comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iuidicare arguere ⁊ p̃dicare ut qui
delinq̃nciũ culpas redarguit: in
nulliꝰ resideat fauioee s occidat
uir frẽm suũ amicũ ⁊ ꝓximũ.
quos int̾fic̃ qui pumẽda ĩuenit
increpatõis gladio ferit. uͨ eis qͦs ꝑ
carnaliũ increpare recusat Item
⁊ reuerenciam exib̾i uts appło. trãs¬
siens quadã die let ⁊ alac̃ coram
martocheo sedñte añ fores palacii
mardocheꝰ ei nͨ assurret̃ nͨ m᷑otꝰ ẽ.

Expanded text:
udicare, arguere et praedicare, ut qui delinquentium culpas redarguit, in nullius resideat favore; sed occidat vir fratrem suum, amicum et proximum. Quos interficit, qui, cum punienda invenit, increpationis gladio ferit; nec eis, quos per carnalium increpare recusat. Itemet reverentiam exhiberi a populo, transiens quadam die laetus et alacer coram Mardochaeo sedente ante fores palatii, Mardochaeus ei nec assurrexit, nec motus est
Abbreviated transcription (Latin):
latus debet eẽ sic̃ gallma que curͦcitat
raucesc̃ ⁊ macrescit suꝑ pullos suoᷤ.
alis eos tegñdo ⁊ fouendo. debet ⁊
ẽẽ sĩc̃ orator uelut tulliꝰ hortñsius
ut ĩ cõcione ⁊ capitolio robusto elo¬
quio ⁊⁊ tubalit̃ intonet. Cũ uͦ uent̃
ẽ dom̃ int̃ ꝑuulos incipiat balbu¬
tire. ⁊ u̾ba frang̾e pu̾ilia. u̾ba hñs
ut illis cõfirmatus intelligat᷑. id̾
dñs. Quis putas fidelis ẽ suus ⁊ pru¬

Expanded text:
latus debet esse sicut gallina, quae crocitat, raucescit et macrescit super pullos suos, alis eos tegendo et fovendo. Debet etiam esse sicut orator, ut Tullius, Hortensius, ut in concione, et in capitolio robusto eloquio, et tubaliter intonet. Cum vero ventum est domum inter parvulos, incipiat balbutire, et verba frangere, puerilia verba habens, ut illis conformatus intelligatur. Item Dominus: « Quis putas fidelis est servu
Abbreviated transcription (Latin):
re tͥcici m̃surã scdm̃ capacitatem
auditoꝵ ⁊ qͣlitatẽ dicendoꝵ qui nõ
dispñ atores s extupatores st̃ diuini
eloquii qui abscondñda irreuerẽt
reuelant: secreta celestia passim
omũbꝰ ꝓfundũt qui inebͥãt uino eos
quibꝰ opus ẽ lacte. q̃rñtes potius su¬
um ostñtare ingeniũ quã proximiᷤᷤ
prodesse. It̃ id̾ intemplo dnĩ erãt ace¬
tabula phiale ⁊ ciathi sic ĩ eͣ mordax
increpatõ. larga p̃dicatõ. ⁊ minor et
suauis. Nõ n. omĩbꝰ omĩa ĩdifferñter
maiora maioribꝰ ⁊ mi .mi. osfre. Predi¬

Expanded text:
ram secundum capacitatem auditorum, et qualitatem dicendorum. Qui non dispensatores, sed exstirpatores sunt divini eloquii, qui abscondenda irreverenter revelant, secreta coelestia passim omnibus profundunt; qui inebriant vino eos, quibus opus est lacte, quaerentes potius suum ostentare ingenium quam proximis prodesse. Item idem : In templo Domini erant acetabula, phialae, et cyathi ; sic in Ecclesia mordax interpretatio, larga praedicatio, et minor, et suavis. Non enim omnibus omnia indifferenter majora majorib
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑare ii. ⁊ intelliges. Ut aũ distin¬
guat᷑ int̾ utentes malo uł bono
u̾bo: uide qd̃ duplices ⁊ dolosi in
corde ⁊ corde loqͣntur. b̃ arruli in
ore ⁊ore: detractores ⁊ cõtumelio¬
si in dñte ⁊ dñte. cõtẽplat̾i̾ ĩ corde
uiciũ lingue uitet᷑ nota quia iͥpłr

Expanded text:
are enim et intelliges. Ut autem distinguatur inter utentes malo, vel bono verbo, vide quod duplices et dolosi, « In corde et corde loquuntur ; » garruli, in ore et ore; detractores et contumeliosi, in dente et dente; contemplativi in corde vitium linguae vite
Abbreviated transcription (Latin):
It offiñ p̃lati prosequam᷑ plemꝰq
eiꝰ ĩ cautãloqͣcitatẽ prosequam᷑
ꝑ ancia ⁊ modestia p̃dicatõnis que
quid̾ temꝑanda ẽ sidm̃ qualitatẽ
⁊qͣntitatem. dicendoꝵ scdm̃ qͣlitatẽ¬

Expanded text:
Ut officium praelati prosequamur, pleniusque ejus incautam loquacitatem persequamur, perantia et modestia praedicationis: » quae quidem temperanda est secundum qualitatem et quantitatem dicendorum
Abbreviated transcription (Latin):
tatis siue garrulitatis iͦu sũt
cãe. adulatõ. iactancia. cupidi¬
tas. incauta loquacitas. loqͣcitas
itaes cͣcia ẽ bone tacttnitati. cõtͣ
quã cdamat ppħa dicens. Pone

Expanded text:
tatis, vel garrulitatis, quatuor sunt causae: adulatio, jactantia, cupiditas, incauta loquacitas. Loquacitas itaque contraria est bonae taciturnitati, contra quam clamat Propheta dicens: « Pone,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ad m̃surã humilitatis ⁊ tacit᷑¬
nitatis ꝙͣ huĩt filiꝰ m̃s ⁊ acharias
potui ꝑuenire. It̃ abbas. pastor:
nũꝙͣ p̃sñte sene emisi u̾bũ. sec
qd dicebat laudabã. It id̾ cuidam
q̃renti iqͦmͦ quiet hĩtabo ĩ loco ĩ qͦ¬

Expanded text:
tamen ad mensuram humilitatis et taciturnitatis, quam habuit filius meus Zacharias, potui pervenire. Item abbas pastor: Nunquam praesente sene emisi verbum, sed quod dicebat laudabam. Item idem cuidam quaerenti: Quomodo quietus habitabo in loco in q
Abbreviated transcription (Latin):
aliis ñ pp̃ suppleadam indigencia
aut pp̃ tollcudam fameni. aut it¬
pellendũ frigus. S qr estimant ali¬
os posse eoꝵ delcatõnes impedire. ul
q estimant cis posse tristicias infer¬
re. Nongͦ solũ pp̃ possones sũt car¬
struende leges ut statucbat fellcas

Expanded text:
lum propter supplendam indigentiam, ut propter tollendam famen, et repellendum frigus: sed quia existimant alios posse eorum delectationibus impedire, vel quia existimant eis posse tristitiam inferre. non ergo solum propter possesiones sunt instituendae leges, ut statuebat Phaeleas
Abbreviated transcription (Latin):
ant᷑ infilias ⁊ in uxores ciuiũ pp̃ de
possones m̃surandas ut quod quil
qo̾ siũ ẽ possideat. S iłta ordinare
decet cͣc passiones repmicudas netiuis
filias aboꝵ Imotanto mag̾ sollici¬

Expanded text:
antur in filias, et in uxores civium propterpossesiones mensurandas, ut quod quilibet quod suum est possideat: sed multa ordinare decet circa possesiones reprimendas, ne cives filias aliorum. Immo tanto ma
Abbreviated transcription (Latin):
tmgit ex ignoranͣ. Inceꝑti cuimi
ñ possunt cognoscere arduita
hũndat m̃eis calor ꝓrĩdpũt ut
attẽpitent aliqͣ q̃ ꝯsũmare ñ
possitnt. Sic ⁊̃ dic̾e ñ possuꝰ ꝙy ⁊

