comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a tanti muneris plenitudine atq uber¬
tate fulcitur: si continua in his securitate
a se habere putat. qͦd numquã sibi ab esse
considerat. Unde fit. ut aliquando se hec
ẽadem gr̃a utiliter subtrahat: & p̾sumenti
menti. qntum inse infir met᷑ ostendat. Tunc
enĩ uere cognoscimus. bona nr̃a unde sunt:
qͣndo hȩc quasi amit tendo sent̾imus. quia
a nobis seruari non possunt. Ad hoc itaq in¬
timande humilitatis magister iũ. sit plerũq
ut inruente temptationis articulo. tanta
stulticia sapienciam nram feriat: ut turbata
mens. qualis malis imminentibꝰ obuia&. uel
contͣ temptationẽ quomodo se prepar&. igno¬
rat. Sed hͣe ipsa stulticia cor prudenter eru¬
ditur: quia unde ad momentũ desipit. eõpost
uerius quo & humilius sapit. Et sapiencia
unde qͥsi amittitur. inde certius possidet᷑.
Aliqͣndo dum sublimia ĩtelligendo uelatio¬
nẽ se animꝰ erigit. inrebus imis & uilibus
graui ebstudine pigrescit: ut repente sibi &ĩa

Expanded text:
nostra tanti muneris plenitudine atque ubertate fulcitur, si continua in his securitate a se habere putat, quod nunquam sibi abesse considerat. Unde fit ut aliquando se haec eadem gratia utiliter subtrahat, et praesumenti menti, quantum in se infirmatur, ostendat. Tunc enim vere cognoscimus bona nostra unde sunt, quando haec quasi amittendo, sentimus quia a nobis servari non possunt. Ad hoc itaque intimandae humilitatis magisterium, fit plerumque ut irruente tentationis articulo, tanta stultitia sapientiam nostram feriat, ut turbata mens, qualiter malis imminentibus obviet, vel contra tentationem quomodo se praeparet, ignoret. Sed hac ipsa stultitia cor prudenter eruditur, quia unde ad momentum desipit, eo post verius, quo et humilius, sapit; et sapientia unde quasi amittitur, inde certius possidetur. Aliquando dum sublimia intelligendo in elatione se animus erigit, in rebus imis et vilibus gravi hebetudine pigrescit, ut repente sibi etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. In hoc qͦd interna ꝑturbatione concuti¬
mur. dignũ est ut ad conditoris iudicium
recurramus. Ut inde cor nrm̃ adiutori
suo maiores laudes exhibeat. unde pulsatũ.
uerius in becillitatem sue infirmitatis pen¬

Expanded text:
um. --In hoc, quod interna perturbatione concutimur, dignum est ut ad conditoris judicium recurramus; ut inde cor nostrum adjutori suo majores laudes exhibeat, unde pulsatum verius imbecillitatem suae infirmitatis pen
Abbreviated transcription (Latin):
iob. Sedere enĩ quiescentis est: ad surgere
decertantis. Auditis gͦ aduersis surgere
est: exꝑtis temptationibꝰ mentẽ ad certa¬
mina robustius parare. Quibꝰ nimirum
tẽptationibꝰ. & iam discretio ꝑficit: quia
ut uirtutes auiciis subtilius destinguat.
agnoscit. Unde & bene subiungit᷑. Scidit
uestimenta sua. Uestim̃ta scindimꝰ. eũ
discernendo nrã oꝑa retractamꝰ. Si enĩ
apꝰ. dm̃ nrã nos oꝑa qͦsi uestim̃ta non tege¬
rent: ne quaqua uoce angłica diceretur.
Beatꝰ qͥ uigilat & custodit uestimenta sua
ne nudus ambul&e. & uideant tur pitudi¬
 nẽ eiꝰ. Turpitudo enĩ nr̃a tunc cernit᷑.
cũ uita reprehensibilis ante iustoꝵ oculõ
in iudicio. nequagũa sub sequentis boni oꝑt̾
ad lamentationẽ accendim̃. atq ipsis lam̃¬
tis excitati. ad ꝑspiciendã lucẽ iusticiȩ. sub¬
tilius oculos mentis apimꝰ: qͥsi in dolore
uestim̃ta scindimꝰ. qͥa exfletu discretione
crescente. cuncta quȩ agimꝰ. districtius trata

Expanded text:
it. --Sedere enim, quiescentis est; assurgere, decertantis. Auditis ergo adversis surgere, est expertis tentationibus mentem ad certamina robustius parare. Quibus nimirum tentationibus etiam discretio proficit, quia ut virtutes a vitiis subtilius distinguat, agnoscit. Unde et bene subjungitur: CAPUTsanentur. --Vestimenta scindimus, cum discernendo nostra opera retractamus. Si enim apud Deum nos opera nostra quasi vestimenta non tegerent, nequaquam voce angelica diceretur: Beatus qui vigilat, et custodit vestimenta sua, ne nudus ambulet et videant turpitudinem eius. Turpitudo enim nostra tunc cernitur, cum vita reprehensibilis ante iustorum oculos in iudicio nequaquam subsequentis boni operis ad lamenta accendimur; atque ipsis lamentis excitati, ad perspiciendam lucem justitiae subtilius oculos mentis aperimus, quasi in dolore vestimenta scindimus, quia ex fletu, discretione crescente, cuncta quae agimus, districtius irata
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ unꝰ in columis fugit: dũ omẽ qͦd mens
patitur. ꝑ seuerans discretio subtilit̃ respi¬
cit. solaq mortis periculũ euadit: qͥa &iam
ꝑturbatis cogitationibꝰ discretio non succũ.¬
bit. ut dãpna sua animo renunci&. & qͣsi

Expanded text:
tamen unus incolumis fugit, dum omne quod mens tamen unus incolumis fugit, dum omne quod mens patitur, perseverans discretio subtiliter respicit, solaque mortis periculum evadit; quia etiam perturbatis cogitationibus, discretio non succumbit, ut damna
Abbreviated transcription (Latin):
ut nunciarẽ tibi. Quid ꝑ oues: nͥ cogita¬
tionũ inocencia. Quid ꝑ oues: nsi bo¬
noꝵ cordiũ mundicia designat᷑ Cȩlũ uͦ
aer eũ dici paulo ante iã diximꝰ: unde & aues
cȩli nominamꝰ. Et scimꝰ qͦd in mundi fp̃s.
qui e çȩlo ȩthereo lapsi sunt.: in hoc cȩli
terreq medio uagant᷑. Qui tantomagis
corda hominũ ascendere ad cȩlestia ĩui¬
dent: qͣnto se a cȩlestibꝰ ꝑ elationis suae
in mundiciam ꝓiectos uident. Quia gͦ al
aereis potest᷑atibꝰ contͣ cogitationũ nr̃ arũ
mundiciã flãma liuoris inruit: de celo ig¬
nis ad oues uenit. Sepe enĩ mundas m̃tis
nr̃e cogitationes ardore libidinis accendunt.
& qͣsi igne oues concremant: dũ castos motꝰ
animi. luxuriȩ tẽptatione ꝑturbant. Qui
ignis di dicit᷑: qͥa & si non faciente do. tam̃
ꝑmit tente generat᷑. Et qͥa inpulsu subito.
ipsas non numquã circũspectiones mentis ob¬
ruunt: qͥsi custodes pueros occidunt. Sed

