comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ti temarie fines excedens. p̾fitu.M.captum
ad supplicacõnes quoꝵdim pmam solutũ du¬
cebiit. cimi teasseris eidem dedisse sub pena pso
ttam cum compedib ⁊ dextra in mami duce̾
celsitudo tua noscat deuocio ꝙ idem.p. nũcio
tuns supradcm.m. cum compedib ⁊ dextra
in manib in marescalla nr̃a caute ⁊ fideli¬
t assignauit. De eo autem ꝙ inclustria tua
dixit ut suꝑ lib̾acõne ip̃ius caucius ꝓcede̾ de¬
b̾emus: talit̾ iendemus ꝙ ad eiusdem hłuci

Expanded text:
ti temerarie fines excedens, praefatum M. captum ad supplicationes quorundam, per viam solutum ducebat: cum te asseras eidem dedisse sub poena pertram cum compedibus et dextra in manu ducere Celsitudo: tua noscat devotio, quod idem P. nuncius tuus, supradictum M. cum compedibus et dextris in manibus Marescalciae nostrae caute et fideliter assignavit. De eo autem quod industria tua scripsit, ut super liberatione ipsius cautius procedere deberemus, taliter respondemus: quod
Abbreviated transcription (Latin):
tnͣsmissas benigne recepimus.⁊ ip̃aꝵ teno¬
rem pleno collegimus intellectu. Sup qui¬
b. N. m̃icius tuus fidelis nr̃ te plenius in¬
sup negotio nr̃e celsitudim noinit̾ intima¬
to licet᷑ ex hoc ubxriorem effectũ asos in spa¬
remiic.de tue tñ fidelitatis ꝯstancia fina¬
lit̃ diffid̾e ñ ualentes. Ecce ꝙ sup hoc nogo¬
cio .F. ⁊ .o. fideles nr̃os ad te dicimmus desti¬
nandos. tue fidelitati mandantes ꝯuatuos
quiqquid ip̃i ꝓꝑte nr̃a tibi dutint iponen¬
dum: indubitant credas tamqͣ ab ore nr̃o
platum reuent᷑ audias ⁊ io esficacit exoqͣtis

Expanded text:
nsmissas, benigne recepimus, et ipsarum tenorem pleno collegimus intellectu. Super quibus Joh. nuncius tuus, fidelis noster, te plenius insuper negotio N. nostrae Celsitudini noviter intimasti, licet ex hoc per te uberiorem effectum consequi speraremus, de tuae tamen fidei constantia finaliter diffidere non volentes: ecce quod super ipso negotio M. et G. fideles nostros, ad te duximus destinandos, tuae fideliati mandantes: quatenus, quicquid ipsi pro parte nostra tibi duxerint proponendum, indubitanter credas, tanquam ab ore nostro prolatum, reverenter audias, et id efficaciter exequaris.
Abbreviated transcription (Latin):
de dignaremnur. quoꝵ supplicacõnib benig¬
mus inclmati fidelitatitue p̾cipiendo mã¬
damus quatimis ꝑ cõmime castri p̾fati n
plene certificari studeas de nominib ⁊ qua¬
litatib eoꝵ qui excontͣri petunt. ⁊ coꝵ quos
modo predc̃o ꝓ eoꝵ inscontro dare intenclũt
studium diligens hĩturus de inquirenda
ꝓ fr̃e ac reliqui sufficiẽtes ⁊ ydonei tribuan¬
tur.ut ex eis nidel qui ꝓ excontro offerunt
eque sint ꝑ alioc qui excontͣri debent secure
nr̃e curie caueatur.ac ꝑ lr̃as trias denõib
sunt eque sit curie nr̃e cautũ. nr̃am fideliter
tate recepimus ꝯsueta. ⁊ intellectis diligent̃
ꝑ nr̃am excellenciam ordinatus. apposinsti.
merito cõmendãtes. tibi duxinnis talit̾ ren
rescalla nr̃a receptus. de celsitudims nr̃e mã¬
dato ꝙ supradcũs .p. mincnns tims cũ compe¬
dib ferreis ⁊ dextra in manu fidelit̾ assigna¬
uit. Eodem.p. nuncio tuo asserente alum
familiarem eiusdem noĩe .G. que cũ eodem

Expanded text:
icationibus benignius inclinati, fidelitati tuae praecipiendo mandamus, quatenus per Commune Castri praefati, plene certificari studeas, de nominibus et qualitatibus eorum, qui excontrari petunt, et eorum, quos modo praedicto pro eorum excontro dare intendunt: studium diligens habiturus, de inquirenda st, frater pro fratre, ac reliqui sufficientes et idonei tribuantur, ut ex eis videlicet, qui pro excontro offeruntur, aeque sicut pro aliis qui excontrari debent, secure nostrae Curiae caveatur: ac per literas tuas de nominibus ter tate recepimus consueta: et intellectis diligenter per nostram Excellentiam ordinatus apposuisti, merito commendantes, tibi duximus taliter resprestalla nostra receptus, de nostdato: quem suprascriptus P. nuncius tuus, cum compedibus ferreis, et dextra in manu assignavit eidem P. nuncio tuo asserente, alium familiarem ejusdem M. nomine G. quem cum eodem
Abbreviated transcription (Latin):
petenti regimine ꝓuidere. Nos itaq sinpli¬
cacõnib ip̃ius bengmus mlmati. fidelita¬
ti tue p̾cipiendo mandannis quatimus in¬
de aliquo competẽti regimine ꝓinde ꝓcu¬
res. qd sue queniat qualitati.in quo nr̃ic
ẜnciis utilis ⁊ sibifructuosus existat ea

Expanded text:
e. Nos itaque supplicationibus ipsius benignius inclinati, fidelitati tuae praecipiendo mandamus, quatenus inde aliquo competenti redimine providere procures, quod suae conveniat qualitati: in quo nostris servitiis utilis et sibi fructuosus existat. Ca
Abbreviated transcription (Latin):
gestati. ꝙ licet apud turinũ ad ip̃ius supplica¬
cõuem tibi dederimus in mandatis ut quosdã
captinos quos ad se ꝑtiu̾e minc asserit. deberes
a carceris uinculo lib̾are. tu postmodũ plures
alios captiuos de quib magestatis nr̃e man¬
p̾̃fatus nullatenus supplicauit a carcere lib̾an¬
do ip̃os ꝓ quib nr̃e celsitudim supplicauit lib̾¬
nte uẽe nr̃e magestatis p̾senciam. B. de.
ualletus nr̃e cirrie fidelis nr̃ ꝯstitutus exposuit.
ꝙ dum nobis de ꝑtib lumbardie in tusciam
uemẽtib apud .u. cruem pysanũ qñdam su
ad p̾sens ꝓ eodem mulo ducendo ad se in reg
quatinus memoratũ .U. ad restituendum
compellas.

