comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nullo alio tempore fieri potuit. nisi quo deus
dedit qd̾ olim ꝓmiserat dandum. uł ita ꝓptꝰ̾
rum dico: existentium. in sustentatoe dei. Illi
eni iusti qm p̾cesserunt᷑ xp̃i aduentũ in infer¬
no tenebantur usq ad xp̃i passionẽ. ubinet pe¬
nis oppͥmebantur. nectam̃ deum uidebant ꝙ
erat eis pena. hec aũt erat eis ꝓ peccõ pͥmi hoĩs
fiue ꝑ pecc̃o originali. p̃p qd̾ obelisus erat adi
ratus.unde zacharias. Tu quo ĩ sanguine
testam̃ti tui emisisti uinctos tuo de lacu in
ferno tenebantur: resurrexerunt. Solet aũt
tiam quam eq nere hũisse ꝯstãt. ⁊ si remissa e¬
rant omĩa qua decausa apud inferos detineb¬
antur. ad qd̾ dicimus qd̾ omĩa erant eis di
runt ante xp̃i mortẽ. quia penam actualẽ m̃
a qua differebantur d̾o sustentante eoꝵ de¬
licta ad ostensionẽ iusticie eiꝰ in hoc tempore.i.
ut ostenderet intp̃re mortis xp̃i iusticia suã.
qua coronat sꝑantes in se. Sequitur. Ut sit ip

Expanded text:
nullo alio tempore fieri potuit, nisi quo Deus dedit quod olim promiserat dandum. Vel ita, propter rum, dico, existentium in sustentatione Dei. Illi enim justi qui praecesserunt Christi adventum in inferno tenebantur, usque ad Christi passionem, ubi nec poenis opprimebantur, nec tamen Deum videbant, quod erat eis poena. Hoc autem erat eis pro peccato primi hominis, sive pro peccato originali, propter quod occlusus erat aditratus. Unde Zacharias: Tu quoque in sanguine testamenti tui emisisti vinctos tuos de lacu, in ferno tenebantur, resurrexerunt. Solet autemtiam, quam eos vere habuisse constat; et si remissa erant omnia, qua de causa apud inferos detinebantur. Ad quod dicimus, quod omnia erant eis dimrunt ante Christi mortem, quia poenam actualem non a qua differebantur Deo sustentante eorum delicta. Ad ostensionem justitiae ejus in hoc tempore, id est ut ostenderet in tempore mortis Christi justitiam suam qua coronat s
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝑuniente tũc. Sustentatio enĩ dei est ubi pe¬
ctator ñ statim punitur ut peccat. s ꝑ pacien
ciatorem hũano generi ꝑ fidem in sangumiẽ
seruiendo ⁊traxerant eo tempore quo sustine¬
s. ⁊ supportat peca hõuim. qͣd̾ nisi ẽct in pri¬
mo homine: finis hoĩs ꝑ iuditium fuiss. ad
quidaũt tñc pateretur. ⁊ sustrneret: ostend̾
subdens .s. ad ostensionẽ iusticie euis ĩ hoc tẽ

Expanded text:
n puniente tunc. Sustentatio enim Dei est, ubi peccator non statim punitur ut peccat, sed per patipropitiatorem humano generi. Per fidem in sanguine serviendo contraxerant, eo tempore quo sustineet supportat peccata hominum. Quod nisi esset, in primo homine finis hominis per judicium fuisset. Ad quid autem tunc pateretur, et sustineret, ostendit subdens, scilicet ad ostension
Abbreviated transcription (Latin):
s pena debetur. nec ista eẽt grã.si nõ daretur
gratuita. Datur aũt graturta quia nichil bo¬
ni ante feceramus. Unde hoc mereremur. quia
nicħ p̾cesserat ĩ meritis nr̃ie uisi unde dampna
gratis. quia nicħ oꝑati erant ꝑ gr̾am ip̃ius.¬

Expanded text:
sed poena debetur; nec illa esset gratia, si non daretur gratuita. Datur autem gratuita, quia nil boni ante feceramus, unde honihil praecesserat in meritis nostris, nisi unde damnarigratis, quia nil operati erant. Per gratiam ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
bi .i. ꝑ precium datum ꝑ nobis a xp̃o iħu. de qͦ
petrus ait. quia ñ corruptibilib argento. uel
auro redempti estis. s pcioso sangume uni¬
geniti filii dei. Nempe ut iustificarẽtur hoĩes
diuina grã uitas de maria nata est. ut posset
ꝓillis iustificandis offerre sacrificiũ passionis
xp̃c mori non poss. Notand̾ u̾o qr recte dicitur
redemisse nos non emisse. Ip̃ius enĩ ante ꝑna¬
turam fueramus. s nr̃is delictis alienati fuimꝰ
Si gͥ ad peccã ñ redeamus. fructuosa erit nob
ge ante disposuit. ⁊ p̾dixit. uel ꝓposuit. ⁊ palã¬

Expanded text:
 per pretium datum pro nobis a Christo Jesu. De quo Petrus ait, Quia non corruptibilibus argento, vel auro, redempti estis, sed pretioso sanguine unigeniti Filii Dei . Nempe ut justificarentur homines divina gratia, Veritas de Maria nata est, ut posset pro illis justificandis offerre sacrificium passionis mori non posset. Notandum vero quia recto dicitur redemisse nos, non emisse. Ipsius enim ante per naturam fueramus, sed nostris delictis alienati fuimus. Si ergo ad peccata non redeamus, fructuosa erit nobige ante disposuit, et praedixit; vel, proposuit,
Abbreviated transcription (Latin):
Suo enim timore nos
terruit apłs. Quid eĩ
faciet agnus ubi aries¬
tremit: No ergo t̾ret
cauend̃ est. ne offenden¬
do sint repbi. Seqͥtur.
In precedentib absti¬
nere a licitis ĩductiõe
siłium. ⁊ exẽplo sui do¬
comphendere. sit esta

Expanded text:
Suo timore nos terruit Apostolus. Quid enim facit agnus ubi tremit aries? Nos ergo terret cavendum est ne offendendo sint reprobi. CAPUT X.In praecedentibus abstinere a licitis inductione similium, et exemplo sui docomprehendere sic est
Abbreviated transcription (Latin):
n u̾berans .i. non uerbis
maniter pugno. ut
qui ꝓ hoste ferit aerẽ
S castigo corpus .in.
.i. reprimo illicito mo
cum alio tenderet. ser¬
urtuti enĩ subicitur.
dum ñsuam sed sp̃c ꝑ
ficit uoluntatẽ. ⁊ id̾o
ita facio ne forte cum

Expanded text:
berans, id est non verbis, aniter pugno, ut qui pro hoste ferit aerem, sed castigo corpus meum, id est reprimo illicitos motcum alio tenderet. Servituti enim subjicitur, dum non suam, sed spiritus perficit voluntatem. Ideo ita facio, ne forte, cum
Abbreviated transcription (Latin):
quib argurt illos su¬
as traditiones non ser¬
uantes. quia illorum
aliqui uiri: uelato ca¬
pite.⁊ alique mulie¬
res ñ uelato capite o¬
Unde succenset eis a-¬

Expanded text:
quibus arguit illos suas traditiones non sevantes: quia illorum aliqui viri velato et aliquae mulieres non velato capite oUnde et succenset eis A
Abbreviated transcription (Latin):
fcĩs. aliter pastor occtid̾
ouib qui non modo
languentes ⁊ errãtes
non curant. sed ⁊̃ for¬
tes ⁊pingnes necant

