comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
.i ꝑ membra agit atra uenena. Radices nuces lupini citrũ apiũ prosunt cõtra futueꝵ
nõ cõtra iam accęptũ uenenũ. Unde etiã antiꝗtis ante ullas alias epulas hec solebãt
mẽsis apponẽ. Apparet ergo nõ cũ de citro loꝗ ĩpñti. cũ dic̃. Atra uenena i iam data.¬
lauro: figura Ciceronis: ꝗ ait in Cęsarianis: sed simillimũ deo iudico. Sane etiã
et hoc ꝓbant citrũ nõ esse Nama citri arbor. et multũ nõ põt cresce̾ nec multo ht̃
folia maiora ꝙͣ laurus. Si nõ aliũ late: etiam ĩfinitũ emittit suũ odorẽ. et longe¬

Expanded text:
 membris agit atra venena radices, nuces, lupini, citrum, apium prosunt contra futurum, non contra, iam acceptum venenum: unde etiam ante ullas alias epulas haec solebant mensis apponere. apparet ergo non eum de citro loqui, cum dicit 'membris alauro figura Ciceronis, qui ait in Caesarianis "sed simillimum deo iudico". sane etiam haec probant citrum non esse: nam citri arbor et multum non potest crescere, et multo habet folia maiora quam laurus. Ad v. 132 alium late i. o. et infinitum emittit suum odorem, et
Abbreviated transcription (Latin):
sunt et quante sunt apud idumen ciuitatem phoenicis. Lucanus et arbusto pal¬
i templũ ipĩ. et uerbo usus est pontificali. Nam ꝗ templum dicibat postem tenẽs dire
se dicebat numini. Quod ab eo necc̃e fuerat iam teneri et ab humano ure discedẽ
Quod aũt dic̃ ĩ medio eius remplũ fore significibat. Nam ei semꝑ sacritus numĩ
onspicius ĩhĩtu pontificis cuiꝰ se officiũ dic̃ ĩ templi consecratione sumptiirum

Expanded text:
ntae sunt apud Idumen, civitatem Phoenices: Lucanus "et arbusto pali templum dabo. et verbo usus est pontificali: nam qui templum dicabat, postem tenens dare se dicebat numini, quod ab illo necesse fuerat iam teneri et ab humano iure discedere. quod autem dicit 'in medio', eius templum fore significat: nam ei semper sacratus numini conspicuus in habitu pontificis, cuius se officium dicit in templi consecratione sumpturum
Abbreviated transcription (Latin):
nascũt Aut ex semĩb fuitiuo iaciennbꝰ surgũt Aut ex radicibus pululã. Ham tor
simꝑ id ñbiũ ueniũt. crescũt ut alibi illic ueniũt soelici uuȩ. Catipos & plunaina late
curua tenẽt ꝑ tansitũ oñdit ĩ ꝗbꝰ locis arbores sponte nascũt scilic& ĩ haut as antõ
locũ salicum pro ipsis arboribꝰ posuit bene aũt et gliuca et cinentia. Nam salix ab una
ꝑte alba est et ab altera uiridis. eicephaton est gliuci cinentia: pirs aũt posita de semĩe

Expanded text:
nascuntur, aut ex seminibus fortuito iacentibus surgunt, aut ex radicibus pullulant: nam cesemper adverbium. veniunt crescunt, ut "illic veniunt felicius uvae". camposque et flumina late curva tenent per transitum ostendit, in quibus locis arbo- res sponte sua nascantur, scilicet in umidis: nam Locum salicum pro ipsis arboribus posuit. Bene autem ‛glauca’ et ‛canentia’. Nam salix ab una parte alba est et ab altera viridis. Sane cacemphaton est ‛glauca canentia’. POSITO DE SEMINE
Abbreviated transcription (Latin):
ad tollẽdũ uellus aureũ. qđ dicarat Marti phiyxu̾fretus medeȩ auxilio. et piugilẽ draco¬
nẽ occidit et eius dentes seuit iũctis tauris igem flantibꝰ unde nati armatiꝰ sũt ꝗ pͥmũ
fecerũt ĩpetũ ĩ iasonẽ frustra postea mutuis uulneribꝰ sexiderũt. hasaũt ci ꝯdictiones
Oethes rex ꝓposuerat. Cui Apollo rñderat tã diu cũ nuisse regnatuꝵꝵ ꝙͣ diũ illd̃ uellꝰ suss&¬
fertur cuiꝰ dentes ip̃e ꝑtim ibidem seuit ꝑtim Cethas inꝰ colchide exquibꝰ utriq segesar¬
matoꝵ hoĩum nata est Tauri aũt ii sunt. quos ignẽ flantes Oethȩ ĩꝑio iason unxit un¬
moꝵ fertilem ẽẽ cõstat Italiam A rdius: celsus est ĩminens. h inc albi clitũne greges
albos creant foctus Maxima taurꝰ uictima: p̃cipua & excellẽs et hoc ideo: ꝗr triũ phãtes de alb̾¬
s. qr ante triũphãtes usq ad templa ducebant᷑. F lumine: fluẽto Aut certe ꝑfusi greges ĩ

Expanded text:
ad tollendum vellus aurem, quod dicaverat Marti Phryxus, Medeae auxilio et pervigilem draconem occidit et eius dentes sevit, iunctis tauris ignem efflantibus: unde nati armati sunt, qui primum fecerunt impetum in Iasonem frustra, postea mutuis se vulneribus conciderunt. has autem ei condiciones Aeetes rex proposuerat, cui Apollo responderat, tam diu eum fuisse regnaturum, quam diu illud vellusfertur, cuius dentes ipse partim ibidem sevit, partim Aeetes in Colchide, ex quibus utrique seges armatorum hominum nata est. tauri autem hi sunt, quos ignem flantes Aeetae imperio Iason iunxit, uneges albos creant. clitu, qui ante triumphant
Abbreviated transcription (Latin):
q. Salusciꝰ etiam ĩ Catilinę bello ait om̃es homĩes ꝗ de rebus dubus consustantab
imicicia odio ira atq miẜicordia uacuos esse decet. Nam au̾is haud facile uerũ proui¬
det ubi illa officiũt: Ergo aũt ẜm dictũ Ciceronis smonẽ: hoc dixerit. ut documꝰ Aut¬
absolutiꝰ est locutus ut in telligamus ideo rusticũ pauꝑtatẽ nõ dolẽ. ꝗ eam malam
esse nõ credit. sed munus deoꝵ. lucanus de pauꝑtate o miinera nũdũ ĩtellecta deum
Est et aliud quod possumꝰ accipẽ. Ideo rusticũ nec bonis nec malis alienis mouei. qr eiꝰ
non ĩterest ꝗppe ꝗ ab urbibus est remotus. Quos rami fructus .i. fructuose arbores.

