comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ multũ laborauit in uob̾. Docet  in hoc deb̾t ⁊̃ femi¬
nas laborare ꝓeccłus dei. Nã laborant. eũ docent
a dolescentulas sobriaseẽ. diligere uiros. filios enutrire.
pudicas ẽe. castas: domũ bene regentes. benignas. sub¬
ditas uiris suis. hospicio reciꝑe. scõꝵ pedes lauare: &¬

Expanded text:
 multum laboravit in vobis. Docet et in hoc debere etiam feminas laborare pro Ecclesiis Dei. Nam et laborant, cum docent adolescentulas sobrias esse, diligere viros suos, filios enutrire, pudicas esse, castas, domum bene regentes, benignas, subditas viris suis, hospitio recipere, sanctorum pedes lavare.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ut effugiat ẽẽ. sine disceptatione. hoc ÷ sine
suꝑfluis & uanis cogitatib. Uix enĩ inuenies
ut oranti ciuꝗͣ ñ aliqͥd inanis ⁊ aliene cogita¬
tionis incurrat: & intentionẽ qua in dm̃ mens
dirigit᷑ declinet ac frangat. atq eã ꝑ ea quȩ
ñ conpetit rapiat: & ideo agon magnus ÷ ora¬
tionis. ut obsistentib inimicis. ⁊ orantis sensũ
in diu̾sa rapientib fira sẽꝑ addm̃ mens stabili
intentione contendat: ut merito possit ⁊̃ ipse
dicere. Certamen bonũ certaui: cursũ consũ¬
maui. Nẽ gͦ orat apłs. adiuuari se in agone

Expanded text:
est, ut effugiat esse sine disceptatione, hoc est, sine est, ut effugiat esse sine disceptatione, hoc est, sine superfluis et vanis cogitationibus: vix enim invenies, ut oranti cuique non aliquid inanis et alienae cogitationis occurrat, et intentionem qua in Deum mens dirigitur declinet ac frangat, atque eam per ea quae non competit rapiat. Et ideo agon magnus est orationis, ut obsistentibus inimicis, et orantis sensum in diversa rapientibus, fixa semper ad Deum mens stabili intentione contendat, ut merito possit etiam ipse dicere: Bonum certamen certavi, cursum consummavi . Nunc ergo orat Apostolus adjuvari s
Abbreviated transcription (Latin):
pdm̃. Qđ nr̃i posuer̃t adiuuetis me inorati¬
onib magnificentiꝰ legit᷑ apio grecos. sinago¬
uetis me inagone orationib ad dm̃: ostendens
quasi agonẽ habeat ipse & certamen oratio¬
nis adũsantib sibi sine dubio illis de qͥb dicebat.
Nenĩ nob certamen ÷ adu̾sũ carnẽ &e sangui¬
nẽ: s. dũlũ pͥncipatꝰ & potestates adũsũ mun
incȩlestib. & certũ ÷ qd̾ isti om̃s sic̃ adũsant᷑
fidei & resistunt pietati : sic̃ contrarii st̃ iusti¬
cie & ueritati. & õĩb bonis. ita sine dubio re¬
sistunt ⁊ adu̾sant᷑ oratiomi. . ideo ostendit
paulus ẽẽ. ñ minimũ in oratione certamen:
siqͥdẽ ut in hoccertamine ⁊̃ auriliũ eoꝵ qͥ rome
st̃ crediderit implorandũ. Obsistunt enĩ uere¬
demones & contrarie potestaces inoratione ⁊
pͥmo ꝑ illud netalis inueniat᷑ is qͥ inorationis
agone desudat. ut leuet puras manꝰ sine ira.
Qđ si hocqͥs obtinere potuerit. ut sine irasit: uix

Expanded text:
rationibus, magnificentius legitur apud Graecos συναγωνvetis me in agone orationis ad Deum, ostendens quod quasi agonem habeat ipse et certamen orationis, adversantibus sibi sine dubio illis, de quibus dicebat : Non enim nobis certamen est adversus carnem et sanguinem, sed adversus principatus et potestatesin coelestibus: et certum est, quod isti omnes sicut adversantur fidei, et resistunt pietati, sicut contrarii sunt justitiae et veritati, et omnibus bonis, isti sine dubio resistunt, et adversantur orationi. Et ideo ostendit Paulus esse non minimum etiam in oratione certamen, siquidem in hoc certamine etiam auxilium eorum qui Romae sunt crediderit implorandum. Obsistunt enim daemones et contrariae potestates in oratione, primo per illud ne talis inveniatur is qui in orationis agone desudet, ut levet puras manus sine ira. Quod et si hoc quis obtinere potuerit ut sine ira sit, vix
Abbreviated transcription (Latin):
in sub sequentib : qͥd adiungit. Cũ pͥmo inqͥt
ex parce. fruitꝰ fuero uob̾. In qͦ utiq in ipsoꝵ
uidet᷑ ponere potestate quando ab eis iter ꝓpo¬
sitũ debeat relaxari: & ꝑ hoc quodã modo amo¬
rem ipfor ergase inuitat ac nutrit: ut si in
sacrabiliter erga effectũ teneant᷑ apłi: sciant

Expanded text:
d adjungit, Cum primo, inquit, ex parte fruitus fuero vobis; in quo utique in ipsorum videtur ponere potestate, quando ab eis iter propositum debeat relaxari, et per hoc quodammodo amorem ipsorum erga se invitat et nutrit, ut si ipsi insatiabiliter erga affectum teneantur Apostoli, sciant
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb in actib apłoꝵ itascriptũ ÷. Post hec aut̃ descen¬
dens paulus ab athenis. uenit corinthũ: & inuento
ibi quodã iudeo nomine aqͥla. pontico genere qͥ nuꝑ
uenerat de italia. ⁊ pͥscilla uxore eiꝰ ꝓpt̃ qd̾ p̃ceꝑat¬
claudiꝰ discedere iudeos om̃s a roma: accessit ad eos.
Ꝙ qr erat consimilis artificii: mansit apud eos. & oꝑa¬
bant᷑ simul. Frant enĩ artifices tab̃nacłoꝵ: hocest
inactib pͥscilla sit seripta: oeteris concordantib.
edicti: cessante seuitia romã regressi salutent᷑ a paulo.
Quos tam̃ apparet iudeoꝵ insidus paulo ꝑielitante
semet ipsos obiecisse: ut ille liber abscederet. Hoc aut̃
& iason qͥdã fecisse: in actib apłoꝵ refert᷑. W hanc¬

Expanded text:
 in Actibus apostolorum: Post haec autem descendens Paulus ab Athenis, venit Corinthum , et invento ibi quodam Judaeo, nomine Aquila, Pontico genere, qui nuper venerat ab Italia, et Priscilla uxore ejus, eo quod praClaudius discedere Judaeos omnes a Roma, accessit ad eos, et quia erant consimilis artificii mansit apud eos, et operabantur simul, erant enim artifices tabernaculorum , hoc est, stolorum Priscilla scripta est caeteris concordantibus. edicti cessante saevitia, Romam regressi salutentur a Paulo; quos tamen apparet Judaeorum insidiis Paulo periclitante semetipsos objecisse, ut ille liber abscederet. Hoc autem et Jason quidam fecisse in Actibus apostolorum refertur ,
Abbreviated transcription (Latin):
in qͥbdã epłis. alioꝵ uocabula secũ iungit ⁊dic̃.
paulꝰ ⁊ sostenes fr̃. ⁊ alibi. paulꝰ ⁊ siluanꝰ ⁊ timo¬
theus: puto ñ in anit̃ factũ. S ꝑ hoc ostendit
sensũ atq unũ elicuerit sermonẽ: ut qͥeccłas do¬
cere cupiebant unũ dicere om̃s. atq unũ saꝑe.
ipsi prius unũ se dicere. ⁊ unũ saꝑe demonstrarent:¬

