comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
i timore ꝑcussus. Si .n. aliqd̾ ꝯ modũ spectan
liquod ab hom̃ib incõmodũ deuitando. quorũ
offensionẽ aut inmicitias reformidat. uult fi̾
xͥanus. nõ fien uult pocius qmͣ infigere. fides
mn. nõ res est salutis corporis. s credentis animi.
dantis et ẜmone ꝯmotus. iam fieri uult quod
decrenerat fing̾e. Quod cũ uelle ceperit tũc
eũ uenisse deputem᷑. Et occultũ quid̾ nobis ẽ.
qñ ueniat animo ꝙ̃ iam corpore p̃sentẽ uite¬
mus. S tñ sic cum eo debenius agere. ut fiat
in illo ħ uoluntas eciã si nõ est. Nich .n. tepe¬
rit qñ qñ si est utiq tan nr̃a ac̾tione firmat᷑.
qmͣuus quo tempore. uł qua hora ceperit ig¬
noremus. Utile est sane ut p̃moneamur anto¬
a si fieri potest ab hiis eũ normnt ĩ quo statua¬
nimi sit. uł quib causis ꝯmotus ad suscipiẽdã
religionem uenent. Quod si tesu̾it alius acͦ
id nonerimus ociam ip̃e int̾rogandꝰ est. ut ex

Expanded text:
i timore perculsus. Si enim aliquod commodum exspectandi timore perculsus. Si enim aliquod commodum exspectandliquod ab hominibus incommodum devitando, quorum offensionem aut inimicitias reformidat, vult fieri christianus; non fieri vult potius quam fingere. Fides enim non res est salutantis corporis, sed credentis animi. antis, ut sermone commotus jam fieri velit quod decreverat fingere: quod cum velle coeperit, tunc eum venisse deputemus. Et occultum quidem nobis est quando veniat animo, quem jam corpore praesentem videmus: sed tamen sic cum eo debemus agere, ut fiat in illo haec voluntas, etiamsi non est. Nihil enim deperit, quando si est, utique tali nostra actione firmatur, quamvis quo tempore, vel qua hora coeperit, ignoremus. Utile est sane ut praemoneamur antea, si fieri potest, ab iis qui eum norunt, in quo statu animi sit, vel quibus causis commotus ad suscipiendam religionem venerit. Quod si defuerit alius a quo id noverimus, etiam ipse interrogandus est, ut ex
Abbreviated transcription (Latin):
testam̃to est occuitatio nom. in nõno testam̃to
est maiifestatio ueteris. Scd̾m illam occulta¬
tionẽ carnalit̾ intellige̾tes carnales. et tunc
et nunc penali timore sbingati sunt. Scd̾mau̾
hanc maiifestationẽ sputiales. et tunc quibus
pie pulsantib eciã occulta patuerunt. Et nunc
go cantati ncħ ad u̾suis qmͣ inuitentia. Mat̾
aũ iuidencie sp̃bia est. Item dñs iħc xp̃e dens
homo et diuine in uos dilc̾onis udicium ẽ. et
humane ap̃nos humilitatis exẽplum ut ma¬
gnus timornt̃. maiore contraria medicinasa
quid uarras ita narra ut ille cui loq̃ris audien¬
do credat credendo speret. sperando amet. ⁊ e ip
sa aũ seu̾itate dei qua corda mortaliũ salub̾ri¬
moterrore quatiũtur. caritas edificanda ẽ. ut
ab eoꝙ̾ timetamar se gaudens. eũ redamare
gaudeat euq in se delestationi ociã si impu¬
ne posset. tũ displicere nereatur. Rarissime
u̾o accedit. ĩmo uero minqmͣ ut quisqũa ue¬
mat uolens fier xpĩanus qui nõ sit anquo de¬

Expanded text:
Testamento est occultatio Novi, in Novo Testamento est manifestatio Veteris. Secundum illam occultationem carnaliter intelligentes carnales, et tunc et nunc poenali timore subjugati sunt. Secundum hanc autem manifestationem spirituales, et tunc quibus pie pulsantibus etiam occulta patuerunt, et nunc go charitati nihil adversius quam invidentia; mater autem invidentiae superbia esthomo, et divinae in nos dilectionis indicium est, et humanae apud nos humilitatis exemplum, ut magnus tumor noster majore contraria medicina saquid narras ita narra, ut ille cui loqueris audiendo credat, credendo speret, sperando amet. CAPsa etiam severitate Dei, qua corda mortalium saluberrimo terrore quatiuntur, charitas aedificanda est; ut ab eo quem timet, amari se gaudens, eum redamare audeat, ejusque in se dilectioni, etiamsi impune posset, tamen displicere vereatur. Rarissime quippe accidit, imo vero nunquam, ut quisquam veniat volens fieri christianus, qui non sit aliquo De
Abbreviated transcription (Latin):
u. conscripsit et suꝑbi carnałr sencientes et su¬
ã isticiã uolentes cõstituere. nõ aꝑta manu
xp̃i repleti sunt bñdc̃one. s constructa atq cõ¬
anca retenti sunt. Itaꝙ illis obligati sunt pe¬
tos et ceniderunt. nos aũ surreximus et eresti
sumꝰ. Quͣuus ergo ut dixi. p̃miserit dñs xp̃c ꝙͣ¬

Expanded text:
onscripsit; et superbi carnaliter sentientes et suam iustitiam uolentes constituere non aperta manu Christi repleti sunt benedictione, sed constricta atque conclusa retenti sunt; itaque illis obligati sunt pedes et ceciderunt; nos uero surreximus et erecti sumus — quamuis ergo, ut dixi, praemiserit dominus
Abbreviated transcription (Latin):
amiserunt fc̃i reꝑbi uidei. post trans mnigra
grationem babuonis et seꝑtuaginta aimorum
cempus quando a cyto dimissi reu̾si sunt ad su¬
a. Numquam cũ pansam uel requiem hũe¬
tunt. Neq .n. postea iuidea rogare potuit. S
solliciti semper et peruagantes suerunt. Nam
utiq tempore natiuitatis xpĩ captiui fuer̃t
dicentes. Nos non h̾emus regem nisi cesarẽ
Hat gͥ cã. Matheus tres gradꝰ fecit gñonisut
etiam meritorũ et eaꝵ mutationes ostend̾et
a ꝓmissione fc̃a usq ad xpm̃. anni autẽ tẽ¬
urausq ad finem in uuã grãm permauere.

