comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in uobis. E t iterũ. Ponite in cordib ur̃is ñ p̃meditari.
excusare. E go enĩ dabo uob̾ os & sapientiã. cui ñ potert̃
resistere adu̾sarii ur̃i. Sic & iȩrodo ad moysen cunc¬
tantem. & ad ppłm trepidantẽ d̾s loquit᷑ dicens. Qiͥs
& cecũe Nonne ego dñs d̾s: Et nẽ ꝑge & ego aꝑiam
os tuũ: & instruã te qͥd loquaris. Nec difficile ẽ d̾o
aꝑire os hominis deuoti sibi. & confessori suo inspira¬
re constantiã & fiduciã laquendi. qͥ adu̾sus balaam
ꝓpham. etiã asmã fec̃ loqͥ. Quere in ꝑsecutionib ne.¬
mo cogitet quod ꝑiculum diabolus importet: s immo
consideret qͦd auxiliũ ds p̃stet. Nec mentẽ labefaciat
htimana infestatio: s corroboret fidẽ diuina ꝓtectio:
accipiat de d̃i oꝑe. q̃ntũ se credit acciꝑe: nec sic quod
omp̃s p̃stare ñ possit. nͥ accipientis fides caduca defec̾it.

Expanded text:
in uobis. et iterum: ponite in cordibus uestris non praemeditari excusare. ego enim dabo uobis os et sapientiam, cui non possint resistere aduersarii uestri. sicut in Exodo ad Moysen cunctantem et ad populum ire trepidantem Deus loquitur dicens: quis et caecum? nonne ego Dominus Deus? et nunc perge, et ego aperiam os tuum et instruam te quid loquaris. nec difficile est Deo aperire os hominis deuoti sibi et confessori suo inspirare constantiam et fiduciam loquendi qui in Numprophetam etiam asinam fecerit loqui . Quare in persecutionibus nemo cogitet quod periculum diabolus importet, sed immo consideret quod auxilium Deus praestet: nec mentem labefactet humana infestatio, sed corroboret fidem divina protectioaccipiat de Dei ope quantum se credat accipere; nec sit quod Omnipotens praestare non possit, nisi si accipientis fides caduca defecerit.
Abbreviated transcription (Latin):
ponit & dic̃. Si directa fuerint in me castra: ñ time
sꝑabo. Unã petii a dnõ hanc requirã: ut inhabitem
in domo dñĩ omĩb dieb uitȩ meẽ. Itẽ in exodo decla-
rat scͥptura diuina p̾ssuris multiplicari nos. & auge
ripotiꝰ dicens. Quantoq eos depͥmebant. tanto plures
fiebant: & inualescebant mag̃. Et in apocal ipsi ꝓtectio
diuina ꝓmittit᷑ passionib nr̃is. Nichil inqͥt eoꝵ timeas
que passurꝰ es. Hec aliꝰ securitatẽ nob̃ & ꝓtectionẽ pollicet᷑.¬
& uocaui te nomine tuo: meus es tu. Si transieris ꝑaquã
tecũ sũ: & flumina te ñ mundabunt. Et si transieris ꝑ

Expanded text:
ponit et dicit: si directa fuerint in me castra, non timespero. unum petii a Domino, hoc exquiram, ut habitem in domo Domini per omnes dies uitae meae. item rat Scriptura divina pressuris multiplicari nos potius et augeri, dicens: Quantoque eos deprimebant, tanto plures fiebant, et invalescebant magis . Et in Apocalypsi protectio divina promittitur passionibus nostris: Nihil, inquit, eorum timeas quae passuret vocavi te nomine tuo; meus es tu. Et si transieris per aquam, tecum sum, et flumina te non inundabunt, et si transieris per
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾ ecce hic ẽ xp̃c. aut illie: nolite credere. Surgent
eñ pseudo. rp̃i. & pseudo ꝓpħe. & dabunt signa magna
& portenta ad errorẽ faciendũ. si fieri põt. & electis.
Uosaũ cauete. Ecce p̃dixi uob̾ omĩa. Si eñ dixint uob̾
ecce in solitudine ẽ: nolite exire. Ecce in cubiculis. no¬
lite crede. Sic̃ enĩ choruscatio que exit ab oriente et
apparet usq in occidentẽ: ita erit aduentꝰ filii hõĩs.
Ubi fuerit corpꝰ: illuc congregabunt᷑ & aquile. Conti

Expanded text:
 ecce illic, nolite credere. surgent enim pseudochristi et pseudoprophetae et dabunt signa magna et portenta ad errorem faciendum, si fieri potest, et electis. uos autem cauete. ecce praedixi uobis omnia. si ergo dixerint uobis Cecce in solitudine est\\ nolite exire, ecce in cubiculis\\ nolite credere. sicut enim coruscatio quae exit ab oriente et apparet usque ad occidentem, ita erit et aduentus filii hominis. ubi fuerit cadauer, illuc congregabuntur aquilae. c
Abbreviated transcription (Latin):
Nichil colo ego nͥ dñm dm̃ meũ. qͥ condidit celũ & t̾rã.
Tobias quoq licet sub regali ac tyrannica seruitute. sen¬
su tñ ac spũ liber. confessionẽ suã dõ seruat: & uirtutẽ
maiestatẽq diuinã sublimit̃ p̃dicat dicens. Ego in t̾ra
captiuitatis meȩ confitebor illi: & ostendo uirtutem eiꝰ
in natione peccatrice. Quid uͦ machabei septem fr̃s nata¬
liũ parit̃. & uirtutũ sorte consimiles. septenariũ numerũ.
sacram̃to ꝑfectȩ consummationis implentes: Sic septem
fr̃s in martẏrio coherentes. & ut pͥmi in dispositione
diuina. septẽ dies. annoꝵ septem milia continentes. &
septẽ spc̃. ut angłi septẽ qui assistunt & conu̾sant᷑ ante
faciem dĩ. & lucerna septiformis in tab̾naculo martyrii.
In apocalipsi .uii. candelabra aurea. & apd̃ salomonẽ
colũpne septẽ. suꝑ quas edificabat domũ sapientia.

Expanded text:
nihil colo ego nisi Dominum Deum meum qui condidit caelum et terram. Tobias quoque sub regali licet ac tyrannica seruitute, sensu tamen ac spiritu liber confessionem suam Deo seruat et uirtutem maiestatemque diuinam sublimiter praedicat dicens: ego in terra captiuitatis meae confiteor illi et ostendo uirtutem eius in natione peccatrice. Quid uero in Machabaeis septem fratres et natalium pariter et uirtutum sorte consimiles septenarium numerum sacramento perfectae consummationis implentes? sic septem fratres martyrio cohaerentes, ut primi in dispositione diuina septem dies annorum septem milia continentes, ut septem spiritus et angeli septem qui adsistunt et conuersantur ante faciem Dei et lucerna septiformis in tabernaculo martyrii et in Apocalypsi septem candelabra aurea et aput Salomonem columnae septem, super quas
Abbreviated transcription (Latin):
les .uii. peperisse. & apd̃ isaiã septẽ mulieres unũ hominẽ
app̃hendent. cuiꝰ inuocari nom̃ suꝑ se exposcunt. Et apłs
paulus qͥ huiꝰ numeri legitimi & certi meminit: ad septẽ
celestia. ad uii. eccłas & earuindẽ angłos dirigit. qui ñc̃
dñi uoce fundata. Nec uaccat qͦd in passionib sola cũ lib̾is
mãt ẽ. Martyres enĩ qͦs dĩ filios in passione testat᷑: iã ñ
ueritis uob̾ patrẽ suꝑ t̾ram. Unꝰ ẽ enĩ pat̃ ur̃ qͥ in celis ẽ.
Que uͦ edider̃t̃ confessionũ p̃coma. quã p̃clara. quã mag¬

