comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cu rex nõ obtemꝑans: adilca que uidãt
⁊infesta ꝓpessus est. que euad̾e ⁊ uitare po¬
tiussed: si peccata sua elemosinis redemis¬
set. Raphael quoq angłs talia testatur.
uł ut elemosina libentꝰ ac largit̾ fiat: hor¬
tatur dicens. bona est orõ cum ieuinio et
lemosma. qr elemosina a morte liberat
iip̃a purgat poc̃a. ostendit orõnes nr̃as
ac tesunia minus posse: nisi elemosinis
nduuentur. dep̾catõnes solas parũ ad
mmpetud̾ ualere: nisi fcõꝵ ⁊ oꝑum accen¬
lione socientur. renelat angłs ⁊ manife¬
bat ⁊ firmat.: elemostnis petitõnes nrãs
estraces fieri elemosinis uitam de picu¬
loudaimi elemoitnes aĩas a morte libari.
nime libentur: geste ⁊ implete rei ꝓbatõne
p̾standis płimũ dedita cũ infirmata ẽẽt ⁊
mortua. ⁊ cadauer exanime: petruis accitus
est. qui cũ impigre ꝓ apłica humanitate
uenisset: circũsteterunt eĩ iudue flentes
⁊ togantes pallia ⁊ trnicas ⁊ omnia illa

Expanded text:
Cui rex non obtemperans, adversa quae viderat et infesta perpessus est: quae evadere et vitare potuisset, si peccata sua eleemosynis redemisset. Raphael quoque angelus paria testatur, et ut eleemosyna libenter ac largiter fiat hortatur dicens: Bona est oratio cum jejunio et eleemosyna: quia eleemosyna a morte liberat, et ipsa purgat peccata . Ostendit orationes nostras ac jejunia minus posse nisi eleemosynis adjuventur, deprecationes solas parum ad impetrandum valere, nisi factorum et operum accessione 239 satientur. Revelat Angelus et manifestat et firmat eleemosynis petitiones nostras efficaces fieri, eleemosynis vitam de periculis redimi, eleemosynis animas a morte liberarinimae liberentur gestae et impletae rei probatione praestandis plurimum dedita cum infirmata esset et mortua, ad cadauer exanimae Petrus accitus est. qui cum inpigre pro apostolica humanitate uenisset, circumsteterunt eum uiduae flentes et rogantes, pallia et tunicas et omnia illa
Abbreviated transcription (Latin):
ddunt ei iusti oicentes. dñe. qñ te uidimꝰ
smentem ⁊ pauimus. siteentem ⁊ pota¬
uius. qñ te uidimus bospitem ⁊ addux¬
res qbidiu fecistis uut hoꝵ ex fr̃ĩb meis
nimmis: m fecistis. Tunc dłcet ilis qui

Expanded text:
 te uidimus esurientem et pauimus, sitientem et potauimus? quando te uidimus hospitem et abduxnobis, quamdiu fecistis uni horum ex fratribus meis minimis, mihi fecistis. tunc dicet illis qui
Abbreviated transcription (Latin):
obpignatis uł distratis reb sus. tnimo ad
edestes thos mutata in melius possessione
aibi alicinus ant potus solacio sustinetur.
num uanitate deꝑeunt. illic in pauꝑib¬
qͣntur. qui a te diutnis m̾cedib ⁊ premiis
clestib honorantur. quid ad hec responde
rnebraꝵ nocte cooptas diuitũ mentes qͣ
c̃ne defendimus.. Qua exrusatõne purgi¬
mur qui dyaboli serus minores sumus.
nec in modicis repͥhendamus: Precepta
ile nb dedit quid fac̾e seruos eius opor¬
snpplitiũ stilib ꝯminatus: snĩam suã
mn̾t slius hots in claritate sita. ⁊ omnes
augsi cum eo: tunc sedebit in throno clari¬
taris sue ⁊ cosligentur añ eũ os gẽ. ⁊ segre¬

Expanded text:
obpigneratis uel distractis rebus suis, immo ad caelestes thesauros mutata in melius possessione cibi alicuius aut potus solacio sustinetur. ntium uanitate depereunt. illic in pauquantur. qui a te divinis mercedibus et praemiis coelestibus honorantur. XXIII. Quid ad haec respondemtenebrarum nocte coopertas divitum mentes qua ratione defendimus, qua excusatione purgamus, qui diaboli servis minores sumus, nec in modicis rependamus? Praecepta ille nobis dedit, quid facere servos suos oporsupplicium sterilibus comminatus sententiam suam uenerit filius hominis in claritate sua et omnes angeli cum eo, tunc sedebit in throno claritatis suae et colligentur ante eum omnes ge
Abbreviated transcription (Latin):
scit illa: nõne uos plures estis illis: Dolt
ds pascit ⁊ uolucrib almm̃ta diurna pͥsꝰ¬
tur. ⁊ quibz nll̾s diuine rei sensus est: ern
potus nec cib deest. tu xp̃rano. tu dei sero
tu oꝑib bonis dedito. tu dño suo caro atpͥ
Unde hec incredula cogitatõ: Unde impi
⁊ sacrilega ista meditatõ: Quid facit m
mũ dei ꝑfidsi. pectus: Quid qui xp̃o oĩo nos
credit appellatur ⁊ dicitur xp̃ranus: pha¬
risei magis tibi ꝯgruit nom̃. nam cũ in¬
euͣngłio de elemosinis disputaret. ⁊ ie rl
amicos de t̾renis lucris ꝓuida opatd̃e fa¬
ce̾mus. qui nos postmod̃ in tab̾nacula et¬
na susciꝑent. fidelit̃ ⁊ salubrit̾ p̃monet
addidit post hec scriptura dicens. audieda
aut̃ hec omnia pħisei qui erant auari

Expanded text:
onne uos pluris estis illis. uolucres Deus pascit et passeribus alimenta diurna praestantur et quibus nullus diuinae rei sensus est eis nec potus nec cibus deest: tu christiano, tu Dei seruo, tu operibus bonis dedito, tu domino suo caro aliquid unde haec incredula cogitatio, unde impia et sacrilega ista meditatio? quid facit in domo fidei perfidum pectus? quid qui Christo omnino non credit appellatur et dicitur Christianus? Pharisaei tibi magis congruit nomen. nam cum Evangelio de eleemosynis disputaret, et ut nobis amicos de terrestribus lucris provida operatione faceremus, qui nos postmodum in tabernacula aeterna susciperent, fideliter ac salubriter praemoneret, addidit post haec Scriptura dicens: Audiebant autem haec omnia Pharisaei, qui erant cupi
Abbreviated transcription (Latin):
census oꝑantis de retributõne enulatur
Et dñs in enliglio iam tunc euismodi hõm
corda ꝯsid̾ans ⁊ ꝑfidis atq incredulis p̾scia
uoce denuntians: attestatur ⁊ decit nolite
cogitare dicentes. quid edemus. ant quid
bibemus. aut quid uestiemus. hec omnia
apponi dicit ⁊ tradi: qui rognũ ⁊ iustitiand
q̃runt. eos enĩ dñs cũ dies uiditii uen̾tt a¬

Expanded text:
one cumulatur. et Dominus in euangelio iam tum eiusmodi hominum corda considerans et perfidis adque incredulis praescia uoce denuntians contestatur et dicit: nolite cogitare dicentes: quid edemus aut quid bibemus aut quid uestiemur? haec enim s omnia apponi dicit et tradi qui regnum et justitiam Dei quaerunt. Eos enim Dominus, cum judicii dies
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ sine pccõ pt̃. quisquis se inculpabilẽ drxͥt
curandis denuo sanandis ꝙ uln̾ib reme¬
dia salutaria. Nũqͣm demq frẽs dilectisi
ammonitõ diuina cessarit. nũqͣm taciit
quominus i scripturis scĩs tam uet̾ib
pulus ꝓuocaretur. ubi canente atiꝑ exhor¬
tante sp̃u scõ: quisq ad spem regnt celestis
instruitur: facẽ ełas uibetur. mandat et