Expanded text:
si cogitationum innocentia, quid per oves, nisi bonorum cordium munditia designatur? Coelum vero aerium dici paulo ante jam diximus: unde et aves coeli nominamus. Et scimus quod immundi spiritus, qui e coelo aethereo lapsi sunt, in hoc coeli terraeque medio vagantur: qui tanto magis corda hominum ascendere ad coelestia invident, quanto se a coelestibus per elationis suae immunditiam projectos vident. Quia ergo ab aereis potestatibus contra cogitationum nostrarum munditiam flamma livoris irruit, de coelo ignis ad oves venit. Saepe enim mundas mentis nostrae cogitationes ardore libidinis accendunt; et quasi igne oves concremant, dum castos motus animi, luxuriae tentatione perturbant. Qui ignis Dei dicitur, quia etsi non faciente Deo, tamen permittente, generatur. Et quia impulsu subito ipsas nonnunquam circumspectiones mentis obruunt, quasi custodes pueros gladio occidunt. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
fortit̾ quicquid ꝑtulit pensat. Aliis ergo
pereuntibꝰ. unꝰ ad domũ redit: dum turba¬
tis intemptatione motibꝰ. discretio adcon-¬
scienciam recurrit. Ut qͦd repentinis in¬
cursibꝰ p̃occupata mens ꝑdidisse se pensat.
hoc cõpunctionis studio afflicta recipiat.

Expanded text:
fortiter quidquid pertulerit pensat. Aliis ergo fortiter quidquid pertulerit pensat. Aliis ergo pereuntibus unus ad domum redit, dum turbatis in tentatione motibus discretio ad conscientiam recurrit; ut quod repentinis incursibus praeoccupata mens perdidisse se pensat, hoc compunctionis studio afflicta recipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
ime diligat᷑ exquirit. & ibi scandali laqueoᷤ
inserit: ut quo magis resqueq diligitur.
eo ꝑ eã facilius paciencia turbet᷑. Et qͥdem
electoꝵ corda ad se semꝑ sollicite redeunt.
& semaeipsa grauit̾ uel pro leui motu exces¬
sionis affligunt: & dũ mota discunt quomͦ
stare debuerint: aliqͣndo melius concussa
solidant᷑. Sed antiquus hostis. dum toleran¬
diȩ cogitationes uel admomentũ turbat.
qͣsi abstulisse se ab agro cordis asinas. exultat.
In his autẽ quȩ agere disponimus: racionabili
custodia. quid qͥb rebus congruat. sollicite
pensamtꝰ. Sed plerũq hostis. dum subita ad
nos ꝑ turbatione tẽptationis inruit: circũ¬
spectiones cordis inopinate p̃ueniens. qͣsi
ipsos custodes pueros. gladio occidit. Sed
tam̃ unus fugit. qͥ alia perisse nunci&: qͥa
in eo qͦd mens ab hoste patitur. rationis
discretio semꝑ ad animũ redit: Ꝙqͥsi solã
se euasisse indicat. quȩ apud sem& ipsam

Expanded text:
ime diligatur exquirit, et ibi scandali laqueos ime diligatur exquirit, et ibi scandali laqueos inserit, ut quo magis res quaeque diligitur, eo per eam facilius patientia turbetur. Et quidem electorum corda ad se semper sollicite redeunt, et semetipsa graviter vel pro levi motu excessionis affligunt; et dum mota discunt quomodo stare debuerint, aliquando melius concussa solidantur. Sed antiquus hostis, dum tolerantiae cogitationes vel ad momentum turbat, quasi abstulisse se ab agro cordis asinas exsultat. In his autem quae agere disponimus, rationabili custodia quid quibus rebus congruat, sollicite 66 pensamus. Sed plerumque hostis, dum subita ad nos perturbatione tentationis irruit, circumspectiones cordis inopinate praeveniens, quasi ipsos custodes pueros gladio occidit. Sed tamen unus fugit, qui alia periisse nuntiet, quia in eo quod mens ab hoste patitur, rationis discretio semper ad animum redit; et quasi solam se evasisse indicat, quae apud semetipsam
Abbreviated transcription (Latin):
abstulisse uideat᷑. Possunt &iam ꝑ aranteᷤ
boues. cogitationes caritatis accipi: quibꝰ
ꝓdesse aliis conam᷑. cũ fraterni cordis du¬
riciã. p̾dicando scindere cupimꝰ. Potest autẽ:
ꝑ asinas. quȩ nimirũ se se onerantibꝰ nulla
ferocitatis insania resistunt: pacientię
mansuetudo signari. Et sepe hostis an¬
tiquuis. cũ uelle ꝓdesse nos loquendo aliis
conspicit. ĩ quodã torpore ocii mentem
mergit: ut aliis ꝓdesse non libeat. &iam cũ
appriis uacat. Arantes gͦ boues subtrahit:
cũ cogitationes mentis. frater nȩ utilitatis
fructibꝰ deditas. ꝑsũmissũ neglegenciȩ tor po¬
rẽ frangit. Et quã uis electoꝵ corda intra
archana suȩ cogitationis in uigile̾nt. & guid
atẽptatore sustineant supesantes pensant: eo
tam̃ ipso malignus inimicus aliquid rapuis¬
se se gaud&. quo cogitationibꝰ bonoꝵ uel ad
ad toleranciam mentem uid&. quid ab ea max¬

Expanded text:
abstulisse videatur. Possunt etiam per arantes abstulisse videatur. Possunt etiam per arantes boves, cogitationes charitatis accipi; quibus prodesse aliis conamur, cum fraterni cordis duritiam praedicando scindere cupimus. Potest etiam per asinas, quae nimirum sese onerantibus, nulla ferocitatis insania resistunt, patientiae mansuetudo signari. Et saepe hostis antiquus cum velle prodesse nos loquendo aliis conspicit, in quodam torpore otii mentem mergit; ut aliis prodesse non libeat, etiam cum a propriis vacat. Arantes ergo boves subtrahit, cum cogitationes mentis fraternae utilitatis fructibus deditas, per submissum negligentiae torporem frangit. Et quamvis electorum corda intra arcana suae cogitationis invigilant, et quid a tentatore sustineat, superantes pensant, eo tamen ipso malignus inimicus aliquid rapuisse se gaudet, quo cogitationibus bonorum vel ad ad tolerantiam videt, quid ab ea max
Abbreviated transcription (Latin):
possunt. Sed ecce  bona quȩ. omus. sapi-¬
entiȩ epulis. ficd̃iq pascunt᷑. Hostis nr̃ aran-¬
tes boues. & pascentes asinas subtrahit. &
pueros gladio occidit. Quid arantes bo¬
ues: nͥ grauiores nr̃as cogitationes accipimꝰ:
Quȩ dũ cor studiosa exercitatione confi¬
ciunt: uberes ꝓuec tuũ fructꝰ reddunt.
Quid pascentes intelligimꝰ asinas: nisi
simplices motꝰ cordis Qͦs dũ studiose ã
duplicitatis errore cõpescimus: qͣs ĩ cãpo
liberȩ puritatis nutrimꝰ. Sed plerũq
hostis callidus cũ graues cogitationes in
corde conspicit: sub introducta eas uolup¬
tatis delectatione corrumpit. Et dum
motꝰ cordis simplices uid&. subtilia in¬
uentionũ acumina ostendit: ut dũ laus
de subtilitate queritur. puritatis simpli¬
citas amit tat᷑. Et si usq ad opꝰ prauum
ꝑtrahere non ual&.: tẽptando tam̃. bonoꝵ
cogitationibꝰ subripiens noc&. ut cũ tur¬
bare bona m̃tis agnoscit᷑. ea quasi funditꝰ

