comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quam ad clamoreni parentum attendant. nͨ ad bellũ
reu̾tantur ł respiciant. s semꝑ ut ceperunt fugi¬
rex ille deus qui cum diabolo bellum ht̃. ħͥ ĩ suo regno
ht̃ xpistianissimum. In xͥanissimo u̾o monachatũ supͣ
monachatum: oomu̾sationem tm̃ m̾o augelorum. In
xp̾ianssimo a̾ in mirtutibus sunt ualidi. plures uero
inualidi. In monachatu autem a fumitas est tanta.
ut si quis illuc effugiens monachus effectus fu̾it: nͥ
inde penitendo redierit a diabolo ledi non possit. in an¬
gelorum uo comu̾satione gaudium est securitatis tante.
ut quisquis illuc ascenderit: nolit uiquam ñ redire.
hec autem omnia. rex ideui deus ħt in potestate sua.
Inimicus nõ est idem diabolus tante est potestatis ꝙ
omnes uideos atq paganos quos exͣ xanissimum re¬
perit: nullo obsistente rapit ⁊ iinfmim dem̾git.
in ip̃m quoq xͥanissimum sepus mtͣt: ⁊ eos quos se¬

Expanded text:
quam ad clamorem parentum attendant, nec ad bellum quam ad clamorem parentum attendant, nec ad bellum revertantur, aut respiciant, sed semper, ut coeperunt, fugirex ille Deus est qui cum diabolo bellum habet. Hic in suo regno habet Christianismum; in Christianismo vero, monachatum; supra monachatum, conversationianismo, quidam in virtutibus sunt validi, plures vero invalidi. In monachatu autem firmitas est tanta ut si quis, illuc confugiens, monachus effectus fuerit, nisi inde poenitendo redierit, a diabolo laedi non possit. In angelorum vero conversatione gaudium est securitatis tantae ut quisquis illuc ascenderit, nolit inde unquam redire. Haec autem omnia rex idem Deus habet in potestate sua; inimicus vero ejus, id est diabolus, tantae potestatis est quod omnes Judaeos atque paganos, quos extra Christianismum reperit, nullo obsistente rapiat, et in infernum demergat. In ipsum quoque Christianismum saepius intrat, et eos quos
Abbreviated transcription (Latin):
supͣ calstellum autem unum duigionem. In uilla
quedam domus sunt ualide: plures inualide. In castel¬
lo aͥ firnutas est tanta ut si quis illuc comfugerit:
nͥ inde redierit: ab aliquo legi non possit. tanta uero
securitas est ui diungione ut siquis semel illic po¬
t̾it ascendere. nunquam eum libeat iñ redire. ħ autẽ
omnia: ille rex h̾t in potestate sua. Inimicus u̾o eiꝰ
ita est fortis. ut quicquid extͣ uillam inuenit sũ ullo
obstaculo comp̾hensum abducit. In ip̃am quoq
uillam sepius iutrat.⁊ do mos quas inueiit inualli¬
das. iuolat eosq qui mħ̾itabant captiuos cum suis
asportat. Illas u̾o quas firmas inuenit. postquam
eos irrumpere nequit: ad extremum imuitus dimit¬
tit. In castellum quoq uon potest ascend̾e. nͨ illuc
comfugientibus quicquam mali face̾. nͥ redierint
qr eos audiunt oocidi ⁊ male tractari. ł ꝑ foram̃ aut
fenestram curiose respexerint. tunc eos facile occi¬
c̾e aut uulnerare pot̾it. qua pp̃ noc̃e est eis ut nun¬

Expanded text:
supra castellum autem unum dungeonem. In villa, quaedam domus sunt validae, plures invalidae. In castello autem firmitas est tanta ut, si quis illuc confugerit, nisi inde redierit, ab aliquo laedi non possit. Tanta vero securitas est in dungeone ut, si quis illuc semel poterit ascendere, nunquam eum inde libeat redire. Haec autem omnia ille rex habet in potestate sua. Inimicus vero ejus est ita fortis ut quidquid extra villam invenit, sine ullo obstaculo comprehensum abducat. In ipsam quoque villam saepius intrat, et domos quas invenit invalidas violat, eosque qui inhabitant captivos cum suis asportat. Illas vero quas firmas invenit, postquam eas irrumpere nequit, ad extremum invitus dimittit. In castellum quoque non potest ascendere, nec illuc confugientibus quidquam mali facere, nisi redierint quia eos audiunt occidi et male tractari, et per foramen vel fenestram curiose respexerint, tunc eos facile occidere aut vulnerare poterit. Quapropter necesse est eis ut nun
Abbreviated transcription (Latin):
que ht̃. ⁊ seruat. non uila necessitate s sicut supͣdixi ꝓͥa¬
⁊ et̾na inmutabilitate. sic gͦ homo ille qui ideni ipe er̃
⁊ a se ip̃o iustus. ⁊ id cirto landandus erit. quaniuis enim

Expanded text:
quae habet et servat, non ulla necessitate; sed, sicut supra dixiquae habet et servat, non ulla necessitate; sed, sicut supra dixierna immutabilitate. Sic ergo homo ille, qui idem ipse Deuet a seipso justus, et idcirco laudandus erit. Quamvis enim
Abbreviated transcription (Latin):
iusti essent. non deberentur. A. nonne augeli qui modo
pactare nequeunt. landandi sunt. M. sunt utiq qr ħ
quod modo non possirat meruerunt ꝑ ħ ꝙ potuerunt ⁊
uoluerunt. A. quid dicis de d̾o qui peccare non potest
nec ħ meruit ꝑ potestatem peccandi qui non peccauit
non ne landandus est ꝓ sua iusticia. B. hic uolo res¬
pondeas pro me. nam si dico eum non esse laudandum
scio me mentiri. si autem dico landandim timeo ĩfirm¬
similes sunt deo quia se ht quiccrud ht̃. dicitur enĩ
dare aliquid qui non aufert qñ potest ⁊ fac̾e esse ali¬
quid quia eum possit id ip̃m fac̾e non esse non fac̾.
sic ita cum angelus potuit anferre sibi insticiam ⁊
non abstulit ⁊ facere se non esse iustum. ⁊ noni fecit. pͤ¬
de asseritur ip̃e sibi dedisse iusticiam ⁊ ip̃m iustum fecisse.
cessitate. s nb̾tate iustuis est quia inpprie dicitur necessituꝰ

Expanded text:
essitato justi essent, non deberentur. ANS. Nonne angeli, qui modo essitato justi essent, non deberentur. ANS. Nonne angeli, qui modo peccare nequeunt, laudandi sunt. BOS. Sunt utique; quia hoc, quod modo non possunt, meruerunt per hoc quod potuerunt et noluerunt. ANS. Quid dicis de Deo, qui peccare non potest: nec hoc meruit per potestatem peccandi, qua non peccavit: nonne laudandus est pro justitia sua? BOS. Hic volo ut respondeas pro me: nam si dico eum non esse laudandum, scio me mentiri. Si autem dico laudandum, timeo infirmsimiles sunt Deo, qui a se habet quidquid habet. Dicitur enim dare aliquid, qui non aufert quando potest; et facere esse aliquid, qui cum possit idipsum facere non esse, non facit. Sic itaque cum angelus potuit auferre sibi justitiam, non abstulit; et facere se non esse justum, et non fecit; recte asseritur ipse sibi dedisse justitiam, et seipsum justum fecisse. cessitate, sed libertate justus est: quia improprie dicitur necessitas,
Abbreviated transcription (Latin):
sum ioqui ł ambulare: sub auditur si uoio. si eium no
sub intelligitur uoluntas: non est potestas s netessitas.
nam cum dico quia uolens possum trahi aut uinci: no
est ħ mea potestas s necessitas ⁊ potestas alt̾nis. qͥppei
est non aliud possum trahi uł uinci. quam alius me
trahere uł uincere potest. possumus itaq dicere de xp̃o
qr potuit mentiri. s subauditur si uellet. ⁊ qm̃ men¬
tiri non potuit uoleus nec potuit uelle mentiri. non
mirais dici potest nequinisse mentiri. sic ita potũ
⁊ non potiit mentiri. S. nunc redeamus ad inuesti¬
gandum de illo quasi nondumi sit. sicut incepimus.
dico gͦ si peocare non pot̾it quia sicut dicis non pot̾it
uelle ex necessitate suabit iusticiam. quare non ex li¬
bertate arbitrii uistus erit. que gͥ gr̾ã illi pro insticia de¬
bebitur. solemus nan dicere deum idcirto fecisse an¬
gelum ⁊ hominem tales qui peccare possent. quatimus

