comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
anifestissima ẽ genesis. in qua creatura mundi
orum patet exodus cum decem plagis. cum decalogo.
cum misticis diuinisq p̾ceptis. ¶ In promptu le
uiticus liber. in quo singula sacͥficia immo singule
pene sillabe. ⁊ uestes aaron. & totus ordo leuiticus
spirant celestia sacramenta. Numeri uõ. nõne tocł
sed̾a lex. ⁊ euangelice legis p̃figuratio. Nonnȩ sie ea ha¬
bet que pͥora sunt. ut tamen noua sint om̃ia. Deuete¬
ribus hucusq moyses. hucusq pentatheueus. qͥbꝰ¬

Expanded text:
anifestissima est Genesis, in qua de creatura mundi, orum. patet Exodus cum decem plagis, cum decalogo, cum mysticis diuinisque praeceptis. in promptu est Leuiticus liber, in quo singula sacrificia, immo singulae paene syllabae et uestes Aaron et totus ordo Leuiticus spirant caelestia sacramenta. Numeri uero nonne totiusecunda lex et euangelicae legis praefiguratio, nonne sic ea habet, quae priora sunt, ut tamen noua sint omnia de ueteribus? hucusque Moyses, hucusque
Abbreviated transcription (Latin):
ctitur: prosa incipit. uersu labitur. pedestri sermone
finitur. Om̃iaq legis dialectice. ꝓpositione. assumptio¬
ne. confirmatione. conclusione det̾minat. Singula in
eo uerba: plena sunt sensibus. Et ut deceteris sileam:
resurrectionem corporum sic ꝓpħat ut nullus de ea uel
manifestius uel cautius scͥpsent. Scio inquit q̃d redẽp¬
tor meus uiuit.⁊ innouissimo die deterra surreeturus
sim. Et ruisum cͥcumdabor pelle mea. ⁊ incarne mea
iudebo deum. Quẽ uisurꝰ sum ego ip̃e. ⁊ oculi mei con¬
specturi sunt. ⁊ nõ alius. Reposita est hec spes mea ĩ
sinu meo. ¶¶ eniam ad iesum naue. tẏpum dñi.
non solum ingestis uerũ ⁊ in nomine. Transiordanen
hostium regna subuertit. diuidit terram uictori ppło.
⁊ ꝑsingłas urbes. uicos. montes. flumina. torrentes.
atꝙ confinia. eccłie celestisq ierłm spuitalia regna
clistribuit. ¶In iudicum libro. quot pͥncipes
ppłi. tot figure sunt. Ruth moabitis. ysaie explet

Expanded text:
inum: 'Prosa incipit, uersu labitur, pedestri sermone finitur, omniaque legis dialecticae propositione, assumptione, confirmatione, conclusione determinat. singula in eo uerba plena sunt sensibus et, ut de ceteris sileam, resurrectionem corporum sic prophetat, ut nullus de ea uel manifestius uel cautius scripserit: scio, inquit, quod redemptor meus uiuat et in nouissimo de terra resurrecturus sim. et rursum circumdabor pelle mea et in carne mea uidebo deum, quem uisurus sum ego ipse et oculi mei conspecturi sunt et non alius. reposita est haec spes mea in sinu meo. ueniam ad Iesum Naue, typum domini non solum in gestis, uerum et in nomine: transit Iordaneu, hostium regna subuertit. diuidit terram uictori populo et per singulas urbes, uiculos, montes. flumina, torrentes atque confinia ecclesiae caelestisque Hierusalem spiritalia regna discribit. in Iudicum libro quot principes populi, tot figurae sunt. Ruth Moabitis de Moabitide E
Abbreviated transcription (Latin):
ethleem sex milib inaustrum abierosolima segrega¬
ta in dorso sita ẽ augusto ex om̃i parte uallib cͥcũ¬
dato aboriente inoccidentem mille passib longa. hu¬
mili sine turrib muro ꝑ extrema plani uerticis extrue¬
to. Incuꝰ orientali augusto qiͣ quoddam antrũ naturale

