comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
di non escam. Nondum .n. poteratis. sed nec ads
quidem potestis. His quippe eciam ilud dicit nes¬
citis qr templum dei estis. et sp̃c dei habitat in noł.
hos taies eciam si anteqũa ꝑuemiant ad spirttalẽ
mentis eratem. ubi non lacte alantur. sed solido
cibo. dies uite hiius extremus inuenerit: ꝑficiet
in eis habitator illoꝵ quioquid hic intelligentie
minus habuerunt: qm̃ ab unitate corporis xp̃i qͥ
nobis uia fcũs ẽ. et a templi dei societate non re¬
cesserunt. unde ut non recedant regulam fidet
pusillis magnisq c̾omunem inec̾ta perseuerãt̃
tenent et in quod ꝑuenerunt in eo ambsant et
donec eis deus reuelet si quid ałr fapunt cogita¬
tiones suas carnales n̾o dogmatizant. qr nõ obdu¬
rant contentiosis defensionib inmanendo. s
quodam m̃o ambulando. idc̃. ꝑficiendo desudãt
intelligentie pspicunatem ĩpetrantes per fideipͤi¬
tatem. Que cumita sint: duo ula que in uno fi¬

Expanded text:
di, non escam; nondum enim poteratis; sed nec adhuc quidem potestis. his quippe etiam illud dicit: Nescitis, quia templum dei estis et spiritus dei habitat in uobis? hos tales etiam si, antequam perueniant ad spiritalem mentis aetatem, ubi non lacte alantur sed solido cibo, dies uitae huius extremus inuenerit, perficiet in eis habitator illorum, quicquid hic intellegentiae minus habuerunt. quoniam ab unitate corporis Christi, qui nobis uia factus est, et a templi dei societate non recesserunt. unde ut non recedant, regulam fidei pusillis magnisque communem in ecclesia perseueranter tenent et, in quod peruenerunt, in eo ambulant et, donec eis deus reuelet, si quid aliter sapiunt, cogitationes suas carnales non dogmatizant, quia non obdurant contentiosis defensionibus: inmanendo. sed quodam modo ambulando, id est proficiendo desudant intellegentiae perspicuitatem impetrantes per fidei pietatem. Quae cum ita sint, duo ista, quae in uno fi
Abbreviated transcription (Latin):
debita nr̃a  Cum itaq ꝑficientes in quib morta¬
lib habitat dum de diẽ in diem renouantur ma¬
gis magisq instificet. exaudiat orantes. mundebꝯ
fitentes. ut ephibeat sibi templimiñna culatum
in eternuim: merito dicitur non habitare meis
qui coguoscentes dm̃ u̾osicut dm̃ glorificaun̾t
aut grãs egerunt. Colendo .n. et ẜuiendo creature
pocus qu̾a creatori: non uius ueri dei teplum se
ẽẽ uoluerunt: atq ita dum uolunt eum hr̃e cũ mł¬
tis. facilius effecerunt ut eum non haberent: quam
ut diis multis salsisq mist̾ent. Et merito dicitur
ħitare in eis. quos scd̃m ꝓpositum uocatos iustific̾a¬
dos glorificandos q suscepit. eciam anteqũa incor¬
poream que ubiq tota uaicãt enis nosse naturam.
qu̾atum nosci ex ꝑte ꝑ speculum in egnimate ab

Expanded text:
debita nostra? Cum itaque proficientes, in quibus mortadebita nostra? Cum itaque proficientes, in quibus mortalibus habitat, dum de die in diem renouantur, magis magisque iustificet, exaudiat orantes, mundet confitentes, ut exhibeat sibi templum inmaculatum in aeternum, merito dicitur non habitare in eis, qui cognoscentes deum non sicut deum glorificauerunt uel gratias egerunt. colendo enim et seruiendo creaturae potius quam creatori non unius ueri dei templum se esse uoluerunt atque ita, dum uolunt eum habere cum multis, facilius effecerunt, ut eum non haberent, quam ut diis multis falsisue miscerent. et merito dicitur habitare in eis, quos secundum propositum uocatos iustificandos glorificandosque suscepit etiam ante, quam incorpoream, quae ubique tota est ualeant eius nosse naturam, quantum nosci ex parte et per speculum et in aenigmate ab
Abbreviated transcription (Latin):
tanqu̾a facta sut. tum adhuc inspe d̃ẽ intelligãtur
unde ẽ. et illud. quod dñs discipulis ant. Om̃ia que
cumq audiui a pr̃e meo. nota uob̾ feci. Quod usq
adeo scd̾m spem dcm̃ ẽ. futuroꝵ: ut eis postmodum
dicat. Multa habeo uobis oicere. sed nõ potestis por¬
tare modo. agit gͦ in quib adhuc mortalib ħ̾rcit ip¬
samedificatione sui b̾itaculi quã ño in ista sed ĩ ana
post hanc uitam ꝑficit: qñ ab sorbebitur mors ĩ uicto¬
ut oam ꝯibi exhibeat głosam n̾o habentem macu¬
lam aut rugam. aut alqiuid eiusmodi. tunc utiq
cum ꝑficietur in re ubi nunc ꝑficiendo ambulatur
ĩspe. Nam qũo est nũc nõ hñs maculam aut rugã
aut aliquid eiusinodi: q̃ uł in om̃ib ad eam ꝑtiñe¬
tib hominib quiiam rd̃ne mẽtis utuntur. et uo¬
lutatis arbitrio mortał q carnis sarcinam port̾at:
uł certe quod eciã ip̃os contentiosos necesse̾ fateri:
in multis suis m̃bris ueraciter diciti dimitte nobis

Expanded text:
tamquam facta sint, cum adhuc in spe esse intellegantur. unde est et illud, quod dominus discipulis ait: Omnia, quae audiui a patre meo, nota uobis feci, quod usque adeo secundum spem dictum est futurorum, ut eis postmodum dicat: Multa habeo uobis dicere, sed non potestis illa portare modo. agit ergo, in quibus adhuc mortalibus habitat, ipsam aedificationem habitaculi sui, quam non in ista sed in alia post hanc uitam perficit, quando obsorbebitur mors in uictout eam sibi exhibeat gloriosam, non habentem maculam aut rugam aut aliquid eius modi tunc utique, cum perficietur in re, ubi nunc proficiendo ambulatur in spe. nam quo modo est nunc non habens maculam aut rugam aut aliquid eius modi, quae uel in omnibus ad eam pertinentibus hominibus, qui iam ratione mentis utuntur et uoluntatis arbitrio mortalisque carnis sarcinam portant, uel certe, quod etiam ipsos contentiosos necesse est fateri, in multis suis membris ueraciter dicit: Dimitte nobis
Abbreviated transcription (Latin):
aueauid simille etiam ilia irebette ndero lusta gie¬
duobinis infantuł duos popmlos fuisse agiibien¬
tos. Siestire autem duuna pariinos qui nec hum¬
ara adhus nonerria. si uerb uelimus ostendere nẽ¬
reoi nenpĩs consib mr̃is facere uideamur minria
qñ id ioquendo suaderus ubi om̃s iuires officlũq
ẜͥmonis sacillime superat eiidentia uertatis P¬
ño mdeanius eciam cũ atticulate notis qualiat̾ ꝙ
nigna eocers ceperunt atq ad mitium fanditransi¬
ic ad infantia adhuc eos tala sentire ac dicere
qua s remansissent anmsq accedentib tales
ee persistenti nualus us fatius nimiũ fatuos ẽe
duppitaret: insi forte io restat ut inuagitu ifani

