comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tor dice̾t se usu cepisse quod
usu nõ ceꝑat uł exdiu̾so pos¬
sessor dr̃et adu̾sarum suum
usu nõ cepisse. ꝙ usu ceperat.¬
cã empcõnis. aut uonacõnis.
aũ uotis. aũ legatoꝵ nec uũ
eiũs rei dns effc̃us ẽ. sieius
rei casu possõm amiserit. nul¬
nẽ. adeam rem ꝑ sequenda.
Quippe ita ꝓdite sunt iure
ciill. accõnes. ut quis do¬
miniũ suũ uẽndicet. s ꝙr
sane ourum eratz eo casu de¬
fic̾e̾ accõm. ĩ uenta ẽ apretore
accͥio inqua dicit.is qmi pos¬
sõm amisit. eam rẽ se usuce¬
pisse. & ita uendicat suam
sicus cũ ĩei publide cã abcet.¬

Expanded text:
tor diceret, se quasi usucepisse quod usu non ceperit, vel ex diverso possessor diceret, adversariam suum usu non cepisse quod usu cepercausa emptionis aut donationis aut dotis aut legatorum, necdum eius rei dominus effectus est, si eius rei casu possessionem amiserit, nulnem ad eam rem persequendam: quippe ita proditae sunt iure civili actiones, ut quis dominium suum vindicet. sed quia sane durum erat, eo casu deficere actionem, inventa est a praetore actio, in qua dicit is qui possessionem amisit eam rem se usucepisse, et ita vindicat suam si quis, cum rei publicae causa abe
Abbreviated transcription (Latin):
iusionem. ¶It̾ mixta ẽ h̾ accio
contͣ eos qui relicta sacro scĩs
ecglesiis. uł aliis uen̾alibus
locis legati uł fidei cõmissus.
noĩe dare distułit. usq ad̾o
ut ⁊̃ ĩ urdicõ uocatentur. tũc¬
na. oe idõ induplum eius fit
cõdempnacõ. ¶Quedã accões
mixtam cãm optin̾e uidentiti:
ta ĩrẽ quiĩ ꝑsonã qͣlis ẽ familie
herͥciscunde accõ. q̃ conpetit co¬

Expanded text:
iatio fit. Item mixta est actio adversus eos qui relicta sacrosanctis ecclesiis et aliis venerabilibus locis, legati vel fidei commissi nomine, dare distulerint, usque adeo ut etiam in iudicium vocarentur. Tuncna, et ideo in duplum eius fit condemnatio. Quaedam actiones mixtam causam optinere videntur tam in rem quam in personam. qualis est familiae erciscundae actio, quae competit co
Abbreviated transcription (Latin):
dii. ruie. naufragii causa de¬
positum sit induplum accio¬
nẽ p̃tor reddidit. simodo cũ
ip̃e aput ꝙ̃ depoĩtum sit. aut
cum h̾ede eius ex dolo ip̃uis
agitur: quo cassi nixta ẽ accõ.
¶Ex maleficiis uõ ꝓdite accões.
furti. suĩ enim maifestiagat᷑
qͣ drupli sũ nec manifesti du¬
pli. desola pena agitur. Nã rem

Expanded text:
ruinae, naufragii causa depositum sit, in duplum actionem praetor reddit, si modo cum ipso apud quem depositum sit aut cum herede eius ex dolo ipsius agitur: quo casu mixta est actio. Ex maleficiis vero proditae actiones furti; sive enim manifesti agatur quadrupli sive nec manifesti dupli, de sola poena agitur: nam
Abbreviated transcription (Latin):
creditars pignora ypotactaᷤᷤ¬
ue ponsecuntur. ¶Int̾ pignꝰ
aũ ce ypothecam. qͣnt̾ adac¬
Nam deqͣua re int̾ creditorẽ
ꝙ debitorem cõuen̾it. ut ꝓde
bito sit obligata. utraq hac
applłacõne continetur. s in
aliis diffr̃a ẽ. nã pignoris
applłone eam ꝓpͥe contu̾i di¬
cimus. q̃ s̃ simul tradit᷑ ere¬
uitori maxime simobił sit.
Aat eam cĩ sñ tradicõne nuda
cõuentione tenet᷑. ꝓp̾e ypho¬
tece applłacõne contin̾ oi
ueluti depecuma cõstitita.
cui simile̾ urdebat᷑ recept᷑ia.
plenius habebat ħ inacc̃oe
pecume cõstitute transfusũ
ẽ. eã quasi suꝑuacua iussa
est. cũ sua auctoritate amĩs

Expanded text:
creditores pignora hypothecasve persequuntur. inter pignus autem et hypothecam quantum ad acnam de qua re inter creditorem et debitorem convenerit ut sit pro debito obligata, utraque hac appellatione continetur. sed in aliis differentia est: nam pignoris appellatione eam proprie contineri dicimus quae simul etiam traditur creditori, maxime si mobilis sit: at eam quae sine traditione nuda conventione tenetur proprie hypothecae appellatione contineri veluti de pecunia constituta, cui similis videbatur recepticia: plenius habebat, hoc in pecuniam constitutam transfusum est, ea quasi supervacua iussa est cum sua auctoritate a nos
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dioꝵ urbanoꝵ ĩuicẽ quoque
ꝓdite suint accõnes. uit sicrus
tendi. fruendi. eundi. agendi.
acimͣ ue deducendi. It̃ altius
tollendi. ꝓiciendi. ꝓspiciendi.¬
nł inmitendisiste quoq accõ¬
nes ĩrem sunt s negatiuos ꝙ
gñs accõnis incontrou̾sus ir̃

Expanded text:
diorum urbanorum invicem quoque proditae sunt actiones, ut quis tendifruendi, eundi, agendi aquamve ducendi, item altius tollendi, prospiciendi, proiciendi, immittendi: istae quoque actiones in rem sunt, sed negativae. quod genus actionis
Abbreviated transcription (Latin):
llatioẽm. nichpenitus extusans inꝗ
b oĩo licet appellare auxilium uõ
ꝙ licet queso ⁊ queric mererico¬
rẽttioẽm aut ab hisquidem applła¬
nuntiare nob̃ ⁊ ꝯsulere nos ut
discant que necci̾a sũt. ⁊ itaꝙ ad
agendum ẽ explicẽt ⁊ fatãt iusta
simul ratiõabiliaq uiditia. tuaigͥ
eminentia que placuerũt nob̾¬

Expanded text:
llationem nihil penitus excusans, in quibus omnino licet appellare, auxilium vero quod licet laeso et queri et mereri correctionem aut ab his qui de appellanuntiare nobis et consulere nos, ut discant quae necessaria sunt, et ita quod agendum est explicent et faciant iusta simul rationabiliaque iudicia. Tua igitur eminentia quae placuerunt nob
Abbreviated transcription (Latin):
tale qui familie ep̃torẽ ⁊eos qͥ
inpotestate eiꝯ ordinati fuant
testam̃tariis testio̾niis repesleb
nem corrigẽtes. ⁊ ꝙ ab ilł suasũ
ẽ. inlegis nccĩtatis trãsferẽtes

Expanded text:
teres, qui familiae emptorem et eos qui per potestatem ei coadunati fuerant testamentariis testimoniis repellebanem corrigentes et quod ab illis suasum est in legis necessi
Abbreviated transcription (Latin):
cuule referebãtur. P̾ea ꝙdẽ ex
edco p̃toͣris alia forma faciẽdoꝵ del
nsła emãcipatio desid̾abatur. set
uii. testitiũ signa sufficiebat cũ
uire cuulisigna testiũ ñ erant
ncc̾ia. S t̃ paulatĩ tam ex usu
toriũ uĩgi: ꝯstitutũ est ut unoe¬

