comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uanite dumi lumen unte habetis netenebir mortis uos compousen¬
dant. s querens dñs in multitudine popłi si. cinbx canut
oparium suum. Iterum dicit. Quis est homo quiuult uitam.
&e cupit uidere dies bonos: qđ situ audiens respondeas ego. dicit
tibideus: Siis habere ueram & ꝑpetuamuitam: prohibe linguã
tuam a malo: & labratua neloquantur doluni. Seuerte a nialo
& fac bonum: inquire pacem & sequere eam. & cum he fece

Expanded text:
habetis, ne tenebrae mortis vos comprehendant . Et quaerens Dominus in multitudine populi, cui haec clamat, operarium suum iterum dicit: Quis est homo qui vult vitam, et cupit videre dies bonos ? Quod si tu audiens respondeas: Ego; dicit tibi Deus: Si vis habere veram et perpetuam vitam, prohibe linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum; diverte a malo et fac bonum, inquire pacem, e
Abbreviated transcription (Latin):
aspicimus. dubium non est quod eandem saerenitatẽ uoluerit.
inqua descenderat ꝑmanere:¬
luit: inuirtute omnipotentis dei. ex faeminȩ
culum inuenit: Nec mirũ qđ plus illo femina quae diu
fratrem uidere cupiebat: in eodem tẽpore ualuit: Quia
enĩ uixta iohannis uocem ds̃ caritas est uisto ualde iudicio
illa plus potuit quae amplius amauit : Pe tR& la
multum placet quod dicis

Expanded text:
aspicimus, dubium non est quod eamdem serenitatem voluerit aspicimus, dubium non est quod eamdem serenitatem voluerit in qua descenderat permanerevoluit, in virtute omnipotentis Dei ex feminae culum invenit. Nec mirum quod plus illo femina, quae diu fratrem videre cupiebat, in eodem tempore valuit: quia enim juxta Joannis vocem, Deus charitas est , justo valde judicio illa plus potuit, quae amplius amavit. Petr. Fateor, multum placet quod dicis
Abbreviated transcription (Latin):
inundatio illa secuta est: Sed tanta fuit conuenientia oratio
& mundationis : ut demensa caput iam cũ tonitruo leuaret
Q uatinus unum idemq eẽt momentũ. & leuare caput
& pluuiam deponere: Iunc uir dei inter coruscos & tonitru¬
os. atque ingentes pluuae inundaciones uidens se ad monas¬
rium non posse remeare : coepit conqueri contristatu
dicens.: Parcat tibi omp̃s ds soror. quid est quod fecisti
Cui illa respondit .: Ecce tẽ rogaui. & audire me noluisti. roga¬
ui dñm meum &audiuit me: Modo ergo si potes egredere
& medi missa admonasterium recede
Ipse autem
exire extra tectum non ualens qui remanere sponte noli
in loco mansit inuitus: Sicque factum est ut tõtam noc tem
ꝑuigilem ducent atq ꝑ sacra spiritalis uitae conloquia se se
uicari a relacione saciarent: Quadere dixi eum uoluisse ali¬
quid: sedminime potiusse: Qui asi uenerabilis uiri m̃tem

Expanded text:
inundatio illa secuta est, sed tanta fuit convenientia orationis inundatio illa secuta est, sed tanta fuit convenientia orationis et inundationis, ut de mensa caput jam cum tonitruo levaret: quatenus unum idemque esset momentum, et levare caput, et pluviam deponere. Tunc vir Dei inter coruscos et tonitruos atque ingentis pluviae inundationem videns se ad monasterium non posse remeare, coepit conqueri contristatus, dicens: Parcat tibi omnipotens Deus, soror; quid est quod fecisti? Cui illa respondit: Ecce te rogavi, et audiri me noluisti; rogavi Dominum meum, et audivit me. Modo ergo si potes, egredere, et me dimissa ad monasterium recede. Ipse autem exire extra tectum non valens, qui remanere sponte noluit, in loco mansit invitus. Sicque factum est ut totam noctem pervigilem ducerent, atque per sacra spiritalis vitae colloquia sese vicaria relatione satiarent. Qua de re dixi eum voluisse aliquid, sed minime potuisse: quia si venerabilis viri mentem
Abbreviated transcription (Latin):
sam sederent. & inter sacra conloquia tardior se hora
uit dicens Quaesotẽ ut ista nocte me non deseras. ut us¬
que mane aliquid decaelestis uitae gaudis loquamur:¬
Cui ille: respondit Quid est quod loqueris soror : manere
extra cellam nullatenus possum: Ianta uero erat caeli
serenitas. ut nulla inaere nubes appareret Sc̃im¬
nialis autẽ femina cum uerba frĩs negatis audisset. in¬
sertas digitis manus suꝑ mensam posuit. & capud inmani¬
bus omnipotentem dñm rogatura declinauit Cunq
euaret demensa caput tanta coruscationis & tonitri
iuitus. tantaque mundatio pluuiae erupit. ut neque
uenerabilis benedictus neque fr̃s qui cum eo aderant
extra loci limen quo consederant pedem mouert potuissent:
Sc̃ĩmonialis quippe femina caput inmanib declinans. lacri¬
marum fluuium inm̃sam fuderat. ꝑ quas serenitatem
is ad pluuiã traxit Nec paulo tardius post oratior

Expanded text:
Cumque adhuc ad mensam sederent, et inter sacra colloquia tardior se hora Cumque adhuc ad mensam sederent, et inter sacra colloquia tardior se hora bat, dicens: Quaeso te ne ista nocte me deseras, ut usque mane aliquid de coelestis vitae gaudiis loquamurCui ille respondit: Quid est quod loqueris, soror? Manere extra cellam nullatenus possum. Tanta vero erat coeli serenitas, ut nulla in aere nubes appareret. Sanctimonialis autem femina, cum verba fratris negantis audisset, insertas digitis manus super mensam posuit, et caput in manibus omnipotentem Dominum rogatura declinavit. Cumque de mensa levaret caput, tanta coruscationis et tonitrui virtus, tantaque inundatio pulviae erupit, ut neque venerabilis Benedictus, neque fratres qui cum eo aderant, extra loci limen quo consederant, pedem movere potuissent. Sanctimonialis quippe femina caput in manibus declinans, lacrymarum fluvios in mensam fuderat, per quas serenitatem aeris ad pluviam traxit. Nec paulo tardius post orationem
Abbreviated transcription (Latin):
ut exhibere potuis s&&: PE TRUS Sic cuncta esse ut
asseris constat potentaer : quia uerba quae ꝓposueras.
rebus probas Sed quae sote indices si sci uiri om̃ia quae
uolunt possunt. & cuncta impetrant. quae de siderant
obtinere:¬
&ꝑ EGOR Quis nam erit petre inhac uita pau¬
lo sublimior ⁊ quidecarnis suae stimulo ter dnm rogauit.
tamen quod uoluit obtinere nonualuit: ex quare
cesse est ut tibi deuerabili patre benedicto narram. quia
fuit quidlam quod uoluit. sed nonualuit implere:
Soror namque eius scolastica nomine. omni potenti dño
abipso infanciae tempore dedicata. adeum semel ꝑ annũ
uenire consueuerat. adquam uir dei non longe extra ia¬
nuam inpossessione monasteri descendebat: Quadam
uero die uenit exmore. atq adeam cum discipulis uene¬
rabilis eius descendit fr̃ Qui totum diem indĩ laudibus
sacrisq conloqui is ducentes. in combentib iam noctis tene¬
bris simul acceperunt cibos

