comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
estib anhelat: Auc quid ꝓdest¬
si ire culpas iam lugeat. et tam̃
ad huc inuidiȩ facib tabescat:
Sed minꝰ est ualde quod dicimꝰ.
ut qͥ peccata de plorat. ploranda
minime conmittat. et qui plan¬
git uiciũ. ꝑpetrare uitia timeat.
Nam cogitandũ sũmoꝑe est. ut
qͥ se illicita neminit conmisisse.
a qͥbusclam etiã licitis studeat
abstinere: quatinꝰ per hoc condi¬
tori suo satis faciat. ut qͥ cõmisit
ꝓhibita. sibimetipsi abscidere
debeat eciam concessa. Et se rep̃
hendat in minimis. qui memi
testimonio non affirmo. Lex cer
ueteris cestamenti alienã uxor
concupisci ꝓ hibet: arege uero
fortia iuberi. militib uel deside¬
rari aquã non penalit̾ uetat. Et
cuncti nouim. quod dauid concu¬
piscentiȩ mucrone cransfirus. alie¬
nã coniugẽ. et appetiuit. et abstu¬
lit. Cuiꝰ culpã. digna uerbera st̃
secuta: et malũ qd̵ perpetͣuit. ꝑ
penitentiȩ lam̃ta corexit. Quicũ

Expanded text:
estibus anhelet? aut quid estibus anhelet? aut quid si irae culpas jam lugeat, et tamen adhuc invidiae facibus tabescat? Sed minus est valde quod dicimus, ut qui peccata deplorat, ploranda minime committat; et qui plangit vitia, perpetrare vitia timeat. Nam cogitandum summopere est, ut qui se illicita meminit commisisse a quibusdam etiam licitis studeat abstinere, quatenus per hoc conditori suo satisfaciat, ut qui commisit prohibita sibimetipsi abscindere debeat etiam concessa, et se reprehendat in minimis qui se memtestimoniis non affirmo. Lex certe Veteris Testamenti alienam uxorem concupisci prohibet , a rege vero fortia juberi militibus, vel desiderari aquam, non poenaliter vetat. Et cuncti novimus quod David, concupiscentiae mucrone transfixus, alienam coniugem et appetivit et abstulit. Cuius culpam digna verbera sunt secuta, et malum, quod perpetravit, per paenitentię lamenta correxit. Qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
in obliuione corãme. Pensem si
possum dispensationẽ suꝑne pie¬
tatis. S dantib si ceciderint mi¬
nat᷑ penã: lapsis uͦ ut surgere
appetant. ꝓmittit miscd̃iam. Illos
derret ne p̾sumant inbonis: is¬
tos refouet ne desperent in ma¬
lis. Iustus es: irã ꝑ timesce ne cor¬
ruas. Peccator es: p̃ sume de mi¬
scd̾ia ut surgas. Ecce aucẽ iã lapsi
sumꝰ. stare nequaquã ualuimꝰ: in
pͣuis nr̃is desideriis iaccmꝰ. Secl
qui rectos condidit: ad huc expec¬
tat et ꝓrouocat. ut surgamꝰ. Si¬
nũ suȩ pietatis aperit: nosq ad
se reciꝑe ꝑpenitentiã querit. Sed
penitentiam digne agere non pos¬
sumꝰ. nͥ modũ qͦ eiꝰdem penitentiȩ
cognoscam᷑. Penitentiã qͥ ppe agere
est. et ꝑpetrata mala plangere: &.
plangenda non ꝑpetͣre. Nam qͥ
sic alia deplorat. ut tam̃ alia cõ¬
mictat: ad huc penitentiã agere¬
aut ignorat. aut dissimulat. Quid
enĩ ꝓdest. si peccata luxuriȩ qͥs
defleat. et cam̃ auaritiȩ adhuc¬

Expanded text:
in oblivione erunt coram me. Pensemus, si possumus, dispensationem supernę pietatis! Stantibus, si ceciderint, minatur poenam, lapsis vero, ut surgere appetant, promittit misericordiam; illos terret, ne praesumant in bonis, istos refovet, ne desperent in malis. Iustus es, iram pertimesce, ne corruas! Peccator es, pręsume de misericordia, ut surgas! Ecce autem iam lapsi sumus, stare nequaquam valuimus, in pravis nostris desideriis iacemus! Sed qui nos rectos condidit, adhuc expectat et provocat, ut surgamus. Sinum suę pietatis aperit nosque a se recipi per pęnitentiam quaerit. Sed penitentiam digne agere non possumus, nisi modum quoque eiusdem pęnitentię cognoscamus. Paenitentiam quoque agere est, et perpetrata mala plangere, et plangenda non perpetrare. Nam qui sic alia deplorat, ut tamen alia commiaut ignorat aut dissimulat. Quid enim prodest, si peccata luxuriae quis defleat et tamen adhuc avaritiae a
Abbreviated transcription (Latin):
et tam̃ qͥs ibi aliquid nesciat. ubi
ipsũ om̃s simul fontẽ scientiȩ dm̃
uident: Throni illa agmina
qͦ qͥb conditor p̃sidet. uocant᷑. Secl.
beatꝰ qͥs pocest esse. nͥ creator suus
eius menti p̃sideat: Que gͦ ex
parte ab omĩb habent᷑: eis pͥuato
nomine data sunt. qͥ hec in munere
pleniꝰ receperunt. Nam et si qua
illic sic aluĩ habent. ut haberi
ab aliis nequaquã possĩt. sicut
speciali nomine dominationes
et pͥncipatꝰ uocant᷑. cuncta ibi sin¬
głor sunt: qͥa ꝑ caritatẽ spc̃. ab alio
inaliꝰ habent᷑. S ecl ecce dũ celesti¬
u cuuũ secreta rimam᷑. ab exposi¬
cionis nr̃e ordine. longe digressi
sumꝰ. Suspiremꝰ gͦ ad eos de qͥb
loqͥm᷑: s redeam ad nos. Memi¬
nisse et enĩ debemꝰ: qͥa caro sumꝰ.
Taceam interim de secretis celi:
s ante conditoris oculos. manu
penitentiȩ. tergan̾i maculaspul¬
ueris nr̃i. Ecce ipsa duuna miscdĩa

Expanded text:
et tamen quis ibi aliquid nesciat ubi et tamen quis ibi aliquid nesciat ubi ipsum omnes simul fontem scientiae Deum vident? Throni quoque illa agmina quibus conditor praesidet vocantur, sed beatus esse quis potest, nisi Creator suus ejus menti praesideat? Quae ergo ex parte ab omnibus habentur, eis in privato nomine data sunt qui haec in munere 1609 plenius acceperunt, Nam et si qua illic sic alii habent, ut haberi ab aliis nequaquam possint, sicut speciali nomine dominationes et principatus vocantur, cuncta ibi singulorum sunt, quia per charitatem spiritus ab alio in aliis habentur. 15. Sed ecce dum coelestium civium secreta rimamur, ab expositionis nostrae ordinae longe digressi sumus. Suspiremus ergo ad eos de quibus loquimur, sed redeamus ad nos. Meminisse etenim debemus quia caro sumus. Taceamus interim de secretis coeli, sed ante conditoris oculos manu poenitentiae tergamus maculas pulveris nostri. Ecce ipsa divina misericordia
Abbreviated transcription (Latin):
ad nos ueniunt sic exderiꝰ implent
ministeriũ. ut tam̃ numiꝗͣ desint
interius ꝑ contẽ plationẽ. Ec mit¬
tunt᷑ gͥ et ad sistunt: qͥa et si circũ
est. Angeli itaq et missi ance
ipsũ sunt: qͥ qͦlibet missi ueniant.
.i. spetialem beatorũ sp̃uũ
nẽ diximꝰ᷑. et tam̃ ꝑ psalnistã¬
Qui sedes suꝑ cherubinap¬
e. Quia uideliced dũ in ipsig
tinctionib agminũ cherubin
hronis iungit᷑. sedere etiã suꝑche¬
rubin dñs ex uicini agminis ȩqua-¬
litate perhibet᷑. Sic qͥppe in illa sũ¬
ma ciiitate. specialia quedam sin¬
głorũ sunt. ut tam̃ sint cõmunia
omĩa Et qd̃ in se qͥsq ex parte ha
bet: hoc totũ malio ordine possi¬
det. Sec ic circo uno eodenq uo¬
cabulo cõmunit̃ non censent᷑. ut
ille ordo uocari pͥuato uniꝰ cuiꝰq
rei nomine debeat: qͥ hanc in mu¬
nere pleniꝰ accepit. Seraphin nãq
incendiũ dixim: et tam̃ amore
conditoris simul omnes ardent.
C herubin plenitudinẽ scientiȩ:

Expanded text:
ad nos veniunt angeli, sic exterius implent ministerium, ut tamen nunquam desint interius per contemplationem. Et mittuntur igitur et assistunt, quia et si circumsest. Angeli itaque et missi ante ipsum sunt, quia quolibet missi veniunt, Dei, specialem beatorum spirituum ordinem diximus, et tamen per Psalmistaui sedes super cherubim, appare , quia videlicet, dum in ipsis distinctionibus agminum cherubim thronis junguntur, sedere etiam super cherubim Dominus ex vicini agminis aequalitate perhibetur. Sic quippe in illa summa civitate specialia quaedam singulorum sunt, ut tamen sint communia omnium; et quod in se ebet, hoc in alio ordine totum possidet. Sed idcirco uno eodemque vocabulo communiter non censentur, ut ille ordo vocari privato uniuscujusque rei nomine debeat, qnere plenius accepit. Seraphim namque incendium diximus, et tamen amore conditoris simul omnes ardent. Cherubim vero plenitudinem scientiae,
Abbreviated transcription (Latin):
ent uos in sinagogis. ducentes ad
reges et p̃sides ꝓpt̃ nom̃ meũ. Ac si aꝑte
dicat. Prius corda hominũ. et pꝰ elem̃¬
ca curbent᷑: ut cũ rerũ ordo confun¬
dit᷑. ex qua iam retͥ butione ueniat
demonstret᷑. Nam quamuis mundi finis
ex ipso suo ordine pendeat. ꝑuersio¬
res tam̃ qͦsq iueniens. qͥa dignis rui-¬
nis illius oppͥmant᷑. ignotescit. cũ
subdit᷑. Ducentes ad reges et p̃sides:
ꝓpt̃ nom̃ meũ. Continget autẽ uobiᷤ:¬
in cestimoniũ. In cestimoniũ udeli¬
cet quoꝵ. nͥ eoꝵ. qͥ aut ꝑsequendo
mortes inferunt. aut uidendo non
imicant᷑: Mors qͥppe iustorũ bonis
in adiutorium est. malis in testimo¬
niũ. ut inde ꝑuersi sine excusatione
ꝑeant: unde ęlecti exẽplũ capiunt
ut uiuant. S auditis tot cerrorib.
tͣbari poterant infirmorũ corda: atq
ideo cumsolatio adiungit᷑. cũ ꝓtinꝰ
subinfert᷑. Ponite gͦ in cordib ur̃is :
non p̃meditari quẽ admodũ respon-¬

Expanded text:
dent vos in synagogas, ducentes ad reges et praesides propter nomen meum. Ac si aperte dicat: Prius corda hominum, et post elementa turbantur, ut cum rerum ordo confunditur, ex qua jam retributione veniat demonstretur. 1614 Nam quamvis finis mundi ex ipso suo ordine pendeat, perversiores tamen quosque inveniens, qui digne ruinis illius opprimantur innotescit cum subditur: Ducentes ad reges et praesides propter nomen meum. Contingent autem in testimonium. Testimonium videlicet quorum, nisi eorum qui aut persequendo mortes inferunt, aut videndo non imitantur? Mors quippe justorum, bonis in adjutorium est, malis in testimonium, ut inde perversi sine excusatione pereant, unde electi exemplum capiunt ut vivant. Sed, auditis tot terroribus, turbari poterant infirmorum corda, atque ideo consolatio adjungitur, cum protinus subinfertur: Ponite ergo in cordibus vestris, non p
Abbreviated transcription (Latin):
tionis amore facib ac censi: in solo
conditoris sui desiderio anhelant
Nil iã in hoc mundo cupiunt. solo
ȩt̃nitatis amore pascuntur. Terre¬
na qͦ abituint: cuncta tẽporalia
m̃te transcendunt. Amant et ar¬
dent: atq in ipso suo ardore reqͥes¬
cunt. Amando ardent: loquendoet
rim: quoꝵ cor in ignẽ conuersum
lucet et urit: Quia ꝙ mentiũ occłos.
ad superna illuminant: ꝙ cõpungendo
infletib autioꝵ rubiginẽ purgant.
Quigͦ ad amorẽ sui conditoris sunt¬

Expanded text:
tionis amore facibus accensi, in solo conditoris sui desiderio anhelant, nil iam in hoc mundo cupiunt, solo aeternitatis amore pascuntur; terrena queque abiciunt, cuncta temporalia mente transcendunt; amant et ardent atque in ipso suo ardore requiescunt; amando rim? quorum cor in ignem conversum lucet, et urit; quia et mentium oculos ad superna illuminant, et compungendo in fletibus, vitiorum rubiginem purgant. Qui ergo ita ad amorem sui Conditoris
Abbreviated transcription (Latin):
cis. cum se intꝰ uacuas inuenerint.
testimoniũ foris querunt: Ac si asua
sidutia deceptȩ ꝓximis dicant. Quia
nos quasi sine oꝑe repelli conspicitis:
dicite de nr̃is oꝑibus quid uidistis.
Sed prudentes iirgines respondent
dicentes. Ne forte non sufficiat no¬
biset uobis. In illo et enindie.
quod tam̃ cle quibusdam. in pa¬
ce sc̃e eccłȩ quiescentib loquor.
sibimet ipsi testimoniũ uniꝰ cuiꝰq
uix sufficit. quantominꝰ et s et ꝓxi¬

Expanded text:
cis cum se intus vacuas invenerint, cis cum se intus vacuas invenerint, testimonium foris quaerunt? Ac si a sua fiducia deceptae proximis dicant: Quia nos quasi sine opere repelli conspicitis, dicite de nostris operibus quid vidistis. Sed prudentes virgines respondent, dicentes: Ne forte non sufficiat nobis et vobis. In illo enim die quod tamen de quibusdam in pace Ecclesiae quiescentibus loquor sibimetipsi testimonium uniuscujusque vix sufficit; quanto minus et sibi et proxi
Abbreviated transcription (Latin):
unt᷑. Dormire et enĩmoriest. Ante
sompnũ uͦ dormitare est: ance mor¬
tem a salute languescere: quia per
pondus egͥtudinis. ꝑuenit᷑ ad sonnũ
mortis. Media autẽ noc te clamor
factus est : ecce sponsus uenit. exite ob¬
uiam ei. De aduentu sponsi clamor
in mecdia nocte fit : quia sic iuditiĩ¬
dies surripit. ut p̃uideri non ualeat
quandouenit. Unde scriptum est.
Dies domini sicut fur innocte ita
ueniet. Tunc om̃s uͥgines surgunt:
qͥa electi et reꝓbi. a somno suȩ mortis
excitantur. L. ampades ornant. qͥa
secũ sua oꝑa numerant ꝓ qͥbus ȩter-¬
nã reciꝑe beatitudinẽ expectant.
Sed lampades fatuarũ uͥginum
ex tinguntur. quia earũ oꝑa quȩ
clara hominib foris apparuerant:
in aduentu iudicis intꝰ obscurant᷑.
Ec adeo recͥbutionẽ non inueniunt:
qͥa ꝑ eis receperunt ab hominibus
laudes quas amauerunt. Quid est
autẽ. quod tunc aprudentib oleũ
pecunt. nisi quod in aduentu iudi¬

