comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uereor deum nr̃m offendẽ si rem
glõsam atq nrabilem que uel
michi soli uel forterarissimis. qͦꝵ
tamen nullum hõdie suꝑeẽ exis¬
timo ab eodem dei homine crealtia
est in qua etian deus głificari. et
multorum fides atq deuotio cresdẽ
potest silenciomieo ꝑire ꝑmittã. I¬
gitur dum sacͥs altarib offereng
sacramentauir bs̃ astaretiniꝑpã
ꝑceptionis hora tenenti in mani¬
bus suꝑ calicem sacrosc̾m domini
corpus. apparebat inspecie pariuili
tis ethumilis corde. qui seip̃m sapi¬
entib et elatis abscondere et parꝰ¬
uulis reuelare consuenit. Qd̾ cũ
ille cerneret tremefactus ac stupen
primitus p̃fulgore atq reuerencia
maiestatis illius claudebat oculoᷤ
suos. Non enim audebat respicere
contra dñm. Qͥ etram tunc clau¬
sis oculis uidebat eum sicut aꝑtis.
Cumq declinaret uultam suum
in alt̾am partem. et aliqmͣdiui ma¬
neret palpebus obductis. facieq sic
aduersa uidebat eum nichilominꝰ

Expanded text:
vereor Deum nostrum offendere, si rem vereor Deum nostrum offendere, si rem gloriosam atque mirabilem, quae vel mihi soli, vel forte rarissimis, quorum tamen nullum hodie superesse existimo, ab eodem Dei homine credita est; in qua etiam et Deus glorificari, et multorum fides atque devotio crescere potest, silentio meo perire permittam Igitur, dum sacris altaribus offerens sacramenta vir beatus astaret, in ipsa perceptionis hora tenenti in manibus super calicem sacrosanctum Dei corpus, apparebat in specie parvuli tis et humilis corde qui seipsum sapientibus et elatis abscondere, et parvulis revelare consuevit. Quod cum ille cerneret tremefactus ac stupens, primitus prae fulgore ac reverentia majestatis illius, claudebat oculos suos, non enim audebat respicere contra Deum. Qui etiam tunc clausis oculis videbat eum, sicut apertis. Cum declinaret vultum suum in alteram partem, et aliquandiu maneret palpebris obductis, facie sic aversa videbat eum nihilominus
Abbreviated transcription (Latin):
tare suauissime contemplatiõiᷤ.
Inter cet̾a aũt dei dona spãlem ac¬
ceꝑat deuotionis grãm in or̃one.
p̃cipue uero in dominici corporis
et sanguiis consetratione. Unde
frẽs qui ei ad missas ministrabãt.
satis suꝑq mirabantur in eo re¬
dundanciam latrimarum: qͥa
totus ibidem affiuere solebat. fie¬
uelabat ei dominus de secretis ce¬
lestib multa et magna. atq ĩ nu¬
m̃is consolationib eum seu dormi¬
endo. seuuigilando: sen eciã men¬
te excedendo creberrime iusitabat.
Que si omnia littĩs mandarent᷑.
henderent quantitatem. uñ q̃a
longummͥ est atq honerosũ eciã
illa que de eodem beatouiro com¬
ꝑta sunt michi uniu̾sa stilo expͥ¬
mere. unum ex eis saltem qd̃ stĩ
mulante consciencia penitus re¬
ticere non audeo. sicut ab ipũis o
re audiu simpliciter refero. Qd̾̃
qui dum tale ac tantum esti ut
ex uo hoc a fidelib auditorib
oetera credi uel estimari facileque¬
ant. Uereor siquidem. et multũ

Expanded text:
e contemplationis. Inter caetera vero Dei dona, specialem acceperat devotionis gratiam in oratione, praecipue vero in Dominici corporis et sanguinis consecratione. Unde fratres, qui ei ad missam ministrabant, satis superque mirabantur in eo redundantiam lacrymarum, qua totus ibidem affluere solebat. Revelabat ei Dominus de secretis coelestibus magna et multa, atque innumeris consolationibus eum, seu dormiendo, seu vigilando, seu etiam mente excedendo, creberrime visitabat: Quae si omnia litteris mandarentur, henderent quantitatem. Unde quia mihi longum est atque onerosum etiam illa quae de eodem beato viro comperta sunt mihi, universa stylo exprimere, unum ex eis saltem, qmulante conscientia penitus reticere non audeo, sicut ab ipsius ore 173 audivi, simpliciter refero: quod quidem tale ac tantum est, ut ex uno hoc a fidelibus auditoribus caetera credi vel aestimari facile queant. Vereor siquidem, et multum
Abbreviated transcription (Latin):
bitatem. Cumq eiugilasset puta¬
uit amputationem illã in se esse
ueraciter. et materialit̾ fcãm. Can¬
demuero cognouit menbra quidẽ
corporisintegra sibi manere. s tẽp¬
tationem ita in seradicitus incisã.
ut nichil omnino molestie postino¬
dum ex ea sentiret. Ab hoc ttaq tẽ¬
pore extinctis in eo passionum car¬
naliim incendiis. cepͤ illum dñs
inbñdictionib dulcedinis sue. co¬
piosius uisitare et implere splendo¬
rib animam eius. tra ut ex senten¬
cia dicẽ posset. Scdm̃ multitudinẽ
dolorum meox in corde meo conso¬
lationes tuelenficauerũt aiãm
meam. Ex tunc gͦ et deinceps in¬
trepante domino feras arundineˢ
quieuerunt ab eo penitus stimuli
carnis: et requieuit suꝑ eum spt̃
inmense consolationis. Magnifi¬
cauit enim dominꝰ misccłiam suã
facẽtum illo. thesauritans super

Expanded text:
bitatem. Cumque evigilasset, putabitatem. Cumque evigilasset, putavit amputationem illam in se esse veraciter et materialiter factam. Tandem vero cognovit membra quidem corporis 172 integra sibi manere, sed tentationem ita in se radicitus abscissam, ut nihil omnino molestiae postmodum ex ea sentiret. Ab hoc itaque tempore exstinctis in eo passionum carnalium incentivis, coepit illum Deus in benedictionibus dulcedinis suae copiosius visitare, et implere splendoribus animam ejus, ita ut ex sententia dicere posset: Secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo, consolationes tuae laetificaverunt animam meam . Ex tunc ergo, et deinceps, increpante Domino feras arundinis , quieverunt ab eo penitus stimuli carnis, et requievit super eum Spiritus universae consolationis. Magnificavit enim Dominus misericordiam suam facere cum illo
Abbreviated transcription (Latin):
ysaia tartarũ fabrum qui sufflat in
igne pͥnas. uñ qr uiãit molestiam
temptacionis paciencie sue mod̃ exce¬
dere. defirito consilio statuit se ip̃m ab¬
scidere. malens in hac ꝑte apud dm̃ pe¬
riclitari. quam in baratrum luxu¬
rie labi. Iamq nil aliud expectaba.
nisi ut nouaculam uel aliud qͦd¬
libet ad hocsconeum ferramen¬
tum repperire posset. uerum int¬
sericors et miserator dñs. ille ad¬
uitor ioportunctatib in tͥbula¬
tione. illeqͥ solus laborem et dolo¬
noluit in tanto agone deserere.
s fecit cum temptatione ꝓuentũ
ut posset sustinere. Itaq dormien¬
ti apparuit angelus domini ĩ for¬
mapueri dicens. se ẽẽ melicum
peritum. et enis rei gm̾̃ aduenire
ut eum secaret. atq ab illa passi¬
one sanaret. Qd̃ ille gratanterac¬
cepit. et uoluntati eius incontinen¬
ti seip̃m exposuit. A quo dum in¬
ciaeret᷑ tolerabat in omni pacienci¬
a secantis manum: et doloris acer¬

