comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quo clamamꝰ abba pater. Ideo quia nichil abbas extra p̃cep¬
cipuloꝵ mentib conspergat᷑. Memor sit semꝑ abba. quia
doctrine suȩ uel discipuloꝵ obedientiȩ utraꝵq rerũ intre
mendo iudicio dei facienda erit discussio. Sciatq abbas culpe
pastoris incumbere: quicqͥd in ouib paterfamilias utilitatis
minus potuerit inuenire. Bantum iterũ libet: ut si inqͥeto. ut
inobedienti gregi pastoris fuerit omnis diligentia attributa
& morbidis earum actib uniuersa fuerit cura exibita. pas¬
tor eoꝵ inuidicio dñi absolutus dicat cum ꝓpb̃a a dño. lustici¬
am tuã ñ abscondi in corde meo: ueritatẽ tuam et salutare
tuũ dixi. Ipsi autẽ contempnentes spreueit me. Et tc̃ de¬
mũ in obedientib curȩ suȩ ouib pena sit eis: p̾ualens ipsa
mors. Ergo cum aliquis suscipit nom̃ abbatiᷤᷤ dupplici de¬
bet doctrina suis preesse discipulis: idest omnia bona et
sancta factis amplius qͣm uenbis ostendat. ut capacibꝰ dis¬

Expanded text:
Domino, Abba pater . Ideoque hic abbas nihil extra praecepcipulorum mentibus conspergatur. Memor semper abbas, quia doctrinae suae, vel mendo judicio Dei facienda erit discussio. Sciatque abbas culpae pastoris incumbere quidquid in ovibus paterfamilias utilitatis minus potuerit invenire. Tantum iterum erit liber, ut si inquieto vel inobedienti gregi pastoris fuerit omnis diligentia attributa, et morbidis earum actibus universa fuerit cura exhibita, pastor earum in judicio Domini absolutus dicat cum Propheta Domino: Justitiam tuam non abscondi in corde meo, veritatem tuam et salutare tuum dixi : ipsi autem contemnentes spreverunt me. Et tunc demum inobedientibus curae suae ovibus poena sit eis praevalens ipsa mors. Ergo cum aliquis suscipit nomen abbatis, duplici debet doctrina suis praeesse discipulis; id est, omnia bona et sancta factis amplius, quam verbis ostendat. Ut capacibus dis
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ omnes magistrã seqͣntur regulã: neq ab ea temere decline¬
tur a quoqͣm. Nullus inmonasterio ꝓprii cordis sequat᷑ uolõ
tatẽ. Neq p̾sumat qͥsqͣm cum abbate suo ꝓterue intus aut
foris monasteriũ contendere. Qd si p̾sumpserit: regulari disci-¬
pline subiaceat. Ipse tam̃ abbas cũ timore dei et obseruatione
regule omnia faciat. Sciens se ꝓcul dubio de omĩb iudiciis
suis eqͥssimo iudici deo racionẽ redditurũ. Si qua u̾o minora
agenda sc̃ in monasterii utilitatib: senioꝵ tantũ utat᷑ cõsi

Expanded text:
igitur omnes magistram sequantur regulam, neque ab ea temere declineigitur omnes magistram sequantur regulam, neque ab ea temere declinetur a quoquam. Nullus in monasterio proprii sequatur cordis voluntatem. Neque praesumat quisquam cum abbate suo proterve intus et foris monasterium contendere. Quod si praesumpserit, regulari disciplinae subjaceat. Ipse tamen abbas cum timore Dei et observatione regulae omnia faciat, sciens se procul dubio de omnibus 92 judiciis suis aequissimo judici Deo rationem redditurum. Si qua vero minora a
Abbreviated transcription (Latin):
Et ita timens semꝑ futurã discussionẽ pastoris decreditis o¬
uib: cum de alienis raciociniis cauet. reddit᷑ de suis sollicitꝰ.
Et cum de monitionib suis emendationẽ aliis subministrat.
ipse efficit᷑ a uiciis emendat᷑. De ad hibendis ad consilium¬
nasterio: conuocet abbas omnẽ cong̃gationem: et di¬
cat ipse unde agitur. Et audiens consilium fr̃m. tractet apd̃
se. & qͦd utiliꝰ iudicauerit faciat. Ideo autẽ om̃s ad consilium
uocari diximꝰ: quia sepe iuniori dñs reuelat qͦd meliꝰ ẽ. Sic aut̃¬
dent fratres consiliũ. cũ om̃i humilitatis subiectione⁊ ut nõ
p̃sumant ꝓcaciter defendere qͦd eiꝰ uisũ fuerit. sed mag̃ ĩ abba¬
tis pendeat arbitrio: ut qͦd salubrius enĩ iudicauerit eẽ ei cunc¬
ti obediant. Sed sicut discipulis conuenit obedire magistro: ita
et ipsum ꝓuide et iuste condecet cuncta disponere. In omibuᷤ

Expanded text:
et ita timens semper futuram discussionem pastoris de creditis oet ita timens semper futuram discussionem pastoris de creditis ovibus, cum de alienis ratiociniis cavet, redditur de suis sollicitus; et cum de monitionibus suis emendationem aliis subministrat, ipse efficitur a vitiis emendatus. § nasterio, convocet abbatissa omnem congregationem, et dicat ipsa unde agitur; et audiens consilium sororum, tractet apud se, et quod utilius judicaverit faciat. Ideo autem omnes ad consilium vocari diximus, quia saepe juniori Dominus revelat quod melius est. Sic autdent fratres consilium cum omni humilitatis subjectione; et non praesumant procaciter defendere quid eis visum fuerit. Et magis in abbatis pendeat arbitrio, ut quod salubrius judicaverit, ei cuncti obediant. Sed sicut discipulos convenit obedire magistro, ita et ipsum provide, et juste condecet cuncta disponere. In omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
increpationib aliũ suasionib Et scãm unicuiꝰq qualitatẽ uł
intelligentiã. ita omnib se conformet et aptet: ut ñ solum
detrimenta gregis sibi cõmissi ñ paciat᷑. uerũ &e in augm̾ita¬
tione uonigregis gaudeat. Ante omnia ne dissimulans. aut
paruipendens salutẽ animarũ sibi cõmissarũ. ne plus gerat
solicitudinẽ. de reb transitoriis. et trens atq caducis s sẽ¬
per cogitet qͥa anmas suscipit regendas. de quib et rõnẽ
redditurꝰ ẽ. Et ne causet᷑ de minori forte substancia: memi¬
nerit scriptũ. Primũ q̃rite regnum dei & iusticiã eiꝰ. et
hec omnia adicient᷑ uobis. Et iterũ. Nich deest timentib eũ.
Sciatq qui suscipit animas regendas. preparat se ad reddendã
rationẽ. Et qͣntum sub cura sua fr̃m se habere scierit numerũ.
agnoscat ꝓ certo. quia in die udicii ipsarũ omniũ animarũ
est redditurꝰ domino racionẽ: sine dubio addita. & sue animȩ.