Expanded text:
civile referebantur. postea vero ex edicto praetoris alia forma faciendorum tenulla emancipatio desiderabatur, sed septem testium signa sufficiebant, cum iure civili signa testium non erant necessaria. Sed cum paulatim tam ex usu aetorium iungi, constitutum e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuĩciaxita dño fundi teneat᷑.
ut siue suscipiẽtis nõ possit
abscedere adito eo. ut possoĩs
dño reuocandi eiꝰ plena t̾bu¬
atur auctoritas. decoloi

Expanded text:
um ita domino fundi teneatur, ut sine poena suscipientis non possit abscedere: addito eo, ut possessionis domino revocandi eius plena tribuatur auctoritas. DE COLONIS
Abbreviated transcription (Latin):
pote adm̃s una cũ possessĩob
distͣbi posse nõ dubiũ ẽ. quã
decet̾o licenciã submonemiꝰ
nequis audeat domim ĩnidi¬
cio nom̃ lascec̾e ⁊ cuiꝰ ip̃i sũt
ciꝰ dẽ omĩa sua ẽẽ cognoscãt
cum eiũ sepissime decretũ
sit. ne ꝗd cepecłi suo cuiqui
colonoꝵ iguorantedño p̾¬
dii aut uende. añ aliomodo
ahienare lic̾et qui ad mod̾ ccͣ

Expanded text:
pote a dominis, una cum possessionibus distrahi posse dubium non est: quam de cetero licentiam summovemus, ne quis audeat domini in iudicio nomen lacessere et cuius ipsi sunt, eiusdem omnia sua esse cognoscant. Cum enim saepissime decretum sit, ne quid de peculio suo cuiquam colonorum ignorante domino praedii aut vendere aut alio modo alienare lice
Abbreviated transcription (Latin):
qͦdã et̾uitatis iire detineat
ita ut illis nõ liceat exhis
locis quoꝵ fructu releuant᷑
abscede. nec ea descr̾e quese¬
iel colenda suscepũt. neq
id palestine ꝓũtie possesso¬
rib suffragetur sãctimꝰ¬

Expanded text:
dam aeternitatis iure detineat, ita ut illis non liceat ex his locis quorum fructu relevantur abscedere nec ea deserere quae semel colenda susceperunt, neque id Palaestinae provinciae possessoribus suffragetur, sancim
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ino scissimis eccłiis gari
aut aliis uenerabilib domibꝰ
cre litopꝰ fiat. aut in solamne
cãmutilissimã scĩssume ꝯsistẽ¬
tem eccłe. licebit p̃põnis eaꝵ.
us adgn̾ale̾m ypothecam staẽ

Expanded text:
omnino sanctissimis ecclesiis aut aliis venerabilibus domibus crediti opus fiat, aut in solam necausam utilissimam sanctissimae consistentem ecclesiae, licebit praepositis earum usque ad generalem hypothecam st
Abbreviated transcription (Latin):
uidex an nccͣm sit adiudicatio q̃
finibus distingni agros cõmodiꝰ
sit qmͣ olĩ fussent oistincti. Nam
tc̃ nccẽ ẽ exalt̾ius agro patrem
alqm alt̾ius agri dno adudican.
quo cãu c̾oueniẽs ẽ ut is alt̾i cta
pecuĩa deb̾at cõdempnari. eoq no¬
mine cõdempnandꝰ ẽ. quisq ħui
uicio qui forte c̾ca fines maliciose
aliquid cõmisit. u̾bi gr̃a. qui lapi¬
des finales furatꝰ ẽ. aũ arbores fi¬
nales ceciderat cõtumacie quoq
noĩe qͥsq eo uidicio cõdempnatus
ułuti sicins uibente iudice meti¬
li agrum passus nõ fu̾it. ¶Ꝙ aut̃
istis iudiciis alicui ad idicatũ
sit. id statĩ eius fit. cui adiudicat᷑
Depͤublicis in.

Expanded text:
udex, an necessaria sit adiudicatio. quae oribus finibus distingui agros commodius sit quam olim fuissent distincti; nam tunc necesse est ex alterius agro partem aliquam alterius agri domino adiudicari: quo casu conveniens est ut is alteri certa pecunia debeat condemnari. eo quoque nomine damnandus est quisque hoc iudicio, quod forte circa fines malitiose aliquid commisit, verbi gratia quia lapides finales furatus est aut arbores finales cecidit. contumaciae quoque nomine quisque eo iudicio condemnatur, veluti si quis iubente iudice metiri agros passus non fuerit. Quod autem istis iudiciis alicui adiudicatum sit, id statim eius fit cui adiudicatum DE PUBLICIS I
Abbreviated transcription (Latin):
actum sit sũ contra petitorẽ uroica¬
iritz absolu̾e deb possessorem. sũ
contͣ possessorem iub̾e deb ut rẽ
lp̃am sestituat cũ fructib ¶ S si
inp̃senti neget se possessor restitu̾e
posse ce sũ frustracõne u debitur
tempꝰ restituendi. causa pet̾e ĩuul¬
gendum ẽ ei. ut tam̃ delitis estima¬
cione caueat. cum fideuissione si
intra tempus ꝙ ei datum ẽ. nõ re¬
stituisset. ¶set sih̾editas pͥetita sit.
cadẽ cͥca fructũ ĩueniunt. q̃ dximꝰ

Expanded text:
actum sit, sive contra petitorem iudicavit, absolvere debet possessorem, sive contra possessorem, iubere eum debet ut rem ipsam restituat cum fructibus. sed si in praesenti neget se possessor restituere posse et sine frustratione videbitur tempus restituendi causa petere, indulgendum est ei, ut tamen de litis aestimatione caveat cum fideiussore, si intra tempus quod ei datum est non restituisset. et si hereditas petita sit, eadem circa fructus interveniunt quae diximus
Abbreviated transcription (Latin):
cio deh hunc ĩuicẽ coh̾edi suo c̾ta
pecunia sic̾ iam dc̃m ẽ cõdempuare.
eo ciuoq noĩe coh̾ediqͥdem suo con¬
dempnandꝰ ẽ. qui solus fructus
h̾editarii funbi ꝑcepit aut qi rẽ
h̾editariam corrũꝑit. aut cõ sump¬
sent. q̃ quidẽ similit̾ int̾plures qͦ
qmͣ duos h̾edes subseqnt᷑. ¶ Eadẽ
ĩt̾uenrunt. &e si cõmuni uunden¬
do deplurib rebus actum fu̾it. ꝙ
si deuna re ueluti fundo. sicruide̾
iste fundus comode regionis di¬
uisionẽ recipiant ꝑtes eiꝰ singłis

Expanded text:
ta pecunia, sicut iam dictum est, condemnare. eo quoque nomine coheredi quisque suo condemnandus est, quod solus fructus hereditarii fundi percepit aut rem hereditariam corrupit aut consumpsit. quae quidem similiter inter plures quoque quam duos coheredes subsequuntur. Eadem interveniunt et si communi dividundo de pluribus rebus actum fuerit. quod si de una re, veluti de fundo, si quidem iste fundus commode regionibus divisionem recipiat, partes
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ hubiturus eẽt si ꝯ pͥmũ auex¬
hibenoũ egisset. exhibita res fruss
i deoq si int̾moras usi c̾apta sit res
apossessore n̾lominus cõdempnat᷑
ucoiciũ añrem udicatam. inter
ex hibendi causa petat. id que sine
frustracõne postulare indeatur dari
eid̾e̾b ut tam̃ cauear se restitut᷑m.¬

Expanded text:
am habiturus esset, si, cum primum ad exhibendum egisset, exhibita res fuisset: ideoque si inter moras usucapta sit res a possessore, nihilo minus condemnabitur. iudicium ante rem iudicatam intercexhibendi causa petat idque sine frustratione postulare videatur, dari et debet, ut tamen caveat, se restitut
Abbreviated transcription (Latin):
ũciẽ sieũ ꝗedilitate fungit᷑
dignitatẽ ꝯgruentipena a¬
fficiet. oi ũo cũ opinione
tur ex decuriõe ꝓtreat᷑ ad ca¬
pescendũ honorẽ errore lap¬
t. dep̃diis curialiũ sine de