Expanded text:
factis. Aliter pastor occidit s, qui non modo languentes et non curant, sed etiam fortes et pingues necant
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ uoluptatẽ ñ ꝓ prole p̃dicantes sicut plu¬
rimi facuint. hic pseudo apłos tangit qui cor¬
rupta dectrina u̾rtatẽ uiolabant. de quib ysai¬
as ait. Caupones tui uino aqͣm miscent. S lo-¬
tentõe. non ꝑ questn ⁊ sine admixtione corru¬
ptionis sicut didicimus ex d̾o qui nos docirt
⁊ hoc facimus coram d̾o .i. causa ens solum ut
ei placeamus. ⁊ in xp̃o. nunq̃m eũ excedentes ut
fatiunt illi qui de lege agunt legalia predicã¬
tes. Incipimus. Quia sciebat apłs eo fimistri
odor mortis .i. ĩuidiẽ
⁊ male opinionis du¬
centis eoz ĩ morteme¬
ternam. aliis aut su

Expanded text:
 voluntate non pro prole praedicantes, sicut plurimi faciunt. Hic pseudoapostolos tangit: qui corrupta doctrina veritatem violabant. De quibus Isaias ait: Caupones tui vino aquam miscent tentione, non pro quaestu, et sine admistione corruptionis, sicut didicimus, ex Deo, qui nos docuit. Et hoc facimus coram Deo, id est causa ejus solum, ut ei placeamus, et in Christo, nunquam eum excedentes, ut faciunt qui de lege agunt legalia praedicantes. odor mortis, id est invidiae et malae opinionis ducentis eos in mortem aeternam; aliis autem,
Abbreviated transcription (Latin):
Composttis enĩ ubis
suam traditionẽ con¬
mendabant quibus
simpliciũ corda decipi
loco.di. quia estis in
capite mundi. et sic
exemplo ur̃o iampos¬
sent alii corrumpi. ł

Expanded text:
Compositis enim verbis suam traditionem commendabat, quibus simplicium corda decipieloco, quia estis in capite mundi, et sic exemplo vestro jam possunt alii corrumpi. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
salutate. ⁊ imitami¬
ni. hoc aũt alio uita¬
de ⁊ hoc rogo uo o fr̃es
ut obseruetis .i. disce̾r¬
natis eos qui faciunt
dissensiones ⁊ offendi¬
tula .i. qui faciũt uos
dissentire. ⁊ offendere
ĩuicem. illos dico entes
ant qui cogebant gẽ¬
tes credentes uidaizare
ĩ hoc psendo apłos tan¬
git quo in tota epi¬
stola cauendos ẽẽ mo

Expanded text:
salutate, et imitamini. Hos autem alios vitate. Et hoc rogo vos, o fratres, ut observetis, id est discernatis, eos qui faciunt dissensiones et offendicula, id est qui faciunt vos dissentire et offendere invicem. Illos dico docentant, quia cogebant credentes judaizare. In hoc pseudo-apostolos tangit, quos in tota Epistola cavendos esse mo
Abbreviated transcription (Latin):
s̾utate. hoc enim inuocat aliquis qd nult ad se
uenire. Quid ẽ ĩuocare nsi in se uocare: Qui gͦ
deum ĩuocat ut diuesfiat. deum ñ ĩuocat. Nam
cum dicis. d̾ da michi diurtias non us ut ad
te d̾ ip̃e ueniat. s irt diuitie ueniant ad te. D̾s
se. talib dicit apłs. Qui ĩuocant .no. do .ii.i.xͥ.¬

Expanded text:
invocat aliquid quod vult ad se venire. Quid est invocare, nisi in se vocare: Qui ergo Deum invocat ut dives fiat, Deum non invocat. Nam, cum dicis: Deus, da mihi divitias, non vis ut ad te veniat ipse Deus, sed ut divitiae veniant ad te. Deusse. Talibus dicit Apostolus; Qui invocant nomen Domini
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ non illi irr̃i psendo qui nec missi funda deo
nec uerũ est qd̾ dicunt. ⁊ sostenes frat̾. hic dicit᷑
apło de eis minciasse. ⁊ ideo eum sibi in hac salu¬
tatione adiungit ꝑ hoc indicans qd̾ ꝓ ilł ualde
sollicitus erat. Ecce ꝑ eum qui inter̾ eo ꝯũsa¬
dicit qr ꝑ hoc remouet ssusꝑitõem sinistram ab
illo ostendens qd̾ ñ malo aĩo de eis nũciauit
s ex caritate ⁊ desid̾io correctionis. Paulus ĩ¬
quam ⁊ sostenes scribunt hant epłam eccłie¬
hominũ. ut fatiatis eam aibitrantes ministeri¬
oꝵ dispensatores ẽẽ grãꝵ auctores. ita enim esset
eccłia hom̃m ñ dei. Quo aũd eccłiam dei dicad: a¬
uersi sunt. ip̃is dico ⁊uocatis scĩs .i. qui uocati st̃
electis a deo ad hoc ut sci sint. hoo id̾o dicit ut osten¬
dat uilbom ẽẽ ab hoĩe. s totum a do. hiis inquam
ganeis corirchii qui in eusdem uiciis laborant. uñ
subdit. qui in omĩ loco ip̃oꝵ coruthioꝵ ⁊ nr̃o¬

Expanded text:
nec missi sunt a Deo, nec verum est quod dicunt. Et Sosthenes frater. Hic dicitur Apostolo de eis nuntiasse, et ideo eum sibi in hac salutatione adjungit, per hoc indicans quod pro illis valde sollicitus erat. Ecce per eum qui inter eosdicit, quia per hoc removet suspicionem sinistram ab illo, ostendens quod non malo animo de eis nuntiavit, sed ex charitate, et desiderio correctionis. Paulus, inquam, et Sosthenes, scribit hanc Epistolam Eccum, ut vos facitis eam, arbitrantes ministeriorum dispensatores esse gratiarum auctores. Ita enim esset Ecclesia hominum, non Dei. Quos autem Ecclesiam Dei dicat, aversi sunt. Ipsis dico, vocatis sanctis, id est vocatis electis a Deo ad hoc ut sancti sint. Hoc ideo dicit ut ostendat nil boni esse ab homine, sed totum a Deo. His inquam ganeis Corinthi, qui in eisdem vitiis laborant. Unde subdit: Qui in omni loco, Corinthior
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ĩ eis ꝯfirmare. Modus talis est huic epłe sic̃
⁊ aliis salutatõem p̾scribit. ⁊ nom̃ suum qd̾ ce¬
lebre erat om̃ib gentib p̾ponit. ut magistͥ
noĩe audito acquiescant correctioni. ⁊ qr eis
uilis erat: apponit dignitatis nomĩa. ñ hu¬
militatis: ut seruus. pͦt salutatõem ꝓ dons
eoꝵꝵ qui bom erant inter̃ eos gr̃as ag̾it. dem̃
uicrepat illo qui de baptistis se iactabant. ptꝰ
retrahit eo ab amore t̾rene sapĩe. deide redo¬
guit eq de forncatore quẽ inter se ẽẽ ferebãt
demde increpat eo qui sibi ĩuicem ĩuirias ⁊ frau¬
des faciebant. ⁊ infideliũ examina requirebãt
postea instrurt eo de matrimoniis. ⁊ de ꝑceptõe
eucharistie ubi płum errabant. ⁊ de aliis płib
Circa finẽ u̾o subditur moralis ãmonitio. pre¬

Expanded text:
huic Epistolae sicut et aliis salutationem praescribit, et nomen suum qlebre erat omnibus gentibus, praeponit ut magistri nomine audito acquiescant correctioni, et quia eis vilis erat apponit dignitatis nomina non humilitatis, ut servus, post salutationem pro donis eorum qui boni erant inter eos gratias agit. Deinde increpat illos qui de baptistis se jactabant, post retrahit eos ab amore terrenae sapientiae. Deinde redarguit eos de fornicatore quem inter se esse ferebant. Deinde increpat eos quia 67 sibi invicem injurias, et fraudes faciebant, et infidelium examina requirebant. Postea instruit eos de matrimoniis, et de perceptione Eucharistiae, ubi plurimum errabant, et de aliis plurimis. Circa finem vero subditur moralis admonitio. Pr
Abbreviated transcription (Latin):
antur. ut sub nomĩe
xp̃i his imbuerentur que ꝗtraria sunt fidei in¬
flati quoq erant eoqd̾ ñ iret ad eos apłs. for¬
ẽẽ paciebantur. Sunt ⁊ alia capła in suis locis
ritatis affectu scribit eis apłs aliq̃n cõmonẽs
sunt cãe p̃p quas scribit eis ab errorib ad rec¬

