comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& do iungi. Magnum sane munus si se
ipse cognoseat: & quedam forma iustieiȩ.
mundo magis quã sibi nasci. Unde & sa¬
lomon att. Grande homo. & p̃ciosum opuꝰ¬
uir inisericors: uirum aũt fidelem opus ẽ
iuenire. & uere magtus es. qui & diuini
qui potuit dicere. Imitatores mei estote:
sicut & ego xp̃i. Terram exeolit: mari tam¬
quam possessione ittitur. cȩli omnamenta
gratus. miratur assertor. Euanuerat rerũ
natura: nisi qui ea uteret᷑ diuuna ꝓuiden¬
tia. eẽt adiectus. Deniq postquã fecit
cs celum & t̾ram. maria postea quã omĩa
reptilia: uolatilia: auimantia: postea homi¬
nem fecit: quẽ anuinantib uiuentib añ¬
ferret. De quo ũ immerito celestis senten¬
tia resultauit. Faciamus hominẽ ad una¬
ginem & similitudinẽ nr̃am. Cetera dixit
& facta sunt: mandauit & creata siuit.
Ut homo fiat specialis quidã d̃ĩ aecedit
hortatus: & ut tamquã laborantis dĩ in

Expanded text:
et deo iungi. magnum sane munus, si se et deo iungi. magnum sane munus, si se ipse cognoscat, et quaedam forma Iustitiae, mundo magis quam sibi nasci. unde et Salomon ait: grande homo et pretiosum uir misericors, uirum autem fidelem opus est inuenire. et uere magnus est qui et diuiqui potuit dicere: imitatores mei estote, sicut et ego Christi. terram excolit, mari tamquam possessione utitur, caeli ornamenta gratus miratur adsertor. euanuerat rerum natura, nisi qui ea uteretur diuina prouidentia esset adiectus. Denique postquam fecit deus caelum et terram et maria, posteaquam omnia reptilia uolatilia animantia, postea hominem fecit quem animantibus uiuentibus anteferret, de quo non inmerito caelestis sententia resultauit: faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. cetera dixit et facta sunt, mandauit et creata sunt: ut homo fiat, specialis quidam dei accedit hortatus, ut tamquam laborantis dei in
Abbreviated transcription (Latin):
mur: & corpus ossib intexatur & nerus.
tamen qđ sinius p̃ciosissimũ opusdđi ne¬
mo lubitauerit. Nam & fabricam ipsam
humani corporis si quis considerare uelit:
nichil poterit in t̾ra p̃ciosius uidicare. fit
enu homo statu celsus: uultr decorus: ee¬
sarie gratus: ñ in aluum ceterorũ more
curuatus animantiũ: s ipso nature uire
subluis: qui incelum libero spectet obticti.
nulla captiue seruitute ceruieis de pressus
uit̃̾ram: s tamquã ꝓpriȩ conscus libertatis.
& locuples sui testis auetoris. Uerumtam̃
in ceteris ammantib menbroꝵs forma lau¬
detur: in quib p̃ter grãm corporis nichil
ẽ aluid quod requiratur. Homo u eo est
pulchrior qđ ñ uidetur. ñ in corpore quod
uidetur: in se habens et̾nitatis gram: et
p̃sentium uenustatem. Quȩ enĩ uidentur
temporalia sunit: nam quȩ ñ uident᷑ et̃na.
In hoc t̃restri hospicio indictus habitatiõe
celesti: eui simul competit. & in t̾ris uideri.

Expanded text:
mur et corpus ossibus intexatur et neruis, mur et corpus ossibus intexatur et neruis, tamen quod simus pretiosissimum opus dei nemo dubitauerit. nam et fabricam ipsam humani corporis si quis considerare uelit, nihil poterit in terra pretiosius iudicare. est enim homo statu celsus, uultu decorus, caesarie gratus, non in aluum ceterarum more curuatus animantium, sed ipso naturae iure sublimis, qui in caelum libero spectet obtutu nulla captiuae seruitute ceruicis adpressus in terram, sed tamquam propriae conscius libertatis et locuples sui testis auctoris. Uerumtamen in ceteris animantibus membrorum forma laudetur, in quibus praeter gratiam corporis nihil est aliud quod requiratur. homo in eo est pulchrior quod non uidetur, non in corpore quod uidetur, in se habens aeternitatis gratiam et praesentium uenustatem - quae e enim uidentur temporalia sunt, nam quae non uidentur aeterna —, in hoc terrestri hospitio indutus habitatione caelesti, cui simul conpetit et in terris uideri
Abbreviated transcription (Latin):
sepeliat os ꝓprium. ne loquatur: & uelut¬
quodam aggere uirtutũ obstruat. ne uo¬
cem doloris emettat. Fantum ponlus asse¬
rens patientiȩ quã spes foueat: ut uocem
ipsam uelut burto quodam ac tumulo sepe¬
liat. ac includat: quã uulla extorquere
nulla nec exagitare posset inuiria. Huius
quoq littere int̃pretationẽ ut potiumus
explicauimus: ueniamus ad psalmum.
Itaq primus uorsienlus est.:
aNUs tue fecerunt me &e para¬
uerunt me: da mͥ ittellectũ ut
discam mandata tua. Magno
cõmendationis usus exordio ẽ.
ut opus clĩ ẽẽ se diceret: quo facilius eir¬
ca oꝑis sui grãm fauor ucliuaret᷑ auetors.
Hrandis enĩ p̃rogatiua ẽ etiã in reb hu¬
manis. ut aliquis oꝑib & beneficiis fa¬
ueat sius: nec meritum spectet alienũ.
s ui sue gr̃ȩ munus uttendat: ne uideat᷑
arrogare qđ ipse donauit. Itaq & si de licto
corporis nr̃i substantia sit: carne nidua¬

Expanded text:
sepeliat os sepeliat os quodam aggere virtutum obstruat, ne vocem doloris emittat; tantum pondus asserens patientiae quam spes foveat; ut vocem ipsam velut busto quodam ac tumulo sepeliat, ac includat, quam nulla extorquere, nullave excitare possit injuria. Hujus quoque litterae interpretationem, ut potuimus, explicavimus; veniamus ad psalmum. Itaque primus uersiculus est: manus tuae f ecerunt me et Parauerunt me,. da mihi intellectum, ut discam mandata tua. magno commendationis usus exordio est, ut opus dei esse se diceret, quo facilius circa operis sui gratiam fauor inclinaretur auctoris. grandis enim praerogatiua est etiam in rebus humanis, ut aliquis operibus et beneficiis faueat suis nec meritum spectet alienum, sed in suae gratiae munus intendat, ne uideatur abrogare quod ipse donauit. itaque etsi de luto corporis nostri substantia sit, carne indua
Abbreviated transcription (Latin):
maledicat: qm̃ dñs dixit illi. ut uideat
humilitotẽ meã: & retribuat mͥ. dñs bona
ꝓ malecdicto hoc. Quocl & ꝓpħico dixit spũ:
& ꝓbauit euentu. Cum enĩ repleta fuerit
humilitas: peccatũ soluitur. Deniq & ĩ
isaie libro habes: qr dieit dñs ad sacerdo¬
tes. Loquimini in eor irłm. consolamini.
qr repleta ẽ humiliatio eus : solutum est
peccatum illuis: qr accepit de manu dñi
duplicia peccata sua. Adu̾tis gͥ: quia ubi
desolatio ibi humilitas. Desolationẽ sequi¬
tur humilitas. iusto ordine: humilitatem
patientia: patientiã ꝓliatio: consolatio ꝓbati¬
onem. Quod habes & in apło scͥptum: quia
tribulatio patientiã oꝑatur: patientia aũt
ꝓbationem: ꝓbatio aũt spem: spes aũt ñ
confundit: q caritas cłi distusa ẽ in cordib
lator affectuum. Quod aũt ait dabit in
sepultura os suum: ottendit quandã supra
ioctum patientiȩ ta citurnitatẽ. ut tamꝗͣ.

