comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
theodosiana. nulla ratione feminȩ ãpłꝰ
quã suas causas agendi habeant potesta¬
tem. nec alicuiꝰ causã ase nouerint
ꝓsequendã: iccirco ex auctoritate cano¬
nica int̾dicimꝰ. ut nulla scĩmoniał uirgo.
uł uidua conuentꝰ gñales adeat niss
aprincipe fuerit euocata. aut ab ep̃o
suo:. nisi forte ꝓpͥę necessitatis ratio im¬
pulerit. & hoc ipsũ cũ licentia aeñtio ep̃i sui.
Quod abb̃ ꝓ humilitate locum suum
relinquere possit. Ex concł magontino
bbas potest sro humiliatione &
de ipsis si habeant. sinautẽ : de extͣneis.
Nec ep̃s debec abbatẽ iuolent̃ retinere
in loco suo. Congregatio deboe sibi eligere
abbatem pꝰmortẽ abbatis sui. uł eo u¬
uente si ipse discesserit. uł peccauerit:
Ipse enim non potest aliquẽ ordinare.
de suis ꝓpinquis uel amicis. sine uo
Laicus non debet in eccłia lectionẽ recitare:
nec alleluia dicere : insi psalmos tantum.
& responsoria sine alleliua. Quodñliceat¬

Expanded text:
Theodosiana : « Nulla ratione feminae amplius Theodosiana : « Nulla ratione feminae amplius quam suas causas agendi habeant potestatem, nec alicujus causam a se noverint prosequendam. » Idcirco ex auctoritate canonica interdicimus ut nulla sanctimonialis virgo vel vidua conventus generales adeat, nisi a principe fuerit evocata, aut ab episcopo suo, nisi forte propriae necessitatis ratio impulerit, et hoc ipsum cum licentia episcopi sui.Quod abbas pro humilitate locum suum relinquere possit. Ex concilio Magontiensi, Abbas potest pro humiliatione, ede ipsis, sin autem de extraneis. Nec episcopus debet abbatem violenter retinere in loco suo. Congregatio debet sibi eligere abbatem post mortem abbatis sui, vel eo ivente, si ipse discesserit, vel peccaverit. Ipse enim non potest aliquem ordinare de suis propinquis vel amicis, sine volLaicus non debet in ecclesia lectionem recitare, nec alleluia dicere, nisi psalmos tantum et responsoria sine alleluia. CA
Abbreviated transcription (Latin):
Ium apłs dicat. mulieres in eccłia tace¬
I ant. non enĩ ꝑmittitur eis loqͥ turpe
ẽ. enim mulieri ineccłia loqui: mirum
uidetur. quod quędã muliercule contra
diuinas humanasq leges. attuta fronce
imprudent̃ agentes. placita generalia.
& publicos conuentꝰ indesinent̃ ad eunt.
& negotia regni utilitatesq rei publice
magis ꝑturbant quã disponant. cum
indecens sit. & etiam ap̃ barbaras gentes
reprehensibile mulieres uirorum causas
discutere: & quȩ de lansficiis suis & oꝑib
textrilib & muliebrib int̾ geniciarias
suas residentes debuerant disputare.
inconuentu publico. acsic incuria resi-¬
dentes. senatoriã sibi usurpant aucto¬
ritatem Quȩ ignominosa presũptio.
fautorib magis imputanda uidetur.
quã feminis. Unde quia diuinȩ leges
ut supͣ monstratũ ẽ. hoc contradicunt
&e humane nichilominꝰ idipsũ ꝓhibent.
ut feminȩ nichilaliud ꝓsequant᷑ in
publico quã suã causã: ait enim lex

Expanded text:
us dicat: Mulieres in ecclesia taceant: non enim permittitur eis loqui, turpe est enim mulieri in ecclesia loqui: mirum videtur, quod quaedam mulierculae contra divinas humanasque leges, attrita fronte impudenter agentes, placita generalia et publicos conventus indesinenter adeunt, et negotia regni utilitatesque reipublicae magis perturbant quam disponant, cum indecens sit, et etiam inter barbaras gentes reprehediscutere, et quae de lanificiis suis et operibus textilibus et mulieribus inter genitiarias suas residentes debuerant disputare, in conventu publico, ac si in curia residentes, senatoriam 278 sibi usurpant auctoritatem. Quae ignominiosa praesumptio fautoribus magis imputanda videtur quam feminis. Unde, quia divinae leges, ut supra monstratum est, hoc contradicunt, et humanae nihilominus idipsum prohibent, ut feminae nihil aliud prosequantur in publico quam suam causam. Ait enim lex
Abbreviated transcription (Latin):
cere non audeat. Ut femina penitentiã
dare ñ debeat. nec sede int̾ sacerdoces in
emina non detpęnitentiã. nec iꝑat̃.¬
corporalẽ cum oblatione. nec calicẽ suꝑ
altare ponat. nec int̾ ordinatos stet in
eccłia. nec sedeat int̾ sac̃dotes inc̃uiuio.

Expanded text:
itentiam dare non debeat, nec sedere inter sacerdotes in emina non det poenitentiam, nec corporale cum oblatione, nec calicem super altare ponat, nec inter ordinatos stet in ecclesia, nec sedeat inter sacerdotes in convivio.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc in illo uestiunt. ipsã nequitiã
publicam spectaculis om̃ium.¬
Qui donat histrionib qui donat
meretricib quare donate Nũqͥd
ñ & ipsi hominib donant: ñ tam̃
naturã ibi attendunt oꝑis dei sed
nequitiã oꝑis humani: Itẽ. Qui
sed arti nequissime. Nã si homo
tantum eẽt. & uenator non eẽt :
non ei donares. honoras in eo uicio

Expanded text:
hoc in illo vestiunt, ipsam nequiciam hoc in illo vestiunt, ipsam nequiciam publicam spectaculis omQui donat histrionibus, qui donat meretricibus, quare donat? Nunquid non et ipsi hominibus donant? Non tamen naturam ibi attendunt operis Dei, sed nequitiam operis humani. Item, paulsed arti nequissimae, nam si homo tantum esset et venator non esset, non ei donares, honoras in eo vitium
Abbreviated transcription (Latin):
merito desideras cui uire inferunt᷑
arma: huic legitime inferuntur
usurȩ. quẽ bello non potes facere
uincere. ab hoc usuram exige quẽ
non sit crim̃ occiđe: Sine ferro di¬
micat. qui usurant flagitat sine
gladio se de hoste ulciscitur. qui fu.¬
erit usurarius exactor inimici. ergo
ubi uis belli ibi uis usurȩ: Gelasi
lerici aut ab indignis q̃stionib
nouerint abstinendum. & ab omĩ
cuiuslibet negotiationis ingenio
uł cupiditate cessandum. aut in qͦ¬
cũq gradu sint. max aclericalib
officiis abstinere cogantur:
erui dei ut uenationes & silua.¬
ticas uagationes cumcanibus
& ut ancipitres & falcones ñ habeant.
conib canes aduenandũ. aut acci.¬
pitres hab̾e non liceat quod si quis
talium ꝑsonarum in hac uoluntate
.I. ab om̃i officio uł comiunione
Qui uenatorib donant. quare
donant : dicant michi quare dant.
uenatori. hoc inillo amant in quo
nequissimus ẽ. hoc in illo pascunt.

