comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
modo protector : modo cornusalutis: haec enimomnia pulchre ostendunt quis eiu
perxtonm eus dsmeus adiu tormeus :¬
us tedicit dnm̃ firmamentum suum : qm̃ ab ipso concessumẽ ut in imicis suis i nacie
firmus assisteret ut uiuacianimositate pugnaret : Et refugium meum Vtiquer
quando cum fuit opus consilio refugit ad tractatum : et inuenit diuinitate monstran¬
te quod eum poterat adiuuare: Mnerito autem liberatorem suum dnm̃ profitetur
qui eum de seuissimi regissaulisiratamquam de in fernioreliberauit : ds̃meus adiu¬
tor meus: praestitorum suauitate pellectus : in summam repetit superiora quedixit
quia ubi que ipsead fuit : eumque uirtutis suae munimine custodiuit : sed considera
quod ita percurrit singula ut suis meritis non praesumat applicare collata.

Expanded text:
modo protector, modo cornu salutis. Haec enim omnia pulchre ostendunt, quis ejumodo protector, modo cornu salutis. Haec enim omnia pulchre ostendunt, quis ejuberator meus; Deus meus adjutor meus. Juste dicit Dominum firmamentum suum, quoniam ab ipso concessum est ut inimicis suis in acie firmus assisteret, et vivaci animositate pugnaret. Et refugium meum. Utique, quando, cum fuit opus consilio, refugit ad tractatum, et invenit Divinitate monstrante, quod eum poterat adjuvare. Merito autem liberatorem suum Dominum profitetur, qui eum de saevissimi regis Saulis ira tanquam de inferni ore liberavit. Deus meus adjutor meus. Praestitorum suavitate pellectus, in summam repetit superiora quae dixit: quia ubique ipse adfuit, eumque virtutis suae munimine custodivit. Sed considera quod ita percurrit singula, ut suis meritis non praesumat applicare collata.
Abbreviated transcription (Latin):
Tertio in oremmiseri cordiae uox dñi saluatoris in labitur ubi pulcherrimis allusionibus
uirto seias potastasque discribitur: quarto igltũr ecdesiae catholicae dicta proferuntur:
etcum magna exultatione dicinitatis munera confessa laudantur:÷ ce¬
iligit dnm quimandatis eius deuotus obtemperat si cutait ineuaengelio: qrarauba
Quenbamea et facitea. hic est quidiligit me: diligo enim dicitur qua side omnibus
digo : et considera qm̃ haec dilectio sicdẽ futuro promittitur ut num quamtamedefe¬
osse uideatur : Virtus mea : prophetiliberatus abhostibussuis reetednm confite¬
tur suamesse uir tutem quodon ante factum est ut inimicis suis fortior appareneter
hic in duo decimas pecios definitionis est : qua egrecaedicitur catene penona latane pond
laude mo Singulisenim diuersisque uenbis praedicando declarat quid sitdñs. Modo
uirtus modo fur mamentum modo refugium modo liberator modo aduatoseiu

Expanded text:
Tertio in rem misericordiae vox Christi Salvatoris illabitur, ubi pulcherrimis allus onibus virtus ejus potestasque describitur. Quarto iterum Ecclesiae catholicae dicta proferuntur, et cum magna exsultatione Divinitatis concessa munera laudantur. Ciligit Dominum, qui mandatis ejus devotus obtemperat, sicut ait in Evangelio: Qui audit verba mea, et facit ea, hic est qui diligit me . Diligo enim dicitur, quasi de omnibus eligo. Et considera quoniam haec dilectio sic de futuro promittitur, ut nunquam tamen defecisse videatur. Virtus mea. Propheta liberatus ab hostibus suis recte Dominum confitetur suam esse virtutem; quo donante factum est, ut inimicis suis fortior appareret. Hic duodecima species definitionis est, quae Graece dicitur, κατ' ἔπαινον, Latine per laudem. Singulis enim diversisque verbis praedicando declarat quid sit Dominus, modo virtus, modo firmamentum, modo refugium, modo liberator, modo adjutor,
Abbreviated transcription (Latin):
Pertotum psalmum uerba sunt scãe matris a ecclesiae quae non in cordibus nr̃is fantastica
imaginatione formatur. sicut patria uel ciuitas uelaliquid eorum simile qđ personam non
habet existentem : sed aeccła ẽ collectios cõrum fidelium omnium animȩ etcorunum sponsa
xp̃i herusalem futurisli. dequa dicit in cantico canticorũ dñsihs : Oscule turme abosculo
orissu : et alibi : Quae est isca q̃ ascendit dealbata. Et illud : una ẽ columbamea : unaẽ
sponsamea : Qua propter nefas ẽ hicaliquid dubium introducere : ubi tantac uerita scognoset
tot testimonia perhibere : Et ideo subfigura methopo ea a ecclesi amdicamus loquiꝰquȩ
personis semper cognoscitur certissimis adplicare : In prima siquidem parte rogat ut eius
lab tao lare : et ut gentiliummentes facta promissio conuerteret ingentia comme mo

Expanded text:
Per totum psalmum verba sunt sanctae matris Ecclesiae, quae non in cordibus nostris phantastica Per totum psalmum verba sunt sanctae matris Ecclesiae, quae non in cordibus nostris phantastica imaginatione formatur, sicut patria, vel civitas, vel aliquid eorum simile, quod personam non habet existentem: sed Ecclesia est collectio fidelium sanctorum omnium, anima et cor unum, sponsa Christi, Jerusalem futuri saeculi; de qua dicit in Cantico canticorum Dominus Jesus: Osculetur me osculo oris sui ; et alibi: Quae est ista quae ascendit dealbata ; et illud: Una est columba mea, una est sponsa mea . Quapropter nefas est hic aliquod dubium introducere, ubi tanta veritas cognoscitur tot testimonia perhibere. Et ideo sub figura mythopoeia, Ecclesiam dicamus loqui, quae personis semper cognoscitur certissimis applicari. In prima siquidem parte rogat ut ejus debeat immolare, et ut gentilium mentes facta promissione converteret, ingentia commemo
Abbreviated transcription (Latin):
nem : sed perfectionem spiritalium rerum : nam sicut dicit apłs Finis legis exp̃s adiustitiã
omni credenti qui est omnium bonorum gloriosa perfectio: Et id eo quod positum ẽ infinẽ
ad xp̃m dnm̃ commonet essereferendum. Siue ut quibusdam placet pronobis dictumesse
credendum .ẽ. In quibus secundum eundem apłmsaeculorum finis aduenit : Illud ta menscien¬
dum ẽ ad terminum referri non posse : cum adhuc operisipsius initia esse uidecintur : Pscl¬
mus ẽ cuutem : sicut diximus organum musicum capitesonorum quo diuina praeconia
canebantur : Canticum qui supernas laudes. humanis uocibus personabat : Sed haec ideo
uidentur ẽẽ sociata : qua et instrumentis musicis etchoris pscllentium sacrificuscelestibus
consona uociferatione canebantur : Sic istis uerbis omnibus commonemur dedño xp̃o can¬
ticumistud ẽẽ dicturũ : DIUISIOYSΑLMy

