comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uerta apłin traditisatane in interitũ carnis sp̃s sallras sast ion
diẽ añi: Quodsi &iã tot saluberrimis am monitionib. & castipati¬
onib necoũ paruerĩt. siat ꝓeis ab omi congraegatione esitunos
oratio. ut a qđ nõ sanẽtur. Pͦ ostremo si prsus inem̃dabi les ee uicor
rigibiles apparuerint ne ꝑ plures eoꝵ dira serpond c orcecia
necesse ẽ. ut aceteroꝵ societate ut pote oues morbide secre pu
ante p̃sentiã deducant᷑ ep̃i ut ab eo canonica autoriaun pub¬
lice dãnentur: Si uͦ quis in collegio canonicoꝵ culpa grimmino¬
le admiserit: huic nula ẽ. dãda dilatio. quin aut sposute pee¬
nitentia ꝓ a̾misso erimine gerat. aut si is agere resutauerit.
corã ep̃o deducatur. ut ab eo publica multetur penitentia: Memi¬
nisse enĩ oport& rectores: quia colũba ẽ indiuinis scripturis eccła
appellata. que non unguib lacerat. sed alis pie ꝑcutit: Unde & iã
illis sũmopere obseruandũ est. ut sicut pͥmissũ ẽ. uixta modũ

Expanded text:
um: Traditi Satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus sit in die Domini . Quod si etiam tot saluberrimis admonitionibus et castigationibus necdum paruerint, fiat pro eis ab omni congregatione communis origibiles apparuerint, ne per plures eorum dira serpant contagia, necesse est ut a caeterorum societate, utpote oves morbidae, secreti, ante praesentiam deducantur episcopi, ut ab eo canonica auctoritate publice damnentur. Si vero quis in collegio canonicorum culpam criminalem admiserit, huic nulla est danda dilatio, quin aut sponte poenitentiam pro admisso crimine gerat, aut si id agere refutaverit, coram episcopo deducatur, ut ab eo publica mulctetur poenitentia. Meminisse enim oportet rectores, quia columba est in divinis Scripturis Ecclesia appellata, quae non unguibus lacerat, sed alis pie percutit . Unde etiam illis summopere observandum est, ut sicut praemissum est, juxta modum
Abbreviated transcription (Latin):
uelib& causa inconmuni cõuentu fr̃m est uentilãda. & iuste
acguti lit̾ ꝑscrutanda: ne fortasse dolositate &. malitia senioris.
non liceat uidicare. nec aliquẽ fraudulent᷑ uel in iuste dampiiare.
s ut dictũ ẽ sp̾ualiũ uel ueriꝰcoꝵ fr̃m huiꝰcemodi reb ẽ tradenda¬
& retinenda sententia. qui sibi dĩ uiditiũ ponentes p̃oculis. non
ꝑ nuttant pessime oppͥmere anma̾ in nocentis: Scriptũ ẽ. eni.¬

Expanded text:
Quaelibet causa in conventu omnium fratrum est ventilanda, et juste ac subtiliter perscrutanda, ne forte dolositate et malitia senioris vel injuste damnare; sed, ut dictum est, spiritalium et veridicorum fratrum hujuscemodi rebus est retinenda sententia, qui sibi Dei judicium ponentes prae oculis, non permittant pessime opprimere animam innocentis. CAPUT XV.
Abbreviated transcription (Latin):
lia & que non sunt: ut ea que sunt destruer&. ne gloriet
om̃is caro. hoc ẽ carnalis potentia corã illo: U nusem̃ dñs. equa
lit fert consultũ dñis & serius: Melior ẽ subiecta seruitus. quã
elata libertas: or ulti eni inueniuntur dõ libere seruientes.
sub dĩis constituti flagitiosis. qui & si subiecti sunt illis corpo¬
non sunt ꝓmouendi adregim̃ eccłe: qui ad huc uitus sub¬
iacent. Hinc ẽ: quod p̃ceptũ ẽ dauid. non edisicare uisi¬
bile templũ. quia uir sanguinũ belli srequẽtia esset. Qua
sigura illi spetialit᷑ cõmonentur: qui ad huc corruptionist
dediti netemplũ edificent: hoc ẽ eccłam docere. psuman t
dona ebet honoris ducatũ suscipere. quiueset subiecitis
tianite uite melioris pͥire. Neq eiũ quisq adhoe p̾sieitur

Expanded text:
lia et ea quae non sunt, ut ea quae sunt destrueret, ne glorietur lia et ea quae non sunt, ut ea quae sunt destrueret, ne glorietur omnis caro , hoc est, carnalis potentia coram illo. Unus enim Dominus aequaliter et dominis fert consultum et servis. Melior est subjecta servitus quam elata libertas. Multi enim inveniuntur Deo libere servientes sub dominis constituti flagitiosis, qui, etsi subjecti sunt illis corpoNon sunt promovendi ad regimen Ecclesiae, qui adhuc vitiis subjacent. Hinc est quod praeceptum est David non aedificare visibile templum, quia sanguinum vir belli frequentia esset. Qua figura illi spiritualiter admonentur, qui vitiorum adhuc corruptioni sunt dediti, ne templum aedificent, hoc est, Ecclesiam docere praesumant. 2. Non debet honoris ducatum suscipere, qui nescit subjectos tramite vitae m
Abbreviated transcription (Latin):
tant placere Dicendũ ẽ. beniuolis subditis. ut cũ ꝓxinioꝵ facta
conspiunt. ad suũ cor redeant. & alienis actib non p̾sumant
ne bona laudent .&. agere recusent. Prauius quippe extrema
ultione feriendi sunt: quib placuit. qđ unitari noluerunt¬
ano generi pena diͥnitus illata ẽ. seruitutis: ita ut quib aspicit
non congruere libertatẽ. his misericordius irrog&. seruitutẽ.
hominũ titiã. aliosseruos constituens. alios dũos: ut licentia m¬
ale agendi seruoꝵ. potestate dominantũ restringatur. Nas
siom̃s sine nietu fuissent: quisess& quiamalis quẽ piã ꝓbibera¬
Unde & ingentib reges principesq electi sunt: ut terrore
suo populos amalo cohercerent. atq ad recte iiuendũ legi¬
bus sudderent Quantũ artinet ad rationẽ. non ẽ ꝑsonarũ
acceptio apua dm̃. qui niundi elegit ignobilia & cõtemptibi¬

Expanded text:
tant placere. Dicendum est benevolis subditis, ut cum proximorum facta tant placere. Dicendum est benevolis subditis, ut cum proximorum facta conspiciunt, ad suum cor redeant, et de alienis actibus non praesumant, ne bona laudent, et agere recusent, gravius quippe extrema ultione feriendi sunt quibus placuit quod imitari nolueruntgeneri poena divinitus illata est servitutis, ita ut quibus aspicit non congruere libertatem, his misericorditer irroget servitutem;hominibus vitam, alios servos constituens, alios dominos, ut licentia male agendi servorum, potestate dominorum restringatur. Nam si omnes sine metu essent, quis essInde et in gentibus principes regesque electi sunt, ut terrore suo populos a malo coercerent, atque ad recte vivendum legibus subderent. Quantum pertinet ad rationem, non est personarum acceptio apud Deum , qui mundi elegit ignobilia, et contemptibi
Abbreviated transcription (Latin):
habere ꝓpria cõcupiscant. s ic ꝓximoꝵ facta diligendo laude¬
nt. ut & iã imitando multiplicent: Ne si in hoc p̾sentis uite stadio
ad certam̃ alinenũ deuoti fautores. sed prigri expectatore sassist¬
ant. & iã post certam̃ sine brauio remaneant. quo nunc incerta¬
mine non laborant: Et tunc eoꝵ palmas asfucti respiciant. in
quoꝵ nunc laborib otiosi ꝑdurant. Ualde peccamꝰ sialiena
bene gesta nondiligimus: sed nil mercedis agimus. siea que di¬
ligimus inquãtũ possumus non imitamur Dicen dũ ẽ. beniuoł
subditis. quia sumutari bona minime festinant. que laudantesa¬
pprobant. sic eis uirtutũ scĩtas. sicut stultis expectatorib ludicra¬
rũ artiuĩ uanitas plac& Illinãq aurigarũ acstrionũ gesta fauorib
efferunt: nec tam̃ tales eẽ. desiderant. quales illos conspiciunt ẽẽ.
quos laudant: orirantur eos placita egisse. sed tam̃ si milit̾ deui¬

