comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nim in illicitis non cadit: qui se¬
& aliquando a licitis caute restrin¬
git. Qua uidelicet constrictione. re¬
ligatũ bene se paulus insinuat
dicens. Omnia michi licent: sed ñ
omnia expediunt. Atq ut ex ip̃a
religatione ostenderet. in quanta
se mentis libertate dilataret: ili¬
co adiunxit. Omnia michi licent:
sed ego sub nullius redigar pote¬
state. Cum enĩ mens concepta de¬
sideria sequitur. seruire rebus cõ¬
uincitur: quarũ amore superat᷑.
Sed paulus cui cuncta licent. sub
nullius potestate se redigit: qͥa
semetipsũ etiam alicitis restrin¬
gendo. ea que delectata p̃merent.
despecta transcendit. Beatus igit᷑
testate fuit: in notescat dicens.
Nonne dissimulaui: Potestas nãq
cum habetur. & cogitanda est ad
utilitatem. & dissimulanda ꝓp¬
ter tumorem: quatints is qui
ea utitur. & ut prodesse debeat.
posse se sciat. & ut extolli non de¬
beat. posse se nesciat. Qualis ue¬
ro inore fuerit: adiungat dicens.

Expanded text:
nim in illicitis non cadit, qui senim in illicitis non cadit, qui se aliquando et a licitis caute restringit. Qua videlicet constrictione religatum bene se Paulus insinuat, dicens: Omnia mihi licent, sed non omnia expediunt . Atque ut ex ipsa religatione ostenderet in quanta se mentis libertate dilataret, illico adjunxit: Omnia mihi licent, sed ego sub nullius redigar potestate . Cum enim mens concepta desideria sequitur, servire rebus convincitur, quarum amore superatur. Sed Paulus, cui cuncta licent, sub nullius potestate se redigit, quia semetipsum etiam a licitis restringendo, ea quae delectata premerent, despecta transcendit. 18. Quomodo Jtestate fuit innotescat, dicens: Nonne dissimulavi? Potestas namque cum habetur, et cogitanda est ad utilitatem, et dissimulanda propter tumorem; quatenus is qui ea utitur, et ut prodesse debeat, posse se sciat; et ut extolli non debeat, posse se nesciat. Qualis vero in ore fuerit, adjungat dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
indigna uideantur: ne eadem bõ¬
na actio agentis cor subleuet. et
subleuando plus auctorem de ela¬
tione deiciat: quam ipsos forte qͥbꝰ
impenditur iuuet. Hinc est enim
quod rex babylonie dum elata mẽ¬
te apud se tacitus uolueret dicens.
nonne hec est babylon quam ego
edificaui: in irrationale animal
protinus uersus est. Quod enim
factus fuerat ꝑdidit: quia humi¬
liter noluit dissimulare quod fe¬
cit. Et quia elatione cogitationis
se suꝑ omnes extulit: ipsũ quem
communem cum hominib habu¬
it sensum hominis. perdidit. Sepe
uero hi qui in potestate sunt ad
subiectorũ passim contumelias
erumpunt. & hoc quod in uigi¬
lantes regimini seruiunt. ꝑ lin¬
gue ꝓcacitatem perdunt: mino¬
ri scilicet formidine iudicis uerba
pensantes. quia qui sine causa
fratrem fatuum dixerit. gehenne
se ignib addicit. Sepe hi qui in po¬
testate sunt. dum sese & alicitis re¬
tinere nesciunt: ad illicita opera
&e in quieta dilabuntur. Solus e¬

Expanded text:
indigna videantur, ne eadem boindigna videantur, ne eadem bona actio agentis cor sublevet, et sublevando plus auctorem de elatione dejiciat, quam ipsos quibus forte impenditur juvet. Hinc est enim quod rex Babyloniae, dum elata mente apud se tacitus volveret, dicens: Nonne haec est Babylon, quam ego aedificavi ? in irrationale animal protinus versus est. Quod enim factus fuerat perdidit, quia humiliter noluit dissimulare quod fecit. Et quia elatione cogitationis se super homines extulit, ipsum, quem communem cum hominibus habuit, sensum hominis amisit. Saepe vero qui in potestate sunt, ad subjectorum passim contumelias erumpunt; et hoc quod invigilantes regimini serviunt, per linguae procacitatem perdunt, minori scilicet formidine judicis verba pensantes, quia qui sine causa fratri, fatue dixerit, gehennae se ignibus addicit . Saepe ii qui in potestate sunt, dum sese a licitis retinere nesciunt, ad illicita opera et inquieta dilabuntur. Solus e
Abbreviated transcription (Latin):
tio. Quamus quolibet in loco positi.
cogitando. loquendo. agendo pecce¬
mus: tunc tam̃ ꝑ tria hec animus
effrenatius rapitur. cũ mundi huiꝰ
prosꝑitate subleuatur. Nam cũ p̃ire
se ceteros potestate conspicit: alta de
se elate cogitans sentit. Et cũ aucto¬
ritati uocis a nullo resistitur: lin¬
gua licentius per abrupta diffre¬
natur. Cumq facere quodlibet li¬
cet: iuste sibi omne estunat lice¬
re quod libet. Sed scĩ iuri cũ mũ¬
di huius potestate fulcitintur. tan¬
do sub maiori mentis disciplina
se redigunt: quanto sibi per in pa-¬
ientiam potestatis. suaderi illici¬
la quasi licentius sciunt. Cor nãꝙ.
a consideranda sua gloria reprim̃t.
linguam ab immoderata locutio¬
ne restringunt: opus ab inquietu¬
dinis uagatione custodiunt. Se
que recte faciunt. quia elate cogi¬
tant. amittunt. Dumq se ad cunc¬
ta utiles estimant: etiã impense
utilitatis sibi meritũ dampnant.
Ut enĩ cuius libet facta digniora
sint. necesse est ut ei apud se semꝑ

Expanded text:
ti. --Quamvis quolibet in loco positi, cogitando, loquendo, agendo peccemus, tunc tamen per tria haec animus effrenatius rapitur, cum mundi hujus prosperitate sublevatur. Nam cum praeire se potestate caeteros conspicit, alta de se elate cogitans sentit. Et cum auctoritati vocis a nullo resistitur, lingua licentius per abrupta diffrenatur. Cumque facere quod libet, licet, juste sibi omne aestimat licere, quod libet. Sed sancti viri cum mundi hujus potestate fulciuntur, tanto sub majore mentis disciplina se redigunt, quanto sibi per impatientiam potestatis suaderi illicita quasi licentius sciunt. Cor namque a consideranda sua gloria reprimunt, linguam ab immoderata 146 locutione restringunt, opus ab inquietudinis vagatione custodiunt.  Vquae recte faciunt, quia elate cogitant, amittunt; dumque se ad cuncta utiles aestimant, etiam impensae utilitatis sibi meritum damnant. Ut enim cujuslibet facta digniora sint, necesse est ut ei apud se semper
Abbreviated transcription (Latin):
ad prouectum conscientie. sed ad scien¬
tie ostentationẽ trahunt. Unde fit
plerumq ut alta sciendo dicant:
sed uiuendo. que dicunt nesciant.
Siue igitur ex hereticorũ specie uide¬
licet non uitam scientiũ. sed uerba
tenentiũ. seu certe ex ꝑsona amicoꝵ
beati iob. qui de cognitione uerita¬
tis potuerunt ꝓculdubio ꝑcipiendo
experiri. quod studuerunt docendo
eloqui. hec eadem que transcurrinꝰ
subtilius dicta disseramus: ut dum
sollicite eliphar sermo discutitur. qͣn¬
te scientie fuerit demonstretur: quam¬
uis in eadem scientia humilitatẽ nõ
tenuit. qui commune bonũ sibi spe¬
cialiter arrogauit. Ait namq. Porro¬