Expanded text:
antur, ut sub nomine Christi his imbuerentur quae contraria sunt fidei. Inflati quoque erant eo quod non iret ad eos Apostoe patiebantur. Sunt et alia capitula in suis locis ritatis affectu scribit eis Apostolus, aliquando csunt causae propter quas scribit eis Apostolus, ab e
Abbreviated transcription (Latin):
quia d̾s pot̾ omĩa fa¬
cere. Uel ut ei sit a uo¬
bis głia. ita obsecro
uos ego paulus uinct
cui compaciendum ẽ
ueniat mee p̾dicatõi¬
cum patĩa adsisoꝵ sb̾

Expanded text:
Quia Deus potest omnia facere, vel ut ei sit a vobis gloria, itaque obsecro vos ego Paulus vinctus, cui compatiendum est: conveniat meae praedicaticum
Abbreviated transcription (Latin):
enim agnus scdm mansuetudinẽ. ⁊ ĩnoceritiã
hyrcus ꝓ similitudie carnis peccati. qr taro
eius passibilis. ⁊ mortalis. aries: quia ucia pro¬
tulit gemino cornu caritatis. thaurus. forti¬
tudinẽ resurrõnis. Qd̾ crematur curis effici¬
delitias cremantuiᷤ corpora .i. memoriale ẽsfi¬

Expanded text:
m mansuetudinem et innocentiam; hircus, pro similitudine carnis peccati, quia caro ejus passibilis et mortalis; aries, qui vitia propulit, gemino cornu charitatis; taurus, fortitudine resurrectionis: quod crematur, cinis efficidelicias, cremantur corpora, id est memoriale effi
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ sumi abrale post mortẽ beata requie cõsolati
suꝑne pacis ingressum spe felici expectabant
Item qd̾ apud no ualet aqua baptisimi. hoc egit
pud ueteres. uł ꝑ paruulis sola fides uel pro¬
maiorib uirtis sacrificii. uł ꝓhis qui de abra¬

Expanded text:
in sinu Abrahae post mortem beata requie consolati in sinu Abrahae post mortem beata requie consolati supernae pacis ingressum spe felici exspectabant. Item, quod apud nos valet aqua baptismi, hoc egit apud veteres, vel pro parvulis sola fidesmaioribus virtus sacrificii, vel pro hiis qui de Abra
Abbreviated transcription (Latin):
teris nationib ille p̃płs. Quarto ut circum¬
cisio fcã ĩ uirili m̃bro per qd̾ generatur creatu¬
ra mortalium.⁊ in quo libido solet dñari. ca
xp̃m. Tolli originale peccatũ cũ p̾pucio quip¬
pe omĩs homo nascitur ꝙ̃ ad mod̾ ⁊ cũ origi¬
nali pect̃o ⁊ circucisus p̾putiatũ gignit. tra¬
hiciens in illum quo ip̃e iam caruit. sic̃ bap
post septenariũ uite huiꝰ in octaua etate
que erit resurgentiũ omĩs ab electis ꝑ petrã
rp̃m abscidetur corruptio carnis ⁊ sp̃c. qͣnli
berabimur a serintute corruptionis.⁊ per
peccatis in p̾senti. ⁊ cirtumcisio ab oĩ corrui¬
tione in futuro. Conferebat aut circucisio
suo tp̃re remissionẽ peccõꝵ sicut ⁊ nũc bap¬
tismus. Idem enĩ salutifere creationis auxili¬
um circumcisio ĩ lege ⁊tra originalis peccĩ
uulnus p̾mebat. qd̾ baptismus agere reue¬
lestis ianius. nec dum ĩtrare pot̾ant tantũ

Expanded text:
teris nationibus ille populus. Quarto, ut circumteris nationibus ille populus. Quarto, ut circumcisio facta in virili membro per quod generatur creatura mortalium, et in quo libido solet dominari, cper Christum tolli originale peccatum: cum praeputio quippe omnis homo nascitur, quemadmodum et cum originali peccato: et circumcisus praeputiatum gignit, trajiciens in illum quo ipse jam caruit, sicut bappost septenarium vitae hujus in octava aetate, quae erit resurgentium, omnis ab electis per petram Christum abscidetur corruptio carnis et spiritus, quando liberabimur a servitute corruptionis: et pepeccatis in hoc praesenti, et circumcisio ab omni corruptione in futuro. Conferebat autem circumcisio suo tempore remissionem peccatorum, sicut et nunc bap Idem salutiferae curationis auxilium circumcisio in lege contra originalis peccati vulnus agebat, quod nunc baptismus agere revelestis januam, necdum intrare poterant, tantum
Abbreviated transcription (Latin):
repitetur ip̃m crede ad uisticiam .i. ad remis¬
siꝯnẽ pectõꝵ. ⁊ bona oꝑa. ⁊ ita sit pat sp̃na¬
lis cutimicisionis .i. auctor ursticie que ẽ ex
uel reputatur fides ad iusticiam. sed ⁊ his qui¬
cumq sunt. qui sectantur uestigia fidei abra¬
he ut ita ample credant sicut ⁊ ille credidit. ab¬
he dico patris nr̃i .i. patris ⁊ oĩum credentiũ.
que fides data est ei in p̾putio .i. in tp̃re p̾putii
Sicut iam dictum est. Sequitur. Nponenĩ¬

Expanded text:
ad remissionem peccatorum et bona opera, et ita sit, pater spiritualis circumcisionis, id est auctor justitiae quae ex vel reputatur fides ad justitiam, sed et his, quicumque sint, qui sectantur vestigia fidei Abrahae, ut ita ample credant, sicut ille credidit. Abrahae dico, patris nostri, id est patris omnium credentium. Quae fides data est ei, in praeputio, id est in tempore praeputii, sicut jam dictum est. Non eni
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ magis gr̃e plemm. In circũcilione namq
gentur. id̾o recte apłs ait qd̾ abraham accepit
crcũcisionẽtantũ in signũ ꝙ est signaculum
in signum dico iusticie fidei. que iusticia fid̾i¬
ẽ. uei fides ip̃i abrahe in p̾putio .s. in tempore ꝓͦ¬
ligent̾ ꝑ insolentem ꝓpositõem .i. p̾ter solitũ¬

Expanded text:
. In circumcisione namquegentur. Ideo recte Apostolus ait quod Abraham accepit circumcisionem tantum in signum, quod est signaculum, in signum, dico, justitiae fidei, quae justitia fidei, vel fides est ipsi Abrahae in praeputio, id est in tempore prligenter, per insolentem praepositionem, id est
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝓ ꝑsecutioe loca¬
mutamus. fugamur
enĩ a ꝑfidis ne plures
do alios ad bonum. ⁊ ꝑ¬
.2. magi ⁊ malefici. ⁊
obsecramus deum pro
illis . uł eoz non blas¬
phement uo ⁊ fc̃i su¬
quinetur uł abiectis
purgetur. quia fã su
teria ut purgatior red¬
datur. abicitur ut li¬

Expanded text:
quia pro persecutione mutamus loca. Fugamur enim a perfidis, ne plures do alios ad bonum; et p magi et malefici, et obsecramus Deum pro illis; vel eos, ne blasphement nos; et facti suquinetur, vel abjectis purgetur. Quia facti steria ut purgatior reddatur, abjicitur, ut li
Abbreviated transcription (Latin):
ita ꝑ auctoritatẽ iere¬
miẽ ꝯfirmat utrũ¬
q qd dixerat litt̾am
fic ꝓseq̃re. testabor di¬
coꝰ dando. le. meas. ñ
sicut patrib dedi in
tabutis lapideis. Sed
ĩ cordib .i. intellecti¬
b illoꝵ. ⁊ in mertibꝰ¬

