comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
me ꝑieulosis: pͥus de qualicate. acti¬
onis. ⁊ consequenter qͥdem de quali¬
tate intencionis. Nam sepe culpa
que ex accione contrahit᷑. exquali¬
tate intentionis ñ nichil leuigat᷑
Q d̾ tam̃ inquirit de causa senten¬
ne ad duo ut arbitror possumus.
imino ⁊ debenus referre. qͣ uide¬
licet intencione fiat. uł qua dei
dispositione fieri contingat. Et
circa actionem qͥdem quericur.
urrum nam sit cominoda anin¬
commoda. iusta uł imusta. circa
intencionem uͦ anforte sit pia uł
impia. discreta uł indiscreta. Cir¬
ca aut̃ dei dispositionen. id mari¬
me quisq in dire uł dure senten¬
tie inuestigatione ꝑquirat. utrum
ad utilitatem. an adultionem nos
feriat. Nam sane cum nos ꝑeucit.
uł feriri ꝑmitcit: mͦ ad nram eru¬
ditionem. mͦ ad nr̃am correctionẽ.
quolibet mͦ id agit. Hec omĩa dili¬
genter inquirenda: subtiliter
discucienda. Hec omĩa ucilem u¬
morem mneutiunt.&. inentem in

Expanded text:
me periculosis prius de qualitate actime periculosis prius de qualitate actionis, et consequenter quidem de qualitate intentionis. Nam saepe culpa quae ex actione contrahitur, ex qualitate intentionis nonnihil levigatur. Quod tamen inquirit de causa sententiae, ad duo, ut arbitror, possumus imo et debemus referre, qua videlicet intentione fiat, vel qua Dei dispositione fieri contingat. Et circa actionem quidem quaeritur utrumnam sit commoda an incommoda, justa vel injusta. Circa intentionem vero an forte sit pia vel impia, discreta vel indiscreta. Circa Dei autem dispositionem id maxime quisque in dirae vel durae sententiae investigatione perquirat, utrum ad utilitatem an ad ultionem nos feriat. Nam sane cum nos percutit vel feriri permittit, modo ad nostram eruditionem, modo ad nostram correctionem, . Haec omnia diligenter inquirenda et subtiliter discutienda. Haec omnia utilem timorem incutiunt, et mentem in
Abbreviated transcription (Latin):
scire potiusset. S qͥd mirum si hu¬
manꝰ auimus ñ potest semꝑ acqui¬
escere. etiam coginte dime uolũ¬
tati. q̃nqͥdem sepe nec sue potest
acquiesc̾e utilitati: ᷤ Sepe enim
ꝑ impacientiã sententiam dic¬
tat: qͣm sue uulitati ẽe contrariam
tm̃ dictus ille pͥnceps milicie a fuo
rege ex̾cende sententie potestatr̃
accipit. qñ eiꝰ nodi rex aliquid ius¬
te ⁊ utiliter disponit: s ⁊ tunc qͥ¬
dem qũ aliquid ꝑ impudentiam
seu etiam ꝑ impacientiam ordi¬
nat. qd dei dispofitione p̃cedentib
eiꝰ meritis equitatis retributionem
respondeat: imnio etiam & tunc
qñ aliquid agit unde odiosam
damel abi arioch iterum
Linquirit: qͣm ob causam
tam crudelissentencia a facie ẽet
regis egressa. Ordo congruus:
diligenter obseruandus. Pritis
int̾rogatur delege ⁊ sententia.
p̾ea de eiꝰdem sentencie causa.
Pculdubio diligenter inqͥren¬
dum. ⁊ uehementer discucien¬
dum. mreb utiq dubiis & maxi¬

Expanded text:
scire potuisset. Sed quid mirum si huscire potuisset. Sed quid mirum si humanus animus non potest semper acquiescere etiam cognitae divinae voluntati, quando quidem saepe nec suae potest acquiescere utilitati? Saepe enim per impatientiam sententiam dictat quam suae utilitati esse contrariam tunc tantum dictus ille princeps militiae a suo rege exercendae sententiae potestatem accipit, quando ejusmodi rex aliquid juste et utiliter disponit, sed etiam nunc quidem, quando aliquid per impudentiam seu etiam per impatientiam ordinat quod Dei dispositione, praecedentibus ejus meritis, aequitatis retributione respondeat, imo etiam tunc quando aliquid agit unde odiosam, Daniel ab Arioch iterum inquirit. Quam ob causam tam crudelis sententia a facie esset regis egressa. Ordo congruus, et diligenter observandus, prius interrogatur de lege et sententia, postea de ejusdem sententiae causa. Procul dubio diligenter inquirendum, et vehementer discutiendum in rebus utique dubiis et maxi
Abbreviated transcription (Latin):
uł incio descendit. Accipit aut̃ ari¬
och exercende modo utilis mͦ inuti¬
lis sententie potestatem a rege: ali¬
qͣndo asciente ⁊ uolente. aliqͣndo
asciente ⁊ nolente. qͣudoq a nesci¬
ente ⁊ uolente.: qͣndoq a nesciente
⁊ nolente. Quem admodũ enĩ dic¬
tum ẽ qd̃ cinq accide̾ solet. dispen¬
sante deo libertaus arbitrio iuxta
nu̾torum qͣlitatem respondet.
Quicqͥd gͦ circa nos agitur. ꝓ me¬
ritorum retͥbucione equitatisq
iure iusto dei iudicio moderatur.
S ꝓuidus ille animi obtutꝰ. sepe
sub magne ꝑturbationis sue imi¬
petu. omĩpotentis uñplacicum
seu iudicium agnoscit. ⁊ acquies¬
cit: aliqñ agnoscit nec arquiescit.
qͣndoq aut̃ sic affectus ẽ ut uo¬
luntatem dei solam circa se fieri
concupiscat. qͣmuis eam int̾im ad
plenum ñ intelligat mͦ aut̃ sic af¬
ficitur. ut uoluntati dei omĩno acqͥ¬
esc̾e̾ non posset: etiam sullam qͣm
int̾im scire ñ potest.ad plenum

Expanded text:
vel vitio descendit. Accipit autem Arivel vitio descendit. Accipit autem Arioch exercendae modo utilis, modo inutilis sententiae potestatem a rege, aliquando a sciente et volente, aliquando a sciente et nolente quandoque a non sciente et volente, quandoque a nesciente et nolente. Quemadmodum enim dictum est, quod cuique accidere solet, dispensante Deo, libertatis arbitrio juxta meritorum qualitatem respondet. Quidquid ergo circa nos agitur pro meritorum retributione aequitatisque jure, justo Dei judicio moderatur. Sed providus ille animi obtutus, saepe sub magnae perturbationis suae impetu, Omnipotentis beneplacitum seu judicium agnoscit et acquiescit. Aliquando agnoscit, nec acquiescit, quandoque autem sic effectus est ut voluntatem Dei solam circa se fieri concupiscat, quamvis eam interim ad plenum non intelligat, modo autem sic afficitur ut voluntati Dei omnino acquiescere non possit, etiamsi illam quam interim scire non potest ad plenum
Abbreviated transcription (Latin):
citer nistum ũ fuit: eo qd̃ tuns uaci¬
ter dic̾e̾ potuent. turbatꝰ ẽ a furore
oculus ms̃. SSic sane qͥdam iuxta
hꝰ similitudinis tẏpum. zelum qui¬
dem reccitudinis gerentes. s scd̾m
scientiam ñ habentes: rectum credt̃
eẽ uł fingunt. qd sapientes suos oc¬
cidunt: maiora sͥ m̾itorum lucra.
ꝓponentes uł ꝓmittentes ex corꝑalib
ex̾citiss acquire̾. qͣm ex spũalib qͥ¬
dem. in qͥb: interim ñ possunt qͣntũ
huc ꝓfundius inspiciamꝰ. ⁊ ad diui¬
na iudicia recurramus: statim ui¬
debimus. qͥa multa que homo iniꝰte
disponit. uł agit. ds̃ nonn iuste fie
riꝑmisit. Curgͦ ⁊ illa non dicantur
ad arioch officium ꝑtin̾e̾: q̃ uixta
hanc consid̾ationem ex diuine dis¬
triccionis equitate nr̃is ꝓbantur
meritis respond̃r:ᷤ ¶ Et int̾¬
rogauit inqͥt eum: qui a rege acce¬
ꝑat potestatem. Attende gͦ quod
arioch iste potestatem accepit. qͥa
quicqd circa nos uciliter. seu muti¬
liter accidit. ex lib̾i arburii mĩto