Expanded text:
que", Sallustius etiam in Catilinae bello ait "omnes homines, qui de rebus dubiis consultant, ab que", Sallustius etiam in Catilinae bello ait "omnes homines, qui de rebus dubiis consultant, ab odio amicitia, ira atque misericordia vacuos esse decet. nam animus haud facile verum providet, ubi illa officiunt". ergo aut secundum Ciceronis tractatum hoc dixit; aut, quod absolutius est, intellegamus, ideo rusticum paupertatem non dolere, quod eam malum esse non credit, sed munus deorum: Lucanus de paupertate "o munera nondum intellecta deum". est et aliud, quod possumus accipere: ideo rusticum nec bonis nec malis alienis moveri, quia eis non interest, quippe qui ab urbibus est remotus.
Abbreviated transcription (Latin):
cogit nec barbaroꝵ regna ꝑitura Nõ n romano maledixit ĩperio: licet hoc alii dictũ
quippe ꝗ ciuilibus quo bellis occupet᷑ Unde et̃ Inuenalis ait. Ad generũ cereris sine
cde et sangrũe pauci descendũt reges et sicca morte tyramni. Neq ille aut doluit
miserans in opem aut ĩudit hẽnti. Cicero ĩ Tusculanae libro ꝗnto hoc tractat. dicẽs¬
ĩ quem cidit una mẽsis ꝑturbatio posse in eum cadẽ om̃es sic̃ põt omĩ rurtute pollere
cu uirtus una contigerit. Unde nũc Uirgiliꝰ uoluit rustico dare misi cordĩ ut ei
daret etum cȩteris animi passiones quas nouimus. et a bonis et amilis uenire
iebus i bonis opinatis duas unam pñtis tpr̃is ut gaudiũ unã futuri. ut spema A mał
similr̃ duas. unã pñtis tpr̃is. ut dolorem et unamꝰ futuri ut metũ quas passiones cẽ
animi nõ dubium est. Unde et ip̃e ait in Sexto. hinc metuũt cupiũtq dolecit gaudẽt¬

Expanded text:
cogit, nec barbarorum regna peritura: non enim Romano male dixit imperio. licet alii dictum hoc i periculis subiacet, unde etiam Iuvenalis ait "ad generum Cereris sine caede et sanguine pauci descendunt reges et sicca morte tyranni". Ad v. 499 aut dolvit miserans inopem aut invidit habenti Cicero in Tusculanarum quinto libro hoc tractat, in quem cadit una mentis perturbatio, posse in eum omnes cadere, sicut potest omni virtute pollere, cui virtus una contigerit. unde nunc Vergilius noluit rustico adsignare misericordiam, ne ei daret etiam ceteras animi passiones, quas novimus et a bonis et a malis rebus venire: a bonis opinatis duas, unam praesentis temporis, ut gaudium, et unam futuri, ut spem; a malis similiter duas, unam praesentis, ut dolorem, et unam futuri, ut metum: quas passiones esse animi non dubium est, unde etiam ipse ait in sexto "hinc metuunt cupiuntque, dolent gaudent
Abbreviated transcription (Latin):
ĩfluit ĩ auernũ. Iulia aũt unda ꝑ plepsim positũ ut loca pͥus laudet ꝙ̃ illũ. ꝗ ei fecitut

Expanded text:
influit in Avernum. iulia unda per prolepsin positum est, ut loca prius laudet, quam illum, qui ea fecit, ut influit in Avernum. iulia unda per prolepsin positum est, ut loca prius laudet, quam illum, qui ea fecit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
et fremitu assurgens benace marino: henacus lacus est italię ꝗ magnitudiẽ sui
tẽpestates imitatur marinas. Assurgens aũt uoct̃s ẽ caus. ut sit memorẽ et te .o. be¬
addita cliustro in baiano sinu. Campanię contra puteolinã ciuitatẽ duo lacꝰ sũt
ĩpetus plęrũq irrũpens ex inde pisces excluderet et redẽptores grauia dĩna suplicauest
senatui. et p̃fectꝰ C Iuliꝰ Cęsar ductis brachiis exclusit ꝑtem maris q̃ ante ĩfesta esse cõ¬
sueuerat reliꝗtq breue spaciũ ꝑ auernũ qua a pisciũ copia posset intrare: et fluctꝰ
non essent molesti. quod opus iulũ dictũ est: Sd hic ambinose undã iuliã appella¬
uit frementem contra molles a iulio oppositas indignatũ magnis stridoribus ęquor
indignatũ ideo dix̃. ꝗr quo tpre ĩ lucrinũ locũ mare ĩmissum est. Peinde terra effossa
ut prodigii loco habita sit ac nũciatũ sit simularũ auerni sudasse. ꝑꝑ qđ pontifices

Expanded text:
tibus et fremitv adsurgens benace marino Benacus lacus est Italiae, qui magnitudine sui tempestates imitatur marinas. 'adsurgens' autem vocativus est casus 'memorem et te, o Beaddita claustra in Baiano sinu Campaniae contra Puteolanam civitatem lacus sunt duoimpetus plerumque inrumpens exinde pisces excluderet et redemptores gravia damna paterentur, supplicaverunt senatui. et profectus C. Iulius Caesar ductis bracchiis exclusit partem maris, quae antea infesta esse consueverat, reliquitque breve spatium per Avernum, qua et piscium copia posset intrare et fluctus non essent molesti: quod opus Iulium dictum est. sed hic ambitiose undam Iuliam appellavit frementem contra moles a Iulio oppositas. Ad v. 162 indignatum magnis strtem ideo dixit, quia quo tempore in Lucrinum lacum mare in missum est, deinde, terra effossa ut pro digii loco habita sit ac nuntiatum sit, simulacrum Averni sudasse: propter quod pontifices
Abbreviated transcription (Latin):
duras dh nõ adlignũ sed ad fructũ ipaꝵ referẽs. Nlu edure legũt. qĩ nõ dinę. ut
paulo post enodes rrũci ÷ sine nodis ut mõ .e minuentis nõ augentis hẽat signis¬
atione Sane coryli proprie dñe Nam auellanę ab Auellinõ campaĩs oppido.
merebĩt Casus abieo iusura marinos Est n abietis sp̃es apta naubus quã sappinum
surculus recude irboris sterili ĩserit. Aut oculoꝵ ĩposico cũ inciso corace libro alienȩ

Expanded text:
duras dixit non ad lignum, sed ad fetum ipsarum referens. alii 'edurae' legunt, quasi non durae, ut paulo post "enodes trunci", id est sine nodis, ut 'e' modo minuentis, non augentis habeat significationem. sane coryli proprie dicuntur: nam abellanae ab Abellino Campaniae oppido, casus abies visura marinos est enim abietis species apta navibus, quam sappinum surculus fecundae arboris sterili inseritur; aut oculorum impositio, cum, inciso cortice, libro alienae
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ regno hesꝑiȩ fraudo .s. ascaniũ nõ quẽ caput. Tinolus aũt mõs ẽ sicilię. & faneus mõs
honorem alicuiꝰ surge̾ ꝯsueuerũt. Rex ip̃e faneus. De lucilio hoc tractũ est ꝗ. ut xĩooo uut qͤ¬
mensis accepta secundis: grata sacrisicũs et mensis secundis pomor scr. ⁊ rĩsierĩ.
diuersos lecta eẽ ĩnumerabilia uitium gnã ꝗbꝰ offensut collige̾ tanta uitiũ generi
nec utile est nec possibile Quidi n conatuꝵ imiu̾sa cognosce̾ debet &̃ ĩpossibilia scire

Expanded text:
e fraudo", scilicet Ascanium, non quem caput. et Tmolius mons est Ciliciae, Phanaeus mons e fraudo", scilicet Ascanium, non quem caput. et Tmolius mons est Ciliciae, Phanaeus mons  qui in honorem alicuius surgere consueverunt. rex ipse phanaeus de Lucilio hoc tractum est, qui ait mensis accepta secundis grata et sacrificiis et mensis secundis, pomorum scilicet.diversos lecta esse innumerabilia vitium genera: quibus offensus ait, colligere tanta vitium genera nec utile est nec possibile. qui enim conatur universa cognoscere, debet etiam inpossibilia scire,
Abbreviated transcription (Latin):
lior ut oñdat etiam de alia uua posse passum fieri. sed meliꝰ de psithia. passũ autẽ
cuream laudiuerit Cato. Sciens ergo utrũq Uirgili mediũ tenuit dicens. quo te cinñe
dicim retica i utrũ laudem an uituꝑem. nec cellis ideo contẽde falernis:i. lic& sisa. Ca¬
tone laudata tñ uino te campano p̃ferre nõ debes. Cellis aũt apothecis dic̃. Nã cellas¬
uinarias dicimꝰ et falernus mons ẽ campanię ĩquo optima uina nascũt᷑ sũt & ami¬
Sane amineę dici rursus probat. ꝗ stare nõ põt si aminiũ dixerimus. Tmolus assurg̃.
ut sit ꝗbus uinis assingit .i. cedit uinis & tmolus & faneus : ꝙ si aꝑte dicat᷑ ẽ uirũq
ꝗait. ꝗr a Sertorio triplices ĩsidiȩ ꝑ idoneos saltus positȩ erãt. ꝑma et sbaudiẽdũ reliꝗt ĩ¬
ut qbꝰ nõ ad uina ieferit᷑ sed ad uites. ut sit ꝗͥb uitibus cedit tmolus & fineus mõtes

