comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ ꝑu̾sa doctrina. Cum scriptura dicat. maledic¬
tiis homo qui spem sitam ponit in hoĩem ⁊ qui
głtatur in dño głietur. isti contra hoc maledictum
Rominẽ nõ incuirere ꝓmittunt. si de se p̃sumpse¬
ridist inseip̃so głiatus fuerits quid contra hos
muislta dicamus hoc ꝓmisit ⁊ pater eoꝵ diabolus
illi pͥmo homini. Non morte inquit morieris.
entis enĩ sicut dii. Deum contempsit. serpentitre¬
didit. ⁊ qd̾ acceperat ꝑdidit. Si tũt ille homo ñ fuit
cautus. nũt homo caleat isł expertus. odit deus p̃¬
sumptores deuirib suis. Quid enĩ ualeat liberũ¬
n acbitiiũ nõ aduitũ in ip̃o adam demonstratũ ẽ.
ad malũ sufficit sibi. rad bonũ nõ nisi ad iunet̃
a deo. Ptimus enĩ homo ille accepit liberũ arbi¬
triũ rectũ. ⁊ posuit ante eũ deus situt scuptura
dicit. igneni ⁊ aquam. ad quod uolueris in quit
portige mansi tuam. Elegit ignem. reliquitaqͣm
Uidete istum iudicem. Quod elegit homo liber ac¬

Expanded text:
ersa doctrina. Cum Scriptura dicat, Maledictus homo qui spem suam ponit in homine ; et, Qui gloriatur, in Domino glorietur : isti contra, hoc maledictum hominem non incurrere promittunt, si de se praesumpserit, vel in se ipso gloriatus fuerit. Sed quid contra hos multa dicamus? Hoc promisit et pater illorum diabolus illi primo homini: Non morte, inquit, morieris, eritis sicut dii. Deum contempsit, serpenti credidit, et quod acceperat perdidit. Si tunc ille homo non fuit cautus, nunc homo caveat vel expertus. Odit Deus praesumptores de viribus suis. Quid enim valeat liberum arbitrium non adjutum, in ipso Adam demonstratum est. Ad malum sufficit sibi; ad bonum non, nisi adjuvetur a Deo. Primus enim ille homo accepit liberum arbitrium rectum, et posuit ante eum Deus, sicut Scriptura dicit, ignem et aquam: ad quod volueris, inquit, porrige manum tuam . Elegit ignem, reliquit aquam. Videte justum judicem. Quod elegit homo liber, ac
Abbreviated transcription (Latin):
b s documentis diuinis fides accomodanda est
Eece intendite dalectissimi. Iudas ille malus ⁊ fal¬
sits discipislus. itenalis ⁊ cienditor fur ⁊traditor
emptus audeis ut cũ eis eẽt᷑ ancipiũ draboli. p̃¬
cium accipieus de illo qui nõ ht̃ p̃cium itenditor
sanguinis xp̃i ex ip̃o p̃tto ut sctiptura uarrat e¬
mit sibi agrum figuli ut hiis qui hereditatem
integram xp̃m nõ habebat incelo pattẽ aliqͣm
habere ueslet in scło. Quam nec ip̃am possedit
quia sceleris tanti fc̃i sibimet conscuis collũ
sibi alligauit ⁊ ꝓstratus infaciem diruptus ẽ
medius. Agertamẽ ille qui uocatus qui ab eo
comꝑatus est uocatus ẽ ager sanguinis qm̃ ex
p̃tio comꝑatus ẽ tanti sanguinis Uuendidit

Expanded text:
bus, sed documentis divinis fides accommodanda est. bus, sed documentis divinis fides accommodanda est. Ecce, intendite, dilectissimi, Judas ille malus et falsus discipulus, venalis et venditor, fur et traditor, emptus a Judaeis, ut cum eis mancipium esset diaboli, pretium accipiens de illo qui non habet pretium, venditor sanguinis Christi, ex ipso pretio, ut Scriptura narrat, emit sibi agrum figuli: ut is qui haereditatem integram Christum non habebat in coelo, partem aliquam habere vellet in saeculo. Quam nec ipsam possedit, quia sceleris tanti facti sibimet conscius, collum sibi alligavit, et prostratus in faciem disruptus est medius. Ager tamen ille qui ab eo comparatus est, vocatus est Ager sanguinis , quoniam ex pretio comparatus est tanti
Abbreviated transcription (Latin):
talis ẽs: Recole illam sñiam qͣm in primis parenti¬
b accepisti. ⁊ inuenies quid indetraxisti. Spmas ĩ¬
quit ⁊ tribulos pariet tibi. An respondebis nõ te
ẽe t̾cam spinosam. si spinas nõ haberes captti tincre¬
atoris coronam spineam nõ imponeres. Quia gͦ
es ideo tibi talis cultura impenditur ꝓpterea ligio
crutis exararis. ꝓpterea celesti pluuie ip̃araris. ut
fecrnda effecta fueris: ñ gratuleris detuis q̃ nulla
sunt m̾itis. sed reddens bonos fructus xp̃i p̃dices
grãm duis nosse qualis tibi adhibeatur cultura qͣ¬
lis te desup ꝑfundat gr̃a. Ecce agnosce. xp̃i cruce ex¬
aratis. qñ eus signo infronte infronte signaris.
eius sangnine rigatis. qñ in morte ip̃uis baptira¬
tis. Quotquot enĩ ait̃ apłs paulus in xp̃o bapti¬
multum ẽ qd̃ dcm̃ est eius sanguine rigaris.
uideamus qut̃o ꝑ altqmͣ simslitudutem hoc quod
diximus ꝓbare possimus. Nõ enĩ nr̃is sermoni¬

Expanded text:
talis es? Recole illam sententiam, quam in primis parentitalis es? Recole illam sententiam, quam in primis parentibus accepisti, et invenies quid inde traxisti. Spinas, inquit, et tribulos pariet tibi . An respondebis non te esse terram spinosam? Si spinas non haberes, capiti Creatoris tui coronam spineam non imponeres. Quia ergo es: ideo tibi talis cultura impenditur, propterea crucis ligno exararis, propterea coelesti pluviae praepararis; ut cum fecunda effecta fueris, non gratuleris de tuis, quae nulla sunt, meritis, sed reddens bonos fructus, Christi praedices gratiam. Vis nosse qualis tibi adhibeatur cultura, qualis te desuper perfundat gratia? Ecce agnosce, Christi cruce exararis, quando ejus signo in fronte signaris; ejus sanguine rigaris, quando in morte ipsius baptizaris. Quotquot enim, aitMultum est quod dictum est, ejus sanguine rigaris. Videamus quomodo per aliquam similitudinem hoc quod diximus probare possimus. Non enim nostris sermoni
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi aut tumor spinaꝵ aut saxa petraꝵ
aut durissima uia ꝑterreat. dũ tam̃ semiantes
u̾bum dei. ad terram bonam tandẽ aliqñ ꝓuenire
possimus. Accipe u̾bum dei om̃is ager. om̃is homo
sute sterilis sure fetidus. Ego spargam. tu inde
qũo accipias. Ego erggem tu uide quales fructus
reddas. Mxlius ẽ enĩ ut de accepto tu ꝓ terationem
reddas. qm̃ nobis ñ erogantib iuste dicatirr. ser¬
ue neqiram ⁊ piger tu erogares. ego uentens cũ
iet siccam sentis. recurre ad creatoreratuũ. Hecenĩ
nunt agitur ut ĩnoueris. ut fecunderis. utitige¬
ris ab allo qui posuit desertũ in stangna aquaꝵ
et t̾ram sine a qua mexitus aquaꝵ. ⁊ hĩtare fecit
illic esurtentes. ⁊ constituerũt ciurtatẽ habitatõss
et seminauerũt agros. plantauerũt uuteas. ⁊ fe¬
cerunt frictũ frim̃iti. Exiqua t̾ra exilla stercu spi¬
nosa ⁊ iaquosa. Et tu unaqiteq̃ ama q̃ accedis
ad xp̃m terra sꝑinosa ⁊ arida Unde ꝓbamius quia