Expanded text:
jestati, quod licet apud Thaurinum, ad ipsius supplicationem tibi dederimus in mandatis, ut quosdam captivos, quos ad se pertinere nunc asserit, deberes a carceris vinculo liberare: tu postmodum plures alios captivos, de quibus Majestatis nostrae manipse Comes nullatenus supplicavit, a carcere liberando ipsos, pro quibus nostrae Celsitudini supplicavit, libIn nostrae Majestatis praesentia, B. de N. valletus nostrae Camerae, fidelis noster, constitutus exposuit, quod dudum nobis de partibus Lombardiae in Thusciam venientibus apud V. civem Pisanum, quendam suuad praesens, pro eodem mulo ad se in regnquatenus memoratum V. ad restituendum compellas.
Abbreviated transcription (Latin):
rendas endem lanueñ destinemus. tue deuocõi
mandãtes qͣtimis statim receptis p̾sentib p̾fa¬
tas lr̃as eisdem fidelib nr̃is ꝑ uelccem ⁊ ydoneũ
nũ̃cium tuũ tnͣsimit̾e ñ obmittas. talit̾ cum
effectu ꝓcurans ꝙ hoedem lr̃e ad manis ip̃oꝵ p

Expanded text:
rendas, eisdem Januensibus destinemus: tuae devotioni mandamus, quatenus statim receptis praesentibus, praefatas literas eisdem fidelibus nostris, per velocem et idoneum nuncium tuum transmittere non omittas: taliter cum effectu procurans, quod eaedem literae ad manus ipsorum
Abbreviated transcription (Latin):
inclinati dc̃i fidelis nr̃i sipplicacõm admisim
eidem ysabelle filie sue de sp̃ali gr̃a concedẽtes
ut causas ⁊ lites pupilloꝵ suoꝵ in uidicio ⁊ exͣ
iudicium dum tp̃c tutele duraũnt. ꝑ ꝓcurato¬
res ab ea statutos uł ⁊̃ statuendos. ac si ⁊̃ ip̃a
tutrix hoc fac̾et. ualeat ex̾c̾e. Eisdem ⁊ ꝓcura¬
torib indulgemus ut in litib ⁊ indiciis ex̾¬
cendis ip̃i ꝓcuratores calumpine sacramẽta
p̃beant. cũ ꝓ negocus pupilloꝵ sise casus ĩges¬
serit fu̾it oportimũ. obieccõne ꝙ principales
ꝑsone ñ fu̾nit. uł lege aliqua ñ obstante. statu
b caueatur firmũ fore ac ualidum qd dux̾ita
ant cirtĩmentos quicum talib ꝯtraxerunt.

Expanded text:
nius, dicti fidelis nostri supplicationes admisimus, eidem Isabellae filiae suae de speciali gratia concedentes, ut causas et lites pupillorum suorum in judicio, et extra judicium, dum tempus tutelae duraverit, per procuratores ab ea statutos vel statuendos, ac si etiam ipsa tutrix hoc faceret, valeat exercere. Eisdem etiam procuratoribus indulgemus, ut in litibus in judiciis exercendis ipsi procuratores sacramentacasus ingesserit opportunus, objectione quod principales personae non fuerint vel lege aliqua non obstante: Statutbus caveatur, firmum fore ac validum, quod duxerint ant circumventos, qui cum talibus contraxerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
de capcõne ip̃nus .R. uidel qualit᷑ ⁊ ubi n¬
captus extit̾it. ⁊ si erat inhermis ut dcm̃
ẽ diligent̾ inquiras.⁊ quicquid inde in¬
uen̾is nr̃e celsitudim rescripturus. ut ꝑ
te c̾tificati circa hoc celũtudo nr̃a pcedat
sicut fu̾it ꝓcedendũ.

Expanded text:
postmodum carceris vinculis deputai tunc erat inermis, ut dictum est, diligenter inquiras: et quicquid inde inveneris nostrae Curiae rescripturus: ut per te certificari, circa hoc Celsitudo nostra procedat, sicut fuerit procedendum.
Abbreviated transcription (Latin):
xposuit
excellẽtle
nr̃e .b. de.. fidelis nr̃ ꝙ cum ip̃e in
fintiis nr̃is de mandato nr̃o moraretur. uos
potãs ⁊ ꝯsilium eiusdem loci domũ ⁊ fami¬
liam suam collectis ⁊ exaccõib agguatis
Quare magestati nr̃e humilit̾ supplitauit

Expanded text:
xposuit Excellentiae nostrae B. de N. Fidelis noster, quod cum ipse in nostris servitiis de mandato nostro moraretur vos Potestas, et consilium ejusdem loci, domum et familiam indebitis collectis et exactionibus aggravatis. Quare Majestati nostrae humiliter supplicavit,
Abbreviated transcription (Latin):
nisequtes rem ut erat m̃te concipiens fuge se
t̾ritus p̃parabat. s umũsis repente concuitentib
comp̾hensus est ab eis. cum in angulos ⁊⁊ occłta
palatii sereciꝑe conaret᷑. Blandius tũ trraum¬
dis sue causas ab eꝯ sciscitantes. u̾bisq minꝰ asꝑis
eius arguentes insaniam. sꝑem effugiende mor¬
tis ei relinquerant. mor autemiũ in dot n¬

Expanded text:
insequentes, rem, ut erat, mente concipiens, fugae se insequentes, rem, ut erat, mente concipiens, fugae se territus preparabat; sed uniuersis repente concurrentibus, comprehensus est ab eis cum in angulos et occulta palatii se recipere conaretur! 21.5 Blandius tamen tirannidis suae causas ab eo sciscitantes uerbisque minus asperis eius arguentes insaniam, spem effugiendae mortis ei reliquerant. 21.6 Mox autem, cum
Abbreviated transcription (Latin):
labentes eoꝵ aniuios in spem erexit quib in opi¬
nata resformidinis ⁊ diasidencie nõ parũ accu¬
lerat. tum ꝓpt̾ absenciam mathei bonelli core¬
roꝵq qui cũ eo recesserant. tum qm̃ id qd̾ cum
suma cautela futurum ꝓuid̾ant quasi turbatim
raptimq fieri suꝑ ingruens ꝯpellebat necessi¬
tas ¶ Seqñti u̾o die gauarretus nicħo segnius
aut imprudencius qmͣ disposuerat ꝓmissionem
suam celeri ꝓsecutus effectir uiros nobiles quos
iam armis pmunerat ecarc̾ib eduxit. sociis
coꝵ prius in palaciũ introductis Illi u̾o symonẽ
countem seq̃ntes. qui cum in palacio nutritus
fuisset amfractus uiaꝵ cognou̾at : ad eũ locum
uͥ rex henrico aristippo colloq̃batur uenerunt
Qui tum pͥmofrẽm suũ fratrisq filium tancre¬
dum ad se uenientes adspice̾t: indignatus est
cis aditum patuisse. mirabat᷑q quid eoꝵ sibi
uellet aduentus. At ubi uidec cum armis reliqͦs

Expanded text:
labantes eorum animos in spem erexit, quibus inopilabantes eorum animos in spem erexit, quibus inopinata res formidinis et diffidentiae non parum attulerat, tum propter absentiam Mathei Bonelli ceterorumque, qui cum eo recesserant, tum quoniam id, quod cum summa cautela futurum prouiderant, quasi turbatim raptimque fieri superingruens compellebat necessitas. 21.1 Sequenti uero die gauarretus, nichilo segnius aut imprudentius quam disposuerat, promissionem suam celeri prosecutus effectu, uiros nobiles, quos iam armis premunierat, e carceribus eduxit, sociis eorum prius in palatium introductis. 21.2 Illi uero Symonem comitem sequentes, qui cum in palatio nutritus fuisset, anfractus uiarum cognouerat, ad eum locum, ubi rex Henrico Aristippo colloquebatur, uenerunt. 21.3 Qui cum primo fratrem suum, fratrisque filium, Tancredum, ad se uenientes aspiceret, indignatus est eis aditum patuisse, mirabaturque, quid eorum sibi uellet aduentus. 21.4 At, ubi uidit cum armis reliquos
Abbreviated transcription (Latin):
poĩtum qui noluisset eoꝵ conseutire scelerib ꝙͣ
pͥmũ auelli potuit ab eo. symonẽ comitem ali¬
osq confed̾atõnis p̾ncipes adiit. referens quid ꝑ
socioꝵ negligenciam actidisset. hortatusq ui
eos ut ea nocte sibi consułent uani ad aures
illi rem audientes plenam ꝑiculi. cũ matheum
bonellum nõ pate̾tur augustia temꝑis accersi¬
ri: statuerunt ꝑ se susceptum implete negociũ
Premouitus ergo gauarretus ut qr statutũ
tempus expectari nõ pot̾at. seqñti die prout
ipi decreu̾ant incart̾atos educ̾et: spopondit oĩa
ꝓuide se facturum. totamq rei difficultatem fa¬
cile submouendam. eos tantũ oportẽ circiter
horam t̾ciam p̃̾paratos affore. ut cũ e palacio rex
in ampliorem locum exiret ubi cũ archidiaco¬
no cachamensi singłis dieb solebat de statu reg¬
ni disserere. sine tumultu sine clamore posset ldẽ
int̾cipi. hec igitur tam certe ꝓmissionis fiducia

