comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a creata constans ex corpore &
anima. Ipsi sic exponunt. xp̃c
Quero ergo an xp̃c et enoch sĩt
homines. Si xp̃c non est homo
eadem significatione. qͦua liqͥs
ex nobis quomodo frater noster
ẽ Petrus homo erat non homi¬
nem habebat. xp̃c homo erat
.i. hominẽ habebat. ut istiexpo¬
nunt. Numqͥd gͥ licet plura¬
liter inferre. ergo xp̃c et petruiᷤ
homines erant: tem. Non¬
ne passibilis et mortaliserat
sicut unus ex nobis: Siergo
passibile potest nobis et uͣlim
eadem significatione conueni¬
re. quare non homo: Quarepo¬
tius concedimus accidentia no¬
bis et illi eẽ comunia et non
ẽẽ hominẽ: Numqͥd conuenit
nobiscum in accidentib et nõ
insubstancialib: Pug̾tinuᷤᷤ
dicit. qͦd habitus est hominis
susceptio quasi uestis que non
mutat quod uestitur. In quo
uerbo multi gloriantur. non
ait tamenaugust̃. qͦd homo suᷤ¬
ceptus est uestis uerbi assumen¬
tis. s quasi et in quo confistat
similitudo ostendit dicens qͦd

Expanded text:
a creata constans ex corpore et a creata constans ex corpore et anima. Ipsi sic exponunt: Christus Quaero ergo an Christus et Enoch sint homines? Si Christus non est homo eadem significatione qua aliquis ex nobis, quomodo frater noster est? Petrus homo erat, non hominem habebat. Christus homo erat, id est hominem habebat, ut isti exponunt. Nunquid igitur licet pluraliter inferre: Ergo Christus et Petrus homines erant? Item: Nonne passibilis et mortalis erat sicut unus ex nobis? Si ergo passibile potest nobis et illi in eadem significatione convenire, quare non homo? Quare potius concedimus accidentia nobis et illi esse communia, et non esse hominem? Nunquid convenit nobiscum in accidentalibus, et non in substantialibus? Augustinus dicit quod habitus est hominis susceptio quasi vestis quae non mutat quod vestitur. In quo verbo multi gloriantur. Non ait tamen Augustinus quod homo susceptus est vestis verbi assumentis, sed quasi. Et in quo consistat similitudo ostendit dicens quod
Abbreviated transcription (Latin):
illa solutio. Decarne enim scrip¬
tum est. non dabis sanctum tu¬
um uidere corrumptionem gͦ
nec̃cio separatio illa fuit anime
et carnis. Diuinitas uero aneu¬
tro separata est. Sed quo modo
mors secuta ẽ diuortium cum
non erant unita ad aliqͦd ui¬
lens constituendum. Dicit io¬
hannes. hoc autem dicebat de
templo corporis. Quod non ẽ
intelligendum quasi in se fue¬
rit caro dissoluta. qͥa ut iam di¬
ctum est non uidit corruptio¬
nem. In quo ergo fuit illa dis¬
solutio. uel quid subiectum fu¬
it dissolutioni. Non inueniez
quid insi dicas aliquod compo¬
situm ex corpore et anima con¬
iuncta. ergo uiuendo que disso¬
luta sunt moriendo. et anrmal
uiuit. et spirans templum di¬
xerat quod mori potuit. et dũ
excitabo illud. Concedunt no¬
biscum. qͥa xp̃c est homo. Non
enim cum mutatione intellec¬
tus audent imitari et uerba.
Nos qͥdem sic intelligimus im¬
mo omnes catholici intellexe¬
runt. xp̃c est homo .i. substanci¬

Expanded text:
illa solutio? De carne enim scripilla solutio? De carne enim scriptum est: Non dabis sanctum tuum videre corruptionem . Ergo necessario separatio illa fuit animae et carnis. Divinitas enim a neutro separata est. Sed quomodo mors secuta est divortium, cum non erant unita ad aliquid vivens constituendum. Dicit Joannes: Hoc autem dicebat de templo corporis sui . Quod non est intelligendum quasi in se fuerit caro dissoluta, quia, ut jam dictum est, non vidit corruptionem. In quo ergo fuit illa dissolutio? Vel quod subjectum fuit dissolutioni? Non invenies quid, nisi dicas aliquod compositum ex corpore et anima. Conjuncta ergo erant vivendo quae dissoluta sunt moriendo, et animal vivum et spirans templum quod movi potuit, et a excitabo illud. Concedunt nobiscum quod Christus est homo; non enim cum mutatione intellectus audent mutare et verba. Nos quidem sic intelligimus, imo omnes catholici intellexerunt. Christus est homo, id est substanti
Abbreviated transcription (Latin):
anmnal. non ẽ senlibile. Si gͦ
aliquod compositum ex anima
et carne. nec uere xp̃c fuent sen¬
sibilis nec mortalis. et sic nec
uere mortuis. Item. Nonne ꝑ¬
ceptibilis erat discipline uel
risibilis. Si ista ei conuenuit
Quomͦ non erat id quod ẽ ħoͦ
liel si hec species homo ñ p̾dicat᷑
de eo. quomodo eius ꝓprium pot̾
conuenire: Numqͥd dicit aliquis
quia potuit xp̃c flere. sed non ride¬
re: Si gͦ ea dicuntur de xp̃o que
soli sub̃ȩ ex anima et carne consti¬
te habent conuenire. quis audet
negare ip̃m eẽ sub̃am ex anma
et corpore constitutum᷑ Nonẽ
auditum a seculo ẽẽ aliqͦm animã
q̃ cũ corpore ꝑsonam siue hominẽ
non constituerit. In hoc enim
differt anima abangelo. cum
gelus. naturalis conditio exigit.
iit cum corpore aliqͣm substan¬
tiam constituit. D ominus di¬
cit loquens uideis. Soluite tem¬
plum hoc et intriduum excita¬
bo illud. Quero gͥ cuiꝰ rei fuerit

Expanded text:
animal, non est sensibile. Si ergo animal, non est sensibile. Si ergo aliquod compositum ex anima et carne, nec vere Christus fuit sensibilis, nec mortalis, et sic nec vere mortuus. Item: Nonne perceptibilis erat disciplinae, vel visibilis? Si ista ei conveniunt, quomodo non erat id quod est homo? Vel si haec species homo non praedicatur de eo, quomodo ejus proprium potest ei convenire? Nunquid dicet aliquis quod potuit Christus flere, sed non ridere? Si ergo ea dicuntur de Christo, quae soli substantiae ex anima et carne constitutae habent convenire, quis audet negare ipsum esse substantiam ex corpore et anima constitutam? Non est auditum a saeculo esse aliquam animam quae cum corpore personam sive hominem non constituerit. In hoc enim differt anima ab angelo. Cum gelus, naturalis conditio exigit ut cum corpore aliquam substantiam constituat. Dominus dicit loquens Judaeis: Solvite templum hoc, et in triduo excitabo illud . Quaero igitur cujus rei fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
nere fessus fuit. fleuit. infre¬
muit. ingemuit. super mare
ambulauit. Talium ergo ca¬
pax fuit substancia. uel non
sub̃a. creata uel increata. am¬
mata uel manimata.Nemo
dicat has appellationes nudaᷤᷤ
mina sequuntur. Non negͦ
insanie professioni nominy
detrahere ueritatem propri¬
etatis: Quid igitur mortiᷤᷤ
capax fuit. assummens an
assumptum: Mortuus est homo
ille. Numqͥd more solito fic expo¬
nens homo ille .i. habens homi¬
nem mortuus est. hic non licet
procedere.Absit enim quod mor¬
fons uitȩ non aruit.Cum enĩ
legitur. dominus glorie crucifi¬
xus est. et uita inligno morit᷑.
solum id quod assumptum est
morti subiectum ẽẽ debet in¬
telligi.Sed anima mori non
pot̃. ergo uel corpus. ⁊ aliquid ꝯ¬
stitutum ex anima et corpore
mortuum. sed corpus quod non
est rationis capax. numqͥd uixit
uita humana. quomͦ ergo mor¬
tuum eogenere mortis quo ho
litati. Non enim anima fuit
sensibilis. nec caro. quia qͦd ñ ẽ

