comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
possibłitatẽ eẽndi uł de se ip̃õ hũerit uł aliũde
acceꝑit. Qd̾ enĩ esse nõ pͭ oĩo nõ est. ut gͥ alqd
existat opͣ ut ab essendi pocãcia posse eẽ acipis
Ex essendi itaq potũcia esse acapit oẽ qd ĩ perĩ
uniu̾sitate ssistit. Sed si ex p̃a sũt oia ĩ p̃
e ip̃a sũt omĩa gͦ oĩs eeñcia oĩs potencia oĩs sapĩa
Si om̃e esse ab illa est ip̃a sũma eẽncia est. Si ab
ilia om̃e posse sũme potens ẽ. Si om̃e saꝑe sũme
sapiens ẽ. Et enĩ ĩpo ͤ maiꝰ aliqͥd dare ꝙͣ hab̾e. sa¬
piẽtia qd̾ a possidente tota pͭ dari simł ⁊ a dante
tota retineri. sed maiorem sapĩam quã habes oĩo
ĩꝑtire nõ uales. sũme sapientẽ itaq esse no potuit¬
oportuit unde oĩs sapĩa originẽ tͣħit. sed ubi sba¬

Expanded text:
tatem essendi vel de seipso habuerit, vel aliunde acceperit. Quod enim esse non potest, omnino non est: ut igitur aliquid existat, oportet ut ab essendi potentia posse esse accipiat. Ex essendi itaque potentia esse accipit omne, quod in rerum universitate subsistit. Sed si ex ipsa sunt omnia, ex ipsa sunt omnia, ergo omnis essentia, omnis potentia, omnis sapientia. Si omne esse ab illa est, ipsa summa essentia est. Si ab illa omne posse, summe potens. Si omne sapere, summe sapiens est. Est enim impossibile majus aliquid dare quam habere. Sapientia quidem a possidente tota potest dari simul, et a dante tota retineri. Sed majorem sapientiam quam habes omnino impartire non vales. Summe sapientem itaque esse oportuit, unde omnis sapientia originem trahit. Sed ubi s
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e qd de alio est sno pͥnciͦ semꝑ succed̾e oporter e
Certe radius solis de sole ꝓcedit ⁊ de illo originem
tͣhit ⁊ tam̃ soli coeuus existit. Ex quo enĩ fuit de
se radiũ ꝓduxit. ⁊ sine radio nlło temꝑt fuit. Si
gͥ lux ista corꝑalis habet radiũ sibi coeqͣuũ cur nõ
habet lux illa spũalis ⁊ ĩaccessibłis radiũ sibi coet̾¬
nũ: In nat᷑a creata legimꝰ qd̾ de nat᷑a incͤata pen¬
sare uł estimare debeamꝰ. uidemꝰ cocidie qͦmͦ nature

Expanded text:
omne quod est de alio suo principio semper succedere oportere. Certe radius solis de sole procedit, et de illo originem trahit, et tamen soli coaevus existit. Ex quo enim fuit, de se radium produxit, et sine radio nullo tempore fuit. Si igitur lux ista corporalis habet radium sibi coaevum, cur non habeat lux illa spiritalis et inaccessibilis radium sibi coaeternum? In natura creata legimus, quid de natura increata pensare vel aestimare debeamus: videmus quotidie quomodo naturae
Abbreviated transcription (Latin):
lenti nat᷑a oꝑacõ nat᷑e nlła erit aut oiõ nil pat̾it:
Nũqͥd nat᷑a illa que huic nat᷑e nr̃e fructũ feꝯdita¬
tis donauit in se oĩo sterilis ꝑmanebit: Et que
aliis gñacõnẽ tͥbuit ñqͥd sine gñacõne ⁊ sterilis
erit: Ex hiis itaq uidet᷑ ꝓbabłe qd ĩ illa suꝑ eeñ¬
ciali ĩ ꝯmut abłitate sit aliqd̃ eẽ qd̾ nõ sic a sem¬
ip̃o ⁊ fuerit ab et̾no. sed suꝑ hoc ampliori ⁊ effi¬
caciori racõne suo disputab᷑ loco.

Expanded text:
nil poterit? Nunquid natura illa quae hunc naturae nostrae fructum fecunditatis donavit, in se omnino sterilis permanebit, et quae aliis generationem tribuit nunquid sine generatione et sterilis erit? Ex his itaque videtur probabile, quod in illa superessentiali incommutabilitate sit aliquid esse quod non sit a semetipso, et fuerit ab aeterno, sed super hoc ampliori et efficaciori ratione suo disputabitur loco.
Abbreviated transcription (Latin):
itiatĩam referat. qd qͣͣ tantã aer copulẽtiam non
hãbint ut aĩanciũ corꝑa q̃ solidã mat̾iam reqͥrunt
ex eo cond̾ent᷑ aqͣrũ antẽ nat᷑am magis t̾re affinem
plus q corpulẽcie hñtem ac ꝑ hoc formãds corꝑibus
aptõrem . Sed alcior in hiis rebtis sacm̃ti u̾tus obtet

Expanded text:
iam referat: quod quasi tantam aer corpulentiam non habuerit, ut animantium corpora quae solidam materiam requirunt ex eo conderentur. Aquarum autem naturam magis terrae affinem plusque corpulentiae habentem, ac per hoc formandis corporibus aptiorem. Sed altior in his rebus sacramenti virtus
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa añꝙͣ sol ⁊ cet̾a kiaria fc̃a faissent. In hiis
pͥmis diebus dispõĩta ẽ miin̾sitatis huiꝰ machina et
ꝑtibus sias distbuta Flnam̃to desuꝑ expanso. Deinde
t̾ra renelata atq ĩ imo residente ⁊ suo pond̾e libͣta
cellectis q aquarũ molib int̾ receptacła aere ser enato
qͣtͣuor iñdi elem̃ta fais locis distĩcta ⁊ ordĩata sũt

Expanded text:
am sol vel caetera luminaria facta fuissent. In his primis tribus diebus disposita est universitatis hujus machina et partibus suis distributa firmamento desuper expanso. Deinde terra revelata atque in imo residente et suo pondere librata, collectisque aquarum molibus intra receptacula sua aere serenato: quatuor mundi elementa locis suis distincta et ordinata sunt
Abbreviated transcription (Latin):
de tͥra sumi potuerũt. hoc ⁊ si ĩ aliis uerũ ꝯcedimꝰ
nõ tñ ĩ elem̃to deris ullo mͦ ꝓbare ualemꝰ. cã mãĩfeste
uolatilia legaiꝰ accepisse ⁊ ab aqͥs originẽ ⁊ in aere
mansionẽ. Ꝙ qr̃ fcm̃ sit ut nõ ad siłitadiẽm abiorũ
que ad crnatũ elemãcoꝵ m̃di c̾ata sãt ex ip̃o elem̃to mͣ

Expanded text:
unt; hoc et si in aliis verum concedimus, non tamen in elemento aeris ullo modo probare valemus, cum manifeste volatilia legamus accepisse et ab aquis originem et in aere mansionem. Quod quare factum sit ut non ad similitudinem aliorum quae ad ornatum elementorum mundi creata sunt ex ipso
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ de ulo c̾atũ et nc̃ ex illa ip̃a ad talem formã educ¬
tum. et fcm̃ fmam̃tũ ut ambitu suo mediũ qͦdã tuodo
int̾ueĩens magnã illam aquarũ uniu̾samq ꝯgeriem
ꝯtineret. et aqͣs quas extͥnseoꝰ ⁊ supͣgirũ lunitis sui
relĩqͥret

Expanded text:
 nihilo creatum, et nunc ex illa ipsa ad talem formam erutum et factum firmamentum ut ambitu suo medium quodam modo interveniens magnam illam aquarum immensamque congericontineret et aquas quas extrinsecus et supra gyrum limitis sui relinqueret
Abbreviated transcription (Latin):
solem cͤaret ope uicaria p̾cur rentẽ donͨ ueniret qd
alii dicãt disꝑsam ꝑ ampla aeris spacia uim lucẽdi et
illĩandi amisisse. soꝑẽẽ tam̃ adhuc quasdã tennes reliqͥas
q̃ ĩ ambaita firtuam̃ti intͥusetus huc illac q sꝑsim diligẽ¬
cuis intuẽtibus nocte demõstͤnt ᷑ͦ. die uͦ maiori eas ne
und̾i naleant salis claritate abscondi. sic qͥq suã opĩonẽ
sb̾am tͣnslata sit ⁊ ampliaca claritate formã młiorem