Expanded text:
habere et propria concupiscant. Sic proximorum facta diligendo laudehabere et propria concupiscant. Sic proximorum facta diligendo laudent, ut etiam imitando multiplicent, ne si in hoc praesentis vitae stadio ad certamen alienum devoti fautores, sed pigri exspectatores assistant, eo post certamen sine bravio remaneant, quo nunc in certamine non laborant; et tunc eorum palmas afflicti respiciant in quorum nunc laboribus otiosi perdurant. Valde peccamus, si aliena bene gesta non diligimus. Sed nil mercedis agimus, si ea quae diligimus, in quantum possumus, non imitamur. Dicendum est benevolis subditis, quia si imitari bona minime festinant quae laudantes approbant, sic eis virtutum sanctitas, sicut stultis exspectatoribus ludicrarum artium vanitas placet. Illi namque aurigarum ac histrionum gesta favoribus efferunt, nec tamen tales esse desiderant quales illos conspiciunt esse quos laudant. Mirantur eos placita egisse, sed tamen similiter devi
Abbreviated transcription (Latin):
uois sient incidunt: Que uidelic& dũ plate diguaie sa serant¬
notie es latent dero gant: quasi regis suꝑse positi uestẽ serant
Seotam̃ ad sema ipsos redeunt. seq uehem̃ tissimne uel de tenio¬
issuma uerbi laceratione rep̃hendunt Unde bene & illic se¬
riptiũẽ ꝑ ost hec dauid ꝑcussit cor suũ. eo quod abscidisse oram
clamidis saul ł acta p̃positoꝵ oris gladio ferienda ñ sura delai
cũ recte reprehenda iudicantur. s iquãdo uͦ contra eosuelui¬
minimis lingua labitur. necesse ẽ ut ꝑafflitione penitẽtie
cor p̃mam̃ir. quatinꝰ adsem& ipsũ redeat. & tũ p̾posite pote¬
stati deliquerit. eiꝰ contrase iudiciũ aquo sibi prelatus est
ꝑhorrescat. Nam cũ p̃positis delinquinꝰ eiꝰ ordinationi. qui
eos nob p̾tulit obuiamꝰ. Unde moyses. cũ contra se & aaron.
cõqueri populũ connouiss&: ait Nos em̃ ꝗd sumus: nec
cõtra nos ẽ murmur ur̃m. sed contra dm̃ Aminonendi st̃

Expanded text:
mydis silenter incidunt. Quia videlicet dum praelatae dignitati saltem innoxie et latenter derogant, quasi Regis superpositi vestem foedant; sed tamen ad semetipsos redeunt, seque vehementissime, vel de tenuissima verbi laceratione reprehendunt. Unde bene et illic scriptum est: Post haec David percussit cor suum, eo quod abscidisset oram chlamydis Saul . Facta praepositorum oris gladio ferienda non sunt, etiam cum recte reprehendnecesse est ut per afflictionem poenitentiae cor prematur, quatenus ad semetipsum redeat, et cum praepositae potestati deliquerit, ejus contra se judicium a quo sibi praelata est, perhorrescat. Nam cum praepositis delinquimus, ejus ordinationi, qui eos nobis praetulit, obviamus. Unde Moyses quoque cum contra se et Aaron conqueri populum cognovisset, ait: Nos enim quid sumus? nec contra nos est murmur vestrum, sed contra Dominum. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
nobis ie n lucis adualbe ratis dmisionib tͥninata trinitas
ter diei rogata coleretur: Illudetiã occurrens ad ꝓbationẽ
uenerabilis trinitatis. quod sp̃s sc̃s hora t̾tia boe ẽ suoloco &
mumero &. tempore descendit ad t̾ras: implegantus grãm quã xp̃.

Expanded text:
is intervalla ratis dimensionibus terminata, Trinitas, ter die rogata, coleretur. Illud etiam occurrit ad probationem venerabilis Trinitatis, quod Spiritus sanctus hora tertia, hoc est suo loco, numero et tempore, descendit ad terras, impleturus gratiam quam
Abbreviated transcription (Latin):
ra clamidis eiꝰ abscidit: Quid ꝑsaulnisi mali rectores: Quid
ꝑdauid: nisi boni subditi designantur: Saulgͥ uentrẽ pur¬
gare ẽ prauos p̃positos cõceptam incorde malitiã usq ad oꝑa
miseri odoris extenderre. & cogitatã apuose sodiser sr etis ecte¬
morib deequendo monstrare: dauiduã q saul ferore anenis¬
ttosula pre subditoꝵ mentes. ab om̃i se peste obtreeiat. oms
abstinentes p̃positoꝵ uitã nullo lingue gladio ꝑcut iuiis. ema

Expanded text:
ram chlamydis ejus abscidit . Quid per Saul nisi mali rectores, quid per David nisi boni subditi designantur? Saul igitur ventrem purgare est pravos praepositos conceptam in corde malitiam usque ad opera miseri odoris extendere, et cogitata apud se noxia factis exterioribus exsequendo monstrare. David namque Saul ferire metuit, quia piae subditorum mentes ab omni se peste obtrectationis abstinen
Abbreviated transcription (Latin):
multitudo fideliũ exeadẽ urbe pastoris sui uestigia sequensꝰ psecutio ne diacle¬
tiani
detioin patore ꝓcusile quintiano Que post le pasecartere os prsfercultos
e tontones post mamillorũ bscisione. sed ade sanetionne p obliudutarore
intestussie a pdanibs n tande incartere consĩta est bi enne beatiauti cpri

Expanded text:
a fidelium multitudo ex eadem urbe, pastoris sui vestigia sequens persecutione Diocletiani, Decio imperatore, proconsule Quintiano: quae post alapas et carcerem, post equuleum et tortiones, post mamillarum abscissionem, sed a Domino sanationem, post volutationem in testulis et carbonibus, tandem in carcere consumma
Abbreviated transcription (Latin):
apłoꝵ primũ fecisse legimꝰ. Paulũ quoq apłm . & quosdã discipu¬
loꝵ xp̃i: qui uihuiꝰ modi cultu imitãdi extiterunt: Est aut inde¬
ricis tonsura signũ quoddã quod incorpore siguratur. sedma¬
ninio agitur: g cilic&. ut hoc signo inreligione uitiaresecent᷑
& criminib carnis nr̃e quasi crinib exuamur: atq inde innou¬
atis sensib ut comis rudib enitescamꝰ. expoliantes nosucta apo¬
stolũ ueterẽ homine cũ actib sius: & induentes nonumqui reno
uatur magnitione dĩ: Quã renouationẽ m̃te oportet sieri sedin
capite de monstrari. ubi ipsa mens diuoscitur habitare. Quodiae
detonso capite superius inferiꝰ eir culi corona reluiquitur. sacer¬
dotũ regnũq eccłe in eis existimo sigurari. ⁊ hyara eñi apudue¬
teres cõstituebatur in capite sacrerdotũ: hec ex bysso confecta
rotunda erat quasi spera media & hoc: significatur auxartẽ.

