comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
insepabilis atq indissimilis unitatem &
sac̃mntum natiuitatis ostendens. ait. fgo &e
prꝰ unum sumꝰ Et qi calumnia dictitamqͣm
insolentis existeret. ut consciam potiꝰ naturȩ
demonstraret indicto. subiecit. Dicitis quia
nat̾e ex natiuitate ẽẽ contestans. At uͦut na¬
tiuitatis fidem ꝓfessio ab soluta firmaret. nec
nat̾ȩ cñ afferret natiuitas ꝓfessa discidium.
hanc potiꝰ responsionis suȩ cenuit. ab solutio¬
Quid hic ñ nat᷑ale ac ꝓpͥum subsacram̃to na¬
tiuitatis ostensum ẽ: Insunt sͥ inuicem. dũ
ñ ẽ nͥ ex pr̃e natiuitas dum indm̃. alt̾ũ nat᷑a
uł ext̾ior uł dissimilis ñ subsistit. dum deuᷤ
exdõ manens ñ ẽ aliunde q̃ ds ẽ. Infer duos
si ocasio patet fidĩ eccłiȩ deos: aut solitariũ
dm̃ uł falsa saltsin m̃tire rõne. filium si po¬
tes a pr̃e abq natiuitatis tm̃ confessa ueri¬
tate disc̾ne. filiꝰ in pr̃e ẽ ⁊ infilio pr̃. ñ ꝑtͣn

Expanded text:
bilis atque indissimilis unitatem et sacramentum nativitatis ostendens, ait, Ego et Pater unum sumus. Et quia calumnia dicti tamquam insolentis exsisteret; ut conscientiam potius naturae demonstraret in dicto, subjecit, Dicitis quia naturae ex nativitate esse contestans. At vero ut nativitatis fidem professio absoluta firmaret, nec naturae tamen afferret nativitas professa dissidium; hanc totius responsionis suae tenuit absolutioQuid hic non naturale ac proprium sub sacramento nativitatis ostensum est? Insunt sibi invicem, dum non est nisi ex patre nativitas, dum in Deum alterum naturae vel exterior vel dissimilis non subsistit, dum Deus ex Deo manens non est aliunde quod Deus est. Infer duos, si occasio patet, fidei Ecclesiae deos: aut solitarium Deum vel falsa saltem mentire ratione: Filium, si potes, a Patre absque nativitatis tantum confessa verit
Abbreviated transcription (Latin):
Tenet enimu̾itas nat᷑e ꝓpͥetatem. ut qd̾ ex deo
ẽ d̾s sic. & nec diminuto sit natiuitas nec di¬
u̾sitas. dum & filiꝰ ñ innat̾am ext̾nam acdis¬
similem pat̾ dõ subsistit nec pat̾ alienũ quid
a se natiuitati uniginiti ad quirens s unius
potius quȩ sua sunt sine damno unꝑtientis
indulsit. atq ita nec nat᷑a dĩcaret dũ ñ aliun

Expanded text:
ut quod ex Deo est, Deus sit, et nec deminutio sit nativitas, nec diversitas: dum et Filius non in naturam externam ac dissimilem patri Deo subsistit, nec Pater alienum quid sit a se nativitati Unigeniti acquirens, sed universa potius quae sua sunt sine damno impertientis indulsit. Atque ita nec natura Dei caret, dum non aliunde
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾saꝵ rerum ꝓfessio. ut qui tunc sit uisus
nunc sit cognoscendus. cum uidisse cognit
sit. ut si filius cognit᷑ sit & p̃r cognit᷑ꝰ sit. cum
cognitionẽ filii ip̃e scd̃m hominem corꝑalis
Q uisusae tact᷑ ingesserit. cognitionem auten
ex eopats i p̾a illa differens ab eo conspecti hoi
nat᷑a n p̃stet. Et freq̃nt̾ filius prẽm anamine
de nob prẽm. ⁊ sufficit nob̾ Non fides nuncy
ielitat᷑ s ignorõnis hic error est. Nisum euin
iam .i am̃ cognoscendum dominus prẽm as¬
erat s iuisum ẽt apłus ñ intellexerat. Demo¬
ñ inuisum negauit s ostendi sͥ rogauis

Expanded text:
diversarum rerum professio; ut qui tunc visus sit, diversarum rerum professio; ut qui tunc visus sit, nunc cognoscendus sit, cum vidisse cognitio sit; ut si Filius cognitus sit, et Pater cognitus sit: cum cognitionem Filii ipse secundum hominem corporalis et visus et tactus ingesserit, cognitionem autem ex eo Patris, ipsa illa differens ab eo conspecti hominis natura non praestet, et frequenter Filius Patrem a nemine de nobis Patrem, et sufficit nobis. Non fides nunc periclitatur: sed ignorationis hic error est. Visum enim jam, et a modo cognoscendum Dominus Patrem dixerat: sed visum esse Apostolus non intellexerat. Denique non visum negavit; sed ostendi sibi roga
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝑme. It̃ ad prẽm: ꝑfilium ẽ Et qͣrendum
e utrum ħ ꝑ doctnȩ admonitionem. an
ꝑ nat̾ȩ fidem sic: quia uideri possumus ꝑ
doctnam filii potiꝰ ad prẽm qͣm ꝑconfessi¬
onem pat̾nȩ in co diuinitatis uenire. Intel¬
ligentiȩ g sensum in conseqͥntibꝰ reqͥramꝰ.
ñ enim fides exarbito nr̃o s ex dictorum. est
a corporali d̾s carne ñ in hac corporał carnis
infirmitate noscend̾ sit: S in sacramento
assumpti corporis diuinitatis pat̾ne nat̾am
ip̃e dominus confirmans hund ordinemte¬
nuit. si scitis me ⁊ prẽm meum scitis: i am sci¬
etiseum. ⁊uidistis eum. Iempꝰ uisionis scꝑa¬
uit a temꝑe cognitionis. Nam qͣm cognoscen¬
dum ait cundem iam dix̃ & uisum. ut nac̃
iam pdem in se conspeste scĩam ex tempore
nunc huius reuelationis accipent. S cõmou̾¬
apłm philippum: nouitas dictorum. homo
tͥnit᷑ dĩ se filium confitet᷑ cognito se cognosct̃
animuinfirmitas ñ cap̃ nec fidem sumit tã

Expanded text:
trem per Filium est. Et quaerendum est utrum hoc per doctrinae admonitionem, an per naturae fidem sit: quia videri possumus per doctrinam Filii potius ad Patrem, quam per confessionem paternae in eo divinitatis venire. Intelligentiae igitur sensum in consequentibus requiramus. Non enim fides ex arbitrio nostro, sed ex dictorum est ia corporali Deus carne, non in hac corporalis carnis infirmitate noscendus sit? Sed in sacramento assumpti corporis divinitatis paternae naturam in se Dominus confirmans, hunc ordinem tenuit: Si scitis me, et patrem meum scitis: et a modo scietis eum, et vidistis eum. Tempus visionis separavit a tempore cognitionis. Nam quem cognoscendum ait, eumdem jam dixit et visum ut naturae jam pridem in se conspectae scientiam ex tempore nunc hujus revelationis acciperent. m Philippum novitas dictorum. Homo cernitur, Dei se filium confitetur, cognito se cognoscendanimi infirmitas non capit, 204 nec fidem sumit tam
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ti doctnam reliquid nec nos in ambi¬
quȩ incelligentiȩ deseruit errore. ⁊tau¬
diamus eum omne fidĩ huius cognit̾onẽ
apłis reuelantem. Ait enim Ego sum uia
Siscitis me: ⁊ prtm meum scitis: iam̾ scĩtis
tum. ⁊ uidistiseum. Ait illi philippꝰ. Domine
ostende nob̾ prẽm: ⁊ sufficit nob̃. Dic̃ eis iħe