Expanded text:
merito desideras, cui jure inferuntur merito desideras, cui jure inferuntur arma; huic legitime inferuntur usurae, quem bello non potes facile vincere; ab hoc usuram exige quem non sit crimen occidere. Sine ferro dimicat qui usuram flagitat, sine gladio se de hoste ulciscitur, qui fuerit usurarius exactor inimici. Ergo ubi jus belli, ibi jus usurae. CAP. lerici aut ab indignis quaestibus noverint abstinendum, et ab omni cujuslibet negotiationis ingenio vel cupiditate cessandum; aut in quocunque gradu sint positi mox clericalibus officiis abstinere cogantur. ervus Dei. Venationes, et silvaticas vagationes cum canibus, et ne accipitres et falcones habeant, conibus canes ad venandum, aut accipitres habere non liceat: quod si quis talium personarum in hac voluntate vero ab omni officio vel communione Qui venatoribus donant, quare donant? Dicant michi, quare donant venatori? Hoc in illo amant, in quo nequissimus est, hoc in illo pascunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tunc tibi de om̃ium miseria opes
fraudis ẽ. & hoc tu remediũ uocas
quod ÷ commentum nequitiȩ. latro
tanquã latrocinii tempora. quibus
inuiscera om̃ium durus insidiator
obrepas. augetur precium tanquã
sorte cumulatum fȩnoris. tͥ condite
fruges multiplicantur. tu usuras
frumentum tanquã fenerator
occultus quasi uenditor actionaris
Teneratores accipitis aurũ argen¬
tumq ꝓpignore. & adhuc illũ
debitorem dicitis qui uobis plus
credidit quã accepit auobis uos
creditores asseritis qui ampliꝰ debe-
legis cum dederint pecuniã nego¬
ciatorib non inp ecunia usuras
ideo audiant quid lex dicat. neq
usuram inquit escarum accipies.
ẽ. & uestis usura ẽ. & quodcũq sorti
accidit usura ẽ. quod uelis ei nom̃
staurandum coniuiuium putat.
ad negotiatorem mittit. ut ab sinti¬
ati cupellam sibi gratis deferat
ad cauponem dirigit ut picenum
uinum. aut tẏriacum requirat. ad
ad alium ut sibi poma ad ornet. Itẽ.

Expanded text:
tunc tibi de omnium miseria opes tunc tibi de omnium miseria opes fraudis est? Et hoc tu remedium vocas, quod est commentum nequitiae malititanquam latrocinii tempora, quibus in viscera omnium durus insidiator obrepas; augetur pretium tanquam sorte cumulatum foenoris. Tibi conditae frugis multiplicatur usura, tu frumentum tanquam foenerator occultas, quasi venditor auctionaris. Foeneratores, accipitis aurum argentumque pro pignore, et adhuc illum debitorem dicitis, qui plus vobis credidit, quam accepit a vobis? Creditores asseritis vos, qui amplius debetilegis, cum dederint pecuniam negotiatoribus, non in pecunia usuras Ideo audiant quid lex dicat: Neque usuram, inquit, escarum accipies, est, et vestis usura est, et quodcunque sorti accedit usura est, quod velis ei nomen staurandum convivium putat, ad negotiatorem mittit, ut absynthiaci capellam sibi gratis deferat: ad cauponem dirigit, ut Picenum vinum aut Tyriacum requirat, ad ad alium, ut sibi poma adornet. CAP. 27
Abbreviated transcription (Latin):
nichil fraudis interserens: Sibene
aliquis seminauit. meluis metit.
fȩcunda ẽ. terra multiplicatum
reddit quod accipit. fidelis ẽ ager.
fȩneratos solet restituere ꝓuentus
De reditib gͥ ubis glebe expectare
debes tui mercedẽ laboris. de fertili¬
tate pingiis soli iusta sꝑare c̃pendia
Cur ad fraudem conuertis naturȩ
industriam : Cur inuides usib
hominum publicos partuse Cur
popłi minuis abundantiã: Cur
affectas in opiã : Cur optari facis
apauꝑib sterilitatẽ : Cum enĩ ñ
sentiunt beneficia fecunditatis te
actionante p̾̃cium. te continente
quã tede fame publica negociari:
Ambis frumentorũ indigentiam.
alimentorum penuriã. ubis soli
partus in gemiscis. fles publicam
sterilitatem: horrea plena frugũ
deplor
deploras. exploras quando sterilior
ꝓuentus sit. quando exilior sit.
uotis tius gaudes arrisisse maledi¬
ctum ut nichil cuiquã nasceretur.
tunc messem tuã uenisse lȩtaris

Expanded text:
nihil fraudis interserens. Si bene nihil fraudis interserens. Si bene aliquis seminavit, melius metet. Fecunda est terra, multiplicatum reddit quod accipit; fidelis est ager, foeneratos solet restituere proventus. De redditibus igitur uberis glebae exspectare debes tui mercedem laboris, de fertilitate pinguis soli justa sperare compendia. Cur ad fraudem convertis naturae industriam? cur invides usibus hominum publicos partus? cur populi minuis abundantiam? cur affectas inopiam? cur optari facis a pauperibus sterilitatem. Cum enim non sentiunt beneficia fecunditatis, te auctionante pretium, te continente quam te de fame publica negotiari. Ambis frumentorum indigentiam, alimentorum penuriam, uberis soli partus ingemiscis, fles publicam fertilitatem, horrea plena frugum deplordeploras, exploras quando sterilior preventus sit, quando exilior partus. Votis tuis gaudes arrisisse maledictum, ut nihil cuiquam nasceretur. Tunc messem tuam venisse laetaris,
Abbreviated transcription (Latin):
intrasse. quia p̾cioꝵ captare in-¬
crementa non simplicitatis s ũsutiȩ
ẽ. Et alius ait. Captans precia frum̃ti
maledictus m plebe ẽ. Diffinita ẽ.¬
sententia nichil disputationis re-
solet dicendi esse: Araui inquit
studiosius uerbiꝰ seminaui. diligen¬
tius excolui. bono collegi puentu.
ꝓuide custo diui. nunc intempore
famis uendo. subuenio esurientib
uendo frumentũ non alienum s
meũ. non pluris qua cȩt̃i. immo &̃
minori precio. Quid hic fraudis ẽ.
cum multi etiam possent ꝑiclitari
si non haberent quid emerent: Nũ
industria crimen uocatur & narpredos¬
ꝑliligentia reprebenditur Portasse
ñ uis adhibetur. emptori. Omĩbus
defertur emendi copia. nulli irrogat᷑
iniuria. His ergo quantum ciuiusq
fert ingenium disputatis exurgit
alius dicens. Bonum quidẽ ẽ agri¬
cultura quȩ fructus ministrat om̃ib
quȩ simplici industria accumulat
terrarum fȩcunditatẽ. nichil doli.