Expanded text:
positum, qui noluisset eorum consentire sceleribus, quam positum, qui noluisset eorum consentire sceleribus, quam primum auelli potuit ab eo, Symonem comitem aliosque confederationis principes adiit, referens, quid per sociorum negligentiam accidisset, hortatusque est eos, ut ea nocte sibi consulerent, nam ad aures illi, rem audientes plenam periculi, cum Matheum Bonellum non pateretur angustia temporis accersiri, statuerunt per se susceptum implere negotium. 20.20 Premonitus ergo gauarretus, ut, quia statutum tempus expectari non poterat, sequenti die, prout ipsi decreuerant, incarceratos educeret, spopondit omnia prouide se facturum totamque rei difficultatem facile submouendam. 20.21 Eos tantum oportere circiter horam tertiam preparatos affore, ut, cum e palatio rex in ampliorem locum exiret, ubi cum archidiacono Cathaniensi singulis diebus solebat de statu regni disserere, sine tumultu, sine clamore, posset ibidem intercipi. 20.22 Haec igitur tam certae promissionis fiducia
Abbreviated transcription (Latin):
consilio negligent̾ omisit. siue fidem illius ex sua
metiens: siu̾e rei ꝑicłm ut uimꝰ discretus parum
intelligens. s ⁊ tempus ad hoc p̾fixiunteiq auc¬
tores illum edoceus diligent̾ omĩa ꝑscrutantem.
demũ exꝑtus est uerum eẽ quod dici solet. suꝑ habũ
grates illi referens qd̾ rem sibi ꝑt ꝑutilem iudicas¬
set canqm ad delib̾acõnem iu crastinũ postulatis
induciis: ad alt̾ius aunci sui noticiam audita per¬
tulit.tam horrenduminquieus scelus non o¬
port̾c dissimulando celari. ꝙ si ꝑpetrari cõtigi̾t:
ꝑpetuami sicilie sit allaturum infamiani. nec ĩ¬
m̾ito siculos om̃s ꝑditores deinceps appellandos
rerum id se p̾cauturũ nõ accidat. curiamq qm̃
mature pot̾it ⁊ actores sceleris ⁊ conspuacõns
socios edocturum. Ille u̾o cũ ⁊ ip̃e de comiratoꝵ
eẽt iunucto ꝓditores eos appellans simulabat
suꝑ hiis se plimũ iudignari. laudansq iuri pro¬

Expanded text:
consilio negligenter omisit, siue fidem illius ex sua consilio negligenter omisit, siue fidem illius ex sua metiens, siue rei periculum, ut minus discretus, parum intelligens. 20.15 Sed et tempus ad hoc prefixum reique auctores illum edocens, diligenter omnia perscrutantem, demum expertus est uerum esse, quod dici solet: “superhabugrates illi referens, quod rem sibi perutilem indicasset, tamquam ad deliberationem in crastinum postulatis indutiis, ad alterius amici sui notitiam audita protulit, tam horrendum inquiens scelus non oportere dissimulando celari; quod si perpetrari contigerit, perpetuam Siciliae sit allaturum infamiam, nec immerito Siculos omnes proditores deinceps appellandos. 20.17 Verum id se precauturum, ne accidat, curiamque, quam mature poterit, et actores sceleris et conspirationis socios edocturum. 20.18 Ille uero, cum et ipse de coniuratorum esset numero, proditores eos appellans, simulabat super his se plurimum indignari, laudansque uiri pro
Abbreviated transcription (Latin):
erilirent. in ipõ enĩ palacio cuta campanariũ
eamq ꝑtem que curris g̾ta uocabat᷑. carteres
erant depositi. hiis itaq dispoĩtis. Macheus bo¬
uellus inistretũ ꝓfectus est ut eo frum̃tũ arina¬
q conuehi fac̾et. cetãq oppida sua reb necessa¬
riis p̾muiret. Recessurus tũ socios suos diligent̾
p̃monuit. ut usq ad reditum suũ prudent̾ ⁊t cir¬
cũspecte se hr̃ent ueq secretum illis creditũ teni̾e
publicarent.si quidint̾im p̃ter opinionem cura
dignũ em̾geret: suis eũ litt̾is euocarent. nam si
res exposc̾et: cum iugentib nulitũ copiis sꝑato
cicius ad futurũ. ¶ At illi nõ eam qmͣ ꝓmiserant
suꝑ adhibentes diligenciam: setura r̾ei p̾ncipia
ꝑiculoso satis exitu concluserunt. Quidam enĩ
eoꝵ cum autissimũ sibi militem eiusdem ꝯspi¬
racõnis optaret eẽ ꝑticipem. quicꝙͥ actum fu̾at
ei seriatim exposint. iusiurandũq de nõ ꝓpalando

Expanded text:
exilirent; in ipso enim palatio circa campanarium exilirent; in ipso enim palatio circa campanarium eamque partem, quae turris Greca uocabatur, carceres erant dispositi. 20.11 His ita dispositis, Matheus Bonellus Mistretum profectus est, ut eo frumentum armaque conuehi faceret ceteraque oppida sua rebus necessariis premuniret; recessurus tamen socios suos diligenter premonuit, ut usque ad reditum suum prudenter et circumspecte se haberent, neque secretum illis creditum temere publicarent. 20.12 Si quid interim preter opinionem cura dignum emergeret, suis eum litteris euocarent; nam si res exposceret, cum ingentibus militum copiis sperato citius adfuturum. 20.13 At illi non eam, quam promiserant, superadhibentes diligentiam, secura rei principia periculoso satis exitu concluserunt. 20.14 Quidam enim eorum, cum amicissimum sibi militem eiusdem conspirationis optaret esse participem, quicquid actum fuerat ei seriatim exposuit, iusiurandumque ei de non propalando
Abbreviated transcription (Latin):
tenebant᷑ iudusi: freqnt̾ inspic̾e. eoꝵq statũ mitiꝰ
asperrius ue ꝓut ei uisum fu̾it ꝯmutare. ⁊ ꝓ uelle
suo custodes singłis deputare cart̾ib. Confidebant aũ
cupiditatem illius speni lucri nõ difficile secuturam
quodq nõ multũ uotis eoꝵ uiri facilitas repug¬
uaretꝰ. p̃sertim cum iampleriq amicoꝵ eius in
eadem consid̾atone sacram̃to tenerent᷑ astricti..
sensim eius ammo ꝑtemptato dehinc eiuideni:
certius agnita uoluntate qd̾ sperauerant uoto
plemiꝰ assetuti: spontaneũ ab illo iusuirandũ
accipiunt. imꝑata se sine fraude ꝓut ipĩdisposu¬
erant impleturũ ¶ Modus aũt dispõnis ħ erat
ut ad p̾fixam diem iucarc̾atis om̃ib quosetiã
ab hac societate placuerat nõ excludi. incsis
relaxatis aꝑiret carceres. armaq singłis proui¬
deret. ut et ipĩ dato signoꝙ de locosuo ꝓmptius