Expanded text:
ut exhibere potuisset. Petr. Sic cuncta esse, ut ut exhibere potuisset. Petr. Sic cuncta esse, ut asseris, constat patenter: quia verba quae proposueras, rebus probas. Sed quaeso te, ut indices si sancti viri omnia quae volunt possunt, et cuncta impetrant quae desiderant obtinere Quisnam erit, Petre, in hac vita Paulo sublimior, qui de carnis suae stimulo ter Dominum rogavit , et tamen quod voluit, obtinere non valuit? Ex qua re necesse est ut tibi de venerabili Patre Benedicto narrem, quia fuit quiddam quod voluit, sed non valuit implere. Soror namque ejus. Scholastica nomine, omnipotenti Domino ab ipso infantiae tempore dedicata, ad eum semel per annum venire consueverat. Ad quam vir Dei non longe extra januam in possessione monasterii descendebat. Quadam vero die venit ex more, atque ad eam cum discipulis venerabilis ejus descendit frater: qui totum diem in Dei laudibus sacrisque colloquiis ducentes, incumbentibus jam noctis tenebris simul acceperunt cibos.
Abbreviated transcription (Latin):
dite: haec nostra non sunt. sed sc̃orũ apłorum sunt.
Quid nobis onera uultis inponere. que non posumus portare:
uirans quod non recederet. nisi euis filium resuscitaret:
Quem mox dei famulus inquisiuit dicens Ubiest: Ciu
ille respondit Ecce corpus eius adianuam monasteru
iacet. Ubi dum dĩ uir cum fratribus ꝑuenisset: flex̃
genu & suꝑ corpusculum : in fantis incubuit. seseq eri¬
gens palmas ad caelum tetendit dicens Dñe non as¬
pitias peccata mea sed fidem huius hominis: qui re¬
suscitari filium suum rogat. & redde in hoo corpusculo
animam quam abstulisti Uix inoratione uerba com¬
pleuerat & regrediente anima: ita corpusculum pue¬
ri omne contremuit: ut sub oculis omnium qui ad¬
erant apparuerit. concussione mirifica tremendo pal¬
pitasse: Cuius mox manum tenuit. & eum patri uiuen¬
tem atq in colomen dedit lique petre quia hoc mira¬
culum: in potestate non habuit: quod prostratus petut

Expanded text:
dite; haec nostra non sunt, sed sanctorum apostolorum. dite; haec nostra non sunt, sed sanctorum apostolorum. Quid nobis onera vultis imponere, quae non possumus portare?  perstitit, jurans quod non recederet, nisi ejus filium resuscitaret. Quem mox Dei famulus inquisivit, dicens: Ubi est? Cui ille respondit: Ecce corpus ejus ad januam monasterii jacet. Ubi cum vir Dei cum fratribus pervenisset, flexit genua, et super corpusculum infantis incubuit, seseque erigens, ad coelum palmas tetendit dicens: Domine, non aspicias peccata mea, sed fidem hujus hominis, qui resuscitari filium suum rogat, et redde in hoc corpusculo animam quam abstulisti. Vix in oratione verba compleverat, et regrediente anima ita corpusculum pueri omne contremuit, ut sub oculis omnium qui aderant, apparuerit concussione mirifica tremendo palpitasse. Cujus mox manum tenuit, et eum patri viventem atque incolumem dedit. Liquet, Petre, quia hoc miraculum in potestate non habuit, quod prostratus petiit,
Abbreviated transcription (Latin):
tate acceperat hac requod fecit: Rursum quoque quale quantũq
miraculum orando ualuit obtinere subiungam: Quadam¬
cum fratribus adagri opera. fuerat egressus Quida
uero rusticus de functĩ filii corpus inulnis ferens orbitaas
luoti estuans ad monasterium uenit Benedictum patrẽq¬
siuit: Cui dum dictum essec quia isdem pater cum fratrłb
inagro moraretur: protinus ante monasterii ianuam corp
extinti filii proiecit: & dolore turbatus ad inueniendum
uenerabilem patrem sese concitus. incursum dedit
Idem uero hora uir dei abagri opere iam cum fratribus re¬
uertebatur: Quem mox ut orbatus rusticus aspexit : re¬
clamare coepit: Redde filium meum: redde filium meum:
Uir autem dei in hac uoce subititit: dicens. Numquid ego
tibi filium tiuim abstuli: Cui ille respondit Mortuus
est: ueni & resuscitata eum Quod mox ut dei famulus
audiuit. ualde contristatus est dicens Recedite fr̃s. rece¬

Expanded text:
tate acceperat habere quod fecit. Rursum quoque quale quantumque tate acceperat habere quod fecit. Rursum quoque quale quantumque miraculum orando voluit obtinere, subjungam. CAcum fratribus ad agri opera fuerat egressus. Quidam vero rusticus defuncti filii corpus in ulnis ferens, orbitatis luctu aestuans, ad monasterium venit, Benedictum patrem quaesivit. Cui cum dictum esset quia idem Pater cum fratribus in agro moraretur, protinus ante monasterii januam corpus exstincti filii projecit, et dolore turbatus, ad inveniendum venerabilem Patrem sese in cursum concitus dedit. Eadem vero hora vir Dei ab agri opere jam cum fratribus revertebatur. Quem mox ut orbatus rusticus aspexit, clamare coepit: Redde filium meum, redde filium meum. Vir autem Dei in hac voce substitit, dicens: Nunquid ego filium tuum tibi abstuli? Cui ille respondit: Mortuus est, veni, resuscita eum. Quod ut mox Dei famulus audivit, valde contristatus est, dicens: Recedite, fratres, rece
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq isqui lagatus uenerat coepisset subito adstare solutus.
adtantae potestatis uim treme factus galla ad terram corruit.
& ceruicem crudelitatis rigidae ad eiuis uestigia inclinans.
orationibus se illius commendauit: Uir autem sc̃s alectioni
minime surrexit. sed uocatis fratribus eum intror sustulit.
ut benedictionem acciperet p̃cepit Quem ad se reductum.
ut atante crudelitatis insania quiescere deberet ad monuit
Qui fractus recedens nil ulterius petere arusaco p̃sumpsit:
quem uir dñ non tangendo sedrespiciendo soluerat Ecce es
petre quod dixi: quia hiqui omnipotenti dõ familiarius ser¬
uiunt. aliquando mira facere &iam expotestate possunt:
Qui enim ferocitatem gothi terribilem sedens repraessit: lora
ueno nodosq ligaturae que in nocentis brachia ad strinxerant.
oculis dissoluit: ips̃ miracula celeritate indicat quia ex potes¬

