comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spatio cum fuge causam
nullam conspicerent: tui¬
ditatẽ suam causantes. ad
obpugnationẽ redeunt.
et quasi satis facturi: pro
pudore habite fuge uehe.¬
mentius imminerent:
mentius terrent᷑. Itaq
hostes ad castra sua rede.¬
unt ea die: Alia aut̃ die
cum maximo apparatu.
ad castrum redire cepert̃
Nrĩ uero castrum incen¬
dunt. atq męnib ciuita.¬
tis se intrudunt Auetꝰ
itaq timor francoꝵ ẽ: et
Qiuppe qui nichil extra
ciuitatẽ haberemus: et
ab inimicis nr̃is castellũ
quod capud ciuitatis est
retineret᷑. Igit᷑ confirmati
turci ingredi adnos per
castellum disposuerunt.
Nr̃ĩ aut̃ loci oportunitate
et eminentia confisi: ob¬
uiam hostib contendũt.
et primo impetu eos pro¬
sternunt: Dumq nr̃i in¬
minentes belli obluus¬
cunt᷑. et prede iniant.
fedissime infugam uertim.¬
tur Et enim plusquã.cͣ.
homines inporta ciuitatis
suffocati sunt: equi uͦ qͣm
plures. Igitur ingressi cas¬
tellum turci: inciuitatem

Expanded text:
spatio, cum fugae causam spatio, cum fugae causam nullam conspicerent, tarditatem suam causantes ad oppugnationem redeunt; et, quasi satis facturi pro pudore habitae fugae, vehementius imminent, mentius pugnant. Itaque hostes ea die ad castra sua redeunt. Alia autem die, cum maximo apparatu ad castrum redire coeperunt, nostri vero castrum incendunt, atque moenibus civitatis se intrudunt. Auctus itaque timor Francorum est, et quippe qui nihil extra civitatem haberemus, et ab inimicis nostris, castellum, quod caput civitatis est, retineretur. Igitur confirmati Turcae ingredi ad nos per castellum disposuerunt. Nostri autem loci opportunitate, et eminentia confisi, obviam hostibus contendunt, et primo impetu eos prosternunt; dumque imminentis belli obliviscuntur et praedae inhiant, foedissime in fugam vertuntur. Etenim plusquam centum homines in porta civitatis suffocati sunt; equi vero quam plures. Igitur ingressi castellum Turcae, in civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
aciuitate quasi ꝑ duo milia¬
ria. tentoria sua fixit. atq
ordinib factis: usq ad
pontẽ ciuitatis ꝑuenit.
Nr̃i aut̃ prima die castel.¬
lum comitis munierunt:
Metuentes si ad bellum pro.¬
cederent: ut abhostib qui
incastello erant. ciuitas cor¬
riperet᷑. uel si castellũ quod
ante pontẽ erat desererent:
facultatẽ pugnandi. et adi.¬
tum egrediendi nobis reclu.
miles clarissimus et carissi¬
rius de barnȩ uilla: Hic
eum exercitũ reuertentium
inunicoꝵ assequeret᷑: captus
et capite trinicatus ẽ. Inua.¬
sere igitur nrõs dolor et
perationẽ euadendi multi
ducerentur. Passi itaq t᷑ci
semel et scd̃o. repulsam pug¬
nandi tercia die castrum
obpugnant. atq ibi tanta
ui certatum ẽ. ut sola dei
uirtus defendere castrum
et resistere aduersariis cre.¬
deretur: Namq cum iam
transcendere uallum et di.¬
ruere murũ pararent: nes¬
cio unde concepto timore
precipites infugam ruunt.
Decurso itaq aliquantulo

Expanded text:
a civitate, quasi per duo milliaa civitate, quasi per duo milliaria, tentoria sua fixit, atque ordinibus factis usque ad pontem civitatis pervenit. Nostri autem prima die castellum comitis munierunt, metuentes, si ad bellum procederent, ut ab hostibus qui in castello erant, civitas corriperetur, vel si castellum quod ante pontem erat desererent, facultatem pugnandi, et aditum egrediendi nobis recludemiles clarissimus, et charissinomine de Barnevilla; hic, cum exercitum omnium revertentium inimicorum assequeretur, captus et capite truncatus est. Invasere igitur nostros dolor et perationem evadendi multi ducerentur. Passi igitur Turcae semel, et secundo repulsam pugnandi, tertia die castrum oppugnant, atque ibi tanta vi certatum est ut sola Dei virtus defendere castrum, et resistere adversariis crederetur. Namque cum jam transcendere vallum et diruere murum pararent, nescio unde, concepto timore, praecipites in fugam ruunt. Decurso itaque aliquantulo
Abbreviated transcription (Latin):
dam. ab armeniis rusticiᷤᷤ
captus. et de capitatus.
atq capud eius nobis
allatum ẽ Quod in esfa¬
bili dei dispositione actũ
credo. ut qui multis eus.¬
dem generis homines de¬
collari fecerat. ab eis dem¬
÷ cruitas aNtiochie .iii.
nñ.IUhii. Obsessa autem
Interea dum nr̃i enume¬
rando. et recognoscendo
spolia. ab obpugnatione
atq audiendo saltatrices
paganoꝵ splendide ac su¬
ꝑbe epularent᷑: nullatenꝰ
dei memores qui tantum
beneficium eis contulerat:
pꝰ terciũ dicin
innomis eiusdem iunii a
paganis obsessi sunt: Sicq
actum est ut qui tandiu
ꝑ dei miscdiam antioche¬
nos turcos obsederant:
ꝑ eius dispositionẽ atͣcis
obsiderentur. atq ut ma¬
gis timeremus. castellũ
superius quod quasi ei¬
uitatis custodia est in
manibus hostium erat. Ci.¬
more igit᷑ coacti nr̃i. castelli
obsidionẽ arripuerunt: Cor¬
baga aut̃ turcoꝵ dñs in pͥn¬
cipio ad uentus sui sperans
bellum ilico futurum. longe

Expanded text:
dam, ab Armeniis rusticis dam, ab Armeniis rusticis captus et decapitatus, atque caput ejus nobis oblatum est; quod ineffabili Dei dispositione actum credo, ut qui multos ejusdem gentis homines decollari fecerat. r civitas Antiochiae tertio Nonas Junii, obsessa autem Novemb. Interea, dum nostri enumerando et recognoscendo spolia, ab oppugnatione atque audiendo saltatrices paganorum, splendide ac superbe epularentur, nullatenus Dei memores, qui tantum beneficium eis contulerat, post tertium diem in Nonis ejusdem mensis Junii a paganis obsessi sunt. Sicque actum est ut qui tandiu per Dei misericordiam Antiochenos Turcas obsederant, per ejus dispositionem a Turcis obsiderentur. Atque ut magis timeremus, castellum superius dictum, quod quasi civitatis custodia est, in manibus hostium erat: timore igitur coacti nostri, castelli obsidionem arripuerunt. Corbaras autem, Turcorum dominus, in principio adventus sui, sperans bellum illico futurum, longe
Abbreviated transcription (Latin):
dum spectaculum. tandem
post multa tprã nobis facti.
ut qui tandui antiochiam
contra nos defenderant. de
antiochia modo fugere nõ
ualerent quod si quidã eoꝵ
ariꝑe fugam ausi sunt. tam̃
dit ibi quoddam satis nob̃
iocundum atq delectabile.
Dum enim ꝑ p̃rupta quȩ
collẽ medium a septentrio.¬
dam subt̃ fugere niterent᷑:
nrĩs quibusdã obuiauer̃.
Cumq turci regredi cõpel.¬
lerent᷑ : tanto impetu se af¬
fecerunt repulsi fugientes.
ut om̃s parit̾ p̃cipitarent᷑.
dep̃cipitatis hostibus. S.
de equis plusquã. cec: inibi
decollatis doliumus: Qñ
de turcis et de sarracenis
tunc perierunt: dicere
nescimus Quã diuersis¬
aut̃ mortib et quã uari.¬
is ceciderint. ex plicare
crudele est. Iui aut̃ hos.¬
tes qui castellum de me¬
dio colle seruabant uiden.¬
tes suoꝵ nec ẽ. et nr̃os ab
obpugnatione sui desiste.¬
re castellum suum retinu.¬
erunt: Gracianus autem
egressus ꝑposterulam qͣn¬