Expanded text:
sum loqui vel ambulare, subauditur, si volo. Si enim non sum loqui vel ambulare, subauditur, si volo. Si enim non subintelligitur voluntas, non est potestas, sed necessitas. Nam cum dico quia nolens possum trahi aut vinci, non est haec mea potestas, sed necessitas, et potestas alterius. Quippe non est aliud, possum trahi vel vinci, quam, alius me trahere vel vincere potest. Possumus itaque dicere de Christo, quia potuit mentiri, si subaudiatur, si vellet: et quoniam mentiri non potuit nolens, nec potuit velle mentiri; non minus dici potest nequivisse mentiri. Sic itaque potuit, et non potuit mentiri. BOS. Nunc redeamus ad investigandum de illo quasi nondum sit, sicut incoepimus. Dico igitur, si peccare non poterit, quia sicut dicis, non poterit velle; ex necessitate servabit justitiam: quare non ex libertate arbitrii justus erit. Quae igitur gratia illi pro justitia sua debebitur? Solemus namque dicere Deum idcirco fecisse angelum et hominem tales qui peccare possent; quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
ex debito sicut omnes alii homines ex debito sicũ¬
stigenus. s si adam moriturus non erat si non peocasset
multo magis iste mortem pati non debebit in quo pocm̃
esse non pot̾it. quia deus erit. H. in ħ uolo te aliqũa¬
tulum morari. siue .n. dicatur posse suie non posse pec¬
care. iuutroq mͥ non parua oritur questio. nam si pet
care non posse dicitur. dificile credi debere uidetur. nͨ eñi
aliquantulum loquar non qiͣ de illo qui nunquam fu¬
erit sicut actenus feciunus. s uelud de eo quem ⁊ cuius fc̃a
nouimus. quis neget illum potuisse facere que poc̾a dici¬
mius. quippe ut alia taceant quomodo dicemus eum non
eas tres nequicie proferre. dixiones siue aliis u̾bis ut sic
dic̾et non scio eum. e si fac̾et ut ip̃e ait ess mendax. ꝙ
est esse pocõrem. qurare qm̃ ħ potuit peccare potuit. A.
⁊ ħ dic̾e potuit ⁊ pectare non potuit. M. ħ ostende. A. õi
potestas sequitur uolinitatem. cum enim dico quia pꝰͦ¬

Expanded text:
ex debito, sicut omnes alii homines ex debito moriused si Adam moriturus non erat, si non peccasset, multo magis iste mortem pati non debebit, in quo peccatum esse non poterit, quia Deus erit. BOS. In hoc volo te aliquantulum morari; sive enim dicatur posse, sive non posse peccare, in utroque mihi non parva nascitur quaestio. Nam si non posse peccare dicitur, difficile credi debere videtur: ut enim aliquantulum loquar non quasi de illo, qui nunquam fuerit, sicut hactenus fecimus, sed velut de eo, quem et cujus facta novimus, quis neget illum multa potuisse facere, quae peccata dicimus? Quippe, ut alia taceam, quomodo dicemus eum non easdem tres nequivisse proferre dictiones, sive aliis verbis, ut sic diceret, non scio eum? Quod si faceret, ut ipse ait, esset mendax, quod est esse peccatorem. Quare, quoniam hoc potuit, peccare potuit. ANS. Et hoc dicere potuit; et peccare non potuit. BOS. Hoc ostende. ANS. Omnis potestas sequitur voluntatem. Cum enim dico quia pos
Abbreviated transcription (Latin):
satisfecisti mͥ ex ħ ⁊ aꝑte uideo quia ⁊ peocare non pot̾it.
⁊ tantum landandus erit de iusticia sua. ⁊ s ñ querend̾
existimo. cum talem deus possit fac̾e hominem. cur noti
tales facit angelos. ⁊ enim primos duos homines ut si¬
milr̾ ⁊ pectare non possent. ⁊ de iusticia sua laudandi
essent. A. indelligis quid dicis. B. uioeor michi intelli¬
gere ⁊ idcirto quero cur eos tales non fecit .A. qm̃ nec
debuit nec potuit fieri ut imusquisque eorum ẽẽt idem
ip̃e qui deus. sicut de isto homine dicimus. ⁊ siqueris cur
uł de tot quot sunt ꝑsone dei uł saltem de uno ħ facit.
respondeo quia r̾o tunt fieri nullatenus ex igebat hoc.
s om̃ino quia dens nichil sũ r̾one fac̾ prohibebat. H.
erubesco quia ħ quesuit dic que dicturus eras. A. dicamꝰ
gͥ quia mori non debebit. quĩ non erit pocõr. M. comce¬
dere me oportet. A.¬

Expanded text:
sti mihi ex hoc; et aperte video quia et peccare non poterit; et tamen laudandus erit de justitia sua. Sed nunc quaerendum aestimo; cum Deus talem posset facere hominem, cur non tales fecit angelos et duos primos homines, ut similiter et peccare non possent, et de justitia sua laudandi essent? ANS. Intelligis quae dicis? BOS. Videor mihi intelligere, et idcirco quaero cur eos tales non fecit? ANS. Quoniam nec potuit, nec debuit fieri ut 90 unusquisque eorum esset idem ipse qui Deus, sicut de homine isto dicimus: et si quaeris cur non de tot quot sunt personae Dei, vel saltem de uno hoc fecit, respondeo: quia ratio tunc fieri nullatenus hoc exigebat, sed omnino quia Deus nihil sine ratione facit prohibebat. BOS. Erubesco quia hoc quaesivi: dic quae dicturus eras. ANS. Dicamus ergo quia mori non debebit, quoniam non erit peccator. BOS. Concedere me oportet. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
cit. nisi ad̾o adiuta fu̾it. tunc finis eius si bñ uiget cum ad
noticiam secretorum que diu innestigando quesiuit. ꝓue¬
n̾it: intellectus sũ intelligencia nuncupatur. boetius tñ dic
intelligenciam solius dei esse ⁊ad modum paucorum hõm
s horum alterum ꝓ alt̾o sepe ponitur. Memoria ⁊̃ comidrs
⁊ cooꝑatrix est r̾onis quam sũ ea r̾õ nͨ ad incognita proce¬
d̾e nec cognitorum sciãm retiñe podest. memoria est uis
anime accepta retinens. p̾t̾ita repetens. elapsa recolligens¬
hic humamis appetitus int̾ inna ⁊ sumina positus cum plerũ¬
q in utraq diuisus sibum ipi sit ꝯͣrius inquanicum ꝑtem
totus transierit nonen eins m̾ito sortitur. si carnis uolupta¬
tibus pascitur carnalis su animalis nominatur. si spũalib
cesideriis delectatur: spũalis nuncupatur. appetitus siquidem
est naturalis uis in animante. monendis anime auide sensi¬
bus atcributa.