Expanded text:
Sed ecce dum bona quae agimus, sapientiae epulis fideique pascuntur, hostis noster arantes boves et pascentes asinas subtrahit, et pueros gladio occidit. Quid arantes boves, nisi graviores nostras cogitationes accipimus? quae dum cor studiosa exercitatione conficiunt, uberes provectuum fructus reddunt. Quid pascentes intelligimus asinas, nisi simplices motus cordis? quos dum studiose a duplicitatis errore compescimus, quasi in campo liberae puritatis nutrimus. Sed plerumque hostis callidus, cum graves cogitationes in corde conspicit, eas sub introducta voluptatis delectatione corrumpit; et dum motus cordis simplices videt, subtilia inventionum acumina ostendit; ut dum laus de subtilitate quaeritur, puritatis simplicitas amittatur; et si usque ad opus pravum pertrahere non valet, tentando tamen bonorum cogitationibus subripiens nocet; ut dum turbare bona mentis agnoscitur, ea quasi funditus
Abbreviated transcription (Latin):
ar ticulo. ita inpͣceps rapit᷑. ut ab ea subito
cunctȩ circumspectiones eiꝰ obruantur.
Unde & custodes cameloꝵ pueros. chaldei
gladio feriunt. sed tamen unus redit: qͥa
int̾ hec discretionis ratio m̃tis nr̃ȩ oculis
occurrit. & sollicita sibim& anima. quid
subito inpulsu tẽptationis intrinsecꝰ amit¬

Expanded text:
articulo, ita in praeceps rapitur, ut ab ea subito articulo, ita in praeceps rapitur, ut ab ea subito cunctae circumspectiones ejus obruantur. Unde et custodes camelorum pueros Chaldaei gladio feriunt. Sed tamen unus redit; quia inter haec discretionis ratio mentis nostrae oculis occurrit, et sollicita sibimet anima quid subito impulsu tentationis intrinsecus amit
Abbreviated transcription (Latin):
penẽ semꝑ autem nimis cogitationũ molibꝰ
p̃munt: tribꝰ turmis chaldei camelos rapi¬
unt Quasi enĩ tres turmas contͣ camelos
facere est: t̃renarum dispensationũ studia.
mͦ inlicito oꝑe. mͦ suꝑflua locutione. mͦ ĩ¬
ordinata cogitatione uastare: ut dũ se ad
ministranda exterius mens efficacit᷑ exten¬
dere nititur. a sui confideratione separet᷑.
Et eo dãpna quȩ de sem& ipsa patitur nes¬
ciat. quo erga aliena fortiori studio qũa de¬
c& elaborat. Recte autem mens cum curas
dispensationis suscipit: quid sibi. quid proxuntͤ
debeat. ad tendit & nec ꝑ alienȩ sollicitudiniꝰ
immoderationẽ sua studia negligit: nec ꝑ fuȩ
utilitatis uigilanciam. aliena post ponit. Sed
tam̃ plerumq dũ adutraq mens soller ter
inuigilat. dũ magnis erga se & ea quȩ sibi
cõmissa sunt circumspectionibꝰ uacat: repen¬
tino turbata cuiuslib& cause emergentis

Expanded text:
pene autem semper nimiis cogitationum molibus pene autem semper nimiis cogitationum molibus premunt, tribus turmis Chaldaei camelos rapiunt. Quasi enim tres turmas contra camelos facere, est terrenarum dispensationum studia modo illicito opere, modo superflua locutione, modo inordinata cogitatione vastare; ut dum se ad administranda exterius mens efficaciter extendere nititur, a sui consideratione separetur; et eo damna quae de semetipsa patitur nesciat, quo erga aliena fortiori studio quam decet elaborat. Recta autem mens cum curas dispensationis suscipit, quid sibi, quid proximis debeat attendit; et nec per alienae sollicitudinis immoderationem sua studia negligit, nec per suae utilitatis vigilantiam aliena postponit. Sed tamen plerumque dum ad utraque mens solerter invigilat, dum magnis erga se, et ea quae sibi commissa sunt, circumspectionibus vacat, repentino turbata cujuslibet causae emergentis
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationũ uoluminibꝰ implicat᷑᷑ ut ipsa
ferre uix ualeat. quȩ intͣ se ꝓuidus uersat.
Et cum nil opere faciat: sub magno cordis
sui pondere. uehement᷑ insudat. Quia
enĩ dura st̃ quȩ apud sem& ipsũ intus pa¬
tit᷑: quietus foras ociosusq lassat᷑. Plerũq
enĩ qͥsi uentura animus conspicit. tot᷑aq
contra hȩc intentionẽ pro ponit: Magnꝰq
ardor contentioni se inserit. sopor fug̾it.
nox indiem uertit᷑. Et cum quieta foras
membra lectulus teneat: intus magnis
clamoribꝰ in cordis foro litigat᷑. Et fit ple¬
rũq ut nulla eueniant quȩ pͣuident᷑. Tota¬
q illa cogitatio quȩ diu se plena intentio¬
ne parauerat. repente uacua quiescat. Lan¬
to autẽ longius mens anecessariis cessat:
qͣnto inania lacius cogitat. Quia igitur
dispensationis curas. maligni sp̃s modo tor-¬
pente uel p̃cipitata actione feriunt. mͦ
pigra uel in moderata locutione confundua :

Expanded text:
cogitationum voluminibus implicatur, ut ipsa cogitationum voluminibus implicatur, ut ipsa ferre vix valeat, quae intra se providus versat; et cum nil opere faciat, sub magno cordis sui pondere vehementer insudat. Quia enim dura sunt quae apud semetipsum intus patitur, quietus foris otiosusque lassatur. Plerumque enim quasi ventura animus conspicit, totamque contra haec intentionem proponit; magnusque ardor contentionis se inserit, sopor fugit, nox in diem vertitur; et cum quieta foris membra lectulus teneat, intus magnis clamoribus in cordis foro litigatur. Et fit plerumque ut nulla eveniant quae praevidentur: totaque illa cogitatio, quae diu se plena intentione paraverat, repente vacua quiescat. Tanto autem longius mens a necessariis cessat, quanto inania latius cogitat. Quia igitur dispensationis curas maligni spiritus modo torpenti vel praecipitata actione feriunt, modo pigra vel immoderata locutione confundunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiarem tibi. Per camelos. qͥ mundũ aliqͥd̃
habent dum ruminant. & in mundũ. dum
nequaquã ungulã findunt: supͣ ĩa diximus
bonas rerũ tẽporalium dispensationes intel¬
ligi. In quibꝰ quo est cura distensior: eõ nobis
tͣrenis presidet: occulti hostis iaculis latius patet. Nonnul.¬
ia enĩ ꝓuidens agere nititur: &. sepe dũ cautꝰ futura sup¬
tiliter p̃uidet. incautꝰ dãpna p̃sentia neqͣꝗͣ uidet. Sepe dũ
presentibꝰ inuigilat: ad instancia pͣuidenda
dormitat. Sepe dũ aliqua torpens agit:
que uigilant᷑ agenda sunt negle̾git. Sepe
dũ plus iusto uigilantẽ se inactione exhi-¬
b&e: ipsa actionis suȩ inqͥetudine. rebus
subditis peius noc&. Aliqͣndo autẽ lingue
modũ ponere nititur: sed onere dispen¬
sationis exigente. silere ꝓhibet᷑. Aliqͣndo
dũ nimis se censura restringit: tac& &iam
quȩ loqui debuit. Aliqͦndo ad inferenda
necessaria dũ se latius relaxat: dicit &iam
quȩ loqui non debuit. Plerũq autẽ tantiꝰ