Expanded text:
solem crearet ope vicaria praecurrentem, donec veniret quod Alii dicunt dispersam per ampla aeris spatia vim lucendi et illuminandi amisisse; superesse tamen adhuc quasdam tenues reliquias quae in ambitu firmamenti intrinsecus huc illucque sparsim diligentius intuentibus nocte demonstrentur; die vero eas majori ne videri valeant solis claritate abscondi. Sic quique suas opinionsubstantiam translata sit, et ampliata claritate formam meliorem
Abbreviated transcription (Latin):
qͦdã ĩmortalis uite motu uegetata rõ. Duas istas tam
dissiłes ĩ tino hoĩe nat᷑as magna quedam defid̾ioꝵ moles
hĩc inde fluctuãciã ⁊ ĩ ꝯtͣria semꝑ mota alt̾no renden¬
ciũ oberrat. qr alind ẽ qd̾ fabtus caro ex inf̾mitate de¬
pͥssa appetit. ⁊ aliud qd sptĩs fur st̃ ꝑ ꝯtẽplacõem u̾ita¬
tis elenatas intendit. Sed fit aliqͦciens ut ꝯͣrii motus

Expanded text:
itae motu vegetata ratio. Duas vero istas tam dissimiles in uno homine naturas, magna quaedam desideriorum moles hinc inde fluctuantium, et in contraria saepe motu alterno tendentium oberrat; quia et aliud est quod subtus caro ex infirmitate pressa appetit, et aliud quod spiritus sursum per contemplationem veritatis elevatus intendit.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ftã sunt si de una massa cr raptibłis nat᷑e ⁊ sua mobi¬
litate defluentis inii̾sa gm̃s hñdi ꝓpago tͣhit᷑. Sed aliis
deorsũ in ea qua nati sunt corrnptõne relic inste reliccis
alii sursũ dono grẽ ad sortem celestis patͥe eleuautur

Expanded text:
quod facta sunt. Sic de una massa corruptibilis naturae, et sua mutabilitate defluentis universa generis humani propago trahitur, sed aliis deorsum in ea qua nati sunt conruptione juste derelictis; aliis sursum dono gratiae ad sortem coelestis patriae elevat
Abbreviated transcription (Latin):
eñ lucẽ ⁊ cenebͣs d̾i̾d̾e. hoc ẽ iltutes auicĩs seq̃stͣre nͥ
sciamꝰ eciam int̾ diemi ⁊ diem idicare ut soamꝰ oẽm diẽ
uidicare ut sapiamꝰ qui suit illi motus qͥ sb̾ u̾tutũ spẽ
qͣ sb̾ bace aliena ad nosueniñt. et qͥ rursñ sãt illi qui
uerã uͥtatis claritatem p̾tendñt. et ĩ ipĩs qͦ nͥtntibus

Expanded text:
e: hoc est virtutes a vitiis sequestrare, nisi sciamus etiam inter diem et diem judicare, et sciamus omnem diem judicare, ut sapiamus qui sint illi motus qui sub virtutum specie quasi luce aliena ad nos veniunt, et qui sursum illi sint, qui veram virtutis claritatem praetendunt; et in ipsis quoque virtutibus
Abbreviated transcription (Latin):
driofiron .i. arboris humor ardentis. cuiꝰ folia
ad cup̾ssi filitudiẽm Rndent. lignũ uͦ ioꝯdi
odoris ẽ din durans nͨ a tinea ũꝙͣ ext̾mĩat᷑. uñ¬
⁊ ĩ templis ꝓpt̃ durabłitatẽ ex hoc ligeo lacmaria
adeo ẽ utilis ut ꝑliniti ex ea nͥ tineas paciãt᷑
ñ cẽꝑe ꝯsenescãt᷑. Nascit᷑ ĩ cta affrica ⁊ syria

Expanded text:
d est arboris humor ardentis, cuius folia ad cypressi similitudinem respondent. Lignum vero iucundi odoris est et diu durans, nec a tinea umquam exterminatuet in templis propter diuturnitatem ex hoc ligno lacunaria adeo est utilis ut perliniti ex ea nec tineas patiantur nec tempore consenescant. Nascitur in Creta, Africa atque Syria
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. et qd̾ a semet ip̃a habet totũ qd̾ habet. Sed ab
ip̃a sũt oĩa gͦ ⁊ d̾initas ip̃a. Si uͦ illam alt̾i dedit
nec sibi retinuit snꝑiorẽ habet que iuxta qd̾ su¬
ꝑius ꝓbatũ est suꝑiorem hab̾e nõ ualet. Constat
itaq illam sibi retimisse simł ⁊ hab̾e. Deus ant̃
ẽ q d̾icatem habet. ⁊ hoc ip̃m qd̾ d̾s ẽ ex d̾icate
habet. Sed si sũma sb̾a hoc ip̃m qd̾ d̾s ẽ habet ex
d̾initate sna qne nͦ habet nͥ a semet ip̃a. ꝓfecto
ip̃a d̾itas nõ alid aliqͥd ẽ ꝙͣ sũma sb̃a. son gͦ po
tuit alti alicui sb̾e dare nõ dicam nt d̾icatem ha¬
parem hab̾et. hinc gtͦ colligit᷑ qd̾ uera d̾initas

Expanded text:
t quod a semetipsa habet totum quod habet. Sed si ab ipsa sunt omnia, ergo et divinitas ipsa. Si vero illam alteri dedit, nec sibi retinuit, superiorem habet, quae, juxta quod superius probatum est, superiorem habere non valet. Constat itaque illam sibi retinuisse, simul et habere. Deus autem est qui Deitatem habet, et hoc ipsum quod Deus est, ex Deitate habet. Sed si summa substantia hoc ipsum quod Deus est habet ex divinitate sua, quae nihil habet nisi a semetipsa, profecto ipsa Deiui alteri substantiae dare, non dicam ut Deitatem haparem haberet. Hinc ergo colligitur quod vera divinitas
Abbreviated transcription (Latin):
hab̾e famłiare ⁊ qiͣ ꝓ regala ten̾e deo iudelicet
Ad qͥd optim̃ iudicant ĩcãctant̾ attͥbuere. Et qd̃
qͦsdam de hac regnla ꝑspicua racõ rõenando non
docet sine dubietatis ambigno deuocio ꝑsadet.
sũme sapientẽ oĩpotentẽ ĩdubitant̃ affirmãt

Expanded text:
familiare, et quasi pro regula tenere, Deo videlicet quidquid optimum judicant incunctanter attribuere, et quod quosdam de hac regula perspicua ratio ratiocinando non docet, sine dubietatis ambiguo devotio persuadet. summe sapientem, omnipotente
Abbreviated transcription (Latin):
de diuina sapĩa q̃ri pͭ. an inde dicatͦ sũma
qd̃ nlłiꝰ ñꝙͣ possit maior esse ꝙͣ illa. an ira ua̾cites
ẽ sũma ut sit usqqͣ ꝑfecta. Sed certissime cor¬
stat qm̃ ubi oĩpotñcia ẽ pleĩcado sapĩe deesse nõ
pͭ. Nam si ei de sapĩe pleĩtudĩe aliqͥd ꝑfecõnis deett
qd̾ hab̾e nõ posset absq ulla ambignitate oĩpotũs
nõ esset. Constat itaq de dei sapĩa qd̃ de cĩ oĩo
sciencie ⁊ prudẽtie ꝑfectõne ił ei desit cuiꝰ adiet¬
cione maior uł melior ẽẽ possit. Notand̃ qͦmͦ ex
pleĩtado maĩf estat᷑ atq ꝯuincit᷑ xxiii.