Expanded text:
nere fessus fuit, flevit, infrenere fessus fuit, flevit, infremuit, ingemuit, super mare ambulavit. Talium ergo capax fuit substantia an non substantia, creata an increata, animata an inanimata? Nemo dicat has appellationes nudas fmina sequuntur. Nonne ergo insaniae est professioni nominum detrahere veritatem proprietatum? Quid igitur mortis capax fuit, assumens an assumptum? Mortuus est homo ille. Nunquid more solito sic expones: Homo ille, id est habens hominem mortuus est? Hic non licet procedere. Absit enim ut morfons vitae non aruit! Cum enim legitur: Dominus gloriae crucifixus est, et vita in ligno moritur, solum id quod assumptum est, morti subjectum esse debet intelligi. Sed anima mori non potest, ergo vel corpus, vel aliquid constitutum ex anima et corpore mortuum est, sed corpus quod non est rationis capax nunquam vixit vita humana, quomodo ergo mortuum eo genere mortis quo homlitati? Non enim anima fuit sensibilis, nec caro, quia quod non est
Abbreviated transcription (Latin):
monia ueritatis dubitaᷤ. Au¬
di ieroñ. dicentẽ anathemati¬
ramus apollinarẽ et eiꝰ ꝯsimileᷤᷤ
qui dict̃ hominẽ assumptum
his propt̃ quos assumptus est
fuisse dissimilem. Dic q̃so qͥd
anima tua agat in corpore tu¬
o. qͣntum ad naturalia qͦd aĩa
xp̃i non faciet incorpore suo:
Hicit aliqͥ̃d ex anima et corꝑe
huiꝰ hominis ꝯsistit q̃dam ꝑ¬
sona. que non est filuis dei
Numqͥd gͥ exanima et car¬
ne xp̃i est quedam ꝑsona que
non sit filius dei ᷑ Sol̃o. Concedẽ¬
dum est quod id qͦd est compo¬
situm est persona. nontamen
anatura suscepta contrahit su¬
am ꝑsonalem differentiam . s
auerbo dei cui unit᷑. hĩc dicimꝰ
bum ñ assumpsit ꝑsonã hoĩs. Q
añ superiꝰ ab inferiore. sed inferiꝰ
a superiori dicitur. Recole que
Quero qͣd fu̾it in eo capax eorua
que ineuuangelio de eodicun¬
tur.Legitur enim quia ieuina¬
uit. comedit. sedit. stecit. dor¬
muit. uigilauit. quieuit. Iti¬

Expanded text:
monia veritatis dubitas, aumonia veritatis dubitas, audi Hieronymum dicentem: Anathematizamus Apollinarem et ejus consimiles, qui dicunt hominem assumptum his propter quos assumptus est fuisse dissimilem. Dic, quaeso, quid anima tua agat in corpore tuo, quantum ad naturalia, quod anima Christi non faciat in corpore suo? Dicit aliquis: Ex anima et corpore hujus hominis consistit quaedam persona, quae non est Filius Dei. Nonne igitur ex anima et carne Christi est quaedam persona quae non sit Filius Dei? Solutio. Concedendum est quod id quod est compositum ex persona, non tamen a natura suscepta contrahit suam personalem differentiam, sed a Verbo Dei cui unitur. Hinc dicimus rbum non assumpsit personam hominis, quia non superius ab inferiori, sed inferius a superiori persona dicitur. Recole quaequaero quid fuerit in eo capax eorum quae in Evangelio de eo dicuntur. Legitur enim quod jejunavit, comedit, sedit, stetit, dormivit, vigilavit, quievit, iti
Abbreviated transcription (Latin):
cħ ht̃ ẽẽ ex illis duobꝰ uͭ qͥdã dic̃t
non fuit in xp̃o anme et corpo¬
ris similis ceteris hominib cõ¬
cretio. Contra quos dicit hila¬
ge hominũ. non tam̃ conceptꝰ
habens inse et constitutõnem
humane conditionis inorigine
Intueamur igit᷑ que sit consti¬
tucio hominis in nob̾ ec hac̃
credamus cum hylario ẽẽ inxͦ
et corpore constitisse ignoram.
fiducialit̾ ergo credamus qͦd
sic affirmat᷑ hylariꝰ cui ꝯso¬
nat qͦd augꝰ dicit exponenꝰ. Uer¬
bum caro factum ẽ.Assent enĩ
partem prototo pom. Que parᷤᷤ
prototoͦ Caro prohomine:
Oportet ergo hominẽ eẽ qͦddam
totum cuiꝰ pars sit caro. de hoc
eodem iam superiꝰ dictum est
Sed et alia que iam dicta sũt
non est suꝑfluum repetere ĩ
testimonium ueritatis.his ꝯ¬
sentit ieronimꝰ Ipsum deifi¬
lium dicimꝰ in fine scłoꝵ per¬
fectum hominẽ nostre nature
suscepisse.Si igitur nilest exa¬
nina et carne xp̃i qͥd ꝑfectũ
dicit susceptum hominẽ: Non¬

Expanded text:
t esse ex illis duobus, ut quidam dicunt, non fuit in Christo animae et corporis similis caeteris hominibus concretio. Contra quos dicit Hilage hominum, non tamen conceptus, habens in se etiam constitutionem humanae conditionis in origine. Intueamur igitur quae sit constitutio hominis in nobis, et hanc credamus cum Hilario esse in Chet corpore constitisse ignoramus. Fiducialiter ergo credamus quod sic affirmat Hilarius, cui consonat quod Augustinus dixit, exponens bum caro factum est. Asserit enim quod pars pro toto ponitur. Quae pars pro toto? Caro pro homine. Oportet ergo hominem esse quoddam totum, cujus pars sit caro. De hoc eodem jam superius dictum est. Sed et alia quae jam dicta sunt, non est superfluum repetere in testimonium veritatis. His consentit Hieronymus: Ipsum Dei Filium dicimus in fine saeculorum perfectum hominem nostrae naturae suscepisse. Si igitur nihil est ex anima et carne Christi, quod perfectum dicit susceptum hominem? Non
Abbreviated transcription (Latin):
aliud habere. hoc ẽ uerbum
uite dequo ioħs dicit. Quod
audiuimus & uidimus oe
manus nostrȩ tractauerunt.
Non solum audiebatur. quia
et paterna uox audita est. sed
eciam uisus. et manibꝰ contrec¬
tatus. Negabis uisibile et pal¬
pabile. quod ioħs confitetur
se contrectasse: Aliudest enim
rem indumentitangere. Ali¬
ud est ip̃m indumentum.S
ioħs dicit. in ip̃m uerbum ho¬
rum effectus ex pleuisse sensu¬
conferea indumento. ¶uid
medicis bonum: nemobonꝰ
nisi solus deus. Eo intendit
negantis intencio: ut quem
uerum hominem uidebat
&ebonum magistrum nomi¬
nabat đm quoq crederet. Cui
singulariter: et incompara¬
biuter congruit appellatio
bonitatis. Ego principiũ
qui et loquor uobis. In prin¬
cipio uerum deũ eẽ intellige.
ineo quod dicit. qui et loqͣr
uerum hominẽ agnosce.
icit ꝓpheta. post hec int̾ra
uisus est. et inter homines ꝯ¬
hominem. uel id qͦdẽ homo:
Cum spiritus sc̃s perꝓph̃am¬

