comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nem consequimur. Ideo ñ situt ꝑ unum
peccantem: ita est ⁊ donum. Nam iudi¬
cium quidem ex uno delicto si ñ uemit¬
triur .i. originali incondempnationẽ
tis delictis remissis hec est non solum o¬
riginali u̾m ⁊̃ omnib tet̾is ad uistifi
cationem ꝑducit. si .ii. obuniuis delic¬
tum mors regnauit. ꝑ unum: multo
magis qui hũndanciam gr̃e ⁊ iusti¬
cie accipuint inuita regnabunt per
unum iħ in xp̃m. Cur ob unius delic¬
tum mors regnauit ꝑunum. nͥ quia
mortis uinculo tenebantur in illo.
inquo omnes peccau̾nt ⁊̃ si ꝓpria pec¬
cata non adderent. Alioqum ñ obu¬
nius delictum mors ꝑunum regnaũ
s obdelicta multa multa multoꝵ ꝑ
unumq peccantẽ. Nam si pp̃ea ceteri
ob alt̾ius delictum mortui st̃ qr illũ
indelinquendo p̾cedentem sub seque¬
tes inuitati st̃. Ille quo: ⁊ multoma¬
gis obalt̾ius delictum mortuus est.
quem diabolus ita delinquendo p̾ces¬

Expanded text:
nem consequimur. « Ideo non sicut per unum nem consequimur. « Ideo non sicut per unum peccatum, ita et donum. Nam judicium quidem ex uno delicto, » si non remittitur, id est originali « in condemnationem « ex multis » remissis, hoc est, non solum originaliius delictum mors regnauit per unum, multo magis qui abundantiam gratiae et iustitiae accipiunt in uita regnabunt per unum Iesum Christum. cur ob unius delictum mors regnauitpcr unum, nisi quia mortis uinculo tenebantur in illo uno, in quo omnes peccauerunt, etiamsi propria peccata non adderent? alioquin non ob unius delictum mors per unum regnauit, sed ob delicta multa multorum per unumquemque peccantem. nam si propterea ceteri ob alterius hominis delictum mortui sunt, quia illum in delinquendo praecedentem subsequentes imitati sunt, ille quoque et multo magis ob alterius delictum mortuus est, quem diabolus delinquendo ita praeces
Abbreviated transcription (Latin):
licet non intelligebat apłs cum di¬
cebat. Iuditium quidem exuno
delicto non condempnationem
gr̃a u̾o ex muttis delictis iniustifi¬
cationem. Immo u̾o nos intelli¬
gamus apłm ⁊ uideamus ideo dic¬
tum iudicium ex uno delicto in
condempnationẽ qr sufficeret ad
condẽpnationem ⁊̃ si non eẽt in
hõib nisi originale pẽccm. Quam¬
uis .ii. condempnatio grauior sit
eoꝵ qui originali deluto ⁊ ꝓpria cõ¬
iunxerunt ⁊ tanto singulis gra¬
uor quanto grauius quamius
peccauit tñ ⁊̃ illud solum qd̃ origi¬
nałr tͣactum est ñ tm̃ a regno dei
seꝑat quo ꝑ uulos sine accepta xͥ
gr̃a defunitos intrare non posse.
ip̃i ⁊̃ confitentur u̾m ⁊ asalute ac
uita et̾na facit alienos que nulla¬
ẽẽ alia pot̃ p̾ter regnum dei quo
uimus ñ o mnia nr̃a pecc̃a s tm̃ origina¬
le traduximus axp̃o u̾o in quo om̃s iusti¬
ficantur ñ illuis tĩn originalis s ĩ cet̾o¬
rum que ip̃i addimus pec̃toꝵ remissio¬

Expanded text:
licet non intellegebat apostolus cum dicebat: iudicium quidem ex uno delicto in condemnationem, gratia uero ex multis delictis in iustificationem ! immo uero nos intellegamus apostolum et uideamus ideo dictum iudicium ex uno delicto in condemnationem, quia sufficeret ad condemnationem, etiamsi non esset in hominibus nisi originale peccatum. quamuis enim condemnatio grauior sit eorum, qui originali delicto etiam propria coniunxerunt, et tanto singulis grauior, quanto grauius quisque peccauit, tamen etiam illud solum, quod originaliter tractum est, non tantum a regno dei separat, quo paruulos sine accepta Christi gratia defunctos intrare non posse ipsi etiam confitentur, uerum et a salute ac uita aetesse alia potest praeter regnum Dei, quovimus, non omnia nostra peccata, sed tantum originale traduximus: a Christo vero, in quo omnes justificamur, non illius tantum originalis, sed etiam caeterorum quae ip
Abbreviated transcription (Latin):
truit saluatoris que oꝑata est ⁊̃ in
antiquis sc̃is quitumq antequam
incarnẽ xp̃c ueniret ad euis tñ adiu¬
uantem grãm ñ ad legis litt̾am q̃
iubere tm̃ ñ adiuuare poterat ꝑti¬
nebant. hoc namq occisltabatur ĩ
uet̾i testamento ꝓ tp̃rm dispensa¬
tione iustissima. qd̃ ñc reuelatur
innono. Ergo momnib regnauit

Expanded text:
truit saluatoris, quae operata est in truit saluatoris, quae operata est in antiquis sanctis, quicumque, antequam in carne Christus ueniret, ad eius tamen adiuuantem gratiam, non ad legis litteram, quae iubere tantum, non adiuuare poterat, pertinebant. hoc namque occultabatur in uetere testamento pro temporum dispensatione iustissima, quod nunc reuclatur in nouo.
Abbreviated transcription (Latin):
pect̃m que sub intrauit ut mag̃
hũndaret pecẽm siuenaturalis
lex inqua quisq iam rationeu¬
tens incipit pec̃co originali ad de¬
⁊ ꝓpria siue ip̃a que scripta ꝑ moyse
ppłõ data est. Si .ii. data eẽt lex cĩ pos¬
set uiuificare uere ex lege rẽt iusticia.¬
S conclusit scriptura oĩa sub pecc̃o
ut ꝓmissio ex fide iħri xp̃i dareturcͤ¬
dentib peccantib pecc̃m ã tum non
deputabatur cum lex non ẽẽt. Quid
u̾o ñ deputabatur nͥ ignorabatur
ip̃o dño deo tanqͣm ñ ẽẽt habebatur
cum scriptum sit. Quicumq sine
lege peccau̾nt sine lege ꝑ ibunt.S
regnauit inquit mors abadam us¬
q admoysẽ. Idẽ aprimo hoĩe usq
ad ip̃am ⁊̃ legem quediuinitꝰ pro¬
mulgata est qr nec ip̃a potuit reg¬
num mortis ariferre. Regnum. enĩ
morts uult intelligi qñ ita dñat᷑
inhõib ueatus pecc̃i ut eos ad uitam
est mortem trahat. hoc regnum
mortis sola inquolibet hoĩe gra des¬

