comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾m ad̾ scͥptum ẽ. uir erat
quo armeni. Terciꝰ Gethen
a quo carmeni siue carie. st¬
tus mesa a quo st̃ hii quiuo¬
cantur meones. Post̾itas ar.¬
faxat filii sem. heber nepos
arfaxat. a quo hebrei st. Ie¬
tan filius heber a qͦ indoꝵ ont
ẽ gens. Sale filius iectan ais
bactriam licet eos alii scythu¬
rũ exules suspicent᷑. Ismaheł
filius abraham a quo ĩsmahe¬
lite: qui nc̃ corrupto noĩe sar¬
raceni qiͣ a sarra. ⁊ agareni
ab agar. Nabaioth filiꝰ isr¬
hel. a quo nabathei qui al
eufrata i mari rubro ĩ habi¬
tant. Moab ⁊ amon filii lon
a quib moabite ⁊ ammoni¬
te. Edom filius esau a qͦ idi¬
mei. He st̃̾ gentes q̃ de sem
stirpe descendũt. possidentis
t̾ram m̾dianã ab ortu soł uhad
fenices. Filii cham .iiͦiͦi. ex qͥb
orte st̾ filiegentes he. Chus
a qͦ ethiopes ꝓgeuiti. Mesra¬
im a quo egtyptii ꝑhibentur
exorti. Fũth a quo libiiUñ

Expanded text:
dum quod scriptum est: Vir erat quo Armenii. Tertius Gether, a quo Arcananii sive Curiae. Quartus Mesa, a quo sunt hi qui vocantur Meones. Posteritas Arphaxat filii Sem. Heber nepos Arphaxat, a quo Hebraei: Jectan filius Heber, a quo Indorum orta est gens; Sale filius Jectan, a quo Bactriani, licet eos alii Scytharum exsules suspicentur. Ismael filius Abraham a quo Ismaelitae, qui nunc corrupto nomine Sarraceni, quasi a Sarra. et Agareni ab Agar. Nabaioth filius Isael, a quo Nabathei, qui ab Euphrata in mare Rubrum inhabitant. Moab et Ammon filii Loth, a quo Moabitae et Ammonitae. Edom filius Esau, a quo Idumaei. Haec sunt gentes quae de Sem stirpe descendunt, possidentes terram meridianam ab ortu solis usque ad Phoenices. Filii Cham quattuor, ex quibus ortae sunt gentes haec: Chus, a quo Aethiopes progeniti; Mesraim, a quo Aegyptii perhibentur exorti. Phut, a quo Libyi. Un
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Syri a surmi uocati ꝑhi¬
bent᷑ qui fuit nepos abͣham
ex cetura. Qͦs aut̃ net̾es assy¬
rios nc̃ nos uocamꝰ syros: a ꝑ¬
te totum appellantes. Hebi
uocati st̾ ab heder qui ꝓnepoᷤᷤ
fuit sei Isclĩte u̾o ab isrł filio
isaac. Nãm patͥarcham hebreo¬
rũ fuisse istł: a quo duodecimiu¬
deorum trib isrłis nocabłm sor¬
tite st̃. Iudeis aũ scissura decem
tribuũ noĩa imposuit. Nam an¬
tea hebrei siuie isrsite nũcu pabtin¬
t᷑. Ex qꝰ aũ in duo regna dei tã¬
amͣ ppłs diisus i. Tunc due tͥb
que stirpe uida reges ħebant iu¬
deorum nom̃ sortiti st̃. Beliqͣ ꝑs
decem tͥbuũ q̃ in samaria regem
sͥ ꝯstituit ob ppłi magnitudinẽ
rahel. Samaritaliorũ gens fĩp¬
sit exordium. ab assẏriis qui tͣmi¬
migti habitauerũt in samaria:
qͥ latine int̾p̾tant᷑ custodes. eo ꝙ
captiuato isrł isti in t̾ra regiõrs¬

Expanded text:
tur. Syri a Surim vocati perhibentur, qui fuit nepos Abraham ex Cethura. Quos autem veteres Assyrios, nunc nos vocamus Syros, a parte totum appellantes. Hebraei vocati sunt ab Heber, qui pronepos fuit Sem. Israelitae vero ab Israel filio Isaac. Nam patriarcham Hebraeorum fuisse Israel, a quo duodecim Iudaeorum tribus Israelis vocabulum sortitae sunt. Iudaeis autem scissura decem tribuum nomen inposuit. Nam antea Hebraei sive Israelitae nuncupabantur. Ex quo autem in duo regna Dei pop Dei divisus est, tunc due tribus, que de stirpe Iuda reges habebant, Iudeorum nomen sortite sunt; reliqua pars decem tribuum, que in Samaria regem sibi constituit, ob populi magnitudinem rael. 54. Samaritanorum gens sumpsit exordium ab Assyriis, qui transmigrati habitaverunt in Samaria, qui Latine interpretantur custodes, eo quod, captivato Israel, isti in t
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃ a uet̾ib habeant ignoran¬
tur. Fiii rema. sabba ⁊ dadan.
Nic sabba ꝑ sen litt̾am sc̾bit᷑
ihebreo. Ite aũ suꝑior sab
bia. Dadan a quo gens est
ethiopie in occidentali plaga.
Euii mesrami. labin: aqͦ u
uii qui qͦndam futei uocaban¬

Expanded text:
rantur. Filii Rhegma, Saba et Dadan. Hic Saba per Sin litteram scribitur in Hebraeo; ille autem superior Saba bia. Dadan, a quo gens est Aethiopiae in occidentali plaga. Filii Mesraim Labaim, a quo u quondam Phuthaei vocaban
Abbreviated transcription (Latin):
arfaxat a quo gens caldeorum
exorta. Qłtus ludi aquo lidii.
Qͥntꝰ aram a quo syri quoꝵ me¬
tropolis fuit dasmasc. fili¬
aram nepotis sem qͣtuor. hus
⁊ ul. ⁊ secher ⁊ mesa. Hucs
conittois conditor que nto

Expanded text:
Arphaxat, a quo gens Chaldaeorum exorta est: quartus Ludi, a quo Lydii: quintus Aram, a quo Syri, quorum metropolis fuit Damascus. FiliAram, nepotes Sem, quattuor: Hus et Ul et Gether et Mes. Hus Traconitidis conditor, qui
Abbreviated transcription (Latin):
De disciplmna ⁊ arte.
sciplina a discendo nom̃
accepit. Unde ⁊ scĩa dici
pot. Nam scire dictum a discẽ¬
do. quia nemo nrm sat nͥ qui
discit. Alit̾ dcã disciplina. qͥa
dicit᷑ plena. Ars u̾o dicta ẽ
qd̾ artis p̾ceptis regulisq con¬
sistat. Alii dñt a grecis hoc tͣc

Expanded text:
De disciplina et arte . isciplina a discendo nomen accepit: unde et scientia dici potest. Nam scire dictum a discere, quia nemo nostrum scit, nisi qui discit. Aliter dicta disciplina, quia discitur plena. Ars vero dicta est, quod artis praeceptis regulisque consistat. Ali
Abbreviated transcription (Latin):
plina u̾o est que de hiis agit
que alit̾ euenire ñ posst̃. Nã
qñ ueris disputationib aliꝙͥ
disserit᷑ disciplina erit. qñ
le tractat᷑ nom̃ artis habebit.
de .uii. lib̾alib disciplinis.

Expanded text:
est, quae de his agit quae aliter evenire non possunt. Nam quando veris disputationibus aliquid disseritur, disciplina erit: quanle tractatur, nomen artis habebit. De septem liberalibus disciplinis
Abbreviated transcription (Latin):
ardea. Cormidat enĩ ymbres ⁊ su¬
pͣ nibe euolat. ut ꝓcellas nu¬
biũ sentire ñ possit. Cũ aũ al¬
tiꝰ uolau̾it sigcat tempestatẽ.
Hanc multi tantalũ noĩant. Le¬
nix arabie auis dicta qd̃ colorem
feniceũ h̾ẽat. uł qd̃ sit in toto
orbe singularis ⁊ unica. Nã ara¬
bes singularẽ fenicẽ uocãt. He
qͥngentos ultͣ annos uiuẽs. dũ
se uiderit senuisse collectis aro¬
matũ uirgulis rogũ sͥ instruit:
⁊ ꝯu̾sa ad radiũ solis alaꝵ plau¬
su uoluntariũ s̾ ĩcendiũ mutͥt.
sicq it̾um de cinerib resurgit.

