comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
municationis hoc faciant. Si uero intra
annum causam suam purgare contẽpse¬
Ut nullus exordinatis laico uirare p̾sumat
Ex concł Remensi. Capitulo.u.
It nullus ex eccliastico ordine ciuquã
laico quicquã supͣ sacra uł suꝑ scã
euangłia iuret. s simplicit᷑ cũ puritate
& ueritate dicat. ẽ. ẽ. ñ. ñ. S si ẽ. aliquid
qđ eis alaicis obiciatur. ad epm̃ inciis
territorio ẽ. deferatur. & iuxta id qđ illi
qui eiusdem sunt ordinis dudicauerint:
aut corrigatur. aut expurgetur. Si prb̃r¬

Expanded text:
municationis hoc faciant. Si vero intra municationis hoc faciant. Si vero intra annum causam suam purgare contempse. CAP. 233. - Ut nullus ex ordinatis laico jurare praesumat. Ex concilio Remensi, cap. 5. Ut nullus ex ecclesiastico ordine cuiquam laico quidquaEvangelia juret, sed simpliciter cum veritate et puritate dicat: Est est, non non. Sed, si est aliquid quod eis a laicis objiciatur ad episcopum in cujus territorio est, deferatur; et juxta id quod illi qui ejusdem sunt ordinis dijudicarint, aut corrigatur aut expurgetur. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
Quã satisfactionẽ ñ nulli precedentum
patrum. scanctũ papã leonẽ inbasilica
scĩ petri apłi corã reuerentissimo cesare
karolo acclero & plebe ita fecisse cõme¬
morant : atq itamox uenerandũ pͥncipẽ
contra eiusdẽ scĩ papȩ adũsarios dignȩ¬
ultionis uindictã exercuisse Si aliqͥs¬
ex ordinatis ab ep̃o suo dampnatꝰ fuerit:¬
t illud petendũ ut stature dignetur.
ut siquis cuiꝰlibet bonoris clericꝰ iudicio
epĩ quocũq crimine fuerit dampnatꝰ
non liceat eum siue abeccłus quibus
p̃fuit. siue aquolibet homine defensari.
int̃posita pena dampni. pecuniȩ atque
honoris. quo nec ȩ̨tatẽ nec sexũi excusan-
accusato. sicerti non fuerint testes
ursum constitutũ ẽ. ut aliquotiens
Clerici conuicti. & confessi in aliqͦ crimine
insultationẽ hereticorũ atq gentilium :
si forte causȩ suȩ ad eẽ. uoluerint. & in no¬
centiã suã asserere. intra unũ annũ excõ¬

Expanded text:
Quam satisfactionem nonnulli praecedentium Quam satisfactionem nonnulli praecedentium patrum sanctum Leonem papam, in basilica sancti Petri Carolo, ac clero, et plebe ita fecisse commemorant, atque ita mox venerandum principem contra ejusdem sancti papae adversarios, dignultionis vindictam exercuisse. CA ordinatus ab episcopo suo damnatu9 . Et illud petendum ut statuere dignentur, ut si quis cujuslibet honoris clericus judicio episcopi quocunque crimine fuerit damnatus, non liceat eum, sive ab ecclesiis quibus praefuit, sive a quolibet homine defensari, interposita poena damni pecuniae et honoris, quo nec aetatem nec sexum excusanduaccusato, si certi non fuerint testes,Rursum constitutum est ut aliquoties clerici convicti et confessi in aliquo crimineexsultationem haereticorum atque gentilium, si forte causae suae adesse voluerint, et innocentiam suam asserere, intra unum annum excom
Abbreviated transcription (Latin):
iquis clericus adũsus clericũ ht̃ nego¬
ap̃ quos utręq partes uoluerint uidicũ
continebunt: Si quis aut̃ p̃ter hȩc fece¬
rit: canonicis correptionib subiacebit.
opinione infamatus fuerit. & epc̃
legitimis testib appbare non potuerit :
suspendatur prb̃r usq dignã satisfactio
nem. ne popłs fidelium in eo scandalũ
patiatur. Digna enim satisfactio ẽ. si eis
aquib reus creditur. pꝰ rectã securitatem
de imposito crimine innocens ẽẽ. manife¬
stet᷑. Qdita a nob̾ & amaiorib c̃stitutũ ẽẽ.
docetur. S siue scđm canones. siue ad ar-¬
bitrium ep̃i sibi collegas .uii. coniungat.
&e iuret in sacro coram posito euangłio.
qui illum fecit. & docuit qđ euangłm
continet. & scĩ.iiiͦiͬ. euangłistę qui illud
scripser̃. sic adiuuent. qđ ille p̃noĩatã
actionẽ ita non ꝑpetrarit. sicut ei de illo
oblatũ ẽ. Et in hac satisfactione purgatꝰ :
secure deinceps suũ exerceat ministĩu:

Expanded text:
quis clericus adversus clericum habet negoapud quos utraeque partes voluerint, judicium obtinebunt. Si quis autem praeter haec fecerit, canonicis correptionibus subjacebit.opinione informatus fuerit, et episcopus legitimis testibus approbare non potuerit, sunem, ne populus fidelium in eo scandalum patiatur; digna enim satisfactio est, si ab eis a quibus reus creditur, post rectam securitatem de imposito crimine innocens esse manifestatur. Quod ita nobis a majoribus constitutum esse docetur. Sed sive secundum canones, sive ad arbitrium episcopi sibi collegas VII conjungat, et juret id sacro coram posito Evangelio: qui illud fecit et docuit quod Evangelium continet, et sancti quatuor Evangelistae qui illud scripserunt sic adjuvent, quod ille praenominatam actionem ita non perpetrarit, sicut ei de illis oblatum est. Et, in hac satisfactione purgatus, secure deinceps suum exerceat ministerium.
Abbreviated transcription (Latin):
ducere quis potest quãuis quartus
gradus sit. Ciuus enim filiã uxorẽ
ducere non licet. eius neq neptem
ꝑmittitur. Eius uͦ mulieris quam
impediri uxorem ducere. quia neq
naturali neq ciuili iure tibi c̃iungit᷑
& sororis iungi non posfunt. Item
Amitã licet adoptiuam uxorem
ducere non licet: Materterã quia
parentum loco habetur. Qua ratione

Expanded text:
ducere quis potest, quamvis quarto ducere quis potest, quamvis quarto gradu sit. Cujus enim filiam uxorem ducere non licet, ejus neque neptem permittitur. Ejus vero mulieris quam impediri uxorem ducere, quia neque naturali neque civili iure tibi coniungituvel fratris et sororis iungi possunt. Item amitam licet adoptivam uxorem ducere non licet, item materteram, quia parentum loco habentur. qua ratione
Abbreviated transcription (Latin):
uł auum. uł neptẽ. uł matrem &
filium. uł auiam & nepotẽ & usq
ad infinitum E si tales ꝑsonȩ int̾se
coierint. nefarias atq in cestas nuptias
contraxisse dicuntur. Et hec adeo
ita sunt : ut quãius ꝑ adoptionem
parentum liborũ loco sibi eẽ ceper̃
non possunt int̾ se matrimonio iuingi
intantum ut etiam dissoluta adop¬
tione idẽ luris maneat. Itaq eam
quȩ ꝑ adoptionẽ filia aut neptis
ẽẽ cȩꝑit. ñ pot̃is uxorẽ ducere quãuis
eam manci paueris: Int̾eas quoque
ꝑsonas quȩ extransũso gradu cogna¬
tionis uinguntur ẽ. quędã similis
obseruatio s ñ tanta. Sane enim int̃
frem sororemq nuptiȩ ꝓhibitȩ sunt.
siue abeodem patre eadẽq matre
nati fuerant. siue ex alterutro eorun¬
dẽ. Et si qua ꝑ adoptionẽ soror tͥ eẽ.
ceꝑit. quãdiui quidẽ constat ad optio.
sane int̾ te &e eã nuptiȩ consistere
non possunt: filiam uxorem ducere
non licet. S nec neptẽ frĩs uł sororẽ

