comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
decimo anno ꝑdidit omĩa: Deniq deoꝵ in mor:¬
taliũ deseruit cerimonias & omnẽ ciuitatem ad
culturã cuiꝰdã hominis quem iudei occiderunt
conuertit. Non ẽ legib uestris ulla reuerencia.
Passim quiq ut uoluerit᷑ templa ingrediunt᷑
nino augustis. Uñ cummoti direxerunt ad eũ.
huiꝰcemodi decreta. Tuius parens nost̃ cõmodꝰ
quondã augustꝰ. non ut p̃fectũ s ut regem
te alexandriȩ destinauit. & cõstituit: ut dum.
inuita maneres. successionẽ a nullo acciꝑes¬
Uñ beneficn̾s eiꝰ suꝑadde cupientes id̃statunus.
ut aut dĩis omĩpotentib solitã culturam exi¬
bea s aut deposita dignitate. ⁊̃ propͭis faculta¬
tib cedas:. Accepta gͥ hac augusti auctoritate.
cultura xxp̃i etiam alios confortabat in ap̃o. Interea
post hȩc spacia temporũ. ueniens perenniꝰ prefectꝰ
alexandriȩ. dũ quereret pertitereeum. & non posset
quia omĩs ciuitas in eiꝰ amore perdurabat inmi:¬

Expanded text:
decimo anno perdidit omnia. Denique deorum immortalium deseruit caeremonias, et omnem civitatem ad culturam cujusdam hominis quem Judaei occiderunt convertit. Non est legibus vestris ulla reverentia. Passim quisque ut voluerit templa reverenda nino Augustis. Qui commoti, dixerunt ad eum hujuscemodi decreta: « Divus parens noster, Commodus quondam Augustus, non ut praefectum, sed ut regem te Alexandriae ordinavit atque constituit, ut dum in vita maneres, successorem nullum suscipe| eius nos superaddere cupientes statuimus Vt aut diis | omnipotentibus solitam culturam exhibeas Aut depo| sita dignitate . etiam propriis facultatibus cedas Ac| cepta igitur hac augusti auctoritate cultura christi . etiam alios con| fortabat in christo intereatem spatia temporum veniens Perennius praefectus, dum Alexandriae quaereret percutere eum, et non posset, quia omnis civitas in amore ejus durabat: immi
Abbreviated transcription (Latin):
habitare Consentit eiꝰ relacioni imꝑators & ex¬
hoc dignitas xpĩani nominis florescebat.S qr
semper sanctitatẽ emulacio insequit᷑ in imica :¬
& contra bonitatẽ pugnat malicia. consilio di¬
abolico aliqui ex honoratis alexandriȩ ciuitatis

Expanded text:
habitare Con| sentit relationibus  dignitas christiani nominis florescebat Sed quia semper | sanctitatem aemulatio insequitur inimici et contra bonita| tem . inpugnat malicia Consilio diabuli aliqui ex honora| tis alexandriae
Abbreviated transcription (Latin):
nominare per ordinẽ: quantum permittit breui¬
tas accedamꝰ. Matrona quȩdam aexandrina cet̾is
matronis prestancior. nomine melantia. audiens¬
banc opinionem eꝰ uenit adeam: quia quartano
Quam cũ beata eugenia oleo periunxisset omnẽ
continuo habundanciã fellis euomuit. E sanissĩ¬
ma rebdita. pedib suis adsuum diuersoriũ prope¬
rauit. quod in uicino monasterio possidebat. Erdi¬
nat interea munera. ciphos argenteos tres. ĩm¬
plet solidis: E hos sanitatis suȩ grã mittit adbe¬
atam engeniam. Cui gr̾ant̃ ea quȩ mĩserat re
mittens ait. Abundamꝰ & superhabundamꝰ. Uñ¬

Expanded text:
tim narrare| per ordinem Quantum permittit breuitim narrare| per ordinem Quantum permittit breuitas ada| mus Matrona quaedam . alexandrina ceterismatronis praestantior, nomine Melanthia, audiens opinionem ejus, venit ad eam, quia quartana tur. Quam cum beata Eugenia, oleo perunxisset, omnem continuo violentiam fellis evomuit. Et sanissima reddita, pedibus ad suum diversorium properavit, quod in vicino monasterii possidebat. Ordinat interea munera, scyphos argenteos tres implet solidis, et hos sanationis suae gratia mittit ad beatam Eugeniam. Cui gratanter remittens quae miserat, ait: Abundamus et superabundamus
Abbreviated transcription (Latin):
iussionib. afuis monitis adtͣndamꝰ. Et reuolũẽs
Ecce inquit & uestris preceptis obtemꝑerans. de¬
creui primatum susciperes & dñi iussionib obe.¬
diens. ultimũ me caritati urẽ constituo. Eixila¬
rantur omnium animi in consensu eiꝰ. Ipsa
tũ omne opus monasterũ quod infima sole¬
bat exercere persona suscepit in omĩb aquã
portare. ligna concideret mundicias adhibere.
In eo deniq loco sibi cellam elegit. ubi hostiariꝰ mo¬
nasteriĩ habitabat ne uel ipso se suꝑiorẽ ostñde̾t.
S ane refeccionem fratrum sollicite curabatssalꝰ¬
iendi idem ordo fortiter custodiebatur: Tercia.
sexta. nona. uesꝑtinis & nocturnis atq matutinis
horis. tam cautissi me litsistebat: ut arbitraretur iã
perisse deo. si horarum quippiam spacii absq diuinis
cepit ut demones de obsessis corporib expelleret:
& cecorũ occulos aꝑiret. S qũ multa sunt singła¬

Expanded text:
iussis et ipsius monitis adtendamus Et reuoluens iussis et ipsius monitis adtendamus Et reuoluens Ecce inquid et uestris iussis obtemperans | decreui primatum suscipere et domini iussionibus oboediens | ultimum me uestrae caritate constituo Exilarantur | omnium animi+ consensu eius ipsa tamen omne opus | monastherio. Quod infima solebat exercere persona | suscepit in omnibus . aquam portare ligna concidere . mun| dicias adhibere. In eo denique loco habitaculum sibi elegit | ubi ustiarius monastherio manebat ne uel ipso se superio| rem ostenderet sane refeccionem fratribus sullicite curabat| Et psallendi deo ordinem fortiter custodiebat Terciam sextam | nonam uespertinis Et nocturnis . atque matinis horis tam | caute insistebat . Vt uideretur iam perisse deo si horam .| uel quippiam spatii absque diuiniscoepit | Vt et dęmones ex obsessis corporibus expelliret et caecorum | oculos aperiret Sed quia multa sunt sigilla
Abbreviated transcription (Latin):
ut imitabiłiseẽt & uiris. Sermo enĩ eiꝰ erat hu¬
milis in claritate. clarus in mediocritate: uicioq
carens. & facundiam fugiens. om̃s in humilitate
superabat: & cum ad oracionem coeundĩ erat nulli
consolabatur. lȩto congaudebat. i rascentem uno
sermone mitigahat: suꝑbientem ita suo edificabat
ꝓxemplo. ut ouem subito ex lupo factũ credẽ dele
tim omnis dolor recederet ⁊ omnis salubritas
ad ueniret. Comites aũ es .i. yacintus & ꝓthys.
ĩmitabantur eam: & erant in omnib obtemꝑan.¬
tes ei. Tercio gͥ anno conuersionis eius. abbas
ut beatum sibi eugenium eligerent. ut pre¬
eẽt eis. Tunc beata eugenia metuens. se femi¬
ad eos. Obseero uos ut euangeliũ in p̃senti adhi¬
beatis: Quodcum fuisset allatum. dixit. Quocienꝰ¬
cumq cristianis aliquid eligendum ẽ: cristꝰ est
ante omnia ascultandus. Uideamꝰ gͦ in hac e¬
clectione ur̃ã. quid ipẽ precipiat: ut et uestris