Expanded text:
lior', ut ostendat etiam de alia uva posse passum fieri, sed melius de psithia. passum autem tam, miraturque cur eam laudaverit Cato. sciens ergo utrumque Vergilius medium tenuit, dicens 'quo te carmine dicam Raetica'? Ad v. 96 nec cellis ideo contende falernis licet sis a Catone laudata, vinarias dicimsane aminneum dici versus probat, qui stare non potest, si amineum dixerimus. et aliter: id est cedit, 'vinus Tmolius et Phanaeus': quod si aperte dicatur, est utrumque , qui ait "quis a Sertorio triplices insidiae per idoneos saltus positae erant: prima" et subaudiendum reliquit 'in, et non ad poma, sed ad uites, ut sit: ‘quibus cedit Tmolius et Phanaeus’, montes
Abbreviated transcription (Latin):
a sole spẽm a luna corpus a larte sanguĩem a Plercurio ingeniũ a ioue desidenũ. auenẽ
cupiditates a Satur nohumorem q̃ omĩa singuł reddere uident᷑. extincti uano tacesti comitam
suꝑstitũ ut ẽ apud Ciceronẽ in Catone maiore. Solonis ꝗdem sapientis eulogiũ est.:quo se ne¬
quam de pallantis reditu promisẜat patri: pudentis uulneriba tergo il¬
latis & est cõsolatio. nec sospite. pro sospiti antyptosis est hoc dic̃ si fugisset uulneratꝰ a tergo
ip̃ẽ ei optares interitum he ubi defleuit: idest postꝙ̃ hec cũ lacrymis dix̃ flere .n. est cũ uce
lacrimare unde hẽmus in uiꝰ. Continuo audite uoces uagitus et ingens infantũq aĩe tlẽ
tes. ⁊ otos lectos ex agmine: troianos tuscos Archadas exigua. ꝗuis .n. magna sunt orbitati prĩs

Expanded text:
a Sole spiritum, a Luna corpus, a Marte sanguinem, a Mercurio ingenium, a Iove honorum desiderium, a Venere cupiditates, a Saturno humorem: quae omnia singulis reddere videntur extincti. secundum physicam sidio et statione vitae discedere. Solonis quidem sapientis eulogium est quo se nequam de Pallantis reditu promiserat patri. PVDENDIS VVLNERIBVS a tergo inlatis: et est consolatio. NEC SOSPITE antiptosis est pro ‘sospiti’. Et hoc dicit: si fugisset vulneratus a tergo, ipse ei optares interitum. HAEC VBI DEFLEVIT hoc est postquam haec cum lacrimis dixit; ‘flere’ enim est cum voce lacrimare: unde habemus in sexto «continuo auditae voces, vagitus et ingens infantumque animae f.». TOTO LECTOS EX AGMINE Troianos, Tuscos, Arcadas. EXIGVA quamvis enim magna sint, orbitati patris
Abbreviated transcription (Latin):
et mons et tex pr̃ dardani: unde nũc ad quosius pł referri. grauis homo. oruindo ꝗdẽ gritus
sed qui nũc de suscia uenisset ad bellũ  iscentem: ꝑturbantẽ. purpureũ pẽnis. bñ galeatũ.
ut purpurei cristis iuuenes i pulchri uesana fames:alibi et male suasa fames. Fugacem:¬
uelorem. ⁊ urgentem: crescenit̃ cornibus eminentẽ comasq arrexit: Naturale nꝰ ẽ ut iri
uere. in fracta: aut ualde fracta aut re uera ĩfracta. oroden istũ. Oroden uiꝵ fortem ĩtelligi
belli haud temnenda uiri iacet altus orodes. furto. insidus. haud temnenda uiri: Asper uiris
legit. altus. magnus ut sic prͣ ille deuma sic altus apollo. ꝑ ęana secun: pem ꝓpͥe apollinis laus

Expanded text:
et mons, et rex, pater Dardani: unde nunc ad quosvis potest referri. GRAIVS HOMO oriundo quidem Graecus, et mons, et rex, pater Dardani: unde nunc ad quosvis potest referri. GRAIVS HOMO oriundo quidem Graecus, sed qui nunc de Tuscia venisset ad bellum. MISCENTEM perturbantem. PVRPVREVM PINNIS bene galeatum, ut «purpurei cristis iuvenes», id est pulchrivelocem. SVRGENTEM crescentem, cornibus eminentem. COMASQVE ARREXIT naturale enim est, ut ivere». INFRACTA aut valde fracta: aut re vera infracta. ORODEN istum Oroden, virum fortem, intellegbelli haud temnenda viri, iacet altus Orodes’. FVRTO insidiis. HAVD TEMNENDA VIRI Asper ‘viris’ legit. ALTVS magnus, ut «sic pater ille deum faciat, sic altus Apollo». PAEANA SECVTI paean proprie Apollinis laus
Abbreviated transcription (Latin):
gi os occupat. et est greca sigura in homero freqtĩs ut dicas.
rimũ poterat. donat hẽre. figura greca. ut argenti magnũ dat ferre talentũ. uisseis. hecuba si
sm alios Dymantis ꝗ aũt ait face pregnaas hec ratio est q̃ anteꝗͣ pareret. faculã se peperisie
uidit ĩsoniis. Urbe paterna occubat subaudi paris ꝙ ut nõ dice̾t metri est neccĩtaie ꝯpul¬
sus. ⁊ gnarũ laurens hẽt ora nimanta .s. casus sui Uera tr̃ est lectio ignarũ. i ignoratũt.
qui nesciret᷑ et est supini passuia sigͦ. sic̃ in .iiiiͦ. liquitq uolatile ferrũ. mescius: pro qui
nesciebatur. ectis. coactus in rethĩa. defendit. texit ut hic mibi dũ ieneras deferido a.
Necentius. Unde satis est congrua ꝯꝑatio ultosq promultosue. Non .n. uicina ẽ palus
scuto ut uenit & aduersi ĩtergum sulmonis. coritule finibus. Coritus est ciuitas Iuscię