Expanded text:
peccatum, quae subintrauit ut magis peccatum, quae subintrauit ut magis abundaret peccatum, siue naturalis lex, in qua quisque iam ratione utens incipit peccato originali addepropria, siue ipsa quae scripta per Moysen populo data est. si enim data esset lex, quae posset uiuificare. omnino ex lege sit scriptura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Iesu Christi daretur credentibus. peccatum autem non deputabatur, cum lex non esset. quid est \'non deputabatur\' nisi \'ignorabatur ipso domino deo tamquam non esset habebatur. cum scriptum sit: quicumque sine lege peccauerunt sine lege peribunt. Sed regnauit, inquit, mors ab Adam usque ad Moysen, id est a primo homine usque ad ipsam etiam legem quae diuinitus promulgata est, quia nec ipsa potuit regnum mortis auferre. regnum enim mortis uult intellegi, quando ita dominatur in hominibus reatus peccati, ut eos ad uitam est, mortem trahat. hoc regnum mortis sola in quolibet homine gratia des
Abbreviated transcription (Latin):
nem gr̃e sp̃ualis qua quisquis he¬
ret dño unus sci eius sp̃c est quam¬
uis eum ⁊ imictentur scĩ euis. lega¬
tur michi tale aliquid de iis qui scõs
eius imiitati sunt utrum quisqm
dc̃s sit iustificatus inpaulo aut in
petro aut quolibet hor quoꝵ ĩ po¬
pulo dei magna excellit auctoritas
nisi qd̃ inabraham dm̃r bñdici sic̃
ei dcm̃ est. benedicentur inte omnes
gs̃ pp̃ xp̃m qui semen eius est scd̃
carnem. Qd̃ manifestius d̾r cum ħ
idem ita d̾r. Bened icentur insemĩe
tuo om̃s gs̃. Dictum autem quem¬
quam diuinis eloquiis peccasse ł
peccare indiabolo cum eum iniqͥ ⁊
impii om̃s imittentur nescio urre
deprimo hoĩe dix̾it inquo omnes
peccau̾nt ad huc depecc̃i ꝓpaginedis¬
ceptatur nescio que nebula imit¬
tationis opponitur attende ⁊̃ que
secuntur. Cum .N. dixisset inquo
õs peccau̾nt setuntur adiunx̃. us
q ad legem .N. pecc̃m inmundo fu¬
it. hoc est qr nec lex potuit auferre

Expanded text:
nem gratiae spiritualis, qua quisquis haenem gratiae spiritualis, qua quisquis haeret Domino unus spiritus est, quamvis eum et imitentur sancti ejus: legatur mihi tale aliquid de iis, qui sanctos ejus imitati sunt, utrum quisquam dictus sit justificatus in Paulo aut in Petro, aut in quolibet horum, quorum in populo Dei magna excellit auctoritas; nisi quod in Abraham dicimur benedici, sicut ei dictum est: Benedicentur in te omnesus est secundum carnem. quod manifestius dicitur, cum hoc idemitadicitur: benedicentur in semine tuo omnes gentes. dictum autem quemquam diuinis eloquiis peccasse uel peccare in diabolo, cum eum iniqui et impii omnes imitentur, nescio utrum de primo homine dixerit — in quo omnes peccauerunt —, adhuc de peccati propagine disceptatur et nescio qua nebula imitationis obponitur. Adtende etiam quae secuntur. cum enim dixisset: in quo omnes peccauerunt, secutus adiunxit: usque enim ad legem peccatum in mundo fuit, hoc est, quia nec lex potuit auferre
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ spicue dc̃a st̃ innescio quid aliud
detorquere conantur ꝑunum inqͥt
hoĩan peccm intrauit in mundũ ⁊
ꝑ pec̃m mors. hec ꝓpagationis estñ
imitationis. Nam ꝑ diabolum dr̃et.
Qd̾ autem nemo ambigit istum pͥ¬
mum hoĩem dicit qui est appellatus
adam. Et ita inquit inom̃s hoĩes ꝑ¬
transiit. Demnde qd̃ sequitur inquo
om̃s peccau̾nt quam tircunspecte
quam ꝓpriequam sine ambiguita¬
te dcm est. Si .N. pecc̃m intellexis qd̃ ꝑ
unum hoĩtm intrauit inmundum
inquo om̃s peccau̾nt certe manifes¬
tum est alia ẽẽ ꝓpria cuiusq pecc̃a in
quib ii tm̃ peccant quoꝵ peccata st̃
aliud hoc unum inquo omnes pecca¬
uerunt qñ om̃s ille unus homo fu¬
erunt. si ã ñ pecc̃m s ille unus homo
intelligitur inquo uno hoĩe õs pec¬
cau̾nt quid ⁊̃ ista manifestatione
manifestius: Nempe legimus uisti¬
ficari inxp̃o qui credunt in eum pp̃
eccultam coĩcationem ⁊ inspiratio¬

Expanded text:
erspicue dicta sunt in nescio quid aliud erspicue dicta sunt in nescio quid aliud detorquere conantur. per unum, inquit, hominem peccatum intrauit in mundum et per peccatum mors: hoc propagationis est, non imitationis; nam \'per diabolum\' diceret. quod autem nemo ambigit, istum primum hominem dicit, qui est appellatus Adam. et ita, inquit, in omnes homines pertransiit. Deinde quod sequitur: in quo omnes peccauerunt, quam circumspecte, quam te dictum est. Si enim peccatum intellexeris, quod per unum hominem intravit in mundum, in quo omnes peccaverunt: certe manifestum est alia esse propria cuique peccata, in quibus hi tantum peccant, quorum peccata sunt; aliud hoc unum, in quo omnes peccaverunt; quando omnes ille unus homo fuerunt. Si autem non peccatum, sed ille unus homo intelligitur, in quo uno homine omnes peccaverunt, quid etiam ista est manifestatione manifestius? Nempe legimus justificari in Christo qui credunt in eum, propter occultam communicationem et inspiratio
Abbreviated transcription (Latin):
baptitatos quo ꝑuulos suo inserit
corpori qui certe ĩmittari aliquem nõ¬
dum ualent. sicut ergo ille inquo õt
uiuificantur p̾tertid̃ seadiusticiã
exemplum imittantib p̾buit dat ⁊̃
quam latent̾ infundit ⁊ ꝑuulis sic ⁊
ille inquo om̃s moriuntur p̾ter qid̾ ens
qui p̾ceptum dñi uoluntate trans¬
greduitur imiitationis exemplum.
est occulta ⁊̃ tabe carnalis concupiscĩe
suetabificauit inse om̃s de sua stirpe
uenientes. hinc omnino nec aliunde
apis dicit. ꝑ unum hoĩem pecc̃m intͣ¬
uit inmundum ⁊ ꝑ pecc̃m mors ⁊ ita
momĩs hoĩes ꝑtransiuit inquo om̃s
peccau̾nt hoc si ego dr̃em resisterent
isti meq recte non dr̃e non recte dr̃e
clamarent sentire. Nullam quippe in
his u̾bis intellig̾ent sũam cuiuslibet
hoĩs qui ħ dr̃ent nisi qui istam quã
inapło intelligere. nolunt. S qr enis
u̾ba sunt cuius auctoritate doctrine.¬
q succumbunt nobis intelligendi
obiciunt tarditatem cum ea que tã¬

Expanded text:
baptizatos quoque paruulos suo inserit corpori, qui certe imitari aliquem nondum ualent. sicut ergo ille, in quo omnes uiu ficantur, praeter quod se ad iustitiam exemplum imitantibus praebuit, dat etiam quam latenter infundit et parvulis: sic et ille in quo omnes moriuntur, praeter quod eis qui praeceptum Domini voluntate transgrediuntur, imitationis exemplum est, occulta etiam tabe carnalis concupiscentiae suae tabificavit in se omnes de sua stirpe venientes. Hinc omnino, nec aliunde, s dicit: per unum hominem peccatum intrauit in mundum et per peccatum mors; et ita in omnes homines pertransiuit, in quo omnes peccauerunt. hoc si ego dicerem, resisterent isti meque non recte dicere, non recte sentire clamarent. nullam quippe in his uerbis intellegerent sententiam cuiuslibet hominis, qui haec diceret, nisi istam quam in apostolo intellegere nolunt. sed quia eius uerba sunt, cuius auctoritati doctrinaeque succumbunt, nobis intellegendi obiciunt tarditatem, cum ea quae p
Abbreviated transcription (Latin):
datorum decretis euacuans ut du¬
os conderet inseunum nouum lx¬
minem faciens pacem ⁊ comutas¬
set utrosq inuno corpore deo per
crucem int̃ficiens inimicicias in
semet ip̃o. Et ueniens euuangeli¬
ihu deponere uos scd̃m priorẽ con¬
u̾sationem ueterem hominemt eũ
qui corrumpitur scd̃m concupis