Expanded text:
ut mirabilis esset et viris? Sermo enim ejus erat huut mirabilis esset et viris? Sermo enim ejus erat humilis in charitate, clarus in mediocritate, vitiis carens, et facundiam fugiens, omnes in humilitate superabat. Nullus illa ad orationem inveniebatur consolabatur. | Laeto congaudebat . irascentem uno sermone suo miti| gabat Superbientem . ita suo aedificabat exemplo | ut ouem subito ex lupo factum credere deletim omnes | dolor discenderet et omnis salubritas adueniret comi| tes autem eius . hyacintus et protus . emitabantur | eam Et erant in omnibus obtemperantes ei | Tercio igitur anno conuersionis eius abbas um est ut beatam sibi eugeniam ele| gerent abbatem Tunc beata eugenia metuens se femiad eos obsecro uos . ut | euangelium+ praesenti adhibeatis Quod cum fuisset adlatum | dixit Quotienscumque christianis aliquid elegendum est | christus est ante omnia auscultandus Videamus ergo | in haec electione uestra quid ipse praecipiat ut et uestris|
Abbreviated transcription (Latin):
tones: sacrificũs quoq & sceleratis suꝑsticioib
demonia interrogant᷑. ut ubi deuenisset euge¬
nĩa indicarent. Hoc solũ dicebant om̃s. quod
eam dũ decȩlo rapuissent. Credidit factum pat̾¬
⁊ fletum ad consolacionem reuocans. dat festa res¬
ponsis: ⁊ ini deorum illam num̾o consecrans. exauro
puro eiꝰ fecit fufile simulacrũ. Quod ita cep̃ ex¬
colere. ut non minorem illi honorem quam du̾s
exiberent. Mater tamen eiꝰ claudia. ⁊ frẽs auitꝰ
et sergiꝰ. nulla poterant racione consolacionem
accipereĩ s erant intolerabilit̾ lugentes eam
dicto uirorum monasterio permanebat: Atq
ita in diuinis erudicionib profecit: ut ustra scd̃m
annum. om̃s pene scripturas dominicas memo¬
ria retiñet᷑. Tanta ei erat tranquillitas animi:
ut iuiã illam om̃s dĩcent ex numero angelorũ.
Quis deprehñderet quod eẽt feminat Quam ita¬
uirtꝰ cristi et uirginitas immaculata ꝓtegebat.

Expanded text:
hones; sacrificiis quoque et sceleratis superstitionibus hones; sacrificiis quoque et sceleratis superstitionibus daemonia interrogantur, ut quo venisset Eugenia indicarent. Hoc solum omnes dicebant, quod eam dii de coelo rapuissent. Credidit factum pater; et fletum ad consolationem revocans, dat festa responsis, et deorum illam numero consecrans, ex auro puro ejus fecit fieri simulacrum: quod ita coepit excoli, ut non minorem honorem quam diis suis exhiberent. Mater tamen ejus Claudia, et fratres Avitus et Sergius, nulla poterant ratione consolationem accipere, sed erant intolerabiliter lugentes eam animo, in praedicto virorum monasterio permanebat: atque ita in divinis eruditionibus profecit, ut intra secundum annum omnes scripturas Dominicas memoria retineret. Tanta in ea erat animi tranquillitas, ut unam illam omnes dicerent ex numero esse angelorum. Quis enim deprehenderet quod esset femina, quam virtus Christi et virginitas immaculata protegebat,
Abbreviated transcription (Latin):
tã passurã. Sed non te deseret ille. cui te ex integ̾
pore seruitutis positi. ingenuam dignitatem a¬
beatos adnirntio quia concordastis spũi sancto
atus helenꝰ nullo alio teste p̃ter dnm̃ mediqlo
cutus est:  iussit eam sic in uirili habitu per¬
manere. E non deseruerunt  quo usq baptismi
sanctificacione instructos. monasterio ad quod festina¬
ferentes eugeniam abierunt. Basterna gͥ ium̃
peruenit ad matrem. Uidentes aut̃ eminus pro:¬
tem. occurrerũt cum gaudio uniuersi. E in¬
uenientes uectatoriũ uacuum. om̃s simul mu-¬
gitum reddiderit: fitq repente tociꝰ ciuitatis
strepitꝰ. Quis enim audĩre poterat prefectum
filiam carissimã perdidisse: Eratq planctꝰ in esti¬
mabĩlis. ⁊ fletꝰ inmensus. Lugebantq uniuersi
ineonfuso parentes filiam. sororẽ frẽs. serui do¬
tribulacione Fit ꝑ totam prouinciam inqui
sicio interrogantur aruspices. inquirunt᷑ phy¬

Expanded text:
ta pas| sura Sed non te deseret ille ci te ex integro ta pas| sura Sed non te deseret ille ci te ex integro ait In cor| pore seruitutis positi ingenuam dignitatem abeatos annuntio, quia concordastis Spiritui sancatus Helenus, nullo alio teste praeter Deum, locutus est in medio, et jussit eam sic in virili habitu permanere; et non eum deseruerunt, quousque baptismatis sanctificatione instructi, monasterio ad quod festinaferentes Eugeniam, abierunt. Basterna igitur,  vacua pervenit ad matrem. Videntes autem eminus protem occur| rerunt cum gaudio uniuersa Et inuenientes uictatorium | uacuum omnes simul mugitum rediderunt Fit repente | totius ciuitates strepitus quis enim audire poterat .| praefectum . filiam carissimam perdedisse | Erat itaque planctus instimabilis fletus inmensus | Lugebant uniuersi inconfuso Parentes filiam sororem | fratres serui dotribulatio fit per totam prousitio, interrogautur aruspices, inquiruntur pit
Abbreviated transcription (Latin):
centesq me cum lacrimis. exorauerunt ut me¬
beatus helenꝰ. Grãs tibi inquit iħu bone refero
qui me prȩuenĩre fecisti huiꝰ rei noticiam Tunc
conuocare ad se precepit pueros: ⁊ apphñdens ma¬
num eugeniȩ fudit oracionem Quam cum com¬
plesset. tulit sequestratĩ eos. & gratissĩmo uultu
quinam dicerent᷑. int̾rogat: ł cuiꝰ nacionis eeñt
credidit inquirendum. Ad hȩc eugenia. siues
inquit romanĩ sumꝰ. Unus exhis duob fratͥb
meis prot̾us dr̃: aliꝰ iͣacintꝰ. Ego enim eugeniꝰ
nincupor. Cui beatꝰ helenus ait. Recte te euge¬
num uocas. Uirilit̾ enim agis. & confortatur cor
tuum: Pro fide gͦ cep̃i. recte uocaris eugenꝰ. Nam
ut scias. in spũ sancto nos te eugeniam corpore
antẽ preuidimꝰ &. qualit̃ huc ueneris. & quid ĩsti
tuo habitaculũ. dnõ prebuistĩ. custodiendo uirgi.
gaudia respuendo Scito aut̃ tepro castitate mut¬