Expanded text:
. Hoc est Verbum vitae, de quo Joannes dicit: Quid audivimus et vidimus, et manus nostrae contrectaverunt . Non solum audiebatur, quia et paterna vox audita est , sed etiam visus et manibus contrectatus. Negabis visibile et palpabile quod Joannes confitetur se contrectasse? Aliud est enim rem indumenti tangere, aliud est ipsum indumentum. Sed Joannes dicit se in ipsum Verbum horum effectus explevisse sensuconfer ea indumento: Quid me dicis bonum? nemo bonus nisi unus Deus . Eo tendit negantis intentio, ut quem verum hominem videbat et bonum magistrum nominabat, Deum quoque crederet. Cui singulariter et incomparabiliter congruit appellatio bonitatis. Ego principium qui et loquor vobis . In principio verum Deum esse intellige; in eo quod dicit qui et loquor vobis, verum hominem agnosce. Dicit propheta: Post haec in terra visus est et inter homines chominem vel id quod est homo? cum Spiritus sanctus per prop
Abbreviated transcription (Latin):
sit qͦddam compositum. et qd il¬
lud sit deus. et tercia intrinita¬
te ꝑsona. per grãm non per na¬
turam. qͦd prius demonstran¬
dum est auctenticis testimo¬
niis. et deinde rõnib. Hoc au¬
tem in primis sciendum ẽ. qͦd
nec canonica scriptura. sed nec
sc̃orum patrũ hoc dicit. qͦd ex
duobꝰ predictis non sit aliqua ꝯ¬
posita substancia. Quomodo gͦ
audes p̃dicare. qͦd nulla aucto¬
ritate p̃ ꝓbariꝰ dic tu ipse si
potes qͥs scõrum sit usus his uer¬
uel nicħ constat exanima &
carne xp̃i. ł nicħ quod est hõ ẽ
ds. uel tercia ꝑsona intrinita¬
te: Pateret᷑ tamen nob̾cum d̾m
Nonne res constans exanima &
carne: Quomodo nominisrem
negant. et ip̃m nomen sine re
sua deo tͥbuunt: Non enim cor¬
pris purum et anima nuda ẽ
homo. s corpꝰ animatum. ł aĩa
et uiuere faciat. sicut aĩa mea
corpus meũ ĩmo multo excellẽtiꝰ
qͣm exconuictione corꝑis mei: ⁊aĩe

Expanded text:
sit quoddam compositum, et quod ilsit quoddam compositum, et quod illud sit Deus, et tertia in Trinitate persona per gratiam, non per naturam; quod prius demonstrandum est authenticis testimoniis, et deinde rationibus. Hoc autem in primis sciendum est quod nec canonica Scriptura, sed nec sanctorum Patrum hoc dicit quod ex duobus praedictis non sit aliqua composita substantia. Quomodo ergo audes praedicare quod nulla auctoritate potest probari? Dic tu ipse, si potes, quis sanctorum sit usus his vervel nihil constat ex anima et carne Christi, vel nihil quod est homo est Deus, vel tertia persona in Trinitate? Fatetur tamen nobiscum Deum Nonne res constans ex anima et carne? Quomodo nominis rem negant, et ipsum nomen sine re sua Deo tribuunt? Non enim corpus purum et anima nuda est homo, sed corpus animatum vel anima et vivere faciat, sicut anima mea corpus meum, imo multo excellentius, quomodo ex conjunctione corporis mei e
Abbreviated transcription (Latin):
mo et species uisibilis et caro
xp̃i inaltaris sacraniento sibi
sociatur. Multum tam̃ differen¬
ter: quia in comprehensibilis
est concrecio qua uniũit᷑ ds oe hõ.
Inullis predictis unitis alterũ
dicitur de altero. Quia nec ig¬
nis carbo. nec carbo ignis. ui¬
sibilis species non est caroxp̃i.
nitur conũtencia. Nlam ecd̾s
homo. et homo d̾s. et totũ d̃s
&e totum homo. Quid ẽ totũ:
xp̃e. Sicut enimanime et
corporis ꝯsorcium uocat᷑ hõ.
sic humanȩ et diuinȩ naturȩ
tumad duas unitas in xp̃o
naturas. Nec tam̃ eadem prẽdi¬
candi in homine reciprocatio
quia duȩ racionales. et ꝑsonȩ
capates. non sunt unite in eo
tegritatis uulgaris compositõ
Dicunt qͥdam quod exanima
et carne xp̃i nicħ est composi¬
tum. sicut nec exduab nat᷑is
Unde. conseqnter ad uingunt
qͦd nicħ quod est homo est d̾s.
ł tercia ꝑsona intrinitate. Noᷤᷤ
credimus et confitemur utrs̃¬
q quod excarne et anima xͥ

Expanded text:
mo, et species visibilis et caro mo, et species visibilis et caro Christi in altaris sacramento sibi sociantur. Multum tamen differenter, quia incomprehensibilis est concretio, qua uniuntur Deus et homo. In nullis praedictis unitis alterum dicitur de altero. Quia nec ignis carbo, nec carbo ignis. Visibilis species non est caro Christi, nitur convertentia. Nam et Deus homo, et homo Deus; et totum Deus, et totum homo. Quid est totum? Christus. Sicut enim animae et corporis consortium vocatur homo, sic humanae et divinae naturae tum ad duas unitas in Christo naturas. Nec tamen est eadem praedicandi in homine reciprocatio, quia duae rationales et personae capaces non sunt unitae in eotegritatis vulgaris compositio. Dicunt quidam quod ex anima et carne Christi nihil est compositum, sicut nec ex duabus naturis. Unde consequenter adjungunt quod nihil quod est homo, est Deus, vel tertia persona in Trinitate. Nos credimus et confitemur utrumque, quod ex carne et anima Christi
Abbreviated transcription (Latin):
tum q̃ndoq ium collectiuã pa¬
rcium integralium habet. Ut
cum dicituꝵ. totus homo cre¬
atus est adeo. Uidelicet queli¬
bet parhõiᷤamma et caro. for¬
ma et compago parcium cre¬
atione dei existit. Quandoq
ꝑeandem uocem fit omnis
compositionis exclusio. Ut
cum dicitur. totus d̾̃s ubiq ẽ¬
eẽntialiter. quibꝰ uerbis parteᷤᷤ
habere nagatur. Si enim diũ¬
sitate parcium occuparet diũ¬
sitatem locorum. non eẽt u¬
biq totus. Sensus hic ẽ deuᷤᷤ
ubiq est totus .i. nusquam
de eius eẽntia qͥcqͣm ab est
Qñq totum significat. non
totaliter unitoꝵ ꝯsorcium. Ut
cum unionem animȩ et corpo¬
ris totum dm̃s. ł carbonem ig¬
nitum. baptismus etiam exdu¬
ob constare dicitur. elem̃to .s.
re et sanguine xp̃i. sic xp̃m di
cimus quasi totum qͣntum
ad diuinitatem et humani-¬
tatem qr heȩ due nature inu¬
na ꝑsona sunt sociate. sicut e¬
lementum et u̾bum ĩbaptis¬