Expanded text:
in quibusdam Epistolis aliorum vocabula secum jungit, et dicit, Paulus et Sosthenes frater , et alibi, Paulus, et Silvanus, et Timotheus , puto non inaniter factum, sed per hoc ostenditur sensum in uno elicuerit sermone, ut qui Ecclesias docere cupiebant unum dicere omnes atque unum sapere, ipsi prius unum se dicere et unum sapere demonstrarent
Abbreviated transcription (Latin):
ñ iccirco p̃cipit ut delinquentes nutriat. ⁊ infir¬
mantes indulgentia lariore dissoluat: s sciens
qm̃ siportet᷑ infirmꝰ. aut erubeseit diutiꝰ por ca¬
ri. ⁊ corrigit uitiũ delinquendi: aut siem̃dare
se ñualet.erit certe fructꝰ iste portantis eum.
Qd̵si ñ ꝑficit inpeiꝰ. nec semet ipso deterior efficit᷑.
⁊ adedificationẽ. Filaucie uiciũ id⁊ sibi ipsi pla¬
cendi: & in aliis culpat ꝓpħa. eũ diẽ. Ue is qͥ apud
semet ipsos sapientes st̃: & in conspectũ suoeru¬
diti. Similit̃ gͦ ⁊ in hoc possumꝰ dicere. ue us qui
sibi ipsis placent: ⁊ in conspectu suo boni uident᷑
Oportet enĩ in conspectudĩ pͥmo placere. scd̾o ⁊̃¬
primis. Sic̃ enĩ pͥmũ ÷ diligere dnĩndm̃ ⁊ scdo̾¬
ꝑrimũ: ita ⁊ pͥmũ placere dõ. scdo̾ ⁊̃ porimis. S
fortasse dicat aliqͥs contraria sibi paulũ dicere in
eo qd̾ iubet nos ꝑximis placere: qͥ maluis dixerit

Expanded text:
non idcirco praecipit, ut delinquentes nutriat, et infirmantes indulgentia laxiore dissolvat, sed sciens quomodo si portetur infirmus, aut erubescit diutius portari, et corrigit vitium delinquendi, aut si emendare se non valet, erit certe fructus iste portantis eum, quod non proficit in pejus, nec semetipso deterior efficitur,d aedificationem. Philautiae vitium, id est, sibi ipsi placendi, et in aliis culpat propheta, cum dicit: Vae his qui apud semetipsos sapientes sunt, et in conspectu suo eruditi . Similiter ergo et in hoc possumus dicere: Vae his qui sibi ipsis placent, et in conspectu suo boni videntur. Oportet enim in conspectu Dei primo placere, secundo proximis. Sicut enim primum est diligere Dimum: ita et primum placere Deo, secundo etiam proximis. Sed fortasse dicat aliquis contraria sibi Paulum dicere in eo quod jubet nos proximis placere, qui in aliis dixerit
Abbreviated transcription (Latin):
gorica: & hec stͣ duo testam̃ta. Pot̃ nos ⁊ illud serip¬
tũ ÷. qr popłs manducauit manna in deserto. ⁊ bibit
aquãde petra ⁊ ut nos intelligeremꝰ qr spũalẽ escã
manducauer̃t ⁊ spũalẽ potũ biber̃t: bibentes de se
modi erant mysteria q̃ oceułtata st̃ tẽporib p̃teritis ⁊
manifestata aut̃ ñẽ ꝑseripturas ꝓpħicas. & aduentũ
fiat. qͦm̾ q̃ p̃seriptast̃. ꝓpt̃ nos scripta st̃: de pͥore popło
dic̃ ꝓpħa. qr aure audietis ⁊ ñ audietis ÷ &e uidentes ui¬
gͦ ex hoc ꝓpt̃ oͦs q̃ scriptast̃ scripta uideant᷑. Quȩ enĩ
scribunt᷑. sine dubio ꝓpt̃ eos scribunt᷑ qͥ intellecturi st̃:
ñ ꝓpt̃ eos qͥ neq uisuri. neq intellecturi dicunt᷑. Qui
au̾te intellig̃t q̃ scripta st̃ illud sine dubio inuenient qd̃
consequent᷑ ad̾iungit᷑. ut ꝑ patientiã ⁊ consolationem

Expanded text:
gorica, et haec sunt duo Testamenta . Propter nos et illud scriptum est, quia populus manducavit manna in deserto, et bibit aquam de petra , ut nos intelligeremus quia spiritalem escam manducaverunt, et spiritalem potum biberunt, bibentes de seqalia hujusmodi erant mysteria, quae occultata sunt temporibus aeternis, manifestata autem nunc per scripturas propheticas, et adventum fiat quomodo quae scripta sunt propter nos scripta sunt, de priori populo dicit propheta, quia aure audietis, et non audietis, et videntes viergo ex hoc propter quos quae scripta sunt scripta videantur; quae enim scribuntur sine dubio propter eos scribuntur qui intellecturi sunt, non propter eos, qui neque visuri, neque intellecturi dicuntur. Qui autem intelligunt quae scripta sunt, illud sine dubio invenient, quod consequenter adjungitur: Ut
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd dicere. Xpĩ uocabulũ quantũ ad ꝓpͥetatẽ appella¬
tionis ipsiꝰ ꝑtinet. u̾bi in carne positi. ⁊ mundũ dõ recon¬
ciliantis indiciũ ÷: sic̃ ⁊ idẽpaulꝰ dic̃. qr ds̃ erat in xp̃o
mundũ reconcilians sibi. S ⁊ reconciliationis hꝰ spacia
conũsionis nr̃e dilatio. ⁊ mendationis neglegentia disten¬
dit & longiora constituit: &e donec euacuet õs pͥncipatꝰ
⁊ potestates. ⁊ ponat inimicos sub pedib suis. ac nouis¬
simũ inimicũ destruat mortẽ: ita eũ regnare oportet.
ut mysteriũ suscepte incarne dispensationis exerceat:
& bonosqͥdẽ manifestet: culpabiles autẽ recipiant unꝰqͥsq¬

Expanded text:
aliquid dicere: Christi vocabulum, quantum ad proprietatem appellaaliquid dicere: Christi vocabulum, quantum ad proprietatem appellationis ipsius pertinet, Verbi in carne positi, et mundum Deo reconciliantis indicium est, sic et idem Paulus dicit, quia Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi ; sed reconciliationis hujus spatia conversionis nostrae dilatio, et emendationis negligentia distendit, et longiora constituit, et donec evacuet omnes principatus et potestates, et ponat inimicos sub pedibus suis, ac novissimum inimicum destruat mortem, ita eum regnare oportet, ut ministerium susceptae in carne dispensationis exerceat, et bonos quidem manifestet, culpabiles autem recipiant unusq
Abbreviated transcription (Latin):
nis ignei. ac ꝑcurrentis ante uetustũ dierũ. Uidebt̃ hec
⁊ legent ⁊̃ angłi. ⁊ illa milies milia angłoꝵ.⁊ deciesmi¬
lies denamilia mministroꝵ. & ita criminũ nr̃oꝵ inqͥb
testes cat̾uas innum erabiles patiem᷑. Cũ aut̃ paulus
dicat qr om̃s stabimꝰ ante tribunal dĩ. ⁊ secũ hissociet
qͥstabt̃ ante tribunal dĩ : qͥsnã ÷ qͥsemet ipsũ ita decipiat¬
⁊ fallat. ut adiudiciũ se xp̃i ⁊ adtribunal cognitionis eiꝰ
ñ putet ẽẽ. uenturũ: aut manifestandũ se ñputet in.
his q̃ siue recte siue ⁊̃ minꝰ recte conmiserit: Qđ uͦ in
posuit ⁊ ego qͥdẽ nullã puto ẽẽ. differentiã. qͥminꝰ unũ
atq idẽ tribunal xͥ. ⁊ tribunal dĩ nominet᷑. scd̾m qd̾ ipse¬
at̃ oĩa mea tuast̃: ⁊ tua mea. Siqͥs tam̃ putat insermo¬
nib paul . qr nulla meiꝰ litceris ociosa ł sillaba ⁊. &
causas uarietatis hꝰ ẽẽ reqͥrendas: poterit fortassis tale