Expanded text:
introisse, quia pretiorum captare inintroisse, quia pretiorum captare incrementa, non simplicitatis, sed versutiae est. Et alius ait: Captans pretia frumenti maledictus in plebe est . Diffinita essententia, nihil disputationi relinsolet dicendi esse, custudiosius, uberius seminavi, diligentius excolui, bono collegi proventuprovide custodivi, nunc in tempore famis vendo, subvenio esurientibus, vendo frumentum, non alienum, sed meum, non pluris quam caeteri, imo etiam minori pretio. Quid hic fraudis est, cum multi etiam possent periclitari, si non haberent quod emerent? Num industria in crimen vocatur? Num diligentia reprehenditur? Num provNum vis adhibetur emptori? Omnibus defertur emendi copia, nulli irrogatur injuria. His ergo quantum cujusque fert ingenium disputatis, exsurgit alius dicens: Bona quidem est agricultura, quae fructus ministrat omnibus, quae simplici industria accumulat terrarum fecunditatem, nihil doli,
Abbreviated transcription (Latin):
uicumq tempore uindemiȩ
uł tempore messis ñ necessitate
s ꝓpt̾ cupiditatẽ comparat
annonam. aut uinum. u̾bi gratia
de duob denariis comparat᷑ mo¬
dium uinum & seruat dũ uenda-¬
re possit denarios .uiͦiͬ. aut sex
aut amplius hoc turpe lucrũ dicimꝰ.
Si hoc ꝓpt̃ necessitatẽ comparat
ut sibi habeat & aliis tribuat:
enerationẽ scriptã dic̃ mutuo
datã pecuniã etiã si usure ñ
accipiantur: Cap̃ xlui. Fenꝰ fenera¬
bis frĩ tuo quantũ cũq postulat.¬
& quantum eget. Hic certe cũ oꝑam
miscđiȩ precipit. utiq usurarũ
grudelitas suscipienda non ẽ.
pia ꝓfessione questib studeatur.
Turpis enim deprehenditur cum se
ponensr epõ. Qualitas lucri
uexat. aut arguit. quia ẽ. hone¬
stus questus & turpis Uerunt᷑n
penitenti utilius ẽ. dispendia pati
quã ꝑicłis negotiationis obstringi.
quia difficile ẽ. int̾ uendentis oe¬
ementis commercium ñ int̾uenire
c̃s daiid negat se in nego ciationẽ

Expanded text:
uicunque tempore vindemiae, vel tempore messis, non necessitate, sed propter cupiditatem comparat annonam, aut vinum, verbi gratia de duobus denariis comparat modium unum, et servat dum venundare possit denariis quatuor, aut sex, aut amplius, hoc turpe lucrum dicimus. Si hoc propter necessitatem comparat, ut sibi habeat et aliis tribuat, enerationem Scriptura dicit mutuo datam pecuniam, etiamsi usurae non accipianturbis fratri tuo quantumcunque postulat, et quantum eget . Hic certe cum opera misericordiae praecipiat, utique usurarum crudelitas suscipienda non est.pia professione quaestibus studeatur. Turpis enim deprehenditur, cum se Pars. Qualitas lucri usat, aut arguit, quia est honestus quaestus, et turpis. Verumtamen poenitenti utilius est etiam dispendia pati, quam periculis negotiationis obstringi, quia difficile est inter ementis vendentisque commercium non intervenire s David negat se in negotiationem
Abbreviated transcription (Latin):
In. concł. xiiii. Siquis clericus
pecuniam deđit adusuram. aut
conductor alienȩ rei uoluerit eẽ.
aut turpis lucri gr̃a genꝰ aliqđ
negotiationis exercuerit. depositꝰ
aclero. a comiunione alienꝰ fiat:¬
Siquis clericorũ detectꝰ fuerit
usuras acciꝑs placuit degͣdari
inclero uoluerit eẽ. emendi uilius
uel uendendi carius studio ñutat᷑
Certe si uoluerit exercere cohibeatur
uino uł de frumento accipiat quod
mercandi causa tempore statuto
dec retum fuerit uenundari Cete¬
rum si speciem non habuerit neces¬
sariam. ipsum qͦd dedit sine ullo
augmento recipiat. Canones¬

Expanded text:
io Arelatensi. Si quis clericus pecuniam dederit ad usuram, aut conductor alienae rei voluerit esse, aut turpis lucri gratia genus aliquod negotiationis exercuerit, depositus a clero a communione alienus fiatSi quis clericorum deditus fuerit usuras accipere, placuit degradari, esse voluerit emendi vilius vel vendendi carius studio non utatur: certe si haec voluerit exercere, cohibeatur  de vino vel frumento accipiat, quod mercandi causa tempore statuto decretum fuerit venundari. Caeterum si speciem non habuerit necessariam, ipsum quod dedit sine ullo augmento suscipiat. C
Abbreviated transcription (Latin):
Paccipiens. aut exiuentione
aliqua uł quolibet mͦ negociũ
transigens. aut emiolia & sescupla
exigens. uł aliquid tale prorsus
ex cogitans turpi lucri gr̃adeiciat᷑
adero. & alienus existat a regula.

Expanded text:
accipiens, aut ex adinventione aliqua vel quolibet modo negotium transigens, aut hemiolia, id est sescupla exigens, vel aliquid tale prorsus excogitans turpis lucri gratia, dejiciatur a clero et alienus exsistat a regula.
Abbreviated transcription (Latin):
inclero. Possumus uero dicere de solis
hoc nouationis. ẽẽ. p̃ceptum. nec ad
aliarum heresium clericos ꝑtinere.
Nam si utiq de om̃ib ita definirent:
addidissẽnt a nouatianis aliisq here¬
ticis reũtentes debere insuũ ordinẽ
recipi. Q đ ita non esse : etiã illudma¬
xiine quod de paulianistis iubent.¬
om̃s abͥhereticis reũtuntur erunt
hoc exemplo baptitandi: Qđ cũ nul¬
lus audeat facere : de ipsis tantum
esse preceptum ratio ipsa demonstrat.

Expanded text:
in clero. Possumus vero dicere de solis in clero. Possumus vero dicere de solis hoc Novatianis esse praeceptum, nec ad aliarum haeresum clericos pertinere; nam si utique de omnibus ita definirent, addidissent a Novatianis aliisque haereticis revertentes debere in suum ordinem recipi: quod si ita esset, etiam illud maxime, quod de Paulianistis dictomnes qui ab haereticis revertuntur, erunt hoc exemplo baptizandi? Quod cum nullus audeat facere, de ipsis tantum esse praeceptum ratio ipsa demonstrat.
Abbreviated transcription (Latin):
liberatio hȩc suit. ut quos bono¬
sus orclinauerat ne cũ eodem rema¬
nerent. acfieret non mediocre scan.¬
dalum: ordinati reciꝑent᷑. Uicimus
ut opmor ambigua. Iam gͦ qđ ꝓreme¬
dio ac necessitate teporis statutum
est: constat pͥmitus non fuisse. Ac fuisse
todiendasq mandat iis qui eam au-¬
dire consuerunt. Sed necessitas tẽpo¬
ris id fieri magnoꝑe postulabat. Er¬
go qđ necessitas ꝓrenedio repperit.
cessante necessitate. debet utiq cessa¬
re parit᷑ qđ urgebat. Quia alius. ẽ.
ordo legitimus. alia usurpatio. quã
adprȩsens fieri tẽpus impellit: Sed ca¬
nones apud niceam constituti de no¬
uatianis fieri ꝑmiserunt. Prius ille
canona patrib institutus ponendus
est: ut possimus aduertere uel quid.
uel qualit̾ abeisdẽ sensum sit uel prȩ¬
ceptum. De iis inquit qui nominant
se ipsos catharos id est mundos. & ali¬
quando ueniunt adcatholicã ȩccłam:
placuit scẽ & magnȩ synodo: ut acce.¬
pta maniis impositione sic maneant

