comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e quas significant. quid singule aꝑ¬
pellentur .i. noĩentur int̾roges: respon¬
dere nõ possim. nisi eas ip̃as ꝑtes orõis
existat qui nrãm istam rõm labefac¬
mũ ẽẽ q̃m putamus. fieri enĩ posse ut
paulus quemqͣm dixit. p̾cepitq rectis¬
sime: minus tũ recte locutus fit cum
ait. est in illo erat. p̾sertim cũ seip̃e mi¬
pitum in sermone fateatur. Quo tamd̃
modo istũ refellend̃ arbitͣris: Ad̾. Ncħ
hẽo quod ꝯtradicam. ⁊ te oro ut aliquẽi
de illis reꝑtas. quib u̾boꝵ notitia sũma
ꝯceditur. cuius auctoritate post io qd̃
cupes efficias. Aug̃. Nimis ne tibi uide¬
tur ydonea. remotis auctoritatib ip̃a
rõ qua demonstratur omnib ꝑtib orõ¬

Expanded text:
ipsae quas significant, quid singulae apipsae quas significant, quid singulae appellentur, id est nominentur, interroges; respondere non possum, nisi eas ipsas partes oratiexistat qui nostram istam rationem labeface firmum quam putamus: fieri enim posse ut Paulus, quanquam vixerit praeceperitque rectissime, minus tamen recte locutus sit, cum ait, Est in illo erat; praesertim cum se ipse imperitum sermone fateatur? quo tandem modo istum refellendum arbitraris? Ad. Nihil habeo quod contradicam, et te oro ut aliquem de illis reperias, quibus verborum notitia summa conceditur, cujus auctoritate potius id quod cupis efficias. Aug. Minus enim tibi videtur idonea, remotis auctoritatibus, ipsa ratio, qua demonstratur omnibus partibus orat
Abbreviated transcription (Latin):
tiamus cum dm̃s uirtus: ⁊ nõ illud qd̃
hiis duab sillabis significatur: ĩ illo
fuisse arbitremur. ad̾. Intsłigo ac seqͦr
ang̃. Quid. illud nõne intlłigis etiam
nicħ int̾eẽ utrũ quisq dicat uirtus
appellatur. ansuirtus noĩatur: Ad̾
ad̾. uideo ⁊ hic nicħ distare. Aug̃. Iam¬
ne etiam uides quid uelim ostend̾e
ad̾. Nond̾ id sane. Aug̃. Ita ne tu nõ ni¬
do nom ce io quos tes aliqua noiatur.
Ad. Boc plane nich certuo uideo. Aug̾ xi¬
des ergo est. nom̃ ẽẽ. siquid illud quod erat
in xp̃o. est noĩatur. ad. Regare nõ possum.
aug̾. ao si q̃rerem ex te que sit pars orõis
est: nõ opinor nom̃. s u̾bũ ẽẽ dic̾es. cũ io
rõ etiam nom̃ eẽ docu̾it. ad̾. Ita est ꝓrsits
ut dicis. Aug̃. Num adhuc dubitas alias
quoq ꝑtes oronis eod̾ modo quo dem̃ui¬
mus not̃a ẽẽ: Ad̾. Nõ dubito. qñ quid̃ fa¬
teor ea significare aliquid. Si aut̃ res

Expanded text:
tiamus, cum dicimus, Virtus, et non illud quod tiamus, cum dicimus, Virtus, et non illud quod his duabus syllabis significatur, in illo fuisse arbitraremur. Ad. Intelligo ac sequor. Aug. Quid? illud nonne intelligis etiam nihil interesse utrum quisque dicat, Virtus appellatur, an, Virtus nominatur? Ad. Ad. Video et hic nihil distare. Aug. Jamne etiam vides quid velim ostendere? Ad. Nondum sane. Aug. Itane tu non vides nomen esse id quo res aliqua nominatur? Ad. Hoc plane nihil certius video. Aug. Vides ergo, Est nomen esse, siquidem illud quod erat in illo, Est nominatur. Ad. Negare non possum. Aug. At si ex te quaererem quae sit pars orationis, Est; non opinor nomen, sed verbum esse diceres, cum id ratio etiam nomen esse docuerit. Ad. Ita est prorsus ut dicis. Aug. Num adhuc dubitas alias quoque partes orationis eodem modo, quo demonstravimus, nomina esse? Ad. Non dubito, quandoquidem fateor ea significare aliquid Si autem res
Abbreviated transcription (Latin):
iunctũ est: ut illa recta eẽt locutõ tua.
Aug̃. Accute quid̃ falłis. s ut falli desinas
acutius attende quid dicam. si tñ dice̾¬
id ut uolo ualũo. Ram u̾bum de uerbĩs
age̾ tam implicatũ est: qͣm digitosi
digitis inserere ⁊ ꝯfricare. Ubi uixi
dinoscitur nisi ab eo tp̃o qui idagit: qͣ
digiti pruriant. ⁊ qui auxiligntur pru¬
rientib. Ad̾. En toto animo adsũ. Ram
siłitudo me intentissimũ fecit. Angs̃
uerba certe: sono ⁊ litt̾is ꝯstant ad̾.
Ita est aug̃. Ergo ut ea potissim̃ aucto¬
ritate utanuir que nob̃ carissima est
cum ait paulus apłs. Nõ erat in xpõ
est ⁊ nõ. S est in illo erat nõ opinor pu¬
tand̾ est tres istas litt̾as quas enũtia¬
mus cũ dmĩs eso: fuisse in xp̃o. s illud
potius quod istis trib lict̾ĩs significa¬
tut. ad. Uerum dicis. Aug̃. Inclłigis gͥ
eum qui ait. est in illo erat nich aliud
dixisse qm est appellatur quod in illo e
rat. nec istas ditas sillabas quas enim¬

Expanded text:
junctum est, ut illa recta esset locutio tua. 14. Aug. Acute quidem falleris, sed ut falli desinas, acutius attende quod dicam, si tamen id dicere, ut volo, valuero: nam verbis de verbis agere tam implicatum est, quam digitos digitis inserere et confricare; ubi vix dignoscitur, nisi ab eo ipso qui id agit, qui digiti pruriant, et qui auxilientur prurientibus. Ad. En toto animo adsum, nam ista haec similitudo me intentissimum fecit. Aug. Verba certe sono, et litteris constant. Ad. Ita est. Aug. Ergo ut ea potissimum auctoritate utamur, quae nobis charissima est, cum ait Paulus apostolus, Non erat in Christo Est et Non, sed Est in illo erat , non opinor, putandum est tres istas litteras, quas enuntiamus cum dicimus, est, fuisse in Christo, sed illud potius quod istis tribus litteris significatur. Ad. Verum dicis. Aug. Intelligis igitur eum qui ait, Est in illo erat, nihil aliud dixissequam, Est appellatur quod in rat: ne duas istas syllabas quas enun
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcupĩam. Qualem se fuisse in uet̾i testa¬
m̃to etiam ip̃e apłs ostendens. occasione
inquit accepta: pocm̃ ꝑ mandatũ oꝑatũ
nisi quod ait. ꝯcupĩam nesciebam nisi
lex dic̾et nõ ꝯcupisces: Nũquid malum
est nõ ꝯcupisc̾e: Inmo maxime bonũ. bo¬
na est ergo lex que hoc dicit. so ubi non
adest iuiuificans sp̃c. hec ip̃a lex que bonũ
dicit occidit. Quia pocĩ uirtus est. cũ ꝑillã¬