Expanded text:
esse sine peccato potest et quisque se inculpatum dixerit curandis denuo sanandisque uulneribus remedia salutaria. Numquam denique, fratres dilectissimi, admonitio diuina cessauit et tacuit quominus in scripturis sanctis tapulus provocaretur; et canente atque exhortante Spiritu sancto, quisquis ad spem regni coelestis instruitur, facere eleemosynas jubetur. Mandat et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatur. ꝙ ꝯseruandis nob pat̾ filiũ misit
ut reꝑare posset. ꝙq filius dei missus est.
⁊ hoĩs filius fiert uoluit. ut nos filios dei fa¬
ceret. humiliauit se ut ppłm qui pͥus tace
bat: erig̾et. ⁊ muln̾atus est. ut nln̾a nr̃a
curaret. seruiuit: ut ad lib̾tatem sertitẽ¬
tes extrabet. mori sustinuit: ut in mortẽ
mortalib exhib̾et. młta hec sunt ⁊ magna
seruando: plentus ꝯsulatur. Nam cũ dñs
adueniens sanasset illa que adam portas¬
set uuln̾a. ⁊ uenena serpentis antiqua
ne quid pcc̃i grauius eueniret. coartati e¬
uamus ⁊ in angustũ in not̃e p̾scriptõne
clusi. nec hẽbat quid fragilitas humana

Expanded text:
ac vivificandis nobis Pater Filium misit, ut reparare nos posset, quodque Filius missus esse et hominis filius fieri voluit ut nos Dei filios faceret. Humibat erigeret, uulneratus est ut uulnera nostra curaret, seruiuit ut ad libertatem seruientes extraheret. mori sustinuit ut immortalitatem mortalibus exhiberet. multa haec sunt et magna diseruando plenius consulatur. nam cum Dominus adueniens sanasset illa quae Adam portauerat uulnera et uenena serpentis antiqua ne quid peccanti grauius eueniret. coartati eramus et in angustum innocentiae praescriptione conclusi. nec haberet quid fragilitatis human
Abbreviated transcription (Latin):
fiscus iuadit. nec calumpnia aliqua bo¬
sis eu̾tit in tutoheditas ponitur que d
custode seruatur. hoc est carts pignoribit
postum ꝓuidere. hoc est futuris hedib pa¬
na pretate ꝯsulere. scd̃ fidem scriptitre ie
dicentis. Iiior fui etenĩ sentu. ⁊ nõ ue¬
cator itaꝙ ⁊ ꝓditor pat̾ es: nisi filius t
sidelit̾ consulas. nisi ꝯseruandis eis relie¬
sa ⁊ uera pietate ꝓspitias. Qui studet eles¬
lib̾at. ⁊ nõ patitur ire in tenebras. lre¬
enĩ bonũ est elemosina: omuib qui faes
eam coram sũmodeo. Quale munus eti
maior estut possint place maiorib q̃ntoi¬
lustrior est nũs ⁊ maior est gła ⁊ dm̃¬
spectatores hr̃e: Qnͣto illic ⁊ appacus nbn
⁊ sumptu largiore exhedendus est. ubi a
spectaculũ ꝯueniunt celoꝵ nirtutes: ꝯuei¬
unt angłi omnes. ubi mun̾ario nõ qͥda¬

Expanded text:
fiscus inuadit nec calumnia aliqua fofiscus inuadit nec calumnia aliqua forensis euertit. in tuto hereditas ponitur quae Deo custode seruatur. hoc est caris pignoribus in posterum prouidere, hoc est futuris heredibus paterna pietate consulere secundum fidem scripturae sanctae dicentis: iuuenior fui et senui et non uiicator itaque et proditor pater es, nisi filiis tuis fideliter consulas, nisi conservandis eis religiosa et vera pietate prospicias. Qui studes teliberat, et non patitur ire in gehennam. Munus bonum est eleemosyna omnibus qui faciunt eam coram summo Deo . XXI. Quale munus est,major est ut possint placere majoribus, quanto illustrior muneris et major est gloria Dspectatores habere, quanto istic et apparatus uberior et sumptus largior exhibendus est, ubi ad spectaculum conueniunt caelorum uirtutes, conueniunt angeli omnes, ubi munerario non quadr
Abbreviated transcription (Latin):
tium pauꝑtate ꝯmimicat. Sunt enim
multi in domo liberi. ⁊ retardat te uniu¬
sitas filioꝵ quominus largit̾ bonis opib
mnustas. at qui in hoc ipõ oꝑari amplus
debes. ꝙ nultoꝵ pignoꝵ pater es: plures
maior est nũs hoc maior ⁊ sumptus est. ⁊ ta
⁊ in uita sp̃uali atq celesti. quo amplior fire
rit pignoꝵ copia.: ee ⁊ oꝑum debet maior
impensa. sic tob sacrifitia nũosa ꝓ filus
offerebat. qͣntusq erat in domo nũs pig
dicens. iob homo uerus ⁊ iustus hilit fi¬
ltos septem ⁊ filias tres. ⁊ em̃idabat illos
tuos u̾e diligis. si eis exhebes pat̾nam et
plenam dulcedinem caricatis: opetari
magis debes ut filios tuos iusta opatone
ꝯmendes. Nec cum liberis tuis cogites.⁊
pat̾ est qui ⁊ tp̃r̃aneus ⁊ infrrmus est is
tuas quas heredtb seruas. ille sit libethox
tutor. ille curator ille otra omnes mutrase
poriles ditna maiestate ꝓtector. Patreirs¬
niuĩ deo creditil nõ res publica eripit ie

Expanded text:
tium paupertate communicat. Sed enim tium paupertate communicat. Sed enim multi sunt in domo liberi et retardat te numerositas filiorum quominus largiter bonis operibus insistas. adqui hoc ipso operari amplius debes, quo multorum pignorum pater es. plures maior est numerus hoc maior et sumptus est, ita et in uita spiritali adque crit pignorum copia, esse et operum debet major impensa. Sic et Job sacrificia numerosa pro liberis offerebat; quantusque erat in domo pignorum dicens: Iob homo uerus et iustus habuit filios septem et filias tres et emundabat illos tuos diligis, si eis exhibes plenam et paternam dulcedinem caritatis, operari magis debes ut filios tuos Deo iusta operatione commendes. Nec eum liberis tuis cogites patrem qui et temporarius et infirmus est, sed facultates tuas quas heredibus seruas: ille sit liberis tuis tutor, ille curator, ille contra omnes iniurias saeculares diuina maiestate protector. patrimonium Deo creditum nec respublica eripit nec
Abbreviated transcription (Latin):
offertur. nec de abundantia portio. s de mo¬
dico totũ datur. ⁊ esurientib libis. alt̾ pͥus
pascitur. neq in penuria ⁊ fame: cibus i¬
añqͣm mĩa cogitatur. ut dum in corpore
mortali carnalit̾ uita ꝯtempnitur: sp̃ua¬
lit anima seruetur. Helyas itaq typum
cem reddat ostendens: respondit ⁊ dixit. Hec
dixit dñs. ydrra farris nõ deficiet. ⁊ capsase
olei nõ minuetur usq in diem quo dabit
dñs ymbrem suꝑ t̾ram scd̃ diuine pollicite¬
tõnis fidem młtiplicata sunt uidiie ⁊ cu¬
mulata que p̾stitit oꝑib iustis ac mĩe m̾i
⁊ olei uasa completa sunt. nec flliis absti¬
lit mr quod helye dedit. s magis benigne¬
contulit filiis quod pie fecit. Et illa necouĩ
xp̃m sciebat. nond̃ p̾cepta eius audierat
potum ꝓ sanguine rependebat. ut ex hoc
appareat qntũ in eccła pecret qui se ⁊ fili¬
os xp̃o añponens: diuitias suas seruat.i
nec patrimoniũ copiosum cum indigen¬

