comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ytalie: cyprum syne. eubo eam boete: eułoer
talantem ⁊ macrian: besbicum b ythinie. leusto¬
siam syrenum promontorio. Rursus abstulit ĩ¬
sulas man: iũxit q t̾ris antissambesto. zephirum
alicamaso: ethusam mindro. donuscon ac ꝑnenn
letho. artheneusan. parthenio promontorio. Hi¬
banda qͦndam insula ionie: ducentis nũc a maristi¬
de sierũt. In totũ uͦ f̾ras abstulit: pͥmũ om̃ium ubi
thlanticum est mare si platoni credimus ĩnienso spa¬
cio. mox in t̾mino. Quo uideiius hodie mersam a¬
carmam sinu ambrachio: acharam coruthio. europã
asiam q ꝓpontide ac ponto. Ad ħ ꝑrupit mare leucadiã.
antipyrrum. hellespontũ. bo fforos duos. Et ut sinus
stagnaq pret̾eam: ip̃a que secũ est t̾ra deuorauit cibi¬
tum altissumũ montem cum oppido carite. siphilũ in
magnesia: ⁊ prius ĩ eodem loco clarissimã urbemque te¬
passuũ abrupta subito cum płris mortalib rapuit:
in sp̃cilia dunuam tindaridam urbem. ⁊ qͥcꝙͣ habitab¬

Expanded text:
taliae, Cyprum Syriae, Euboeam Boeotiae, Euboeae Atalanten et Macrian, Besbicum Bithyniae , Leucosiam Sirenum promunturio. rursus abstulit insulas mari iunxitque terris, Antissam Lesbo, Zephyrium Halicarnaso, Aethusan Myndo, Dromiscon et Pernen Mileto, Narthecusam Parthenio promunturio. Hybanda , quondam insula Ioniae, ducentis nunc a maridesierunt. in totum abstulit terras primum omnium ubi Atlanticum mare est, si Platoni credimus, inmenso spatio, mox interno quoque: videmus hodie mersam Acarnaniam Ambracio sinu, Achaiam Corinthio , Europam Asiamque Propontide et Ponto. ad hoc perrupit mare Leucada, Antirrhium, Hellespontum, Bosporos duos. Atque ut sinus et stagna praeteream, ipsa se comest terra. devoravit Cibotum altissimum montem cum oppido Cariae, Sipylum in Magnesia et prius in eodem loco clarissimam urbem, quae Tapassuum abrupta subito cum plurimis mortalium rapuit et in Sicilia dimidiam Tyndarida urbem ac quicquid ab Ita
Abbreviated transcription (Latin):
pante edificioꝵ crepitu: ⁊c̾ intumescit assurger
alt̾no ꝙ motu residet ĩ noxium. ⁊ cũ concurrenta
tecta quo ictu arietant: qm̃ alt̾ motus alti ro¬
titur. Undantis & inclmatio. ⁊ fluctus more qui¬
dam uolutatõ. infesta est: aut cũ in unã parten
totus se motus mipellit. Ne sinũt a tremores
cũ uentus emergit. Sin a durau̾nt ⁊ nõ añ i

Expanded text:
ficiorum crepitu et cum intumescit adsurgens alternoque motu residit; innoxium et cum concurrentia tecta contrario ictu arietant, quoniam alter motus alteri renititur. undantis inclinatio et fluctus more quaedam volutatio infesta est aut cum in unam partem totus se motus inpellit. desinunt autem tremores, cum ventus emersit; sin
Abbreviated transcription (Latin):
quod es uuiꝰ statue ne solidum quidem s contauum
ac tenue diruptũ est. dũ fortassis ĩ illud se sp̃e querẽs
fugam incluserit. Int̾ argumenta uero quib pro¬
batur istasp̃u fierr: nõ est quod dubites et ħ ponere
Cũ maximus editus tremor est. quo in urbes t̾ras ꝙ
seuitum est: nõ potest illi par alius subsequi. s post
maximũ leues motus sunt : quia iam ueh ementi
exitum uentis luctantibus fecit. Reliqͥe deinde non
idem possũt. nͨ puyna illis opus est: cũ iam uiam in¬

Expanded text:
quod aes unius statuae, ne solidum quidem sed concauum ac tenue, disruptum est, cum fortasse in illud se spiritus quaerens fugam incluserit? Illud uero quis batur spiritu ista fieri, non est quod dubites et hoc ponere: cum maximus editus tremor est, quo in urbes terrasque saeuitum est, non potest par illi subsequi alius, sed post maximum lenes motus sunt, quia iam uehement‹ior› uis exitum uentis luctantibus fecit; reliquiae deinde idem possunt, nec illis pugna opus est, cum iam uiam in
Abbreviated transcription (Latin):
Cur ⁊̃ modo tremat. modo laxata subsidat : nũc in ꝑ¬
tes diuisa discedat. ⁊ alias int̾uallũ riune sue seret:
calentiũ uenas aꝑiat: aliqnͣdo refrig̾et. Mille niracu
la mouet : faciemq locis mutat. Defert montes. pla¬
na subrigit : ualles extub̃at. nouas ĩ profũdo ĩsulas

Expanded text:
cur modo tremat, modo laxata subsidat, nuntes diuisa discedat et alias interuallum ruinae suae diu seruet, calentium uenas, aliquando refrigeret, ignla mouet faciemque mutat locis et defert montes, subrigit plana, ualles extuberat, nouas in profundo insulas
Abbreviated transcription (Latin):
abhostib patͦnus cantꝰ et̃ ꝓponatur. ue¬
reer ne possit ista conubium hab̾e uu¬
brndo. quemadmodum hr̃it si mortiuis
incaptiuitatem sp̃t̾ pat̾ni reu̾ent̾am.
¶Certe si ia aliam siutałem patͦnus sit de¬
ductus ꝓculdubio cãt dissolutum mat̾.¬

Expanded text:
ab hostibus patronus captus esse proponatur, vereor ne possit ista conubium habere nubendo, quemadmodum haberet, si mortuus in captiuitate propter patroni reuerentiam. certe si in aliam seruitutem patronus sit deductus, procul dubio dissolutum
Abbreviated transcription (Latin):
pensas ip̃o iuire docem minuere. ñ eo
ꝑtinet ut i forte fundus indotem
sit . tesimat aliqͣ ex ꝑte decalis et̃. hnͥ
in pensa rodatur: aut pars fundiꝰ
aut tos᷑ retineat᷑ S si cantum in fido
dotali iñpensum sit ꝑꝑtes. quanci
nrdi cebat. nisi mulier s̃ponte marto
untra ainium impensas obtułit sysi
peccumia y fundiis in dotem sit ꝑ ne¬
uessatie in pense infundum fr̃e: neruo

Expanded text:
mpensas ipso iure dotem minuere, non eo pertinet, ut, si forte fundus in dote sit, desinat aliqua ex parte dotalis esse, sed, nisi impensa reddatur, aut pars fundi aut totus retineatur. sed si tantum in fundum dotalem impensum sit per partes, quanti ola noster dicebat, nisi mulier sponte marito intra annum impensas obtulerit. si pecunia et fundus in dote sint et necessariae impensae in fu
Abbreviated transcription (Latin):
uento sieritidotemꝰ ei ꝓmisit adiodi¬
tarat ad qd soluendo fuit: uin piaule
cares ases⁊ siqd tebitori ad soluendui
facultas accesser piculum ad eam sĩ¬
mam qͦ acesserit acet ꝑ mancbit ꝙ¬

Expanded text:
uendo non erat dotem ei promisit. ad id dumtaxat, ad quod soluendo fuit, uiri periculo ea res est: et si quid debitori ad soluendum facultatis accesserit, periculum ad eam summam quae accesserit crescet permanebit
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ei nupra ẽ. alii nub̾e ñ posse¶ ꝓad̾nũ
accipimus ut resdͥpto iiꝑatoris m̃i ⁊
diui patͥs tꝰ ꝯtinetur. ⁊ eum qui hac
lege emit. ut manumittat. qr manu¬
missa. lid̾ca emptoris habetur: qui aũt
rau̾it so patͦnum ħ idem ũ habebit.