Expanded text:
dilectissimi, aut timor spinarum, aut saxa petrarum, aut durissima via perterreat; dum tamen seminantes verbum Dei, ad terram bonam tandem aliquando pervenire possimus. Accipe verbum Dei, omnis ager, omnis homo, sive sterilis, sive fecundus: ego spargam, tu vide quomodo accipias; ego erogem, tu vide quales fructus reddas. Melius est enim ut de accepto tu pro te rationem reddas, quam nobis non erogantibus juste dicatur, Serve nequam et piger, tu erogares, ego veniens cum t spinosam vel siccam sentis, recurre ad Creatorem tuum. Hoc enim nunc agitur, ut innoveris, ut fecunderis, ut irrigeris ab illo qui posuit desertum in stagna aquarum, et terram sine aqua in exitus aquarum, et habitare fecit illic esurientes; et constituerunt civitatem habitationis, et seminaverunt agros, et plantaverunt vineas et fecerunt fructum frumenti . Ex qua terra? Ex illa sterili, spinosa, et inaquosa. Et tu, unaquaeque anima quae accedis ad Christum, terra es spinosa et arida. Unde probamus quia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpha dicit. tu es deus solus magnus. Tu aũ hereti¬
ce compone gradum. separa trmnitatem. fat patrem
maiorem. filium minorẽ. sp̃m̃ sc̃m seqñtem. S iam
de filio qd̃ equalis sit patri altqua dixtimus ⁊ qd̃
Audi ⁊ ip̃e qd̃ simuil sit cum patre ⁊ filio ⁊ ubiq

Expanded text:
propheta dicit: Tu es Deus solus magnus . Tu autem, haeretipropheta dicit: Tu es Deus solus magnus . Tu autem, haeretice, compone gradus, separa Trinitatem: fac patrem majorem, Filium minorem, Spiritum sanctum sequentem. Sed jam de Filio, quod aequalis sit Patri, aliqua diximus, et quod Audi et ipse quod simul sit cum Patre et Filio, et ubique
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfilium fc̃a sunt Si scd̾m tempus hoc crẽdis de deo
tuo. qr sicut tu maior es filio tuo. ita ille filio sus.
Auertat hoc deus ab aurib fideliũ Indigna st̃ ista
credere de deo Si enĩ fllius scd̾m dei u̾bunrẽ. sicut¬
euuangłista ioħs narrat. Iupͥncipio erat u̾bum
et u̾bum erat apud d̾m. ⁊ deus erat n̾bum. fuit
aliquod tempus qñ pater fuit sine uetbo. Aut
fuit aliquod pͥncipium aute ip̃m principium
qm̃ ip̃e filius dixit se ẽẽ printipiũ. Inter regan¬
tib quipꝑe uideis tu quis es sespondit. Otin¬
cipium. Ergo ⁊ illud qd̃ ingenesi scriptum est
In principio fecit deus cͥelum ⁊ t̾ram. intelligit᷑
infilio qui ẽ principium. Si ergo semꝑ deus pat̾.
semꝑ deus filius. qr nec ille aliqñ nõ pat̾. neciste
aliqñ nõ filius. Non enĩut pater generaret filnũ
minuit se ip̃m: s ita genuit de se alterũ qualẽ se.
ꝓcedit. sed integer de integro. nec minuiteũ ꝓceden¬
do. nec auget herendo. Et hec tria unus d̾s. dequo

Expanded text:
Filium facta sunt. Si secundum tempus hoc credis de Deo tuo, quia sicut tu major es filio tuo, ita ille filio suo: avertat hoc Deus ab auribus fidelium; indigna sunt ista credere de Deo. Si enim Filius secundum deitatem evangelista Joannes narrat, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum ; fuit aliquod tempus quando Pater fuit sine Verbo, aut fuit aliquod principium ante ipsum principium, quoniam ipse Filius dixit se esse principium? Interrogantibus quippe Judaeis, Tu quis es? respondit, Principium . Ergo et illud quod in Genesi scriptum est, In principio fecit Deus coelum et terram , intelligitur in Filio, qui est principium. Sic ergo semper Deus Pater, semper Deus Filius; quia nec ille aliquando non Pater, nec iste aliquando non Filius. Non enim ut Pater generaret Filium, minuit se ipsum: sed ita genuit de se alterum qualem se, aecedit unde procedit, sed integer de integro, nec minuit eum procedendo, nec auget haerendo. Et haec tria unus Deus, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dicatur. arrianus cõuictus aliqñ confundatur
S audi adhuc heretite apłm paulũ conuicẽtẽ
te ⁊ docentẽ me. audi quid de deo filro dicat. Cum
inquit informa dei ẽẽt nõ tapinã arbitratus ẽ
eẽ equalis deo qͣlle eũ p̾dicat equalem tu eũ assens
minorem. Cuiꝰ credendum ẽ apło an tibi etbi quẽ
totus orbis ãbietit. an slli quem totus mund̃ sus¬
nundũ possedit enuangłica ⁊ apłita dectima.

Expanded text:
arianus convictus aliquando confundatur. Sed audi adhuc, haeretice, apostolum Paulum convincentem te et docentem me, audi quid de Deo Filio dicat: Cum, inquit, in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo . Ille eum praedicat aequalem, tu eum asseris minorem. Cui credendum est, Apostolo, an tibi? tibi quem totus orbis abjecit, an illi quem totus mundus susmundum possedit evangelica et apostolica doctrina.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ patri. Nam quo eũ pater muteret ubi ip̃e cũ filio
non eẽt: aut quo filius uenisset ubi ñ simil cũ pa¬
tre cẽt ille qui dicit. Ego ipatre ⁊ pat̾ inte est.
Et philippe qui uidet me uidet ⁊ patrẽ. Et qui ꝓ ꝓphe¬
tam ditit. Celum ⁊ terram ego impleo. Et de quo salo¬
mon dicit. Attingit a fine usq ad finem fortiter. ⁊dis¬
ponit om̃ta surauiter. Attingit ubiq pp̃ snã inmũdici¬
am. S titheretice ideo dicis maiorem ẽẽ qui miitit
minorem ẽẽ qui mittit᷑. qr tempoꝵ spatia cogitas.
S multũ erras illi assignare tempora. ꝑ quẽ fr̃a
sunt tempora. Si patrẽ confiteris d̾m. d̾m filium
eternũ ꝙ credis patrẽ ⁊ filiũ Noli facere miorẽ fĩli¬
um. in eo qd̃ fecit te qr ideo minor fcũs ẽ ut redime¬
ret te. S ip̃e inquis dixit. Pater maiorme ẽ. intel¬
lige scd̾m susceptum hõiem ⁊ deponis errorem. Scd̾m