Expanded text:
dum spectaculum tandem dum spectaculum tandem post multa tempora nobis factum, ut qui tandiu Antiochiam contra nos tenuerant, de illa modo fugere non valerent; quod si quidam eorum arripere fugam ausi sunt, tamendit ibi quoddam satis nobis jucundum atque delectabile. Dum enim per praerupta, quae collem dividunt a septentriodam subterfugere niterentur, nostris quibusdam obviaverunt; cumque Turcae regredi compellerentur tanto impetu se affecerunt repulsi fugientes ut omnes pariter praecipitarentur. de praecipitatis hostibus, sed de equis plusquam trecentis inibi decollatis doluimus. Quanti de Sarracenis et de Turcis tunc perierunt, dicere nescimus; quam diversis mortibus, et quam variis ceciderunt, explicare crudele est. Quanttes qui castellum de medio colle servabant, videntes suorum necem, et nostros ab oppugnatione sui desistere, castellum suum retinuerunt. Cassianus autem egressus per posterulam quam
Abbreviated transcription (Latin):
ad inurum. et erecta scala
ceperunt ascendere nr̃i:
Primus quidam francus
nomine fulgerius. frat̃
scilicet budelli carnoten.¬
sis muros intrepidus cõ¬
scendit. quos comes flan.¬
drensis consecutus. boa¬
mundo et duci mandauit¬
ut ascenderent: Cumq om̃s
festinarent ut alius alium
p̃uenirent : scala fracta ẽ
At uero hii qui ascenderãt
descendentes inciuitatem.
runt aliquẽ dehis quos
inuenerunt. Cũq diei au.¬
rora cõparuisset. conclama.¬
uerunt: Hanc aduocem
cum omĩs ciuitas turbare.¬
tur: mulieres et paruuli
flere ceperunt: Iuli uero qͥ
in castello comitis erant.
ad hanc uocem exciti. qͥp¬
pe ut ꝓpinquiores. dicere
ceperunt adiniuicẽ Suc.¬
cursus eoꝵ uenit: Alii au¬
tẽ econtra. Non uidetur
uox ista letantiũ. Cumq
dies albesceret. in meridio.¬
nali colle ciuitatis. signa
nrã cõparuerunt: Turba¬
tiigit᷑ ciues cum inmonte
suꝑse nrõs conspicerent. alii
turbauerat eos dñs: Iocun¬

Expanded text:
ad murum, et erecta scala, ad murum, et erecta scala, coeperunt ascendere nostri. Primusque quidam Francus, nomine Fulcherius, frater scilicet Budelli Carnotensis, murum intrepidus conscendit; quem comes Flandrensis consecutus, Boimundo et duci mandavitut ascenderent. Cumque omnes festinarent, ut alius alium praeveniret, scala fracta est. At vero ii qui ascenderant, descendentes in civitatem, runt aliquem de his quos invenerunt. Cumque diei aurora comparuisset, conclamaverunt. Ad hanc vocem cum omnis civitas turbaretur, mulieres et parvuli eorum flere coeperunt. Illi vero qui in castello comitis erant, ad hanc vocem omnes excitati, quippe propinquiores, dicere coeperunt ad invicem: Succursus eorum venit. Alii autem econtra: Non videtur vox ista laetantium. Cumque dies albesceret, in meridionali colle civitatis signa nostra comparuerunt. Turbati igitur cives, cum in monte super se nostros conspicerent, alii turbaverat eos Dominus. Jucun
Abbreviated transcription (Latin):
bat uerum etiam abhis
qui inciuitate erant nob̃
menos iuuenes. et grecos.
quasi ꝓpenuria domesti.¬
coꝵ tractauerant. et uxo¬
res eis dederant: Hi ta.¬
les cum libertatẽ fuge
habere poterant cum eqͥs
et armis ad nos ueniebãt:
ret. multi de nrĩs pauidi
fugere ceperunt. et arme.¬
nii mercatores: Interea
diffusi erant uenire atq
arma emere et aptare et
tabescens timiditas ab ex.¬
ercitu nr̃o defluxisset. et
animositas semꝑ promp.¬
ta cum frĩb et ꝓfratrib
pericula subire uenisset.
mandauit nrĩs. qͥuod ci¬
uitatẽ nobis redderet:
gitur cõmunicato consi-¬
lio principes: boamun¬
dum. et ducẽ lotaringiȩ.
et flandrensẽ comitẽ adhȩc
experienda miserunt: Cũq
sus inter nuntius ab eo
qui ciuitatẽ reddebat dix̃.
expectate dum lampas tͣn¬
seat. et enim tres uiri uel
quatuor cum lampadib
ꝑmuros ciuitatis tota
nocte ꝑgebant excitando
et cõmonendo uigiles: Post
hȩc aut̃ appropinquantes

Expanded text:
bat, verum etiam ab his bat, verum etiam ab his qui in civitate erant nobismenios juvenes, et Graecos, quasi pro penuria domesticorum turcaverant, et uxores eis dederant. Hi tales, cum libertatem fugae habere poterant, cum equis et armis ad nos veniebant. ret, multi de nostris pavidi, fugere coeperunt, et Armenii mercatores. CAPUT XIdiffusi erant, venire atque arma emere, et adaptare et tabescens tumiditas ab exercitu nostro defluxisset, et animositas, semper prompta cum fratribus et pro fratribus pericula subire, venisset,mandavit nostris, quod civitatem nobis redderet. Igitur communicato consilio principes, Boimundum et ducem Lotharingiae, et Flandrensem comitem, ad haec experienda miserunt. Cumque sus internuntius ab eo qui civitatem reddebat, dixit: Exspectate dum lampas transeat. Etenim tres viri vel quatuor cum lampadibus per muros civitatis tota nocte pergebant excitando et commonendo vigiles. Post haec autem appropinquantes
Abbreviated transcription (Latin):
egredi turci ꝑ aliam portam.
quȩ respicit ad meridiem
iuxta fluuium. atq emitte.¬
re equos suos ad quendã
recessum qui inter montes
et fluuium erat optima
pascua: Explorato itaq a
nrĩs loco et terminato die.
ꝑ quandam montis diffi.¬
cultatẽ circinata ciuitate.
ad pascua illa uenerunt
atq alii ꝑuadum transe.¬
untes .ii. milia equos inde
ad duxerunt exceptis muliᷤ
et mulab quȩ recuperata
initinere maris multas nob̾
mulas abstulerant quȩ mo.¬
do capte et recognitȩ a dnĩs
muniuit tancredus monas¬
terium quoddam ultra flu¬
men et dedit ei comes ob
hoc .c. marcas argenti Et
alii de principib ꝓut po.¬
tuerunt: Hoc enim hostes
multum constrinxit. Libet
itaq attendere quanto pau.¬
ciores numero fuimus:
tanto forciores nos dei grã
fecit: Interea nuntii uenire
ceperunt frequentissime.¬
dicentes quod succursus
hostib ueniret: Hȩc aut̃
fama non solum ab arme.¬
niis et grecis nobis uenie¬

