comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Ecce unde niger. Iunge ⁊ illud scĩ
dauid. speciosus forma pre filiis hominũ.
et habes totum in sponso qd̾ sponsa de se h
in loco testata ẽ. Non tͥ recte. ⁊ ipse uidet̃
scđm ea que dicta sunt. emulis posse res¬
pond̾e udeis. inger sum s formosus. filii
ierłm: Niger plane: cui ñ erat spẽs neꝙ
decor. Niger: qi uermis. ⁊i ñ hõ: ohꝓbriũ ho¬
minũ.⁊ abiectio plebis. Deniq se ipsum
fecit peccatũ: ⁊ nigrum dicere uerear.
Intuere sane pannis sordidũ. plagis liui¬
dum: illitũ sputis. pallidũ morte: ⁊ ni¬
grum uł tc̃ ꝓfecto fatebere. Percunctare
etiã apłos eundẽ ipsũ qualẽ in monte ꝑ¬
spexerint. aut certe angłos in qualẽ ꝓ¬
spicere concupiscant: ⁊ nichilominꝰ for¬
mosum mirabere. Ergo formosus in se:
niger ꝓpter te. Qmͣ formosũ ⁊ in mea
forma te agnosco dñe iħu: ñ ob diuina
tantum quib effulges miracła. s iꝓpter

Expanded text:
mus . Ecce unde niger. Junge et illud sancti mus . Ecce unde niger. Junge et illud sancti David: Speciosus forma prae filiis hominum ; et habes totum in sponso, quod sponsa de se hoc in loco testata est. 9. Num tibi recte et ipse videtur secundum ea quae dicta sunt, aemulis posse respondere Judaeis: Niger sum, sed formosus, filii Jerusalem? Niger plane, cui non erat species, neque decor; niger, quia vermis et non homo, opprobrium hominum, et abjectio plebis . Denique se ipsum fecit peccatum : et nigrum dicere verear? Intuere sane pannis sordidum, plagis lividum, illitum sputis, pallidum morte; et nigrum vel tunc profecto fatebere. Percunctare etiam apostolos, eumdem ipsum qualem in monte perspexerint; aut certe angelos, in qualem prospicere concupiscant; et nihilominus formosum mirabere. Ergo formosus in se, niger propter te. Quam formosum et in mea forma te agnosco, Domine Jesu! non ob divina tantum quibus effulges miracula, sed et propter
Abbreviated transcription (Latin):
głari in tͥbulationib. libent̾ ait głabor
in infirmitatib meis: ut in habitet in
me uirtu s xp̃i. Optanda infirmitas: que
xp̃i uirtute compẽsat᷑. Quis dabit mͥ ñ
solum infirmari s ⁊ destitui⁊ ac deficete
penitus amemet ipso. ut dñ uirtutũ
uirtute stabiliar: Nam uircꝰ. in infir¬
mitate ꝑficit᷑. Deniq ait. Qñ infirmor
tẽ fortissum ⁊ potens. Qd̾ cũ ita sit: pul¬
chre sponsa conu̾tit sibi ad głam. quod
ei ꝓ obꝓbrio ab emulis in torquet᷑. nos
mͦ formosam. s ⁊inigram eẽ. se głans.
Non enĩ erubescit nigredinẽ: quã nouit
p̃cessisse ⁊ in sponso. Cui similari qͣnte
ri: nisi in cruce dñi mei iħu xp̃i. Grata
ignominia crucis: ei qui crucifixo ingͣ¬
tus ñ ẽ. Nigredo ẽ: s forma ⁊ similitudo
dñ. Uade ad sc̃m ysaiam. ⁊ describet tibi
qualẽ in sp̃u illũ uid̾it. Quẽ namq aliũ
dicit uirum doloris. ⁊ scientẽ infirmita¬
tem: ⁊ quia ñ erat ei spẽs neq decor: Et

Expanded text:
ari in tribulationibus. Libenter, ait, gloriabor in infirmitatibus meis, ut inhabitet in me virtus Christi. Optanda infirmitas, quae Christi virtute compensatur. Quis dabit mihi non solum infirmari, sed et destitui ac deficere penitus a memetipso, ut Domini virtutum virtute stabiliar? Nam virtus in infirmitate perficitur. Denique ait: Quando infirmor, tunc fortis sum et potens . 8. Quod cum ita sit, pulchre sponsa convertit sibi ad gloriam, quod ei pro opprobrio ab aemulis intorquetur; non modo formosam, sed et nigram esse se glorians. Non enim erubescit nigredinem, quam novit praecessisse et in sponso: cui similari quantari, nisi in cruce Domini mei Jesu Christi! Grata ignominia crucis ei qui Crucifixo ingratus non est. Nigredo est, sed forma et similitudo Domini. Vade ad sanctum Isaiam, et describet tibi qualem in spiritu illum viderit. Quem namque alium dicit virum doloris, et scientem infirmitatem; et quia non erat ei species neque decor? Et
Abbreviated transcription (Latin):
biis ħonorat: coraut̃ eiꝰ. longe ẽ ame. Non
es ꝓfecto rectus: qui tͥam ñ recte diuidis.
Non potes attollere caput. p̾ssum diabo¬
li uigo. Non te subrigere p̾uales. cui dña¬
tur iniqͥtas. Iniqͥtates tue suꝑgresse sũt
caput tuũ: ⁊ sic̃ onus graue. grauate st̃¬
suꝑ te Iniquitas deniq sedet suꝑ ta¬
lentum plumbi. Uides qd̾ ñ faciat hoĩe
rectũ. fides etiã recta que ñ oꝑat᷑ exdile¬
ctione: At qui sine dilectione ẽ: ñ ht̃ uñ
diligat sponsam. S nec oꝑa quãuis re¬
cta: rectum cor efficere sufficiunt sine
fide. Quis enĩ rectum dicat hominem
ñ placentẽ dõ: sine fide aut̃ impossibi¬
le ẽ placere deo. Qui ñ placet deo. ñ po¬
test illi placere ds̃. Nam cui placet ds̃:
dõ displicere ñ pot̾. Porro cui ñ placet
ds: nec sponsa eiꝰ. Quomͦ gͦ rectus qui nͦ
dm̃ diligit. nec eccłiam dĩ dr: cui recti
diligunt te: sic gͥ nec fides sine oꝑib nec

Expanded text:
biis me honorat, cor autem ejus longe est a me . Non biis me honorat, cor autem ejus longe est a me . Non es profecto rectus, qui tam non recte dividis. Non potes attollere caput pressum diaboli jugo. Non te subrigere praevales, cui dominatur iniquitas. Iniquitates tuae supergressae sunt caput tuum, et sicut onus grave gravatdet super talentum plumbi . Vides quod non faciat hominem rectum fides etiam recta, quae non operatur ex dilectione. At qui sine dilectione est, non habet unde diligat sponsam. Sed nec opera, quamvis recta, rectum cor efficere sufficiunt sine fide. Quis enim rectum dicat hominem non placentem Deo? Sine fide autem impossibile est placere Deo . Qui non placet Deo, non potest illi placere Deus. Nam cui placet Deus, Deo displicere non potest. Porro cui non placet Deus, nec sponsa ejus. Quomodo ergo rectus, qui nec Deum diligit, nec Ecclesiam Dei, cui dicitur: Recti diligunt te? Si ergo nec fides sine operibus, nec
Abbreviated transcription (Latin):
peccas. ⁊ si ñdũ quidẽ impie feriendo. s
tam̃ diuidendo ñ recte. Et si necdum par¬
ricida: iã t̃n fideicida teneris. Numquid
rectus. uel qñ manum porrigis deo.
cuiꝰ cor in t̾rã trahit luor: ⁊ fr̾num odi¬
um: Quomͦ rectus cuius fides mortu¬
a. cuiꝰ opꝰ mors. cuiꝰ nulla deuotio. ama¬
ritudo multa : e rat quidẽ in offerente
fides: s: in fide dilectio. Recta oblatio: s
crudelis diuisio. Mors fidei. ẽ seꝑatio ca¬
uiuat fides tua. fidẽ tuã dilectio anmet.
ꝓbet actio. Non incuruet terrenũ opꝰ: qͣm
fides celestiũ erigit. Qui te dicis in xp̃o
manere: debes sic̃ ipse ambulauit: ⁊ ipse
ambulare. Qd̾ si ꝓpͥam głam queris. florẽ¬
ti inuides. absenti detrahis. reponis le¬
denti te. hoc xp̃c ñ fecit. Confiteris te
nosse dm̃. factis aut̃ negas. Non recte pla¬
ne s impie. linguã xp̃o. animã dedisti
drabolo. Audi gͦ qͥd dicat. homo iste la¬