Expanded text:
eo quod tunc veraciter dicere potuerit: Turbatus est a furore oculus meus? Sic sane quidam juxta hujus similitudinis typum, zelum quidem rectitudinis generantes, sed secundum scientiam non habentes, rectum credunt esse vel fingunt quod sapientes suos occidunt, majora sibi meritorum lucra proponentes vel promittentes ex corporalibus exercitiis acquirere, quam ex spiritualibus quidem, in quibus interim non possunt quantum adhuc profundius inspiciamus, et ad divina judicia recurramus, statim videbimus quia multa quae homo injuste disponit vel agit, Deus nonnisi juste fieri permittit. Cur ergo et illa non dicantur ad Arioch officium pertinere, quae juxta hanc considerationem ex divinae districtionis aequitate, nostris probantur meritis respondere? Et interrogavit, inquit, eum qui a rege acceperat potestatem. Attende ergo quod Arioch iste a rege potestatem accepit, quia quidquid circa nos utiliter seu inutiliter accidit, ex liberi arbitrii merito
Abbreviated transcription (Latin):
sit aut̃ ad int̾ficiendos sapientes
ꝑpendi. Sciendum aut̃ qđ in¬
consulte sententie diffinitionẽ
uł qualitatem. sepe tẽ facilius de¬
p̃hendimus. ampliusq formidamꝰ.
seutentie datione consulitur. cũ
ad eius executionem iam iamq
nos accide solet. dispensante deo
libero mentis arbitrio uxta meri¬
torum qualitatem respondet. sc̃ap̃.uiii.¬
ed siꝑ arioch districtio
equitatis recte intelligit᷑
mirum fortassis nec un¬
merito alicui uidebitur.
quomͦ eimodi sententie executio.
ad arioch officium spectare dicat᷑:
cum eadem utiq sententia. nec iux¬
ta hystoriam. nec iuxta mysticam
intelligentiam iusta iudicet᷑. An
forterex iusta hystoriam furore¬

Expanded text:
sit autem ad interficiendos sapientes sit autem ad interficiendos sapientes t perpendi. Sciendum autem quod inconsulte sententiae definitionem vel qualitatem saepe tunc facilius deprehendimus, ampliusque formidamus, sententiae datione consulitur, cum ad ejus occasionem jam jamque nos accidere solet, dispensante Deo, libero mentis arbitrio, juxta meritorum qualitatem respondet. Sed si per Arioch districtio aequitatis recte intelligitur, mirum fortassis, nec immerito, alicui videbitur, quomodo ejusmodi sententiae exsecutio ad Arioch officium spectare dicatur, cum eadem utique sententia, nec juxta historiam, nec juxta mysticam intelligentiam justa judicetur. An forte rex
Abbreviated transcription (Latin):
impetum statuisse: Multa e¬
nim tempore conpunccionis ⁊
orationis mens hominis mala
⁊ imusta eẽ inuenit. q̃ pͥus ex a¬
nimi impetu ⁊ quasi p̾cipitan¬
t̃em diffimuit. que tam̃ iniusta
eẽ tc̃ temporis ñ adu̾tit. Ꝙ mul¬
ta sepe ex eodem sp̃e sui impetu
homo cont᷑ conscientiam suã
dictat: &. tam̃ eandem animi
sui p̾cipitacionem pꝰmodum
sub orationis ⁊ deuotionis sue tẽ¬
pore temꝑat: ꝙ. ad saniorem sen¬
tentiam reformat. Debemus itaq
ea que p̾cipitanter magis qͣm pru¬
denter statumꝰ ⁊ mala ẽẽ ꝑtimes¬
cunus. pꝰmodum diligenter dis¬
cutere. & utrum iusta an inius¬
ta. itilia. an etiam inutilia sint.
sagaci retͣctatione ꝑquirere. &
inhunc modum qͣsi ꝑ danhelis
officium. arioch de lege uł senten¬
tia data requirit᷑. dum de quolibet
minus consuldo mentis ꝓposito.
ex magna deuotione tandem
aliqñ uere equitatis ⁊ summe
districtionis regula consulit᷑. Qd

Expanded text:
impetum statuisse? Multa eimpetum statuisse? Multa enim tempore compunctionis et orationis mens hominis mala et injusta esse invenit, quae prius ex animi impetu, et quasi praecipitanter definivit, quae tamen injusta esse tunc temporis non advertit, et multa saepe ex eodem spiritus sui impetu homo contra conscientiam suam dictat, et tamen eamdem animi sui praecipitationem, postmodum sub orationis et devotionis suae tempore temperat, et ad saniorem sententiam reformat. Debemus itaque ea quae praecipitanter, magis quam prudenter statuimus, et mala esse pertimescimus, postmodum diligenter discutere, et utrum justa an injusta, utilia an inutilia sint, sagaci retractatione perquirere, et in hunc modum quasi per Danielem officium Arioch de lege vel sententia data requiritur, dum de quolibet minus consulto mentis proposito ex magna devotione, tandem aliquando verae aequitatis, et summae discretionis regula consulitur. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
tores. districta animadu̾sione feci¬
re:S Bonus saue iste pͥnceps mili¬
cie. rigor uidelicet ⁊ seueritas iusti¬
cie. cuiꝰ legib uł disciplinis qͥsqͥs
ñ obtemꝑat. ab illa celestis milicie
societate se alienat. Recte aut̃ ut
arbitror iste pͥnceps milicie ari¬
och dr̃: nam arioch ad solitudinẽ
redigens int̾pretatur. Scimus qͥa
regnum cȩlor intra nos ẽ. Debet
itaq iste pͥnceps milicie qd̃cumq
regnum uł regionem uidee̾ cont̾
hoc regnum exurgẽ uł rebellare.
⁊ et̾ni regis legib ñ obtemꝑare.
forti impugnatione eu̾tere. ⁊ ad
sempit̾nam solitudinem redig̾e.
⁊si fieri pot̾ in et̾num delere. Si
gͥ ꝑ danielem deuotionem. ꝑ ari¬
och zelum rectitudinis. debemus
intellig̾e. qͥd ẽ danielem ab arioch
de lege ⁊ sententia regis querere.
n conpunctam mentem eqͥtatis
iudicium confulere: ⁊ ex mag¬
na deuotione uehementer dis¬
cute̾. anforte iustum uł imustũ

