comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui nos suades cultum dimittere diuinũ et a recta fide recedere diisq ĩmolare
melius tibi forer ut tu prius imitabilẽ te p̃beres omẽsq exhortares ficlei de¬
cumenta & diuini tultus minsteria ita tenere. sicur patres nr̃i sancti apłi sibi
Unde sanctos apłos corumq successores sub diuina contestatione constitiusse
legimus nõ debere fieri ꝑsetutiones nec inferri fluctuationes neq ĩuidere labor
fueruir aut suis reb expoliati primo omĩa legaliter reddi que eis ab inimicis
aut a ꝑsecutorib ablata sunt et sedes ꝓprias cũ omĩb ad se ꝑtinentib regula¬
riter restitui et postea tempore congruo uocari ad synod regulãt congregatã
ec liceat ei priusꝙͣ hec fiant de se uixta statuta p̃dictoꝵ respondere aur de s¬
is impetitionib si se uiderit p̃grauari reddere ratione. Sed his rite ꝑactis suis
omĩb libere dispositis si tunt uiste iudetur suis raclear accusatorib & in¬

Expanded text:
qui nos suades cultum dimittere divinum, et a recta fide recedere, diisque immolare, melius tibi foret ut tu prius mutabilem te praeberes, omnesque exhortareris fidei documenta et divini cultus ministeria ita tenere, sicut patres nostri sancti apostoli sibi Unde sanctos apostolos eorumque successores sub divina contestatione constituisse legimus, non debere fieri persecutiones, nec inferri fluctuationes, nec invidere laborafuerint, aut suis rebus expoliati, primo omnia legaliter reddi, quae eis ab inimicis aut a persecutoribus ablata sunt, et sedes proprias, cum omnibus ad se pertinentibus, regulariter restitui, et postea tempore congruo vocari ad synodum regulariter congregatam. Nec liceat ei, priusquam fiant haec, de se, juxta statuta praedictorum, respondere, aut de suis impetitionibus, si se viderit praegravari, reddere rationem. Sed his rite peractis, suisque omnibus libere dispositis, si tum juste videtur, suis respondeat accusatoribus, et in
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ ueritate. omiã suffert. omĩa credit. omnia sperat orania sustiner. caritas
nũꝙͣ ixtidit. Quisquis ergo in eius se radice inserit nec a uiriclitate deficit n
o fructib in anescit quia amore fecunditatis opus efficax nõ amittit. licer n
çaritas in ꝑsecutorib eccĩẽ seruorũ q dei arefacta sit uiget tamẽ in amatorib
secuti sunt sunt et uos ꝑsequentur. fotuis enĩ et nos & omẽs domini sacerdo
tes qui eus udelicet sunt ueri sacerdotes elegimus ꝓpter iustitiam et uerã fidi
ꝑsequi et ꝓ xpĩ nomine pati quã multis diuitiis ditari honorib ꝙ copiosissi¬
mis habunolare et celesti regno carere. Ista euĩ temporalia sunt illa eterna Ista
caduca & ad horam transeuntia illa uero ꝑpetua & sine fine mansura. Tu erg

Expanded text:
 veritati. Omnia suffert, omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet. Charitas nunquam excidit. Quisquis ergo in ejus radice se inserit, nec a viriditate deficit; nec a fructibus inanescit, quia amore fecunditatis opus efficax non amittit. Licet modo charitas in persecutoribus ecclesiae servorumque Dei arefacta sit, viget tamen in amatoribusersecuti sunt, et vos persequentur tes, qui ejus videlicet sunt veri sacerdotes elegimus propter justitiam, et veram fidem persequi, et pro Christi nomine pati, quam multis divitiis ditari, honoribusque copiosissimis abundare, et coelesti regno carere. Ista enim temporalia sunt, illa aeterna, ista caduca, et ad horam transeuntia, illa vero perpetua et sine fine mansura. Tu erg
Abbreviated transcription (Latin):
ad impletur. Et uos cum essetis mortui delictis er peccatis ur̃is in quib aliquan¬
cdo ambulastis secundd seculũ mundi huius. s in principẽ potestatis ceris huuis
spiritus qui nunc operatur in filios diffidentie inquibus er nos om̃es aliquãdo
conuersan sumus in desideriis carnis nr̃e fatientes uoluntatẽ carnis et cogitatio
uum et eramus natura filii ire sicur et cereri. Modo fratres quia ex filiis ire sua
gratia et gratiuta miseratione fecir nos deus fibios suos. et nos qui digni serus nõ
cramus nullis. meritis p̃cedentib s sua ut dixunus gratia facti sumus filii eius
ia quo clamamus abba pater sequentos eius exempla simꝰ filii miscricordie er iu¬
stitie otq dilectionis ut ueri filii dei uł dici uł esse ip̃o auxiliante ueleamus. De¬
ponentes igitur iuxta eund aplum. omnẽ malitiam et omnem dolũ et sunulatio¬
nes et uiuidias et ourẽs derractiones ac hi uero qui calia agunr nõ fili dei sod

Expanded text:
adimpletur et vos cum essetis mortui delictis et peccatis vestris in quibus aliquando ambulastis secundum saeculum mundi huius secundum principem potestatis aeris huius spiritus qui nunc operatur in filios diffidentiae in quibus et nos omnes aliquando conversati sumus in desideriis carninum, et eramus natura filii irae, sicut et caeteri. Modo, fratres, quia ex filiis irae, sua gratia et gratuita miseratione fecit nos Deus filios suos: et nos, qui digni servi non eramus, nullis meritis praecedentibus, sed sua ut diximus gratia facti sumus filii ejus: in quo clamamus, Abba Pater : sequentes ejus exempla, simul filii misericordiae et justitiae atque dilectionis, ut veri filii Dei et dici et esse, ipso auxiliante valeamus, deponentes juxta Petrum apostolum omnem malitiam et omnem dolum, et simulationes, et invidias, et omnes detractiones . Hi vero qui talia agunt, non filii D
Abbreviated transcription (Latin):
opus prauũ Que autem de sursum ẽ sapientia primũ quidẽ pudica deĩ¬
de pacifica modesta suadibil bonis consentiens plena misericordia et fruc¬
tibus bomis uidicans sine simulatione. fructus aũt iustitie ĩ pace semina
fatientib pacem. Propter qđ succiacti lumbos mentis ur̃e sobrii ꝓfecti spera¬
te in eã que offertur uob grãm in reuelatione ihũ xp̃i quasi fiłi obedient
Nõ tonfigurati pͥorib ignorantie ure desideriis ẜ secund eum qui uocauł
nes scum ut et ipĩ sancti in omiu conuersctione sitis quã scriꝑtũ ẽ. Sancti
eritis qmĩ ego sanctus sum. Et si patẽ inuocatis eum qui sine acceptioue
sonarum uidicat secundũ uniuscuiusq opus in timore iucolatus urĩ tꝑr̃ cõ