Expanded text:
obfertur nec de abundantia portio sed de moobfertur nec de abundantia portio sed de modico totum datur, et esurientibus liberis alter prius pascitur, neque in penuria et fame cibus ia cogitatur, ut dum in opere salutari carnaliter uita contemnitur spiritaliter anima seruetur. Helias itaque typuma uicem singulis reddat ostendens respondit et dixit: haec dicit Dominus: fidelia farris non deficiet et capsaces olei non minuet usque in diem quo dabit Dominus imbrem super terram. secundum diuinae pollicitationis fidem multiplicata sunt uiduae et cumulata quae praestitit et operibus iustis ac misericortibus farris et olei uasa conpleta sunt. nec filiis abstulit mater quod Heliae dedit, sed magis contulit filiis quod benigne et pie fecit. et illa nondum Christum sciebat, nondum praecepta eius audierat, potum pro sanguine rependebat, ut ex hoc appareat quantum in ecclesia peccet qui se et filios Christo anteponens diuitias suas seruat nec patrimonium copiosum cum indigen
Abbreviated transcription (Latin):
nomto ad corroboratõm fidei ⁊ dilectõmi
dei parta conscripta sunt. qui dicunt pr̃i
aut matri nõ noui te. ⁊ filios nõ agnou̾unt.
hii custodierunt p̾cepta tua. ⁊ testimonia
mea seruau̾unt. Nam si dm̃ toto corde di¬
ligimus: nec parentes nec filios deo p̾fer
ritatem dei apud eos nõ ẽẽ quos uidemus
opari in paupem nolle. qui huit inquat¬
clauserit iusc̾a sua ab eo. quõ caritas der
manet in eo: Ot enĩ ds elemosints paupe¬
rum fen̾atur. ⁊ cũ datur minimis xp̃o dat᷑.
nõ est quo quis t̾rena celestib p̾ferat. nec
diuinis humana p̃ponat dic udua illa
in t̾cio regum libro cũ in siccitate ⁊ fame
ꝯsumptis omnib de modico farine. ⁊olos
quod suꝑfũat fecisset subci̾itiũ panem
quo assimpto moritura cũ liberis eẽt.
suꝑuenit helyas ⁊ petiit sibi pͥus ad eden¬
dum dari. tunc quod suꝑfuisset inde: illã
deo placeat ꝓmpte ac libent̾ quod petebatur

Expanded text:
onomio ad corroborationem fidei et dilectionem onomio ad corroborationem fidei et dilectionem Dei paria conscripta sunt. qui dicunt, ios non agnouerunt, hi custodierunt praecepta tua et testamentum tuum seruauerunt. nam si Deum toto corde diligimus, nec parentes nec filios Deo praeferitatem Dei aput eos non esse quos uideamus operari in pauperem nolle. qui habuerit, inquitrit uiscera sua, quomodo caritas Dei manet in illo ? si enim Deus eleemosynis pauperum faeneratur et cum datur minimis Christo datur, non est quod quis terrena caelestibus praeferat nec diuinis humana praeponat. Sic uidua illa in tertio Regnorum libro cum in siccitate et fame consumptis omnibus de modico farre et oleo quod superfuerat fecisset cinericium panem quo absumpto moritura cum liberis esset, superuenit Helias et petit sibi prius ad edendum dari, tunc quod superfuisset inde illam Deo placeat, prompte ac libenter quod petebatur
Abbreviated transcription (Latin):
de mopia sua õem quenicũq hũit uictum
misit. młtũ beata mulier ⁊ głosa que etiã
añ diem iuditis meruit a suo iuidice lauda¬
ri. pudeat diuites sfilitatis atꝙ infelicita¬
tis sue. iidua ⁊ mops uidua in oꝑe nõ mue¬
nitur. cum ꝙ inuasa que dantur. pupar
⁊ uidius conferantur. dat illa quam opor
tebat acciꝑe. ut sciamus que pena stilem
opa deo dari. ⁊ eum quisꝙ hec faciat dm̃¬
ꝓm̾eri: illud dona dei appellat. ⁊ in dona dei
itduam duos qͣdrantes misisse significat.
ut magis possit ẽẽ maĩm qr qui miseret᷑
panꝑis: deo fen̾at. S ne illa rues frẽs km̃i¬
met benefitio filioꝵ qnͣ in impensis spĩtali
b xp̃m cogitare qui accipe se ꝓfessus est.
debeamus. nec ꝯseruos liberis nr̃is s dm̃ p̾
diligit inquit prẽm aut mr̃em suꝑ me: ñ
est me dignus. ⁊ qui diligit filiũ aut filiã
sup me: nõ est me dignus. Item in deutõ¬

Expanded text:
de inopia sua omnem quemcumque habuit uictum de inopia sua omnem quemcumque habuit uictum misit. multum beata mulier et gloriosa quae etiam ante diem iudicii meruit iudicis uoce laudari. pudeat diuites sterilitatis adque infelicitatis suae. uidua et inops uidua in opere inuenitur, cumque uniuersa quae dantur pupillis et uiduis conferantur, dat illa quam opotebat accipere; ut sciamus quae poena sterilem opera Deo dari et eum quisquis haec faciat D illud dona Dei appellat et in dona Dei uiduam duos quadrantes misisse significat, ut magis ac magis possit esse manifestum quia qui miseretur pauperis Deo faenerat. Sed nec illa res, fratres cimet beneficio filiorum, quando in impensis spiritalibus Christum cogitare, qui accipere se professus est, debeamus, nec conservos liberis nostris sed Domidiliest me dignus, et qui diligit filium aut filiam super me non est me dignus. item in Deuter
Abbreviated transcription (Latin):
rabaris. ⁊ nõ appareat in te fecunditasi
nditatis tue. ⁊ collirio unge ocłos tuos ut
ndas. qui ergo louples ⁊ diuues es: eme
¶e te all ar uostem. ut qui scd̾ adam ⁊¬
nudlis s̾as ⁊ borrebas añ deformis: indit¬
ñto xp̃o candido uestiaris. ⁊ qtte mrõna ĩ¬
ncła xp̃i locuples ⁊ diues es: unge oculos
mos nõ stibo dyaboli s collipto xp̃i ut ꝑue
meent ocłi sciꝑfusi uigoris tenebris ⁊ nocte
antecti. locuples ⁊ diuos es dñicũ celebrare
re creois. qui corban oĩo nõ respicis. qui in
dñicũ sme sacrifitto uenis. qui ꝑtem de¬
sa crifitio quod nupobtulit: sumis. Incu̾e
neingłio uiduam p̃ceptoꝵ celestĩ me¬
morm int̾ ip̃as p̾ssirras ⁊ angustias ege
opus eus exanimans ⁊ ꝯsidans nõ qntũ
s ex qͣnto dedisset: respondit ⁊ dixit. amen
dico uob̃ qm̃ uidua ista plus omnib misit
in dona dei. Ommnes enĩ isti de eo quod abii¬
dauit illis miserunt in dona dei. hec autẽ