Expanded text:
gi os occupat'. et est Graeca figura, in Homero frequens, ut si dicgi os occupat'. et est Graeca figura, in Homero frequens, ut si dicrimum poterat. DONAT HABERE Graeca figura, ut «argenti magnum dat ferre talentum». CISSEIS Hecuba filundum alios Dymantis. Quod autem ait ‘face praegnas’, haec ratio est, quia antequam pareret, faculam se peperisse vidit in somnis. VRBE PATERNA OCCVBAT subaudis ‘Paris’: quod ut non diceret, metri est nec Ignarum lavrens habet ora mimanta scilicet casus sui; vera tamen est lectio 'ignarum', id est ignoratum, qui nesciretur: et est supina significatio, sicut in quarto "liquitque volatile ferrumnesciebatur’. ACTVS coactus in retia. DEFENDIT texit, ut «hic mihi dum teneras defendo a  fuerat Mezentius: unde satis est congrua comparatio. MVLTOSQVE pro ‘multosve’: non enim vicina est palus scuto, ut «et venit adversi in tergum Sulmonis». CORYTHI DE FINIBVS Corythus est et civitas Tusciae,
Abbreviated transcription (Latin):
fauere non partibus ꝙ si est uire Megentiũ ĩlurni locũ fac̃ uenire ut uistũ pliũ ĩueniat
remperare potuit cum. Nezentiũ nõ aꝑte iuppꝰ nõ moneit: sed ei tale iniciat desidenũ ũde
est dii ne hũc ardorẽ mentibꝰ addũt Furyale an sua cuiꝗ deus sit dita cupido. Monitis. ab co
ꝙ est hec monita. hĩc uenit dt̃s nat et hos monitus dicimus ut ꝑsuis nos pueris monitꝰ
prẽs ĩ fundẽ lippos seda quarta declinatiõe nec singu̾̃ dtõ utim̃ nec płi. Nam unũ nomũ ẽ de
lauribus cum & huiꝰ laurus et ab hac lauro dicamꝰ: concurrũt tyrrhene acies: ꝗ̃ spẽalit
olio Megentii ĩ bellũ ruebant. prodit in equore extendit᷑ hinc iuuenalis quę peligo occur¬
unt medio longeq relinqunt italia ponto. contra pelaguis Nam dictus est. cęliq marisq sic̃¬

Expanded text:
favere, non partibus: quod si est, iure Mezentium in Turni locum facit venire, ut iustum proelium inveniatur, favere, non partibus: quod si est, iure Mezentium in Turni locum facit venire, ut iustum proelium inveniatur, temperare potuerit, cum Mezentium non aperte Iuppiter moneat, sed ei iniciat tale desiderium: unde est «dine hunc ardorem mentibus addunt, Euryale? An sua cuique deus fit dira cupido?» MONITIS ab eo quod est ‘haec monita’ hic venit dativus; nam et ‘hos monitus’ dicimus, ut Persius «hos pueris monitus patres infundere lippos». Sed a quarta declinatione nec singulari dativo utimur nec plurali: nam unum nomen est de lauribus’, cum et ‘huius laurus’ et ‘ab hac lauru’ dicamus. CONCVRRVNT TYRRHENAE ACIES quae specialiter odio Mezentii in bellum ruebant. PRODIT IN AEQVOR extenditur: hinc Iuvenalis «quae pelago occurrunt medio longeque relinquunt Italiam». PONTO contra pelagus: nam dativus est. FVGACEM veloc
Abbreviated transcription (Latin):
tumq cadenitũ accipio hinc apparet de ęnea dictum obuia multa uie demitit corpora
maria  iserescite uent: pro petentis qualitate nõ nũꝗͣ etiam mors uidet ẽẽ miseratio
ut hoc loco Items fugite me siqua pietas. Adoro: ad uacat et est metri cã additũ. Myntis.
ubi arenosa sunt loca syrtes uocant᷑. gͦ ĩmitto me ad seua uada syttiũ aut harenosa loca
Nut reuera ad syrtes .i. admũdi extrema quo me nec faitia comittet᷑ ucrone induat.
Aut catacresticos dix̃. Induat proferiat. Aut hypallage est promucront suo ĩduat corpore.
stans arumi pro anittio et illius rei pro illa re. Ad urbem ardeam. et ideo sic longe ne &x
propinquo stati rediret et ut eũ affectus retinẽt parentis. at iouis interca monitis. Noui¬
mus sacrilegum esse Mecentiũ. iouem & hortatũ et̃ alios deos ut a bello desisterent. et dixis¬
se et ex inpp ᷤ onũbus idem: quõ gͦ procca̾it. At iouis ĩterei monitis Dicimꝰ iouẽ pꝰ iusticis

Expanded text:
emittit corpora maria. MISERESCITE VENTI pro petentis qualitate nonnumquam etiam mors videtur esse miseratio, ut hoc loco, item supra «figite me, si qua est pietas». ADORO ‘ad’ vacat, et est metri causa additum. SYRTIS ubi harenosa sunt loca syrtes vocantur: ergo ‘inmittite me ad saeva vada syrtium’ aut harenosa loca, aut re vera ad syrtes, id est mundi extrema, quo me nec fama comitetur. MVCRONE INDVAT aut καταχρηστικῶς dixit 'induat' pro 'feriat': aut hypallage est pro 'mucronem suo induat corpore'. stans animi» pro ‘animo’, id est illa re. AD VRBEM Ardeam. Et ideo sic longe, ne ex propinquo statim rediret, et ut eum adfectus retineret parentis. AT IOVIS INTEREA MONITIS novimus sacrilegum esse Mezentium, Iovem etiam et hortatum esse alios deos, ut a bello desisterent, et dixisse «rex Iuppiter omnibus idem». Quomodo ergo procedit ‘at Iovis interea monitis’? Dicimus primum, Iovem iustitiae
Abbreviated transcription (Latin):
tendi sunt troiani ut morte turuii satisfiat doloribus meis ꝙ & posteriora sigñt neritis uacat
hic tibi solus fortune ꝗ locus. nil est aliud quod possit uel uirtus tua uel fortuta p̃stare. nã
his rebus uictonia continget nisi ut aciso tumo et uĩdices filiũ ꝯsoleris orbatũ. Sed gnato ma
nes p̃strit subimos ac si diceret hanc solam esse cãm quȩ eum cogat aduite patientiã ut si¬

Expanded text:
tendi sunt Troiani, ut morte Turni stendi sunt Troiani, ut morte Turni shic tibi solus fortunaeque locus nihil est aliud quod possit vel virtus tua, vel fortuna praestare — nam his rebus vicnes perferre sub imos ac si diceret hanc solam esse causam, quae eum cogat ad vitae patientiam, ut fi
Abbreviated transcription (Latin):
lem ordinem non add factũ ꝓpum Nã fata suꝑare nemo hõium pt̾. Unde multi sic distingũt
Contra ergo uiuendi uici uitam .s. filii. Nam hoc est ii suꝑstes restarem cẽ ut genitor et mca
fata ꝑ exclamanem dõ sit : Sciendũ tñ etiã irrationabilia dolentibꝰ diri restarem eẽm dedisiẽ.
reddissem. pompa. exeqał nec uos arguerĩ: exonerat reꝵ pudorem ne uideat᷑ ei cã orbitatis fuisse
dicens sibi hoc fatalr̃ debirũ. s enectę. deest ętatis. Nam senecta etas dẽ. Salu. senecta iã etate..
ipedisse ꝑamicoꝵ felicita ͤ siliũ ꝗ morti fuerit acerbo funẽ fatalr̃ debitꝰ & ẽa qualił ͤ bñficu sola¬
ciũ pon alio dignea re siinẽ palla: latenter hic eneȩ oñdit᷑ pietas. ꝗ in amici funiꝰ tanta contulit
ut pr̃ ampliꝰ p̃stare nõ posset. ⁊ u quoq nũc stares ĩmanis rũcus ĩ armis. sic̃ isti duces de ꝗbꝰ hec
Nam ad utrũꝙ põt referri. teucros quid demoroꝵ armis. ab armis. et hoc uidet᷑ dicẽ dimit¬