Expanded text:
apostolorum primos fecisse legimus: Paulum quoque apostolum, et quosdam discipuapostolorum primos fecisse legimus: Paulum quoque apostolum, et quosdam discipulorum Christi, qui in hujusmodi cultu imitandi exstiterunt. Est autem in clericis tonsura signum quoddam quod in corpore figuratur, sed in animo agitur; scilicet ut hoc signo, in religione vitia resecentur, et criminibus carnis nostrae quasi crinibus exuamur, atque inde innovati sensibus, ut comis rudibus enitescamus, Exspoliantes nos, juxta Apostolum, veterem hominem cum actibus suis, et induentes novum, qui rvatur in agnitionem Dei , » quam renovationem in mente oportet fieri, sed in capite demonstrari, ubi ipsa mens noscitur habitare. Quod vero detonso superius capite inferius circuli corona relinquitur, sacerdotium regnumque Ecclesiae in eis existimo figurari. Thiara enim apud veteres constituebatur in capite sacerdotum, haec ex bysso confecta rotunda erat quasi sphaera media, et hoc significatur in parte
Abbreviated transcription (Latin):
Qest que primũ ꝑ apłos legimꝰ ordinatũ: Sic & oñis quos illis
t̾enporib eccłarũ principes ordinabant: sorte eligebant.
Nacleros: sors int̃pretat᷑ unde hereditas grece: cleronomia
appellatur. & heres: cleronomꝰ: ꝑ romde gͦ dericos uocari ai¬
unt. eo quod u sorte hereditatis dñi dentur: uel ꝓ eo qđ ipse
añs sors eoꝵ sit: sicut de his scriptũ ẽ loquente dño: fgo he¬
reditas eoꝵ. Unde oportet ut qͥ dm̃ hereditate possident abs¬
q ullo impedimñto scłi. dõ seruire studeant. & pauperes sp̃u
eẽ. cõtendant: ut congrue illud psalmiste dicere possint
isigitur lege patrũ cauetur: ut auulgali uita seclusi. am¬
amdi uoluptatib sese abstineant: Non spectaculis. ñ pompis
int̾sint Conuiuia publica fugiant. priuata non tantũ pudi¬
ca sed & sobria colant U suris. nequaquã uicũbant. neq tur¬

Expanded text:
est, quem primum per apostolos legimus ordinatum . Sic et omnes quos illis est, quem primum per apostolos legimus ordinatum . Sic et omnes quos illis temporibus Ecclesiarum principes ordinabant sorte eligebant. Clerus autem sors interpretatur, unde et haereditas Graece cleronomia appellatur, et haeres cleronomus. Proinde ergo clericos vocari aiunt, eo quod in sorte haereditas Domini dantur; vel pro eo quod ipseit, sicut de eis scriptum est, loquente Domino: Ego haereditas eorum. Unde oportet ut qui Deum haereditate possident absque ullo impedimento saeculi Deo servire studeant, et pauperes spiritu esse contendant, ut congrue illud Psalmistae dicere possint:His igitur lege Patrum cavetur ut, a vulgari vita seclusi, a mundi voluptatibus sese abstineant; non spectaculis, non pompis intersint; convivia publica fugiant, privata non tantum pudica, sed et sobria colant. Usuris nequaquam incumbant, neque tur
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: unũ sunt. Illi pascunt: ap̃c pascit: Sint gͦ om̃sinpasto¬
uo sunt genera elericoꝵ: U nũ eccłasticoꝵ. sub regimine e¬
Pgopali degentiũ: Alterũ acefaloꝵ idẽ sine capite. quẽ sequãt᷑
iguorantes: Hos neq int̾ laicosseculariũ officioꝵ studia neq nt̾ cle¬
ricosreligio retentat diuina: sed solutos atq oberrantes sola tur¬
pis uita cõpelectitur & uaga Qui quidẽ nullũ metuentes: explẽ¬
de uoluptatissue licentiã consectantur: Quasi animalia bruta liber¬
tate ac desiderio suo fruuntur habentes signũ religionis: non
religionis osficĩ hȩ pocentauris similes. qui nec equi necho
mines mixtũq ut ait poeta genus plesq biformis. Quoꝵ quidẽ
sordioa atq in fami numerositate. satis suꝑq nr̃a parsoccidua
generalit clerici nominantur: Cleros aut uel clericos hinc
appellatos doctores nr̃i dicunt. quia mathias sorte electus

Expanded text:
sunt, unum sunt. Illi pascant, Christus pascit. Sint ergo omnes in pastosunt, unum sunt. Illi pascant, Christus pascit. Sint ergo omnes in pastoutem genera clericorum: unum ecclesiasticorum sub regimine episcopali degentium, alterum acephalorum, id est, sine capite, quem sequantur, ignorantium. Hos neque inter laicos saecularium officiorum studia, neque inter clericos religio retentat divina, sed solutos atque oberrantes sola turpis vita complectitur et vaga. 2. Quique dum, nullum metuentes, explendae voluptatis suae licentiam consectantur, quasi animalia bruta libertate ac desiderio suo feruntur, habentes signum religionis, non religionis officium, Hippocentauris similes, neque equi, neque homines, mistumque ut ait Poeta genus prolesque biformis. Quorum quidem sordida atque infami numerositate satis superque nostra pars occidua clerici generaliter nominantur. Cleros autem vel clericos hinc appellatos doctores nostri dicunt, quia Mathias sorte electus
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmũ curauit: iterũ dicit. Hec dicit dñs ds. Quod perut inquirã.
& qđ errauit reuocabo. & qđ inminutũ ẽ. colligabo. & quod exani¬
me ẽ confortabo. & qđ pingue ⁊ forte custodiã: Quod non facie¬
bant niali pastores: se ipsos pascentes non oues. Non ait dñs. consti¬
tuã alios bonos pastoresqͥ faciant hec: sed ego inquit faciã. oues¬
meas nulli cõmutã: S ecuri uosfr̃s: secure uos oues. nob udet᷑ tun̾dũ.
lus pascit. cũ iuditio pascit Quis enĩ honio iudicat de homine: te¬
merariꝰ iudicus plena sunt onuĩa De quo desperauerimꝰ. subito
cũ iudicio. disꝑͣgens ꝓpria ꝓpriis. Nouit aut ꝗd agat. Cũ iudi¬
res : ab sit a nob̾ ut desint: ab sit amuscđia ipsius. ut non eos gignat
aq cõstituat Utiq sisunt bone oues:. st̃ &. boni pastores: Nam de
bonis ouib: siunt boni pastores Sed om̃s boni pastores iuno