Expanded text:
est Patri. Nam quo eum Pater mitteret, ubi ipse cum Filio est Patri. Nam quo eum Pater mitteret, ubi ipse cum Filio non esset? Aut quo Filius venisset, ubi non simul cum Patre esset ille qui dicit, Ego in Patre, et Pater in me est; et, Philippe, qui vidit me, vidit et Patrem : et qui per prophetam dicit, Coelum et terram ego impleo ; et de quo Salomon ait, Attingit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter. Attingit ubique propter suam munditiam ? Sed tu, haeretice, ideo dicis majorem esse qui mittit, minorem qui mittitur, quia temporum spatia cogitas. Sed multum erras, illi assignare tempora per quem facta sunt tempora. Si Patrem confiteris Deum, Deum Filium, aeternumque credis et Patrem et Filium; noli minorem facere Filium in eo quod fecit te, quia ideo minor factus est, ut redimeret te. Sed ipse, inquis, dixit, Pater major me est . Intellige secundum susceptum hominem, et deponis errorem. Secundum
Abbreviated transcription (Latin):
Si ueritate fulcitur p̃dicano tua ꝑublica sit doctͥ¬
na tita. Demonstramͥ etcłiam tuam. Set nouimꝰ
quid agatis decepti ⁊ deceptores. Apłs paulusuos
ꝓdidit dicens. Que enĩ occulte fiunt ab eis tirꝑe ⁊̃
est dicere. Nobis turipe ẽ dicere. S uos nõ quiesci¬
tis agere. mxmifesta sũt ignominta itr̃a nudata
ẽ. turpitudo nr̃a ex confessione simil ⁊ script᷑a¬
ur̃a nota ẽ. om̃ib palam fc̃a est. Tupis dectͥna
scdm diuinitatem nolunt ẽẽ equalem patri. Et cũ
ip̃e dicat. ego ⁊ pat̾ unũ sumus. Illi dicint si mis¬
sus ẽ xp̃c. minorẽ. maior ẽ utiq qui mittit illo
qui mittit᷑. hec argum̃tatio ẽ humana nõ aucto¬
ritas diuina. alia ẽ enĩ oꝑatio trinitatis qͣm tr
heretice ñ assequeris qui carnalit̾ sapis. Mitndũ
enĩ cornõ habes. nec ad d̾m. xp̃c enĩ inqͣntum
homumnẽ suscepit. missus d̾r. in qͣntum d̾s ẽ equal

Expanded text:
Si veritate fulcitur praedicatio tua, publica sit doctrSi veritate fulcitur praedicatio tua, publica sit doctrina tua. Demonstra mihi Ecclesiam tuam. Sed novimus quid agatis decepti et deceptores. Apostolus Paulus vos prodidit dicens: Quae enim occulte fiunt ab eis, turpe est etiam dicere . Nobis turpe est dicere, sed vos non quiescitis agere. Manifesta est ignominia vestra, nudata est turpitudo vestra; ex confessione simul et scriptura vestra, omnibus palam facta est turpis doctrina secundum divinitatem nolunt esse aequalem Patri. Et cum ipse dicat, Ego et Pater unum sumus ; illi dicunt, Si missus est Christus, minor est: major est utique qui mittit, illo qui mittitur. Haec argumentatio est humana, non auctoritas divina. Alia est operatio Trinitatis, quam tu, haeretice, non assequeris, qui carnaliter sapis. Mundum enim cor non habes, nec ad Deum. Christus enim in quantum hominem suscepit, missus dicitur: in quantum Deus est, aequalis
Abbreviated transcription (Latin):
Non hũit inquit uerum corpus. fantasia fuit
nicheus. Opessime heretice manichee. si credere ñ
uis u̾itatem. didentem discipłis suis. Palpate
crede crucifigenti. Nam cũ tu dicis xp̃c d̾s fuit ñ
homo. iudeus dicit. nõ fuit d̾s sed homo. Catholi¬
ca utrosꝙ cõuincens. Ego ait uetũ teneo. qd̾ xp̃c
et deus est ⁊ homo. Tit aũ manichee unde ꝓbas
xp̃m spm̃ fuisse. Sp̃c alapas accepit. xp̃c spineam
coronam portauit. sp̃c sibi crucem baiulauit:
Si sp̃c fuit cułꝰ uestim̃ta milites diuiserunt. Si
sp̃c funit quomͦ cũ traderet sp̃m corpus eiꝰ ꝓpe dimi¬
dium diem exanime pependit incruce: di sp̃t fuit
quoni latus et ꝓforatum ẽ lantea. Quomͦ suscep¬
tus ẽ a toseph sepeliendus. Quomodo sepulcro ẽ
conditus. Om̃ia ista sp̃c pati nõ potest. sicut de eo
heretite ut doces ueritas mentita ẽ ⁊ tu uerum
p̃dicas. Et ifbi p̃dicas hoc in absconso. mocculto.

Expanded text:
on habuit, inquit, verum corpus: phantasma fuit, nichaeus. O pessime haeretice manichaee, si credere non vis Veritatem dicentem discipulis suis, Palpate,crede crucifigenti. Nam cum tu dicis, Christus Deus fuit, non homo; Judaeus dicit, Non fuit Deus, sed homo. Catholica utrosque convincens, Ego, ait, verum teneo, quod Christus et Deus est et homo. Tu autem, manichaee, unde probaspiritum fuisse? Spiritus alapas accepit? spiritus spineam coronam portavit? spiritus sibi crucem bajulavit? Si spiritus fuit, cujus vestimenta milites diviserunt? Si spiritus fuit, quomodo cum traderet spiritum, corpus ejus prope dimidium diem exanime pependit in cruce? Si spiritus fuit, quomodo latus ejus perforatum est lancea? quomodo susceptus est a Joseph sepeliendus, quomodo sepulcro est conditus? Omnia ista spiritus pati non potest. Sicut de eo haeretice, ut doces, Veritas mentita est, et tu verum praedicas? Et ubi hoc praedicas? In absconso, in occulto.
Abbreviated transcription (Latin):
sider trutifige cncifige. Ut rei remanerent su¬
dei ĩuotens abeis crucifixus ẽ filius dei. Adcru¬
cem ducitur expaliatur qui ẽ uera palma uicto¬
rie. Spinis coronatur qui spinas pc̃coꝵ uenit cõ¬
fringere. Ligatur qui soluit cõpeditos. ligno sus¬
penditur qui erigit elisos. aceto potatur fons
uite. disciplina ceditur salus inaneratur. uita
moritur. Occidit ad tempus uttam mors: ut
in ipetuo auita occideret᷑ mors. Quid iudei in
hac morte xp̃i existtauerunt qͣi uictores. ⁊ dũ
rerrenũ ⁊ cadutũ regnũ tunuerunt perdere re¬
gem celi ⁊ terre nõ dubitanerunt occidere. s nec
sicut putauerũt uictores extiterũt. si enĩuite

Expanded text:
Judaei, Crucifige, crucifige : ut rei remanerent JuJudaei, Crucifige, crucifige : ut rei remanerent Judaei, innocens ab eis crucifixus est Filius Dei. Ad crucem ducitur, expalmatur, qui est vera palma victoriae. Spinis coronatur, qui spinas peccatorum venit confringere. Ligatur, qui solvit compeditos. Ligno suspenvitae, disciplina caeditur, salus vulneratur, vita moritur, occiditur ad temous vita a morte, ut in perpetuo a vita occidatur mors. Quid hic Judaei in hac morte Christi? Exultaverunt quasi victores, et dum terrenum et caducum regnum timuerunt perdere, regem coeli et terrae non dubitaverunt occidere. Sed nec sicut putaverunt, victores exstiterunt. Si eni
Abbreviated transcription (Latin):
sire .i. utaris hec mundõ tanqͣm nõ utens ut inhac
uia peregͥnum te noũ̾is ẽẽ. Sit̾ram ꝓmissionis cu¬
pis intrare. Hecterra ẽ de qua ꝓpha cantat ⁊ dicit. ẽre¬
douidere bona dñi interra uiuentiũ. ultinta uritꝰ¬
cantatis restat que om̃ia sustiet ⁊ numquam
tem ur̃am ignorare nõ posse. Tamen ex inde aliqͥd
dicam. sitamẽ detanto aliquid digne dicam
Drus allud qd̾ deus homo qd̃ uerbum caro fc̃m
est qd mualtabona fecit ⁊ mala ꝓpessus ẽ quod
moxtuos suscitauit ⁊ mortuus ẽ. Quod singu¬
laris ila pat̃ia ptulit. drabolum temptatorẽ
discipłm traditorem. Od̾ ip̃m iudam priusqͣm
ostenderet traditorem ꝑtilit furem. Et ante ex¬
perim̃tum uinculoꝵ crutis ac mortis. labits
psus dolosis ñ negauit osculũ patis. In ip̃a aũ
morte quanta sustinuit. Stistit odoꝵ flãmas
miniftros pessum cordis singuas. Clamauest