Expanded text:
untur. Dormire etenim mori est. 1478 Ante untur. Dormire etenim mori est. 1478 Ante somnum vero dormitare est ante mortem a salute languescere, quia per pondus aegritudinis pervenitur ad somnum mortis. Media autem nocte clamor factus est: Ecce sponsus venit, exite obviam ei. 3. De adventu sponsi clamor in media nocte fit, quia sic dies judicii subrepit, ut praevideri non valeat quando venit. Unde scriptum est: Dies Domini sicut fur in nocte ita veniet . Tunc omnes virgines surgunt, quia et electi et reprobi a somno suae mortis excitantur. Lampades ornant, quia sua secum opera numerant, pro quibus aeternam recipere beatitudinem exspectant. Sed lampades fatuarum virginum exstinguuntur, quia earum opera, quae clara hominibus foris apparuerant, in adventu judicis intus obscurantur. Et a Deo retributionem non inveniunt, quia pro eis receperunt ab hominibus laudes quas amaverunt. Quid est autem quod tunc a prudentibus oleum petunt, nisi quod in adventu judi
Abbreviated transcription (Latin):
runt oleum secũ. Prudentes audem¬
uirgines: acceperunt oleũ inuasis
suis cum lampadib ꝑ oleum qͥppet ni¬
tor głȩ designat᷑. Uascula autẽ sunt
corda: in qͥb ferimꝰ cuncta que cogi¬
tamꝰ. Prudentes gͦ oleum inuasis
habent. qͥanitorẽ głȩ intra conscien¬
tiam retinent: paulo accestante qͥ
ait. G loria nr̃a hec est: testimoni¬
um conscientiȩ nr̃ȩ. Fãtuȩ autem
ugines oleũ secũ non sumunt. qͥa
głam intra conscientiam non habent:
dum hanc abore ꝓximorũ querunt.
Notandum uͦ quod om̃s lampades
habent. sed om̃s oleũ non habent:
qͥaplerũq bona inse oꝑa.cũ electis
ec reꝓbi ostendunt. Sed soli ad spon¬
foris egeri nt. intꝰ glam requirunt.
Ende ꝑ psal mistam quoq de sancta
filiȩ regis abintꝰ. M oram autẽ faci¬
ente sponso: dormitauerunt om̃s
et dormierunt. quia dum uenire
iudex ad extremum iuditium differt:
electi et reꝓbi in mortis somno sopi¬

Expanded text:
autemautem acceperunt oleum in vasis suis cum lampadibus. Per oleum quippe nitor gloriae designatur; vascula autem nostra sunt corda, in quibus ferimus cuncta quae cogitamus. Prudentes ergo oleum in vasis habent, quia nitorem gloriae intra conscientiam retinent, Paulo attestante, qui ait: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Fatuae autem virgines oleum secum non sumunt, quia gloriam intra conscientiam non habent, dum hanc ab ore proximorum quaerunt. Notandum vero quod omnes lampades habent, sed omnes oleum non habent, quia plerumque bona in se opera cum electis et reprobi ostendunt, sed soli ad sponforis egerint intus gloriam requirunt. Unde per Psalmistam quoque de sancta filiae regis ab intus . 2. Moram autem faciente sponso, dormitaverunt omnes, et dormierunt, quia dum venire judex ad extremum judicium differt, electi et reprobi in mortis somno sopi
Abbreviated transcription (Latin):
restat. ut et predicatio contempnatur.
subsistit: geminatꝰ autẽ quinariꝰ de¬
nariũ ꝑficit. Et quia ex utrõq se¬
xii. fidelium multitudo colligitur :
scã eccło decem uͥginib similis denũ¬
tiat᷑. In qua qͥa mali cũ bonis. et rep¬
bi cũ electis admixti sunt: recte simi
lis uͥginib prudentib et facuis eeᷤᷤ
ꝑhibet᷑. Sunt namq pleriq conti¬
nentes. qui ab exceriori se appetitu
custodiunt: et spe ad interiora rapi-¬
untur. Caruẽ macerant: et toto de¬
siderio ad suꝑnam patͥam anhelant.
E cerna p̃mia expe cunt: ꝓ laborili
in ore homiũ ponunt sed intra
conscientiam contegunt. Et sunt ple¬
riq qui corpus ꝑ abstinentiam affli¬
gunt: s de ipsa sua abstinentia hu¬
manos fauores expetunt. Doctrine
inseruiunt. indigentib multa lar¬
giunt᷑. Sed fatuȩ ꝓfecto sunt uirgi¬
nes: quia solam laudis transitoriȩ re-¬
tͥhucionẽ querunt. Unde et apte

Expanded text:
restat ut ejus praedicatio crestat ut ejus praedicatio csubsistit. Geminatus autem quinarius denarium perficit. Et quia ex utroque sexu fidelium multitudo colligitur, sancta Ecclesia decem virginibus similis denuntiatur, in qua quia mali cum bonis, et reprobi cum ellis virginibus prudentibus et fatuis esse perhibetur. Sunt namque plerique continentes qui ab exteriori se appetitu custodiunt, et spe ad interiora rapiuntur; carnem macerant, et toto desiderio ad supernam patriam anhelant, aeterna praemia expetunt pro laboribus in ore hominum ponunt, sed intra conscientiam contegunt. Et sunt plerique qui corpus per abstinentiam affligunt, sed de ipsa sua abstinentia humanos favores expetunt, doctrinae inserviunt, indigentibus multa largiuntur. Sed fatuae profecto sunt virgines, quia solam laudis transitoriae retributionem quaerunt. Unde et apte
Abbreviated transcription (Latin):
Sed sciendũ est: quod sepe in sacro
eloqͥo. regnũ celoꝵ p̃sentis temꝑis
ȩccła dicit᷑. De qͦ in alio loco dñs di¬
cit. Mittet filiꝰ hominis angłos
suos: et colligent de regno eiꝰ omĩa
scandala. Neq enĩ in illo regno bea¬
titudinis an qͦ sũma pax est: inueni¬
ri scandala poterunt. que colligan¬
t᷑. Et unde rursum dicit᷑. Qui gͦ sol¬
uerit. unũ de mandatis istis mini¬
mis et doeuerit sic homines: mi
nimꝰ uocabit᷑ in regno celorum.
Qui autẽ fecerit et docuerit: hic
magnꝰ uocabit᷑ in regno celorum.
Mandatũ qͥppe soluit et l ocet.
quando hoc qͥsq uoce p̾dicat. qd̾ uiuen¬
dononimplet. Sed ad regnũ ȩternȩ
beatitudinis ꝑuenire nonualet: qui
non uult oꝑe implere quod docet.
Quomͦ gͦ meo minimꝰ uocatur. qui
ad hoc nullomͦ intrare ꝑmittitur.
Quiditaq ꝑ hanc sententiam. nisi
p̃sens eccła celorũ regnũ dicitur: In
qua doctor. qͥ mandatũ soluerit mini-¬
mꝰ uocat᷑ : quia cuiꝰ uita despicitur.

