comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
post. dies. octo. intłłigat᷑ et partem nouissimã illiꝰ¬
diei. ex quo xp̃c id p̃dixit futurum ⁊ partẽ pͥmã
diei quo id ostendit implecum pro totis dieb¬
dieb duob atq ĩ tegͥs posuisse. hiis uero qͥ dixit
post dies. sex. integros om̃s ⁊̃ totos. s solos medios
ꝯpatasse¶Hoc modo locutoĩs quo significat᷑ aꝑte g
totum eciam illam de resurrectõne dñi soluit᷑
q̃stio. pars enĩ nouissuna diei qua passus est
ñ pro toto die accipiat᷑ .i. adiũcta eciam nocte
dies accipiatur adiuncto scit de illuscente dñico
nõ possunt ẽẽ tres dies ⁊ tres noctes. quib se
incorde t̾re p̃dix̃ futurũs legittimos autem nu̾os g

Expanded text:
post dies octo, intelligatur partem novissimam diei ex quo id Christus praedixit futurum, et partem primam diei quo id ostendit impletum, pro totis diebus duobus atque integris posuisse; is vero qui dixit, post dies sex, integros omnes et totos, sed solos medios computasse. Hoc modo locutionis, quo significatur a parte totum, etiam illa de resurrectione Christi solvitur quaestio. Pars enim novissima diei quo passus est, nisi pro toto die accipiatur, id est, adjuncta etiam nocte dies accipiatur adiuncto die inlucescente dominico, non possunt esse tres dies et tres noctes, quibus se in corde terrae praedixit futurum. legitimos autem numeros
Abbreviated transcription (Latin):
lat. qua regula plerumq ĩ ueniri uł conici
pt̃. latens ĩ scͥpt᷑is scĩs qnͣtitas temꝑũ. duob autem
mod̾ iug̾e dicit: hanc regulã. aut tͦpo. aut sẏnodo¬
che. aut legittimis nu̾is. Tropꝰ smodoche: aut a
parte totum. aut a toto ꝑten: facit intelłi: sicut
unꝰ euuãgłista. fcm̃ ptꝰ dies. octo dic̃. quod alius

Expanded text:
plerumque inueniri uel conici possit latens in scripturis sanctis quantitas temporum. duobus autem modis uigere dicit hanc regulam, aut tropo synecdoche ant legitimis numeris. tropo synecdoche aut a parte totum aut a toto partem facit intellegi, sicut unus euangelista post dies octo factum dicit quod alius
Abbreviated transcription (Latin):
de nr̃a mortalitate ⁊ de futura morte ncõe ẽ
incuciat. et qi eleuatis carnib om̃s suꝑbie
motꝰ ligno crucis affigat.
cutit siue non intelscte qua si meliꝰ nos sape¬
re meliusq precipere possumꝰ. sedcogitare po
⁊ credere id ẽẽ meliꝰ et ueriꝰ ꝙ ibi scriptum ẽ
⁊ si lateat ꝙͣ id quod nos ꝑ nos ip̃os sapere
possumꝰ.
ost istos duos gͣdus timoris atq pietatis
ad t̾cium uenit᷑ sciencie gradũ de quo ñc
agere ĩstitui. nam ĩ eo se ex̾cet oĩs duunaꝵ scͥ¬
turaꝵ studiosus. n ĩeis aliud ĩuent᷑us ꝙͣ dilige̾d̾¬

Expanded text:
de nostra mortalitate et de futura morte necesse est incutiat et quasi clauatis carnibus omnes superbiae motus ligno crucis affigat. cutit, siue non intellectae, quasi nos melius sapere meliusque praecipere possimus, sed cogitare potius et credere id esse melius et uerius quod ibi scriptum est, etiam si lateapossumus. Post istos duos gradus timoris atque pietatis, ad tertium venitur scientiae gradum, de quo nunc agere institui: nam in eo se exercet omnis divinarum Scripturarum studiosus, nihil in eis aliud inventurus inve
Abbreviated transcription (Latin):
referat᷑. de quib duob preceptis cũ de reb
ageremꝰ libro suꝑiori tractauimꝰ. Ncc̃e ẽ gͦ
ut p̾mo seqͥsa inscͥpturis ĩueniat amore hꝰ
ximi qnͣtum scriptura ip̃a p̃scribit. T̃umił
ille timor quo cogitat de uidicio d̾i ⁊ illa pa¬
scõrum libroꝵ : cogit eum seip̃m lugere. Nã
ista sciencia bone spei hoĩem nõ se iactantẽ
s lam̃tandẽ fac̃.
uo asfectu impetrat sedulis precib d̾ini¬
ꝯsolacionem ad iutorii. ne desperatõne
frangat᷑. ⁊ ẽẽ incipit in qrͣto gradu hoc ẽ for

Expanded text:
praeceptis, cum de rebus ageremus, libro superiore tractavimus. Necesse est ergo, ut primo se quisque in Scripturis inveniat amore hujroximi, quantum Scriptura ipsa praescribit: tum vero ille timor quo cogitat de judicio Dei, et illa pibrorum, cogit eum seipsum lugere. Nam ista scientia bonae spei hominem non se jactantem, sed lamentantem facit: quo affectu impetrat sedulis precibus consolationem divini adjutorii, ne desperatione frangatur, et esse incipit in quarto gradu, hoc est for
Abbreviated transcription (Latin):
et n de ipĩs cͥminib qͣmlib magnis
in actõne autem penitencie uͥ cale cõmissi
doloris. cor enĩ ꝯtͥtum et humiliatũ d̾s non
sꝑnit. u̾ni quia pler̃q dolor alt̾uns coidis ocu¬
nitencie ut fiat satis eciam ecca  in quali
rennitũt᷑ ip̃a pcc̃a. extra eam quippe nõ
remittunt᷑ .l.¬

Expanded text:
de ipsis criminibus, quamlibet magnis, In actione autem poenitentiae, ubi tale commissum doloris. Cor enim contritum et humiliatum Deus non spernit . Verum quia plerumque dolor alte, ut fiat satis etiam Ecclesiae, in qua remittuntur ipsa peccata; extra eam quippe non remittunt
Abbreviated transcription (Latin):
n sciri a nobis nisi tũ ad eã uenerimꝰ
potest. quomꝰ enĩ pacificant᷑ celestia nͥ ĩ nob̃
id ẽ ꝯcordando: nobisꝰ: nam iͥ semꝑ ẽ pax ĩ
ter se: uniu̾sis intłtualib e̾aturis et cum
suo c̾atore que pax ista p̾cellit ut dcm ẽ¬
uident faciẽ pr̃is. nos autem qͣntꝰq sit in
obis intlłtus humanus ex ꝑte scimꝰ et udem᷑¬
n̾uc ꝑ spełm in enigmate. cum uͦ equales an¬
głis dĩ fuerimꝰ. tunc ꝙ̃admod̾ ipĩ uidebimꝰ
facie ad faciem. tant̃aq pacem hẽbimꝰ erga
eos qͦntã et ip̃i erga nos: qui tm̃ eos dile¬
cturi sumus. qͣntum ab eis diligimur. ica
pax eoꝵ noca nob̾ erit quia et nr̃a calis
qͥppe beata ẽ rõnał creatura queq beata
est non ipẽ de illa. uñ ẜ hoc meliꝰ accipit᷑
quod scͥptũ ẽ. pax dĩ que p̾cellit oẽm ĩ¬

