comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. s ut uoluit se uideri. Quibꝰ & nos
dicimꝰ eode mͦ abisaia eẽ uisum. restan¬
te sũma. ut moyses dm̃ aut uidit aui
uidisse se dicens imꝑie ẽ int̾fectus auo¬
bis. quia ds̃ uideri potest. Sinon uidit:
int̾ficite & moysen cum ysaia. quia eiꝰ¬
dem m̃dacii reus ẽ. dicens se uidisse eũ
quia uideri ñ potest. Quẽcũq in expo¬
sitionẽ eius loci suꝑ moysen habuerint¬
intellectũ etiam nos ad ysaiȩ temꝑabi¬
mꝰ uisionẽ. Sequitur. Q missũ ẽ ad me
unũ de seraphim & in manu sua habe¬
bat carbonẽ quẽ forcipe sumpserat de
altari & tetigit os meu̾ & dixit. Ecce te¬
tigit ħ labia tua & abstulit iniquitates
tuas & peccata tua purgauit. Scd̾m omꝰ
editiones quas supͣ exposuimꝰ siue duo te¬
stam̃ta intelligere uolueris. siue aliquas
apparitces incelestib uirtutes siue insig¬
nũ captiuitatis future umbrã quandã
ueritatis futurȩ p̾figuratã nc̃ accipe se¬

Expanded text:
est, sed ut uoluit se uideri. quibus et nos est, sed ut uoluit se uideri. quibus et nos dicemus eodem modo et ab Esaia esse uisum restante summa, ut Moyses deum aut uiderit aut uidisse se dicens inpie est interfectus a uobis, quia deus uideri potest. non uidit: interficite et Moysen cum Esaia, quia eiusdem mendacii reus est dicens se uidisse eum, qui uideri non potest. quemcumque in expositione eius loci suintellectum, etiam nos ad Isaiae temperabimus visionem. 14. Sequitur: Et missum est ad me unum de Seraphim, et in manu sua habebat carbonem, quem forcipe sumpserat de altari, et tetigit os meum, et dixit: Ecce tetigit hoc labia tua, et auferet iniquitates tuas et peccata tua circumpurgabit. secundum omnes editiones, quas supra exposuimus, siue duo testamenta intellegere uolueris siue aliquas apparitrices in caelestibus uirtutes siue in signum captiuitatis umbram quandam futurae ueritatis praefiguratam, nunc accipe se
Abbreviated transcription (Latin):
da. In medio quoq ppłi ĩmunda labr
habentis habitat. Isaias qui cõpunctꝰ
ẽ &e semiserũ contestatur purgatione
dignꝰ efficit᷑. popłs uͦ non solum ñ ageꝰ
penitentiã s nesciens quidẽ quia lab¬
a habeat ĩmunda. purgationis reme¬
diũ ñ meretur. ꝓ uidendũ gͥ sub hoc
exemplo ñ solum ut ipsi simꝰ iusti. secd
nec cũ peccatorib morem. quia & hoc
in peccati ac miseriȩ parte ducit ꝓpħa
suis iccuco int̾emptũ quia cũ moy ses
posteriora di uidit hic dñm sabaotho.¬
culis carnalib uidisse se scribat super
hoc deo dicente. nemo faciẽ meã uide¬
bit & uiuet. Quos int̾rogemꝰ quomͣ se
ds̃ in lege aliis ꝓpħis in uisione ce sõmo
dicat ostendi. moysi uͦ faciẽ ad faciem
colloqui: Et quomͦ stet illa sententia
nemo faciẽ meã uidebit & uuet. cũ
facie ad faciẽ se ad moysen locutũ. ẽt
fateatur. respondebunt utiq iuixta
possibilitatẽ humanã dm̃ uisũ ñ ut

Expanded text:
da. In medio quoque populi immunda labia da. In medio quoque populi immunda labia habentis habitem. Isaias qui compunctus est, et se miserum contestatur, purgatione dignus efficitur. Populus vero non solum non agens paenitentiam, sed ne sciens quidem, quia labia habeat inmunda, purgationis remedium non meretur. prouidendum igitur sub hoc exemplo non solum, ut ipsi simus iusti, sed, ne cum peccatoribus moremur, quia et hoc in peccati ac miseriae parte ducit prophsuis idcirco interemptum, quia, cum Moyses posteriora dei uiderit, hic dominum sabaoth oculis carnalibus uidisse se scribat, super hoc deo dicente: nemo faciem meam uidebit et uiuet. quos interrogabimus, quomodo se deus in lege aliis prophetis in uisione et somnio dicat ostendi, Moysi uero facie ad faciem conloqui, et quomodo stet illa sententia: nemo faciem meam uidebit et u i uet, cum facie ad faciem se ad Moysen locutum esse fateatur. respondebunt utique secundum possibilitatem humanam deum uisum, non ut
Abbreviated transcription (Latin):
tuos ñ habebis partẽ mecũ. & ille re¬
spondit. dñe ñ solum pedes sedd & ma¬
adhuc habebant peccatoꝵ sordib pe¬
des pollutos. uult eos adelictis penitus
lib̾are ut eis possit ꝓpħalis sermo congͣe¬
re. quã speciosi pedes eugłizantiũ pacẽ
& imitari ualeant eccłie uerba dicen¬
tis. Laui pedes meos quomͦ inquina¬
bo illos: Ut etiã siquis post resurrec¬
tionẽ posteahis adheserit puluis in ĩ¬
piam eum excutiant ciuitatẽ intesti.¬
moniũ laboris. quod eousq ꝓomĩũ
salute contendint facti iudeis ut iudei
gentib ut gentiles ut etiã ꝓpria uesti.¬
gra aliqua ex parte polluerint. Igit᷑ ui
ad ꝓpositum reu̾tamur sicuti apłi pur¬
gatione indigebant pedũ. sic qi isaias
tantũ in sermone peccauerat labia. ha¬
bebat ĩmunda. Ꝙ quantũ ego arbitim
quia oriã intemplũ irruentẽ ñ corripu¬
erat. nec uixta heliȩ exemplũ lib̾a uoce
impiũ designarat. labia habebat ĩmun¬

Expanded text:
tuos, non habebis partem mecum? Et ille retuos, non habebis partem mecum? Et ille respondit: Domine, non solum pedes, sed et maadhuc habebant peccatorum serdibus pedes pollutos vult eos a delictis penitus liberare, ut eis possit Prophetalis sermo congruere: Quam speciosi pedes evangelizantium pacem ; et imitari valeant Ecclesiae verba, dicentis: Lavi pedes meos, quomodo inquinabo illos ? ut etiam si quis post resurrectionem postea his adhaeserit pulvis, in impiam eum excutiant civitatem, in testimonium laboris: quod eo usque pro omnium salute contenderint, facti Judaeis ut Judaei, gentibus ut gentiles; ut etiam propria vestigia aliqua ex parte polluerint. Igitur, ut ad propositum revertamur, sicut Apostoli purgatione indigebant pedum: sic Isaias qui tantum in sermone peccaverat, labia habebat immunda: et quantum ego arbitror, quia Oziam in Templum irruentem, non corripuerat, nec juxta Eliae exemplum libera voce impium designarat, labia habebat immun
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ te miserũ. non compiingeris. ñ mo
ueris. S quando ille mortuus ẽ tunc
animadũtis ĩmunda habe te labia. tc̃
indignũ te eẽ cognoscis uisione dĩ. Utiña
autẽ & ego compungar. ce pꝰ compunc¬
cum sim bomo & ĩmunda labia habeam
& inmedio quoq ppłi ĩmunda labia ha¬
bentis babitem. ysaias ut iustus tantũ
insermone peccauerat: ideo sola labia
habebat ĩmunda. non ꝯscientiã: ego uͦ
quia &e ocłis udeo ad concupiscendũ.¬
& manu scandalirzor & pede & omniũ
munda. & quia semel sp̃u baptiratus
tumcã pollui. scd̃i baptismatis purga.¬
tione id.ẽ. igniꝰ indigco N st̃ ut quidã pu¬
tant inscripturis u̾ba simplicia. Pluri¬
mũ in his absconditum ẽ. Aliud lit
tera aliud misticꝰ sermo significat. Ecce
serui fungitur ministerio. Esto. ut do¬
ceat humilitatẽ ut nob in uicẽ mini¬
stremꝰ. ñ abnuo. ñ recuso. Quid ẽ qͦd pe¬
tro recusanti dicit. nisi lauero pedes