Expanded text:
sire; id est, utaris hoc mundo tanquam non utens ; ut in hac sire; id est, utaris hoc mundo tanquam non utens ; ut in hac via peregrinum te noveris esse, si terram promissionis cupis intrare. Haec terra est de qua propheta cantat et dicit: Credo videre bona Domini in terra viventium . 11. Quartcharitatis restat, quae omnia sustinet, et, nunquam tem vestram ignorare non posse. Tamen exinde aliquid dicam, si tamen de tanto aliquid digne dicam. Prius illud, quod Deus homo, quod Verbum caro factum est ; quod multa bona fecit, et mala perpessus est; quod mortuos suscitavit, et mortuus est; quod singularis illa patientia pertulit diabolum tentatorem, discipulum traditorem; quod ipsum Judam priusquam ostenderet traditorem, pertulit furem, et ante experimentum vinculorum, crucis ac mortis, labiis ejus dolosis non negavit osculum pacis. In ipsa autem morte quanta sustinuit? Pertulit odiorum flammas, ministras pessimi cordis linguas. Clamaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
eos spes caritatis ut dicerent prius eos amare gͣ¬
tis d̾m. Redditur ⁊hiis merces fidei. Nõ exĩ potest
nõ reddere qui se donando dignatur fac̾e debitorẽ
Post heremũ mella depetra sucetunt. panẽ celimã¬
ducauenint ñ sũt pͥuatia desid̾io suo. qd̾ sperane¬
runt t̾ram etiam ꝓmissionis acceperũt. Exuigat
anuma que huĩ caritatis uirtute comp̃hensa est
cum suo diaboło auctore tanqm egyptii cũ suo rege
phone. Seuiant sequantur fugientes. Quid mẽtu¬
is usq ad aqͣm seuiunt. Ingredieris tu. ingredient᷑
tibi ꝓficiet ad salutẽ. Illos obruet teabluet. sllos
dampuabit. te liberabit. Dost hec susciptes mel
depetra quo sitimtirã saties. Petra enĩ erat xp̃c
ris. Gustabis ⁊ ꝑanem sllũ scilicet qui dixit. Ego
sũ panis uiuus qui de celo descendi. Gustabis ⁊ iude¬
bis qm̃ suauis ẽ dñs. Et si inte eminet uirtuscari¬
tatis que om̃ia sperat. ꝑheremũ te necesse ẽ tran¬

Expanded text:
eos spes charitatis, ut discerent prius Deum amare greos spes charitatis, ut discerent prius Deum amare gratis. Redditur et his merces fidei: non enim potest non reddere, qui se donando dignatur facere debitorem. Post eremum mella de petra suxerunt, panem coeli manducaverunt ; non sunt privati a desiderio suo, quod speraverunt, terram etiam promissianima quae hujus charitatis virtute comprehensa est, cum suo auctore diabolo, tanquam Aegyptii cum suo rege Pharaone, saeviant, sequantur fugientes: quid metuis? Usque ad aquam saeviunt. Ingredieris tu, ingredientur iem, tibi proficiet ad salutem; illos obruet, te abluet; illos damnabit, te liberabit. Post haec suscipies mel de petra, quo sitim tuam saties. Petra enim erat Chrisris. Gustabis et panem, illum scilicet qui dixit, Ego sum panis vivus qui de coelo descendi : gustabis, et videbis quam suavis est Dominus . Et si in te eminet virtus charitatis quae omnia sperat, per eremum te necesse est tran
Abbreviated transcription (Latin):
tia diabolo pompis ⁊ angłis euis. ⁊ seq̃re urã rectã
que te ꝑducat ad terram in qua ditescas ⁊ emineas
et effitiaris socius abrahe. s cũ ista om̃ia feceris. si
uirtus caritatis que om̃ia credit ẽ inte adhuc tẽp¬
tabitte ⁊ ꝓbatũ coronabitte./ Eꝓpetitate sactifiti¬
um daectitui. Quidate expetit: Quod abrabam
pientia. da mͥ fili cortusi ip̃e ẽ dslectus unicus.
Quid metius offerre cortuum Ofter sacrificium
contricionis cordis dũo deotuo ⁊ dic cũ ppħa. ho¬
locaustis nõ delectaberis. saccificium des sp̃t cõnt̾
bulatus cor contritũ ⁊ humiliatũ ds̃ nõ despitief.
Nich metuas. tibi sacrificio oblato. ⁊ cibi acceptum
cognoscimur. Quis namq untutis uox ẽ. mũsu
illo ꝓpħico. Inte spauennt pres nr̃i spauerunt
et liberasti eos. Et ip̃i exegypto fugere mbentur:
terta eis lac ⁊ mel fluens ꝑmitttur. S mare ru¬
brum transeunt. ad heremũ ueniuñt. duoebat

Expanded text:
tia diabolo, pompis ejus et angelis ejus, et sequere viam rectam tia diabolo, pompis ejus et angelis ejus, et sequere viam rectam quae te perducat ad terram in qua ditescas et emineas et efficiaris socius Abrahae. Sed cum ista omnia feceris, si virtus charitatis quae omnia credit est in te, adhuc tentabit te et probatum coronabit te, expetit a te sacrificium dilecti tui. Quid a te expetit? Quod Abraham pientia, Da mihi, fili, cor tuum, ipse est dilectus unicus; quid metuis offerre cor tuum? Offer sacrificium contritionem cordis Domino Deo tuo, et dic cum propheta, Holocaustis non delectaberis. Sacibulatus; cor contritum et humiliatum Deus non despiciet . Nihil metuas tali sacrificio oblato: et Deo acceptum cognoscimur. Ejus namque virtutis vox est in versu illo prophetico, In te speraverunt patres nostri; speraverunt, et liberasti eos . Et ipsi ex Aegypto fugere jubentur, terra eis lac et mel fluens promittitur . Per mare Rubrum transeunt, ad eremum veniunt: ducebat
Abbreviated transcription (Latin):
manũ qr totum cognoscumts diuinũ. s ⁊ ille filĩ
qui paislo ante ouem requirebat subingenti sllẽtio
talia ise fieri sentit ⁊ ita patiens inuenitur tanqͣ
iam ille ẽẽt qui sicut oius adĩmolandũ ductus est.
et tanqͣm agnus coram tondente sesme uoce non
aꝓuit os suum. O ⁊ tu sc̃e ysaat indica nobis si¬
lentis huiꝰ tam grande secretũ paulo ante nichil¬
inte fieri sentiebas. ⁊ apatre aretẽ requiretas. ⁊ũ
aũ manib ligaris in aram imponens: liqno quodã¬
modo suspeneris: ⁊ modo taces. Taceo in quit. dic
quare. Obsecio nouerm̃. Uisltis uosse ait. qͣre medo
tateo: Quia figuram ills gesto. qui uoluntatepo¬
nit amiã suamã netessitate. In hoc tam grandimis
Si qua es amima que cupis sequi uestigia fidei pa¬
tris nr̃i abraham. exi de terra tua ⁊ decnatõe tua
Relinq̃ ppłm tuũ ⁊ domũ prĩs tui .i. fidelit̾ renũ¬

