comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quid aliud dixerim. nisi quod m̃tes terre¬
nors hominũ celum fecit: Pensate fr̃es
lim̃i post incarnationem unigeniti filii.
qualis sit hodierna sollempnitas de aduer.¬
tusp̃s scĩ. Sicut enĩ illa ita quoq ⁊ hecẽ
honorabił. In illa quippe. ds̃ uise ꝑ manen¬
semet ip̃sum creauit hominem: in ista uͦ
homines uenientem de suꝑ susceꝑunt
dm̃. In illa ds̃ naturalit̃ factus ÷ homo
in ista homines factisunt ꝑ adoptionem
oii. Si ergo remanere carriales irmorte
dicit fortasse caruali cogiatione. atuasa
quis. Quomodo diligere uales quẽ igo¬
ro: H ec & noe concedimus. quia eno
uisihilib intenta uidere nescit iuusi¬
bilem. N ulla enim nisi uisib ilia cogitat.
eiꝰqor cum nonagit eoruo inagines
introesuc trahit: aumq inimaginibus
corporeis iacet. surgere ad in corporea ñ
ualet. Unde fit ut canto deterius creato¬
rem nesciat. quanto incogitatione sua fami¬
liarius corpoream creaturam portat. Sed

Expanded text:
quid aliud dixerim, nisi quod mentes terrequid aliud dixerim, nisi quod mentes terrenorum hominum coelos fecit? Pensate, fratres charissimi, post incarnationem unigeniti Filii Dei qualis sit hodierna solemnitas de adventu Spiritus sancti. Sicut enim illa, ita quoque et haec est honorabilis. In illa quippe Deus in se permanens suscepit hominem, in ista vero homines venientem desuper susceperunt Deum. In illa Deus naturaliter factus est homo, in ista homines facti sunt per adoptionem dii. Si ergo remanere carnales in morte dicat fortasse carnali cogitatione apud se aliquis: Quomodo diligere valeo quem ignoro? Hoc et nos concedimus, quia mens, visibilibus intenta, videre nescit invisibilem. Nulla enim nisi visibilia cogitat, eaque et cum non agit, eorum imagines introrsus trahit; dumque in imaginibus corporeis jacet, surgere ad incorporea non valet. Unde fit ut tanto deterius Creatorem nesciat, quanto in cogitatione sua familiarius corpoream creaturam portat. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
Impl&e abstinentem puerum: & iudicẽ
senuo facit Implet piscatorem & p̃dica¬
iste spiritus. Nulla addiscendũ mora
agit᷑. in omne quod uoluerit. mox ut
tetigerit mentem doc&e: solumq teti¬
gisse docuisse ẽ. Nam humanũ amimũ
subito dum illustrat. immuitat. Abnegat
repente quoderat. exbib& repente quod
non erat. Pensemꝰ scõs p̃dicatores nostros
quales hodierna die repperit: quales fecit
Certe qui in uno conclaui pro iudeorum
metu residebãt. natiuitatis suȩ singłi lin¬
guam nouerant: & tam̃ nec ea ipsa linga
auctoritate roborauit. Ceꝑunt & maliena
xp̃m eloqui. qui de illo prius & insua lin¬
gua loqui metuebant. Inflammatum &¬
enim cor. despexit tormenta corporis. quȩ
ante metuebat.Uicit uim carnalis for-¬
midinis p̃amore conditoris: & qui prius
siuis aduersariis sub cumbebant formidi¬
ne eis iam p̃erant auctoritate. Qui ergo
intante eos celsitudinis culmen erexit.

Expanded text:
Implet abstinentem puerum, et judicem Implet abstinentem puerum, et judicem senum facit . Implet piscatorem, et praedicaiste Spiritus! Nulla ad discendum mora agitur in omne quod voluerit. Mox ut tetigerit mentem, docet, solumque tetigisse docuisse est. Nam humanum animum subito ut illustrat immutat; abnegat hunc repente quod erat, exhibet repente quod non erat. 9. Pensemus sanctos praedicatores nostros quales hodierna die reperit, quales fecit. Certe qui in uno conclavi pro Judaeorum metu residebant, nativitatis suae singuli linguam noverant, et tamen nec ea ipsa linguaauctoritate roboravit . Coeperunt et in aliena Christum eloqui, qui de illo prius et in sua lingua loqui metuebant. Inflammatum etenim cor despexit tormenta corporis, quae ante metuebat; vicit vim carnalis formidinis prae amore conditoris. Et qui prius suis adversariis succumbebant formidine, eis jam praeerant auctoritate. Qui ergo in tantae eos celsitudinis culmen erexit,
Abbreviated transcription (Latin):
ant. Petrus magira auctoritate respondit
Obedire oport&r dõ magis quã hominib
Et rursus. Si iustum ẽ. in conspectu dei.
uos potius audire quam dm̃. uidicate.
Non enim possumꝰ quȩ uidimus & audiui¬
mus. nonlo qui. Et illi quidem ibant
gauc entes a conspectu concilii. qm̃ dig¬
ni habiti sunt pro nomine ihu contu¬
melias pati. Ecce gaudee petrus in uer¬
berib. qui ante inuerbis timebat. Et
qui prius ancille uocem requisitus ti¬
muit. post aduentum scĩ sp̃s uires pͥn¬
cipum cesus preniit. Lib& oculos fidei
inuirtute opificis huiꝰ attolłe. atq pas¬
sim patres testam̃ti noui ac ueteris
considerare. E cce aꝑtis eisdem oculis
fidi. dauid. amos. danihelem. petrum
paulum. matheum in tueor. & sc̃s iste
sp̃s qualis sit artifex consid̾are uolo: sedͥ
in ipsa mea consid̾atione deficio. Imploe
namq cytharedum puerũ. & psalmistã
facit Implet pastorem armentariuor.
sicomoros uellicantem:⁊ propħam facit:

Expanded text:
ant. Petrus auctoritate magna respondit: ant. Petrus auctoritate magna respondit: Obedire oportet Deo magis quam hominibus. Et rursum: Si justum est in conspectu Dei vos potius audire quam Deum, judicate. Non enim possumus quae vidimus et audivimus non loqui . Et illi quidem ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumelias pati . Ecce gaudet Petrus in verberibus, qui ante in verbis timebat. Et qui prius ancillae voce requisitus timuit, post adventum sancti Spiritus vires principum caesus premit. Libet oculos fidei in virtutem opificis hujus attollere, atque sparsim Patres testamenti novi ac veteris considerare. Ecce, apertis eisdem oculis fidei, David, Amos, Danielem, Petrum, Paulum, Matthaeum intueor, et sanctus iste Spiritus qualis sit artifex considerare volo, sed in ipsa mea consideratione deficio. Implet namque citharoedum puerum, et psalmistam facit . Implet pastorem armentarium sycomoros vellicantem, et prophetam facit .
Abbreviated transcription (Latin):
tium. tot sunt ornam̃ta celors. Hinc rur¬
sum scriptumẽ. Uerbo celi dñi firmatist̃:¬
enim domini. filius ẽ patris. S eosdem
celos uidelic&e. scõs dicit apłos: & ut to¬
ta simul trinitas ostendat᷑ oꝑata: repen¬
te descĩ sp̃s diuinitate adiungit᷑. & spũ
de spũ sũpta ẽ: quia mundi huius pote¬
statib contraire non p̃sumerent. nisi eos
scĩ sp̃s fortitudo solidasset. Quales nãq
doctores sc̃e eccłe ante aduentũ huius
sp̃s fuerint scimus & post aduentũ illius.
cuiꝰ fortitudinis sint facti conspicimus.
Certe iste pastor ecclȩ. ad cuiꝰ sacratissimũ
corpꝰ sedemꝰ quante debilitatis quanteq
formidinis ante aduentum sp̃s fuerit.
ancilla hostiaria requisita dieat. U na
enim mulieris uoce ꝑcussus: dũ mori
timuit. uitam negauit. Et pensandũ. qͥa
cum comprehensum petrus negauit int̾ra.
quem suspensum latro ẽ. confessus incruce
tus migistratus. atq senioꝵ cesis denunti¬
atur apłis. ne in nomine iħu loqui debe¬

