comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illic. Dico uob̾. qm̃ si duobꝰ ex uob̾ c̃uenerit int̾ra. de oĩre qͣmeũq
petieritis. c̃tinget uobis apatre meo qui incȩlis ẽ. Ubicũq enĩ fue¬
rinit duo aut tres collectimnõie meo. ego cũ eis sũ. Itẽ ad corurthi¬
osi. Et ego ꝗdẽ fr̃s. ñ potui uob̃ loqui quasi spiritalibꝰ s quasi car nali¬
bꝰ. quasi infantibꝰ inxp̃o. lacte uos potaui. Nondũ enĩ poteratis.s¬
& c̃tentio. & dissensiones. nonne carnales estis: Et scđm hominẽ
ambulatis: Item illic. Et si habuero omnẽ fidẽ. itaut montes irans¬
feram. caritatẽ aut̃ ñ habeã. nichil sũ. Et suncibo distribuero

Expanded text:
illic: Dico uobis, quoniam si duobus ex uobis conuenerit in terra, de omni re quamcumque petieritis continget uobis a patre meo qui in caelis est. ubicumque enim fuerint duo aut tres collecti in nomine meo, ego cum eis sum. Item ad Coros I: Et ego quidem, fratres, non potui vobis loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus; quasi infantibus inet contentio et dissensiones, nonne carnales estis et secundum hominem ambulatis? Item illic: Et si habuero omnem fidem ita ut montes transferam, caritatem autem non habeam, nihil sum. et si in cibos distr
Abbreviated transcription (Latin):
ciã. c̃letat᷑ aut̃ inueritatẽ. Om̃ia dilig̃. oĩa credit. oĩa sperat.
oĩa sustinet. caritas nũqͣm excidit. Item ad galathas. Diliges
ꝓximũ tuũ tamqͣm te. Siaũt mordetis & incusatis inuicem
uidete ne c̃sumamini ab inuicẽ. Item inepła ioħis. In hoc appa¬
rent filii dĩ. &⁊ filii diaboli. Omis qui ñ ẽ iustus ñ ẽ de dõ. & qui
ñ dilig̃ frẽm suũ. Item illic. Qui fr̃em suũ odit homicida est.

Expanded text:
iam, conlaetatur autem in ueritate. omnia diligit, omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet. caritas numquam excidit. Item ad Galatas: Diliges proximum tuum tamquam te. si autem mordetis et incusatis inuicem, uidete ne consumamini ab inuicem. Item in epistula Iohannis: In hoc apparent filii Dei et filii diaboli. omnis qui non est iustus non est de Deo et qui non diligit fratrem suum. Item illic:
Abbreviated transcription (Latin):
aut cenã noliuocare amicos tuos. aut fr̃s. neq uicinos. neq di
facis pͥͣndiũ aut cenã. uoca m̃dicos. debiles. cecos. claudos. & be¬
at eris qm̃ ñ habent uñ retribuere tͥ possint. restituetur
aut tͥ in resurrectione iustorum. i
noꝑe iustoꝵ etiãsi ꝑme diogritatẽ minus fiat ipsam uo¬
luntatẽ satis eẽ. In epła pauli adcorinthios.n. Siuolun¬

Expanded text:
aut cenam, noli uocare amicos tuos aut fratres neque uicinos neque diufacis prandium aut cenam, uoca mendicos, debiles, caecos, clodos, et beatus eris, quoniam non habent unde retribuere tibi: restituetur autem tibi in resurrectione iustorum. IIAT, IPSAM VOLUNTATEM SATIS ESSE. In Epistola Pauli ad Corinthios II: Si volun
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ .&. dabotͥ coronã uitȩ. felices eosqͥuigilabt̃ & seruabt̃
uestim̃ta sua ne nudi ambulent. & uideant turpitudinẽ
suã. Itemapłs ad timotheũ .n. E goiam immolor. & tẽpꝰ
assup̃tionis meȩ instat. Bonũ agonẽ certaui. cursũ c̃suma¬
ui fidẽ seruaui. Iam suꝑ ẽ mͥ corona iusticiȩ. qͣm in reddet
dñs in illa die iustus iudex. Non solũ aut̃ mͥ s & om̃ibꝰ qui¬

Expanded text:
tem, et dabo tibi coronam uitae. felices eos qui uigilabunt et seruabunt tem, et dabo tibi coronam uitae. felices eos qui uigilabunt et seruabunt uestimenta sua ne nudi ambulent et uideant turpitudinem suam. Item apostolus ad Timotheum secunda: Ego iam immolor et tempus adsumptionis meae instat. bonum agonem certaui, cursum consummaui, fidem seruaui. iam superest mihi corona iustitiae quam mihi тeddet Dominus in illa die ille iudex iustus, non solum autem m
Abbreviated transcription (Latin):
inis qui in t̾ris insubitant: Et dictũ ẽ eis ut requiescerent breui
stolas albas. & palmȩ erant inmanibꝰ eoꝵ. & magno eclamore
dicebant. Salus dõ nr̃o sedenti suꝑ thronũ & agno. Et res¬
pondit unus exsenioribꝰ dicens mͥ. Qui amictist᷑ stolas albas
qui sunt & un uener̃: Et dixi. Dñe tuscis. Eit ait michi.
Hust̃ qui uener̃ ex magna tribulatiõe. & lauer̃ stolas suas. &
candidas eas fecer̃ insanguine agni. ꝓpt̃ hoc st̃ inc̃spectu
throni dĩ. & seruiunt ei diebꝰ ac noctibꝰ intemplo eius. et
is qui sedet inthrono inhabitabit suꝑ eos. neq esurient. neq
sicient umqͣm. s neq sol suꝑ eos cadet. neq ullũ estũ patien¬
tur. quia agnus qui imedio throni ẽ reget eos.&. deducet
eos ad fontes uitȩ aquaꝵ. & absterget dĩ omnẽ lacrimã ex
oculis eoꝵ. Item illic. Qui uinẽ dabo illi edere exlignoui¬
tȩ ꝙ ẽ in paradiso dĩ mei. Item illic. Esto fidelis usq admor¬

Expanded text:
eis singulis stola alba et dictum est eis ut requiescerent breui stolas albas et palmae erant in manibus eorum et magno clamore dicebant: salus Deo nostro sedenti super thronum et agno. et respondit unus ex senioribus dicens mihi: qui amicti sunt stolas albas, qui sunt et unde uenerunt? et dixi ei: Domine, tu scis. et ait mihi: hi sunt qui uenerunt ex magna tribulatione et lauerunt stolas suas et candidas eas fecerunt in sanguine agni. propter hoc sunt in conspectu throni Dei et seruiunt ei diebus et noctibus in templo eius, et is qui sedet in throno inhabitabit super eos. neque esurient neque sitient umquam, sed neque sol super eos cadet neque ullum aestum patientur: quia agnus qui in medio throni est teget eos et deducet eos ad fontes uitae aquarum, et absterget Deus omnem lacrimam ex oculis eorum. Item illic: Qui uincit, dabo illi edere de ligno uitae quod est in paradiso Dei mei. Item illic: Esto fidelis usque ad mor
Abbreviated transcription (Latin):
metent. Euntes ibant & flebunt inittentes semina sua.
dementes aut uerent inexultatioẽ. portantes manipulos suos.
Et qui odlit aãm suã misto seło. inuitã ȩt̾nã c̃seruabit illã. Item
allic. Ueniet hora ut om̃is qui uos occiderit. putet se officiũ dõfa¬
cere :  hoc facient. quia ñ cognouert̃ putrẽ tieq ine. Itẽ scđm
matħm. Beati qui psecutionẽ ꝑꝰciunt᷑ ꝓpt̾ iusticiã. qd ipłoꝵ ẽ¬

