comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
or mundũ crea uui¬
solum uau̾a cogitatio issus.
occupat et turpis inquinat.
uerũ eciam amara dissipat. Se¬
penamqz aliqua ĩiuria com¬
motus. densis cogitacionum
tumultibus in corde premor.
hinc in de sollicitus et cetus &¬
casionẽ uinditte accepta ĩ iu¬
ria rimor. Consilia multipli¬
co: et nichil aliud insi uirgia
que desunt incorde per ago
Presentes nõ uideo absenti¬
bus contradico intra me met¬
ip̃m contumelias profero et
recipio. receptis autem duriꝰ
respondeo. Cumqz qui obiuet
nullus assit: rixas in corde
compono. Insidias inuidenciũ
considero et quid ꝯtra me iur¬
gu mouere possint penso. Ex¬
quiro. quid respondeam. ⁊ cũ
rem nussã teneam uacuus si¬
tigator elaboro. Sicq diem
mocium: noctem uero incogi¬
tacionem uerso. Torpeo ab uti¬
li opere: qm̃ fatigor illicita co¬
gitatione. Ita mens intus
pugnat: cum menti nemo re¬
pugnat. Num nũquã uero
quod egi incorpore: hoc post¬
modũ importuna cogitacõe
uerso ĩ mente. Et multociens

Expanded text:
or mundum crea solum vana cogitatio illud occupat, et turpis inquinat, verum etiam amara dissipat. Saepe namque aliqua injuria commotus, densis cogitationum tumultibus in corde premor. Hinc inde sollicitus et caecus, occasionem vindictae de accepta injuria rimor, consilia multiplico, et nihil aliud nisi jurgia quae foris desunt, in corde perago. Praesentes non video, absentibus contradico, intra memetipsum contumelias profero et recipio, receptis autem durius respondeo. Cumque qui obviet nullus adsit, rixas in corde compono, insidias invidentium considero, et quid contra jurgia movere possint penso: exquiro quid respondeam; et cum rem nullam teneam, vacuus litigator elaboro. Sicque diem in otium, noctem vero in cogitationem verso. Torpeo ab utili opere, quoniam fatigor illicita cogitatione. Ita mens intus pugnat, cum menti nemo repugnat. Nonnunquam vero quod egi in corpore, hoc postmodum importuna cogitatione verso in mente: et multoties
Abbreviated transcription (Latin):
crasset filiũ prius moreretur.
ꝙͣ redimeretur. et hoc est mor¬
te morietur. Solũmodo mascue¬
los ĩ pͥmogenitis egipti ĩter.

Expanded text:
crasset filiam, prius moreretur quam redimeretur; et hoc est morte morietur. Solummodo masculos in primogenitis Aegypti inter
Abbreviated transcription (Latin):
mus. uel quia ex inde mat̾ia
sumpta est. Quatuor de ã¬
bulacra inter columpnas
cedrinas fecit et tabulatis
cedrinis uestuut totam ca¬
meram que quadraginta
quinqz columpnis sust en¬
tabatur. Unus autem ordo
habebat columpnas quĩde¬
cum scdm̃ hanc disposicionẽ
tres ordines intrinsecus e¬
rant cosumpnarũ et qua¬
tuor de ambulacra hoc est
interualla et inter colum¬
pnas a pariete usq ad pͥ¬
tur. Tabulata cedrma de¬
super. super ordines colũp
ordo. Quod sic intelligi pt¬

Expanded text:
mus; vel quia ex illo materia mus; vel quia ex illo materia sumpta est. Quatuor deambulacra inter columnas cedrinas fecit, et tabulatis cedrinis vestivit totam cameram, quae quadraginta quinque columnis sustentabatur. Unus autem ordo habebat columnas quindecim. Secundum hanc dispositionem tres ordines intrinsecus erant columnarum; et quatuor deambulacra, hoc est intervalla. Et inter columnas a pariete usque ad prtur: Tabulata cedrina desuper ordines columnaordo. Quod sic intelligi p
Abbreviated transcription (Latin):
idest oraculi uersis uultibus
ad orientem in ꝓpiciatoriũ
coram positum Ita ut altor
asa una parietem meredia¬
nũ tangeret. ast .i. asa una
septentrionasem resiquas
duas adinuicem iungent
ĩmedio oracusi tanta fieret
extensio alarum quanta
fuit latitudo oraculi. Et fecit
meis scil parietibus cheru¬
bin alias formas cherubi
in diuersis locis sculpsit in
parietibus et palmas ma¬
nuũ et asis figuras uarias.
In ingressu oraculi fecit osti¬
ola duo ut post det̾minat
Duo ostia de lignis a biegins
altrinsetus scil unũ huc
aliud inde. et utrũq ostiũ
duplex erat .i. duas ualuai
habens et nise muicem te¬
nens quia conexe uasue
ad postem in medio positũ
aperiebantur. Et edificauit
atrium interius quodext̾ĩ¬
ori cigebatur. Dispositis
ordinibus in pariete trib
lapidũ politor et uno liguoꝵ
cedri Edificauit quoq do¬
mũ salutis libani ꝓpter im¬
mensitatẽ et multitudinẽ
operis saltur comꝑatur do¬

Expanded text:
id est oraculi, versis vultibus id est oraculi, versis vultibus ad orientem in propitiatorium coram positum. Ita ut alter ala una parietem meridianum tangeret, alter ala una septentrionalem, reliquas duas adinvicem jungerent in medio oraculi tanta fieret extensio alarum, quanta fuit latitudo oraculi. Et fecit in eis, scilicet parietibus, cherubim, alias formas cherubim in diversis locis sculpsit in parietibus; et palmas manuum, et alias figuras varias. In ingressu oraculi fecit ostiola duo, ut post determinat. Duo ostia de lignis abiegnis altrinsecus, scilicet unum hic, alterum illinc. Et utrumque ostium duplex erat, id est duas valvas habens; et se invicem tenens, quia connexae valvae ad postem in medio positum aperiebantur. Et aedificavit atrium interius, quod exteriori cingebatur. Dispositis tribus ordinibus in pariete, tribus lapidum politorum et uno lignorum cedri. Aedificavit quoque domum saltus Libani. Propter immensitatem et multitudinem operis saltui comparatur do
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃amdico interiorem quia
ad eam insi per alia introitꝰ
pro foribus oraculi .d. forib
eñ oraculi usq adportam
turas dicit ubi tabulata uĩ¬
gobantur. Oraculũ autẽ
in medio domus .i. intra do¬
mum fecerat. in interiori
parte .i. remociori ab ĩtroi¬
tu. Porco ip̃m oraculũ ha¬
bebat.xx. cubitos longitu¬
dimis. In hoc patet ꝙ oracu¬
lum .xx. cubitis inferius
erat reliqua domo. S et
altare nescuut cedro. hoc
est altare thimanatis qd
stabat ante oraculum .i. scã
sanctorũ. S et totum al¬
tare oracusi texit auro. Ip̃m
est quod suꝑus texit cedro
nunc auro quos stabat ante
oraculum. Quinq cubitoꝵ
ala cherubin una subaudiẽ¬
dum est. Lataerat et qͥnqz
alcera ut a sũmitate .i. ex
tremitate unius usq adsũ¬
mitatem alterius per trans¬
uersum scilz .x. essent cubi¬
ti satitudo equa astitudim.
Nam corpus cherubin ĩter
alarum expansionem te¬
nebatur. Posuitqz cherubĩ
in medio templi interioris