Expanded text:
liberatio haec fuit, ut quos Bonosus ordinaverat, ne cum eodem remanerent, ac fieret non mediocre scandalum, si ordinati reciperentur; vicimus, ut opinor, ambigua. Jam ergo quod pro remedio ac necessitate temporis statutum est, constat primitus non fuisse, ac fuisse todiendasque mandat his qui eam audire consueverunt, sed necessitas temporis id fieri magnopere postulabat. Ergo quod necessitas pro remedio reperit, cessante necessitate debet utique cessare pariter, quod urgebat, quia alius est ordo legitimus, alia usurpatio, quam ad praesens fieri tempus impellit. Sed canones apud Nicaeam constituti de Novatianis fieri permiserunt, prius ille canon a Patribus institutus ponendus est, ut possimus advertere vel quid vel qualiter ab eisdem sensum sit vel praeceptum. De his, inquit, qui nominant seipsos catharos, id est mundos, et aliquando veniunt ad catholicam Ecclesiam, placuit sanctae et magnae synodo, ut accepta manus impositione sic maneant
Abbreviated transcription (Latin):
etiã pꝰ suum repudiũ copulati. Nec¬
tam̃ nisi inciuitate dei nr̃i inmonte
scõ eius. tał ẽ. causa cũ uxore. Ceterõ
alit̃ se hab̃e iura gentilium quis
ignoret.. Ubi interposito repudio
&̾ illa cui uoluerit nbet. & ille quã
uoluerit ducit. Ioẽ ibidẽ. Quod
concubine fieri possunt uxores
concubinatũ suũ. Posse sane fieri
nuptias ex male coniunctis. e honesto
pꝰea placito consequente manifestũ ẽ.¬
Idem in libro de scã uirginitate.
ic̃ nemo impudice utit᷑ corpore
nisi spũ pͥus concepta neqͥtia.
ita nemo pudiciciã seruat in corpore.
nisi spũi priꝰ insita castitate.
in ita iura nuptiarũ : ut potiꝰ sint
int̃ se coniuiges etiã separati.
quã cum his quib aliis
Et post. Manet int̾iuuentes
quoddã conuigale. qđ nec seꝑatio nec
cum ltilt̃o copulatio possit auferre.
sicut apostata anima uelut de c̃iugio
xp̃i recedens. etiã fide ꝑdita sacram̃tũ

Expanded text:
etiam post suum repudium copulati, ueetiam post suum repudium copulati, uenisi in civitate Dei nostri, in monte sancto ejus talis est causa cum uxore. Caeterum aliter se habere jura gentilium, quis ignorat? Ubi interposito repudio, et illa cui voluerit nubet, et ille quam voluerit, ducit. CAP. 10. - Quod concubinae fieri possunt uxores. concubinatum suum. Posse sane fieri nuptias ex male conjunctis, honesto postea placito consequente, manifestum eIdem, in libro De sancta virginitate . Sicut nemo impudice utitur corpore, nisi spiritu prius concepta nequitia, ita nemo pudicitiam servat in corpore, nisi spiritui prius insita castitate. inita jura nuptiarum, ut potius sint inter se conjuges, etiam separati, quam cum aliis quibus Et paulo post: Manet inter viventes quoddam conjugale, quod nec separatio, nec cum adultero copulatio possit auferre, sicut apostata anima velut de conjugio Christi recedens, etiam fide perdita, sacramentum
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ feminȩ dum maritantur.
uelantur scił ut nouerint
semꝑ se uiris suis eẽ. subiectas
& humiles. Itẽ. Quid significent¬
post benedictionẽ. uitauno inuicem
uincto copulantur. id ne compagẽ
coniugał unitatis dirumpant. At uͦqͥ
eadẽ uita candido purpureoq colore
ꝑmiscetur. candor quippe ẽ. mundicia
uitȩ. purpura ad sanguinis posteritatẽ
adhibetur. ut hoc signo & continentię
lex tenenda abutrisq ad tẽpꝰ ãmoneatur.
& pꝰ ħ reddendum debitum ñ negetur.
Ite. Qb in pͥmis anulus ab sponso sponsȩ
datur. fit hȩc nimirũ uł ꝓpt̃ mutue
dilectionis signum : uł ꝓpt̾ id magis.
ut eodẽ pignore eorũ corda iungantur
Unde &e quarto digito anulus inserit᷑
.i. qđ in eo uena quȩdã ut fert᷑ sangui¬
nis ad cor usq ꝑueniat. Augustinꝰ¬
nt̃ueniente diuortio ñ aboletur con¬
federatio nuptialis. ita ut sibi c̃iuges
Asint etiam separati. cũ illis aut̃ adul¬
terium committant. quib fuerint

Expanded text:
 feminae dum maritantur velantur, scilicet ut noverint semper se viris suis subjectas esse et humiles. Item: Quod nubentpost benedictionem vittae, uno invicem vinculo copulantur, videlicet ne compagem conjugalis unitatis dirumpant. At vero quod eadem vitta candido purpureoque colore permiscetur, candor quippe est, munditia vitae, purpura ad sanguinis posteritatem adhibetur, ut hoc signo et continentiae lex tenenda ab utrisque ad tempus admoneatur, et post haec reddendum debitum non negetur. Item. Quod imprimis annulus a sponso sponsae datur, fit hoc nimirum vel propter mutuae dilectionis signum, vel propter id magis, ut eodem pignore eorum corda jungantur. Unde et quarto digito annulus inseritur, id est quod in eo vena quaedam, ut fertur, sanguinis ad cor usque perveniat. CAnterueniente diuortio non aboletur illa confoederatio nuptialis, ita ut sibi coniuges sint etiam separati, cum illis autem adulterium committant, quibus fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
Nostrates tã mares quã feminȩ non
ligaturã aureã aut argenteã aut exqͦlib&
metallo compositã. quando nuptialia
fȩda contrahunt in capitib defer̃. s pꝰ
sponsalia quȩ futurarum sunt nuptiarũ
ꝓmissa fȩda. quȩq consenfu eorũ quihȩc
contrahunt. & eorũ in quorũ potestate st̃
celebrantur. & pꝰq arris sponsã sibi sponsꝰ
ꝑdigitum fidei ase anulo insignitã dispon¬
derit. doutẽq utriq placitã sponsus ei
cum scripto pactum hoc continente corã
inuitatis ab utraq parte tradidit. aut
mox aut apto tẽpore ne uidelicet ante
tempꝰ lege diffinitum taleqͥd fieri p̾su¬
matur. ambo adnuptialia fȩda ꝑducunt᷑.
& pͥmum quidem in ȩ̨ccłia dñi cũ oblatio¬
nib quas offerre debent dõ ꝑsac̃dotis
manum statuuntur. sicq demũ bene¬
dictionem & uelam̃ cȩleste suscipiunt.
Itẽ. Hȩc sunt p̃ter alia quȩ ad memoriã
ñ occurrunt pacta coniigiorũ solennia.

