comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa ꝓpinq̃ soli ⁊ oĩo remote ñ st̃
penicus utiles actib bellicis ma¬
gis tñ it̃ medias regiones eli¬
gende sunt ad oꝑa bellica remotio¬
res a sole qͣm ꝓpmqͥores ut magig
aĩositate ꝑticipent. Uisd ex qͥb
ꝑtib melliores sũt blłatores. Ui dẽ
restat e qͥb actib ebgendi sunt
ruuit᷑ inoꝑib blłicosis ut sciamꝰ
qͣles hoĩes sunt eligendi adbłłm ⁊ex
quib artib fũt assumendi błłanteᷤᷤ¬
¶ Sciend̾ gͦ ꝙ cũ blłantes delrant hr̃e
m̃bra apta ⁊ assueta ad ꝑcutiendũ
ñ debeant horr̾e esfusionẽ sangͥnis

Expanded text:
opinquae soli, et omnino remotae non sunt penitus utiles actibus bellicis: magis tamen inter medias regiones eligendi sunt ad opera bellica remotiores a sole, quam propinquiores, ut magis animositate participent. Viso ex quibus partibus meliores sunt bellatores: videre restat, ex quibus partibus eiruntur in hominibus bellicosis, ut sciamus quales homines sunt eligendi ad bellum, et ex quibus artibus sunt assumendi bellantes. Sciendum ergo quod cum bellantes debeant habere membra apta et assueta ad pecutiendum, non debeant horrere sanguinis
Abbreviated transcription (Latin):
politica siũ cinił. Namsic̃ in pͥsicipp̃¬
te reqͣ excellens prudnͣ qͣ sciat alies
uis pͥncipi au̾ regi sic̃ mͣrtellus fãbro
qr in maytello nłła ẽ cognitõ s solũ
agitat᷑ a fabro. S in ciue reqͣ pru¬

Expanded text:
politica sive civilis. Nam sicut in principante requiritur excellens prudentia qua sciat alios vis principanti aut regi, sicut martellus fabro: quia in martello nulla est cognitio, sed solum agitatur a fabro, sed in cive requiritur pru
Abbreviated transcription (Latin):
Ex ħ gͦ pat̾e qͣles sunt ad militi¬
am admutendi. Nam nulicia ur᷑¬
ur̃ cẽ q̃dam prudenͣ oꝑis bellici
ordinata ad cõe bonũ. Dñr eĩ se
hr̃c nulites in oꝑe bsłico sicut
magr̃i ⁊ doctores in scĩis aliis. qͣr
sic̾ n lłs esficiendꝰ est magr̃ ĩ aliis

Expanded text:
e potest, quales sint ad militiam admittendi. Nam militia videtur esse quaedam prudentia operis bellici, ordinata ad commune bonum. videntur enim se habere milites in opere bellico, sicut magistri et doctores in scientiis aliis. Quare sicut nullus efficiendus est magister in aliis
Abbreviated transcription (Latin):
ã ħ prudenͣ a prudenͣ ꝑticlari qͣm col¬
locauimꝰ in pͥma spe.Nam aͦ est ꝙ¬
c̃et ip̃m aliqͣlem prudenciam qͣ scib
se reg̾e et gub̾nare Non tñ est ĩ ip̃o
prudenͣ ciuił.nec ycanomita nec
regnatiua. qr nec cẽt ciuitas n ꝑs
ciuitatis  Qͥnta spẽs prudencis
d̾r cẽ militaris. Nam regim̃ regra
⁊ ciuitans si sit restũ ⁊ oẽdinatum
assimłat᷑ hiis q̃ uidemus in uno

Expanded text:
a a prudentia particulari, quam collocavimus in prima specie. Nam aliud est q aliqualem prudentiam qua sciret se regere et gubernare: non tamen esset in ipso prudentia civilis, nec oeconomica, nec regnativa, quia non esset civitas nec pars civitatis. Quinta species prudentiae dicitur esse militaris. Nam regimen regni, et civitatis, si sit rectum et ordinatum, assimilatur iis quae videmus in uno
Abbreviated transcription (Latin):
aucgccio in pͥmo lib᷑ de it mili
cant᷑. Ampliꝰ qͥd̾ sapiunt. s modi¬
nͣ sr timent sangũis amissionez
Nongͦ sũc ꝓmpti ad błła. nec ad
pcussiones. Rur sus in partib
nimis septẽtͥonalib ⁊ iurois
a sole reinocis ñ fñt eligendi
bellantes. Qͥa ⁊ si illis est sangͥ¬
nis copia ut uuln̾añ metuant
pecum sũt qr furibũdi ⁊ impru¬
dentes. Id̾o ñ orĩo sũt utiles oꝑib
dilicis. ⁊ confiliũ ⁊ prudonͣ in di¬
micatõne ñ c̃ modicũ inutilis

Expanded text:
a Vegetio primo libro De re militcare; amplius quidem sapiunt, sed modir timent sanguinis amissionem. non ergo sunt prompta ad bella, nec ad percussiones. Rursus in partibus nimis septentrionalibus, et nimis a sole remotis, non sunt eligendi bellantes: quia et si illis est sanguinis copia, ut vulnera non metuant, impetum, sunt quasi furibondi et imprudentes. Ideo non omnino sunt utiles, operibus bellicis, quia consilium et prudentia in dimicando non est modicum util
Abbreviated transcription (Latin):
tes ad tołand̾ labores: dr̃e possuus
ꝙ fabri frarii ⁊ carpentarii uciles
sũt ad oꝑa blłico. qr ex arte suał
hũt brachia apta tassueca ad ꝑ¬
cutiendũ.Sic ⁊ utiles sũt marcel¬
larii.qr ñ horrent sangͥnis esfusio¬
nem cũ assuen suit ad octisionẽ ałiũ
⁊ ad esfumdend̾ saugͥnẽ. Uenatores
qrũ sñ magna audacia ꝯt dliquos
inuade̾ apros. Sũt gͦ tales aĩosi ⁊
strenui adbłłand. Imoforte ñ munꝰ
actib blłicis.eo ꝙtales assuen fint
ad labores nimios. Et hiis gͦ artib
pp̃ ca q̃ diximꝰ eligendisũt bĩsatores
barbitũsores aũt ⁊ sutores si ꝯsi d̾e̾tur
ars ꝓpͥa ad pugͣm sũt mutiles. Nã¬
qͥ d hr̃e manũ leuem ⁊ ñ ẽ assuec᷑
reciñe in manib nͥ rasoriũ aut a¬
cũ. Que ciuĩ ꝓportõ ẽ acus ad lanceã
⁊ rasorii ad clauam. Sic ⁊̃ apoche¬
carii. aucripes ⁊ piscatores non sũt

Expanded text:
tes ad tolerandum labores: dicere possumus quod Fabriferrarii, et carpentarii utiles sunt ad opera bellica: quia ex arte sua habent brachia apta et assueta ad percutiendum. Sic etiam utiles sunt Macellarii: quia non horrent sanguinis effusionem, cum assueti sint ad occisionem animalium, et ad effundendum sanguinem. Venatores non sive magna audacia contingit aliquos invadere apros. Sunt ergo tales animosi et strenui ad bellandum. Imo forte non minus actibus bellis: eo quod tales assueti sunt ad labores nimios. Ex his ergo artibus propter ea quae diximus eligendi sunt bellatores. Barbitonsores autem et sutores, si consideretur ars propria, ad pugnam sunt inutiles. Na habere manum levem, et non est assuetus retinere in manibus nisi rasorium aut acum. Quae enim proportio est acus: ad lanceam, et rasorii ad clavam? Sic etiam Apothecarii, Aucupes, et Piscatores non sunt
Abbreviated transcription (Latin):
liora scirc uł pła qͣm pͥncipemi. cuĩ doct᷑¬
na om̃ib subicctis ꝓdesse p̃t. Inde est
gͥ ꝙ in crudiendo reges ⁊ pͥncipes hc̃
totalem librũ diuisimꝰ in tres libros
qr in pͦ libro docunnꝰ legem et̃ prudcu¬
tem. ꝓut rex aut pͥñceps c̃ q̃dam ꝑͣ
in se. ⁊ ꝓut h seip̃m reg̾e. In scdo uo
docuimꝰ ip̃m ut ẽ pr̃famił. ⁊ ut ht̃¬
dispensareboͣ domestica. In t̃cio u̾cru¬