Expanded text:
avum et neptem, vel matrem et filium, vel aviam et nepotem, et usque ad infinitum. Et si tales personae inter se coierint, nefarias atque incestas nuptias contraxisse dicuntur. Et haec adeo vera sunt ut, quamvis per adoptionem parentum liberorumve loco sibi esse coeperunt, non possint inter se matrimonio jungi, in tantum ut etiam dissoluta adoptione idem juris maneat. Itaque eam quae per adoptionem filia aut neptis esse coeperit, non poteris uxorem ducere, quamvis eam emancipaveris. Inter eas quoque personas quae ex transverso gradu cognationis junguntur est quaedam similis observatio, sed non tanta. Sane enim inter fratrem sororemque nuptiae prohibitae sunt, sive ab eodem patre eademque matre nati fuerint, sive ex alterutro eorumdem. Et si qua per adoptionem soror tibi esse coeperit, quandiu quidem constat adoptio, sane inter te et eam nuptiae consistere non possunt. Filiam uxorem ducere non licet, sed nec neptem fratris vel sororis
Abbreviated transcription (Latin):
ducere non potest uł fas non ẽ: erit
Cap̃. i. Siquis nefarium & incestum
atq damnandũ matrimoniũ c̃traxit.
libos autem expriore legitimo matri¬
monio non habuerit. statim suis facul¬
tatib careat. dosq s ei dataẽ. fisci uiribꝰ
uindicetur. Post publicationẽ autem
& cinguli patiatur amissionẽ. & exilio
puniatur. Qͦdsi uilior sit. corporali
questioni subsistat. & uxor eius contͣ
leges easdem nupta pęnas patiatut.
scłi nulla iusta ex cusetur ignorantia
¶Cap̃.ii. Si aut̃ lib̾i sint. un cestas nup¬
tias contraxerit. illi aut̃ sint liberi le¬
gitimi. quod forte exalio licet matri-¬
monio ꝓcreati sint̾ penę̃ patris sui uris
fiant. & pat̃nas accipiant facultates.
sic tñ ut patri suo alimonias prebeant.
& quȩ necessaria sunt amministrent:¬

Expanded text:
ducere non potest, vel fas non est, erit ducere non potest, vel fas non est, erit cetur. Si quis nefarium et incestum atque damnatum matrimonium contraxerit, liberos autem ex priori legitimo matrimonio non habuerit, statim suis facultatibus careat, et dos quae data est ei fisci juribus vindicetur. Post publicationem autem et cinguli sui patiatur amissionem, et exsilio puniatur. Quod si vilior sit et corporali quaestioni subsistat, et uxor ejus contra leges nupta easdem poenas patiatur scilicet, si nulla justa excusetur ignorantiacap. 2. Si autem liberi sint, et incestas nuptias contraxerint, illi autem sint liberi legitimi quod forte ex alio matrimonio procreati sint in poenam patris, sui juris fiant, et paternas accipiant facultates; sic tamen ut patri suo alimonias praebeant, et quae necessaria sunt administrent
Abbreviated transcription (Latin):
ne quorundã nuptiis abstinere:
necesse ẽ. ut ecce priuignã aut nurõ
uxorẽm ducere non lic̾ẽt. qr utiȩq
filiȩ loco sunt. Item Mariti autẽ
filius ex alia uxore & uxoris filia
ex alio marito uł contra: matrimo¬
nium recte contrahunt. licet habe¬
ant srem̃ uł sororẽ ex matrimonio
pꝰea contracto. si uxor tua pꝰ diuortiũ
ex alio filiã ꝓcreauerit hec quidẽ
non ẽ. pͣuugna tua. Itẽ. Si adu̾sus ea
quȩ diximꝰ aliqui coierint. nec uir
nec uxor nec matrimoniũ intelligit᷑
nec dos. Itaq qui exeo cottu nascunt᷑
inpotestate patris ñ sunt. s tales sunt
quantum ad patriã potestatẽ ꝓtinent.
quales sunt hi quos mat̾ uulgo c̃eepit
Namȩ nechi patrem hab̾e intelligunt᷑.
Cum his etiam incertꝰ ẽ. coitꝰ. unde
solent filii spurii appellari. uł agreca
uoce sporadii concepti. quasi sine
tali coitu. dotis exactioni locus sit.
Pandectaꝵ. lig̃ .iii. tcđ .ii
Sicum ea quis nuptias uł sponsalia
Oconstituerit. quam uxorem uel

Expanded text:
ptiis abstinere necesse est, ut ecce privignam, aut nurum uxorem ducere non licet, quia utraeque filiae loco sunt. Item. Mariti autem filius ex alia uxore, et uxoris filia ex alio marito vel contra, matrimonium recte contrahunt, licet habeant fratrem vel sororem ex matrimonio postea contracto natos. Si uxor tua post divortium ex alio filiam procreaverit, haec quidem non est privigna. Item. Si adversus ea quae diximus aliqui coierint, nec vir, nec uxor, nec matrimonium intelligitur, nec dos. Itaque qui ex eo coitu nascuntur, in potestate patris non sunt, sed tales sunt, quantum ad patriam potestatem pertinet, quales sunt hi quos mater vulgo concepit. Nam nec hi patrem habere intelliguntur. Cum his etiam incertus est coitus, unde solent spurii appellari vel a Graeca voce πωραδὴν concepti, quasi sine tali coitu dotis exactioni locus sit.Pandectarum, lib. III, tit. II. Si cum ea quis nuptias vel sponsalia constituerit, quam uxorem vel
Abbreviated transcription (Latin):
onis suȩ misit in quo non quidẽ
adhuc confessa. s ut contra se
falsum diceret crim̃ cogise se in¬
notuit. insuꝑ subiungens. qđ si
ampluis compulsa fuero. scitote
non ueritate s timore mortis &
euadendi studio. quia alit̃ ñ possũ.
quod uoluerint dicã. Uos tñ me¬
mores estote mei. hec uob insinu¬
antis. Unde p̃cipimꝰ uob̃ ut cũ
eadem teub̾ga ad condictã sẏ no¬
dum sicut statiumus aduenerit:
causam eius diligenti examina¬
tione tractetis. & si ei obicitur
quod illa crim̃ se aliꝗ d admisisse
confessa fuisset. econtra illa uiolen¬
ciam se ꝑtulisse ꝓclamauerit.
uł si inimicos sibi iudices fuisse
testata fuerit : tunc illud reno¬
uantes udicium. scđ̾m ȩquitatis
normã ut iniustitiȩ mole nor
opprimatur:¬
Hec pars continet deincesta copula¬
tione & foruicatiane diu̾si generis
&e inqua linea fideles coniungi &
separari debeant. & decorrectione
& penitentia singulorum.