Expanded text:
amiserunt facti reprobi Iudaei; post transmigratioamiserunt facti reprobi Iudaei; post transmigratiogrationem Babylonis et septuaginta annorum tempus, quando a Cya, nunquam tamen causam vel requiem habuerunt. Neque enim postea Judaea regnare potuit, sed solliciti semper et pervagantes fuerunt. Nam utique tempore nativitatis Christi captivi fuerunt, dicentes: Nos, non habemus regem nisi Caesarem . Hac ergo causa Matthaeus tres gradus fecit generationis, ut etiam meritorum et causarum mutationes ostenderet a promissione facta usque ad Christum, anni autem tempora usque ad finem i
Abbreviated transcription (Latin):
nissus est abrahe incarnaudꝰ et a luca ꝙ̃ad̾m
incarnatus est dcm̃ est et a marcho ew̾ugłm
enis raxta ẏsaiã ꝓpħam p̾dicatum ostensũ
est aierta noce ostendit dm̃ dicens. In pͥncipͦ
erat uerbum et u̾bum erat ap̃ dm̃ et deus
erat ueybrim.u. Quare matheus enuan¬
intarnatõ xp̃i consistit. Ut quia ex uno diu̾si
eẽ ceꝑunt: oe om̃ib cõpulentiam traheret.
De iudeis et gentib et de dignis et indignis
quia nich. moabitida fuit et bersabee ex me¬
tha fc̃a uxor est. ut omnẽ carnẽ ad se trahẽs
ad unitatem illos genimam reuocaret. Idcͥco¬
deus de do ita cum prior sit abraham quiaspe
carnem. Sic .n. dcm̃ est addauid. De fructu
uentris cui ponam super sedem tuam .ui.¬
abraham pr fidei est. et dauid pat᷑ dc̃as. mͭ¬
regni. Saul .i. indignus effcũs: se ipm̃ apłs
regno priuauit. a dauid uero usq ad trans¬
migaationem aua ꝑs cause. in qua regnũ

Expanded text:
missus est Abrahae incarnandus et a Luca quem ad modum missus est Abrahae incarnandus et a Luca quem ad modum incarnatus est dictum est et a Marco euangelium eius iuxta Esaiae prophetiam praedicatum ostensum est, aperta uoce ostendit deum dicens: in principio erat uerbum et uerbum erat apud deum et deus erat uerbum. V. QVARE MATHEUS EUANincarnatio Christi consistit, ut quia ex uno diversi esse coeperunt, de omnibus corpulentiam traheret. De Judaeis et Gentibus et de dignis et indignis: quia Ruth Moabitida fuit, et Bersabee ex moecha facta uxor est; ut omnium carnem ad se trahens, ad unitatem illos genuinam revocaret. IdcircoDauid ait, cum prior sit Abraham, quia spcarnem. sic enim dictum est ad Dauid: de fructu uentris tui ponam super sedem tuam.Abraham pater fidei est et Dauid pater regni — Saul enim indignus effectus se ipsum regno priuauit —; a Dauid uero usque ad transmigrationem alia pars causae, in qua regnum
Abbreviated transcription (Latin):
acceptabilem sicut dix sunt in scuip
continer. Sicut .n. annus qriatuor tẽpo sta.¬
rib euoliutur itant innicem sui egeant: ita
et gesta et dicta dñi .iiiiͦ. libris defimta sunt
Ita ut aiter ait̾ius indigeat simul ã plenitu¬
diue ꝑfcã sunt. ut autem a .iiiiʳ. scriptorib
ordinarentur ħ fuit causa ut quia temporũ
diu̾sa noeabistasunt nomina euiuͣ geliorũ
quoq ceñt diu̾sa uocabula et si qua uidẽ¬
per int̾ptationem aptam cause sicirs tẽpora
cumudeantur iniq diu̾sa nommne aete et eͦ¬
cimicetum: niesfectu tamen eorum que gł¬
quntix non discrepant.iii. quomamcõ
nendris est quia ab ipsa ꝓmissione do coꝵ¬
sempsit nitium .i. ab abrahã cui fc̾a sit. oo¬
ꝑmissio est. Incarnationis dnĩ nri ihũ xp̃i pꝰ¬
hrme lucas quia mearnatione hanc quomõ
fraest nartat. T̃ercus martꝰ. qui eogelium
ꝙ p̾dicatum est a xp̃o: testatur inlege ꝓ nus¬
sum. Quartus antem ioħes qia ht̃ qͦtu pro¬

Expanded text:
acceptabilem, sicut dicit propheta contineri. sicut enim annus quattuor temporibus euoluitur ita ut inuicem sui egeant, ita et gesta et dicta domini quattuor libris definita sunt, ita ut alter alterius indigeat; simul autem plenitudine. perfecta sunt. ut autem a quattuor scriptoribus ordinarentur, haec fuit causa, ut, quia temporum diuersa sunt nomina, euangeliorum quoque essent diuersa uocabula. et si qua uidenper interpretationem aptam causae, sicut tempora, cum uideantur utique diuersa nomine, aere et cursu siderum, in effectu tamen eorum quae gignuntur non discrepant. IIII. QVONIAM nendus est, quia ab ipsa promissione sumpsit initium, id est ab Abraham, cui facta promissio est incarnationis Domini nostri  quia incarnationem hanc quo modo facta est narrat. tertius Marcus, qui euangelium, quod praedicatum est a Christo, testatur in lege promissum. quartus autem Iohannes, quia hunc, qui pro
Abbreviated transcription (Latin):
ert eis in pastorem et ego dñs ero illis ĩ deum
Audite frẽs. Uidete imitatem dectatis. ex ꝑ sõaꝵ
dixerat ego pasdam eas. Et erit inquit eis in
pastorẽ et ego dñs ero illis ĩ dñi. Expone no¬
bis dñe. Nemo aquam turbes quod purũ ma¬
uat de puro fonte potemus. Quid .n. quasi si¬
gillatim quod dixisti erit ip̃e in pastorem: ego
erꝯmdim̃: tanqña ip̃e sit pastor nr̃. tu sis deus
m̃᷑. Quare dũe᷑ tu uõ es pastor nr̃ et ille nõ
est deus noster: Tñsquille andi. Esto mãtue¬
De
tus ad audiendũ u̾bum ut ĩtessigas. fortoi
audit me aliqua autis du̾sa sentiens es he
ueneno tabefacta et urider me dicẽtẽ premo
lium unnũ dm̃. cũ nõ rideat tot milia fcn he¬
ciũ animã unã et dicit mͥ. Ecce aꝑte deus du

Expanded text:
pastorem: et ego Dominus ero illis in Deum. Attendite, fratres: videte unitatem deitatis, et personarum dixerat, Ego pascam eas. Et erit eis, inquit, in pastorem: et ego Dominus ero illis in Deum. Expone nobis, Domine: nemo aquam turbet; quod purum manat de puro fonte, potemus. Quid enim quasi singillatim quod dixisti, Erit ipse in pastorem, ego ero in Deum; tanquam ipse sit pastor noster, tu sis Deus noster? Quare, Domine, tu non es pastor noster, et ille non est Deus noster? Tranquille audi, esto mansud audiendum verbum, ut intelligas. Forte enim modo audit me aliqua auris diversa sentiens, et haeretico veneno tabefacta, et irridet me dicentem, Patrem et Filium unum Deum; cum non irrideat tot millia fratrum habentium animam unam : et dicit
Abbreviated transcription (Latin):
de mendacio: qm̃ ꝑ illum totum oppugnatis
est aꝑta m̃dacii: istius aũ magna pars ĩ inqui¬
sitionis dispiciatione u̾satur. ad eũd̾ tñ finẽ
nt̾q dirigitut. Hio liber sic incip̃. Magna q̃o

Expanded text:
de mendacio. quoniam per illum totum oppugnatio de mendacio. quoniam per illum totum oppugnatio est aperta mendacii, istius autem magna pars in inquisitionis disputatione uersatur; ad eundem tamen finem uterque dirigitur. Hic lib
Abbreviated transcription (Latin):
recutrit ille urĩ non eger. Dabo inquit tͥ here¬
ditatem cuam et possessionem tuam fines t̾re.
Ecce possessio ip̃ius sumus. Dñs inquit pars he¬
reditatis mee. et calicis mei. Ecce possessio nr̃a
est. Sed tũ qua distinctione. uos homĩes estis.
ego dñs deus ũr. dicit dñs dous noster
utilem ingenii et m̃tis exci de ouibus.¬
quiũ diligend̃ ꝓficit hũc quoq auferre.
statueram de opuscuł meis. qr es obitutꝰ et
anfractuosus et om̃io molestus mͥ uidebatut
ip̃ quod eum nec edideram. Deinde cũ poste a
scͥp sissem alterum cuiꝰ tuultis ẽ contͣ m̃daciũ.
multomagis istum ñ ẽe decteneram et uissar
sed nõ ẽ factum. Itaq ĩ ista retractatione opꝰ¬
culoꝵ meoꝵ cũ eum incolum̃ reꝑissemeciam
ipm̃ retractat manere p̃cepi. Maxime qr ĩ eo
ñ nulla sunt ncc̃ia q̃ in illo altero ñ sunt pp̃ea
u̾o illuis inscͥptio est conota m̃daciũ. istꝰ aũt