Expanded text:
centes quem ecum lacrimis exorauerunt | ut mecentes quem ecum lacrimis exorauerunt | ut mebeatus helinus . ait Gracias tibi inquid ihesu bone re| fero qui me praeuenire fecisti huius rei noticiam | Tunc conuocari ad se praecipit pueros et adpraehendens+| manum eugeniae fudit orationem Quam cum conplisset | tulit sequestratim eos . Et gratissemo uultuo quinam dice| rintur interrogat Vel cuius nationis essent Crededit inqui| rendum+ Ad haec eugenia+ g inquid romani sumus | Vnus ex “ist”is duobus fratribus meis protus dicitur alius | hyacintus ego uero eugenius nuncupor Cui beatus elinus | ait Recti eugenium uocas uiriliter enim agis et conforta| tur cor tuum pro fide christi Ergo recti uocaris eugenius | Nam ut scias spiritu sancto nos te eugeniam corpore ante prae| uidimus Et qualiter huc ueneris+ quid isti tuo habi| taculum praeparauerit . costodiendo uirginia | respuendo Scito autem te pro castitate mul
Abbreviated transcription (Latin):
cordiam tuam in medio templi tui. Ingredientib¬
iacinto & ꝓtho comital suis. ei tantũ nota cũ
quo sermonem habue. Perfectis ĩtaq matuti
preparari. ut diuia misteria celebraret. Edum
sexta cepiss& agi. noli ad refectionẽ ĩeĩunantĩũ
oportunȩ proueniret. Nequiescens autem sc̃s
episcopus. sonnium uidit: in quo ad simulac̾rũ
feminȩ ducebatur. ut illi sacrificaret. Tunc
dĩt in somnĩo his qui se tenebant. Permistite
michi ut loquar cum dea uestra. E cum eũ
permi sissent loqui dixit ei. Cognosce tȩ creaturã
dei eẽ: & discede . &. noli permitte te adorari. At
illa his auditis discessit ẜ secuta ẽ eum dicens. Nõ
te deseram. quousq creatori meo & conditor pͣes.¬
dixit ei Tres pueruli fratres. ł manimits̃ culturã
simulacroꝵ relinquentes. cͥristo seruientiũ mi̾o: ⁊ ntu
in ĩsto monasterio se sociare desiderant & hodie
uestigia tua prosequentes. huc ingressi sunt: pos¬

Expanded text:
cordiam tuam in medio templi tui . Ingredientibcordiam tuam in medio templi tui . Ingredientibhyacinto et proto comitibus suis | Tantum ei nota cum quo sermone habuerat Perfectis itaque | matpraepari ut diuinam isteria celebraret Et dum a sexta | coepisset non ad refectione ieiunantium oportune proueniret+ | “R”equiescens “aute”m episcopus somnium uidit in quo ad simulachrum | feminae ducebatur . ut illi sacrificarit Tunc dixi inquid in | somnio his qui me tenebant Permittite mihi ut loquar cum | dea uestra+ Et cum me permisissent loqui dixi ei cognus| cete creaturam dei esse et discende et noli permittere te | adorare. Ad illa his auditis discendit et secuta est me+. | dicens Non te deseram quousque me creatori meo resdixit ei | Tres pueroli fratres uniminiter culturam simulachrum | relinquentes christo seruientium nomero in isto monastherio | se sociari desiderantes . et hodie uestigia tua prosequentes | huc ingressi sunt Pos
Abbreviated transcription (Latin):
consignans se ingentes flaminas int̾rat ĩntrepidus.
Sterit aut̃ inmnedio ignis dimidia fere hora neq capiltĩc
neque uestimentis exaliqua parte adustis ut zere¬
as qͦ introiret similit̾ imperabat: s ⁊ereas relucta:
ignib tradidit. statim eum circundans flãma
cepit eum exurere. E inmisit se beatꝰ helenus łcet
semiustum. uiuũ eum tamen eripuit. Quem
cum dedecore mĩnauit populus a sinib huiꝰ regi¬
onis Hunc autem siene sicut uidetis cottidie quoc̃q
perrexit. cum dei laudib comitatur. Audiens hȩc
cum istis duobus fratrib meĩs ĩnsinues. Ea: idolis
enĩm. conuerti uolumꝰ ad clistum & quia de hoc
diffiniuimꝰ & fratres sumꝰ. etiam hoc impetra¬
re uolumꝰ. ut nunꝗ ͤ nos paciatur ab alterutro
nasterium ingressus ad quod pergit. paululum
requiescat. & dum oportunũ suerĩt. intimabo ei
omnia scđd̃m uerbum tuũ. Interea dum appropĩ
patri. hỹnum dño canentes. Suscepimꝰ ds̃ muiseri¬

Expanded text:
nsis manibus ingentis flammas intrat intrepidus| Et stans illic dimidiam fere horam Neque capillis . Neque ues| timentis ex alequa parte uiolatis Vt zereas quoque intraret | similiter imperabat Sed zereas reluctareignibus tradedit | Statim eum circumdans flamma coepit exurere Et mit| tens se beatus helinus . licet semeustum uiuum tamen eum | eripuit Quem cum dedecore eliminauit populus a finibus | regionis huius Hic autem sicut uidetis cotidie quocumque | perrexerat Cum dei laudibus comitatur Audiens haec | cum istis duo| bus fratribus meis insinues ex idolis enim conuerti uolumus | ad christum et quia simul hoc definiuimus et fratres sumus | etiam hoc ab eo+ impetrare uolumus ut numquam nos | patiatur ab alterutro ngressus monasterium ad quod pergit | “p”aulolum requiescat et dum oportunum fueomnia secundum verbum tuum. Interea dum appropinqpatri, hymnum Deo dicentes: Suscepimus, Deus, miseri
Abbreviated transcription (Latin):
ingressus. primum quidẽ sermonem quasi
ꝓ salute eius ueniret indicauiti s cd̃o ꝓsua
concupiscencia. T̃cio etiam ad uiolentiam: nisi
suo testimonio confirmarent. Cumq applicarent᷑
singuli. ita eẽ ut illa dixerat testabantur. Tuc
iudex uehem̃ter cominotꝰ ait. Quid adhȩc in¬
fauste dicturus es. quem tot reulncunt testes.
quidem crimen obiectũ in futuro iudicio reser¬