Expanded text:
peccas; et nondum quidem impie ferendo, sed peccas; et nondum quidem impie ferendo, sed tamen dividendo non recte. Etsi necdum fratricida, jam tamen fideicida teneris. Nunquid rectus, vel quando manum porrigis Deo, cujus cor in terram trahit livor et fraternum odium? Quomodo rectus, cujus fides mortua, cujus opus mors, cujus nulla devotio, amaritudo multa? Erat quidem in offerente fides, sed non in fide dilectio; recta oblatio, sed crudelis divisio. 8. Mors fidei est separatio chapera, ut vivat fides tua. Fidem tuam dilectio animet, probet actio. Non incurvet terrenum opus, quem fides coelestium erigit. Qui te dicis in Christo manere, debes, sicut ipse ambulavit, et tu ambulare. Quod si propriam gloriam quaeris, florenti invides, absenti detrahis, reponis laedenti te: hoc Christus non fecit. Confiteris te nosse Deum, factis autem negas. Non recte plane, sed impie linguam Christo, animam dedisti diabolo. Audi ergo quid dicat: Homo iste la
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dubites. sic nempe habes. si recte offer᷑
⁊ recte ñ diuidis: peccasti. Recte quidẽ qd̃¬
cumq hoꝵ offers. recte aut̃ ab alterutrũ
ea ñ diuidis. Noli eẽ rectus oblator. ⁊ pra¬
uus diuisor. Qͥd diuidis actum a fide:
Imque dinidis fidẽ ꝑimẽs tuã. Ilam fi¬
des sine oꝑib mortua ẽ. Mumis mortu¬
um offers dõ: Si enĩ quedam fidei aiã ip¬
sa deuotio ẽ. qͥd fides que ñ oꝑatur exdi¬
lectione. nisi cadauer ex anime: Bene
honoras dm̃ munere fetido: benepla¬
cas tue fidei int̾fector. Quomͦ hostia pa-¬
cifica. uͥ tam seua discordia ẽ: Non mi¬
rum si cain insurrexit in fr̃ẽm: qui su¬
am prius occiderat fidem. Quid mira¬
ris ocam si ad tua ñ respicit munera qͥ
te despicit: Nec hoc mirum si ñ respicit
ad te: qui ita es diuisus inte. Simanũ
deuotioni. qͥd animũ das liuori: Non coi¬
cilias tͥ dm̃. discors tecum. Non placas s

Expanded text:
non dubites. Sic nempe habes: Si recte offers non dubites. Sic nempe habes: Si recte offers et recte non dividis, peccasti . Recte quidem quodcunque horum offers, recte autem ab alterutro ea non dividis. Noli esse rectus oblator et pravus divisor. Quid dividis actum a fide? Inique dividis, fidem perimens tuam: nam fides sine 1349 operibus mortua est . Munus mortuum offers Deo? Si enim quaedam anima fidei ipsa devotio est, quid fides quae non operatur ex dilectione, nisi cadaver exanime? Bene honoras Deum munere fetido? bene placas tuae fidei interfector? Quomodo hostia pacifica ubi tam saeva discordia est? Non mirum si Cain insurrexit in fratrem, qui suam prius occiderat fidem. Quid miraris, o Cain, si ad tua non respicit munera qui te despicit? Nec hoc mirum si non respicit ad te, qui ita divisus es in te. Si manum devotioni, quid animum das livori? Non concilias Deum tibi, discors tecum, non placas, sed
Abbreviated transcription (Latin):
rio sapĩe familiarẽ ãmonitionẽ. Megͦ
meã quã tui grã accepi retinente. ⁊ ser¬
uante p̾mgatiuã: tu qͦmͦ ñ confund̾is
amisisse tuã: Cur suam in te conditor
intuetur abolitã similitudinẽ⁊ cũ tuã tͥ
in me conseruet assidueq rep̾sentet: Iã
omne adiutoriũ quod tͥ ex me debebat᷑.
u̾tisti tͥ in confusionẽ: abuteris obseqͥo meo
Indigne humanũ corpꝰ in habitas. brutus ⁊
sponsi cũ sint mundi. Qui uult inqͥt amicꝰ
eẽ huiꝰ mundi: inimicus dei constituitur
Ergo querere ⁊ saꝑe q̃ sunt suꝑ t̾ram. cur¬
uitas aie ẽ: ⁊ e regione meditari aut desi¬
d̾are que sursum sunt: rectitudo. Et ipsa
ut ꝑfecta sit. in sensu diffinat᷑ ⁊ consen¬
su. Rectũ reuera tedixerim. si recte in oĩb¬
sentias: ⁊ factis non dissentias. Inuisibilis
animi statum. nuntiet fides ⁊ actio. Re¬
ctum iudaica. si fide catholicum ⁊ iu stum
oꝑe ꝓbaris. Si quominus curuũ censere

Expanded text:
rio sapientiae familiarem admonitionem. Me ergo rio sapientiae familiarem admonitionem. Me ergo meam, quam tui gratia accepi, retinente et servante praerogativam; tu quomodo non confunderis amisisse tuam? Cur suam in te Conditor intuetur abolitam similitudinem, cum tuam in me tibi conservet, assidueque repraesentet? Jam omne adjutorium, quod tibi ex me debebatur, vertisti tibi in confusionem; abuteris obsequio meo, indigne humanum corpus inhabitas, brutus etsponsi, cum sint mundi. Qui vult, inquit, amicus esse hujus mundi, inimicus Dei constituitur . Ergo quaerere et sapere quae sunt super terram, curvitas animae est; et e regione, meditari ac desiderare quae sursum sunt, rectitudo. Et ipsa ut perfecta sit, in sensu definiatur et consensu. Rectum reverante dixerim, si recte in omnibusentias, et factis non dissentias. Invisibilis animi statum nuntiet fides et actio. Rectum judica, si fide catholicum, et justum opere probaveris. Si quo minus, curvum censere
Abbreviated transcription (Latin):
formitatẽ argueret animi. Quid eni in¬
decentiꝰ. quã curuũ recto corꝑe g̾ere am¬
mũ: Peru̾sa res ẽ ⁊ feda. luteũ uas qd̾ ẽ
corpus de terra. oculos habere fursum. ce¬
los libere suspile. celoꝵq luminarib oble¬
ctare aspectus. spiritalẽ uͦ celestẽq creatu¬
ram. suos e contrario ocłos. id ẽ internos sẽ¬
sus atq affectus trahere in t̾ram deorsum
⁊ que debuit nutriri in croceis. Herere
luto tanꝗͣ unã de suib amplexariq sterro¬
ra. Crubesce aĩa mea. diuina: pecorinã cõ¬
mutasse similitudinẽ. E rubesce uolutari
in ceno que de celo es. Crubesce aiã ait cor¬
pus. in mei consideratione. Creata crean¬
ti simił recta. me quoq accepisti ad iutori¬
um simile tͥ. utiq scdm liniam̃ta corꝑeȩ
rectitudinis. Quocumq te uertas siue
ad dm̃ sursum. siue ad me deorsum. ne¬
mo siquidẽ carnẽ suã odio habuit. ubi¬
q occurrit tͥ spẽs decoris tui: ubiq pro
statu tue dignitatis. habes de magi ste¬