Expanded text:
. Hinc rursus scriptum est: Verbo Domini coeli firmatienim Domini, Filius est Patris. Sed eosdem coelos, videlicet sanctos apostolos, ut tota simul sancta Trinitas ostendatur operata, repente de sancti Spiritus divinitate adjungitur: Et spiritu de spiritu sumpta est, quia mundi hujus potestatibus contraire non praesumerent, nisi eos sancti Spiritus fortitudo solidasset. Quales namque doctores sanctae Ecclesiae ante adventum hujus Spiritus fuerint scimus, et post adventum illius cujus fortitudinis facti sint conspicimus. 8. Certe iste ipse pastor Ecclesiae, ad cujus sacratissimum corpus sedemus, quantae debilitatis, quantaeque formidinis ante adventum Spiritus fuerit, ancilla ostiaria requisita dicat. Una enim mulieris voce perculsus, dum mori timuit, vitam negaviuia comprehensum Petrus negavit in terra quem suspensum latro confessus est in cruce. tus magistratus et seniorum, caesis denuntiatur apostolis ne in nomine Jesu loqui debe
Abbreviated transcription (Latin):
maneuit ad flammam. Nouit inarea sua
triticum suum. nouit & paleam nouit & se¬
getem. nouit Nzamam. I amiudicatus ẽ qui
non citdit. Qune iudicatꝰ ẽ: Quia non credid
in uomine unigeniti filii dĩ. Hoc ẽ autem iu
dicium. quia lux uenit inmundum. & ailexei
homines magis tenebras quam lucem. Erant
eium inala oꝑa eoꝵ. Fratres mei. quorũ oꝑa bona
inuenit dñs. Nullors. Sinia enim mala o¬¬
pera inuenit. Quomodo eigo quidam fecer̃t
ueritatem.& uenerunt adlucem: Hoc
enim sequit᷑. Quia qui facit ueritatẽ uenit
ialucem. ut manifestent᷑ opera eiꝰ: quia indõ st̃
facta. Q uomꝰ ergo quidam bonum opus fecert̃
quidam dilexerunt tenebras. si omnes peccato¬
es nuenit & omnes apeccato sanat: Et ser¬
ris ille in quo fuerat figurata mors domini.¬
eos sanat qui morsi fuerant: & propter morsꝰ
serpentis. erectus est serpens ille. idẽ mors¬
domini: propter mortales homines quos
inu̾enit iniustos. Quomodo intelligitur.
hoc ẽ iudicium. qm̃ lux uenit inmunduor

Expanded text:
maneant ad flammam; novit in area sua triticum suum, novit et paleam, novit et segetem, novit zizaniam. Jam dijudicatus est qui non credit. Quare judicatus est? « Quia non credit in nomine unigequia lux venit in mundum, et dilexerunt homines magis tenebras quam lucem; erant enim mala opera eorum. Fratres mei quorum bona opera invenit Dominus? nullorum. Omnia enim mala opera invenit. Quomodo ergo quidam fecerunt veritatem, et venerunt ad lucem? Hoc enim sequitur: Qui autem facit veritatem, venit ad lucem, ut manifestentur opera ejus, quia in Deo sunt facta. Quomodo ergo quidam bonum opus fecerunt t quomodo quidam dilexerunt tenebras, si omnes peccatores invenit, et omnes a peccato sanat, et serpens ille, in quo figurata est mors Domineos sanat, qui morsi fuerunt, et propter morsus serpentis erectus est serpens, id Domini, propter mortales homines, quos invenit injustos; quomodo intelligitur, hoc est judicium, quoniam lux venit in mundum,
Abbreviated transcription (Latin):
um uingenitum daret: ut omis¬
qui eredit in eum nonpe¬
reat s habeat uitam eternam. Unde uotal¬
dum. quod eadem defilio dĩ unigeuito replis.
que de filio hominis ineruce exaltato preml¬
serit dicens. ut omnis qui enedit mneum pos
pereat: s habeat uitam eternam: quia profec¬
t idem redemptor ⁊ conditor m̃. filius dei an¬
num. ut qui ꝑ diuinitatis suȩ potentiam nos
creuerat. ad ꝑfruendam uite beatitudinem
ghennis. ipse ꝑfragilitatem humanitatis
m̃e. nos restauret ad recipiendam quam ꝑdidi
us uitam. Sequit᷑ autem. Non enim misit
s̃ filium suum ĩnmundum. ut iudicet mun¬
sum: s ut saluet᷑ mundus ꝑ ipsum. E rgo quan¬
tum ininedico ẽ. sanare uenit egiotum: se in¬
ierimit. qui precepta medici obseruare non uult.
uenit saluãtor ad saluandũ mundum. Quare
aluator mundi dictus ẽ. nisi ut saluet mundũ.
onut uidicet mundum: saluari nonuis ab ip
Uexte iudicaberis. Et quid dicam iudicaberis.
uidete quid ait. Qui credit inȩum non iudica¬

Expanded text:
et, ut omqui credit in eum, nonreat, sed habeat vitam aeternam. Unde notandum quod eadem de Filio Dei unigenito replicat, quae de Filio hominis in cruce exaltato praemiserat, dicens: Ut omnis qui credit in eum, non pereat, sed habeat vitam aeternam. Quia profecto idem redemptor et conditor noster, Filius Dei anrum, ut qui per divinitatis suae potentiam nos creaverat, ad perfruendam vitae beatitudinem perennis, ipse per fragilitatem humanitatis nostrae, nos restaumus vitam. Sequitur autem: Non enim misit Deus Filium suum in mundum, ut judicet mundum, sed ut salvetur mundus per ipsum. Ergo quantum in medico est, sanare venit aegrotum, se interimit qui praecepta medici observare non vult: venit salvator ad mundum: Quare Salvator dictus est mundi: nisi ut salvet mundum, non ut judicet mundum. Salvare non vis ab isto ipso: ex te judicaberis, et quid dicam judicaberis. Vide quid ait: Qui credit in eum non judica
Abbreviated transcription (Latin):
solummodo dõ nr̃o iocumdafit laudatio: si qđ
ore canimus. opere nonimpugnamus: sicuor
labiis alleluia proferimus. a tiirpi & malig¬
na cogitatione. p̃cordia castagestamus. Eatan¬
tum racione suauis erit ei laudatio nr̃a. si ñ
in reb cadiicis & infimis. s delectemur in año
quod ipse prestare dignet᷑ qui tanto nobis
tamq p̃clara beneficiorum pignora. ꝑ pascha¬