Expanded text:
nde dicatur summa quod nullius unquam possit major esse quam illa, an ita veraciter est summa, ut sit usquequaque perfecta? Sed certissime constat quoniam ubi omnipotentia est, plenitudo sapientiae deesse non potest. Nam si ei de sapientiae plenitudine aliquid perfectionis deesset quod habere non posset, absque ulla ambiguitate omnipotens non esset. Constat itaque de Dei sapientia, quoscientiae et prudentiae perfectione nihil ei desit, cujus adjectione major vel melior esse possit. Notandum quod explenitudo manifestatur atque convincitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtime ui̾tatis fu̾̃dam̃to sũmi eciã magr̃i passim
qͥd̾ dispucacõis sue iniciũ sum̃t cũ de d̾inis pͥeta¬
s̃ deus sũme potens existat satis qͥd̾ ex suꝑicribꝰ
constat. Sed q̃ri adhuc pͭ ut ͫ inde dicatur
sũme potens qr nemo ĩ potñcia eo suꝑior sit. an sic
sit sũme potens ut oĩa pessit ⁊ u̾acit̾ oĩpotens
sit. Sed si oĩpotentẽ diffitem᷑ maiꝰ aliqͥd deo iã pose
cogitare ꝯuincim᷑. Maiꝰ nãq ẽ oĩpocñciã habere

Expanded text:
to, summi etiam magistri passim quidem disputationis suae initium sumunt, cum de divinis proprietaQuod Deus summe potens existat satis quidem ex superioribus constat. Sed quaeri adhuc potest utrum inde dicatur summe potens, quia nemo in potentia eo superior sit, an sic sit summe potens ut omnia possit et veraciter omnipotens sit. Sed si omnipotentem diffitemur, majus aliquid Deo jam posse cogitare convincimur. Majus namque est omnipotentiam hab
Abbreviated transcription (Latin):
est enĩ arbor insigne iuccrrie ꝓcero q ⁊ deceo
uͥgulco diut᷑nis q uestica frendibꝰ ⁊ foba su
sine ulla se sucressione ꝯsuans. hane g̾o pͥe¬
nicem dicũt eo qd diu durat. ex noie illus
aius arabie que mltis ãnis uiu̾e ꝑhibecar
que dũ ĩ młtis locis nascat ͦ nõ ĩ oĩbꝰ fructas
ꝑfiat mat᷑icatem. freqñt̾ autẽ ĩ egipto ⁊ hal¬

Expanded text:
decoro virgulto, diuturnisque vestita frondibus, et folia sua sine ulla successione conservans. Hanc Graeci Phoenicem dicunt, quod diu durat, ex nomine avis illius Arabicae, quae multis annis vivere perhibetur. Quae dum in multis locis nascatur, non in omnibus fructus perficit maturitatem: frequenter autem in Aegypto
Abbreviated transcription (Latin):
rato maxiꝰ ẽ oñctoꝵ serpentũ sine oĩ̃
aĩanciũ suꝑ t̾ram. hũc gͥci d̃conta
uocant uñ ⁊ dermatũ ẽ ĩ latinũ ut draco
dicẽt᷑ qui sepe a spelũcis abstͣctas fert᷑ in
aerem ꝯcitat᷑ q ꝓpt̃ eñ aer. Est autẽ cͥsta¬
tus ore ꝑno ⁊ arccis fistulis ꝑ quas tͣhit
spm̃ ⁊ lingã exerit. uim autẽ nõ ĩ denibꝰ¬
ĩcigxius antẽ ẽ a uenenis s huic ad mortẽ
uerit occidit. a quo nec elephas tutas ẽ cor
ꝑis sui mag̾tudine. nã ccͣ semitas delitesoeis

Expanded text:
ctorum serpentium sive omnium animantium super terram. Hunc Graeci draconta vocant. Unde derivatum est in Latinum, ut draco diceretur. Qui saepe ab speluncis abstractus fertur in aerem, concitaturque propter eum aer. Est autem cristatus, ore parvo, et arctis fistulis, per quas trahit spiritum, et linguam exerit. Vim autem non in dentibInnoxius autem est a venenis: sed ideo huic ad mortem  ligarit occidit. A quo nec elephas tutus est sui corporis magnitudine. Nam circa semitas delitescens,
Abbreviated transcription (Latin):
cõne qm̃ et̾intas nͨ in suo statu deserait
bilia credns. sed manens qd̾ erat feat qd̾ nõ erat
in se continens p̾catem faciendi nõ samẽs ex se ma¬
t̾iam facti. neq enĩ d̾s gñauit infĩoꝵa condñs ũ nã
ĩ ip̃a descend̾et qbas dedit iniciũ qm̃ ⁊ hac ipm̃ eiꝰ nat᷑a
ꝯt. nebat sine n᷑a nat᷑am cͤͣare qua miciuĩ sume̾nt q̃
nõ erant qm̃ opus ⁊ pactor nat᷑a idem esse nõ pore¬
rant. Sicat gͦ in faciendis se nõ minuit et̾tutas
sic in factis se nõ anẽ ĩmẽsitas. Sed aũ fcã sine
defectu plena constitit ⁊ post sc̃a sine motu indefici¬
ens ꝑ mansit nͣ notiũ assumetis tͥ antiqũ amͣtens to¬
tum dans ⁊ tł abiciens. hec pͥma cã rerũ oĩa sotã se

Expanded text:
oniam aeternitas nec in suo statu desernit bilia creans; sed manens quod erat, fecit quod non erat, in se continens potestatem faciendi, non sumens ex se materiam facti. Neque enim degeneravit inferiora condens, ut natura in ipsa descenderet, quibus dedit initium; quoniam etinebat sine natura naturam creare, qua initium sumerent quae non erant, quoniam opus et factor natura idem esse non poterant. Sicut ergo in faciendis se non minuit aeternitas; sic in factis se non auxit immensitas. Sed ante facta sine defectu plena consistit; et post facta sine motu indeficiens permansit. Nihil novum assumens, nihil antiquum amittens; totum dans et nihil abjiciens. Haec prima causa rerum omnium se
Abbreviated transcription (Latin):
sup̃sit c̾ature rõnalis ꝯdicõ qd uoluit d̾s et̾na
bõĩtate sue b̾itudinis ꝑtiapem fĩ. quã indit ⁊ coĩca¬
re posse ⁊ minui oĩo tiõ posse. Illud itaq bonũ ꝙ ip̃e
erat ⁊ qͦ ip̃e bomis erat boĩtate sola nõ necãtate tͣhe¬
bat᷑ ad cõicandũ. qm̃ ⁊ optuni erat ꝓ desse uelle ⁊ po¬

Expanded text:
uit Deus aeterna bonitate suae beatitudinis participes fieri quam vidit et communicari posse, et minui omnino non posse. Illud itaque bonum quod ipse erat et quo ipse beatus erat, bonitate sola non necessitate trahebatur ad communicandum. Quoniam et optimi erat prodesse velle, et po
Abbreviated transcription (Latin):
fiebat aromatibas. aroma uͦ dic᷑ qd̾lib
pogmentũ qd odore scio dera inficit .q. dei
aerioma. sumebãt᷑ qͥd̾ qͥngenti sidi uirgul¬
ĩ arabia cuiꝰ iugulta arabes exurũt uͭ meliꝰ
rent intołabiles morbos nͥ fumo stordas amͣ¬
terent. cinamomi ducẽti qͥnqͣgĩta sicli ⁊
calami totidem. Cassie uͦ qͥngenti. et ẽ cina¬
tomũ uirgaltã indie uł echiopie. duoꝵ cabi

Expanded text:
fiebat aromatibus . Aroma vero dicitur quodlibet pigmentum, quod odore suo aera inficit, quasi aerioma. Sumebantur quidem quingenti sicli virgulin Arabia, cujus virgulta Arabes exurunt, ut melius rent intolerabiles morbos, nisi fumo storacis occurrerent. Cinnamomi ducenti quinquaginta sicli, et calami totidem, casiae vero quingenti. Et est cinnamomum virgultum Indiae, vel Ethiopiae duorum cubi
Abbreviated transcription (Latin):
essendi. ista uͦ u̾sat᷑ ocͣ modũ obtinendi. Illa gͣ i
onem eeñcie. ista ut sic dicam ctͣ rõnẽ obtinenar
nt taceam de cet̾is scio qd̾ abtinencia minꝰ digie
dic᷑ de dinins. Sed neminẽ scandali et si nͥbis aͥ
ualeo explico qd̾ de diuinis sencio. illud autẽ gͣtaetꝰ
accipio ⁊ ꝓ magno mun̾e habeo si qͥd a me qd ueri
sit minꝰ ꝓpͥe nł idonee dic ͦ a qͦ uis alio u̾bis ideres
⁊ magis ꝓpͥns explicat᷑ͦ. obtmenciam dico hoc lo
ĩ accipiendo sint ĩ nõ accipiendo. sine in dandi ułe