Expanded text:
maledicat, quoniam dominus dixit illi, ut uideat maledicat, quoniam dominus dixit illi, ut uideat humilitatem meam et retribuat mihi dominus bona pro maledicto hoc. quod et prophetico dixit spiritu et probauit euentu; cum enim repleta fuerit humilitas, peccatum soluitur. denique et in Esaiae libro habes, quia dicit dominus sacerdotes, loquimini in cor Hierusalem, consolamini eam, quia repleta est humiliatio eius; solutum est peccatum eius, quia accepit de manu domini duplicia peccata sua. aduertis igitur quia, ubi desolatio, ibi humilitas; desolationem enim sequitur humilitas iusto ordine, humilitatem patientia, patientiam probatio, consolatio probationem. quod habes et in apostolo scriptum, quia t r ibulatio patientiam operatur patientia autem probationem, probatio autem spem; spes autem non confundit, quialator affectuum. Quod autem ait: dabit in sepultura os suum, ostendit quandam supra modum patientiae taciturnitatem, ut tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
alterã contumeliã sustinere. Addidit. sa¬
ciabitur inohpbriis: quo facilius dm̃ mo¬
ueat miscd̾iamꝰ: obꝓbriorum quã plurium
deformitate miserabilis. Q.qͥ utiq delibro
regnorum potes ittelligere. Quippe eũ con¬
uiciaretur semei filius gera sc̃õ dauid. iurũ
sanguiiũ appellans. & malediceret ei: qñ
fugiebat filiuni suũ absalon: parricidalia
ad tempus bella declinans tacelut rex
& sũmũ patientiȩ in signȩ p̃stabat. Ft enĩ
cũ temptationis sue tempus intelligeret:
ut ei parriçidale p̃lium nouere t᷑. magis
humilem se uolebat uideri. quo dñi miti¬
garet offensam: quã exasꝑandum eius
arbitaret᷑ in sua temptatione uidiciũ. si
forie suas inuirias ultum iret. Unde & ad
ppłi ducem ab isai uindicare cupientem:
ait. Quid mͥ & tibi ẽ fili saruiȩ: Ideo
cat. Ccce filius meus. qui ex uit de uen¬
tre meo. querit auimã meã. Si aũt modo
extraneus maledicit mͥ: diitte illum ut

Expanded text:
alteram contumeliam sustinere. addidit: saalteram contumeliam sustinere. addidit: satiabitur in obprobriis, quo facilius domini moueat misericordiam obprobriorum conplurium deformitate miserabilis. quod utique ex libro Regnorum potes intellegere. quippe cum conuiciaretur Semei filius Gera sancto Dauid, uirum sanguinarium appellans, et malediceret ei, quando fugiebat filium suum Abessalon parricidalia ad tempus bella declinans, tacebat rex et summum patientiae insigne praestabat. etenim cum temptationis suae tempus intellegeret, ut ei parricidale proelium moueretur, magis humilem se uolebat uideri, quo domini mitigaret offensam, quam exasperandum eius arbitrabatur in sua temptatione iudicium, si forte suas iniurias ultum iret. unde et ad populi ducem Abisai uindicare cupientem ait: quid mihi et tibi est, fili Saruiae? ideo cat. ecce filius meus, qui exiuit de uentre meo, quaerit animam meam. si autem\' modo extraneus maledicit mihi, dimitte illum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
insigne patientie : ait. Qui te ꝑeusserit
in maxillam p̃he ei o alterã. Uult enim
referire facile: nec dum ferire. Iatientia
enĩ humilitatis uidiciũ ẽ. Et ideo qm̃ de¬
solata ac destiticta erat ierłm: dabit in quit¬
ꝑcutienti maxillam suã: ut ñ se fub ducat
iniuriȩ. nec declinet cedis dolorẽ: s ꝑcu¬
tienti maxillam offerat. Qͥtrũq int telligi
potest: siue ei qui ꝑcutere incipiat: sue ei
qui iam ꝑcusserit. ut illud eiuagłiciun cõ¬
pleatur. Qui te ꝑcusserit in maxillã. p̃be
ei & alteram. Et ppħice hoc posctum ẽ: ut
doceret ierłm hoc ẽ pleb̾ uicdaice eccłiam
ñ aliter eẽ saluantlam. nisi ꝑ euuangelii
disciplinã: ut eum ceꝑit euuangłii p̃cepta
seruare. & oꝑib implere mandatũ dñi iħu:
tunc ugum caꝑtiuitatis de suȩ animȩ cer¬
uice depouat. eum se subdiderit ugo xp̃i.
Et saciabitur in quit in obpbriis. Non dix̃.
suhibit obꝓbrium. Facile eiũ ẽ: unã aut

Expanded text:
i te percusserit in maxillam, praebe ei et alteram . Vult enim referire facile, sed necdum ferire. Patientia enim humilitatis indicium est. Et ideo quoniam desolata, ac destituta, erat ipercutienti maxillam suam; ut non se subducat injuriae, nec declinet caedis dolorem, sed percutienti maxillam offerat. Utrumque intelligi potest, sive ei qui percutere incipiat, sive ei qui jam percusserit; ut illud Evangelicum compleatur: Qui te percusserit in maxillam, praebe ei et alteram. Et prophetice hoc positum est, ut doceret Hierusalem, hoc est, plebis Judaicae Ecclesiam non aliter esse servandam, niit euangelii praecepta seruare et operibus implere mandatum domini Iesu, tunc iugum captiuitatis de suae animae ceruice deponat, cum se subdiderit iugo Christi. Et satiabitur, inquit, in obprobriis. non dixit: \'subibit obprobrium\'; facile est enim unam aut
Abbreviated transcription (Latin):
Quanti enĩ sunt qui tuneant dm̃: & ñ
illis compatior. Querunt opem: & fer¬
re nolo. Miscdia indigent: sumptu non
adiuuo. Quisquis aũt hȩc facit: hic potest
dicere se tunentiũ xp̃m ẽẽ consortem .uiii.¬
Miscł̾iȩ tuȩ dñe plena ẽ t̾ra: iustificatio¬
nes tuas doce me. Quomͦ plena ẽ terra

Expanded text:
quanti enim sunt qui timeant deum, et non quanti enim sunt qui timeant deum, et non illis conpatior, quaerunt opem: et ferre nolo, misericordia indigent, sumptu non adiuuo! quisquis autem haec facit, ipse potest dicere se timentium Christum esse consortem. Misericordiae tuae, domine, plena est terra; iusti ficationes tua sdoce me. quomodo plena est terra
Abbreviated transcription (Latin):
sine altero ẽẽ ñ possit: ut cum alte rum
dolet. cõ patiatur alterum: iste gͦ rec¬
te potest usurpare huiꝰ uocis auetorita¬
tem. Uide aũt quã uerecunde ꝓpħa dixe¬
rit : particeps sum ego tunentiũ te.
Non clixit unitantiũ: s tunentiũ. Ini¬
cium enĩ sapientiȩ ẽ: tuor dñi. Inter
rudes se constituit humilitate: eum
ueteranos deuotione suꝑaret. S tam̃
et tunere uirtutis ẽ: quia scͥptum ẽ.
tumor iste ñ sc̃s uideatur.: qr sunt qui
ignaua formicline ꝑtimeseunt. & hebe¬
ti trepidant metu: addidit. & custo¬
dientium maudata tua: ut oftendẽt
se scĩ timoris eẽ consortem. Aut sic. Potest
qui dem timere corde deuotus s oꝑe piger:
ut sit religiosus affectu. ociosus actu: ñ
tamen potest piger ẽẽ qui diũ mandata
custodit. Qui gͦ timet: custodit. Ergo
eius ẽ custodire: qui tuneat. Sẽs itaq ħ
dieit: ego aũt mͥ hoc usurpare ñ possum.

