comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iacebat ita se dni dep̾cans suꝑstrauit. ut capiti caput. et faciei facies
applicaretur: et suꝑfusi helisei menbra singulis pariuili menbris.
et pedes pedib iungerentur. Quȩ res si scd̾m natiuitatis nr̃e et
corporis qualitatem cogitetur: adulto et ꝓuecto infans non posset
ȩquari. nec coherere et sufficere possent parua menbra maiorib S
illic ȩqualitas diuina et spiritalis exprimitur: quod pares atq equa¬
les sinit om̃s homines. quando a deo semel facti sunt et possit ȩtas nr̃a
men. nͥ et gr̃a ipsa quȩ et baptitatis datur ꝓ ȩtate accipientiũ uel
minor uel maior tribuit᷑: cum sp̃c sc̾s non de mensura sed de pieta¬
te atq indulgentia paterna ȩqualis om̃ib prebeatur. Nam d̾s ut
ꝑsonam non accipit sic nec etatem: cum se omnib ad cȩlestis grȩ
consecutionem ȩqualitate librata prebeat patrem. Nam et qͦd ues¬

Expanded text:
iacebat ita se Deum deprecans superstrauit, ut capiti caput et faciei facies iacebat ita se Deum deprecans superstrauit, ut capiti caput et faciei facies adplicaretur et superfusi Helisaei membra singulis paruuli membris et pedes pedibus iungerentur. quae res si secundum natiuitatis nostrae et corporis qualitatem cogitetur, adulto et prouecto infans non posset aequari nec cohaerere et sufficere possent parua membra maioribus. sed illic aequalitas diuina et spiritalis exprimitur, quod pares adque aequales sint omnes homines, quando a Deo semel facti sunt et possit aetas nostra men: nisi si et gratia ipsa quae et baptizatis datur pro aetate accipientium uel minor uel maior tribuitur, cum spiritus sanctus non de mensura sed de pietate adque indulgentia paterna aequalis omnibus praebeatur. nam Deus ut personam non accipit, sic nec aetatem, cum se omnibus . ad caelestis gratiae consecutionem aequalitate librata praebeat patrem. Nam et quod ues
Abbreviated transcription (Latin):
antiquȩ.ut intra octauum diem eum qͥ natus ÷ baptizandũ et
scificandum non putares: longe aliud in concilio nr̃o omnibus
uisum ẽ. In hoc enim qͦd tu putabas ẽe̾ faciendum nemo consen
sit: sed uniuersi potuis uidicauimꝰ nulli hominũ nato miscd̾iam
dei et grãm denegandam. Nam cũ dũs in ȩuangłio suo dicat filiꝰ
hominis non uenit anuas hominũ ꝑdere sed saluare: quantũ in no¬
bis ÷ si fieri potest nulla anima ꝑdenda ẽ. Quid enim ei deest qui
semel in utero manib d̾i formatus est: Hobis enim atq oculis nr̃is
scdm dierum scł̃arium cursum accipere qͥ nati sunt incrementũ
uidentur. Cȩterum quȩcumq ad̾o fuint: dei factoris maiestate et
oꝑe ꝑfecta sunt. Esse deniq apud onĩs siue infantes siue maiores na¬
tu unam diuini muneris ȩqualitatem declarat nobis scriptur e
diuinȩ fides: cum heliseus super infantem uiduȩ filiũ qͥ mortiuuis

Expanded text:
antiquae, ut intra octavum diem eum qui natus est baptizandum et antiquae, ut intra octavum diem eum qui natus est baptizandum et sanctificandum non putares, longe aliud in concilio nostro omnibus visum est. In hoc enim quod tu putabas esse fasit, sed uniuersi potius iudicauimus nulli hominum nato misericordiam Dei et gratiam denegandam. nam cum Dominus in euangelio suo dicat: filius hominis non uenit animas hominum perdere sed saluare, quantum in nobis est, si fieri potest, nulla anima perdenda est. quid enim ei deest qui semel in utero Dei manibus formatus est? nobis enim adque oculis nostris secundum dierum saecularium cursum accipere qui nati sunt incrementum uidentur. ceterum quaecumque a Deo fiunt Dei factoris maiestate et opere perfecta sunt. Esse denique apud omnes sine infantes sine maiores natu unam diuini muneris aequalitatem declarat nobis scripturae diuinae fides, cum Helisaeus super infantem uiduae filium qui mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
as fr km̾e : quib significasti de uictore quodã prbo
quod ei antequam penitentiam plenam egisset et dño deo in quem
deliquerat satis fecisset. temere terapius collega nr in maturo tem¬
pore et preppera festinatione pacem dederit. Quȩ res nos satis
mouit recessum esse a decreti nr̃i auctoritate: ut ante legitimũ
et plenum tempus satis factionis et sine petitu et conscientia plebiᷤᷤ
nulla infirmitate urgente ac necessitate cogente pax ei conceder etur.
S edlibrato apud nos dui consilio satis fuit obuirgare therapium collegã
nr̃m quod demere hoc fecerit: et instruxisse ne quid tale decetero
faciat. Pacem tamen quomͦ cumq a sacerdote dei semel datam ñ
putauimꝰ auferendam: ac ꝑ hoc uictori cõmunicationem sibi tra¬
ditam usurpare ꝑmisimꝰ. Quantũ uͦ ad causam infantium ꝑtinet
quos dixisti intra scdm uel tercium diem quo nati sunt constitutos
baptizari non oportere: et consi derandam legem ẽẽ circumcisioni

Expanded text:
sime, quibus significasti de Victore, quondam presbytero, quod ei, antequam poenitentiam plenam egisset, et Domino Deo, in quem deliquerat, satisfecisset, temere Therapius, collega noster, immaturo tempore et praepropera festinatione pacem dederit. Quae res nos satis movit, recessum esse a decreti nostri auctoritate, ut ante legitimum et plenum tempus satisfactionis, et sine petitu et conscientia plebis, nulla infirmitate urgente ac necessitate cogente, pax ei concederetur, sed librato apud nos diu consilio, satis fuit objurgare Therapium collegam nostrum quod temere hoc fecerit et instruxisse ne quid tale de caetero faciat. Pacem tamen quomodocumque a sacerdote Dei semel datam non putavimus auferendam, ac per hoc Victori communicationem sibi concessam usurpare permisimus. II. Quantum vero ad causam infantium pertinet, quos dixisti intra secundum vel tertium diem quo nati sint constitutos baptizari non oportere, et considerandam esse legem circumcisionis
Abbreviated transcription (Latin):
Nec nomen d̾i queras : ds nomen est illi. Illic uocabulis opus. ẽ: ubi ꝓ¬
priis appellationũ insignib multitudo dirimenda. ẽ. Deo qui solus
est: dei uocabulũ totum est. Ergo unꝰ est: et ubiq ipse diffusus. ẽ.
Nam et uulgus in multis dm̃ naturaliter confitetur: cũ mens ⁊ ani¬
ma sui auctoris et principis admonetur. Dici frequenter audimꝰ.

