comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ritas illa. sic uid̃ intelligẽda. ut com¬
paratõ nõ refatur ad om̃s orares:
s ad quosdam .s. infiores. Ille. Noiͫ
do. nõ plenius serao ẜm actepit sciã
in mun̾s.s plenius aliis ordinib qͥ
sunt inf̾iores. Net noĩatur quisz or¬
do ab omni re ꝙͣ plenius aliis accepit s
sos orlines.s ad alia dona. nec ad alia
cius possident. Ita forte ⁊ angłi quib¬
dã mun̾ib mag̾ pollent. ⁊ aliis quib¬
damaninus. utrũ ordĩes ab ĩitio catõis

Expanded text:
ritas illa sic videtur intelligenda, ut comparatio non referatur ad omnes ordines, sed ad quosdam, scilicet inferiores. Ille enim ordo non plenius seraphin accepit scientiam in munere, sed plenius aliis ordinibus qui sunt inferiores. Nec nominatur quisque ordo ab omni re quam plenius aliis accepit, sed sos ordines, sed ad alia dona; nec ad omniantus possident; ita forte et angeli quibusdam muneribus magis pollent, et aliis quibusdam minus. 5. Utrum ordines ab initio creationis
Abbreviated transcription (Latin):
prolis.
ec minor est proles. mor utroq:¬
parente lũ tantam senou̾it
mes qͣnta est. nec minor ẽ amorpa¬
rentea prole .i. mente. ⁊ noticia dum
rez. ⁊ amormamantis noticia. a¬
⁊ noticia in mente noscente est. Ec̃ceᷤ
ihis trib qualetumq uestigim

Expanded text:
prolis, nec minor est proles parente, dum tantum se novit mens, quanta quae est. Nec minor est amor parente et prole, id est mente et notitia, dum et amor in amantis notitia, et notitia in mente noscente est. Ecce in his tribus qualecumque vestigi
Abbreviated transcription (Latin):
li fecit nobꝰ uł amitu. Qd̾ siquis ⁊ced̾e
simplr̃ uolu̾it dicõs intensius diligit᷑
amicꝰ ꝙͣ ĩimicus. ⁊ id̾o illud. pocius isto:
detminet ista scd̾ pmissã intelligenti

Expanded text:
li fecit nobis, vel amicum. Quod si quis concedere simpliciter noluerit, dicens: Intensius diligitur amicus quam inimicus, et ideo illud potius isto, determinet ista secundum praemissam intelligenti
Abbreviated transcription (Latin):
uttum semel tm̃ missus sit filiꝰ
an sepe mittatur: Si enim missio fi¬
li. ipsius tm̃ incarnatio este tũ se¬
mel tm̃ intarnatus sit. ⁊ semel tm̃
uidetur missus. at si sepe mittitur.

Expanded text:
utrum semel tantum missus sit Filius, an saepe mittatur. Si enim missio Filii ipsius tantum incarnatio est, cum semel tantum incarnatus sit, semel tantum videtur missus. At si saepe mittitur
Abbreviated transcription (Latin):
Sic oportebat prius hoiem fi̾auit bene
uelle poss ⁊ male. postea u̾o sic enitait
male uelle ñ possit. nec id̾o carebit liło
ar. Multo quippe lib̾ius erit arbit̾um ꝗd
om̃no ñ pot̾it ẜuire pcc̃o. n aut uolũtas
uolumꝰ ut et miseriã solũ nolimus.
s neq̃qͣm ꝓrsus uelle possimus. Sicͥ gͦ
aĩa nr̃a nunc ht̃. nolle infelicitatẽ. ita
nolle iniquitatẽ. semꝑ hĩtura . S or¬
do ẜuandus fuit. quo d̾s uoluit ostẽ¬
dere. ꝙ bonũ sit. aĩal rõnale. qd̾ ĩ pecca¬
re possitiq̃muis sit melius ꝙ rectare ñ
possit. Ecte his ubis euident astruit.a
rost b̾itudinis ⁊ fumationẽ. ent ĩ hoĩe.

Expanded text:
Sic oportebat prius hominem fieri, ut bene velle posset, et male. Postea vero sic erit, ut male velle non possit; nec ideo carebit libero arbitrio. Multo quippe liberius erit arbitrium, quod omnino non poterit servire peccato. Neque aut voluntas volumus, ut esse miseri non solum nolimus, sed nequaquam prorsus velle possimus. Sicut ergo anima nostra nunc habet nolle infelicitatem, ita nolle iniquitatem semper habitura est. Sed ordo servandus fuit, quo Deus voluit ostendere quam bonum sit animal rationale quod etiam peccare possit, quamvis sit melius quod peccare non possit. Ecce his verbis evidenter astruitur quod post beatitudinis confirmationem erit in homine
Abbreviated transcription (Latin):
sacdotib manifestare. Quidam .n. uni
celantique alii manifestanda conẜuãt.
qd̾ est se laudare. ⁊ ad ypocrisim tende̾.

Expanded text:
s velit manifestare. Quidam enim uni celant, quae alii manifestanda reservant: quod est se laudare, et ad hypocrisim tende
Abbreviated transcription (Latin):
etudinis. tanꝙͣ mole p̾mit gñ᷑. uel
noxie defensionis clipeo armat᷑ qi ĩ se¬
pułchro iã putẽs. Hec sunt tria gen̾a
mortuoꝵ. que dũs legitur suscitasse.
huic gͥ triplici morti. triplici remedio
accurritur s ⁊t̾tionesefessioneᷤs satisfacti¬
one.¶ Cõpunctio nob̾ ⁊mẽdat᷑ ibi. scin¬
Iustꝰ in pͥncipio ẜmonis. actiuator ẽ
sui. xe .i. ⁊fitetur. qui se accusat: qui se¬
exet̾ndo malũ sibi ĩputat. Et ibi. Effũ¬

Expanded text:
etudinis tanquam mole premitur animus, vel noxiae defensionis clypeo armatur, quasi in sepulcro jam foetens. Haec sunt tria genera mortuorum, quae Deus legitur suscitasse. Huic ergo triplici morti, triplici remedio occurritur: contritione, confessione, satisfactione. Compunctio nobis commendatur ibi, Justus, in principio sermonis accusator est sui. Vere enim confitetur qui se accusat, qui execrando malum sibi imputat. Et ibi,
Abbreviated transcription (Latin):
decimatꝰ. qr licet ibi fu̾it scd̃ carnẽ. nõ
carnis libidinẽ. Sic̃ ĩ in adam om̃es
qui in lũbis eius erãt. detimati st̃. S
he nõ ⁊sequit in xp̃o. licet in lũbis ade.
nẽ. eẽt in lũbis abrale. qñ decimatꝰ est.¬
id̾o part̾ detimati ñ sũt. qr scd̾ aliquẽ
melũ. nõ erat ibi xp̃c. quo erat ibi le¬
ui. Scd̾ carͦnẽ quippe illã seminalẽ.i¬
bi fuit leui. q̃ rõne. per ⁊cubitũ. uẽ¬
turus erat inmatrẽ. Scd̾ qͣm ronem.