Expanded text:
tum quandoque vim collectivam patum quandoque vim collectivam partium integralium habet, ut cum dicitur totus homo creatus est a Deo, videlicet quaelibet pars hominis, anima et caro, forma et compago partium, creatione Dei existit. Quandoque per eamdem vocem fit omnis compositionis exclusio. Ut cum dicitur, totus Deus est ubique essentialiter, quibus verbis partes habere negatur. Si enim diversitate partium occuparet diversitatem locorum, non esset ubique totus. Sensus hic est: Deus ubique est totus, id est nusquam de ejus essentia quidquam abest. Quandoque totum significat, non totaliter unitorum consortium. Ut cum unionem animae et corporis totum dicimus, vel carbonem ignitum. Baptismus etiam ex duobus constare dicitur, elementis scre et sanguine Christi. Sic Christum dicimus quasi totum. quantum ad divinitatem et humanitatem, quia hae duae naturae in una persona sunt sociatae, sicut elementum et verbum in baptis
Abbreviated transcription (Latin):
niet semen cui promissumẽ.
Numqͥd semen habeahe diceᷤᷤ
quod non est exhabraam: D̾s
pater. non nisi id qͦd ipse est
genuit. id est ds dm. Quid ergo
genuit babraam homo nisisd
quod est homo. sue nature pro¬
lem: Quod semen uentrirum
erat quando promissio facta
est habrahe. hoc ergo semen qͥd
est si id quod est assumptum hõ
non est: Numqͥd homo non
hominem genuit: Quero an
uirgine sit dehabraam .i. hõ de
homine. creatura decreatura᷑
Mediator dei et hominum xp̃c
nisi inter extrema. Quero gͥ qͥd
sit hic medium. que sint extre¬
ait. et hominũ. Quero qͥd sit
unum de extremis.Si ergo id
dic quȩ fint illa tria. qͦrum
duo sunt extrema. et t̾cium me¬
diator.Deus enim et homines
reconciliati funt duo extrema
Mediator autem quid erit:
Audi saltem quid suꝑ hoc dicat
bis conuingit naturaꝵ cõmu¬
nio deo autem eum sociat.i¬
mus et eiꝰdem ꝑsone umo nõ
integralis deo indigna compo¬
sitio. Ouod autem d̾s non

Expanded text:
niret semen cui promissum est? niret semen cui promissum est? Nunquid semen Abrahae dices quod non est ex Abraham? Deus Pater non nisi id quod ipse est genuit, id est Deus Deum. Quid ergo genuit Abraham homo, nisi id quod est homo, suae naturae prolem? Quod semen venturum erat, quando promissio facta est Abrahae. Hoc ergo semen quid est, si id quod est assumptum, homo non est. Nunquid homo non hominem genuit? QUAEST. IVirgine sit de Abraham, id est homo de homine, creatura de creatura? Mediator Dei et hominum est Cnisi inter extrema. Quaero igitur quid sit hoc medium, et quae sint extreum ubi ait, et hominum. Quaero quid sit unum de extremis. Si ergo idDic quae sint illa tria quorum duo sunt extrema et tertium mediator. Deus enim et homines reconciliati, duo sunt extrema. Mediator autem quid erit? Audi saltem quid super hoc dicat bis conjungit naturarum communio, Deo autem eum sociat unius et ejusdem personae unio, non integralis, Deo indigna compositio. Quod autem Deus non
Abbreviated transcription (Latin):
um et bominem.ł inter assup¬
tum et assumens ũbum qͣm
integralem constitufõnem. L
compositionem. Sciendum est
plura genera ẽẽ compositionis
Altter enim domus componitur
exsuis partib. Aliter panis exa¬
qua et farina. Aliter statua ex
materia & forma. Aliter spẽs ex
genere et differencia Alter hõ
ex carne et anima. Dicuntur &
qͣnq untta composita. ut cum
legitur. qr ypostasis est compo¬
sita exduabus naturis. qͦd sic
ẽ intelligend̾. Duȩ natuure sũt
unite mnuna ꝑsona sine uersi¬
bilitate. et confusione. Sicut gͦ
ignis carboni infunditur. nõ
tam̃ parrialit̾ ei sociatur ut
exigne et carbone aliqͦd totõ
perficiatur qͦd non sit ignis
ł carbo. sic ũbum hominiuni¬
tur. non tam aliqͦd totum in
aliquid quod est assumptum
ẽẽ filium dei. Quid dicas ẽẽ se¬
men habrahe. illud adcutꝰ ad¬
uentum predicat apłs legis sta¬
tum dicens. quia disposita est
in manu mediatoris donec ue¬

Expanded text:
um et hominem; vel inter assumpum et hominem; vel inter assumptum et assumens Verbum, quam integralem constitutionem vel compositionem. Sciendum est plura genera esse compositionis. Aliter enim domus componitur ex suis partibus, aliter panis ex aqua et farina, aliter statua ex materia et forma, aliter species ex genere et differentia, aliter homo ex carne et anima. Dicuntur etiam quandoque unita composita, ut cum legitur quod hypostasis est composita ex duabus naturis, quod sic est intelligendum. Duae naturae sunt unitae in una persona sine versibilitate et confusione. Sicut ergo ignis carboni infunditur, non tamen partialiter ei sociatur, ut ex igne et ex carbone aliquod totum perficiatur, quod non sic ignis vel carbo, sic Verbum homini unitur, non tamen aliquod totum indaliquid quod est assumptum esse Filium Dei, quid dicas esse semen Abrahae? illudne, ad cujus adventum praedicat Apostolus legis statum, dicens quod lex disposita est in manu Mediatoris, donec ve
Abbreviated transcription (Latin):
eum memento ẽẽ qui utrumq
est. Non dixisset utiumq de u¬
na natura. Neq unus de duabꝰ
ꝑsonis. Utrimq non admitcit
naturaꝵ singularitatem. Limiꝰ
excludit ꝑsonarum pluralitatẽ.
icunt qͥdam. quod sicut nonẽ
alius filius dei. et alius filius ho¬
minis. sic non est aliud filius dei.
oe alius filiꝰ hominis. Sed si hoc
est: ergo sicut ẽ indifferens ꝑso¬
na: sic indifferens est natura.
Illud compositum ẽ creatura qͦd
non semper fuit. & illius com¬
positi pars est diuinitas. gͦ crei¬
tor est parz cuiꝰdam creature. S
qͥd absurdiꝰ. imo quid faclsius:
tem. Omne totum maiꝰ est qͣli¬
bet sua parte. gͦ si diuinitas pari
alicuiꝰ. oportet quod sit maius
ipsa diuinitate. Gel si ip̃a est
maior omnire.ergo maior ẽ
eo cuiꝰ est pars. &e sic ipsa legem
et ius totalitatis suototrãdi¬
mit. ł totum suum illam cir¬
cumscribit.tem. Siduun¬
melius sacra scriptura dixit ꝑ¬
sonalem unionem ẽẽ inter de¬