Expanded text:
est. illic uocabulis opus est, ubi propriis appellationum insignibus multitudo dirimenda est. Deo, qui solus est, Dei uocabulum totum est. ergo unus est et ubique ipse diffusus est. nam et uulgus in multis Deum naturaliter confitetur, cum mens et anima sui auctoris et principis admonetur. dic
Abbreviated transcription (Latin):
fuerant. Qui se torm̃tis et morti sub oculis dei obtulit: passus : quic¬
quid pati uoluit. Non enim ipse tormentis: sed torm̾ta ipsi defue¬
bus: et ego in illo confite bor coram patre meo qui in cȩlis. ẽ. Confes

Expanded text:
fuerunt. Qui se tormentis et morti sub oculis Dei obtulit, passus est quicfuerunt. Qui se tormentis et morti sub oculis Dei obtulit, passus est quicquid pati voluit; non enim ipse tormentis, sed tormenta ipsi defues in caelis, et ego in illo confitebor coram patre meo, qui in caelis es
Abbreviated transcription (Latin):
sciam uos fr̃s Rm̃i licteris meis frequenter ad moni¬
tos ẽẽ ut głosa uoce dño confessis et in carcere con¬
stitutis omnis diligentia prebeatur: tamen idemtidem uobis
incumbo. ne quid ad curam desit his quib ad głam nichil de est.
Itq utinam loci et gradus mei conditio ꝑmitteret: ut ipse nunc
p̾sens ẽẽ possem. ꝓmꝑtus et libens sollempni ministerio cunda cir¬
ca fortissimos fratres ur̃os dilectionis obsequia complerem. Sed
officium meum ur̃a diligentia representet: et faciat ouũa quȩ fie¬
ri oportet circa eos quos in talib meritis fidei ac uirtutis sue illus¬
trauit diuina dignatio. Corporib ętiam om̃ium qui et si torti ñ
sunt in carcere tamen glorioso exitu mortis excedunt: impertiat᷑
et uigilantia et cura ꝓpensior. Neq enim uirtus eorum aut honor
minor. ẽ: quo minꝰ ipsi quoq iter beatos martyres aggregentur.
uod in illis est: dolerauerunt quicquid tolerare parati et prompti

Expanded text:
sciam uos, fratres carissimi litteris meis frequenter admonitos esse ut gloriosa uoce Dominum confessis et in carcere constitutis omnis dillgentia praebeatur. tamen identidem uobis incumbo, ne quid ad curam desit his quibus ad gloriam nihil deest. adque utinam loci et gradus mei condicio permitteret ut ipse nunc praesens esse possem: promptus et libens sollemni ministerio cuncta circa fortisofficium meum vestra, quaeso, diligentia representet, et faciat omnia quae fieri oportet circa eos quos in talibus meritis fidei ac virtutis suae illustravit divina dignatio. Corporibus etiam omnium qui, etsi torti non sunt in carcere, tamen glorioso exitu mortis excedunt, impertiatur et vigilantia et cura propensior. Neque enim virtus eorum aut honor minor est quo minus ipsi quoque inter beatos martyres aggregentur: quod in illis est, toleraverunt quicquid tolerare parati et prompti
Abbreviated transcription (Latin):
rentis uerbis loquacib decipi: quando ꝓbatum sit bonos et głiosos xp̃i
milites non potuisse dui aliena fallacia et ꝑfidia extra eccłiam deti

Expanded text:
rentis uerbis loquacibus decipi, quando probatum sit bonos et gloriosos Christi rentis uerbis loquacibus decipi, quando probatum sit bonos et gloriosos Christi milites non potuisse diu aliena fallacia et perfidia extra ecclesiam deti
Abbreviated transcription (Latin):
reuertentib nemo ñ socium se et participem eorũ głȩ computat.
Iuiꝰ rei leticiam de nr̃is possumꝰ sensib estimare. Nam cũ istic ad litte¬
ras urãs quas de eorum confessione misistislȩtatus sit omĩs fr̃m nu¬
illic ubi res ipsa et p̾sens leticia sub oculis om̃ium gerebatur: Cũ
enim dñs in euangłio suo dicat ẽẽ summum gaudium in cȩlo super
peccatore pęnitentiam agente. quanto magis ẽ. gaudium et in t̾ris
pariter et in cęlo suꝑ confessorib ad eccłiam dei cum gła sua et cum
laude redeuntib. et redeundi uiam ceteris exemplo sui fide et ꝓbatio¬
ne facientib: Hic enim quosdam fr̾s nr̃os error induxerat: quod sͥ
cõmunicationem confessorũ sequi uiderent᷑. Quo errore sublato lux
om̃ium pectorib infusa. ẽ: et ȩccłia catholica uniuerse nec scindi nec di¬
uidi posse monstrata est. Nec quicquam iam facile poterit scismatici fu¬

Expanded text:
reuertentibus nemo non socium se et participem eorum gloriae conputat. reuertentibus nemo non socium se et participem eorum gloriae conputat. Huius diei laetitiam de nostris possumus sensibus aestimare. nam cum istic ad litteras uestras quas de eorum confessione misistis laetatus sit omnis fratrum nuillic ubi res ipsa et praesens laetitia sub oculis omnium gerebatur? cum enim Dominus in euangelio suo dicat esse summum gaudium in caelo super peccatore paenitentiam agente, quanto maius est gaudium et in terris pariter et in caelo super confessoribus ad ecclesiam Dei cum gloria sua et cum laude redeuntibus et redeundi uiam ceteris exempli sui fide et probatione facientibus? hic enim quosdam fratres nostros error induxerat quod sibi communicationem confessorum sequi uiderentur. suo errore sublato lux omnium pectoribus infusa est et ecclesia catholica una esse nec scindi nec diuidi posse monstrata est. nec quisquam iam facile poterit schismatici fu
Abbreviated transcription (Latin):
litteras ur̃as et uoti communis amplissimũ gaudiũ exultanter excepimꝰ:
maximũ prb̃m et urbanum confessores cũ sydonio et machario ad ȩccłi¬
am catholicam regressos e̾ẽ. idest errore deposito et scismatico unmo here¬
tico furore deserto. unitatis ac ueritatis domicilium fidei sanitate repe¬
tisse: ut unde ad głam ꝓcesserant. illuc głiosi redirent: ne qui xp̃m ꝯ
fessi essent. xp̃i postinodum castra desererent: nec temptarent caritatiᷤ
atq unitatis fidem. qͥ uicti robore et uirtute non fuerant. Ecce inco¬
lumis et iminaculata laudis integritas: ecce incorrupta et solida
confitentiũ dignitas. a desertorib et ꝓfugis recessisse. ꝓditores fi dei
et eccłiȩ catholicȩ impugnatores reliquisse. Merito illos reuerten¬
tes summo ut seribitis gaudio et clerus et plebs fraternitas omnis
excepit: qͣm in confessorib głam suam conseruantib ⁊ ad unitaten

