comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum in deo. ⁊ intinicum p̃p deum. Quid est amicũ
dilig̾e in deo: ĩdeo dilig̾e quia d̾m ħt. Non indi¬
uiciis suis ñ in fortitudine sua. ñ in pulchtio¬
ne sua. s in iusticia sua. uisc̾itate sua. in bonce¬
te sua. Illa enim ⁊ sia deo sunt: extra deum dilig
possunt᷑. Et sepe cum diligunt᷑: au̾tunt. ⁊ ꝑu̾tũt
mentem diligentium se. ut d̾m ñ diligant. Idcr¬
co ꝓ hiis quid̾ laudandꝰ est deus. quia cum dant᷑
ab ip̃o dant᷑. ⁊ dona eius sunt. S in hiis ñ est
amandꝰ ꝓximtis. quia uutus eius ñ sunt. neq¬
bonum faciunt ista hoĩem. etiam si abundaue¬
rint. neq sic defu̾int malum. Honitas aũ bonũ
faciti ⁊ iusticia iustum. ⁊ u̾itas uerum. ⁊ hec
cum adsunt: adest deus. quia deus bonitas est
⁊ iusticia. ⁊ u̾ttas. Ideo in bonttate ⁊ iusticia ⁊.
u̾itate diligendꝰ est homo. ⁊ qͣndo in istis diligͥ
in deo diligit᷑. quia deus bonitas est ⁊ iusticia ⁊

Expanded text:
icum in Deo, et inimicum propter Deum. Quid est amicum icum in Deo, et inimicum propter Deum. Quid est amicum diligere in Deo? Ideo diligere quia Deum habet. Non in divitiis suis, non in fortitudine sua, non in pulchritudine sua, sed in justitia sua, in sanctitate sua, in bonitate sua. Illa enim etsi a Deo sunt, extra Deum diligi possunt; et saepe cum diliguntur avertunt et pervertunt mentem diligentium se, ut Deum non diligant. Idcirco pro iis laudandus est Deus; quia cum dantur ab ipso dantur, et dona ejus sunt; sed in iis non est amandus proximus quia virtus ejus non sunt, neqndaverint; neque si defuerint, malum. Bonitas autem bonum facit, et justitia justum, et veritas verum. Et haec cum adsunt adest Deus, quia Deus bonitas est, et justitia, et veritas. Ideo in bonitate et justitia et veritate diligendus est homo. Et quando in istis diligitur, in Deo diligitur; quia Deus bonitas est, et justitia et
Abbreviated transcription (Latin):
Oxinus aũt ideo ꝓpt̾ deum diligendꝰ est: quia cũ
ip̃o in deo est bomim nĩm. Itlum diligimꝰ ut ad eũ
ueniamus ⁊ in ip̃o gaudeamꝰ. Istum diligantũ
ut cum ip̃o curramus. ⁊ cum ip̃o ꝑueniamꝰ. Ina
ut gaudium. istum ut socium gaudii. Illũ ut¬
ut requiem. istum ut requiei ⁊ sortem. Quidẽ
deum dilig̾e: hr̃e uelle. Quid est deum diligere
ꝓpt̾ se ip̃m: ideo dilig̾e ut habeas ip̃m. Quid est
ꝓximam dilig̾e ꝓpt̾ d̾m ͤ ideo dilig̾e quia ħt d̾m.
Sicut diligunꝰ hoĩem ꝓpt̾ iusticiam .i. quia ht¬
diligo quia ip̃am sapĩam diligo. quem ꝓ festoñ
dilig̾em si sapĩam ip̃am p̃p̃ quam ip̃m diligo: ñ
dilig̃em. tta cum ꝓximum p̃p d̾m diligo ideo dili¬
go. quem utiq ñ dilg̾em si d̾m pp̃ quem ip̃m di¬
ligo: ñ dilig̾em. Sic gͥ si bene diligo. ⁊ bonum
diligo. Non enim bñ diligo nͥ cũ bonũ diligo ⁊
cũ bonũ qd̃ diligo ñ ob aliud qmͣ sp̃ bonitatem
diligo. Sic gͦ bene diligo sic diligo. Quomͦ:. am¬

Expanded text:
oximus autem ideo propter Deum diligendus, quia cum ipso in Deo est bonum nostrum. Illum diligamus, ut ad ipsum veniamus, et in Christo gaudeamus, istum diligamus, ut cum ipso curramus, et cum ipso perveniamus. Illum ut gaudium, istum, ut gaudii socium. Illum ut requiem, istum ut requiei consortem. Quid est Deum diligere? habere velle. Quid est Deum diligere propter se ipsum? ideo diligere, ut habeas ipsum. Quid est proximum diligere propter Deum? ideo diligere quia habet Deum. Sicut diligimus hominem propter justidiligo quia ipsam sapientiam diligo; quem profecto non diligerem, si sapientiam ipsam propter quam ipsum diligo non diligerem. Ita cum proximum propter Deum diligo, ideo diligo: quem utique non diligerem, si Deum propter quem ipsum diligo non diligerem. Sic igitur: si bene diligo, et bonum diligo. Non enim bene diligo, nisi cum bonum diligo: et cum bonum quod diligo, non ob aliud quam propter bonitatemdiligo. Si ergo bene diligo, sic diligo. Quomodo? Am
Abbreviated transcription (Latin):
tur:. cui quid̃ id̾ qd̾ foris est opus: tantum ĩ ne¬
licia adicit: qͣntum ip̃m qui intus oꝑat᷑ motũ
sunt. et quib nascunt᷑ oꝑa inquitatis q̃ qͥdẽ
sicut dictum est: absq consensu. penam hñt
quia corruptio sunt. cum consensu aũt. culpã
quia uoluntaria sunt. In qnͣtum enĩ origina¬
lia sunt: pena in ip̃is ex̾cet᷑. in qnͣtum uolunta¬
ria sunt: pena ip̃is debet᷑. Sunt aũ hec. Prima

Expanded text:
catur; cui quidem id quod foris est opus tantum in macatur; cui quidem id quod foris est opus tantum in malitia adjicit quantun ipsum qui intus operatur, motum sunt, ex quibus nascuntur opera iniquitatis. Quae quidem, sicut dictum est, absque consensu poenam habent, quia corruptio sunt, cum consensu autem culpam, quia voluntaria sunt. In quantum enim originalia sunt, poena in ipsis exercetur. In quantum voluntaria, poena ipsis deb
Abbreviated transcription (Latin):
quia reliquorum om̃iummi
taput sunt ⁊ pͥncipium
⁊ origo. Omĩa qtuppe ali¬
a ab istis .uii. uiciis drũt᷑.
Hoc autem̃ int̾esse uidet᷑ int̾ pecc̃a ⁊ uicia qd̾ ui¬
cia sunt corruptiones aĩe ex quib si ratione ñ
refrenent᷑: pec̃ca .i. actus iniusticie oriunt᷑. Qñ aũ
temptanti uicio consensus adhibet᷑ actus iniusti
sp̃nalis corruptionit. Pecc̾m aũt ex corruptionẽ
tis cohibet᷑. Cum consensu uicium: culpa siti uͥ
in qͣntum uicium est: malum est. in qͣntum no¬
luntarium est: pena dignum est. Uicium gͦ est
in corrupt̃õne. pecc̃m aũt in actione. actus uͦ pc̃i
solo consensensu ꝑficit᷑. etiam si opus foris non
fu̾it. quia quod iniquitatis est. ꝑ consensumpͣ¬
uum: in sola uoluntate tomplet᷑. etiam tũo ũ
ab eo qd̃ uult ꝑficiendo foris in uita restringit᷑.
Facit enim qd̾ suum est totum. ⁊ qd̾ ampliꝰ ñ fa¬
cit suum ñ est. nec ab ip̃a est qd̾ ampluis ñ fatt
s contra ip̃am. Ita in solo consensu opus uou¬