Expanded text:
um est sapientia, primum quidem pudica est, deinde pacifica, modesta, suasibilis, bonis consentiens, plena misericordia et fructibus bonis, judicans sine dissimulatione. Fructus autem justitiae in pace seminatur facientibus pacem. Propter quod succincti lumbos mentis vestrae, sobrii, perfecti, sperate in eam, quae offertur vobis, gratiam in revelatinon configurati prioribus ignorantiae vestrae desideriis sed secundum eum qui vocavit vos sanctum et ipsi sancti in omni conversatione sitis quoniam scriptum est sancti eritis quia ego sanctus sum et si Patrem invocatis eum qui sine acceptione personarum iudicat secundum uniusc
Abbreviated transcription (Latin):
ter glorie dar nobis sp̃m̃ sapientie et reuelationis in agninonem eus illuminaros
culos cordis urĩ ut sciatis que sir spes uocationis eius et que diuitie głe heredi¬
tatis eius in sanctis. et que sit supereminens magnitudo uirrutis eius in nos qui
credidimus secund operanone potenne uirturis eius quã operatus ẽ in xͦ suscitãs
llũ amorrius et constituens ad clexteram suam in celestibus super omnẽ priuci

Expanded text:
inluminatos oculos cordis vestri ut sciatis quae sit spes vocationis eius quae divitiae gloriae hereditatis eius in sanctis et quae sit supereminens magnitudo virtutis eius in nos qui credidimus secundum operationem potentiae virtutis eius quam operatus est in Christo suscitans illum a mortuis et constituens ad
Abbreviated transcription (Latin):
nũ sedem sibi uoluit collocare. Ut autem agnoscatis filuĩ a patre ut uos suspi¬
umine nõ fuisse penitus derę derelictum hoc de se in euatigelio posuit testimo¬
nrũ. Pater qui me misit mecũ ẽ et nõ reliquit me solum. quia que placita sut
fatio semper. Unde ꝑ surreptionẽ mandamus ut omĩs curti et solliaanido un¬
uigiler ne fides temeretur aut uioletur Iam mullus est ignoratitie locus uulla
uratur simplicitatis excusatione p̃cerita. Scienti peccare necessaria cõfusio e¬
t qee erroro contraxit scientia reformenir. Ista frater tene et hec dote. Utinã ad
plenioris affatus satieratẽ pñrie tue nob gauclia rontigissent ut gratulemur uos
t collo quio tui et pñtia frui qui sumus aute ꝑspͥta cõplexi. Uerũ tamiẽ ꝓbosti
dilectissime frarec quo xpĩanam fidem uenoraris effectu clũ ea que ad regulos

Expanded text:
num sedem sibi voluit collocare. Ut eum cognoscatis Filium a Patre ut vos suspinum sedem sibi voluit collocare. Ut eum cognoscatis Filium a Patre ut vos suspicamini non fuisse penitus derelictum, hoc de se in Evangelio posuit testimonium: Pater, qui me misit, mecum est: et non reliquit me solum, quia, quae placita sunt ei, facio semper . Unde pro surreptione mandamus, ut omnis cura atque sollicitudo invigilet, ne fides temeretur aut violetur. Jam nullus est ignorantiae locus, nullus utatur simplicitatis excusatione praeterita. Scienti peccare, necessaria est confusio: et quod ore contraxit, scientia reformetur. Ista, frater, tene, et haec doce . Utinam ad plenioris affatus satietatem praesentiae tuae nobis gaudia contigissent, ut gratularemur nos et colloquio et praesentia tui frui, quam sumus ante scripto complexi. Verumtamen probasti, di
Abbreviated transcription (Latin):
Si aut̃ ex euangelio filũ dei cognosceris alassiũ numcupatũ. nũꝙͣ filio derogã
Hoc de solo deo patre dictum ponerer testimoniũ cũ scriptũ sir. Tu puer ꝓpheta
ailtissum uocaberis & ur filius cum parre incliscrete in altssimis habitasse creda¬
eternũ donune. quĩ ecce mimuci tui peribunt Nã cũ diabolus thiouũ suui
tra aratoris sui throtiuĩ in altissimis collocare ueller elatus suꝑbia. hec uisus
est nephanclo oro deꝑmere. Fonam sedem meã ad aquilonẽ inquit. ascenclam
super sidera celi sodebo super montes excelsos et ero simił alcissuno. Item ĩ sa¬
lomono. Ne cligeris peccaui & quiel accidit michi triste Alrissimus onĩ paciens.
ẽ rodditor. Si auditũ cordis tui scriptiuris uõ uis accõmodare diuinis que
lium docent altissimũ nuncupatũ uł diabolo crede. qui contra opifias sui thro¬

Expanded text:
Si autem ex Evangelio Filium Dei cognosceres Altissimum nuncupatum , nunquam filio derogans, Si autem ex Evangelio Filium Dei cognosceres Altissimum nuncupatum , nunquam filio derogans, hoc de solo Deo Patre dictum poneres testimonium, cum scriptum sit: Tu puer propheta Altissimi vocaberis . Et ut Filius cum Patre indiscrete in altissimis habitasse credaaeternum, Domine, quoniam ecce inimici tui peribunt. Nam cum diabolus thronum suum contra creatoris sui thronum in altissimis collocaret, elatus superbia, haec ausus est nefando ore depromere: Ponam sedsuper sidera coeli, sedebo super montes excelsos et ero similis Altissimo . Item in Salomone: Ne dixeris, Peccavi, et quid accidit mihi triste? Altissimus enim patiens est redditor . Si auditum cordis tui Scripturis non vis accommodare divinis quae Filium doceant Altissimum nuncupatum, vel diabolo crede, qui contra opificis sui thro
Abbreviated transcription (Latin):
tis suis thozauris obrulerunt munera. Sacrfitiũ itaq ꝙ a xpĩanis sccris alcari¬
bus al mouetur nõ solo cleo patri. sed et iam filio cõmuni deuorione offernir. gm̃
nec parri sine filio potest offerri neq a filio sine patre sacrificari qđ aũt cõmun
operã habeant pater et filius hoc mado docetur dũ pͥmi hominis plasma cleus
ad ymaginem dei cõmumr operationis uirtute fecisse fertur scriptura dicente fa¬
tiamus hominẽ ad ymaginẽ et sili̾tudinẽ nram. Item ibi. Descendamus et cou¬
funcdanius ibi liuguas eorum et pluir cns a dnõ ignem et sulphur super so¬
domani et in euangelio. Pater meus usq modo operatur er ego operor. Simili
et opera que ogo fatio nõ sunt mea. s eius qui misir me patris. Que om̃ia noni
discretam parris et filii potentiã monstranr. s unam cdeiratis operationẽ annui¬
tianr et his qui paternũ opus exequitur a paternis operibꝰ alienus eẽ nõ credit̾

