comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sexto. Benedicat nos d̾s deus nr̃ benedicat nos d̾s
et metuant eũ omĩs fines terre. Teraudio. d̾m
et unũ p̃dicat metuendũ. In epła ioħis. Tres sunt
incelo qui testimoniũ reddunt. pater ĩlbum ⁊ sp̃c.
Qui cũ trium spẽm uiroꝵ uideres imũ meis d̾m
cognouit cũ dicit. dñator dñe. corporali misteno
trib exhibet humanitatis officiũ. ab uno tñ ꝓlis
suscipit beneficium. dum dicit᷑ ei. Adhec tempus
ueniam. ⁊ erit sare fili. Non dyxit ueniemꝰ. sed ue¬
nam. ne plebem deoꝵ introducere uideret᷑. Namut
noueris trinitatẽ simul inhĩtare simul ĩ mundi¬
ciam declinare. audi quid ineuuangłio dñs dicat.
Qui me diligit diligetur a patre meo. ⁊ ego diligã
eũ ⁊ ueniemus ego ⁊ pater m̃s ⁊ mansionẽ apd̃
eum fatiemĩ. Ecce pat̾ ⁊ flius unam hĩtabũt man¬
ip̃a truitas simiss inmũdiciam declurare. apud
hoc de patre. Qm̃ in maluuolam aiãm nõ introtbit

Expanded text:
8: Benedicat nos Deus, Deus noster, benedicat nos Deus, et metuant eum omnes fines terrae. Ter audio Deum, et unum praedicat metuendum. In Epistola Joannis: Tres sunt in coelo qui testimonium reddunt, Pater, Verbum, et Spiqui cum trium speciem virorum videret, unum in eis Deum cognovit, cum dicit: Dominator Domine . Corporali ministerio tribus exhibet humanitatis officium; ab uno tamen prolis suscepit beneficium, dum dicitur ei: Ad hoc tempus veniam, et erit Sarae filius . Non dixit veniemus, sed veniam: ne plebem deorum introducere videretur. Nam ut noveris Trinitatem simul habitare, 541 simul immunditiam declinare, audi quid in Evangelio Dominus dicat: Qui me diligit diligetur a Patre meo, et ego diligam eum ; et, Veniemus, ego et Pater meus, et mansionem apud illum faciemus . Ecce, Pater et Filius unam habitant manipsa Trinitas simul immunditiam declinare. Apud hoc de Patre. Quoniam in malivolam animam non introibit
Abbreviated transcription (Latin):
litera atidit sp̃c iiufficat. Qui uiuificat d̾s est
quia dñs mortificat ⁊ uiuificat. Adgalathas Ut
frenedictionem sp̃s accipiamus ꝑfidem. deus ẽ qui
benedictt ubi supra. Si sp̃li uiuimus spũ ⁊ amĩbu¬
leneus. ⁊ui nnłii benediait ip̃e uiiuticat ut deus

Expanded text:
ritus autem vivificat . Qui vivificat Deus est: quia Dominus mortificat et vivificat . Ad Galatas: Ut benedictionem Spiritus accipiamus per fidem . Deus est qui benedicit. Ubi supra: Spiritu vivimus, Spiritu et ambulemus . Qui rursum benedicit, ipse vivi
Abbreviated transcription (Latin):
eximanuit formã seriaccipiens. ñ formã dei
ꝑdens. ieadẽ forma serui fc̃s ẽ obediens usq
ad mortem. mortẽ aũ crutis. merito paulominus
minoratus ẽ abangetis. ut informa dei maneret
equalis. qr nõ ẽ forma illa mittabilis que ĩ cẽlo
spiritib mundis intellectualib informa dei⁊
deo equalis. ut deus p̃bet exemplũ ut se idẽ exẽ¬
plum redeunti etiamlapso p̃beret homini. qui p̃p̃
ĩmundittam pcc̃oꝵ penamq mortalitatis deum
uidere nõ poterat. semet ip̃m exinaniuit. ñ amit¬
tendo diuinitatẽ sitam. s sumendo humauita¬
tem nr̃am. ⁊ formam serui accipiens uenit ad
nos ushũt mundum. qui inhoc mundo erat q
mundus ꝑrp̃m fc̃us ẽ. ut exemplũ sursũ uiden¬
tib d̾m exemplũ deorsum uidentib ⁊mirantib

Expanded text:
n formam Dei perdens, in eadem forma servi factus est obediens usque ad mortem, mortem autem crucis; in qua paulo minus minoratus est ab angelis, ut in forma Dei maneret aequalis; quia non est forma illa mutabilis. Qui in coelo spiritibus mundis intellectualibus in forma Dei et Deo aequalis, ut Deus 545 praebet exemplum; ut se idem exemplum redeunti etiam lapso praeberet homini, qui propter immunditiam peccatorum poenamque mortalitatis Deum videre non poterat: semetipsum exinanivit non amittendo divinitatem suam, sed assumendo humanitatem nostram: et formam servi accipiens, venit ad nos in hunc mundum, qui in hoc mundo erat, quia mundus per ipsum factus est , ut exemplum sursum videntibus Deum, exemplum deorsum miranti
Abbreviated transcription (Latin):
locuti sunt homines dei. Nullus inspirat ꝓphte do¬
num/ nisi deus Ioh̃is ad parchos. Inhoc scimus qr
manet ĩ nobis desp̃u scõ quem dedit nõbis ubi su
sp̃t uite adeo intrauit in eos. ⁊ stererunt suꝑ pedes
mortui qui in domino mortuntur: Amodo iamdi¬
cit sp̃r ut requiescant a laborib suis. Non dixit pat̃
deus. Ad hebreos. Si enĩ sangius hẏrcoꝵ ⁊ tauroꝵ ⁊¬

Expanded text:
locuti sunt homines Dei . Nullus inspirat prophetiae donum nisi Deus. Joannis ad Parthos: In hoc scimus quia manet in nobis, de Spiritu sancto quem dedit nobis . Ubi sspiritus uitę a Deo intrauit in eos. Et steterunt super pedes mortui qui in Domino moriuntur. Amodo jam dicit Spiritus ut requiescant a laboribus suis . Non dixit Pater ostenditur Deus. Ad Hebraeos: Si enim sanguis tauro
Abbreviated transcription (Latin):
eteam. Inhiis trib testimonis adgalathas. Sp̃c
et benedicit ⁊ uiuifitatidatq uitam eternã. Ad
Inquouos cordificamini inhitatulũ dei in sp̃u¬
scõm diuitias claritatissue urctutẽ corroborari
p sp̃m suũ. Nõ corroborat nisi deus. ubi supra.
polliciti seruate unitatẽ sp̃c inuintulo ꝑacis. Pax
rp̃e numquid due pates. Ubi supͣ. Et gladium
qumiquid duo sermones: Ad philppenses Siue
absens audiam de uobis. quia statis in uno spũ
hoc ẽ indeo. Ad thessalonitenses. Assumpsit uos d̾s
ab mitio ad salutem. insc̃ificationẽ sp̃c. Adtimotħ¬
ip̃m disapulũ aduirare. insup quih̃itat innobis.
sũt ꝑ eos qui enuangelirauerunt uobis sp̃u scõ
misso de celis inquẽ contupiscunt angli ꝓspide