Expanded text:
II, 5. Et apud Esaiam: Septem mulieres unum hominem apprehendunt, cujus invocari super se nomen exposcunt . Et apostolus Paulus, qui hujus legitimi numeri et certi meminit, ad septem caelestia ad septem ecclesias et earum angelos dirigit. qui nunc  super petram Domini uoce fundata. nec uacat quod in passionibus sola cum liberis mater est. martyres enim qui se Dei filios in passione testantur iam noueritis uobis p patrem super terram. unus est enim pater uester qui in caelis est. Quae uero ediderunt confessionum praeconia, qua
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes. nabuchodonosor. Rex non opꝰ ẽ. nob̾ de ħ
u̾̃bo respond̾e tͥ. Et enĩ d̃s cui nos seruimꝰ potens ẽ eriꝑe
nos de camino ignis ardentis: & de manib tuis lib̾are

Expanded text:
dicentes: Nabuchodonosor rex, non opus est nobis de hoc dicentes: Nabuchodonosor rex, non opus est nobis de hoc uerbo respondere tibi. est enim Deus cui nos seruimus potens eripere nos de camino ignis ardentis: et de manibus tuis, re
Abbreviated transcription (Latin):
ligent electos eiꝰ a quatuor uentis. a sũmitate celoꝵ usq
ad sũmitatẽ eoꝵ xII. Hec noua ac repentina. hec st̃
innocentiȩ lege. ac uerȩ religionis timore deuoti. ꝑp̾ssu¬
ras & inuirias & graues & multiformes infestationũ
penas. angusti itineris difficultate gradiant᷑. Sic in ori¬
gine mundi statĩ abel ustꝰ a fr̃ẽ pͥmus occidit᷑. & iacob
fugatur. & ioseph uenundatur. & dauid misericordẽ saul
rex ꝑsequit᷑. & belxam maiestate d̾i constant̃ ac fortit᷑
asserentẽ: rex achab oppͥmere conatur.Lacharias sa¬
cerdos int̾ficit᷑ in medio templi & altaris: ut illic bostia
eẽt ipse. ubi dõ hostias immolabat. Tot deniq marty¬
ria uistoꝵ. celebrata: tot edita in posterum fidi & uir¬
tutis exempla. Tres pueri ananias ararias & misael
etate compares. dilectione concordes. fide stabiles. uir¬
tute constantes. flãmis ac penis urgentib fortiores.
soli dõ se seruire. solũ se nosse. solũ se colere. clamant

Expanded text:
ligent electos eius a quattuor uentis, a summis caelorum usque ad summitates eorum. Nec noua aut repentina haec sunt innocentiae lege ac uerae religionis timore deuoti per pressuras et iniurias et graues ac multiformes infestantium poenas angusti itineris difficultate gradiantur. sic in origine statim mundi Abel iustus a fratre primus occiditur et Iacob fugatur et Ioseph uenundatur et Dauid misericordem Saul rex persequitur et Heliam maiestatem Dei constanter ac fortiter adserentem rex Achab opprimere conatur. Zacharias sacerdos interficitur in medio templi et altaris, ut illic hostia ipse fiat, ubi Deo hostias immolabat. tot denique martyria iustorum saepe celebrata, tot edita in posterum fidei et uirtutis exempla. tres pueri, Ananias, Azarias, Misahel, aetate conpares, dilectione concordes, fide stabiles, uirtute constantes, flammis ac poenis urguentibus fortiores soli se Deo seruire, solum nosse, solum colere proclamant
Abbreviated transcription (Latin):
rator passionis. Seati inqͥt qͥ ꝑsecutionẽ passi fuerus
ꝓpt̃ iusticiã: qͥa ipsoꝵ ẽ regnũ celoꝵ. Et itum. Seati¬
eritis cũ odio uos habuerint homines & separauerus
uos & expulerint. & maledixerint nomini tr̃o quasi
nequã ꝓp̃t̃ filiũ hominis. E audete in illa die & ex¬
ultate: ecce eñi merces ur̃a multa ẽ in celis. Et it̾um.
Qui ꝑdicłit animã suã ꝓpt̃ me: hic saluabit eam.
Nec solos animadu̾sos & int̾fectos diuinȩ pollicita-¬
tionis manent p̃mia. s etiã ipsa passio si desit fideli
b. si fides integra atq inuicꝰta ꝑstiterit. si contẽptis.¬

Expanded text:
rator passionis: Beati, inquit, qui persecutionem passi fuerint propter justitiam, quia ipsorum est regnum coelorum . Et iterum: eritis, cum odio uos habuerint homines et separauerint uos et expulerint et maledixerint nomini uestro quasi nequam propter filium hominis. \'gaudete in illa die et exultate. ecce enim merces uestra multa in caelis. et iterum: qui perdit animam suam propter me hic saluabit illam. nec solos animaduersos et interfectos diuinae pollicitationis manent praemia, sed etiam si passio fidelibus desit, fides tamen integra adque inuicta perstiterit et conte
Abbreviated transcription (Latin):
aut parentes aut fr̃s aut uxorẽ aut filios ꝓpter
regnum cli: & ñ recipiat septies tantũ in isto temꝑe. in scło

Expanded text:
aut parentes aut fratres, aut uxorem aut filios propter regnum Dei, et non recipiat septies tantum in isto tempore, in s
Abbreviated transcription (Latin):
libro quẽ scͥpsisti. Q dix̃ dñs ad moysen. Siqͥs delin¬
qͥt ante me: delebo eũ de libro uitȩ. Itẽ cũ ieremias
ꝓpħa ꝓ ppło dep̃caretur: dñs ad eũ loquit᷑ dicens. Et tu
noli orare ꝓ ppło hoc. & noli postulare ꝓ ipsis in prece¬
& in oratione: quia ñ exaudiam in temꝑe qͦ muocabt̃
me. in temꝑe afflictionis suȩ. In iezechiel qͦq hanc ean¬
dem denuntiat indignationẽ de his qͥ dõ deliquerunt:
Et fuit inqͥt uerbũ dnĩ ad me dicens. fili hominis terra
quecũq peccau̾it ut delinquat delictũ. extendã manũ
meã suꝑ eã. & obteram stabilim̃tũ panis. & immittã in eã
famẽ. & auferam de ea hominẽ & pecora. Et si fuerint tres
iuiri hii in medio eiꝰ noe & demiel c iob: ñ liberabunt filios
neq filias: ipsi soli salui erunt. Item in pͥmo libro regnorũ.

Expanded text:
libro quem scripsisti. et dixit Dominus ad Moysen: si qui deliqlibro quem scripsisti. et dixit Dominus ad Moysen: si qui deliquit ante me, deleam eum de libro meo. item cum Hieremias pro populo deprecaretur, Dominus ad eum loquitur dicens: et tu noli orare pro populo hoc et noli postulare pro ipsis in prece et oratione, quia non exaudiam in tempore quo inuocabunt me, in tempore adflictionis suae. Ezechiel quoque hanc eandem denuntiat indignationem Dei eis qui in Deum delinquunt, et fuit, inquit, uerbum Domini ad me dicens: fili ho. minis, terra quaecumque peccauerit mihi ut delinquat delictum, extendam manum meam super eam et obteram ątabilimentum panis et inmittam in eam famem et auferam de ea hominem et pecora. et si fuerint tres uiri hi in medio eius Noe et Danihel et Iob, non liberabunt filios neque filias, ipsi soli salui erunt. item in Regnorum.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ydolis sacrificant. in exodo. Sacrificans diis eracdica¬
bitur: nͥ dñõ soli. Item in deuteronomio. Sacrificauer̃
demoniis & ñ dõ. Itẽ apudisaiã. Adorauent̃ eos qͦs
fecerunt digiti eoꝵ. & curuatꝰ ẽ hõ. & humiliatꝰ ẽ uir:
& ñ laxabo illis. Q iterũ. Illis fudistis libamina: et
illis posiustis sacrificia. Suꝑ hec gͦ indignabor dic̃ dñs
Item apud ieremiã. Nolite ambulare pꝰ dõs alienos.
ut seruiatis eis: & ne ad oretis eos ne incitetis me in oꝑib
manuũ urãrum. ad disꝑdendos uos. Item in apocalipsi.
Siquis ad orat bestiam & ymaginẽ eiꝰ. & accepit notã in
fronte sua aut in manu: bibet ipse de uino ire dĩ mixto
inpoculo ure eiꝰ: & pumet᷑ igne & sulphure sub oculis
qͥcũq ad orauerint bestiam & ẏmaginem eiꝰ .iiii. Non
facile ignosc̾e dm̃i ydolatris. Moyses ꝓ ppło inexodo ro¬
tis eis delictũ: dimiite. Sin aut̾ẽ sine me: & dele de¬