Expanded text:
recurrit, ille nostri non eget, Dabo tibi, inquit, haererecurrit, ille nostri non eget, Dabo tibi, inquit, haereditatem tuam et possessionem tuam fines terrae . Ecce possessio ipsius sumus. Dominus, inquit, pars haereditatis meae et calicis mei . Ecce possessio nostra est: sed tamen qua distinctione? Vos homines estis, ego Dominus Deus vester, dicit Dominus Deus noutilem ingenii et mentis administquium diligendum proficit. hunc quoque auferre statueram de opusculis meis, quia et obscurus et anfractuosus et omnino molestus mihi uidebatur, propter quod eum nec edideram. deinde, cum postea scripsissem alterum, cuius titulus est: contra mendacium, multo magis istum non esse decreueram et iusseram, sed non est factum. itaque in ista retractatione opusculorum meorum cum eum incolumem repperissem, etiam ipsum retractatum manere praecepi, maxime quia in eo nonnulla sunt necessaria, quae in illo altero non sunt. propterea uero illius inscriptio est: contra mendacium, istius autem:
Abbreviated transcription (Latin):
com locum mutatur. Tñ ꝓcedunt in ea et d̾i¬
imtur oĩm oculi et oĩm oculi patit̾ eam possi¬
m ñ eã diuidũt. Nullus ĩ ea diues limites fi
uec prior p̾ occupãdo ut uideret: oculos pau¬
dis aut exclusit. aticangͦtauit. Dicat pauꝑ deꝰ
tus. dicat diues deus m̃s. Nimus ille diues ħt¬
cnitet iudua: duo minuta dedit. Ut ꝑuenitet
luperioe calicem aq̃ frigide porrexit. Ut ꝑueni
openit᷑ pauꝑ et egenus: solam bonam uolun¬
rẽ tridi. Diusa dederunt. s ad unũ ꝑuenet᷑¬
ñ diu̾sa amanerũt. Sic et nos hoĩes oues
icũ pecunia. alii p̃t̾ pecunam. aui pulchri
ꝑe. ali miiꝰ pulches. alii etate fessi. aliiinue¬
nes. alii pueti. alii uiri. alie femme. Dens outb̾
equalit̾ ad est. Ille apud eũ plus ħt loci: d plus
attulerit nõ argenti sed fidei. Et uos inquit o¬
ues mee et oues gregis mei hoĩes estis. et ego d̾s
ur̃ dicit dñs deus. Obeatos nos tali possessione
limcolimus ut fruictum demus. Totum ad nos

Expanded text:
loco in locum mutatur: tamen procedunt in eam et diriguntur omnium oculi, et omnium oculi pariter eam possident, non eam dividunt; nullus in ea dives limitem fixit, nec prior praeoccupando ut videret, oculos pauperis aut exclusit, aut angustavit. Dicat pauper, Deus meus; dicat dives, Deus meus: minus ille habet, pleniret vidua, duo minuta dedit ; ut perveniret pauperior, calicem aquae frigidae porrexit ; ut perveniret penitus pauper et egenus, solam bonam voluntatem tribuit . Diversa dederunt, sed ad unum pen diversa amaverunt. Sic et vos, homines oves alii cum pecunia, alii praeter pecuniam, alii pulchri corpore, alii minus pulchri, alii aetate fessi, alii juvenes, alii pueri, alii viri, alii feminae: Deus omnibus aequaliter adest. Ille apud eum plus habet loci, qui plus attulerit, non argenti, sed fidei. Et vos, inquit, oves meae, et oves gregis mei, homines estis; et ego Deus vester, dicit Dominus Deus. O beatos nos tali possessione um colimus, ut fructum demus. Totum ad nos
Abbreviated transcription (Latin):
nõ andisti: Puidemus.n. bona nõ solã corã
d̾o. sed etiã cͦorã homĩb. Ait gͦ ille. Exponei¬
taq mͥ qũo intelligam diu̾sa atq contraria hac
dicentem apłm. si hom̃ĩb placere uellem xpĩ
seruis ñ c̃em. hac dicentem. Placere homĩbus
ꝑ om̃ia. sic ut et ego omĩb per omĩa placro.⁊
coram d̾o. sedeciã cͦoram hom̃ib : Si tnͣquillꝰ
audias. si tͥ ipĩ aquã tue m̃tis ñ ꝑturbes: qũa¬
tum potero fortassis exponã sunt homĩes te¬
merarii uidices detractores susurrones. mur¬
muratores. q̃ rentes suspicari quod ñ ident.
q̃ itanes eriam iactare qd̃ nec susꝑ icantur. o¬
Contra tales quid remanes nisi cestimontũ
conscĩe: Neq .i. frẽs eciam in illis quib ps

Expanded text:
non audisti: Providemus enim bona, non solum coram non audisti: Providemus enim bona, non solum coram Deo, sed etiam coram hominibus ? Ait ergo ille, Expone itaque mihi, quomodo intelligam diversa atque contraria: hac dicentem Apostolum, Si hominibus placere vellem, Christi servus non essem; hac dicentem, Placete omnibus per omnia, sicut et ego omnibus per omnia placeo: coram Deo, sed etiam coram hominibus. Si tranquillus audias, si tibi ipsi aquam tuae mentis non perturbes, quantum potero, fortassis exponam. Sunt homines temerarii judices, detractores, susurrones, murmuratores, quaerentes suspicari quod non vident, quaerentes etiam jactare quod nec suspicantur: contra tales quid remanet, nisi testimonium nostrae? Neque enim, fratres, etiam in illis quibus p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑscrutatur. sed ad ea que suspicatur. Neq .n.
homo pr̃tuns. fr̃ tuus intrare põt constĩam
ꝯu̾satio tua coram fr̃etuo. Si de ce ille aliꝙͥ
mali suspicans ꝑturbatus edificatur ad a¬
liquid faciend̾ quod te putat facere dũ fic
uiuis. quid ꝓdest. quia uent̾ conscĩe tue
hausit aquãm putã. et ille detua negli
audis tales cũ corripiũtur ne ista faciam:
Respondere nobis et dicere. Rpłs dixit. Si
hom̃ib placere uellem: xͥ seruus nõ ẽẽm.
Et hic aquam turbas. pascua conculcas.
tende melius ne et tibi aquã turbes. Qͥ
sentenciam libent̾ agnosco. Sed aliud ĩ apło¬
ñ legisti: placete omĩb per omĩa. sicut et ego
om̃ib per omĩa placeo nõ querens quod mͥ
ꝓdest. sed quod multis ut salui fiant: Rutsus
eund̾ apłm nõ audistiͬ si ne offensione esto¬
te uideis et grecis et eccẽ dei. Tercio eũd̃ apłm

