comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
FE CUM UPERO XIEINTERETUA POseQ
ad audiendũ signuficarent paratos pͥmũ inꝙͣ deprecor
ne me tanꝙͣ phylosophũ putetis scolã uobis aliquã expli¬
caturũ. Qđ ne in ip̃is quidem phy losophys magnope
unꝙͣ ꝓbaui. Quãdo cĩm Socrates qui parẽs phylo sophye
iuire dici potest quicꝙͣ tale fecit. Foꝵ erat iste mos qui tum sophy¬
ste noĩabant᷑: Quoꝵ e nuo pͥmus ausus est Leontinus Gorgias ĩ cõuẽ¬
tu posce̾ questionẽ. idest iubere dice̾ qua dere quis uellet audire. Au¬
dax negociũ dicerẽ impudẽs. nisi hoc institutũ postea teãllatũ ad phy¬
losophos nr̃os esset. Sed ee illũ quẽ noĩaui ee cet̾os sophistas. ut e fla¬
tone potest intelligi lusos uidemꝰ a Socrate. Is eĩm ꝑcuctando atq
interogando elicere solebat eoꝵ opiniones. quib cũ disserebat: ut. ad
hec que hi respoͬdissẽt si quid uideret᷑ dicet. Qui mox cũ a posteĩ¬

Expanded text:
 cum uterque me intueretur seseque ad audiendum significarent paratos, Primum, inquam, deprecor, ne me tamquam philosophum putetis scholam vobis aliquam explicaturum, quod ne in ipsis quidem philosophis magnopere umquam probavi. quando enim Socrates, qui parens philosophiae iure dici potest, quicquam tale fecit? eorum erat iste mos qui tum sophistae nominabantur, quorum e numero primus est ausus Leontinus Gorgias in conventu poscere quaestionem, id est iubere dicere, qua de re quis vellet audire. audax negotium, dicerem impudens, nisi hoc institutum postea translatum ad philosophos nostros esset. sed et illum, quem nominavi, et ceteros sophistas, ut e Platone intellegi potest, lusos videmus a Socrate. is enim percontando atque interrogando elicere solebat eorum opiniones, quibuscum disserebat, ut ad ea, quae ii respondissent, si quid videretur, diceret. qui mos cum a posteri
Abbreviated transcription (Latin):
non ip̃os in ea sententia esse sed audire uelle cõtraria. Nos cõmodius agimꝰ
Non eĩm solus torquatus dyxit quid sentiret. sed &ẽ cur. Ego autẽm
arbitror quãꝙͣ ad modũ deletatus sum eius orõne ꝑpetua. tñ cõmodi
cũ in rebus singulis insistas &. intelligas ꝗd quisq cõcedat. quid abnu¬
at ex rebus cõcessis cõcludi. qđ uelit̾ &. ad exitũ ꝑueniri. Cum eĩm
multa cuiꝰq modi rapiat: nihil tñ teneas.nibil apprehẽdas nusꝙͣ ora¬
tionẽ rapidam coerçeas. Omĩs autẽ in qui̾rẽdo que uia quadã & ratiõe

Expanded text:
non ipsos in ea sententia esse, sed audire velle contraria. Nos commodius agimus. non enim solum Torquatus dixit quid sentiret, sed etiam cur. ego autem arbitror, quamquam admodum delectatus sum eius oratione perpetua, tamen commodius, cum in rebus singulis insistas et intellegas quid quisque concedat, quid abnuat, ex rebus concessis concludi quod velis et ad exitum perveniri. cum enim multa cuiusque modi rapiat, nihil tamen teneas, nihil apprehendas, nusquam orationem rapidam cœrceas. Omnis autem in quaerendo, quae via
Abbreviated transcription (Latin):
didit uacuitatẽ doloi̾s. Idem feassos Epicurꝰ. si sentẽtiam hac̃ quex
nuc̃ Ieronimi est cõiunxissos cũ Aristippi uetere sentẽtia. Elli eĩm in¬
tex se dissentiũt. Proptea singulis finib utunt᷑. Et cũ grece uterq
egregie loquat᷑. nec Aristippus qui uoluptatẽ sũmũ bonũ dicit ĩ uo¬
luptate porut. nõ doloribus. Neq leronimꝰ qui. sũmũ łbonũ statuit nõ do¬

Expanded text:
oloris. idem fecisset Epicurus, si sententiam hanc, quae nunc Hieronymi est, coniunxisset cum Aristippi vetere sententia. illi enim inter se dissentiunt. propterea singulis finibus utuntur et, cum uterque Graece egregie loquatur, nec Aristippus, qui voluptatem summum bonum dicit, in voluptate ponit non dolere, neque Hieronymus, qui summum bonu
Abbreviated transcription (Latin):
clarat Fallere nos nemio potest iisi tu quos tetterco¬
est ab tua utute et fide. Sed alius nemo facultatem
habet decipiendi nos tibi enim uni credimꝰ et credi¬
turi sumꝰ. maximo timore de nobis afficiuntur amici
nr̃i quibus et si tua fider explorata est tamen illud
in mentẽ uenit multitudinẽ uet̾anoꝵ facilius ĩpelli
ab aliis quõlibet ꝙͣ a te re tineri posse rescribas no¬
bie ad omĩa rogamꝰ. Nam illud ualde leue est ac
nugatoriũ ea re demĩciatũ esse ueteranis qd de cõmo¬
die eoꝵ mense iunio laturũ est Quẽ enĩ ĩpedimẽto
futurũ putas cum de nobis certũ sit nos quieniros
non debemꝰ cuiꝙ̃ uideri nimiũ cupidi uite tũ accide
nobie nichil possit sine ꝑnitie et confusione omi¬

Expanded text:
clarat. fallere nemo nos potest nisi tu, quod certe abclarat. fallere nemo nos potest nisi tu, quod certe abest ab tua virtute et fide ; sed alius nemo facultatem habet decipiendi nos ; tibi enim uni credidimus et credituri sumus. maximo timore de nobis adficiuntur amici nostri ; quibus etsi tua fides explorata est, tamen illud in mentem venit, multitudinem veteranorum facilius impelli ab aliis quolibet quam a te retineri posse. rescribas nobis ad omnia rogamus ; nam illud valde leve est ac nugatorium, ea re denuntiatum esse veteranis, quod is de commodis eorum mense Iunio laturus esses. quem enim impedimento futurum putas, cum de nobis certum sit nos quieturos? non debemus cuiquam videri nimium cupidi vitae, cum accidere nobis nihil possit sine pernicie et confusione om
Abbreviated transcription (Latin):
tulandin putaui quod equũ esse statuerẽ. Aꝵ¬
De tua fide et beniuolencia in nos nisi ꝑsuasũ
set nobis non scripsissemꝰ. Hec tibi que pro fecto qũ
istũ animũ habes in optimã partẽ accipies Scribit᷑ nobis
magnã uet̾anoꝵ multitudinẽ Romã cõuenisse iapi
et ad R lunii futurã multo maiorẽ de te si dubite
tua potestate fuerimꝰ moq ad ducti consilio dimise¬
rimꝯ ex muicipiis nr̃is necessurios neq solũ edicto
sed etiam lrĩs id fecerimꝰ digni sumꝰ quos habeas
tui con silii ꝑticipes in ea p̾ẜtim re quead nos ꝑtinet
Quiare petima a te facias nos certiores tue uoluta ne
i nos pntes ne nos tutos fore in tanta Rrequẽtia me¬
licũ ueteranoꝵ ¶Quos eciã de re ponenda alra cogitare
andima qd uelle et ꝓbare uix quisqmͣ posse uidetur qui
nos saluos et honestos uelit nos abiuitio spectasse
ociũ nec qui cquã aliud libertate cõi quesisse exitꝯt de¬