Expanded text:
«Sciendum est quod sepe in sacro eloquio regnum celorum presentis temporis Ecclesia dicitur. De quo in alio loco Dominus dicit: Mittet filius hominis angelos suos, et colligent de regno eius omnia scandala. Neque enim in illo regno beatitudinis, in quo pax summa est, inveniri scandala poterunt, que colligantur. Et rursum dicitur: Qui ergo solverit unum de mandatis istis minimis et docuerit sicnimus vocabitur in regno coelorum. Qui autem fecerit et docuerit, hic magnus vocabitur in regno coelorum . Mandatum quippe solvit et docet quando hoc quisque voce praedicat quod vivendo non implet. Sed ad regnum aeternae beatitudinis pervenire non valet, qui non vult opere implere quod docet. Quomodo ergo in eo minimus vocabitur qui ad hoc nullo modo intrare permittitur? Quid itaque per hanc sententiam nisi praesens Ecclesia regnum coelorum dicitur? In qua doctor qui mandatum solverit minimus vocatur, quia cujus vita despicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
tis. S cibũ uitȩ ex palato cordis can¬
gite. ut ꝓbances eiꝰ dulcedinẽ. amare
ualeatis. Has autẽ homo delitias
tunc amisit: cũ in paradiso pecca¬
uit. Extͣexut: cũ os acibo ȩt̃ne dul¬
cedinis clausit. Unde nos quoq
nati in huiꝰ ꝑegͥnationis ȩrũp̃na.
huc fastidiosi iam uenimꝰ. nescimꝰ
rat: quanto magis. ab esu illius dul¬
cedinis se animꝰ elongat. Et eo iã
internas delitias non appetit. quo
eas comedere dui longeq desueuit
fastidio gͦ nr̃o tabescimꝰ : et longa
inȩdie peste fatigam᷑. Et qͥa gus¬
tare nolumꝰ int̾ ꝑatã dulcedinem:
amamꝰ foris miseri nram famen.
Sed suꝑna nos pietas: ne cͤ dese¬
rentes nos deserit. Con tep̃ tas
oculos reuocat. easq nobis ꝓponit

Expanded text:
tis. Sed cibum vitae ex palato cordis tantis. Sed cibum vitae ex palato cordis tangite, ut probantes ejus dulcedinem amare valeatis. Has autem homo delicias tunc amisit, cum in paradiso peccavit ; extra exiit, cum os a cibo aeternae dulcedinis clausit. Unde nos quoque nati in hujus peregrinationis aerumna, huc fastidiosi jam venimus, 1619 nerat, quanto magis ab esu illius dulcedinis animus elongat; et eo jam internas delicias non appetit, quo eas comedere diu longeque desuevit. Fastidio ergo nostro tabescimus, et longa inediae peste fatigamur. Et quia gustare intus nolumus paratam dulcedinem, amamus foris miseri famem nostram. Sed superna nos pietas nec deserentes se deserit. 2. Contemptas oculos revocat, easque nobi
Abbreviated transcription (Latin):
gͣue in se desiderium accendunt. Cũ
uͦ habite edunt᷑: comedentẽ ꝓtuꝰ in
fastidiũ ꝑ satietatẽ uertunt. At contͣ
spiritales delitiȩ cũ non habentur
in fastidio sunt. cũ uͦ habent᷑ in de¬
siderio. Tantoq acomedente ampli
esuriunt᷑: quanto et abesuriente
amplius comedunt᷑. In illis appetit
placet: experientia displicet. In
istis appecitꝰ uilis est: et experien¬
cia magis placet. In illis appetitꝰ
sacuritatẽ: sacuritas fastidiũ ge¬
nerat. In istis autẽ appetitꝰ saturita¬
cẽ: saturitas appecitũ parit. Augeq̃
enĩ sꝑicales delitiȩ desideriũ in
mente dum satiant: qͥa quanto
magis earũ sapor ꝑcipitur. eo ampli
cognoscit᷑ quod auidiꝰ amet᷑. Et id¬
circo non habite amari non possuss
cũ earũ sapor ignorat᷑. Quis enim
amare ualeat quod ignorat: ꝑiide
psalmista nos ad monet dicens. Gus-¬
tate et uidete qmͣ suauis est dñg
ac si aꝑte dicat. S̾uauitatẽ eiꝰ non
cognoscitis : si hanc minime gusta¬

Expanded text:
grave in se desiderium accendunt, cum vero habitae eduntur comedentem protinus in fastidium per satietatem vertunt. At contra spiritales deliciae cum non habentur in fastidio sunt, cum vero habentur in desiderio; tantoque a comedente amplius esuriuntur, quanto et ab esuriente amplius comeduntur. In illis appetitus placet, experientia displicet: in istis appetitus vilis est, et experientia magis placet. In illis appetitus saturitatem, saturitas fastidium generat; in istis autem appetitus saturitatem, saturitas appetitum parit. Augent enim spiritales deliciae desiderium in mente, dum satiant, quia quanto magis earum sapor percipitur, eo amplius cognoscitur quod avidius ametur. Et idcirco non habitae amari non possunt, quia earum sapor ignoratur. Quis enim amare valeat quod ignorat? Proinde Psalmista nos admonet, dicens: Gustate, et videte quoniam suavis est Dominus . Ac si aperte dicat: Suavitatem ejus non cognoscitis, si hanc minime gusta
Abbreviated transcription (Latin):
sepiam uiam cuam spinis. et sepiam
eam macheria. et semitas suas ñ
iueniet. Et sequet᷑ amatores suos:
et non apprehendet eos. Queret
et reuertar ad urũ meũ pͥorem.
qͥa bene erat mͥ tunc. magis quã
icta deo fuerat anima. amatores
uos seqt᷑. quando mens quȩ iam ꝑ
ndem credidit: adhuc se in mundis
sꝑitib in oꝑatione substeruit. Mun¬
di głam querit. carnali delectacione
pascit᷑: exquisitis uoluptatib nutri¬
tur. S plerumq omp̃s ds̃ calem
animã misericordit̃ respicit. et eius
uoluptatib amaritiidines ꝑ miscet.
Unde dicit. Ecce ego sepiã uias tuas
spinis. Wiȩ enĩ nr̃e spinis septe sunt:
quando in hoc quod male cupimͦ. do¬
lorũ punctiones inuenimꝰ. Et sepiã
eas a macheria: et semitas suas non
inueniet. Uiȩ nr̃ȩ macheria sepiunt᷑:
cũ desideriis nr̃is. durȩ in hoc mun-¬
do obiectiones resistunt. Et semitaᷤᷤ
nr̃as in uenire non possum: quia hoc

Expanded text:
sepiam viam tuam spinis, et sepiam sepiam viam tuam spinis, et sepiam eam maceria; et semitas suas non inveniet, et sequetur amatores suos, et non apprehendet eos; et quaeet revertar ad virum meum priorem, quia bene erat mihi tunc magis quam uncta Deo fuerat anima, amatores suos sequitur, quando mens quae jam per fidem credidit adhuc se immundis spiritibus in operatione substernit, mundi gloriam quaerit, carnali delectatione pascitur, exquisitis voluptatibus nutritur. Sed plerumque omnipotens Deus talem animam misericorditer respicit, et ejus voluptatibus amaritudines permiscet. Unde dicit: Ecce ego sepiam vias tuas spinis. Viae etenim nostrae spinis septae sunt, quando in hoc quod male cupimus dolorum punctiones invenimus. Et sepiam eas maceria, et semitas suas non inveniet. Viae nostrae maceria sepiuntur cum desideriis nostris durae in hoc mundo objectiones resistunt. Et semitas nostras invenire non possumus, quia hoc
Abbreviated transcription (Latin):
acceptã intellectus grãm oꝑando
ꝑficiunt. Quidã uͦ sic uocant᷑: ut
etiã conpellant᷑. Nam sunt non¬
nulli. qui bona facienda intelliguis:
s hec facere desistunt. Uident que
agere debeant: s hec ex desiderio
libus sius de sideriis: mundi hui
aduersitaf feriat. Apprehendere głi
Et dũ ꝑ alta pelagi quasi ad grandi¬
ores curas hiuiꝰ scłi nauigare propo¬
ilunt: semꝑ aduersis flatib. ad deiectio¬
nis suȩ littora repellunt᷑. Cumq fran¬
gi in desideriis suis aduersante mui.¬
do conspiciunt. qͥd de se auctorisuo
debeant. cõmemorant᷑ : ita ut ad
eũ erubescentes redeant. qͥeũ suꝑ
bientes ꝓmundi amore deserebant.
Sepe namq non nulli ad dempo¬
ralem głam ꝓficere uolentes. aut
longa egͥ cudine tabescunt. aut
afflicti iniuriis concidunt: aut per¬
cussi gͣ iuib dampnis affligunt᷑. Ec
inmundi dolore uident. qͥa nichil
seq ipsos in suis desideriis rep̃henden¬
tes. ad dm̃ corda conuertunt. De