Expanded text:
decimatus; quia licet ibi fuerit secundum carnem, non carnis libidinem; sicut in Adam omnes qui in lumbis illius erant, decimati sunt. » Sed hoc non sequitur in Christo, licet in lumbis Adae nem essent in luideo pariter decimati non sunt, quia secundum aliquem modum non erat ibi Christus quo erat ibi Levi, secundum rationem quippe illam seminalem ibi fuit Levi. Qua ratione per concubitum venturus erat in matrem secundum quam rationem
Abbreviated transcription (Latin):
tur ⁊̃ deᷤ iõ. xpc̃ aceptus. ⁊ natus. nemo¬
ret. Nõ. n. ido opatio incarnatõis. sp̃ui iͥ
scõ sepius attribuit᷑ ꝙ eã ip̃e solus sme
tate. u̾bum dei caro ft̃m ÷. ⁊ ĩestuabi¬
li dei dono filius d̾i sibi uniuit formã
illo oꝑe. prẽmuł filiũ. se dudit. ẜ ptiꝰ¬

Expanded text:
s memoretur? Non enim ideo operatio Incarnationis Spiritui sancto saepius tribuitur, quod eam ipse solus sine tate Verbum Dei caro factum est, et inaestimabili Dei dono Filius Dei sibi univit formam illo opere Patrem vel Filiu
Abbreviated transcription (Latin):
in extremo uite hyatu aduenitisanat. ⁊
fuit sera ĩdulgẽtia. S licet latro ueni¬
am m̾uiss ĩ finede oĩ qͥinee ñ tñdedit

Expanded text:
in extremo vitae hiatu advenit, sanat et fuit sera indulgentia. Sed licet latro veniam meruisset in fine de omni crimine, non tamen dedit
Abbreviated transcription (Latin):
ud scłm clistulit fructũ ⁊ñsionis. hic aͥ
ignis a si ef̾nus nõ sit: miro modo gͣuis
est Exellit .n. omnẽ penã. ꝙͣ umꝙͣ pas sd¬
sus sit aliquis. in hac uita. Nũꝙͣ in car¬
ne tanta ĩuenta÷ pena. licet mimbłia
martires passi st̃tormenta. ⁊ młti ne¬
quit̾. qͣnta sepe sustinuernũt supplicia.
Et his satis ostenditur. ꝙͣ ꝑułosũ sit.
tã mortuo ipet̃t. nõ sic tñutnullã sẽ¬
ciat penã. nisi forte tanta sit uehxmen¬
cia gemitusa ꝯtritionif que sufficiat ad
delicti punitionẽ. licet gͦ sit difficilent

Expanded text:
. Hic autem ignis, etsi aeternus non sit, miro tamen modo gravis est; excellit enim omnem poenam, quam unquam passus sit aliquis in hac vita. Nunquam in carne tanta inventa est poena, licet mirabilia martyres passi sint tormenta, et multi nequiter tanta saepe sustinuerunt supplicia. Ex his satis ostenditur quam periculosum sit tam mortuo impetrat; non sic tamen ut nullam sentiat poenam, nisi forte tanta sit vehementia gemitus et contritionis, quae sufficiat ad delicti punitionem. Licet ergo sit difficile ut
Abbreviated transcription (Latin):
tatem u̾onõ. Nũ quid cdico dãmpnabit᷑:
s nec dico lib̾abit᷑. uis gͦ a clubio lib̾ari:
age pñiam dũ saisus os. Si sit agis: di
pore quo pectare potuisti. Si uis ag̾e peni¬
tenciã qñ iã pectare ñ potes: poc̃a te cli¬
miẜunt᷑ ñ tualla. Itẽ lue res̃ st̃. aut ig¬
noscit᷑ tibr aut ñ ignosctur. Quid ho¬
mitte ĩctum¶ S qͣre sec lnit aug̃. Cũ
pñĩa que in fine agitur. in psalmo ap
pelletur sacrificiũ uesꝑtinũ. qd̾ erat ac¬
teptabilius m lege. Et in qͣcũ die iuo¬
cetur de assit: Et qcui hora ĩgemiiit⁊
rietur. S illa dixit aug̾. pp̃ illos. qui
pnĩam us in finẽ uite ꝓtrahũt. ⁊ tũc
ñ ex dei amore. uidentur penit̾e. s ti¬
more mortis. qiͣ ex ncc̃ĩtate. Uñ id̾. q̃si

Expanded text:
dico, damnabitur? Sed nec dico liberabitur. Vis ergo dubio liberari? age poenitentiam dum sanus es. Si sic agis, dicpore quo peccare potuisti. Si vis agere poenitentiam quando jam peccare non potes, peccata te dimiserunt, non tu illa. Item: Duae res sunt: aut ignoscitur tibi, aut non ignoscitur; quid homitte incertum. Sed quare hoc dixit Aug., cum poenitentia quae in fine agitur, in psalmo 140 appelletur sacrificium vespertinum, quod erat acceptabilius in lege; et cum in quacumque die invocetur Deus, adsit; et quacumque horrietur? Sed illa dixit Aug., propter illos qui poenitentiam usque in finem vitae protrahunt; et tunc non ex Dei amore videntur poenitere, sed timore mortis, quasi ex necessitate. Unde i
Abbreviated transcription (Latin):
tinguere nõ sufficimꝰ. Uñ aug̾. max¬
mino. p̾missam qõnem refricanti .s.
unus filius. ⁊ alius nõ sit filius. R¬
Ideo ille filius est pr̃is de quo est geni

Expanded text:
tinguere non sufficimus; unde Aug. Maximino praemissam quaestionem refricanti, scilicet unus Filius sit, et alius non sit Filius? EIdeo ille Filius est Patris, de quo est geni
Abbreviated transcription (Latin):
ter deum prem. ⁊ deum filiũ tale ali¬
quid suspicemur. absurdissime ergo
filius cdretur amboꝵ .i. patris. ⁊ filu.
amboꝵ.n. filius dr̃etur: si eũ ambo
genuissent. qd̾ abhorretꝰ ab omniũ sa¬
noꝵ sensib. Non. gͥ. ab utrcq ÷ geni¬
tus: s ꝓcecdit ab utroq amboꝵ spt.hiᷤ¬
dens. queri sol. cur filius nõ drꝰ tm̃¬

Expanded text:
ter Deum Patrem et Deum Filium tale aliquid suspicemur. Absurdissime ergo Filius diceretur amborum, id est. Patris et Filii. Amborum enim Filius diceretur, si eum ambo genuissent, quod abhorret omnium sanorum sensus. Non ergo ab utroque est genitus, sed procedit ab utroque ambodens, quaeri solet cur Filius non dicit
Abbreviated transcription (Latin):
aug̃. in .u.li. de tri. xtedit a prẽ nõ qũo
natus: s qũo datus. uł donũ. filius
ꝙ ꝓcessit nastendo. exit ut unigenitus.
at per hec illud elucescit ut põt .s. cur sp̃t
netationẽ filii ⁊ ꝓcessionẽ sp̃t.s.¬

Expanded text:
e non quomodo natus, sed quomodo datus vel donum. Filius autem procedit nascendo, exiit ut genitus. Ac per hoc illud elucescit ut patet, scilicet cunerationem Filii et processionem Sp
Abbreviated transcription (Latin):
x p̃̾clictis iam apparet ĩ quo per
pectatũ sit ĩmunitũ. uł corrup
hoĩ cliffictultas. nullũq impetlimẽ¬
tũ de lege mẽbroꝵ.ad bonũ. nullaq
impulsio. uł instigatio ad malũ. nũt
a ꝑ legem carnis. ad bonũ impeditur.
⁊ ad malũ instigat. ut nõ possit uelle i
uł ꝑfic̾e bonũ. nisi ꝑ gr̃am lib̾etur. et

Expanded text:
 praedictis jam apparet, in quo per peccatum sit imminutum vel corrupthomini difficultas, nullumque impedimentum de lege membrorum ad bonum, nulla impulsio vel instigatio ad malum. Nunc autem per legem carnis ad bonum impeditur, et ad malum instigatur, ut non possit velle et perficere bonum, nisi per gratiam liberetur e
Abbreviated transcription (Latin):
deus tibi ꝓputabit. si nõ qd̾ tibi debet᷑ exi¬
gis. s redclis qd̾ debes uxori. Id̾ scd̾ u̾ba
nere uoluiss ⁊ tu noluisses. debitũ tͥ
redd̾e togetur. ⁊ illi deiputaret ⁊tinẽti¬
am. si nõ sue̾s tue ꝯced̾et ĩfirmitati.
ne in adultium cades. Quisqͥs igitur
ꝯpaciẽs infirmitati uxoris. redelit. ñ exi¬