Expanded text:
perscrutatur, sed ad ea quae suspicatur . Neque enim perscrutatur, sed ad ea quae suspicatur . Neque enim homo par tuus, frater tuus, intrare potest in conscientiam Deo est, conversatio tua coram fratre tuo: si de te ille aliquid mali suspicans, perturbatus aedificatur ad aliquid faciendum quod te putat facere, cum sic vivis; quid prodest quia venter conscientiae tuae hausit aquam puram, et ille de tua negliaudis tales, cum corripiuntur ne ista faciant, respondere nobis, et dicere: Apostolus dixit, Si hominibus placere vellem, Christi servus non essem . Et hic aquam turbas, pascua conculcas. Attende melius, ne et tibi aquam turbes. Quosententiam libenter agnosco. Sed aliud in Apostolo non legisti: Placete omnibus per omnia, sicut et ego omnibus per omnia placeo; non quaerens quod mihi prodest, sed quod multis, ut salvi fiant? Rursus eumdem apostolum non audisti: Sine offensione estote Judaeis et Graecis, et Ecclesiae Dei ? Tertio eumdem apostolum
Abbreviated transcription (Latin):
doctores gͦ tales rep̃hendendi sunt. Sed qui
hoc faciunt animo aniaro. ammo ĩuido ipsi
conculcant pascua et conturbant fontes. e¬
Quicquid forte nouerũt. ita uolunt nosse.
ut alii illud non nouerint. Maligne mẽtis
homĩes. tartarco zelo pleuilimbo ño ĩ corpe
sed in corde. legerunt et intellex̾unt. Cumint¬
rogati fuu̾it. multũ est ad te. Ego tͥ ista credã
et tu dignus es ista legere uł audire: Qind
turbas aquam: ambob fons manat. Qͥd
conculcas herbas ꝯmunes: Non cu pliusti nͭ
de possit intelligi. Sunt hoĩes qui putant qͥ
in bñ iuuendo sufficere constĩam et ñ nalde
curant quod de illis alter existimet ignoran¬
tes q cum homo uiderit hoiẽm bone c̃oscĩt
uegligencius iiuentẽ passim se cuilibet et
ubilbet ꝯũgentẽ. hñtem scĩam quod incħ
sit ydolum et cñ in ydolio recunbentẽ cõscĩa
illius cum sio infirma edificatur ũo ad ea q̃

Expanded text:
doctores ergo tales reprehendendi sunt: sed qui doctores ergo tales reprehendendi sunt: sed qui hoc faciunt animo amaro, animo invido, ipsi conculcant pascua, et turbant fontes; quidquid forte noverint, ita volunt nosse, ut alii non noverint. Malignae mentis homines, tartareo zelo pleni, lividi non in corpore, sed in corde, legerunt et intellexerunt; cum interrogati fuerint, multum est ad te, ego tibi ista credam? et tu dignus es ista legere vel audire? Quid turbas aquam? Ambobus fons manat. Quid conculcas herbas communes? Non tu pluisti, ut de potest intelligi. Sunt homines qui putant sibi in bene vivendo sufficere conscientiam, et non valde curant quid de illis alter existimet; ignorantes quia cum homo viderit hominem bonae conscientiae negligentius viventem, passim se cuilibet et ubilibet conjungentem, habentem scientiam quod nihil sit idolum, et tamen in idolio recumbentem, conscientia illius cum sit infirma, aedificatur non ad ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
legit p̃cepta dei. legit et sapit. Capit tn᷑s qͥl¬
lus. do trans quillo bibens de uitiu et m̃do
pascens. uenit aliquis audire ab illo auꝙͥ
indignatur ꝑturbat tardiratem alquando
seriuis intelligentis accusando. turbatimi fat̃
minus intelligere: qd̾ poterar tsisquillus. e¬
litas corripit dicens. o insensati et tardicor¬
de ad credendum. si ista fuint ea dilectione
qua uolumus curã incutere homĩb ad ĩcuti¬
endam diligenciã intencionis et ad serenan¬
dam forte nubemmortis sue quã de curis se¬
culi contrax̾unt. et forte cogitando aua ĩuti¬
lia. quod utile est. audire ñ possunt. Deinde
eciam si se quisq uideat tarditatẽ ñ sine cã
ille accusatur et dmĩ roget et soluat tarditatẽ
donec neritatem. aut .n. si negligencia nostra
minus intelligimus quod audinimꝰ. ntics
negligentia corripienda est: aut si carditas ẽ
cũ fuerit accusata erit unde rogetur deus. Noc

Expanded text:
legit praecepta Dei; legit et capit, capit tranquillegit praecepta Dei; legit et capit, capit tranquillus de tranquillo bibens, et de viridi et mundo pascens. Venit aliquis audire ab illo aliquid; indignatur, perturbatur, tarditatem aliquando serius intelligentis accusando, turbatum facit minus intelligere, quod poterat audire tranquillus. litas corripit, dicens: O insensati et tardi corde ad credendum ! si ista fiunt ea dilectione qua volumus curam incutere hominibus, ad incutiendam diligentiam intentionis, et ad serenandam forte nubem mentis suae, quam de curis saeculi contraxerunt; et forte cogitando alia inutilia, quod utile est audire non possunt. Deinde etiamsi in se quisque videat tarditatem, non sine causa ille accusatur, ut Deum roget, et solvat tarditatem, donet veritatem. Aut enim si negligentia nostra minus intelligimus quod audivimus, utique negligentia corripienda est: aut si tarditas est, cum fuerit accusata, erit unde rogetur Deus. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
sufficit uob̾. quia bona pascua pascebatis et re¬
liquias pascue ur̃e inculcabatis pedib uestris
et portabatis aquam cĩ subsidebat idest que
pitta et tnͣs quilla erat et reliquã pedib utĩs
turbabatis et oues mee inculcationes pedum
ur̃oꝵ depascebant et contirbatam pedibus
utĩs aquam potabant : Quid est hoc : Pascua
doi bena sunt. et fontes dei puti sunt. habe¬
mꝰ hec ĩ scripturis sc̃s. Qui sum gͦ. qui quod
tnͣsquillum est inde bibunt et quod mũdũ.
est in de pascuntur: et concul cant reliquias
et turbant a quamut oues alie conculcatas
ħbas accipiant et aquam conturbacam bibãt
Et hoc utiq udens displicere pastori. qui
dicit dum fiunt ista. Ego uidico intͥ ouem
et ouem. Ad hoc utiq uefiant. Sunt młti
qui tnͣsquille discunt. ꝑturbate docent. Et
cum habeamt doctorem pacientẽ seuiunt
indiscentem. Qui nos .n. tnͣsquille doceat
ip̃a scͥptura. quis nescit. Uenit gͦ aliquis. et