Expanded text:
essendi, ista vero versatur circa modum obtinendi. Illa circa rationem essentiae, ista, ut sic dicam, circa rationem obtinentiae. Ut taceam de caeteris, scio quod obtinentia minus digne dicitur de divinis. Sed neminem scandalizet, si verbis quibus valeo explico quod de divinis sentio. Illud autem gratanter accipio, et pro magno munere habeo, si quid a me quod verum sit, minus proprie vel idonee dicitur, a quovis alio verbis idoneis, et magis propriis explicatur. Obtinentiam dico hoc locin accipiendo, sive in non accipiendo, sive in dandi
Abbreviated transcription (Latin):
wb̾e ab alis sb̃̾sistñcie dicũt᷑ ad idem respic̾e inde ᷑
Certũ ẽ qd̾ respectu eoꝵ que eis solent messe di
autẽ qd̃ ubiq t̾rarũ xpĩ eccłia psallit qr ĩ ꝑso¬
nis ẽ ꝓp̾etas ⁊ in eẽncia ẽ nitas propt̾ ei̾modi
ꝓpͥetates que ꝑsonis diuinis ĩesse uidẽt ᷑ qͥbꝰ adiui¬

Expanded text:
 ab aliis subsistentiae dicantur, ad idem respicere videtur. Certum est quod respectu eorum quae eis solent inesse diautem quod ubique terrarum Christi Ecclesia psallit quia in personis est proprietas, in essentia unitas. Propter ejusmodi proprietates quae personis divinis inesse
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ex ance diccis tenemꝰ qd in d̾mitate po
esse plures existñcie nc̃ est consid̾and̾ si pi¬
sint ibi esse salua uintate sb̾e. Si hoc usus si¬
beret ttiq posset sicat ab eo qd̾ ẽ eẽ eeñal
sic ab eo qd̃ est sistere sistencia. Rides fortabi
qui hec audas uł legis. Sed malo te ridere qͥ
que dic̾e̾ uelim parũ intlbg̾e̾ ⁊ incante dei¬
dere. Si itq sistenciã dic̾e usus hab̾et ꝙ̃idã

Expanded text:
 ex antedictis tenemus quod in divinitate possunt esse plures existentiae, nunc est considerandum si possunt ibi esse salva unitate substantiae. Si hoc usus haberet, dici utique posset, sicut ab eo quod est esse essentia, sic ab eo quod est sistere sistentia. Rides fortassis qui hoc audis vel legis, sed malo te ridere, quam quae dicere velim parum intelligere et incaute deridere. Si itaque sistentiam dicere usus haberet, quema
Abbreviated transcription (Latin):
nlłam ꝓpͥetatem ĩueniũt qua d̾na essencia dife¬
rat ab aliqua alia diuina qr nõ ẽ ĩ d̾mitate iͥ una
sola. sic ꝓpͥecatib ibi differt una ꝑsona ab alia.
Non gͥ iuxta hanc ꝯsid̾acõnẽ ĩueniũt qͦmͦ illam
unitatem sb̾ama dicant ⁊ idcto eam simpłr ⁊ satis¬

Expanded text:
nullam proprietatem inveniunt qua divina essentia differat ab alia aliqua, divina, quia non est in divinitate nisi una sola, sicut proprietatibus ibi differt una persona ab alia. Non igitur juxta hanc considerationem inveniunt quomodo illam unitatem substantiam dicat, et eam idcireo si
Abbreviated transcription (Latin):
ciam: qd̾ dixi existũciam ĩcoĩcablem. Qui igͥ ex
bus ⁊ quibꝰ deseruio deb̾e suffice̾. illud autem
nomẽ ĩueniri posse qd̾ possit meluis adaptari

Expanded text:
tiam, quod dixi, existentiam incommunicabilem. Qui igitur ex bus, et qualibus deservio debere sufficere. Illud autem nomen inveniri posse quod possit melius aptari
Abbreviated transcription (Latin):
eẽncia incͤata incͤata ꝓpͥetas nlła ĩuenit ᷑ qua dif¬
ferat ab alia increata. ubi uti iam dcm̃ ẽ nõ ẽ
nͥ muia sola. Ĩuemt᷑ tam̃ ꝓ certo ꝓpͥetas in ea ꝑ quã
differat a qualib creata essencia. hoc qͥdam aitẽ¬
dentes nõ salũ essenciam sed eciam stam noĩant

Expanded text:
essentia increata proprietas nulla invenitur qua differat ab alia increata, ubi, ut jam dictum est, non est nisi una sola; invenitur tamen proprietas in ea, per quam differat a qualibet creata essentia. Hoc quidem attendentes non solum essentiam, sed etiam substantiam nominant.
Abbreviated transcription (Latin):
tdte. Quos si eqͥpotentes dicimꝰ qd̾ maĩfesta ra¬
cõne cõuĩcimꝰ fateri oportebit qr si oĩpotẽtiam
habet una oĩpotẽciam habebit ⁊ alia. Constat
antẽ apud om̃es tħ̾ologos indubitabłi rõne ꝗd
ĩ nera d̾iitate sit sũme simplex esse. Erit gͦ ne¬
cesse ut idem ipm̃ sit oĩpotenciã esse qd cĩpotẽ¬
cam ħere. et qd̃ nõ aluid ad sit oĩpotencia qm̃

Expanded text:
tate, quas si aequipotentes dicimus, quod manifesta ratione convincimus, fateri oportebit quod si omnipotentiam habet una, omnipotentiam habebit et alia. Constat autem apud omnes theologos indubitabili ratione, quod in vera divinitate sit summe simplex esse, erit ergo necesse ut idem ipsum sit ibi omnipotentiam esse quod omnipotentiam habere, et quod non aliud aliquid sit omnipotentia quam
Abbreviated transcription (Latin):
nõ plures sb̾as esse qr sãt ibi plures hñtes mũ
⁊ indiffe̾n̾s esse ee diffe̾nti ꝓpͥetate. unitas itaq
ibi est inxta modũ essendi płalicas uixta modã
eristãdi. unitas eẽncie qr imũ ⁊ indiffe̾ns esse
plures ꝑsone qr plures existñcie. pie q̃rentibꝰ
sta ut puto deb̾ent suffic̾e̾. Nam ut ad plenũ ĩ
dnta ꝓfandicate sibi sacisfiat in hac nica ne¬
no debet expet̾e uł expectare. Notandũ autẽ
e ꝑsena atq existñcia qͦmͦ se habeant mia cñ al¬
dera. Qd̾ enĩ dubitat᷑ ex alt̾nt᷑ iucissim ꝓbat᷑¬

Expanded text:
non plures substantias esse. Quia sunt ibi plures habentes unum et indifferens esse ex differenti proprietate, unitas itaque ibi est juxta modum essendi, pluralitas juxta modum existendi. Unitas essentiae quia unum et indifferens esse, plures personae quia plures existentiae. Pie quaerentibus ista, ut puto, debent sufficere. Nam, ut ad plenum in tanta profunditate sibi satisfaciat in hac vita, nemo debet expetere vel exspectare. Notandum autem de persona, atque existenti quomodo se habeat una cum altera. Quod enim dubitatur ex alteru
Abbreviated transcription (Latin):
siam caro ꝓpagat᷑ aĩa ꝓcͤatur. ꝓpͥũ ẽ angeloꝵ ha¬
existñcia uͦ alia płibus cõis alia autẽ oĩo ĩcoĩcabi¬
lis. Nam ut de illis taceam que nõ cõicant nomẽ¬
nõ aliũde sed ex se ip̃a ẽẽ. Existñcia uͦ ĩcoĩcabilis
ẽ que nõ n alicui ꝑsone ꝯuenire pͭ. Sed ut de ce¬
teris taceamꝰ in d̾ina ꝓculdubio nat᷑a ẽ existãcia
que ẽ płibus cõis ⁊ est ibi existñcia que oĩo ẽ ĩ coaĩca¬