Expanded text:
QVI IDOLIS SACRIFICANT. In Exodo: sacrificans diis eradicaQVI IDOLIS SACRIFICANT. In Exodo: sacrificans diis eradicabitur, nisi Domino soli. item in Deuteronomio: sacrificauerunt daemoniis et non Deo. item aput Esaiam: adorauerunt eos quos fecerunt digiti eorum, et curuatus est homo et humiliatus est uir, et non laxabo illis. et iterum: illis fudistis libamina et illis inposuistis sacrificia. super haec non indignabor? dicit Dominus. item aput Hieremiam: nolite ambulare post deos alienos ut seruiatis eis, et ne adoraueritis eos et ne incitetis me in operibus manuum uestrarum ad disperdendos uos. item in Apocalypsi: si quis adorat bestiam et imaginem eius et accipit notam in fronte sua et in manu, bibet et ipse de uino irae Deimixto in poculo irae eius et punietur igne et sulphure sub oculis quicumque adorant bestiam et imaginem eius. NON FACILE IGNOSCERE DEVM IDOLOLATRIS. Moyses in Exodo pro populo rotis eis delictum, dimitte: sin autem, dele me de
Abbreviated transcription (Latin):
& non ẽ cds preter me. E go occidam & iuutre faciã: ꝑcutiã
& ego sanabo: & non ẽ qui eruat de manib meis. Item
in apocalipsi. Et uidi alium angłum uolantẽ in medio
celo. habentẽ eugłm et̾num ut annuntiaret suꝑ terrã.
& suꝑ om̃s nationes & trib & linguas & ppłos. dicentẽ
uoce magna. Audite potiꝰ dñm & date illi claritatẽ: qm¬
uenit hora iudicii eiꝰ. Adorate eum qui fecit celũ & terrã.
& mare: & omĩa que in eis sunt. Sic & dñs in eugłio cõ¬
memorationẽ fac̃ pͥmi & scd̾i p̃cepti dicens. Audi isrł.
Dñs d̃s tuus. ds unus ẽ. Et diliges dñm dm̃ tuũ ex toto
corde tuo. & ex tota anima tua: & ex tota uirtute tua.
Hoc pͥmũ. Et scd̾m simile huic. Diliges ꝓrimũ tͥ tanqͣm te.
In his duob p̾ceptis: tota lex pendet & ꝓpħe. Et iterum.
misisti iħm xp̃m .iii. Que comminatio dĩ sit adu̾sus eos

Expanded text:
et non est Deus praeter me. ego interimam et uiuere faciam, percutiam et non est Deus praeter me. ego interimam et uiuere faciam, percutiam et ego sanabo, in Apocalypsi: Et vidi alium Angelum volantem in medio caelo, habentem Evangelium aeternum, ut annuntiaret super terram et super omnes nationes et tribus et linguas et populos, dicentem voce magna: Metuite potius Deum, uenit hora iudicii eius, et adorate eum qui fecit caelum et terram et mare et omnia quae in eis sunt. sic et Dominus in euangelio commemorationem facit primi et secundi praecepti dicens: audi Israel, Dominus Deus tuus Dominus unus est, et: diliges Dominum Deum tuum de toto corde tuo et de tota anima tuhoc primum est, et secundum simile huic: diliges proximum tibi tamquam te: in his duobus praeceptis tota lexpendet et prophetae. misisti Iesum Christum. QVAE COMMINATIO DEI SIT ADVERSVS EOS
Abbreviated transcription (Latin):
monis. Omĩa y dola nationum estimauerunt dõs: quib
neq oculoꝵ uisus ẽ. ad uidendũ. neq nares ad ꝑcipien¬
dũ sp̃m. neq aures ad audiendum. nec digiti in manib
ad tractandũ. s & pedes eoꝵ. pigri ad ambulandum.
Homo eni fecit illos: & qͥ sp̃m̃ mutatus ẽ. funxit illos.
Nemo enĩ sibi similem hõ. pot̾it dm̃ fing̃e. Cũ sit enĩ
mortalis: mortuũ fingit manib iniquis. Melior ẽ autẽ
ipse his quos colit: qm̃quidẽ ipse uixit. illi autẽ numqm.
Item in exodo. He facias tͥ ydolum: nec cuꝰqm similitu¬
dinem. Item apud salomonẽ. H eq oꝑa attendentes.¬
agnouerunt qͥs eẽt. artifex: s aut ignem aut sp̃m aut
citatũ aerem. aut gẏrum stellarũ. aut nimiam aquã
aut solẽ aut lunã. dõs putauert̃. Quoꝵ si ꝓp̃t speciem
hoc estimauert̃: sciant quanto his dñs sit speciosior.
ipsi soli seruies. Item in deuteronomio. Hon er̃t tibi dii
alieni absq me. Item illic. Uidete iudete. quia egosũ

Expanded text:
unt deos, quibus neque oculorum uisus est ad uidendum neque nares ad percipiendum spiritum neque aures ad audiendum nec digiti in manibus ad tractandum, sed et pedes eorum pigri ad ambulandum. homo enim fecit illos et qui spiritum mutuatus est is finxit illos. nemo autem sibi similem homo poterit deum fingere: cum sit enim mortalis, mortuum fingit manibus iniquis. melior est autem ipse his quos colit, quoniam ipse quidem uixit, illi numquam. item in Exodo: non facies tibi idolum nec cuiusquam similitudinem. item aput Salomonem de elementisagnoverunt quis esset artifex, sed aut ignem, aut spiritum, aut citatum aerem, aut gyrum stellarum, aut nimiam aquam, aut solem aut lunam deos putaverunt. Quorum si propter speciem hoc aestimaverunt, sciant quanto iis 264 Dominus sit speciosior. illi soli seruies. item in Deuteronomio: non erunt tibi dii alii absque me. item illic: uidetc, uidete quoniam ego sum,
Abbreviated transcription (Latin):
istã ꝓduxi. Oro fili aspicias celũ & terrã. & om̃ib que
in eis sunt aspectis. intelligas qͥa ex nichilo fec̃ illa deus.
& hominũ genꝰ. Ita fit ne timeas carnificem istũ: s dignꝰ
frĩb effectꝰ excipias mortẽ : ut & in illa miseratione
cũ frĩb tuis te recipiã. Magna laus matris in exhorta¬
tione iurtutis: s maior in d̾o timor ẽ. & in fid̾i ueritate.
qͦd nichil sibi aut filio de sex mr̃m honore ꝓmittit. nec