Expanded text:
Isaia tartareum fabrum, qui sufflat in Isaia tartareum fabrum, qui sufflat in igne prunas . Unde, quia vidit violentiam textationis patientiae suae modum excedere, definito consilio statuit seipsum abscidere; malens in hac parte apud Deum periclitari, quam in barathrum luxuriae labi. Jamque nihil aliud exspectabat, nisi ut novaculam vel aliud quodlibet ad hoc idoneum ferramentum reperire posset. Verum misericors et miserator Deus, ille adjutor in opportunitatibus, in tribulatione; ille qui solus sanctus et solnoluit in tanto agone deserere, sed fecit cum tentatione proventum ut posset sustinere . Itaque dormienti apparuit angelus Domini, in forma juvenis, dicens se esse medicum peritum, et ejus rei gratia advenire ut eum secaret atque ab illa passione sanaret. Quod ille gratanter accepit, et voluntati ejus incontinenti seipsum exposuit. A quo dum incideretur, tolerabat in omni patientia secantis manum et doloris acer
Abbreviated transcription (Latin):
uero brachioꝵ pars disco oꝑta erat.
uenit ergo. ⁊ stetit ante hominem
dei ille malignus apostata suꝑbo
ocło despiciens illum ⁊ quasi malig¬
nans qd̃ monitis eius suum nega¬
ret assensum. Porro uiro dei stupi¬
dus animo ⁊ tamq̃m uinctus tene¬
bauir ut semouere ñ posset. Tandẽ
uisicande se deo ad signum añce ccu¬
cis ꝑniciosum monstrum euanuit
⁊ nich̾ nocuit eum: nisi qd̾ tempta¬
cionis illuis auxic intendium. luo¬
lutis aũ dieb paucis. axparuit ei lo¬
co eodem insigura belue monstipse
parum seuo leoni ⁊ partim rapaci aqͥ¬
le similis. Que illi acritea minuens
rabido hẏatui efferebatur ineum:
qͣi uiuum deuoratura. S diuina uͥ¬
tute repͥmebat᷑. uͭ eũ tang̾e ñ ualeret:
Tunc demum ad memoram nois ⁊ͥ.
fantastica belua repence disparuit. qua
recedente ilico uiro dei cm̃ sup̃dcẽ passi¬
onis incendium ꝑtulit. ut euidencen
agnoscẽt ñ ibi fuisse p̃sentem illum de

Expanded text:
vero brachiorum pars discooperta erat. vero brachiorum pars discooperta erat. Venit ergo et stetit ante hominem Dei ille malignus apostata, superbo oculo despiciens illum, et quasi indignans quod monitis ejus suum negaret assensum. Porro vir Dei stupidus animo, et tanquam vinctus tenebatur, ut se movere non posset. Tandem, visitante se Deo, ad 171 signum Dominicae crucis perniciosum monstrum evanuit; et nihil nocuit eum, nisi quod tentationis illius auxit incendium. Evolutis autem diebus paucis, apparuit loco eodem in figura belluae monstruosae, partim saevo leoni, partim rapaci aquilae similis. Qui illi acriter imminens rabido hiatu efferebatur in eum, quasi vivum devoraturus. Sed divina virtute reprimebatur, ut eum tangere non valeret. Tunc demum ad memoriam nominis Christi phantastica bellua repente disparuit. Qua recedente, illico vir Dei tantum supradictae passionis incendium pertulit ut evidenter agnosceret ibi fuisse praesentem illum de
Abbreviated transcription (Latin):
.s. ad expugnandas nequicias sp̃a¬
les que ulum post ea multis ddieb ⁊
annis acriter impugnabant. Suꝑ
omnia uero sp̃m fornicacionis in¬
festissimum tollesabat. qui eum tã
dorniendo qͣm uigilando magnis
temptacionũ aculeis uigiter stimu¬
lalut. Propt̃ qd̃ sibimet ip̃i uehe¬
menter indignans in labore ⁊ erũp
na muigilus ⁊ ieiuniis aliisq pemi¬
tancie cruciatib carnẽ suam incre¬
dibiliter affligebat. ita ut mente
turbatus ⁊ anxius. abscidere sibi ui¬
tilia plerumq ꝓponent cum auũ¬
de temptacionis remedium inue¬
nire nl posẜ. Set neq hoc silenoũ.
quod hostis ille antiquus multo¬
ciens ⁊ multi formit̾ ab eo uideba¬
cur. Alna si quidem uite apparuit
el sub humana effigiem choro clare¬
uallensi ocłis ardentib. ⁊ uultum t̾ri¬
bili. Erat aũ statura en ormis acq de¬
fiimis ualde. elui eciam in auriss e¬
rat cuaulla hispida atq nigerrima
cuius manice decurtate erant iuꝑx
usq ad cubitos ꝑtingebant. Neliq̃

Expanded text:
suum, ad expugnandas nequitias spiritales, quae illum postea multis diebus et annis acriter impugnabant. Super omnia vero spiritum fornicationis infestissimum tolerabat, qui eum tam dormiendo quam vigilando magnis tentationum aculeis jugiter stimulabat. Propter quod sibimetipsi vehementer indignans, in labore et aerumna, in vigiliis, in jejuniis, aliisque poenitentiae cruciatibus carnem suam incredibiliter affligebat; ita ut mente turbatus et anxius, abscindere sibi virilia plerumque proponeret, cum aliunde tentationis remedium invenire non posset. Sed neque hoc silendum, quod hostis ille antiquus multoties et multiformiter ab eo videbatur. Una siquidem vice apparuit ei sub humana effigie in choro Clarevallensi, oculis ardentibus et vultu terribili. Erat autem statura enormis atque deformis valde. Qui etiam indutus erat cuculla hispida atque nigerrima, cujus manicae decurtatae erant, et vix usque ad cubitos pertingebant; reliqua
Abbreviated transcription (Latin):
um fuit seip̃m crucifigere mun¬
do. et munclum sibi. In inuenili
uero etate anteqͣm ciffciensiũ or¬
diui sese submitteret. habitauit
in solitudine. ieuiniis et laborib
multis. ueterem hominemin se
mortificans. et sacrifitium sp̃t
contribulati coticdie domino in¬
molans. Deniq herbisagrestib
et panelesuita confecto iugit̃ u¬
tens. multo ibi temꝑe xͦ militau.¬
et innumera bella temptationũ
spiritib malignis ꝑtegente se dõ
fortiter tolerauit. Postinodum
aũt comꝑta celebri fama de sct̃tate
monasterii clareuallis: ut ĩ tan¬
ta congregatione iustorum. uelut
intabernaculo dñi. in securitatẽ¬
et absconsionem a tutbine et a
pluuia tucioriuiueret: ad eundẽ
locum sub disciplina preclicti pa¬
tris. cum magno anuni feruore
se contulit. et ꝑ multos ibidem an¬
nos. usq ad exitum utte ꝑseueraũ.
Huic autem cum adhuc etate iu¬
nior eẽt ꝑ uisionem apparere dig¬
natus est dominus. residens ĩ thro¬