Expanded text:
onis suae misit, in quo non quidem onis suae misit, in quo non quidem adhuc confessam, sed ut contra se falsum diceret crimnotuit. Insuper subjungens, Quod si amplius compulsa fuero, scitote non veritate, sed timore mortis, et evadendi studio, quia aliter non possum, quod voluerint dicam. Vos autem memores estote mei haec vobis insinuantis. Unde praecipimus vobis, ut cum eadem Theutberga ad condictam synodum sicut statuimus advenerit, causam ejus diligenti examinatione tractetis; et si ei objicitur, quod illa crimen se aliquod admisisse confessa fuisset, et contra illa violentiam se pertulisse proclamaverit, vel si inimicos sibi judices fuisse testata fuerit; tunc illud renovetis judicium secundum aequitatis normam, ut injustitiae mole non opprimaturDECRETI PARS NONA. De incesta copulatione et fornicatione diversi generis, et in qua linea fideles conjungi et separari debeant, et de correctione et poenitentia singulorum.
Abbreviated transcription (Latin):
amorẽ dei pꝰposuit. Ubi nichil uob̃
aliud precipimꝰ manifestatione
sua eodẽ rege conuicto. nͥ ut scđ̾m
canonicã auctoritatẽ nr̃a uice freci
causam illius diffiniatis. Sin uero
minime ꝓbatã fuerit. uualdradã
uxorẽ fuisse legitimã. neq nuptus
scđm morẽ celeeratis ꝑ benedictionẽ
scił sac̃dotis filio nr̃o lothario exti¬
tisse coniunctã: suggerite illi ut
non moleste ferat legitimã sibi
supsa innocens apparuit rec̃ciliari
uxorem. nec inhoc carnis uoci
obtemꝑet. sed potius diuinis
p̃ceptis obediens pudeat eum.
immo ꝑtimescat in luxuriae
stercore pͥutresieri. & uoluntatẽ
ꝓpriam sequendo ante tribunal
xp̃i districtam ponere rationem.
Preterea uos scire uolo quia p̾fata
te ub̾ga apłicam sedem bis & t̃¬
appellauit. & se aprelato glorioso
rege questa ẽ. miuste fuisse deiectã
& uico actã falsum contra se com¬
posuisse piacubum. Nã eo tempore
ad aplicã sedem libellũ appellati¬

Expanded text:
amorem Dei postposuit. Ubi nihil vobis amorem Dei postposuit. Ubi nihil vobis aliud praecipimus, manifestatione sua eodem rege convicto, nisi ut secundum canonicam auctoritatem nostra vice freti causam illius definiatis. Sin vero minime probatum fuerit Waldradam uxorem fuisse legitimam, neque nuptiis secundum morem celebratis, per benedictionem scilicet sacerdotis, filio nostro Lothario exstitisse conjunctam: suggerite illi, ut non moleste ferat legitimam sibi, si ipsa innocens apparuerit, reconciliari uxorem; nec in hoc carnis voci obtemperet, sed potius divinis praeceptis obediens, pudeat eum, imo pertimescat, in luxuriae stercore putrefieri, et voluntatem propriam sequendo ante tribunal Christi strictam ponere rationem. Praeterea vos scire volo, quia praefata Theutberga apapppellavit, et se a praefato glorioso rege questa est injuste fuisse dejectam, et vi coactam falsum contra se composuisse piaculum. Nam eo tempore ad apostolicam sedem libellum appellati
Abbreviated transcription (Latin):
sororem pꝰmodũ admisisse hutb̃ti.
Ubi pͥmum diligenti inuestigati-¬
one inquirite. & si eundẽ głosũ
regẽ p̃dictã galdradã premissis
dotib. coram testib scđm legẽ &
ritum quo nuptię celebrari solent.
ꝑomĩa inueneritis accepissȩ. & pu¬
blica manifestatione eadẽ uual¬
drada inmatrimonium ipsius
admissa ẽ : restat ut ꝑscrutemim
cur illa repudiata sit. uł filia ẜosonis
admissa.S qr idẽ głosus rex metu
tebgã ad misisse se dicit. uosillud
euangłicum recolite. quo dñs no¬
lite inquit timere eos qui corpus
occidunt: & iterũ ait Qͥdꝓdest
homini siumũ sum mundũ lucret᷑¬
tiis considandũ ẽ. quod si occisores
corporis timendi non sunt. contra
iustitiam hominẽ impellentes. &¬
lucrum & lucrum totiꝰ mundi ñ
ꝓsit homini anima ꝑdita. qͣntominꝰ
metu unius hominis tantus rex
debuit contra diuinũ p̃ceptum
in immane precipiciũ mergi.
Inhoccerte se magis rep̃hensibilẽ
ostendit. in quo amori mundi

Expanded text:
ti. Ubi primum diligenti investigatione inquirite, et si eumdem gloriosum regem praedictam Waldradam praemissis dotibus, coram testibus, secundum legem et ritum, quo nuptiae celebrari solent, per omnia inveneritis accepisse, et publica manifestatione eadem Waldrada in matrimonium ipsius admissa est; restat ut perscrutemini cur illa repudiata sit, vel filia Bosonis admissa. Sed quia idem gloriosus rex metu Theutbergam admisisse se dicit: vos illud evangelicum recolite, quo Dominus: Nolite, inquit, timere eos qui corpus occidunt ; et iterum ait: Quid prodest homini, si universum mundum lucrettiis considerandum est, quod si occisores corporis timendi non sunt, contra justitiam hominem impellentes, et lucrum totius mundi non prosit homini anima perdita; quanto minus metu unius hominis tantus rex debuit contra divinum praeceptum in immane praecipitium mergi? In hoc certe se magis reprehensibilem ostendit, in quo amori mundi
Abbreviated transcription (Latin):
nione priuatꝰ. ⁊ acetu hominum
ampletatur & foueat. ita tamen
qui iam moniti a sacerdote semel &
bis terq ut corrigerentur ad thorisuȩ
coniuigis noluerint redire consortiũ.
ipse sius meritis. & apalatine dignita¬
tis officio separabuntur. ⁊ in sup̾ er
generose dignitatis testimonia quã¬
diu inculpa fuerint amissuri sunt.
quia carnẽ suã discidii cingulo tͣdi¬

Expanded text:
nione privatus et coetu omnium nione privatus et coetu omnium amplectatur et foveat. Hi tamen qui jam admoniti a sacerdote semel et bis terque ut corrigantur ad charum suae conjugis noluerint redire consortium, ipsi se suis meritis et a palatinae dignitatis officio separabunt, et insuper generosae dignitatis testimonium, quandiu in culpa fuerint, amissuri sunt, quia carnem suam discidii jugulo tradi
Abbreviated transcription (Latin):
aicus presentibus clericis nisi ipsis rogan¬
tibus docere non audeat. xcuiii. ⁊
lieres publice docere ñ p̃sumant.
Iolier baptitare nonp̃sumat. Cap̃ .ci.
De uidius adolescentulis et infirmis.
les sunt sũptu eccłȩ cuiꝰ uidue sunt susten
tam̃ assidue in dei opere. ẽt̾. debent ut
et meritis et orationibus suis eccłam adui¬
conuigale consortiũ nulla culpa gra-¬
uiore dimittunt uel etiã dimiserunt. et
nullas causas discidii ꝓbabiliter ꝓponen¬
tes ꝓpterea sua matrimonia dimittunt.
ut aut illicita aut aliena p̃sumant. si ante¬
quã apud epõs cõꝓuintiales discidii cau¬
sas dixerint. et prius uxores quã uditio
damnentur abiecerint. a cõmunione
uxores suas diuortio incidente relinquuns.
SReceptum dñi ẽ. ut excepta causa
fornicationis uxor auiro dimitti
non debeat. Et idõ quicumq circa
culpam criminis supra dicti uxorem
suã quacũq occasione relinquerins
quia quoo ds iunxit. ille separare
disposuit. tã diu ab eccłiastica cõmu¬