Expanded text:
noxia. --Per camelos, qui mundum aliquid habent, dum ruminant, et immundum, dum nequaquam ungulam findunt, supra jam diximus bonas rerum temporalium dispensationes intelligi, in quibus quo est cura distensior, eo nobis mdispensandis terrenis rebus praesidet, occulti hostis jaculis latius patet. Nonnulla enim providens agere nititur, et saepe dum cautus futura subtiliter praevidet, incautus damna praesentia nequaquam videt; saepe dum praesentibus invigilat, ad instantia praevidenda dormitat; saepe dum aliqua torpens agit, quae vigilanter agenda sunt negligit; saepe dum plus justo vigilantem se in actione exhibet, ipsa actionis suae inquietudine rebus subditis pejus nocet. Aliquando autem linguae modum ponere nititur, sed onere dispensationis exigente, silere prohibetur. Aliquando dum nimia se censura restringit, tacet etiam 67 quae loqui debuit. Aliquando ad inferenda necessaria dum se latius relaxat, dicit etiam quae loqui non debuit. Plerumque autem tantis
Abbreviated transcription (Latin):
at. & uires nr̃ȩ fortitudinis turbat. Et
eõ minores contͣ aduersa ex istimus. quo
quȩdã ꝑdere inmoderatius dilecta. formi¬
damus. Non numquã uͦ amor suus se m̃ti
ingerit: eamq latenti motu a rectitudine
iusticiȩ diuertit: Et quo se totam auctori
redilere negglegit. eo inse iusticiȩ iuri contra¬
dicit. Uientꝰ gͦ uehemens quat tuor domus.
angulos concutit. dum fortis temptatio oc-¬
cultis motibꝰ quattuor uirtutes quatit: Q
qͦsi quas satis angulis. domꝰ epuit᷑: dum pul
hos autẽ quatuor domꝰ angulos. filis conui¬
uant᷑: qͥa intra archana mentis. quȩ prin¬
cipalit̃ his quatuor uirtutibꝰ. ad sũme
rectitudinis culmen erigit᷑. uirtutes cete¬
rȩ qͦsi quȩdã cordis soboles. se inuicẽ pas¬
cunt. Donũ qͥppe sp̃s qͦd insubiecta mente
ante alia prudenciã. tẽperanciã. fortitudi¬
nẽ. & iusticiã format: eandem mentẽ ut
contͣ singula quȩq tẽptam̃ta erudiat. ĩ¬

Expanded text:
at, et vires nostrae fortitudinis turbat; et at, et vires nostrae fortitudinis turbat; et eo minores contra adversa existimus, quo quaedam perdere immoderatius dilecta formidamus. Nonnunquam vero amor suus se menti ingerit, eamque latenti motu a rectitudine justitiae divertit; et quo se totam auctori reddere negligit, eo in se justitiae juri contradicit. Ventus ergo vehemens quatuor angulos domus concutit; dum fortis tentatio occultis motibus quatuor virtutes quatit; et quasi quassatis angulis domus eruitur, dum pulshos autem quatuor domus angulos filii convivantur, quia intra arcana mentis, quae principaliter his quatuor virtutibus ad summae rectitudinis culmen erigitur, virtutes caeterae quasi quaedam cordis soboles se invicem pascunt. Donum quippe Spiritus, quod in subjecta mente ante alia prudentiam, temperantiam, fortitudinem, justitiam format, eamdem mentem ut contra singula quaeque te
Abbreviated transcription (Latin):
supͣ iam diximus: regio deserti. est. inmun¬
doꝵ spirituũ multitudo derelicta. Quę
dũ conditoris sui beatitudinẽ deseruit. qͥsi
manũ cultoris amisit. Aqua uentꝰ uehemenᷤ
uenit. & domũ subruit: qͥa ab in mundis
spiritibꝰ foris temptacio subripit. & atran¬
tit: qͥa nimirũ solidum mentis nr̃e edificiũ.
prudencia. temperancia. fortitudo. & iusticia.
sustinet. Inquat tuor angulis domꝰ ista sub¬
sistit: qͥa in his quat uor uirtutibꝰ. tota boni
oꝑis structura consurgit. Vnde & quatu¬
or paradysi flumina t̃ram inrigant: qͥa
dũ his quatuor uirtutibꝰ cor infunditur.
ab om̃i desiderioꝵ carnalium ȩstu tempe.¬
ratur. Sed non numquã dum menti ignauia
subripit: prudencia frigescit. Nam cum
fessa torp&: uentura non preuid&. Hon¬
nũiquã dum non nulla menti delectatio
subrepit: temperancia nr̃a marcessit. In
qͦͣntũ enim ad delectationẽ p̃sentium duci¬
mur: in tantũ minus ab inlicitis tempera¬
mus. Hon nuiquã se timor cordi insinu¬

Expanded text:
supra jam diximus, regio deserti est immundorum spirituum multitudo derelicta: quae dum conditoris sui beatitudinem deseruit, quasi manum cultoris amisit a qua ventus vehemens venit, et domum subruit; quia ab immundis spiritibus fortis tentatio subripit, et a trantit, quia nimirum solidum mentis nostrae aedificium, prudentia, temperantia, fortitudo, justitia sustinet. In quatuor angulis domus ista subsistit, quia in his quatuor virtutibus tota boni 68 operis structura consurgit. Unde et quatuor paradisi flumina terram irrigant, quia dum his quatuor virtutibus cor infunditur, ab omni desideriorum carnalium aestu temperatur. Sed nonnunquam dum menti ignavia subripit, prudentia frigescit; nam cum fessa torpet, ventura non providet. Nonnunquam dum nonnulla menti delectatio subripit, temperantia nostra marcescit; in quantum enim ad delectationem praesentium ducimur, in tantum minus ab illicitis temperamus. Nonnunquam se timor cordi insinu
Abbreviated transcription (Latin):
turbat: eo ipso foris est. quo resistente dõ.
usq ad interitũ bonoꝵ corda non uulnerat.
Tantũ qͥppe contͣ illa sȩuire ꝑmittit᷑. in
qͣntũ necesse est ut temptationibꝰ erudita
solident᷑. ne ea quȩ agunt bona suis uiribꝰ
tribuant. ne insecuritatis torpore se dese¬
rant. & a formidinis accinctione dissoluañ:
sed ad ꝓuectus sui custodiã. tanto solercius
inuigilent. qͣnto se contͣ adũsariũ stare semꝑ
ĩacie temptationũ uident. Cum autẽ¬