Expanded text:
sine altero esse non possit et, cum alterum sine altero esse non possit et, cum alterum dolet, conpatiatur alteri. iste ergo recte potest usurpare huius uocis auctoritatem. Uide autem, quam uerecunde propheta dixerit: particeps ego sum timentium t e. non dixit \'imitantium\'. sed \'timentium\'; initium enim sapientiae est timor domini. inter rudes se constituit humilitate, cum ueteranos deuotione superaret. sed tamen et timere uirtutis est, quia scriptum est: timor iste non sanctus uideatur - quia sunt qui ignaua formidine pertimescunt et hebeti trepidant metu -, addidit: et custodientium mandata tua, ut ostenderet se sancti timoris esse consortem. aut sic: potest quidem timere corde deuotus, sed opere piger, ut sit religiosus affectu, otiosus actu; non tamen potest piger esse qui domini mandata custodit. qui ergo timet, custodit; ergo eius est custodire qui timeat. sanctus itaque hoc dicit; ego autem mihi hoc usurpare non possum.
Abbreviated transcription (Latin):
particeps xp̃i sum: quia ueritas xp̃e ẽ.
Si fugĩ iniquitatẽ paruiceps xp̃i sum:¬
qr xp̃c iusticia ẽ. Beatus qui hoc potest
dicere. Sicut enĩ menbrũ particeps eẽ
dicimus tocius corporis : sic coniunctus
omnib timentib dm̃. qui ũ dicat alte¬
ri ñ es de corpore meo. hoc ẽ ñ dicat pauꝑi
diues. ñ ignobili nobilis. ñ ergo sanus. ñ
fortis debili. ñ unꝑtto sapiens dicat. ñ estis
mͥ necessarii: particeꝑs corporis xp̃i est
quȩ ẽ eccłia. S qui sciat. quod hii qui
uidentur in eccłia debiles. pauꝑes. um¬
prudentes. etiam peccatores. habundan¬
tiori indigent hone state: & inaiore
p̃sidio fulciendi sint: qui hoc nouerutt.
ipse potest dicere: particeps ego sum
omniũ timentiũ te: qui cõpatiat᷑ ma¬
gis huiusmodi hominib. quã fastidi¬
at eos: as cõpatiatur infirmis: ut
sciat quia ũs unũ corpus om̃s sumus.
& menbris menbra conexa. ut alterũ

Expanded text:
particeps Christi sum, quia ueritas Christus est: particeps Christi sum, quia ueritas Christus est: si fugiam iniquitatem, particeps Chrisristus iustitia est. beatus qui hoc potest dicere. sicut enim membrum particeps esse dicimus totius corporis, sic coniunctum omnibus timentibus deum, qui non dicat alteri: \'non es de corpore meo\', hoc est non dicat pauperi diues, non ignobili nobilis, non aegro sanus, non fortis debili, non inperito sapiens dicat: \'non estis mihi necessarii\', particeps corporis Christi est quae est ecclesia. sed qui sciat quod hi, qui uidentur in ecclesia debiles pauperes inprudentes, etiam peccatores, abundantiore indigeant honestate et maiore praesidio fulciendi sint, qui hoc nouerit, ipse potest dicere: particeps ego sum omnium timentium te, qui conpatiatur magis huiusmodi hominibus quam fastidiat eos, conpatiatur infirmis, ut sciat quia unum corpus omnes sumus et membris membra conexa, ut alterum
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc gauleo in passionib ꝓ uobis. & ad¬
impleo ea quȩ desunt passionum xp̃i
in carne mea: ꝓ corpore eius quȩ ẽ eccłia.
Sepulturȩ quoq eius: participes fumus.
Quisq enĩ consepultus ẽ cum ipso ꝑbaptis¬
mum in morte: particeps eius ẽ. Ideoq
ipse apłs astruens. quã nobis gr̃am dede¬
rit dñs iħc: ait. Participes eiũ xp̃i facti
sumus. S & ille particeps xp̃i ẽ qui lu¬
gentem mesto solatur affectu: qui in
carcere constitutũ ꝓprio ñ de fraudat
officio: qui ad lectum egrotantis assidet
ñ ut capiendȩ hereditatis tendat aueu¬
pium: s ut morbi ium sollicito mniti¬
get mnsterio: ut sedulo fessum sermo¬
ne demulceat: qui nudos uestiat: esu¬
rientes reficiat. In his enĩ fre quenter
ẽ xp̃c: sicut ipse ait. In carcere eram. et
ñ uenistis ad me: nudus eram & ñ eoope¬
riustis me. Qđ enĩ uni eoꝵs ñ fecistis.
nec mͥ secistis. Si oderim menda eium:

Expanded text:
nunc gaudeo in passionibus pro uobis et adnunc gaudeo in passionibus pro uobis et adimpleo ea quae desunt tribulati ecclesia. sepulturae quoque eius participes sumus; quisque enim consepultus est cum ipso per baptismum in morte, particeps eius est. ideoque ipse apostolus, adstruens quam nobis gratiam dederit dominus Iesus, ait: participes enim Christi facti sumus. Sed et ille particeps Christi est, qui qui lugentem maesto solatur affectu, qui in carcere constitutum proprio non defraudat officio, qui ad lectum aegrotantis adsidet, non ut capiendae hereditatis tendat aucupium, sed ut morbi uim sollicito mitiget ministerio, ut sedulo fessum sermone demulceat, qui nudos uestiat, esurientes reficiat. in his enim frequenter est Christus, sicut ipse ait: in carcere eram et non uenistis ad me, nudus eram et non operuistis me; quod enim uni eorum non fecistis, nec mihi fecistis. si oderim mendacium,
Abbreviated transcription (Latin):
leticie: p̃ consortib tuis. Habet participeᷤᷤ
audietis ꝑ omĩa quecũq: loquetur uobis.
tam illum: ext̃minabitur de plebe. Ipse ẽ
uerus ꝓpħa. qui sine alteruis munere futu¬
ra cognoscat. qͥ ea quȩ uentura erant
los abierit credent. Ideoq ppłs iudeoꝵ
minatus ẽ: ut ppłs dĩ eẽ desineret. qui
ante ppłs cdĩ dicebatur. habet consortes
baptisini: qui bapticatus pro nobis est.
Habet consortes usticie: q ipse iusticia ẽ:
& nobis de suo dedit sui habere consoreiũ.
habet consortes ueritatis : q ipse ueritas ẽ:
& nos tenere uoluit ueritatẽ. Flabet con¬
sortes resurrectionis: qr ipse ẽ resurretio.
habet consortes inmaculatȩ uitȩ: quia
ipse in maculatus ẽ: & quicũq innoui¬
tatȩ uttȩ ambulauerit: quicũq usti¬
ciȩ tramitẽ tenuerit. particeps xp̃i ẽ.
habet etiã tribulationis suȩ participes.
Ideoq qui particeps eiꝰ eẽ cupiebat : dicit.