Expanded text:
tulandum putavi quod aequum esse statulandum putavi quod aequum esse stae tua fide et benevolentia in nos nisi persuasum esset nobis, non scripsissemus haec tibi ; quae profecto, quoniam istum animum habes, in optimam partem accipies. scribitur nobis magnam veteranorum multitudinem Romam convenisse iam et ad K. Iun. futuram multo maiorem. de te si dubitemum ipsi in tua potestate fuerimus tuoque adducti consilio dimiserimus ex municipiis nostros necessarios neque solum edicto sed etiam litteris id fecerimus, digni sumus quos habeas tui consili participes, in ea praesertim re quae ad nos pertinet. qua re petimus a te facias nos certiores tuae voluntatis in nos, putesne nos tutos fore in tanta frequentia militum veteranorum, quos etiam de reponenda ara cogitare audimus ; quod velle et probare vix quisquam posse videtur qui nos salvos et honestos velit. nos ab initio spectasse otium nec quicquam aliud libertate communi quaesisse exitus de
Abbreviated transcription (Latin):
uertem᷑ Nomã. Si mediocris in exilio iunemꝰ di pes¬
simꝰ ad nouissima auxilia descendemꝰ. Succurret
fortasse hoc loco alicui urm. Qur nouissimũ tempus
ex pectemꝰ potius nũc quã aliquid moliani. qa uhi
consistaniꝰ nõ habemiꝰ pͥter sextũ pompeĩ et bassũ¬
celium. qui mihi uident᷑᷑ hoc mintio decesare allato
frrmmiores futuri satie temꝑe ad eos accederema ubiqͥd
ualeant stierimꝰ pro cassio. Et te si quid me uelitis recipe
recipiam. Postulat enim hoc hircius ut faciã nogo
uos ꝙͣ pͥmũ mih restribatis. Nam non dubito quin
de hiis reb ante horã quartam hircius certiorẽ me sit
facturꝰ quẽ in locum conuenire possimus quo me ue¬
nire rescribite post nouissimũ hircii fermonẽ pla¬
cituru est mihi postulare ut liceret nobis rome esse
publico p̾sidio quod illos nobis concessuros non pucto
Magna enim umꝙͣ his faciemiꝰ nihil tanien nẽ pos¬

Expanded text:
vertemur Romam ; si mediocris, in exsilio vivemus ; si pesvertemur Romam ; si mediocris, in exsilio vivemus ; si pessimus, ad novissima auxilia descendemus. succurret fortasse hoc loco alicui vestrum cur novissimum tempus exspectemus potius quam nunc aliquid moliamur. quia ubi consistaCaecilium ; qui mihi videntur hoc nuntio de Caesare adlato firmiores futuri. satis tempore ad eos accedemus, ubi quid valeant scierimus. pro Cassio et te si quid me velitis recipere recipiam ; postulat enim hoc Hirtius ut faciam. rogo vos quam primum mihi rescribatis nam non dubito quin de his rebus ante horam quartam Hirtius certiorem me sit facturus ; quem in locum convenire possimus, quo me velitis venire rescribite. post novissimum Hirti sermonem placitum est mihi postulare ut liceret nobis Romae esse publico praesidio. quod illos nobis concessuros non puto ; magnam enim invidiam iis faciemus. nihil tamen non pos
Abbreviated transcription (Latin):
cognostite heri uesꝑi apud me hienius fuit q̃ men¬
eesset antoniue demonstrauit pessima si et infidelessi¬
ma. Nam se neq mͥ ꝓuinciã dare posse aiebat neq arbi¬
trarituto in urbe esse quẽquã nr̃i adeo esse militum
concitatos animos et plebit qd̾ utrũq esse falsum puto
uos mnimaduerter atꝙ illud esse uerũ qd hirtiue demonst¬
bat tunere enm ne si mediocre auxilũt dignittiere
angustiis uersarer placitũ est in ut postularẽ lectationẽ
liberam in reliquisse nr̃is ut aliqua causa proficistẽdi
honesta quereret hec se impetraturũ polucituis est
Net tamẽ impetraturũ confido tanta est hoĩm insolen¬
tia et nr̃i insectatio ac sidederint qd̾ petimꝰ tñ paulo
post futurũ puto ut hoster iudicem᷑ aut aqua et igni
nobis int̾ dicat᷑/ Quid ergo est inquir tui consilii dan¬
dus est locus fortune cedendũ ex italia migrandũ rho¬
dum aut aliqͦ t̾raꝵ̾ arbitror si melior casus fuerit re¬

Expanded text:
cognoscite. heri vesperi apud me Hirtius fuit ; qua mente esset Antonius demonstravit, pessima scilicet et infidelissima. nam se neque mihi provinciam dare posse aiebat neque arbitrari tuto in urbe esse quemquam nostrum ; adeo esse militum concitatos animos et plebis. quod utrumque esse falsum puto vos animadvertere atque illud esse verum, quod Hirtius demonstrabat, timere eum ne, si mediocre auxilium dignitatis nangustiis versarer, placitum est mihi ut postularem legationem liberam mihi reliquisque nostris, ut aliqua causa proficiscendi honesta quaereretur. haec se impetraturum pollicitus est, nec tamen impetraturum confido ; tanta est hominum insolentia et nostri insectatio. ac si dederint quod petimus, tamen paulo post futurum puto ut hostes iudicemur aut aqua et igni nobis interdicatur. 'quid ergo a est' inquis 'tui consili?' dandus est locus fortunae, cedendum ex Italia, migrandum Rhodum aut aliquo terrarum arbitror. si melior casus fuerit, re
Abbreviated transcription (Latin):
scire cũpiebam: cognoscere non potu-
non intellexi ꝙ me amares: facile p̾spexi
Ded hoc scieram Illud si scissem: ad id ineas
lrãs accõmodauissem per tamen et si an¬
tra scripsi. que existimani te scire opor te
damen hoc tempe bremit᷑ cõmonend̃ pu¬
tuni. ne quo pĩculo de ꝓprio existimares
esse In magño om̃o ued tanien in cõmiu
sumus Quare non debes ꝓpriam fortunã
aut p̾cipuã po stulare. aut cõmunẽ recusare
Qua ꝓpt̾ eo ammo simus int̾nos: quo sem ꝑ
fuimus/ Quod de te spare de me prestare
possam. uale A¬

Expanded text:
scire cupiebam, cognoscere non potui,non intellexi, quam me amares, facile perspexi. sed hoc scieram, illud si scissem, ad id meas litteras accommodavissem. sed, tamen etsi antea scripsi quae existimavi scribi oportere, tamen hoc tempore breviter commonendum putavi, ne quo in periculo te proprio existimares esse. in magno omnes, sed tamen in communi sumus. qua re non debes aut propriam fortunam et praecipuam postulare aut communem recusare. quapropter eo animo simus inter nos, quo semper fuimus; quod de te sperare, de me praestare possum. ad
Abbreviated transcription (Latin):
cõsume̾t : In quib nulla solida utilitas. omĩsq puerilis deledatio. x¬
Aut se ut plato ĩ musicis. grometria. nuis. astris cõterẽt: Quȩ ex a
falsis iniciis ꝓfecta uera ẽe̾ nõ possũt. &. si essent uera nihil affẽret
quo iocũdius. idest quo melius uiueremꝰ. Fas ergo artes ꝑseq̾ret᷑
Non ergo Epicurus ineruditus. sed hi indocti qui que pueoͬs non
didicisse turpe est. ea putat usq ad senectutẽ esse discẽda. Que cum
dixisset explicaui inquit sentẽtiam meã. et eo quidẽ cõsilio tuum
ante hoc tp̃s nũꝙͣ est data.