Expanded text:
lem ordinem, non ad fatum proprium; nam fata superare nemo hominum potest. Vnde multi sic distingunt ‘contra ego vivendo vici’ vitam scilicet filii: nam hoc est ‘superstes restarem ut genitor’: ut ‘mea fata’ per exclamationem dictum sit. Sciendum tamen, etiam inrationabilia dolentibus dari. RESTAREM essem. DEDISSEM reddidissem. POMPA exequialis. NEC VOS ARGVERIM T. exonerat eorum pudorem, ne videantur ei causa orbitatis fuisse, dicens sibi hoc fataliter debitum. SENECTAE deest aetati; inpendisse pro amicorum felicitate filium, qui morti fuerat acerbo funere fataliter debitus. Et est a qualitate beneficii solacium. NON ALIO DIGNER TE FVNERE PALLA latenter hic Aeneae ostenditur pietas, qui in amici funus tanta contulit, ut pater amplius praestare non posset. TV QVOQVE NVNC STARES INMANIS TRVNCVS IN ARMIS sicut isti duces, de quibus haec nam ad utrumque potest referri. TEVCROS QVID DEMOROR ARMIS ARMIS ‘ab armis’. Et hoc videtur dicere: dimit
Abbreviated transcription (Latin):
cuis ciuitatibus quas hẽt Etholia pleuron oleon calidon. Sic gͦ etholia dix̃ ex urbe: ut st tãdẽ
cubicis cumae allabit oris. et responsa reposcit. mire ait reposcit ante.n. rex solet alegatis co¬
gnoscẽ un iuersa et sic eos pñte populo ite& omnia iubẽ narrare unde est ordine cũcta suo
slam nibillicet pteritiittẽ uade et su ꝑflua natrare cõsieuerũt idiaus o ciues diomedẽ.
aur diomedet legendum ut sit latinus acts et sic amittit̾ eclipsis ut multũ ille & teñs
uctatus & ałio aut si grecum actmñ facẽ uoluerimꝰ diomede legat᷑ ut possit ficri syna¬
lmpha sicut euryale inftelix qua te regione reliqui. si aũt diomen dixerirs̃ nec lati¬

Expanded text:
eius civitatibus, quas habet Aetolia, Pleurona, Olenon, Calydona. Sic ergo dixit ‘Aetola ex urbe’, ut «tandem eius civitatibus, quas habet Aetolia, Pleurona, Olenon, Calydona. Sic ergo dixit ‘Aetola ex urbe’, ut «tandem Euboicis Cumarum adlabitur oris». ET RESPONSA REPOSCIT mire ante enim rex solet a legatis universa cognoscere et sic eos praesente populo iterum omnia iubere narrare. Vnde est ‘ordine cvncta suo’: nam nihil licet praetermittere: unde et superflua narrare consuerunt. VIDIMVS O CIVES DIOMEDE aut 'Diomedem' legendum, ut sit Latinus accusativus: et admittitur ecthlipsis, ut "multum ille et terris iactatus et alto" : aut si Graecum accusativum facere voluerimus, 'Diomede' legamus, ut possit fieri synalipha, sicut "Euryale infelix, qua te regione reliqui?" si autem 'Diomeden' dixerimus, nec Lati
Abbreviated transcription (Latin):
atollẽ eucco regibus omen eratꝰ xxilł curia templũ Nerito gꝰ ad regis domũ q̃ ad puiblicũ lecũ
conuocatur senatus. Nam ait in uii tali intus templo duũ prĩaq latinus sede sedens Id circo
est in palatii atrio quod auguratu est conditũ apiid maiores consiileba t senatꝰ ubi ẽtiarietes ĩ¬
molibant᷑ quod ut in uiͦ diximus uirgilius ad latini tratistulit domũ. Multi dñt uirgiliũ
perut fecisse nec templi nec curiȩ hoc loco cõmemoratiõẽm ficisse. sed tã dixisse intra ticta
regia ut oñdẽt consiliũ quod init᷑ non esse complendũ: ꝗr nec rite est in cohatum. fa.n.
que dicet latinio effecui carebunt. olli illi secundũ fnniũ: luũt. festinantes incedunt.
ceperunt tm̃ ex consulibus. et signũ erat eos consules suisse. ethola ex urbe remissos. quã cõdi¬
derunt hi ꝗ de ethola uenerunt ut ingrecia prouĩcia. Unde Diomedes hiũt socios de tibus

Expanded text:
attollere fasces regibus omen erat, hoc blicum, convocatur senatus: nam ait in septimo «tali intus templo divum patriaque L. s.». Idcirco etiam in Palatii atrio, quod augurato conditum est, apud maiores consulebatur senatus: ubi etiam aries immolabatur, quod, ut in septimo diximus, Vergilius ad Latini transtulit domum. Multi dicunt perite Vergilium nec templi nec curiae hoc loco fecisse commemorationem, sed tantum dixisse ‘intra tecta regia’, ut ostenderet, consilium quod initur, non esse complendum, quia nec rite est inchoatum: ea enim quae dicit Latinus, effectu carebunt. OLLI ‘illi’ secundum Ennium. RVVNT festinanter incedunt. ebantur curiam; postea coeperunt tantum ex consulibus, et signum erat eos consules fuisse. AETOLA EX VRBE REMISSOS quam condiderunt hi qui de Aetolia venerunt, Graeciae provincia, unde Diomedes habuit socios de tribus
Abbreviated transcription (Latin):
sit st de puero dixeris ingens pectus. Sane cuispidem abusiue ꝓ huistę mucrone posuut et pe¬
ctus ꝑforat hic subdistinguendũ ut ĩgens sic̃ diximꝰ ad suꝑiora possit ieferri auimusq. se¬
cunt᷑: pro aũ. Nam aĩus cõsilu ẽ anima iutę referte euandro. pł & hic distĩgiu plet sup̃t
ut sit referte cuandro aut sit euandro remitto qualem metuit filiũ. solimen humatidi ẽ.
ꝗr solatiũ nitẽtiũ ẽ humare defunctos. stabũt oꝯstabũt. paruo. nõ puo piculo. uel nõ ꝑuo¬

Expanded text:
sit, de puero si dixeris ‘ingens pectus’. Sane cuspidem abusive pro hastae mucrone posuit. ET PEsit, de puero si dixeris ‘ingens pectus’. Sane cuspidem abusive pro hastae mucrone posuit. ET PECTVS PERFORAT hic subdistinguendum, ut ‘ingens’, sicut diximus, ad superiora possit referri. ANIMVSQVE SEQVVNTVR pro anima: nam animus consilii est, anima vitae. REFERTE EVANDRO potest et hic distingui, potest et supra ‘referte’, ut sit ‘Euandro remitto qualem meruit filium’. SOLAMEN HVMANDI EST quia solacium est viventium, humare defunctos. STABVNT constabunt. PARVO non parvo periculo. BALTEI
Abbreviated transcription (Latin):
uiuat. Reucit re nałr breuis est et pro longa posuit. sic alibi reuce me miaculis in fuscet
superiorem ut dicimꝰ longã eam cẽ sine qua ꝑ declinanionẽ longa fatura ẽ. tñ ꝗr ĩhac re
argumentũ magis est ꝙ ritio dicamꝰ extasim factam q̃ poctis plętũq xedit. Fuilgeniẽ¬
de ip̃ erisem: ne iacto telo ĩ ermis esset uiam molita. lix ẽ cũ difficultate quiut ꝑquod et
sobiditis clipei et minus firmus haste iactus oũdit̾ nuni mage sit. logit᷑ et magis est. aiuiꝰ
m̃ ẽ sensus sed si mage logamus ꝑꝑ metrũ dictũ ẽ ꝓmigis Sic & pote ꝓpotes ꝑsus ꝙ pote
uis dicam nugaris cũ ubi calue ꝙ ĩusum uenit ut &̃ ĩ prosa ĩuẽĩat. Caccro ĩ fruiẽtini
mage cõdẽmatũ lnĩem ĩ iudiciũ adduce̾ nõ posse penetrabile. pro peneirale dr̃ Nã qđ pene¬
trat penetrale dr̃ quod aũt penetrat᷑ penetrabile. cuspis ingens ita accipicadũ ẽ. ue ĩgruũ