Expanded text:
menti doctrinam reliquit, nec nos in ambimenti doctrinam reliquit, nec nos in ambiguae intelligentiae deseruit errore. Et audiamus eum omnem fidei hujus cognitionem Apostolis revelantem: ait enim : Ego sum via Si scitis me, et Patrem meum scitis: et a modo scietis eum, et vidistis eum. Ait illi Philippus: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Dicit ei Je
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑ satram̃tum gn̾atõnis ⁊ natiuitatis ñ
inẽẽ. Nat̾am qͦ diu̾sam de putit ad utr̃q qͥ
nesciat prẽm &e filium q̃ unum sint p̃dica¬
tos. Deleant heretici eungłicam filii de se
ꝓfessionem. ego inpr̃e & p̃r inme. ut possĩt
uł duos dõs p̃dicare. uł solum. Non sunt na¬
turarũ significationes innat᷑ȩ unius ꝓpͥeta¬
te. nec duos dõs dĩ ex dõ u̾itas ꝑficit. nec sin¬
głarem dm̃ dĩ patit᷑ natiuitas nec ñ unum
sunt. qui inuicem sunt. Inuicem aũ sunt
cum unus ex uno ẽ. q neq unus uni aliud
ꝑgn̾atonem qͣm q̃ suum ẽ dedit. neq unus
ab uno aliud ꝑnatiuitatem obtinet qͣm¬
unum. siue filiũ confitebit᷑. conficebit᷑ dm̃
unum. quia & eadem atq indissimilis dei
ficat. Namex dõ d̃s. uł in dõ ds̃. nec duos deos
ꝑficit. cumunus ex uno in nat᷑a & nomine
maneat unuis. nec insolitarium dm̃n defic̃.
cũunus & unus insignificatõe ñ solus sit.
Nonincrtam aut dubiam aus canti facia¬

Expanded text:
ivitatis non inesse. Naturam quoque diversam deputet ad utrumque, qui nesciat Patrem et Filium quod unum sint praedicatos. Deleant haeretici evangelicam Filii de se professionem, Ego in Patre, et Pater in me: ut possint vel duos deos praedicare, vel solum. Non sunt naturarum significationes in naturae unius proprietate: nec duos deos Dei ex Deo veritas perficit, nec singularem Deum Dei patitur nativitas, nec non unum sunt qui invicem sunt. Invicem autem sunt, cum unus ex uno est: quia neque unus uni aliud per generationem quam quod suum est dedit, neque unus ab uno aliud per nativitatem obtinet qunum; sive Filium confitebitur, confitebitur Deum unum: quia et eadem atque indissimilis Dei ficat. Nam ex Deo Deus, vel in Deo Deus, nec deos duos perficit, cum unus ex uno in natura et nomine maneat unius; nec in solitarium Deum deficit, cum unus et unus in significatione non solus sit.Non incertam aut dubiam Dominus tanti sacra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ ipsa oꝑa credite. Non uos inerratica atq
ininuia deduc̃ ille qui uia ẽ neq illudit
ꝑ falsa qui u̾itas ẽ neq in mortis reliquit.
errore qui uita ẽ Et quia hȩc benigne ad sa¬
lutem nr̃am dispensatonis suȩ nomina
ip̃e consticuit. ut nos tanqͣm uia inu̾itatẽ
deduceret &e u̾itas constitueret in uita. cog¬
noscendum ẽ qͣ illud obtinendȩ uite sac̃mẽ¬

Expanded text:
 ipsa credite. Non nos in erratica atque in invia deducit ille qui via est, neque illudit per falsa qui veritas est, neque in mortis relinquit errore qui vita est. Et quia haec benigna ad salutem nostram dispensationis suae nomina ipse constituit, ut nos tanquam via in veritatem deduceret, et veritas constitueret in vita; cognoscendum est, quod illud obtinend
Abbreviated transcription (Latin):
am pdicantm dcinde ut unius nomins
atq nat̾s inindissimili gn̾e diuinitatis
prẽm i filium et ꝓfitentm qͥsqͣm autur
auoꝵ dõrum. aut contra in uniciͣ s olitas
dai teneret errore. cum qñ neq unio inpal¬
cato dõ pr̃e ⁊ dõ filio reypietur: neq subu
aistrete nat̃e demonstratione d̃oꝵ diuls
conueniret. Huncq negantib di filuo
a do exnatiuitatis u̾itate subsistere libro su¬
pore scãm eũngłia responsum est. demon¬
sbrandum est cum qui uere ex nata filius
di ẽ uere ꝙ̃ ꝑnat̾am dm̃ e̾e̾. ita tm̃ ut neq
ad singłarem neq ad alt̾um dm̃ fides nĩa
deꝑeat cum neq unum dm̃ sit sic p̃dicat᷑a
quasi solum. neq quasi ñ unum sit ꝯfessura
modis nouimus nomine. natiuitate. nat᷑a.
potistate ꝓfessione. Et de nomine nich pu¬
to ambiguitatis. legimꝰ enim. In pͥncipio
u̾bum. Quid calumniȩ ẽ cur ñ sit q nun

Expanded text:
us nominis, atque naturae, indissimili genere divinitatis, Patrem et Filium esse profitentem, quisquam aut in duum deorum, aut contra in unici ac solitarii Dei teneret errore; cum quando neque unio in praedicato Deo patre et Deo filio reperiretur, neque sub indiscretae naturae demonstratione deorum diversitas conveniret. Nunc quia negantibus Dei filium a Deo ex nativitatis veritate subsistere, libro superiore secundum Evangelia responsum est: demonstrandum est eum, qui vere ex natura filiuse per naturam Deum esse: ita tamen, ut neque ad singularem, neque ad alterum Deum fides nostra depereat; cum neque unum Deum sit sic praedicatura quasi solum, neque quasi non unum sit confessura modis novimus, nomine, nativitate, natura, potestate, professione. Et de nomine nihil puto ambiguitatis. Legimus enim, In principio Verbum . Quid calumniae est, cur non sit
Abbreviated transcription (Latin):
monuisse nos exordio sermonis nr̃i memi¬
nimꝰ humanas comꝑatõnes diuinis ñ sa-¬
tisfacere exemplis. tũꝓparit intelligentiȩ
nr̃e sensum formis comꝑabilibꝰ erudiri.
humanȩ natiuitatis conscĩam consulo.
utrũ ñ intra patres maneat origo nascen¬
tium. Namtametisi elelñta illa mnanima
ac turpia qͥb nascendi causȩ inchoantur
in hominẽ alt̾um affluant ꝑ nat̾e tũ uirtu¬
tem intra inuicem manent. dum ⁊ ꝑ datã
nat᷑e eiusdem originem nascentt̃ seqͥt᷑ ille
qui genuit :⁊ pacceptam natiuitatẽ cuius
uirt᷑ ⁊ si diriuet᷑ ñ tñ auferat᷑ ingignente.
si manet ille quinascit᷑. Et hocquidem tm̃
ad humanȩ natiuitatis intelligentiam
cõmemoratũ a nob sit: ñ etiam ad ꝑfectum
inunigenito dõ natiuitatis exemplũ. qͥ a
nat᷑ȩ humanȩ infirmitas ex disparibꝰ com
statim in ea qͥ gignit᷑ uuit. neq totũ uiuit
exuita. cum in ea multa sint q̃ sine nat᷑ȩ
suȩ sensucum excreu̾int desecent᷑. In dõ u̾¬