Expanded text:
manum, quia totum cognoscimus divinum. Sed et ille filius, manum, quia totum cognoscimus divinum. Sed et ille filius, qui paulo ante ovem requirebat, sub ingenti silentio talia fieri in se sentit: et ita patiens invenitur, tanquam jam ille esset, qui sicut ovis ad immolandum ductus est, et tanquam agnus coram tondente se sine voce, sic non aperuit os suum . O et tu, sancte Isaac, indica nobis silentii hujus tam grande secretum. Paulo ante niin te fieri sentiebas, et a patre arietem requirebas; nunc autem manibus ligaris, in aram imponeris, ligno quodammodo suspenderis et modo taces? Taceo, inquit. Dic quare, obsecro noverimus. Vultis nosse, ait, quare modo taceo? Quia figuram illius gesto qui voluntate ponit animam suam, non necessitate. In hoc tam grandi et Si qua es anima quae cupis sequi vestigia fidei patris nostri Abraham, exi de terra tua et cognatione tua: relinque populum tuum, et domum patris tui, id est fideliter renun
Abbreviated transcription (Latin):
appeslatus ẽ. amicos ut nouimus cõunctio aĩoꝵ
fant. Unde quidã sapiens hus mudiait. Idem itel¬
le. atq idem nolle ea demũ firma amiticia ẽ. Ligo
amicos ut nouimius cõuinctio animoꝵ facit. Quẽ¬
amicus appellaret᷑ mltis nosse. Sicut enĩ deus ꝑat̾
unico filio nõ peꝑcit. set ꝑuobis om̃ib tradiditãlũ
ita ⁊ iste unico filio ñ pepcit. set iubente ut ĩ molare¬
turꝰ ei qui dederat eũ de toto corde obtulit eũ. S que
sequittur uideamus. Delectat enĩnos adiuuante
dño deo nr̃o huiꝰ hystorie plenam nobis redderetuo¬
tionem. Postqmͣ relictis pueris ad locũ sacrificii p̃r
cũ falto uenit. aram construit. ligna cõponit. mans
filio ligat imponit eũ inaram supͣ ligra. Depo¬
it humana pat̾ne pietatis in dicia. Induit sacer¬
dotis diram constantiã. educit gladium ut ꝓuirat
filiũ. Quid uidetis fr̃es Iichił hic sentinus hu¬

Expanded text:
appellatus est . Amicos, ut novimus, conjunctio animorum appellatus est . Amicos, ut novimus, conjunctio animorum facit: unde quidam sapiens hujus mundi ait, Idem velle atque idem nolle, ea demum firma amicitia est . Ergo amicos, ut novimus, conjunctio animorum facit. Quemamicus appellaretur, vultis nosse? Sicut enim Deus Pater unico Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum ; ita et iste unico filio non pepercit, sed jubente ut immolaretur, ei qui dederat eum devoto sequuntur videamus; delectat enim nos adjuvante Domino hujus historiae plenam vobis reddere notionem. Postquam rcum filio venit, aram construit, ligna componit, manus filio ligat, imponit eum in aram supra ligna, deponit humana paternae pietatis indicia, induit sacerdotis diram constantiam, educit gladium, ut perimat filium. Quid videtis, fratres? Nihil hic sentimus hu
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Pater. ⁊ ille. Quid ẽ fani᷑ et filius. Lcce att
ad sacrificium fili mi. exignũ hic ⁊ grande uideo
satram̃tum. Aliud abrabam corde gestabat. aliud
bantineꝙ aliqua infirmitas cor eius aꝓposito t̃¬
mutauerat. Quid plurib p̃git uam. indet lecũ
delonge. ⁊ statiens pueros suos ibi ers talia u̾ba
ꝓfert dicens. Sedete hic cũ asino ego aũ ⁊ puer fbi¬
mus usꝙ illuc: cũ adorauerimꝰ reiertem᷑ aditos.
Oscẽ abraham quid est qd̃ dicis cũ aliud tͥ depũto
agendum sit. Numquid aut te aut nos fallis õ
inquit. S que ꝓpħice ut dito ist gero. turtus carita¬
tis in nie manens que om̃ia credit ⁊ facit. ⁊ dicit.¬
rum credens pleno ⁊ ꝑfecto uoto puerũ ducas ĩmo¬
landum. filius tuus misto sacrificto ñ crematurᷤ
qr resutrectio fllio dei seruatur. merito abrale hui̾
iuri fidem cõmeniorans racob apłs ait. Credidit abra¬
ham deo ⁊ deputatũ ẽ illi ad iusticiam. ⁊ amicus dei

Expanded text:
 at ille, Quid est, fili? Et filius: Ecce, ait, ad sacrificium, fili. Magnum hoc et grande video sacramentum: aliud Abraham corde gestabat et aliubant, neque aliqua infirmitas cor ejus a proposito immutaverat. Quid plura? pergit viam, videt locum de longe et statuens pueros suos ibi, eis talia verba profert dicens: Sedete hic cum asino, ego autem et puer ibimus usque illuc, et cum adoraverimus, revertemur ad vos. O sancte Abraham, quid est quod dicis, cum aliud tibi de puero gerendum sit? Numquid aut te, aut tuos fallis? Non, inquit, sed quod prophetice vel dico vel gero virtus charitatis est in me manens quae omrum credens, pleno et perfecto voto puerum ducas immolandum filius tuus in isto sacrificio non crematur, quia resurrectio Filio Dei servatur. Merito Abrahae hujus viri fidem commemorans Jacobus apostolus ait: Credidit Abraham Deo, et deputatum est illi ad justitiam, et amicus Dei
Abbreviated transcription (Latin):
di exhortandi. celeres nmitandi. Qui nõ ꝓficit re¬
mansit ĩuta. qui forte a meliori ꝓposito declinat
ad id qd̾ deterius reliq̃rati ren̾sus ẽ retro. Qui fi¬
dem deserit auia erraiit. Cũ tardis sit nobis ⁊ cũ
celeribrib ratio. cũ ambilantib tam̃. Suiẽ
qui ñ ꝓficit: Qui se putauerit saꝑientẽ cẽ qrri
dixerit. sufficit in qd̾ summ qui nõ aitendent eũ
qui dicit que retro oblitus mea que antest̾ extẽ¬

Expanded text:
di exhortandi, celeres imitandi. Qui non proficit, redi exhortandi, celeres imitandi. Qui non proficit, remansit in via: qui forte a meliore proposito declinat ad id quod deterius reliquerat, reversus est retro: qui fidem deserit, a via erravit. Cum tardis sit nobis et cum celerioribus ratio, cum ambulantibus tamen. Quis est qui non proficit? Qui se putaverit esse sapientem; qui dixerit, Sufficit mihi quod sum; qui non attenderit eum qui dicit, Quae retro oblitus, in ea quae ante sunt exte
Abbreviated transcription (Latin):
salirator. Ego sũ ma. Habes uiam ambula. Slliti
tus doma nuum̃tum tuũ carnem tuam. Ip̃i enĩ ia¬
sidet amma tua. Quomͦ si inbat uita mortali iu¬
mento insideres qui te gestiendo uellet p̃cipitare
nine ut securus iter ageres aibariam ferocienti
subtraberes: ⁊ fame domares quẽ freno ñ posses.
plerumq nos rapit ⁊ dem̃a conatur excludere.
alum gubernatorem. eruidemꝙ uatorẽ apłm
parstũ. uidete illũ iumets̃ susi comantẽ. Infa
sideras doma carnemtuã ⁊ ambisla. Ambulas
enĩ fiamas. Non enĩ ad d̾m passib. s affectib
Dna sut hominũ gertera qͥne edit. Semanentem¬
retro redeuntem. ab errantem. Abhiis treb gene¬
reb malis dño adiuuante uindicetur ⁊ defenda¬
turgressus nr̃. Iam u̾o cũ ambiflantes sumus. A¬
lius tardius ambiclat. alius celerius. amibo tam̃
amibulant. Excitandi sũt ero remanentes. retro
redeuntes icuocandi. errantes minam ducendi T̃ar¬