Expanded text:
tores districta animadversione feritores districta animadversione ferire? Bonus sane iste princeps militiae rigor videlicet; et severitas justitiae cujus legibus, vel disciplinis quisquis non obtemperat, ab illa coelestis militiae societate se alienat. Recte autem, ut arbitror, iste princeps militiae Arioch dicitur. Nam Arioch ad solitudinem redigens interpretatur. Scimus quia regnum coelorum intra nos est. Debet itaque iste princeps militiae quodcunque regnum vel regionem videt contra hoc regnum exsurgere, vel rebellare, et aeterni regis legibus non obtemperare, forti impugnatione evertere, et ad sempiternam solitudinem redigere, et si fieri potest, in aeternum delere. Si igitur per Danielem devotionem, per Arioch zelum rectitudinis debemus intelligere, quid est Danielem ab Arioch de lege, et sententia regis quaerere, nisi compunctam mentem aequitatis judicium consulere, et ex magna devotione vehementer discutere, an forte justum vel injustum
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ rem indicasset arioch dameli:
daniel ing̃ssus rogauit regem. ut
tempꝰ daret sͥ ad solutionem indi¬
candam regi. Sicut indaniele in¬
telligit feruor deuotionis: sic ꝑ
pͥncipem milicie regis. recte ut ar¬
bitror intelligimꝰ zelum rectitudi¬
nis. ⁊ rigorem districte seueritatis.
Certe sine rigore iuste seueritatis
nec illud qͥdem regnum licet in pa¬
ce uł securitate posside. in quo so¬
lent homines hominib: imꝑare.
⁊ in qͦ solent homines possidenti¬
um pacem ꝑturbare. Qͥs imꝑan¬
tium umqͣm pace diutina frui.
uł letari potuit. qͥ pacis adu̾sarios
cum potuit ⁊ oportuit distͣcte iudi¬
care. ⁊ fortiter ferire noluir: ͤ Qnto
magis aut̃ in illo utiq regno. in quo
nonẽ nob̾ colluctacio adu̾sus carnẽ
⁊ sangumem. s adu̾sus spũalia
nequicie incelestib. qͣntomagis
umqͣm in eiꝰ modi regno oportet
nos fortiter ag̾e: ⁊õs ꝑstrepentium
cogitõnum uł affectionum tumul¬
tus. ⁊ qͦsubet int̾ne pacis ꝑturba¬

Expanded text:
rem indicasset Arioch Danieli, Daniel ingressus rogavit regem, ut tempus daret sibi ad solutionem indicandam regi . Sicut in Daniele intelligitur fervor devotionis, sic per principem militiae recte, ut arbitror, intelligimus zelum rectitudinis et rigorem districtae severitatis. Certe sine rigore justae severitatis, nec illud quidem regnum licet in pace vel securitate possidere, in quo solent homines hominibus imperare, et in quo solent homines possidentium pacem perturbare. Quis imperantium unquam pace diutina frui, vel laetari potuit, qui pacis adversarios, cum potuit et oportuit districte judicare, et fortiter ferire noluit? Quanto magis autem in illo utique regno, in quo non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed adversus spiritualia nequitiae in coelestibus, quanto magis, inquam, in ejusmodi regno oportet nos fortiter agere, et omnes perstrepentium cogitationum, vel affectionum tumultus, et quoslibet internae pacis perturba
Abbreviated transcription (Latin):
taciones. Sine h̾modi enim soci¬
is ⁊cooꝑatorib. quelibet nr̃a de¬
uotio non nouit uł ualet orare. qͦ
gulam confulere. ⁊ in ꝓuide statu¬
ta ad samiorem sentenciam reuoca
requisiuit de lege atii:
sententia. ab arioch pͥnci¬
pe milicie regis. qͥ egres¬
sus fuerat ad int̃ficiendos sapi¬
entes babilonis: & int̾rogauit

Expanded text:
tationes. Sine hujusmodi enim socitationes. Sine hujusmodi enim sociis et cooperatoribus, quaelibet nostra devotio non novit vel valet orare quomgulam consulere, et improvide statuta ad saniorem sententiam revocare. quisivit de lege, atque sententia ab Arioch principe militiae regis, qui egressus fuerat ad interficiendos sapientes Babylonis, et interrogavi
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ contemplatiuã uitam deseren¬
tes. ext̾orib negociis nos ipsos fun¬
ditus exponimus. In hẽ modum
occasio ⁊ qͣsi loci oportunitas queri¬
tur: ubi daniel cum cet̾is sapientib
iudeoꝵ ad int̾ficiendum inueniat᷑.
Si hꝰ danihelis facta consulimꝰ: qͥd
rectius qͣm cordis deuotionem in ip¬
so figurari inueniemꝰ: Cide quomͦ
sub omni adu̾fitate. ⁊ qͣlicumq ne
necessitate semꝑ ad dñm recurrit.¬
⁊ consulit. auxilium diuinum im¬
plorat ⁊ accipit. Quis aut̃ nesciat
uere deuotionis ẽẽ. sub omni neces¬
sitatis arcicło ad diuna p̃sidia con¬
fugẽ. ꝙ tam in ambiguis qͣm adu̾¬
sis hunc ꝯfilium. illine auxilium
humiliter pete. efficaciter impe¬
trare: Scimus aut̃ quia intime
⁊ deuote numqͣm mens orat: que
se ad deuotionem studiosis p̃me¬
ditõnib pͥus non excitat. Hii sunt
enim u̾e deuotionis socii inseꝑabi¬
les. cͥcumspecte. disc̾te ⁊ ꝓuide cogi¬

Expanded text:
quod contemplativam vitam deserenquod contemplativam vitam deserentes exterioribus negotiis nos ipsos funditus exponimus. In hunc modum occasio, et quasi loci opportunitas quaeritur, ubi Daniel cum caeteris sapientibus Judaeorum ad interficiendum inveniatur. Si hujus Danielis facta consulimus, quid rectius quam cordis devotionem in ipso figurari inveniemus? Vide quomodo sub omni adversitate, et qualicunque necessitate semper ad Dominum recurrit et consulit, auxilium divinum implorat et accipit. Quis autem nesciat verae devotionis esse sub omni necessitatis articulo, ad divina praesidia confugere, et tam in ambiguis quam adversis hinc consilium, illinc auxilium humiliter petere, et efficaciter impetrare? Scimus autem, quia intime et devote nunquam mens orat, quae se ad devotionem studiosis praemeditationibus prius non excitat. Hi sunt enim verae devotionis socii inseparabiles, circumspectae, discretae et providae cogi
Abbreviated transcription (Latin):
pientes babylonis int̾ficiebantur.
ecce iam sapientes iudeorum qͤ¬
runt᷑ ut int̾ficiaut᷑. Ecce qͥb gra¬
dib studiosa mens sepe asua uiua
mis paulatim ad det̾iora relabitur
Prius scłarium. postea spũ alium doc¬
trinarum curã deponit. ⁊ se totam
ad sola ext̾iora negoti a exponit.
⁊ inse quasi om̃s scientie ⁊ sapien¬
tie cultores inĩficit. dum post huma¬
narum artium despectum. contem¬
plationis. meditacionis. lectionis.
⁊ orationis instantiam penitus dese¬
rit. Notandum tñ. qd de sapientib
iudeorum dr̃. qͥa ad ꝑdicionem que¬
rebantur. Quid queso ẽ locum ubi
eiꝰmodi sapientes ad ꝑditionem in¬
ueniri ualeant querere: nͥ occasio¬
nem seu etiam excusationis alicuiꝰ
oportutadem captare. quo tucius
atq liberius. & cum securiori consci¬
entia sacre eruditionis studia disso¬
luta mens possit abicere: SSepe enĩ
infirmitatem corꝑis p̃tendimus.
cum spũalia exercitia abicimus.
Sepe caritatem hoc ẽẽ fingimus.