Expanded text:
t. euntes ibant et flebant mittentes semina sua, uenientes autem uenient in exultatione portantes manipulos suos. et qui odit animam suam in isto saeculo in uitam aeternam conseruabit illam. Item illic: Veniet hora, ut omnis qui uos occiderit putet se officium Deo facere. sed hoc facient, quoniam non cognouerunt patrem neque me. Item secundum Matthaeum: Beati qui persecutionem patiuntur propter iustitiam, quo
Abbreviated transcription (Latin):
didit. Uerũpam̃ in qđ ꝑuenimꝰ. in eo ambulemꝰ. In qͦ ambulans
cypͥanꝰ ꝑseuerantiisima toleranti.a. ñ fuso sanguine s iniantate
fuso. ꝗa si trad̾et corpꝰ suũ ut arderet. & ñ haberet caritatẽ ni¬
chil ei ꝓdeẽt. ꝑ martẏrii confessionẽ ꝑuenit ad angłicã lucẽ.
ut siñ antea. ibi certe reuelatũ. agnosceret qđ alit̾ saꝑet.Quã
sententiã diuersȩ. opinioĩs. unculo ñ p̃posuit unitatiᷤ.
designat apłs sic ipse intellexit. ut diceret etiã hoc in ep̃o ẽẽ di¬
ligendũ. ut ñ solũ scient̃ doceit s etiã pacient̃ discat. ñ dubito qđ

Expanded text:
didit: uerumtamen in quod peruenimus in eo ambulemus. in quo ambulans didit: uerumtamen in quod peruenimus in eo ambulemus. in quo ambulans Cyprianus perseuerantissima tolerantia non fuso sanguine sed in unitate fuso, quia si traderet corpus suum ut arderet et non haberet caritatem nihil ei prodesset, per martyrii confessionem peruenit ad angelicam lucem, ut si non antea, ibi certe reuelatum agnosceret, quod cum aliter saperet sententiam diuersae opinionis uinculo non praeposuit unitatis. designat apostolus sic ipse intellexit, ut diceret etiam hoc in episcopo esse diligendum, ut non solum scienter doceat, sed etiam patienter discat, non du
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ karitas in quafruc lus maior ẽ cõꝓbet᷑. uł quomͦ ten ant unitatẽ cũ in¬
II reb obscurioribs diuersa sentiunt. uł quomͦ aecipiant unitatẽ cũ contra
iad̃ qł sentiebant declaratã ẽẽ cognoscunt. Quoꝵ duoꝵ unũ manifestũ
ĩtenemꝰ in beato ey pͥano. id̃ quomͦ tenuerit unitatẽ cũ cis aꝗho diuer¬
sũ sentiebat. ait enĩ. neminẽ iudicanteᷤ aut aiure es̃ nunois aliquẽ
tatẽ contra id qđ sentiebat inuentã.&. si litterȩ tacent meritacla¬
mant. si epła ñ inuenit᷑ corona testat᷑. si conciliũ ñ indicat epõꝵ.
consortiũ indicat angłoꝵ. Non enĩ paruũ doc um̃tũ ẽ pacatissi¬
me ani mȩ in ea unitate martyriũ meruisse. uñ se diuersũ senti¬
ens noluit separare.
Idõ apus cũ di¬
xisset. a siꝗd alit̃ sapitis hoc qͦq uoł dĩ reuelaũ. ne putaren:
p̃ter uiã pacis qđ alit̃. sapiebant sibi posse reuelari. c̃tinuo ad¬

Expanded text:
atem, cum in rebus obscurioribus diuersa sentiunt, uel quomodo accipiant ueritatem, cum contra id quod sentiebant declaratam esse cognoscunt. quorum duorum manifestatum tenemus unum in beato Cypriano, id est quomodo tenuerit unitatem cum eis a quibus diuersum sentiebat; ait enim: neminem iudicantes aut a iure communionis aliquem tatem contra id quod sentiebat inuentam, etsi litterae tacent, merita clamant. si epistula non inuenitur, corona testatur; si concilium non indicat episcoporum, consortium indicat angelorum. non enim paruum documentum est pacatissimae animae in ea unitate martyrium meruisse, unde se diuersum sentiens noluit separare.dixisset: et si quid aliter sapitis, hoc quoque uobis deus reuelabit, ne putarent praeter uiam pacis quod aliter sapiebant sibi posse reuelari, continuo ad
Abbreviated transcription (Latin):
scẽ crucifire st̃ manꝰ. Sangunẽ quẽ ꝓtot̾iũ mundi salute
ꝓfudit. sepulturã. resurre ctionẽ.: atq ascensionẽ eiꝰ adcelos.
Adhibeo tͥ istud altare ad qđ cõmunit᷑ õs accedimꝰ. inqͦtipũ salu¬
tiꝰ nr̃ȩ hocipso ore qͦ nc̃ te depc̃or celebramꝰ. AAecũ adhibeo
admitigandũ te etiã sacrosca illa misteria ꝑ quȩ uirtutibo cȩ¬

Expanded text:
sanctae confixae sunt manus, sanguinem quem pro totius mundi salute profudit, sepulturam, resurrectionem, atque ascensionem ejus ad coelos. Adhibeo tibi istud altare, ad quod communiter omnes accedimus, in quo typum salutis nostrae hoc ipsomet ore, quo nunc te deprecor, celebramus. Mecum adhibeo ad mitigandum te etiam sacrosancta illa mysteria per quae virtutibus coe
Abbreviated transcription (Latin):
apłi .&. martyris : de qͦ idẽ cyprianꝰ in epła ad ꝗnũ ita loꝗt᷑.
Nam nec petrus inꝗd quẽ primꝰ dñs elegit. ⁊ suꝑ quẽ
edisicaũ eccłam suã.cũ secꝰ paulus de circũcisione
postmodũ disceptait. uendicare sibi aliꝗd insolent̾ aut arrogant̾ assũpsit.
ut diceret se pͥmatũ tenere. &. obtẽꝑari a nouelli ⁊ posteris sibi potiu̾ opor¬
tere. nec despexit paulũ qđ eccłȩ pͥus ꝑsecutor fuisset. s consiliũ ueritatiᷤ
admisit. &. rationi legitime quã paulus uendicabat facile c̃sensit. docum̃¬
tũ scilicet nob̾ poncoriliȩ & pacientiȩ tribuens. ut ñ ꝑtinacit̾ nr̃a amaͤmͦ.

Expanded text:
i et martyris? de quo idem Cyprianus in epistula ad Quintum ita loquitur: nam nec Petrus, inquit, quem primum dominus elegit et super quem aedificauit ecclesiam suam, cum secum Paulus de circumcisione postmodum disoeptaret, uindicauit sibi aliquid insolenter aut arroganter adsumpsit, ut diceret se primatum tenere et obtemperari a nouellis et posteris sibi potius oportere, nec despexit Paulum quod ecclesiae prius persecutor fuisset, sed consilium ueritatis admisit et rationi legitimae quam Paulus uindicabat facile consensit, documentum scilicet nobis et concordiae et patientiae tribuens, ut non pertinaciter nostra amemus,
Abbreviated transcription (Latin):
dulgentiã dare. .. eos qͥ ad eccłam iłpliciter admissi in eccła dormiert̃.
ab eocłȩ suȩ muñib ñ separare.
nni st̃ inꝗd
nulti .. longa ȩtas. ex qͦ sub agrippino bonȩ memoriȩ uiro. conuenientes
ep̃i plurimi hoc statuert̃.¬

Expanded text:
dulgentiam dare et eos qui ad Ecclesiam simpliciter admissi, in Ecclesia dormierunt, ab Ecclesiae suae muneribus non separare. nni sint iam multi et longa aetas ex quo sub Agrippino bonae memoriae uiro conuenientes in unum episcopi plurimi hoc statuer
Abbreviated transcription (Latin):
i potuit in quã petrus contra regulã ueritatiᷤᷤ quã postea eccła tenutt
cogere giͣ iudaisare. cur ñ potuit cypͥanꝰ contra regulã ueritatis
quȩ postea eccła tenuit. cogere hercticõ uł scismaticoᷤ demiobapti¬
tari. Puto qđ sine ulla sui c̃tumelia cypͥanꝰ ep̃s petro apło cõparat᷑.¬
baritas qua multũ uiguit cẏ prianꝰ. &. de baptismo aliud sentiems ñ
tam̃ deserens unitatẽ. ut eẽt inuite dnĩca radicatũ sarm̃tũ ⁊ fruetu¬
esũ. q etiã ferro passiois purgaret cęleitis agͥcola. ut maiorẽ frue-¬