Expanded text:
Ardea. Formidat enim imbres, et supra nubes evolat, ut procellas nubium sentire non possit. Cum autem altius volaverit, significat tempestatem. Hanc multi Tantalum nominant. Phoenix Arabiae avis, dicta quod colorem phoeniceum habeat, vel quod sit in toto orbe singularis et unica. Nam Arabes singularem 'phoenicem' vocant. Haec quingentis ultra annis vivens, dum se viderit senuisse, collectis aromatum virgulis, rogum sibi instruit, et conversa ad radium solis alarum plausu voluntarium sibi incendium nutrit, sicque iterum de
Abbreviated transcription (Latin):
tinuis Excelsa aũt petunt.
s faile uideant qͥs petant p¬
ligmen. At uͥ raucescit. succe¬
t aua. Nocte aũ excubias di¬
tes faciũt. tenentes lapillos
suspensis digiitis qͥb sop̃noᷤᷤ
useant. Qd̃ cauend̾ erit. clamo¬
ie indicant. Aetatẽ in illis
dlor ꝓdit. nam senͦtute nigͦs
tũt. Ccone uocate a sono quo
eepitant qiͣ cicanie. quẽ sonũ
nunte rostro faciũt. Hee u̾is
nidie societatis comites. serpẽ¬
tiũ hostes. maria tͣnsuolant
ĩ asiam collecto agmime ꝑgc̃.
Cornices duces eas p̾cedũt. ⁊ ip̃e
qͣ exͥcitus ꝓsequũtur. Eximia
ilis cirta filios pietas. Nã ad¬
co uidos impensuis fouẽt ut
assiduo ĩcubitu plumas exu¬
ant. Qͣntũ aũ tempꝰ ĩpende¬
rint in fetib educandis: tm̃
sͥ sit totꝰ plumis albꝰ. Nulsꝰ
enĩ meminit cignũ iugrũ.

Expanded text:
nis. Excelsa autem petunt, quo facilius videant quas petant tagmen: at ubi raucescit, succedit alia: nocte autem excubias divices faciunt, tenentes lapillos suspensis digitis, quibus somnos arguant: quod cavendum erit, clamor indicat. Aetatem in illis color prodit; nam senunt. Ciconiae vocatae a sono quo crepitant, quasi cicaniae: quem sonum atiente rostro faciunt. Hae veris nuntiae, societatis comites, serpentium hostes, maria transvolant, in Asiam collecto agmine pergunt. Cornices duces eas praecedunt, et ipsae quasi exercitus prosequuntur. Eximia illis circa filios pietas; nam adeo nidos inpensius fovent ut assiduo incubitu plumas exuant. Quantum autem tempus inpenderint in fetibus educandis, tantquod sit totus plumis albus: nullus enim meminit cygnum nigrum;
Abbreviated transcription (Latin):
cuculus. gͥͣculus. ⁊̃ cet̾a. La¬
etas enĩ uocis eaꝵ docuitꝰ ho
qͥd noĩarent᷑. Aquila ab at¬
mine oculoꝵ uocata. Tanti
tanta sblimitate piscitłosr
tare uideat ac torm̃ti instar
descendens raptam p̾dam pẽ¬
radiũ solis fꝰtur obtutũ ñ
flecte. Inde ⁊ pullos suos un¬
gue suspensos radiis solis o¬
bicit. ⁊ qͦs uid̾it ĩmobilẽ te¬
nere aciem ut dignos gen̾e
ꝯseruat. Si qͦs u̾o inflecte ob¬
tutũ qiͣ degen̾es accipitabut
¶Ultur a uolatu tardo nõia¬
ta putat᷑. Magnitudĩe qͥppl
corꝑis p̃petes uolatus ũ hs
Hoꝵ quosdam dñt ꝯcubitu

Expanded text:
us, graculus et cetera. Varietas enim vocis eorum docuit homines quid nominarentur. Aquila ab acumine oculorum vocata. Tanti tanta sublimitate pisciculos natare videat, ac tormenti instar descendens raptam praedam pinradium solis fertur obtutum non flectere; unde et pullos suos ungue suspensos radiis solis obicit, et quos viderit inmobilem tenere aciem, ut dignos genere conservat; si quos vero inflectere obtutum, quasi degeneres abicit. Vultur a volatu tardo nominata putatur: magnitudine quippe corporis praepetes volatus non habet. Harum quasdam dicunt concubitu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ influxũ ht̃. ⁊ necesse ẽ eluctan¬
tem uocẽ ꝑ longũ ⁊ flexuosum
it̃ uarias redd̾e modulatioes sert᷑
in hẏsꝑboreis ꝑtib. p̾ci entib
ꝙytharedis olores plimos aduo¬
lare. apteq ad modũ concin̾e. O¬
lores aũ latinũ nom̃ẽ. Nã gͤ¬

Expanded text:
et inflexum habet, et necesse est eluctantem vocem per longum et flexuosum iter varias reddere modulationes. Ferunt in Hyperboreis partibus praecinentibus citharoedis olores plurimos advolare, apteque admodum concinere. Olores autem Latinum nomen
Abbreviated transcription (Latin):
Nultes aũ sic̃ ⁊ aqͥle etiã ultͣ
maria cadau̾a sentiũt. Altiꝰ
quippe uo lantes mltaq mõ¬
tiũ obscuritate celant᷑ ex alto
grecos uocat᷑ auis. ap̃ nos tar¬
da eo qd̃ graui uolatu deten¬
da neqͣqͥmͣ ut cet̾e uolucs at¬
tollit uelocitate pennaꝵ. Gti¬

Expanded text:
s autem, sicut et aquilae, etiam ultra maria cadavera sentiunt; altius quippe volantes multa quae montium obscuritate celantur ex alto Graecos vocatur, avis apud nos tarda, eo quod gravi volatu detenta, nequaquam, ut caeterae volucres, attollitur velocitate penna
Abbreviated transcription (Latin):
aeri mandant. Pluma . ꝙ pilur¬
ma. Nam sic̃ pili in qͣdrupe¬
dũ eqͦs corꝑe. ita pluma ĩ amibꝰ.
Auiũ noĩa młta. a sono uocis ꝯ¬
stat eẽ ꝯpoĩta. ut grus. coruus.¬

Expanded text:
aeri mandant. 8. Pluma, quasi piluma; nam sicut pili in quadrupedum corpore, ita pluma in avibus. 9. Avium nomina multa a sono vocis constat esse composita, ut grus, corvus
Abbreviated transcription (Latin):
afro eiũ grece spuma dr̃. Mar¬
tisia ĩ mortario ex pisce fidnt.
Inde ⁊ noĩata. Isocẽ piscẽ quẽdã
ꝙͣiuis ex alio gen̾e pisciũ fiant.
Initiũ tam̃ piscis uocabulũ de¬
dit. Galatie acolore latteo no¬
minate. Greci enĩ gala lac di¬
cũt. Spheras a rotunditate gͤ¬
co uocabulo appellatas. Qͥcqͥd
eiũ in rotundum format᷑. sphe¬
ra a grecis dr̃. Ius coqͥne ma

Expanded text:
ἀφρὸς enim Graece spuma dicitur. Marἀφρὸς enim Graece spuma dicitur. Martisia in mortario ex pisce fiunt: inde et nominata. Isocem piscem quendam quamvis ex alio genere piscium fiant, initium tamen piscis vocabulum dedit. Galaticae a colore lacteo nominatae; Graeci enim γάλα lac dicunt. Sphaeras a rotunditate Graeco vocabulo appellatas; quidquid enim in rotundum formatur, σφαῖρα a Graecis dicitur. Ius coquinae
Abbreviated transcription (Latin):
eo qd̃ in domo repositum ꝯserua¬
tur. Nam antiqui domos lares
dicebant. Taxea lardũ ẽ gallice
dictũ. Unde ⁊ afranius. In Rosa
gallũ. sagatũ pingui pastum.
taxea. Axiuigia ab unatione uo¬
casa. Seuum asuȩ dictũ quasi¬
suebũ. qd̾ plꝰ piig̾diuis ħ aĩal
h̾eat. Offa est ꝓp̾e frustũ dentiũ.
cꝰ diminutm̃ offeriã fac̃. Ande
⁊ osfarii coci qr ꝑticulatim. id⁊
offatim excoquũt. Nc̃ offa la¬
trantiũ qͤ si in os canis iacitur.
saciat᷑: ilico cõpescitꝰ ⁊ silescit.
frustrũ uocatum qd̾ capiat᷑ a
frumine. Est enĩ frumẽ sũma
ꝑs gule. Pulpa dicta eo qd̾ cum
pulte olim mixta uescebat᷑. U
⁊ pulmẽtariũ ⁊ pulm̃tũ dictũ.
Lucanie dicte. qd̾ pͥus ĩ lucama
fcẽ stꝰ. farcimẽ caro ꝯisa ⁊ mi
nuta qd̃ n ea intestinũ farcia¬
ꝯmixtione. Muuital uocatũ
qd̃ fiat de piscib ⁊ isiciis hole¬
ribq minutatim ꝯcisis. Afra¬
tũ qd̃ latine spumeũ uocatur.