Expanded text:
tingit ex ignorantia: inexperti enim non possunt cognoscere arduitatabundat in eis calor, prorumpunt ut attentent aliqua quae consumare non possunt. Sic etiam
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa que ad spem debitam reqͥrintͦ
ind̾e qũo bñ se hr̃e debeant in non
magna tiligenͣinuestigare qͥd
sꝑcnt. ⁊ qͥd aggredient᷑. Nã sicut
ut aggrediant᷑ ardaia ⁊sperent
spanda sic ꝑ hũssitatẽ debet cẽ
mod̾atiut ñ aggrediant᷑ alicͥẜ
ultͣ uires ꝓpͥas. ⁊ ut ñ sꝑent non
sprda ¶ Possumꝰ ã duplici ia
inuestigate ꝙ ñ decet ieges ⁊pͥn¬
gtitis sibi ꝯmisse Sꝑare cñi ultͣ
qͣm sit sꝑandꝰ. Iagͣ gredi opus

Expanded text:
ia quae ad spem debitam requiruntuvidere quomodo se habere debeant in non magna diligentia investigare, quod sperent, et quid aggrediantur. Nam sicut ut aggrediantur ardua, et sperent speranda: sic per humilitatem debent esse moderati, ut non aggrediantur aliquid ultra vires proprias. et non sperent non speranda. Possumus autem duplici via investigare, quod decet reges et pringentis sibi commissae. Sperare enim ultra quam sit sperandum, et aggredi opus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯorͣtur loco suosum uł doorsũ. Scd̾o
est ibi considare motũ ꝑ ꝙy tendunt
intalem locũ. Tercio statõm ⁊ qͥe¬
tem ꝑ qͣm qͥescunt in dc̃o ldco. Sic
⁊ ingestis moralib ut cõit᷑ poͣ. est

Expanded text:
ormatur loco sursum vel deorsum. Secundo est ibi considerare motum, per quem tendunt in talem locum. Tertio stationem et quietem, per quam quiescunt in dicto loco. Sic et in gestis moralibus, ut communiter
Abbreviated transcription (Latin):
tingat ip̃m adipisci dolemꝰ ⁊ tri¬
amor. m̃surã cr̃r ⁊ modũ d susci¬
ꝑpere ex amore. Sic ⁊ abhoĩatõ l
ñ sit idem ey odiũ. tñ goodio deb
m̃furã susciꝑe. Wic cnĩ in ntib¬

Expanded text:
tingat ipsum adipisci, dolemus et triamor, mensuram tamen et modum debet suscipere ex amore. Sic et abominatio licet non sit idem quod odium, tamen ex odio debet mensuram suscipere. Sic enim in nat
Abbreviated transcription (Latin):
dr .ui. poł. Qͣnͣto utiq minor inimi
leges ñ tantam inimicitiam incͦ.¬
uit. qͣntam si iudicaret cos arbitͥo
apo ne iuidex timore inimicicit in¬
cimatꝰ disferat debito furi iuditio
mantipare qͣntũ poͥ ͤᷤ est sunt oĩa¬
I
⁊ panca arbitͥo nidicũ ꝯmittenda.
Sufficient᷑ .n. iudex ext̾at᷑ cũ scd̾m
poĩtas leges aͥd radicat . qr ñ ur ip̃e¬

Expanded text:
r inimicleges non tantam inimicitiam incurrat, quantam si iudicaret eos arbitrio proprio, ne iudex timore inimicitiae inclinatus differat debito fini iudicia mancipare, quantum possibile est, sunt omni pauca arbitrio iudicum committenda: sufficienter enim iudex excusatur, cum secundum positas leges aliquid iudicat: qui
Abbreviated transcription (Latin):
accendend̃. ud ñ loqͣnt᷑ ⁊ͥ placentia
s ũci. Adailatores cĩ dũ pͥncipiplat̾e
student u̾a silentes i plactatia ꝑ¬
cõnt adulatores plus cantes loqui
indens pͥamũ in ꝯsiliis cẽ sec̃tar uĩ¬

Expanded text:
loquantur ibi placentia, sed vera. Adulatores enim dum principi placere student, vera filentes, et placita proessent adulatores, plus curantes loqui videns Priamum in consiliis esse secretari
Abbreviated transcription (Latin):
cõrdicũ ꝯmtenda ¶ Tatia uia sic
declarat᷑. Nam ꝯditores legum leges
beat illam fecre stũam Iam si scir̃et
ꝙ airitꝰ forte obliqͣrtnt᷑ in uidicando
⁊ penã palliarent. Siuͦ mimitꝰ inołia¬

Expanded text:
committenda. Tertia via sic declaratur, nam conditores legum leges debeat illam subire sententiam. nam si scirent quod amicus, forte obliquerentur in iudicando, et poenam palliarent: si vero ini
Abbreviated transcription (Latin):
git cõ regis ꝯsilii ccͣ ꝓuentus in quo
sunt duo actendenda ¶pͥmone
maiestas regia aliqͦs. ꝓuentꝰ miu¬
in regno usar paret ĩuste. Rursus
uentib defraudet᷑. Eopedit regi
regni ⁊ ad bonũ statũ eiꝰ. Dec gͦ
iuste acceptus auf̾at᷑. Si qͥs uo de¬
ficit uł c diminutꝰ apponat᷑ ⁊ au
tout sciat᷑ utr̃ ciuitas uł regrũ
tui pͥncipat᷑ qͥs rector sufficiat s
malmm̃nto ⁊ in descruuentib ad
sosficĩam inte. Considand̾ est eñ
qͣrntũ alim̃tũ ẽ ia regno ułm ci

Expanded text:
git esse regis consilium circa proventus. in quo duo sunt attendenda. Primo, ne maiestas regia aliquos proventus iniuin regno usurparet iniuste. Rursus ventibus defraudetur: expedit enim regiuregni, et ad bonum statum eius: decet ergo iuste acceptus, auferatur: si quis vero deficit vel est diminutus, apponatur et auto, ut sciatur utrum civitas vel regnum cui principatur aliquis rector sufficiat sibi in alimento et in deservientibus ad sufficientiam vitae: considerandum est enim quantum alimentum est in re
Abbreviated transcription (Latin):
restitudo uolũtatis Inoĩeĩ htigio
re. uidel ꝑtes litigantes. Negocium
de quo litigant. loges ẜ qͣs st̃litigia iu
tum. nec tͥemĩarium. uec miqu̾ neo pre¬
fũptuosum. siũ suspatiosum. Iudices eĩ
si non recte iudirent se hñt ad legis¬
latoren facient ĩdiciũ usmpatum

Expanded text:
rectitudo voluntatis. In omni enim litigio re. videlicet partes litigantes, negocium de quo litigant, leges secundum quas litigia iudtum, nec temerarium, nec iniquun, nec praesumptuosum sive suspitiosum. Iudices enim si non recte se habent ad legislatorem, faciunt iudicium usurpatum.
Abbreviated transcription (Latin):
tem̃ariũ si ñ rtcte st yñt adleges. ut si
carant legũ prudenͣ. nã sñ cognitione
legũ recte cãc uidicari ñ posst ¶ Tertio
siuidicos ñ debite sehũt ad ꝑtes litigã¬
tes faciũt uidatiũ inicũ. Nam ut¬

Expanded text:
temerarium, si non recte se habent ad leges, ut si carent legum prudentia: nam sine cognitione legum, recte causae iudicari non possunt. Tertio si iudices non debite se habent ad partes litigantes, facient i
Abbreviated transcription (French):
ne infargant seditõnes ⁊ maleficia
iñt̃ cines. Ido aiten dd̾̃ ẽdiligent̃ qͥciui¬
ũ reputant᷑ boni. ⁊ qͥ infames ut ccͣ
in fames maior cͣa adhibcat᷑ ⁊ si dep̃¬
i ag̃ maleficia ꝑpctrart. Nam si