Expanded text:
aicus praesentibus clericis, nisi ipsis probantibus, docere non audeat. XCIX. De mlieres baptizare non praesumant. Mulier baptizare non praesumat. CI. Dles sunt, sumptu Ecclesiae cujus viduae sunt sustenttam assiduae in Dei opere esse debent ut et meritis et orationibus suis Ecclesiam adjuconjugale consortium culpa graviore dimittunt vel etiam dimiserunt, et nullas causas discidii probabiliter proponentes propterea sua matrimonia dimittunt, ut aut illicita aut aliena praesumant, si antequam apud episcopos comprovinciales discidii causas dixerint, et prius uxores quam judicio damnentur abjecerint, a communione uxores suas divortio intercedente relinquunt. Praeceptum Domini est ut, excepta causa fornicationis, uxor a viro dimitti non debeat. Et ideo quicunque citra culpam criminis supradicti uxorem suam quacunque occasione reliquerit, quia quod Deus junxit ille separare disposuit, tandiu ab ecclesiastica commu
Abbreviated transcription (Latin):
iqua mulier fornicauerit & exinde
infantẽ qui fuerit natus occiđ̾it.
& quȩ studuerit abortum facere.
& quod contemptũ ẽ. necare. aut
certe ne concipiat elaborare. siue
exad ult̾io siue ex legitimo coniuigio.
has tales mulieres inmorte recipẽre
siue conscias scelerũ ipsorũ decem
annis agere penitentiã iudic amus.
Si quis multis mptus lxxx.
fuerit copłatꝰ penitentiã agat. Con¬
ũsatio aut̃ & fides penitendi c̃pendit
nt̃ hȩc urã scĩtas addere studuit
si cuiꝰ uxor adultiũ ꝑpetrauerit.
utrum marito ipsius liceat scđm
mundanã legẽ eam interficere
S scã di eccłia mundanis ñ quã
constringitur legib gladium ñ
habet nisi sp̃ualẽ non occidits¬

Expanded text:
qua mulier fornicata fuerit, et infantem qui exinde fuerit natus occiderit, et quae studuerit aborsum facere, et quod conceptum est necare, aut certe ut non concipiat elaborare, sive ex adulterio, sive ex legitimo conjugio, has tales mulieres in morte recipere csive conscias scelerum ipsarum, decem annis agere poenitentiam judicamuSi quis multis nuptiis fuerit copulatus, poenitentiam agat: conversatio autem et fides poenitentis compendit  vestra sanctitas addere studuit, si cujus uxor adulterium perpetraverit, utrum marito ipsius liceat secundum mundanam legem eam interficere. Sancta Dei Ecclesia mundanis nunquam constringitur legibus, gladium non habet nisi spiritualem ac di
Abbreviated transcription (Latin):
qđ scđm castitatẽ secũ ꝑdurat
horamꝰ. & diuites cum uistitia &¬
oꝑib bonis non abioimus. & parsimoniã
cum ueste humili non reprobamus.
sicut etiam ornatum pret corporis
diligentiã infucatũ laudamꝰ. Dissolu
uentus qui in his fiunt tanquã scõs
& utiles recipimus. pietatẽ in pͥuatis
domib ñ concludentes. & omne locũ
innomine dnĩ ȩdificatũ honoramus.
&e congregationẽ in eccłia factã adutili
tatẽ cominunẽ recipimꝰ & bona oꝑa
quȩ supra uires infrẽs pauꝑes exercent᷑
scđm eccłiasticas traditiones beatificamꝰ.
& omĩa quȩ conueniunt traditionib
apłicis & scãrũ scripturarũ p̃ceptis in
unt uxores:¬

Expanded text:
m castitatem secum perdurat honoramus, et divites cum justitia eribus bonis non abjicimus, et parcimoniam cum veste humili non reprobamus: sicut etiam ornatum propter corporis diligentiam infucatum laudamus, dissolutventus qui in his fiunt tanquam sanctos et utiles recipimus, pietatem in privatis domibus non concludentes, et omnem locum in nomine Dei aedificatum honoramus, et congtatem communem recipimus, et bona opera quae supra vires inter fratres pauperes exercentur secundum ecclesiasticas traditiones beatificamus, et omnia quae conveniunt traditionibus apostolicis et sacrarum Scripturarum praeceptis in unt uxores
Abbreviated transcription (Latin):
continentiȩ eligunt. s eos qͥ suscipi¬
unt habitum eius. ⁊ insuꝑbiam
efferuntur adũsus eos qui simpliciꝰ
qui se extollunt adũsus scripturas
&e eccłiasticos canonesi & noua intro-¬
dicaint p̃cepta. Nos aut̃ & uirgini¬
tatẽ cum humilitate admiramur.
& continentiã cũ castitate & religi¬
one. Dõ acceptissimã dicimꝰ &̾
renuntiationẽ scłariũ negotiorũ atq

Expanded text:
continentiae eligunt, sed eos qui suspiciunt habitum ejus et in superbiam efferuntur adversus eos qui simpliciusqui se extollunt adversus Scripturas et ecclesiasticos canones et nova introducunt praecepta. Nos autem et virginitatem cum humilitate admiramur, et continentiam cum castitate et religione Deo acceptissimam dicimus, et renuntiationem saecularium
Abbreviated transcription (Latin):
Niustum uidetur ⁊ impium. ut manciria
quȩ fideles uiri seu feminȩ ꝓremedio aĩȩ
muneris mancipio uł commutationis
commertio iterum inscłariũ seruitut e
redigantur. cum canoniea auctoritas
seruos fugitiuos tantum modo distrahi
ꝑmittat. & idõ om̃s rectores eccłarum
sum moꝑe caueant. ne uniꝰ elemosina alt̾ius
peceatũ fiat. & ẽ. ab surdum ut execcłiastica
dignitate seruus decedens humanȩ

Expanded text:
njustum videtur et impium, ut mancipia quae fideles viri seu feminae pro remedio animae muneris pretio vel commutationis commercio, iterum in secularem servitutem redigantur, cum canonica auctoritas servos fugitivos tantummodo distrahi permittat, et ideo omnes rectores Ecclesiarum summopere caveant, ne unius eleemosyna alterius peccatum fiat. Et est absurdum ut Ecclesiastica dignitate servus decedens, humanae
Abbreviated transcription (Latin):
donatione uel uenditione uł commutatio
rrita erit ep̃orũ donatio uł uenditio uł
cominutatio rei eccłasticȩ. absq collauda¬
tione & subscriptione clericorũ. De commiu¬
t commutationes rerũ eccłiasticarũ
ualde caueantur. & subtilissime si
aliquo modo fieri debent. inspiciantur.
Quȩ autem inconsultę facte sunt: iuxta
decretum canonicũ hẏlarii . pp̃. qͥs illicite
decessor ep̃s amiserit. uł ab aliis illicite
commissę sunt: ab eo qui successor ẽ. emen¬
ritas denuntiat: ne commutationes
rerum uł mancipiorum eccłiasticorum.
quelib& ꝑsona sine licentia & consensu
religionis p̃sumat facere: De eccłiasticis¬