Expanded text:
istam perduxi. Oro, fili, aspicias in coelum et terram; et omnibus quae istam perduxi. Oro, fili, aspicias in coelum et terram; et omnibus quae in eis sunt aspectis, intelligas quia ex nihilo fecit illa Deus et hominum genus. Itaque, fili, ne timeas carnificem istum, sed dignus fratribus effectus excipias mortem, ut in illa miseratione cum fratribus tuis te recipiam . Magna laus matris in exhortatione virtutis, sed major in Dei timore et in fidei veritate, quod nihil sibi, aut filio, de sex martyrum honore promisit, nec
Abbreviated transcription (Latin):
p̃buert̃ filii eiꝰ torm̃tis & passione m̃broꝵ: cũ sex punitis
& occisis. suꝑeẽt. unꝰ ex fr̃ib cui rex diuitias & potentatꝰ.
& multa pollicebat᷑. ut crudelitas eiꝰ & feritas. uł uniꝰ sub¬
acti solatio foueret᷑: & peteret ut ad filiũ deiciendũ secũ
dep̾caretur & mãt: dep̃cata ẽ illa. s ut decebat. martyrũ
matrẽ. ut decebat legis & d̾i nemorẽ. ut decebat filios suos
ñ delicate s fortit diligentẽ. Dep̃cata ẽ eni: s ut dõ confi¬
teretur. Dep̃cata ẽ ne a fr̃ĩb suis fr̃ in consortio laudis
&e głȩ separaret᷑. Tunc se sept̾e filioꝵ computans matrẽ :
si sibi conting̾et filios septẽ d̾o potiꝰ peꝑisse non seculo.
Armans itaq eũ & corroborans. & feliciore tunc partu
filiũ generans. fili inqͥt miserere mei. que te in utero decẽ¬
m̃sib portaui. & lac triennio dedi & alui: & in etatem

Expanded text:
praebuerant filii ejus tormentis et passione membrorum: cum sex punitis praebuerant filii ejus tormentis et passione membrorum: cum sex punitis et occisis superesset unus ex fratribus, cui rex divitias et potentatus et multa pollicebatur, ut crudelitas ejus ac feritas vel unius subacti solatio foveretur, et peteret ut ad filium dejiciendum secum deprecaretur et mater; deprecata est illa, sed ut decebat martyrum matrem, ut decebat legis et Dei memorem, ut decebat filios suos non delicate sed fortiter diligentem. Deprecata est enim, sed ut Deum confiteretur: deprecata est ne a fratribus suis frater in consortio laudis et gloriae separaretur: tunc se septem filiorum computans matrem, si sibi contingeret filios septem Deo potius peperisse, non saeculo Armans itaque eum et corroborans, et feliciore tunc partu filium generans: Fili, inquit, miserere mei, quae te in utero mensibus decem portavi, et lac triennio dedi, et alui, et in aetatem
Abbreviated transcription (Latin):
qualĩt te & sem̃ tuũ torquebit. Quale illud leuam̃tũ
p̾dicare. xuiii. In sexto uͦ non uirtꝰ sola. s & humili¬
tas p̃̾dicanda ẽ. nchil sibi martyrem usndicasse. nec
confessionis suȩ honorẽ suꝑbis uocib uentilasse: pecca¬
tis potiꝰ suis ascͥpsisse qͦd ꝑsecutionẽ a rege pateretur:
dõ uͦ dedisse qͦd pꝰmodũ uindicaret᷑. Docuit ẽẽ. martyres
uerecundos. de ultione fidere: & nichil in passione iac¬
tare. Noli inqͥt frustra errare. Hos eñĩ ꝓpt̃ nosmetipsos
hec patim᷑. peccantes in dm̃ nr̃m. Tu aũ ne te existimes¬
impunitũ futurũ: agg̃ssus pugnare cũ dõ. .xuiiii.¬
Admirabilis quoq mat̃. que nec sexus infirmitate frac¬
ta. nec multiplici orbitate cõmota. morientes liberos¬
spectauit libent̃. nec penas illas pignoꝵ. s głas computabat:
tã grande martỹriũ do p̃bens uirtute oculoꝵ suoꝵ. quã

Expanded text:
qualiter te et semen tuum torquebit. quale illud leuamentumqualiter te et semen tuum torquebit. quale illud leuamentumpraedicare! in sexto uero non uirtus sola sed et humilitas praedicanda est, nihil sibi martyrem uindicasse nec confessionis suae honorem superbis uocibus uentilasse, peccatis potius suis adscripsisse quod persecutionem a rege pateretur, Deo uero dedisse quod postmodum uindicaretur. docuit esse martyras uerecundos, de ultione fidere et nihil in passione iactare. noli, inquit, frustra errare. nos enim propter nosmet ipsos haec patimur peccantes in Deum nostrum. tu auimpunitum futurum, aggressus pugnare cum Deo. Admirabilis quoque mater, quae nec sexus infirmitate fracta, nec multiplici orbitate cospectavit libenter, nec poenas illas pignorum, sed glorias computavit, tam grande martyrium Deo praebens virtute oculorum suorum, quam
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ resurrectionẽ suscitabit. xU. Tereius linguam
postulatꝰ cito ꝓtulit. Nã penã linguȩ exetandȩ. iã didice¬
rat a fr̃e contempnere. Manꝰ qͦ amputandas constant̃ ex¬
tendit: multo beatꝰ genere isto supplicii. cui contigit ex¬
tensis ad penã manib. passionis dñicȩ instar imitari.
.XUI.Nec non & quartꝰ pari uirtute torm̃ta contẽpnens.
& ad retundendũ regẽ celesti uoce respondens: excla¬
mauit & dix̃. Potius ẽ. ab hominib morti datos expectare
spem a dõ: it̾um ab eo suscitandos in uitã et̾nam. Libi eni
resurrectio ad uitã ñ erit .xuii. Quintꝰ pret̃ qͦd carni¬
ficinã regis & duros uariosq cruciatꝰ. fid̾i ingore calca
cit̾ secuturã. Potestatẽ inqͥt int̾ homines habens: cũ sis
corruptibił facis qͦd uis. Holi aũ putare. genus nr̃m
a d̾õ derelictũ ẽẽ. Sustine & inde: magna potestas eiꝰ

Expanded text:
vitae resurrectionem suscitabit . Tertius linguam vitae resurrectionem suscitabit . Tertius linguam postulatus cito protulit: nam poenam linguae exsecandae jam didicerat a fratre contemnere; manus quoque amputandas constanter extendit, multum beatus genere isto supplicii, cui contigit extensis ad poenam manibus passionis Dominicae instar imitari. Nec non et quartus, pari virtute tormenta contemnens, et ad retundendum regem coelesti voce respondens, exclamavit et dixit: Potius est ab hominibus morti datos exspectare spem a Deo iterum, ab eo suscitandos in vitam aeternam: tibi enim resurrectio ad vitam non erit . Quintus, praeter quod carnificinam regis et duros variosque cruciatus fidei vigore calcabciter secuturam: Potestatem, inquit, inter homines habens, cum sis corruptibilis, facis quod uis. noli autem putare genus nostrum a Deo derelictum esse. sustine et uide magna potestas eius
Abbreviated transcription (Latin):
& spũ confessionis inuicta. contagio carnis sullȩ maculare
querebat. Et cũ eos grauit flagellis uerb̾asset. ac nichil ꝓmo¬
uere potiusset: sartagines uissit igniri. Quib ignitis &
accensis. eũ qͥ pͥmꝰ locutꝰ fuerat. & mag regẽ uirtutis ac fid̾i
constantia ꝓuocau̾at. ad moueri p̾cepit & frigi: ꝓducta
& extenta pͥus lingua que confessa dñm fuerat: qd̾ martiri
głosius contigit. Lingua eñ confessa nom̃ dñi. pͥor debuit
ad dñm ipsa ꝓficisci. xIIII. Post in scd̾o excogitatis acri¬
orib penis. antequã cet̾a m̃bra torqueret. cutem capitis cũ
capillis detrax̾: odio scilicet certo. Nã cũ caput uiri xp̃c
sit. & caput xp̃i d̾s: qui caput lanabat in martyre. dm̃
& xp̃m ꝑsequebat᷑ in capite. At ille in martyrio suo fidens.
& resurrectionis sibi p̾miũ de d̾i remuneratione ꝓmittens:
exclamauit & cdix̃. Tu quid̃e qͥa potens es ex hac p̾senti
uita nos ꝑdis. s mundi rex defunctos ꝓsuis legib. in et̾nȩ