Expanded text:
sufficit vobis, quia bonam pascuam pascebatis? et resufficit vobis, quia bonam pascuam pascebatis? et reliquias pascuae vestrae conculcabatis pedibus vestris; et potabatis aquam, quae subsidebat, id est, quae pura et tranquilla erat, et reliquam pedibus vestris turbabatis: et oves meae conculcationes pedum vestrorum depascebant, et conturbatam pedibus vestris aquam potabant. Quid est hoc? Pascua Dei bona sunt, et fontes Dei puri sunt. Habemus hoc in Scripturis sanctis. Qui sunt ergo, qui quod tranquillum est inde bibunt; et quod mundum est inde pascuntur; et conculcant reliquias et turbant aquam, ut oves aliae conculcatas herbas accipiant et aquam conturbatam bibant? Et hoc utique videtis displicere pastori, qui dicit dum fiunt ista, Ego judico inter ovem et ovem: ad hoc utique ne fiant. Sunt multi qui tranquille discunt, perturbate docent; et cum habeant doctorem patientem, saeviunt in discentem. Quam nos enim tranquille doceat ipsa Scriptura, quis nescit? Venit ergo aliquis, et
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ est᷑ certum est. Perdes si nõ desideras qd̾ futurẽ
slam et te nolente uẽtur᷑ est. Numquid eũ di¬
horam qua debeat iudicare. ueniet ille: tu uide
quał futurus sis: hodie mest scrupulus. hodie
sit confessio. Hodie renuncietur scrupulo: ho¬
die dimittitur. hodie laxatur. Nou est ut dicas
differt deus ueniãm. Tu noli differre medicinã
tuam. habes .n. aliquid m animo᷑ quod te sing¬
at. Et siangit: et sollicitat. utiq ĩ domo tua si es¬
set aliquis iapis offendens oculos tuos iuberes e¬
um auserri de medio. maxine si aliqua paulonta¬
iorem hospitẽ ĩ domo eẽs recepturus. Cũ gͦ dm̃
nuocas. in teuocas. Qũo uemiet ad te cuilocum
quo recipias nõ mũdasti: Sed mintis ydoneus
cl auserre de corde tuo: quod tͥ ip̃e fecisti Ipm̃
inuoca. ut munder. ipm̃ muita ut intret. dũ
tñ quod facturus es modo facias. cũ loquitur
dicat inter eos. Et quid eis dicit: Nunquid nõ

Expanded text:
urus est, certum est: perdes, si non desideras quod futurum urus est, certum est: perdes, si non desideras quod futurum est. Nam et te nolente venturus est. Numquid eum dihoram qua debeat judicare. Veniet ille, tu vide qualis futurus sis. Hodie inest scrupulus, hodie sit confessio, hodie renuntietur scrupulo; hodie dimittitur, hodie laxatur. Non est ut dicas, Differt Deus veniam: tu noli differre medicinam tuam. Habes enim aliquid in animo quod te angat: et si angit, et sollicitat. Utique si in domo tua esset lapis offendens oculos tuos, juberes eum auferri de medio; maxime si aliquem paulo majorem hospitem in domo tua esses recepturus. Cum ergo Deum invocas, in te vocas; quomodo veniet in te, cui locum quo recipias, non mundasti? Sed minus idoneus es auferre de corde tuo, quod tibi ipse fecisti? Ipsum invoca, ut mundet; ipsum invita, ut intret: dum tamen quod facturus es, modo facias, cum loquitur dicat inter eos. Et quid eis dicit? Numquid non
Abbreviated transcription (Latin):
cirati atq pcc̃i : habes in ip̃a orõne medicinã.
Dimitte nob̾ debita nr̃a sicut et nos dimitti¬
m̾ debitoris nr̃s. Uoluro.n. deus sic teẽe debito¬
rem ut habeas debitorem. Peccando quippe
inimicum facisdm̃. Sed attẽde ne forte tu
habeas inmicum. Dimitte et dimitcetur cͥ. Quod
facis qui potes ĩ pcc̃o inueniri hoc in te faciet qui
de mullo pocõ poterit iuditari. Si aũ ut homo ĩ pcr̃o
põĩtus pocõri tuo nõ parcis. nec tuam in illo condi-¬
tionem respicis. nec de cet̾o lapsum fragilitatis tue¬
horresris. quidtͥ fcũrus est qui tam securus iu
uemanus faciem eiꝰ in confessione. In ꝑsalmor
nunc cũ camntaretur audiuimus p̃uenianius
faciem eiꝰ inconfessione. Preueniansꝰ eum neno
ĩe p̃ueniat. Post confessionem nõ afferet ultio¬
nem. si et tu post confessionem ño repetas miqͥ¬
tatem. Preueni aũcx p̃ ueniars. Quia .n. uerm¬

Expanded text:
errati atque peccati, habes in ipsa oratione medicinam: errati atque peccati, habes in ipsa oratione medicinam: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Voluit enim Deus sic te esse debitorem, ut habeas debitorem. Peccando quippe inimicum te facis Deo: sed attende ne forte tu habeas inimicum. Dimitte, et dimittetur tibi. Quod facis qui potes in peccato inveniri, hoc in te faciet qui de nullo peccato poterit judicari. Si autem ut homo in peccato positus, peccatori tuo non parcis, nec tuam in illo conditionem respicis, nec de caetero lapsum tuae fragilitatis horrescis; quid tibi facturus est, qui tam securus judaeveniamus faciem ejus in confessione. In Psalmo nunc, cum cantaretur, audivimus, Praeveniamus faciem ejus in confessione . Praeveniamus eum, ne nos ipse praeveniat. Post confessionem non afferet ultionem, si et tu post confessionem non repetas iniquitatem. Praeveni antequam praeveniaris. Quia enim vent
Abbreviated transcription (Latin):
.ii. deus iuudicans q̃ siturus est testes per qubs
distat qui as. uñ potest eall̃. qui sis qͥnoies
quid esses futuriis. Te int̾ro gat nõ auumde te.
Suis int̾rogat iustum et impiũ. Ant̾rogat aũt re:
i ut discat a te: sed ut confundat te. Hñtes er¬
po uidicem talem quẽ nemo cont᷑ nos fallat. ne¬
nopro nob: sic agamus ut eius uidiciũ uẽtu¬
tum no timeamꝰ. sed expectemus et desideremꝰ.
Sunquid .n. frum̃ta timent ne mitantur ĩ hor¬
teum : Immo optant ueheiũt̾ et desideranti e¬
umnquid oues timent ne pongantur ad dex¬
teram: Immo nicħ eis tamcardum est qu̾̃a ħ
donec fiat. Hi uero ex as̃o et tota sinceritate di¬
cut cum orant. Ndueniat regnũtuũ. Mali
u̾o hom̃s in hus u̾bis et cor trepidat. et lingua
titibat. Qũo .n. dicis adueniat regnum tuĩ
Eccoueniet. Qualem te muenier. Sic gͦage
eo securus ores. Et si quid forte mest in conscĩa

Expanded text:
enim Deus judicans quaesiturus est testes, per quos enim Deus judicans quaesiturus est testes, per quos discat quis sis? Unde potest falli quis sis, qui quis esses futurus? Te interrogatuit, interrogat justum et impium . Interrogat autem te, non ut discat a te, sed ut confundat te. Habentes ergo judicem talem, quem nemo contra nos fallit, nemo pro nobis; sic agamus, ut ejus judicium venturum non timeamus, sed exspectemus et desideremus. Numquid enim frumenta timent, ne mittantur in horreum? Imo optant vehementer et desiderant. Numquid oves timent, ne ponantur ad dexteram? Imo nihil eis tam tardum est, quam donec fiat. Hi vero ex animo et tota sinceritate dicunt, eum orant, Veniat regnum tuum. Mali vero hominis in his verbis et cor trepidat, et lingua titubat. Quomodo enim dicis, Veniat regnum tuum? Ecce veniet: qualem te inveniet? Sic ergo age, ut securus ores. Et si quid forte inest in conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
separandis zizaniis. De hyrcis quid. Cũ uen¬
rit filus hoĩs et om̃s angeli cũ eosedebunt in
sede głesue. et congregabũtur añ eũ oñs giti
et separabit eas sicut pastor segregat oues ab
edis. Et ueniet et separabit. ueniet messis et le¬
parabũtur. Modo gͦ tempꝰ seꝑationis ñ est. hcꝰ
lerationis. Nec iõ ista diũs frẽt. ut corripiendi
dormiat diligencia. Inimo uero ne milludii¬
dicumi incanti ueniamꝰ et ceci negligentes e¬
citatem ntam̃ subito nos ad sinistram inuns¬
mus disciplina exceatur uidiciũ non p̃cipite
Quid gͦ dñs. Ecce ego uidico it̾ ouem et outil
et arietes et hyrcos. ego uidico. Magna scill¬
tas. Ip̃e iudicat secun sunt boni. Iudicem ñ
nullut adt̾sarius corrumpit. mllus aduoo:
cicũuenit. mlłus testis illudit. Sed quant
securi sint boni tm̃ timeant mali. Nontail
iudicar. cui aliquid abscondatur. Nonqus