Expanded text:
Salvator, Ego sum via . Habes viam, ambula, sollicitus Salvator, Ego sum via . Habes viam, ambula, sollicitus tamen doma jumentum tuum, carnem tuam; ipsi enim insidet anima tua. Quomodo si in hac via mortali jumento insiderenonne ut securus iter ageres, cibaria ferocienti subtraheres, et fame domares quem freno non posses? plerumque me rapit, et de via conatur excludere: illum gubernatorem eumdemque viatorem apostolum Paulum, vide illum jumentum suum domantem. In famsideras, doma carnem tuam, et ambula. Ambulas enim, si amas. Non enim ad Deum passibus, sed affectibus Tria sunt hominum genera quae odit: remanentemretro redeuntem, aberrantem. Ab his tribus generibus malis Domino adjuvante vindicetur et defendatur gressus noster. Jam vero cum ambulantes sumus, alius tardius ambulat, alius celerius ambulat, tamen ambulant. Excitandi sunt ergo remanentes, retro redeuntes revocandi, errantes in viam ducendi, tar
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i ꝑ qitem mͥ mundus crucifixus ẽ ⁊ egomũdo
nauem ascendebat. quando dicebat Induite nos
situt electi dei. benignitatẽ humilitatẽ. longani¬
mitatem. mansuetudinem. quid aliud qͣmfimes
extendebat. Quando dicebat manent fides spesca¬
ritas. mator hoꝵ caritas. uela colabat. Quando
ditebat. uerbum dei h̃itet ĩ uobis habundant. uen
qͣm sentinam exhauriri p̃cipiebat. Quando dice¬
bat gra dei salui fci estis tutelam exorabat. Qñ
dicebat ipsalmis ⁊ hyminis cantantes ⁊ psal¬
et docebat. Quando dicebat spe salui fc̃i sumis
anchoram incordib credentiũ figebat. Qñ dice¬
bat. ierłm que sursũ ẽ libera ẽ que est mat̾ nr̃a
ip̃am patriam demonstrabat. Quando dicebat.
tur. O optime guberuator opilcherrime maõr¬
fugit nauigium ⁊ insolitos fluctus maris hor¬
uescit desiderat ꝙ iter conficere. quo ⁊ si tardius
ad patriam ualeat ꝑuenire demonstraboniam
ĩmo ip̃a se demonstrat ina. Ecce in eungłio clamat

Expanded text:
per quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo ; navem ascendebat. Quando dicebat, Induite vos sicut electi Dei, benignitate, humilitate, longanimitate, mansuetudine ; quid aliud quam funes extendebat? Quando dicebat, Manet fides, spes, charitas; major horum charitas ; vela colligebat. Quando dicebat, Verbum Dstris : quid aliud quam sentinam exhauriri praecipiebat? Quando dicebat, Gratia salvi facti estis ; tutelam exorabat. Quando dicebat, Iu psalmis et hymnis cantantes um docebat. Quando dicebat, Spe salvi facti sumus ; anchoram in cordibus credentium figebat. Quando dicebat, Jerusalem qua sursum est, libera est, quae est mater nostra ; ipsam patriam demonstrabat. Quando dicebat, tur. O optime gubernator, o pulcherrime mafugit navigium, et insolitos fluctus maris horrescit, desideratque iter conficere, quo, etsi tardius, ad patriam valeat pervenire; demonstrabo viam, imo ipsa se demonstrat via. Ecce in Evangelio clamat
Abbreviated transcription (Latin):
pexit qd̾ euaserat ꝑdidit. Nec in merito instatuã
salis repente conũsa ẽ: nsi ut fatuos suo etiã
exemplo condiret. eut sũt ⁊ ab etrantes. om̃s
heretiti qui relicta ueritatisuna errando ꝑdeser¬
tum latiotinantur. ⁊ alam captant inpeccatis.
prepediunt ꝙ ire quis ad patriã ualeat ꝑuenire
Respondeo. qr aliud etus ht̃ lingua aliud conscĩa
unde noui inquis: Numquid ego tonscĩas discute
possũ. xp̃m ab eo audio. qd̾ audio hoc credo. hoc te¬
neo. Nonte seducat filĩ falsitatis. si filius es u̾tra¬
scripturas sc̃as p̃dicatur. Non in angulis ñ occul¬
te. set palam puplice. In sole enĩ posuit taberna¬
culum suũ. Hoc est in mantfesto collocauiteccłi¬
am sitam. Iain hic respite sllum qui tibi xp̃m p̃¬

Expanded text:
pexit, quod evaserat perdidit. Nec immerito in statuam pexit, quod evaserat perdidit. Nec immerito in statuam salis repente conversa est , nisi ut fatuos suo etiam exemplo condiret. Qui sunt et aberrantes? Omnes haeretici, qui relicta veritatis via errando per desertum latrocinantur, et animas captant in peccatis, praepediuntque ne quis ad patriam valeat pervenire: respondeo, Quia aliud ejus habet lingua, aliud conscientia. Unde novi, inquis? numquid ego conscientias discutere possum? Christum ab eo audio: quod audio, hoc credo, hoc teneo. Non te seducat filius falsitatis, si filius es veritaScripturas sanctas praedicatur; non in angulis, non occulte, sed palam, publice. In sole enim posuit tabernaculum suum ; hoc est, in manifesto collocavit Ecclesiam suam. Jam hic respice illum qui tibi Christum pr
Abbreviated transcription (Latin):
dei ixp̃o iħr. Quirentẽ se dixit seq̃ntemi sedyait
hon teniansit nõ retio spexit. absit ut errauent
quia uam ip̃am docebat. qui ⁊ tenebat ⁊ ostendeba¬
Q eleritatem aũ enis ut mitarem ait. Inutatores
mei estote sicut ⁊ ego xp̃i. Aibitram̃ eb̃go nos di¬
lectissimi iuina uobiscũ ambulare. Si tardi su¬
mus pͥuenite nos. Non inuidemus. q̃rimus qͦs
sequamur. Si aũ nos pͥutatis celerit̾ ingredi cur¬
rite nobistũ. Unũ ẽ ad quod om̃s festinamꝰ ⁊ qui
taronis. ⁊ qui celerius ambulamꝰ. Qui sũt tretͤ
redeuntes. qui excontinentia reu̾tutur ĩminũ¬
diciam. Qui ex scõ ⁊ singilari bono ꝓposito urrgi¬
nitatis diuertitur intupitudines uoluptatis̃.
et corrupta mente corrumpit simul ⁊ carnẽ hos
increpat petrus apłs dicens. Melius illis erat
ñ cognoscere uiam salutis. qͣm cognoscentes re¬
tro respicere. Omalũ retro respacere. Uxor enĩ
loth queliberata a sodomis contͣ p̃ceptũ retro res¬

