comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Durando risello. Arnulfo filio rainerii. Landrico sartore.
herueo ramario. Galtio ⁊ Guarnerio famulis de elemosina
Guãrnerio oculo canis. Galtĩo piello. ⁊ hubto filio mainonis
hominib: fulcherii : qui cũ eo c̃uenerant in capłm. sost hȩc in
eodem inco hanc ipsã guerpitionẽ & quic qͥd de hac re in nr̃o capło
fecerat publice fecit: hoc idem faciens & de aliis quib: dã quȩ
de nr̃o ipsẽ iure ꝑuaserat : qđ̵ aliis mandauimꝰ litt̃is : ibi qq tẽ
int̃ alios quã plurimos p̃sentib stis. postea testificaturis : de homi¬
Airiẽ. Guillelmꝰ. De hominib sc̃i ortinide camartiõ hii

Expanded text:
Durando Risello, Arnulfo filio Rainerii, Landrico sartore, Durando Risello, Arnulfo filio Rainerii, Landrico sartore, Herveo Ramario, Galterio et Guarnerio, famulis de elemosina, Guarnerio Oculo canis, Gualterio Piello et Huberto filio Mainonis, eiusdem hominibus Fulcherii, qui cum eo convenerant in capitulum. Post haec in eodem vico hanc ipsam guerpitionem et quicquid de hac re in nostro capitulo fecerat publice fecit, hoc idem faciens et de aliis quibusda quae de nostro ipse iure pervaserat. Quod aliis mandavimus litteris; ibi quoque tunc inter alios quamplurimos praesentibus istis postea testificaturis. De homiAiricus, Guillelmus. De hominibus Sancti Martini de Camartio hii:
Abbreviated transcription (Latin):
decimã nob̵ exoluent omniũ redibitionũ quas inde susciꝑet.¬
Et quia pat̃ eiꝰ iniuste quidem. feuo tam̃ illud ad dixerat comi¬
tis tẽ odonis : spopondit fulcheri qđ eandem nr̃i reformationẽ
iuris auctoritare faceret Tet baldũ comitẽ. atq comitissã
bertã comitis scilicet filios & heredes odonis. Sii qͦq fr̃s.
oirard. ⁊ niuelo quẽ cognominant paganũ : ut eidem refor¬
mationi annuerent. se ꝓmisit acturũ. Ita ad nos ueniens ca¬
pitulũ q nrm̃ ingressus atq: in participationẽ totiꝰ nr̃i bene¬
facti receptꝰ. pͥmo qͥdem illã etiã partẽ uici camartii nr̃i iuris
et̃ fassus absolute guerpiuit : tum deinde supͣscripta ratio¬
ne recepit. atq pͣdictis sponsionib factis. de auctoram̃to scili¬
cet seniorũ suorũ. uł assensu fr̃m. ita ibi tunc actares ẽ : ad hi¬
abitis p̃t᷑ monachos testibyistis. Rotbto sartore. hulouinoe

Expanded text:
decimam nobis exolveret omnium redhibitionum quas inde suscidecimam nobis exolveret omnium redhibitionum quas inde susciEt quia pater eius iniuste quidem fevo tamen illud addixerat comitis tunc Odonis, spopondit Fulcherius quod eandem nostri reformationem iuris auctorisare faceret Tetbaldum comitem atque comitissam Bertam, comitis scilicet filios et heredes Odonis, sui quoque fratres Girardus et Nivelo quem cognominant Paganum, ut eidem reformationi annuerent, se promisit acturum. Ita ad nos veniens Capitulumque nostrum ingressus, atque in participationem totius nostri benefacti receptus, primo quidem illam etiam partem vici Camartii nostri iuris esse fassus absolute guerpivit. Tum deinde suprascripta ratione recepit atque praedictis sponsionibus factis de auctoramento scilicet seniorum suorum vel assensu fratrum, ita ibi tunc acta res est, adhibitis praeter monachos testibus istis: Rotberto sartore, Hilduino sartore,
Abbreviated transcription (Latin):
Y Guanilonis thesaurarii.
SOdonis dolensĩs.
S Heruei uice comitis
Set quam plurimorum fideliũ suorum. N de parte¬
burgi camartii quã fulcherius tenet¬
osse debebitis si qui eritis posteni nr̃i. maioris scilicet huiꝰ
habitatores monastĩi scĩ martini : nobilẽ quendã uocabul
niuelonẽ . partẽ quandã uicinr̃ĩ camartii iuxta castrũ dunũ
siti. iniuste ac uiolent̃ occupasse dudũ: nec cessise quo aduixit quen¬
lis quã plurimis iusppriũ reclamantũ. Iua ꝓpt̃ suus qͦq filiꝰ nom
fulcheriꝰ. qui post ipsũ pat̾m fuit beres honoris: huiꝰ etiã suȩ ino¬
lentiȩ aliquandiu uisus ẽ. heres existere. setituit uͦ post modũ
nob̾q sub regimine nc̃ agentib domni abbatis Albti sub hac
ratione ius reformauit antiquũ : ut sibi concederet᷑ quo ad ipse
tantũ uiueret. & hereditante in eo nullo. mox in dñiũ nrm̃
se obeunte rediret᷑. Ium etiã. quo usq foret ipse superstes

Expanded text:
sig. Guanilonis thesaurarii, sig. Guanilonis thesaurarii, Odonis Dolensis. Signum Hervei vicecomitis. Signum et quam plurimorum fidelium suorum.s tenet.Nossc debebitis, si qui eritis posteri nostri, Maioris scilicet huius habitatores Monasterii Sancti Martini, nobilem quemdam, vocabulo Nivelonem partem quandam vici nostri Camartii, iuxta Castrumdunum siti, iniuste ac violenter occupasse dudum, nec cessisse quoad vixerit querelis quamplurimis ius proprium Fulcherius, qui post ipsum paterni fuit heres honoris, hujus etiam suȩ violentiȩ aliquandiu visus est heres existere. Penituit vero postmodum, nobisque sub regimine nunc agentibus domni abbatis Alberti sub hac ratione jus reformavit antiquum, ut sibi concederetur quoad ipse tantum viveret, et hereditante in eo nullo, mox in dominium nostrum se obeunte rediret. Quin etiam, quousque foret ipse superstes,
Abbreviated transcription (Latin):
de caoart io¬
otũ fieri uolumꝰ omnib xpianȩ religionis tam prȩ¬
csentib: quã futuris cultorib: qualit̃. Odo comes
ad ultimũ uitȩ exitum perductus. apđ sc̃m martinũ
maioris monasterii monachorũ conuersione suscepta.
eidem loco inperpetuũ possidendũ a lodũ decamarcio
simul cũ omnib consuetudinib sibi pertinentib. que¬
etum & solutum totum. libere concessit: prohibens
atq determinans ne unquam aliquis suorũ subhere¬
dum. quod fixum ac solidũ dnõ traderet: temerariꝰ
aut inurius aliquo modo uio laret. Sed postea malitiosis
infildelibq ministris ista reuocantib multoq peiora in ua¬
dentib Odo comes fili ei illa fieri ac pullulari prohibuit. &
uidentib multis de suis fidelib: quod pat̃ suus bene acre¬
ligisiosẽi statuerat. firmũ ac stabile eẽ decreuit. sed & in
onntũ prȩsentia ꝑ hoc scriptũ corroborauit. atq firmauit
S Odonis comitis & Tetbaldi filieiꝰ S mnatris ei Ermengardis