Expanded text:
litteras uestras et uoti communis amplissimum gaudium exultanter excepimus litteras uestras et uoti communis amplissimum gaudium exultanter excepimus Maximum presbyterum et Vrbanum confessores cum Sidonio et Macario ad ecclesiam catholicam regressos esse, id est errore deposito et schismatico immo haeretico furore deserto unitatis ac ueritatis domicilium fideli sanitate repetisse, ut unde ad gloriam processerant illuc gloriosi redirent, ne qui Christum confessi essent Christi postmodum castra desererent, nec temptarentur caritatis adque unitatis fide qui uicti robore et uirtute non fuerant. ecce incolumis et inmaculata laudis integritas, ecce incorrupta et solida confitentium dignitas, a desertoribus et profugis recessisse, proditores fidei et ecclesiae catholicae inpugnatores reliquisse, merito illos reuertentes summo ut scribitis gaudio et clerus et plebs, fraternitas omnis excepit, quoniam in confessoribus gloriam suam conseruantibus et ad unitatem
Abbreviated transcription (Latin):
quasdam ciuitates discurrentes obstinationis suȩ et erroris scissi sibi
querant comites. Quib semel responsum dedimꝰ nec mandare desisti¬
mꝰ : ut ꝑnitiosa dissensione et concertatione deposita. impietatem eẽ
sciant matrem deserere: et agnoscant atq intelligant episcopo semel
facto et collegarũ ac plebis testimonio et iudicio comprobato. alium con¬
stitui nullo modo posse. Proinde pacifice sibi ac fideliter consuluisse: si
se assertores ȩuangłii et xp̃i esse confitentur. prius ad eccłiam reuertan¬
yprianꝰ cornelio fr̃i salutem. Egisse nos et agere frater
kin̾e maximas grãs sine cessatione ꝓfitemur d̾o patri
ommipotenti et xp̃o eiꝰ dño et d̾o nostro salutari: qͦd sic
eccłia diuinitus ꝓtegatur. ut unitas eiꝰ et sc̾itas non iuigiter nec in
totum ꝑfidiȩ et heretice prauitatis obstinatione uitetur Legimꝰ enin

Expanded text:
quasdam ciuitates discurrentes obstinationis suae et erroris scissi sibi quasdam ciuitates discurrentes obstinationis suae et erroris scissi sibi quaerant comites. quibus semel responsum dedimus nec mandare desistimus ut perniciosa dissensione et concertatione deposita inpietatem esse sciant matrem deserere et agnoscant adque intellegant episcopo semel facto et collegarum ac plebis testimonio et iudicio conprobato alium constitui nullo modo posse: proinde si pacifice sibi ac fideliter consuluisse, si se adsertores euangelii et Christi esse confitentur, prius ad ecclesiam reuertanVPRIANVS CORNELIO FRATRI S. Et egisse nos et agere, frater arissime, maximas gratias sine cessatione profitemur Deo patri omnipotenti et Christo eius Domino et Deo nostro salutari, quod sic ecclesia diuinitus protegatur ut unitas eius et sanctitas non iugiter nec in totum perfidiae et haereticae prauitatis obstinatione uitietur. legimus enim
Abbreviated transcription (Latin):
se fuerit audiri ultra eos qͥ a nouatiano uenerant missi. Qui cũ statione
inuidiosis quoq conuitiis et clamorib turbulentis ꝓruerent: et flagi¬
tarent ut crimina quȩ se afferre ac ꝓbare dicebant. publice a nobis et a¬
plebe cognoscerentur: grauitati nr̃ȩ negauimꝰ conuenire. ut college nr̃i
iam delecti et ordinati et laudabili multorum sententia comꝓbati uenti¬
lari ultra famam ore maledico et emulantium uoce pateremur. Et quia
quib refutati et compressi sunt et inlicitis conatib heresim fecisse nu¬
dati sunt: in epłam congerere longum fuit. ex primitiuo compresbi¬
tero nostro plenissime singula quando ad uos uenerit audietis. Ac ne
eorũ furens audacia unquam desisteret: hic quoq in scismatis par¬
des xp̃i menbra distraere. et catholicȩ eccłiȩ corpus unum scindere ac
laniare nituntur: ut ostiatim per multorũ domos uel oppidati ꝑ

Expanded text:
se fuerit audiri ultra eos qui a Nouatiano uenerant missi. Qui cum in statione se fuerit audiri ultra eos qui a Nouatiano uenerant missi. Qui cum in statione inuidiosis quoque conuiciis et clamoribus turbulentis proruerent et flagitarent ut crimina quae se adferre ac probare dicebant publice a nobis et plebe cognoscerentur, grauitati nostrae negauimus conuenire, ut collegae nostri iam delecti et ordinati et laudabili multorum sententia conprobati uentilari ultra honorem maledica aemulantium uoce pateremur. et quia quibus refutati et conpressi sunt et inlicitis conatibus haeresim fecisse nudati sunt, in epistula congerere longum fuit, ex Primitiuo compresbytero nostro plenissime singula quando ad uos uenerit audietis. Ac ne eorum furens audacia umquam desisteret, hic quoque in schismatis partes Christi membra distrahere et catholicae ecclesiae corpus suum scindere ac laniare nituntur, ut ostiatim per multorum domos uel oppidatim per
Abbreviated transcription (Latin):
secum ferebant et ex eorum sermone atq asseueratione
nouatianuim ep̃m factum comperissemꝰ: illicite et contra ȩccłiam catho¬
licam factȩ ordinationis prauitate commoti: a communicatione eos
nr̃a cohibendos esse censuimꝰ. Et refutatis interim ac retunsis quȩ ob¬
stinate ac ꝑtinaciter asserere temptabant: nam ego et college mei plu¬
rimi qui ad me conuenerant expectauimꝰ aduentum collegarum nr̃orũ
callidonii et fortunati quos ad te nuꝑ et coep̾os nr̃os qui ordinationi tuȩ affue¬
rant legatos miseramus. ut eis aduentantib et rei geste ueritatem re¬
portantib maiore auctoritate et elucida ꝑ eos ꝓbatione partis aduer¬
se improbitas frangeretur: suꝑuenerunt uͦ pompeuis et stephanus
college nr̃i. qui et ipsi quoq ad instruendos istic nos manifesta scd̾m
grauitatem ac fidem suam indicia ac testimonia ꝓtulerunt. ut nec neces¬