Expanded text:
ad profectum conscientiae, sed ad scienad profectum conscientiae, sed ad scientiae ostentationem trahunt. Unde fit plerumque ut alta sciendo dicant, sed vivendo quae dicunt nesciant. Sive igitur ex haereticorum specie, videlicet non vitam scientiae, sed verba tenentium, seu certe ex persona amicorum beati Job, qui de cognitione veritatis potuerunt procul dubio percipiendo experiri, quod studuerunt docendo eloqui, haec eadem quae transcurrimus, subtilius dicta disseramus; ut dum sollicite Eliphaz sermo discutitur, quantae scientiae fuerit, demonstretur; quamvis in eadem scientia humilitatem non tenuit, qui commune bonum sibi specialiter arrogavit. Ait namq
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe heretici deum sibi imaginalit̾
fingunt. quem intueri spiritualiter
nequeunt: eiusq uocem quasi aure
lenis audire se ꝓhibent. quia ad se-¬
creta illius cognoscenda quasi esse
se ceteris familiariores gaudent. Nõ
enĩ ea docent que deus publice lo¬
quitur: sed que eorũ auri quasi la¬
tenter. aspirantur. Hec igitur dixi¬
mus: ut quid sub hereticorũ specie
in eliphaz sermonib sentiendũ sit
intimemus. Sed quia amici beati
iob. tanti uiri amici non essent. ni¬
si manifeste aliquid ex ueritate di¬
dicissent. qui quãuis insententiis
correptionis errant. in ueritatis
tamen cognitione non in toto titu¬
baut: hec eadem paulo superius uer¬
ba replicemus. ut subtilius discerna¬
mus quomodo ea que de ꝑceptione
ueritatis dicunt᷑. a recte sentientibꝰ
proferri ueraciter possint. Non nũqͣ¬
uero heretici uera quedam &e subli¬
mia locuntur. non quo hec diuini¬
tus ipsi percipiunt. sed quo ex scẽ
eccłe contentione didicerunt: neq hec

Expanded text:
epe haeretici Deum sibi imaginaliter fingunt quem intueri spiritaliter nequeunt; ejusque 160 vocem quasi aurae lenis audire se perhibent, quia ad secreta illius cognoscenda, quasi esse se caeteris familiariores gaudent. Non enim ea docent quae Deus publice loquitur, sed quae eorum auri quasi latenter aspirantur. Haec igitur diximus, ut quid sub haereticorum specie in Eliphaz sermonibus sentiendum sit intimenius. Sed qui amici beati Job tanti viri amici non essent, nisi manifeste aliquid ex veritate didicissent, quia quamvis in sententiis correptionis errant, in veritatis tamen cognitione non in toto titubant: haec eadem paulo superius verba replicemus, ut subtilius discernamus quomodo ea quae de perceptione veritatis dicuntur, a recte sentientibus proferri veraciter possint.  ero haeretici vera quaedam et sublimia loquuntur, non quod haec divinitus ipsi percipiunt, sed quod ex sanctae Ecclesiae contentione didicerunt; neque haec
Abbreviated transcription (Latin):
ultent. Unoe per eundem psalmistam
duitur. Seruite dũo in timore: & exul¬
tate ei cum tremore. At contra hi qui
de specie sanctitatis intumescunt. cũ
unum quoolibet uitium superant. mox
mentẽ in suꝑbiam erigunt: & quasi de
iute sue perfectione gloriant᷑. Et pro eo
quoo fortasse semel apericulo tempesta¬
tis ecepti suit: iam quia in mari na¬
uigent obliuiscuntur. Magnos se in
omnib estimant: & uicisse se anti¬
quum aduersariũ finditus putant.
Iita se cunctos respiciunt: quia se
per sapientiam transcendere omnes
arbitrant᷑. Unde & subditur. Porro ad¬

Expanded text:
ultent. Unde per eumdem Psalmistam ultent. Unde per eumdem Psalmistam dicitur: Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore . At contra, qui de specie sanctitatis intumescunt, cum unum quodlibet vitium superant, mox mentem in superbiam erigunt, et quasi de vitae suae perfectione gloriantur; et pro eo quod fortasse semel a periculo tempestatis erepti sunt, jam quia in mari navigent, obliviscuntur: magnos se in omnibus aestimant, et vicisse se antiquum adversarium funditus putant; infra se cunctos respiciunt, quia se per sapientiam transcendere omnes arbitrantur. Unde subditur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
tione suꝑbiunt: quasi exultantes di¬
cunt. Mirmicoleon. uel certe tygris pe¬
riit: eo quod non haberet predam. Ac
si aperte dicant. Uetustus aduersarius
in nobis predam non habet: quia
quantũ ad nr̃a studia. iam uictus
iacet. Iccirco autẽ mirmicoleontis a¬
pellatione. uel tygridis. repetitur: qͥ
iam contritus leon is rugitu fuerat
designatus. quia quicquid per gau¬
dium dicitur: sepe replicatur. Uocis
quippe ingeminat animus: cum ex¬
ultat. Unde & ueraci leticia psalmi¬
sta crebro repetiit: hoc quod se exai¬
uitum esse cognouit dicens. Exauoi¬
uit dñs uocem fletus mei: exaudi¬
uit dñ deprecationẽ meã. dñs ora¬
cum de quibusdam uitiis se ereptos
hilarescunt. magno se metu etiam
in ipsa exultatione concutiunt: qͥa
& si iam de cuiuslibet procella tem¬
pestatis erepti sunt. esse se tamen
adhuc in incerti maris dubiis flul¬
tibus sciunt. & sic spe exultant ut
pauore trepident. sic pauore trepi¬
dant ut spei fidutia ex¬