Expanded text:
Deus tibi computabit, si non quod tibi debetur exigis, sed reddis quod debes uxori. Idem, secundum nere voluisset, et tu noluisses, debitum tibi reddere cogeretur, et illi Deus imputaret ad continentiam, si non suae, sed tuae cederet infirmitati, ne in adulterium caderes. § 1. Quisquis igitur compatiens infirmitati uxoris reddit, non exi
Abbreviated transcription (Latin):
clignitatis offitõ. aũg̃. ostendit dicẽs.¬
ad auysena a arõ sac̃dotes. uos ponite no¬
mẽ meũ suꝑ filios isrł. ego flñs bñdi¬
cameos. utͣ gͣciam t̃dito ꝑ mĩst̾ium
orlinati. tfundat hoĩb. nec uolũtas
sac̾dotum. obẽe. uł ꝓdesse possit. s m̾itũ¬

Expanded text:
 ostendit dicensad Moysen et Aaron sacerdotes: Vos ponite nomen meum super filios Israel, ego Dominus benedicam eos . » Ut gratiam per ministerium ordinati transfundat hominibus, nec voluntas sacerdotis obesse vel prodesse po
Abbreviated transcription (Latin):
tificãt aĩas que ñ moriunt᷑. Si .n. ma¬
iuificãt. ñ uiuũt. qũo per eos gr̃a be¬
neclictõnis tͣrisfundit S illd̾ capłm.
malelicã ⁊c̾. Quidã reft̾int ad hr̃ticos.
qui ab etc̃a p̾cisi sũt. ⁊ ad extõicatos quoꝵ
bũdct̾ones. fiunt maledet̾ones. his qui
nũt. qui abs claue sc̃ie. ⁊ forma bõe uite.
p̃sumũt ligart. uł solu̾e. s nullꝰ offi E¬
cio sac̾dotis uti debet. nͥ ĩmunis sit. ab¬

Expanded text:
s quae non moriuntur! Si enim mavivificant non vivunt, quomodo per eos gratia benedictionis transfunditur? Sed illud capitulum, Maledicam, etc., quidam referunt ad haereticos, qui ab Ecclesia praecisi sunt, et ad excommunicatos, quorum benedictiones fiunt maledictiones his qui nunt, qui absque clave scientiae et forma bonae vitae praesumunt ligare vel solvere. Sed nullus officio sac
Abbreviated transcription (Latin):
clũ ÷ eẽ pcc̃m. qr hc d loqui hõ. qd̾ aso
git. sine illd̾ um sit. siue putetur. ⁊
ñ sit. u̾ba .n. id̾o sũt ĩstituta. ñ ut per ea.
hoĩes ĩuicẽ fallãt s per ea in altius no¬
ticiam suas cogitatcẽs ferãt. Q ñ iõi¬

Expanded text:
 loqui homo quod animo gerit, sive illud verum sit, sive putetur et non sit. Verba enim ideo sunt instituta, non ut per ea homines invicem fallant, sed per ea in alterius notitiam suas cogitationes ferant. Verbi
Abbreviated transcription (Latin):
ed ideo cum de sp̃c sancti¬
illo loquereturait. de patre ꝓcedit.
qm̃ pater ꝑcessionis eius ÷ anctoꝵqui
t̾alem filium genuit. ⁊ gignendo
lis. accipite sp̃m scm̃. eumq ĩsufflã¬
do daret. ut a se quaq ꝓted̾e sig̾cans
aꝑte ostend̾et. flando qd̾ spirando da¬
bat ccculte. Quia ergo si nasc̾etur. ñ
tm̃ de pr̃e. nec tm̃ de filio s de ambob
uti nascͥetur. sine dubio dicetur filiꝰ¬

Expanded text:
ed ideo cum de illo Filius loqueretur, ait, De Patre procedit ; quoniam Pater processionis ejus est auctor, qui talem Filium genuit, et gignendo lis, Accipite Spiritum sanctum; eumque insufflando daret , ut a se quoque procedere significans, aperte ostenderet flando, quod spirando dabat occulte. Quia ergo si nasceretur, non tantum de Patre, nec tantum de Filio, sed de ambobus utique nasceretur; sine dubio fili
Abbreviated transcription (Latin):
ptt: d̾s ergo primo erat. ⁊ postea pr
factus÷. Quo igitur ĩniuitabilis d̾s
est. Si .n. ante deus: postea pater fu¬
it. uti gn̾ationis actessione muta¬
tus est. s au̾tat deus hanc anietia.
Ineffabile ⁊ qu̾o filius sit ⁊ ñ ht̃ pr̃em¬

Expanded text:
pit, Deus ergo primo erat, et postea Pater factus est. Quomodo ergo immutabilis Deus est? Si enim ante Deus, postea Pater fuit, utique generationis accessione mutatus est; sed avertat Deus hanc amentiam. 8. Ineffabile est quomodo Filius sit, et non habe
Abbreviated transcription (Latin):
Qũo non est supra omnẽ sensumtã¬
tagn̾atio: Tuesgo orimanũ acuno¬
ue. sciutar nonlicet suꝑna mist̾ia.
licet sc̃ue ꝙ natus sit. non lic̾et tiscu¬
tere. qũo natus sit. Illud negaiemi
chinonlicet. hec querereͤ metus est.
Ineffabilis .n. est illa gn̾atio. uñ y¬
salas. gn̾ationẽ eius quis enarrabit:
Qdam p̾sumũt tliscut̾e gn̾ationis se
uidam tñ de inge nem¬
nio suo p̾sumentes. dñt illam
sepissime. nonpro impossibilis pro
difficili ponitur.ut ibi. gn̾ationem
eins quis enarrabit. S hͣc nõ clyxi¬
rit ieꝵꝰ. ideo ꝙ gn̾atio filii eterna.
plene intelligi. uel explicari possita
quoqͣm mortaliũ. S qr de ea aliqͥd
intelligirot uł lici potest. qͦuidam
tñ h̃c accipiunt dictum. de tẽpali

Expanded text:
mnem sensum tanta generatio? Tu ergo ori manum admove; scrutari non licet superna mysteria. Licet scire quod natus sit, non licet discutere quomodo natus sit. Illud mihi negare non licet, hoc quaerere metus est. Ineffabilis enim est illa generatio, unde Isaias: Generationem ejus quis enarrabit? 9. Quidam praesumunt discutere generationis seriem. Quidam tamen de ingenio suo praesumentes dicunt illam s, quid saepissime non pro impossibili, sed pro difficili ponitur, ut ibi: Generationem ejus quis enarrabit? Sed hoc non dicit Hieron., ideo quo generatio Filii aeterna plene intelligi vel explicari possit a quoquam mortalium, sed quia de ea aliquid intelligi vel dici potest; quidam tamen hoc accipiunt dictum de temporali
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ posi meno ert. Quis ergo het licit:
pateran filius: Si filius ante me in¬
quit nõ fuit alius d̾s. Si pater: post
me inquit nõ erit. hic priorem. ille
pater in filio.⁊ filius in patre tognosci

Expanded text:
s, doceri? Quis ergo hoc dicit, Pater, an Filius? Si Filius: Ante me, inquit, non fuit alius Deus: Si Pater: Post me, inquit, non erit. Hic priorem, ille n Filio, et Filius
Abbreviated transcription (Latin):
ic queri põt. cum gn̾atio filui a
premet principium habcat. nec
finem. qr et̾na est. utrum debeat di¬
ti . filius semꝑ gignitur. uł semꝑ ge¬
natus est. uel pociusqr nec cepit nas¬
cinec desũt. dicamus uerius semper
natus. non autem possumus dic̾e.
semꝑ nascitur. ne pͥfectum cẽ uideat.
at uerout efnus designari ualeat:

Expanded text:
 quaeri, cum generatio Filii a Patre nec principium habeat nec finem, quia aeterna est, utrum debeat dici: Filius semper gignitur, vel semper genatus est; vel potius quia nec coepit nasci, nec desiit, dicamus verius semper natus. Non autem possumus dicere, semper nascitur, ne imperfectum esse videatur. At vero ut aeternus designari valeat et
Abbreviated transcription (Latin):
pium habet. ⁊ esse cepit qͣuod hr̃tico¬
rum ore sie clictum ÷. Nam ip̃e arri¬
ait aiõ intelligit. ã natum eẽ de
ded sempit̾num eẽ. ut sit cret̾nus pr̃i
filius. situt splendor qui gignitur
ab igne. atq cliffunditur. coet̾nus
tem si dei filius inquit᷑ a us uir¬
deo pr̃i filius. Dicit autẽ apłs xp̃m¬
eẽ dei iuitutẽ. ⁊ dei sapĩamlaut igit᷑
nõ fuitiqñ non fuit filius. aut ali¬
qñ deus nõ habuit uirtutẽ ⁊ sapiẽ¬