Expanded text:
consumeret, in quibus nulla solida utilitas omnisque puerilis est delectatio, consumeret, in quibus nulla solida utilitas omnisque puerilis est delectatio, aut se, ut Plato, in musicis, geometria, numeris, astris contereret, quae et a falsis initiis profecta vera esse non possunt et, si essent vera, nihil afferrent, quo iucundius, id est quo melius viveremus, eas ergo artes persequerenon ergo Epicurus ineruditus, sed ii indocti, qui, quae pueros non didicisse turpe est, ea putant usque ad senectutem esse discenda. Quae cum dixisset, Explicavi, inquit, sententiam meam, et eo quidem consilio, tuumante hoc tempus numquam est data.
Abbreviated transcription (Latin):
iuictioni tali sit aptius. Guib ex omibus iudicari potest nõ moclo nõ
impediri uationẽ amicitie łi sũmũ bonũ ĩ uoluptate ponat᷑ sed sine hoc
institutionẽ amicitie nõ posse reꝑiri. Quapꝑ si ea q̃ cdixi sole ip̃o illu¬
striora & clariora sũt. si dia dixi hausta e fonte nature. si tota orõ no
testib. si infantes pucri. mute &̃. bestio pene locũti loquũt᷑ magistra
ac duce natura nihil esse ꝓsꝑum nisi uoluptatẽ nihil asꝑum nsicdo¬
lorem. de quib neq deprauate iudicãt. neq coͬrupte. Nõ ne ei maxi¬
mã grãm hr̃e debemiꝰ qui hec exaudita quasi uoce natue̾.sic eã firme
te beate ute deduce̾t: Qui qđ tibi parũ uidet erudit᷑ ei causa est ꝙ
nullã eruditionẽ ẽẽ duxit. nisi que btẽ uite disciplinã iuuaret. In
ille tempus aut ĩ poctis euoluẽdis ut ego &e. Triarius te hortatoeͣ facin

Expanded text:
iunctione tali sit aptius. Quibus ex omnibus iudicari potest non modo non iunctione tali sit aptius. Quibus ex omnibus iudicari potest non modo non impediri rationem amicitiae, si summum bonum in voluptate ponatur, sed sine hoc institutionem omnino amicitiae non posse reperiri. Quapropter si ea, quae dixi, sole ipso illustriora et clariora sunt, si omnia dixi hausta e fonte naturae, si tota oratiotestibus, si infantes pueri, mutae etiam bestiae paene loquuntur magistra ac duce natura nihil esse prosperum nisi voluptatem, nihil asperum nisi dolorem, de quibus neque depravate iudicant neque corrupte, nonne ei maximam gratiam habere debemus, qui hac exauditae, beatae vitae deduceret? Qui quod tibi parum videtur eruditus, ea causa est, quod nullam eruditionem esse duxit, nisi quae beatae vitae disciplinam iuvaret. an ille tempus aut in poe+tis evolvendis, ut ego et Triarius te hortatore facimus,
Abbreviated transcription (Latin):
simũ.Sunt autẽ quidã epicurei timidiores paulo cõtra ur̃a cõuica
sed tñ satis acuti: qui uerent᷑ ne si amicitiam ꝑꝑ nr̃am uoluptatẽ ex¬
petendam putemꝰ tota amicitia claudicare uideat᷑. Itaq pͥmos con¬
gressus copulationesq cõsuctudinũ instituẽdaꝵ uoluptatũ fieri pp
uoluptatẽ. Cũ autẽ usus progrediẽs familiaritatẽ effeceĩt tũ amo
rem effioresce̾ tm̃ ut &e si nulla sit utilitas ex amicitia tñ ip̃i amici
ꝑꝑ se ip̃os ament᷑. Eteĩm si loca. si fana si urbes. si gymnasia. si cã¬
pum. si canes. si equos. si ludicra exercẽdi aut uenãdr cõsuetudiẽs ada¬
mare solemꝰ: ꝙto id ĩ hoñim cõsuetudĩe faciliꝰ fic̾i̾ potue̾it & iustrus.
Sunt autẽ qui dicũt fecdus esse qđdam sapiẽtura. ut ne minꝰ amitss
quidem ꝙͣ se ip̃os diligant. Qđ or posse fieri intelligimꝰ. Et sepc eĩ

Expanded text:
simum. Sunt autem quidam Epicurei timidiores paulo contra vestra convicia, simum. Sunt autem quidam Epicurei timidiores paulo contra vestra convicia, sed tamen satis acuti, qui verentur ne, si amicitiam propter nostram voluptatem expetendam putemus, tota amicitia quasi claudicare videatur. itaque primos congressus copulationesque et consuetudinum instituendarum voluntates fieri propter voluptatem; cum autem usus progrediens familiaritatem effecerit, tum amorem efflorescere tantum, ut, etiamsi nulla sit utilitas ex amicitia, tamen ipsi amici propter se ipsos amentur. etenim si loca, si fana, si urbes, si gymnasia, si campum, si canes, si equos, si ludicra exercendi aut venandi consuetudine adamare solemus, quanto id in hominum consuetudine facilius fieri poterit et iustius? Sunt autem, qui dicant foedus esse quoddam sapientium, ut ne minus amicos quam se ipsos diligant. quod et posse fieri intellegimus et saepe eti
Abbreviated transcription (Latin):
ac posteri tpis. Qđ qr nullo modo sine amicitia firmã & ꝑpetuam
iocũlitatẽ uite tenere possumꝰ. Neq uoͣ ip̃am amicitiã tueri ip̃i eque a¬
micos & nosmet ip̃os diligamꝰ. idcirco oe. hoc ip̃m efficit᷑ in amicitia.
& amicitia cũ uoluptate cõnectit᷑. Nam & letam᷑ amicoꝵ letitia eque
ut nr̃a. && pariter dolemꝰ angoribus. Quocirea codẽ modo sapien
exit affectus erga amicũ quo in se ip̃m. quosq labores ꝑꝑ suã uoluptã¬
tem susceꝑit. eosde̾ suscipiet ꝑꝑ amigi uoluptatẽ. Queq de uixtutibus
dicta sunt st̾. Quẽ admodũ he semꝑ uoluptatib inherẽt eadẽ de amia
tia dicenda sũt. Preclare eĩm epiturus his pene u̾bis. Eadẽ inquit
scientia cõfirmauit aĩum: ne quod aut sempit̾nũ aut diuturnũ ti¬
meret malũ que ꝑspexit in hoc ip̃o uite spatio amicitie p̃sidiũ ẽẽ fumis¬