Expanded text:
monuisse nos in exordio sermonis 199 nostri meminimus, humanas comparationes divinis non satisfacere exemplis; tamen pro parte intelligentiae nostrae sensum formis corporalibus erudiri. Humanae nativitatis conscientiam consulo, utrum non intra patres maneat origo nascentium. Nam tametsi elementa illa inanima ac turpia, quibus nascendi causae inchoantur, in hominem alterum effluant, naturae tamen virtute intra se invicem manent: dum et per datam naturae ejusdem originem, nascentem sequitur ille qui gignit; et per acceptam nativitatem, cujus virtus etsi derivetur, non tamen aufertur, in gignente se manet ille qui nascitur. Et hoc quidem tantum ad humanae nativitatis intelligentiam commemoratum a nobis sit, non etiam in Unigenito Deo nativitatis exemplum, quia naturae humanae infirmitas ex disparibus comstatim in ea qui gignitur vivit, neque totum vivit ex vita, cum in ea multa sint quae sine naturae suae sensu cum excreverint desecentur. In Deo
Abbreviated transcription (Latin):
responsionis dominicȩ ordo eccłiastice fidĩ
incegrum ordinem. ut nec disc̾nat nat᷑am.
& significet natiuitatem. hoc namq seqͥt᷑.
pr̃ enim diligit filium: ⁊ omnia demon¬
strat ei quȩ ipse facit. & maiora hoꝵ oꝑa
demonstrabit ei. ut & uos admiremini.
monstratione oꝑum. aliud hic nob p̃ter
qͣm natiuitatis fidem ing̾it. ut subsisten¬
tem filium ex subsistente dõ prẽ c̾aamus.
temeritas impiȩ huius existimationis.
ñ admittit᷑. Ñenim docĩ eget. quiquid do¬
cendus sit sciat. Nam pꝰea qͣm ait pater
diligit filium & omnia demonstrat ei
que ip̃e facit ut ostenderet omnẽ hanc
pr̃is demonstratõnem fid̃i nĩ ẽẽ doctnã.
ut seslicet pat᷑ nos in confessione ẽt ⁊ filiꝰ
&e nequa hic ignoro infilio poss intelliꝙ
cu pr oꝑa omnia quȩ ipse faceret demon¬
straret continuo ait ⁊ maiora horum oꝑa
demonstrabit ei ut uos miremini. Sic̃ enĩ

Expanded text:
responsionis dominicae ordo ecclesiasticae fidei responsionis dominicae ordo ecclesiasticae fidei integrum ordinem, ut nec discernat naturam, et significet nativitatem. Hoc namque sequitur: Pater enim diligit Filium, et omnia demonstrat ei quae ipse facit; et majora horum opera demonmonstratio operum aliud hic nobis praeter quam nativitatis fidem ingerit, ut subsistentem Filium ex subsistente Deo patre credamustemeritas impiae hujus existimationis non admittitur. Non enim doceri eget qui quidquid docendus sit sciat. Nam postea quam ait: Pater diligit Filium, et omnia demonstrat ei quae ipse facit: ut ostenderet omnem hanc Patris demonstrationem fidei nostrae esse doctrinam, ut scilicet et Pater nobis in confessione esset et Filius, et ne qua hic ignoratio in Filio posset intelligi, cui Pater opera omnia, quae ipse faceret, demonstraret; continuo ait: Et majora horum opera demonstrabit ei, ut vos admiremini. Sicut enim
Abbreviated transcription (Latin):
e̾et inseyabilem a se dĩ pr̃ĩs qͣm ꝑ legi¬
timam natiuitatẽ obtinebat posse nat᷑¬
am. Nenim corporalib modis d̾s̃ uidet.
s uisus ei omnis inu̾tutȩ nat̾e ẽ. Deniq
significatonem natiuitatis ad iecit.
Ommnia uͭ ⁊ eadem ad ostendende nate¬
uirtutem locutꝰ ẽ. In his enim quȩ ⁊ q̃cumq
& eadem sunt: nec diu̾sitas pot̾ ẽẽ nec reliqũ.
Atq ita innat̾a cadem ẽ. cui eadem omnia
omnia fiunt similitudo oꝑum solitudi¬
nem oꝑantis excludit. ut omnia quȩ pr fa¬
cit eadem omnia simiłr faciat & filius. hec
ẽ uerȩ natiuitatis intelligentia & fidĩ nĩȩ
quȩ ex nat᷑e diuinȩ unitate unius indifferẽ¬
tisq diuinitatis u̾itatem inprĩ refilio cõ¬
fitet᷑. ab solutissimum sacram̃tũ. ut eadem
fatiendo filiꝰ simiłr fatiat. ⁊ simiłr fatien¬
do eadem sint ip̃a quȩ fatiat quia subuna
hac significatione cestent᷑ ⁊ simiłr fc̃ã na¬
tiuitatem:⁊ eadem fr̃a nat᷑am. Tenet itaq¬

Expanded text:
et, inseparabilem a se Dei patris, quam per legitimam nativitatem obtinebat, posse naturam. Non enim corporalibus modis Deus videt, sed visus ei omnis in virtute naturae est. 18. significationem nativitatis adjecit: omnia vero et eadem ad ostendendae natuveritatem locutus est. In his enim, quae et quaecumque et eadem sunt, nec diversitas potest esse, nec reliquum. Atque ita in natura eadem est, cui eadem omnia omnia fiunt, similitudo operum solitudinem operantis exclusit: ut omnia quae Pater facit, eadem omnia similiter faciat et Filius. Haec est verae nativitatis intelligentia, et fidei nostrae, quae ex naturae divinae unitate, unius indifferentisque divinitatis veritatem in Patre et Filio confitetur, absolutissimum sacramentum, 189 ut eadem faciendo Filius similiter faciat, et similiter faciendo eadem sint ipsa quae faciat: quia sub una hac significatione testentur et similiter facta nativitatem, et eadem facta naturam. 19.
Abbreviated transcription (Latin):
Infrenis audatiȩ ẽ desꝑata iam ꝑ consci¬
entiam salus. ⁊ extra pudorem ẽ ꝓfessa.
omnis impietas. Nam iam quisquis nec
erubescit stulticiȩ. ibi ꝑdit religionem.
his enim contͣdic̾e. am̃tia potiꝰ qͣm ignorõ
ẽ. Dominus dix̾at. ego ⁊ pr̃ unum sumus.
Hatiuitatis h sacram̃tum ẽ. ut pr̃ ⁊ filiꝰ¬

Expanded text:
Infrenis audaciae est desperata jam per conscientiam salus, et extra pudorem est professa omnis impietas. Nam jam quis nec erubescit stultitiae, ubi perdidit religionem: his enim contradicere, amentia potius quam ignoratio est. Dominus dixerat, Ego et Pater unum sumus: nativitatis hoc sacram
Abbreviated transcription (Latin):
ista conditio. ut insint sibi inuicem. ut sub¬
sistentis nat̾e habeant ꝑfectam un itatem. ut
manens unigmitinatiuitas a pat̾nȩ diumi¬
fides ista ẽ. ⁊ sp̃italis uirtutis hoc opꝰ ẽ. Nichil
corpꝰ incorpore.s ita ẽẽ ⁊ subsistere ut in sub¬
sistente insit. Ita uͦ inc̾ẽ. ut & ip̃e subsistat.
Nam ut̃q subsistens ꝑid ñ sine alio ẽ. dum
scdm generationem ⁊ natiuitatt̃. subsistẽ¬
tis natura ñ alia ẽ. hincenim illud ẽ. Ego
⁊ p̃r unum sumꝰ. ⁊ qui me uidit uidit ⁊ prẽ.
& ego in pr̃e ⁊ p̃r inme ẽ. quia ñ diffirt nec
degenerat natiuitas. quia unius in pr̃e ce
filio diuititatis sacram̃tum natiuitatis
natura consummat. dum dĩ filius. ñ aliud
qͣm d̾̃s ẽ Et iccco ñ indõs duos unigeniti ge¬
nerat᷑o deputat᷑. quia in dm̃ filius dĩ nas¬
cens nafam in se dĩ se gignentis ex hibuit.