Expanded text:
donatione vel venditione vel commutation. Irrita erit episcoporum donatio, vel venditio, vel commutatio rei ecclesiasticae absque collaudatione, et subscriptione clericorum. CUt commutationes rerum ecclesiasticarum valde caveantur, et subtilissime si aliquo modo fieri debent, inspiciantur. Quae autem inconsultae factae sunt, juxta decretum canonicum Hilarii papae, quas illicite decessor episcopus admiserit, vel ab aliis illicite commissae sunt, ab eo qui successor est emenritas denuntiat, ne commutationes rerum vel mancipiorum ecclesiasticorum quaelibet persona sine licentia et consensu religionis, praesumat facere. CA
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ mancipia eccłastica quisquã nͥ
ad lib̾tatem commutet. iudelicet
ut mancipia quȩ ꝓeccłiastico homine
dabuntur in eccłe seruitute ꝑmaneant.
& eccłiasticꝰ homo qui cominutatur.
ꝑ petua lib̾tate fruatur Quod enĩ semel
domino consecratum ẽ. adhumanos usus
iam transferri non potest. Ait enim lex.
Siquis mutauerit: & quod mutatũ est

Expanded text:
 mancipia ecclesiastica quisquam, nisi ad libertatem commutet, videlicet ut mancipia quae pro ecclesiastico homine dabuntur, in ecclesiae servitute permaneant, et ecclesiasticus homo qui commutatur, perpetua libertate fruatur. Quod enim semel Domino consecratum est, ad humanos usus jam transferri non potest. Ait enim lex: Si quis mutaverit, et quod mutat, et
Abbreviated transcription (Latin):
se sentitis. non auobis exigitur. ut a
uobis subditis ueniam postuletis: ne
apud eos quos oporcet esse subiec tos
dũ nimium seruatur humilitas. re¬
gendi frangatur auetoritas. Etam̃
petenda est uenia abom̃iũ dno. qͥ
nouit eos quos plus iusto forte corri¬
pitis: quanta beniuolentia diligatis.
mittantur fungi officiis suis reuerten

Expanded text:
se sse svobis subditis veniam postuletis, ne apud eos quos oportet esse subjectos, dum nimium servatur humilitas, regendi frangatur auctoritas. Sed tamen petenda est venia ab omnium Domino, qui novit eos quos plus justo forte corripitis, quanta benevolentia diligatis. mittuntur fungi officiis suis reverten
Abbreviated transcription (Latin):
humilitate induti. xp̃iana. discant
non concepnere quos cognouerint morũ
uicia quam uerboꝵ amplius deuitare.
nosse. ita esse pponendas uerbis sencen.¬
tias: ut p̃ponitur animus corpori.
Ex quo fit: ut ita malle debeant ue
siores habere amicos. Nouerint etiã
non esse uocem ad aures dei. nisi ani¬
mi affectum. Ita enĩ non irridebt̃.
si aliquos antistes & minutros ȩccłȩ
forte animauterint. uel cum barba¬
rsimis & soloecismis dm̃ uocare. uel eadẽ
uerba quȩ ꝓnuntiant non intellige¬
re. ꝑturbateq distinguere. non quia
ista mimͥie corrigenda sunt. ut
populus adid qđ plane intelligit dicat
amen. Sed tamem pie toleranda funt
abeis qui didicerint ut sono inforo.
sic uoto inȩccła benedici. Itaq foren¬
sis illa non nũquã forte bona dictio.
nũquã tam̃ benedictio dici potest.
cessu correctionis non esse petendam¬
cessitas discipline moribus co¬
hercends dicere uos dura uerba con¬
pellit. si etiã ipsi modum uos excessis¬

Expanded text:
humilitate induti Christiani discant non contemnere, quos cognoverint morum vitia quam verborum amplius devitare, nosse ita esse praeponendas verbis sententias, ut praeponitur animus corpori. Ex quo fit ut ita malle debeant versiores habere amicos. Noverint etiam non esse vocem ad aures Dei, nisi amici affectum. Ita enim non irridebunt si aliquos antistites et ministros Ecclesiae forte animadverterint, vel cum barbarismis et solaecismis Deum invocare, vel eadem verba quae pronuntiant non intelligere, perturbateque distinguere, non quia ista minime corrigenda sunt, ut populus ad id quod plane intelligit, dicat amen, sed tamen pie toleranda sunt ab eis qui didicerint, ut sono in foro, sic voto in ecclesia benedici. Itaque forensis illa nonnunquam forte bona dictio, nunquam tamen benedictio dici potest. cessu correctionis non esse veniamcessitas disciplinae minoribus cohercendis dicere uos uerba dura compellit. si etiam in ipsis modum uos excessis
Abbreviated transcription (Latin):
qAquicqͥd afidelib datur. redẽptio
peccatorũ ẽ. Et idõ non głent᷑̾ talib
sumptib uti: s magis timeant
quod inuet̾i testam̃to de sacerdotib
dictum ẽ. iniquitatẽ popłi eos debe
portare. Et idõ cum magno timore
suꝑ eos solliciti sint quorũ donis par¬
ticipantur: quia magnũ ꝑiołm ẽ.
Ex concilio meldensi. Cap̃.U.
It prb̃i nullatemis ubiq hospitari
sinantur. aut aliqͦmͦ ipsi p̃suman.
exhibenda. nec etiã alibi habitare ꝑ.
prb̃i aliquẽ recursum habuerint
Qdͥ si obseruare pariupenderint: ita
ut trangressores & qui contra int̾dicta
acceꝑit deponatur. Ex concilio neo¬
cesariensi. Capttulo .id¬

Expanded text:
quid a fidelibus datur, redemptio peccatorum est. Et ideo non glorientur talibus sumptibus uti, sed magis timeant quod in Veteri Testamento de sacerdotibus dictum est: Iniquitatem populi eos debere portare . Et ideo cum magno timore super eos solliciti sint, quorum bonis donis participantur, quia magnum periculum est Ex conc. Meldensi, cap. 5 . Ut presbyteri nullatenus ubicunque hospitari sinantur, aut aliquo modo ipsi praesumant, exhibenda, nec etiam presbyteri aliquem recursum habuerint. Quod si observare parvipenderint, ita ut transgressores, et qui contra interdicta acerdotum. Ex concilio Neocaesariensi, cap.
Abbreviated transcription (Latin):
de his dixit ꝓpħa. Sep̾ties indie laudẽ
dixi. nã de nocturnis uigiliis. idẽ ipse
ꝓpħa ait. Media nocte surgebam ad
confitendũ tibi. Ergo his temporib
referamꝰ laudes creatori nr̃o: suꝑ iudi¬