Expanded text:
Nostrates tam mares quam feminae, non Nostrates tam mares quam feminae, non ligaturam auream vel argenteam, aut ex quolibet metallo compositam, quando nuptialia foedera contrahunt, in capitibus deferunt; sed post sponsalia, quae futurarum sunt nuptiarum promissa foedera, quaeque consensu eorum qui haec contrahunt, et eorum in quorum potestate sunt, celebrantur, et postquam arrhis sponsam sibi sponsus per digitum fidei a se annulo insignitam desponderit, dotemque utrique placitam sponsus ei cum scripto pactum hoc continente, coram invitatis ab utraque parte tradiderit, aut mox aut apto tempore, ne videlicet ante tempus lege definitum tale quid fieri praesumatur, ambo ad nuptialia foedera perducuntur: et primum quidem in Ecclesia Domini cum oblationibus quas offerre debent Deo per sacerdotis manum statuuntur, sicque demum benedictionem et velamen coeleste suscipiunt. Item. Haec sunt praeter alia quae ad memoriam n
Abbreviated transcription (Latin):
Desponsata iuiro:.
coniugis nomen accepit. Cũ enĩ iniciat᷑
conuigium: tunc coniugii nom̃ assumit᷑.
Non enim defloratio uirginitatis facit
conugium: s pactio conuigalis. Deniq
cũ iungitur puella coniugiũ ẽ: ñ cum
uiri amixtione cognoscitur. De eodem.
Conuiges uerius appellantur aprima
desponsationis fide. quauis adhuc int̾
eosignoretur coniugalis concubitus¬
dominationẽ hab̾e uidentur. & aquibus
custoditur uxor petatur. & aparentibus
ꝓpinquiorib sponsetur. & legib dotet᷑.
& suo tempore sacerdotalit̾ ut mos ẽ. cũ
p̃cib & oblationib asacerdote benedicat᷑.
& aparanimphis ut consuetudo docet
custodita & sociata aꝓximis congruo tp̃re
letita legib detur. ac sollemnit̃ accipiat᷑.
ma scitote eẽ. conubia. alit̾ uͦ p̃sumpta
non coniugia s adult̾ia uł contub̃nia
uł stupra aut fornicationes potiꝰ quã legi¬
tima coniugia ẽẽ. ñ dubitate : nͥuoluntas
ꝓpria suffragauerit. & uota fuccurrenii

Expanded text:
desponsata enim viro conjugis nomen accepit. Cum enim initiatur conjugium , tunc conjugii nomen adsciscitur; non enim defloratio virginitatis facit conjugium, sed pactio conjugalis. Denique cum jungitur puella, conjugium est, non cum virili admixtione cognoscitur. 42.Conjuges verius appellantur a prima desponsationis fide, quamvis adhuc inter eos ignoretur conjugalis concubitdominationem habere videntur, et a quibus custoditur, uxor petatur, et a parentibus propinquioribus sponsetur, et legibus dotetur, et suo tempore sacerdotaliter, ut mos est, cum precibus et oblationibus a sacerdote benedicatur, et a paranymphis, ut consuetudo docet, custodita et sociata a proximis congruo tempore petita, legibus detur ac solemniter accipiatur, ma scitote esse connubia, aliter vero praesumpta, non conjugia, sed adulteria vel contubernia, vel stupra, aut fornicationes potius quam legitima conjugia esse non dubitate, nisi voluntas propria suffragaverit, et vota succurrerint
Abbreviated transcription (Latin):
bonis morib uiuant. & canendis¬
psalmis inuigilent. & ab om̃ib illicitis¬
& cor & linguã & corpꝰ dõ auctore con-¬
seruent. Ut incontinens prb̃r ñ ministret
Clemens in scđa epistola¬
dd ominica aut̃ ministĩa taleseli

Expanded text:
bonis moribubonis moribupsalmis invigilent, et ab omnibus illicitis cor, linguam et corpus, Deo auctore, con Ut incontinens presbyter non ministret. Clemens in secunda epist. Ad Dominica autem ministeria tales eli
Abbreviated transcription (Latin):
Ad fontẽ muisođiȩ recurrentes. euangłi¬
cã ꝓferamꝰ sententiã. Gaudebo inquit
suꝑ uno peccatore penitentiã agente
errantib relictis. humero ad ouile re¬
portauit. Si ouis errans pꝰ inuentionẽ
adouile humero reportatur. cur
filium negare ⁊ in quo peccato
ipsum beatũ principẽ apłoꝵ pecrũ
lapsum eẽ. cognoscimꝰ. S pꝰnegationẽ
quẽ ante seipsum negaturũ eẽ. predixit.
Tibi hec fili km̃e dicta sufficiant. ut
illum quẽ conspicis delicta fletu delere.
non dubites inconspectu diuinitatis
miscđiam consequi: quia nullũ peccantẽ
reũsum despit᷑it. qui peccatores sangui¬
i qui sunt clerici extra sacros ordines
constituti qui se contine  nͣ possunt.
sortiri uxores debent. & stipendia
de quib prefati sumꝰ nouimꝰ scriptũ.
quod diuidebatur singulis ꝓ ut cuiq
opus erat. De eorum quoq stipendio
cogitandum atq ꝓuidendũ ẽ. ut sub
eccłiastica regula sunt tenendi. ut

Expanded text:
Ad fontem misericordiae recurrentes, EvangeliAd fontem misericordiae recurrentes, Evangelii proferamus sententiam: Gaudebo, inquit, super uno peccatore poenitentiam agente, errantibus relictis, humero ad ovile reportavit. Si ovis errans post inventionem, ad ovile humero reportatur, cur Filium timendo negare? In quo peccato ipsum beatum principem apostolorum Plapsum esse cognoscimus. Sed post negationem quem ante seipsum negaturum esse praedixit. Tibi haec, fili charissime, dicta sufficiant, ut illum quem conspicis delicta fletu diluere, non dubites in conspectu divinitatis misericordiam consequi, quia nullum peccantem reversum despicit, qui peccatores suo sanguii qui sunt clerici extra sacros ordines constituti, qui si continere non possunt, sortiri uxores debent, et stipendia de quibus prefati sumus, novimus scriptum, quod dividebatur singulis prout cuique opus erat, de eorum quoque stipendio cogitandum atque providendum est, et sub ęcclesiastica regula sunt tenendi, ut
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓpħa rapuisse se uxorẽ tremefactꝰ
expauit. ꝓpħa indicante flagitium
suum. & penitentiã agens addit.
Red de michi letitiã salutaris tui. &
spũ principali confirmame. Si enim
ipse dignã dõ penitentiã non fecisset:
nequaquã aliis p̃dicaret. Ait enĩ.
Docebo iniquos uias tuas: & impii ad
te conũtentur. Dũ enĩ peccata sua
dubitauit p̃dicando castigare aliena.
Et sic sacrificium desemet ipso offerre
dõ studuit cũ dixit. Sacrificiũ dõ sp̃s
contribulatus. Adhȩc ista sufficerent.
S omĩs sententia quo plus sacrȩ scrip¬
turȩ testimoniis confirmatur : facilius
creditur. De hoc enim ꝓpħa dicit. Nolo
mortẽ peccatoris: s ut conũtatur & uiuat.
De hoc peccantib dr̃. Peccator in quac̃̾q
die conũsus ingemuerit: om̃s iniqͥtates
euis in obliuionẽ tradentur. Si cnuim
redemptor nr̃ qui peccatores non ꝑdẽ
s iustificare uenit. in obluuone delicta
peccantiũ derelinquit. quis hominum
condemnanda reseruet. cum dicat apłs.