Expanded text:
Nam caro propagatur, anima procreatur. Proprium est angelorum haExistentia vero alia pluribus communis, alia autem omnino incommunicabilis. Nam, ut de illis taceam quae non communicant nomenon aliunde, sed ex seipsa esse. Existentia vero incommunicabilis est, quae nonnisi alicui personae convenire potest. Sed, ut de caeteris taceamus, in divina procul dubio natura est existentia, quae est pluribus communis, et est ibi existentia, quae omnino est incommunica
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ dicit᷑ siste̾ tam se habet ad rõnẽ create ꝙͣ ĩcteate
esencie. Quod antẽ dic᷑ existere sb̾mtlligit᷑ nõ solũ
as habeat esse sed etiam aliũde. hoc ẽ ex alio hc esste
hoc enĩ intelligi dat ͦ ĩ n̾bo cõposito ex adim̃cta ł p̾õe¬
lboꝰ esse. ĩ imo itaq hoc u̾bo existere uł st̃ uno noĩe
eoistñaie dat᷑ sb̾intelligi posse ⁊ illam ꝯfid̾acõnẽ que
ꝑtinet ad rei qͣlitatem ⁊ illam que ꝑtinet ad rei ori

Expanded text:
se habet ad rationem creatae quam increatae essentiae. Quod autem dicitur existere, subintelligitur non solum quod habeat esse, sed etiam aliunde, hoc est ex aliquo habeat esse. Hoc enim intelligi datur in verbo composito ex adjuncta s hoc verbo existere, vel sub uno nomine existentiae, datur subintelligi posse, et illam considerationem quae pertinet ad rei qualitatem et illam quae pertinet ad rei ori
Abbreviated transcription (Latin):
sBe qnͣdo qͥdẽ in tam ꝯtͣrie qͣltatis du̾sitate ĩue¬
nit᷑ unitas idẽtitas q ꝑsone. in hñana nãq natus
una ead̾ q ꝑsona ex uno corporea ex alio ĩce porta.
ex nno insibłis ex alio ĩnsibłis. ex uno mortalis ꝙ
alio ĩmortalis. nͥ omiꝰ tam̃ unitas ꝑsone consai u
tam din̾sis sb̾anciis. Płalitas itaq sb̃arũ nõ facti¬

Expanded text:
riae qualitatis diversitate invenitur unitas identitasque personae? In humana namque natura una eadem persona ex uno corporea, et ex alio incorporea, ex uno visibilis, et ex alio invisibilis, ex uno mortalis, et ex alio immortalis, nihilominus tamen unitas personae consistit in tam diversis substantiis. Pluralitas itaque s
Abbreviated transcription (Latin):
ia se ipõ ernbesce̾t. Nam uerus ⁊ mutuus amicas
sicat nõ pͥ ĩtime dileiti defectũ uid̾e ⁊ nõ dolere
sic sane de ꝓpͥo defecta ante amici defanũ cõspec¬
rũ nõ posset erubescere. Sed si illi ꝑꝰrũ płalitati
in est unde ti̾to debeat erubescere nba erͣ obse¬
cro pleĩtudo głie que uere d̾initati deesse oĩo
est ĩpoͥ ͤ.: Sed sicut sũme felicitaci nõ pͭ ĩesse cã
dolendi sic ĩ sũme głie pleĩtudine nõ pͭ ĩeẽ mac̾i̾a
er ub escendi. Quis nãq nõ indeat qmͣ sit extrene
demencie uł tenuit᷑ suspicari illi sũme felici ma¬
gestati aliqͥd uesse potuisse qd possit tante głie
splendorem uł ĩ modico obnubilare: Eite qͦmͦ pleĩ¬
tudo d̾ine boĩtatis pleĩtudo felicitatis ⁊ głie ĩ una
ii̾tatis aitestacõne ĩuicem siba occurrũt ⁊ qͥd de

Expanded text:
in seipso erubesceret. Nam verus et intimus amicus sicut non potest intime dilecti defectum videre, et non dolere, sic sane de proprio defectu ante amici conspectum non posset non erubescere. Sed si illi personarum pluralitati inest unde merito debeat erubescere, ubi erit, obsecro, plenitudo gloriae quam verae divinitati deesse omnino est impossibile? Sed sicut summae felicitati non potest inesse causa dolendi, sic in summae gloriae plenitudine non potest inesse materia crubescendi. Quis namque non videat quam sit extremae dementiae, vel tenuiter suspicari illi summae felici majestati aliquid inesse potuisse, quod possit tantae gloriae splendorem vel in modico obnubilare? Ecce quomodo plenitudo divinae bonitatis, plenitudo felicitatis et gloriae in una veritatis attestatione invi
Abbreviated transcription (Latin):
tos qr sũme ꝑfectas. pleĩtudo sũme felicitatis reqͥ¬
rit pleĩtadinẽ sũme iocũditatis. pleĩtudo sũme ion¬
c̃bus equalis sapĩa. eqͣlis pocãcia. indiffen̾s głia uni¬
formis bonitas et̾ua felicitas. ut uaciter canstet
qd̃ cotidiana ꝓfessio xͥane insticucõnas docet qm̃¬
tͥum ꝑ it̾ una ẽ diuinitas equalis głia coet̾tia ma¬
nor. nlłus ibi anterior nullus ibi post̾i̾or. Constat
itaq in illa tͥmntate oẽs ꝑsonas coequales simł ⁊
coet̾nas esse. Nam si coet̾ne nõ essent eo ip̃o coe¬
quales nõ essent.
na sĩplicitas ⁊ ĩ oĩbus simł uera ⁊ sũma irntas

Expanded text:
tos, quia summe perfectos. Plenitudo summae felicitatis requtos, quia summe perfectos. Plenitudo summae felicitatis requirit plenitudinem summae jucunditatis. Plenitudo summae chaomnibus aequalis sapientia, aequalis potentia, indifferens gloria, uniformis bonitas, aeterna felicitas, ut veraciter constet quod quotidiana professio Christianae institutionis docet, qum pariter una est divinitas, aequalis gloria, coaeterna malus ibi anterior, nullus ibi posterior. Constat itaque in illa Trinitate omnes personas coaequales simul et coaeternas esse. Nam si coaeternae non essent, eo ipso coaequales non essent. ma simplicitas, et in omnibus simul vera et summa unitas
Abbreviated transcription (Latin):
Caffectũ ubiq comꝑat ⁊ cõsocialem amorẽ ꝑ om̃es
⁊ ĩ oĩbus confederat. Si uuã aliquã e tͥbus ꝑsonis
aitendis in debis qr cet̾e due eam concordit̃ amant. Si
aliam respicias ⁊ ibi eque ĩuenis que qm̃ reliqͣ ĩ eiꝰ
amore pari uoto concordant. Si t̾ciam ab hiis ĩ ꝯide¬
racõnẽ adducis ꝓcul dubio cet̾arũ affectũ pari cõcor¬
dia ĩ illam confluere indebis. Si creatura aitendit᷑
ibi amoris funculus tͥplicat᷑. ut nbi de defectu amo¬
ris suspicio facilius oriri poterat maiori consid̾acõne
certitudo consolidet᷑. Ecce qͦmͦ ex ꝑsone t̾cie ꝯsedali¬
cialis amor ubiq nusꝙͣ singularis ĩuemat᷑ͦ. ecce in
tͥnitatis assercõne tanta tam rata m̾tatis aites¬
tacio nnicͥq octurrit ut mente captus udeatur
cui tanta certificacõ sat̃face̾ nõ possit.x¬
pari rõne inferri potest eciam de tͥbus. sĩgu¬
los scilic a suigulis sũme diligendos. sũme dilec¬