Expanded text:
eum memento esse qui utrumque eum memento esse qui utrumque est. Non dixisset utrumque de una natura, neque unus de duabus personis. Utrumque non admittit naturarum singularitatem, unus excludit personarum pluralitatem. Dicunt quidam quod sicut non est alius Filius Dei, et alius filius hominis, sic non est aliud Filius Dei, et aliud filius hominis. Sed si hoc est, ergo sicut est indifferens persona, sic indifferens est natura. Illud compositum est creatura, quia non semper fuit, et illius compositi pars divinitas, ergo Creator est pars cujusdam creaturae. Sed quid absurdius, imo quid falsius? Item omne totum majus est qualibet sua parte; ergo si divinitas est pars alicujus, oportet quod aliquid sit majus ipsa divinitate. Vel si ipsa est major omni re, ergo major est eo cujus est pars, et sic ipsa legem, et jus totalitatis suo toti adimit, vel totum suum illa circumscribit. Item si divinmelius sacra Scriptura dixit personalem unionem esse inter De
Abbreviated transcription (Latin):
tia. quib uerbis sub̃arum diffe¬
rentia non confundit᷑. sed unio
ꝑsonalis p̃dicatur Hylariꝰ tam̃
ait. non est aliud ũbum aliud
homo. sed hoc neutrum estali
ille non est factus aliud qͣm dei
filius. id est. non est factus aliqͥd
quod non sit dei filius. Quicqͥd e¬
nim est ꝑsona diuine eẽntiȩ. ñ
est aliud quam ipsa persona. li¬
cet aliud sit. a natura diuina.
Unde. ier̃. Uerbum deus est non
caro assumpta. quib uerbis nõ
naturȩ ad ꝑsonam. sed naturȩ
ad naturam ostenditur differẽ¬
tia. Si autem percarnem pars
non totum intelligitur: constat
quia uerbum non est caro. Si¬
autem ꝑcarnem totꝰ homo sig¬
nificaturtam̃ ut ait ambr
Aliud est quod est assumptum.
et aliud ẽ qͦd assumpsit. Alioqn
ipse non ẽ aliquid. scđm qͦd est
Hylariꝰ se ip̃m exponit dicens
naturam dei in uirtute resur¬
rectionis intellige. dispensatõ¬
nem hominis in morte cognoᷤᷤ¬
ce. Et cum sint utraq suis gesta

Expanded text:
tia. Quibus verbis substantiarum diffetia. Quibus verbis substantiarum differentia non confunditur, sed unio personalis praedicatur. Hilarius tamen non ait: Non est aliud Verbum, aliud homo; sed hoc neutrum est aliille non est factus aliud quam Dei Filius, id est non est factus aliquid quod non sit Dei Filius. Quidquid enim est persona divinae essentiae, non est aliud quam ipsa persona, licet aliud sit quam natura divina. Unde Hieronymus: Verbum Deus, est non caro assumpta. Quibus verbis non naturae ad personam, sed naturae ad naturam ostenditur differentia. Si autem per carnem pars non totum intelligitur, constat quod Verbum non est caro. Sed per carnem totus homo significatur tamen ut ait Ambrosius aliud est quod est assumptum, et aliud est quod assumpsit. Alioquin ipse non est aliquid secundum quod est Hilarius alibi seipsum exponit dicens: Naturam Dei in virtute resurrectionis intellige, dispensationem hominis in morte cognosce. Et cum sint utraque suis gesta
Abbreviated transcription (Latin):
mendax᷑ Multa dñr generałr
de homine. non tam̃ dehomi¬
ne xp̃o. qr non est purus homo
sed deus et homo. Augͦtinꝰ
dicit non ẽcreatura perquẽ
facta est omnis creatura. Ec¬
ce negat xp̃m ẽẽ creaturam ꝙ
contrarium uidet᷑ predictis. So¬
id in xp̃o perqͦd facta ẽ omniᷤᷤ
creatura: non est treatura. sed
creatrix eentia. Agit enim de ꝑ¬
sona scđdm diuinam naturam
Item dicit hylariꝰ Non est alid̃
filius hominis. et alius filius
dei. Et nos dicimus et credimus
qr aliud filius ẽ hominis. & ali¬
ud filius dei. Quid ergo contra¬
rii sumus hylarto: Solo. Freqñ¬
tius qͥdem his terminationibus
significatio est sub̃ȩ. Interdum
tamen in neutrali licet raro
significatur ꝑsona. Sensus ẽ
ergo.non est aluid filius hoĩs
& aliuid filius dei .i. non est a¬
lius filius hominis. et alius fi¬
lius dei sedunus et idem. Un
ait. Et hectria unum. Et alibi
dicit. qd mediator ipse unum
sit: cum ip̃a suscipiente sapien¬

Expanded text:
mendax? Multa dicuntur generaliter de homine, non tamen de homine Christo, quia non est purus homo, sed Deus et homo. Augustinus dicit: Non est creatura per quem facta est omnis creatura. Ecce negat Christum esse creaturam: quod contrarium videtur praedictis. Soid in Christo per quod facta est omnis creatura, non est creatura, sed creatrix essentia. Agit enim de persona secundum divinam naturam. Item dicit Hilarius: Non est aliud filius hominis, et aliud Filius Dei; et nos dicimus et credimus quod aliud filius est hominis, et aliud Filius Dei. Quid ergo? Contrarii sumus Hilario? Solutio. Frequentius quidem his terminationibus significatio est substantiae. Interdum tamen in neutrali licet raro significatur persona. Sensus est: Ergo non est alius filius hominis, et alius Filius Dei, id est non est alius filius hominis, et alius Filius Dei, sed unus et idem. Undait: Et haec tria unum. Et alibi dicit quod Mediator ipse unum sit cum ipsa suscipiente Sapien
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd dicit᷑ ẽẽ aliud propter in ef¬
fabilem unionem. Inhoc enim
qͦd d̾s homini scd̃m plenitudi¬
nem se infudit. & omĩa sua illi
attulit. et omnia q̃ hominis erãt
in se suscepit. uere dicit᷑. et est d̾s
hõ. ce hõ ds. homo ẽ d̾s ñ ꝑnat᷑am¬

Expanded text:
quid dicitur esse aliud, propter inefquid dicitur esse aliud, propter ineffabilem unionem. In hoc enim quod Deus homini secundum plenitudinem se infudit, et omnia sua illi attulit, et omnia quae hominis erant in se suscepit, vere dicitur et est Deus homo, et homo Deus. Homo est Deus non
Abbreviated transcription (Latin):
potest de homine facere lapidẽ.
ergo homo pot̃ fieri lapis. Deuᷤ
enim potest impossibilia. nec
tam̃ impossibilia sunt posgibi¬
lia. Item obicitur. Si illa substan¬
tia que uerbo unita est cepit ẽẽ
dam substantia est deus.q̃ non
fuit. Adduntq si assumptus ẽ¬
homo ꝑsona. gͦ uel tercia intri¬
nitate. uelalia. sed non alia. gͦ
t̾cia intͥnitate. &esic d̃s. Soło.in
hoc ip̃o ꝓbant se non ẽẽ catho¬
licos. cum id qͦd tot auctoritatibꝰ
ꝓbaturhabent proinconueni¬
enti. Nonne ysidorꝰ dicit qͦd ho¬
manitas axp̃o suscepta ẽ. tercia
ꝑsona intͥnitate: Et hylariꝰ asse¬
rit. qͦd ꝓprium est deo fuisse alid̾
qͣm manebat. nec tam̃ non eẽ
cens. sed non d̾s recens. hoc est
in ꝯueniens qͦd nos ad oramuᷤ
hec est abusio ꝑ qͣm redempti su¬
mus. Scio ubi tenent᷑ oculi tui
qui habes proinconuenientiqͦd
d̾s sit aliqͥd qͦd non semꝑ fuit. qr
non capis modum illum qͦ ali¬