Expanded text:
secum ferebant et ei eorum sermone adque adseueratione secum ferebant et ei eorum sermone adque adseueratione Nouatianum episcopum factum conperissemus, inlicitae et contra ecclesiam catholicam factae ordinationis prauitate commoti a communicatione eos nostra statim cohibendos esse censuimus. et refutatis interim ac retusis quae obstinate ac pertinaciter adserere temptabant, tamen ego et collegae plurimi qui ad me conuenerant expectauimus aduentum collegarum nostrorum Caldoni et Fortunati quos ad te nuper et coepiscopos nostros qui ordinationi tuae adfuerant legatos miseramus, ut eis aduentantibus et rei gestae ueritatem reportantibus maiore auctoritate et elucida per eos probatione partis aduersae inprobitas frangeretur. superuenerunt uero Pompeius ac Stephanus collegae nostri, qui et ipsi quoque ad instruendos istinc nos manifesta secundum grauitatem ac fidem suam indicia ac testimonia protulerunt, ut nec neces
Abbreviated transcription (Latin):
actum sit ut scire posses. litteras ad te college nr̃i manu sua subscrip¬
tas miserunt. Qui auditis eis qͥd senserint et qͥd ꝓnuntiauerut: ex e¬
orum litteris disces. Melius autem fr̃ facies si etiam exempla litterarũ
quȩ ad te legenda ꝓ dilectione communi ꝑ calidonium et fortunatũ
collegas nr̃os ꝓxime miseram: quȩ de eodem felicissimo et de p̾spit̾io
eiusdem ad clerum istic non ad plebem scripseram. legi illic fr̃ib iubeas:
quȩ et ordinationem et rationem rei geste loquantur. ut tam istic quã
illic circa omnia ꝑ nos fraternitas instruatur. Ex emplaria autem eadẽ
nunc quoq ꝑ messium yppo diaconum a me missum et niceforũ aco¬
litum transmisi. Opto te frater km̃e : semper bene ualere. Ad corneli¬
missi a nouatiano: maximꝰ prb̾r. et augendus diaconus:
et mecheus quidam et longuiꝰ. Sed enim cũ ex litteris quas

Expanded text:
actum sit ut scire posses, litteras ad te collegae nostri manu sua subscripactum sit ut scire posses, litteras ad te collegae nostri manu sua subscriptas miserunt, qui auditis eis quid senserint et quid pronuntiauerint ex eorum litteris disces. melius autem, frater, facies, si etiam exempla litterarum quae ad te legenda pro dilectione communi per Caldonium et Fortunatum collegas nostros proxime miseram, quae de eodem Felicissimo et de presbyteris isdem ad clerum istic, non et ad plebem scripseram, legi illic fratribus iubeas, quae et ordinationem et rationem rei gestae loquantur, ut tam istic quam illic circa omnia per nos fraternitas instruatur. exemplaria autem eadem nunc quoque per Mettium hypodiaconum a me missum et Nicephorum acoluthum transmisi. opto te, frater carissime, semper bene ualere.missi a Nouatiano Maximus presbyter et Augendus diaconus et Machaeus quidam et Longinus. sed enim cum ex litteris quas
Abbreviated transcription (Latin):
et rerum uel nouitate uel prauitate gaudentib. om̃em ambi¬
gendi et discrepandi scrupulum sustulerunt: et scd̾m consilium
nr̃m salubri ratione liberatas in hoc fluctu ȩstuantium fr̾m mentes. sin¬
cere ac firmiter tuũ sacerdotium ꝓbauerunt. Hoc enim uel maxime
fr̾ et laboramꝰ et laborare debemus: ut unitatem a dño et ꝑ apostolo
nobis successorib traditam. quantum possumꝰ obtinere curemus. et qͦd
in nobis ÷ palabundas et errantes oues quas quorundam ꝑuicax factio
et heretica temptatio a matre secernit in ȩccłia colligamꝰ: illis solis foris
remanenentib. qui in obstinatione sua uel furore suꝑsederunt uel ꝑ¬
seuerauerunt. et ad nos redire noluerunt: discretionis et separationis
a se factȩ et eccłiȩ derelictȩ ipsi rationem dño reddituri. Quantum uͦ
hic ad presbiterium quorundam et felicissimi causam ꝑtinet: quid hic

Expanded text:
e.. rerum uel nouitate uel prauitate gaudentibus omnem ambie.. rerum uel nouitate uel prauitate gaudentibus omnem ambigendi et discrepandi scrupulum sustulerunt. et secundum consilium nostrum salubri ratione libratum in hoc fluctu aestuantium fratrum mentes sincere ac firmiter tuum sacerdotium probauerunt. hoc enim uel maxime, frater, et laboramus et laborare debemus ut unitatem a Domino et per apostolos nobis successoribus traditam quantum possumus obtinere curemus et quod in nobis est balabundas et errantes oues, quas quorundam peruicax factio et haeretica temptatio a matre secernit, in ecclesia colligamus, illis solis foris remanentibus qui obstinatione sua uel furore supersederunt et sederunt et ad nos redire noluerunt, discretionis et separationis a se factae et ecclesiae derelictae ipsi rationem Domino reddituri. Quantum uero hic ad presbyterium quorundam et Felicissimi causam pertinet, quid hic
Abbreviated transcription (Latin):
ritate conscripta sunt: legi apud nos non patimur. Et iccirco frat᷑
Rm̃e cũ ad me talia aduersum te et conpresbiteros tecum considen¬
tes scripta uenissent: clero et plebi legi pͣcepi. quȩ religiosam sim¬
plicitatem sonabant: nec ullis maledicorũ et conuitiorum latratib
ꝑstr epebant. Quod autem scripta collegarũ nr̃orum qͥ illic ordina¬
tioni tuȩ affuerant desiderauimꝰ: non ueteres mores obliti. nouum
aliquid querebamꝰ. Nam satis erat ut te ep̃m factis litteris nuntia¬
res: nisi e̾et ex diuerso discrepans factio. quȩ criminosis et calũp¬
niosis commnentis suis collegarũ pariter ac fr̾m plurimorũ turba¬
ret mentes. et corda confunderet. Cui rei sopiende necessarium
duximꝰ : ut scribentium nobis inde collegarũ nr̃orum firma et
solida auctoritas pareret᷑. Qui morib ac uitȩ et disciplinȩ tuȩ con¬
digna litterarum suarum testuonia predicantes: emulis quoq

Expanded text:
ritate conscripta sunt, legi apud nos non patimur. Et idcirco, frateritate conscripta sunt, legi apud nos non patimur. Et idcirco, frater charissime, cum ad me talia adversum te et compresbyteri tecum considentis scripta venissent; clero et plebi legi praecepi quae religiosam simplicitatem sonabant, nec ullis maledictorum et conviciorum latratibus perstrepebant. III. Quod autem scripta collegarum nostrorum, qui illic ordinationi tuae adfuerant, desideravimus, non veteres mores obliti, novum aliquid quaerebamus. Nam satis erat, ut tu te episcopum factis litteris nuntiares; nisi esset ex diverso discrepans factio, quae criminosis et calumniosis commentis suis collegarum pariter ac fratrum plurimorum turbaret mentes, et corda confunderet. Cui rei sopiendae necessarium duximus, ut scribentium nobis inde collegarum nostrorum firma et solida auctoritas pararetur: qui moribus ac vitae et disciplinae tuae condigna litteraru
Abbreviated transcription (Latin):
libidini seruientes: et diuinȩ legis et sc̃itatis immemores iactitare
interim gestiunt. quȩ ꝓbare non possunt. Et cũ in nocentiã destru¬
ere atq expugnare non ualeant: satis habent fama in endacii ⁊ fal¬
sorum ore maculas inspergere. Certe qͦd p̾positis ac sacerdotib cõgru¬
it: danda oꝑa est ut talia cũ aquibdam scribunt᷑. ꝑ nos respuantur.
bi enim erit qͦd discimꝰ ac docemꝰ scriptũ esse. contine linguam tuam
a malo et labia tua ne loquant᷑ insidiose. ttem alibi os tuum abun¬
dauit malicia et lingua tua complectebat᷑ insidias. sedens aduersus
fr̾em tuum detrahebas. et aduersus filiũ matris tuȩ ponebas scanda¬
lum. item qͦd apłs dicit omĩs sermo malus de ore ur̃o non ꝓcedat. sed
bonꝰ ad ȩdificationem fidi ut det gratiam audientib. Porro hȩc fie¬
ri debere ostendimꝰ: si quando talia quorundam calũpniosa teme¬