Expanded text:
s et malitia inter cives. Ideo attendendum est diligenter qui civium reputantur boni, et qui infames, et circa infames maior custodia adhibeatur: et si deprmagis maleficia perpetrati: nam sicut
Abbreviated transcription (Latin):
stend̾e debent iu¬
dires ut sic in iudicio proce¬
dant ut smones passionales ꝓuo¬
cantes ad passiones ⁊ adirgm ⁊ o¬
diũ in uidicio ꝓ hĩlcant᷑. Multi
cnĩ litigantiũ cognoscentes se
hr̃e malam cãm ñ narrat ꝙͥ fci̾¬

Expanded text:
tendere debent iudices, tu in udicio procedant, ut sermones passionales, provocantes ad passiones, ut ad iram et odium; in udicio prohibeantur: multi enim litigantium cognoscentes se habere malam causam, non narrant qui
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dc̃a requirũt᷑ ad recte ⁊ debide uidi¬
cand̾. p utiq qͣles uidices ⁊ qͣles
dascussores cãꝵ q̃re̾ decͥcat regiam
marestatem. Nam dec cos tales
quer̾e qͥ sint huitules ñ exredcutes
auͣctem fibi ꝯmissam sind prnden¬
tes in legib scientes cas applicare
ad litigia exorta ħeant ⁊elum ui¬
sticie ut ñ ex amore uł ex odio ꝑ¬
tium sex dilcõne iustĩc sñiagͥ
ut cognosdentes ꝑticłarla acta me¬
t ⁊q̃ oꝑteat ꝯsiddare uidices ut
indlgeant hũanis e nt sinit cle¬
mences pocius qͣm crudles

Expanded text:
praedicta requiruntur ad recte et debite iudicandum. Patet itaque quales iudices et quales discussores causarum quaerere deceat regiam maiestatem: nam decet eos tales quaerere qui sint humiles, non excedentes ritatem sibi commissam; sint prudentes in legibus scientes eas aplicare ad litigia exorta: habeant zelum iustitiae, vel ut non ex amore vel odio partium, sed ex dilectione iustitiae ut cognoscentes particularia acta met oporteat considerare iudices, ut indulgeant humanis, et ut sint clementes potius quam crudeles
Abbreviated transcription (Latin):
iustũ. ħ est ꝑ acc̃is. in qͣntũ allegãt
leges conditas a legũ latore. Qre cũ
sermones passi ouales inclinent uolũ¬
tatem ⁊ faciunt appar̾c aͥd iustũ uł nõ
iustura es ꝙ passionati amances ⁊ odi¬
entes ⁊ gaudentes ⁊ tͥstañtes ñ ꝑit̾ iudi

Expanded text:
iustum, hoc est per accidens, inquantum allegant leges conditas a legumlatore. Quare cum sermones passionabiles inclinet voluntatem, et faciant apparere aliquid iustum, vel non iustum, eo quod passionati, ut amantes, et odientes, et ga
Abbreviated transcription (Latin):
surpatõm ⁊ iniustĩam. Recitat
iniuste tenebat. Increpatꝰ tam̃¬
fait ab uxore dicente ꝙũetun¬
dari debes qr minꝰ regirũ dimit¬
t̾et filiis qͣm accepiss apr̃e.xxi
minꝰ regnũ in gnͣtitate dimitte
¶ Setmo tultimo detet ueros re¬
ges bñ se hr̃e cͥcͣ dinicias. ppłs cĩ
amitũ deum. Estimat cnĩ talem
Possumꝰ tñ nos ad ħ aliam melio¬
tem rõm addaicẽ dñtes. Qd̾ si rex
hẽat amicum d̾m dĩra ꝓuidentia
eui oiã sunt nota ⁊ eiꝰ poͣ cui nicħ¬

Expanded text:
usurpationem et iniustitiam. Recitat iniuste tenebat: increpatus ab uxore dicente, quod verecundari deberet, quia minus regnum dimitteret filiis, quam accepisset minus in quantitate regnum dimitteb. Decimo et ultimo decet veros reges bene se habere circa divina. Populus enim amicum Deum: existimat enim talem Possumus tamen ad hoc aliam meliorem rationem adducere dicentes quod si rex habeat amicum Deum divina providentia cui omnia sunt nota, et eius potentia c
Abbreviated transcription (Latin):
ro qd dũ est in ꝯtinuo cxercicio clari¬
tatenih. S si diu remanz ociosum
rubiginẽ ꝯͣhit dnc ⁊ tales blłantes
siunt obedientes pͥntipi. bacantes u̾
nesciunt dẽbite se hr̃e. qͣre talib ut
debite sc ħ̾cant sꝑ incutiendi sũt ti¬
mores bellici ⁊ torruptõnes exbͥascce.¬

Expanded text:
ro, quod dum est in continuo exercitio claritatem habet, sed si diu remanet inofficiosum, rubiginem contrahit. sic et tales bellantes fiunt obedientes principi: vacantes vero nesciunt debite se habere: quare talibus ut debite se habeant semper incutiendi sunt timores bellici, et correptiones ex
Abbreviated transcription (Latin):
consiliis hũc hr̃c modũ ud cũ alii
conferamꝰ ꝙ̃ agend̾. Qd̃ ex duob
p. Nam confilia ut dc̃m̃ẽ esse de¬
beut de reb magnis. In talib ãt
raniti. s d alios ad sonicare sci¬

Expanded text:
odum: ut cum aliis conferamus quid agendum, quod ex duobus pater, Nam consilia ut dictum est esse debent de rebus magnis. In talibus autinniti: sed debet alios ad se vocare, sci
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ q̃m dsiat᷑. h salnari ⁊ or rumpi
ut eligens optimũ modũ pͥncipã
ã optimꝰ modꝰ pͥncipandi ⁊ qͣle debe¬
at ec̃ regis officium ⁊ quõ rex sede¬
deat in suo dtũo prescruare fuit ĩ
iam dc̃a coaduruante coꝑientiage¬
stoꝵ ꝑticłarium q̃ continue oct᷑¬
runt in curiis regũ ⁊ pͥncipũ ĩstͦi
poc̾it restor ciuitans aut regni qͣłr
cora latõm legum sit ꝯsiliandum¬

Expanded text:
 quem dominatur habet salvari et corrumpi: ut eligens optimum modum principanautem optimus modus principandi, et quale debeat esse regis officium, et quomodo rex se debeat in suo dominio praeservare, fuit in iam dicta coadiuvante experientia gestorum particularum quae continue occurrunt in curiis regum, et principum, instrui poterit Rector civitatis aut regni, qualiter circa lationem legum sit consiliandum
Abbreviated transcription (Latin):
est cĩ utrũ regnũ x aliqͣ ꝑte pꝰsit
inuadi. ⁊ ntr̃ aliqͣ ciuitas regni ab
petͥncis possit susciꝑe det̾m entum
Ic̃o passagia portus intͦitus ⁊ cecãta¬
lia dũ posst̃ sxtͥnseci aduenire ñ st̃

Expanded text:
enim est utrum regnum ex aliqua parte possit invadi, et utrum aliqua civitas regni ab extraneis possit suscipere detrimentum: ideo passagia, portus, introitus et caetera talia unde possunt extrinseci ad venire, non sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uituꝑat᷑ a auaricia ⁊ gulositas
Neptimo dec u̾m regem ornare
⁊ nmire cinitatẽ ⁊ castra exñtia
ni regno. Ut appareat magͥ cẽ pro¬
curator coĩs boni ꝙͣ tyrãnus q̃¬
rcus utilitatem ꝓpͥm ¶Octauo
re ut pucet᷑ ñ sic honoratos cẽ a
eutes ⁊ bonos ut nfta patebit.
ñ honorãt s pumũt No e¬
no dec u̾m regem ꝑ usurpatio¬
nẽ ⁊ inuisticiam ñ dulatare su¬

Expanded text:
utem avaritia et gulositas. Septimo decet verum regem ornare et munire civitates et castra existentia in regno, ut appareat magis esse procurator communis boni, quam tyrannus quaerens utilitatem propriam. Octavo re, ut putetur non sic honoratos esse aentes et bonos, ut infra patebit, non honorant, sed perimunt. Nono decet verum regem per usurpationem et in
Abbreviated transcription (Latin):
gens iłla opp̃ssañ ualeus fustine
tyrãnidem principis insurgit ⁊ ꝙxã¬
nicat in ip̃m eũ ꝑmient uł expellens
pͥncipes. ⁊ torãnides ppłi corrũpit ty¬
rãnidem monarchicam. Sic Dona