Expanded text:
de Camartio.Notum fieri volumus omnibus christianae religionis tam presentibus quam futuris cultoribus, qualiter Odo comes, ad ultimum vitae exitum perductus, apud Sanctum Martinum Maioris Monasterii monachorum conversione suscepta, eidem loco in perpetuum possidendum alodum de Camartio, simul cum omnibus consuetudinibus sibi pertinentibus, quietum et totum solidum libere concessit; prohibens atque determinans ne unquam aliquis suorum subheredum, quod fixum ac solidum domino traderet, temerarius aut iniurius aliquo modo violaret. Sed, postea, malitiosis infidelibusque ministris ista revocantibus multoque peiora invadentibus Odo comes, filius eius, illa fieri ac pullulari prohibuit, et videntibus multis de suis fidelibus, quod pater suus bene ac religiose statuerat, firmum ac stabile esse decrevit, sed et in omnium praesentia per hoc scriptum corroboravit atque firmavit. Signum Odonis comitis, sig. Tetbaldi, filii eius, sig. matris eius Ermengardis,
Abbreviated transcription (Latin):
ut aut ad cõmunes cũ cȩt̃is eiusdẽ suburbii domib: eo ipso
mortuo c̃suetudines reuocet᷑ : aut ex t̃ra scĩ martini
notant᷑ Herueus Marinꝰ clericꝰ Hildebtꝰ coquis
dodo clericꝰ. Gascelinꝰ mariscalcꝰ. hildegariꝰ maris cali
setbaldꝰ. Hildeb̃t̃. Teotbald̾. Ruimbald maior

Expanded text:
ut aut ad communes, cum caeteris eiusdem, suburbii domibus, eo ipso ut aut ad communes, cum caeteris eiusdem, suburbii domibus, eo ipso mortuo, consuetudines revocetur, aut ex terra Sancti Martini notantur. Herveus, Warinus clericus, Hildebertus coquus, Dodo clericus, Gascelinus mariscalcus, Hildegarius mariscalcus, Tetbaldus, Hildebertus, Teotbaldus, Raimbaldus maior
Abbreviated transcription (Latin):
patefactũ p̃cognitũq uolumꝰ ficri : qđ naginald de cistro¬
dino ꝓeiꝰ suȩq c̃iugis animarũ remecho. ĩmo & ꝓunici eiꝰ
fili nr̃iq loci monachi pio affectu : Sc̃o martino uidelicet
maioris monastũ quendã in nearũ clausũ quẽ in burgo
camartia co nomime ꝓpe eiusdẽ scĩ habebat domũ. cũ tor¬
culari postsuȩ mortis delegauit occasũ. Et unã cameram
imansioni quȩ ẽ uixta uineas ẽtiguã. sed aliquatenꝰ ab ea
discretã. Quorũ tam̃ singulorũ eiꝰ c̃ux nomine alburgis
ipso ante se defuncto quã du uyxerit teneat medietatẽ:
mortua uͦ scõ martino in ꝓpriũ ius resfituat᷑. Iđ utiq ut
ita fieret. ipsarũ uinearũ debita ꝓloci c̃suetudine per
singulos annos soluenda. quȩ uulgo prisones uocantur.
ei fuer̃ ꝑdonata. Similit̃ qͦq: domus quã paulo ante
nominatĩ ꝑstrinximꝰ consuetudines & census: ꝓhuiꝰ modi
re qͦ modo uoluit minuendo leuigant᷑. Ca tam̃ c̃uenientia

Expanded text:
patefactum precognitumque volumus fieri, quod Raginaldus de Castroduno, pro eius suaeque coniugis animarum remedio, immo et pro unici eius filii, nostrique loci monachi, pio affectu, Sancto Martino videlicet Maioris Monasterii quendam vinearum clausum, quem in burgo Camartiaco nomine, prope eiusdem sancti habebat domum, cum torculari, post suae mortis delegavit occasum, et unam cameram, mansioni quae est iuxta vineas, contiguam, sed aliquatenus ab ea discretam. Quorum tamen singulorum eius coniux, nomine Alburgis, ipso ante se defuncto, quamdiu vixerit teneat medietatem, mortua vero Sancto Martino in proprium ius restituatur. Quid utique ut ita fieret ipsarum vinearum debita, pro loci consuetudine per singulos annos solvenda, quae vulgo prisones vocantur, ei fuerunt perdonata. Similiter quoque domus, quam paulo ante nominatim perstrinximus, consuetudines et census pro huiusmodi re quomodo voluit minuendo levigantur. Ea tamen convenientia
Abbreviated transcription (Latin):
otitia reigestȩ qualit̃ anno in carnationis dñicȩ. cñ tin
accessit ante p̃sentiã reginȩ bertȩ Gis leb̾t̾ p̃positꝰ
humilit̃ dep̃cans domnũ ab batẽ sautbtũ parãt c̃grega¬
tionẽ scĩ martim maioris monastĩi. uti in alodo carmartiaco
arpͥn .iiii. uineȩ sibi uxoriq suȩ ingutiȩ nomine. concederent.
Qđ & fecerunt : acceptis octoginta solidis ab ipso. Ea si quidẽ
ratione : ut quam diũ memoratus gis lebtꝰ & uxor eiꝰ ingutia
aduxerint. teneant. & possideant. Post amborũ uͦ ab hac
luce discessũ. absq ullus personȩ inolentia uł in qmietudi¬
ne. memorati cȩnobii maioris monasterii monachi. in ui¬
ctualib stipendiis perpetuo iure possideant.¬
SOdonis comitis filii eius.
S Gaub̾t abbatis.¬

Expanded text:
otitia rei gestȩ qualiter anno incarnationis dominicȩ MIIII, accessit ante presentiam regine Bertȩ Gislebertus prepositus humiliter deprecans domnum abbatem Gauzbertum pariterque congregationem Sancti Martini Maioris Monasterii, uti in alodo Carmarciaco arpennos IIII. vineae sibi, uxorique suae Ingutiae nomine, concederent. Quod et fecerunt, acceptis octoginta solidis ab ipso, ea siquidem ratione, ut ita quamdiu memoratus Gislebertus et uxor eius Ingutia advixerint, teneant et possideant. Post amborum vero ab hac luce dissessum, absque ullius persona~violentia,vel inquietudine, memorati coenobii Maioris Monasterii monachi in victualibus stipendiis perpetuo iure possideant.signum Odonis comitis filii eius, signum Gausberti abbatis
Abbreviated transcription (Latin):
tinctorũ neq alioꝵ quorũ libet accipient. Hec ut libentiꝰ annuereis
& obseruari ꝑpetualit̃ facerent : dedit ince comiti domnꝰ ab̃b̵ Albtꝰ

Expanded text:
tinctorum neque aliorum quorumlibet accipient. Haec ut libentius annuerent tinctorum neque aliorum quorumlibet accipient. Haec ut libentius annuerent et observari perpetualiter facerent, dedit vicecomiti domnus abbas Albertus
Abbreviated transcription (Latin):
banos eosoẽ iniusti c̃suetudinib ĩ monouitatib uiolentis op¬
pͥmere. Vnde querelã deposiunt dominꝰ albt̃ abb̵ apđ̃ ipsũ uice¬
comitẽ & uxorẽ eiꝰ nomine Adilã. ẽo qđ̵ inqͥs bomines sc̃i martini
exactionib: inqͥet arent Iui causã hanc corã curiȩ suȩ magnatib
ponentes. alterutra partiũ responsione & iudicũ auctoritate.
& rationis ȩqͥtate flexi. recognouer̃ se iniusta petere : & de inceps
cesser̃ iustitiȩ. Uentilata igit᷑ & reuersata ex oĩ latẽ causa. iudicioq
t̃minato : definitũ ẽ. ut asinos ł aliud qđ libet animal suburbanoꝵ
scĩ martini munq & nusq nec incãpimartis suburbio. nec extra
capiant. nec extraneorũ quorũ libet transeuntiũ intra ipsũ sub¬
urbiũ. Caldarias tinctorũ dũ taxat accipient : & hoc cũ maxima
ad eos curia c̃fiuxerit: Sed nec ipsas uspiã extͣ castrũ asportari:
nec ultͣ .iii. dies ꝑmittent retineri. Patellas aut̃ & tripedes neq