Expanded text:
retis euacuansut duos conderet in se in unum nouum hominem faciens pacem et commutaret utrosque in uno corpore deo per crucem, interficiens inimicitias in semet ipso. et ueniens euangeliIesu, deponere uos secundum priorem conuersationem ueterem hominem, eum qui corru
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ uellet dr̃e pp̃ iusticiam hec est pp̃ fa¬
ciendam iusticiam. utrumq ad hoc
attribuens. morti quidem corporis
ticie ꝓpfecto corpus mortuum propt̃
pec̃tm quid aliud quam m̾ito peccati
intelligere debemus aut possumꝰ si a¬
ꝑtissimum scripture sensum non ꝓ
arbitrio ꝑ u̾tere ac detorquere cona¬
mur. huc ⁊̃ u̾borum consequentium
lum̃ accedit. Cum .Ni. p̾sentis tp̃ris

Expanded text:
 vellet dicere, propter justitiam, hoc est, propter faciendam justitiam, utrumque ad hoc attribuens: morti quidem corporis,titiae; profecto corpus mortuum propter peccatum, quid aliud quam merito peccati intelligere debemus aut possumus, si apertissimum Scripturae sensum non pro arbitrio pervertere ac detorquere conamur? Huc etiam verborum consequentium lumen accedit. Cum enim praesentis temporis
Abbreviated transcription (Latin):
one s imritatione intrauit eius pͥn¬
tipem ñ adam s diabolum dr̃et de
quo scriptum est. Ab initio diabo¬
lus peccat. De quo ⁊̃ legitur inlibro
sapĩe. Inuidia ã diaboli mors int᷑¬
uit inorbem terrarum. Nam q̃m is¬
ta mors sic adiabolo uenit in hoĩes
mortem cõmemoraret que ab uno.
moẽ sꝓpagatione transisset eum
principem posuit a quo ꝓpagatio
generis humani sumpsit exordi¬
um. Imntantur quidem adam qͦt
mandatum dei. s aliud est qd̃ exẽ¬
plum est uoluntate peccantib ali¬
ud cid̾ origo est cum pec̃o nascẽtibo¬
Nam ⁊xp̃m umittantur sci eius ad seq̃¬
dam iusticiam. uñ ⁊ idem apłs dicit. ⁊¬
mittatores mei estote sicut ⁊ ego xp̃i.
S p̾ter hant innitationẽ gra eius il

Expanded text:
one, sed imitatione intrauerit, eius prinone, sed imitatione intrauerit, eius principem non Adam, sed diabolum diceret, de quo scriptum est: ab initio diabolus peccat, de quo etiam legitur in libro Sapientiae: inuidia autem diaboli mors intrauit in orbem terrarum. nam quoniam ista mors sic a diabolo uenit in homines, mortem commemoraret, quae ab uno in omnes propagatione transisset, eum principem posuit, a quo propagatio generis humani sumpsit exordium. Imitantur quidem Adam, quodiuntur mandatum dei; sed aliud est quod exemplum est uoluntate peccantibus, aliud quod origo est cum peccato nascentibunam et Christum imitantur sancti eius ad sequendam iustitiam. unde et idem apostolus dicit: imitatores mei estote sicut et ego Christi. sed praeter hanc i
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi uolunt . q aliud dcm sit
ad corinthios ꝑ hoĩem mors ubi oĩ¬
no anime mortem accipere non si¬
nuntur qr de resurrectione corporis
a gebatur que mora corporis est
contraria. ideo ⁊̃sola mors ibi ꝑ hoĩem
agebatur de iusticia que contraria est
recc̃o s de corporis resurrectione que con¬
traria est corporis morti. hoc autem
unum hoĩem pecc̃m intrauit ĩmum¬
dum ⁊ ꝑ peccĩ mors conari eos quidẽ
maliciam nouam detorquere oppini¬
onem tius litt̾is intimasti s quid¬
nam illud sit qd̃ inhis u̾bis opinen¬
tur taciusti. Quantum ã ex aliis cõ¬
pari hoc ibi sentiunt qd̃ ⁊ mors ita:
que illic cõmemorata est ñ sit corpo¬
ris quam no lunt adam peccando me¬
russe s anime que inp̃o pecc̃o fit
⁊ ip̃m pecc̃m ñ ꝓpagatione in alios
hoĩes exprimo hoĩe s imittatione
omnino contendunt. S si apłs pec
catum illud commemorare uoluis¬
set qd̃ inhunc mundum ñ ꝓpagati¬

Expanded text:
intellegi uolunt; quasi aliud dictum sit intellegi uolunt; quasi aliud dictum sit ad Corinthios \'per hominem mors', ubi omnino animae mortem accipere non sinuntur, quia de resurrectione corporis agebatur, quae morti corporis est contraria. ideo etiam sola mors ibi per hominem  quia non agebatur de iustitia, quae contraria est peccato, sed de corporis resurrectione, quae contraria est corporis morti. Hoc autem unum hominem peccatum intrauitin mundumetper peccatum mors, conari eos quidem in aliam nouam detorquere opinionem tuis litteris intimasti, sed quidnam illud sit quod in his uerbis opinentur tacuisti. quantum autem ex aliis comperi, hoc ibi sentiunt, \'quod et mors ista, quae illic commemorata est, non sit corporis, quam nolunt Adam peccando meruisse, sed animae, quae in ipso peccato fit, et ipsum peccatum non propagatione in alios homines ex primo homine, sed imitatione omnino contendunt. sed si peccatum apostolus illud commemorare uoluisset, quod in hunc mundum non propagati
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ inhĩtantem eius inuobis ⁊ adhuc
reclamatur. Dicit ⁊̃ ꝙ̃admodũ fiat
ut uitam inse mortem mortificã¬
do comitat. Ergo fr̃es inquit debi¬
tores sumus ñ carm ut scd̃m carnẽ
uiuamus. si .N. scd̃m carnẽ uyxitis
moriemini. Si ã sp̃u fc̃a carnis mor¬
tificau̾itis uiuetis. Quid est aliud.
quam hoc scũm mortem uxeritis
totum morietur. si ã scd̃m urtam
uiuendo mortem mortificautis
totum uinet. Item qd̃ ait ꝑ hoĩem
mors ⁊ ꝑ hoĩem resurrectio mortu¬
orum. quid aliud quam de morte
corporis intelligi pot̃ qñ ut hoc di¬
ceret de resurrectione corporis loq̃¬
batur eamq instantissima ⁊ acer¬
rima intentione suadebat. Quide
ergo qd̃ hic ait ad corintios ꝑ ho¬
minem mors ⁊ ꝑ hoĩem resurrectio
mortuoꝵ sicut .ii. inadam omnes
moriuntur sic ⁊ inxp̃o om̃s uiui¬
ficabuntur nisi qd̃ ait ⁊̃ adroma¬
nos ꝑ unum hoĩem pec̃cm intrauit
inmundum. ⁊ ꝑ pec̃cm mors. hãc
illi mortem .N. corporis s anime