Expanded text:
cit, nisi a Deo adjuta fuerit. Tunc finis ejus, si bene viget, cum ad cit, nisi a Deo adjuta fuerit. Tunc finis ejus, si bene viget, cum ad notitiam secretorum, quae diu investigando quaesivit, pervenerit, intellectus seu intelligentia nuncupatur. Boethius tamen dicit intelligentiam solius Dei esse et admodum paucorum hominum: sed horum alterum pro altero saepe ponitur. Memoria etiam consors et cooperatrix est rationis; quoniam sine ea ratio nec ad incognita procedere, nec cognitorum scientiam retinere potest. Memoria est vis animae accepta retinens, praeterita repetens, elapsa recolligens. Humanus appetitus inter summa et ima positus, cum plerumque in utraque divisus sibimetipsi sit contrarius, in quamcumque partem totus transierit, nomen ejus merito sortitur. Si carnis voluptatibus pascitur, carnalis sive animalis nominatur. Si spiritualibus desideriis delectatur, spiritualis nuncupatur. Appetitus siquidem est naturalis vis in animante movendis avide sensibus attributa.
Abbreviated transcription (Latin):
me ⁊ mandata eius obsua. pp̃ ħ est enim omnis homo. R¬
tanquani rustici ⁊ artifices. qni corporalib rudim̃tis insi¬
stiuit. ⁊ corpori nccͣia ministrant. hanc tͥplicem uim anime
non integͣles sed uirtuales quia potencie eius sunt. sensu¬
alitas ea uis anime est. qͣ corpus uegetat. ⁊ ꝑ corporis sen¬
sus ista ext̾iora sentit. ⁊ disc̾nit. omnes enim sensus tam
ext̾iores quam int̾iores ad animam referuntur ut pote
au illa procedentes ut enim senciant omnes ab anima ha¬
bent. rõ est uis anime supͣ corporalia ⁊ infra spũalia colloci¬
ta. set̾nit enim uera a falsis ꝙ est logice. uirtutes auicus.
quod est ethice. ⁊ ꝑ exꝑimenta rerum inuestigat nat᷑as.
quod est phisice. in hiis tͥbus tota ph̃ia comsistit. totam gͥ¬
ph̾iam r̾o comprehendit. intellectus sũ intelligencia ea uis
anime est. que de diuinis quantum homini est possibile co

Expanded text:
me, et mandata ejus observa. Propter hoc enim est omnis homo . Ratiome, et mandata ejus observa. Propter hoc enim est omnis homo . Ratiotanquam rustici et artifices, qui corporalibus rudimentis insistunt, et corpori necessaria ministrant. Hanc triplicem vim animae, non integrales, sed virtuales: quia potentiae ejus sunt. Sensualitas ea vis animae est, qua corpus vegetat, et per corporis sensus ista exteriora sentit et discernit. Omnes enim sensus, tam exteriores quam interiores, ad animam referuntur, utpote ab illa procedentes: ut enim sentiant, omnes ab anima habent. Ratio vis est animae supra corporalia, et infra spiritualia collocata: secernit enim vera a falsis, quod est Logicae; virtutes a vitiis, quod est Ethicae; et per experimenta rerum investigat naturas, quod est Physicae. In his vero tribus tota Philosophia consistit. Totam t. Intellectus sive intelligentia, ea vis animae est, qua de divinis, quantum homini possibile est,
Abbreviated transcription (Latin):
est dei de qua tam gloriosa dicta sunt. ꝙ ad yma¬
ginem ⁊ suuilitudinem dei facta sunt. ħ ciuitas: iehrłm mi¬
to appellanda est. quia ad fruendum uisione illuis summe
pacis que fec̾ utraq uinu creata est. Mens euis ꝑadysus÷
Domus ⁊̃ simimi prĩsfamilias est anima. pp̃ unitatem moꝵ.
regis et̾ni pp̃ com cordiam ciuium. ⁊ quia nulla est cuutas
absq ppło. disposuit in ea comditor nr̃ ppłm tͥplicis gͣdus.
.i. sapientes ad comsulendum. milites ad ꝓpugnandum. ar¬
tifices administͣndum. Ciues huius cuutatis sunt. natu¬
rales ⁊ ingegnui anime uigores. tauquam indigene. quo¬
rum distincti sunt gradus. quia alii suꝑiores. alii infi̾ores. a¬
lii medii. suꝑiores quidem sunt intellectuales sensus. medii
alis. appetit uisibilia. r̾onalis disc̾nit ⁊ disc̾cõnis oculo asy¬
natur ea. iutellectualis ꝑtͣhit ad d̾ma. Intellectuales gͥ ssꝰ
sunt taiquam anime comsiliarii dicentes ei. demu ti¬

Expanded text:
tam gloriosa dicta sunt , quod ad imaginem et similitudinem Dei facta est. Haec civitas Jerusalem merito appellanda est; quia ad fruendum visione illius summae pacis, quae fecit utraque unum , creata est. Mens ejus paradisusDomus etiam summi Patrisfamilias est anima, propter unitatem morumem et concordiam civium. Et quia nulla est civitas absque populo, disposuit in ea Conditor noster populum triplicis gradus, id est, sapientes ad consulendum, milites ad propugnandum, artifices ad ministrandum. Cives hujus civitatis, sunt naturales et ingeniti animae vigores, tanquam indigenae: quorum distincti sunt gradus; quia alii superiores, alii inferiores, alii medii. Superiores quidem sunt, intellectuales sensus; medii, alis appetit visibilia. Rationalis discernit, et discretionis oculo aspernatur ea. Intellectualis pertrahit ad divina. Intellectuales igitur sensus sunt tanquam animae consiliarii, dicentes ei: Deum ti
Abbreviated transcription (Latin):
aĩalia. ad hoc rõalia ut misã eẽ pꝰsint. ad hoc passiua
ut miła suit. ad hocet̾na ut misĩaui fiiure nõ polluit.¬
Queã causa nisi stulticia errorq miserabłis ut ei te facias
uenerando hũilẽ cui te cupias uiuendo dissmulẽ et religi¬
onecolas quẽ initarinolis. cũ religioĩs sũma sit. ꝙ̃ colis¬
imitari.¬

Expanded text:
animalia, ad hoc rationalia ut misera esse possint, ad hoc passiua ut misera sint, ad hoc aeterna ut miseriam finire non possiusa est nisi stultitia errorque mirabilis, ut ei te facias uenerando humilem, cui te cupias uiuendo dissimilem; et religione colas, quem imitari nolis, cum religionis summa sit imitari
Abbreviated transcription (Latin):
debet cogitari s uistiͣ ⁊ uidicium euis. furor ⁊ indigna¬
tio illius: ħ debent pensari. ħ debet aude m̃tis oculos
s ħ pocius horrendum est incicere in manis dei uiuen¬
tis. qñ appecitus iuxurie queinl pulsat. non cogitet tt̃
quacumq ⁊ die poc̾or ingeniuerit: omnia pcc̾̃a eius ob¬
inuoni tradentur. s potuis sepe recogitando tractet. ꝙ
mini nequam. si autem ꝑ incuriam fu̾it poc̾ati adini¬
modis omnibus unisquisq deb oognari. ne suꝑetur.
qr l deus neuiani promisit delinq̃nti. non tam̃ spopõ¬