Expanded text:
ui aedilitate fungiturdignitatem congruenti poena adficiet: si vero, cum opinione tur, ex decurione procreatus ad capessendum honorem errore lapt. DE PRAEDIIS CVRIAL
Abbreviated transcription (Latin):
sis uł officiał coĩtis chesau¬
roꝵ semel dep̾hensus cũsor.
quoc̃q pacto aut repetat
maiciam suaui aũ aliqui
sibi requirat ꝑ amibitum
dignitatẽ uł sese tnͣsferat
ad aliam qͣcũq miliciam.
noĩt reuocato depalatino
pocius officio ad regendũ
p̾ncipatum officu coĩtis
tur qͣlos comes ⁊̃ tomoꝵ¬

Expanded text:
sis vel officialis comitis thensaurorum semel deprehensus eversor quocumque pacto aut repetat militiam suam aut aliam sibi requirat per ambitum dignitatem vel sese transferat ad aliam quamcumque militiam.ordine revocato de palatino potius officio ad gerendum principatum officii comitis tur, quales comes et
Abbreviated transcription (Latin):
urbe ap̃uirũ uiustrem p̾fectũ
urb̾ litigare ꝯpelli. nͥ de edifi¬
ins orta indeatur cã. Inalus
uo causis tam pecuniariis
qmͣ c̾minalib ap̃ iiros illu¬
stres tm̃ mõ coĩtes suos respõ¬
admnstratoĩs sue sines int̾
p̃sentes palatinos nec causis
publicis occupatos cognosc̾e

Expanded text:
um urbis litigare compelli, nisi de aedifinis orta videatur causa: in aliis vero causis tam pecuniariis quam criminalibus apud viros illustres tantummodo comites suos responadministrationis suae fines inter praesentes palatinos nec causis publicis occupatos cognoscere
Abbreviated transcription (Latin):
aut yconõmos mõu̾ere ⁊ pe̾t̾i¬
uoẽs nõ admꝑiũ dirige ĩpetra
ssioẽm incicũt neccͣitasꝰ ac̃at̃
quos ypictisaĩs uocãt. aut ꝑ
aliquos cłicos huc destinatos
aut yconomos suos notã ĩꝑio
facere.aut nr̃is ad ministratõi¬
b. ut inpetrẽt ꝙ conpetens ẽ
roris ⁊ ab senne. ⁊ scĩssimis ece¬

Expanded text:
aut oeconomos movere, et petitiones non ad imperium dirigere, impetrarsionem inciderit necessitas, hanc aut quos apocrisiarios vocant, aut per aliquos clericos huc destinatos, aut oeconomos suos notam imperio facere, aut nostris administratoribus, ut impetrent quod competens est, roris et ab
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑium s pͥmitꝰ. uit adõ. amabilẽ
patriairhã ꝓficisci. aut adimꝰ¬
cuiusq dioteseos enqͣua apocri¬
saĩos. ⁊ cumipĩs conferant cãs
p̃p quas uenerunt. ⁊ cũ eo ing̾¬
cti abmnꝑium eius. ⁊ de inceps
referantarii saĩssime maroris
eccłie. aut preligiosos apochri¬
saĩos cuiiiqr dioceseos scĩssimã¬
rũ patriarcharum suggere se ĩ¬
ꝑio ⁊ promereri responsumceli̾t̾
ut aut si uista abimpio penerit.
ħ accipiant aut siñ iustam qr̾
uelocit᷑ reu̾tãtur unꝓfecti sũt. o¬

Expanded text:
ium, sed primitus aut ad deo amabilem patriarcham proficisci, aut ad uniuscuiusque dioceseos, ex qua sunt, apocrisarios, et cum ipsis conferant causas propter quas venerunt, et congredi ad imperium eius, et deinceps referendarii sanctissimae majoris ecclesiae, aut per religiosos apocrisiarios cujusque dioeceseos sanctissimorum patriarcharum suggerere se imperio, et promereri responsum celeriter, ita ut si aut justa ab imperio petierint, haec accipiant, aut si non justa quaerunt, velociter revertantur unde profecti sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
fr̾ medias conscitutas etates ⁊
cura quinquã gnita annos ẜm
diuinas regulas agentes sicor
sacram promereri orcdinatõem¬
⁊ aut uirgines constitutas aut
unius uiri que fuerant uxores.
dirimus ie p̃henssbilẽ s n suspec¬
tũ omino ad sacrũ uẽne ministĩ¬
ũ. c⁊ atorandis ministrare uap¬
in uenerabilib mõa steriis ꝑ
eas ntcuguinur. Siuõ quedã ne

Expanded text:
r mediam constitutas aetatem, et circa quinquaginta annos secundum divinas regulas agentes. Sicque sacram promereri ordinationem aut virgines constitutas, aut quae unius viri fuerant uxores. dicimus reprehensibilem sed neque suspectam omnino, ad sacrum venire ministerium et adorandis ministrare bapin venerabilibus mysteriis per eas rite aguntur. Si
Abbreviated transcription (Latin):
siconcubmã hãt. ⁊ s ⁊ ip̃amuxo¬
rẽ sicum castit̾ate ⁊ ex nurgim¬
tate sit nicb̾ ͦ sic insacris orctiã¬
tiõib quam cũ castita̾te uiuẽteᷤᷤ
aut uxoi̾b nõ cohabitantes aut
unius uxoĩs uirũ quia uł sifu¬
erit. ut siteꝰ ip̃a castitate eligẽtẽ
nifestum ẜmdiuinas regłas.

Expanded text:
si concubinam habeat, sed et ipsam uxorem si cum castitate et ex virginitate sit. Nihil enim sic in sacris ordinationibus quam cum castitate viventes, aut uxoribus non cohabitantes, aut unius uxoris virum qui vel fuerit vel sit, et ipsam castitatem eligentem, nif
Abbreviated transcription (Latin):
uõ metropolita sit. quiꝓfuisci
uult lutãs sumat eiꝰtẽ diõcẽseꝙ
patriarhe eiuis p̃sentiã nectia
eẽ dicentes ⁊ sic oportere ĩꝑaro¬
sine conscĩa metropolitarum aũ
patriarcharum ꝓficisci ꝓeo ꝙ ħ¬

Expanded text:
t, qui proficisci vult, litteras sumat eiusdem dioceseos patriarchae, eius praesentiam necessariam esse dicentes: et sic oportere imperatosine conscientia metropolitarum aut patriarcharum proficisci, pro
Abbreviated transcription (Latin):
honestate dignum siuõ nõi me¬
tropolitas ⁊ aliorum e p̃orum
aliquis sit quierrauĩt. ħ oĩa aox¬
tropolita fiant. Neõ enĩ eorum
taleᷤ suscipiat occasicẽs siclix̾int
ꝓp̾arum aut adscãs eccłas re¬
spitientium circũ lustrãt c⁊ ħ ꝯͣ mee¬
niant locis hic enim nõ habet
decentẽ irẽm ut cũ multituclĩe

Expanded text:
honestate dignum. Si vero non metropolita, sed aliorum episcoporum aliquis sit, qui erraverit, haec omnia a metropolita fiant. Nemo enim eorum talem suscipiat occasionem, si dixerintopriarum, aut ad sacras ecclesias respicientium circumlustrant, et hic conrrant locis. Hoc enim non habet decentem rationem, ut cum multitudine
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ bomi testimonii uires ad ordĩai
Aũtimus littãs omino scientes
erucditos constitutos litt᷑as eñ
ignoraates om̃io uolumus n
iudelicet ⁊ p̃b̾rorum. an cidia¬
conorum. tã sacras orc̃es cdicen¬
tium ꝙͣ eccłasticarum canonũ
lẽgentium libros orclinatõem
sine qui eia inculpabuem ⁊ fiñ¬