Expanded text:
enim indecentius, quam curvum recto corpore gerere animum? Perversa res est et foeda, luteum vas, quod est corpus de terra, oculos habere sursum, coelos libere suspicere, coelorumque luminaribus oblectare aspectus; spiritualem vero coelestemque creaturam suos econtrario oculos, id est internos sensus atque affectus, trahere in terram deorsum; et quae debuit nutriri in croceis, haerere luto, tanquam unam de suibus, amplexarique stercora . Erubesce, anima mea, divinam pecorina commutasse similitudinem; crubesce volutari in coeno, quae de coelo es. Erubesce, anima, ait corpus, in mei consideratione. Creata creanti similis recta, me quoque accepisti adjutorium simile tibi, utique secundum lineamenta corporeae rectitudinis. Quocunque te vertas, sive ad Deum sursum, sive ad me deorsum nemo siquidem carnem suam unquam odio habuit, ubique occurrit tibi species decoris tui, ubique pro statu tuae dignitatis habes de magiste
Abbreviated transcription (Latin):
co. Porro iniquitas cordis ẽ ñ carnis uiti¬
um. ut ꝑ hoc noueris in sp̃ali portione
tui.iñ incrassa luteaq substantia dei si
les ei uł ꝑseuerare uł fieri. oportet intra¬
re ad cor: atq in spui id negotii actitare.
ubi reuelata facie speculantes głam dei.
in eandem imaginẽ tͣnsforment᷑ de clari-¬
tate in claritatẽ. tanꝗͣ a dñi sp̃u. Quãꝙͣ
⁊ corꝑis staturã dedit hõi dc̃ rectam. forsã
ut ista corꝑea ext̾ioris uiliorisq rectitu¬
do figmenti. hominẽ int̾iorẽ illum qͥ ad

Expanded text:
eo. Porro iniquitas, cordis est, non carnis vitieo. Porro iniquitas, cordis est, non carnis vitium, ut per hoc noveris in spirituali portione tui, et non in crassa luteaque substantia Dei simles ei vel perseverare, vel fieri, oportet intrare ad cor, atque in spiritu id negotii actitare: ubi revelata facie speculantes gloriam Dei, in eamdem imaginem transformentur de claritate in claritateoris staturam dedit homini Deus rectam; forsitan ut ista corporea exterioris viliorisque rectitudo figmenti hominem interiorem illum, qui ad
Abbreviated transcription (Latin):
me numꝗͣ innotuisset. At qm̃ ꝑ alte.¬
rum patefacta resẽ: uitatẽ negare ñ
possum: dolens dico. reuera ita ẽ. Et
addit. Grande dampnum. Nam alias
quidem in plurib ualet: ceterum in hac
parte ut uerum fateamur. excusari mini¬
me potest. his paucis aduersus malignis¬
simum uitiũ cominemoratis. reu̾tamur
ad explanandi ordinẽ: ⁊ demonstremꝰ qui
sint hoc loco intelligendi recti. Non enim
arbitror sentire quempiã recte intelligñtie
scd̃m corpꝰ rectos dici eos qͥ sponsã diligt̃.
Propt̾ea demonstranda a nob̃̾ ẽ spiritał.
id ẽ animi rectitudo. Sp̃c ẽ qui loquitur.¬
spiritalib spiritalia comparans. Ergo se¬
cundũ animũ. ñ scd̃m t̾renã ⁊ feculentam
mat̾iem ds̃ hominẽ rectum fec̃: ad sia¬
ginem qͥppe ⁊ similitudinẽ suã creauit
illum. Ipse uͦ quẽadmodum psallis. rec
tus itaq d̃s rectũ fecit hoĩem similem cͥ.
id ẽ sine iniquitate. sicut iniquitas in

Expanded text:
me nunquam innotuisset. At quoniam per alteme nunquam innotuisset. At quoniam per alterum patefacta est res, veritatem negare non possum: dolens dico, revera ita est. Et addit: Grande damnum! nam alias quidem in pluribus valet; caeterum in hac parte, ut verum fateamur, excusari minime potest. 5. His paucis adversus malignissimum vitium commemoratis, revertamur ad explanandi ordinem, et demonstremus qui sint hoc loco intelligendi Recti. Non enim arbitror sentire quempiam rectae intelligentiae, secundum corpus rectos dici eos qui sponsam 1348 diligunt. Propterea demonstranda nobis est spiritualis, id est animi spiritualibus spiritualia comparans. Ergo secundum animum, non secundum terrenam et faeculentam materiam, Deus hominem rectum fecit. Ad imaginem quippe et similitudinem suam creavit illum . Ipse vero, quemadmodum psallis: Recttus itaque Deus rectum fecit hominem similem sibi, id est sine iniquitate, sicut non est iniquitas in
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum ꝓfert: ⁊ tamen illud uerbum
uno in momento multitudinis audien¬
tium dum aures inficit. ammas int̾ficit.
Cor si quidẽ felle liuoris amarum. ꝑ lin¬
gue instrumentũ spargere. nisi amara
ñ potest: dicente dño. Ex habundantia
cordis os loquitur. Et sunt spẽs pestis
huius. dum alii quidẽ nude atq in reue¬
renter uti in buccam uen̾it. uirus euomãt
detractionis. alii autẽ quodã simulate
uerecundie fuco conceptã malitiam
quã retinere ñ possunt. adumbrare con¬
nent᷑. Uideas alta p̾mitti suspiria. sicq
quadam cũ grauitate ⁊ tarditate. uul¬
tu mestr demissis suꝑciliis. ⁊ uoce plã¬
genti egredi maledictionẽ. Et quidem
tanto ꝑsuasibiliorẽ. quanto creditur ab
his qui audiunt. corde in uito ⁊ magis
condolentis affectu. qͣm malitiose ꝓfer¬
ri. Doleo inquit uehement̾ ꝓ eo qd̾ diligo
ecum satis. ⁊ nũquã potui de hac re cor¬
rigere eum. ⁊ alius. Michi quidẽ ait be¬
ne comꝑtum fuerat de illo istud.s ꝑ

Expanded text:
erbum profert; et tamen illud unum verbum, uno in momento, multitudinis audientium, dum aures inficit, animas interficit. Cor siquidem felle livoris amarum per linguae instrumentum spargere nisi amara non potest, dicente Domino: Ex abundantia cordis os loquitur . Et sunt species pestis hujus, dum alii quidem nude atque irreverenter, uti in buccam venerit, virus evomant detractionis; alii autem quodam simulatae verecundiae fuco conceptam malitiam, quam retinere non possunt, adumbrare conentur. Videas alta praemitti suspiria, sicque quadam cum gravitate et tarditate, vultu moesto, dimissis superciliis, et voce plangenti egredi maledictionem, et quidem tanto persuasibiliorem, quanto creditur ab his qui audiunt, corde invito, et magis condolentis affectu, quam malitiose proferri. Doleo, inquit, vehementer, pro eo quod diligo eum satis, et nunquam potui de hac re corrigere eum. Et alius: Mihi quidem, ait, bene compertum fuerat de illo istud; sed per
Abbreviated transcription (Latin):
icut tab̾nacła cedar: sic̃ pelles sa¬
lomonis. Hinc incipiendũ: qr hic
desiit sermo suꝑior. Hoc expectatis audi¬
re qͥd sit: i qͣlit̾ ei qd̾ ꝓxime tractatũ ẽ ca¬
pitulo coaptetur. qi similitudo c̃. Rocest
terem̃ hoc ita subiunctũ fuisse. ut ut᷑¬
q pars similitudinis ad id solũ responde¬
at. qͦd ibi p̾̃cesserat: nigra sum. Potest
uita: ut duob illis duo ista .i. singłis sin¬
gula referant᷑. Ille sensus simplicior iste
obscurior ẽ. S tẽptemꝰ utrumq: ⁊ prius
quidẽ hunc qͥ difficior apparet. Non
aut̃ in duob pͥmis. s in duob duntaxat
extremis dificultas ẽ. Nam cedar qͥdẽ qd̾
int̾p̃tatur tenebre aꝑte satis cũ nigre¬
dine conuenire uidet᷑: s pelles salomonĩ