Expanded text:
ac posteri temporis. quod quia nullo modo sine amicitia firmam et perpetuam ac posteri temporis. quod quia nullo modo sine amicitia firmam et perpetuam iucunditatem vitae tenere possumus neque vero ipsam amicitiam tueri, nisi aeque amicos et nosmet ipsos diligamus, idcirco et hoc ipsum efficitur in amicitia, et amicitia cum voluptate conectitur. nam et laetamur amicorum laetitia aeque atque nostra et pariter dolemus angoribus. quocirca eodem modo sapiens erit affectus erga amicum, quo in se ipsum, quosque labores propter suam voluptatem susciperet, eosdem suscipiet propter amici voluptatem. quaeque de virtutibus dicta sunt, quem ad modum eae sitia dicenda sunt. praeclare enim Epicurus his paene verbis: 'Eadem', inquit, scientia confirmavit animum, ne quod aut sempiternum aut diuturnum timeret malum, quae perspexit in hoc ipso vitae spatio amicitiae praesidium esse firmis
Abbreviated transcription (Latin):
necesse est. Iribus igit᷑ modis uideo esse a nr̃is de amicitra disputa¬
tũ. Alii cũ eas uoluptates que ad amicos ꝑtinerẽt negarẽt esse ꝑ se ip̃is
tam expetẽdas ꝙͣ nr̃as expeteremꝰ. Quo loco uidet᷑ quibusdã stabilita
amicitie uacillare. Tuent᷑ tñ eũ locũ seq facile ut mͥ iudet᷑ expedũt
Ut eĩm uirtutes de quib ante dictũ est sic amiatiã negat a uolupta¬
te discedere. Nam cũ solitudo& uita sine amias ĩsidiaꝵ & met
plena sit. ratio ip̃a monet amicitias cõparare. Quibus partis cõfir¬
mat᷑ aĩus &e ab sꝑe pariẽdaꝵ uoluptatũ seiungi nõ potest. Atq ut
odia. inuidia. despicatiões adu̾sant᷑ uoluptatib. Sic amicitie nõ mato
fautrices fidelissime sed &̃e affectrices sũt uoluptatũ tam amide qͣ
sibi quib nõ solũ presentib fruũt᷑: sedo spe erigũtur cõse querttis

Expanded text:
necesse est. Tribus igitur modis video esse a nostris de amicitia disputanecesse est. Tribus igitur modis video esse a nostris de amicitia disputatum. alii cum eas voluptates, quae ad amicos pertinerent, negarent esse per se ipsas tam expetendas, quam nostras expeteremus, quo loco videtur quibusdam stabilitas amicitiae vacillare, tuentur tamen eum locum seque facile, ut mihi videtur, expediunt. ut enim virtutes, de quibus ante dictum est, sic amicitiam negant posse a voluptate discedere. nam cum solitudo et vita sine amicis insidiarum et metus plena sit, ratio ipsa monet amicitias comparare, quibus partis confirmatur animus et a spe pariendarum voluptatum seiungi non potest. atque ut odia, invidiae, despicationes adversantur voluptatibus, sic amicitiae non modo fautrices fidelissimae, sed etiam effectrices sunt voluptatum tam amicis quam sibi, quibus non solum praesentibus fruuntur, sed etiam spe eriguntur consequentis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝵ ignoratione sblata & moderatio. natura cupiditatũ gnͣbq eaꝵ
explicatis. & ut modo docui cognitioĩs regula. & iudicio ab eadẽ illa
cõstituto ueri a falło distic̾tio tradit᷑. Restat locus hiuic disputationi
uł maxie̾ necessaxius de amicitia. quã si uolũtas sũmũ sit bonũ affi¬
matis nullã om̃ino fore. De qua Epicurus ꝗde̾ ita dicit. Oũm re¬
& factis & moribus cõprobauit. Qđ ꝙͣmagnũ sit ficte uẽterũ fa¬
bule declarant. In quib tam multis tamq uariis ab ultima antiquita¬
te repetitis. tria uix amicoꝵ paria reꝑiũt᷑ ut ad Horestẽ ꝑuenias ꝓ¬
fectus a Theseo. At uo̾ epicurꝰ una ĩ domo & eade̾ quidẽ angusta
ꝙͣ magnos ꝙ̃taq amoris cõspiratioẽ cõsentiẽtis tenuit amicoꝵ greges
qđ fit cẽ nũc ab epicureis. Sed ad rem redeamꝰ. De omũb dĩci nion

Expanded text:
rum ignoratione sublata et moderatio natura cupiditatum generibusque earum rum ignoratione sublata et moderatio natura cupiditatum generibusque earum explicatis, et, ut modo docui, cognitionis regula et iudicio ab eadem illa constituto veri a falso distinctio traditur. Restat locus huic disputationi vel maxime necessarius de amicitia, quam, si voluptas summum sit bonum, affirmatis nullam omnino fore. de qua Epicurus quidem ita dicit, omnium reet factis et moribus comprobavit. quod quam magnum sit fictae veterum fabulae declarant, in quibus tam multis tamque variis ab ultima antiquitate repetitis tria vix amicorum paria reperiuntur, ut ad Orestem pervenias profectus a Theseo. at vero Epicurus una in domo, et ea quidem angusta, quam magnos quantaque amoris conspiratione consentientis tenuit amicorum greges! quod fit etiam nunc ab Epicureis. sed ad rem redeamus; de hominibus dici non
Abbreviated transcription (Latin):
erimꝰ. cũ didicerimꝰ que nͣaͣ desiderer. Tum uo̾ si stabilẽ scientiã ueꝵ
tenebimꝰ. seruata illa que quasi delapsa de celo est ad cognitionẽ om¬
niũ regula : ad quã oĩa iudicia reꝵ dirigẽt᷑. nũꝙͣ ulliꝰ orone uicti sẽ¬
tentia desistemꝰ. Nisi a̾ reꝵ natura ꝑspectae̾i̾t. nullo modo pote̾im
sensuũ iudicia defende᷑. Quicꝗd porͣo aio cernimꝰ id omẽ orit᷑ a
sensibus: Qui si om̃es ueri erũt: ut epicuri ratio docet tũ deniqpo¬
terit aliꝗd cognosa & recipi. Quos qui tollũt nihil posse ꝑcipi dicũt
hi remotis sensib ne id ip̃m ꝗdẽ expedire possũt qđ dissexut. Pre¬
terea sublata cognitione & sciã tollit᷑ oĩs ratio ee uite degẽde ex reꝵ
gnandaꝵ. Sic e physicis &. fortitudo sumit᷑ cõtra mor̃tis timorem
& cõstantia cõtra metũ religioĩs.&. sedicio animi oĩum reꝵ occulta¬

Expanded text:
erimus, cum didicerimus quid natura desideret. tum vero, si stabilem scientiam rerum erimus, cum didicerimus quid natura desideret. tum vero, si stabilem scientiam rerum tenebimus, servata illa, quae quasi delapsa de caelo est ad cognitionem omnium, regula, ad quam omnia iudicia rerum dirigentur, numquam ullius oratione victi sententia desistemus. nisi autem rerum natura perspecta erit, nullo modo poterimus sensuum iudicia defendere. quicquid porro animo cernimus, id omne oritur a sensibus; qui si omnes veri erunt, ut Epicuri ratio docet, tum denique poterit aliquid cognosci et percipi. quos qui tollunt et nihil posse percipi dicunt, ii remotis sensibus ne id ipsum quidem expedire possunt, quod disserunt. praeterea sublata cognitione et scientia tollitur omnis ratio et vitae degendae et rerum gerendarum. sic e physicis et fortitudo sumitur contra mortis timorem et constantia contra metum religionis et sedatio animi omnium rerum occulta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣta sint ea quãq iocũda. Aeq pendet ex futuris sed expectat illa.
fruit᷑ pͣsentib ab hisq uiciis que paulo ante collegi abest plurimũ. Et
cũ stultoꝵ uitã cũ sua cõparat./ magna afficit᷑ uoluptate. Dolores a̾ si
qui incuͣrunt. nũꝙͣ uim tãtam habent. ut nõ plus habeat sapie̾s qđ
gaudeat ꝙͣ qđ angatur. Optime uõ Epicurꝰ qđ exiguã dicit fortunã
int̾uenire sapiẽti.maxiãsq ab eo &e grauissiãs res cõsilio ip̃iꝰ de ratione¬
admĩstrari. neq maiorẽ uoluptatẽ ex ĩfinito tpeͣ etatis ꝑcipi posse ꝙͣ
ex hoc ꝑcipiat᷑ qł uideamꝰ eẽ finitũ. In dyaletica ã ur̃a nullã uiam
existimauit esse. nec ad meliꝰ uiuẽdũ. nec ad cõmodius disserẽdũ. In
uam᷑ luꝑstitione. liberam᷑ moͣtis metu. nõ cõtuebam᷑ ignoratioẽ reꝵ.
e qua ip̃e horibiles existũt sepe formidines. Ceniq &ẽ morati melius