Expanded text:
ipsam dico interiorem, quia ipsam dico interiorem, quia ad eam nisi per alia introitus pro foribus oraculi. A foribus enim oraculi usque ad portamturas dicit, ubi tabulata jungebantur. Oraculum autem in medio domus, id est intra domum, fecerat in interiori parte, id est remotiori ab introitu. Porro ipsum oraculum habebat viginti cubitos longitudinis. In hoc patet quod oraculum viginti cubitis inferius erat reliqua domo. Sed, et altare vestivit cedro. Hoc est altare thymiamatis, quod stabat ante oraculum, id est Sancta sanctorum. Sed, et totum altare oraculi texit auro. Ipsum est quod superius texit cedro; nunc auro, quod stabat ante oraculum. Quinque cubitorum ala cherubim una, subaudiendum est lata erat, et quinque altera, ut a summitate, id est extremitate, unius usque ad summitatem alterius, per transversum, scilicet decem essent cubiti, latitudo aequa altitudini. Nam corpus cherubin inter alarum expansionem tenebatur. Posuitque cherubim in medio templi interioris,
Abbreviated transcription (Latin):
xit domui. per circuitũ tam̃
formsecus ita scil ut nõ hẽ¬
rent muris tempsi .i. ut nõ
essent ĩ fixe muris quia eioc¬
tura quedã in ip̃o muro per
cucuitũ facta ip̃as excipiebat
et portabat ĩ isło capite quo
murũ tingebant ĩ astero ca¬
pite colũpnis innitentes
uel de trabibus intra domũ
iitelligi potest ad eundem
mõdũ dispositis. Texit qͦ
domiã saquearibus cedrmmis
Tectũ domus more regiomie
planũ fecit quẽ ad modum
extrinsecus tabulata. In tec¬
to igitur domus laquearia
cedrina posuit et domum lig¬
texit tabulis ab ieguis. Edi¬
ficauit q .xx. cubitoꝵ tabu¬
lata cedrma uiginti cubitas
de. lx. qui ĩ longitudine d¬
mus erant seꝑauit ĩ posteriori
parte donius .i. occidentali
quia introitus ad orientẽ
erat atq ĩ illa parte simisi:
edificans tabusata cedrina
a paiimento sursum fecit de
parte eadem domũ oraculi
in sanctũ sanctorum .i. ad hoc
ut ip̃a esset sanctũ sanctoꝵ.

Expanded text:
xit domui: per circuitum tamen xit domui: per circuitum tamen forinsecus, ita scilicet, ut non haererent muris templi, id est ut non essent infixae muris, quia ejectura quaedam in ipso muro per circuitum facta, ipsas excipiebat, et portabat in illo capite quo murum contingebant, in altero capite columnis innitentes. Vel de trabibus intra domum intelligi potest ad eumdem modum dispositis. Texit quoque domum laquearibus cedrinis. Tectum domus more regionis planum fecit, quemadmodum extrinsecus tabulata. In tecto igitur domus laquearia cedrina posuit, et domum ligtexit tabulis abiegnis. Et aedificavit viginti cubitorum tabulata cedrina; viginti cubitos de sexaginta, qui in longitudine domus erant, separavit in posteriori parte domus; id est occidentali; quia introitus ad orientem erat. Atque in illa parte similiter aedificans tabulata cedrina a pavimento sursum fecit de parte eadem domum oraculi in Sanctum sanctorum, id est ad hoc ut ipsa esset Sanctum sanctorum;
Abbreviated transcription (Latin):
to uel pro una dictione accipi¬
endũ eft̃ uel a secreto .i. dese¬
creto. quasi dicet de secretis
uel in secretis fecit eũ consi¬
liariũ sibi. Et addidit furor.
dñi. Addidit supradictis fla¬
gellis hoc .i. hant iram. Et
cõmouit ip̃e dñs cõmouit
dauid ĩ eis .i. ad faciendum
quod fieret contrariũ illis
dautd dico dicentẽ Ioab. uade
munera isra el. hoc est quod
sequitur dixit rex ad ioab.
Percussit autẽ cor dauid eũ
idest constiencia remordebat
super uel in toto obliquas
.i. interius laciores ꝓpter
claritatem. Super ꝑietes
.i. extrinsecus ad parietes
fecit tabulata quasi solana
per cirtiuitũ taplici ordine u¬
nũstrictius mediũ lacius
supprenũ latissimũ ut colũp¬
ne quibus sustentabantur
suꝑiora nõ ꝯting̾ent ĩferio¬
ra tabulata. Ged extrinseca
ab imo surg̾ent singule. Ista
tabulata quasi ex esdre fue¬
runt foris adherencia muro
Trabes autem quibz susten¬
tabantur tabulata ip̃a pofuit

Expanded text:
to, vel pro una dictione accipito, vel pro una dictione accipiendum est, vel a secreto, id est de secreto, quasi diceret de secretis, vel in secretis fecit eum consiliarium sibi. . Et addidit furor Domini. Addidit supradictis flagellis hoc, id est hanc iram. Et commovit ipse Dominus, commovit David in eis, id est ad faciendum, quod fieret contrarium illis; David dico dicentem Joab: Vade, numera Israel, hoc est quod sequitur: Dixit rex ad Joab. Percussit autem cor David eum, id est conscientia remordebat super, vel in toto obliquas, id est interius latiores propter claritatem. Super parietes, id est extrinsecus ad parietes, fecit tabulata quasi solaria per circuitum triplici ordine, imum strictius, medium latius, supremum latissimum, ut columnae quibus sustentabantur superiora, non contingerent inferiora tabulata; sed extrinsecus ab imo surgerent singulae. Ista tabulata quasi exedrae fuerunt foris adhaerentia muro. Trabes autem quibus sustentabantur tabulata ipsa, posuit
Abbreviated transcription (Latin):
tione .i. in loco ubi castris po¬
sitis stabant et morabant᷑
Cumqz fugit populus isrł
a facie philistum stetit ille
ĩ medio agri .i. in campo. uñ
populus fugerat et tutata
est .i. deffendit eum scilicet
campũut eũ obtineret fu¬
gatis uel prostratis hostib
Nec non et ante malio stilz
prelio quod ante hoo factũ
fuerat. et descenderãt tres
fortes qui erant principes
cellenciores. Et uenerant
tempore messis ad daud ĩ
speluncam ad ollam. Horũ
omniũ que dicũtur uliãm
noticiã habere nõ posstimꝰ.
nisi quantũ conicimus exhus
que in hoc loco cõmemorant᷑
Ipẽ percussit duos leones
moab. In hebreo euidencius
legitur duos pͥncipes moab.
Et ip̃e descendit et ꝑcussit
leonem ĩ media cisterna ma¬
gna audatia ad tamferotẽ
aggrediendum solum descẽ¬
dere. uerumptamen usq ad
tres scil primũ nomimatosũo
ꝑuenerat ut illis equalis
esset.fecit qz eum dauid sibi
auriculariũ .i. consiliarium¬