Expanded text:
banos eosdem iniustis consuetudinibus immo novitatibus violentis opprimere, unde querelam deposuit domnus Albertus abbas apud ipsum vicecomitem et uxorem eius nomine Adilam; eo quod iniquis homines Sancti Martini exactionibus inquietarent; qui causam hanc coram curiae suae magnatibus ponentes alterutra partium responsione, et iudicum auctoritate, et rationis aequitate, flexi recognoverunt se iniusta petere et deinceps cesserunt iusticiae. Ventilata igitur et reversata ex omni latere causa iudicioque terminato definitum est, ut asinos vel aliud quidlibet animal suburbanorum Sancti Martini nunquam et nusquam nec in Campi Martis suburbio, nec extra capiant, nec extraneorum quorumlibet transeuntium intra ipsum suburbium. Caldarias tinctorum dumtaxat accipient et hoc cum maxima ad eos curia confluxerit. Sed nec ipsas uspiam extra castrum asportari, nec ultra III. dies permittent retineri. Patellas autem et tripedes neque
Abbreviated transcription (Latin):
& audientib: quorũ nomina ꝓtestimenio inferiuis
r uenen in scriptai R. letbaleli comitis. S steplun
comitis SCringardis comitissȩ matris eoꝵ. S Gel dum
uicecomitis. SHarduini uice comitis. filuieiꝰ. S Ebgurdi
friseiꝰ. S Gua lerandi fris ei. & Guarneru capellani gel
mitis S Hugonis de capis S Albuini canonici sc̃ȩ mna¬
riȩ. XDadonis descõ amano & dadonis filu eiꝰ
PArchẽbaldi.  leoderici

Expanded text:
et audientibus, quorum nomina pro testimonio inferius et audientibus, quorum nomina pro testimonio inferius habentur inscripta. S. Tetbaldi comitis. S. Stephani comitis. S. Ermengardis comitissae, matris eorum. S. Gelduini vicecomitis. S. Harduini vicecomitis, filii ejus. S. Ebrardi, fratris eius. S. Gualerandi, fratris eius. S. Guarnerii, capellani Geldmitis. S. Hugonis de Capis. S. Albuini, canonici Sanctae Mariae. S. Dadonis de Sancto Aniano. S. Dadonis filii eius. S. Archembaldi. S. Teoderici
Abbreviated transcription (Latin):
suecrissi Sed ut hȩc elemosina quuã sic̃ pdixri in loco mai¬
oris monastii facere disposin. certiorẽ habeat firmi¬
ute edidit michi dominus Albtus ab̃b qͥ tunc tẽpori
monasterio p̃erat & fr̃s euis de loci .iiii. libras cocen
aurcentũ librarũ denariorũ p̃cii. consilio ac iussione
cim̃gardis comitissȩ sup̃cdicti dñ mei uxoris. Volo
ergo att pcipio ut si aliquis deheretlib meis. aut ꝑsẽ ut
ꝑ intromissã ꝑsonã etra hanc clonationẽ quã libamente
aeppa uoluntatt facio. aliquã calũniã monachis post mci
decessũ in ferre uoluerit: centũ coctiauri libras exoluat
& qđ pctit ñ undicet. sed donatio firma ꝑmaneat. Et
ut calĩmandȩ traditionis huiꝰ om̃is auferret᷑ occasio. e
beldunꝰ seriptũ hoc in curiã dñorũ meorũ obtuli &
bñc mer manib seniorũq meorũ. Tetbaledi comitis
ate Ncephani corroborandũ tradicd. his indentib

Expanded text:
successi. Sed ut haec elemosina, quam sicut predixi in loco Maisuccessi. Sed ut haec elemosina, quam sicut predixi in loco Maioris Monasterii facere disposui, certiorem habeat firmitatem, dedit michi domnus Albertus abbas, qui tunc temporis monasterio praeerat, et fratres eiusdem loci IIII. libras cocti auri centum librarum denariorum precii, concilio ac iussione Ermengardis comitissae, supradicti domini mei uxoris. Volo ergo atque precipio ut si aliquis de heredibus meis, aut per se aut per intromissam personam, contra hanc donationem, quam libera mente et propria voluntate facio, aliquam calumniam monachis post meum decessum inferre voluerit, centum cocti auri libras exolvat et quod petit non vindicet, sed donatio firma permaneat. Et ut calumniandae traditionis huius omnis auferretur occasio, ego Gelduinus scriptum hoc in curiam dominorum meorum obtuli et dominae meae manibus, seniorumque meorum Tetbaldi comitis atque Stephani, corroborandum tradidi, his videntibus
Abbreviated transcription (Latin):
abluat᷑. Vnde ẽgo Geldumꝰ scł ari militiȩ deditꝰ. remi¬
niscens meorũ multitudinẽ peccatorũ. & iudiciidiẽ
ad modũ ex pauescens: concedo dõ & scõ martino
maioris monasterii aliquid dereb: meis. qđ michi
a qͦdã ꝓximo meo nomine fulcherio dimissũ est : unum
iudelicet alodẽ in territorio dunensi iuxta cãpũ mar¬
tis sitũ. in loco qͥ antiquitꝰ martis aqua. nouitatis
depͣuatione appellat᷑ mortua aqua: cũ pratis.
uineis. terris cultis & incultis. seruis & ancillis qͥ in
poteftate eiusdẽ loci comorant᷑. uł ad eiꝰ potestateni
ꝑtinentes. ubiẽ inuenti fuerint. excepto uno nomi¬
ne ansbto. Hoc uut facio ꝓ redẽptione animȩ meȩ
senorisq mei Odonis uidelicet comitis. ac c̃iugis me
nomine Emelinȩ filiorũq meorũ Eurardi. Arclu¬
im. hugonis cp̃i. Gelduni. & fulcherii carnotensis
ꝓpinqui mei. ciu hereditario uire in p̃fato a lode

Expanded text:
abluatur. Unde ego Gelduinus, seculari militiae deditus, remiabluatur. Unde ego Gelduinus, seculari militiae deditus, reminiscens meorum multitudinem peccatorum et iudicii diem admodum expavescens, concedo Deo et Sancto Martino Maioris Monasterii, aliquid de rebus meis, quod michi a quodam propinquo meo nomine Fulcherio dimissum est, unum videlicet alodem in territorio Dunensi, iuxta Campum Martis situm, in loco qui antiquitus Martis Aqua, novitatis depravatione appellatur Mortua Aqua, cum pratis, vineis, terris cultis et incultis, servis et ancilis, qui in potestate eiusdem loci commorantur, vel ad eius potestatem pertinentes, ubicunque inventi fuerint, excepto uno nomine Ansberto. Hoc autem facio pro redemptione animae meae seniorisque mei Odonis, videlicet comitis, ac coniugis meae nomine Emelinae, filiorumque meorum Evrardi, Arduini, Hugonis episcopi, Gelduini et Fulcherii Carnotensis propinqui mei, cui hereditario iure in praefato alode
Abbreviated transcription (Latin):
octo constat denariis : missa scĩ auiti reddendus est
ministro terrȩ. Et ut hȩc emptio plemorẽ habere
uideat᷑ firmitatẽ : idem Raberiꝰ & Guido auunculus
eiꝰ auctoritauer eam. Nomina uͦ testiũ qui ad hanc
c̃uentionẽ audiendã & uidendã uenientes affuerunt:
subt̃ notare curauimus. Rodulfũ & Aunericũ monachos
quib hȩc facta ẽ. uenundatio.
Raheriũ tineosum
fulcheriũ maiorem.
Guidonem.
Ratfridum. Girbtum
Ude alodio mortuȩ aque a Gel dinno dato.¬
uis quis amore diuinȩ petributionis accensus. post
scłi huiꝰ laborẽ ȩt̃na quiete desicđat c̃solara: neccessa¬
riũ ei ẽ ut dũ ualet ꝑp̃sentis uitȩ tẽpus ad peccato¬
rũ redẽptionẽ indultũ. fidelistudio grãdĩ cooꝑante
ꝓuehi ad scȩ̃ oꝑationis increm̃ta c̃tendat : quat inus
qͥeqͥd aut iniquȩ intȩ fastu aut inertia c̃traxit imbecil¬
litatis humanȩ . et piȩ c̃uersationis oꝑib: et scõrũ p̃cib::