Expanded text:
thus, et myrrham . Sacrificium itaque quod a Christianis sacris altaribus admovetur, non solum Deo Patri, sed etiam Filio communi devotione offertur, quoniam nec Patri sine Filio potest offerri, neque Filio sine Patre sacrari. Quod autem communem operationem habeant Pater et Filius, hoc modo docetur, dum primi hominis plasma Deus ad imaginem Dei communi operationis virtute fecisse fertur, Scriptura dicente: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Item ibi: Descendamus et confundamus ibi linguam eorum . Et, Pluit Dominus a Domino ignem et sulphur super Sodomam. . Et in Evangelio: Pater meus usquemodo operatur, et ego operor . Similiter: et opera, quae ego facio, non sunt mea, sed ejus qui misit me, Patris . Quae omnia non discretam Patris et Filii potentiam monstrant, sed unam divinitatis operationem annuntiant. Et is, qui paternum opus exequitur, a paternis operibus alienus esse non creditur.
Abbreviated transcription (Latin):
iifecit ullum possunt qa si p̃sumptum fuisse cognoscitur uirib carere nõ dubi¬
ui ⁊̃ nos posse inter ecciastica ullo moclo statuta censeri cleritꝰ uero curusliber
orlinis aibsq pontificis sui ꝑmissu mulum p̃sumat ad soculare uicdiriũ attrahẽ
noc laito quelib clericum accuscrre. Detractiones tamẽ & actusationes acq ꝑseci¬
nones inter xp̃ianos oppido uitande sunt quia licet pauci simus ĩ cõparatione
oliorum. si tamen unanumes fuerunus facilius aduersariis resistemus. Scũs et
enĩ ꝓromartir stephanus lapidabatur. sed ihesus suscipiebat plagas. Ideo uni¬
cuiq ꝓuidendũ ẽ ne aliquẽ in iuste iuclicer aut puniat ne ihm̃ iudicet cuit pu¬
niat. Et dominus in euangelio ait. Nolite uidicare et non iudicabimini qn quo
enĩ uiditio nclicaueritis uidicabimini. Unde et doctor gentiũ loquitur dicens. h

Expanded text:
inferre ullum possunt. Quod si praesumptum fuisse cognoscitur, viribus carere non dubiinferre ullum possunt. Quod si praesumptum fuisse cognoscitur, viribus carere non dubium est, nec posse inter ecclesiastica ullo modo statuta censeri. III. Clericus vero cujuslibet ordinis, absque pontificis sui permissu, nullum praesumat ad saeculare judinec laico quemlibet clericum liceat accusare, detractiones tamen et accusationes atque persecutiones inter Christianos oppido vitandae sunt; quia licet pauci simus in comparatione aliorum, si tamen unanimes fuerimus facilius adversariis resistemus. Sanctus enim protomartyr Stephanus lapidabatur, sed Jesus suscipiebat plagas, ideo unicuique providendum est, ne aliquem injuste judicet aut puniat, ne Jesum judicet aut puniat. Et Dominus in Evangelio ait: « Nolite judicare, ut non judicemini, in quo enim judicio judicaveritis, judicabimini . » Unde et Doctor gentium loquitur dicens: « Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
eridã noritiam uram que nob sunt responsa dirgentes nequid sibi sub spano pro¬
lixiore terrarum aur opino uindices aut error assumar cũ ad itrum fide ipaui
reneri sufficiat ueritarem. quid aur̃ ad coutinentiã urõꝵ ꝑtiner literarũ opor tuis
quidẽ desideria plenius expedire. gua ꝓprer satote uos a ꝑsecunone frm̃ et ab
omi litigio abstinere debere dicente s ꝙpͥrura. Seruũ dei nõ oporter litigure nec quẽ¬
ꝙͣ nocete s om̃is ꝑsecuittes eccĩe seruorumq euis urĩs redargutiorib corrige
cestante apło. Argue obsecra iacrepa quecũq cigo contentiones utr repianos er¬
te fuerint ael eonam deferautur et ab eccĩastiais uiris terminentur. Maior autẽ
nõ porest a minore iudicari nec epĩ pontifici a quo consecrari ꝓbantur p̃uidit

Expanded text:
endam notitiam vestram, quae nobis sunt responsa, dirigentes, ne quid sibi sub spatio proendam notitiam vestram, quae nobis sunt responsa, dirigentes, ne quid sibi sub spatio prolixiore terrarum, aut opinio vindicet, aut error assumat, cum ad rerum fidem, ipsam teneri sufficiat veritatem. Quid autem ad continentiam nostrarum pertinet litterarum, oportuit quidem desideria plenius expedire. Quapropter scitote, vos a persecutione fratrum, et ab omni litigio abstinere debere, dicente Scriptura: Servum Dei non oportet litigare ; nec quemquam nocere, sed omnes persecutores Ecclesiae, servorumque ejus vestris redargutionibus corrigere, testante Apostolo: Argue, obsecra, increpa . I. Quaecumque ergo contentiones inter Christianos ortae fuerint, ad Ecclesiam deferantur, et ab ecclesiasticis viris terminentur. II. Major autem non potest a minore judicari, nec episcopi pontifici, a quo consecrari probantur, praejudicium
Abbreviated transcription (Latin):
no tautellinns epũs Quici rara dulce sollicico quã qeł mn de uobis
Ĩnorescunt iula que cupio quid tũ religiosis cõueniens istituris quã
ut inter se sacer dotes pacer quã ios necisse ẽ aliis ꝓ offiuos aunun ciai e pese u¬
uent plena fateor gratulanone sustopi qđł uotua michi de caritate qra in rerus
est ecelosiarum pace lieteris inclicas tio. Sponte nĩ quidꝗd hortari poceram quid¬
quia monere. del atũ. Confirmet hoc deus qđ ĩ opetatus ĩ nob. Et que p̾cepir pro
animarium salute futienda hec ipẽ qui precepir ꝓ ea qua nos trdennt prerato sia
orientulib quos al eccĩe corpus unuitarẽ ꝙ renocatos dudum lei niĩ ope btteris
signi fictuimits destinatis denuo cũ aptũ fuerie repetitis uob ũ partici pabimus
incduicis. Mox ꝓ nõ edicto eb otieutalib missa legorio ẽ carta speriuus certa con¬
suluit. Sod faciatus de his que fuerunt dicenda compendia ip̃ potius ad unstra¬