Expanded text:
esu . Currentem se dixit, sequentem se dixit; non remansit, non retro respexit: absit ut erraverit, quia viam ipse docebat, qui et tenebat et ostendebat. Celeritatem autem ejus ut imitaremur, ait: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . Arbitramur ergo nos, dilectissimi, in via vobiscum ambulare: si tardi sumus, praevenite nos; non invidemus, quaerimus quos sequamur. Si autem nos putatis celeriter ingredi, currite nobiscum: unum est ad quod omnes festinamus, et qui tardius et qui celerius ambulamus. Qui sunt et retro redeuntes? Qui ex continentia revertuntur in immunditiam, qui ex sancto et singulari bono proposito virginitatis divertuntur in turpitudines voluptatis, et corrupta mente corrumpunt simul et carnem. Hos increpat apostolus Petrus, dicens: Melius illis erat non cognoscere viam salutis, quam cognoscentes retro respicere . O malum, retro respicere! Uxor enim Loth, quae liberata a Sodomitis, contra praeceptum retro res
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ scłm scilicet cui flicctus ac tutbines
sentimus minitcas scłi potestates In deo spantes
multi iam sc̃i hoc fluctus sp̃uerunt. multi calca¬
uerunt. multi suꝑ eius aquas ambiclantesse
Titubat fides ĩ mari. clamet inte petrus. dñe pe¬
reo. dabit manũ mergenti. net sinet pire ille qui
pp̃ nos suꝑ aquas dignatus ẽ suꝑ aq̃s ambiclare.
uide apłm paulũ. hxc nauigium ñ solũ demon¬
strantem iterum etiam ascendentẽ ⁊ qͣm płimos
inuitantẽ. Qñ dicebat hñtes uictũ ⁊ tegum̃tũ
hiis contenti sinnus quid aliud qͣm cõpetentẽ

Expanded text:
magnum, saeculum scilicet, cujus fluctus ac turbines magnum, saeculum scilicet, cujus fluctus ac turbines sentimus inimicas saeculi potestates. In Deo sperantes multi jam sancti hos fluctus spreverunt, multi calcaverunt, multi super ejus aquas ambulantes seTitubat fides in mari, clamet in te Petrus, Domine, pereo: dabit manum mergenti, nec sinit perire ille qui propter nos super aquas dignatus est ambulare . Vide apostolum Paulum, hoc navigium non solum demonstrantem, verum etiam ascendentem, et quam plurimos invitantem. Quando dicebat, Habentes victum et tegumentum, his contenti simus ; quid a
Abbreviated transcription (Latin):
mus nauem fidem simul ⁊ crucẽ. Nec desit anchora
spes nr̃e salutis. Extendamꝰ fumes diuersas untu¬
tes uela caritatis colemus. inuocemus itentũ ꝑs¬
perũ uesbũ dei. Erhauriamus sentinã. Apeccat̾is
ꝑ elemosinas mundetur conscientia. ñ impedia.¬
tur huiꝰ nr̃i cursus nauigii. Operemurmanib
ut possumus. manib suis exhaurrebati sentinã
qui dicebat. Manib meis coram eo nocte. ⁊ ñ sũ
deceptus. Non negligamus nr̃a peccata minuta
fũt set multa. fluctus uius ualidus utuens:
obruit nautem. minatur q naufragiũ. Humor
aũ ꝑrimas inflitens ⁊ insentinã ueniens. nisi
subinde siccetur hoc idem facit. Eugo exhaunat᷑
sentina. ñ negligatur miscd̾ia: qr elemosina a
morte liberati ⁊ ip̃a purgat peccata. assit nr̃a tu¬
tela xp̃i gr̃a. celeuma nr̃m difice cantemus alle¬
luya. ut leti ac securi ingrediamur sempit᷑nam
ac felicissimã prĩam. Nõ metuat aĩa matehoc

Expanded text:
mus navem fidem simul et crucem, nec desit anchora mus navem fidem simul et crucem, nec desit anchora spes nostrae salutis, extendamus funes diversas virtutes, vela charitatis colligamus, invocemus ventum prosperum verbum Dei; exhauriamus sentinam a peccatis, per eleemosynas mundetur conscientia. Non impediatur hujus nostri cursus navigii, operetur manibus ut possumus. Manibus suis sentinam exhauriebat qui dicebat: Manibus meis coram eo nocte, et non sum deceptus . Non negligamus nostra peccata: minuta sunt, sed multa sunt. Fluctus unus validus irruens obruit navem, minaturque naufragium: humor autem per rimas influens et in sentinam veniens, nisi subinde siccetur, hoc idem facit. Ergo exhauriatur sentina, non negligatur misericordia; quia eleemosyna a morte linerat, et ipsa purgat peccata . Adsit nostra tutela Christi gratia, celeuma nostrum dulce cantemus Alleluia; ut laeti ac securi ingrediamur sempiternam ac felicissimam patriam. Non metuat anima mare hoc
Abbreviated transcription (Latin):
głiam dei. Nõ uobis inpossibile uideatur qd̾ cũ sitis
terrestres efficimini celestes. De t̾ra nõ fatit celũ qui
denichilo fecit t̾ram ⁊ celum. Uetera transierunt
lapides colebatis. noita accesserũt d̾m uerũ adori¬
simial cũ iuiro peccante. Noua accesserũt:. reparata
ẽ caro sine uiro uirgine pariente. uetera transie¬
runt. transiit intmalitas. Noua accessenint. ꝓmis¬
ꝓuenisse cupitis qui nomina nr̃a conscubenda de
prĩam. peregrinationẽ istam que nos a patria adł
detinet tolleremus nõ autemus. festinem̾tanẽ
nõ est quare hicstare. nec inuenis in scło qd̾ iam pos¬
sis amare. Ip̃e enĩ amor parentum coniugum. fili¬
oꝵ fatisttatum. aut magnũ quibdam ĩcussenĩt
laborem aut magnũ pariũt timorem tõ est qua¬
re hic state. oꝯelius enĩ festinando appetimus sempi¬
terna qͣm hic remanendo secili nos app̃hendat iu¬
na. p̃paremus sitarciam app̃hendamus ⁊ ascenda¬

Expanded text:
gloriam Dei . Non vobis impossibile videatur, quod cum sitis gloriam Dei . Non vobis impossibile videatur, quod cum sitis terrestres, efficiamini coelestes. De terra non facit coelum, qui de nihilo fecit terram et coelum? Vetera transierunt; lapides colebatis: nova accesserunt; Deum verum adorasimul cum viro peccante: nova accesserunt; reparata est caro, sine viro virgine pariente. Vetera transierunt; transiit regio vetustatis: nova accesserunt; sm pervenire cupitis, qui nomina vestra conscribenda dedpatriam; peregrinationem istam, quae nos ab ea adhuc detinet, toleremus, non amemus: festinemus tamen. Non est quare hic stare; nec invenis in saeculo, quod jam possis amare. Ipse enim amor parentum, conjugum, filiorum, facultatum, aut magnum quibusdam incusserunt laborem, aut magnum pariunt timorem: non est quare hic stare. Melius enim festinando appetimus sempiterna, quam hic remanendo saeculi nos apprehendat ruina. Praeparemus sitarciam, apprehendamus et ascenda
Abbreviated transcription (Latin):
Responde o apłe talia de nobis requirenti. ⁊ qr
mintiis ualeo ad exponendũ te obsecto. responde
ꝓme. Aecce audi apłm. Quid queris carit᷑alis¬
n ãuditor ꝑ ocullos carius respitere. Erige mtis
atiem. ut qd̃ dicit᷑ possis intellige. ueteratransi¬
erunt ecce fcã sunt noua. Queuet̾a transier̃t
que fc̃a sunt noua᷑ Primus homo inquit deterater¬
renus. Scd̾s homo de celo celestis. Transiit adans homo
dentium. Cransiit uita carnalis successit sp̃italis an
parua ẽ nouitas hec ita demonstrata ꝑ homutẽ d̾m
ut moriendo suscipet uerustatẽ tuam. Resmpendo
ostenderet nouitatem tuam ascendendo fumaret
cdaritatẽ tuam. Uetera transierunt. q̃ uetera tran¬
sierũt: Qd̾ erratis fĩlii adam filii carnales noua
accesserint. Que nouta: Sd̾ efficimini filii dei filii¬
spl̃iales. Uetera transierunt: terra eratis Cece fr̃a sũt
noua. Celi iam pene effecti estis. Celi enĩ enatrant