Expanded text:
de his dixit Propheta: Septies in die laudem de his dixit Propheta: Septies in die laudem dixi tibi. Nam de nocturnis vigiliis idem ipse Propheta ait: Media nocte surgebam ad confitendum tibi. Ergo his temporibus referamus laudes creatori nostro super judi
Abbreviated transcription (Latin):
De eadẽ re. Ex eodem. Cap̃ .iii.
lericus quilib& u̾bo dei eruditus
Cartificio uł agri cultura absque
officii sui dum taxat detrim̃to p̃paret
quid matutinali offitio expleto agere
debean. Ex concił nannetensi. Cap̃.lx.
rb mane matutinali offio exple¬
to. pensum seruitutis suȩ canendo.
primã. tertiã. sextã. nonãq ꝑsoluat.
ita tñ. ut pꝰea horis compecentib &
signis designantib uixta possibilitatẽ.
aut a se aut scolarib publice cõpleant᷑.
Deinde ꝑ actis horis. infirmmis uisitatis
siuoluerit adopꝰ rurale exeat ieiunias.
ut iterum necessitatib ꝑegrinorũ &
hospitũ siue diu̾sorũ cõmeantiũ infir¬
morũ quoq atq defunctoꝵ succurrere
possit usq ad statutã horam ꝓ qͣlitate
temporis & oportunitate. De eadẽ¬
re. ex dictis sc̃i benedicti.
Dropħa dicente. septies indie laude
dixi tibi Qui septenarius numerꝰ a nob̾
sexte nonȩ uesꝑe. completoriiq t̃ꝑe
nr̃ȩ seruitutis officia ꝑsoluamꝰ. quia

Expanded text:
De eadem re. Ex eodem, cap. 52. Clericus quilibet verbo Dei eruditus artificio vel agricultura, absque officii sui duntaxat detrimento, praepaquid matutinali officio expleto agere debeant. Ex concilio Nannetensi, cap. 60. Presbyter mane, matutinali officio expleto pensum servitutis suae canendo primam, tertiam, sextam, nonamque persolvat; ita tamen ut postea horis competentibus, et signis designantibus, justa possibilitatem, aut a se, aut a scholaribus publice compleantur. Deinde peractis horis, infirmis visitatis, si voluerit ad opus rurale exeat jejunus, ut iterum necessitatibus peregrinorum et hospitum, sive diversorum commeantium, infirmorum quoque atque defunctorum succurrstatutam horam pro qualitate temporis et opportunitate. Item ex dictis S. Benedicti: § 1. Propheta dicente: Septies in die laudem dixi tibi, qui septenarius sacratus numersextae, nonae, vesperae completoriique tempore nostrae servitutis officia persolvamus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
legendi. ⁊ instantiã orandi. quia uita
Quiri iusti lectione instruitur. oratione
ornatur. & assiduitate lectionismunit᷑
homo apeccato. uixta illũ qui dicebat.
Incorde meo abscondi eloquia tua. ut
ñ peccem tibi. Hec sunt enĩ arma uide¬
licet lectio & oratio. quib diabolus
expugnatur. Hȩc sunt instrumenta.
quib et̾na beatitudo adquiritur. His
armis uicia compͥmuntur. His alim̃tis
uirtutes nutriuntur. S & si quando
alectione cessantur : debet manuũ oꝑatio
subsequi. Quia ociositas inimica est
animȩ. Et antiquus hostis: quẽ aleca¬
one siue aboratione uacantẽ unuene.¬
rit : facile aduicia rapit. Pusum nãq
lectionis discetis qualit̾ & uos uiuatis
& alios doceatis ꝑ usum orationis & uob̃ &
his quib in caritate coniuncti estis:
ꝓdesse ualebitis. ꝑmanuͣm oꝑationẽ. &
corporis macerationr̃ & uiciis alimenta
negabitis. & ur̃is necessitab subuenietis:
& habebitis unde necessitatẽ patienti
non uadant Ex concł maguntiensi:

Expanded text:
legendi et instantiam orandi, quia vita viri justi lectione instruitur, oratione ornatur, et assiduitate lectionis munitur homo a peccato, juxta illum qui dicebat: In corde meo abscondi eloquia tua ut n peccem tibi . Haec sunt enim arma videlicet lectio et oratio, quibus diabolus expugnatur. Haec sunt instrumenta quibus aeterna beatitudo acquiritur; his armis vitia comprimuntur; his alimentis virtutes nutriuntur. Sed et si quando a lectione cessatur, debet manuum operatio subsequi, quia otiositas inimica est animae. Et antiquus hostis quem a lectione sive ab oratione vacantem invenerit, facile ad vitia rapit. Per usum namque lectionis discetis qualiter et vos vivatis, et alios doceatis. Per usum orationis et vobis, et his quibus in charitate conjuncti estis, prodesse valebitis. Per manuum operationem et corporis macerationem, et vitiis alimenta negabitis et vestris necessitatibus subvenietis, et habebitis unde necessitatem patientibnon vadant. Ex conc. Maguntiensi .
Abbreviated transcription (Latin):
ñ prbr̃. ñ diaconus tranfferatur. Si quis
aut̃ pꝰ diffinitionẽ scĩ & magni concilu
tale aliquid agere temptauerit: & se
huiusmodi negotio manciparit: hoc
factũ prorsus inirritum ducatur. et
restituatur ęccłȩ cui fuerit ep̃c. aut¬
Exeodem concilio. Capttđ .xui.
uicũq temere ac ꝑiculose neque
timorẽ dñi p̃oculis habentes. nec
agnoscentes ȩccłiasticã regulã discedunt
necessitatẽ conuenit ilł imponi. ut ad
suas parrochias reũtantur. Qđ si non
fecerint : oportet eos cõmunione pͥuari¬
tatͣũ ẽ. ut prb̃i sic̃ hactenꝰ factũ ẽ.
indiscrete ꝑdiu̾sa ñ mittant᷑ loca
alaicis : ne forte ꝓpt̾ eorũ absentiam

Expanded text:
tur. Si quis autem post definitionem sancti et magni concilii tale aliquid agere tentaverit, et se hujusmodi negotio manciparit, hoc factum prorsus in irritum ducatur, et restituatur Ecclesiae cui fuerit episcopuEx eodem concilio, cap. 17. Quicunque temere aut periculose neque timorem Domini prae oculis habentes, nec agnoscentes ecclesiasticam regulam discedunt necessitatem convenit illis imponi, ut ad suas paroecias revertantur. Quod si non fecerint, oportet eos communione priStatutum est ut presbyteri, sicut hactenus factum est, indiscrete per diversa non mutentur loca, elatis, ne forte propter eorum absentiam
Abbreviated transcription (Latin):
deponatur. Si uͦ fornicatus fuerit:
aut adulterium ꝑpetrauerit. ampliꝰ
pelli deb&e: & ad penitentiã redigi Si¬
milimꝰ etiã diaconꝰ si eodẽ peccato sub¬
cubuerit. ab ordine ministerii subtra¬