Expanded text:
esse te miserum, non conpungeris, nesse te miserum, non conpungeris, nveris: sed quando ille mortuus est, tunc animadvertis, non munda habere te labia, tunc indignum cognoscis te esse visione Dei. Utinam autem et ego compungar, et post compunccum sim homo, et non munda labia habeam, et in medio quoque populi immunda labia habentis habitem. Isaias ut justus tantum in sermone peccaverat: ideo sola labia habebat immunda, non conscientiam. Ego vero quia et oculis video ad concupiscendumet manu scandalizor et pede et omni omnia et, quia semel spiritu baptizatus tunicam pollui, secundi baptismatis purgatione, id est ignis, indigeo. Non sunt, ut quidam putant, in scripturis uerba simplicia; plurimum tera, aliud mysticus sermo significat. Ecce arat, servi fungitur ministerio : esto, ut doceat humilitatem, ut nobis invicem ministremus: non abnuo, non recuso. Quid est quod Petro recusanti dicit: Nisi lavero pedes
Abbreviated transcription (Latin):
duodecimũ godoliã quẽ constituerat
rer babylonis suꝑ terrã. quẽ int̾fecit
ẏsiael filiꝰ nathanael int̾ medias epulas.
reliquiarũ patriȩ paricida: & has eẽ.xiͦi.
alas. Equib quatuor faciẽ suam uelent si¬
cut inñ nullis exemplarib inuenit᷑. iiiͬ.
pe duodecĩ regib . iiii. tantũ iustos fuisse
oriam. ioatham. erechiã. & iosiam. qui
sublimes ꝑsingłas captiuitates głifica¬
oth: reliquos uͦ ꝑꝑ peccata uelare faciem.
&e alios qui incaptiuitatẽ ducti ft̃ pedũ
uelare uestigia. Suꝑliminare uͦ subla¬
posuit. & quia semel eiꝰ xxpi referre sentẽ¬
tiam etiam ea quȩ nec lum ame s̃ tacta
contingam. forcipẽ de qua altaris carbo.
comp̃hensus ẽ & labia purgata. ꝓpriã isa¬
iȩ asseruit passionẽ qua sub manasse in¬
terfectus ẽ rege. & tunc uere purgatꝰ la¬
biis dixit addñm. Eoce ego mittẽ me.
& dixit. O miser ego qm̃ cõpunctussũ
Doneo orias uiuit. ñ intelligis o ysaia

Expanded text:
um Godoliam, quem constituerat rex Babyloniae super terram. quem interfecit Ismahel filius Nathaniae inter medias epulas, reliquiarum patriae parricida, et has esse duodecim alas, e quibus quattuor faciem suam uelent, sicut in nonnullis exemplariis inuenitur, quattpe duodecim regibus quattuor tantum iustos fuisse reges: Oziam, Ioatham, Ezechiam et Iosiam, qui sublimes per singulas captiuitates glorificaabaoth. reliquos uero propter peccata uelare faciem et alios, quia in captiuitatem ducti sunt, pedum celare uestigia. superliminare nero sublaposuit. Et ut, quia semel eius coepi referre sententiam, etiam ea, quae necdum a me sunt tacta, contingam, forcipem, de qua altaris carbo conprehensus est, et labia purgata propriam Esaiae adseruit passionem, qua sub Manasse interfectus est rege. et tunc uere purgatis labiis dixit ad dominum: ecce ego, mitte me, et dixit: o miser ego, quoniam conpunctus sum! donec Ozias uiuit, non intellegis, Esaia,
Abbreviated transcription (Latin):
tes alias ñhabebat facilius iudebatur
Quod uͦ ignauia fuerat ubi exercitatio
quaslibet grauissimas molestias ꝑpe.¬
tiendi atq tolerandi supͣquã cuiquam
credibile ẽ. fuit egre ꝑsuadi potest: s for¬
te acutuis intuentib ignauia apparet
ipsa duricia. quia laborem bonorũ studi¬
oꝵ quib uera adquirit᷑ fortitudo negle¬
xerat. Ueruntam̃ quias̃ audaces qui ti.¬
midi ñ sunt & rursus timidi a quib ab.¬
est audacia cum sit utrũq uitiũ. qm̃
qui uera uͥtute fortis ẽ nec temere au¬
det nec inconsulte timet: cogimur iu
dis amor pecume. aliquando unũ ce¬
dit ut plura succedant. uelut quie¬
briosus fuerit si modicũ bib̃ie: & tena¬
citatẽ & ambitionẽ didicerit. Possunt
ingressa fuerit. qm̃ secum cȩt̾as ducit
ꝓfecto uicia cedent omĩa quȩcũq ine¬
rant. N enĩ omĩa inerant. s aliquan¬
do totidẽ. aliquando plura pauciori¬
b uł pauciora plurib succedebant. ħ

Expanded text:
tes alias non habebat, facilius videbatur. tes alias non habebat, facilius videbatur. Quod vero ignavia fuerit, ubi exercitatio quaslibet gravissimas molestias perpetiendi atque tolerandi, supra quam cuiquam credibile est, fuit, aegre persuaderi potest. Sed forte acutius intuentibus ignavia apparet ipsa duritia, quia laborem bonorum studiorum, quibus vera acquiritur fortitudo, neglexerat. Verumtamen quia sunt audaces qui timidi non sunt, et rursus timidi quibus abest audacia, cum sit utrumque vitium, quoniam qui vera virtute fortis est, nec temere audet, nec inconsulte timet, cogimur fatdis amor pecuniae. Aliquando unum cedit, ut plura succedant, velut qui ebriosus fuerit, si modicum biberit, et tenacitatem, et ambitionem didicerit. Possunt ingressa fuerit, quoniam secum caeteras ducit, profecto vitia cedent omnia quaecumque inerant. Non enim omnia inerant, sed aliquando totidem, aliquando plura paucioribus, vel pauciora pluribus succedebant. 10. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
dubiȩ eontrasistit. Etinacia uͦ constan¬
ponamꝰ aliquid unde possint cȩtera
intelligi. Catilina ut de illo scripser̃
qui nosse potuer̃. frig̾. sitim. fam̃ fer¬
re poterat. eratq patiens inediȩ. al¬
goris. uigiliȩ. supra quã cuiquã cre¬
dibile ẽ. ac ꝑ ħ & sibi oe suis magna p̃¬
ditus fortitudine uidebat᷑. S hec forti¬
tudo prudens ñ erat mala enĩ ꝓbonis
eligebat. Temꝑans ñ erat. corruptelis
enĩ turpissimis fedabat᷑. Iusta ñ erat.
nã contra patͥam conuirauerat. Q ido
nec fortitudo erat s duricia sibi ut stul¬
tos falleret nom̃ fortitudinis impone¬
bat. Ham si fortitudo eẽt: ñ uiciũ sed
uirtus eẽt. Si autẽ uirtꝰ eẽt. acȩ teris
rit. aut nulla sint ubi unũ ñ erit: labori.¬
osumẽ id ostende ꝓpterea quia uni
uirtuti duo uicia opponi solent. & qͦd
aꝑte contrariũ ẽ. & qͦd specie similitu¬
dinis adumbratur. Unde illa catilinȩ