Expanded text:
tenebantur inclusi, frequenter inspicere, eorumque statum mitius tenebantur inclusi, frequenter inspicere, eorumque statum mitius asperiusue, prout ei uisum fuerat, commutare et pro uelle suo custodes singulis deputare carceribus. 20.8 Confidebant autem cupiditatem illius spem lucri non difficile secuturam, quodque non multum uotis eorum uiri facilitas repugnaret, presertim cum iam plerique amicorum eius in eadem confederatione sacramento tenerentur astricti, imum itaque sensim eius animo pertemptato, dehinc eiusdem certius agnita uoluntate, quod sperauerant uoto, plenius assecuti, spontaneum ab illo iusiurandum accipiunt, imperata se sine fraude, prout ipsi disposuerant, impleturum. 20.10 Modus autem dispositionis hic erat, ut ad prefixam diem, incarceratis omnibus, quos etiam ab hac societate placuerat non excludi, uinculis relaxatis, aperiret carceres, armaque singulis prouideret, ut et ipsi, dato signo, quisque de loco suo promptius
Abbreviated transcription (Latin):
due ipĩus palacii custodie deputatos. qui sic erãt
ꝑ portaꝵ angustias distributi. ut qnͣtũ uis uu̾m
militũ ab iugressu facile submou̾ent ⁊ si furtim
aliquos ingredi ꝯtigisset: certum erat ibid̾ eos
sine spe salutis int̾cipi. redituris exitu ũ patente
uerum id eoꝵ desid̾iis obuiabat ꝙ idem malg̾ius
młte aust̾itatis homo erat. uec facilis ulla ꝑsua¬
sioue quopiam icdinari. aut huimodi se negoci¬
is iminisce̾. Tunebant ergotem secretissimã illiꝰ
fidei sub hac ambignitate ꝯmitt̾e. indeq ad aliud
necessario diũt̾e consilium. sꝑautes idem se per
gauarretum palacii tucius effecturos. Castellanꝰ
enĩ ut discussandi crebrius ucc̃itatem ⁊ laborẽ
subt̾fug̾et. om̃s sui difficultatem ieũ tͣiecerat.¬
⁊ totam ei custodiendi palacii curam credid̾at. ad
huiꝰ quo spectabat officiũ eos qui ꝑ diu̾sos cart̾es

Expanded text:
duae ipsius palatii custodiae deputatos; qui sic erant duae ipsius palatii custodiae deputatos; qui sic erant per portarum angustias distributi, ut quantumuis numerum militum ab ingressu facile submouerent, et si furtim aliquos ingredi contigisset, certum erat ibidem eos sine spe salutis intercipi, redituris exitu non patente. 20.5 Verum id eorum desideriis obuiabat, quod idem Malgerius multae austeritatis homo erat, nec facilis ulla persuasione quopiam inclinari aut huiusmodi se negotiis immiscere. 20.6 Timebant ergo rem secretissimam illius fidei sub hac ambiguitate committere, indeque ad aliud necessario diuertere consilium, sperantes idem se per gauarretum palatii tutius effecturos. 20.7 Castellanus enim, ut discursandi crebrius necessitatem et laborem subterfugeret, oneris sui difficultatem in eum traiecerat, et totam ei custodiendi palatii curam crediderat: ad huius quoque spectabat officium, eos, qui per diuersos carceres
Abbreviated transcription (Latin):
obligat młtosq p̃t̾ea milites ⁊ potentes uiros ĩ
quib ⁊ uobilem adolescentulum Rog̃. comitem
auellim regem ꝯsanguineum nõ dissimilipac¬
to sibi confederat. Erat aũt eoꝵ hoc ꝓpoĩtum
ut in pͥmis regem caꝑent. captum in qualib in¬
clud̾ent insulaꝵ uł in alio quolib loco uixta qd̾
om̃ium ꝯmuni deceru̾etur assensu. dehinc eius
maiorem filium Rog̃. ducem apulie nouennem
fere puerũ regem crearent. id existimantes ppło
gratum fore seq uideri nich animo malignandi
ger̾e: si tiranno ob fatinora sua sublato.filiũ eius
ip̃i substituant. Ad hoc autemi facillimꝰ putabã
aditus p̃paratri. si malgerium castellanũ palacii
quiblib possent ꝓmissionũ pactõnib irritre. ut
idem ab eo usiurandum ꝙ int̾ se fec̾ant extorq̃¬
rent. Nam alit̾ incoacta parum ꝓcede̾ uidebant᷑.
cum ille trecentos fere uiuenes secum hr̃et assi¬

Expanded text:
obligat, multosque preterea milites et potentes viros, in obligat, multosque preterea milites et potentes viros, in quibus et nobilem adolescentulum Rogerium comitem Avellini, regis consanguineum, non dissimili pacto sibi confederat. erat autem eorum hoc propositum, ut in primis regem caperent; captum in qualibet includerent insularum, vel in alio quolibet loco, iuxta quod omnium communi decerneretur assensu; dehinc eius maiorem filium Rogerium, ducem Apulie, novennem fere puerum, regem crearent, id existimantes populo gratum fore, seque videri nichil animo malignandi gerere si tyranno ob facinora sua sublato, filium eius ipsi substituant. Ad hoc autem facillimus putabantur aditus preparari si Malgerium castellanum palatii quibuslibet possent promissionum pactionibus irretire, ut idem ab eo iusiurandum, quod inter se fecerant, extorquerent. 20.4 Nam aliter incoacta parum procedere uidebantur, cum ille trecentos fere iuuenes secum haberet, assi
Abbreviated transcription (Latin):
bere. Symonem comitẽ. Nog̃. reg̾. filiumex ꝯsue¬
tudinaria matre ꝓgenitum. tancredumq filium
Nog̃. ducis ingemo mag̾ ⁊ industria qmͣ corporis
untute p̾stantem. cuiꝰ ⁊̃ supͣ menimimꝰ. sciebãt
enĩ eos quicquid adu̾sus regem decretum foret
facile ꝯsensuros. Nam idem symoni pͥncipatum
tarenti circa prĩs testam̃tum abstulerat. dicẽs
prẽm inmłtis errasse sputioꝵ amore deceptimi
Ducatum eiuĩ apulie tarentiq ⁊ capue pͥucipatũ
legitimis tantũ filiis deb̾e concedi. Ad comitatͦ
aũt aliasq regui dignitates nõ indignum esse
uleros ⁊ naturales admuitti. Tancredum u̾o sicut
p̃dc̃m est intͣ palatii nuros tenebat indusum
mludia nuꝑ ꝯbierat. a dolescens utiq pulcħ̾riꝰ
quicũ fere.xx. etatis annũ ag̾et: nemnem mi¬
titum uirib sibi parem reꝑꝑerat. Hos itaq sibi
matheus bonellus iureirando seq illis inuicem