Expanded text:
a rapuisse se uxorem tremefactus expavit, propheta indicante flagitium suum, poenitentiam agens addidit: Redde mihi laetitiam salutaris tui, et spiritu principali confirma me. Si enim ipse dignam Deo poenitentiam non fecisset, nequaquam aliis praedicaret. Ait enim: Docebo iniquos vias tuas, et impii ad te convertentur. Dum enim peccata sua dubitavit praedicando castigare aliena. Et sic sacrifDeo studuit, cum dicebat: « Sacrificium Deo spiritus contribulatus . » Ad haec ista suffecerant, sed omnis sententia quo plus sacrae Scripturae testimoniis confirmatur, facilius creditur. De hoc enim propheta ait: Nolo mortem peccatoris, sed magis ut convertatur et vivat. » De hoc peccantibus dicitur: Peccator in quacunque die conversus ingemuerit, omnes iniquitates ejus in oblivionem tradentur. Si enim Redemptor noster peccatores non perdere, sed vivificare venit, in oblivione delicta peccantium derelinquit; quis hocondemnanda reservat, cum apostolus di
Abbreviated transcription (Latin):
incipientes. hanc cum reliquis qͣ tuor
ueneramur. quȩ ipsam sequentes.
dant. Nos ergo precedentes patres
sequimur. quia auctore dõ a sacra
doctrina illorum non discordamus.
Acapite itaq incipientes usq in qͣrtũ
altaris ministrum hanc formã seruandã
cognoscimus. ut quẽ minorẽ maior
in crimine. Et quem maior sequitur
culpa: maior ei implicetur uindicta.
& sic post ea penitentia credatur eẽ.
fructuosa. Quid enim ꝓdest triticũ
seminare. & fructum eiꝰ ñ collige¬
re Aut domum construere. &e
non illic habitare : Post dignam
enim satisfactionẽ credimꝰ lapsũ
redire posse adhonorẽ: propheta
dicente. Nũꝙđ qui cadit n adiciet
ut resurgat: & qui auersus ẽ: ñ
reuertecur: Idem peccatori ait:
Inquac̃q die conũsus ingemueris:
tunc saluus eris. Unde & psalmista
ait. Cor mundũ crea in me ds̃ & spm̃
rectum in noua inuiscerib meis. ne
ꝓicias me afacie tua & sp̃m scm tuum¬

Expanded text:
incipientes, hanc cum reliquis quatuor incipientes, hanc cum reliquis quatuor veneramur: quia ipsam sequentes, dant. Nos ergo praecedentes Patres sequimur: quia auctore Deo a sacra doctrina illorum non discordamus. A capite itaque incipientes, usque in quartum altaris ministrum hanc formam servandam cognoscimus: ut quia minorem major in crimine, et quem major sequitur culpa, major ei implicetur vindicta: et sic postea poenitentia credatur esse fructuosa. Quid enim prodest triticum seminare et fructum illius non colligere? Aut domum construere, et non illic habigitur satisfactionem credimus redire posse ad honorem, Domino dicente: Nunquid qui cadit non adjiciet ut resurgat? Et qui aversus est, non revertetur? Idem peccatori ait: In quacunque die conversus ingemueris tunc salvus eris . Unde Psalmista ait: Cor mundum crea in me Deus, et spiritum rectum innova in visceribus meis. Ne projicias me a facie tua , etc.
Abbreviated transcription (Latin):
uestem mutare p̃sumeret. pꝰquã ille
in ordine sacro ꝓmotus ẽ. adiciens. &
priusquã addiaconẽ ueniret. & postea
praua illã opinione uixisse. Idõq fr̃¬
nitatem tuam his hortamur affatibus
ut cum dei sicut decet timore causam
hanc subtili om̃ino inuestigatione ꝑ qͥras.
& si inconiugio diaconi mulier de qua¬
agitur fuisse constiterit. & sc̃s tiuis
lator memorato defensori. & rector
patri monasterũ adundictã modis
om̃ib tradatur & cum competenti
emendatione ii qui male sociati sunt
disiungantur. Si uͦ in eius coniugio ñ
fuerit: memoratũ fantinum ex nr̃o
mandato cõmone s te uolumꝰ ut eis
facere nichil p̾sumat. nec falsa illum
accusatio apud illum in aliqͦ p̃grauet.
ut tibi rescriberẽ desac̃dotali
offitio pꝰ lapsum resurgendi. dũ dicis
de hoc canones diũsos te legisse. diu̾sasq
sententias. alias resurgendi. alias neqͥꝙͣ.
Nam nos generalit̾ anicena sẏ nodo

Expanded text:
vestem praesumeret postquam ille vestem praesumeret postquam ille in ordine sacro promotus est, adjiciens etiam priusquam ad diaconem perveniret et postea prava illam opinione vixisse, ideo fraternitatem tuam his hortamur affatibus, ut cum Dei, sicut decet, timore, causam hanc subtili omnino investigatione perquirat; et si ita in conjugio diaconi mulier fuisse constiterit, et suprascriptus lator memorato defensori et rectori patrimonii ad vindictam modis omnibus tradatur, et cum competenti emendatione ii qui male sociati sunt disjungantur. Si vero in ejus conjugio non fuit, memoratum Fantinum ex nostro mandato commonere te volumus, ut eis facere nil praesumat, nec falsa illum accusatio apud eum in aliquo praegravet. ut tibi rescriberem de sacerdotali officio post lapsum resurgendi, dum de hoc canones diversos te legisse, diversasque sententias, alias resurgendi, alias nequaquam posse. Nam nos generaliter a Nicaena synodo
Abbreviated transcription (Latin):
llud quod dicitis ut ille qui ordinatꝰ ẽ.
iterum ordinetur. ualde ridiculum ẽ.
Sicut enim baptizatus semel. iterum
baptizari non deb&e: ita qui consceratꝰ ẽ.
indici penitentia debet. & tam̃ ordo
ccedens ad gorgonã insulam fr̃nitas
urã discutuat id quod ad nos de sat᷑
ad nos. quia postꝗͣ pro crimine lapsus
sui sacerdotii ordine ẽ. deiectus: ad explen
& om̃ipi dõ hostias immolare: Qđ si ita
factum frat̃nitas ur̃a reꝑerit: eũ sacri
corporis & sanguinis dominici participati¬
one priuatum inpenitentiã redigat. ita
ut usq addiem obitus sui in eade̾ excusa-¬
tione ꝑmaneat. & uiaticũ tantũ modo
communionẽ int̾ laicos & ante exitũ
debeat misereri: hoc intuę frat̾nitatis
Diaconi possit nubere alti:
uoluisse. ꝓ eo quod quantũ dicitur
relictã cuiusdã diaconi tempore quo
conductor fuit merito tradiderit.
S quĩ iste conuigẽ diaconi asserit
non fuisse dicens nec illamurginẽ
adeũ uenisse: deniq ut nec religio sã¬