Expanded text:
Cumque is qui ligatus venerat, coepisset subito adstare solutus, Cumque is qui ligatus venerat, coepisset subito adstare solutus, ad tantae potestatis vim tremefactus Zalla ad terram corruit, et cervicem crudelitatis rigidae ad ejus vestigia inclinans, se orationibus illius commendavit. Vir autem sanctus a lectione minime surrexit, sed vocatis fratribus, eum introrsus tolli, ut benedictionem acciperet, praecepit. Quem ad se reductum, ut a tantae crudelitatis insania quiescere deberet, admonuit. Qui fractus recedens, nil ulterius petere a rustico praesumpsit, quem vir Domini non tangendo, sed respiciendo solverat. Ecce est, Petre, quod dixi: quia hi qui omnipotenti Deo familiarius serviunt, aliquando mira facere etiam ex potestate possunt. Qui enim ferocitatem Gothi terribilis sedens repressit, lora vero nodosque ligaturae quae innocentis brachia astrinxerant, oculis dissolvit, ipsa miraculi celeritate indicat, quia ex potes
Abbreviated transcription (Latin):
loris fortibus ad strigens ante equum suum coepit inpellere: i
quis es set benedictus qui eius res susceperat demonstraret :
Quem ligatis brachiis rusticus ante cedens duxit ad scĩ uiri monas¬
terium. eumque ante ingressum cellae solum sedemtem reppent¬
& legentem: Eidem autem subsequenti & seuienti galla rufticum
dixit: Ecce iste est dequo dixeram. benedictus. pater. Quem dũ
feruido sp̃u cum ꝑuersae mentis insania fuisset intuitus. eo terrore
quo consueuerat accurum se existimans magnis coepit uocibus
clamare dicens: Surge. surge. & res istius ruffici redde quas accepisti
Ad cuius uocem uir dei protinus oculos leuauit alectione: eum c
intuitus. mox &iam rusticum qui ligatus tenebatar attendit
Ad cuius brachia dum oculos deflexisset miro modo tanta se ce¬
leritate coeperunt in ligata brachus lora desoluere. ut de¬
solui tam concite nulla hominum festinatione potuissent:

Expanded text:
loris fortibus astringens, ante equum suum coepit impellere, ut loris fortibus astringens, ante equum suum coepit impellere, ut quis esset Benedictus qui ejus res susceperat demonstraret. Quem ligatis brachiis rusticus antecedens, duxit ad sancti viri monasterium, eumque ante ingressum cellae solum sedentem reperit et legentem. Eidem autem subsequenti et saevienti Zallae rusticus dixit: Ecce iste est de quo dixeram tibi Benedictus Pater. Quem dum fervido spiritu cum perversae mentis insania fuisset intuitus, eo terrore quo consueverat, acturum se existimans, magnis coepit vocibus clamare, dicens: Surge, surge, et res istius rustici redde quas accepisti. Ad cujus vocem vir Dei protinus oculos levavit a lectione, eumque intuitus, mox etiam rusticum qui ligatus tenebatur, attendit: ad cujus brachia dum oculos deflexisset, miro modo tanta se celeritate coeperunt illigata brachiis lora devolvere, ut dissolvi tam concite nulla hominum festinatione potuissent.
Abbreviated transcription (Latin):
m in crepando abitulit & illi reddidit orando Nam
quoque fidelis dei famuli benedicti. facta nunc replico:
inquibus aꝑte clareat. aliud hunc accepta diuuitus expotes¬
tate : aliud exoratione potuisse Gothorum quidam galla no-¬
mine ꝑsidie fuit arrianae qui tothilae regis eorum tempo¬
ribus contra catholicae eccłae religiosos uiros ardore inma¬
nifsime crudelitatis exarsit: Ita ut quis quis ei clericus mo¬
nachus ueante fatiem aduenis set ab euis manibus uiuus
nullo modo exiret: Quadam uero die auariciae suae estu
succensus. in rapinam rerum inhians dum quidam rusticum
tormentis crudelibus ad fligeret. eumque ꝑsupplicia diuersa
laniaret: uictus penis rusticus seseres suas benedicto dei famu¬
lo conmendasse professus est : Utdum hoc atorquente creditur
suspensa interim crudelitate aduitam hore raperentur: Iunc
isdem galla ces sauit rusticum tormentis affligere. sed eus brachia

Expanded text:
vitam increpando abstulit, et illi reddidit orando. Nam vitam increpando abstulit, et illi reddidit orando. Nam duo quoque fidelis famuli Dei Benedicti facta nunc replico, in quibus aperte clareat, aliud hunc accepta divinitus ex potestate, aliud ex oratione potuisse. CAPUT XXXI. mine perfidiae fuit Arianae, qui Totilae regis eorum temporibus, contra catholicae Ecclesiae religiosos viros ardore immanissimae crudelitatis exarsit; ita ut quisquis ei clericus monachusve ante faciem venisset, ab ejus manibus vivus nullo modo exiret. Quadam vero die avaritiae suae aestu succensus, in rapinam rerum inhians, dum quemdam rusticum tormentis crudelibus affligeret, eumque per supplicia diversa laniaret, victus poenis rusticus, sese res suas Benedicto Dei famulo commendasse professus est, ut dum hoc a torquente creditur, suspensa interim crudelitate ad vitam horae raperentur. Tunc idem Zalla cessavit rusticum tormentis affligere, sed ejus brachia
Abbreviated transcription (Latin):
excissit. ita ut adeum redire ulterius non auderet: PETRUS
Uelun nosse s̃ haet eanta miracula uirtute semper orationis impe¬
trabat. en aliquando &iam solo uoluntatis exibebat n
GRERΟR Qui deuota mente dño adherent. cum rerum neces¬
sitas exposcit exhibere signa modo utroque solent : ut mira quae¬
que aliquando expraecẽ faciant. aliquando expotestate Cum
enim iohannes dicat. quot quot autem receperunt eum dedit
eis potestatem filios dei siti : quod sĩ filu dei expoteste sunt.
quid mirum si signa facere expotestate ualent. Quia enim
utroq modo miracula exhibeant: testatur petrus. quitabithã
ortuam orando suscitauit: annaniam uero & saffiran
entes. morti increpando tradidit Neque enim orasse in eorũ
extinctione legitur . sed solum modo culpam quam ꝑ petraue¬
rant increpasse: Constat ergo quia aliquando haec expotes¬
tate aliquando uero exhibent expostulatione : dum &isas