Expanded text:
amorem per omnes et in omnibus confoederat. Si unam aliquam ex tribus personis attendis, videbis quia caeterae eam concorditer amant. Si aliam respicias, et ibi aeque invenies quoniam reliquae in ejus amore pari voto concordant. Si tertiam ab his in considerationem adducis, procul dubio caeterarum affectum pari concordia in illam confluere videbis. Si concordia attenditur, ibi amoris funiculus triplicatur, ut ubi de defectu amoris suspicio facilius oriri poterat, majori consideratione certitudo consolidetur. Ecce quomodo ex tertiae persocialis amor ubique nusquam singularis inveniatur. Ecce in Trinitatis assertione tanta, tam rara veritatis attestatio undique occurrit, ut mente captus videatur cui tanta certificatio satisfacere non possit.ratione inferri potest et de tribus, scilicet a singulis summe diligendos, summe dilec
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sũme nlło mͦ indet᷑ posse sb̾sistere sine gemi¬
nacõne ꝑsone. Constat hoc luce iam clarius ex
his que ĩ suꝑioribus diximꝰ. siam si ĩ illa uera di¬
innicate sola una ꝑsona esset utiq nõ hab̾et cui
sĩmũ amorem ĩpend̾et nec qͥ sibi sũmũ amorem
regend̾et. unde gcͦ illi sũme dulces ille delicie ha¬
buadarent que ut dcm̃ ẽ nõ tam de ꝓpͥo ꝙͣ de
aleno corde hauriri solent. Nichil enĩ uti iam p̾fa¬
ti sumꝰ hiis delicus dulcius nͥ delectabilius nͥ hac
suantate salub̾us p̾claruis atq iocũdius. Quomͦ
gͦ dina felictas tocius plẽitadinis hũndãciam

Expanded text:
 summae nullo modo videtur posse subsistere sine geminatione personae. Constat hoc jam luce clarius ex his quae in superioribus diximus. Nam, si in illa vera dignitate sola una persona esset, utique non haberet cui summum amorem impenderet, nec qui sibi summum amorem impenderet. Unde ergo illi summe dulces illae deliciae abundarent, quae, ut dictum est, non tam de proprio qua de alieno corde hauriri solent? Nihil enim, ut jam praefati sumus, his deliciis dulcius, nihil delectabilius, nihil hac suavitate salubrius, praeclarius atque jucundius. Quomodo ergo divina felicitas totius plenitudinis abunda
Abbreviated transcription (Latin):
di solet nł aliqͥd qd eqͥpollet. ꝑ qͥd itaq ĩqͥrit᷑ de
ꝓpͥetate coĩ . ꝑ qnis de ꝓpͥetate singulari. Nocandũ
antẽ qd si aspectũ angłice uisionis unꝰ int̾roget
altra̾ quis sit ⁊ id responsi acceꝑit qd angelus dñi
sit talis utiq responsio nõ ẽ scdm̃ ppͥetatẽ locucõnis
sed scdm̃ ĩtencõnẽ querentis. Ac si aꝑcius dicat ĩt¬
roganti nõ ẽ homo ut putas sed angelus dñi. slam
si angelũ ẽẽ saret nec tale aliqͥd quereret nec:
tale responsũ i inepte reciꝑet ꝑ quid itaq nͣ dem̃

Expanded text:
di solet, vel aliquid quod aequipollet. Per quid itaque inquiritur de proprietate communi, per quis de proprietate singulari. Notandum autem quod si ad aspectum angelicae visionis unus interroget alterum quis sit, et id responsi acceperit quod angelus Domini sit talis, utique responsio non est secundum proprietatem locutionis, sed secundum intentionem quaerentis, ac si apertius dicat interroganti: Non est homo, ut putas, sed angelus Domini. Nam, si angelum esse sciret, nec tale quid quaereret, nec tale responsum, nisi inepte, reciperet. Per quid itaque,
Abbreviated transcription (Latin):
sie det̾ior. Certe sola enis potñcia certe sola eins
sapĩa ẽ sibi ip̃i dissimłis. est sibi ip̃i ineqͣlis. idem q
ipm̃ contingit ĩ cet̾is. p̾otenciam eius aitende ec
ĩnenies qr alind ẽ ei facile alind difficile. alind
ĩpb ͤᷤ. Et sicat dep̾hendit᷑ eciam sibi ip̃i dissimłis et
intatis ĩmensitatẽ ꝯp̾hend̾e cͦ dñ itaq nna eadẽ¬
q natura ĩ aliis ẽ efficacior ĩ alns infirmior ĩ ꝑte

Expanded text:
sive deterior. Certe sola ejus potentia, sola ejus sapientia est sibi ipsi dissimilis, est sibi ipsi inaequalis. Idemque ipsum contingit in caeteris: potentiam ejus attende, et invenies quia aliud est ei facile, aliud difficile, aliud impossibile, et sic deprehenditur etiam sibi ipsi dissimilis et vinitatis immensitatem comprehendere. Dum itaque una eademque natura in aliis est efficacior, in a
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ enĩ carnalis aĩmꝰ acqͥesat eis que ꝑ geꝑien¬
ciam didiat ut uix aliqͥd cred̾e queat qd eis que
exꝑiendo nouerat ex aliqua simł̾icuditie nõ appiti¬
quat.Sed qui ad fidem dormitat saltem ad aptm
sit necc̃e ubicũq s̃t plures ꝑsone eciã płes sb̾as

Expanded text:
nalis animus acquiescit eis quae per experientiam didicit, ut vix aliquid credere queat, quod eis quae experiendo noverat, ex aliqua similitudine non appropinquat. Sed qui ad fidem dormitat, saltem ad apertam sit necesse ubicunque sunt plures personae, etiam plures subs
Abbreviated transcription (Latin):
nũ tͥntatis mistĩũ qd nomẽ illud ꝗd uoluit ab¬
abus credi oĩ corde credi ab oĩ ore confiteri esti¬
macõnẽ hõmũ exposint ⁊ nõ pocius sua ĩspira cõe
ordinauit. Ecce dicamꝰ qr hui qui hoc nͣ ꝑsone pͥ¬
a d̾ma tͣnstulerũt ecce dicamꝰ qm̃ hoc ipm ex neces¬
sitate fecerũt ut hab̾ent qͥd respond̾ent q̃rentibas
pot̾a eͤ illi in tͥnitate esfent. cũ tres deos esse reppõ¬
dere nõ possent. Sed qd̾ ab eis ex necãtate fcm̃ fait
nouit spñs scãs qui eoꝵ cordibus p̾sidebat qua rõne
⁊ m̾tate id fieri noluit. Si uͦ hoc fidelit̃ credimꝰ cũ
oĩ diligencia queramꝰ nõ iam scib qua accepcõne pͣ

Expanded text:
nitatis mysterium, quod nomen illud quod voluit ab omni corde credi, ab omni ore confiteri, aestimationi hominum exposuerit, et non potius sua inspiratione ordinaverit. Ecce dicamus quia hi qui hoc nomen pa transtulerunt, ecce dicamus quoniam hoc ipsum ex necessitate fecerunt, ut haberent quid responderent quaerentibus quid tres illi in Trinitate essent, cum tres Deos esse respondere non possent. Sed quod ab eis ex necessitate factum fuit, novit Spiritus sanctus qui eorum cordibus praesidebat, qua ratione et veritate id fieri voluit. Si vero hoc fideliter credimus, cum omni diligentia quaeramus, non jam sub
Abbreviated transcription (Latin):
uoto possidere .xui. qd̾ pleĩtudo potãcie ⁊ sapi¬
ne iudedt᷑ posse cansiste ĩ singłaritate ꝑsone
Nt̃ delicias karitatis ⁊ sapĩe hoc solet maxĩe int̾eẽ
intime autẽ karitatis delice hauruĩt᷑ de corde ali¬
eno. siam qͥ intune diligit ⁊ intime diligi cõcupis¬
ot nõ tam delectat᷑ ꝙͣ anxiat᷑ si de dilecti sui cor¬
de nõ habu̾it dilectõnis dulcedinẽ quã sicit. Sapĩe
uero deliçie tũc magis delectant qñ de corde ꝓprio