Expanded text:
bylonis interficiebantur, ecce jam sapientes Judaeorum quaeruntur, ut interficiantur. Ecce quibus gradibus studiosa mens saepe a sua mis paulatim ad deteriora relabitur, prius saecularium, postea spiritalium doctrinam curam deponit, et se totam ad sola exteriora negotia exponit, et in se quasi omnes scientiae et sapientiae cultores interficit, dum post humanarum artium despectum, contemplationis, meditationis, lectionis et orationis instantiam penitus deserit. Notandum tamen quod de sapientibus Judaeorum dicitur, quia ad perditionem quaerebantur. Quid, quaeso, est locum ubi ejusmodi sapientes ad perditionem inveniri valeant quaerere, nisi occasionem seu etiam excusationis alicujus opportunitatem captare, quo tutius atque liberius et cum securiori conscientia sacrae etiam eruditionis studia dissoluta mens possit abjicere? saepe enim infirmitatem corporis praetendimus, cum spiritualia exercitia abjicimus. Saepe charitatem hoc esse fingimus,
Abbreviated transcription (Latin):
qui hoc loco ꝑire p̾cipiunt᷑. Puco
alios ẽẽ sapientes babilonior.
⁊ alios eẽ sapientes iudeorum.
Iui sane occupant᷑ cͥura t̾rena: isti
cura diuina. Illi sane sectantur
sapĩam mundi: q̃ stulticia ẽ apd̃
dm̃. Isti serutant᷑ etiã ꝓfunda
dei: uit pote spũales. & spũ alib

Expanded text:
qui hoc loco perire praecipiuntur. Puto qui hoc loco perire praecipiuntur. Puto alios esse sapientes Babyloniorum, et alios esse sapientes Judaeorum. Illi sane occupantur circa terrena, isti circa divina. Illi sane sectantur sapientiam mundi, quae stultitia est apud Deum, isti scrutantur etiam profunda Dei, utpote spiritales, et spi
Abbreviated transcription (Latin):
nos recuꝑare posse diffidimus.
S fit sepe. ut dum illam qͣm ama¬
re consueu̾at. diuinarum reuela¬
tionum spiculationẽ amitcit:
anmus diutina fatigatione iã
fractus. ñ solum eiꝰ incuiꝰ reꝑatio¬
ne defecit. s qͦrumcumq studio¬
rũ curam deponat: &. om̃s sapi¬
entes suos qͦdammͦ ꝑd̾e disponat.
nfurore inqͥt. & ira magna.
furor ẽ ꝑturbatio mentis: tocus
exꝑsrõnis. Ira ẽ mentis ꝑturbatio
magna: s a rõne penitꝰ non alie¬
na. Quasi ex furore agitamur.
⁊ actitamus: qñ sine respectu
rõnis inid qd̾ fieri ñ oportet nos
ipsos p̃cipites damus. Ira sepe
commoti intelligius qͥd faci¬
endum sit: cum tñ refrenari ñ
poffit si magna fuerit. In pͥmo
itaq ꝑturbationis nr̃e impetu.
sepenec saltem ad rõnem respi¬
cimus ⁊ pꝰmodum aut̃ rõnem qͥ¬
dem uidemus. S sepe ñ possu¬
inus: tandem uͦ intuenur & se¬
quimur. Recte gͦ pͥus furor:
pꝰea ira ponit᷑. Notandum saue
qd̾ sapientes babilonis dicunt᷑:

Expanded text:
nos recuperare posse diffidimus. Sed fit saepe ut, dum illam quam amare consueverat divinarum revelationum speculationem amittit animus, diutina fatigatione jam fractus, non solum ejus in cujus reparatione defecit, sed quorumcunque studiorum curam deponat, et omnes sapientes suos quodammodo perdere disponat. In furore, inquit, et ira magna. Furor est perturbatio mentis, totius expers rationis. Ira est mentis perturbatio magna, sed a ratione non penitus aliena. Quasi ex furore agitamur, et actitamur, quando sine respectu rationis in id, quod fieri non oportet, nos ipsos praecipites damus. Ira saepe commoti intelligimus quid faciendum sit, cum tamen refrenari non possit, si magna fuerit. In primo itaque perturbationis nostrae impetu saepe, nec saltem ad rationem respicimus, postmodum autem rationem quidem videmus, sed sequi non possumus, tandem vero intuemur et sequimur. Recte ergo prius furor, et postea ira ponitur. Notandum sane quod sapientes Babylonis dicuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
uo audito rex infurore
Simnira magna p̃cepit: ut
ꝑirent om̃s sapientes
babylonis. Et egressa
sententia: sapientes in¬
terficiebantur. Ecce qd̃ suꝑiꝰ iam p̃¬
locuti sumus. Postqͣm de somnii
sui recuꝑatione desꝑauit: infurore
⁊ ira om̃s sapientes suos ꝑire decre¬
uit. Uti iam diximus. hoc ẽ sapien¬
tessuos ꝑd̾e. ꝑ acutos illos atq sub¬
tiles scientie ⁊ sapiencie intellectus
scd̃m pͥstinam consuetudinem. ⁊ as¬
suetam exercitacionem ult̾ius re-
quirere. ꝙ cuiꝰcumq doctͥne studiis
nullam penitꝰ oꝑam dare. uł curam
impend̾e. Quasi somnium uifum
mens frequenter subleu abat᷑ grã
ꝯtemplationis subtrahit᷑. Et tc̃ qui¬
dem uelut de eiꝰ recuꝑatione despa¬
mus: qñ diu multumq laborantes.¬

Expanded text:
uo audito, rex in furore et in ira magna praecipit ut perirent omnes sapientes Babylonis. Et egressa sententia, sapientes interficiebantur . Ecce quod superius jam praelocuti sumus. Postquam rex de somnii sui recuperatione desperavit, in furore et ira omnes sapientes suos perire decrevit. Uti jam diximus, hoc est sapientes suos perdere, per acutos illos atque subtiles scientiae et sapientiae intellectus secundum pristinam consuetudinem et assuetam exercitationem ulterius non requirere, et cujuscunque doctrinae studiis nullam penitus operam dare, vel curam impendere. Quasi somnium visum mens frequenter sublevabatur gratia contemplationis subtrahitur, et tunc quidem velut de ejus recuperatione desperamus
Abbreviated transcription (Latin):
ueriꝰ dici pot̾. multa enĩ ex diuina
inspiratione cognoscunt: q̃ huma¬
nam inuestigationẽ excedunt.
Si uͦ sententia illa suꝑior adhunc
sensum accommodat᷑. nichil in ea
nͥ rectum sonatt iudet᷑: ubi dicit᷑
Non ẽ homo suꝑ t̾ram. qͥ sermo¬
nem tuũ rex possit implere. Q si
dicatur. nemo eorum qͥ suꝑ t̃ram
sunt: nͥ illi tm̃ qui celesti conu̾satio¬
ne celos ascendunt. Quomͦ pꝰ pre¬

Expanded text:
t. Multa enim ex divina inspiratione agnoscunt, quae humanam investigationem excedunt. Si vero sententia illa superior ad hunc sensum accommodatur, nihil in ea nisi rectum sonare videtur ubi dicitur. Non est homo super terram qui sermonem tuum, rex, possit implere, quasi dicatur: Nemo eorum qui super terram sunt, nisi illi tantum qui coelesti conversatione coelos ascendunt. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
scõs intelligimus angłos. Si enĩ
ꝓpter imaginis seu etiam simi¬
litudinis participationem homi¬
nes dicti sunt dii. qͣnto rectius
angli: Ego dixi dii estis. ⁊ filii
excelsi om̃s. & angłi qͥdem omi
hora. immo omni pene momen¬
to. int̾ homines u̾sant᷑: & tam̃
cum hominib ñ conu̾santur:
qͥa ⁊ tt̃ qͥdem cum it̾ homines
st̃. non humanitꝰ s celitꝰ  uere
diuinitꝰ degunt. Qͥs neget uel
nesciat anglos hominib mul¬
ta q̃ sup̃ hominessunt reuelare
potuisse: & reuelare solere: Sed
ut adhuc de ext̾iorib ad intima
nra similitudinẽ trahamus. sic
sepe q̃ nulla nrã inuestigatione
penetramꝰ. ex diuinis reuelatio¬
nib ⁊ inspirationib. agnoscimꝰ¬