Expanded text:
quia reliquorum omnium caput sunt, et principium et origo. Omnia quippe alia ab istis septem vitiis oriuntur. Hoc autem interesse videtur inter peccata et vitia, quod vitia sunt corruptiones animae, ex quibus, si ratione non refrenentur peccata, modo actus injustitiae oriuntur. Ante autem tentanti vitio consensus adhibetur, actus injustspiritalis corruptionis. Peccatum autem, ex corruptione tis cohibetur. Cum consensu vero vitium culpa fit, ut in quantum vitium est, malum est; in quantum voluntaria est, poena dignum est. Vitium ergo est in corruptione, peccatum autem est in actione. Actus vero peccati solo consensu perficitur, etiam si foris opus non fuerit, quia quod iniquitatis est, per consensum pravum in sola voluntate completur, etiam tunc, cum ab eo quod vult perficiendo foris invita restringitur. Facit enim quod suum est totum, et quod amplicit suum non est; nec ab ipsa est quod amplius non facit sed contra ipsam. Ita in solo consensu opus judi
Abbreviated transcription (Latin):
siti ñ ardor ciuiũ: praua iubentiũ. Non uult̃
uistantis tẏrranni. Mente quatit solida. S¬
cont᷑. Luc̃. Multos in sũma ꝑitula misit. uẽ¬
turi timor ip̃e mali. fortissimꝰ ille est: qͥ ꝓmp¬
tus grauiora pati actor. Fortis est ⁊ constans
aĩ est: ñ turbari in reb aliis. nec tumultu. an¬
de ꝓsꝑitatis gradu deici s p̃sente uti consilio.
nec a rõne disced̾e. p̾lura enĩ sunt que nos t̾rent. qm̃
ne sis miser ante tempꝰ. cum illa q̃ uelut ĩminẽtia
sunt. In pacatis duo p̃cepta platonis tenenda
sunt p̃latis unũ: ut utilitatem ciuiũ sic tueant᷑
suorum. Astm: ut totum corpꝰ ciuitatis curent: n̾e
consulunt. ꝑtem deserunt: ꝑnitiosam seditionen
in cuuitatem inducunt. Caueant etiam ⁊tentionẽ.
Dicit enim plato. simłr fac̾e eos qui int̾ se contende¬
rent uter pocius ciuitatem ad ministraret. ut si naui¬

Expanded text:
ivium ardor prava jubentium, Non vultus instantis tyranni Mente quatit solida. LUCANUS: . . . . . Multos in summa pericula misit Venturi timor ipse mali; fortissimus ille est, Qui promptus metuenda pati. « Fortis et constantis animi est, non perturbari in rebus adversis, nec tumultuantem de gradu dejici, sed praesente uti consilio nec a ratione discedere. » Plura enim sne sis mi. In pacatis duo praecepta Platonis tenenda sunt praelatis: « unum ut utilitatem civium sic tueantur,  commodorum: alterum, ut totum corpus civitatis curent ne, consulunt, partem deserunt, perniciosam seditionem in civitatem inducunt . . . . Caveant et contentionem. Dicit enim Plato, eos similiter facere, qui inter se contendunt uter potius civitatem ministret; ut si nau
Abbreviated transcription (Latin):
miib histrionum ⁊ lenonũ peccunias ꝓfundũt.
quarum memoriã. aut breuem aut nlłam omĩo
sunt relicturi. Lib̾ales qui suis facultatib aut capͦ
cientia oꝑe ex̾cet᷑ iuuando. consilio defendo in
ledunt quos nec debent. aut eos quos expedit Si
imprudentes: negligentie est. Si scientes. tem̾i
tatis. utendũ est excusatd̃e adu̾sus eos quos ĩ ui¬
est defensio. s accusatio ꝑ sepe ꝑsepẽ ꝓbatã. Quã¬
tñ semel ⁊ ñ semꝑ susciꝑe debemꝰ. Diyci enĩ hominiᷤᷤ
uł potius uix hominis uidet᷑ ẽẽ ꝑicłm capitis: infͤ¬
re młtis. Sordidũ est etiam ad famam ꝯmitt̾e. ut
accusator noieris. Diligent̃ qͦs tenend̾ est. ne ĩnocen¬
tem iudicio capitis accersas. qd̾ absq scełe̾ fi̾ ñ p̃t.
Nam quid tam in humanũ. qmͣ elcq̃ntiã ad salu¬

Expanded text:
muneribus histrionum et lenonum copias diffundunt, memoriam quarum aut brevem aut nullam omnino sunt relicturi. Liberales sunt qui suis facultatibus aut captocientia operae exercetur juvando consilio, defendendo in laedunt quos non debent, aut eos quos non expedit. Si imprudenter, negligentitatis. Utendum etiam est excusatione adversus eos, quos inviest defensio. Accusatio tamen persaepe probandabemus. Duri enim hominis, vel potius vix hominis videtur esse periculum capitis inferre multis. Sordidum est etiam ad famam committere, ut accusator nomineris; diligenter quoque tenendum ne innocentem judicio capitis accersias, quod absque scelere nequit fieri. Nam quid tam inhumanum, quam eloquentiam ad salu
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ite est ornatꝰ oĩum q ꝑturbat̃onũ sedatio. hãc¬
nisi uas quodc̃q infundis accescet. Sꝑne uolup¬
tates. nocet empta dolore uoluptas. Semꝑ auarꝰ
eget. c̾tum uoto pete finem. Inuidꝰ alt̾ius macres¬
ẽẽ dolor. qd̃ suaserit. ⁊ mens. Ira breuis furor est. ani-¬
mũ rege. qui nisi paret: imꝑat. hunc frenis. hunc
tu compesce cathena. actor Hiuus uritutis ꝑtes sũt
que in cet̾is motib dominant᷑. Hee aũt sunt. Modestia.
uerecundia abstinentia. honestas. mod̾antia. ꝑcitas.
in reb sunt c̾ci deniq fines. ultra qͦs citra q̃ neqͥt¬

Expanded text:
ue perturbationum sedatio. Hancnisi vas, quodcunque infundis, acescit. Sperne voluptates: nocet empta dolore voluptas. Semper avarus eget; certum voto pete finem. Invidus alterius macresesse, dolor quod suaserit, et mens. Ira furor brevis est; animum rege, qui nisi paret, Imperat: hunc frenis, hunc tu compesce catena. Hujus autem partes sunt, quae in foedis motibus dominantur, scilicet modestia, verecundia, abstinentia, honestas, moderantia, parcitas, in rebus: sunt certi denique fines, Quos ultra citraq
Abbreviated transcription (Latin):
p̃uenire. Scdm̃ lautiores cibos t̃rere. Primũ arguit
sui spectandaq reb. In sũmis minimisq. etiã cum
piscis emet᷑. Nec cupias multũ cum sit tͥ gobto tm̃.
In loculis. Tercium est uicium in accurato apparatu
mine refert: Quo gestu lepores. ⁊ quo gallina secet᷑.
lucanus. O ꝓdigia rerum luxuries. nũqͣm ꝑuo ꝯtenta
paratu.⁊ qͣsitoriũ t̾ra pelagoq ciboꝵ: ambitiosa fa¬
mes. ⁊ laute głe m̃se. Dicite qmͣ ꝑuo liceat ꝓducere
le uerum examinat om̃is corruptus iudex. Nempe ĩ¬
amarescunt. epule sñ fine petite. actor Abstinẽ¬
lautiores cibos q̃rere nec in apparatu oꝑam dare.
hec iuitus cõmendat᷑ ubi d̾r. Id̾ Plerũq gͣte di¬
auleis. ⁊ ostro sollicitam explicuere frontẽ. actor