Expanded text:
ingressus Primum quidem ser| monem quasi ingressus Primum quidem ser| monem quasi pro salute eius uenerit . indicauit Secundo | pro sua concupiscentia Tertio etiam ad uiolentiam et nissuo testimonio confirma| rent+ Cumque adplecarentur aliqui ita esse ut illae di| xerant testabantur. Tunc iudex uehementer commu| tus . ait quid ad haec infauste dicturus es Quem tot | reuincunt testes tequidem | crimen oblectum in futuro iuditio repu
Abbreviated transcription (Latin):
illa: dum conuicta fuerit. aliquid patiature &¬
sic fructꝰ patienciȩ nostrȩ depereat. Certe per ui-¬
ctoriam principũ obtestor uram̃ sublimitatem.
dare uidet᷑. Atuͥ testatꝰ est principũ salutem
prefectus. promittens ad omiã quȩ postulabat¬
effectum. Tunc dixit eugenia. O melancia.
nigredinis noĩe tenebrosa. tenebrosa malicia.
applicari fecisti eculeos suspendi precipis cristianos
D am᷑na. percute. incende. Bene nos accipis. Non
tam̃ tales habet xp̃s famulos. quales ti ẽẽ testa¬
ris: Tam̃ adduci precipe ancillam. quam testem
nostri criminis dixistir̾ut ex ore eius possintre¬
futari mendacia. Quȩ cum applicata fuiss&. in
conspectu iudicis. cepit dicere. Istũ iuuenem in¬
pudicissimum. frequenter quidẽ nouimꝰ circa
uiles personas detectũ in adulteriis. S illa in¬
punitas ad hoc eum induxit. ut etiam dñe
meȩ cirta primã horã cubiculũ inpudenter

Expanded text:
illa . dum | conuicta fuerit . aliquid patiatur illa . dum | conuicta fuerit . aliquid patiatur et fructus paentię | nostrae depereat Certe per uicturias principum tes| tetur uestra sublimitas quod dare Ad ubi testatus est principum | salutem preffectum, dixit Eugenia: O Melanthia nigredinis nomen, et tenebrosa Melanthia: applicari fecisti aculeos, suspendi praecipis Christianos. Damna, percute, incende: bene nos accipis: non tamen tales habet famulos Christus, quales tu testaris. Tamen adduci praecipe ancillam, quam testem nostri criminis esse dixisti, ut ex ore ejus possit denudari mendacium. Cumque applicata fuisset in conspectu judicis, coepit dicere: Istum juvenem impudicissimum, frequenter quidem uiles personas detec| tum in adulteriis Sed ipsa inpunitas . ad hoc eum addu| xit ut etiam dominae nostrae circa primam horam | cubiculum inpudenter
Abbreviated transcription (Latin):
b ferreis beata eugenia nullo agnoscente quod
eẽt femina. Clamor populi diuersis sentenciis
ingruebat. Tunc iubetur adduci propinquiꝰ. ut
non per internuncios eam prefectꝰ audiret. s
exore eiꝰ addisceret ueritatem. Aptantur eculei
uerbera fere flamma: ⁊ tortores: & cetera quȩ
solent absondita cordis exculpere peparantur.
Tunc prefectꝰ philippus dixit. Dic sceleratissime
ut operã detis corrupcioni. & pudorem atq ue¬
recundiam matronalem fraudulenta astucia ca-¬
piatis: Dic nunc furtifer. quȩ te conpulit teme¬
ritas. ut illustrem feminã melanciam appeteres. &
ingressus sub specie medici. castitatẽ generosisfimã
ad iupanaris ignominiam prouocares: Audiens
hȩc beata eugenia. capite demisso ne possit agnos
enstus. cui ego seruio. castitatẽ docuiti & integͥ¬
tatem corꝑis custodientib uitam promittit ꝑpetuã.
Hanc aut̃ melanciam falsam testem nos possumꝰ
declarares S meliꝰ est nos ut patiam᷑ mala. quã

Expanded text:
 ferreis . cum beata eugenia Et nullo agnoscente | quod esset femina clamor populi diuersis sententiis | congruebat. Tunc iubetur adduci propius . ut non per | internuntios eam praefectus audiret Sed ex ore eius | addisciret ueritatem Aptantur aeculei . uerbera+ . | fere . flammae tortores . Et cetera quae solent abscondi| ta cordis exculpere praeparantur Tunc praefectus | phylippus dixit Dic sceleratissimae ut opera | corruptioni detis. et pudorem atque uerecundiam matrona| lem fraudolenta astucia capiatis. Dic nunc furcifer que| te temeritas conpulit ut inlustrem feminam . melantiam| adpeteres et ingressus sub specie medici . castitatem gene| rosissimam ad lupinarem ignominiam prouocaris Audi| ens haec beata eugenia capite demisso ne possit agnosceus ihesus christus | cui ego seruio castitatem docuit et integritatem corpo| ris custodientibus uitam promittit perpetuam Hanc au| tem melantiam falsam testem Nunc possimus declara| re sed melius est ut nos patiamur mala quam
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s condempnant omnib ueri simile uidẽt.
melanciam illustrem feminam mentiri nõ
posse. Quid multa: uenit dies numerũ con-¬
stitutus in quo uniuersȩ ciuitates in uicino
positȩ conueniunt. ut uiderẽt ferarũ tradimor

Expanded text:
omnes condem| nant . omnibus uiri . simile uidetur esse omnes condem| nant . omnibus uiri . simile uidetur esse Melantiam inlus| trem feminam mentiri non posse Quid multa uenit dies | munerum constitutus . in quo uniuersae ciuitates positę | in uicino conueniunt . ut uidirent ferarum mor
Abbreviated transcription (Latin):
cionis suȩ pudorem non ferens. sperans se detegi.
nisi prior ĩpsa detegeret reuersa alexandriam.
adire prefectũ statuit. hoc ordine dicens. Scele¬
ratum iuuenem simulantem xpianam relligi.¬
onem incurri. Ad me aũ dũ medendi gracia
permisi. Unam me exilł existimans. de quarũ
pudore bacchatur. ausus est inpudenter alloqͥ
& uerb̾ procacib ad crimen hortari. Quȩ nisi de¬
dissem uocem. atq in presencia anollule meȩ
fuissem liberata. solito more barbarico sira
me libidine captiuasset. Audiens hȩc prefectꝰ.
nimio furore accensus. iubet statim ad monas.¬
terium destinari. qui eum u̾nctũ ferro cum
omnib cummorantib deponerent. Tum de-
ponuntur om̃s ĩnuinculis & quia unꝰ carteris
eos non ferebat locus. perdiuersas custodias diuidũ¬
tur. Post hec statuitur dies numerum in quo aluĩ
ad bestias. alii uero ad ignis incendia. & aliiad
diuersa supplicia damnati ferunt᷑. fit rumor
inmanis inpudens quoq fama in cuntã pene

Expanded text:
tio| nis suae pudorem non ferens sperans se detegi Nisi prior | ipsa detegeret. Reuersa ad alexandriam adire pre| fectum statuit hoc ordinem dicens sceleratum iuuenem | simulantem christianam relegionem incurri Ad me au| tem dum medendi gratiampermittirem unam me ex an| cillis aestimans de quarum pudore bacchatur . ausus | est inpudenter adloqui Et uerbis procatioribus ad cri| men hortari quae nisi dedissem uocem atque in praesentia | ancillulae meae fuissent quarum liberarer sola| tio more barbarico suae me libidine captiuasset. | Audiens haec praefectus nimio furore ardescit. | Et iubet statim ad loca monasterii distinari Qui eum uinc| tum ferro cum omnibus commorantibus ibi deponiret De| ponuntur omnes in uinculis et quia unius carcires eos non | ferebat locus per diuersas custodias diuiduntur Post | haec statuitur dies muneris In quo alii ad bisteas . Alii uero | ad ignes . Alii ad diuersa supplicia damnarentur Fit | rumor inmensus . inpudens quoque fama cunctam ae|
Abbreviated transcription (Latin):
tur. dixit ad eam beata eugenia. Recte nom̃ tu¬
bolo habitaculum preparasti. Discede a seruis
dei. deceptrix & illecebrosa melancia Nos enĩm
aliter militamꝰ: Habeat᷑ opes tuas tibi similes nos
delectat mendicare cum cristo Affatim diuesẽ
qui cum cristo pauꝑ est. fugiant a te ĩmagi.¬
nes concupiscencie non enim saluti tuȩ prode¬
rit ista quȩ te imiasit audacia Draconis habi.¬
taculum facta. uenenũ fundis S nos inuoca¬