Expanded text:
 sciri a nobis, nisi cum ad eam venerimus, potest. Quomodo enim pacificantur coelestia, nisi nobis id est, concordando nobiscum? Nam ibi semper est pax, et inter se universis intellectualibus creaturis, et cum suo creatore; quae pax praecellit, ut dictum evident faciem Patris . Nobis autem quantuscunque sit intellectus humanus, ex parte scimus, et videmus per speculum: in aenigmate . Cum vero aequales angelis Dei fuerimus, tunc, quemadmodum ipsi, videbimus facie ad faciem : tantamque pacem habebimus erga eos, quantam et ipsi erga nos, quia tantum eos dilecturi sumus, quantum ab eis diligemur. Itaque pax eorum nota nobis erit, quia et nostra talis, quippe beata est rationabilis creatura, quaecunque beata est; non ipse de illa. Unde secundum hoc melius accipitur quod scriptum est, pax Dei, quae praecellit omnem i
Abbreviated transcription (Latin):
dit euni. non aute ꝓ angłis mortuus ẽ xp̃c. sec
no eo eciam ꝓ angłis fit: quicquid hominũ ꝑ eiꝰ
mortẽ redunt᷑. et lib̾atur amalo: qm̃ cum eis
quodãmꝰ redit iigr̃am post inimiticias quas
int̾ homines et scõs angłos pcc̃a fec̾unt et ex
ipã hominũ redemptõe rinne illiꝰ angłice de¬
ti numeri. supplement᷑. de gñe humano. in
que int̾ris. im põ instaurant᷑ qmipre que ĩ
celis sunt. cum id quod inde in angłis lapsũ
est: ex hominib reddit᷑. instaurant᷑ auteni
que int̾ris sunt : tum ip̃i homines qui p̾de
stinati sunt ad et̾nã uitã a corrupcõe netusta
renonant᷑. ac si ꝑ illud singłare sacͥficiũ in
quo mediator est immolat᷑ quod unũ młte
in lege uictime figurabant: pacificant᷑ cele¬
stia cum t̾restrib et t̾resfa cum telestib. qm̃
sicut idem apłs dicit inpõ ꝯplacuit oem̃ ꝑl¬

Expanded text:
angelis mortuus est Christus. Sed ideo etiam pro angelis fit, quidquid hominum per ejus mortem redimitur et liberatur a malo, quia cum eis quodammodo reditur in gratiam post inimicitias, quas inter homines et sanctos angelos peccata fecerunt, et ex ipsa hominum redemptione ruinae illiti numeri supplementum de genere humano intequae in terris, in ipso . Instaurantur quippe quae in coelis sunt, cum id quod inde in angelis lapsum est, ex hominibus redditur: instaurantur autem quae in terris sunt, cum ipsi homines qui pstinati sunt ad aeternam vitam, a corruptionis vetustate renovantur. Ac sic per illud singulare sacrificium in quo Mediator est immolatus, quod unum multae in Lege victimae figurabant, pacificantur coelestia cum terrestribus, et terrestria cum coelestibus. Quoniam sicut idem apostolus dicit, In ipso compl
Abbreviated transcription (Latin):
loqñdum. argum̃tant᷑ aut oĩo figurat̃
d nich̃ ũ̾itatis ĩ ħ mĩsfio constate. aut
aut siu̾itas sit iam figuram fiẽe. s paschasius
Ratb̾tus sicut et alia multa ĩeodẽ libro ultra
humanã estimatõm utiłr tractat. itaeo huc
sophismati fortit᷑ obiuat dicẽs. sigurã ñ semꝑ
dici posse. Ꝙ si qͥs plemꝰ uolu̾it saire de eiꝰ ualnĩe

Expanded text:
ino figuratum, et nihil veritatis in hoc mysterio constare; aut si veritas sit, jam figuram non esse. Sed Paschasius Radbertus sicut et alia multa in eodem libro ultra humanam aestimationem utiliter tractat; ita et huic sophismati fortiter obviat dicens: « Figuram non semper dici pos
Abbreviated transcription (Latin):
batur. uideamꝰ distinctõm. xp̃c .i. naturã
nr̃e caris assũpsit. cum de uͥgine natꝰ hõ
carnis. Ecce quod sumit᷑ dealtari. ad nat᷑am et̃nͭ ᷤ
audiatur naturałr ¶Et angustinus. ⁊ Iero¬
nimꝰ ⁊ fulgencius. aliud ẽẽ ut subaudiatur
fide quam fuscato sermone. senes ĩuita pr̃m
dubium non dialeticis argum̃tatõib set ũbis
simplicib ⁊ orõne com pulerũt ad credendum.
rilli dico ⁊ hylarii aucti̾b instrũem᷑. hãc supͣdc̃oꝵ¬

Expanded text:
batur, videamus distinctionem. Christus naturam nostrae carnis assumpsit, cum de Virgine natus homo carnis. Ecce quod sumitur de altari! Ad naturam aeterniaudiatur naturaliter. Et Augustinus, Hieronymus et Fulgentius: aliud esse, ut subaudiatur fide, quam fucato sermone. Senes illi in Vitadubium, non dialecticis argumentationibus, sed verbis simplicibus et oratione compulerunt ad credendum, rilli dico et Hilarii, auctoritatibus instrueremur, hanc supra dic
Abbreviated transcription (Latin):
al flm. nͥl fciuolũ nͥl infidũ senciamꝰ. set quio
ad nr̃am tnͣqͥllitatem de tantoꝵ quoꝵ p̃libatta
sunt dc̃a uiroꝵ discrepancia. sec uidẽtib ꝯsen¬
tanea. diudicare. at forte om̃ipotẽs deus ⁊
pie dubitanciũ saluti ⁊ hesitatõi sanãde ꝓui¬

Expanded text:
alsum, nihil frivolum, nihil infidum sentiamus. » Sed quid ad nostram tantilitatem de tantorum, quorum praelibata sunt dicta, virorum discrepantia, sed videntibus consentanea dijudicare? At forte omnipotens Deus, et pie dubitantium, saluti et haesitationi sanandae provi
Abbreviated transcription (Latin):
prĩs et filii sub̾am alõ ꝙ ip̃e flliꝰ dicit. E go
⁊ pat̃ unũ sumꝰ asserebant. intlligendum
tis quos manifestiꝰ ꝯfutat sc̃s̃ hyłatiꝰ u̾e ro¬
manoꝵ lucif᷑ ꝙ et ad ĩcelligendũ ꝙ ꝙyrillus
tam. in tõgo. utrũne ꝑ nat᷑e u̾itatẽ hodie
xp̃c intiobis fit. an ꝑ concordiam uolũtatis
Si enĩ uere u̾bum caro fcm̃ ẽ ⁊ u̾e nos u̾bũ

Expanded text:
 dicit: Ego et Pater unum sumus , asserebant, intelligendum tis; quos manifestius confutat Hilarius, vere Romanorum Lucifer: quod ad intelligendum, quod Cyrillus tam, interrogo, utrumne per naturae veritatem hodie Christus in nobis sit, an per concordiam voluntatis? Si enim vere
Abbreviated transcription (Latin):
corpus eiꝰ carnem ip̃iꝰ. nlło manente ĩtegro
eiꝰ que consecrat᷑ in altari. illo mañte ĩ tegͦ
sumamꝰ. ut aut̃ c̾tuis demõstraret idẽ beatꝰ
scĩficati ⁊ u̾bo ꝯiuncti scd̾m dignitatis unita¬
tem. ac sicut diuinã possidentes hĩtatõnẽ

Expanded text:
corpus ejus, carnem ipsius, illo manente integro, ejus, quae consecratur in altari, illo manente integro, sumamus. Ut autem certius demonstraret idem beatus sanctificati et Verbo conjuncti secundum dignitatis unitatem, aut sicut divinam possidentis ha
Abbreviated transcription (Latin):
icturis nob̾ ꝑ eum ea ꝯditione qua uiuit
ille ꝑ prẽm. Si ergo nos nat᷑asi scõm carnẽ¬
ꝑ ideciam ꝙ ħeticis erat indubitat̃. uolu̾t
argu̾e ꝙ erat dubiũ dubitabat᷑ ab eis de uni¬
bant᷑ ut unitas solum eẽt uolũtatis nõ
nature sicut młtitudĩs credenciũ erat cor
unũ. ⁊ aĩa una. Indubitatũ uͦ erat ꝙ uͤ u̾bũ¬