Expanded text:
it: Haec dicit Dominus Deus: quod periit, inquiram; it: Haec dicit Dominus Deus: quod periit, inquiram; et quod erravit, revocabo; et quod imminutum est, colligabo; et quod exanime est, confortabo: et quod pingue est et forte, custodiam. Quod non faciebant mali pastores, seipsos pascentes, non oves. Non ait Dominus, Constituam alios bonos pastores qui faciant haec, sed, Ego, inquit, faciam, omeas nulli committam. Securi vos, fratres; securae vos, oves: nobis videtur timendum; lus pascit cum judicio. Quis enim homo judicat de homine? Temerariis judiciis plena sunt omnia. De quo desperaverimus, subito cum judicio, dispertiens propria propriis. Novit enim quid agat. Cum judires. Absit a nobis ut desint. Absit a misericordia ipsius, ut non eos gignat atque constituat. Utique si sunt bonae oves, sunt et boni pastores. Nam de bonis ovibus fiunt boni pastores. Sed omnes boni pastores in uno
Abbreviated transcription (Latin):
de regionib & inducã eas in terrã earũ. &. pascã eas suꝑ montesisrł
Constituit suꝑ montes isrł. autores scripturarũ diuinarũ: Ibi
pascite: ut secure pascatis: Quid ꝗd inde audieritis: hoc uobis
bene sapiat Quic ꝗd extraẽ respuite. neerretis in nebula Audi¬
te uocẽ pastoris. colligite. uosad montẽ scripture sce̾: ibi sunt deli¬
tie cordis ur̃i. ibi nichil uenenosũ. nichil alienũ Uberrima pascua
st̃: uos tantũ sane uenite. sane pascimini. in montib isrł: & in
riuis & in om̃i habitatione terre Amontib eni quos ostendiꝰ:
manauerunt riui pͣdicationis euangelice. cũ inomne̾ terrã exi¬
uit sonꝰ eoꝵ. & facta ẽ omis habitatio t̾re: parcendis ouib lata at¬
q fecũda In pascuis bonis pascã eas. & inmontib altis isrł: &. erũt
stabula earũ illic. Hoc ẽ ubi requiescant. & ubi dicant bene ẽ. ubi

Expanded text:
de regionibus, et inducam eas in terram earum, et pascam eas super montes Israel. de regionibus, et inducam eas in terram earum, et pascam eas super montes Israel. Constituit super montes Israel auctores Scripturarum divinarum. Ibi pascite, ut secure pascatis. Quidquid inde audieritis, hoc vobis bene sapiat: quidquid extra est, respuite. Ne erretis in nebula, audite vocem pastoris: colligite vos ad montes Scripturae sanctae. Ibi sunt deliciae cordis vestri, ibi nihil venenosum, nihil alienum. Uberrima pascua sunt, vos tantum sanae venite, sanae pascimini in montibus Israel, et in rivis, et in omni habitatione terrae. A montibus enim quos ostendimus, manaverunt rivi pvit sonus eorum. Et facta est omnis habitatio terrae pascendis ovibus laeta atque fecunda. In pascuis bonis pascam eas, et in montibus altis Israel: et erunt stabula earum illic, hoc est, ubi requiescant, ubi dicant, Bene est,
Abbreviated transcription (Latin):
auxiluĩ m̃ In omnẽ montẽ & in omnẽ colle̾. &. in oninẽ facie m
tre lucent . &. in omnẽ faciem t̾re disꝑse st̃ omĩa t̾rena sec rares
ẜaque in faciẽ terre lucent: ipsa emunt. ipla diligiuas rlolunt
mori: ut abscondatur uita eor in xp̃o ꝓ ropterea pastores au¬
dite sermone dñi: diuo ego dicit dñsds Ecce ego ipse requira
oues meas & iuisitabo illas. sicut iusitat pastor gregene suedin
Mon curauerunt mali pastores. non em̃suo sanguine redinie¬
huiꝰ. caligo magua surgens decupiditatib hominũ &e nebula
nebula: ses &. pastor ndsi deserit eas In quirit eas. penitrate
undiq errantẽ: reuocat tantũ ut siat quod dicit in euangło:
ont sum oues mee audiunt uocẽ meã & sequntur me. Ium¬
dio ouiũ disꝑsarũ. sic inquirã oues meas. & reducã eas ab omni
ueniri. tunc ego inueniã: Crassa nebula ẽ. pinguis ny mb:. est
oculos eiꝰ nichil latet: Et educã eas de gentib & colligam eas

Expanded text:
faciem terrae lucent, et in omnem faciem terrae dispersae sunt, omnia terrena sectantes. Ea quae in faciem terrae lucent, ipsa amant emunt, ipsa diligunt. Nolunt mori, ut abscondatur vita eorum in Christo. Propterea, pastores, audite sermonem Domini: Vivo ego, dicit Dominus Deus: Ecce ego ipse requiram oves meas, et visitabo eas sicut visitat pastor gregem suum. Non curaverunt mali pastores, non enim suo sanguine redemehujus, caligo magna; surgens de cupiditatibus hominum, et nebula nebula: sed pastor non deserit eas, inquirit eas, penetrat nundique, errantem revocat, tantum ut fiat quod dicit in Evangelio: Quae sunt oves meae, audiunt vocem meam, et sequuntur me . In medio ovium dispersarum: sic inquiram oves meas, et reducam eas ab omni veniri eas, tunc ego inveniam, crassa est nebula, pinguis nimbus est, oculos ejus nihil latet. Et educam eas de gentibus, et colligam eas
Abbreviated transcription (Latin):
uitã temere rep̾hendant. siquid eos fortasse agere repre¬
hensibilit̾ uident. ne unde mala recte redarguunt: in deꝑela¬
tionis inpulsũ in ꝓsundiora mergantur Ammonendi st̃ subditi.
ne cũ culpas pͣpositoꝵ suoꝵ considerant. contra eos audatiores
fiantꝰ. sic siqua ualde sunt eoꝵ praua apud sem& ipsos duudicent
ut tam̃ diuino timore constricti. ferre sub eis iugũ reuerentiẽ
non recusent. Quod meliꝰ ostendimus: si dauid factũ ad medium
lũcam suiss& ingressus: illic cũ uiris suis dauid inerat. qui iã tam¬
longo tempore ꝑsecutionis eiꝰ mala tolerauerat Cũq eũ uiri su
ad feriendũ saulaccederent: fregit eos responsionib. quia ma
nũ in xp̃m dnĩ non deberent Qui tam̃ occulte surrexit: & o

Expanded text:
vitam temere judicent, si quid eos fortasse agere reprevitam temere judicent, si quid eos fortasse agere reprehensibiliter vident; ne unde mala recte redarguunt, inde per elationis impulsum in profundiora mergantur. Admonendi sunt, ne cum culpas praepositorum considerant, contra eos audaciores fiant, sed sic si qua valde sunt eorum prava, apud semetipsos dijudicent, ut tamen divino timore constricti ferre sub eis jugum reverentiae non recusent. Quod melius ostendimus, si David factum ad medium luncam fuisset ingressus, illic cum viris suis Dalongo tempore persecutionis ejus mala tolerabat. Cumque eum viri sui ad feriendum Saul accenderent, fregit eos responsionibus: quia manum mittere in Christum Domini non deberet; qui tamen occulte surrexit, et o
Abbreviated transcription (Latin):
& suam diuina gr̃a operante non sumꝰ. ut tanto eos tẽperamiꝰ
corde humili corrigemꝰ: quãto nosin& ipsos ueriꝰ in his quos em̃¬
damus agnoscimꝰ Si nos sacerdotes tales nec sumꝰ. nec siumus.
quales adhuc illi sunt quos emendare curamꝰ: ne cor nr̃m for¬
te suꝑbiat.a iͤpsa in nocentia peiusruat. quoꝵ mala corrigimꝰ.
alia eoꝵ bona nob̾ ante occulos reuocemꝰ: Que si omnino nulla
ẽ. ad occulta dĩuditia recurramꝰ. quia sicut nos nullis merius
hoc ipsũ bonũ qđ habemꝰ accepimus: ita illis quoq potest gr̃a
suꝑne uirtutis infundere. ut excitati posteriꝰ. & iam ipsa po̾si
bona que nos ante accepimꝰ p̾uenire Quis enĩ creder&. qđ ꝑa
postolatus meritũ saulus lapidatũ stephanũ p̾cur surus erat:
qui in morte eiꝰ lapidantiũ uestim̃ta seruabat: his gͦ primum
cogitationib humiliari cor deb&. & tunc demũ delinquẽtium