Expanded text:
laetitiae prae consortibus tuis. habet participes claetitiae prae consortibus tuis. habet participes caudietis per omnia quaecumque loquetur uobis. audierit t prophetam illum exterminabitur de pIe be. ipse est uerus propheta, qui sine alterius munere Iutura cognoscit, qui ea quae uentura erant los abierit credent. ideoque populus Iudrminatus est, ut populus dei esse desineret qui ante dei populus dicebatur. habet consortes baptismi, quia baptizatus pro nobis est, habet consortes iustitiae, quia ipse iustitia est et nobis de suo dedit sui habere consortium: habet consortes ueritatis. quia ipse ueritas est et nos tenere uoluit ueritatem: habet consortes resurrectionis, quia ipse est resurrectio, habet consortes inmaculatae uitae, quia ipse inmaculatus est, et quicumque in nouitate uitae ambulauerit, quicumque iustitiae tramitem tenuerit. partieeps Christi est. habet etiam tribulationis suae participes, ideoque, qui particeps eius esse cupiebat, dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
dormientẽ: s surget si & ipse fuerit tuȩ
anuȩ uigiliis excitatus & inꝑabit uento:
& fiet tranquillitas in tuo pectore. quod
diu̾sarum ꝓcellarum turbine fluctuabat.
Surgendum gͥ nobis. Solet sponsus me¬
dia nocte uenire: caue ne te dormientẽ
inueniat: caue ne facem tuã ñ queas
somnolentus accendere. Surgendũ inꝗͣ
Confitenda etiã eius et̾na uidicia. quie¬
quid nobis boni accidit. ut eus iusticiȩ de¬
putenus: ac siue diuttes sumus. siue salu¬
briter ualemus id iusticiȩ dñi deferamus:
qr iustum ẽ ut opus suũ t ueat᷑ ac seruet:
ut quos nudos indotata quadam naturȩ
sortȩ in hanc ꝓiecit corꝑis infirmitatem:
uigore animi & miscdiȩ sue dote. pauꝑes
uestire dignet᷑. Quod utiq om̃i agendũ
tempore manifestum ẽ: ut nec die nec noc¬
te. nec ullo tempore a gr̃arum actione de¬
beamus uacare. Sequitur uersus .uii.
.ꝓpħabat dicens. Unxit te ds̃. dłs tuus. oleo

Expanded text:
dormientem, sed surget, si et ipse fuerit tuae dormientem, sed surget, si et ipse fuerit tuae animae uigiliis excitatus, et imperabit uento et fiet tranquidiversarum procellarum turbine fluctuabat. Surgendum igitur nobis. Solet Sponsus media inueniat, caue ne facem tuam non queas somnolentus accendere. surgendum, inqlconfitenda etiam eius aeterna indicia, quiequid nobis boni accidit, ut eius iustitiae deputemus ac, sine diuites sumus sine salubriter ualemus, iustitiae domini deferamus, quia iustus est, ut opus suum tueatur ac seruet, ut, quos nudos indotata quadam naturae sorte in hanc proiecit corporis infirmitatem, uigore animi et misericordiae suae dote pauperes uestire dignetur. quod utique omni agendum uirtute manifestum est, ut nec die nec nocte nec ullo tempore a gratiarum actione debeamus uacare. Sequitur uersus septimuid probat dicens: unxit t e deus, deus tuus. oleo
Abbreviated transcription (Latin):
ipse facias meridiem. Reuela inquit ad
dnĩn uiam tuam. & sꝑa in eum. & ipse faci¬
et: & educet quasi lumen iusticiam tuã.
& uidiciũ tuũ sicut meridiem. Ubi enĩ
uera ẽ fides: ubi ueriluminis gr̃a ẽ: ubi
innocentiȩ ꝓlixior eustodia. urtittũq lon¬
ga meditatione ꝓcessus: ubi splendor bo¬
ne conscientie dui ꝑmanens: ibi intelligi¬
bilis ẽ meridies. Ibi & tu xp̃o mentis tuȩ
epulas exhibebis: & in diuitiis eiꝰ etiã
ipse pasceris: ita ut ñ p̃maturus & uelox
lumiis ueri sequatur occasus: nec quidã
stucdii istuis tenebrosus etto nesꝑ incum¬
bat: & oꝑa bona int̃iectus impediat. Q d̃¬
si temptationũ nox aduenerit: ñ inme¬
rito media nocte surgendum ẽ. & oran¬
dum dui & ꝓtrahenda psalmis tempora:
quo princeps miuidi tenebrosus & squa¬
lidus. plenitudinẽ tibi temptationis of¬
fundat. Surge gͥ & exetra tuam mentẽ:
ñ dormitat qui custodit te. si te reꝑiat

Expanded text:
ipse facias meridiem: reuela, inquit, ad ipse facias meridiem: reuela, inquit, ad dominum uiam tuam et spera in eum, et ipse faciet: et educet sicut lumen iustitiam tuam et indicium tuuvera est fides, ibi veri luminis gratia est: ubi innocentiae prolixior custodia, virtutumque longa meditatione processus, ubi splendor bonae conscientiae diu permanens, ibi intelligibilis est meridies: ibi et tu Christo mentis tuae epulas exhibebis, et in divitiis ejus etiam ipse pasceris; ita ut non praematurus et velox luminis ueri sequatur occasus nec quidam studiis tuis tenebrosus cito uesper incumbat et opera bona interiectus inpediat. quodsi temptationum nox aduenerit, non inmerito media nocte surgendum et orandum diu et protrahenda psalmis tempora, quo princeps mundi tenebrosus et squalidus plenitudinem tibi temptationis offundat surge igitur et excita tuam mentem. non dormitat qui custodit te, si te non repperiat
Abbreviated transcription (Latin):
quereret. Illo gͥ tempore cũ duob angłis
sius. diuinus ei hospes aduenit: illo tem¬
pore xp̃m suscepit hospicio: illo tempore
ea quȩ legis uel intelligis celebrata miste¬
ria sunt. Quando enĩ magis diuina de¬
ritoq etiã sc̃s ioseph receptis fr̃ib et
accersito uiniore germano quẽ maxune
diligebat: meridie instaurat conuiuium.
Frat enĩ meridies in seĩ ioseph pectore:
quando letas epulas frĩb splendentis gr̃e
minstrabat. suauissiiq cibos alloquii
diuidebat: it cũ illi penam frĩs metuerẽt
appetiti. & uenditi in seruitutẽ: ille diui¬
no uidicio ipsis disceret eẽ ꝓuisum. ut in
egyptum deduceret᷑ . qui famẽ sustinenti¬
b alimoniã ñ negaret: habemus gͦ in nob̃
mneridiem. Meridies ẽ ei eui uisticiȩ sol
refulgeret: & cuiuis oꝑe bono. uel cogitati¬
omb innoxiis. & pura m̃te atq sincera
pascitur. xp̃s. Disce gͥ: quẽa dmodũ tibi