Expanded text:
bere Symonem comitem, Rogerii regis filium, ex consuebere Symonem comitem, Rogerii regis filium, ex consuetudinaria matre progenitum, Tancredumque filium Rogerii ducis, ingenio magis et industria quam corporis virtute prestantem, cuius supra meminimus. sciebant enim eos, quicquid adversus regem decretum foret, facile consensuros. nam idem Symoni principatum Tarenti contra patris testamentum abstulerat, dicens patrem in multis errasse, spuriorum amore deceptum. ducatum enim Apulie, Tarentique et Capue principatum legitimis tantum filiis debere concedi. ad comitatus autem aliasque regni dignitates non indignum esse liberos etiam naturales admicti. Tancredum vero, sicut predictum est, intra palatii muros tenebat inclusum,invidia, nuper obierat, adolescens utique pulcherrimus, qui, cum fere .XXII. etatis annum ageret, neminem militum viribus sibi parem reppererat. Hos itaque sibi Matheus Bonellus iureiurando seque illis invicem
Abbreviated transcription (Latin):
audatie. ut in matheum bonellũ manifestas
aud̾e̾t inimicicias exeltere. Neq u̾oputabant
rem deinceps habendam neglectui aut elꝰmoi
rogis tiranindẽ insamam oꝑtere diucius susti¬
ueri. erantq qui iamtũt in ip̃m a denolfum uͥ¬
tumq eũ inueniri continge̾t impetum faci¬
eudum. neq tante p̾sumpcõnis uindc̃am istt̾
protelandam censerent. Nam quicquid ab eis in¬
choatum foret plebem auide secuturam. Alii u̾o
rem incełtam mod̾acius ⁊ cũ cautela: dicebant fe¬
licius ꝓuenturam. neq nũc a denolsi morte ꝑicłm
minui s augeri. si flagicioꝵ caput ꝙ añ p̃cidi debue¬
rat: relinqueret᷑ incolume adiddandum oꝑaui
ut maloꝵ origine sb̾lata: cet̾a facile sb̃seqnͣtur. fon¬
tis enĩ copia p̃consũpta. sñ difficultate deinceps
riuoꝵ inopiam exsictari. ¶ Hoc gͥ apd̾ eos p̃ponde¬
rante ꝯsilio: placuit eiusdem rei sibi socios adhi¬

Expanded text:
audacie ut in Matheum Bonellum manifestas audacie ut in Matheum Bonellum manifestas auderet inimicitias exercere. Neque vero putabant rem deinceps habendam neglectui, aut eiusmodi regis tyrampnidem et insaniam oportere diutius sustineri, erantque qui iam tunc in ipsum Adenolfum, ubicumque eum inveniri contingeret, impetum faciendum, neque tante presumptionis vindictam ulterius protelandam censerent, nam quicquid ab eis inchoatum foret, plebem avide secuturam. Alii vero rem inceptam moderatius et cum cautela dicebant felicius proventuram, neque nunc Adenolfi morte periculum minui, sed augeri si flagitiorum caput, quod ante precidi debuerat, relinqueretur incolume; ad id dandum operam ut malorum origine sublata, cetera facile subsequantur; fontis enim copia preconsumpta, sine difficultate deinceps rivorum inopiam exsiccari. hoc igitur apud eos preponderante consilio, placuit eiusdem rei sibi socios adhi
Abbreviated transcription (Latin):
anucicie fedĩsq nuꝑ int̾ eos hĩci sauctionem
uti ⁊ hac in necessitate sibi nõ desint. qui ꝓ salute
tocius regni ꝑiculũ istud subieris nec se cõmumi
quisqͣm oneri fraudulent̾ conet᷑ sb̾ traħe ad mo¬
netq id mature capiendũ eẽ ꝯsilii. ut hostium do¬
losregisq delirãta p̾caueant. siquid̃ unius
fu̾int anini ⁊ ninia firunt̾ uoluntate ꝑman¬
serint. ut om̃em fortuuam ꝯmunicato uelĩt
ꝑ iculo sustiñe: nũqmͣ sͥ plebis animos ñqmͣ mni¬
litum grãm defuturam. Ita quicquid aggressi
suerint: facile ꝑacturos. Ꝙ si dissimulando sub¬
ter fuge̾ quisq malu̾it.uenmẽ eoꝵ qui ĩ mor¬
tem maionis consenserint euasurum. At
illi rumoꝵ nouitate ꝑmoti. cũ mirarent᷑ ⁊ gͣ¬
uissime ferrent inde sͥ ꝑiculum ⁊ ingͣcitudĩem
em̃sisse nuĩ se bñ m̾itos estimabant: maxime
tũ iudignabant᷑ a denolsum cam̃ eo p̾̃cipitatũ

Expanded text:
amicitie federisque nuper inter eos habiti sanctionem, amicitie federisque nuper inter eos habiti sanctionem, uti hac in necessitate sibi non desint, qui pro salute totius regni periculum istud subierit, nec se communi quisquam oneri fraudulenter conetur subtrahere, admonetque id mature capiendum esse consilii, ut hostium dolos regisque deliramenta precaveant; siquidem unius fuerint animi et nimia firmiter voluntate permanserint, ut omnem fortunam comunicato velint periculo sustinere, nunquam sibi plebis animos, nunquam militum gratiam defuturam. Ita, quicquid aggressi fuerint, facile peracturos. Quod si dissimulando subterfugere quisque maluerit, neminem eorum qui in mortem Maionis consenserint evasurum. At illi, rumorum novitate permoti, cum mirarentur et gravissime ferrent inde sibi periculum et ingratitudinem emersisse, unde se benemeritos estimabant, maxime tamen indignabantur Adenolfum camerarium eo precipitatum
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ ignorare consilia ueq sibi militũ deesse copias
aut uirtuteni ut eos posset ad unũ om̃s delere.
nͥ regis cimor eiusmoĩ facultatis licenciam re¬
frenaret. sic mediam fete noctem ducentes in¬
sompnem: demũ infecto negocio redierunt.
¶Matheus aũt bonellus cum hiis atq aliis plu¬
rib reꝵ indiciis uoluntatem ac ꝓpoĩtum regis
aguost̾et. alit̾ int̾im sibi ꝓuidend̾ existimans nõ¬
dum delib̾andi lib̾tate sublata: Macheo de scã lu¬
cia ꝯsobrino suo ⁊ quibdam aliis nobilib uiris
sicilie qui litt̾is eius citati panorinũ ꝯuenerant.
omĩia pandit ex ordine q̃ sibi accid̾ant. quosq hos¬
tes sui cum einnichis societatem imerint ut in
se regem cxasꝑent. cosq facile quod uolu̾int
effecisse. Iam em̃ se ab ip̃o rege aduet̾is debiti solu¬
cionem urgeri: a quo ꝯseruare salutis p̾mium
expectabat. Dehinc rogat eos obsecrans ꝑ fidẽ

Expanded text:
n ignorare consilia, neque sibi militum deesse copias n ignorare consilia, neque sibi militum deesse copias aut virtutem, ut eos posset ad unum omnes delere, nisi regis timor eiusmodi facultatis licentiam refrenaret. Sic mediam fere noctem ducentes insompnem, demum, infecto negotio, redierunt. Matheus autem Bonellus cum hiis atque aliis pluribus rerum indiciis voluntatem ac propositum regis agnosceret, aliter interim sibi providendum existimans, nondum deliberandi libertate sublata, Matheo de Sancta Lucia consobrino suo et quibusdam aliis nobilibus viris Sicilie, qui litteris eius citati, Panormum convenerant, omnia pandit ex ordine que sibi acciderant quodque hostes sui cum eunuchis societatem inierant, ut in se regem exasperent eosque facile quod voluerint effecisse. Iam enim se ab ipso rege ad veteris debiti solutionem urgeri, a quo conservate salutis premium expectabat. Dehinc rogat eos, obsecrans per fidem
Abbreviated transcription (Latin):
cp̃i uid̾e̾nt ope ⁊ consilio destitutũ. qui diutur¬
ua fatigatus egritudine inꝑrime mortem
obierat. hec aũt omia ñ sine ꝯsensu regis existi¬
mabat fieri. nͨ umqm uiros eiusmodi adu̾sum
se quicqͣm ausuros uisi regis aĩm erga se cred̾ent
ĩmutatũ. Nam eo furoris ⁊ audatieuentum e¬
rat ut philippus mansellus nepos adenolsi cũ
militib armatis uiã marmoream noctu pambu¬
laus aplerisq uisus fu̾it domũ mathei bo¬
nelli tardius ꝑtnͣsire. Quod uͥ matheo cogni¬
tum est seqnti nocte militib suis armatis
pͥmũ cͥta tonũ suã ꝑ congrua loca disponens
insidias: reliquos militũ p̃cepit ꝑ uiam cooꝑ¬
tam usq ad portaui galcuie replicato sreqñt᷑
cius sꝑaus ita posse philippum ⁊ eius miltes si¬
quid̾ ea nocte sicut in p̃cedenti exierint uł ab
istis ꝑ uiaꝵ tnͣsitus inueniri: uł ad alus qui in
insidiis erant inc̾cipi. simłq ut oũd̾e̾t eoꝵ se nõ¬