Expanded text:
liora scire, vel plura quam principem, cuius doctrina omnibus prodesse potest. Inde est igitur in erudiendo reges et principes, hunc totalem librum divisimus in tres libros. Quia in primo libro docuimus regem esse prudentem prout rex aut princeps est quaedamrudiendo reges et principes, hunc totalem librum divisimus in tres libros. Quia in primo libro docuimus regem esse prudentem prout rex aut princeps est quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
dicatõ qr talis ÷ sacra scͥptura. ut pre¬
dcĩ mortui ĩ pccis. ad ipãm ⁊ ꝑ ipãm
suiscitent᷑ . ⁊ ut ipã uͥtutes operaret᷑
⁊ curet ĩfirmos potiꝰ ꝙͦ delectet curio¬
sos ¶tem id̾ p̾dicator sapiẽs testimo¬
nio sapiẽtis om̃s ⁊ omĩũ auditoꝵ in¬
pꝰturas ⁊ cͥtũ stãcias debet attũdere.¬
⁊ ne ĩuno smone decurrat s multi¬
plici ⁊̃ ut pro aduentantibꝰ muteti
⁊ formet. sioni subtrahat ⁊ addat.
utẽs N. unico ⁊ firmato smone ad
omĩa uicia turãda simił ⁊ medico
danti unã pillulã. ad omẽm mor¬
bũ. Simił ẽ ⁊̃ oratori scienti unũ
gnꝰ cãe ⁊ quetã cõmunia. ad ꝑorã¬
dũ quibꝰ utit᷑ ĩ omĩ cã ⁊ omĩ nego¬
cio tem simit ẽ iste prĩfamilias
domꝰ hospiti suo apponẽti frigidoᷤ
ei fastiditos ⁊ puiͥdos aibos quibꝰ ñ
nutͥtur cui recẽtia debñt apponi.
tem huiꝰ mõi p̃dicateribꝰ qui bñ
inchoant qr a bono pͥncipio ⁊ ma¬

Expanded text:
ut praedicti mortui in peccatis ad ipsam et per ipsam suscitentur, et ut ipsa virtutes operetur, et curet infirmos potius quam delectet curiosos. Item idem: Praedicator sapiens testimonio sapientis omnes suas et omnium auditorum imposturas et circumstantias debet attendere, ne in uno sermone decurrat, sed multiplici etiam, ut pro advertentibus mutet et formet sermonem, subtrahat et addat, Utens enim unico et firmato sermone ad omnia vitia curanda similis est medico danti unam pillulam ad omnem morbum. Similis est etiam oratori scienti unicum genus causae et quaedam communia ad perorandum, quibus utitur in omni causa et in omni negotio. Item: Similis est iste patrifamilias 19 domus hospiti suo apponenti frigidos et fastiditos et putridos cibos, quibus non nutritur, cui recentia debent apponi. Item: Hujusmodi praedicatoribus qui bene inchoant, quia a bono principio, et ma
Abbreviated transcription (Latin):
It̃ sĩ aliquid int̾ clamorẽ teatͥ ⁊ scole: It̃
disputõnes p̃parate ⁊ effuse auribꝰ ppͥ:
plus hñt strepitꝰ nmꝰ utilitatis. Nemo
consiliũ clare dat. submissa u̾ba faci¬
lius intrant ⁊ herent. nec multis opꝰ÷
tis simplexẽ orõ iõ illam ĩplicari oͥꝑor¬
tet. nec gͦ quicꝙͣ minꝰ conuenit qͣm

Expanded text:
 clamorem theatri et scholae. Disputationes praeparatae et effusae auribus populi, plus habent strepitus, minus utilitatis. Nemo consilium clare dat. Submissa verba facilius intrant et haerent: nec multis opus est, tis simplex est oratio, ideo illam implicari non oportet. Nec enim quidquam minus convenit quam
Abbreviated transcription (Latin):
ũba enis. quibꝰ restituet᷑ ⁊ͥ filiꝰ eo atrestã¬
te qui ait. Qui credit ĩme ⁊̃ si mortuꝰ
fu̾it uiuet. An cõtͥstaris ⁊ ignoras de
qd̾ si credis qd̾ iħs mortuus ÷ ⁊ resurrȩs
ita credimꝰ. ⁊c̃. ad hãc ⁊ ꝑ hãc uocem
mortem ꝙͣ pro morte ⁊ dolore filii cõ¬
trax̃as a corde tuo expellã. ut reuuus¬
cas ⁊ cõsosonẽ recipia ¶tẽ uiuꝰ smo¬

Expanded text:
verba ejus, quibus restituetur tibi filius, eo attestante qui ait: « Qui credit in me, etiamsi mortuus fuerit, vivet . » An contristaris et ignoras de  si credis quod Jesus mortuus est et resurrexit, ita credimus, » etc. Ad hanc et per hanc vocem, mortem, quam pro morte et dolore filii contraxeras a corde tuo expellam, nunc reviviscas et consolationem recipias. Item
Abbreviated transcription (Latin):
pudeat qd̃ mre tam seria series ludi¬
mus¶tem o pueriles inepcie in hoc
barbam demisim᷑. ħ ẽ qd̃ tristes doce¬
mus. ⁊ pallidi . celestis pħia aliud ꝓ¬
ẽ locus iocandi. ad miseros aduocat᷑
es. opem te laturũ naufragis. captis.
egͥs. egñtibꝰ. intente securi p̾stãtibus
caput pollicitus es. ad u̾sus uicia nob̃¬
ẽ pugna. adu̾sus pestes herebi adu̾sus
monstra huiꝰ maris. Quid gͦ adu̾sus
Subula leonẽ excipis. acuta siũt ista
que dicis. nil ÷ acutius arista. s ipã
subtilitas quedã ĩutilia ⁊ in efficacia
reddet. ¶tem ualet adħ exemplũ
me sertis roseis redymitꝰ. unguentis
delibutus. nebulonũ ⁊ lenoñ turba con¬
stipatus. scolas xenocratis intrauit.
ꝓm̃ om̃s discipłi indignati sũt uehe¬

Expanded text:
Pudeat quod in re tam seria senes ludimus. O pueriles ineptiae! In hoc barbam demisimus? Hoc est quod tristes docemus et pallidi? Coelestis philest locus jocandi: ad miseros advocatus es. Opem te laturum naufragis, captis, aegris, egentibus, intentae securi praestantibus caput pollicitus es . Adversus vitia est nobis pugna, adversus pestes erebi, adversus monstrum hujus maris. Quid ergo adversus Subula leonem excipis? Acuta sunt ista quae dicis. Nil acutius arista: sed ipsa subtilitas quaedam inutilia et inefficacia reddit . Valet ad hoc exemplum tae perditissimae, sertis roseis redimitus, unguentis delibutus, nebulonum et lenonum turba constipatus, scholas Xenocratis intravit. Proinde omnes discipuli indignati 7 sunt vehe
Abbreviated transcription (Latin):
us. ⁊ securiꝰ. uides hos uiuenes capite
conplutos. barba nitidos. ⁊ de capsu¬
la totosẽ hũi offñdñtes ĩ silła sepe
cadũt a tota orõne ut aliena mouẽ¬
tes risũ c̃cornicda ablatis ei pennis.
mutuatis a singłis auibꝰ tẽ tales

Expanded text:
us et securius. Vides hos juvenes capite complutos, barba nitidos, et de capsula totos? Hi offendentes in syllaba, saepe cadunt a tota oratione, ut aliena moventes risum cum cornicula ablatis ei pennis mutuatis a singulis avibus. Tales
Abbreviated transcription (Latin):
scͥp. ⁊ nõ possumꝰ ad eã ⁊ ita nom̃ eiꝰ in¬
explicabłẽ ⁊ admirabłe. Simiłr ⁊ mag¬
nitudo eiꝰ cuiꝰ nõ ẽ finis ¶Item tegñda
ẽ archa ad reuerenciã. licet dececta
sit quo ad cimonias ¶ Itẽ fumꝰ aroma
tum temꝑabat iusum sacerdotis. ne in¬
grediens templũ nuda uidet scã scõꝵ¬