Expanded text:
quaereret. illo igitur tempore cum duobus angelis quaereret. illo igitur tempore cum duobus angelis sanctis diuinus ei hospes aduenit, illo tempore Christum suscepit hospitio, illo tempore illa quae legis et intellegis celebrata mysteria sunt. quando enim magis diuina deritoque etiam 25 sanctus Ioseph receptis fratribus et adcersito iuniore germano o, quem maxime diligebat, meridie instaurat conuiuium. erat enim meridies in sancti Ioseph pectore, quando laetas epulas fratribus splendentis gratiae ministrabat suauissimique cibos alloquii diuidebat, ut, cum illi poenam fratris metuerent adpetiti et uenditi in seruitutem, ille diuino iudicio ipsis diceret esse prouisum, ut in Aegyptum deduceretur qui famem sustinentibus alimoniam non negaret. Habemus ergo in nobis meridiem. meridies est ei cui iustitiae sol refulget et cuius opere bono uel cogitationibus innoxiis et pura mente atque sincera pascitur Christus. disce igitur, quemadmodum tibi
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ ad p̃canlum dr̃a. Ea hora ẽ quã tẽpta¬
tor nocere consueurt : & nequitia consue¬
uit irruere: ea hora ẽ qua solet aduersus
cemptationes graues remediũ uenire cȩle¬
sbe. Excubandum tibi ẽ. nequa fraude iun¬
caris: ꝓuidendum it eo tempore quo potes
uincere. nequaquã uincendi tẽpus ainittas.
Et qr orationẽ eẽ subeundam media nocte
diximus: ñ minus etiã de eiusmodi hora diei
dicendum uidet᷑. Contraria enĩ nox diei
est. Quid enĩ luci cũ tenebris: Et ideo ad¬
uersa sibi eadem nocturna ẽ: uel diurna.
Sicit enĩ media nocte pͥmitua egyptioꝵs
temꝑtatoꝵ occidit. & ex eo cognosettur qd̃
ca maxune hora oꝑetur aduersarius. ita
econtrario. qđ meridiano tempore iurtuᷤ
diuine lucis oꝑetur. Ulnde & abraham eir¬
ca meridiem sobrias tendebat excubias:
& boni aliquos expectabat euentus: le¬
uans oculos suos ac finttuna ꝑlustrans.
qđ eo tempore aduenientẽ gr̃am sibi

Expanded text:
igitur ad precandum. ea hora est, qua temptaigitur ad precandum. ea hora est, qua temptator nocere consueuit et nequitia consueuit inruere; ea hora est, qua solet aduersus temptationes graues remedium uenire caeleste. excubandum tibi est, ne qua fraude uincaris, prouidendum, ut eo tempore quo potes uincere nequaquam uincendi tempus amittas. Et quia orationem esse subeundam media nocte diximus, non minus etiam de huiusmodi hora diei dicendum uidetur: contraria enim nox diei est - quid enim luci commune cum tenebris? - et ideo aduersa sibi eadem nocturna est et diurna. sicut enim media nocte primitiua Aegyptiorum temptator occidit et ex eo cognoscitur, quod ea maxime hora operetur aduersarius, ita e contrario, quod meridiano tempore uirtus diuinae lucis operetur. unde et Abraham circa meridiem sobrias tendebat excubias et boni aliquos expectabat euentus, leuans oculos suos ac finitima perlustrans, quod eo tempore aduenientem gratiam sibi
Abbreviated transcription (Latin):
ut numquã xp̃m obliuiscaris. Non potes
obliuisei eũ lectum ascendis eius dñi. cui
in occasu diei p̃cem fuderis: qui esurientẽ
te sui corporis epulis expleuerit. Etenĩ qđ
uesꝑe cogitaueris: etto eũ eiugilaueris. re¬
censebis. Exettabit te ipse dñs iħs: anmo¬
nebit ut surgas : & eo tempore arma oratio¬
nis assumas. quo solet incursare temptator.
Unde ñ ociose paulus apłs. & silas. trusi in
careerem. cũ in neruo pedes haberent. media
tamen nocte surgebant mentis uestigio:
exorabant dũm: & laudis sacrificia defere¬
bant. Ideoq ubi ñ defuit deuotionis offici¬
eium: ad fuit etiã absolitionis remedium.
Subito enĩ media nocte t̾remotus factus ẽ
grandis: ita ut mota eẽnt fundamenta
carceris. ualuȩ aꝑte: omniũ iuncula solu¬
ta sint. Audis quẽa diodũ si ligatus fueri.
quib manib quib oꝑib ipse te soluas: quẽ¬
aclmocdũ eustodes tunere ñ possis: Surge

Expanded text:
ut numquam Christum obliuiscaris. non potes ut numquam Christum obliuiscaris. non potes obliuisci, cum lectum ascendis, eius domini, cui in occasu diei precem fu. deris, qui esurientem te sui corporis epulis expleuerit. etenim quod uesperi cogitaueris, cito cum euigilaueris recensebis. excitabit te ipse dominus Iesus, admonebit ut surgas et eo tempore arma orationis adsumas, quo solet incursare temptator. 49 Unde non otiose Paulus apostolus et Silas trusi in carcerem, cum in neruo pedes haberent, media tamen nocte surgebant mentis u uestigio, exorabant dominum et laudis sacrificium deferebant; ideoque, ubi non defuit deuotionis officium, adfuit etiam absolutionis remedium. subito enim media nocte terrae motus factus est grandis, ita ut mota essent fundamenta carceris; ualuae apertae, omnium uincula soluta sunt. audis quemadmodum, si ligatus fueris, quibus manibus, quibus operibus ipse te soluas, quemadmodum custodes timere non possis ? surge
Abbreviated transcription (Latin):
euntur: s diuina misteria declarantur.
Preueni & tu insidias temptatoris: iustau¬
ra prius cȩleste conuiuiũ. Indictiun ẽ
ieuiniũ: caue ne negligas. & si te fames
cotridianũ cogit ad prandiũ: aut in tem¬
perantia declinat iciuniũ: tam̃ cȩ lesti
magis te seruato conuiuio. Non epulȩ
parate extorqueant: ut celestis sis uacu¬
us sacram̃ti. Differ aliquantulũ: ñ lon¬
ge ẽ finis diei: immo pleriq sunt huius¬
modi dies. ut statim meridianis horis
adueniendum sit in eccłia: canendi ym¬
ni: celebranda oblatio. Tunc itiq para¬
tus assiste. ut tibi accipias munimentũ:
ut corpus edas drũi iħu xp̃i. in quo remissio
ẽ peccatoꝵs: postulatio diuinȩ reconcilla¬
tionis. & ꝓtectionis et̃ne. Suscipe ante
rius uiderit occupatũ. orlestis fulgore
p̃sentiȩ: intelliget locum temptam̃tis sius
tu mediam noctem sine ulla offensione trã¬
sibis. Ammonet etiã sacrificiũ uesꝑtinũ.

Expanded text:
cuntur, sed diuina tibi mysteria declarantur. cuntur, sed diuina tibi mysteria declarantur. praeueni et tu insidias temptatoris, instaura prius caeleste conuiuium. indictum est ieiunium: caue ne neglegas et, si te fames cotidianum cogit ad prandium aut intemperantia declinat ieiunium, tamen caelesti magis te seruato conuiuio. non epulae paratae extorqueant, ut caelestis sis uacuus sacramenti. differ aliquantulum, non longe est finis diei. immo plerique sunt huiusmodi dies, ut statim meridianis horis adueniendum sit in ecclesiam, canendi hymni, celebranda oblatio. tunc utique paratus adsiste, ut tibi accipias munimentum, ut corpus edas domini Iesu, in quo remissio est peccatorum, postulatio diuinae reconciliationis et protectionis aeternae. suscipe ante rsarius uiderit occupatum caelestis fulgore praesentiae, intelleget locum temptamentis suistu 3mediam noctem sine ulla offensione transibis. admonet etiam sacrificium uespertinum,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Hȩc utiq usu exemploq cognoscimꝰ.
Nemo enĩ potest eẽ expers temptationis.
Itaq ut hoc tempus habile ẽ temptamentis.
ita etiã tempns ẽ penȩ. Quod ex lectiõ e
diuina possumus edoceri. Non enĩ ociose
dñs ds̃ nr̃ cum posset quocũq momento
prunitiua egyptiorũ extinguere: hoc tam̃
tempus dolori & luctui peccatoris oportu¬
nius iudicauit. Sic enĩ seͥptum ẽ: qr me¬
dia nocte prunogeniti egẏptiorum liberi.
ab ext̃minatore sint utempii. Ideoq
sẽs mosses ꝓph̾a ut hoc p̃ueniret tempus.¬
ac sine hebreorum fraude transiret: agnũ
ante unmolauit. hoc ẽ uesꝑe: ut mandu¬
cantes. & dñi pascha celebrantes ñ occupa¬
rentur ext̃minatoris insidiis: ne inhermeᷤᷤ
& uacuos sp̃ãliᷤ alimenti. nocturna spicu¬
la tenebrosi hostis exprime̾nt. Hȩc dili¬
genter attende: prudent̃ intellige: sol¬
licite require: ñ ꝑfunctorie tibi ista di¬