Expanded text:
gens illa opressa non valens sustinere tyrannidem principis, insurgit et tyrannizat in ipsum, eum perimens vel expellens. principem, et tyrannis populi corrumpit tyrannidem monarchiam.
Abbreviated transcription (Latin):
uun regni d maxĩe custodtre ⁊
obseruare. qd̾ tyrãni l se facẽ
siłant ñ tñ faciunt ĩ mo boͣ alioꝵ
rapiunt ⁊ iura regni ñ obsuant.
Teccio det regem ⁊ pͥncipem non
oñde̾ se nimis t̾ribłem ⁊ seutrũ
nec decs se nimis familiarem ꝑe¬

Expanded text:
iura regni debet maxime custodire et observare. quod tyranni licet se facere simulant, non tamen faciunt, immo bona aliorum rapiunt, et iura regni non observant. Tertio decet regem, et principem non ostendere se nimis terribilem et severum, nec decet se nimis familiarem ex
Abbreviated transcription (Latin):
uati bom aspiciat ad coẽm ꝓ fectũ
⁊ nt rogni ꝓfcclus impediri ñ possit
secreta tcne d q̃ ibi sũt tradita.
ħꝰ ciĩ fuit ꝙ ap̃ romã rem publicã
traltuit fidelitas ꝯsilaticuł quib

Expanded text:
um aspiciat ad communem profectum: et ut regni prefectus impediri non possit secreta tenere debet quae ibi sunt tradita. Hoc enim fuit, quod apud Romanam Rempublicam exaltavit fidelitas consiliantium: qu
Abbreviated transcription (Latin):
poł tres modos corruptõnis tỹrã¬
nidis diccus tyrãmdem torrũpi
a se a tỹrãuide alia ⁊ aregno. Cor¬
rũpit᷑ enĩ uyrãmdes ascip̃a. Nam
ut dacctat᷑ supͣ. malũscip̃m corrũ¬
pit. Et si integrũ sit imꝑtu ͤ sit.

Expanded text:
 tres modos corruptionis tyrannidis, dicens, Tyrannidem corrumpi a se, a tyrannide alia, et a regno. Corrumpitur enim tyrannis a seipsa. nam ut dicebatur supra malum seipsum corrumpit, et si integrum sit im
Abbreviated transcription (Latin):
fuicin iłlũ. Spectat gͥ ad rec̾torẽ
rogni ordinart fags subditos ad
urotutes ¶ Certio ad ꝯsẽnd̾ fi¬
nemi qͥ intendit᷑ in uita politica
organite deserniũt ros ext̾iores
No gͦ regis ⁊ pͥncipes sic reg̾e curi¬
tates ⁊ regna ut sibi sbiesti hũm¬
tet reb exc̃iorib ꝓut defuiunt
ad bñ uiu̾e. ⁊ ad cansoq̃nd̾ finẽ
intentũ interi inta pol̾itica. Hoc

Expanded text:
rectorem regni ordinare suos subditos ad virtutes. Tertio ad consequendum finem qui intenditur in vita politica, organice deserviunt res exteriores. Decet ergo reges et principes sic regere civitates et regna, ut sibi subiecti abundent rebus exterioribus prout deserviunt ad bene vivere, et ad consequendum finem intentum in
Abbreviated transcription (Latin):
regibi plus amat᷑ er amore q
Tuãnis ꝓueniat ex p̃datõne
ppłi. Exꝑti enĩ sumꝰ plus tyran¬
rarantes plus uixisse in egesta¬
corꝑea ñ tat hñt tyrãni qͦt ueri
reges. Nam hr̃c amicus ⁊ diligi a
ppło ẽ maxime delc̃abłe ñ confide
se maliqͦ ⁊ crcd̾e̾ se cẽ odiosũ młtitu¬

Expanded text:
plus donatur ex amore quam tyrannis proveniat ex praedatione populi. Experti enim sumus tyrannizantes plus vixisse in egestacorporea non tot habent tyranni, quot veri reges. Nam habere amicos, et diligi a populo, est maxime delectabile: non confidere de aliquo et credere se odiosum
Abbreviated transcription (Latin):
ad qͣm potio ordinat᷑. Cũ g ͦ haĩes
cõĩt᷑ ⁊ maxime hntes uo̾lunta tẽ
ꝑu̾sam ordinent pcruniam ⁊ diui¬
cias ad delc̃am̃ta corꝑea ⁊ ad uolup¬
tates sensibiles. Scqͣ ꝙ diuices mĩ¬
q d ñantes ⁊ intcudentes ñ cõe boñ
s pecuni ani incende corͣles delcãtõ¬
nes. Tcrcio diuites sic pͥncipantes
maxime sollicitant᷑ cura cuitodia
corꝑis. Nam ullĩ sp̃to cc̃i bono in¬
tendat ad pecũiam ⁊ ad uolupta¬
tes corꝑis nisi in mulus offondat
ppłm. Nam tał ut peciuĩam ħ̃tat
dep̃dat᷑ ciues ut ũe uoluptatib
fruat᷑. forefacit ⁊ infert ꝯtume¬
liam ciuib qͣntũ ad uxores ⁊ filias
dit se młtitudini s sꝑ duhitans
ce faria ppłi maxĩe sołlicitant᷑
cͣcͣ custodiam corporis. or̃a ã hiꝰ ma¬

Expanded text:
ad quia potio ordinatur. Cum ergo homines communiter et maxime habentes voluntatem perversam, ordinent pecuniam et divitias ad delectamenta corporea, et ad voluptates sensibiles, sequitur divites intes, et intendentes non commune bonum, sed pecuniam, intendere corporales delectationes. Tertio divites sic principantes maximem solicitantur circa custodiam corporis. nam nullus spreto communi bono intendit ad pecuniam et voluptates corporis, nisi in multis offendat populum: nam talis ut pecuniam habeat depraedatur cives, ut vero voluptatibus fruatur fore facit, et infert contumeliam civibus quantum ad uxores et filias. dit se multitudini, sed semper dubitans de furia populi, maxime solicitatur circa custodiam corporis. Omnia
Abbreviated transcription (Latin):
silio p̾suppon̾e finałr intentum
ꝯscqͥ.. consiliari possuꝰ illd̾ Medicꝰ enĩ
qr fmałr intendit sanitatẽ non
consiliat᷑ utr̃ debeat sanare e¬
gribs ħ accipit tanqͣm coptuni¬

Expanded text:
entum, quae consequi possumus illud. Medicus enim quia finaliter intendit sanitatem, non consiliatur utrum debeat sanare egrum sed hoc accipit tanquam certu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ intend̾et cõe bonũ ¶ Septima ẽ
pmipes fac̾e subditos ad̾o ut ip̃e ty¬
rãnus nlła tustodia egeat. Uobũt
pauꝑes. ut sĩ bccupent᷑ cͣcͣ cocidi q¬
na quib mndigent ut ñ uatet eis

Expanded text:
non intenderet commune bonum. Septima, est pauperes facere subditos adeo ut ipse tyrannus nulla custodia egeat. Volunt pauperes, ut sic occupentur circa cotidiana quibus indigent, ut non vacet eis
Abbreviated transcription (Latin):
ñqͣm inade̾nt ip̃m. bestie gͦ ut
płimũ timore ꝯpulse mãdiant᷑
totiens subditi insidiant᷑ cẏran
dicebat .iram dusciorem cẽ melle
qr ẽ appetitus pene inuiudc̃am.
posce multi rafidiam᷑ miãno ⁊¬