Expanded text:
nem, sed perfectionem spiritualium rerum. Nam, sicut dicit Apostolus: Finis legis est Christusnem, sed perfectionem spiritualium rerum. Nam, sicut dicit Apostolus: Finis legis est Christus ad justitiam omni credenti , qui est omnium bonorum gloriosa perfectio. Et ideo quod positum est, In finem, ad Christum Dominum commonet esse referendum: sive, ut quibusdam placet, pro nobis dictum esse credendum est, In quibus, secundum eumdem apostolum, saeculorum finis advenit . Illud tamen sciendum est, ad terminum referri non posse, cum adhuc operis ipsius initia esse videantur. Psalmus est autem, sicut diximus, organum musicum capite sonorum, quo divina praeconia canebantur; canticum autem, quod supernas laudes humanis vocibus personabat. Sed haec ideo videntur esse sociata, quia et instrumentis musicis, et choris psallentium, sacrificiis coelestibus consona vociferatione canebantur. Sic istis verbis omnibus commonemur, de Domino Christo canticum istud esse dicturum. Divisio psalmi.
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc consideremus quemadmodum cael estis philosaphiae ueruis ordo prolatus ẽ : Vt
primus psclmus xpĩdnĩ moralem:. Secundus naturalem id ẽ substantic̃chumanittitis
et dĩtaitis. tertiũs dere suirrectioneipsius loquens inspectiuam quodam modo contineat :¬
partem quiceratio per omnes scripturas diuinas decurrit : Inde etisa ac patriarchatres
puteos fodit : demonstrans praecepta dnĩ doctrinatriplic contineri : Sic et sapientia mo¬
net ut describamus et nobis incordetripliciter : etreliqua. Qua spartes insub sequentibus
p̃salmis facile poteris aut mixtas aut singillatim positas etiam nonam monitus letor agnos¬
cere : A nobis enim frequenter ista non exigas : quibus nouiter multa dicenda sunt: Huius aut̃
psalmical culum et scã trinitas quadicet naturam habetit inse parabpliscnitas tribus tamen
ueracissimos indicesesse : psalmorum finis modo non significat alicuiꝰ reiconsumpͥtio¬

Expanded text:
Nunc consideremus quemadmodum coelestis philosophiae verus ordo prolatus est, ut primus psalmus Christi Domini moralem, secundus naturalem, id est substantiam humanitatis et deitatis; tertius de resurrectione ipsius loquens, inspectivam quodammodo contineat partem: quae ratio per omnes Scripturas divinas decurrit. Inde et Isaac patriarcha tres puteos fodit, demonstrans praecepta Domini doctrina triplici contineri. Sic et Sapientia monet ut describamus ea nobis in corde tripliciter, et reliqua. Quas partes in subsequentibus psalmis facile poteris, aut mixtas, aut sigillatim positas, etiam non admonitus lector agnoscere. A nobis enim frequenter ista non exigas, quibus noviter multa dicenda sunt. Hujus autem psalmi calculum edocet sancta Trinitas, quae licet naturam habeat inseparabilis unitatis, tribus tamen veracissimos indices esse psalmorum. Finis modo non significat alicujus rei consumptio
Abbreviated transcription (Latin):
abarona adiodissunt quisnos terduo esta
llos exponit quum pros peris rebus nimialo quacitate turgontes gloriamssicom
erlditune prae sumunt: etponunt in propria potestate . quod sedementes addõ nori
uetoiletibu ccpi sẽ pos peulisper interrogo qucre non susi sglentuli saris iper¬
uenientibus curis stupide t acitur nitieto constrioris unto: Sefigente senici uasi noe
mentuns doan dent ostiulabiorum etctam qua linguampor dicseruntis siucontilias¬
dlon cubois olmitesceuiti : a de acgritudinum uarios cascs ut frequenter nonsit
idoneris eybumpetere qusiu debatur delabiorum sepotestit eats ter eentenesi posicam¬

Expanded text:
ra a nobis sunt: quis noster Dominus est? ra a nobis sunt: quis noster Dominus est? Illos exponit qui in prosperis rebus nimia loquacitate turgentes, gloriam suam exaltare praesumunt, et ponunt in propria potestate, quod se dementes a Deo non intelligunt accepisse. Hos paulisper interrogo, quare non sunt garruli, cum supervenientibus curis stupida taciturnitate constricti sunt? Defigentes enim vultus in terram, claudunt ostia labiorum; etmentibus obmutescunt. Adde aegritudinum varios casus; ut frequenter non sit idoneus cibum petere, qui videbatur de labiorum se potestate jactare. Tunc ips
Abbreviated transcription (Latin):
qultuncdiniscutem crademt uneratcorunum et anima una Sioetbibtog iscui carus
duu nuncs ententia ininim eperseuerant : etrespice praedictasrest qui euis fliemiu
raucitte fententea :occiti sunt mada: neces seest enim utmnala doquerentti : guiru¬
Sequitur sertendiu gomeralis sicuut solen lege sanciri qucndo inus pel piloquas¬
adcana tiono mei sal malum seueritas promulgunta condemoliatiu Sysperdet ccua
adunationemdic riuda corum ut passimperetint quiin una sepraustate collegerant
lcegu a crero mugnilo qua e quccesibialiquid mcegne potertrtis egrauitt nelsrera¬
legit a creatonẽ detum dumeuentu s rerum sibi pateot esse sabiatos sicutupocalip¬
etn datips noupodlicit: midin connuillo quoderat excelsiss o oquens saggnarctatr
edor anbũn olinguam magniloquam potuis ses acoipersi fpraemi see lubuadolo set com̃¬
sideraciẽpres temn dicenti: quod nonhominibus qarim oltiexipsis conurtendiera