Expanded text:
a est, alii nubere non posse, patronum accipimus ut rescripto imperatoris nostri et diui patris eius continetur et eum qui hac lege emit, ut manumittat, quia manumissa liberta emptoris habetur.Qui autem iurauit se patronum, hoc idem non habebit.Ne
Abbreviated transcription (Latin):
no ꝑrimo dotis nomine dare spondes:
quesitum est anuus ex quo temꝑo eẽt
num̃ indus. utrum ex die stipulat̾onis
fr̾e. an ex eo dic quo dos ẽẽ potiuss. isͫ
nuptiarum. ⁊ ẜũ ẽ. ex die nuptiarum
annum eẽ nu̾andum. nesi aliter obsua¬
uid̾i possit dos ex ea obligat᷑one ñ deb̾i.
¶Socer gño suo sic legau̾at. Lut̃o cicio.
ilie mee nomine.c. hr̾s meus damp¬
ias esto dare. hanc peccuniam gene¬
um pet̾e debẽre. exactam accoptam
igͥãtis referrs. s diuortio fc̃o de docotȩ
repondit. et nicħ̾ominus docis eẽ fac¬
tan. Iidius notat. ĩmo nͦ filie si uolu¬
ertedenganda ẽ hiuꝰ modi actio. ¶d̾.
łiueimut̃o. Uir ab eo qui urori eiꝰ
docem face uolebati certam peccuniã
eo nomine siulat᷑ est. Dem̃ acceptã.
feciss⁊ ꝓmissor oluendo et̃ desis. q̃¬
remus an culpa uariti ea p̃cuͣma in¬
docem exacta ñ ets Cum si acceptã

Expanded text:
no proximo dotis nomine dare spondes?' quaesitum est, annus ex quo tempore esset numerandus, utrum ex die stipulationis factae an ex eo die, quo dos esse potuisset, id est nuptiarum. et responsum est ex die nuptiarum annum esse numerandum, ne, si aliter obseruideri possit dos ex ea obligatione deberi. Socer genero suo sic legauerat: 'Lucio Titio filiae meae nomine centum heres meus damnas esto dare'. hanc pecuniam generum petere debere, exactam acceptam legatis referri, sed diuortio facto de dote respondit et nihilo minus dotis esse factam. Iulianus notat: immo nec filiae, si uoluerit, deneganda est huiusmodi actio.icio.Uir ab eo, qui uxori eius dotem facere uolebat, certam pecuniam eo nomine stipulatus est, deinde acceptam fecisset et promissor soluendo esse desisset, quaereremus, an culpa mariti ea pecunia exacta non esset: cum uero acceptam
Abbreviated transcription (Latin):
facit feãitue neue senatoris filia neptiᷤ¬
ue ex filio ꝓneptisue exnepote filio nato
nata. lib̾cmnon̾e ꝗ ip̾e cuiꝰue pat᷑. mat̾ue
artem ludicram facit ł fec̃it. sp̃oia nup¬
ta uescitus dolo malo esto. neuequis cos¬
dolo malo sciens sponsam uxoiem ue eam
habeto. ¶ħ capit̃capeohibetur senatorꝰ
lib̾tinam dite. eamue cuiꝰ mat̾ pat̃¬
ue artem ludi cram fẽci ¶temb Itẽ
lib̾tinis senatoris. filiam duc̃e ꝓhibetur
¶on auem obẽ auum ⁊ aiuam artem
ludicram fecisse ¶ert distingͥtur pat̃
inp̾tati habeat filiam nͦ no. tamon
ustum pao᷑m intelligendum octaue¬
nus ait. sllatͤm ÷ si uulgo concepit.
Item nicħ refert naturał str pat̾ anad¬
optiuus an ⁊is. ⁊oceat qui añꝗͣ ad̾ opii¬
sĩ possit cduci ac si cał pat̾ nat᷑al deces¬
siss. S d̾ ħ casu ꝯtͣiam legis sententiã
ẽẽ pomponius recte putat utꝰ eis nõ
cognum̾̃entur. ¶ Si postea ingenuus
uroris pr̃ mat̾ue artem ludicram fa

Expanded text:
facit fecerit. neue senatoris filia neptisue ex filio proneptisue ex nepote filio nato nata libertino eiue, qui ipse cuiusue pater materue artem ludicram facit fecerit, sponsa nuptaue sciens dolo malo esto neue quis eodolo malo sciens sponsam uxoremve eam habeto". Hoc capite prohibetur senator libertinam ducere eamve, cuius pater materve artem ludicram fecerit: item libertinus senatoris filiam ducere. Non obest avum et aviam artem ludicram fecisse. Nec distinguitur, pater in potestate habeat filiam nec ne: tamen iustam patrem intellegendum Octavenus ait, matrem etiam si volgo conceperit. Item nihil refert, naturalis sit pater an adoptivus. An et is noceat, qui antequam adopta possit duci? ac si talis pater naturalis decessisset? sed de hoc casu contrariam legis sententiam esse Pomponius recte putat, ut eis non connumerentur.Si postea ingenuae uxoris pater materue artem ludicram fa
Abbreviated transcription (Latin):
Marcellus ait. Siue gͥ cum filio pͥt
hac su cum pat᷑ ag̾e institu̾it. Excep¬
tiõe pacti ꝯuenti sb̾monobitur. It¬
ꝙ in peculio fuisse apparuit eo tempo¬
te quo dos ꝓnuttebatur. Utiꝙ si post

Expanded text:
cum filio post hac siue cum patre agere instituerit, exceptione pacti conuenti summouebitur: acuetur quod in peculio fuisse apparuerit eo tempore quo dos promittebatur: utique si post
Abbreviated transcription (Latin):
cet. quia ꝯtͣ legem maritꝰ sit. ñ yab̾e eũ
y legis ł tificium ¶ Si uni ex filiis assig¬
natam. ais urorem di l it ñ id̾ ius qd̾ in
pat᷑no tͥbu endiumn ẽ. Nicħ uiris habebit.
qr sen atꝰ om̃e uis lio̾toꝵ assignatoꝵ ad cũ
inferioris gradꝰ homines. ducant uxores.
cos quas hii qui alt̾oris digniratis ft̾. du¬
c̾e legib pp dig. atatem ꝓbibentur ¶ At cͣcͣ
a sicedentis gͣdus homines ñ pꝰst̾ camdũce
quam bis qui inferioris dignitatis ft̃. du

Expanded text:
cet, quia contra legem maritus sit, non habere eum hoc legis beneficium.Si uni ex filiis adsignatam alter uxorem duxerit, non idem ius quod in patrono tribuendum: nihil enim iuris habebit, quia senatus omne ius libertorum adsignatorum ad eum inferioris gradus homines ducant uxores eas, quas hi qui altioris dignitatis sunt ducere legibus propter dignitatem prohibentur: at contra antecedentis gradus homines non possunt eas ducere, quas his qui inferioris dignitatis sunt du
Abbreviated transcription (Latin):
Itera que cum uno ⁊ alco p̾cunia accepta
ꝯmiscuit ã uidr̃ palam corꝑe questimy
fades Octiuenus cñ r̾cissime ait. s eam
que siue qustu palam se ꝓstruit. debu¬
isse hil coauum̾ari ¶N orsolum aũt ei
turpit ido que nꝰea in t̾misa ẽ. Non est q¬
igocenduma ei que obienti pauꝑratis
tur nsimam racam egit. Sleuoaniũ