Expanded text:
e utero lacta geduobus illis infantulis duos populos fuisse figuratos.- i Nescire autem diuina paruulos, qui nec humana adhuc nouerint, si uerbis uelimus ostendere, uereor. ne ipsis sensibus nostris facere uideamur iniuriam. quando id loquendo suademus, ubi omnes uires officiumque sermonis facillime superat euidentia ueritatis. annon uidemus, etiam cum articulatae uocis qualiasigna edere coeperint, atque ad initium fandi transire ab infantia, adhuc eos talia sentire ac dicere, in quibus si remansissent, annisque accedentibus tales esse persisterent, nullus eos, vel fatuus nimium, fatuos esse dubitaret? Nisi forte id
Abbreviated transcription (Latin):
tem predixti. et que beatus paulus in ierosoli¬
mis eẽt passurus. et uerbo tenũtiauit. et zone
euis signo ostendit. Inter pastores speciałr et doc¬
tores quid int̾sit dmoscere uolo. qr ppositis ecc̃e
utrumq nomen ascribi solet. Item quod art ad
thimotheum. obsecro tibi pruũ oni̾um fieri
obsectationes. orationes. postilationes. gr̃arũ
actiones pro om̃ib hom̃ib. queso exponas mͥ
quod discrunen sit in hac diu̾siate uerborum
cum omĩa mͥ que gerenda dixit orationis offi¬
cio conuenire uideantur. Item quod ad roma¬
oro edissems mͥ. Multum enĩ cecutire nchi
fateorm hac apłi sententia de udeis qd̃ ait. ẜ

Expanded text:
tem praedixit et quae beatus Paulus in Hierosolytem praedixit et quae beatus Paulus in Hierosolymis passurus esset, et uerbo denuntiauit et signo zonae eius ostendit. inter pastores specialiter et doctores quid intersit, dinoscere uolo, quia praepositis ecclesiae utrumque nomen adscribi solet. Item, quod ait ad Timotheum: Obsecro igitur primum omnium fieri obsecrationes, orationes, postulationes, gratiarum actiones pro omibus hominibus, quaeso exponas mihi, quod discrimen sit in hac diuersitate uerborum, cum omnia mihi, quae gerenda dixit, orationis officio conuenire uideantur. Item, quod ad Romarogo, ut edisseras mihi; multum enim caecutire me fateor
Abbreviated transcription (Latin):
dei dicat quales estimari possunt si qui in nõie
xp̃iano gentiliter uiuãt. quoꝵ pars cũ infide¬
lib ponitur. quia dm̃ quem uerb colunt fãs negãt
Hec interim de psalmis. Nlunc et de apło quodcũ¬
q ꝓponam. Dicit ad ephesios quod in alia epła
oꝑante spu sco diuisiones graꝵ. Et quosdam qͥ¬
dem dedit apłos. quosdam autem ꝓpħas. alioauͦ
eũgelistas. alios autem pastores et doctores ad ꝯ¬
sũmationem scoꝵ. et reliqua. Hoc opto distingu¬
as mͥ in hac diuersitate nominum. que sit cuiq
rum. quid doctoꝵ. In om̃ib eñ his diu̾sis nomi̾ib
simile et prope umũ doctrine officium iudeo fuis¬
se tractatum. Hos autem ꝓpħas quos post apłos
posuit. nõ puto illos ẽẽ ꝓpħas qui ordine tempoꝵ
ꝑ grãm donabatur. aut int̾p̾tatio scripturarũ
et inspectio mentium. aut predicatio temporis
futuri. ut agabus cernebat qui et famen instã¬

Expanded text:
dei dicat, quales aestimari possunt, si qui in nomine dei dicat, quales aestimari possunt, si qui in nomine Christiano gentiliter uiuant, quorum pars cum infidelibus ponitur, quia deum, quem uerbis colunt, factis negant? Haec interim de psalmis; nunc et de apostolo quodcumque proponam. dicit ad Ephesios quod in alia epistoperante spiritu sancto diuisiones gratiarum: et quosdam qdem dedit apostolos, quosdam autem prophetas, alios uero euangelistas, alios autem pastores et doctores ad consummationem sanctorum et reliqua. hoc opto distinguas mihi in hac diuersitate nominum, ■ quae sit cuique rum quidue doctorum; in omnibus enim his diuersis nominibus simile et prope unum doctrinae officium uideo fuisse tractatum. hos autem prophetas, quos post apostolos posuit, non puto illos esse, qui ordine temporum tolis per gratiam donabatur aut interpretatio scripturarum et inspectio mentium aut praedictio temporis secuturi, ut Agabus cernebat, qui et famem instan
Abbreviated transcription (Latin):
et uoce angeli p̾nũtiantis hoc testimoniũ ꝑ hib
qr comitatui regis eterm familiarins ad herebũt
penitus ĩmaculati. et humane comũctionis ex¬
ꝑtes de quib spetialiter an. sequentur agnum
quocumq iert qr cũ mulierib se ñõ comqͥna¬
uerunt mrgmes eñi sunt: In sexagesimo sexto
preter alia illud obscurissimũ mͥ est. quod ait
ueritũ deus conquassabit capita inimico¬
rum suoꝵ. uertitem capilli ꝑambulantiũ in
delictis sius. quid sit uertitem capilli ꝑambu¬
lantium in delictis suis. Non .n. dixit uerticẽ
capitis. seduerticem capilli qui sine sensuẽ
an repletum pcc̃is homin̾e nult intelligi. Ecͥ¬
ptumest: ome cor in dolore. a capite usq ad
pedes. Et paulo infra quod ait. Lingna canũ
tuoꝵ ex inimicis ab ip̃o. Aquo ip̃o: Et nunquid
canes dei possunt dici gentiles. quos ip̃e in euuͣ¬
gelio canes nominat: Aut ne forte illos canes

Expanded text:
ex uoce angeli praenuntiantis hoc testimonium perhibet, ex uoce angeli praenuntiantis hoc testimonium perhibet, quia comitatui regis aeterni familiarius adhaerebunt penitus inmaculati et humanae coniunctionis expertes, de quibus specialiter ait: sequentur agnum quocumque ierit, quia cum mulieribus se non coinquinauerunt; uirgines enim sunt. In sexagesimo sexto praeter alia illud obscurissimum mihi est quod ait: uerumtamen deus conquassabit capita inimicorum suorum uerticem capilli perambulantium in delictis suis, quid sit uerticem capilli perambulare in delictis. non enim dixit, uerticem capitis, sed uerticem capilli, qui sine sensu est. an repletum peccatis hominem uult ostendere? scriptum est: omne cor in dolore a pedibus usque ad caput, et paulo infra quod ait: lingua canum tuorum ex inimicis ab ipso, a quo ipso? et numquid canes dei possunt dici gentiles, quos ipse in euangelio canes nominat? aut ne forte ipsos canes
Abbreviated transcription (Latin):
dis irogabat. pro quib et sb̾ ipso tempore passionis
iam ad crucem eum ducentib p̾cabatur dicens. p̃r
dimite illis. non eñi scuint quid facunt: U̾m qd̾
adiecit ne quaqũa oblunstãtur legis tue. tanqũa
ip̃ hoc necessaria eẽt eciam sine fide enuͣgelii uita
eoꝵ. obscurimi mͥ fateor. Quid em̃ his ad salutem
que sola fide q̃ritur prodest in legis memoria et
meditatione uersari. nisi forte p̾p honorem legis
ipĩus uł generis abraham.: ut eciam in parte terre¬
na carnalis seminis cuis qͥ uidetur scd̾m harenã
maris computari legis antique littera ꝑ seueret
ue forte legendo aliqui legem sslumiuentur ad
fidexi xp̃i. qui et legis. et ꝓpħaꝵ finis est: et in õib
eo ꝑlibris p̃figuratus ac ꝓphatus eluces aut quia
ix hisipis impiis coꝵ generatio uentura est. electoꝵ
qui de singulis tribubus electi. in duodems milibus
signabinitur. quib ip̃a reuelatio beati iohannis