Expanded text:
eo quod in domo repositum conservaeo quod in domo repositum conservatur. Nam antiqui domos lares dicebant. Taxea lardum est gallice dictum. Unde Afranius in Rosa: Gallum sagatum, pingui pastum taxea. 25. Axungia, ab unctione vocata. Sebum, a sue dictusuebum, quod plus pinguedinis hoc animal habeat. Offa est proprie frustum dentium, cuius diminutivum offellam facit. Unde et offarii coqui, quia particulatim, id est offatim, excoquunt. Nunc 'offa latrantium', qua, si in os canis iacitur, satiatus ilico conpescitur et silescit. Frustum vocatum quod capiatur a frumine; est enim frumen summa pars gulae. Pulpa dicta quod cum pulte olim mixta vescebatur. Unde et pulmentarium et pulmentum dictum. Lucanicae dictae quod prius in Lucania factae sunt. Farcimnuta, quod ea intestinum farciaconmixtione. Minutal vocatum quod fiat de piscibus et isiciis oleribusque minutatim concisis. Aphratum, quod Latine spumeum vocatur;
Abbreviated transcription (Latin):
sumit᷑. Crusta suꝑficies paniᷤ.
Ipã ⁊ fragm̃ta. qr diuiduntur
ut fracta. Fm̃tũ a fu̾ore nũ¬
cupatũ. qd̾ plꝰ una hora ñ pot̾
ꝯtin̾i. Crescendo enĩ excedit. fa¬
ria ut furfures a farre dite
tꝰ st̃ purgam̃ta. Amolũ flos
farme tenuissimũ pͤ leuitate
de mola eiectũ. Ande ⁊ appella¬
tũ qͣ a mola. Smiila pollimᷤ
Carnes dicte qi caro st̾ siue a cre¬
ando. iuide ⁊ a gretis creas uocan¬
tur. Crudũ qd̾ sit cruentum.
ẽ enĩ cũ sangͥne coctum. S ⁊ mł¬
sum qd̃ ardeat qͣiͣ arsũ. Eixum
eo qd̾ ĩ aqͣ sola decoquit᷑. Lixa .n.
aqͣ dr̃. ab eo qd̾ sit soluta. Uñ
⁊ solutio libidins luxus ⁊ mẽ¬
bra loco mota luxa dur. Frixũ
a sono dem̃ qnͣdo ardet ĩ oleo. sal¬
sũ qiͣ sale aspersũ. demptis e me¬
dio sillabis trib. Bancidũ ex
uitio nũcupatum. qd rautos effi¬
ciat. Succidia carnes musũ re¬
posite a succidendo dicte. Lardũ

Expanded text:
sumuntur. Crusta superficies panis: sumuntur. Crusta superficies panis: ipsa et fragmenta, quia dividitur, ut fracta. Fermentum a fervore nuncupatum, quod plus prima hora non potest contineri; crescendo enim excedit. Farina et furfures a farre dictae, cuius sunt purgamenta. Amolum flos farinae, tenuissimum, prae levitate de mola eiectum; unde et appellatum, quasi a mola. Simila. Pollines. Carnes dictae quia caro sunt; sive a creando, unde et a Graecis κρέας vocantur. Crudum, quod sit cruentum; est enim cum sanguine. Coctum sum quod ardeat, quasi arsum. Exlium eo quod aqua sola decoquitur; lixa enim aqua dicitur, ab eo quod sit soluta unde et solutio libidinis luxus et membra loco mota luxa dicuntur. Frixum a sono dictum quando ardet in oleo, ssum, quasi sale asper sum, demptis e medio syllabis tribus. Rancidum, ex vitio nuncupatum, quod raucos efficiat. 24. Succidia, carnes in usum repositae, a succidendo dictae. Lardum,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑit̾ ꝯueniant. Ap̃ uet̾es em̃ soli¬
tũ erat ĩ ꝓpatulo uesci ⁊ cõiter
epulari: ne singularitas luxͣiam
s esset. Est aũ cena uesꝑtinus
cib. qmͣ uesꝑtinã antiqui dice¬
bant. In usu enĩ ñ erãt pͣndia.
Panis dictꝰ qd̾̃ cum oĩ cibo appona¬
tur. uł qd̾ om̃e aĩal qd̃ appetat.
est qui ad cibum seruis dt̃. datur
ñ ad delicias fermentatiꝰ fermẽ¬
tis confectus. Azimꝰ ñ fm̾enta¬
tus. Nam arimꝰ ẽ sine f̾men
nis̃ a frumenti gen̾e nũcupat᷑.
Siligo enĩ geñ est tͥtici rubidꝰ
recoctus ⁊ rubefcũs. Subcine
ꝯ cine coctus ⁊ reu̾sat᷑. Ipẽ ẽ ⁊ fo¬
catius. Clibanitiꝰ in testa coctꝰ.
Siffungia panis aqͣ dutiꝰ mo
la laxatꝰ similã modicã assuup¬
tatioms plꝰ qmͣ oĩs panis. unde
⁊ spongie nom̃ accepit. Placen¬
te st̃ qͤ fuint de farre qͥ aliͥ li¬
ba dñr eo qd̃ libeant ⁊ placeãt.
Dulcia st̃ gen̾a pistorii oꝑis a
sopore dicta. Melle em̃ sꝑrso

Expanded text:
eniant. Apud veteres enim solitum erat in propatulo vesci, et communiter epulari, ne singularitas luxuriam gigneret. Est autem coena vespertinus cibus, quam vespernam antiqui dicebant. In usu enim non erant prandia. 15. Panis dictus, quod cum cibo apponatur, vel quod omne animal eum appetat: est qui ad cibum servis datur, nec delicatus. Fermentatius fermentis confectus. Azymus non fermentatus. Nam ἄζυμος est sine fermentnis a frumenti genere nuncupatur. Siligo enim genus est tritici; Rubidus, recoctus, et rubefactus. Subcine cinere coctus et reversatus; ipse et facatius. Clibanicius in testa coctus. Sfungia, panis aqua diutius malaxatus, similam modicam ctationis plusquam omnis panis, unde et sfungie nomen accepit. Placent quae fiunt de farre. Quae alii liba dicunt, eo quod libeant et placeant. Dulcia sunt genera pistorii operis, a sapore dicta; melle enim asparso
Abbreviated transcription (Latin):
modꝰ. discũbendi. edendi. ⁊ bibẽ¬
di. Disombendi. ut. toris iussi
discunb̾e pictis. Edendi ⁊ biben¬
di ut. pꝰqmͣ pͥma qͥes epulis m̃¬
secs remote. crateras magnos
statuũt. ⁊ uina coronant. Cibꝰ
eam os capit. Uistꝰ ꝓprie uocatꝰ
qr uitam retinet. Unde ⁊ ad ci
Hans uiuenes accipiũt ad ĩcre¬
mẽtum senes ad ꝑseu̾antiam.
Neq enĩ sb̃sist̾e̾ pot̾it caro nͥ
confortet᷑ almm̃tis. Almĩtũ eñĩ
ẽ. ꝙ almi᷑. alimonia alendi caͣ
Asfluentia nũcupata .q. rei ni¬
iniũ exub̾antis effusio. ultͣ ꝙͣ
satis est. modꝰq ñ est. Opulen¬
sia ab ope dista ẽ. qmͣ si discuti¬
le aũ simplices ĩ duo necessaria
duo suꝑflua gͤ t̾ra ⁊ mari ues