Expanded text:
et boni testimonii viros ordinari sancimus, litteras omnimodo scientes eruditos constitutos litteras enim ignorantem omnino volumus neque idelicet presbyterorum et diaconorum, tam sacras orationes docentium quam ecclesiarum canonum legentium libros, ordinationem sine querela et inculpabilem et sin
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ aliquas p̾br aut diaconus aũ
subchiaconus pã ducat uxe̾m
aut ocubmã aut palã hãt aut
occulte ᷤᷤ stati cadat ordine.  de¬
inceps ydĩotã sit. Q si cilector

Expanded text:
aut diaconus, aut subdiaconus postea ducat uxorem aut concubinam, aut palam, aut occulte, sacro statim cadat ordine, et deinceps idiota sit. Quod si et lector
Abbreviated transcription (Latin):
ginus ⁊ cõnum̃amus ⁊ qui nestorii
uidaicã sec̃tur urersamam ⁊ eutichi¬
anitas ⁊ acephalos ꝗ dioscori ⁊ seueri
mala secta languent manichei ⁊ a¬
polenaris renouanciũ impietatem
¶⁊ ad ħ om̃s quinon sunt m̃brũ scẽ dei
catholice ⁊ apłice eccẽ inqua om̃s con¬

Expanded text:
gimus et connumeramus et qui Nestorii Iudaicam sequuntur vesaniam et Eutychianistas et Acephalos, qui Dioscori et Severi mala secta languent Manichaei et Apolinaris renovantium inpietatem, et ad haec omnes qui non sunt membrum sanctae dei catholicae et ap
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Qa uero uolumꝰ aliquos diusioneᷤ
facientes int̃ ꝓpͥos silios ⁊ ppantes eol
his sũbscbe. ⁊ hoc scema suscepimuᷤᷤ
siquis enim diuidit ꝓpͥas res ⁊ ipõs
b ip̃is hoꝵ ratas eas iudicare ⁊ ꝓfit

Expanded text:
Quia vero novimus aliquos divisiones facientes inter proprios filios et praeparantes eos his subscribere, et hoc schema suscepimus. Si quis enim dividit proprias res et ipsos bus ipsis, et ratas eas iudicare, et
Abbreviated transcription (Latin):
tus fidicõmissi restitutoem ⁊ non pꝰ¬
se aliquid pensluis exilia minuere
sufficiens exuͣtens s sihr̃di quidẽ sr̃¬
sint tres ꝑtes. Illi aut̃ quarte soliꝰ
relinquatur racio non enu con¬
cedimus ei qui grauatus est ⁊ doã¬
tionib uti aliquib ⁊ forsan exstud¬
io ꝙ papinianus dicebat int̃uer¬
tendi fidĩomissi cã ut ⁊̃ quarta mi

Expanded text:
tus est fideicommissi restitutione, et non posse aliquid penitus ex illa minuere, sufficiens existens, si heredi quidem supersint tres partes, illi autem quartae solius relinquatur ratio. Non enim concedimus ei qui gravatus est etiam donationibus uti aliquibus, et forsan ex studio quod Papinianus dicebat "intervertendi fideicommissi causa", ut etiam quarta mi
Abbreviated transcription (Latin):
maneat hoc scema. nullus postea d̾¬
ducet testes qr uoluit forte talem
uolutatẽ mutare aut conuertẽ
declarantẽ ꝑfectam eius suĩam ꝙͣ
conpetit uałe. hoc enim concedimꝰ
eĩ age si ip̃m exp̃ssim significantẽ
sub p̃sencia testiũ septẽ q ⁊ fec̃ ꝙͣ dã¬
uult s rur sus uult aliam facere. ⁊
hanc aut intestõ ꝑfecto faciat oĩa¬

Expanded text:
maneat hoc schema, nullus postea deducet testes, quia voluit forte talem voluntatem mutare aut convertere declarantem perfectam eius sententiam, quam competit valere. Hoc enim concedimus ei agere, hoc ipsum expressim significantem sub praesentia testium septem, quia etsi vult, sed rursus vult aliam facere. Et hanc aut in testamento perfecto faciat o
Abbreviated transcription (Latin):
buntur licebit aut eis melioris fcĩs
sniẽ ⁊ rectã uerãq amplectentibus
fidẽ ⁊ hanc semꝑ cõtep̃tas stabilib sr̃
frui muñib ⁊ priuilegiis. his in oĩ dic¬
tione ualentib atq ẜuandis pͥncip¬
ib deiñ ⁊ anrĩs admĩstratorib ⁊ ui¬

Expanded text:
ut II Licebit autem eis melioris factis sententiae et rectam veramque amplectentibus fidem et hac semper contentas talibus frui muneribus et privilegiis. His in omni dicione valentibus atque servandis, principibus, dein
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ hrẽ oĩno quartã ꝑꝑtẽ ꝓpͥe instit¬
utionis ẜuare. ⁊ tali ⁊ aliis restituci¬
onẽ donare. Si tñ aliꝙ̃ expendit. hñs
uñ supplem̃tũ faciat exillo suppleri qͣr
Siuͦ cõtigit quarta ⁊ nonͣhat̃ sup¬
plem̃tum aliã sub̾am tunc damus
⁊ contra emptores aut alr̃ accipientes
res ĩnrẽ ⁊ ypothccas ex auctoritatehiꝰ

Expanded text:
itutionis servare et tali restitutioni donare. Si tamen aliquid expenderit habens unde supplementum faciat, ex illo suppleri quarSi vero contigerit quartam et non habet ad supplementum aliam substantiam, tunc damus et contra emptores aut aliter accipientes res in rem et hypothecas ex auctoritate huius
Abbreviated transcription (Latin):
reponere ⁊ pp̃ea lege cam̃ conp̃hende
ut discant hoiẽs cem̃ legis ordinem
ꝯ quo conpetit talia ⁊ disc̾e ⁊ iudicaẽ
tit alienatcẽs ⁊ intalicaũ illud soł
uelud exstudio in enĩgm̃ate ꝓponẽs
ut tc̃ oportẽt ꝓhib̾i alienaciones c̃
aosoluens fidĩcõmissũ exstudio ꝗ ħ
h᷑ onerat eͦst ad alienatcẽm uenit
⁊ tanꝙ philosophatꝰ int̃ imꝑator¬
fidĩ cõmissi hec tenere que intalib
decreta s̃. ⁊ a nob̾iam sanctita. suͦ
talesit fidĩꝯmissũ qual e su̾bͥiã uut ⁊
ea q̃ inueniuntur seu remanẽt in
tempore mortis testator submitet
sola fidĩmusũ tunc indefinite dem̃
pͥorib sus quada legitaima deducẽ
diuisione ⁊ oroine siꝙ enimihec au̾

Expanded text:
reponere, et propterea lege causam comprehendere, reponere, et propterea lege causam comprehendere, ut discant homines omnem legis ordinem, cum quo competit talia et discere et iudicare. tit alienationes in tali casu, illud solum velut ex studio in aenigmate proponens, ut tunc oporteret prohiberi alienationes, cum ad solvendum fideicommissum ex studio qui hoc oneratus est ad alienationem venit. Et tamquam philosophatus inter imperatorfideicommissi, haec tenere quae in talibus decreta sunt et a nobis iam sancita; sin vero tale sit fideicommissum quale subiacet, et ea quae inveniuntur seu remanent in tempore mortis testator submittet sola fideicommisso, tunc indefinite dictum prioribus sub quadam legitima deducere divisione et ordine. Si quis enim haec a
Abbreviated transcription (Latin):
end̾e c̾tissima hec ꝙ nr̃e cõsuetudinis
est innegociis motis exlegib optim
non exstantib substituẽ uolens uis¬
sit si contig̃it aliq̃ eius filioꝵ ⁊ hr̃dũ
futur̃ sine filiis humanã solũe uit¬
am. post excepttẽ hoꝵ que ex lege de¬
bentur eis exeis q̃ ab et ie linq̃bant᷑
eireb reliquas om̃s res ⁊ uira q̃cũq
ap̃eum intp̃r mortis inuẽĩrentur
uẽire ⁊ restitui exhis fuꝑstiti aut eiꝰ
filiis suꝑẽ moreretur oĩ cessante int̃
eos pp̃memoratã substitutoem cau¬
alioũo manẽte sine filiis ꝓhibet eũ
ꝗsine filiis est. is ꝗ filios ht̃ uͣti reb¬
ut pote eas cetͥerrente. at ille utens
ũbis testĩ qr quicquid inueniretur.
intp̃rmortis apd̾ eum hec eum res¬
tituere iussit. ẜ hoc uult scema li¬
cenciã hre utireb situt uoluit n.¬
lata ei. nos gͥ sum̃tes exhec eccõnẽ
existimauimꝰ oportere ⁊ antiquadi¬
ssiniͣtoẽ ⁊ deinceps discreptcẽm haõ
q̃ diffinire. hanc aut̃ puram hoĩb