Expanded text:
icut tabernacula Cedar, sicut pelles Salomonis . Hinc incipiendum, quia hic desiit sermo superior. Hoc exspectatis audire quid sit, et qualiter ei quod proximo tractatum est capitulo coaptetur, quia similitudo est. Potest enim hoc ita subjunctum fuisse, ut utraque pars similitudinis ad id solum respondeat, quod ibi praecesserat: Nigra sum. Potest et ita, ut duobus illis duo ista, id est singula singulis, referantur. Ille sensus simplicior, iste obscurior est. Sed tentemus utrumque: et prius quidem hunc, qui difficilior apparet. Non autem in duobus primis, sed in duobus duntaxat extremis difficultas est. Nam Cedar quidem, quod interpretatur tenebrae, aperte satis cum nigredine convenire videtur;
Abbreviated transcription (Latin):
ibi sola nͥ fallor plorant᷑ dãpna głie carnis:
uite p̾sentis in cõmoda. Et plorandi: qͥ ita
plorant. Nuinqͥdego sic: Simił mͥ affectꝰ
s alt̾a causa dissimilisq intentio. Nulla mͥ
sane querela de omĩb q̃ sunt mundi. In hĩ
ꝓfecto q̃ dĩ sunt: ademptũ doleo fidele au¬
xilium: salutare consilium .s. lugeo .G. ẽ¬

Expanded text:
ibi sola, nisi fallor, plorantur damna gloriae carnis, ibi sola, nisi fallor, plorantur damna gloriae carnis, vitae praesentis incommoda. Et plorandi qui ita plorant. Nunquid ego sic? Similis mihi affectus, sed altera causa, dissimilisque intentio. Nulla mihi sane querela de omnibus quae sunt mundi. In his profecto quae sunt Dei, ademptum doleo fidele auxilium, salutare consilium. G
Abbreviated transcription (Latin):
Me in qͣm tetigit. ⁊i ꝑcussit: ñ illũ quem
uocauit adrequiem. Me occidit: cũ suc¬
eidit illũ. Nunqͥd enĩ occisum quis dix¬
erit. quẽ plantauit in uita: at qd̾ illi ui¬
te ianua fuit. mͥ plane ẽmors: meq illa
morte mortuũ dixerim. ñ hunc qͥ obdor¬
miuit in dño. Exite exite lacͥme: iã qͥdẽ
cupientes. Exite: qr his qͥ uob̾meatũ ob¬
struxerat. cõmeauit. Aꝑie̾nt᷑ cataracte
miseri capitis: ⁊erũpant fontes aqͣrũ.
si forte sufficiant sordes diluere culpa¬
rũ. qͥb iram merui. Cũ consolatꝰ fu̾it
suꝑ me dñs. tc̃ fortassis et ego m̃ear cõ¬
solari: si tñ ñ peꝑcero a merore. Nam
qui lugent. ipsi consolabunt᷑. Propt̾ea
tus m̃s humano queso penset᷑ affectur.
tũ multũ:i fructũ nullũ. Non culpa¬
mus affectũ: nͥ cũ excedit modũ. s cãm.
Ille nimirum nature est.⁊ eius turbatio.
pena peccati: hec uanitas .⁊ pecc̃m. Et enĩ

Expanded text:
Me, inquam, tetigit et percussit, non illum, quem Me, inquam, tetigit et percussit, non illum, quem vocavit ad requiem; me occidit, cum succidit illum. Nunquid enim occisum quis dixerit, quem plantavit in vita? At quod illi vitae janua fuit, mihi plane est mors; meque illa morte mortuum dixerim, non hunc qui obdormivit in Domino. Exite, exite, lacrymae jampridem cupientes; exite, quia is qui vobis meatum obstruxerat, commeavit. Aperiantur cataractae miseri capitis; et erumpant fontes aquarum, si forte sufficiant sordes diluere culparum, quibus iram merui. Cum consolatus fuerit super me Dominus, tunc fortassis et ego merear consolari, si tamen non pepercero a moerore: nam, qui lugent, ipsi consolabuntur . Propterea tus meus humano, quaeso, pensetur affectu, tum multum, et fructum nullum. Non culpamus affectum, nisi cum excedit modum; sed causam. Ille nimirum naturae est, et ejus turbatio poena peccati: haec vanitas et peccatum. Etenim
Abbreviated transcription (Latin):
tum erat. Solum pene reliquerat mͥ
ꝓuisoris honorẽ ⁊ nom̃: nam opꝰ ipse
faciebat. Ego uocitabar abbas: s ille¬
s ille p̾erat in sollitudine. Merito reqͥe¬
uit in illo sp̃s meus: ꝑ quẽ licebat delec¬
tan indño: p̾dicare lib̾uis. orare secu¬
pinguior: frequentior lectio: ⁊ feruenti¬
or affectꝰ. Heu sublatus es: ⁊ hec omnia
simul. Tecum parit̾ om̃s abiere leticie me¬
e. Iam cure irruunt: iam molestie hinc
inde pulsant: iangustie undiq. Solum
me repperunt. solemͥ te ab eunte remanse¬
runt: solus sub sarcina gemo. Aut ponẽ.
aut oppͥmi necesse ẽ: quia tu tuos hume¬
ros subduxisti. Quismͥ tͥbuat cito mori pꝰ
te: Nam ꝓte nolĩ. nec te tua fraudare
gła. Porro suꝑuiuere tͥ. labor i dolor.Ui¬
uam qͦ ad uiuã in amaritudine. uiuam
inmerore: ⁊ hec sit mͥ consolatio: ut me¬
rendo affligar. Non parcam: iiuuabo
manũ dnĩ. Et enĩ manꝰ dñĩ tetigit me.

Expanded text:
tum erat. 1357 Solum pene reliquerat mihi tum erat. 1357 Solum pene reliquerat mihi provisoris honorem et nomen: nam opus ipse faciebat. Ego  praeerat in sollicitudine. Merito requievit in illo spiritus meus, per quem licebat dilectari in Domino, praedicare liberius, orare secupinguior, frequentior lectio, et ferventior affectus. Heu, sublatus es, et haec omnia simul. Tecum pariter abierunt omnae. Jam curae irruunt, jam molestiae hinc inde pulsant, et angustiae undique solum me repererunt, solae mihi te abeunte remanserunt, solus sub sarcina gemo. Aut ponere, aut opprimi necesse est, quia tu tuos humeros subduxisti. Quis mihi tribuat cito mori post te? Nam pro te nolim, nec te tua fraudare gloria. Porro supervivere tibi, labor et dolor. Vivam, quoad vivam, in amaritudine; vivam in moerore: et haec sit mihi consolatio, ut moerendo affligar. Non parcam; et juvabo manum Domini: etenim manus Domini tetigit me.
Abbreviated transcription (Latin):
Quotiens cum eo disserens ea didici que ne¬
sciebam: ⁊ qͥ docturus aduenerã: doctꝰ ma¬
gis abscessi. Nec mirũ de me: cũ magni
ac sapientes uiri idipsũ nichilominꝰ ex il¬
lo sibi accidisse testent᷑. Non cognouit
litteraturã. s habuit litterarũ inuento¬
rẽ sensũ. hũit ⁊ illum inantẽ spm̃. Nec
in maximis tm̃: s in mininis maximꝰ
erat. Qͥd u̾bi causa. in edificiis. in agris.
ortis. aquis. cunctis deniq artib. seu o¬
genere .s̃. subt̾fugit ꝑitiam : cem̃tariiᷤ.
fabris. agͥcoł: ortolanis. sutorib atq texto¬
rib: facile magister erat. Cũq omnium
iudicio om̃ib eẽt sapientior: soł in suis
ocłis ñ erat sapiens. Utinã multos. ⁊ si mi¬
nus sapientes: ñ plus tangẽt illa male-¬
dictio. ue qͥ sapientes estis inocłis urĩs.
Scientib ista loquor: ⁊ adhuc plura his de
⁊ intꝰ. Merito ex eo pendebã totꝰ.: qͥ mͥ to¬