Expanded text:
modus: discumbendi, edendi, et bibendi. Discumbendi, ut: Toris jussi discumbere pictis. Edendi et bibendi, ut: Postquam prima quies epulis, mensaeque remotae, Crateras magnos statuunt, et vina coronant. CAPUTeam os capit. Victus proprie vocatur, quia vitam retinet, unde et ad ciHanc juvenes accipiunt ad incrementum, senes ad perseverantiam. Neque enim subsistere poterit caro, nisi confortetur alimentis. Alimentum enim est, quo alimur; alimonium alendi cura. Afluentia nuncupata quasi rei nimium exuberantis effusio ultra quam satis est, modusque non est. Opulentia ab ope dicta est, quam si discutilae autem simplices in duo necessaria duo superflua,
Abbreviated transcription (Latin):
atis edacitati seruit. ⁊ aĩam
⁊ corpꝰ int̾ficit. Abesu. ⁊ come¬
su mense fcm̃ uocabłm. Nul¬
lũ enĩ aliũ ht̃ usũ. Torꝰ dr̃ a
tortis herbis gͦ accubentium
humeris suꝑponũt᷑. Stepha¬
diũ ad stipidib dem̃ qͣ stipadi¬
ũ. Sic enĩ pͥus ceptum ẽ. Accu¬
bitũ acibo uocatũ qrͣ accibitum

Expanded text:
atque edacitati servit, et animam et corpus interficit. Ab esu et comesu mensae factum vocabulum; nullum enim alium habet usum. Torus dicitur a tortis herbis quae adcumbentium humeris subponuntur. Stibadium ab stipitibus dictum, quasi stipadium; sic enim prius coeptum est. Adcubitum a cib
Abbreviated transcription (Latin):
ne diriuatũ ẽ: ꝓ candore. Gre¬
⁊ sanguis qd nutrit nutrit ⁊ qd̾
nutͥtur. Nam lacte nutͥm᷑. ui¬
tum .i. qͣi coagulatũ. Accepta
enĩ secum alia spẽ coagulatur.
Mel grece appellatioĩs ẽ. qd̃ ab
mella de rore erãt. ĩueniebant᷑
tia dona. Si quid̃ huscͦq ĩ india¬
mh̾ens. ĩ siłltudinẽ salis. Ome
aũ mel dulce dicit᷑. Sardũ ama¬
rũ ẽ abscinthii causa: cuiꝰ copia
est regionis apes nutͥunt᷑. Fauũ¬

Expanded text:
rivatum est pro candore; Graeet sanguis, quod nutrit et quod nutritur; nam lacte nutrimur, vitum, quasi coagulatum; accepta enim secum alia specie coagulat. Mel Graecae appellationis est, quod ab mella de rore erant, inveniebanturtia dona. Siquidem hucusque in Indiainhaerens in similitudinem salis. Omne autem mel dulce dicitur. Sardum, amarum est absinthii causa, cujus copia ejus regionis apes nutriuntu
Abbreviated transcription (Latin):
epule pͥuatoꝵ. Delitie nũcupate ꝙ
his delectent  Hoĩes: easq suauit
appetant. Pulm̃tũ uocat᷑ a pulte. S̾i¬
Nam sacietas ex ino cibo d̾ pot̾ ꝑ
eo qsd̾ satis sit. Satitas aũ a sat᷑o
nom̃ accepit. qd̃ ẽ uario alĩtoꝵ
apparatu compositũ. Crapula ẽ ĩ¬
mod̾ata uoracitas qiͣ cruda epula.
tiũ est. s tiñ ẽ salutis qnͣtũ sustẽ¬
tationi natureq sufficiat. Iactacu¬
lũ ẽ pͥmꝰ cib quo ieuinũ soluit᷑.
unde ⁊ nũcupatum. Nigidiꝰ. Nos
ipĩ ieuima iactacirus ieuib postui¬
mus. Prandiũ ab apparatu eden¬
di dictum. Pprie aũ uet̾es prãdi¬
ũ uocabant᷑. oĩum militũ cibum
Añ pugnã. Unde ẽ srlud dulcis
feros cenaturi. Mereda ẽ cib qui
declinante die sumit᷑ .q. pꝰ m̾idiẽ
edenda ⁊ ꝓxima cene. Ande ⁊
antecenia a quib dam uocant᷑.
lt̃ merendare qiͣ m̾idie ed̾e. Anno¬
lia tractum ẽ a temꝑe ciͦ Romam
uet̾es ad abos aduocabant᷑. Sic
marcialis. Imꝑat excelsos fran¬

Expanded text:
iae nuncupatae, quod iis delectentur homines, easque suaviter appetant. 7. Pulmentum vocatur a pulte, siNam satietas ex uno cibo dici potest, pro eo quod satis sit; saturitas autem a satura nomen accepit, quod est vario alimentorum apparatu compositum. 9. Crapula est immoderata voracitas, quasi cruda epula, tium est, sed tantum id est salutis quantum sustentationi naturaeque sufficiat. Iantaculum est primum cibum quo ieiunium solvitur; unde et nuncupatum. Nigidius 109: 'Nos ipsi ieiunia iantaculis levibus polluimus.' Prandium ab apparatu edendi dictum. Proprie autem veteres prandium vocabant omnium militum cibum ante pugnam; unde est illud ducis inferos cenaturi.' Merenda est cibus qui declinante die sumitur, quasi postmeridie edenda et proximo cenae: unde et antecenia a quibusdam vocantur. Item merendare quasi meridie edere. Annona tractum est a tempore quo Romani veteres ad cibos advocabantur. Sic Martialis
Abbreviated transcription (Latin):
lant. Auĩt aũ medici ⁊ qͥ de hu¬
manoꝵ corꝑm scͥpsere nat᷑is. p̾¬
cipueq galienꝰ in libris quorum
pu̾oꝵ ⁊ iuuenũ ac ꝑfecte etate
uroꝵ mulierũ corꝑa infito calo¬
re fuere ⁊ noxios ẽẽ his etatib
cibys qui calorem augeant sani
qui pituita laborant ⁊ frigore ca¬

Expanded text:
cat. Aiunt medici et qui de humanorum corporum scripsere naturis praecipueque Galenus in libris, quorum um et iuvenum ac perfectae aetatis virorum mulierumque corpora insito calore fervere et noxios esse his aetatibus cibos, qui calorem augeant, saniqui pituita laborent et frigore, ca
Abbreviated transcription (Latin):
a flunio cinife in libia uͥ gran¬
des nascunt᷑. Capros ⁊ capͣs a
carpendis uirgultis qͥdam di¬
xerunt. Alii qd captent asꝑa.
ñnulli a crepitu crurũ. Unde
eas capreas uocatas qͤ st̃ agg̃s¬
tes capre. qͣs gͤci ꝓ eo acutissi¬

Expanded text:
a fluvio Cinyphe in Libya, ubi grandes nascuntur. Capros et capras a carpendis virgultis quidam dixerunt. Alii quod captent aspera. Nonnulli a crepitu crurum, unde eas crepas vocitatas; quae sunt agrestes caprae, quas Graeci pro eo qu
Abbreviated transcription (Latin):
tĩt. Tragefali a grecis nõia¬
ti qui dum eadem spẽ sint uͭ
cerur uillosos tam̃ hñt ar¬
mos. ut hirci. ⁊ m̃ta ꝓlixis
hirsuta barbis qͥñ asibi st̃
qmͣ cuta fasidem. Hinuli
timridũ aĩab ⁊ imbecille de
qͦ marcialis. Dente timetur
aper. defendunt cornuia c̾uĩ
inbecilles dãme qͥd nͥ p̾dau¬

Expanded text:
tiunt. Tragelaphi a Graecis nominatiunt. Tragelaphi a Graecis nominati, qui quum eadem specie sint ut cervi, villosos tamen habent armos ut hirci, et menta promissis hirta barbis, qui non alibi sunt quam circa Phasidem. Hinnuli timidum animal et inbelle; de quo Martialis13, 94: Dente timetur aper, defendunt cornua cervum; inbelles damae quid nisi pra
Abbreviated transcription (Latin):
dorcas appellauerunt. Moran¬
tur enĩ in excelsis montib
õs qͥ ueniũt. Eedem aũ ⁊ ca¬
pree. eedem ibices .q. abices.
eo qd̃ ad instar auiũ ardua
⁊ excelsa teneant. ⁊ in sblimi
b mħitent. ita ut desblim¬
tate uix humanis obtutib
pareant. Unde ⁊ m̾idiana ꝑs
ibices aues uocant. q̃ nili flu¬
entis inh̃itant. Hec itaq aĩa¬
lia ut diximꝰ in petris altissi¬
mis ꝯmorant᷑. Et si qñ fera¬
rũ uł hoĩm adu̾sitatem ꝑsen¬
serint de altissimis saxoꝵ ca¬
cuminib sese p̾cipitantes in
suis se cornib illesa suscipiũt.
Cerui dicti apoton ceraton .i. a
cũ se gͣłiatos in infirmitate ꝑ¬
senserint. spũ uariũ eos extͭ¬
hũt de cauernis. ⁊ sr̃ata ꝑnitie
uenen eoꝵ pabulo reꝑant᷑
Dictauinũ herbam ipĩ ꝓdide
runt. Nam eo pasti excutist
chil. Si qnͣdo ĩmensa fliña
uł maria tͣnsnatant capita
clunib p̾cedentiũ supporuñ
Sibiq inuicem succetlentes
nullum laborem pond̾is sen¬