Expanded text:
 non possumus ad eam : » et ita nomen ejus inexplicabile et admirabile; similiter magnitudo ejus, cujus non est finis. Item: Tegenda est arca ad reverentiam, licet detecta sit quoad caeremonias . Item: Fumus aromo tum temperabat visum sacerdotis, ne ingrediens templum nuda videret « San
Abbreviated transcription (Latin):
nus ille uomer quo occidit sangar qͥngẽ¬
tosphilisteos. ⁊ tu tot uicia ⁊ demones si
It̃ ħ ÷ receptoriũ lactis a quo dd̾ limpidis¬
simos lapides elicuit. quibꝰ ꝑcussit ⁊ stia¬
uit goliam. claros dico lapides ⁊ natura¬
les. nõ fucatos. non subornatos. Subor
natus uł testis. uł ad uocat᷑. Itẽ mos
gͦ declinãtes ampullosa u̾ba ⁊ potiuis
offõsa ꝙͣ utilia. ut pauꝑes. ⁊ exules. hu¬
milia sectem᷑. poeta nos ad ħ ĩuitãte qͥ
ait. Telephꝰ ⁊ peleus cũ pauꝑ ⁊ exul ut̾q
proicit ampullas ⁊ sexquĩpedalia u̾ba
tem nõ assimłem᷑ ei qui se tͣgico defẽ¬
dit hẏatu. ⁊ it̃. quid feret ħ dignũ tã

Expanded text:
nus vomer, quo occidit Samgar sexcentos Philisthaeos ; et tu tot vitia et daemones, si Hoc est receptorium lactis, a quo David limpidissimos quinque lapides elicuit, quibus percussit et prostravit Goliam . Claros dico lapides et naturales, non fucatos, non subornatos. Subornnatus, vel testis vel advocatus. Et nos ergo declinantes ampullosa verba, et potius officiosa quam utilia, ut pauperes et exsules, humilia sectemur, poeta nos ad hoc invitante, qui ait: Telephus et Peleus cum pauper et exsut uterque, Projicit ampullas et sesquipedalia verba. Item: Non assimilemur ei, qui se tragico defendit hiatu. Item: Quid feret hic dig
Abbreviated transcription (Latin):
plato. philo. ⁊ aliĩ. ne cures de dc̃is eoꝵ
intalibus. s pocius ut uiuas. bñ. fac que
loqueris Item exͦ abbĩs Willi clareua¬
leñ. qui smonẽ noluit texere s pocuis
denegociis ⁊ gerendis ĩ monasfio tͣcͣtare
inquiẽs huiꝰ mõi smonẽ pruritũ auriũ

Expanded text:
Plato, Philo, et alii. Ne cures de dictis eorum in talibus, sed potius, ut bene vivas, fac quae loqueris. Item: Exemplo abbatis Willelmi Clarevallensis, qui sermonem noluit texere, sed potius de negotiis et gerendis in monasterio tractare, inquiens hujusmodi sermonem tantum pruritum
Abbreviated transcription (Latin):
cͣt ꝯsciãm dicat᷑. ¶Itẽ pħ̾s ad sũmã
tocus sũme tardilocũ rarilocum
sũma uoce loqñtẽ te ẽẽ iubeo. Caput
N. inou̾e brachia intorquere. digitos
extende. pedes suppode totũq corpus
Cum desieris digitũ extñd̾e ⁊ loqui id
ed nõ ꝓdest tũc placebis anime mee.
It̃ si turpe ẽ int̾rogantẽ hystͥoni in
disputatõne assimłari. Si gesticł̾an¬
do ꝓposu̾it ita ⁊ soluentẽ nimis eẽ¬

Expanded text:
phus: Ad summam totius summae, tardiloquum, rariloquum, submissa voce loquentem te esse jubeo. Caput enim movere, brachia intorquere, digitos extendere, pedes supplodere, totumque corpus « Cum desieris digitum extendere, et loqui id quod non prodest, tunc placebis animae meae . Sicut turpe est interrogantem histrioni in disputatione assimilari, si gesticulando proposuerit: ita et solventem nimis e
Abbreviated transcription (Latin):
sñ ornatibꝰ u̾boꝵ explicãs simplici smo¬
ne.¶Item cur cortuũ ĩ u̾bo curato ⁊
nõ uero cap̃ oblectam̃tũ : cuͣauris pͥ¬
ritũ⁊ urendus es. secandꝰ es. urendꝰ ĩ
corde secandus ĩn aure. ut talia ãte
seces. ⁊ auferas. ne cor talia uoluter.

Expanded text:
sine ornatibus verborum explicans simplici sermone. 20 Item : Cur cor tuum in verbo curato et non vero capit oblectamentum? Cur auris pruritum? Urendus es, secandus es. Urendus es in corde, secandus in aure, ut talia a te seces et auferas, ne talia volutet
Abbreviated transcription (Latin):
na uͥtutũ. s et̾nũ p̾nũciet interitũ.
⁊ descend̾at de celo super te cinis .i. doc¬
tͥna urens. ⁊ subtilis ⁊ confusa. donͤ
nil subtilius arista. nil adeo obest sub¬
tilitati: sic̃ nuna subtilitas. puluerẽ
ne moueas ⁊ disꝑgas. ne eo moto ĩuol¬
uatur ⁊ obscuret᷑ ĩmo excecet᷑ oculus
cdamãtibꝰ aliud his qui ociosoꝵ aures
disputatõne uaria aut uolubili deui¬
nent. facere docet celestis pħ̾ia non
garrire: non linguose loqui. in rebꝰ ẽ¬

Expanded text:
na virtutum, sed aeternum pronuntiet interitum; « et descendat de coelo super te cinis, » id est doctrina urens, subtilis, et confusa; « donNihil subtilius arista, nihil adeo obest utilitati, sicut nimia subtilitas. Pulverem ne moveas et dispergas, ne eo moto involvatur et obscuretur, imo excaecetur oculus captantibus. Aliud his qui otiosorum aures disputatione varia aut volubili detinent. Facere docet coelestis philosophia, non garrire, non linguose loqui. In rebus e
Abbreviated transcription (Latin):
nem:a. nobis uacet. Q. iam uiuere.
.q. iam moꝵi sciamꝰ. ⁊ infra cauend̾ ẽ
magis ne res nos non u̾ba decipiant.
quid mͥ uocũ dissimilitudines diffiit
quise quibꝰ nemo uuqͣm nͥ dũ disputat
captus ẽ. Res fallũt . illas discerne ¶tem
ille cui probas hr̃e cornua. nõ tam stultꝰ
ẽ ut frontẽ suam tẽptet ⁊ tangat. sic ista
sin ͤ noria decipiũt. quomͦ p̾stigiatoꝵ
acetabula ⁊ calculi pigmeoꝵ inquibus
inepcias. Ingñs negociũ inmanibꝰ ẽ
uita fugit adu̾sus hec me doce Itemnil

Expanded text:
 nobis vacet, quasi jam vivere, quasi jam mori sciamus . Et infra: Cavendum est magis, ne res nos, non verba decipiant. Quid mihi vocum dissimilitudines diffinit quis, quibus nemo unquam, nisi dum disputat, captus est? Res fallunt, ideo illas discerne. Item; Ille cui probas habere cornua, non tam stultus est, ut frontem suam tentet et tangat. Sic ista sine noxa decipiunt, quomodo praestigiatorum acetabula, et calculi Pygmaeorum, in quibus ineptias; ingens negotium in manibus fugit vita; adversus haec me doce al
Abbreviated transcription (Latin):
unte marcencia excita. tumida doma.
fluida coherce: soluta constͥnge. Cupidi¬
tates tuas nera ⁊⁊ extirpa. ignorãciam
triã illumina.¶Item ꝓ disputõnis uti¬
litate ⁊ contra eiusd̾ ĩutilitatẽ mouem᷑
exͦ antiquoꝵ. Prĩarche .ii. oꝑe ⁊ exͦ contra

Expanded text:
in te marcentia excita, tumida doma, fluida coerce, soluta constringe, cupiditates tuas vexa et exstirpa, ignorantiam tuam illumina . Pro disputationis utilitate, et contra ejusdem inutilitatem monemur exemplo antiqu
Abbreviated transcription (Latin):
pñtapolim ĩmare mortuũ. ut nõ
uuiat piscis in eo nec enatet naiis
inqua fuit hõ. inqͣ t̾ra sũt arbores
ferentes poma. q̃ ad tactũ euanes¬
prs solo respectu ad sodomã. uxor
lot cõu̾sa ẽ int̾rã ⁊ statua salis .q.¬