Expanded text:
aturaliter brevis est et eam pro longa posuit: sic alibi "reice, ne maculis infuscet a, producit superiorem, ut dicamus longam eam esse spe, quia per declinationem longa futura est: tamen quia in hac re argumentum magis est quam ratio, dicamus ectasin factam, quae poetis plerumque conceDIRIPIT ENSEM ne iacto telo inermis esset. VIAM MOLITA hoc est cum difficultate quaesivit: per quod et soliditas clipei, et minus firmus hastae iactus ostenditur. NVNC MAGE SIT legitur et ‘magis est’, unus tamen sensus est. Sed si ‘mage’ legamus, propter metrum dictum est pro ‘magis’, sicut etiam ‘pote in prosa inveniatur: Cicero in frumentaria «mage condemnatum hominem in iudicium adducere non posse». PENETRABILE pro ‘penetrale’ dicitur: nam quod penetrat ‘penetrale’ dicitur, quod autem penetratur ‘penetrabile’. CVSPIS INGENS ita accipiendum est, ne incongruum
Abbreviated transcription (Latin):
non recipit ibat proierat Alũno. Alũnus est qui grece trophimos dr̃ quod nomen qr latinũ
non est ut ab eo ꝗ est nutritor ĩ ueniamus eum ꝗ nutritꝰ est transũt ad aluid nomor¬
q latinũ et alũnũ dixit Iliades crinem de more solute. scilicet has mneę ancillulas ĩtelli¬
gimus Nam omnes hoe est mulieres nobiles in sicila remansisse eaxcepra eurya linatre
nt uit als facio ingressis ducib denuo deflet aidemorus loxut moerenta dignis¬

Expanded text:
non recipit. IBAT pro ‘ierat’. ALVMNO alumnus est qui graece τρόφιμος dicitur: quod nomen quia in Latino non recipit. IBAT pro ‘ierat’. ALVMNO alumnus est qui graece τρόφιμος dicitur: quod nomen quia in Latino non est, ut ab eo quod est nutritor, inveniamus eum qui nutritus est, transiit ad nomen aliud et alumnum dixit. ILIADES CRINEM DE MORE SOLVTAE has Aeneae ancillulas intellegimus: nam omnes matres, hoc est mulieres nobiles, in Sicilia remansisse dixit, excepta Euryali matre, t: sic in Statio ingressis ducibus denuo defletur Archemorus. NIVEI
Abbreviated transcription (Latin):
bant e terra Nam alibi ea sigi nõ licebait. sed inter angutia hoc &̃ habebat᷑ si auellentẽ facile se¬
querent᷑ adeo ut cum filio ĩarabis parthico bello sit crasius &cis ꝗ inirus ad pliũ auellt̃ signa
est. pp centũ errint annios uolitantq hec littora circũ enam bñ acheronte subimo qr hec ros aid ũ¬
bras tm̃ prinet Nam apuid prudentes homĩes nulliꝰ momeriti sũt ista. egregias aĩas. ingc̃u
arte landat potiusꝙ̃ miẜeat᷑ extinctos. ut pñtiũ aĩos ĩ bella succedant. Quem nõ uirtutis egẽ¬
tem. Ennii uersus est funẽ mersit acerbo. ĩ maturo trãsla ͦ a pomis. Qui parrasio euandro. Ar
chaddico a ciuitate Archadie quam Nonatus uult aparrum dictam. quod procedit si patra no¬
men est grecum. Si aũt latinũ est stulte sensit. Nam grecum nomen latinam ęthimologiam

Expanded text:
bantur e terra: nam alibi ea figi non licebat. sed inter auguria etiam hoc habebatur, si avellentem facile sebantur e terra: nam alibi ea figi non licebat. sed inter auguria etiam hoc habebatur, si avellentem facile sequerentur, adeo ut cum filio in Orodis bello sit Crassus occisus, qui iturus ad proelium avellere signa EST propter «centum errant a. v. h. l. c.». Et bene ‘Acheronte sub imo’, quia haec res ad umbras tantum pertinet: nam apud prudentes homines nullius momenti sunt ista. EGREGIAS ANIMAS ingenti arte laudat potius quam miseratur extinctos, ut praesentium animos in bella succendat. QVEM NON VIRTVTIS EGENTEM Ennii versus est. FVNERE MERSIT ACERBOcadico a civitate Arcadiae, quam Donatus vult a parra avi dictam: quod procedit, si parra nomen est Graecum; si autem Latinum est, stulte sensit, nam Graecum nomen etymologiam Latinam
Abbreviated transcription (Latin):
soluit uota ud ꝑptintiꝰ ducis introitũ uel qr fas erat & de pͥmituis sacrificare ⁊ ibi magne
rophoum bellipotens: hoc ꝑ penthesim dictum t̃. aptat: apte locit et congrue. idaq trũca
uiri ꝑfracta. Iti .n. topheis poni consueuerũt Iuuenał. et fracta de cisside buccula pẽdẽs
et est ab solut locutio. et de rege supho p̾mitiȩ: aut hoc dic̃ ꝑmitiȩ iste quas fecimus nõ de ple
sustulimus Nata hoc epitheton ꝓp̾um Turni est quod ei uirgiliꝰ pro ingenti scdẽ dit pud¬
n maiores suꝑbia ingens ficinus fuit. adeo ut Tarquus ꝓmitis sceleribꝰ suꝑbi nomen acceꝑit.
riuumꝰ predio restat ut & obsidione uincamus credit n. sibi ꝗ iam aꝑre nullus occurrat n
sperate parari. bñ aũt ait p̃sumite qĩ iam rem suis uiris et ei debẽ uideat᷑ certa uictoriã uellẽ
sigra ãnuerant suꝑi: ne ĩ mori sins cũ captatis auguriis ad bellũ exire corperimꝰ uellẽ aũt ꝓpe

Expanded text:
solvit vota vel propter tanti ducis interitum, vel quia fas erat ut de primitiis sacrificaretur. TIBI MAGNE TROPAEVM BELLIPOTENS hoc per parenthesin dictum est. APTAT apte locat et congrue. TELAQVE TRVNCA VIRI praefracta; ita enim in tropaeis poni consueverunt: Iuvenalis «et fracta de casside buc. p. et est absoluta elocutio. ET DE REGE SVPERBO PRIMITIAE aut hoc dicit: primitiae istae quas fecimus, non sustulimus. nam hoc epitheton proprium Turni est, quod ei Vergilius pro ingenti scelere dat. apud maiores enim superbia ingens facinus fuit, adeo ut Tarquinius pro multis sceleribus superbi nomen acceperit.ravimus proelio, restat ut etiam obsidione vincamus: credit enim quod sibi iam aperte nullus occurrat. nec sperate parari». Bene autem ait ‘praesumite’, quasi rem iam sui iuris, ut ei videatur certa victoria. VELLERE signa adnverint superi ne in mora sitis, cum captatis auguriis ad bellum exire coeperimus. 'vellere' aute
Abbreviated transcription (Latin):
descriptioneni: quam transisse indicit pñs ortus dici. Et hoc t̃ unde horatiꝰ¬
ut nec uerbã uerbo curabis reddẽ sidus interpres. Quę .n. nituralia sunt oĩbꝰ
romada fuit ut pollun fune̾ mĩme sacrificarent. si tñ contingẽt sut uno
ante sacra compleret ꝙ̃ funus agnoscẽt. Unde &̃ horatius puliuillus in ca¬
ex sit nec uoluit funus agnosẽ.: donec rempla dedicaret sm quẽ ritũ etiam eneas ĩducit᷑
ante operam dare sacrificus et sic ad socioꝵ & pallai.is sepulturã reuerti. ꝓ ręcipitant cure:¬
urgent longam .n. dilationẽ sepultura nõ patit. urbateq sunẽ mens est: sinẽ pallĩtis
cum hec consuetudo est apud poetas ut a plebe segregent duces. Sic pau¬
lopost ait. Interea socios ĩ himataq corpora terre mandemus. et ĩuilit moestamq euandri pͥ¬