Expanded text:
 episcopus. Quid tam dulce sollicito, quam quod mihi de vobis innotescunt illa quae cupio? Quid tam religiosis conveniens institutis, quam ut inter se sacerdotes pacem, quam eos necesse est aliis pro officio annuntiare, conservent? Plena, fateor, gratulatione suscepi, quod votiva mihi de charitate, quae inter vos est, et ecclesiarum pace litteris indicastis. Sponte mihi quidquid hortari poteram, quidquid monere, delatum est. Confirmet hoc Deus quod operatur in nobis, et quae praecipit pro animarum salute facienda, haec ipse esse praecipiat pro ea, quacum orientalibus, quos ad Ecclesiae corpus unitatemque revocatos, dudum Dei nostri ope litteris significavimus destinatis, denuo, cum aptum fuerit, repetitis vobiscum participamus indiciis, mox pro nostro edicto ab orientalibus missa legatio est: certa speravit, certa consuluit. Sed facimus de his, quae fuerunt dicenda, compendia ipsi potius ad instru
Abbreviated transcription (Latin):
dum. lapsus false liungue quasi qui a pauimẽto cadens sic casus molorum¬
festinantes ueruent. homo ingrans quasi fabula uona more indisciplinatoru
assidua erit. Se ore facui reꝑbobitur parabola nõ etũ dicir illã in tempore suo.
Est qui uerarur peccare ab inopia et in requie sua stimulabitur et qui ꝑdit aĩ¬
mam suam ꝓ confusione. et ab imprudenti ꝑsona ꝑdit eam. ꝑsone cũt accep¬
tione ꝑdit so. Est qui ꝓ confusione ꝓmittit omico er lucratꝰ ẽ eum mni micũ gr
tis. obꝓbrũ enĩ noquã in homine mendatiũ et more indisciplinatorum assiduũ
crit. laucdat furem assiduitas uiri mendacis ꝑditionẽ autẽ ambo hereditabũ
Mores hominũ menclotiuĩ sine honore. et confusio illoꝵ cũ ipĩs sine interrnissio¬
ne. Uos frẽs monemus ꝓ futura hamiuib ĩuicẽ indesinenter sectari ĩ cari

Expanded text:
dum. Lapsus falsae linguae, quasi qui a pavimedum. Lapsus falsae linguae, quasi qui a pavimefestinanter uenit. homo acharis quasi fabula uana in ore indisciplinatorum adsidua erit. ex ore fatui reprobabitur parabola: non enim illam dicitEst qui vetatur peccare ab inopia, et in requie sua stimulabitur. Est qui perdet animam suam pro confusione, et ab imprudenti persona perdet eam, personae autem acceptione perdet se. Est qui prae confusione promittit pro amico atis. Opprobrium nequam in homine mendacium, et in ore indisciplinatorum assidue erit. Laudat furem assiduitas viri mendacis, perditionem autem ambo hereditabunt. Mores hominum mendacium sine honore, et confusio illorum cum ipsis sine intermissione . Vos fratres admonemus, profutura hominibus invicem indesinente
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ muemar. et quamquã dies mali suit. uos ramen nolite ẽs̃ unprudentes. secdã¬
telligenites que sit noluntas clei. Quã cbrem confortamini et staro infide uiriliter
agenites ac omnia urã incaritate fiant et socundũ scum euangeliũ in patientia¬

Expanded text:
inveniat. Et quanquam dies mali sint, vos tamen nolite esse imprudentes, sed ininveniat. Et quanquam dies mali sint, vos tamen nolite esse imprudentes, sed intelligentes quae sit voluntas Dei. Quamobrem confortamini, et state in fide, viriliter agentes, ac omnia vestra in charitate fiant, et secundum sanctum Evangeliu
Abbreviated transcription (Latin):
tienter mala uob illata dnĩ adminiculo portens et his aplis p̾ceptis tales ꝓcul
pellite ne mort tunino uos larerare aut gur mordere ualeant. Mementote et ian
qui iuxta psal mographi uocem homo sicut fenũ dies eius et ut flos agros agri
ita floriet et aplus ait Totus mundus in maligno positus ẽ. Uncle p̾crimur ne
tales mulrum timeatis quia ĩ fames sunt et nõ multũ uos nocere possunt. quia
eorum uox extuncta ẽ. Om̃ si ocdit deus cos qui aducrsus patres armantut ur pa¬
truta inuasores qui in om̃i mundo in famia sant notati. At mamim ugo his apli¬
as adminicuł contta eos et spurit principali roborare corda urã ut deus qui uos
postorrs in popnlo suo uocan uoluir nõ negligentes aut tepidos. toborare sor da urã¬
es inueniar. sed exemplo bomi pastoris agnos pariter cum marrib et filis ac filia¬
bus uitiliter cdofensantes otq ad scam̃ matiem ecclesiam fideliter reportontes sem

Expanded text:
tienter mala vobis illata Domini adminiculo portetis, et his apostolicis praeceptis tales procul pellite, ne more canino vos lacerare, aut mordere valeant. Mementote etiam quia juxta psalmographi vocem homo sicut foenum dies ejus, et ut flos agri ita foret. Et Apostolus ait: « Totus mundus in maligno positus est . » Unde precamur ne tales multum timeatis, quia infames sunt et non multum vobis nocere possunt, quia eorum vox exstincta est, quoniam sic odit Deus eos, qui adversus patres armantur, utrum invasores, qui in omni mundo infamia sunt notati. Armamini ergo his apostolicis adminiculis contra eos, et spiritu principali roborate corda vestra, ut Deus qui vos pastores in populo suo vocari voluit, non negligentes aut tepidos, lupis sues inveniat, sed exemplo boni pastoris agnos pariter cum matribus et filiis ac filiabus viriliter defensantes, atque ad sanctam matrem Ecclesiam fideliter reportantes semper
Abbreviated transcription (Latin):
et humantate conserra ur nec sine homine diuina nec sine deo agerentur hu¬
ano. Eprer quod sicur domimus mauestatis cłr crucifixus. ita qui ex sempiterni¬
tate equal est deo dicitur ex altatus quia in seperabiliter manente unitate ꝑsone
unus atq idem est er totus hominis filius ꝓpter carnẽ totus dei filius ꝓpter unã
cum patce dĩtatem. Quidquid enĩ in tempore accepit xpũs setundd hoĩno accep
cuiꝰ que nõ habuit conferrentur. diam secund potentiam dicatis ĩ differenter omĩa q̃
abor pater it iam filius haber. et que informa serui a patre accepit eandẽ in for¬

Expanded text:
et humanitate connexa, ut nec sine homine divina, nec sine Deo agerentur huet humanitate connexa, ut nec sine homine divina, nec sine Deo agerentur humana. Propter quod sicut Dominus majestatis dicitur crucifixus, ita qui ex coaeternitate aequalis est Deo, dicitur exaltatuunus atque idem est et totus hominis filius propter carnem, et totus Dei Filius propter unam cum Patre Deitatem. Quidquid ergo in tempore accepit Christus, secundum hominem accepit, cui quae non habuit, conferuntur. Nam secundum potentiam Verbi, indifferenter omnia quae habet Pater, etiam Filius habet: et quae in forma servi a Patre accepit, eadem in for
Abbreviated transcription (Latin):
que doctores qui ad martirii coronã uł ed confessionis meruerunt glam purĩ¬
qua duunorum uoluminũ portione hererica impieras estuat adiuuari que uerit¬