Expanded text:
sunt\'. haec utique usu exemploque cognoscimus: sunt\'. haec utique usu exemploque cognoscimus: nemo enim potest esse expers temptationis. Itaque ut tempus hoc habile temptamentis, ita etiam tempus est poenae, quod ex lectione diuina possumus edoceri. non enim otiose dominus deus noster, cum posset quocumque momento primitiua Aegyptiorum extinguere, hoc tamen tempus dolori et luctui peccatoris oportunius iudicauit. sic enim scriptum est, quia media nocte primogeniti Aegyptiorum liberi ab exterminatore sint interempti. ideoque sanctus Moyses prophetaut hoc praeueniret tempusac sine Hebraeorum fraude transiret, agnum ante immolauit, hoc est uesperi, ui manducantes eum et domini pascha celebrantes non occuparentur exterminatoris insidiis, ne inermes et uacuos spiritalis alimenti nocturna spicula tenebrosi hostis opprimerent. Haec diligenter intende, prudenter intellege, sollicite require. non perfunctorie ista di
Abbreviated transcription (Latin):
nequitiȩ tenebras offundunt. tunc om̃e
ne fas suadere contendunt. quando nulluᷤ
culpe arbiter. nullus eriminis conseius.
nullus potest ẽẽ testis erroris. Tunc uari¬
as disceptationes pectori doemitantis in¬
funcdunt: ut primo de statu mentis ei¬
ciant reluctantẽ : & aliquoꝵ qui scĩ ha¬
bentur ꝓponatur exemplũ qđ illi aliquã¬
do deliquerint: s postea ueniã s̃ uit ad¬
epti. & texeruit suꝑiora delicta. Nam et¬
si omnẽ emendationẽ nr̃i inmicus exo¬
possit elidere. p̃tendit fitturã indulgen¬
tiam: ut p̃sentia peccata ꝑsuadeat. Cum
impulerit aliquẽ aderroris asensum.
si uiderit eum iam ñ amore uirtutis a
culpa. s pene contẽplatione reuocari: in¬
serit uarias disceptationes: ut dicat sibi.
Quis me uidet: Et tenebre cirtumdãt
me: & parietes. Quẽ uereor: Non uidet¬
me altissimus: ñ ad eum nr̃a peceata ꝑue¬
niunt. Hon dignatur spectare quȩ turpia

Expanded text:
nequitiae tenebras offundunt, tunc omne nequitiae tenebras offundunt, tunc omne nefas suadere contendunt, quando nullus culpae arbiter, nullus criminis conscius, nullus potest esse testis erroris. tunc uarias disceptationes pectori dormitantis infundunt, ut primo de statu mentis ciant reluctantem, et aliquorum qui sancti habentur, proponatur exemplum, quod illi aliquando deliquerint, sed postea veniam sint adepti, et texerint superiora delicta. Nam etsi omnem emendationem nostri inimicus exopossit elidere, praetendit futuram indulgentiam; ut praesentia peccata persuadeat: et cum impulerit aliquem ad erroris assensum, si viderit eum jam non amore virtutis a culpa sed poenae contemplatione revocari, inserit varias disceptationes, ut dicat sibi: Quis me videt? Et tenebrae circumdant me et parietes. quem uereor? non uidet altissimus, non ad eum nostra peccata perueniunt, non dignatur spectare quae turpia
Abbreviated transcription (Latin):
minis tu dñe. Potest uiuisquisq memor
eẽ & ñ surgere. Potest unusquisq & surge:
& eum surrexerit ea quȩ ꝓprio arbitrio se¬
deruit postulara. addidit media nocte sur
gebam: docens surgendum ẽẽ media nocte.
Nec oeiosum ẽ qđ adiunxit. ad confitendũ
tibi: hoo ẽ ut illo maxiine tempore dep̃cari
dm̃. & ꝓpria debeamus peccata deflere:
nec solũ p̃teritis ueniã postulare. s eciam
p̃sentia deelinare: fitturis cauere. Multa
enĩ illo in tempore temptaiñta ꝓserpunit.
Tunc feruet carnis illecebra: tunc tẽpta¬
tor illudit. dum decoquitur cib. potusq
digeritur: stomachus eger. mens somno¬
lenta. animus occupatus ẽ. Itaq aut qui¬
esceitti calor soporis augetur aut uigilan¬
ti ñdum plenior refusus uigor ẽ: qui erro¬
rum cauere possit incursus. Tune gͥ tẽꝑ¬
tator assistit: tunc retia iacit: quib tur¬
bare mentem possit inpuidam. Tunc sp̃aleᷤᷤ

Expanded text:
minis tui, Domine, . Potest unusquisque memor minis tui, Domine, . Potest unusquisque memor esse, et non surgere: potest unusquisque et surgere, et cum surrexerit, ea quae proprio arbitrio sederint, postulare. Addidit: Media noctgebam, docens surgendum esse media nocte. nec otiosum est quod adiunxit: a d confitendum tibi, hoc est, ut illo maxime tempore deprecari deum et propria debeamus peccata deflere nec solum praeteritis ueniam postulare, sed etiam praesentia declinare, futuris cauere; multa enim illo in tempore temptamenta proserpunt. Tunc feruet carnis inlecebra, tunc temptator inludit; coquitur cibus potusque digeritur, stomachus aeger, mens somnolenta, animus occupatus est. itaque aut quiescenti calor soporis augetur aut uigilanti nondum plenior refusus uigor est, qui errorum cauere possit incursus. tunc igitur temptator adsistit, tunc retia iacit, quibus turbare mentem possit inprouidam. tunc spiritales
Abbreviated transcription (Latin):
ne cadentes illigare possuit: quos poteris eiu¬
tare. silegem dñi ñ obliuiscaris. Etenĩ etiam
quiligatus ẽ. si sibi sit conseuis libertatis ob¬
liuisci libertatẽ suam ñ desinit: & causam ñ¬
nũ quam edueit e iunculis. & equȩ sibi legũ
p̃seripta defendit: ac uidicio freqͥnt̃ absoluit᷑.
Qͦ tusi peccau̾i̾s. memor esto legis.si peccau̾is memor
esto xp̃i: qui te liberat dicens. Ego ego sum
qui deleo iniquitates tuas: & memor ñ erd.
Ipsum dieb ac noctib tene: ipsitua confĩte¬
gebam ad confitendũ tibi: suꝑ iudicia ui¬
sticie tuę. Non ẽ satis dies ad dep̃candũ:
surgendum ẽ & nocte: & media nocte. Ipse
dñs ꝑnoctauit in oratione: ut te ꝓprio ad
p̃candum inuitaret exemplo. Et utiq ꝓ
peccatis tius: ille indulgentiã postulabat.
Postulabat a patre: oꝑabatur. ꝓpria uolunta¬
me nocte media. Nocte surgendum. ante
enun p̃misit. dicens. Memor fui in nocte no¬