Expanded text:
iam. Qualem se fuisse in Vetere Testamento etiam ipse Apostolus ostendens, Occasione, inquit, accepta peccatum per mandatum operatum nisi quod ait, Concupiscentiam nesciebam, nisi Lex diceret, Non concupisces? Numquid malum est non concupiscere? Imo maxime bonum. Bona est ergo Lex quae hoc dicit: sed ubi non adest vivificans spiritus, haec ipsa Lex quae bonum dicit, occidit: quia pec
Abbreviated transcription (Latin):
aliud eẽ hoc trissillabũ nom̃ quod uo¬
ce platum est. aliuid id quod significat
ad. Iam supͣ hoc ꝯcessi de omnib signis
⁊ significabilib. Aug̃. Num omnia sig¬
na tibi uidentur aliuo significare qͣm
sunt. sicut hoc trissillabum cum dñis ał
nlło modo idem significat quod est ip̃m
ad̾. Nõ sane. Nam cũ dm̃s signũ nõ so¬
lum signa cet̾a quetũꝙ sunt: s etiam
seip̃m significat. est ent̃ u̾bũ. ⁊ utiqi
omnia u̾ba signa sunt. Aug̃. Quid: In
hoc dissillabo cum dnĩs u̾bum: nõne ta¬
le aliquid ꝯtigit: Nam si omne quod
cum aliquo significatu articulata tio¬
ce ꝓfertur hoc dissillabo significatur.
etiam ip̃m hoc gen̾e includitur. ad̾. Ica ẽ
Aug̃. Aud: nomen nõne silr hr̃. Lam ⁊¬
oĩm gen̾um noĩa significat. ⁊ ip̃m no¬
men: gen̾is neutri nom̃ est. An si ex te q̃
Sunt ergo signa que int̾ alia que signi¬
ficant: etiam se ip̃a significant. Ad̾. St̃
Ang̾. Num tale tibi uidetur hoc qͣdrissil¬

Expanded text:
aliud esse hoc trisyllabum nomen, quod voce prolatum est, aliud id quod significatur? Ad. Jam hoc supra concessi de omnibus signis et significabilibus. Aug. Num omnia signa tibi videntur aliud significare quam sunt, sicut hoc trisyllabum, cum dicimus, Animal, nullo modo idem significat quod est ipsum? Ad. Non sane: nam cum dicimus, Signum, non solum signa caetera quaecumque sunt, sed etiam seipsum significat; est enim verbum, et utique omnia verba signa sunt. Aug. Quid? in hoc disyllabo cum dicimus, Verbum, nonne tale aliquid contingit? Nam si omne quod cum aliquo significatu articulata voce profertur, hoc disyllabo significatur, etiam ipsum hoc genere includitur. Ad. Ita est. Aug. Quid? nomen nonne similiter haium generum nomina significat, et ipsum nomen generis neutri nomen est. An, si ex te quSunt ergo signa quae inter alia quae significant, et seipsa significent. Ad. Sunt. Aug. Num tale tibi videtur hoc quadrisyl
Abbreviated transcription (Latin):
s radices ip̃e fu̾ant amptitande. Di aũ
recenseatis que ꝯtra faustũ manicheũ
scripsimus. ⁊ ꝯtra adimantũ qui man¬
chei secte cum ille uiu̾et fuisse tactat᷑.
młta reꝑcetis que adũsus istũ parit̾
ualeant. ⁊ fortasse si illa lege̾ntur. uł ñ
bane post finem libri in quo fine pau¬
citatem hoĩm in suo errore ꝯmendat
qr uidel pancoꝵ est sapta. quod om̃ib
hereticis adu̾sariis eccle catholice que
ꝑ omnes t̾ras copiosa fectattte ditã¬
ditur: in sua cuiusq  te qu¬

Expanded text:
sed radices ipsae fuerant amputandae. Si autem sed radices ipsae fuerant amputandae. Si autem recenseatis quae contra Faustum manichaeum scripsimus, et contra Adimantum, qui Manichaei sectator cum ille viveret fuisse jactatur, multa reperietis quae adversus istum pariter valeant. Et fortasse si illa legerentur, vel n haec scribere. 42. Sane post finem libri, in quo fine paucitatem hominum in suo errore commendat, quia videlicet paucorum est sapientia: quod omnibus haereticis adversariis Ecclesiae catholicae, quae per omnes terras copiosa fertilitate diffunditur, in sua cuique
Abbreviated transcription (Latin):
nlłi discipłi eius in ead̾ impietate po¬
stĩores pͥorib succedentes. Quoꝵ insuc¬
cessione qͣrtus extitit uaselides qui pͥ¬
mus aꝑtius ausus est dice dm̃i quem
gens iuidea coluit: nõ fuisse uerũ dm̃.
Post istos fuit quidam etiam car pocra¬
moysen data est: dm̃ dedisse. Cerdon postea
surrexit qui p̾mus inuenitur dixisse i¬
duos deos. Unũ bonũ. alt̾m malũ. longe i¬
anqͣm heresis manicheoꝵ em̃sisset. quoꝵ
in hoc furioso delim̃to error est notior
huius cerdonts martion discipulus funit
appellos qui talia docuit. fn̾unt etiam
a quodam patritio nõnsłi patritiani qui
sunt silr adu̾santes diuinis net̾ib libͣs
est mundus. De aliqua istoꝵ herest estiste
scioquis cuius segłatur eẽ discipłm. E
tum ad hunc librtm attines quem mi¬
sisti: satis puto eẽ responsũ. Ea quippe
fitroris eius detecta sunc robora. ex qͥb
omnes alias in eo uolumine scripsit.
blasphemie pulularunt Impiissimis
tim romos fertre: ninis longũ fuit

Expanded text:
mpietate posteriores prioribus succedentes: quorum in successione quartus exstitit Basilides, qui primus apertius ausus est dicere, Deum quem gens Judaea coluit, non fuisse verum deum. Post istos fuit quidam etiam CarpocraMoysen data est, Deum dedisse. Cerdon postea surrexit, qui primus invenitur dixisse duos deos, unum bonum, et alterum malum, longe antequam haeresis Manichaeorum emersisset, quorum in hoc furioso deliramento error est notior. Hujus Cerdonis Marcion discipulus fuit. Apelles quoque talia docuit. Fuerunt etiam a quodam Patricio nonnulli Patriciani, vel sunt, similiter adversantes divinis veteribus Libris. est mundus. De aliqua istorum haeresi est iscio quis, cujus se gloriatur esse discipulum, quantum ad hunc librum attinet quem misistis, satis ei puto esse responsum. Ea quippe furoris ejus dejecta sunt robora, ex quibus omnes, quas in eo volumine scripsit, blasphemiae pullularunt, impiissimis tim ramos ferire, nimis longum fuit:
Abbreviated transcription (Latin):
poris qõnem. U̾m ⁊ ista duob modis
soluitur. Aut enĩ carnis ⁊ sanguinis
noĩe. corruptõm carnis ⁊ sanguinis
nuncupauit que in resurrectõne non
erit. aut carnem ⁊ sanguinem hoĩes
ad omnes illecebras scłariũ uoluptatũ
carni ⁊ sanguini deditos qui regnũ dei
nd poslidebunt. ⁊otus aut iste locuo qi¬
aplici sermonis ubi scriptil est caro et
sangius regnũ dei nõ possidebunt. i ꝯsi¬
d̾etur diligentius. magis ꝑsuadebit cor¬
ruptõni carnis sicut nõ est hiis eũ noca¬
bulis appellare uoluisse. acq ad exponẽ¬
dum quid dic̾et adiunxisse. neq corrup¬
tio incorruptõm possidebunt. qr cũ fc̃a
fu̾it que in resurrectõe sꝑatur illa muta¬
tio: nõ utiq remanebit ulla corruptio.i
Qmius ergo ⁊ post resurrectõm dñs dixe¬
rit disciplis suis. Palpate ⁊ uidete qr spc̃¬