Expanded text:
ndis rogabat, pro quibus et sub ipso tempore passionis ndis rogabat, pro quibus et sub ipso tempore passionis iam ad crucem eum ducentibus precabatur dicens: pater, dimitte eis, non enim sciunt quid faciunt. uerum quod adiecit: ne umquam obliuiscantur legis tuae, tamquam propter hoc necessaria esset etiam sine fide euangelii uita eorum, obscurum mihi fateor. quid enim his ad salutem, quae sola fide quaeritur, prodest in legis memoria et meditatione uersari? nisi forte propter honorem legis ipsius uel generis Abraham, ut etiam in parte terrena carnalis seminis eius, quae uidetur secundum arenam maris conputari, legis antiquae littera perseueret, ni forte aliqui legendo legem inluminentur ad fidem Christi, qui et legis et prophetarum finis est et in omnibus eorum libris praefiguratus ac prophetatus elucet; aut quia ex ipsis inpiis eorum generatio uentura est electorum, qui de singulis tribubus electi in duodenis milibus signabuntur, quibus ipsa reuelatio beati Iohannis
Abbreviated transcription (Latin):
pedes eoꝵ ad effumdendũ sanguinem. contritio et ĩ¬
felicitas in niis eoꝵ. et uiã pacis no cognouerunt.
idẽ xp̃m. qui dicit. egosum uia. In consequenti
psalmo ulud mͥ expom desidero. quid dicat de ab¬
sconditis tuis ad ĩpletus est nenter eoꝵ. saturati
sunt porcina. uł sicut in quibdam psaiteriis scrip¬
tum audio. saturati sunt filiis et reliquerunt a
suꝑfuerunt ꝑuuł siis. Rursus a̾mirari soleo in¬
iinieis. s ilium ad prem̃ loqui. intelligeus ĩ psai¬
mo qu̾iquagesimooctauo. ubi de uideis mimicis de cͥ¬
b supradixerat ecce ip̃i loquentur more suo. et gladiꝰ
in labis eoꝵ. paulo infra dicit. ne occideris eos. ne
qrñ ob liuiscantur legis tue. disperge illos inuirtu¬
te tua. et destrue eos dñe. quod in hiis usq m hodi¬
ernũ diem uidemus impleri. Destructi sunt eñ a
ueten gła sua sine templo. sine sacrificiis. ac sine pro¬
phetis inom̃ium gentium disꝑsione uinentes. Sed
quid miramur quod iam per ꝓpħam pro eis ño ocad̾e¬

Expanded text:
pedes eorum ad effundendum sanguinem. contritio et infelicitas in uiis eorum, et uiam pacis non cognouerunt id est Christum qui dicit: ego sum uia. In consequenti psalmo illud mihi exponi desidero quid dicat: de absconditis tuis adinpletus est uenter eorum. saturati sunt porcina uel, sicut in quibusdam psalteriis scriptum audio, saturati sunt filiis et reliquerunt quae superfuerunt paruulis suis. Rursus in alioleo filium ad patrem loqui intellegens, in psalmo quinquagesimo octauo, ubi de Iudaeis inimicis, de quibus supra dixerat: ecce ipsi loquentur in ore suo, et gladius in labiis eorum, paulo infra dicit: ne occideris eos, ne quando obliuiscantur legis tuae. disperge illos in uirtute tua et destrue eos, domine. quod in his usque in hodiernum diem uidemus inpleri. destructi sunt enim a ueteri sua gloria sine templo et sine sacrificiis ac sine prophetis in omnium gentium dispersione uiuentes. sed quid miramur, quod iam per prophetam pro eis non occide
Abbreviated transcription (Latin):
pores i nuttabilises diuintias. Non .n. sorpora st
quoꝵ ampliorfit in trib quam in singidis magni¬
tudonet loca sius molib tenent ut distantib spa¬
ciis simissẽe non possunt. Sin anima incorpore ꝯ¬
sictuta. non solum nullas angustias. uerumetiam
nrt̃a anima impleuerto quato stultius dicitur illis
angustiis impediri alicubi trinttatem ut pater
illud multo est mirabilius. quodcũ deus ubicp fit
totus. nõ tñ in om̃ib habitat. Non .n. om̃ib dici
potest quad ait apłs. ułꝰ quod iam dixiuł eciã illud.
nescitis qr teplum dei estis. et spiritus dei habitat
m uob̾. Unde et e contrano de quibdam idẽ dic̃.
rabilitatem penitus trmitatis ignorat quodm
asiqruo habrare possit pater eo falis in quo uoi
dm̃ per diumitatem psentem. sed ño isbiq permbi¬
tationis gramieroꝑter hano .n. habitatione ubi

Expanded text:
itas. Non enim corpora sunt, quorum amplior sit in tribus quam in singulis magnitudo; nec loca suis molibus tenent, ut distantibus spatiis simul esse non possint. Si enim anima in corpore constituta, non solum nullas angustias sentit, verum etiam nostra anima impleverit: quanto stultius dicitur ullis angustiis impediri alicubi Trinitatem, ut Pater um deus ubique sit totus, non tamen in omnibus habitat. non enim omnibus dici potest, quod ait apostolus, uel quod iam dixi uel etiam illud: Nescitis, quia templum dei estis et spiritus dei habitat in uobis? unde et e contrario de quibusdam idem dicit: rabilitatem penitus Trinitatis ignorat, quod in aliquo habitare possit Pater et Filius in quo non Deum per divinitatis praesentiam, sed non ubique per habitationis gratiam. Propter hanc enim habit
Abbreviated transcription (Latin):
pr nt quies ubiq cum es hoc ium sit sed p̃r nr̃ qui
es incelis. ut tẽplum eus pocius mor̾one comue¬
inorcm̃. quod et nos ipͥi eẽ dẽbemꝰ. et in quants
sumus. intantum ad euis societatem et adoptionis
familiam ꝑtinemꝰ. Si .n. populus dei nondũ fcũs
equas angelis eius ad huo in ista peregrinatione dici¬
tur templum eius quantomag̾ est templum eus ĩ
celis. ubi est populus angłoꝵ. quib aggregandiet
coeqũadi sumus. cumi finita pcregrinatione qd̾ ꝓmis¬
sum ẽ. sumpserim Cum gͥ qui ubiq est ud ĩ om̃ib¬

Expanded text:
s ubique\', cum et hoc uerum sit, sed: Pater noster. qui es in caelis. ut templum eius potius in oratione commemoremus, quod et nos ipsi esse debemus et, in quantum sumus. in tantum ad eius societatem et adoptionis familiam pertinemus. si enim populus dei nondum factus aequalis angelis eius adhuc in ista peregrinatione dicitur templum eius, quanto magis est templum eius in caelis, ubi est populus angelorum. quibus adgiegandi et coaequandi sumus, cum finita peregrinatione, quod promissum est, sumpserimus! Cam igitur. qui ubique est, non in om
Abbreviated transcription (Latin):
fcũs est .n. ex semine dauid ẜm carnem: et insiłitud̾ie
hominũ feũs. Item qr et in homune duosunt aĩa eo
caro. ẜm ammam tristis fuit usq ad mortem p̃m
carnem passus est mortem: nec tñ cũ filumi dei xp̃m
dicimus homin̾e separamꝰ. aut cũ eũdem xp̃m fili¬
um hominis dñis separamꝰ dm̃. S cd̃m honune¬