Expanded text:
dorcadas appellaverunt. Morantur enim in celsis montibus, omnes qui veniunt. Idem autem et caprae. Idem ibices, quasi abices, eo qet excelsa teneant et in sublime inhabitent, ita ut de sublimitate vix humanis obtutibus pateant. Unde et meridiana pars ibices aves vocant, qui Nili fluentis inhabitant. Haec itaque animalia, ut diximus, in petris altissimis commorantur, et si quando ferarum vel hominum adversitatem persenserint, de altissimis saxorum cacuminibus sese praecipitantes in suis se cornibus inlaesa suscipiunt. Cervi dicti apo ton ceraton, id escum sese gravatos infirmitate persenserint, spiritu narium eos extrahunt de cavernis, et, superata pernicie veneni, eorum pabulo reparantur. Dictamnum herbam iprunt; nam eo pasti excutiunthil. Si quando inmensa flumina vel maria transnatant, capita clunibus praecedentium superponunt sibique invicem succedentes nullum laborem ponderis sen
Abbreviated transcription (Latin):
deserto saluauit. ⁊ int̾rã rep¬
missionis ĩduxit. Caleph qł
cor uł cauris. Gothonieł tp̃s
eiꝰ ds̃ uł responsid dei. Aoth
glosus. Barach fulgͦ. Deblo¬
ra auis uł loqͣx. Auis qr fu¬
it ad bellũ ꝓmptissima di¬
Iicans adu̾sus slsaram  peꝑ

Expanded text:
deserto salvavit, et in terram repdeserto salvavit, et in terram repromissionis induxit. Caleph quasi cor, aut canis. Othoniel tempus eius Deus, vel responsio Dei. Aoth gloriosus. Barach fulgurans. Debbora apis vel loquax. Apis, quia fuit ad bellum promptissima, dimicans adversus Sisaram, quo
Abbreviated transcription (Latin):
gusti appellant᷑ reges cũ ꝓpri¬
is nõib censeant᷑. Expͥmi¬
tur aũt in latinũ pharao. de¬
negans eũ utiq dm̃: siue dis¬
sipator eiꝰ. Populi enĩ dĩ fuit
afflictor. Iainnes marmꝰ: sũ
ubi ẽ sigliũ. Cessit eñ ⁊ de¬
ficit signũ eiꝰ coram fignio
moysi. Unde ⁊ dix̾unt ma
hic digitus dei ẽ mambrs
mare petucium sie mar
incapite.Beniq moyses.
t̾p̾tatur sumptus ex aqͣ. Ini¬
nit enĩ eũ at ripam flumĩ
expoĩtum filia pharaonis qn
colligens adoptauit filũs
Uocauitq nom̃ eiꝰ moysen es q
de aquis sumpsisset eũ. Aars
mons fortitud̾is int̾pr᷑. ꝓpt̾ꝯ¬
turibłm accipiens ĩ medio
suꝑstitum ⁊ int̾emptoꝵ obu¬
am stetit. ⁊ rumã mortis qͣ
quidam mons fortis exclu¬
sit. Elearar dĩ adiutorium
anitide. ⁊ dmĩ furorẽ placi¬
uit. ut ꝑce̾t. Tambri iste
cessiens uł amaricans. ꝓpͥe
enĩ nom̃ ab amaritudie. figͥ¬
tum. qd̃ peccando a maricaut

Expanded text:
gusti appellantur reges, cum proprigusti appellantur reges, cum propriis nominibus censeantur. Exprimitur autem in Latino Pharao denegans eum, utique Deum, sive dissipator eius. Populi enim Dei fuit afflictor. Iannes marinus, sive ubi est signum. Cessit enim efecit signum eius coram signis Moysi; Hic digitus Dei est. 45. MAMBRES, mare pelliceum sive mare in capite. 46. Moyses interpretatur sumptus ex aqua. Invenit enim eum ad ripam fluminis expositum filia Pharaonis, quem colligens 322 adoptavit sibi; vocavitque nomen ejus Moyses, eo quod de aqua sumpsisset eum. 47. AARON mons fortitudinis interpuribulum accipiens in medio superstitum et interemptorum obviam stetit, et ruinam mortis quasi quidam mons fortis exclusit. 48. ELEAZAR, Dei adjutorium.dianitide, et Domini furorem placavit, ut parceret. Zambri iste lacessiens vel amaricans. Proprie enim nomen ab amaritudine figuratum, quod peccando amaricaverit
Abbreviated transcription (Latin):
u. sangͥneus: seir .⁊ pilosus:
qr ñ hiũt lenitatẽ. Rebecta ss¬
patientia suie q̃ młtũ accepit
Cya laboriosa utiq gen̾ando.
Dlurimos .n. dolores quͣ rachel
fecũdi ͭ ͤ pariendi exꝑta ẽ. Rachel
int̾p̃tatur ouis. D ea enĩ iacob
pauit oues laban. ⁊elfa os
sitiens. Bala muet̾ata. ⁊dma
transfc̾ur. in causam. Iurgii .n.
in ficimis causa extitit. Cha¬
mar a maritudo ꝓ iuiris mortu¬
enĩ se in hĩtum m̾etͥcis. qñ c̃
soc̾o suo ꝯcubuit. Phares dĩo.
ab eo ꝙ diuiserit menbͣnula
sortitꝰ ẽ nom̃. Unde ⁊ ph̾isei qͥ
se qiͣ iustos a pplõ seꝑabant. di¬
uisi appellaͣnt᷑. ⁊ara fr̃ eius
in auꝰ manu erat coccinũ in¬
t̾p̾tatur oriens: siue qr pͥmus
apparuit. siue qd̃ plurimu ex
eo iusti nati st̾. ut in libro pa¬
ralipomenõ continetꝰ ⁊ ara .i.
oriens appellatꝰ est. Iob ĩ lati¬
nũ u̾tit᷑ dolens. Et recte ꝓpt̃
doloꝵ. Calamitates enĩ su¬
as nõis echimologia p̾figa¬

Expanded text:
sanguineus: Seir, id est pilosus, quia non habuit lenitatem. Rebecca patientia, sive quae multum acceperit. Lia laboriosa, utique generando. Plurimos enim dolores quam Rachel fecunditate pariendi experta est. Rachel interpretatur ovis. Pro ea enim Iacob pavit oves Laban. Zelpha os hians. Bala inveterata. Dina transfertur in causam. Iurgii enim in Sichimis causa extitit. Thamar amaritudo pro viris mortuenim se in habitu meretricis, quando cum socero suo concubuit. Phares divisio, ab eo quod diviserit membranula sortitus est nomen. Unde et Pharisaeisi iustos a populo separabant, divisi appellabantur. Zara frater eius, in cuius manu erat coccinum, interpretatur oriens; sive quia primus apparuit, sive quod plurimi ex eo iusti nati sunt, ut in libro Paralipomenon continetur, Zara, id est oriens, appellatus est. Iob in Latinum vertitur dolens; et recte dolendolorum. Calamitates enim suas nominis etymologia praefigura
Abbreviated transcription (Latin):
tatio uł possessio eoꝵ. Sicur
possessio eoꝵ. Matussalam in¬
t̾p̃tatur mortuus est. Euidẽs
echimologia hoĩs. Qͥdam .n.¬
eum cũ patre translatũ fuisse
⁊ diluuiũ p̾t̾isse putauerũt
obhoc signant̾ tͣnffertꝰ mor¬
tuus est ut ostend̾etur ñ ui¬
xisse eũ post diluniũ. s in
codem cataclismo fuisse defũt¬
tum. Soli enĩ octo hoĩes ĩ ar
ꝑcutiens. Iste .n. ꝑcussit ⁊ ĩ¬
t̾fecit cayn qd̾ etiam ip̃e ptꝰ¬
ea ꝑpetrasse uxorib ꝯfitet᷑.
Noe requies int̾p̃tat᷑. ꝓ eo
dixit. Iste requiesc̾e nos faci
tu solis us ad occasũ magnũ
est nom̃ eius ingentib. Bãi
calidꝰ. ⁊ ip̃e ex p̾sagio futuri
cognominatus. Post̾itas eĩ
euis eam t̾re patrem possedit
q̃ uicino sole calentior est. u
⁊ egyptꝰ usq hodie egyptõꝵ
lingua bam dr̃. Iafech lati¬
tudo. Ex es eñ ppłs gentiũ
Masatir. Et or lacaest exe gen¬
rds metitudo eredentudab ea¬
tim iantudine aafechdustẽ¬