Expanded text:
dubie contrasistit: pertinacia vero constandubie contrasistit: pertinacia vero constanponamus aliquid, unde possint caetera intelligi, Catilina, ut de illo scripserunt, qui nosse potuerunt, frigus, sitim, famem ferre poterat, eratque patiens inediae, algoris, vigiliae supra quam cuiquam credibile est, ac per hoc, et sibi, et suis magna praeditus fortitudine videbatur. Sed haec fortitudo prudens non erat, mala enim pro bonis eligebat. Temperans non erat, corruptelis enim turpissimis faedabatur. Justa non erat, nam contra patriam conjuraverat. Et ideo nec fortitudo erat, sed duritia sibi, ut stultos falleret, nomen fortitudinis imponebat. Nam si fortitudo esset, non vitium, sed virtus esset. Si autem virtus esset, a caeteris rit; aut nulla sint, ubi unum non erit, laboriosum est id ostendere, propterea quia uni virtuti duo vitia opponi solent, et quod aperte contrarium est, et quod specie similitudinis adumbratur. Unde illa Catilinae,
Abbreviated transcription (Latin):
tñ specie fallaci similia: ut eide pͥdentiȩ
ñ ĩprudentia s astutia. Nunc n eã dico
astuciã q̃ usitatiꝰ ĩ maliciosiꝰ ĩtelligi⁊ uocari
solet. ñ sicut loqui nr̃a scriptura consu¬
euit. quȩ sepe astutiã in bono posuit
Unde ẽ. Astuti ut serpentes. Q illud.
Ut & innocentib astutiȩ Quã quã &
apud illos romanȩ linguȩ disertissimꝰ
dix̾it neq illi tam̃ ad cauendũ dolus
aut astutia deerant: astutiã ponens in
bono. S apud illos rarissimũ apud no¬
stros aute frequentissimũ ẽ. Itemq in
partib temꝑantiȩ aꝑtissime contͣria
c̃ effusio parsimoniȩ. ea uͦ quȩ tenacitas
specie. Item dissimilitudine manife¬
sta contraria ẽ iniusticia iusticiȩ. Solet
autẽ quasi imitari iusticiã uindican¬
di selibido. s uiciũ ẽ. Ignauia forti.¬
tudini ꝑspicue contraria ẽ. duricia
uͦ distat natura. fallit similitudine.
Constantia pars quędã uirtutis ẽ. Ab
hac inconstantia longe abhorret & in¬

Expanded text:
n specie fallaci similia, ut eidem prudentiae non imprudentia, sed astutia. Nunc enim eam dico astutiam, quae usitatius in malitiosis intelligi et vocari solet; non sicut nostra loqui Scriptura consuevit, quae saepe astutiam in bono ponit. Unde, estote astuti, ut serpentes ; et illud Ut et innocentibus det astutiam . Quanquam et apud illos Romanae linguae disertissimus dixerit: Neque illi tamen ad cavendum dolus aut astutia deerant; astutiam ponens in bono, sed apud illos rarissimum, apud nostros frequentissimum est. Itemque in partibus temperantiae, apertissimae contraria est effusio parcimoniae. Ea vero quae tenacitas specie. Item dissimilitudine manifesta contraria est injustitia justitiae. Solet autem quasi imitari justitiam vindicandi se libido, sed vitium est. Ignavia fortitudini perspicue contraria est: duritia vero distat natura, fallit similitudine. Constantia pars quaedam virtutis est, ab hac inconstantia longe abhorret, et in
Abbreviated transcription (Latin):
ciat. qr & oratio que ñ ꝓpͥe manꝰ stilo ex¬
politur cum ꝑse inculta ẽ tum multo
molestior fit si tediũ sui ꝓlixitate con¬
geminet & ocłoꝵ dolore cruciati. auri¬
b tantũ studeamꝰ & lingua. Explicit.

Expanded text:
ciat, quia et oratio, quae non propriae manus stilo exciat, quia et oratio, quae non propriae manus stilo expolitur, cum per se inculta est, tum multo molestior fit, si taedium sui prolixitate congeminet, et oculorum dolore cruciati auribus tantum studemus et lingua. XVIII B.
Abbreviated transcription (Latin):
eius aliqua ex parte sorduerat unde &
uox adeum de rubo facta sit dicens. ne
accesseris huc. solue calciam̃ta depedib
tiuis. locus enĩ in quo stas t̾ra sc̃a ẽ &r scie¬
rit sibi aduersus magos adu̾sus pharao¬
nẽ pessimũ regem futurũ eẽ certam̃ se ex¬
cusasse dicentẽ. p̃cor dñe ñ sum dignus:
ꝓquoin hebreo legitur ñ habeo labia circ̃¬
bum de u̾bo expͥmentib. Ex quo manife.
ste intelligi ysaiam recte pꝰ circumcisa la.¬
bia. indĩ se optulisse ministeriũ & moy¬
sen adhuc incutũcisis labiis tamgran¬
de misteriũ recusasse. Aure audietis &
ñ intelligetis. & cernentes ñ aspicietis &
ñ uidebitis. Totus hic locus sicut salua
tor dicit ineugłio. adid ꝑtinet tempus
quo ipse ẽ dignatꝰ descendere ad terras
oe signa uideis ñ intelligentib ꝑpetra¬
uit. Q̾ qm̃ usq adfinẽ capituli explana.¬
tio multiplex sequitur & excipientis iã
expliciumꝰ ceras. huc risq dictasse suffi¬

Expanded text:
eius aliqua ex parte sorduerit, unde et eius aliqua ex parte sorduerit, unde et uox ad eum de rubo facta sit dicens: ne accesseris huc. solue calciamentum depedibus tuis; locus enim, in quo tu stas, terra sancta est, et scierit sibi aduersus magos, aduersum Pharao, pessimum regem, futurum esse certamen, se excusasse dicentem: precor, domine, non sum dignus, pro quo in Hebraeo legitur: non habeo labia circbum de uerbo exprimentibus. ex quo manifeste posse intellegi et Esaiam recte post circumcisa labia in dei se obtulisse ministerium et aloysen adhuc incircumcisis labiis tam grande ministerium recusasse\'. Aure audietis et non intellegetis, et cernentes aspicietis et non uidebitis. totus hic locus, sicut in euator dicit in Evangelio, ad id pertinet tempus, quo ipse est dignatus descendere ad terras, et signa Judaeis non intelligentibus perpetravit. Et quoniam usque ad finem Capituli explanatio multiplex sequitur; et excipientis jam inpleuimus ceras, hucusque dictasse suffi
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd nesciunt. hoc tutiores sumꝰ qͦd hanc
ignorantiã nram ñ ignoramꝰ. Aliud ẽ
enĩ qͦd nescire malũ ẽ aliud qͦd sciri uł
ñ potest uł ñ opusẽ. uel ad uitã quam
querimꝰ indifferens ẽ. Hoc uͦ qͦd delitteriᷤ
apłi iacobi nc̃ requiro. inhac ipsa qͣ iu¬
uimꝰ & ut semꝑ uiuamꝰ deo placere stu¬
demꝰ actione uersatur. Quomͦ gͦ intel.¬
ligendum ẽ. obsecro te quicũq totã legẽ
seruau̾it. offendat autẽ in uno factus ẽ
omniũ reus: itane qui furtum fecerit:
ĩmo uͦ qui dix̃it diuiti hic sede. pauperi
autẽ tusta illic. & homicidii & adulte¬
rii & sacrilegii reus ẽ: qͦd siñ ẽ quomͦ qͥ
in uno offendit factus ẽ omniũ reus:
An illud qͦd dixit de diuite & paupere
adista ñ ꝑtinet. quorũ si quis inuno of¬
fencłit fiet omniũ reus: S recolendũ ẽ
unde uenerit ista sententia & que illã
suꝑiora pepererint quib q conexa de.¬