Expanded text:
stionem. Verum et ista duobus modis solvitur. Aut enim carnis et sanguinis nomine corruptionem carnis et sanguinis nuncupavit, quae in resurrectione non erit: aut carnem et sanguinem, homines ad omnes illecebras saecularium voluptatum carni et sanguini deditos, qui regnum Dei non possidebunt. Totus autem iste locus apostolici sermonis, ubi scriptum est, Caro et sanguis regnum Dei non possidebit, si consideretur diligentius, magis persuadebit corruptionem carnis sicut nunc est, his eum vocabulis appellare voluisse, atque ad exponendum quid diceret adjunxisse, Neque corruptio incorruptionem possidebit. Quia cum facta fuerit quae in resurrectione speratur illa mutatio, non utique remanebit ulla corruptio. Quamvis ergo et post resurrectionem Dominus dixerit discipulis suis, Palpate, et videte, quia sp
Abbreviated transcription (Latin):
Si certe aĩadu̾̃tis ad ea iam signa nos ꝑ¬
uenisse que iuuicem se significent.n
nlsa p̃t̾ sonũ distantia. ⁊ que seip̃a sig¬
nĩficent cum cet̾is omnub ꝑtib orõis
ad̾. Nõ intsłigo. Aug̃. Rum ergo intelli¬
gis ⁊ nom̃ uocabulo. ⁊ uocabulũ noĩe

Expanded text:
Sed certe animadvertis ad ea jam signa nos pervenisse, quae se invicem significent, nulla praeter sonum distantia, et quae seipsa significent cum caeteris omnibus partibus orationis. Ad. Non intelligo. Aug. Non ergo intelligis et nomen vocabulo et vocabul
Abbreviated transcription (Latin):
aug̃. facile est. Ram credo te accepisse
ac tenere ꝓnom̃ dcm̃ : quod ꝓ ip̃o noĩe
ualeat. rem tñ notet minus plena i
ad̾. Recordor ⁊ ꝑbo. Aug̃. Uides igitur
scd̾ hanc diffinitõm nssis nisi nõibi

Expanded text:
Aug. Facile est: nam credo te accepisse Aug. Facile est: nam credo te accepisse ac tenere pronomen dictum, quod pro ipso nomine valeat, rem tamen notet minus plena siAd. Recordor et probo. Aug. Vides igitur secundum hanc definitionem nullis nisi nominibus
Abbreviated transcription (Latin):
culata cum aliquo significatu ꝓferũ¬
tur. u̾ba sunt ⁊ noĩa. b tñ alia de causa
u̾ba. ⁊ alia de causa noĩa sunt. nicħ ne
distabit int̾ nom̃ ⁊ u̾bũ: Ad̾. Quõ istud
sit. nõ intlłigo. Ang̃. Hoc saltem intsłi¬
gis. omne coloratũ ẽẽ utsibile. ⁊ omne
nisibile coloratũ. ꝙͣnis hec duo uba di¬
stincte different̾ q significent. Ad̾ Intel
ferentem hẽant significatõm ad. Iam
uideo posse id accidere. S quõ id accidat
exspecto ut ostendas aug̃. Omne quod
cum aliquo significatu articulata no¬
ce ꝓrumpit: aĩadũtis ut opinor. et
aurem u̾berare ut sentiri. ⁊ memorie
mandart: ut nosci possit. Ad̾. aĩadũto
aug̃. duo ergo quidam ꝯtingunt. cũ
aliquid tale uoce ꝓferimus. Ad̾. Ita ẽ
aug̃. Quid si hoꝵ duoꝵ ex uno appella
berando. noĩa a noscendo. ut ulud pͥm̃
ab aurib. hoc aut̃ scd̃m: ab aĩo uocari
meru̾it : Ad̾. Concedam. cũ ostend̾ts quõ
recte possimus omĩa u̾ba noĩa dicere

Expanded text:
nificatu proferuntur, et verba sunt et nomina; sed tamen alia de causa verba, et alia de causa nomina sunt? nihilne distabit inter nomen et verbum? Ad. Quomodo istud sit non intelligo. Aug. Hoc saltem intelligis, omne coloratum visibile esse, et omne visibile coloratum, quamvis haec duo verba distincte differenterque significent. Ad. Intellferentem habeant significationem? Ad. Jam video posse id accidere: sed quomodo id accidat, exspecto ut ostendas. Aug. Omne quod cum aliquo significatu articulata voce prorumpit, animadvertis, ut opinor, et aurem verberare, ut sentiri; et memoriae mandari, ut nosci possit. Ad. Animadverto. Aug. Duo ergo quaedam contingunt, cum aliquid tali voce proferimus. Ad. Ita est. Aug. Quid, si horum duorum ex uno appellatberando, nomina vero a noscendo, ut illud primum ab auribus, hoc autem secundum ab animo vocari meruerit? 13. Ad. Concedam, cum ostenderis quomodo recte possimus omnia verba nomina dicere.
Abbreviated transcription (Latin):
abraham. de filiis hely sacerdotis. de sacri¬
fitiis que putat nõ nisi demonib exhi¬
beri. de ꝓpħis dei quos putat añ aduen¬
tum dñi nõ fuisse. de eo quod in lege posi¬
tum est sanguinem ẽẽ aĩam. de deo cui moy¬
ses seruiuit quem putat dm̃ uerũ nõ
fuisse. de uarietate ꝑsonaꝵ in quib ꝑit¬
tat apłm locutũ ẽẽ faliacit᷑. Que omnta
nõ hoc ordine ꝑsecutus sum qui est in li¬
bro eius. S sicut nr̃e disputatõnis sibi
gis dm̃i. hoc modo uelut eum ad quem
scribebat exhortans. Quare igitur frat̾
inquit recedentes ab miquitate p̾t̾itii
erroris. intendamtis xp̃m uertĩ ac sum¬
mũ dm̃i. nõ huius scłi pͥncipem ⁊ mundi
factorem in quo ꝑegrinari sepissime de¬
claratũ est. Intendamus inqͣm ptum ac
mitem qui nos site cognatõnis osten¬
dens mundi lum̃ uocauit. nõ illumqui
scd̾ scripturas iudarcas t̾renũ nob̾mi¬
tiũ assignans. in t̾ra nob̾ finem indicit.

Expanded text:
Abraham; de filiis Heli sacerdotis; de sacriAbraham; de filiis Heli sacerdotis; de sacrificiis, quae putat non nisi daemonibus exhiberi; de Prophetis Dei, quos putat ante adventum Domini non fuisse; de eo quod in Lege positum est, sanguinem esse animam; de Deo cui Moyses servivit, quem putat Deum verum non fuisse; de varietate personarum, in quibus putat Apostolum locutum esse fallaciter. Quae omnia non hoc ordine persecutus sum, qui est in libro ejus; sed sicut nostrae disputationis sibimgis Deum, hoc modo, velut eum ad quem scribebat exhortans: Quare igitur, frater, inquit, recedentes ab iniquitate praeteriti erroris, intendamus Christum verum ac summum Deum, non hujus saeculi principem et mundi factorem, in quo nos peregrinari saepissime declaratum est. Intendamus, inquam, illum pium ac mitem, qui nos suae cognationis ostendens, mundi lumen vocavit: non illum qui secundum scripturas Judaicas terrenum nobis initium assignans, in terra nobis finem
Abbreviated transcription (Latin):
sosensu posse defendi. etiam illa que ĩ ne¬
tĩb dec libris imm̃dus atq impius qͣsi
pius ⁊ mundus horrescit. Ram si et quis¬
piam dicat siłis eius. ea que te offendũt
pari suo necnõ ꝯtra hoc respondeat: nõ
hẽbit. Cõuincitur enĩ regła falsa s sia
nec sapientis aut docti. s stulti sicut ip̃e
est atq mneruoiti manũ stotũ gladro
iugulatur. Post hec sane sacrilegi ⁊ uant
ꝯstituendi hosem. de pocõ ade. de fabrica ho
diluuuio. de arcu in nubib. de induratõne
cordis pħonis. de sp̃u m̃daci scd̾ micheã
ait. filios genui ⁊ exaltaui. quib rursus¬
eum scriptũ ẽẽ dixit. ego sum ds̃ faciens
bona. ⁊ creans mala. de ꝑditõne pplĩ man¬
data moysi. de maledicto quod turpe existi¬
mat. de dei qm putat ꝯfessa crudelitate.
de studio quod putat malitie iuxͣ dauid
regem. de eo quod scriptũ est. penitet me
bulas aniles de qualitate fignraꝵ. de