Expanded text:
octo constat denariis missa sancti Aviti reddendus est ministro terrae. Et ut haec emptio pleniorem habere videatur firmitatem, idem Raherius et Guido avunculus eius auctorisaverunt eam. Nomina vero testium qui ad hanc conventionem audiendam et videndam venientes affuerunt, subter notare curavimus. Rodulfum et Aimericum monachos, quibus haec facta est venundatio, Raherium Tineosum, Fulcherium maiorem, Guidonem, Ratfridum, Girbertumde alodio Morture Aquic a Gelduino dato.Quisquis amore divinae retributionis accensus post saeculi huius laborem aeterna quiete desiderat consolari, necessarium est ei ut, dum valet per praesentis vitae tempus ad peccatorum redemptionem indultum, fideli studio gratia Dei cooperante provehi ad sanctae operationis incrementa contendat quatinus quicquid aut iniquae vitae fastu, aut inertia contraxit imbecillitatis humanae, et piae conversationis operibus et sanctorum precibus
Abbreviated transcription (Latin):
ratũ demore fuisset : utrisq: ad postremũ placuit
pacifice rẽ finiri. Centũ itaq solidos a noblder
oirar d accepit.& .xx. uxor eiꝰ adeladis cũ liberi suis
ꝑmanũ domni odonis nr̃i ꝑ id tẽpus prioris.: ac sic
qcq d ꝓpt̃ hilduciã illã quolibet modo siue uiste siue
inuste reclamare poterant. solidũ nob̃ & quetũ ꝑpetuo
guerpiuer: Petuit uut sepedictꝰ gorard: ut sibi dheqd
nob foris fecerat ea de causa ꝑclonaret᷑. Et ꝑlorauit
quantũ ꝑdonare possem. Pro q osculatus ẽ. ille girard
manũ ipsius. Deinde reuestitus e. ab ipso: decoto nr̃o
cdenceps bene facto. Actũ ẽ. hoc inblesensi castro¬
in pͥto udelicet int̃ turrĩ &. aulã comitis sito. anno
ab incarnatione dnĩ. M̃ .lx .uii. pręsidente nob̶ anno¬

Expanded text:
ratum de more fuisset, utrisque ad postremum placuit ratum de more fuisset, utrisque ad postremum placuit pacifice rem finiri. Centum itaque solidos a nobis idem Girardus accepit, et XXti uxor eius Adeladis cum liberis suis, per manum domni Odonis, nostri per id tempus prioris ac sie quicquid propter Hilduciam illam, quolibet modo, sive iuste sive iniuste reclamare poterant, solidum nobis et quietum perpetuo guerpiverunt. Petivit autem soepedictus Girardus ut sibi quicquid nobis forisfecerat ea de causa perdonaretur. Et perdonavit quantum perdonare possemus. Pro quo osculatus est ille Girardus manum ipsius, deinde revestitus est ab ipso de toto nostro deinceps benefacto. Actum est hoc in Blesensi castroin prato videlicet inter turrim et aulam comitis sito; anno ab incarnatione Domini M
Abbreviated transcription (Latin):
N De auctoram̃to Girardi de balgenciaco
suꝑ reb ohelmi et Ascelinii.¬
ossc̃ debebitis siqͥeritis posteri nr̃i. maioris scili¬
cet hui habitatores monastĩi scĩ martini: Girardũ
filiũ herb̾ti debalgenciaco calũnã intulisse nob̾ ex
parte uxoris suȩ nomine adeladis filiş Landrici balbi
suꝑ reb: seruorũ quondã nr̃oꝵ ohelmi &e fili ei ascelim.
ꝓpt̃ hulducia ascclimi matiẽ uxore ohelimi que fuerit
quidẽ herbaldi am iã chictȩ adeladis aneilla. a uotb̃¬
toblesensi incecomite illi clonata. sed ab ipso postea
herbaldo annuente eodẽ uice comite eotbto libera
facta: ac deinceps cũ Rotłti & herbaldi filiis calũnã
ipsã emouere temptantib iudicis publicis & cgruis
ẽcorelitionib nr̃a ũ olĩ erat ẽtentio complacata
Cñq nos& iste Girard ob eandẽ dutiꝰ calũniã faci¬
gasset. ac tandẽ bellũ a nob̾ ipsius uiolentia coactis
ctra iniustitiã eiꝰ arramitũ. Iocoq & die c̃clicto pa¬

Expanded text:
 DE AUCTORAMENTO GIRARDI DE BALGENCIACO SUPER REBUS OHELMI ET ASCELINI.Nosse debebitis si qui eritis posteri nostri. Majoris scilicet hujus habitatores Monasterii Sancti Martini, Girardum filium Herberti de Balgenciaco calumniam intulisse nobis ex parte uxoris suae nomine Adeladis, filiae Landrici Balbi, super rebus servorum quondam nostrorum Ohelmi et filii ejus Ascelini, propter Hilduciam, Ascelini matrem, uxorem Ohelmi, quae fuerat quidem Herbaldi avi iamdictae Adeladis ancilla, a Rotberto Blesensi vicecomite illi donata, sed ab ipso postea Herbaldo, annuente eodem vicecomite Rotberto libera facta; ac deinceps, cum Rotberti et Herbaldi filiis calumniam ipsam emovere temptantibus iudiciis publicis et congruis concordationibus, nostra iam olim erat contentio complacata; cumque nos et iste Girardus ob eamdem diutius calumniam fatigasset, ac tandem bellum, a nobis ipsius violentia coactis, contra iniusticiam eius arramitum, locoque et die condicto pa
Abbreviated transcription (Latin):
tam hanc firmauer : ele mosrnȩ participes facio. etu
fieri mereant᷑ exoro. Illi qͦq qͥ demea parente la
suꝑftites sunt libent̃ assensi sunt : indelicet nuhardꝰ
demonte aureo nepos m̃s. sed & alius ne pos m̃s Guanili
nomine filiꝰ Guascelini. nec non & alii duo nepotes mei.
cleopas & Guanilo filii malranni de noiastro castro.
cũ sorore eorũ nomine hersincli uxore Adelardi bas¬
MUiscelino capellano suo qui hoc conscripsit.nensi
Guidone comite suessionis. Hugone uice comite milidu
Uindone de petra forti.¬
Hugone filio milonisꝰ de
montele hiriaco
Hanc cartã firmauit Adelais uxor Rainaldi de spi¬
eriis .&. Eurard̃ filiꝰ eiꝰ ⁊ Raherius filius eius.
Iestes qui hoc uider̃ : fuerunt hi. Rodulf fili luonis.
Ascelinꝰ