Expanded text:
separandis zizaniis: de hircis quid? Cum venseparandis zizaniis: de hircis quid? Cum venerit Filius hominis, et omnes Angeli cum eo, sedebit in sede gloriae suae; et congregabuntur ante eum omnes gentes, et separabit eas, sicut pastor separat oves ab haedis . Et veniet, et separabit: veniet messis, et separabuntur. Modo ergo tempus separationis non est, sed tolerationis. Nec ideo ista dicimus, fratres, ut corripiendi dormiat diligentia: imo vero ne in illud judicium incauti veniamus, et caeci negligentes caecitatem nostram subito nos ad sinistram inveniamus, disciplina exerceatur, judicium non praecipiteQuid ergo Dominus? Ecce ego judico inter ovem et ovem, et arietes et hircos. Ego judico: magna securitas, ipse judicat, securi sint boni. Judicem ipsorum nullus adversarius corrumpit, nullus advocatus circumvenit, nullus testis illudit. Sed quantum securi sunt boni, tantum timeant mali. Non talis judicat, cui aliquid abscondatur. Numquid
Abbreviated transcription (Latin):
messorib. Colligite pͥmũ tizania et alligate ei
ciculos ad comburendũ ea. Triticũ autem meoi
condite horroo in. Transiet ergo a gri concretion
met messis discretio. Exigit de nob̾ modo deus
pacienciam qũã ꝓponit ni se dicens tͥ. Ergo cͥe
si modo uolo iudicare: nũquid iniq udicaloi
Ergo si modo uoluero iudicare: ñ quid falli poto.
Si ego qui semper recte iudico et qui falli ñ pos¬
sum differo iudiciũ incũ tu ignorans quead̾ mn
iudicandus sis. audes tam p̾ ꝓpere indicare. uide¬
te frẽs quẽadmodũ illis ẜuis uolentib aũ tp̃s
eradicare zizana. hoc opus nec in messe conces¬
sit. Ait enm. In tp̃e messis dicam messoribus.
Non ait dicam nob. Sed quid si ip̃i serui messo¬
rib erunt. Non. Nam exponens omĩa sigillatꝰ
messores ait angeli sunt. Homo ergo carue scy¬
tus. carnem portans. aut forte caro totus. idẽ
caro corpore carnas aĩo audes añ usurpare offi¬
cium auienum quod nec ĩ messe eris tuĩ. Hocl

Expanded text:
gite primum zizania, et alligate in fasciculos ad comburendum ea; triticum autem meum recondite in horreo. Transiet ergo agri concretio, veniet messis discretio. Exigit de nobis modo Dominus patientiam, quam proponit in se, dicens tibi: Ego certe si modo voluero judicare, numquid inique judicabo? Ego si modo voluero judicare, numquid falli potero? Si ego qui semper recte judico, et qui falli non possum, differo judicium meum; tu ignorans quemadmodum judicandus sis audes tam praepropere judicare? Videte, fratres, quemadmodum illis servis volentibus ante tempus eradicare zizania, hoc opus nec in messe concessit. Ait enim, In tempore messis dicam messoribus: non ait, Dicam vobis. Sed quid, si ipsi servi messores erunt? Non. Nam exponens omnia singillatim: Messores, ait, Angeli sunt . Homo ergo carne septus, carnem portans, aut forte caro totus, id est, caro corpore, carnalis animo, audes ante usurpare officium alienum, quod nec in messe erit tuum? Hoc de
Abbreviated transcription (Latin):
uisꝙͣ audet dic̾e d̾s meus: nͥ qui ĩ eũ credit. et qͥ eũ
ligñ ip̃e dicit d̾s moͦ Tuũ tͥ fecisti cuiꝰ es. Hoc amat
ꝓͥsus dulced̾ie affectus tͥ tui et secura et p̾fidẽ
duectione dic d̾s meus. Securꝰ dicis. u̾m dicis:¬
in dicis qi tuus ẽ et nõ fecisti ut ñ sit alt̾uis. Nõ .n.
dicis d̾s meus. quõ eqꝰ m̃s. Ecꝰ .n. tuusẽ: ñ equs¬

Expanded text:
eus, nisi qui in eum credit, et qui eum diligit; ipse dicit, Deus meus. Tuum tibi fecisti; cujus es, hoc amat ipse. Prorsus dulcedine affectus tui, et secura et praefidenti dilectione dic, Deus meus. Securus dicis, verum dicis: quia tuus est, et non fecisti ut non sit alterius. Non enim sic dicis, Deus meus
Abbreviated transcription (Latin):
ontedit coheres turis ut dicat tͥ. tolle istã ꝑtẽ¬
go illam. Aut tolle cu minorem. et ego ma¬
orem. Non dicit simul diuidamꝰ: s simul ha¬
camꝰ. Hoc .n. uoluit. qui testat᷑ est. aperi et lege
et clamas. Ne incendetur ego feci. ne incẽd̾et᷑
go ẜuaui. Ne incẽd̾etur tu ẜuasti: aperiet ui¬
ẜuasse absit ut credam ꝙ̃ indco ñ ẜuasse ꝙ¬
ĩn pacis. A istis uestiis dicitur malio ꝑsalo.
Increpa feras calami. Quid est feras calami:
bestias adu̾sanias sc̃e scͥpture. qr calamo scͥp¬
te sunt ext̾mminabo bestias malas a terra. et ħi
solitudine. Intus ĩ conscĩa. Magna solitudo.
qr ñ solũs millus hoĩm tnͣsit sed ñ uidet. Inħi
temꝰ in spe qr ñd̾ in re. Etm. totũ quod foris ẽ

Expanded text:
contendit cohaeres tuus, ut dicat tibi, Tolle istam partem, econtendit cohaeres tuus, ut dicat tibi, Tolle istam partem, ego illam; aut, Tolle tu minorem, et ego majorem? Non dicit, Simul dividamus: sed, Simul habeamus. Hoc enim voluit qui testatus est. Aperi, et lege. Et clamas: Ne incenderetur, ego feci; ne incenderetur, ego servavi. Ne incenderetur, tu servasti? Aperi et vivasse absit ut credam, quem video non sermenti pacis. De istis bestiis dicitur in Psalmo, Increpa feras calami . Quid est, feras calami? Bestias adversarias sanctae Scripturae; quia calamo scriptae sunt. Exterminabo bestias malas a terra: et habsolitudine? Intus in conscientia. Magna solitudo, qua non solum nullus hominum transit, sed nec videt. Ibi habitemus in spe, quia nondum in re. Etenim totum quod fo
Abbreviated transcription (Latin):
domo tua: quãte ñ uis ualete testam̃tũ dci ĩ
omo sua: Dimittis filiis tuis parieres et si ałr
os tuos diuisuros nouers eͣx tu disposueris:
oles. De una domo itlissima. de testo ruitit¬
o. quantã curam habes. quantã sollicitud̾iõ
oncipis. qũeadmodũ ardentib febrib p̃m̃e
morbo. ipĩ morti urgenti. resistis. quãtũ potes
mnhelans aba extrema ut imploras testam̃tũ
uot uiris ꝑitos consulis quantas fraudes iͭ
et testam̃tũ tuũ contra ipam legẽ ĩperatoriᷤ
uguns. De ꝓximo cibi respondet deus. Noli fra¬
desq̾rere. noli calũpmosas formulas aucu¬
au. uis stare te testam̃tũ tnũ. ster inte me¬
i. Doles quia ad inquisitionẽ cuã tollit alꝰ
nolebas. Quid de hereditate mea tam leta tã
id. In semine tuo bñdicentut om̃s gentes.
situm ẜuauit cuaꝑtũ discindis. Tunc .n. te¬
letum est. Certe heres uis ẽe. Nũquid sit tec̃.