Expanded text:
quanta sint ea quamque iucunda, neque pendet ex futuris, sed expectat illa, quanta sint ea quamque iucunda, neque pendet ex futuris, sed expectat illa, fruitur praesentibus ab iisque vitiis, quae paulo ante collegi, abest plurimum et, cum stultorum vitam cum sua comparat, magna afficitur voluptate. dolores autem si qui incurrunt, numquam vim tantam habent, ut non plus habeat sapiens, quod gaudeat, quam quod angatur. optime vero Epicurus, quod exiguam dixit fortunam intervenire sapienti maxiis percipi posse, quam ex hoc percipiatur, quod videamus esse finitum. In dialectica autem vestra nullam existimavit esse nec ad melius vivendum nec ad commodius disserendum viam. In vamur superstitione, liberamur mortis metu, non conturbamur ignoratione rerum, e qua ipsa horribiles existunt saepe formidines. denique etiam morati melius
Abbreviated transcription (Latin):
frustea a se aut pecũme studuisse aut imꝑiis. aut opib. aut głe. x
Nullas eĩm cosequũt᷑ uoluptates. quaꝵ potiendi spe ĩflamati multos la¬
bores magnosq susceꝑãt. Ecce a alii minuti &. anguiti aut oĩa sẽꝑ
desꝑantes aut maliuoli. ĩuidi difficiles. lucifugi. maledicti. monstrosi
Alii a &e amatoriis leuitatib dediti. alii petulantes. alii audaces ꝓter¬
ui. idẽ intẽperantes & ignaui nũꝙͣ in sententia ꝑmanẽtes. Quas ob
ici. Illi cĩm negant bonũ ꝗc ꝙͣ esse. nisi nescio quã illã umbrã. quod
appellãt honestum nõ tam solido ꝙͣ splendido noĩe. Uirtutẽ a̾ nixã
hoc honesto nullã require̾ uoluptatẽ atq ad beate uiuẽdũ se ipã esse
cõtentam. Sed possũt hec quadã ratione dici nõ modo noͣ repugnã.¬
dubitat si ita melius sit migrare de uita. His reb instructus semꝑ est ĩ

Expanded text:
frustra se aut pecuniae studuisse aut imperiis aut opibus aut gloriae. frustra se aut pecuniae studuisse aut imperiis aut opibus aut gloriae. nullas enim consequuntur voluptates, quarum potiendi spe inflammati multos labores magnosque susceperant. ecce autem alii minuti et angusti aut omnia semper desperantes aut malivoli, invidi, difficiles, lucifugi, maledici, monstruosi, alii autem etiam amatoriis levitatibus dediti, alii petulantes, alii audaces, protervi, idem intemperantes et ignavi, numquam in sententia permanentes, quas ob ici. illi enim negant esse bonum quicquam nisi nescio quam illam umbram, quod appellant honestum non tam solido quam splendido nomine, virtutem autem nixam hoc honesto nullam requirere voluptatem atque ad beate vivendum se ipsa esse contentam. Sed possunt haec quadam ratione dici non modo non repugnandubitat, si ita melius sit, migrare de vita. his rebus instructus semper est in
Abbreviated transcription (Latin):
dere nihil traq̃uilli potest. Qsi coͣporis grauiorib morbis uite iocũ¬
ditas impedit᷑: ꝙͣto magis animi morbis impediri necesse est: Animi
autẽ morbi sũt cupiditãtes ĩmẽse ce. ĩmane diuiciaꝵ głe. dnatioes libi
dinosaꝵ uoluptatũ. Accedũt egritudiẽs. molestie. merores qui exe¬
dunt nos cõficiũtq curis hoũim nõ intelligẽtiũ nihil cdolẽdũ ẽe̾ aĩo qd
sit a dolore coͣpoͬis p̃senti futuro ue seiuĩctum. Nec uoͣ quisꝙͣ stultus
nõ hoꝵ morboꝵ aliquo laborat. Nemo igit᷑ est nõ miser. Accedit &̃e
mõs que quasi saxũ tanto semꝑ impendet. Tum suꝑstitio qua quis
est imbutus quietus eẽ nũꝙͣ põt. Preterea bona pͣterita nõ memin¬
rũt. presentib nõ fruũt᷑. futura modo expectãt: Que qr certa esse nõ
possũt cõficiũt᷑ce. angore &e metu. maximeq cruaiãt᷑ cũ sero sentiũt

Expanded text:
dere, nihil tranquilli potest. Quodsi corporis gravioribus morbis vitae iucundere, nihil tranquilli potest. Quodsi corporis gravioribus morbis vitae iucunditas impeditur, quanto magis animi morbis impediri necesse est! animi autem morbi sunt cupiditates inmensae et inanes divitiarum, gloriae, domiiam voluptatum. accedunt aegritudines, molestiae, maerores, qui exedunt animos conficiuntque curis hominum non intellegentium nihil dolendum esse animo, quod sit a dolore corporis praesenti futurove seiunctum. nec vero quisquam stultus non horum morborum aliquo laborat, nemo igitur est non miser. accedit etiam mors, quae quasi saxum Tantalo semper impendet, tum superstitio, qua qui est imbutus quietus esse numquam potest. praeterea bona praeterita non meminerunt, praesentibus non fruuntur, futura modo expectant, quae quia certa esse non possunt, conficiuntur et angore et metu maximeque cruciantur, cum sero sentiunt
Abbreviated transcription (Latin):
intuem᷑. Tum fit ut egritudo sequat᷑ si illa mala sint. letitia si bona
O preclarã beate uiuẽdi & aꝑtam & simplicẽ & directã uiam. Cũ eĩm
certe nihil homĩ possit melius ee̾ ꝙͣ uacare orũ dolore & molestia ꝑfruiq
maxis &ẽ animi & cõporis uoluptatibus uidetis ne quã nihil p̃term¬
tatur qđ uitã adiuuet . quo facilius id qđ ꝓpositũ est sũmũ bonũ con¬
sequam: Clamat Epicurus is quẽ nimis uoluptatib eẽ deditũ dictis
nõ posse iocũde uiui.nisi sapienter. honeste iocũdeq uiuat᷑. Nec sapi¬
enter honeste. iulte nisi iocũde. Neq eĩm ciuitas ĩ sediciõe bta esse
potest. nec ĩ discordia dñoꝵ domꝰ. quo minꝰ aĩus ase ip̃e dissides. secũ¬
q discordas gustare partẽ aliquã ullã liquide uoluptatis & libere põt.
At qui pugnantib ce cõtrariis studiis cõsiliisq semꝑ utẽs nihil quieti ui¬