Expanded text:
ne cadentes illigare te possint: quos poteris evine cadentes illigare te possint: quos poteris evitare, si legem Domini non obliviscaris. Etenim etiam qui ligatus est, si sibi sit conscius libertatis, oblivisci libertatem suam non desinit, et causam nonnumquam dicit e vinculis, eamque sibi legum praescripto defendit ac iudicio frequenter absoluitur. ergo et tu, si peccaueris, memor esto legis, si peccaueris, memor esto Christi, qui te liberat dicens : ego sum ego sum. qui deleo iniquitates tuas, et memor non ero. ipsum diebus ac noctibus tene, ipsi tua confitegebam ad confitendum tibi super iudicia iustitiae tuae. non satis est dies ad deprecandum; surgendumDominus pernoctavit in oratione; ut te proprio ad deprecandum invitaret exemplo: et utique peccatis tuis ille indulgentiam postulabat: postulabat a Patre, operabatur propria voluntame nocte media. Nocte enim surgendum ante praemisit dicens: Memor fui in nocte no
Abbreviated transcription (Latin):
dei uinculis alligati. Licet sic possit intel¬
ligi. Alligati uineulis xp̃m secunt᷑. hoc ẽ
peccatoꝵ & criminũ remissorem. fontem
indulgentiarũ: redemptionis auctorem.
Sequamur gͦ uincula xp̃i ⁊̃ fugiamus uin-¬
cula uenatoꝵs: ne dum inicidimus. dum ig¬
noramus. laqueos eoꝵ pes nr̃e mentis in¬
currat: ne animȩ nr̃e ceruicẽ nexib inse¬
ramus. Insidiantur enĩ quasi pessimi uena¬
tores: & quando ꝓsꝑum euentu animũ re¬
laxemus. ac sełis reb remitrimus. nec
exeubias cantionis habemus intentas:
tunc plus iactant laqueos suos. aut in
uia qua ambulamus abscondunt: ut eũ
fuerut eorum laqueis innexa uestigia.
trahant quo securũ supplantent uiatorẽ.
uel collo adstricto transgulent cõmeantes.
Noli gͦ alta ambulare ceruice: sicut filiȩ
uide ȩ. Altis enĩ ceruicib: etto laqueus in¬
nodat᷑. Noli ad scłaria mentẽ animũq
difigere: s eircñspice oculis animȩ dili

Expanded text:
dei uinculis alligati, licet sic possit inteldei uinculis alligati, licet sic possit intellegi: alligati uinculis Christum sequuntur, hoc est peccatorum et criminum remissorem, fontem indulgentiarum, redemptionis auctorem. sequamur ergo uincula Christi, fugiamus uincula uenatorum, ne, dum incedimus, dum ignoramus, laqueos eorum pes nostrae mentis incurrat, ne animae nostrae ceruicem nexibus inseramus. insidiantur enim quasi pessimi uenatores et, quando prosperorum euentu animum relaxamus ac secundis rebus remittimus nec excubias cautionis habemus intentas, tunc plus iactant laqueos suos aut in uia qua ambulamus abscondunt, ut, cum fuerint eorum laqueis innexa uestigia, trahant, quo securum subplantent uiantem uel collo adstrictos strangulent commeantes. Noli Judae; altis enim cervicibus cito laqueus innodatur. Noli ad saecularia mentem animumque defigere: sed circumspice oculis animae dilig
Abbreviated transcription (Latin):
iunculo crudelitatis. qua ñ nũquã socuis
& conformis occiditur. Hȩc sunt iuncula
quibꝰ ligatis unusquisq inclinat᷑. ut ani¬
mam suam leuare ñ possit: nec obtutus
ad cȩlũ mentis erigere: nisi dicat ei dñs.
dimissus es ab infirmitate tua: & mune̾
eum suȩ benedictionis erexerit. Hȩc sitt̃
scelerators uincula. quȩ dure peccatores
ligant: hoc ẽ diabolus & ministri eius:
uel certe nembroht. hoc ẽ amaritudo: uel
esau: hoc ẽ terrenus & callidus. Isti enun
uenatores erant: qui feras laqueis capta¬
re consueuerant. & muta animantia uin¬
culis illigare: Inutiles uenatores qui ca¬
piant bestias. quȩ pompã spectaculo ppła¬
ri p̃beant: minifteriũ erudelitati. Deni¬
q nullum inuenimꝰ diuitiarũ inserie seͥp¬
turarum de uenatorib iustum. At uero
alia iuncla sunt. utt dixi dñe iħu: quem
secuttur inquit alligati uinculis: hoc ẽ
unculis adstricti caritatis: & amoris fi¬

Expanded text:
uinculo crudelitatis qua nonnumquam socius uinculo crudelitatis qua nonnumquam socius et conformis occiditur. haec sunt uincula quibus ligatus unusquisque inclinatur, ut animam suam leuare non pad coelum mentis erigere, nisi dicat ei Dominus: Dimissus es ab infirmitate tua; et munere eum suae benedictionis erexerit . Haec sunt sceleratorum vincula quae dure peccatores ligant, hoc est, diabolus et ministri ejus: vel certe Nemroth, hoc est, amaritudo: vel certe Esau, hoc est, terrenus et callidus. Isti enim uenatores erant, qui feras laqueis captare consuerunt et muta animantia uinculis inligare. inutiles uenatores, qui capiant bestias quae pompam spectaculo populari praebeant, ministerium crudelitati. denique nullum inuenimus diuinarum in serie scripturarum de uenatoribus iustum. At uero alia uincula sunt, ut dixi, domini Iesu, quem sequuntur, inquit. alligati uinculis, hoc est uinculis adstricti caritatis et amoris, fi
Abbreviated transcription (Latin):
s inuisibileᷤ eriminũ nexus. morum confes
sione & fidei ꝓfessione soluendos. Aut
manu: hoc ẽ oꝑe manus tuȩ. Eroga pu¬
ꝑib: debiles eleuato: redime captiuos. &
soluisti uincula tua. Elemosina enĩ a peda¬
to liberat. Fripe eum qui ducitur ad mortem:
tu imꝑator. eripe sub seriptione indulgen¬
tię. & soliusti peccata tua: exiusti te enin¬
culis. tuis. Sinculis enĩ peccatorũ suoꝵ
unusquisq constringitur: sicut ipse legisti.
Ligat nos unculis: carnis illecebra. Uin¬
culum nr̃m auaricia ẽ: uinculũ nr̃m ebri¬
etas ẽ: iunculũ ur̃m concupiscentia est:
uinculum nr̃m suꝑbia ẽ. Sunt & diaboli
iuncula. Deniq scͥptum ẽ. Hanc autem
filiã habrahe: quã ligauit sathanas. decĩ
& octo annis. Ligat nos etiã diabolꝰ. eͥmnũ
nexu. Ligat nos &̃ uinculo fornicationis:
uincło adulterii: uinculo ꝑfidiȩ qua xp̃e ne¬
gatur: unculo iNUidie.
qua frequenter etiã frater appetitur.