Expanded text:
iritum ejus in vobis; et adhuc reclamatur! Dicit etiam quemadmodum fiat ut vita in se mortem mortificando convertat. Ergo, fratres, inquit, debitores sumus non carni, ut secundum carnem uiuamus. si enim secundum carnem uixeritis, moriemini; si autem spiritu facta carnis mortificaueritis. uiuetis. quid est aliud quam hoc: \'si secundum mortem uixeritis. totum morietur; si autem secundum uitam uiuendo mortem mortificaueritis, totum uiuet\'? Item quod ait: per hominem mors et per hominem resurrectio mortuorum, quid aliud quam de morte corporis intellegi potest, quando ut hoc diceret de resurrectione corporis loquebatur eamque instantissima et acerrima intentione suadebat? quid est ergo quod hic ait ad Corinthios: per hominem mors et per hominem resurrectio mortuorum; sicut enim in Adam omnes moriuntur, sic et inficabuntur, nisi quod ait etiam ad Romanos: per unum hominem peccatum intrauit in mundum et per peccatum mors? hanc illi mortem non corporis, sed animae
Abbreviated transcription (Latin):
dum ꝑ resurrectionẽ renouato pec¬
cati meritum manet ħ est necc̃itas
mur iam scd̃m intiorem hoĩem cep¬
ta renouatione infidei iustitiam⁊
respiramus tñ nehumana ignorã¬
cia de resurrectione corporis nͣl sꝑa¬
senti scło dixerat mortuimrinfu
ficandum. Nec sic ut tm̃ ex mortu¬
o uiuum fiat u̾m ẽt ex mortale.
ĩmortale. Quamquam itaq nere¬
ar ne res manifesta exponendo po¬
hoĩes ł nullum ł paruum se hr̃e
debent corpus quidẽ ad huc peccau
m̃itum gerere qd̃ conditione mor¬
tis obstrutum est s iam sp̃m ce¬
pisse uiuere pp̃ iusticiam fidei qui
⁊ ip̃e inhoĩe fuerat quadam mor¬
te infidelitatis extinctus. Non igit᷑
inquit paꝵe uob̾ mmuineris putetis
pp̃ iustitiam ur̃ sp̃c uiuit nec ideo de
uita qͦ ip̃ius corporis desꝑetis si .il
sp̃c eius qui suscitauit xp̃m amortu¬
is hĩtat inuobis qui suscitauit xͦ

Expanded text:
dum per resurrectionem renouato peccati meritum manet, hoc est necessitas mur iam secundum interiorem hominem coepta renouatione in fidei iustitiam respiramus, tamen, ne humana ignorantia de resurrectione corporis nihil saesenti saeculo dixerat mortuum, in fficandum nec sic, ut tantum ex mortuo uiuum fiat, uerum etiam ex mortali inmortale. Quamquam itaque uerear, ne res manifesta exponendo pohomines uel nullum uel paruum se habere debent corpus quidem adhuc peccati meritum gerere, quod condicioni mortis obstrictum est, sed iam spiritum coepisse uiuere propter iustitiam fidei, qui et ipse in homine fuerat quadam morte infidelitatis exstinctus. \'non igitur\', inquit, \'parum uobis muneris putetis propter iustitiam uester spiritus uiuit, nec ideo de uita quoque ipsius corporis desperetis. si enim spiritus eius qui suscitauit Christum a mortuis habitat in uobis, qui sus
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ⁊ cct̾i. Inhacira cum ẽent hoĩes
ꝑ originale pec̃cm tanto grauius ⁊
ꝑnitiosius quanto maiora ł pła.
insr̃ addiderunt nec̃cius erat medi¬
ator hoc est recontiliator qui hant
iram sacetficii singularis cuiꝰ erãt
ñ eius sig̃catur ꝑturbatio qualis ẽ ĩ
aĩo irascentis hoĩs s exhumanis moti¬
b translato uocabulo uindc̃a eius
que ñ nisi iuista est ire nom̃ accipit
Qd̃ ergo ꝑmediatorem reconcilia mur
deo ⁊ accipimus sp̃m sc̃m ut exinimicis
efficiamur filii. Quot quot .ii. sp̃u dei a¬
guntur hi filii dei hec est gr̃a dei ꝑ ch̾m¬

Expanded text:
ent homines per originale peccatum, tanto gravius et perniciosius, quanto majora vel plura insuper addiderant, necessarius erat mediator, hoc est reconciliator, qui hanc iram sacrificii singularis, cujus umbrnon ejus significatur perturbatio, qualis est in animo irascentis hominis, sed ex humanis motibus translato vocabulo vindicta ejus, quae non nisi justa est, irae nomen accepit. Quod ergo per Mediatorem reconciliamur Deo, et accipimus Spiritum sanctum, ut ex inimicis efficiamur filii, quotquot enim Spiritu Dei aguntur, hi filii Dei sunt , haec est gratia Dei per J
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solum que ñ scit ip̃e qd̃ u̾m sit s
⁊ iam si qñ errat ⁊ fallr sicut homo
hec debet loqui qd̃ aĩo gerit siune il¬
lud u̾m sit siue putetur ⁊ ñ sit. Oĩs
autem qui mentitur ccͣ id qd̃ in aĩo
sentit loquitur inuoluutate fauẽ¬
di. Et utiq u̾ba pp̃ea sunt instituta ñ¬
tiam ñ adꝙ st̃ instituta peccatum est.

Expanded text:
non solum quando scit ipse quod verum sit, sed etiam si quando errat et fallitur sicut homo, hoc debet loqui quod animo gerit; sive illud verum sit, sive putetur et non sit. Omnis autem qui mentitur, contra id quod animo sentit loquitur voluntate fallendi. Et utique verba propterea sunt instituta, nociam, non ad quod instituta sunt, peccatum est.
Abbreviated transcription (Latin):
incipientib ab ułm hec est d̾s ab affrico
ueniet. Qũo ergo amonte umbroso. Cu¬
uangelium iam lege. Demonte oliue
tixp̃c ascendit incelum. seq̃re. Et quid
lucidius. Audis abaffrico. audisti de mõ¬
te umbroso. legem retitamus euuãge¬
liũ recitamꝰ. Audisti incipientib abie¬
scq̃re u̾ba ila qͥue contẽpsisti uba illa q̃
p̾termisisti. Deus ab affrico ueniet ⁊ sc̃s
de monteumbroso. Cooꝑiet montes
umbra euis ⁊ gła cuis plena est t̾ra
incipientib ab irłm. Deus ab affrito

Expanded text:
Incipientibus ab Jerusalem: hoc est, Deus ab Africo veniet. Quomodo ergo a monte umbroso? Evangelium jam lege. De monte Oliveti Christus ascendit in coelum. Sequere. Et quid dilucidius? Audis, ab Africo: audisti, de monte umbroso. Legem recitamus, Evangelium recitamus. Audisti, Incipientibus ab JeSequere verba illa quae contempsisti, verba illa quae praetermisisti: Deus ab Africo veniet, et sanctus de monte umbroso: cooperiet montes umbra ejus, et gloria ejus plena est terra incipie
Abbreviated transcription (Latin):
sus innumidia. Dic mͥ ergo. Noli hucus¬
q retitare deus abaffrico. Exigo ⁊ seque¬
cia. Et sc̃s de monte umbroso. S ostende
fertiles ñ cet̾is nemorib amenos unde
gͦ mons umbrosus anumidia uñ hocscã¬