Expanded text:
uestiaris et non appareat in te foeditas uestiaris et non appareat in te foeditas nuditatis tuae, et collyrio inungue oculos tuos ut uideas. qui ergo locuples et diues es eme eme tibi albam uestem, ut qui secundum Adam nudus fueras et horrebas ante deformis, indumento Christi candido uestiaris. et quae matrona locuples et diues es ungue oculos tuos non stibio diaboli sed collyrio Christi, ut uident oculi superfusi nigrore, tenebris et nocte contecti. locuples et diues dominicum celebrare te credis quae corban omnino non respicis, quae in dominicum sine sacrifisacrificio quod pauper obtulit sumis. Intuere in Evangelio viduam praeceptorum coelestium memorem, inter ipsas pressuras et angustias egesopus eius examinans et considerans, non quantum sed ex quanto dedisset, respondit et dixit: amen dico uobis quoniam uidua ista omnibus plus misit in dona Dei. omnes enim isti ex eo quod abundauit illis miserunt in dona Dei. haec autem
Abbreviated transcription (Latin):
pͥma pars sine discrimine ultime ultĩa
satis ꝙ appareat. disc̾natur ꝙ in u̾su aliud
eẽ m̃brit quo incipit. aliuo quo desut
nõ possumus recusare meqͣlia m̃bra eẽ
oport̾e .l. Qulo modo.. M Id ergo pͥus in
pyrichto considemus si placet in quo
iam credo uideri tibi minus trib tpr̃ib
m̃brum ẽẽ nõ poste. qm̃ io pͥmũ est plus
qͣm pes. .ł Assentior. m. Ergo minimus
usus quot tp̃ra possidebto⁊ .i. dice̾m sex
nisi me illa p̃posteratio reuocaret. septẽ
ergo hẽbit qr minus qͣm tria m̃brum
est. .M. Recte intłłigis. s dic quot pedes
pyrichios hebant septem tp̃ra. .ł. c̃res
semis .M. Sebetur eigo unius tpẽis si¬
lentiũ dum ad pͥncipiã reditur: ut
spaciũ pedis possit implert .ł. debetur¬
i. Sane hoc admũato quot tp̃ra epuno
qui pͥmus est u̾sus minus hr̃e qͣm acto
tpẽa nõ pt̃ .i. Ita est .m. Quid maximꝰ
ulsus quo ampliorem eẽ nõ ꝯporteat.i

Expanded text:
prima pars sine discrimine ultima, et ultprima pars sine discrimine ultima, et ultsatisque appareat discernaturque in versu aliud esse membrum quo incipit, aliud quo desinit; non possumus recusare inaequalia membra esse oportere. D. Nullo modo. M. Id ergo prius in pyrrhichio consideremus, si placet, in quo jam credo videri tibi minus tribus temporibus membrum esse non posse, quoniam id primum est plus quam pes. D. Assentior. M. Ergo minimus versus quot tempora possidebit? D. Dicerem sex, nisi me illa praeposteratio revocaret. Septem ergo habebit: quia minus quam tria membrum est. M. Recte ios habeant septem tempora. D. Tres et semis. M. Debetur ergo unius temporis silentium, dum ad principium reditur, ut spatium pedis possit impleri. D. Debetur sane. M. Hoc annumerato quot tempora erunt? rimus est versus, minus habere quam octo tempora non potest. D. Ita est. M. Quid maximus versus, quo ampliorem esse non oporteat?
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ꝑme ip̃e sane ꝙͣuis dicente te: utera
hec ẽẽ cognosco. .xxuii.
ge ergo nunc qm̃ inuenimus im̃i
metrũ incipiat eẽ. iueniamus
etam quousq pcedat. nam metrũ in¬
apit a duob pedib siue ip̃o sono plenis¬
iine site ad implend̃ quod deest: admi¬
m̾ato silentio. Quare oporcet te tam re¬
spic̾e ad illam qͣt̾nariam ꝓgressionem
mq renuntiare tuq ad quot pedes¬
tantũ metrũ tendere deleamus .i. fa¬
cile isfud quid̃ est. nam octo pedes ẽẽ rõ
satis docet .m. Quid illud recordarts nos¬
ne dixisse nos cum u̾sum a doctis appeł¬
latum qui duob m̃bris certa rõne di¬
m̃sis copulatis q constaret. .¶ Uene
nemnt.m. Cum ergo nõ sit duob dcm
pedib. s duob m̃bris constare u̾sum.
hr̃e s plẽs nõne res ip̃a indicat longits
m̃brũ ẽẽ qͣm pedems i. Ita n̾ͥo. M at̾ m̃bra
eqͣlia sint in usti nõne p̃postari pot̾it. ut

Expanded text:
D. Per me ipse sane, quamvis dicente te vera D. Per me ipse sane, quamvis dicente te vera haec esse cognosco. CAPUT ge ergo nunc quoniam invenimus unde metrum esse incipiat, inveniamus etiam quousque procedat. Nam metrum incipit a duobus pedibus, sive ipso sono plenis, sive ad implendum quod deest annumerato silentio. Quare oportet te jam respicere ad illam quaternariam progressionem, mihique renuntiare usque ad quot pedes metrum tendere debeamus. D. Facile istud quidem est. Nam octo pedes esse ratio satis docet. M. Quid? illud recordarisne, dixisse nos eum versum a doctis appellatum, qui duobus membris certa ratione dimensis copulatisque constaret? D. Bene memini. M. Cum ergo non sit dictum duobus pedibus, sed duobus membris constare versum, s membrum esse quam pedem? D. Ita vero. M. At si membra aequalia sint in versu, nonne praeposterari poterit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ub cognitis acq concessis credo t̾
iam sacis appar̾e noc minus uno
tempore selere posse. nec plus qͣtuor tem
qua tam młta dcã sunt mod̾ata ꝑg̃ssio.
⁊m omnib pedib nita leuatio aut po¬
sitio amplius qͣm qͣtuor occupit tp̃ra
itaq cum aliquid canitur aut̃ pnim¬
taatur ꝙ hẽat certũ finem ⁊ plus hẽat
qͣm unũ pedem ⁊ naturali motu añ
consid̾ãtõne nũoꝵ sensũ qͣdam eqͣlitatẽ
demulceat: iam meccũi est qͣmꝙͣ enim
minus hõat qͣm duos pedes tñqi excedit
nũ ⁊ silere cogit nõ sine m̃sura. sed
qͣntum implendis tp̃rb satis est. que
atĩ debentur pedi ꝑ duob pedib audi¬
tus accipit quod duoꝵ pedum occupat
pp̃ra donec ad caput redeatur dum ad¬
nuatur sono etiam certũ atq dim̃sut̃
int̾uatu silentiũt. S iam mn dicas uelĩ
ntrũ hus que dcã sunt ognitis assen¬
tiaris .l. Coggnoui. ⁊ assentior. . Michi¬
ne credens an ꝑ te ip̃e uera eẽ ꝑspitiẽs.