Expanded text:
undum lautiores cibos quaerere. Primum arguit tuae, spectandaque rebus In summis minimisque, etiam cum piscis emetur, Nec mullum cupias, cum sit tibi gobio tantum In loculis. Tertium est vitium in accurato apparatu mine refert. Quo gestu lepores et quo gallina secetur. Et LUCANUS: O prodiga rerum Luxuries! nunquam parvo contenta paratu, Et quaesitorum terra pelagoque ciborum Ambitiosa fames, et tantae gloria mensae, Discite quam parvo liceat producere le verum examinat omnis Corruptus judex. Nempe inamarescunt epulae sine fine petitae. Est ergo abstinenlautiores cibos quaerere, nec nimio in apparatu operam dare. Haec virtus commendatur ab HORATIO: Plerumque gratae diauleis et ostro, Sollicitam explicuere frontem. De mod
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. Iam cras hesf̃nũ confũpsimꝰ: ecce aliud cras.
Egĩt hos annos. ⁊ semꝑ paulũ erit ultra. actor huiꝰ
officium sic monstrat pħs. Tullius Magnanimi st̃
Prima sit in hac uirtute cautela auaricie. Non est¬
enun consuetaneũ qui metu ñ frangat᷑. eum frangri
cupiditate nec qui in uictũ se arlabore prestit̾ite eũ iũci¬
a uoluntate. Scd̃a cautela est ambitionis. S diffi-¬
cultates enĩ q̃ntͣ claritudo. Quod enĩ difficilius: hoc
p̃clarius. uix enim inuenit᷑ qui laborib susceptis nũc
quasi m̃cedem: desid̾et głam. Senecs uirtutis enĩ fru¬
c̃tum sapiens in conscientia. stultus aũt ponit ĩ gła.

Expanded text:
venit, iam cras hesternum consumpsimus; ecce aliud cras venit, iam cras hesternum consumpsimus; ecce aliud cras egofficium signat philosophus TULLIUS: « Magnanimi sunt uriam. » In hac enim rationi consentaneum, qui metu non frangitur, eum frangi cupiditate; nec qui se invictum a labore praestiterit, eum vinci» Secunda est cautela ambitionis; per difficultates enim quaeritur claritudo. « Quo aliquid difficilius, eo praeclarius; vix enim invenitur qui, laboribus susceptis, non quasi mercedem desideret gloriam. » Virtutis autem fructum sapiens in conscientia, stultus in gloria ponit.
Abbreviated transcription (Latin):
curitas. magnificentia. constantia. patientia. Mag¬
bilis aggressio. fiducia est c̾ta spes animi ꝑducẽdi
ad finem rem inchoatam. Securitas est inꝯmodi.¬
tates ĩminentes. ⁊ rei inchoate a fine ñ formidare
ñ fo Magnificentia est difficiliũ ⁊ p̃claroꝵ ⁊ sũma¬
tio. Constantia est stabilitas animi firma. ⁊ in ꝓpo¬
uututis opus. sũmos q labores. ⁊ alius poeta uittus
redundans in m̾itis. mori .i. in celum: negata tẽptat
ire uia. cetusq uulgales. ⁊ budam sꝑnit humũ
ineunda ꝓnum faciat. potius ⁊ munem utilitatem¬
qmͣ sua cõmoda attendit. Sicut enĩ scĩa remota i¬
a uisticia calliditas potius qmͣ sapĩa applłanda est. sic
animꝰ ad ꝑicłm paratus. si sua cupiditate: ñ ⁊ mu
Tolle moras semꝑ nocuit differre paratis. Oratius.
Incipe uiuendi recte qui ꝓrogat horam. Rusticus
expectat dum defluat annis. at ille: labit᷑ ⁊ labet᷑ ĩ
om̃e uolubilis an euũ. ꝑsuis. Eras ħ fiet. idem cras

Expanded text:
curitas, magnificentia, constantia, patientia. Mag aggressio; fiducia est certa spes animi perducendi ad finem rem inchoatam; securitas est incommoditates imminentes et inchoatae rei non formidare finem; magnificentia est difficilium et praeclarorum consummatio, constantia est stabilitas animi firma et in propovirtutis opus summosque labores. Et alius poeta: Virtus recludens immeritis mori, Coelum, negata tentat iter via, Coetusque vulgares et udam Spernit humum ineunda quam sua commoda attendit. Sicut enim scientia remota a justitia calliditas potius quam sapientia appellanda est, sic animus ad pericula paratus, si sua cupiditate non commuTolle moras, semper nocuit differre paratis. HORATIUS: Incipe: vivendi qui recte prorogat horam Rusticus exspectat dum diffluat amnis, at ille Labitur et labetur in omne volubilis aevum. PERSIUS: Cras fiet. Idem cras
Abbreviated transcription (Latin):
fortunis absona dicta. Romani tollent equites. pedi¬
tesꝙ cachinnũ. Int̾erit multũ dauꝰ ne loquat᷑. an
heros. Maturus ue senes. an adhuc florẽte inũeta.
feriuidus. an matrona potens. an ceduia nutͥx. Mer¬
cator n uagus cultor ne uirentis agesti. Quartũ uͦ
officiũ tradit nisi dicit. oratiꝰ. Archanũ n tu scruta¬
dit. Cõmissũq teges ⁊ uino tortus ⁊ ua. Quis de
quoq uiro ł cui dicas sepe uideto. ꝑcunctatorẽ fugi¬
to. nam garrulus idem est. Nec retinent patule cõ¬
missa fidelit̃ aures. ⁊ uolet emissũ semel irreuocabi¬
le ũbum. Sencca. Iccirto garrulo archanũ minime
aꝑies. Non enim pot̾is ab alio erigere silentiũ. si tͥ
ñ p̃stit̾is. Si enĩ garrulũ accuses: respondet. plemis
inicumb̾e ut libentius audias qͣm loqͣris. Sũmoꝑe¬

Expanded text:
fortunis absona dicta, Romani tollent equites pedifortunis absona dicta, Romani tollent equites peditesque cachinnum. intererit multum, Davusne loquatur an heros, maturusne senex Fervidus; an matrona potens, an sedula nutrix; Mercatorne vagus cultorne virentis agelli. Quartum vero officium tradit ubi dicit HORATIUS: Arcanum neque tu scrutadit: Commissumque teges et vino tortus et ira . . . Quid de quoque viro, et cui dicas, saepe videto. Percontatorem fugito, nam garrulus idem est. Nec retinent patulae commissa fideliter aures: Evolat emissum semel irrevocabile verbum. Idcirco garrulo arcanum minime aperies; non enim potes ab alio exigere silentium, si tibi non praestiteris. Si enim garrulum accuses, respondet TERENTIUirco in hoc incumbe ut libentius audias quam loquaris. Summo
Abbreviated transcription (Latin):
stram in qua est honesta sp̃es: imaꝑto posuit. ꝑtes aũt
ad necessitatẽ nature datas: id̾o abdidit. q deformẽ aspͤ¬
tum habiture erant. hanc diligentẽ fabricam nat᷑e:
inutanda est hõium u̾ecundia. Que enim nat᷑a occul¬
tauit. ea remouent ab oculis: om̃s sanam m̃tem ha
bentes. Dant etiam oꝑam ut qmͣ occultissime pareant
uecessitati. In u̾bis qͦ seruanda est uerecundia. Quaꝵ
usus suis nõib appellant. Uiciosum est etiam ui re
seuera delicatũ inferre sermonem. Cum collige in
p̃tura ꝑicles. ⁊ sophocles de cõmuni officio ⁊ uenissẽt.¬
⁊ casu formosus puer tͣnssisset: dixit sophocles. O
iusta caruisset rep̃hensione. De hac u̾boꝵ ubor u̾e¬
uultum iratsi. plena minarum. ludentẽ lasciua. se¬
uerum seria dictu. Format enĩ natura pͥus. nos int᷑.
⁊ oẽm fortunarũ habitũ uiuat. aut impeslit ad irã.
aut ad humũ merore grani deducit. ⁊t angit. post
effert animi motꝰ int̃prete lingua. Si dicentis erũt¬