Expanded text:
tione; id est in loco ubi castris potione; id est in loco ubi castris positis stabant et morabantur. Cumque fugisset populus Israel a facie Philisthiim, stetit ille in medio agri; id est in campo unde populus fugerat: et tutatus est, id est defendit eum; scilicet campum ut cum obtineret fugatis vel prostratis hostibus. Nec non, et ante; in alio scilicet praelio, quod ante hoc factum fuerat. Descenderant tres fortes, qui erant principes cellentiores. Et venerant tempore messis ad David in speluncam Odollam. Horum omnium, quae dicuntur aliam notitiam habere non possumus, nisi quantum conjicimus ex his quae in hoc loco commemorantur. Ipse percussit duos leones Moab. In Hebraeo evidentius legitur duos principes Moab. Et ipse descendit, et percussit leonem in media cisterna. Magna audacia ad tam ferocem aggrediendum solum descendere. Verumtamen usque ad tres, scilicet primum nominatos, non pervenerat, ut illis aequalis esset. Fecitque eum David sibi auricularium, id est consiliarium
Abbreviated transcription (Latin):
nacia. Daurd sedens ĩcathedra
qui octingentos interfecit mi¬
petu uno. ubi hoc factũsit nõ
legimiꝰ insi quantũ hiẽcõme¬
u iuice. Quod sic intelligt
pt̃. quasi dic̾et daiuid ligniuer¬
miculo comparatur ꝓpterfor¬
titudinẽ qua omĩa penetunt
et nichil ei resistere pt̃. In tã¬
tũ ut super ottingentos una
uice uruere possit et uinicere
Post hunc eleazar secundus
scil inforti tud me post dauto
inter tres fortes qui erant cũ
Auud quando philistinu ex¬
probrobrauerunt israelsa¬
licet timiditatem et ꝙ eis
resistere nõ poterant et cõgregaci¬
grati sunt ip̃i philistei illuc̃
ub̃ierat dauid in prelium.
hoc udei dicunt ibidẽ factũ
ubi goliatli agminib israel
exprobrauit. Aliud nõ legimꝰ
insi quantũ hic dr̃ Et post
hunc semina filius age de
arari. Et congregati sunt
.Post hunc semma. Et ip̃e
similiter philisteos percussit
et ubi sub iũgit quia congre¬
gati sunt philistum insta¬

Expanded text:
nacia. David sedens in cathedra, nacia. David sedens in cathedra, qui octingentos interfecit impetu uno. Ubi hoc factum sit, non legimus, nisi quantum hic commengentos una vice. Quod sic intelligi potest, quasi diceret David ligni vermiculo comparatur propter fortitudinem; qua omnia penetrat, et nihil ei resistere potest; in tantum ut super octingentos una vice irruere possit, et vincere. Post hunc Eleazar, secundus scilicet in fortitudine post David. Inter tres fortes, qui erant cum David quando Philisthini exprobraverunt Israel, scilicet timiditatem, et quod eis resistere non poterant: et congregati sunt ipsi Philisthaei illuc ubi erat David in praelium. Hoc Judaei dicunt ibidem factum ubi Goliath agminibus Israel exprobravit. Aliud non legimus nisi quantum hic dicitur: Et post hunc Semmaa filius Aggae de Arari. Et congregati sunt Post hunc, Semmaa. Et ipse similiter Philisthaeos percussit, et ubi subjungit: quia congregati sunt Philisthiim in sta
Abbreviated transcription (Latin):
oab nõ mumeratur uel
ꝓpterea quia pͥnceps a¬
liorum et notus bel ꝓpter mor¬
tem abner et amase.
auid in cathe dra sedens
Ecte magisteriũ. Mer¬
to quia sapientissimus. Ip̃e
est quasi tenerrimus lign
uermiculus. Uermiculus ligi
in se tener et mollis durũ
signũ perforat. Quando can¬
gitur nichil mollius illo. qͣl
tangit nichil durius. In ed¬
igitur quod tenerrimus ap¬
pellati Nocatur humilitas
et mansuetudo. ĩ eo ꝙ uerim¬
culus ligni dr̃ fortitudo sig¬
natur. Dauĩs quañdo lede¬
batur nichil mansuetiꝰ qñ
ledere uolebat nchil ferociꝰ.
Tres pͥncipales uututes. Sa¬
piencia. humilitas. fortitu¬
do. Has omnes nullus alioꝵ
habere potuit insi ille solus
in quo directus est spũs der has
sequũtur .iii. quasi ymagines
aliaꝵ. Disciplina sapientie mã¬
suetudo humilitatis. Constã¬
cia fortitudnnuis. Has autem
secudas tres nouissime sequẽ¬
tes peruerse mutantur. Disti¬
plinã ypocrisis. mansuetũdi¬
nem. prgricia constanciã ꝑti¬

Expanded text:
oab non numeratur vel ropterea, quia princeps aliorum et notus, vel propter mortem Abner et Amasae. David in cathedra sedens. Ecce magisterium, merito quia sapientissimus. Ipse est quasi tenerrimus ligni vermiculus. Vermiculus ligni in se tener et mollis, durum lignum perforat. Quando tangitur, nihil mollius illo; quando tangit, nihil durius. In eigitur quod tenerrimus appellatur, notatur humilitas et mansuetudo; in eo quod vermiculus ligni dicitur, fortitudo signatur. David quando laedebatur, nihil mansuetius; quando laedere volebat, nihil ferocius. Tres principales virtutes: sapientia, humilitas, fortitudo. Has omnes nullus aliorum habere potuit, nisi ille solus, in quo directus est Spiritus Dei. Has sequuntur tres quasi imagines aliarum: disciplina, sapientiae; mansuetudo, humilitatis; constantia, fortitudinis. Has autem secundas tres novissimae sequentes perverse imitantur. Disciplinam, hypocrisis; mansuetudinem, pigritia; constantiam, perti
Abbreviated transcription (Latin):
ris intrinsecus erat. Sic di¬
cere uidetur ꝙ afundo lut̾is
intrinsecus quasi fistula ro¬
tunda surgens in altum eubito
utlico ⁊ dmudio tenebatur.
cuiuis altitudimis cubitus
quidam supra luterem emi¬
nebat. dnmidius autem cu¬
bitus intra profundũ lute¬
ris erat incuius fistule sũ¬
mitate os erat ip̃ius lute¬
ris per quod aque egredie¬
bantur. In angulis autem co¬
lumpnar .i. basium uarie
celature erant et media
inter columpnia .i. q̃ inter
angulos erant quadrata
erant et non rotunda. hec
sunt latera basium plana
que niter columpiia uocat
quadrata. quͥa super quat᷑᷑
humerulos in quatuor an¬
gulis erectos apparebant
Insũmitate autembasis