Expanded text:
libidini servientes, et divinae legis ac sanctitatis immemores, vel jactitare libidini servientes, et divinae legis ac sanctitatis immemores, vel jactitare interim gestiunt quae probare non possunt, et cum innocentiam destruere atque expugnare non valeant, satis habent fama mendaci et falso rumore maculas inspergere Certe quod praepositis et sacerdotibus congruit, danda opera est, ut talia, cum a quibusdam scribuntur, per nos respuantur. Ubi enim erit quod discimus ac docemus scriptum esse, Contine linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur insidiose ; item alibi: Os tuum abundavit malitia, et lingua tua complectebatur insidias, sedens adversus fratrem tuum detrahebas, et adversus filium matris tuae ponebas sandalum ; item quod Apostolus dicit, Omnis sermo malus de ore vestro non procedat, sed bonus ad aedificationem fidei, ut det gratiam audientibus . Porro haec fieri debere ostendimus, si quando talia quorumdam calumniosa teme
Abbreviated transcription (Latin):
ab his quoq fr̾s nrõs cum litteris redigendos ẽẽ mandauimꝰ. Quã¬
quam mens nr̃a et ꝓpositum iam tunc fr̃ib et plebi istic uniuerse¬
manifestatũ fuisset: quando litteris nuper ab utraq parte suscep¬
tis tuas litteras legimꝰ. et ep̾atus tui ordinationem singulorũ aurib
intimauimꝰ. Honoris ętiam cõmunis memores et grauitatis sacerdo¬
talis ac sc̃itatis respectum tenentes : ea quȩ ex diuerso in librũ mis¬
sum congesta fuerant aceruationib criminosis respuimꝰ. considerantes
pariter et ponderantes qͦd in tanto fr̾m religiosoq considentib dei sac̾¬
dotib et altari posito nec legi debeant nec audiri. Neq enim facile pro¬
menda sunt et incaute ac temere publicanda : quȩ discordioso stilo au¬
dientib scandalum moueant. et fr̾s longe positos ac transmare con¬
stitutos incerta opinione confundant. Uiderunt qͥ uel furori suo uel

Expanded text:
ab his quoque fratres cum litteris redigendos esse mandauimus. Quamab his quoque fratres cum litteris redigendos esse mandauimus. Quamquam mens nostra et propositum iam tunc fratribus et plebi istic uniuersmanifestatum fuisset, quando litteris nuper ab utraque parte susceptis tuas litteras legimus et episcopatus tui ordinationem singulorum auribus intimauimus. honoris etiam communis memores et grauitatis sacerdotalis ac sanctitatis respectum tenentes ea quae ex diuerso in librum missum congesta fuerant acerbationibus criminosis respuimus, considerantes pariter et ponderantes qibus Dei sacerdotibus et altari posito nec legi debeant, nec audiri. Neque enim facile promenda sunt, et incaute ac temere publicanda, quae discordioso stylo audientibus scandalum moveant, et fratres longe positos ac trans mare constitutos incerta opinione confundant. Viderint qui vel furori suo, vel
Abbreviated transcription (Latin):
eniterent᷑ quantũ possent. et elaborarent ut ad catholicȩ eccłiȩ uni¬
tatem scissi corporis menbra componerent: et xp̃iane caritatis uin¬
culo copularent. Sed qm̃ diuerse partis obstinata et inflexibilis ꝑtina¬
cia non tantũ radicis et matris sinum atq complexum recusauit:
sed etiam gliscente et in peius recrudescente discordia ep̃m sibi cõsti¬
tuit. et contra sacramentum semel traditũ diuinȩ dispositionis et ca¬
tholice unitatis adulterum et contrariũ caput extra eccłiam fecit:
acceptis litteris tam tuis quã collegarũ nr̃orum. item aduentantib
bonis uiris et nobis carissimis collegis nr̃is pempeio et stephano: a qͥb
hec omĩa nobis cum lȩtitia communi asseuerata sunt firmiter et pro¬
bata. scdm qͦd diuinȩ traditionis et eccłiasticȩ institutionis scĩtas ac
pariter ueritas exigebat: litteras nr̃as ad te direximꝰ. Sed et ꝑ prouin¬
tiam ur̃am hec eadem collegis nr̃is singulis in noticiam ꝑferentes:

Expanded text:
eniterentur quantum possent et elaborarent, ut ad catholicae ecclesiae unitatem scissi corporis membra conponerent et Christianae caritatis uinculum copularent. sed quoniam diuersae partis obstinata et inflexibilis pertinacia non tantum radicis et matris sinum adque conplexum recusauit, sed etiam gliscente et in peius recrudescente discordia episcopum sibi constituit et contra sacramentum semel traditum diuinae dispositionis et catholicae unitatis adulterum et contrarium caput extra ecclesiam fecit, acceptis litteris tam tuis quam collegarum nostrorum, item aduentantibus bonis uiris et nobis carissimis collegis nostris Pompeio et Stephano, a quibus haec omnia nobis cum laetitia communi adseuerata sunt firmiter et probata, secundum quod diuinae traditionis et ecclesiasticae institutionis sanctitas pariter ac ueritas exigebat, litteras nostras ad te direximus. sed et per prouinciam nostram haec eadem collegis singulis in notitiam perferentes
Abbreviated transcription (Latin):
et satis faciant. et nos ꝓpositum ur̃m tenere patiant᷑. Magis enim op¬
tamus et cupimꝰ contumelias et in iuiriam singulorũ clementi pacien¬
tia uincere: quam sacerdotali licentia uindicare. Opto te fr̾ km̃e

Expanded text:
et satisfaciant et nos propositum nostrum tenere patiantur. magis enim opet satisfaciant et nos propositum nostrum tenere patiantur. magis enim optamus et cupimus contumelias et iniurias singulorum clementi patientia uincere quam sacerdotali licentia uindicare. opto te, frate
Abbreviated transcription (Latin):
humilitate satis facere. Hȩc sunt enim initia hereticorũ et ortus
atq conatus scismaticorum male cogitantium ut sibi placeant.
ut p̾positum suꝑbo tumore contempnant: Sic de eccłia recedit᷑
sic altare ꝓfanum foris collocatur. sic contra pacem xp̃i et ordinati¬
onem atq unitatem d̾i rebellat᷑. Quod si ultra te contumeliis suis
exacerbauerit et ꝓuocauerit: fungaris circa eum potestate honos
tui. ut eum uel deponas uel abstineas. Nam si apłs paulus ad timo¬
theum scribens dixit uiuentutem tuam nemo despiciat: quanto
magis tͥ a collegis tius dicendum ÷ senectutem tuam nemo despiciat:
t qͣm scripsisti quendam cũ eodem diacono tuo se miscuisse et superbiȩ
eiꝰ atq audaciȩ participem eẽ : hunc quoq et siqui alii tales extite¬
rint et contra sacerdotem dei fecerint. uel cobercere poteris uel ab¬
stinere: nisi qͦd hortamur et monemꝰ ut peccasse se potius intelligant