Expanded text:
ita per auctoritatem Jeremiae, confirmat utrumque quod dixerat. Litteram sic prosequere: Testabor, dico, dando leges meas, non sicut patribus dedi in tabulis lapideis, sed in cordibus, id est intellectibus illorum, et in mentib
Abbreviated transcription (Latin):
mosias faciatis.⁊ id̾o
hoctimore nemo time
dico: frugum iusticie
ur̃s .i. ex q̃uib ꝓcedit
iusticia ⁊ uita. Iusti¬

Expanded text:
mosynas faciatis. Et ideo hoc timore nemo timeadico, frugum justitiae id est ex quibus procedit justitia et vita. Just
Abbreviated transcription (Latin):
discedit odio fidei disce
delis deserat. ł o enĩ modo mulier infidelis risti¬
ssime dimrititirr. si uiro suo dicat. ñ ero uxor
tua: insi michi de latrocinio diurtias ⁊greges
uxor hoc dicit. siueraciterꝰ xͥamis ẽ. plus tenebit᷑
amore diuine gr̃e: quam carnis uxorie. ⁊ mem¬
brũ qd̾ eum scandalizat: fortiter ampudat.

Expanded text:
discedit, odio fidei, delis deserat. Eo enim modo mulier infidelis rectissime dimittitur, si viro suo dicat: Non ero uxor tua nisi mihi de latrocinio divitias congerasuxor haec dicit, si veraciter Christianus est, plus tenebitur amore divinae gratiae, quam carnis uxoriae, et membrum quod eum scandalizat fortiter amputat.
Abbreviated transcription (Latin):
pulatis. ⁊ ita non ẽ legale matͥmoniũ. adul¬
teri estis. ⁊ filii ur̃i qui dehac copula nascunt
imundi eẽnt .i. spurii sunt. ⁊ nũc aũt. si ꝑma¬
natis qui ininfidelitate remanent. si iicissim se¬
dimittunt.a. dico ut fidelis ñ diritat ĩ fidelẽ
alioquin .i. si uos ĩuicẽ dimiititis. filii nr̃i qui
maiorem partẽ secuntur ĩmundi ẽẽnt .i. minfi¬
delitate remanebunt. Maior em̃ tunc erat iu
Siue utroq qd̾ ñ fieret: si uno credente dissocia¬
retur ꝯiugium.⁊ ñ toleraretur infidelitas con¬
iugis: usq ad oportunttatẽ credendi. Quod si

Expanded text:
us et ita non est legale matrimonium, adulteri estis, et filii vestri, qui de hac copula nascuntur, immundi essent, id est spurii sunt. Nunc autem, si permanati sudimittunt. Quasi dicat: Dico ut fidelis non dimittat infidelem. Alioquin, id est si vos invicem dimittitis, filii vestri, qui majorem partem sequuntur, immundi essent, id est in infidelitate remanebunt: major enim tunc erat nuQuod non fieret, si uno credente dissociaretur conjugium, et non toleraretur infidelitas conjugis usque ad opportunitatem credendi. Vel i
Abbreviated transcription (Latin):
discipuli archippus ⁊ epafras. archippus uero
in eis ministeriũ acceꝑat. epafras aũt ab eis
oriundus ab apło instruatus: doctrinã archip¬
pi ꝯfirmauerat. archippo ergo p̾dicante.⁊ pre¬
dicatõem euis epatra confirmante grãm ꝓp̃rdi
e el̾tere intebantur carnales obseruantias p¬
dicantes.⁊ philosophicis disputationib sn¬
pliciratẽ eoꝵ irretur conantes. his igita
uenientib ⁊ carnales obseruantias p̾dican¬
tib ĩ dubium ilt uenerat. quib pociꝰ cridend¬
eẽt. Uñ paulus cuiꝰ auctoritas celebris erat. qi
mediꝰ udicat. que pars pocł sit tenenda scub¬
ens eis ab epheso. describit aũt xp̃m ⁊ eĩ uñ
ficia. ostendens quo sufficiens ẽ ad oĩa. Carnalia
u̾o ꝓrsus impbat. ut deinceps fidem xp̃i sincere te¬
illi .s. archippus ⁊ epatras docuerant. ⁊ ẽ intentio
eius ĩ hac epła ⁊firmare colosenses ĩ ead fide ⁊ doct᷑¬
xp̃m spem ponendam ẽẽ docere. Mod̾ tractandita¬

Expanded text:
discipuli Archippus et Epaphras. Archippus vero in eos ministerium acceperat; Epaphras autem ab eis oriundus ab Apostolo instructus, doctrinam Archippi confirmaverat. Archippo ergo praedicante, et praedicationem ejus Epaphra confirmante, gratiam Chrievertere nitebantur, carnales observantias praedicantes et philosophicis disputationibus simplicitatem eorum irretire conantes. His igitur enientibus, et carnales observantias praedicantibus, in dubium illis venerat quibus esset credendum. Unde Apostolus, cujus auctoritas celebris erat, quasi medius judicat, quae pars potius sit tenenda, scribens eis ab Eus beneficia, ostendens quomodo sufficiens est ad omnia. Carnalia vero prorsus improbat, ut deinceps sincere ilicet Archippus et Epaphras docuerant. Et est intentio ejus in hac Epistola confirmare Colossenses in eadem fide et doctrer Christum spem ponendam esse docere. Modus tractandi ta
Abbreviated transcription (Latin):
dina litteram. ⁊ ꝯtinu¬
a. qͣi ut sustineas. esto
xisse. Nam si comortui
ingłia cum eo. ⁊ iste
sermo fidelis est.⁊ sine
gabimus eum coram

Expanded text:
dina litteram et continua, quia ut sustineas memor esto xisse, nam si commortuiin gloria cum eo. Et iste sermo fidelis est. Et si rimus eum coram
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾it qd̾ ex parte est. tunc qd assumpta carne
carni apparuit ostendet se ip̃m dilectorib su¬
is. tunt om̃s scienit eum a imore usq ad ma¬
iorẽ. quia ⁊̃ minimꝰ tũc ꝑfecte sciet eum ꝑ se
corde. ibi merces derra. hic uisio dei cuł ita ab
illo loco. p̾cedentib ñ mutatis.⁊ ñ docebit. qͣi¬

Expanded text:
fuerit quod ex parte est , tunc qui assumpta carne carni apparuit, ostendet seipsum dilectoribus, tunc omnes scient eum a minore usque ad majorem, quia etiam minimus tunc perfecte sciet eum per scorde, ibi merces terra, hic visio Dei. Vel ita ab illo loco, praecedentibus non mutatis; et non docebit. Q
Abbreviated transcription (Latin):
ut staret dum uellet. Uł cessaret cum uellet. gͦ
ꝯtra eum facitis: qui eam destruxit.i. etra xp̃m
enĩ non ẽ nisi int̾ duo. recesseramus a maiesta¬
te dei: ⁊ pecc̃o nr̃o offendamus eũ. Missus ẽ dei
filius mediator: qui sanguine suo solu̾et pec¬
cata nr̃a quib a deo seꝑabamur. ⁊ int̾posrtus
redd̾et nos. ⁊ reconciliaret ei: a quo aiisi pecc̃is