Expanded text:
i potuit, inquam, Petrus contra veritatis regulam, quam postea Ecclesia tenuit, cogere Gentes judaizare; cur non potuit Cyprianus contra regulam veritatis, quam postea tota Ecclesia tenuit, cogere haereticos vel schismaticos denuo baptizari? Puto quod sine ulla sui contumelia Cyprianus episcopus Petro apostolo compcaritas, qua multum uiguit Cyprianus, ut de baptismo aliud sentiens non tamen desereret unitatem et esset in uite dominica radicatum sarmentum fructuosum, quod etiam ferro passionis purgaret caelestis agricola, ut maiorem fruc
Abbreviated transcription (Latin):
ipugnat. Omĩa genera tẽptandi: artes atq ĩsiduũdei¬
ciendi. usu ipso uetustatiꝰ edidicit. Si ̃paratũ inuenerit
xp̃i militẽ. si rudẽ. si ñ sollicito ac toto corde uigilantẽ.
circũuenit nesciũ. fellit ĩ cautũ. decipit ĩperitũ. Siuõ
ꝗs dñica p̃cepta custodienꝰ. & fortit᷑ xp̃o adhereñ con¬

Expanded text:
inpugnat. omnia genera temptandi et artes adque insidias deiinpugnat. omnia genera temptandi et artes adque insidias deiciendi usu ipso uetustatis edidicit. si inparatum inuenerit Christi militem, si rudem, si non sollicito ac toto corde uigilantem, circumuenit nescium, fallit incautum, decipit inperitum. si uero quis dominica praecepta custodiens et fortiter Christo adhaeren
Abbreviated transcription (Latin):
timor dĩ ante oculõ eor. Multo malũ seuiu̾. periculũ
minꝰ ẽ. cũ m̃bra gladio uulnerant᷑. faciliꝰ eura ẽ.: ubi plaga
ꝑspicua ẽ. &cito ad sanitatẽ medela subueniente ꝑducitꝰ
ꝙ uidet᷑. Seli uulnera obsirusa st̃ ⁊ oc culta nec reme¬
diuĩ curȩ medentiᷤᷤ admittunt. q̃ se intra ẽscientiȩ late¬

Expanded text:
timor Dei ante oculos eorum . IX. Multo malum levius et periculum minus est cum membra gladio vulnerantur. Facilis cura est ubi plaga perspicua est, et cito ad sanitatem medela subveniente perducitur quod videtur. Zeli vulnera abstrusa sunt et occulta; nec remedium curae medentis admittunt quae se intra conscientiae late
Abbreviated transcription (Latin):
gabo illũ corã patre meo qͥẽ incęliᷤ. Itẽ apłis paulu̾. Si
uabim᷑. Sinegamꝰ. & ipse negabit nos. Itẽ ioħs. Ꝙ negat
siliũ. neqs patrẽ habet. Q c̃fitet᷑ filiũ. yfiluĩ ⁊patrẽ
roborat dicenꝰ. Nolite timere eos qͥ occcidt̾ corpus.
animã aut̃ ñ po̾st̃ occidere. Magiᷤᷤ aut̃ metuite eũ.
qͥ pt est anima & corpꝰ occidere ĩgehennã. Etiterũ.
O amat animã suã ꝑdet illã. & qͥ odit animã suã in
isto scło. inuitã ȩt̾nã conseruabit illã. Ui.

Expanded text:
. item apostolus Paulus, si nabimus: si negamus, et ipse negabit nos. item Iohannes: qui negat filium neque patrem habet: qui confitetur filium et filium et patrem roborat dicens: nolite, timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere. magis autem metuite eum qui potest et animam et corpus occidere in gehenna. et iterum: qui amat animam suam perdet illam, et qui odit animam suam in isto saeculo in uitam aeternam conseruabit
Abbreviated transcription (Latin):
meꝰ : annuditaᷤ : Anpericulũ  Angladius: Sic̃ scrip¬
tũ ẽ : ꝗa ꝓpt̃ te occidim᷑ tota die. estimatisumꝰ utoues
uictimȩ. Sed in his om̃ib suꝑamꝰ: ꝓeo qͥ dileã nos. iterũ.
on esti ũri. Empti enĩ estiᷤᷤ p̃ciomagno. clarificãte ⁊ por¬
tate dm̃ incorpore ũro. Et iterũ. Proom̃ibs mortuusẽ:
ut qͥuiuunt iã ñ sibi uiuant. sed eiqͥ ꝓipsis ⁊ mortuu̾ ẽ ⁊ re

Expanded text:
an nuditas an periculum an gladius? sicut scriptum est: quia propter te occidimur tota die, aestimati sumus ut oues uictimae. sed in his omnibus superamus pro eo qui dilexit nos. et iterum: non estis uestri: empti enim estis pretio magno. clarificate et portate Deum in corpore uestro. et iterum: pro omnibus mortuus est, ut et qui uiuunt iam non sibi ui
Abbreviated transcription (Latin):
nbiungendũ posthec. ꝙ redẽpti ⁊ uuificati axp̃i sanguine.
nieb ił xp̃o p̃ponere debeamꝰ. ꝗ a nec ille quẽquã nobĩ p̃po¬
suerat. & illeꝓpt̃ nos mala boniꝰ p̃tulerit. pauꝑtatẽ dio¬
tiis. seruitutẽ dñationi. mortẽ ĩ mortalitati. nos contra
ĩpãsionibs nr̃is pauꝑtati scłari paradisi diuitiã :⁊ deliciaᷤᷤ
p̃paramꝰ. dominatũ & regnũ ȩt̾nũ tẽporariȩ seruituti in¬
mortalitatẽ morti. dm̃ ⁊ xp̃m. diabolo ⁊ antixp̃o. capuii¬
nsinuandũ qͦq ne erepti de faucibs diaboli ⁊ laquei̾scłi
libati. si ĩangustiis & pre̾suris eẽ ceperint. regredi de¬
nuo ad scłm uelint. & ꝑdant qđ euaserint. UIII p̃ueniri.
isistendũ potiũ eẽ. & ꝑseuerandũ infide : uirtute. ⁊ cȩle¬

Expanded text:
biungendum post haec quod redempti et uiuificati Christi sanguine nihil Christo praeponere debeamus, quia nec ille quicquam nobis praeposuerit et ille propter nos mala bonis praetulerit, paupertatem diuitiis, seruitutem dominationi, mortem inmortalitati, nos contra in passionibus nostris paupertati saeculari paradisi diuitias et delicias praeferamus, dominatum et regnum aeternum temporariae seruituti, immortalitatem mortiInsinuandum quoque ne, erepti de faucibus diaboli et de laqueis saeculi liberati, si in angustiis et pressuris esse coeperint, regredi denuo ad saeculum velint et perdant quod evaserint. VIII. Insistendum potius esse et perseverandum in fide
Abbreviated transcription (Latin):
entiã. sedueritate p̾serimꝰ. qͥ uirtutũ conscientiã magiꝰ quã
iactantiã nouimꝰ. qͥ ñ loꝗm᷑ magna sed uiuimꝰ. qͥ serui ⁊ culto¬
reᷤᷤ dĩ sum. patientiã quã magisteriis cȩlestib discimꝰ. obseꝗis
sp̃alib p̃beam. Est enĩ nobiᷤᷤ cũ dõ uirtꝰ ista cõmuni. Inde
pacientia ĩcipit. inde claritaᷤᷤ eiꝰ & dignitaᷤᷤ caput sumit. Origo
& magnitudo pacientiȩ. dõ auc tore ꝓcedit. Diligenda res
& seruo oportet ẽẽ obseqñteᷤ. ⁊ filioᷤ ñ decet ẽẽ degeneres.
Qualiᷤᷤ uõ indõ & qnta pacientia. qđ inc̾tumeliã suȩ maiestatiᷤ
& honoriᷤ ĩstituta ab hoĩb ꝓfana tẽpla ⁊ t̾rena figm̃ta. ⁊ sa¬
era sacrilega pacientiᷤsime sustine̾n. suꝑbonoᷤᷤ ⁊ malo ȩqͣlit̃¬