Expanded text:
endere certissima, hoc quod nostrae consuetudinis est in negotiis motis ex legibus optiminon extantibus substituere volens iussit, si contigerit aliquem eius filiorum et heredum futurum sine filiis humanam solvere vitam, post exceptionem horum quae ex lege debentur ei ex eis quae ab eo relinquebantur ei rebus reliquas omnes res et iura, quaecumque apud eum in tempore mortis invenirentur, venire et restitui ex his superstiti, aut eius filiis si ipse moreretur, omni cessante inter eos propter memoratam substitutionem caualio vero manente sine filiis, prohibet eum qui sine filiis est is qui filios habet uti rebutpote eas deterentem, at ille utens verbis testamenti, quia quicquid inveniretur in tempore mortis apud eum, hoc eum restituere iussit, secundum hoc vult schema licentiam habere uti rebus sicut voluerit, nulata ei. Nos igitur sumentes ex hoc occasionem aestimavimus oportere et antiquam indefinitionem et deinceps discretionem hanc quidem definire hanc autem puram hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
omnib meius positis pot̾ate ⁊ lic¬
enciam hre eũ his sicut uoluit u¬
tiꝙ̃ ad mod̾ ꝑfectis dñis conpetit.
sin uero ⁊̃ ipam̃ qͦuartam is ꝗgͣ
uatus est contingat neccĩum est
dẽ aut dotem uoluĩt dare aut spon¬
saliciã largitatẽ aliam nonͣhabẽs
iam lege eimqͦ omĩno ñ negaui¬
mꝰ talem diminutcẽm. Siuero ⁊
incaptiuoꝵ redemptoẽm hans
enim exciͦpimus ⁊ oicamꝰ deo cam̃ ⁊
hoclicenciam eum hrẽ ⁊ facere ⁊ in¬

Expanded text:
tate, et licentiam habere eum his sicut voluerit uti, quemadmodum perfectis dominis competit. Si vero et ipsam quartam is qui gravatus est contingat, necessarium est quidem aut dotem voluerit dare aut sponsaliciam largitatem, aliam non habens iam lege, in quo ei omnino non negavimus talem diminutionem. Si vero et in captivorum redemptionem hanc enim excipimus et dicamus deo causam, et hoc licentiam eum h
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥa manu adhec uncias in quibs
cͥpsit eos ħrdes ñ signis nũoꝵ sig̃fi¬
candas s ꝑtotas litteras declaran¬
das. ut undiq clare ⁊ indubitate
consistat̃. siuero ⁊̃ rer̃ uoluĩt facere
dunsionẽ aut quibdã reb c̃tis aut
om̃s aut quasdã institutoẽs statue
⁊ haꝵ inscͥbat ⁊ sig̾ficoẽsut eus litt̾is
omĩa declarata sunt nullam ult̾iꝰ
contencionẽ filiis derelinquat. si tñ
aut uxori aut extraneis aliꝗb ꝑ sõiᷤ
uoliuĩt relinq̃re legata aut fid̾i ꝯm¬
issa aut libertates uel ħ ꝓpͥa scͥpta
manu dictaq atestatorib corãte¬
stantib qm̃ om̃ia conseqñter indis¬
põne posica ipĩ ⁊ scͥpẜunt ⁊ uolunt̃.
ualere sint firma nominꝰ minuen¬
da eo ꝙ uideantur incarta scͥpta. re

Expanded text:
a manu, ad haec uncias in quibus scripsit eos heredes, non signis numerorum significandas, sed per totas litteras declarandas, ut undique clarae et indubitatae consistant. Si vero etiam rerum voluerit facere divisionem aut quibusdam rebus certis statuere, et harum inscribat et significationes, ut eius litteras omnia declarata nullam ulterius contentionem filiis derelinquant. Si tamen aut uxori aut extraneis aliquibus personis voluerit relinquere legata aut fideicommissa aut libertates, et haec propria scripta manu dictaque a testatoribus coram testibus, quoniam omnia consequenter in dispositione posita ipsi et scripserunt et volunt valere, sint firma, nihil minuenda eo quod videantur in carta scripta re
Abbreviated transcription (Latin):
tis cͣtim ⁊ e coͣstituttẽ ĩ rẽ eis dõã¬
utcẽm fidĩmissariꝰ dabit ñ minus
quartam ẜuare nͥ ⁊ ipãtestator sic̃
inpnũciato nobis scõ ꝓhibuit cũ
alr̃ disponere non est morientis co¬
dẽ fcoꝵ̃ ⁊ testatoꝵ quippe defunctoꝵ
non dũ aut̃ taliloc̃ accipientẽ fid̾io¬
misso s adhuc eo ꝙ grauatus est sr̃¬
stite ⁊ ħ dicimus non infiliis solũ
s ⁊̃ in aliis cognatis ⁊ exͣneis agẽ in
quib oĩno talefidĩ ꝯmissum relin
mori ⁊ testari.⁊ fidĩ omissa relinq̃re
⁊ alia agere que intalib sunt scĩta.

Expanded text:
stitutione in rem eis donanutionem fideicommissariis dabit non minus quartam servare, nisi et ipsam testator, sicut in pronuntiato nobis facto, prohibuit. Cum s aliter disponere non est morientis codem factorum et testatorum quippe defunctorum, nondum autem tali locum accipiente fideicommisso, sed adhuc eo qui gravatus est superstite. Et haec dicimus non in filiis solum, sed etiam aliis cognatis et extraneis a genere, in quibus omnino tale fideicommissum relinqmori et testari et fideicommissa relinquere et alia agere quae in talibus sunt sancita.
Abbreviated transcription (Latin):
toĩs honore siliqͣtũ qͣtuor quas
exlucratuus iugatoĩb tm̃ nõ
humanis uł animaliũ cẽsib
neq mobilib reb iubeniꝰ ni¬
duci ⁊ si curiales nõ sunt ma¬
iores ac postõs lib̾amꝰ ut si pat̾
auus ia ꝓanus filio nepotiuł¬
ꝓnepoti uł filie ne pti ꝓ nepti
uenec int̾est nupte nt curiau¬
b uec ue. postrema uolũtate

Expanded text:
as lucrativis iugationibus tantum, non humanis vel animalium censibus neque mobilibus rebus iubemus indici, etsi curiales non sint, maiores ac posteros liberamus, ut, si pater avus vel proavus filio nepoti pronepotive vel filiae nepti proneptive - nec interest nuptae sint curialibus necne - postrema voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
ea functicẽ ꝙ datũ ẽ ꝯseqͣtu: nã
cũ psone ꝯdicio nõ mutet᷑ nec
rei ꝗd̾ statim ꝯuenit minuita¬
ri. lucratiuas uo res eas tm̃ mͦ
uolumꝰ apellari atq p̃dicte de¬
ditatis legati fidei ꝯmissi nure.
mõtis cã donatoĩs uł ciuuslib
postͤmo noluntatis arbitrio ad
q̃uipiam delabuntur. int̾ uiuos
⁊̃ conacio simplici ub̾alitatem
ꝯsecta lucͣtine merebit᷑. ⁊ nom̃
q̃ filiam neptẽ us ꝓneptem cu¬
riali si ue gͣneo iubẽte donau̾it.
licz casus euẽtu res eius cuida¬
taẽ reu̾tatur ad lucrũ u int̾lucͣ¬
tiuas mu̾iabit᷑. nec desc̾ptõis
hom sb̾iacebit. nec enĩ uin opti