Expanded text:
tudo potentiae et sapientiae videatur posse consistere in singularitate personae. Inter delicias charitatis et sapientiae hoc solet maxime interessIntimae autem charitatis deliciae hauriuntur de corde alieno. Nam, qui intime diligit et intime diligi concupiscit, non tam delectatur quam anxiatur, si de dilecti sui corde non haurit dilectionis dulcedinem quam sitit. Sapientiae vero deliciae tunc magis delectant, quando de corde proprio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfirmari pͭ. uirtutẽ itaq ac ꝓpͥetatẽ ꝯdilectõnis
diligenti ꝯfid̾acõne ꝑpendamꝰ ⁊ cicius ĩueniemꝰ qd̾
q̃rimꝰ. Qnͣdo unꝰ alt̾i amorẽ ĩpendit ⁊ salus solum
diligit dilectõ qͥdẽ est sed cõdilectõ nõ est. Qndo
duo se mutuo diligant ⁊ sũm desiderii affeccũ¬
ĩpendũt ⁊ istais ĩ illũ. illiꝰ uꝰ ĩ istũ affectus discrit
⁊ qiͣ in diu̾sa tendit utͦbiq qͥdem dilectõ ẽ s con¬
dilectõ nõ est. Candilectõ antem uire dic᷑ ubi a
duobus t̾cuis concordit̃ diligit᷑. socialit amat᷑ et
duoꝵ affectus t̾tii amoris incendio ĩ unũ cõflat᷑
Ex hũis itaq patet qd̾ ĩ ip̃a d̾intate ꝯdileccio lo¬
cũ nõ ħeret si duob tm̃ consistãtib t̾cia ꝑsona
deesset. Non enĩ hic de qͣlicũq sed de sũma ꝯdi¬
leccõne loqͥmͦ ⁊ qualẽ creatura a creatore ñ qmͣ
ualeat qͣnta sit utas beniuolẽtie sũme ⁊ usq̃q̃¬

Expanded text:
s diligenti consideratione perpendamus, et citius inveniemus quod quaerimus. Quando unus alteri amorem impendit, et solus solum diligit, dilectio quidem est, sed condilectio non est. Quando duo se mutuo diligunt, et summi desiderii affectuimpendunt, et istius in illum, illius vero in istum affectus discurrit, et quasi in diversa tendit, utrobique quidem dilectio est, sed condilectio non est. Condilectio autem jure dicitur, ubi a duobus tertius concorditer diligitur, socialiter amatur, et duorum affectus tertii amoris incendio in unum conflatur. Ex his itaque patet quod in ipsa divinitate condilectio locum non haberet, si duobus tantum consistentibus tertia persona deesset. Non enim hic de qualicunque, sed de summa condilectione loquimur, et qualem creatura a Creatore nunquamvaleat quanta virtus benevolentiae summae et usq
Abbreviated transcription (Latin):
ei ĩpoͥ ͤ tante felicitatis ut nͥ sit ei difficile qñs
posse de esse. Sed ut hoc meluis elucescat qd dis¬
Fusius diximꝰ ĩ unũ colligamꝰ. Certe si sala una ꝑ¬
sona ĩ d̾iicate esset nõ hab̾et cui magͥtudinis
sue diuicias coĩcaret. Sed et eꝯͦ illa deliciarũ et
dulcedinis huudãcta que ex uitime dileccõis obei¬
tu ei accrescere patuisset ĩ et̾nũ careret. S sime
bonũ plẽĩtudo boĩtatis nõ sut illas auare reti¬
nere. nec sũme beatũ pleĩtudo b̾atitudinis ꝑn̾¬
tit istas nõ obtiuere ⁊ ad honoris sui mag̾ficen¬
ciam tam de illarũ largitate letat᷑ ꝙͣ de istarũ
fruicõne głiatur. Aĩadu̾̃titis ex hiis ꝙͣ sit ̃poͤ¬
carere. Sed si solam unã sociam hab̾et ei utiq
nõ deesset cui magͥtudinis sue diuicias coĩcarer
sed cui karitatis delicias ĩꝑtiret oĩo nõ hab̾et.
dilectõtus dulcedine uil iocũdius ĩuenit᷑ͦ uͦ ĩ quo

Expanded text:
ibile, tantae felicitatis ut nihil sit ei difficile, cons Trinitatem non posse deesse. Sed ut hoc melius elucescat, quod diffusius diximus in unum colligamus. Certe si sola una persona in divinitate esset, non haberet cui magnitudinis suae divitias communicaret. Sed et e converso, illa deliciarum et dulcedinis abundantia quae ex intimae dilectionis obtentu ei accrescere potuisset, in aeternum careret. Sed summe bonum, plenitudo bonitatis non sinit illas avare retinere, nec summe beatum, plenitudo beatitudinis istas non obtinere, et ad honoris sui magnificentiam tam de illarum largitate laetatur, quam de istarum fruitione gloriatur. Animadvertis ex his quam sit impocarere, sed si solam unam sociam haberet, ei utique non deesset, cui magnitudinis suae divitias communicaret, sed cui charitatis delicias impertiret omnino non haberet. Dilectionis d
Abbreviated transcription (Latin):
lus corporens ĩ uidendo nõ sentit iͥ ẽ ⁊ ĩ iidendo sen¬
tir ubi oĩo nõ est : In celo nt̾iq nõ ẽ stellã positã
indet. palpebra tamẽ obductus ip̃am sb̾ quã lacet
ꝑ alpebram nõ uidet : cet̾i sensus corporei sola ad he¬
rencia senciũt atq discernũt. solus oculoꝵ sensus
ad adh̾encia hebet ⁊ ad longĩqna ⁊ remotissima
uiget. Nũqͥd qr qͦmͦ hoc sit nõ cõp̾hendis ide̾co ue¬
rũ nõ esse contendis: Explica mͥ si potes ꝗd ne

Expanded text:
do non sentit ubi est, et videndo sentit ubi omnino non est? In coelo ubi utique non est, stellam positam videt, palpebra tamen obductus, ipsam sub qua latet palpebram non videt. Caeteri sensus corporei sola adhaerentia sentiunt atque discernunt, solus oculorum sensus adhaerentia hebet, ad longinqua et remotissima viget. Nunquid quia quomodo hoc sit non comprehendis, idcirco verum non esse contendi
Abbreviated transcription (Latin):
sideat. uides gͦ qͦmͦ Raritatis cõsũmacõ pͥrũ tͥuita¬
tem requirit sine qua oĩo ĩ plẽĩtudinis sue integͥtate
mutuo dilectos quos suꝑior racõ ĩuenit ĩ uera
uoluit ⁊ alt̾ noluit: Sed si quod miꝰ uoluit alt̾ no¬
luit ubi erit illa que semꝑ ueris ⁊ ꝑfectis amicis ĩ eẽ
mi amoris p̾rogatiua aĩoꝵ indelicet unanimitas ⁊
intima concordia: Et certe si quis dixit altm̃ uelle
⁊ altm̃ nolle quẽtũq in sua uolũtate nõ posse p̾ua¬
lere concesserit sũme potentem ne gabit. Si uero
uent ͫ dixi̾t exibite sibi dilectõnis cõitumoni posse
acqͥescere qmͦ queso de suꝑuis assignato dilectõnis
defectu pot̾i̾t eos excusare: Scimꝰ autẽ qr sũme sa¬
diligũt qͦmͦ unꝰqͥsq pot̾it alt̾ius defeitũ nidere et
nõ delere. Nam si alt̾ut̾ alt̾ius defectũ uidet nec
ubi causa dolendi ñꝙͣ deerit pleĩtudo felicitatis eẽ