Expanded text:
 carnis maculare quaerebat et cum flagellis grauiter uerberasset ac nihil promouere potuisset, sartagines iussit igniri: quibus ignitis et accensis eum qui primus locutus fuerat et magis regem uirtutis et fidei constantia prouocauerat admoueri praecepit et frigi producta et exsecta prius lingua quae confessa Deum fuerat: quod martyri gloriosius contigit. lingua enim cdebuit ipsa proficisci. Post in secundo excogitatis acrioribus poenis, antequam caetera membra torqueret, cutem capitis cum capillis detraxit, odio scilicet certo. Nam cum caput viri Christus sit, et caput Christi Deus; qui caput laniabat in martyre, Deum et Christum persequebatur in capite. At ille in martyrio suo fidens, et resurrectionis sibi praemium de Dei remuneratione promittens, exclamavit et dixit: Tu quidem impotens ex hac praesenti vita nos perdis; sed mundi rex defunctos nos pro suis legibus in aeternam
Abbreviated transcription (Latin):
sacramentũ ꝓphanat: Malũ hoc fidelissimi fr̃s iã
pͥdẽ ceꝑat. s nc̃ creuit eiꝰdẽ mali infesta clades.
ac surgere & pullulare plꝰ cepit hereticȩ ꝑu̾sitatis.
& scismatum uenenata ꝑnicies. quia & sic in occasu mun¬

Expanded text:
sacramentum profanat P Malum. hoc, fidelissimi fratres, iam sacramentum profanat P Malum. hoc, fidelissimi fratres, iam pridem coeperat, sed nunc creuit eiusdem mali infesta clades et surgere ac pullulare plus coepit haereticae peruersitatis et schismatum uenenata pernicies, quia et sic in occasu mun
Abbreviated transcription (Latin):
nia exclusimꝰ. & in nomine tuo iurtutes magnas fecimꝰ:
Et tẽ dicã illis. Nũquã uos cognoui: recedite a me qͥ
oꝑamini unquitatẽ. Iusticia opꝰ ẽ. ut ꝓmereri qͥs pos¬
sit dm̃ iudicẽ: p̃ceptis eiꝰ & monitis obtemꝑandũ ẽ
ut accipiant merita nr̃a mercedẽ. Dñs in eugłio cũ
spei & fid̾i nr̃ȩ uiam compendio breuiante dirigeret:
dñs ds̃ tuus inqͥt dñs unus ẽ. Q diliges dnm deum
tuũ de toto corde tuo & de tota anma tua. & de tota
uirtute tua. Hoc pͥmũ. Et scd̾m simile ẽ huie. Dili¬
ges ꝓximũ tuũ tanquã te. In his duob p̾ceptis: tota
lex pendet & ꝓpħe. Uintatẽ simul & dilectionẽ ma¬
gisterio suo docuit: ꝓphas om̃s & legẽ p̾ceptis duob
inclusit. Quã uͦ unitatẽ seruat. quã dilectionẽ cu¬
stodit ac cogitat. qͥ discordiȩ surore uesamis ecclam
scindit. fidẽ destruit. pacẽ turbat. caritatẽ dissipat.

Expanded text:
nia exclusimus et in nomine tuo uirtutes magnas fecimus? nia exclusimus et in nomine tuo uirtutes magnas fecimus? et tunc dicam illis: numquam uos cognoui, recedite a me qui operamini iniquitatem. iustitia opus est, ut promereri quis possit Deum iudicem: praeceptis eius et monitis obtemperandum est, ut accipiant merita nostra mercedem. Dominus in euangelio cum spei et fidei nostrae uiam conpendio breuiante dirigeret, Dominus Deus tuus, inquit, Dominus unus est, et: diliges Dominum Deum tuum de toto corde tuo et de tota anima tua et de tota uirtute tua. hoc primum et secundum simile huic: diliges proximum tuum tamquam te. in his duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae. unitatem simul et dilectionem magisterio suo docuit, prophetas omnes et legem praeceptis duobus inclusit. quam uero unitatem seruat, quam dilectionem custodit aut cogitat qui discordiae furore uesanus ecclesiam scindit, fidem destruit, pacem turbat, caritatem dissipat,
Abbreviated transcription (Latin):
Ioh̃is beati apłi uox ẽ. Ds̃ inqͥt dilectio ẽ: & qui in dilec¬
tione manet. manet in dõ. & ds̃ in illo. Cũ dõ man̾e.
ñ possunt: qui ẽẽ in eccła dĩ unanimes noluert̃. Arde¬
ant licet flammis. & ignib traditi uł obiecti bestiis
animas suas ponant. non erit illa fidĩ corona. s pena
ꝑfidiȩ: nec religiosȩ urtutis exitus głosus. s desꝑatiois
int̾itus. Occidi talis pot̃: coronari ñ pot̾. Sic se xp̃ianũ
p̾monente & dicente. Multi uenient in nomine meo di
quãuis fallat in nomine illiꝰ: ita nec xp̃ianus uideri
pot̾̃. qͥ ñ ꝑmanet in eugłii eiꝰ & fid̾i ueritate. Nam et
ꝓpħare & demonia exeludẽ. & uirtutes magnas in t̾ris
facere. sublimis atq admirabilis res ẽ. Non tñ regnũ
celeste consequit᷑ quicũq in his omĩb inuenit᷑: nisi
recti & iusti itineris obseruatione gradiat᷑. Denun¬
tiat dñs & dic̃. Multi mͥ dicent in illo die. dnẽ dñe
ñne in tuo nomine ꝓpħauimꝰ. & in tuo nomine demo¬

Expanded text:
 in dilectione in Deo manet et Deus in illo manet. cum Deo manere non possunt qui esse in ecclesia Dei unanimes noluerunt. ardeant licet flammis et ignibus traditi uel obiecti bestiis animas suas ponant, non erit illa fidei corona sed poena perfidiae nec religiosae uirtutis exitus gloriosus sed desperationis interitus. opraemonente et dicente: multi uenient in nomine meo dicn est, quamuis fallat in nomine, ita nec christianus uideri potest qui non permanet in euangelio eius et fidei ueritate. Nam et prophetare et daemonia excludere et uirtutes magnas in terris facere sublimis utique et admirabilis res est, non tamen regnum caeleste consequitur quisque in his omnibus inuenitur, nisi recti et iusti itineris obseruatione gradiatur. denuntiat Dominus et dicit: multi mihi dicent in illo die: Domine, Domine, nonne in tuo nomine prophetauimus et in tuo nomine daemo
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ñ irritatur. ñ agit ꝑperam. ñ cogitat malũ. Omĩa
diligit. omĩa credit. omĩa sꝑat. omĩa sustinet. Caritas
numquã excidit. Numquã inquit excidet caritas. Hec
eni semꝑ & in regno erit. Hec in et̾num fr̃nitatis sibi
coherentis unitate durabit. Ad regnũ celoꝵ non pot̃.
ꝑuenire discordia: nec ad p̾mium xp̃i qͥ dix̃. hoc ẽ man¬
datũ meũ ut diligatis inuicẽ: quẽ admodũ dilexi uos.