Expanded text:
so sensu posse defendi etiam illa quae in veso sensu posse defendi etiam illa quae in veteribus Dei Libris immundus atque impius quasi pius et mundus horrescit. Nam si ei quispiam dicat similis ejus, Ea quae te offendunt pari suo vano contra hoc respondeat non habebit. Convincitur enim regula falsa, sed sua; nec sapientis ac docti, sed stulti, sicut ipse est, atque ineruditi manu, suo tamen gladio CAPUT X. 35. Post haec sane sacrilegi et vani constituendi hominem; de peccato Adae; de fabrica homdiluvio; de arcu in nubibus; de induratione cordis Pharaonis; de spiritu mendacii secundum Michaeam ait: Filios genui et exaltavi: quibus rursueum scriptum esse dixit, Ego sum Deus faciens bona et creans mala: de perditione populi, mandato Moysi, de maledicto quod turpe existimat; de Dei, quam putat, confessa crudelitate; de studio quod putat malitiae, juxta David regem; de eo quod scriptum est, Poenitet mebulas aniles; de qualitate figurarum; de
Abbreviated transcription (Latin):
nem suam nob̾ manducandam bibend̾¬
q sanguinem dantem fideli corde acqi
ore suscipimus. Qm̃us horribilius uide¬
atur humanam carnem mand̾e qͣm ꝑi¬
mere. ⁊ humanũ sanguinem potare qͣm
fund̾e. atq in omnib scĩs scripturts sco
sane fidei regłam figurate fcm nł dcm
si quid exponitur. De quibl reb ⁊ u̾bis
que sacris pagiis ꝯtinentur expõ illa
ducatur: nõ asꝑuant̾ s sapient̾ audiamꝰ.
⁊ relinqͣmus istum mania garrientem.
⁊ nesciendo quid loqͣtur. qͣdam si dici p̃t im¬
ꝑita ꝑitia de figuraꝵ qͣlitate tractantem
qui cumdicit reb ꝯgruis nõ ꝯtͣriis ali¬
quid ẽẽ significand̾ p̃t uanus dice̾. sẽꝑ
dm̃ lucido auro. nũqͣm nigro attram̃to
scribi oport̾e. qm̃ ds lux est ⁊ tenebre in
eo nõ sunt ulle. Homo est enĩ qui putat
montis que de lege ac ꝓpħis ponit. ꝑ epi¬
stolas eius apparent. nec cogitat tam ꝑũ¬

Expanded text:
esum , carnem suam nobis manducandam bibenduesum , carnem suam nobis manducandam bibendumque sanguinem dantem, fideli corde atque ore suscipimus; quamvis horribilius videatur humanam carnem manducare quam perimere, et humanum sanguinem potare quam fundere: atque in omnibus sanctis Scripturis, secundum sanae fidei regulam figurate dictum vel factum si quid exponitur, de quibuslibet rebus et verbis quae sacris paginis continentur, expositio illa ducatur, non aspernanter, sed sapienter audiamus; et relinquamus istum inania garrientem, et nesciendo quid loquatur, quadam, si dici potest, imperita peritia de figurarum qualitate tractantem. Qui cum dicit rebus congruis non contrariis aliquid esse significandum, potest vanus dicere, semper Deum lucido auro, nunquam nigro atramento scribi oportere: quoniam Deus lux est, et tenebrae in eo non sunt ullae . Homo est enim, qui putat moniis quae de Lege ac Prophetis ponit, stolas ejus apparet. Nec cogitat tam perver
Abbreviated transcription (Latin):
loquebatur qͣles solos iste dignos pri
me in illis duob filiis eis. iio de an¬
cilla. alio de libera: Si displicet illi cum
ysmaele testam̃tũ uetus: cum ysaac
disputatirrus de qͣlitate tiguoꝵ. atq
dicturus nõ eum debuisse figuras reꝵ
młto amplius asꝑnabilius qñ audit eũ d̾
gentiũ doctorem. quod scriptũ est de mas¬
culo ⁊ femina. erunt duo in carne una.
adde ac dice̾. sacram̃tũ hoc magnũ est. ego
aut̃ dico in xp̃o ⁊ in eccła. Ita ne u̾o ubi
eẽnt cognoscenda tante rei sacram̃ta .i. sa
cra signa. ⁊ in re ꝑudenda. atq in eis uer¬
bis quib n̾ecundia debetur cognosci nõ
debuisse nec dici. homo iste sciebat ⁊ beatꝰ
apłs nesciebat: Eat plane iste retro cum
sius siłib sociis qui dix̾unt. durus est hic
sermo. quis eum pt̃ audire : Nos aut̃ au¬
diamus ⁊ intsłigamus duo testamenta
in duob filiis abrahe. duab q mulierib
eius ꝯmixtione testatis. sicut duos ĩ car
ulla obscenitate cognoscimus. sicut me

Expanded text:
loquebatur, quales solos iste dignos putame in illis duobus filiis ejus, uno de ancilla, alio de libera? Si displicet illi cum Ismaele Testamentum Vetus, cum Isaac disputaturus de qualitate figurarum, atque dicturus non eum debuisse figuras rerumulto amplius et aspernabilius, quando audit eumdem Gentium doctorem, quod scriptum est de masculo et femina, Erunt duo in carne una; addere et dicere, Sacramentum hoc magnum est, ego autem dico in Christo et in Ecclesia . Itane vero ubi essent cognoscenda tantae rei sacramenta, id est, sacra signa, et in re pudenda, atque in eis verbis quibus verecundia debetur, cognosci non debuisse nec dici, homo iste sciebat, et beatus Apostolus nesciebat? Eat plane iste retro cum suis similibus sociis, qui dixerunt, Durus est hic sermo; quis eum potest audire ? Nos autem audiamus, et intelligamus duo Testamenta in duobus filiis Abrahae, duabusque mulieribus ejus commixtione fetatis: sicut duos in carnulla obscoenitate cognoscimus: sicut med
Abbreviated transcription (Latin):
tes bonignissime largiendo. ⁊ paupos: in¬
stissime uł nõ dando ut auferendo. Qui
molare sibi ut iste comunatur. nõ solum
nũqͣm uoluit: sim etiam neio fieret in
lege ꝯstituit/ Qui sine acceptõe ꝑsonaꝵ
benefaciend̃ omnib intimauit᷑. Ip̃e est
enĩ ⁊ ꝓphaꝵ ds qui qñ sine discretõe eta¬
tis aut serus occioi hoĩes iussit. Undei
scit iste uł quisqͣm quid eis post mortem
bone apensatõnis accribuit. quoꝵ mor¬
tib uiuentes aut emendauit. aut t̾ruits
Qut nos equo animo iniupras sustin̾e
⁊ donare p̾cepit Ipẽ est enĩ ⁊ ppħan deus
qui oculũ ꝑcculo. dentem ꝑ dente modu̾
posunt pene. ne quisqͣm sibi amplutsi
putaret debere uindce: qͣm ꝑtulissetm¬

Expanded text:
tes benignissime largiendo, et pauperes justissime vel non dando, vel auferendo. Qui molari sibi, ut iste criminatur, non solum nunquam voluit, verum etiam ne id fieret, in Lege constituit. Qui sine acceptione personarum benefaciendum omnibus intimavit. Ipse est Deus, qui quando sine discretione aetatis aut sexus occidi homines jussit, unde scit iste vel quisquam quid eis post mortem bonae compensationis attribuit, quorum mortibus viventes aut emendavit aut terruit? Qui nos aequo animo injurias sustinere et donare praecepit. Ipse est enim et Prophetarum Deus, qui oculum pro oculo, dentem pro dente, modum posuit poenae, ne quisquam sibi amplius putaret deberi vindictae, quam
Abbreviated transcription (Latin):
sta ⁊ bona. suꝑbis tñ de ip̃ius grã. s desia
iurtute fidentib. nõ quib uiuent. s qͥb
morerenturut ꝯtuncẽntur: dedit. sicut
apłi dicente uno ip̃oꝵ: bonus odorxp̃i
etant. ⁊ in hiis qui salui fietant. ⁊ ĩ his
qui ꝑibant aliis quid odor uite in uutam
aliis odor mortis in mortem/ Qui uator
salus apparuit. dans incessũ claudis.
linguam mutis auoitũ surdis lumẽ