Expanded text:
Multitudinis autem credentium cor erat unum et anima una . Sic etMultitudinis autem credentium cor erat unum et anima una . Sic etqui in una sententia minime perseverant. Et respice praedictas res, qualis fuerit secuta sententia: Locuti sunt mala. Necesse est enim ut mala loquerentur, qui duSequitur sententia generalis; sicut solet lege sanciri, quando unus peccat, et universale malum severitas promulgata condemnat. Disperdat, contra adunationem dicitur Judaeorum; ut passim pereant, qui in una se pravitate collegerant. Lingua vero magniloqua est quae sibi aliquid magnae potestatis assumit; nec intelligit a Creatore datum, dum eventus rerum sibi putat esse subjectos; sicut Apocalypsis de Antichristo dicit: Vidi in cornu illo quod erat excelsius, os loquens magna , etc. Et ne in bono linguam magniloquam potuisses accipere, praemisit, labia dolosa. Considera vero pietatem dicentis, quod non hominibus, quia multi ex ipsis convertendi erant,
Abbreviated transcription (Latin):
nem cacdestidis penscitione tribuitur : multas es secestamus ut dicere solemus
peophetia dciid prophetia hieremice euangelium matthei. Euangeliũ iohan¬
ceterosq quihuius reihonorefloruerunt Situet ueritctes enunticmũs: Quando
qualuta seius perindiuiduas pcertes humanis mentibus dnĩ largitate praestatur
potest etiam et adiuda ȩdim populum cor ft petenter aptari : quidonis cadestibus
uacuatus credere non uoluit quemi tantorum uidentium turba prophecauit :¬
uona bocurisut unus quisquead puoximaor suuanlabia
prauis susarratomibus excittbant proximos ciutem signi ficat nontum cogna¬
tooneg eneris . quam scderis partiupatione sociatos : nam quoddicio Incorde ea
cordẽ quotie s uolumas dolosos exprimeredupliciaeorum cordadeclaramus Sici
plices cupimus indicane : unumncor in eis essetestimun sicut in actibu saptartũ terisuir

Expanded text:
nem coelesti dispensatione tribuitur, multas esse testamur. Ut dicere solemus nem coelesti dispensatione tribuitur, multas esse testamur. Ut dicere solemus prophetia David, prophetia Jeremiae, Evangelium Matthaei, Evangeliu qui hujus rei honore floruerunt: ita et veritates enuntiamus, quando qualitas ejus per individuas partes humanis mentibus Domini largitate praestatur. Potest etiam et ad Judaeum populum competenter aptari, qui donis coelestibus vacuatus credere non voluit, quem tantorum videntium turba prophetavita pravis susurrationibus excitabant. Proximos autem significat, non tam cognatione generis quam sceleris participatione sociates. Nam quod dicit, in corde, et corde: quoties volumus dolosos exprimere, duplicia eorum corda declaramus, sicundo autem simplices cupimus indicare, unum cor in eis esse testamur, sicut in Actibus apostolorum legitur:
Abbreviated transcription (Latin):
nam cumhoc scłm respiceret animas multiformiter ingraucre : saluum sepetit
adñofiert a pud quemueram medicinam nouerat in uenire : Qcm̃dicens abesse
demundo ubituntit madorum in es secognoscitur multitudo : Hoc quantum ad ho¬
minen pertinet dicereceterum ille ubique pra esens eẽcognoscitur: et nehabere¬
tun ambiguum quo ddixit: defecit sc̃s consequitur diminutasesse ueritutes
afilus hominum : Aliterenim sc̃s deficere non poterat : nisi fuis setinter homines
ueritas inminuta : Quodargumentum dicitur a consequentibus qucendo ille dođ
praemittitur sequentidictione firmatur : Verumcum dicit diminutas de pra¬
urta dimunera culpis hominum euidenter ostendit. Qui collata sibi beneficia
propriaperuersitate commaculant : Etintuendum quod pluralinumero sunt
positeneritutes cumunc sit ueritus : Sedcum uirtus eius perunum quemq homi¬

Expanded text:
Nam cum hoc saeculum respiceret animas multiformiter ingravare, salvum se petit Nam cum hoc saeculum respiceret animas multiformiter ingravare, salvum se petit a Domino fieri, apud quem veram medicinam noverat inveniri: sanctum dicens abesse de mundo, ubi tanta malorum inesse cognoscitur multitudo. Hoc, quantum ad homines pertinet, dicitur; caeterum ille ubique praesens esse cognoscitur. Et ne haberetur ambiguum, quod dixit, defecit sanctus, consequitur diminutas esse veritates a filiis hominum. Aliter enim sanctus deficere non poterat, nisi fuisset inter homines veritas imminuta. Quod argumentum dicitur a consequentibus, quando illud quod praemittitur, sequenti dictione firmatur. Verum cum dicit, diminutas, depravata Dei munera culpis hominum evidenter ostendit, qui collata sibi beneficia propria perversitate commaculant. Et intuendum quod plurali numero sunt positae veritates, cum una sit veritas. Sed cum virtus ejus per unumquemque homi
Abbreviated transcription (Latin):
uitiosa deseritur et illius uenire in nocentia postulatur: Cetera uero huiustitula
uenba praeredentibus ex positionibus probantur essenotissima diuidiorp db
Vorbino parte propheta ad mundustius peruersitate saluum sepetibfieri qm̃i
Idolosi atque su porbi potentium dni sceleratis oblocutionibus ab negabant edeciu¬
da promis sione patris peromni potentem filium praedicat essefaciendum : el
dñi subbreutite conlaudans sicut prius sermones impios arguebat :¬
Suxtueprrares afiliisbomixum :¬
tudiosi ediscutiamus hoc principium psalmi : qm̃ magnorum schematum de¬
consor maitumon exelumet enim ad dnm̃ sabito propheta et deiꝑ scefou qu¬
dine apparatiupericuli magnitudo: deindeperfigaram sincersmnosensque
additusi gnem congrogat muita quactimuit : quod sehemi antenuuolentasin¬
mas figuras accipitur quacndo plurimce res inunum et multi crimina colligant᷑

Expanded text:
vitiosa deseritur, et illius venire innocentia postulatur. Caetera vero hujus tituli vitiosa deseritur, et illius venire innocentia postulatur. Caetera vero hujus tituli verba praecedentibus expositionibus probantur esse notissPrima parte Propheta a mundi istius perversitate salvum se fecit fieri, quoniam dolosi atque superbi potentiam Domini sceleratis oblocutionibus abnegabant. Secundo promissionem Patris per omnipotentem Filium praedicat esse faciendam. Eloquia Domini sub brevitate collaudans, sicut prius sermones impios arguebatsunt veritates a filiis hominum. Studiose discutiamus hoc principium psalmi, quoniam magnorum schematum decore formatum est. Exclamat enim ad Dominum subito propheta, ut de ipsa formidine appareat periculi magnitudo. Deinde per figuram synathroesmos, usque ad divisionem congregat multa, quae timuit. Quod schema inter violentissimas figuras accipitur, quando plurimae res in unum, et multa crimina colliguntur.
Abbreviated transcription (Latin):
infinitumq tondatur : Ipsetamen in semetipso semper erescenti sugo ma reuolurt
et probeiutcum nihil respiciat ex trancum magnum desefacere uideatuir auģnñ¬
tum hicetiam merito dicitur decus qm̃ adecore nomen accepit : EX Pł LX IN
Ictaua ut in sextopsalmo iamdictum ẽ ad deternam pertinet requiedinia duta¬
Quumdiem mundus istenonr ecipit sed finito septimo redit semper ad primum
Inistisenim diebus. pluralis enumerus : Illeciutem singulcris accipitur quinullo
succedente mutiutur . IQuci proptor dicende uirtus ẽ psalmi. utper eius untentione
inscriptio trtuli facilius possit intellegiꝰ pecititaque propbetaehaqurer ueni
mundustus dẽstrui: ut adillam ueritatem futurae promissionis debet perueniri
sicilluid intur babile regnum significatur : quando eius becititudo indes inentence¬
petitu nnepitoergo huicpscđ moocticuus diesaptitus .ẽ ubi scłi istius consuetudo