Expanded text:
etsi jam divina gratia operante non sumus, ut tanto eos temperantius etsi jam divina gratia operante non sumus, ut tanto eos temperantius corde humili corrigamus, quanto nosmetipsos verius in his quos emendamus agnoscimus. Si nos sacerdotes tales nec fuimus nec sumus quales adhuc illi sunt quos emendare curamus, ne cor nostrum forte superbiat, et de ipsa innocentia pejus ruat, quorum mala corrigimus, alia eorum bona nobis ante oculos revocemus: quae si omnino nulla sunt, ad occulta Dei judicia recurramus. Quia sicut nos nullis meritis hoc ipsum bonum quod habemus accepimus, ita illos quoque potest gratia supernae virtutis infundere, ut excitati posterius, etiam ipsa possint bona quae nos ante accepimus praevenire. Quis enim crederet quod per apostolatus meritum Saulus lapidatum Stephanum praecessurus erat, qui in morte ejus lapidantium vestimenta servabat ? His ergo primum cogitationibus humiliari cor debet, et tunc demum delinquentium
Abbreviated transcription (Latin):
dicitis: unitatẽ fidei cauta obseruatione teneatis S acerdos
exsilentio offendat Sacerdos in tabernaculũ ingrediens uel
egrediens moritur : si de eo sonitꝰ ñ auditur. quia irã cõtra
se occulti iudicis exigitꝰ. sine p̾dicationis sonitũ incedit. ap¬
te tintinnabula: uestimtis pontificis describunt᷑ inserta
Uestim̃ta & enĩ sacerdotis quid aliud quã recta opera debe¬
mus accipere⁊ p ropheta attestante quiait: s acerdotes
tui uiduantur ustitiã Gestim̃tis itaq illiꝰ tintinnabula
uherent: ut uite uiã cũ lingue sonitu ipsa qͦq opera sa¬
cerdotis clament: Nos quia infirmi hominessumꝰ. cũde dos
hominib loquiĩ. debemꝰ primũ meminisse. quod sumus
ut exꝓpria infirmitate pensemꝰ quo docendi ordine. les¬
sirmis fratrib consolemur: c onsidemus qͥ quia aui tales
sumꝰ. quales ñnullos corrigimꝰ: aut tales aliquãdo suimus

Expanded text:
dicitis unitatem fidei cauta observatione teneatis. Sacerdos vdicitis unitatem fidei cauta observatione teneatis. Sacerdos v judicium ex silentio offendat. Sacerdos in tabernaculum ingrediens vel egrediens moritur si de eo sonitus non auditur, quia iram contra se occulti Judicis exigit, si sine praedicationis sonitu incedit. Apte tintinnabula vestimentis pontificis describuntur inserta. Vestimenta etenim sacerdotis quid aliud quam recta opera debemus accipere, Propheta attestante, qui ait: Sacerdotes tui induantur justitia ? Vestimentis itaque illius tintinnabula inhaerent, ut vitae viam cum linguae sonitu ipsa quoque opera sacerdotis clament. Nos quia infirmi homines sumus, cum de Deo hominibus loquimur, debemus primum meminisse quid sumus, ut ex propria infirmitate pensemus quo docendi ordine infirmis fratribus consulamus. Consideremus igitur quia aut tales sumus quales nonnullos corrigimus, aut tales aliquando fuimus,
Abbreviated transcription (Latin):
uingitur. ut ante int̾ni uidicis oculos om̃ia uirtutũ boua ex¬
dant: Que silic& caritas. quiadm̃ simulac ꝓxunũ dilioit. qu¬
asi exdupplici tinctura sulgescit. Qui sic ad autoris spetiem
anhelat. ut ꝓximor: curã negligat: uel sic proxinoꝵ. curã
erequitur. ut adiuino amore torpescare qusiane hox pero i¬
libo negligit: in suꝑhumerali. or namento habere coccum
lo quele cautele studio loquat᷑ attendat. ne si eordiate
ad loquendũ rapitur erroris uulnere audientiũ corda fe¬
riautur Et cũ fortasse sapiens uideri desiderat. uurtares eõ¬
pagine in sipient᷑ absciaat: Ineuangło uerualae: lerbesas
entia designatur. Quiigitur loqui sapient̃ nititur magnopere
metuat ne in eius eloquio audientiũ uinitas cõsundaterb ie
paulus ait : t on plus sapere quã oport& sapere. sed sapere had
inuobis &. pacẽ habete int̾ uos Ac sifigurate ꝑhabitũ sacer¬
dotis dicat: or ala punica tintuinabulis iungite.: ut ꝑ om̃e qđ

Expanded text:
ungitur, ut ante interni judicis oculos omnium virtutum bodat. Quae scilicet charitas, quia Deum simul ac proximum diligit, quasi ex duplici tinctura fulgescit. Qui igitur sic ad auctoris speciem anhelat, ut proximorum curam negligat; vel sic proximorum curam exsequitur, ut a divino amore torpescat: qui unum horum quodlibet negligit, in superhumeralis ornamento habere coccum o cautelae studio loquatur, attendat; ne, si inordinate ad loquendum rapitur, erroris vulnere audientium corda feriantur: et cum fortasse sapiens videri desiderat, unitatis compagem insipienter abentia designatur. Qui igitur loqui sapienter nititur, magnopere metuat ne in ejus eloquio audientium unitas confundatur. Hinc Paulus ait: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad in vobis, et pacem habete inter vos . Ac si figurate per habitum sacerdotis dicat: Mala punica tintinnabulis jungite; ut per omne quod
Abbreviated transcription (Latin):
tig&. quatinꝰ aiustiͥe studio non eͥrͤu&. scic adultionẽ telus ferueat.
nec tam̃ pietatis luitẽ feruendo transcendat. Rectoris officiũ eẽ
deb&. ut ingratos benesicentus ad amorẽ ꝓuoc&s. & gratos quosq
ministeriis in amorẽ seru&. ut ꝓximoꝵ mala cũ corrigere ñ
ualas taceat. & quecũq corrigi loquẽdo possunt: silentiũ cõsensũ¬
eẽ ꝑtimescat Isidori de doctrine discretione:
Fon omib una eadẽq doctrina ẽ adhibenda. sed ꝓqualitate morũ
diuersa exoͥrtatio erit doctoꝵ. Nã quosda increpatio dura: quos
Tã uͦ ex hortatioblanda: s icut periti medici aduarios corporis mor¬
bos. diuerso medicamine seruiunt. ita ut urcta uulnerũ uarierates
medicina diuersa sit: sic & doctor  eccłe singulis qͥbq congruũ doc¬
trine remediũ adhibebit.& quid cuiq oporteat ꝓ etate. ꝓseru. aeꝓ