Expanded text:
potest de homine facere lapidem, potest de homine facere lapidem, ergo homo potest fieri lapis. Deus enim potest impossibilia, nec tamen impossibilia sunt possibilia. Item objicitur. Si illa substantia quae Verbo unita est, coepit esse aedam substantia est Deus quae non fuit. Adduntque: Si homo assumptus est persona, ergo vel tertia in Trinitate, vel alia; sed non alia, ergo tertia in Trinitate, et sic Deus. Solutio. In hoc ipso se probant non esse Catholicos cum id quod tot auctoritatibus probatur, habent pro inconvenienti. Nonne Isidorus dicit quod humanitas a Christo suscepta est tertia persona in Trinitate? Et Hilarius asserit quod proprium est Deo fuisse aliud quam manebat, nec tamen non esse cens, sed non Deus recens. Hoc est inconveniens quod nos adoramus. Haec est abusio, per quam redempti sumus. Scio ubi tenentur oculi tui qui habes pro inconvenienti, quod Deus sit aliquid quod non semper fuit, quia non capis modum illum, quo ali
Abbreviated transcription (Latin):
Utinamte uideres ubi te usdeo
qui hec obicis Cum gͥ uterq sexuᷤ
erat redimendꝰ: decens fuit ut sexu
honorabilior assumeretur. et de
femina. ut sit uteib sexus ad re¬
demptionem pertinere ostende¬
retur. Unde augͦ de simbolo fidei
Illa dispensatio utrumq sexum
honorari. et ad curam ꝑtinere
monstrauit. Non solum quẽ
suscepit. sed perquem suscepit
uirum gerẽdo defemina nascen
nichil eẽ compositum ex anima
& carne xp̃i quomõdo sexus sit
sissumptus. Non enim incarne
tanima est aliquis sexus. sed inso¬
lo toto ex duabus partib consti¬
tuto. Decuit quat̾narium nume¬
rũdiuinum compleri. fecit enĩ
deus primũ hominẽ sine com¬
plexione sexuum. feminã uero
ꝓduxit deiuiro ex materiali uero
ad mixtione formauit utrumq.
Restabat qͣrtum. ut quasi uicem
femina redd̾et uiro quod com¬
pletum est. dum contra rõnem
& super naturam peperit uirgo.
Obicitur.Sid̾s potuit assumere
mulierem. gͦ mulier potuit eẽ

Expanded text:
Utinam te videres ubi te video, Utinam te videres ubi te video, qui haec obiicis. Cum igitur uterque sexus erat redimendus, decens fuit ut sexus honorabilior assumeretur, et de femina, ut sic uterque sexus ad redemptionem pertinere ostenderetur. Unde Augustinus de Symbolo fidei: Illa dispensatio utrumque sexum honorari, et ad curam pertinere monstravit. Non solum quem suscepit, sed per quam suscepit virum gerendo, de femina nascendnihil esse compositum ex anima et carne Christi, quomodo sexus sit assumptus. Non enim in carne vel anima est aliquis sexus sed in solo toto ex duabus partibus constituto. Decuit quaternarium divinum compleri. Fecit enim Deus primum hominem sine complexione sexuum. Feminam vero produxit de viro. Ex maritali vero admistione formavit utrumque. Restabat quartum ut quasi vicem femina redderet viro: quod completum est, dum contra rationem, et supra naturam peperit virgo. Objicitur. Si Deus potuit assumere mulierem, ergo mulier potuit esse
Abbreviated transcription (Latin):
est. &e aliud fiat. dicit hoc ꝓpͥum
deo eẽ aliud ẽẽ quam fuit : et
manere quod fuit. Dic ergo qͦ¬
modo presumis dicere qͦd xp̃o
non est aliquid quod non fue¬
rit abeternoͦ Ecce plures aucto¬
ritates habemus quod xp̃c fac¬
tus est aliquid quod non fuit.
Queso ut saltẽ unã auctoritatẽ oᷤᷤ¬
tendas q̃ dicat qͦd ds̃ ñ ẽ aliqͥd ĩ
eo qͦd ẽ hõ. uł qͦd ñ fact᷑ sit aliqͥd qͣn¬
do fẽs est hõ ¶ Iyne ponendes
obiectiones quorumdam contͣ
nos. Si deus eẽncialiter ẽ homo.
ł homo est deus. tunc si deus as¬
sumpfisset hominẽ. in sexu mu¬
liebri. et mulier eẽt deus. oe ds
eẽt mulier. Sed potuit deus in
tali sexu assumpsisse hominẽ
ergo potuit ds̃ ẽẽ mulier. Soło.
Ausꝰ. dicit. Qui eeñcialiter nat᷑
ẽ de patre. est eẽncialiter ille qͥ
conceptus est et natus deuirgi¬
ne. Ideoq fateor quod d̾s semꝑ
potuit. potest t poterit initt¬
q sexu assumpsisse hominem.

Expanded text:
est, et aliud fiat, dicit hoc proprium est, et aliud fiat, dicit hoc proprium Deo esse, aliud esse quam fuit, et manere quod fuit. Dic ergo quomodo praesumis dicere quod Christus non est aliquid quod non fuerit ab aeterno. Ecce plures auctoritates habemus, quod Christus factus est aliquid quod non fuit. Quaeso ut saltem unam auctoritatem ostendas quae dicat quod Deus non est aliquid in eo quod est homo, vel quod non factus sit aliquid quando factus est homo. Nunc ponendae sunt objectiones quorumdam contra nos: Si Deus essentialiter est homo, vel homo est Deus, tunc si Deus assumpsisset hominem in sexu muliebri, et mulier esset Deus, et Deus esset mulier. Sed potuit Deus in tali sexu assumpsisse hominem, ergo potuit Deus esse mulier. Solutio. Augustinus dicit: Qui essentialiter natus est de Patre, est essentialiter ille qui conceptus et natus est de Virgine. Ideoque fateor quod Deus semper potuit, potest et poterit utroque sexu assumpsisse hominem.
Abbreviated transcription (Latin):
tatib. Audi quid augͦ dicat. in
eodem libro.humanã illam for¬
mã ex maria uirgine trinitas
operata ẽ. sed filii soluis ꝑsona
ẽ.Idem interriodecimo detͥnita¬
te. humana natura deo uerbo
copulata est ita ut cum ip̃o fie¬
ret una ꝑsona. Nota qͦd inhu¬
ius modi locil humanitas. uł
forma serui. ł natura humana
non significat corpus et animã
łillam proprietatem. que pro¬
prie. et scđm usum ioquendi di¬
ettur humanitas. sed rem ex¬
istentem intali proprietate no¬
tat. firmiter ergo tenendum
qͦd nomine humanitatis q̃n¬
quo est homo significatur.
Noli ergo mirari qͦd humani¬
tas dicta est ꝑsona. cum no¬
mine humanitatis homo as¬
sumptus significetur intali
loco. Hylarius in uin. li¬
bro detrinitate fit ait. deo ẽ
ꝓprium fuisse aliud qͣm manebat
nectamen non eẽ quod manserat.
Hylariꝰ dicit. quia deus est aliud
quam fuit manens quod fuit.
Et quia nulli creature hoc pot̃
conuenirȩ. ut maneat simul ꝙ