Expanded text:
am . In his tribus testimoniis ad Galatas, Spiritus et benedicit, et vivificat, et dat vitam aeternam. Ad In quo vos aedificamini in habitaculum Dei in Spirsecundum divitias claritatis suae, virtutem corroborari per Spiritum suum . Non corroborat nisi Deus. Ubi supra: Solliciti servare unitatem Spiritus in vinculo pacis . Pax Christus. Nunquid duae paces? Ubi supra: Et gNunquid duo sermones? Ad Philippenses: Sive absens audiam de vobis, quia statis in uno Spiritu , hoc est in Deo. Ad Thessalonicenses: Assumpsit vos Deus ab initio ad salutem in sanctificatione Spiritus . Ad Timotipsum discipulum adjurare. Insuper, qui habitat in nobis. sunt per eos qui evangelizaverunt vobis, Spiritu sancto misso de coelis: in quo concupiscunt an
Abbreviated transcription (Latin):
quia fp̃t prius nõtatus ẽ. Idem si dñm queras ip̃am
crinitatem dc̃am audi Afferte dño głiam ⁊hono¬
rem afferte dũo głiam nõl eius. Quia rex ip̃a tri¬
nitas. Auferte inquit portas principes uĩts ⁊ ele¬
uamuni porte etemales ⁊ introsbit rexgłie dñs uirtu

Expanded text:
quia Spiritus prius nominatus est? Item si Dominum quaeras ipsam Trinitatem dictam, audi: Afferte Domino gloriam et honorem, afferte Domino gloriam nomini ejus . Quia Rex ipsa Trinitas: Auferte portas, principes, vestras, et elevamini, portae aeternales, et introibit Rex gloriae.
Abbreviated transcription (Latin):
Neuuanglis. Ite baptiate gentes ĩ nõie pr̃is ⁊ filii
et sp̃c scĩ. In nõie nõ in nominib. Item Sille est
regnũ celoꝵ imilieri que abscondit ferm̃tum infa¬
rine satis trib donec fermentaret᷑ totum. Hic mułr
et sp̃t sc̃i in corda credentiũ abscondit In apccalipsim¬

Expanded text:
e Patris, et Filii, et Spiritus sancti . In nomine, non In nominibus. Item: Simile est regnum coelorum mulieri quae abscondit fermentum in farinae satis tribus, donec fermentaretur totum . Hic mulier ilii, et Spiritus sancti in corda credentium abscondit. In Apocalypsi
Abbreviated transcription (Latin):
ro illi deus. ⁊ ip̃e erit m fĩluus. U̾bi supͣ. Et templũ
nõ uidi mea. Dñs enĩ deus omp̃t est templũ es
et agnus. nulla differentia. Ubi supra. st ostendit
m flumẽ aque uite splendidum ꝓcedentẽ de sede
tei ⁊ agni. Una sedes nõ due. Ubi supra. Redes d̾i
Dinis qui ũ maraet indoctrina xp̃i d̾m nõ ht.
Qui pmanet i doctrina. ⁊ filiũ ⁊ patrẽ habet. felis

Expanded text:
Deus, et ipse erit mihi filius . Ubi supra, Et templum non vidi in ea. Dominus enim Deus omnipotens est templum ejus, et Agnus . Nulla differentia. Ubi supra, Et ostendit mihi fluvium aquae vitae splendidum, procedentem de sede Dei et Agni . Una sedes, non duae. Ubi supra, Sedes Dei Omnis qui non manet in doctrina Christi, Deum non habet. Qui permanet in doctrina, et Filium
Abbreviated transcription (Latin):
malis tui deus. net in celo sursũ. nec interra deorsũ
et qmuis de uno des dito ut tria testimonia suffe¬
cerant audiant tam̃ hii qui nobis duos dies deos
introducurt. Confitentur enĩ d̾m patrẽ ⁊ d̾m fĩli¬
un. Hoc sane uerũ ẽ. s qui nõ honorificat filium
sit̃ honorificat patrẽ hic impius ẽ. si enĩ debetur
satrifitium ut honorificentia patri hocdebesꝰ ⁊̃ filio.
At cũ nraiorem asseris patcẽ. minorem filiũ. du¬
os deos rtrodicis. in utroqꝵ sacrilegus. Et ñ au¬
diendo dũm dñs deus tuus deris inus ẽ ⁊ ñ ho
norficando filiũ sitrit honorificas patrẽ Nullusg̃¬
dus interposut flius unter pr̃is fllii ꝙ honorifi¬
centiam. ⁊ tu conaris adutroꝵ contumeliã nter
ponere ⁊ patris. qr ens filius nõ auditur de quo
pater dicit. ip̃m audite. ⁊ silii quẽ inlito p̾cepto
audes contempu̾̃s. S iam alia testimonia de etͣ¬

Expanded text:
Deus nec in coelo sursum, neque in terra deorsum . Et quamvis de uno Deo duo vel tria testimonia sufficerent, audiant tamen ii qui nobis duos deos introducunt. Confitentur enim Deum Patrem, et Deum Filium: hoc sane verum est; sed qui non honorificat Filium sicut honorificat Patrem, hic impius est. Si enim debetur sacrificium vel honorificentia Patri, hoc debetur et Filio. At cum majorem asseris Patrem, minorem Filium, duos deos introducis: in utroque sacrilegus, et non audiendo, Dominus Deus tuus, Deus unus est , et non honorificando Filium sicut honorificas Patrem. Nullos gradus interposuit Filius. Interroga Patris quae honorificentia. Tu conaris ad utrorumque contumeliam, et Patris, quia ejus Filius non auditur, de quo Pater dicit, Ipsum audite , et Filii, quem in suo praecepto audes contemnere. Sed jam alia testimonia de aequ
Abbreviated transcription (Latin):
suo ⁊isti puero suo. Post hec interris uisus ẽ ⁊ cũ
honusb conũsatus ẽ. Nam quid qr hic ꝑsona filis
expressa ẽ dicendo. quia ñ deputabitur alius absꝙ
et adorabunt te. ⁊ inte dep̃cabuntur qr inte ẽ d̾s.
et sũma cũ patre ostenditra equalitas. Nam quod
aitnte ẽ deus ⁊ tui es deus. hoc meunͣgelio dc̃m ẽ.
in scła ꝓprie dectas filii. Adcorrinth scda. Qui est
umago muisibilis dei. Si ymago: ⁊ u̾itas. ubi supͣ
deus erat in xp̃o. mundũ teconcilians sbbi. Si deus
totus nõ etparte. Ad ephesios. Quangelizare in com¬
p̃rersibiles diuitias xp̃i. Numquid xp̃i solius ⁊ ñ
et or̃m plenitudinẽ ⁊ diuinitatẽ ubi nicħ est quod
addatur. Ubi supra. Ut ostenderet deus diuitias sa¬

Expanded text:
. Post haec in terris visus est, et cum hominibus conversatus est . Nunquid quia hic persona Filii expressa est, dicendo, Quia non deputabitur alius absque et adorabunt te, et te deprecabuntur: quoniam in te est Deus, et summa cum Patre ostenditur aequalitas. Nam quod ait, In te est Deus, et tu es Deus, hoc in Evangelio dictum est, in saecula . Propria deitas Filii. Ad Corinthios secunda: Qui est imago invisibilis Dei . Si imago, veritas. Ubi supra: Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibi . Si Deus totus, non ex parte. Ad Ephesios: Evangelizare incomprehensibiles divitias Christi . Nunquid Christi solius, et non et omnem plenitudinem et divinitatem: ubi nihil est quod addatur. Ubi supra: Ut ostenderet Deus divitias sa
Abbreviated transcription (Latin):
comꝑari magnitudimitite. Inosee ꝓpħa. dñmn p̃ter
me nõ noueris. ⁊ saluans nõ erit p̃rerme. In ysaia.
ego sum deus. ⁊ nõ ẽ p̃terme saluans. annuntia¬
ui ⁊ saluani. ⁊ nõ erit in uobis altenus. Qui supͣ.
Hec dicit dñs qui fecit celsi. hic deus qui exten¬
dit terram ⁊ fecit eam. Non ĩuanũ fecit eam. set
ut inhĩtaretur. Ego sũ. ego sũ deus ⁊ ñ est alius.