Expanded text:
turbat, eo ipso foris est, quo resistente Deo, turbat, eo ipso foris est, quo resistente Deo, usque ad interitum bonorum corda non vulnerat. Tantum quippe contra illa saevire permittitur, in quantum necesse est ut tentationibus erudita solidentur; ne ea quae agunt bona, suis viribus tribuant, ne in securitatis torpore se deserant, et a formidinis accinctione dissolvant: sed ad provectus sui custodiam tanto solertius invigilent, quanto se contra adversarium stare semper in acie tentationum vident. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
tum fructꝰ fecunde reddimus. dũ conti¬
nua ꝓsperitate pollemꝰ. aliquantulũ menꝰ
erigitur: ut aseme ipsa. sibi existere bona
quȩ hab&e arbitretur. Quȩ nimirũ bo¬
na. antiquus hostis maliciose ad trãctare
appetit. sed hȩc temptari d̾s non nisi be.¬
nigne ꝑmit tit : ut dũ mens tẽptatione
pulsante in bonis de qͥbꝰ gaudebat concu-¬
tit᷑: in becillitatis suȩ debilitate cognita.
inspe diuini adiutorii robustius solidet᷑.
Fitq mira dispensatione pietatis: ut
unde malignꝰ hostis cor temptat ut inte¬
rimat. inde misericors conditor hoc eru¬
diat. ut uiuat. Unde & bene subiungit᷑.¬
aꝑte dicat. Electi uniuscuiꝰq bona. sic tͥ
t̃eptanda exterus tribuo : ut tam̃ ipse no¬
ueris. qͥa ꝑseuerantẽ mͥ illũ. in mentis ra-¬
dice conseruo. Vbi & bene subdit᷑. Egres¬
usq ad effec tum cordis p̃ualere nequaquã
ꝑmittit᷑: exclusus ab intimis. exterius uaga¬
tur. Qui & iam si uirtutes mentis plerũq

Expanded text:
tum fructus fecunde reddimus, dum continua prosperitate pollemus, aliquantulum mens erigitur, ut a semetipsa sibi existere bona quae habet, arbitretur. Quae nimirum bona antiquus hostis malitiose attrectare appetit; sed haec tentari Deus nonnisi benigne permittit, ut dum mens tentatione pulsante, in bonis de quibus gaudebat concutitur, imbecillitatis suae debilitate cognita, in spe divini adjutorii robustius solidetur. Fitque mira dispensatione pietatis, ut unde malignus hostis cor tentat, ut interimat, inde misericors conditor hoc erudiat, ut vivat. Unde et bene subjungitaperte dicat: Electi uniuscujusque bona sic tibi tentanda exterius tribuo, ut tamen ipse noveris, quia perseverantem mihi illum in mentis radice conservo. Ubi et bene subditurusque ad defectum cordis praevalere nequaquam permittitur, exclusus ab intimis, exterius vagatur. Qui etiam si virtutes mentis plerumque
Abbreviated transcription (Latin):
credulitatis nr̃ȩ fidem p̾bemꝰ. In domo gͦ
fratris pͥmogẽniti conuiuant᷑ filii : cũ uir.¬
tutes relique ȩpulantur infide. Quȩ si
non pͥma ĩcorde nr̃o gignit᷑: reliqua queq
esse bona.ñ possunt. & iam si bona uidean¬
t᷑. Indomo fratris pͥmogeniti. filii conui-¬
uant᷑ : dũ uirtutes nr̃ȩ. in habitaculo fidi.
sacri eloquii cibo saciant᷑. Scriptũ qͥppe
est: sine fide in pͣosfibile̾ est placere do.
Tunc gͦ uirtutes nr̃ȩ. ueras uite epulas
sumunt: cũ nutriri fidei sacram̃tis incipi¬
unt. In domo fratris pͥmogeniti conui¬
uantur filii: qͥa nisi uirtutes relique.
sapientiȩ epulis repletȩ. ea quȩ appetunł

Expanded text:
ulitatis nostrae fidem praebemus. In domo ergo fratris primogeniti convivantur filii, cum virtutes reliquae epulantur in fide. Quae si non prima in corde nostro gignitur, reliqua quaeque esse bona non possunt, etiamsi bona videantur. In domo fratris primogeniti filii convivantur, dum virtutes nostrae in habitaculo fidei, sacri eloquii cibo satiantur. Scriptum quippe est: Sine fide impossibile est placere Deo . Tunc ergo virtutes nostrae veras vitae epulas sumunt, cum nutriri fidei sacramentis incipiunt. In domo fratris primogeniti convivantur filii, quia nisi virtutes reliquae sapientiae epulis repletae, ea
Abbreviated transcription (Latin):
Ac si aꝑte dicat. Cur laudas: quẽ ꝓte¬
gendo roboras.: Despecto enim me. dig¬
nus tuis laudibꝰ homo ess&: si suis contͣ
me uiribꝰ star&. Unde mox & malicio¬
se de homine er̃petit: qͦd tam̃ ꝓtector
hominis benigne concedit. Nam subdit᷑.¬

Expanded text:
Ac si aperte dicat: Cur laudas quem protegendo roboras? Despecto enim me, dignus tuis laudibus homo esset, si suis contra me viribus staret. Unde mox et malitiose de homine expetit, quod tamen protector hominis benigne concedit. Nam subdit
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ t̾ram circuire est. carnalia corda ꝑscru¬
tari: & unde occasionem accusationis inue.¬
nire possit. exguirere. Terrã circuit: qͥa
humana corda circũuenit. ut bona tollat.
ut mala mentibꝰ inserat. ut inserta cumu¬
l&. ut cumulata ꝑficiat: & ꝑfectos in ini¬
quitatibꝰ ad pęnã socios adquirat. Ꝙ no¬
tandũ qͦd non transuolasse. sed ꝑ ambulasse
sẽ asserit: qͥa nimirũ nequaquã quȩ tẽp¬
tat uelocit᷑ deserit: sed ubi molle cor inue¬
nit. ibi pedem miserȩ ꝑsuasionis figit: ut
inmorando. actionis prauȩ uestigia in pͥ¬¬
mat. & ex suȩ iniquitatis similitudine. qͦs
ual& reprobos reddat. Sed contͣ hũe. beatꝰ

Expanded text:
e terram circuire, est carnalia corda perscrutari, et unde occasionem accusationis invenire possit, exquirere. Terram circuit, quia humana corda circumvenit, ut bona tollat, ut mala mentibus inserat, ut inserta cumulet, ut cumulata perficiat, ut perfectos in iniquitatibus ad poenam socios acquirat. Et notandum quod non transvolasse, sed perambulasse se asserit, quia nimirum nequaquam quem tentat velociter deserit; sed ubi molle cor invenit, ibi pedem miserae persuasionis figit, ut immorando actionis pravae vestigia imprimat, et ex suae iniquitatis similitudine, quos valet, reprobos reddat. Sed contra hunc beatus
Abbreviated transcription (Latin):
Redẽptor nr̃ ꝑ hoc qͦd d̾s est. cũ patre dat
om̃ia.Per hoc uero qͦd homo est: a patre
accipit int̾ om̃ia. Dicat igit᷑ de iudea cũ
uenturum ĩ carnationis etꝰ misteriũ cre¬
derst̃: dñs dedit. Dicat de iudȩa. cum expec¬
tatã incarnatiõĩs eiꝰ p̃senciam contempsiss&:
dñs abstulit. Data qͥppe est cum ꝑ quosã
futura credidit: sed exigente merito suȩ ce-¬
citatis ablata est. cum credita ꝑ qͦsdam uene¬
ut inflagellis positi benedicere dño sciant.
cũ subditur. Sicut dno placuit ita factũ
est: sit nomen dñi benedictũ. Unde & tes¬
te euangłio cum ꝓpͥnquare passioni dicit᷑.
accepto pane gr̃as egisse ꝑhibet᷑. Grãs itaq
agit: qͥ flagella alienȩ iniquitatis suscipit.
Et qui nil dignũ ꝑcussioni exhibuit. humi¬
lit᷑ in ꝑcussione benedicit: ut hinc uideli¬
c& ostendat. quid unusqͥsq inflagello culpȩ
ꝓpͥȩ facere debeat. si ipse ȩquanimit᷑ flagel¬
la culpȩ portat alienȩ: ut hinc ostendat qͥđ