Expanded text:
hristi, ut staret dum vellet, vel cessaret cum vellet. Ergo hristi, ut staret dum vellet, vel cessaret cum vellet. Ergo contra eum facit is qui eam destruxit, id est contrenim non est nisi inter duos. Recesseramus a majestate Dei, et peccato nostro offenderamus eum, missus est Dei Filius mediator, qui sanguine suo solveret peccata nostra quibus a Deo separabamur, et interpositus redimeret nos et reconciliaret ei, a quo aversi peccatis
Abbreviated transcription (Latin):
adeptio sauitatis. Ante legẽ namq hõ morbũ
suum ñ agnoscebat. id̾o silebat: nec q̃ rebat
remediũ. Ut aũt lex subĩtrauit.⁊ ostendit
languidis uulnera sua: mox ruptũ est silen¬
tiũ. ⁊ ceperunt egni poscere remediũ. S ꝑ oꝑa¬
subsetutũ ẽ scd̾m silentiũ. Tunc igitur omp̃s
sermo pr̃is a regalib sedib forma serui ĩdutꝰ
ĩmundũ uenit. Samaritanus ad uulneratũ
appropiauit. angelus magni ꝯsilii ĩ piscinam
descendit. helyseus ad iuscitand̃ mortuũ accessit
mortẽ passionis. de equalitate maiestatis: ad
patibulum crucis. de sede regali: ad officinam
pecã. de lumine celi: ad tenebras mundi. uel ĩ¬
ferni uenit.⁊ uemens locitus ẽ pacem. dedit
to silentio ceperunt eg̾ri pura fide ac uera ꝯ fessi
tur. morbꝰ curaretur. recepta u̾o sanrtate ⁊ do¬
nata uenture ĩmortalitatis felicitate nich̾ ul
data ẽ ꝑ angelo ĩ quib d̾ loquebatur. Qui gͦ
nũo eam reducit: etra ordinẽ angeloꝵ facit. lex

Expanded text:
adeptio sanitatis. Ante legem namque homo morbum non agnoscebat suum, ideoque silebat, nec quaerebat remedium. Ut autem lex subintravit et ostendit languidis vulnera sua, mox ruptum est silentium, et coeperunt aegri poscere remedium; sed osubsecutum est secundum silentium. Tunc igitur omnipotens Sermo Patris a regalibus sedibus forma servi indutus in mundum venit. Samaritanus ad vulneratum appropiavit, Angelus magni consilii in piscinam descendit, Eliseus ad suscitandum mortuum accessitmortem passionis, de aequalitate majestatis ad patibulum crucis, de sede regali ad officinam peccati, de lumine coeli ad tenebras mundi vel inferni venit. Et veniens locutus est pacem, dedit to silentio coeperunt aegri pura fide ac vera confessitur, morbus curaretur. Recepta vero sanitate, et donata venturae immortalitatis felicitate, nihil uldata est per angelos, in quibus Deus loquebatur. Qui ergo nunc eam reducit, contra ordinem angelorum facit. Lex
Abbreviated transcription (Latin):
ture uicio. ⁊ diaboli instantia. ut ita cognita
utriꝰq legis ĩsufficientia. ⁊ sua infirmitate cla
ctum ẽ. multiplicatis enĩ infirmitatib pꝰtea
accelerauerũt ad medicũ. Qui uemiens ĩ for¬
ma serui: sanauit nulnera hoĩs languidi. Hͥ
ẽ samarctanus ille qui ad uulneratum qui
ĩciderat ĩ latrones appropiauit: atq uulnera
eius alligauit. ꝙ̃ sacerdo ⁊ leurta ĩmiscditer¬
ꝑtransierant.i. lex uetus ⁊ sacerdotiũ. qr lex
neminẽ ad ꝑfectum duxit. hic est ⁊̃ helysens
ille qui misit baculũ ad suscitand̃ filͥum sima¬
mitis. ꝑ ꝙ̃ cũ ille ñ surgeret: tandẽ uenit ip̃e
helyseus ⁊ ꝯtraxit se. atq coaptauit puero ⁊¬
mortuo: ⁊ surrexit mortuus. hicã est ange̾¬
lus ille ĩ cuiꝰ descensu mouebatur aqua ⁊ sana¬
batur unus. hic ẽ om̃pt sermo qui a regalib
sedib uenit. dũ mediũ silentiũ tenerent oĩa

Expanded text:
turae vitio et diaboli instantia, ut ita cognita turae vitio et diaboli instantia, ut ita cognita utriusque legis insufficientia et sua infirmitate clanim infirmitatibus postea acceleraverunt ad medicum, qui veniens in forma servi sanavit vulnera hominis languidi. Hic est Samaritanus ille qui ad vulneratum qui inciderat in latrones appropinquavit, atque vulnera ejus alligavit, quem sacerdos et levita immisericorditer, id est lex vetus et sacerdotium, quia lex neminem ad perfectum duxit. Hic est etiam Eliseus ille qui misit baculum ad suscitandum filium Sunamitis, per quem cum ille resurgeret, tandem venit ipse Eliseus, et contraxit se atque coaptavit puero mortuo, et resurrexit mortuus. Hic etiam est angelus ille in cujus descensu movebatur aqua, et sanabatur unus. Hic est omnipotens sermo qui a regalibus sedibus venit, dum medium silentium tenerent omnia.
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c sõs. align sine ulla distinctiõe ꝑsone. d̾ ꝑ illos
gis de qua ꝯuicti sunt qd iuuare ñ poterat. ⁊ tẽ¬
pus gr̃e anteqͣm grãm ꝯuincendi erant de lege
Magno utiq ⁊silio dei factum ẽ. ut pͦt hom̃ĩs
casum ilico sex ñ daretur. uł dei filius mittere¬
tur. Nisi enĩ hominis suꝑbia pͥus uires suas ex¬
peruet sui arbitrii lib̾ati sufficientiam arroga¬
ret. ⁊ legẽ suꝑflue datam.⁊ dei filiũ frustra ue¬
nisse iudicaret. Item nisi pͥus lex scripta ei dare¬
tur ꝑ quam quid poss ꝓ baret: xp̃i aduentum
suꝑfiuum iudicaret. Ne igitur detrahendi uł
muymurandi occõnẽ hr̃et⁊ reliquit eũ d̾ pͥus
ĩ lib̾tate arbitrii.⁊̃ lege naturali. ut sic uires sitͥe¬
usq nature cognosceret. ubi cum deficeret: ui¬
uinceretur añquã filiũ mitteret legẽ dedit: q̃
pecc̃ morbũ detexit. ñ ꝯsumpsit. qua data ĩua¬
luit morbus.⁊ aucta ĩ infirmitas. ñ legis s na¬

Expanded text:
sanctus; aliquando sine ulla distinctione personae Deus per illos gis, de qua convicti sunt quod juvare non poterat, et tempus gratiae ante quam gratiam convincendi erant de lege. Magno utique consilio Dei factum est ut post hominis casum illico lex non daretur, vel Dei Filius mitteretur. Nisi enim hominis superbia prius vires suas experiretur, sui arbitrii libertati sufficientiam arrogaret, et legem superflue datam, et Dei Filium frustra venisse judicaret. Item, nisi lex scripta ei daretur, per quam quid posset probaret, Christi adventum superfluum judicaret. Ne igitur detrahendi vel murmurandi occasionem haberet, reliquit eum Deus prius in libertate arbitrii in lege naturali, ut sic vires naturae suae cognosceret, ubi cum deficeret vivinceretur, antequam Filium mitteret, legem dedit, quae peccati morbum detexit non consumpsit: qua data invaluit morbus, aucta est infirmitas, non legis, sed na
Abbreviated transcription (Latin):
d̾o. ꝑ iuramenta dico
⁊ affirmo qd̾ lex non
facit trritum .i. falsũ
qd̃ faceret: si ꝑ eam
daretur bñdictio. pro
ea esset bñdictio. hoĩes
illius temporis .i. a
braham. ysaat.⁊ iacob
ñ habunsent eam. ⁊¬
lex frã est .i. data post quadringento ⁊
triguita anno a ꝓmissione abrahx fa¬
sta. Si ergo lex iustificat: non ẽ iustificatus abꝑa¬
ham qui multũ ante legẽ fuit. qd̾ quia dicere nõ
possunt: coguntur fateri. ñ legis oꝑib iꝰtificari
hoĩem: sed fidi. Simul ⁊̃ nos cogit intellig̾e om̃i¬