Expanded text:
ea functione quod datum est consequatur: nam cum personae condicio non mutetur, nec rei quidem statum convenit immutari. Lucrativas vero res eas tantum volumus appellari atque praedictae deditatis legati fideicommissi iure mortis causa donatione vel cuiuslibet postremae voluntatis arbitrio ad quempiam delabuntur. Inter vivos etiam donatio simplici liberalitate confecta lucrativae merebitur et nomen etiam filiam neptem vel proneptem curiali seu extraneo nubentem dotaverit, licet casus eveta est vertatur ad lucrum, nec inter lucrativas numerabitur nec discriptionis oneri subiacebit. Nec enim iuris opti
Abbreviated transcription (Latin):
torui sicut p̃cuiximꝰ mouendã. apd̾
aut̃ officio tuo ministrante cause
u̾cut p̾us dũ solũ administratoĩs
orclinar hr̃et scema maiore ortĩẽ
constitutas. ⁊ appitatões destinãtes
adsedem tuã nũc decoran p̃toriũ
cingulo ꝯmngit. licet iud̾at᷑ quodã¬

Expanded text:
torii, sicut praediximus, movenda, apud autem officio tuo ministrante causae, sicut prius fuit, dum solum administrationis ordinariae haberet schema maiore ordine nconstitutas et appellationes destinantes ad sedem tuam nunc decorari praetorum cingulo
Abbreviated transcription (Latin):
consinutis p̾us iuditib nũcaũt
uno moderatore facto ⁊ deccãto
⁊̃ ip̃o spectabilumi dignitate rũ¬
sus ħ ꝓuẽĩebat ⁊ adtuum solũ¬
modo iuditiũ ferri. appellationũ
littes oportebat ẜm t̾minũ tñ ꝯ¬

Expanded text:
constitutis prius iudicibus, nunc autem constitutis prius iudicibus, nunc autem uno moderatore facto et decorato etiam ipso spectabilium dignitate, rursus hoc proveniebat et ad tuum solummodo iudicium ferri appellationum lites oportebat, secundum t
Abbreviated transcription (Latin):
te noquaquam sibi appłatõib mi¬
nistrarẽt. hisq aclaissimis ꝓututiar̃
uilicib ueniũt adiuũ solũ uiditiũ
Sicut prius erat dumindiuino
quidem ip̃e audires cõsistorio mu¬
nstraret uo̾ offitiũ tuũ. S p̃p spoc¬
tabilium scema in ordine sac̾ au¬
ditorii negotio moto. ⁊ pãit̾ audi¬
ente tua celsitudine. cum głiossis
simo questore nr̃o utriusq partis
totum sibimet applicarẽt cõg̾garẽtiᷤᷤ
q ap̃ tuã celsitudinem ⁊ głiossi¬
simũ nr̃m questorẽ sepiꝰ ⁊ hisꝗ
ex sac̾s scͥnus appłłatiõib minissm̃t.
ci quiextue sedis offitio nouissi¬
me atquantam formã cã ꝑluta ẽ.
quamex nõ scͥptoadnꝙ decluxistis.
Causauõ nob̾ nõ incõgrua uissa
placuit ⁊ interĩ qm̃ palphagonia
⁊ honoraria diuise pͥus iniudi¬
ces luo inimum eñdẽq recducte
sunt p̃toris nom̃. suscipientẽ hoc
inctubitate placuit scema tuoꝯ
petere cingulo ħ idem induob ali
to pelemoniato. Nã ⁊ illic duob

Expanded text:
i appellationibus ministrarent his quae a clarissimis provinciarum iudicibus veniunt ad solum tuum iudicium sicut prius erat, dum in divino quidem et ipse audires consistorio, ministraret vero officium tuum -, sed propter spectabilium schema in ordine sacri auditorii negotio moto et pariter audiente tua celsitudine cum gloriosissimo nostro quaestore utriusque partis totum sibimet applicarent, congregatisque et apud tuam celsitudinem et gloriosissimum nostrum quaestorem saepius et his, qui ex sacris scriniis appellationibus ministrant, et qui ex tuae sedis officio: novissime ad quandam formam causa perducta est, quam ex non scripto ad nos deduxistis. Causa vero nobis non incongrua visa placuit. Et interim, quoniam Paphlagonia et Honorias, divisae prius in iudices duos, in unum eundemque reductae sunt praetoris nomen suscipientem, hoc indubitate placuit schema tuo competere cingulo. Hoc idem etito Polemoniaco: nam et illic duobus
Abbreviated transcription (Latin):
qͣuiilla q̃ eeꝑscͥptoꝵ bonis ad
fiscũ s̃ deuouita eatemis ad
hiũmoĩ pͥulegiis ⁊ excusatoĩ¬
b sub moueantur: ut om̃s
stes annonanas cursitatoẽs
q̃ debitas aq integram oppi
legiis domꝰ anguste uł itip̾

Expanded text:
 ex proscriptorum bonis ad fiscum sunt devoluta, eatenus ab huiusmodi privilegiis et excusationibus submoveantur, ut omnes species annonarias, cursitationes etiam debitas atque integram opinilegiis domus Augustae vel rei
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯueniendi liceciã damus ita
tã ut rõualib p̾uate rei ad
exigenda fiscalia debita mi
mncat. Palatinos qui aui¬
taꝵ cum publicis uit̾is desti¬
nantu ad ꝯmonitõem iudicis
rantur debite pensioes cũ sũma
degere p̾cipimꝰ disciplina. ceqͦ¬
rũ noĩbꝰ sitem̾e u̾sati fu̾int ad
sublimitatẽ tuam resem ꝑ or
diuarios indices oportebit.
ut ĩeos seuerissime mũdicetur

Expanded text:
eniendi licentiam damus, ita tamen, ut rationalibus privatae rei ad exigenda fiscalia debita ine palatinos, qui atae cum publicis litteris destinantur ad commonitionem iudicis,rantur debitae pensiones, cum summa degere praecipimus disciplina: de quorum nominibus, si temere versati fuerint, ad sublimitatem tuam referri per ordinarios iudices oportebit, ut in eos severissime vindicetur
Abbreviated transcription (Latin):
ra ppłi romam expone. ita maxͥ¬
me uidentur posse tracli omodiᷤ¬
sime. si primo leui ac simplici. pꝰ
deinde diligentissima ata ex ac¬
tissima int̾pr᷑etatione singłatra¬
dantur. Alioquin si statim ab ĩi¬
cio nudẽ aduc: ⁊ infirmũ aĩmum
studiosi: młtitucline ac uarieta¬
c̃did fidencia que plenim iuue¬
nes aũtit. serius ad id ꝑducemꝰ
ad ꝙ leuiori. uta ductus. sñ ma¬
gno labore.⁊ sine ulla cliffidencia
maturiꝯ ꝑduci potiuss. ¶Iuris
non ledete. suiii cuiz tribuere huiꝰ
studii due sunt positiones: pub¬
licum ⁊ prinatum. ¶Publicũ

Expanded text:
ra populi Romani ita maxime videntur posse tradi commodissime, si primo levi ac simplici, post deinde diligentissima atque exactissima interpretatione singula tradantur. alioquin si statim ab initio rudem adhuc et infirmum animum studiosi multitudine ac varietacum diffidentia, quae plerumque iuvenes avertit, serius ad id perducemus ad quod leniore via ductus sine magno labore et sine ulla diffidentia maturius perduci potuisset. Iuris non laedere, suum cuique tribuere. Huius studii duae sunt positiones, publicum et privatum. publicum
Abbreviated transcription (Latin):
int̾mascłos quid̃ agnatoĩs iure he¬
ditas ⁊̃ si ionͣgissio gradu st̃ ultro
citro capitur. Ꝙ ad fẽm᷑mas ũo: ita
placebat. ut ip̃e ꝯsãguimnitatis iuire
tm̃ capiant h̾editatẽ. si sorores sĩ:
pr̃ĩu tni filie uł amite tue h̾editas
repelli. p̃tor eas ad bonor possoẽm
nõie bonoꝵ possessõm poslicet᷑. exq̃ͣ