Expanded text:
nquam invaderent ipsum: bestiae ergo ut plurimum timore compulsae insidiantur totiens subditi insidiantur tyranndicebat, iram dulciorem esse melle, quia est appetitus poenae in vindictam: posce
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥnta caucela tyrãnta ẽ hr̃e mul¬
tos exploratores ⁊ tẽptaro ñ latere
ip̃m quicꝙͣ a cimib agit᷑. Cũciũ ty¬
raurustiant señ dĩligia ppło co ꝙ in
młas offendant ip̃mnolũt hr̃e ex¬
plora cores młtos ut si uid̾ent aliqͦs
cxpͦs machinari aͥd ꝯtͣ cos possint
obiriare ip̃as q̃mo coip̃o qͦd ciues cre¬
dunt tyrãnũ hr̃e eeploratores mł¬
tos ñ audent ꝯg̃gari nt machinen¬
ibi exploratores cẽ. Hiꝰ ã ex plorato¬
ploratores in regno pp̃ aliam cãm
qͣmͣ ne ppꝰ insurgat inip̃m in fra di¬
cctꝰ. ad p̃sens ã scire sufficiat ꝙ sic
rex eet exploratorib ut tyramus.¬
¶ Sexta c̃ cautela tyrãnica ñ solum¬
turbare ⁊ ꝑu̾te. Uolũt eĩ tyranni
turbare amicas cũ amicit. ppłm
cũ insignib insignes oĩ scrpͣsis. ui¬
dent ã ꝙ qͣndiu ciues discordant a
cinib ⁊ dinites a diuitib ⁊ dĩtes¬
poͬ resisti Nam tiuic q̃l ꝑtium ti¬
mens alt̾am neut᷑ insugit ꝯͣ tytã¬

Expanded text:
Quinta cautela tyrannica, est habere multos exploratores, et tenptare non latere ipsum quicquid a civibus agitur. Cum enim tyranni sciant se non diligi a populo, eo quod in multis offendant ipsum, volunt habere exploratores multos, ut si viderent aliquos ex populo machinari aliquid contra eos, possint obviare illis. Immo eo ipso quod cives credunt tyrannum habere exploratores multos, non audent congregari ut machinenlus exploratorum ploratores in regno propter aliam causam, quam ne populus insurgat in ipsum, infra dicetur: ad praesens autem scire sufficiat, quod non sic rex eget exploratoribus, ut tyrannus. Sexta cturbare, et pervertere. Volunt enim tyranni turbare amicos cum amicis, populum cum insignibus, insignes cum seipsis. Vident autem quod quandiu cives discordant a civibus, et divites a divitibus: tpotentiae resisti: nam tunc quaelibet partium timens alteram, neutra insurgit contra tyran
Abbreviated transcription (Latin):
dauabłior reddit᷑. Dato ꝙ i ip̃o
sit aͥd obliqͥtatis amixtũ Eetiũ
est incut̾e timorẽ in hiis qͥ sunt in
Guies eĩ mag̾̃ sũt sb̾iccti pͥncipi ⁊ plꝰ
ci otediunt si ex ex̃t̾iorib corruptom
tuncat. Gucrra tĩ exn̾or tollit sedi¬
tiones intͥnsctas ⁊ reddit traes mag̃
un animes ⁊ ꝯcordes. Et ͫ hꝰ hcrꝰ u

Expanded text:
durabilior redditur, dato quod in ipso sit aliquid obliquitatis ad mixtum. Tertium est, incutere timorem iis qui sunt in cives enim magis sunt subiecti principi et plus ei obediunt, si ex timoribus corruptionem timeant. Guerra enim exterius tollit seditiones intrinsecas, et reddit cives magis unanimes et concordes. Exemplum hu
Abbreviated transcription (Latin):
Icet ꝑ multa capła p̾cedentiã
induximꝰ reges ⁊ pͥncipes ne
⁊tãnirent. s ut recte̾ regant
ppłm sibiꝯmissum: adhuc i hoc
adduc̃e oñcentes. ꝙ si reger cupi¬
ant sirũ durare dñiũ sũmo pere¬

Expanded text:
icet per multa capitula praecedentia induxerimus reges et principes ut non tyrannizent, sed ut recte regant populum sibi comissum: adhuc in hoc adducere, ostendentes quod si reges cupiant suum durare domi
Abbreviated transcription (Latin):
heditate succedat. Ualde gͦ tur¬
barip̃t tͣnsquillus statas ⁊̃ pax ci¬
uitatis ⁊ finis intentus in uita¬
politica sireges ⁊ pͥacipes ñ sołlicitõ¬
tur qͣłr postĩores succedant inħe¬

Expanded text:
editatem succedat. Valde ergo turbari potest tranquillus status et pax civitatis et finis intentus in politica, si reges et principes non solicitentur qualiter posteriores succedant in hae
Abbreviated transcription (Latin):
regno transgressiones modicas.
raancgligit panlatim defluit in
maiora. Pncipiis gͦ est obstand̾
⁊ mhibende sũt obłiquitates ĩ ino
aegnũ regũi ẽ bñ in hiis q̃ sũt in
regno introdutcute tos ad aliquos
pͥncipatꝰ honorando cos. ⁊ ñ iniuri¬
ando cis. Namut ĩ nuit pħsan pol.¬

Expanded text:
regno transgressiones modicas. ma negligit, palulatim defluit in maiora. principiis ergo est obstandum, et inhibendae sunt obliquitates, etiam regnum regium, est bene uti iis qui sunt in regno, introducendo eos ad alioquos principatus, honorando eos, et non iniuriando eis. Nam ut innuit Phil
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃os cẽ sapientes ⁊ discipli atos
quib infra dicet᷑. Sufficiat ã ad
p̃sens scire trãnidem cẽ pessimũ
pͥncipatũ pp̃ rõnes tactas. ¶ Qd̾ ã
reges sũmoꝑe tau̾e debeant ne pͥn¬
cipentur pͣncipatu tyrãnico uid̾e
ñ c̾̃ dafficile. Nã tanto ꝓcior est pͥm¬
ceps. qͣnto peiori dñio pͥncipatur.
Qro siom diligenciã ad ħre d rer

Expanded text:
ientes et disciplinatos. civibus; infra dicetur. sufficiat autem ad praesens scire, tyrannidem esse pessimum principatum propter rationes tactas. Quod autem reges summo opere debeant, ne principentur principatu tyrannico, videre non est difficile. Nam tanto peior est princeps, qunato peiori dominio principatur: quare si
Abbreviated transcription (Latin):
cũ s delc̃abile. Tertio tyrãnꝰ maxiͣ
sollicitat᷑ ccͣ custodiam corporis
coꝙuidcat se płimos offendisse.
legit᷑ cuĩ deqͦdam mranno qd̾ cũ
a fre suo cotidie increparet᷑ qͥre¬
sꝑ tͥstis exisfet. ⁊ qͣre ñ qͣmͣ hilarem
ultũ oñdet. Tyrãnꝰ ille uolens
redd̾e cãm q̃ siti illũ cxpoliari fecit
fecit. cͥcͣ ip̃m qͥd̾ hoĩes cũ talitos sa¬
gittis appõitis stare faciebat. Et

Expanded text:
cum, sed delectabile. Tertio tyrannus maxime delectatur circa custodiam corporis, eo quod videat se plurimos offendisse. Legitur enim de quodam tyranno, qui cum a fratre suo cotidie increparetur tristis existeret, et quare nunquam hylarem vultum ostenderet. Tyrannus ille volens reddere causam quaesiti, eum expoliari fecit,fecit: circa ipsum quosdam homines cum ballistis, sagittis appositis, stare faciebat. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ut possit consoqͥ finem intentum
sapientes ⁊ industres. Nam u̾uig
tus ppłs aliqͣm eruditõm accipiat
Ne gͦ ecn̾tes in regno sint tene¬
bris ignoran ͤ inuoluti spestat ad
reges ⁊ pͥncipes ualde cẽ sollicitos
de stadio lr̃ax. Imo ut infi pate¬
bit. si dñator regni ñ ꝓmoucat
stutiũ. ⁊ ñ uelit sibi fubiectos cẽ
scientes. ñ ẽ tex s tyrãnꝰ  S̾o ad
constq̃nd̾ finui intentũ desirũt¬