Expanded text:
. Videbunt haec et legent etiam angeli, et illa millies millia angelorum, et decies millies dena millia ministrorum, et ita criminum nostrorum, intestes catervas innumerabiles patiemur. Cum autem Paulus dicit quia Omnes stabimus ante tribunal Dei, et se cum his societ qui stabunt ante tribunal Dei, quisnam est qui semetipsum ita decipiat et fallat, ut ad judicium se Christi, et ad tribunal cognitionis ejus non putet esse venturum, aut manifestandum se non putet in his quae sive recte, sive etiam minus recte commiserit? Quod vero in bunal Christi » posuit, ego quidem nullam puto esse differentiam, quo minus unum atque idem « tribunal Christi » et tribunal Dei nomineta tua sunt, et tua mea . Si quis tamen putat in sermonibus Pauli, quia nulla in ejus litteris otiosa vel syllaba est, causas varietatis hujus esse requirendas, poterit fortasse tale
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ qd̾ ñ ÷ exfide : procatũ ÷. In hoc sermone credentiũ
quoꝵq neglegenteiꝰ ⁊ desides animas uinculo artiore
constringit. ut nichil sine fide agant. nichil absq fide
dicant. nec absq fide aliqͥd cogitent: qr siue qͥd gesseris
sine fide. siue locutꝰ fueris. siue ⁊̃ cogitaueris. peceas
Noc idẽ ÷: qd mnaliis dic̃. Siue manducatis siue bibitis

Expanded text:
at quod aliter fit quam probatum est. In hoc sermone credentium quorumque negligentes et desides animas vinculo arctiore constringit, ut nihil sine fide agant, nihil absque fide dicant neque cogitent, quia sive quid gesseris sine fide, sive locutus fueris, sive etiam cogitaveris, peccas. Hoc idem est quod in aliis dicit : Sive manducatis, si
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ indifferens. Pot̾ enĩ ñ minducare carnẽ ⁊ bibere
uinũ. ⁊̃ malus hõ. ⁊ a fide alienꝰ ut sepe ⁊̃ ñ nullos ido¬
loꝵ eausa facere hoccertũ ÷. Int̾dũ ⁊̃ malarũ artiũ fert᷑
talis haberi obseruatio hereticoꝵ. Cerce ñ paueis ob¬
seruare hec moris ÷ ⁊ ñ continuo dicimꝰ. bonũ ÷ eis. qr
ñ manducant carnẽ neq bibunt uinũ s illo plane modo
qͦ inconsequentib posuit. in qͦ fr̃ offendit᷑. ñ manducare
carnẽ ⁊ ñ bibere uinũ: ñ rã mediũ ⁊ indifferens s ue

Expanded text:
indifferens. Potest enim non manducare carnem, et non bibere vinum etiam malus homo et a fide alienus, ut saepe etiam nonnullos idolorum causa facere hoc certum est. Interdum etiam malarum artium fertur talis haberi observatio. Haereticorum certe non paucis observare hoc moris est, et non continuo dicimus: Bonum est eis quia non manducant carnem, neque bibunt vinum. Sed illo plane modo, quo in consequentibus posuit, In quo frater offenditur, non manducare carnem, et non bibere vinum, non jam mediu
Abbreviated transcription (Latin):
& consiliũ in hocdo. hoc enĩ uob̾expedit: qͥ ñ solã facere.
s ⁊ uelle cepistis ab anno pͥore. Hẽ auc̃. ⁊ facto ꝑficite.
S ⁊ in reliquis dehac eadẽ scõꝵ cõmunione ꝓseqͥtur. &
post aliquanta addit. De ministerio aut̃ qe̾ fit inscos.
suꝑfluũ ÷ uob̃ scribere. Sc io en ĩ ꝓmptã uoluntatẽ
urãm. ꝓqͦ gratulor de uob̾ macedonib: q achaia pa¬
rata ÷ ab annopͥore: & urã emulatio ꝓuaeauit multoᷤᷤ.¬

Expanded text:
expedit, qui non solum facere, sed et velle coepistis ab anno priore, nunc autem et facto perficite, sed et in reliquis de hac eadem sanctorum communione persequitur, et post aliquanta addit, De ministerio autem quod fit in sanctos, superfluum est vobis scribere. Scio enim promptam voluntatem vestram, pro qua gratulor de vobis Macedonibus, quia Achaia parata est ab anno priore,
Abbreviated transcription (Latin):
hec: posuit paulus inspũ suo. ut cũ ꝑambulasset
macedoniã ⁊ achaiã. ꝓficisceret᷑ ierosolimã dioens :
qr postꝗͣ fuero ibi: necesse ÷ me ⁊ romã uidere. Ex iis
aut̃ omĩb ũbis colligit᷑ qr ñ solũ pͥma ad corinthios
s : scd̾a ante scripta ⁊. quã hȩc ad romanos. quã ha¬
bemꝰ in manib ⁊ simulq illud adũtit᷑. qd quanto
posterior paulus inuna qͦq inuenit᷑ epła. tanto &
ꝑfectior. ut uerꝰ sit eiꝰ ille sermo quẽ dir̃. qr p̃terita
obliuiscens. ad futura me extendo ad p̾fectũ sequens
palmã suꝑnȩ uocationis. Qd̃ aut̃ dicit placuit mace
romanos. Faciliꝰ enĩ deuotȩ m̃tes ad benefaciendũ
ȩxẽplis qͣ sermonib inuitant᷑. S in eo qd̾ ad dit.
plicuit enĩeis & debitores st eoꝵ: qͥd alind sentire¬

Expanded text:
haec, posuit Paulus in Spiritu sancto, ut cum perambulasset Macedoniam et Achaiam, proficisceretur Hierosolymam, dicens, quia postquam fuero ibi, necesse est me et Romam videre . Ex his autem omnibus verbis colligitur, quia non solum prima ad Corinthios, sed et secunda ante scripta est, quam haec ad Romanos quam habemus in manibus: simulque illud advertitur quod quanto posterior Paulus in unaquaque invenitur epistola, tanto et perfectior, ut verus sit ille sermo quem dixit, quia Praeterita obliviscens ad futura me extendo, ad perfectum sequens palmam supernae vocationis . Quod autem dicit, Placuit MacedRomanos: facilius enim devotae mentes ad benefaciendum exemplis, quam sermonibus invitantur. Sed in eo quod addit, Placuit, et debitores sunt eo
Abbreviated transcription (Latin):
bͥmis epłe partib iã ꝓuirib demonstrauimꝰ.
Quȩ utiq achaia: uicina ⁊ choherens ÷ macedo¬
niȩ. In quib locis degens. cũ singła queq ꝑa¬
dĩ replesset uniũsa: dic̃ ulteriꝰ se locũ ñ hab̾e
in his regionib: hoc ÷ locũ nullũ sibi suꝑẽẽ¬
xp̃i p̃dicationis uacuũ. Tempꝰ iã ẽẽ. designat.
qͦ desideriũ suũ uidendi eos qui rome st̃. debeat
adimplere. qd̾ conceptũ er multis annis gere¬
bat. Dilatũ aut̃ fuerat ⁊ dissimulatũ: donee
omẽm locũ in qͦ x p̃c ñ fuerat p̃dicatꝰ. agnitione
ꝓficiscar. sꝑo qđ ptͣgrediens uideã uos. ñ ita ac¬
cipiendũ ÷ quasitã paruo amore paulus erga
romanos teneret᷑. ut eos intransitu tantũ modo.¬

Expanded text:
e partibus jam pro viribus demonstravimus, quae utique Achaia vicina, et cohaerens est Macedoniae. In quibus locis degens cum singula quaeque peraet agnitione Dei replesset universa, dicit ulterius se locum non habere in his regionibus, hoc est, locum nullum sibi superepraedicationis vacuum, tempus jam adesse designat, quo desiderium suum videndi eos qui Romae sunt, debeat adimplere: quod conceptum ex multis annis gerebat, dilatum autem fuerat, et dissimulatum, donec omnem locum, in quo Christus non fuerat praedicatus, agnitione proficiscar, spero praetergrediens videam vos, non ita accipiendum est, quasi tam parvo amore Paulus erga Romanos teneretur, ut eos in transitu tantummodo
Abbreviated transcription (Latin):
paul sententiã irã sibi thesaurizant indiẽ ire. t̾c cũred¬
det ds̃ unicuiq sed̾moꝑa sua. Sigͦ nosmet ipsos uindicemꝰ.
ñ ÷ magnũ qͦd ꝓ iniuria suscepta reddimꝰ. Uerbi catisa.
ut palmã ꝓpalma aut sarũ ꝑsaro: aut ꝓ contumelia ser¬
sesmonis nic̃hilominꝰ contumeliã. Si uͦ seruemꝰ ea uindictȩ
dĩ in eo qͥlesit nos locũ damꝰ ire. illi sine dubio quãsibi
ipsesuis malis actib thesaurizat qͥ de eo in iudicio dei
multo grauiores quã nos inferre possumꝰ. exigat penas.