Expanded text:
solummodo Deo nostro jucunda fit laudatio, si quod solummodo Deo nostro jucunda fit laudatio, si quod ore canimus, non impugnamus opere: si cum labiis Alleluia proferimus, a turpi et maligna cogitatione praecordia casta gestamus. Ea tamen ratione suavis erit ei laudatio nostra, si non in rebus caducis et infimis, sed delectemur in Domino. Quod ipse praestare dignetur, qui tanta nobis tamque praeclara beneficiorum pignora per pascha
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: quia ꝑfectum uitȩ magisterium ẽ. ecłe
primitiuȩ semꝑ actus imitari. illam edificii
spiritualis normam adfinem usq seruare:
quam abipsis apłis infundamento fidĩ liqus
ẽẽ propositam. Nec dubitandum quia quoꝵ
cherrimam eciam in p̃senti. future beatituds¬
nis figuram gerimus. dequa modo aliquãsa
ꝑstrinximus:  ita nobis uiuendum ẽ ui
quȩ exterius inimagine colimus. ante irte¬
ni arbitri oculos ueraci corde seruemus. Pr¬
cent. orationibus incumbamus assiduis:
Dominiei panis communione digui sataga¬
inus existere: unanimiter in aeccła horis pel¬
sistamus canonicis. Panem prorimo ndiss
ut memoria uiui panis pocius mentis inti¬
ma letificet. Simplicitatem cordis in om̃ib
teueamus: quod ẽ sola intentione supernȩ
retributionis bona oꝑari: & quod p̃sentia fe¬
sta marime decet. himnum diuine laudis con¬
sona uoce simul & mente ꝑsonemus. Sic enim

Expanded text:
est, quia perfectum vitae magisterium est, Ecclesiae est, quia perfectum vitae magisterium est, Ecclesiae primitivae semper actus imitari, illamque aedificii spiritualis normam ad finem usque servare quam ab ipsis apostolis in fundamento fidei liquet esse propositam. Nec dubitandum quia quorucherrimam etiam in praesenti futurae beatitudinis figuram gerimus, de qua modo aliquanta perstrinximus: sed ita nobis vivendum est ut quae exterius in imagine colimus, ante interni arbitri oculos veraci corde servemus. Percent, orationibus incumbamus assiduis, Dominici panis communione digni satagamus existere, unanimiter in ecclesia horis persistamus canonicis, panem indigenti proxut memoria vivi panis potius mentis intima laetificet, simplicitatem cordis in omnibus teneamus, quod est sola intentione supernae retributionis bona operari: et quod praesentia festa maxime decet, hymnum divinae laudis consona voce simul et mente personemus. Sic enim
Abbreviated transcription (Latin):
d ñi p̃sentiam lugere ac ieiunare nequiuerãt:
constat profecto. quia post ablationem eius.
spontaneis sese subdidere ieiuniis. Namq
ubi scĩ sp̃s sunt acceptione recreati. sicut acetis
inundialib illecebris. sic & ab epularum appe
titu m̃tem prorsus auerterant: anime pocius
quain corporis alimonia gaudentes: & p̃me
moria patriȩ cȩlestis orationib ac lacrimis
insistentes salubribus. Deuiq luca referente
cognouimus deillis tribus milib uiroruor.
qui ipso die pentecostes petro p̃dicante ciedide¬
runt. quam parro uictu contempti fuerint:
quam sobriam cȩlestemq interris egerint uitã.
Erant inquit ꝑseuerantes indoctrina apłorum.
or commnunicatione fractionis panis: & ora
tes unanimiter intemplo. & frangentes cir¬
ca domos panem: sumebant cibum cumexul¬
tationȩ. & simplicitate cordis collaudantes
am̃ sor cetera huiꝰmodi. Ad quoꝵ nos exem¬
plum. uitam moresq sollerter aptare necẽe

Expanded text:
Domini praesentiam lugere ac jejunare nequiverant, Domini praesentiam lugere ac jejunare nequiverant, constat profecto quia post ablationem ejus, spontaneis sese subdiderunt jejuniis. Namque ubi Spiritus sancti acceptione recreati, sicut a caeteris mundialibus illecebris, sic titu mentem prorsus averterant: animae potius quam corporis alimonia gaudentes, et prae memoria patriae coelestis orationibus ac lacrymis insistentes salubribus. Denique Luca referente, cognovimus de illis tribus millibus virorum, qui ipso die Pentecostes, Petro praedicante, crediderunt, quam parco victu contenti fuerint, quam sobriam coelestemque in terris egerint vitam. Erant, inquit, perseverantes in doctrina apostolorum, et communicationetes unianimiter in templo et frangentes circa domos panem sumebant cibum cum exultatione et simplicitate cordis conlaudantesDeum, et caetera hujusmodi. Ad quorum nos exemplum, vitam moresque solerter aptare necesse
Abbreviated transcription (Latin):
hymnum dõ deuotȩ laudis offerimus: iux¬
ta pieceptum ipsius piissimi pastoris ac redẽp¬
toris nostri. quo artscongratulamini michi. Q
inueni ouem meam quȩ ꝑierat. Merito ecĩã
gere meruerint: cuiꝰ donante gr̃a. eciam car¬
in mortalitate nos innouissima die ues¬
⁊ endos. atq ad gaudia beate resurrectionis
ꝑducendos ẽẽ sꝑamus: iuxta hoc quod pau¬
Io ante apło teste dociumus. Quod uͦ inter
hec ioiuniorum castigatio repetitur de ip
us: qui accepto spũ quo ꝑfectius no
lestium bonorum suauitate frueban
altius m̃tem amemoria deliciarum
lere terrestrium. lam enim aduene
i ipsosecum conuersante ieiunare
UIIPossent: ablato autem eo ieiunarent.
Nan cum interrogarent eum discipłi ioħis
dicentes. quare nos & pharisei ieiunamus
frequenter. discipłi autem tui non ieiuinans.
itiunabunt. Qui eigo & aute passionem &
post resuriretionem dominicam. propter ipss