Expanded text:
icturis nobis per eum ea conditione qua vivit ille per Patrem. Si ergo nos naturaliter secundum carne haereticis erat indubitatum, voluerit arguere quod erat dubium. Dubitabatur ab eis de uni ut unitas solum esset voluntatis, non naturae; sicut « multitudinis credentium erat cor unum et anima una . » Indubitatum vero erat qu
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾. ad quẽ si recte cõicamꝰ: mentẽ dirigimꝰ
⁊ ex ip̃o ⁊ ab ip̃o nos corpꝰ eiꝰ carnẽ illiꝰ illo ma¬
nente integͦ sumamꝰ que nimir̃ caro ip̃a est.
⁊ fructus ip̃ius carnis ut idem semꝑ maneat.
⁊ uniu̾sos qͥ sunt ĩ corꝑe pastat. fulgentius¬
firmissimũ tene ⁊ nlłatenꝰ dubites ip̃m uni¬
genitum deum. u̾bũ carnẽ fcm̃. se ꝓ nob̾ obtu¬
lisse sacͥficium ⁊ hostiam deo ĩ odorem suauita¬

Expanded text:
nobis; ad quem si recte communicamus, mentem dirigimus, ut ex ipso, et ab ipso nos corpus ejus, carnem ipsius, illo manente integro, sumamus: quae nimirum caro ipse est et fructus ipsius carnis, ut idem semper maneat, et universos qui sunt in corpore pas« Firmissime tene, et nullatenus dubites, ipsum unigenitum Deum Verbum carnem factum, se pro nobis obtulisse sacrificium et hostiam Deo in odorem suavita
Abbreviated transcription (Latin):
non dubitemꝰ inculcari. Non ẽ inqt hum ano
aut seculi sensu. indeireb loqñdum. neq ꝑ ui¬
dlenciam aut ĩpudentẽ p̃dicatoẽm celestium
dictoꝵ sanitati alcene atq impie inclłigñcie
extor quenda ꝑu̾sitas est. Que scͥpta sunt lega¬
mus. ⁊ que legerimꝰ intelligamꝰ ⁊ cunc ꝑfc̃ẽ
fidei fungeniꝰ officio. hec cont᷑ eos qui putant xp̃m
cachegorizasse ubi ait. om̃e ꝙ intͣt ĩ os: ⁊ reliqua.

Expanded text:
non dubitemus inculcare: « Non est, inquit, humano, aut saeculi sensu in Dei rebus loquendum; neque per violentiam aut imprudentem praedicationem coelestium dictorum sanitati alienae atque impiae intelligentiae extorquenda perversitas est. Quae scripta sunt, legamus: et quae legerimus, intelligamus; tunc perfectae fidei fungemur officio. » Haec contra eos, qui putant Christum categorizasse, ubi ait: Omne quod in os, et reliqua.
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e dixit sic̃ ip̃e dixit. ꝙͣ accipimꝰ ⁊ uerus est potꝰ.
eo papa. Sic sacre m̃se coĩtare debens ut
nicħ ꝓrsus de u̾itate corꝑis xp̃i ⁊ sangiuĩs ambi
nob̾ manducandã ad salutem dedit. Biilius.
o. miracislũ. odel ĩnos beniuolencra qui sursum
secet ad dext̾am pris sacͥfitii nec cemꝑe hominũ
manib ꝯtinetur. tͣdit᷑q lãbere cupientib eũ.
⁊̃ cum bñdictõne complecti fitq ħ totum sub
id hostiam. ꝯmunẽq dñm subinde contig̾it¬
⁊ reliqua. Gregorius. xp̃c resurgens ex mor¬
ĩseip̃o ĩ mortalit̾. atq ĩ corruptibiłr uiuens
ꝓ nob̾ iterum inħ misterior sacre oblatõnis
ĩmolatur. ħ ideo posita sunt si forte ꝑ ea sim¬
pͥicitas pascasii ⁊ atchbꝰeiti possit ex cusari. Uñ
undetur sugillari. uidelic qr dix̾it eandẽ eẽ car¬
nem. que ⁊ dealtari sumit᷑ ⁊ de uͥgine gn̾atur
⁊ quia cotidie adhuc ꝑ mũdi salute ĩ molet᷑

Expanded text:
 caro, sicut ipse dixit, quam accipimus, et verus est potus. » Leo papa: « Sic sacrae mensae communicare debetis, ut nihil prorsus de veritate corporis Christi et sanguinis ambignobis manducandam ad salutem dedit. » Basilius: O miraculum! o Dei in nos benevolentia! qui sursum sedet ad dexteram Patris, sacrificii tamen tempore hominum manibus continetur, traditurque lambere cupientibus eum, et cum benedictione complecti, fitque hoc totum sub rit hostiam, communemque Dominum subinde contigerit, » et reliqua. Gregorius: « Christus resurgens a morliter atque incorruptibiliter vivens, pro nobis iterum in hoc mysterio sacrae oblationis immolatur. » Haec ideo hic posita sunt, si forte per ea simplicitas Paschasii Ratberti possit excusari, unde videtur suggillari, videlicet quia dixerat eamdem esse carnem, quae de altari sumitur, et Virgine generatur, et quia quotidie adhuc pro mundi salute immoletur.
Abbreviated transcription (Latin):
respond̾e set mad̃ aures obtiare ñ ꝑiculosuos
ret. eos talia ꝓposuisse. qr ħ ẽ ꝓ lacte abub̾isb bni¬
ium. aut sangͥnẽ encere. mel inqͥt sapĩa ĩuenis :
Comede qnͣtum susficit. ⁊ noli nimius srutie.¬
dixerunt. sccessui obnoxumi. q nũꝙͣ anteaẽ iu¬
ditum .i. heribaldo antifiodorensi ep̃s quitͥpiter
ꝓposuit ⁊ Babano maguntino qui tͥpuus asum¬
psit. turpissiẽ uero conchisit. suus ad respendens
quod natum ex uͥgine aut ałid oixert̃. eẽ duise¬
scõꝵ siñe pr̃m ponantur. que eis quidẽ uident
du̾se. set posse suffic̾e si ad płenum ⁊ discrete cãt
intellc̃e. Dico aũt paschasium R̾atbert̃ corbeien¬
sem. albatem. qͥ rogatꝰ inc̾tum anꝑuocatꝰ sqͥsit.
de ead̾ re libellum ad centum capła fere sacic iri¬
lem. quẽ cum re̾ꝑserit młt̾a multoꝵ auctorti¬
ne sit caro. que sumit᷑ de altari. qm̃ que natic̃
de maria uͥgine. ⁊ passa ĩ cruce ⁊ que resuricest

Expanded text:
respondere, sed magis aures obturare, nisi periculosius foret, eos talia proposuisse; quia hoc est pro lacte ab uberibus butyrum aut sanguinem elicere. « Mel, inquit Sapientia, invenisti? Comede, quantum sufficit . » Et: « Nimius nolidixerunt, secessui obnoxium quod nunquam est auditum id est, Heribaldo Antisiodorensi episcopo, qui turpiter proposuit, et Rabano Mogontino, qui turpius assumpsit, turpissime vero conclusit, suus ad respondendum quod natum ex Virgine, aut aliud dixere eis quidem videntur diversae, sed possent sufficere si ad plenum et discrete essent intellectae. Dico autem Paschasium Ratpertum Corbeiensem abbatem, qui rogatus, incertum an provocatus, scripsit de eadem re libellum ad centum fere capitula satis utilem: quem cum resperserit multa multorum auctoritane sit caro quae sumitur de altari, quam quae nata est de Maria virgine, et passa in cruce, et quae surrexit
Abbreviated transcription (Latin):
secũ ẽẽ cõiugem infidelem ñ dititat exart. Ego
dico nõ dñs. U̾bi dñs intelligat᷑ nõ quid̃ iubere
facit. Uerũptanĩe si quisqmͣ ad̾erat solam illam
fornicatõnẽ dũm annit̾e ad cãm reliqñde ꝯiuge
que uulgo foruitatio dr .i. que concubitu illicito
de utroq fideli dixisse ⁊ marito ⁊ uxore. ut si anibo
fideles sũt. nͨ uiri liceat alt̾m relinq̃re nisi cã for¬
nicationis. uͥ nõ pot̾ paganissintꝰ inatelligi. qr utq
fidelis ẽ. Sic eiũ ⁊ apłs uidetur distingu̾e cum