Expanded text:
sideat. Vides ergo quomodo charitatis consummatio personarum Trinitasideat. Vides ergo quomodo charitatis consummatio personarum Trinitatem requirit, sine qua omnino in plenitudinis suae integritate uo dilectos quos superior ratio invenit in vera voluit, et alter noluit? Sed si unus voluit et alter noluit, ubi erit illa quae semper veris et perfectis amicis inesse mi amoris praerogativa, animorum videlicet unanimitas et intima concordia? Et certe, si quis dixerit alterum velle, et alterum nolte, quemcunque in sua voluntate non posse praevalere concesserit, summe potentem negabit. Si vero neutrum dixerit exhibitae sibi dilectionis communioni posse acquiescere, quomodo, quaeso, de superius assignato dilectionis defectu poterit eos excusare? Scimus autem qui a summe saligunt, quomodo unusquisque poterit alterius defectum videre et non dolere? Nam, si alteruter alterius defectum videt, nec ubi causa dolendi nunquam deerit, plenitudo felicitatis esse
Abbreviated transcription (Latin):
cua nͣdũ potest ĩ p̃̾cipui gaudii sui cõmiũone ꝯplac̾e
Est itaq indiciũ magne infirmicatis nõ posse pati
ꝯsorciũ amoris. posse uͦ pati signũ magne ꝑfectõtus.
Si magnũ ẽ pati posse maiꝰ erit gͣtant̃ susciꝑe maxi¬
mũ autẽ ex desid̾io requirere. Bonũ magaũ illd̾ pm̃
meluis scdm̃. sed t̾ciũ optimũ. Demꝰ gͦ sũmo qd̾ p̾cipuũ
ẽ. optimo qd̾ optinĩ ẽ. In illis itaq nutno dilectis qͥs
exilnte sibi dilectõnis consortem equa rõne requirit
Si enĩ nolit qd̾ ꝑfeita bonitas exigit ubi erit plem¬
tudo boĩtatis: Si antẽ uelit qd̾ fieri nequit ubi etͣ
pleĩtado pocestatis: hinc gͦ maĩfesta rõne colligit᷑
qd̾ p̾cipuus gͣdus karitatis ⁊ eo ip̃õ plẽitado bõitatis
cõnis ꝯsortem p̾cipni q gaudii cõmiĩonẽ excludit. Sñ¬
me gͦ dilectoꝵ sũme q diligendoꝵ ut̾q oportet ut
pari uoco cõdilectũ reqrat. pari concoddia ꝓ uoto pos¬

Expanded text:
ui gaudii communione complacere. Est itaque indicium magnae infirmitatis, non posse pati consortium amoris. Posse vero pati, signum magnae perfectionis; si magnum est pati posse, majus erit gratanter suscipere. Maximum autem, ex desiderio requirere, bonum magnum illud primum, melius secundum, sed tertium optimum. Demus ergo summo, quod praecipuum est; optimo, quod optiexhibitae sibi dilectionis consortem aequa ratione requirit. Si enim nolit quod perfecta bonitas exigit, ubi erit plenitudo bonitatis? Si autem velit quod fieri nequit, ubi erit plenitudo potestatis? Hinc ergo manifesta ratione colligitur, quod praecipuus gradus charitatis, et eo ipso plenitudo bonitatis onis consortem praecipuique gaudii communionem excludit. Summe ergo dilectorum, summeque diligendorum uterque oportet ut pari voto condilectum requirat, pari concordia pro voto pos
Abbreviated transcription (Latin):
ed̾ qͣ m̾tate tͤs illi ĩ t̾uitate dicti sũt ꝑsone.¬
Nicam dicam certe qd̾ sencio ⁊ qd̾ firmit̾ ⁊ ĩ du¬
Pbitant̾ credo qd̾ in illo tam sb̾limi ⁊ stꝑemi¬
nenti tͥnitatis mist̾i̾o nomẽ ꝑsone tlłatenꝰ assigͣtũ
ẽ sine instinctu d̾ino ⁊ spũs sã magisterio. Aiten¬
damꝰ qͦmͦ idem spñis toc sacͣm̃ta fid̾i nr̃e redep̃cõis

Expanded text:
qua veritate tres illi in Trinitate dicti sunt personae. Dicam certe quod sentio, et quod firmiter et indubitanter credo, quod in illo tam sublimi et supereminenti Trinitatis mysterio nomen personae nullatenus assignatum est sine instinctu divino et Spiritus sancti magisterio. Attendamus quomodo idem Spiritus tot sacramenta fidei nostrae, redemptionis
Abbreviated transcription (Latin):
as: sũqͥd dei oĩpotencia ab oĩbus ꝯp̾henditar
a qͥbus p̾dicat᷑ ⁊ credit᷑. Si singulos theo logos
int̾roges ab oĩbus id responssi agipies qd̵ idẽ sr
dei potencia qd eis sapĩa. qd eiꝰ bonicas nĩ a
sit ꝙͣ ista uł illa: Si queras quid sũt hec tͥa m¬
ꝯm̃cit ⁊ late̾ nõ sinit. Iu hoc sane om̃es chͥdlo¬
gi consenciũt hoc om̃es ĩ cõe defendũt. quo
queso hoꝵ magis capabile qd magis cõp̾hensibe¬

Expanded text:
as? Nunquid Dei omnipotentia ab omnibus comprehenditur, a quibus praedicatur et creditur? Si singulos theologos interroges, ab omnibus id responsi accipies, quod idem sit Dei potentia quod ejus sapientia, quod ejus bonitas nihil aliud sit quam ista vel illa. Si qconvincit et latere non sinit. In hoc sane omnes theologi consentiunt. Hoc omnes in commune defendunt: quid, quaeso, horum magis capabile, quid magis comprehensibi
Abbreviated transcription (Latin):
stͣcione ⁊ ꝑspicuis rõnibus ꝓbanimꝰ ut di¬
ligent̾ intuentib ml dubitacõns reman̾e̾ debeat
ũde eos uł in modico hesitare debe oporteat. Simłr
⁊ suo loco de ꝑͥrũ płalitate fidei nr̃e assercõne tam
rata ꝓbacõ ꝑsuasit. tam młtiplex racio ꝯfirmauit
ut mentis inops uideat᷑ cai tanta m̾tatis aitestacõ
sat̾ face̾ nõ possit. Et qͥd̃ ꝯnelib harũ ꝯsid̾acõnũ ⁊
assercõnũ cũ ꝑ semet ip̃am solam ⁊ seorsũ attendit᷑
cũ alia conferimꝰ ⁊ quomͦ concoedit̃ ⁊ simł st are
possũt aitendimꝰ nͥ fidei firmitas obsistat ꝓtinꝰ ĩ
ambignũ uenit qͥcqͥd mltiplex rõcinacõ ꝑsuasit.
son enĩ facile capit hũana intlłigencia an possit
eẽ plus ꝙͣ una ꝑsona ubi nõ ẽ plus ꝙͣ una sb̾a. hĩc
ali ĩnumeri infideliũ errores. hic młtiplices ille
scindũt alii p̾rũ płalitatẽ confñdũt hinc ẽ qd
arriani ⁊ sabelliami ꝑ contͣrias sectas sũt abĩnicer

Expanded text:
avimus, ut diligenter intuentibus nihil dubitationis remanere debeat, unde eos vel in modico haesitare oporteat. Similiter et suo loco de personarum pluralitate fidei nostrae assertionem tam rara ratio persuasit, tam multiplex ratio confirmavit, ut mentis inops videatur, cui tanta veritatis attestatio satisfacere non possiassertionum, cum per semetipsam solam et seorsum attenditur, cum alia conferimus, et quomodo concorditer et simul stare possit attendimus, nisi fidei firmitas obsistat, protinus in ambiguum venit quidquid multiplex ratiocinatio persuasit. Non enim facile capit humana intelligentia, ut possit esse plus quam una persona ubi non est plus quam una substantia. Hinc illi innumeri iscindunt, alii personarum pluralitatem confundunt; hinc est quod Ariani et Sabelliani per contrarias sectas sunt invicem di
Abbreviated transcription (Latin):
uł qͣnta dignntas intime ⁊ sũme concordie si tã¬
ta itlq dignicas ẽ in hiis duabus qͥtutibꝰ cuiq
ex semet ip̃a qͥd queso iltutis qͥd dignitatis inerit
ubi que uis condit᷑ ex alt̾a ubi una mag̾ficatur
ex alia. ista ꝯsũmat᷑ ex illa: Quid autẽ aliud ẽ
intima ⁊ sũma condileccõ nͥ intime benuolẽcie ⁊¬
sũme concordie mutua concursio: uirtꝰ itaq

Expanded text:
Si tanta itaque dignitas est in his duabus virtutibus cuique ex semetipsa, quid, quaeso, virtutis, quid dignitatis inerit ubi quaevis conditur ex altera, ubi una magnificatur ex alia, ista consummatur ex illa? Quid autem aliud est intima et summa condilectio, nisi intimae et summae concordiae mutua concursio? Vi