Expanded text:
humilitate satisfacere. haec sunt enim initia haereticorum et ortus humilitate satisfacere. haec sunt enim initia haereticorum et ortus adque conatus schismaticorum male cogitantium, at sibi placeant, ut praepositum superbo tumore contemnant. sic de ecclesia receditur, sic altare profanum foris conlocatur, sic contra pacem Christi et ordinationem adque unitatem Dei rebellatur. quod si ultra te contumeliis suis exacerbauerit et prouocauerit, fungeris contra eum potestatem honoris, tui, ut eum uel deponas uel abstineas. nam si apostolus Paulus ad Timotheum scribens dixit: iuuentutem tuam nemo despiciat, quanto magis tibi a collegis tuis dicendum est: senectutem tuam nemo despiciat. et quoniam scripsisti quendam cum eodem diacono tuo se miscuisse et superbiae eius adque audaciae participem esse, hunc quoque et si qui alii tales extiterint et contra sacerdotem Dei fecerint uel coercere poteris uel abstinere. nisi quod hortamur et monemus ut peccasse se potius intellegant
Abbreviated transcription (Latin):
ictu passionis cũ alapam accepisset et ei diceretur sic respondes ponti¬
fici: nichil ille contumeliosȩ locutus ÷ in ꝑsonam pontificis. sed magiᷤᷤ
innocentiam suam tuitus : dicens. Si male locutus sum: exprobra de
malo. Si autem bene quid me cedis: Quȩ omĩa ab eo ideo facta sunt
humiliter atq pacienter: ut nos humilitatis ac patientiȩ haberemꝰ
exemplum. Docuit enim sacerdotes ueros legitie et plene honorari:
dum circa falsos sacerdotes ipse talis exticit. Meminisse autem draco
post ascensam dñi in cęlos apłi sibi constituerunt: ep̾atus sui et ecclesiȩ
ministros. Quod si nos aliquid audere contra dm̃ possumꝰ qui episco¬
pos facit: possunt et hic contra nos audere diaconi a quib funt. Et
ideo oportet diaconum de quo scribis agere audaciȩ suȩ pęniten¬
tiam: ut honorem sacerdotis agnoscat. et ep̾o p̾posito suo plena

Expanded text:
ictu passionis cum alapam accepisset, et ei diceretur, Sic respondes pontiictu passionis cum alapam accepisset, et ei diceretur, Sic respondes pontifici, nihil ille contumeliose locutus est in personam pontificis, sed magis innocentiam suam tuitus est dicens: Si male locutus sum, exprobra de malo. Si autem bene, quid me caedis ? Quae omnia ab eo ideo facta sunt humiliter atque patienter ut nos humilitatis ac patientiae haberemus exemplum. Docuit enim sacerdotes veros legitidum circa falsos sacerdotes ipse talis existit. Meminisse autem diaconpost ascensum Domini in caelos apostoli sibi constituerunt episcopatus sui et ecclesiae ministros. quod si nos aliquid audere contra Deum possumus qui episcopos facit, possunt et contra nos audere diaconi a quibus fiunt. et ideo oportet diaconum de quo scribis agere audaciae suae paenitentiam, ut honorem sacerdotis agnoscat et episcopo praeposito suo plena
Abbreviated transcription (Latin):
et penas suꝑbum ppłm calcaret et p̾meret: ut contemptus sacerdos
de suꝑbo ppło ultione diuina uindicaretur. Sed et salomon in sp̃u scõ
constitutus: testatur et docet quȩ sit sacerdotalis auctoritas et potestaᷤᷤ
dicens. Ex tota anima tune dm̃: et sacer dotes eiꝰ scĩfica. Et iterum.
onora d̾m ex tota anima tua: et honorifica sacerdotes eiꝰ. Quorum pͥ¬
ceptorũ memior beatus apłs paulus scdm qͦd in actib apłorum leqi¬
mus: cum ei diceretur. sic insilis in sacerdotem dei maledicendo: res
dex et ds noster usq ad passionis diem seruauit honorem pontificib
et sacer dotib: quamuis illi nec timorem dei nec agnitionem xp̃i seruis¬
sent. Nam cum lepsum emundasset : dixit illi. Uade et monstra te sacer
doti : et offer domim. Humiliate ea qua nos quoq ẽẽ humiles docuit:
sacerdotem adhuc appellabat quem sciebat esse sacrilegum. Item sub

Expanded text:
et paenas superbum populum calcaret et premeret, ut contemptus sacerdos et paenas superbum populum calcaret et premeret, ut contemptus sacerdos de superbo populo ultione diuina uindicaretur. Sed et Salomon in spiritu sancto constitutus testatur et docet quae sit sacerdotalis auctoritas et potestas dicens: ex tota anima tua time Deum, et sacerdotes eius sanctifica. et iterum: honora Deum ex tota anima tua et honorifica sacerdotes eius. quorum praeceptorum memor beatus apostolus, secundum quod in actis apostolorum legimus, cum ei diceretur: sic insilis in sacerdotem Dei maledicendo, respdex et Deus noster usque ad passionis diem seruauit honorem pontificibus et sacerdotibus, quamuis illi nec timorem Dei nec agnitionem Christi seruassent. nam cum leprosum emundasset, dixit illi: uade et monstdoti, et offer donum . Humilitate ea qua nos quoque esse humiles docuit, sacerdotem adhuc appellabat quem sciebat esse sacrilegum. Item sub
Abbreviated transcription (Latin):
Et ut sciamus hanc d̾i uocem cũ uera et summa maiestate eiꝰ ꝓcessis¬
se ad honorandos ac uindicandos sacerdotes suos: cum aduersus
aaron sacerdotem tres de ministris chore dathan et abiron au¬
si sunt suꝑbisse. et ceruicem suam extollere et sacer doti p̾posito
se adȩquare: hiatu terrȩ absorti ac deuorati. pęnas statim sacrile¬
ge audaciȩ ꝑsoluerunt. Hec soli illi sed et ceteri. cͦc. quinquagin¬
ta qui eis comites ad audaciam fuerunt ꝓrumpente a dn̾o igne
consumpti sunt: ut ꝓbarent᷑ sacerdotes dei ab eo qͥ sacerdotes facit
uindicari. In libro quoq regnorũ cum samuel sacerdos a uideorum ppło
ob senectutem sicut tu mͦ contempneret᷑: ex clamauit iratus dñs et dixit.
on te spreuerunt: sed me spreuerunt. Et ut hoc ulcisceretur : excrtauit
eis saul regem qui eos in uiriis grauib affligeret. et ꝑ om̃s contumelias