Expanded text:
uique doctores, qui ad martyrii coronam vel confessionis meruerunt gloriam perveuique doctores, qui ad martyrii coronam vel confessionis meruerunt gloriam pervequa divinorum voluminum portione haeretica impietas s
Abbreviated transcription (Latin):
elata Nam quia captuutatis nrẽ rasolui originalia uincula no poteranr nisi
eeisterer homo nrĩ generis nrẽq nature quẽ peccati p̃iudiria nõ tenerens & qui
nmaculato sanguine suo cyrographum letale dilueret. sic ab initio erar diui¬
nitus p̃orclinatum ira ẽ in plenitucline temporis ꝑfectum. Ut multis modis sĩg¬
nificatao pnussio in diu expectatum ueniret effectũ ne posset es̃ ambiguũ ꝙ cõ¬
truis restificairionib semper fuerat nuntiatũ. Iu magno añt sacrilegio se uer¬
sari herencorum manfestar impietas cum spetiẽ ditatis honorando humano
carnis in xpõ cdonegent ueritatem et religiose estimant credi si dicotur in sabua¬
tore nro uerum nõ esse quod saluat. Cuntta secund ꝓrissionem omĩa secula
ꝑcurrentem mundus sit se conciliatus deo in xp̃o ut uisi uerbũ dignaretur caro
retici uolunr decoloratur obscuro si lux uentatis sub mendatio puratur latius¬
se faurasmatis Nõ ergo quisquã sibi erubesceadũ existinec xpĩanus de nrĩ in¬

Expanded text:
oterant, nisi existeret homo nostri generis nostraeque naturae, quem peccati praejudicia non tenerent, et qui immaculato sanguine suo chirographum lethale dilueret, sicut ab initio erat divinitus praeordinatum, ita est in plenitudine temporis perfectum, ut multis modis significata promissio in diu expectatum veniret effectum: nec posset esse ambiguum, quod continuit testificationibus semper fuerat nuntiatum. In magno autem sacrilegio se versari haereticorum manifestat impietas, cum sub specie divinitatis honorandae humanae carnis in Christo denegant veritatem: et religiose existimant credi, si dicatur in Salvatore nostro verum non esse, quod salvat; cum ita secundum promissionem omnia saecula praecurrentem, mundus sit Deo reconciliatus in Christo , ut nisi Verbum dignaretur caro ut haeretici volunt decoloratur obscuro, si lux veritatis sub mendacio putatur latuisse phantasmatis. Non ergo quisquam sibi erubescendum existimet Christianus de n
Abbreviated transcription (Latin):
ergo imperatori uł cuiꝙ pieratem custodieuri aliquid contra mandata dunna pre¬
tum enĩ iuditiũ & definitio in iusta regio meru uł iussu a udicib ordiuata non
ualeat. Nec quidquã qł conira euangelicam uł ꝓpheticam aur aplicum doctrinam
constitunõe ue eorum siue sanctorum patrũ actum fuerit stabit et qđ ab infid¬
lib aut hereticis factũ fuerit omnino causabitur. Uos ergo state in fide uiriliter
agite et omĩa cum caritate fianr. Uos eigo stace in fide ui riliter agite Huius eig¬

Expanded text:
ergo imperatori, vel cuiquam pietatem custodienti, aliquid contra mandata divinitatis praestum enim judicium, et diffinitio injusta, regio metu, vel jussu a judicibus ordinata non valeat: nec quidquam quod contra evangelicam et propheticam, aut apostolicam doctrinam, constitutionemque eorum sive sanctorum Patrum actum fuerit stabit: et quod ab infidelibus aut haereticis factum fuerit, omnino cassabitur . Vos autem state in fide, viriliter agite et omnia vestra cum charitate fiant. Hujus rei gratia, ut ait Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
oblatum. cauiele ꝓphera clicente. nõ ẽ locus inquiũt tres pueri ad sacificũd
atrificiũ nr̃um ia conspectu tuo hodie ut placeat tibi ex ut filiuĩ fuisse agnos¬
tas cui hi tres pueri sacrificiuĩ se confessi sunc obtulisse ex ipsius regis ac ty¬
ranm qui eos in forntico ignis mitti p̃ceperar confessionẽ ad diste qui se cun
uribs quartũ in ipo estuantis camini incencdio sociatũ ꝓdidit conspexisse. Nõ¬
ne inquit tres uiros misimus in fornacẽ uinctos. et dixerunt ei. Uere rex. et
dixit. Eite ego uideo quaruor uiros solutos et deambulantes ĩ medio ignis.

Expanded text:
oblatum, Daniele propheta dicente: Non est locus, inquiunt tres pueri, ad sacrificandum sacrificium nostrum in conspectu tuo hodie, ut placeat tibi . Et ut Filium fuisse agnoscas, cui hi tres pueri sacrificium se confessi sunt obtulisse, ex ipsius regis ac tyranni, qui eos in fornacem ignis mitti praeceperat, confessione addisce, qui se cum tribus quartum, in ipso aestuantis camini incendio sociatum, prodidit conspexisse. Nonne, inquit, tres viros misimus in fornacem vinctos? Et dixerunt ei: Vere rex. Et dixit: Ecce ego video quatuor viros solutos, et deambulantes in medio ignis:
Abbreviated transcription (Latin):
dicta sunr Uob̾ ergo ideo hec scribimus. quia debitores uob sumus dicente dño
Siligite inimicos ur̃os benefacite his qui nos oderunt & alibi scpͥtura loquit.
dicens. Si esurierir inimicus tuus ciba illum. Si sitit potũ da illi. hoc enĩ fatiẽs
uersum nos ex citatis a deo feliciter dextera domini nos ꝓtegente atq ꝓ nobis
pugnante pacifice portare cupimus ut triumphante xp̃o. omniõ ueroꝵ fiar una
uctoria sacerdotum et coruscante lumine ueritatis simul erroris tenebre cum
sius auctorib pellantur. quia nõ est in hominis si potestate consiliu dei. Iustꝰ
nĩ est dominus et omia uiditia eius iusta sunt atq omẽs uie eius misericordu
et ueritas er iuditium In manu dei potestas terre cui execrabił ẽ omis iniqui¬
tas. qn maciu cdei potestas hominis et suꝑ fatiem scribe imponet honorẽ suum.
Perdec deus memoriam suꝑborum et inique agentiũ et reluiquir memoriam hu¬
miliũ et bonorum hominũ. hoc aũs ꝑ certo habet omnis qui recte colit deiun

Expanded text:
sumus, dicente Domino: Diligite inimicos vestros, benefacite eis qui vos oderunt . Et alibi Scriptura loquitur, dicens: Si esurierit inimicus tuus, ciba illum: si sitit, potum da illi. Hoc enim faciens,  bellum quod adversum nos excitatis , adeo feliciter dextera Domini protegente nos, atque pro nobis pugnante, pacifice portare cupimus, ut triumphante Christo omnium verorum fiat una victoria sacerdotum: et coruscante lumine veritatis, solae erroris tenebrae cum suis auctoribus pellantur: quia non est in hominis potestate consilium Dei. Justus est enim Dominus, et omnia judicia ejus justa sunt, atque omnes viae ejus, misericordia et veritas et judicium. In manu Dei potestas terrae, cui execrabilis est omnis iniquitas. In manu Dei potestas hominis, et super faciem scribae imponent honorem suum. rdidit Deus memoriam superborum et inique agentium, et non dereliquit memoriam humilium et bonorum hominum. Hoc autem pro certo habet omnis, qui recte colit Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
deuoranł. lingua dalosa. Sed deus destruet te in sempiternũ terrebit & euellet
e de tabernaculo. et eradicabir te de terra iuuentiũ Et iudebũt uisti et timebũt
& super eũ ridebunt er dicent Ecte uir qui nõ posuit deum fortitudinẽ suã sed