Expanded text:
sanctos intelligimus angelos. Si enim sanctos intelligimus angelos. Si enim propter imaginis, seu etiam similitudinis participationem homines dicti sunt dii, quanto rectius angeli? Ego dixi: dii estis et filii Excelsi , et angeli quidem omni hora, imo omni pene momento inter homines versantur, et tamen cum hominibus non conversantur, quia et tunc quidem cum inter homines sunt, non humanitus, sed coelitus, et vere divinitus degunt. Quis neget vel nesciat angelos hominibus multa quae supra homines sunt revelare potuisse, et revelare solere? Sed ut adhuc de exterioribus ad intima nostra similitudinem trahamus, sic saepe quae nulla nostra investigatione penetramus, ex divinis revelationibus et inspirationibus agnoscim
Abbreviated transcription (Latin):
dunt. quod nichil de ꝓpͥa uirtu¬
te p̃sumunt. qͣntominꝰ ea que supͣ
hominem st̃: S Certe illud u̾bũ
rex diuinitus acceꝑat:& om̃ino
tale erat: qd̃ nͥ ex dei reuelatione
sciri non pot̾at. Qd̃ gͦ sciri non
pot̾at nͥ adeo: qua temeritate p̃
tari nolle nec deb̾e: nͥ ea que supͣ
hominem st̃. ex nulla humana
industria uł arte deb̾e p̃sumere: sᷤ¬
Hinc ẽ qd̾ additur. cum dr̃. ¶.¬
Sermo enim quẽ tu rex queris
grauis ẽ: nec repꝑietur qͥsqͣm qui
indicet illum in conspectu regis
exceptis diis. quoꝵ ñẽ cum homi¬
nib conu̾satio. Certe qd̃ supͣ ho¬
minem erat: rex ab homine exig̾e
ñ debebat. Quid aut̃ grauius.
qͥdue molestius. qͣm hominẽ ab
homine. homini impossibilia
exig̾e. & que supͣ humanũ mo¬
dum st̃. ab humana possibilitate
extorque uelle. S que impossibi¬
lia sunt apud homines. apud
dm̃ possibilia sunt.
Exxeptis inquit diis. quorũ
nonẽ cum hominib conuersa¬
tio. Recte. hoc loco satis ꝑ deos.

Expanded text:
irtute praesumunt, quanto minus ea quae supra hominem sunt? Certe illud verbum rex divinitus acceperat, et omnino tale erat quod nisi ex Dei revelatione sciri non poterat. Quod ergo sciri non poterat nisi a Deo, qua temeritate pratari nolle, nec debere, nisi ea quae supra hominem sunt ex nulla humana industria, vel arte debere praesumere? Hinc est quod additur, cum dicitur: Sermo enim quem tu, rex, quaeris gravis est, nec reperietur quisquam qui indicet illum in conspectu regis, exceptis diis quorum non est cum hominibus conversatio. Certe quod supra hominem erat, rex ab homine exigere non debebat. Quid autem gravius, quidve molestius quam hominem ab homine, homini impossibilia exigere, et quae supra humanum modum sunt ab humana possibilitate extorquere velle? Sed quae impossibilia sunt apud homines, apud Deum possibilia sunt. Exceptis, inquiunt, diis quorum non est cum hominibus conversatio. Recte hoc loco satis per deos
Abbreviated transcription (Latin):
pientes babilomorum. nͥ scientias
scłares: & qͥd ꝑ sapientes iudeoꝵ
intelligimꝰ: nͥ doctrinas spũales
Q si gͦ sapientes babilonis damna¬
tioni ad dicimus. qͣndo scłares dis¬
ciplinas a nr̃is studiis amputamꝰ
Harum amputacioni conscientia
ur̃a faciliꝰ acquiescit: & eo leunus
earum abiectioni consentit: quo
eas qͣmuis ad aliquid utiles huma¬
ne saluti minime necessarias ar¬
tendit. Primo gͦ sapientes babilo¬
nis trucidant᷑: unde ẽ qd̃ de eis dr̃
t egressa sententia. sapientes
interficiebant᷑. Sententia egre¬
ditur. qñ id qd̾ quisq mente deli¬
berau̾at. atq statuerat. tandem
aliqͣndo ex oꝑe manifestat. Qsi
adhuc intͥnsecus ẽ. qd̃ adhuc uer

Expanded text:
pientes Babyloniorum, nisi scientias saeculares? et quid per sapientes Judaeorum intelligimus, nisi doctrinas spiritales? Quasi ergo sapientes Babylonis damnationi addicimus, quando saeculares disciplinas a nostris studiis amputamus. Harum amputationi conscientia nostra facilius acquiescit, et eo levius earum abjectioni consentit, quo eas quamvis ad aliquid utiles humanae saluti minime necessarias attendit. Primo ergo sapientes Babylonis trucidantur, unde est quod de eis dicitur: Et egressa sententia sapientes interficiebantur. Sententia egreditur, quando id quod quisque mente deliberaverat atque statuerat, tandem aliquando ex opere manifestat. Quasi adhuc intrinsecus est, quod adhuc ver
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc addant. subtiliter
discucientes. qͥd uiciose.
uł quid forte ueraciter
dicant. Nam ⁊ incaute plata ad
nrãm cautelam ualent. & rectȩ plata
ad unmitacionis studium informa¬
rehabent. o Sed neq regum qͥs¬
qͣm qͥsquam inquiunt. magnus ał..
potens u̾bum huiꝰcemodi sciscntiun.
ab omm ariolo. ⁊ mago. ⁊ chaldeo.
Nex rectȩ dr̃. qui ad regnim subli¬
matur. S qͥd ait rex ille uere rer
ne regnum sublimari possumus:
si ꝑfecte id uolumus. Habet sane
hoc regnum intra nos existens iuico¬
las multos: &s habitatores infinicos.
Qnto aut̃ quisq eiꝰmodi regnum
amplĩ dilatat. fidelius dispensat.
districtius regit. prudentiꝰ disponit.
tanto potencior efficit᷑. tanto ma¬
ior iudicatur. Ad hoc aut̃ regnum
magis ꝓuehit atq conducit pau
accipit: fiduei aliter psallit cum
dicit. Ego aut̃ constitut᷑ sumrex
ab eo. Bene aut̃ de enismodi regib
dr̃. S neq regum quisqͣm magnꝰ
⁊ potens. u̾bum huiꝰcemodi sciscita¬