Expanded text:
num praeter me non noveris, et salvans non erit praeter me . In Isaia, Ego Deus, et non est praeter me salvans: annuntiavi, et salvavi, et non erit in vobis alienus . Qui supra, Haec dicit Dominus, qui fecit coelum; hic Deus qui extendit terram, et fecit eam: non in vanum fecit eam, sed ut inhabitaretur. Ego sum, ego sum, et non est alius
Abbreviated transcription (Latin):
mala in reb sius ĩ filiis suis ĩmenbris sus diabo¬
lice crudelitatis crudelitatis effugeret ñ aũ fecit.
absit enĩ ut ui se ꝯmiteret. Ip̃e uir sapiens qd̾
net mułr suggessit insipiens. qr ⁊ si suggessisset
mento ⁊ hic illud audisset. qd̾ audiuit suggerẽ¬
do blasphemam. Locuta es tanqͣm exinsipienti¬
b mislierib. St bona ꝑcepimus de man dñi
mala ñ sustineamus: et ipãm qͥppe pat̃iam ꝑdi¬
disset. si blasphemando sicut illa uoluerat. siuese
int̾ficiendo qd̾ net illa fuerat ausa dic̾ẽ moreret᷑
atq eẽt int̾ illos de quib dcm̃ ẽ. Uchus qͥ ꝓdiderũt¬

Expanded text:
mala in rebus suis, in filiis suis, in membris suis diabomala in rebus suis, in filiis suis, in membris suis diabolicae crudelitatis effugeret. non autem fecit. absit enim, ut in se committeret ipse uir sapiens, quod nec mulier suggessit insipiens. quia et si suggessisset, merito et hic illud audisset, quod audiuit suggerendo blasphemiam: locuta es tamquam una ex insipientibus mulieribus. si bona percepimus de manu domini, mala non sustineamus? et ipsam quippe patientiam perdidisset, siue blasphemando, sicut illa uoluerat. siue se interficiendo, quod nec illa ausa fuerat dicere, moreretur atque esset inter illos de quibus dictum est: uae his q
Abbreviated transcription (Latin):
cit inpenis. Consentit ille oblectam̃tis. nõ cessit iste
tormentis. Aderant ⁊ amici nõ ut in malis consolarẽ¬
tur. set ut mala suspicarentur. Neꝙ enĩ eũ qui tanta
patiebatur innocentem ẽẽ credebant. nõ tacebat eoꝵ
lingua qd̃ illuis conscĩa nõ habebat ut int̾ inmaneis
cruciatus corporis ⁊̃ falsis animus cederet᷑ obꝓbruis.
At ille sustinens incarne dolores suos. In corde erro¬
res alienos. coniugis cortipiebat insipientiã. ami¬
cos docebat sap̃iam. seruabat ubiꝙ patram. Hunc
intueantur quis ibi ingerunt mortẽ. qñ q̃runtur
aduitam ⁊ sibi auferendo p̃sentem abnegant et
futuram. Quia si ad xp̃m negand̾ ut aliquid ccͣ suã
uisticiam faciendũ sicut uerũ martyres cogerentur
Om̃ia potius patient̾ ferre qm sibi inpatient̃ mor¬
tem int̾erre debuerunt. Qd̾ si fugiendoꝵ maloꝵ cau¬
sa recte fieri posset. Iob scũs se ip̃e pinieret ut tanca

Expanded text:
cit in poenis; consensit ille oblectamentis, non cessit iste cit in poenis; consensit ille oblectamentis, non cessit iste tormentis. aderant et amici, non ut in malis consolarentur, sed ut mala suspicarentur. neque enim eum, qui tanta patiebatur, innocentem esse credebant nec tacebat eorum lingua, quod illius conscientia non habebat, ut inter inmanes cruciatus corporis etiam falsis animus caederetur obprobriis. at ille sustinens in carne dolores suos, in corde errores alienos coniugis corripiebat insipientiam, amicos docebat sapientiam, seruabat ubique patientiam. Hunc intueantur, qui sibi ingerunt mortem, quando quaeruntur ad uitam et sibi auferendo praesentem abnegant et futuram. qui si ad Christum negandum uel aliquid contra iustitiam faciendum, sicut ueri martyres, cogerentur, omnia potius patienter ferre quam sibi inpatienter mortem inferre debuerunt. quod si fugiendorum malorum causa recte fieri posset, Iob sanctus se ipse perimeret, ut tanta
Abbreviated transcription (Latin):
luntate. Et ꝓ hiis que ꝑdidit eũ qui abstulit te¬
nuit. in quo inueniret qđ numqm ꝑiret. Neꝙ. ii.
ille abstulerat qui nocendi habuit uoluntatem
fet ille qui dederat potestatem. Aggressus ẽ mui¬
cus ⁊ corpus. nec ea que homni extrinsecus merãt
s ip̃m iam hoĩem in qua potuit parte ꝑcussitia
capite usq ad pedes. ardebant dolores. scatebant
uermes. santes defluebat. manebat inputrido corpe
animus integer. horrendos ꝙ cruciatus caruts cõ¬
tabescentis in uolata pietate. incorrupta patia ꝑ
ferebat. Aderat uxor nec ferebat opem aliqͣm uiro.
sed in deo blasphemiam sugg̾ebat. Nor enĩ eam di¬
abolus cum ⁊̃ filios abstulisset tanqͣm nocendi mi¬
peritus reliq̃rat. qui qnͣtum eẽt neccria temptatori
Iam ineua didicerat. s modo alt̾m adam ꝙ̃ ꝑ mulie¬
rem capet nõ iuenerat Cautior fuit iste ĩ dolorib
qm illẽ ĩnemorib. ⁊ ille uictus ẽ in deliciis: iste iu¬

Expanded text:
luntate; et pro his quae perdidit eum qui abstulit teluntate; et pro his quae perdidit eum qui abstulit tenuit, in quo inueniret quod numquam periret. neque enim ille abstulerat, qui nocendi habuit uoluntatem, sed ille, qui dederat potestatem. Aggressus est inimicus et corpus nec ea, quae homini extrinsecus inerant, sed ipsum iam hominem in qua potuit parte percussit. a capite usque ad pedes ardebant dolores, scatebant uermes, sanies defluebat: manebat in putri corpore animus integer horrendosque cruciatus carnis contabescentis inuiolata pietate et incorrupta patientia perferebat. aderat uxor nec ferebat opem aliquam uiro, sed in deum blasphemiam suggerebat. non enim eam diabolus, cum etiam filios abstulisset, tamquam nocendi inperitus reliquerat, qui quantum esset necessaria temptatori iam in Eua didicerat. sed modo alterum Adam, quem per mulierem caperet, non inuenerat. cautior fuit iste in doloribus quam ille in nemoribus: ille uictus est in deliciis, iste ui
Abbreviated transcription (Latin):
S ip̃e diabolus qui ⁊̃ ꝑfilios infidelitatis. tanqͣm
ꝑsua uasa filios lucis insequit᷑ ꝑse ip̃m occulte
occultus oppugnat. seuiendo instans ut contͣ d̾m
fiat aliquid it dicatur Talem silũ iob sc̃s exper¬
tus ẽ utraq temptatõne ueratis. set mutraq sta¬
bilis pat̾ia robore ⁊ catues armis pretatis iuctus.
Nam prius in leso corpore cuncta que habebat a¬
misit ut auimus ante sue caris ctuciatũ sictric¬
tis reb quas magnpend̾e hoĩes solent frang̾etur: ⁊ ad¬
u̾sus d̾m loq̃retur aliquid hiis amissis pp̃ queillũ
colere putabatur. Pcussus ⁊ oĩum subita orbitate
filioꝵ ut quos singillatim susciꝑat simul ꝑderet
tanqͣm eoꝵ numterositas. ñ unde felicitas ordina¬
retur᷑ extiterit. set unde calamitas augeretur. Ubi
aũ ista ꝓpessus in deo suo mansit ĩ mobilis eius af¬
fixus ẽ uoluntati. qm̃ nõ posset amitt̾e nͥ ꝓpria uo¬