Expanded text:
n de ipsius gratia, sed de sua virtute fidentibus, non quibus viverent, sed quibus morerentur, ut convincerentur dedit. Sicut Apostoli, dicente uno ipsorum, bonus odor Christi erant, et in his qui salvi fiebant, et in his qui peribant; aliis quidem odor vitae in vitam, aliis odor mortis in mortem . Qui vitiatorum salus apparuit, dans incessum claudis, linguam mutis, auditum surdis, lumen
Abbreviated transcription (Latin):
mmisit ⁊ plaga em̃idatoria mortes at̃aꝵ
mortib corpoꝵ figurauit qui dixit. date
ce mandauit. nec sibi uoliit pͥmogenitos
hoĩm filios immnolari. s ꝯsecrari signs
h̾mogenitũ a mortuis in quo oportebat
omnes a morte ppetua libari. Qui corrup¬
tibilib cibis incorruptibiles añposuit.
nõ indiguit ad significand̃ uerũ sacrifi¬
cum in umibris futuroꝵ p̃cede̾ uoluit
⁊ discipline seu̾itate mortib corpoꝵ lon¬
ge mitõrib qm sunt et̾na supplitia ge¬

Expanded text:
immisit; et plaga emendatoria mortes animarum, immisit; et plaga emendatoria mortes animarum, mortibus corporum figuravit. Qui dixit, Date ce mandavit. Nec sibi voluit primogenitos hominum filios immolari, sed consecrari: significans primogenitum a mortuis, in quo oportebat omnes a morte perpetua liberari. Qui corruptibilibus cibis incorruptibiles anteposuit.icia quibus non indiguit, ad significandum verum sacrificium, in umbris futurorum praecedere voluit; et disciplinae severitate mortibus corporum, longe mitioribus quam sunt aeterna supplicia ge
Abbreviated transcription (Latin):
los scõs etiam tp̃ralib corpoꝵ mortibus
quos noluit utilit᷑ aut mulctauit. aut
t̾ruit. Qui docuit ad ꝯcupiscend̾̃ nõ ut¬
dendam ẽẽ mulierem: ip̃e est qui et in
lege dixit nõ ꝯcupisces. Rec sicut iste
coiminatur indixit septenas singłis
nuptias. s ꝓpagandi causa conubia ca¬
sta ꝑmisit᷑. Patres uit̃ filiaꝵ maritos
nõ solum ip̃e nõ fecio: uͥm etiam nefie¬
ret. sicut alia incesta ꝓhibuit. Qm nos
scd̾ int̾iorem renouatom in spũ mentis
net masculos i se nec feminas & do¬
cuit. ⁊ sicut angłos in efnũ secũ futu¬
masculũ ⁊ feminam ꝓpaganoi genis
causa nptiali cascitate ꝯuunrit ⁊ scdas
nuptias que in nouo quoq testam̾toi
ꝑmitiuntur: licitas eẽ monstranit. n¬
Uxores aut̃ fum s sine filiis defunctoꝵ
ad excitandam defuncti postitatem nõ
libidinis s pretatis affectu in matͥmo¬
nũ sibi copulare pcepit. Patres uo
filioꝵ ꝯugiis muceri: oĩo phidiuit.
qui nos suꝑ omne genus serpentum

Expanded text:
los sanctos, etiam temporalibus corporum mortibus, quos voluit, utiliter aut multavit, aut terruit. Qui docuit ad concupiscendum non videndam esse mulierem . Ipse est enim qui et in Lege dixit, Non concupisces : nec, sicut iste criminatur, indixit septenas singulis nuptias, sed propagandi causa connubia casta permisit. Patres autem filiarum maritos non solum ipse non fecit; verum etiam ne fieret, sicut alia incesta, prohibuit. Qui nos secundum interiorem renovationem in spiritu mentis, nec masculos in se, nec feminas esse docuit; et sicut Angelos in aeternum secum futuam propagandi generis causa nuptiali castitate conjunxit; et secundas nuptias, quae in Novo quoque Testamento permittuntur, licitas esse monstravit. Uxores autem fratrum, sed sine filiis defunctorum, ad excitandam defuncti posteritatem, non libidinis, sed pietatis affectu, in matrimonium sibi copulare praecepit: patres vero filiarum conjugiis misceri omnino prohibuit. Qui nos super omne genus serpentum
Abbreviated transcription (Latin):
tia. Ad̾. ⁊ quoq at .ꝙ Aug̃. Hec omnia que
dixisti nulm tibi uidentur ẽẽ noĩa. Ad̾. Rõ
otõ. Aug̃. Ego saltem tibi recte locutus
ideor cũ dicem hec omnia que dixisti.
ad̾. Recte ꝓrsus. ⁊ iam intlłigo qm intra¬
bilit̾ ostend̾is me noĩa enuintiasse. Nõ
enĩ alit̾ de hiis recte dici potuisset ħ nõ

Expanded text:
tia. Ad. Et, que, at, atque. Aug. Haec omnia quae dixisti, nonne tibi videntur esse nomina? Ad. Non omnino. Aug. Ego saltem tibi recte locutus videor, cum dicerem, Haec omnia quae dixisti? Ad. Recte prorsus; et jam intelligo quam mirabiliter ostenderis me nomina enuntiasse: non enim aliter de his r
Abbreviated transcription (Latin):
suam sicut ip̃e blasphemat. s qui res qͣs
uoluit nõ mutata uoluntate mutauit
qui nos tiam u̾itatis docuit. Ipe est enĩ
niatur faisis ꝓmissionib suos decepit᷑.
hoĩem quicqͣm penituit. s rer futurar
mutatõm quas semutaturũ sine usa
sui nutatõne ab et̾nitate psciut. uẽ¬
lut humana hõib locutõne pdrxit. ue
sui animi ꝑturbatõm s iustam seuam¬

Expanded text:
suam, sicut iste blasphemat, sed qui res quas suam, sicut iste blasphemat, sed qui res quas voluit, non mutata voluntate mutavit. Qui nos viam veritatis docuit. Ipse est enimniatur, falsis promissionibus suos decipit. hominem quidquam poenituit: sed rerum futurarum mutationem, quas se mutaturum sine ulla sui mutatione ab aeternitate praescivit, velut humana hominibus locutione praedixit. Qui sui animi perturbationem, sed justam se
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵdam ad penalem animi dolorem
t̾rorem ꝙ maiorem etiam illoꝵ qui ea
nõ amiserant nõ spiritalib s crrora¬
lib mortib uindicauit. ut condicõ mor¬
taliũ qua fu̾ant post paululũ mori¬
turi. etiam isto modo serturet det pnu¬
dentie ⁊ in usum cede̾t discipline. Qu
nos nõ i totũ irasci ꝓhibuit. qm̃ quid
⁊ ip̃e tratus est ubi oportitit .s pa qrt̃
nõ peccare p̾cepit. Ipe est aut̃ nõ alues
nõ qui uindicandi causas sicut istẽi
affirmat inquirit. s uindicandas
causas qñ ip̃e nouit adutit. Quinos
neqiłi iuiratemus monuit. uoqmti fali
polsumus.Longe fieremus a piurro. no
irando. Ipẽ est aut̃ nõ alius ut hic putat
qui sue snie u̾itatem ad incredulos incre¬
pandos ubi opris eẽ iudicauit: ⁊̃ iurando
firmauit. Sicut aut̃ homo utrans adhi¬
bet testem dm̃: ita se ipm ds qui nos in
fide u̾bi ueri astare iussit. Ip̃e est enĩ nõ
alius sicut hic pudatinõ qui uoluntatẽ