Expanded text:
eponatur. Si vero fornicatus fuerit, aut adulterium perpetraverit, amplius pelli debet, et ad poenitentiam redigi. Simili modo etiam diaconus, si eidem peccato succubuerit, ab ordine ministerii subtra
Abbreviated transcription (Latin):
nutritã. S michi placet. ut siue in
romana. siue ingallicana. seu inqͥlib&
ȩccła quȩ adhuc infide noua ẽ. institu¬
tione p̃cipua. quȩ demultis ecclesiis
colligere poteris infundas Non enĩ
ꝓlocis res. s ꝓ reb loca amanda sunt.
Ex singulis gͦ quib eccłis quȩ pia q̃
religiosa. quȩ recta sunt elige. & hec
quasi infasciculũ collecta ap̃ anglorũ
mentes inconsuetudinem depone:
una celebrare. quia xp̃c semel
passus ẽ. & totummundũ redemit.
Non modica res ẽ. unã missã facere:
& ualde felix ẽ. qui unã digna celebra.¬
re potest. Quidã tam̃ ꝓdefunctis unã
faciunt. & alterã de die finecesse sit.
facere missas. ñ existimo euadere con
prb̃is coniugatis. Responsiones nicho¬
lai pp̃. ad consulta bulgarorũ ad fidẽ
conusorum. Cap̃ lxx:
onsulendũ decernitis utrũ prb̃m

Expanded text:
nutritam. Sed mihi placet, ut sive in nutritam. Sed mihi placet, ut sive in Romana, sive in Gallicana, seu in qualibEcclesia quae adhuc in fide nova est, institutione praecipua, quae de multis Ecclesiis colligere poteris infundas. Non enim pro locis res, sed pro rebus loca amanda sunt. Ex singulis ergo quibusque Ecclesiis quae pia, quae religiosa, quae recta sunt elige, et haec quasi in fasciculum collecta apud Anglorum mentes in consuetudinem depone. una celebrare, quia Christus semel passus est, et totum mundum redemit. Non modica res est unam missam facere, et valde felix est qui unam digne celebrare potest. Quidam tamen pro defunctis unam faciunt, et alteram de die, si necesse sit. facere missas, non existimo evadere condpresbyteris conjugatis. Responsio Nicolai I papae ad consulta Bulgarorum ad fidem conversorum, cap. 70. Consulendum decernitis utrum pr
Abbreviated transcription (Latin):
nec simplicitati tuȩ. nec ulteriꝰ senectuti
nscã hac romana ȩccła cũ diina dis¬
pensatio p̃ẽe. me uoluit. dudũ consu¬
etudo ẽ. ualde rep̃hensibilis exorta.
ut quidã ad sacrũ altaris mynisteriu
cantor es eligantur. & indiaconatus
ordine constituti modulationi uocis
inseruiant. quo sadp̃dicationis officiũ
& elemosinarũ studiũ uocare congruebat.
Unde fit plerumq ut ad sacrũ ministeriy
dum blanda uax queritur. queri congrua
uita negligatur. & cantor mynister dm̃
morib stimulet cum popłm uocib delec¬
tat. Qua de re presenti decreto constituo.
ut insede hac sacri altaris ministri cantare
non debeant. solumq euuangelicȩ
lectionis officium int̾ missarũ solennia
exoluant: Esalmos uero har reliquas
lecciones censeo ꝓsubdiaconos uł si neces¬
sitas exigit ꝑminores ordines exhiberi
Siquis autẽ contra hoc decretũ meu
uenire temptauerit: anathema sit:
suetudinẽ. in qua se meminit

Expanded text:
nec simplicitati tuae, nec ulterius senectuti nec simplicitati tuae, nec ulterius senectuti In sancta hac Romana Ecclesia, cui divina dispensatio praeesse me voluit, dudum consuetudo est valde reprehensibilis exorta, ut quidam ad sacri altaris ministerium cantores eligantur, et in diaconatus ordine constituti modulationi vocis inserviant, quos ad praedicationis officium eleemosynarumque studium vacare congruebat. Unde fit plerumque, ut ad sacrum ministerium, dum blanda vox quaeritur, quaeri congrua vita negligitur, et cantor minister Deum moribus stimulet, cum populum vocibus delectat. Qua de re praesenti decreto constituo ut in sede hac sacri altaris ministri cantare nolectionis officium inter missarum solemnia exsolvant. Psalmos vero ac reliquas lectiones censeo per subdiaconos, vel, si necessitas exigit, per minores ordines exhiberi. Si quis autem contra hoc decretum meum venire tentaverit, anathema sit. suetudinem, in qua se meminit esse
Abbreviated transcription (Latin):
de tua senectutẽ ꝑuenit. ut eam nisi
adhuc humanitꝰ pensaremꝰ. fixa iã male¬
dictione feriremus. Dictum quippe mͥ:
quod dominicorũ die priusꝙ missarum
solennia celebrares adexarandã messem
latoris presentiũ ꝑrexisti. & pꝰ exarationẽ
eus missarum solennia celebrasti. post
missarũ solennia etiã t̾minos possessionis
illiis eradicare minime timuisti. qđ
factũ quȩ pęna debuit insequi om̃s qui
audiunt sciunt. & quidẽ penȩ sententia
inte fuerat iaculanda. S quia simplicitatẽ
tuã cũ senectute nouimꝰ interĩ tacemus:
Fos uͦ quorum consiliis hȩc egisti. in duob
mensib ex cominunicatos eẽ. decernimꝰ.
ita ut siquis eis intra duorũ mensium
spatium humanitꝰ euenerit. benedictione
uiatici non priuentur Deinceps autẽ
ab eorum consiliis cautꝰ existe.te quoꝙ
sollicite custodi. ne si eis inmalo discipłs
fueris. quib magister inbono eẽ. debiusti.

Expanded text:
de tua senectute pervenit, ut eam, nisi de tua senectute pervenit, ut eam, nisi adhuc humanitus pensaremus, fixa jam maledictione feriremus. Dictum quippe mihi est quod Dominicorum die, priusquam missarum solemnia celebrares, ad exarandam messem latoris praesentium perrexisti, post exarationem ejus missarum solemnia celebrasti. Post missarum solemnia, etiam terminos possessionis illius eradicare minime timuisti. Quod factum quae poena debuit insequi, omnes qui audiunt sciunt. Dubii autem de tantaaculanda, sed, quia simplicitatem tuam cum senectute novimus, interim tacemus. Eos vero quorum consiliis haec egisti, in duobus mensibus excommunicatos esse decernimus, ita ut si quid eis intra duorum mensium spatium humanitus evenerit, benedictione viatici non priventur. Deinceps autem ab eorum consiliis cautus existe, te quoque sollicite custodi: ne si, eis in malo discipulus fueris quibus magister in bono esse debuisti,
Abbreviated transcription (Latin):
sẏ nodum ep̃orũ siue cęt̾orũ c̃sacerdotũ
dĩ fideliũ congregatã habuissemus.
& de eccłiasticis statutis ut sunt abapłis
& ascĩs patrib tradita diligentius trac¬
taremus. suꝑ uenere littere ur̃ȩ. & ut
magis eẽnt. auctoritatiue &e uiuȩ uoces
ꝓcesser̃. rogantes ut ordinem p̃fationũ
qũȩ scã romana ȩccła hactenus hab̾et.
nr̃is litt̃is uob̾ mandaremus. Iunc de
sumus. sacrum ordinẽ romanũ sacraq
constidita nr̃orũ antecessorũ sollerter re-¬
legentes. inuenimus hał nouẽ p̃fationes in sacro
longa retro uetustas in romana eccła hac¬
tenus seruauit. id ÷ unã in albis paschali¬
b. aliam deascensione dni. tertiã depen-¬
tecoste. quartã de natali dm̃. quintam
de apparitione dñi. sextã de apłis. septi-¬
mã de sc̃a trinitate. octauã de cruce.
nona de ieuinio in quadragesima tan¬
tummͦ dicendã. Has p̃fationes tenet &
custodit scã Romana eccła. has tenendas
Ianta autem nequitia ad aures meas