Expanded text:
uasionibus. Et secundum uniuscujusque qualitatem vel intelligentiam se omnibus conformet, ut non solum detrimenta gregis sibi commissi non patiatur, verum in augmentatione boni gregis gaudeat. Ante omnia ne, dissimulans aut parvipendens salutem animarum sibi commissarum, plus gerat sollicitudinem de rebus transitoriis et terrenis, atque caducis; sed semper cogitet quia animas suscepit regendas, de quibus rationem redditurus est. Et, ne causetur de minore substantia, meminerit scriptum: Primum quaerite regnum Dei. et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis . Et iterum: Nihil deest timentibus eum . Sciatque quia qui suscepit animas regendas, praeparet se ad rationem reddendam: et quantum sub cura sua fratrum se habere scierit numerum, agnoscat pro certo, quia in die judicii ipsarum omnium animarum est redditurus Domino rationem, sine dubio addita et suae animae:
Abbreviated transcription (Latin):
uł quelibet munuseula accipiat. si hoc ultro confitetur
parcatur illi. et oretur proillo. Si autẽ deprehenditur
tode. uł duob ut sufficere poss int ad eas excuciendas. ne a

Expanded text:
 quaelibet munuscula accipiat, si hoc ultro confitetur, parcatur illi, et oretur pro illo. Si autem deprehenditur tode vel duobus vel quo sufficere possint ad eas excuciendas ne a
Abbreviated transcription (Latin):
erit. Seqr de offo. pͥmo: a quib fiut institutũ. Sido. a
quib ad auitũ. tercio: a quib hu̾it inttiũ: Qito. de m
S ab origine ut testat᷑ ysidorꝰ. in libro de eccłiasticis officiis
fuit ad acͥtũ ⁊ ex maxĩa parte inordinatũ. Uñ: ip̃m ꝯmen¬
dat b̾s augꝰ. in quodã libro qui uocat᷑ encheridon. dmͣs eum¬
teri lege. Legit᷑ .ii. qd̾ mortuo iacob. ⁊ ioseph. ⁊ alii frẽs eiꝰ. ut
ei ocesserant cũ multis egyptiis. attulerunt eum in ebron.

Expanded text:
m a quibus fuit institutum, secundo a quibus fuit actum, tertio a quibus habuit initium, quarto de modo t institutum, sed ab origine, ut testatur Isidorus in libro De ecclesiasticis officiis, fuit actum, et ex maxima parte ordinatum. Unde ipsum commendat beatus Aug. in quodam libro queteri lege. Legitur enim quod, mortuo Jacob, Joseph et alii fratres ejus ut eis praeceperat, cum multis Aegyptiis attulerunt eum in Hebron,
Abbreviated transcription (Latin):
eo ubi fornicatꝰ sic. ⁊ iniuia occidat᷑ ł aliquo casu i ofitens mo¬
riat᷑. Silegittimis testib po̾t ꝓbari eum fuisse fornicatum:
latro in eo loco in quo suspend̾r sepeliri debet. nisi pͥus satis¬
fec̾it. Siã satisfec̾it incuntt̾io sepeliat᷑. Mtilier simoriat᷑ in¬
quiũ. ⁊ pꝰea sepeliat᷑ in cimit̾io. S puer extͣhat᷑ deuentre

Expanded text:
o ubi fornicatus sit, et in via occidatur, aut alio casu non confessus moriatur, si legitimis testibus potest probari eum fuisse fornicatum, Latro in eo loco in quo suspenditur sepeliatur, nisi prius satisfecerit, si autem satisfecerit, in coemeterio sepeliatur. Mulier si iquiae, et postea sepeliatur in coemeterio, sed puer excidatur e ventre
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ impetrare festinat ut sibi dimittat. cui se fecisse agnoᷤᷤ¬
cãt inuiriã. qͣm qui tardius irascitur: et adueniã petendã
disficilius inclinatui. Qui autẽ numquã uuit petere ueni.

Expanded text:
tamen impetrare festinat ut sibi dimittat cui se fecisse agnostamen impetrare festinat ut sibi dimittat cui se fecisse agnoscit injuriam, quam quae tardius irascitur, et ad veniam petendam difficilius inclinatur. Quae non vult dimittere
Abbreviated transcription (Latin):
ut ipse de cellario petat qͦdcumq opus ẽẽ conͣspexerit. Si¬
ue autẽ qui cellario. fiue qui uestib. siue qui codicib p̃po¬
nunt᷑. sine murmure seruiant fratrib suis. Codices certa ho¬
ra singulis dieb petant᷑. extra horam qui pecierit. ñ accipi¬
at. Uestimenta uero et calcimenta qͣndo fuerit indigentib
necessaria dare non differant. sub quoꝵ custodia fc̃. Lites nul
las habeatis. aut quã celerrime finiatis ne ira crescat in odiũ.
& trabem faciat de festuca. et animã faciat homicidã. Sic
enĩ legimꝰ. Qui odit fratrẽ suũ homicida ẽ. Quicũq con¬
meminerit satisfactione qͣntocius curare qͦd fecit. & ille
qui lesus ẽ sine disceptatõne dimittere. Si autẽ ininuioe
se leserint. inuicẽ sibi debita relaxare debebunt. ꝓpt̾ oratõneᷤᷤ
ur̃as. quas utiq qͣnto crebriores habetis. tanto sanctiores
habere debetis. Melior ẽ autẽ. qui qͣmuis ira sepe temptat᷑.

Expanded text:
ut ipse de cellario petat quod cuique opus esse perspexerit. Sive autem qui cellario, sive qui vestibus, sive qui codicibus praeponuntur, sine murmure serviant fratribus suis. Codices certa hora singulis diebus petantur: extra horam qui petierit, non accipiat. Vestimenta vero et calceamenta quando indigentibus fuerint necessaria, dare non dntur Lites autem nullas habeatis aut quam celerime finiatis ne ira crescat in odium et trabem faciat de festuca et anima  faciat homicidam sic etiam legitis qui odit fratrem suum homicida est Quicumque conmeminerit satisfactione quantocius curare quod fecit, et illa quae laesa est, sine disceptatione dimittere. Si autem invicem se laeserunt, invicem sibi debita relaxare debebunt, propter orationes vestras; quas utique quanto crebriores habetis, tanto sanctiores habere debetis. Melior est autem quae quamvis ira saepe tentatur,
Abbreviated transcription (Latin):
et descende. non ut mutaret locõ
in quo omnia sunt. sedut propt̃
salutem nr̃am carnem humanȩ
fragilitatis assumeret. Apło ea
pauꝑtate ditaremur. Uenitq
interras et de uirginali utero qͦ
santtificauit egressus homo in¬
terp̃tationem nominis sui e
dumcepit eẽ quod nos sumuᷤᷤ
et non desiit ee qͦd erat. Sic as¬
sumens naturam nrãm. ut qͦd
erat ip̃e non ꝑderet. qͣmquam
enim ioħs scribat ũbum caro
factum est. i dem aliis u̾bis d̃s¬
non est u̾sum incarnem qͥa
numqͣm deus eẽ cessauit. Ad
idem ipse es. Et pater deceloꝯ
testatur et dicit. Gues filiꝰ meꝰ
dilectus in quomͥ bene com¬
ip̃e ostendit eum pͥstinam non
mutasse naturam. nec diuinitatiᷤ
suȩ inminuisse diuitias. qr ꝓpter
nos pauper effectus plenam sim¬
ilitudinem nr̃ȩ conditionis as¬
sumpserat.
Idem eiꝰdem inaliae