Expanded text:
ris intrinsecus erat. Sic diris intrinsecus erat. Sic dicere videtur, quod a fundo luteris intrinsecus quasi fistula rotunda surgens in altum, cubito, et dimidio tenebatur, cujus altitudinis cubitus quidam supra luterem eminebat. Dimidius autem cubitus intra profundum luteris erat. In cujus fistulae summitate os erat ipsius luteris, per quod aquae egrediebantur. In angulis autem columnarum, id est basium, variae coelaturae erant; et media intercolumnia, id est, quae inter angulos erant, quadrata erant, et non rotunda. Haec sunt latera basium plana, quae intercolumnia vocat quadrata; quia super quatuor numerulos in quatuor angulis erectos apparebant. In summitate autem basis
Abbreviated transcription (Latin):
descripcio nec fatile quid in¬
telligendũ sit agnoscitur.
uidetur autem significare ꝙ
imp̃is basibus per singula
latera diuersi fuerint ordĩes
sculpturaꝵ et ubi illi ordĩes
siue uer sus uingebantur stul¬
ture barie in luieam ducte
inter uersum et uersum dis¬
crecionem facientes. Ip̃i autẽ
uersus quasi arule quedam
nter lineas et lineas patẽ¬
tes. habebant cuculos instulp¬
tos insimilitudmẽ coronaꝵ
et psectarum quoꝵ asii leo¬
nes alii boues. alii chorubĩ
ꝯtinebant. Et inter iunctu¬
ras similiter desuper. ubi de¬
super: fortassis hoc dicͤe uult
ꝙ eiusmodi sculpture nõ per
totum facte sunt s sursum
et deorsum in lateribus ba¬
sium quasi hore quedam et
sculpture. Et subter leones
et boues quasi lora ex ere
dependencia. Et quatuor
rote per bases singulas. et
axes erei. ⁊ humeruli a qua¬
tuor partibus erecti quasi
ad ꝯtinendas bases rotis sup¬
positas. et luterem basibus
impositum. Os quoqz lute¬

Expanded text:
descriptio nec facile, quid indescriptio nec facile, quid intelligendum sit, agnoscitur. Videtur autem significare quod in ipsis basibus per singula latera diversi fuerint ordines sculpturarum, et ubi illi ordines sive versus jungebantur sulpturae variae in lineam ductae, inter versum, et versum discretationem facientes. Ipsi autem versus quasi areolae quaedam inter lineas et lineas patentes, habebant circulos insculptos in similitudinem coronarum et plectarum quorum alii leones, alii boves, alii cherubim continebant. Et inter juncturas similiter desuper, ubi desuper? Fortassis hoc dicere vult, quod ejusmodi sculpturae non per totum factae sunt, sed sursum, et deorsum in lateribus basium quasi orae quaedam et sculpturae. Et subter leones, et boves quasi lora ex aere dependentia. Et quatuor rotae per bases singulas, et axes aerei, et humeruli a quatuor partibus erecti, quasi ad continendas bases rotis superpositas, et luterem basibus impositum. Os quoque lute
Abbreviated transcription (Latin):
cata sit quadrata .x. cubita.
insingulis lateribus in qua
erant duo ordines sculptu¬
Trarũ histriataꝵ bub supposi
ta.xii. super quam ip̃m ma¬
re fundatum erat. Crassitu¬
do autem litteris .i. spissitude
erat triũ unciarum. Duo in¬
lia batos capiebat luter et
tria milia metretas. Par
quantitas ĩ dissimili nume¬
ro. Idem enĩ ualent. Uel si d
eadem mesura legitur ta¬
tum sunt duo miłiabati nͥ
sictis per cumulũ quantum
tria misia in siquidis per
planũ. Cumulata enĩ mẽ¬
suram planam continent
totami et dimidiũ eius. Et
fecit .x. bases ereas. Iste ba¬
ses non ad mare sz ad alios
luteres p̾parantur. quibz sin¬
guli superpositi sunt. Ip in
opus basium in terra sile
erat .i. in terra sili oꝑe facte
sunt bases et sculpture inter
iuncturas et inter coronulas
et plectas leones et boues et
clerubin et inter iincturas
similiter desuper et subter leo¬
ne s et boues quasi lora ex
ere dependencia obscura est

Expanded text:
cata sit quadrata decem cubitorum cata sit quadrata decem cubitorum in singulis lateribus, in qua erant duo ordines sculpturarum histriatarum hobus supposita duodecim; super quam ipsum mare fundatum erat. Crassitudo autem luteris, id est spissitudo erat trium unciarum: duo millia batos capiebat luter; et tria millia metretas. Par quantitas in dissimili numero. Idem enim valent, vel si de eadem mensura legitur, tantum sunt duo millia bati in siccis per cumulum; quantum tria millia in liquidis per planum. Cumulata enim mensura, planam continet totam et dimidium ejus. Et fecit decem bases aereas. Istae bases non ad mare, sed alios luteres praeparantur, quibus singuli superpositi sunt. Ipsum opus basium interrasile erat; id est, interrasile opere factae sunt bases. Et sculpturae inter juncturas, et inter coronulas, et plectas: leones, et boves, et cherubim, et inter juncturas similiter, et subter leones, et boves quasi lora ex aere dependentia. Obscura est
Abbreviated transcription (Latin):
satis littera manifestat. Fe¬
cit quoq mare fusile. luterẽ
magnũ significat fusilem
ex ere rotundũ de super ĩcu.¬
cuitu .xxx. cubitoꝵ. per trãs¬
uersum .x. Quod dicit restr¬
se luterem. uelsic accipiendũ
est quod simpliccter quanti¬
tas ambitus significata sic
q fiene tante longitudinis
posset ambiri. uel restem
intessige tor quemeream ex
ip̃o opere fusam in similitudi¬
ne restis ip̃m mare ambientẽ
S culptura subter labium cutũ¬
ibat illud .x. cubitis. Quomo
do.x. cubitis cutuire poterat
cum dictũ sit ip̃m ambitum
.xxx. fuisse cubitoꝵ an non
totum circiubat. s x. tantũ
cubitis ip̃ius ambitus sculpti
fuerunt. An deorsum ambitꝰ
artabatur subter labium. ut
decem cubitis subter labium
posset ambiri ubi sculptura
erat in circuitu ĩ duob ordim¬
bus cita inferiorem partẽ¬
⁊ litteris ubi .xii. boues ex ere
fusos super quos positus fue¬
rat contingebat. Sic enĩ ui¬
⁊ detur ꝙ basis litteris signifi¬

Expanded text:
satis littera manifestat. Fesatis littera manifestat. Fecit quoque mare fusile. Luterem magnum significat fusilem ex aere rotundum desuper in circuitu triginta cubitorum, per transversum decem. Quod dicit restise luterem; vel sic accipiendum est, quod simpliciter quantitas ambitus significata sit, cum fune tantae longitudinis posset ambiri; vel restem intellige torquem aeream ex ipso opere fusam in similitudinem restis ipsum mare ambientem. Sculptura subter labium circumibat illud decem cubitis. Quomodo decem cubitis circuire poterat, cum dictum sit ipsum ambitum triginta fuisse cubitorum? Annon totum circuibat, sed decem tantum cubitis ipsius ambitus sculpti fuerunt. An deorsum ambitus arctabatur subter labium, ut decem cubitis subter labium posset ambiri, ubi sculptura erat in circuitu in duobus ordinibus circa inferiorem partem luteris, ubi duodecim boves ex aere fusos super quos positus fuerat, contingebat. Sic enim videtur, quod basis luteris signifi
Abbreviated transcription (Latin):
uiderentur reciacusa capĩtes¬
loꝵ .i. ip̃a capitella q̃ erant
suꝑ sũmitatem columpnaꝵ
Capitella autem ista q̃ erãt
suꝑ sũmitatẽ columpnarũ
quasi opere lilii fabricata
erant .i. in eisdẽm capitellis
cum malo granatis simili¬
tudo foliorum lilii facta erat
de super in ip̃is. Q sequitur
in porticu quatuor cubitoꝵ
obscurũ est. Et fortassis sic
intelligi pt̃ quos ip̃a capitel¬
la desuper non rotunda ad si¬
militudinẽ columpnarum
quibus suꝑposita erant. sz
quadrata fuerunt habencia
insingulis la teribus quat᷑.
cubitos. Ꝙ ergo ait ĩporti¬
cu quatuor cubitoꝵ nõ sit
legendũ ut ip̃a porticus qua¬
tuor cubitos habuisse dicatur
s potius ip̃a capitella qua¬
cuor cubitos hẽncia fabrica¬
ta fuisse in porticu. Et rur¬
sum alia capitella ĩsummmi¬
tate columpnaꝵ de suꝑ iuxͣ
mensurã columpne contra
reciatula. Utrum hec sotũda
capitella prioribus suꝑposita
fuerint an iuxta posita nõ