Expanded text:
eret, quatenus a justitiae studio non enervet; sic ad ultionem zelus ferveat, eret, quatenus a justitiae studio non enervet; sic ad ultionem zelus ferveat, ne tamen pietatis limitem fervendo transcendat. Rectoris officium esse debet ut ingratos beneficiis ad amorem provocet, ut gratos quosque ministeriis in amore servet: ut proximorum mala cum corrigere non valet, taceat; et quaecunque corrigi loquendo possunt, silentium consensu Item Isidori de doctrinae discretione, Non omnibus una eademque doctrina est adhibenda, sed pro qualitate morum, diversa exhortatio erit doctorum. Nam quosdam increpatio dura, quosdam vero exhortatio corrigit blanda. Sicut periti medici ad varios corporis morbos diverso medicamine serviunt, ita ut juxta vulnerum varietates, medicina diversa sit: sic et doctor Ecclesiae singulis quibusque congruum doctrinae remedium adhibebit, et quid cuique oporteat pro aetate, pro sexu ac
Abbreviated transcription (Latin):
sit periculũ: ante oculos eiꝰ posui Faciat qđ uult. Nouieniq
uiasialiquẽ hoc facientẽ degradare uoluero: ñderunt patͦni
non ei deerunt suffragatores. & hic: & apud ep̃osquidicant .Q¬
idmalifecit: i on porest tecũ tolerare ista uitã. extra ep̃muult
manere. de ꝓprio uiuere. idõ ne deb& ꝑdere clericatũ: Ego
scio quãtũ malisit: ꝓfiteri scm̃ aliquid nec implere U oue te
inquid. & reddite dño dõ ur̃o Et meliꝰ ÷ non uouere. quã uouere
& ñ reddere Clericus duas res ꝓfessus est. & scitatẽ & clericatũ:

Expanded text:
sit periculum, ante oculos ejus posui, faciat quod vult. Novi enim, sit periculum, ante oculos ejus posui, faciat quod vult. Novi enim, quia si aliquem hoc facientem degradare voluero, non ei deerunt patroni, non ei deerunt suffragatores, et hic, et apud episcopos, qui dicant: Quid mali fecit? non potest tecum tolerare vitam istam, extra episcopum vult manere, de proprio vivere: ideone debet perdere clericatum? Ego scio, quantum mali sit, profiteri sanctum aliquid, nec implere. Vovete, inquit, et reddite Domino Deo vestro : et, Melius est non vovere, quam vovere  et clericus duas res professus est, et sanctitatem, et clericatum:
Abbreviated transcription (Latin):
Nati sunt illisili: &. reddidit ep̃snec opinãti que illi donauit:. In po¬
testate habebat ep̃snonreddere: sed iure fori. ñ iure celi Sane
etiã hoc nouerit caritas ur̃ã dixisse me fr̃ĩb meis qui mecũ manent
ut quicuq hab&. aliquid aut uendat &. eroget. aut donet. aut cõ¬
mune illud fatiat Eccłam habet ꝑquã nosds pascit. Et dedi dila¬
tionẽ usq ad epẏfaniã: ꝓpt᷑ eosqͥuelcũ fr̃ib suis ñ diuiserunt. &
gerunt. quia erpectabat᷑ etas legitima Faciant inde quod uoluđ¬
nt dũ tam̃ sint pauperes mecũ: simul expectemꝰ miscdiam dĩ
Siaut nolunt qͥ forte nolunt: certe egostatuerã sicut nostis. nul¬
lũ ordinare clericũ. nisi qͥ mecũ uellet manere. ut si uell&. disce¬
dere aꝓpposito. recte illi tollerẽ clericatũ: Nolohabere hy poc
ritas: or alũ : quis nesciat: oralũ ẽ. cadere aꝓposito. sed peius

Expanded text:
Nati sunt illi filii, et reddidit episcopus nec opinanti, quae illi donaverat. In poNati sunt illi filii, et reddidit episcopus nec opinanti, quae illi donaverat. In potestate habebat episcopus non reddere: sed jure fori, non jure coeli. Sane etiam hoc noverit charitas vestra, dixisse me fratribus meis, qui mecum manent, ut quicunque habet aliquid, aut vendat, aut eroget, aut donet, aut commune illud faciat. Ecclesiam habet, per quam nos Deus pascit. Et dedi dilationem usque ad epiphaniam, propter eos qui vel cum fratribus suis non diviserunt, et gerunt, quia exspectabatur aetas legitima. Faciant inde quod volunt: dum tamen sint pauperes mecum, simul exspectantes misericordiam Dei. Si autem nolunt, qui forte nolunt: certe ego sum qui statueram, sicut nostis, nullum ordinare clericum, nisi qui mecum vellet manere; ut si vellet discedere a proposito, recte illi tollerem clericatum, ritas. Malum est, quis nesciat? malum est, cadere a proposito: sed pejus
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ una tenptatio siesset. si ir& nauis & nausragare. Homsue sad
tormta daturi eramus. ut desub uersione nauis scđm cõsuetudi¬
ne que rͣet᷑ & torquerent᷑ auidice. qui essent de fluctib liberati
sed unde ꝑsoluera : Enthecã nob̾ habere ñ licet. Non ẽ ep̃i serua¬
re aurũ & reuocare ase mendicãtis manũ: Cotidie tã multi pe¬
tunt tam multi genunt. tã multi nos inopesint᷑pellunt. ut plu¬
genthecã ꝑropt᷑ naufragiũ gͦ hoc uitãdo feci. ñ donando. ta enio
ibi me laud& sed nemo uituper&. ꝑ lane quãdo donauifilio
qđ moriensiratus pat᷑ abstulit : bene feci Laudent qͥ uolun
parcant qͥ laudare nolunt Quid plurib frs mei: Quicuq uult
ex heredato silio. heredẽ facere eccłam: querat alterũ qui susci¬
piat ñ augustinũ: Immo dõꝓpitio neminẽ inueni& Quãue
spera& : ressuas om̃s retento sibi uictu necessario donauit eccłe.

Expanded text:
men una tentatio si esset, si iret navis, et naufragaret, homines ad men una tentatio si esset, si iret navis, et naufragaret, homines ad tormenta daturi eramus: ut de submersione navis secundum consuetudinem quaereretur, et torquerentur a judice qui essent de fluctibus liberatised unde persolveret? enthecam nobis habere non licet. Non est episcopi servare aurum, et revocare a se mendicantis manum. Quotidie tam multi petunt, tam multi gemunt, tam multi nos inopes interpellant, ut pluergo enthecam. Propter naufragium ergo, hoc vitando feci, non donando. Nemo ibi me laudet, sed nemo etiam vituperet. Plane quando donavi filio, quod iratus pater moriens abstulit, bene feci. Laudent qui volunt, parcant qui laudare nolunt. Quid plura, fratres mei? Quicumque vult exhaeredato filio haeredem facere Ecclesiam, quaerat alterum qui suscipi donavit Ecclesiae.
Abbreviated transcription (Latin):
doem inordent. labis mulcent & dentẽ figunt ido nlanonnen oro
susciptop lane suscipio: ꝓ rositeor me suscipere oblatiouesbis¬
nas oblatones scas s iquis aut irascitur in siliũ sire e moriens
ochere dat eũ si uiuera ñ eũ placarem: non ei siliũ redecibaoreo he¬
berene Q uom gͥ cũ siliosuo uolo ut habeat pacẽ cuł apperoe¬
reditate s es plane. sifaciat qđ sepe hortatus sum: unu babet
rebe iãuolunt bonitatẽ meã uel conm̃dationẽ fame mẽeiuale¬
ud uertere ut inalio mͦ me rephendant: quia oblationes deuotor
hominii nolo suscipere: Considerent quã multa susciperimꝰ Quiid
opus : ea numerare ⁊ Ecce unã dico. filii uiliani hereditatẽ suscepi
Quare quia sine filus desunctus est: Bonifatihereditatẽ . Iuscipe¬
re nolui. Non misericordia: sed timore. ꝓ auiculariã nolui esse
ecdaon xp̃i. or ulti sunt quidẽ: quietiã denauib ac quirunt ha¬