Expanded text:
et descende, non ut mutaret loca, in quo omnia sunt, sed ut propter salutem nostram carnem humanae fragilitatis adsumeret, Paulo eadpaupertate diuites essemus. uenitque in terras et de uirginali utero, quem sanctificauit, egressus homo interpretationem nominis sui Emdum coepit esse, quod nos sumus, et non desiuit esse, quod fuerat, sic adsumens naturam nostram, ut, quod erat ipse, non.. perderet. quamquam enim Iohannes scribat: uer bum caro factum est, id est aliis uerbis \'non est uersununquam Deus esse cessavit, ad  Tu autem idem ipse es: et Pater de coelo contestatur et dicit: Tu es Filius meus dilectus, in quo mihi bene comipse, ostendit eum pristinam non mutasse naturam, nec divinitatis suae imminuisse divitias, quia propter nos pauper effectus plenam similitudinem nostrae conditionis assumpserat. » Item ejusdem in alia
Abbreviated transcription (Latin):
Qui p̃positus si reꝑtus fuerit uiciosus. aut elationerdeceptꝰ suꝑ¬
bie. aut contẽptor scẽ regulȩ fuerit comꝓbatꝰ. ammoneat᷑ usq

Expanded text:
Qui praepositus, si repertus fuerit vitiosus, aut elatione deceptus supQui praepositus, si repertus fuerit vitiosus, aut elatione deceptus superbire, aut contemptor sanctae Regulae comprobatus, a
Abbreviated transcription (Latin):
culi malũ. illos respicit in capite qui talib in ordinatione se fece¬
runt auctores. Ideo nos p̃uidimꝰ expedire ꝓpter pacis caritatisq
custodiam: in abbatis pendere arbitrio ordinationẽ monaste¬
rii sui. Et si pot̾̃ fieri ꝑ decanos ordinetur. ut ante disposuimꝰ om-¬
nis utilitas monasterii. ꝓ ut abbas disposuerit: ut dum plurib
cõmittit᷑ unꝰ non suꝑbiat. Qd si aut loci necc̃itas expetit. aut cõ¬
gregatio pecierit racionabilit̾ cum humilitate. et abbas iudica¬
uerit expedire: qͣncumq elegerit abbas cum consilio fr̃m timen¬
tium d̾m ordinet ipse s p̃positum. Qui tam̃ p̃positꝰ illa agat cũ
reuerentia que ab abbate suo ei iniuncta fuerint: nichil contra uo
luntatẽ. et ordinationem abbatis faciens: Quia qͣntum prelatꝰ
est ceteris. tantũ eum oportet sollicite obseruare p̃cepta regulȩ.

Expanded text:
culi malum illos respicit in capite qui talibus in ordinatione se fececuli malum illos respicit in capite qui talibus in ordinatione se fecerunt auctores. Ideo nos videmus expedire propter pacis charitatisque custodiam in abbatis pendere arbitrio ordinationem monasterii sui: Et, si potest fieri, per decanos ordinetur, ut ante disposuimus, omnis utilitas monasterii, prout abbas disposuerit: ut, dum pluribus committitur, unus non superbiat. Quod si aut locus expetit, aut congregatio petierit rationabiliter cum humilitate, et abbas judicaverit expedire, quemcunque elegerit abbas cum consilio fratrum timentium Deum, ordinet ipse sibi praepositum. Qui tamen praepositus agat cum reverentia quae ab abbate suo ei injuncta fuerint, nihil contra abbatis voluntatem et ordinationem faciens. Quia quantum praelatus est caeteris, ita eum oportet sollicitius observare praecepta regulae.
Abbreviated transcription (Latin):
ligno spũ suꝑbiȩ in flati. et estimantes se scd̾̃os eẽ abbates. as¬
sumentes sͥ tirannidem scandala nutriunt. et dissensiones
in congregatione faciunt. Et maxime in illis locis. ubi ab eo¬
dem sacendote uel ab eis abbatib qui abbatem ordinant. ab ip¬
sis eciã et p̃positꝰ ordinat᷑. Quod quam sit absurdũ facile adũ¬
titur. quia ab ipso inicio ordinationis materia ei dat᷑ suꝑbr¬
endi dum ei suggeritur a cogitationib suis exutum eum
ẽẽ a potestate abbatis sui: quia ab ipsis est ordinatꝰ a quib et abbaᷤ.
Hinc suscitant᷑ in uidie. rixe. et detractiones. emulationes. dissensio¬
nes: ex ordinationes. Et dum contraria dͥ abbas p̃positusq senciunt.
et ipsorũ necc̃e est. sub hac dissensione animas ꝑiclitari: et his qͥ
sub ipsis sunt dum adulant᷑ partib. eunt in ꝑdicionem. Cuiꝰ peri¬

Expanded text:
ligno spiritu superbiae inflati, et aestimantes se secundos esse abbates, asligno spiritu superbiae inflati, et aestimantes se secundos esse abbates, assumentes sibi tyrannidem scandala nutriunt, et dissensiones in congregatione faciunt, et maxime in illis locis ubi ab eodem sacerdote vel ab eis abbatibus qui abbatem ordinant, ab ipsis etiam et praepositus ordinatur. Quod quam sit absurdum facile advertitur, quia ab ipso initio ordinationis materia ei datur superbiendi, dum ei suggeritur a cogitationibus suis exutum eum esse a potestate abbatis sui, quia ab ipsis es et tu ordinatus a quibus et abbas. Hinc suscitantur invidiae, rixae, detractiones, aemulationes, dissensiones, exordinationes; et dum contraria sibi abbas praepositusque sentiunt, et ipsorum necesse est sub hanc dissensionem animas periclitari; et hi qui sub ipsis sunt, duma dulantur partibus, eunt in perditionem. Cujus peri
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ suspectus sit: memineritq calamũ cassatum ñ conterendẽ.
In quib ñ dicimꝰ ut ꝑmittat nutriri uicia: sed prudenter et cũ
caritate ea amputet. ut uideret cuiq expedire. Sicut iam dixi¬
mus et studeat plus amari qͣm timeri. Non sit turbulentꝰ¬
&e antius: non sit nuniꝰ et obstinatꝰ. Non sit xelotipus et nimmᷤ
suspiciosus: qui numquã requiescit. In ipsis imperiis suis sit ꝓ¬
nem sancti iacob dicentis. Si greges meas plus in ambulando
fecero laborare. morientur cuncti una die. hec ergo aliaq teˢ¬
p̃cipue ut p̾sentem regulam in om̃ib conseruet: ut dum bene
ministrauerit audiat a dño quod seruus bonus qui erogauit
triticũ conserus suis in tempore suo. Am̃ dico uobis ait: su¬
ꝑer omnia bona sua constituet eum: De ĩposito monaste
epius qͥdem contingit ut ꝑ ordinationẽ p̃positi. scan Rii.¬
dala grauia in monasteriis oriantur: Dum sint aliqui ma¬