Expanded text:
accepta commiscuit, non uidetur palam corpore quaestum facere.Octauenus tamen rectissime ait etiam eam, quae sine quaestu palam se pr‹o›stituerit, debuisse his connumerari.Non solum autem ea turpitudo, quae postea intermissa est.Non est ignoscendum ei, quae obtentu paupertatis tur
Abbreviated transcription (Latin):
Atun Enqua caupene m grẽcent in ea
corꝑo quesluaria habeat. ut mste assa¬
leut sub axtu instrim̃ti canponis ꝓ¬
stitutas mulieres ħr̃e dicendum est.
paric qͦ lene appellatone ꝯtineri. Ee¬
nãcus sonsuit n ouemiens ẽẽ uli sen a

Expanded text:
 qua cauponam exercens in ea corpora quaestuaria habeat ut multae adsolent sub praetextu instrumenti cauponii prostitutas mulieres habere, dicendum hanc quoque lenae appellatione contineri.Senatus censuit non conueniens esse ulli sen
Abbreviated transcription (Latin):
sit. ips ir elect̾o aut si nicħ de electo ne
adiciatur electionem habebit maritꝰ
utrum malit res offerre. an p̃cium ea¬
rum. Nam ⁊ eum illa aut illa res ꝓ e¬
mutitur r̾ci electio ÷ utram p̃stet. S
si res ñ gitet estimatonem oimodo ma¬

Expanded text:
sius erit electio. aut si nihil de electione adiciatur, electionem habebit maritus, utrum malit res offerre an pretium earum: nam et cum illa aut illa res promittitur, rei electio est, utram praestet. sed si res non exstet, aestimationem omnimodo ma
Abbreviated transcription (Latin):
deti: afficientur eiꝰ. licer si indotem sint
date. S ꝯdicione cenebitur ¶ Q si ꝓea
otẽ ego dem. si qd̾ ante nuptias int̾ qͣua
ꝯdicione deddi utrum ut statuy fiant
accipientis: au secutus nuptiis. Si sta¬
tim pot̃o uandicare. quia mee ros st̃.

Expanded text:
sint datae: sed condictione tenebitur. quod si pro ea res ego dem, si quidem ante nuptias, interest qua condicione dedi, utrum ut statim fiant accipientis an secutis nuptiis: si statim, potero uindicare, quia meae res sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
rerum maritꝰ reꝓnuitit. nisi mułiꝰ
omisse st̃. uidebimꝰ hat̃ rerum᷑ nomi.¬
ne si si reddantur. utrumꝰ rerum a¬
motarum. an depositi. au m̾andati
mulier ag̾e possit. ⁊ si custodia ma¬
rito ꝯmittitur depositi ł mneati ag̃i

Expanded text:
aritus repromittit, nisi mulieri commissae sint. uidebimus harum rerum nomine, si non reddantur, utrum rerum amotarum an depositi an mandati mulier agere possit. et si custodia marito committitur, depositi uel mandati agi
Abbreviated transcription (Latin):
maritꝰ estimat̾onem eiusp̃stet ¶uoti¬
ens gͥ ñ estimace res. indotem dantur.
⁊ meliores ⁊ det̾iores. fiunt mulieris.¬
¶ Si p̃diis mestimatis aliquid acces¬
sit ħ ad ꝯpendatun mulieris ꝑtinet.
Si aliquid decessit mulieris dampnuni
est. ¶Si s̃ui lobolem edidint. mariti
luc̾m ñ ẽ ss̃ fecus dotalium p̾cudũ. o¬
admaritum ꝑtinent. quia in fructib
ꝯputantur. sic tũ ut suppłeri ꝓͥetatẽ
pꝰ oporteat. y submissis in locum de¬
mortuoꝵ oapitum exiam natis: resi¬
duum: in fructum maritꝰ habeat. qr
fructꝰ dotis adeum ꝑtinet. ¶ Si ante
matͥnionium. estimate res dotales sẽ.
banc ht̃ ꝯdicionem si matͥmonium
fu̾it subsecutum. Secutᷤ gͥ nuptiis
estimat̾o rerum ꝑficitur:⁊ fit uendito¬
u̾a. Uñ queri potest. si ante nuptias
Nam cum sit ꝯdicionał uendicio. pen¬
dente aut̃ ꝯdicione mors ꝯtingens ex¬
tingat uendicionem. ꝯsequens ⁊̃ dice
mulieri ꝑisse. quia ñ dum erat imp¬

Expanded text:
uotiens igitur non aestimatae res in dotem dantur, et meliores et deteriores mulieri fiunt. Si praediis inaestimatis aliquid accessit, hoc ad compendium mulieris pertinet: si aliquid decessit, mulieris damnum est. si serui subolem ediderunt, mariti lucrum non est. Sed fetus dotalium pecorum ad maritum pertinent, quia fructibus computantur, sic tamen, ut suppleri proprietatem prius oporteat et summissis in locum mortuorum capitum ex adgnatis residuum in fructum maritus habeat, quia fructus dotis ad eum pertineat. Si ante matrimonium aestimatae res dotales sunt, hanc habet condicionem 'si matrimonium fuerit secutum'. secutis igitur nuptiis aestimatio rerum perficitur et fit uera uenditio. Inde quaeri potest, si ante nuptias nam cum sit condicionalis uenditio, pendente autem condicione mors contingens exstinguat uenditionem, consequens est dicere mulieri perisse, quia nondum erat imp
Abbreviated transcription (Latin):
ut rome uulgo fĩ uidemus ¶am mu¬
liorꝰ reᷤ quas solet ĩ usũ ꝥr̃e in domo ma¬
riti. neq in dotom dati ĩ libellum soso
ꝯ forre. eum ꝙ libellum marito offer¬
re ut is sb̾scͥbat. qͣs res acceꝑit. ꝓ uelut
cyrographũm ei uror retinet res q̃¬
in libello ꝯtinentur in domum ed seĩ¬
tulisso. Hee gͥ res an mariti fiant
¶ Quio .N. int̾ ẽ infc̾rantur uolente
eo in dom̃ cꝰ. an ei tradantur. S qr
ñ puto ħ agi int̃ iuirum ꝯuxorem.
ut dominiũ ad eum cranfferatur.
S mag̃ ut c̾tum sit in domo eiꝰ illa¬
ca: ne si qñq seꝑat̾o fiat: neg̃etiur

Expanded text:
ut Romae uolgo fieri uidemus nam muut Romae uolgo fieri uidemus nam mulier res, quas solet in usu habere in domo mariti neque in dotem dat, in libellum solet conferre eumque libellum marito offerre, ut is subscribat, quasi res acceperit, et uelut chirographum eius uxor retinet res quae libello contine‹n›tur in domum eius se intulisse: hae igitur res an mariti fiant, quid enim interest, inferantur uolente eo in domum eius an ei tradantur?, sed quia non puto hoc agi inter uirum et uxorem, ut dominium ad eum transferatur, sed magis ut certum sit in domum eius illata, ne, si quandoque separatio fiat, neget
Abbreviated transcription (Latin):
int̃dictionem. exposteriore casu res mce
rem̾anebunt. ¶Si res alicui tradid̾o uͭ
nuptiis secutis dotis efficiantur.⁊ añ
nupt̾as decesło. ansecuris nuptiis dotis
ẽẽ incipiant. Et uereor ueñ posst̃ in do¬
minio eius effici: cui date st̃. quia post
mortem incipiat dominium diced̾e ab¬
ͣ eo ꝗ dedit. quia pendet donat̾o indiem
nuptiarum. ⁊ cum sequitur ꝯdicio
nupt̾arum.iam hr̃dis clominium ÷
a quo disced̾e ñ posse rerum dominiũ
in uito᷑ eo. fatend̾ ẽ. S benignus est
fauore docium necessitatom imponi
hr̃di. ꝯsentire ei ꝙ defunatꝰ fecit. aut
si distułit uł absit. etiam. uolente ł
absente eo. dominium admaritum ip̃o
iure transferri. ne mułr maneat indo¬
tata. ¶Docis aut̃ causa. datirãcaꝑe de
uideamus anstatim efficiantur mari¬
ti Et puto si sic dent᷑ ut fiant eꝰ effici
mariti ¶ Et cum distractũ fu̾it mat¬
⁊ imꝑator nr̃ cum ꝑat᷑ rescͥpsert̾ sp̃¬
lane si rerum libellus marito detur:

Expanded text:
interdictionem, ex posteriore casu res meae remanebunt. Si res alicui tradidero, ut nuptiis secutis dotis efficiantur, et ante nuptias decessero, an secutis nuptiis dotis esse incipiant? et uereor, ne non possint in dominio eius effici cui datae sunt, quia post mortem incipiat dominium discedere ab eo qui dedit, quia pendet donatio in diem nuptiarum et cum sequitur condicio nuptiarum, iam heredis dominium est, a quo discedere rerum non posse dominium inuito eo fatendum est. sed benignius est fauore dotium necessitatem imponi heredi consentire ei quod defunctus fecit aut, si distulerit uel absit, etiam nolente uel absente eo dominium ad maritum ipso iure transferri, ne mulier maneat indotata. Dotis autem causa data accipere debuideamus, an statim efficiuntur mariti. et putem, si sic dentur ut fiant, effici mariti, et cum distractum fuerit matet imperator noster cum patre rescripserunt. plane si rerum libellus marito detur,
Abbreviated transcription (Latin):
¶Si res indotom date sint. ꝓuto inbo¬
stur. Euimuͦ si hac ꝯdicione ded̾it. uta
tunc efficiantur cum nupserit sine
dubio dicemus tunc eiꝰ fi̾ cum nũpᵈͣ¬
tie fuerint secutes ẜinde si forte nup¬
ts sisequant᷑ nuntio rosnisso. Si quidꝰ
sic dedit mub̾r ut statim res uiri fiãt.
ꝯdic̃e cas debebit nͣusso nunt̃o. Enim¬
uͦ si sic dedit ut secutis nupti eius ẽẽ¬
incipiant nimẽo remisso statim eaᷤᷤ
uendicabit. S ante uuitium re¬
muissum si uendicabit. xxceptio potit
noe̾e uondicanti. Aut doli aut in fẽcy.
Doti .N. destinata ñ debebunt uendica¬

Expanded text:
Si res in dote dentur, puto in bontur: enimvero si hac condicione dedit, ut tunc efficiantur, cum nupserit, sine dubio dicemus tunc eius fieri, cum nuptiae fuerint secutae. proinde si forte nuptiae non sequantur nuntio remisso, si quidem sic dedit mulier, ut statim viri res fiant, condicere eas debebit misso nuntio: enimvero si sic dedit, ut secutis nuptiis incipiant esse, nuntio remisso statim eas vindicabit. sed ante nuntium remissum si vindicabit, exceptio poterit nocere vindicanti aut doli aut in factum: doti enim destinata non debebunt vindica
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃pat. ut filia amissa solatii loco ceet.
simddtur ei dos ab̾ ip̃o ꝓfr̃a nex fi¬
lũ amisse y p̃cunie dampnum sentiat.
¶di pat aliensĩ fundum bona fide ep̃¬
tum indecem dedit ab ip̃o ꝓfectꝰ intel

Expanded text:
est patri, ut filia amissa solacii loco cederet, si redderetur ei dos ab ipso profecta, ne et filiae amissae et pecuniae damnum sentiret. Si pater alienum fundum bona fide emptum
Abbreviated transcription (Latin):
an adoptiuo inpediatur qd mag̾ di¬
cead̾ ẽ. Et si curator duin gerit cur¬
am ad opeau̾it maritum ouis puel¬
le ous cararos. ¶am finita iani en¬
tila ⁊ nupta puella alii ueroor nelõ¬
tele reddende coyib̾atur Quam caͣm
ꝓbibitionis nuptiarum eͣchondarum
eiꝰ senatꝰ ꝯsultum inducit. Nam yis
debit rat̾onem redde. Nec spatium ad
ris c̃ꝑis quo in bꝰmodi mun̾e quis fuit.
adibitum. ⁊̃ ¶Si puelle tutelam tiaius
administrau̾it ẜ curator neg̃a gessit. ei¬
ꝙ ni dum cecepta rõne decessit. filia hr̃¬
de relicta q̃ritur an cam filio suo pos¬
set cicuis collocare in matͥmonioi dixi
posse qui a rõ hr̃dicaria eẽt. ⁊ sit sim¬
plex debitum. alioquin omnis debitor
eam cui obligat᷑ eẽt ex aliqua rõne.
patͥs sui. rõnom ciꝰ rei p̃stare deb. ÷

Expanded text:
an adoptio impeditur? quod magis dicendum est et si curator, dum gerit curam, adoptauerit maritum eius puellae, cuius curator est. nam finita iam tutela et nupta puella alii uereor, ne lontelae reddendae cohibeatur, quam causam prohibitionis nuptiarum contrahendarum eiusdem senatus consulti inducit: nam et hic debet rationem reddere. nec spatium admris temporis, quo in huiusmodi munere quis fuerit, habitum esse. Si puellae tutelam Titius administrauit uel curator negotia gessit eaque nondum recepta ratione decessit filia herede relicta, quaerenti, an eam filio suo posset Titius collocare in matrimonium, dixi posse, quia ratio hereditaria esset et sit simplex debitum: alioquin omnis debitor eam, cui obligatus esset ex aliqua rationepatris sui, rationem eius rei praestare debet et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecticiam et̃ doten. Sufficit .n. qd̾
pt̃̾ sit obligatꝰ sũ reo sũ fideuissir.¬
¶ Si filius familias mutuat exo¬
uo ꝓfictam nenatus aiti hacttꝰ qͣtnꝰ
auus eẽt dotaturꝰ fep̃tem suam. Id .. ĩ
rem aui uid̾i u̾sum. ¶ Si quis c̃tam
qͣntitatem pat̾ donau̾it. ita ut hano
ꝓfilia daret. ñ eẽ dotem ꝓfecticiam Iu
¶ Rectissime gͦ ait ut si sit int̃bicta d¬
nat̾o uire ciuli. si .i. adħ dedĩt ut ip̃e
had̾ati s ut geño ꝓfilia expendati Deni¬
q si ti ded̾it ꝯdiciono teuetur. Igit᷑
dotom istam aduenticiam uuluis ait.
Et ita utimur. ¶Si siliuus familiaᷤᷤ

Expanded text:
fecticiam esse dotem: sufficit enim, quod pater sit obligatus siue reo siue fideiussori. Si filius familias mutuatus creditouo profectam Neratius ait hactenus, quatenus auus esset dotaturus neptem suam: id enim in rem aui uideri uersum. Si quis certam quantitatem patri donauerit ita, ut hanc pro filia daret, non esse dotem profecticiam Iulssime ergo ait, ut non sit interdicta donatio iure ciuili: non enim ad hoc dedit, ut ipse habeat, sed ut genero pro filia expendat: denique si non dederit, condictione tenetur. esse igitur dotem istam aduenticiam Iulianus ait: et ita utimur. Si filius familias
Abbreviated transcription (Latin):
uir p̾state debec cam dilum qrͣ cũlpam
p̃stabit qmͣ ĩ suis reb eribe. .s. reesu¬
tio. S id agi uidetur ur ita demin
eristimado rtasit. si nupt̾e seqͣntu: q
ñ alia consa ꝯͥtͣhendi sũit. Res gͥ tereri¬
omꝑoruus. ł xii. ad sab̾: Di mani. pia
lau̾o ut. qr ymancipia tuo ꝑiculo fu̾it¬