Expanded text:
enim mordent, labiis mulcent, dentem figunt donat totum, non enim mordent, labiis mulcent, dentem figunt donat totum, non suscipit. Plane suscipio, profiteor me suscipere oblationes bonas, oblationes sanctas. Si quis autem irascitur in filium suum et moriens exhaeredat eum, si viveret, non eum placarem? non ei filium suum reconciliare deberem? Quomodo ergo cum filio suo volo ut habeat pacem, cujus appeto haereditatem? Sed plane, si faciat quod saepe hortatus sum; unum filium rebus, jam volunt bonitatem meam vel commendationem famae meae in aliud vertere, ut alio modo me reprehendant, quia oblationes devotorum hominum nolo suscipere. Considerent quam multa susceperim. Quid opus est ea numerare? Ecce unam dico, filii Juliani haereditatem suscepi. Quare? quia sine filiis defunctus est. Bonifacii haereditatem suscipere nolui, non misericordia, sed timore. Naviculariam nolui esse Ecclesiam Christi. Multi sunt quidem, qui etiam de navibus acquirunt. Ta
Abbreviated transcription (Latin):
quia factũ illiꝰ detestor: deinde: quia institutũ meu̾ ẽ. or ulti laudãt
qđ dicturꝰ sum. sed aliqui repͣhendunt U trisq facere satis. ualde
difficile est. audistis mͦcũ euangłm legeret᷑. Cantauimus uob̾. & non
saltastis. planximus: & non luxistis Uenit iohannes baptista ñ man¬
ducans neq bibens: & dicunt. demoniũ habet U enit filiꝰ hominis¬
manducans ⁊bibens: & dicunt. ecce homo uorax. potator uini. & a¬
micus publicanors Quid eͥgo facio inter illos. qui parant me repͥ¬
hendere. & dentes in me ducere. si suscepero hereditates eoꝵ qui filios
suos irati exhereditant: iterũ ꝗd facturusuiugertre sum
eis quib canto. & nolunt salare. qui dicarnt. ece quare neino
donat ecłe hx poniensi aliquid. ecce quare non ea faciuart qͥino¬
uatur heredẽ Quia epͥs augustinus debonitare suaolauao

Expanded text:
quia factum illius detestor. Deinde, quia institutum meum est. Multi laudant quia factum illius detestor. Deinde, quia institutum meum est. Multi laudant quod dicturus sum, sed aliqui et reprehendunt: utrisque facere satis valde difficile est. Audistis modo cum Evangelium legeretur: Cantavimus vobis, et non saltastis: planximus, et non luxistis. Venit Joannes Baptista non manducans neque bibens, et dicunt: Daemonium habet. manducans et bibens, et dicunt, Ecce homo vorax, potator vini, et amicus publicanorum . Quid ego facio inter illos, qui parant me reprehendere, et dentes in me ducere, si suscepero haereditates eorum qui filios suos irati exhaeredant? Iterum quid sum bus canto, et nolunt saltare? qui dicunt, Ecce quare nemo donat Ecclesiae Hipponensi aliquid: ecce quare non eam faciunt qui moriuntur haeredem; quia episcopus Augustinus de bonitate sua laudando
Abbreviated transcription (Latin):
bos exhereditauit Illã cũ laude: istũ cũ elogio. idẽ. cũ uituperatio¬
ne: Conmendaui aut̃ eccłe. ut non accipiat ipsas portiu̾culas. que
ꝑtinent ad exhereditatos. nisi cũ ad legitimã etatẽ ꝑuenerint:
Hoc eis reseruat eccła Deinde litẽ dimisit int̾ silios suos: inqua la¬
boro: ꝑ uella dicit. or eũ ÷ nostis quia semꝑ hoc dicebat pat̾ meus
puer dicit: Credatur patrimeo: quia mioriens mentiri n᷑ potuit
Et ista cõtentio quale malũ est: s ed sipueri ipsiserui dĩ sunt: luẽ
bane int̃ illoscito sinemꝰ: A udio illos ut pat̾. & forte meliꝰqua
pater ipsoꝵ: Uidebo quidsit inre. sicut dñsuoluerit: cũ paucis
frib fidelib honoratis. ac̃ ꝓpitio denumero ur̃o. id ÷ de plebe ista:.
Audio int̾᷑illos causam: & sicut dñs donauerit sinio: ⁊ am̃ ro gõ uos.
nemo me rep̾hendat. quia eiꝰ hereditatẽ nolo suscipiat eccła: ꝓ rimo.

Expanded text:
bos exhaeredavit: illam cubos exhaeredavit: illam cune. Commendavi autem Ecclesiae, ut non accipiant ipsas portiunculas, quae pertinent ad exhaeredatos, nisi cum ad legitimam aetatem pervenerint. Hoc eis reservat Ecclesia. Deinde litem dimisit inter filios suos, in qua laboro. Puella dicit, Meum est, nostis quia hoc dicebat semper pater meus. Puer dicit, Credatur patri meo, quia moriens mentiri non potuit. Et ista contentio quale malum est? Sed si pueri ipsi servi Dei sunt, litem hanc inter illos cito finimus. Audio illos ut pater, et forte melius quam pater ipsorum. Videbo quid sit juris. Sicut Dominus voluerit, cum paucis fratribus fidelibus honoratis, Deo propitio, de numero vestro, id est, de plebe ista, audio inter illos causam, et sicut Dominus donaverit, finio. Tamen rogo vos, nemo me reprehendat, quia ejus haereditatem nolo suscipiat Ecclesia. Primo,
Abbreviated transcription (Latin):
conmunẽ uitã ꝓsitens ł estam̃tũ fecit. kere desuistituit:
Odolor illiꝰ societatis. ofructus natus nonde arbore quã plã¬
tauit dñs sed eccłam scripsit herede̾: N olo nuinera illa non
amo
amaritudinis fructũ: Ego illũ dõ que¬
s ocietatẽ ꝓfessuserat: hanc teneret. hanc exkiberet: Nichilba¬
bebat: testamentũ non facer&: E abebat aliquid: non se nr̃m soci¬
ũ quasidĩ pauperẽ singer&: Mr agnusmͥ inde dolor ẽ. frͣs Dico cari¬
tati uestrȩ ꝓpt̃ hunc dolorẽ : statiui hereditatẽ ipsã in eccła non sus¬
cipere Filioꝵ ipsiꝰ sit: quod reliquid. ipsi inde faciant quod uolue¬
rint Uidetur enĩ mͥ quiasi eã suscepero: in isto facto qđ mͥ displicet.
& qđ doleo. eiꝰ particeps ero: Hoc uolui ñ latere caritatẽ urãm Filiã
ipsius in monasterio feminarũ ÷: siliꝰ ipsiꝰ inmonasterio uiroꝵ ẽ Am¬