Expanded text:
onsequi finem intentum sapientes et industres. Nam ubi vigtus populus aliquam eruditionem accipiat: existentes in regno sint tenebris ignorantiae involuti, spectat ad reges et principes valde esse solicitos de studio litterarum. Immo ut infra patebit si dominator regni non promoveat studium, et non velit sibi subditos esse scientes, non est rex, sed tyrannus. Secundo ad consequend
Abbreviated transcription (Latin):
ant᷑ phñtia ⁊ deiantia ab hĩ fine
Tercio ut dirigat᷑ u ꝓmoucat᷑ i
finem p̾dc̃m. Sic eĩ uidemꝰ in sagit¬
tu dirigenda in signũ aͦd qd̃ pͥrno
esficit᷑ rectaut possit melius ra sig¬
nũ tend̾e Scdo esficit᷑ pẽnata ut me¬
lius acrem scindant ne ꝓhibeatur
tend̾e in ip̃m signũ. Tercio a sagit

Expanded text:
antur prohibentia et deviantia ab huiusmodi fine. Tertio, ut dirigatur et promoveatur in finem praedictum. Sic enim videmus in sagitta dirigenda in signum aliquod: quia primo efficitur recta, ut possit melius in finem tendere: secundo efficitur pennata, ut melius aerem scindat ne prohibeatur tendere in i
Abbreviated transcription (Latin):
est officatissimꝰ ad nocend̾. Nam
sic̃ pͥncipatꝰ regis co ꝙ sit maxĩe
unitꝰ est efficacissimꝰ ad ꝓficiend̾
Dio tyrãnides est effica cissima
ad nocend̾. sllonarchia q̃ qr ibi
Ido uł est unita ułꝰ est pessima.
Nam si monarchia h intentõm
restam tũc ẽ rex ⁊ ẽ optimꝰ pͥncipa¬
boͣ efficc̃. Si u̾o monarchia h in¬

Expanded text:
am sicut principatus regis eo quod sit maxime unitus, est efficacissimus ad proficiendum: sic tyrannis efficacissima ad nocendum. Monarchia enim quia ibi ideo vel est optima, vel est pessima: nam si monarchia habet intentionem rectam, tunc est rex et est optimus principabona e
Abbreviated transcription (Latin):
rãnũ inuadit. Qͣrto ħ p̃t accidere
crmimio ocio.ut si ciuos uiiis sĩt
opulenti ⁊ nacent nimio ocio. qr
mens hũa nescit ociosa cẽ. dũ uon
occupant᷑ ciues cͣc catidiaas indi¬
gencias extogitant soditõnes qũo
nesi subditi finit magnãimes.
Destrucre gͦ sapientes ⁊ unpedare
stolas ⁊ studiũ ut exñtes in regno
sint ignorantes ⁊ inscii. ñ ꝑmͣ tere
sodalitatos. t᷑bare ciues int̃ se ⁊ de
semuicem ꝯ fidant. de pauperare
cos. occuparo ⁊põs in blło ⁊ i aliis
ex̾ciciit. ut ũnacent ocio. Hec gͦ
nĩqͣm reꝑit᷑ aliqͥs qͥ sic oĩo rex
qͥn in aliquo tyrãniret. Esset cã
tñ semideꝰ si nicħ de tyrãnide ꝑti¬
ciparet Inde ẽ gͦ qd̾ dñantes ałiꝙͥ
ꝑticipant de cautelis regiit ⁊ aͥd
de u̾suciis tyrãnoꝵ. ⁊ tãdo meliꝰ¬

Expanded text:
rannum invadit. Quarto hoc poterit accidere ex nimio ocio, ut si cives nimis sint opulenti, et vacent nimio ocio. quia mens humana nescit ociosa esse, dum non occupantur cives circa cotidians indigentias, excogitant seditiones, quomodo ne sui subditi sunt magnanimi: destruere sapientes, impedire scholas, et studium, ut existentes in regno sint ignorantes et inscii: non permittere sodalitates; turbare cives inter se ut de se invicem non confidant: depauperare eos: occupare eos in bello, et in aliis exercitiis, ut non vacent ocio. Haec ernunquam reperitur aliquis, qui sit omnino rex quin in aliquo tyrannizet: esset enim quasi semideus, si nihil de tyrannide participaret. Inde est ergo quod dominantes aliquid participant de cautelis regiis, et aliquid de versutiis tyrannorum: et tanto e
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ ait ꝙ sit̃ regnũ c̃ optima et
dignissima polititia: sic tyrãni
ad inuestigand̾ ħ idcm surit᷑ cx
Nam illa c̃ nͣlis cꝙ̃o erga a̾d qñ¬
exñtes in ip̃o fic regũt᷑ ut sũt ap¬
aptus natꝰ regiañ uo lũtarie ser¬
uit. ⁊ lib̾c obedit. Qͣre qͣnto dñiũ
aliqͦꝵ mag̃ est inuolũtarium¬

Expanded text:
 sicut regnum est optima et dignissima politia, sic tyrannisvia ad investigandum hoc idem, sumitur ex natentes in ipso sic reguntur ut sunt apaptus natus regi, quando voluntarie servit et libere obedit: quare quanto dominium aliquorum magis est invol
Abbreviated transcription (Latin):
ca c̃: exceslentes ꝑim̃e. Cũ cĩ tyrã¬
nus ñ daligat ñ bonũ ꝓpͥũ excellen¬
tes ⁊ nobłes ceñtes in regno ñ ualẽ¬
tes ħ pati insurgũt ꝯͣ ip̃m. ẽytã¬
muis añt ex qͦ talem sc eẽ cognos¬
uit: ñ cogitat nͥ trũo possit excel¬
lentes pime̾. Imo cũ aliqͥ ext̾ia¬
rempiunt ñ sõlum excellentes

Expanded text:
. Cum enim tyrannus non diligat nisi bonum proprium, excellentes et nobiles existentes in regno non valentes hoc pati, insurgunt contra ipsum: tyrannus autem ex quo talem se esse cognoscit, non cogitat nisi quomodo possit excellentes perimere. Immo cum aliqui tyrannizare cupiunt, non solum excellentes
Abbreviated transcription (Latin):
ces ꝓ posse destruit. Uerꝰ ã rex enͣ¬
rat. eo ce ip̃i cognoscentes bon a
oꝑa ip̃ius ꝓpłm ꝯmouent ad a¬
morem ci ¶ Tertia est disçplinã
⁊ studiũ ñ ꝑmitt̃e. Tyrãnꝰ enĩ ẜ¬

Expanded text:
tes pro posse destruit. Verus autem rex econtrarat, eo quod ipsi cognoscentes bona opera ipsius, populum commovent ad amorem eius. Tertia, est disciplinam et studium non permittere. Tyrannus eni
Abbreviated transcription (Latin):
Scd̾oh idem p exco ꝙ rex ẽ alioꝵ di¬
rectuuis. Nam si sagitta signũ nõ
eirigit᷑. Sit gͦ mag̃ expetait sagio¬
tatorem signũ ꝑciꝑt qͣm sagittam
coꝙ sit sagite directe. sic mag̃ expe¬
dit regiam mnaiestatẽ ⁊ felicitate ⁊

Expanded text:
c idem ex eo quod rex est aliorum directivus. nam si sagitta signum non dirigitur. sicut igitur magis expedit sagittatorem signum percipere quam sagitta, eo quod sit sagittae director: sic magis expedit regiam maiestatem felicitatem, et
Abbreviated transcription (Latin):
tus correspoildẽ d magnitudiui ⁊
dignitati. ut qͣntoqͥs maior prin¬
ccps existit tanto alios excesiere
nitudine bonitaui. In tanto gͥ gra¬
duexñs indignũ ẽut uicam petud̾

Expanded text:
t respondere magnitudini, et dignitati, ut quanto quis maior princeps existit, tanto alios magis excellere nitudine bonitatis. In tanto ergo gradu existens, indignum
Abbreviated transcription (Latin):
Nam qr hõtes ꝯt̾ odiunt t̃mone
ꝑscrutatũ ut pħmũ auditores sũs
suꝑsitiales. ꝙ si in aliis sciit s ẽ cor¬
ruptus appetitꝰ. in morali eñ nogõ u
modus rei req̃it traditam fig̾alem
⁊ grossam ñ ẽ corruptus appetitꝰ. S
magͥ ẽ ordo rectus ⁊ debitus. In hiꝰ ͥ
arte ex facilitate tdenoi reddit᷑
anditor besuolus. s ex ordine ditẽ¬
toꝵ redd̾r dotiłi. Nam quis maxĩt
efficit᷑ docilis. ł habił ad capiendum
dostrinam si ei dñda qͥdam in stuo
⁊ oroine ꝓponant᷑. Ex ntilitate ã¬