Expanded text:
semper suspectus sit: memineritque calamum quassatum non esse conterendum. semper suspectus sit: memineritque calamum quassatum non esse conterendum. In quibus non dicimus ut permittat nutriri vitia, sed prucharitate ea amputet, ut viderit cuique expedire, sicut jam diximus, et studeat plus amari qet anxius; non sit nimius et obstinatus; non sit zelotypus et nimis suspiciosus: quia nunquam requiescit. In ipsis imperiis suis provnem sancti Jacob dicentis: Si greges meos plus in ambulando fecero laborare, morientur cuncti una die . Haec ergo et alia tespraecipue ut praesentem regulam in omnibus conservet. Et dum bene ministraverit, audiat a Domino quod servus bonus, qui erogavit triticum conservis suis in tempore suo: Amen dico vobis, ait, super omnia bona sua constituet eum . § II.--Eepius quidem contingit ut per ordinationem praepositi scandala gravia in monasteriis oriantur, dum sint aliqui ma
Abbreviated transcription (Latin):
consilio elegerit. et uitia ipsa aliquatenꝰ in noticiã ep̃i. ad cuiꝰ
diocesim ꝑtinet locus ipse uel abbatib aut. xp̃ianis uicinis cla¬
ruerint. ꝓhibeant prauoꝵ p̃ualere consensum: sed domui dei
dignum constituant dispensatorẽ. ⁊ Scientes ꝓhoc se receptu¬
ros mercedẽ bonã. si uiud caste. & relo dei faciant: sicut ediũso
peccatum si negligant. Ordinatꝰ autẽ abbas cogitet semꝑ quale
onus susceꝑit. et cui redditurus ẽ racionem uillicationis sue:
Sciatq d oportere ꝓdeẽ magis qͣm pre eẽ. Oportet gͦ eum eẽ
doctum lege diuina ut sciat et sit unde ꝓferat noua et uetera.
castum. sobrium. misericordẽ. Et semꝑ suꝑ exaltet miscdiam
iudicio: ut idem ipse consequat᷑. Oderit uitia: diligat frẽs. I.p¬
sa autẽ correptione prudenter agat. et ne quid nimis: ne dũ ni¬
mis eradere cupit eruginem. frangat᷑ uas. suamq fragilitatem

Expanded text:
consilio elegerit, et vitia ipsa in notitia episcopi ad cujus consilio elegerit, et vitia ipsa in notitia episcopi ad cujus dioecesim pertinet locus ipse, vel ad abbates aut Christianos vicinos claruerint, prohibeant pravorum praevalere consensum, sed domui Dei dignum constituant dispensatorem: scientes pro hoc se recepturos mercedem bonam, si illud caste et zelo Dei faciant, sicut e diverso peccatum, si negligant. Ordinatus autem abbas cogitet semper quale onus suscepit, et cui redditurus est rationem villicationis suae, sciatque sibi oportere prodesse magis quam praeesse. Oportet ergo eum esse doctum lege divina, ut sciat, et sit unde proferat nova et vetera; castum, sobrium, misericordem; et semper superexaltet misericordia judicio, ut idem ipse consequatur. Oderit vitia, diligat fratres. In ipsa autem correptione prudenter agat, et ne quid nimis: ne, dum nimis eradere cupit aeruginem, frangatur vas. Suamque fragilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
uocet᷑. Non sua assumptione. sed honore et amore xp̃i. Ipse autẽ
cogitet. et sic se exhibeat: ut dignus sit tali honore. Uicumq
autẽ s oburant trẽs: iunior a pͥore benedictionẽ petat. Branse¬
unte maiore minor surgat: et det ei locum sedendi. Nec presu¬
mat iunior consedere nisi ei p̃cipiat senior suus. ut fiat qͦd scp¬
tum ẽ. honore inuicẽ p̃uenientes. Pueri u̾o parui ut adolescen¬
tes in oratorio uel ad mensas cum disciplina ordines suos conseqͣn¬
tur: foris autẽ uel ubi ubi. custodiam habeant ce disciplinã. usq
dum ad intelligibilẽ etatem ꝑueniant. De ordinando abbate.¬
pars qͣmuis parua cong̾̃gationis consilio saniori elegerit. Ui¬
te autẽ merito et sapientiȩ doctrina eligat᷑. qui ordinandꝰ est.
õe siultimus fuerit in ordine cong̃gationis. Quod si oẽ omĩs cõ¬
gregatio uiciis suis qͦd qͥdem absit consentientẽ ꝑsonã pari

Expanded text:
bbas vocetur, non sua assumptione, sed honore et amore Christi. Ipse autem bbas vocetur, non sua assumptione, sed honore et amore Christi. Ipse autem cogitet, et sic se exhibeat ut dignus sit tali honore. Ubicunque autem sibi obviant fratres, junior a priore benedictionem petat: transeunte majore minor surgat, et det ei locum sedendi; nec praesumat junior consedere, nisi ei praecipiat senior suus, ut fiat quod scriptum est: honore invicem praevenientes. Pueri parvi vel adolescentes in oratorio vel ad mensas cum disciplina ordines suos consequantur. Foris autem, vel ubi et ubi custodiam habeant et disciplinam, usque dum ad intelligibilem aetatem perveniant. § pars quamuis minima congregationis salubriori elegerit tae autem merito et sapientiae doctrina eligatur qui ordinandus est, etiamsi ultimus fuerit in ordine congregationis. Quod si etiam omnis congregatio vitiis suis quod quidem absit consentientem personam pari
Abbreviated transcription (Latin):
dines quos constituerit. uel qͦs habuerint ipsi frẽs: sic accedant
ad pacem. ad cõmunionẽ. ad psalmũ imponend̾: in choro stan¬
dum. et in omnib om̃ino locis. Etas ñ discernat᷑ in ordine.
nec p̃udicet: quia samuel et daniel pueri. prb̃ros iuudicauert̃.¬
Ergo exceptis his qͦs ut diximꝰ alciori consilio abbas p̾tulerit
uel degradauerit ceitis excausis. reliqͥ omnes ut conuertunt᷑.
ita sint. Ut ueribi gr̃a. qui scd̾a hora diei uenerit in monasteriũ
iunorem se nouerit illius eẽ. qui prima hora uenit diei. cuiꝰlibet
etatis aut dignitatis sit. Pueris uero ꝑomia ab om̃il disci¬
plina teneat᷑. Iuniores gͥ priores suos honorent: pͥores iumores
suos diligant. In ipsa autẽ appeuatione nominũ nulli liceat aliũ
nomine puro appellare. Sed pͥores iumores suos frm nomine. u¬
niores autẽ pͥores suos nonnos uocent: qͦd intelligit᷑ paterna re¬

Expanded text:
dines, quos constituerit, vel habuerit, ipsae sorores sic accedant dines, quos constituerit, vel habuerit, ipsae sorores sic accedant ad pacem, ad unionem, ad psalmum componendum, in choro standum; et in omnibus omnino locis aetas non discernatur in ordine, nec pErgo exceptis his quos, ut diximus, altiori consilio abbas praetulerit, vel degradaverit certis ex causis, reliqui omnes, ut convertuntur, ita sint: ut verbi gratia, qui secunda hora diei venerit in monasterio, juniorem se noverit illius esse qui prima hora venit diei, cujuslibet aetatis aut dignitatis sit. Pueris vero per omnia ab omnibus disciplina teneatur. Juniores igitur priores suos honorent, priores juniores suos diligant. In ipsa autem appellatione nominum nulli liceat alium puro nomine appellare: sed priores juniores suos fratrum nomine; juniores priores suos nonnos vocent, quod intelligitur paterna re
Abbreviated transcription (Latin):
ciat. Locum uero illum semꝑ attendat. quo ingress ẽ in monaᷤᷤ¬
terium: pret̾ officiũ altaris: aut si forte electio cong̃gationis
et uoluntas abbatis ꝓuite merito eũ ꝓmouere uoluerit. Qui
tam̃ regulã a decanis uel p̃positis sͥ constitutã: seruare sciat.
Quod si aliter p̾sumpserit: non sacerdos sed rebellio iudicetur:
Et seꝑe amonitꝰ si ñ correxerit: eciã ep̃s adhibeat᷑ in testimo¬
niũ. Qd si nec sic emendauerit. clarescentib cuipis ꝓiciat᷑ de
monasterio: Si tam̃ talis fuerit eiꝰ contumatia. ut subdi aut
rdines suos in monasterio ita conseruẽt. ut conũsionis
tempꝰ et uitȩ meritũ discernit. ut que abbas constituerit
Qui abbas ñ conturbet g̾gem sͥ cõmissũ: nec qͣsi libera utens
potestate iniuste disponat aliqͥd. si cogitet semꝑ qͥa de omnib
iuditiis et operib suis redditurus ẽ deo racionẽ. Ergo scd̾mor¬