Expanded text:
tatio vel possessio eorum; sicut tatio vel possessio eorum; sicut possessio eorum. 13. Mathusalem interpretatur mortuus est. Evidens etymologia nominis. Quidam enim cum patre translatum fuisse, et diluvium praeteriisse putaverunt. Ob hoc signanter transfertur mortuus est, ut ostenderetur non vixisse eum post diluvium, sed in eodem cataclysmo fuisse defunctum. Soli enim octo homines in ArECH percutiens. Iste enim percussit et interfecit Cain; quod etiam ipse postea perpetrasse uxoribus confitetur. 15. NOE requies interpretatur, pro eo, us 319 Noe, dixit: Iste requiescere nos facietu solis usque ad occasum magnum est nomen in gentibus. Chain calidus, et ipse ex praesagio futuri cognominatus. Posteritas enim eius eam terrae partem possedit, quae vicino sole calentior est. Unde et Aegyptus usque hodie Aegyptiorum lingua Kam dicitur. Iapheth latitudo. Ex eo enim populus gentium nascitur; et quia lata est ex gentibus multitudo credentium, ab eadem latitudine Ia
Abbreviated transcription (Latin):
est caro. ⁊ humꝰ hois faciendi
mat̾i̾es fuit. Eua int̾p̾tat᷑ uita.
siue calamitas siue ue. Uita.
qr origo fuit nascendi. Cala
nem causa extitit moriendi.
Acadendo .n. nom̃ sumpsit ca¬
lamitas. Alii aũt dñt ob hoc
euam uitam ⁊ calamitatem
appellam. quia sepe mulier
iuro causa salutis est. sepe ca¬
lamitatis ⁊ mortis qd̃ ẽ ue.
Cayn possessio int̾p̃tatur. U
et himologiam ip̃ius expͥmẽs
minem ꝑ dm̃. Idem ⁊ lamẽ¬
tatio eo qd̃ ꝓmt̾fecto abel
int̾ fcũs sit: ⁊ penam sui sce¬
leris dederit. Abel luctus in-¬
t̃p̃tatur. quo nomiẽ p̾figaba¬
tur. occidendꝰ. Idem ⁊ uanitaᷤ.
tris int̾fectionem natus sit. qiͣ
resurrectionem frĩs ex mortu¬
is suscitaret. Idẽ ⁊ positõ. qr
posuit eum ds̃ ꝓ abel. Enos
iuxͣ ꝓprie lingue uarietatẽ
uocabulum habuit. De eo .ni.
tunc primũ ĩ nõie dnĩ ⁊ in
similitud̾ie eiꝰ fabricata st̃ y¬
dola. Enoch dedicatio. In ip¬
sius enĩ nõie ciuitatẽ post ea
edificauit cayn. Caman lan¬

Expanded text:
caro, et humus hominis faciendi materies fuit. 5. Heva interpretatur vita, sive calamitas, sive, vae: Vita, quia origo fuit nascendi; calamicationem causa exstitit moriendi. A cadendo enim nomen sumpsit calamitas. 6. Alii autem dicunt ob hoc etiam Hevam vitam et calamitatem appellatam, quia saepe mulier viro causa salutis est, saepe calamitatis, et mortis, quod est vae. 7. CAIN possessio interpretatur; unde etymologiam ipsius exprimens minem per Deum.' Idem et lamentatio, eo quod pro interfecto Abel interfectus sit, et poenam sui sceleris dederit. Abel luctus interpretatur, quo nomine praefigurabatur occidendus. Idem et vanitas, tris interfectionem natus sit, quasi resurrectionem fratris ex mortuis suscitaret. Idem et positio, quia posuit eum Deus pro Abel. Enos iuxta propriae linguae varietatem vocabulum habuit. De eo enim tunc primum in nomine Domini et in similitudine eius fabricata sint idola. Enoch dedicatio. In ipsius enim nomine civitatem postea edificavit Cain. Cainan lamen
Abbreviated transcription (Latin):
calciatꝰ. Filtꝰ eĩ fuit eli electus
sionẽ suo exp̃ssit uocabło. Apls
.n. ait. Calciati pedes ĩ p̾parati¬
Qũa speciosi pedes qͥ ãmiũti
patem. Iste gͦ discalciatꝰ int̾pr̃ ut

Expanded text:
calciatus. Filius enim fuit Heli electus sionem suo expressit vocabulo. Apostolus enim ait: Calciati pedes in praeparatiQuam speciosi pedes qui annuntiant pacem. Iste ergo discalciatus interpret
Abbreviated transcription (Latin):
dñs uł pr fuit. Nsa tollens
siue sb̃tollens. Iosaphat dñiiu
ditiũ. Ioram qͥ est excelsus A¬
charias app̃hendẽs dum̃. Atha¬
lia tempꝰ dnĩ. Ioas spirans uł doͥ
robur. Amasias ppłm tollẽs. O

Expanded text:
 pater fuit. Asa tollens, sive sustollens. Iosaphat Domini iudicium. Ioram, qui est excelsus. Achazias adprehendens Dominum. Athalia tempus Domini. Ioas spirans, vel Domini robur. Amasias populum tollens. O
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmagenita filia de prẽ. Numõ
cuiꝰ causa nom̃ reddit᷑ filiꝰ ppli
mei sic diriuat᷑: ut ex ꝑte cuiꝰ
sensus noĩs. ex ꝑte ip̃e sit ser¬
mo. Ammi enĩ aqͦ dcĩ st ãmo¬
nite uocat᷑ ppłs ms̃. Sarai ĩ¬
t̾pͣtatur pͥnceps mea. eo qd uniꝰ
eẽt tantũmꝰ domꝰ matͥ famili¬
as. postea causa noĩs ĩmutati
futura pͥnceps erat. sicut ⁊ do
pollicitus fuerat ad abraham
ei. ⁊ erit in gentib: ⁊ reges po¬
gar aduena uł conu̾sa. fuit

Expanded text:
primogenita filia de patre. Ammon, primogenita filia de patre. Ammon, cuius causa nomen redditur filius populi mei, sic derivatur, ut ex parte sensus nominis, ex parte ipse sit sermo. Ammi enim, a quo dicti sunt Ammonitae, vocatur populus meus. Sarai interpretatur princeps mea, eo quod esset unius tantummodo domus materfamilias. Postea causa nominis inmutata, futura princeps erat, sicut et Dominus pollicitus fuerat ad Abraham ei, et erit in gentes, et reges pogar advena, vel conversa.
Abbreviated transcription (Latin):
tonate suo gems nom̃ sorhis¬
est ab ipõ enĩ ꝓgeniti st ethio¬
pes. Nembroch ineptat ty¬
iamniꝰ. Iste enĩ pͥor arripiute n¬
suetam in ppsõs tỹramuidem.
⁊ ip̃ẽ aggressus ẽ adu̾sus dm̃
ꝑpietatis edificare turrim. De¬
her tnͣsitꝰ. Ethimologia eiꝰ my
stica est. qd̾ ab eius stirpe tͣnsi¬
ret d̾s ne ꝑseueraret meis tͣns¬
lata ingeritib grã. Ex ip̃o enĩ
st̃ exorti hebrer. Faleg diuisio.
Ouu pat̾. ꝓpt̾ea tale nom̃ ĩpo¬
suit: q tnc̃ natus ẽ qnͣdo ꝑ lĩ¬
guas t̾ra duusa ẽ. Thare ex.¬
ploratio ascensionis. Melcbise¬
dech rex iustꝰ. Rex qr postea
ip̃e imꝑauit salem. Iustꝰ ꝓ eo
q discͥnens sacͣm̃ta legis ⁊ euͣu¬
gelii: ñ pecudũ uictimas. S
oblationem panis. ⁊ calicis. ⁊̃
sacͥficiũ obtulit. Loch decli¬
nans. Factis enĩ sodomoꝵ ñ
ꝯsensit. S eoꝵ illicita cͣrms
incendia declinauit. Moab
ex patre. ⁊totũ nomĩ ethimo¬
logiam h̃t. Concepit eĩ eũ