Expanded text:
llud quod dicitis ut ille qui ordinatus est iterum ordinetur, ridiculosum valde est. Sicut enim baptizatus semel iterum baptizari non debet; ita qui consecratus est indici poenitentia debet, et iterum ordo Accedens ad Gorgonam insulam fraternitas vestra discutiat id, quod ad nos de Saturnamque ad nos, quia postquam pro crimine lapsus sui a sacerdotii ordine est dejectus, ad explendet omnipotenti Deo hostias immolare. Quod si factum fraternitas vestra repererit, eum sacri corporis et sanguinis Dominici participatione privatum in poenitentiam redigat, ita ut usque ad diem obitus sui in eadem excommunicatione permaneat, et viaticum tantummodo communionem inter laicos, et ante exitum debeat misereri, hoc in tuae fraternitatis diaconi non possit nubere alterivoluisse, pro eo quod quantum dicitur relictam cujusdam diaconi, tempore quo conductor fuerat, marito tradiderit. Sed quoniam iste conjugem diaconi asserit non fuisse, dicens nec illam virginem ad eum venisse, deniq
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ex necessario discidiũ inter con¬
sanguneos facere ñ debeant. Ex decr̃
fabiam pape. Capitł. uiii.
onsanguineos extraneorũ null aceus&e.
uł consanguinitatẽ insynodo cõputet:
culus. amita. matertera. & eorũ ꝓcrea¬
tio: Si autem ꝓgenies tota defecerit:¬
abantiquiorib & ueratiorib quibus
eadem ꝓpinquitas nota sit: ep̃s cano¬
nice ꝑquirat. & sunuenta fuerit
iquis neptem suam incomugio
duxerit: anathema sit.
Oduxerit : anathema sit. Deeađd̃ re.

Expanded text:
nisi ex necessitate, dissidium inter consanguineos facere non debeant. Ex decretis Fabiani papae, cap. 8 . Consavel consanguinitatem in synodo computet, culus, amita, matertera, et eorum procreatio. Si autem ab antiquioribus et veracioribus quibus eadem propinquitas nota sit, episcopus canonice perquirat, et si inventa fuerit Siquis neptem suam in conjugiduxerit, anathema sit. duxerit, anathema sit. CAP. 60.
Abbreviated transcription (Latin):
lerdensi. Cap̃ .xx.
It omĩs controũsia quȩ de eccłiasticis
reb sit : sod̾m diuinã legem sub
duob uł trib testib t̾minetur
Testis ẽ. dominus cum dicit: Non
unus stet contra alium: s in ore duoꝵ
uł trium testium: stet omẽ u̾bum
Sonuenit troiȩ mapulia conciliũ
ep̃orũ fere. Lxxu. abbatum .xii.
preceptum ẽ. ut ep̃i quorũ diocesiani
funt. eos ꝑ congrua spacia trina ad¬
uocatione conueniant. Tunc siduo
uł tres uiri consanguinitatẽ iureiuran-¬
do firmauerint. uł ipsimet forte
confessi fuerint. coniugia dissoluant᷑:
Siuͦ neutrum contigerit:. epĩ eos ꝑ
baptismum. ꝑ fidem. ꝑ udicium
xpĩ inuera obȩdientia obtestentur.
quatinus palam faciant utrũ se sic̃
fama ẽ. cognsan guineos recognoscant.
si negauerint sibi ipsis relinquendi sc̃.
ita tam̃ ut si aliud inconscienti a ha¬
beant. se aliminib eccłȩ acorpore &
sanguine dñi. a fidelium cõmunioe
nouerint seggregatos atq infames

Expanded text:
lerdensi, cap. 20. Ut omnis controversia quae de ecclesiasticis rebus sit, secundum divinam legem sub duobus vel tribus testibus terminetur . Testis est Dominus cum dicit: Non unus stet contra alium, sed in ore duorum vel trium testium stet omne verbum Convenit Trojae in Apulia concilium porum fere LXXV, abbatum XII; iPraeceptum est ut episcopi, quorum dioecesani sunt, eos per congrua spatia trina advocatione conveniant. Tunc si duo vel tres viri consanguinitatem jurejurando firmaverint, vel ipsimet forte confessi fuerint, conjugia dissolvantur. Si vero neutrum contigerit, episcopi eos per baptismum, per fidem, per judicium Christi, in vera obedientia obtestentur, quatenus palam faciant utrum se sicut fama est consanguineos recognoscant; si negaverint, sibi ipsis relinquendi sunt, ita tamen ut si aliud in conscientia habeant, se a liminibus ecclesiae, a corpore et sanguine Domini, a fidelium communione noverint segregatos, atque infames
Abbreviated transcription (Latin):
necessitate parit̃ collo quamini. Nec
aliam conuigem accipies nisi forte pꝰ
ꝑactam pęnitentiam tibi licencia
data fuerit ab epo tuo aut eiꝰ misso
sic te ds̃ adiuuet: & iste scõrũ reliquiȩ¬
Hȩc capitula de uͭiͤi. gradib consan¬
guinitatis scõs ysidorus diligenti inqͥ¬
sitione descripserat & infigura inferi

Expanded text:
necessitate pariter colloquamini; nec necessitate pariter colloquamini; nec aliam conjugem accipies, nisi forte post peractam poenitentiam tibi licentia data fuerit ab episcopo tuo, aut ejus misso. Sic te Deus adjuvet, et iste sanctorum reliquiec capitula de septem gradibus consanguinitatis S. Isidorus diligenti inquisitione descripsit, et in figura apertius
Abbreviated transcription (Latin):
de parentela quomͦ sit inquirenda:
e illa parentela quã dicunt̃ eẽ. int̃
N. & istam eius coniigẽ .N. quicqͥd
inde scis aut audisti atius uicinis
aut atius antiquiorib ꝓpinquis : qđ
tu ꝑnullum ingenium nec ꝓpt̾ amorẽ.
nec ꝓpt̃ timorẽ. aut ꝑpremium aut
ꝑ consanguinitatẽ celabis ep̃mtuũ
llud sacramentum qđ iste uirauit de
illa parentela quȩ int̾ filiũ &e eius
conuigẽ .Ri. compuitatur: qđ tu illud
obseruabis inquantũ sapis aut audi
sti. sic te dĩ adiuuet. Sacram̃tum de
incestuoso discidio.
bisto die inantea. quod tu ꝑnullũ
ingenium te sociabis huic tuȩ̨
consanguineȩ . N. cum qua cantͣ legẽ
& rectam xp̃ianitatẽ tuã adult̾ium.
& incestum ꝑpetrasti. nec inc̃iugio
nec in adultio illam tibi sociabis. nec
cum illa ad unã m̃sam manducabis
& bibes. aut subuno decto manebis:
nisi forte inȩccłia. aut in aliqͦ publico
loco ubi nulla mala suspitio possit
eẽ. & ibi coram testib idoneis ꝓ certa