Expanded text:
cartam hanc firmaverunt, elemosinae participes facio, et ut cartam hanc firmaverunt, elemosinae participes facio, et ut fieri mereantur exoro. Illi quoque, qui de mea parentela superstites sunt libenter assensi sunt, videlicet Nihardus de Monte Aureo, nepos meus, sed et alius nepos meus, Guanilo nomine, filius Gauscelini, nec non et alii duo nepotes mei Cleophas et Guanilo, filii Malranni de Noiastro Castro, cum sorore ipsorum, nomine HersinUS, colonne1 Vuiscelino capellano suo qui hoc conscripsit, VuiGuidone comite Suessionis, Hugone vice-comite MilidunGuiHugone filio Milonis de Monte LehiriacoHanc cartam firmavit Adelais uxor Rainaldi de Spieris, et Evrardus filius ejus, et Raherius filius ejus. Testes qui hoc viderunt, fuerunt hi, Rodulfus filius Ivonis, Ascelinus
Abbreviated transcription (Latin):
tionis michi retineo. medietatẽ alterã scõ possiden¬
te mirtino. et post decessũ meũ om̃ia parit̾ quie te
& libe possessuro: ea c̃uenientia. ut neq ego neq ali¬
quis meorũ ullã ex hac die in eccłia illa uł terra
habeamus dñationẽ uł c̃suetudinẽ : in tantũ
ut nec illiꝰ partis quã mͥ retinui aliqͥd uł ꝑm e¬
uł ꝑ meũ hominẽ accipiã. sed in potestate monacho¬
rũ sit ut ipsi & suã sibi partẽ retineant. & meã michi
reddant. Unũ qͦq seruũ nomine guarinũ in eadem
terra manentẽ ei s tribuo: et de meo iure in eorũ
dñium transfero. Hoc aut̃ facio ꝓanima Raherii
demontiniaco & hugonis filii eiꝰ : mea qͦq: anima. pa¬
rentũq meorũ. Qđ donũ ut firmius eẽt maiorẽq
auctoritatẽ obtinent : dñs m̃s rex francorũ hein¬
rincꝰ nomine hoc annuit & Tetbaldꝰ comes. nec non &
comes Gaufredꝰ.  uos peo qđ hoc uictoriziuer & cu

Expanded text:
tionis michi retineo, medietatem alteram Sancto possidentionis michi retineo, medietatem alteram Sancto possidente MARTINO, et post decessum meum omnia pariter quiete et libere possessuro, ea convenientia, ut neque ego neque aliquis meorum ullam ex hac die in ecclesia illa vel terra habeamus dominationem vel consuetudinem in tantum ut nec illius partis quam michi retinui aliquid um hominem, accipiam,sed potestate monachorum sit, ut ipsi et suam sibi partem retineant et meam michi reddant. Unum quoque servum nomine Guarinum, in eadem terra manentem eis tribuo, et de meo iure in eorum dominium transfero. Hoc autem facio pro anima Raherii de Montiniaco et Hugonis filii eius, mea quoque anima, parentumque meorum. Quod donum ut firmius esset, maioremque auctoritatem obtineret, dominus meus Rex Francorum, Henricus nomine, hoc annuit et Tetbaldus comes nec non et comes Gaufredus, quos, pro eo quod hoc auctorisaverunt et
Abbreviated transcription (Latin):
nilo thesaurarius Scĩ MARTINI.¬
m̃ fidelis om̃is alterã post istã non dubitat ec̃.
Abonos: ꝓsuis meritis singulos p̃mia nacturos. ñe mo
setẽ poralib penitꝰ dare debet. sed quȩ possit infuturo
inuenire. in psenti sȩcło p̃udẽ. et ea p̃mittere uiuus. quȩ
ualeat reciꝑe defunctꝰ. Quib igit᷑ terrenas opes largitꝰ ẽ
ds̃. Largiant᷑ ex eis & ipsi pauꝑib: ut & peccata quȩ ꝓpt̃
eas c̃gerendas ad miser̃ rediant. & insuꝑ mercedem
sib ꝑennẽ conquirant. Pro inde ego Guanilo thesaura¬
rius scĩ martini c̃cedo fr̃ib: qͥ in maiori monastio dõ
et scõ martino deseruiunt. eccłiam quandã iuxta
montiniacũ castrũ meũ sitã. in honore scĩ ylarii
constructã. cũ decima. offerenda. et sepultura. et
quicqͥd ꝑtinet ad illã. Addo etiã de alodo qđ
ad ipsã ꝑtinet eccłiam. terrã ad .xͦii. carrucas
sufficientẽ : & a quã nomine hetam: Ad p̃sens autẽ
in mea uidelicet uita. medietatẽ om̃imodȩ redhibi¬

Expanded text:
nilo thesaurarius Sancti Martini.Quoniam fidelis omnis alteram post istam non dubitat esse bonos, pro suis meritis singulos praemia nacturos, nemo se temporalibus penitus dare debet, sed quae possit in futuro invenire, in presenti saeculo praevidere et ea praemittere vivus, quae valeat recipere defunctus. Quibus igDeus, largiantur ex eis et ipsi pauperibus, ut et peccata quae propter eas congerendas admiserunt, redimant, et insuper mercedem sibi perennem conquirant. Proinde ego GUANILO thesaurarius Sancti MARTINI concedo fratribus qui in Majori Monasterio Deo et sancto MARTINO deserviunt, ecclesiam quandam juxta Montiniacum castrum meum sitam, in honore sancti Hilarii constructam, cum decima, offerenda, et sepultura, et quicquid pertinet ad illam. Addo etiam de alodo quod ad ipsam pertinet ecclesiam, terram ad duodecim carrucas sufficientem, et aquam nomine Heram. Ad prȩsens autem in mea videlicet vita, medietatem omnimodae redhibi
Abbreviated transcription (Latin):
Amelinꝰ bigod̾.¬
Rodland decolre
Ieclildus de orgeria.
Odo hureld̾.
Bernaro filiꝰ albti.
Othbertus
to Guanilonis de iundragio eccłȩ scĩ ylarii.¬
Iosse debebitis siqͥ eritis posterinr̃ĩ. maioris scilicet hui
babitatores monastii scĩ martini: Guanilonẽ clericũ
de montiniaco. post illã pͥorem auctoritationẽ quã
in uita Guanilonis thesaurarii auunculi sui de eccłia scĩ
ularii scõmartino & nob̵ fecerat. hanc rursus post mortẽ
eiꝰ fecisse. sost paucos annos quã ipse uita excesserat. Guento¬
ne monacho nr̃o administrante res eccłiȩ ipsi. ceperat¬
idem Guanilo feuũ pres bitale qđ unctragiuĩ uo¬
cant nob̵ calũmari : dicens illud ñ se auctoritasse
cũcȩt̃is reb: quas ille scõ martino & nob donauerat.
De qua re ccorcha miuec̃ habita. ad hoc tande agente
p̃dicto monacho nr̃o adductus ẽ : ut xx solidos de
reb nr̃is ab eodẽ monacho acciꝑet & uindragium
illuo & capellaniã simul eccłie de montiniaco tali