Expanded text:
um fuit, seipsum crucifigere munum fuit, seipsum crucifigere mundo et mundum sibi. In juvenili vero aetate, antequam Cisterciensi Ordini sese submitteret, habitavit in solitudine, jejuniis et laboribus multis veterem hominem in se mortificans, et sacrificium spiritus contriti quotidie Deo immolans. Denique, herbis agrestibus et pane lexivia confecto jugiter utens, multo ibi tempore Christo militavit, innumera bella tentationum a spiritibus malignis protegente se Deo fortiter toleravit. Postmodum autem comperta celebri fama de sanctitate monasterii Clarevallensis, ubi in tanta congregatione justorum, velut in tabernaculo Dei, et in securitatem, absconditus a turbine, et a pluvia tutior viveret, ad eumdem locum sub disciplina praedicti Patris cum magno animi fervore se contulit, et per multos ibidem annos usque ad exitum vitae perseveravit. Huic autem cum adhuc aetate juvenior esset, per visionem apparere dignatus est Deus, residens in thro
Abbreviated transcription (Latin):
odem itaq mense quo predc̃s
dei seruus migrauit ad dñm:
contigit ibidem tale aliquod fac̾¬
tum. Erat in eodem monast̾io
sacrista quidam noĩe gerardus:
uir bonis oꝑibz pollens ⁊ bene re¬
ligiosus. Hic iuxta ꝓpħe consiliũ.
iugum domini portauit ab ado¬
lescentia. ⁊ leuauit se suꝑ se: qm̃
adhuc etate tenellus ⁊ fragilis.
manum suam ad fortia misio. la.¬
status itaq mamilla regum. ⁊
casta disciplina feliciter eoucatuᷤ :
creuit ates ꝓfecto semꝑ ĩ melius:
et maigno dei munere carnis
corruptionem ut auint. nunq
fuit exꝑtus. Appropinquante au¬
tem hora qua de mundo ad dm̃
transire debebat. die quadamcũ
in eccłia post complecoriũ more
solito remaneret. factus est repen¬
te sonus in aurib eius. ac si tabu¬
la moriencium more solito ꝑcu¬
seniorin eodem monast̾ĩo extitit
petrus nom̃e cognomine tolosa¬
nus. uir magne puritatis mul¬
tumq deuotus. Huicunum sem¬
ꝑ a puero studium atq clesideri¬

Expanded text:
odem itaque mense quo praedictus Dei servus migravit ad Dominum, contigit ibidem tale aliquod factum: Erat in eodem monasterio sacrista quidam, nomine Gerardus, vir bonis moribus pollens, et bene religiosus. Hic juxta prophetae consilium, jugum Domini portavit ab adolescentia, et levavit se super se ; quoniam adhuc aetate tenellus et fragilis, manum suam ad fortia misit. Lactatus itaque mamilla regum, et casta disciplina feliciter educatus, crevit atque profecit semper in melius, et magno Dei munere, carnis corruptionem, ut aiunt, nunquam fuit expertus. Appropinquante autem hora qua de mundo ad Deum transire 168 debebat, die quadam, cum in ecclesia post completorium more solito remaneret, factus est repente sonus in auribus suis, acsi tabula morientium crebris senior in eodem monasterio exstitit, Petrus nomine, cognomine Tolosanus, vir magnae puritatis, multumque devotus. Huic unum semper a puero studium atque desideri
Abbreviated transcription (Latin):
in gemina constructione templo¬
rum. et in gemino ictu tabule
mortuorum. designata sit euiden¬
ter p̾ciosa in conspectu domini morͤ
amborum. Templorum autem
cdifferentia. meritorum distenci¬
am indicat: quia qmius utrũq
scm. tamen altĩn alfo sanctiorẽ.
existere tredimus. apd̾ deum qui

Expanded text:
in gemina constructione temploin gemina constructione templorum, et in gemino ictu tabulae mortuorum, designata sit evidenter pretiosa in conspectu Domini mors amborum. Templorum autem differentia meritorum distantiam indicat, quia, quamvis utrumque sanctum, tamen alterum altero sanctiorem existere credimus apud Deum. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
bule sua sibi migracio signifitare¬
tur. In hac gͥ memorta mortis su¬
bito totus infremuit. inuasit q
eum tremor atq horribilatio carmᷤ
et cepit ilico febricitare. Et ingͣues¬
cente morbo: tandem ad extrema
ꝑuenit. Porro beate marie saluta¬
cionem. quam antea semꝑ freqũ¬
tare solebat. quamdui lecto decu¬
buit. pene incessanter corde et ore
uoluebat. et cum uerbum eiꝰdem o¬
raculi. felicem animam exalauit.
Contigit aut̃ conu̾sum quendam
religiose conũsationis et boni tes¬
timonii uirum: ip̃a die migrare
ad domium: ita ut amborum
exequie simul celebrarentur et ĩ
eodem in ansolco ambo parit᷑ tumu¬
larent᷑. Et dumista fierent iuro cui¬
dam spiritali demonstratum est
in unsione qđ duo pulcherruna
templa fabricarentur in clara¬
ualle. Unum in infirmitorio mo¬
nachorum: alterum ĩ infirmi¬
touo conũsorum. S primum il¬
lud hoc alt̾o longe nobilius eiat:
atq uenustius. Constat gͥ quia

Expanded text:
bulae sua sibi migratio mortis signarebulae sua sibi migratio mortis signaretur. In hac igitur memoria mortis subito totus infremuit, invasitque eum timor atque horripilatio carnis, et coepit illico febricitare, et ingravescente morbo tandem ad extrema pervenit. Porro beatae Mariae salutationem quam antea frequentare solebat, quandiu lecto decubuit, pene incessanter corde et opere volvebat; et cum verbis ejusdem oraculi felicem animam exhalavit. Contigit autem conversum quemdam, religiosae conversationis et boni testimonii virum, ipsa die migrare ad Dominum, ita ut amborum exsequiae simul celebrarentur, et in eodem 167 mausoleo ambo pariter tumularentur. Et, dum ista fierent, viro cuidam spirituali demonstratum est in visione quod duo pulcherrima templa fabricarentur in Claravalle; unum in infirmitorio monachorum, alterum in infirmitorio conversorum. Sed primum illud hoc altero longe nobilius erat atque venustius. Constat igitur quia
Abbreviated transcription (Latin):
ues in omnes qui inuocant illã.
Quid multa: Ego qui morti pro¬
ximus estimabar: uellem nollem.
reuocatus sum ad toleranclas ite¬
rum uice huius erumpnas. Ip̃e uͦ
qui sanus udebaturatq incolumiᷤ:
non amplius quam iuguiti quin¬
q amus postea suꝑuixit. Qͥ tandẽ
cursu uite feluiter exacto. corrup¬
tibilis carnis indumenta deposuit:
et stoiam inmortalitatis ꝑ beatis¬
¶ simã
dei matrem cui deuote seruierat.
iuxta fidem promissionis illiꝰ abs¬
q dubitatione recepit. Non ẽ aũt
silentio p̾tereundum. quid iste uir
dei ante diem sextum sue depositi¬
onis. dum post complectorium in
ecclĩa solus oraret. repente pulsata
est in aurib eius tabula defuncto¬
rum duob ictib tm̃. Quoille au¬
dito statim exiliit et peciit infi-¬
mitorium putans ibi aliquem ẽẽ
defunctum. S dum uere cognos¬
ceret. quia nullus ibi tunt mortu¬
us esset. uenit ei in mentem qd̾̃ ip̃e
cicius moreretur. et qd̃ in sonttu ta¬