Expanded text:
ethleem sex milibus in austrum ab Hierusolima secreta in dorso sita est angusto ex omni parte uallibus circumdato, ab occidente in orientem mille passibus longa, humili sine turribus muro per extrema plani uerticis instructo; in cuius orientali angulo quasi quoddam naturale
Abbreviated transcription (Latin):
turre ader .i. gregis. nuille passib aciuitate segregata eẽ
tͥum pastorum dominice natiuitatis consorcium monu¬
menta continens. hec reuelationẽ arculfi galliarum ep̃i
secus dixerim. Ceterum etas aperte scͥbit sepultum eẽ
bethleem aboccidente sepulcrũ rachel hñs titulũ noĩe
eiꝰ us hodie signatum.

Expanded text:
tunc Ader, id est gregis, mille passibus a ciuitate segregata ecclesia est trium pastorum dominicae natiuitatis consciorum monumenta continens. Haec relationem Arculfi Galliarum episcopi secutus dixerim; ceterum Ezras aperte scribit in HierusaleBethleem, ab occidente sepulchrum Rachel habens titulo nominis eius usque hodie signatum.
Abbreviated transcription (Latin):
U elle di mixtura mod̾ modulatõ nexũ.
Nexus amicitiam partat sac̾.
N e pigeat m̃tẽ cetas habitare tenebras.
Spiritus imꝑiis subiectior.
Ut ꝯcors sͥ disparitas ꝯuiret amice.
hꝰ ad artis opꝰ comes euocor.

Expanded text:
elle dei, mixtura modum, moderatio nexum, Nexus amicitiam pariat sacer. Ne pigeat mentem cecas habitare tenebras, Spiritus, in propriis subiectior. Ut concors sibi disparitas coniuret amice, Huius ad artis opus comes evocor.
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥbdã iocis ita irrigat sic̃t̃ nilus: aiexandriã. Salustiꝰ aũ
auctor certisimꝰ asserit tigrĩ ⁊ eufratẽ uno fonte manare ĩ
armenia qͥ ꝑ diũsa eunteᷤᷤ longiꝰ diuidunt᷑ spacio medio
relicto multoꝵ miliũ. q̃ tam̃ t̾ra q̃ ab ip̃is ambit᷑ meso¬

Expanded text:
in quibusdam locis ita irrigat sicut Nilus Alexandriam. Sallustius autem in quibusdam locis ita irrigat sicut Nilus Alexandriam. Sallustius autem auctor certissimus asserit, Tigrin et Euphraten uno fonte manare in Armenia, qui per diversa euntes longius dividuntur spatio medio relicto multorum millium: quae tamen terra, quae ab ipsis ambitur, Meso
Abbreviated transcription (Latin):
tea nilus latine melo dicebatur. apparec autẽ in nili de
latu de quo mineridiẽ uersus excipit᷑ in egipto. ubi aqͥlo¬
nis flatib reꝑcussus aquis retro luctantib: intumes¬
cit. et inundationẽ egipti facit. Oanges fluuiꝰ qͦmphi¬
son sc̃a scriptura cognominat exiens de paradiso. ꝑdit
ad indie regiones. dictus autẽ phison. Nẽ caterua. qr decẽ
Ganges autẽ uocatꝰ a rege gangaro indie. fert᷑ autẽ nih mͦ
exalare: et suꝑorientis terras erumꝑe. Tygris flumꝰ me¬
so potamie de paradiso exiens. & ꝑgens contra assirios.ce
post multos cucuitus in mare mortuũ influens. uo¬
cat᷑ autẽ hoc noĩe ꝓp̃t̃ uelocitatẽ instar bestie tigris numi¬
a uelocitate currentis. Eufrates fluuiꝰ mesopotanne
de paradiso exoriens copiosissimꝰ gẽmis. qui ꝑmediã ba¬
biloniã influit. hic afrugib. ut ab ubertate nom̃ accep̃.
Nã ebraice eufrata fertilitas interp̃r. Mesopotamiã enĩ