Expanded text:
enia: Recte nomen tubolo habitaculum praeparasti: discede a servis Dei, deceptrix et illecebrosa Melanthia: nos enim aliter militamus. Habeant opes tuae tui similes dominos, nos delectat mendicare cum Christo. Affatim dives est, qui cum Christo pauper est. Fugiant a te imagines concupiscentiae, non est enim salutis tuae ista quae te invasit insania. Draconis habitaculum facta, venenum effundis: sed nos, C
Abbreviated transcription (Latin):
tia contristata est: & ueniens cepit rogare & ampli¬
ora promitere. Fit assidua cura beatam eugeniam.
in nullo deprehendens quod eẽt femina: esigantia
decipitur iuuento. Itis. Uidens ĩuuenem terrenũ:
putabat ẽẽ terrenũ. Se aũ non sanctitate eius.
s aliqͣ arte existimans fuisse saluatam. in concupis.¬
cencia eiꝰ illabit᷑: & putãs eẽ amplioris pecuniȩ cu¬
pidiorem. cepit infinita offerre & copiosa promitte̾.
Cumq sepiꝰ eam deprecaretur: ⁊ uidens grato animo

Expanded text:
cia contristata est . et ueniens | cebit rogare et ampliora promittere Fit a\s/siduo circa beatam | eugeniam et+ nullo depraehendens+ quod esset femina elegantia | decepitur iuuentutis Videns enim iuuenem puerum putabat | esse terrenum+ Se autem non sanctitate eius sed aliqua arte ex| istimans fuisse saluatam in concupiscentiam eius elabitur | Et putans eam amplioris pecu\i/niae cupidiorem coepit infi| infinita offerre . et ampliora promittere cumquae saepius | eadem praecaretur+ . et grato animo
Abbreviated transcription (Latin):
Erat autem in loco ubi decollati sunt cunicuł
antiqus. Hunc emendantes pernoctanter
cristiani simul in unũ omnia corpora sepe¬
lierunt: Non longe aburbe. uia quȩ salaria¬
nuncupatur. Corpora autem filiorum suoꝵ
collegit sancta hilaria relicta martiris clau.¬

Expanded text:
Erat autem in loco ubi decollati sunt, cuniculus antiquus. Hunc emundantes noctanter Christiani simul in unum omnia corpora sepelierunt, non longe ab urbe Roma, via Salaria. Corpora autem filiorum suorum Jasonis et Mauri collegit sancta Hilaria, relicta martyris Clau
Abbreviated transcription (Latin):
spõ qui sunt ex deo: E conuersus ad reream.
cepit uerboꝵ ingens habere luctamen. S quia
uersutus erat nimis. & cẽnahde eum sermonũ cõ dnda¬
racio non poterat. respiciens fortiter populun
ledi. quod ⁊ereas quasi superator abscedebat in uerb̾is
modicũ silentium postulauit. & ait ad popłm.
Pauli apłi in hac parte monita omnino tenen¬
da sunt: Dicit enim thimoteo discipulo suo:
Noli uerbis contendere nichil enim prosunt
nisĩ ad subuersionem audientium .S nec hoc
testimonium quasi non cauti sed timidi pro
feramꝰ accendat᷑ ignis in medio ciuitatis & in¬
grediamur simus flammas & qui ustus non
fuerit. credaniꝰ quis hunc miserit cristus:
S mnib sentencia platuĩt. Statim deniq ignis
copiosus accenditur. Tunc beatus helenus ep̃is¬

Expanded text:
 qui sunt a deo Et conuersus ad zeream coepit uerborum | ingens habere luctamen Sed quia uersutus erat nimis | et concludere eum sermonum ratione non poterat respiciens | populum fortiter ledi quod zereas quasi superior abscede | bat in uerbis modicum silentium postolauit et ait ad popu| lum pauli apostuli in hac parte monita . omnino tenenda | sunt Dicit enim thimotheo discipulo suo noli uerbis conden| dere in nihilum enim utile est nisi . in subuersione audientium | Sed ne hoc testimonium non quasiferamus: accendatur ignis in media civitate, et ingrediamur pariter flammas: et qui ustus non fuerit, credamus quod hunc miserit Christus. Tunc omnibus sententia placuit. Statim denique ignis copiosus accensus est. Tunc beatus Helenus
Abbreviated transcription (Latin):
Nescio enĩ quid acciderit filiȩ meȩ. dudiens añ
tem frẽs: & postulemꝰ a dño ut dignet᷑ nobis
ostñdere. quid factũ sit de filia amici nostri.
paphnucii. E ieuinantes om̃s & orante
in tota ebdomada: nicħ eis reuelatum fuit
de eufrosina sic̃ solebat. qñ aliunde rogabãt
dm̃. Oracio enĩ eufrosinȩ erat ad dm̃ die
noctuq. ne manifestam eam faceret in uita
sua deus. Cum aũ nec seni nec alicui frat
reuelatũ fuiss&: cępit eũ consolari abdas.
Noli deficere fili a disciplina dñi quia quem
diligit dñs corripit. & hoc scias quia sine
uoluntate dñi nec unꝰ passer cadit in terrai¬

Expanded text:
rit filiae meae. Audiens autetem, fratres; postulemus a Domino ut dignetur nobis ostendere quid factum sit de filia amici nostri Paphnutii. Et jejunantes omnes, et orantes, et tota hebdomada nihil eis revelatum est de Euphrosyna, sicut solebat, quando aliunde rogabant Deum. Oratio enim Euphrosynae erat ad Deum die noctuque, ne manifestam eam faceret in vita sua Deus. Cum autem nec seni neque alicui fratri revelatum esset, coepit consolari eum abbas: Noli deficere, fili, a disciplina Domini, quia quem diligit Dominus corripit . Et hoc scias, quia sine voluntate Dei unus passer non cadet in terra
Abbreviated transcription (Latin):
nas uestimento deferebat illeso. Deniq inquit̾¬
s ante hos paucos dies uenit hic quidam inegꝰ
qui uerborũ argumentis populum dei cona-¬
batur euertere. ꝯicens falsum eẽ epm̃ scnut̃
uersutissimꝰ & de scripturis diuinis pͥopulũ
seducebat deniq omnis turba cͥristianorum
accesst ad hunc quem uidetis patrem nostrũ:
⁊ dixit ei. Audiumꝰ ⁊eream. quod ipse sit mis¬
sus a cristo Constitue diem in quo eum recipi.¬
as taibi sociumiaut si potes conuincas. non uera
prosequentem. Igͥ constituit᷑ dies& locus in
medio eliopolis. uenit zereas magꝰ cum artib¬