Expanded text:
viderentur retiacula capitelviderentur retiacula capitellorum, id est ipsa capitella, quae erant super summitatem columnarum. Capitella autem ista, quae erant super summitatem columnarum quasi opere lilii fabricata erant, id est, in eisdem capitellis cum malogranatis similitudo foliorum lilii facta erat desuper in ipsis. Quod sequitur: In porticu quatuor cubitorum, obscurum est. Et fortassis sic intelligi potest, quod ipsa capitella desuper non rotunda ad similitudinem columnarum quibus superposita erant, sed quadrata fuerunt habentia in singulis lateribus quatuor cubitos. Quod ergo ait: In porticu quatuor cubitorum; non sic legendum ut ipsa porticus quatuor cubitos habuisse dicatur; sed potius ipsa capitella quatuor cubitos habentia fabricata fuisse in porticu. Et rursum alia capitella in summitate columnarum desuper juxta mensuram columnae contra retiacula. Utrum haec secunda capitella prioribus superposita fuerint, an juxta posita, non
Abbreviated transcription (Latin):
et in portitu templi erecte as¬
biat columpnã utramiq. hec
erat mensura rotunditatis
Si liea .xii. cubitoꝵ cinge¬
retur ambiret et totam ro¬
tunditatem eius complec¬
teretur uel ambitus colump¬
ne scdm̃ ductum linearem .xii.
cubitorũ erat uellinea fusili
opere illi circunducta ambie¬
bat eam .xii. cubitorũ. Ca¬
pitella sũmitatibus colũp¬
narum superposita magna
describitur. Utrumq capitellũ
fusille erat quasi in modũ
retis ⁊ catenaꝵ sibi ĩuicẽ
miro opere contextarũ ꝙͣ
ex hac descriptione apparet
ip̃a capitella nõ solida ses
perforata undiqz fusa sunt
ut connexiones eus intror¬
sum et exteruis retis for¬
mam exprimerent. Que cõ¬
nexiones et pplexitates
uii. modis ab mio sursum
in capitelli ambitu uarie¬
tate sunt quos modos .uii. uersus¬
modi notat. Deinde duo or¬
dines malogranatoꝵ ĩcu¬
cuitu capitellũ ambiebant
ut ip̃a malogranata extrĩ¬
secus pendencia quasi teg̾e

Expanded text:
et in porticu templi erectaet in porticu templi erectabiebat columnam utramque, haec erat mensura rotunditatis. Si linea duodecim cubitorum cingeretur, ambiret eam et totam rotunditatem ejus complecteretur. Vel ambitus columnae secundum ductum linearum duodecim cubitorum erat, vel linea fusili opere illi circumducta, ambiebat eam duodecim cubitorum. Capitella summitatibus columnarum superposita magna describitur. Utrumque capitellum fusile erat, quasi in modum retis et catenarum sibi invicem miro opere contextarum. Quemadmodum ex hac descriptione apparet ipsa capitella non solida, sed perforata undique fusa sunt, ut connexiones eorum introrsum, et exterius retis formam exprimerent. Quae connexiones et perplexitates septem modis ab imo sursum in capitelli ambitu variatae sunt, quos modos septem versus notant. Deinde duo ordines malogranatarum in circuitu capitellum ambiebant, ut ipsa malogranata extrinsecus pendentia quasi tegere
Abbreviated transcription (Latin):
fecit Solium regnantis tu¬
bunal iuidicantis. et est d¬
mũcula in qua sedetur adiu¬
dicandũ. Seorsum addictã¬
dain sentencia uel palain ad
proferendã. tam in trinsecꝰ
ꝓͣ extrinsecus serrati .i. secti
et politi in utraqz superficie
parietis. Et extrinsecus usq
ad mauis attriũ porrecto ta¬
li opere. Maius atriũ extrĩ¬
secus minus atriũ interius
Necnon et matrio doniuis do¬
mini interiori et in porticu
domus dñi tale opus factũ
est. Quod autem instructu¬
ra parietum per uauos ordi¬
nes. nunc quadratos siue
politos lapides posuit. nũc
cedros id est ligna imputri¬
bilia idcirco factũ. ut uarie¬
tas ip̃a structure gracior fie¬
ret atq decencior. Alia autẽ
fuerunt atria domus unni¬
in alia domus regis suie ex¬
trinseca siue intrinseca Et
fixit .i. artificiose compo¬
suit uel formauit duas colũp¬
nas ereas.i. ex ere fusas. Iste
columpne nõ ad portandam
fabricã s ad ornatũ facte sũt

Expanded text:
fecit. Solium regnantis, trfecit. Solium regnantis, tribunal judicantis, et est domuncula in qua sedetur ad judicandum; seorsum ad dictandam sententiam, vel palam ad proferendam. Tam intrinsecus, quam extrinsecus serrati, id est secti et politi in utraque superficie parietis. Et extrinsecus usque ad majus atrium porrecto tali opere. Majus atrium extrinsecus, minus atrium interius. Necnon, et in atrio domus Domini interiori; et in porticu domus Domini, tale opus factum est. Quod autem in structura parietum per varios ordines, nunc quadratos, sive politos lapides posuit, nunc cedros, id est ligna imputribilia; idcirco factum, ut varietas ipsa structurae gratior fieret atque decentior. Alia autem fuerunt atria domus Domini; alia domus regis, sive extrinseca, sive intrinseca. Et finxit, id est artificiose composuit vel formavit duas columnas aereas, id est ex aere fusas. Istae columnae non ad portandam fabricam, sed ad ornatum factae sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
quibus tabulatũ compac¬
tũ est esse dicamus. et tres
ordines in tabulato quoꝵ
singuli .xu. tabulas contine¬
bant. hoc est quod dicit cooꝑatira¬
paratur tres ordines sub au¬
ditur habebat respicientes
alterum ad alterum ter. In
ip̃is ordinibus singule tabu¬
le ordinis unius singulas ta¬
bulas alterius ordm̃nis oppo¬
sitas respiciebant ita ꝙ altͥa
ad asteram iuugebatur ter
.i. tres ĩsingulis ordinibus
aliis tribus alterius ordinis
oppositis conuect̾entur ĩ cer¬
tis capitibus alterius ad al¬
teram. Et super columpnas
quadrangulata ligna ĩ cũc¬
tis equalia. In heb̾reo hoe sic
habeturᷤ et omnia ostia et
postes quadra ta unũ contra
alterum. Quod autem dicit
hic ostia quadrata .i. de suꝑ
nõ rotunda ad comꝑacionẽ
fortassis dictũ est eoꝵ que
erant in introitu oraculi sic
formata. Et poiticũ colump¬
narũ fecit .i. porticũ ĩ qua
similiter columpnas posuit
que porticus longa erat .l.
domus/ et alteram porticũ
quoq solu in qua tribunal