Expanded text:
es, in aperto posuit; partes autem ad necessitatem naturae datas ideo abdidit, quia deformem aspectum habiturae erant. Hanc diligentem fabricam naturae imitata est verecundia. Quod enim natura occultavit, ea removent ab oculis omnes sanam habentes mentem: dant etiam operam, ut quam occultissime pareant necessitati. In verbis etiam servanda est verecundia. Quarum , neque earum usus suis nominibus appellant. Vitiosum est etiam in re severa delicatum inferre sepraetura Pericles et Sophocles de communi officio convenissent et casu formosus puer transiret, dixit Sophocles: O justa forsitan caruisset repdecent, iratum plena minarum; Ludentem lasciva, severum seria dictu. Format enim natura prius nos intus ad omnem Fortunarum habitum, juvat aut impellit ad iram Aut ad humum moerore gravi deducit et angit: Post effert animi motus int
Abbreviated transcription (Latin):
laudat p̃t̾itos. p̾sentes despicit annos. qr ĩuita
nr̃a continusi est detͥmentũ. Qd̃ alsbi monstrati¬
dem poeta dicens. oratius Dampnosa qͥd ñ ĩmi¬
nuit dies: Etas ꝑentũ peior auis tulio nos neqͥ¬
ores mnox daturos ꝓgeniẽ uicisiorem. actor. Hiis
siuo utat᷑. Ineuntis enĩ etatis inscientia. senum
qd̃ maxime adamauit. Itaq ante implicat᷑ ali¬
iudicare. Idõ iuuenis sit officiũ tanqmͣ in speculo¬
inituer. Maxime enim ħ etas a libidinb arcenda

Expanded text:
Laudat praeteritis, praesentes despicit annos Quia in nostra Laudat praeteritis, praesentes despicit annos Quia in nostra vita continuum est detrimentum quod alibi idem poeta monstrat: Damnosa q pejor avis, tulit Nos nequiores, mox daturos Progeniem vitiosiorem. 40. His silio quorum utatur, ineuntis enim aetatis inscitia senum quod maxime adamavit. Itaque prius implicatur alijudicare, LLIUS: « Maxime autem haec aetas a libidinibus est arcenda
Abbreviated transcription (Latin):
Susi necesitas nos detruserit: ad ea q̃ m̃i ingenii nõ
erunt: omins cura adhibenda est. ut ea snũ decore. sai¬
tem parum in decore faciamꝰ. sec tam enitendũ ẽ¬
bona q̃ nobis data ñ sb̾ seqͣmur qͣm ut uicia sugi¬
amus. Actor. Etatũ ꝓpera tompendiose pandit po¬
puer. ⁊ pede c̾co: signat humũ gestit ꝑib collud̾e.
d iram colligiti ⁊ ponit temere ⁊ mut᷑at᷑ in horat.
Imborb̾ iuuenis tandem custode remoto: Saudet
etiuus canib. ⁊ aprici gramĩe campi. Cereus ĩ ui¬
cirm flecti: monitorib asꝑ. utiliũ taidus ꝓuisor
ꝓdigus heris. Sublimis cupidus. ⁊ amata ieliuqre
ꝑiix. Conũsis studiis etas animꝰ q uirilis. Qnt o¬
pes ⁊ amicicias inseruit honori. Cõmisisse cauet
qd̾ mox mutare labores. Multa senem cͥcũueniũt
t edmoda. uł qd̾ q̃xit. ⁊ inuentis miser abstinet ⁊
ministrat. Dilator. spe longus mers a uidꝰ q fu¬
turi. Difficiuis q̃rumꝰ. laudator temporis acti. Se

Expanded text:
 necessitas nos detruserit ad ea, quae nostri ingenii non erunt; omnis cura adhibenda est, ut ea, si non decore, satem parum indecore faciamus, nec tam enitendum ebona, quae nobis data non sunt, sequamur, quam ut vitia fugiamus. » 39. Aetatum propria compendiose pandit HOpuer et pede certo Signat humum, gestit paribus colludere, et iram Colligit ac ponit temere, et mutatur in horas. Imberbis juvenis, tandem custode remoto, Gaudet ebuis canibusque et aprici gramine campi, Cereus in vitium flecti, monitoribus asper, Utilium tardus provisor, prodigus aeris Sublimis, cupidusque et amata relinquere pernix. Conversis studiis aetas animusque virilis Quaerit opes et amicitias, inservit honori, Commisisse cavet quod mox mutare laboret. Multa senem circumveniunt incommoda: vel quod Quaerit et inventis miser abstinet, ac ministrat, Dilator, spe longus, iners avidusque futuri, Difficilis, querulus, laudator temporis acti Se
Abbreviated transcription (Latin):
dum est senectuti. qmͣ ne desidie se dedat. alioqͥn dicet᷑¬
illi. Ouatiu. Inuidiam placare paras uttute relicta.
Tullus. Luxuria uͦ cum om̃i etati turpis sit̃ tñ cum¬
⁊ cicius nos corrũpunt exempla. domestica. Nlamdo¬
seruare leges. meminisse eas eẽ cõmissas fidei sue.¬

Expanded text:
dum est seni ne se languori desidiaeque det, » alioquin dicetur ei: Invidiam placare paras virtute relicta? TULLIUS: « Luxuria cum omni aetati sit turius nos Corrumpunt vitiorum exempla domestica . . . . . . doservare leges, et meminisse eas suae fidei commissas.
Abbreviated transcription (Latin):
Att etiam cum relaxare animos. ⁊ dare uolupta¬
ti uolunt: caueant in temꝑantiã. memineũt uere¬
cundie. Qd erit falicius: si ludo suo maiores natu
ueluit int̾esse. Ludo enĩ ⁊ ioco uti licet. s sicut somp¬
nitatem. oriatius. Nimirum saꝑe est abiectit utile
nugis. ⁊ tempestiũ ꝓueris concedere ludũ. ludus enĩ¬

Expanded text:
c tamen relaxare animos, et dare voluptati volent; caveant intemperantiam, et meminerint verecundiae. Quid enim erit facilius, si ludo suo majores natu velint interesse? Ludo enim et joco uti licet; sed sicut somritatem. » Unde HORATIUS: Nimirum sapere est abjectis utile nugis Et tempestivum pueris concedere ludum. TULLI
Abbreviated transcription (Latin):
nr sic uiuit ñ tamꝙͣ om̃ĩa contẽpserit. s tanqm ha
benda aliis ꝑmiserit. Tullus Medicina architestã¬
honeste sunt hiis quoꝵ ordini ⁊ueniũt. Mercatura
si tenuis est. sordida putanda est. Siñ magna ⁊t
copiosa mislta undiq asportans. młtis cũ uanita