Expanded text:
intuemur, tum fit ut aegritudo sequatur, si illa mala sint, laetitia, si bona. intuemur, tum fit ut aegritudo sequatur, si illa mala sint, laetitia, si bona. O praeclaram beate vivendi et apertam et simplicem et directam viam! cum enim certe nihil homini possit melius esse quam vacare omni dolore et molestia perfruique maximis et animi et corporis voluptatibus, videtisne quam nihil praetermittatur quod vitam adiuvet, quo facilius id, quod propositum est, summum bonum consequamur? clamat Epicurus, is quem vos nimis voluptatibus esse deditum dicitis, non posse iucunde vivi, nisi sapienter, honeste iusteque vivatur, nec sapienter, honeste, iuste, nisi iucunde. neque enim civitas in spotest nec in discordia dominorum domus; quo minus animus a se ipse dissidens secumque discordans gustare partem ullam liquidae voluptatis et liberae potest. atqui pugnantibus et contrariis studiis consiliisque semper utens nihil quieti vi
Abbreviated transcription (Latin):
maior sit. si nihil tale metuamꝰ. Iam illd̃ quidẽ ꝑspicuũ est maximã
animu aut uoluptatẽ aut molestiã plus ad beatã aut miserã uitam
affere̾ monĩti ꝙͣ eoꝵ utrũuis si eque diu sit ĩ coͣpore. Nõ placeta
detracta uoluptate egritudinẽ statim cõsequi: młi ĩ uoluptatis locũ do¬
lor forte successerit.At cõtra gaudere nosmet ommittẽdis dolorib &
si uoluptas ea que sensũ moue̾at nulla successeiͬt. Eoq intelligi põt
ꝙͣta uoluptas nõ dolexe sit. Sed ut his bonis crigini que expectamꝰ
sic letamur his que recoͣdam᷑.Stulti a maloꝵ memoria torquẽt᷑. Sa¬
pientes bona p̾terita grata recoͬdatioẽ xenouata delectat. Est ã situm
ĩ nob̾ ut ce. adu̾sa quasi ꝑpetua obliuione obruamꝰ. &. secũda iocunde
ac suauiter meminerimꝰ. Sed cũ ea que preterierut acri aĩo & attento

Expanded text:
maior sit, si nihil tale metuamus. Iam illud quidem perspicuum est, maximam maior sit, si nihil tale metuamus. Iam illud quidem perspicuum est, maximam animi aut voluptatem aut molestiam plus aut ad beatam aut ad miseram vitam afferre momenti quam eorum utrumvis, si aeque diu sit in corpore. Non placet autem detracta voluptate aegritudinem statim consequi, nisi in voluptatis locum dolor forte successerit, at contra gaudere nosmet omittendis doloribus, etiamsi voluptas ea, quae sensum moveat, nulla successerit, eoque intellegi potest quanta voluptas sit non dolere. Sed ut iis bonis erigimur, quae expectamus, sic laetamur iis, quae recordamur. stulti autem malorum memoria torquentur, sapientes bona praeterita grata recordatione renovata delectant. est autem situm in nobis ut et adversa quasi perpetua oblivione obruamus et secunda iucunde ac suaviter meminerimus. sed cum ea, quae praeterierunt, acri animo et attento
Abbreviated transcription (Latin):
mũ atq extremũ oĩum bonoꝵ. Beateq uiue̾ nihil aliud łit. ꝙͣ niłi
cũ uoluptate uiuͬeͬ. Nuic certe stabiliq sentẽtie que sint cõiũcta ex¬
plicabo breui. Nullus ĩ ip̃is error est finib bonoꝵ & maloꝵ idest
in uoluptate aut ĩ dolore. Sed in his rebus peccãt cũ e quib hec
efficiant᷑ ignorãt. Animi a uoluptates & doloes nasci fatemur
e corporis uoluptatib & dolorib. Itaq cõcedo qđ modo dicebas cede
dolor afferret. eoꝵ tnͣ utcũq &. ortũ esse e coͣpore & ad corpus referri
nec ob eam causam nõ multo maiores esse & uoluptates &: dolores ani¬
mi ꝙͣ coͬporis. Nam corpore nihil nisi p̃sens &x qđ adest sentire pos¬
sumꝰ Animo a̾ & p̃terita & futura.Ut eĩm eque doleamꝰ aĩo cũ cõ¬
pore dolemꝰ. Fieri tũ ꝑ magna accẽsio potest si aliꝗd et̾nũ o& ĩfinitũ
impende̾ malũ nob̾ opinem᷑. qđ idem licet trãsfere̾ ĩ uoluptatẽ: ut ea

Expanded text:
e nihil aliud sit nisi cum voluptate vivere. Huic certae stabilique sententiae quae sint coniuncta explicabo brevi. nullus in ipsis error est finibus bonorum et malorum, id est in voluptate aut in dolore, sed in his rebus peccant, cum e quibus haec efficiantur ignorant. animi autem voluptates et dolores nasci fatemur e corporis voluptatibus et doloribus—itaque concedo, quod modo dicebas, cadedolor afferat, eorum tamen utrumque et ortum esse e corpore et ad corpus referri, nec ob eam causam non multo maiores esse et voluptates et dolores animi quam corporis. nam corpore nihil nisi praesens et quod adest sentire possumus, animo autem et praeterita et futura. ut enim aeque doleamus animo, cum corpore dolemus, fieri tamen permagna accessio potest, si aliquod aeternum et infinitum impendere malum nobis opinemur. quod idem licet transferre in voluptatem, ut ea
Abbreviated transcription (Latin):
eam disciplinã probat nõ soleat accuratiꝰ ex plicari. Uerũ eĩm ĩueire
uolumꝰ nõ tanꝙͣ adu̾sariũ aliquẽ cõuince̾. Aecurate ã quõdã a
Forquato hoĩe omi doctrina crudito defensa est spicuri sentẽtia de
uoluptate. a meq ei respõsũ. cũ.C. Friarius impͥmis grauis de doctꝰ
adolescens ei disputationi int̾esset. Nam cũ ad me ĩ Tumanũ falu¬
tandi causa uterq ueĩsset. pauca pͥmo inter nos de littei̾s quaꝵ fũ¬
mũ erat ĩ utroq studiũ. Deinde Forquatꝰ. Qm̃ nactite inquit su¬
mus aliquãdo ociosũ. certe audiã quid e sit qđ Epicurũ nrũm nõ tu
quidẽ oderis ut fere facuit qui ab eo dissentiũt. sed certe nõ probes
eiĩ: quẽ ego arbitror unũ uidisse uerũ. maxi̾s exrorib aĩos houim uis¬

Expanded text:
eam disciplinam probant, non soleat accuratius explicari; verum enim invenire eam disciplinam probant, non soleat accuratius explicari; verum enim invenire volumus, non tamquam adversarium aliquem convincere. accurate autem quondam a L. Torquato, homine omni doctrina erudito, defensa est Epicuri sententia de voluptate, a meque ei responsum, cum C. Triarius, in primis gravis et doctus adolescens, ei disputationi interesset. nam cum ad me in Cumanum salutandi causa uterque venisset, pauca primo inter nos de litteris, quarum summum erat in utroque studium, deinde Torquatus: Quoniam nacti te, inquit, sumus aliquando otiosum, certe audiam, quid sit, quod Epicurum nostrum non tu quidem oderis, ut fere faciunt, qui ab eo dissentiunt, sed certe non probes, eum quem ego arbitror unum vidisse verum maximisque erroribus animos homi
Abbreviated transcription (Latin):
sũma dĩssensio. quis alienũ putet eius esse dignitatis ꝙͣ mihi ꝗsq
tribuit. quid ĩ om̃i munere uite optimũ & uerissimũ sit ex ꝗreͣ: An
partus analle sit ne ĩ fructu habendus disseret᷑ inter pͥncpes ciuita¬
tis.P. Sceuolã. M. uel natiliũ ab hisq .M. Brutus dissentiet. qđ
& acutũ genus est & ad usus ciuiũ nõ inutile. Nosq ea scripta
ꝙͣꝙͣ id qdem licebit his existimare. qui legerit. Nos a̾ hanc omẽm
questionẽ de finib bonoꝵ & maloꝵ fere a nobis explicatã esse his
litteris arbitram᷑. In quib ꝙͣtũ potiumꝰ nõ modo ꝗd nob̾ ꝓbaret᷑ sed
& quid a singulis phylosophye disciplinis doce̾t᷑ ꝑsecuti sumꝰ. Ut
autẽ a facillimis ordiam᷑ pͥma ueĩat ĩ mediũ. Epicuri ratio que ple¬
risq notissima est. Quã a nob̾ sic intelliges expositã. ut ab ip̃is ꝙ