Expanded text:
adhuc addant, subtiliter discutientes quid vitiose, vel quid forte veraciter dicant. Nam et incaute prolata ad nostram cautelam valent, et recte prolata ad imitationis studium informare habent. Sed neque regum quisquam, inquiunt, magnus, et potens verbum hujusmodi sciscitatur ab omni ariolo, et mago, et Chaldaeo . Rex recte dicitur qui ad regnum sublimatur. Sed quid ait rex ille, vere Rexne regnum sublimari possumus, si perfecte id volumus. Habet sane hoc regnum intra nos existens incolas multos et habitatores infinitos. Quanto autem quisque ejusmodi regnum amplius dilatat, fidelius dispensat, districtius regit, prudentius disponit, tanto potentior efficitur, tanto major judicatur. Ad hoc autem regnum magis provehit atque conducit paupaccipit fiducialiter psallit, cum dicit: Ego autem constitutus sum rex ab eo . Bene autem de ejusmodi regibus dicitur. Sed neque regum quisquam magnus, et potens verbum hujuscemodi sciscita
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ ad ꝓbationem. seu alio quolibet
mͦ flagellamur. S uere & ꝑfecte
deuotionis ẽ. penamq̃m patimur.
suis semꝑ merins ascribere. &. cul¬
pam qͣm inse minim dep̃hendit
ex occulto timere. Ine traq deuo¬
tionis feruor qͣ summũ ꝑfectiõis
culmen iam attigit. qͥ quamlibet
inustum confusionis obꝓbrium.
& quicqͥd sibi etiam p̃ter meritũ
accidit. suis meritis ascribit: qui
inomni afflictione sua dñm głi¬
ficat. ⁊ semet ip̃m in orationib si¬
ne ᷤ multate accusat. Qͣm recte ille de¬
uotionis fetuor int̃ filios tͣnsmnigͣ¬
tionis iude deputat᷑: qui inter que¬
libet inuste ex ꝓbrationis ignomi¬
niosa semꝑ dño humiliter confite¬
tur:Sepe aut̃ qui enodi sunt. qͥ
diuinam p̃cet̾is głam querunt. qͥ
seipsos ingloriosuident. ⁊ uideri

Expanded text:
modo ad probationem, seu alio quolibet modo ad probationem, seu alio quolibet modo flagellamur. Sed verae et perfectae devotionis est poenam quam patitur suis semper meritis ascribere, et culpam quam in se minime deprehendit, ex occulto timere. Ille itaque devotionis fervor quasi summum perfectionis culmen jam attigit, qui quodlibet injustum confusionis opprobrium, et quidquid sibi etiam praeter meritum accidit, suis meritis ascribit, qui in omni afflictione sua Dominum glorificat, et semetipsum in omnibus sine simultate accusat. Quam recte ille devotionis fervor inter filios transmigrationis Judae deputatur, qui inter quaelibet injustae exprobrationis ignominiosa semper Domino humiliter confitetur. Saepe autem qui ejusmodi sunt qui divinam prae caeteris gloriam quaerunt, qui scipso
Abbreviated transcription (Latin):
onis obꝓbrio tam impudenter
qͣm irruenter affligitur. Nonne
sub babilonica ut sic dicam afflic¬
tione grmebat. qui dicebat. STo¬
tadie uerecundia mea contra me
ẽ. & confusio faciei mee cooꝑuit
me. Cogita tamen illam confitsi¬
onis sue captiuitatem qͣm tunc
sustinuit. qͣm fine culpa tunc tem¬
poris portauit: qͥ secura conscientia
dice potuit. Hec omnia uenerunt
suꝑ nos nec obliti sumuste. ꝙ mni¬
que ñ egimus in testam̃to tuo
S cum inter instantia flagella
p̃sentem in nobis culpam minime
dep̾hendimus: nec tt̃ quidem se¬
curi ẽẽ debemus. Ad hoc nos suo
exemplo erudiuit: qͥ ait. Nichil
mͥ conscius sum. s ñ in hoc iusti¬
ficatus sum. Sepe ⁊ enim ꝓ p̃ce¬
denti. sepe ꝓp̃senti.s latenti culpa
ꝑcutimur. & ꝓtali quidem qͣm om̃¬
mino nullam uł forte satisfactione
deletam credebamus. & qͥdem qd̃
ommino fatendum ẽ. non semꝑ ad
correptionem seu ad purgationẽ
ꝑcutimur. s mͦ ad eruditionem.

Expanded text:
onis opprobrio tam impudenter onis opprobrio tam impudenter quam irreverenter affligitur. Nonne sub Babylonica, ut sic dicam, afflictione gemebat, qui dicebat: Tota die verecundia mea contra me est, et confusio faciei meae cooperuit me . Cogita tamen illam confusionis suae captivitatem quam tunc sustinuit, quam sine culpa tunc temporis portavit, qui secura conscientia dicere potuit: Haec omnia venerunt super nos, nec obliti sumus te, et inique non egimus in testamento tuo Sed cum inter instantia flagella praesentem in nobis culpam minime deprehendimus, nec tunc quidem securi esse debemus. Ad hoc nos suo exemplo erudivit, qui ait: Nihil mihi conscius sum, sed non in hoc justificatus sum . Saepe etenim pro praecedenti, saepe pro praesenti, sed latenti, culpa percutimur, et pro tali quidem quam omnino nullam, vel forte satisfactione deletam credebamus. Et quidem, quod omnino fatendum est, non semper ad correptionem, seu ad purgationem percutimur. Sed modo ad eruditionem,
Abbreviated transcription (Latin):
elide gͦ qͣm recte diuinitꝰ głifica¬
rimeruit. qͥ diuinam głam noz
propͥam intanta ⁊ tali afflictione
iuiuendo ⁊ confitendo quesiuit.
Qͣm multi ñ tam ꝓpria culpa
qͣm aliena malicia notam suspi¬
cionis incurrunt: & quasi de ie¬
rłm ad babilonem. & ueluti de
loco pacis ꝙ. quiecis ad locum
confusionis ⁊ captiuitatis transe¬
unt. Ierłm namq uisio pacis:
babylon confusio int̾pretacur.
Quid itaq ẽ de ierłm inbabilonẽ
imuste captuatum tͣnsire : nͥ sub
simstra. s tamen falsa suspicione
laborare.S rauorum ẽ semꝑ bono¬
rum uitam lacerare: de cum uera
ñ posfunt. falsa tamen crimina¬
tione impetere. ꝙ cum ad oꝑum
infaminationẽ deficiunt. simpli¬
cem illum intentionis eorum ocu¬
lum. nota si possunt simstre sus¬
picionis obducunt. Uelut gͥ in
modum danielis mens iusti sub
imusta captinitate apud babi¬
lonem tenetur: qͣndo falsa sus¬
pitione laborans. imuste confusi¬

Expanded text:
Vide ergo quam recte divinitus glorificaVide ergo quam recte divinitus glorificari meruit qui divinam gloriam non propriam in tanta, et tali afflictione vivendo, et confitendo quaesivit. Quam multi non tam propria culpa, quam aliena malitia notam suspicionis incurrunt, et quasi de Hierusalem ad Babylonem, et veluti de loco pacis et quietis ad locum confusionis et captivitatis transeunt. Hierusalem namque visio pacis, Babylon confusio interpretatur. Quid itaque est de Jerusalem in Babylonem injuste captivum transire, nisi sub sinistra, sed tamen falsa, suspicione laborare? Pravorum est semper bonorum vitam lacerare, et cum vera non possunt, falsa tamen criminatione impetere, et cum ad operum infamationem deficiunt, simplicem illum intentionis eorum oculum nota, si possunt, sinistrae suspicionis obducunt. Velut igitur in modum Danielis mens justi sub injusta captivitate apud Babylonem tenetur, quando falsa suspicione laborans, injustae confusi
Abbreviated transcription (Latin):
arioch inuenitur. qd̃ equitatis iu¬
dicio iustum ⁊ rectum ẽẽ dep̃hendi¬
tur. Inuenit itaq arioch damelem¬
lationem diuinitus ꝑciꝑet. qͥ soluci¬
onem regi annunciaret. ꝙ forte
quod de filiis tͣnsimgrationis yu¬
de fint. qd̾ longam captiitatem
pacienter susfimut. damelis me-¬
rttum inidipsum nuuit. .&e. eum
ad tante grẽ susceptionem aptio¬
tem exhibuit. Iste damel utriq
de ierłm iubabiloniam captiua¬
tus fuerat. & fortassis nichil tale
commiserat. unde eiꝰmodi capti¬
uitatem incurreret: nͥ eum com¬
munis casus inuolu̾e̾t. & aliena
malaeia iniuste opprimet. Nichi¬
lominus tamen meritis siuis as¬
cribebat: captiuitatem qͣm sine
culꝑa fustinebat. Peccauimus
inqͥt. iniquitatem fecimus. un¬
pie egimus: & recessimus &. de¬
clinauimus amandatis tuis ac
iudiciis. Recte gͦ de filiis tͣnsmigͣ¬
is merite oppressionis flagella.
dno humiliter confitetur. nam
⁊ iudas confitens interp̃tatur.