Expanded text:
pium habet et esse coepit, quod haereticorum ore sic dictum est. Nam ipse Ariit, non intelligit etiam natum Filium Deo sempiternum esse, ut sit coaeternus Patri Filius; sicut splendor qui gignitur ab igne atque diffunditur, coaevus tem, si Dei Filius, inquit Aug. liDeo Patri Filius. Dicit autem Apostoe Dei virtutem et Dei sapientiam. Aut ergo non fuit quando non fuit Filius, aut aliquando Deus non habuit virtutem et sapien
Abbreviated transcription (Latin):
int̾raget᷑ pater solus utrũ sit deus.
qũo rendebimus nõ esse nisi forte
ita ddicamus: eẽ quidẽ prem deũ. s ñ
eum ẽẽ solũ deum. ẽẽ ⁊ solum deum¬
lus deus. Iatq hic solum. in parte
subiecti tm̃. accipe quidam uolunt.
In parte u̾o pͥdicati si sit: ꝯceclunt ꝙ
pater ⁊ solus deus. S ex u̾bis aug̃.

Expanded text:
enim interroget, Pater solus utrum sit Deus: quomodo respondebitur non esse, nisi forte ita dicamus, esse quidem Patrem Deum, sed non eum esse solum Deum; esse autem solum Deumlus Deus, atque hic solum in parte subjecti tantum accipere quidam volunt; in parte vero praedicati si sit, concedunt quod Pater est solus Deus. Sed ex verbis Aug.
Abbreviated transcription (Latin):
po .s. est deus. pater est solus d̾s. fi
Dost hec queritur. utrum sicut dr̃
solus pater÷ pater. uel solus fi¬
uis est filius. ita possit lici. solus
ater ⁊ deus. uł solus filius⁊ deus.¬
olus deus. sicut solus sapiens. solꝰ
utens. s nõ uidetur debere dicia no¬
bis. u̾bis nr̃is uteritib. nisi ubiẜ.¬
mo auͣctis octurrit. Solus pater
deus. uł pater ÷ solus d̾s. ita de fili
⁊ sp̃u sc̃o clitimus. unde aug̃. in

Expanded text:
 Pater est solus Deus, Post haec quaeritur utrum sicut dicitur: Solus Pater est Pater, vel solus Filius est Filius, ita possit dici: Solus Pater est Deus, vel solus Filius es esse solus Deus, sicut solus sapiens, solus potens. Sed non videtur debere dici a nobis, verbis nostris utentibus, nisi ubi sermo auctoritatis occurrit: Solus Pater est Deus, vel Pater est solus Deus; ita de Filio et Spiritu sancto dicimus; unde Aug. in
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrata est in suꝑiorib. qualiter
.s. aliqua trium ꝑsonarũ. qͣmlibet ali¬
aminec et̾nitate. nec magnitudine nͥ
ic oritur qõ trahens originẽ ex p̾¬
dictis. dictum est .n. supͣ ꝙ tã¬
tus ÷ solus pater.uł solus fili¬
us. uel solus sp̃s .s. qͣntum simulil¬
sit solus. nec filius. nec sp̃c .s. s semꝑ¬

Expanded text:
ioribus; qualiter scilicet aliqua trium personarum quamlibet aliam nec aeternitate, nec magnitudine, nec Hic oritur quaestio trahens originem ex praedictis. Dictum est enim supra quod tantus est solus Pater, vel solus Filius, vel solus Spsit solus, nec Filius, nec Spiritus s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtc̃i tum natura hoĩs eẽt corrupta.
olet ⁊̃ queri cũ sine uitõ eẽt natu¬
ra hoĩs. unde  sensus mali ꝓcesserit¬
REnsio. ad qd̾ renderi põt. qr ex libero
arbitrio uoluntatis fuit. ⁊ in ip̃o .n. ⁊ ĩ
alio cã exstitit. ut fieret detior. In alio:
qr in diabolo qui suasit. in ip̃o: qr uolũ¬
tate liberi arbitrii ⁊sensit. ⁊ cũ lib̾m ar i¬
bitriũ sit bonũ. ex re utiq bõa. malus il¬
le asensus ꝓuenit. ⁊ ita ex bono malũ
manauit. de hec & in seq̃nti pleniꝰ it¬
tabimꝰ. cum origo mali.⁊ in qͣ re cͤales¬
cat ̃ uestigabitur. An uolũtas p̾cesẜit¬

Expanded text:
ti, cum natura hominis esset incorrupta. olet etiam quaeri, cum sine vitio esset natura hominis, unde consensus mali processerit. Ad quod responderi potest quia ex libero arbitrio propriae voluntatis fuit. In ipso enim et in alio causa extitit ut fieret deterior. In alio, quia in diabolo qui suasit; in ipso, quia voluntate liberi arbitrii consensit, et cum liberum arbitrium sit bonum, ex re utique bona malus ille consensus provenit, et ita ex bono malum manavit. De hoc autem in sequenti plenius tractabimus, cum origo mali, et in qua re coalescat, investigabitur. 12. An voluntas prae
Abbreviated transcription (Latin):
exal atc̃e terit aquas S ꝑalit̾ trahit.¬
⁊ per subtiles mimi cias suspendit.¬
⁊ post corpulentius globatas. pluuialr̃
refundit. Si gͦ põt aqua sicut uidemꝰ

Expanded text:
exhalatione terrae aquas vaporaliter trahit, et per subtiles minutias suspendit, et post corpulentius conglobatas pluvialiter refundit. Si ergo potest aqua sicut videm
Abbreviated transcription (Latin):
iͦquis ꝙ querat. quo ĩtel gunt᷑¬
poralib ⁊tim̾i. tũ sint sñ corꝑe. ñ dee
lam de lazan digito cupisse. u meli
⁊ clubitare de occultis. litigare ꝙͣ de ĩ¬
certis. Diuitẽ in supplicio. pauꝑem i
refrgi̾o ẽẽ. nõ dubido. s qu̾o intelli¬

Expanded text:
i quis autem quaerat quomodo inteporalibus contineri, cum sint sine corpore, non deerlam de Lazari digito cupisse. Sed melius est dubitare de occultis, quam litigare de incertis. Divitem in supplicio, pauperem in refrigerio esse non dubito. Sed quomodo intelli
Abbreviated transcription (Latin):
genita. ⁊ tm̃ pr̃ sapĩa ingenita. ⁊ sa¬
piencia genita de sapĩa ingenita. uł
a sapĩa ingenita. ⁊ cũ idem sit ibi eẽ. ꝙ
sapientẽ eẽ: relinquit᷑. ut sapĩa genita.
sit sapiẽs de sapĩa ingenita. Nõ ergofi¬

Expanded text:
tantum est Sapientia ingenita; et Sapientia genita est de Sapientia ingenita, vel a Sapientia ingenita. Et cum idem sit ibi esse quod sapientem esse, relinquitur ut Sapientia genita sit sapiens de Sapientia ingenita. Non ergo Fi
Abbreviated transcription (Latin):
endo. s nec genitricem. nec editritem
pr̃is. ullo modo quis dix̾it sapĩam.i
piensuł potẽs. s qr filius. sapĩa ⁊ uirtꝰ.
⁊ de prẽ sapĩa. ⁊ uirtute. Ex his gͦ patet.
ꝙ pr̃ nõ ÷ sapiẽs. sapĩa genita. s scip̃o.
sapĩa ingeꝑita. nuĩ fuius sit sapiẽs