Expanded text:
tate sui generis nomen sortitus. Ab ipso enim sunt progeniti Aethiopes. Nembroth interpretatur tyrannus. Iste enim prior arripuit insuetam in populo tyrannidem, et ipse adgressus est adversus Deum impietatis aedificare turrem. Heber transitus. Estica est, quod ab ejus stirpe transiret Deus, nec perseveraret in eis translata in gentibus gratia. Ex ipso enim sunt exorti Hebraei. 24. PHALEG divisio, cui pater propterea tale nomen inposuit, quia tunc natus est, quando per linguas terra divisa est. Thara exploratio ascensionis. Melchisedech rex iustus. Rex, quia ipse postea imperavit Salem. Iustus, pro eo quod discernens sacramenta Legis et Evangelii, non pecudum victimas, sed oblationem panis et calicis in sacrificio obtulit. Loth declinans. Factis enim Sodomorum non consensit, sed eorum inlicita carnis incendia declinavit. Moab ex patre. Et totum nomen etymologiam habet. Concepit enim eum
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ marito ⁊ lib̾is ꝑegͤ mortu¬
is nurũ mnoabtidẽ s̃ ꝯsolationẽ
tenuit. Ruich int̾pr̃ festinans
Alienigena enĩ erat ex ppło ge¬
tili. q̃ uelicta patͥa festinauit
tͣnsire ĩ t̾ram isrł dicens socrui

Expanded text:
quod marito et liberis peregre mortuis, nurum Moabitidem in consolatione sua tenuit. Ruth interpretatur festinans. Alienigena enim erat ex populo gentili, quae relicta patria festinavit transire in terram Israel, dicens socrui
Abbreviated transcription (Latin):
lentis ita apellellatꝰ. Cuiꝰ edulio
pͥmogenitaꝑdidit. Edom aũ
ob ruborem corꝑis dictus ẽ. qd̃
latie sangͥnens dicit᷑. Seir uͦ.
ad̾ fu̾it hispidꝰ ⁊ pilosus. Qbͣn

Expanded text:
lentis ita appellatus, cujus edulio primogenita perdidit. Edom autem ob ruborem corporis dictus est, quod Latine sanguineus dicitur. Seir vero quod fuerit hispidus et pilosus.
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾is amplus pleni st̃ cheru
bm .i. plenitudo scĩe appellar¬
t᷑. Ipã st̃ illa duo aĩalia sup
ꝓpiciatoriũ arce ficta ex meta¬
sentiam inquoꝵ medio osten¬
dit᷑ ds̃. Seraphm quo siłr¬

Expanded text:
s pleni sunt, Cherubin, id est plenitudo scientiae, appellantur. Ipsa sunt illa duo animalia super propitiatorium arcae ficta ex metasentiam, in quorum medio ostenditur Deus. Seraphin quoque si
Abbreviated transcription (Latin):
mag̾ claritate diuini luĩs in¬
flãmantꝰ. Uͥ ⁊ ipĩ uelant faci¬
em ⁊ pedes sedentis ĩ throno dĩ
⁊ idcto cet̾a angłoꝵ turba uide
dĩ eeñtiam plene nõ ualet¬

Expanded text:
 claritate divini inflammantur. Unde et ipsi velant faciem et pedes sedentis in throno Dei; et idcirco cetera angelorum turba videre Dei essentiam plene non vale
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ p̃senti scło nouimꝰ. Qͦd ela¬
mant ter scs̃. alt̾ ad alt̾um tͥ¬
nitatis m una diuinitate demõ¬
strant mist̾ium. De hominib
hñt. quib ita ꝓꝑhetice indita
st uocaibła ut aut futis aut ꝑ¬
cedentib eoꝵ causis ꝯueniant.
m quib tñ manente spiritali
tellcm̃ hystorie ꝑsequim. U̾ a
efhimologie int̾p̾tatõem ñ at¬

Expanded text:
ti saeculo novimus. Quod clamat ter Sanctus alter ad alterum, Trinitatis in una divinitate demonstrat mysterium. De hominibushabent. Quibus ita prophetice indita sunt vocabula, ut aut futuris aut praecedentibus eorum causis conveniant. In quibus tamen manente spiritali tellectum historiae persequimur. Ubi autem etymologiae interpretationem n
Abbreviated transcription (French):
dñationes uocant᷑. Troni
st̃ agniina anglõꝵ qͥ latmo
eloquio sedes dicunt᷑. ⁊ uoca
Cherubm aũt. ⁊ ipĩ sb̃limes
celoꝵ potestates ⁊ angłica mi

Expanded text:
nationes vocantur. Throni sunt agmina angelorum qui Latino eloquio sedes dicuntur; et vocatCherubim autem et ipsi sublimes coelorum potestates et angelica mi
Abbreviated transcription (Latin):
cum mutunt᷑ uocantur angłi
Quib idõ pictoꝵ licentia. pen¬
nas fac̾uint ut celerem eoꝵ
in cuncta discursum signifi¬
cent. sicut ⁊ uixta fabulas
poetarum uenti pennas hr̃e
dicunt᷑ ꝓpt̾ uelocitatem scil.
IInde ⁊ scriptura sacra dicit.
Qͥ ambulat suꝑ pennas uẽ¬
torum. Nouẽ aũ ordines ẽẽ
angłoꝵ sacre scͥpture testant᷑.¬
.i. angłi. archangłi. throni
dñationes. uirtutes. princi¬
patus potestates. cherubm.
⁊ seraphin. Quoꝵ officiorũ
uocabula. curita dicta sint ĩ¬
t̾p̃tando exeqͥmur. Angłi uo¬
cantur ꝓpt̾ qd̃ de celis ad an¬
nũtiandũ hoĩb mittuntur
Angłs enĩ grece. latine dr̃ nũ¬
tius. Archangłi greca lingͣ
sũmi nũtii int̾p̾tant᷑ nũtii¬
nima adnũtiant angłi: qui uͦ
sũma archangłi nũcupantur.
Archangłi dicti eo qd̾ pͥmatũ
teneant int̾ angłos. Archos
enĩ grece. latine pͥnceps int̾p̾¬
tatur. S̾unt enĩ duces ⁊ pͥnci¬
pes sub quoꝵ ordine uncuiq

Expanded text:
cum mittuntur, vocantur angeli. 3. Quibus ideo pictorum licentia pennas facit, ut celerem eorum in cuncta discursum significent, sicut et juxta fabulas poetarum venti pennas habere dicuntur, propter velocitatem, scilicet. Unde Scriptura sacra dicit: Qui ambulat super pennas ventorum . 4. Novem autem ordines esse angelorum sacrae Scripturae testanthangeli, throni, dominationes, virtutes, principatus, potestates, cherubim et seraphim: quorum officiorum vocabula, cur ita dicta sint interpretando exsequemur. 5. Angeli vocantur, propter quod de coelis ad annuntiandum hominibus mittuntur; angelus enim Graece, Latine nuntur. Archangeli Graeca lingua summi nuntii interpretantunima adnuntiant, angeli; qui vero summa, archangeli nuncupantur. Archangeli dicti eo quod primatum teneant inter angelos; ἀρχός enim Graece, Latine princeps interpretatur. Sunt enim duces et principes, sub quorum ordine unicuique
Abbreviated transcription (Latin):
gabͥel mutit᷑. Unde ⁊ eo temꝑe
quo erat dñs nasciturꝰ ⁊ tͥum-¬
phaturꝰ de mũdo. gab̾eb mittit᷑
ad mariam: ut illũ annũtiaret
& ad debellandas aereas p̃tates
humilis uenire designatus est.
Michael int̾p̃tatur quis ut ds̃.
Qnͣdo .n. aliqͥd ĩ mũdo mire fit¬
Ucumq enĩ curandi ⁊ meden¬
di opus. necessarium ẽ ħ archa
gelus missus oculis eiꝰ curatõ¬
nẽ adhibuit ⁊ cecitate detersa
uisũ ei restituit. Noĩs eĩ int̾¬
p̾tatione ⁊ angłi officium de¬
signatur. Hriel int̾p̾tat᷑ igͥs
dei sic̃ legiius apparuisse ig