Expanded text:
Responde, o Paule, talia de nobis requirenti; et quia Responde, o Paule, talia de nobis requirenti; et quia minus valeo ad respondendum, te obsecro, responde pro me. Ecce audi Apostolum: Quid quaeris, carnalis auditor, per oculos carnis respicere? Erige mentis aciem, ut quod diciterunt, ecce facta sunt nova. Quae vetera transierunt? quae facta sunt nova? Primus homo, inquit, de terra, terrenus; secundus homo de coelo, coelestis . Transiit Adam, homo dentium: transiit vita carnalis, successit spiritualis. An parva est novitas haec, ita demonstrata per hominem Deum, ut moriendo susciperet vetustatem tuam, resurgendo ostenderet novitatem tuam, ascendendo firmaret claritatem tuam? Vetera transierunt: quae vetera transierunt? Quod eratis filii Adam, filii carnales. Nova accesserunt: quae nova? Quod efficimini filii Dei, filiirituales. Vetera transierunt; terra eratis: ecce facta sunt nova; coeli jam pene effecti estis. Coeli enim enarrant
Abbreviated transcription (Latin):
transierunt. que noua fca ssĩtgi assit sp̃nalio
auditor nõ solum intelligit. uerũ etiam udet
que fc̃a sũt noua. Si aũ carnalis assit qui totũ
ꝓcculos carualis nich ꝑatiem m̃tis inteligit
irridens respondet. Rogo te dit que frã sũt noua
Num quid aliud celũ respitio quam antea. aut
sydera in nouũ splendorem micantia. Nõne ñdẽ
cursib solꝑagit diem eisdem q cursiculis lima
ꝑagit noctem. Nuntquid matet̾minos suos si¬
nes ꝙ transgressum ẽ. aut fattes terre ĩmutata
aliã in solita germina ꝓcreauit. Nõne situtexĩ¬
itio horis .xii. ꝑagitur dies. eisdem q cremĩtis
estatis dꝑs. quib detrimentis hyeme pagunt᷑
Ogenies quoꝵ ip̃a mortaliũ. alis detedentib
aliis succedentib t̾minatos fuit dies. Eũ ergo
om̃ia situt exmitio constituta sũt ita cõcurunt¬
suos motus fines q seruantia. quid ẽ qd̾ nõb
p̃dicatur itetera transietũt. ecce fcã sũt noita.

Expanded text:
adsit spiritualis auditor, non solum intelligit, verum etiam videt quae facta sunt nova. Si autem carnalis adsit, qui totum per oculos carnis, nihil per aciem mentis intelligit, irridens respondet: Rogo te, dic quae facta sunt nova? Numquid aliud coelum respicio quam antea, aut sidera in novum splendorem micantia? Nonne iisdem cursibus sol peragit diem, eisdemque curriculis luna peragit noctem? Numquid mare terminos suos finesque transgressum est, aut terrae facies immutata alia insolita germina procreavit? Nonne sicut ex initio horis duodecim peragitur dies, eisdemque crementis aestatis tempus, quibus detrimentis hiems peragitur? Progenies quoque ipsa mortalium aliis decedentibus, aliis succedentibus terminatos finiunt dies. Cum ergo omnia, sicut exsque servantia; quid est quod nobis praedicatur, Vetera transierunt, ecce facta sunt nova?
Abbreviated transcription (Latin):
oium gentiã ꝓmissam firinit᷑ tenet. s ad huc eũ
nicħ deo p̃ferat. posteris monstrat: uocat eũ dñs de
celo dicens. abrahani abrabam. ⁊ ille tanqͣm ser¬
uus obediens. Ecce sum ait. Et dñs. Accipe filium
tuũ itlũ quẽ diligis ysaac ⁊ uade int̾ram excẽtsam.
et offeres eũ holocaustũ in unio montiũ quẽ mon¬
strauero t. Nec hac quidẽ lussione turbat᷑ aut frangit᷑
sernus fidelis. Adest enĩ ei urctus caritatis q̃ om̃ia
credit. Sirgit domo ꝑgit asinũ sternitiligna cõcidit
gladium ⁊ ignẽ sumit pueiũ setũ adducit. ⁊ pergit

Expanded text:
omnium gentium promissam firmissime tenet . 6. Filium omnium gentium promissam firmissime tenet . 6. Filium nihil Deo praeferat, posteris monstrat. Vocat eum Dominus de coelo dicens: Abraham! Abraham! Et ille tanquam servus obediens: Ecce sum, ait. Et Dominus: Accipe filium tuum illum quem diligis Isaac, et vade in terram excelsam, et offeres eum holocaustum in unum montium quem tibi dixero. Nec hac quidem jussione turbatur aut frangitur servus fidelis: adest enim ei virtus charitatis quae omnia credit. Surgit, domum pergit, asinam sternit, ligna concidit, gladium et i
Abbreviated transcription (Latin):
tim audit. surit. currit. festinat accelerat. Terrã
ꝓmissam nõ uidet. s credendo eam firmit̾ retinet.
Anbilat recto itinere. nec oberrantib uestigiis
alaoi qm̃ debuit declinauit. Quia qui eũ ad igno¬
tam t̾ram mitebat ip̃e qui mittebat ñ diiite¬
bati tec ip̃e eũ fefellit. redditur merces credenti. ad
terram puenit. dlatatur multiplicat᷑. ex pauꝑe ef¬
fititur diues. ex ignobili potens. ditatur om̃ibbo¬
nis ⁊ insllo impletur qd̃ dñs in eungłio suis disci¬
płis ꝓmisit dicens. Si quis dimisent domũ aut
agrum aut parentes. causa nominis mei ⁊ ihac
uita centuplum accipiet. ⁊ infuto scło uitã conse¬
q̃tur et̾nam. Cumulatur adhuc huiꝰ fidei m̃ces. ⁊
sem pmuitit᷑ fllius. Ad est urctus caritatis q̃ oĩa
credit. audit exultat. ampluis diligit. Suscipat fili¬
um exconiuge sterli qͣnt spe pariendi destitutam
steraitas eras q iam fecerat. atq in illo bñdictionẽ

Expanded text:
tim ut audit, surgit, currit, festinat, accelerat. Terram tim ut audit, surgit, currit, festinat, accelerat. Terram promissam non videt; sed credendo eam firmiter retinet. Ambulat recto itinere, nec oberrantibus vestigiis alibi quam debuit, declinavit: quia qui eum ad ignotam terram mittebat, ipse qui mittebat non dimittebat. Nec eum ipse fefellit: redditur merces credenti. Ad terram pervenit, dilatatur, multiplicatur: ex paupere efficitur dives, ex ignobili potens, ditatur omnibus bonis; et in illo impletur quod Dominus in Evangelio suis discipulis promisit, dicens: Si quis dimiserit domum, aut agrum, aut parentes causa nominis mei, et in hac vita centuplum accipiet, et in futuro saeculo vitam consequetur aeternam . Cumulatur adhuc hujus fidei merces, et seni promittitur filius. Adest virtus charitatis quae omnia credit. Audit, exsultat, amplius diligit, suscipit filium ex conjuge sterili, quam spe pariendi destitutam sterilitas aetasque jam fecerat, atque in illo benedictionem