Expanded text:
protinus excussit, ita ut ad eum redire ulterius non auderet. Petr. protinus excussit, ita ut ad eum redire ulterius non auderet. Petr. Velim nosse, si haec tanta miracula virtute semper orationis impetrabat, an aliquando etiam solo voluntatis exhibebat nutu. Gregor. Qui devota mente Deo adhaerent, cum rerum necessitas exposcit, exhibere signa modo utroque solent, ut mira quaeque aliquando ex prece faciant, aliquando ex potestate. Cum enim Joannes dicat: Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Qui filii Dei ex potestate sunt, quid mirum si signa facere ex potestate valeant? Quia enim utroque modo miracula exhibeant, testatur Petrus , qui Thabitham mortuam orando suscitavit, Ananiam vero et Sapphiram mentientes morti increpando tradidit. Neque enim orasse in eorum exstinctione legitur, sed solummodo culpam quam perpetraverant increpasse. Constat ergo quod aliquando haec ex potestate, aliquando vero exhibent ex postulatione, dum et istis
Abbreviated transcription (Latin):
Isdem uero frater salubriter correptus crubuit. quia uenẽ¬
rabilis pater uiitutem omnipotentis dñi quam ammonicio¬
ne intimauerat miraculis oftendebat Nec erat iam ut
quisquam de eius promissionibus dubitare posset qui
nuno eodemq momento prouitreo uase pene uac
ichannis oratorium quod in ipsa montis celsitudinesitum est
ꝑgent. ei antiquus hostis in mulo medici specie obuam factus
est cornũ & trepedi cam ferens : Quem cum requisisset dicens
ubi aadis. ille respondic: Icce ad fr̃s uado. potionem eisddare:
Itaque ꝑrexit. uenerabilis benedictus adorationem: Qua cor¬
pleca concitus reduit: Malignus uero spiritus unum seniorem
monachum inuenit aquam haurientem: in quo statim ingress
est eumq in terra proiecit &uehementis sĩme uexauit:
Quem cum uir dei aboratione redigens tam crudeliter uexari cons¬
piceret ei solum modo alapam detdit. & malignum abeo sp̃m ꝓtin

Expanded text:
Idem vero frater salubriter correptus erubuit: quia veneIdem vero frater salubriter correptus erubuit: quia venerabilis Pater virtutem omnipotentis Dei, quam admonitione intimaverat, miraculis ostendebat; nec erat jam ut quisquam de ejus promissionibus dubitare posset, qui in uno eodemque momento pro vitreo vase pene vacuo Joannis oratorium, quod in ipsa mantis celsitudine situm est, pergeret, ei antiquus hostis in mulomedici specie obviam factus est, cornu et tripedicam ferens. Quem cum requisisset, dicens: Quo vadis? ille respondit: Ecce ad fratres vado potionem eis dare. Itaque perrexit venerabilis Pater Benedictus ad orationem; qua completa concitus rediit. Malignus vero spiritus unum seniorem monachum invenit aquam haurientem, in quem statim ingressus est, eumque in terram projecit, et vehementissime vexavit. Quem cum vir Dei ab oratione rediens tam crudeliter vexari conspiceret, ei solummodo alapam dedit, et malignum ab eo spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
uitreum uenit in saxis. sed sic mansit in colome acsi proiectũ
minime fuisset. Ita ut neque frangi. neque oleum effundi
potuissec Quod uir dĩ precepit leuari. atque ut erat integrũ
petenti tribui : tunc collectis fratribus inobedientem monachũ.
de infidelitate sua & suꝑbia coram omnibus increpauit:¬
Qua inorepatione compleca sesecum isdem fratribus inorationẽ
dedit In eo autem loco ubi cum fratribus orabat. uacuus erat
aboleo doleus &co oꝑtus: Cumq sc̃s uir inorationem ꝑsistera
coepit operimentum eiusdem dolei oleo excrescente suble¬
uari Quo commoto atque subleuato oleum quod excreue.¬
rat. oia dolei transiens pauimentum loci in quo incubue¬
rant inundabat: Quod cum benedictus dei famulus aspex̃
protinus orationem compleuit: atque in pauimento᷑ oleũ
defluere cessauit : Tunc diffidentem inobedientemq fr̃m
lacius ad monuit. ut fidem habere disceret & humilitatẽ:

Expanded text:
vitreum venit in saxis, sed sic mansit incolume ac si projectum vitreum venit in saxis, sed sic mansit incolume ac si projectum minime fuisset: ita ut neque frangi, neque oleum effundi potuisset. Quod vir Domini praecepit levari, atque, ut erat integrum, petenti tribuit. Tunc collectis fratribus, inobedientem monachum de infidelitate sua et superbia coram omnibus increpavitQua increpatione completa, sese cum eisdem fratribus in orationem dedit. In eo autem loco ubi cum fratribus orabat, vacuum erat ab oleo dolium et coopertum. Cumque sanctus vir in oratione persisteret, coepit operimentum ejusdem dolii oleo excrescente sublevari. Quo commoto atque sublevato, oleum quod excreverat, ora dolii transiens, pavimentum loci in quo incubuerat inundabat. Quod Benedictus Dei famulus ut aspexit, protinus orationem complevit, atque in pavimentum oleum defluere cessavit. Tunc diffidentem inobedientemque fratrem latius admonuit, ut fidem habere disceret et humilitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
nasterii sui cuncta tribuerat : ut pene nichil incellario.
nisi parum quidolei inutreo uasere maneret: Iunc quidam sub¬
diaconus agapittis nomine aduenit. magnopere postulans.
ut sibi aliquantulum olei dari debuisset: Uir autem dñi qui
cuncta decreuerat in terra tribuere : ut incaelo om̃ia reserua¬
ret : hoc ipsum parum quod remanserat olei. us sit petenti
dari Monacus uero qui cellarium tenebat. audiuit quidam
iubentis uerba. sedimplere distulit: Cumq post̃ paululum
si id quod uisserat datum esset inquireret. respondit monacus
semini mededisse : quia si illud ei tribueret. omnino nichil fra¬
tribus remaneret: Iunc iratus: aliis precepit ut hoc ipsum uas
uitreum in quo parum olei remansisse uidebatur. ꝑ sȩnestiã
proicerent. ne incella aliquid ꝑ inobedientiam remaner&
factum que est: Sub fenestra autem eadem ingens precipiciũ
patebat saxorum molibus aspersum Proiectum itaque uas:

Expanded text:
nasterii sui cuncta tribuerat, ut pene nihil in cellario nasterii sui cuncta tribuerat, ut pene nihil in cellario nisi parum quid olei in vitreo vase remaneret. Tunc quidam subdiaconus Agapitus nomine advenit, magnopere postulans ut sibi aliquantulum olei dari debuisset. Vir autem Domini, qui cuncta decreverat in terra tribuere, ut in coelo omnia reservaret, hoc ipsum parum quod remanserat olei, jussit petenti dari. Monachus vero qui cellarium tenebat audivit quidem jubentis verba, sed implere distulit. Cumque post paululum si id quod jusserat datum esset inquireret, respondit monachus se minime dedisse; quia si illud ei tribueret, omnino nihil fratribus remaneret. Tunc iratus, aliis praecepit ut hoc ipsum vas vitreum in quo parum olei remansisse videbatur, per fenestram projicerent, ne in cella aliquid per inobedientiam remaneret. Factumque est. Sub fenestra autem eadem ingens praecipitium patebat saxorum molibus asperum. Projectum itaque vas
Abbreviated transcription (Latin):
suo inoratione fuit occupatus: Cum die tercio isqui
necessitate debiti: ad fligebatur redut: suꝑ archam uero¬
monasterii quae erat frumento plena. subito tredecĩ
solidi sunt inuenti: Quos ur dei deferri iussit: & ad flic
petitori tribuit dicens. ut duodecim redderet & i
in expensis proprus haberet: Sed adea nunc redeam
quae euis discipulis in libri huus exordio predictis rese¬
rentibus agnoui Quidam uir grauissima aduersari
sui aemulatione laborabat: cuius ad hoc usque odium
prorupit. ut eidem nescienti in potu uenȩnum daret:
Qui quam uis uitam auferre non ualuit: cutis tamen
colorem mutauit: Ita ut diffusa in corpore euis uarietas.
laeprae morem imitari uideretur: Sed ad dĩ hominem
deductus. salutem prifanam citius recepit Nam mox
eum contigit. omnem cutis illius uarietatem fugauit¬
o quoque tempore quo alimentorum in opia cam̃ paniam
grauiter adfligebat uir dei diuersis indigentibus mo¬

Expanded text:
suo in oratione fuit occupatus. Cumque die tertio is qui suo in oratione fuit occupatus. Cumque die tertio is qui necessitate debiti affligebatur, rediret, super arcam monasterii, quae erat frumento plena, subito tredecim solidi sunt inventi. Quos vir Dei deferri jussit, et afflicto petitori tribui, dicens, ut duodecim redderet, et unum in expensis propriis haberet. Sed ad ea nunc redeam, quae ejus discipulis in libri hujus exordio praedictis referentibus agnovi. Quidam vir gravissima adversarii sui aemulatione laborabat, cujus ad hoc usque odium prorupit, ut ei nescienti in potu venenum daret. Quod quamvis vitam auferre non valuit, cutis tamen colorem mutavit, ita ut diffusa in corpore ejus varietas leprae morem imitari videretur. Sed ad Dei hominem deductus salutem pristinam citius recepit: nam mox ut eum contigit, omnem cutis illius varietatem fugavito quoque tempore quo alimentorum inopia Campaniam graviter affligebat, vir Dei diversis indigentibus mo
Abbreviated transcription (Latin):
inlustri uiro aptonio narrante cognoni: Qui agebat patris
sui ꝑuerum morbo elefantino fuisse correptum ita ut um
pilis cadentibus cutis intumesceret. atq increscentes sanie
occultare non posset Qui aduirum dei ab eodem patre
s missus est. & saluti pristinȩ sũb omni celebritate i¬
titutus: Neque illud taceam: quod euis discipulus peregrinꝰ
nomine. narrare consueuerat: quia die quadam sidelis
uir. neces sitate debiti conpulsus. unum sibi fore remediũ
oredidit. si ad dei uirum pergeret. & quae eum urgeret
debiti necessitas indicant: Genit itaq ad monasterium omni¬
potentis dei famulum repperit : quia acreditore suo pro
duodecim solidis grauiter ad fligeretur intimauit:
Cui uenerabilis pater nequaquam se habere .xii. solidos
respondit. Sed tamen eius in opiam blanda locutione con¬
solatus : ait̾ : Vade & postbiduum reuertere : quia de ẽ.
odie quod tibi debeam dare: In ipso autem biduo more

Expanded text:
illustri viro Antonio narrante cognovi, qui aiebat patris illustri viro Antonio narrante cognovi, qui aiebat patris sui puerum morbo elephantino fuisse correptum, ita ut jam pilis cadentibus cutis intumesceret, atque increscentem saniem occultare non posset. Qui ad virum Dei ab eodem patre ejus missus est et saluti pristinae sub omni celeritate restitutunomine narrare consueverat: quia die quadam fidelis vir quidam necessitate debiti compulsus, unum sibi fore remedium credidit, si ad Dei virum pergeret, et quae eum urgeret debiti necessitas, indicaret. Venit itaque ad monasterium, omnipotentis Dei famulum reperit, et quia a creditore suo pro duodecim solidis graviter affligeretur, intimavit. Cui venerabilis Pater nequaquam se habere duodecim solidos respondit, sed tamen ejus inopiam blanda locutione consolatus, ait: Vade, et post biduum revertere, quia deest hodie quod tibi debeam dare. In ipso autem biduo more
Abbreviated transcription (Latin):
ERERO R Quidam autem monacus mobilitati mentem
dederat. & ꝑmanere in monasterium. nolebat: Cumq eum
uir dei assidue corripperet frequenter admoneret : Ipse
uero nullo modo consentiret in congregatione ꝑsistere : atq
in portunis p̃cibus ut relaxaretur mmineret: quad
isdem uenerabilis paternim etatis eius tedio effectus
iratus uissit ut discederet: Qui mox ut monasterium exut.
contra se adsistere aperto ore draconem initenere inuenit :
Cumq eum isdem draco qui apparuerat deuorare uellet :
coepit ipse tremens & palpitans magnis uocibus clamare
dicens: Currite currite : quia draco iste. medeuora¬
reuult: Currentes autem fr̃s : dracone minime uider̃t.
sed trementem atq palpitãtem monachum ad monaste¬
rium reduxerunt: Qui statim promisit numquam se
esse iam monasterio recessurum. atq exora eadem in sua
pro missione ꝑmansit: Quippe qui scĩ uiri orationibus
contrase adsistere draconem uiderat: quem prius non

Expanded text:
rius. Quidam autem ejus monachus mobilitati mentem dederat, et permanere in monasterio nolebat. Cumque eum vir Dei assidue corriperet, et frequenter admoneret, ipse vero nullo modo consentiret in congregatione persistere, atque importunis precibus ut relaxaretur immineret, quadam die idem venerabilis Pater, nimietatis ejus taedio affectus, iratus jussit ut discederet. Qui mox ut monasterium exiit, contra se assistere aperto ore draconem in itinere invenit. Cumque eum idem draco qui apparuerat devorare vellet, coepit ipse tremens et palpitans magnis vocibus clamare, dicens: Currite, currite, quia draco iste me devorare vult. Currentes autem fratres draconem minime viderunt, sed trementem atque palpitantem monachum ad monasterium reduxerunt. Qui statim promisit nunquam se esse a monasterio recessurum, atque ex hora eadem in sua promissione permansit: quippe qui sancti viri orationibus contra se assistere draconem viderat, quem prius non
Abbreviated transcription (Latin):
eas abscondit insinu: Qui mox ut reuersus est. eum
uir dĩ uehementissima a maritudine. coepit increpare
dicens: Quomodo ingressa est iniquitas insinum tuum:
cille obstupuit: & quid egis set oblitus. unde corripu¬
batur ignorabat. Cui ait : Num quid ego illic p̃sens non
eram. quando ab ancillis dĩ mappulas accepisti tibiq
eas insinu misistiꝰ Qui mox illius uestigus ꝓuolutus.
stulte se egis sẽ penituit. & eas quas insinu absconderat.¬