Expanded text:
quibus tabulatum compactum est esse dicamus; et tres ordines in tabulato, quorum singuli quindecim tabulas continebant. Hoc est quod dicit, cooperatura tres ordines, subauditur habebat, respicientes alterum ad alterum ter. In ipsis ordinibus singulae tabulae ordinis unius singulas tabulas alterius ordinis oppositas respiciebant; ita, quod altera ad alteram jungebatur ter, id est, tres in singulis ordinibus aliis tribus alterius ordinis oppositis connecterentur, insertis capitibus alterius ad alteram. Et super columnas quadrangulata ligna in cunctis aequalia. In Hebraeo hoc sic habetur. Et omnia ostia et postes quadrata unum contra alterum. Quod autem dicit hic, ostia quadrata, id est, desuper non rotunda; ad comparationem fortassis dictum est eorum quae erant in introitu oraculi sic formata. Et porticum columnarum fecit, id est, porticum in qua similiter columnas posuit, quae porticus longa erat quindomus: et alteram porticum quoque solii in qua tribunal
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinẽ suũ ꝓpriis mani¬
bus dispensauit discipulis
Et iterum quando eos ad orã¬
dum ortatus est dicens. ui¬
gilate et orate. uerũ sacerdo¬
tem se moustrauit qñ panẽ
et unũ in corpus et sangͥnẽ
suũ ꝯmutauit ⁊ ut ĩ memoriã
sue passioins idem facerent
discipulis ĩumxit. et iterum
manifestius hocimpleuit of¬
ficiũ qñ ip̃e idem sacerdos et
hostia se ip̃m in ara crucis ob¬
tulit patri. et ad huc gloriosiꝰ
ĩplet dumisedẽs ad dexteram
patris interpellat pro nobis.
Et sic que incelis et in terris
sunt pacificans soli poliqz pa¬
tuam unã facit rempub lica

Expanded text:
sanguinem suum propriis manisanguinem suum propriis manibus dispensavit discipulis, et iterum quando eos ad orandum hortatus est, dicens: Vigilate et orate . Verum sacerdotem se monstravit quando panem et vinum in corpus et sanguinem suum commutavit, et ut in memoriam suae passionis idem facerent discipulis injunxit. Et iterum manifestius hoc implevit officium quando ipse idem sacerdos et hostia seipsum in ara crucis obtulit Patri. Et adhuc gloriosius implet, dum sedens ad dexteram Patris, interpellat pro nobis. Et sic quae in coelis et in terris sunt pacificans, soli polique patriam unam facit rempublica
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ. Qui autẽ corpus ⁊san¬
guinẽ dñi digne consecrat:
officiũ sacerdotis spiritaliter
pficit Sacerdotes successo¬
tatur supra intendens. Sace¬
dos dans sacra. dyaconus mi¬
nister. sub dyaconus sub mini¬
ster. Acolitus ceroferariust Ex¬
orcista ꝯiurator. Q uod autem
lector a legendo. uel hostiarius
ab hostio dicatur. nõ ignorat
lingua latina. Nunc autẽ bi¬
dendũ est ꝙ omes hẽntes hoe
gradus pretaxatos spiritali
uicarii sunt xp̃i. qui in sehec
officia compleuit. hostiariũ eĩ
se moustrauit esse. quando eie¬
cit ementes et uendẽtes de
templo. Quod in ecclesia coti¬
die spiritaliter agit. unde in
euuaugelio. Ego sum hostũ
dicit dñs. Lectorẽ uero se osten¬
dit cũ in medio semoro librũ
ysaie aperiens, le git distinc
te adintelligendum. Exor¬
cistam se indicauit: eiciens
demonia. A colitum dicens: E¬
egosum lux nut̃di. Subdyaco¬
nũ qñ lauit pedes discipulo:
Dyaconũ. quando corpus

Expanded text:
cium. Qui autem corpus et sancium. Qui autem corpus et sanguinem Domini digne consecrat, officium sacerdotis spiritaliter perficit. Sacerdotes successotatur superintendens, sacerdos dans sacra, diaconus minister, subdiaconus subminister, acolythus ceroferarius, exorcista conjurator. Quod autem lector a legendo, vel ostiarius ab ostio dicatur, non ignorat lingua Latina. Nunc autem videndum est quod omnes habentes hos gradus praetactos spiritaliter vicarii sunt episcopi, qui in se haec officia complevit. Ostiarium enim se monstravit esse, quando ejecit canentes et vendentes de templo. Quod in Ecclesia quotidie spiritaliter agit. Unde in Evangelio, Ego sum ostium, dicit Dominus . Lectorem vero se ostendit cum in medio seniorum librum Isaiae aperiens distincte legit ad intelligendum. Exorcistam se indicavit, ejiciens daemonia; acolythum, dicens: Ego sum lux mundi . Subdiaconum, quando lavit pedes discipulorum; diaconum, quando corpus et
Abbreviated transcription (Latin):
inomĩbus et abomnibus hr̃e¬
tur. obedienciã dissolueret
et standalum generaret. Qͥ
autem .uii. ordinibus exaltã¬
tur spiritaliter ip̃o officia mi¬
plere debent .O.ui igitur infi¬
delem conuertit. uel fidem do¬
cet catholicam: et sic spiritali
ĩ eccłiam introducit uel iuste
per excõmunicacionem ex¬
pellit: hostiarioꝵ implet of¬
ficiũ. Qui autẽ male uiuen¬
tes in ecclesia docendo corrigͭ
et minores instruit iuxta sc̃p¬
turas autenticas: lector est spi¬
ritaliter. Qui bero or̃onibus
suis aliquẽ auiciis liberat dy¬
abolicis: officiũ exortiste ce¬
lebrat. Quilucem boni ope¬
ris aliis ministrat:spirita¬
liter acolitus est. Quitante
mũdicie est quod exemplo
eius et consilio ceti sordibus
cͥminũ lauantur: officiũ sub¬
dyacom implet et possidet.
Qui corpus et sanguiẽ xp̃i
discrete dispensat digne acci¬
pientibus ueladorandũ et ui¬
gilandũ exemplo sui alios
hortatur: Dyacomi gerit offi¬