Expanded text:
devorandum, lingua dolosa. Sed Deus destruet te in sempiternum, terrebit te, et evellet devorandum, lingua dolosa. Sed Deus destruet te in sempiternum, terrebit te, et evellet te de tabernaculo tuo, et eradicabit te de terra viventium. Et videbunt justi, et timebunt, et super eum ridebunt. Ecce vir, qui
Abbreviated transcription (Latin):
q secundũ opera eius. Ista uob̾ ualde nmenda & cauenda sunt a quibus
o loquitur ditens. homo in honore nõ cõmemorabitur assimilatꝰ uimentis.xx¬
equatus ẽ hec ẽ uia eorum insipientia coꝵ & post eos iuxta os eorum current.
Quasi oues inmferno posin sunt more depascer eos er subitient eos recti in matu¬
no & figura eorum tõteretur in ĩferno post habitatulũ suũ. Uerumptamen
deus redimet animam ineam de manu inferi cũ assumpserit me Noli timere
ĩ ditatus fuerit uix cũ młtiplitata fuerit gła domus euis. Neq enĩ moriens
tollet omĩa neq descender post eum glona eius. quia anime sue in iuta sua be¬
neliter laudabit te cũ bene fueric tibi. Intrabit usq ad generatiõi pacrũ suorũ.
sq in furem nõ uidebir lumem. Homo in honore nõ cõmemorabitur assimulatꝰ
lias cogitauit lingua tua quasi nouacula acuta faciens dolum. Dilexisti ma¬
litias magis ꝙͣ bonũ mẽdatiũ magis ꝙͣ loqui iustiriam. Dilexisti omĩa uerba ad

Expanded text:
 opus opera ejus . Ista vobis valde timenda et cavenda sunt, a quibusdo loquitur, dicens : Homo in honore non commorabitur: assimilatus jumentis, exaequatus est. Haec est via eorum, insipientia eorum, et post eos juxta os eorum current. Quasi oves in inferno positi sunt, mors pascet eos. Et subjicient eos recti in matutino, et figura eorum conteretur in inferno post habitaculum suum. Verumtamen Deus redimet animam meam de manu inferi, cum assumpserit me. Noli timere, cum ditatus fuerit vir, cum multiplicata fuerit gloria domus ejus. Neque enim moriens tollet omnia, nec descendet post eum gloria ejus. Quia animae suae in vita sua benedicet. Laudabunt te, cum bene fuerit tibi. Intrabit usque ad generationem patrum suorum, usque in finem non videbit lumen. Homo cum in honore esset, dias cogitavit lingua tua, quasi novacula acuta faciens dolum. Dilexisti malum magis quam bonum, mendacium magis quam loqui justitiam. Dilexisti omnia verba ad
Abbreviated transcription (Latin):
re minime possent. Iel circo sanca apłi et successores corum deccetoꝵ normas sta¬
erunt ne talum uox que magis ꝑdere nititur innocentes et simplices quam
saluare facile reaperetur. S ipsi his iacuł pellerentur ꝓcul. et doinim discuplos
iuixto uoluntates et uersutias corum minime ꝑclere possent Unde er ipe clominꝰ¬

Expanded text:
rre minime possent. Idcirco sancti apostoli et successores eorum decretorum normas staturre minime possent. Idcirco sancti apostoli et successores eorum decretorum normas statuerunt, ne talium vox quae magis perdere nititur innocentes et simplices quam salvare facile reciperetur, sed ipsi his jaculis pellerentur procul, et Domini discipulos juxta voluntates et versutias
Abbreviated transcription (Latin):
infeste ne. subiectis dĩ dempnentur p̃ceptis. Per ueremiam aũt ꝓpeta ꝓpheram
tales cõminanclo dominus lo quitur dicens ini quitates nre decliuauerũr onna
et peccata nrã amouerunt bona a nob̾ quia iuenti sunt iu pplo̾ meo impii er lo¬
quentos uana statuerunt ud disꝑgendos uiros et cõphendernt ut laqueus ue¬
nantis plenus uolatilibo. sic cdomus cotum plena dolo et ꝑ cłcł auit. Qui rogitaue¬
secpenbes uenenũ aspidis sub labiis sub labiis eorum et puulo post. Cadent suꝑ
cos carbones in ignẽ deiies eos in foueas ut nõ consurgant. Uir linguosus no
dirigetur in terra uirũ iniquũ mala capienr inĩtiritu. Scio quia fatiet dominus
causam in opis uiditia paupeꝵ. Item idem. Muta fiant labia dolosa et iterum
ꝑ ieremiam inquit omnes in sanguine uicucant᷑ unusquisq ꝓximũ Iuũ nibulat
ui sui lacerarentur ne forte ꝑirenr cut in talem remptationẽ inciderent quã fo¬

Expanded text:
ubjectis Domini damnentur praeceptis. Per Jeremiam autem prophetam, talibus comminando Dominus, loquitur dicens: Iniquitates vestrae declinaverunt omnia, et peccata vestra amoverunt bona a vobis, quia inventi sunt in populo meo impii et loquentes vana; statuerunt ad disperdendos viros, et comprehenderunt, ut laqueus venantis plenus volatilibus, sic domus eoserpentes, venenum aspidum sub labiis eorum . » Et paulo post: « Cadent super eos carbones in igne, dejicies eos in foveas, ut non consurgant. Vir linguosus non dirigetur in terra, virum injustum mala capient in interitu. Scio quia faciet Dominus causam inopis, judicia pauperum Psal. V, 12, 13. » Item idem: « Muta fiant labia dolosa . » Et iterum per Jeremiam inquit: « Omnes in sanguine judicantur; unusquisque proximum suum tribulat: ervi sui lacerarentur, ne forte perderentur, aut in talem tentationem inciderent, quam fe
Abbreviated transcription (Latin):
mũdus odio habuit eos quia nõ sunt de mundo sicur et ego nõ sum de mũdo
nõ rogo ut tollas eos demundo. s ut soriues eos ex malo. Re mũdo nõ sunt
sicut et ego nõ sum de mundo. Sanctifica eos in ueritate tua. Sermo tuus uericas
est. Sicut me misisti in munclũ et ego misi eos in mundũ et ꝓ eis ego sanctifu
meipsum ut sanctificati. sit et ipsi in ueritate.Nion ꝓ his rogo tantũ ẜ ꝓ his ꝗ¬