Expanded text:
tione superbiunt, quasi exsultantes ditione superbiunt, quasi exsultantes dicunt: Myrmicoleon, vel certe tigris, periit, eo quod non haberet praedam. Ac si aperte dicant: Vetustus adversarius in nobis praedam non habet, quia quantum ad nostra studia jam victus jacet. Idcirco autem myrmicoleontis appellatione vel tigridis repetitur, qui jam contrito leonis rugitu fuerat designatus, quia quidquid per gaudium dicitur, saepe replicatur. Voces quippe ingeminat animus cum exsultat. Unde et veraci laetitia Psalmista crebro repetit hoc, quod se exauditum esse cognovit, dicens: Exaudivit Dominus vocem fletus mei; exaudivit Dominus deprecationem meacum de quibusdam se vitiis ereptos hilarescunt, magno se metu etiam in ipsa exsultatione concutiunt; quia etsi jam de cujuslibet procella tempestatis erepti sunt, esse se tamen adhuc in incerti maris dubiis fluctibus sciunt: et sic spe exsultant, ut pavore trepident; sic pavore trepidant, ut spei fiducia e
Abbreviated transcription (Latin):
tes. ut prefati sumus. mir micoleon
dicitur. Quod udelicet animal abscõ¬
sum puluere. formicas ut diximus.
frumenta gestantes interficit: quia ni¬
mirũ apostata angelus. in t̃ram de
celis proiectus. iustorũ mentes que bo¬
norũ sibi operũ refectionẽ preparant.
in ipso actionis itinere obsidet. Cumq¬
has per insidias superat: quasi formicas
frumenta gestantes in prouisus ne¬
cat. Recte autẽ mirmicoleon. idest leo
& formica dicitur. formicis enim ue
diximus leo est uolatilibus formica.
quia nimirũ antiquus hostis. sicut
contra consentientes fortis est ita con¬
tra resistentes debilis. Si enĩ eius sug¬
gestionib assensus prebetur: quasi
leo tolerari nequaqͣm potest. Si autẽ
resistitur: quasi formica atteritur. Alis
ergo leo est aliis formica: quia crudeli¬
tatem illius carnales mentes uix to¬
lerant. spirituales uero infirmitatẽ
illius. pede uirtutis calcant. Heretici
igitur quia de sanctitatis presump¬

Expanded text:
tes, ut praefati sumus, myrmicoleon tes, ut praefati sumus, myrmicoleon dicitur. Quod videlicet animal absconsum pulvere, formicas, ut diximus, frumenta gestantes interficit; quia nimirum apostata angelus in terram de coelis projectus, justorum mentes, quae bonorum sibi operum refectionem praeparant, in ipso actionis itinere obsidet; cumqhas per insidias superat, quasi formicas frumenta gestantes improvisus necat. Recte autem formicoleon, id est leo et formica dicitur. Formicis autem, ut diximus, leo est; voquia nimirum antiquus hostis sicut contra consentientes fortis est, ita contra resistentes debilis. Si enim ejus suggestionibus assensus praebetur, quasi leo tolerari nequaquam potest; si autem resistitur, quasi formica atteritur. Aliis ergo leo est, aliis formica; quia crudelitatem illius carnales mentes vix tolerant, spiritales vero infirmitatem illius pede virtutis calcant. Haeretici igitur, quia de sanctitatis praesump
Abbreviated transcription (Latin):
te sue meritis. cuncta se superasse sus¬
picantur. Unde & nunc dicitur. Rugi¬
tus leonis & uox leene: & dentes catu¬
terimur: quia & uirtutem antiqui
hostis. & cupiditatem terrene głe. &
persuasiones reproborũ omniũ. uite
meritis suꝑando calcamus. Unde et
adhuc subditur. Tygris periit. eo qͦd
non haberet predam: & catuli leonũ
dissipati sunt. Hunc uocabulo tẏgri¬
dis repetiit quem leonis appellatio¬
ne signauit. Sathan quippe & propt̃
crudelitatem leo dicitur: &e propt̃ mul¬
tiformis astutie uarietatem. nõ in¬
congrue tẏgris uocatur. Modo enĩ
se sicut est ꝑditus humanis sensib
obicit. modo quasi angłm lucis o-¬
stendit. modo stulstorũ mentes blã¬
diendo persuaoet. modo ad culpam
terrendo pertrahit. modo suadere
uitia aperte nititur. modo in suis
suggestionib sub urtutis specie pal¬
liatur. Hec itaq belua que tanta ua-¬
rietate respergitur. iure tẏgris uoca¬
tur: que apud septuaginta interpre¬

Expanded text:
tae suae meritis cuncta superasse sustae suae meritis cuncta superasse suspicantur. Unde et nunc dicitur: « Rugitus leonum, et vox leaenae, et dentes catuterimur, quia et virtutem antiqui hostis, et cupiditatem terrenae gloriae, et persuasiones reproborum omnium vitae meritis superantes calceamus. Unde et adhuc subditur: « Tigris periit, eo quod non haberet praedam, et catuli leonum dissipati sunt. » Hunc vocabulo tigridis repetit, quem leonis appellatione signavit. Satan quippe et propter crudelitatem leo dicitur, et propter multiformis astutiae varietatem non incongrue tigris vocatur. Modo enim se sicut est perditus humanis sensibus objicit, modo quasi angelum lucis ostendit. Modo stultorum mentes blandiendo persuadet, modo ad culpam terrendo pertrahit. Modo suadere 158 vitia aperte nititur, modo in suis suggestionibus sub virtutis specie palliatur. Haec itaque bellua, quae tanta varietate respergitur, jure tigris vocatur, quae apud Septuaginta interpre
Abbreviated transcription (Latin):
Catuli autem leonũ sunt. quilibet
reprobi ad iniquã uitã malignoꝵ
spirituũ errore generati: qui & simul
omnes uniuersã mundi ciuitatem
quam prediximus babyloniam faci¬
unt. & tamen hi idem singuls baby¬
lonie filii quasi non leena. sed lee¬
ne catuli uocantur. Sicut enĩ syon
tota simul eccl̃ia dicitur. filii autem
syon sc̃orũ quiq singuli memoran¬
tur: ita & filii babylonie singuli
quiq reproborũ. & eadem babylo¬
nia simul omnes reprobi uocant᷑.
Sed scĩ uiri quamdiui in hac uita
sunt. semetipsos sollicita circũspec¬
tione custodiunt: ne leo circuiens
insidiando subripiat. id est antiquus
hostis subaliqua ymagine uirtu¬
tis occidat: ne leene uox auribus
obstrepat. Idest ne babylonie gła.
sensum ab amore patrie celestis auer¬
tat: ne catulorũ dentes mordeant.
idest ne reproborũ persuasio in cor¬
de conualescat: At contra heretici iã
quasi de sanctitate securi sunt: quia ui¬

Expanded text:
Catuli autem leonum sunt quilibet Catuli autem leonum sunt quilibet reprobi, ad iniquam vitam, malignorum spirituum errore generati: qui et simul omnes universam mundi civitatem, quam praediximus, Babyloniam faciunt, et tamen loniae filii, quasi non leaena, sed leaenae catuli vocantur. Sicut Sion tota simul Ecclesia dicitur, filii autem Sion sanctorum quique singuli memorantur; ita et filii Babyloniae singuli quique reproborum, et eadem Babylonia simul omnes reprobi vocantur. Sancti viri quandiu in hac vita sunt, semetipsos sollicita circumspectione custodiunt, ne leo circuiens insidiando subripiahostis sub aliqua imagine virtutis occidat; ne leaenae vox auribus obstrepat, id est, ne Babyloniae gloria sensum ab amore patriae coelestis avertat; ne catulorum dentes mordeant, id est, ne reproborum persuasio in corde convalescat. At contra haeretici, jam quasi de sanctitate securi sunt quia vi
Abbreviated transcription (Latin):
niuscuiusq rei exdiuersitate compo¬
nitur: insacro eloquio ꝑrem quam¬
libet licite diuersa fignrant᷑. Habet
quippe leo uirtutẽ: habet e seuitiã
Uirtute ergo dñm: seuitia diabolũ
lignat. Hinc enĩ de dño dicit᷑. uicit
leo de tribu iuda: radix dauid. hĩc
de diabolo scriptũ est. Aduersariꝰ¬
iens quem deuoret. Leene autem
iomine. aliquando sc̃ã eccł̃ia: ali¬
illanto babilonia designatur. ꝓco
enim quod contra aduersa. audax ẽ.
leena eccł̃ia dicitur. sicut eiusdem bea¬
ti iob uocib approbatur: qui derelic¬
tam ab ecclesia iudeam indicans ait.
Non calcauerunt eam filii institorũ:
nec pertransiuit per eam leena.Ali¬
quando uero leene nomine. huius
mundi ciuitas. idest babylonia ex¬
primitur: que contra uitam in no¬
centium. in manitate crudelitatis
efferatur. Que antiquo hosti quasi
seuissimo leoni sociata ꝓuerse per¬
suasionis eius semina concipit: & re¬
probos ex se filios ad similitudinẽ
illius. quasi crudeles catulos gignit.