Expanded text:
t sermonem perscrutatum, ut plurimum auditores sunt superficiales. Quod si in aliis scientiis hoc est corruptio appetitus, in morali tamen negocio, ubi modus rei requirit traditionem figuralem et grossam, non est corruptio appetitus, sed magis est ordo rectus et debitus. In huismodi ergo arte ex facilitate tradendi redditur auditor benivolus: sed ex ordine dicendorum redditur docilis; nam quis maxime efficitur docilis idest habilis ad capiendum doctrinam, si ei dicenda quadam serie, et ordine proponantur. ex utilitate a
Abbreviated transcription (Latin):
regia ac scĩssima
ꝓrapia oriundosu¬
phippo pͥmogc̃i¬
to ł hedi pͥclarissi¬
minri dñi phili¬
ppi deigr̃a illuscͥisi¬
miregis francoꝵ:
mus denotus fr̃ dius romais ordi¬

Expanded text:
regia ac sanctissima prosapia oriundo suPhilippo primogenito, et haeredi praeclarissimi viri Domini Philippi Dei gratia Illustrissimi Regis Francorum, Suus devotus Fr. Aegidius Romanus Ordi
Abbreviated transcription (Latin):
oponem ꝑstõm ⁊ felicicatem. Cum crete
g ñqͣm ꝯtingat recte ag̾eut ueqͥ¬
rit ꝯsetutio fris ignorato ip̃o fiue
expedit uolenti ꝯscqͥ suũ finem uł
cognitãm ip̃ius. possumꝰ ã or̃e qd̾ ut¬

Expanded text:
onem et felicitatem. Cum ergo nunquam contingat recte agere, ut requirit consecutio finis, ignorato ipso fine, expedit volenti consequi suum finem, cognitionem ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
neg aĩuit cẽ felicitatẽ ꝙ ⁊theolo¬
giuegant. Posunt .n. feliritatem
politicam ⁊ ꝯtẽplat̾ĩam ut dicat᷑
quis felix politice qũ ẽ felix ũ hõ
hũdo inse prudançiã a ẽresta ratõ
agioilim. Dicat ã felit ꝯcẽpla

Expanded text:
unt esse felicitatem, quod et theologi negant: posuerunt enim felicitatem politicam, et contemplativam: ut dicatur quis felix politice; quando est felix ut homo, habendo in se prudentiam, quae est recta ratio agibilium: dicatur felix contempla
Abbreviated transcription (Latin):
famxlis. Nec req tanca prudmnͣ in
reginũe familie: qͣnta in gub̾natõe
cinitatis ⁊ regni. Ordinenͣti dec re¬
giam maiestatẽ pꝰ scire sep̃m irgere
Sd̃o scire suam fimilia gubecuare¬
Et t̃cio sorengẽ regnũ ⁊ ciuitatem

Expanded text:
familiae: nec requiratur tanta prudentia in regimine familiae, quanta in gubernatione civitatis et regni: ordine naturali decet regiam maiestatem primo scire se ipsum regere, undo scire suam familiam gubernare, tertio scire regere regnum, et civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ne sint potiores ⁊ ecellentiores ꝙͣ uo¬
luptates sensibłes. In hiꝰ aũt uolup¬
tatib sor sibłib ñ eẽ felicitatt̃ ponc̃¬
dam triplici uia uenari possumꝰ. ꝙ¬
tũ cnĩ ad p̃sens spectat felicitas tria
imꝑ cure ur᷑. felicitas enĩdic̃ ꝑfc̃m¬

Expanded text:
ellentiores, quam voluptates sensibiles. In huiusmodi autem voluptatibus sensibilibus non esse felicitatem ponendam. triplici via venari possumus. Quantum enim ad praesens spectat, felicitas tria importare videtur. Felicitas enim dic
Abbreviated transcription (Latin):
tute. Delcut cmĩbllatores cum ad
manũ pugͣnt teñe pedcm sinistͥͫ
tro deltat seañfac̃e. Et cũ uolunt
ictus fug̾e⁊cũ cod̾ pede deb̾nt seretͣ¬
here. Sioitaq tenendopedem fi ustͥ
ĩ mobscur ⁊cũ dextrosemouendo.
pot̾unt fortiꝰ hostes ꝑ tut̾t ⁊ corũ
ictus faciliꝰ fug̃t ¶ Uiso qũo stare
debeant błsantes si debeant hostes
ꝑtut̾e: ind̾e restat qũo sig̃t hostes

Expanded text:
cutere. Debent enim bellatores, cum ad manum pugnant, tenere pedem sinistrum tro debent se antefacere, et cum volunt ictus fugere, cum eodem pede debent se retrahere. sic itaque tenendo pedem sinistrum immobilem, et cum dextro se movendo, poterunt fortius hostes percutere, et eorum ictus facilius fugere. Viso quomodo debeant stare bellantes, si debeant hostes percutere: videre restat, quomodo sunt hostes
Abbreviated transcription (Latin):
de quo dux ille mag̾ confidit. quos
mores heat. Nam geploratis ꝯdͦnib
singnlis sticilius inuenict᷑ u a quałr
passit hostes inuadere ⁊ deblłare.
eot uo hõĩes bellatoros staro detent
uorstes cͥcũ date ĩ qũo debeant declina

Expanded text:
de quo dux ille magis confidit, quos mores habeat. Nam exploratis conditionibus singulis facilius invenitur via, qualiter possit hostes invadere, et debellare. Quomodo homines bellatores stare debeant, quo
Abbreviated transcription (Latin):
est ad mouend̾. ⁊ sinist ᷑ ad qͥesdendũ
Id̾o ꝑcutientes a remotis debemus
quiesc̾e sr̃ sinistrũ pedem añmissuĩ
⁊ elorgare los cũ dextro ut possimꝰ
D qñ manu ad manũ pugĩiatar
gladio debemꝰ cꝯͣrio nos hr̃c. Ita
post Nmqr latus dextrũ aptius ẽ¬

Expanded text:
 ad movendum, et sinistra ad quiescendum. Ideo percutientes a remotis debemus quiescere super sinistrum pedem ante missum, et elongare nos cum dextro, ut possimus Sed quando manu ad manum pugnatur gladio: debemus e contrario nos habere, ita post. Nam quia latus dextrum aptius e
Abbreviated transcription (Latin):
adhñda çoꝑte gc̾citꝰ hostiũ. Nã fio
at. Idõ młti tp̃r noct᷑no poꝰ ꝙͣ diur¬
no hocagũt.⁊ płes hͣnͣc hũerecau¬
telam. qd̾ mlites stantes in acie
exoppõito bostiũ ꝓhibent cos ne pe¬
dices  uide̾ possiñt. pp̃ ꝙ pedestris
pugna latent̃ recedit. Q recedente
cqͣrepꝰtca meliꝰ posst̃ uitare hostiũ
ꝑcussiones. Est ⁊ adũtend̾ ep qñ¬