Expanded text:
entiam sed ueritate praeferimus, qui uirtutum conscientiam magis quam entiam sed ueritate praeferimus, qui uirtutum conscientiam magis quam iactantiam nouimus, qui non loquimur magna sed uiuimus, quasi serui et cultores Dei patientiam quam magisteriis caelestibus discimus obsequiis spiritalibus praebeamus. est enim nobis cum Deo uirtus ista communis. inde patientia incipit, inde claritas eius et dignitas caput sumit. origo et magnitudo patientiae Deo auctore procedit. diligenda res esse oportet obsequentes et filios non decet esse degeneres. Qualis uero in Deo et quanta patientia, quod in contumeliam suae maiestatis et honoris instituta ab hominibus profana templa et terrena figmenta et sacra sacrilega patientissime sustinens super bonos et malo
Abbreviated transcription (Latin):
di & ñ scđm xp̃m. ꝗa in ipso ĩhabitat omĩs plenitudo diui¬
nitatiꝰ. Etalio loco. nemose inꝗt decipiat. Siꝗs putat sapi¬
entẽ se eẽ ĩuobis. mundo hiuic stultꝰ fiat. ut fiat sapien̾. Sa¬
pientia enĩ huimundi. stulticia ẽ apud dm̃. Scriptũ ẽ enĩ.
Rep̃hendeᷤ sapienteᷤ ĩ astutia ipsoꝵ. Et iterũ. Cognoũ ds̃ cognati¬
oneᷤ sapientiũ. ꝗa st̃ stulte. Quare : sipacientia illic uera nest:¬
eẽ ñ potest. & uera sapientia. Nã sisapien̾ ille ẽ qͥ ẽ humiliᷤ ⁊ mitiꝰ.
philosophoᷤᷤ aũt nec humileꝰ uidemꝰ ẽẽ nec mitt̾. sed sibi multũ pla¬
cente̾. & hoc ipsoꝙ sibi placeant dõ displicente̾. apparet illic
ñ eẽ pacientiã. ubi sit insolen̾ affecte lib̾tatiᷤᷤ audacia.: exer¬
citiȩ seminudi pectoriꝰ. ĩuerecunda iac tantia. Nos aut̃ fr̃s
dilecti̾simi. qͥ philosophi ñuerbiᷤᷤ s⁊ facti sumꝰ. nec uestitu sapi¬

Expanded text:
istum, quia in ipso habitat omnis plenitudo divinitatis . Et alio loco: Nemo se, inquit, decipiat. Si quis se putat sapientem esse in vobis, mundo huic stultus fiat, ut fiat sapiens. Sapientia enim mundi hujus stultitia est apud Deum. Scriptum est enim: Reprehendam sapientes in astutia ipsorum. Et iterum: Cognovit Dominus cogitationes sapientium, quia sunt stultae . Quare, si sapientia illic vera n. nam si patiens ille est qui est humilis et mitis, philosophos autem nec humiles uidemus esse nec mites sed sibi multum placentes et hoc ipso quod sibi placeant Deo displicentes, apparet illic non esse patientiam, ubi sit insolens adfectatae libertatis audacia et exerti ac seminudi pectoris inuerecunda iactantia. Nos autem, fratres dilectissimi, qui philosophi non uerbis sed factis sumus, nec uestitu sapi
Abbreviated transcription (Latin):
scđm seripturȩ sc̃ȩ sidẽ dicentiᷤᷤ. Uermiᷤᷤ eoꝵs ñ moriet᷑. ⁊ ignis
coꝵ ñ extinguet᷑. & ert̃ aduisionẽ uniuersȩ carniᷤ. Et iterũ. Iẽ

Expanded text:
secundum scripturae sanctae fidem dicentis: uermis eorum non morietur et ignis secundum scripturae sanctae fidem dicentis: uermis eorum non morietur et ignis eorum non extingue
Abbreviated transcription (Latin):
admonet & docet dicenᷤ. Hȩx ẽ aũt uita ȩt̾na. ut cognoscant
te solũ & uerũ dm̃. & quẽ mnisisti tħm xp̃m. Credite illi. qͥ om̃i
noñ fallit. Credite illi. qͥ hȩc omĩa futura p̃dix̃. Oredite
illi. qͥ credentibs p̃mium uitȩ et̾̃nȩ dabit. Credite illi. qͥm
creduliꝰ ȩt̾na supplicia gehennȩ ardorib ĩrogabit. Quȩ tc̃
erit fidĩ gła  Quȩ pena ꝑfidiȩ. cũ iudicii dies uenerit: que
leticia credentiũ : Quȩ mesticia ꝑfidoꝵ. nolui̾se istic pͥusere¬
dere. & ut credant iã redire ñ pose: Gremabit addicto̾
ardenᷤ sẽꝑ ge henna. & uiuacib flãmiꝰ uorax pena. nec erit un¬
de habere torm̃ta uł reꝗem po̾sint aliqnͣdo uł finẽ. Seruant᷑
cũ corporibs suis anime. ĩsinitiᷤᷤ cruciatib ad dolorẽ. Specta¬
bit᷑ illic a nobiᷤ sẽꝑ qͥ hic nos spectant. adrẽpus. ⁊ inꝑsecutionib
factiꝰ oculoꝵ crudeliũ breuiᷤ fructu̾ ꝑpetua uisione pensabit᷑

Expanded text:
 uita aeterna ut cognoscant te solum et uerum Deum et quem misisti Iesum Christum. credite illi qui omnino non fallit. credite illi qui haec omnia futura praedixit. credite illi qui credentibus praemium uitae aeternae dabit. credite illi qui incredulis aeterna supplicia gehennae ardoribus inrogabit. Quae tunc erit fidei gloria, quae poena perfidiae, cum ludicii dies uenerit, quae laetitia credentium, quae maestitia perfidorum noluisse istic prius credere et ut credant iam redire non posse. cremabit addictos ardens semper gehenna et uiuacibus flammis uorax poena, nec erit unde habere tormenta uel requiem possint aliquando uel finem. seruabuntur cum corporibus suis animae infinitis cruciatibus ad dolorem. spectabitur illic a nobis semper qui hic nos spectauit ad tempus, et in persecutionibus factis oculorum crudelium breuis fructus perpetua uisione pensabitur
Abbreviated transcription (Latin):
Ue cõminatio sit aduersuꝰ eos. qͥ idoliꝰ sacrificant. in
exodo. Sacrificanꝰ diis eradicabit᷑. nͥ dnõsoli. Itẽ in
deuteronomio. Sacrificauert̃ demoniis ⁊ ñ dõ. Itẽ apus
ysaiã. Adorauert̃ eos qͦs fecert̃ digiti eoꝵs. ⁊curuatꝰ
ẽ hõ. & umiliatꝰ ẽ uir: & ñ laxabo illiꝰ. Siterũ. Iui fu¬
distiᷤ libamina. & illiꝰ inposuistiᷤᷤ sacrificia. Suꝑ hȩc ñ
ĩ dignabor dic̃ dñs: Itẽ apud hieremiã. Holite ãbulare
post deos alieno ut seruiatiꝰ eis. & ne adoraueriti: ne¬

Expanded text:
--QUAE COMMINATIO DEI SIT ADVERSUS EOS QUI IDOLIS SACRIFICANT. In Exodo: Sacrificans diis eradicabitur, nisi Domino soli . Item in Deuteronomio: Sacrificaverunt daemoniis, et non Deo . Item apud Esaiam: adorauerunt eos quos fecerunt digiti eorum, et curuatus est homo et humiliatus est uir, et non laxabo illis. et iterum: illis fudistis libamina et illis inposuistis sacrificia. super haec non indignabor? dicit Dominus. item aput Hieremiam: nolite ambulare post deos alienos ut seruiatis eis, et ne adoraueritis
Abbreviated transcription (Latin):
tura rei familiariᷤ ĩfligit᷑. numerose soboliᷤᷤ orbitaᷤ irrogat᷑.
Diues ĩcensu dñs. & ĩliberiᷤ pat̾ ditior. nec dñs repente nec
pat̾ ẽ. Accedit uulnerũ uastitaᷤᷤ.⁊ tabescenteᷤᷤ ac fluenteᷤᷤ
artꝰ. uermiũ qͦq edax pena c̃sumit. Ac neꝗd omĩno rema¬
neret qđ ñ iob ĩsuis tẽptatioiub experiret᷑. armat diabo