Expanded text:
sed inuisibiles criminum nexus morum conuer- sed inuisibiles criminum nexus morum conuer- sione et fidei professione soluendos aut manu, hoc est opera manus tuae, eroga pauperibus, debiles eleuato, redime captiuos, et soluisti uincula tua: elemosyna enim a morte liberat. eripe eum qui ducitur ad mortem, tu, imperator, eripe subscriptione indulgentiae, et soluisti peccata tua, exuisti te e uinculis tuis. Uinculis enim peccatorum suorum unusquisque constringitur, sicut ipse legisti; ligat nos uinculis carnis inlecebra. uinculum nostrum auaritia est, uinculum nostrum ebrietas est, uinculum nostrum concupiscentia est, uinculum nostrum superbia est. sunt et diaboli uincula: denique scriptum est: hanc autem filiam Abrahae, quam ligauit satanas decem et octo annis. ligat nos etiam diabolus criminum nexu, ligat nos uinculo fornicationis, uinculo adulterii, uinculo perfidiae qua Christus negatur, uinculo inuidiae qua frequenter etiam frater adpetitur,
Abbreviated transcription (Latin):
cio. & nescit quod ñ sit exutus: s ma¬
gis ut illa uitula & ipse se ĩ plicet su¬
orum nexib peccatorũ. Hi sunt gͥ funes
delictorum nr̃orum quib inuoluunur
& ligamur: quẽadinodũ funt & uincula
delictorum. Et id eo saluator qui habet
in potestate peccatũ dimitere: dicit his
qui sunt in unculis. Exite. Utinam
&̃ mͥ dicat. Exi de uinculis tuis. exi de
nexib peccatorum tuors: solue funes
errorũ tuorum. quib circũ datus & li¬
gatus es. Et si enĩ nequissimus sim om¬
niũ. & detestabilissimus peccators: illo tam̃
iubente liber ero: qui sub uno mom̃to la¬
trociuii dampnatũ reum supplicio eripuit:
& constuit in regno suo. Sunt gͦ uineula
quib construnigimur. &̃ si nob̵ uideam᷑ libers.
Bcatus qui hȩc soluit sibi iuncula. Et ides
dauid ait. Dirũ pamus uincula eoꝵ: & abi¬
ciamus a nobis ugũ ipsorum. Non inanu
itaq uisibilia uncula dicit eẽ rũpenda.

Expanded text:
cio, et nescit quod non sit exutus, sed macio, et nescit quod non sit exutus, sed magis ut illa uitula et ipse se implicet suorum nexibus peccatorum. hi sunt igitur funes delictorum nostrorum, quibus inuoluimur et ligamur, quemadmodum sunt et uincula delictorum. et ideo saluator, qui habet in potestate peccatum dimittere, dicit his qui sunt in uinculis: exite. utinam et mihi dicat: \'exi de uinculis tuis, exi de nexibus peccatorum tuorum, solue funes erroris tui quibus circumdatus et ligatus es\'. etsi enim nequissimus sim omnium et detestabilissimus peccatorum, illo tamen iubente liberor, qui sub uno momento latrocinii damnatum reum supplicio eripuit et constituit in regno suo. Sunt ergo uincula quibus constringimur, etsi nobis uideamur liberi. beatus qui haec soluit sibi uincula. et ideo Dauid ait: disrumpamus uincula eorum et abiciamus a nobis iugum ipsorum. non manu utique uisibilia uincula dicit esse rumpenda,
Abbreviated transcription (Latin):
funes siuit. de quib scͥptum ẽ: funes
ceciderint mn in p̃claris. Sunt en ĩ funeᷤ
illi quib utuntur qui t̃minos metut᷑
agrorui: lunttesq ditiugunt: & posses¬
sionum spacia disterminant. Tenduntur
gͦ illi funes: quo ad possessio unuis cuuisq
diffunditur. Sic factus ẽ funculus here¬
ditatis suȩ isrł. Boni gͦ illi funes. Isti
aũt funes sunt quib trahunt᷑ peocata. ut
fune longo: Et ut loro uigi uitulȩ iniqui¬
taus. Uitula enĩ indomtta plus se iactat
& excitit cũ tenecur: nec ad quiescit un¬
perio: nec ast ringitur uinculo: s magis
cum loro retrahitur exasꝑatur. Itaq nec
coacta se subicit: nec tamen libera uincu¬
lorum ẽ. Sicut gͦ trahit uttula loruin
uigi: quȩ & si ñ tenetur ẽ ꝑximo tene¬
tur tamen nec se explicat & absoluit.
ita trahit unusquisq peccator indomitĩ
morib innquitates: qui putat se liberũ:
quia ñ ẽ uigo subditus. subiectꝰq uidi¬

Expanded text:
funes sunt, de quibus scriptum est: Funes funes sunt, de quibus scriptum est: Funes ceciderunt mihi in praeclaris ; sunt enim funes illi quibus utuntur, qui terminos metiuntur agrorum limitesque distinguunt, et possessionum spatia disterminant. Tendunturergo illi funes quibus possessio uniuscuiusque diffunditur: sic factus est funiculus hereditatis suae Israel. boni ergo illi funes: isti autem funes quibus trahuntur - peccata ut fune longo et ut loro iugi uitulae iniquitates. uitula enim indomita plus se iactat et excutit, cum tenetur, nec adquiescit imperio nec adstringitur uinculo, sed magis, cum loro retrahitur, exasperatur. itaque nec coacta se subicit nec tamen libera uinculorum est. sicut ergo trahit uitula lorum lUgl, quae, etsi non tenetur e proximo, tenetur tamen nec se explicat et absoluit, ita trahit unusquisque peccator indomitis moribus iniquitates, qui putat se liberum, quia non est iugo subditus subiectusque iudi
Abbreviated transcription (Latin):
te nauẽ gubernat. Nege gͥ te ipsum quan¬
do turbatur animus: mens fluctuat. Lauda¬
ueru uirtutẽ gubernatoris qui nullas
ꝓcellas senserit: & eursum nauigii direxe¬
rit: nulla tempestate iactatus. S illum¬
magis laudauerim qui aduersus uentos
rentͣtur: insurgit adu̾sum fluctus: ñ tunet
& cũ eleuatur undis nauigiũ. uel eum ad
ꝓfundi una deponit᷑. Ita & ille laudandus ẽ
gubernator sui qui ea quȩ aduersa sunt
iuueit patientia. uirtute suꝑat: scđis
ñ attollitur: adu̾sis ñ frangitur. Bellũ
tibi ẽ: aduersus nequitias spiritales. Ad¬
uertis cum quantis tibi p̃lium: & ideo ine¬
ditare & statue anuno: ut ꝓcedens ad p̾lia
dicas. Paratus sum & ñ sum turbatus: eusto¬
dire mnandata tua. Sequitur uersus.u.
funes peecatoꝵ circũplexisunt mͥ: legẽ
cireũ dederunt peccatores: ut mea implica¬
rent uestigia: ne possem in eursus eorui
p̃udendi celeritate euttare. Nongͦ illi

Expanded text:
te nauem gubernat. rege igitur te ipsum, quante nauem gubernat. rege igitur te ipsum, quando turbatur animus, mens fluctuat. laudauerim uirtutem gubernatoris, qui nullas procellas senserit et cursum nauigii direxerit nulla tempestate iactatus? sed illum laudauerim, qui aduersus uentos renititur, insurgit aduersum fluctus, noti timet, uel cumeleuatur undis nauigium uel cum ad profundi ima deponitur. ita et ille laudandus est gubernator sui, qui ea quae aduersa sunt uincit patientia, uirtute superat, secundis non extollitur, aduersis non frangitur. bellum tibi est etiam aduersus nequitias spiritales. aduertis, cum quantis tibi proelium, et ideo meditare et statue animo, ut procedens ad proelia dicas: paratus sum et non sum turbatus, ut custodiam mandata tua. Sequitur uersus quintus: funes peccatorum circumplexi xi sunt mihi et circumdederunt peccatores; ut mea implicarent vestigia, ne possem incursus eorum praevidendi celeritate evitare. Non ergo illi