Expanded text:
hymnum Deo devotae laudis offerimus juxhymnum Deo devotae laudis offerimus juxta praeceptum ipsius piissimi pastoris ac redemptoris nostri, qui ait: Congratulamini mihi, quia inveni ovem meam, quae perierat. Merito etiam gere meruerunt. Cujus donante gratia, etiam carnis immortalitate nos in novissima die vestiendos, atque ad gaudia beatae resurrectionis perducendos esse speramus, juxta hoc quod paulo ante Apostolo teste docuimus. Quod vero inter haec jejuniorum castigatio repetitur, de ipdebemus, qui accepto Spiritu, quo perfectius nova coelestium bonorum suavitate fruebantur, eo altius mentem a memoria deliciarum abstulere terrestrium. Jam enim advenerat quia discipuli ipso secum conversante jejunare non possent, ablato autem eo jejunarent. Nam cum interrogarent eum discipuli Joannis, dicentes: Quare nos et Pharisfrequenter, discipuli autem tui non ieiunant? Et jejunabunt. Quia ergo et ante passionem, et post resurrectionem Dominicam, propter ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
dii. quando sanctarum requies animarum
quȩ nunc in illa uita geritur. eciam corporũ
inmortalium receptione geminabitur: & ille
apłi sermo adimplebit᷑ quod sisp̃s eiꝰ quisus¬
citauit iħm amortius habitat in uob̾. qui
mor talia corpora ur̃a ꝑ in habitantem sp̃m
eiꝰ in uobis. Uerum hoc quoq quod non
statim ꝑacta die quinquagesima genu ad¬
mana stantes dño supplicamus. & quamuis
interinissa repetentes i eiunia. tam̃ alleluia
cotidie ꝑsonamꝰ: nemo absq discretione
apta. & congrua ratione mysterii putet acti¬
tari. Quia enim sp̃s scĩ. septiformis ẽ gratia.
iure sollempnitas aduentꝰ eiꝰ. ꝑseptem dies
laude hymnoꝵ debita. simul & missarum
costes. excła toto orbe nouos semꝑ dõ popłos.¬
ꝑaquam regenerationis aggregare consue¬
uit. merito saluti eorum conguidentes. qͦ¬
usq albis induunt᷑ stolis. & nitorem purifi¬
cate mentis. splendore habitus p̃monstrant.

Expanded text:
dit, quando sanctarum requies animarum, dit, quando sanctarum requies animarum, quae nunc in illa vita geritur, etiam corporum immortalium receptione geminabitur, et ille Apostoli sermo adimplebitur: Quod si Spiritus ejus qui suscitavit Jesum a mortuis, habitat in vobis, qui mortalia corpora vestra, per inhabitantem Spiritum ejus in vobis . Verum hoc quoque quod non statim peracta die quinquagesima genu ad admana stantes Domino supplicamus, et quamvis intermissa repetentes jejunia, tamen Alleluia quotidie personamus, nemo absque discretione apta et congrua ratione mysterii putet actitari. Quia enim Spiritus sancti septiformis est gratia, jure solemnitas adventus ejus per septem dies laude hymnorum debita, simul et missarumcostes Ecaquam regenerationis aggregare consuevit, merito saluti eorum congaudentes quousque albis induuntur stolis, et nitorem purificatae mentis, splendore habitus demonstrat,
Abbreviated transcription (Latin):
nario. hocẽ quaterdenario dierum numero
ieiunium annue celebramus: ut ꝑhoc specia¬
lius ammoneamur: quia quamidiu uiuimꝰ
in hoc mundo. procelestium premiorum ad¬
eptione semꝑ laborare debeamus. Recte eciã
quinquagenario dierum numero. statum
canendo. stantes orando: quȩ sunt aptissi¬
ma ꝑpetuȩ quietis. resurrectionis & laudis
presagia. Septies enim septem. quadragin¬
ta nouem fiunt. Et quidem ꝑ septem sepe
requiem designari luce clarius ẽ. Septem
uͦ septies ducti eiusdem requiei ꝑfectioneo
insinuant: quȩ nullo umquam fine claudit᷑
uulla labe macłat᷑: s ubi dies iuditii uniuer¬
salis acresurrectionis aduenerit: ampliori
corporum receptorum gratia ꝑfic̃itur. Quod
enim ad septem septimanas monas additur.
id ẽ ipsa dies dominica pentecostes. qua sp̃m
scĩn accepit eccła primitiua. & ita quinquage¬
narius numerus ꝑ fecte complet᷑. ipsum udi¬
cu & resurrectionis omnium tempus osten¬

Expanded text:
nario, hoc est quater denario dierum numero, nario, hoc est quater denario dierum numero, jejunium annue celebramus, ut per hoc specialius admoneatur, quia quandiu vivimus in mundo, pro coelestium praemiorum adoptione semper laborare debeamus. Recte etiam quinquagenario dierum numero statum fcanendo, stantes orando, quae sunt aptissima perpetuae quietis, resurrectionis et laudis praesagia. Septies enim septem quadraginta novem faciunt. Et quidem per septem saepe requiem designari luce clarius est. Septem vero septies ducta ejusdem requiei perfectionem insinuant, quae nullo unquam fine clauditur, nulla labe maculatur, sed ubi dies judicii universalis ac resurrectionis advenerit, ampliori corporum receptorum gratia perficitur. Quod enim ad septem septimanas monas additur, id est, ipsa dies Dominica Pentecostes, qua Spiritum sanctum accepit Ecclesia primitiva, et ita quinquagenarius numerus perfecte completur, ipsum judicii et resurrectionis omnium tempus osten
Abbreviated transcription (Latin):
duximus sermonem. breuiter modo frat̃¬
uitati ur̃e dicere satest. quod recte ieiuinioꝵ
cerimonie. quadragenario dierum numero
obseruant᷑: ut scilicet ꝑhoc insinuet᷑ quod
toto huiꝰ uitȩ tempore. proeterne uitȩ per¬
ceptione laborare debeamus. Quaterdẽn
eiũ quadraginta sunt. Et uita p̃sens con¬
grue quaternario numero figuratur uł qͥa
quatuor anni temporib tota uariat᷑ ułqͥa
mundus ipse inquo uiuimus. quatuor ele¬
mentis subsistit: uidelicet igne. aere. aqua.
& terra. F uture autem uitȩ beatitudo : de¬
iario numero non inconuenient̃ expͥmit᷑.
Nincẽ enim quod dominus oꝑarios uinee.
denario remuneratos eẽ ꝑhibet. O ꝑarii qͥppe
lino. cultores sunt ȩccłȩ scẽ. Denarius aut̃
nte celestis pfetionem designat. in quagłlã
solum ineo quod regis imaginem habet &
inscriptionem. uerum eciam ineo quod decẽ
obolis qui ẽ ꝑfectus numerus constat. un¬
de & nomen accepit. Necte ergo quadrage¬

Expanded text:
duximus sermonem, breviter modo frateduximus sermonem, breviter modo fraternitati vestrae dicere sat est quod recte jejuniorum caeremoniae quadragenario dierum numero observantur, ut scilicet per hoc insinuetur quod toto hujus vitae tempore pro aeternae vitae perceptione laborare debeamus. Quater enim deni quadraginta sunt, et vita praesens congrue quaternario numero figuratur, vel quia quatuor annuis temporibus tota variatur, vel quia mundus ipse in quo vivimus quatuor elementis subsistit, videlicet igne, aere, aqua et terra. Futurae autem vitae beatitudo denario numero non inconvenienter exprimitur. Hinc est enim quod Dominus operarios vineae denario renumeratos esse perhibet. Operarii quippe vineae cultores sunt sanctae Ecclesiae. Denarius autem vitae coelestis perfectionem designat, in qua gloriam n eo  Al. om. in eo quod regis imaginem habet et inscriptionem, verum etiam in eo quod decem obolis, qui perfectus est numerus, constat, unde et nomen accepit. Recte ergo quadrage
Abbreviated transcription (Latin):
conunctio uerborum. qua dicit᷑. apparens es
& loquens deiegno dĩ. & conuescens. insi qul
patenter ostendit᷑. quod obhoc maxime con¬
uictui sociabat᷑ eorum cum deregno dĩ loque¬
retur. ut terrenas inter eos sumens epulas.
eis ante passionem siam promittendo predi¬
xerat. & ego dispono uobis sic̃ disposuit in
pater nĩs regnum: ut edatis & bibatis super
mensam ieam miegno meo. Merito ergo sa¬
croscis diebus his. nos qͦq maiorib epulis atq
hẏmiis celestib uacamus: obreuerentiam
nimirum dominicȩ resurrectionis: obmemo¬
uitȩ in mortalis. S & genu inoratione minime
uixta morem flectimus: quia procerto genuũ
inflexio: penitentie & luctus inditium est.
Quod eciam omnib dominicis dieb obser¬
uandum. propter eius dem resurrectionis uł
dnĩcȩ uł nr̃ȩ sacram̃ta. patres instituerunt.
De sacramento autem quinquagenarii uel
quadragenarii numeri. multipliciter a pa¬
trib disputatumẽ. S nos quia in longuo