Expanded text:
noster sic vivit non tanquam omnia contempserit, sed tanquam aliis habenda permiserit. » TULLIUShonestae sunt his quorum ordini conveniunt. Mercatura si tenuis est, sordida putanda est; sin magna, copiosa et multa, undique apportans, multis sine vanita
Abbreviated transcription (Latin):
candi finem posuit sͥ: qñ recipit eiestum semel attͥ¬
cta de fronte ruborem: Quis homini est quem tu cõ¬
tẽptũ uid̾is uno flagitio : Actor. Huic uirtuti contͣ¬
ponit̃ instantia . q̃ est motꝰ anumi circa uarias occu¬
pationes. In quo uicio adeo absq int̃missione laborãt
qͥdam. ut hec dicat᷑ eorum constantia.s. ẽẽ instabiles.¬
Lulluis. Sunt enĩ qui in reb contrariis ꝑum sͥ ⁊stẽt
uoluptatẽ seũissimi ⁊tempnant. in dolore sint mol¬
liores. głam negligant. frangant᷑ infamia. hoc uici¬
dis. alibi. Rome tibur amor uentosus tybure romã
mutant qui tͣnsmare cͤcunt. alibi. Quo teneam nodo
mutantẽ ꝓthea uultus. Actor. Ex hoc uicio orit᷑ qd̾
nemo sua sorte contentꝰ uiuat. s laudet diu̾sa seq̃ntes.
unde idem poeta. Oratuu Optat ephesiabos. pig̾ optat¬
arare caballus. Qmͣ scit ut̃q libens censebo ex̾ceat ar

Expanded text:
candi finem posuit sibi, quando recepit Ejectum semel attrcandi finem posuit sibi, quando recepit Ejectum semel attrita de fronte ruborem? Quisquam hominum est, quem tu contemptum videris uno Flagitio? . . . . 980 Huic virtuti contraponitur inconstantia, quae est motus animi circa varias occupationes. In quo vitio adeo sine intermissione laborant quidam, ut dicatur eorum constantia e« Sunt enim qui rebus in contrariis parum sibi constent: voluptatem severissime contemnant, in dolore sint molliores: gloriam negligant, frangantur infamia . » Hoc vitidis? IDEM: Romae Tibur amem ventosus, Tibure Romam.-- mutant qui trans mare currunt . . . Quo teneam nodo mutantem Protea vultus. Ex hoc uno oritur quod nemo sua sorte contentus vivat, sed laudet diversa sequentes; unde HORATIUS: Optat ephippia bos pigarare caballus 13. Quam scit quisque libens censebo exerceat ar
Abbreviated transcription (Latin):
mus sequi. Cõmunes utilitates ĩ mediũ astr̃e denĩ¬
cire hõim int̾ hol̃es: societatem mutatõe officioꝵ
ũ modo lib̾ale s etiam it̾dum fructuosũ: paritũ
de iure suo decedere. Seneca. Ngn concordia ꝑue
Sres coescunt discordia dilabunt᷑ actor. cra Pe¬

Expanded text:
m debemus, communes utilitates in medium afferre, devincire hominum inter homines societatem mutatione officiorum, non modo liberale, sed etiam interdum fructuosum paululum de suo jure decedere. » -- « Nam concordia parvae res crescunt, discordia maxima
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩes qui bñ nesciunt loqui. facumt ñ qd̾ mereo
s qd̾ solent. Equo animo audienda sunt imꝑitorũ
conuicia. ⁊ ad honesta uadenti contẽpnendꝰ est ip̃p̃e
guus est feramꝰ. qi leuis est patientia. Si grauis
feramꝰ. ñ leuis est gła. C. ħo. ¶ Dura res ẽ dolor.¬
Seneca. In motu mollis. Ti. Pauci dolorem
ferre poterunt. Seneca. Simus ex paucis. Ti¬

Expanded text:
 qui enim nesciunt bene loqui, faciunt, non quod mereor, sed quod solent. Aequo animo audienda sunt imperitorum convicia et ad honesta vadenti contemnendus est iste levis est paciencia; si gravis, feramus: non levis est gloria. 'Dura res est dolor'. Immo tu mollis. Pauci dolorem ferre possunt: simus ex paucis".
Abbreviated transcription (Latin):
dia sumit utrũq inħitum facies. Actor Ex qͥb
simłitudĩes. cum alios uideas uelocitate ad cursũ.
alios uirib ad luctandũ ualere. sic ⁊ in animis¬
maiores sunt moꝵ uarietates. Quibdã enĩ in est
lepos .i. fandi urbanitas. hiis uelcritas. illis seu̾itaᷤ.
Sunt alii simplices ⁊ aꝑti. qui nͥl ex occulto. neł¬
nichil insidiis agendum putanti u̾itatis culto¬
res. fraudis inimici. Quid enu̾em ꝑ singła: Psiuns
Male hõium sp̃es. ⁊ rerum discolor usus uelle su¬
um cuiq est nec uoto uiuit᷑ uno. Lerx Qluot
hoĩes tot sententie. sius cuiq est mos. Tulliut
Ad quas gͥ res erimus apti m hiis potissimꝰ occu

Expanded text:
dia, sumit utrumque Inde habitum facies. Ex quibus dia, sumit utrumque Inde habitum facies. Ex quibus similitudines, cum alios videas velocitate ad cursum, alios viribus ad luctandum majores sunt morum varietates. Quibusdam enim lepos inest, et fandi urbanitas; his hilaritas, illis securitas; sunt alii simplices et aperti, qui nihil in occulto, nihil insidiis agendum putant; veritatis cultores, fraudis inimici. Quid singula memorem? PERSIUS: Mille hominum species, et rerum discolor usus: Velle suum cuique est, nec voto vivitur uno. TERENTIUS: Quot homines, tot sententiae, suus cuique mos. TULLIUS: « Ad quas igitur vel erimus magis apti in his potissimum occup
Abbreviated transcription (Latin):
Malus enĩ ornatus ext̾ior: male composite mentis
⁊ ihumanã negligentiã. Motus aũt alius corꝑis.
alius animi. In corꝑeo cauendũ est ne in cardatoib
adeo molli gressu utamur. ut ponparũ ferculis si¬
miles ẽẽ uideam᷑. aut in festinatõib ñ suscipiamꝰ
nimias celeritates. Que cum fu̾it anhelitꝰ mouẽt᷑.
uultus mutant᷑. ora torquent᷑. Ex quib magna
moꝵ duplices sunt. Cogitatio rõnis. ⁊ appetitus
uoluntatis. Cogitatio in exquirendo ex̾cet᷑. Appeti¬
tus impellit ad agendũ. Curandũ gͥ est ut rat̃o
titus tõni: cui sunt sb̾iecti lege nat᷑e. ñ modo ani¬
ia ꝑtubant᷑. s etiam corꝑa lic ora ip̃a cern̾e ira¬
torium. aut eoꝵ qui aut metu cõmoti sunt. ant¬
ninua uoluntate gestunt. Quoꝵ oĩum uritꝰ uultꝰ.
uoces. motus. status mutant᷑. Ac̾torꝵ Nam irestim¬
ulis accensum: tor palpitat. corpꝰ tremit. lingua se
m̃ta latentis in egro: Corpore dep̃hendas. ⁊ gau¬

Expanded text:
Malus exterior ornatus malae compositae mentis est et inhumanam negligentiam. Motuum alius est corporis, alius animi. In corporeo cavendum est ne tardationibus adeo molli egressu utamur, ut pomparum ferculis similes esse videamur, aut in festinationibus non suscipiamus nimias celeritates; quae cum fiunt, anhelitus moventur, vultus mutantur, ora torquentur; ex quibus morum duplices sunt; cogitatio rationis et appetitus. Voluntatis cogitatio in vero exquirendo exercetur, appetitus impellit ad agendum. Curandum igitur est ut ratio  parent rationi, cui sunt subjecti lege naturae, non modo animi perturbantur, sed etiam corpora. Licet ora ipsa cernere iratorum, aut eorum, qui metu commoti sunt, aut voluptate gestiunt; quorum omnium vultus, voces, motus, status mutantur. » Nam irae flammis cor accensum palpitat, corpus fremit, lingua se menta latentis in aegro Corpore, deprendas et gau
Abbreviated transcription (Latin):
diare ad hibe diligentẽ p̃paratõem. longa enũ beui
pp̃aratio cełem affeit uictoriam. hic aũt apparat᷑
rium ulcisci. accepta inuiria. tulluis. Terciũ offi
est ne tem̃e desꝑes ꝓpt̾ ignauiam. aut ninus confidaᷤ
pp̃ cuꝑiditatem. In ꝑicula enĩ ducit amor hñdi ̃mo
⁊ ꝓrumꝑe amat saxa potentius ictu fulmĩeo. mu̾a
turpitudĩem qm mortem horrere. plus ad honestatẽ qm̃
postqmͣ ad bellandũ uentũ est ortando bonam in do¬
tes fulcire. Octauũ offcm̃ est ꝑta uictoria ⁊ũsare eos