Expanded text:
nas uestimento deferret | inlaeso Denique ante honas uestimento deferret | inlaeso Denique ante hos inquid paucos dies . uenit | huc quidam magos qui uerborum argumentis popu| lum dei conabatur euertere . dicens falsum esse istum | epi| uersutissimus . et de scripturis diuinis populum seduce| bat Denique omnes christianorum accessit ad hunc | quem uidetis patrem nostrum . et dixit ei Audiuimus | zeream quod ipse sit missus a christo Constitue diem in quo | eum Aut recipias tibi socium aut si potis conuincas non | uera prosequentem Igitur constituitur dies et locus in | medio eliopolis ciuitate. Venit zereas magus cum | artib
Abbreviated transcription (Latin):
& dicentiũ. Uia iustorum recca facta est. es it I Rx
sanctorum preparatum est. Audiens hȩc eu
genia. dixit socus suis. Considerate uim. car¬
minũ & uidetis nos respice̾ quie qͥd modulatis
in disputacione mutui sermonis ageretur. audi
entib nobis iter quo recedimꝰ a culturis ĩdoloꝵ.
ut ad noticiam cristianȩ culturȩ ueniamꝰ. ecce
milia hominũ nobis occurrunt. una uoce cla¬
mantium. Uia ĩustoꝵ recta facta est:s iter san¬
ctorũ preparatum est. In teligi mus gͦ quo ꝑg̃ peigũ
hie populus & si ad habitaculum uadunt quo
nos ĩre decreuimꝰ iugamꝰ nos canentib turbis
& ut pote. ex aduenientib. conputati ĩngrediantur¬
or. qui solus uehiculo aselli uteret᷑ in medio popu¬
li sequentis & precedentis E audĩunt quod hic
eẽtbelenus beatus epc̃. ab infancia cͥristianꝰ. Qni
dum infantulus in monasterio cresceret. tantȩ
sanctitatis uirtutib cingebatui ut si qñ fuiss&
missus ignem de uicino petere. ardentes pru¬

Expanded text:
 dicentes: «Via iustorum recta facta est et iter sanctorum preparatum egenia . dixit ad socios suos Considerate| uim carminum et uiditis nos trespicire quicquid mo| dolatis in disputacione mutui sermonis age| retur Audiendus nobis | iter quo recidimus a cultoris idolorum ut ad noticiam | christianae culturae ueniamus et ecce milia hominum | nobis occurrerunt una uoce clamancium Via iustorum | recta facta est Iter sanctorum praeparatum est Intellega| mus ergo quo pergat hic populus . et si ad hoc habitaculum | uadunt quo nos ire decreuimus Iungamur canentibus | turbis . et utpote ex aduenientibus coor qui solus uehiculo aselli uteretur in medio populi | sequentis et praecidentes et audiunt quod hic esset | helinus episcopus ab infancia christianus Qui dum infantu| lus in monasterio cresceret tantae sanctitatis uirtu| tibus cingebatur Vt si quando missus fuisset ignem | e uicino petere ardentibus pru
Abbreviated transcription (Latin):
uirgines quasi iuꝑas cauebat. Iacebat aũ in
oracione in mobilis. & amplexus earũ ꝙ oscula. qͣsi
sagntarũ ictus: scuto fidei suȩ excipiens. clamabat
ad dnm dicens Cixurge dnẽ in adiutoriũ mͥ. dic a¬
nimȩ meȩ salus tua ego sum. Quis enĩ istam pug¬
nam a diabolo ꝓxcitatam euincere potest. nisi tua
pro eo dextera fuerit dimicata ᷤ Errat qui se pu¬
tat castitatẽ ꝑfectam: suis nisib obtine̾. Nisi enĩ¬
potest animꝰ ꝑuenire quo ꝑgit. Libido est enĩ bes-¬
tia maligna. quȩ in silua hꝰ scł̃i: ad deuorandas
animas ꝑ carnẽ ⁊ diabolũ incitatur: Qui eius moe¬
sus euaserit. tibi deus grateᷤ refert: quia tuum ẽ

Expanded text:
virgines quasi viperas perorrebat. Iacebat autem in oratione immobilis et, amplexus earum et oscula quasi sagitarum ictus scuto sue fidei excipiens, clamabat ur: «Exurge, Domine, in adiutorium michi, dic anime mee: Salus tua ego sum. Quis enim istam pugnam a diabolo excitatam vincere prevalet, nisi tua pro eo fuerit dextera dimicata? Errat qui se putat castitatem potest animus pervenire quo pergit. Libido est bestia maligna, quae in sylva hujus saeculi ad devorandas animas per carnem et diabolum incitatur. Qui ejus mortem evaserit, tibi Deo gratias refert, quia tuum est
Abbreviated transcription (Latin):
ut renonciem ista coniugi meȩ. & filiis meisait¬
& ipsi credant in te: Bixit ad eũ dñs. Renun¬
apparebo tibii & demonstrabo tibi sutura. & pate¬
faciam tibi salutis misteria. Descendens gͦ de¬
exclamauit uxor eiꝰ dicens. Dñe meus cruci¬
fixum uidisti. quem colunt cristianiꝰ Ille enĩ¬

Expanded text:
ut hoc dicam coniugi mee et filiis meis, ut et ipsi credant in te?». Dixit ei dominus: «Renunappaream deexclamauit uxor eius dicens: «Domine mi, crucifixum deum uidisti quem colunt christiani. Et e
Abbreviated transcription (Latin):
lentes ac dicentes: Edũ gentium demoniaidñs
autem cȩlos fecit. Nec ĩtaq audiens suspirauit
Philosophoꝵ quoq sillogismos. uano labore con-¬
structos. studio scrupulosissimo perscrutauimꝰ.
Aristotilica argumenta. & platonis ideas. & epicuri
sectam. ⁊ socratis monita. et stoicorũ tacitur.
nitates. & ut breuit̾ cuncta conplectar. qͥcqͥd
cantat poeta. quid quid orator iuenit. quicqͥd fi¬
losophiis cogitauit. una hac sentñcia excludunt᷑.
qua tripudiantes cristianos audiuimꝰ dicentes.
Oiñs dii gencium demoniadiĩs aũ celos fecit

Expanded text:
dicentes: Omnes dii gentium daemonia, Deus autem noster coelos fecit . Haec ita audiens suspiravit philosophorum quoque syllogismos vano labore constructos studio scrupulosissimo transegimus: Aristotelica argumenta et Platonis ideas, et Epicuri sectas, et Socratis monita et Stoicorum; et ut breviter cuncta complectar, quidquid cantat poeta, quidquid orator invenit, quidquid philosophus cogitat, una hac sententia excluduntur, qua tripudiantes Christianos audimus psallere: Omnes dii gentium daemonia, Deus autem noster
Abbreviated transcription (Latin):
& pollens casticate. Igͥ cum quinto decimo etatiᷤᷤ¬
sue anno. ab aquilino consulis filio peteret᷑ ad¬
coniugium. interrogatur a patre. utrũ petñti
iuuenĩ illustrissimis orto natalib. consentireti.¬
At illa respondit. Maritus morib non natalibus
eligendus ẽ: ĩpsis pot̾ius non parentib eius
utendus est. Igͥ cũ aliis atq aliĩs poscentib aĩo
castitatis obsisteret. peruẽnit ad manus eius
beatissimi pauli apłi doctrina. E licet sub paga¬
& qm̃ iussi fuerant cristiani ab alexandria urbe
discedere. rogat parentes ut nec latitandi causa per¬
mitteretur predĩa sua in suburbano alexand̾ ȩ
posita. clrcumire. Cumq statim ut poposceret
impetrasset. & ab urbe properaret ad uillam. apłi¬