Expanded text:
tur, non inritatur, non agit perperam, non cogitat malum, omnia diligit, omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet. caritas numquam excidet. numquam, inquit, excidet caritas. haec enim semper in regno erit, haec in aeternum fraternitatis sibi cohaerentis unitate durabit. ad regnum caelorum non potest peruenire discordia, ad praemium Christi qui dixit: hoc est mandatum meum ut diligat
Abbreviated transcription (Latin):
taris gehennȩ ignis extinguit᷑: ita elemosinis atq oꝑa¬
tionib iustis. delictoꝵ flãma sopitur. Et quia semel in
baptismo remissa peccatoꝵ. dat᷑. assidua & iugis oꝑatio
baptisim instar imitata: dĩ rursus indulgentiã largit᷑.
eiꝰ qͦd ed̾ent nec pͥus manꝰ abluissent: respondit & dix̃.
Qui fec̃ qͦd intꝰ ẽ: fec̃ & qͦd foris ẽ. Uerũ date elemosinã:
& ecce uob̾ munda sunt omĩa: docens scilicet & osten¬
dens ñ manꝰ lauandas ẽẽ. s pectꝰ & sordes intͥnsecus
potiꝰ quã extͥnsecus detrahendas. Uerũ qͥ purgau̾it
qͦd intꝰ ẽ: eũ quoq id qͦd foris ẽ. repurgasse. & emundata
m̃te. cute qͦ & corꝑe mundũ ẽẽ cepisse. Porro aũ monens

Expanded text:
taris gehennae ignis extinguitur, ita et eleemosynis atque operataris gehennae ignis extinguitur, ita et eleemosynis atque operationibus justis delictorum flamma sopitur. Et quia semel in Baptismo remissa peccatorum datur, assidua et jugis operatio Baptismi instar imitata, Dei rursus indulgentiam largitur.ejus quod ederent, nec prius manus abluissent, respondit et dixit: qui fecit quod est intus fecit et quod foris est. uerum date eleemosynam, et ecce uobis munda omnia, docens scilicet et ostendens non manus lauandas esse sed pectus et sordes intrinsecus potius quam extrinsecus detrahendas, uerum qui purgauerit quod est intus eum quoque id quod foris est repurgasse et emundata mente cute quoque et corpore mundum esse coepisse. porro autem monens
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ salutari ratione ꝓspicit᷑. ut homini qͥ redẽptus ẽ.
reseruando pleniꝰ consulatur. Nam cũ dñs adueniens
sanasset illa que adã portau̾at uuln̾a. & uenena serpentis
antiqua curass. legẽ dedit sano. & p̾cepit ne ultra iam
peccaret: neqͥd peccanti grauiꝰ eueniret. Coartati eramꝰ
& in angustũ innocentiȩ p̾scͥptione conclusi. nec hab̾et
qͥd fragilitatis humanȩ infirmitas atq imbecillitas fac̾et.
nͥ iterũ pietas diuina subueniens iusticie & miscd̃iȩ oꝑib
ostensis uiã quandã tuende salutis aꝑiret. ut sordes p̾mo¬
dũ quascũq cont᷑himꝰ elemosinis abluamꝰ. Loquit᷑ in scͥꝑ-¬
Non utiq illa delicta. que fuerant ante contracta. Nam
illa. xp̃i sanguine & sc̃ĩficatione purgant᷑. Itẽ denuo diẽ.
Sic̃ aqua extinguit ignẽ: sic elemosina extinguit pec¬
catũ. Hic qͦ ostendit᷑ & ꝓbat᷑ quia sic̃ lauacro aquȩ salu¬

Expanded text:
nobis salutari ratione prospicitur, ut homini qui redemptus est nobis salutari ratione prospicitur, ut homini qui redemptus est reseruando plenius consulatur. nam cum Dominus adueniens sanasset illa quae Adam portauerat uulnera et uenena serpentis antiqua curasset, legem dedit sano et praecepit ne ultra iam peccaret, ne quid peccanti grauius eueniret. coartati eramus et in angustum innocentiae praescriptione conclusi. nec haberet quid fragilitatis humanae infirmitas adque inbecillitas faceret, nisi iterum pietas diuina subueniens iustitiae et misericordiae operibus ostensis uiam quandam tuendae salutis aperiret, ut sordes postmodum quascumque contrahimus eleemosynis abluamus. Loquitur in scripNon utique illa delicta quae fuerant ante contracta, nam illa Christi sanguine et sanctificatione purgantur. Item denuo dicit: Sicut aqua extinguit ignem, sic eleemosyna extinguit peccatum . Hic quoque ostenditur et probatur quia, sicut lavacro aquae salu
Abbreviated transcription (Latin):
runt. remunerati misericordes qͥ alim̃tis & largitioni-¬
b pauꝑum iusticiȩ oꝑa fecerunt. qͥ dnĩca p̃cepta seruan¬
tes. ad celestes thesauros t̾rena patͥmonia tnstulerunt.
Ad hos fr̃s dilectissimi auida cupiditate ꝓperemꝰ: ut cũ
his cito eẽ. ut cito ad. xp̃m uenire contingat optemus.
Hanc cogitationẽ nrãm ds̃ uideat:. ħ ꝓpositũ m̃tis & fidĩ
rp̃c aspiciat: daturꝰ eis claritatis suȩ ampliora p̾mia.
quoꝵ cura se fuerint desideria maiora: Explicit.
oꝑetur: qͦd conseruandis ac uunficandis pat filiũ misit
ut reparare nos posset: qͦdq filius missus ẽẽ & hominis
filius uoluit. ut nos dĩ filios faceret: humiliauit se ut
ppłm qͥ pͥus iacebat erig̾et. uulneratꝰ ẽ. ut uuln̾a nr̃a
curaret. seruiuit ut ad lib̾tatẽ seruientes extraheret:
mori sustinuit. ut immortalitatẽ mortalib ex hiberet.
Multa hec sunt & magna. diuinȩ miscd̃iȩ munera.
S adhuc qualis ꝓuidentia illa. & q̃nta clem̃tia ẽ. qͦd

Expanded text:
runt, remunerati misericordes qui alimentis et largitionibus pauperum iustitiae opera fecerunt, qui dominica praecepta seruantes ad caelestes thesauros terrena patrimonia transtulerunt. ad hos, fratres dilectissimi, auida cupiditate properemus, ut cum his cito esse, ut cito ad Christum uenire contingat optemus. hanc cogitationem nostram Deus uideat, hoc propositum mentis et fidei Christus aspiciat daturus eis caritatis suae ampliora praemia quorum circa se fuerint desideria maiora.operetur, quod conseruandis ac uiuificandis nobis pater filium misit ut reparare nos posset quodque filius missus esse et hominis filius uocari uoluit ut nos Dei filios faceret: humiliauit se ut populum qui prius iacebat erigeret, uulneratus est ut uulnera nostra curaret, seruiuit ut ad libertatem seruientes extraheret. mori sustinuit ut immortalitatem mortalibus exhiberet. multa haec sunt et magna diuinae misericordiae munera. sed adhuc qualis prouidentia illa et quanta clementia est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. s lib̾a nos a malo. Ante omĩa pacis doctor atq
unitatis magist̾. singillatĩ uoluit & pͥuatĩ precem
pat meus qͥ in celis es. nec panẽ meũ da mͥ hodie. nec
dimitti sibi tantũ unꝰqͥsq debita postulat. aut ut
in tẽptationẽ ñ inducat᷑: atq a malo liberet᷑. Qui
sic rogat: non ꝓse solo rogat. Publica ẽ nob̾ & cõmunis
totꝰ ppłs unũ sumꝰ. D̾s̃ pacis & concordiȩ magist᷑ qͥ docuit
unitatẽ. sic orare. unũ ꝓ om̃ib uoluit. qͦmͦ in uno om̃s
ipse portauit. Hanc orationis legẽ seruauert̃ tres pu¬
eri in camino ignis inelusi. consonantes in p̾ce. & spẽ¬
consensione concordes. Qd declarat scͥpturȩ diuinȩ
fides. Et cũ docet qͦmͦ orauerint tales: dat exẽplũ
qͦd imitari in p̾cib debeamꝰ. ut tales eẽ. possimus.
Tunc inqͥt illi tres qͦsi ex uno ore hynũ canebant:
& benedicebant dñm. Loquebant᷑ qͣsi ex uno ore:
& nondũ illos xp̃c orare docuerat. Et iccirco oran¬