Expanded text:
Quoties cum eo disserens, ea didici, quae neQuoties cum eo disserens, ea didici, quae nesciebam: et qui docturus adveneram, doctus magis abscessi. « Nec mirum de me, cum magni ac sapientes viri id ipsum nihilominus de illo sibi accidisse testentur. Non cognovit litteraturam, sed habuit litterarum inventorem sensum, habuit et illuminantem Spiritum. Nec in maximis tantum, sed et in minimis maximus erat. Quid, verbi causa, in aedificiis, in agris, hortis, aquis, cunctis denique artibus seu ogenere Girardi subterfugit peritiam? Caementariis, fabris, agricolis, hortulanis, sutoribus, atque textoribus facile magister erat. Cumque omnium judicio omnibus esset sapientior, solis in suis oculis non erat sapiens. Utinam multos, etsi minus sapientes, non plus tangeret illa maledictio: Vae qui sapientes estis in oculis vestris ! Scientibus ista loquor, et adhuc plura his de et intus. Merito ex eo pendebam totus, qui mihi to
Abbreviated transcription (Latin):
luntas fr̃m. ⁊ studium obediendi. suꝑ oĩa
abbatis parit̾ ⁊ frĩs germana dilectio. Ita
in dño studioꝵ. Tibi debeo si ꝓfeci: si ꝓfui.
Tu intricabaris. iego tuo beneficio feriatꝰ
obsequiis occupabar: aut doctrine filio¬
rum utiliꝰ intendebam. Cur enĩ enĩ se¬
curus intꝰ ñ eẽm. cũ te scirẽ agentẽ foris
manum dexterã meã. lum̃ ocłoꝵ meoꝵ
pectus meũ. ⁊ meã linguã : Et qͥdẽ inde¬
fessa manꝰ. ocłs simplex. pectꝰ consilii. lin¬
gua loquens iudiciũ: sic̃ scͥptũ ẽ. os iusti
m .s. i.l.e. l.i. S quid dixi foris agentem
illũ. quasi int̾na .G. nesciret. ac sp̃ualiũ
exꝑs eẽt donoꝵ:. Norunt qui illũ norunt
sp̃uales: quã u̾ba eiꝰ sp̃m redolerent. No¬
runt contub̾nales: qͣm mores eiꝰ ⁊ studia
non carnem saꝑent. s feruerent sp̃u. Qs
illo rigidior in custodia discipline. qͥs ĩ
or in contẽplando subtilior in disserendo:

Expanded text:
luntas fratrum, et studium obediendi, super omnia luntas fratrum, et studium obediendi, super omnia abbatis pariter et fratris germana dilectio. » Itin Domino studiorum. Tibi debeo si profeci, si profui. Tu intricabaris, et ego tuo beneficio feriatusus occupabar, aut doctrinae filiorum utilius intendebam. Cur enim securus intus non essem, cum te scirem agentem foris manum dexteram meam, lumen oculorum meorum, pectus meum, et linguam meam? Et quidem indefessa manus, oculus simplex, pectus consilii, lingua loquens judicium, sicut scriptum est: Os justim meam? Sed quid dixi foris agentem illum, quasi interna Gerardus nesciret, et spiritualium expers esset donorum? Norunt qui illum norunt spirituales, quam verba ejus spiritum redolerent. Norunt contubernales, quam mores ejus et studia non carnem saperent, sed ferverent spiritu. Quis illo rigidior in custodia disciplinae? quis in or in contemplando, subtilior in disserendo?
Abbreviated transcription (Latin):
striũ. oamicũ fidelẽ. ⁊ amico gerebat mo¬
rem:⁊ officiis caritatis non deerat. Quis
uacua recessit ab eo manu: Si diues. consi¬
lium: si pauꝑ: subsidiũ reportabat. Nec
querebat que sunt: qui se mediis ingere¬
bat curis. ut ego uacarẽ. Sperabat enim
sic̃ erat humillimꝰ: maiorẽ de nr̃a quiete
fructũ. qͣm si uacaret ipse. Int̾dũ tñ po¬
stulabat absolui. ⁊ alt̾i cedere: quasi qͥ meliꝰ
ꝓuideret. S uͥ ille inueniret᷑: Nec petu¬
lanti aliqͦ ut assolet in eo officii detineba¬
tur affectu: s solo intuitu caritatis. Siqͥ¬
dem plus omnib laborabat: ⁊minus o̾ĩb ac¬
ciebat: ita ut sepe cũ aliis necessaria mini¬
straret. ipse eg̾et in płib. Uerbi causa: cibo
aut ueste. Deniq cũ se sentiret decessui ꝓpin¬
quare. d̾s̃ inquit tu scis: qd̾ quantũ in me
fuit semꝑ optai qͥetem: mͥ intend̾e. uaca
re tͥ. S implicitũ tenuit timor tiuis: iuo¬

Expanded text:
strium! o amicum fidelem! et amico gerebat mostrium! o amicum fidelem! et amico gerebat morem, et officiis charitatis non deerat. Quis vacua ab eo recessit manu? Si dives, consilium; si pauper, subsidium reportabat. Nec quaerebat quae sua sunt, qui se mediis ingerebat curis, ut ego vacarem. Sperabat enim, sicut erat humillimus, majorem de nostra quiete fructum, quam si vacaret ipse. Interdum tamen postulabat absolvi, et alteri cedere, quasi qui melius provideret. Sed ubi ille inveniretur? Nec petulanti aliquo, ut assolet, in eo officii detinebatur affectu, sed solo intuitu charitatis. Siquidem plus omnibus laborabat, et minus omnibus accipiebat; ita ut saepe, cum aliis necessaria ministraret, egeret ipse in pluribus, verbi causa, cibo aut veste. Denique cum se sentiret decessui propinquare: « Deus, » inquit, « tu scis quod quantum in me fuit, semper optavi quietem; mihi intendere, tibi vacare. Sed implicitum tenuit timor tuus, vo
Abbreviated transcription (Latin):
mat̾ pot̾it obliui sci filii ut̾i sui: et si illa ob¬
lita fu̾it: ego tñ ñ obliuiscar tui. Non exped̾
ꝓrsus. Scis ubi u̾ser. ubi iaceam: uͥ reliq̃ris
me. Non ẽ qui porrigat manũ. Ad om̃e qd̃
emi̾serit: respicio. ad .G. ut consuerã : ⁊ñ ẽ.
Heu tc̃ ingemisco miser: sic̃ hõ sine adu¬
torio. Quẽ consulam inambiguis. cui in
adũsis fidam : Quis portabit onera. quis
ꝑicula ꝓpulsabit: Nonne uͥq gressus
bant. familiariꝰ incursabant. acriꝰ urgebãt:
Nonne in lingua tua illa placabili ⁊ potñ
rat illi linguam eruditã: ut sciret qñ de¬
beret ꝓferre sermonem. Ita deniq in pru¬
dentia respõsoꝵ suoꝵ. ⁊ in grã data sibi de¬
suꝑ:idomesticis satisfacibat: iext̾is. ut pene
me nemo reqͥreret: cui pͥor forte .G. occur¬
risset. Occurrebat aut̃ aduentantib: op¬
ponens se: ne subito meũ ociũ incursarẽt.
cebat ad me. cet̾os emittebat. Ouirũ indu¬