Expanded text:
et ut sciamus hanc Dei uocem cum uera et summa maiestate eius processiset ut sciamus hanc Dei uocem cum uera et summa maiestate eius processisse ad honorandos ac uindicandos sacerdotes suos, cum aduersus Aaron sacerdotem tres de ministeriis Chore Dathan et Abiron ausi sunt superbisse et ceruicem suam extollere et sacerdoti praeposito ae adaequare, hiatu terrae absorpti ac deuorati paenas statim sacrilegae audaciae persoluerunt. nec soli illi, sed et ceteri ducenti quinquaginta qui eis comites ad audaciam fuerunt prorumpente a Domino igne consumpti sunt, ut probaretur sacerdotes Dei ab eo qui sacerdotes facit uindicari. in libro quoque regnorum cum Samuel sacerdos a Iudaeorum populo ob senectutem, sicut tu modo, contemneretur, exclamauit iratus Dominus et dixit: non te spreuerunt, sed me spreuerunt. et ut hoc ulcisceretur, excitauit eis Saul regem, qui eos iniuriis grauibus adfligeret et per omnes contumelias
Abbreviated transcription (Latin):
yprianꝰ Rosatiano fr̃i salutem. Grauiter et dolenter
commoti sumꝰ ego et college mei qui p̾sentes aderant
fr̃ kin̾e lectis litteris tuis: quib de diacono tuo con¬
questus es quod immemor sacerdotalis loci tui et offi¬
cii ac ministerii sui oblitus. contumeliis et inuiriis suis te exacerba
uerit. Et tu quidem honorifice circa nos et ꝓ solita tua humilitate
fecisti ut malles de eo conqueri: cum ꝓ episcopatus uigore et cathe¬
dre auctoritate haberes potestatem qua posses de illo statim uindi¬
cari. certus quod college tui om̃s gratum haberemꝰ : qͦdcumq circa
diaconum tuũ contumelio sum sacerdotali potestate fecisses. habers
circa huiꝰ modi homines p̾cepta diuina: cum dñs d̾s in deuteronomio
dicat. Et homo quicũq fecerit insuꝑbia ut non exaudiat sacerdo¬
tem aut uidicem quicũq fuerit in dieb illis: morietur homo ille.
et omĩs ppłs cum audierit tunebit: et non agent impie exiam nc̃.

Expanded text:
yprianus Rogatiano fratri salutem. Graviter et dolenter commoti sumus ego et collegae mei qui praesentes aderant, frater charissime, lectis litteris tuis, quibus de diacono tuo conquestus es quod, immemor sacerdotalis loci tui et officii, ac ministerii sui oblitus, contumeliis et injuriis suis te exaceruerit. et tu quidem honorifice circa nos et pro solita tua humilitate fecisti, ut malles de eo nobis conqueri, cum pro episcopatus uigore et cathedrae auctoritate haberes potestatem qua posses de illo statim uindicari, certus quod collegae tui omnes gratum haberemus quodcumque circa diaconum tuum contumeliosum sacerdotali potestate fecisses, habens circa eiusmodi homines praecepta diuina, cum Dominus Deus in Deuteronomio dicat: et homo quicumque fecerit in superbia ut non exaudiat sacerdotem aut et omnis populus cum audierit timebit, et non agent impie 6 tiam nunc.
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutũ: desiderat et ꝓperat anima mea ad atria dei. Euis. ẽ. in mun¬
do diu uelle manere: quem mundꝰ oblectat. quem scłm blanceniut
decipiens in lecebris terrenȩ uoluptatis inuitat. Porro cum munoi
oderit xp̃ianum. qͥd amas eũ qui te odit. et non magis sequeri.
qui te redemit et diligit: Iohannes in epła sua clamat et loquitir
et ne carnalia desideria sectantes mundum diligamꝰ hortatur. Holtte
inquid diligere mundũ: neq ea quȩ in mundo sunt. Siquis die¬
rit mundum non ẽ caritas patris in illo: qͥa omne quod in muno¬

Expanded text:
uirtutum. desiderat et properat anima mea ad atria Dei. Eius est in munuirtutum. desiderat et properat anima mea ad atria Dei. Eius est in mundo diu uelle remanere quem mundus oblectat, quem saeculum blandiens adque decipiens inlecebris terrenae uoluptatis inuitat. porro cum mundus oderit christianum, quid amas eum qui te odit et non magis sequeris Christum qui te et redemit et diligit? Iohannes in epistula sua clamat et loquitur et ne carnalia desideria sectantes mundum diligamus hortatur. nolite, inquit, diligere mundum neque ea quae in mundo sunt. si qui dilexerit mundum, non e
Abbreviated transcription (Latin):
ad regnorũ cȩlestium claritatem: lugere non debet nec plangere.
sed potius scd̾m pollicitationem dñi. scd̃m fidem ueritatis in ꝓfecti¬
one sua et translatione gaudere. Sic deniq inuenimꝰ et enoch tnͣs¬
latum esse qui do placuit: sicut in genesi testatur et loquitur scrip¬
tura diuina. Et placuit enoch d̾o: et non est inuentus postinodũ.
quia d̾s illum transtulit. Hoc fuit placuisse in conspectu dei: dehac
contagione scłi meruisse transferri. Sed et ꝑ salomonem docet sp̃s
sc̃s qui deo placeant maturiꝰ hinc eximi et citius liberari : ne cum
in isto mundo dutius immorantur. mundi contactib polluant᷑.
aptus. ẽ. in quit ne malitia mutaret intellectum eiꝰ: placita enĩ
erat deo anima eiꝰ. Propter hoc ꝓperauit educere eũ de media in¬
iquitate. Sic et in psalmis ad dnm ꝓperat spiritali fide do suo
anima deuota: sicut scriptũ est. Quam dilectissimȩ habitationes tuȩ s̾

Expanded text:
ad regnorum caelestium claritatem lugere non debet et plangere ad regnorum caelestium claritatem lugere non debet et plangere sed potius secundum pollicitationem Domini, secundum fidem ueri in profectione hac sua et translatione gaudere. Sic denique inuenimus et Enoch translatum esse qui Deo placuit, sicut in Genesi testatur et loquitur scriptura diuina: et placuit Enoch Deo et non est inuentus postmodum, quia Deus illum transtulit. hoc fuit placuisse in conspectu Dei de hoc contagio saeculi meruisse transferri. sed et per Salomonem docet Spiritus sanctus eos qui Deo placeant maturius istinc eximi et citius liberari, ne dum in isto mundo diutius inmorantur mundi contactibus polluantur: raptus est inquit ne malitia mutaret intellectum illius. placita enim erat Deo anima eius. propter hoc properauit educere eum de media iniquitate. sic et in psalmis ad Deum properat spiritali fide Deo suo anima deuota, sicut scriptum est: quam dilectissimae habitationes tuae, Deus
Abbreviated transcription (Latin):
uiuet. et omis qui uiuit et credit in me non morietur in eternũ. Si in
rp̃m credimꝰ. fidem uerbis et ꝓmissis eiꝰ habeamꝰ: et non morimur in ȩ¬
ternũ. ad xp̃m cũ quo et uicturi et regnaturi semꝑ sumꝰ lȩta securitate
ueniamꝰ. Quod̃ interim morimur: ad immortalitatem morte transgre¬
dimur. Nec potest uita ȩterna succedere: nisi hinc contigerit exire. Non
est exitus sed transitus: et temporali itinere decurso ad ȩterna transgres¬
sus. Quis non ad meliora festinet: Quis non mutari et reformari ad
rp̃i speciem et ad cȩlestis gr̾ȩ sirmitatem uenire citius exoꝑtet pau
stri configuratum corpori claritatis suȩ: Tales nos futuros et xp̃c dñs
pollicetur: quando ut cũ illo simus et cũ illo in ȩternis sedib uiuamꝰ
mͥ dedisti uolo ut ubi ego fuero et ipsi sint mecũ: et uideant clarita¬
tem quã mͥ dedisti pͥusquam mundus fieret. Uenturus ad xp̃i sedem.