Expanded text:
us cognitis atque concessis, credo tibi jam satis apparere, nec minus uno tempore sileri posse, nec plus quatuor temqua jam multa dicta sunt, moderata progressio; et in omnibus pedibus nulla levatio aut positio amplius quam quatuor occupat tempora. 19. Itaque cum aliquid canitur sive pronuntiatur quod habeat certum finem, et plus habeat quam unum pedem, et naturali motu ante considerationem numerorum sensum quadam aequabilitate demulceat, jam metrum est. Quanquam enim minus habeat quam duos pedes, tamen quia excedit unum et silere cogit, non sine mensura, sed quantum implendis temporibus satis est quae alteri debentur pedi; pro duobus pedibus auditus accipit, quod duorum pedum occupat tempora donec ad caput redeatur, dum annumeratur sono etiam certum atque dimensum intervalli silentium. Sed jam mihi dicas velim, utrum his quae dicta sunt cognitis assentiaris. D. Cognovi et assentior. M. Mihine credens, an per te ipse vera esse perspiciens?
Abbreviated transcription (Latin):
uit ⁊ douaint ei nom̃ quod est suꝑom̃e
nom̃ut in noĩe iħu omne genu flectat᷑
celestiũ t̾restriũ ⁊ infernoꝵ ⁊ cet̾a. Ne
queritis cui donau̾it utrũ hõi an deo
Qũ enĩ donau̾it eindent̾̃ apparet. Humi¬

Expanded text:
od est super omne nomen: ut in nomine Jesu omne genu flectatur, coelestium, terrestrium et infernorum : Nec quaeritis cui donaverit, utrum homini an Deo. Quomodo enim donaverit, evidenter apparet. Humi
Abbreviated transcription (Latin):
as monum̃tis tuis sepeli mortuũ tuũ
semo enĩ nr̃m ꝓhibet te a monum̃to suo
rosepelias mortuũ ibi. Ourgens aut̃ a¬
dham adorauit plebem filioꝵ eth. Et uos
pe remaneatis ingrati. S da inquis te¬
monia ubi adoratur sp̃c sc̃s. Qtͣ non er
impeslar tu ubi legisti pr̃em dm̃ inge¬
ntum uł innatũ. Et tñ uerũ est. Quod
ialiquotiens dixisti etiam filio eẽ in cõ¬
pbilem prẽm nec legis nec uerum est.
liant̃ deligionem qua colitur ds̃ sicut
dignũ est cogitares: młto plus cern̾es
tum leg̾es. Et hoĩes enĩ sicut supͣ docui a
lĩs nouimus adoratos. Templũ u̾o nõ est
tc̃m ab hoĩb nisi aut uero deo secut salo¬
non fecit. aut eis que ꝓ diis hñtur sicut
cum magno honore de deo dcm est nõ ĩ ma

Expanded text:
s monumentis nostris sepeli mortuum tuum: nemo enim nostrum prohibet te a monumento suo, ut sepelias mortuum tuum ibi. Surgens autem Abraham adoravit plebem filiorum Heth . Et gratiae remaneatis ingrati! Sed, Da, inquis, testimonia ubi adoratur Spiritus sanctus: compellar, tu ubi legisti Patrem Deum ingenitum vel innatum? Et tamen verum est. Quod vero aliquoties dixisti, etiam Filio esse incomparabilem Patrem, nec legis, nec verum est. Si autem religionem qua colitur Deus, sicut dignum est cogitares, multo plus estum. Et homines enim, sicut supra docui, a sanctis novimus adoratos: templum vero non est factum ab hominibus, nisi aut vero Deo, sicut Salomon fecit; aut eis qui pro diis habentur, sicutcum magno honore de Deo dictum est, non in
Abbreviated transcription (Latin):
biens usq ad mortem crucis. tunc ecepit
oaltus dei filius imicus det d̾e tunc cepit
ͥ nom̃ quod est suꝑ omne nom̃: Quis ħ
ispientissimus dix̾it. Hoc illi ergo dona¬
in est ut homini scd̾ quem filius fc̃s est
Doiens usq ad mortem crucis quod iam
slat idem ip̃e dei filius d̾s de deo natus
nualis
dẽ filro. Dico plane. Da inquis testimo
Nubi adoratur sp̃c̃ sc̃s. Ut iudeo hinc eũ
ms ostendi eqͣlem xp̃o si adoratur ut xp̃.
nt̾ hoses estis qͣm religiose humilitatis
ia sp̃m scm̃ adorari nõ uultis cũ legatis.
ttͥ occidit. sp̃c aut̃ uinificat: Nõ miltis
gdadorare quem uiuificare aĩas nõ
regatis. cum pr̃ abraham hoĩes adoraue
ttqr concesserunt ei monum̃tũ ubi po¬
neret corpus mortue uxoris: Bic enim
laiptũ est. Uenit aut̃ abraham plang̾e̾

Expanded text:
obediens usque ad mortem crucis, tunc coepit esse altus Dei Filius, unicus Dei, Deus, tunc coepit habere nomen quod est super omne nomen? Quis hoc insipientissimus dixerit? Hoc illi ergo donatum est ut homini, secundum quem Filius factus est obediens usque ad mortem crucis, quod jam habebat idem ipse Dei Filius, Deus de Deo natus aequalisesse Filio. Dico plane. Da, inquis, testimonia ubi adoratur Spiritus sanctus. Ut video, hinc eum vis ostendi aequalem Christo, si adoratur ut Chrisautem homines estis, quam religiosae humilitatis sanctum adorare non vultis, cum legatis, Littera occidit, Spiritus autem vivificat ? Non vultis ergo adorare, quem vivificare animas non negatis: cum pater Abraham homines adoraverit, quia concesserunt ei monumentum, ubi poneret mortuae corpus uxoris. Sic enim scriptum est: Venit autem Abraham plangere
Abbreviated transcription (Latin):
a simplo. a duplo alt̾ incipit. Ergo tͥbach
utrisq accõmodari p̃t spondeũ. ⁊ dactilũ ⁊
cinapestũ ⁊ ꝓceleumaticũ amicos int̾ se
atiꝵ coptuabiles iudeo. Nõ enĩ tm̃ tpr̃ib¬
ħ plausui ⁊̃ sibi ꝯgrnunt. enim ilo exdi¬
suis amphibracus nlła potuit rõe reduci.
cui parilitas tp̃ꝵ auxiltari. quid dim¬
liouepoluliuqs dileoydainte non potuit
Bachio cretiũ. ⁊ peanes pͥmũ. scd̾m ⁊qͣr¬
tum. Palimbachio aut̃ erund̃ cretium.

Expanded text:
t, quod alter a simplo, a duplo alter incipit. Ergo tribrachus t, quod alter a simplo, a duplo alter incipit. Ergo tribrachus utrique accommodari potest. Spondeum et dactylum et anapaestum, et proceleumaticum amicos inter se at plausu etiam sibi congruunt. Enimvero exclusus amphibrachus, nulla potuit ratione reduci, cui parilitas temporum auxiliari quid, divisione plausuque discordante, non potuit. Bacchio creticum, et paeones primum, secundum et quartum. Palimbacchio autem eumdem creticum,
Abbreviated transcription (Latin):
mers. nam etiam plausu nõ admoto
ipẽ ꝑ se hoꝵ pedum cursus in illo am¬
phibraco uehem̃tissime claudicat..m.
potuit. an qm̃ in ilł eq̃lia sunt medio
latã. In nũo enĩ pari ubi sc sit mediũ
sius eq̃le lat̾ib: pͥmꝰ senarius occurrit.
dio possident ⁊ bma in lat̾ib libent̾ quo¬
dãmodo illud mediũ cecidit in latera:
quib amicissima eqͣlitate ꝯiungitur
sõ aut̃ id̾ fied in amphibraco ubi sunt
imparia medio lat̾a. siquid in illis sin¬
gula: in illo duo tpra sunt. Huc acced̾̃
ꝙ inonicis ⁊ moloso medio in latera
solute t̾na fiunt tp̃ra in quib fucmmt
rursũ medio paria lat̾a inueniunt.
ꝙ idem defit in amphibraco .i. Ita res
est ut dicis nec inmito amphibracus
in isla serie offendit auditũ. hĩi t̾io de¬
ge nunc ꝑ tẽ ab ip̃o exordire pyri
quib miscł oporteat: qͣntũ potes brenit
explica. .ł. Nuillus pyrichio. nõ enĩ alius
inuenitur totidem tp̃ꝵ. Ianibo posset cho.