Expanded text:
ista conditio, ut insint sibi invicem, ut subista conditio, ut insint sibi invicem, ut subsistentis naturae habeant perfectam unitatem, ut manens unigeniti nativitas a paternae divinifides ista est, et spiritalis virtutis hoc opus est, nihilcorpus in corpore; sed ita esse ac subsistere, ut in subsistente insit; ita vero inesse, ut et ipse subsistat. Nam uterque subsistens, per id non sine alio est, dum secundum generationem et nativitatem subsistentis natura non alia est. Hinc enim illud est: Ego et Pater unum sumus, et: Qui me vidit, vidit et Patrem, et: Ego in Patre, et Pater in me : quia non differt nec degenerat nativitas, quia unius in Patre et Filio divinitatis sacramentum nativitatis natura consummat, dum Dei filius non aliud quam Deus est. Et idcirco non in deos duos unigeniti generatio deputatur: quia in Deum filius Dei nascens, naturam in se Dei se gignentis exhibuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓͥetacem pr̃ infilio ⁊ oꝑari cred̾et᷑ iloqui.
id refert᷑ q̃ dictum ẽ: ostende nob̃ prẽm. fides con¬
firmat᷑ ex credendi p̃cepto & ea fides quȩ prẽm
sͥ ostendi poposcerat. Non enim suffecerat dixisse.
qui me uidit uidit & prẽm: ñ intelligentiã nr̃a
eousq ꝓtenderet ut cum prẽm noscemꝰ infilio.
filium cm̃ ẽt maninissemus in prẽ. ne cͣnsfusio
potius alt̾us in alt̾um existimaret᷑ qͣm ꝑ gene¬
ratonem natiuitatemq unitas eiꝰdem inut᷑q
nat᷑e. Credi itaq sͥ dominus uult: ne forte ꝑ as-
sumpti hominis dispensationem fidĩ con¬
scientia ꝑiclitet᷑ serte si quid afferat ambigui¬
tatis. caro & corpꝰ & passio. uł oꝑibꝰ credat᷑ dm̃
in dõ ẽẽ ⁊ ex dõ dm̃ cẽ. unum eos ẽẽ. dum naturȩ
uirtutȩ ut̾q inse ẽ & neut̃ sine alt̾o ẽ dum ⁊
pr nicħ ex suis amittit infilio. ⁊ filius totum
sumit ex pr̃t q̃ filius ẽ. Ñ ẽ corporalium nat᷑aꝵ

Expanded text:
, Pater in Filio et operari crederetur et loqui; id refertur quod dictum est: Ostende nobis Patrem. Fides confirmatur ex credendi praecepto, et ea fides quae Patrem sibi ostendi poposcerat. Non enim suffecerat dixisse: Qui me vidit, vidit et Patrem, nisi intelligentiam nostram eo usque protenderet, ut cum Patrem nosceremus in Filio, Filiupotius alterius in alterum existimaretur, quam per generationem nativitatemque unitas ejusdem in utroque naturae. Credi itaque sibi Dominus vult, ne forte per 209 assumpti hominis dispensationem fidei conscientia periclitetur. Certe si quid afferat ambiguitatis caro, et corpus, et passio: vel operibus credatur, Deum in Deo esse, et ex Deo Deum esse, unum eos esse: dum naturae virtute uterque in se est, et neuter sine altero est: dum et Pater nihil ex suis amittit in Filio, et Filius totum sumit ex Patre quod filius est. Non est corporalium naturarum
Abbreviated transcription (Latin):
quod ñ rapit᷑ de manu filii. ñ rapit᷑ de ma-¬
nu prĩs: Quom̃ si queris: intelige. Ego
& prunum sumꝰ. Manus filii manus pr̃is ẽ
Honenim degenerat ꝑ natiuitatem natura
ne eadem sit: neq rursum quia eadem est in¬
telligentiam natiuitatis offendit. quia nat̾a
nichilinse admittit alienum. Ut uͦ ꝑ corpora¬
lem significatonem uirtutem possis eiusdem
nosse nat᷑e. commemorata ẽ filii manus. manꝰ
patris. quia nat᷑a & uirtꝰ prĩs c̃it infilio. Postͤ¬
tremout ꝑsacram̃tum natiuitatis ueritatẽ
nat᷑e indifferentis agnosc̾es. dictum ẽ. Ego &
p̃runum sumꝰ. ut q unum sunt nec diu̾sum
nec solitarium credetur: nec alia inutͦq ꝑna

Expanded text:
quod non rapitur de manu Filii, non rapitur de maquod non rapitur de manu Filii, non rapitur de manu Patris? Quomodo si quaeris intellige: Ego et Pater unum sumus . Manus Filii, manus Patris est. Non enim degenerat per nativitatem natura, ne eadem sit: neque rursum quia eadem est intelligentiam nativitatis offendit, quia nativitas nihil in se admittit alienum. Ut vero per corporalem significationem virtutem possis ejusdem nosse naturae, commemorata est Filii manus manus Patris; quia natura et virtus Patris esset in Filio. Postremo ut per sacramentum nativitatis veritatem naturae indifferentis agnosceres; dictum est: Ego et Pater unum sumus: ut quod unum sunt, nec diversum nec solitarium crederetur, non alia
Abbreviated transcription (Latin):
confessionem qͣnta pot̾ u̾boꝵ ab solutiõe
significat. ut ⁊ natus intelligat᷑. u ndĩ na¬
tura ẽẽ credat᷑. ⁊ cumprẽ unus sit: ⁊ unum
se ꝓfitendo cum pre. ñ tm̃ ut solus tm̃ atq
ipse ⁊ pr intellectus. amittat ẽt qdđ filius ẽ
Testatur enim pͥmum nat᷑ȩ uirtutt̃ cum de
oiubꝰ suis ait. Nec quisqͣm rapiet eas demamy
mea. Consciȩ potestatis hȩc uox ẽ. imꝑturba¬
tȩ uirtutis lib̾tatem ꝑid qͦ oues nemo de maur
sua abripiat confit̾i. At uero ut innatura li¬
cet dĩ. nat̾s tm̃ exdeo sit intelligenda natiui¬
tas. subietit. Pr̃ q̃ dedit mͥ: maius ẽ omnibus
dum accep̃.S qui exalio accepit: ne aliud qͥd
existere ait. Nemo pot̾it rapere de manu prĩs
mei. De manu sua nemo rap̃ quia a patre
q: omnibꝰ mauis accep̃. Quid sͥ uult tamdi¬
u̾sa ꝓfessio. ut rursum de mauu prĩs sui ne¬
mo rapiat: filiunanus ẽ quȩ accep̃ a patre.
patris manus ẽ quȩ dedit filio. Et quomͦ

Expanded text:
e significat: ut et natus intelligatur, et in Dei natura esse credatur, et cum Patre unum sit, et unum se profitendo cum Patre, non tamen ut solus tantum atque ipse pater intellectus amittat esse quod filius est. Testatur enim primum naturae virtutem, cum de ovibus suis ait: Nec quisquam rapiet eas de manu mea . Consciae potestatis haec vox est, imperturbatae virtutis libertatem per id, quod nemo oves de manu sua abripiat, confiteri. At vero ut in natura licet Dei, naturae tamen ex Deo sit intelligenda nativitas; subjecit: Pater quod dedit mihi majus est omnibus dum accepit. Sed qui ex alio, accepit, ne aliud quidexsistere; ait: Nemo poterit rapere de manu patris mei. De manu sua nemo rapit: quia a Patre quod est omnibus majus accepit. Quid sibi vult tam diversa professio, ut rursum de manu patris sui nemo rapiat? Filii manus est, quae accepit a Patre; Patris manus est, quae dedit Filio: et quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eorumimpius dolor ad sacram̃tum fidĩ
inferende mortis erupit. Quid tu ñ haben¬
do qͥm lapides. negando minus efficis: Ñ
differt uoluntas. s uoluntatẽ tuã ineffica¬
cem ẽẽ celestis chronus efficit. Quant̾o tu ir¬
religiosior iudõ. lapides ille incorpꝰ eleuat.
tu in sp̃m. Iue in hominem ut putabat: tu
indĩn. Iue indiu̾santem interris. tu inthro¬
no uirtutis sedentem. Ille in ignoratum. tu
inconfessum. Iue inmorit᷑um. tu in iudicem
scłorum. Iule dic̃ cumsis homo: tudicis cum
sis creat᷑a. Ut̾q autem dic̾is. facis ce dm̃ hoc
comͣne in eum impii ur̃i oꝑis. obꝓbrium ẽ.
slegas enim dm̃ exgeneratione dĩ. negas fi¬
lium exnatiuitatis ueritate. negas hoc q
ego & prunum sumus. confessionem un ui
mutroq atq consimilis ẽe nac̾ȩ. Subicis