Expanded text:
endo; sed nec genitricem, nec conditricem Patris ullo modo quisquam dixerit Sapientiam; piens vel potens, sed quia Filius Sapientia et Virtus est de Patre Sapientia et Virtute. Ex his ergo patet quod Pater non est sapiens Sapientia genita, sed seipso Sapientia ingenita. 4. Utrum Filius sit sapiens
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾atiom utroq sexii debuit apparẽ.
gͦ qui uirũ oportebat susciꝑe. qui sexus
honorabilior ÷ ⁊seq̃ns erat ait semine¬
isexus lib̾atio. hinc appar̾et. qd̾ ille uir.
de femina natus÷. Sapĩa gͦ dei que dr̃
unigenit᷑ filius hoĩe suscepto in ut̾o.
⁊ deut̾o uirginis lib̾ationẽ hõis indica¬

Expanded text:
liberatio in utroque sexu debuit apparere; ergo quia virum oportebat suscipere, qui sexus honorabilior est, consequens erat et feminei sexus liberatio. Hinc apparet quia ille vir de femina natus est. Sapientia ergo Dei quae dicitur unigenitus Filius, homine suscepto in utero et de utero Virginis, liberationem hominis indica
Abbreviated transcription (Latin):
dõ. Si .n. potuit peccare: ⁊ potuit dãpna¬
ri. Si potuit dãpnari: potuit nõ eẽ deus.
gͦ si potuit peccare. potuit nõ eẽ d̾s. qr eẽ
deum. ⁊ posse uelle iniquitatẽ. simul eẽ
neq̃unt hic distinctõe opus zaitrũ de ꝑ¬
sonaan de natura agatur. Si .N. de ꝑso¬
na agitur: manifestũ ÷. qr pectare ñ po¬
tuit. nec d̾s nõ eẽ potuit. Si u̾o de nat᷑a.
tliscuciend̾ ÷. atrũ agat de ea. ut u̾bo u

Expanded text:
Deus. Si enim potuit peccare, et potuit damnari. Si potuit damnari potuit non esse Deus; ergo si potuit peccare, potuit non esse Deus, quia esse Deum, et posse velle iniquitatem, simul esse nequeunt. Hic distinctione opus est, utrum de persona, an de natura agatur. Si enim de persona agitur, manifestum est quia peccare non potuit, nec Deus non esse potuit. Si vero de natura discutiendum est, utrum ag
Abbreviated transcription (Latin):
ianuã ñdũ intre pot̾ant. tñ in smu abͣ¬
lx post mortẽ. requie ba ꝯsolati. suꝑne
rasingssũ. st felici exspectabãt. hiͦs
aꝑte tͣclitur. per cͥcũcisionẽ. ex quo ĩsti¬
tuta fuit. remissionẽ ꝑcc̃i originalis ⁊ ac¬
tualis. ꝑuulis. ⁊ maiorib a d̾o p̾stitam.¬

Expanded text:
januam nondum intrare poterant; tamen in sinu Abrahae post mortem requie beata consolati, supernae pacis ingressum spe felici exspectabant. His aperte traditur circumcisionem, ex quo instituta fuit, remissionem peccati originalis et actualis parvulis et majoribus a Deo praestitam
Abbreviated transcription (Latin):
ic dicend̾̃ ÷ in qͥuo instituta fu̾it
cirtũcisio a qͣre. ⁊ cur mutata per
bap̃m ᷤ ab rahã pcimus mãdatũ curtũci¬
sionis hͣuit. ad ꝓbatõem obẽdĩe. nec ei
.s. u t per obedĩa m mancatr abrahã pla¬
teret do. cui ꝑ p̾uaricatõem adã dlispli¬
cuert᷑t sdata ⁊̃ fuit i signu mag ne ti dc

Expanded text:
ic dicendum est in quo instituta fuerit circumcisio, et quare, et cur mutata per Baptismum. Abraham primus mandatum circumcisionis habuit, ad probationem obedientiae; nec ei  scilicet, ut per obedientiam mandati Abraham placeret Deo, cui per praevaricationem Adam displicuerat: data etiam fuit in signu
Abbreviated transcription (Latin):
fit ĩ cathetutiminio cui addit exorcis¬
mus. añ bap̃m .N. fit cathecismꝰ. ⁊ exor¬
tismus ¶ post cathecismũ sequit exorti¬
zarionit ab eo qui iam fide ⁊ ĩstructus.
aliusania uirtus appellatur.¶ exorcismꝰ
de gtõ dr̃ ĩ latinũ adiuratõ ¶ cathecismꝰ
instructõ. cathetizare ⁊ ĩstruerout de
simbolo at nidimẽtis fideisexorq
bolũ dr̃ signũ est signũ uł collatio.
fidelib disc̾nuntur collatio: qr ibito¬
cius fidei sufficiencia. ⁊ integritas. est
collata ÷. cathecismꝰ ⁊ exortismꝰ neo¬

Expanded text:
fit in catechismo, cui additur exorcismus. Ante Baptismum enim fit catechismus et exorcismus, post catechismum sequitur exorcismus, ut ab eo qui jam fide instructus est, adversaria virtus pellatur. Eo; catechismus, instructio: catechizare est instruere, ut de Symbolo ac rudimentis fidei. Exorcizare immunde. Symbolum est signum vel collatio. fidelibus discernuntur; collatio, quia ibi totius fidei sufficientia et integritas est collata. Catechismus et exorcismus neo
Abbreviated transcription (Latin):
piend̾÷. Si cantas seł hĩta amitittur:
llud quoq nõ ÷ p̃teund̾. qd̾ quidã
asẜunt. caritatẽ semel hĩtam. ab
aliquo ñ posse extid̾e̾. nullũq dãp¬
Inand̾. hãc aliqñ hĩe. Q hãc tditionẽ ss̃¬
ditis muniũt testimonuis. apłs ai̾t.Ca¬

Expanded text:
. SI CHARITAS SEMEL HABITA AMITTATUR. 1. Illud quoque non praetereundum, quod quidam asserunt charitatem semel habitam ab aliquo non posse excidere, nullumque damnandum hanc aliquando habere; qui hanc traditionem subditis muniunt testimoniis. Apost
Abbreviated transcription (Latin):
sitate deẜiti hxc ĩnuere uident᷑ ꝙ caritaᷤ
semel hĩta ñ amittat. Iõ quidã in p̾tax¬
atam ꝓsiliunt audaciam dñtes carita¬
tẽ a dampnandis ñ hr̃i. nec a quaꝙͣ
hĩtam posse amitti. quos rõ uĩcit. ⁊ auc¬
toritas. Quidã .n. ad tpt̃. pͥmo sũt boĩ.

Expanded text:
sitate deserit. Haec innuere videntur quod charitas semel habita non amittatur. Ideo quidam in praetaxatam prosilierunt audaciam, dicentes charitatem a damnandis non haberi, nec a quoquam habitam posse amitti; quos ratio vincit et auctoritas. Quidam enim ad tempus sunt boni, qui
Abbreviated transcription (Latin):
naturã dei. natura ip̃a hĩtet in nob̾.
indiffe̾ns natura fili. credit᷑ eẽ a pr̃e
re demõstretur uniꝰ Quero nũc igr̃.
qũo nõ ex nat̾a unũ ft̃a pre ꝓcedit
sit̃ u̾itatis. a filio mittit᷑a a filio acci¬
to qui ab eo accipit. dei spc̃÷. ⁊ idẽ sp̃ xͥ¬

Expanded text:
naturam Dei natura ipsa habitat in nobis, indifferens natura Filii creditur esse a Patrae demonstretur unius. Quaero nunc ergo quomodo non ex natura unum sunt? A Patre procedit Spiritus veritatis, a Filio mittitur, et a Filio accico qui ab eo accipit, Dei Spiritus est,
Abbreviated transcription (Latin):
i ergo in motu sensuali tm̃. ppai
illecebra teneatur: ueniale acle¬
ꝯsenẜit. ut sola cogitatõis delectatõe. sñ
uolutate ꝑficiencli tencat᷑. mlr̃ sola
manclucauit. nõ uir. cuiꝰ aucte cohibet᷑
uoluntas. ne ad opus us perueniat.
Si u̾o acdsit plena uoluntas ꝑficiẽdi.
ut si adsit facultas. ad effcm ꝑclucat᷑.
iir quoq manducat.qr suꝑior pars iõ¬
nis illecebre ꝯsensit. ⁊ tũc ÷ dampna¬