Expanded text:
tam intellectus gratiam operando perficiunt; quidam vero sic vocantur, ut etiam compellantur. Nam sunt nonnulli qui bona facienda intelligunt, sed haec facere desistunt; vident quae agere debeant, sed haec ex desiderio libus desideriis suis mundi hujus adversitas feriat; apprehendere tempeant; et dum per alta pelagi quasi ad grandiores curas hujus saeculi navigare proponunt, semper adversis flatibus ad dejectionis suae littora repellantur. Cumque se frangi in desideriis suis, adversante mundo, conspiciunt, quid de se auctori suo debeant commemorantur, ita ut ad eum eruerbientes pro mundi amore deserebant. Saepe namque nonnulli ad temporalem gloriam proficere volentes, aut longa aegritudine tabescunt, aut afflicti injuriis concidunt, aut percussi gravibus damnis affliguntur, et in mundi dolore vident quia nihil cseque ipsos in suis desideriis reprehendentes, ad Deum corda convertunt. De
Abbreviated transcription (Latin):
pi debeat numerositas gentiũ.
Unde et eidem seruo dicitur. Exi
inuias et sepes. et conpelle intrare:
ut inpleat᷑ dom mea. Cũ de uicis
et placeis ad cȩnã quoldã dñs inui
tat. illũ uideliced popłm̃ desig¬
nac: qͥ cenere legẽ subtrbana conuer¬
sacione nouerat. Eũ uͦ conuiuas suoᷤ
colligi. ex uiis et sepib p̃cẽpit: ni¬
mirũ agrestem popłm colligere.
idest gencilem querit. De cuiꝰ sig¬
nificatione: ꝑ psalmistam dicitur.
Tunc exultabunt omĩa ligna sil¬
uarũ ante faciẽ dnĩ : qm̃ uenit.
ligna enĩ silue. gentes uocate suq̃:
qͥa in infidelitate sua torte et inłruc¬
tuosȩ semꝑ fuerunt. Qui gͦ ex illo
agresti usu. conuersi sunt ad cȩ¬
cant᷑. et uenire contẽp̃nunt: alii
uocant᷑. et ueniunt. Alii autẽ neqͣ¬
quã dicit᷑. qͥa uocant᷑: s compellunt᷑
ut intrent. Wocant᷑. et uenire con¬
tẽpnunt. qͥ donũ qͥdem incellectus¬

Expanded text:
pi debeat numerositas gentium. pi debeat numerositas gentium. Unde et eidem servo dicitur: Exi in vias et sepes, et compelle intrare, ut impleatur domus mea. Cum de vicis et plateis ad coenam quosdam designat qui tenere legem sub urbana conversatione noverat; cum vero convivas suos colligi ex viis et sepibus praecipit, nimirum agrestem populum colligere, id est gentilem, quaerit, de cujus significatione per Psalmistam dicitur: Tunc exsultabunt omnia ligna silvarum ante faciem Domini, quoniam venit . Ligna enim silvae gentes vocatae sunt, quia in infidelitate sua tortae et infructuosae semper fuerunt. Qui ergo ex illo agresti usu conversi sunt, ad coecantur, et venire contemnunt; alii vocantur et veniunt; alii autem nequaquam dicitur quia vocantur, sed compelluntur ut intrent. Vocantur et venire contemnunt q
Abbreviated transcription (Latin):
quasi in uia remanent. ad amoris
sui grãm conuertie. eisq uerbi sui
cibũ potũq porrigit. et quasi sͥ¬
duces in uia eligit. dũ suos etiam
p̃dicatores facit. Dũ enĩ xp̃m pecca¬
torũ cordib inferunt: quasi daiuid
suꝑ hostes ducunt. Qui conuiuan¬
tes amale chites uelud dauid gla¬
dio feriunt: qͥa suꝑbos quosq qͥ se
in mundo despererant. domini uir¬
tute ꝓsternunt. Puer gͦ egiptuis
qͥ in uia remanserat amalechitas
int̾fecit: qͥa plerũq ipsi. mentes
scłariũ p̃dicando suꝑant. qͥ pͥus cũ
scłarib in hunc mundũ currere
non ualebant. Sed deductis ad
cenã pauꝑib: quid puer subiun¬
gat audiam᷑. Dne factũ est quod
imperasti: et adhuc locus est. Mul¬
ti tales ad cenã dnĩcã ex rudea col¬
lecti sunt. s multicudo quȩ ex is¬
rahelitico popło credidit. bocũ su¬
ꝑni conuiiuii non inpleuit. Intra¬
uit iam frequentia iudeorũ. s ad¬
huc locus uacat in regno: uͥ susci¬

Expanded text:
quasi in via remanent ad amoris quasi in via remanent ad amoris sui gratiam convertit, eisque verbi sui cibum potumque porrigit; et quasi duces sibi in via eligit, dum suos etiam praedicatores facit. Dum enim Christum peccatorum cordibus inferunt, quasi David super hostes ducunt. Qui convivantes Amalecitas velut David gladio feriunt, quia 1623 superbos quosque qui se in mundo despexerant Domini virtute prosternunt. Puer ergo Aegyptius qui in via remanserat Amalecitas interficit, quia plerumque ipsi mentes saecularium praedicando superant, qui prius cum saecularibus in hoc mundo currere non valebant. 8. Sed, deductis ad coenam pauperibus, quid puer subjungat audiamus: Domine, factum est ut imperasti, et adhuc locus est. Multi tales ad coenam dominicam ex Judaea collecti sunt, sed multitudo quae ex Israelitico populo credidit locum superni convivii non implevit. Intravit jam frequentia Judaeorum, sed adhuc locus vacat in regno, ubi susci
Abbreviated transcription (Latin):
erũq tanto celeriꝰ uocẽ dei
it. quando et in hoc mundo.
irrentib eger remansit in uia:
ame siciq aruit. Quẽ tam̃ dauid
inuenit: ei cibũ potũq tͥbuit. Qui
ilico conualescens: dux dauid factꝰ¬
est. Conuiuantes amalechitas rep
perit. et eos qͥ se debilem relique-¬
rant: cũ magna fortitudine ꝓstra-¬
uit. Amalechite qͥppe popłs lan-¬
bens uocat᷑. Et quid ꝑ lambentem
popłm. nͥ mentes scłariũ designant᷑:
Quȩ terrena cuncta ambiendo qͣsi
lambunt: dũ solis cemporalib delec¬
tant᷑. Quasi enĩ populus lambens
p̃dam facit: dũ terrena diligentes
lucra dealienis dap̃nis exaggerant.
S puer ȩgiptiꝰ eger in uia relin-¬
quitur. quia peccatorqͥsq dũ in¬
firmari. ab huiꝰ mundi statu cẽpe¬
rit: mox secularib mentib in
despectũ uenit. Quẽ tam̃ daiud
inuenit. eiq cibũ et potũ p̾bet.
qͥa manu fortis dñs ab iecta mun¬
di non despicit. et plerũq eos
qͥ seqͥ mundũ minime ualentes