Expanded text:
ves in omnes qui invocant illam. ves in omnes qui invocant illam. » Quid multa? Ego qui morti proximus aestimabar, vellem nollem, revocatus sum ad tolerandas vitae hujus aerumnas; ipse vero qui sanus videbatur atque incolumis, non amplius quam viginti quinque diebus postea supervixit. Qui tandem cursu vitae feliciter exacto, corruptibilis carnis indu menta deposuit, et stolam immortalitatis per beatissimam Dei Matrem, cui devote servierat, juxta fidem promissionis illius, absque dubitatione recepit. Non est autem silentio praetereundum quod iste vir Dei ante diem sextum suae depositionis, dum post completorium in ecclesia solus oraret, repente pulsata est in auribus ejus tabula defunctorum, duobus ictibus tantum. Quo ille audito statim exsiliit, et petiit infirmitorium, putans ibi aliquem esse defunctum. Sed, dum vere cognosceret quia nullus ibi tunc mortuus esset, venit ei in mentem quod ipse citius moreretur, et quod in sonitu ta
Abbreviated transcription (Latin):
et erat languor fortissimus. adeo
ut de sospitate mea eciam medici
desperarent. Et obhoc die p̾ceden¬
ti fueram inunctus oleo ĩfirmoꝵ:
quia crelebant me concito mori¬
turum. Ille gͦ cum uenisset ad
me multo pietatis affcu compas¬
sus est michi. et ut posset aliquate¬
nus consolari. retulit michi istam
quam in eadem nocte uiderat uisi¬
onem. reputans scilicet atq denun¬
cians. quia non ꝓpter ip̃m s ꝓpter
me facta fuisset ad eum. Erat enĩ
humillimus corde: et nichil tale
presumens desua scĩtate. Cui ego
moxita respondi. Noli obsecro pat̃
amantissime. noli bñdictionem tu¬
am interpretatione sinistin a te a¬
lienare. Ornamenta que tͥ sunt ce¬
litus p̃p̃arata. nunquam alt̾ius
erunt. s miserante deo salua tibi
et integra ꝑmanebunt. Cuuero
piissimam illam uisitatrice tuã
instanter efflagita. ut in bñplaci¬
to misccłie sue. alia quecumq uo¬
luerit michi pparet indumenta.
potens enimatq benigna est. di¬

Expanded text:
et erat languor fortissimus, adeo et erat languor fortissimus, adeo ut de sospitate mea etiam medici desperarent; et ob hoc die praecedenti fueram inunctus oleo infirmorum, quia credebant me quamcito moriturum. Ille ergo cum venisset ad me, multo pietatis affectu compassus est mihi; et ut posset aliquatenus consolari, retulit mihi istam quam in eadem nocte viderat visionem, reputans secum atque denuntians quia non propter ipsum, sed propter me facta fuisset ad eum. Erat enim humillimus corde, et nihil tale praesumens de sua sanctitate. Cui ego mox ita respondi: « Noli, obsecro, Pater amantissime, noli benedictionem tuam interpretatione sinistra a te alienare. Ornamenta quae tibi sunt coelitus praeparata nunquam alterius erunt, sed miserante Deo salva tibi et integra permanebunt. Tu vero piissimam illam visitatricem tuam et instanter efflagita, ut in 166 beneplacito misericordiae suae, alia quaecunque voluerit mihi praeparet indumenta. Potens enim atque benigna est, di
Abbreviated transcription (Latin):
ne eam protulerit. itaut gemitus
et singultus a fundo corlis erum¬
pentes uocem loquentis frequentiꝰ
interrumperent. tanqͣm si eadem
hora ipam cerneret uisionem. Euo¬
lutis autem postea dieb quatuor¬
decim apparuit ei ꝑuisum ip̃a eadẽ
regina celorum et domina angelo¬
rum: intidens ac p̃parans ei orna¬
menta candida et preciosa: quib
in ꝓximo uestiendus erat. Que cñ
preparasset colligauit in unum: ꝙ
recedens detulit ea secum. Qd̾ cum
ille uidisset subsecutus est eam. et
clamitabat post tergum eiusclicẽs
Heu mͥ domina mea desid̾atissiã
quando habiturus ista sum. que
mͥ pp̃arare dignata es ornamenta:
Cui scissima dei genitrip ait. Qnͣ¬
do uenies inquit ad me: tuncreti¬
pies ea. Ouisio leta: o promissio
certa. Que utiq tanto cercior. et
tanto lecior extitit: quanto celeriꝰ
exibita fuit. Mlane ergo facto uttro¬
unt ad me ille dei seruus: tanqͣm
infirmum uisitaturus. Ego enĩ
tunc egrotabam pene ad mortem:

Expanded text:
ne eam protulerit, ita ut gemitus et singultus a fundo cordis erumpentes, vocem loquentis frequentius interrumperent, tanquam si eadem hora ipsam cerneret visionem. Evolutis 165 autem postea diebus quatuordecim, apparuit ei per visum ipsa eadem Regina coelorum, Domina angelorum, incidens ac praeparans ei ornamenta candida et pretiosa, quibus in proximo vestiendus erat. Quae cum praeparasset, colligavit in unum, et recedens detulit ea secum. Quod cum ille vidisset, subsecutus est eam, et clamitabat post tergum ejus, dicens: « Ei mihi, Domina mea desiderantissima, quando habiturus sum ista, quae mihi praeparare dignata es ornamenta? Cui sanctissima Dei genitrix ait: « Quando venies, inquit, ad me, ut recipias ea. » O visio laeta! o promissio certa! Quae utique tanto certior, et tanto laetior exstitit, quanto celerius exhibita fuit. Mane igitur facto introivit ad me ille Dei servus, tanquam infirmum visitaturus. Ego vero tunc aegrotabam pene ad mortem,
Abbreviated transcription (Latin):
tenti uirtute restituit.
odemr tempore int̾ leodiensium
sines. p̃ter innumera alia que breui¬
tatis stucdio preterimus: iuxta oppi¬
dulum qd̃ fontanas uocant. orante
tissimis digitis suis aꝑiens uir beatꝰ:
diuino munere et ugorem palpebͥs.
et pupillis prestitu claritatem. Con¬
festim clemq idem puer. lucem mira¬
tus ignotam: maxima cum exulta¬
cione clamabat. Hideo diem indeo:
omnes homines capillatos. Plaudẽᷤ
pedes meos.Lui.¬
N urbe eciam camenico celebranti
missarum sollempnia uiro di:sur¬
dum et mutum a natiuitate pue¬
rum offerebant. Quem audientẽ
ꝓtinus et loquentem. qui ꝓpius ade¬
rant. suꝑ gradum ligneum statue¬
re: ut de loco emuentiori nouo ser¬
mone populum salutaret. Nec mi¬
rum qd̃ mira plebis deuotio. mira
ꝓtinus uociferatio sit secuta. Ethec
quidem suꝑ his quein regno gĩa¬
nie. in manu serui sui mirabiliter
oꝑatus est d̾s: et plurib panca suffi