Expanded text:
os quidem adgnationis iure hereditas etiam longissimo gradu ultro citroque capitur. quod ad feminas vero ita placebat ut ipsae consanguinitatis iure tantum capiant hereditatem si sorores sint, patrui tui filiae vel amitae tuae hereditas repelli, praetor eas ad bonorum possessionem nomine bonorum possessionem pollicetur: ex qua
Abbreviated transcription (Latin):
locaũ incede mulierẽ. n facilecre¬
gesto ⁊ testium harente subscͥpci¬
ones ⁊ ip̃o opere procedente tunc e¬
iam leͣgẽ scͥpsimus ut patres semel
offerentes dotẽ ꝓfilia sub pot̾at᷑em
aut sue quidem pot̾atis reũsionẽ
aut insemet ipm̃ fac᷑ientẽ q̃situm
est apd̾ aliquos siconpetens ẽ mori¬
ente genero ⁊ remeante ao patrẽ
doteq abeodata est hãc patrẽ se¬
mel oiferentẽ posse ad ẜas uenien¬
te filia nuptias minuere aut hec ñ
facere cogitantẽ qr semel alienata ẽ
ab eius sub̾a s ipã m̃sura ei nuben¬
tirursus dare tanqͣsinec contigiss
ens obtulit dotem dem̃filia uidua¬
ta ⁊ ad ẜas ueniente nuptias non
solas s qm̃ contigat mulierẽ lucͣ¬
tã mediã añ nipcial donatoĩs ꝑ

Expanded text:
e facile cregesto et testium habente subscriptiones et ipso opere procedente. Tunc eiam legem scripsimus, ut patres semel offerentes dotem pro filia sub potestate, aut suae quidem potestatis, reversionem autem in semet ipsum facientem, quaesitum est apud aliquos, si competens est moriente genero et remeante ad patrem dote quae ab eo data est, hanc patrem semel offerentem posse ad secundas veniente filia nuptias minuere, aut hoc non facere, cogitantem quia semel alienata est ab eius substantia, sed ipsa mensura ei nubenti rursus dare, tamquam si nec contigissetens obtulit dotem, deinde filia viduata et ad secundas veniente nuptias non solas, quoniam contigerat mulierem lucratam mediam antenuptialis do
Abbreviated transcription (Latin):
nin accionũ q̃ contra maritũ sunt
at illeminus idoneus est. ⁊ obiciat᷑
mulieri ꝙ iam data sit dos proea.
Iua uero actionem conferat nuliũ
hñtem penitus ẽ effectum legis cã
nob̾ digna putata ẽ. ⁊ nouimꝰ qͥd̾
iam inpłimis iudicuis duriciã pꝰ¬
ea sic iudicatam ⁊ mulierẽ coactã
conferre dotẽ aut c̃te reputare ꝓse
datam exqua nullũ ei om̃o cõtig̃
effectum imp̃is reb reciꝑe. nos aũt
ex aliis nrĩs legib uiuamꝰ cam̃ qr
enim dedimus mulierib election¬
em ⁊ constante m̃mio. simaleres
maritus gub̾net ⁊ acciꝑe eas ⁊ gub
nare ⁊ ẜ decentẽ mod̾ ⁊ sicuti nrã
constitũcio dicit. si quid̾ sue pote¬
statis ⁊ ꝑfectectatis mulierẽ sibi¬
met culpã infer̃at. cur moxiuro
⁊ augiliata est sibi sic enim habi¬
sub põtestate est ⁊ sine patͥs uo¬
ltate hoe agere non pot̾at. si
quidem adieni prem̃ hec dix̃ et ꝯ¬
testata est ut tonsentiret ei ⁊ res

Expanded text:
nisi actionum quae contra maritum sunt, at ille minus idoneus est, et obiciatur mulieri quod iam data sit dos pro ea, illa vero actionem conferat nullum habentem penitus effectum, legis causa nobis digna putata est. Et novimus quidem iam in plurimis iudiciis duritiam postea sic iudicatam, et mulierem coactam conferre dotem aut certe reputare pro se datam, ex qua nullum ei omnino contigit effectum in ipsis rebus recipere: nos autem ex aliis nostris legibus iuvamus causam. Quia enim dedimus mulieribus electionem et constante matrimonio, si male res maritus gubernet, et accipere eas et gubdecentem modum et siculi nostra constitutio dixit, si quidem suae potestatis et perfectas aetatis mulier est, sibimet culpam inferat, cur mox viro percepit et auxiliata est sibi: sic enim habisub potestate est et sine patris voluntate hoc agere non poterat, si quidem adiens patrem haec dixit et contestata est, ut consentiret ei et res
Abbreviated transcription (Latin):
ut n uolenti sit possibile equale m̃¬
sure quam pͥus daret rursus dotẽ ⁊
ꝓbetur aprẽ fortuita diminucio su¬
stancie prĩs tunc non amplius cogi
patrem dare ẜo filiam ungentem
nisi inquantũ sułe uirtus est set lu¬
eius insurã susceꝑit ꝓ alam enimẽ.
qr hoc lucrũ ꝙ exañ nuptiali don¬
atione dicimus cuius solum eni
sum damus exoñ necc̃itate mo¬
riens restituet filis ꝓpetatis añnu¬
ptialis conatois ona oiñib modis

Expanded text:
tiam, ut neque volenti sit possibile aequae mensurae quam prius dare rursus dotem, et probetur aperte fortuita diminutio substantiae patris, tunc non amplius cogi patrem dare secundo filiam iungentem nisi in quantum substantiae virtus est; sed lueius mensura susceperit. Palam enim est quia hoc lucrum quod ex antenuptiali dicimus donatione, cuius solum ei usum damus ex omni necessitate moriens restituet filiae proprietatis antenuptialis donationis dominae omnibus modis
Abbreviated transcription (Latin):
uentus ded̾it. S siquidẽ talib pr̃
intalib caĩb obtułit dotem et de
lacio cirta illam ũtitur spẽ expr̃iᷤᷤ
mobediencia n mouere uolẽtes
n ꝑmictentis ei mouere tunc ⁊̃

Expanded text:
entus dederit Sed si quidem pater in talibus casibus obtulerit dotem et de latio circa illam vertitur spem ex patris inoboedientia neque movere volentis neque permittentis ei
Abbreviated transcription (Latin):
estimauimꝰ in płimi suidelicet et ĩ¬
uñs reb q̃situm eił eptulit enum
pr̃ dotẽ aut mr̃ forte prosilia sua
defunctus est uir molis deĩ patre
aut mr̃e mortuis exĩgitur ⁊ que n¬
upsit conferre suam dotem aut m¬
est cã undiq absoluta est. Siuerd
mulus altituisona conuste uui¬

Expanded text:
estimavimus in plurimis videlicet et innumeris rebus quaesitum. Obtulit enim pater dotem aut mater forte pro filia sua, defunctus est vir inops; deinde patre aut matre mortuis exigitur et quae nupsit conferre suam dotem aut mest, causa undique absoluta est; si vero nullius alterius domina cons
Abbreviated transcription (Latin):
ut añ nupcialis conacionis lucr̃ ex
enimegat si nõ contigiss ẜis eam
nupciis copulari secmañe eud̾
gener̃ uniũ aut quo modo futurus
erat minuere dotem iamase datam
aut ꝓpͥum illius lucrum suũ fac̃e
et in dotẽ ẜi uiri deducere cumutͥq
oportet eaminparafernis hr̃e hec
⁊ forsan pp̃ hanc cam̃ diciori nub̾e