Expanded text:
us est enim ex semine Dauid secundum carnem et in similitudine hominum factus. item quia in homine duo sunt, anima et caro, secundum animam tristis fuit usque ad mortem, secundum carnem passus est mortem. Nec tamen, cura filium dei Christum dicimus, hominem separamus aut, cum eundem Christum filium hominis dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
diffusus. ¶auendum c̃ .n. ne ita diuinitatem ast ͥ¬
amus hominis. ut ueritatem corporis auferamꝰ
Non ẽ aũ consequens ut quod ĩ do̾ est ita sit ubiq
sicut deus. Nam et de nob̾ ueracissima scriptura
dicit. quod in illo uiiumus et mouennur et sumꝰ.
nec tñ sicut ille ubiq simnus. sed aliter homo ille¬
in d̾o. qm̃ aliter et deusille in homine ꝓprio quodam
et singulari modo. Una .n. ꝑsona est deus et homo es
ne quasi spaciosa magnitudine opinemur deum
aer. aut lux ista disfimditur. om̃is em̃ huiꝰ modi
maguttuos minorẽ in sui parte qũa ĩ toto: s ita
pociris sicuti ess magna sapla eciam m homine
ciuus corpus ẽ paruum. et si duosint sapientes qͦ
siarter corpore grandice. neuter sapientior. nõ ẽ

Expanded text:
diffusus. cauendum est enim, ne ita diuinitatem adstrudiffusus. cauendum est enim, ne ita diuinitatem adstruamus hominis, ut ueritatem corporis auferamus. non est autem consequens, ut, quod in deo est, ita sit ubique sicut deus. nam et de nobis ueracissima scriptura dicit, quod in illo uiuimus et mouemur et sumus, nec tamen sicut ille ubique sumus, sed aliter homo illeoniam aliter et deus ille in homine proprio quodam et singulari modo. una enim persona est deus et homo et ne quasi spatiosa magnitudine opinemur Deum aer aut lux ista diffunditur — omnis enim huiusce modi magnitudo minor est in sui parte quam in toto —, sed ita potius. sicuti est magna sapientia etiam in homine, cuius corpus est paruum. et, si duo sint sapientes, quorum sit alter co
Abbreviated transcription (Latin):
sit dñs głe. ẜmid autem quod filus homĩs ẽ cru¬
ẜnidm̃ erat in celo. et filims dei ẜm ẜ̃mi homine cru¬
cifigebatur in terra. Sicut ergo recte potuit dici
dñs glorie crutifixus. cum ad solam carn̾e passio
illa ꝑtineret: ita recte dici potum hodie mecũ enis
in paradyso. cũ iuxtahumana humilitate ꝑ car¬
nem in sepulcro. ꝑ aĩam in inferuo illo die futur᷑
paradyso qr ubiq semꝑ est recessisser. Noliitaq
dubitare ibi nũc ẽẽ homine̾ isu xpm̃ unde uen¬
tur᷑ est: memoriterq recole et fideliter tene xpĩa¬
nam confessionẽ. qũi resurrexit a mortuis. ascen¬
dit in celum sedet ad dexterã pr̃ĩs. nec aliunde ꝙͣ
inde u̾eturꝰ est ad uiuos mortuos ꝙ uidicandos
Et sic uentut᷑ ẽ. angelica illa uoce testante. qũead
modũ est usus ire in celũ. idẽ in eadem forma crͣ¬
nis atq sb̾a. cui ꝑfecto ĩortalitatem dedit: natu
rã nõ abstulis Scd̾m hanc form̃a ño᷑ putandꝰ nͥq

Expanded text:
secundum id autem quod est filius hominis, crusecundum Deum erat in coelo, et Filius Dei secundum hominem, crucifigebatur in terra. Sicut ergo potuit recte dici Dominus gloriae crucifixus, cum ad solam carnem illa passio pertineret: ita recte dici potuit, Hodie mecum eris in paradiso, cum iuxta humanam humilitatem per carnem in sepulcro, per animam in inferno illo die futurus paradiso, quia ubique semper est, recessisset. Noli itaque dubitare ibi nunc esse hominem Christum Iesum, unde uenturus est, memoriterque recole et fideliter tene Christianam confessionem, quoniam resurrexit a mortuis, ascendit in caelum, sedet ad dexteram patris nec aliunde quam inde uenturus est ad uiuos mortuosque iudicandos et sic uenturus est illa angelica uoce testante, quem ad modum est ire uisus in caelum, id est in eadem forma carniram non abstulit. secundum hanc formam non est putandus ubique
Abbreviated transcription (Latin):
atur: hodie mecũ eris in paradyso. Homo quippe
ille xp̃c illo die ẜm carnẽ in sepulcro. ẜm animam ĩ
inferno futurus erat: deus uero idem ip̃e xp̃c ubiq sꝑ
eam tenebre nõ comp̃hendam. Est uirtus et sapĩa
dei de qua scriptum est quod attingat a fine ust
ad finem fortiter. et disponat om̃ia suauiter et ata
quis bͥoꝵ ibi est: cum illo ibi est. qui ubiq ẽ Cum. n.
unũ sumus. homo aũ unde dicit. p̃r maiorme ẽ: id̾q
filius eius imigenitus a pr̃e. et filius hominis ex se¬
mine dauid ẜm carnem: utruq in slło obẜu̾adũ
ẽ cum loquitur. uel cũ scriptum de eo loquitur. et
quid ẜm quid dicatur ĩ tuendũ. Nam sicut iꝰ ho
est anmmia r̃onał et caro. sic ex unꝰ xp̃c est sibũ et ħo¬

Expanded text:
atur: Hodie mecum eris in paradiso. homo quippe atur: Hodie mecum eris in paradiso. homo quippe Christus illo die secundum carnem in sepulcro, secundum animam in inferno futurus erat: deus uero idem ipse Christus ubiqueeam tenebrae non comprehendant; est uirtus et sapientia dei, de qua scriptum est, quod adtingat a fine usque ad finem fortiter et disponat omnia suauiter et adtiquis beatorum ibi est, cum illo ibi est, qui ubique est. Cum eunum sumus: homo autem, unde dicit: Pater maior me est — idemque filius dei unigenitus a patre et filius hominis ex semine Dauid secundum carnem, utrumque in illo obseruandum est, cum loquitur uel cum de illo scriptum loquitur, et, quid secundum quid dicatur, intuendum. nam sicut unus homo est anima ra
Abbreviated transcription (Latin):
b oportuit ib̾ueniret. unde beatus petrus eum dicit
soluisse dolores inferm. ni quib imp̾sibile erat teniꝰ
cum. Porro si utraq regio et dolentrã et requiescen¬
tumiidest. et ubi diues ille torcibatur. ed ubi pauper
ille lerabatur in inferno ẽe credenda ẽ: quis aude¬
at dic̾e̾ dnm̃ iħm ad penales inferm ꝑtes uenisse tã¬
tũm̃o. nec fuisse ap̃ eos qui in abrahe sinu requies¬
cunt: Ubi si fuit ip̃e est intelligendus paradysus
quẽ latronis amine ip̃o die dignatus est polliceri
Que si ita sunt: gn̾ale paradysi nomen ẽ. ubi feli¬
citer miutur. Neq enĩ qr paradysus ẽ appellatus
ubi adam fuit aute pccm. ꝓpterea scriptura ꝓhi¬
bita est eciam eccãm nocare ꝑadysũ cum pomorũ
fructib ¶Est aũt sensus multo expediti or et ab his
om̃ib ambiguitatib liber. si non ẜmid quod deus
homo erat. sed ẜ̾m id quod deus erat xp̃c dixisse accipi¬