Expanded text:
tenti virtute restituit. Eodem etiam tempore intra Leodiensium fines, praeter innumera alia, quae brevitatis studio praeterimus, juxta oppidum quod Fontanas vocant, orante tissimis digitis suis aperiens Vir beatus, divino munere et vigorem palpebris, et pupillis praestitit claritatem. Confestim denique idem puer lucem miratus ignotam. maxima eum exsultatione clamabat: « Video diem, video omnes homines, video capillatos. » Plaudenpedes meos. » In urbe etiam Cameraco celebranti Missarum solemnia Viro Dei surdum et mutum a nativitate puerum offerebant. Quem audientem protinus et loquentem, qui propius aderant, super gradum ligneum statuere, ut de eo loco eminentiori novo sermone populum salutaret. Nec mirum quod mira plebis devotio, mira protinus vociferatio sit secuta. Et haec quidem super iis quae in regno Germaniae in manu Servi sui mirabiliter operatus est Deus, e
Abbreviated transcription (Latin):
ati patris uirtutib conferebant: s
minus creclulus alt̾. si hunc in qͥt
sanaũit puerũ. extunt firmiꝰ cre¬
dam. Dicebat autem surdum quẽ¬
dam et mutum qui apud eos nutri¬
tus nec locutus fuisset aliqnͣdo nec
audisset. Post clies pautos transeũ¬
te ꝓpius patre scõ: ambo pariter pue¬
r̾um tollunt et offerunt ei. Impo¬
sita gͥmanu puero et signans os
illius et aures. alloquutus ẽ eum:
et loquentem ꝓtunus et audientẽ¬
pud fisuellum oppidum regio¬
nis eiꝰdem usq modo cernere ẽ
adolescentem sỹmonem nomine sa¬
tis notum. qui p̾fato dei famlõ clau¬
dus oblatus est. et sub eius mami
gressum recepit.
arrum suꝑ albam dicitur op¬
pidum. trib ut auint leugis
distans a monasfio clareuallis. Ibi
quoq sepus ꝑ hunt hominem dĩ
diuine uirtutis opera claruersit.
Siquidem pret̾ea que minus dili¬
genter turauimus uestigare: quod
omins nr̃a curiositas signorũ mul

Expanded text:
atris virtutibus conferebant: sed minus credulus alter, « Si hunc, » inquit, « sanaverit puerum, ex tunc firmius credam. » Dicebat autem surdum quemdam et mutum, qui apud eos nutritus, nec locutus fuisset aliquando, nec audisset. Post dies paucos transeunte propius Patre sancto, ambo pariter puerum tollunt, et offerunt ei. Imposita igitur manu puero, et signans os illius et aures, allocutus est eum, et loquentem protinus et audientepud Risnelmum oppidum regionis ejusdem usque modo cernere est adolescentem, Simonem nomine, satis notum, qui praefato Dei famulo claudus oblatus est, et sub ejus manu gressum recepit. Barrum super Albam dicitur oppidum, tribus, ut aiunt, leucis distans a monasterio Clarae-Vallis. Ibi quoque saepius per hunc hominem Dei divinae virtutis opera claruerunt. Siquidem praeter ea quae minus diligenter curavimus vestigare, quod omnis nostra curiositas signorum mul
Abbreviated transcription (Latin):
rii dentem quonamimꝰ receꝑit me¬
morancdum. Cum enim integrum
ei caput p̃icti martyris exhib̾e̾tur
ut tolleret inde qd̃ uellet: clari fibi¬
peciit clentem unum. frustra uero
aliqnidui frẽs qui cum eo ueñant
laborantes: concessum penitus sibi
trahere non ualebant. fractis enim
cultellis duob aut tͥbus quos appli¬
cuerant: inchilominus adhuc dens
immobilis ꝑmanebat. Tum ille o
raudum nobis ait. nec enim habere
possumus nisi martyr ip̃e concecłat.
facta cleniq orõne reuerenter acce¬
dens increlibili facilitate cduob tu¬
lit digitis: qd̃ ferreis ante mouere
non pot̾ãt instrumentis.

Expanded text:
rii dentem quonam modo receperit, merii dentem quonam modo receperit, memorandum. Cum enim integrum ei praedicti martyris caput exhiberetur, ut tolleret inde quod vellet, dari petiit dentem unum. Frustra vero aliquandiu fratres qui cum eo venerant laborantes, concessum sibi trahere penitus non valebant. Fractis enim cultellis duobus aut tribus quos applicuerant, nihilominus adhuc dens immobilis permanebat. Tum ille: « Orandum nobis, » ait. « Nec enim habere possumus, nisi Martyr ipse concedat. » Facta denique oratione reverenter accedens, incredibili facilitate duobus tulit digitis, quod ferreis ante moveri non poterat instrumentis.
Abbreviated transcription (Latin):
cut ser¬
mone su¬
ꝑ cantica
canticoꝵ
uicesimo
quarto ser¬
bernardꝰ
clareual¬
lensis gratulatur et grãs agit illi.
tercio quidem reditum ab urbe su¬
um clementior e celo respexit ocłs.
et seremor tanclem uultus arrisit:
qd̃ quieuisset rabies leomina: acce¬
pisset finem malicia: recepisset pa¬
cem eccl̃ia. Tanta uero exultatiõe
ecclia illum gallicana recepit: ut
non miorem uideretur de suo re-¬
ditu exhibere. qmͣ de pace reddita nũ¬
ciare leticiam. Uncle eciam mira¬
ri ip̃ẽ sepuisq causari. qd̾ dũ sibi
post tam graues frequencias ho¬
minum et tumultus uelut ab
exordio ualesacienlũ scło iudicatet
et tanqmͣ de nouo ad orienclum sa¬
tre ꝓpositum conũsationis tunc po¬
tissimum uberiorib exciꝑetur gau¬
diis obsequiis coleretur. Recdien̾ aui¬
tem pat̃ sc̃s ab urbe ex scõrum apo¬
stolorum martirum q corporibus
exenia secum retulit p̃ciosa: hant
modicum hunc sui reputans fruc¬
tum ẽẽ laboris. Inter que beati cesa¬