Expanded text:
secum esse conjugem infidelem, non dimittat, ait, Ego dico, non Dominus: ut Dominus intelligatur, non quidem jubere faciat. Verumtamen si quisquam asserat solam illam fornicationem Dominum admittere ad causam relinqueur fornicatio, id est quae concubitu illicito de utroque fideli dixisse, et marito et uxore, ut si ambo fideles sint, neutri liceat alterum relinquere, nisi causa fornicationis; ubi non potest paganismus intelligi, quia uterque fidelis est. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
bñ opetur. Qm̃ abrahxe exemplo ⁊̃ paulus apꝰ¬
usus ẽ. ut ꝓbaret iustificari hoĩem ꝑ fidẽ sine
oꝑsb. sum eñ bona oꝑa ꝯmemorat abrahe
bñ oꝑari. s ad hoc pocꝰ ut nemo arbitretur
ficationis que ẽ in fide. In hoc enĩ se gentib in

Expanded text:
e exemplo etiam Paulus usus est, ut probaret justificari hominem sine operibus posse. Cum enim bona opera commemorat Abrahae, bene operari, sed ad hoc potius, ut nemo arbitretur ficationis quae est in fide. In hoc se gentibus in
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑis nr̃i xp̃c assumpsit. ⁊ uere homo ille
mysterio carnem corporis sui sumimꝰ ⁊̃ ꝑ
uere ÷ potus. Qui edit carnem meam. ⁊ bibit.
sangͥnem ĩ me manet. ⁊ ego ĩeo. De u̾itate
carnis ⁊ sangũis non uelictus ẽ ambigendi

Expanded text:
Christus assumpsit, et vere homo ille, mysterio carnem corporis sui sumimus, et vere est potus. Qui edit carnem meam et bibit sanguinem meum, in me manet et ego in eo. » De veritate carnis et sanguinis non est relictus ambig
Abbreviated transcription (Latin):
muentes tumide spũalib responsa parani q̃ la
forte necdum ꝑcepimꝰ inlapidem offensiom
ꝓetram scandali incidamꝰ s it̾um cum int̾nũ
aspectum ad eum dirigunꝰ qui diligis dit̃. a
os tuũ ⁊ ego ad im plebo siluo ficei iutegͥ tate ni¬

Expanded text:
entes, cum de spiritualibus responsa paramus, qualia forte nec dum percepimus, in lapidem offensionis et petram scandali incidamus. Sed iterum cum internum aspectum ad eum dirigimus, qui dixit: « Aperi os tuum, et ego adimplebo illud , fidei integritate ma
Abbreviated transcription (Latin):
nõ estis. dicite mͥ de illo aliqͥ.. Et exclaiuert̃
uoce magna. Ip̃e fecit nos. In t̃rogatõ niea
intentõ mea. ⁊ responsio eoꝵ spẽs coꝵ. Et dire¬
xi me ad me: ⁊ dixi mͥ. Tu qͥs es:⁊̃ respondi
homo. ⁊ ecce corpꝰ ⁊ anima ĩ me mͥ p̃stosinit.
unũ exteriꝰ ⁊ alt̾m infiuc. Quid hoꝵ ẽ unde q̃re
debui deum meũ. ꝙ̃ iam q̃sieram ꝑ corpꝰ a t̾ra
usq ad celũ. quousq potui pon̾e inimicos ra
renũciabant om̃s nũcii corꝑales psidenci ⁊ iudi¬
canti de respõsionib celi ⁊ t̃re. ⁊ oĩm que ĩeis
sũt dicenciũ. Nõ sumꝰ deus ⁊ ip̃e fecit nos: ho¬
mo int̾ior cognouit ħ ꝑ ext̃i oris mini st̾ium
pondit mͥ. Non ego sum: s ip̃e me fecit sõne:
om̃ib eadem ioquit᷑. animalia pusilla ⁊ mas

Expanded text:
non estis, dicite mihi de illo aliquid. Et exclamaverunt non estis, dicite mihi de illo aliquid. Et exclamaverunt voce magna: Ipse fecit nos. Interrogatio mea, intentio mea; et responsio eorum, species eorum. Et direxi me ad me, et dixi mihi: Tu quis es? Et respondi, homo. et ecce corpus et anima in me mihi praesto sunt, unum exterius et alterum interius; quid horum est unde quaerere debui deum meum, quem iam quaesiueram per corpus a terra usque ad caelum, quousque potui mittere nuntios radrenuntiabant omnes nuntii corporales praesidenti et iudicanti de responsionibus caeli et terrae et omnium quae in eis sunt dicentium: non sumus deus, et: ipse fecit nos. homo interior cognouit haec per exterioris ministerium: pondit mihi: non ego sum, sed ipse me fecit. nonne omnibus eadem loquitur? a
Abbreviated transcription (Latin):
amo cũ amo deum meũ : ⁊ tñ amo qnͣdam lu¬
cem ⁊ qnͣdã uocem ⁊ qñdam odorẽ. ⁊ qñdam
cibũ ⁊ qñdam amplexũ. Cum amo deũ meũ
lucem. uocem. odorem. cibũ. amplexũ. int̾ioris
homĩc mei: ubi fulget aĩe mee ꝙ nõ capit
locus. ⁊ ubi sonat q nõ capit tempꝰ.⁊ ubi olet
ꝙ nõ spargͭ flatꝰ. ⁊ ubi sapit ꝙ ñ minuit eda
citas. ⁊ ubi heret ꝙ ñ diuellit sacietas. hoc est
ꝙ amo. cum deũ meum amo. ⁊ quid ẽ hoc i
int̾rogaui t̾ram ⁊ dixit nõ sum ÷ ⁊ q̃cumq ead̾¬
sos ⁊ reptilia aĩaꝵ uiuaꝵ: ⁊ respond̾unt. Non
sumꝰ deus tuus : q̃re suꝑ nos. In terogaui auras
flabiles ⁊ inqͥt unulsus aer cum ĩ colis suis. fa¬
llit᷑ auximenes nõ sum deus. Int̾rogaui celũ.
solem. lunã. ⁊ stellas neqr nos sumꝰ dens quẽ
queris inqͥunt Et dixi om̃ib hiic que cͥꝯstãt
fores carnis meͤ. Dixisti mͥ dedeo meo ꝙ uos