Expanded text:
ibus oportuit, subueniret. unde beatus Petru eum dicit ibus oportuit, subueniret. unde beatus Petru eum dicit soluisse dolores inferni, in quibus inpossibile erat teneri eum. porro si utraque regio et dolentium et requiescentium, id est et ubi diues ille torquebatur et ubi pauper ille laetabatur, in inferno esse credenda est, quis audeat dicere dominum legum ad poenales inferni partes uenisse tantum modo nec fuisse apud eos, qui in Abrahae sinu requiescunt?ubi si fuit, ipse est intellegendus paradisus, quem latronis animae illo die dignatus est polliceri. quae si ita sunt, generale paradisi nomen est, ubi feliciter uiuitur. neque enim quia paradisus est appellatus, ubi Adam fuit ante peccatum, propterea scriptura prohibita est etiam ecclesiam uocare paradisum cum fructu pomorum. Est autem sensus multo expeditior et ab his omnibus arabiguitatibus liber, si non secundum id. quod homo erat, sed secundum id. quod deus erat. Christus dixisse accipi
Abbreviated transcription (Latin):
cħ gaudi uł doloris in morte sentientis: cum ille de
ẽe intelligatur paradysus. uͥ erat eo die futurꝰ ẜm a
diues impius cum in corm̃tis ẽet inferm. requiescen¬
tem pauperem iudit. uel paradysi censendus uocabu¬
lo. nel ad inferos ꝑtinere existimiandus sit: nõ facile
dixerim. De illo quippe diuite legimꝰ dcm̃ ẽẽ. Mor¬
tiuis ẽ aũt et diues. et sepultus est iiferno. et cũ
apud niferos in torm̃tis ẽẽt. In paupens aũ uel reqͥ¬
e us morte ño sunt inferi nominati. s ꝯtingit ĩ quit
mori mopem illũ. ei auferri ab angeł insinũ abrahe
Dinde ardenti diuiti dicit abraham. inter nos et
uos chaos magnum firmatum est tanqu̾a inter
inferos sedesq beatoꝵ. Non .n. facile alicubi scriptu¬
raꝵ infernoꝵ nom̃ positum inuenitur in bono. Uñ
eciamqueri soler. si nõ nisi penalia rec̾te intelligũ¬
ininferno. S bñ respondetur ĩo descendiste: ut qͥ¬

Expanded text:
hil gaudii uel doloris in morte sentientis, cum ille de hil gaudii uel doloris in morte sentientis, cum ille de  intellegatur esse paradisus, ubi erat eo die futurus secudiues ille impius, cum in tormentis esset inferni, requiescentem pauperem uidit, uel paradisi censendus uocabulo uel ad inferos pertinere existimandus sit, non facile dixerim. de illo quippe diuite legimus dictum esse: Mortuus est autem et diues et sepultus est, et: Cum apud inferos in tormentis esset. in pauperis autem morte uel requie non sunt inferi nominati, sed: Contigit, inquit, mori inopem illum et auferri ab angelis in sinum Abrahae. deinde ardenti diuiti dicit Abraham: Inter nos et uos chaos magnum firmatum est tamquam inter inferos sedesque beatorum: non enim facile alicubi scripturarum inferorum nomen positum inuenitur in bono. unde etiam quaeri solet, si nonnisi poenalia recte intellegunin inferno. sed bene respondetur ideo descendisse, ut, qu
Abbreviated transcription (Latin):
dio in celo futurus erat homo iħc xp̃s sed in infer
quid̃ quod eodie insepulcro sto postta. mamfestis¬
simum est euũgelium. Quod uero illa in inftrnũ
destenderit apsica doctrina p̾dicat crñ quidem bs
petius ad hanc rem testimoniũ de psalinis ad hib
ubi de ip̃o p̾dcm̃ ẽe demonstrat. qm̃ u̾o dcielĩques
aminam uitamm inferno: uec dabis scm̃tuum
uidere corruptione. Illud de amma dcm̃ est. quia ño ibi
derelicta. unde tam cito remeauit illud de corpore: quod ĩ
sepulero corrumpi celeri resurrectione non potuit. Sed
in sepucro paradysum nemo intelligit. Et si quisqu̾a
ita eẽt absurdus. ut hoc conaretur ĩ telligere. eo quod illd̾
sepuicrum in horto erat. certe hinc ab ista opimone re¬
uocaretur. quod ille cui dcm̃ est. hodie mecum eris in ꝑa¬
dyso: nullo dic fuit cum xp̃o m illo sepuicro. nec eius fi¬
dei pro magno nuinere offerretur sepultura carns ni¬

Expanded text:
die in caelo futurus erat homo Christus Iesus sed in inferndie in caelo futurus erat homo Christus Iesus sed in infernquidem, quod eo die in sepulcro sit posita, manifestissimum est euangelium; quod uero illa anima ia infernum descenderit, apostolica doctrina praedicat, quando quidem beatus Petrus ad hanc rem testimonium de psalmis adhibet, ubi de ipso praedicatum esse demonstrat: Quoniam non derelinques animam meam in infernum neque dabis sanctum tuum uidere corruptionem. illud de anima dictum est. quia non ibi est derelicta, unde tam cito remeauit; illud de corpore, quod in sepulcro corrumpi celeri resurrectione non potuit. sed in sepulcro paradisum nullus intellegit. et si quisquam ita esset absurdus, ut hoc sapere conaretur eo. quod illud sepulcrum in horto erat, certe hinc ab ista opinione reuocaretur, quod ille. cui dictum est: Hodie mecum eris in paradiso, nullo die fuit cum Christo in illo sepulcro. nec eius fidei pro magno munere offerretur sepultura carnis ni
Abbreviated transcription (Latin):
latromi dixerit. hodie mecũ eus in paradyso: et bine for¬
tasse intesligendũ dicis paradisum quasi maliqua ce¬
li parte positum. aut qi ubiq deus fiti homine quoq
illum qui ndo sit ubic diffusimi: ex hoc minirũ itelli¬
gi uolens eciam in paradẏso ẽẽ potinose qui ubiep sit
bramdei et carnem. hoc est sine anima hmana pro¬
na. uel uerbũ dei et aniniã es carne. sed sine mẽte
himana ut uerbum deieẽt anma pro mente hu¬
mana. Non utiq sic accipis hominẽ ꝓpñ sed sicut
siꝑuis locutus es. ubi aisti xpm̃ om̃ipotentẽ dm̃ ea
te rone credulitatis accipere in dm̃ nõ crederes. inisi
ꝑfectum hominẽ eciam credidisses. Profecto cum
dicis homin̾e ꝑfectum totam illic naturam huma¬
nam uis intelligi. Non est aũ homo ꝑfectus si uel
amina carni. uł anine ip̃i mens humana defuerit
dcm̃ ẽẽ hodie mecũ erit in paradẏso: ño ex his u̾b
in celo existimandus est ẽẽ paradysus. Neq em̃ ip̃o