Expanded text:
cut sermone super Cantica canticorum vicesimo quarto serBernardus Clarae-Vallensis gratulatur, et gratias agit illi; tertio quidem reditum ab Urbe suum clementior e coelo respexit oculus, et serenior tandem vultus arrisit, quod quievisset rabies Leonina, accepisset finem malitia, recepisset Ecclesia pacem. Tanta vero exsultatione Ecclesia illum Gallicana recepit, ut non minorem videretur de suo reditu exhibere, quam de pace reddita nuntiare laetitiam. Unde etiam mirari ipse saepiusque causari, quod dum sibi post tam graves frequentias hominum et tumultus, velut ab exordio valefaciendum saeculo judicaret, et tanquam de novo adoriendum sacrae propositum conversationis; tunc potissimum uberioribus exciperetur gaudiis, obsequiis coleretur. Rediens autem Pater sanctus ab Urbe, ex sanctorum Apostolorum martyrumque corporibus xenia secum attulit pretiosa, haud modicum hunc sibi reputans fructum esse laboris. Inter quae beati Caesa
Abbreviated transcription (Latin):
toritate sua p̃mens et obprimens. uͭ
fugit henricus ille et latuit. ita tam̃
impedite sunt uie eius et semite cir¬
cumsepte: ut uix alicubi postea tutuꝰ.
signis in seruo suo glorificatus ẽ ds̃:
aliorum corda ab errorib impiis re¬
uocans aliorum corpora a languori¬
bus uariis sanans. Est locus in regi¬
one eadem sardatum nomen est illi:¬
ũ sermone completo. plurimos ad
bñaicendum panes. sicut ubiq fie¬
bat dei famulo offerebant. Quos il¬
le eleuata manu et signo crutis edi¬
to in d̃i nomine bñcticens in hoc in¬
quit scietis uera ẽẽ que a nobis. fal¬
sa que ab hereticis suadentur. si ĩ sir¬
mi ur̃i gustatis panib istis adepti fu¬
erint sospitaten. Simens autem ue¬
ñabilis ep̃ earnotensium magnuis
ille gaufridus siquidem p̃sens erat.
et ꝓximus iuiro dĩ: si bonainquit fi¬
de sumpserint sanabuntur. Cui pat̃
sc̃s de domini uirtute nl hesitaiss. ñ
hoc ego dixĩm ait. s uere qui gusta¬
uerint sanabuntur: ut ꝑinide ueros

Expanded text:
toritate sua premens et opprimens, ut fugit haereticus ille et latuit, ita tamen impeditae sunt viae ejus et semitae circumseptae, ut vix alicubi postea tutus, signis in Servo suo glorificatus est Deus, aliorum corda ab erroribus impiis revocans, aliorum corpora a languoribus variis sanans. 18. Est locus in regione eadem, cui Sarlatum nomen est, ubi sermone completo plurimos ad benedicendum panes, sicut ubique fiebat, Dei Famulo offerebant. Quos ille elevata manu et signo Crucis edito in Dei nomine benedicens: « In hoc, » inquit, scietis vera esse quae a nobis, falsa quae ab haereticis suadentur, si infirmi vestri gustatis panibus istis adepti fuerint sospitatem. » Timens autem venerabilis episcopus Carnotensium magnus ille Gaufridus siquidem praesens erat, et proximus Viro Dei; « Si bona, » inquit, « fide sumpserint, sanabuntur. » Cui Pater sanctus de Domini virtute nil haesitans: Non hoc ego dixerim, » ait, « sed vere qui gustaverint, sanabuntur: ut proinde veros
Abbreviated transcription (Latin):
ab anno priore paraliticus sic iacebat
ut ne ip̃m capud flecteret nisi ab al¬
tero moueretur. Quem afferentes
in culcitra mater eius cetiq ppiniqͥ
offerebant iuiro scõ ꝓpe eundem locũ.
ꝑ stratam publicam transeunti. At
ille signatum erigens statuit supra
peles suos:. et ire p̃cepit. Nec mora exi¬
lit puer et ambulabat magnificãs
cleum. Qui taincdu scm̃ ꝑsecutus
est abeuntem: donec inuitum licet ⁊
renitentem redire p̾cepit. Hbi non
imm̃ito quidem magna admodum
fc̃a est adimratio. magna exultatõ
omnium qui iudebant: s p̃ceteriᷤᷤ fra¬
ter iumor in ipĩus tanqmͣ reclimui
oscula r̾uens. multos eorum ad lacͥ¬
mas usq ꝑmouit. Hunt quidem
puerum et post annos quatuor in
iiro mater offerens. sacros mone¬
bat osculari pedes. Hic est inquien¬
pat̃ tuus: qui tͥ uitam reddicit. et

Expanded text:
ab anno priore paralyticus sic jacebat, ab anno priore paralyticus sic jacebat, ut nec ipsum caput flecteret, nisi ab altero moveretur. Quem afferentes in culcitra mater ejus caeterique propinqui offerebant Viro sancto, prope eumdem locum per stratam publicam transeunti. At ille signatum erigens statuit supra pedes suos, et ire praecepit. Nec mora, exsiliit puer, et ambulabat magnificans Deum: qui tamdiu Sanctum prosecutus est abeuntem, donec ille invitum licet et renitentem redire praecepit. Ubi non immerito quidem magna admodum facta est admiratio, magna exsultatio omnium qui videbant: sed prae caeteris frater junior in ipsius tanquam redivivi oscula ruens, multos eorum ad lacrymas usque permovit. Hunc quidem puerum et post annos quatuor in Viro mater ejus offerens, sacros monebat osculari pedes: « Hic est, » inquiens. « qui tibi vitam reddidit, et
Abbreviated transcription (Latin):
et iuixta alterum barrum suꝑ
sequanam ad eius tactum illu¬
minatus est cecus. conualuit eciam
paraliticus: gressum recepit puerꝰ
clauilus ex ut̃o matͥs sue .lxuii.
um reuerentissimus papa ñr
tercius eugenus ex monacho
clareuallensi. et abbate scĩ anastasii
in urbe roma. ad apłicam assumpt᷑
cathedram gallias introisset: ibat
cum eo uir sc̃s nec muius aplĩca uir¬
tus in illo. quam in illo cdignitas p̃¬
nuinebat. Tantus enim adbeatũ ui¬
rum concursus erat in commodina¬
riis laborancium. ut cum aliqndo
summnus pontisex basilicam ubi ille
missarum sollempnia celehrarat de¬
uotus intrasset: expleto sacrificio et
ex more acceclentib eis qui curari de¬
sidabant. paulominus idem papa cõ¬
primeretur a turbis ÷ et iux potue¬
rit ꝑ ministrorum manus ecluci.
Ex plurimis sane que in eiusdem
aplĩti uiri fcã sunt comitatu. cluo
scribimus: que nos obliuisci ipsa
leta dicitur uitus interpungnum
castrum et sequanam fͤlumum cõ¬
stitutus: ubi puer ferme clecennis