Expanded text:
erumque tanto celerius vocem Dei audiunt, quanto et in hoc mundo ncurrentibus aeger remansit in via, et fame, sitique aruit: quem tamen David invenit, ei cibum potumque praebuit: qui illico convalescens dux David factus, convivantes Amalechitas repperit, et eos qui se debilem reliquerant cum magna fortitudine prostravit. Amalecita quippe populus lambens vocatur. Et quid per lambentem populum, nisi mentes saecularium designantur? Quae terrena cuncta ambiendo quasi lambunt, dum solis temporalibus delectantur. Quasi enim populus lambens praedam facit, dum terrena diligentes lucra de alienis damnis exaggerant. Sed puer Aegyptius aeger in via relinquitur, quia peccator quisque dum infirmari ab hujus mundi statu coeperit, mox saecularibus mentibus in despectum venit. Quem tamen David invenit, eique cibum et potum praebet, quia manu fortis Dominus abjecta mundi non despicit, et plerumque eos qui, sequi mundum minime valentes,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinere ꝓbatio ad curiositatem
solet. Sed notandum qđ̵ et is
iugaboũ. acena sui inuitadoris ex¬
cusat: humilitatis uerba ꝑmiscet
dicens. Rogo te habe me ercusatũ
dum enĩ clicit rogo. et tam̃ uenire
concep̃nit. humilitas sonat inuoce:
suꝑbia in actione. Et ecce hoc diii¬
dicat pͣuus qͥsq cũ audit: nec cam̃
ea quȩ diiudicat. agere desistit. Nam
dum cuilibet ꝑuerse agenti dicim
conuerdere. dm̃ sequere. mundũ
relinque. ubi hunc. nͥ ad domini¬
cam cęnã uocam᷑: Sed cũ respon¬
det. ora ꝓ me qͥa peccator sũ. hoc fa¬
cere nonpossũ. quid aliud agit. nͥ
et rogat et excusat. Nicens enim
peccator sum. humilicadẽ insinuat :
sub iun gens autẽ. conuerti non pos¬
sum. suꝑbiam demonstrat. Rogan¬
do gͥ excusat. qͥ et humilitatẽ suꝑ¬
diicit in uoce: et suꝑ biam exercet
moꝑatione. Alius autẽ dixit. Urorẽ

Expanded text:
pertinere probatio ad curiositpertinere probatio ad curiositsolet. Sed notandum quod et is juga boum, a coena sui invitatoris excusat, verba humilitatis permiscet, dicens: Rogo te, habe me excusatum. Dum enim dicit rogo, et tamen venire contemnit, humilitas sonat in voce, superbia in actione. Et ecce hoc dijudicat pravus quisque cum audit, nec tamen ea quae dijudicat, agere dedum cuilibet perverse agenti dicimus Convertere, Deum sequere, mundum relinque, ubi hunc nisi ad Dominicam coenam vocamus? Sed cum respondet: Ora pro me, quia peccator sum, hoc facere non possum, quid aliud agit, nisi et rogat et excusat? Dicens namque: Peccator sum, humilitatem insinuat; subjungens autem: Converti non possum, superbiam demonstrat. Rogando ergo excusat, qui et humilitatem superinducit in voce, et superbiam exercet in actione. 5. Alius autem dix
Abbreviated transcription (Latin):
be me excusatũ. Quid in quinq iu¬
gis boum. nͥ qͥnq corꝑis sensus accipi-¬
mͦ: Qui recte qͦ iuga uocati sunt:
qͥa in utroq sexu geminant᷑. Qui
udelicet corꝑales sensus qͥa interna
conp̃ hendere nesciunt. s sola exterio¬
ra cognoscunt. et deserentes intima.
ea quȩ extͣ sunt tangunt: recte ꝑ eos
curiositas designat᷑. Quȩ dũ alienã
querit uitã discutere : semꝑ sua in¬
tima nesciens. studet ex deriora cogi¬
tare. Graue namq est curiositatis ui
tiũ. Quȩ dũ cuius libet mentem.
ad inuestigandam uitam ꝓximoꝵ.
exteriꝰ ducit: semꝑ ei sua intima ab¬
scondit. ut aliena sciens se nesciat.
Et curiosi animꝰ. quanto peritus fue¬
rit aliem meriti: tando fit ignarus
sui. Propt̃ hoc nãq et de eisdem qͥnq
iugis boũ dicit᷑: eo ꝓba re illa.
Rogo te: habe ex cusatũ. Ipsa enĩ
excusantis uerba. a uitu sui signi¬
ficatione non discre pant. dũ dicit
eopbare : qͥa uide ⁊icect aliquando

Expanded text:
uinque jugis boum nisi quinque corporis sensus accipimus? Qui recte quoque juga vocati sunt, quia in utroque sexu geminantur. Qui videlicet corporales sensus, quia interna comprehendere nesciunt, sed sola exteriora cognoscunt, et, deserentes intima, ea quae extra sunt tangunt, recte per eos curiositas designatur. Quae dum alienam quaerit vitam discutere, semper sua intima nesciens, studet exteriora cogitare. Grave namque curiositatis est vitium, quae dum cujuslibet mentem ad investigandam vitam proximi exterius ducit, semper ei sua intima abscondit, ut aliena sciens, se nesciat, et curiosi animus quanto peritus fuerit alieni meriti, tanto fiat ignarus sui. Propter hoc namque et de eisdem quinque jugis boum dicitur: Eo probare illa; rogo te, habe me excusatum. Ipsa enim excusantis verba a vitii sui significatione non discrepant dum dicit: Eo probare illa, quia videlicet aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
sudat: pre parata uitȩ alimenta
fastidit. Qui carnalib desideriis
in seruit. spiritalis conuiuii ȩpu¬
las respuit. Quiagͦ uenire suꝑbi
ꝑes et quasi forces sunt: qͥ et po
in pauꝑtace suꝑbiunt. Ceci uͦ sin
qͥnullũ ingenii lum̃ habent. Ci
di qͦ sunt : qͥ rectos gressus in oꝑa¬
tione non habent. Sed dũ morũ
uitia. menbroꝵ debilitate signant᷑
ꝓfecto liquet. qͥa sicut illi peccatore
fuerunt. qͥ uocati uenire nolueruis.
ita hii qͦ peccatores sunt. qͥ inuitant᷑
et ueniunt. S peccatores suꝑbi respu¬
unt᷑ : ut peccatores humi les eligant᷑.
Hos itaq elegit dñs quos despicit mun¬
dus: qͥa plerũq ipsa despecno hominẽ
rẽuocat ad semecipsũ. Is enĩ qͥ pa¬
trẽ reliqͥt. et partẽ substantiȩ quã
ꝑceꝑat ꝓdige expendit. postquã elu¬
rire cepit. in se reuersus dixit. Quan¬
ti mercennarii in domo patris mei
me pereo: longe qͥppe a se disscesse¬