Expanded text:
te exercitus hostium. Nam sic at. Ideo multi tempore nocturno potius quam diurno hoc agunt: et plures hanc habuere cautelam, quod milites stantes in acie ex opposito hostium, prohibent eos ne pedites videre possint: propter quod pedestris pugna latenter recedit, qua recedente, equites postea melius possunt vitare hostium percussiones. Est etiam advertendum q
Abbreviated transcription (Latin):
licet ꝑuulus ex collo pñdea ne¬
pos. licet sꝑso cͥne ⁊ scissis uesti¬
bus ub̃a quibꝰ te nutͥerat mat̾
ostũdat. licet ĩbinĩe pr̃ iaceat ꝑ
calcatũ ꝑge prẽm siccis ocłis ad
uexillũ crucis euola. Solũ pie¬
tatis gnꝰ ẽ inhͣ re ẽẽ crudelẽ. sles¬
cio qua te dicas nc̃ cõpede p̃pe¬
diri.sõ ẽ nob̾ fr̾eũ ptus nͨ dura
p̃cordia. nõ ex silice natꝰ hircane
nut̾ere tigrides. ⁊ nos ꝑ ista tͣnssi¬
uimꝰ. Nũc tͥ blandis uidua soror
heret lac̾tis sc̃ illi c̃ quibꝰ adole¬
iusti uernule auĩt. sui nos ser¬
rituros expͤta paulisꝑ sepeli. for¬
sitan ⁊ mr̃ lassis ub̾ ũ pellibus
arata rugis frõte ãtiquũ referẽs
mãma lac dare cũ geniet. Dicãt
si uolũt ⁊ gͣmatici. Inte omĩs
domꝰ ĩclinata recũbit. facile rũ¬
hñne. at scͥptura p̃cipit parẽti¬
ꝓp̃m amat ꝑdit aĩam suã. Gla¬
diũ tenet hostis ut ꝑimat me¬
i ego de mr̃is lacͥmis cogitabo᷑

Expanded text:
licet paruulus ex collo pendeat nepos, -licet sparso crine et scissis uestibus ubera, quibus nutrierat, mater ostendat, licet in limine pater iaceat, per calcatum perge patrem, siccis oculis ad uexillum crucis uola! pietatis genus est in hac re esse crudelem. cio, qua te nunc dicas conpede praepediri. non est nobis ferreum pectus nec dura praecordia, non ex silice natos Hyrcanae nutriere tigrides. et nos per ista transiuimus. nunc tibi blandis uidua soror haeret lacertis, nunc illi, cum quibus adoleuisti, uernulae aiunt: \'cui nos serrituros expecta paulisper et sepeli.\' forsitan et laxis uberum pellibus, arata rugis fronte antiquum referens mamma lallare congeminet. dicant, si uolunt, et grammatici: in te omnis domus inclinata recumbit. facile rumhennae. at scriptura praecipit parentim amat, perdit animam suam. gladium tenet hostis, ut me perimat, et ego de matris lacrimis cogitabo ?
Abbreviated transcription (Latin):
mortu os uimificaret. s qͥd hm̃s
de egypto qd̃ pͥnceps mũdisuũ
possiit agnosd̾e̾ᷤ tenẽti meiͥtiegyp¬
cie: cũ pallio relinquamꝰ. Sindo¬
ne oꝑtus adolestñs iũctũ dñm
seq̃batur. incurriss ĩ laq̃os nͥ expe¬
nasser. reddamꝰ parnt̾ibꝰ q̃ paren¬
tũsũt si tã dõ uiuũt. s ħ de sũmo

Expanded text:
icaret. si quid habemus de Aegypto, quod princeps mundi suum possit agnoscere, tenenti Aegyptiae cum pallio relinquamus. sindone opertus adulescens uinctum dominum sequebatur: incurrisset laqueos, nisi expenasset. reddamus parentibus, quae parentum su
Abbreviated transcription (Latin):
ad finem. Pacem cnĩ ⁊ ꝯcordiam
ciuiũ d intende̾ rector ciuitatis
tanꝙͣ fuic̃.eic gͦ disponenda est
cuntas ut conscruetur in pace. ⁊
ut ibi seditõnes ñ insurgant. mu¬

Expanded text:
 concordiam civium debet intendere rector civitatis tanquam finem. sic ergo disponenda est civitas, ut conservetur in pace, et ut ibi seditiones non insurgant. Mu
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ram coldat ãliqͥ u̾o insist̾ent cͣcͣ
custodiam ciuitatis. ꝙ ꝑ socrates
ꝯcedebat. Cũ gͦ custodes ciuitacis no¬
biliores sint agͥcolis tanꝙͣ nobili¬
ores ⁊ meliores estimarent se plꝰ
cẽ accept᷑as de fructib posso̾nũ qͣm
illi. Insurg̾et gͥ dissensio int̾ cos
qr agͥtolemag̾ laborantes cͣ possõ¬
nes minꝰ de fructib caꝑnt. Considdita¬

Expanded text:
o insisterent circa custodiam civitatis, quae et Socrates concedebat. cum ergo custodes civitatis nobiliores sint agricolis, tanquam meliores et nobiliores estimarent se plus esse accepturos de fructibus possessionum, quam illi. Insurgeret igitur dissensio inter eos, quia agricolae magis laborantes circa possessiones, minus de fructibus caperent. Consi
Abbreviated transcription (Latin):
ri ñ debait. In fellis cĩ est paiidol
expelłe qͣm cos in societate ħr̃. nã
cũ hũanũ sit cum̃e mortem UWi¬
les ⁊̃ et aĩosi si trepidant nidentes
timi dos trepidare. Negͥ reddart᷑
bellantes pusillamines qͦs ꝯstat
ciania sumit᷑ ex ꝑte fortitudinis
corlis. Nam cũ bellantes oporteat
diu fustin̾e armox ponda. ⁊ dane
magnos iclus. expedit cos hĩc for¬
tes hum̃oseritnes ad sustinend̾ ar¬
moꝵ graucaĩe. ⁊ hr̃e fortia brachia
ad faciend̾ ꝑ tussiones fortes. młres
cratem ad ħ ponend̾ sũpta ex fiłicuͣ¬

Expanded text:
est pavidos expellere, quam eos in societate habere nam cum humanum sit timere mortem, viriles etiam et animosi trepidant videntes timidos trepidare: ne igitur reddantur bellantes pusillanimes, quos constat ertia via sumitur ex parte fortitudinis corporalis. nam cum bellantes oporteat diu sustinere armorum pondera, et dare magnos ictus, expedit eos habere magnos humeros et renes ad sustinendum armorum gravedinem, et habere fortia brachia ad faciendum percussiones fortes: muliercratem ad hoc ponendum sumpta a simi
Abbreviated transcription (Latin):
oułib disribur q̃ req̃rintur ad
supplond̾ in digenciam coͣrlem. Et
qr homonimis decipit᷑ in ꝓpͥo ꝯmo
qͣm accipiat. Imo qr impp ͤ est õs
eẽ eqr ałi ciues utiles ciuitati sta

Expanded text:
cuilibet distribui quae requiruntur ad supplendam indigentiam corporalem: et quia homo nimis decipitur in proprio quam accipiat. Immo quia imposet esse aequaliter utiles civitati, stat
Abbreviated transcription (Latin):
crede̾nt cẽ ꝓpͥos filios. ¶ Tercia ała
sic p Nam suppõita coĩtato uxxoꝵ
ñ ess tantꝰ amor in ciuitate ut o¬
pmiabat᷑ socrates. Nar modica
ꝯũictõ plus indaucit do amore si
sit c̃ta ⁊ nota. ꝙͣ młtasi sit ignoca
⁊ dubiia. l enĩmaior sit ꝯiũctõ pa
sirõnabłr dubitaret sccũ genu¬
isse. Nam plus ẽ m᷑ do dilsont ĩ

Expanded text:
lios. Tertia via sic patet. nam supposita communitate uxorum non esset tantus amor in civitate ut opinabatur Socrates: nam modica coniunctio plus inducit de amore, si sit certa et nota, quam multa, si sit ignota et dubia. licet enim maior sit coniunctio patrsi rationabiliter dubitaret se eum genuisse. Nam plus est modo de dilectione in
Abbreviated transcription (Latin):
cõi bono ñ cͣat nͥ de delcãtõnbuꝰ
sum ab hiis qͥ sunt in regno. Ido
totam suam custodiam corporis
uideat semaxĩam cͥam hr̃e de
lono regno ⁊ coĩ maxĩc ꝯfidit
de hiis qui sũt in regno. iõ facit
se castodiri a ꝓpͥis ⁊ ñ ab gͣxͣneis.

Expanded text:
bono non curat nisi de delectationibus sum ab iis qui sunt in regno, totam suam custodiam corporis videat se maximam curam habere de bono regni et communi, maxime confidit de his qui sunt in regno. Ideo facit se custodiri