Expanded text:
i ergo in motu sensuali tantum peccati illecebra teneatur, veniale ac lea cogitationis delectatione sine voluntate perficiendi teneatur, mulier sola manducavit, non vir, cujus auctoritate cohibetur voluntas, ne ad opus usque perveniat. Si vero adsit plena voluntas perficiendi, ut, si adsit facultas, ad effectum perducatur, vir quoque manducat, quia superior pars rationis illecebrae consensit, et tunc est damna
Abbreviated transcription (Latin):
mẽtis intentio. penes ꝙͣ sũma potes¬
tas z mẽbra in opus mouẽtdi.
ab oꝑe cohibẽdi male actõm cedat. Nec
sane tum sola cogitatõe mẽs oblectatur
illititis. nõ quidẽ det̾nens eẽ facienda:
tenẽs tña uolẽs libent᷑. que statĩ uͭ atti¬

Expanded text:
a mentis intentio, penes quam summa potestas est membra in opus movendi, vel ab opere cohibendi, malae actioni cedat. §. Nec sane cum sola cogitatione mens oblectatur illicitis, non quidem decernens esse facienda, tenens tamen et volens libenter qu
Abbreviated transcription (Latin):
nct̃m in aĩa ⁊cipitur. ut illud fac̾e̾
disponat. uł ĩ ꝑficiat aliud freq̃nter
Ido & supclixi aliud freq̃nt̾ aliud se¬
nñ scmel fiant uł facienda clisponãt᷑.
dapnant. uio quedã nõ nisi sepius fi

Expanded text:
ta in anima concipitur, ut illud facere disponat, vel etiam perficiat aliud frequenterIdeo autem supra dixi aliud frequenter, aliud setantum semel fiant, vel facienda disponantur, d
Abbreviated transcription (Latin):
nõ bonũ estimãt tollẽtes in hec turbu¬
lentissimo iniquitatũ mari. portum
cliuine intelligentie. quo se recipiãt.
fluctuantes. atq ipa desꝑatione lad.¬

Expanded text:
 putant, tollentes in hoc turbulentissimo iniquitatum mari, portum divinae indulgentiae, quo se recipiant fluctuantes. Atque ipsa desperatione ad
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Pracho iste ꝙ formasti ad illudẽ¬
tlũ ei. tanꝙͣ pͥmo fc̃us sit malus. ĩui¬
clus a tliabolus. nec uolũtate depͣuatꝰ.
his aluisq testimoniis utunt. qui di¬
tunt angłos. qui cetid̾unt. c̾atos fuis¬
se malos ⁊ sine mora corruisse. eq u̾o

Expanded text:
 Draco iste quem formasti ad illudendum ei. Tanquam primo factus sit malus invidus et diabolus, nec voluntate depravatus. His aliisque testimoniis utuntur qui dicunt angelos qui ceciderunt creatos fuisse malos, et sine mora corruisse; eos vero
Abbreviated transcription (Latin):
ysidorꝰ usidorus ĩ li. de sũm̃. bon Irrisor
z a nõ renitẽs. qui adhuc agit. qd̃ peni¬
tet. Nec uidetur deũ posc̾e sublitus.s
subsanuare suꝑbus. Canis reu̾sus ad
uomitũ. ⁊ penitẽs ad pcõm. Multi la
trimas indesinent̾ funcdũt. ⁊ petcare
nõ desinũt. Quosdã acciꝑe lacrimas

Expanded text:
r est, non poenitens, qui adhuc agit quod poenitet, nec videtur Deum poscere subditus, sed subsannare superbus; canis reversus ad vomitum est poenitens ad peccatum. Multi enim lacrimas indesinenter fundunt, et peccare non desinunt. Quosdam accipere lacrimas
Abbreviated transcription (Latin):
plicitatem . ñ u̾itatis ip̃ius absoluci¬
rum uirtus postularet. de intellige
ligẽtie sensus. in crimine÷. Ieiꝵ dic̃.
latis. incurritur hr̃sis. Aug̃. cliffiniẽs
quid sit hr̃titus. ait. Hereticus ÷. qui ꝓ¬
alituiꝰ temꝑalis comoli. ⁊ maxĩe głie.

Expanded text:
plicitatem, non veritatis ipsius absolutirum virtus postularet. De intelligenligentiae sensus in crimine est. Hieron. dicit rolatis incurritur haeresis. Augustinus definiens quid sit haereticus, ait: Haereticus est qui alicujus temporali; commodi, et maxi
Abbreviated transcription (Latin):
uissima ⁊ minã¬
tis dei.¶ Ex his col¬
a catholica ect̃a p̃¬
tisus. nequeat.ħ
satͣmentũ ⁊ficere.
qr sc̃i angłi. qui

Expanded text:
issima commintis Dei? Ex his colcatholica Ecclesia praecisus, nequeat hoc sacramentum conficere; quia sancti angeli, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tando corruꝑit. pnĩe remetdio reꝑare
uetus hõ ⁊ ĩduitur nouus.¶ Sed̾a tabu
la. ꝑñĩa. qua post lapsũ resurgimꝰ. dũ
uetustas reusa repellitur noutas
edita rẽsumitur. post bap̃m ꝓlapsiꝑ¬

Expanded text:
medio reparare vetus homo, et induitur novus; secunda, Poenitentia, qua post lapsum resurgimus, dum reversa repellitur, et novitas perdita resumitur. Post Bapti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ xp̃m. ille ftus ÷ hõ ĩmortalis ait nõ
poss morisi nõ peccaret. moreret᷑ a si
pectaret ¶filii u̾o resurrectõnis. nec pote¬
nĩt ultͣ peccare. nec mori. caro nr̃a. nõ
tunc egebit refecttẽ ciboꝵ qr nulla po¬
terit eẽ defectio. caro ade añ pct̃mim
ergo ĩmortalis ⁊ incorruptibilis. ⁊dita
÷ caro hoĩs. ut suã ĩmortalitatẽ. ⁊̃ corrap¬
cionẽ.ꝑ obẜuanciã mandatoꝵ d̾i cus¬
toliret. In quib mandatis. ħ ꝯti¬
nebatur. ut de illis lignis ꝯcessis mã¬
clucaret. ⁊ ab int̾dicto absciñet. ꝑ ho¬
rũ eduliu imortautatu donaꝰ ⁊ ẜua¬
ret. donet corꝑalib ĩstrumẽtis ꝑcluctꝰ¬

Expanded text:
on posset mori si non peccaret, moreretur autem si peccaret; filii vero resurrectionis non poterunt ultra peccare, nec mori. Caro nostra non tunc egebit refectione ciborum, quia nulla poterit esse defectio. Caro de Adae ante ilis condita est caro hominis, ut suam immortalitatem et incorruptionem per observantiam mandatorum Dei custodiret. In quibus mandatis hoc continebatur, ut de illis lignis concessis manducaret, et ab interdicto abstineret. Per horum edulium immortalitatis dona conservaret, done
Abbreviated transcription (Latin):
mariatur intelligẽtia. ⁊ ideo nõ ꝯcelitur.
ist .n. sensus talis ac si clicat᷑. aliud est.
uo prest. nõ qd̾ pr̃. s est. aliud quo fi¬
us est. nõ qd̃ filius.s ẽ. qd̾ penitꝰ falsũ
st. Eo .n. pr̃ est. quo pr̃ d̾s est.idẽ. ꝑ eẽnci¬

Expanded text:
variatur intelligentia; et ideo non conceditur. Est enim sensus talis ac si dicatur: Aliud est quo Pater est, non quidem Pater, sed est; aliud quo Filius est, non quidem Filius, sed est; quod penitus falsum est. Eo enim Pater est, quo Pater Deus est, id e
Abbreviated transcription (Latin):
dici ingenitus: põt tñ dici nõ genitus.
uł nõ filius. Qd̾ u̾o aug̃. supͣ ait. tm̃
ualere cum d̃ ingenitus: ꝙͣtum cũ
dr nõ genitus. uł nõ filus: ethimo¬
logiam noĩs ostendendo aĩ hoc lixis¬
se ddñtaõ rõnem p̾dicatõis. Que sit