Expanded text:
summa dissensio, quis alienum putet eius esse dignitatis, quam mihi quisque summa dissensio, quis alienum putet eius esse dignitatis, quam mihi quisque tribuat, quid in omni munere vitae optimum et verissimum sit, exquirere? an, partus ancillae sitne in fructu habendus, disseretur inter principes civitatis, P. Scaevolam M'. que Manilium, ab iisque M. Brutus dissentiet—quod et acutum genus est et ad usus civium non inutile, nosque ea scripta . quamquam id quidem licebit iis existimare, qui legerint. nos autem hanc omnem quaestionem de finibus bonorum et malorum fere a nobis explicatam esse his litteris arbitramur, in quibus, quantum potuimus, non modo quid nobis probaretur, sed etiam quid a singulis philosophiae disciplinis diceretur, persecuti sumus. Ut autem a facillimis ordiamur, prima veniat in medium Epicuri ratio, quae plerisque notissima est. quam a nobis sic intelleges expositam, ut ab ipsis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tiores ciues mei. nec cum istis tantoꝑe pugnare qui greca legeͬ mali̾t.
modo legat illa ip̃a ne simulẽt. o his scriire qui uel utrisq litteris
uti uelint. uł sisuas habet illas nõ magnoꝑe desiderẽt. Qui autẽ
alia malũt scribi a nob̾ equi esse debẽt qđ & scripta multa sũt sic̾
plura menũ e nris. & scribẽtur fortasse plura. si uita suppetet .ce. tñ ꝗ
diligentes hec que dephylosophya litteris mandamꝰ lege̾ assueuei̾t iu¬
dicãbit nulla ad legẽdũ his esse potiora. Quid est c̾im̃ ĩ uita tãtopere
querẽdum ꝙͣ cũ omĩa ĩ phylosophya tñ iđ qđ his libris querit᷑ quis
sit finis. ꝗd extremũ. ꝗd ultimũ. quo sint oĩa bñuiuẽdi recteq fa¬
ciẽda. cõsilia referẽda. ꝗd sequat᷑ naͣ ut sũmũ &e ex reb expetẽdum
quid fugiat ut extreinũ maloꝵ: Qua de re cũ sit inter doctissiõs

Expanded text:
tiores cives mei, nec cum istis tantopere pugnare, qui Graeca legere malint, tiores cives mei, nec cum istis tantopere pugnare, qui Graeca legere malint, modo legant illa ipsa, ne simulent, et iis servire, qui vel utrisque litteris uti velint vel, si suas habent, illas non magnopere desiderent. qui autem alia malunt scribi a nobis, aequi esse debent, quod et scripta multa sunt, sic ut plura nemini e nostris, et scribentur fortasse plura, si vita suppetet; et tamen, qui diligenter haec, quae de philosophia litteris mandamus, legere assueverit, iudicabit nulla ad legendum his esse potiora. quid est enim in vita tantopere quaerendum quam cum omnia in philosophia, tum id, quod his libris quaeritur, qui sit finis, quid extremum, quid ultimum, quo sint omnia bene vivendi recteque faciendi consilia referenda, quid sequatur natura ut summum ex rebus expetendis, quid fugiat ut extremum malorum? qua de re cum sit inter doctissimos
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩum ac pͥmoꝵ sigruferũq maliusti dici. Grece ergo pretor athe¬
nis qđ id maliusti t̾e cũ ad me accedis saluto. Chere inꝙͣ fite licto¬
res tarma omĩs. Chorusq chere tite. Hinc hostis numi albitiuis hĩc
inimicus sed iure mutiꝰ. Ego a̾ mirari nõ queo unde hoc sit insolẽs
domesticaꝵ reꝵ fastidiũ. Non est oĩo hic docẽdi locus. sed ita sentio ce
sepe disserui latinã linguã nõ modo in opẽ ut uulgo putaret. sed lo¬
cupletiorẽ cẽ. esse ꝙͣ grẽcã. Quãdo eĩm uł nob̾ dicã aut oratoribus
bonis aut poetis postea quidẽ ꝙͣ fuit quẽ imitarẽt᷑ ullus oronis uel
copiose uł elegantis ornatus defuit: Ego uoͣ cũ forẽsib oꝑis laborib ꝑiculis
nõ desexuisse mͥ uideor presidiũ in quo a p. R. locatus sun debeo ꝓ¬
fecto ꝙtũcũq possim ĩ eo qͦ laboreire ut sint oꝑa studio labore mõ ddoec¬

Expanded text:
hominum ac primorum signiferumque, maluisti dici. Graece ergo praetor Athehominum ac primorum signiferumque, maluisti dici. Graece ergo praetor Athenis, id quod maluisti, te, cum ad me accedis, saluto: 'chaere,' inquam, Tite! lictores, turma omnis chorusque: 'chaere, Tite!' hinc hostis mi Albucius, hinc inimicus. Sed iure Mucius. ego autem mirari satis non queo unde hoc sit tam insolens domesticarum rerum fastidium. non est omnino hic docendi locus; sed ita sentio et saepe disserui, Latinam linguam non modo non inopem, ut vulgo putarent, sed locupletiorem etiam esse quam Graecam. quando enim nobis, vel dicam aut oratoribus bonis aut poe+tis, postea quidem quam fuit quem imitarentur, ullus orationis vel copiosae vel elegantis ornatus defuit? Ego vero, quoniam forensibus operis, laboribus, periculis non deseruisse mihi videor praesidium, in quo a populo Romano locatus sum, debeo profecto, quantumcumque possum, in eo quoque elaborare, ut sint opera, studio, labore meo doc
Abbreviated transcription (Latin):
elaboraite. X. sũt illius scripta lemora. uł urbanitas sũma appareat
doctrina mediocris. Ego ã quẽ tumeã. lectorẽ. cũ ad te ne grecis qdẽ
cedentẽ in phylosophya audeã scribe̾. O uãꝙͣ a te ip̃o id quidẽ fa¬
cio ꝓuocatꝰ gratissimo mͥ libro quẽ ad me de uirtute misisti. Sed ex
eo credo quibusdã uenixe usu ut abhoreant a latinuis qđ inaderint
in incultaͣ quedã ee horida de malis grecis. latine scripta deteriꝰ. Qui¬
bus ego asientior dũmodo de eiscdẽ rebus ne grecos quidẽ legendos pu¬
tent. Res uoͣ bonas u̾bis clectis grauiter ornateq dictãs quis nõ
legat. nisi qui se plane grecũ dici uelit ut ascelouola est pretor salu¬
tatus Athenis albutius : Quẽ quidẽ locũ cũ młta uenustate ce omĩ
sale idem Lucilius. apd̾ quẽ p̃clare Sceuola. Grecũ te Albua ꝙͣ Ro¬
manũ atq Sabirũ municipem fontii tritani centurionũ p̃claroꝵ