Expanded text:
Deo, per juramenta, dico, et affirmo quod lex non facit irritum, id est falsum; quod faceret, si per eam daretur benedictio. Promea esset benedictio, homines illius temporis, scilicet Abraham, Isaac, et Jacob non habuissent eam.  id est data, post quadringentos et triginta annos, a promissione facta. Si ergo lex justificat, non est justificatus, Abraham, qui multum ante legem fuit. Quod quia dicere non possunt, coguntur fateri non legis operibus justificari hominem, sed fide, simul etiam nos cogit intelligere om
Abbreviated transcription (Latin):
ram: ostendite unde sit mediꝰ int̾ uos ⁊ illam.
uñ enĩ mediꝰ erit. si irtramq ñ hũit : qr nisi ta¬
lem dederis urt̾ deum ⁊ hoĩes. qui ita sit medius
ut d̾s sit: pp̃ diuinitatis. ⁊ hõ pp̃ hũanitatis na¬
turam. qũo hũana reconcilientur diuinis nõ¬
diuinis sociauit. ꝑ utriꝰq nature unonẽ ĩ ima
ead̃q sub̃a ꝑsona. deuide om̃s fideles patri recõ¬
ciliauit do: dñ sanati sunt ab ĩpietate suꝑbie
q̃cumq hũilitatẽ xp̃i credendo dilexerũt. ⁊ dili¬

Expanded text:
habet, ostendite unde sit medius inter nos et illam: unde enim medius erit, si utramque non habuit? quia nisi talem dederis inter Deum et homines, qui ita sit medius ut Deus sit propter divinitatis, et homo propter humanitatis naturam, quomodo humana reconcilientur divinis, nodivinis sociavit, per utriusque naturae communionem in una eademque persona. Deinde omnes fideles Patri reconconciliavit Deo, dum sanati sunt ab impietate superbiae, quicunque humilitatem Christi credendo dilexerunt, et dili
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ .i. ñ arbiter est uniꝰ ppłi. s duoꝵ inter se. qr
duos ppłos discordes pacificauit ĩ se lapide angula¬
ri. hinc numerũ deoꝵ ⁊ famulatũ elem̃toꝵ. inde
ritus legis auferens ꝑ que discordabãt. ⁊ sit fc̃ fõ
pacifici. Ip̃e enĩ est pax nr̃a qui fecit utraq inũ
sc̃s. S tamen unius d̾s est. ñ plures. hoc dic̃ ne
p̾dicando xp̃m ẽẽ deum. qui scd̃m qd̾ hõ media¬
tor est: un d̾o ꝯtrariũ p̾dicare uidetur: qr ip̃e hõ
uixta qd̾ d̾ est: cum pr̃e unus ẽ d. pater enĩ ⁊ filiꝰ¬

Expanded text:
 est arbiter unius populi, sed duorum inter se: quia duos populos discordes pacificavit in se lapide angulari. Hinc numerum deorum, et famulatum elementorum, inde ritus legis auferens, per quae discordabant, et sic facti sunt pacifici. Ipse enim est pax nostra qui fecit utraque unum , sed tamen unus Deus est, non plures. Hoc dicit, ne praedicando Christum esse Deum, qui secundum quod homo Mediator est, uni Deo contrarium praedicare videretur, quia ipse homo juxta quod Deus est: cum Pater unus est Deus, Pater enim
Abbreviated transcription (Latin):
peret precepta. ĩ quib deficiens ⁊ factus pͥuan¬
cator lib̾atorem. saluatorẽq requireret. Sata ẽ
ergo lex ut suꝑboꝵ ceriux quo faceret transgre
ut liberũ arbitriũ sibi putarent sufficere ad iusti¬
ciam dicentes. Non deest qui impleat: sed de est qͥ
uibeat. Sata est ergo lex ad domandam illoꝵ sr̃
tura figuris attestaretur. Ecce habes .iiiͦiʳ. date le¬
gis causas breuit distinctas. que in epła ad rõa¬
no plemus explicantur ubi d̾r. lex suhĩtrauit¬
⁊ c̃. posita est dico: ut staret. donec ueniret sem̃.¬

Expanded text:
s et factus praevaricator, liberatorem salvatoremque requireret. Data ergo est lex, ut superborum cervix quos faceret transgredut liberum arbitrium sibi putarent sufficere ad justitiam, dicentes; Nec deest qui impleat, sed deest qui jubeat. Data est ergo lex ad domandam eorum supetura figuris attestaretur. Ecce habes quatuor datae legis causas breviter distinctas, quae in Epistola ad Romanos plenius explicantur, ubi dicitur; Lex subintravit, etc. Posita est, dico, ut staret, donec veniret sem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ita ꝓmissio exclud̾r
⁊ frustratur abraham
deinde destruit ꝯseq̃ns
ex ꝓmissione. Sed est
ex repmissicẽ. qd̾ in parte osfendit. quia d dona¬
tut abrahe. de quo ñ est dubium: quin habeat:¬

Expanded text:
 ita promissio excluditur, et frustratur Abraham; deinde destruxit consequens ex promissione, sed est ex promissione quod in parte ostendit, quia Deus donavit Abrahae de quo, non est dubium quin habeat
Abbreviated transcription (Latin):
stificat. ⁊ pͥores sc̃i apud
deum ꝑ eam r̾tificati frͣ.¬
Quid opus erat legem
dari: qd̾ sic intulit int̾
nerem hoc capitulum
rta distinguendũ pu¬
taui ut int̾rogatio ẽẽt
Quid igttur: ac deinde

Expanded text:
stificat, et priores sancti apud Deum per eam justificatquid opus erat legem dari? quod sic intulit internerem hoc capitulum, ita distinguendum puvi, ut interrogatio esset, quid igitur? ac deinde
Abbreviated transcription (Latin):
fieret ꝓmissio. S ad
eum ꝑtinebat. quia
ꝑ eum ꝓmittebatur danda bñdistio. ⁊ qd̾ se¬
men illud xp̃o sit ñ alius: notat ex u̾bis scͥp¬
ture genesis que est. In semĩe tuo. bñ. qͦ .g.

Expanded text:
fieret promissio, sed ad eum pertinebat, quia per eum promittebatur 150 danda benedictio. Et quod semen illud Christus sit, non alius, notat ex verbis Scripturae Genesis, quae est: In semine tuo benedicentur o
Abbreviated transcription (Latin):
ture aperit filium digniorẽ angelis. ⁊ nota qs̾¬
tio ergo carius exctus ⁊ introitus appellati
recte utiq foris enĩ eramus adeo sicut qui fũt
extra regales aulas ĩ uinculis colligati ⁊ quilu
pͥmũ ip̃os in aulam regis inducit. S ip̃e foras
egreditur. ibiq cum eis loquitur: usq dumeo
corresto reddat. ⁊ dignos efficiat quo regis ib¬
tui p̾sentari mereantur. Sic etiam xp̃c efficit.
galem. uelut mediator optimus ĩtroducit. Id̾o
exitus ⁊ ĩtrortus uocatur carius sue aduentus
de quo dicit. Et tterum ĩtroducit. scriptura. s.¬
.i. iterum ĩ troducend̾ dicit. id̾o ait. iterum qr
seꝑe dicit introducend̾. Introducit inqͣm pͥmo¬
genitũ ꝑatris .i. ante om̃s creaturas genitum
de patre scd̾m dertatẽ in orbem t̾re. qͣi heredem in
possõnem. ⁊ cum ĩtroducit dicit. uł ita. ⁊ ipse
pater iterum introducit pͥmogenitum in or.t̃.¬
do.⁊ id̾o ait iterum. que assuptio carins dicitꝰ