Expanded text:
Amelinus BigRodlandus de Coldre, Tedaldus de Orgeria, Odo Hureldus, Bernardus filius Alberti, Othbertus, i Ylarii.Nosse debebitis si qui eritis posteri nostri, Maioris scilicet huius habitatores Monasterii Sancti Martini, Guanilonem, clericum de Montiniaco post illam priorem auctorizationem, quam in vita Guanilonis thesaurarii avunculi sui, de ecclesia Sancti Ylarii Sancto Martino et nobis fecerat, hanc rursus post mortem eius fecisse. Post paucos annos, quam ipse vita excesserat, Genzone monacho nostro administrante res ecclesiae ipsius, ceperatidem Guanilo fevum presbiterale quod vindragium vocant nobis calumniari, dicens illud non se auctorisasse cum caeteris rebus, quas ille Sancto Martino et nobis donaverat. De qua re concordia invicem habita. Ad hoc tandem, agente predicto monacho nostro, adductus est ut XX. solidos de rebus nostris, ab eodem monacho acciperet et vindragium illud et capellaniam simul ecclesiae de Montiniaco, tali
Abbreviated transcription (Latin):
Ratfridũ. Heldradũ tres frẽs. Emptio unius¬
molendi de Bernardo prb̃o.¬
Iotũ fiat posteritati nr̃ae quia prbt qͥdã de rodone
Aben nardꝰ nomine uendidit sc̃o martino maioris mona¬
stui molendinũ unũ in irone positũ cũ arpennꝰ pͣti qđ
eidẽ molendino coniungit᷑. Preciũ aut̃ qđ inde sũpsst
tringinta denariorũ sunt solidi. Ne cuiꝰ uidelicet mo¬
lendim uenditionib Raheriꝰ tineosus habuit .xxx.
denarios: quos etiã hildegariꝰ p̃positus eiꝰ & otgeriꝰ fabͥ
receperunt. Huiꝰ uͦ uenditionis fideuissores qui nos
ab om̃i in quie tudine calũniȩ si fortẽ surrexerit.
liberos faciant ac quietos : sunt isti. Constantiꝰ de
belmonte. Adelelmꝰ de uillario andulfi. Bernar¬
dus mala parola. Rodulf sororgiꝰ eiꝰ. ⁊ hildega¬
rius p̃posit᷑ raberu. Census aut̃ huiꝰ molendini qui

Expanded text:
Ratfridum, Heldradum Tres frRatfridum, Heldradum Tres frmolendini de Bernardo presbitero.Notum fiat posteritati nostrae, quia presbiter quidam de Rodone, Bernardus nomine, vendidit Sancto Martino Maioris Monasterii molendinum unum in Irone positum, cum arpenni prati, quod eidem molendino coniungitur. Precium autem quod inde sumpsit triginta denariorum sunt solidi; de cuius videlicet molendini venditionibus, Raherius Tineosus habuit XXX. denarios, quos etiam Hildegarius prepositus eius et Otgerius faber receperunt. Huius vero venditionis fideiussores, qui nos ab omni inquietudine calumniae, si forte surrexerit, liberos faciant ac quietos sunt isti: Constantius de Belmonte, Adelelmus de Villario Andulfi, Bernardus Malaparola, Rodulfus sororgius eius, et Hildegarius praepositus Raherii. Census autem huius molendini, qui
Abbreviated transcription (Latin):
regnante Rotberto rege. Notitia Emptionis¬
unius molendini de otgerio fabro.¬
otũ fieriuolumꝰ successorib nr̃is. qm̃ otgeriꝰfaber
unũ quod in aqua ironis habebat molendinũ scõ mar¬
tino maior monast̃ii uendidit. Preciuĩ uͦ qđ inde sũpsit.
denariorũ s. V solidi qͦs utiq: domnꝰ rodulf& domnꝰ A me¬
ric monachi pbuer. Cuiꝰ uidelicet molendimi uenditiones
quȩ quot silidi tot etiã denarii. scilicet. A. fuerunt.
Ascelinꝰ scĩ martini seruus atq Guillelmꝰ roscelini fili
recipientes habuer. Cens aut̃ ipsi. sex existens denan
missa scĩ auiti instituit᷑ annuatĩ reddend̾. Fideuisso¬
res uͦ huiꝰ molendini quoꝵ manib calũniȩ si forte
nepos. Arnulf qͦq: ac fulcheriꝰ ⁊ Odelinꝰ extiter̃.
Testiũ etiã nomina qͥ c̃uentioni hiuc affuer subt̃ notauimꝰ¬
A insb̵tũ scĩ martini seruũ. Gaufridũ grimaldifiliũ.
fulcheriũ dematresemite. Girbtum. Arnulfum.

Expanded text:
regnante Rotberto rege.regnante Rotberto rege.unius molendini de Otgerio fabro.Notum fieri volumus successoribus nostris, quomodo Otgerius faber unum, quod in aqua lronis habebat, molendinum, Sancto Martino Maioris Monasterii vendidit. Precium vero quod inde sumpsit denariorum sunt L. solidi, quos utique domnus Rodulfus et domnus Aimericus monachi prebuerunt. Cuius videlicet molendini vendquȩ quot solidi tot etiam denarii scilicet quinquaginta fuerunt, Ascelinus Sancti Martini servus, atque Guillelmus Roscelini filius recipientes habuerunt. Census autem ipsius, sex existens denariis, missa sancti Aviti instituitur annuatim reddendus. Fidejussores vero hujus molendini quorum manibus calumniae si forte nepos, Arnulfus quoque, ac Fulcherius et Odelinus, extiterunt. Testium etiam nomina qui conventioni huic affuerunt, subter notavimAinsbertum Sancti Martini servum, Gaufridum Grimaldi filium, Fulcherium de Matre semitae, Girbertum, Arnulfum,
Abbreviated transcription (Latin):
melioratione in dñiũ beati martim & frm̃ post suũ de¬
cessũ reuocandã. Ita ut nulł ex parentib eiꝰ nec filii nec
filiȩ. neq uxor nec potens ꝑsona in supͣdicta t̾ra audeat
calũniã inferre Qđ si fecerit. offensũ se scut creatori
omniũ : & multipliciũ maledictionũ iunculis irretitũ.
Terminat᷑ aut̃ ipsa t̾ra de una parte brauciola. quã de
nob̵ tenere indet᷑ idẽ Garinꝰ in beneficio. & de duab par¬
tib t̃rȩ quã tenere uident᷑ de nob̾ Gis bald̾ & herueus.
Quarta uͦ parte : terra eiusdẽ potestatis. Easciicet ratio¬
ne : ut om̃i anno ad missã scĩ loħis baptistȩ studeat soluere
censũ. soliđ iii.x.iiii. denr. & ei ampli ñ requirat᷑. Qđsi
neglexerit : liceat illi em̃dare. Ut aut̃ haec cartula a
nob̵certiꝰ credit᷑ et̃ facta : in fr̃m capło siue conuentu nr̃õ
om̃s manu tangentes firmaumꝰ S domni abb. Ebrarbi
Guarnerii. Odo indignꝰ manu ꝓpria scripsit .

Expanded text:
atione in dominio beati Martini et fratrum post suum decessum revocandam. Ita ut nullus ex parentibus ejus nec filii nec filiȩ, neque uxor nec potens persona in supradicta terra audeat calumniam inferre. Quod si fecerit, offensum se sciat creatori omnium, et multiplitium maledictionum vinculis inretitum. Terminatur autem ipsa terra de una parte brauciola quam de nobis tenere videtur idem Guarinus in benefitio, et de duabus partibus terra, quam tenere videntur de nobis Gisbaldus et Herveus; quarta vero parte, terra eiusdem potestatis. Ea scilicet ratione ut omni anno, ad missam sancti Johannis baptistae, studeat solvere censum solidos III. et III. denarios et ei amplius non requiratur. Quod si neglexerit, liceat illi emendare. Ut autem haec cartula a nobis certius credatur esse facta, in fratrum capitulo, sive conventu nostro omnes manu tangentes firmavimus. S. domni abbatis Ebrardi, Guamerii. Odo indignus manu propria scripsit,
Abbreviated transcription (Latin):
patri succeđe aut liberũ eẽ. ꝑmittimꝰ. Uolumꝰ etiã
ꝓ beneficio qđ de scõ martino tenet. ne sic̃ hactenus
fuit negligens existat: sed ubi ab abbate aut monacho
ibi p̃posito sũmonit᷑ fuerit. paratus de seruitio in
qͣntũ pot̾it fidelit̃ inueniat᷑. Et nulli sȩculariũ ad¬
unga se qͥ eũ etra monachos teneat: uł suꝑbire faciat.
Monachos uͦ uł cȩteros scĩ martini homines nullo malo
ingenio circũueniat uł decipiat: aut apd̾ potentiores
accuset. Deinde ex his om̃ib quȩ in trascĩ martim pos¬
sidet nil uendit. aut destruit. ut phis sub alteriꝰ potesta
sibi aut filus suis aliud aliqͥd emat. aut ȩdificet ꝑ qđ
illa deserta aut neglecta remaneant. De furnili quoq
notũ fieri uolumꝰ. qđ post mortẽ ipsiꝰ inius sc̃ĩ martiaui
ꝓpͥũ transeat: etũ si reliqua quȩ ipst̃ ascelimsunt filiei
serui facti cũ matre sua possideant. Nã sic̃ ũ dictũ est