Expanded text:
Arioch invenitur, quod aequitatis juArioch invenitur, quod aequitatis judicio justum et rectum esse deprehenditur. Invenit itaque Arioch Dalationem divinitus perciperet, qui solutionem regi annuntiaret. Et forte quod de filiis transmigrationis Judae fuit, quam longam captivitatem patienter sustinuit, Danielis meritum in idipsum adjuvit, et eum ad tantae gratiae susceptionem aptiorem exhibuit. Iste Daniel utique de Jerusalem in Babylonem captivatus fuerat, et fortassis nihil tale commiserat unde ejusmodi captivitatem incurreret, nisi eum communis casus involveret, et aliena malitia injuste opprimeret. Nihilominus tamen meritis suis ascribebat captivitatem quam sine culpa sustinebat. Peccavimus, inquit, iniquitatem fecimus, impie egimus, et recessimus, et declinavimus a mandatis tuis ac judiciis . Recte ergo de filiis transmigrmeritae oppressionis flagella Domino humiliter confitetur. Nam et Judas confitens interpretatur.
Abbreviated transcription (Latin):
animus. Optimꝰ aut̃ pene modꝰ
conpunctionis. qui surgit ex ꝯsi¬
d̾atione districti examinis. Dant¬
el itaq non aquouis.s quasi ab
arioch tunc introducitur. qñ ex
consid̾atione uere iusticie minusq
seruate. animus intime compun¬
gitur. Ad regem introducit᷑. ⁊ qͣi
regie potestati assistitur. qñ uera
deuotio ex uirtute possidetur.& ea
anmus ꝓ arbitrio utitur. festine
introducit᷑: qñ facile ⁊ sine mora
cum oportuerit ad cordis contrici¬
onem animus emollitur. Studeat
gͦ eiꝰmodi facnltatẽ. seu facilitatẽ
compunctionis ⁊ deuotionis hab̾e:
qui ad eam qͣm suꝑius assignaui¬
mus. scientie dilatacionem cupit
atting̾e. Prnus ẽ enim ut danel
ꝑ arioch ⁊ cum festinatione intro¬
eat: qͣm regi sermo desideratus in
tionis culinen ataingit. qui quie¬
quid sibi molestie etiam preter
meritum accidit sius meritis
Nueni inquit arioch hominem
de filiis transmnigrationis iude: qui
solutionem regi annunciet. Ab

Expanded text:
animus. Optimus autem pene modus animus. Optimus autem pene modus compunctionis qui surgit ex consideratione districti examinis. Daniel itaque non a quovis, sed quasi ab Arioch tunc introducitur, quando ex consideratione verae justitiae minus servatae, animus intime compungitur. Ad regem introducitur, et quasi regiae potestati assistitur, quando vera devotio ex virtute possidetur, et ea animus pro arbitrio utitur. Festine introducitur, quando facile, et absque mora cum oportuerit, ad cordis contritionem animus emollitur. Studeat ergo ejusmodi facultatem, seu facilitatem compunctionis et devotionis habere, qui ad eam quam superius assignavimus scientiae dilatationem cupit attingere. Prius est enim ut Daniel per Arioch, et cum festinatione introeat, quam regi sermo desideratus inntionis culmen attingit, qui quidquid sibi molestiae etiam praeter meritum accidit, suis meritis nveni, inquit Arioch, hominem de filiis transmigrationis Judae, qui solutionem regi annuntiet. Ab
Abbreviated transcription (Latin):
ne regio quodam iure ⁊ faculta¬
te ꝓfundorum scientia ił erudi¬
tio posfidecur. qñ. ꝓ uoluntatis
arbitrio de quib libet misticis
⁊ ꝓfundis facile ⁊ absq ulla diffi¬
cultate disseritur: E cee ad qͣn¬
tam scientie ꝑfectionem sepe ani¬
mus m̾ito deuotionis ꝑducitur:
ecce qualis frurtus sepe ueram
deuotionem sequit᷑ ꝙ. fidenter¬
expectat: unde fit maxime ut de¬
uotionis studiis uehementius in¬
cumbat. ¶ Solutionem in¬
quit regi narrabo. & additur.
unc arioch festinus introduxit
danielem ad regem. & dixit ei.
Nuemi hominem de filiis tͣusmi¬
grationis iude: qͥ solutionem regi
annunciet. Ecce ut audis accepta
ꝓmissione solutionis illius qͣm rex
multum desid̾auit. danielem ari¬
och ad regem introduxit. Ut suꝑiꝰ
dictum ẽ damel ab arioch manu¬
ducit᷑: qñ ex respectu districte eqͥ¬
taus. feruor deuotionis inflam¬
matur. Multis aut̃ modis atq
respeccib. humanus ꝯpungitur

Expanded text:
ne regio quodam jure in facultane regio quodam jure in facultate profundiorum scientia, vel eruditio possidetur, quando pro voluntatis arbitrio de quibuslibet mysticis et profundis, facile et absque ulla difficultate disseritur? Ecce ad quantam scientiae perfectionem saepe animus merito devotionis perducitur, ecce qualis fructus saepe veram devotionem sequitur. Hunexspectat. Unde fit maxime, ut devotionis studiis vehementius incumbat. Solutionem, inquit, regi narrabo. Et additur: Tunc Arioch festinus introduxit Danielem ad regem, et dixit ei: Inveni hominem de filiis transmigrationis Judae qui solutionem regi significet. Ecce, ut audis, accepta promissione solutionis illius quam rex multum desideravit, Danielem Arioch ad regem introduxit. Ut superius dictum est, Daniel ad Arioch manuducitur, quando ex conspectu districtae aequitatis fervor devotionis inflammatur. Multis autem modis atque respectibus humanus compungitur
Abbreviated transcription (Latin):
animus inardescit. Quosdam aut̃
constat ad tantam eruditionem ꝓ¬
fecisse. ut pofsint onm hora de sub¬
tilib quibq subtiliter disserere. ꝙ
ad quelibet int̾rogata sine p̾me¬
ditõne aliqͣ pene semꝑ fufficient̃
respondẽ. parati semꝑ quemadino¬
dum scͥptum ẽ. ad satisfactionẽ onũ
poscenti rõnem. de ea que innobis
ẽ fide ⁊ spe. Quidamͣ ex cis qui eiꝰmo¬
disunt. diuine reuelationis lucem
tam familiarem hñt: ut multa eis
etiamint̃ loquendum reuelent᷑. ex il¬
diu gͥ ꝑ solam cordis conpunctionẽ
diuinam reuelationẽ animius obti¬
agnitio. usq ad danielis socios ꝑ¬
uenit. Cum aut̃ iam ceꝑit mens
Mlustrantem grãm tam famila¬
rem.&. quasi ad manum habere.
ut ꝓ arbitrio ⁊ uoluntate possit
cum placuerit ad quelibet discuci¬
enda. astruenda. defendenda. sub
omni pene hora suffic̾e: iam occul¬
torum enodatio incipit se usq ad
regiam noticiam dilatare. Non¬