Expanded text:
sed ipse diabolus, qui etiam per filios infidelitatis tamquam sed ipse diabolus, qui etiam per filios infidelitatis tamquam per sua uasa filios lucis insequitur, per se ipsum occulte occultus oppugnat, saeuiendo instans, ut contra deum fiat aliquid uel dicatur. Talem illum Iob sanctus expertus est, utraque temptatione uexatus, sed in utraque stabilis patientiae robore et armis pietatis inuictus. nam prius inlaeso corpore cuncta quae habebat amisit, ut animus ante suae carnis cruciatum subtrtis rebus, quas magni pendere homines solent, frangeretur et aduersus deum loqueretur aliquid his amissis, propter quae illud colere putabatur, percussus etiam omnium subita orbitate filiorum, ut quos singillatim susceperat, simul perderet, tamquam eorum numerositas non unde felicitas ornaretur extiterit, sed unde calamitas augeretur. ubi autem ista perpessus in deo suo mansit inmobilis, eius adfixus est uoluntati, quem non posset amittere nisi propria uo
Abbreviated transcription (Latin):
mus ñ sua peccata. s q̃ cumꝙ extrinsecus mala pa¬
tient̾ sustinet. in se ip̃o suo ꝓrsus corpore inleso. Ali¬
us ẽ aũ patĩe modus quo idem ip̃e animus q̃¬
cumꝙ molesta ⁊ grauia insin corporis passioni¬
b p̃fert. Non situt stulti uł maligmi homines pp̃¬
pp̃ adipiscenda uana uł scelera ꝓpetranda. s sic̃
a dño diffinitũ ẽ. pp̃ iusticiam utroꝙ modo sc̃i
martyres certauerunt Nam ⁊ impioꝵ obꝓbrus
saturati sũt ubi animus corpore nitacto quasdã
ueluti plagas suas integer sustinet ⁊ incorporib
uintti sũt. inclusi sũt fame ac siti affecti sũt torti
diderunt deo mentẽ cũ paterentur in carne. quicqͥd
exquirenti crudeli crudelitate uenit in mente
maius sane patientie certam̃ ẽ. qñ nõ uissbilis
immicus ꝑseqñdo atꝙ semuendo urget in rephas.
qui palam ⁊ aperte a nõ consentiente iuncatur

Expanded text:
mus non sua peccata, sed quaecumque extrinsecus mala pamus non sua peccata, sed quaecumque extrinsecus mala patienter sustinet in se ipso suo prorsus corpore inlaeso. Alius est autem patientiae modus, quo idem ipse animus quaecumque molesta et grauia in sui corporis passionibus perfert non sicut stulti uel maligadipiscenda vana vel scelera perpetranda; sed sicut a Domino definitum est, propter justitiam . Utroque modo sancti martyres certaverunt. Nam et impiorum opprobriis saturati sunt, ubi animus corpore intacto quasdam veluti plagas suas integer sustinet; et in corporibus vincti sunt, inclusi sunt, fame ac siti affecti sunt, tortididerunt Deo mentem, cum paterentur in carne quidquid exquirenti crudelitati venit in mentem. 9. Majus sane patientiae certamen est, quando non visibilis inimicus persequendo atque saeviendo urget in nefas, qui palam et aperte a non consentiente vincatur;
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ patĩam expectamits. Hac patĩa sc̃s daiuid
auitiantis abꝓbria toserauit. Et cũ facile pos¬
set ulcisci: nõ solũ ñ fecit uerũ ⁊̃ aliũ ꝓse dolẽ¬
teni ꝯmotũq ꝯpescuit ⁊ potestatem regiam ma¬
gis adhibuit ꝓhibendo qͣm ex̾cendo uindc̃am. He¬
q tunc eiꝰ corpus aliquo morbo affligebatur
aut uulnere: s humilitatis tꝑs agnoscebatur
cdñs docuit qͣndo ꝯmotis ⁊ izamoꝵ ꝑmixtione ser¬
uis ⁊ uolentib colligere dixit idisse patrem¬
familias. Sinite utraꝙ cresce̾ usq ad messem.
Oportet enĩ pacient̾ ferri qd̃ nõ festinant̾ ñ opor¬
tet aufecri. huĩ ⁊ ip̃e pat̾ie p̃buit ⁊ demonstrauit
exemplũ. qñ aute passionem corporis sui dia¬
bolum uidam priusqͣm ostend̾et traditorẽ. ꝑtu¬
lit furem ⁊ ante exꝑĩitum uinculoꝵ ⁊ crucis
et mortis. Labiis ẽtus dolosis nõ negauit osculũ
pacis. hec om̃ia ⁊ si qua alia sũt que ꝯmemorare
longum ẽ ad eũ pãtie modum ꝑtinent.: quo ani¬

Expanded text:
tiam expectamus. hac patientia sanctus Dauid conuiciantis obprobria tolerauit et, cum facile posset ulcisci, non solum non fecit, uerum etiam alium pro se dolentem commotumque conpescuit et potestatem regiam magis adhibuit prohibendo quam exercendo uindictam. neque tunc eius corpus aliquo morbo affligebatur aut uulnere, sed humilitatis tempus agnoscebatur minus docuit, quando commotis zizaniorum permixtione servis, et volentibus ea colligere, dixit respondisse patremfamilias: sinite utraque crescere usque ad messem. oportet enim patienter ferri, quod festinanter non oportet auferri. huius et ipse patientiae praebuit et demonstrauit exemplum, quando ante passionem corporis sui diabolum ludam, priusquam ostenderet traditorem, pertulit furem et ante experimentum uinculorum et crucis et mortis labiis eius dolosis non negauit osculum pacis. haec omnia et si qua alia sunt, quae commemorare longum est, ad eum patientiae modum pertinent, quo ani
Abbreviated transcription (Latin):
eximuuido ẽ. Qnͣto fuerit in hoĩe uehementior ⁊ ar¬
dentior. tanto fit quisq ꝓ eo qd̃ contupiscit oĩmi
molestiaꝵ doloꝵq patientior. Idcuto sicut supra
diximus ñ ẽ ista patĩa desursũ descendens. patĩa
ũo pioꝵ desursum ẽ descendens a patre luminũ.
Itaq illa terrena ẽ: ista celestis. Illa animalis:
ista sp̃italis. Illa diabolita: ista deifica. qm̃ cõ
cup̃ia qua fit ut peccantes om̃ia ꝑtinacit᷑ pa¬
tiantur. exmundo ẽ. Caritas aũ qua fit utrec¬
te niuentes om̃ia fortit᷑ patiantur. ex deo ẽ ⁊ iõ
ali false patĩe pot̾ sine adiutorio dei uoluntas
humara sufficere. tanto durior qnͣto cupidior
et eo tollerabilins mala sustinens: qd ip̃a fit.
passibile bonũ ferre nõ pot̾ qd̃ patitur malum
manet Muisqͥs gͦ contendit habere posse dei ca¬
rstatem sine dei ad iutorio. quid altud ꝯtendit
nust haberi dmposse. sine deo. Quis aũ hoc dicat
scõꝵ. Nuis nos seꝑabit a caritate xp̃i: T̃tibulato