Expanded text:
et juxta alterum Barrum super Sequanam ad ejus tactum illuminatus est caecus, convaluit etiam paralyticus, gressum recepit puer claudus ex utero matris suae. 39. Cum reverendissimus papa noster Eugenius tertius, ex monacho Clarae-Vallensi et abbate Sancti-Anastasii in urbe Roma, ad apostolicam assumptus cathedram, Gallias introisset; ibat cum eo Vir sanctus, nec minus apostolica virtus in illo, quam in illo dignitas praeeminebat. Tantus enim ad beatum Virum concursus erat incommodis variis laborantium, ut cum aliquando summus Pontifex basilicam, ubi ille Missarum solemnia celebrabat, devotus intrasset; expleto sacrificio, ex more accedentibus eis qui curam desiderabant, paulo minus idem papa comprimeretur a turbis, et vix potuerit per ministrorum manus educi. E plurimis sane quae in ejusdem apostolici Viri facta sunt comitatu, duo scribimus quae nos oblivisci ipsa leta dicitur vicus inter Provignum castrum, et Sequanam fluvium constitutus, ubi puer ferme decennis
Abbreviated transcription (Latin):
est uidens.xxiii.
uod de duob aliis cecis in pa¬
go colomensi ꝑpe monast̾ium
qd̾ brunuillare ditit᷑. similiter fecit:
et cum iudere nuntiarent᷑ confessriꝰ
est se quoq sensisse uirtutem. xxiiii.
s tritorio etiam senouensi in oppi¬
do qd̃ sc̃ĩ florantim nomine nocant:
oblata estuiro clei mulier surda. Cm
manus imponens ꝑ sp̃m sensit uir¬
tutis effectum. Cum illa adh stupi¬
da et tumultuosa at est illud gemuꝰ¬
a et ut ip̃a ante solebat. nichil se audi¬
re clamaret. Mllane facto cum uͦ illa
ea sciens sc̃o diuinam illi misericor¬
cliam affuisse: accersiri femmam
iubet. Inuenta gͥ auditum recepisse.
uenit glorificans cdm: et clĩ famu

Expanded text:
est videns. uod de duobus aliis caecis in pago Coloniensi prope monasterium, quod Brumvillare dicitur, similiter fecit; et cum videre renuntiarentur, confessus est se quoque sensisse virtutem. 49. In territorio etiam Senonensi, in oppido quod Sancti-Florentini nomine vocant, oblata est Viro Dei mulier surda: cui manus imponens, per spiritum sensit virtutis effectum, cum illa adhuc stupida et tumultuosa ut est genus istud, et, ut ipsa ante solebat, nihil se audire clamaret. Mane autem facto, cum nec illa ea; sciens Sanctus divinam illi misericordiam adfuisse, accersiri feminam jubet. Inventa igitur auditum recepisse, venit glorificans Deum, et Dei Famu
Abbreviated transcription (Latin):
bet accersiri ministrum. Discum ĩ
quit abbatis. quem nuꝑ tͥ tradidi.
conseruanclum: huc aduchere ne
cuncteris. Cumq ille obtulisset al¬
latum: infunde inquit aquam ĩ eo:
et panis exiguas bucellas concile.
et abbĩs p̃cib se commendans. co¬
mecdit et bibit: et absq ulla clilati¬
one conualuit. .x.

Expanded text:
bet accersiri ministrum. « Discum, » bet accersiri ministrum. « Discum, » inquit, « Abbatis, quem tibi nuper tradidi conservandum, huc afferre ne cuncteris. Cumque ille obtulisset allatum: « Infunde, » inquit, « aquam in eo, et panis exiguas buccellas conscinde. et Abbatis precibus se commendans, comedit et bibit, et absque ulla dilatione convaluit. 20.
Abbreviated transcription (Latin):
expetit sanitatem impetrabis. ut et
nos de dei munẽ. et ille de optata glo¬
app̃hensa pueri manu. inuocauit do¬
minum et exaucliuit eũ ÷ et signo cͣ¬
tis edito. nerui qui obriguerant extẽ¬
ncta mobilis fc̃a ẽ et flexibilis et ełit¬
to cicius languidum clui menbrũ
conualuit. Obstupuit ep̃c tam repẽ
tunt uen̾atione uirum dei coluit. et
miraculorum illius ip̃e testis extitit
et relator. Compulit aũt eum: ut i¬
bidem ea nocte cenaret. Cuiꝰ rei assen¬
sum. cum magna cdifficultate obti¬
nuit: ea dum taxat rõne suasum ÷
qd̃ intolerabilis undiq ppłs expecta¬
ret: nec sine ꝑiculo posse egrecli uide¬
retur. Int̾ cenanctum uͦ parapsiclẽ.
in qua abbas comecłãt. ep̃c minist ͦ
familiari seruandam tractidit: et
p̃cepit ut seorsum reconcitã cũ om¬
n diligencia custodiret. Elapsis ex¬
inde aliquib dieb ep̃c idẽ fehrium
uebementi arame corripit᷑. Et̃ recor¬
datus hominis di. familiarem iu¬

Expanded text:
expetit sanitatem, postula, et impetrabis; ut et expetit sanitatem, postula, et impetrabis; ut et nos de Dei munere, et ille de optata gloapprehensa pueri manu, invocavit Dominum, et exaudivit eum; et signo crucis edito, nervi qui obriguerant, extenenita, mobilis facta est et flexibilis, et dicto citius languidum diu membrum convaluit. Obstupuit episcopus tam rextunc veneratione Virum Dei coluit, et miraculorum illius ipse testis existit et relator. Compulit autem eum, ut ibidem ea nocte coenaret. Cujus rei assensum cum magna difficultate obtinuit, ea duntaxat ratione suasum, quod intolerabilis undique populus exspectaret; nec sine periculo posse egredi videretur. Inter coenandum vero paropsidem, in qua Abbas comederat, episcopus ministro familiari servandam tradidit, et praecepit ut seorsum reconditam cum omni diligentia custodiret. Elapsis exinde aliquot diebus, episcopus idem febrium vehementi ardore corripitur: et recordatus 1100 Hominis Dei, familiarem ju
Abbreviated transcription (Latin):
a patre luminum potent᷑ obtinuit.
Pidem tempꝰ hospicium albanensis
epĩ quem dominus papa in eadem le¬
gatione sibicollegam declerat gratia
tractandorum negotiorum intrane¬
rat ÷ et de his que iniuncta fuerãt con¬
ferebant: cum repente irruit suꝑ eo
adolescens. cuius aridamanus erat
et recorta ad brachium. et aduolutus
pedib eiꝰ supplicit̃ postulat sanitatẽ.
Ille alias occupatus bñctixit quidẽ et
abire p̾cepit: et ne amplius sibi mo¬
lestiam facẽt. ũbis solito seueriorib
int̾cdixit. Recedebat ille non conseqͣtꝰ
qd̃ quesierat: cum ueñabilis ep̃c sub
omni celeritate eum regrediuibet. et
manu arreptum tracdit abbati. Hinc
inquit qui minime beneficium con¬
sequittꝰ t̾ ut discecłẽt obediuit. ne clau¬
das uiscera miscaĩe: quin pocius tu
obedi et uircite obedientie me iuben¬
te astrictus. fac qd̃ postulat. largire qd̃
petit: et confidens in eiꝰ uirtute ꝑ quẽ