Expanded text:
 eorum impius dolor ad sacramentum fidei  eorum impius dolor ad sacramentum fidei inferendae mortis erupit. Quid tu, non habendo quem lapides, denegando minus efficis? Non differt voluntas: sed voluntatem tuam inefficacem esse coelestis thronus efficit. Quanto tu irreligiosior Judaeo? Lapides ille in corpus elevat, tu in Spiritum; ille in hominem ut putabat, tu in Deum; ille in diversantem in terris, tu in throno virtutis sedentem; ille in ignoratum, tu in confessum; ille in moriturum, tu in judicem saeculorum. Ille dicit: Cum sis homo ; tu dicis: Cum sis creatura; uterque autem dicitis, facis te Deum; hoc commune in eum impii vestri oris opprobrium est. Negas enim Deum ex generatione Dei, negas filium ex nativitatis veritate, negas hoc, quod ego et Pater unum sumus, confessionem unius in utroque atque consimilis esse naturae. Subjicis
Abbreviated transcription (Latin):
Ala net qͣntum intelligi licet m̃tium uesa nar̃
uoluntas. cessantt licet uoluntatis effectu.
& malignum animum maliuolentiȩ stu¬
dium absistente malioꝑis occasione ñ de¬
serit. Nunc enim hereticorum furor iam do¬
mino incelis sedente quia exemplo iudeorũ
incruce agere ñ possunt. pari tm̃ infidelita¬
negare quȩ dicta sunt: tm̃dictis ñ obediẽ¬
tes odium impietatis exertint. Herborum
lapides iaciunt: ⁊ si possent dethrono eum
suo incrucem retherent. Etͥ iudeis qͥdem
dicti huius nouitate commotis. ita scͥbit᷑.
Respondit eis. Multa oꝑa bona ostendi uo.¬
bis aprẽ. ꝓpter quod corum opꝰ lapidatis me
Respond̾unt ei. uidei. ꝓbono oꝑe ñ lapida¬
muste: s ꝓblasphemia. ⁊ quia tu cum sis
homo: facis te dm̃. Ac tu uͦ heretice quid
agas acꝓfitraris agnosee &e corumte unicdl
lige consortem ẽt. quorum inte refers ꝑfidiȩ
exemplum. Adidenim qͥ dictum ẽ ego &
pr unum sumus. iudĩ lapides eleuauert̃.¬

Expanded text:
anet, quantum intelligi licet, mentium vesanarum voluntas, cessante licet voluntatis effectu: et malignum animum malevolentiae studium, absistente mali operis occasione, non deserit. Nunc enim haereticorum furor, jam Domino in coelis sedente, quia exemplo Judaeorum in crucem agere non possunt, pari tamen infidelitanegare quae dicta sunt, tamen dictis non obedientes, odium impietatis exercent, verborum lapides injiciunt, et si possent, de throno eum suo in crucem retraherent. Et de Judaeis quidem ad dicti hujus novitatem commotis ita scribitur Respondit 194 eis: Multa bona opera ostendi vobis a Patre, propter quod eorum opus lapidatis me? Responderunt ei Judaei: Pro bono opere non lapidamus te, sed pro blasphemia; et quia tu cum sis homo, facis te Deum. At tu vero, haeretice, quid agas ac profitearis agnosce; et eorum te intellige esse consortem, quorum in te refers perfidiae exemplum. Ad id enim quod dictum est, Ego et Pater unum sumus, Judaei lapides elevaverunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
me uidit & prẽm. Quom tu dicis ostende nobis
prẽm: Honcredism quia ego in pr̃e ⁊ p̃r in me
e: onrelictus ẽ hominum eloquiis. dedĩ reb̾
aliꝰ p̃t̃ qͣm dĩsermo. Omnia reliqua &e arta ce¬
confusa ⁊ conciusa &e impedita sunt ce obscura
gentib ñ incelligendum relinquit. Dominꝰ
dix̃ cum rogaret᷑ ut ostinderet prẽm. qui me
uidit uidit ⁊ prẽm. hoc demutare antix ẽ:
ħ negart uidĩ ẽ ħ nesciregintilis ẽ s force ĩ¬
telligentiȩ sensus incͥmine sit Sit infide nr̃a
uitiũ. si indictis di resedit obscuritas. Nã nec
solitarium sermo significat. ⁊ indifferentim
tñ nat̾am ꝓfessio docet. lisus enim infilio
pr̃: nec singłaris pot̾ ẽt̃ nec disparis. quia ꝑ
hunc ille uisus. neq ñ unum st̃ insac̃mti

Expanded text:
modo tu dicis, Ostende nobis Patrem? Non creditis mihi quoniam ego in Patre, et Pater in me est ? Non relictus est hominum eloquiis de Dei rebus alius praeter quam Dei sermo: omnia reliqua et arta et conclusa et impedita sunt et obscura.gentibus non intelligendum relinquit. Dominus dixit, cum rogaretur ut ostenderet Patrem, Qui me vidit, vidit negare Judaei est, hoc nescire gentilis est. Sed forte intelligentiae sensus in crimine sit. Sit in fide nostra vitium, si in dictis Dei resedit obscuritas. Nam nec solitarium sermo significat, et indifferentem tamen naturam professio docet. Visum enim in Filio et Patrem, nec singularis potest esse, nec disparis: quia per hunc ille visus, neque non unu
Abbreviated transcription (Latin):
dõs. qr nec duos prẽs ht̃ nec duos filios. Con¬
fitindo pr̃em confessa filium ẽ. credens in fili
ex pre sit filiꝰ. In unius itaq confessione nõ
unius ẽ dum & prẽm consũmat filius:⁊ filii
ex pr̃e natiuitas ẽ. Ndemutat᷑ aut̃ ꝑ natiuita.¬
tem nat᷑a. ne scdñi similitudinem giu̾s sui
eadem sit. fadem aũ ita ẽ: ut ꝑ natiuitatem
& generõnem ut̃q potiꝰ unum confitendꝰ sit

Expanded text:
deos, quia nec duos patres habeat, nec duos filios. Confitendo patrem, confessa filium est: credens in filiuex patre sit filius. In unius itaque confessione non unus est: dum et patrem consummat Filius, et Filii ex Patre nativitas est. Non demutatur autem per nativitatem natura, ne secundum similitudinem generis sui eadem sit. Eadem autem ita est, ut per nativitatem et generationem uterque potius unum confitendus sit
Abbreviated transcription (Latin):
qu ꝑcum efficiuellet ec̃et cognata cognito.
pero autem ne ꝑdemonstratonis ꝓtestionẽ
ignorantis in eo nat̃e diu̾sitas erederet᷑ ea
ipsa que ꝓfitet᷑ demonstranda ñ nescit.
usꝙ ado ñ dc exempli actoritate gestur̾ ¶
ut iuinficet quos uelit alle enim natung
libertas c̃ que ad ꝑstate uirtutis beatitudint
cum arbiti uoluntate subsistat. Ac ne dem¬
ceps qꝰ quos ult iuuificat. non natiuitatis
urseitur in se hr̃e naturam. s ñ natȩ poti
natuitas aliquia possit hr̃e ñ datum ũt da¬
tum autem omneiuditium ẽ ꝙ uiuificat
er iudito sit paterno. abeo enimomne ud̃¬
cium est datum s datiiuditũ causa ñ ta¬
ta ẽ Sequit enum Siuditium omne dedu
ad impietatem occasionis: pat ñ uiducat
q̃m ñ solumopato uirtus. honor s etans
tumelia negati honoris exequat: Nichas