Expanded text:
debet cogitari; sed justitia et judicium ejus, furor et indignatio illius. Haec debent pensari, haec ante mentis oculos sed hoc potius: Horrendum est incidere in manus Dei viventis . Quando appetitus luxuriae quemque pulsat, non cogitet tunc: Quacunque die peccator ingemuerit, omnia peccata ejus oblivioni tradentur , sed potius saepe recogitando tractet quomini nequam . Si autem per injuriam fuerit peccati admimodis omnibus unusquisque debet conari ne superetur. Quia licet Deus veniam promiserit poenitenti, non tamen spopo
Abbreviated transcription (Latin):
puto s r̾one comprehend̾e uellem .M. ħ cͥtum hes. qr
si non potuerunt peccare non potestate. s necessitate. s̾¬
uauerunt iusticiam quare non magis mreruetunt grãm
a d̾o qi steterunt aliis cadentibus qua quia su̾auerunt r̾o¬
nalitatem quam ꝑdere nequiuerunt. s nec iusti recte si bñ
comsid̾es dic̾entur. D. sic monstrat r̾o. M. illi qui cecide¬
runt si non peccassent cum possent tanto meliores ossent
quam iusti quanto ⁊ uere iusti essent ⁊ grãm a d̾o me¬
rerentur. Uñ sequitur. quia aũ electi homines meliores
⁊ maiores erant augelis bouis. aut reꝓbi augłi ꝑfecte ñ
restamabuntur qm̃ non tales erunt homines qui pro
illis assumnntur. qͣles illi futuri erant. D. ħ duo penitꝰ
neganda sunt. ł existimo. m. potuerunt gͥ boni angłi
peccare ante casum malorum. nec alr̃ quani sicut osten¬
sum est. de illis qui peccauerunt. D. alr esse posse non

Expanded text:
Puto; sed ratione comprehendere vellem. MAG. Hoc certum habes quia si non potuerunt peccare, non potestate sed necessitate servaverunt justitiam. Quare non magis meruerunt gratiam a Deo, quia steterunt, aliis cadentibus, quam quia servaverunt rationalitatem, quam perdere nequiverunt. Sed nec justi recte, si bene consideres, dicerentur. DISC. Sic monstrat ratio. MAG. Illi ergo qui ceciderunt, si non peccassent cum possent, tanto meliores essent quam isti, quanto et vere essent justi et gratiam a Deo mererentur. Unde sequitur quia aut electi homines majores et meliores erunt angelis bonis, aut reprobi angeli perfecte non restaurabuntur, quoniam non tales erunt homines, qui pro illis assumentur, quales illi futuri erant. DISC. Haec duo penitus neganda existimo. MAG. Potuerunt igitur boni angeli peccare, ante casum malorum nec aliter, quam sicut ostensum est de illis qui peccaverunt. DISC. Aliter esse posse non
Abbreviated transcription (Latin):
̾. item Rnd̾em quia ꝑseuerare nolui s non ꝑseue¬
raui in hac noluntate. nͥ rem uid̾em ininfinitum proced̾e
te semper id ip̃m interrogante ⁊ me eadem respondente
rasti in actione in qua uoluisti ⁊ potuisti ꝑsenerare. respõ¬
d̾e potes q non ꝑsenerani in hac uoluntate. ꝙ si it̾m qr¬
comting̾it defectus illius uoluntatis. quam quia non ꝑse¬
uerasti nelle uoluntate. non enim respondendo ostñdis
quam id ip̃m ꝙ queritur .i. non ꝑsenerasti in nolunta¬
te ꝑseuerandi in actione. D. nideo quia u̾o uidebam ꝙͥ¬
dicerem. M. dico gͦ uno u̾bo quid sit ꝑseuerare. quantũ

Expanded text:
 responderem: Quia perseverare volui; sed non perseveravi in hac voluntate, nisi rem viderem in infinitum procedere, te semper idipsum interrogante, et me eadem respondente.rasti in actione, in qua voluisti et potuisti perseverare? respondere potes: quia non perseveravi in voluntate. Quod si contigerit defectus illius voluntatis, quam quia non perseverasti velle voluntatem. Non enim respondendo aliud ostendis quam idipsum quod quaeritur; id est non perseverasti in voluntate perseverandi in actione. DISC. Video quia non videbam dicerem. MAG. Dic ergo uno verbo quid sit perseverare, quan
Abbreviated transcription (Latin):
bitas ad huc diaronim non iceo uoluisse deserere ꝙ hebat
qr non noluit ten̾e. s idõ non uolnisse tene̾ quia uoluit de¬
serere. D. non dubito sic esse posse. s nondum me feciti
ut uellet deserere qd̃ tenebat ut sicut in auaro monstͣ¬
ui . D. nñ si nichil comtradici pot̾it ita esse me non du¬
bitare fadebor. M

Expanded text:
luisse deserere quod habebat, quia non voluit tenere; sed ideo non voluisse tenere, quia voluit deserere? DISC. Non dubito sic esse posse; sed nondum fecisti ut vellet deserere quod tenebat, sicut in avaro monstrasti. Deinde, si nihil contradici poterit ita esse, me non dubitare fatebor. M
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ illum accepisse uoluntatem ⁊ potestutem accipiendi ꝑ¬
s non dixi deum illi dedisse accipere ꝑseuerantiam s tm̃
uelle ⁊ posse perseueranciam accipere. D. gͦ si uoluit ⁊ po¬
tuit accepit perseueranciam. M. non ⁊̃ neccͣm comseꝙ̃s.¬
.D. non uideo cur nͥ mͥ ostendas. M. incepisti iniqͣm.
aliquid cum uoluntate ⁊ potestate ꝑficiendi. quod tũ uolun¬
tate ante finem rei mutata non perfecisti. D. sepe. uoluis

Expanded text:
sse potestatem et voluntatem accipiendi psed non dixi Deum illi dedisse accipere perseverantiam, sed tantum velle et posse perseverantiam accipere. DISC. Ergo, si voluit et potuit, accepit perseverantiam. MAG. Non est neces non, nisi mihi ostendas. MAG. Incoepisti unquam aliquid cum voluntate et potestate perficiendi, quod tamen voluntate ante finem rei mutata non perfecisti? DISC. Saepe. MAG
Abbreviated transcription (Latin):
qui stecit ideo accepit ꝑsenerantiam quia deus de dit
ita non statim. idcͥco deus non dedit quia ille non accepit
.D. nundum mͥ ħ ostendisti s illud tm̃ sufficient̾ monstͣ
sti .s. non esse comsequens ex eo qr bonus angelus it̾o acce¬
pit quia deus dedit malum ideo non accepise quia dens
non dedit. si enim uis asserere deum ille non dedisse quia
non cepit quero cur non accepit aut quia non potuit aũ
quia non uoluit. nam si non hu̾it potestatem aũ uolũ¬
tatem accipiendi deus non dedit. si en̾m deus dediss ꝓ c̾to

Expanded text:
qui stetit, ideo accepit perseverantiam, quia Deus dedit, ita non stanti idcirco Deus non dedit, quia ille non accepit? DISC. Nondum mihi hoc ostendisti; sed illud tantum suffbonus angelus ideo accepit, quia Deus dedit; malum ideo non accepisse, quia Deus non dedit. Si enim vis asserere Deum illi ideo non dedisse, quia non accepit, quaero cur non accepit? Aut quia non potuit, aut quia non voluit. Nam si non habuit potestatem aut voluntatem accipiendi, Deus non dedit. Si enim Deus dedisset, pro certo
Abbreviated transcription (Latin):
nelle deserere .D. non possum negare. M. dico gͦ quia
non ic̾o non uoluit cum debuit ⁊ ꝙ debnit. quia uolim¬
tas defec̾. co dare defficiente. s quia ip̃e uolendo ꝙ debuit
bonam uolutatem expulit mala fr̾neniente. qͣ pp̃ non id̾o
non huit ronam noluntatem ꝑseuerentiam ant non accep
quia deus non ded it. qi ille uolendo ꝙ non debuit eam deser