Expanded text:
erborum, qua dicitur, « Apparens eis et loquens de regno Dei, et convescens, » nisi quia patenter ostenditur quod ob hoc maxime convictui sociabatur eorum cum de regno Dei loqueretur, ut terrenas inter eos sumens epulas, eis ante passionem suam promittendo praedixerat: Et ego dispono vobis, sicut disposuit mihi Pater meus regnum, ut edatis et bibatis super mensam meam in regno meo . Merito ergo sacrosanctis diebus his nos quoque majoribus epulis atque hymnis coelestibus vacamus, ob reverentiam nimirum Dominicae resurrectionis, ob memovitae immortalis. Sed et genu in oratione minime juxta morem flectimus, quia pro certo genuum inflexio poenitentiae et luctus indicium est. Quod etiam in omnibus Dominicis diebus observandum proptnicae vel nostra sacramenta patres instituerunt. De sacramento autem quinquagenarii vel quadragenarii numeri multipliciter a Patribus disputatum est. Sed quia nos in longum
Abbreviated transcription (Latin):
dum hoc tempꝰ hab̾e fecit ac festiuum. S & in
celum ascendens nequaquam eis prisce suȩ p̃¬
sentiȩ dulcedinem abstulit: s eandem pocius.
ꝓmisso sp̃s scĩ charisiate cumulauit. Deuiq
cum promitterx eos spũ scõ baptitandos post
dies non multos. eisq benedicens ascenderet. ac
ferret᷑ incelum quadragesimo utiq die suȩ resur¬
rectionis. mox illi adorantes regressisunt in hie¬
rusalem cum gaudio magno: & erant semper
intemplo. laudantes & benedicentes dm̃. Hoc
q nobis gaudio. hac laude & benedictione &¬
lesti. qua sp̃s scĩ prestolabant᷑ aduentum. usq
addiem quinquagesimam quam greci pente¬
costen appellant. sollempnitatis huiꝰ leticiam
docuerunt ẽẽ protelandam. Inter hec uero
pulis. non solum futuri scłi gaudia. quȩ cum
illo sumus habituri presignauit. ueriun eciã

Expanded text:
dum hoc tempus habere fecit ac festivum. Sed et in dum hoc tempus habere fecit ac festivum. Sed et in coelum ascendens nequaquam eis priscae suae praesentiae dulcedinem abstulit, sed eamdem potius promisso Spiritus sancti charismate cumulavit. Denique cum promitteret eos Spiritu sancto baptizandos post dies non multos, eisque benedicens ascenderet ac ferretur in coelum, quadragesimo utique die suae resurrectionis, mox illi adorantes regressi sunt in Hierusalem cum gaudio magno, et erant semper in templo laudantes et benedicentes Deum. Hoc quoque nobis gaudio, ac laude, et benedictione coelesti, qua Spiritus sancti praestolabantur adventum usque ad diem quinquagesimum, quem Graeci Pentecosten appellant, solemnitatis hujus laetitiam docuerunt esse protelandam. Inter haec veropulis, non solum futuri saeculi gaudia, quae cum illo sumus habituri praesignavit, verum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
difxe ceta: Celos quippe. celestis patriȩ ciues
appellat. Et quidem terrigene. gloriao dei nar¬
rare possunt. non autem hanc enarrare nisi
celi ciues sufficiunt: qui quo hanc uicinius
uident. cocerriꝰ ualent eloqui. Utramq sane
hanc sollempnitatem. hoc ẽ & quad ragesimȩ
& quinquagesinȩ non quorumlibet hõiũ.
s ipsius dm̃ ac saluatoris nr̃i prima nobis
sanxit auctoritas quadragesimam uidelicet.
sutia. ministeriis fruebat᷑ angłicis: ubi suo nos
informauit in exemplo quia ꝑ macerationem
carnis. ad uersarii spũalis machinas euitare. &
adangłoꝵ debeamus ꝑuenire consoreium. Por¬
ro quinquagesimȩ nobis gaudia in eo seruanda
monstrauit. quod post resurrectionem se ipsũ
discipulis uiuum. in multis argumentis Idies
quadraginta p̃buit apparens eis & loquens de
iegno dĩ. & conuescens ut ineorum actib legiꝰ:
quia illos suȩ frequentia uisitationis. letabun¬

Expanded text:
Dei. Coelos quippe coelestis patriae cives Dei. Coelos quippe coelestis patriae cives appellat. Et quidem terrigenae gloriam Dei narrare possunt, non autem hanc enarrare nisi coeli cives sufficiunt, qui quo hanc vicinius vident, eo certius valent eloqui. Utramque sane hanc solemnitatem, scilicet et Quadragesimae et Quinquagesimae, non quorumlibet hominum, sed ipsius Domini ac Salvatoris nostri prima nobis sanxit auctoritas: Quadragesimam videlicet, sutia, ministeriis fruebatur angelicis: ubi suo nos informavit exemplo, quia per macerationem carnis adversarii spiritualis machinas evitare, et ad angelorum debeamus pervenire consortium. Porro Quinquagesimae nobis gaudia in eo servanda monstravit, quod post resurrectionem seipsum discipulis vivum in multis argumentis per dies quadraginta praebuit, apparens eis, et loquens de regno Dei et convescens, ut in eorum Actibus legimus, quia illos suae frequentia visitationis laetabun
Abbreviated transcription (Latin):
dicere. potentiam urtutis eiꝰ loqui meream᷑
onem alleluia. tempore quadragesime inter¬
mittendam ẽẽ sanxerunt: quamius in egcła
numquam adiuina laude cessat᷑: s aliis uer¬
bis quȩ &ͣ ipsam ꝑfectȩ significant. eiꝰ cotidie
dona canunt᷑ ut noua eius repeticio. maiorẽ
gracioremq paschalib sollempiiis honorifi¬
centiam reddat & splendorem. S & hoc in
eo mysterium maxiine designare uoluerunt.
quod inhuiꝰ exilii ꝑegrinatione. sicut expar¬
te nouimus & exparte piopħamus. ita etiã
ex parte dñm laudamus: dicentes cũ propħa.
Quoinodo cantabimus canticum dũi int̾ra
aliena: Cum uͦ nr̃am patriam terram scilic&
uiuentium. domumq reguicȩlestis. olim no¬
bis a dño repiomissam intrare meruerimus.
tunc & illum sic̃ ꝑfecte intueri. sic eciam per¬
fecte ualebimus laudare: iurta illud psalimi¬
stȩ. Et intemplo eiꝰ omnes dicent gloriaor:
Unde ꝙ alibi dicit: Celi enarrant gloriaor