Expanded text:
episcopi uiderent ope et consilio destitutum, qui diuturepiscopi uiderent ope et consilio destitutum, qui diuturna fatigatus egritudine, nuperrime mortem obierat. 19.5 Haec autem omnia non sine consensu regis existimabat fieri, nec unquam uiros eiusmodi aduersum se quicquam ausuros, nisi regis animum erga se crederent immutatum. 19.6 Nam eo furoris et audaciae uentum erat, ut Philippus Mansellus, nepos Adenolfi, cum militibus armatis uiam Marmoream noctu perambulans, a plerisque uisus fuerit domum Mathei Bonelli tardius pertransire. 19.7 Quod ubi Matheo cognitum est, sequenti nocte militibus suis armatis, primum circa domum suam per congrua loca disponens insidias, reliquos militum precepit per uiam Coopertam, usque ad portam Galculae replicato frequenter tius, sperans ita posse Philippum et eius milites, siquidem ea nocte, sicut in precedenti, exierint, vel ab istis per viarum transitus inveniri, vel ab illis qui in insidiis erant intercipi; simulque ut ostenderet eorum se no
Abbreviated transcription (Latin):
ionem ob aliam cãm ab eo cred̾et int̾fectum:
nisiut ꝯuiuincatum cũ quibdam ꝓditorib
de morte sua consiliũ lib̾ius posset ad effc̃m
ad puniendũ facił moras sustinens intempꝰ
ꝯgruũ necessario deferebat. dũ ppłi tumultu
compoĩto: nouitatis feruor ⁊ impetus quie
qui ab aliis qui pro ip̃o fideiusserant repeti iu¬
aduntatus genero parcens ignorante rege
distulerꝯt. Itaq matheus bonellus ex ĩpiuso
repentina debiti uet̾is exactõne pulsatus słq
uidens solito rarius ad curiam se uocari. ne iã
ut solebat adiuitti: mirabat᷑ quid hoc noui¬
tatis portend̾e̾t. S ⁊ hoc eius animo nõ parũ
metus ac suspicõnis¬
qd̾ ad enolfum
camerariũ płimũ posset uidebat incuria qui
sũmũ amicicie locum apd̃ uaionem optuuie¬
rat. ⁊ tam hũc qm alios hostes suos audacius
atq aꝑcius in se odium excere. eo ꝙ eum archi¬

Expanded text:
ionem ob aliam causam ab eo crederet interfectum, ionem ob aliam causam ab eo crederet interfectum, nisi ut comunicatum cum quibusdam proditoribus de morte sua consilium liberius posset ad effectuad puniendum facilis, moras sustinens, in tempus congruum necessario differebat, dum, populi tumultu composito, nouitatis feruor et impetus quieuum tam ab eo quam ab illis, qui pro ipso fideiusserant, repeti iutem solutionem admiratus, genero parcens, ignorante rege, distulerat. 19.3 Itaque Matheus Bonellus ex inprouiso repentina debiti ueteris exactione pulsatus, simulque uidens solito rarius ad curiam se uocari, neque iam ut solebat admitti, mirabatur, quid hoc nouitatis portenderet. 19.4 Sed et hoc eius animo non parum metus ac suspicionid Adenolfum camerarium plurimum posse uidebat in curia, qui summum amicitiae locum apud Maionem optinuerat; et tam hunc quam alios hostes suos audacius atque apertius in se odium exercere, eo quod eum archi
Abbreviated transcription (Latin):
ietu ꝑiurii. Satis quippe uecordem eẽ ⁊ imꝑ¬
uidũ quisquis exutimet fidem eũ cuippiam ser¬
uaturũ: qui tam iutisiurandi qmͣ affiuitatis
iure post hĩto. socerũ snũ quẽ ute prĩs hũerat
cuiꝰ etiam oꝑa prĩmonii sui restitucõnem im¬
petrau̾at. tantus ingͣtus bñficiis ꝓdid̾it et int̃¬
fec̾it innocentem. falsum enĩ quicꝙ ip̃e com¬
plicesq sui adu̾sus admiratum cõfiux̃ant
nec illum inuenta in chesauris eius diadema¬
ta sibi p̃̾parasse s regi ut eadem ĩ Rał. iauuar̃
strenaꝵ noĩe iuxta consuetudĩem ei tnͣsiit¬
teret. uerum nũqm ob id solum a matheo bo¬
nello cot concͣcta federa tot societates initas.
ut maionem int̾fic̾ent. Aliud enĩ maiusam¬
bire. alciusq fou̾e ꝓpoitum. ad quod eiꝰ moĩ
pͥncipio uiam sibi comode censuerat p̃parandã
inculcantes id effec̾ant ut neq iam math̾m
bonellum int̾ familiares admitc̾et.neq ma¬

Expanded text:
metu periurii; satis quippe vecordem esse et impmetu periurii; satis quippe vecordem esse et improvidum quisquis existimet fidem eum cuipiam servaturum, qui tam iurisiurandi, quam affinitatis iure posthabito, socerum suum quem vice patris habuerat, cuius etiam opera patrimonii sui restitutionem impetraverat, tantis ingratus beneficiis prodiderit et interfecerit innocentem; falsum enim quicquid ipse complicesque sui adversus admiratum confinxerant, nec illum inventa in thesauris eius diademata sibi preparasse, sed regi, ut eadem in kalendis ianuarii strenarum nomine, iuxta consuetudinem, ei transmicteret; verum nunquam ob id solum a Matheo Bonello tot contracta federa tot societates initas, ut Maionem interficeret: aliud eum maius ambire altiusque fouere propositum, ad quod eiusmodi principio uiam sibi commode censuerat preparandaminculcantes, id effecerant, ut neque iam Matheum Bonellum inter familiares admitteret, neque Ma
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑau̾it putet illicitum. nec a plebe solum u̾m
⁊ ab ipis curie magnatib ꝓpensiorem sͥ uelit re¬
u̾auciam exhiberi. Int̾im eum sibi om̃s astrĩge̾
sacram̃tis ⁊ ignotis pactionũ fedĩb obligare.
hiis accedẽ quod uiu̾si tnͣsfarum ꝓceres quib
hoc ip̃m desꝑacõnem intusserat qm̃ ea tenus re¬
gem offenderant ut eũ sibi cred̾ent implacabilẽ:
lict̃is suis iuuenilem animũ crebrius hortabant᷑
ut si quidem plenam consequi głiam affectabat
si nulli deinceps sb̾iace̾ ꝑiculo: enit̾etur. qͣtinus
integram ⁊ reguolib̾tatem ⁊ sibi securitatem
adquir̾et. qmͣ adipisci rege uiuente nõ pot̾at
neq fallaci curie ꝓmissione seductus estimaret
cum tam facile sibi placatum. cui manũ dext̾ã
amputasset. sic enĩ regem opinari. sic dic̾e. int̾¬
fecto maione manuse dext̾a mutilatum. hiis
eum trax̾it facile setuturũ. ulłoq cohercend̾