Expanded text:
sus Numidia? Dic mihi ergo: noli huc ussus Numidia? Dic mihi ergo: noli huc usque recitare, Deus ab Africo; exigo et sequentia, Et sanctus de monte umbroso. Sed ostende fertiles, non caeteris nemoribus amoenos. Unde ergo mons umbrosus in Numidiae pa
Abbreviated transcription (Latin):
affrico dititis. Nouimus ubi sit natꝰ xͤ
ubi sit passus ubi incelum ascenderit.
uñ discipłos miseritubi eos sp̃u scõ
impleuerit ubi ꝑ totũ mundũ enua̾¬
gelizare uisserit. Et obtemꝑarunt ⁊ im¬
pletur orbis t̾rarum euuangelio. Et tu
met. Sic totum ⁊ fortassis intelliges
Deus ab affrico ueniet ⁊ sc̃s de mõte
umbroso. Tu mͥ exponesitam ab af¬
frita qũo demonte umbroso De mi¬
midia nata est pars donati. ip̃i missi
sunt peimo indissensionem ⁊ tu mul¬
tum ⁊ scandalum querentes ingeniũ
uulm̾. Numide miserunt scd̃s tigisitanꝰ
misit ubi sit tigisi notum est. Qui mis¬
si sunt dici extra congregau̾nt ab ec̃ca
⁊ cl̾icos cartaginis accedere noluerunt
uisitatorem posuerunt a lucilla excepti
st̃. auctor tocus mali numida ħetitus
fuit. in numida unde uentum est hũc
cũ tanto malo muscare iuix inuenitur
incursionib hĩtant. Qũo mons umbro¬

Expanded text:
Africa veniet, dicitis. Novimus ubi sit natus Christus, Africa veniet, dicitis. Novimus ubi sit natus Christus, ubi sit passus, ubi in coelum ascenderit, unde discipulos miserit, ubi eos Spiritu sancto repleverit, ubi per totum mundum evangelizare jusserit: et obtemperarunt ei, et impletur orbis terrarum Evangelio; et tu niet. Dic totum, et fortassis intelliges. Deus ab Africo veniet, et sanctus de monte umbroso. Tu mihi expone, si jam ab Africa, quomodo de monte umbroso? De Numidia nata est pars Donati: ipsi missi sunt primo in dissensionem, et tumultum, et scandalum, quaerentes ingens vulnus, Numidae miserunt: Secundus Tigisitanus misit; ubi sit Tigisi, notum est. Qui missi sunt clerici, extra congregaverunt ab Ecclesia, ad clericos Carthaginis accedere noluerunt, visitatorem posuerunt, a Lucilla suscepti sunt. Auctor totius hujus mali Numida haereticus fuit. In Numidia, unde ventum est huc cum tanto malo, muscarium vix invenitur, in cupsonibus habitant. Quomodo mons umbro
Abbreviated transcription (Latin):
erunt sicut m̾dies. multis ergo modis
possumus intelligeremidiem. S prorsus
affricam intelligo oĩo affricam intelligo
Accipio a te forte aliquid forte mlius ꝙͣ
saperẽ nisi ate cõmemorarer. affrica sit
rina incidere in rebapnratores timet inci¬
dere tanqͣm ignota ingreges sodalium
querit absponso suo ut annunciet illi
ubi pascat ubi cubat in midie. qr imp̃o
inmũdie inaliis pascit ⁊ in aliis ñ pascit
inaliis cubat ⁊ maliis ñ cubat. Audiat cõ¬
sslium uemiat ad catholicam ecc̃am nõ
incurrat ingreges sodaliũ ñ pascat hedos
suos. s dic aliud qd̃ dicebas te ẽẽ dictur
ꝓpħa inquit ait. Deus ab affrico ueniet.
Cciam ubi affricus unq affrica. O testi¬
monium. Deus ab affrico ueniet ⁊ ab af¬
frica ueniet deus. Alt̾m xp̃m nraffrica
nasci. ⁊ ire ꝑ mundũ ħetici annunci¬
ant. Rogo quid est deus ab affrica ue¬
niet. si diceretis d̾s inaffrica remansit.
utiq turpit dr̃etis. Nunc ã ⁊̃ ueniet ab

Expanded text:
e sicut meridies erunt . Multis ergo modis possumus intelligere meridiem: sed prorsus Africam intelligo, omnino Africam intelligo. Accipio a te aliquid forte melius quam saperem, nisi a te commemorarer: Africa sit rina incidere in rebaptizatores timet incidere tanquam ignota in greges sodalium, quaerit ab sponso suo ut annuntiet illi ubi pascat, ubi cubet in meridie. Quia in ipso meridie in aliis pascit, in aliis non pascit: in aliis cubat, in aliis non cubat. Audiat consilium, veniat ad catholicam Ecclesiam; non incurrat in greges sodalium, non pascat haedos suos. Sed dic aliud quod te dicebas esse dicturum. Propheta, inquit, ait: Deus ab Africo veniet. Et jam ubi Africus, utique Africa. O testimonium! Deus ab Africo veniet. Ab Africa veniet Deus? Alterum Christum in Africa nasci, et ire per mundum haeretici annuntiant. Rogo quid est, Deus ab Africo veniet? Si diceretis, Deus in Africa remansit, utique turpiter diceretis: nunc autem etiam, Ab
Abbreviated transcription (Latin):
inarimathia remansisse ecc̃am xͥ qr iose
nit ad crucẽ dñi. Cum cet̾i formidarent
peciit apilato sepeliendum corpus dñi.
deligno deposuit obsecitius est fumi inse¬
pulchro condidit laudatus est.ienuã¬
gelio: Quia ergo de arimathia fuit iste
pius exhibens tm̃ obsequiũ corꝑi dm̃ i
arimathia remansit ec̃ca. Aut si mag̾
uos delectat angariatus. idẽ qui cogit᷑
tolłe̾ trucem recte ergo fatiunt imꝑa¬
tores catholici qui uos cogũt adunitatẽ.¬
Incipit eiusdẽ de ouib.

Expanded text:
in Arimathaea remansisse Ecclesiam Christi?in Arimathaea remansisse Ecclesiam Christi?nit ad crucem Domini: cum caeteri formidarent, petiit a Pilato sepeliendum corpus Domini, de ligno deposuit, obsecutus est funeri, in sepulcro condidit, laudatus est in Evangelio . Quia ergo de Arimathaea fuit iste pius tantum exhibens obsequium corpori Domini, in Arimathaea remansit Ecclesia? Aut si magis vos delectat angariatus, id est, qui cogitur tollere crucem: recte ergo faciunt imperatores catholici, qui vos cogunt ad unitatem.in
Abbreviated transcription (Latin):
inquit quidam symon angariatus
est ut tollet crucẽ dñi. legiiꝰ s quid te
adiunet uolo scire. syreneus inquit af¬
fer est. Quare ip̃e angariatus est qui c̃¬
cem tolleret. ubi sit ꝙỹrene forte nescis
libie pentapolis est contigua ẽ affrice.
ad orientem magis ꝑtinet. uł indist̾¬
butione ꝓuinciare imꝑatoꝵ cognos¬
ce. Imꝑator orientalis mutit iudicem
ad cyrenẽ. Breuit̾ yendeo. ubi est pars do¬
nati ñ inuentur cyrene. ubi est cyre¬
ne ñ inuenitur pars donati. manifes¬
ta u̾itas conuincit errorem. Det mͥ
cyrenem ubi est pars donati det m̾ꝑ
tem donati ubi est cyrene. manifes¬
irrideamus flendos ⁊ fleamꝰ ridendos.
Quid dicis. m̾itum cyrenensis ħꝰ mag¬
nũ cõmemoras qr tulit crucẽdñi ⁊
afrum dicis. Orientalis est libia .N. du
łilla orientis pars que contigua est af¬
frice ⁊ oĩo collimitanea s affer fu̾is cyre¬
nensis. beatum putas qd̾ angariatus c¬
cem tulit. Quanto melius forte dr̃et alius