Expanded text:
a patre luminum potenter obtinuit. a patre luminum potenter obtinuit. Per idem tempus hospitium Albanensis episcopi, quem dominus Papa in eadem legatione sibi collegam dederat, gratia tractandorum negotiorum intraverat, et de his quae injuncta fuerant conferebant: cum repente irruit super eos adolescens cujus manus arida erat, et retorta ad brachium; et advolutus pedibus ejus suppliciter postulat sanitatem. Ille alias occupatus, benedixit quidem, et abire praecepit, et ne amplius sibi molestiam faceret, verbis solito severioribus interdixit. Recedebat ille non consecutus quod quaesierat: cum venerabilis episcopus sub omni celeritate eum regredi jubet, et manu arreptum tradit Abbati. « Huic, inquit, qui minime beneficium consecutus, tibi, ut discederet, obedivit, tu ne claudas viscera misericordiae: quin potius tu obedi, et virtute obedientiae me jubente astrictus, fac quod postulat, largire quod petit; et confidens in ejus virtute, per quem
Abbreviated transcription (Latin):
te p̃ssuram. uellet. nollet intͣ fances
et guitur recepit. Confestimq uͭ pe¬
netrans scĩficatio. ad uit̾iora descẽdit.
quasi infuso antidoto. uis maligna
erupit: et uomitu sordidissimo. qͣi
torrentis impulsu. festina p̃cipitati¬
one rotatus. cum ingenti contune¬
lia demonexiuit. Repẽte qͥ iudebat᷑
mortuus uiuit: et de lecto abbatis
quietus et incolumis surgens. patͥ
sanus sum inquit. Grãs agunt om¬
nes communit deo: et qui modo flebãt
lecant᷑ ⁊ foras clauior effundit᷑. res
ad spectaculum conuenit ciuitas. be¬
nedicit᷑ cls: gaudet populus in abb̃ẽ
tanti oꝑis patratore: tocius populi
requiescit affectus.. i
ebricitantib multis idem sc̃s ma¬
nus imponens et aquam bñctic¬
tam porrigens ad bibentum. sanita¬
tem obtinuit÷ aridas manus et men¬
bra paralisi cdissoluta tangens. inco¬
lumitati restituit: cecieciam sb̃it̃¬
torum testimoniis in eadem ciuita¬
te ut uiderent imposito signo crucis.

Expanded text:
te pressuram, vellet, nollet, intra fauces te pressuram, vellet, nollet, intra fauces et guttur recepit. Confestimque ut penetrans sanctificatio ad interiora descendit, quasi infuso antidoto vis maligna erupit, et vomitu sordidissimo, quasi torrentis impulsu, festina praecipitatione rotatus cum ingenti contumelia daemon exivit. Repente qui videbatur mortuus, vivit: et de lecto Abbatis quietus et incolumis surgens patronsanus sum, » inquit. Gratias agunt omnes communiter Deo, et qui modo flebant, laetantur. Foras clamor effunditur, res ad spectaculum convenit civitas, benedicitur Deus, gaudet populus, in Abbate tanti operis patratore totius plebis requiescit affectus. 18. Febricitantibus multis idem Sanctus manus imponens, et aquam benedictam porrigens ad bibendum, sanitatem obtinuit: aridas manus, et membra paralysi dissoluta tangens incolumitati restituit: caeci etiam sub multorum testimonio in eadem civitate ut viderent, imposito signo crucis,
Abbreviated transcription (Latin):
lens exꝑiri. que ab homine clicta fu¬
erant: latenter dorso eius signum cru¬
cis impressit. Cumq prius sine motu
et sensu nec uidens. nec audiẽs. ante
pecles abb̃is diu extensus pauimento
hesisset: ad tactum baculi et ad sigñ
crucis infremuit. et turbatus inge¬
muit. Iubet gͥ abbas suꝑ ꝓprium lec¬
tulum enm poni. At ille quasi ex ĩiu¬
ria offensus reiecit sem pauimentũ:
et stridebat dentib et mordebat ꝓcri¬
ratorem suum ⁊ et capillis eorum qui
aderant manus iniciens. quo pot̾at
conatu se ab eorum manib abstrahe¬
bat: et ab eis teneri uix pot̾at. Eya ĩ
quit abbus ad lectum nr̃m eũ reduci¬
te. Orante itaq abbate et frĩb in ora¬
tione ꝓstratis quasi arclentib paleis
que in lecto continebant᷑ cdiaboluꝰ ure¬
retur tormenti estuantis ui diuura
ꝓpinqnͣte passionem clamorib tes
sis labus et dentib non admitens:
iux tandem cuneo infixo clissoluan¬

Expanded text:
lens experiri quae ab homine dicta fulens experiri quae ab homine dicta fuerant, latenter dorso ejus signum crucis impressit. Cumque prius sine motu et sensu nec videns, nec audiens, ante pedes Abbatis diu extensus pavimento haesisset; ad tactum baculi et ad signum crucis infremuit, et turbatus ingemuit. Jubet igitur Abbas super proprium lectulum eum poni. At ille quasi ex injuria offensus rejecit se in pavimentum, et stridebat dentibus, et mordebat procuratorem suum: et capillis eorum qui aderant, manus injiciens, quo poterat conatu se ab eorum manibus abstrahebat, et ab eis vix teneri poterat. « Eia, » inquit Abbas, « ad lectum nostrum eum reducite. » Orante itaque Abbate, et fratribus in oratione prostratis, quasi ardentibus paleis, quae in lecto continebantur, diabolus ureretur, tormenti aestuantis, vi divina propinquante, passionem clamoribus tessis labiis et dentibus non admittens, vix tandem cuneo infixo dissolven
Abbreviated transcription (Latin):
et torquetur atrocius. Dumq mͦ cũ
cet̾is ego ꝓ forib expͤtarem signũ sce
crucis. figurante te et extendente ĩ
populos manum sacramentalium
signorum uͥtute exac̃batus diabolꝰ
uehemencius solito totus ad pue¬
ri uerationem se contulit sicut ui¬
des: totum corpus eius occupãs fe¬
re eciam ei uitalem sp̃m int̾clusit.
S et ip̃e puer cum audita eẽt apud
nos grẽ. quam a deo accepisti opinio:
ex aliorum curationib suam sꝑãs
salutem. rogauit meut ad te eũ ad¬
oꝑam dampnosam et ꝑiculosã im¬
pendo. et illius miserie que tanta ẽ.
qͣntam ip̃e oculis ꝓbas. pio et consue¬
to affectu subuenias: et rabiem de¬
monis. non usq quaq ꝓced̾e pacia¬
ris. flebat gͥ et lacrimis ora ꝑfusus.
p̃sentes quoq commouit. ut omẽs
parit̾ supplicarent. Tunc uir dĩ con¬
fidẽ eosin lĩ miscclĩa iubens: baculo
cui mnitebat᷑. collum pueri leniter
tangit. S et frãt eius girarcdus. uo¬

Expanded text:
et torquetur atrocius. Dumque modo cum et torquetur atrocius. Dumque modo cum caeteris ego pro foribus exspectarem, signum sanctae crucis figurante te, et extendente in populos manum sacramentalium signorum virtute exacerbatus diabolus, vehementius solito totus ad pueri vexationem se contulit: et sicut vides, totum corpus ejus occupans, fere ei etiam vitalem spiritum intercludit. Sed et ipse puer, cum audita esset apud nos gratiae, quam a Deo accepisti, opinio, ex aliorum curationibus suam sperans salutem, rogavit me ut eum ad te adoperam damnosam et periculosam impendo, et illius miseriae, quae tanta est, quantam ipse oculis probas, pio et consueto affectu subvenias, et rabiem daemonis non usquequaque procedere patiaris. » Flebat igitur, et lacrymis ora perfusus praesentes quosque commovit, ut omnes pariter supplicarent. 1099 17. Tunc Vir Dei confidere eos in Dei misericordia jubens, baculo cui innitebatur collum pueri leniter tangit. Sed et frater ejus Gerardus vo