Expanded text:
amo cum amo Deum meum, et tamen amo quamdam luamo cum amo Deum meum, et tamen amo quamdam lucem et quandam uocem et quendam odorem et quendam cibum et quendam amplexum, cum amo deum meum, lucem, uocem, odorem, cibum, amplexum interioris hominis mei, ubi fulget animae meae quod non capit locus et ubi sonat quod non rapit tempus et ubi olet quod non spargit flatus et ubi sapicitas, et ubi haeret quod non divellit satietas; hoc est quod amo, cum Deum meum amo. Et quid est hoc? Interrogavi terram, et dixit: Non sum, et quaesos, et reptilia animarum vivarum, et responderunt: Non sumus Deus tuus, quaere super nos. Interrogavi auras flabiles, et inquit universus aer cum incolis suis: Fallitur Anaximenes, non sum Deus. Interrogavi coelum, solem, lunam, stellas: Neque nos sumus Deus quem quaeris, inquiunt. Et dixi omnibus his quae circumstant fores carnis meae: Dicite mihi de Deo meo, quod vos
Abbreviated transcription (Latin):
am ⁊ estimem me t̾ram ⁊ cin̾em. tñ aliꝙͥ de te scio.¬
Et c̃te uidemꝰ nunc ꝑ specłm ĩ enigiate ñdũ
facit ad faciem. Et ideo qmͣ diu ꝑ egͥnor abste:
mͥ sum p̃sentior qmͣ tͥ ⁊ tñ te noui nlło modo
posse niolari. Ego uero quib temptatõnib
resist̃e ualeam. quibue ñ ualeam nescio. ⁊ spes
ẽ. qr fidelis es. qui nos nõ sinis temptari. supra
ut possimꝰ sustin̾e. conficcar gͦ quid de me sciani.
nescio tam diu nescio donec fiant tenebre mee
re. set ⁊ celum ⁊ t̾ra omĩa que ĩeis sunc. ecce
undiq mͥdicũt ut te amem. nec cessant dr̃e
om̃b ut sint ĩ excusabłe̾s. artius autem tu mi
des tuas. Quid aut̃ amo cũ teamo. Non spẽm
corꝑis nõ decus temꝑis nec candorẽ lucis. ec¬
n ce istic amicũ ocłis non dulces melodias cancile¬
narum omimodaꝵ nõ florum ⁊ ungentoꝵ ⁊
aromatũ suaueolenciã. nõ manua ⁊ mella. ñ
m̃bra accepcabilia carnis amplexib. Non hec¬

Expanded text:
am, et aestimem me terram et cinerem; tamen aliquid de te scioet certe uidemus nunc per speculum in aenigmate, nondum facie ad faciem; et ideo, quamdiu peregrinor abs te, mihi sum praesentior quam tibi et tamen te noui nullo modo posse uiolari; ego uero quibus temptationibus resistere ualeam quibusue non ualeam, nescio. et spes est, quia fidelis es, qui nos non sinis temptari supra qut possimus sustinere. confitear ergo quid de me sciam, cnescio, tamdiu nescio, donec fiant tenebrae meae te. sed et caelum et terra et omnia, quae in eis sunt, ecce undique mihi dicunt, ut te amem, nec cessant dicere omnibus, ut sint inexcusabiles. altius autem tu misdes tuas. quid autem amo, cum te amo? non speciem corporis nec decus temporis, non candorem lucis ecce istum amicum oculis, non dulces melodias cantilenarum omnimodarum, non florum et ungentorum et aromatum suauiolentiam, non manna et mella, non membra accep
Abbreviated transcription (Latin):
aures dñt. Si sonuert a nob̾ indicate sũt. Nares
di. si sapor nõ ẽ nich̾ me int̾roges. Tactus dicit
si corpulent᷑ ñ ẽ : ñ ꝯtrectauiꝰ si ñ ꝯcrectaui t
intrau̾nt ĩ memoriã meam. Nescio qũo. Nam¬
ferrem. cum uelsem. Ibi gͦ erant ⁊ anteꝙͣ ea didis¬
drẽnt᷑ agnoui ⁊ dixi ita est. uerũ ÷ nisi qd̾ iam
erant ĩmemoria. S tam remota ⁊ retrusa qiͣ
ĩcaueis abdiciorib. ut nͥ ad monente aliquo er¬
u̾ent᷑ ea fortasse cogitare ñ possem Quo cͥca in¬
uenimꝰ nicħ ẽẽ aliud dice̾ ista quoꝵ ñ ꝑ sensus
haurimꝰ ymagiẽs s sñ ỹmaginib. sicuti sũt

Expanded text:
nt: Si sonuerunt, a nobis indicatae sunt. Nares di: Si sapor non est, nihil me interroges. Tactus dicit: Si corpulentum non est, non contrectavi; si non contrectavi, intraverunt iferrem, cum vellem . Ibi ergo erant et antequam didiest, uerum est", nisi quia iam erant in memoria, sed tam remota et retrusa quasi in cauis abditioribus, ut nisi admonente aliquo eruerentur, ea fortasse cogitare non possem? Quocirca inuenimus nihil esse aliud discere ista, quorum non per sensus haurimus imagines, sed sine imaginibus, sicu
Abbreviated transcription (Latin):
euis. S carualit̾ intelligens respondit. Tũ cum
sis uideus quomõdo a me bib̾e poscis. cũ sim
mulier samaritana. Non enĩ cõu̾tuntur uid̾i¬
a samaritanis. Cui dñs nr̃ dixit. Si scires doñ

Expanded text:
ejus. Sed carnaliter intelligens respondit: Tu cum ejus. Sed carnaliter intelligens respondit: Tu cum sis Judaeus, quomodo a me bibere petis, cum sim mulier Samaritana? Non enim coutuntur Judaei Samaritanis. Cui Dominus noster dixit: Si scires donum
Abbreviated transcription (Latin):
gentium multitudinem que simulacris seriuie¬
bat. ad miimentum fid̾i xp̃ĩane ⁊ incorrupte re¬
ligionis adduceret. Non enim est inquit samiᷤ
opus medicus. sed male hñtibus. Ergo eoꝵ fideᷤᷤ
quid sitiebat dñs nr̃. Post paululum ueniunt
discipłi euis qui ꝑrexerant in ciuitatem ut ciboᷤᷤ¬
emerent. ⁊ dicunt ei. Rabbi manduca. Ille aũ
dixit eis. Ego habeo escam manducare ꝙͣ uos
nescitis. Dicunt ergo discipuli eius. ad alt̾m.
Nunquid aliquis ei attulit manducare: Dicit
eis ihs. Cibus meus est ut faciam uoluntatẽ
eus qui misit me. ⁊ ut ꝑficiam opus eiꝰ. Num¬
quid hic intelligitur hic alia uoluntas patͥs
qui eum misit ⁊ opus eius qd̾ se ꝑfic̾e uelle reᷤ¬
poudit. iusi ut uos ad fidem suam a ꝑuitioso mũ¬
di errore comu̾teret. Qualis est cibus eius talis
⁊ potus. Quaꝓpt᷑ hoc in illa muliere sitiebat ut
faceret i ea uoluntatem patris. ⁊ ꝑficeret opꝰ

Expanded text:
gentium multitudinem, quae simulacris serviegentium multitudinem, quae simulacris servierat, ad munimentum fidei Christianae et incorruptae religionis adduceret. Non enim est, inquit, sanis opus medicus, sed male habentibus. Ergo eorum fidemquid sitiebat Dominus noster post paululum veniunt discipuli ejus, qui emerent, et dicunt ei: Rabbi, manduca. Ille autem dixit eis: Ego habeo escam manducare, quam vos nescitis. Dicunt ergo discipuli ejus ad alterutrum: Numquid aliquis attulit ei manducare? Dixit eis Jesus: Cibus meus est ut faciam ejus voluntatem qui me misit, et ut perficiam opus ejus. Numquid hic intelligitur alia voluntas Patris, qui eum misit, et opus ejus quod se perficere velle respondit, nisi ut nos ad fidem suam a pernicioso mundi errore converteret? Qualis est ergo cibus ejus, talis et potus. Quapropter hoc in illa muliere sitiebat, ut faceret in ea voluntatem Patris, et perficeret opus
Abbreviated transcription (Latin):
ad int̾iorem lucem que nũqmͣ eccidit reu̾tatur se¬
cundum apłicam disciplinam nõ querens que ui
puteum infirmitatem carnis sigc̃at. Qd̃ sedit
humilitatem quia ⁊ inbecillitatem carnis ꝓ no¬
bis suscepit. ⁊ homo hominib tam humilit̾ appa¬
rere dignatus ẽ. Delac infirmitate caris ꝓph̾a
dicit. Nonio in plaga positus ⁊ sciens ferre mbe¬
cillitatem. De humilitate u̾o apłs loquit᷑ dicẽs.
Bumiliauit se fc̃us subditus usq ad mortem.
Qmͣqn illud qd̾ sedit. qm̃ solent sedere doctores.
possit alio intellectu. nõ humilitatis modestiam.
S magistri demonstrare ꝑsonam. S queri po¬
test quare a muliere samaritana que aque ĩ¬
plende grã uenerat bibere postulau̾it. cum ip̃e
post ea spiritalis fontis asfluentiam se petentib
dare posse predicau̾it. S scilic sinebat ihũs
mulieris illuis fidem. que qm̃ samantana erat¬
⁊ solet samaria ydolate̾ ymaginem susfmere:

Expanded text:
ad interiorem lucem quae nunquam occidit, revertatur, sead interiorem lucem quae nunquam occidit, revertatur, secundum apostolicam disciplinam, non quaerens quae viputeum, infirmitatem carnis significat; quod sedit, humilitatem, quia et imbecillitatem carnis pro nobis suscepit, et homo hominibus tam humiliter apparere dignatus est. De hac infirmitate carnis Propheta dicit: Homo in plaga positus, et sciens ferre imbecillitatem; de humilitate vero Apostolus loquitur dicens: Humiliavit se, factus subditus usque ad mortem . Quanquam illud quod sedit, quoniam solent sedere doctores, possit alio intellectu non humilitatis modestiam, sed magistri demonstrare personam. Sed quaeri potest quare a muliere Samaritana, quae aquae implendae gratia venerat, bibere postulaverit, cum ipse postea spiritalis fontis affluentiam se petentibus dare posse praedicaverit? Sed scilicet sitiebat Deus mulieris illius fidem, quoniam Samaritana erat, et solet Samaria idololatriae imaginem sustinere;
Abbreviated transcription (Latin):
hominis quo uibemur exui ut induamur uoio
qui scd̾m d̾m creatus ẽ. Nam sexta etis seĩtis
est. qm̃ pͥma infantia. Sd̾a pu̾tia. Certia adolescẽ¬
tia. Quarta uiuentus. Qimita grauitas. Uet̾is
itaꝙ hominis uita que scd̾m carnem tempali
conditõne pagitur. sexta etate senectute con¬
cluditur. Qua senectute ut dixi humani gn̾is
te scilic ueteri bomine uouum in se constitu¬
eret quem exutum labe t̾reua in celestia rogna
tranffr̾et. Ergo nunc puteus ut dictum ẽ mũ¬
di huiꝰ t̾renum laborem ⁊ errorem tenebrosa
est homo uetus ⁊ nouus int̾ior dcm̃ ẽ ab aplõ.¬
Et si ext̾ior homo nr̃ corrumpitur. s int̾ior re¬
nouatur de diemdiem. Rectissime omĩno qm̃
dñs ad puteum .i. medio die. Unde iam incipit
sol iste uisibilis declinare i occasum. qm̃ ⁊ no¬
bis uocatiis a xpõ uisibilium delectatio minui¬
tur. muisibilium amore homo interior recreatꝰ

Expanded text:
hominis, quo jubemur exui, ut induamur novo hominis, quo jubemur exui, ut induamur novo qui secundum Deum creatus est . Nam sexta aetas senectus est; quoniam prima, infantia; secunda, pueritia; tertia, adolescentia; quarta, juventus; quinta, gravitas. Veteris itaque hominis vita, quae secundum carnem temporali conditione peragitur, sexta aetate senectute concluditur. Qua senectute, ut dixi, humani generte scilicet vetere homine, novum in se constitueret, quem exutum labe terrena in coelestia regna transferret. Ergo nunc puteus, ut dictum est, mundi hujus terrenum laborem et errorem tenebrosa est homo vetus, et novus interior; dictum est Et si exterior homo noster corrumpitur, sed interior renovatur de die in diem: rectissime omnino quoniam Dominus ad puteum, id est, medio die, unde jam incipit sol iste visibilis declinare in occasum: quoniam et nobis vocatis a Christo visibilium delectatio minuitur, ut invisibilium amore homo interior recreatus,
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid cernere qd̾ tam̃ sit scd̾m cafholicam fidẽ.
Ex illo pignore contingit qd̾ accepit iurgo ecͣa
humisi aduentu sponsi sui que illo ultimo ad¬
uentu cum ueniet in claritate nuptura ẽ cum
iam facie ad faciem contuebitur. Pedit enmi
uobis pignus spũi sicut dicit apłs. ⁊ Id̾o ista
expositione nichil cͥtum intuetur uisi ut scd̾mi
fidem sit. uoq aliis p̃iudicat que iichilommꝰ
scd̾m fidem esse potuerit. De muliere samna¬
sobrie int̾p̾tando afferunt. płmꝙ ꝓ salute ꝑni¬
tiem. ⁊ ꝓ cegnitione errores u̾itatis errorẽ ¶Int̾
que illud est satramentum qd̾ scͥptum ẽ. Dm̃
hora diei sexta uenisse ad puteum iacob. fessum¬
dum est qd̾ m om̃ibus scͥpturis sũma iugil antia
custodiri oꝑtet. ut scd̾m fidem sit sacramenti d̾iu
expositio. Hora ig᷑ sexta uenit ad puteum dĩ
nr̃. Uideo in puteo tenebrosam ꝑfunditaten.
sexta etate geu̾is humani tanqmͣ senectute uctis

Expanded text:
aliquid cernere, quod tamen sit secundum catholicam fidem, aliquid cernere, quod tamen sit secundum catholicam fidem, ex illo pignore contingit, quod accepit uirgo ecclesia humili aduentu sponsi sui, quae illo ultimo aduentu, cum ueniet in claritate, nuptura est, cum iam facie ad faciem contuebitur. dedit enim nobis pignus spiritum, sicut dicit apostolus. et ideo ista expositio nihil certum intuetur, nisi ut secundum fidem sit, neque aliis praeiudicat, quae nihilominus secundum fidem esse potuerunt. CCLXXVIII. sobrie interpretando afferunt plerumque pro salute perniciem et pro cognitione veritatis errorem. Inter quae illud est sacramentum quod scriptum est Dominum hora diei sexta venisse ad puteum Jacob, fessumdum est, quod in omnibus Scripturis summa vigilantia custodire oportet ut secundum fidem sit sacramenti divini expositio. Hora igitur diei sexta venit ad puteum Dominus noster. Video in puteo tenebrosam profunditatem. sexta aetate generis humani, tanquam senectute veteris
Abbreviated transcription (Latin):
tionis diem ⁊ horam nescit. Quisquis aũt patꝰ
est usꝙ ad sompuum .i. usq ad mortem que
om̃ib debet᷑ ꝑatus. inuenietur etiam cũ illa
uox media nocte sonuerit qua om̃s ingilatu
bus xpĩanis in eccłia concurrentib filii ad ma¬
trem concurrere dicantur. cum ipĩs filiis congͤ¬
sata ẽ ectͣa ⁊ uirgo estad nuptias ꝑducenda .i.
cum se continet a corrũptione scl̃ati. Illo aũt tẽ¬
pore nubet quo uniũsa mortalitate in ea p̾t̾eun¬
te inmortali comũctione fetatur. Desponsam
inquit uos uni uiro uirgniem castam. exhib̾e xp̃õ
uos inquit uirginem a płali ad singularem cõ¬
cludeus. Id̾o ⁊ uirgines dici possunt ⁊ uirgo. sit
aũt̃ quiq dcẽ sint ut michi uidetur expositũ
est. S uidemus nunc meiiginate. tũc aũt fa¬
cie ad faciem ⁊ nunc ex ꝑte. tunc aũt ex toto. Ip¬
sum aũt in enigmate ⁊ ex ꝑte nunc inscripturꝰ