Expanded text:
quorumdam, ad poenalem animi dolorem quorumdam, ad poenalem animi dolorem terroremque majorem, etiam illorum qui ea non admiserant, non spiritualibus, sed corporalibus mortibus vindicavit, ut conditio mortalium qua fuerant post paululum morituri, etiam isto modo serviret Dei providentiae, et in usum cederet disciplinae. Qui nos non in totum irasci prohibuit, quandoquidem et ipse iratus est ubi oportuit: sed irasci et non peccare praecepit. Ipse est autem, non alius, non qui vindicandi causas, sicut iste affirmat, inquirit; sed vindicandas causas, quando ipse novit, advertit. Qui nos, ne quando juraremus, monuit: ut quoniam falli possumus, longe simus a perjurio non jurando. Ipse est autem, non alius, ut hic putat, qui suae sententiae veritatem ad incredulos increpandos, ubi opus esse judicavit, etiam jurando firmavit. Sicut autem homo jurans adhibet testem Deum, ita se ipsum Deus. Qui nos in fide verbi veri stare jussit. Ipse est enim, non alius, sicut hic putat
Abbreviated transcription (Latin):
catũ reos ab et̾ne uite felicitate secre¬
uit. ⁊ t̾reno labore puniuit. Qui nos nõ
sicut iste dicit nicħ ignorare. s utilia
scire p̾cepit. nec sicut iste sentit atir a
u̾itate dissentit. scĩam dampnauit in
sapiendo poc̃m. Qui nos qui errore mo¬
biebamur miseratus est. Ipr est enĩ nõ
alius sicut hic putat qui nos mortĩ
ex quo saꝑe cepinius quod iste ait. s ex
quo deliquimus destinauit. Qui nosi
ꝓpͥas facultates hortatur sꝑn̾e. ĩmo nelu
loco tutiore recondere: cũ ip̃e sit nõ alius
ut hic putat qui se nõ tm̃ celestiũ um
etiam t̾renoꝵ dnm ostendens: ea que ĩ¬
pii possidebant expoliatõne plectendi
re atq hr̃e siue uislit siue ꝑmisit. Qui
dona delicta ꝯtisis. cum ip̃e sit alius nt
hic putat qui in t̾ciam ⁊ qͣrtam pgem¬
em retribuit digna ꝑullis. Qui nõ omi
⁊ p̾destinauit delicta dimictit spẽ eso ã
nõ alius sicut hic putat qui delicta

Expanded text:
ccatum reos, ab aeternae vitae felicitate secreccatum reos, ab aeternae vitae felicitate secrevit, et terreno labore punivit. Qui nos, non sicut iste dicit, nihil ignorare, sed utilia scire praecepit: nec sicut iste sentit atque a veritate dissentit, scientiam damnavit in iendo peccatum. Qui nos quod errore moriebamur miseratus est. Ipse est enim, non alius, sicut hic putat, qui nos morti, non ex quo sapere coepimus, quod iste ait, sed ex quo deliquimus, destinavit. Qui nos proprias facultates hortatur spernere, imo vero loco tutiore recondere : cum ipse sit, non alius, ut hic putat, qui se non tantum coelestium, verum etiam terrenorum Dominum ostendens, ea quae impii possidebant, exspoliatione plectendi,re atque habere, sive jussit, sive permisit. Qui donat delicta conversis: cum ipse sit, non alius, ut hic putat, qui in tertiam et quartam progeniem retribuit digna perversis. Qui non omnium, et praedestinavit, delicta dimittit. Ipse est autem, non alius, sicut hic putat, qui delicta
Abbreviated transcription (Latin):
na saꝑe ꝑsuasit. nõ illũ qui nec dinoscẽ¬
tie quid̾ lensum hr̃e ꝑmisit. atq hoc
modo cet̾a młta ꝯtexuit. Cui loco libri
eius ita respondend̾ putani. ut etiam
ogo uos exhortarer. intendamus xp̃m
nerũ ⁊ sũmũ dm̃ ueri ⁊ sumii dei
unicũ filiũ no huiuo sct̃ malignũ bͥn¬
cipem. s tũ mundi. hoc est celi t̾reꝙ facto¬
rem. qui nos tamqͣm pegrinos uitam tẽ¬
poralem in hac age̾ mortalitate p̃cepit
Intendamus inqͣm illũ miscdem ac ini¬
tem qui nos frẽs suos fecit grã nõ natu¬
ra. Ip̃e est enĩ nõ alius sicut hic putat qͥ
scd̃ scripturas t̾renũ nob̃ corpus. ani¬
mam s̾io flatu dedis. titrũq faciens. nõ
eoꝵ aliquid gignens. qui nos ugilare
ac diuina sape iuissit ⁊ fecit. Ip̃e est enĩ
nõ alius sicut hic putat qui dinoscen¬
tiam boni ⁊ mali ne peccando expirem᷑.
ammonuit. qui nos ad ĩmortalitatẽ uo¬
cans: celestia nob regna ꝑmisit. Ip̾e esti
ens nõ alius sicut putãt qui nos post po¬

Expanded text:
suasit: non illum qui nec dignoscentiae quidem sensum habere permisit. Atque hoc modo caetera multa contexuit. 37. Cui loco libri ejus ita respondendum putavi, ut etiam ego vos exhortarer: Intendamus Christum verum et summum Deum, veri et summi Dei unicum Filium, non hujus saeculi malignum principem, sed tamen mundi, hoc est, coeli terraeque factorem, qui nos tanquam peregrinos vitam temporalem in hac agere mortalitate praecepit. Intendamus, inquam, illum misericordem ac mitem, qui nos fratres suos fecit gratia, non natura. Ipse est enim, non alius, sicut hic putat, qui secundum Scripturas terrenum nobis corpus, animam vero flatu dedit, utrumque faciens, non eorum aliquid gignens. Qui nos vigilare ac divina sapere jussit et fecit. Ipse est enim, non alius, sicut hic putat, qui dignoscentiam boni ac mali ne peccando experiremur, admonuit. Qui nos ad immortalitatem vocans, coelestia nobis regna promisit. Ipse est enim, non alius, sicut hic putat, qui nos post pe
Abbreviated transcription (Latin):
riũ. aut duos fuisse nõ unũ. int̾ seis. re
ꝑtignantes. aliũ qui dixit pacem dono¬
bis. ⁊ aliũ qui dixit. nõ ueni paoem init¬
t̾e in t̾ram s gladiũ. maxime qr difpli¬
cet et res aliquas bonas malaꝵ nõib

Expanded text:
rium, aut duos fuisse, non unum, inter se scilicet repugnantes; alium qui dixit, Pacem do vobis ; et alium qui dixit, Non veni pacem mittere in terram, sed gladium : maxime quia displicet ei re
Abbreviated transcription (Latin):
tñ scd̃ sb̾am caro erit. nõ scd̃ corruptõmi
que nunc carni hoc nom̃ imponit. Unde
ato ꝓpħa. Omnis caro fenũ. Nõ enĩ et dñi
quam leuaiit in celũ: Quoergo modo
applłauit ꝓpħa carnem. ubi ait. oĩs caro
fenũ. Dicturus utiq fenũ aruit. eomodo
⁊ apłs ait. caro ⁊ sangus regnũ doi non
possidebit qr nõ ibi erit corruptõ quauc̃
sicut fenũ natura carnis arescit. Nõ enĩ
intlligamus corruptõm nõ sbam carnis¬