Expanded text:
infinitumque tendatur, ipse tamen in semetipso semper crescenti summa revolvitur; infinitumque tendatur, ipse tamen in semetipso semper crescenti summa revolvitur; et probe, ut cum nihil recipiat extraneum, magnum de se facere videatur augmentum. Hic etiam merito dicitur decus, quoniam a decore nomen accepit. EXPOSITIO IN s David. Octava, ut in sexto psalmo jam dictum est, ad aeternam pertinet requiem; nam octavum diem mundus iste non recipit, sed finito septimo semper redit ad primum. In istis enim diebus pluralis est numerus: ille autem singularis accipitur, qui nullo succedente mutatur. Quapropter dicenda virtus est psalmi, ut per ejus intentionem inscriptio tituli facilius possit intelligi. Petit itaque propheta iniquitatem mundi istius destrui, ut ad illam veritatem futurae promissionis debeat perveniri. Sic illud imperturbabile regnum significatur, quando ejus beatitudo indesinenter expetitur. Merito 45 ergo huic psalmo octavus dies aptatus est, ubi saeculi istius consuetudo
Abbreviated transcription (Latin):
intellegi ⁊ CONClu sigatemuidit peraequitatem gratiam ipsius fecit
intellegi  CONCLusioemui
Quanbeneuorsutias hereticorum et retributiones corum psalmusiste mira¬
prauita tibus arcetimur : Est enim in numero i psoet uirtus scã decclogi qui huma¬
nȩuitae prouenit glorio sissimus institutor : nam sicut ille hominum uitia condẽp¬
nat sic etistesensus iniquȩ praedicationis in pugnat : Tanto amore periculo libee¬
rans quanto plus ẽ infide delinquere quam carnis fragilitate peccares meratoerg
etineꝓsulmnus huncnu merum tenet : qui sensus nr̃os in orthodoxa credultcto plere¬
fectissima institutione confirmat: nam etineuangelio bonũs seruus offerens decem
tulenta laudatus ẽ : et potestatem supradecem ciuitutes accepit in praemium : apłs
quoque in magnum sacramentum uerbum decem scripsit ecdes is sigpi fia mera¬
credo ctrinȩ plenitudinem hanc conplecti numeri quantitatem Inam et er meliun
ipse inmagnam uirtutem laudemque collectus ẽs quilicet in extensum ealculum

Expanded text:
ixit, aequitatem vidit, per aequitatem gratiam ipsius fecit intelligi. Conclusio psalmi. Quam bene versutias haereticorum et retributiones eorum psalmus iste mirapravitatibus arceamur. Est enim in numero ipso et virtus sancta Decalogi, qui humanae vitae provenit gloriosissimus institutor. Nam sicut ille hominum vitia condemnat, sic et iste sensum iniquae praedicationis impugnat: tanto a majore periculo liberans, quanto plus est in fide delinquere, quam carnis fragilitate peccare. Merito ergo et hic psalmus hunc numerum tenet, qui sensus nostros in orthodoxa credulitate perfectissima institutione confirmat. Nam et in Evangelio , bonus servus offerens decem talenta laudatus est, et potestatem supra decem civitates accepit in praemium. Apostolus quoque in magnum sacramentum, Verbum Domini decem scripsit Ecclesiis: significans sacrae doctrinae plenitudinem, hanc complecti numeri quantitatem. Nam et numerus ipse in magnam virtutem laudemque collectus est; qui licet in extensum calculum,
Abbreviated transcription (Latin):
ficat : sedi studioperatio uditium ẽ. quod expectamus esseuenturum : Illud enim
desiderabat uenire : ubi iste superbus possit occumbere: neobliuis carispcupe¬
rem in finem : Contraquos impius dicebat auertit faciem sucm neuid eacus que
infinem : Nunc rogat ne secundum uotum antixp̃i . obliuis catur pauperum in
finem scđi ubi futura ȩ̃ retributio meritorum : PROΡT̃ QUIDIRRITABIT¬
dNm peccator. dixenimiNCORDESUOΝONREQUI RET:
nhoc uersumirabilȩ breuitate . et sciscitatio praemittitur. et responsio apta
Iconsequitur : Interrogatiue enim pronuntiandum ẽ propter quidirritadut
impius dmꝰ deinde respondendum ẽ. dixitenim incordes uonon requiret : Cconstut
quippeideo dnm̃ irritatum qm̃ eum impius facta sua non putubat posserequire¬
resed inueniet memorem quẽ sperabat oblitum etusque ad dimensum sentit
recipiquȩ praemultitudine delictorum credebat in memoria non teneri uides¬

Expanded text:
ficat: sed ista Dei operatio judicium est, quod exspectamus esse venturum. Illud enim ficat: sed ista Dei operatio judicium est, quod exspectamus esse venturum. Illud enim desiderabat venire, ubi iste superbus posset occumbere. Ne obliviscaris pauperum in finem. Contra quos impius dicebat: Avertit faciem suam, ne videat usque in finem. Nunc rogat ne secundum votum Antichristi obliviscatur pauperum in finem saeculi, ubi futura est retributio meritorum. Vers. 34. Proptm peccator? Dixit enim in corde suo, non requiret. In hoc versu mirabili brevitate et sciscitatio praemittitur, et responsio apta consequitur. Interrogative enim pronuntiandum est: Propter quid irritavit impius Deum? Deinde respondendum est: Dixit enim in corde suo, non requiret. Constat quippe, ideo Dominum irritatum, quoniam eum impius facta sua non putabat posse requirere. Sed inveniet memorem, quem sperabat oblitum, et usque ad immensum sentit recipi, quae prae multitudine delictorum credebat in memoria non teneri. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
rit et qua simdorum copia crapulatus incliquod otium post scõrum poenas
ad flictionis que peruenerit : Tunc ergo desua praesumptione nequissimus
cadet quando illi cum suis sequacibus super uenerit repentinus interitus : F ine
Nimis stulta cogitatio crediturus ẽ dñdis simulare : cui honorem sacrilegus
corinatur eripere : Putans cum fideles suos nollerespicere cum propter
ipsum docetintur omnia poenalia sustinere : gnacrus ueritatis. contraria suspicio¬
ne mouebitur. nec intellegit quod sequitur: Neobliuis caris pauperem infine ::
Non enim dicit nihileos essepassuras : sed nulla tenus usque infinem essedeserendos
ecursis quat tuor partibus nunc ex altatiue propheta se conuertit ad quin¬
tam supplicans fieri quod tamen sciebat esseuenturũ ⁊ Exurgedicitur citius
surge. hoc est caeleriter ueniꝰ: ex altetur manus tua: manus operationem signi¬