Expanded text:
dici ingenitus, potest tamen dici non genitus vel non Filius. Quod autem Aug. supra ait, tantum valere cum dicitur ingenitus, quantum cum dicitur non genitus vel non Filius, etymologiam nominis ostendendo eum hoc dixiss
Abbreviated transcription (Latin):
pelli. ⁊ gr̃am sibi subtrahi. Ideoq dixit.
In quibdam pc̾c̃orib p̃cedere. quo tlig¬
ni sunt iustificatõe. ⁊ aliis. quo digni
sunt obtusione s hxet friuolũ ÷. Opĩo qͦ¬
rũdã falsa de occłtis d̾i disẜenciũ carna
querẽtes. redd̾e rationẽ atq apłi¬
sccłm riccturas cordis sui. inscrutabilẽ
altitudinẽ iuditioꝵ dei cogitare conã¬
tes in fabulas uanitatis abierũt. dicẽ¬
tes. qr aĩe sursum in celo peccãt. ⁊ scd̾m
pt̃a sua. ad corꝑa pro m̾itis cliriguntur.
⁊ tlignis sibi qͣ ⁊ cart̾ib inlucduntur.
Ierũt hi tales post cegitationes su¬
as. uolentes clisputare de dei ꝓfundo.
u̾si sunt in ꝓfunclũ dicẽtes. Animas

Expanded text:
oque dixit in quibusdam peccatoribus praecedere quo digni sint justificatione, et in aliis quo digni sint obtusione; sed hoc frivolum est. 4. Opinio quorumdam falsa de occultis Dei disserentium carnaliter. aerentes reddere rationem, atque secundum conjecturas cordis sui inscrutabilem altitudinem judiciorum Dei cogitare conantes, in fabulas vanitatis abierunt, dicentes quod animae sursum in coelo peccant, et secundum peccata sua ad corpora pro meritis diriguntur, et dignis sibi quasi carceribus includuntur. Ierunt hi tales post cogitationes suas, et volentes disputare de Dei profundo, versi sunt in profundum; dicentes animas
Abbreviated transcription (Latin):
uis nõ ⁊ sint iustificati pligni effi¬
uantur iustificatõe. Et ite. pretedit
in aliis pcc̃orib. quo aligni sunt ob
uoluntas. qua alios eligit. alios rep
noratur. nisi forte dicatur. hic ĩtel¬
lexisse. qd̾ supͣcliximus eũ refctasse.
slam ibidem⁊̃ quedam alia ⁊timie sõ¬

Expanded text:
vis nondum sint justificati, digni efficiantur justificatione. Et item praecedit in aliis peccatoribus, quo digni sunt obtpsa Dei voluntas qua alios eligit, alios reprnoratur; nisi forte hoc dicatur intellexisse, quod supra diximus eum retractasse. Nam ibidem quaedam alia
Abbreviated transcription (Latin):
ed qr ut᷑rũ ꝓ elegisse quosdãut
boni fieret. ⁊ fideles. ita ⁊̃ ꝯcecli de¬
ceat. repbasse quosdãut mali ẽẽnt. et
infideles. ⁊ oblurare ut peccet qd̾nul¬
latenus xcecli oportet. nõ .n. repbatio.
itarcausa malisitut p̾cestimnatiocan

Expanded text:
dicitur elogisse quosdam ut boni fierent et fideles, ita etiam concedi debeat reprobasse quosdam ut mali essent et infideles, et obdurare ut peccent; quod nullatenus concedi oportet. Non enim reprobatio ita est causa mali, sicut praedestinatio est
Abbreviated transcription (Latin):
tinetur ꝓ m̾itis uł instificatõis gͣtiã
m̾eatur. s qr aliqui nõ adeo mali ft̃.
ut m̾eant. sibi gr̃am nõ impartiri.
Nullus .n. dei gr̾am m̾eri põti ꝑs ꝙͣ
iustificat᷑: põt tñ m̾eriut nõ appona¬
turut penitus abiciatur. ⁊ quidã. in¬

Expanded text:
meritis, vel justificationis gratiam mereatur, sed quia aliqui non adeo mali sunt, ut mereantur sibi gratiam non impartiri. Nullus enim Dei gratiam mereri potest, per quam justificatur; potest tamen mereri ut non apponatur, ut penitus abjiciatur. Et quidem ali
Abbreviated transcription (Latin):
insufficiẽs eẽt.uł alter suꝑfiueret.
qr si aliquid deess uni. qd̃ hr̃et alter:
noneẽt ibi sũma ꝑfectio. Si u̾onich
uni deess quod hret alter: cum in
imo eẽnt omĩa: alter suꝑflu̾et. In¬
tellexit ergo unũ eẽ deumainũ oĩ¬
uin auctorem. ⁊ uidit. qr abs sapĩa

Expanded text:
insufficiens esset, vel alter superflueret; quia si aliquid deesset uni quod haberet alter, non esset ibi summa perfectio. Si vero nihil uni deesset quod haberet, alter cum in uno essent omnia, alter superflueret. Intellexit ergo unum esse Deum omnium auctorem, et vidit quia absque sapi
Abbreviated transcription (Latin):
ita susciꝑe głiosam potuit. sic̃ in resur¬
rectione extitit. nom̃q suũ. ⁊̃ alit̾ hoĩb
manifestare potuit. s hõ passibilis et nõ
potuit. sicut fuit ⁊ ad illam głam sñ me¬
rito ꝑuenire. potuit quidẽ ꝑuenire ad il¬
lam sñ m̾ito passionis. qr potuit ⁊sũp¬

Expanded text:
 suscipere potuit, sicut in resurrectione extitit. Nomenque suum etiam aliter hominibus manifestare potuit; sed homo passibilis esse non potuit sicut fuit, et ad illam gloriam sine merito pervenire. Potuit quidem pervenire ad illam sine merito passionis, q
Abbreviated transcription (Latin):
intromitci hoĩem in paclisũ .i. ad dei ⁊¬
templationẽ nõ admitti. nisi in uno ho
suꝑbia que oĩb suis nocuit. Non ⁊ a
inuentꝰ int̾ hoĩes aliquis quo id pꝰs
impleri nͥ leo de tribu iuda. qui aperuit
librũ a soluit signatła implendo ĩ se

Expanded text:
intromitti hominem in paradisum, id est, ad Dei contemplationem non admitti, nisi in uno homsuperbia, quae omnibus suis nocuit. Non est autem inventus inter homines aliquis quo id posset impleri, nisi leo de tribu Juda, qui aperuit librum, et solvit signacula ejus, implendo in se
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ius passio ⁊ mors tibi eẽt for̃ ⁊ cãs for
urtutis. ⁊ hũilitatis ¶ cã głie ⁊ lib̾tatisfor¬
mãd̾o us ad mortẽ obediendi s⁊ cã tue
lib̾ationis ac b̾itudinss meruit .n. nob̾.
ꝑ mortis ac passionis tolleranciã qd̾ ꝑ

Expanded text:
Forma virtutis et humilitatis; causa gloriae et libertatis; forma Deo usque ad mortem obediendi; et causa tuae liberationis ac beatitudinis. Meruit enim nobis per mortis ac passionis tolerantiam quod per
Abbreviated transcription (Latin):
nitudo uirtutũ. ⁊ gr̃a nõ fu̾it. nec uirtu¬
tes eimẽe potuenĩt. cilitio mortalitatiᷤᷤ
ĩduto. quin per eas m̾eretur. hñs ergo
has uirtutes scd̾ hoĩem passibilẽ acmor¬
talẽaiõ potuit nõ m̾eri głam ĩmortalita.