Expanded text:
meis: nam etiam plausu non admoto, meis: nam etiam plausu non admoto, ipse per se horum pedum cursus in illo amphibracho vehementissime claudicat. M. potuit? an quoniam in illis aequalia sunt medio latera? in numero enim pari, ubi sit medium suis aequale lateribus, primus senarius occurrit. dio possident, et bina in lateribus; libenter quodammodo illud medium cecidit in latera, quibus amicissima aequalitate conjungitur. Non autem idem fiet in amphibracho, ubi sunt imparia medio latera, siquidem in illis singula, in illo duo tempora sunt. Huc accedit quod in ionicis et molosso medio in latera soluto, terna fiunt tempora, in quibus rursum medio pari paria latera inveniuntur; quod item defit amphibracho. D. Ita res est ut dicis: nec immerito amphibrachus in illa serie offendit auditum, hi vero etiam de tu per te ab ipso exordire pyrrhquibus misceri oporteat, quantum potes, breviter explica. D. Nullus pyrrhichio: non enim alius invenitur totidem temporum. Iambo posset chori
Abbreviated transcription (Latin):
atq ita t̾na tp̃ra lenatio positioq sor¬
tiantut. .l. Ncħ hic oĩo aliuo dici aut
¶intolligi potest. xcui.¬
quem ab ista nuolitate penitus eitie¬
bamus hac conditõe misceatur spondeo
dactilo ⁊ anapesto. uł ꝑ se ip̃e nilosũ aliꝗ
in musica continuatus efficiat .m. Pt̃
enĩ siłi rõe media quoq pedis eius silsa
que longua est plansu diuidi uo cum
singła tp̃ra singłis latib ded̾it nõ iam
unũ ⁊ tria. s bina tp̃ra leuatio positõꝙ
sibi iundicent: nisi hẽs aliquid quod re¬
listat.⁊ ł sicħ sane hẽo quod dicam nͥ
hunc etiam ẽẽ ammittend̃. . M. Aliquid
ergo plaudamus qͣt̾noꝵ tpẽm pedib or¬
diatũ atq contextil quib iste ꝯmix¬
tus sit. ⁊ eod̾ modo sensu exploremꝰ utrũ
nich imꝑile offendat ⁊ iõ attende in hñc
nũm pp̃ idicandi facilitatem cũ plau¬
su fcio repetitũ. fumas optima: factas
honesta .l. lamiam obsecro parde aurib

Expanded text:
atque ita terna tempora levatio positioque soratque ita terna tempora levatio positioque sortiantur. 25. M. Nihil hic omnino aliud dici aut intelligi potest. quem ab ista numerositate penitus ejiciebamus, hac conditione misceatur spondeo, dactylo, et anapaesto, vel per se ipse numerosum aliquid in musica continuatus efficiat? Potest enim simili ratione media quoque pedis ejus syllaba, quae longa est, plausu dividi; ut cum singula tempora singulis lateribus dederit, non jam unum et tria, sed bina tempora levatio positioque sibi vindicent: nisi habes aliquid quod resistat. D. Nihil sane habeo quod dicam, nisi hunc etiam esse admittendum. M. Aliquid ergo plaudamus quaternorum temporum pedibus ordinatum atque contextum, quibus iste commixtus sit, et eodem modo sensu exploremus utrum nihil imparile offendat. Et ideo attende in hunc numerum propter judicandi facilitatem cum plausu tertio repetitum. Sumas optima, facias honesta. Suma
Abbreviated transcription (Latin):
a maiore. t̾ciũ: coriambũ qͣrtũ. diam¬
bum. qͥntũ: antipastũ sextũ: dicloxu
septimũ. molosam. M iutende ergo
⁊ aurem in sonũ: ⁊ in plansũ oułos.
nõ enĩ audrot s uidt̃ oꝑus est plait¬
dentem manu. ⁊ aĩadũti acrit̾ qnͣta
tp̃ris mora in leuatõe. qͣnta in põne sit¬
.i. Tocus istic sũ qnͣtũ ualeo. M. Accipe
deratas concede̾ ꝑciptas benignitas
uolet iusta cuitas q uircutes .i. sẽ¬
tio quid̃ neq̃qͣm platisit istũ claudioi
re ⁊tantũ leuare: qnͣtã pon̾e s uehe¬
ment̃ ãmiror quõ eo ꝑcuti poti̾uti
illi pedes quoꝵ diuisio simpli ⁊ dupli
rõne constat sicuti sunt ambo ionici
⁊ molosus. .M. Quid hec fieri tñ arb¬
traris cum in hus tria leuentur tpr̃a
totidem q ponentur .i. Nach aliud. m¬
Dic ꝓrsus indeo quam eam longuã
silsam que in torco ã intnore ⁊ moloso:
scd̾a. in ionico aut̃ a maiore. t̾ria est ͨ
miũ inde suꝑiori. alt̾m postĩori tͥonat

Expanded text:
choriambum, quartum diiambum, quintum antispastum, sextum dichorium, septimum molossum. M. Intende ergo et aurem in sonum, et in plausum oculos: non enim audiri, sed videri opus est plaudentem manum, et animadverti acriter quanta temporis mora in levatione, quanta in positione sit. D. Totus istic sum, quantum valeo. M. Accipe deratas, concedere, percipies, benignitas, volet justa, civitasque, virtutes. D. Sentio quidem nequaquam plausum istum claudponere; sed vehementer admiror quomodo eo percuti potuerint illi pedes, quorum divisio simpli et dupli ratione constat, sicuti sunt ambo ionici et molossus. M. Quid hic fieri tamen arbitraris, cum in his tria leventur tempora, totidemque ponantur? D. Nihil aliud hic prorsus video quam eam longam syllabam, quae in ionico a majore et in molosso secunda, in ionico autem a minore tertia est, i, alterum posteriori tribuat,
Abbreviated transcription (Latin):
tiformi uarietate ⁊ unia eqͣlitate in ꝑ¬
cere .i. factam qm̃qͣm hoc exemplo. ne
.M. Recte existimas. s quod ad ppositũ
ꝑtinet: ad moto plausa uta ꝓcurram
ut de hoc quoq indicare possis utrum
aliquid an nich claudicet atꝵ ut sił
quid exꝑiaris de ꝯmutatõe illuis or dĩs
qͣm nich claudicatõis ulaturam eẽ pͥ¬
diximus. iam nunc ip̃m ordinẽ mu