Expanded text:
Gabriel mittitur. Unde et eo tempore quo erat Dominus nasciturus et triumphaturus de mundo, Gabriel venit ad Mariam, ut illum annuntiaret, qui ad debellandas aerias potestates humilis venire dignatus est. Michael interpretatur quis sicut Deus? Quando enim aliquid in mundo mirae viUbicumque enim curandi et medendi opus necessarium est, hic angelus missus, oculis ejus curationem adhibuit, et caecitate detersa visum restituit. Nominis enim interpretatione et angeli officium designatur. Uriel interpretatur ignis D
Abbreviated transcription (Latin):
fasciculos asꝑgebantur agni
sangiẽ qͥ mundari uolebant.
Nascit᷑ n petris herens saxo ra¬
dicib. Renbarbaꝵs siue reupon¬
ticũ. illd̃ qd̃ tͣnsdanubiũ ĩ solo
barbarico. istd̃ qd̃ ccͥa ponticum
colligitur noĩatum. Reu autẽ
dictum qd̃ sit radix qiͣ radix bar¬
bara .q. radix pontica. Iosqͥamos
a grecis dicta. a latinis herba cali¬
cularis. qd̾ caliculi eiꝰ in figam cau¬
taroꝵ nascant᷑. ut ẽ mali punici
qͦꝵ ora serrata st̃ hñtes intͥnsecꝰ
seĩa papau̾is siłia. Hec ħ̾ba ĩsa¬
na uocat. qr usus eius ꝑiculosꝰ ẽ.
Deniq si bibatur uł edat᷑ in sani
ducit. Saxifraga uocata qd̾ se¬
men eiꝰ petras inuesica frangat.
atq ꝯminuat. Gentiana nom̃
sumpsit ut medici memorãt ab
ĩuentore radicib aristologice si¬
milib. Nascit᷑ sub alpib atq
galatta asia: Satureia calida ⁊
credunt. qd̃ ꝓuos fac̃ ĩ ueneren
Satirion duta a satiris ꝓpt̾ incen¬

Expanded text:
fasciculos aspergebatur agni fasciculos aspergebatur agni sanguine, qui mundari volebat. Nascitur in petris haerens saxo raus. 40. Reubarbarum, sive reuponticum: illud, quod trans Danubium in solo barbarico; istud, quod circa Pontum colligitur, nominatum. Reu autem dictum quod sit radix, quasi radix barbara, quasi radix Pontica. Hyoscyamos a Graecis dicta, a Latinis herba calicularis, quod caliculi eius in figuram cantarorum nascantur, ut est mali Punici, quorum ora serrata sunt, habentes intrinsecus semina papaveris similia. Haec herba et insana vocatur, quia usus eius periculosus est: denique si bibatur vel edatur, insaniamducit. Saxifraga vocata quod semen eius petras in vesica frangat atque conminuat. Gentiana nomen sumpsit, ut medici memorant, ab inventore, radicibus aristolochiae similibus. Nascitur sub Alpibus atque Galatia Asiae. Satureia calida et credunt, quod pronos facit in Venerem. Satyrion dicta a Satyris
Abbreviated transcription (Latin):
tib sitim sedat. Dracontea uo¬
cata qd̃ hasta eius uarla sit in
modum colubri similitudinẽ¬
q draconis mutet᷑. uł qd̃ eam
mẽbra iuꝑa timeat. Celidonia
num uidetur erumꝑe: uł quod
pullis hyrundĩ si oculi aufe¬
rant᷑. matres eoꝵ illis ex hac ħ¬
ba mederi dnr. Eliotropiũ no¬
mẽ accepit pͥmo qd̾ estuio sol¬
sticio floreat. qd̃ solis motibus
folia cͥcumacta ꝯu̾tat: unde ⁊ a
latinis solisequia nũcupatur.
Nam ⁊ sole oriente flores suos a¬
ꝑit. itidem sero claudit cũ sol oc¬
tubuerit. Ipã est qmͣ latini in¬
tubami siluaticũ uocant. Hec
⁊ uerrugaria qd̃ extinguat u̾¬
rugas ex aqͣ potata: uł in datha¬
plasmate posita abst̾gat. Pen¬
tafilon a num̾o folioꝵ dcã. Uñ
⁊ eam latim qͥnq foliũ uocant.:
herba adeo mũda ut purifica¬
tioni ⁊ templis adhiberi agẽ¬
tilib solita esset. Hysopũ ħba
purgandis pulmonib apta.
Inde ⁊ uet̾i testam̃to ꝑ hysopi

Expanded text:
tibus sitim sedat. Dracontea votibus sitim sedat. Dracontea vocata, quod hasta eius varia sit in modum colubri, similitudinemque draconis imitetur, vel quod eam herbam vipera timeat. Chelidonia num videtur erumpere, vel quod pullis hirundinum si oculi auferantur, matres eorum illis ex hac herba mederi dicantur. Heliotropium nomen accepit primo quod aestivo solstitio floreat, vel quod solis motibus folia circumacta convertat. Unde et a Latinis solsequia nuncupatur. Nam et sole oriente flores suos aperit, idem se reclaudit cum sol occubuerit. Ipsa est quam Latini intubum silvaticum vocant. Haec et verrucaria, eo quod extinguat verrucas ex aqua pota, vel in cataplasmate posita abstergat. Pentaphyllon a numero foliorum dicta; unde et eam Latini quinquefolium vocant; herba adeo mutioni et templis adhiberi a gentilibus solita esset 39. Hyssopus herba purgandis pulmonibus apta. Unde et in Veteri Testamento per hyssopi
Abbreviated transcription (Latin):
tini malũ t̾re uocant. Panc
poete antropomereos appellant.
qd ħeat radicem formã homi¬
nis simllantẽ. Cuiꝰ cortex umo
corpus ꝓpt̾ curam secandũ est.
ut saporati dolorem ñ sentiant
Hus spes due: femina foliis
latuce siłib mala gen̾ans i
siłitud̾ie prunoꝵ. masculꝰ uero
folus bete siłib. Papauer her¬
ba sompnifera. De qͣ urgilius
Ledteo ꝑfusa papauera sompno.
Sxporem enĩ languẽtib facit.
Euis alia ẽ usualis. alia agstis
ex qͣ fuit sucꝰ quẽ opion appel¬
lant. Colocintis cucurbita a¬
grestis ⁊ uehem̃t̾ amara qͦ si¬
milit᷑ ut cucurbita ꝑ t̾rã fla¬
gella tendit. Dicta aũ colocͥn¬
tida cid̾ sit fructu rotundo at
foliis ut tucumis usualis. Cen¬
tauriam greci uocant. qm̃ adu
rone cent᷑auro ftur repta. Ea¬
tis nascit᷑. Eadem ⁊ fel t̾re ꝓpt̾
amaritudinẽ. Gliciriza grece
ex eo dicta. qd̃ dulcẽ radicẽ ha¬
beat. Glicin enĩ greci dulcem
dñt. Eadem ad ipõs. qͥa sitien¬

Expanded text:
tini malum terrae vocant. Hanc tini malum terrae vocant. Hanc poetae anthropomorphon appellant, quod habeat radicem formam hominis simulantem, cujus cortex vino corpus propter curam secandum est, ut soporati dolorem non sentiant. Hujus species duae. Femina foliis libus, mala generans in similitudinem prunorum. Masculus vero, foliis betae similibus. 31. Papaver herba somnifera. De qua Virgilius: Lethaeo perfusa papavera somno. Soporem enim languentibus facit. Ejus alia est usualis, alia agrestis, ex qua fluit sucus quem opion appellant. Colocynthis cucurbita agrestis et vehementer amara, quae similiter ut cucurbita per terram flagella tendit. Dicta autem colocynthis quod sit fructu rotundo atque foliis ut cucumis usualis. Centauream Graeci vocant quoniam a Chirone Centauro fertur reperta. Eatis nascitur. Eadem et fel terrae propter amaritudinem. Glycyriza Graece ex eo dicta quod dulcem radicem habeat; γλυκὺ enim Graece dulce dicunt. Eadem ἄδιψος, quia sitien