Expanded text:
ortus diei. et hoc est unde ait Horatius "nec verbum verbo curabis reddere fidus interpres" : quae enim naturalia sunt omnibuRomana fuit ut polluti funere minime sacrificarent. si tamen contingeret ut uno ante sacra compleret quam funus agnosceret: unde etiam Horatius Pulvillus in Caaver sit’, nec voluit funus agnoscere, donec templa dedicaret. Secundum quem ritum etiam Aeneas inducitur ante operam dare sacrificurgent: longam enim dilationem sepultura non patitur. sane cum 'quamquam' praemisis haec consuetudo apud poetas, ut a plebe segregent duces. Sic paulo post ait «interea socios inhumataque corpora t. m.» et intulit «maestamque Euandri pr
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ corpore meliꝰ m̃ est ut sit antyptosis lrã pro lra pro corpori ut heret pede pes propedi peruulnẽ
nũc alte uulrius ad actũ: Solacio n. uiientis filii utrũ fuerat ante toleribile et exiliũ et uulnuss.
ꝯdem ego qui cã tuȩ morus fui qui feci ut et exulis et sacrilegi filiꝰ esse dicereris. pulsus obiuidiã
excusat ne merito expulsus eẽ uideat᷑: omnes ꝑ mortes ꝑ omnia mortis genera iꝑdiuersa sũ
Tebe diu res siqua diu mortalibus ulla est. hoc loco notant uingiliũ criuci ꝙ. homini sacrilego de¬
dit prudentem sententiã quam rem natura ł tatio excusat. Ea n. q̃ nãm mouient aĩos inquã¬
inspsonã cadunt Illa uero nñ sunt prudentũ q̃ nõ nisi cosilio et ratione depht̃dũs. Unde

Expanded text:
in corpore’: melius tamen est ut sit antiptosis pro ‘corpori’, ut «haeret pede pes» pro ‘pedi’. PER VVin corpore’: melius tamen est ut sit antiptosis pro ‘corpori’, ut «haeret pede pes» pro ‘pedi’. PER VVNVNC ALTE VVLNVS ADACTVM solacio enim viventis filii utrumque fuerat ante tolerabile. IDEM EGO qui nunc causa tuae mortis fui, feci ut et exulis et sacrilegi filius esse dicereris. PVLSVS OB INVIDIAM excusat, ne merito expulsus esse videatur. OMNES PER MORTES per omnia mortis genera, id est per RHAEBE DIV RES SI QVA DIV MORTALIBVS VLLA EST hoc loco notant Vergilium critici, quod homini sacrilego dedit prudentem sententiam: quam rem ratio naturalis excusat. Ea enim quae per na cadunt, illa vero tantum sunt prudentium, quae non nisi consilio et ratione deprehenduntur: unde
Abbreviated transcription (Latin):
dum hec gerunt᷑ et orõ sic̃ est apud poctas. interea. sic̃ apud Salustiũ eodemi tempore u ulnera sic¬
cabat hymphis. noue et physice locutus est Nam cũ aqua omĩa infundũt᷑ ait siccari uuli.
fluxus n. sanguis aquari frigore continet᷑. Ieuabat: inclitatione recreabat. procul. Iodo uixta
ulta: promultũ. sic̃ et pede terram crebra ferit pro crebro suꝑ arma ferebant: sup̃ scutũ. ut s̃
ĩpositum clipeo referunt pallanta freqñtes. ad cęlum rendit palmas increpats deos qĩ sacrilegus
Et sciendũ uno codemq tpr̃e nõ cum potuisse & inherẽ corpori et manus ad celũ leuare lic& &
poeta ista ꝯiũxerit. Corpore in heret: aut ĩ heret lauso suo corpore. Aut certe historo logia ẽ ut sit hetei

Expanded text:
dum haec geruntur. Et omnino sic est apud poetas ‘interea’, sicut apud Sallustium ‘eodem tempore’. VVLNERA SICdum haec geruntur. Et omnino sic est apud poetas ‘interea’, sicut apud Sallustium ‘eodem tempore’. VVLNERA SICCABAT LYMPHIS nove et physice locutus est; nam cum aqua omnia infundantur, ait siccari vulnus; fluxus enim sanguinis aquarum frigore continetur. LEVABAT inclinatione recreabat. PROCVL modo ‘iuxta’ MVLTA pro ‘multum’, sicut «et pede terram crebra ferit» pro ‘crebro’. SVPER ARMA FEREBANT supra scutum, ut supra «inpositum clipeo referunt Pallanta frequentes». AD CAELVM TENDIT PALMAS increpans deos, quasi sacrilegus. Et sciendum uno eodemque tempore non eum potuisse et inhaerere corpori et manus ad caelum levare, licet poeta ista coniunxerit. CORPORE INHAERET aut inhaeret Lauso suo corpore: aut certe hysterologia est, ut sit ‘haeret
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ corpus uuenis et in corꝑe hiuenis absconderet Nam exigit est exeo agit transcorpus. Par
abusiue dictũ est Nam ĩferos sim ulacrũ ꝑgit nõ atuma. ꝓro laudibꝰ istis ꝗr & contra for¬
bit indole dignũ. ꝓp euitandim arrogantiã tertia ꝑsona usus est. Indoles aũt ꝓtoprie ẽ unaģo
quedat iurtuns futuit quibus letatiis hẽ tua. oris n fuerat ut cũ his rebus hoĩes sepeluẽt
quas dilexerant uiui. si qua est ea cura remitto: Aut more. illo dix̃ quo solet sepultura ad
trum minibus hoc referes telo cecidisse camillę omptos de more capillos antiquo .s. more q
uiri sicut mtulieres componebant capillos. quod ueꝵ eẽ et stitue non nullę antiqͦꝵ docẽt et
ꝑsone quas intragoedus uiderus similes in utroq sexu ꝗͣ tum ad ornatũ ꝑtinet capitis. Interai.

Expanded text:
per corpus iuvenis, et in corpore iuvenis absconderetur: nam ‘exigit’ est ‘ex eo agit trans corpus’. PARper corpus iuvenis, et in corpore iuvenis absconderetur: nam ‘exigit’ est ‘ex eo agit trans corpus’. PARabusive dictum est; nam ad inferos simulacrum pergit, non anima. PRO LAVDIBVS ISTIS quia et contra forBIT INDOLE DIGNVM propter vitandam adrogantiam tertia persona usus est. ‘Indoles’ autem est proprie imago quaedam virtutis futurae. QVIBVS LAETATVS HABE TVA moris enim fuerat ut cum his rebus homines sepelirentur quas dilexerant vivi. SI QVA EST EA CVRA REMITTO aut more illo dixit quo solet sepultura ad trum manibus hoc referes, telo cecidisse Camillae». COMPTOS DE MORE CAPILLOS antiquo scilicet more, quo viri sicut mulieres componebant capillos: quod verum esse et statuae non nullae antiquorum docent, et personae quas in tragoedis videmus similes in utroque sexu, quantum ad ornatum pertinet capitis. INTEREA
Abbreviated transcription (Latin):
tus slamti hic est sensus ego ꝗdem facta tua o lause et mortẽ expietate uenientẽ nõ slebo
orando sustinuit morã iniciendo eiuis ĩpetũ lusit. Qum genitor nati partra. idest dechisto¬
naest Nam scipio africanus cũ esset annoꝵ uix deceta et septeta prẽtti defendit in bello
nec itessit uigint septẽ nulneribꝰ confossus ⁊ recipitint p̃cipitant᷑. dum pluit hic distĩ¬
guendum. Nam si iũxeris dũ pluit ĩ terris erit archastnos. Debuit n. dicẽ ĩterras tã sciẽdũ
est emisychiũ hoc lucreni eẽ quod ita ĩuenit uirgiliꝰ trati stu lit xercẽ dieiti. hi pallage est.
pro ipi ꝑ diem exerceri tubem belli dũ detinet. bellantũ itpetũ sustinet donec de serueat
et bũ transiationem fecit ⁊ uicina cõpatione. fallit te in cautũ pictastua ꝗ credis me id¬
ensem ꝓmediũ eneas. poetica descripꝰ est Nam re uera fieri nõ potuit ut gladiꝰ et tãsiret