Expanded text:
irae, tunc cum reddiderit Deus unicuique secundum opera sua. Si ergo nosmetipsos vindicemus, non est magnum quod pro injuria suscepta reddimus, verbi causa, aut palmam pro palma, aut saxum pro saxo, aut pro contumelia sermonis nihilominus contumeliam: si vero servemus ea vindictae Dei, in eo qui laesit nos locum damus irae, illi sine dubio, quam sibi ipse suis malis actibus thesaurizat, quae de eo in judicio Dei multo graviores, quam nos inferre possumus, exigat poenas.
Abbreviated transcription (Latin):
płm dĩ specialẽ enationib. quas ignorantia dĩ ⁊ idoloꝵ
cultꝰ faciebat in mundas. Ubi uͦ ianua fidei gentib aꝑit᷑
& inuitant᷑ om̃s ad dm̃ : ostendunt᷑ petro omĩa quadrupe¬
dia. ⁊ repentia. ⁊ uolatilia. exposita in linteo. qd̾ celitꝰ
fuerat deductũ: ⁊ dr̃ ei Surge petre: occide ⁊ manduca
Cũq legał obseruantiȩ memor respondisset ad dñm.
Qđds̃ mundauit: tu conmune nedixeris. Ubi ergo om̃s
g̃s ꝑagnitionẽ fidei a contaminatione mundantur. ibi
& om̃iscib u̾bodnĩ & oratione purgat᷑ & obhoc apłs

Expanded text:
pulum Dei a nationibus, quas ignorantia Dei, et idolorum cultus faciebat immundas; ubi vero janua fidei gentibus aperitur, et invitantur omnes ad Deum, ostenduntur Petro omnia quadrupedia, et repentia, et volatilia exposita in linteo, quod coelitus fuerat deductum, et dicitur ei: Surge, Petre, occide, et manduca ; cumque legalis observantiae memor respondisset ad Dominum, Quod Deus mundavit, tu commune ne dixeris. Ubi ergo omnes gentes per agnitionem fidei a contaminatione mundantur, ibi et omnis cibus verbo Domini et oratione purgatur: et ob hoc Apos
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi pot̾ quã ut ea inqͥb ali ꝑ infirmitaẽ
delinquunt. robustiores qͥq patient̃ ferant. & ñ
cent Gi sunant eos. abiciant aborrescant. si for¬
te i aliqͦ uice mitacis uitio uincunt᷑ neq sub
tate depeslant. Qui enĩ hocfacit: ñ ÷ imitator illiꝰ
plaga ⁊ in afflictione. Qđ si xp̃c portat infir¬
mitates nr̃as.⁊ ds̃ patient̃ fert delicta nr̃a. qͦmͦ
⁊ nos eoꝵ qͥ paulo inferiores uident᷑. nequaꝗͣ delicta
⁊ neglegentias toleramꝰ : Hoc ÷ nimirũ ipsũ xp̃m
aũtere ab hoc affectu: ne portare uelit infirmita¬
tes nr̃as. Nemo enĩ ita ꝑfectꝰ ÷ qͥ apuddm̃ ñ in aliqͦ

Expanded text:
intelligi potest, quam ut ea, in quibus alii per infirmitatem intelligi potest, quam ut ea, in quibus alii per infirmitatem delinquunt, robustiores quique patienter ferant, et non continuo spernant eos, abjiciant, abhorrescant, si forte in aliquo tate depellant: qui enim hoc facit non est imitator illiusplaga, et in afflictione . Quod si Christus portat infirmitates nostras, et Deus patienter fert delicta nostra, quomodo et nos eorum qui paulo inferiores videntur nequaquam delicta et negligentias toleramus? Hoc est nimirum ipsum Christum avertere ab hoc affectu, ne portare velit infirmitates nostras. Nemo enim ita perfectus est, qui apud Deum non in aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. S ñ ex hoc accipias eũ quasi in memorẽ
mandatĩ illiꝰ loci: quodr̃. Laudet te ꝑrimꝰ tuuᷤ
⁊ ñ tuũ os: ertraneus. ⁊ ñ tua labia. Rgͦ ꝓ¬
laude ꝓpͥa: s ꝓrerũ consequentia firmũ semet¬
ipsũ ꝑnunciat᷑. Si enĩ ipse humilitatis specie
int̃ firmos uitasset enumerari: qͥs exhis qͥalioꝵ
infirmitates portare deberent. auderet subire
istud officii ut qͣsi firmꝰ ipse fragilitates infir¬
moꝵ ferre niteret᷑ : S ideo conmune facit
istudofficiũ : ut unꝰ qͥsq nr̃m in qͦ potest. etiã
si ñ om̃ib tam̃ in qͦuidet᷑ firmior ꝑrimo suo ẽẽ.
portet infirmitatẽ eiꝰ. sic̃ ⁊ in aliis dic̃. Inuicẽ
onera ur̃a portate. S uidet᷑ onera hic ꝓ corpo¬
reis necessitatib nominasse: ut si qͥ in facultati¬
b opulentior ÷ onꝰ pauꝑioris portet. ⁊ penuriã
solet᷑ abundantia. In eo uͦ ubidic̃. ut firmiores
infirmoꝵ sustineant infirmitates : ñ aliud

Expanded text:
Sed non ex hoc accipias cum quasi immemorem mandati illius loci, quo dicitur: Laudet te proximus tuus, et non tuum os; extraneus, et non tua labia ; d pro rerum consequentia firmum semetipsum pronuntiat: si enim ipse humilitatis specie inter firmos vitasset enumerari, quis ex his qui aliorum infirmitates portare deberent, auderet subire istud officium, ut quasi firmus ipse fragilitates infirmorum ferre niteretur? Sed ideo commune facit istud officium, ut unusquisque nostrum, in quo potest, etiam si non in omnibus, tamen in quo videtur firmior proximo suo esse, portet infirmitatem ejus, sicut et in aliis dicit : Invicem onera vestra portate. Sed videtur onera hic pro corporeis necessitatibus nominasse, ut si quis in facultatibus opulentior est, onus pauperioris portet, et penuriam soletur abundantia. In eo ubi dicit, ut firmiores infirmorum sustineant infirmitates, non aliud
Abbreviated transcription (Latin):
uos in honorẽ dei. Qd dic̃ suscipite inuicẽ: ad illud
referendũ ÷ qd̃ pͥmosposuerat. ubi occasione
mundors ł inmundoꝵ ciboꝵ diu̾sa sentientes
abinuicẽ discrepabant: ⁊ ait. Suscipite inuicẽ.
sic̃ ⁊ xp̃c suscepit uos: qui nulliꝰ horruit in mun¬
dicras: nec reputauit alicui delicta sua. Nichil
gͦde inmunditia animaliũ iudicetis: sic̃ nec ille
ininundicias credentiũ reputauit. Ee qͥ in suꝑi¬