Expanded text:
tura rei familiaris infligitur, numerosae subolis orbitas inrogatur: tura rei familiaris infligitur, numerosae subolis orbitas inrogatur: diues in censu dominus et in liberis pater ditior nec dominus repente nec pater est. accedit uulnerum uastitas et tabescentes ac fluentes artus uermium quoque edax poena consumit. ac ne quid omnino reman
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ in illa pͥma transgresione p̃cepti firmitaᷤ corporiꝰ cũ inmor¬
talitate discẽserit. & cũ morte ĩfirmitaᷤᷤ uenerit. nec po̾sit fir¬
mita recipi. nisi cũ recepta & ĩmortalitaᷤ fuerit. oportet in
minandiᷤ aut̃ nobiᷤᷤ atq explorandiᷤ. diuersi inplorant᷑ do¬
lore. & multiplex tẽp̃tationũ qͣlitaᷤ irrogat᷑. de iac turiᷤᷤ
facultatũ. de aruoribs febriũ. decruciatib uulnerũ. de
ami̾sione caroꝵ. Pec aliud magiᷤᷤ iniustoᷤᷤ discernit ⁊ uistoᷤ.
quã ꝙ ĩaduersis ꝑinpacientiã querit᷑ ⁊ blasphemat in¬
iustuᷤ. Iacientia iustũ ꝓbat᷑. sic̃ scriptũ ẽ. Indolore su¬
stine. & ĩ humilitate tua pacientiã habe. qm̃ ũgne
sũmũ fastigiũ laudiᷤ pacientiȩ uirtute ꝓuectu̾. Quanta
aduersũ eũ diaboli iacula emi̾sa. qͣnta ad mota torm̃ta. Iac¬

Expanded text:
nam cum in illa prima transgressione praecepti firmitas corporis cum immornam cum in illa prima transgressione praecepti firmitas corporis cum immortalitate discesserit et cum morte infirmitas uenerit nec possit firmitas recipi nisi cum recepta et immortalitas fuerit, oportet in minandis autem nobis adque explorandis diuersi inportantur dolores et multiplex temptationum qualitas inrogatur de iacturis facultatum, de ardoribus febrium, de cruciatibus uulnerum, de amissione carorum. nec aliud magis iniustos discernit et iustos quam quod in aduersis per inpatientiam queritur et blasphemat iniustus, patientia iustus probatur, sicut scriptum est: in dolore sustine et in humilitate tua patientiam habsummum fastigium laudis patientiae uirtute prouectus. quanta aduersus eum diaboli iacula emissa, quanta admota tormenta. iac
Abbreviated transcription (Latin):
xpłi qͥ marte rẽ secuturõ glorios a morte p̃curren̾ ñ cantũ pdi¬
eltor eẽt adnĩce pa̾sioĩs. s & pacientisime lenitatĩ imitator
d dicã deira: dediscordia. de simultate. quȩ inxp̃iano ẽẽ
ñ debeant: Sit pacientia ĩpectore. & hȩc illic locũ hab̾e
ñ p õst̃. Aut si adire tẽptauerit. cito exclusa discedt̃.
ut domiciliũ pacificũ ꝑseueret ĩ corde. ubi dm̃ paciꝰ dẽ¬
lectet habitare: Ammonet deniq apłs⁊ docet diceñ
mia. auferant᷑ a uobiꝰ. Sienĩ xp̃ianꝰ afurore ⁊ c̃tentione
carnali. tãquã demariꝰ turbinib exce̾sit. tranꝗlliᷤ ac
leniᷤ ĩportu xp̃i eẽ iã cepit. Nec irã. nec discordiã de¬
bet intra pec tuꝰ admittere.cui nec malũ ꝓmalo redde¬
re liceat. nec odise. Necnon aduaria qͦq carnꝰ incõ¬
moda. & crebroᷤ corporiᷤ durosq cruciatꝰ. ꝗb humanũ
genꝰ cotidie fatigat᷑ ⁊ quatit᷑. pacientia necẽsaria est.

Expanded text:
currens non tantum praedicator esset dominicae passionis sed et patientissimae lenitatis imitator. quid dicam de ira, de discordia, de simultate, quae in christiano esse non debent? sit patientia in corde, et haec illic locum habere non possunt, aut si adire temptauerint, cito exclusa discedunt, ut domicilium pacificum perseueret in corde, ubi Deum pacis delectet habitare. admonet denique apostolus et docet dicens: contentione carnali tamquam de maris turbinibus excessit et tranquillus ac lenis in portu Christi esse iam coepit, nec iram nec discordiam debet intra pectus admittere cui nec malum pro malo reddere liceat nec odisse. Nec non ad uaria quoque carnis incommoda et crebros corporis durosque cruciatus quibus humanum genus cottidie fatigatur et quatitur patientia necessaria est.
Abbreviated transcription (Latin):
c ne expauescat ꝗs & conturbet᷑ ad prẽsurã ⁊ ꝑsecutio¬
ne quas patim᷑ in isto mundo. ꝓbandũ ante p̃dictũ eẽ qđ
excitaret. ut ex hoc ipso qd hȩc fiant. manifesta sit sideᷤ
diuinȩ pollicitationiꝰ in mercedib ⁊ p̃miis postmodũ se¬
Acuturiꝰ. nec nouum ꝗd accidat xp̃ianiꝰ. qndo ab inicio¬
e mundi boni laborauerint. & oppresi atq occisi sint ui¬

Expanded text:
rbetur ad pressuras et persecutiones quas patimur in isto mundo, probandum \'ante praedictum esse quod  nos excitaret, ut ex hoc ipso quod haec fiant manifesta sit fides diuinae pollicitationis in mercedibus et praemiis postmodum secuturis, nec nouum quid accidat christians, quando ab initio mundi boni laborauerint et oppressi adque occisi sint iu
Abbreviated transcription (Latin):
dicabit ꝓfuturũ. ꝙ bene atq utilit̾ p̃dicatũ fuerit. sud
ꝙ ore ꝓmit᷑ sac ti seqñtib impleat᷑. Quȩ uõ ĩsinuauit cre¬
briũ discipłis suis dñs. qđ int̾monita salutaria ⁊ p̃cepta
cȩlestia custodiendũ magiᷤᷤ seruandũq mandaũ. quã
ut eadẽ dilectione qͦ discipłos ipse dilexit. nos qͦq in¬
uicẽ diligamꝰ. Quomꝰ aut̃ uł pacẽ dñi uł caritatẽ tenet.
ueraret firmit̃ & doceret. nec fidẽ sibi nec elemosinas
nec pasionẽ qͦq iplã ẽfẽsoriꝰ & martyra ꝓfuturã. nͥ earitati
fȩdera ĩtegra atq ĩuiolata seruaset. adiec̃ ⁊ dix̃. Caritaᷤ ma¬
gnanima ẽ: caritaᷤ benigna ẽ: caritaᷤᷤ ñ selat. Docen̾ scilicet
ur ostenden̾ eũ pose caritatẽ tenere. ꝗsq magnanimꝰ fuerit
& benignꝰ. & zeli ac liuoriᷤᷤ alienꝰ. Itẽ alioloco cũ moneret ut
hõ iã scõsp̃u plenꝰ & natiuitate cȩlesti dĩ filiuᷤ fac tu̾. ñ nisi spã¬

Expanded text:
uturum quod bene adque utiliter praedicatum fuerit, si id quod ore promitur factis sequentibus inpleatur. quid uero insinuauit crebrius discipulis suis Dominus, quid inter monita salutaria et praecepta caelestia custodiendum magis seruandumque mandauit quam ut eadem dilectione qua discipulos ipse dilexit nos quoque inuicem diligamus? quomodo autem uel pacem Domini uel caritatem tenet ueraret firmiter et doceret nec fidem sibi nec eleemosynas nec passionem quoque ipsam confessoris et martyris profuturam, nisi caritatis foedera integra adque inuiolata seruasset, adiecit et dixit: caritas magnanima est, caritas benigna est, caritas non zelat, docens scilicet et ostendens eum posse caritatem tenere quisque magnanimus fuerit et benignus et zeli ac liuoris alienus. item alio loco cum moneret ut homo iam sancto Spiritu plenus et natiuitate caelesti Dei filius factus non nisi spir
Abbreviated transcription (Latin):
muctũ ẽ. Ac ne in longũ sermonẽ meũ extendere
frat̾ carisime. & audientẽ uł legentẽ sili sabori copia fa¬
tigarẽ. cõpendiũ feci. ut p̃positiꝰ tituliꝰ qͦs ꝗs ꝯ nosee debe
at & tenere. capitula dñica sub nec terẽ.: id qđ ꝓposu¬
erã diuinȩ lectioĩs auetoritate solidarẽ. ut ñ tã tracta