Expanded text:
egredi Turcae per aliam portam, egredi Turcae per aliam portam, quae respicit ad meridiem juxta fluvium, atque emittere equos suos ad quemdam recessum, qui inter montes et fluvium erat optima pascua. Explorato itaque loco a nostris, et terminato die, per quamdam montis difficultatem circinata civitate, ad pascua illa venerunt, atque alii per vadum transeuntes, duo millia equorum inde adduxerunt, exceptis mulis et mulabus quae recuperata e hiemis, in itinere maris, multas nobis mulas abstulerant, quae modo captae et recognitae sunt a dmunivit Tancredus monasterium quoddam ultra fluvium, et dedit ei comes ob hoc centum marchas argenti, et alii de principibus, prout potuerunt, hoc enim multum hostes constrinxit. Libet itaque attendere quia quanto pauciores numero sumus, tanto fortiores nos Dei gratia fecit. Interea nuntii venire coeperunt frequentissime, quod succursus hostibus veniret. Haec autem fama non solum ab Armenicis et Graecis nobis venie
Abbreviated transcription (Latin):
ti abinimicis dum eoꝵ pon¬
tẽ custodiunt. ad castellũ
refugere non potuerunt:
Aberat enim castellum:
Igitur hi milites facto giro
inter hostium multitudi.¬
nẽ ad angulũ cuiusdam
uicine domus ꝑuenerunt.
Ibiq hostium impetus
et sagitarum rabiẽ et saxo.¬
rum undiq nebulã uirilit̃
et imꝑterriti sustinuerunt.
Interea sonitus pugne au¬
ditus in castris nrõs exci.¬
tauit. Sicq castrũ abhos¬
tibus liberatum ẽ. et licet
a longe prospecto succursu
ab oppugnatione destitis¬
sent. et licet ponte eoꝵ ꝓxi.¬
mo.tamen posteriores eoꝵ
inter empti sunt: Rursus
itaq instaurato uallo. et
menib castri. uictualiũ
conluctores secure ire et¬
redire aportu potuerunt: Igit᷑
in uidia quã comes ꝑtulerat
adeo lenita est ut ab omnib
pat̾ et conseruator exercitus
appellaretur: Ab eo itaq tpr̃
creuit comitis nomen eo qͦd
solus hostium assultus ipse¬
sustineret: Obsesso igit᷑ pon.¬
te. et porta pontis. ceperunt

Expanded text:
ti ab inimicis, dum eorum ponti ab inimicis, dum eorum pontem custodiunt, ad castellum refugere non potuerunt; aberat enim castellum aIgitur hi milites, facto gyro inter hostium multitudinem, ad angulum cujusdam vicinae domus pervenerunt, ibique hostium impetus, et sagittarum rabiem, et saxorum undique nebulam, viriliter et imperterriti sustulerunt. Interea sonitus pugnae auditus in castris nostros excivit, sicque castrum ab hostibus liberatum est; et licet a longe prospecto succursu ab oppugnatione destitissent, et licet ponte illorum proximo, tamen posteriores eorum interempti sunt. Rursus itaque instaurato vallo, et moenibus castri, victualium conductores secure ire etredire a portu potuerunt. Igitur invidia quam comes pertulerat, adeo lenita est ut ab omnibus pater et conservator exercitus appellaretur. Ab eo itaque tempore crevit comitis nomen, eo quod solus, hostium assultus sustineret. Obsesso igitur ponte et porta civitatis, coeperunt
Abbreviated transcription (Latin):
atq prudentiȩ semitã tor¬
pentib demonstraret Nãq¬
t̃pre p̃terite estatis graui
ac diuturno morbo fatiga¬
tus et adeo mollis ꝑtotũ
iemẽ fuerat. ut nec ad mi¬
litandũ nec ad largiendũ
promptus esse diceretur.
et licet multa quia plura
posse credebatur. nullus
esse clamabat᷑ Igitur nac.¬
tus hanc difficultatẽ scili.¬
tam om̃ium inuidiam pas.¬
sus est. ut pene asius pri.¬
uatis associaretur. Interea
dum comes hec negligit.
sperans hostes deciuitate
maxima exparte obp̃ssos
ilico fugituros: quodam
diluculo abhostib cireũ.¬
datus est:. Claruit ibi
magnum diuine ꝓtectio.¬
nis miraculũ. quod sexa.
sustinuerunt. atq quo
magis mirum sit: prete.¬
ritis dieb imber inmo.¬
deratus terrã recentẽ hu¬
me factã uallum noui cas.¬
telli cõpleuit: Sicq hosteᷤ
nulla inuia sed sola uirtꝰ
dei retardabat: Non ar.¬
bitror modo quorũdam
militum egregiam uirtu.¬
tẽ: reticendã. Qui p̃uen.¬

Expanded text:
atque prudentiae semitam toratque prudentiae semitam torpentibus demonstraret. Namque praeteritae aestatis gravi ac diuturno morbo fatigatus, et adeo mollis per totam hiemem fuerat, ut nec ad militandum, nec ad largiendum promptus esse diceretur, et licet multa, quia plura posse credebatur, nullus esse credebatur. Igitur nactus hanc difficultatem, scilitam omnium invidiam passus est ut pene a suis privatis dissociaretur. Interea dum comes haec negligit, sperans hostes de civitate maxima ex parte oppressos, illico fugituros, quodam diluculo ab hostibus circumdatus est. Claruit ibi magnum divinae protectionis miraculum, quod sexagiium sustinuerunt, atque, quo magis mirum fit, praeteritis diebus imber immoderatus, terram recentem humefactans, vallum novi castelli compleverat. Sicque hostes nulla invia, sed sola virtus Dei retardabat. Non arbitror modo quorumdam militum nostrorum egregiam virtutem reticendam, qui praeven
Abbreviated transcription (Latin):
uera influmine ꝓiecta sunt.
Haute uero qui infuga co¬
mitis et boinundi disꝑsi
et uulnerati fuerant. de uic̃.¬
toria adhuc p̃timore dubi.¬
tabant. Hi aut̃ uidentes
tantam multitudinẽ quasi
de quadam multitudine cõ¬
ualescentes: dm̃ magnifica¬
re ceperunt. Qui filios su.¬
os corrigere. et letificare
consueinit: Sic itaq dei dis¬
positione actum est. ut qͥ
uictualiũ conductores in
littore et ripis fluminis
ꝑemptos feris et uolucrib
dederant: in locis eisdem
feris et uolucrib uictualia
fierent: Celebrata itaq et
cognita uictoria et castro
ȩdificato ciuitas antiochie
a septentrione et meridie
re potuisset: Quippe res cõ¬
munis plurib frequent᷑ ne¬
gligitur. dum alii ab aliis
custodiri eam arbitrantur.
Dumq alii de principibus
quasi ꝓmercede uigilũ suf¬
fragia ab aliis quererent:
comes preter suoꝵ uolunta.¬
tẽ castri custodiam arripuit:
Simul ut desidiam et aua-¬
riciam excusaret. et uigoris