Expanded text:
rit, et quasi malorum copia crapulatus, in aliquod otium post sanctorum poenas rit, et quasi malorum copia crapulatus, in aliquod otium post sanctorum poenas afflictionesque pervenerit. Tunc ergo de sua praesumptione nequissimus cadet, quando illi cum suis sequacibus supervenerit repentinus interitus. Finem q suam, ne videat usque in finem. Nimis stulta cogitatio. Crediturus est Deum dissimulare, cui honorem sacrilegus conatur eripere, putans eum fideles suos nolle respicere, cum propter ipsum doceantur omnia poenalia sustinere. Ignarus veritatis contraria suspicione movebitur; nec intelliget quod sequitur: Ne obliviscaris pauperum in finem. Non enim dicit nihil eos esse passuros, sed nullatenus usque in finem esse deserendosecursis quatuor partibus, nunc exaltative propheta se convertit ad quintam: supplicans fieri quod tamen sciebat esse venturum. Exsurge dicitur, citius surge, hoc est celeriter veni. Exaltetur manus tua: manus operationem signi
Abbreviated transcription (Latin):
in nocentes. Deinde ad expositione priorum sequitur decora repecitio : Nam ut non pu¬
tares pauperem raptum aut fiscidebito : aut interpellatione causaeciuilis germina¬
uit Raperepcuperẽ :et mox causam persecutionis ad nestit :dum ad trahitu seum
Id ẽ dum illum aueritate culturae ad nominis sui uenerationem molitur adducere:
Et neadhuc istud ad trahit eum dubium habere potuisses: ad didit . Inlaqueo suo humi¬
licuit eum : Laqueus significait dolum. quo simplicium corda capiuntur: etuelud
nodo peruersititis lamentabi liter alligantur ⁊ Humiliauit autem beneditum ẽ
qm̃de iiuera religione sine dubio cadunt qui adinsanadogmata perducuntur
INCLINABIT SEEECADETDUMDOMIXABI TUR pauperum¬
H.
iciam. deipsotỹ rannodicitur : qui in dĩ seruos permissa potestate crassabitur
inclinabit se : Idẽ cum animum suum nimiaperditorum ad qui sitione remise¬

Expanded text:
innocentes. Deinde ad expositionem priorum sequitur decora repetitio; nam ut non puinnocentes. Deinde ad expositionem priorum sequitur decora repetitio; nam ut non putares pauperem raptum aut fisci debito, aut interpellatione causae civilis, geminavit rapere pauperem; et mox causam persecutionis annectit, dum attrahit eum, id est, dum illum a veritate culturae ad nominis sui venerationem molitur adducere. Et ne adhuc istud, attrahit eum, dubium habere potuisses, addidit: In laqueo suo humiliabit eum. Laqueus significat dolum, quo simplicium corda capiuntur, et velut nodo perversitatis lamentabst: quoniam de vera religione sine dubio cadunt, qui ad insana dogmata perducunturInclinabit se, et cadet dum dominabitur pauperum. Hic jam de ipso tyranno dicitur, qui in Dei servos permissa potestate grassabitur. Inclinabit se, id est, cum animum suum nimia perditorum acquisitione remise
Abbreviated transcription (Latin):
c̃. populos xpĩ : Interinitia enim persecutio ecclesi aeuio lenta tantum fuit : cũ a pa¬
ganis proscriptionibus tormentis caedibus xpĩani adidolorum sacrificia cogebantur
Altera fraudulenta qucen unc perhereticos et falsos agitur xp̃ianos : nouissima
super .ẽ. quceperantix pm praedicitur esse uentura. Quamihi periculosius qm̃erit
uolentanimis expotesta te rggni singularis et deceptiosa miraculis: ut sicut dñs in
eucingeliodicit : Seducat si fieri potest eticm el ectos : Pro inde aduimpertinet qđ
positum ẽ leo addolos quodcut incubilisuoꝰ sicutraque iniquitates eius singulis ser¬
pauperem dũadruahireũ ixlaqueos uohumiltauiretim:
teratio insidicrum nimie tatem callidi persecutoris ostendit : Rapere uero paupere
significat subitumpericulum animae ad quod illenestindissimustrabererinititur

Expanded text:
est populum Christianum. Inter initia enim persecutio Ecclesiae violenta tantum fuit, cum a paest populum Christianum. Inter initia enim persecutio Ecclesiae violenta tantum fuit, cum a paganis proscriptionibus, tormentis, caedibus Christiani ad idolorum sacrificia cogerentur. Altera fraudulenta, quae nunc per haereticos et falsos agitur Christianos: novissima superest, quae per Antichristum praedicitur esse ventura, qua nihil periculosius, quoniam erit violenta nimis ex potestate regni singularis, et deceptiosa miraculis; ut sicut Dominus in Evangelio dicit: Seducat etiam, si fieri potest, electos. Proinde ad vim pertinet, quod positum est leo, ad dolos quod ait, in cubili suo: sic utraeque iniquitates ejus singulis serpauperem, dum attrahit eum. In laqueo suo humiliabit eum. Iteratio insidiarum, nimietatem callidi persecutoris ostendit. Rapere vero pauperem significat subitum periculum animae, ad quod ille nefandissimus trahere nititur
Abbreviated transcription (Latin):
fece polluta sum SCDIXIXSIDIIS CuMdIUITIBUS INOCCVLTIS
urITFIUATINNO CONrEOCULicius ixpaupeseR eSpiCuNT
Cumdicit sedet insidiis actus antixp̃i latronum consuetudini comparauit
qu iocculta suices insident. ut interficiant in nocentem : Quce figura dicitur ꝑhar¬
tasia quoties in concipiendis futuris uisi onibus animus ꝑducitur audienti :Tale
enim antixpi regnumdicit futurũ : quodadmartrrum coronẽ et infidelium
ruinam constet esse permissum: Sequitur cumdiuitibus: Hie significat multi¬
tudinem malorũ : Sepeenim inscripturis diuinis. diuites inmalo accipiuntur
sicut piiperes inbono : Interficere uero in nocentem ẽ : dereligiosofacene sacri¬
legum eius que canim c̃ perpetua mortedamncre :nã cumdicit oculos in pauperẽ ei¬
respicere non respicit ut prospiciat sed adhoc intendit ut perimat¬
Leonem sin cubilesuo ante factum dicit antixp̃m : quia trociter etdoloselaceraturus