Expanded text:
tiformi varietate et una aequalitate mulceri. D. Faciam: quanquam hoc exemplo nemo. M. Recte existimas: sed quod ad propositum pertinet, admoto plausu ista percurram, ut de hoc quoque dijudicare possis utrum aliquid, an nihil claudicet: atque ut simul aliquid experiaris de commutatione illius ordinis, quam nihil claudicationis illaturam esse praediximus;
Abbreviated transcription (Latin):
tpr̃ib constant oĩm int̾ se itram quã¬
dam ẽẽ concordiã satis disputatũ est.
Qñ quid̃ illi quoq ab aliis in plandẽdo
nõ dissonant. quos alit̾ diuidi egt̃o cõ¬
ditio silłaꝵ tantam nim hc̃ cũ medio
lat̾um eqͣlitas. Porro septẽ tp̃ꝵ pedes
cum sint qͣtuor qui epitrici not̃antur
Loꝵ enĩ diuisto incipit atrib tp̃ib id¬
circo nec spatio tpẽis nec plansti dissi¬
dent. Rursus libent̾ sibi iunginitur
t̾cius ⁊ qͣrtus. qr nt̾q in diuidendo ma¬
pit a qͣtuor tpẽib. qͣre ⁊ metiuntur ⁊
plaudimtur tꝑer eqͣlit̾. Restat octotp̃ꝵ
pes qui dispendius nocatur. cui sicut
pprichto par nll̾s est.hẽs a me quod po¬
poscisti ⁊ fac̾e̾ potni. ꝑge ad reliqua .l
Faciam. s post tam longũ sermonem
respiremus aliqͣntulũ ⁊ illoꝵ u̾suum
memtnimus quos extpr̃ales pauloañ
lassitudo suggessit. Uolo tand̾ tibi ꝑas
labor est in carticis. ⁊ aꝑtũ ire ꝑ arus
animũ ꝑmictas placet hoc nam spẽ¬

Expanded text:
ibus constant, omnium inter se miram quamdam esse concordiam, satis disputatum est. Quandoquidem illi quoque ab aliis in plaudendo non dissonant, quos aliter dividi cogit conditio syllabarum: tantam vim habet cum medio laterum aequalitas. Porro septenum temporum pedes cum sint quatuor, qui epitriti nominantur, borum enim divisio incipit a tribus temporibus, idcirco nec spatio temporis nec plausu dissident. Rursus libenter sibi junguntur tertius et quartus, quia uterque in dividendo incipit a quatuor temporibus, quare et metiuntur et plauduntur aequaliter. Restat octo temporum pes qui dispondeus vocatur, cui sicut pyrrhichio par nullus est. Habes a me quod poposcisti et facere potui. Perge ad reliqua. M. Faciam: sed post tam longum sermonem respiremus aliquantulum; et illorum versuum meminerimus, quos mihi extemporales paulo ante ipsa lassitudo suggessit. Volo tandem tibi parcas, labor est in chartis, Et apertum ire per auras animum permittas. Placet hoc nam s
Abbreviated transcription (Latin):
tare hoc quoq tenend est. istam ⁊̃
congruentiam excepta equalitate
tempoꝵ in pedib miscendis aliqͣntulũ
ualere oport̾e. nõ euĩ płimũ. s tñ non¬
nicħ ualet. Ram ꝓ oĩ pede sex tprm oẽm
pedem sex tp̃em poni posse ita sensit
nore modatus coriambi ꝑcipies ionici
amaiore concedẽ duambi benignitas
diorei ciuitas q antipasti uolent i¬
ista .i. Hẽo ista .ii. Contexe igitur
pnuntiante accipe quo ad iudicandũ
lib̾ior sensus uacet. nam ut ꝯtumati
nũi eqͣttatem sine ulla offensione au¬
rium tibi insinuacio hoc totũ ꝯtextũ
ter ꝓnuntiabo: quod iatis eẽ nõ dubi¬
tau̾im uirtutes mod̾atus ꝑcipias i
conced̾e. benignitas cuutas uoient i
iusta. sio torte aliquid in hoc pedumĩ
cursu aures cuas eqͣlitate aut suaut¬
est in hoc gn̾e ut delectet oẽ quod nõ offẽ¬
derit nõ possũ ałr me dice̾ affectũ: ꝙͣ n
detur tibr.. Pbas ergo istos õs pedes
senũ tpr̃m recte sibi posse copulari atiꝑ

Expanded text:
are hoc quoque tenendum est, istam etiam congruentiam, excepta aequalitate temporum, in pedibus miscendis aliquantum valere oportere: non enim plurimum, sed tamen nonnihil valet. Nam pro omni pede sex temporum, omnem pedem sex temporum poni posse, ita sensu nore, moderatas: choriambi, percipies: ionici a majore, concedere: diiambi, benignitas: dichorii, civitasque: antispasti, volet justa. D. Habeo ista. M. Contexe igitur us pronuntiante accipe, quo ad judicandum liberior sensus vacet. Nam ut continuati numeri aequalitatem sine ulla offensione aurium tibi insinuem, hoc totum contextum ter pro nuntiabo, quod satis esse non dubitaverim. Virtutes moderatas percipies, concedere benignitas civitasque volet justa.cursu aures tuas aequalitate aut suavitlectet omne quod non offenderit. D. Non possum aliter me dicere affectum, quam videtur tibi. M. Probas ergo omnes istos pedes senum temporum recte sibi posse copulari atque
Abbreviated transcription (Latin):
ertiodecimo loco cõmoru nõ iõ pr̃em
filio eẽ marorem qr testimoniũ perhi¬
buit p̃r filio. Ram ⁊ ꝓphas ei testimoniũ
phibuisse memoraui quos maiores illo
ẽẽ nõ potes dicere. Dixas enĩ ꝙ pr̃ filio
phibuit testimoniũ. Quod sic accepi tã¬
qͣm hinc ꝓbare uoluis illo cui testimo¬
niũ ꝑhibuit eum eẽ maiorem. s qr postĩ¬
ore ꝑsecutõe hinc oĩo tacuisti taciturni¬
tatem tuam in locũ confessionis accepi.
⁊ si fieri pt ut iõ cõmemorau̾is prẽm fi¬
lio phibuisse testimoniũ ut hinc esse

Expanded text:
ertio decimo loco te commonui, non ideo Patrem Filio esse majorem, quia testimonium perhibuit Pater Filio. Nam et Prophetas ei testimonium perhibuisse memoravi, quos majores illo esse non potes dicere. Dixeras enim quod Pater Filio perhibuerit testimonium; quod sic accepi, tanquam hinc ipse probare volueris, illo cui testimonium perhibuit, eum esse majorem: sed quoniam posteriore prosecutione hinc omnino tacuisti, taciturnitatem tuam in locum consensionis accepi; etsi fieri potest ut ideo commemoraveris Patrem Filio perhibuisse testimonium, ut hinc
Abbreviated transcription (Latin):
oĩo nõ possumus. nõ sicut in illo sunt
omnes quos ip̃e continet. omnia que
creauit. pp̃quod dictus est nõ longe po¬
situs ab unoquoq nr̃m. qr in illo uni¬
mus. mouemur. ⁊ sumtis. s sicut in illo
sunt tales qualib dc̃m est. fuistis enĩ
alũ tenebre. nunc aut̃ lux in dño. Ũñ

Expanded text:
 non possumus. Non sicut in illo sunt omnes, quia ipse continet omnia quae creavit; propter quod dictus est non longe positus ab unoquoque nostrum, quia in illo vivimus, et movemur, et sumus : sed sicut in illo sunt tales qualibus dictum est, Fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Unde
Abbreviated transcription (Latin):
sint. xp̃c aut̃ nõ ait. ut ip̃t ⁊ nos unũ simus
s ait. ut sint unũ sicut ⁊ nos sumus. sam
serua eos in noĩe tuo quos dedisti inut
sint unũ sicut ⁊ nos. sũquid dixit ut no¬
biscũ sint unũ aut ip̃i ⁊ nos unũ sumus

Expanded text:
stus autem non ait, Ut ipsi et nos unum simus; sed ait, Ut sint unum, sicut et nos unum sumus. Nam, serva eos in nomine tuo quos dedisti mihi, ut sint unum, sicut et nos unum. Numquid dixit, Ut nob
Abbreviated transcription (Latin):
mus unũ. ego in eis ⁊ tu in me ut sint
consũmati in uns̃. Cum ergo totiens
dix̾it ut sint unũ. nõ tñ alicubi dixit
ut ip̃i ⁊ nos simus uiũ. hyc est ut nobcũ
sint unũ. s aut in nob̾ dixit. aut sicut
ture unitate cõnng̾e. tamqͣm aloꝵ ⁊ alꝰ¬