Expanded text:
vera, in flumine projecta sunt. vera, in flumine projecta sunt. Nautae vero, qui in fuga comitis et Boimundi dispersi et vulnerati fuerant, de victoria adhuc prae timore dubitabant. Hi autem videntes tantam multitudinem, quasi de quadam multitudine convalescentes, Deum magnificare coeperunt, qui filios suos corrigere et laetificare consuevit. Sic itaque Dei dispositione actum est ut qui victualium conductores, in littore et ripis fluminis peremptos, feris et volucribus dederant, in locis eisdem feris et volucribus victualia fierent. Celebrata itaque et cognita victoria, et castro aedificato, civitas Antiochiae a septentrione et meridie re potuisset, quippe res communis pluribus frequenter negligitur, dum alii ab aliis custodiri eam arbitrantur. Dumque alii de principibus, quasi pro mercede, vigilum suffragia ab aliis quaererent, comes, praeter suorum voluntatem, castri custodiam arripuit, simul ut desidiam et avaritiam excusaret, et vigoris
Abbreviated transcription (Latin):
discurrentes. releuationẽ
suȩ pauꝑtatis sociis os¬
tendebant. alii aut̃ duo¬
bus uel trib induti se¬
ricis uestim̃tis largitorẽ
uictorie. et muneris dm̃
magnificabant. alii uͦ
trib uel quatuor munta
alacriter pretendebant:
Dumq his atq aliis osten.¬
tamentis fidem magnifice
uictorie nobis ꝑsuasissent.
de multitudine interfec̃¬
toꝵ suadere non potuert̃.
Qm̃ uictoria sub nocte ha¬
bita est cesoꝵ capita ad
castra delata non sunt Cũq
post tridie castrũ ante pon¬
tẽ eoꝵ edificaret᷑: inuallo
quidam deturcis reꝑti st̃.
Erat enim mons ille inse¬
pulturam saracenoꝵ Exi.
uiis igitur eoꝵ ꝓuocati
pauꝑes omĩa eoꝵ monu¬
m̃ta fregerunt: E ffosis
itaq turcis: qualis uie¬
toria fuerit nulli dubiũ
fuit Namq numerati
sunt circit᷑ mille quin¬
genti: Taceo modo et in
ciuitate sepultos et aflu.¬
mine tractos. Cum aut̃¬
fetore intolerabili laborantib
in castello obstitissent. cada¬

Expanded text:
discurrentes, relevationem discurrentes, relevationem suae paupertatis sociis ostendebant; alii autem duobus vel tribus induti sericis vestimentis, largitorem victoriae et muneris Deum magnificabant; alii vero tribus vel quatuor munitialacriter praetendebant. Dumque his et aliis ostentamentis fidem magnificae victoriae nobis persuasissent, de multitudine interfectorum suadere non potuerunt. Quoniam victoria sub nocte habita est, caesorum capita ad castra delata non sunt. Cumque postridie castrum ante pontem illorum aedificaretur, in vallo quidam de Turcis reperti sunt; erat enim mons ille in sepulturam Sarracenorum. Ex his igitur eorum provocati pauperes, omnia eorum monumenta fregerunt. Effossis itaque Turcis, qualis victoria fuerit, nulli dubium fuit. Namque numerati sunt circiter mille quingenti; taceo modo et in civitate sepultos, et in flumine tractos. Cum autfetore intolerabili laborantibus in castello obstitissent cada
Abbreviated transcription (Latin):
saxis influmine obruunt᷑.
fuga aut̃ nulla patet: Qd̃
nisi gracianus pontis portã
aperuisset illa die de anti-¬
ochia pacem habuissemus
audiui amultis qui ibi
fuerunt quod .xxͣ. turcos
et amplius de ponte sump¬
tis spondalib influmine
obruissent: Claruit ibi
multum dux lotaringie.
Hinc namq hostes ad pon.¬
tem p̃uenit. atq ascenso
gradu uenientes ꝑmediũ
diuidebant: Celebrata
itaq uictoria cum ingen¬
ti exultatione et multis
spoliis. et equis multis.
nri ad castra redeunt: Con¬
tigit ibi quoddam memo¬
rabile quod utinam qͥ nos
siuis ꝓsecuntur uotis ui¬
dere potuissent. Quidam
enim eoꝵ eques timore
mortis dum p̾ceps ꝓfim.¬
dum fluminis ingredere.¬
tur amultis de sua gen¬
te cõp̃hensus. et ab equo
suo de iectus in medio flu¬
minis obrutus est cum
illa multitudine quȩ eũ
apprehenderat: Oꝑe pre¬
cium ẽ uidisse quosdam
pauꝑes a uictoria reuer¬
tentes. alii namq intra
tentoria inequis fariis

Expanded text:
saxis in flumine obruuntur, saxis in flumine obruuntur, fuga autem nulla patet. Quod nisi Cassianus pontis portam aperuisset, illa die de Antiochia pacem habuissemus. Audivi ego a multis, qui ibi fuerunt, quod triginta Turcos et amplius, de ponte sumptis spondalibus in flumine obruissent. Claruit ibi multum dux Lotharingiae. Hic namque hostes ad pontem praevenit, atque ascenso gradu venientes per medium dividebat. Celebrata itaque victoria cum ingenti exsultatione, et multis spoliis, et equis multis, nostri ad castra redeunt. Contigit ibi quoddam memorabile, quod utinam qui nos suis prosequuntur votis, videre potuissent! Quidam enim eorum eques, timore mortis, dum praeceps profundum fluminis ingrederetur, a multis de sua gente comprehensus, et ab equo suo dejectus, in medio fluminis obrutus est cum illa multitudine quae eum apprehenderat. Operae pretium est vidisse quosdam pauperes a victoria revertentes; alii namque intra tentoria in equis variis
Abbreviated transcription (Latin):
riam. et adhuc quorũdã
nr̃oꝵ audaciam. milites
et pedites suos om̃s emi¬
sit. atq inspem uictorie ad¬
ductus: portas ciuitatis.
post suos recludi iussit. de¬
nuntians militib suis uin.¬
cere uel mori: Interea nr̃i
paulatim et ꝓimꝑio ꝓcedere
Turci aut̃ discurrere sagit.¬
tare nimis audacter nris¬
incurrere:. At nr̃i interdũ
paciebantur. dum densatis
incurrere possent. Nec ad
impetũ eoꝵ retardabantur.
Tantus uero luctus et cla.¬
mor incastris addm̃ erat.
ut affluentia lacrimarum
dei pietatẽ descendendam
putares: Cumq cominus
res gerenda foret. quidam
hisnardus miles de gagia
ꝓuincialis nobilissimus.
deo genib flexis socios or.¬
tatus est dicens. Eia mili¬
tes xp̃i : atq hostib incur.¬
rit. Sumilit̾ et aliȩ acies
nr̃e incurrunt. hostium itaq
suꝑbia turbatur. porta clau¬
sa est. et pons strictus. flu.¬
uius uero maximus: Quid
igitur : hostes turbati pro¬
sternunt᷑. et ceduntur. ac