Expanded text:
ne Dominica : Ante omnia pacis doctor atque unitatis magister singulatim noluit et privatim precem Pater meus, qui es in coelis, nec, Panem meum da mihi hodie, nec dimitti sibi tantum unusquisque debitum postulat, aut ut in tentationem non inducatur atque a malo liberetur pro solo se roget; publica est enim nobis et communis totus populus unum sumus. Deus pacis et concordiae magister qui docuit unitatem, sic orare unum pro omnibus uoluit, quomodo in uno omnes ipse portauit. hanc orationis legem seruauerunt tres pueri in camino ignis inconsensionis concordes. Declarat Scripturae divinae fides, et cum docet quomodo oraverint, tale dat exemplum quod imitari in precibus debeamus, ut tales esse possimus. Tunc, inquit, illi tres quasi ex uno ore hymnum canebant, et benedicebant Deum . Loquebantur quasi ex uno ore, et nondum illos
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ pat̾ uiuus. Nec hoc solũ fr̃s dilectissimi animad¬
uertere & intellig̾e debemꝰ. qͦd appellemꝰ patrẽ qui
sit incelis. s coniungimꝰ & dicimꝰ. pat̃ nr̃. id ẽ eoꝵ qui¬
reparati filii dĩ eẽ ceperunt. Que uox etiã iudeos
& ad se pͥus missũ. ñ tantũ spreuer̃t infidelit̾. s et
Uos de diabolo patre estis. & concupiscentias patris
ur̃i facere uultis. Ille eni homicida fuit ab incio.
& in ueritate ñ stetit: quia ueritas non ẽ in illo. Et
& exaltaui: ipsi aũ sp̃uerunt me. Agnouit bos pos¬
sessorẽ suũ. & asinus p̾sepe dnĩ sui: isrł aũ me ñ
cognouit. & ppłs me ñ intellex̃. Ue gens peccatrix
ppłs plenus peccatis. sem̃ nequã. filii scelesti. dereliquistis
dñm & in indignatione misistis illũ scm̃ isrł. In quoꝵ
exꝓbratione xp̃iani q̃ndo oramꝰ pat̃ nr̃ dicimꝰ. quia¬

Expanded text:
tium pater uiuus. Nec hoc solum, fratres dilectissimi, animadtium pater uiuus. Nec hoc solum, fratres dilectissimi, animaduertere et intellegere debemus, quod appellemus patrem qui sit in caelis, sed coniungimus et dicimus paterreparati, filii Dei esse coeperunt. Quae vox etiam Judaeos et ad se prius missum non tantum spreuerunt infideliter sed et uos de diabolo patre nati estis et concupiscentias patris uestri facere uultis. ille enim homicida fuit ab initio et in ueritate non stetit, quia ueritas non est in illo. et et exaltavi: ipsi autem spreverunt me; agnovit bos possessorem suum et asinus praesepe Domini sui, Israel me non opulus meus me non intellexit. Vae! gens peccatrix, populus plenus peccatis, semen nequam, filii scelesti. Dereliquistis Dominum, et in indignationem misistis illum Sanctum Israel . In quorum exprobrationem Christiani quando oram
Abbreviated transcription (Latin):
eũ ñ receper̃t. Qͦtqͦt eũ receperunt. dedit illis potesta
tẽ ut filii dĩ fierent qͥ credunt in nomine eiꝰ. Qui
gͦ credidit in nomine eiꝰ & factꝰ ẽ. dĩ filius: hinc de¬
bet inciꝑe ut & grãs agat. & ꝓfiteatur se dĩ filium.
dũ nominat patrẽ sibi ẽẽ. in celis dm̃: contestetur
qͦ int pͥma statĩ natiuitatis sue u̾ba renuntiasse
se t̾reno & carnali patͥ. & patrẽ solũ nosse & habere
cepisse qͥ sit in celis. sic̃ scͥptũ ẽ. Qui dicunt patri
& matri ñ noui te : & filios suos ñ agnouerunt:
hii custodiert̃ p̾cepta tua. & testamentũ tuũ ser-¬
uauerunt. Item dñs in eugl̃o suo p̾cepit ne uocemꝰ
patrẽ nob̾ in terra: qͦd sit scilicet nob̾ unꝰ pat̃ quiẽ.
in celis. Et discipło qͥ mentionẽ defuncti patris
fecerat. respondit. Sine mortui mortuos suos sepe-¬
liant. Dixerat enĩ patrẽ suũ mortuũ: cũ sit creden-¬

Expanded text:
eum non receperunt. quotquot eum recepereum non receperunt. quotquot eum recepertem filios Dei fieri, qui credunt in nomine ejus, qui autem credit in nomine ejus et factus est Dei Filius, hinc debet incipere, ut gratias agat, profiteatur se Dei Filium dum nominat patrem sibi esse in coelis, Deum contestetur quoque inter prima statim nativitatis suae verba, renuntiasse se terreno et carnali patri et patrem solum nosse esse et habere coepisse qui sit in coelis, dum scriptum est: Qui atri: non noui te, et filios suos non agnouerunt, hi custodierunt praecepta tua et testamentum tuum seruauerunt. item Dominus in euangelio suo praecepit ne uocemus nobis patrem in terra, quod scilicet nobis unus pater qui est in caelis. et discipulo qui mentionem defuncti patris fecerat respondit: sine mortui mortuos suos sepeliant. dixerat enim patrem suum mortuum, cum sit creden
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑ dñm pacifica & simplex & spũalis oratio. Dic
& apłos cũ discipłis pꝰ ascensũ dnĩ inuenimꝰ orasse.
Crant inqͥt ꝑseuerantes om̃s unanimes in oratione.
cũ mulierib & maria que fuerat mat̾ iħu: & fr̾ib
eiꝰ. E seuerabant in oratione unanimes. orationis suȩ
& iusticiã simul & concordiã declarantes: quia ds
qͥ in habitare fac̃ unamimes in domo. ñ admittit
in diuinã & et̾nam domũ nͥ apd̃ qͦs ẽ. unanimis
oratio. Qualia aũ st̃ fr̃s dilectissimi orationis do¬
minicȩ sacram̃ta. qͣm multa. qm magna. breuit̾
in sermone collecta. s in uirtute spu̾alit̾ copiosa: ut
nichil omino p̾termissũ sit. qͦd ñ in p̾cib atq oratio
nib nr̃is celestis doctrinȩ compendio comp̾hendat᷑.
Sic ait orate. Pat̾ nr̃ qui es incelis. Homo nouus. re¬
natꝰ. & dõ suo ꝑ eiꝰ grãm restitutꝰ. pat̾ pͥmo in loco
dic̃. quia filiꝰ ẽẽ iam cep̃. In sua inqͥt ꝓpͥa uenit: & sui