Expanded text:
tionis diem et horam nescit. quisquis autem paratus tionis diem et horam nescit. quisquis autem paratus est usque ad somnum, id est usque ad mortem, quae omnibus debetur, paratus inuvox media nocte sonuerit, qua omnes evigilaturmnibus Christianis in Ecclesiam concurrentibus filii ad matrem concurrere dicantur, cum ipsis filiis congrsata est ecclesia et uirgo est ad nuptias perducenda, id est cum se continet a corruptione saeculari; illo autem tempore nubet, quo uniuersa mortalitate praetereunte immortali conceptione fetatur. desponsaui, inquit, uos uni uiro uirginem castam exhibere, Christo; uos, inquit, uirginem, a plurali ad singularem concludens; ideo et uirgines dici possunt et uirgo. cur autem quinque dictae sunt, ut mihi uidetur, expositum est. sed uidemus nunc in aenigmate, tunc autem facie ad faciem; et nunc ex parte, tunc autem ex toto. ipsum autem in aenigmate et ex parte nunc in scripturis
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ restergemus inquit set nõ om̃s ĩmutabi¬
mur. clausus est aditus regnum celorum. Nõ
enim post uidicium patet p̾cium aut nu̾toꝵ¬
locus. Nouissime aũt uenuint relique uirgi¬
nes dicentes. Duc̃ dnẽ aperi nobis. nõ dem̃ ẽ
qd̾ emerunt oleum ⁊ Id̾o intelligende st̃ nullo
iam remanente de alienis laudib gaudio in
anguitiis ⁊ magnis asflictionib redire ad ĩplo¬
rationem di. S magna est eius seu̾itas post
uidicium cuiꝰ ante uidicium meffabilis mĩa
prerogata est. Itaq respondens ait. Amen dico
uobis qd̃ nescio uos. ex illa .s. regula quia nõ
ht̃ ars dĩ. hoc est d̾i sapĩa ut itrent ĩ gaudiũ
eius. qui non coram d̾o s ut plac̾e̾nt homini¬
b uisi sunt aliquid scd̃m pcepta eins oparuat¬
q ita concludit. Uigilate ergo quia nescitis di¬
em n horam. son modo illus ultimni temꝑiꝰ
qua uenturus est sponsus. S sue quisq dormi¬

Expanded text:
enim resurgemus, inquit, sed non omnes immutabienim resurgemus, inquit, sed non omnes immutabimur . Cenim post judicium patet precum, aut meritolocus. nouissime autem ueniunt et reliquae uirgines dicentes: domine, domine, aperi nobis. non dictum est, quod emerint oleum, et ideo intellegendae sunt nullo iam remanente de alienis laudibus gaudio in angustiis et magnis afflictionibus redire ad implorationem dei. sed magna est eius seueritas post iudicium cuius ante iudicium ineffabilis misericordia praerogata est. itaque respondens ait: amendico uobis, quod nescio uos: ex illa scilicet regula, quia non habet ars dei, hoc est sapientia dei, ut intrent in gaudium eius qui non coram deo, sed ut placerent hominibus, uisi sunt aliquid secundum praecepta eius operari. atque ita concludit: uigilate ergo, quia nescitis diem neque horam, non modo illius ultimi temporis, qua uenturus est sponsus, sed suae quisque dormi
Abbreviated transcription (Latin):
nimas merrores mittunt. ut eis uana gaudia
tanqmͣ fatius consiliando aliqmͣ de hiis m̾cedẽ.
siue equoꝵ siue pecunie siue honoris. siue alicꝰ
cõmodi temꝑilis acipiunt non intelligẽtes
qd̾ dictum ẽ. Qui uos felices dicunt in erto¬
remuos mittunt. Meluis aũt est obuirgari
a iusto qmͣ a pctõre laudari. ⁊ mũdabit in
pccõris ño impĩguet caput meum. Ite ergo
aduendentes. ⁊ emite uobis .i. uideamus uc̃¬
quid uos ante iuuant. qui uobis laudes uẽ¬
dere consueuerunt ⁊ uos merrorem duc̾e. ut
nõ coram d̾o.s ab hominib głam queren¬
tis. Eantib aũt illis em̾e ueuit sponsus .i. in
clinantib soillis in ea que foris sunt. ⁊ soli¬
tis gaudẽ querentib quia gaudia int̾na nõ
nouerant. uenit ilłe qui uidicat ⁊ que pate
consc̃ã ꝑhibeat intrauerunt cum eo ad uup¬
feconda copulatur. Clausa est ianua .i. receptiᷤ
illis qui st̃ in angłicam uitam cõmutati. Om̃s

Expanded text:
errorem animas mittunt et eis uana gaudia errorem animas mittunt et eis uana gaudia tamquam fatuis conciliando aliquam de his mercedem siue ciborum siue pecuniae siue honoris siue alicuius commodi temporalis acquod dictum est: Qui vos felices dicunt, in errorem vos mittunt; melius est autem objurgari a justo quam a peccatore laudari. Emendabit, inpeccatoris non impinguet 60 caput meum. Ite ergo ad uendentes et emite uobis, id est: uideamus, numquid uos adiuuant qui uobis laudes uendere consuerunt et uos in errorem inducere, ut non coram deo, sed ab hominibus gloriam quaereretis. euntibus autem illis uenit sponsus, id est inclinantibus se illis in ea quae foris sunt et solitis gaudere quaerentibus, quia gaudia interna non nouerant, uenit ille qui iudicat. et quae paratae ientia perhibebat. Intraverunt cum eo ad nupfecunda copuletur. Clausa est janua, id est, receptis illis, qui sunt in angelicam vitam mutati. Omnes
Abbreviated transcription (Latin):
lampades nr̃e extinguntur. Quoꝵ enĩ fcã alie¬
na laude fulciuntur eadem subtracta deficunt.
⁊ de consuͣedine id semꝑ inquirit. Unde gaud̾e
animus solet. Itaq hominum qui corda ñ uidẽt
testimonium uolunt. hr̃e ap̃ d̾m qui cordis ⁊̃¬
spector ẽ. S quid respond̾unt. sapientes. Ne
adiuuatur. ap̃ d̾m. cui secreta cordas apparent. t̃
uix sibi quisq sufficit ut ei testimonium ꝑhi¬
beat consciesitia sua. Quis enĩ głiabitur mũdũ
se hr̃e cor. Inde est qd̾ apłs dicit. Michi mini
no die. S n me ip̃m diuidico. Qua pp̃ cum de se¬
ipõ quisq aut non om̃ino aut uix posfit uerã
ferre suĩam. qũo pot̾ de alio iudicare. cũ sciat
nemo quid agatur in homnne iusi sp̃s hominꝰ.
Ite magis ad ueñdentes ⁊ emite uõbis. Non
consilium dedisse putande st̃. S crimen eaꝵ
ex obliquo ꝯmeniorasse. Uendunt enĩ oleum ad¬
ulatores qui siue falsa siue ignorata laudando a