Expanded text:
imperaverit putet illicitum, nec a plebe solum, verum imperaverit putet illicitum, nec a plebe solum, verum et ab ipsis curie magnatibus propensiorem sibi velit reverentiam exhiberi. Interim eum sibi omnes astringere sacramentis et ignotis pactionum federibus obligare. His accedere quod universi transfarini proceres, quibus hoc ipsum desperationem incusserat, quod eatenus regem offenderant ut eum sibi crederent implacabilem, litteris suis iuvenilem animum crebrius hortabantur, ut siquidem plenam consequi gloriam affectabat, si nulli deinceps subiacere periculo, eniteretur quatinus integram et regno libertatem et sibi securitatem adquireret, quam adipisci rege vivente non poterat, neque fallaci curie promissione seductus estimaret eum tam facile sibi placatum cui manum dexteram amputasset. Sic enim regem opinari, sic dicere: interfecto Maione, manu se dextera mutilatum. His eeum traxerit, facile secuturum nulloque cohercendum
Abbreviated transcription (Latin):
in eum seuerius ammadũt̾e p̾simipsisset atma
sumpturos. Nam ei debere om̃s obsequi qui publico¬
regni sublato ꝑiculo. lib̾tatem om̃ib reddidisset
¶at euuuchi palacii quib flagiciosus animꝰ
ac scelerum conscientia potenciam illius suspͤ¬
tam fecerat eo ꝙ ⁊ ip̃i machinacõnũ admitati
conscii fuissent et ꝑticipes: adid oꝑam dabant
ut adũsus illum regis indignacõnem ⁊ odiũ
concitarent. Itaq regine ip̃ĩus freti consilio sol¬
licitudinis sue regicausas aꝑiunt asseruntq
nõ negligendũ eius capiti nͥ mature p̃cautũ
fu̾it ꝑicłm impend̾e. Nam matheũboneltum
ob id qd̃ ei nuꝑ accid̾at intantam elatum suꝑ¬
biam. ut nenimẽ sibuam in regno uirib uel
potentia parem existimet. Cumq qͣdam ductũ
tem̾tate totum ad seuideat ppłmi ꝯfluentem
uirosq etiam nobiles suis ꝑ omĩa parem ꝯfiliis
⁊ iussionib obsequi: nichil eoꝵ q̃cũq aminus

Expanded text:
in eum seuerius animaduertere presumpsisset, arma in eum seuerius animaduertere presumpsisset, arma sumpturos: nam ei debere omregni sublato periculo, libertatem omnibus reddidisset. At eunuchi palatii, quibus flagitiosus animus ac scelerum conscientia potentiam illius suspectam fecerat, eo quod et ipsi machinationum admirati conscii fuissent et participes, ad id operam dabant, ut adversus illum regis indignationem et odium concitarent. Itaque regine ipsius freti consilio, sollicitudinis sue regi causas aperiunt asseruntque non negligendum eius capiti, nisi mature precautum fuerit, periculum impendere. Nam Matheum Bonellum, ob id quod ei nuper acciderat, in tantam elatum superbiam ut neminem sibi iam in regno viribus vel potentia parem existimet. Cumque quadam ductum temeritate totum ad se videat populum confluentem, virosque etiam nobiles suis per omnia parere consiliis et iussionibus obsequi, nichil eorum quecumque animus
Abbreviated transcription (Latin):
calabriam sꝑabat sͥ futuram auxilio: cũ uniu̾sis
militib sus panormũseturus accessit. In ing̾ssu
u̾o ciuitatis płima tam uiroꝵ ei qm uulierum
turba obuiam exierunt. cũ ingenti eũ gaudio
est a rege ⁊ in eius gr̃am integte restitutus. dehinc
amaiorib curie sub eadem est freqncia plebis ad
re matħs bonellus nõ solum in sicilia uerũ tͣnͣsfa¬
rum quo ꝑ totam calabriam apuliamq ac t̾ram
laboris adeo sibi pleb̾ nobiliumq m̃tes allexerat.
ut eius uniu̾si uͥtutem ⁊ audaciam laudantes
extollerent. uec in remotissimis quoq regni par¬
eis confed̾ati crant rebcilandi iam cũ sublata: euis
deinceps uoluntatem e consiliũ expectabant. Insi¬
cilia u̾o panoriniq maxime totus iam aꝑte ppłs ꝯ
clamabat. quisquis matheo bonello nocẽ temp̃¬
tasset hostem eum publici iudicari. seseq eciã
adũsus regem siquidem ob admirati mortem

Expanded text:
Calabriam sperabat sibi futuram auxilio, cum uniuersis Calabriam sperabat sibi futuram auxilio, cum uniuersis militibus suis Panormum securus accessit. 18.8 In ingressu uero ciuitatis plurima tam uirorum ei quam mulierum turba obuiam exierunt, cum ingenti eum gaudio est a rege, et in eius gratiam integre restitutus; dehinc a maioribus curiae sub eadem est frequentia plebis ad re Matheus Bonellus non solum in Sicilia, uerum trans Farum quoque per totam Calabriam Apuliamque ac Terram Laboris adeo sibi plebis nobiliumque mentes allexerat, ut eius uniuersi uirtutem et audaciam laudantes extollerent, nec in remotissimis quoque regni pareis confederati erant, rebellandi iam causa sublata, eius deinceps uoluntatem et consilium expectabant. 18.12 In Sicilia uero, Panormique maxime, totus iam aperte populus conclamabat, quisquis Matheo Bonello nocere temptasset, hostem eum publicum iudicari, seseque, etiam aduersus regem, siquidem ob admirati mortem
Abbreviated transcription (Latin):
sent inuentã. tandem stephanus eiusfilius młtis
c̾torib ⁊ minis ad actus. iurabat se nicħ amplius
scire ꝙ curiam suꝑ hoc edoc̾et. nͥ ꝙ olim prẽm ut
sibi uidebat᷑ dicentem audierat epm̃ tropeensem
ab eo depoĩti nomĩe qiͣ trecentas auri uncias ac
dere p̾dictas uncias auri qͣs apud eum maio de¬
posuerat: respondit plurase qmͣ pet̾ent redditu¬
rum. domũq reu̾sus. septingenta nił. tarenoꝵ¬
car̃. hostiariis qui cũ eo missi fũant assignauit.
iisita gestis missi cacabum legati qui mna¬
theum bonellum actersirent regemq nũ¬
ciarent admirati mortem post comꝑta eius scelera
lecis aurib accepisse. p̾stitoq eciam sacram̃to metũ
omẽn ac ꝑiculi suspicionem excludent. at ule ꝙͣꝙͣ
huiꝰ modi iuruurando parum cred̾et sciens tũ regem
inse nich̾ ausurum. cum ob fauorem plebis. tũ qr¬
comites om̃es qui ob idipm̃ rebellau̾ant totamq