Expanded text:
ti dixerit: Hodie mecum eris in paradiso . Et hinc fortasse intelligendum dicis paradisum, quasi in aliqua coeli parte positum, aut, quia ubique Deus sit, hominem quoque illum qui in Deo sit ubique diffusum; ex hoc nimirum intelligi volens etiam in paradiso esse potuisse qui ubique sit. bum Dei et carnem, hoc est sine anima humana, uel uerbum dei et animam et carnem sed sine mente humana, ut uerbum dei esset animae pro mente humana. non utique sic accipis hominem Christum. sed sicut superius elocutus es, ubi aisti Christum omnipotentem deum ea te ratione credulitatis accipere, ut deum non crederes, nisi perfectum etiam hominem credidisses. profecto. cum dicis hominem perfectum, totam illic naturam humanam uis intellegi; non est autem homo perfectus, si uel anima carni uel animae ipsi mens humana defuerit.dictum esse: Hodie mecum eris in paradiso. non ex his uerbis in caelo existimandus est esse paradisus: neque enim ipso
Abbreviated transcription (Latin):
stantia. quatiras euis est. Non ergo potuit opti
nere qu̾atitas corporis. qd̾ potuit qualitas. Aam
tta distantib partib que simul ẽẽ nõ possunt
partetanta quanta ꝑ totum. Qualitas uero
corporis qͥ sanitas dicit᷑ur. cũ sanii ẽ corpis totũ
tanta est in maiorib. quanta in minorib par¬
tib. slonai. que minus magne sunt. ĩo mius
cane sunt: aueque ampliores. io samoresi absts
⁊ ut qͥuod potes in corpore qualitas ereati corpo¬
ns non possit in se ipsã sibitantia creatoris. Et er¬
go teuis per cuncta diffisus. Ip̃e quipe art per pro¬

Expanded text:
stantia, quantitas eius estantia, quantitas eius enere quantitas corporis, quod potuit qualitas. Nam ita distantibus partibus, quae simul esse non possunt, parte tanta, quanta per totum. Qualitas uero corporis, quae sanitas dicitur, cum sanum corpus est totum, tanta est in maioribus, quanta est in minoribus partibus. Non, enim, quae minus magnae sunt, ideo minus sanae sunt, aut quae ampliores ideo saniores. Absit ergo, ut quod potest in corpore qualitas creati corporis, non possit in seipsa substantia creatoris. Est ergo Deus per cuncta diffusus. Ipse quippe per pro
Abbreviated transcription (Latin):
demq ĩmortalitas corporis q̃ in xp̃i carne p̾cessis.
nob q in fine futura ꝑmittitur cũ magnasidres.
non est profecto mosomagna Sedlicet corporase
habeatui: incorporea quadam excellentia est. Nã
cm ipm̃ ĩmiortale corpus minus sit in parte ꝙͣ
intoto. imortalitas enis tam plena est ĩ parte qua
intoto. et cum sint aliis alia maiora. nõ tñ aliis
alia ĩmordalia sunt menbra. sicut nũc qñ omni
re sanitatis nõ qr maior eest manus tota qũa di¬
gitus id̾o manus tocius santatem maiorem
dicim᷑ ẽẽ qua digiti. s i illis mequalib equał est
ip̃a qñ itã breuiora grandiorib c̾oꝑantur uo ꝙꝑ
tam magnũ ẽt ño potest quã est aliud. possid tñ
ee tam sanum. Esset aũ maior sanitas in maio¬
tib menbris: si ceñt maiora sanioea. Sum u̾ ñẽ
ita sed maiora atq mincea tam sana sũti dispat
esi ꝑfecto in menbroꝵ molib quantitas. sed par
Om̃ dispatib sanitas. Cm ergo sit corpꝰ alia sõ¬

Expanded text:
denique inmortalitas corporis, quae in Christi carne praecessit nobisque in fine futura promittitur, cum magna sit res, non est profecto mole magna sed, licet corporaliter habeatur. incorporea quadam excecum ipsum immortale corpus minus sit in parte, quam in toto, immortalitas eius tam plena est in parte, quam in toto. Et cum sint aliis alia maiora, non tamen aliis alia immortaliora sunt membra; sicuti nunc, quando omni re sanitatis, non quia maior est manus tota quam digitus, ideo totius manus sanitatem maiorem dicimus esse quam digiti; sed in illis inaequalibus aequalis est ipsa, quando ita breuiora grandioribus comparantur, ut, quod tam magnum esse non potest, quam est aliud, possit tamen esse tam sanum. Esset autem maior sanitas in maioribus membris, si essent maiora saniora. Cum uero non ita est, sed maiora atque minora tam sana sunt, dispar est profecto in membrorum molibus quantitas, sed par est in disparibus sanitas. Cum ergo sit corpus, aliqua sub
Abbreviated transcription (Latin):
tua qno fugiar Si ascendero incelu aibies. side¬
cenderom infernusm ades. Sed i esi deus per drmastadi¬
ftusus ut non ft qualitas mundi sed substarcoa gre¬
atrst mundi: sine labore regens et sino onere condi¬
nens mundũ non tñ per spacia locoꝵ quasi mole
distusnita us in diudio mũdi corpore sit dimidi¬
us et m alio dimidio dimidius. atq ita pertotũ¬
totus sedm solo ceio totus. et in sola tercadotuse
incelo es inaterratotus eo msslo contentꝰ loco. sed̾

Expanded text:
cendero in coelum, tu ibi es; si descendero ad infernum, ades . Sed sic est Deus per cuncta diffusus, ut non sit qualitas mundi; sed substantia creatrix mundi, sine labore regens, et sine onere continens mundum. Non tamen per spatia locorum, quasi mole diffusa, ita ut in dimidio mundi corpore sit dimidius, et in alio dimidio dimidius, atqtotus. Sed in solo caelo totus et in sola terra tolus et in caelo et in terra totus, nullo contentus loco, sed
Abbreviated transcription (Latin):
presto fi atoꝑ ocuios ꝑfundat extinctos: Propĩ¬
quare aũ lucimento perhibentur oculi qui sam¬
tatis acressu aciẽndo recipiendo ꝑficiunt. Porro ã
quod parum distincte putauinis posse intelligi
cum diceremus ẽe dm̃ ubiq totum. nisi addere¬
mus in scip̃o: iudeo diligentus exponendum. o¬

Expanded text:
praesto sit atque oculos perfundat extinctos? propinpraesto sit atque oculos perfundat extinctos? propinquare autem luci merito perhibentur oculi, qui sanitatis accessu aciem recipiendo proficiunt. Porro autem, quod parum distincte putauimus posse intellegi, cum diceremus deum esse ubique totum, nisi adderemus in se ipso\', nideo diligentius exponendum.
Abbreviated transcription (Latin):
fieret in eosp̾c dñi qu erat in helya. ed unde ĩ om̃i¬
b scĩs sunt alii aliis sanctiones. nisi abundantun
habendo habitatorem deumi¶ Qũo ergo uerimsu¬
pradiximꝰ. quod deus ubiq sit totus. qñ in aliis ẽ am¬
plius. in aliis nunus. Sed nõ est negligent̾ intuen¬
dum. quod diximus. in seip̃o ẽe ubiq totũ. Non gͦ
ni eis. qi alia plus cum capuuit. alia minus. Ideo
.m. uibiq ẽẽ dicitur. qr nulli parti rerũ absens ẽ. Ideo
totus qr ño parti rerum partem suam p̾sentem p̾¬
ber et alteri parti alterã partem. equales equalib
minori uero nunorem. maioriq maior̃e. sed non
solum unu̾sitati creature ueru̾eciam cuilibet ꝑti
euis totus pariteradest. Hii quoq ab eo longe ẽe
dicuntur. qui peccando dissimillumm fc̃i sunt: et hii
ei ppiquare qui eius similitudiñe pie nu̾̃edo
recipiunt. sicut recte dicuntur oculi tanto ẽe ab
hac luce longuis. qũata fuerint ceciores. Quid
n tam longe est aluce qũa cecitas. eciam si lux