Expanded text:
niuscujusque rei ex diversitate componitur, in sacro eloquio per rem quamlibet licite diversa figurantur. Habet quippe leo virtutem, habet et saevitiam. Virtute ergo Dominum, saevitia diabolum signat. Hinc enim de Domino dicitur: Vicit leo de tribu Juda, radix David . Hinc de diabolo scriptum est: Adversarirens quem devoret . Leaenae autem nomine aliquando sancta Ecclesia, aliquando Babylonia designatur. Pro eo enim quod contra adversa audax est, leaena Ecclesia dicitur; sicut ejusdem beati Job vocibus approbatur, qui derelictam ab Ecclesia Judaeam indicans, ait: Non calcaverunt eam filii institorum, nec pertransivit per eam leaena . Aliquando vero leaenae nomine hujus mundi civitas, id est Babylonia, exprimitur, quae contra vitam innocentium immanitate crudelitatis efferatur, quae antiquo hosti, quasi saevissimo leoni sociata, perversae persuasionis ejus semina concipit, et reprobos ex se filios ad similitudinem illius, quasi crudeles catulos gignit.
Abbreviated transcription (Latin):
uimi susurrii furtiue suscipit: qui
ad percipiendam uirtutis eius noti¬
ciam. deserto publice predicationis
ostio. praue intelligentie rimas que¬
rit. Quia uero tur & latro qui intrat
aliunde tenebras diligit. & clarita¬
tem luminis ꝑ horrescit: recte subiũ¬

Expanded text:
vini susurrii furtive suscipit, qui vini susurrii furtive suscipit, qui ad percipiendam virtutis ejus notitiam, deserto publicae praedicationis ostio, pravae intelligentiae rimas quaerit. Quia vero fur et latro, qui intrat aliunde, et tenebras diligit, et claritatem luminis perhorrescit, recte subju
Abbreviated transcription (Latin):
bum abscenditũ ħetici audire se simu¬
lant: ut auditorũ mentib quandam
predicationis sue reuerentiam obdii¬
cant. Unde & latenter predicant: qͣ¬
tinus eorũ predicatio tanto scã. qͣnto
& occulta uideatur. Communẽ autẽ
scientiam habere refugiunt. ne cete¬
ris equales estimentur: & quedã no-¬
ua semꝑ exquirunt. que dum alii
nesciunt. apud imperitorũ mentes
ipsi de scientie singularitate głant᷑.
Quam ut diximus occultam insi¬
nuant: quia scilicet ut mirã osten¬
ter confirmant. Unde apud salomo¬
uem hereticorũ speciem mulier te¬
nens. dicit. Aque furtiue dulciores
sunt. & panis absconditus suauior.
Unde hic quoq subditur. Et quasi fur¬
aue suscepit auris mea uenas susur¬
ti eius. furtiue susurrii uenas perci¬
punt: qui socialis scientie gratiam
litrentes. adhanc nequaqͣm ꝑ ostiũ
ingrediuntur. domino atcestante qui
ait. Qui non intrat per ostium in o¬
uile ouium sed ascendit aliunde:
ille fur est & latro. Uenas itaq di¬

Expanded text:
audire se simulant, ut auditorum mentibus quamdam praedicationis suae reverentiam obducant. Unde et latenter praedicant, quatenus eorum praedicatio tanto sancta, quanto et occulta videatur. Communem autem scientiam habere refugiunt, ne caeteris aequales aestimentur; et quaedam nova semper exquirunt, quae dum alii nesciunt, apud imperitorum 159 mentes ipsi de scientiae singularitate gloriantur. Quam, ut diximus, occultam insinuant, quia scilicet ut miram ostenisse confirmant. Unde apud Salomonem haereticorum speciem mulier tenens, dicit: Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior . Unde hic quoque subditur: Et quasi furtive suscepit auris mea venas susurrii ejus. Furtive susurrii venas percipiunt, quia socialis scientiae gratiam deserentes, ad hanc nequaquam per ostium ingrediuntur, Domino attestante, qui ait: Qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde, ille fur est et latro . Venas itaque di
Abbreviated transcription (Latin):
mit. Don nunquã uero cum hoc despi¬
ci abauditore conspiciunt: semet ipsos
simulant timere quod dicunt. Unde
enĩ de doctrine sue altitudine miri
uideri appetunt: quasi ꝑtimescunt
que fingunt. Et cũ minoris laboris
sit audire quam dicere: ad ea ꝓfe¬
renda audaces sunt. que scilicet a¬
struunt. quia ipsi uix audire potue¬
runt. Unde adhuc subditur. Et cum¬

Expanded text:
mit. Nonnunquam vero cum hoc despimit. Nonnunquam vero cum hoc despici ab auditore conspiciunt, semetipsos simulant timere quod dicunt. Unde enim de doctrinae suae altitudine miri videri appetunt, quasi pertimescunt quae fingunt; et cum minoris laboris sit audire quam dicere, ad ea proferenda audaces sunt, quae scilicet astruunt quia ipsi vix audire potuerunt. Unde adhuc subditur: C
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe heretici dum altiora dicere conã¬
tur. ipsi sibi testes sunt: quia que pro¬
ferunt uera non sunt. In nocturna
quippe uisione dubie cernitur. Rumas
ergo susurrii in pauore nocturne ui¬
sionis se percepisse asserunt: quia ut¬
ea que docent. alta aliis ostendant.
uix ea se capere posse denuntiant. d
hinc colligendum est quomodo audi¬
entib certa esse pot erunt: que ipsi
dubie uiderunt. Miro igit᷑ ordine
cum alta loquentes profluunt: in pa-¬
tefactione stulticie. ipsis sue altitudi¬
nis uocib ligantur. Quantum uero
de singularitate sapientie eleuant᷑:
ostenditur cum ꝓtinus subdit᷑. Quã¬
do solet sopor occupare homines. Ac
si abhereticis aꝑte diceret᷑. Cum homi¬
nes inferius dormiunt. nos ad ꝑcipien¬
da suꝑna iugilamus: quia ea nob̃
nota sunt. adque uidelicet cognoscen-¬
da. ceterorum hominũ corda torpen-¬
tia non assurgunt. Ac si apertius di¬
cant. In quib intelligentia nr̃a se e¬
rigit: reliquorũ omniũ sensus dor¬