Expanded text:
 eum effici vellet, esset connata cognitio. Porro autem ne per demonstrationis professionem, ignorantis in eo naturae diversitas crederetur; ea ipsa quae profitetur demonstranda, non nescit. Usque adeo non de exempli auctoritate gesturus est, ut vivificet quos velit. Velle enim naturae libertas est, quae ad perfectae virtutis beatitudinem cum arbitrii voluntate subsistat. 20. nceps, quod quos vult vivificat, non nativitatis videretur in se habere naturam, sed non natae potius nativitas aliquid possit habere, nisi datum sit. Datum autem omne judicium est; quia vivificat ex judicio sit paterno; ab eo enim datum omne judicium est. Sed dati judicii causa non tacita est. Sequitur enim: Sed judicium omne dedit ad impietatem occasionis? Pater non judicquam non solum operatio, virtus, honor, sed etiam contumelia negati honoris exaequat? Nihil
Abbreviated transcription (Latin):
dicti huius commotus es: ego ip̃r unũ sumꝰ.
ut iudeo dicente cum sis homo facis te dm̃.
tupari impietate dicas. cum sis creatura fa¬
us te dĩn. dicis enim. ñ es filius ex natiuita¬
te. ñ es ds̃ exu̾itate. creatura es p̃stant̃or cũc¬
tis. s ñ es indm̃ nat᷑. quia ex corporali dõ
ñ unum estis. s nec filiꝰ es. nec similis es.
nec d̾s es. Iudeis quidem dñs respondit.
s magis ad impietatem tuam omnis hȩc
apta responsio ẽ. Nonne scͥptum ẽ in lege
quia ego dixi dii estis: Si gͦ illos dix̃ dõs
ad quos u̾bum fc̃m ẽ dĩ. & ñ pot̾ solui scͥp

Expanded text:
dicti hujus commotus es: Ego et Pater unum sumus; ut Judaeo dicente: Cum sis homo, facis te Deum, tu pari impietate dicas: Cum sis creatura, facis te Deum dicis enim: Non es filius ex nativitate, non es Deus ex veritate; creatura es praestantior cunctis: sed non es in Deum natus, quia ex incorporali Deo  Pater non unum estis, sed nec filius es, nec similis es, nec Deus es. Judaeis quidem Dominus respondit, sed magis ad impietatem tuam omnis haec apta responsio 195 est: Nonne scriptum est in lege, Quoniam ego dixi, dii estis? Si ergo illos dixit deos, ad quos verbum factum
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ ñ cognit̾onis fides illa. scͥminis ẽ. irre¬
ligiosam sibi fidem adu̾sus religionem ꝯ¬
fessȩ cognitõnis assumens. Unigenitus gͥ
ds nat̾e in se suȩ conscius. natiuitatis ꝓpͥȩ

Expanded text:
jam non cognitionis fides illa, sed criminis est, irrejam non cognitionis fides illa, sed criminis est, irreligiosam sibi fidem adversus religionem confessae cognitionis assumens. Unigenitus igitur Deus naturae in se suae conscius, nativi
Abbreviated transcription (Latin):
&r quicquid unum ẽ ꝑ natiuitatem ñ hẽt
solitudinem. Et quia &e solitudo singłaris
ẽ ce natiuitatis ẽ unitas ad utrumq ⁊ suꝑ¬
hoc asciuit sibi diuinȩ de se sententiȩ ccs¬
timonium. ait enim. Qui sunt exouib
meis uocem meam audiunt. ⁊ ego noui
eas. &e sequnt᷑ me & ego uitam et̾nam do
eis. ⁊ ñ ꝑient in sempit̾num. net quisqͣm
rapieteas de manu mea. Pater quod dedit
demanu pats mei Ego & pr̃ unum sumus.
Quis rogo intelligentiam nrãm stupor bł¬
betismentis obtundit. ut hȩc in sensum
nrm iam ab solute dicta non subeant: Aut
quis infirmitaten nrãm tumor animi
in solentis illudituit dĩ cognitonem exhis
ad epti dm̃ putet ñ inhis intelligendum
ẽt quibꝰ cognitus ẽ: Aut enim alia euan
gelia sunt ꝓferenda quȩ doceant: aut si
ut docem̃: Quod si exhis tm̃ sumpta cognito
ĩ curñ fides ex inde fides sit unde cognito:
s cum fides cognit̃oni ẽẽ ad u̾sa decegitur.

Expanded text:
et quidquid unum est per nativitatem, non habet et quidquid unum est per nativitatem, non habet solitudinem; quia et solitudo singularis est, et nativitatis est unitas ad utrumquhoc, adsit sibi divinae de se sententiae testimonium. Ait enim: Qui sunt ex ovibus meis, vocem meam audiunt, et ego novi eas, et sequuntur me, et ego vitam aeternam do eis, et non perient in sempiternum, nec quisquam rapiet eas de manu mea. Pater quod dedit de manu patris mei. Ego et Pater unum sumus . Quis, rogo, intelligentiam nostram stupor hebetis mentis obtundit, ut haec in sensum nostrum tam absolute dicta non subeant? Aut quis infirmitatem humanam tumor animi insolentis illudit, ut Dei cognitionem ex his adepti, Deum putent non in his intelligendum esse quibus cognitus est? Aut enim alia sunt Evangelia proferenda quae doceant: aut si ut docemur? Quod si ex his tantum sumpta cognitio est; cur non exinde fides sit, unde cognitio? Sed cum fides cognitioni esse adversa detegitur;
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾ facere nͥ uideat. In eo autẽ q̃ a se nichil
pot̾ innascibilitatis ademit errorem. A se
enim ñ pot̃ posse natiuitas. Quod autem
uidet. consciȩ in se nat̾e significat᷑ agni¬
tio& ineo nuncutram dĩ cognosce nat᷑a.
Quetumq enim ille. eadem &e fili facit¬
indissimilis intellige unitatem: ut om̃s.
honorficent filium sic̃ honorificant pa¬
trem quimisie alum. Ac ne te naturał
unitas in solitarii unione contineat. sa¬
tͥram̃tum in eo fidͥi aise. Qui ñ honorfiett
filium. ñes honorificat prẽm qui misit
illum. conelusa sunt omnia. adu̾sum he¬
retici furoris ingrnia. filius ẽ: quia se ni¬
cħ pot̃. Ds ẽ. qui quecumq pr facit. ⁊ ipse
cadem facit Nnum sunt. quia exequatur
in honore. eadem facit ñ alia. Non est pat̾
ipsequia missus ẽ. habet gͥ hoc sacram̃ti
undenascat᷑. Non affert externign̾is sub̾ã.
quia exuno ñ subsistit alienum. Quod aut̃
alienum a se ñ t̃ id unum ẽ. genere naturȩ