Expanded text:
lampades nostrae extinguntur: quorum enim facta alielampades nostrae extinguntur: quorum enim facta aliena laude fulciuntur, eadem subtracta deficiunt, et de consuetudine id semper inquirit, unde gaudere animus solet. itaque hominum, qui corda non uident, testimonium uolunt habere aput deum, qui cordis inspector est. sed quid responderunt sapientes? ne adjuvatur apud Deum, cui secreta cordis apparent; et vix sibi quisque sufficit, ut ei testimonium perhibeat conscientia sua. Quis enim gloriabitur mundum se habere cor ? Inde est quod Apostolus ait: Mihi no die; sed neque me ipsum iudico. quapropter cum de se quisque aut non omnino aut uix possit ueram ferre sententiam, quomodo potest de alio indicare, cum sciat nemo, quid agatur in homine, nisi spiritus hominis? ite magis ad uendentes et emite uobis: non consilium dedisse putandae sunt, sed crimen earum ex oblico commemorasse. uendunt enim oleum adulatores, qui siue falsa siue ignorata laudando in
Abbreviated transcription (Latin):
posuerunt. Sic ⁊ apłs monet. ꝓbet aũt sei
ipm̃ homo inquit. ⁊ tunc in semet ipõ habelut
głiam ⁊ nõ malt̾o. Tardante aũt sponso dormie¬
rinit om̃s. quia ex utroq gen̾e continentum
hominum siue coꝵ qui coram do̾ exultant. siue
coꝵ qui in laudib eoꝵ acquiescunt. moriunt᷑
hoc in t̾uallo temꝑis donͤ sub aduentu diũ fi¬
at resurrectio mortuoꝵ. Media aũt nocte i nlło
sciente aut spante quippe cũ ipẽ dñs dicit. ude
die aũt illa ⁊ hora nemo scit. Et apłs. Dies dñi
nitus latere cum uenit clamor fcũs ẽ. Ecce spon¬
sus uenit. Surgite obuam ei. In ictu oculi in no¬
nassima tuba om̃s resurgemus. Eigo surrexerunt
om̃s ĩlle nirgines aptauerunt lampades suas .i. red¬
dendas oꝑisuoꝵ. Oꝑtet enimi nos exhiberi ante
tͥbunal xp̃i ut illic recipiat unusquisq qd̵ gessit.
in corpore siue bonuni suie malum. Et dixerunt
stulte ad sapientes. Date nobis de oleo urõ qͥ a

Expanded text:
posuerunt: sic et Apostolus monet: Probet autem posuerunt: sic et Apostolus monet: Probet autem se homo, inquit, et tunc in semet ipso habebit gloriam, et non in altero. tardante ergo sponso dormierunt omnes, quia ex utroque genere continentium hominum, siue eorum qui coram deo exsultant, siue eorum qui in laudibus hominum adquiescunt, moriuntur hoc interuallo temporis, donec sub aduentu domini fiat resurrectio mortuorum. media autem nocte, id est nullo sciente aut sperante — quippe cum ipse dicat dominus: de die autem illa et hora nemo scit; et apostolus dicit:nitus latere, cum uenit — clamor factus est: ecce sponsus uenit, surgite obuiam ei: in ictu oculi, in nouissima tuba omnes resurgimus. ergo surrexerunt omnes illae uirgines et aptauerunt lampades suas, id esuorum. oportet enim nos exhiberi ante tribunal Christi, ut illic recipiat unusquisque quod gessit in corpore, siue bonum siue malum. et dixerunt stultae ad sapientes: date nobis de oleo uestro, quia
Abbreviated transcription (Latin):
mana capiatur. Qlumq dicuntur sapientes
⁊ quinq stulte utreq tanĩ uugines. quia utͣ¬
q continencia est. qmͣuis du̾so fomite gaude¬
at. Li ampades aũt st̃. quia manib gestantur
oꝑa. que scd̃m istam continenciam fũt. Dcm̃
est aũt. Luceant oꝑa ur̃a coram hominibus.
Om̃s u̾o acceꝑunt sampades suas. ⁊ uenerunt
obuam sponso. Intelligendum ÷ aũt xpĩ no¬
mmne censeri de quib agitur:. Non enim posst̃
qui xp̃iani non sunt xpõ sponso uenire obuiã.
S quinq fatue acceptis lampadib suis non¬
sumpserunt oleum secum. Multi enĩ qmͣuis
de xp̃i bouitate płimum spent gaudium tum
ipañ leticiam oleun sigc̃ari arbitror pp̃ea imn¬
xit teinquit te d̾s deus turis oleo exultatiõiᷤ.
Qui aũt nõ pp̃ea gaudet quia d̾o ratͥnsecus pla¬
cet non h̃t oleum secum. Prudentes aũ ac¬
ceꝑunt oleum in uasis cum lampadib suis.
.u. leticiam bonorum oꝑm in corde atq cõscĩa

Expanded text:
mana; capiatur, quinque dicuntur sapientes mana; capiatur, quinque dicuntur sapientes et quinque stultae, utraeque tamen uirgines, quia utraque continentia est, quamuis diuerso fomite gaudeat. lampades autem sunt, quia manibus gestantur, opera, quae secundum istam continentiam fiunt. dictum est autem: luceant opera uestra coram hominibus. omnes uero acceperunt lampades suas et uenerunt obuiam sponso. intellegendum est ergo Christi nomine censeri de quibus agitur. non enim possunt qui christiani non sunt sponso Christo uenire obuiam. sed quinque fatuae acceptis lampadibsumpserunt oleum secum. Multi enim, quamvis de Christi bonitate plurimum sperent, gaudium tamen ipsam laetitiam oleo significari arbitror: Propterea unxit te, inquit, Deus Deus tuus oleo exsultationis; qui autem non propterea gaudet quia Deo intrinsecus placet, non habet oleum secum. Prudentes autem acceperunt oleum secum in vasis, cum lampadibus suis, id est, laetitiam bonorum operum in corde atque conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
nescio uosi Aigelate gͦ quia nescitis diem neꝙ
horant. Necet utiꝙ uirgniũ qd̾ qnq adinit¬
tuntur. qͥnq̃a exclirduntur. bonoꝵ ⁊ maloꝵ al¬
cretõnem sig̾tat. Qua pp̃ si uirginitatis nomẽ
honorabile ẽ: cur receptis exclusis que cõmuns
est. ⁊ emde qñid sibi nult iimerus inutͣꝙ ꝑte
qd sapientes petentib non cõmunicant. cũ ⁊ in¬
indere fas ẽ non sit eis que ita ꝑfecte sunt ut ab
sponso recipidatur. quo nomine nullo dubitã
siña enisdem dĩ dicentis. Om̃i poscenti te tri¬
bue. Quid ẽ aũt qd̾ posfit dando nõ suffic̾e ut̾s¬
ꝑte dicatur. quid impediat. aliam. magna cau¬
tio est adhibenda. Uidentur itaq m̃ qͥnq uͥ¬
gnies sig̃care quinꝙ ptitam contmentiam
acarnis illecebris. Continendus est eiũ animi
appetitus a uoluptate. oculorum. a uoluptate
aurium. a uoluptate olfaciendi. gustandi. tan¬
gendi. S quia ista continentia ꝑtim cora m
deo fit. ut illi placeatur in int̾iori gaudio con¬

Expanded text:
igilate ergo, quia nescitis diem, neque horam . Decem utique virginum quod quinque admittuntur, quinque excluduntur, bonorum et malorum discretionem significat. Quapropter si virginitatis nomen honorabile est, cur receptis exclusisque commune est? Deinde quid sibi vult numerus in utraque parte quod sapientes petentibus non communicant, cum et inuidere fas non sit eas quae ita perfectae sunt, ut ab sponso recipiantur, quo nomine nullo dubitantsententia eiusdem domini dicentis: omni poscenti te tribue. quid est autem, quod posset dando non sufficere utrisparte dicatur, quod impediat aliam, magna cautio est adhibenda. Videtur itaque mihi quinque uirgines significare quinquepertitam continentiam a carnis inlecebris. continendus est enim animi appetitus a uoluntate oculorum, a uoluntate aurium, a uoluntate olfaciendi, gustandi, tangendi. sed quia ista continentia partim coram deo fit, ut illi placeatur interiori gaudio con
Abbreviated transcription (Latin):
te exp̃ssa est similitudo filii ut recte ymago di¬
catur. ⁊ pot̾ ẽẽ tanta ut recte etiam dicatur. eqͣ¬
sitas nisi qd̾ parens temꝑe p̾cedit. Ex quo ĩtelli¬
gitur ⁊ equalitatem aliqnͣdo ũ solum similitu¬
dinem hre. S etiam ẏmaginem. qd̾ insuꝑiori¬

Expanded text:
te expressa est similitudo filii, ut recte imago dite expressa est similitudo filii, ut recte imago dicatur, et potest esse tanta, ut recte etiam dicatur aequalitas, nisi quod parens tempore praecedit, ex quo intelligitur et aequalitatem aliquando non solum similitudinem habere, sed etiam imaginem, quod in su