Expanded text:
domo tua, quare non vis valere testamentum Dei in domo tua, quare non vis valere testamentum Dei in domo sua? Dimittis filiis tuis parietes, et si aliter filios tuos divisuros noveris, quam tu disposueris, doles. De una domo vilissima, de tecto ruituro, quantam curam habes, quantam sollicitudinem concipis? Quemadmodum ardentibus febribus, prementi morbo, ipsi morti urgenti resistis, quantum potes, anhelans verba extrema, ut impleas testamentum? Quot jurisperitos consulis, quantas fraudes, ut stet testamentum tuum contra ipsam legem Imperatoris, inquiris? De proximo tibi respondet Deus, Noli fraudes quaerere, noli calumniosas formulas aucupari: vis stare testamentum tuum? Stet in te meum. Doles, quia acquisitionem tuam tollit alius, quem nolebas: quid de haereditate mea tam lata, tam pia? In semine tuo benedicentur omnes gentes : mentum servavit, tu apertum discindis. Tunc enim tetum. Certe haeres vis esse: numquid sic tecum
Abbreviated transcription (Latin):
digͥna sit pena. Et quid est qd tedam̃ãiti
In ualet in domoĩta: Quid estꝰ Quantum estꝰ
Morste admonitio est. sid̾ dampnatio. uoluit
deus compati testam̃to pacis sue. Condolesi
panito tno. s ñ srer testam̃tũ tuũ i domo tua.
tte moriturꝰ es. et quidagatur ĩ illa domo p̾ea
sriturꝰ in illa .i. die ꝑient inquit om̃s cogirau¬
eseius. et ño cognoscer amplius locum suum
ongͦ aciturus es quid postea agatur ĩ domor
atum mortiuis stu̾s. doles tũ ño stare testam̃
Icim̃ in domo tua. xp̃c mortuuis resurrexit. de
lo respexit ut stet testam̃tum ipiꝰ. Euigila ex
iore tuo. corrigere excruciatu tuo. lingno ma
curuo nosti. calorem solere adhiberi. Corrigat
doloriste: ñdũ est flãma ignis et̾m. Tanqmͣ
nor foci est admotus curuo cordi tuo. ut hinc
dmoneatur et corrigatur. Dole prorsis. Nec
doles ñ stare testam̃tũ tuũ in domo tua. Do¬
si dei cortuũ est. Si ius ualere testam̃tũ tuũ

Expanded text:
digna sit poena. Et quid est quod testamentum vestrum non valet in domo vestra? Quid est? quantum est? Dolor iste admonitio est, nondum damnatio. Voluit enim Deus compati testamento pacis suae. Condoles testamento tuo, si non stet testamentum tuum in domo tua. Certe moriturus es, et quid agatur in illa domo postea nesciturus. In illa enim die perient, inquit, omnes cogitationes ejus : et non cognoscet amplius locum suum . Non ergo sciturus quid postea agatur in domo tua, cum mortuus fueris; doles tamen non stare testamentum tuum in domo tua. Christus mortuus resurrexit, de coelo respexit, ut stet testamentum ipsius. Evigila ex dolore tuo, corrigere ex cruciatu tuo. Ligno male curvo nosti calorem solere adhiberi: corrigat te dolor iste, nondum est flamma ignis aeterni, tanquam calor foci est admotus curvo cordi tuo, ut hinc admoneatur et corrigatur. Dole, prorsus recte doles, non stare testamentum tuum in domo tua. Domus Dei, cor tuum est. Si vis valere testamentum tuum in
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ medio nĩ: nos sumꝰ in circuitu eus. Iam dudũ
.ii. dixerat. Daud pͥnceps ĩ medio eoꝵ. et qr pͥnceps.
iõ collis. leuis nõ arduus et difficił ascendñti sed
si non de alto pedes ponat. Et do eis in circuitu col¬
lis mei bñdcõm et deferam ymbrẽ ĩ tp̃e suo. psmu¬
uiam u̾bid̾i. Est .n. et ymber malus qui deicit do¬
mũ st̃ harenam ꝯstitutam. cui magnũ ẽ ut re¬
sistat domꝰ sũ petram fũdata. T̃ẽptationis ymb̾
ẽ. ruinã querens. ñ t̾rã rigans. Monerit tał ym¬
b̾ iste op̃ sc dicit defferre dñs. Quid .n. ait: Ym

Expanded text:
rcuitu ejus. Jamdudum enim dixerat, David princeps in medio eorum. Et quia princeps, ideo collis: lenis, non arduus et difficilis ascendenti: sed si non de alto pedes ponat. Et dabo eis in circuitu collis mei benedictionem: et deferam imbrem in tempore suo, pluviam verbi Dei. Est enim et imber malus, qui dejicit domum super arenam constitutam, cui magnum est ut resistat domus supra petram fundata : tentationis enim imber est, ruinam quaerens, non terram rigans. Non erit talis imber is
Abbreviated transcription (Latin):
de se super om̃s celos. de ecc̃a sr̃ om̃s terras ħ pli¬
tauit deus. Ueni aũ hicc. esto ĩ ꝑte donatir ĩ sols
affrica est ecc̃a: ño plantauit deus nõ plantãm
dci. Eradicandũ est quod loqueris. nõ gaudi
Et excnabo eis plantam pacis et iã ñ erumi
ext̾minentur fame in terra. Uere fcũs. qr fam¬
ẽ. Querite et uidete quãtã famem paciant᷑. Ei q
peuis est: cirtum os hũt escam. s nõ mãducam d
rsus quõ egri fastidio sepe mornentur. ñ qi deas
c ꝯmedant. s qr comed̾e nolunt et au̾santium
Ilam utiq stͥpture ista loquũtur. Et hic uti
et ĩ sonat. p̃s. Cõmorabũtur et ꝯu̾tentur ad
minum uniu̾a fines t̾re. et adorabũt ĩ ꝯ elii¬