Expanded text:
turae aperit Filium digniorem angelis. Et nota qtio ergo carnis exitus et introitus appellatur; recte utique. Foris enim eramus a Deo, sicut qui sunt extra regales aulas in vinculis colligati, et qui primum ipsos in aulam regis inducit, sed ipse foras egreditur, ibique cum eis loquitur usquedum eos correctos reddat et dignos efficiat quo regis vultui praesentari mereantur; sic etiam Christus effecit. galem velut Mediator 234 optimus introducit. Ideo exitus et introitus vocatur carnis suae adventus, de quo dicit: Et iterum introducit, Scriptura scilicet iterum introducendum dicit. Ideo ait, iterum, quia saepe dicit introducendum. Introducit, inquam, Primogenitum Patris, id est ante omnes creaturas genitum de Patre secundum deitatem, in orbem terrae, quasi haeredem in possessionem. Et cum introducit, dicit. Vel ita, et ipse Pater. Iterum introducit primogenitum in or ideo ait iterum, quae assumptio carnis dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
Quociens aũt no qui credimus in eum: dici¬
mur semen abrahe. tũc sp̃ualiter semen fidei
nos uidei sumus xp̃i.⁊ semen abrahe. ⁊ heredes.
s olim no uidei sub lege eramus dũ paruuli
fuimus. sicut heres futurus. ⁊ a pr̃e substitutꝰ
dũ ꝑuulus ẽ sub tutorib. ⁊ actorib ẽ. non dif¬
ferens a seruo. Ecce rrerũ quare lex ñ est tenen¬
Dico autem

Expanded text:
Quoties autem nos qui credimus in eum dicimur semen Abrahae, tunc spiritualiter semen fidei nos Judaei sumus Christi, et semen Abrahae et haeredes. Sed olim nos Judaei sub lege eramus dum parvuli fuimus sicut hdum parvulus est sub tutoribus et actoribus est non differens a servo. Ecce iterum quare lex non est tenendico autem
Abbreviated transcription (Latin):
ñdum subiecta sunt ei. ⁊ id̾o congrue supradix̃
Orbem futurũ subiectũ. ⁊ hoc ẽ qd̾ait. Numc añ
⁊ si scriptura dicat omĩa tam̃ nec dum uidemꝰ
omĩa. subiet. ei. uoluntate que subicienda sũt
Cotidie enĩ aliqui subicuntur ei. sedñ om̃es
qui subitiendi sunt: subicientur donec ĩindici
hic uniu̾salem subiectionẽ .s. siue uoluntari¬
am. siue nectͣriam designat. Cum u̾o ait. nec¬
dum iudemus. ⁊ c̃. hic tantũ uoluntariã fidełr

Expanded text:
nia subjecta sunt ei. Et ideo congrue supra dixit orbem futurum subjectum. Et hoc est quod ait, nunc autem. Etsi Scriptura dicat omnia, tamen necdum videmus omnia sabjecta ei voluntate quae subjicienda sunt. Quotidie enim aliqui subjiciuntur ei, sed non omnes qui subjiciendi sunt subjicientur, donec in judiciHic universalem subjectionem, scilicet sive voluntariam sive necessariam, designat. Cum vero ait, necdum videmus, etc., hic tantum voluntariam fideliter
Abbreviated transcription (Latin):
it. Omnia subiecisti.
subiecit ei omĩa .i. sb¬
iecta ei ostendit omĩa
nicħ dimisit ñ subie.¬
ei .i. nichil excepit de¬

Expanded text:
it: Omnia subjecisti. subjecit ei omnia, id esecta ei ostendit omnia. Nihil dimisit non subid est nihil excepit de
Abbreviated transcription (Latin):
creatura erit ei ñ sub¬
iesta cui pͥma res ut¬
ita dicam sp̃e subitiũ¬
Exponit sensũ dauid
ꝓpħe quem in p̾dicti ᷤ¬

Expanded text:
creatura erit non subjecta, cui primates utita dicam spiritus subjiciunexponit sensum David prophetae quem in praedicti
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ carne corruptibili ĩ qua ẽ incentinũ iicio¬
cuiꝰ fides ualere potest cum sit dei filuis ut ã
carne uiuens: uuit ĩ fide. addit. Qui dilerit
ĩp̃m solum qui tantus ẽ. Attende qd fius
setradidit. ut hic dicctur. ⁊ pater eum tradidit.
ut alibi ait apłs qui ꝓpͥo filio ñ peꝑcit. s ꝓ nob̾¬

Expanded text:
in carne, corruptibili in qua est incentivum vitiocujus fides valere potest cum sit Dei Filius. Ut autem carne vivens vivit in fide, addit, qui dilexit tipsum, solum, qui tantus est. Attende quod Filius se tradidit ut hic dicitur, et per eum tradidit ut alibi ait Apostolus: Qui proprio Filio suo no
Abbreviated transcription (Latin):
q ut illi coeternus sit. ymago enĩ si ꝑfecte mi¬
plet illud cuiꝰ ymago est ip̃a coequatur ei. non
illud ymagini sue. nisi iam est sũma ꝯgruen¬
tia ⁊ pͥma equalitas
in re dissidens.⁊nul

Expanded text:
que ut illi coaeternus sit. Imago quippe si perfecte impleat illud cujus imago est, ipsa coaequatur ei non illud imagini suae. Ubi jam est tanta congruentia, et prima aequalitas, in re dissidens
Abbreviated transcription (Latin):
son igctur᷑ p̃p̃ hoc naturam sũmi boni fĩpli¬
cem ẽẽ dicimus. quia est pat̾ in ea solus. aut
filius mea solus. aut sp̃c sc̃s in ea solus .i. qr
sola est ista nominũ trinitas sine subsisten¬
tia. uł ꝑsonaꝵ sub̾a. Sicit sabelliam putaue¬
rũt. sed idosimplex d̾r. quia ⁊ hoc qd̾ ħt excepto

Expanded text:
nim propter hoc naturam summi boni simplicem dicimus, quia est Pater in ea solus, aut Filius in ea solus, aut Spiritus sanctus in ea solus, quia sola est ista nominum Trinitas, sive substantia personarum sicut Sabelliani putaverunt; sed ideo simplex dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
bis deos quia unum
gularem predicabis
quia uterq ñ unꝰ est.
unũ in ea sicut ip̃a unum de uno. cũ quo u¬
cum decedant.⁊ succedant tempora. ñ decedit
aliquid. uł succedit scĩe. uł sũie dei. Non enum
sciuntur. Ille igitur ineffabilis quidam com¬
plexus patris ⁊ ymaginis ñ est sine ꝑfrurtiõe
sine caritate. sine gaudio. Illa ergo dilectio. de¬
lectatio. felicitas. beatitudo. si tamenhumana.¬
ꝓfundens om̃s creaturas ꝓ captu eoꝵ ut ordi¬
nẽ suum teneant. Chec igitur omĩa q̃ arte
diuma fc̃a sunt. ⁊ mirtatẽ quandam ĩ se osten¬
dunt. ⁊ sp̃em ⁊⁊ ordinẽ. Nam quicquid hoꝵ cre