Expanded text:
um antenuptialis donationis lucrum, ex enim egerat, si non contigisset secundis eam nuptiis copulari, sed manere eundem generum vivum? aut quomodo futurus erat minuere dotem iam a se datam, aut proprium illius lucrum suum facere et in dotem secundi viri deducere? cum utique oporteret eam in paraphernis haec habere, et forsan propter hanc causam ditiori nubere
Abbreviated transcription (Latin):
ge̾re d ut edco̾ pretoris cauetu
Si aũt ip̃i tutores desierĩt cirea¬
cum eligẽdum. uł eos. qui g̾ere
ꝓͣbatum ẽ .i. ut maior ꝑseligete
possit ꝑquẽ amĩstratio fieret ¶Sal¬
ẽdum ẽ aut non solũ tutores uł
curatores pupisł.⁊ adultis cet̾is
eͥes qͣui satisdatõin accipuit. sb¬
sidi̾ariã actõni eẽ. que ultumũ

Expanded text:
gerere debet, ut edicto praetoris cavetur. gerere debet, ut edicto praetoris cavetur. sin autem ipsi tutores dissenserint circa eligendum eum vel eos qui get, id est ut maior pars eligere possit, per quem administratio fieret. Sciendum autem est non solum tutores vel curatores pupillis et adultis ceterisque eos qui satisdationem accipiunt subsidiariam action
Abbreviated transcription (Latin):
ratõe st̃: negocia a tutorib cura¬
aturcur p̾̃tor. ut᷑ tutores ⁊ cura¬
tores eo nomine satisdẽt S ħ
ñ est ꝑpͥetuũ. nam uitores testa¬
mĩto dati satis dare ñ cogũturq
fides eoꝵ ⁊ diligẽcia: ab ip̃oteᷤ¬
tatore ꝓͦbata ẽ. ¶ It̃ ex inquisi¬
tõe tutores uł curatores dati sat̃¬
datoe non hoñantur. qr idonei
electi st̃ ¶ S ⁊ si ex testam̃to uł ui¬
quisitõe duo płes ue dati fu̾int:
pot̾ unꝯ offr̾e satis deuidẽnitate
puꝑisli uł adholoscẽtis. ꝯtutori
uł ꝯcuratori p̃ferri. ut solꝯ admi¬
nistret. uł ꝯtutor sat̃ offe̾ns p̃po¬
naturei. ⁊ ip̃e solꝯ amĩstret. Ita
q ꝓse ñ potest pet̾e satis a ꝯtutt¬
re uł ꝯcuratore suo. s off̾re dob
ut el cõm d ꝯcuratori suo utrũ
uelit satis acciꝑe ansat̾is dare.
¶ Q si nemo eoꝵ satis offbat. si ꝙ
ascriptq  fuĩt a testatore quisge¬
rat. ille ge̾re debeat. Q si ñ fũit
ascripto q̃ maior ꝑs elegit ipse

Expanded text:
ratione sunt negotia a tutoribus curauantur, curat praetor, ut et tutores et curatores eo nomine satisdent. sed hoc non est perpetuum: nam tutores testamento dati satisdare non coguntur, quia fides eorum et diligentia ab ipso testatore probata est: item ex inquisitione tutores vel curatores dati satisdatione non onerantur, quia idonei electi sunt. Sed et si ex testamento vel inquisitione duo pluresve dati fuerint, potest unus offerre satis de indemnitate pupilli vel adulescentis et contutori vel concuratori praeferri, ut solus administret, vel ut contutor satis offerens praeponatur ei et ipse solus administret. itaque per se non potest petere satis a contutore vel concuratore suo, sed offerre debet, ut electionem det contutori suo, utrum velit satis accipere an satis dare. quodsi nemo eorum satis offerat si quidem adscriptum fuerit a testatore, quis gerat, ille gerere debet: quodsi non fuerit adscriptum, quem maior pars elegerit, ipse
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ .ã. Pumerarios iroꝵ illu¬
strium magistro ꝵ militum
tam p̾sentaliũ qmͣ orientaliũ
qui ordine ⁊ scipendiis ilicie
su̾ut decorati. exeuntes tͥbu¬
nis p̾toriams partiomilita¬
no sudorib eoꝵ bñficium de¬
ferentes sociari p̾cipimꝰ ita
uidł. ut post ꝯpletam miliciã
ab omib indictoĩb tam mili¬
tanbrũ qmͣ ciuilium iudicũ
semꝑ hantur ĩ munes. p̾nci¬
patus uͣo munͣe fũctos tͥbu¬
nis uigilum militaribꝰ uolu
mus aggregari.
p̃scriptione uiuiu. cet̾os uͣo
qui supͣ huiꝰ moĩ nnͣm milita¬
re noscuntur. qiͣ nec militã¬
⁊ ap̃ clarissimos ꝓnĩciaꝵ rͨtores

Expanded text:
. Numerarios virorum illustrium magistrorum militum tam praesentalium quam orientalium qui ordine stipendiis militiae fuerint decorati, exeuntes tribunis praetorianis partis militaris, sudoribus eorum beneficium deferentes, sociari praecipimus: ita videlicet, ut post completam militiam ab omnibus indictionibus tam militarium quam civilium iudicum semper habeantur immunes. Principatus vero munere functos tribunis vigilum militaribus volumus adgregari. praescriptione muniri, ceteros vero, qui supra huiusmodi numerum militare noscuntur, quasi nec militanet apud clarissimos provinciarum rectores
Abbreviated transcription (Latin):
restam̃to manumittendis
Quã auasi lib̾tatib inpea¬
entem ⁊ quod anmi iniuda̾ toslẽdã
esse cẽsuimꝰ. Eñ satis fu̾at inhu¬
manũ uiues ꝙ lidẽciam habere
totam suã familia lib̾tati dona¬
re. nisi alia cã inpediat lib̾tarẽ.

Expanded text:
ttendis. quem quasi libertatibus impedientem et quodammodo invidam tollendam esse censuimus; cum satis fuerat inhumanum, vivos quidem licentiam habere totam suam familiam libertate donare, nisi alia causa impediat libertati,
Abbreviated transcription (Latin):
uł ad statuas prĩcipum ꝯfugi¬
unt. p̃cepit ut si intołabił ui¬
deatur dñoꝵ ẜuicia: cogãtur
ciũ dominis daretur. ⁊ recte: ex¬
pedit eĩ rei publice ne qͥs re sua
ius suũ detͣhi. s du̾oꝵ inter ẽ.
ne auxiliũ ꝯtra seiuciã. uł famẽ.
uł intolabłem inuiriam denegeᷤ
has qͥ uiste dep̃cantur. sor cognos¬
ce de quereł eoꝵ qͥ ex familia ui¬
lũ fabini ad statua̾ ⁊ ug̾unt. ⁊ si uel
duriꝰ habites ꝙͣ eqũ est. uł infami
iniuria affectos ẽẽ cegnon̾is ue¬
nũdari ibe. ita ut inpotestatem
dñi ñ reuertantur. qͥ fabinꝰ simẽe
istitutõi fraudem fec̾it sciat ne
s̾ ad missum seũiꝰ excecutuꝵ. Beĩ.¬

Expanded text:
vel ad statuas principum confugiunt, praecepit, ut si intolerabilis videatur dominorum saevitia, cogantur etium dominis daretur: et recte; expedit enim rei publicae, ne quis re sua ius suum detrahi. sed dominorum interest, ne auxilium contra saevitiam vel famen vel intolerabilem iniuriam denegetur his qui iuste deprecantur. ideoque cognosce de querellis eorum qui ex familia Iulii Sabini ad statuam confugerunt, et si vel durius habitos quam aequum est, vel infami iniuria affectos cognoveris, veniri iube, ita ut in potestatem domini non revertantur. qui Sabinus, si meae constitutioni fraudem fecerit, sciet, me admissum se