Expanded text:
deserere. DISC. Non possum negare. MAG. Dico ergo quia non ideo non voluit, cum debuit, et quod debuit quia voluntas defecit, Deo dare deficiente; sed quia ipse volendo quod non debuit, bonam voluntatem expulit mala superveniente. Quapropter non ideo non habuit bonam voluntatem perseverantem, aut non accepit, quia Deus non de
Abbreviated transcription (Latin):
deus non cedit. quia ille non accepit. D. ħ ostende . m. spõ¬
te oumsit uoluntatem quam ħ̾ebat ⁊ sicut accepit hr̾e qͦ¬
us hu̾it ita potuit accipere senꝑ ten̾e ꝙ det̾u̾it. s quia de s¬
uit non accepit. ꝙ id̾o gͦ non accepit tene̾ quia ces̾uit non
ic̃o non accepit. quia deus non dedit. s deus id̾o̾ non dedit.
quia ille non accepit. D. quis non uideat quia non ideo
q tenenti prius est non uelle ten̾e quam nelle deserere. iͥd
autem uuit aliquis deserere ꝙ denet. quia non uult ten̾e.
quero gͥ qrͣ non tenere non uoluit ꝙ tenebat. nͥ qr deus
non dedit uelle. M. non semꝑ pͥus non uelle ten̾e quam

Expanded text:
Deus non dedit quia ille non accepit. DISC. Hoc ostende. MAG. Sponte dimisit voluntatem, quam habebat: et sicut accepit habere quousque habuit; ita potuit accipere semper tenere, quod deseruit: sed quia deseruit, non accepit. Quod ergo ideo non accepit tenere, quia deseruit, non ideo non accepit, quia Deus non dedit; sed ideo Deus non dedit, quia ille non accepit. DISC. Quis non videat quia non ideo oluit tenere? Semper enim tenenti prius est non velle tenere, quam velle deserere. Ideo enim vult aliquis deserere quod tenet, quia non vult tenere. Quaero igitur quare tenere non voluit quod tenebat, nisi quia Deus non dedit velle? MAG. Non se
Abbreviated transcription (Latin):
Et prima tñ qͣ suum corpus anima relingq̃re cogit᷑.
ne scd̃a qua penale corpus animam relinq̃re ñ ꝑmit¬
titur homini accidisset. si uemo patasset: mittissima sane
nullum insuꝑ ao diderunt. ⁊ ict̾is que ad diderunt tãto qͥs¬
ibi tołabiliorem h̾ebit dampnatõm. quanto hͥ minorem hu̾it ĩ qͥ

Expanded text:
ec prima tamen qua suum corpus anima relinquere cogitur; nec secunda, qua poenale corpus anima relinquere non permittitur, homini accidisset, si nemo peccasset. Mitissima sane nullum insuper addiderunt, et in caeteris quae addiderunt, tanto qibi tolerabiliorem habebit damnat
Abbreviated transcription (Latin):
reatus ⁊ ingu̾atꝰ. Raoditꝰ. ip̃a ⁊̃ uitu cet̾a iam rõne utentis etutis
quamtal p̾polleat fecunditate. iusticie sñ pocõrum remissione ñ
agitur. qm̃ filii dei qmͣ diu finałr uiuunt cum morte comfligt
⁊̃ quaniuis sit de illis ueracit̾ dictum. quotquot spũ dei agnntur
hii filii st̃ dei. sic tũ spũ dei excitantur. ⁊ tamquam filii dei ꝓficiĩt
ad deum. ut ⁊̃ spũ scõ maxime agͣuante corruptibili corpore. tã¬
quam filii hominis in quibusdam humanis motibus deficiant

Expanded text:
ratus et additus; ipsa etiam vita caetera jam ratione utentis aetatis, quantalibet praepolleat fecunditate justitiae, sine peccatorum remissione non agitur. Quoniam filii Dei quamdiu mortaliter vivunt, cum morte confligunt. Et quamvis de illis sit veraciter dictum, Quotquot Spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei ; sic tamen Spiritu Dei excitantur, et tanquam filii Dei proficiunt ad Deum, ut etiam spiritu suo, maxime aggravante corruptibili corpore , tanquam filii hominum quibusdam humanis motibus defi
Abbreviated transcription (Latin):
Oncordant aũ nob̾cum angł ⁊̃ minc. cum remittun¬
tur nr̃a poc̃a. ido post cõmemoratõnem scẽ eccͤ in ordĩe
cofessionis ponitur remissio pocõrim. ꝑ hanc enim stut eccͣ q̃
in t̾ris est. ꝑ hanc non perit qd̾ ꝑierat. ⁊ inuentum est. x excep¬
to quippe baptismatis mun̾e. qd̃ ꝯͣ pocm̃ originale donatum est.¬

Expanded text:
oncordant autem nobiscum Angeli etiam nunc, cum remittuntur nostra peccata. Ideo post commemorationem sanctae Ecclesiae in ordine Confessionis ponitur remissio peccatorum. Per hanc enim stat Ecclesia quae in terris est: per hanc non perit quod perierat et inventum est . Excepto quippe Baptismatis munere, quod contra originale peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
hͥ ualet fac̾e: nͨ ueram hic potenciam potest hr̃e. qr
Malus aͥ nͥl ꝙ uelit age̾ quibit. Quanto gͦ cum
tanto honore ⁊ cum cet̾is pretaxatis hanc adeptus
fu̾it omnipotentiam: non uideo qͣ r̾one possis cu¬
pere ampliorem. Igitur dum possessione harum bea¬
titudinum quas digessimus felix fu̾is. nonne suffi¬
ciens tͥ uideberis: ⁊ maxime inquis. Age gͥ si ĩ õib
estis. ł una die sicut expõĩta sunt securus uiueres.
gaud̾es sũ dubio: si a̾ mense ł uno anno letificabe¬
ris. ⁊ si toto tempore uide tue quid facies: dares p̾
securus exist̾es. ꝙ ea dum niu̾es nullo euentu amit¬
t̾es. omitto dr̃e utrum ẜ cogitare possis au nõ. quid
exultationis tibi ess.¬

Expanded text:
valet facere, nec veram hic potentiam potest habere. QMalus vero nihil quod velit agere quibit. Quando ergo cum tanto honore et cum caeteris praetaxatis hanc adeptus fueris omnipotentiam, non video qua ratione possis cupere ampliorem. Igitur, dum possessione harum beatitudinum quas digessimus felix fueris, nonne sufficiens tibi videberis? Et maxime, inquis. Age igitur. Si in omnibus istis vel una die, sicut exposita sunt, securus viveres, gauderes sine dubio. Si autem mense, vel uno anno laetificaveris, si toto tempore vitae tuae, quid faceres? securus existeres quod ea, dum viveres, nullo eventu amitteres, omitto dicere utrum vel cogitare possis, an non, quid exsultationis tibi ess
Abbreviated transcription (Latin):
da tua iu xpõ iħ̾u stuoia non ꝑutarem bona de te credẽs
in adiutorium nrĩ redemptoris comfidẽs ac sperans teq
in eius menbris plurimuim diligens. librum ad te sic ua¬
lui. utinam tam cominodum ꝙͣ ꝓlixum de fide ⁊ sꝑe ⁊ cari¬
tate conscripsi.