Expanded text:
epe haeretici dum altiora dicere conantur, ipsi sibi testes sunt quia quae proferunt, vera non sunt. In nocturna quippe visione dubie cernitur. Rimas ergo susurrii in pavore nocturnae visionis se percepisse asserunt, quia ut quae docent alta aliis ostendant, vix ea se capere posse denuntiant. Sed hinc colligendum est quomodo audientibus certa esse poterunt, quae ipsi dubie viderunt. Miro ergo ordine cum alta loquentes profluunt, in patefactione stultitiae, ipsis suae altitudinis vocibus ligantur. Quantum vero de singularitate sapientiae elevantur, ostenditur cum protinus subdit: Quando solet sopor occupare homines. Ac si aperte ab haereticis diceretur: Cum homines inferius dormiunt, nos ad percipienda superna vigilamus, quia ea nobis nota sunt, ad quae videlicet cognoscenda caeterorum hominum corda torpentia non assurgunt. Ac si apertius dicant: In quibus intelligentia nostra se erigit, reliquorum hominum sensus dor
Abbreviated transcription (Latin):
comprehensibilia se cognouisse indi¬
cent. non stetisse sed transisse coram
se sp̃m narrant. & uultum se udis¬
se incognitũ simulant: ut esse se ei
cognitos. qui ab humana mente cog¬
nosci non ualet. ostendant. Ubi ad¬

Expanded text:
comprehensibilia se cognovisse indicent, non stetisse, sed transisse coram se spiritum narrant; et vultum se vidisse incognitum simulant, ut esse se ei cognitos qui ab humana mente cognosci non valet ostendant. Ubi ad
Abbreviated transcription (Latin):
sed ab aliis quasi formica deuorat᷑.
Cum igit᷑ elipbaz dicit. mirmicoleon
periit. quid in beato iob sub mirmi¬
coleontis nomine. nisi pauorem &e au-¬
daciam reprehendit: Ac si ei aperte
dicat. Non in iuste ꝑcussus es: quia
contra erectos timidus. contra sub¬
ditos audax fuisti. Ac si aꝑte dicat.
Contra astutos te formido pressit:
contra simplices temeritas inflauit.
ded predam iam mirmicoleon non
habet: quia timida tua elatio dum
uerberib premitur. ab aliena lesione
prohibetur. Sed quia amicos beati iob
hereticorũ tenere speciem diximus:
urge᷑ necessario. ut hec eadem eliphar
uerba. quomodo etiam tipice senti¬
enda sint intimemus. Rugitus leo¬

Expanded text:
sed ab illis quasi formica devoratur. sed ab illis quasi formica devoratur. Cum igitur Eliphaz dicit: Myrmicoleon periit, quid in beato Job sub myrmicoleontis nomine, nisi pavorem et audaciam reprehendit? Ac si ei aperte dicat: Non injuste percussus es, quia contra erectos timidus, contra subditos audax fuisti. Ac si aperte dicat: Contra astutos te formido pressit, contra simplices temeritas inflavit. Sed praedam jam myrmicoleon non habet, quia timida tua elatio dum verberibus premitur, ab aliena laesione 157 prohibetur. Sed quia amicos beati Job haereticorum tenere speciem diximus, urget necessario, ut haec eadem Eliphaz verba quomodo etiam typice sentienda sint intimemus. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
dem arripit: alienũ est profecto qͦl
tollit. Eliphar itaq quia beatũ iob
in columitatis sue tempore. laudã¬
da egisse cognouit: ꝑcussione sub¬
sequente. hec illum tenuisse per hy¬
pocrisin credidit dicens. Qygris pe¬
riit: eo quod non haberet predam.
ac si aperte dicat. Uarietas tue si¬
inuilationis extincta est: quia &
adulationlaudis ablata. Et iam
tua hẏpocrisis predam nõ habet:
.quia percussa dicunitus. humanis
septuaginta interpretũ. nequaqͣn
riit eo quod non haberet predan.
Mirmicoleon qͥppe prauũ ualde est
animal formicis aduersum. quod se
sub puluere abscondit. & formicas
frumenta gestantes interficit. ini¬
fectasq consumit. Mirmicoleon all¬
sem latine dicitur. uel formicarum
leo: uel certe expressius formica pa¬
eter & leo. Recte autẽ leo & formica
nominatur. quia siue uolatilibus
seu quibus libet aliis ininutis anima¬
libus formica est: ipsis autẽ formi¬
cis leo. has enĩ quasi leo deuorat:

Expanded text:
dem arripit, alienum profecto est quod dem arripit, alienum profecto est quod tollit. Eliphaz itaque, quia beatum Job incolumitatis suae tempore laudanda egisse cognovit, percussione subsequente, haec illum tenuisse per hypocrisin credidit, dicens: Tigris periit, eo quod non haberet praedam. Ac si aperte dicat: Varietas tuae simulationis exstincta est, quia et adulatio laudis ablata est; et jam tua hypocrisis praedam non habet, quia percussa divinitus, humanis aginta interpretum nequaquam eriit, eo quod non haberet praedam. Myrmicoleon quippe parvum valde est animal, formicis adversum, quod se sub pulvere abscondit, et formicas frumenta gestantes interficit, interfectasque consumit. Myrmicoleon autem Latine dicitur, vel formicarum leo, vel certe expressius formica pariter et leo. Recte autem formica et leo nominatur, quia sive volatilibus, seu quibuslibet aliis minutis animalibus formica est, ipsis autem formicis leo. Has enim quasi leo devorat,
Abbreviated transcription (Latin):
gris est: quia dũ mundus color de
simulatione ducitur. uitiorũ nigre¬
uine interrumpente uariatur. Se¬
pe enim dum de castitatis munditia
extollitur: sorde auaritie fedatur. Se¬
pe dum de uirtute largitatis specio¬
sus ostenditur: luxurie maculis in¬
quinatur. Sepe dum castitatis ato lar¬
gitatis decore uestitur: uelut ex zelo
iusticie crudelitatis atrocitate fusca¬
tur. Sepe largitate. castitate. pietate
ex pulrchra uisione induitur: sea
interfusa obscuritate suꝑbie notat᷑.
Sicq fit ut intermixtis uitiis dum
mundam in se speciem hypocrita nõ
ostendit: quasi unũ colorem tygris
habere nequaquã possit. Que uror¬
licet tygris rapit predam: quia hu¬
mani sibi fauoris usurpat głam. Q
enĩ rapta laude extollitur: quasi prr¬
da satiatur. Bene autẽ hypocritarĩ
laus preda dicit᷑. Preda quippe est:
cum aliena uiolenter auferuntur.
Omnis autẽ hypocrita. quia uitam
iusticie simulans. iustorũ sibi lau¬