Expanded text:
nitudo virtutum et gratiae non fuerit. Nec virtutes ei inesse potuerunt cilicio mortalitatis induto, quin per eas mereretur. Habens ergo has virtutes secundum hominem passibilem ac mortalem non potuit non mereri gloriam immortal
Abbreviated transcription (Latin):
chaos dc̃a ÷ In illo exorelio editõis pͥma¬
rie ⁊ formã ⁊ fusionis habuit a nõ ha¬
buit formã tlistinctõis. ⁊ disc̾tionisdo¬
nec postea formaret̾᷑atq distinctas re¬
cipet spẽs. ita sp̃ualis. a angłica natura.
in sua ecditde scd̾m nature hĩtii fo¬
mata fu̾it᷑ ⁊ tl illã ꝙͣ postta per amo¬

Expanded text:
chaos in illo exordio conditionis primariae et formam confusionis habuit, et non habuit formam distinctionis et discretionis, donec postea formaretur atque distinctas reciperet species, ita spiritualis et angelica natura in sua conditione secundum naturae habitum formata fuit; et
Abbreviated transcription (Latin):
Cum me laudarẽt astra matutina. ⁊c̃.
De hit quoq beda ita ait. hoc suꝑius
celũ qd̾ a uolubilitate mũddi sẽtc etu.
mox ut creatũ ÷ scĩs angłis repletũ
 quos in pͥncipio cũ celo ⁊ t̾ra ⁊ditos.
testatur dñs dicẽs. ubi eras cum me
laudarẽt astra matutina ⁊ iubilarẽt
om̃s filũ dei. astra matutina. ⁊ filios
dei. eos dẽ angłos uocat. Celũ .n. ĩ quo
poĩta sunt lũiaria. nõ in principio s

Expanded text:
cum me laudabant astra matutina? etc. De hoc quoque Beda ita ait: Hoc superius coelum quod a volubilitate mundi secretum est, mox ut creatum est, sanctis angelis impletum est, quos in principio cum coelo et terra conditos testatur Dominus dicens: Ubi eras, cum me laudabant astra matutina, et jubilarent omnes filii Dei. Astra matutina et filios Dei eosdem angelos Dei vocat. Coelum enim in quo posita luminaria, non in principio, sed
Abbreviated transcription (Latin):
clus. Quedam .n. alus meliorẽ ac tligni¬
oremcẽntiam. ⁊ formã. hñt ¶⁊ alia aliis
leuiora atq agiliora sunt / ad hũc igt̃
incclũ credendũ allas sp̃nales natas.
ꝯuemẽtes sue puritati. ⁊ excellencie. uĩ
cias accepisse. in exordio suc ⁊ditionis.
nora dona pͥstantis. ut qui tũt ꝑ nat̾a¬
lia bona aliis extellebãt. ip̃i ⁊̃ post^ mu¬
nera grẽ. eisdẽ pͥessẽt. Q enĩ natura ma¬
gis subtiles. ⁊ sapi̾a amplius ꝑspicatꝰ.

Expanded text:
ndus. Quaedam enim aliis meliorem ac digniorem essentiam et formam habent, et alia aliis leviora atque agiliora sunt. Ad hunc ergo modum credendum est illas spirituales naturas convenientes suae puritati et excellentiae, et tias accepisse in exordio suae conditionis; nora dona praestantis, ut qui tunc per naturalia bona aliis excellebant, ipsi etiam post per munera gratiae eisdem praeessent. Qui enim natura magis subtiles, et sapientia am
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmissa u̾ba geñ. per celũ clicit intel¬
ligi. informẽ natura. uite spualus. sit
in se põt existe. nõ ⁊u̾sa ad c̾atorẽ. in
quo format᷑. Per t̾ram. corpalẽ mat̾i¬
am. sine om̃i q̃sitatt. que apparet᷑ in
matia forͣta. Quare clicat lncifet. ascẽ¬

Expanded text:
praemissa verba Genesis, per coelum dicit intelligi informem naturam vitae spiritualis, sicut in se potest existere non conversa ad Creatorem in quo formatur; per terram, corporalem materiam sine omni qualitate quae apparet in materia formata. 8. Quomodo dicat Lucifer se
Abbreviated transcription (Latin):
prius ettitates: qͣntas temꝑa. qͣntas
scłoꝵ origines. fuisse arbitͣnd̾ ÷. In qͥb¬
angłi. throni dñationes. cetiq ordĩes.
mensuris. ⁊ deo iubente subsistunt.
ħis ũbis quidam adherentes clixert̃.
cũ mundo cepisse tempus scł̃are. s ã¬
te mundũ. extitisse tempus et̾num.
sine mutabilitate. ⁊ in eo ĩmutabłit̾.
⁊ ĩtemꝑalit̾. astruũt angłos d̾ iuben¬
approbamus. salua tñ reu̾encia secre¬
torum. In quib nicħ tem̾e asẜendũ.
⁊ illud iciꝵ dixisse. nõ ita sentiendo. s
alioꝵ opĩonẽ refe̾ndo arbitͣmur. ubi ã

Expanded text:
prius eternitates, quanta tempora, quantas / seculorum origines fuisse arbitrandum s, caeterique ordines mensuris, et Deo jubente substiterunt! His verbis quidam adhaerentes dixerunt cum mundo coepisse tempus seculare; sed ante mundum extitisse tempus aeternum sine mutabilitato, et in eo immutabiliter et intemporaliter astruunt angelos Deo jubenapprobamus, salva tamen reverentia secretorum, in quibus nihil temere asserendum est, et illud Hieron. dixisse non ita sentiendo, sed aliorum opinionem referendo ar
Abbreviated transcription (Latin):
pcliti surit. ⁊ dignitate extellẽtiores a¬
liis ꝯstituti. Q uo nat᷑a minus subti¬
les. ⁊ sapia minꝰ ꝑspicates. ⁊diti sũt
minora grẽ dona habuerũt. infiores
ꝙ estirtutisunt. sapĩa delequo mod̾a¬
mine. cuncta ordinantis. In ip̃i fa

Expanded text:
praeessent, dignitate excellentiores eisdem constituti. Qui vero minus subtiles et sapientia minus perspicaces conditi sunt, minora gratiae dona habuerunt, inferioresque constituti sunt, sapientia Dei aequo moderamine cuncta ordinantis. Nec ta
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ in se bonũ÷ ⁊ cui fit s nõ est
bonũ facienti. ut cũ subuenit pauꝑi
⁊ facienti. s nõ. ei cui fit. ut cũ u̾itas.
pp̃ deum alicui. nõ obedienti p̾dicat᷑.¬
⁊ aliquid inse. ⁊ facienti. ⁊ tui fit. boñ
est. ut cũ u̾itas pp̃ deum pditatur crodẽ
ti. un apłs. bonus odor sumꝰ d̾o. aliis
odor uite in uitã. aliis odor mortis in¬
bonũ. ⁊ facienti nocet et dampnat.
nisi peniteat. ut malũ. ualet tñ ad a

Expanded text:
d in se bonum est et, cui fit, sed non est bonum facienti, ut cum subvenitur pauperi, et facienti, sed non ei, cui fit, ut cum veritas propter deum alicui non obedienti predicatur; aliud in se et facienti et, cui fit, bonum est, ut cum veritas prediti. Unde Apostolus: Bonus odor sumus Deo, aliis odor vitae, aliis odor mortisbonum est, et facienti nocet, et damnat nisi poeniteat, ut malum: valet tamen ad a
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩ ex seip̃o nascis diuinitꝰ ꝑariet tͥbui.
in coid̾s euident̾ ostendit. qr nec clia¬
bolus nec aliquis angłorũeius ex qͦ ĩ
hanc caliginẽ st̃ detrusi. bonã potuit.
uł ponit. resum̾e uoluntatẽ. Quia si pꝰ¬
sibile foret. ut hũana nat̾a. postqͣm
a d̾õ u̾sa boĩtatẽ ꝑlidit uolũtatis. ex
seip̃a rursus eam hr̃e potuiss. młto
possibiliꝰ. lit nat̾a hrẽt angłica. q̃ ꝙto

Expanded text:
i ex seipso nasci, sed divinitus parari et tribui in eo Deus evidenter ostendit, quia nec diabolus, nec aliquis angelorum ejus, ex quo in hanc caliginem sunt detrusi, bonam potuit vel poterit resumere voluntatem; quia si possibile foret, ut humana natura postquam a Deo aversa bonitatem perdidit voluntatis, ex seipsa rursus eam habere potuisset, multo possibilius hoc natura haberet angelica, quae quanto