Expanded text:
et elegan| cior castitate Igitur cum quintodecimo ętatiet elegan| cior castitate Igitur cum quintodecimo ętatis | anno ab aquilino consulis filio peteretur sponsa Inter| rogatur a patre . utrum petenti iuueni inlustrissimis | ortu natalibus . consentirent Illa respondit Mari| tus moribus . Non natalibus elegendus est ipsis enim | non parentibus eius utendum est Igitur dum aliis at| que aliis posgentibus animo castitatis obsistiret. Per| uenit ad manus eius beatissimi pauli pu| ut licet sub pat quo iussi fuerant christiani ab elex\a/n| drina urbe discidere rogat parentis ut uectandi | gratia permitteritur praedia sua in suburbano | alexandrinoe posita circuire. Cumque statim | ut poposcerat inpetrasset ab urbe properat ad uillam
Abbreviated transcription (Latin):
modus imꝑator direxit illustrissimũ
uirũ philippũ ad egiptũ. ut prefec-¬
turam ageret alexandrie E omnes
potestates quȩ per totum egiptum administra¬
bant. eiꝰ arbitrio deseruirent. Hic itaq phylippꝰ
cum uxore sua claudia & cum duob filiis aui
to & sergio. una cum filia eugenia ab urbe ro¬
quidem magnam curiositatẽ sectantib finem in¬
posuit. Iudeis uero nec nominis nuncupacionẽ
tantũ debere eẽ constituit. Ipse uero licet plus
philosophorum amicus eẽt. quam fau̾tor idolorũ.
tor instabat. Non racione s tradicione concordans.
Eugeniam gͥ filiam suam dum sitteris liberalib
ꝑfectissime edocuisset & cam latino quam gͥco
cam cloeuio insruxissob̾. etiam filosopbiam do-
permisit. Erat enim acerri¬
ini inge uz nui & tam memorie capix.
ut quicqͥd audiendo semel uel legendo potuisset
arripere. perpetuo retineret. Erat gͦ hec eugenia
pulcra facie & eligans corpore s pulcrior mente.

Expanded text:
modus impe| ratore direxit inlustrissemum uerum phylippum | ad aegyptum Vt praefictura ageret . Alexan| driae . Et omnis potestates que per totam egyp| tum administrans eius arbitrio deseruirent. | Hic itaque cum uxore claudia et cum duobus filiis aui| to et sergio et cum filia eugenia ab urbe roquidem | magigam curiositatem sectantibus . finem inposuit | Iudeos uero nec nominis nuncupatione htantum | bire esse constituit ipse uero licet plus philosophorum | amicus . quam fauror idolorum tor instabat . non raci| one sed tradimme orcordans Eugenia igitur | filiam suam dum li“tt”eris liberalibus perfectissime | docuisset et tam latino quam greco eam eloquio | instruxisset etiam philosophiam docere permisit. | Erat enim agris ingenii Et tam memoriae capax ut quicquid audiendo semel . uel legendo potuisset | Arripere perpetuo retineret Erat ergo eugenia pulchra | faciae et eleganti corpore sed pulcrior mente
Abbreviated transcription (Latin):
ret. subito de silua leo rapuit me: & duxit me
ut audio frater tuus sũ ego. Qm̃ & qui me¬
educauerut hoc dicebant. qm̃ de lupo te eruimꝰ.
& amplexi osculabant᷑ se inuicẽ. Audiens uͦ hec ma¬
ter eoꝵ & considerans que exposuerunt usq ad¬

Expanded text:
m; ut audio frater tuus sum ego, quia qui nutriuerunt me dicebant quod “de lupo eruimus te”». Et amplexi osculabantur se inuicem. Audiens hec mater eorum considerans quod euentum
Abbreviated transcription (Latin):
estimari nec credi: nisi qui omnem sanctitatẽ
omnemq supercreditur magestatem: Quȩ
cͦ bona saturnus lucifer habuit qui proprios
filios quos habuit quotiens nascebant᷑ occidit.
ugion dicam comedit. sicut eius cultores stribt᷑:
Quȩ bona in ioue fuisse estimas: qui quot dies

Expanded text:
estimari nec credi, nisi qui sanctitatem omnemque supergreditur maiestatem. Quot ergo bona Saturnus falcifer habuit, qui proprios filios quoties nascebantur occidit; ut non dicam comedit, sicut cultores eius scribunt? Quot bona in Iove fuisse existimas, qui quot dies
Abbreviated transcription (Latin):
nonclum religio abstulit: ec areligiosis iurisq̃
celestis patrie amore bechleem fuere huic ẽ dela¬
tum. huic compendioso neccosermoni. Cia¬
dam namq die aduesꝑascente cum beatus
her omimus una cum stib att monachis mos ẽ.
adsacram lectionem audiendã sedisset. & pre
to suspenso pede ingens ies. cenobi caustra m¬

Expanded text:
nondum oblivio abstulit, et a religiosis viris, qui nondum oblivio abstulit, et a religiosis viris, qui coelestis patriae amore Bethleem fuere, huc est delatum, huic compendioso necto sermoni. Quadam namque die advesperascente, cum beatus Hieronymus una cum fratribus, ut monachis mos est, ad sacram lectionem audiendam sedisset, et prato suspensus pede, ingens leo coenobii claustra i
Abbreviated transcription (Latin):
nes e contra insectatores eccłiȩ ił eorum quipu¬
tant eccłiam nullos plyiosophos &e eloquentes
habuisse doctores. magno desuclauit ingenio ut
sciant quales e quanti uiri eam fundauerint. ex¬
trurerint. atꝙ adornauerint: &e desinant sidem
nram rustice simplicitatis arguers suãq pocius
impericiam reconoscere. Innumer. ̃te reili
pauca nunc inquit mysterium iniquitatis oꝑa¬
tui ce garre unusquisq quod sentit. Ego solie
sum qui eunccorum glam mordea. Etitigs opre
ait qui me dicunt᷑ hoc opus infamatum rr¬
indie facib̾ setibere reuit respondebo numqͣ
me bereticis pepxise: sed om̃i egissestudio. ut
hosbes ecelie. mei quoq hostes fierent. liposibi¬
lee om̃ino &e longum deisto uino eĩq distposte
uite &e illius morib retexere om̃ia. Sulenim
miracidli huꝰ monasterũ quiddã pseoru sum¬
le quod ꝑsuccedentium relationemmemone