Expanded text:
dicere, et potentiam virtutis ejus loqui mereamur. dicere, et potentiam virtutis ejus loqui mereamur. onem Alleluia tempore Quadragesimae intermittendam esse sanxerunt, quamvis in Ecclesia nunquam a divina laude cessatur, sed aliis verbis quae id ipsum perfecte significant, ejus quotidie dona canuntur, ut nova ejus repetitio majorem gratioremque paschalibus solemniis honorificentiam reddat et splendorem. Sed et hoc in eo mysterium maxime designare voluerunt, quod in hujus exsilii peregrinatione, sicut ex parte novimus, et ex parte prophetamus, ita etiam ex parte Dominum laudamus, dicentes cum Propheta: Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena? Cum vero nostram patriam, terram scilicet viventium, domumque regni coelestis nobis olim a Domino repromissam intrare meruerimus, tunc ut illum et perfecte intueri, sic etiam perfecte valebimus laudare, juxta illud Psalmistae: Et in templo ejus omnes dicent gloriam . Unde et alibi dicit: Coeli enarrant gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
diligendi ac laudandi euor. cuiꝰ se gratia
uiderint eẽ saluatos. Et ibi ueraciter erunt
omnib omnia cominunia: quia sicut apłs
ait erit ds̃ omnia in omnibus. Incuiꝰ tẏpũ
temporis. ac laudabunde nĩȩ quietis ulti¬
ini septem psalmi qui specialiter indoniui
laude canunt᷑. alła titulo prenotantu:.
Septima quippe dies sabbati id est requi¬
ei. ꝑ legem uocari & haberi precepta ẽ. Et
apte liber psalmorum. post tanta cȩlestiuor
p̃ceptorum instituta. post tot archanorum
spũalium mẏsteria decantata. tantas salu¬
berrime confessionis ac dep̃cationis humillime
uoces editas septem alleluia titulis finitiua.
quia quicquid in hac uita boni gerimus,
quicquid in obsequium redemptoris nr̃i linga
exultante proferimus.quicquid ꝓ ȩterne
patriȩ desidio cogitamus. cuncta hȩc nimir̃
ea nobis merrede reconpensant᷑. ut in requie
sempiterna & audie uocem laudis eꝰ & ipsi
cum scĩs euor benedicere: gloriam regni eius

Expanded text:
diligendi ac laudandi eum, cujus se gratia diligendi ac laudandi eum, cujus se gratia viderint esse salvatos: et ibi veraciter erunt omnibus omnia communia, quia sicut Apostolus ait, Erit Deus omnia in omnibus . In cujus typum temporis ac laudabundae nostrae quietis, ultimi eidem psalmi, qui specialiter in Domini laudem canuntur, Alleluia titulo praenotantur. Septima quippe dies Sabbati, id est requiei, per legem vocari et haberi praecepta est. Et apte liber psalmorum post tanta coelestium praeceptorum instituta, tot arcanorum spiritualium mysteria decantata, tantas saluberrimae confessionis ac deprecationis humillimae voces editas, semper Alleluia titulis finitur: quia quidquid in hac vita boni gerimus, quidquid in obsequium Redemptoris nostri lingua exsultante proferimus, quidquid pro aeternae patriae desiderio cogitamus, cuncta haec nimirum ea nobis mercede recompensantur, ut in requie sempiterna et audire vocem laudis ejus, et ipsi cum sanctis eum benedicere, gloriam regni ejus
Abbreviated transcription (Latin):
alleluia canere solemꝰ. Alleluia namq he¬
breus sermo ẽ: & interp̃tatur latinȩ. lauda¬
te dñm. Deniq in psalinis ubi nos cauimus
laudate dñm: pro hoc uerbo apud hebreos
semꝑ alła canitur: quod ȩuanglista ioħs
inapocalypsi sua celȩstium aginina uirtutũ
celestis sit claritas. hec mistica uoce dicebat.
sime autem & pulcherrime. sc̃ȩ eccłȩ mos
inoleuit. ut hoc diuine laudationis carin
propter reuerentiam pͥmȩ auctoritatis. a
cunctis ꝑ orbem fidelib hebraica uoce cante¬
tur. Quod idõ fit. ut ꝑtalis consonantiam de¬
uocionis. omnis ammoneat᷑ eccła. quia & nẽ
inuna fide. confessione. ac dilectione xp̃i con¬
sistere debeat: & adillam infuturo patriaoꝵ
festinare. inqua nulla diuersitas mentiuor.
nulla dissonantia linguarum. Nam quo iꝰ
in hierosolymis quondam. multitudins
me pacis uisione. multitudims uidentiũ
dĩn. erit cor unuor & anima una uidelicet

Expanded text:
Alleluia canere solemus. Alleluia namque HeAlleluia canere solemus. Alleluia namque Hebraeus sermo est, et interpretatur Latine: Laudate Dominum. Denique in psalmis ubi nos canimus Laudate Dominum, pro hoc verbo apud Hebraeos semper Alleluia canitur: quod evangelista Joannes in Apocalypsi sua coelestium agmina virtutum coelestis sit claritas, haec mystica voce dicebat: sime autem et pulcherrime generalis sinolevit, ut hoc divinae laudationis carmen, propter reverentiam primae auctoritatis, a cunctis per orbem fidelibus Hebraea voce cantetur. Quod ideo fit ut per talis consonantiam devotionis admoneatur Ecclesia quia et nunc in una fidei confessione ac dilectione Christi consistere debeat, et ad illam in futuro patriam festinare, in qua nulla diversitas mentium, nulla est dissonantia linguarum. Nam quomodo in Hierosolymis quondam multitudinis mae pacis visione multitudinis videntium Deum, erit cor unum et anima una, videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
gemmina hec congruereligionis sollempnia: Q¬
dragesimam uidelicet afflictionis & ieiumoꝵ.
instante iam dominicȩ resurrectionis tempo¬
re.gaudiisq paschalib: ut ꝑeã nobis sepius ad
memoriam reuocarent: quia ꝑlabores & conti¬
nentiam. ꝑ uigilias & orationes ꝑcetera que
apłs cominemorat arma iusticiȩ. aduitȩ in¬
mortalis p̃inia debeamus attingere. Porro
quinquagesimam. abipso dominicȩ resurrec
moneamuu desidium nr̃m adoptinenda festa
quȩ non sunt annua s continua. non terrena
s celestia. semꝑ accendere : fixumq tenere.
quia non in tempore mortalitatis huiꝰ s inȩter¬
nitate futurȩ incorruptionis. uera nobis que¬
renda felicitas. uera ẽ inuenienda sollempni¬
tas ubi cessantib cunctis languoribus. tota
indi uisione ac laude uita gerit᷑: uxta hoc
quod propha. corde pariter & carue indeum
erultans aiebat: Beati qui habitant in domo
quinquagesimȩ diebus in memnoriam huius