Expanded text:
t in insidiis cum divitibus in occultis, t in insidiis cum divitibus in occultis, ut interficiat innocentem. Oculi ejus in pauperem respiciunt. Cum dicit, Sedet in insidiis, actus Antichristi latronum consuetudini comparavit, qui occultas vias insident, ut interficiant innocentes. Quae figura dicitur phantasia, quoties in concipiendis futuris visionibus animus perducitur audientis. Tale enim Antichristi regnum dicit futurum, quod ad martyrum coronam, et infidelium ruinam constet esse permissum. Sequitur: Cum divitibus. Hic significat multitudinem malorum. Saepe enim in Scripturis divinis divites in malo accipiuntur, sicut pauperes in bono. Interficere vero innocentem est delegum, ejusque animam perpetua morte damnare. Nam cum dicit, oculos ejus in pauperem respicere, non respicit ut prospiciat, sed ad hoc intendit, ut perimaLeonem in cubili suo antefactum dicit Antichristum, qui atrociter et dolose laceraturus
Abbreviated transcription (Latin):
te ipsius : qui sibi ipsimalitia faciente dicturus ẽ. nullam gentem intutunora¬
linquamas sed deistanatione meulciscens ad edicm gentem iterum trans ferar
uindicandus Vt omnes studio prauopossit affligere quieius uisi sunt nisibus
obuare  Actus uero suos uno uerbode finit quan do sesinemalo nihildicit eẽ
SUBLIX CUACIUS LABor et dolor
equitiacius dupliciperuersitutede scribitur : Inore quippehicbebit blas
resultatoribus suis poenam morti s indicit et ud supplicia iubetperuenine
quieum tam quam no mencontempserint adorare : haechabebit inore quice¬
habere seuissimas : et cumipsesit perditus perderecunctafestinet : Queenã
rerum definitio. labor edolen ẽ. ⁊ł abor diuersis cladibus affligit in noxias
Dolorcumm cortyres facit quł si nel abore et dolore corporis consũmarinon
potest corona murtrrii : Sic uniuer saquȩloquitur uel quue cogitrt : ꝓcra¬

Expanded text:
te ipsius . Qui sibi ipsi malitia faciente dicturus est, nullam gentem intactam rete ipsius . Qui sibi ipsi malitia faciente dicturus est, nullam gentem intactam relinquam: sed de ista natione me ulciscens, ad aliam gentem iterum transferar vindicandus; ut omnes studio pravo possit affligere, qui ejus visi sunt nisibus obviare. Actus vero suos uno verbo definivit, quando se sine malo nihil dicit esse Sub lingua ejus labor et dolor. C Nequitia ejus duplici perversitate describitur. In ore quippe habebit blaspontradicentibus sibi poenam mortis indicit et ad supplicia jubet pervenireen inane contempserint adorare. Haec habebit in ore qhabere saevissimas; ut cum ipse sit perditus, perdere cuncta festinet. Quarum rerum definitio labor et dolor est: labor cum diversis cladibus affligit innoxios; dolor cum martyres facit, quoniam sine labore et dolore corporis consummari non potest corona martyrii. Sic universa quae loquitur vel cogitat
Abbreviated transcription (Latin):
Onunc de antixpodicitur. Omnes semitas haber epollutas. Id ẽ cogitutiones fac¬
taque sordentia Iecesse est enim : ut sint contamincta at que pollutu quȩducuu
pestiferidiaboli sordidantur Iadditur etiam aliũ ne furium scelus. ut cumuindic¬
tum in serespicit esse dilatam dm̃ non putet exercere uelleiustitiam : Sic enimaufe¬
runtur iuditiadĩ acordeimpii quando uidet tardius uenire quod cleriter me¬
ruerat sustinere. Et quod illicuget interitum cumuicus seruiat: Omnium ini¬
micorum suorum obtineredicitur principatum : qua felicitate subiectus. adscelae¬
ra pronior erit : cum nullũ sibi obuiam irae posse cognouerit. quituntuinferi¬
us proprietate discribitur utiam non futuru s. sed quasi praesens es seuidecitur¬
quue figura dicitur characterismos quando cliquis aut performum describitur
Imulantur arbitrio qm̃ scriptum ẽ Imituntur ergo illũ qui sunt ex paer¬

Expanded text:
nunc de Antichristo dicitur, omnes semitas habere pollutas, id est cogitationes facnunc de Antichristo dicitur, omnes semitas habere pollutas, id est cogitationes factaque sordentia. Necesse est enim ut sint contaminata atque polluta, quae ducatu pestiferi diaboli sordidantur. Additur etiam nefarium scelus, ut cum vindictam in se respicit esse dilatam, Deum non putet exercere velle justitiam. Sic enim auferuntur judicia Dei a corde impii, quando videt tardius venire, quod celeriter meruerat sustinere. Et quod illi auget interitum, cum vitiis serviat, omnium inimicorum suorum obtinere dicitur principatum. Qua felicitate subvectus ad scelera pronior erit, cum nullum sibi obviam ire posse cognoverit. Qui tanta inferius proprietate describitur, ut jam non futurus, sed quasi praesens esse videaturQuae figura dicitur characterismos, quando aliquis aut per formam describitur, mulantur arbitrio, quoniam scriptum est: Imitantur ergo illum, qui sunt ex par
Abbreviated transcription (Latin):
eticie recrim omniũ praedicet dm̃ sicut apłs dicit ita ut intemplodisedect  excoi¬
ler sesuiperomne quod colitur et quod dicitur ds̃ : sed ista illi proficiunt adrui nam
requi ret : Dicendo enim secundum in ultitud inem irae suae : ostendit om̃a ꝗ illũ turba¬
lenta crudeliaque facturum uerum istius nequitiae redditaẽ causa c̃ueniens:
quia in conspectu suo non habetdm̃ : Oqucm profunda caecitas edm̃ ante oculos non ha¬
bere : nam siultimum malum creditur. solis lumin a nonuidere : non ne apud superos
inferna patiuntur quicuctorem sacriluminis prosuamini me cecitate respiciunt
deipsoquoque nequissimo : danihel propheta testatur dicens : et extolletur rex
adũsus omnem dm̃ et magnificabitur super omnem dm̃. et a ddm̃ daeorum loque¬
Tudiatera afaciae eius: omiũ inim corũs uor dom inabitur
Cicut deiustis dicturus .ẽ. Becti in maculati inuic qui ambulant in leged nĩ: Itu