Expanded text:
 culpam, praestabit, quam in suis rebus exhibet. Si re aestitio. sed id agi videtur, ut ita demum aestimatio rata sit, si nuptiae sequantur, quia nec alia causa contrahendi fuerit, res igitur rimo ad Sabinum. Si mancipia Labeo ait, quia et mancipia tuo periculo fu
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ iuramẽta nõ sint oblucatoria nec
re̾ ꝑuriũ et inde incuirunt infacili ͭ ͤ
labendi in ꝑuiraũ et in detractionẽ/ unde
petenda est ab solucio a suꝑiore qui huiq̃
ueramiẽta debet fatile relapare uel pociꝰ
ostendeᷤ sit iurantes nõ suisse obligatos

Expanded text:
i iuramenta non sint obligatoria. Necperiurium et inde incurrunt in facilitatem labendi in periurium et in detractionem, unde petenda est absolutio a superiori, qui huiusmodi iuramenta debet facile relaxare vel potius ostendere sic iurantes non fui
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ tlisformatis uicus uideas hoĩem extiãre
nõ possis Quaria feruet alienaꝵ opũ uio¬
ator occũltus surripuisse fraudibꝰ gaud uulpe¬
nichil ab auibꝰ dr̃e fedis ñmldis q libedim¬
bꝰ imũgit᷑ sordide suis uoluptate decinet᷑
ita fit ut qͥ ꝓbitate deẜtat homo eẽ desierit¬

Expanded text:
quem transformatum uitiis uideas hominem aestimare non possis. Auaritia feruet alienarum opum uioator occultus subripuisse fraudibus gaudet? VulpeNihil auibus differt. Foedis inmundisque libidinibus immergitur? Sordidae suis uoluptate detinetur. Ita fit ut qui probitate deserta homo esse desierit
Abbreviated transcription (Latin):
aũ oculos dei pene ĩuemabile ꝯtxisset offen¬
sam ita ut rector eius audisset Descende pec¬
canit ppłs tuus ac si diurna uox ei dice̾t
qui in tali pcc̃o lapsus est meus nõ ẽ at¬
ꝙ subm̾̃gẽt/ Dimitte me ut irascar furor
meus ꝯt ͬ eos ⁊ deleam eos faciamq te in

Expanded text:
 oculos pene inveniabilem contraxisset offensam, ita ut ejus rector audiret: Descende, peccavit populus tuus ; ac si ei divina mox diceret: Qui in tali peccato lapsus est, jam meus non est, atque subjungeret: Dimitte me, ut irascatur furor meus contra eos, et deleam
Abbreviated transcription (Latin):
iũt in gnõibus suis ⁊ accipietis gloriã mag¬
nã ⁊ nomẽ etnũ abraham nõne in tẽptac̃o¬
ne ĩuentus est fidelis et reputatũ ei adus
ticiã / Si lrp ⁊ ioseph in tempore angustie sue
custodiut mandatũ ⁊ fc̃us est dñs egipti

Expanded text:
runt in saeculis suis, et accipietis gloriam magnam et nomen aeternum. Abraham nount in temptatione inuentus est fidelis, et reputatum est ei ad iustitiam? Ioseph in tempore angustiae suae custodiuit mandatum, et factus est dominus Aegypti
Abbreviated transcription (Latin):
dicens/ au sme saluatore falm uult hẽre et
sme ua sapia extunat se prudentem fi posse /no
sanus/ sed eger est. non prudens sed stultus.
in eg̾tudine assidua laborabit et in cecitate noi¬
⁊e stultus ⁊ demens ꝑmanebit/ hec legut in ea¬

Expanded text:
i enim sine Salvatore salutem vult habere, et sine vera sapientia aestimat se prudentem fieri posse, non salvus, sed aeger; non prudens, sed stultus in aegritudine assidua laborabit, et in caecitate noxia stultus et demens permanebit: ac proinde
Abbreviated transcription (Latin):
mostenes astucie mnriffice cuid analle sus¬
cur sum est q pecciua depoin noĩe aduobꝰ
h̃o spitibus acceꝑat hac condicõno ut eam su¬
muł dirisq reddet᷑ quoꝵ aster int̾iecto tem¬
pe tamꝙ mortuo socio equalore obsitrode¬
cepte om̃s mĩmos libstulit suꝑuenit dende
sułsit qui ut in aduocatonem aduenit ami¬
lies inquit pata est gepoͭ s eside soluere.
sedmi socũd lidduxs is face. non res ꝙ¬

Expanded text:
oque astutia mirifice cuidam aniculae succursum est, quae pecuniam depositi nomine a duobus hospitibus acceperat ea condicione, ut illam simul utrisque redderet. quorum alter interiecto tempore tamquam mortuo socio squalore obsitus deceptae omnis nummos abstulit. superuenit deinde fulsit. qui, ut in aduocationem uenit, 'mulier' inquit 'parata est depositi se fide soluere, sed nisi socium adduxeris, id facere non
Abbreviated transcription (Latin):
nbñsitio hudus est deletus in quo spectad
sut mores/ cui dat᷑ et annꝰ erganos et
cobtatio et uite scitas et ad nostras dti¬
atates uñsicia añ collata etꝭ se nõ d¬
qabentis neiẽm̃ puto neglgendiꝵ an qͦ
aliqua sugmficatio dirtutis aꝑꝑeat ¶ De q̃lto¬

Expanded text:
neficio habendus est delectus dignitatis in quo spectandi sunt mores ejus cui datur, et animus erga nos et cohabitatio, et vitae societas, et ad nostras utilitates. Beneficia ante collata, etiamsi non vhabentibus. Neminem puto negligendum, in quo aliqua significatio virtutis appareat
Abbreviated transcription (Latin):
esset eorta aput sar mẽse maiores et
mater hylaritatem amioꝵ et fautoribus
mueo di adhibit tolloret Senectute Iu¬
uentus Ita cumilatum et carcospectum ho¬
norem reddebat tanꝙ maiores natie ade¬

Expanded text:
 sacra mensae, et inter hilaritatem animorum, et fautoribus concordiae adhibitis, tolleretur. Senectuti juventus ita cumulatum et circumspectum honorem reddebat, tanquam majores natu ad
Abbreviated transcription (Latin):
totã domũ ei regendã ꝯmiseris seruiendũ ẽ
sĩ aliqͥs tuo arbituo resernauis fidem sibi lꝑẽ
non putabit ⁊ in odiũ uertetur ac iirgia ⁊
eciã diligens custodia cũ uxor inpudica fer¬
nari non possit pudica nõ debeat insida em
custos castitatꝭ ncc̃itas ⁊ illa ue̾ pudita dicẽ¬
da est cui licuit peccae̾ s noluit pulchra cito
amaͬ feda fatillime ꝯcupiscit᷑ difficile custo¬
dit᷑ ꝙ ͦ plẽs amãt molestũ ẽ posside̾ qd nemo
ꝙͣ formosa ferua nichil tutũ est in quo totiꝰ
ppłi dota suspirant alius forma alius face¬
tus aliꝰ ingemio aliꝰ libalitate sollicitat ⁊¬

Expanded text:
totam ei domum regendam commiseris, seruiendum est. Si aliquid tuo arbitrio reseruaueris, fidem sibi haberi non putabit et in odium uertetur ac iurgia, et etiam diligens custodia, cum uxor servari impudica non possit: pudica, non debeat? Infida enim custos est castitatis necessitas, et illa vere pudica dicenda est, cui licuit peccare, sed noluit. Pulchra cito adamatur, foeda facillime concupiscit. Difficile custoditur quod plures amant. Molestum est possidere, quod nemo quam formosa servatur. Nihil tutum est in quo totius populi vota suspirant, alius forma, alius ingenio, alius facetiis, alius liberalitate solicitat
Abbreviated transcription (Latin):
et ct̾ior factus ab auruspite ꝙ mare dimi sso
dxore cius fonnã necata ip̃i. celerem obi¬
tum anstare Ille autẽ. cõuigi pocius ꝙ sibi
partens auguriũ secutus marẽ necari
seiam dumitti aussit sustinuit q in ꝯspectu
rim ꝙ talom ħirum huẽrit an iiseriorẽ