Expanded text:
sudat, praeparata vitae alimenta sudat, praeparata vitae alimenta fastidit; qui carnalibus desideriis inservit, spiritalis convivii epulas respuit. Quia ergo venire superbi pauperes et quasi fortes sunt, qui et positi in paupertate superbiunt. Caeci vero sunt, qui nullum ingenii lumen habent. Claudi quoque sunt, qui rectos gressus in operatione non habent. Sed dum morum vitia in membrorum debilitate signantur, profecto liquet quia sicut illi peccatores fuerunt qui vocati venire noluerunt, ita hi quoque peccatores sunt qui invitantur et veniunt. Sed peccatores superbi respuuntur, ut peccatores humiles eligantur. 7. Hos itaque elegit Deus quos despicit mundus, quia plerumque ipsa despectio hominem revocat ad semetipsum. Is enim qui patrem reliquit, et partem substantiae quam perceperat prodige expendit, postquam esurire coepit, in se reversus dixit: Quanti mercenarii in domo patris mei me pereo. Longe quippe a se discesse
Abbreviated transcription (Latin):
Nam quãuis bonũ sit coniugiũ. atq
ad ꝓpangandã sobolem ꝓuidentia
diuina consticutũ. non nullitam̃
non ꝑ hoc fecunditatẽ ꝓlis. s de side¬
ria ex̃petunt uoluptatis. Et ie cir¬
co ꝑ rem iustam potest significari
non incongrue res iniusta. Ad cȩ¬
nã g e t̾erni conuiuii: sũmꝰ pat fa¬
milias muitat. Sed dũ aliꝰ auari¬
ciȩ. alius curiositati.aliꝰ uoluptati
carnis est deditꝰ: nimirũ reꝓbi
simul om̃s excusant. Dũ hunc
cerrena cura occupat. illũ aliem
actus sagax cogitatio deuastat:
alteriꝰ etiã mentẽ uoluptas carnis
inqͥnat. fastidiosus qͥsq ad ȩternȩ
uite epulas non festinat. Seqͥtur.
Reuersus seruus: nuntiauit hec
dño suo. Tunc iratꝰ pat̾familias: di¬
xit seruo suo. Exi cito in platẽas et
uicos ciuitatis : et pauꝑes ac debiles.
cȩcos et claudos introdiie huc.
Ecce qͥ cęrreitȩ substantiȩ plus iusto
incubat: uenire ad dominicã cenã
recusat. Qui labori curiositatiᷤᷤ mn¬

Expanded text:
s bonum sit conjugium, atque ad propagandam sobolem providentia divina constitutum, nonnulli tamen non per hoc fecunditatem prolis, sed desideria expetunt voluptatis, et idcirco per rem justam significari potest non incongrue res injusta. Ad coenam ergo vos aeterni convivii summus paterfamilias invitat; sed dum alius avaritiae, alius curiositati, alius voluptati carnis est deditus, nimirum reprobi simul omnes excusant. Dum hunc terrena cura occupat, illum alieni actus sagax cogitatio devastat, alterius etiam mentem voluptas carnalis inquinat, fastidiosus quisque ad aeternae vitae epulas non festinat. 6. Sequitur: Reversus servus nuntiavit haec domino suo. Tunc iratus paterfamilias dixit servotatis, et pauperes ac debiles, et caecos et claudos introduc huc. Ecce qui terrenae substantiae 1622 plus justo incubat, venire ad dominicam coenam recusat; qui labori curiositatis in
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ: qͥd sͥ corda ur̃a respondeant. Oc¬
cultis enĩ fortasse sͥ cogitationib di¬
cunt. Excusare nolum: ad illud suꝑnȩ
refectionis coniuiuũ et uocari. et ꝑue¬
nire gͣculamͣ. Ioquentes uobis talia.
m̃ces ur̃e uerũ dicunt. si non plus cer¬
na. quã celestia diligunt: sinon
mplius reb corporalibus quã sꝑi¬
alibus occupantur. Unde hic quoq
ipsa excusantiũ causa subiungit᷑: cũ
ptinꝰ sub infert᷑. Prim dixit. Uillã
emi: et necesse habeo exire et uidere

Expanded text:
sum quid sibi corda vestra respondeant. Ocsum quid sibi corda vestra respondeant. Occultis enim fortasse sibimet cogitationibus dicunt: Excusare nolumus, ad illud enim supernae refectionis convivium et vocari et pervenire gratulamur. 4. Loquentes vobis talia mentes vestrae verum dicunt, si non plus terrena quam coelestia diligunt, si non amplius rebus corporalibus quam spiritalibus occupantur. Unde hic quoque ipsa excusantium 1621 causa subjungitur, cum protinus subinfertur: Primus dixit: Villam emi, et necesse habeo exire, et vide
Abbreviated transcription (Latin):
tiam seruate. Conuiue fieri sũmi
patͥs familias: libent̃ obedite. Cor¬
da ur̃a discutite: atq ex eis mortale
fastidium pellite. ad pellendum
namq fastidium ur̃m : iam ꝑata
sunt omĩa. S si adhuc carnales
ritis. Ecce ipse carnales epulȩ:
spũale nobis alimentũ conuerli
sunt. Ad abstergendũ nãq meni
fieri amultis uidemꝰ: Et ceperunt
simul om̃s excusare. Offert ds̃ qd
ro gari debuit. non rogat᷑ clare uui
qd̃ uix sꝑari poterat: qͥa dignaret᷑
tas delicias refectionis et̃nȩ denun¬
tiat: et tam̃ om̃s simul excusant.
Ponam̾ ante ocłos mentis mini¬
ma. ut possimꝰ digne pensare ma¬
iora. Si quispiã potens ad inuitan
sua inuitatione gauderet. responsũ
humile redderet. uestẽ mutaret. ire
quãtocius festinaret. ne pͥor se ad po¬
tentis conuiuiũ alter occurreret. No¬
mo gͦ diues inuitat: et pauꝑ occurere
festinat. Ad dei inurtam conuiuiũ. ꝙr
excusamꝰ. S eue int̃ hec estimare põs¬

Expanded text:
tiam servate. Convivae fieri summi tiam servate. Convivae fieri summi patrisfamilias libenter obedite. Corda vestra discutite, atque ex eis mortale fastidium pellite. Ad repellendum namque fastidium vestrum jam parata sunt omnia. Sed si adhuc carnales les inquiritis. Ecce ipsae carnales epulae in spiritale vobis alimentum conversae sunt. Ad abstergendum namque mentfieri a multis videmus? Et coeperunt omnes simul excusare. Offert Deus quod rogari debuit; non rogatus dare vult quod vix sperari poterat quia dignaretur aratas vero delicias refectionis aeternae denuntiat, et tamen simul omnes excusant. Ponamus ante oculos mentis minima, ut possimus digne pensare majora. Si quispiam potens ad invitandsua invitatione gauderet, responsum humile redderet, vestem mutaret, ire quantocius festinaret, ne prior se ad potentis convivium alter occurreret? Homo ergo dives invitat, et pauper occurrere festinat; ad Dei invitamur convivium, et excusamus. Sed ecce inter haec aestimare pos
Abbreviated transcription (Latin):
uũ. qͥ a patrefamiliãs ad iui-¬
tandũ mittit᷑. nͥ p̃dicatorũ ordo sig¬
nat᷑: Deqͦ uidelicet ordine quãuis
ad huc indigni existimꝰ. quamuis
peccatorũ nr̃orũ ponlerib gͣuamͣ.
et nos dam̃ mnistis diebus sum. Ec
loquor: hoc est quod ago.Seruus
enĩ sum: sũmi patrisfamilias. Cũ
uos admoneo. acontẽp̃tũ scłi: in¬
uitare uos uenio ad cenã dei. Nemo
me ꝓpt̃me: hoc in loco despiciat. Et
si ad inui tandũ nequaꝗͣ dignꝰ appa¬
reo: s tam̃ magnȩ sunt delitiȩ quas
ꝓmitto. Sepe fr̃s mei solet euenire
quod dico: ut ꝑsona potens famulũ
habeat despectũ. Cumq ꝑ eũ suis
forte. uel extͣneis aliquod responsũ
mandat. non despicit᷑ ꝑsona loquen¬
tis serui: qͥa seruat᷑ incorde reueren¬
cia mittentis dñi. Necpensant qͥ au-¬
diunt ꝑquẽ: s qͥd. uel a qͦ audiant.
Ita gͦ fr̃s: ita uos agite. Et si nos
forsitan digne despicitis: in men¬
te tam̃ ur̃a. uocantis dñi reueren¬