Expanded text:
t facere, nisi videat. In eo autem, quod ab se nihil potest, innascibilitatis adimit errorem; ab se enim non potest posse nativitas: quod autem videt, consciae in se naturae significatur agnitio. Et in eo nunc veram Dei cognosce naturam: Quaecumque enim ille faindissimilis intellige unitatem: Ut omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem qui misit illum . Ac ne te naturae unitas in solitarii unione contineat; sacramentum in eo fidei disce: Qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem qui misit illum Ibidem. Conclusa sunt omnia adversum haeretici furoris ingenia. Filius est, quia ab se nihil potest: Deus est, quia quaecumque Pater facit, et ipse eadem facit: unum sunt, quia exaequatur in honore, eademque facit, non alia: non est pater ipse, quia missus est. Habet igitur hoc sacramenti unde nascatur. Non affert externi generis substantiam: quia ex uno non subsistit alienum. Quod autem alienum a se non est, id unum est genere naturae:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯp pnatiuitatis nat̾am pat̾ni inse oꝑisẽit
actoritas. Nonconfunditur itaq aut ahole¬
t̃ nat᷑a ne filius sit.: nec tñ rursum adimit᷑
nat᷑a ne ds̃ sit Nec disc̾nunt᷑ diu̾sitatt ne
unum sint. neq q̃ unũ sunt id pot̾ p̃stare
ncutq sit. Et p̾mum filium cognosce. cum

Expanded text:
opus per nativitatis naturam paterni in se operis esset auctoritas. Non confunditur itaque aut aboletur natura, ne filius sit: nec tamen rursum adimitur natura, ne Deus sit. Nec discernuntur diversitate, ne unum sint: neque quod unum sunt, id potest praestare ne uterque sit. Et primum filium cognosce, cum
Abbreviated transcription (Latin):
auferret ait filium a se face nich posse ñ qͥ
prẽm fatientem uidiss. Et ut maneroe sa¬
lutaris in pr̃e ⁊ filio confessionis nr̃e ordo.
natam natiuitatis ostendit quȩ potestatẽ
efitendi ñ in ꝑͥ trem̃ta indultarum ad uros
et. Psumeret aut̃ ñ dealiquo oꝑis exemplo
corporalis. ut ad quid pͥus pat̾ faceret. ad id
p̾ca filius facturus ẽẽ. s cum nat᷑a dĩ inna-¬
t̾am dĩ substitiss. id⁊ ex pre filius natꝰ ess.
ꝓuirtutis ac nat᷑e inse pat̾nȩ conscientiam.
nicħ a se nͥ q̃ prẽm fatientem uidiss. filiũ

Expanded text:
 ait Filium ab se facere nihil posse, nisi quod Patrem facientem vidisset. Et ut maneret salutaris in Patre et Filio confessionis nostrae ordo; naturam nativitatis ostendit, quae potestatem efficiendi non per incrementa indultarum ad unumqret: praesumeret autem non de aliquo operis corporalis exemplo, ut aliquid prius Pater faceret ad id, quod postea Filius facturus esset: sed cum natura Dei in naturam Dei substitisset, id est, ex Patre Filius natus esset; per virtutis ac naturae in se paternae conscientiam nihil ab se, nisi quod Patrem facientem vidisset, Fi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ intelligebat᷑. fides nob̾ intimat᷑ ex ges¬
litatem corporis fide ꝓfessionis huius¬
uidet᷑ indignus. oꝑm fidem postulat.
sur enim sacram̃tum nati hominis in¬
celligentiam diuinȩ natiuitatis impe¬
diat cũ diuina natiuitas omne opꝰ suũ
subministio assumpti hominis exseqͥt᷑:
di ht̃ nascendo q̃ dĩ ẽ. ⁊icc̾co opꝰ filii opus
pris ẽ: qr natiuitas nec extra nat᷑am cam
÷ex qua manet: ⁊ nat᷑am eam in se hc̃ ũn
oꝑib credite. ut sciatis ⁊ cognoscatis qm̃
pr in me ⁊ego in eum: hoc ẽ illud. dĩ filiꝰ
sum. Hoc ẽ illud ego & p̃runum sumꝰ.
hȩc ẽ natiuitatis nat᷑a. ħ salutaris fidĩ
sacram̃tum. ñ diuidẽ qͣ unũ st̃: nec nati¬
uitatis ad imere nat᷑am. ⁊ ex uiuente dõ
uiuentis dĩ u̾itatem confit̾i. Non enim
excompositis atq inanimis ds̃ qͥ uita ẽ
subsistit. neq qui uͥtꝰ ẽ ex infirmis ꝯti¬

Expanded text:
non intelligebatur, fides nominis intimatur ex gesnon intelligebatur, fides nominis intimatur ex geslitatem corporis fide professionis indignus est, operum fidem postulat. Cur enim sacramentum nati hominis, intelligentiam divinae nativitatis impediat; cum divina nativitas omne opus suum sub ministerio assumpti hominis exsequaturDei habet nascendo, quod Dei est: et idcirco opus Filii opus Patris est, quia nativitas nec extra naturam eam est ex qua manet, et naturam eam in se habet unde operibus credite; ut n eo . Hoc est illud, Dei filius sum; hoc est illud, Ego et Pater unum sumus. Haec est nativitatis natura: hoc salutaris fidei sacramentum, non dividere quod unum sunt, nec nativitati adimere naturam, et ex vivente Deo viventis Dei veritatem confiteri. Non enim ex compositis atque inanimis Deus, qui vita est, subsistit: neque qui virtus est, ex infirmibus conti
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ pat̾ne operibꝰ credendus sit: Ñ exequat
ac similis ẽ dõ creat᷑a: neq ei nat̾ȩ alienȩ
potestas comꝑat᷑. sola ei natiuitas filiĩ ñ
impiȩ ꝑsimilitudinẽ credit᷑ eq̃lis. Nã qͥas
extra eum ẽ cũ contumelia ei honoratȩ
uirtutis ȩquabit᷑. Si enim aliquid q ñ ex
ip̃so ẽ repꝑiri pot̾ simile ei ac uirtutis
eiusdem. anusit pͥuilegium dĩ sub con¬
sorto ȩquał iamq ñ erit unus ds̃ a quo
indifferens sit ds alius. At uͭ ñ habes
contumeliam ꝓpͥetatis ȩqualitas. quia
sua sunt pot̃. ⁊ ꝓfectus dignitatis ẽ grmi¬
isse potestatem nec alienasse nat̾am. Oꝑa
pris efficit filiꝰ. ⁊ ꝑid credi se dĩ filiũ pos¬
culat. Hon c̃ p̃sumpt̾o arrogans. ͥ ꝓbari
se ñ n exhis que egerat poscit. Gerere aũ
se ñ sua s quȩ patris sunt testat᷑. ne ꝑ
magnificentiam gestorum natͤȩ natiui¬
tas auferat᷑. Et qi sub sacram̃to assumti
corporis ⁊ natiexmaria hominis. dĩ filiꝰ

Expanded text:
eribus credendus sit? Non exaequatur aut similis 197 est Deo creatura, neque ei naturae alienae potestas comparatur: sola ei nativitas filii non impie per similitudinem creditur aequalis. Nam quidquid extra eum est, cum contumelia ei honoratae virtutis aequabitur. Si enim aliquid, quod non ex ipso est, reperiri potest simile ei ac virtutis ejusdem; amisit privilegium Dei sub consortio coaequalis; jamque non erit Deus unus, a quo indifferens sit deus alius. At vero non habet contumeliam, proprietatis aequalitas: quia sua sunt potest: et profectus dignitatis est, genuisse potestatem, nec alienasse naturam. Opera Patris efficit Filius; et per id credi se Dei filium postulat. Non est praesumptio arrogans, quae probari se non nisi ex his quae gerat poscit. Gerere autem se non sua, sed quae Patris sunt, testatur; ne per magnificentiam gestorum naturae nativitas auferatur. Et quia sub sacramento assumpti corporis, et nati ex Maria hominis, Dei filius
Abbreviated transcription (Latin):
ignoratorum s nob confessionem natiuia¬
ecumspetum secelestis sermoegit ne forte
Quse nate significato. sub occasione dicti
ambigu subrepes. Pemonstrata enimei
potius oꝑa prĩse̾e ait a dño. qͣm adopera¬
tionem eorum uat̾am uirtutis adiectam.
ut demonstrato ip̃a natiuitatis c̃t suba do¬