Expanded text:
in omnibus et ab omnibus habein omnibus et ab omnibus haberetur, obedientiam dissolveret et scandalum generaret. Qui autem septem ordinibus exaltantur spiritaliter ipsa officia implere debent. Qui igitur infidelem convertit, vel fidem docet catholicam, et sic spiritaliter in ecclesiam introducit, vel juste per excommunicationem expellit, ostiariorum implet officium. Qui autem male viventes in Ecclesia docendo corrigit, et minores instruit juxta Scripturas authenticas, lector est spiritaliter. Qui vero orationibus suis aliquem a vitiis liberat diabolicis, officium exorcistae celebrat. Qui lucem boni operis aliis ministrat, spiritaliter acolythus est. Qui tantae munditiae est quod exemplo ejus et consilio, caeteri sordibus criminum lavantur, officium subdiaconi implet et possidet. Qui corpus et sanguinem Christi discrete dispensat digne accipientibus, vel ad orandum et vigilandum exemplo sui alios hortatur, diaconi gerit offi
Abbreviated transcription (Latin):
esse precones euuangeli
equitur ordo presbiteroꝵ
qui a filira aron sumpsit ex¬
ordium. Dum isti a .xxx. an¬
nis et supͣ ordinantur ep̃o
eos benedicente. et manus si.
capita eoꝵ tenente. omnes
pbri qui cũ eo sunt pñtes
manũ cum epo leuantes suꝑ
eos sp̃m sanctũ inuocant. Post
inuocacionem accipiunt sto¬
lam super utrũqz humerum:
ut intelligant se debere esse
munitos per arma iusticie a
dextris et a simstris. Ut nͣ eos
aduersa frangant nec ꝓsꝑa
extollant. Accipunit et ca¬
licem cũ uino de manu ep̃i
et patenã cum hostia. ut in¬
telligant se hr̃e ptãtem of¬
ferendi deo hostias placabi¬
les, corpus scilz et sang̾nẽ
xp̃i. Magna dignitas. miri
potestas. excessum et expa¬
uendũ officiũ. hoc ordine nõ
est alius excelsior in ecclesia.
Epis tamen superaddit a
silicarum dedicacio crismatis
consecratio. per manus impo¬
sicionẽ confirmacio ⁊ gn̾alie
super pplui benedictio: ne si
eadem potestas auctoritatis

Expanded text:
esse praecones Evangelii. Sequitur ordo presbyterorum, qui a filiis Aaron sumpsit exordium. Dum isti a triginta annis et supra ordinantur episcopo eos benedicente, et manus super capita eorum tenente omnes presbyteri, qui cum eo sunt praesentes, manum cum episcopo levantes super eos Spiritum sanctum invocant. Post invocationem accipiunt stolam super utrumque humerum, ut intelligant se debere esse munitos per arma justitiae a dextris et a sinistris, ut nec eos adversa frangant, nec prospera extollant. Accipiunt et calicem cum vino de manu episcopi, et patenam cum hostia: ut intelligant se habere potestatem offerendi Deo hostias placabiles, corpus scilicet et sanguinem Christi. Magna dignitas, mira potestas, excelsum et expavendum officium! Hoc ordine non est alius excelsior in Ecclesia. Episcopis tamen superaddita silicarum dedicatio, chrismatis consecratio, per manus impositionem confirmatio, et generalis super populum benedictio ne si eadem potestas auctoritatis
Abbreviated transcription (Latin):
mundane confusioms qd̾ est
esse super flumina babilomis.
si contemplentur celestia. solo
eoꝵ desiderio excitantur/ ad la¬
cumas. More enm fluminis
nunda ua cuncta transeunt
amictũtur diuicie mutantur.
honores edificia corruunt pre
ci moriũtur. hn gladio. illi se¬
no. hii casu. illi infirmitate
Euanescit pulchritudo labitur.
etas. cito fit de puero iuiuenis
de Iuuene senex; de sene decre¬
pitus. Sic mundana tran¬
rie issos trahit torrens iracũ¬
die. hunc uorago gule demer¬
git. illum cupiditatis profũ¬
ditas absorbet. hunc loquaci¬
tatis impetus subuertit. ille
ociositatis stagna placent.
Assimulatur ociositas stagno
quiasicut stagnũ habũdat pi
nũ multitudinẽ itrit. hec st̃¬
educaris de la cu miserie et
de luto fecis: ut uemias ⁊ bi¬
bas de fontibus israel: et hau¬
rias aquas in gaudio defoi¬
tibus saluatoris. Fons compũc¬
cionis: est unus de fontibr sas¬
uatoris. In hoc fonte salus et
saintas. bibit petrus ex hoc sõ¬

Expanded text:
mundanae confusionis, quod est mundanae confusionis, quod est esse super flumina Babylonis, si contemplentur coelestia, solo eorum desiderio excitentur ad lacrymas. More enim fluminis mundana cuncta transeunt. Amittuntur divitiae, mutantur honores, aedificia corruunt, preci moriuntur: hi gladio, illi senio; hi casu, illi infirmitate. Evanescit pulchritudo, labitur aetas, cito fit de puero juvenis, de juvene senex, de sene decrepitus. Sic mundana tranriae, illos trahit torrens iracundiae, hunc vorago gulae demergit, illum cupiditatis profunditas absorbet. Hunc loquacitatis impetus subvertit, illi otiositatis stagna placent. Assimilatur otiositas stagno; quia, sicut stagnum abundantiam multitudinem cognitionum. Haec seducaris de lacu miseriae, et de luto faecis , ut venias et bibas de fontibus Israel, et haurias aquas in gaudio de fontibus Salvatoris . Fons compunctionis est unus de fontibus Salvatoris. In hoc fonte salus et sanitas. Bibit Petrus ex hoc fon
Abbreviated transcription (Latin):
qñq remanet. Agitatui. uento
cũ mens nouiter conuersa tur.¬
bine suggestionũ aliquantulũ
monetur accepto. S dũ ces¬
sat uentus dũ limus mia petit
dum illummatur. profũditas
fontis radio contemplacõnis
tũc mens transquislitatẽ re¬
cipit et fit purũ quod erat ob¬
scurũ fit itaqz fons purus fit
purior. fit purissimus. Purꝰ
efficitur per cognicionẽ sui.
purior per cognicionẽ mũdi
purissimus per coginicionẽ
dei. Cognicio sui generat hu
luminat ꝓfunditatẽ. ꝯtẽp¬
tus mũdi pellit delectationẽ
ardor uero caritatis sedat uen.
sicet claritas puritas et trã¬
quillitas. ĩ ĩtelligencia cla¬
ritas. ĩ ꝯsciencia puritas. in
moribus transquillitas. ue¬
miant igitur ad fontẽ com¬
punctĩonis. illi qui sedent
super flumina babilonis. Sz
quomodo uement: Recordando
syon. unde psalmista. Super
flumina babilonis illic sedimꝰ
et fleuimus dũ recordaremur
tui syon. Quisecũtur fluctus