Expanded text:
gris est, quia dum mundus color de gris est, quia dum mundus color de simulatione ducitur, vitiorum nigredine interrumpente variatur. Saepe enim dum de castitatis munditia extollitur, sorde avaritiae foedatur. Saepe dum virtute largitatis speciosus ostenditur, luxuriae maculis inquinatur. Saepe dum castitatis atque largitatis decore vestitur, velut ex zelo justitiae, crudelitatis atrocitate fuscatur. Saepe largitate, castitate, pietate ex pulchra visione induitur, sed interfusa obscuritate superbiae notatur. Sicque fit ut intermistis vitiis dum mundam in se speciem hypocrita non ostendit, quasi unum colorem tigris habere nequaquam possit. Quae videlicet tigris rapit praedam, quia humani sibi favoris usurpat gloriam. Qui enim rapta laude extollitur, quasi praeda satiatur. Bene autem hypocritarum laus praeda dicitur. Praeda quippe est, cum aliena violenter auferuntur. Omnis autem hypocrita, quia vitam justitiae simulans, justorum sibi lau
Abbreviated transcription (Latin):
tum leonis appellat. nisi ut paulo
ante premisimus seueritatem uiri:
Quid uocem leene. nisi loquacitatẽ
coniugis: Quro dentes catulorũ leo¬
num. nisi edacitatem prolis: Quia
enĩ filii conuiuantes extincti sunt:
dentiũ expressione signantur. Que
cuncta dum contrita eliphaz rigidus
exultat: quasi iure dampnata denũ-¬
tiat. Cuius adhuc duritiam increpa-¬
tionis ingeminat: cũ subiungit.¬
Quem enĩ nomine tygridis. nisi bea¬
tum iob nota uarietatis signat. uel
asperum maculis simulationis:
Omnis namq simulator in eo quod
uideri rectus appetit. mundũ se per
omnia non ostendit: quia dum uir-¬
tutes quasdam ꝑ hypochrisin assu¬
mit. & occulte semetipsum uitiis sub¬
icit. quedam latentia uitia repente
in faciem erumpunt. & suꝑducte si¬
mulationes. quasi uisionis corium
ex ad myxtione sua uarium ostend̃t:
ut plerumq mirũ sit cur homo qui
tantis uirtutib pollere cernitur.e¬
tiam tam reprobis actibus inquine¬
tur. Sed nimirũ omnis hypocrita ty¬

Expanded text:
tum leonis appellat, nisi, ut paulo ante praemisimus, severitatem viri? quid vocem leaenae, nisi loquacitatem conjugis? quid dentes catulorum leonum, nisi edacitatem prolis? Quia enim filii convivantes exstincti sunt, dentium expressione signantur. Quae cuncta dum contrita Eliphaz rigidus exsultat, quasi jure damnata denuntiat. Cujus adhuc duritiam increpationis ingeminat, cum subjungitQuem enim nomine tigridis, nisi beatum Job nota varietatis signat, vel aspersum maculis simulationis? Omnis namque simulator in eo quod videri rectus appetit, mundum se per omnia non ostendit; quia dum virtutes quasdam per hypocrisin assumit, et occulte semetipsum vitiis subjicit, quaedam latentia vitia repente in faciem erumpunt, et superductae simulationis, quasi visionis corium, ex admistione sua varium ostendunt; ut plerumque sit mirum cur homo, qui tantis virtutibus pollere cernitur, etiam tam reprobis actibus inquinetur. Sed nimirum omnis hypocrita ti
Abbreviated transcription (Latin):
es.Iam superius dicta sunt: que his
uocabulorum interpretationibus
exprimantur. Quia ergo festine ad
indiscussa tendimus: prolata repli¬
care deuitamꝰ. Hoc itaq est sollerter
intuendũ: quod hi qui hereticorum
speciem tenent. loqui molliter incho¬
aut dicentes. Si ceperimus loqui ti¬
bi: forsitan moleste accipies. Ex a¬
sperare quippe heretici auditores
suos in exordio locutionis metuunt:
ne uigilanter audiant᷑. Gorũq ual¬
ue tristiciam declinant: ut negligen¬
tiam capiant. Et pene semper blan¬
da sunt que proponunt: sed aspera
que ꝓsequendo subinferunt. Unde
&e nunc amici iob a reuerentia man¬
suete locutionis incipiunt. sed usqr
ad iacula asperime inuectionis erũp¬
punt: quia & radices spinarũ mol-¬
les sunt. sed tam̃ ex ipsa sua molli¬
tie ꝓferunt unde pungunt. Sequi¬

Expanded text:
am superius dicta sunt quae his vocabulorum interpretationibus exprimantur. Quia ergo festine ad indiscussa tendimus, prolata replicare devitamus. Hoc itaque est solerter intuendum, quod ii qui haereticorum speciem tenent, loqui molliter inchoant, dicentes: Si coeperimus loqui tibi, forsitan moleste accipies. Exasperare quippe haeretici auditores suos in exordio locutionis suae metuunt, ne vigilanter audiantur, eorumque valde tristitiam declinant, ut negligentiam capiant. Et pene semper blanda sunt quae proponunt; sed aspera quae prosequendo subinferunt. Unde et nunc amici Job a reverentia mansuetae locutionis incipiunt, sed usque ad jacula asperrimae invectionis erumpunt; quia et radices spinarum molles sunt, sed tamen ex ipsa sua mollitie proferunt unde pungunt. Sequi
Abbreviated transcription (Latin):
lingue fluxus effrenatur. Sed dimis¬
sor aque iurgiorũ caput efficitur: qͥa
per lingue in continentiã. discordie
origo propinatur. Praui igit᷑ sicut
insensu leues sunt. ita in locutione
precipites: & reticere per tractando ne-¬
gligunt que loquantur. Sed quod
leus conscientia concipit: leuior ꝓ¬
tinus lingua prodit. Unde nunc e¬
liphaz ex stio experimento colligit:
quod & desperate de omnib sentit di¬
cens. Sed conceptũ sermonem tenere
quis possit : Sequitur. Ecce dociusti¬

Expanded text:
linguae fluxus effrenatur. Sed dimislinguae fluxus effrenatur. Sed dimissor aquae jurgiorum caput efficitur, quia per linguae incontinentiam, discordiae origo propinatur. Pravi igitur sicut in sensu leves sunt, ita in locutione praecipites, et reticere pertractando negligunt quae loquantur. Sed quod levis conscientia concipit, levior protinus lingua prodit. Unde nunc Eliphaz ex suo experimento colligit, quod desperate de omnibus sentit, dicens: Sed conceptum sermonem tenere quis possit? Sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
num: que gradatin ductis a se qua-¬
litatibus dissidunt. Sunt namq a¬
lii qui & ad loquendũ praua conci¬
punt: & a locutione sua nulla silen¬
tii grauitate refrenantur. Et sunt
alii qui cum praua concipiunt: mag¬
no se silentii uigore restringunt. Et
sunt nonnulli qui uirtutum usu
roborati. usq ad eam celsitudinem
prouehunt᷑: ut ad loquendum ne in
corde quidem peruersa concipiant.
que silendo compescant. Eliphar itaq
ex quo sit ordine ostenditur: qui cõ¬
ceptum sermonem tenere se nõ pos-¬
se testatur. Qua in re & illud in no¬
tuit: quod se loquendo offensurum
nouit. Neq enim retinere uerba
que non potest uellet: nisi se ꝑ
hec uulnera inferre prenosceret.
Boni enĩ uiri. freno consilii reti-¬
nent precipitationẽ uerbi: & caute
considerant. ne relaxantes lingue
lasciuiam. auditorũ conscientiam
in cauta locutione tranffigant. Un¬
de bene per salomonem dicit᷑. Qui
dimittit aquam: caput est iurgio¬
rum. Aqua quippe dimittitur: cũ