Expanded text:
etiam rerum omnium praedicet deum; sicut Apostolus dicit: Ita ut in templo Dei sedeat, et extoletiam rerum omnium praedicet deum; sicut Apostolus dicit: Ita ut in templo Dei sedeat, et extollat se super omne quod colitur, et quod dicitur Deus . Sed ista illi proficiunt ad ruinam; requiret. Dicendo enim secundum multitudinem irae suae, ostendit omnia illum turbulenta crudeliaque facturum. Verum istius nequitiae reddita est causa conveniens, quia in conspectu suo non habet Deum. O quam profunda caecitas est, Deum ante oculos non habere! Nam si ultimum malum creditur solis lumina non videre, nonne apud superos inferna patiuntur, qui auctorem sacri luminis pro sua minime caecitate respiciunt? De ipso quoque nequissimo Daniel propheta testatur dicens: Et extolletur rex adversus omnem Deum, et magnificabitur super omnem Deum, et ad Deum deorum loquetua a facie ejus: omnium inimicorum suorum dominabitur. Sicut de justis dicturus est: Beati immaculati in via, qui ambulant in lege Domini : ita
Abbreviated transcription (Latin):
eacido sodit esecu furum: et acuidius adhumiliatendit undese ex altatum potu
esdecon fidit S ed istis impis acsuperbis prouenit illadamnatio ut dipito
poenis euto si quibusdam uncis ad prachendantur neillo sinlucem prodirolicea
nontineb rosss a tubos contra duntur : obonae quantus honror etiere l quas
non uelemus effugere : seddonahic illa õdisse quae tuo praecepto ibenur equde¬
Heddita ẽ causa : quae peccatores cogitationibus suis faciat in liguri : malus
enim dum praedicatur extollitur : Nec decorrectione cogitut cuilaudutor
blandiens inuenitur : sequitur exaggeratio iniquitatis ut illebenedicettur qui ma¬
leportiuis acnitare cogno scitur: Verumiste quicad dlanticm falsitute deceptus in mag¬
ncn se sperbicom dominationis euexerit : quod propriaȩ decinti xpodatuir intalag
qui fallentium cateruis eo usque perducitur: ut se non solum regaept qenuin iscas

Expanded text:
facile novit esse casurum; et avidius ad humilia tendit, unde se exaltandum potius facile novit esse casurum; et avidius ad humilia tendit, unde se exaltandum potius esse confidit. Sed istis impiis ac superbis provenit illa damnatio, ut debitis poenis, quasi quibusdam uncis apprehendantur: ne illos in lucem prodire liceat, qui tenebrosis actibus contraduntur. Deus bone, quantus horror est timere quae non valemus effugere! sed dona hic illa odisse, quae tuo praecepto jubemur etor. Reddita est causa quae peccatores cogitati nibus suis faciat illigari. Malus enim dum praedicatur extol itur; nec de correctione cogitat, cui laudator blandiens invenitur. Sequitur exaggeratio iniquitatis; ut ille benedicatur, qui male potius actitare cognoscitur. Verum iste qui adulantium falsitate deceptus, in magnam se superbiam dominationis evexerit, quod proprie de Antichristo datur intelligi, qui fallentium catervis eousque perducitur, ut se non solum regem terrenum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
oteriero diapseil matae  nenit ad quartum membrum ubi temporis illius
mando pertra recnsafflietorum consideratione dñõ dicit moreinfipottstil la¬
manacorquiur recos sistilonge non quodille locumderelinquar et eindspatiu
trard ferorur  diu atibiqietotus ẽ. Sed quasi recersissȩ creditur cum sabuerio
desdimuscs ssi nlumoro pro gementium anxiae tute prolatume: Despiciens nos
erbdimus s cud minimoteopore differamur :SeTILI tilntigie borsui peae taot
cum inagnuepatientice nobissolatia subministrat¬
peuo superbidimpiscegorturpauper coxp¬
hen duntuuix coettationious quibus coqrea et
Srtidio pius ẽ halec sententia perscrutunda neputetur ex inde iustus uri¬
bit ino pec caor in isto selo uidetur extolli : Sed sic potius intelligendum ei super¬
bit simpius cum se effectu maligne uoluntutis expleuerit ⁊ Tune maigis pcsupen
gelstudium uirtutis accenditur : qui cdum uiderit peccat oremnimis exaltetuipe

Expanded text:
nterjecto diapsalmate, venit ad quartum membrum: ubi temporis illius mala pertractans, afflictorum consideratione Domino dicit more infirmitatis humanae: Cur recessisti longe? non quod ille locum derelinquat, et ad aliud spatium transferatur qui ubique totus est, sed quasi recessisse creditur, cum subvenire definitive, istud autem pro gementium anxietate prolatum est. Despici enim nos credimus, si vel minimo tempore differamur; sed ille tunc magis uberius praestat, cum magnae patientiae nobis solatia subministratDum superbit impius, incenditur pauper, comprehenduntur in cogitationibus suis quas cogitant. Studiosius est haec sententia perscrutanda: ne putetur exinde justus uri, quia peccator in isto saeculo videtur extolli. Sed sic potius intelligendum est, superbit impius, cum effectum malignae voluntatis expleverit. Tunc magis pauper ad studium virtutis accenditur, quia dum viderit peccatorem nimis exaltatum,
Abbreviated transcription (Latin):
ambula mus insemitis. scilicet in mandatistuis. ubireuera rectȩ sunt uiae : quasi de uoti
sequimur ad cad estis patriae muneraperuenimus : sed quidẽ hoc quod prius gressus
dixit statimque uestigia subiungit. : Gressus dicimus quibus mouemur de loco ad locũ
his merito conparantur actus humani : quinos deuno negotio in aliud ducuntec
pertemporaui tȩn r̃ae diuersa qualitate transponunt . uestigia uero dicuntur signa
humanos et sua uestigia custodiro : Quaefideles apostolos congruenter accipimus¬
in quibus postascensi onem gloriostim religionis catholicae signa dereliquit: talis
ergo sensus ẽ : custodime inmandatistuis ut inmitantes iea rminime moueantar
abste : Uey e si quidem sequax peragit : ubi ille qui exemplum prebetrects incesre