Expanded text:
quod nesciunt . hoc tutiores sumus, quod hanc quod nesciunt . hoc tutiores sumus, quod hanc ignorantiam nostram non ignoramus; aliud est enim quod nescire malum est, aliud quod sciri uel non potest uel non opus est uel ad uitam quam quaerimus indifferens est. hoc uero quod de litteris apostoli Iacobi nunc requiro in hac ipsa qua uiuimus et, ut semper uiuamus, deo placere studemus actione uersatur. quomodo ergo intellegendum est, obsecro te: quicumque totam legem seruauerit, offendat autem in uno, factus est omnium reus? itane qui furtum fecerit, immo uero qui dixerit diuiti: hic sede, pauperi autem: tu sta illic, et homicidii et adulterii et sacrilegii reus est? quod si non est, quomodo qui in uno offendit factus est omnium reus? an illud quod dixit de diuite et paupere ad ista non pertinet, quorum si quis in uno offenderit, fiet omnium reus? sed recolendum est unde uenerit ista sententia et quae illam superiora pepererint quibusque conexa de
Abbreviated transcription (Latin):
ne loqueret᷑: accessit aliꝰ. eoq uso admi¬
rans ait. Quomͦ huc cecidisti: Obsecro
quomͦ huc ceciderĩ queras. Ita qm fate¬
mur &e fide catholica tenemꝰ. dereatu
peccati tanqͣm de puteo etiã paruulim
fantis aĩam xp̃i grã lib̾andam. satis ẽ ei
qͦd modũ quo salua fiat norumꝰ. etiã si
nunqͣm quomͦ in malũ illud deuen̾it
nouerimus. S ideo putaui ẽẽ querendũ.
ne forte ex illis opimonib incarnationis
aĩȩ aliquã teneamꝰ incautiꝰ quȩ lib̾andã
ꝓrsus aĩam paruuli contradicat negans
eam. ẽẽ. in isto malo. Hoc gͥ firmissime re¬
tento qͦd aĩa pariuili de reatu peccati li¬
beranda ẽ nec alio modo lib̾anda. nͥ gr̃a
mloquis ñ disputatorib s litigatorib
paratius instructiꝰq resistimꝰ. Si autẽ ñ
possumꝰ non quia latet miseriȩ pͥncipiũ.
ideo pigrescere miscdiȩ debet officium.
Aduersus eos aut̃ qui sibi uident᷑ scire

Expanded text:
ne loqueretur, accessit alius eoque uiso misene loqueretur, accessit alius eoque uiso miserans ait: quomodo huc cecidisti P at illequomodo huc ceciderim quaere. ita quoniam fatemur et fide catholica tenemus de reatu peccati tamquam de puteo etiam paruuli infantis animam Christi gratia liberandam, satis est ei quod modum quo salua fiat nouimus, etiam si numquam quomodo in malum illud deuenerit nouerimus. sed ideo putaui esse quaerendum, ne forte ex illis opinionibus incarnationis animae aliquam teneamus incautius, quae liberandam prorsus animam paruuli contradicat, negans eam esse in isto malo. hoc igitur firmissime retento, quod anima paruuli de reatu peccati liberanda est, nec alio modo liberanda nisi graniloquis non disputatoribus, sed litigatoribus paratius instructiusque resistimus; si autem non possumus, non quia latet miseriae principium ideo pigrescere debet misericordiae officium. aduersus eos autem qui sibi uidentur scire
Abbreviated transcription (Latin):
uod ad te scripsi honorande mͥ
gulis nõuȩ single nc̃ usq fiunt. ubi pec
dubitamꝰ eẽ soluendũ. cũ in ñ paruũ uo¬
lum̃ ꝓcederet. nolui ulla alia onerare
questione. S qͦd urget acrius multomi
obsecro. ut exponas mͥ qđ multis existimo
ꝓfuturum. aut suam uł abs te uł ab ali¬
o aliqͦ expositum habes dirigas nob̃ qͦmͦ
accrpiendũ sit qͦd in epła iacobi apłi ẽ. Qͥ¬
cunq enĩ totam legem seruau̾it offen-¬
dat autẽ in uno. factus ẽ omniũ reus. &
res tał ac tanta ẽ. ut qͦd hinc tͥ ñ iamolim
scͥpsi me multũ pęniteat. Deagendanã
ꝙ p̃sentiuita quomͦ aduitã ꝑueniamꝰ ȩter¬
nam ñ p̃terita ꝑscrutanda quã penitus
demersit obliuio. sicuti ẽ illud qͦd de aĩa
querendũ putaui. hȩc uertit᷑ questio.
flegant᷑ autẽ dictum ẽẽ narratur. quod
huic rei satis aꝑteconuenit. Cũ quida ru¬
isset in puteñ. ubi aqua tanta erat ut eũ
magis exciꝑet ne moreret᷑ quã suffocaret

Expanded text:
uod ad te scripsi, honorande mihgulis, novae singulae nunc usque fiunt, ubi peccdubitamus esse solvendum, cum in non parvum volumen procederet, nolui ulla alia onerare quaestione; sed quod urget acrius, multo mper Dominum obsecro ut exponas mihi, quod multis existimo profuturum, aut si jam vel abs te, vel ab alio aliquo expositum habes, dirigas nobis quomodo accipiendum sit quod in Epistola Jacobi apostoli gem obseruauerit, offendat autem in uno, factus est omnium reus. quae res talis ac tanta est, ut quod hinc tibi non iam olim scripsi me multum paeniteat. de agenda namque praesenti uita quomodo ad uitam perueniamus aeternam, non de praeterita perscrutanda., quam penitus demergit obliuio, sicuti est illud quod de anima quaerendum putaui, haec uertitur quaestio. eleganter autem dictum esse narratur quod huic rei satis apte conuenit: cum quidam ruisset in puteum, ubi aqua tanta erat, ut eum magis exciperet ne moreretur, quam suffocaret
Abbreviated transcription (Latin):
& nouissima quȩ futura s̃. & dicã quia
dii estis ait ysaias: significans neminẽ
posse quid ante mundũ fuerit & quid p̃t
mundũ futurũ sit enarrare. & duab
uolabant. Media tantũ cognoscimus
quȩ ex scripturarũ nob̾ lectione pandun¬
tur quando mundus factus sit. quan¬
do plasmatus homo. quando diluiũ
quando lex clata sit. ut ex uno homine
in extremo temꝑe cłi filius ꝓnr̃a salute
sumpserit carnẽ. Cȩt̾a uero quȩ diximus
ista duo seraphim in facie pedibq texer̃
o clamabant alt̃ ad alterũ. Pulchre po¬
situm ẽ alt̃ adalterũ. Quicqͥd enĩ inue¬
teri legimꝰ testam̃to. ħ idem & innouo