Expanded text:
uiuet et omnis qui uiuit et credit in me non morietur in aeternum. si in uiuet et omnis qui uiuit et credit in me non morietur in aeternum. si in Christo credimus, fidem uerbis et promissis eius habeamus: ut non morituri in aeternum ad Christum, cum quo et uicturi et regnaturi semper sumus, laeta securitate ueniamus. Quod interim morimur, ad inmortalitatem morte transgredimur nec potest uita aeterna succedere, nisi hinc contigerit exire. non est exitus iste sed transitus et temporali itinere decurso ad aeterna transgressus. quis non ad meliora festinChristi speciem et ad coelestis gloriae dignitatem venire citius exoptet, Paustrae conformatum corpori claritatis suae . Tales nos futuros et Christus Dominus pollicetur, quando, ut cum illo simus, et cum illo in aeternis sedibus vivamus, dedisti uolo ut ubi ego sum et ipsi sint mecum et uideant claritatem quam mihi dedisti priusquam mundus fieret. uenturus ad Christi sedem,
Abbreviated transcription (Latin):
dño ꝓtegente cȩlebrabimꝰ. Pauꝑib quoq ut sepe iam scripsi cura ac
diligentia ur̃a non desit: his tamen qͥ in fide stantes et nobiscum for¬
titer militantes. xp̃i castra non reliquerunt. Quib quidem nuinc
maior a nobis dilectio et cura prestanda. ẽ: qͦd nec pauꝑtate adac¬
ti nec ꝑsecutionis tempestate ꝓstrati. dum dño fideliter seruiunt.
ceteris quoq pauperib exemplum fid̾i p̾buerunt. Opto uos fr̃s¬

Expanded text:
Domino protegente celebrabimus. pauperibus quoque, ut saepe iam scripsi, cura ac Domino protegente celebrabimus. pauperibus quoque, ut saepe iam scripsi, cura ac diligentia uestra non desit, his tamen qui in fide stantes et nobiscum fortiter militantes Christi castra non reliquerunt: quibus quidem nunc maior a nobis et dilectio et cura praestanda est, quod nec paupertate adacti nec persecutionis tempestate prostrati, dum Domino fideliter seruiunt, ceteris quoque pauperibus exemplum fidei praebuerunt. opto uos, fr
Abbreviated transcription (Latin):
lerauerunt: et ad finem usq incorrupta et unmaculata uirtutum
suarũ merita ꝑtulerunt. Et iterũ scriptum. ẽ. Esto fidelis usq ad
mortem: et dabo tͥ coronam uite. Usq ad mortem fideles et stabiles
et in expugnabiles ꝑuenerunt. Cum uoluntati nr̃e et confessioni
in carcere et iunculis accidit moriendi terminꝰ: consummata mar¬
tyris gloria. ẽ. Deniq et dies eorum quib excedunt annotate: ut
cõmemorationes eorũ inter memorias martyrum cȩlebrare pos¬
simꝰ. Quam quã tertullus fidelissimꝰ ac deuotissimꝰ frater nr̃r inter
cetera sollicitudine et cura sua cum fr̾ib in om̃i obsequio oꝑatio¬
nis imꝑtit. qui nec illic circa curam corporum de est scripserit et
scribat ac significet mͥ dies quib in carcere beati fr̾s nr̃i ad im¬
mortaslitatem głosȩ mortis exitu transeunt: et celebrent᷑ hic a nob
oblationes et sacrificia ob cõmemorationes eorum. quȩ cito uob̾cũ

Expanded text:
lerauerunt et ad finem usque incorrupta et inmaculata uirtutum suarum merita pertulerunt. et iterum scriptum est: esto fidelis usque ad mortem, et dabo tibi coronam uitae. usque ad mortem fideles et stabiles et inexpugnabiles peruenerunt. cum uoluntati et confessioni nostrae in carcere et uinculis accedit et moriendi terminus, consummata martyrii gloria est. Denique et dies eorum quibus excedunt adnotate, ut conmemorationes eorum inter memorias martyrum celebrare possimus: quamquam Tertullus fidelissimus ac deuotissimus frater noster inter cetera sollicitudine et cura sua quam fratribus in omni obsequio operationis inpertit, qui nec illic circa curam corporum deest, scripserit et scribat ac significet mihi dies quibus in carcere beati fratres nostri ad inmortalitatem gloriosae mortis exitu transeunt, et celebrentur hic a nobis oblationes et sacrificia ob conmemorationes eorum, quae cito uobiscum
Abbreviated transcription (Latin):
a scło posset: qui unde uinceretur in scło non haberet. Sequeret᷑ dñm
solutus ⁊ liber ut apłi et sub apłis multi. et non nulli sȩpe fecert.
qui et reb suis et parentib derelictis indiuidius xp̃o nexib ad¬
heserunt. Sequi autem xp̃m quomodo possunt. qui patrimonii
uinculo de tinentur: Aut quomͦ cęlũ pętunt et ad sublimia et al¬
ta conscen dunt. qͥ terrenis cupiditatib degrauant᷑: Possidere se
credunt qͥ potius possidentur: census sui serui. nec ad peccuniã suã¬
dñi: sed in agis peccuniȩ mancipati. Hoc tempus. hos homines apłs
denotat di.cens. Qui autem uolunt diuites fieri: incidunt intemp¬
tationemet muscipulas. et desideria multa et nocentia quȩ mer

Expanded text:
a saeculo posset qui unde uinceretur in saeculo non haberet. sequeretur Dominum a saeculo posset qui unde uinceretur in saeculo non haberet. sequeretur Dominum solutus et liber, ut apostoli et sub apostolis multi et nonnulli saepe fecerunt qui et rebus suis et parentibus derelictis indiuiduis Christi nexibus adhaeserunt. Sequi autem Christum quomodo possunt qui patrimonii uinculo detinentur? aut quomodo caelum petunt et ad sublimia et alta conscendunt qui terrenis cupiditatibus degrauantur? possidere se credunt qui potius possidentur, census sui serui nec ad pecuniam domini sed magis pecuniae mancipati. hoc tempus, hos homines apostolus denotat dicens: qui autem uolunt diuites fieri incidunt in temptationem et muscipula et desideria multa e