Expanded text:
diare, adhibere diligentiae praeparationem. » Longa enim belli praeparatio celerem affert victoriam. Hic autem praeparatus nc ulcisci accepta injuria. Tertium officium est, « ne desperes propter ignaviam, aut nimis confidas propter cupiditatEt perrumpere amat saxa potentius Ictu fulmineo . . . turpitudinem qpostquam ad bellum ventum est, hortando bonam indotes fulsire. Nonum est parte victoria conservare eos,
Abbreviated transcription (Latin):
se nescia sordide. Intamitiatis fuiget honorib. nec
simit. aut ponitꝰ secures. arbitͥo popularis aure. u
in acie u̾sari. ⁊ manu cum hoste conflig̾e. ⁊ ĩ mane
qͥddam est. ⁊ beluarũ simile. Si eium necessitas pꝰtu¬
lat: decustandũ erit. ⁊ mors tipitudini añponenda¬

Expanded text:
lsae nescia sordidae Intaminatis fulget honoribus, Nec sumit aut ponit secures Arbitrio popularis aurae. Tn acie versari et manu cum hoste confligere immane quiddam est et belluarum simile. Si tamen necessitas postulaverit, decertandum erit
Abbreviated transcription (Latin):
tantes leuit̃: leuit̃ curant. grauiorib aũt mor¬
bis: antipites curationes adhib̾e cogunt᷑. Q̾r in tnͣ¬
quillo tempestatem adũsam q̃rere dem̃tis est: Sb¬
uenire aũt tempestati quauis rõne: sapientis est.
Eoq magis si plus ad ipiscare re explicata boni: qmͣ

Expanded text:
tantes leviter curant, gravioribus autem morbis ancipites curationes adhibere coguntur. Quare in tranquillo tempestatem adversam optare, dementis est; subvenire autem tempestati quavis ratione, sapientis, eoque magis si plus adipiscaris, re explicata, boni, quam
Abbreviated transcription (Latin):
offcm̃ est contͣ asꝑa fortune solatiũ dare. Iuxta illd̾.¬
Oratiuᷤᷤ Sꝑat in adu̾sis metuit q scd̾is alc̾am sor¬
tem. Bñꝓperatũ spectus: informes hyemes reducit̃.
Iupit̾ idem sb̾monet. Nec si male nunc. ⁊ olim sic
na. hac conditione intraui ut exirem. Gentiũ lex¬

Expanded text:
solatium dare. Juxta id HORATIUS: Sperat infestis, metuit secundis Alteram sortem bene praeparatum Pectus: informes hiemes reducit Jupiter, idem Summovet, non si male nunc et olim Sic na. Hac conditione intravi ut exirem. TI.
Abbreviated transcription (Latin):
Eit aũt negligentia seu̾itati contͣria. Sontraponit᷑ enĩ
defend̾e. ⁊ defensionem contẽpne. Similit̃ trucitien¬
tia libalitati repugnat. Repugnant enĩ bñsicium
dare. ⁊ iniuiriam irrigare. Tuiluis. Arueuientie cͣa
metus auaricia ambitio. Metus. cum is qui alt̾i ncc̃e
cogitat. tmiet. ne nͥ id fec̾it: afficiat᷑ ĩcõmodo. Auari
tales falsos fieri coegit aliud clausum in pectore ali¬
ud in lingua ꝓmptum hr̃e. amicicias. inimiciciat
ñ ex re. s ex cõmodo estimare. magisq młtũ qͣm iñ¬
genium: bonum hr̃e. Est aũt in hoc gn̾e hoc melestũ
qd̾ ĩ magnanimis ⁊ bñsicis munificis sepus ĩcidit
potentie cupiditas. Magnanimitas aũt: ꝓmptioret
facit ad impugnandũ. Munificentia si plura dat at
auxilia uñ ex eoꝵ ambitione: mauis suꝑuenit᷑ fia¬
etas ꝙ uis qui castra secunt᷑. Uenaiesq manꝰ sͥ fat. u
maxima m̃ces. actor. Dundit᷑ aũt truculentia᷑ in
uiri boni uideant᷑ Iccirco. oratuis. Nunqm te faliat᷑

Expanded text:
severitati contraria. Contraponuntur enim defendere et defensionem contemnere. Similiter truculentia liberalitati repugnat; repugnant enim beneficium dare et injuriam irrogare. Causae truculentiae sunt metus, avaritia, ambitio. Metus, cum is qui nocere alteri cogitat, timet ne, nisi id fecerit, ipse afficiatur incommodo. Avaritales fieri falsos coegit; aliud clausum in pectore, aliud in lingua promptum habere: amicitias, inimicitiasque non ex re, sed ex commodo, aestimare; magisque vultum quam ingenium bonum habere. » Est autem in hoc genere molestum, quod in magnanimis et munificis saepius incidit potentiae cupiditas. Magnanimitas autem promptiores facit ad impugnandum, munificentia vero plura dat illi auxilia, unde ex eorum ambitione majus provenit flaetasque viris, qui castra sequuntur, Venalesque manus: ibi fas, ubi maxima merces. Dividitur autem truculentia in viri boni videantur. Idcirco HORATIUS: Nunquam te fallant
Abbreviated transcription (Latin):
in luctib in que: ꝑpetuo merore. ⁊ igra ueste
affuit in celeri p̃u̾tit tͥstia leco. Dedecori est fortu¬
na prior quisqm ne scd̃is: trad̾e se fatis audet
8.
uł senectuti. Iuuenal sion p̃maturi tin̾es. nõ
sumus ac̾bum luxurie. S morte magis me¬
nos habeam. s quot acceꝑim. Si plus uiu̾e nõ
possimi: hoc est senectus mea. Quic̃q ad extre¬
ne cadau̾a soluat: an rogus haud refert placi¬
do natura receptat: cuncta simi finemq sui sibi
corpora debent. lib̾a fortuna mors est capit omĩa
tellus. Que genuit celo tegit᷑ qui ñ ħt urnam.

Expanded text:
in luctibus, inque Perpetuo moerore, et nigra veste Adfuit, et celeri praevertit tristia letho, Dedecori est fortuna prior. Quisquamne secundis Tradere se fatis audet,C. vel senectuti. Non praematuri cineres, non funus acerbum Luxuriae, sed morte magis menos habeam, sed quot acceperim; si plus uiuere non possum, haec est senectus mea. – etne cadavera solvat, An rogus, haud refert: placido natura receptat Cuncta sinu, finemque suum sibi corpora debent . . . . Libera fortunae mors est: capit omnia tellus Quae genuit: coelo tegitur, qui non habet urnam.
Abbreviated transcription (Latin):
horrens hac mitite dii placant᷑. o attris Immuniˢ
aram si tetigit manus. ñ sũptuosa blandior hosti¬
a mollibit adu̾sus penates. actor. hanc suare
qui uolet: omĩa sceła sua licet minima: magna
mus est qui minimis urget᷑. Iuuenahslemos ero
credit tm̃ delinq̃re. qͣntum ꝑmittas. adeo indulgẽt
muluis lesione. Seneca. Nam mititis minat᷑ qͥ uni
ñ g̃rere. Seneca. Ridicłm est enim odio nocentit