Expanded text:
mon angariatus est, ut tolleret crucem Domini . Legimus: sed quid te adjuvet, volo scire. Cyrenaeus, inquit, Afer est: quare ipse angariatus est qui crucem tolleret. Ubi sit Cyrene, forte nescis: Lybia est, Pentapolis est, contigua est Africae, ad Orientem magis pertinet. Vel in distributione provinciarum Imperatorum cognosce: Imperator orientalis mittit judicem ad Cyrenen. Breviter respondeo: Ubi est pars Donati, non invenitur Cyrene; ubi est Cyrene, non invenitur pars Donati. Manifesta veritas convincit errorem. Det mihi Cyrenen, ubi est pars Donati; det mihi partem Donati, ubi est Cyrene. Manifesirrideamus flendos, et fleamus irridendos. Quid dicis? Meritum Cyrenensis hujus magnum commemoras, quia tulit crucem Domini, et Afrum dicis. Orientalis est. Lybia enim de Africa est, vel illa Orientis pars, quae contigua est Africae, et omnino collimitanea. Sed Afer fuerit Cyrenensis. Beatum putas, quod angariatus crucem tulerit? Quanto melius forte diceret alius
Abbreviated transcription (Latin):
pluuia ñ apparet qr ip̃e est m̾idies ubi fer¬
uet medius dies ibi ã hcremus plena oĩ¬
b milib seruoꝵ dei uñ si adm̃idiem lo¬
coꝵ uelimus ad u̾tere. quare ñ ibi pas¬
cat ille magis ⁊ ibi requiescat qñ ante
p̾dictum est ⁊ ub̾a erunt deserta ħemi
liquo suoꝵ nauigante ad affricam soi¬
licita ne erret inuocat sponsum suum
⁊ dicit ei. hũndare audio ħeticos in af¬
frica. hũndare audio rebaptizatores ĩ
in illo mũdie ubi audio duas ꝑtes ẽẽ
unam ꝑtem donati alt̾am uniu̾so
tuo coherentem. Tu mͥ dic quo eam

Expanded text:
pluvia non apparet: quia ipse est meridies, ubi ferpluvia non apparet: quia ipse est meridies, ubi fervet medius dies. Ibi autem eremus plena millibus servorum Dei. Unde si ad meridiem locorum velimus advertere, quare non ibi pascat ille magis, et ibi requiescat, quando ante praedictum est, Ubera erunt deserta eremi liquo suorum navigante in Africam, sollicita ne erret, invocat sponsum suum, et dicit ei: Abundare audio haereticos in Africa, abundare audio rebaptizatores in In illo meridie, ubi audio duas partes esse, unam Donati, alteram universo tuo cohaerentem; tu mihi dic quo eam,
Abbreviated transcription (Latin):
in nũdie. uenit .n. medius dies q̃n ad
umbracula concurrent pastores et
forte latebit me ubi tu pascie ⁊ ubi
cubas ⁊ nolo mͥ annuncies ne forte
fiam sicut oꝑta. idẽ sicut ecculta ⁊ ñ
cognita. Ego .ii. manifesta sum s ñe
sicut oꝑta sicut celata incidam suꝑ
res mali hñtes greges suos sub noĩe
xp̃i illuis sodales funt illius conuiui¬
um acceꝑunt. sodales .n. dñr tanqͣ
unius cõuiuii. latina lingua sicdã
sunt so daies q. simul edales eo qd̃ simul
edant audi illum inpsalmo arguentem
q ab eo. Tu u̾o unanimis m̃s et notus
m̃s dux m̃s. qui simul mecũ dulces capi¬
ebas cibos. Ergo multi sodales ingrati
mense dñice. Exierunt foras mali so¬
dales fecerunt sibi suas mensas erexerũt¬
sibi altaria ccͣ altare. In eas ista timet
errare. Et si putas qr nũdies affrica est q̃
possem obtinere magis ẽẽ mundi midi ẽ
ꝑtes egipti ⁊ illas exutas sole regiones ubi

Expanded text:
in meridie. Veniet enim medius dies, quando ad in meridie. Veniet enim medius dies, quando ad umbraculum concurrant pastores; et forte latebit me ubi tu pascis et ubi cubas: et volo mihi annunties, ne forte fiam sicut operta, id est, sicut occulta, et non cognita. Ego enim manifesta sum: sed ne sicut operta, sicut celata incidam superes mali, habentes greges suos sub nomine Christi, illius sodales fuerunt, illius convivium acceperunt. Sodales enim dicuntur, tanquam unius convivii. Latina lingua sic dicti sunt sodales, quasi simul edales, eo quod simul edant. Audi illum in Psalmo arguentem et notus meus, dux meus, qui simul mecum dulces capiebas cibos . Ergo multi sodales ingrati mensae dominicae exierunt foras: mali sodales fecerunt sibi suas mensas, erexerunt altaria contra altare. In eis ista timet errare. possem obtinere magis esse mundi meridiem partes Aegypti, et illas exustas sole regiones, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
õs ꝑitos imꝑitosq discern̾e genꝰ mas¬
culinum ⁊ femininũ. Oꝑta quero cui
gm̾s sit. Ab dĩ hoĩe quero. masculini e
an feminini. Annuncia inquit michi
ꝙ̃dilexit aĩa mea. Quem cum dic̃mas¬
culum alloquitur sponsum alloquit᷑
Quia u̾o femina nirũ alloquitur. Con¬
sequencia u̾ba indicant. Annuncia mͥ
ubi pascis ubi cubas inm̃die ne forte f̾iã
situt oꝑta. Auditu oꝑta ut fiant tibi
mẽa. ubi pascis ubi cubas inmeridie.
ne forte fiam sicut oꝑta sr̃greges so¬
dalium tuoꝵ huc usq u̾ba sponse. iã
incipiunt u̾ba sponsi de manifesto
nisi cognou̾is temet ip̃am. Agnosce
euident feminam. Temet ip̃am o pł¬
chra int̾ młres. Nisi cognou̾is temetip¬
sam. o pulchra int̾ młres exi tu. inues¬
tigiis gregum ⁊ pasce hedos tuos inta¬
b̾naculis pastoꝵ. ñ intab̾naculo pas¬
toris. uide qũo ꝯminetur. sponsus ui¬
cis abstulit demedio blandimenta
Quam blande illa. Annuntia mͥ q̃
dilexit aĩa mea ubi pascis ubi cului

Expanded text:
itos imperitosque discernere genus masculinum et femininum. Operta, quaero cujus generis sit: ab omni homine quaero, Masculini est, an feminini? Annuntia, inquit, mihi, quem dilexit anima mea. Quem, cum dicit, masculum alloquitur, sponsum alloquitur. Quia vero femina virum alloquitur, consequentia verba indicant, Annuntia mihi, ubi pascis, ubi cubas in meridie; ne forte fiam sicut operta. Audi tu operta, ut fiant tibi in meridie; ne forte fiam sicut operta super greges sodalium tuorum Hucusque verba sponsae: jam incipiunt verba sponsi de manifesto, Nisi cognoveris temetipsam. Agnosce evidenter feminam. Temetipsam, o pulchra inter mulieres: nisi cognoveris temetipsam, o pulchra inter mulieres; exi tu in vestigiis gregum, et pasce haedos tuos in tabernaculis pastorum : non in tabernaculo pastoris. Vide quomodo comminetur sponsus: vicis, abstulit de medio blandimenta. Quam blande illa? Annuntia mihi, quem dilexit anima mea, ubi pascis, ubi cubas
Abbreviated transcription (Latin):
uotem suam. uideamus an xp̃i sit nox
anpastoris sit uox quem sequantur
oues siue ꝑ bonum uoxłista sine per
malum hoĩem utrum pastoris sit uox
donan est ecc̃a. Ego uocem pastoris inqͥ
de a pło. Inde ergo recito ecc̃am toto or¬
be diffusam ⁊ deum dicentem. Que se
oues mee uocem meam audiunt ⁊ se¬
quuntur me. Que est uox pastoris. Et