Expanded text:
 poterit filii uteri sui? Etsi illa ob poterit filii uteri sui? Etsi illa oblita fuerit, ego tamen non obliviscar tui . Non expedit prorsus. Scis ubi verser, ubi jaceam, ubi reliqueris me; non est qui porrigat manum. Ad omne quod emerserit, respicio ad Girardum ut consueveram, et non est. Heu! tunc ingemisco miser, sicut homo sine adjutorio. Quem consulam ambiguis? cui in adversis fidam? quis portabit onera? quis pericula propulsabit? Nonne ubique gressus bant, familiarius incursabant, acrius urgebant? Nonne in lingua tua illa placabili et potenrat illi linguam eruditam, ut sciret quando deberet proferre sermonem. Ita denique in prudentia responsorum suorum, et in gratia data sibi desuper, et domesticis satisfacieba et exteris, ut pene me nemo requireret, cui prior forte Girardus occurrisset. Occurrebat autem adventantibus, opponens se, ne subito meum otium incursarent. cebat ad me, caeteros emittebat. O virum indu
Abbreviated transcription (Latin):
mixtꝰ choris. Nonẽ gͥ qͦd causeris tu de nr̃a
q copiã. dñs maiestatis indulsit. At ego ꝓ
te qͥd: Qͣm uellẽ scire qͥdnã sentias nc̃ de
me illo unco tuo: mediis nutante curi
⁊ penis. destituto te baculo in becillitai
mee. si tñ licet adhuc cogitare de mis¬
ris. ingresso abyssum luminis. atq il
pelago et̾ne felicitatis absorto. forte e
iusticie eiꝰ soliꝰ. ĩ memor nr̃i. Ceterũ qͥ
dõ. Dõ aũt caritas ẽ: ⁊ qͣnto qͥs comun¬
or deo: tanto plenior caritate. Porro impas
sereri semꝑ i parcẽ. Ergo ⁊ te necesse ẽ eẽ. mi
scdem: qui inheres miscdi. ꝙͣ ius iam mini¬
me miser sis. i qͥ ñ pateris: compat̾is tñ. Af¬
fectus ꝓm̃ tius ñ ẽ imminutꝰ. s mmmiuta¬
tus. nec qm̃ dm̃ indiusti. nr̃i cura te exinsti
Et ipsieñ cura ẽ de nob̃. Qd̃ infirmũ ẽ ab¬
iecisti: s ñ qd̃ pium. Caritas deniq nunqͣm
excidit. Non obliui sceris me infinem. Uide¬

Expanded text:
mistus choris. Non est igitur quod causeris tu de nostrmistus choris. Non est igitur quod causeris tu de nostrumque copiam Dominus majestatis indulsit. At ego pro te quid? Quam vellem scire quidnam sentias nunc de me illo unico tuo, mediis nutante curis et poenis, destituto te baculo imbecillitatis meae! si tamen licet adhuc cogitare de miseris, ingresso abyssum luminis, atque illo pelago aeternae felicitatis absorpto. Forte enim justitiae ejus solius, immemor nostri. Caeterum qui Deo. Deus autem charitas est, et quanto quis conjunor Deo, tanto plenior charitate. Porro impassmisereri semper et parcere. Ergo et te necesse est mise, qui inhaeres misericordi, quamvis jam minime miser sis: et qui non pateris, compateris tamen. Affectus proinde tuus non est imminutus, sed immutatus; nec, quoniam Deum induisti, nostri cura te exuisti; et ipsi enim cura est de nobis . Quod infirmum est abjecisti, sed non quod pium. Charitas denique nunquam excidit : non oblivisceris me in finem. 6. Vide
Abbreviated transcription (Latin):
su ꝗͣ fructu. Nã uita sine fructu gͣuior
mors. Deniq duplex malũ ligno ꝑatur
infructuoso: securis ⁊ ignis. Ergo meiᷤ
laborib inuidens. elongasti ame ami¬
cũ ⁊ ꝓximũ: ꝑ cuiꝰ maxime studium
erant si qͣndo erant fructuosi. Satꝰ ꝓm̃
ñ uilliꝰ. Nã tu care fr̃: si caros amisisti. cario¬
res utiq recepisti. Me uͦ que nã iam mise¬
rum consolatio manet. pꝰ te unicũ solati¬
um meũ: Piacita fuit parit̾ utͥq societaᷤ
corꝑũ: ꝓ moꝵ concordia. s solũ me diuisec
uulnerauit. Commune qd̃ libuit: qd̾ tͥsti
n lugubre meũ. In me tͣnsier̃t ire: in me cõ¬
firmatꝰ ẽ furor. Erat ambob alt̾utrum
gͣta p̾sentia. dulce consortiũ. suaue coll¬
qͥũ: s tantas utͥusq delitia siego ꝑdidi. tu
mutasti: iqͥdẽ in mutatis illis retribu¬
tio multa. Qͣnto fenore gaudioꝵ. ac ben
dium sentis absentie a nob̾ tuȩ: angłoꝵ ad¬

Expanded text:
su, quam fructu! nam vita sine fructu gravior su, quam fructu! nam vita sine fructu gravior mors. Denique duplex malum ligno paratur infructuoso, securis et ignis . Ergo meis laboribus invidens, elongasti a me amicum et proximum, per cujus maxime studium erant, si quando erant, fructuosi. Satius prnon illius! Nam tu, chare frater, si charos amisisti, chariores utique recepisti. Me vero quaenam jam miserum consolatio manet post te unicum solatium meum? Placita fuit pariter utrique societas corporum pro morum concordia; sed solum me divisio vulneravit. Commune quod libuit; quod triste et lugubre, meum: in me transierunt irae, in me confirmatus est furor. Erat ambobus alterutrum grata praesentia, dulce consortium, suave colloquium; sed tantas utriusque delicias ego perdidi, tu mutuasti. Et quidem immutatis illis retributio multa. 5. Quanto fenore gaudiorum ac bendium sentis absentiae a nobis tuae, angelorum ad
Abbreviated transcription (Latin):
eque dilectus ego: Frater erat genere: s
religione g̾manior. Dolete queso uicẽ me¬
am uos: quib hec nota sunt. Infirmus
corꝑe eram: ⁊ ille portabat me. Pusillus
corde eram: ⁊ confortabat me. Piger ⁊ ne
gligens: ⁊ excitabat me. In ꝓuidus. ⁊ obli¬
uiosus: ⁊ cõmonebat me. Quo mͥ auulsu
es. qͦ mͥ raptꝰ emanib homo unanimus.
hõ scdin cor meũ: Amauimꝰ nos in uita :
qͦmͦ in morte sumꝰ seꝑati: Amarissima
seꝑatio: ⁊ ꝗͣ ñ posset oĩno effic̾e nͥ mors.
Quando enĩ me uuus uiuũ deser̾es:
Oĩno opꝰ mortis: horrendũ diuortiũ.
Qs enĩ tam sua ui iuncło mutui nr̃i ñ
peꝑcisset amoris. nͥ totiꝰ suauitatis in¬
imica mors: Bene mors: que unũ rapi¬
endo duos furiosa ꝑemit. Anñ mors¬
etiã mͥ: Inmo plus mͥ: cui utiq oĩ mor¬
te infelicior uita seruata ẽ. Uiuo̾ut in¬
uens moriar. ⁊ ⁊ hocdixerim uitã: Quã
mitiꝰ me pͥuares o austera mors: uite u¬