Expanded text:
ionem. Hac virtute placantur dii. HORATIUS: Immunis aram si tetigit manus Non sumptuosa blandior hostia Mollibit adversos penates. Hanc servare qui volet, omnia scelera, licet parva, 973 magna mus ille est Qui minimis urgetur. JUVENALIS: Nemo satis credit tantum delinquere, quantum Permittas; adeo indulgent nullius laesione. SENECA: « Nam multis minatur, qui unum non quaerere. SENECA: « Ridiculum est enim odio nocentis
Abbreviated transcription (Latin):
stib obcenis. actor Pt̾mittende defensionisi. ne
gligentie hesunt cause. cullus. Aut minicicias au
lauorem auit sumpt᷑ susciꝑe nolunt. aut suis occupa¬
tionib sic detĩnent᷑ ant odio ita elongant᷑ qd eor
quos tueri debent. defectos eẽ patiunt᷑. acter Quc̃¬
mies scdẽ res sunt: nescio quomͦ snspitiosias ꝯtu¬
meliam omĩa accipiũt. magis q apt̾ suam ĩpoten¬

Expanded text:
em defensionis, id est negligentiae, hae sunt causae. Nam aut inimicitias aut laborem sumptus suscipere nolunt, aut suis occupationibus sic detinentur, aut odio ita elongantur, ut eos quos tueri debent, desertos esse patiantur. Tutius autminus secunde, nescio quomodo suspiciosi, ad contumeliam omnia accipiunt et magis propter suam impoten
Abbreviated transcription (Latin):
bilitatem ꝑupend̾e. Oratius. Namq trudit᷑ dies die.
Noueq ꝑgunt int̾ire lune. Item. Imortalia ne sꝑes.
mouet annus. ⁊ annũ: Q rapit hora d̾m. Id̾. Sãpna
q cum scełes reꝑant celestia lune. Nos ubi decidimꝰ :
Quo puis eneas : Quo tuslꝰ diues. ⁊ anchꝰ: puluis. ⁊
huiꝰ iuitutis officiũ: uitam nr̃am ex toto. dõ cõmut̾e.
nr̃is. Nam ꝓ iocundis aptissima q̃ꝙ dabunt dii. Ca¬
rior est illu  hõ qmͣ sibi. Id̾. Orand̾ est ut sit mens sa
do ꝓspere omĩa cedunt. ubi socordie. atq ignauie.
te tradid̾is. nẽqͣqm deos implores. Senoca Sunt enĩ
irati. ⁊ infesti. Tunc scito te om̃ib cupiditatib so¬
lutum ẽẽ cum eo ꝑuen̾is: ut nil deum roges. nisi qd̾
Nam lib̾i ⁊ serui ꝑsonam: u̾itas separat. m̃dati¬

Expanded text:
tabilitatem parvipendere. HORATIUS: Truditur dies die Novaeque pergunt interire lunae . . . . . Immortalia ne speres monet annus et almum Quae rapit hora diem. Damna tamen celeres reparant coelestia lunae: Nos ubi decidimus. Quo pius Aeneas, quo Tullus dives et Ancus, Pulvis et que. Tertium officium est vitam nostram ex toto Deo committere nostris. Nam pro jucundis aptissima quaeque dabunt dii Charior est illis homo, quam sibi . . . . . Orandum est, ut sit mens sando prospera omnia cedunt. Ubi socordiae atque ignaviae te tradideris, nequaquam deos implores; sunt enim tunc irati et infesti. » -- « Tunc scito. te omnibus cupiditatibus solutum, cum eo perveneris, ut nihil Deum roges, nisi quodNam liberi et servi personam veritas separat, mendaci
Abbreviated transcription (Latin):
macedonũ fauorem largitione pecunie captar
quos pecunia corrupisses : An tu id agis ut mace¬
gitionem rapine. Cum enim danda egere reperint
alienis bonis manus inferre cogunt᷑. ⁊ maiora odia¬

Expanded text:
Macedonum favorem pecunia captaret Macedonum favorem pecunia captaret quos pecunia corruperis? Agis ita, ut Macegitionem rapinae. alienis bonis manum inferre coguntur: nec tanta studia
Abbreviated transcription (Latin):
re idem exitus est medii odii. ⁊ amoris insani. N
neqͥcia est mergere ut exͣ has eũt̾e: ut sustites inclu¬
tulerat. Tercio saue ne nimis festines ostende teꝰ gurtũ.
Qui antecedit tempꝰ retribuendi. eq̃ peccat qm qui
non sequit᷑. Qd̃ apud te ñ uis morari ł honus indi¬
cas non munꝰ Reiciendi signũ est ꝓtinus aliud ĩui¬
cem mit̾te. ⁊ mun̾ mim̾e expugnare. Penitet accep
neclam gram referas. Ingrat᷑ est qui remotis arbi
accipias. Si benigne accipis: retulisti gr̃am son
ut solutum te putes. s ut securior debeas. uolim¬
tati enĩ uoluntate satiffacimꝰ. rem dei debemꝰ.
alia pecciie. Facilior est ea q̃ est peccunie.
Presertim locupleti. Prima splendidior ⁊ honoi
clusa est uirtus. omnib patet. Non q̃rit domũ.
non censum. nudo homĩe contenta est. Tistluis.
tera ex uirtute dep̾mit᷑. actor. Item illa q̃ est pec¬
cunie: mat̾iam suam exhaurit. Itaq benignita

Expanded text:
re idem est exitus odii et amoris insani; sed re idem est exitus odii et amoris insani; sed iniquum est mergere, ut extrahas, evertere, ut suscites, inclutulerat. » Tertio cave ne festines nimis ostendere te gratum. « Qui antecedit tempus retribuendi aeque peccat, sicut qui non sequitur. Quod apud te non vis morari, onus judicas, non munus. Rejiciendi munus signum est aliquod invicem mittere et munere munus expugnare. Poenitet acceptne clam gratiam rependas. « Ingratus est qui, remotis arbitaccipias; quia si benigne accipis, gratiam retulisti, non ut solutum reputes, sed ut securior reddas. Voluntate enim voluntati satisfaciemus, et re rei. alia pecuniae. Facilior est ea quae pecuniae, praesertim locupleti: prima splendidior et viro CA: Virtus omnibus patet, non quaerit domum, non censum, nudo contenta est homine. « tera ex virtute depromitur. Item ea, quae est pecuniae 970 materiam suam exhaurit. Itaque benignita
Abbreviated transcription (Latin):
putant: in lib̾alitate deterenda. Seneta Nam ingt
est: qui se accepisse negat bñficiũ. Ingrat᷑ qui dusi¬
mulat. ingratus qui nõ reddit. Ingratissim̃ om̃iũ.
totum elapsum est. apparet sllum ñ sepe de reddẽ¬
tra conspectũ suum poneret. Memoria enĩ ut ꝑ¬
dit̾ nisi ad qd̾ ñ sepe respexit᷑. Ideo dico ne oulnus¬
caris p̃t̃iti uñfici. Ad pt̃ita eñĩ bñficia: pauci
animũ recorq̃nt. Nemo enim qd̃ fuit᷑ in p̃t̃ito.
incipit ñ ẽe bñficium. s creditum ⁊ cimires hone¬
stissima sit referre gr̃am: desinit ẽẽ honesta: siẽ
das. Sut enim qͥdam nimuis gͣti. hĩ aliqͥd ĩcom¬
modi p̾ectari solent: hiis quib obligati sunt ut¬
ꝓͣ bent assc̃m bñsicii memorẽ horum anuũ suis
est stulto amore flagrantib. Itli enĩ amice sue optãt
exilium ut sugientem comitent᷑. Optant in opiam
ut. magis desid̾anti donent Optant morbũ. ut as¬
side̾ant. ⁊ qͥcquid optaret inmnic᷑ amice uouñt. fe¬