Expanded text:
Pentapolim in mare Mortuum, ut non vivat piscis in eo, nec enatet navis in qua fuerit homo. In qua terra sunt arbores ferentes poma, quae ad tactum evanespro solo respectu ad Sodomam, uxor Loth conversa est in terram et statuam salis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ misphiboss diuisit ħeditatẽ pãt¬
nã. qui ⁊̃ filiũ G̾cellai iam senis qͥ
eũ benigne susceꝑat ĩ adu̾sitate
cũ urg̾etur inopia: sublimauit.
¶Etechias qr dnõ grãs nõ egit suꝑ
incredibili uictoria hĩta de sennã¬
cherib egrotauit usq ad mortẽ qui
peuitẽs sanatꝰ e adnõ. cui tand grãs
agñs ꝓruꝑit inħ cantic̃ dicẽs. ego¬

Expanded text:
editatem paternam; qui etiam filium Berzellai jam senis, qui eum benigne susceperat in 305 adversitate cum urgeretur inopia, sublimavit . Ezechias, quia Domino gratias non egit super incredibili victoria habita de Sennacherib, aegrotavit usque ad mortem; qui poenitens sanatus est a Domino . Cum tandem gratias agens, prorupit in
Abbreviated transcription (Latin):
toĩoni hominũ associauit lepsũ extͣ
castra eiecit. Si moyses tantaᷤ curã
⁊ diligñciã adhibuit figure sepe
utm ĩspiciendo macła ĩfectũ si leps
eẽt qͣnto maior ad hibñda eẽt u̾itati
a sac̃dotibꝰ eimͣgłi. Utinã ⁊ tãta. ad
oris ⁊̃ cõfessionẽ nͨ nõ ⁊ cordis expͥmĩ¬
dã tundimꝰ pectora. asiłi mulieris
tundñtis oslã. ⁊ excuciẽtis muscas.
sepeq ⁊ it̾m inspiciẽtis sialiqͣ ifũdo
remãsi̾t ita ⁊ cor qd̃ ẽ receptacłm
malaꝵ cogitatõnĩ. in qͦ omĩa pccã¬

Expanded text:
communioni hominum associavit, leprosum extra castra ejecit. Si Moyses tantam curam et diligentiam adhibuit figurae, saepe et iterum inspiciendo macula infectum, si leprosus esset, quanto major adhibenda esset veritati a sacerdotibus Evangelii? Utinam et tanta! Ad oris etiam confessionem, nec non et cordis exprimendam, tundimus pectora, a simili mulieris tundentis ollam et excutientis muscas, saepeque et iterum inspicientis, si aliqua in fundo remanserit; ita et cor quod est receptaculum malarum cogitati
Abbreviated transcription (Latin):
dñs insuscitatõe lazari. turbauit
semetip̃m ĩfremuit spũ. lacͥmatꝰ ẽ
⁊ damauit lazare ueni foras. sihec
egit dñs pro qͣinduano suscitãdo
qͣntomag̃ tͥ lacͥmand̃ clamandũ
qui lapide cõsuetudĩs p̾candi p̾m̾is.

Expanded text:
nus in suscitatione Lazari: « Turbavit semetipsum, infremuit spiritu, lacrymatus est, et clamavit: Lazare, veni foras . » Si haec egit Dominus pro quatriduano suscitando, quanto magis tibi lacrymandum, clamandum, qui lapide consuetudinis premeris,
Abbreviated transcription (Latin):
gͣuissime puniat. tim̃dũ ne hoc
ex auancia procedat. illd̾ uꝰ ex refri¬
g̾io caritatis omittat. ¶Nĩ desttͥ¬
tores hoĩs siłes sũt onan qui effu¬
dit sem̃ ĩt̾ã. ⁊ nolũs suscitare sem̃
fr̃i ꝑcussus ẽ adnõ. hũ ut ysa. ait

Expanded text:
issime puniat? Timendum ne hoc ex avaritia procedat, illud vero ex refrigerio charitatis omittat. Hi destructores hominis similes sunt Onan, qui effudit semen in terram, et nolens suscitare semen fratri, percussus est a Domino . Hi, ut Isaias ait
Abbreviated transcription (Latin):
uta sapient᷑. sicq cõtimini sapiẽter
pꝰ: cõfitemini sapient̃. dem̃ satisfacite
de cõmissis sapient̃. ⁊ notand̾ qd̾ qͣ¬
drupłr ẽ lauacr̃ hõĩs a pcc̃o. pͥmũ
ẽ bapĩ. ab originali ĩpu̾s sedm̃ fi

Expanded text:
 sapienter, » sicque conterimini « sapienter, » post confitemini « sapienter, » deinde satisfacite de commissis « sapienter. » Et notandum quod quadruplex est lavacrum hominis a peccato. Primum est baptismi ab originali peccato, i
Abbreviated transcription (Latin):
militonibꝰ suis enilibꝰ insolitudĩe
artñtiq sepe lupos ab ouibꝰ euis
negauit bñdcõnẽ eiꝰ in tonsura
ouiũ insuꝑ ⁊ ei cõuicia ⁊ cõtumeliã
iitulit diceł. quis ẽ dd̾ ⁊ quis ẽ filiꝰ
ẏsai: hodie increu̾ũt su̾i suꝑ tr̾am.

Expanded text:
militonibus suis exsulibus in solitudine, arcentique saepe lupos ab ovibus ejus, negavit benedictionem ens in tonsura ovium, insuper et ei convitia et contumelias intulit, dicens: « Quis est David, et quis est filius Isai? Hodie inc
Abbreviated transcription (Latin):
Epilogus faciei eulpe
Uin m̃laplex sit facies culpe eũ¬
tis uerłm ĩ iehñã gn̾aliter
quot iucia ĩduimꝰ tot facies uultꝰ
⁊imagines brutoꝵ ałiũ: nob̾ suꝑ¬

Expanded text:
Epilogus facierum culpae. Cum multiplex sit facies culpae euntis in gehennam, generaliter quot vitia induimus, tot facies, vultus, et imagines brutorum animalium nobis su
Abbreviated transcription (Latin):
manumissus ⁊ lib̾ ꝓ ingͣtitudĩe re¬
uocabat᷑ insuitutẽ. athenienses
equissima iura. q ĩgratos ut alio
triminosos pumẽcia. gͣtissimi tene¬
mur ẽẽ dõ qr creauit nos. ⁊ mane

Expanded text:
titudine revocabatur in servitutem. Athenienses aequissima jura, quia ingratos, ut alios criminosos punientia. Gratissimi tenemur esse Deo, quia creavit nos, et maxime
Abbreviated transcription (Latin):
iꝰ mõi enuati: sũt femine resuate
a pharaone addelicias suas qui se
mascłos cõu̾tũt infeminas ab utẽ¬
tes coitu femineo. hii sũt imitatoreᷤ
saidana pauli qͥ uir corruptõe fuit
omĩ muliere. ¶eremias ⁊̃ ĩfine

Expanded text:
i enervati sunt feminae reservatae a Pharaone ad delicias suas, qui se masculos convertunt in feminas, abutentes coitu feminino. Hi sunt imitatores Sardanapali, qui vir corruptior fuit omni muliere. Jeremias etiam in fine
Abbreviated transcription (Latin):
cõt̾tõ oris cõfessio. oꝑis digna satisfactõ.
tͥa sñ pͥmo insufficiẽcia st̃. inutilit̾̃¬
n.cõfitem᷑ cõt̾im᷑ satisfacim᷑ ⁊ labore
ligas utilit̃ cõt̾aris cõfitearis ⁊ oꝑeris.
hũc quat̾nariũ ost̾. ⁊ docet ꝓpħa in¬

Expanded text:
contritio, oris confessio, operis digna satisfactio. Tria sine primo insufficientia sunt. Inutilitconfitemur, satisfacimus, et labore ligas, ut utiliter conteraris, confitearis, opereris. Hunc quaternarium ostendit et docet P
Abbreviated transcription (Latin):
rep̃sñtau̾it hostiã eẽ missã. ¶Itẽ
tnssiret ad prẽm. missus ẽ hostia
cap.d. cap. hãc figurã misse p̾ci¬
puani tales destruũt uł falsam
⁊ manẽ ẽẽ ostñdũt cũ a cornu ad
cornu redeant adex adsi. ⁊ asi. ad