Expanded text:
tatibus. audi quid Augustinus dicat in tatibus. audi quid Augustinus dicat in eodem libro: Humanam illam formam ex Maria virgine Trinitas operata est, sed Filii solius persona est. Idem in tertio decimo de Trinitate. Humana natura Deo Verbo copulata est, ita ut cum ipso fieret una persona. Nota quod in hujusmodi locis humanitas vel forma servi, vel natura humana, non significat corpus et animam, vel illam proprietatem, quae proprie et secundum usum loquendi dicitur humanitas, sed rem existentem in tali proprietate notat. Firmiter ergo tenendum quod nomine humanitatis quod est homo significatur. Noli ergo mirari quod humanitas dicta est persona, cum nomine humanitatis homo assumptus significetur in tali loco. Hilarius in octavo libro De Trinitate sic ait: Deo est proprium fuisse aliud quam manebat; nec tamen non esse quod manserat. Hilarius dicit quod Deus est aliud quam fuit, manens quod fuit. Et quia nulli creaturae hoc potest convenire, ut maneat simul quod
Abbreviated transcription (Latin):
cit plane uitam suam nescit.
ignorat. Si .n. ñ ẽ id qͦd hõ ñ est
uerꝰ hõ.Quanta gͦ temeritas ẽ
negare xp̃m aliquẽ hominẽ es¬
se ce tamen ipsum uerum hoĩ¬
proprietate. Quoderat creabile
mansit creabile. Et quod incie¬
abile. increabile. Et qͦd mor.mor.¬
uere in mortalis. Unde. ysidorꝰ
in libro desumo bono ait.hu¬
manitas axp̃o suscepta tercia
ꝑsona est intrinitate cui ꝯso¬
nat illud quod augͦ. dicit in se¬
cundo libro detͥnitate.forma
suscepti hominis ꝑsona filii
est. Quid aperciꝰ: Quomͦꝰ ergo
audes dicere quod nicb qͦd est
assumptum est ꝑsona filii.
Redi ad cor tuum. et animat¬
uerte ueritatem.Quis sit qͥ
loquitur attende. Recole qͦt
ꝑiculum animȩ tue incurris fi
negaueris tam manifestam
ueritatem.Memorare eciamqr
homo erat qui negauit xp̃m
eẽ aliquid qͦd sit homo. & ideo:
potuit decipi. et utinam soluᷤ
deceptus: alios non decepisset.Si
non dumcredis p̃dictis auetori¬

Expanded text:
cit plane vitam suam. nescit,cit plane vitam suam. nescit,ignorat. Si enim non est id quod estus homo. Quanta ergo est temeritas, negare Christum aliquem hominem esse; et tamen ipsum verum hoantiarum proprietate. Quod erat creabile mansit creabile; et quod increabile, increabile: et quod mortavere immortalis. Unde Isidorus in libro De summo bono ait: Humanitas a Christo suscepta tertia persona est in Trinitate. Cui consonat illud quod Augustinus dicit in secundo libro De Trinitate. Forma suscepti hominis persona Filii est. Quid apertius? Quomodo ergo audes dicere quod nihil quod est, assumptum est persona Filii? Redi ad cor tuum, et animadverte veritatem. Quis sit qui loquitur attende. Recole quod periculum animae tuae incurris, si negaveris tam manifestam veritatem. Memorare etiam quod homo, qui negavit Christum esse aliquid, sit homo; et ideo potuit decepi. Et utinam solus deceptus, alios non decepisset! Si nondum credis praedictis auctori
Abbreviated transcription (Latin):
.s. pro illo composito excorpore &
anima. quod quadoq hoc no¬
mine humanitas significat᷑
dicitur eciam q̃nq humana
natura corpus et anima. Uery
est ergo xp̃m assumpsisse corpꝰ.
et ammam. et illud composi¬
tum. et illam formã .s. huma¬
nitatẽ. Quod autem hec forma
sit assumpta non potest nega¬
ri. cum non solum corpꝰ et ani¬
ma sint assumpta. s eciam õs
quid sit subiectum humani¬
tati. huic forme. Nonemin dei¬
tas potest ei ẽẽ subiecta. nec ca¬
ronec anima. Quid ergo: Si
quasi insubto possit ẽẽ huma
formã humanitatẽ. Con¬
fitemur itaq in xp̃o dudrum
substanciaꝵ unionem. non
mutationẽ uel uersibilitatẽ
łꝑmixtionem. ł confusionẽ.
dicit hylarꝰ mnix libro decri¬
nitate. Quia homini ad qͥrebat᷑
ut deus eẽt. Queroigitur qͥs sit
iste homo cuiad quint᷑ ut d̾s sit.
Numqͥd animȩ uelcari: Non
utiq s homini ꝯstanti exutͦq
Idem. in uiii. libro det̾nitate. Neᷤᷤ¬

Expanded text:
scilicet pro illo composito ex corpore et scilicet pro illo composito ex corpore et anima, quod quandoque hoc nomine humanitas significatur. Dicitur etiam quandoque humana natura corpus et anima. Verum est ergo Christum assumpsisse corpus et animam, et illud compositum, et illam formam, scilicet humanitatem. Quin autem haec forma sit assumpta, non potest negari, cum non solum corpus et anima sint assumpta, sed etiam omnes quid sit subjectum humanitati huic formae. Non enim deitas potest ei esse subjecta, nec caro nec anima. Quid ergo? Si quasi in subjecto possit esse humanformam humanitatem. Confitemur itaque in Christo duarum substantiarum unionem, non mutationem, vel versibilitatem, vel permistionem, vel confusionem.Dicit Hilarius in nono libro De Trinitate: quod homini acquirebatur ut Deus esset. Quaero igitur quis sit iste homo, cui acquiritur ut Deus sit? Nunquid animae vel carni? Non utique, sed homini constanti ex utroque. Idem in octavo libro De Trinitate: Nes
Abbreviated transcription (Latin):
tur. quia xp̃c. sicuti est homo u
tri. Sed si xp̃c non est id quod
est homo. s tm̃ id qͦd est pater.
nichil quod est substanciale ma¬
tri. est substanciale filio. & econ¬
uerzo. gͦ non est ei consubstan¬
cialis. cum nullũ habeat substã¬
ciale cum illa comune. S dicẽt
forsitan. xp̃c i deo homousion¬
matridicit᷑. quia eiꝰdem nature
ẽ cumilla. Et ego quero qͥd ꝑ
naturam humanã intelligãt
cum dicit᷑. xp̃c est eiusdem na¬
ture cum matre dicunt corpriͦ
et anima.Sedalia est anima
xp̃i. et alia anima uirginis.
Unde. si idem est natura huma¬
na. qͦd anima et corpꝰ. Si nõ
sunt eiusdem animȩ & carniᷤᷤ
nec eiusdem naturȩ. uessi eiꝰ¬
dem sunt naturȩ. nec tam̃ sũt
eiꝰdem carnis et anime Aliud
intelligitur ꝑnaturam aliud
peranimã. &ecarnem. Notan
dum qͦd natura humana tri¬
pliciter accipitur .s. protorma
substanciali que humanitaᷤᷤ dicit᷑
et prore existenti intali ꝓprietate.