Expanded text:
ex mundo, quanto fuerit in homine vehementior et ardentior, tanto fit quisque pro eo quod concupiscit, omnium molestiarum dolorumque patientior. Idcirco, sicut supra diximus, non est ista patientia desursum descendens: patientia vero piorum desursum est, descendens a Patre luminum. Itaque illa terrena est, ista coelestis; illa animalis, ista spiritualis; illa diabolica, ista deifica. Quoniam concupiscentia, qua fit ut peccantes omnia pertinaciter patiantur, ex mundo est; charitas autem, qua fit ut recte viventes omnia fortiter patiantur, ex Deo est. Et ideo illi falsae patientiae potest sine adjutorio Dei voluntas humana sufficere; tanto durior, quanto cupidior; et eo tolerabilius mala sustinens, quo ipsa fit passibile bonum, ferre non potest quod patitur malum. manet . Quisquis ergo contendit haberi posse Dei charitatem sine Dei adjutorio, quid aliud contendit, nisi haberi Deum posse sine Deo? Quis autem hoc dicasanctorum: Quis nos separabit a charitate Christi? Tribulatio?
Abbreviated transcription (Latin):
exmundo ẽ. Hic dacet aliquis. Si ex mundo est
abillis concupiscitur ꝑferant. quõ exeoꝵ dicitꝰ
uolintate. Quasi u̾o nõ ⁊ ip̃i exmundõ sint.
cũ abeis diligitur mimdus. deferto eo ꝑ quẽ fc̃s
ẽ minidus. seruuut enĩ creature pots quã creatori

Expanded text:
e. Hic dicet aliquis: Si ex mundo est ab illis concupiscitur perferant, quo modo ex eorum dicitur voluntate? Quasi vero non et ipsi ex mundo sint, cum ab eis diligitur mundus, deserto eo per quem factus est mundus. Serviunt enim creaturae potius quam Cre
Abbreviated transcription (Latin):
patientia dicitur patientia.
tam magnũ dei donũ est.
ut etiam ip̃ms qui nobis eam
largitur. qua malos ut corrigã
patipossit. patĩa u̾o a patiendo nom̃ accepit. Patiẽ¬
tem tñ deum ñ modo fidelit̾ credimus: uerũ ⁊ salu¬
brit̾ confiteni. S dei patĩa qualis ⁊ qnͣtasit quẽ nich
pattentem. nec tñ impatientem. ĩ mo ⁊̃ patientissi¬
mũ dicimus. uerbis explicare quis possit. In effabi¬
lis ergo ẽ illa pat̾ra. nõ tam̃ mlla. Siciit delus ens¬
et sicut ira eius. ⁊ si quid huiꝰ modi. Nam si tanqͣm
sine molestia sentimus. Absit enĩ ut inpassibilẽ
dei naturã perpeti isslam molestiam suspicemur.
Situt aũ zelat sine aliquo liuore. penitet eũ sine

Expanded text:
patientia dicitur, tam magnum dei donum est, ut etiam ipsius, qui nobis eam largitur, qua malos ut corrigantpati possit, patientia uero a patiendo nomen acceperit, patientem tamen deum non modo fideliter credimus, uerum etiam salubriter confitemur. sed dei patientia qualis et quanta sit, quem nihil patientem nec tamen inpatientem, immo etiam patientissimum dicimus, uerbis explicare quis possit? ineffabilis est ergo illa patientia, non tamen nulla, sicut zelus eius, sicut ira eius et si quid huius modi est. nam si tamquam sine molestia sentimus; absit autem ut inpassibilem dei naturam perpeti ullam molestiam suspicemur. sicut autem zelat sine aliquo liuore, irascitur sine
Abbreviated transcription (Latin):
merito dicit. ꝑdidi tantũ laborem. Quisquis ũo
ad sui laboris ꝓmissa peruenerit: gratulans da¬
cit. nõ ꝑdada laborem meũ. Dicitur ergo labor
nõ perisse. nõ quia manet ꝓpetiuis: set quia ñ est
maniter fusus. Sic ⁊ patientia pauperum xp̃i
sed ditandoꝵ heredum xp̃i. Non prribit net̾num.
non quia ⁊ illic patienter ferre uidebumtir. s qr
ꝓhiis que hic patienter ꝓtilimus. Eternam bea¬
titudinem ꝓfruemur. Non dabit finem eterne¬
sempiterne felicitati. qui donat temporalem pa¬
tientiam uoluntati. quia utrumꝙ mimus donat.

Expanded text:
merito dicit: perdidi tantum laborem; quisquis uero merito dicit: perdidi tantum laborem; quisquis uero ad sui laboris promissa peruenerit, gratulans dicit: non perdidi laborem meum. dicitur ergo labor non perisse, non quia manet perpetuus, sed quia non est inaniter fusus. sic et patientia pauperum Christi, sed ditandorum heredum Christi non peribit in aeternum, non quia et illic patienter ferre iubebimur, sed quia pro his quae hic patienter pertulimus, aeterna beatitudine perfruemur. non dabit finem sempiternae felicitati, qui donat temporalem patientiam uoluntati, quia utrumque munus donata
Abbreviated transcription (Latin):
ditit᷑. Nont enĩ accepistid sp̃m seruitutis iterĩ in
timore set accepistis sp̃m adoptionis fslioꝵ in qͦ
et donet ueniamus ad hereditatem in qua sempet
maneamus. Liberali amore sumus ñ seruilitimo¬
re patientes. Clamemus qm̃ dui pauꝑes sumus.
donec illa hereditate ditemur. magna quippe inde
pignora accepinuis qd̃ ad nos ditandos pauper
sus ẽ qui sc̃a desideria nr̃is cordib inspiraret sp̃c
plantiu. Adhuc desiderio susperantiũ: nõ dum
tenentiũ. ad huc desiderio suspirantium: nõ dũ
felicitate regnantiũ. Ad huc esurientiũ ⁊ sitienti¬
um: nõ dum saciatoꝵ. Hoꝵ ergo pauperũ pat̾ia
nõ peribit met̾num. Non qr ⁊ illic pat̾ia erit uͥ
qd̃ toleretur nõ erit Set nõ ꝑibit dc̃m ẽ. qr in¬
fructuosa nõ erit. fructũ aũ habebit et̾num: ideo
nõ peribit meternũ. Quisquis enĩ laborat ma¬
niter cũ eum spes fefeslerit ꝓpt̾ quã laborabat

Expanded text:
dicitur: non enim accepistis spiritum seruitutis iterum in dicitur: non enim accepistis spiritum seruitutis iterum in timorem, sed accepet, donec ueniamus ad hereditatem, in qua semper maneamus, liberali amore simus, non seruili timore patientes; clamemus, quamdiu pauperes sumus, donec illa hereditate ditemur. magna quippe inde pignora accepimus, quod ad nos ditandos pauper sus est, qui sancta desideria nostris cordibus inspiraret spiriplantium, adhuc sperantium, nondum tenentium, adhuc desiderio suspirantium, nondum felicitate regnantium, adhuc esurientium et sitientium, nondum satiatorum: horum ergo pauperum patientia non peribit in aeternum, non quia et illic patientia erit, ubi quod toleretur non erit, sed non peribit\' dictum est, quia infructuosa non erit. fructum autem habebit aeternum, ideo non peribit in aeternum. quisquis enim laborat inaniter, cum eum spes fefellerit, propter quam laborabat,
Abbreviated transcription (Latin):
autille cũ filio libere meo ysaac. Et abrahe dixit
deus. In ysaac uocabitur tĩbi semen. Quod sit est a¬
postolus int̾pretatus ut diceret Id est nõ qui filii
carius hii filii dei. set filii ꝓmissionis deputantur.
insemine ut intelligeremus semen abrahe scd̃m
xp̃i ⁊ menbra .i. ⁊ eccł̃ia dei. una uera germana.
catholica. tenens piam fidem. nõ eam que ꝑ elati¬
onem uł tumorem. s eam que ꝑdilectionẽ oꝑatir
Tamen etiam filios concubinaꝵ quando a filio
suo ysaac dimisit abraham ñ mflla eis largitꝰ ẽ
munera. ne relinquerentur om̃i modo manes. ñ
ut tenerent᷑ heredes. Sic enĩ legimus. Dedit aũ
abraham omnẽ censũ suũ ysaac fĩlio suo. Et fi¬
liis contubinaꝵ suaꝵ dedit abraham muriera.
et dimisit eos ab ysaac fllio suo. Si ergo filii
sumꝰ libere ierłm: alia dona exheredatoꝵ. alia
intelligamus heredum. Hic enĩ heredes sũt quib