Expanded text:
eas abscondit in sinu. Qui mox ut reversus est, eum eas abscondit in sinu. Qui mox ut reversus est, eum vir Dei vehementissima amaritudine coepit increpare, dicens: Quomodo ingressa est iniquitas in sinum tuum? At ille obstupuit, et quid egisset oblitus, unde corripiebatur ignorabat. Cui ait: Nunquid ego illic praesens non eram quando ab ancillis Dei mappulas accepisti, tibique eas in sinum misisti? Qui mox ejus vestigiis provolutus, stulte se egisse poenituit, et eas quas in sinu absconderat
Abbreviated transcription (Latin):
dñi quem facta absentia latere non poterant. unũ
cum gratiasũ accione suscepit. & distedentem pueri
monuit dicens: Vide fili de illo flascone quem abs¬
condistiiam non bibas. sed indina illum caute.
& inuenies quid in tus habet Qui confusus ualde
adĩ hominem exiuit. & reuersus uolens. ad lue pro¬
bare quod audierat. cum flasconem inclinasset. de eo
protinus serpens egressus est:Iunc p̃dictus exhilaratꝰ
puer ꝑ quod inuino repperit: expauit malum qđ fecit:¬
Non longe autẽ amonasterio uicuserat: in quo non minima
multitudo hominum adfidem di abidolorũ cultu bene¬
dicti fuerat. exortatione conuersa Ibi quoq quedam
ce moniales femine inerant. & crebro illuc ꝓexhorta¬
dis animabus fratres suos mittere benedictus di famulus
curabat: Quadam uero die misit exmore. sed his qui
missus fuerat monachus. postammonitionẽ factam
sc̃imenialibus feminis rogatus mappulas accepit. sibiq

Expanded text:
Domini, quem facta absentia latere non poterant, unum Domini, quem facta absentia latere non poterant, unum cum gratiarum actione suscepit, et discedentem puerum monuit, dicens: Vide, fili, ne de illo flascone quem abscondisti bibas, sed inclina illum caute, et invenies quid intus habet. Qui confusus valde a Dei homine exivit. Et reversus volens adhuc probare quod audierat, cum flasconem inclinasset, de eo protinus serpens egressus est. Tunc praedictus Exhilaratus puer, per hoc quod in vino reperit, expavit malum quod fecitNon longe autem a monasterio vicus erat in quo non minima multitudo hominum ad fidem Dei ab idolorum cultu Benedicti fuerat exhortatione conversa. Ibi quoque quaedam sanctimoniales feminae inerant, et crebro illuc pro exhortandis animabus fratres suos mittere Benedictus Dei famulus curabat. Quadam vero die misit ex more; sed is qui missus fuerat monachus, post admonitionem factam, a sanctimonialibus feminis rogatus mappulas accepit. sibique
Abbreviated transcription (Latin):
potui. ut mihi ex hoc loco animae cederentur :: Ci
uocem tunt ptheo probus audiuit. nos autem cernimꝰ.
qui destructum modo alango bardorum gente eiꝰ mo¬
nasterium scimus: Nocturno enim tempore. & qui¬
tentibus fr̃ibus. nu ꝑ illuc langobardi ingressi summ
Qui diripientes om̃ia: ne unum quidẽ hominem illicꝰ
tenere potuerunt.: Sed impleuit om̃ps ds̃. quod
fideli famulo benedicto promiserat: ut sires gentib
traderet animas custodiret : Qua in re pauli uicem
uideo tenuisse benedictũ. cuius dum nauis rerum
omniũ iacturam ꝑtulit. ipse in consolatione uitam
omniũ qui eum commitabantur accepit.
Quodã quoque tempore exhilaratus nr̃ quem ipse con¬
uersum nosti. trans misus ad omino suo fuerat. ut dĩ uiro
inmonasterium uino plena duo lignea uascula. quae
uulgo flascones uocantur de ferret᷑.: Qui unum detulit.
alterum uero ꝑgens initinere. abscondit Gir autẽ

Expanded text:
potui ut mihi ex hoc loco animae concederentur. Cujus potui ut mihi ex hoc loco animae concederentur. Cujus vocem tunc Theoprobus audivit, nos autem cernimus, qui destructum modo a Langobardorum gente ejus monasterium scimus. Nocturno enim tempore et quiescentibus fratribus, nuper illic Langobardi ingressi sunt; qui diripientes omnia, ne unum quidem hominem illic tenere potuerunt: sed implevit omnipotens Deus quod fideli famulo Benedicto promiserat, ut si res gentibus traderet, animas custodiret. Qua in re Pauli vicem video tenuisse Benedictum, cujus dum navis rerum omnium jacturam pertulit, ipse in consolatione vitam omnium qui eum comitabantur, accepit.Quodam quoque tempore Exhilaratus noster, quem ipse conversum nosti, tranmissus a domino suo fuerat, ut Dei viro in monasterium vino plena duo lignea vascula quae vulgo flascones vocantur, deferret: qui unum detulit, alterum vero pergens in itinere abscondit. Vir autem
Abbreviated transcription (Latin):
caq sententia : quia & in conp̃bensibilia sunt dĩ iudi¬
tia : & tamen quae deore eius ꝓlata fuerint. huma¬
nis labiis ꝓnuntuantur. qm̃ sciri ab hominib & ꝓlata
Inobiectione meae questiunculȩ patuit causa rationis:
Sed quaeso te si qͣ sunt adhuc de huius uiri uirtute subꝰ¬
iunge : GRERORir quidem nobilis theꝓbus nomine
eiusdem benedicti patris fuerat amonitione conuer¬
sus.: Qui prouitae suae merito. magnã apud eum
familiaritatis fidutiam habebit: Hic cum qua dam die
eiusdem cellulam fuisset ingressũs. hunc amarissime
flentem repperit: Cumq diu subsisteret. eiusque non
finiri lacrimas uideret. nec tamen ut uis dei consue¬
uerat orando plangeret sed maerendo. que nam
causa tanti luctus existeret inquisiuit.: Cui uirdĩ
ilico respondit.: Omne hoc monasterium quod cons¬
truxi. & cuncta quae fratrib p̃paraui. om̃i ꝑotentis
dĩ iuditio gentib tradita sunt : Uix autem oꝑtinere