Expanded text:
da tua in Christo studia non putarem, bona de te credens in adjutorio nostri Redemptoris ac sperans, teque in ejus membris plurimum diligens, librum ad te, sicut valui, utinam tam commodum quam prolixum, de Fide, Spe et Charitate conscripsi.
Abbreviated transcription (Latin):
non mechab̾is ⁊ quecumq ñ uibentur. s spũali ꝯsilio
morientur ex quibus imum est bonũ est. hõĩ mulierem ñ
tang̾e̾. tunc r᷑te fiunt cum referuntur ad diligenoum deũ
oabitur ⁊ diliget᷑ a ꝓximo in ꝓximo. ꝙ ne lateat ab ipõ il¬
luminabitur d̾o minuitur ã cupiditas capiditas cap cari¬
tate crescente. donet ueniat hic ad tantam magnitudĩẽ
qͣ maior esse non possit. maiorem .n. caritatem ne .h.¬
erit. uͥ cupiditas quam uł cohercendo suꝑet nulla erit.
quam sumina sanitas er̾ qñ cõtemptõ mortis milla erit.

Expanded text:
bentur, sed spirituali consilio monentur, ex quibus unum est, Bonum est homini mulierem non tangere : tunc recte fiunt, cum referuntur ad diligendum Deum,dabitur et diligetur a proximo in proximo, quod ne lateat, ab ipso illuminabitur Deo. Minuitur autem cupiditas charitate crescente, donec veniat hic ad tantam magnitudinem, qua major esse non possit: Majorem enim charitatem neerit ubi cupiditas quam vel coercendo superet nulla erit? quoniam summa sanitas erit, quando contentio mortis nulla erit.
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ ubi salus. nullo colore corrumpitur. uͥ autem infelix mo¬
ri non sinitur ut ita dicam mors ip̃ã non moritur. ⁊ nͥ dolor
ꝓpetuns non int̾iit s affligit ipͣ corruptõ non finitur. nͦ ĩ
scĩs scripturis n scd̾a mors dicitur

Expanded text:
nisi ubi salus nullo dolore corrumpitur. Ubi autem infelix monisi ubi salus nullo dolore corrumpitur. Ubi autem infelix mori non sinitur, ut ita dicam, mors ipsa non moritur; et ubi dolor perpetuus non interimit, sed affligit, ipsa corruptio non finitur. Haec in sanctis Scripturis, secunda mors dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
tur corpus auimale. resurss corpus spũale. quĩ tanta er̾ tt̃
comcordia carnis ⁊ sp̃c. niuificunte spũ sũ substentaculi alicꝰ
indigencia sb̾ditam carnem. ut nicħ nob̃ repugnz ex nobis.
s sicut foris neminem ita nec intus nos ipõs paciamͣ ĩmicos.
uicumq u̾o ab illa ꝑditõuis massa que facta lxxxi¬
est ꝑ hominem primum nou lib̾antur ꝑ unm media¬
torem dei ⁊hominum. resurgent quidem ⁊̃ ipĩ imusquisq
cum sua carne. s ut cum diabolo ⁊ eius angłis puniantur.
Ut᷑um sane ipĩ cum uiciis ⁊ de formitatibus suorum corporũ
resurgant. quecum in eis uiciosa ⁊ deforma menbra gesta¬
runt in requirendo laborare quiᷤ opus est: neq .n. fatigare noᷤᷤ
deb inc̾ta eorum ħitudo uł pulcrituco. quorum erit c̾ta ⁊ semi¬
pit̾na campnatõ. nͨ moneat quõ in eis er̃ corpus incorrurtibi¬
le. si dolere pot̾it. aut qu̾o corruptibile si mori non pot̾it. non
enim est uera uita nͥ ubi felicitur uiuitur. nͨ uera incorruptio

Expanded text:
male, resurget corpus spirituale : quoniam tanta erit tunc concordia carnis et spiritus, vivificante spiritu sine sustentaculi alicujus indigentia subditam carnem, ut nihil nobis repugnet ex nobis; sed sicut foris neminem, ita nec intus nos ipsos patiamur inimicos.uicumque vero ab illa perditionis massa, quae facta est per hominem primum, non liberantur per unum Mediatorem Dei et hominum, resurgent quidem etiam ipsi unusquisque cum sua carne, sed ut cum diabolo et ejus angelis puniantur. Utrum sane ipsi cum vitiis et deformitatibus suorum corporum resurgant, quaecumque in eis vitiosa et deformia membra gestarunt, in requirendo laborare quid opus est? Neque enim fatigare nos debet incerta eorum habitudo vel pulchritudo, quorum erit certa et sempiterna damnatio. Nec moveat, quomodo in eis erit corpus incorruptibile, si dolere poterit; aut quomodo corruptibile, si mori non poterit. Non est enim vera vita, nisi ubi feliciter vivitur, nec vera incorruptio,
Abbreviated transcription (Latin):
sũ ullo uicio sũ ulla deformitate. sicut sũ ulla corrup¬
tõne on̾e difficultate. inquibus tanta facilitas resurgendi qͣn¬
corpora sint futura non spt̃. s sicut nuic corpus aninale dici¬
tur. qd̾ tñ corpus non anima est. itil tuunc spũale corpus er̾
corpus tñ: non spt̃ erit proiĩ quantum attinet ad corruptõnẽ
que nunc aggͣuat aninam ⁊ uicia quibus caro comcupiscit ad

Expanded text:
 ullo vitio, sine ulla deformitate, sicut sine ulla corruptione, onere, difficultate, in quibus tanta facilitas, quanocul dubio corpora sint futura, non spiritus. Sed sicut nunc corpus animale dicitur, quod tamen corpus, non anima est, ita nunc spiritale corpus erit: corpus tamen, non spiritus erit. Proinde qnantum attinet ad corruptionem, quae
Abbreviated transcription (Latin):
Amor ⁊̃ sensus est. Nam sicut ext̾ior homo cͥca ista tempo¬
effabili amore afficitur. cum enim denm suum amabit:
quam᷑ lucem quandam uocem. quendam odorem ꝙ̃dam
cibui. ⁊ quendam amplexum int̾iorem amabit. Ibi enĩ
fłg ꝙ non capit locus. ibi sonat ꝙ non rapit tempus.
ibi ol quod non sꝑgit flatus. Ibi sapit qd̾ non minuit e¬
dacitas. ibi heret quod non diuellit sacietas. ibi siquidem
deus uicetur sñ int̾missione. cognoscitur sñ errore. amatur sine
offensione. laudatur sñ fatigatione. ꝙ aĩa est

Expanded text:
sus est. Nam sicut exterior homo circa ista tempoeffabili amore afficietur. Cum enim Deum suum amabit, quamdam lucem, quamdam vocem, quemdam odorem, quemdam cibum, et quemdam amplexum interiorem amabit. Ibi enim fulget quod non capit locus. Ibi sonat quod non rapit tempus. Ibi olet quod non spargit flatus. Ibi sapit quod non minuit edacitas. Ibi haeret quod non divellit satietas. Ibi siquidem videtur Deus sine intermissione, cognoscitur sine errore, amatur sine offensione, laudatur sine f
Abbreviated transcription (Latin):
tui nec oculus uidit nec antis andiuit nec in cor hominis as¬
cendit. Notandum gͦ quod dix̾ aũ cogitaui comine quant
gaudebunt illi u̾i tui utiq tin gancebunt cmiantum amabunt
tantum amabunt quantum cognostent quantum te cognos¬
ut gaudeam de te ⁊ si non possum in hat uita ad plenum ut pro¬
ficiam in dies uid dum ueniam ad plenum ꝓficiat hͥ in me no¬
ticia tua et ibi fiat plena crescat amor tius ⁊ iͥ sit plenus ut hͥ¬
bes mino comsulis pet̾e ⁊ promittis accipere ut gandium ur̾m
nr̃m sit plemim accipiam ꝙ promittis ꝑ u̾itatem tuam uͥ gau¬
dium meum plenum sit meditetur it̾m mens mea loqͣtur lin