Expanded text:
gemina haec congruae religionis solemnia, Qgemina haec congruae religionis solemnia, Quadragesimam videlicet afflictionis et jejuniorum, instante jam Dominicae resurrectionis tempore, gaudiisque paschalibus, ut per eam nobis saepius ad memoriam revocarent: quia per labores et continentiam, per vigilias et orationes, et peApostolus commemorat arma justitiae, ad vitae immortalis praemia debemus attingere. Porro quinqmoneremur, desiderium nostrum ad obtinenda festa, quae non sunt annua sed continua, non terrena sed coelestia, semper accendere fixumque tenere, quia non in tempore mortalitatis hujus, sed in aeternitate futurae incorruptionis vera nobis quaerenda felicitas, vera est invenienda solemnitas, ubi, cessantibus cunctis languoribus, tota in Dei visione ac laude vita geritur. Juxta hoc quod Propheta corde pariter et carne in Deum vivum exsultans, aiebat: Beati qui habitant in domo Quinquagesimae diebus in memoriam hujus n
Abbreviated transcription (Latin):
uincant. in mortalem post prȩlia solet repei¬
dere palriam. Qui enim hic oram ꝑsecutis
post.in eadem ꝑsecutione suum fidelibus
auxilium policet᷑ dicens: Inmundo psua
habebitis s confidite: ego uici mundum. Ipse
alibi legitiie certantib coronam uite repromit¬
tit dicens. Beati qui ꝑsecutionem patiuntur
propter iustitiamqm̃ ipsoꝵ ẽ. regnum celorum
ex planando transcurrimus: nunc libet deipsa
quam colimꝰ quinquagesime sollempnitate.
subtiliꝰ aliquid loqui. Sicut enim inminenti¬
d sollempniis paschalib quad ragesimam ieiu¬
niorum obseruantiam cȩlebrauimꝰ. sic eisdem
ꝑactis quin quagesimã nonsine certi causa
mysterii. festa deuocione agimus. Nam quia
saneta excła in quibdã suis menbris. adhuc
pio ȩterna requie laborat interris. inquib dã
uero oimi finito labore cum xp̃o regnat incęł.
inmemoriam utriꝰq uite. constituere patres nr̃i

Expanded text:
vincant immortalem post praelia solet repenvincant immortalem post praelia solet rependere palmam. Qui enim hic horam persecutpost in eadem persecutione suum fidelibus auxilium pollicetur, dicens, In mundo pressuram habebitis; sed confidite: ego vici mundum; ipse alibi legitime certantibus coronam vitae repromittit, dicens: Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiexplanando transcurrimus, nunc libet de ipsa, quam colimus, Quinquagesimae solemnitate subtilius aliquid loqui. Sicut enim imminentibus solemniis paschalibus Quadragesimam jejuniorum observantia celebravimus, sic eisdem peractis, Quinquagesimam non sine certi causa mysterii festa devotione agimus. Nam quia sancta Ecclesia in quibusdam suis membris adhuc pro aeterna requie laborat in terris, in quibusdam vero omni finito labore cum Christo jam regnat in coelis, in memoriam utriusque vitae constituere patres nostri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbant᷑. Unde eciam idem ioħs. ueritatem diui¬
nȩ unitatis insinuans ait. Omnis qui negat
filium. nec patrem habet. Qui confitet᷑ filium.
x patrem habet. Et iterum. Et omnis qui di¬
ligit eum qui genuit: diligit eum quinatus
ẽ exeo. Uerum quia discipłi qui patrem bene
nouerant & filium. multa proeiusdem scien¬
tiȩ defensione. ac propalatione fuerant passu¬
ri. prouida dñs ammonitione subiungit:
S hec locutus sum uobis. ut cum uenerit
hora eoꝵ. reminiscamini quia ego dixi uobis
Magno pondere pengandumẽ. quod ait.
ego dixi uobis. Ego qui prour̃a uita ac salu¬
te moriturus sum: qui uos meo sanguine
irdempturus. qui intribulatione uos semꝑ
adiuturus. qui ȩterna uobis premia. post
tribuilationẽ a⁊curus sum. Magnum qͥppe
certantib leuamen. magnam consolationis
rratiam prestat. quando ille certamina ead̃
futura p̃dixisie reminiscit᷑. qui & milites susᷤ
ne uinci possint aduiuare: & ne in cassum

Expanded text:
probantur. Unde etiam idem Joannes veritatem diviprobantur. Unde etiam idem Joannes veritatem divinae unitatis insinuans, ait: Omnis qui negat Filium, nec Patrem habet: qui confitetur Filium, et Patrem habet . Et iterum: Et omnis qui diligit eum qui genuit, diligit eum qui natus est ex eo . Verum quia discipuli, qui Patrem bene noverant et Filium, multa pro ejusdem scientiae defensione ac propalatione fuerant passuri, provida Dominus admonitione subjungit: Sed haec locutus sum vobis, ut cum venerit hora eorum, reminiscamini quia ego dixi vobis. Magnopere pensandum est, quod ait, Ego dixi vobis, ego qui pro vestra vita ac salute moriturus sum, qui vos meo sanguine redempturus, qui vos in tribulatione semper adjuturus, qui aeterna vobis praemia post tribulationem daturus sum. Magnum quippe certantibus levamen, magnam consolationis gratiam praestat, quando ille certamina eadem futura praedixisse reminiscitur, qui et milites suos ne vinci possent adjuvare, et ne incassum
Abbreviated transcription (Latin):
Della quidem tribulationũ a contribulibus
ur̃is estis passuriis eo tolerabilius hec susci¬
pite: quo nontam odio ur̃i quam diuinȩ
legis emulatione uobis ingerunt᷑. Cuius
ineinor ammonitionis beatꝰ martyr stepha¬
rtus: Rexis genib pnolus quise interfieiebãt
pia uoce supplicabat dicens. dñe ne statuas
illis hoc peccatum. Arbitrant᷑ ergo legis emi¬
latores. obsequium se p̃stare dõ. dũ p̃conibus
gratie neces infer nt: s frustra legem quȩ ꝑ
famulum data ẽ defendunt. qui gr̃am qu
ipse filius offert: acciꝑe renuunt. In cassum
se dõ patri placere estimant: qui dĩfilium
contempnere: immo eciam ꝑsequi ac blasphe¬
mare laborant. Unde recte subiungitur.
Et hec facient. quia non nouerunt patrem
neq me. Quia enim filius inpatre. & pater
c̃ infilio. & qui uid& filium uidet & patrem
patet ꝓfecto. quia quicumq. filii credulitati
obstinata mente resistunt: nec patrem nosse