Expanded text:
nes, et contra insectatores Ecclesiae, vel eorum qui punes, et contra insectatores Ecclesiae, vel eorum qui putant, Ecclesiam nullos Philosophos et eloquentes habuisse doctores, magno desudavit ingenio, ut sciant quales et quanti viri eam fundaverint, exstruxerint, atque ornaverint: et desinant fidem nostram rusticae simplicitatis arguere, suamque potius imperitiam recognoscere, innumeris praetereapauca: Nunc, inquit, mysterium iniquitatis operatur: et garrit unusquisque quod sentit: ego solus sum qui cunctorum gloria mordear. Pluribus quippe, ait, qui me dicunt hoc opus inflammatum invidiae facibus scribere: breviter respondebo, nunquam me haereticis pepercisse, sed omni egisse studio ut hostes Ecclesiae, mei quoque hostes fierent. Impossibile est omnino et longum de isto viro, ejusque districta vita, et illius moribus retexere omnia. Unius enim miraculi hujus monasterii, quoddam priscorum simile, quod per succedentium relationem memoriae
Abbreviated transcription (Latin):
rustini testimonio qui uelit plenius cognos¬
ere ualet. Nam cum in libro ꝑmo quẽ contra
errorem iuliani manichei descripserat. qui
nuptias sine dubitatione dicebat dampnari.
quod uero exeis nasceretur. abom̃i esset libe¬
rum obligatione peccati: &dũ plurimos
contra huiꝰ pestiferi dogina catholicos intro¬
duxisset testes. ita intulit dicens. Nec sc̃m ie¬
rominum quia prb̃r fuit contempnendum ar¬
bitreris. qui greco & latino insuꝑ & hebreo eru¬
ditus eloquio. exoccidentali ad orientalem
transiens eccłiam. inlocis scĩs atq inlitteris
sacris. tisq ad decrepitam uixit etatẽ. Cuiꝰ no¬
bis eloquium. aboriente inoccidentẽ. instar
ante illum aliquid exutraq orbispartede
doctrina ȩccliastica scripserant. legit: nec aliã
dehac requam p̃dixit. teliuit ꝓm sitri sen¬
tentiam. Quicum exponeret iouã ꝓpħam:
aꝑtissime dixit. quod etiã paruuli. peccato
ualum augustum rabidos adu̾sts xpͥmca¬

Expanded text:
gustini testimonio, qui velit, plenius cognosgustini testimonio, qui velit, plenius cognoscere valet. Nam cum in libro primo, quem contra errorem Juliani Manichaei scripserat: qui nuptias sine dubitatione dicebat damnari: quod vero ex eis nasceretur, ab omni esse liberum obligatione peccati: plurimos contra hujusmodi pestiferum dogma Catholicos introduxisset testes, ita intulit dicens: Nec sanctum Hieronymum qui presbyter fuit, contemnendum arbitreris, qui Graeco et Latino, insuper et Hebraeo eruditus eloquio, ex Occidentali ad Orientalem transiens Ecclesiam, in Locis sanctis, atque in Litteris sacris usque ad decrepitam vixit aetatem: cujus nobis eloquium ab Oriente in Occidentem instar ante illum aliquid ex utraque orbis parte de doctrina Ecclesiastica scripserant, legit: nec aliam de hac re quam praedixi, tenuit prompsitque sententiam. Qui cum exponeret Jonam Prophetam, apertissime dixit: quod etiam parvuli, peccato lianum Augustum, rabidos adversus Christum ca
Abbreviated transcription (Latin):
niam consequi. nequaquã tam̃ ualeret fieri
uirgo sicut fuerat pꝰ Hoc sc̃s ieronimus eusto
chio ad meliora studuit hortando mandare:
cum tranquillitate iudic̃as: & cum magna
reuerentia disponis. sub est enĩ tibi cum uo¬
lens posse. Ergo ubi ñ ẽ uelle dĩ: deest posse
Os quippe ut imnmutabilis ẽ naturȩ. ita im¬
mittabilis uoluntatis. Otutiq cum sit uerax
& iustus: ñ illi mndatium neq iniusticia decet:
quia sicut non ualet mentiri qui ẽ ueritas. ita
iniustus esse non potest:. hoc est nolens iniuste
facere quicquã. Nam om̃ia teste ꝓpħa quȩcũq
uoluit dñs fecit incȩlo & iuñtra: om̃iaq eiꝰ uidicia
iusta. Dum gͥ niteremur ostendere quod nolen¬
doctori. cui dũ aduiueret in om̃i scientia se
comꝑare nemo audebat. non usurparet ua¬
niloquus detrahere quispiã: cepto abordine
longius sumus digressi. Serumtam̃ qualis
iuantus ue uiriste fuerit: solius sc̃i au¬

Expanded text:
niam consequi: nequaquam tamen valeret fieri niam consequi: nequaquam tamen valeret fieri virgo, sicut fuerat prius. Hoc sanctus Hieronymus chio ad meliora studuit hortando mandare: cum tranquillitate iudicas et cum magna reuerentia disponis. Subest enim tibi cum uolueris posse." Ergo ubi non est uelle dei, deest posse. Deus quippe ut immutabilis naturae, ita immutabilis est voluntatis. Et utique cum sit verax et justus, non illum mendacium, neque injustitia decet: quia sicut non valet mentiri, qui est veritas, ita injustus esse non potest: hoc est, nolens injuste facere quicquam. Nam omnia, teste Propheta, quaecumque voluit Dominus, fecit in coelo et in terra: omniaque ejus judicia justa. Dum igitur niteremur ostendere, quid volenDoctori, cui quoad viveret, in omni scientia se comparare nemo audebat, non usurparet vaniloquus detrahere quispiam, coepto ab ordine longius sumus digressi. Verumtamen qualis, quantusve vir iste fuerit, solius sancti Au
Abbreviated transcription (Latin):
tem ꝑtingere minime ualet. Camq nereus
&achilleus hec laudando uirginitatẽ. & alia
ꝓferendo dissererent plurima quib et̃na me¬
reretur accibus uita: domitura prudentissi¬
ma uirgo dixit. Utinam adme ista dĩsenten¬
ds̃ aꝑuit os adlucrandũ animam meam:
quicquid me facere uultis. accelerate quanto¬
ctus. Quid intilta: a scõ clemente papa conse¬
crata. aureliano sponso contempto. obhoc
mpontiana exiliata insula: inde t̾racinam
adducta. nolens idolis sacrificare. cũ eufrosina
& theodora sponsab sulpitii. & seruiliam aluxu¬
rio fr̃e aureliani igne cremate. palmã suscepe
martyrii. Quas sc̃s cesarius diaconus qui etiam
postea & ipse ap̃dicto luxurio ẽ martyriratus:
insarcõphago nouo simul condiens sepeliuit.
Hec ideo scilicet non fuerat hic tantii necesse
loqui. addidimus tam̃ quia pene quod nereꝰ
prudentissime domitillȩ dixerat uirginita¬
tem ꝑditam de reatu posse ꝑpentcentiã ue.¬

Expanded text:
tem pertingere minime valet. Cumque Nereus tem pertingere minime valet. Cumque Nereus et Achilleus haec, laudando virginitatem, et alia proferendo, dissererent plurima, quibus aeternam mereretur actibus vitam, Domitilla prudentissima virgo dixit: Utinam ad me olim ista Dei sentenDeus aperuit os ad lucrandum animam meam, quicquid me facere vultis, accelerate quantocius. Quid multa? A sancto Clemente Papa consecrata, Aureliano sponso contempto, ob hoc in Pontiana exulata est insula. Inde Tarracinam adducta, nolensque Idolis sacrificare, cum Eufrosina et Theodora sponsis Sulpitii et Serviliani, a Luxurio fratre Aureliani igne crematae, palmam suscepere martyrii, quas S. Caesarius diaconus, qui etiam postea et ipse a praedicto Luxurio est martyrizatus, in sarcophago novo simul condens sepelivit. Haec ideo licet non fuerat hic tantum necesse loqui, addidimus tamen, quia pene quod Nereus prudentissimae virgini Domitillae dixerat, virginitatem perditam de reatu posse per poenitentiam ve