Expanded text:
omnes coelos, de Ecclesia per omnes terras: hoc plantavit Deus. Veni autem huc, esto in parte Donati, in sola Africa est Ecclesia: non plantavit Deus, non agnosco plantam Dei. Eradicandum est quod loqueris, non rigandum. Et excitabo eis plantarium pacis: et jam non erunt qui exterminentur fame in terra. Vere, fret videte quantam famem patiantur: et quod pejus est, circum os habent escam, sed non manducant; prorsus quomodo aegri fastidio saepe moriuntur, non quia deest quod comedant, sed quia comedere nolunt et aversantur. Nam utique et Scripturae ista loquuntur: et hic utique et ibi sonat Psalmus, Commemorabuntur et convertentur ad Dominum universi fines terrae, et adorabunt in
Abbreviated transcription (Latin):
opera ura bona. Non quierit necine te
hiansit sed duxit hino te supsum. et tulit tea teꝰ
cres enm si esses inte: et ubi tutus eẽs posti
ce uideant in quit opera ũa bona: et glori ficẽt
ficatur apud sslum esto et i illo glorificabis
bo sĩ glorietur ait apłs. omĩs caro coram illo. e¬
Sgd ane gloria remanebimꝰ: Nonait .i. ip̃e
uigloriatur. in dño glorietur. Nam et testi¬
ionuum conscĩe nr̃e: ita nobgloria est: qr ĩ illo
q. slam si ita est gła nr̃a ut nob̾ placeamiꝰ. ed effi¬
amur placentes nob: uaide stulto homĩ placet

Expanded text:
opera vestra. Non quievit, neque hic remansit: sed duxit hinc te sursum, et tulit te a te caderes enim, si esses in te, et ubi tutus esses, posuit te. Videant, inquit, bona opera vestra, et glorificentrificatur: apud illum esto, et in illo glorificaberis. Ut non glorietur, ait Apostolus, omnis caro coram illo. Ergo sine gloria remanebimus? Non: ait enim ipse, Qui gloriatur, in Domino glorietur . Nam et testimonium conscientiae nostrae ita nobis gloria est, quia in illo est. Nam si ita est gloria nostra, ut nobis placeamus, et efficiamur placentes nobis; valde stulto homini placet,
Abbreviated transcription (Latin):
dñi sursũ leuat furcaheretia deorsũ p̾mit. S
ꝯfringentur ĩ eo cũ ꝯfregero furcas uigieorum
D̾ũationẽ .n. suã uolunt hom̃ib ĩponera. uolẽ¬
tes cos cẽ sb̾ se. ñ sb̾ d̾o. In cocũ fregero furca ui¬
gieoꝵ et eximam cos de manu coꝵ qui cos ĩ ser¬
uitutem redigebant. Quid ẽ ĩ ẜuitutem redi¬
gebant: ad pccm̃ eos cogebant. Om̃is .n. qui facit p¬
catũ seruus est percati. uidete quid eis ꝑ suaserũt
frẽs uo dicant. Illi de nob̾ reddent rõm. Nos oues
sum̃. quo dix̾int sequimur. Quis es pastorẽ audi
b ñ desunt alii hoc alii ibi. iso illi. ibi qui hic. s
tñ non desunt fuicis p̃mentes colla fideliũ nͭ hic
nec ibi. Dissenciunt int̾ se. contra unitatẽ omẽs
ꝯsenciunt. Unitas aũ ñ dissentit a sc. s ꝯͣ om̃s dis¬
sencienres a ce ubiq pugnat uq laborat. Sedẽ
requies in heremo. Et ñ etup ad huc ĩ nastatio¬

Expanded text:
Domini sursum levat, furca haeretici deorsum premit. Sed Domini sursum levat, furca haeretici deorsum premit. Sed confringentur: In eo cum confregero furcas jugi eorum. Dominationem enim suam volunt hominibus imponere, volentes eos eeorum: et eximam eos de manu eorum, qui eos in servitutem redigebant. Quid est, in servitutem redigebant? Ad peccatum eos cogebant. Omnis enim qui facit peccatum, servus est peccati . Videte quid eis persuaserint, fratres, ut dicant, Illi de nobis reddent rationem: nos oves sumus; quo duxerint, sequimur. Ovis es? Pastorem audi, bus non desunt, alii hic, alii ibi: non illi ibi qui hic; sed tamen non desunt furcis prementes colla fidelium, nec hic, nec ibi. Dissentiunt inter se, contra unitatem omnes consentiunt. Unitas autem non dissentit a se; sed contra omnes dissentientes a se ubique pugnat, ubique laborat: sed est requies in eremo. Et non erunt adhuc in vastatio
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra dabit gnãtõm suam. Tota terra. Et ħitab̾t
in terra. Iam campi colles montes dabunt gnã¬
tiones suas. Quod potest campꝰ. quod põt collis.
qd̃ potest mons. solus agricola agnoscatur. Et
ħ̾itabunt in terra sua in spe. uidetis q ea ꝓmit¬
tit. q̃ hoc tpẽ donat nob̾. Qmͣ diu dicit in spe : ad¬
huc in hoc tp̃e intelligo. Cũ .n. ꝑuenerimꝰ ad ꝓ¬
missa iam nõ erit spes. sed res ip̃a erit. Et sciẽt
gi coꝵ furcas quib p̾ͥmitur collum eoꝵ. Dũe
frange furras qiuib heretici p̃munt colla in¬
firmorum. Quid .n. tam angͦtũ et furca ꝯp̃s¬
flim qũã noli audire xpm̃: audi me. Remone
furcam respirare ꝑmitte. Nescio quid dicas. plui¬
dio uocem pastori mei. Per om̃s gentes incipi¬
entib ab ubłm. sine me soqui pastorem. Quid
p̃mis: Tolle furcam de collo meo. Tolle iugũle¬
ne dñi inci. Haudit et p̾mit. Dñe ñ nult hero¬
ticus furcam suspendere. tu furcã frange. Crux

Expanded text:
terra dabit generationem suam: tota terra. Et inhabitabunt in terra sua. Jam campi, colles, montes dabunt generationes suas. Quid potest campus? quid potest collis? quid potest mons? Solus agricola agnoscatur. Et habitabunt in terra sua in spe. Videtis quia ea promittit, quae hoc tempore donat nobis. Quamdiu dicit, in spe, adhuc in hoc tempore intelligo. Cum enim pervenerimus ad promissa, jam non erit spes, sed res ipsa erit. CAPUT XV. eorum: furcas quibus premitur collum eorum. Domine, frange furcas quibus haeretici premunt colla infirmorum. Quid enim tam angustum et furca compressum, quam, Noli audire Christum, audi me? Remove furcam, respirare permitte. Nescio quid dicas. Audio vocem pastoris mei: Per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem . Sine me sequi pastorem. Quid premis? Tolle furcam de collo meo, tollam jugum lene Domini mei. Haec audit, et premit. Domine, non vult haereticus furcam suspendere; tu furcam frange. Crux
Abbreviated transcription (Latin):
disti si purum et liquidũ et scm̃ moniorie m̃a¬
daueris cũ ceꝑis ĩ illa int̾iore heremo .i. ĩ bona
consoĩa requiescere. elicͣtur de int̾iorib m̃tis
tne et manat quodã mõ recordatio uerbi dei
et cũ cet̾is requiestis in spe et dicis u̾m est. bñẽ
mͥ. ip̃a est spes mea hoc mͥ ꝓmisit d̾s. ñ m̃titur
securus sum. Et ista secuntas sompnꝰ ẽ ĩ riuis.

Expanded text:
disti, si purum et liquidum et sanctum memoriae mandisti, si purum et liquidum et sanctum memoriae mandaveris; cum coeperis in illa interiore eremo, id est, in bona conscientia requiescere, eliquatur de interioribus mentis tuae, et manat quodam modo recordatio verbi Dei, et cum caeteris requiescis in spe, et dicis: Verum est, bene mihi est, ipsa est spes mea, hoc mihi promisit Deus, non mentitur, securus sum. Et ista securitas somnus est in rivis.