Expanded text:
umus: ego in eis et tu in me, ut sint consummati in unum . Cum ergo toties dixerit, Ut sint unum; non tamen alicubi dixit, Ut ipsi et nos simus unum, hoc est, ut nobiscum sint unum: sed aut, in nobis dixit; aut, sicutturae unitate conjungere, tanquam il
Abbreviated transcription (Latin):
ab. qr purgat spc sc̃s templum dei nõ scũ
ncum ip̃e purgau̾it: tunc illic inhĩtet
uiuem sensimi tuũ qnͣta seqͣtur absur¬
utas nolonunc dic̾e. Illuc enĩ nuncostẽ¬
np̃m iõ dixi qm̃ nõ uis eum dicere dm̃
nus tantam diuinitatem ꝑ laudem co¬
atis est confit̾i ut cum sit unus ubiꝙ sit
eiens ⁊ nemini scĩficando desit ubicumq
Re ⁊ facue ostenditur. eq enĩ nisi ds̃¬

Expanded text:
at Spiritus sanctus templum Dei, non suum; ut cum ipse purgaverit, tunc illic inhabitet Deus. Quem sensum tuum quanta sequatur absurditas, nolo nunc dicere. Illud enim nunc ostenipsum ideo dixi, quoniam non vis eum dicere Deum, cujus tantam divinitatem per laudem coactus es confiteri; ut cum sit unus, ubique sit praesens, et nemini sanctificando desit, ubicumque sime et facile ostenditur. Neque enim nisi D
Abbreviated transcription (Latin):
qñ quid̃ dieb ac noctib cũ alii abo ac
cepto reficumtur. alii quodl aliudagt̃
alii dormtunt. nõ utiq desinit quos deli¬
derium scm orare compellat. Ita fit ut
sp̃t sc̃s qui ubiq oĩb adest aliqnͣtulum
cessare a gemitib nõ sinatur. quod est
extreme miserit cum ꝑ quibcũq oran¬
tib cogitur gem̾ie insi gemitib menar¬
rabilib int̾pellare sic intlłigatur uti
qr pigros facit ⁊ diem tristem uł letũ
qr tristes uł letos facit etiam de scriptu¬
uis scĩs cõmemoraitim. ubi ds̃ dicit ad
abraham. nunc agnori ꝙ nicħ est aliud
qͣm nunc ut agnosde̾s feci. Nõ enĩ tunc
d̾s dicendus est cognouisse quod añqͣm
fieret nũqͣm potuit ignorare. tu hosi
locutõis modos de diuinis eloquiis a me
platos quõ alit̾ int̾ptarerts nõ inueĩsti
nec ullo modo utiq ad istos genittus re¬
dirx uolusti. Qemo enĩ sic de sp̃u scõsa
qui orat rogat. nõ oĩs qui adorat rogat
nec oĩs qui rogat adorat Recole cõsue¬

Expanded text:
quandoquidem diebus et noctibus, cum alii cibo ac potu reficiuntur, alii quodlibet aliud agunt, alii dormiunt, non utique desunt quos desiderium sanctum orare compellat; ita fit ut Spiritus sanctus, qui ubique omnibus adest, aliquantulum cessare a gemitibus non sinatur, quod est extremae miseriae, cum pro quibuscumque orantibus cogitur gemere: nisi gemitibus inenarrabilibus interpellare sic intelligatur, utquia pigros facit; et diem tristem vel laetum, quia tristes vel laetos facit; etiam de Scripturis sanctis commemoraverim, ubi Deus dicit ad Abraham, Nunc cognovi ; quod nihil est aliud quam, Nunc ut cognosceres feci: non enim tunc Deus dicendus est cognovisse, quod antequam fieret nunquam potuit ignorare: quos locutionis modos de divinis eloquiis a me prolatos, quomodo aliter interpretareris non invenisti; nullo modo utique ad istos gemitus redire debuisti. Nemo enim sic de Spiritu sancto sapqui orat, rogat: non omnis qui adorat, rogat; nec omnis qui rogat, adorat. Recole consue
Abbreviated transcription (Latin):
indicat: nõ ꝑbau̾as. Ad hanc ergo inquisi¬
tõm meam uide quid postiore ꝑsecutõne
respondis. Cum euĩ dixisses quantũ uo¬
luisti de uditio fili quod ⁊ nos fidelissĩe
credimus. ⁊ de subiectõe quam scd̾ forͣm
sermi filiũ pt̃i redde nõ negamus. ubr ue

Expanded text:
indicat, non probaveras. Ad hanc ergo inquisitionem meam vide quid posteriore prosecutione responderis. Cum enim dixisses quantum voluisti de judicio Filii, quod et nos fidelissime credimus; et de subjectione, quam secundum formam servi F
Abbreviated transcription (Latin):
apłs. unus spc̃ est hoc idem putatis esse
pr̃ unũ sumus. cur nõ dicitis pr̃ ⁊f̾lꝰ
unus est ds̃: Quare qñ auditis. audi
tm̃ uultis intlligiꝰ qrempe pr dñs ds
est. ⁊ filius dñs ds̃ est. cur nõ aprid uos

Expanded text:
olus, unus spiritus est; hoc idem putatis esse, Pater unum sumus: cur non dicitis, Pater et Filius unus est Deus? Quare quando auditis. Audi,tantum vultis intelligi? Nempe Pater Dominus Deus est, et Filius Dominus Deus est: cur non apud vos
Abbreviated transcription (Latin):
sum appellatũ. s hunc diffinitũ ẽẽ ⁊ uo
certa m̃sura ⁊ rõne coniunctis. S tu nõ
młtã laboras de noĩe quod nisi a me uł
ab alio quol tibi indicaretur ulło mõ
de hac int̾rogatus respondere posses. S
quid rõ docet in id p̾cipue antmũ et
maxime intende uelut hoc ip̃m. ut hoc¬
quod nunc agimus rõ enĩ docet. int̾
hec duo gen̾a distare aliquid quibl
uocabules nuncupentirr. Itaq hoc bñ
int̾rogatus põsses dic̾e ip̃a u̾itate cõ¬
fisus. Inud antem nisi auctoritatem
secutus: nõ posses. .l. Aꝑtissime iam
ista cognoui. ⁊ qͣntipendas hoc de quo
me tam crebro ammones: iam existi¬
mo. in Hec ergo tria noĩa quib disse¬
rendi causa nccĩo iusuri sumus. me¬
morie mandes uelim richinũ metrũ
ũsum. que sic distinguntur ut om̃e

Expanded text:
rsum appellatum; sed nunc definitum et vocatum rsum appellatum; sed nunc definitum et vocatum certa mensura et ratione conjunctis. Sed tu non multum labores de nomine, quod nisi a me vel a quolibet alio tibi indicaretur, nullo modo de hoc interrogatus respondere posses. Sed quod ratio docet, in id praecipue et maxime animum intende, velut hoc ipsum quod nunc agimus: ratio enim docet inter haec duo genera distare aliquid, quibuslibet vocabulis nuncupentur: itaque hoc bene interrogatus posses dicere ipsa veritate confisus; illud autem nisi auctoritatem secutus, non posses. D. Apertissime jam ista cognovi, et quanti pendas hoc, de quo me tam crebro admones, jam existimo. M. Haec ergo tria nomina, quibus disserendi causa necessario usuri sumus, memoriae mandes velim: rhythmum, metrum, versum. Quae sic distinguuntur, ut omne