Expanded text:
tuae: nam hic est sensus: ego quidem facta tua, o Lause, et mortem ex pietate venientem non silebo, orando sustinvit moram iniciendo eius impetum lusit. Ad v. 800 Dum genitor nati parma p. a. de historia est: nam Scipio Africanus cum esset vix annorum decem et septem, patrem suum defendit in bello, nec cessit viginti et guendum: nam si iunxeris ‘dum pluit in terris’, erit archaismos; debuit enim dicere ‘in terras’. Tamen sciendum est hemistichium hoc Lucretii esse, quod ita ut invenit Vergilius transtulit. EXERCERE DIEM hypallage est pro ‘ipsi per diem exerceri’. NVBEM BELLI DVM DETINET bellantum impetum sustinet, donec deferveat. Et bene translationem fecit a vicina conparatione. FALLIT TE INCAVTVM PIETAS TVA quod credis idENSEM PER MEDIVM poetica descriptio est: nam re vera fieri non potuit, ut gladius et transiret
Abbreviated transcription (Latin):
pturbationem exequi uenienie ruina. hostis amare aspere et ẽ homeri de telo dictum
quod hic ad hominem transtulit. Ille n.ait.
iquis ante ora prũca troie sub moenibus altis contigit opetere.Nec ego sic ut uĩcẽm ue¬
nihoe ẽ uoluntate ꝓurtibo rec tecũ mens hec pepigit mihi foedera lausus. hoc ẽ nõ cum
Hec pocto a te lausus recessit ut uitam requiram foedera aũt pepigit ꝑ translinonẽ dixit
Aco nõ sic prignauit lausus ut ullũ mihi uitȩ relinq̃rt desideriũ uenia bñficiũ ut
oranites ueniam hunc oro defende furorem: in itiicoꝵ itã. et post fata seuire cupientẽ Le¬
fende. aũt est phibe ut dũ teneras defendo a frigore myrtos & bñ petit aberiea ꝗ scit ultro¬
cum concedere ut probauit ĩfilio. Petit aũt non de euis pictate dubitatis sed titaens irata
suo. Fuud iscius liptotes sigura. Non n dic̃ nõ ignarus sed expectans omĩbus uotis. ut
pltrisꝗ sangiune uolunt eẽ & sic est dictum ut una cademꝗ uia singuis aũisq secũ

Expanded text:
turbationem ex equi venientem ruina. HOSTIS AMARE aspere. Et hoc Homeri est de telo dictum, quod hic ad hominem transtulit: ille enim aii. Quis ante ora patrum Troiae sub moenibus altis Contigit oppetereni, hoc est cum voluntate procumbo. NEC TECVM MEVS HAEC PEPIGIT MIHI FOEDERA LAVSVS hoc est non cum hoc pacto a te Lausus recessit, ut vitam requiram. ‘Foedera’ autem ‘pepigit’ per translationem dixit, id est non sic pugnavit Lausus, ut ullum mihi vitae relinqueret desiderium. VENIA beneficium, ut «orantes veniam». HVNC ORO DEFENDE FVROREM inimicorum iram et post fata saevire cupientem. ‘Defende’ autem est prohibe, ut «dum teneras defendo a frigore myrtos». Et bene petit ab Aenea, quod scit eum ultro concedere Havd inscius litotes figura: non enim dicit 'non ignarus', sed expectans omnibus votis, ut plerique sanguinem volunt esse. et sic est dictum hoc, ut "una eademque via sangu
Abbreviated transcription (Latin):
onguiti aũt pro longe. nomen pro aduerbio posuit. ẜubridens: ꝑ iracuadiã ridens loquitur
telum: quo facilius possit perire lucanus non egẽt ingestis sed auulsio ꝓorꝑe telis. Aura ꝗes.
blande contraria sic dictum est et sõnus fercus Est aũt homericoo orer ae ga
Q stenoe spnẽt iegitaen. infręnos aũt &̃ homanes dicimꝰ ut hĩc numide infrens c̃gũt
Dicimus aũt & infrenus et infrenis sicut ĩermus & mnertis. processat argis. cõtraslesippũ¬

Expanded text:
ONGVM pro ‘longe’: nomen pro adverbio posuit. SVBRIDENS per iracundiam ridens loquitur:TELVM quo facilius posset perire: Lucanus «non eget ingestis, sed avulsis pectore telis». DVRA QVIES blandae contraria: sic dicqui frenorum sperneret regimen. infrenos autem etiam homines dicimus, ut "hinc Numidae infreni cingunt" . dicimus autem et infrenus et infrenis, sicut inermus et inermis. Ad v. 751 Proces
Abbreviated transcription (Latin):
diit. et ad effcrñ dux̃. paulopꝰ tñ audiĩt ut audiit alcides uinenũ. ũ texit. dũ spobat nã
tempus pñs est nõ p̃teritũ abeo ꝙ ẽ tego. Sic plau. ego hũc hoĩem derexami palio At uõcade:
nodũ aliũ accipẽmꝰ. Nã nodus prope detisa peditũ multitudo: sic̃ turma eꝗtum: ut lectũ
dita corpora teucri: quos greci ꝑdere neꝗquerũt. Teucros aũt accipimꝰ quos stcũ duxit
Eneas Nat ait quoꝵ de numero ꝗ se se ĩ bella seqñt᷑. prestatites iurtute legitꝰ ałs nõ ꝓcedit.
Nam paulopost eruptati sunt ꝗ obsideat in castris. extremi ad densent acies: lucanus
q̃tum pede pͥma relato scrĩgit gyros acies Densent aũt ẜe ꝯiugatiõis est nec uirba moutĩ¬

Expanded text:
diit et ad effectum deduxit, paulo post tantum audiit, ut «audiit Alcides iuvenem». DVM TEXIT dum spoliat; nam diit et ad effectum deduxit, paulo post tantum audiit, ut «audiit Alcides iuvenem». DVM TEXIT dum spoliat; nam tempus praesens est, non praeteritum ab eo quod est ‘tego’: sic Plautus «ego hunc hominem hodie texam pallio». AT NON CAEDE 'nodum' aliud acciperemus: nam 'nodus' proprie est densa peditum multitudo, sicut 'turma' equitum, ut lectum dita corpora teucri quos Graeci perdere nequiverunt. Teucros autem accipimus quos secum duxit Aeneas; nam ait "quorum de numeronam paulo post erupturi sunt qui obsidentur in castris. EXTREMI ADDENSENT ACIES Lucanus «quantum pede prima relato constringit gyros acies». ‘Denseo’ autem secundae coni