Expanded text:
entat hostiam esse missam. Item: transiret ad Patrem , » missus est hostia . » Hanc figuram missae praecipuam tales destruunt, vel falsam et inanem esse ostendunt, cum a cornu ad cornu redeant, ad sinistram a
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ ĩmaxia ncc̃itate bis in die cõfic̾e̾t
ut si ccepꝰ p̾sñs afforet. uł cõugata
purificanda. uł aliꝰ casus necessarĩ
em̾g̾et. Omĩo aut̃ inhibĩt̃ erat ne
aliqͣ necessitate urgñte ita bifacia¬
rent᷑ misse. s depoĩta casula post
hostiã missã introit᷑ misse cathe¬
cuminoꝵ inchoaret᷑ unꝰ ⁊ aliꝰ pro
libito sacerdotis. ¶Itẽ ob. misf̾ĩo
misse ab eccłia uniu̾salr approba¬
to. sSacdos ii. stans pͥmo ĩmilsa
ad dextr̃ cornu altaris sigc̃at
et sͣ peculiarẽ p̾mo. reditꝰ eiꝰ a dextͦ
cornu ad sinistr̃: aduẽtũ xͥ ad gñteᷤ
y dolatras in qua collectõe adh
ĩmorat᷑. Redit᷑ eiꝰ a sinistro cornu
ad dextr̃. sig̃cat collectõem reliqͥaꝵ
ad fidem. que erit tẽpore helye
et enoch. quã anticipat ⁊ matu¬
rat ĩmo fmẽeeͤ figurat sic rediẽs

Expanded text:
n maxima necessitate, bis in die conficeret, ut si corpus praesens adforet, vel 80 conjugata purificanda, vel alius casus necessitatis emergeret. Omnino autem inhibitum fuit, ne, aliqua necessitate urgente, ita bifaciarentur missae, sed deposita casula post hostiam missam, introitus missae catechumenorum inchoaretur, unus et alius pro libito sacerdotis. Item: Obviatur mysterio missae ab Ecclesia utiliter approbato. Sacerdos enim stans primo in missa ad et sibi peculiarem. Primo reditus ejus, a dextro cornu ad sinistrum, adventum Christi ad gentes idololatras in quarum collectione adhuc immoratur. Reditus ejus a sinistro cornu ad dextrum significat collectionem reliquiarum ad fidem, quae erit tempore Eliae et Henoch, quam anticipat et matur
Abbreviated transcription (Latin):
missionis. gͦ sic celebrãs ñ celebrat
missã ꝓfidelibꝰ. sicq nõ absoluit᷑
ab anniu̾sario. uł tricenali cele¬
non d̾ hostia ẽẽ missa rep̃sñtat᷑.
Sic gͦ pocius dicend̾ ẽ sub duobus
canonibꝰ unã missã qr hoͨtie misse
unã rep̃sũtatõnẽ celebrari ꝙͣ duas
missas sub uno canone. ¶Itẽ talẽ
obiuant institutõni syñodĩ ꝓuin

Expanded text:
sancti, ergo sic celebrans non celebrat missam pro fidelibus, sicque non absolvitur ab anniversario, vel tricenali celenondum hostia esse missa repraesentatur. Sic ergo potius dicendum esset, sub duobus canonibus unam missam, quia hostiae missae unam repraesentationem, celebrari, quam duas missas sub uno canone. Item: Tales obviant institutioni synodi vel
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ insertõ officioꝵ quas in quibꝰ libet
horis nõ iõ insitis licet młtiplicari.
It̃ abonis sũmenda st̃ exͣ. Scimꝰ qr
eccłie cõuẽtuales nõ hñt hãc cõsue¬
tudinẽ inserñdi missas. It̃ exͫ de ob¬
trona purificanda que ad scdm̃

Expanded text:
est insertio officiorum, quas in quibuslibet horis, non ideo insitis, licet multiplicari. Item: A bonis sumenda sunt exempla. Scimus quia Ecclesiae conventuales non habent hanc consuetudinem inserendi missas. Item: Etrona purificanda, quae ad s
Abbreviated transcription (Latin):
sic dũ quidã uitãt płalitatẽ missaꝵ
refugiũ cupiditati sue ⁊ uelam̃ qͣri¬
tantes nõ ĩuiciũ tm̃ s ĩ mõstr̃ ĩcide¬
rũt mostruose missas bifacientes tri¬
facientes. ⁊ tum apͥ apłm legat᷑ eccła
cõstare expͥs multaꝵ facieꝵ ñ quã

Expanded text:
Sic dum quidam vitant pluralitatem missarum, refugium cupiditati suae et velamen quaeritantes, non in vitium tantum, sed in monstrum incidunt, monstruose missas bifacientes, trifacientes. Et, cum apud Apostolum legatur Ecclesia constare ex personis multarum facierum, nusquam
Abbreviated transcription (Latin):
delius ẽ. Uñ poeta q̃libet ĩ ꝙͣuis oppro¬
bria fing̾e̾ seuus. Quidã audit ⁊ reft᷑.
tiam ĩuenit. Scd̃s eã auget ⁊ mul¬
tiplicat. Tercius auctoritatẽ detrahẽ¬
di prãt. itaꝙ eã corroborat. Si .u. deeẽt

Expanded text:
delius est. Unde poeta: Quaelibet in quemvis opprobria fingere saevus. Quidam audit et refert; teriam invenit, secundus eam auget et multiplicat, tertius auctoritatem detrahendi praestat, itaque eam corroborat. Si enim deesset a
Abbreviated transcription (Latin):
dotis. libtatis. ⁊ temporis. adeo nilẽ
ciuq se uiliꝰ. Id̾ itaꝙ ĩ omibꝰ cõsilis
rebusq faciamꝰ qd̾ solemꝰ face̾ qñ .s.
ad institorẽ aliciuᷤ mercis accessimꝰ.
Sideamꝰ ħ qd cõcupiscimꝰ qͣnti defe
que acqͥsita acceptaq lib̾tatẽ ñobis
extorserint. strĩ eẽmꝰ si ista nr̃añ¬

Expanded text:
mporis; adeo nihil est cuique se vilius. Idem itaque in omnibus consiliis rebusque faciamus, quod solemus facere, quotiens ad institorem alicuius mercis accessimus; videamus, hoc quod concupiscimus, quanti deferquae adquisita acceptaque libertatem nobis extorserint; nostri essemus, si ista n
Abbreviated transcription (Latin):
lat ⁊ detestatur eccͣsticꝰ. xxxiiii. auaro
aũ nich ẽ scelestius ⁊ quia pro auaricia¬
⁊ cupiditate pccĩa cupide congregata
sepe suꝑbit auarꝰ addĩt. Quid suꝑbit
t̾̃ra ⁊ tinise dem̃ ꝓponit de au̾aricia
nicħ̾ ẽ inꝙͣ iniquius ꝙͣ amare petu¬
uenalem ht̃. qm̃ ĩuita sua ꝓiecit
intima sua se ipm̃ eiusc̾ans sicut
aranea que texit ĩutiles telas. solli¬
citudĩe acqͥrendi ⁊ cõsu̾andi pecuniã¬

Expanded text:
t detestatur Ecclesiasticus c. X: « Avaro autem nihil est scelestius. » Et quia pro avaritia et pecunia cupide congregata saepe superbit avarus, addit: « Quid superbis, terra et cinis? » Deinde proponit de avaritia: « Nihil est enim iniquius quam amare pecuvenalem habet, quia in vita sua projecit intima sua, » seipsum eviscerans sicut aranea quae texit inutiles telas sollicitudine acquirendi et conservandi pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
Nicut spũalis pauꝑtatis ħ ẽ hu¬
militatis nugͥc ẽ ⁊ fom̃tũ ista
tatem. apło attestante qui ait. ĩ ep̃
iͣ ad thim̃. uiii. loqñs ccͣ laborantes
ĩ acqͥsitõne diuiciaꝵ. est ã questꝰ magnꝰ¬