Expanded text:
caque sententia: quia et incomprehensibilia sunt Dei judicaque sententia: quia et incomprehensibilia sunt Dei judicia, et tamen quae de ore ejus prolata fuerint, humanis labiis pronuntiantur: quoniam sciri ab hominibus et prolIn objectione meae quaestiunculae patuit causa rationis. Sed quaeso te, si qua sunt adhuc de hujus viri virtutibius. Vir quidam nobilis Theoprobus nomine, ejusdem Benedicti Patris fuerat admonitione conversus, qui pro vitae suae merito magnam apud eum familiaritatis fiduciam habebat. Hic cum quadam die ejus cellam fuisset ingressus, hunc amarissime flentem reperit. Cumque diu subsisteret, ejusque non finiri lacrymas videret, nec tamen ut vir Dei consueverat orando plangeret, sed moerendo, quaenam causa tanti luctus existeret, inquisivit. Cui vir Dei illico respondit: Omne hoc monasterium quod construxi, et cuncta quae fratribus praeparavi, omnipotentis Dei judicio gentibus tradita sunt. Vix autem obtinere
Abbreviated transcription (Latin):
REGORIUS Adutraq hec tibi superius subbreuitat
respondi dicens: quod scĩ uiri inquantũ cum dño uñ
sunt: sensum dñi non ignorant.: Om̃senĩ qui deuote
dñm sequuntur. etiã deuotione cum dõ sunt. & adhuc
carnis corruptibilis pondere grauati cum dõ non sun
Occulta itaq dĩ uiditia in quantum coniuncti sunt
sciunt: in quantũ disiuncti sunt nesciunt: Quia enim
secreta eius adhuc ꝑfecte non penetrant. in conp̃hensi¬
bilia eius uditia esse testantur.: Quia uero ei mente
inherent. atq inherendo uel sacre scripture eloquuis.
uel occultis reuelationib inquantum accipiunt agnoscunt.
haec & noiunt & pronuntiant ⁊ Iuditia igitur quae ds̃
tacet nescuint. que ds̃ loquitur sciunt Unde & dauid
& nosse & ꝓnuntiasse potui qͥuete dixisse cognoui:
Nam ea quaeꝰ ipse non loqueris: nr̃is procul dubio cogni¬
tionib: abscondis : Concordat ergo ꝓphetica. a postoli¬

Expanded text:
Gregor. Ad utraque haec tibi superius sub brevitate Gregor. Ad utraque haec tibi superius sub brevitate respondi, dicens, quod sancti viri inquantum cum Domino unum sunt, sensum Domini non ignorant. Omnes enim qui devote Dominum sequuntur, etiam devotione cum Deo sunt, et adhuc carnis corruptibilis gravati pondere, cum Deo non sunt. Occulta itaque Dei judicia inquantum conjuncti sunt, sciunt; inquantum disjuncti sunt, nesciunt. Quia enim secreta ejus adhuc perfecte non penetrant, incomprehensibilia ejus judicia esse testantur: quia vero mente ei inhaerent, atque inhaerendo, vel sacris Scripturae eloquiis vel occultis revelationibus inquantum accipiunt agnoscunt, et noverunt haec et pronuntiant. Judicia itaque quae Deus tacet nesciunt, quae Deus loquitur sciunt. Unde et Davidet nosse et pronuntiasse potui, quae te dixisse cognovi. Nam ea quae ipse non loqueris, nostris procul dubio cognitionibus abscondis. Concordat ergo prophetica apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
non ignorant: Nam isdem quoque apłs dicit : Quis¬
sos dei. Qui ut se ostenderet quae dei sunt. ad iunxit :
Ios autem non sp̃m huius mundi accepimꝰ. sed sp̃m
qui exdeo est ⁊ Hinc iterum dicit. Quod oculus ñ
uidit. nec auris audiuit. nec in cor hominis ascendit.
que p̃parauit ds̃ diligentib se Nobis autem reuela¬
uit ꝑ sp̃m suum : PE TRUS Si ergo tidem apostolo
suꝑ hoc quod proposui premisit dicens: oaltitudo
diuiciarum sapientiae & scientiae dĩ: quam in conp̃:¬
hensibilia sunt uditia eiꝰ. & inuestigabiles uiae euis. sed rursũ
mihi hec dicenti. alia suboritur questio: Nam dauid
ꝓpħa dño loquitur dicens.: in labus meis ꝓnuntiaui.
omnia udicia oris tui .: Et cum inussit nosse qua
etiam ꝓnuntiare. quid est quod paulus in conp̃hensibi¬
lia esse dĩ uidicia asserit. dauid autem hec se omĩa non
solum nosse. sed etiam in labiis pronuncias se testatur:

Expanded text:
non ignorant. Nam idem quoque aposnon ignorant. Nam idem quoque aposnisi Spiritus Dei . Qui, ut se ostenderet nosse quae Dei sunt, adjunxit: Nos autem non spiritum hujus mundi accepimus, sed spiritum qui ex Deo est . Hinc iterum dicit: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se; nobis autem revelavit per Spiritum suum . Petr. Si ergo eidem apostolo super hoc quod proposui, praemisit dicens: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus ! Sed rursum mihi haec dicenti alia suboritur quaestio. Nam David propheta Domino loquitur, dicens: In labiis meis pronuntiavi omnia judicia oris tui . Et cum minus sit nosse quam etiam pronuntiare, quid est quod Paulus incomprehensibilia esse Dei judicia asserit, David autem haec se omnia non solum nosse, sed etiam in labiis pronuntiasse testatur?
Abbreviated transcription (Latin):
ybet interim custodiuit.: Cũ uero post annos multos om̃s
priores illius. de hac luce migrassent. & minores suos sibi m&
suꝑ poni insãcris ordinib cerneret uerba uiri dei quasi exlon¬
go temꝑe oblitꝰ post posiuit. adque ad sacrũ ordinẽ accessit:
Quẽ mox isqui reliquerat diabolus tenuit: eum que uexa¬
re qͦusq animam eiꝰ excuteret non ces sauit. EE TRUS
ste uir ddĩ diuinitatis ut uideo: &ĩam secieta penetrauit.
qui ꝑspexit hunc clericum idcirco diabolo traditũ. ne
ad sacrum ordinẽ accedere auderet : ERE EORIUS
Quare diuinitatis secreta nono esset qui diuinitatis p̃cepta
sesuauit .cũ scriptum sit: Qui ad heret dño unus
quid est quod iterum. isdem egreguis p̃dicator dicit
quis nouit sensum dñi. auquis consiliarius eiꝰ fuit
Ualde enim esse inconueniens uidetur. eius sensum
cum quo unus factus fuerit ignorare GRERORIUS¬
Dc̃ĩ uiri inquantum cum dño unum sunt. sensum dñi