Expanded text:
vocem suam: videamus an Christi sit vox, vocem suam: videamus an Christi sit vox, an pastoris sit vox, quam sequantur oves. Sive per bonum sit vox ista, sive per malum hominem, utrum pastoris sit vox,Donati est Ecclesia. Ego vocem pastoris inquide Apostolo. Inde ego recito Ecclesiam toto orbe diffusam, et Dominum dicentem, Quae sunt oves meae, vocem meam audiunt, et sequuntur me. Quae e
Abbreviated transcription (Latin):
illi qui sunt apd̾ te agnoscant te⁊ ĩ
dimidio dieꝵ tuoꝵ derelinquant te.
Quidam fr̃es nr̃i hest̾no die ierunt
adbasilicam eoꝵ ⁊ si admalos fr̃es tñ
ad frẽs. Atendite fr̃es mei quid inter¬
sit int̾fiduciam u̾itatis ⁊ timorẽ fai¬
sitatis. Qñ aliquos eoꝵ inlxc ppło ag¬
noscitis qũo gandetis qr in uob̾ est¬
ille qui q̃ͥrtt c̃ ꝑierat. Suggeritur
aliq̃n uob̾. Audiet ⁊ discedet. Et uos audi¬
at ⁊ discedat. Audiet ⁊ irridebit. audiat ⁊¬
irrideat. Aliqñ sapiet ⁊ aliqũ cognoscet.
aliqñ relinquitura ppło suo remanet
cũ corde suo renunciat errato suo gr̃as
agit deo suo. Illi ã quid. Qui estis xp̃ia
Conati sunt iniuriare. Meliore consilio
penituit eos atq utinam sic peniteat
⁊ ibi remanere qũo penituit eos qui in¬
gressi sunt iniuriare. Tñ quos ꝓrecert̃
xp̃ianos fideles catholicos quos tenue¬
runt nolo dr̃e. Quos ꝓiecerint uideo
quos tenuerint ip̃i dicant. Dicat ergo

Expanded text:
illi qui sunt apud te, agnoscant te, et in illi qui sunt apud te, agnoscant te, et in dimidio dierum tuorum derelinquant te. Quidam fratres nostri hesterno die ierunt ad basilicam eorum: etsi ad malos fratres, tamen ad fratres. Attendite, fratres mei, quid intersit inter fiduciam veritatis, et timorem falsitatis. Quando aliquos eorum in hoc populo agnoscitis, quo qui quaerit quod perierat. Suggeritur aliquando vobis, Audiet et discedet. Et vos, Audiat et discedat. Audiet et irridebit. Audiat et irrideat. Aliquando sapiet, aliquando cognoscet: aliquando relinquitur a populo suo; remanet cum corde suo, renuntiat errori suo, gratias agit Deo suo. Illi autem quid? Qui estis? ChrisConati sunt injuriare: meliore consilio poenituit eos. Atque utinam sic poeniteat et ibi remanere, quomodo poenituit eos qui ingressi sunt injuriare. Tamen quos projecerunt? Christianos, fideles, catholicos. Quos tenuerint, nolo dicere. Quos projecerint, video: quos tenuerint, ipsi dicant. 32. Do
Abbreviated transcription (Latin):
hñs ñ hẽas uocem pastoris ⁊ ꝑ itulosete
sequantur oues tectum indumento o¬
uis ⁊ intus lupum rapacem. Audiant
uocem tuam uideainus anxp̃isit. Ec̃¬
desiam q̃rit infirma ouis grege ab er¬
rans. Nesciens ubi sit grex querit quo
se aggreget quo intret. Et deuoce au¬
diamus an xp̃i sit. audiamus utrũ
anni sit anꝑdicis. Ouis dei gregem
suum q̃ rit. Puta ouem de orientene¬
nisse ad affricam. Querit gregẽ suũ
Incurrit uite incurrit inbasilitã tuã
intrare mult Cõmoueris ignota facie
ł tu ł minister tuus stansł sedens ad
os tuum Int̾rogat ouem querentẽ
gregem suum inuno gregẽ dei. Con
greges suas intrare uint ibi ẽe putat
Queris. Paganus ne est anxp̃ianus:
rendet: xp̃ianus. Ouis est .n. dei. Queris
ne forte tathetuminus sit ⁊ irruat sa¬
cramentis. Rndet. fidelis. Queris cuiꝰ
coĩonis sit. Rendet. Catholitus. xp̃iamĩ
fidelem catholicum repbas. Qui sunt

Expanded text:
non habeas vocem pastoris, et periculose te non habeas vocem pastoris, et periculose te sequantur oves tectum indumento ovium, et intus lupum rapacem ? Audiant vocem tuam, videamus an Christi sit. Ecclesiam quaerit infirma ovis a grege aberrans, nesciens ubi sit grex; quaerit quo se aggreget, quo intret. Ede vocem: audiamus, an Christi sit; audiamus, utrum agni sit, an perdicis. Ovis Dei gregem suum quaerit: puta ovem de Oriente venisse in Africam, quaerit gregem suum, incurrit in te, in basilicam tuam intrare vult; commoveris ignota facie, vel tu, vel minister tuus, stans vel sedens ad ostium, interrogat ovem quaerentem gregem suum, imo gregem Dei: cum grege suo intrare vult, ubi eum eris, Paganus es, an Christianus? Respondet, Christianus: ovis est enim Dei. Quaeris ne forte catechumenus sit, et irruat Sacramentis: respondet, Fidelis. Quaeris cujus communionis sit: respondet, Catholicus. Christianum, fidelem, catholicum reprobas: qui sunt
Abbreviated transcription (Latin):
mas me  Et rndit. amo. Et tercio. A¬
mas me. Et redit. Amo. Confirmat tri¬
nitatem ut consolidet unitatem. ꝓp¬
se ergo pascit unus inhis ⁊ hi ĩuno.
Et tacetur de pastorib s ñ tacetur:.
toꝵ tanqͣm ista futura mala ip̃ra
meas ñ hẽo cui cõmendem ⁊̃ cũ ip̃e
rant inhac carne ⁊ inhac uita tũc ait
isleunus in quo uno õs unum. hẽo
alias oues que ñ sunt exhec ouili. O¬
portet me ⁊ eas adducere ut sit unus
grex ⁊ unus pastor. sint ergo õs ĩpas¬
tore uno ⁊ dicant uotem pastoris u¬
nam qͣm audiant oues ⁊ sequant᷑
pastorem suum ⁊ ñ illum aut illum s
unum ⁊ om̃s in illo unam uocẽ dicãt
diu̾sas uoces ñ a habeant. Ob secro uos
fr̃es ut idip̃m dicatis om̃s ⁊ ñ suit in
uob̾ scismata hanc uocem eliquatã
ab oĩ scismate purgatam ab oi here¬
se audiant oues ⁊ sequantur pasto¬
rem suum dicentem. Que sunt oues
mee uocem meam audiunt ⁊ sequũ¬