Expanded text:
aeque dilectus ego? Frater erat genere, sed aeque dilectus ego? Frater erat genere, sed religione germanior. Dolete, quaeso, vicem meam, quibus haec nota sunt. Infirmus corpore eram, et ille portabat me; pusillus corde, et confortabat me. Piger eram et negligens, et excitabat me; improvidus et obliviosus, et commonebat me. Quo mihi avulsus es? Quo mihi raptus e manibus, homo unanimis, homo secundum cor meum? Amavimus nos in vita; quomodo in morte sumus separati? Amarissima separatio! et quam non posset omnino efficere nisi mors. Quando enim me vivus vivum desereres? Omnino opus mortis, horrendum divortium. Quis enim tam suavi vinculo mutui nostri non pepercisset amoris, nisi totius suavitatis inimica mors? Bene mors, quae unum rapiendo, duos furiosa peremit. 1355  morte infelicior vita servata est. Vivo ut vivens moriar; et hoc dixerim vitam? Quam mitius me privares, o austera mors, vitae u
Abbreviated transcription (Latin):
frustra addictione nature. uniu̾sita¬
tis debito. conditionis usu. potentis
iussu. iuditio nisti. flagello t̾ribilis.
diũ uoluntate. Pro huiꝰ modi semꝑ ex¬
tc̃ ⁊ deinceps exegi amet ipso ñ indul¬
gere multo fletui: multũ tñ turbatꝰ
i mestꝰ Nec potui imꝑare tͥsticie. qͥ po¬
tui lacͥme: s ut scͥptũ ẽ. turbatꝰ sum ⁊
ñ sũ locutꝰ. at suppressus dolor altius
introrsũ radicauit: eo ut sentio acerbi¬
or factꝰ. qͦ ñ ẽ exire ꝑmissus. fateor¬
uictus sum. Exeat neccesse est foras. qd̾ intꝰ
patior. Exeat sane ad ocłos filioꝵ qui sci¬
entes in cõmodũ. planctũ humaniꝰ esti-¬
ment: dulcius consolent᷑. Scitis o filii ꝙͣ
iustꝰ sit dolor m̃s: qͣm dolenda plaga me¬
a. Cernitis nempe quã fidus comes dese¬
ruit me in uia hacqͣambulabã. qͣm ui¬
gil ad curã. quã segnis ad opꝰ. quã suauiꝰ
ad mores. Quis ita mͥ ꝑnecessarius. cui

Expanded text:
frustra addictione naturae, universitafrustra addictione naturae, universitatis debito, conditionis usu, potentis jussu, judicio justi, flagello terribilis, Domini voluntate. Pro hujusmodi semper extunc et deinceps exegi a memetipso non indulgere multo fletui, multum tamen turbatus et moestus. Nec potui imperare tristitiae, qui potui lacrymae; sed, ut scriptum est: Turbatus sum, et non sum locutus . At suppressus dolor altius introrsum radicavit, eo, ut sentio, acerbior factus, quo non est exire permissus. Fateoictus sum. Exeat necesse est foras quod intus patior. Exeat sane ad oculos filiorum, qui scientes incommodum, planctum humanius aestiment, dulcius consolenjustus sit dolor meus! quam dolenda plaga mea. Cernitis nempe quam fidus comes deseruit me in via hac qua ambulabam! quam vigil ad curam, quam non segnis ad onus, quam suavis ad mores! Quis mihi ita pernecessarius, cui
Abbreviated transcription (Latin):
natio dñ ebibit sp̃m meũ. Subtracto
siquidẽ illo ꝑ quẽ mea in dño studia ut¬
cumq lib̾a eẽ solebant: simul ⁊ cor me¬
um deliqͥd me. S feci ium aĩo ac dissi-¬
mulaui usq huc: ne affectus fidem iuĩ¬
cere uderet᷑. Deniq plorantib aliis. e¬
go ut au̾tere potiustis: siccis ocłis secu¬
tus sũ inuisum funꝰ siccis ocłis steti ad
tumulũ: quousq cuncta ꝑacta sunt
exequiarum solẽpnia. Indutꝰ sacerdo¬
talib solitas in eũ orationes ꝓpͥo ore com¬
pleui. t̾ram manib meis ex more ieci. sr̃
dilecti corpꝰ: t̾ram mox futurũ. Qui me
intuebant᷑ flebant: ⁊ mirabant᷑ qͦd ñ
flerẽ ipse. cũ ñ illum quidẽ s me potiꝰ
qui illũ amisissẽ. om̃s miserarent᷑. sinꝰ
enĩ uł ferreum pectus suꝑ me ibi ñ mo¬
nũ. s p̃ meo ñ reputabatur in fortunio.
At ego qͥb pot̾am uirib fidei. relucta¬
bar affectui. nitens uł inuitꝰ. ñ mou̾i

Expanded text:
natio Domini ebibit spiritum meum. Subtracto natio Domini ebibit spiritum meum. Subtracto siquidem illo, per quem mea in Domino studia utcunque libera esse solebant, simul et cor meum dereliquit me. Sed feci vim animo, ac dissimulavi usque huc; ne affectus fidem vincere videretur. Denique plorantibus aliis, ego, ut advertere potuistis, siccis oculis secutus sum invisum funus, siccis oculis steti ad tumulum, quousque cuncta peracta sunt exsequiarum solemnia. Indutus sacerdotalibus, solitas in cum orationes proprio ore complevi, terram meis manibus ex more jeci super dilecti corpus, terram mox futurum. Qui me intuebantur flebant, et mirabantur quod non flerem ipse, cum non illum quidem, sed me potius, qui illum amisissem, omnes miserarentur. Cujus enim vel ferreum pectus super me ibi non monum; sed prae meo non reputabatur infortunio. At ego quibus poteram viribus fidei, reluctabar affectui, nitens vel invitus non moveri
Abbreviated transcription (Latin):
Et hoc ratio: cur sponsa nigram se dixe¬
rit. sic̃ tab̃nacła cedar. S enĩ qͦmͦ formo¬
sa sic̃ pelles salomonis: At nescio qͥd sub¬
lime ac sacrũ sentio in his pellib in uo¬
lutum: qd̾ minine ausĩ om̃ino contin¬
gere nͥ adnutũ sane ipsius. qͥ reposuit
⁊ signauit. Legi nimirum. qͥ scrutator
ẽ maiestatis oppͥmetur agła. Suꝑse¬
deo gͥ. ⁊ differo. uob̾ int̾im cute erit soli¬
to impetrare fauorẽ urĩs p̾cib. ut eo
alacriores quo fidentiores redeamꝰ ad id
qd̃ attentiorib eget ammis. Et fortas¬
sis inueniet pius pulsator: qd̾ temena¬
rius scrutator ñ posset. Quã ꝗͣ ⁊ memor
finẽ imꝑat : ⁊ calamitas quã patior.
Quousq enĩ dissimulo. ⁊ ignis quem
intͣ me ipsum abscondo triste pectꝰ
adurit. interiora depascitur: Clausus
latius serpit. seuit acrius. Qd mͥ ⁊ canti¬
co huic. qui in amaritudine sum uiͦ
doloris abducit intentionẽ: ⁊ indig¬