Expanded text:
communem vitam profitens. Testamentum fecit, haeredes instituit. communem vitam profitens. Testamentum fecit, haeredes instituit. O dolor illius societatis, o fructus natus non de arbore quam plantavit Dominus! Sed Ecclesiam scripsit haeredem. Nolo munera ista, non amo amaritudinis fructum. Ego illum Desocietatem professus erat, hanc teneret, hanc exhiberet. Nihil habebat? testamentum non faceret. Habebat aliquid? non se nostrum socium, quasi Dei pauperem fingeret. Magnus mihi inde dolor est, fratres. Dico charitati vestrae, propter hunc dolorem statui haereditatem ipsam in Ecclesia non suscipere. Filiorum ipsius sit quod reliquit, ipsi inde faciant quod voluerint. Videtur enim mihi quia si eam suscepero, in isto facto, quod mihi displicet et quod doleo, ejus particeps ero. Hoc volui non latere Charitatem vestram. Filia ipsius in monasterio feminarum est: filius ipsius in monasterio virorum est. Am
Abbreviated transcription (Latin):
decore si aur ista consuetudo in monasterio nussa esser indeceros es¬
uote ure uenit adnos etia presbit᷑ ianuarius quodiudebatur
habere honeste erogando quasi consũpsit & non consiupse su
utmansit illiquedã pecunia id ÷ argentũ. qd̾dicer&. ẽẽ hilie sue
Biliasua: dõ ꝓpitio in monasterio feminarũ & bone spei est
Suberna̾t illã d̾s. ut impleat qd̾ de illa speramꝰ. in illĩmisedia
fatere poterat: quãuis em̃ uideremꝰ fulgorẽ ꝓfessionis. taursle
lubricũ timebamꝰ etatis: factũ : ut ipsu̾ argentũ quasi puelle
seruaret᷑. ut cũ ad legitimos annosuenire: faceret uide qđ
uirginẽ xp̃ decer&. quãdo optime iã facere posset: Uũ hes
epectant᷑: cepit ille morti ꝓpinquare Quidiu tanquã desuo
urausqͥa ipsiuserat. ñ filie: testamtũ fecit: ⁊ estamentuni
inquã fecit prb̾t. socius nr̃ nob̾cũ manens. de eccłauiuens.

Expanded text:
diceretur. Si autem ista consuetudo in monasterio permissa esset, indecens esdiceretur. Si autem ista consuetudo in monasterio permissa esset, indecens esvitae nostrae. Venit ad nos etiam presbyter Januarius, qui videbatur sua honeste erogando quasi consumpsisse, sed non consumpsit. Remansit illi quaedam pecunia, id est, argentum quod diceret esse filiae suae. Filia ipsius, Deo propitio, in monasterio feminarum, et bonae spei est: gubernet illam Dominus, ut impleat quod de illa speramus, in illius miserfacere poterat: quamvis enim videremus fulgorem professionis, tamen lubricum os veniret, faceret inde quod virginem Christi deceret, quando optime jam facere posset. Dum haec exspectantur, coepit ille morti propinquare. Qui diu tanquam de suo vivens, quia ipsius erat, non filiae, testamentum fecit. Testamentum, inquam, fecit presbyter socius noster, nobiscum manens, de Ecclesia vivens,
Abbreviated transcription (Latin):
in monasterio. quasiser iłus: quia locus habebat ep̃m Apprehensus
prb̃r factus sũ: & ꝑhunc gradũ ad episcopatũ ꝑ ueni Nonattuli aliꝗd.
non uenidad hanc eccłam: nisi cũ his indum̃tis quib illo tẽpore uestiebar:
Et quia hoc disponebã eẽ. inmnonasterio cũ fr̃ĩb: cognnto instituto&. uo¬
lutate mea beate memorie senex ualerius. dedit mͥortũ illum in qͦ¬
÷ nunc monasteriũ Cepi boni propositi fratres colligere. cõparesme¬
os nichil habentessicut nicil habebã & imitãtes me. ut qͦmͦ ego tenuem
pauꝑtatulã meã uendidi & pauperib erogaui. sie sacerente illiqͥ
merbi ee . lio luissent: ut de cõmuni unierem̃. cõmune aut nobis
esset magnũ & uberrimũ prediũ ipse ds̃: P erueniade piscopatũ
udi necesie babere ep̃m: exhibere humantasẽ asiduaquibo qi
uenientib sude transeuntb: qđ siñ feciset ep̃s ñ esset inbrueanos

Expanded text:
in monasterio: quasi securus, quia locus habebat episcopum. Apprehensus, in monasterio: quasi securus, quia locus habebat episcopum. Apprehensus, presbyter factus sum, et per hunc gradum ad episcopatum perveni. Non attuli aliquid, non veni ad hanc ecclesiam nisi cum his indumentis quibus illo tempore vestiebar. Et quia hoc disponebam, esse in monasterio cum fratribus, cognito instituto et voluntate mea, beatae memoriae senex Valerius dedit mihi hortum illum, in quo nunc est monasterium. Coepi boni propositi fratres colligere compares meos, nihil habentes, sicut nihil habebam, et imitantes me, ut quomodo ego tenuem paupertatulam meam vendidi, et pauperibus erogavi, sic facerent et illi qui mecum esse voluissent, ut de communi viveremus: commune autem nobis esset magnum et uberrimum praedium ipse Deus. Perveni ad episcopatum: et vidi necesse habere episcopum, exhibere humanitatem assiduam quibuscunque venientibus, sive transeuntibus: quod si non fecisset episcopus, inhumanus
Abbreviated transcription (Latin):
nouerint qͦmodo uolo uos nosse: dico ꝗd sit. qđ breuit᷑ dixi: Ego que
urm nouerunt: Querebã ubi constituerẽ monasteriũ: & ui¬
eẽ. potui nolui. non quesiui tam̃ quodsũ: Elegei in domo dĩ abiec¬
tus eẽ. magis quã habitare intabernaculis peccatoꝵ: Ab eis
quidiligunt scłm secreui me: sed eis qui p̃sunt populis no me
coequaui Nec conuiuiodm̃ mei superiorẽ locũ elegi.sed inferiorẽ &
abiectũ: & placuit illi dicere mͥascende sursũ Usq ad eo quod ante ti¬
mebã episcopatũ: ut qmͣ ceperat. eẽ. iã alicuiꝰ mom̃ti int̾ uoseruos xp̃ifa
mamea. in quo locosciebam ee̾. ep̃m: non illo accederẽ: Cauebã hoc &a
gebã quãtũ poterã: ut inloco humili saluarer ne in alto periclitarer:
s ed ut dixi. dño seruus contradicere ñ deb&: U eni ad iltam ciuitatẽ
ꝓpt uidendũ amicũ. quẽ putabãme lucrare posse dõ ut nob̾cũ esset

Expanded text:
noverint, quomodo volo vos nosse; dico quid sit, quod breviter dixi. Ego, quem noverint, quomodo volo vos nosse; dico quid sit, quod breviter dixi. Ego, quem um noverunt. Quaerebam ubi constituerem monasterium, et viesse potui, nolui: non quaesivi tamen quod sum. Elegi in domo Dei abjectus esse, magis quam habitare in tabernaculis peccatorum . Ab eis qui diligunt saeculum, segregavi me: sed eis qui praesunt populis, non me coaequavi. Nec in convivio Domini mei superiorem locum elegi, sed inferiorem et abjectum: et placuit illi dicere mihi, Ascende sursum. Usque adeo autem timebam episcopatum, ut quoniam coeperat esse jam alicujus momenti inter Dei servosma mea, in quo loco sciebam non esse episcopum, non illo accederem. Cavebam hoc et agebam, quantum poteram, ut in loco humili salvarer, ne in alto periclitarer. Sed, ut dixi, Domino servus contradicere non debet. Veni ad istam civitatem, propter videndum amicum, quem putabam me lucrari posse Deo, ut nobiscum esset