Expanded text:
ciat. Locum vero illum semper attendat, quando ingressus est in monasciat. Locum vero illum semper attendat, quando ingressus est in monasterium, praeter officium altaris: et, si forte electio congregationis, et voluntas abbatis pro vitae merito cum promovere voluerint. Qui tamen Regulam a decanis vel praepositis constitutam sibi servare sciat. Quod si aliter praesumpserit, non sacerdos, sed rebellio judicetur. Et saepe admonitus si non correxerit, etiam episcopus adhibeatur in testimonium. Quod si nec sic emendaverit, clarescentibus culpis, projiciatur de monasterio; si tamen talis fuerit ejus contumacia, ut subdi aut rdines suos in monasterio ita conservent, ut conversionis tempus et vitae meritum discernit atque abbas constituerit. Qui abbas non conturbet gregem sibi commissum, nec quasi libera utens potestate injuste disponat aliquid; sed semper cogitet judiciis et operibus suis redditura est Deo rationem. Ergo secundum or
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectionis. Qye enĩ pagina. aut qͥs sermo diuinȩ auctoritatiᷤ
ueteris ac noui testamenti ñ est rectissima norma uitȩ hy¬
manȩ. aut qͥs liber scõrum catholicoꝵ patrũ hoc ñ resonat.
ut recto cursu ꝑueniamꝰ ad creatorẽ nr̃m: Nec non et collati¬
tris nr̃i basilii: qͥd aliud fc̃ nͥ bene uiuentiũ. & obedientiũ mo¬
uentib atq negligentib: Rubor confusionis ẽ. Qͥs qͥs gͦ ad patͥã
celestẽ festinas. hanc minimã inchoationis regulã descriptam
adiuuante xp̃o ꝑfice: et tc̃ demũ admaiora que supra cõmemo

Expanded text:
perfectionis: quae enim pagina, aut quis sermo divinae auctoritatis, perfectionis: quae enim pagina, aut quis sermo divinae auctoritatis, veteris ac novi Testamenti, non est rectissima norma vitae humanae? aut quis liber sanctorum catholicorum Patrum hoc non resonat, ut recto cursu perveniamus ad Creatorem nostrum? nec non et Collatitris nostri Basilii quid aliud sunt, nisi bene viventium, et obedientium moventibus, aut negligentibus, rubor confusionis est. Quisque ergo ad patriam coelestem festinas, hanc minimam inchoationis regulam descriptam adjuvante Christo perfice: et tunc demum ad majora, quae supra commemo
Abbreviated transcription (Latin):
aut corporali uindicte subiaceat. aut si contumax fuerit de mo¬
nasterio expellatur. De zelo bono quem debent monachi ha¬
et ducit ad infernũ. ita ẽ et zelus bonus qui separat a ui¬
tiis ce ducit ad deum et ad uitam eternã. hunc gͦ zelum fer¬
uentissimo amore excerceant monachi: idest ut honore se inui¬
cem p̾ueniant. Infirmitates suas siue corporum siue moꝵ. pa¬
cientissime tollerent. obedientiã sͥ certatĩ impendant. Nullus qd
s utile iudicat sequat᷑. sed qͦd magis alii. Caritatẽ frat̾nitatis. caᷤ¬
to impendant amore. dm̃ timeant. abbatẽ suum sincera et hy¬
mili caritate diligant. xp̃o omĩo nicħ p̾ponant: qui nos pa¬
uel honestatẽ morũ aut initium conu̾sationis nos demõstremꝰ
habere. Ceterũ ad ꝑfectionẽ conũsationis qͥ festinat: Et̃ doct᷑nȩ
scõrum patrũ. quarũ obseruatio ꝑducat hominẽ ad celsitudinẽ

Expanded text:
aut corporali vindictae subjaceat, aut, si contumax fuerit, de moaut corporali vindictae subjaceat, aut, si contumax fuerit, de monasterio expellatur. et ducit ad infernum, ita est zelus bonus, qui separat a vitio et ducit ad Deum et ad vitam aeternam. Hunc ergo zelum ferventissimo amore exerceant monachi. Id est, ut honore se invicem praeveniant, infirmitates suas, sive corporum, sive morum, patientissime tolerent: obedientiam sibi certatim impendant. Nullus quod sib utile judicaverit, sequatur, sed quod magis alio; charitatem fraternitatis casto impendant amore: Deum timeant: abbatem suum sincera et humili charitate diligant: Christo omnino nihil praeponant, quvel honestatem morum, aut initium conversationis nos demonstremus habere. Caeterum ad perfectionem conversationis qui festinant, sunt doctrinae sanctorum Patrum: quarum observatio perducit hominem ad celsitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
Sed et hoc cum om̃i mensura: et racione. Nam inforciori etate
qͥ p̾sumpserit aliqͣtenꝰ sine p̃cepto abbatis. uł in ipsis infantib
sine discretione exarserit: disciplinȩ regulari subiaceat. Quia scͥp¬
tum ẽ. Qd̾ tibi non uis fieri: alii ne feceris: It obedientes sibi¬
scientes ꝑ hanc obedientie uiam se ituros ad dm̃. Premisso ergo
abbatis aut p̾positorum qui ab eo constituunt᷑ imꝑio. cui ñ ꝑ¬
mittimꝰ pͥuata imꝑia pponi. De cetero omnes iuniores pͥori¬
b suis cum om̃i caritate et sollicitudine obediant. Qd si qͥs
contenciosus repperit᷑: corripiat᷑. Si quis autẽ frat̃ ꝓ quauis
nimia causa. ab abbate uł a qͦcumq pͥore suo corripit᷑ qͦlibet
tum. uel cõmotũ. qͣmuis modice: mox sine mora tam diu ꝓstra
in t̾ram ante pedes eius iaceat satisfaciens ⁊ usq dum bene¬
dictione sanetur illa cõmotio. Quod qui contempserit facere¬

Expanded text:
Sed et hoc cum omni mensura et ratione. Nam in fortiori aetate, Sed et hoc cum omni mensura et ratione. Nam in fortiori aetate, qui praesumpserit aliquatenus sine praecepto abbatis, vel in ipsis infantibus sine discretione exarserit, disciplinae regulari subjaceat, quia scriptum est: Quod tibi non vis fieri, alio ne feceris. § II.--EX scientes per hanc obedientiae viam se ituros ad Deum. Praemisso ergo abbatis, ut praepositorum, qui ab eo constituuntur, imperio, cui non permittimus privata imperia praeponi, de caetero omnes juniores prioribus suis omni charitate et sollicitudine obediant. Quod si quis contentiosus reperitur, corripiatur. Si quis autem frater pro quavis minima causa ab abbate vel a quocunque priore suo corripitur quolibet tos vel commotos quamvis modice, mox sine mora tandiu prostratus in terra ante pedes ejus jaceat satisfaciens, usque dum benedictione sanetur illa co
Abbreviated transcription (Latin):
tur: suscipiat qͥdem iubentis imꝑium cũ om̃i mansueto¬
dine et obedientia. Qs si omio uirium suarũ mensurã uiderit
pondꝰ oneris excedere: impossibilitatis suȩ causas ei qui sibi
preest pacienter et oportune suggerat. Non suꝑbiendo aut
resistendo. uł contradicendo. Qd si pꝰ suggestionẽ suã in sua
sentencia prioris imperiũ ꝑdurauerit: sciat iunior ita sͥ
ex pedire. et ex caritate confidens de adutorio dei: expediat. Ut¬
nasterio aut quasi tueri: &̃ si qualibet consanguinitatis ꝓpinqͥ¬
tate iungantur. Nec quolibet mͦ id a monachis p̃sumat᷑: quia
ex inde grauissima occasio scandalorum oriri pot̃. Qd siqͥs hec
transgressus fuerit: acrius coerceatur. Ut ñ p̾sumat qͥsqͣm pas¬
occasio. Ordinamꝰ atq constituimꝰ ut nuui liceat quẽqͣm
fr̃m suoꝵ excõmunicare aut cedere: nisi cui potestas ab abbate
data fuerit. Peccantes autẽ coram omnib arguant᷑: ut ceteri