Expanded text:
quae gradatim ductis a se qualitatibus dissident. Sunt namque alii qui et ad loquendum prava concipiunt, a locutione sua nulla silentii gravitate refrenantur. Et sunt alii qui cum prava concipiunt, magno se silentii vigore restringunt. Et sunt nonnulli qui, virtutum usu roborati, usque ad eam celsitudinem provehuntur, ut ad loquendum, ne in corde quidem perversa concipiant, quae silendo 152 compescant. Eliphaz itaque ex quo sit ordine, ostenditur, qui conceptum sermonem tenere se non posse testatur. Qua in re et illud innotuit, quod se loquendo offensurum novit. Neque enim retinere verba quae non potest vellet, nisi per haec se vulnera inferre praenosceret. Boni enim viri freno consilii retinent praecipitationem verbi, et caute considerant ne relaxantes linguae lasciviam auditorum conscientiam incauta locutione transfigant. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit aquam, caput est jurgiorum . Aqua quippe dimittitur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
rio affligit: omniq intentionis
ad nisu semet ipsam concutit. & su¬
pernã lucem quam condita deseruit.
repulsa querit. Unde fit plerumq
ut in ipsis piis fletibus. illa inter¬
ni gaudii claritas erumpat: et
mens que intorpore prius ceca ia-¬
cuerat. ad inspectionem fulgoris
intimi. suspiriis uegetata conuales¬
cat. Unde bene sequitur. Antequã¬
est anime: suꝑne lucis contẽpla¬
tionib pasci. Suspirat ergo anteꝗͣ
comedat: quia prius gemitib tri¬
bulationis afficitur. & postmodũ
contemplationis refectione saciat᷑.
Nisi enĩ suspiret non conmedit:
quia qui se in hoc exilio ꝑ desiderio¬
rum celestium lamenta non hu¬
miliat. interne patrie gaudia
non degustat. Aueritatis enim
pabulo ieiuni sunt: qui in hac
peregrinationis in opia letant᷑.
Suspirat autẽ qui comedit: quia
quos amor ueritatis afficit. etiã
refectio contemplationis pascit.
Suspirans propheta comedebat:
cum diceret. Fuerunt michi lacͥ¬

Expanded text:
rio affligit; omnique intentionis rio affligit; omnique intentionis adnisu semetipsam concutit, et supernam lucem, quam condita deseruit, repulsa quaerit. Unde fit plerumque, ut in ipsis piis fletibus illa interni gaudii claritas erumpat; et mens, quae in torpore prius caeca jacuerat, ad inspectionem fulgoris intimi suspiriis vegetata convalescat. Unde bene sequitur: CAPUest animae, supernae lucis contemplationibus pasci. Suspirat ergo antequam comedat, quia prius gemitibus tribulationis afficitur, et postmodum contemplationis refectione satiatur. Nisi enim suspiret, non comedit; quia qui se in hoc exsilio per desideriorum coelestium lamenta non humiliat, aeternae patriae gaudia non degustat. A veritatis enim pabulo jejuni sunt, qui in hac peregrinationis inopia laetantur. Suspirat autem qui comedit, quia quos amor veritatis afficit, etiam refectio contemplationis pascit. Suspirans Propheta comedebat, cum diceret: Fuerunt mihi lacr
Abbreviated transcription (Latin):
rio boni feruoris latet. Tenebris ho¬
no circumdatur: quia ignorantie
sue caligine premitur. An tenebris
irtundatus non est qui plerũq
preceritorũ non meminit. futura
non inuenit. presentia uix cognoscit:
Tenebris se circuindatũ quidam sa¬
piens urderat: cum dicebat. Que ĩ
prospectu sunt. inuenimus cum
labore. & que in celis sunt. quis in¬
uestigabit: His se tenebris propħa
circuindatum uidit: cum dispositio¬
nis intime penetrare interna non
potuit dicens. Posuit tenebras lati¬
bulum suũ. Auctor enĩ nr̃. quia no¬
bis in hoc exilio de iectis. lucem sue
uisionis abstulit: se se nrĩs oculis
quasi in tenebrarũ latibulo abscon
dit. Quas nimirũ cecitatis nr̃e te¬
nebras. cum studiose conspicimus:
mentẽ ad lamenta ꝓuocamus. Flet¬
enĩ cecitatem quã foris patitur: si
humiliter meminit. quo in interio¬
ribus lumine priuatur. Cumq te¬
nebras quib circtimdatur respicit.
splendoris intimi ardenti se deside¬

Expanded text:
rio boni fervoris latet. Tenebris horio boni fervoris latet. Tenebris homo circumdatur, quia ignorantiae suae caligine premitur. An tenebris circumdatus non est, qui plerumque praeteritorum non meminit, futura non invenit, praesentia vix cognoscit? Tenebris se circumdatum quidam sapiens viderat, cum dicebat: Quae in prospectu sunt, invenimus cum labore; et quae in coelis sunt, quis investigabit ? His se tenebris Propheta circumdatum vidit, cum dispositionis intimae penetrare interna non potuit, dicens: Posuit tenebras latibulum suum . Auctor enim noster, quia nobis in hoc exsilium dejectis, lucem suae visionis abstulit, sese nostris oculis quasi in tenebrarum latibulo absdit. Quas nimirum caecitatis nostrae tenebras cum studiose conspicimus, mentem ad lamenta enim caecitatem quam foris patitur, si humiliter meminit quod in interioribus lumine privatur. Cumque tenebras, quibus circumdatur, respicit, splendoris intimi ardenti se deside
Abbreviated transcription (Latin):
formidant. ne cũ bona agere appe¬
tunt. de actioni ymagine fallant᷑:
ne pestifera tabes putredinis. sub
Ihoni specie lateat coloris. Sciunt enĩ:
quia orruptionis adhuc pondere
grauati. diuidicare bona subtilit̃
nesciunt: & cũ ante oculos extremi
examinis regulam deducunt: hec
ipsa inse non nunqͣm & que appro¬
bant metuunt. Et tota quidem mẽ¬
te interna desiderant: sed tam̃ de in¬
certitudine operũ trepidi. quo gra¬
diuntur ignorant. Unde bene post¬
quam dictum est quare data ẽ mi-¬
sero lux: ad iungitur. iuro cui ab¬
scondita est uia. Ac si dicatur. Cur
huiꝰ uite successus accipit. qui sub
qua sit estimatione iudicis. iter sui
operis nescit: Bene autẽ subditur:
ã circũdedit eũ deus tenebris. Te¬
nebris namq homo circumdatur:
quia quamuis celesti desiderio fer¬
ueat. quid de semet ipso sit disposi-¬
tum intrinsecus ignorat. & ualde
metuit. ne quid sibi in iudicio ob¬
ulet: quod se de se nunc. & in deside¬