Expanded text:
sent inuenta, tandem Stephanus, eius filius, multis sent inuenta, tandem Stephanus, eius filius, multis terroribus et minis adactus, iurabat se nichil amplius scire, quod curiam super hoc edoceret, nisi quod olim patrem, ut sibi uidebatur, dicentem audierat episcopum Tropeensem ab eo depositi nomine quasi trecentas auri uncias accdere predictas uncias auri, quas apud eum Maio deposuerat, respondit plura se, quam peterent, redditurum, domumque reuersus, septingenta milia tarenocarceris hostiariis, qui cum eo missi fuerant, assignavit. His ita gestis, missi Cacabum legati, qui Matheum Bonellum accersirent regemque nuntiarent admirati mortem, post comperta eius scelera, letis auribus accepisse, prestitoque etiam sacramento, metum omnem ac periculi suspicionem excluderent. At ille quamquam huiusmodi iuriiurando parum crederet, sciens tamen regem in se nichil ausurum, comites omnes, qui ob id ipsum rebellauerant, totamque
Abbreviated transcription (Latin):
familiarem sibi delegit. ut uicem ⁊ officium int̾im
gereret admmirati p̃essetq uotariis ⁊ cum eo secre¬
comes siluest̾ admirati dolos ac ꝓpoĩtum regi pleuiꝰ
indicarent ⁊ erga macheum bonellum tempta¬
rent eius auiiũ initigare. nullis tũ assertionib
illius indignacõ pot̾at emosliri: nͥ ꝙ in thesauris
maionis regia q̃dam iuenta diademata scelerũ
eius fidem fec̾e. tandemq rex se deceptum nõ du¬
biis comꝑit argum̃tis ¶ Eadem gͦ die capti sunt
stephanus maionis fulius enudemq fr̃ stephanus
uterq admiratus cũ nocario matheo qui płimũ
illi familiaris extit̾at. Thesauris aũ eius quotquot
imiemri potuerunt. ad curiam sine dilacione tnͣs¬
latis: cum andreas eunuchus ac pleriq alii cor¬
torib traditi cogerent᷑ indicare quicquid de reb
maionis scirent uł alicubi sectecius occultatum
uł apud amicos depoĩtum: mł̾taq eoꝵ indicio fuis¬

Expanded text:
familiarem sibi delegit, ut uicem et officium interim familiarem sibi delegit, ut uicem et officium interim gereret admirati, preessetque notariis, et cum eo secrecomes Siluester admirati dolos ac propositum regi plenius indicarent, et erga Matheum Bonellum temptarent eius animum mitigare, nullis tamen assertionibus illius indignatio poterat emolliri, nisi quod in thesauris Maionis regia quaedam inuenta diademata scelerum eius fidem fecere; tandemque rex se deceptum non dubiis comperit argumentis. 18.3 Eadem ergo die capti sunt Stephanus, Maionis filius, eiusdemque frater Stephanus, uterque admiratus, cum notario Matheo, qui plurimum illi familiaris extiterat. 18.4 Thesauris autem eius, quotquot inueniri potuerunt, ad curiam sine dilatione translatis, cum Andreas eunuchus ac plerique alii tortoribus traditi cogerentur indicare, quidquid de rebus Maionis scirent, uel alicubi secretius occultatum, uel apud amicos depositum, multaque eorum indicio fuis
Abbreviated transcription (Latin):
uulgi tumultum audiens: mirabatur quid
in urbe turbinis accidisset uidensq odonem
magr̃m stabuli qui ob id ipm nũciandũ ad pa¬
lacium accedebat. rem ab eo totam edidicit. in¬
dignatusq est płimũ tam audact᷑ id in iussu
giam maiestatem admiratũ aliquid machina¬
ri constaret: ad se tũ pͥmo referri debuisse sͥq
reseruari uindcãm. ¶at regina mortem maio¬
nis młto molestius uet adeo pacient audiuit
⁊ in matheum bonellum eiusq socios maiori qͥd̃
to regio delecti sunt qui ciuitatem tota nocte ꝑ¬
uigiles cirtuirent ue forte ex ea occasione inter
ciues sedicõnis aut discordie qͥdpiam oriretur..
pleriq etiam domus admitati custodie deputati
ꝓpinquoꝵ eiũ ⁊ affimũ eiu Domosq facile plebs
inhibeti nõ pot̾at. ꝑmissũ erat licitedep̃dari.
equenti die tex henricũ aristippum archidi¬
aconũ chatamensem mansuetissimi uirũ
ingenii ⁊ tam latiuis qm grecis litõs etuditum

Expanded text:
uulgi tumultum audiens mirabatur, quid uulgi tumultum audiens mirabatur, quid in urbe turbinis accidisset, uidensque Odonem magistrum stabuli, qui ob id ipsum nuntiandum ad palatium accedebat, rem ab eo totam edidicit: indignatusque est plurimum tam audacter id, iniussu giam maiestatem admiratum aliquid machinari constaret, ad se tamen primo referri debuisse, sibique reseruari uindictam. 17.20 At regina mortem Maionis multo molestius nec adeo patienter audiuit, et in Matheum Bonellum eiusque socios maiori quidem to regio delecti sunt, qui ciuitatem regiam tota nocte peruigiles circuirent, ne forte ex ea occasione inter ciues seditionis aut discordiae quippiam oriretur. 17.22 Plerique etiam domus admirati custodiae deputati: propinquorum enim et affinium eius domos, quia facile plebi inhiberi non poterat, permissum erat licite depredari. 18.1 Sequenti die rex Henricum Aristippum, archidiaconum Cathaniensem, mansuetissimi uirum ingenii et tam Latinis quam Grecis litteris eruditum,
Abbreviated transcription (Latin):
q letali uuln̾e ad t̾ram corruit moribundus
hii u̾o qui seq̃bant᷑ eum sb̃ito disparentes qͣ
quisq potuit aufug̾unt. Matheus notariurs
uix int̾ noctis tenebras grauit̾ uuln̾atus eua¬
sit ¶ Matheus gͦ bonellus eiusq comites ita
regesta tim̃tes panormi diucius ĩmorari. cũ
incertum hr̃ent quo id fc̃m animorex erat
accepturus: ip̃a nocte cacabum quoddam eius
oppidum deuen̾unt. Tota u̾o ciuitas que prius
ambiguis erat suspensa rumorib ꝓditorisn
morte coguita sic exhilarata est: ut tũc pͥmũ
in maionem plebis odium appareret. Nam
alii cadauer in media uia ꝓiectum pedib con¬
culcabant: alii barbe pilos ꝓt̾uiꝰ euellentes:
eius faciem ꝯspuebant. Aec u̾o deerant qui
maionem putarent adhuc uiu̾e: tantiq ui¬
rum ingemi uũqm adeo ꝯsilii fuisse mopem:
ut sic int̾fici potuisset eum aũ qui iacebat ex¬
rent.Eadem nocte rex insolitum e palacio

Expanded text:
que letali uulnere, ad terram corruit moribundus. 17.13 que letali uulnere, ad terram corruit moribundus. 17.13 Hii uero, qui sequebantur eum, subito disparentes, qua quisque potuit, aufugerunt; Matheus notarius uix inter noctis tenebras grauiter uulneratus euasit. 17.14 Matheus ergo Bonellus eiusque comites, ita re gesta, timentes Panormi diutius immorari, cum incertum haberent, quo id factum animo rex erat accepturus, ipsa nocte Cacabum, quoddam eius oppidum, deuenerunt. 17.15 Tota uero ciuitas, quae prius ambiguis erat suspensa rumoribus, proditoris morte cognita, sic exilarata est, ut tunc primum in Maionem plebis odium appareret. 17.16 Nam alii cadauer in media uia proiectum, pedibus conculcabant; alii barbae pilos proteruius euellentes, eius faciem conspuebant. 17.17 Nec uero deerant, qui Maionem putarent adhuc uiuere, tantique uirum ingenii nunquam adeo consilii fuisse inopem, ut sic interfici potuisset; eum autem, qui iacebat exerent. 17.18 Eadem nocte rex insolitum e palatio