Expanded text:
riam, et adhuc quorumdam riam, et adhuc quorumdam nostrorum audaciam, milites et pedites suos omnes emisit; atque in spem victoriae adductus, portas civitatis post suos recludi jussit, denuntians militibus suis vincere vel mori. Interea nostri paulatim, et pro imperio procedere; Turcae autem discurrere, sagittare, nimis audacter incurrere; at nostri interdum patiebantur, dum densatis incurrere possent, nec ad impetum eorum retardabantur. Tantus vero luctus et clamor in castris ad Deum erat ut affluentia lacrymarum Dei pietatem descendendam putares. Cumque jam cominus res gerenda foret, quidam Isuardus miles de Gagia, provincialis nobilissimus, Deo, genibus flexis, socios hortatus est, dicens: Eia, milites Christi! Atque hostibus incurrit: similiter et aliae acies nostrae incurrunt. Hostium itaque superbia turbatur; porta clausa est, et pons strictus, fluvius vere maximus. Quid igitur? hostes turbati prosternuntur, et caeduntur, et
Abbreviated transcription (Latin):
umq die quar.¬
to comes et boi¬
mundus cũ mul¬
titudinẽ maxima aportu
reuerterentur: a turcis ex¬
plorati sunt: Nr̃i aut̃ solo
tumultu suo. securi esse
arbitrabant᷑ Sed cur plu.¬
rib moror: uentum est
dederunt : ꝑ didimus
enim usq ad tercentũ ho¬
mines Quantũ uero spo¬
liorum et armoꝵ: non ẽ
cudum ꝑmontes et ab¬
ruipta queq trucidarem̃
et colliderem̃: in de cas.¬
tris hostib obuiam ꝓce.¬
dere ceperunt: Sicq fas.¬
tum est ut acede fugientiũ
reuocarentur: Quid igit᷑
dnẽ ds̃ : in castris uicti st̃.
et hii duo maximi princi.¬
pes. in exercitu tuo extra
castra uicti sunt: An ad
castra fugiemus. an hii de
rescitum est. quod principeᷤᷤ
uicti sunt. uel si nos cas¬
trensium fugam nosse con¬
tigerit: communis omni.¬
um fuga fiet Surrexit
itaq adiutor in oportimi.¬
tatibus dñs. atq illos
quos prius terruerat:
priores inpugnã anima¬
qui ciuitatis rector erat. et
nr̃oꝵ spolia et suoꝵ uicto¬

Expanded text:
umque die quarto comes et Boimundus, cum multitudine maxima, a portu reverterentur, a Turcis explorati sunt; nostri autem solo tumultu suo securi esse arbitrabantur. Sed cur pluribus moror? Ventum est dederunt. Perdidimus ubi usque ad trecentos homines; quantum vero spoliorum et armorum, non ecudum per montes et abrupta quaeque trucidaremur et collideremur, hi de castris hostibus obviam procedere coeperunt: sicque factum est ut a caede fugientium revocarentur. Quid igitur, Domine Deus? in castris victi sunt; et hi duo maximi principes in exercitu tuo, extra castra victi sunt! An ad castra fugiemus? an hi de rescitum est quod principes victi sint, vel si nos castrensium fugam nosse contigerit, communis omnium fuga fiet. Surrexit itaque adjutor in opportunitatibus Dominus , atque illos quos prius truderat, priores in pugnam animaqui civitatis rector erat, et nostrorum spolia, et suorum victo
Abbreviated transcription (Latin):
comitis et ep̃i fierent duo
ordines duplices. ut pedi.¬
tes p̃irent militib et ꝓim.¬
perio principum irent et
starent: Et milites seque.¬
rent᷑ eos atq atͣgo custodi.¬
rent: De gente boimundi
et tam credi similit̾̃: De gen.¬
te comitis normannie. et
francigenis similit̃: De gen.¬
te ducis et burgundionib
similit̾: Ibant aut̃ p̃cones
ꝑciuitatẽ clamantes. unꝰ
quisq homo principibus
de gente adhereret: Man¬
datum ẽ etiã ut hugo mag̃.¬
nus et comes flandrensis.
et normanniȩ comes: pri.¬
mi ad bella ꝓcederent.
Deinde dux. Post ducem

Expanded text:
comitis et episcopi fierent duo comitis et episcopi fierent duo ordines duplices, ut pedites praeirent militibus, et pro imperio principum irent et starent, et milites sequerentur eos atque a tergo custodirent. De gente Boimundi et Tancredi, similiter; de gente comitis Northmanniae et Francigenis, similiter; de gente ducis et Burgundionibus, similiter. Ibant autem praecones per civitatem clamantes, ut quisque homo principibus de sua gente adhaereret. Mandatum est etiam ut Hugo Magnus et comes Flandrensis, et Northmanniae comes, primi ad bella procederent, deinde dux; post ducem
Abbreviated transcription (Latin):
modo conuiciabat᷑: que¬
rendo de belli dilatione.
Constituta aut̃ die ad
pugnã miserunt princi.¬
pes nr̃i petrũ heremitan
ad corbaran ducẽ turcoꝵ
ut desisteret ab opugna.¬
tione ciuitatis: quia ul¬
ris erat beati petri et xp̃ia.¬
noꝵ R espondit ille suꝑbꝰ
quia iure iniuria uel fran.¬
cos et ciuitatẽ habere uo.¬
lebat. atq petrũ heremitã
inclinare nolentẽ suplica.¬
re sibi coegit: Quesitum
est eo tpr̃ quis ciuitatẽ
custodiret contra illos qͥ
in castello erant: Dũ alii
ad pugnam ꝓ grederent᷑:
fecerunt in colle nr̃i mon.¬
tis contra hostes murũ
calceũ et ꝓpugnacula. et
munierunt hȩc multis
petrariis. et dimiserunt
ibi raimundũ comitẽ. qͥ
usq ad mortẽ infirmabat᷑.
et uiros usq. ce. Uentũ
erat ad diem pugne: Ma¬
ne cõmunicauerunt om̃s.
et se deo dederunt. ad
mortẽ si uellet. uel addecꝰ
romane ȩccłiȩ et genti
francoꝵ: Constituerunt¬
aut̃ de bello sic. ut de gente

Expanded text:
modo conviciabatumodo conviciabatur, de belli dilatione. Constituta autem die ad pugnam, miserunt nostri Petrum Eremitam ad Corbaran ducem Turcorum, ut desisteret ab oppugnatione civitatis, quia juris erat beati Petri et Christianorum. Respondit ille superbus quia jure vel injuria Francos et civitatem habere volebat. Atque Petrum Eremitam inclinare nolentem supplicare sibi coegit. Quaesitum est, eo tempore, quis civitatem custodiret contra illos qui in castello erant, dum alii ad pugnam progrederentur. Et fecerunt in colle montis nostri, contra hostes murum calceum et propugnacula; et munierunt haec multis petrariis, et dimiserunt ibi Raimundum comitem qui usque ad mortem infirmabatur, et viros usque ducentos. Ventum erat ad diem pugnae. Mane communicaverunt omnes, et se Deo dederunt, vel ad mortem, si vellet, vel ad decus Romanae Ecclesiae et gentis Francorum. Constitueruntautem de bello sic ut de gente
Abbreviated transcription (Latin):
suũ uideis uendidit. Pug.¬
nã uero infide beati petͣ
tenentes quod ds̃ sibi pro¬
misit quod post tercium
diem resurgeret. et ei appa¬
reret. et ꝓhac etiam causa
quod hȩc terra uiris beati
petri sit et non paganoꝵ:
et sit signum clamoris ur̃ĩ
to itinere aderunt uob̃cũ.
in hac pugna. et uos expug.¬
nate decimam partẽ hosti¬
um. quia ipsi in uirtute¬
expugnabunt: Et ne dif.¬
ducet dñs quot habetis
abuno. et tam dui uos
huc tenebit inclusos donec
alii alios comedant: Sed
scitote ꝓfecto quia adue¬
nerunt dies illi quos pro
et conculcato paganoꝵ reg.¬
potentia ut qui nobis per
apłm suum supra dicta
p̃dicari iussit: corda om̃i.¬
um. adeo confortauit. ut
fide et spe iam triũphasse
quisq sibi de hostib sins
uideret᷑ : ad ortabantur
alii alios. et ad ortando.
uires pugnandi resume¬
bant: Uulgus etiam qͦd
diebus p̃teritis in opia
atq formidine consump.¬
tũ esse uidebat᷑. principibꝰ