Expanded text:
vos in honorem Dei. Quod dicit suscipite invicem, ad illud referendum est, quod primo proposuerat, ubi occasione mundorum, vel immundorum ciborum adversa sentientes ab invicem discrepabant, et ait, Suscipite invicem sicut et Christus suscepit vos, qui nullius horruit immunditias, nec reputavit alicui delicta sua. Nihil ergo de immunditiis animalium judicetis, sicut nec ille immunditias credentium reputavit. Et q
Abbreviated transcription (Latin):
sectem᷑. & quȩ edificationis in inuic̃e. E sic̃ ibi osten¬
n quire pacẽ: & sectare eã. Licet in latinis codicib
habeat᷑ sequere eã. sectare tam̃ ⁊̃ ibi scriptũ ÷.
In qͦ hocmͥ uidet᷑ ostendi. qm̃ qͥdẽ amultis inqͥete
⁊ insolent᷑ agentib. turbata pax ⁊ effugata. uelut
subt̃ fugit ab hoib: e contrario abhis qͥ xpm̃ didi¬
cer̃t ⁊ ipsiseruiunt. ⁊̃ fugitans sectanda ÷: ⁊ modis
om̃ib reuocanda. Sectat᷑ aut̃ pacẽ: qͥ ea qͥb par
constare potest. ⁊̃ cũ labore suo. cũdãpno. eũ obꝓbrio
qͦq ⁊ si ita necesse sit. ⁊̃ eũ ꝑiculo uicȩ fameq custo¬
dit. Hec enĩ ñ solũ pacẽ: uerũ edificationẽ adinuicẽ¬
fidei ac templũ dĩ ex lapidib uiuis. ⁊ ꝑ construccio¬
nẽ caritatis assurgit: ⁊ ideo addit. Noli ꝓpt̃ cibũ
soluere opꝰ dĩ. Soluit enĩ opꝰ dĩ. & edificiũ destruit
caritatis: qͥ ꝓpt̃ ciboꝵ in temꝑantiã. scandalũ fr̃ib¬

Expanded text:
ificationis in invicem; et sicut ibi ostenInquire pacem et sectare eam . Licet in Latinis codicibus habeatur sequere eam, sectare tamen etiam ibi scriptum est, in quo hoc mihi videtur ostendi. Quoniam quidem a multis inquiete et insolenter agentibus turbata pax et effugata velut subterfugit ab hominibus: e contrario ab his qui Christum didicerunt et ipsi serviunt, etiam fugitans consectanda est, et modis omnibus revocanda. Sectatur autem pacem, qui ea quibus pax constare potest, etiam cum labore suo, cum damno, cum opprobrio queque, et, si ita necesse sit, etiam cum periculo vitae famaeque custodit: haec enim nfidei ac templum Dei ex lapidibus vivis per constructionem charitatis assurgit; et ideo addit: Noli propter escam aestruere opus Dei. Solvit enim opus Dei, et aedificium destruit charitatis, qui propter cibo
Abbreviated transcription (Latin):
qͥp̃sentis tẽporis culpas futuri sacram̃ti aucto¬
ritate conpescit: & ut excłe formã statuat.
toꝑe ꝓcibis. ⁊ escarũ qualitatib frat̃nã pacẽ
caritatẽq turbare: cũ regnũ dĩ ꝓpt̃ qd̾ labo¬
ramꝰ & currimꝰ. neq ꝑ escas constet neq ꝑ
potũ : s aliena sint hec a regnodĩ. ⁊ ab illa
conũsatione futura: Ibi enĩ sic̃ neq nubent
neq nubent᷑. s st̃ sic̃ angłi dĩ ÷ ita neq escã neq
potũ sument: s st̃ si c̃ angłi dĩ. Igit᷑ ab solutissi¬
mo doginate & euidenti. ab apłi sententia termi¬
natũ ÷ in regnodĩ. neq escas corporales neq
W ideo hortat᷑ ut in illis nos exerceamꝰ ⁊ & illa bo¬
na iam hic hab̃e meditem᷑. atq illã substantũ
possidere: que nob̾cũ transire possit ad regna

Expanded text:
praesentis temporis culpas futuri sacramenti auctoritate compescens, et ut Ecclesiae formam statuat, qualitatibus fraternam pacem charitatemque turbare, cum regnum Dei, propter quod laboramus et currimus, neque per escas constet, neque per potum, sed aliena haec sunt a regno Dei, et ab illa conversatione futura? Ibi enim sicut Neque nubent neque nubentur, sed sunt sicut angeli Dei , sic neque escam neque potum sumunt, sed sunt sicut angeli Dei. Igitur absolutissimo dogmate et evidenti ab Apostolo sententia terminatum est, in regno Dei, neque escas corporales, nequtu sancto: et ideo hortatur ut in illis nos exerceamus, et illa bona jam hic habere meditemur atque illam substantiam possidere, quae nobiscum transire possit ad regna
Abbreviated transcription (Latin):
grãs enĩ agitdõ. & qͥ ñ manducat dnõ ñ manduca:
& grãs agit dõ. Grẽ gͦ dõ. abutroq referunt᷑ Ab
illo ꝓfructu continentie: abhoc uͦ ꝓlib̃tate uescendi
S qm̃ ut in anteriorib ostendimꝰ. ꝓfundior inuenit᷑
apłisensus. ꝗͣ ciboꝵ carnaliũ ratio continet inspũali
erpositione: scd̃m ea q̃ supͣ disseruumꝰ dehis quos
aliꝰ omẽmdiẽ. aliꝰ uͦ alternos iudicat dies. possumꝰ
illud sentire qd̾ inscripturis diuinis unũ qđq capi¬
tulũ in qͦdogma pietatis ⁊ fideitontinet᷑. diesdicat᷑.
ere enĩdies ÷ qͥilluminat m̃tẽ. qͥ ignorantiȩ tene¬
qͥita diuinis litceris oꝑã impendat acstudiũ. ut oem
diẽ & omẽm sensũ scripture diuine discutrat & diiu¬
dicet. ita ut ñ eũ transeat de lege iota unũ łunꝰ aper.
hicomẽm diẽ uidebit᷑ iudicare. Qui autẽ ñ ÷ tantus
ingenio. alt̾nos id⁊ paucos exmultis capiet sensus ⁊¬
& si ñ qͥ ad plenitudinẽ scientie sufficiant: aut certe

Expanded text:
t qui non manducat, Domino non manducat, et gratias agit Deo. Gratiae ergo Deo ab utroque referuntur, ab illo pro fructu continentiae, ab hoc vero pro libertate vescendi; sed quoniam, ut in anterioribus ostendimus, profundior invenitur Apostoli sensus, quam ciborum carnalium ratio continet in spiritali expositione, secundum ea quae supra disseruimus de his quorum alius omnem diem, alius vero alternos judicat dies. Possumus illud sentire, quod in Scripturis divinis unumquodque capitulum, in quo dogma pietatis et fidei continetur, dies dicatur. Vere enim dies est qui illuminat mentem, qui ignorantiae teneita divinis litteris operam impendat ac studium, ut omnem diem et omnem sensum Scripturae divinae discutiat et dijudicet, ita ut non eum pertranseat de lege iota unum vel unus apex, hic omnem diem videbitur judicare: qui autem non est tantus ingenio, alternos, id est, paucos ex multis capiet sensus, qui si non ad plenitudinem scientiae sufficiant, at certe
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs aut in regnũ celoꝵs : & ingehennã miti pot̃
n illis tantũmͦ rationẽ boni ñ haberi. in qͥb ual¬
de p̃ponderant mala : & in illis rationẽ mah ñ
accipi inqͥb p̃ponderant bona: & in qͥb maloꝵ
uestigia penitentia conu̾sionis aboleuit. Ut aut̃
ad ꝓpositi capituli finẽ conclusionẽq redeamꝰ.
ñ ampliꝰ inuicẽ iudicemꝰ: s hoc iudicate magis
neponatis offensionẽ fr̃ĩ. ł scandalũ. Hoc iudica¬
te. id÷ hoc statuite: ne ꝑ obseruantiã ciboꝵ.
offensiones frĩb. ł scandala generetis. De offen¬
sione ł scandalo iã supͣ diximꝰ. qd̾ scandalũ sit
cũ inuia qua incedit᷑ ali qͥd inuenit᷑ obiectũ: in
quo offendant scandentiũ uł incedentiũ pedes.
Hoc ÷ gͦ qd̾ patrunt᷑ ii qͥuiã fidei nuꝑ ingressi prioꝵ
uł conteptionib ł neglegentiis ł contẽptu ⁊ elati