Expanded text:
ertior factus ab aruspice mare dimisso uxori eius, femina ipsi celerem obitum instare, salutarem coniugi potius quam sibi partem augurii secutus marem necari, feminam dimitti iussit sustinuitque in conspectu rim, quod talem uiru
Abbreviated transcription (Latin):
ptina domus mee lomo sum et int̾ donñẽs
diuo nec michi a iroizare audeo ut domus
mea melior sit ꝙ archa noe ubiint̾ sctor
ubi dc̃m est eice ancilliam et filiũ eisas¬
gene.i6. c aut melioe sit ꝙͣ domus ysaat

Expanded text:
plina domus mee, homo sum et inter homines vivo, nec michi arrogare audeo ut domus mea melior sit quam archa Noe, ubi tamen intubi dictum est: Eice ancillam et filium eius, aut melior sit quam domus Ysaac,
Abbreviated transcription (Latin):
etas affligit cura sollicitudo molescat me¬
tus exterret tremor ꝯcucit q facit ad ꝓpoͫ¬
error abducit dolor stugit Conturbat inficia¬
tristicia. ꝯturbatio ꝯcristat pauꝑ ⁊ diues ẜius¬
om̃s mũdanis cruciatibꝰ affligũt᷑ ⁊ mũda¬
s. iob x. Si impius inq̃t fuo ue mͥ ⁊si iusto¬

Expanded text:
etas, affligit cura, sollicitudo molestat, metus exterret, tremor concutit, horror abducit, dolor affligit, conturbat tristitia, turbatio tristatur. Pauper et dives, somnes mundanis cruciatibus affliguntur, et mundastro. « Si impius. inquit, fuero, vae mihi est
Abbreviated transcription (Latin):
alũ incidã una die in manus saul nõne
melius ẽ ut fugiã ⁊ saluer in t̾ra philĩs¬
tiõꝵ ne desperet saul cesset q me q̃rẽ in
ꝯctis fimibus ifrl fugiã gl manꝰ eꝰ ⁊ sur¬
rexit dauid ⁊ abut ipẽ ẽ sextenti uiri cũ

Expanded text:
am in una die in manus Saul. Nonne melius est ut fugiam et salver in terra Philistinorum, et desperet Saul, cessetque me quaerere in cunctis finibus Israel? Fugiam ergo manus ejus. Et surrexit David et abiit ipse et sexcenti viri
Abbreviated transcription (Latin):
Catrat ꝓdesse sed gliat᷑ p̾esse u̾sumnt se
meliorẽ quia cerit se suꝑiorẽ nñme adli¬
tens ꝙ boñu faciat nõ gradus sed uatus nõ
diggnitas sed honestas p̃ores dedignat᷑ ami¬
cos notos ignorat hestemos Comtes Cõtep¬

Expanded text:
sumit se meliorem, quia crevit in superiorem. At bonum facit non gradus, sed virtus: non dignitas, sed honestas. Priores dedignatur amicos, notos ignorat hesternos, comites contem
Abbreviated transcription (Latin):
solriuu honũ seeuti estio ecce quã calarminiẽ
icun stis. Et qr uerũ musũ quod uosus mina¬
bat᷑ prouidẽ̾. noliustis ab appetitu fallatis
bom aq̃ ures thebat aios nõ cobibuistis.
om ⁊ fesices et miseri ecce illa letiia dimre
quã fũ cito ĩmutata ẽ uita dñt ad quã ami¬

Expanded text:
ecuti estis, et ecce quantam calamitatem incurristis, et quia verum malum, quod vobis imminebat, providere noluistis, ab appetitu fallacis boni, qui vos trahebat, animos non cohibuistis? O infelices et miseri! Ecce illa laetitia vestra quomodo tam cito mutata est, et vita vestra ad quam mi
Abbreviated transcription (Latin):
diq semꝑ insidient᷑ ut capiant ꝑ sequũt᷑ ut
nimãt demon. et hẽ mũdus et caro de¬
mon cũ uiciis/ hõ cũ bestiis mũdus cũ ele¬
et tribulos aqua ꝑcellas et fluctus aer
tempestates/ et tomtrua Ignis corustacõnes
et fulgura/ lupus et ursus / pardus et leo.
tugris et onaccer/ cocodrillus/ et gnfes ser¬
pentes et coluber/ basilicus et ãspis coras¬
et starabones et uespe. pistes et uolutres¬
qui creati fiumꝰ ut dap̃narem᷑ pistibus ma¬
ris et uolatilihꝰ celi / et uniu̾s autñtibꝰ que
mouẽt᷑ in t̾ra nũc damur. illis in preda

Expanded text:
undique insidientur ut capiant, persequantur ut perimant, demon et homo, mundus et caro? Demon cum vitiis, homo cum bestiis, mundus cum eleetempestates et tonitrua, ignis coruscationes et fulgura. tigris et onager, cocodrillus et griphes, serpens et coluber, basiliscus et aspis, cerase, scarabones et vespe, pisces et volucresqui creati fuimus, ut dominaremur piscibus maris et volatilibus celi et universis animantibus que moventur in terra, nu
Abbreviated transcription (Latin):
bore ⁊ dolore ⁊ morte fuit᷑ In homne Itaq sont¬
u. fenestre fabrice fatte in p̾ma feuestra uerba
ennitit / In decia fenestra dmbilitũ noĩata deu¬
tre ornat homo uoͥ. habet ni corde intellectu et
cotiitatu et cõsiliũ et tuorem/ In splene Ri¬
sian/ et ni felle nram isrecore amore/ et fletu
et leuitatẽ inciasa/ ac eg natando natałi qua¬
cilius et aliis młłis. que bre uitatis cã pͥt̾mito
homis corpus ꝯstat ¶lat̾a ue. eiusd corpis ii ͦ¬
in se gerit diu̾sitates/ q̃ est quia esurit sitit con¬

Expanded text:
rte. In homine itaque X sunt fenestrae fabrefactae. In prima fenestra verba umbilicus nominata ventrem ornat. Homo vero habet in corde intellectum et cogitatum, consilium et timorem, in splene risum, in felle iram, in jecore amorem, et flatum, et levitatem in cursu, et natando. Natuibus, et aliis multis, quae causa brevitatis praetermitto, hominis corpus constat. Natura vero ejusdem corporis IV in se gerit diversitates. Id est, esurit, sitit, con
Abbreviated transcription (Latin):
do/ et grauitas carnus Aqua aũt sudor et la¬
fricgidus atq calidus spirans ꝑ os et nares
Ignno in homñe / qui in stomaco coquit cibos
in honne salsitate sauggiũs et sudoris et lat̾¬
mar et urine quia hec oĩa ii homne salsa sũt
freuũ aũt in capiłł/ et pilis flores in ua¬
mẽtis et cargitationũ/ et de hus nouẽ mẽ suris
compoitũ corpus / et compagginatũ ossibus ma¬
ioribus et imoribus cãstitutũ quicturis pn̾cipa¬

Expanded text:
qua autem sudor, et safrigida, atque calida, spirans per os et nares. Ignis in homine, qui in stomacho coquit cibos, in salsitate sanguinis, et sudoris, et lacrymarum, et urinae, quia haec omnia in homine salsa sunt. Fenum autem in capillis et pilis, flores in vamentis et cogitationum. Et de his novem mensuris compositum corpus, et compaginatum ossibus majoribus et minoribus constitutum, conjuncturis principa
Abbreviated transcription (Latin):
rõne disterunit/ Rracio ẽ dũ ꝯsetit uolũtas ẽ du
dũ recordat᷑ memõ est / dũ mẽbra uegetat aĩa
est/ dũ bñ diuit ymagmẽ dei habet. dũ bene¬
est ornata deo / et antelis est placita dum um¬
uirtutibus e plena t̾nitas est tathedͣ/ ornamẽta
uoͤ aĩe hec sũt ¶ Per auditũ credit / ꝑ desidiũ