Expanded text:
ancillae cum filio meo Isaac, et Abrahae dixit ancillae cum filio meo Isaac, et Abrahae dixit deus: in Isaac uocabitur tibi semen, quod sic est apostolus interpretatus, ut diceret: id est non qui filii carnis, hi filii dei, sed filii promissionis deputantur in semine, ut intellegeremus semen Abrahae secunChristi et membra, id est ecclesia dei una, uera, germana, catholica, tenens piam fidem, non eam, quae per elationem uel timorem, sed eam, quae per dilectionem operatur: tamen etiam filios concubinarum quando a filio suo Isaac dimisit Abraham, nonnulla eis largitus est munera, ne relinquerentur omni modo inanes, non ut tenerentur heredes. sic enim legimus: dedit autem Abraham omnem censum suum Isaac filio suo; et filiis concubinarum suarum dedit Abraham munera et dimisit eos ab Isaac filio suo. si ergo filii sumus liberae Hierusalem, alia dona exheredatorum, alia intellegamus heredum. hi enim heredes sunt, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
porales. Cauendum ẽ enĩ ne forte si dei donum
istam patĩam dixerimus hii quib inest etiam
ad regnũ dei ꝓtinere credantur. Si aũ illam do¬
nũ dei ẽẽ negauerimus cogamur fat̾i sine adiu¬
torio ⁊ munere dei inuoluntate homitns eẽ pos¬
se aliquid boni. Neq enĩ hoc ñ ẽ bonũ ut credat
homo eterno supplicio se eẽ puniendum. si ne¬
gau̾it xp̃m. Et ꝓ ista fide qualetũq sirpplictum
ꝑferat ⁊ contempnat humanũ. Pinde sic̃ ne¬
gandũ nõ est etiam hoc ẽẽ donũ dei: ita intesli¬
gendum ẽ alia ẽẽ dei dona filioꝵ illius ietłm.
que sursũ libera ẽ. mater nr̃a. Het sunt enĩ quo¬
dam modo hereclitaria. in quib sumus heredes di.
coheredes aũ xp̃i. Alii ũo que possunt accipe ettã
filii concubinaꝵ. quib uidei carnales ⁊ scismati¬
cust heretiti comparantur. Quamuis enĩ scciptũ ẽ.
Eice ancillam ⁊ filiũ eius. Neq enĩ erit heres filiꝰ

Expanded text:
porales. cauendum est enim, ne forte, si dei donum porales. cauendum est enim, ne forte, si dei donum istam patientiam dixerimus, hi quibus inest etiam ad regnum dei pertinere credantur; si autem illam donum dei esse negauerimus, cogamur fateri sine adiutorio et munere dei in uoluntate hominis esse posse aliquid boni. neque enim hoc non est bonum, ut credat homo aeterno supplicio se esse puniendum, si negauerit Christum et pro ista fide qualecumque supplicium perferat et contemnat humanum. Proinde sicut negandum non est etiam hoc esse donum dei, ita intellegendum est alia esse dei dona filiorum illius Hierusalem, quae sursum libera est mater nostra. Haec sunt enim quodam modo hereditaria, in quibus sumus heredes dei, coheredes autem Christi; alia uero, quae possunt accipere etiam filii concubinarum, quibus iudaei carnales et schismatici uel haeretici conparantur. quamuis enim scriptum est: eice ancillam et filium eius; neque enim heres erit filius
Abbreviated transcription (Latin):
apłitis litt̾is legitur. Quia uobis donatũ ẽ ꝓ
xp̃o nõ solum ut credatis ineũ set ut ettam
patiemini ꝓco. Non gͦ quasi de ꝓprio faciat
amimũ elatum quod sibi audit᷑ eẽ donatum.
Si quis aũ nõ habens caritatem que ꝑtinet
ad unitatem sp̃c ⁊ inculũ pacis. quo cãtholi¬
ca ecclla congregata conectitur. In aliquo scis¬
mate constitutus ne xp̃m neget patitur tribu¬
caueres. uincisla. torm̃ta. glãdñ uł flãmas.
uł bestias. ut ip̃am crutẽ tnnore gehennaꝵ. ⁊ ig¬
nis eterni nisslo modo ista culpanda sũt: ĩmo
u̾o ⁊ hic claudenda patĩa ẽ. Non enĩ dit̾e pot̾i¬
tasse tolerabiluis ei futurũ iudicium qm sixp̃m
mi iudicii tolerabiluis suppliciũ subeundum.
S m̃ito queri pot̾ utrum ⁊ ista patia donũ dei
sit. an uirib tribuenda sit uoluntatis humane.
qua quisq ab eccl̃ia seꝑatus ñ ꝓ errore qui eum
seꝑauit: set ꝓu̾itare satram̃ti seu uerbi apud eũ

Expanded text:
apostolicis litteris legitur: quia uobis donatum est pro apostolicis litteris legitur: quia uobis donatum est pro Christo non solum ut credatis in eum, sed ut etiam patiamini pro eo. non ergo quasi de proprio faciat animum elatum quod sibi audit esse donatum. Si quis autem non habens caritatem, quae pertinet ad unitatem spiritus et uinculum pacis, quo catholica ecclesia congregata conectitur, in aliquo schismate constitutus, ne Christum neget, patitur tribula, tormenta, gladium uel flammas uel bestias uel ipsam crucem timore gehennarum et ignis aeterni, nullo modo ista culpanda sunt, immo uero et hic laudanda patientia est. non enim dicere poteritasse tolerabilius ei futurum iudicium, quam si Christum mi iudicii tolerabilius supplicium subeundum. Sed merito quaeri potest, utrum et ista patientia donum dei sit, an uiribus tribuenda sit uoluntatis humanae, qua quisque ab ecclesia separatus non pro errore. qui eum separauit, sed pro ueritate sacramenti seu uerbi, quae apud eum
Abbreviated transcription (Latin):
gitur deus in homine nõ potest ẽẽ nisi inquo d̾s
oꝑatur ⁊ uelle. Hec gͥ uoluntas bona .i. uolun¬
tas deo fideliter subdita uoluntas sc̃ĩtate suꝑ¬
ni ardoris accensa. Uoluntas que diligit deum
et ꝓximũ ꝓpt̾ deum. siue amore de quo respon¬
det᷑ apłs petrus. dñe tu scis qr amo te. siue timo¬
re de quo dicit apłs paulus. Intimore ⁊ tremo¬
re ip̃oꝵ urãm salutem oꝑamini. sute gaudi¬
um de quo dicit spe gaudentes. intribilatione
patientes. siue tristitiam qualẽ se dicit hũisse
magnã ꝓ fr̃ib siuis. quetũq amara ⁊ aspera
tate situt caritas sc̃e amantium ita pat̃ia pie
tolerantiũ. dei donũ est. neq enĩ scriptura diuna
fallit. I fallitur que nõ solum in uet̾ib libris
ht̃ huiꝰ rei testimonia cũ deo dicit᷑ patia mea
tu es. ⁊ ab ip̃o pat̾ia mea. Et ubi alius ꝓpħ̃a di¬
cit. acciꝑe nos sp̃m fortitisonus. Uerumptñ in