Expanded text:
Redemptor noster per hoc quod Deus est, cum Patre dat omnia; per hoc vero quod homo est, a Patre accipit inter omnia. Dicat igitur de Judaea, cum venturum incarnationis ejus mysterium crederet: Dominus dedit. Dicat de Judaea, cum exspectatam incarnationis ejus praesentiam contempsisset: Dominus abstulit. Data quippe est, cum per quosdam futura credidit; sed exigente merito suae caecitatis ablata est, cum credita per quosdam veneut in flagellis positi benedicere Domino sciant, cum subditur: Sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedictum. Unde et teste Evangelio , cum 63 propinquare passioni dicitur, accepto pane gratias egisse perhibetur. Gratias itaque agit, qui flagella alienae iniquitatis suscipit. Et qui nihil dignum percussione exhibuit, humiliter in percussione benedicit; ut hinc videlicet ostendat quid unusquisque in flagello culpae propriae facere debeat, si ipse aequanimiter flagella culpae portat alienae ut hinc ostendat quid
Abbreviated transcription (Latin):
deserit.  E ubi est qͦd ꝑ ꝓpħam dicitur.
si fuerit numerꝰ filioꝵ isrł qͦsi arena ma¬
ris: reliquiȩ saluȩ fient. Uibi qͦd scrip
tũ est.donec plenitudo genciũ introir&:
& sic om̃is ifrł saluus fier&. Erit gͦ qͣndo
conspicuus &iam synagoge appareat: erit
infine mundi procul dubio qͣndo gentis
suȩ reliquiis. sem&ipsũ sic̃ est d̾s in notes¬
cat. Unde & bene hic dicit᷑: nudus reũtar
illuc. Hudus qͥppe ad uterũ matris re-¬
uertitur: cũ inmundi huiꝰ tͣmino is qͥ
in sdo factus homo despicit᷑. synagogȩ suȩ
oculis d̾s ante scła declarat᷑. Sequitur.¬

Expanded text:
deserit? Et ubi est quod per prophetam dicitur: deserit? Et ubi est quod per prophetam dicitur: Si fuerit numerus filiorum Israël quasi arena maris, relitum est: Donec plenitudo gentium introiret, et sic omnis Israel salvus fieret ? Erit ergo quando conspicuus etiam Synagogae appareat. Erit in fine mundi procul dubio, quando gentis suae reliquiis semetipsum, sicut est Deus, innotescat. Unde et bene hic dicitur: Nudus revertar illuc. Nudus quippe ad uterum matris revertitur, cum in mundi hujus termino is, qui in saeculo factus homo despicitur, Synagogae suae oculis, Deus ante saecula declaratur. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
intelligenciã mentis oculos aꝑire neglexit.
Hunc qͥa ĩcarne humani corporis latentẽ
uidere dm̃ noluit: qͣsi indiuinitate nudũ
considerare contempsit. Sed nudus de
utero matris exiĩt: qͥa asynagoga carne
ꝓdiens. conspicuus ad gentes uenit. Qͦd
bene ioseph relicto pallio figiente: signa¬
tũ est. Dũ enim mulier ad ultera male
illo uti uoluiss&. relicto pallio fugit foraᷤᷤ
qͥa dũ sẏnagoga dnm̃ purũ hominẽ cre¬
dens. qͣsi adulterino cõplexu constringere
uoluit. ipse tegmen lit terȩ eiꝰ oculis reliqͥt:
& ad cognoscendã diuinitatis suȩ potenciã
conspicuũ se gentibꝰ prebuit. Uinde &
paulus dixit Usq hodie dũ legit᷑ moyses.
uelamen est suꝑ cor eoꝵ. Quia uidelicet
adultera mulier apud semapsã palliũ
retinuit: & quẽ male tenebat. nudũ ami¬
sit. Quia gͦ asynagoga ueniens. fidĩ gen¬
tiũ conspicuus apparuit: ex utero matris
nudus eriuit. Sed numquid hanc om̃imͦ

Expanded text:
intelligentiam mentis oculos aperire neglexit. intelligentiam mentis oculos aperire neglexit. Hunc quia in carne humani corporis latentem videre Deum noluit, quasi in divinitate nudum considerare contempsit. Sed nudus de utero matris exiit: quia a Synagogae carne prodiens conspicuus ad gentes venit. Quod bene Joseph relicto pallio fugiente signatum est . Dum enim mulier adultera male illo uti voluisset, relicto pallio fugit foras, quia dum Synagoga Dominum purum hominem credens, quasi adulterino complexu constringere voluit, ipse tegmen litterae ejus oculis reliquit, et ad cognoscendam divinitatis suae potentiam conspicuum se gentibus praebuit. Unde et Paulus dixit: Usque hodie, dum legitur Moyses, velamen est super cor eorum , quia videlicet adultera mulier apud semetipsam pallium retinuit, et quem male tenebat, nudum amisit. Qui ergo a Synagoga veniens, fidei gentium conspicuus apparuit, ex utero matris nudus exivit. Sed nunquid hanc omnimodo
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s sc̃s inscriptura sacra cadere dicit᷑: ut
ĩ opinatꝰ eiꝰ aduentꝰ exprimat᷑. QA enim
ruit uel cadit: adima repente ẽuenit:
Mediatoriau int̾rã qͣsi corruisse est: nul¬
lis signis p̃currentibꝰ inopinate ad gentes
uenisse. Bene autẽ dicit᷑. qͦd corruens ado¬
rauit. quia dũ ipse humilitatẽ carnis sus¬
cepit: in se credentibꝰ uota humilitatis
infudit. Fecit enĩ qͥa fieri docuit: sicut
gemitibꝰ menarrabilibꝰ. Neq enim petit
qui ȩqualis est: sed postulare dicit᷑ quiani¬
mirũ qͦs repleuerit postulantes facit. Qũã¬
uis hoc & insemipso redemptor nr̃ osten.¬
dit: qͥ patrem &iam dũ passiom ꝓpͥnqua.¬
rae exorauit. Quid enĩ mirũ si informa
serui exorando se patri subdidit: in qua
&iam manꝰ peccanciũ usq ad mortis extre¬
illuc. Redemptoris mat iuxta carnẽ syna¬
goga extitit: ex qua ad nos ꝑ corpus uisibi¬
lis ꝓcessit. Sed hunc intra se tegmine lit¬
terȩ adopertum tenuit: dũ ad spũalẽ eiꝰ