Expanded text:
t. III. Ac, ne in longum sermonem meum extenderem, frater charissime, et audientem vel legentem styli latioris copia fatigarem, compendium feci; ut, propositis titulis, quos quis et nosse debeat et tenere, capitula Dominica subnecterem et id quod proposueram divinae lectionis auctoritate solidarem, ut non tam tra
Abbreviated transcription (Latin):
citanioĩb contra omĩa diaboli iacula firmandꝰ. Sit inmanib
diuina lectio. ĩsensib dnĩca cogitatio. Oratio luciꝰ omĩno non
ceset. salutariᷤ oꝑatio ꝑseueret. sp̃alib sẽꝑ ac tib occupem᷑.
ut qͦtiescũq inimicꝰ acce̾serit. qͦtiẽs adire tẽptauerit. clausũ
aduersũ se pect u̾ ĩueniat & armatũ. Donenĩ xpĩani hoĩs
corona una ẽ: ꝙ̃ tp̃re ꝑsecutioniꝰ accipit᷑. Habet ⁊ pax corona
suas. ꝗbs de uaricia & multiplici c̃ gresione uictoreᷤ. ꝓstra¬
to ac subacto aduersario coronam᷑. Libidinẽ subegise. con¬
tinentiȩ palma ẽ. Contra irã. ẽtra ĩuiriã repugna̾se. co¬
rona pacientiȩ. Ieauaricia triũphu̾ ẽ: pecuniã spernere.
Laus ẽ fidĩ. fidutia futuroꝵ mundi aduersa tolerare. Et

Expanded text:
citationibus contra omnia diaboli jacula firmandus. Sit in manibus divina lectio, in sensibus Dominica cogitatio: oratio jugis omnino non cesset: salutaris operatio perseveret. Spiritalibus semper actibus occupemur, ut quotiescumque inimicus accesserit, quoties adire tentaverit, et clausum adversum se pectus inveniat et armatum. Non enim christiani hominis corona una est quae tempore persecutionis accipitur: habet et pax coronas suas, quibus de varia et multiplici congressione victores, prostrato et subacto adversario, coronantur. Libidinem subegisse continentiae palma est. Contra iram, contra injuriam repugnasse corona patientiae est. De avaritia triumphus est pecuniam spernere. Laus est fidei fiducia futurorum mundi adversa tolerare. Et
Abbreviated transcription (Latin):
terita. dũ q̃ ceꝑant desint̃ eẽ ꝑfecta. sic̃ scriptũ ẽ. Iusticia
iusti ñ lib̾abit eũ. in qͦcũq die exerrauerit. Siterũ. Lene
ꝙ habes. ne aliuꝰ accipiat coronã tuã. Quȩ uox adhorta¬
t᷑ pacient᷑ & fortit̾ ꝑseuerare. ut qͥ ad coronã fidĩ iã poximã
nitit᷑. durante pacientia coronet᷑. Pacientia aut̃ fr̃s di¬
lecti̾simi. ñ tantũ bona custodit s & repellit aduersa.
sp̃uͥscõfauen̾. & cȩlestib ac diuiniᷤᷤ coheren̾. contra facta
carniꝰᷤ & corpori̾ ꝗb anima expugnat᷑ ⁊ capit᷑. uirtutũ
suaꝵ ꝓpugnaculo reluctat᷑. Inspiciamꝰ deniq paucade
multi. ut pauciꝰ ĩtel ligant᷑ ⁊cet̃a. Adult̾ium fraus homici¬
diũ. mortale crim̃ ẽ. Sit fortiᷤᷤ & stabiliᷤᷤ ĩcorde pacientia.¬

Expanded text:
ae coeperant desinunt esse perfecta, sicut scriptum est: iustitia iusti non liberabit eum in quocumque die exerrauerit, et iterum: tene quod habes ne alius accipiat coronam tuam. quae uox adhortatur patienter et fortiter perseuerare, ut qui ad coronam laude iam proxima nititur durante patientia coronetur. Patientia autem, fratres dilectissimi, non tantum bona custodit, \'sed et repellit aduersa. Spiritui sancto fauens et caelestibus ac diuinis cohaerens contra facta carnis et corporis quibus anima expugnatur et capitur uirtutum suarum propugnaculo reluctatur. inspiciamus denique pauca de multis, ut de paucis intellegantur et cetera. adulterium, fraus, homicidium mortale crimen est. sit fortis et stabilis in corde patientia
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s diłmi uł pondere uuriaꝵ aut gentiliũ uł dolere de eis
qͥ aduersũ se cra̾sant᷑ & seuiunt uindicari uelocit̾ cupere.
nec illud ĩ extrema parte reticendũ ẽ: ut ũstiᷤ fluc tuan¬
tiꝰmundi turbinibs ⁊ uideoꝵ siue gentiliũ. ⁊ hereticoꝵ qͦq
ꝑsecutionib c̾stituti. pacient̾ expec temꝰ ultioniᷤ diẽ. nec

Expanded text:
simi, uel pondere iniuriarum angentium uel dolore de eis qui aduersum se grassantur et saeuiunt uindicari uelociter cupere, nec illud in extrema parte reticendum est, ut in istis fluctuantis mundi turbinibus et Iudaeorum siue gentilium et haereticorum quoque persecutionib
Abbreviated transcription (Latin):
ad ñodõ tuo. Etiterũ loꝗt᷑ dñs & dic̃. nec ciuitati parcen¬
dũ. etiã siuniuersi c̃senserint adidolatriã. Aut si audieriᷤᷤ
ĩ una exciuitatibs qͦs dñs ds̃ tuu̾ dabit tͥ inhabitare illic.
dicentẽ. eamꝰ & seruiamꝰ diis aliis qͦs ñ nosti̾. int̾ficiens
necabiꝰ om̃s qͥst̃ inciuitate cede gladii. ⁊ ĩcende ciuita¬
tẽ igni. & erit sine habitaculo inȩt̾nũ. Pon reedifica¬
bitur etiã nc̃ : ut auertat᷑ dñs ab ĩdignatione irȩ suȩ
te: si ex audieriꝰ uocẽ dñi dĩ tui. & obseruaueriꝰ p̃ee¬
ta eiꝰ. Quiꝰ p̃cepti & uigoriꝰ memor mathathiã inc̃se
eũ qͥ adarã sacrificaturuꝰ acce̾serat. Qđ si ante
aduentũ xp̃i circa dm̃ colendũ ⁊ idola sꝑnenda hȩc

Expanded text:
a Domino Deo tuo. et iterum loquitur Dominus et dicit nec ciuitati parcendum, etiamsi uniuersa consenserit ad idololatriam: aut si audieris in una ex ciuitatibus quas Dominus Deus tuus dabit tibi inha bitare te illic dicentes eamus et seruiamus us diis aliis quos non nostis, interficiens necabis omnes qui sunt in ciuitate caede gladii et incendes ciuitatem igni, et erit sine habitaculo in aeternum. non reaedificabitur etiam nunc, ut auertatur Dominus ab indignatione irae suae. te, si audieris uocem Domini Dei tui et obseruaueris praecepta eius. cuius praecepti et uigoris memor Mathathias interfecit eum qui ad aram sacrificaturus accesserat. quodsi ante aduentum Christi circa Deum colendum et ido
Abbreviated transcription (Latin):
tacinsit pars aliqͣ membroꝵ minꝰ stabiliꝰ y minꝰ fida. cuiu̾
aditu aditeriora penerret᷑. Offert oculiꝰ formaᷤᷤ. illic ẽẽ fa¬
ciles uoluptateᷤ. ut uisu destruat castitatẽ. Aures ꝑcano¬
ra musica tẽptat. ut sonitu dulciore auditũ soluat.&. molliat
xp̃ĩanũ uigorẽ. Linguã conuicio ꝓuocat. manꝰ iniuriis lace̾sen¬
tib adpetulantiã cediꝰ instigat. Ut fraudatorẽ faciat lucra
opponit ĩiusta. ut animã pecunia caplat. ingerit ꝑniciosa
cõpendia. Honoreᷤ t̃reno̾pmittit ut cȩlesteᷤᷤ adimat. oftentat
salsi ut uera subripiat. Et cũ latent̃ ñ potest fallere. exerte aeq
apte minat᷑. Terrorẽ turbidȩ ꝑsecutioniᷤ ĩtentat ad debellan¬
tione uolentꝰ. Quã obrẽ fr̃s dił̾mi. c̃tra om̃s diaboli uł sai¬
lace̾ ĩsidiaᷤ. uł aptaᷤ mina̾. stare debet ĩstructũ animꝰ ⁊ ar marꝰ¬