Expanded text:
tur, suscipiat quidem jubentis imperium cum omni mansuetutur, suscipiat quidem jubentis imperium cum omni mansuetudine et obedientia. Quod si omnino virium suarum mensuram viderit pondus oneris excedere, impossibilitatis suae causas ei qui sibi praeest, patienter et opportune suggerat, non superbiendo aut resistendo vel contradicendo. Quod si post suggestionem suam, in sua sententia prioris imperium perduraverit, sciat junior ita sibi expedire, et ex charitate confidens de adjutorio Dei obediat. asterio, aut quasi tueri: etiamsi quavis consanguinitatis propinquitate jungantur. Nec quolibet modo id a monachis praesumatur: quia exinde gravissima occasio scandalorum oriri potest. Quod si quis haec transgressus fuerit, acrius coerceatur. § II.--EX PRAoccasio. Ordinamus atque constituimus, ut nulli liceat quemquam fratrum suorum excommunicare aut caedere, nisi cui potestas ab abbate data fuerit. Peccantes autem coram omnibus arguantur, ut caeteri
Abbreviated transcription (Latin):
ñ expedit animab eoꝵ. Hanc autẽ regulam sepiꝰ uolumꝰ incon-¬
gregatione legi: Ne quis frm̃ se de ignorantia excuset. De fra¬
abbatis. se orationi cõmendent. et semꝑ ad orationẽ ulti¬
mã operis dei: cõmemoratio omniũ absentiũ fiat. Reũtentes
autẽ de uia frẽs. ipso die quo redeunt. ꝑ omnes horas canonicaᷤᷤ
dum explet᷑ opus dei. ꝓstrati solo orarii. ab omĩb petant orati¬
onem propt̾ excessus: ne quid forte subripuerit. in uia. uisus.
aut auditꝰ. male rei. aut ociosi sermonis. Nec p̃sumat qͥsquã
alii referre q̃cumq foris monasteriũ uident. aut audierit: qͥa
plurima destructio ẽ. Qs siquis p̃sumpserit: uindicte regulari
subiaceat. Similit̃ et qui p̃sumpserit claustra monasterii egre¬
di uel qͦcumq ire: uł qͥipiam qͣmuis paruũ sine ussione abba¬
⁊ cui fratri aliqua forte grauia aut impossibilia in iungan¬

Expanded text:
non expedit animabus eorum. Hanc autem Regulam saepius volumus inconnon expedit animabus eorum. Hanc autem Regulam saepius volumus incongregatione legi, ne quis fratrum se de ignorantia excuset. § abbatis se orationi commendent, et semper ad orationem ultimam operis Dei commemoratio omnium absentium fiat. Revertentes autem de via fratres, ipso die quo redeunt, per omnes canonicas horas, dum expletur opus Dei, prostrati solo oratorii ab omnibus petant orationem, propter excessus: ne quid forte subripuerit in via visus, aut auditus malae rei, aut otiosi sermonis. Nec praesumat quisquam alio referre quaecunque foris monasterium viderit aut audierit: quia psubjaceat. Similiter et qui praesumpserit claustra monasterii egredi; vel quocunque ire, vel quippiam, quamvis parvum, sine jussione abba cui fratri aliqua forte gravia aut impossibilia injungun
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ regularis. Quod si neq sic correxerit: tc̃ deiciat᷑ de ordine p̃¬
positurȩ. et alius qui dignus ẽ. in loco eius subroget᷑. Qd si et
postea incongregatione quietꝰ et obediens ñ fuerit: õe de mo¬
nasterio expellatur. Cogitet tam̃ abbas de omĩb iuditiis suis¬
se deo redditurum rationẽ. ne forte reli aut inuidiȩ flamma
urat animam. De hostiariis mona s T E Ri i.¬
Qui portarius cellam debet habere iuxta portã: ut uenienteᷤ
semꝑ p̃sentẽ inueniant a quo responsum accipiant. Et mox
ut aliquis puisauerit. aut pauper clamauerit: deo gr̃as respõ¬
deat. aut benedicat. Et omni mansuetudine tłmoris dei red¬
dat responsum festinant̃ cum feruore caritatis. Qui portartꝰ
si indiget solacio iuniorẽ frẽm accipiat. Monasteriũ autẽ si pꝰ¬
sit fieri ita debet constitui: ut omĩa neccĩa. id est aqua molen
cerceant᷑. ut non sit necc̃ĩtas monachis uacandi foras: quia omĩo

Expanded text:
c correxerit, tunc dejiciatur de ordine praepositurae, et alius qui dignus est in loco ejus subrogetur. Quod si et postea in congregatione quietus et obediens non fuerit, etiam de monasterio expellatur. Cogitet tamen abbas se de omnibus judiciis suis Deo reddere rationem, ne forte invidiae aut zeli flamma urat animam. Qui portarius cellam debet habere juxta portam, ut venientes semper praesentem inveniant, a quo responsum accut a aliquis pulsaverit, aut pauper clamaverit, Deo gratias respondeat, et benedicat cum omni mansuetudine timoris, reddens responsum festinanter cum festinatsi indiget solatio, juniorem fratrem accipiat. Monasterium autem si fieri potest ita debet coerceantur, ut non sit necessitas monachis vagandi foras, quia omnino
Abbreviated transcription (Latin):
tineis ledantur. Et sicut pascimini ex uno cellario. sic indu¬
imini ex uno uestiario. Et si fieri potest non ad uos ꝑtine

Expanded text:
tinea laedantur: et sicut pascimini ex uno cellario, sic induamini ex uno vestiario. Et si fieri potest, non ad vos pertine
Abbreviated transcription (Latin):
nam. tu in illo audes deformare
diuinam:
gnoscamus geminã subam
ẽ pater utrumq autẽ simul ñ
duo sed unus est xp̃c. ne sit qua¬
ternitas. non trinitas d̾e Sicut
enmunus ẽ homo anima ra¬

Expanded text:
nam, tu in illo audes deformare divinam? Agnoscamus geminam substaest Pater. Utrumque autem simul, non duo, sed unus est Christus: ne sit quaternitas, non Trinitas Deus. Sicut enim unus est homo anima ra
Abbreviated transcription (Latin):
in amma sola. Quis resurrectu
Ideo ergo dixit. Si diligeretime
gauderetis utiq qͥa uado ad pa¬
trem.qm̃ naturȩ humane gͣ-¬
tulandum est eo qͦd sic assũp¬
ta ẽ aũbo unigenito. ut ĩ mor¬
talis constitueretur incęlo at¬
q ita fieret terra sublimisut
in corruptibilis puluis sed̾et
ad dexteram patris
constantinopoli archiep̃i & ꝯfesso