Expanded text:
tea Nilus Latine Melo dicebatur. Apparet autem in Nilide tea Nilus Latine Melo dicebatur. Apparet autem in Nilide lacu, de quo in meridiem versus excipitur Aegypto, ubi aquilonis flatibus repercussus aquis retro luctantibus intumescit et inundationem Aegypti facit. Ganges fluvius, quem Phison sancta Scriptura cognominat, exiens de Paradiso, pergit ad Indiae regiones. Dictus autem Phison, id est, caterva; quia unus. Ganges autem vocatus a Gange rege Indiae; fertur autem Nili modo exaltari, et super Orientis terras erumpere. Tigris fluvius Mesopotamiae de Paradiso exoriens, et pergens contra Assyrios, et post multos circuitus in mare Mortuum influens. Vocatus autem hoc nomine propter velocitatem, instar bestiae tigridis nimia pernicitate currentis. Euphrates fluvius Mesopotamiae, de paradiso exoriens, copiosissimus gemmis, qui per mediam Babyloniam influit; hic a frugibus vel ab ubertate nomen accepit, nam Hebraice euphrata fertilitas interpretatur: Mesopotamiam etenim
Abbreviated transcription (Latin):
Hare mortuũ: mare salinariũ dr. siue iacus affalti. ubitu¬
minis. et est in uidea. inter iericho. et roram. longitudo
euis. usq adroaros arabie dirigit᷑ stadiis septingentis
octingenta. latitudo stadiis centum. qͥnqͣginta usq ad
uicinia sodomoꝵ. lacus tiberiadis ab oppido tiberiade
uocat᷑ qͦm qͦndam herodes in honore tiberii cesaris con¬
didit. Est autẽ in uidea omnib lacub salubrior. & ad
amplissimus inuidea iongitudine centũ qͣdraginta extẽ¬
dit᷑ stadiis. latitudine q̃draginta diffundit᷑ crispantibꝰ aq
aurã ñ uentis sed de ip̃o sibimet excreans. Unde. et genesar
dr greco uocabulo. qͣi generãs dͥ aurã. Deniq ꝑ diffusio¬
ra spacia lacus frequentil auris spirantib augitat᷑
Unde. et purior haustus ẽ. & ad potandũ duicis. & habih¬
Seon fluuiꝰ de paradiso exiens. atq uniusam ethiopiam
cingens uocat᷑ noc noie qd̾ incremñto sue exundationis trã
egiptios nilus uocat᷑ ꝓpter limũ qͦm trahit qui efficit

Expanded text:
Hoc et mare Salinarum dicitur, sive lacus Asphalti, id est bituminis; et est in Iudaea inter Iericho et Zoaran. Longitudo eius usque ad Zoaras Arabiae dirigitur stadiis septingentis octuaginta; latitudo stadiis centum quinquaginta usque ad viciniam Sodomorum. Lacus Tiberiadis ab oppido Tiberiade vocatus, quod quondam Herodes in honorem Tiberii Caesaris condidit. Est autem in Iudaea omnibus lacis salubrior, et ad amplissimus in Iudaea longitudine centum quadraginta extenditur stadiis, latitudine quadraginta diffunditur, crispantibus aquis, auram non ventis, sed de se ipso sibi excreans. Unde et Genesar dicitur Graeco vocabulo, quasi generans sibi auram; denique per diffusiora spatia lacus frequentibus auris spirantibus agitatur; unde et purior haustus eius, et ad potandum dulcis et habieon fluvius de Paradiso exiens, atque universam Aethiopiam cingens, vocatus hoc nomine, quod incremento suae exundationis terram egyptios Nilus vocatur propter limum, quem trahit, qui efficit
Abbreviated transcription (Latin):
tus. aut motu aque inferioris fit. aut crebrius tom¬
truis. aut de concaius terre erumpentib uentis
ORbis arotunditate circuli dictus: quia siet rota
est. Unde eciã breuis rotella orbiculus appeuat᷑. un¬
diq enĩ occeanũ circumfluens: eius incirculo am¬
bit fines. Diisus ẽ autẽ tripharie. e quib una par᷑.
tres orbis partes. ueteres non equaliter diuiseĩt. Nã
asia ameridie ꝑ orientem usq ad septemtrionẽ pue¬
nit. Euroꝑa uero a septemtrione usq ad occidentem.
atq inde affrica ab occidente: o usq ad meridiẽ. Un
de euidenter orbem dimidiũ duȩ tenent. europa
et affrica. alium uero dimidiũ sola afia¬