Expanded text:
quis, aut in regna coelorum, et in gehennam mitti potest, quis, aut in regna coelorum, et in gehennam mitti potest, in illis tantummodo rationem boni non habere, in quibus valde praeponderant mala; et in illis rationem mali non accipi, in quibus praeponderant bona, et in quibus malorum vestigia poenitentia conversionis abolevit. Ut autem ad propositi capituli finem conclusionemque redeamus, icem judicemus; sed hoc judicate magis, ne ponatis offensionem fratri vel scandalum. Hoc judicate, id est, hoc statuite ne per observantiam ciborum offensiones fratribus, vel scandala generetis. De offensione vel scandalo jam supra diximus quod scandalum sit cum in via, qua inceditur, aliquod invenitur objectum, in quod offendant scandentium vel incedentium pedes; hoc est ergo quod patiuntur hi, qui viam fidei nuper ingressi, priorum vel contentionibus,
Abbreviated transcription (Latin):
& mali. uł iterũ aliquẽ inmalis qͥ ñ habueritai¬
qͥd & boni ꝓpt̃ scripturã q̃ dic̃. sp̃s enĩ incorrupti¬
bilis in omnib ÷: ꝓpt̃ ea dixerit ut unꝰ qͥsq ⁊ ꝓbonis
suis bona. & ꝓ malis recipiant mala: an bonos illos
dicat qͥb nichil mali ascribendũ sit: & illos mls
qͥb bonimnichil omnino debeat᷑. S si hoc nouissi¬
mũ putemꝰ. uidebim contͣ euidentem uenire rati¬
onem. Nullus enĩ ut dixi ita bonꝰ inueniet᷑. eui
pessimoꝵ. ⁊̃ si ipse iudas ponat᷑. qͥ supͣ omẽm im¬
pietatem impiꝰ fuit: ut ñ aliqͥd etrã ipse boni ha¬
buisse uideatur. Nã ut illa omittã quȩ cũ apłis
positꝰ quasi unꝰ ex illis gerebat. quãuis ⁊ ibi ram
boniseiꝰ miscerent᷑ & mala. erat enĩ pecuniȩ cupi¬
dus ⁊ tam̃ hoc ipsũ qd̾ penitentia ductꝰ. reportauit
.xxx. argenteos ad sacerdotes & cdix̃. peccaui tra¬
denssanguinẽ iustũ. fuit aliqͥd boni. E x quib
reciꝑe & mala. Neq enĩ simul & in paradisum

Expanded text:
 non habuerit aliquid et boni, propter Scripturam quae dicit: Spiritus enim incorruptibilis in hominibus est; propterea dixerit ut unusquisque et pro bonis suis bona, et pro malis recipiat mala, an bonos illos dicat, quibus nihil mali ascribendum sit, et illos malos quibus boni nihil omnino debeatur. Sed si hoc novissimum putemus, videbimur contra evidentem venire rationem. Nullus enim, ut dixi, ita bonus invenietur, cui pessimorum, etiam si ipse Judas ponatur, qui supra omnem impietatem impius fuit, ut non aliquid etiam ipse boni habuisse videatur. Nam ut illa omittam, quae cum apostolis positus quasi unus ex ipsis gerebat, quamvis et ibi jam bonis ejus miscerentur et mala, erat enim pecuniae cupidus; tamen hoc ipsum, quod poenitentia ductus reportavit triginta argenteos ad sacerdotes, et dixit, Peccavi, tradens sanguinem justum, fuit aliquid boni. Ex quibus recipere, et mala: neque enim simul et in paradisum
Abbreviated transcription (Latin):
ista. uideamꝰ. Multi eni st̃ qui ꝓbant aliqͥd boni facere
uerbi grã qͥ udientes de p̃miis castitatis . ꝓbant &¬
statuunt caste uiuere. s ꝓcessu temporis uł subri¬
piente neglegentia. ł suꝑante libidine. id qd̾ seruadũ
ꝓbauerant̃ maculat᷑ ⁊ corrũpit᷑.  & est infelir iste. qui
ineo ð̾obseruare decreuerat uictus. semet ipsũ rudi¬
nullo rep̃hendat. Hoc aut̃ &̾ in obseruancia ciboꝵ. scd̾m
munda. ñ rursũ iudieet semet ipsũ & dubitationẽ ca¬
piat utrũ sumere debet necne: qr qͥ hoc modo discernit.
hoc ÷ qͥdubitat utrũ uere mundũ sit an inmundũ
qd̾ sumit: iste ex ipsa animi sui dubitatione conscien¬

Expanded text:
 videamus. Multi sunt qui probant aliquid boni facere, verbi gratia, qui audientes de praemiis castitatis probant et statuunt caste vivere, sed processu temporis, vel subripiente negligentia, vel superante libidine, id quod observandum probaverant maculatur et corrumpitur: et est infelix iste, qui in eo quod observare decreverat victus, semetipsum judin ex fide. Hoc autem et in observantia ciborum, secundum munda, non rursum judicet semetipsum, et dubitationem capiat utrum sumere debeat, nec ne, quia qui hoc modo discernit, hoc est, qui dubitat utrum vere mundum sit an immundum quod sumit, iste ex ipsa animi sui dubitatione conscien
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ: reliqͦ uasa cõmunia appellabant᷑. Ita &
adciboꝵ distinctionẽ eoꝵ qͦs qͣsi mundos ⁊ scłm
legẽ edendos seriptura segregauit: reliqͥ om̃s cõ¬
munes appellati st̃. S uide uim u̾bi ignorantes
unde cõmunisdiceret᷑. hõ quẽ cõmunẽ appellabañ
sermonis usũ sine significationis intelligentia
tenuert̃ Neq en ĩ cibi qͦsds̃ ereauit aut igno¬
rant̃ aut simplicit sũpti. cõmunẽ facere hoĩem
poterant ⁊ inmundũ: s mens illa hõis q̃ dõ soli
segregata ⁊ merito munda appellat᷑: que uero
rimis possidet᷑ iccirco talis hõ conmunis appel¬
locrarida. querens reqͥẽ & ñ inueniens redit.
& inueniens domũ uacantẽ & scopis mundatã.
assumit septẽ alios sp̃s neqͥoresse: & intrantes
habitant meo. & sine dubio iste talis homo
conmunis dr̃: eoꝵ uidelicet seruꝰ effectꝰ.omĩũ
spũũ malignoꝵ qͥ habitant ineo. Merito gͦ
sciens sermonis hanc ẽẽ. rationẽ. paulus: dicit.

Expanded text:
vasa communia dicebantur, ita et ad ciborum distinctionem, eorum quos quasi mundos et secundum legem edendos Scriptura segregavit, reliqui omnes communes appellati sunt. Sed Judaei vim verbi ignorantes, unde communis diceretur homo, quem communem appellabant, sermonis usum sine significationis intelligentia tenuerunt. Neque enim cibi quos Deus creavit, aut ignoranter aut simpliciter sumpti communem hominem facere poterant et immundum: sed mens illa hominis, quae Deo soli segregata est, merito munda appellatur. Quae vero rimis possidetur, idcirco talis homo communis appelloca arida, quaerens requiem, et non inveniens, redit: et inveniens domum vacantem, et scopis mundatam, assumit secum septem alios spiritus nequiores se, et intrantes habitant in ea ; et sine dubio iste talis homo communis dicitur, eorum videlicet servus effectus, omnium spirituum malignorum, qui habitant in eo. Merito ergo sciens sermonis hujus hanc esse rationem Paulus, dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
liter de imꝑitiorib qͥb q opinant᷑. E ideo potestatẽ frĩ
iudicandi fris exemit. Bene aut̃ alienũ seruũ ait: qͥa dñs
dic̃. Uos aut̃ om̃s fr̃s estis. Om̃s: hoc ÷ uniu̾sa creatura.