Expanded text:
s in sacra Scriptura cadere dicitur, ut inopinatus ejus adventus exprimatur. Quod enim ruit vel cadit, ad ima repente venit. Mediatori ergo in terram quasi corruisse est, nullis signis praecurrentibus inopinate ad gentes venisse. Bene autem dicitur quod corruens adoravit, quia dum ipse humilitatem carnis suscepit, in se credentibus vota humilitatis infudit. Fecit enim, quia fieri docuit; sicut gemitibus inenarrabilibus . Neque enim petit, qui aequalis est, sed postulare dicitur; quia nimirum quos repleverit, postulantes facit: quamvis hoc et in semetipso Redemptor noster ostendit, qui Patrem etiam, dum passioni propinquaret, exoravit. Quid enim mirum, si in forma servi exorando so Patri subdidit, in qua etiam manus peccantium usque ad mortis extreus. --Redemptoris mater juxta carnem Synagoga exstitit, ex qua ad nos per corpus visibilis processit. Sed hunc intra se tegmine litterae adopertum tenuit, dum ad spiritalem ejus
Abbreviated transcription (Latin):
inoꝑe: sciamꝰ quomodo intꝰ agat᷑ in m̃te.
Hã cũ filii di adsistunt coram dño. inter
eos quoq adsistit & satan: quia plerũq bo
ille callide se interserit & subiungit inimi.¬
cus : ut bene cogitata ꝑturb&. male ꝑtur-¬
bata dilaniet. Sed nequaquã nos intemp¬
tatione deserit: qui creauit. Nam hostẽ
nrm. qui se contͣ nos in insidus cõntegit:
inlustratione sui luminis nobis dep̾hensi¬
bilẽ reddit: ꝓptͣ qͦd ei mox dicit. Unde¬
uenis. & Callidũ nãq hostem requirere est.
eiꝰ nobis in.sidias declarare: ut quo eũ sub¬
intrare cor cernimus. forti contra illũ cir¬
cũspectione uigilemus. Qui respondens¬

Expanded text:
in opere, sciamus quomodo intus agatur in mente. in opere, sciamus quomodo intus agatur in mente. Nam cum filii Dei assistunt coram Deo, inter eos quoque assistit et Satan, quia plerumque boille callide se interserit et subjungit inimicus, ut bene cogitata perturbet, maleque perturbata dilaniet. Sed nequaquam nos in tentatione deserit, qui creavit. Nam hostem nostrum, qui se contra nos in insidiis contegit, illustratione sui luminis nobis deprehensibilem reddit; propter quod ei mox dicit: CAPUejus nobis insidias declarare, ut quo eum subintrare cor cernimus, forti contra illum circumspectione vigilemus. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid contͣ dm̃ locutꝰ est. Qd nec peccasse
nec stultũ aliquid contͣ dm̃ locutus asserit᷑:
hoc de illo petrus sicut &iam pͣdiximus. aꝑte
testat᷑ dicens. Qui peccatũ non fecit᷑: necͥ
dolus inuentꝰ est in ore eiꝰ. Dolus qͥppe in
ore qͣnto apt hoĩes prudencius call&: tanto
apud dm̃ stultius desipit. paulo ad testante
qui ait. Sapiencia huius mundi: stulticia
est apud dm̃. Quia gͦ dolus inore eius
non fuit: stultũ ꝓcul dubio nichil dixit.
Hunc contͣ dnm sacerdotes & pͥncipes. locu¬
tũ stulte crediderunt: cũ int̾rogatꝰ passio¬
nis tẽpore di se filium testaret᷑. Unde &
conquerentes dicunt. Quid adhuc egemꝰ
testibus. Ecce ipsi audiuimus blasphe¬
mias. Sed contͣ deu̾ stulte nil dixit: qͥa
uera loquens hoc de se infidelibꝰ &iam
moriendo intulit. qͦđ paulo post redẽptis
om̃ibus resurgendo monstrauit.
tractata transcurrimus: nc̃ inedificati¬
one eiꝰ corporis ea moralit᷑ tractanda re¬
plicemus. ut quod actũ foris nar ratur

Expanded text:
apud Deum stultitia est. --Quod nec peccasse, nec stultum aliquid contra Deum locutus asseritur; hoc de illo Petrus, sicut jam praediximus, aperte testatur, dicens: Qui peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus . Dolus quippe in ore, quanto apud homines prudentius callet, tanto apud Deum stultius desipit, Paulo attestante, qui ait: Sapientia hujus mundi stultitia est apud Deum . Quia ergo dolus in ore ejus non fuit, stultum proculdubio nihil dixit. Hunc contra Deum sacerdotes et principes locutum stulte crediderunt, cum interrogatus passionis tempore, Dei se Filium testaretur. Unde et conquirentes dicunt: Quid adhuc egemus testibus? ecce ipsi audivimus blasphemiam . Sed contra Deum stulte nihil dixit: quia vera loquens, hoc de se infidelibus etiam moriendo intulit, quod paulo post redemptis omnibus resurgendo monstravit. tractata transcurrimus: nunc in aedificationem ejus corporis, ea moraliter tractanda replicemus, ut quod actum foris narratur
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuidiciũ ueni in hunc mundũ: ut qͥ non
uident uideant. & qͥ uident ceci fiant. Hinc
& colũpna nubis quȩ inheremo populũ p̃ibat:
splendore ignis non indie sed innocte ra¬
diabat. Quia uidelica redẽptor ñr̃ suȩ con¬
ũsationis exemplo ducatũ sequentibꝰ p̾stans.
de iusticia sua confidentibꝰ nulla luce claruit
peccatoꝵ uero suoꝵ tenebras agnoscentib
igne sui amoris infulsit. Nec qͦd corrue¬
re iob dicitur: indignũ mens hoc signifi¬
cationi redemptoris arbitret᷑. Scriptũ
ñaq est. Uerbũ misit dñs in iacob: & ceci¬
dit in ifrahel. Iacob qͥppe supplantator: ifra
uenientẽ iudaicus respuit. hunc repen¬
te confidens populus gentilis inuenit. De
scõ quoq sp̃ii scriptum est: cecidit super

Expanded text:
in judicium veni in hunc mundum, ut qui non in judicium veni in hunc mundum, ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant . Hinc et columna nubis, quae in eremo populum praeibat , splendore ignis non in die, sed in nocte radiabat, quia videlicet redemptor noster, suae conversationis exemplo, ducatum sequentibus praestans, de justitia sua confidentibus nulla luce claruit; peccatorum vero suorum tenebras agnoscentibus, igne sui amoris infulsit. Nec quod corruere Job dicitur, indignum mens hoc significatione Redemptoris arbitretur. Scriptum namque est: Verbum misit Dominus in Jacob, et cecidit in Israel . Jacob quippe supplantator, Israëvenientem Judaicus respuit, hunc repente confitens populus gentilis invenit. De sancto quippe Spiritu scriptum est: Cecidit spir
Abbreviated transcription (Latin):
rasit: quia a iudaico sacerdotio p̃ceptor suoꝵ
sacram̃ta abstulit. Barbã rasit: quia regnũ
ifraheliticũ deserens. decorem uirtutis eiꝰ
amputauit. Quid uͦ hoc loco ꝑterrã nisi a¬
homo peccator expͥmit᷑ Primo qͥppe pec¬
canti homini dic̾tũ est: t̾ra es & int̾rã ibis.
Terrȩ gͦ nomine. peccatr ir gentilitas designat᷑
Nã cũ iustã iudea se creder&: constat quam
repba de gentilitate sentira: Paulo adtes¬
tante qui ait. Hos natura iudei: & non ex
gentib peccatores. Mediator igit᷑ nr̃ quasi
detonso capite interrã corruit: qͥa iudeam
deserens dũ sacram̃ta sua ab eiꝰ sacerdotio
abstulit. ad noticiã genciũ uenit. Capillos
enĩ acapite rasit: quia sacram̃ta legis ab
illo primo suo sacerdotio sustulit. Et ĩterrã
corruit: qͥa saluandis se peccatoribꝰ dedit.
Dũq eos qui sibi iusti uidebant᷑ deseruit.:
hos qͥ se iniustos & nouerant & fatebat᷑ ad¬
sũpsit. Hinc & ipse in euangłio dicit. Ego