Expanded text:
et, in nouissimo quae futura sunt, et dicam, quia et, in nouissimo quae futura sunt, et dicam, quia dii estis, ait Esaias significans neminem posse, quid ante mundum fuerit et quid post mundum futurum sit, enarrare. et duabus uolabant : media tantum cognoscimus, quae ex scripturarum nobis lectione panduntur: quando mundus factus sit, quando plasmatus homo, quando diluuium, quando lex data sit, ut ex uno homine in extremo tempore dei filius pro nostra salute sumpserit carnem. cetera uero, quae diximus, ista duo seraphim in facie pedibusque texerunt. Et clamabant alter ad alterum: pulchre positum alter ad alterum. quidquid enim in ueteri
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ. Nos possumꝰ & duodecĩ lapides
altaris quos ferrũ ñ tetigit & xiiͣ. gem¬
mas ex quib sacerdotis insigne diade¬
ma constructum ẽ acciꝑe quos & ere¬
chiel memorat & apocalipsis ñ tacet
Quoꝵ quid uerũ sit ds̃ uiderit. quid
ueri simile in sequentib exponemus.
Sequitur. & duab quide uelabant
faciem. & duab uelabant pedes. & du¬
ab uolabant. Uelabant faciem ñ suã
quid antequã istum conderet mundũ
inrerũ fuerit et̾nitate. quando thro¬
nos. dñationes. potestates angłos. totũ
ꝙ mysteriũ celeste condiderit: Seqͥt᷑¬
& duab uelabant pedes eius. ñ suos s
dĩ. Extrema quoq eius scire quis potest
quid pꝰt consũmationẽ scłi sit futurũ
quid pꝰtqm genꝰ humanũ fuerit uidi.¬
catum. q̃ sequat᷑ uita. anrursũ alia fu.¬
tura sit t̾ra. & pͦt transitionẽ alia rur¬
sũ elelem̃ta. uł alius mundus solq con¬
dendus sit: Priora ad nunciate michi

Expanded text:
tus est. nos possumus et duodecim lapides tus est. nos possumus et duodecim lapides altaris, quos ferrum non tetigit, et duodecim gemmas, ex quibus sacerdotis insigne constructum est, accipere, quas et Ezechiel memorat et Apocalypsis non tacet. quorum quid uerum sit, deus uiderit; quid uerisimile, in sequentibus exponemus. Et duabus quidem uelabant faciem et duabus uelabant pedes et duabus uolabant. uelabant faciem non suam, quid, antequam istum conderet mundum, in rerum I fuerit aeternitate, quando thronos, dominationes, potestates, \' angelos totumque ministerium caeleste condiderit? et duabus uelabant pedes: non suos, sed dei. extrema quippe eius scire quis potest? quid post consummationem saeculi sit futurum, quid, postquam genus hominum fuerit iudicatum, quae sequatur uita, an rursum alia futura sit terra et post transitionem alia rursum elementa uel alius mundus solque condendus sit. priora adnuntiate mihi
Abbreviated transcription (Latin):
utero nonio ds̃ ipse ignis scribit᷑. eẽ con¬
sumens &e inerechiel quoq arenib usq
ad pedes uidetur igneus. & eloquia dñi e
loquia casta argentũ igne examinatũ ꝓba¬
turis omĩb uoluero replicare. ꝑlongũ
ẽ. Ergo querimꝰ ubi sit hoc incendiũ salu¬
tare. Nulli dubiũ in sacris uoluminib
ex quoꝵ lectione uniu̾sa hominũ uicia
purgantur. De eo uͦ qͦd sequitur pͥncipiũ
oris eoꝵ quom possit ad scripturas refer¬
ri: uereor ne si dicere ceꝑimꝰ ñ tam in t̃pre¬
tari quã uĩ scripturis inferre uideamur.
Initiũ oris & cõmunis eloquii. & ħ om̃e
qđ loquim᷑. hebrea lingua qua uetus
testamentũ scriptũ est uniu̾sa antiqͥ.¬
tas tradidit. Postqͣm uero in fabricatio¬
ne turris ꝑoffensam dĩ linguarũ diuer¬
sitas attributa ẽ. tunc sermonis diuer¬
duob animadũtitur testam̃tis. Quȩ
discatur. Sex alȩ uni &e sexale alteri.

Expanded text:
uteronomio deus ipse ignis scribitur esse conuteronomio deus ipse ignis scribitur esse consumens et in Ezechiele quoque a renibus usque ad pedes uidetur igneus et eloquia domini eloquia casta, argentum igne examinatum turis uoluero replicare, perlongum est. ergo quaerimus, ubi sit hoc incendium salutare. nulli dubium, quin in sacris uoluminibus, ex quorum lectione uniuersa hominum uitia purgantur. de eo uero, quod sequitur \'principium oris eorum\', quomodo possit ad scripturas referri, uereor, ne, si dicere coeperimus, non tam interpretari, quam uim scripturis adferre uideamur. initium oris et communis eloquii et hoc omne, quod loquimur, Hebraeam linguam, qua uetus testamentum scriptum est, uniuersa antiquitas tradidit. postquam uero in fabricatione turris per offensam dei linguarum diuersitas adtributa est, tunc sermonduobus animaduertitur testamentis, quaediscatur. \'Sex alae uni et sex alae alteri\'
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ds̃ sabaoth. plena ẽ uniuersa terra
gła eius. Uolumꝰ scire quȩ sint seraphĩ
stantia incircuitud̃ĩ. quȩ sexalȩ unius
& simul adiunctȩ duodecĩ quomͦ dua¬
b uelent faciem &e duab pedes. & duabꝰ
uolent cũ suꝑiꝰ incircuitu di stare dican.¬
tur. aut quomͦ stent incircuitu cũ duo
alter ad alterũ clamitent. & scĩ nom̃
ingeminent. quomͦ suꝑius domꝰ plena
gła. & nc̃ terra ẽẽ dicatur. Quȩ cũ non
minimũ puluerẽ moueant. & prima
statim fronte difficultatẽ int̃pretationiᷤᷤ
obiciant in cõmune dñm dep̃cemur.
ut. mͥ quoq dealtari carbo mittat᷑ & oĩ
peccatoꝵ sorde det̾sa pͥmo possim dĩ sa¬
cram̃ta conspicere dehinc enarrare quȩ
udero. Seraphĩ sicut in int̾pretatione
nominũ hebreoꝵ inuenimꝰ. aut incen¬
diũ aut pͥncipiũ oris eoꝵ int̾pretant᷑.
Querimꝰ qͦd sit incendiũ. Saluator ait
ꝓpħis incipiens pꝰqm reserati s̃ ocłi eoꝵ
cognoscentes eum dixer̃ ad alterutrũ.