Expanded text:
ri succedere, aut liberum esse permittimus. Volumus etiam pro beneficio quod d Sancto Martino tenet, ne sicut hactenus fuit negligens existat, sed ubi ab abbate aut monacho ibi preposito summonitus fuerit, paratus de servitio in quantum poterit fideliter inveniatur; et nulli saecularium adjungat se qui cum contra monachos teneat, vel superbire faciat. Monachos vero, vel caeteros Sancti Martini homines, nullo malo ingenio circumveniat vel decipiat, aut apud potenliores accuset. Deinde ex his omnibus, quae in terra Sancti Martini possidet, nil vendat aut destruat, ut pro his, sub alterius potestate, sibi aut filiis suis, aliud aliquid emat aut aedificct, per quod illa deserta aut neglecta remaneant. De furnili quoque, notum fieri volumus, quod post mortem ipsius in jus Sancti Martini proprium transeat, etiam si reliqua quae ipsius Ascelini sunt filii ejus servi facti cum matre sua possideant. Nam sicut jam dictum est,
Abbreviated transcription (Latin):
Ioritia rei gescȩ qͣlit cuentũ ẽ int̃ domnũ abb̵ ebrardũ
uitalẽq pͥorẽ eȩtaq: c̃gregatione beati martini mai¬
oris monasterii ⁊ Guarino p̃posito dunensi. Uenit enim
idem ouarinꝰ ante p̃sentiã eiusdẽ domni abbatis cuentũ q
frm̃: posculans ut ex alodo chamartio in pago clunensi
sito suꝑ fluuiũ liddũ. ei ad c̃struendũ & ȩclificandũ cor¬
cedemꝰ .xl. arpemꝰ t̾rȩ nr̃a auctoritate. Cuiꝰ petitior

Expanded text:
atem Ebrardum, Vitalemque priorem, caeteraque congregatione beati Martini Maioris Monasterii et Guarino, preposito Dunensi. Venit enim idem Guarinus ante praesentiam eiusdem domni abbatis conventumque fratrum, postulans ut ex alodo Chamartio, in pago Dunensi sito, super fluvium Liddum, ei ad construendum et aedificandum concederemus XL. arpennos terrae, nostra auctoritate.
Abbreviated transcription (Latin):
Erfrecius Nsembanidus: Et alii plures fuer̃ ⁊uider.
nde reuersus in domũ suã Rotbtꝰ ad firmitatẽ uer¬
b̵ti cũ odone monacho nr̃o p̃posito obȩdientiae de
chamartio: fecit hoc ipsũ auctoritar uxorẽ suã agne
nomine. & frẽm suũ Uillelmũ. qu ꝓhoc habuit. xii
denar & sorores suas. quarũ adierna habuit ꝓ hoc
.x. solidos. Elisabeth .xii. denar̾. Gila totidẽ. mai¬
entia totidẽ. Huic auctoram̃to Uuillelmi & sororũ
suarũ: affuer̃ isti testes. fulco dĩ fili gaufredip̃posi
Giraldꝰ cautus qui recepit .iin. libiꝰ quas decdimꝰ Notbo
Richard̃ insanꝰ.
Hadebrann fibieiꝰ.

Expanded text:
rdus de Erblanivilla et alii plures fuerunt et viderunt. Inde reversus in domum suam Rotbertus ad Firmitatem Nerberti cum Odone monacho nostro, preposito obedientiae de Chamartio, fecit hoc ipsum auctorisare uxorem suam, Agnes nomine et fratrem suum Willelmum, qui pro hoc habuit XIIcim denarios et sorores suas quarum Adierna habuit pro hoc X. solidos, Elisabeth XII. denarios, Gila totidem, Maientia totidem. Huic auctoramento Willelmi et sororum suarum affuerunt isti testes: Fulchodius filius Gaufredi prepositi, Giraldus Cantus, qui recepit IIII libras, quas dedimus Rotberto, Richardus Insanus, Hadebrannus filius
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ calũnã de reb ohelmi seruinr̃i de chamartio.
Cui cũ dicerem̃ inustã eẽ eiꝰ calũniã: qua pat̃ suus &.
auis &̧ pauus easdem res nob̾ c̃cesserant .&. auccorita¬
uerant & de auctoram̃to patris eiꝰ testes haberemꝰ.
de hominib ipsi. scilicet Godefredũ de spatai. & al¬
cheriũ p̃positũ. qͥ corã ipso Rotbto dicebant se uidise
qđ pat eiꝰ nob̵ auctoritauerat illas res solutas et
quietas in ꝑpetuũ: respondebat ille se non consen¬
sissẽ auctoram̃to patris sui. cũ ũde honore patris do¬
nũ haberet. Cũ ergo rotb̃tꝰ iste ꝓ illis reb nob mo¬
lestus eẽ cȩpisset : dedimꝰ ei .iiII. libras denar̾. & di¬
misit calũniã illã. et res supͣdictas auctori tauit nob̶
solutas & quietas in ꝑpetuũ. Actũ ẽ. hoc ꝑ manũ
Oclonis cc̃tẽporis prioris nr̃i apd balgentiacũ in¬
m̃se februario : sub testimomo multorũ quorũ no¬
mina hic subt̃ scripta sunt. Lancelinꝰ de balgentia

Expanded text:
nobis calumniam de rebus Ohelmi servi nostri de Chamartio. Cui cum diceremus injustam esse ejus calumniam, quia pater suus et avus et proavus easdem res nobis concesserant et auctoraverant, et de auctoramento patris ejus testes haberemus, de hominibus ipsius scilicet Godefredum de Spatai et Alcherium prepositum, qui coram ipso Rotberto dicebant se vidisse quod pater eius nobis auctorisaverat illas res solutas et quietas in perpetuum; respondebat ille se non concensisse auctoramento patris sui, cum iam de honore patris donum haberet. Cum ergo Rotbertus iste pro illis rebus nobis molestus esse coepisset, dedimus eis IIII. libras denariorum et dimisit calumniam illam, et res supradictas auctorisavit nobis solutas et quietas in perpetuum. Actum est hoc per manum Odonis tunc temporis prioris nostri apud Balgentiacum, ino; mense februario; sub testimonio multorum quorum nomina hic subter scripta sunt: Lancelinus de Balgentia
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio cartã ꝓbaret eẽ uerissimã. Tunc illi rectũ
qđ̵ impugnabant . sero licet recognoscentes. iusti¬
tiȩ cesserunt : suoq auctoram̃to cartã firmintes
manuũ qͦq: tactu corrobora uer̃. Uerũ ne calũ niȩ
suȩ fructu penit̾ pͥuarent᷑ : .xuͭI. denar̾ libras a
monachis acceper̃. Quas illi inqͥetudine carere
uolentes. scđm apłi dictũ redim̃tes tẽpus qm̃ dies
mali s̃ : dare ñ renuer̃ . Ad recidenda uͦ in posterũ
om̃ia succidiuȩ calũnȩ pullulamina. hec qͦq p̃ter
pͥorẽ cartã facta ẽ. notitia : similit̃ ut illa ab his om̃ib:
firmata. quorũ infracũ testib: qui affuer̃ scripta sunt
S. Maurini. S Galterii.