Expanded text:
suum Judaeis vendidit. Pugnsuum Judaeis vendidit. Pugnent vero in fide beati Petri, tenentes quod Christus sibi promisit, quod post tertium diem resurgeret, et ei appareret; ei pro hac etiam causa, quod haec terra juris B. Petri sit, et non paganorum. Et sit signum clamoris vestrito itinere, aderunt vobiscum in hac pugna, et vos expugnate decimam partem hostium, quia ipsi in virtuexpugnabunt. Et ne difducet Dominus, quot habetis ab uno: et tandiu vos hic tenebit inclusos, donec alii comedant alios. Sed scitote profecto quia advenerunt dies illi, quos promet conculcato paganorum regpotentia ut qui nobis per apostolum suum supra dicta praedicari jussit, corda omnium adeo confortavit ut fide et spe jam se triumphasse quisque de hostibus suis videretur. Adhortabantur alii alios, et adhortando vires pugnandi resumebant. Vulgus etiam, quod diebus praeteritis inopia atque formidine consumptum esse videbatur, principibus
Abbreviated transcription (Latin):
periculo certantes dei ad¬
iutorio: alios occiderunt.
alios p̃cipitari coegerunt.
Ob hanc gͥ causam omnes
boiamundo obedientiam
ꝓmiserunt. usq ad quin¬
decim dies post bellum
ut de custodia ciuitatis
et de bello ipse dispone.¬
ret. Nam comes ualde in¬
alii principes elegerant
audiens famam belli au¬
fugerat. Sic ut diximus
nris deuictis et de p̃ssis
et angustiatis cęleste au¬
xilium affuit. et quomͦ
ante bellum et inbello
agere deberemus beatus
andreas ꝑiuuenẽ illum
qui de lancea dixerat edo.¬
cuit: Offendistis om̃s gra
estis et clamastis ad dñm
in ea sententia qua conue¬
ment principes debello
incipite in nomine dnĩ per
diem siue ꝑnoctẽ quia ma¬
nus dñi erit uobiscũ. Si.
quis aut̃ de uictoria dubi¬
tat. aꝑiantur ei porte et
uadat ad turcos. et et ui¬
debit quomͦ ds̃ illoꝵ saluũ
faciet illum: Si aut̃ pug.¬
nare aliquis recusauerit.
sit cum uida ꝓditore dñi
qui apłõs deseruit. et dñm

Expanded text:
periculo certantes Dei adpericulo certantes Dei adjutorio, alios occiderunt, alios praecipitari coegerunt. Ob hanc igitur causam, omnes Boimundo obedientiam promiserunt, usque ad quindecim dies post bellum, ut de custodia civitatis, et de bello ipse disponeret. Nam comes valde inalii principes elegerant, audiens famam belli, aufugerat. Sicut diximus, ita nostris devictis, et depressis, et angustiatis, coeleste auxilium adfuit. Et quomodo ante bellum et in bello agere debemus, B. Andreas per juvenem illum qui de lancea dixerat, edocuit. Offendistis, inquit, estis: et clamastis ad Dominin ea sententia qua conveniant principes de bello, incipite in nomine Domini, per diem sive per noctem, quia manus Domini erit vobiscum. Si quis autem de victoria dubitat, aperiantur ei portae, et vadat ad Turcas, et videbit quomodo Deus illorum, salvum faciet illum. Si autem pugnare aliquis recusaverit, sit cum Juda proditore Domini, qui apostolos deseruit, et Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
quid dicam qͦd.u. solidi nõ
sufficerent ad depellendam
famẽ unius: Nec erat mi¬
rum nec graue esse poterat
his qui tã care mercaban¬
tur cum auro et argento
et palliis habundarent.
Hȩc aut̃ ideo cara erant.
quia conscientiȩ militum¬
carebant. ficus aut̃ in ma¬
turas ab arborib decer.¬
pebant. atq costas carissi¬
me uendebant: Corio uͦ
boum et equoꝵ et alia ne¬
glecta exlongo tp̃r illa si¬
militer diu coacta carissi¬
me uendebant᷑. ad eo ut
duas solidatas comedere
milites sanguine suoꝵ
equoꝵ iuuebant. expectan.¬
tes dei miscdiam nolebãt
eos occidere adhuc: Hec
aut̃ et alia mala multa
obsessis imminebant que
enumerare difficile est.
Accedebat etiam aliud
satis graue quod quidã
de nrĩs ad turcos fugu.¬
bant. et miseriã que era
inciuitate eos docebant:
audaces effecti: uehem̃¬
tissime nobis immine¬
bant: Die aut̃ quadam
media intͣrẽ unã de nr̃s
ascenderant circit. xxi.
turci. quod nr̃i satis ex¬
orruerunt. tam̃ nr̃i pro

Expanded text:
quid dicam, cum quinque solidi non sufficerent ad pellendam famem unius? Nec erat mirum, nec grave esse poterat his qui tam care mercabantur, cum auro et argento et palliis abundarent. Haec autem ideo cara erant, quia conscientiae militucarebant. Ficus autem immaturas ab arboribus decerpebant; atque coctas charissime vendebant. Coria vero boum et equorum, et alia neglecta ex longo tempore illa similiter diu cocta, charissime vendebantur, adeo ut duas solidatas quilibet milites sanguine suorum equorum vivebant, et exspectantes Dei misericordiam, nolebant eos adhuc occidere. Haec autem et alia multa mala obsessis imminebant, quae enumerare difficile est. Accedebat etiam aliud satis grave, quod quidam de nostris ad Turcos fugiebant, et miseriam quae erat in civitate eos docebant. audaces effecti, vehementissime nobis imminebant. Die autem quadam media, in turrem unam de nostris ascenderant circiter triginta Turci, qui nostros satis exhorruerunt. Tamen nostri pro
Abbreviated transcription (Latin):
pingues. et currentissimos
modo consequebant᷑ Nec
tate munierant. uidentes
suoꝵ p̃cipitẽ fugam despe¬
rantes alii tantũ pacti ui¬
tã se nrĩs reddiderunt alii
p̃cipites fugerunt: Et̃ licet
bellũ hoc tam atrox atq̃
timidũ esset. tam̃ pauci
milites de hostib ibi ceci¬
derunt. sed peditib eoꝵ
uix aliquis euasit: Omĩa
aut̃ tentoria hostium capta
sunt et auri et argenti mul¬
tum et spolioꝵ plurimum
annone uero et peccoꝵ. et
cameloꝵ sine mensura et
numero: R enouatũq est
nobis illud famarie de
mensura similaginis et or¬
dei quȩ statere accipieban.¬
tur: facta sunt aut̃ hec
inuigilia apłoꝵ petri et
pauli: Quibus int̾cessorib
hanc uictoriam ꝑegrine
eccłiȩ francoꝵ qui uiuit
et manet cum seruis suis