Expanded text:
tat an sit pars aliqua membrorum minus stabilis et minus fida, cuius tat an sit pars aliqua membrorum minus stabilis et minus fida, cuius aditu ad interiora penetretur. offert oculis formas inlices et faciles uoluptates, ut uisu destruat castitatem. aures per canora musica temptat, ut soni dulcioris auditu soluat et molliat christianum uigorem. linguam conuicio prouocat, manum iniuriis lacessentibus ad petulantiam opponit injusta. Ut animam pecunia capiat, ingerit perniciosa compendia, honores terrenos promittit, ut coelestes auferat. Ostentat falsa, ut vera subripiat. Et cum latenter non potest fallere, exerte atque aperte minatur. Terrorem turbidae persecutionis intentat ad debellantione violentus. Quamobrem contra omnes diaboli, vel fallaces insidias, vel ap
Abbreviated transcription (Latin):
Dũ contẽpnit᷑ ñ facile uitat᷑.⁊ fit ceca .uoc.¬
culta ꝑnicieꝰ. Quȩ dũ minꝰ ꝑspicit᷑ ut caueri apuidentib ꝓoᷤ¬
sit inꝑuies a m̃tes latent affligit. Porro autẽ dñs pruden¬
te ẽe nos uissit. &. cauta sollicitudine uigilare p̃cepit. ne aduer
uconfier icendia. de paruiꝰ maxima exaggeret. Et dũreni¬
sisa ic autiꝰ lendre aurȩ flatu molliorei⁊ qndit᷑ ꝓcelliꝰ ^ͥ furbi¬
nib eoeitati. runa fidĩ esalutiꝰ ac uitȩ naufragia moliat᷑. Bas¬
cubandũ ẽ itaꝙ fr̃s dilec tĩsimi. atq om̃ib uirib elaborandũ.
ut iumico seuienti iacula sua in om̃s corporaꝰ parte̾ ꝗbs penti
uulnerar i posumꝰ. diligenti sollicita ⁊ pletia uigilantia repis
Sobrn ostote.ꝓugilute. ꝗa aduersariu̾ ur̃ eliabolu̾̃ tãquã leo
rugioñ. aliꝗo deuorare querenꝰ cirguit. ircuit ille nos
siiguto. & taquã hostiꝰ clauso obsiden̾ muro. explorat ytẽp¬

Expanded text:
dum contemnitur non facile uitatur, et fit caeca et occulta pernicies quae dum minus perspicitur ut caueri a prouidentibus possit, inprouidas mentes latenter adfligit. porro autem Dominus prudentes esse nos iussit et cauta sollicitudine uigilare praecepit, ne aduers scintillis conflet incendia, de paruis maxima exaggeret et dum remissis et incautis leniore aura et flatu molliore blanditur, procellis ac turbinibus excitatis ruinas fidei et salutis ac uitae naufragia moliatur. excubandum est itaque, fratres dilectissimi, adque omnibus uiribus elaborandum, ut inimico saeuienti et iacula sua in omnes corporis partes quibus percuti et uulnerari possumus dirigenti sollicita et plena uigilantia repugnsobrii estote, uigilate, quia aduersarius uester diabolus tamquam leo rugiens aliquid deuorare quaerens circuit. Circuit ille nos singulos et tamquam hostis clausos obsidens muros explorat et temp
Abbreviated transcription (Latin):
medelã ꝓperande ualitudiniᷤ laborabi. Unde uuln̾atꝰ
fueraᷤ. in de curare. Ama eos qͦs ante oderaᷤ. Dilige eosꝗbs
iniusti obtrectatioĩb ĩuidebaᷤ. Bonoᷤ imitare. sisec taripo¬
tes. Sisectariñ potes. cletare certe ⁊ gratulare meliorib.
ł ac te illis adunata dilectione partiripẽ. fac te c̾sortio
caritatiᷤ. & frat̃nitatiᷤᷤ uinculo coheredẽ. Dimittent᷑ tibi
debita. qͣndo ipse dimiseriꝰ. Accipient᷑ sacrificia tua. dũ
pacificꝰ addm̃ ueneriꝰ. Sensũ atq actũ tui diuinet᷑ diri¬
gent᷑: qndo ea q̃ diuina ꝙiusta st̃ cogitaueri. sie seriptũ ẽ.

Expanded text:
medellam prosperandae ualitudinis laborabis. unde uulneratus medellam prosperandae ualitudinis laborabis. unde uulneratus fueras inde curare. ama eos quos ante oderas, dilige illos quibus iniustis obtrectationibus inuidebas. bonos imitare, si sectari potes: si sectari non potes, conlaetare certe et gratulare melioribus. fac te illis adunata dilectione participem, fac te consortio caritatis et firaternitatis uinculo coheredem. dimittentur tibi debita, quando ipse dimiseris: accipientur sacrificia tua, cum pacificus ad Deum ueneris. sensus adque actus tui diuinitus dirigentur, quando ea quae diuina et iusta s
Abbreviated transcription (Latin):
perũ fouendoꝵ mĩam ꝓnꝰ ẽ. retͥbutionẽ thesauri cȩlesti̾ adi¬
piscit᷑. Et qͥ relari ñ nouit. qͥ counanimiᷤ : miti fr̃s suodi¬
ligit. dilec tioniᷤᷤ & paciꝰ p̃mio honorat᷑. In hoc uirtutũ
stadio cotidie currimꝰ ad has iusticiȩ palmaᷤᷤ ⁊coronaᷤᷤ si
qͥ fueraᷤ selo & liuore po̾sessuᷤ. omẽm illã maliciã qͣ pͥu tene¬
bariꝰ abice. aduiã uitȩ et̾nę uestigiis salutaribs reforma¬
re. Euelle depectore tuo spinaᷤ & tribuloᷤ. ut te dnĩcũ sem̃
fertili fruge locupletet. ut diuina ⁊ sp̃alis segeᷤᷤ in copiã
fecundȩ mesis exuberet. Uenena felliᷤ euome. discordi¬
arũ uiruꝰ exclude. Purget᷑ mens: quã serpentinꝰ liuor in¬
fecerat. Amaritudo omĩs q̃ intꝰ ĩsederat. xp̃i dulcedine
leniat᷑. Desacram̃to cruci. & cibũ sumiᷤ ⁊ potũ. Lignũ ꝙ
apud myrrã ꝓfic̃ inimaginẽ ad saporiᷤᷤ dulcedinẽ. tibi iue¬
ritate ꝓficiat admulcendã pectoriᷤᷤ feritatẽ. Nec ad

Expanded text:
adipiscitur. et qui zelare non nouit quique unanimis et mitis fratres suos diligit dilectionis et pacis praemio honoratur. in hoc uirtutum stadio cotidie currimus, ad has iustitiae palmas et coronas sinqui fueras zelo et liuore possessus, omnem illam malitiam qua prius tenebaris abice, ad uiam uitae aeternae uestigiis salutaribus reformare. euelle de pectore tuo spinas et tribulos, ut te dominicum semen fertili fruge locupletet, ut diuina et spiritalis seges in copiam fecundae messis exuberet. uenena fellis euome, discordiarum uirus exclude, purgetur mens quam serpentinus liuor infecerat, amaritudo omnis quae intus insederat Christi dulcedine leniatur. de sacramento crucis et cibum sumis et potum, lignum quod aput Merrham profecit in imagine ad saporis dulcedinem tibi in ueritate proficiat ad mulcendi pectoris lenitatem, nec ad
Abbreviated transcription (Latin):
rante pilato pacientꝰsimł silentiũ tenuit. Hic ẽ qͥ cũ in paᷤ¬
sione tacuerit. ĩuatone postmodũ ñ tacebit. Hic ẽ dĩnr̃.
tu manifestũ uenerit ñ silebit. Nã cũ inhumilitate pͥusfu¬
erit occultꝰ. ueniet ĩpotestate manifestuᷤ. Hunc ex pecte