Expanded text:
tiam caro erit, non secundum corruptionem, quae nunc carni hoc nomen imponit. Unde ait propheta, Omnis caro fenum. Numquid enim et Domini quam levavit in coelum? Quo ergo modo appellavit Propheta carnem, ubi ait, Omnis caro fenum; dicturus utique, Fenum aruit : eo modo et Apostolus ait, Caro et sanguis regnum Dei non possidebit; quia non ibi erit corruptio, qua nunc sicut fenum natura carnis arescit. Non enim intelligamus corruptionem, non substan
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s uent̾ est. Nec iõ d̾s uent̾ est qta si pt dici
Quia nec demonia sunt .dii. ꝙ̃uis du gen¬
tium sint demonia. Potest quippe sam in
malo intlłigi. Unde dicit apłs petrus .n.
Eripite nos de p̾senti scło maligno. Sed
cum alt̾ pateat inclłcs. quid ncc̃ẽ est hic
dyabolũ putare significatũ. ac nõ potiꝰ
dm̃ uerũ. iustũ ⁊ bonũ qui excecauit mẽ¬
tes infidelium scłi huius. Ut nõ hic distĩ¬
guatur in quib ds̃ scł̃i huius. ac deinde
inferatur. excecauit m̃tes infideliũ. S
ita potius. in quib ds̃. acdemde subife¬
ratur. scłi huius excecauit m̃tes infi¬
delium. hoc est infideliũ scłi huitis mẽ
bonus m̃tes exrecet aliqnoꝵ. Nõ enĩ altẽ¬
dunt saluatoris u̾ba dicentis. In iuditiũ
ergo in hunc mundit ueni. nt qui nõ ut¬

Expanded text:
deus venter est ; nec ideo deus venter est. Ita si potest dici quia nec daemonia sunt dii, quamvis dii gentium sint daemonia . Potest quippe saeculum in malo intelligi: unde dicit apostolus Petrus, Eripite vos de praesenti saeculo maligno . Sed cum alter pateat intellectus, quid necesse est hic diabolum putare significatum, ac non potius Deum verum, justum et bonum, qui excaecaverit mentes infidelium saeculi hujus: ut non hic distinguatur, in quibus Deus saeculi hujus, ac deinde subinferatur, excaecavit mentes infidelium; sed ita potius, in quibus Deus, ac deinde subinferatur, saeculi hujus excaecavit mentes infidelium, hoc est infidelium saeculi hujus mebonus mentes excaecet aliquorum. Non enim attendunt Salvatoris verba dicentis: In judicium ego in hunc mund
Abbreviated transcription (Latin):
Nullo ant̃ hoꝵ: tinũ ullud q̃ drissillabũ
signi ficatur. ad̾. Uideo. ⁊ q̃nam signa sĩt
se iuicem significantia: cupto cognos¬
cere. Taug̃. Cu etgo nescis cũ dĩis nom̃
scio. Aug̃. Quid: id nescis cũ dm̃s nom̃ et
u̾bum duo noĩa nos dice̾: Ad̾. Id quoqi
etiam ubit noĩe significari. Id. Allentior
aug̃. Quid: si quisqͣm tibi affirmet et
ꝓbet ut omne nom̃ u̾bũ est. Ita omne

Expanded text:
nullo autem horum unum illud quadrisyllabum significatur. Ad. Video, et quaenam signa sint se invicem significantia, cupio cognoscere. Aug. Tu ergo nescis, cum dicimus, Nomen Scio. Aug. Quid? illud nescis, cum dicimus, Nomes dicere? Ad. Id quoque etiam verbum nomine significari. Ad. Assentior. Aug. Quid, si quisquam tibi affirmet et probet, ut omne nomen verbum est, ita omne
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ mandatũ quod erat in nitam: hoc eẽ
tu mortem hoe est crasione a coepta pan
ꝑmandatũ fefellit me.⁊pillud acioit.
hoc est lex subintͣint ut abundaret delic¬
tum. hoc est lex iram oꝑatur. hoc est uͥtus
pcc̃i lex. ꝓhibitõ enĩ poc̃i quod est lex. au¬
get ꝓfecto desid̾ium peccandi quod nõ ex¬
tingnitur nisi ꝯtͣrio desid̾io recte facien¬
di. ubi fides ꝑ dilectõm oꝑatur. Hoc aut̃
lex ergo. s gr̃a. nõ uetus testam̃tũ in

Expanded text:
od erat in vitam, hoc esse in mortem; hoc est, Occasione accepta peccatum per mandatum fefellit me, et per illud occidit; hoc est, Lex subintravit, ut abundaret delictum ; hoc est, Lex iram operatur ; hoc est, Virtus peccati Lex . Prohibitio enim peccati quod est Lex, auget profecto desiderium peccandi: quod non exstinguitur, nisi contrario desiderio recte faciendi, ubi fides per dilectionem operatur . Hoc autem Lex ergo, sed gratia; no
Abbreviated transcription (Latin):
ficantur nole: etiam u̾bo significantͦ.
Ut enĩ nom̃ est ilbum: ⁊ flumũ u̾bũ est
Que ant̃ u̾bo significantur: nõ omnia
significantur ⁊ noĩe. Nam ⁊ illuo si ꝙ
in capite ht̃ abs te ꝓpositus ulsus. ⁊hoc
ex: de quo diu iam agentes in hec duce
rõne ꝑuenimus: t̾iba sunt. nec tñ no¬
mina ⁊ alia młta inuentuntur. Am̃¬
obrem cum omnia ubnoia suit:¬
stet ⁊ nom̃ .t. int̾ signũ signi eits qd̾
nlła alia signa significat. ⁊ signũ sig¬
ni eius quod rursus alia signa signi¬
ficat. Aug̃. Concedis ne oẽm equũ ał eẽ
bum : quod int̾ equũ ⁊ ał int̾est isifor¬
te ab assentiendo id te reuotat. quod di¬
cimus ⁊ alio modo u̾bum quo signi¬
ficantur ea que ꝑ tp̃ra declinantur.
ut scribo scrips lego legi que maĩm
est nõ eł noia ad. dixisti otoquos me
dubitare faciebat. Aug. Nc te illũd moue
iuenimus. Sicimus item signa mili¬
taria que iam ꝓpͥe signa noĩantur. quo
u̾ba nõ ꝑtinent. ⁊ tñ si tibi dic̾em. ut oĩs

Expanded text:
iam verbo significantur; ut enim nomen est verbum, ita et flumen verbum est: quae autem verbo significantur, non omnia significantur et nomine. Nam et illud, si, quod in capite habet abs te propositus versus, et hoc, ex, de quo jam diu agentes in haec duce ratione pervenimus, verba sunt, nec tamen nomina; et talia multa inveniuntur. Quamobrem cum omnia nomistet et nomen, id est inter signum signi ejus quod nulla alia signa significat, et signum signi ejus quod rursus alia significat. Aug. Concedisne omnem equum animal bum, quod inter equum et animal interest. Nisi forte ab assentiendo id te revocat, quod dicimus et alio modo verbum, quo significantur ea quae per tempora declinantur, ut scribo scripsi, lego legi, quae manifestum est non esse nomina. Ad. Dixisti omnino quod me dubitare faciebat. Aug. Ne te istud moveainvenimus. Dicimus item signa militaria, quae jam proprie signa nominantur, quo verba non pertinent. Et tamen si tibi dicerem, ut omnis
Abbreviated transcription (Latin):
reat pcc̃m. ꝑbonũ mͥ oꝑatũ est mortem.
Nd enĩ ait ꝑ malũ: s ꝑ uonũ. Hic eingilẽt
si possunt qui legem dei atq eius mini¬
strum ceco ⁊ furioso corde rep̾hendunt. i¬
Ideo quippe est ministratio mortis. qr pec¬
catum ꝑ bonũ oꝑatum est mortem Id̾õ
sunt in uet̾i testam̃to: impediente uela¬
mine nec uetus milłigunt nec nonum.
Nui aud̾ tnͣseunt ad xp̃m: remoto uelami¬
ne ꝑ nouũ intssigunt ⁊ uetus ⁊ nouuumn.