Expanded text:
sentit voluntas est, dum recordatur memoria est, dum membra vegetat anima est, dum bene vivit imaginem Dei habet, dum bene ornata Deo et angelis placita, dum virtutibus bonis plena Trinitatis est cathedra. Ornamenta vero animae haec sunt. Per auditum credit, per de
Abbreviated transcription (Latin):
liͦ de formula. honeste uite ditens/ Si pruden¬
ciã amplecteris ¶ ubiq ꝑ rõne ide eris/ et put
reꝵ aut temꝑis uarietas exugit ¶Ita te accomo¬
des temꝑi nec te in aliqb mutes/ sed pacius ap¬
tes sicut manus/ que ead est cũ in polmã extẽdr̃¬

Expanded text:
 de formula honestatis ait: si prudentiam amplecteris, ubique idem eris, et prout rerum et temporum varietas exigit, ita te accomodes tempori, nec te in aliquibus mutes, sed potius aptes, sicut manus quae eadem est et cum in palmam extendi
Abbreviated transcription (Latin):
tur sed mateis illiba̾lit᷑ occultatur uñ et btũs ber
loꝙ̃do ex hus que suggg̾ebat spũs et si nõ infideli
minꝰ tñ feruẽti anno reẜuaret ut heret quid
dice̾t denuo traciaturus/ Etçe doye ueĩt ad eñ
dicens dones istud tenueris aliud nõ recipies ad¬

Expanded text:
r loquendum ex hiis que suggerebat spiritus et si non infideli minus tamen fidenti animo reseruaret ut haberet quid diceret denuo tractaturus, ecce uox uenit ad eum dicens: «Donec istud tenueris aliud non accipies
Abbreviated transcription (Latin):
cõuentus/ et ad anthomũ alexandrũt ꝑ ductus
int̾ronatusq quidnã de eo statui debẽt ugula¬
ri me inquit iube ꝙ nõ salutis bñficio nec mra¬
tis sucppliçio adduci possu. ut aut çesans miles
eẽ desmã aut tuus ẽẽ incquiã cetm quo ꝯsbãcius
uita ꝯtemusit eo facilius impet᷑uit anthomus

Expanded text:
cumuentus et ad Antonium Alexandriam perductus interrogatusque quidnam de eo statui deberet, 'iugulari me' inquit 'iube, quia non salutis beneficio neque mortis supplicio adduci possum ut aut Caesaris miles esse desinam aut tuus incipiam. ceterum quo constantius uitam contempsit, eo facilius impetrauit: Antonius
Abbreviated transcription (Latin):
de Laheo au ¶ Si em̃ aliqud adstube ⁊̃ qua¬
Iusticia sinceriꝰ eossudat  austis dr de Ad¬
uocato redde quos acepisti qñ cont᷑ uita¬
iudicem fefelliste s alstam causam orõs¬
sisti de falsitate dicisti nõ selctn aute¬

Expanded text:
liquid abstuli, quaiustitia sincerius consulatur, iustius dicitur aduocato: Redde, quod accepisti, quando contra ueritaiudicem fefellisti, iustam causam oppressisti, de falsitate uicisti, quod u
Abbreviated transcription (Latin):
lors acribus net huilibus nec atrocis s
reuendo ciuꝯda tristitie dignitate et ex
ymaginis iscius sugnificacõne intelluzi uo¬
labilem q̃ quostũq impbos notẽtes q in¬
misacordem atq in exorabilẽ erectũq et
arduũ atq patẽtẽ ui et maiestate equit¬

Expanded text:
e atrocis, sed reverendae cuiusdam tristitiae dignitate. Ex imaginis autem istius significatione intellegi volabilem contraque improbos nocentesque inmisericordem atque inexorabilem erectumque et arduum ac potente
Abbreviated transcription (Latin):
in statura apphende̾ ñc huĩliatus ad t̾rã
in gestatorio portaba᷑ manifestã dei uirtutẽ
insemet ip̃o contestans ita ut de corꝑe impu
uermes staturirent ac uiuẽtes in doloribꝰ
carnẽs eius effluerũt odore eciã illiꝰ ⁊ fete¬

Expanded text:
ra adpendere nunc humiliatus ad terram in gestatorio portabatur manifestam Dei virtutem in semet ipso contestans ita ut de corpore impii vermes scaturrirent ac viventes in doloribus carnes eius effluerent odore etiam illius et feto
Abbreviated transcription (Latin):
za. di dicẽs nonne uobis uide᷑ ĩ uanitate
gpꝰ et ob̾scuritate mẽtis inggredi ilłũ qui
diebus ac noctibꝰ in diaͭ ͭ arte torquet᷑
qui phisicus ꝑstrutator oculos trãstelli le
quoddam mare demergit᷑ qui Iambũ fer¬
uet. qui tantã met  silua i suo studiosus
corde distzit ⁊ contet Et ut ad altam
qui adulat᷑ regibus hẽditates captat a¬
trenas/ et opes ꝯgregat quas ĩmomẽto
cui sit relicturus iggnorat hec ille ¶ Nten¬

Expanded text:
. comment. Nonne vobis videtur in vanitate sensus et obscuritate mentis ingredi, qui diebus ac noctibus in dialectica arte torquetur? qui physicus perscrutator oculos trans coelum lquoddam inane demergitur? qui iambum ferit? qui tantam metrorum silvam in suo studiosus corde distinguit et congerit? et ut ad alteram qui adulatur regibus, haereditates captat alienas, et opes congregat, quas in momento cui sit relicturus, ignorat? Quod aute
Abbreviated transcription (Latin):
qtextus q̃rularũ docis exꝓbratio affiriũ isue fei¬
ꝑcibm ggarula socius lingua succensoria aliemi
bro de nuipcus in quo q̃ris an uir sapiens
ducat uxorẽ Et cũ diffimuiss si pulchra essi
si bene morata si honestis parentibꝰ orta si pẽ

Expanded text:
contextus querelarum, dotis exprobratio, affinium importunitas, garrula socrus lingua, succensoria alieni ber de nuptiis, in quo quaerit an uir sapiens ducat uxorem? Et cum definisset si pulchra esset, si bene morata, si honestis parentibus, si ipse
Abbreviated transcription (Latin):
felicor ille exabdito sacrarii specu doce misse
magis se ꝓbare securitate ridens tuguriũ ꝙͣ
tustẽ curis ⁊ sollicitudinb aula pancas ꝙ
glebas pauoris expartes ꝙͣ pinguissima lidre
arua metu r̃sta ⁊ unũ aũt alt̾ũ iugũ boum
uoracib impens honõsa ⁊ huiꝰ nccu horre¬
ołũ milłi appetendũ ꝙͣ thaures on insĩdiis
⁊ cupidicatibꝰ expositos ita gires dũ scipula¬
toreuane opionis dm̃i hrẽ ꝯcupiscit ubi nã
solida ⁊ sinca ẽẽt felicitas didicit mito gͥ bñ¬

Expanded text:
felicior, deus ex abdito sacrarii specu uoce missa magis se probare securitate ridens tugurium quam tristem curis et sollicitudinibus aulam, paucasque glebas pauoris expertes quam pinguissima Lydiae arua metu referta, et unum aut alterum iugum boum uoracibus inpensmis adpetendum quam thesauros omnium insidiis et cupiditatibus expositos. ita Gyges, dum adstipulatorem uanae opinionis deum habere concupiscit, ubinam solida et sincera esset felicitas didicit. S
Abbreviated transcription (Latin):
plent᷑ inquit amicie unculid potẽs ⁊ p̃nali¬
dũ nec ulla ex parte sangnĩs mrib infer¬
nis hoc eciã cercius ⁊ expsoratius ꝙ id
nascendi sors fortuitũ opus hoc uimiscꝰ¬
q solido iudico inchoata uolũtas ꝯhit ⁊po ͭ¬