Expanded text:
iudicio cartam probaret esse veridicam, tunc illi rectum iudicio cartam probaret esse veridicam, tunc illi rectum quod impugnabunt sero licet recognoscentes, justiciae cesserunt, suoque auctoramento cartam firmantes, manuum quoque tactis corroboraverunt. Verum ne calumniae suae fructu penitus privarentur, XVIcim denariorum libras a monachis acceperunt. Quas illi inquietudine carere volentes, secundum apostoli dictum, redimentes tempus quoniam dies mali sunt, dare non renuerunt. Ad recidenda vero in posterum omnia succidivae calumniae pullula mina. Haec quoque praeter priorum cartam facta est notitia similiter ut illa ab his omnibus firmata, quorum infra cum testibus qui affuerunt scripta suntS. Maurini. S. Galterii.
Abbreviated transcription (Latin):
nũ tenebras offundentes in sua ꝑsisfebant ꝑtinatia: nul¬
lorũ uidiciis adqͥescentes. sed p̃das de scĩ martini reb
agentes ⁊ se peiora semꝑ facturos cõminantes Cũ Giul¬
lelmꝰ clericꝰ dedit istã querelã cuidã militi nomine lan¬
chrico cognom̃to balbo. qͥ sororẽ ei babebat uxorem:¬
ut quasi licentiꝰ quã ipse qͥclericꝰ erat. in monachos exer¬
ceret ultionẽ. Qui nimiĩ uehemens et ultͣ modũ infestus:
bi tantũ erga illos in nocens erat : ubi nullo nocer in genio
poterat. Tandẽ post multa urgia plurimaq: litigia.
post multas audientias initas. & prȩ partiũ certamine ñ
dec̃minatas. c̃dicto a pd firmitatẽ nerbti placito: post
causȩ suȩ recitationẽ cartã monachi de lib̾tate feminȩ
ꝓtuler̃. Et qm̃ neq lex neq c̃suetudo erat eis belli
faciendi : hominẽ quendã suũ gradider̃ qͥ calidiferri

Expanded text:
num tenebras offundentes, in sua persistebant pertinatia, nulnum tenebras offundentes, in sua persistebant pertinatia, nullorum iudiciis adquiescentes, sed praedas de Sancti Martini rebus agentes et se peiora semper facturos comminantes. Tum Guillelmus clericus dedit istam querelam cuidam militi, nomine Landrico, cognomento Balbo, qui sororem eius habebat uxorem,ut quasi licentius quam ipse, qui clericus erat, in monachos exerceret ultionem. Qui nimium vehemens et ultra modum infestus ibi tantum erga illos innocens erat, ubi nullo nocere ingenio poterat. Tandem post multa iurgia plurimaque litigia, post multas audientias initas et prae partium certamine non determinatas. Condicto apud Firmitatem Nerberti placito, post causae suae recitationem, cartam monachi de libertate feminae protulerunt. Et quoniam neque lex neque consuetudo erat eis belli faciendi, hominem quendam suum tradiderunt, qui calidi ferri
Abbreviated transcription (Latin):
Ascelino: iã pene obsoleta reihuꝰ memoria. captata ca¬
lũmȩ oportunitate in furrexer̃ aotb̃tꝰ ⁊ Guillelmus
lericus. alt̃ rotbti incecomitis. alt̃ herbaldi filiꝰ et
inres Ascelim patrisq eiꝰ ohelmi quȩ scõ mnartinore¬
manserant. in biantes cȩper̃ patẽ mulieris repetert:
pegantes patres suos liberã eã fecisse. Qub cũ rer
peste ueritatẽ monachi maioris monastũ retulissent.
t omnlesindim Rotb̾ti uicecomitis uxorẽ. quȩ ad huc
uuebat. quȩ etiã sẽ ab ohelmo c̃ductã fuisse ut cartã
de lib̵tate mulieris firmaret ꝓtestabat᷑. testẽ fide¬
issimã adhibuissent. et illi ueritate dissimulata ab
itentata calũnia minime desisterent: ad postremũ
cartã eis qũa de lib̾tate mulieris patres eorũ fecerant.
ostender̃ . Illi aduers tã illustris testimonu clari¬
tudinẽ. ⁊ tantȩ euidentiȩ lucẽ. calũniosarũ obiectio¬

Expanded text:
Ascelino, iam pene obseleta rei huius memoria, captata caAscelino, iam pene obseleta rei huius memoria, captata calumniae oportunitate, insurrexerunt Rotbertus et Guillelmus clericus, alter Rotberti vicecomitis, alter Herbaldi filius et in res Ascelini patrisque eius Ohelmi, quae Sancto Martino remanserant, inhiantes, coeperunt partem mulieris repetere; negantes patres suos liberam eam fecisse. Quibus cum rei gestae veritatem monachi Maioris Monasterii retulissent, et Milensindim Rotberti vicecomitis uxorem quae adhuc vivebat, quae etiam se ab Ohelmo conductam fuisse, ut cartam de libertate mulieris firmaret protestabatur, testem fidelissimam adhibuissent et illi veritate dissimulata ab intentata calumnia minime desisterent, ad postremum cartam eis, quam de libertate mulieris patres eorum fecerant, ostenderunt: illi adversus tam illustris testimonii claritudinem et tantae evidentiae lucem, calumniosarum obiectio
Abbreviated transcription (Latin):
de auctoram̃to Rotbti de uille nol
et Guillelmi clerici de libertate u¬
rs ohelmi matris ascelini
Orita notficent. & faturis antiqua renouent et p̃tes
rep̃sentent. Notũ igit᷑ fut & fidelib: uniuersis & i¬
me successerib nr̃is : qđ odo comes & mat̃ ei berta ree
deder̃ scõ martino & monachis maioris monastĩi quenda
sẽtuũ suũ nomine Obelmũ. Qui accepit uxort̃ nomine hi¬
duciam. Rotb̃ti ice comitis blcsensis ancillã : quã ipso
uicecomes decđat cuidã militi suo herbaldo nominato
Uidens aut̃ ohelmꝰ qł ꝓpt̾ uxorẽ suã a dñis illiꝰ pat̾i
molestiã : dedit herluldo aliquantũ pecuniȩ ut eq
faceret liban. Qđ & iabe fect: dũ tempore quoda
profecturus ect. romã. Et ut res rata foret ⁊ firma:
btatis cartulã fecit fieri. & tracdidit mulieri
ũ firmauit etiã incecomes rocb̾tꝰ: & mile sindis ixor
sost hec mortuo notb̾to uncecomite. ⁊ herbaldo eiꝰ
muite obelmo qͦq defuncto ⁊ uxore sua. filioq eorum

Expanded text:
de auctoramento Rotberti de Villenolio et Guillelmi clerici de libertate uxoris Ohelmi matris Ascelini.ignorata notificent et futuris antiqua renovent, et preterita representent. Notum igitur fiat et fidelibus universis et maxime successoribus nostris, quod Odo comes et mater eius Berta regina dederunt Sancto Martino et monachis Maioris Monasterii quendam servum suum, nomine Ohelmum, qui accepit uxorem nomine Hilduciam, Rotberti vicecomitis Blesensis ancillam, quam ipse vicecomes dederat cuidam militi suo Herbaldo nominato. Videos autem Ohelmus quod propter uxorem suam a dominis illius pateretur molestiam, dedit Herbaldo aliquantum pecunia ut eam faceret liberam, quod et ille fecit, dum tempore quodam profecturus esset Romam. libertatis cartulam fecit fieri et tradidit mulieri, quam firmavit etiam vicecomes Rotbertus et Milesindis uxor ost haec, mortuo Rotberto vicecomite et Herbaldo eius milite, Ohelmo quoque defuncto et uxore sua, filioque suorum