Expanded text:
putant in liberalitate deterrenda. » « Nam ingratus est qui negat se accepisse beneficium; ingratus est qui dissimulat, ingratus est qui non reddit, ingratissimus omnium eneficium elapsum est memoria. Apparet illum non saepe de reddentra conspectum suum posuit. Memoria nihil perdit, nisi ad quod non saepe respexit. Ideo dico: Ne obliviscaris praeteriti beneficii. Ad praeterita beneficia pauci animum retorquent. Nemo enim quod fuit in praeteritincipit non esse beneficium, sed creditum, et cum res honestissima sit referre gratiam, desinit esse honesta, si esdas; « sunt enim quidam minus grati. Hi aliquid incommodi precari solent his, quibus sunt icii memorem. Horum affectus est similis pravo amore flagrantibus; illi enim amasiae optant exsilium, ut fugientem comitentur; optant inopiam, ut magis desideranti donent; optant morbum, ut assideant, et quidquid optaret inimicus, amantes vovent. Fe
Abbreviated transcription (Latin):
rend̾. ⁊ secand̾. sic ad ħ gꝰ castigandi. raro ⁊ ĩuiti
ueniemꝰ. S tñ ira ꝓtul absit cum qͣ nil recte nil
In illis tñ contentõnib q̃ cum imnicissimis fũit
etiam si nobis indigna audiamꝰ rectũ est gͣuitatẽ
retin̾e. uacundiam reppelłe. Q enĩ cum aliqua ꝑtͣ¬
batõne siunt. ea nec constant̃ fieri possũt. nͨ ab hii
litem głosum. In hiis om̃ib mores hõim. ñ fortu¬

Expanded text:
rendum et secandum, sic ad hoc genus castigandi rari atque inviti veniemus. Sed tamen ira procul absit, cum qua nil recte, nil in illis contentionibus, quae cum inimicissimis fiunt, etiamsi nobis indigna audiamus, tamen gravitatem retinere, iracundiam pellere. Quae enim cum aliqua perturbatione fiunt, ea nec constanter fieri possunt neque iis, litem gloriosum. « In his omnibus mores hominum non fortu
Abbreviated transcription (Latin):
dendo conclamant. Int̾ uolucres ⁊ reptilia
media st̾ maiora quadrupedia que aliqnͣ¬
tłm in altũ se erigunt. nec tũ at̾ra longe
recedũt usib domus deseruiũt. Uñ sĩplici¬
oribus assignari potest̃ qui quanius tp̃ali¬

Expanded text:
 contendunt. Inter volucres et reptilia media sunt majora quadrupedia, quae aliquantulum in altum se erigunt, nec tamen a terra longe recedunt. Usibus hominum deserviunt. Unde simplicioribus assignari possunt, qui quamvis terre
Abbreviated transcription (Latin):
amore dei ꝯuertaris ad amorem proximi. Huic
est reg̾isus a cancro inuirginẽ .i. aferuente amo
te tria signa dei obtinere. In primo cancrũ. In se¬
cũdo leonẽ. Infinei ui̾gĩem. ut hẽat caritas ĩ cã¬
cro ad proxpĩn ꝯuersione ꝯpassionis. In leone ui¬
gilanciam circonspectõnis Inuirgine puritatẽ¬

Expanded text:
amore Dei convertaris ad amorem proximi. Hic est enim regressus a Cancro ad Virginem, a ferventi amorte tria signa dicitur obtinere: in principio Cancrum, in medio Leonem, in fine Virginem, ut habeat charitas in Cancro ad proximum conversionem compassionis, in Leone, vigilantiam circumspectionis, in Virgine, puritate
Abbreviated transcription (Latin):
ribus utitur. ꝓ sanguinemititur dulcedine.
guineos eẽ dulces. coli̾cos amaros. melantolicos
t̾rtes. fleumaticos corꝑe ꝯpositos ut sit dulcedo ĩ
compũctone a maritudo inpeccati recordatõe tris¬
ne dulcedo spũalis turbetur amaritudĩe tp̃ali. uł
amaritudo depctõ hũat corrũpatur dulcedĩe car¬
nali. Neutilif tristicia turbetur odio uel malicia
lemẽs ꝯposita dissoluatur ꝑ illicita. S ⁊ anima &¬
gore temptatois corꝑe pro autũno ⁊ ue tẽꝑancia¬
eͦt mediocritate esto gͥ tꝑ̃atus incorde. medioctis
pau̾ta discurt̾e. ut ex afstĩbus humorũ facuiꝰ
dinosci ualeat. diu̾sas morũ. In pumis gͣ defleb¬
pos. crescit. in hyeme. In hoc tẽpore melius se
discretone. ꝯposio enĩ aientis adinuatur bene¬
ficio discretdis. situt i. pulmo aerem ateit¬
aenutrit. Sic discret̾o quod bonũ est admͣtit.
quod malũ est expellit. frigide ⁊ humide nate
dicitur cẽ. est ã frigus qd̾ refrig̃amur ab estu

Expanded text:
ribus: pro sanguine utitur dulcedine; guineos esse dulces, cholericos amaros, melancholicos tristes, phlegmaticos corpore compositos. Ut sit dulcedo in contemplatione, amaritudo de peccati recordatione, trisattendendum, ne dulcedo spiritalis turbetur amaritudine temporali, vel amaritudo habita de peccato corrumpatur dulcedine carnali; ne utilis tristitia turbetur otio vel inertia, vel mens composita dissolvatur per illicita. Sed et anima lore aestatet mediocritate. Esto igitur temperatus in corde, mediocris pauca disserere, ut ex affectibus humorum facilius dignosci valeant diversitates morum. In primis igitur de phlegper os, crescit in hieme. In hoc tempore melius se discretione. Compositio etenim mentis adjuvatur beneficio discretionis. Sicut enim pulmo aerem attemittit, sic discretio quod bonum est retinet, et quod malum est expellit. Frigidae et humidae naturae dicitur esse. Est autem frigus, quo refrigeramur ab aestu
Abbreviated transcription (Latin):
sangunis profiuit dulcedo spũ. alia ꝯtemplantis.
est autẽ calide ⁊ humile natute. Calor ex amore.
humor ext̃ĩore hoc calore ethumore crescunt
pueri .i. nomit̃ comũsi. qui assimilant ᷑ ueri .i. ui
conu̾titur spũali dulcedine młtiplicit̾ dełtatur
In hoc tꝑe mala est infirmitas que fit ex melau¬
colia. ut quartana pessima que fit ex sanguine
ut imotha In principio .n. quersionis dũ delectat᷑
animꝰ contẽplantis Si ex abundancia operis. qi ex
mundatͥone sangiunis nascitur tumor elat̃ois.
tũc .q. ex corruptõne sanguinis nascitur sintho¬
ta febris. et q ut sanguis qui est amicus nature
In hoc tempore melius se hñt senes. penuis inue¬
nes meluis decrepi. peius pueri. Cũ natura.n.¬

Expanded text:
sanguinis profluit dulcedo spiritualia contemplantis. Est autem calidae et humidae naturae. Calor ex amore, humor ex timore. Hoc calore et humore crescunt pueri ii noviter conversi, qui assimilantur veri et aericonvertitur, spiritali dulcedine multiplicius delectatur. In hoc tempore mala est infirmitas, quae fit ex melancholia, ut quartana. Pessima quae fit ex sanguine, ut synocha: in initio etenim conversionis, dum delectatur animus contemplantis, si ex abundantia boni operis quasi inundatione sanguinis nascatur tumor elationis, tunc quasi ex corruptione sanguinis nascitur synocha febris, et contingit ut sanguis, qui est amicus naturaeIn hoc tempore melius se habent senes, pejus juvenes, melius decrepiti, pejus pueri. Ex natura