Expanded text:
fieret spiritus dei. qui erat in Helia? et unde in omnibus sanctis sunt aliis alii sanctiores, nisi abundantius habendo habitatorem deum? quo modo ergo uerum supra diximus, quod deus ubique sit totus, quando in aliis est amplius in aliis minus? sed non est neglegenter intuendum, quod diximus in se ipso esse ubique totum, non ergo in eis, quae alia plus eum capiunt alia minus. ideo enim ubique esse dicitur, quia nulli parti rerum absens est, ideo totus, quia non parti rerum partem suam praesentem praebet et alteri parti alteram partem, aequales aequalibus, minori uero minorem maiorique maiorem, sed non solum uniuersitati creaturae uerum etiam cuilibet parti eius totus pariter adest. hique ab eo longe esse dicuntur, qui peccando dissimillimi facti sunt, et hi ei propinquare, qui eius similitudinem pie uiuendo recipiunt, sicut recte dicuntur oculi tanto esse ab hac luce longius, quanto fuerint caeciores; quid enim tam longe est a luce quam caecitas, etiamsi lux
Abbreviated transcription (Latin):
b tmndiderun: quid nob obicitis quod ut̾oꝵ p̾simrotio
primitus feciti quod eos nõ argueremꝰ qi feceummt si ũ
amino miudo et noxio sed emendanoies corrigondiuo¬
sutate fecisseni uos ac̃ indubitanter arguinus. quo
imꝑatori aliquid conqueri cum lidellus a maioribus
isis a mslimo ꝑconsuli traditus. et constantino :ꝑa¬
tori mittendiuͦs. ita supra smptus sit. libellus ecce ca
cholite triminũ eeciliam. traditus a pr̃e maiorun
Inos aũ hiic magis arguius q apud imꝑatorem
gas cransmarinos ꝯrant̾e̾ debuerunt. dp̃o aũ impe¬
ratore songe ordinatiꝰ agente ut ep̃oꝵ cansam adĩe
delatã ad ep̃os mitteret. nec incti pacem cum fãb hr̃e
uoluerumt. sco rursut ad cundem imꝑatorẽ nenend̃
ninsies nõ cecilianĩ tamtũ sed eciã dãtos ep̃os &. ado

Expanded text:
bus tradiderunt, quid nobis obicitis, quod uestrorum praesumptio bus tradiderunt, quid nobis obicitis, quod uestrorum praesumptio primitus fecit? quod eos non argueremus, quia fecerunt, si non animo inuido et noxio sed emendandi et corrigendi uoluntate fecissent. uos tamen indubitanter arguimus, quibChristiano imperatori aliquid conqueri, cum libellus a maioribus uestris Anulino proconsuli datus Constantino imperatori mittendus ita suprascriptus sit: \'Libellus ecclesiae catholicae criminum Caeciliani traditus a parte Maiorini\'. illos autem hinc magis arguimus, quia, cumgas ti-ansmarinos conuincere debuerunt, ipso imperatore longe ordinatius agente, ut episcoporum causam ad se delatam ad episcopos mitteret. nec uicti pacem cum fratribus habere uoluerunt, sed rursus ad eundem imperatorem uenerunt, rursus non Caecilianum tantum uerum eti
Abbreviated transcription (Latin):
rent solam locum hr̃e insticiam. apud qũe mag¬
nũ lociu habere cernerent ydolatriam. Sed
fiuit eirmr in uerbo. De ip̃o fc̃o quid dicis. Si nich̾
innuistũ ad impetatore petendũ est: cur a uiliano
pecitum ẽ: quod inustum putatũ esti An hoc petẽ¬
dũ est ut sua quisq recuperet nonut aliquem quo
ab imperatore coherceatur: accuser. Interimet ĩ
sraꝵ rerum recipiendarũ repentione ab apłicis ex¬
emplis recedran: q hoc fecisse nemo iuenitur
ilioꝵ. Sed tũcum maiores urĩ ipm̃ cecilianũ tunt¬
carthagmensis eccẽ epm̃. cuitangũa criminoso
ꝯmunicare noluerum apud pͥncip̃e constanti¬
umper anullinum ꝑ consulem accusauerimu
nonres suas amisas repetiuerunt. sed innocen¬
tem sicut existimamꝰ et sicut ip̃e uidicioꝵ exitus
dotuit calumpniose appetuierunt. Quo qͣd
sceleiatꝰ ab eis fier potuitꝰ Sicut aitt sicut fuud arbis¬
iim uese eriminosum iudicandum terrenis poteaate¬

Expanded text:
rent solam locum habere iustitiam, apud quem magrent solam locum habere iustitiam, apud quem magnum locum cernerent habere idolatriam. sed fuerit error in uerbo. de ipso facto quid dicis? si nihil iustum ab imperatore petendum est, cur a Iuliano petitum est, quod iustum putatum est? An per hoc petendum est, ut sua quisque recuperet, non ut aliquem, quo ab imperatore coherceatur, accuset? interim et in suarum rerum recipiendarum repetitione ab apostolicis exemplis receditur, quia hoc fecisse nemo inuenitur illorum. sed tamen cum maiores uestri ipsum Caecilianum tunamquam criminoso communicare noluerunt, apud principem Constantinum per Anulinum proconsulem accusauerunt, non res suas amissas repetiuerunt, sed innocentem, sicut existimamus et sicut ipse iudiciorum exitus docuit, calumniose appetierunt, quo quid sceleratius ab eis fieri potuit? si autem, sicut falso arbitramini, uere criminosum iudicandum terrenis potestati
Abbreviated transcription (Latin):
in causti fidei res suas indicio publico defendit. sic̃
tu ĩ epła posusti. quis inqña apłoꝵ in causa fidei
res alienas muasit. nullum quidẽ in diuinis lit¬
teris huiꝰ fc̃i repperiret exemplum. sed tñ iueniz
recineres nõ sb̾ ecc̃e uere nomine imprudent̾ ali¬
quid p̾sideret. Qluod añ pertinet ad cerrenarum
porestatũ uissa cont᷑ scismaticos aut hereticos
uel impetranda us excenda illi quidem a quibus
uos sepa rastis acerrimi fuerunt. es contra uos qñ¬
tum audire potiumꝰ et contra maxiinianstas qd̃
gestoꝵ eciã gestis certis docum̃tis ꝓbamꝰ sed mñ
ũodum ab eis separati eratis. qñ iuliano imꝑa¬
tori in sua petitione dixerunti qd̾ apud eũ sola
iusticia locũ hr̃et. qũẽ certe aposatam noue¬
rans. et ydolatriis. sic deditũ uidebant ut aui
iusticiam ydolacuiam ẽẽ faterentur. aut se scele¬
rate mentitos negare nõ possent ut apud eum dice¬