Expanded text:
bis deos, quia unum gularem praedicabis, quia uterque non unus est. unum in ea, sicut ipsa unum de uno, cum quo ucum decedant et succedant tempora, non decedit aliquid vel succedit scientiae Dei. Non enim sciuntur. Ille igitur ineffabilis quidam complexus Patris et imaginis non est sine perfruitione, sine charitate, sine gaudio. Illa ergo dilectio, delectatio, felicitas veperfundens omnes creaturas pro captu earum ut ordinem suum teneant. Haec igitur omnia quae arte divina facta sunt, et unitatem quamdam in se ostendunt et speciem et ordin
Abbreviated transcription (Latin):
neq fierent a patre ꝑ filium. n sius finibus
salua ẽẽnt nnsi d̾ sũme bonus ẽet que ⁊ nulli
so alia qͣntum uellent. alia qͣntum posserit.
ut manerent dedit. qͣre ip̃m domĩ dei cũ pre¬
sumus ꝙ quẽ sumus. ĩ quo sumus. a quo dis¬
cessimus. qui dissimiles fci sumus. a quo peri¬
te non ꝑmissi sumus. pͥncipiũ ad qd̾ returrimꝰ
⁊ formam quam sequimim. ⁊ grãm qͣ recon¬
ciliamur. Unũ quo auctore editi sumus. ⁊ siłi¬
tudinẽ eius ꝑ quam ad diuinitatẽ reformam
stantialit̾. ⁊ naturalit fastũ est. ⁊ donum be¬
nignitatis eus qua placuit. ⁊ ꝯciliatum est
auctori suo ut non interiret qd ab eo ꝑ u̾bũ
factum est. s Et hee sunt tres quib fiuend̾¬

Expanded text:
neque fierent a Patre per Filium, neque suis finibus salva essent, nisi Deus summe bonus esset: qui et nulli so alia quantum vellent, alia quantum possent, ut manerent dedit. Quare ipsum Donum Dei cum Psumus, per quem sumus, in quo sumus: a quo discessimus, cui dissimiles facti sumus, a quo perire non permissi sumus: principium ad quod recurrimus, et formam quam sequimur, et gratiam qua reconciliamur: unum Deum quo auctore conditi sumus, et similitudinem ejus per quam ad unitatem formamstantialiter et naturaliter factum est; et donum benignitatis ejus qua placuit, et conciliatum est auctori suo, ut non interiret quod ab eo per Verbum factum est. Et hae sunt res quibus fruend
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ simul om̃s una suba ꝑater nec est filus.
tribus eternitas est eadem ĩ cõmutabilitas. ead
marestas. eadem potestas. in pr̃e imitas. ĩ filio
equalitas. in sp̃n scõ unitatis equalitatisq con¬
cordia. ⁊ tria hec dicimus unũ. omĩa p̃p̃ patrem

Expanded text:
et simul omnes una substantia. Pater nec est Filius, tribus aeternitas, eadem incommutabilitas, eadem majestas, eadem potestas. In Patre unitas, in Filio aequalitas, in Spiritu sancto unitatis aequalitatisque concordia. Et tria
Abbreviated transcription (Latin):
facta suirt intellectu¬
ꝯspicientes trintatẽ¬
ĩtelligamus. cuiꝰ tri¬
creaturis apparet. In illa enĩ truntate sũma
cem determminari uidentur.⁊ ĩ se infiurta st̃.
rta ⁊ singula sunt ex singulis ⁊ omĩa in sĩ¬
gulis. ⁊ singula in om̃ib. ⁊ unũ oĩa. Non gͦ¬

Expanded text:
facta sunt, intellectupicientes Trinitateintelligamus, cujus Tricreaturis apparet. In illa enim Trinitate summacem determinari videntur, et in se infinita sunt. Ita et singula sunt in singulis, et omnia in singulis, et singula in omnibus, et unum omnia. Non
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ietribuetur eimer
titatẽ sube insumat. sicut ⁊ illd̾ qd̾ subdit
ip̃i głia. non dicit ip̃is. Nonemĩ duq aut tres
deos fides catholica p̾dicat. s ip̃am trinitatẽ¬
sabellius credit. sed ut pater non sit nisi pr

Expanded text:
 retribuetur ei, metitatem substantiae insinuat, sicut et illud quod subdit, ipsi gloria, non dicit ipsis. Non enim duos, aut tres deos fides Catholica praedicat, sed ipsam TrinitateSabellius credidit; sed ut Pater nonnisi Pater,
Abbreviated transcription (Latin):
latum ex tribu ⁊ ri
trationem sacerdotii¬
animis satisfacit. si
lud dederit ⁊ nouim
substitutũ. quia .s.¬

Expanded text:
latum ex tribu et ritrationem sacerdotanimis satisfacit, si lud dederit, et novum substitutum; quia, s
Abbreviated transcription (Latin):
deuotõe fit. Et nota qd̃ dupplicit̾ erant subu̾si
galathe. ut ad legẽ. ⁊ ad pͥstinos errores ⁊ u̾terent᷑
ergo eligat lector utrũ uolet sñĩam dum modo
meo .s. ne forte sine cã laborau̾im ĩ uob̾. Suñt
quedam que leuissima putarentur: nisi ĩ scrip¬
turis demonstrarẽtur opinione grauiora. Qͥs
certis dieb uł mensib. uł annis nolunt. uł no¬
lunt aliquid ĩchoare .Q. fausta. uł infausta sint
tẽpora. Nonita ista obserutimis. ne ab apło ista
audiamus. timeo. ⁊ c̃. eq enĩ culpat qui ꝯstella
fertur. ut ꝓficiscar: ut ꝓspera cedant. quia ita
se h̃t positio syderũ. agam hoo m̃se cõmertium
qr illa stella agit m̃sem. ñ plantabo hoc annoi
uineam qr bisextus est. tales culpantur. nõ qui
natura les elemtoꝵ effectus ĩ syderũ ordinatissi¬
ma au̾sione nouerunt. ut .s. tẽpestate ñ nauig

Expanded text:
. Et nota quod dupliciter erant subversi Galatae, ut ad legem et ad pristinos errores converterentur. Ergo eligat lector utram volet sententiam, dummodo meo, scilicet ne forte sine causa laboraverim in vobis. Sunt quaedam quae levissima putarentur nisi in Scripturis demonstrarentur opinione graviora. Quis certis diebus vel mensibus vel annis volunt vel nolunt aliquid inchoare, quasi fausta et infausta sint tempora. Non itaque ista observemus, ne ab Apostolo ista audiamus: Timeo, etc. Eos enim culpat qui constellafertur, vel proficiscar ut prospera cedant, quia ita se habet positio siderum; agam hoc mense commercium, quia ista stella agit mensem; non plantabo hoc anno vineam, quia bissextus est. Tales culpantur, non quia naturales elementorum effectus in siderum ordinatissima conversione noverunt, ut scilicet tempestate non navig
Abbreviated transcription (Latin):
b ⁊ ãnis. estote .&. timeo ne sine cã laboraium
ĩ nob̾. s estote sicut ego sum qui legẽ dumisi. et
ratres obse

Expanded text:
 quasi dicat: Timeo ne sine causa laboraverim in vobis, sed estote sicut ego sum qui legem dimisi. Et Fratres, as
Abbreviated transcription (Latin):
tur. egena u̾o eoꝙ egent sũma ⁊ stabili sp̃e crea¬
hoc die ñ est aliquid ĩcipiend̾. Menses ã colunt
qui cursus lime ꝑscrutantes dñt tali luna nõ
ẽ aliquid ĩchoandũ. Tempora uero cũ dicunt
modo ẽ micium ueris. ãno aũt cum dicũt no¬

Expanded text:
tur, egena vero, eo quod egent summa et stabili specie Creahoc die non est aliquid incipiendum, menses autem colunt, qui cursus lunae perscrutantes dicunt: Tali luna non est aliquid inchoandum. Tempora vero cum dicunt, modo est initium veris. Annos autem cum dicunt, no
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑarium .i. in oꝑib uite agendis ĩefusibilem
s. qui ñ erubescat eungelium. uel non deficiãt
tentiam singuloꝵ. ñ altis sp̃ualia: Lac distri¬
buat pariuilis. Prophana aũt. u̾ba hereses¬

Expanded text:
arium, in operibus vitae agendis, inconfusibilem, scilicet qui non erubescat Evangelium, vel non deficiat,tentiam singulorum, ut altis spiritualia, lac distribuat parvulis, profana, quae verba ut haereses