Expanded text:
Bella quidem tribulationum a contribulibus Bella quidem tribulationum a contribulibus vestris estis passuri, sed eo tolerabilius haec suscipite, quo non tam odio vestri, quam divinae legis aemulatione vobis ingerentur. Cujus memor admonitionis beatus martyr Stephanus, flexis genibus pro his qui se interficiebant, pia voce supplicabat, dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum . Arbitrabantur ergo legis aemulatores obsequium se praestare Deo, dum praeconibus gratiae neces inferrent: sed frustra legem quae per famulum data est, defendunt, qui gratiam quam ipse Filius offert, accipere renuunt. Incassum se Deo Patri placere aestimant, qui Dei Filium contemnere, imo etiam persequi ac blasphemare laborant. Unde recte subjungitur: Et haec facient vobis, quia non noverunt Patrem, neque me. Quia enim Filius in Patre, et Pater est in Filio, et qui videt Filium, videt et Patrem , patet profecto quod quicunque Filii credulitati obstinata mente resistunt, nec Patrem nosse
Abbreviated transcription (Latin):
magister. futura discipłis prauorũ bella
p̃dicere. quominꝰ hec eos uenientia possent
offendere: quia solent nimirum leuius fer¬
ri aduersa. quȩ possunt ante prenosci. Na
quȩ inparato ac non preuidenti animo ma¬
la ingerunt᷑. grauiꝰ hunc sepe ab integrita¬
tis suȩ statu aeiciunt: Unde bene salomon
lendos. s abeis eciam mortis ꝑicła passuros fuis¬
se p̃monuit. Nam sequit᷑. S uenit hora.
ut omnis qui interficit uos: arbitret᷑ obseqͥũ
se p̃stare dõ. Arbitrabant᷑ autem obsequium
se dõ p̃stare iudĩ ineo quod ministros noui
testam̃ti odiis insequebant᷑ & mortib. quia sic̃
illis testimoniũ ꝑhibet apłs: emulationem
aduersus nomen iħiu natareni debe multa
contraria agere: quod & feci hierosoly mis. Pre¬
dictis ergo pressuris aduersantium: repente
quasi consolans discipłos adiunxit. S uenit
hora. ut omnis qui interfieit uos: arbitretur
obsequium se prestare dõ. Ac siaꝑte dicatur

Expanded text:
magister futura discipulis pravorum bella magister futura discipulis pravorum bella praedicere, quo minus haec eos venientia possent offendere, quia solent nimirum levius ferri adversa quae possunt ante praenosci. Nam quae imparato ac non praevidenti animo mala ingeruntur, gravius hunc saepe ab integritatis suae statu dejiciunt. Unde bene Salomon lendos, sed ab eis etiam mortis pericula passuros fuisse praemonuit. Nam sequitur: Sed venit hora ut omnis qui interficit vos, arbitretur obsequium se praestare Deo. Arbitrabantur autem obsequium se Deo praestare Judaei in eo quod ministros Novi Testamenti odiis insequebantur et mortibus: quia, sicut illis testimonium perhibet Apostolus, Aemulationem adversus nomen Jesu Nazareni debere multa contraria agere, quod et feci Hierosolymis . Praedictis ergo pressuris adversantium repente quasi consolans discipulos adjunxit: Sed venit hora ut omnis qui interficit vos, arbitretur obsequium se praestare Deo. Ac si aperte dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
postolum. non hunc neophytum. s proba¬
tum ex tempore curauit eligere. dicen
Oportet ergo exhis uiris qui nobiscum
congregati sunt. in omni tempore quo in¬
trauit & exiuit inter nos dñs iħc. cestẽ
resurrectionis eiꝰ nobiscum fieri unum ex
istis: Hinc ipse gentib xp̃m euuange¬
citauit tercia die & dedit eum manifestũ
fieri. non omni popło. s testib p̃ordi¬
natis adõ: nobis qui manducauimus &e
bibimus cum illo postquam resurrexit
amortuis. S quia crescentibus electoꝵ
meritis. statim crescere solet antiqui ho¬
stis inuidia. qua uel ꝑse iysum latenter
uel ꝑ homines suȩ malignitati subditos
patenter. inchoata pietatis germina conat᷑
obruere. recte dominus. promissa discipłis
predicandi fiducia. ꝑsecutionem quoq eoꝵ
qui eidem predicationi resisterent. pariter
exorturam osftendit. dum subait. Hec locutꝰ
sũ uobis. ut non scandalitemini: abs. y si¬
nagogis facient uos. Curauit namq piꝰ

Expanded text:
postolum, non hunc neophytum, sed probapostolum, non hunc neophytum, sed probatum ex tempore curavit eligere dicens: Oportet ergo ex his viris, qui nobiscum congregati sunt in omni tempore quo intravit et exivit inter nos Dominus Jesus, testem resurrectionis ejus nistis .» Hinc idem ipse gentibus Christum evangecitavit tertia die, et dedit eum manifestum fieri non omni populo, sed testibus praeordinatis a Deo, nobis qui manducavimus et bibimus cum illo postquam resurrexit a mortuis . Sed quia crescentibus electorum meritis statim crescere solet antiqui hostis invidia, qua vel per seipsum latenter, vel per homines suae malignitati subditos patenter, inchoata pietatis germina conatur obruere, recte Dominus promissa discipulis praedicandi fiducia persecutionem quoque eorum qui eidem praedicationi resisterent pariter exorturam ostendit cum subdidit: Haec locutus sum vobis, ut non scandalizemini. Absque synagogis facient vos. Curavit namque pius
Abbreviated transcription (Latin):
in dominum. quicquid recte sapiunt. eiꝰ¬
dem sp̃s ẽ munere concessum. Ille ergo inqͥt
testimonium ꝑhibebit de me & uos testi mo¬
nium ꝑhibebitis: quia quȩ spũ intus docen¬
te ꝓceꝑunt. hec abiecto timore pͥstino. foris
loquendo & aliis ministrabant. Ipse namiq
sp̃s. corda eorum & scientia ueritatis illustra¬
uit. & ad docenda quȩ nossent. culmine uir¬
tutis erexit. Unde recte apud ꝰ saiam. sp̃s
idem fortitudinis & scientiȩ nuncupatur.
Est enim sp̃s sciencie: quia ꝑipsum quȩ
recte agere. uł etiam cogitare debeamus.
agnoscimus. Est &e fortitudinis quia eciã
ꝑipsum ut quȩ bene nouimus operemur.
accipimus: ne aduersitate aliqua abonis
quȩ c epimus repellamur: Et uos inquit
fiduciam discipulorum iuuit quod abini¬
tio erant cum dño. Itaq quȩ apud illum
uiderunt & audierunt: absq ulla ambi¬
guitate predicare ualebant. Unde bene
petrus. alium pro iuda ordinare uolens a¬

Expanded text:
in Dominum, quidquid recte sapiunt, ejuin Dominum, quidquid recte sapiunt, ejusdem Spiritus est munere concessum. Ille ergo, inquit, testimonium perhibebit de me, et vos testimonium perhibebitis, quia quae Spiritu intus docente perceperunt, haec abjecto timore pristino foris loquendo et aliis ministrabant. Ipse namque Spiritus corda eorum et scientia veritatis illustravit, et ad docenda quae nossent cuimine virtutis erexit: unde recte apud Isaiam: Spiritus idem fortitudinis et scientiae nuncupatur . Est enim Spiritus scientiae, quia per ipsum quae recte agere, vel etiam cogitare debeamus, agnoscimus; est et fortitudinis, quia etiam per ipsum, ut quae bene novimus operemur, accipimus, ne adversitate aliqua a bonis quae cepimus repellamur. Et vos, inquitfiduciam discipulorum juvit quod ab initio erant cum Domino, ideoque quae apud illum viderunt et audierunt, absque ulla ambiguitate praedicare valebant. Unde bene Petrus alium pro Juda ordinare volens a