Expanded text:
ed in anima sola. Quis resurrecturIdeo ergo dixit: Si diligeretis me, gauderetis utique, quia vado ad Patrem; quoniam naturae humanae gratulandum est eo quod sic assumpta est a Verbo unigenito, ut immortalis constitueretur in coelo, atque ita fieret terra sublimis, ut incorruptibilis pulvis sederet ad dexteram Patris. Constantinopolitani episco
Abbreviated transcription (Latin):
Unc uero ita inter epłis ad¬
diator apparuit ut inumnũ.¬
tate ꝑsonȩ copulans utrãq na¬
turam. et solita sublimaret ĩ¬
solitis. &e insolita solitis tempa
Item eiusdem in expõne se
sit ds et homo. loquit᷑ ut io¬
homo calumpniariꝰ deor Illeħem
inse naturam comendat huma

Expanded text:
unc vero ita inter Dediator apparuit, ut in unitate personae copulans utramque naturam et solita sublimaret insolitis, et insolita solitis temperaret. » Item ejusdem in expositionesit Deus et homo, loquitur ut homo, et calumniaris Deo? Ille in se naturam commendat huma
Abbreviated transcription (Latin):
Qualis debeat eẽ modus excõmunica
mensura. Qui culparũ modꝰ: in abbatis pendeat uidicio. Si
tam̃ frat̃ in leuiorib culpis inuenit᷑: a mensȩ participatio
ne priuet᷑. Priuati autẽ mense consorcio. ista erit racio:
ut in oratorio psalmũ aut antiphonã ñ imponat neq lec¬
tionẽ recitet. usq ad satisfactionẽ. Refectionẽ autẽ cibi pꝰ
fr̃m refectionẽ solus accipiat: ut si uerbi gr̃a frẽs refici¬

Expanded text:
Qualis debet esse modus excommunicatmensura. Qui culparum modus in abbatissae pendeat judicio. Si qua tamen soror in levioribus culpis inveniatur, a mensae participatine privetur. Privati autem a mensae consortio ista erit ratio, ut in oratorio psalmum aut antiphonam non imponat, neque lectionem recitet usque ad satisfactionem. Refectionem autem cibi post fratrum refectionem solus percipiat, ut si, verbi gra
Abbreviated transcription (Latin):
inguli ꝑ singulos lectos dormiant. lesternia: ꝓmͦ conu̾¬
sationis scd̾m dispensationẽ abbatis sui accipiant. Si
potest fieri omnes inuno loco dormiant. si autẽ multito¬
ctti sint. pausent. Candela iugiter in eadem cella ardeat us¬
q mane. uestiti dormiant: et cincti tingulis. aut funib. o
sompnũ uulnerent᷑ dormientes. Et ut parati sint monachi
semꝑ. & facto signo absq mora surgentes: festinent se in ui
cem p̃uenire ad opus dei cum omni tam̃ grauitate et mode¬
tia. Adolentiores fratres iuxta se ñ habeant lectos: s ꝑmix¬
ti cum seniorib. Surgentes uero ad opus dei: inuicẽ se mo¬
derate cohortent᷑. propter sompnolentoꝵ excusationes:
aut mobediens. aut suꝑbus aut murmurans. uł.
in aliquo contrarius existens sc̃e regulȩ. oe p̃ceptis senioꝵ
suoꝵ contemptor repertus fuerit: hic scđm dñi nr̃i precep
tum ãmoneatur semel & scdo secrete a semorib suis. Siñ
emendauerit: obuirget᷑ publice coram om̃ib. Si uero ne¬

Expanded text:
inguli per singula lecta dormiant. Lectisternia, pro modo conversationis, secundum dispensationem abbatis sui accpotest fieri, omnes in uno loco dormiant. Sin autem multitueos solliciti sint, pausent. Candela jugiter in eadem cella ardeat usque mane. Vestiti dormiant, et cincti cingulis aut funibus; etsomnum vulnerentur dormientes; et ut parati sint monachi semper, et facto signo absque mora sse praevenire ad opus Dei, cum omni tamen gravitate et modestia. Adolescentes sorores juxta se non habeant lectos, sed permistae cum senioribus. Surgentes vero ad opus Dei invicem se moderate cohortentur, propter somnolentarum excusationes. obediens, aut superbus, aut murmurans, vel in aliquo contrarius existens sanctae Regulae, et praeceptis seniorum suorum contemptor repertus fuerit, hic secundum Domini nostri praeceptum admoneatur semel, et secundo secrete a senioribus suis. Si non emendaverit, objurgetur publice coram omnibus. Si vero ne
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ duectio. Preposito tamqͣm patriobediat᷑. mutto magiꝰ
p̃sbitero qui omniũ ur̃m curã gerit. Ut gͦ cuncta ista
seruent᷑ et si quid seriatũ non fuerit. ñ negligenter p̾tereat᷑.

Expanded text:
enda. 11. Praeposito tanquam patri obediatur; multo magis presbytero qui omnium vestrum curam gerit. Ut ergo cuncta ista serventur, et si quid servatum minus fuerit, non negligenter praetereat
Abbreviated transcription (Latin):
ue a uobis. siue a fullonib ne int̾ioris animi sordes contra¬
hat munde uestis appetitus. Lauacrũ &ẽ corpori cuiꝰ infirmi¬
tas uł necc̃itas cogit minime negetur: fiat sine murmure
de cõsiliam medicine. tta ut eciã si nolit iubente p̃posito faci¬
at. qͥd faciendum ẽ ꝓsalute. Si autẽ uelit. & forte ñ expet̾it¬
sue cupiditati ñ obediat. Aliqñ eciã si noceat ꝓdeese credit᷑
cente qͥd sibi doleat. sine dubitatone credat᷑. Sedtam̃ utrũq
sanando illi dolori quod delectat expediat. si non ẽ certũ. me¬
dicus consulat᷑. Nec eant ad balnea. siue qͦcũq ire necẽe fue¬
rit. miñ quã duo ut tres. Et ille qui habet aliquo eundi
um cura. siue post egritudinẽ reficiendoꝵ. siue aliqua ĩ be¬
cullitate. eciã siuie febrib laborantium alicui debet inuingi.

Expanded text:
ve a vobis, sive a fullonibus, ne interiores animae sordes contrahat mundae vestis nimius appetitus. Lavacrum etiam corpori, cum infirmitatis necessitas cogit, minime denegetur. Fiat sine murmure de consilio medici, ita ut etiam si nolit, jubente praeposito faciat quod faciendum essue cupiditati non obediatur aliquando etiam si noceat prodesse creditur centi, sibi quid doleat, sine dubitatione credatur; sed tamen, utrum sanando illi dolori, quod delectat, expediat, si non est certum, medicus consulatur. nec eant ad balneas siue quocumque ire necesse fuerit minus quam tres. nec illa, quae habet aliquo eundi um cura siue post aegritudinem reficiendarum sine aliqua imbecillitate etiam sine febribus laborantium alicui debet iniungi
Abbreviated transcription (Latin):
olum qͥcqd egerimus misimus ad
beatitudinem urãm quib lit̃tis
docuerimus. et p̃sbiterio illum
eẽ nudatum. qr sic captus est. & iꝰ¬
simus eum in monasteriis nul¬¬
lam habere rõnem exclusimuᷤ
eum acomunione nr̃a ut sc̃ĩtaᷤ
ur̃a hoc cognoscens quod circa
illum actum est omnib ep̃is sub
beatitudine ur̃a agentib mani¬
festare dignetur ulius impieta¬
tem. ne nescientes aliqͥ quid sen
nem loquantur:

Expanded text:
olim quidquid egerimus, misimus ad beatitudinem vestram, quibus litteris docuimus, et presbyterio illum esse nudatum, quia sic captus est, et jussimus eum cum monasteriis nullam habere rationem, et exclusimus eum a communione nostra, ut Sanctitas vestra hoc cognoscens quod circa illum actum est, omnibus episcopis sub beatitudine vestra degentibus manifestare dignetur illius impietatem, ne nescientes aliqui quod ille nem loquantur.
Abbreviated transcription (Latin):
assianus natꝰ serta constã¬
tinopolim aioħe maͣͬg
ep̃o diaconꝰ ordinatꝰ apd̃
masileam p̾sbiter. con¬
didit duo monast̾ia. it uirorũ
ce mulierũ: que usq hodie ex¬
tant. Scripsit exꝑientia magiꝰ¬
trante. librato sermone. &e ut a¬
perciꝰ dicam sensu uerba in ue¬
niens. et actione lingua mo¬
uens. res omniũ monachor S
neccessarias ꝓfesfionr: i. de ha¬
bitu monachi. &e decanonico
oronum modo atq psalmoꝵ
qui in monasteriis egipti die
noctuq tenet᷑ libros tres. Ins¬
tit̾onum librũ unum. deori¬
gine et qualitate. ac remediiᷤ¬
octo printipalium uicioꝵ libͦs
octo: singłos qͥdem desingłis¬
uicus libros expendens. Digeᷤ¬
sit cẽ collationes cũ patrib e¬
gipti habitas. hoc ẽ de destina¬
tione monachi. ac fine de diseͤ¬
tione. detrib ad sermendũ deo
uocationib. depugna carnis
nem. de natura omniũ uicior
tate animȩ de octo principa¬
lib uiciis deqͣlitate orationiᷤᷤ
de ꝑfectis. decastitate de ꝓtec

Expanded text:
assianus, natione Afer, Constantinopoli a Joanne Magno episcopo diaconus ordinatus, apud Massiliam presbyter condidit duo monasteria, id est virorum et mulierum, quae usque hodie exstant. Scripsit, experientia magistrante, litterato sermone, et, ut apertius dicam, sensu verba inveniens, et actione linguam movens, res omnium monachorum necessarias professioni, id est, De habitu monachi, et De canonico orationum modo atque Psalmorum, qui in monasteriis Aegypti die noctuque tenentur, libros tres; Instructionum librum unum; De origine et qualitate ac remediis principalium vitiorum libros octo; singulos quidem de singulis vitiis expediens. Digessit etiam Collationes cum patribus Aegypti habitas, hoc est, de destinatione monachi ac fine; de discretione; de tribus ad serviendum Deo vocationibus; de pugna carnis nem; de natura omnium vitiorum; tate animae; de octo principalibus vitiis; de qualitate orationis; de perfectis; de castitate; de protec
Abbreviated transcription (Latin):
et reuerentia. Quanto magis dño deo uniũsoꝵ cũ omni
humilitate et puritatis deuotione supplicandũ ẽ. Et nõ
in muitiloqͥo sed inpuritate cordis. & compunctione lacri¬
marũ nos exaudiri sciamꝰ. Et ideo breuis debet ẽẽ et pura
oratio nisi forte ex affectu inspirationis diuinȩ gr̃e ꝓten¬
dat᷑. In conuentu tam̃ omĩo breuiet᷑ oratio: &e facto signo
a priore omnes parit̾ surgant: De decanis monaste. R ii.¬
De decanis monaste Rii.
boni testimonii. et scẽ conuersationis. et constituant᷑ de¬
cani: qui sollicitudinẽ gerant super decanias suas in om¬
nib scdm mandata et p̃cepta abbatis sui. Qui decan
tales eligant᷑. in quib securus abbas parciat onera sua.
Et non eligantur ꝑ ordinem. sed scđ̃m uite meritũ. &e sa¬
pienciȩ doetrinã. Quod si qͥsquam ex eis aliqua forte in
flatus repertus fuerit suꝑbia rep̃hensibilis: correptus se¬
mel ec iterum atq tercio si emendare noluerit deiciatur.

Expanded text:
ino Deo universorum cum omni humilitate, et puritatis devotione supplicandum est. Et non in multiloquio, sed in puritate cordis et compunctione lacrymarum nos exaudiri sciamus. Et ideo brevis debet esse et pura oratio nisi forte ex affectu inspirationis divinae gratiae protendatur. In conventu tamen omnino brevietur oratio, et facto signo, a priore, omnes pariter surgant. Item alia constDE DECANIS MONASTERII. §boni testimonii et sanctae conversationis, et constituantur decani, qui sollicitudinem gerant super decanias suas in omnibus secundum mandata Dei et praecepta abbatis sui. Qui decani tales eligantur, quibus securus abbas partiat onera sua. Et non eligantur per ordinem, sed secundum vitae meritum et sapientiae doctrinam. Quique decani, si ex eis aliqua forte quis inflatus superbia repertus fuerit reprehensibilis, correptus semel et iterum, atque tertio, si emendare noluerit, dejiciatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ros uenis languentibꝰ mor¬
bos trahunt. des cunctis sa¬
ni sensus uigorem. des ple¬
nam fidei sanitatẽ. ut tri¬
buens per scripta hec nr̃io¬
peris. tu muneris salutarẽ
omnib curã. ad instar pe¬
nitꝰ sanctificati in euuange¬
lio ate cibi. sicut ꝑesum il¬
lũcorroborasti esurientes
ita per hunc sanari iube¬
as tabescentes. Igitur qͥa ne¬
ganti dm heretico. abunde
iam ut reor cunctis superi¬
orib scriptis diuinoꝵ testi¬
monioꝵ auctoritate respõ¬
dimus. nunc ad fidem anti¬
ocheni symboli uirtutẽq
uenianus. in quo cum ipse
baptizatꝰ sit. ac renatus. su¬
is eum professiomibz argui
siuis ut ita dicam armis cõ¬
teri oportet. hic enim ordo
est. ut superatꝰ iam testimo¬
niis sacris eciam se ipso ut
ita dicam teste superetur:
Neq enĩ aliissiam rebus
contra eum agi necesse erit
cum palam se et euidenter
ipse conuicerit. Textus ergo
ac fides antiocheni symb̃o¬
li hec e t
redo inunũ et solumue¬

Expanded text:
ros uenis languentibus morros uenis languentibus morbos trahunt, des cunctis sani sensus uigorem, des plenam fidei sanitatem, ut tribuens per scripta haec nostri operis tui muneris salutarem omnibus curam ad instar penitus sanctificati in euangelio a te cibi, sicut per esum illum corroborasti esurientes, ita per hunc sanari iubeas tabescentes. Igitur quia neganti deum haeretico abunde iam, ut reor, cunctis superioribus scriptis diuinorum testimoniorum auctoritate respondimus, nunc ad fidem Antiocheni symboli uirtutemque ueniamus, in quo cum ipse baptizatus sit ac renatus, suis eum professionibus argui, suis ut ita dicam armis conteri oportet. I hic enim ordo est, ut superatus iam testimoniis sacris etiam se ipso ut ita dicam teste superetur. neque enim aliis iam rebus contra eum agi necesse erit, cum palam sa et euidenter ipse conuicerit. textus ergo ac fides Antiocheni symboli haec ost: credo in unum et solum ue