Expanded text:
formidant, ne cum bona agere appeformidant, ne cum bona agere appetunt, de actionis imagine fallantur, ne pestifera tabes putredinis sub boni specie lateat coloris. Sciunt enim quia corruptionis adhuc pondere gravati, dijudicare bona subtiliter nesciunt; et cum ante oculos extremi examinis regulam deducunt, haec ipsa in se nonnunquam et quae approbant metuunt. Et tota quidem mente interna desiderant, sed tamen de incertitudine operum trepidi, quo gradiuntur ignorant. Unde bene postquam dictum est: Quare data est misero 144 lux? adjungitur: Viro, cujus abscondita est via. Ac si dicatur: Cur hujus vitae successus accipit, qui sub qua sit aestimatione judicis iter sui operis nescit? Bene autem subditur: Et circumdedit eum Deus tenebris. Tenebris namque homo circumdatur; quia quamvis coelesti desiderio ferveat, quid de semetipso sit dispositum intrinsecus, ignorat. Et valde metuit, ne quid sibi in judicio obviet, quod se de se nunc in deside
Abbreviated transcription (Latin):
perna appetit. & si plenis hec desi¬
ueriis querit: adhuc si in ei̾dem de¬
sideriis ꝑ maneat. nescit. Peccata
quippe deserentes ad iusticiam ten¬
dimus. & unde uenimus. nouimꝰ
sed quo ꝑueniamus ignoramus.
Quid hesterna die fiumus scimꝰ:
sed quid contingat crastiua nos
esse nescimus. Uia ergo sua uiro
abscondita est: quia sic pedem po¬
nit oꝑis. ut tam̃ preuidere neque¬
at exitũ consummationis. Est au
tem & alia uie nr̃e absconsio: qͥa
nonnunqͣm ea ipsa que recta sum
agere credimus. an in districti i¬
dicis examine recta sint. ignoramꝰ
Sepe enĩ sicut & longe superiꝰ dis¬
mus. opus nr̃m causa dampnatis¬
qis est: & profictus putatur esse uir¬
titis. Sepe unde placari iudex credi¬
uir. inde ad irascendũ placidus in¬
sigatur: salomone attestante qui a¬
it. Gst uia que uidetur hominibus
tecta: nouissima autem eius dedu¬
aunt ad mortẽ. Unde scĩ uiri cum
mala superant. sua etiam bene gesta

Expanded text:
perna appetit, etsi plenis haec desiperna appetit, etsi plenis haec desideriis quaerit, adhuc tamen si in eisdem desideriis permaneat, nescit. Peccata quippe deserentes, ad justitiam tendimus; et unde venimus, novimus; sed quo perveniamus, ignoramus. Quid hesterna die fuimus, scimus; sed quid contingat crastina nos esse, nescimus. Via ergo sua viro abscondita est, quia sic pedem ponit operis, ut tamen praevidere nequeat exitum consummationis ejutem et alia viae nostrae absconsio; quia nonnunquam ea ipsa quae recte nos agere credimus, an in districti judicis examine recta sint, ignoramus. Saepe enim, sicut et longe superius diximus, opus nostrum causa damnatinis est, et provectus putatur esse virtutis. Saepe unde placari judex creditur, inde ad irascendum placidus instigatur; Salomone attestante, qui ait. Est quae videtur homini recta; novissima autem ejus ducunt ad mortem . Unde sancti viri cum mala superant, sua etiam bene gesta
Abbreviated transcription (Latin):
contemplationis hilarescit: ut
extinctus mundo lateat. & cunc¬
tis exteriorũ rerũ ꝑturbationibꝰ.
intra sinũ se intimi amoris abs
rus esfodi dicitur. etiã sepulchri ĩ¬
uentio sub infertur: hoc necesse ẽ
ut intentio nr̃a conspiciat. quod
antiqui. mortuos cum diuitiis
obruebant. Qui igitur thesaurũ
querit. gaudet cum sepulchrun
iiuenit: quia sapientiam ꝓqui¬
rentes. cum sacre scripture pagi¬
nas uolumus. cũ exempla prep¬
dentiũ ꝑscrutamur. quasi exsepu¬
chro gaudium sumimus. quia
mentis diuitias apud mortuos
inuenimus. Qui quia huic mun¬
do ꝑfecte extincti sunt: in occulto
cum diuitiis requiescunt. Sepulc
ergo diues efficitur: qui ꝑ exempla
iustorũ. in contemplationis uir¬
tutem subleuatur. Sed cũ requirens
dicat. quare data est misero lux. cu
hoc ipsũ requirere presumat. insi¬
& si iam inqua sit uite qualitate
considerat. adhuc tam̃ ad quem f¬
nem tendat ignorat. Et si iam su¬

Expanded text:
contemplationis hilarescit; ut contemplationis hilarescit; ut exstinctus mundo lateat, et a cunctis exteriorum rerum perturbationibus intra sinum se intimi amoris abscrus effodi dicitur, etiam sepulcri inventio subinfertur, hoc necesse est ut intentio nostra conspiciat, quod antiqui mortuos cum divitiis obruebant. Qui igitur thesaurum quaerit, gaudet cum sepulcrum invenerit, quia sapientiam perquirentes, cum sacrae Scripturae paginas volvimus, cum exempla praecedentium perscrutamur, quasi ex sepulcro gaudium sumimus, quia mentis divitias apud mortuos invenimus: qui quia huic mundo perfecte exstincti sunt, in occulto cum divitiis requiescunt. Sepulcro ergo dives efficitur, qui per exempla justorum in contemplationis virtute sublevatur. Sed cum requirens dicat: Quare data est misero lux? cur hoc ipsum requirere praesumat, insietsi jam in qua sit vitae qualitate considerat, adhuc tamen ad quem finem tendat, ignorat. Etsi jam su
Abbreviated transcription (Latin):
terne contemplationis celamur. Scĩ
igitur uiri. ab imporͣnitate deside¬
riorũ temporaliũ. a tumultu inu¬
tilium curarũ. a clamore ꝓstrepen¬
tium ꝑturbationũ. semet ipsos sa¬
cri uerbi gladio mortificare non
desinunt: atq se intus aute dei
faciem in sinu mentis abscondunt.
Unde recte per psalmistam dicitur
Abscondes eos in abscondito uultus
tui: a conturbatione hominũ. Quod
quãuis ꝑfecte postmodũ fiat. etiam
nunc ex magna parte agitur. cũ a
temporaliũ desideriorũ tumultib
delectatione in interiora rapiunt᷑:
ut mens eorũ dum in amorem dei
tota tenditur. nulla in utili ꝑtur¬
batione laceretur. Hinc est quod¬
paulus ꝑ contemplationẽ mortuos.
&e quasi in sepulchro absconditos
discipulos uiderat: quibus dicebat.
Mortui enĩ estis: &e uita ur̃a abscõ¬
dita est cũ xp̃o in deo. Qui gͦ mor¬
tem querit. gaudet dum sepulchrũ
inuenit: quia qui mortificare se
appetit. ualde ad inuentã requiẽ

Expanded text:
ternae contemplationis celamur. Sancti ternae contemplationis celamur. Sancti igitur riorum temporalium, a tumultu inutilium curarum, a clamore perstrepentium perturbationum, semetipsos sacri verbi gladio mortificare non desinunt, atque intus se ante Dei faciem in sinu mentis abscondunt. Unde recte per Psalmistam dicitur: Abscondes eos in abdito vultus tui a perturbatione hominum . Quod quamvis perfecte postmodum fiat, etiam nunc ex magna parte agitur, cum a temporalium desideriorum tumultibus delectatione in interiora rapiuntur; ut mens eorum dum in amorem Dei tota tenditur, nulla inutili perturbatione laceretur. Paulus apostolus per contemplationem mentis mortuos, et quasi in sepulcro absconditos discipulos viderat, quibus dicebat: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . Qui ergo mortem quaerit, gaudet dum sepulcrum invenit, quia qui mortificare se appetit, valde ad inventam requiem