Expanded text:
tui, " nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis astui, " nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit ". Nondum ergo dixi aut cogitavi, domine, quantum gaudebunt illi beati tui. Utique tantum gaudebunt, quantum amabunt; tantum amabunt, quantum cognoscent. Quantum te cognosut gaudeam de te. Et si non possum in hac vita ad plenum, vel proficiam in dies usque dum veniat illud ad plenum. Proficiat hic in me notitia tui, et ibi fiat plena; crescat amor tuus, et ibi sit plenus: ut hbes immo consulis petere et promittis accipere, " ut gaudium " m tuum, ut accipiam quod promittis per veritatem tuam, ut gaudium meum plenum sit. Meditetur interim in te mens mea, loquatur in
Abbreviated transcription (Latin):
mo̾ capax erit tot ⁊ tantorum gandiorum ⁊ utiq quan
in illa ꝑfc̃a fedicitate unisquisq plus amabit sñ comꝑatio¬
ne deum quam se ⁊ om̃s alios secum ita plus gaudebit abs
estimatione de felicitate dei quam de sua ⁊ omium aliorum
secum s deum diligentes toto corde tota m̃te tota aĩa ⁊ tũ
totum cor tota mens tota anima non sufficint dignitati¬
anima ut nõ sufficiant plenitudiui gaudii. deus meus ⁊
comuns meus spes mea ⁊ gaudium cordis mei dic auime
mee si ħ est gaudium de quo nob̾ discis ꝑ filim tuũ potite
⁊ accipietis ut gaudium nr̃m plenuim sit. inueni gaudium ple
mini aliud plusquam pleñ pleno corte plena mente plena aĩa
gaucentes intrabunt ingandium. dic domine dic suo tuo ĩ cor¬
de suo si ħ est gaudiumm in quod intrabunt s̾uitui qui intͣbt
in gaudium dñi sui. s gaudium istud cͥte quo gaucebunt electi

Expanded text:
amodo capax erit tot et tantorum gaudiorum? Et utique quamodo capax erit tot et tantorum gaudiorum? Et utique quin illa perfecta felicitate unusquisque plus amabit sine comparatione deum quam se et omnes alios secum, ita plus gaudebit absque existimatione de felicitate dei quam de sua et omnium aliorum secum. Sed si deum sic diligent toto corde, tota mente, tota anima, ut tamen totum cor, tota mens, tota anima non sufficianima non sufficiant plenitudini gaudii. Deus meus, et Dominus, spes mea et gaudium cordis mei, dic animae meae si hoc est gaudium de quo nobis dicis per Filium tuum: Petite, et accipietis, ut gaudium vestrum sit plenum . Inveni namquem, et plus quam plenum. Pleno quippe corde, plena mente, plena anima, gaudentes intrabunt in gaudium. Dic, domine, dic servo tuo intus in corde suo, si hoc est gaudium, in quod intrabunt servi tui, qui intrabunt " in gaudium domini " sui. Sed gaudium illud certe quo gaudebunt electi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nullatenus ista uł potus illud bonuim sibi defuturum sic̃
c̾ti erunt. si non sponte sua illud amissuros nec delectato¬
rem ceum illud dilectoribus suis inuitis ab laturum nec ali¬
quid d̾o potũtuis inuitos deum ⁊ illos seꝑaturum. gaudium
u̾o quale aut quantum est nͥ tale ac tm̃ bonum est corhu¬
manum cor indecũs cor exꝑtum erumpnans ĩmo obstruent
erimpnis quantum gand̾es si ominibus hiis bonis habundares
int̾roga intima tua si capere possunt gaudium suum de tãta
b̾atitudine sua s c̾te siquis aluis quem om̃mo sicut te ip̃̾m
diligens eamdem u̾atitudinem hałes duplicaretur gandium
tum ꝓ te irõ gand̾es si singulos sicut te ip̃m amares gͦ in
illa ꝑfc̾a caritatate inuu̾abilium bonorum augelorum ⁊
hominum ĩ nullus inimis digno alium quam se ip̃m nõ
ali gaudebit quisq ꝓ singulis aliis quam pro se ipõi si gͦ i
cor hominis de tanto suo bo uix capiet gaudium suum qͦ¬

Expanded text:
et nullatenus ista, vel potius istud bonum sibi defuturum: sicut et nullatenus ista, vel potius istud bonum sibi defuturum: sicut certi erunt se non sua sponte illud amissuros, nec dilectorem Deum illud dilcctoribus suis invitis ablaturum, nec aliquid Deo potentius invitos Deum et illos separaturum. Gaudium vero quale, aut quantum est, ubi tale ac tantum bonum est! Cor humanum, cor indigens, cor expertum aerumnas, imo obrutum aerumnis, quantum 35 gauderes, si his omnibus abundares! Interroga intima tua si capere possint gaudium suum de tanta beatitudine sua. Sed certe si quis alius, quem omnino sicut teipsum diligeres, eamdem beatitudinem haberet, duplicaretur gaudium antum pro teipso gauderes; si singulos, sicut teipsum, amares. Ergo in illa perfecta charitate innumerabilium angelorum beatorum, et hominum, ubi nullus minus aliter gaudebit quisque pro singulis aliis quam pro seipso. Si ergo cor hominis de tanto suo bono vix capiet gaudium suum: qu
Abbreviated transcription (Latin):
bris uiti iͥ est sana et̾nitas ⁊ et̾na sanitas quia iusti ĩ ꝓpetuñ
uinent ⁊ salus ustorum a domino si sacietas saciabuntur
cum apparuer̾ gła tua. si ebrietas inebriabutur ab ub̾tate
donus tue. si melodia ibi angłorum cͥori comcinunt sñ fi¬
ne d̾o. si quel non inmunda s munda uoluptas tort̾e uolu
⁊ se innicem ꝑ illum ⁊ ille se ⁊ illos ꝑ se ipm. si comcordia
omiibus eis erit una uolmitas quia milla illis erit nͥ dei
sola uoluntas. si potestas ominipotentes erunt sue uolunta¬
tis ut deus sue. nam sicut pot̾it deus ꝙ uolet ꝑ se ip̾m ita po
ꝙ ille ĩ ille uolet quicquio illi uolent ⁊ ꝙ ille uolet non
pot̾it non esse si honor ⁊ diuicie deus suos suos bonos ⁊
fideles supͣ multa comstituet ĩmno filĩ dei ⁊ dii nocabunt᷑
⁊ erunt ⁊ ubi er̾ unicus euis iͥ erunt ⁊ illi h̾edes quid̃ dei¬