Expanded text:
gitur deus, in homine non potest esse, nisi in quo deus gitur deus, in homine non potest esse, nisi in quo deus operatur et uelle. haec igitur uoluntas bona, id est uoluntas deo fideliter subdita, uoluntas sanctitate superni ardoris accensa, uoluntas, quae diligit deum et proximum propter deum, siue amore, de quo respondet apostolus Petrus: domine, tu scis quia amo te, siue timore, de quo dicit apostolus Paulus: in timore et tremore uestram ipsorum salutem operamini, siue gaudio, de quo dicit: spe gaudentes, in tribulatione patientes, siue tristitia, qualem se dicit habuisse magnam pro fratribus suis, quaecumque amara et aspera tate sicut caritas sancte amantium, ita patientia pie tolerantium dei donum est. neque enim scriptura diuina fallit aut fallitur, quae non solum in ueteribus libris habet huius rei testimonia, cum deo dicitur: patientia mea tu es, et: ab ipso est patientia mea, et ubi alius propheta dicit accipere nos spiritum fortitudinis, uerum etiam in
Abbreviated transcription (Latin):
tristicta contrahatur. Atq nihiis om̃ib ꝑturbati¬
onib animi q̃cumq sũt aliis ist alio tempore
grauiora contempnat ⁊ ꝑferat. Potest ⁊ sine alti¬
us sp̃c intinctu se ip̃a seducere ⁊ defectu a suꝑiori
b miferiora lapsando. quanto iocundius estima¬
uerit qd̃ adipisci appetit. uł amit̾e metuit. uł ad¬
eptum gaudet uł amissum dolet. tanto tolerabi¬
lius ꝓ eo ferre qd̃ sibi minus ẽ ad patiendum
qmͣ illud ad fruendũ. Qucquid enĩ illd̾ ẽ excrea¬
tura ẽ : cuiꝰ nota uoluntaᷤᷤ ẽ. Quodammͦ enĩ fa¬
maliari contactu atq ꝯnexii ad experiendã eius
luauitatem ad iacet. amianti creature: amata
cieatura. uoluntas aũ creatoris dequa scriptũ ẽ.
et torrente uoluptatis tue potabis eos. Longe al¬
terius generis ẽ. Neq enĩ sicut nos creatura est.
nisi ergo amor eius detur. Inde nobis ñ ẽ mĩ eẽ
possit in nobis. ac ꝑ hoc uoluntas bona qua dili¬

Expanded text:
tristitia contrahatur atque in his omnibus perturbatitristitia contrahatur atque in his omnibus perturbationibus animi quaecumque sunt aliis uel alio tempore grauiora contemnat et perferat. potest et sine alterius spiritus instinctu se ipsa seducere et defectu a superioribus in inferiora lapsando, quanto iucundius aestimauerit. quod adipisci adpetit uel amittere metuit uel adeptum gaudet uel amissum dolet, tanto tolerabilius pro eo ferre, quod sibi minus est ad patiendum quam illud ad fruendum. quidquid enim illud est, ex creatura est, cuius nota uoluntas est. quodam modo enim familiari contactu atque conexu ad experiendam eius suauitatem adiacet amanti creaturae amata creatura. Voluptas autem creatoris, de qua scriptum est: et torrente uoluptatis tuae potabis eos, longe alterius generis est; neque enim, sicut nos, creatura est. nisi ergo amor eius detur inde nobis, non est, unde esse possit in nobis. ac per hoc uoluntas bona, qua dili
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. tanqmͣ de stupore morbi nõ derobore sani¬
tatis. Insana est ista głiatio. nõ est patientte s
dementie uoluntas ista tanto uidetur patientior
acerboꝵ maloꝵ: quanto ẽ auidior temporalium
inflãmat fallacib uisis. ⁊ suasionib ĩmundus
et diabolicus sp̃c. ⁊ maligna cõspiratõe sociatus.
efficit hominis uoluntatẽ ut errore dementem.
ist a petitu cuiuslibet mundane delectationis
artentem q̃ cumq uidentur intolerabilia intra¬
bilit̾ sustiere. Non tamen ideo etiã uoluntas
mala sine instigatione alterius in mundi sp̃c. st
cut uoluntas bona sine dei adiutorio sc̃i sp̃c nõ
potest ẽ Ham cẽ posse uoluntatem malã etiam
sine aliquo spũ uł seducentẽ uł intitãtem in ip̃o
diabolo satis ostenditur. qui ꝑ nullũ aliũ diabo¬
lum ꝓpria uoluntate fcũs diabolus ĩuenitur
uoluntas itaq mala sine cupiditate rapiatir.
siue timore reuecetur siue letitia diffundat᷑. sie

Expanded text:
tatis tamquam de stupore morbi, non de robore sanitatis tamquam de stupore morbi, non de robore sanitatis. insana est ista gloriatio; non est patientiae, sed dementiae. uoluntas ista tanto uidetur patientior acerborum malorum, quanto est auidior temporalium inflammat fallacibus uisis et suasionibus inmundus et diabolicus spiritus et maligna conspiratione sociatus efficit hominis uoluntatem uel errore dementem uel adpetitu cuiuslibet mundanae delectationis ardentem quaecumque uidentur intolerabilia mirabiliter sustinere, non tamen ideo etiam uoluntas mala sine instigatione alterius inmundi spiritus sicut uoluntas bona sine adiutorio sancti spiritus non potest esse. nam esse posse uoluntatem malam etiam sine aliquo spiritu uel seducente uel incitante in ipso diabolo satis ostenditur. qui per nullum alium diabolum propria uoluntate factus diabolus inuenitur. uoluntas itaque mala siue cupiditate rapiatur siue timore reuocetur siue laetitia diffundatur siue
Abbreviated transcription (Latin):
etrans a creatore creatura: nisi treator esꝰ memor
sit eł. ⁊ eligat eũ gratis. ⁊ diligat gratis. qr ip̃e
nõ potest eligere ut diligere. nisi prius electus di¬
lectus q curet᷑. Qui cecitate eligenda ñ cernit. et
languore diligenda fastidit. Set forte quis dicat
quõ deus prirts eligit ⁊ diligit iniquos ut iusti¬
ficet eos cum scriptum ẽ. Odisti dñe oñis qui ope¬
rantur miqͥtatem. Qũo putamus insimiro ⁊ in¬
effabili modo: ⁊ tam̃ etiam ñ possumus cegitare:
qd̾ mredicus bonus egrotũ ⁊ odit ⁊dsligit. Qdit
enĩ qr egrotat. Quid diligit ut egritudinẽ pellat
Dec pp̃ caritatem dicta sũt. sine qua ĩ nobis ñ pot̃
esseuera pat̾ia. Qm̃ in bonis caritas dei est. q̃ tole¬
rat om̃ia. situt in malis mundi cuꝑiditas. S hec
unde aqito nobis ẽ caritas: ab illo patia. mundi
aũ cupiditas qnͣdo patienter sustiet onera cus¬
libet calamitatis głiatur de uirib ꝓprie uolũ¬

Expanded text:
errans a creatore creatura, nisi creator eius memor errans a creatore creatura, nisi creator eius memor sit eius et eligat eum gratis et diligat gratis? quia ipse non potest eligere uel diligere, nisi prius electus dilectusque curetur, qui caecitate eligenda non cernit et langore diligenda fastidit. sed forte quis dicat: quomodo deus prius eligit et diligit iniquos, ut iustificet eos, cum scriptum sit: odisti, domine, omnes, qui operantur iniquitatem? quomodo putamus nisi miro et ineffabili modo? et tamen etiam non possumus cogitare, quod medicus bonus aegrotum et odit et diligit? odit enim, quia aegrotat, qui diligit, ut aegritudinem pellat. Haec propter caritatem dicta sint, sine qua in nobis non potest esse uera patientia, quoniam in bonis caritas dei est, quae tolerat omnia, sicut in malis mundi cupiditas. sed haeunde a quo nobis est caritas, ab illo patientia. mundi autem cupiditas quando patienter sustinet onera cuiuslibet calamitatis, gloriatur de uiribus propriae uolun
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑib ne forte extollerent᷑. bona quiipe oꝑa eoꝵ ñ
p̃uenerunt dei mĩam. set subsetuta sũt. Ip̃i quip¬
peaudierunt. ip̃i scripserũt longe aute quã xp̃c
uenisset incarne miserebor cui misertus ero. et
bis tanto post apłs pailus diceret. Igitur ñ uo¬
lentis neq currentis. s miserentis ẽ dei. Ipõꝵ etiã
uoxẽ longe ante qͣm xp̃c uenisset incarne. dd̃m̃s
mĩa enus p̾uemet me. Qũo aũ possent aliemẽe
a fide xp̃i quoꝵ cantate etiam nobis p̃mintiatus
nec est. nec ẽẽ aliqñ poterit iustus. Si ergo iam
iusti a xp̃o eliegerent apłi. Prius illũ ip̃i elegissẽt
qͣm iusti eligi possent. qr sine illo iustiee nõ possẽt
S nõ ita fcm est. Ip̃e quipꝑe sllis ait. Nõ uos me
elegistis s ego uos elegi. Unde dicit apłs iohes.
Qd̾ cum ita sit. Quid ẽ homo utens in hac uita
ꝓpua uoluptate. Ante qmͣ eligat ⁊diligat d̾m.
Nisi iniustus ⁊ impus. Quid ẽ inqmͣ homo ab¬