Expanded text:
implex et spiritalis oratio. sic. et apostolos cum discipulis post ascensum Domini inuenimus orasse. erant, inquit, perseuerantes omnes unanimes in oratione cum mulieribus et Maria quae fuerat mater Iesu et fratribus eius. perseuerabant in oratione unanimes orationis suae et instantia simul et concordia declarantes, quia Deus qui inhabitare facit unanimes in domo non admittit in diuinam et aeternam domum nisi aput quos est unanimis oratio. Qualia autem sunt, fratres dilectissimi, orationis dominicae sacramenta, quam multa, quam magna, breuiter in sermone collecta sed in uirtute spiritaliter copiosa, ut nihil omnino praetermissum sit quod non innibus nostris caelestis doctrinae conpendio conprehendatur! sic, ait, adorate: pater noster, qui es in caelis. homo nouus, renatus et Deo suo per eius gratiam restitutus pater primo in loco dicit, quia filius esse iam coepit. in sua, inquit, propria uenitet sui
Abbreviated transcription (Latin):
fuimꝰ. luce gr̃ẽ illuminati it uitȩ duce & rectore dño tene¬
remus. Qui int cet̾a salutaria sua monita & p̾cepta diui¬
na quib ppło suo consulit ad salutẽ. etiã orandi ipse for¬
mã dedit: ipse quid p̾caremur monuit & instruxit.
Qui fecit iuuere. docuit & orare. benignitate ea scili¬
cet qua & cet̾a dare & conferre dignatꝰ ẽ: ut cum p̾ce
& oratione quã filius docuut apd̃ patrẽ loquim᷑ faciliꝰ
audiam᷑. Iã p̃dixerat horã uenire. qn̾do ueri ad oratores
ad orent patrẽ in spũ & ueritate. Et impleuit qͦd ante
ꝓmisit. ut qͥ sp̃m & ueritatẽ de eiꝰ sc̃ificatione ꝑcepimꝰ.
de traditione qͦ eiꝰ uere & spũalr̃ adoremꝰ. Que enim

Expanded text:
fuimus, luce gratiae luminati, iter vitae duce et rectore Domino teneremus. II. Qui inter caetera salutaria sua monita et praecepta divina quibus populo suo consulit ad salutem, etiam orandi ipse formam dedit, ipse quid precaremur monuit et instruxit. Qui fecit vivere, docuit et orare, benignitate ea scilicet qua et caetera dare et conferre dignatus est; ut, dum prece et oratione quam Filius docuit apud Patrem loquimur, facilius audiamur. Jam praedixerat horam venire quando veri adoratores adorarent Patrem in spiritu et veritate , et implevit quod ante promisit; ut qui spiritum et veritatem de ejus sanctificatione percepimus, de traditione qu
Abbreviated transcription (Latin):
mag̾ in domũ suã ꝙͣ. ille phariseꝰ: qͥa omĩs qͥ se extollit
humiliabr. & qͥ se humiliat exaltabit᷑. Que nos fr̃s
dilectissimi de diuina lectione discentes. pꝰ qͣm agnoui¬
mꝰ ad orationẽ qualit̾ acced̾e debeamꝰ: cognoscamꝰ do¬
cente dño & qͥd oremꝰ. Sic inqͥt orate. Pat nr qͥ es in¬

Expanded text:
us in domum suam magis quam ille pharisaeus: quia omnis qui se extollit us in domum suam magis quam ille pharisaeus: quia omnis qui se extollit humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur. Quae nos, fratres dilectissimi, de diuina lectione discentes postquam cognouimus ad orationem qualiter accedere debeamus, cognoscamus docente Domino et quid oremus. s i
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ in celũ oculis. nec manib insolent̃ erectis. pectꝰ suũ
pulsans. & peccata intꝰ inclusa contestans. diuinȩ
miscd̾iȩ implorabat auxiliũ. Et cũ sibi phariseus pla¬
ceret. scĩficari hic mag̾ meruit qͥ sic orauit. qͥ spem
salutis ñ in fiducia innocentiȩ suȩ posuit. cũ innocens
nemo sit: s peccata confessus humilit̾ orauit. et ex¬
audiuit orantẽ qui humilib ignoscit. Que dominꝰ
in eugłio suo ponit & dic̃. Homines duo ascenderunt in
templũ adorare: unꝰ phariseus & alt̾ publicanꝰ. P hariseꝰ
cũ stetisset: calia apd̾̃ se p̃cabat᷑. D̾s grãs tͥ ago. qͥa ñ sũ sic̃¬
cet̾i hoĩes. iniusti. raptores. ad ult̾i: qͦmͦ & publicanus
iste. Ieuno bis in sabb̃o: decimas do de omĩb quecũq
possideo. Publicanꝰ aũ de longinqͦ stabat: neq ocłos uole¬
ꝓpitiꝰ esto mͥ peccatori. Dico uob̃ descendit hic iustificatꝰ¬

Expanded text:
um inpudenter oculis nec manibus insolenter erectis, pectus suum um inpudenter oculis nec manibus insolenter erectis, pectus suum pulsans et peccata intus inclusa contestans diuinae misericordiae inplorabat auxilium, et cum sibi pharisaeus placeret, sanctificari hic magis meruit qui sic rogauit, qui spem salutis non in fiducia innocentiae suae posuit, cum innocens nemo sit, sed peccata confessus humiliter orauit, et exaudiuit orantem qui humilibus ignoscit. quae Dominus in euangelio suo ponit et dicit: homines duo ascenderunt in templum adorare, unus pharisaeus et unus publicanus. pharisaeus cum stetisset, talia aput se pceteri homines, iniusti, raptores, adulteri, sicut et publicanus iste. ieiuno bis in sabbato, decimas do omnium quaecumque possideo. publicanus autem de longinquo stabat nec oculccatori. dico uobis, descendit hic iustificat
Abbreviated transcription (Latin):
modeste. dõ tumultuosa loquacitate iactare. quia
ds̃ ñ uocis s cordis auditor ẽ. Nec ad monend̾ cla¬
morib qͥ cogitationes uidet: ꝓuocante dño & dicente.
Qͥ d cogitatis nequã in cordib ur̃is: Et alio loco. Et sci¬
ent om̃s ecclẽ qͥa ego sũ scrutator renis & cordis. Qͦdan¬
na in pͥmo regnoꝵ libro eccłȩ typũ portans custodit &
seruat: que dñm ñ clamosa peticione s tacite & mode¬
ste int᷑ ipsas pectoris latebras p̾cabatur. Loquebat᷑ p̾ce
occulta: s manifesta fide. Lo quebat᷑ ñ uoce s corde:
quia sic sciebat dm̃ audire. Et impetrauit efficacit᷑ qͦd
petiit: quia fidelit̃ postulauit. Declarat scͥptura diuina
que dic̃. Loquebat᷑ in corde suo. & labia eiꝰ mouebant᷑. &
cens. In sensu aũ ibi debet adorari ds̃. Adorans aũ fr̃s
dilectisimi nec illud ignoret. quẽ admodũ in templo
cũ phariseo & publicanꝰ orauĩt. Non alleuatis impuden¬

Expanded text:
modeste Deo tumultuosa loquacitate iactare quia modeste Deo tumultuosa loquacitate iactare quia Deus non uocis sed cordis auditor est, nec admonendus est clamoribus qui cogitationes uidet probante Domino et dicente: quid cogitatis nequam in cordi bus uestris ? et alio loco: et scient omnes ecclesiae quia ego sum scrutator renis et cordis. Quod Anna in primo Regnorum libro ecclesiae typum portans custodit et seruat, quae Deum non clamosa petitione sed tacite et modeste intra ipsas pectoris latebras precabatur. loquebatur prece occulta sed manifesta fide, loquebatur non uoce sed corde, quia sic Dominum sciebat audire, et. inpetrauit efficaciter quod petit, quia fideliter postulauit. declarat scriptura diuina quae dicit: loquebatur in corde suo et labia eius mouebantur et cens: in sensu autem tibi debet adorari, Domine. Adorans autem, fratres dilectissimi, nec illud ignoret, quemadmodum in templo cum pharisaeo publicanus orauerit. non adleuatis in cael