Expanded text:
do. Non rogo ut tollas eos de mundo, sed ut serves eos a malo. De mundo non sunt, sicut et ego non sum de mundo. Sanctifica eos in veritate. Sermo tuus veritas est. Sicut me misisti in mundum, et ego misi eos in mundum. Et pro eis ego sanctifico meipsum, ut sint et ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
entes qm̃ magis iuditium sumins. Iu multis mnĩ offencdunus omẽs. Si quis in
uerbo non osfendit hic ꝑfictus ẽ uir. Potest er iam freno citcũducere totum
corpus. Si autem equoꝵ frenos in ora mittimꝰ ad consentiend nos & omẽ
corpus illorum circumferimus. Ette et naues cum magne sint er a uentis
lidis minentur. circũferuntur aũt a modico gubernaculo ubi impetus dirigẽ¬
tis uoluerit ita et lingua modicum quid mẽbrum ẽ et magna exaltat. E¬
te quantus iguis quã magnã siluam incendit & lingua ignis e uniuer¬
ras iniquitatis. lingua constituitur in membris nr̃is q̃ maculat totũ cor
pus er inflamat rotam nacuitatis nre ĩ flammata ad gehenna. Omes en¬

Expanded text:
entes, quoniam majus judicium sumitis. » In multis enim offendimus omnes. Si quis ientes, quoniam majus judicium sumitis. » In multis enim offendimus omnes. Si quis iverbo non offendit, hic perfectus est vir: potest etiam freno circumducere totum corpus. Si autem in equorum ora frenos mittimus ad consentiendum nobis, et omne corpus illorum circumferimus. Ecce et naves, cum magnae sint, et a ventis validis minentur, circumferuntur autem a modico gubernaculo, ubi impetus dirigentis voluerit: ita et lingua modicum quidem membrum est, et magna exaltat. Ecce quantus ignis, quam magnam silvam incendit. Et lingua ignis est, universitas iniquitatis lingpus nostrum, et inflammat rotam nativitatis nostrae inflammata ad gehennam,
Abbreviated transcription (Latin):
ius icclesie pontifex p̃ceperit. Nec alicui licrar sine p̃u dinio romane ecciẽ cu
in omĩb causis debetur reueretia custodiri relictis his sacerdonb qui ĩ ead
ꝓuntia dei ecelesias nutu diuina gubernant. Ad alias cõuolare ꝓiuntias
uł aliacũ prius ꝓuintiarum epõrũ uditiũ expeti uł pati.s in omib euisclem
ꝑiuntie epĩs congregatis iuclituĩ auctoritate huiꝰ sedis terminetur qđ tamẽ
ut p̃futum ẽ ꝑ euis uicarios si libuerit erit retractand et quidqđ ĩ iuste actũ
est reformancł. Pastoral ergo cura officii nos admonet distirutis succurrere. &¬
cuncta neglecta uł male acta reformare ut ignis ille quẽ dominus ueniensi
ĩflãmetur ut luceat. Sepe enĩ dicendũ et ogendum ẽ. quia male pullulantiai
fraterna caritate oꝑter resecari ut bona crescendi et augmentandi amplissimu
locum inueniant. Nolite ergo ut oit aplus plures fieri magistri fratres mei sci¬

Expanded text:
ex praeceperit. Nec cui liceat sine praejudicio Romanae Ecclesiae cui in omnibus causis debet reverentia custodiri relictis his sacerdotibus qui in eadem provincia Dei ecclesias nutu divino gubernant, ad alias convolare provincias, vel aliarum provinciarum episcoporum judicium experiri vel pati, sed omnibus eiscopis congregatis, judicium auctoritate hujus sedis terminetur: quod tamen ut praefatum est per ejus vicarios, si libuerit, erit tractandum: et quidquid injuste actum est, reformandum. Pastoralis ergo cura officii nos admonet, et destitutis succurrere, ecuncta neglecta vel male acta reformare , ut ignis ille, quem Dominus veniens inflammetur ut luceat. Saepe enim dicendum et agendum est quia mala pullulantia fraterna charitate oportet resecari, ut bona crescendi et augmentandi amplissimum locum inveniant. « Nolite ergo ut Apostolus ait plures fieri magistri mei, fratres, sci
Abbreviated transcription (Latin):
Ecte docuunus quia semꝑ uidet filius parcem. Quomodo astriuint eum parçẽ nõ
posse uidere in cuius ciuu noscitur ꝑ manere. Si sermo sensu diuinas recenseas sq¬
turas ĩuenies nõ solum parcomi filio testimoniũ ꝓhibentem. s toram sił ĩsẽperabilẽ
trinitatem ipõ domino ꝓrestante qui ait. Ego sum qui testimoniũ phibeo de mẽ
ipso. et cestunoniũ ꝑhibet de me pacer qui muisir me et iterum. Si ego testimoni¬
um ꝑhibeo de me ip̃o testunoniũ meum uerum est. quia scio unde uenio er quo
ꝑhibebit de me. Itende queso intende quĩ in quib una testificationis uirtus os¬
tenditur nullus ab alio neq porior neq inferior indicatur Sepus ista iam di¬
unus. quia secunł hominis formam. filius uisibil dicitur. secund deitaris uero¬
substantiam inuisibil p̃dicatur paulo apło attestante. o alritudo inquis diuitiatũ

Expanded text:
Ecce docuimus, quia semper videt Filius PatreEcce docuimus, quia semper videt Filius Patreposse videre, in cujus sinu noscitur permanere. Si sereno sensu divinas recenseas Scripturas, invenies non solum Patrem Filio testimonium perhibentem, sed totam simul inseparabilem Trinitaipso, et testimonium perhibet de me, qui misit me, Pater . Et iterum: Si ego testimonium perhibeo de meipso, testimonium meum verum est, quia scio unde venio, et quoperhibebit de me . Intende, quaeso, intende quoniam, in quibus una testificationis virtus ostenditur, nullus ab alio neque potior neque inferior judicatur. II. --Saepius ista jam diximus, quia secundum hominis formam Filius visibilis dicitur, secundum vero deitatis substantiam invisibilis praedicatur, Paulo attestante apostolo: O altitudo, inquit, divitiarum
Abbreviated transcription (Latin):
bił dicitur. filius uero uisibił cõꝓbatur. hi em̃ ignorantes duunarum scripturaꝵ
et apłorum iura ex ꝓprio aut adulterino sensu talia fabricant et seducere corda fi¬
delium querunt. Nos uere ad ipĩus foaus onginem redeamus ex quo filiũ pa
semper uidere potuisse ul posse euidentiorib testimoris de ueteris et et noui testa¬
menti litteris dociamus salomone diccuto. Et recum sapientia que nort opera tua
que affuir tibi cum faceres orbem tercarum et ipã nonir quid sir placitum oculis
tuis. Et dominus in euangelio tremo nouit filiũ nisi pater neq paceti quis nouit
nisi filius et cui uoluerit filius reuelare et iterum Deus nemo uidit umꝙͣ nisi unig
nitus filius qui in sinu patris ipẽ narrauit .er iterum uideis dicit. Los nõ nostis
cum ego aurem noui cum. qđ si dixero quia nõ noui eum ero simil uob̾ mendax
Irem illi ibi Qui ox deo ẽ. hic nouit deum et iterum Ego noui tum. quia ab ipso si