Expanded text:
dominus sabaoth, plena est uniuersa terra gloria eius. uolumus scire, quae sint seraphim stantia in circuitu dei; quae sex alae unius et simul iunctis duodecim; quomodo duabus uelent faciem et duabus pedes et duabus uolent, cum superius in circuitu dei stare dicantur, aut quomodo stent in circuitu, cum duo alter ad alterum clamitent et ter sancti nomen ingeminent; quomodo superius domus plena gloria et nunc terra esse dicatur. quae cum non minimum puluerem moueant et prima statim fronte difficultatem interpretationis obiciant, in commune dominum deprecemur, ut mihi quoque de altari carbo mittatur et omni peccatorum sorde detersa primum possim dei sacramenta conspicere, dehinc enarrare, quae uidero. seraphim, sicut in interpretatione nominum Hebraeorum inuenimus, aut \'incendium\' aut \'principium oris eorum\' interpretQuaerimus quid sit hoc incendium? Salvator ait:Prophetis incipiens, postquam reserati sunt oculi eorum, cognoscentes eum, dixerunt ad alterutrum:
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ sublatum ẽ inquit suꝑ liminare.
& domꝰ impleta ẽ fumo. signũ ẽ tem¬
pli iudaici destruendi & incendii uni¬
sentientes in extrema parte dissentiunt
Nam suꝑliminare sublatũ illo temꝑe
p̃dicant qn uelũ tẽpli scissũ. ẽ. & uniu̾¬
sa domus isrł erroris nube confusa. qͣn¬
do iosephꝰ refert sacerdotes exabditis tẽ¬
pli uirtutũ cȩlestiũ audisse uocẽ: transe¬
amus exhis sedib. Est uir quida aquo
ego plura didicisse me gaudeo. & qui he¬
breũ sermonẽ ita elimauerit ut inter
scribas eoꝵ chaldeus estimet᷑: is longe ali¬
a uia ingressus ẽ. Ait enĩ nullũ ꝓpħarũ
extra ysaiam uidisse seraphim circa dñm
stantia. & ne ipsa quide seraphim alibi
lectitari. Dehine consũmationis &e capti¬
uitatis ierłm quȩ sub nabuchodonosor
facta ẽ signũ ẽẽ premissũ. Ab oria qͥppe
sub quo ꝓpħare orsus ẽ usq ad sedechĩã¬

Expanded text:
autem sublatum est, inquit, superliminare, autem sublatum est, inquit, superliminare, et domus impleta est fumo, signum est Templi Judaici destruendi, et incendenuperioribus consentientes in extrema parte dissentiunt. nam superliminare sublatum illo tempore praedicant, quando uelum templi scissum est et uniuersa domus Israhel erroris nube confusa, quando Iosephus refert sacerdotes ex adytis templi uirtutum caelestium audisse uocem: \'transeamus ex his sedibus\'. Est uero quidam, a quo ego perplurima didicisse me gaudeo et qui Hebraeum sermonem ita elimarit, ut inter scribas eorum Chaldaeus aestimetur. is longe alia uia ingressus est. ait enim nullum prophetarum extra Esaiam uidisse seraphim circa deum stantia et ne ipsa quidem seraphim alibi lectitari, dein consummationis et captiuitatis Hierusalem, quae sub Nabuchodonosor facta est, signum esse praemissum. ab Ozia quippe, sub quo prophetare orsus est, usque ad Sedechia
Abbreviated transcription (Latin):
tas utroq mͦ int̾pretari potest nr̃i ele¬
uatũ int̃pretati st̃ ꝓ ablato. Ꝙ domus
impleta fumo. Ds̃ ut supradiximꝰ ig¬
nis ẽ. & hiccũ insyna monte descendis.¬
set ad moysen ad aduentũ eius uideban-¬
tur lampades discurrentes. & plenꝰ om¬
nis mons fumo. Unde in psalmis dicit᷑ qͥ
tangit montes & fumigant. Exigne gͦ¬
qͣm totã substantiã caꝑe ñ possumus
leuior quȩda in uniu̾sum mundũ & ut
ita dicã rarior fumi natura disꝑgit᷑. qͣm
nos capientes dicamꝰ. Ex parte cognosci¬
lum meniginate. & seraphim stabant ĩ
cucuitu eius. sex alȩ uni &e sex alȩ alteri.
Quida grecoꝵ inscripturis apprime eru.¬
ditus. seraphĩ uirtute qͣsdaincęlis eẽ ex¬
posuit. quȩ ante tribunal dĩ assistentes
laudent eũ. & indiu̾sa ministeria mit¬
tant᷑. maximeq ad eos qui purgatione
indigent & obpͥstina peccata aliqua ex
parte suppliciis purgari merent᷑. Quod

Expanded text:
tas utroque modo interpretari potest, nostri \'eletas utroque modo interpretari potest, nostri \'eleuatum\' interpretati sunt pro \'ablato.\' Et domus inpleta est fumo. deus, ut nis est: hic cum in Sina monte descendisset ad Moysen, ad 53 adventum ejus videbantur lampades discurrentes, et plenus omnis mons fumo. Unde in Psalmis dicitur: « Qui tangit montes, et fumigant » . Ex igne m totam substantiam capere non possumus, leuior quaedam in uniuersum mundum et, ut ita dicam, rarior fumi natura dispergitur, quam nos capientes dicamus:ex parte cognoscilumin aenigmate. Et seraphim circuitu ejus: sex alae uni, et sex alae alteri. Quidam Graecorum in Scripturis apprime eruditus, Seraphim virtutes quasdam in coelis esse exposuit, quae ante tribunal Dei assistentes laudent eum, et in diversa ministeria mittantur, maximeque ad eos qui purgatione indigent, et ob pristina peccata, aliqua ex parte suppliciis purgari merentur. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
in hebreo sit positũ dñs sabaoth: quod¬
Dñs quoq ipse hic quatuor litterarũ ẽ
qͦd ꝓprie indeo ponit᷑. lod. he. ĩõd. he. ia
ẽ duab. ia: quȩ duplicata in effabile ilłd
& głosum di nom̃ efficiunt. Plena ẽ u.¬
niuersa t̾ra gła eius. hoc adhuc a sera.¬
phim dicitur deaduentu dñi saluatoriᷤ
quomͦ inomnẽ terrã p̃dicatio illius
penetret.Sequitur. & eleuatum ẽ suꝑ¬
liminare auoce qua clamabant. Legi¬
mus inueteri testam̃to qͦd semꝑ dñs
moysi & aaron adostiũ tab̾naculi sit
locutus: quasi ante euangłm necdũ
eos in scã scõꝵ induxerit. sicut dĩ eccłia
postea introdueta ẽ dicens. Introdixric
me rex incubiculũ suũ. Quando gͦ dñs¬
nr descendit ad t̾ras. suꝑliminare illd̃
id ẽ quasi qͦddam obstaculũ intrare cu¬
pientib sublatũ ẽ & uniu̾sus hic mun¬
cdus impletus fumo id ẽ gła dĩ. Ubiau¬
tẽ in latino eleuatũ legimꝰ ingreco sub¬
latum ponit᷑. S quia uerbi ambigui.¬

Expanded text:
psalmo: uirtutes, quae domino ministradominus quoque ipse hic quattuor litterarum est, quod proprie in deo ponitur: iod he iod he, id est duobus IA, quae duplicata ineffabile illud et gloriosum dei nomen efficiunt. Plena est uniuersa terra gloria eius. hoc adhuc a seraphim dicitur de aduentu domini saluatoris, quomodo in omnem terram praedicatio illius penetret. Sequitur: et eleuatum est superliminare a uoce, qua clamabant. legimus in ueteri testamento, quod semper dominus Moysi et Aaron ad ostium tabernaculi sit locutus, quasi ante euangelium necdum eos in sancta sanctorum induxerit, sicuti ecclesia postea introducta est dicens: introduxit me rex in cubiculum suum. quando ergo dr descendit ad terras, superliminare illud, id est quasi quoddam obstaculum, intrare cupientibus sublatum est et uniuersus hic mundus inpletus fumo, id est gloria dei. ubi autem in Latino \'eleuatum\' legimus, in Graeco \'sublatum\' ponitur. sed quia uerbi ambigui
Abbreviated transcription (Latin):
de meliꝰ ẽ uera rustice quã diserte fal¬
sa ꝓferre maxime cũ ioħs enangłista
in hac eade uisione ñ dm̃ patrẽ s xp̃m
scribat eẽ conspectum. Nã cum de in¬
credulitate diceret iuideoꝵ statim causas
incredulitatis exposuit. Q ideo ñ pot̾ant
credere ineũ quia dixit ysaias. Aure
audietis & ñ intelligetis. & cernentes a¬
spicietis. & ñ uidebitis. Hec autẽ dixit
quando uidit głam unigeniti & testifi¬
catus ẽ de eo. Inp̃senti uolumine ysaiȩ.
ab eo qui sedet inthrono iubetur ut dicat.
dure audietis & ñ intelligetis. Qui autẽ
hoc iubet. ut euangłista intelligit: xp̃c
ẽ. Unde nc̃ colligitur non posse seraphĩ
tres nrõs dicens. uade ad ppłm istum &
dic. Aure audietis & ñ intelligetis & ui¬