Expanded text:
Sicut spiritualis paupertatis, hoc est humilitatis, nutrix est et fomentum ista tatem, Apostolo attestante, qui ait in Epist. I, ad Tim. VI, loquens contra laborantes in acquisitione divitia
Abbreviated transcription (Latin):
huc de alieno liberalis sũ. Qr̃ aũ alie¬
nũ dixie quicqͥd bñdictũ ẽ ab ullo
meum ẽ. sicut id qd̾ ab epicuro dc̃m
ẽ. Si ad naturã uiuas nũꝙͣ eris pau¬
per. Si ad oppiõnẽ nũꝙͣ eris dines
exiguũ ñ desid̾at. oppinio ĩ m̃sũ.
cõngenant᷑ inte. quicqͥd młti locu¬
pletes possed̾ant. Ultra pͥuatũ pocĩe
modũ fortuna te ꝓuehat. auro te¬
gat. purpura uestiat ⁊ adħ mod̾
deliciaꝵ opũq deducat. ͣtrã mar¬
moribꝰ ascondas. nõ tm̃ hr̃e tͥliceat¬
s calcare diuicias. accedãt statue er
picture ⁊ quicqͥd ars ultra: luxurie
elaborauit ⁊ abhis maiora cupere
dices. sl aturalia desid̾ia finita sũt. Ex
fła aũ oppiõne nascencia uͥ desmãt

Expanded text:
huc de alieno liberalis sum. Quare autem alienum dixi ? Quicquid bene dictum est ab ullo, meum est. Istuc quoque ab Epicuro dictum est: " Si ad naturam vives, numquam eris pauper; si ad opiniones, numquam eris dives." Exiguum natura desiderat, opinio inmensum. Congeratur in te quicquid multi locupletes possederant. Ultra privatum pecuniae modum fortuna te provehat, auro tegat, purpura vestiat, eo deliciarum opumque perducat, ut terram marmoribus abscondas, non tantsed calcare divitias. Accedant statuae et picturae et quidquid ars ultra luxuriae elaboravit, et ab his majora cupere disces. Naturalia desideria finita sunt: ex falsa enim opinione nascentia, ubi desinant,
Abbreviated transcription (Latin):
corpus suũ. ⁊ fac̾es odisse m̃dicias.
uti. s c̾tis ⁊ horridis. E admod̾ aũ
desidare delicatas res luxurie ẽ ita
usitas. ⁊ ñ magno parabłes fugere:
galitas. ħ mͥ modus pla̾cet temꝑet᷑
uita int̃bonos mores ⁊ publicos. sus¬
cipiãt om̃s uitã nra̾m s ñ agnos¬
cant. Quid gͦ⁊ ead faciemꝰ que cet̾i:
nicħ int̃ nos ⁊ illos erit: płim̃ qͥd̾
dissiłes nos uulgo sciat: qui ĩspex̾it
ꝓpus. Qui dom̃ nrãm ĩtrau̾it nos
pocius mireit᷑. ꝙͣ suꝑlectilẽ nrãm
Magnus ille ẽ qui fictilibꝰ sic utitur
ꝙ̃ admod argñto. nͨ ille minorẽ qͥ sic
argñto utit᷑ ꝙ̃ ad mod̾ fictilibꝰ. Infirmi
aĩ ẽ pati nõ posse diuicias. Nũqͥd gͥ

Expanded text:
ditias uti sed taetris et horridis. Quemadmodum desiderare delicatas res luxuriae est, ita usitatas et non magno parabiles fugere dgalitas. Hic mihi modus placet: temperetur vita inter bonos mores et publicos; suspiciant omnes vitam nostram, sed agnoscant. " Quid ergo ? Eadem faciemus, quae ceteri ? Nihil inter nos et illos sse nos vulgo sciat, qui inspexerit propius. Qui domum intraverit, nos potius miretur quam supellectilem nostram. Magnus ille est, qui fictilibus sic utitur quemadmodum argento. Nec ille minor est, qui sic argento utitur quemadmodum fictilibus. Infirmi a
Abbreviated transcription (Latin):
spectat. u̾mꝰ tm̃ miratꝰ ẽ. om̃iũ alio
aurũ argñtũ q fractũ ẽ. ⁊ milies cõ¬
flatũ. ⁊ adhͨ consland̾. ꝑ manꝰ sordi¬
das t̾ransitur̃. contrectatũ ⁊ cõtrectã¬
dũ. at om̃ĩbꝰ scłis tuberonis ficlilra
durabũt ¶ Itẽ id̾ ampliꝰ det̾mina
Ils̃ te ãmoneo ne eoꝵ more qui nõ
profic̾e̾ s cõspici cupiũt facias aliqͦ
ne inhĩtu tuo aut ꝯn̾e uite nota¬
bilia sint. asperũ cultũ ⁊ intonsũ
caput. ⁊ negligñciorẽ barbã. ⁊ in¬
dictũ argñto. odtũ. ⁊ cubile humi
poĩtũ. ⁊ quicqͥd aliud ambitõnem
ꝑu̾sa uia sequit᷑: euita ¶Satis ipm̃.
tractet᷑ inuidiosũ ẽ. Quid si nos ho¬
minũ cõsuetudini ceꝑimꝰ exc̾pe̾re.
intꝰ omĩa dissiłia sĩt frons ppͦ nr̃a
cõueniat. sñ splendeat toga. ne sor¬
deat quidẽ. Nõ hãmꝰ argñtũ in qͦ
solidi auri celatura descend̾it. S̾
nõ putemꝰ frugalitatis indiciũ au¬
ro argñtoq caruisse. Id agamꝰ ut

Expanded text:
miratus est. Omnium aliorum aurum argentumque fractum est, et millies conflatum et adhuc conflandum, per manus sordidas transiturum, contrectatum, et contrectandum, at omnibus saeculis Tuberonis fictilia durabunt. Item idem amplius determinans  te admoneo, ne eorum more, qui non proficere sed conspici cupiunt, facias aliqua, quae in habitu tuo aut genere vitae notabilia sint. Asperum cultum et intonsum caput et neglegentiorem barbam et indictum argento odium et cubile humi positum, et quicquid aliud ambitio nempe perversa via sequitur, evita. Satis ipsum tractetur, invidiosum est; quid si nos hominum consuetudini coeperimus excerpere ? Intus omnia dissimilia sint, frons populo nostra conveniat. Non splendeat toga, ne sordeat quidem. Non habeamus argentum, in quod solidi auri caelatura descenderit, sed non putemus frugalitatis indicium auro argentoque caruisse. Id agamus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
fuisses mͥ magnꝰ fuisti. cũ te magñ
conspicis ame ꝑuulus estimaris.
Eccͣ dd̾ cũ regni sui potãciã coram
archa dñi saltando despicẽt dyxit
ludã coram dnõ ⁊ uilior siam ⁊ ero
humilis ĩ oculis mĩs. ¶ Itẽ regũł.

Expanded text:
mihi magnus fuisti; cum te magnum conspicis, a me parvulus existimaris. E contra David cum regni sui potentiam coram arca Domini saltando despiceret, dixit: « Ludam coram Domino et vilior fiam, et ero humilis in oculis meis . Item II Reg.
Abbreviated transcription (Latin):
lis ⁊ tapeciis pelles. ⁊ añ ip̃ꝰ iouis
cellã appoĩta cũ uiis uasa fictilia.
Quid aliud pauꝑtatẽ incapitolio¬
eiꝰ h abeam. quo illũ catonibꝰ inserã.
h parũ credimꝰ. censura fuit ilła col¬

Expanded text:
ante ipsius Iovis cellam adposita conviviis vasa fictilia Quid aliud paupertatem in Capitoli factum eius habeam, quo illum Catonibus inseram, hoc parum credimus ? Censura fuit il
Abbreviated transcription (Latin):
cie uł affluẽcie ⁊ epłe regũ ⁊ pͥnci¬
pũ. It̃ hãc cõm̃dãs. se. ait. Ciues
ronam simł cenaturi ĩ honorẽ
iouis ĩ loco publico cũ alii uasa
aurea. aliĩ gẽmea alii argñtea
⁊ tapeta uestesq sericas artificio¬
sissime contertas asf̾rent ĩpublic̃
isfuerẽt. libet int̾ hos ĩtueri cõ¬