Expanded text:
animus incandescit. Quosdam autem animus incandescit. Quosdam autem constat ad tantam eruditionem profecisse, ut possint omni hora de subtilibus quibusque subtiliter disserere, et ad quaelibet interrogata sine praemeditatione aliqua pene semper sufficienter respondere, parati semper, quemadmodum scriptum est, ad satisfactionem omni poscenti rationem et ea quae in nobis est fide, et spe . Quidam autem ex eis qui ejusmodi sunt divinae revelationis, lucem tam familiarem habent, ut multa eis etiam inter loquendum revelentur, ex iltur per solam cordis compunctionem divinam revelationem animus obtiagnitio usque ad Danielis socios pervenit. Cum autem jam coeperit mens illustrantem gratiam tam familiet quasi ad manum habere, ut pro arbitrio et voluntate possit, cum placuerit, ad quaelibet discutienda, astruenda, defendenda sub omni pene hora sufficere, jam occultorum enodatio incipit se usque ad regiam notitiam dilatare. Non
Abbreviated transcription (Latin):
numqͣm nͥ pͥus intimam conpũc¬
tionem.&. quasi pꝰ cordis emunda¬
da ascend̾e possunt. qualium ꝑso¬
nam iob inse ipso exp̃ssit: cum
dicit. Anteqͣm comedam suspi¬
ro.&. tanqͣm inundantes aque
sie rugitus ms. Anteqͣm comedat
suspirare ht̃ necesse. qui nͥ ꝑ con¬
punctionis grãm. ⁊ pꝰ lacrimarũ
effusionem. ad intimam anme
refeccionem. uernatisq pabula
nullomͦ potest ꝑting̾e̾. Alii in
suis meditõnib. diuinis reue¬
lationib copiose affluunt. ⁊ for¬
omnino ñ possunt. Prioees itaq il¬
li suis orationib. isti aut̃ suis medi¬
tacionib ignem sͥ diume reuelatio¬
nis accendunt. Q in meditõne mea
erardescet ignis. ait psalmista. Ignis
in meditõne gexardescit. qñ animus
ex ꝓpriis inuestigationib ad diuine
reuelationis lucem. archanorumq
manifestationẽ ꝓficit. Ignis in me¬
ditõne exardescat: qñ ex ꝓpͥa inqui¬
sitione ad u̾itatis cognitionem ⁊ amor̃ẽ

Expanded text:
nunquam nisi post intimam compuncnunquam nisi post intimam compunctionem, et quasi post cordis emundada ascendere possunt, qualium personam Job in seipso expressit, cum dicit: Antequam comedam suspiro, et tanquam inundantes aquae sic rugitus meus . Antequam comedat suspirare habet necesse, qui nisi per compunctionis gratiam, et post lacrymarum effusionem, ad intimam animae refectionem, veritatisque pabula nullo modo potest pertingere. Alii in suis meditationibus divinis revelationibus copiose affluunt, et foromnino non possunt. Priores itaque illi suis orationibus, isti autem suis meditationibus ignem sibi divinae revelationis accendunt: Et in meditatione mea exardescet ignis, ait Psalmista . Ignis in meditatione exardescit, quando animus et propriis investigationibus ad divinae revelationis lucem, arcanorumque manifestationem proficit. Ignis in meditatione exardescit, quando ex propria inquisitione ad veritatis cognitionem, et amorem
Abbreviated transcription (Latin):
dameli tunc recte ascribit᷑. qñ eiꝰmo¬
di grã merito deuotionis acquiri¬
tur & possidetur. Uideamus gͦ qͥb
ꝓmotionis gradib diumorum
cognitio dilatat᷑. Primo omnium
danel mistice uisionis noticiam
ex diuina reuelatione accepit.po¬
stea etiam eiꝰ utiq sociis eadem res
innotuit: tandem aut̃ eiꝰdem rei
scientia usq ad regis noticiam ꝑ
riusti nobis. Et minc de ꝓpalan¬
da regi eiusdem rei noticia: idem
ipse pollicecur. Iutroduc
me in conspectu regis. ꝙ solutio¬
nem reginarrabo R. ut breuit̃
ab soluam quid fuꝑhis sentiam.
alii infua oratione. alii insua me¬
ditacione. alii aut̃ in sua ipsa se¬
pe locutione. reuelationem diui¬
nam accipiunt. & sublimia que¬
libet atq ꝓfunda ex diuina inspi¬
ratione cognoscunt. Ueruntam̃ ñ
solum illud quod orando. s ꝙ illud
etiam qd̃ in editando uł loquendo
subtiliter penetramus. tunc etiam
recte danieli attribuimus. qñ hoꝵ
quodlibet mercto deuotionis adqͥ¬
rimus. Quidaui itaq sunt. qui

Expanded text:
modi gratia merito devotionis acquiritur et possidetur. Videamus ergo quibus promotionis gradibus divinorum cognitio dilatatur. Primo omnium Daniel mysticae visionis notitiam ex divina revelatione accepit. Postea etiam ejus utique sociis res eadem innotuit, tandem autem ejusdem rei scientia usque ad regis notitiam peruisti nobis. Et nunc de propalanda regi ejusdem rei notitia idem ipse pollicetur. Introduc me in conspectum regis, et solutionem regi narrabo. Et ut breviter absolvam quid super his sentiam, alii in sua oratione, alii in sua meditatione. alii autem in ipsa sua saepe locutione, revelationem divinam accipiunt, et sublimia quaelibet atque profunda ex divina inspiratione cognoscunt. Verumtamen non solum illud quod orando, sed et illud etiam quod meditando vel loquendo subtiliter penetramus, tunc etiam recte Danieli attribuimus, quando horum quodlibet merito devotionis acquirimus. Quidam ita que sunt qui
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt in conspectũ regis. & solutio¬
nem regi narrabo. Tẽ aut̃ damel
nr̃ ueraciter dicti arioch manu¬
datione districtionis. uereq iusti¬
cie consid̾atiõe animus conpun¬
gitur. &. tc̃ qͣi ante regiam p̃sen¬
tiam ab eiꝰmodi duce introducit᷑:
qñ sub qͦuis animi impecu. & qͣi
sub regie potestatis p̃sentia ꝑ dis¬
tricti examinis respectum. cor ho¬
minis ad deuotionem facile inflã
t solutionem inquit
reginarrabo. Que est
ista mystice uisionis so¬
lutio: nͥ sacramentoꝵ
mist̾iorumq diuinorũ facilis eno¬
datio. ⁊ ꝓmpta explicatio: ᷤ Si aut̃¬
ꝑregem recte liberi arbitrii poces¬
tatem oportet uitellige̾: qͥd aliud
erit eiꝰmodi solutionẽ ad noticiã
diuinoꝵ rõnem palam ꝙ. in ꝓmp¬
tu hab̾e. SSigͥ liberum ⁊ ꝓmptũ¬

Expanded text:
inquit, in conspectu regis, et solutioinquit, in conspectu regis, et solutionem regi narrabo. Tunc autem Daniel noster veraciter dicti Arioch manudivinae districtionis, veraeque justitiae consideratione animus compungitur. Et tunc quasi ante regiam praesentiam ab ejusmodi duce introducitur, quando sub quovis animi impetu, et quasi sub regiae potestatis praesentia, per districti examinis respectum cor hominis ad devotionem facile inflammsolutionem, inquit, regi narrabo. Quae est ista mysticae visionis solutio, nisi sacramentorum mysteriorumque divinorum facilis enodatio, et prompta explicatio? Si autem per regem liberi arbitrii potestatem oportet intelligere, quid aliud erit ejusmodi solutionem ad regiam divinorum rationem palam et in promptu habere? Si i