Expanded text:
dem melius est uera rustice quam diserte faldem melius est uera rustice quam diserte falsa proferre, maxime cum Iohannes euangelista in hac eadem uisione non deum patrem, sed Christum scribat esse conspectum. nam cum de incredulitate diceret Iudaeorum, statim causas incredulitatis exposuit: et ideo non poterant credere in eum, quiadixitEsaias: aure audietis et nonintellegetis, etcernentesaspicietisetnonuidebitis. haecautem dixit, quando uidit gloriam unigeniti et testificatus est de eo. in praesenti uolumine Esaiae ab ea, qui sedet in throno, iubetur, ut dicat: aure audietis et non intellegetis. qui autem hoc iubet, ut euangelista intellegit, Christus est; unde nunc colligitur non posse seraphim tres nostros dicens: uade ad populum istum F et dic: aure audiet
Abbreviated transcription (Latin):
nũ excelsum & eleuatũ. Uidit & damel
sedentẽ dñm: s non suꝑ tͥronũ excelsũ
& eleuatũ. Pollicet᷑ & alibi uox diuina
dicens. Ueniã & sedebo & iudicabo po¬
pulũ in ualle iosaphath qͦd int̾pretat᷑
dñi iudiciũ. Qui peccator ẽ & mei si¬
milis uidet dñm sedentẽ in ualle io¬
saphath. ñ incolle. ñ inmonte. s in ualle:
& in ualle iudicii. Quiuͦ iustus & y¬
saiȩ similis uidet illũ sedentẽ suꝑthio.¬
nũ excelsum & eleuatũ. Ut alitẽ & ali¬
ud inferã quanido eũ m̃te ꝑtracto reg¬
nare thronis. dñationib. angłis. cȩteris¬
ꝙ uirtutib uideo excelsũ thronũ eius.
Quando autẽ considero quomͦ genus
dispenset humanũ. & ꝓnr̃a salute se¬
pe descencde dicatur ad t̾ras uideo bu¬
uidi dñm sedentẽ suꝑ thronũ excelsũ
&e seraphin stabant incircuitu eĩ. Qui¬
dam ante me tam greci quã latini hunc
locum exponentes. dñm suꝑ thronũ eiꝰ¬
sedentẽ. dñm patrẽ & duo seraphin qͥ ex

Expanded text:
num excelsum et eleuatum. uidit et Danihel sedentem dominum, sed non super thronum excelsum et eleuatum. pollicetur et alibi uox diuina dicens: ueniam et sedebo et iudicabo populum in ualle Iosaphat, quod interpretatur \'domini indicium\'. qui peccator est et mei similis, uidet dominum sedentem in ualle Iosaphat, non in colle, non in monte, sed in ualle et in ualle iudicii; qui uero iustus et Esaiae similis est, uidet illum sedentem super thronum excelsum et eleuatum. ut autem et aliud inferam: quando eum mente pertracto regnare thronis, dominationibus, angelis ceterisque uirtutibus, uideo excelsum thronum eius; quando autem considero, quo- modo genus dispenset humanum et pro nostra salute saepe descendere dicatur ad terras, uideo husuper thronum excelsum et seraphim stabant in circuitu eius. quidam ante me tam Graeci quam Latini hunc locum exponentes dominum super thronum sedentem deum patrem et duo seraphim, quae ex
Abbreviated transcription (Latin):
uauit ad cȩlũ. non ei sunt reserata cȩle¬
stia. non appariuit edñs sabaoth nec in
ministerio fidei. t̃. scĩ nom̃ auditum ẽ
Quando uͦ ille mortuus ẽ uniu̾sa qͤ
subsequens sermo monstrauit aꝑto se¬
se lumine ꝓdidert̃. Tale quidd̃a & in
exodo scriptum ẽ. Dum pharao uixit
popłs isrł ex luto lateris palearũq o¬
pere p̾ssus. ñ suspirauit ad dñm. Dum
ille regnauit nemo quesiuit dm̃ patrũ
abraham ysaac & iacob. Quando uͦ ille
mortuus ẽ suspirauert̃ filii isrł ut scͥp¬
tura dicit. & ascendit clamor eoꝵ ad
dñm. cum utiq uixta historiã tcͤ ma
gis gaudere debuert̃ & ante suspirare
cũ iuiueret. Urechiel quoq ꝓpħante. fal¬
cias filius banaiȩ occubuit. & pꝰt pessimi
ducis interitũ cecidi inquit suꝑ faciẽ
meã & damaui uoce magna & dixi.
heu mͥ. heumͥ adonai in consũmatio¬
nem tu facis reliquias isrł: Si gͦ intel.¬
ligas in oria & pharaone & phaltia &e ce.¬

Expanded text:
vavit ad coelum : non ei sunt reserata coelevavit ad coelum : non ei sunt reserata coelestia, non apparuit Dominus Sabaoth, nec in mysterio fidei ter sancti nomen auditum est. quando uero ille mortuus est, uniuersa, quae subsequens sermo monstrabit, aperto sese lumine prodiderunt. tale quiddam et in Exodo scriptum est: dum Pharao uixit, populus Israhel ex luti et lateris palearumque opere non suspirauit ad dominum; dum ille regnauit, nemo quaesiuit deum patrum Abraham, Isaac et Iacob. quando uero ille mortuus est, suspirauerunt filii Israhel, ut scriptura dicit: et ascendit clamor eorum ad dominum, cum gis gaudere debuerunt, et ante suspirare cum viveret Ezechiel quoque prophetante, Pheltias filius Banaiae occubuit, et post pessimi ducis interitum, Cecidi, inquit, super faciem meam, et clamavi voce magna, et dixi: Heu mihi! heu mihi! Adonai, Deus, consummationem tu facis reliquiarum Israel . Si ergo intelligas de Ozia, et Pharaone, et Pheltia, et cae
Abbreviated transcription (Latin):
tau. litterȩ imp̾ssione signari. de qͣ dđ̃
exultat dicens. Signatumẽ suꝑ nos lu¬
men uultus tui dñe. In qua allophiluᷤᷤ
ꝓcax fundȩ lapidis ictu interiit. Reg¬
nauit orias annis quinquaginta duo.¬
b. quo temꝑe apud latinos amulius.
apud athenienses agamestor undecimꝰ
imꝑabant. Post cuius mortẽ ysaias pro¬
pheta hanc uisionem quã explanare
ñc nitimur uidit idẽ eo anno quo
romulus romani imꝑii conditor na¬
tus ẽ sic̃ manifestũ ẽe poterit his qui
uoluerint legere tempoꝵ librũ quẽ
nos in latinam linguã exgreco sermo¬
ne transtulimꝰ. Sequit᷑. Ꝙ factum est
inanno qͦ mortuus ẽ rex orias. uidi do¬
minũ sedentẽ suꝑ thronũ excelsum &
eleuatũ. Premissa historia sp̃italis seqͥt᷑
intellectus cuiꝰ causa hystoria ipsa re
plicata ẽ. Uiuente leꝓso rege. & quantẽ
in re ẽ sacerdotiũ dissipante. isaias ui
gnũ tenuit iniudea. ꝓpħa ocłos ñ le¬