Expanded text:
 per bonum mihi operatum est mortem. Non enim ait, Per malum; sed, per bonum. Hic evigilent, si possunt, qui Legem Dei atque ejus ministrum Moysen caeco et furioso corde reprehendunt. Ideo quippe est ministratio mortis, quia peccatum per bonum operatum est mortem: ideo esunt in Vetere Testamento, impediente velamine nec Vetus intelligunt, nec Novum: qui autem transeunt ad Christum, remoto velamine per Novum, intelligunt et Vetus
Abbreviated transcription (Latin):
sunt uideis. eumdꝰ inquit sp̃m fidei hñtes.
Quid est eiund̃ nisi quem hebant etiã illi
ꝑ quos hec ministrata sunt : Cur etiam in
mopiam. ut ⁊ illoꝵ abundantia fiat in
ur̃am inopiam. ut fiat eqͣlitas. sbiũgẽs¬
⁊ dioens. sicut scriptũ est qui młtũ: non
abundauit. ⁊ qui modicũ nõ defuit illis
Cur eis importat legis auctoritatem ⁊
quam dicit fuisse ministratõm mortis.
si eo modo intellexit quõ ista pestis inclł̃¬
gio. Atq ut omnes auferantur amba¬
ges. quonam modo ⁊ lex ministratõ mor¬
tis recte dicta sit. ⁊ tñ sca ⁊ iusta ⁊ bona
sit: illud recolamus quod in epła poĩtũ
est ad romanos. Cum enĩ dixisset. ⁊ taut
serniamus in nouutate sp̃c. ⁊ nõ in tretu¬
state litr̾e. Que snĩa simillima est illi quã
iste nõ intlłigens posuit. ꝯtiniio ꝓspexit
istos futirros u̾bosos atq blasphemosi
qui putaturi ẽẽnt ex hoc legem suisse
rep̾hensam. mox q subimxit. Qud engo

Expanded text:
eis. Eumdem, inquit, spiritum fidei habentes: quid est, eumdem, nisi quem habebant etiam illi per quos haec ministrata sunt? Cur etiam in inopiam, ut et illorum abundantia fiat in uestram inopiam, ut fiat aequalitas. sicut scriptum est: qui multum, non abundauit, et qui modicum, non defuit illi. Cur eis importat Legis auctoritatem, quam dicit fuisse ministrationem mortis, si eo modo intellexit, quomodo ista pestis intelligit? 28. Atque ut omnes auferantur ambages, quonam modo et Lex ministratio mortis recte dicta sit, et tamen sancta et justa et bona sit, illud recolamus quod in Epistola positum est ad Romanos. Cum enim dixisset, Ita ut serviamus in novitate spiritus, et non in vetustate litterae; quae sententia simillima est illi quam iste non intelligens posuit: continuo prospexit istos futuros verbosos atque blasphemos, qui putaturi essent ex hoc Legem fuisse reprehensam; moxque subjunxit: Quid ergo
Abbreviated transcription (Latin):
põ̾m mortitũ est. Ego aut̃ inuebam abã
sine lege. adueniente aut̾ mandato: pec¬
catũ reitixit. ego aut̃ mortuns sum. et
inuentũ est mͥ mandatũ. quod erat ĩ n¬
tam: hoc ẽẽ in mortem. Pcc̃m enĩ occõne
accepta: ꝑ mandatũ fefenit me. ⁊ ꝑuld̾

Expanded text:
peccatum mortuum est. ego autem uiuebam aliquando sine lege, adueniente autem mandato peccatum reuixit. ego autem mortuus sum et inuentum est mihi mandatum, quod erat in uitam, hoc esse in mortem. peccatum enim occasione accepta per mand
Abbreviated transcription (Latin):
illud. ꝓuidens aut̃ scriptura. qr ex fide u¬
stificat gentes d̾s̃. Prenĩtiauit abrahe
dicens. In semine tuo bñdicentur omnes
gentes. ipãm scripturam ꝓ deo posuit qr
dei est. uł illud de abraham. in ꝓmissio¬
ne inquit dei nõ hesitauit in increduli¬
tate. s ꝯfortatus est fide. dans głam deo.
⁊ plenissime credens. qi que ꝓmisit: potẽs
est ⁊ fac̾e. ꝯtra quam diutnam ⁊ aplicã
uocem. canis iste rabiosus oblatñs: ausus
est dice abraham deo suo ꝓmittenti ꝓlẽ.
nõ credidisse. ignorans iud quodact. S
mͥ centũ annos hñti nascetur filius. admi¬
rantis eẽ gaudtũ. nõ diffidentiam dubi¬
tantis. Uel illud. nõ pt̃ extid̾e ilbum dei
Nõ enĩ omnes qui ex isrł. sunt istłite.
neq qui sunt sem̃ abraham: omnes filui

Expanded text:
iptura, quia ex fide justificat gentes Deus, praenuntiavit Abrahae dicens, In semine tuo benedicentur omnes gentes . Ipsam Scripturam pro Deo posuit, quia Dei est. Vel illud de Abraham, In promissione, inquit, Dei non haesitavit incredulitate, sed confortatus est fide, dans gloriam Deo, et plenissime credens quia quae promisit, potens est et facere . Contra quam divinam et apostolicam vocem, canis iste rabiosus oblatrans, ausus est dicere, Abraham Deo suo promittenti prolem non credidisse, ignorans illud quod ait, Si mihi centum annos habenti nascetur filius , admirantis esse gaudium, non diffidentiam dubitantis. Vel illud: Non potest excidere verbum Dei. Non enim omnes qui ex Israel, ii sunt Israel; neque quia su
Abbreviated transcription (Latin):
caro ⁊ sangius regnũ. dei nõ possidebit:
qͣm si dice̾tur corriptõ incorruptõm nõ
possidebit .i. corruptõ. caro ⁊ sangius ĩ illi̾
.s. de qua mox locutus adunixit. Oportet¬
mine significata est. in regni illius in¬
corruptõne nõ exit. qr caro que nunc co:¬
ruptibilis est: tunc mutata incorrupti¬
bilis erit. Noyses aut̃ homo dei si aiam
credidisset ẽẽ mortalem: ꝙ utiq credidis¬
set. si eam sanguinem nõ significatõis
s ꝓpͥetatis causa ẽẽ dixisset: nõ alio loco
dice̾t. omnis qui tetig̾it mortuũ ab õi
anima hoĩs ⁊ mortuus fu̾it. ⁊ nõ fu̾it
purificatus: tab̾naculũ dñi polluit. ex¬
mundus est. adhuc mum̃ditia eius in
ip̃o est. Ad huc utiq dixio. etiam post mor¬
tem. qr nõ est purificatus. Ubi pͥfigura¬
tum lauachrũ regen̾atõns intsligiti
quod accipiunt qui baptirantur in xp̃o.
quisquis audit fidelit᷑. Si credetis moyst
crede̾tis ⁊ mͥ. De me enĩ ille scripsit. suind¬

Expanded text:
debit; quam si diceretur, Corruptio incorruptionem non possidebit: id est, corruptio carnis et sanguinis in illius ionem scilicet, de qua mox locutus adjunxit, Oportemine significata est, in regni illius incorruptione non erit: quia caro quae nunc corruptibilis est, tunc mutata incorruptibilis erit. 23. Moyses autem homo Dei si animam credidisset esse mortalem, quod utique credidisset si eam sanguinem, non significationis, sed proprietatis causa esse dixisset, non alio loco diceret: Omnis qui tetigerit mortuum ab omni anima hominis, et mortuus fuerit, et non fuerit purificatus, tabernaculum Domini polluit: exmundus est, adhuc immunditia ejus in ipso est . Adhuc utique dixit, etiam post mortem, quia non est purificatus: ubi praefiguratum lavacrum regenerationis intelligit, quod nunc accipiunt qui baptizantur in Christo, quisquis audit fideliter, Si crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me enim ille scripsit