Expanded text:
 ne forte extollerentur. bona quippe opera eorum non praeuenerunt dei misericordiam, sed subsecuta sunt. ipsi quippe audierunt, ipsi scripserunt longe antequam Christus uenisset in carne: miserebor, cui misertus ero, et bis tanto post apostolus Paulus diceret: igitur non uolentis neque currentis, sed miserentis est dei. ipsorum etiam uox est lonia eius praeueniet me. quomodo autem possent alieni esse a fide Christi, quorum caritate etiam nobis praenuntiatunec est nec esse aliquando poterit iustus? si ergo iam iusti a Christo eligerentur apostoli, prius illum ipsi elegissent, ut iusti eligi possent, quia sine illo iusti esse non possent. sed non ita factum est; ipse quippe illis ait: non uos me elegistis, sed ego uos elegi. unde dicit apostolus Io dilexit nos. Quod cum ita sit, quid est homo utens in hac uita propria uoluntate, antequam eligat et diligat deum, nisi iniustus et inpius? quid est, inquam, homo ab
Abbreviated transcription (Latin):
carnationẽ uerbi in hac fide xp̃i ⁊ inhac uera uis¬
ticia qd̃ ẽ nobis xp̃c iustificati sũt hoc credentes
futurũ qd̃ nos credimus fc̃m. Et ip̃i grã salui
fc̃ĩ ꝑfidem. Nõ ex semet ipãs. s ex dei dono. Nõ ex

Expanded text:
carnationem uerbi in hac fide Christi et in hac uera iuscarnationem uerbi in hac fide Christi et in hac uera iustitia, quod est nobis Christus, iustificati sunt, hoc credentes futurum quod nos credimus factum: et ipsi gratia salui facti per fidem non ex semet ipsis, sed dei dono, no
Abbreviated transcription (Latin):
adiiat uistũ ⁊ urdetur ents m̃itis resdi. nec sic
hancitaꝙ gr̃am que cuncta bona m̾ita humana
p̃cedit. Non folum xp̃c ab impiis occisus ẽ uerum ⁊
ꝓ impiis mortuus ẽ. ⁊ ante qmͣ moreret᷑ ñ utiꝙ
iustos. s iustificandos elegit apłos quib artego
uos demundo elegi. Quib enĩ dixit de minido nõ
estis ⁊ ne putarent se numiqͣm fuisse demundo
Mox addidit. S ego uos de mundo elegi. ꝓfecto ut
demundo nõ eẽnt. ip̃urs meos electione cõllatumẽ
nõ de mundo electi eẽnt qm̃ de mundo iam ñ eẽnt
stram iuisti eẽnt. Demde si pp̃ea sũt electi quia iam
iustierant. ip̃i priores iam dum elegerant. auis
enĩ potest ẽẽ nistus. nisi eligendo iustitiam fmis
adeo. ⁊ iusticia. ⁊ scĩficatio ⁊ redemptio. Ut quem¬
admod̃ scriptum ẽ. Qui gł̾iatur in dño głietur.
ip̃e erggo nr̃a iusticia. Unde ⁊ antiqui iustiante in¬

Expanded text:
adiuuat iustum et uidetur eius meritis reddi, nec sic adiuuat iustum et uidetur eius meritis reddi, nec sic hanc itaque gratiam, quae cuncta bona merita humana praecedit, non solum Christus ab inpiis occisus est, uerum etiam pro inpiis mortuus est. et antequam moreretur, non utique iustos, sed iustificandos elegit apostolos, quibus ait: ego uos de mundo elegi. quibus enim dixit: de mundo non estis, et, ne putarent se numquam fuisse de mundo. mox addidit: sed ego uos de mundo elegi, profecto, ut de mundo non essent, ipsius in eos electione conlatum estnon de mundo electi essent, quoniam de mundo iam non essent, si iam iusti essent. deinde propterea sunt electi, quia iam iusti erant; ipsi priores iam dominum elegerant. quis enim potest esse iustus, nisi eligendo iustitiam? finia deo et iustitia et sanctificatio et redemptio, ut, quemadmodum scriptum est, qui gloriatur in domino glorietur. ipse est ergo nostra iustitia. Vnde et antiqui iusti ante in
Abbreviated transcription (Latin):
ũsam complexus sit creaturã. Uoluntas ꝓ culdubio
b dũs dicit. uos de deorsum estis: ego desursũ sũ.
uos de hoc mundo estis: ego nõ sum de hoc mundo.
Apłs añ dicit. Si de hoo mundo eẽtis: mundus
qd̃ suũ ẽ diligeret. Set nesibi amplĩ arrogarent
qm eoꝵ m̃sura poscebat. Et hoc qd̃ eos ñ ẽẽ dixit
demundo erant. Nam ut nõ eẽnt de minido: electi
sũt de mundo. Hanc aũ electionem ñ p̃cedentiũ
in bonts oꝑib meritoꝵ. s electionẽ gr̃e demon¬
strans apłs. Sic inquit ⁊ in hoc temꝑe reliquie
pelectioitem gre salue fc̃e sũt. Si autẽ gr̃a iam
nõ exoꝑib. alioquin grã tam nõ ẽ gr̃a. hec est¬
electio gr̃e qua om̃ia bona merita p̃ueruntur
humana. si enĩ ullis bonis meritis datur: iam
nõ gratis donatur. set debita redditur. ac ꝑ hoc ñ
uero noĩe gr̃a nũccupatur. Nbi merces sicut idem
dem exquo om̃ia bona oꝑa nicipunt. Iustud enĩ si¬
cut semptũ ẽ ex fide uiuit. Porro aũ grã nõ solum

Expanded text:
plexus sit creaturam, uoluntas procul dubio er quod talibus dominus dicit: uos de deorsum estis, ego de sursum sum; uos de hoc mundo estis, ego non sum de hoc mundo. apostolis autem dicit: si de hoc mundo essetis, mundus quod suum est diligeret. sed ne sibi amplius adrogarent, quam eorum mensura poscebat, et hoc, quod eos non esse dixit de mundo erant; nam, ut non essent de mundo, electi sunt de mundo. Hanc autem electionem non praecedentium in bonis operibus meritorum, sed electionem gratiae demonstrans apostolus sic inquit: et in hoc tempore reliquiae per electionem gratiae saluae factae sunt; si autem gratia, iam non exelectio gratiae. qua omnia bona merita praeueniuntur humana. si enim ullis bonis meritis datur, iam non gratis donatur, sed debita redditur, ac per hoc non uero nomine gratia nuncupatur, ubi merces, sicut idemdem, ex qua omnia bona opera incipiunt; iustus enim, sicut scriptum est, ex fide uiuit