Expanded text:
THAU litterae impressione signari , de qua David THAU litterae impressione signari , de qua David exultat, dicens: Signatum est super nos lumen vultus tui , Domine: in qua allophylus procax fundae lapide ictus interiit. Regnavit autem Ozias annis quinquaginta duobus , quo tempore apud Latinos Amulius, apud Athenienses Agamestor undecimus imperabat. Post cujus mortem Isaias Propheta hanc Visionem, quam explanare nunc nitimur, vidit, id est, eo anno quo Romulus Romani imperii conditor natus est: sicut manifestum esse poterit his, qui voluerint legere Temporum librum, quem nos in Latinam linguam, ex Graeco sermone transtulimus. Et factum est in annoquo mortuus est rexOzias\': uidi dominum sedentem super thronum excelsum et eleuatum. praemissa historia spiritalis sequitur intellectus, cuius causa historia ipsa plicata est. Vivente leproso rege, et quantum in se est, sacerdotium dissipante, Isaias Visgnum tenuit in Judaea, Propheta oculos non le
Abbreviated transcription (Latin):
quis sit orias. quot annis regnaũit. qui
euncȩt̾is gentib sint coeiũ. & de ꝑsona
quide sicut in regnoꝵ & p̾teritoꝵ librĩ
legimus fuit uir uistꝰ & fecit rectũ in
conspectu dñi. edificans templũ. aquȩ¬
cductũ fabricans. offerens. uasa. & ꝓ hoc
merito adu̾sarios suꝑans. qͦd maximuĩ
pietatis indicium ẽ habens multos in
suo imꝑio ꝓpħas. hic quãdui uixit ⁊a¬
charias sacerdos cognom̃to intelligeis
placuit deo: & cũ om̃i ueneratione de¬
lubrũ ingressus ẽ. Postqͣm uͦ ⁊ acharias
obiit uolens ꝑse offerre donaria: sacte¬
dotalẽ ordinẽ ñ tam pie quã audacter in.¬
uasit. & reclamantib leuitis & cȩteris sa¬
cerdotib. ñ ne tues orias rex & non sa.¬
cerdos: audire noluit. statimq lepra per¬
fusus infronte ẽ iuxta ꝓpħȩ uocẽ dicen¬
tis. Imple dñe facies eoꝵ ignominia.
Quã corꝑis partẽ sacerdos aurilami.¬
na ꝓtegebat. quã in erechiel dñs iubet

Expanded text:
regnauerit, qui ei in ceteris gentibus sint coaeui. et de persona quidem, sicut in Regnorum et Praeteritorum libris legimus, fuit uir iustus et fecit rectum in conspectu domini aedificans templumaquaeductum fabricans, offerens uasa et pro hoc merito aduersarios superans, quodque maximum pietatis indicium est, habens multos in suo imperio prophetas. hic, quamdiu uixit Zacharias sacerdos cognomento Intellegens, placuit deo et cum omni ueneratione delubrum eius ingressus est. postquam uero Zacharias obiit, uolens per se offerre donaria sacerdotalem ordinem non tam pie quam audacter inuasit et reclamantibus leuitis et ceteris sacerdotibus: nonne tu es Ozias rex et non sacerdos?\' audire noluit statimqfusus in fronte est, juxta Prophetae vocem, dicentis: Imple, Domine, facies eorum ignominia . Quam corporis partem sacerdos auri lamina protegebat, quam in Ezechiel Dominus jubet
Abbreviated transcription (Latin):
dñi insũmis montib. & eleuabit᷑ suꝑ
colles. hȩc ẽ domus de qua & alibi supͣ
dictus paulus sacrata uoce testatur. &
moyses quide fidelis in tota domo eius
quasi famulus intestimoniũ eoꝵ quȩ di.¬
cenda erant. xp̃c uͦ ut filius suꝑ domũ
eiꝰ. quȩ domus sumꝰ nos. sitam̃ pͥncipiũ

Expanded text:
dei in summis montibus et eleuabitur super colles. haec est domus, de qua et alibi supra dictus Paulus sacrata uoce testatur: et Moyses quidem fidelis in tota domo eius quasi famulus in testimonium eorum, quae dicenda erant; Christus uero ut filius super domum eius, cuius domus sumus nos, sitam
Abbreviated transcription (Latin):
folia ⁊ inet̾̃nam memoriam uirẽs siccitas ẽ¬
secͣtur. Necdum templum &e editui. nec dũ
sac̃ dotes ⁊ leuitt optulere satͥficia ⁊ partes
eorum misticꝰ sermo descb̾it. Hitła rufa in
holocausto c̃cremat᷑. ⁊ cinis eiꝰ piacłaris asꝑ¬
sio ẽ. quorum oĩum fig̾e ꝓpͥos librosflagi¬
tant ⁊ meliꝰ reor tac̃e quam paucadice.
t ꝑfecti de rechina. castra

Expanded text:
folia et in aeternam memoriam uirens siccitas conseruatur; necdum templum et iam aeditui, necdum sacerdotes et leuitae obtulere sacrificia et partes eorum mysticus sermo describit; uitula rufa in holocausto concrematur et cinis eius\' piacularis aspersio est. quorum omnium figurae proprios libros flagitant et melius reor tacere quam pauca dicere. Et profecti deRethma castra
Abbreviated transcription (Latin):
ebriasti eam multiplicasti locupleta¬
re eam. fluuiꝰ dĩ repletus ẽ aquis pa
sulcos eius inebria. multiplica gemi¬
mina illiꝰ. instillicidiis eius letabit᷑
germinans: huic sensui conuenire. Illa
enĩ terra cotidie uisitatur adeo & me¬
briatur.cunctisq ẽ plena diuitiis.
De hac fluuius egreditur dĩ de quo
scriptum ẽ. fluminis impetus leti¬
ficat ciuitatẽ dĩ. Qui & indescriptio.¬
ne templi erechiel mystico sermone
narratur incuiꝰ ripis arbores sunt
exutraq parte ꝑsingłos menses nouiꝰ
frugib abundantes. De qua t̾ra in ꝓ
uerbiis: uir scripsit sapientissimus
Qui oꝑatur terrã suã implebitur
panib. Ꝙ si de hac t̾ra ꝗͣ cernimꝰ ⁊ q̃ ma.¬
giꝰ a peccõribꝰ posidet᷑ de qͦ scͥptũ. ẽ. male.

Expanded text:
ebriasti eam, multiplicasti locupletaebriasti eam, multiplicasti locupletare illam. fluuius dei rsulcos eius inebria, multiplica genimina illius; in stillicidiis eius laetabitur germinans, huic sensui conuenire. illa enim terra cotidie uisitatur a deo, inebriatur cunctisque est plena diuitiis. de hac fluuius egreditur dei, de quo scriptum est: fluminis impetus laetificat ciuitatem dei, qui et in descriptione templi Ezechihel mystico sermone narratur, in cuius ripis arbores sunt ex utraque parte per singulos menses nouis frugibus abundantes, de qua terra et in Prouerbiis uir scripsit sapientissimus: qui operatur terram suam, inplebitur panibus. quod si de hac terra, quam cernimus et quae magis a peccatoribus possidet