Expanded text:
in causa fidei res suas iudicio publico defendit?\' sicut in causa fidei res suas iudicio publico defendit?\' sicut tu in epistula posuisti: Quis umquam apostolorum in causa fidei res alienas inuasit?\' nullum quidem in diuinis litteris huius facti reperiret exemplum; sed tamen forteretineret, non sub ecclesiae uerae nomine inpudenter aliquid possideret., Quod autem pertinet ad terrenarum potestatum iussa contra schismaticos aut haereticos uel impetranda uel exerenda, illi quidem, a quibus uos separastis, acerrimi fuerunt et contra uos, quantum audire potuimus, et contra Maximianistas. quod gestorum etiam certis documentis probamus; sed tamen nondum ab eis separati eratis, quando Iuliano imperatori in sua petitione dixerunt, quod apud eum sola iustitia locum haberet, quem certe apostatam nouerant et idolatriis deditum sic uidebant, ut aut iustitiam esse idolatriam faterentur aut se scelerate mentitos negare non possent, ut apud eum dice
Abbreviated transcription (Latin):
tiores quidem ẽẽ uidemini. q circunicellionũ inma¬
nissimis gregib nõ seuitis. Sed milla bestia si nei-¬
nimem uislneret ꝓpterea mans ueta dicitur. qr dentes
ex ungues ño ħt. Senire uos nolle dicitis. ego non
pꝰse arbitror. Ita .n. estis mimero exigui ut moueteno
contra adu̾sanas multitudines. nõ andeatis. et fi cu¬
piatis. S ed ponam uos eciam nolle quod no uale¬
tis. ponamꝰ uos euuͣgelic̃a sententiã qua scͥptũ est.
si qus tͥ uolueri tumcam tollere. et iudicio tecum
contendere. dnintte illi et pallũ. sic intelligere. sic
tenero ut ꝑsequentib uos non solum nulla iuria
uerum etiam nisllo uire resistendum puteuis. Hñc
certe intellectum rogatus anctor nr̃. aut ñõ habuiti
aut ño impleuit qui de nescio quib reb ut dicitis
ur̃s accerrima ꝑseuerantia enam forensi discepta¬
tione conflixin. Cui si diceretur quis inqu̾a apłoꝵ

Expanded text:
tiores quidem esse uidemini, quia Circumcellionum immatiores quidem esse uidemini, quia Circumcellionum immanissimis gregibus non saeuitis; sed nulla bestia, si neminem uulneret, propterea mansueta dicitur, quia dentes et ungues non habet. saeuire uos nolle dicitis; ego non posse arbitror. ita enim estis numero exigui, ut mouere uos contra aduersarias uobis multitudines non audeatis, etsi cupiatis. sed ponamus uos etiam nolle, quod non ualetis, ponamus uos euangelicam sententiam, qua scriptum est: Si quis tibi uoluerit tunicam tollere et iudicio tecum contendere, dimitte illi et pallium, sic intellegere, sic tenere, ut persequentibus uos non solum nulla iniuria uerum etiam iure nullo resistendum putetis: hunc certe intellectum Rogatus auctor uester aut non habuit aut non impleuit, qui de nescio quibus rebus. ut dicitis, uestris acerrima perseuerantia etiam forensi disceptatione conflixit. cui si diceretur: Quis umquam apostolorum
Abbreviated transcription (Latin):
ai apłs de uideis. T̃ estimoniũ illis ꝑhibeo. qd̾ zelñ
et suam uolentes constituere. iusticie dei ño st̃ sb iti.
Quid .n. aliud et uos. quãur̃am iusticiã miltis con¬
stituere. qñ nõ dicitis iꝰtificari nisi eos qͥ a uob̾ potu¬
is protulit hoc dutatis a uideis. qd̾ uos habetis sacͣ¬
hoc quod ait ignorantes deu̾ticiam. et suã uolẽtes
scientes quid uerum sit: et ꝓ ammositate sue ꝑt̾isi¬
ydolatriam forsitan superat. Sed qi nõ facile c̾dumci
p̾sunt in animo namq latet hoc malũ: om̃s t̾acͣy ño
a nob̾ minimis alienis lemori seueritate cohertemini
Et hoc quidem uel do om̃ib heretits qui xpĩanis sa¬
cram̃tis imbiumtur. et a xp̃i uentate siue imitate
dissentumtr uł donatistis om̃ib dixerim. Qd̃ aũt
ad nos attinet. qui iso solum cũ allis q̃tter donatistis
a donato. uetum etiam ꝓprie rogatiste appellamini mi¬

Expanded text:
ait apostolus de Iudaeis: Testimonium illis perhibeo, qait apostolus de Iudaeis: Testimonium illis perhibeo, qtiam uolentes constituere iustitiae dei non sunt subiecti. quid enim aliud et uos quam uestram iustitiam uultis constituere. quando non dicitis iustificari nisi eos, qui a uobis potuis protulit, hoc distatis a Iudaeis, quod uos habetis sacrhoc, quod: ait: Ignorantes dei iustitiam et suam uolentes scientes, quid uerum sit, et pro animositate suae pernersiidolatriam forsitan superat. sed quia non facile conuinci possunt — in animo namque latet hoc malum —, omnes tamquam non a nobis nimis alieni leniore seueritate cohercemini. et hoc quidem uel de omnibus haereticis, qui Christianis sacramentis inbuuntur et a Christi ueritate siue unitate dissentiunt. uad uos adtinet, qui non solum cum illis communiter Donatistae a Donato uerum etiam proprie Rogatistae a Rogato appellamini, mi
Abbreviated transcription (Latin):
cogebat adorare simulachrũ pios et iustos et recusan¬
dm̃ uerum. decte uit in regno suo. et quicũq blasphe¬
maret dm̃i sydrach. et abdenago: penis debuis sb̾iace̾t
Prnis ergo tẽpus illius regis significabat priora tẽpo¬
ra regũ infideliu. quos passisut xpĩani pro impi¬
is. Post̾ius uero tẽpus regis illius si gͥficauit tẽpora
reuocande sint: tẽꝑata seueritas. et mag̾ masuetu¬
do ẜuatur. ut cohercitione exilioꝵ atq dãpnoꝵ ãmo¬
neantur cdsid̾are quid quare paciantur. et discant
p̃ponere rumorib et calũpniis hominũ scͥpturas cͣs
legunt. Quis .n. nr̃m. quis urm̃ nõlaudat beges
ab imperatorib traditas contia sacrificia paganoꝵ:
Et certelonge ibi pena seuerior cõstituta ẽ. Illius
quippe impietatis capitale supplicrũ est. De uobis
aũ coħ̾cendis atq corrpiendis. habita rõ ẽ: qua po¬
ci ãmoneremin ab enore discedere.qmͣ ꝓ scelere
puniremim. Potest .ii. fortasse de nob̾ eciã dici. q d̾

Expanded text:
pios et iustos cogebat adorare simulacrum et recusandeum uerum decreuit in regno suo, ut, quicumque blasphemaret deum Sidrac, Misac et Abdenago, poenis debitis subiaceret. prius ergo tempus illius regis significabat priora tempora regum infidelium, quos passi sunt Christiani pro impiis; posterius uero tempus illius regis significauit tempora reuocandae sint, temperata seueritas et magis mansuetudo seruatur, ut cohercitione exiliorum atque damnorum admoneantur considerare. quid quare patiantur. et discant praeponere rumoribus et calumniis hominum scripturas, quas legunt. quis enim nostrum, quis uestrum non laudat leges ab imperatoribus datas aduersus sacrificia paganorum? et certe longe ibi poena seuerior constituta est; illius quippe impietatis capitale supplicium est. de uobis autem corripiendis atque cohercendis habita ratio est, qua potius admoneremini ab errore discedere. quam pro scelere puniremini. potest enim fortasse etiam de uobis dici. quod