Expanded text:
synodum episcoporum sive caeterorum consacerdotum Dei fidelium congregatam habuissemus, et de ecclesiasticis statutis, ut sunt ab apostolis et sanctis Patribus tradita, diligentius tractaremus; supervenere litterae vestrae, et ut magnae essent auctoritatis, etiam vivae voces praecesserunt, rogantes, ut ordinem praefationum, quem sancta Romana Ecclesia hactenus haberet, tris litteris vobis remandaremus. Tunc de sumus, sacrum ordinem Romanum, sacraque constituta nostrorum antecessorum solerter relegentes , invenimus has novem praefationes in sacro longa retro vetustas in Romana Ecclesia hactenus servavit; id est unam in albis Paschalibus, aliam de Ascensione Domini, tertiam de Pentecoste, quartam de natali Domini, quintam de apparitione Domini, sextam de apostolis, septimam de sancta Trinitate, octavam de sancta cruce, nonam de jejunio in quadragesima tantum dicendam. Has praefationes tenet et custodit sancta Romana Ecclesia, has tenendas anta autem nequitia ad aures meas
Abbreviated transcription (Latin):
exiftat: uacua sint ⁊ mnania oĩa
quȩ ab eo fuerint constitiita Ipse
autem digna increpatione excõ¬
muncetur. & Abhominetur ascõ
po non licere alienã parrochiam
propria relicta ꝑuade. licet cogat᷑
aplurimis : nisi forte quȩ useũ ratio¬
nabilis causa compellat. tãquã qui
possit ibidem constitutis plus lucri
conferre. & in causa religionis aliqͥd
profecto ꝓspicere. & hoc non asemet¬
ipso ꝑtemptet: s multorũ ep̃orum
iudicio. & maxima supplicatione

Expanded text:
existat, vacua sint et inania omnia existat, vacua sint et inania omnia quae ab eo fuerint constituta. Ipse autem digna increpatione excommunicetur, et abominetur a sancto copo non licere alienam parochiam, propria relicta, pervadere, licet cogatur a plurimis, nisi forte quis cum rationabili causa compellat, tanquam qui possit ibidem constitutis plus lucri conferre, et in causa religionis aliquid profecto prospicere; et hoc non a semetipso pertentet, sed multorum episcoporum judicio et maxima supplicatione
Abbreviated transcription (Latin):
diocesis nullatenus ordinetur. Ex
concilio antiocheno. Capitulo .xxiii.¬
pc̃ alicnã ciuitatẽ quȩ non ÷ illi
subiecta non ad eat. nec ad posses¬
sionẽ accedat quȩ adeũ ñ ꝑtinet.
nec ordinationẽ abi facere p̾su-¬
mat. nifi forte cum consilio &
uoluntate regionis epĩ. Si quis
aut̃ tale aliquid facere tẽptauerit:
irrita sit eus ordinatio. & ipse
choerceatur asinodo. Ut nullo modo¬
de una parrochia ad aliam ep̃c tran¬
pc̃ abalia parrochia nequaquã
migret ad aliam. nec sponte sua
prorsus insiliens. nec ui coactus apo¬
płis : nec ab ep̃is necessitate cõpulsus
Maneat aut̃ in eccłia quã pͥmitus
adeo sortitus ẽ ⁊ nec inde transmigret.
scđm pͥstinũ t̾̃minũ de hac re cͣstitu
tum: De p̃sũptione aliene dio cesis.
iquis epẽ ñ rogatꝰ de alia ꝓuncia
Omaliam uenerit. p̃sumptione
irruens adordinationẽ & constitu¬
tionẽ clericorũ. & ad eam quȩ ad
illum non ꝑtinet. importiinus

Expanded text:
diaecesis nullatenus ordinetur. Ex diaecesis nullatenus ordinetur. Ex concilio Antiocheno, cap. 22. Episcopus alienam civitatem, quae non est illi subjecta, non adeat; nec ad possessionem accedat quae ad cum non pertinet, nec ordinationem ibi facere praesumat, nisi forte cum concilio et voluntate regionis eautem tale aliquid facere tentaverit, irrita sit ejus ordinatio, et ipse coerceatur a synodo: nde una paroecia ad aliam episcopus trancopus ab alia paroecia nequaquam migret ad aliam, nec sponte sua prorsus insiliens, nec vi coactus a populis, nec ab episcopis necessitate compulsus. Maneat autem in Ecclesia quam primitus a Deo sortitus est, nec inde transmigret, secundum pristinum terminum de hac re constituioecesis. opus non rogatus de alia provincia in aliam venerit, praesumptive irruens ad ordinationem et constitutionem clericorum, et ad ea quae ad illum non pertinent, importunus
Abbreviated transcription (Latin):
de quo contenditur. Si aut̃ ex cõmu¬
ni ꝙlacito uicinos uidices elegerint.
aut unus eligatur aut tres : aut si
tres elegerint. aut om̃ium sententiã
qui contendunt de parrochiis suis.
lacuit. ut quicumq epĩ pless
quas ad suam cathedram estimant
ꝑtinere. non ita repetunt. ut causas
suas epĩs uidicantib agant: sed si
alio renitente irruerint. siue uolen
tib siue nolentib plebibus causȩ
suȩ detrimentum patiantur. Et qͥcũq
ĩa hoc fecer̃ : si nondũ ẽ. int epõs
finita contentio. s adhuc inde
contendunt. inde ille discedat
quẽ constiterit pretermissis iudicus
eccłiasticis irruisse. nec sibi qͥsquã
blandiatur. si aprimate ut recineat
litt̾as impetrarit. S siue habeat
litteras siue non habeat: conueniat
eũ qui tenet. & eius litteras accipiat.
ut eum appareat pacifice tenuisse
eccłiam ad se ꝑtinentẽ. Si autẽ ille
aliquam questionẽ retulerit. ꝑ epõs
iudices causa finiatur: siue quos

Expanded text:
de quo contenditur. Si autem ex commude quo contenditur. Si autem ex communi placito vicinos judices elegerint, aut unus eligatur aut tres, et si tres elegerint, aut omnium sententiam qui contendunt de parochiis. lacuit, ut quincunque episcopi plebes quas ad suam cathedra aestimant pertinere non ita repetunt, ut causas suas episcopis judicantibus agant, sed si alio renittibus, sive volentibus plebibus causae suae detrimentum patiantur. Et quicunque jam hoc fecerunt, si nondum est inter episcopos finita contentio, sed adhuc inde contendunt, ille inde discedat quem constiterit praetermissis judiciis ecclesiasticis irruisse, nec sibi quisque blandiatur, si a primate ut retineat litteras impetrarit: sed sive habeat litteras, sive non habeat, conveniat eum qui tenet, et ejus litteras accipiat, ut eum appareat pacifice ecclesiam ad se pertinentem; si autem ille aliquam quaestionem retulerit per episcopos judices causa finiatur, sive eis p