Expanded text:
mas me? Et respondit: Amo. Et tertio: Amas me? Et respondit: Amo. Et tertio: Amas me? Et respondit: Amo. Confirmat charitatem, ut consolidet unitatem. Ipse ergo pascit unus in his, et hi in uno; et tacetur de pastoribus: sed non tacetur. torum, tanquam ista futura mala tempormeas, non habeo cui commendem. Etiam cum ipse rant in hac carne, et in hac vita, tunc ait ille unus, in quo uno omnes unum: Habeo alias oves, quae non sunt de hoc ovili; oportet me et eas adducere, ut sit unus grex et unus pastor . Sint ergo omnes in pastore uno, et dicant vocem pastoris unam, quam audiant oves, et sequantur pastorem suum, et non illum, aut illum, sed unum: et omnes in illo unam vocem dicant, diversas voces non habeant. Obsecro vos, fratres, ut idipsum dicatis omnes, et non sint in vobis schismata . Hanc vocem eliquatam ab omni schismate, purgatam ab omni haeresi, audiant oves, et sequantur pastorem suum dicentem, Quae sunt oves meae, vocem meam audiunt
Abbreviated transcription (Latin):
suis. Que sunt oues mee inquit audi¬
unt uocem meam ⁊ sequuntur me.¬
hic inuenio om̃s pastores bonos. ĩuno
dicatur qr unitas commendatur. Neq
.ii. uere mͦ ideo tacentur pastores ⁊ dr̃ i
pastor. qr ñ inueiit dñs cui commẽdei
ouessuas tunc ã iõ cõmendauit qr petr
inuenit immo u̾o ⁊ inip̃o petro unita
boni pastores. Absit a nob̾ ut desint absit
no sunt unum sunt. Illi pascant xp̃c
pasfit. sion .N. uocem suam dñt amici
sponsi s gaudio gaudent pp̃ uocẽ spõ¬
si. Idem ergo ipse pascit cum ip̃i past̃t
Et dicit ego pasco qr in illis uox ip̃ius
inillis uullis caritas ip̃ius. Nam ⁊ ip¬
sum petrum cui cõmendabat ouessu¬
as. quasi alt̾ alti unum secum fat̾e uo¬
lebat ut sic ei oues cõmendaret ⁊ ẽẽt il¬
le caput ille figuram corporis porta
oues cõmendaret quid ei prius dicit.
ne illi tanqͣm alt̾i cõmendaret. Petre
amas me: Et renditamo. Et m̾in: A¬

Expanded text:
suis. Quae sunt oves meae, inquit, audisuis. Quae sunt oves meae, inquit, audiunt vocem meam, et sequuntur meHic invenio omnes pastores bonos in uno dicatur, quia unitas commendatur. Neque enim vere modo ideo tacentur pastores, et dicitur pastor, quia non invenit Dominus cui commendet oves suas; tunc autem ideo commendavit, quia Petrum invenit: imo vero et in ipso Petro unitatboni pastores: absit a nobis ut desint, absitno sunt, unum sunt. Illi pascunt, Christus pascit. Non enim vocem suam dicunt amici sponsi, sed gaudio gaudent propter vocem sponsi. Idem ergo ipse pascit, cum ipsi pascunt: et dicit, Ego pasco; quia in illis vox ipsius, in illis charitas ipsius. Nam et ipsum Petrum, cui commendabat oves suas quasi alter alteri, unum secum facere volebat, ut sic ei oves commendaret; ut esset ille caput, ille figuram corporis portaroves commendaret, quid ei prius dicit, ne illi tanquam alteri commendaret? Petre, amas me? Et respondit: Amo. Et iterum: A
Abbreviated transcription (Latin):
eius ⁊ iõ iam fraudes ñ erunt. Innoui¬
simis sinis erit insipiens qui congrega¬
uit qͥue ñ peꝑit ⁊ fecit diuitias suas ñ
cum iudicio. Pascit cͣc illum redemptor
lius. Et ip̃m dix̾im ꝑdicem contentio¬
sum aĩal. Hoc .ni. aĩal ut aucupes no¬
runt ⁊̃ contendendi studro capitur. Cõ¬
tendunt isti contra u̾itatem ⁊ conten¬
derunt ex quo sediuiserunt. Modo dñt
contendere nolumis qr iam capti sũt
Non h̃t̃ quo dicat nolo contendere. O cap¬
te aliqñ certe ti erras qui primis tp̃rib
seditionis tue traditores arguebas ĩ¬
nocentes dampnabas iudiciũ imꝑaco¬
ris querebas. iuidicio epc̃oꝵ ñ consen¬
tiebas uictus tociens appellabas apd̾
ip̃m imꝑatorem studiosissime litiga¬
lusniis. Certe innouissimis tuis
fc̃s es insipiens pauisti sñ iudicio. Nõ
.N. u̾m uis ł de erroretuo ł de u̾itate
iudicare. Pascit contra te xp̃c cum iu¬
dicio discerint ouessuas ab ouib ñ

Expanded text:
ejus; et ideo jam fraudes non erunt. In noviejus; et ideo jam fraudes non erunt. In novissimis suis erit insipiens, qui congregavit quae non peperit, et fecit divitias suas non cum judicio. Pascit contra illum Redemptor lius: et ipsum dixerim perdicem contentiosum animal. Hoc enim animal, ut aucupes norunt, etiam contendendi studio capitur. Contendunt isti contra veritatem, et contenderunt ex quo se diviserunt. Modo dicunt, Contendere nolumus: quia jam capti sunt. Non habet quod dicat: Nolo contendere. O capte, aliquando certe tu eras qui primis temporibus seditionis tuae traditores arguebas, innocentes damnabas, judicium Imperatoris quaerebas, judicio episcoporum non consentiebas, victus toties appellabas, apud ipsum Imperatorem studiosissime litigalus tuus? Certe in novissimis tuis factus es insipiens, pavisti sine judicio. Non enim verum vis, vel de errore tuo, vel de veritate judicare. Pascit contra te Christus cum judicio, discernit oves suas ab ovibus non
Abbreviated transcription (Latin):
neat m̃s est deserta unitate nuillam i
in illam hesem ꝑgat m̃s est. Congrega¬
uit ergo sine iudicio faciens dinicias
suas s quid sequitur. indimio dierum
eius derelinquent eum ⁊ innoussimis
sus erit insipiens uenitille congregãs
undiq ones suas. Indimidio dier eius
priusqͣm sꝑabat separabat antequam
putabat derelinquent eum. ⁊ erit in¬
sipiens in nouissimis suis. Quare in pͥ¬
mis suis sapiens erat ut innonissimis
iste ꝑdix idem draco. Idem serpens tã¬
qͣm sapiens erat qñ adam ꝑ euam de¬
cepit. uerum dr̃e putatus est bonum cõ¬
silium dare estimatus est cẽ deum cre
uerbi ⁊ in malo consuetudine quidem
scripturarũ nr̃arũ nam quẽ ad modũ
lo quandur auctores mundi quid ad nos
hs̃ meodem libro. Crat ibi serpens sapie
decipiendum agnoscitur. Postea ñ ei cre¬
ditur dr᷑ ei. Renunciamus tibi suffirit ꝙ
incautos primo decepisti ergo ita inno¬
uissimis sus erit insipiens qui cong̾¬

Expanded text:
neat, meus est: deserta unitate in illam vel neat, meus est: deserta unitate in illam vel in illam haeresim pergat, meus est. Congregat ergo sine judicio faciens divitias suas. Sed quid sequitur? In dimidio dierum ejus derelinquent eum, et in novissimis suis erit insipiens . Venit ille congregans undique oves suas. In dimidio dierum ejus, priusquam sperabat, antequam putabat, derelinquent eum, et erit insipiens in novissimis suis. Quare in primis suis sapiens erat, et in novissimis iste perdix, idem draco, idem serpens, tanquam sapiens erat, quando Adam per Evam decepit: verum dicere putatus est, bonum consilium dare existimatus est, contra Deum credbusione verbi et in malo, consuetudine quidem Scripturarum nostrarum, nam quemadmodum loquantur auctores mundi, quid ad nos? habes in eodem libro, Erat ibi serpens sapiendecipiendum agnoscitur. Postea non ei creditur; et dicitur ei, Renuntiamus tibi, sufficit quod incautos primo decepisti. Ergo ita in novissimis suis erit insipiens;