Expanded text:
ignoratorum, sed nobis confessionem nativitacircumspectum se coelestis sermo egit, ne forte diversae naturae significatio sub occasione dicti ambigui subreperet. Demonstrata 190 enim ei potius opera Patris esse ait, quam ad operationem eorum naturam virtutis adjectam: ut demonstratio ipsa nativitatis esse sub
Abbreviated transcription (Latin):
posite ꝑcurreret. s id natiuitatis natura
ñ patit᷑. quȩ in se ae nom̃ i natam. ⁊ potis¬
tatem. ⁊ ꝓfessionem sola complectitur.
Sine hisenim natiuitas ũ erit. quia inse
hec omnia nascendo contineat. hinc igẽ
tractantes incidimus incam necessicati
ut suꝑius commemorata ad ordinem
tractat᷑ propͥi differre ñ liceat. Respondeis
enim dominus ad udõs. qui eũ inc̾ficeri
ob ħ magis uellent. quia prẽm suũ dics
dm cqͣlem se dõ fccuste: omne sacram̃tu
fidĩ nr̃ȩ dum impiis coꝵ motib̾ contͣaicit
exposuit. Pix̾at enim suꝑius cũ palitics
curato uiolati sabbati reus etiam mortis
udito constitueret᷑ pr m̃s usq ad huc opł¬

Expanded text:
ercurreret: sed nativitatis id natura non patitur, quae in se et nomen, et naturam, et potestatem, et professionem sola complectitur. Sine his enim nativitas non erit; quia in se haec omnia nascendo contineat. Hanc igitur tractantes, incidimus in eam necessitatem, ut superius commemorata ad ordinem tractatus proprii differre non liceat. 17. Chrisenim Dominus ad Judaeos, quod eum interficere ob hoc magis vellent, quia patrem suum dicens Deum, aequalem se Deo fecisset, omne sacramentum fidei nostrae, dum impiis eorum motibus contradicit, exposuit. Dixerat enim superius, cum, paralytico curato, violati sabbati reus etiam mortis judicio constitueretur, Pater meus usque adhuc op
Abbreviated transcription (Latin):
alienam a dõ de ñ exstantib sumat. quia
scđ̃m quod ait. q̃ de carne nascit᷑ caro ẽ. &¬
nascenti diu̾sum atq alienum aliquid ab
dum omne ceptum aut ex nichilo in aliqͥd
existit aut exalio in aliud ꝓficit &e desinit.
ut exterra aurum. ut ex solidis liquida.
ut exfrĩadis feruentia. ut ex albis punicea.
ut ex aquis animantia. ut ex inanimis a¬
nimata dei auttin filius neq ex nichilo cep̃¬

Expanded text:
alienam a Deo de non exstantibus sumat: quia alienam a Deo de non exstantibus sumat: quia secundum quod ait: Quod de carne nascitur, caro enascenti diversum atque alienum aliquid ab dum omne coeptum aut ex nihilo in aliquid exsistit, aut ex alio in aliud proficit et desinit; ut ex terra aurum, ut ex solidis liquida, ut ex frigidis ferventia, ut ex albis punicea, ut ex aquis animantia, ut ex inanimis viventia: Dei autem filius neque ex nihilo De
Abbreviated transcription (Latin):
& pͥmum quero. qͣm natiuitas filii nat̃s
nouitatem potuerit inferre. ne ds sit In¬
telligentiȩ istud humanȩ nat̾ȩ sensus ex¬
dudit. ut aliquid a natura originis suȩ na¬
scendo diu̾sum sit. nͥ forte q̃ ex nat᷑arũ diu̾¬
sitate conceptum nouum aliquid in se ce
ita sit gn̾is utͥusꝙ q̃ neutrum sit ueniat
inuitam q inpecorib ac bestiis usitatũ ẽ.
s ea ipsa nouitas ñ in est nisi ex cognatis
apetatib subdiu̾sitatt naturȩ. e diu̾sita¬
tem eorum natiuitas ñ intulit s accepit.
dum idtence q̃ ex utroq sibi unum ẽ. Et cũ
hinhis corporalib causis ⁊ passionib ita
sint. quis rogo furor ẽ natiuitatẽ unigeni¬
tidĩ ad degenerem ex dõ referre naturam
am natiuutas nominis er ꝓpetate natux
sit etiam natiuitas ñ erit. si ꝓpͥetas natuxe
in natiuitate ñ inerit: hinc ille omnis estus
⁊ suror ẽ ẽ ut infilio dĩ ñ natiuitas sit. s c̃atõ.
ut ñ nat̾ȩ suȩ originem subsistens teneat. s

Expanded text:
 primum quaero, quam nativitas filii naturae novitatem potuerit inferre, ne Deus sit? Intelligentiae istud humanae sensus excludit, ut aliquid a natura originis suae nascendo diversum sit: nisi forte quod ex naturarum diversitate conceptum, novum aliquid in se et ita sit generis utriusque, quod neutrum sit veniat in vitam; quod in pecoribus ac bestiis usitatum est. Sed ea ipsa novitas non inest, nisi ex connatis proprietatibus sub diversitate naturae: et diversitatem eorum nativitas non intulit, sed accepit, dum id tenet, quod ex utroque sibi unum est. Et cum haec in his corporalibus causis et passionibus ita sint; quis rogo furor est, nativitatem unigeniti Dei ad degenerem ex Deo referre naturam: cum nativitas non nisi ex proprietate naturae sit; et jam nativitas non erit, si proprietas naturae in nativitate non fuerit? Hinc ille omnis aestus et furor est, ut in filio Dei non nativitas sit, sed creatio; ut non naturae suae originem subsistens teneat, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ta enim prẽm demonstrat᷑um filio dicit
que mirent᷑. &e quȩ cadem cẽnt illa mox
docuit. Sicut pater suscitat mortuos & ui¬
inficat sic ae filius quos uult uiuificat.
Rieouata u irtus ẽ ꝑnat̾ indissmilisuni.

Expanded text:
Ea enim Patrem demonstraturum Filio dicit quae mirentur. Et quae eadem essent illa, mox docuit: Sicut enim Pater suscitat mortuos, sic et Filius quos vult vivificat. Exaequata virtus
Abbreviated transcription (Latin):
hoc exactoritate intelligeretur exempla¬
nisi significass hoc q̃ ipse agerit. patris op̾
ẽt intelligendum quia ip̃e. inseoparet᷑ opante.
Et rursum adu̾sum eoꝵ inuidiam qͥ se ꝑpa
t̾num nom̃ do exequaset. hȩc subdidit amen
am̃ dico uob̾ ñ pot̾ filiꝰ a se facere qͥ cqͣm nͥ qͥ¬

Expanded text:
exempli; significans tamen hoc, quod ipse ageret. Patris esse opus intelligendum, quia ipse in se operaretur operante. Et rursum adversum eam invidiam, qua se per paternum nomen Deo exaequasset, haec subdidit: Amen, amen dico vobis, non potest Filius ab se facere quidquam,
Abbreviated transcription (Latin):
confirmare. ⁊ nat̾ȩ uirtutem ꝓfit̾i. ais.
Non pot̾ quicq̃m ase facere filius. ñ qͥd
uidit prẽm fatientem. Exordium respoul¬
onis adu̾sum uidõrum impium motus
ꝑ qͣm usq ad uoluntatẽ inferendȩ mous
exagitabant᷑ aptatum ẽ Nam ad iuolbs
sabbati obicctum s̃ reatum: dixerat. Pater

Expanded text:
onfirmare, et naturae virtutem profiteri, ait: Non potest quidquam facere ab se Filius, nisi quod viderit Patrem facientem . Exordium responsionis adversum Judaeorum impium motum, per quem usque ad voluntatem inferendae mortis exagitabantur, aptatum 188 est. Nam ad violati sabbati objectum s