Expanded text:
trefamilias ad invitandum mittitur, nisi praedicatorum ordo designatur? De quo videlicet ordine quamvis adhuc indigni existimus, quamvis peccatorum nostrorum pondere gravamur, et nos tamen in istis diebus sumus, evobis loquor, hoc est quod ago, servus enim sum summi patrisfamilias. Cum vos admoneo ad contemptum saeculi, invitare vos venio ad coenam Dei. Nemo me propter me hoc in loco despiciat. Et si ad invitandum nequaquam dignus appareo, sed tamen magnae sunt deliciae quas promitto. Saepe, fratres mei, solet evenire quod dico, ut persona potens famulum habeat despectum; cumque per eum suis forte vel extraneis aliquod responsum mandat, non despicitur persona loquentis servi, quia servatur in corde reverentia mittentis domini. Nec pensant qui audiunt per quem, sed quid vel a quo audiant. Ita ergo, fratres, ita vos agite, et si nos forsitan digne despicitis, in mente tamen vestra vocantis Domini reveren
Abbreviated transcription (Latin):
mundi : In quo nimirũ nos sumꝰ:
sicuit iam dudũ paulus testat᷑ di¬
cens. Nos in quos fines sclorũ deue¬
cũ uocamur. tandominꝰ debemꝰ
excusare cͦonuiuio dei: quanto ꝓ¬
pinquasse iamcernimꝰ finẽ seculi.
Quo enĩ pensam᷑. qͥa nichil est qd̃
restat: eodebemꝰ ꝑ timescere. ne tẽpꝰ
gr̃ȩ quod presto est pereat. Ic cuco
autẽ hoc conui uium dei. non
prandiũ s cena nominat᷑. qͥa pꝰ
prandiũ cena restat. post cenã uͦ¬

Expanded text:
mundi? in quo nimirum nos sumus? sicut jam dudum Paulus testabatur dicens: nos in quos fines saeculorum devecum vocamur, tanto minus nos debemus excusare convivio Dei, 1620 quanto propinquasse jam cernimus finem saeculi. Quo enim pensamus quia nihil est quod restat, eo debemus pertimescere ne tempus gratiae quod praesto est pereat. Idcirco autem hoc convivium Dei non prandium, sed coena vocatur, quia post prandium coena restat, post coenam
Abbreviated transcription (Latin):
Illiautẽ neglexerunt. Et abie
alius inuillam suam: alius u
negotiationẽ suam. In uillam
ire est. Labori derreno in moder.
inconbere. In negotiationẽ uͦ u
est: actionũ scłariũ lucris inhia¬
re. Quia enĩ alius intentꝰ labori
terreno. alius uͦ mund alib
actionibus dẽclit̾. misteriũ in car¬
nacionis dominicȩ pensare. et scd̃m
illud iiuere dissimulat: quasi
aduillam uel negotiũ ꝑgens. ueni¬
re ad regis nuptias recusat. E t ple¬
rũq qd̃ est grauius non nulli uo¬
cantis grãm. non solũ respuuñ:
s eciam ꝑsecunt᷑. Unde et subdit᷑.
Reliqͥ uͦ tenuerunt seruos eius:
et concumeliis affectos occideriis.
Sed rex ista cognoscens. missis ex¬
ercitib suis ꝑdidit homicidas
illos: et ciuitatẽ illorũ suirendit.
Homicidas ꝑdit: qͥa ꝑ sequentes
interimit. Ciuitatẽ eorũ igni

Expanded text:
Illi autem neglexerunt, et abierunt alius in villam suam, alius vero ad negotiationem suam. In villam quippe ire est labori terreno immoderate incumbere. In negotiationem vero ire, est actionum saecularium lucris inhiare. Quia enim alius intentus labori terreno, alius vero mundi hujus actionibus deditus mysterium incarnationis Dominicae pensare, et secundum illud vivere dissimulat, quasi ad villam vel negotium pergens venire ad regis nuptias recusat, et plerumque quod est gravius nonnulli vocantis gratiam non solum respuunt, sed etiam persequuntur. Unde et sReliqui vero tenuerunt servos ejus, et contumeliis affectos occiderunt. Sed rex ista cognoscens, missis exercitibus suis, perdidit homicidas illos, et civitatem illorum succendit. Homicidas perdit, quia persequentes interimit. Civitatem eorum igni
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ ebecti. s unꝰ in his admixtꝰ ẽ. qͥ ꝓbaret.
undecĩ qͥ probrarent᷑. Septẽ sunt
diacones ab apłis ordinati. sed ser in
fide recta ꝑmanentebus: unꝰ extitit
auctor erroris. In hac gͦ eccła nec ma¬
lie̾eᷤᷤ sine bonis: nec boni sine malis
possunt. Ance acta itaq tempora.¬
fr̃s pm̃i ad mentẽ reducite: et aͣd
malorũ colerantiã roborate.E
filii electorũ sum. restat necesse
fuit: qui malos colerare recusa
Hinc namq est: quod de semetip
beat᷑ iob asserit dicens. Frater fu
draconũ: et socius structionũ. N.
ꝑ salomonẽ. sponsi uoce. scẽ ȩccl
dicit᷑. Sicut liliũ int̾ spinas: sic
ca mea int̾ filias. Hinc ad exech.¬
lem dñs dicit. fili hominis. in cre¬
duli et subuersores sunt cecũ: et cũ
scorpionib habitas. Hinc beati loch
uitã: petrus glorificat dicens. Et uis¬
tũ loth oppressum anefandorũ iniu¬
ria: conuersationeeruit. Aspectu
enĩ et auditu iustuserat: habitans apud
eos. qͥ de die in diem aninam iustam

Expanded text:
sunt electi; sed unus in his admistus est qui probaret, undecim qui probarentur . Septem sunt diacones ab apostolis ordinati ; sed sex in fide recta permanentibus, unus exstitit auctor erroris . In hac ergo Ecclesia nec mali sine bonis, nec boni sine malis esse possunt. Anteacta itaque tempora ad mentem reducite, et vos ad malignorum tolerantiam roborate. Si enim filii electorum sumus, restat necesse est fuit, qui malos tolerare recusavit. Hinc namque est quod de semetipso beatus Job asserit, dicens: Frater fui draconum, et socius struthionum . Hinc per Salomonem sponsi voce sanctae Ecclesiae dicitur: Sicut lilium inc ad Ezechielem Dominus dicit: Fili hominis, increduli et subversores sunt tecum, et cum scorpionibus habitas . Hinc Petrus beati Lot vitam glorificat, dicens: Et justum Lot oppressum a nefandorum injuria conversaenim et auditu iustus erat habitans apud eos, qui de die in diem animam iustam
Abbreviated transcription (Latin):
cõiuiuiũ uenire nolue runt: in
scd̾a inuicacione iam dicit᷑. Erce
prandiũ meũ ꝑaraui. tauri mei et
altilia mea occisa sunt: et omĩa
enĩ uulgo loquor: etiam ipsa me
neccesse est uerba. ȩuũgłicȩ lectio¬
nis explanare. Altilia enĩ. saginata
dicunt᷑. Ab eo enĩ quod est alere. alti¬
lia quasi alitilia uocam. Cũ uͦ in
lege scriptũ. sit. diliges amicum
tuũ et odio habebis inimicũ duũ
accepta cunc iustis licentia fuerat.
ut dei suosq aduersarios quanta
possent uͥtude compͥmerent: eosq
iure gladiis ferirent. Quod̾mno¬
uo ꝓculdubio cestam̃do conpescit᷑.
cũ ꝑ semetipsam ueritas p̃dicat:¬

Expanded text:
convivium venire noluerunt, in convivium venire noluerunt, in secunda invitatione jam dicitur: Ecce prandium meum paravi, tauri mei et altilia occisa sunt, et omnia enim vulgo loquor, etiam ipsa me necesse est verba evangelicae lectionis explanare. Altilia enim sagiuata dicimus; ab eo enim quod est alere, altilia quasi alitilia vocamus. Cum vero in lege scriptum sit: Diliges amicum tuum, et odio habebis inimicum tuum , accepta tunut Dei suosque adversarios quanta possent virtute comprimerent, eosque jure gladii ferirent. Quod in Novo procul dubio Testamento compescitur, cum per semetipsam Veritas p