Expanded text:
pingues et currentissimos, pingues et currentissimos, modo consequebantur. Nectate munierant, videntes suorum praecipitem fugam, desperantes, alii tantum pacti vitam se nostris reddiderunt, alii praecipites fugerunt. Et licet bellum hoc tam atrox atque timidum esset, tamen pauci milites de hostibus ibi ceciderunt, sed de peditibus eorum vix aliquis evasit. Omnia autem tentoria eorum capta sunt, et auri et argenti multum, et spoliorum plurimum; annonae vero et pecorum ac camelorum, sine mensura et numero. Renovatumque est nobis illud Samariae, de mensura similaginis et hordei, quae pro statere accipiebantur. Facta sunt autem haec in vigilia apostolorum Petri et Pauli, quibus intercessoribuhanc victoriam peregrinae Ecclesiae Francorum, qui vivit et manet cum servis suis,
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i principes tantũ con.¬
stituerant. et .xiii. ordis
extra ciuitatẽ fuimus Hoc
unum ualde memorabile
nõ p̃tereamus: In principio
egressionis ad pugnã. im¬
brem diuinũ suꝑ omnem
exercitum suũ inmisit dñs
paruum sed gratũ. quo qͥ
tactus est. omĩ grã repletꝰ
et fortitudine. et hostes
contẽpnebat. et quasi in de¬
liciis regiis semꝑ enutritꝰ
exiliebat: Non minus hoc
idem mirabile equis nrĩs
etiam contigit: Cui enim
defecit equus suus nisi
ꝑacta pugna : Etiam si
nõ gustauerit aliquid p̃t
cortices et folia arboꝵ. ꝑ uiii.
pugnam pauciores hosti.¬
lo plures eis fuimus: Itaq
uris ꝓgressis et dispositiᷤ.
nõ licuit nobis cõmittere
secuti sunt eos nr̃i usq ad
occasum solis: Oꝑabatur
ibi mirabilit̾ dñs. tam in
uiris quã in equis nrĩs. Q p¬
pe uiri auaritia abello nõ
reuocabant᷑. Et illi equi
famelici quos uix dñi sui
inp̃lium pascendo deduxe.¬
rant. leuissime equos tͣcoꝵ

Expanded text:
nostri principes tantum connostri principes tantum constituerant, et tredecim ordines extra civitatem fuerunt. Hoc unum valde memorabile non praetereamus. In principio egressionis nostrae ad pugnam, imbrem divinum super omnem exercitum suum misit Dominus, parvum, sed tam gratum quo qui tactus est, omni gratia repletus et fortitudine, et hostes contemnebat, et quasi in deliciis regiis semper enutritus exsiliebat: Non minus hoc idem mirabile, equis nostris etiam contigit. Cui enim defecit equus suus, nisi peracta pugna etiamsi non gustaverit aliquid praeter cortices et folia arborum per seppugnam pauciores eralo plures eis fuimus. Itaque, nostris progressis et dispositis, non licuit nobis committere Persecuti sunt eos nostri, usque ad occasum solis. Operabatur ibi mirabiliter Dominus tam in viris quam in equis nostris; quippe viri, avaritia a bello non revocabantur, et illi equi famelici, quos vix domini sui, in praelium pascendo deduxerant, levissime equos Turcarum,
Abbreviated transcription (Latin):
nudis pedib et induti sa¬
cęrdotalib uestim̃tis supͣ
muros ciuitatis dm̃ in¬
uocantes: ut ppłm suũ
defenderet. atq testam̃tũ
quod sanguine suo sanci.¬
uit in hoc bello ꝑuictoriã
francoꝵ testificaret᷑. In
hoc aut̃ spacio quod ꝓces¬
simus aponte usq ad mon.¬
tana maxime laborauimꝰ.
ꝓpt̃ hoc quod ipsi hostes
uolebant nos accingere: Int̾
hec licet maiores hostium
ordines nobis qui inturma
ep̃i eramus incumberent.
tam̃ ꝑ presidium dnĩcȩ lan.¬
cee quȩ ibi erat nullũ ibi
uulnerauerunt. sed neq sa¬
gittam nobis intorserunt.
Uidi ego hec quȩ loquor.
et anĩcam lanceã ibi ferebã
Quod siquis dicat hera.¬
clium uice comitẽ uexilli¬
ferũ epĩ in hoc bello uul¬
neratũ fuisse. sciat quod
et uexillum suũ alii tra.¬
diderat. et ordinẽ nr̃m
longe reliquerat: Ut uͦ
om̃s uiri bellatores deci.¬
uitate ꝓgressi sunt : apa.¬
ruerunt nobis .U. allȩ
acies: inter nos: Et enĩ

Expanded text:
nudis pedibus et induti sanudis pedibus et induti sacerdotalibus vestimentis supra muros civitatis, Deum invocantes ut populum suum defenderet, atque testamentum quod sanguine suo sancivit, in hoc bello per victoriam Francorum, testificaretur. In hoc autem spatio quod processimus a ponte usque ad montana, maxime laboravimus propter hoc quod ipsi hostes nos volebant accingere. Inter haec, licet majores hostium ordines, nobis qui in turma episcopi eramus incumberent, tamen per praesidium Dominicae lanceae, quae ibi erat, nullum ibi vulneraverunt, sed neque sagittam nobis intorserunt. Vidi ego haec quae loquor, et Dominicam lanceam ibi ferebam. Quod si quis Heraclium vicecomitem, vexilliferum episcopi, in hoc bello vulneratum fuisse dicat, sciat quod et vexillum suum alii tradiderat, et ordinem nostrum longe reliquerat. Ut vero omnes viri bellatores de civitate egressi sunt, apparuerunt quinque aliae acies inter nos. Etenim,
Abbreviated transcription (Latin):
chi induti stolis albis ante
acies militũ nr̃oꝵ ꝑgebãt.
dei adiutoriũ et scõꝵ pa¬
trocinia inuocando cantan¬
tes: At contra hostes nob̾
incurrebant. et sagittabãt.
Mandauit etiam corbaras
ad principes nr̃os paratus
erat facere modo quod nu¬
per ab negauit. ut quinq
milites uincerent᷑ pacifice
aliis cederent: Responder̃
adhȩc nr̃i Noliustis cũ
hec uoluimus: Nunc aut̃
quia ꝓperauimus nos
ad pugnã: decertent sin¬
guli ꝓsuo iure. Cumq
ut diximus planiciẽ to¬
tam occupauissemus. que¬
dã pars turcoꝵ post nos
peditib nrĩs incurrit. pedi.¬
tes uero illi facto giro impe.¬
tum hostium sustinuerunt¬
uirilit̾: Cum uero turci nul¬
lo modo eos ꝓpellere possent
ignẽ circa eos accenderunt
ut qui gladios non formi.¬
dabant. saltim abigne cor.¬
riꝑent᷑. Itaq cedere eos cõ¬
pulerunt: Habebat enun
locus ille fenum multum
et siccum: E gressis namq
ordinib stabant sacerdotes