Expanded text:
plemur nunc amicitiae uinculum potens et praeualidum neque ulla ex parte sanguinis uiribus inferius, hoc etiam certius et exploratius, quod illud nascendi sors, fortuitum opus, hoc unius cuiusque solido iudicio inchoata uoluntas co
Abbreviated transcription (Latin):
nonnis sub nilrio figura de stribit᷑ de qua dina
dox p̾cipit ut si israelites eam h abe̾ uolui̾t
uxorem caluiciũ ei faciat ungues reẜet et
pilos auferat et cum mũda fiut effecta tut
intellugimꝰ nõne rudicula sũt itaq et nos ħ
face̾ solemus quãdo pħos legimꝰ/ quãdo in
manus nras libri ueniũt sapie scłaris si qͥ
de curis sclaiũ reꝵ hoc radimꝰ huis caluici¬
um indicimꝰ / hoc in dncgiuũ more ferro acu¬
tissimo resecamius / et ideo nec absurdum¬

Expanded text:
is captivae figura describitur: de qua divina vox praecipit, ut si Israelites eam habere voluerit uxorem, calvitium ei faciat, ungues praesecet, et pilos auferat: et cum munda fuerit effecta, tunc intellegimus, nonne ridicula sunt? atqui et nos hoc facere solemus, quando philosophos legimus, quando in manus nostras libri ueniunt sapientiae saecularis: si quid de cura saecularium rerum, haec radimus, his caluitium indicimus, haec in unguium morem ferro acutissimo desecamus. unde et apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
¶uid g dit̾ moꝰ sciendi nisi ut stias quo
ordine quo studio quo sine queq noste̾ opor¬
teat quo ordine ut illud p̾us quod matitri ꝯ
uolunt eo fine tñi ut sciant et turpis curio¬
sitas est et sunt qui stire uolunt ut stiriui

Expanded text:
em est modus sciendi, nisi ut scias quo ordine, quo studio, quo fine queque nosse oporteat. Quo ordine, ut prius quod maturius volunt eo fine tantum ut sciant, et turpis curiositas est; et sunt qui scire volunt ut sciantur
Abbreviated transcription (Latin):
in studiis suis ad oꝑus erudiendoꝵ ĩ quibꝰ
tantam u̾tilitatem ẽẽ p̾ cetis omibus ꝑsẜexe¬
runt ut quis quis har disciplmã pͥmũ firim¬
ter ꝓcepisset ad aliaꝵ postea notitiã inqui
tuna et rudimẽta quibus uia ꝑat᷑ aĩa ad

Expanded text:
in studiis suis ad opus erudiendorum, in quibus tantam utilitatem esse prae caeteris omnibus perspexerunt, ut quisquis harum disciplinam firmiter percepisset, ad aliarum notitiam postea inquirta et rudimenta quibus via paratur animo ad
Abbreviated transcription (Latin):
baꝵ fuit at pꝰ inuẽte sũt mille cõdite
quibꝰ aiuiditas excitaret᷑/ que desidantibꝰ
alunc̃ta erant onera sc̃ ꝑlenis/ inde pallor
et nũor  umo madenciũ tremor et imẜa¬
bilior ex cruditatibus ꝙͣ ex fame macies

Expanded text:
aeri et inventae sunt mille conditurae, quibus aviditas excitaretur, quae desiderantibus ali menta erant, onera sunt plenis. Inde pallor et nervorum vino madentium tremor et miserabilior ex cruditatibus quam ex fame macies.
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ si ad ppũ cõnt̾it cũ sue ptatis uult ẽẽ
ad extius cũ alioꝵ ppͥa uel quetũq ad
se nõ ꝑtine̾ cotgnoste studet ad int̾ius cũ
uolup ͭ ͤ corꝑis dilugit Et ita hõ suꝑbus et
cutriosus et lastiuus effectus Excipit᷑ ab
alia uita que ĩ comꝑacõne uite supioris

Expanded text:
ur, cum suae potestatis vult esse; ad exterius, cum aliorum propria, vel quaecumque ad se non pertinent, cognoscere studet; ad inferius, cum voluptatem corporis diligit: atque ita homo superbus, et curiosus, et lascivus effectus, excipitur ab alia vita, quae in comparatione superioris
Abbreviated transcription (Latin):
seiendi modũ nescierit ¶qͣs gͥ dicit modũ
sciendi msi ut scias quo ordine quo studio
quo fme queq nosce oporteat quo ordiẽ
ut ilłics pͥus qd maturiꝰ ad salutẽ Quo
studio ut iᵈ ardentiꝰ qd dehemẽtiꝰ ad a¬
morẽ quo fure ut nõ ad manẽ głoriã aut¬

Expanded text:
sciendi constituit? Quid ergo dicit modum sciendi? Quid, nisi ut scias quo ordine, quo studio, quo fine quaeque nosse oporteat? Quo ordine, ut id prius, quod 1400 maturius ad salutem: quo studio, ut id ardentius, quod vehementius ad amorem: quo f
Abbreviated transcription (Latin):
Undecimo calorẽ osti ⁊ accẽdit et destruit epar
et tremor/ et horror/ et sompni locutio fantastice
uisiones corrupcio oris debilitatio trenitallum.
de structio sẜus/ abhoĩãcio scomachi distemꝑat
corritpcionẽ genãt corꝑis Isitudinẽ et quod
detius est leprã ĩdutit/ et tũt ẽ de tenẽ uene¬

Expanded text:
inem oculorum, | accendit coleram, destruit epar imor et horror, tremor, sompnilocucio, fantastice visiones, corrupcio coloris, debilitacio genitalium, destruccio seminis, ﻿ abhominacio stomachi; distemperat complexionem, generat corporis grossitudinem, et quod deterius est, lepram inducit. et tunc est de gene
Abbreviated transcription (Latin):
neõ int ponebat᷑ ut si quã int̾ ncc̃ias ꝓsenas
tate aimoꝵ et fautoribꝰ concordi ad hribitis tol¬
leret᷑ senectuti Iuuẽtus ita cumudatũ et em¬
cospactũ honorẽ reddebat tanꝙͣ maiores natu
adolestentiuũ cõuiues prẽs essent/ Sequit᷑ In¬

Expanded text:
ias personas tatem animorum, et fautoribus concordiae adhibitis, tolleretur. Senectuti juventus ita cumulatum et circumspectum honorem reddebat, tanquam majores natu adolescentium communes patres essent. Quoci
Abbreviated transcription (Latin):
diu disputas pocionẽ illam letꝰ bibẽs auxit
ꝑiparetiti uo ditũt has passiones ĩ sapiẽtẽ
morte dolens coronã de capite deponẽs suit
s audito ꝙ fortit᷑ putgnãdo occubuit coronam
resumpsit dũs se mani ccaude̾ de filu uir ͭ ͤ ꝙͣ¬

Expanded text:
 disputans, potionem illam letus hauxit. Peripatetici vero dicunt has passiones in sapientem sui morte, dolens coronam de capite deposuit; et audiens quod fortiter pugnando obcubuisset, cororam resumpsit, dicens se magis gaudere de fil
Abbreviated transcription (Latin):
pullũ unũ hentẽ quẽ ĩ cauea uitrea nu¬
triebat Cum uo̾ pr̃ pullũ suũ hr̃e imi¬
me posset u̾mẽ quẽdã de deẜto portauit
de ciuo sangiue cauẽst ip̃am linuit et
ꝯtinuo fracta fluit et sit pullũ de cauea

Expanded text:
pullum Salomon in quadam cauea uitrea nutriebat. Cum uero pater pullum suum habere non posset, uermem quendam de deserto portauit de cuius sanguine caueam ipsam liniuit et continuo fracta fuit; et sic pullum illum