Expanded text:
elaboraret, et sunt illius scripta leviora, ut urbanitas summa appareat, elaboraret, et sunt illius scripta leviora, ut urbanitas summa appareat, doctrina mediocris. ego autem quem timeam lectorem, cum ad te ne Graecis quidem cedentem in philosophia audeam scribere? quamquam a te ipso id quidem facio provocatus gratissimo mihi libro, quem ad me de virtute misisti. Sed ex eo credo quibusdam usu venire, ut abhorreant a Latinis, quod inciderint in inculta quaedam et horrida, de malis Graecis Latine scripta deterius. quibus ego assentior, dum modo de isdem rebus ne Graecos quidem legendos putent. res vero bonas verbis electis graviter ornateque dictas quis non legat? nisi qui se plane Graecum dici velit, ut a Scaevola est praetore salutatus Athenis Albucius. quem quidem locum comit multa venustate et omni sale idem Lucilius, apud quem praeclare Scaevola: Graecum te, Albuci, quam Romanum atque Sabinum, municipem Ponti, Tritani, centurionum, praeclarorum
Abbreviated transcription (Latin):
Feofrastũ: Mediocriter ne delectat cũ tractat locos ab Aristotele ante
tractatos. Quid epicurei nõ desistũt de eisdẽ: de quib ce ab epi¬
curo scriptũ est ce ab antiquis ad arbitriũ suũ scribe̾. Qs greci
legunt᷑ a grecis hisdẽ de reb alia ratione cõpositis quid est cur nr̃i
a nr̃is non legant᷑. Ꝙͣꝙͣ si plane sic ueterẽ Platonẽ aut Ariłem
ut uerterũt nõstri poete famulas male credo mexerer de meis ciuib
si ad coꝵ cognitionẽ diuina illa ingenia trãsferem. Si id neq feci
ut id apte fieri possit ut ab Omero Ennius Affranius a Meandro
solet. Nec ut nr̃ Lucius recusabo quo minꝰ omẽs ĩ ea legant. Utinã
essoe ille Persius Scipio uo̾ & rutilius młto ce̾. magis: quoꝵ ille iudi¬
aũ reformidãs sarentinis ait se &: Consentinis oe Syculis scribe̾ fa¬
cete is quidẽ sic̾ alias. Sed neq tam docti tum erãt ad quoꝵ iudiciũ

Expanded text:
Theophrastus mediocriterne delectat, cum tractat locos ab Aristotele ante Theophrastus mediocriterne delectat, cum tractat locos ab Aristotele ante tractatos? quid? Epicurei num desistunt de isdem, de quibus et ab Epicuro scriptum est et ab antiquis, ad arbitrium suum scribere? quodsi Graeci leguntur a Graecis isdem de rebus alia ratione compositis, quid est, cur a scribit: Nanque «si plane sic verterem Platonem aut Aristotelem, ut verterunt nostri poete fabulas, male, credo, mererer de meis civibus, si ad eorum cognitionem divina illa ingenia transferrem. Sed id neque feci ut id apte fieri possit, ut ab Homero Ennius, Affranius a Mesolet. Nec vero, ut noster Lucilius, recusabo, quo minus omnes mea legant. utinam esset ille Persius, Scipio vero et Rutilius multo etiam magis, quorum ille iudicium reformidans Tarentinis ait se et Consentinis et Siculis scribere. facete is quidem, sicut alia; sed neque tam docti tum erant, ad quorum iudicium
Abbreviated transcription (Latin):
inertissiẽ segnicie eist: aut̃ fastidii delicatissimi mͥ quidẽ illi satis eru¬
diti iudent. quib nr̃a ignota sũt aut utinã ne ĩ nemore nihilominꝰ le¬
guus quã hoc idem gͦrecũ. Que a de bene beateq uiuendo a pia¬
tone disputita sũt hec explicari nõ placebit latine: Q sirios inter¬
pretũ fungim᷑ munie̾ sed tuem ea que dicta sũt ab his quos ꝓbartu.
eisq nrũm̃ iudiciũ ce nr̃m scribendi ordinẽ adiũgimꝰ quid habet
ur greca anteponãt his que ce splendide dicta sut nec sint cõuers a de
grecis : Nam si dicẽt ab illis has res esse tractatas ne ip̃o quidẽ ꝯt̾e¬
cos esse cur tam młtos legant ꝙͣ legẽdi sũt. Quid eĩm ełt a crissppo
prefmissũ in stoyas: Legimꝰ tũ Diogenẽ antipatrũ ĩ nesarchũ pa¬
netium multos alios ĩ primisq familiarẽ nr̃m Possidoniũ. Quia

Expanded text:
inertissimae segnitiae est aut fastidii delicatissimi. mihi quidem nulli satis eruinertissimae segnitiae est aut fastidii delicatissimi. mihi quidem nulli satis eruditi videntur, quibus nostra ignota sunt. an Utina/m ne in nemore nihilo minus legimus quam hoc idem Graecum, quae autem de bene beateque vivendo a Platone disputata sunt, haec explicari non placebit Latine? Quid? si nos non interpretum fungimur munere, sed tuemur ea, quae dicta sunt ab iis, quos probamus, eisque nostrum iudicium et nostrum scribendi ordinem adiungimus, quid habent, cur Graeca anteponant iis, quae et splendide dicta sint neque sint conversa de Graecis? nam si dicent ab illis has res esse tractatas, ne ipsos quidem Graecos est cur tam multos legant, quam legendi sunt. quid enim est a Chrysippo praetermissum in Stoicis? legimus tamen Diogenem, Antipatrum, Mnesarchum, Panaetium, multos alios in primisque familiarem nostrum Posidonium. quid?
Abbreviated transcription (Latin):
illũ ab industria sed ab illiberali labore deteret. Sic isti curiosi quos of¬
fendit nr minime nb iocũclus labor. His igit᷑ eit difficilius latisfacere
qui se latina scripta dicue cõtempne: In quib hoc pͥmũ est ĩ quo ad¬
mirer cr ĩ grauissĩs uebus nõ delectet eos patrius sermo cũ idem fa¬
uellas latinas ad ubũ de grecis expressas nõ inuiti legat Quis eĩm
tam inimicas perie nonĩ Romano est qui Enmii tacdean aut an¬
tioyam pacuui spnat aut reiiciat. qui se iłdem Euripidis fabulis de¬
letari dicat latinas litteras oderit. Synephebos ego inquit potius
Cecilii aut adriani ferentii quã utrãq menandri legã a quib tmͣ
dissentio: ut cũ sophoeles uł optime scripserit. electram tñ male cõuer¬
sam aulii mͥ legendã putem. ede quo Luciniꝰ firreũ scciptorẽ uerũ opi¬
nor seriptore. Tam̾ ut legendus sit rude̾ eĩm ee̾ oĩo ĩ nr̃is poetis aut

Expanded text:
illum ab industria, sed ab inliberali labore deterret—, sic isti curiosi, quos ofillum ab industria, sed ab inliberali labore deterret—, sic isti curiosi, quos offendit noster minime nobis iniucundus labor. Iis igitur est difficilius satis facere, qui se Latina scripta dicunt contemnere. in quibus hoc primum est in quo admirer, cur in gravissimis rebus non delectet eos sermo patrius, cum idem fabellas Latinas ad verbum e Graecis expressas non inviti legant. quis enim tam inimicus paene nomini Romano est, qui Ennii Medeam aut Antiopam Pacuvii spernat aut reiciat, quod se isdem Euripidis fabulis delectari dicat, Latinas litteras oderit? Synephebos ego, inquit, potius Caecilii aut Andriam Terentii quam utramque Menandri legam? A quibus tantum dissentio, ut, cum Sophocles vel optime scripserit Electram, tamen male conversam Atilii mihi legendam putem, de quo Lucilius: 'ferreum scriptorem', verum, opinor, scriptorem tamen, ut legendus sit. rudem enim esse omnino in nostris poe+tis aut