Expanded text:
Et haec ratio, cur sponsa nigram se dixeEt haec ratio, cur sponsa nigram se dixerit sicut tabernacula Cedar. Sed enim quomodo formosa, sicut pelles Salomonis? At nescio quid sublime ac sacrum sentio in his pellibus involutum, quod minime ausim omnino contingere, nisi ad nutum sane ipsius, qui reposuit et signavit. Legi nimirum: Qui scrutator est majestatis, opprimetur a gloria . Supersedeo igitur et differo. Vobis interim curae erit solito impetrare 1354 favorem vestris precibus; ut eo alacriores, quo fidentiores redeamus ad id, quod attentioribus eget animis. Et fortassis inveniet pius pulsator, quod temerarius scrutator non posset. Quanquam et moeror finem imperat, et calamitas quam patior. 3. Quousque enim dissimulo, et ignis quem intra me ipsum abscondo, triste pectus adurit, interiora depascitur? Clausus latius serpit, saevit acrius. Quid mihi et cantico huic, qui in amaritudine sum? Vis doloris abducit intentionem, et indig
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ hoc habitacłm nr̃i corꝑis. ñ ciui mansio
aut indigene domꝰ. s aut tab̾nacłm mi¬
litantis. aut stabulũ uiatoris. Est inqͣm
hoc corpꝰ tab̾nacłm. ⁊ tab̾nadm cedar:
qd̾ nimirũ aĩãm qͣi obiectu sui. in cit̃¬
scripti luminis int̾im nunc fraudat aspe¬
ctu. nec sinit om̃ino uidere illud. nisi ꝑspe
cherrimis quoq aĩab ñ nulla rubigo in he¬
serit. De tab̾nacło ꝓfecto cedar. de exerri¬
tio laboriose militie. de diutͣnitate miseri
incolatꝰ. de angustiis erumpnosi exilii. de
corꝑe deniq fragili igraui: qr corpꝰ ꝙ cor¬
rumpit᷑ aggrauat aĩam. ⁊ depͥmit t̾rena
in habitatio sensum multa cogitantem
Propt̾ea . icupiunt dissolui. ut corꝑe le
mens una de miseris aiebat. In felix ego
homo quis me lib̾abit de corꝑe mortis hꝰ:
Scit nimirũ quȩ huiꝰ modi ẽ. qd̾ ñ possit
in tab̾nacło cedar carere ad purum ma¬
cula aut ruga. ñ quantulacũq nigre¬
dine. icupit exire. ut se possit exuere.

Expanded text:
ergo hoc habitaculum nostri corporis, non civis mansio, aut domus indigenae; sed aut tabernaculum militantis, aut stabulum viatoris. Est, inquam, hoc corpus tabernaculum, et tabernaculum Cedar, quod nimirum animam, quasi objectu sui, inciscripti luminis interim nunc fraudat aspectu; nec sinit omnino videre illud, nisi per scherrimis quoque animabus nonnulla rubigo inhaeserit? De tabernaculo profecto Cedar, de exercitio laboriosae militiae, de diuturnitate miseri incolatus, de angustiis aerumnosi exsilii, de corpore denique fragili et gravi; quia corpus quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Propterea et cupiunt dissolvi, ut corpore lmens una de miseris aiebat: Infelix ego homo! quis me liberabit de corpore mortis hujus? Scit nimirum quae hujusmodi est, quod non possit in tabernaculo Cedar carere ad purum macula aut ruga, non quantulacunque nigredine; et cupit exire, ut se possit exuere.
Abbreviated transcription (Latin):
conscĩe solus sit arbit̾ ds̃. cui soli placere
desiderant :⁊ cui placere solauera ⁊ sum¬
ma gła ẽ. Non mediocris plane głã illa q̃ ĩ¬
tus ẽ: in qua głari dignat᷑ ⁊ dñs gł̾ie dicẽ¬
te dauid. Om̃is gła eiꝰ filie regis ab intꝰ. Et
tutior sua cuiq gła: dum eã ht̃ in semet¬
ipso ⁊ñ in alt̾o. At ñ in solo fortassis can¬
dore int̾no. s in ext̾iori quoq nigredine

Expanded text:
ntiae solus sit arbiter Deus, cui soli placere desiderant; et cui placere, sola vera et summa gloria est. Non mediocris plane gloria illa quae intus est, in qua gloriari dignatur et Dominus gloriae, dicente David: Omnis gloria ejus filiae regis ab intus . Et tutior sua cuique gloria, dum habet eam in semetipso, et non in altero. At non in solo fortassis candore interno, sed in exteriori quoque nigredine
Abbreviated transcription (Latin):
mutuus amor in sibi p̾sentib: horror in¬
dicat seꝑationis: ⁊ dolor deinuicẽ in seꝑa¬
mͥ potiꝰ suꝑ me: qͥ bibo calicẽ amaritudi¬
nis. Et solus dolendus: qr solus bibo. Non
enĩ. itu. Solus ego patior: qd̾ solent pa¬
rit̾ pati qͥ se diligt̃. cũ se amittunt. Uti¬
nam ñ te amiserĩ s p̾miserĩ: utinã uł
tarde aliqͣndo seqͣr te: qͦcũq ieris. Non
enĩ dubiũ qͥn ad illos ieris: qͦs circa me-¬
diũ extreme noctis tue inuitabas ad lau¬
dẽ: cũ in uultu ⁊ uoce exultationis su¬
bito erupisti in illud dauiticũ. stupen¬
tib qͥ assistebant. Laudate dñm de ceł:

Expanded text:
mutuus amor in sibi praesentibus, horror inmutuus amor in sibi praesentibus, horror indicat separationis, et dolor de invicem separamihi potius super me, qui bibo calicem amaritudinis. Et solus dolendus, quia solus bibo: non enim et tu. Solus ego patior quod solent pariter pati qui se diligunt, cum se amittunt. 11. Utinam non te amiserim, sed praemiserim! utinam vel tarde aliquando sequar te quocunque ieris! Non enim dubium quin ad illos ieris, quos circa medium extremae noctis tuae invitabas ad laudem, cum in vultu et voce exsultationis subito erupisti in illud Davidicum, stupentibus qui assistebant: Laudate Dominum de co
Abbreviated transcription (Latin):
go: sic̃ nec me hominẽ. Sineᷤ hoc suffic̃.
nec carnalem negauerim. Nam ⁊ ego
carnalis sum uenundatꝰ sub peccato:
additꝰ morti. penis ⁊ erũpnis obnoxiꝰ.
Non sũ fateor insensibilis ad penas: mor¬
plane. Annon meus. qui fr̃ sanguine
fuit. ꝓfessione filius. sollicitudine pat̾.
me: sentio lesus sum. ⁊ grauit̾. Ignoscite
te consideratis qͣm grauia ꝓpeccatis rece¬
pi de manudm̃. In uirga indignatiõis
sue ꝑcussit me: digne ꝓ meritis. dure
ꝓ uirib. An leue quis dixit uiuere me
contͣdico sermonib sc̃i. Non rep̾hendo iu¬
diciũ qͦ recepit qͥsq qd̃ dignꝰ ẽ. ille coronã
qmͣ meruit. ego qͣm debui penã. Nunqͥd
qr sentio penã. rep̾hendo sententiã: hu¬
manũ ẽ illud. hoc impiũ. humanum
in qͣm ⁊ necesse affici erga caros ⁊ siue de¬
lectabilit̾ cũ presto st̃: siue cũ ab sunt
moleste. Non erit ociosa sociał conu̾¬
satio. p̾sertim int̾ amicos. ⁊ quid effec̾it

Expanded text:
go, sicut nec me hominem. Si nec hoc sufficit, go, sicut nec me hominem. Si nec hoc sufficit, nec carnalem negaverim. Nam et ego carnalis sum, venundatus sub peccato, addictus morti, poenis et aerumnis obnoxius. Non sum, fateor, insensibilis ad poenas, morplane. An non meus, qui frater sanguine fuit, professione 1358 filius, sollicitudine pater,me; sentio, laesus sum, et graviter. 10. Ignoscite,te consideratis quam gravia pro peccatis recepi de manu Domini. In virga indignationis suae percussit me, digne pro meritis, dure pro viribus. An leve quis dixerit vivere me contradico sermonibus sancti; nec reprehendo judicium, quo recepit quisque quo dignus est: ille, coronam quam meruit; ego, quam debui poenam. Nunquid quia sentio poenam, reprehendo sententiam? Humanum est illud, hoc impium. Humanum, inquam, et necesse affici erga charos, sive delectabiliter cum praesto sunt, sive cum absunt, moleste. Non erit otiosa socialis conversatio, praesertim inter amicos: et quid effecerit