Expanded text:
 dicitur , Filius vero visibilis comprobatur. Hi enim ignorantes divinarum Scripturarum et apostolorum jura, ex proprio aut adulterino sensu talia fabricant, et seducere corda fidelium quaerunt. Nos vero ad ipsius fontis originem redeamus, ex quo Filium Patrem semper videre potuisse vel posse, evidentioribus testimoniis Veteris et Novi Testamenti litteris docemus, Salomone dicente: Est tecum sapientia, quae novit opera tua, quae adfuit tibi cum faceres orbem terrarum, et ipsa novit quid sit placitum coram oculis tuis. Et Dominus in Evangelio: Nemo novit Filium nisi Pater, neque Patrem quis novit nisi Filius, et cui volueritnarravit . Et iterum Judaeis dicit: Vos non nostis eum, ego autem novi eum: quod si dixero quia non novi eum, ero similis vobis mendax . Item ibi: Qui ex Deo est, hic novit eum . Et iterum: Ego novi eum, quia ab ipso sum.
Abbreviated transcription (Latin):
er in ipã maledicimus homines qui ad silitudinẽ dei facti sunt ex ipõ ore
ꝓcedir benedictio et maledictio. Nõ oporret fratres mei hec ita fieri. Nũq
fons de eodem foramine emanat dulcem et amaram aquã. Nũquid postest
fratres mei fucus oluias facere aux uitis ficus sic neque salsa dulcẽ potest
facere aquam guis sapiens et disciplinatus inter uos ostendar ex bona con¬
uersatione operam suam ui mansuerudine sapientie qđ si zelum amarumi
haberis et rontentiones sunt in cordib ur̃is Nolite gloriari et mendaces ẽ¬

Expanded text:
et in ipsa maledicimus homines, qui ad similitudinem Dei facti sunt. Ex ipso ore procedit benedictio, et maledictio. Non oportet, fratres mei, haec ita fieri. Numquid fons de eodem foramine emanat dulcem, et amaram aquam? Numquid potest, fratres mei, ficus uvas facere, aut vitis ficus? Sic neque salsa dulcem potest facere aquam. Quis sapiens, et disciplinatus inter vos? Ostendat ex bona conversatione operationem suam in mansuetudine sapientiae. Quod si zelum amarum habetis, et contentiones sint in cordibu
Abbreviated transcription (Latin):
fraternitatis tue eplas. quib me super fidei docurneuts que ab aliis ha¬
bebantur aliter ꝙ̃ recte fidei contineant saccamenta consuliusti. ꝓ uti¬
cdomiinus dedir ꝓ fraternitatis amore respondere nõ risultauimꝰ. Semꝑ enĩ dubia
et maiora negatia terminũ ab hac sancta sede a temꝑe aplorum qui eam sus do¬
cumentis instruxerunt accipere consueuerunt. et ideo tu recte fecisti qđ huius scẽ
sedis consultis te ceterosq firmari et instrui uoluisti. Continbant enĩ latere ruei
frm̃q tuorum ꝙ quidam dicunt filium nõ posse ꝓprie uidere patrem. quia scup¬

Expanded text:
fraternitatis tuae epistolas quibus me super fidei documentis quae ab aliis habebatur aliter quam recte fidei contineant sacramenta, prout Dominus dedit, pro fraternitatis amore respondere non resultavimus. Semper enim dubia et majora negotia terminum ab hac sancta sede a tempore apostolorum qui eam suis documentis instruxerunt, accipere consueverunt, et ideo tu recte fecisti quod hujus sanctae sedis consultis te caeterosque firmari et instrui voluisti. Continebant enim litterae tuae fratrumque tuorum quod quidam dicunt Filium non posse proprie videre Patrem, quia sc
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ defuutione pierans ꝑdurantes. Qui enũ hanc p̾tereunt nõ tantũ lesi sunr de¬
cidentes a corroboratione sua. s insipientie sue dereliquerunt domib memon
ut in his in quib peccauerunt minime lattre potiussont. Gloria euĩ et conrumelia
ui loquela et in lingua hominis cusus illius ẽ. Ideoq conueuiens ẽ. hanc qui¬
dem ostensionem rep̃hensionũ illorum nrĩs actib iuseri ne ulterius iam tali
parianun seminantib eis ziz auia et scandala. s lerari in osfitiis et dogmati¬
bus ur̃is maramini. Igirur erubescant talio. et ab huius modi blasihemia
subtrahere se festinent si nolueruit a sacerdotali uro collegio segregare et a to¬

Expanded text:
on tantum ipsi sunt decidentes a corroboratione sua, sed insipientiae suae dereliquerunt omnibus memoriam, ut in his, in quibus peccaverunt, minime latere potuissent. Gloria enim et contumelia in loquela: et in lingua hominis, casus illius est . Ideoque conveniens est, hanc quidem ostensionem reprehensionum illorum nostris actibus inseri, ne ulterius jam talia patiamini, seminantibus illis zizania et scandala, sed laetari in officiis et dogmatibus vestris mereamini. Igitur erubescant talia, et hujusmodi blasphemia subtrahere festinent, si noluerint a sacerdotali nostro collegio segregari, et a Ch
Abbreviated transcription (Latin):
faciar magis magis q feruescere atq in pace ecclie in uria uos concedat manere cõ¬
cordia. Ad monemus et iam frateruitatẽ ur̃am et ĩ cõmissis uob̾ animab sollert ĩ¬
uigileris animariunq magis lucris quã cõmodis uire p̾sentis itendatis. In cõtinẽ¬
dis uero ac disponendis rebus ecclesiasticis diligentes custodes gxistatis ut omni ex
parte susceptum uos cõcdigne gessisse pastoris offitiũ uenturus uidex cum adiudican¬
dum uenerit debeat aꝓpbare. omp̃s aũt deus sua uos ꝓtectione custoliat honorem
a deo uob̾ collatum morib seruare concedat atq cum młnplici fructu animas uob̾
õmissas ad pascua eterna adducere sibiq condigne rep̃sentare aduiuer uos q ia¬
ter sanctos et eloctos suos collocare dignetur. Dat iđ .ii. apł aureliano et mercello
uũ c̃c̃ conss.

Expanded text:
faciat magis magisque fervescere, atque in pace Ecclesiae in una vos concedat manere confaciat magis magisque fervescere, atque in pace Ecclesiae in una vos concedat manere concordia. Admonemus etiam fraternitatem vestram , ut in commissis vobis animabus solerter invigiletis, animarumque magis lucris, quam commodis vitae praesentis intendatis. In continedis vero ac disponendis rebus ecclesiparte susceptum vos condigne gessisse pastoris officium, venturus judex, cum ad judicandum venerit, debeat approbare. Omnipotens autem Deus sua vos protectione custodiat honoremque a Deo vobis collatum moribus servare concedat, atque cum multiplici fructu animas vobis commissas ad pascua aeterna adducere sibique condigne repraesentare adjuvet, vosque inter sanctos et electos suos collocare dignetur. Data II Idus Aprilis Aureliano, et Marcello IV cc. consul.