Expanded text:
e regum et principum. Item hanc commendans Seneca, ait : Cives Romani simul coenaturi in honorem Jovis in loco publico, cum alii vasa aurea, alii gemmea, alii argentea, et tapetia, vestesque sericas artificiosissime contextas afferrent, et in publicum sternerent, libet inter hos intueri con
Abbreviated transcription (Latin):
tie. stupebã ũ aliqͥd ex iłt alio atqs¬
alio loco fulserant. existimabã siłia
ce aue laterẽt. hiis q̃ ostr̃d̾entur s
ĩ quodã apparatu uidi tõtas urbis õpẽ
celãtas. ⁊ i argñtõ ⁊ ĩ auro. ⁊ ĩ his
que p̃ciũ auri argñti ꝙ uĩcũt. excͥli
ħ itaq ip̃e mͥ dico quociẽs tale aliqͥd
p̃st̾nx̾it oculos mõs qñs occurrit
domꝰ splendida. culta cohors su̾oꝵ
lectica formosis inpoĩta cõlonibus.
quid miraris quid stupes: pompa est
ostendunt᷑ iste res nõ possidñtur. et
dũ placent tͣnsseũt. adueras potiꝰ te cõ
u̾te diuicias disce ꝑuo ẽẽ content᷑. S
⁊ illã uocẽ magnus atq animosus ex¬
clama. ham̃us aꝙͣ habeamꝰ polũtã.
turpe ẽ bãtã uitã ĩ auro ⁊ argñto re¬
ponere. eque turpe inaqua ⁊ pol ñta
Quid g̾ faciam si ista nõ fuerĩt ÷ Que¬
ris qd̾ sit remediũ in opie. famẽ fameᷤ
finit. alioquin quid int̾est magna sĩt
an exigua que suire te cogãt: Quid

Expanded text:
itiae. Stupebam ubi aliquid ex illis alio atqalio loco fulserat. Existimabam similia esse quae latebant, his quae ostenderentur, sed in quodam apparatu vidi totas Urbis opes caelatas, et in argento et in auro, et in his quae pretium auri et argenti vincunt, scil» Hoc itaque ipse mihi dico, quoties tale aliquid perstrinxerit oculos meos, quoties occurrit domus splendida, culta cohors servorum, greges; hinc feminarum et alia, quae res suas Quid miraris? Quid stupes? pompa est. Ostenduntur istae res, non possidentur; et tare cupiditates hominum per se incitatas? verte divitias, disce parvo esse contentus. Sed et illam vocem, magnus atque animosus, exclama: « Habeamus aquam, habeamus polentam. » Turpe est beatam vitam in auro et argento reponere; aeque turpe in aqua et polenta. Quid ergo faciam, si ista non fuerint? Quaeris quod sit remedium inopiae? famem fames finit. Alioquin quid interest, magna sint an exigua, quae servire te cogant? Quid
Abbreviated transcription (Latin):
S si pauꝑtatẽ p̾acient᷑ fr̾e ñ potes:
eligas mediocͥtatẽ ixta poetã qͥ ait.
aureã quisqͥs mediocͥtatẽ diligit: tutꝰ
caret aͦbsoleti sordibꝰ tecti. caret ĩui¬
am mediocͥtatẽ cõm̃dãs ait. Melius

Expanded text:
Sed, si paupertatem patienter ferre non potes, eligas mediocritatem juxta poetam, qui ait Auream quisquis mediocritatem Diligit tutus, caret obsoleti Sordibus tecti, caret inviam mediocritatem commendans, ait: « Melius
Abbreviated transcription (Latin):
duto. ħ si uoles freqñt̃ cogitare id
agis ut sis felix nõ ut uidearis ⁊ ut tͥ
querelas pauꝑ .n. non ẽ cui rex suppe¬
tit usus. Si uent bñ si lat̾ pedibꝰꝙ tuis
nil. diuicie pot̾ũt regales add̾e maiꝰ.
unã uorare ⁊ cõmede queat. ¶I tem
t̃minos statuate nõ esurire. ñ sitire ñ
algere. ut famẽ sitimq depellas. Nõ
ẽ necesse suꝑbis asfid̾e limmnibꝰ. nec
suꝑciliũ graue ⁊ cõtumeliosã ⁊̃ hu¬
militatẽ pati. nõ ẽ necesse maria tẽp

Expanded text:
us; haec si voles frequenter cogitare, id agis, ut sis felix, non ut videaris, et ut tibi querelas. Pauper enim non est cui rerum suppetit usus. Si ventri bene, si lateri pedibusque tuis, nil Divitiae poterunt regales addere majusunam vorare et comedere queat. Item terminos statuat ? Non esurire, non sitire, non algere. Ut famem sitimque depellas, non est necesse superbis adsidere liminibus nec supercilium grave et contumeliosam etiam humanitatem pati, no
Abbreviated transcription (Latin):
tantalus a labris siciens fugiẽcia
captat flumĩa. Quid rides: mutato
nomĩe dete fabła narrat᷑. cõgestis
undiq saris indormis inhians et
tamꝙͣ parc̾e sacͥs: cog̾is. aut pictis

Expanded text:
Tantalus a labris sitiens fugientia captat flumina — quid rides? mutato nomine de te fabula narratur: congestis undique saccis indormis inhians et tamquam parcere sacris cogeris aut pictis
Abbreviated transcription (Latin):
lera pauptas. uia uͦ nonẽ pauꝑtas si
per est. Quiꝰ .N. refert qͣntũ illi ĩ archa.
qͣntũ ĩhorreis iaceat. qͣntũ pascat uĩ
feneret si alieno ĩminet si ñ acqͥsita
s acqͥrenda cõputit᷑ Quis sit diuiciaꝵ
modꝰ queris : pͥmꝰ hr̃e qd necc̃e ẽ. Scd̃s¬

Expanded text:
tas." Illa vero non est paupertas, si per est. Quid enim refert, quantum illi in arca, quantum in horreis iaceat, quantum pascat aut feneret, si alieno inminet, si non adquisita sed adquirenda computat ? Quis sit divitiarum modus, quaeris ? Primus habere quod necess
Abbreviated transcription (Latin):
ascend̾it usq ad celũ suꝑbia eiꝰ et
tapͥ eius nubes tetig̾it: qͣi sfquilini¬
ũ ĩfine perdet᷑. ¶ Hypocͥta sfqui¬
linio comꝑatur. qui ẽ paries deal¬
batus. de quo dr᷑ͣ. pig̃ lapidabitur
sfcoribꝰ siuis. Tales n. inst̃coribꝰ suis
gustiantur ꝓ illis amissis. sicꝙ q̃¬

Expanded text:
ue ad coelum superbia ejus, et caput ejus nubes tetigerit, quasi sterquilinium in fine perdetur . » Hic hypocrita sterquilinio comparatur, qui est paries dealbatus, de quo dicitur: « Piger lapidabitur stercoribus suis . » Tales enim cum stercoribus suis, gustiantur
Abbreviated transcription (Latin):
aspiciendi. hrẽm. sñ sollicitudie.It.
eas hẽo ⁊ aspicio. ing̾dior .it. mo¬
naffiũ cuiꝰ aurũ ⁊ argñtũ ĩ uasis
templi aspitõ pasco odos qd̾ mͥ cõs̾¬
uatur bñ sñ sollicitudĩe appõnis cus¬
tod. ut itm cũ libu̾it eo uiso ocłos¬

Expanded text:
rem. Sine sollicitudine enim eas habeo et conspicio. Ingredior enim monasterium, cujus aurum et argentum in vasis templi adspicio, pasco oculos: quod mihi conservatur sine sollicitudine appositionis custodum, ut iterum cum libuerit, eo viso
Abbreviated transcription (Latin):
.n. humilia respit̃ dñs. ⁊ ab illis soł
a longe cognoscit. ¶ Ad informãd
⁊̃ humilitatẽ dñs a pu̾is hebreoꝵ.
non a scribis ⁊ pħis rex applłari et
laudari uoluit. quibꝰ ei obuã ꝓce
suetũ sediti ut oĩa humilitatẽ reso¬
decantat᷑ bñdicamꝰ dño ut ostñdat᷑
omĩa opera nrã st humili tate cõple¬
m eaꝙ debere condiri Alio qͥn ĩfruc¬
tuosa ⁊ insipida ea reputari. ¶Item

Expanded text:
enim « humilia respicit Deus , » et ab illis solis a longe cognoscit » Ad informandum etiam humilitatem, Deus a pueris Hebraeorum, non a Scribis et Pharisaeis, rex appellari et laudari voluit suetum, sedit, ut omnia humilitatem resodecantatur: Benedicamus Domino, ut ostendantur omnia opera nostra in humilitate compleri, eaque debere condiri, alioquin infructuosa et insipida ea reputari. Item:
Abbreviated transcription (Latin):
stulti pccm̃ ẽ. ⁊ abhominatõ homiñ¬
ẽ detractor. ¶ Item leintito xxxuiii.
nõ maledices surdo .i. absñti nõ detra¬
hes. stultus .n. ẽ s mag̃ excusabilis
qui p̃sñti contumeliã infert. ꝓditor
uͦ ⁊ dolosus magisq accusabilis qui
absũtẽ ledit et rodit. ¶Item ecͣcste
xiii. Si mordeat sp̾ns insilñtõ uil
eo minꝰ ht̃ qui occłte detrahit. gͦ de¬
tractor sp̾ñs ẽ sp̾ñtinũ hñs morsũ.