Expanded text:
rante Pilato patientissimum silentium tenuit. hic est qui cum in pasrante Pilato patientissimum silentium tenuit. hic est qui cum in passione tacuerit in ultione postmodum non tacebit. hic est Deus notu manifestus uenerit non silebit. nam cum in humilitate prius fuerit occultus, ueniet in potestate manifestus. Hunc expecte
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ nr̃ & ñsilebit. igniꝰ ante eũ ardebit. ⁊ ĩcircuitu eiꝰ ꝓcel¬
lanimia. ocabit cȩlũ sursũ & t̾rã. ut separet popłm suũ.
la curruᷤ eiꝰ. retribuere uira uindietã. Inigne enĩ dñi
iudicabunt᷑. & ĩgladid eiꝰ uulnerabunt᷑. Siterũ. Dñs ds̃ uir¬
tutũ ꝓdibit. & cõminuet bellũi ed citabit eertam̃. ⁊ clama¬
bit suꝑ inimico suoscũ fortitudinei. Iacui. Hũꝗd sẽꝑ tacebo:
Qs ẽ aut̃ hic qͥ tacuisse sepͥus dic̃. & ñ sẽꝑtacebit: utiq ille
qͥ sic̃ ouiꝰ adiuc tuã duc tũ. usic̃ agnꝰ corã tondente sine uo¬
ce. ñ aperuit ossuũ. Utiq ille qͥ ñ clamaũ neq ĩplateis
nor eiꝰ ẽ audita. Utiq ille. qͥ ñ fuit ẽtumax. neq contradix̃
cũ dorsũ sliũ poneret ad flagella armaxillaᷤᷤ adpalma. faci¬
em aut̃ suã ñ auerteret afeditate sputoꝵ. Utiq ille. qͥcũ
acusaret᷑ asa c̃donib & senioribs nichil respondit. ⁊ admi¬

Expanded text:
 non silebit. ignis ante eum ardebit et in circuitu eius procella nimia. uocabit caelum susum et terram ut separet populum suum. la currus eius retribuere in ira uindictam. in igne enim Domini iudicabuntur et in gladio eius uulnerabuntur. et iterum: Dominus Deus uirtutum prodibit et comminuet bellum. excitabit certamen et clamabit super inimicos suos cum fortitudine: tacui, numquid semper tacebo? Quis autem est hic qui tachisse se prius dicit et non semper tacebit ? utique ille qui sicut ouis ad uictimam ductus et sicut agnus coram tondente sine uoce non aperuit os suum. utique ille qui non clamauit neque in plateis uox eius audita est. utique ille qui non fuit contumax neque contradixit, cum dorsum suum poneret ad flagella et maxillas ad palmas, faciem autem suam non auerteret a foeditate sputorum. utique ille qui cum accusaretur a sacerdotibus et senioribus nihil respondit et mi
Abbreviated transcription (Latin):
disciplinȩ cȩlestĩ iuã. ꝗb ad c̃sequenda diuinitꝰ p̃mia. spei ac
fidĩ nr̃ȩ secta dirigit᷑. ꝗd magiᷤ sit uł utiliuᷤᷤ ad int᷑a ułima¬
ius adglam. quã ut qͥ p̃ceptĩ dñicis obseꝗo timoriꝰ ac deuoti¬
oniꝰ inuitim᷑. pacientiã maxime tota obseruatione tueamur.
anc se sec tari. philosophi qͦq ꝓfitent᷑. Sed tã illic pacientia
falsa ẽ: quã & falsa sapientia ẽ. Uñ enĩ uł sapien̾ eẽ potest.

Expanded text:
disciplinae caelestis uias quibus ad consequenda diuinitus praemia spei ac fidei nostrae secta dirigitur quid magis sit uel utilius ad uitam uel maius ad gloriam quam ut qui praeceptis dominicis obsequio timoris ac deuotionis innitimur patientiam maxime tota obseruatione tueamur. Hanc se sectari philosophi quoque profitentur, sed tam illic patientia falsa est quam et falsa sapientia est. unde enim uel sapiens esse
Abbreviated transcription (Latin):
qge lo sremocosdit Co gita c̃ȩleste regnũ. ad qđ nisi con-¬
corde atq unanime dñs admittit. Cogita ꝙ filiĩ di huso¬
li po̾sint uocari qͥsint pacifici. qͥ natiuitate ⁊ lege diuina
ad similitudinẽ dĩpatri & xp̃i respondeant adunati. Eogi¬
ta sub oculi nos dĩ stare. Expec tante ac iudicante ipso. epas¬
uersationiꝰ ac uitȩ nr̃e curricula decurrere. Peruenire nos
tẽ demũ pose ut eũ uidere c̾tingat. supsũ nc̃ uidentẽ delec¬
tem̃ ac tibꝯnr̃is. si nos gr̃ȩ eiꝰ & ĩ dulgentiȩ p̃beamꝰ. si plaetu

Expanded text:
eremit. cogita caeleste regnum, ad quod non nisi concordes adque unanimes Dominus admittit. cogita quod filii Dei hi soli possint uocari qui sint pacifici, qui natiuitate et lege diuina ad similitudinem Dei patris et Christi respondeant adunati. cogita sub oculis nos Dei stare, spectante ac iudicante ipso conuersationis ac uitae nostrae curricula decurrere, peruenire nos tunc demum posse, ut eum uidere contingat, si ipsum nunc uidentem delectemus actibus nostris, si nos
Abbreviated transcription (Latin):
nos dõ & cõm̃dat & seruat. Ipsa ẽ q̃ irã tẽperat. quȩ linguã
frenat. q̃ m̃tẽ gub̾nat. Pacẽ custodit. disciplinã regit. libi¬
diniᷤᷤ impetũ frangit. Tumoriᷤᷤ uiolentiã cõprimit. ĩcendiũ
simultatiᷤᷤ ex tinguit. Coercet potentiã diuitũ. iopiã pau¬
perũ refouet. Tuet᷑ ĩuirginibs beatã integͥtatẽ. ĩuiduila¬
boriosã castitatẽ. inc̾iunctiꝰ & maritatiᷤᷤ indiuiduã carnatẽ.
Pacit humile ᷤᷤ inꝓsperiᷤᷤ ĩ aduersis forteᷤᷤ. Contra ĩ iuiriaᷤ ⁊
c̃tumeliaᷤᷤ. mites. Doc et de linquentibs cito ignoscere. sup¬
se delinqͣs diu& multũ rogare. Tẽptationeᷤᷤ expugnat.
ꝑsecutioneᷤ tolerat. pa̾sioneᷤᷤ ⁊ martẏria consumat. Ipsaẽ
quȩ. fidĩ nr̃ȩ fundam̃ta firmit̾ munit. ipsa ẽ q̃ increm̃ta
spei sublimit᷑ ꝓuehit. Ipsa actũ dirigit. ut tenere po̾sim uiã¬

Expanded text:
nos Deo et commendat et seruat: ipsa est quae iram temperat, quae linguam nos Deo et commendat et seruat: ipsa est quae iram temperat, quae linguam frenat, quae mentem gubernat, pacem custodit, disciplinam regit, libidinis impetum frangit, tumoris uiolentiam conprimit, incendium simultatis extinguit, coercet potentiam diuitum, inopiam pauperum refouet, tuetur in uirginibus beatam integritatem, in uiduis laboriosam castitatem, in coniunctis et maritatis indiuiduFacit 254 humiles in prosperis, in adversis fortes, contra injurias et contumelias mites. Docet delinquentibus cito ignoscere; si ipse delinquas, diu et multum rogare. Tentationes expugnat, persecutiones tolerat, passiones et martyria consummat. Ipsa est quae fidei nostrae fundamenta firmiter munit: ipsa est quae incrementa spei sublimiter provehit. Ipsa actum dirigit, ut tenere possimu