Expanded text:
liter de imperitioribus quibusque opinantur, et ideo potestatem fratri liter de imperitioribus quibusque opinantur, et ideo potestatem fratri judicandi fratris exemit. Bene autem alienum servum ait, quia Dominus dicit: Vos autem omnes fratres estis , omnes, hoc est, universa creatura,
Abbreviated transcription (Latin):
hisgͦ qͦr fidestanti ÷ ut oĩa possint manducare. & omẽm
u̾bi speciẽ caꝑe: ne suꝑbiant. ⁊ sꝑnant eos qͥinferiores st̃
p̃cipit. &erursũ iisqui incapaces st̃ ꝑfectioris doctͥnȩ man¬
dat ne iudicent eos quoꝵ sensus capacior ÷: & intellectus
eminentior. Solent enĩ ꝑu̾so ordine inꝑiti ꝑitos iudicare.
⁊ desides studiosos. Int̃dũ tam̃ ee hii qͥscientiȩ aliqͦ inicia
ceꝑint: inflant᷑ & ei tollunt᷑ adũsũ eos qͥuident᷑ minꝰ ea
paces ẽẽ. Iccircogͥ increpatione apłice auctoritatis paulꝰ
utriꝰq partis insolentiã repͥmens. dicit. Tuquis es qui
iudicas alienũ seruũ: Suo dnõstat. aut eadit. Qd̾ dicit
stat aut cadit: scđm sensũ eiꝰquẽ increpat dic̃. Nã ⁊ inꝑitior
siuideat quẽpiã ꝓfundiꝰ aliqͥd ⁊ ut ipse caꝑe ñ pocest sen¬
tentẽ. cecidisse eũ iudicat a fidei stata. Ꝙ rursũ qͥ inflan¬
t᷑ ex scientia ⁊ ñ cũ caritate si c̃ paulꝰ cõmonet agunt: simi¬

Expanded text:
anducare et omnem verbi speciem capere, ne superbiant et spernant eos qui infirmiores sunt praecipit, et rursum his qui incapaces sunt perfectioris doctrinae mandat, ne judicent eos quorum sensus capacior est, et intellectus eminentior: solent enim perverso ordine imperiti peritos judicare, at desides studiosos. Interdum tamen et hi qui scientiae aliqua initia coeperint inflantur et extolluntur adversum eos qui videntur minco igitur interpretatione Apostolicae auctoritatis Paulus utriusque partis insolentiam reprimens dicit: Tu quis es, qui judicas alienum servum? suo Domino stat aut cadit. Quod dicit, stat aut cadit, secundum sensum ejus quem increpat dicit. Nam et imperitior, si videat quempiam profundius aliquid, et ut ipse capere non potest, sentientem, cecidisse eum judicat a fidei statu, et rursum qui inflantur ex scientia, et non cum charitate, sicut Paulus commonet, agunt, simi
Abbreviated transcription (Latin):
nichil cõmune aut inmundũ ẽẽ crederent adu̾sũ eos
& monere. ne insultent eisqͥb longa consuetudo i nobser¬
uandis cibis discretionẽ ad huc aliquã ⁊ cunctationẽ moue¬
bat. iubet gͦ eũ qͥita in hac fide infirmꝰ ÷ assumi magis &
ñ abici. nec quasi int̾idelẽ iudicari. Aliud ÷ enĩ infidelẽ ẽẽ:

Expanded text:
une vel immundum esse crederent, adversus eos ostolus, et monet ne insultent eis, quibus longa consuetudo in observandis cibis discretionem adhuc aliquam et cunctationem movebat. Jubet ergo eum qui ita in hac fide infirmus est assumi magis et non abjici, nec quasi infidelem judicari. Aliud est enim infidelem esse,
Abbreviated transcription (Latin):
illũ ẽẽ. ꝓrimũ nr̃m qͥ uenit. & iacentes nos uulne¬
ratos a latronib ⁊ nudatos a demonib. ⁊um̃to cor¬
poris sui suꝑposuit. ⁊ ad stabulũ eecłe detulit: &
stabulario ꝑeura nr̃ã ⁊ diligentia. uł ipsi paulo.
uł omĩ qͥ eccłe p̃est: duos denarios noui ac ueteris
testam̃ti. ad nr̃ẽ eurȩ concessit expensas. Hc̃ gͦ ꝓri¬
mũ si diligam᷑: omẽm legẽ. & uniu̾sa mandata

Expanded text:
illum esse proximum nostrum, qui venit et jacentes nos vulneratos a latronibus, et nudatos a daemonibus, jumento corporis sui superposuit, et ad stabulum Ecclesiae detulit, et stabulariovel omni qui Ecclesiae praeest duos denarios Novi ac Veteris Testamenti ad nostrae curae concessit expensas. Hunc ergo proximum si diligamus, omnem legem et universa mandata
Abbreviated transcription (Latin):
dicit Quifac̃ angłossuos sp̃s. & ministrossuis
ignẽ urentẽ. & quȩ genua insp̃ib ẽt̃ credent᷑.
aut q̃ lingua inignis specie reqͥret᷑: S genufit¬
dere subiecta ẽẽ. cuncta: & cultus dĩ obedire decla¬
rat. Mouet me adhuc exhis q̃ de epła ad corinchi¬
os assũpsimꝰ. ubi dic̃ ut recipiat unusqͥsq ꝓpru
corporis ꝓut gessit siue bona siue mala ⁊ utrũ qr

Expanded text:
dicit: Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos ignem urentem . Et quae genua in spiritibus esse credentur, aut quae lingua in ignis specie requiretur? Sed genu flectere, subjecta esse cuncta, et cultui Dei obedire declarat. Movet me adhuc ex his, quae de Epistolis ad Corinthios assumpsimus, ubi dicit: Ut recipiat unusquisque propria corporis, prout gessit, sive
Abbreviated transcription (Latin):
intelligendũ. qr nͥ mortuus fuisset mortuoꝵ dnatũ
ñ habuisset. & nͥ pꝰ mortẽ rursũ uixisset: ñ tenuisset
dñationẽ usuoꝵ. S ad hec ita repondendũ puto.
uob ex modis. constat in õemereaturã rp̃i dnãtio. N¬
Uno. ꝑquẽ ut creator õiũ ⁊ potestatẽ gerens uniu̾soꝵ
ui maiestatis ⁊ necessitate pocentiȩ ht̃ cuncta fubiec¬
uerũ ⁊ neꝗͣ ⁊ refugis: Insqͦs script᷑a diumna malig

Expanded text:
intelligendum, quod nisi mortuus fuisset, mortuorum dominatum non habuisset, et nisi post mortem rursum vixisset, non tenuisset dominationem vivorum. Sed ad hoc ita respondendum puto: Duobus ex modis constat in omnem creaturam Christi dominatio. Uno per quem ut creator omnium et potestatem gerens universorum, vi majestatis et necessitate potentiae habet cuncta subjecequam et refugis, et his quos Scriptura divina malign
Abbreviated transcription (Latin):
possit bonũ nr̃m. Bonũ ÷ legẽ spũ alit̾ intelligere:
& impia atq inepta hereticoꝵ. uł falsȩ philosophie
studentiũ dogmata: tanꝗͣ in mundos cibos pollutosq
uitare. Hoc eñ ÷: qd̵ spũali lege sanecit᷑. Tam̃
siqͥ ex rudeis u̾bi eausa. aut ex iis qͥ encraetite
appellant᷑ uelit xp̃o credere: putet tam̃ ñ
paruũ in ẽe. mom̃ti in obseruantia continentie
uł eoꝵ ciboꝵ qͥ lege ꝓhibent᷑: uł qͦs quasi castita¬
ti aduersantes. estimant ñ nulli ⁊̃ scripturarũ
auctoritate deelinandos. Huiꝰ modi hominẽ
si ꝑurgeas ad conmunes om̃iũ cibos. nec dicas
nisi sũptis iis qͦs refugit eibis ⁊ t̃c uere bonũ spã¬
alis sententie blasphemat᷑: p̾utante eo quẽ ꝑ¬
urges hanc apud nos haberi fidẽ. ut saluũ fieri
nullũ credamus nisi qͥs sumis uescat᷑ carnib.¬
uł aliis huiꝰ modi conmunib ⁊ indifferentib