Expanded text:
de parentela quomodo sit inquirenda. De illa parentela quam dicunt esse inter N. et istam conjugem N. quidquid inde scis aut audisti a tuis vicinis, aut a tuis antiquioribus propinquis, quod tu per nullum ingenium, nec propter amorem, nec propter timorem, aut per praemium aut per consanguinitatem celabis episcopum tuum Illud sacramentum quod iste juravit de illa parentela quae inter filium et ejus conjugem N. computatur, quod tu illud observabis in quantum sapis aut sti. Sic te Deus adjuvet. Sacramentum de incestuoso discidio.isto die in antea quod tu per nullum ingenium te sociabis huic tuae consanguineae N., cum qua contra legem et rectam Christianitatem adulterium et incestum perpetrasti, nec in conjugio, nec in adulterio illam tibi sociabis, nec cum illa ad unam mensam manducabis et bibes, aut sub uno tecto manebis, nisi forte in ecclesia, aut in alio publico loco, ubi nulla mala suspicio possit esse, et ibi coram testibus idoneis pro certa
Abbreviated transcription (Latin):
genti quȩ nuꝑ adfidem uenerat ne
abono quod deꝑat metuendo austeri¬
ora recedet: specialiter & ñ generalit̃
certissime scripsisse me cognoscas :
Unde & michi omĩs romana ciuitas
testis existit. nec ea intentione hec
illis scripsi mandata: ut postquã
fueriti : non separentur. aut infra
affinitatis lineã. id÷ usq ad septimã
generationem uingantur s qđ ad huc
illis neophitis existentib eis primũ
illicita consentire & eos u̾b̾ ac exemplis
instruere : & quȩ pꝰ detalib e gerint.
rationabilit̾ & fidelit̾ excludere opor¬
teret. Nam uixta apłm quiait. lac dedi
uobis potum ñ escam. ista illis modo
non posteris ut prefixũ ẽ. temporib
tenenda indulsimꝰ: nebonũ qđ infir¬
ma adhuc radice plantatum erat ex¬
ureretur. s aliquantũ firmaretur ĩ &
risq ad ꝑfectionẽ custodiretur. Hec gͦ
ego ioħes ic oirco ꝑstringenda curaua.
ut hi qui occasione noue dispensatiõĩs

Expanded text:
genti quae nuper ad fidem venerat, ne genti quae nuper ad fidem venerat, ne a bono quod coeperat metuendo austeriora recederet, specialiter et non generaliter certissime scripsisse me cognoscas. Unde et mihi omnis Romana civitas testis existit, nec ea intentione haec illis scripsi mandata, ut postquam atem inventi, non separentaffinitatis lineam, id est usque ad septimam generationem jungantur: sed quod adhuc illis neophytis existentibus eis primum illicita consentire, et eos verbis ac exemplis instruere, et quae post de talibus egerint, rationabiliter et fideliter excludere oporteret. Nam juxta Apostolum qui ait: Lac dedi vobis potum non escam, ista illis modo, non posteris, ut praefixum est, temporibus tenenda indulsimus, ne bonum quod infirma adhuc radice plantatum erat, exureretur, sed aliquantum firmaretur, et usque ad perfectionem custodiretur. Haec ergo ego Joannes idcirco perstringenda curavi, ut hi qui occasione novae dispensationis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmiserit. Exepła ioħus constantino¬
politani epĩ ad felicẽ epm sicilię
Regoriꝰ pp̃. requisitus ab aug̃tino
anglorũ gentis epõ. quota gene¬
rationẽ fideles debeant copulari:
dispensatorię sic rescribit. Quȩdã
lex in romana re publica ꝑmittit.
ut siue fr̃. & soror. seu cbaorũ fratrũ
germanoꝵ. uł duarũ sororum filius
&e filia misceantur. sic̃ exꝑinento
didioimꝰ. ex tali coniuigio sobolem
non posse suecrescere: Unde necesse ẽ:
ut iam .iiii. uł .u. generatio fidelium
licenter sibi ungantur Qđ sos. Ss̃¬
hoc angloꝵ genti specialiter non
Ierum pꝰmultum temporis afelice
mesfane siciliȩ p̃sule requitus
utrum augustino gregorius scripserit.
ut anglorũ.iiii. generatione contracta
matrimonia minime soluerentur :
humillimus pater gregorius inter
cetã talem dedit rationẽ. Qd scripsi
augustino angloꝵ gentis ep̃o alũno
uidelicet ut recordaris tuo: de consan¬
guinitatis comunetione ipsi & angłoꝵ

Expanded text:
miserit. Ex epist. Joannis Constantinopolitani ad Felicem episcopum Siciliae. Gregorius papa requisitus ab Augustino Anglorum gentis episcopo quota generatione fideles debeant copulari, dispenlex in Romana republica permittit ut sive frater et soror, seu duorum fratrum germanorum vel duarum sororum filius et filia misceantur: sicut experimento didicimus, ex tali conjugio sobolem non posse succrescere. Unde necesse est ut jam quarta vel quinta generatio fidelium licenter sibi jungantur. CAP. hoc Anglorum genti specialiter, non Verum post multum temporis a Felice Messanae Siciliae praesule requisitus utrum Augustino Gregorius scripserit ut Anglorum quarta generatione contracta matrimonia minime solverentur, humillimus pater Gregorius inter caetera talem dedit rationem: « Quod scripsi Augustino Anglorum gentis episcopo alumno, videlicet ut recordaris tuo, de consanguinitatis conjunctione, ipsi et Anglorum
Abbreviated transcription (Latin):
consanguineã suã ducat uxorem.
uł eã quo quomodo incesti macula
pͣluat. Si quis uero hoc temere p̾sump¬
serit incestum luat. ac publice
iuxta canonicos gradus peniteat.¬
ulli exꝓpinquitate sui sangui¬
nis usq ad ou. gradum uxores du¬
cant. neq sine benedictione saẽdotis.
Qui ante inupti erant asacerdote
benedicti nub̃e audeant. De eadẽ¬
ullum inutroq sexu ꝑmittimꝰ
exꝓpinquitate sanguinis uel
uxoris usq in uii. generis gradum
uxorem ducere. uł incesti macula
nomina continentur. ultra qͦs nec
potest amplius prerogari. Item¬

Expanded text:
consanguineam suam ducat uxorem, vel eam quoquo modo incesti macula polluat. Si quis vero hoc temere praesumpserit, ut incestum luat, ac publice, juxta canonicos gradus poeniteat.Nulli ex propinquitate sui sanguinis usque ad septimum gradum uxores ducant, neque sine benedictione sacerdotis. Qui ante innupti erant, a sacerdote benedicti nubere audeant. CAullum in utroque sexu permittimus ex propinquitate sui sanguinis, vel uxoris, usque in septimi generis gradum uxorem ducere, vel incesti macula nomina continentur. Ultra quos necpotest amplius prorogari, ne
Abbreviated transcription (Latin):
e affinitate namq sanguinis
ꝑ gradus cognationis placuit
usq ad .u.ii. generationẽ obseruare
Nam & hereditas rerũ ꝑlegales defimi¬
tiones sancit. usq ad uni. gradũ p̃ten¬
dere heredum successionẽ. Non enim
succedent : nisi eis de ꝓpagine cogna¬

Expanded text:
initate namque sanguinis per gradus cognationis, placuit usque ad septimam generationem observare. Nam et haereditas rerum per legales definitiones sancit usque ad septimum gradum praetendere haeredum successionem. Non enim succederent, nisi eis de propagine cogna
Abbreviated transcription (Latin):
rogeniem suã unũquẽq ad
septimam obseruare decernimꝰ
generationẽ : & quã diu se agnos¬
cant affinitate ꝓpinquos: ad con¬
iugalem copulã accede denegamꝰ.
Qđ si fecerint : separentur. Deeadẽre.¬

Expanded text:
rogeniem suam unumquemque ad septimam observare decrevimus generationem; et quandiu se agnoscunt affinitate propinquos ad conjugalem copulam accedere denegamus; quod si fecerint, separentur.