Expanded text:
rasit, quia a Judaico sacerdotio praeceptorum suorum sacramenta abstulit. Barbam rasit, quia regnum Israeliticum damputavit. Quid vero hoc loco per terram, nisi peccator exprimitur? Primo quippe peccanti homini dictum est: « Terra es, et in terram ibis. » Terrae ergo nomine peccatrix gentilitas designatur? Nam cum justam Judaea se crederet, constat quam reproba de gentilitate sentiret. Paulo attestante, qui ait: « Nos natura Judaei et non ex gentibus peccatores . » Mediator noster quasi detonso capite in terram corruit: quia Judaeam deserens dum sacramenta sua ab ejus sacerdotio abstulit, ad notitiam gentilium venit; capillos enim a capite rasit, quia sacramenta legis ab illo primo suo sacerdotio sustulit: et in terram corruit, quia salvandis se peccatoribus dedit; dumque eos qui sibi justi videbantur deseruit, hos qui se injustos et noverant, et fatebantur, assumpsit. Hinc et ipse in Evangelio dicit: Ego
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sũptionũ cogitationes crescunt: Sed ꝗd̃
est qͦd deuotione cõpleta caput nazar eus
radere. capillosq ĩ igne̾ sacrificii ponere
iubet᷑: nisi quod tunc adꝑfectionis summã
ꝑtingimꝰ. cũ sic exteriora uicia uincimus.
ut & iam cogitationes suꝑfluas amente̾ re¬
secemꝰ Quas nimirũ sacrificiĩ igne con-¬
cremare est. flamma eas diuini amoris
incendere. Ut totũ cor indi amore ar-¬
deat. & cogitationes suꝑfluas concremans.
qͣsi nazarei capillos deuotionis ꝑfectione
ens. adorauit. Ille enĩuerã dõ ad orationẽ
exhib&: qͥ sem& ipsũ qͥa puluis sit humilit̃
uid&. Qui nil sibi uirtutis tribuit: qͥ bona
quȩ agit. esse de miscđia conditoris agnoscit.
Unde & cõpetenter dicit. Nudus egressus¬

Expanded text:
sumptionum cogitationes crescunt? Sed quid est quod devotione completa caput Nazaraeus radere, capillosque in igne sacrificii ponere jubetur, nisi quod tunc ad perfectionis summam pertingimus, cum sic exteriora vitia vincimus, ut etiam cogitationes superfluas a mente resecemus? Quas nimirum sacrificii igne concremare, est flamma eas divini amoris incendere, ut totum cor in Dei amore ardeat, et cogitationes superfluas concremans, quasi Nazaraei capillos devotionis perfectione ens adoravit. Ille enim veram Deo adorationem exhibet qui semetipsum, quia pulvis sit, humiliter videt, qui nihil sibi virtutis tribuit, qui bona quae agit esse de misericordia conditoris agnoscit. Unde et competenter dicit: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
rit. demonstrauit. Surgere qͥppe eiꝰ est: qͦ
districtione peccatores derelinquat ostendere
cie exerit: Unde & recte uestimenta scidisse
ꝑhibet᷑. Quid enĩ uestim̃tũ dñi. nisi synago¬
ga ertitit: quȩ ꝓphetis p̃dicantibꝰ expecta¬
tioni incarnationis illius adbesit. Sicut
enĩ his nc̃ uestitur aquibꝰ diligit᷑. paulo
ad testante qui ait. ut exhiber& sibi glori¬
osam ȩccłam non habentem maculã. aut ru¬
gã: quȩ enĩ maculã aut rugã non habere di

Expanded text:
it, demonstravit. Surgere quippe ejus est qua districtione peccatores derelinquat ostenderescidisse perhibetur. Quid enim vestimentum Domini nisi Synagoga exstitit, quae prophetis praedicantibus expectationi incarnationis illius adhaesit? Sicut enim his nunc vestitur, a quibus diligitur, Paulo attestante qui ait: Ut exhiberet sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam . Quae enim maculam aut rugam non hab
Abbreviated transcription (Latin):
luisse se sermo ꝓpheticus qui hȩc denunciauerat
ostendit. dicens de ꝑsecutore populo. Dilee¬
tus m̃s indomo mea. fecit scelera multa : Di¬
cens de bonis p̃dicatoribꝰ. sed tam̃ in passione
fugientibꝰ. ꝓximi mei alonge steterunt: Di¬
cens de cunctis ualde formidantibꝰ. ꝑcutiam
pastorẽ. & disꝑgent᷑ oues gregis. Sequitur.¬

Expanded text:
luisse se sermo propheticus, qui haec denuntiaverat, luisse se sermo propheticus, qui haec denuntiaverat, ostendit, dicens de persecutore populo: Dilectus meus in domo mea fecit scelera multa ; dicens de bonis praedicatoribus, sed tamen in passione fugientibus: Proximi mei a longe steterunt ; dicens de cunctis valde formidantibus: Percutiam pastorem, et dispergentur oves gregis . Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
mus: sacerdotum scilic& scribarũ atq senioꝵ
populi. Quibꝰ si & phariseos iungimꝰ quatu tac¬
or in hac domo angulos inuenimus. Aregione
angulos concutit: qͥa ab inmundis spiritibꝰ
tẽptatio inruit. & mentes quat tuor ordinũ ĩ
maliciã ꝑsecutionis excitauit. Quȩ domus
corruens oppressit liberos: qͥa dũ iudea in
crudelitatẽ dominicȩ psecutionis cadit. apos¬
toloꝵ fidẽ desperationis formidine obruit.
Tener i enĩ tantũmodo magistrũ uiderunt:
&iam negantes ꝑdiuersa fugiebant. Qe qũa¬
uis int̾na manꝰ eoꝵ spm̃ in presciencia ad uitã
tenuit: a uita tam̃ fidei eos interi carnalis
timor extinrit. Qui gͦ auctorẽ suũ iudea
sȩuiente reliquerunt.: quasi concussis angu¬
lis domo euersa sunt necati. Quid autem
illo tẽpore de grege fideliũ factũ credimꝰ:
quo fugisse ipsos &iam arietes scimus. Sed
int̾ hȩc unus qui nunci&e euadit: qͥa conua¬

Expanded text:
mus, sacerdotum scilicet, scribarum atque seniorum mus, sacerdotum scilicet, scribarum atque seniorum populi. Quibus si et Pharisaeos jungimus, quatuor in hac domo angulos invenimus. A regione angulos concutit, quia ab immundis spiritibus tentatio irruit, et mentes quatuor ordinum, in malitiam persecutionis excitavit. Quae domus corruens, oppressit liberos, quia dum Judaea in crudelitatem Dominicae persecutionis cecidit, apostolorum fidem desperationis formidine obruit. Teneri enim tantummodo magistrum viderunt, et jam negantes per diversa fugiebant. Et quamvis interna manus eorum spiritum in praescientia ad vitam tenuit, a vita tamen fidei eos interim carnalis timor exstinxit. Qui ergo auctorem suum, Judae saeviente, reliquerunt, quasi concussis angulis domo eversa necati sunt. Quid autem illo tempore de grege fidelium factum credimus, quo fugisse ipsos etiam arietes scimus? Sed inter haec unus qui nuntiet evadit, quia conva