Expanded text:
num est legem spiritaliter intelligere, et impia atque inepta haereticorum, vel falsae philosophiae studentium dogmata tanquam immundos cibos pollutosque vitare: hoc enim est quod spiritali lege sancitur. Tamen si quis ex Judaeis, verbi causa, aut ex his, qui Encratitae appellantur, velit Christo credere, putet tamen non parum inesse momenti in observantia continentiae, vel eorum ciborum qui lege prohibentur, vel quos quasi castitati adversantes aestimant, nonnulli etiam Scripturarum auctoritate declinandos: hujusmodi hominem si perurgeas ad communes omnium cibos, nec dicas nisi sumptis his quos refugit cibis, tunc vere bonum spiritalis sententiae blasphematur, putante eo quem perurges, hanc apud nos haberi fidem, ut salvum fieri nullum credamus, nisi qui suilla vescatur carne, vel aliis hujusmodi communibus et indifferentibus
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdã descripti. uł tabule incise continentes lnteras accuũ
cogitationũ q nrãrũ: ab omĩ ut diximꝰ creatura rationa¬
bil relegent᷑. E hoc ÷ qd̾ arbitror indicari ꝑdanibelem¬
ꝓpħam ubidic̃: & libri aꝑtist̃. Qui scilicet in corde nc̃ inuo¬
luti st̃ ⁊ obtecti. continentes qͥdẽ scripta q̃ gerimꝰ ⁊ notis
qͥb dã conscientie sulcat. nec tam̃ ulli nisi solidõ cogniq̃.

Expanded text:
s actuum cogitationumque nostrarum ab omni, ut diximus, creatura rationabili relegentur; et hoc est quod arbitror indicari per Danielem, ubi dicit, et libri aperti sunt, qui scilicet et in corde nostro involuti sunt et obtecti, continentes quidem scripta quae gerimus et notis quibusdam conscientiae sulcati, nec tamen ulli nisi Deo soli cogn
Abbreviated transcription (Latin):
tatione. ñ płꝰ saꝑe ꝗͣ oportet saꝑe. Multi enĩ accepto mi¬
nisterio uł accepta doctͥna płꝰ sapuer̃t ꝗͣ oportuit saꝑe.
⁊elati in arrogantiã uł in delicias resoluti p̃cipites corru
er̃t. Qui erhortat᷑. in exhortando. Eohortatio species¬
est doctͥne ⁊ u̾bi. qͦ affsicte anime scripturarũ diuinarũ
prudent᷑ aptatis. ⁊ in unũ collectis sermonib releuant᷑.
ccidit enĩ sepe anime tribulationũ nimietate desꝑatio
nec facile reparari aut refici qͥbcũq u̾bis pot̾. quauis
polita illa sint ⁊ plausibilia. Si uͦ sermo habens uircutẽ
grẽ dĩ fuerit adhibitꝰ. t̾c cor eiꝰ penetrat. ⁊ consolationẽ

Expanded text:
trina non plus sapere quam oportet sapere: multi enim accepto ministerio vel accepta doctrina plus sapuerunt quam oportuit sapere, et elati in arrogantiam, vel in delicias resoluti praecipites corruspecies doctrinae et verbi, quo afflictae animae Scripturarum divinarum prudenter aptatis et in unum collectis sermonibus relevantur. Accidit enim saepe animae tribulationum nimietate desperatio, nec facile reparari aut refici quibuscunque verbis potest, quamvis polita illa sint et plausibilia: si vero sermo habens virtutem gratiae Dei fuerit adbibitus, tunc cor ejus penetrat, et consolationem
Abbreviated transcription (Latin):
quire iudicas frẽm tuũ. aut tu qͥre sꝑnis frẽm
tuũ: cũ siue mortificatio sit in te carnis. ⁊ uitioꝵ
nerte orta sit. s xp̃i mortedonata: siue tͥ noui¬
tas uite ⁊. ⁊ int̾ris ambulas. conu̾sationẽ habens
incȩlis. xͥ hoc resurrectione meruerise Bene
autẽ utriꝰq uitii notã u̾nacula appellatione
signauit. illi qͥdẽ dicens qͣre sinis.⁊ huic qͣre iu¬
dicas frẽmtuũ. Solent enĩ hii qͥ aliquantulũ ui¬

Expanded text:
quid judicas fratrem tuum? aut tu quare spernis fratrem tuum, cum sive mortificatio sit in te carnis vitiorum, non ex te orta sit, sed Christi morte donata: sive tibi novitas vitae est, et in terris ambulans conversationem habes in coelis, Christi hoc resurrectione merueris? Bene autem utriusque vitii notam vernacula appellatione signavit, illi dicens: Quare spernis, et huic: Quare judicas fratrem tuum? Solent enim hi q
Abbreviated transcription (Latin):
decernit. ut omẽmdiẽ hoc ÷ continuũ uitȩ sus
tẽpꝰ erigat inabstinentia. Aliꝰ uͦ tẽpꝰ aliqd uelut
uotiua ꝓfessione decernit: inqͦsiue ut iugẽ siu
ut tẽporalẽ suscipiat continentiã. U̾niꝰcuiꝰq sen¬
sib: dat liberã facultatẽ. Utrunq tañ in acceptũ
ferri apud dm̃ pollicet᷑. & ꝓpt̃ ea subiungit. Quisa

Expanded text:
decernit, ut omnem diem, hoc est, continuum vitae suae tempus exigat in abstinentia; alius vero tempus aliquod velut votiva professione decernit, in quo sive ut jugem, sive ut temporalem suscipiat continentiam. Uniuscujusque sensibus dat liberam facultatem. Utrumque tamen acceptum fieri apud Dominum poll
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa manducet.⁊ ñ uniu̾soꝵ intelligentiã capiat: bre¬
ui tam̃ fidei confessione saluat᷑. Eideo ⁊̃ ñ mandu¬
cansoĩa. nec õiũ scientiã sumens: agere tam̃ ⁊̃ ipse
tauimꝰ. sermonẽ apłi qͦait. Si aut̃ morttii sumus
cũ xp̃o. credimꝰ qr &s conuiuemꝰ ei. Si gͦ meminimꝰ
sibiuiuat. ⁊ nemosibi moriat᷑. Hienĩ unꝰqͥsq ipse
sibidat. s a xp̃o sumit mortis exẽplũ. qͥsolus pecea¬
tomortuus ÷ ut & ipse imitatione eiꝰ possic alienꝰ
& mortuus effici ãpeccato. S ⁊ uitȩ erẽplũ ñ upsi
er nob̾ habemꝰ s ex rp̃i resurrectione suscipimꝰ: ut
idẽ apłsdic̃. Ut sic̃ ep̃c resurrex̃ amortuis ꝑ głam¬

Expanded text:
a manducet et non universorum intelligentiam capiat, brevi tamen fidei confessione salvatur. Et ideo etiam non manducans omnia, nec omnium scientiam sumens, agere tamen etiam ipse tavimus sermonem Apostoli, quo ait : Si autem mortui sumus cum Christo, credimus quia et convivemus ei. Si ergo meminimus sibi vivat, et nemo sibi moriatur. Non enim unusquisque ipse sibi dat, sed a Christo sumit mortis exemplum, qui solus peccato mortuus est, ut et ipse imitatione ejus possit alienus et mortuus effici a peccato. Sed et vitae exemplum non ipsi ex nobis habemus, sed ex Christi resurrectione suscipimus, ut idem Ap
Abbreviated transcription (Latin):
ertiterit. Habet tam̃ & infirmꝰ. qd̾ sumat ex ũbodĩ. E est
species quędã u̾bi quã hic apłs holera appellauit: q̃ audi¬
entis sensũ ñ tã robustũ reddat ⁊ fortẽ ꝗͣ sustentet: & inte¬
rire ñfaciat. Inmultisenĩ de interiorib aĩe sensib script᷑a
diuina qͣsideerteriorib corporis loqͥt᷑ m̃bris. Ee sic̃ sepe

Expanded text:
exstiterit, habet tamen et infirmus quod sumat ex verbo Dei. Est species quaedam verbi, quam hic Apostolus olera appellavit, quae audientis sensum non tam robustum reddat et fortem, quam sustentet et interire non faciat. In multis etenim de interioribus animae sensibus divina Scriptura quasi de exterioribus corporis loquitur membris, et sic