Expanded text:
quandoque remanet. Agitatur vento quandoque remanet. Agitatur vento cum mens noviter conversa vento suggestionum aliquantulum movetur accepto. Sed dum cessat ventus, dum limus ima petit, dum illuminatur profunditas fontis radio contemplationis, tunc mens tranquillitatem recipit, et fit illustre quod erat obscurum. Fit itaque fons purus, fit purior, fit purissimus. Purus efficitur per cognitionem sui, purior per cognitionem mundi, purissimus per cognitionem Dei. Cognitio sui generat humluminat profunditatem, contemptus mundi pellit delectationem, ardor vero charitatis sedat ventorum,  illa tria, scilicet claritas, puritas et tranquillitas. In intelligentia claritas, in conscientia puritas, in moribus tranquillitas. Veniant igitur ad fontem compunctionis illi, qui sedent super flumina Babylonis. Sed quomodo venient? recordando Sion. Unde Psalmista: Super flumina Babylonis illic sedimus et flevimus, dum recordaremur tui, Sion. . Qui scrutantur fluctus
Abbreviated transcription (Latin):
atur terra. nec asiquos hẽat
decursus: sz obstrusis. uenaꝵ
meatib bitumine et limo ple¬
nus suꝑ habundet. Tunc fons
repsetur terra: cũ mens nichil
nisi t̾rena cogitat: sicut ĩ eze¬
chiele dr̃ de edificio ĩmõte inso
Et terra inquit erat usq ad
per fenestras edificii eccliẽ p̾lati
Clauduntur fenestre: qr terra
erat usq ad fenestras. Intenti
em̃ t̾rens desiderus eccliẽ p̾la¬
ti lumen uerbi dei subtrahũt
subiectis. et hoc est fenestras
esse clausas. E it fons cõpũc¬
cionis dũ terra repletur. suta¬
tur nsi terra eiciatul. S tũc
eicitur t̾ra: cũ ꝑ ꝯfessionẽ mẽs
absositur aculpa. cũ autem no¬
uiter purgatur: tribus ad huc
ditate. turbatur limo agitatur
uento. Profunditas fontis est
longe consuetudiie in pccis.
assiduitas mentis. Limus uõ
delectacio carnalis: qr licet
ammus pcc̃o renunciet. ex cõ¬
suetudine tamen p̾cedenti. q̃ dã
dulcedo delectacionis ĩcarne

Expanded text:
atur terra, nec aliquos habeat atur terra, nec aliquos habeat decursus, sed obstrusis venarum meatibus bitumine et limo plenus superabundet. Tunc fons oppletur terra, cum mens nihil nisi terrena cogitat sicut in Ezechiele dicitur de aedificio in monte viso: Et terra, inquit, erat usque ad per fenestras aedificii, Ecclesiae praelati, clauduntur fenestrae, quia terra erat usque ad fenestras. Intenti enim terrenis desideriis Ecclesiae praelati lumen verbi subtrahunt subjectis, et hoc est fenestras esse clausas. Sic fons compunctionis, dum terra repletur, siccatur, nisi terra ejiciatur. Sed tunc ejicitur terra, cum per confessionem mens absolvitur a culpa. Quando autem noviter purgatur, tribus adhuc mnim profunditate, turbatur limo, agitatur vento. Profunditas fontis est longae consuetudinis in peccatis assiduitas mentis. Limus vero delectatio carnalis, quia licet animus peccato renuntiet, ex consuetudine tamen praecedenti, quaedam dulcedo delectationis in carne
Abbreviated transcription (Latin):
segeti uirtutũ prestat ĩcremen¬
tum. Pululare cogit uirgulta
plicat. multiplicat ⁊ habundã¬
ciam uini .i. intelligenciã uerbi
diuini. Mentes ⁊ enĩquesite
sunt in cõuallibus humilita¬
tis quas issuminat radius cõ¬
templationis dum ꝑ caloren
sancti spũs deffenduntur. a tẽp¬
tacionis priuna per humorem
compunctionis intime repsen¬
tur intelligencia diuia. Sic
riuulus leue sonantis aque
abiectu lapidum dat saltus et
quasi quodã delectabili mur¬
mure aures demuscet audien¬
ciũ: sic riuulus compunctiõis
dum pcc̃oꝵ occurrit memorie
dat singultus et ꝑsalmoꝵ dul¬
ce murmur auribus cordis in
hit suspuia. Sunt igitur ri¬
uuli saltus. animi singultus
psalmoꝵ uero ruminacio flu¬
entis est aque murmuracio
Super rippas huius fontis dul¬
ce est cõmoran et considerare
uultu natiuitatis sue. quasi
inspeculo. Ut si qua macula
dinoscatur ĩ facie mundetui.
aqua. Contingit quandoqz
ut fons compunctionis reple¬

Expanded text:
segeti virtutum praestat incremensegeti virtutum praestat incrementum, pullulare cogit virgulta plicat gratiae, multiplicat et abundantiam vini, id est, intelligentiam verbi divini. Mentes etenim, quae sitae sunt in convallibus humilitatis, quas illuminat radius contemplationis, per calorem sancti Spiritus defenduntur a tentationis pruina, per humorem compunctionis intimae, replentur intelligentia divina. Sicut rivulus lene sonantis aquae objectu lapidum dat saltus, et quasi quodam delectabili murmure aures demulcet audientium, sic rivulus compunctionis dum peccatorum occurrit memoriae, dat singultus, et psalmorum dulce murmur auribus cordis inshit suspiria. Sunt igitur rivuli saltus, animi singultus; psalmorum vero ruminatio, fluentis est aqua murmuratio. Super ripas hujus fontis dulce est commorari, et considerare vultum nativitatis suae quasi in speculo . Ut si qua macula dignoscatur in facie, mundetur aqua. Contingit quandoque, ut fons compunctionis reple
Abbreviated transcription (Latin):
cohabitacio ministrat. p̾bet
uires. supponit igni materiã.
Nisi om̃ ad iacentẽ subtrahas
igni stipulam nõ cessat ignis:
sic luxuria ꝙͣdiu carnalibus
desiderns pascitur nõ extin¬
guitur. Duobus modis ignis
extinguitur: sal dũ subtra¬
hũtur lingua ueldum aspergi¬
tur aqua. Sic luxuie flam¬
ma dum subtrahuntur carnis
incentiua seu dum mens irri¬
gatur lacrimaro affluencia
suffocatur ne noceat. De fonte
compinictionis qui oritur in
ualle humilitatis: qui defluit
humiliũ. Cuius unda extin
castitatis ortus humetantur
ab eodem uututũ plantaria
huius humor nutrit oliueta
misericordie. Roseta martirii
castitatis lilia. miuolate un¬
ginitatis uiolas gignit: et
uarios iuuentutis emittit flo¬
res. Sicut ex aquarũ humore
et calore solis terra ista facta
fecudior copiosiorem cultorisuo
reddit fructũ: sic ortus aĩe
nr̃o dum lacrimaꝵ affluẽcia
suffunditur dum rore celesti
et sancti spũs calore uaporatur

Expanded text:
cohabitatio ministrat, praebet cohabitatio ministrat, praebet vires, supponit igni materiam. Nisi enim adjacentem subtrahas igni stipulam, non cessat ignis; sic luxuria, quandiu carnalibus desideriis pascitur, non exstinguitur. Duobus modis ignis exstinguitur, scilicet dum subtrahuntur ligna, vel aspergitur aqua. Sic luxuriae flamma, dum subtrahuntur carnis incentiva, vel dum mens irrigatur lacrymarum affluentia, suffocatur ne noceat. CAP. III. compunctionis, qui oritur in valle humilitatis, qui defluit humilium. Cujus unda exstincastitatis hortus, humectantur ab eodem virtutum plantaria. Hujus humor nutrit oliveta misericordiae, roseta martyrii, castitatis lilia, inviolatae virginitatis violas gignit, et varios moratae juventutis emittit flores. Sicut ex aquarum humore, et calore solis terra ista facta fecundior copiosiorem cultori suo reddit fructum, sic hortus animae nostrae dum lacrymarum affluentia suffunditur, dum rore coelesti et sancti Spiritus calore vaporatur,