Expanded text:
ambulamus. 56 In semitis, scilicet in mandatis tuis: ubi revera rectae sunt viae, quas si devoti ambulamus. 56 In semitis, scilicet in mandatis tuis: ubi revera rectae sunt viae, quas si devoti sequimur, ad coelestis patriae munera pervenimus. Sed quid est hoc quod prius gressus dixit, statimque vestigia subjungit? Gressus dicimus, quibus movemur de loco ad locum: his merito comparantur actus humani, qui nos de uno negotio in aliud ducunt, et per tempora vitae nostrae diversa qualitate transponunt. Vestigia vero dicuntur signa humanos, et sua vestigia custodiri, quae fideles apostolos congruenter accipimusin quibus post ascensionem gloriosam, religionis catholicae signa dereliquit. Talis ergo sensus est: Custodi me in mandatis tuis, ut imitantes me, minime moveantur abs te. Bene siquidem sequax pergit, ubi ille qui exemplum praebet rectus incesse
Abbreviated transcription (Latin):
essepoterant de quo innonagesimopsalmo scriptum ẽ. qm̃ angelis suis mandauit dete
utcustodiamtei nomnibus uustuis n eum quam offendas ad lapidem pedem tuum : Sed
qui a huma nogeneri adimitandum probantur eẽ difficiles. Ideo uiaedurae sunt nun¬
cupatȩ : quiuersusfigurã continet parenthesin id est interpositionem: Qm̃ in sensu me¬
dio sicut dictum ẽ re fit uerba quaedam quȩ ordinem sentiae uideantur possediuider
erficedixit usque in finem conserua : ubi est meritorum ac praemii tota perfectio
inchoamusenim duminhocmundo probabiliconuersatione degemus sedubi ad finẽ
uenerit religiosa constantia ibi perficimur ibi tota in tegritate complemur. Sicut
ait euaingelium : Qui per se uera uerit usque in finem hic saluuserit : Cressus autem : hu¬
manas significat actiones quibus in hoc mundo gradimur : et quasi quibusdam passibus

Expanded text:
esse poterant: de quo in nonagesimo psalmo scriptum est: Quoniam angelis suis mandavit de te, esse poterant: de quo in nonagesimo psalmo scriptum est: Quoniam angelis suis mandavit de te, ut custodiant te in omnibus viis tuis, ne unquam offendas ad lapidem pedem tuum ; sed quia humano generi ad imitandum probantur esse difficiles, ideo viae durae sunt nuncupatae. Qui versus figuram continet parenthesin, id est interpositionem; quoniam in sensu medio, sicut dictum est, recipit verba quaedam quae ordinem sententiae videantur posse divider moveantur vestigia mea. Perfice, dixit, usque in finem conserva: ubi est meritorum ac praemii tota perfectio. Inchoamus enim, dum in hoc mundo probabili conversatione degimus; sed ubi ad finem pervenerit religiosa constantia, ibi perficimur, ibi tota integritate complemur; sicut ait Evangelium: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Gressus autem humanas significat actiones, quibus in hoc mundo gradimur, et quasi quibusdam passibus
Abbreviated transcription (Latin):
opuserat eum de probitatemorum suorum aliquidloqui : dumcertum sit apaterna
maiestate cuncta cognosci . Humanaignorantia uerbis intruenda est : diuinitas autẽ
certissi menouit omnia etiamcumtacentur admissa: opeua homninu puoon
rdinem uerborum poscit iste uersiculus: operah ominum id est uias dura sego custo¬
diui : propter uerba labiorum tuorum: breuiter definita sunt : quae s int opera hom¬
num. Sclicet ui aedurae. sicutbeatus iobdicit: auis nascitur ad uolañdum: et homo ad
laborem : nam cum peccata uitant᷑ ardud callis ẽ difficilisque semper ascensus : Cum
uero aduitia prolabimur. lene ⁊ ter ẽ ac decliuum : Sed quia dñ s xp̃s in hoc mundo uisua¬
literpositus totius mansuetudinis et continentia e iura monstrauit : Merito sedicit prop¬
termandatadni duras uias hominum in maculatis pedibus ambulasse. nan quod illi durȩ

Expanded text:
opus erat eum de probitate morum suorum aliquid loqui, dum certum sit a paterna opus erat eum de probitate morum suorum aliquid loqui, dum certum sit a paterna majestate cuncta cognosci? Humana ignorantia verbis instruenda est; Divinitas autem certissime novit omnia, etiam cum tacentur admissa. Vers. 5. Opera homindivi vias duras. Ordinem verborum poscit iste versiculus: Opera hominum, id est vias duras ego custodivi propter verba labiorum tuorum. Breviter definita sunt, quae sint opera hominum, scilicet viae durae; sicut beatus Job dicit: Avis nascitur ad volatum, et homo ad laborem . Nam cum peccata vitantur, arduus callis est, difficilisque semper ascensus; cum vero ad vitia prolabimur, leve iter est ac declivum. Sed quia Dominus Christus in hoc mundo visualiter positus, totius mansuetudinis et continentiae jura monstravit; merito se dicit propter mandata Domini duras vias hominum immaculatis pedibus ambulasse. Non quod illi durae
Abbreviated transcription (Latin):
nonestanuentaimesuiqurtas uexorloqua rur oscrcumo ꝑa¬
rdinem seruat egregium : prius sed icit probatum : de inde fuis seuisitatum : Sed pro¬
batio signi ficat passionem : Visitatio : resurrectionem : Ibi enim probatus ẽ ubi in¬
ter multas iud a eorum iniquitates et pericula mortis miran depacientiae documenta
monstrauit : uisitatus ẽ autem nocte : quando anima eius non est in infernoderelicta
sed adillammirabilem resurrectionem aecer naegloriae clarificatione peruenit:
Igneme examinasti et non ẽ inuenta in meiniquitas : meta fora introducitur fornacui
igne flagrantium : quae metallorum uitia solet purgare ͭ et innaturae purita tem
mundata reuocare : sicergo et in tribulationibus ignitas exa minatus ẽ dñs xp̃s sed ñ
ẽ in illo inuenta iniquitas quam adustio qlla dequo queret : Pulchraecuitem subi un¬
xit : Vt non loquatur os meum : Id ẽsi ego taceam tume purum esse perpendis : Quideni

Expanded text:
non est inventa in me iniquitas: ut non loquatur os meum. non est inventa in me iniquitas: ut non loquatur os meum. rdinem servat egregium. Prius se dicit probatum, deinde fuisse visitatum, sed probatio significat passionem, visitatio resurrectionem. Ibi enim probatus est, ubi inter multas Judaeorum iniquitates et pericula mortis, mirandae patientiae documenta monstravit. Visitatus est autem nocte, quando anima ejus non est in inferno derelicta, sed ad illam mirabilem resurrectionem, aeternae gloriae clarificatione pervenit. Igne me examinasti, et non est inventa in me iniquitas. Metaphora introducitur fornacium igne flagrantium, quae metallorum vitia solent purgare, ac decoctione consumere, et in naturae puritatem mundata revocare. Sic ergo et tribulationibus ignitis examinatus est Dominus Christus; sed non est in illo inventa iniquitas, quam adustio ulla decoqueret. Pulchre autem subjunxit: Ut non loquatur os meum, id est, etsi ego taceam, tu me purum esse perpendis. Quid enim