Expanded text:
stulti peccatum est, et abominatio hominum, detractor. » Item Levitici XIX: « Non maledices surdo, » id est absenti non detrahes. Stultus enim est, sed magis excusabilis, qui praesenti contumeliam infert; proditor autem et dolosus magisque accusabilis, qui absentem laedit et rodit. Item Ecclesiastes X: « Si mordeat serpens in silentio, nihil eo minus habet qui occulte detrahit. » Ergo detractor serpens
Abbreviated transcription (Latin):
tes sñ humilitate cõgregat: ⁊ coac̃¬
uat id id̾ facit. ac si puluicłm in
suꝑciliũ mõtis portet. ad leuis aure
flatũ dispergndũ. ¶tẽ dñs collectiᷤᷤ
discipłis s̾monẽ faciẽs ĩ mõte in eoqs
septenã scalã iatob cõtexens. humi¬
litatẽ qͦi fundam̃tũ scĩtatis ĩ pͥmo
gradu locauit. Aꝑiens ꝙ os suũ

Expanded text:
tes sine humilitate congregat et coacervat, itidem facit ac si pulvisculum in supercilium montis portet, ad levis aurae flatum dispergendum. Item: Dominus, collectis discipulis sermonem faciens in monte, in eoque sedens septenam scalam Jacob contexens, humilitatem, quasi fundamentum sanctitatis, in primo gradu locavit, aperiensque os suum
Abbreviated transcription (Latin):
uideas płosq de sqͥpturis int̾ se cõ¬
tend̾e. ⁊ athlanticũ scãma dĩ facere
sermonem. Inuicẽ ꝓuocãt .⁊ si incti
fuerĩt ĩuidñt. inanis quippe głe cu¬
pidi sũt. ¶ Item ad philipp. ca. ui.

Expanded text:
Videas plerosque de Scripturis inter se contendere, et athleticum scomma Dei facere sermonem, invicem provocant, et si victi fuerint, invident. Inanis quippe gloriae cupidi sunt. Item ad Philippenses II.
Abbreviated transcription (Latin):
et abiectõ. hũilem spũ suscipiet gła.
Item libet intueri qͦt ⁊ quãtis exẽ¬
plis huilitatis sac scͥptura respsa sit.
ut ex illis pauca qͣi seminariũ colli¬
gamꝰ. uides itaq iacob mrĩ sue obtẽ¬
perantẽ et cũ ea domi manẽtẽ. a dõ¬

Expanded text:
et abjectio: « Humilem spiritu suscipiet gloria . » Item: Libet intueri quot et quantis exemplis humilitatis sacra Scriptura respersa sit, ut ex illis pauca, quasi seminarium, colligamus. Vides itaque Jacob matri suae obtemperantem, et cum ea domi manentem a Do
Abbreviated transcription (Latin):
ad cõm̃dand̾ pauꝑtatẽ ad eiꝰ ꝙ elec¬
tõnẽ libet intueri illos uersus luc̃.
Ouite titta facultas exigui ꝑuiꝙ
lares omun̾ a nõdũ intellecta dm̃
quibꝰ ħ contung̾e muris aut potuit
templis ulło trepidare tumultu.
cesarea pulsãte manue p̃dã tiui

Expanded text:
Ad commendandam paupertatem, ad ejusque electionem, libet intueri illos versus Lucani: O vitae tuta facultas Exigui parvique lares, o munera nondum 42 Intellecta deum, quibus hoc contingere murmuris, nullo trepidare tumultu, Caesarea pulsante manu etc. Et I
Abbreviated transcription (Latin):
agnosce dignitatẽ tuã inqua cõdit᷑.
es ad ymagiẽ dĩ. sicq disce scãm
suꝑbiam. ꝙͣ głosus .n. aidormartirii
inerat thebee legioni : ¶tẽ etesticꝰ
humilitatẽ ab iectõis ⁊ pufillammi¬
tatis redarguẽs ait. ca.xl. attende
ne seduct᷑ ĩ stulticia humilieris. No¬
li eẽ humilis insapĩa tua nehumi¬

Expanded text:
ignitatem tuam in qua « conditus es ad imaginem Dei , » sicque disce sanctam superbiam. Quam gloriosus enim ardor martyrii inerat Thebaeae legioni! Item: Ecclesiasticus humilitatem abjectionis et pusillanimitatis redarguens, ait cap. XIII: « Attende, ne seductus in stultitia humilieris. Noli esse humilis in sapientia tua, ne
Abbreviated transcription (Latin):
Retahe gͦ te a uanis. ⁊ cũ uis scire
qd̃ petis utr̃ naturalẽ hãt an cecam
cupiditatẽ: consid̾a si nõ possit ali¬
cub consistẽ. Si longe prog̾sso sꝑ¬
aliquid longiꝰ restat: saito id natͣale
non ẽẽ. quia crescit amor nũmi qͣnt̃¬

Expanded text:
Retrahe ergo te a vanis. Et cum vis scire quod petis, utrum naturalem habeat an cecam cupiditatem, considera si non possis alicui consistere. Nam si longe progresso saliquid longius restat, scito id naturale non esse, quia, Crescit amor nummi, quant
Abbreviated transcription (Latin):
mordaci ⁊ lingua maliuola dicatur
cõtẽptũ. id ut in aliqͦ minuat famã
dolñs ⁊ indecestõnẽ uicii nõ ut du¬
cas inodiũ de aliquo u locutꝰ fu̾is.
publicũ eiꝰ pccm̃ corã ip̃is qui noue¬
rũt. reuelans. secretũ: inter te ⁊ ip̃m
solił uł illos qui eque nouerũt ut
tu. ut sic saltẽ illis cõdolñtibꝰ ⁊ corri¬
pientibꝰ corrigat᷑: nõ eris detractor.
uoluntas N. ꝓꝓpoi̾tũ distinguit ma¬
leficiũ. ¶tem põo .lui. filii homi¬

Expanded text:
mordaci et lingua malivola dicatur contemptum, vel ut in aliquo minuat famam, dolens, et in detestationem vitii, non ut ducas in odium de quo verum locutus fueris publicum ejus peccatum coram ipsis, qui noverunt, revelans secretum « inter te et ipsum solum , » vel illos qui aeque noverint ut tu, ut sic saltem illis condolentibus et corripientibus corrigatur, non eris detractor. Voluntas enim et propositum distinguit maleficium. Item in Psalmo: « Filii homi
Abbreviated transcription (Latin):
tes mũdi. Petrꝰ ⁊ iacobꝰ piscatores mit¬
te facere cogas. ⁊ dnõ loqñte cũ seruis.
inꝙͣ nimis cõtumeliose. Crede mͥnͥ
nõ facere xͥani. ad antiquũ morẽ re¬
u̾tens rursũ p̾cor ut diligñtẽ tedili¬
gas. ⁊ cũ su̾o sermonẽ cõs̾uus ĩꝑcias.

Expanded text:
tes mundi, Petrus et Jacobus piscatores mit facere dignaris: et Domino loquente cum seinquam, nimis contumeliose. Crede mihi nisi non facere Christiani, ad antiquum morem revertens, rursum precor, 35 ut et diligentem te diliga