Expanded text:
rat, interim custodivit. Cum vero post annos multos omnes rat, interim custodivit. Cum vero post annos multos omnes priores illius de hac luce migrassent, et minores suos sibimet superponi in sacris ordinibus cerneret, verba viri Dei quasi ex longo tempore oblitus postposuit, atque ad sacrum ordinem accessit: quem mox is qui reliquerat diabolus tenuit, eumque vexare quousque animam ejus excuteret, non cessavit. Petr. Iste vir Dei Divinitatis, ut video, etiam secreta penetravit, quia perspexit hunc clericum idcirco diabolo traditum, ne ad sacrum ordinem auderet accedere. Gregor. Quare Divinitatis secreta non nosset, qui Divinitatis praecepta servavit, cum scriptum sit: Qui adhaeret Domino, unus quid est quod iterum idem egregius praedicator dicit: Quis novit sensum Domini, aut quis consiliarius ejus fuit ? Valde enim esse inconveniens videtur ejus sensum cum quo unus factus fuerit, ignorare. Gregor. Sancti viri in quantum cum Deo unum sunt, sensum Domini
Abbreviated transcription (Latin):
longo senio lassata: quia rumis crebresc̾entib ꝓst̃nant᷑
uidemꝰ. ꝘQuis hoc honoratꝰ eiꝰ discipulus cuiꝰ michi
relationȩ conꝑtũ est nequaꝗ ex ore illiꝰ audisse se
phibet . s quiã hoc dixerit. dictũ sibi a fratrib
ecłȩ clericus a demonio uexabat᷑ qui a uenerabili
iuid constantio ecłe eiꝰ antistite ꝑ multa fuerat mar¬
tirum loca tranꝰsmissũs : ut sinarł potuisset : S scĩ¬
dĩ martires noluerunt ei sanitatis donũ tribuere.
ut quanta esset in benedicto grã demonstarent
de bsesso homine ꝓtinꝰ expulit: Cui sanato p̃cepit dicens
Uade & post haec carnem non comedas. ad facrũ uero or¬
dinẽ num quã accedere p̃sumas.: Quacũq autem die
sacrũ ordinẽ temerbere presumpseris. statim uiri diaboli
iterum manciparis.: Discessit igitur dericus sanus
& sc̃ teribie solet animũ poena recens. eaque uir dĩ p̃cepi¬

Expanded text:
longo senio lassata, quia ruinis crebrescentibus prosternantur, longo senio lassata, quia ruinis crebrescentibus prosternantur, videmus. Quamvis hoc Honoratus ejus discipulus, cujus mihi relatione compertum est; nequaquam ex ore illius audisse se perhibet; sed quia hoc dixerit, dictum sibi a fratribus Ecclesiae clericus daemonio vexabatur, qui a venerabili viro Constantio Ecclesiae ejus anstistite per multa fuit martyrum loca tranDei martyres noluerunt ei sanitatis donum tribuere, ut quanta esset in Benedicto gratia demonstrarent.de obsesso homine protinus expulit. Cui sanato praecepit, dicens: Vade, et posthac carnem non comedas; et ad sacrum ordinem nunquam accedere praesumas; quacunque autem die sacrum ordinem temerare praesumpseris statim juri diaboli iterum mancipaberis. Discessit igitur clericus sanus, et sicut terrere solet animum poena recens, ea quae vir Dei praecepe
Abbreviated transcription (Latin):
erigi non auderet. benedictus iħu xp̾i dñi
de suis actib increpauit. atq in paucis sermonib
cuncta quȩ illi erant uentura ꝓnunciauit dicens.
decimo aut̃ morieris. Quib auditis: rex uehem̃t̃
t̾ritus: mratione petita recessit. atq ex illo iã tẽpore
minus crudelis fuit. Cũ non multo post romã adut.
siciliã ꝑrex̃. anno aut̃ regni sui decimo. de¬
om̃ipotentis iudicio. regnũ cũ uita ꝑdidit :
Preterea antistes canusinẽ ecłȩ ad eũdem dĩ famulũ
uenire consueuerat. Quem uirdi ꝓuitȩ sue me
rito ualde diligebat. Is itaq dũ cũ illo de ingressu
regis totilȩ. & romanȩ urbis ꝑditione colloqͥũ habet .
dixit P hunc regẽ ciuitas ista destruetur ut iã non¬
ampliꝰ habitetur  Cui ir dñi respondit. Roma a
gentib non ext̾minabit᷑. s tẽpestatib coruscis. et
quiꝰ in hacurbe dissoluta moenia: euersas domos
destructas ecłas turbine cernimꝰ : euisq edificia

Expanded text:
terra non auderet, benedictus Ihesu Christi terra non auderet, benedictus Ihesu Christi de suis actibus increpavit atque in paucis sermonibus cuncta quae illi erant Ventura praenuntiavit, dicens: decimo morieris'. Quibus auditis, rex vehementer territus, orationem petita, recessit, atque ex illo iam tempore minus crudelis fuit. Cum non multum post Romam adiit, ad Siciliam perrexit; anno autem regni sui decimo omnipotentis Dei iudicio regnum cum vita perdedit. Praeterea antestis Canusinae ecclesiae ad eundem Domini famulum venire consueverat. Qurito valde diligebat. Is itaque dum cum illo de ingressu regis Totilae et Romanae urbis perditione colloquium haberet, dixit: Per hunc regem civitas ista destruetur, ut jam amplius non inhabitetur. Cui vir Domini respondit: Roma a gentibus non exterminabitur, sed tempestatibus coruscis, et qui in hac urbe dissoluta moenia, eversas domos, destructas ecclesias turbine cernimus, ejusque aedificia
Abbreviated transcription (Latin):
eius lateriobambularent.: Cui alia quo
obsequia. atq spatarios prebuit. ut tam
exeisdem obsequiis quam expurpustis ues¬
tibus iex eẽ. putasetur :: Cum que isdem
riggo decoratus uestibus obsequentium freq¬
tia comitatus monasterium fuisset ingres
sus uir dei eminus sedebat: Quem uenien¬
tem conspiciens: cũ iam abeo audiri potu¬
issec ddamauit dicens : Pone fili: pone :
Hoo quod portas : nonẽ tuum: Quing¬
go protinus interram cecidit: & quia tan¬
to iuro in ludere presupmsis set expauit.
Omnes que qui cum eo adłi̾ hominem uenie¬
bant. terre consternati sunt : Surgentes
autem adeum propinquase minime pre¬
sumpserunt. sed ad suum regem reuersi.
nuntiauerunt trepidi inquanta uel ocitate
fuerant deprehensi. Iunc ꝑse isdem tocla:
addei hominem accesst. que cũ longe
sedentem cerneret: non ausus accedere
sese interram dedit: Cui dũ uir deibistq:
dicenet surge: sed ipse ante cum de terra

Expanded text:
ejus lateribus obambularent; cui alia quoque ejus lateribus obambularent; cui alia quoque obsequia atque spatharios praebuit, ut tam ex eisdem obsequiis quam ex purpureis vestibus rex esse putaretur. Cumque idem Riggo decoratus vestibus, obsequentum frequentia comitatus monassus, vir Dei eminus sedebat. Quem venientem conspiciens, cum iam ab eo audire potuisset, clamavit, dicens: 'Pone, fili, pone; hoc quod portas non est tuum'. Qui Riggo protinus in terram cecidit et, quia tanto viro inludere praesumpsisset, expavit. Omnesque qui cum eo ad Dei hominem veniebant; terrae consternati sunt. Surgentes autem, ad eum propinquare minime praesumpserunt, sed ad suum regem reversi, nuntiaverunt trepidi, in quanta velocitate fuerant depraehensi. 15. Tunc per se isdem Totila ad Dei hominem accessit; quem cum longe sedentem cerneret, non ausus accedere, sese in terram dedit. Cui dum vir Dei bis ter diceret: 'Surge', sed ipse ante cum erigis de