Expanded text:
bris vita: ibi est sana aeternitas et aeterna sanitas, quia " iusti in perpetuum bris vita: ibi est sana aeternitas et aeterna sanitas, quia " iusti in perpetuum vivent " et " salus iustorum a domino ". Si satietas: satiabuntur " cum apparuerit gloria " dei. Si ebrietas: " inebriabuntur ab ubertate domus " dei. Si melodia: ibi angelorum chori concinunt sine fine deo. Si quaelibet non immunda sed munda voluptas: " torrente et se et invicem per illum, et ille se et illos per seipsum. Si concordia: omnibus illis erit una voluntas, quia nulla illis erit nisi sola dei voluntas. Si potestas: omnipotentes erunt suae voluntatis ut deus suae. Nam sicut poterit deus quod volet per seipsum, ita potquod ille, ita ille volet quidquid illi volent; et quod ille volet non poterit non esse. Si honor et divitiae: deus suos servos bonos et fideles supra multa constituet, immo " filii dei " et dii " vocabuntur " et erunt; et ubi eri
Abbreviated transcription (Latin):
mia simplicitas que nec multiplicari uͨ aluid ⁊ aliud esse pot̃
excita nunc anima mea ⁊ erige totum intellectum tuum ⁊
sit id bonum. si enim singula uona delectabilia sunt cogit ni
bona est uita c̾ata quam bona est uita creatrix si iocunoa est
bilis est sapĩa in cognitione rr̃ comditaru quam amabilis
est sapia que omnia comdidit ex nichilo denits simulte ⁊ ma¬
gne dełctationes sint in rebus delectabilibus quał ⁊ quanta est
bono ħ fauetur quid illi er ⁊ quid illi noner̃ c̃te quicquid ue¬
ut erit. ⁊ quod nolet non erͥ ĩ quippe erunt rona corporis ⁊ aĩe
qͣlia nͨ oculus uidit nec auris audiuit nͨ cor hominis cogitaũ
cur gͦ ꝑ multa uagaris hom̃tio q̃rendo bona anime tue ⁊ cor
poris tui ama unumi bomim in quo omnia bona ⁊ suffic̾ desi¬
dera pomini simplex ꝙ est onine bonum ⁊ satis est. quid enini
tis quncqͥ desiceratis si delectat pulcritudo fulgebunt insti sic̃
sol. si uelocitas aut fortitudo aut nb̾tas corporis cui nichil

Expanded text:
una simplicitas, quae nec multiplicari, nec aliud et aliud esse potesExcita nunc, anima mea, et erige totum intellectum tuum, et sit illud bonum. Si enim singula bona delectabibona est vita creata, quam bona est vita creatrix. Si jucunda est bilis est sapientia in cognitione rerum conditarum, quam amabilis est sapientia, quae omnia condidit ex nihilo. Denique si multae et magnae delectationes in rebus delectabilibus sunt, qualis et qubono fruetur, quid illi erit, et quid illi non erit? Certe quidquid volet, erit, et quidquid nolet, non erit; ibi quippe erunt bona corporis et animae, qualia nec auris audivit, nec oculus vidit, nec cor hominis cogitavit. Cur ergo per multin quo sunt omnia bona, et sufficit. Desidera simplex bonum, quod est omne bonum, et satis est. Quid enim tis, quidquid desideratis. Si delectat pulchritudo: " fulgebunt iusti sicut sol ". Si velocitas aut fortitudo, aut libertas corporis cui nihil
Abbreviated transcription (Latin):
cepit ꝑ quam ad pristinam sanitatem redire se sentit.
⁊ homines qui ħ ei comsilium dederunt bñdicit. sͬ
u̾o multociens accidit ut aliquis qui anime sue infir¬
mitatem comsiderat. medicinam iñ spũalem q̃rat. qua
ab illa uiciorum suorum infirmitate mundari ualeat.
sainari. dat quicquid ht nt in monast̾io aliquo sucipiã.
uell dormire. esurire. cum uellet ed̾e. fitire cum uellz
bibere. dac̾e cum uell loqui. leg̾e uł cantare cum uel
serum inquid hunc ħ̾itum quare suscepi: Antea ma¬
le agebam. s modo peius ago. qr tot ⁊ tanta que mͥ
mo grauis uidetur. s postquam sentit. ⁊ setum com¬
siderat. qr ħ unanimit̾ patiendo sic omnia sua posse ab¬
oleri poc̃a. sic q sanitatem anime cicuis retuꝑare totũ
ꝙ autea graue uidebatur. paulatim lene efficitur. ⁊ qua¬
si iam nil male hñs. letare incipit. d̾o gr̾as agit. qr mo¬
nachatum suscipe meruit. ⁊ õs qͥ tale fibi comfilium

Expanded text:
cepit per quam ad pristinam sanitatem redire se sentit, cepit per quam ad pristinam sanitatem redire se sentit, et homines qui hoc consilium ei dederunt benedicit. Similiter vero multoties accidit ut aliquis, qui animae suae infirmitatem considerat, medicinam inde spiritalem quaerat, qua ab illa vitiorum suorum infirmitate mundari valeat. salvari, dat quidquid habet ut in monasterio aliquo suscipiatuvellet dormire; esurire, dum vellet edere; sitire, dum vellet bibere; taserum, inquit, hunc habitum quare suscepi? Antea male agebam, sed modo pejus ago, quia tot et tanta, quae mihi mis videtur gravis; sed postquam sensit et secum considerat quia, haec unanimiter patiendo, sic omnia sua posse aboleri peccata sicque sanitatem animae citius recuperare, totum quod antea grave videbatur, paulatim leve efficitur, et quasi jam nihil male habens, laetari incipit, Deo gratias agit, quia monachatum suscipere meruerit, et omnes qui tale consilium sibi
Abbreviated transcription (Latin):
agit qui monachatus arripit
difficultatem: qu̾o infirmus qui grauem accipit
potionem. plenumq ⁊ enini comtingit qui aliquam
patitur infirmitatem corporis. potionem q̃rat qͣ ab il¬
ia possit infirmitatem curari. Cum q ei medicus di¬
cit. ut illam uł illam potionem sumat: ⁊ sic sanari
pot̾it. emit eam uł gratis datam aocipit. S cum potio
fortis iuscera eius rimatur. menbͣ oinnia ꝑcurrit.
maios humores comtrahit. iures tollit. corpus dissol¬
uit. t̾re infirmum ꝓst̾nit. desiderium maxinum bi¬
bendi in eo ascendit. ł dormiendi. ł foras aduentum
eundi. ei q medicus ħ int̾dic̾ comininans qr morit᷑
si ħ fet̾it. hen me infirmus inquit. cur hanc potio¬
meo maio illos uidi qui hoc comsilium mͥ decerunt.
scissem: numquam potionem accepissem. Sic ⁊ sic. ⁊¬
sic ip̃e comq̃ritur. dum potione coartatur. cum uero
mali humores defluere ceperint cotum q corpus pau¬
latim leuigari: gaud. exultat qr talem potionem ac¬

Expanded text:
agit qui monachatus arripit difficultatem, quomodo infirmus qui gravem accipit potionem. Plerumque etenim contingit ut qui aliquam patitur infirmitatem corporis, potionem quaerat qua ab illa infirmitate curari valeat. Cumque medicus ei dicit ut illam vel illam potionem accipiat, et sic sanari poterit, emit eam, vel gratis accipit datam. Sed cum potio fortis ejus viscera rimatur, membra omnia percurrit, malos humores contrahit, vires tollit, corpus dissolvit, terrae prosternit, desiderium maximum bibendi in eo accendit, vel dormiendi, vel foras ad ventum exeundi, eique medicus haec interdicit, comminans quia morietur, si haec fecerit. Heu me, infirmus inquit, cur potiomeo malo illos vidi qui hoc consilium mihi dederuntscivissem, nunquam potionem accepissem. Sic et sic iste conqueritur, dum potione coarctatur. Cum vero mali humores defluere coeperint, totumque corpus paulatim leviari, gaudet et exsultat quia talem potionem ac