Expanded text:
tur quod Christus sicuti est homousitur quod Christus sicuti est homousitri. Sed si Christus non est id quod est homo, sed tantum id quod est Pater, nihil quod est consubstantiale matri, est substantiale filio, et e diverso, ergo non est ei consubstantialis, cum nullum habeat substantiale cum illa commune. Sed dicent forsitan: Christus ideo homousioaturae est cum matre. Et ego quaero quid per naturam humanam intelligant, cum dicitur, Christus est ejusdem naturae cum matre. Dicant corpus et animam. Sed alia est anima Christi, et alia anima Virginis. Unde si idem est natura humana quod anima et corpus, si non sunt ejusdem animae et carnis, nec ejusdem sunt naturae, vel si ejusdem sunt naturae; nec tamen sunt ejusdem carnis et animae, aliud intelligitur per naturam, aliud per animam et carnem. Notandum autem quod natura humana tripliciter accipitur, scilicet pro forma substantiali, quae humanitas dicitur, et pro re existenti in tali proprietate,
Abbreviated transcription (Latin):
hic ꝑhominẽ anima et caro
intelligit᷑. et non aliquid com¬
positum ex duob dicere deb̾et.
Aliud est uerbum dei. alia sunt
homo. cum perhominẽ plura
et non unum significetur. Agꝰ.
homo excellentius assumptus
ꝑsonaingerit sapiencie.Si er¬
go id quod est. assumptum nõ
est ꝑsona. ut uolunt qͥdam nͦ
ꝑsonam gerit subȩ. quomͦ gͦ
audet negare quis hominẽm
assumptum ꝑsonam eẽ : cum
Adeo. aperte hoc dicat auctori¬
tas: Qui descendit. idest deus.
& qui ascendit .i. homo. Dicit
enim expositor. qͦd deitas oe
humanitas sunt eadem perso¬
na. Unde: leo papa. Mirabili¬
or nobis sit in deohumilitas
quam potencia. et difficiliuᷤᷤ
capitur anobis maiestatisdi¬
uinȩ exinanicio. quam serui¬
lis formȩ summa prouectio
ce post licet aliud sit creator. et
aliud creatura. Inunam tm̃ ꝑ
sonam concurrit utriusq natu¬
re proprietas. Omnia que dei
sunt et hominis simul huma¬
nitas expleuit. & deitas. Legi¬

Expanded text:
hic per hominem anima et caro hic per hominem anima et caro intelligitur, et non aliquid compositum ex duobus dicere deberet, aliud est verbum Dei, alia sunt homo, cum per hominem plura, et non unum significetur. Augustinus ssenses: Homo excellentius assumptus personam gerit sapientiae. Si igitur id quod est assumptum non est persona, ut volunt quidam, nec personamaudent negare hominem assumptum personam esse? cum adeo aperte hic dicat auctoritas: Qui descendit, id est Deus, et qui ascendit , id est homo. Dicit enim expositor quod deitas et humanitas sunt eadem persona. Unde Leo papa: Mirabilior nobis fit in Deo humilitas, quam potentia; et difficilius capitur a nobis majestatis divinae exinanitio quam servilis formae summa provectio. Et post: Licet aliud sit Creator, et aliud cveatura, in unam tamen personam concurrit ultriusque naturae proprietas. Omnia quae Dei sunt et hominis simul humanitas explevit et deitas. Legi
Abbreviated transcription (Latin):
tura. ut uerbum. qͦd eadem sub¬
stancia ẽ cum patre non ꝑsona.
&e eadem ꝑsona. cum mediatore
non suba. Unde: august̾ in libͦ
de trinitate. Cum filius sit deuᷤ
Soło. Dignitatis potestas non
ammittit᷑. dum humilitaᷤ ad¬
oratur. ut dicit hylarius. & augꝰ.
Terra adoratur uerbo dei assum̃¬
pta. quia nemo carnem suam
manducat. nisi priꝰ eam adoret.
non tamen propter se. s propt̃
eum cuiunitur: Dicit auctori¬
tas. quod creator est creatus pre¬
destinans predestinatus. Infec
non habet dm̃. quia t̃m creatu¬
re d̾s est. Sedipse dicit se habere
deum. necc̃io gͦ est aliquid qͦd
babet deum. uel creatorem Di¬
citur alibi quod tanta est uni¬
o hominis. et dei. quod totũ
sequitur. qͦd non in substan¬
ciis hominiᷤ. Si enim sic intel¬
ligatur. D̾s est homo .i. habet
hominẽ. Sic potest dici anima
est caro .i. habet carnem. Ausꝰ
ũbum dei. et aliud homo. Qͥd
hic per hominẽ significatur:
Si enimut qͥdam oppinantur.

Expanded text:
tura ut Verbum, quod eadem subtura ut Verbum, quod eadem substantia est cum Patre, non persona: et eadem persona cum Mediatore non substantia. Unde Augustinus in libro De Trinitate: Cum filius sit Deus Solutio. Dignitatis potestas non amittitur, dum humilitas adoratur, ut dicit Hilarius. Et Augustinus. Terra adoratur a Verbo Dei assumpta, quia nemo carnem ejus manducat, nisi prius eam adoret non tamen propter ipsam, sed propter eum cui unitur. Dicit auctoritas quod Creator est creatus, praedestinans praedestinatus, infectnon habet Deum, quia tantum creaturae Deus est; sed ipse dicit se habere Deum necessario, ergo est aliquid quod habet Deum vel Creatorem. Dicitur alibi quod tanta est unio hominis et Dei, quod totum sequitur quod non in substantiis hominis? Si enim sic intelligitur, Deus est homo, id est habet hominem. Sic potest dici, anima est caro, id est habet carnem. Augus aliud est Verbum Dei, et aliud homo. Quid hic per hominem significatur? Si enim ut quidam opinantur,
Abbreviated transcription (Latin):
gendam ꝑsonam sapienciȩ sic̃
ipse mediator unum cum ip̃a
suscipiente sapientia. Oueri
tum hominem ad habendam
naturalit̾ ꝑsonam sapientie pa¬
tris. Cum alibi dicat. quod inu¬
nitate ꝑsone assumptus homo
ille gracie est non nature. Soło.
Nat̾urale duob modis dicitur
& quod est de sub̃a rei. ce qͦd est
originale. ⁊aborigine creationiᷤ
suedatum. Unde. quia homo aᷤ¬
sumptus ex quo fuit ꝑsona di¬
uina fuit. non tam̃ pernaturã
sed pergr̃am quodammꝰ. natu¬
rale est ei eẽ ꝑsonam dei sed hoc
naturale non excludit gr̃ãm.
Uinde august̾ menchiridion
In nature humane susceptione
facta est quodammͦ ipsa gr̃a
illi homini naturat. Namex
quo hoc ẽẽ ceꝑit. non aliud ẽẽ
ceꝑit. qͣm filius. & hoc unicus
Ut qͤmad̾m una est ꝑsona a¬
nima racionał et caro.ita u¬
na ꝑsona d̾s et homo:
Filius tribus modis dicitur
adoptione ut nos per fidem
sulceptione. ut mediator. scili¬
cet ut homo assumptus. Na¬

Expanded text:
gendam personam sapientiae, sicut gendam personam sapientiae, sicut ipse mediator unum cum ipsa suscipiente Sapientia. QUAESTtum hominem ad habendam naturaliter personam Sapientiae Patris, cum alibi dicat quod in unitate personae assumptus homo ille gratiae est non naturae? Solutio. Naturale duobus modis dicitur; et quod est de substantia rei, et quod est originale, id est ab origine creationis suae datum. Unde quia homo assumptus ex quo fuit, persona divina fuit, non tamen per naturam, sed per gratiam; quodammodo naturale est ei esse personam Dei, sed hoc naturale non excludit gratiam. Unde Augustinus in Euchiridio: In naturae humanae susceptione facta est quodam modo ipsa gratia illi homini naturalis. Nam ex quo homo esse coepit, non aliud esse coepit quam filius, et hic unicus, ut quemadmodum una est persona, anima rationalis et caro; ita una persona Deus et homo. Filius tribus modis dicitur, adoptione, ut nos per fidem; susceptione ut mediator, scilicet homo assumptus; na