Expanded text:
chi, induti albis stolis, ante chi, induti albis stolis, ante acies militum nostrorum, pergebant, Dei adjutorium et sanctorum patrocinia invocando cantantes. At contra hostes nobis incurrere volebant et sagittabant. Mandavit etiam Corbaras ad principes nostros: Paratus erat facere modo quod nuper abnegavit, ut quinquemilites vincerentur, pacifice aliis cederent. Responderunt ad haec nostri: Noluistis, cum hoc voluimus, nunc autem quia paravivimus nos ad pugnam, decertent singuli pro suo jure. Cumque, ut diximus, planitiem totam occupavissemus, quaedam pars Turcorum post nos peditibus nostris incurrit; pedites vero illi, facto gyro, impetum hostium viriliter sustinuerunt. Cumque Turci nullo modo eos propellere possent, ignem circa eos accenderunt, ut qui gladios non formidabant, saltem ab igne corriperentur. Itaque cedere eos compulerunt; habebat enim locus ille fenum multum et siccum. Egressis itaque ordinibus, stabant sacerdotes
Abbreviated transcription (Latin):
quã mecum puignarent.
Et respondit ei mirdalul:
Non dixi quod nõ pugna.¬
rent: Sed ueni et uide.¬
bo eos et dicam tibi si pi¬
teris eos facile superail.
Et iam tercius ordo de¬
uidisset ordinum dispositi¬
ones mirdalin. dixit ad
corbaran: Occidi quidem¬
isti possunt. sed uerti in
fugã nequeunt: et tunc
corbaras illi. Nulli eorum
ꝓpelli aliquatenus posst̃:
Et respondit mirdalin:
Non quantũ planta pedis
habet cedent: si omĩs genᷤ
paganoꝵ eis incurrat: Tc̃
ille licet turbatus. ordineᷤᷤ
multos et multiplices in¬
struit aduersum nos Et
cum primo potuissent exi.¬
tum nobis ꝓhibere: paci.¬
fice exire ꝑmittebant: Nr̃ĩ¬
aut̃ tantũ acies suas uer.¬
sus montana dirigebant.
cauentes ne nos incinge¬
rent atͣgo. Erant autem
montana aponte quasi
duob magnis miliarib
ꝓcedebamus ita spatiosi
sieut in ꝓcessionib clerici
ꝑgere solent: Et reuera no¬
bis ꝓcessio erat. Et enim
sacerdotes et multi mona¬

Expanded text:
quam mecum pugnarent? quam mecum pugnarent? Et respondit ei Miredalin: Non dixi quod non pugnarent, sed veni, et videbo eos, et dicam tibi si poteris eos facile superare. Etiam tertius ordo vidisset ordinum dispositiones, Miredalin dixit ad Corbaram: Occidi quidem possunt isti, sed verti in fugam nequeunt. Et tunc Corbaras illi: Nulli eorum propelli aliquatenus possunt? Et respondit Miredalin: Non quantum planta pedis habet cedent, si omne genus paganorum eis incurrat. Tunc ille, licet turbatus, ordines multos et multiplices, instruit adversum nos. Et cum primo potuissent exitum nobis prohibere, pacifice exire permittebant. Nostri tamen acies suas versus montana dirigebant, caventes ne nos incingerent a tergo. Erant autem montana longe a ponte, quasi duobus magnis milliaribus. Procedebamus ita spatiosi, sicut in processionibus clerici rgere solent; et revera nobis processio erat. Etenim sacerdotes et multi mona
Abbreviated transcription (Latin):
beata gens cuius ẽ dñs
ds̃ eius: Oquã beatus po¬
pulus quẽ ds̃ elegit: Oqͣm
in nuitatã faciẽ huius ex.¬
ercitus a tristicia in alacri.¬
tate: quippe preteritis die¬
bus ibant. ꝑ plateas ciuita¬
tis dei auxilium appellan¬
tes. ad ęccłias principes et
nobiles. et hi qui erant de
ppło nudis pedib lacri.¬
mantes. et pectora ꝑcuti¬
entes ad eo tristes. ut pat̃
filium obuium nõ resalu.¬
taret. neq respiceret. neq
fr̃ frẽm Modo uero cerne¬
res eos alacres equos emit.¬
tere. excutere arma. et ui¬
brare astas. nec posse pa-¬
ti quietẽ quindictu uel
oꝑe aliquid iocundũ fa.¬
cerent uel dicerent: Sed
cur plurib moror: con
consolata fuerant ordine
cõplent᷑ Inter hȩc dux
turcoꝵ corbaras infra ten¬
torium suũ scaccis lude.¬
bat. et accepto nuntio qd̾
franci ad pugnã ꝓ grede¬
rentur : turbatus animo.
dalim. nobilẽ et nobis no¬
tum ꝑmiliciã suã et dix̃
ei: Quid hoc ẽ: nonne
tu michi dixeras quia

Expanded text:
ns, cujus est Dominus Deus ejus! O quam beatus populus, quem Deus elegit! O quam immutatam faciem hujus exercitus, a tristitia in alacritatem! Cujus quippe, praeteritis diebus, ibant per plateas civitatis, Dei auxilium appellantes ad Ecclesias, principes et nobiles, et ii qui erant de populo nudis pedibus lacrymantes, et pectora sua percutientes, adeo tristes ut pater filium obvium non resalutaret, neque respiceret, neque frater fratrem. Modo vero cerneres eos alacres equos emittere, excutere arma et vibrare hastas, nec posse pati quietem, quin dictu vel opere, aliquid jocundum facerent vel dicerent. Sed cur pluribus moror? Conc consulta fuerant, ordine complentur. Inter haec dux Turcorum Corbaras, infra tentorium suum schaccis ludebat, et accepto nuntio quod Franci ad pugnam progrederentur, turbatus animo, nobilem et nobis notum per militiam suam, et dixit ei: Quid est hoc? Nonne tu mihi dixisti quia
Abbreviated transcription (Latin):
aliquantulũ sciens Sed
in ipsa hora ita ignorauit.
ut nec littas cognosceret
neq aliquid eoꝵ quȩ littis
didicerat memor esset excep.¬
tis pat̾ nr̃ et credo in dm̃.
magnificat et gła in excel¬
sis dõ. et benedictus dñs
derat. ac si nũquã ea audis.¬
set. et licet cum maximo
labore postea pauca recupe.¬
rare potuit: E cce ille pat̾
qui ꝓnobis uulneratus
plaga: Hȩc etiam dñs p̃ci¬
pit ut celebrẽ habeatis diẽ
illum in quo lanceã suam
uobis reddidit. et quia
inuesꝑe reꝑta est. et non
potuit dies illa celebris
haberi sequenti ebdomada
in octabis sollempnitatẽ ce¬
lebrabitis. et singulis anniᷤᷤ
deinceps indie inuentioniᷤᷤ
ipsius lancee: Inter hȩc

Expanded text:
aliquantulum sciens, sed aliquantulum sciens, sed in ipsa hora ita ignoravit ut nec litteras cognosceret; neque aliquid eorum quae litteris didicerat memor esset, exceptis, Pater noster; et, Credo in Deum, et, Magnificat; et, Gloria in excelsis Deo; et, Benedictus Dominus derat, ac si nunquam ea audisset: et licet cum maximo labore, pauca postea recupeas ait: Ecce ille Pater qui pro nobis vulneratus plaga. Haec etiam Dominus praecipit ut celebrem habeatis diem illum, in quo lanceam suam vobis reddidit. Et quia in vespera reperta est, et non potuit dies illa celebris haberi, sequenti hebdomada in octavis, solemnitatem celebrabitis; et singulis annis deinceps in die inventionis ipsius lanceae. Haec