Expanded text:
tus aut motu aquae inferioris fit, aut crebris tonitruis, aut de concavis terrae erumpentibus ventis. § 2 De orbe. Orbis a rotunditate circuli dictus, quia sicut rota est; unde brevis etiam rotella orbiculus appellatur. Undique enim Oceanus circumfluens eius in circulo ambit fines. Divisus est autem trifarie: e quibus una pars tres partes orbis veteres non aequaliter diviserunt; nam Asia a Meridie per Orientem usque ad Septentrionem pervenit. Europa vero a Septentrione usque ad Occidentem, atque inde Africa ab Occidente usque ad Meridiem. 3. Unde evidenter orbem dimidium duae tenent Europa et Africa, 143 alium vero dimidium sola Asia
Abbreviated transcription (Latin):
nis uideȩ fluuiꝰ a duob fontib noĩatꝰ. qͦꝵ alt̃ uocat᷑ ior. alt̃
dan. his g ꝓcul a se distantib ĩ unũ alueũ federatis. iorda
iuxta iericho in mare mortuũ influit:
Terra est in media mundi. regione posita. omnib partib
celi in modũ centri. equali interuallo consistens. que sin¬
gulari numero totum orbem sig̃cat. Cuiꝰ motũ alii dict̃¬

Expanded text:
a duobus fontibus nominatus, quorum alter vocatur Ior, alter Dan. His igitur procul a se distantibus in unum alveum foederatis, Iordaniuxta Iericho in mare Mortuum influit. Terra est in media mundi regione posita, omnibus partibus coeli in modum centri aequali intervallo consistens: quae singulari numero totum orbem significat, plurali
Abbreviated transcription (Latin):
similȩtudine fratres uocati. gaditano imnent freco.
Cingis ciuitatis. & lixanteᷤ auctor eius. qͦm herculeꝰ
feitur luctȩ certamine suꝑatum. interfeciese. Lixaũ
alixo flumine maritanie numcupata. ubi antea
rex fuit. & sala qd̃ ĩmineat sale flumini. Cesareã
maͬritanie oppidum uba rex mauroꝵ in honore cesa¬
ris augusti constituit quam exeius nõie cesareã appel¬
lauit. sic̃t herodes aliam cesareã in palestina. quȩ nc̃ ẽ
urbs clarissima. hicosiũ cesariensis maritanie oppidy.
hercule illic transeunte. uginti a comitatu eiꝰ disceden¬
tes construxer̃t. ac ne quis imꝑosito a se nõĩe priuatim
głaretur. de condentiũ nũo: urbi hicosio nom̃ datũ.¬

Expanded text:
similitudine, Fratres vocati, Gaditano imminent freto.similitudine, Fratres vocati, Gaditano imminent freto.atis et Lix Antaeus auctor est, quem Hercules fertur luctae certamine superatum interfecisse. Lix autem a Lixo flumine Mauretaniae nuncupata, ubi Antaei regia fuit, et Sala, quod inmineat Salae flumini. Caesaream Mauretaniae oppidum Iuba rex Maurorum in honorem Caesaris Augusti condidit, quam ex eius nomine Caesaream appellavit; sicut Herodes aliam Caesaream in Palaestina, quae nunc urbs est clarissima. 76. Icosium Caesariensis Mauritaniae oppidum, Hercule illic transeunte, viginti a comitatu ejus discedentes construxerunt, ac ne quis imposito a se nomine privatim gloriaretur, de condentium numero urbi Icosio nomen est
Abbreviated transcription (Latin):
taginẽ spartariã construxer̃t. que mox a romanis capta.
& colonia facta. nom̃ eciã ꝓuincie dedit. Nunc autẽ agot¬
tis subuersa est. atq in desolationẽ redacta. Saguntũ
affri postea bello impecitã deleuert̃. Emeritã cesar au¬
gustus edificauit. postqͣm lusitaniã. et quasdã occeani
insulas cepit.dans ei nom̃ ab eo qd̃ ibi milites uetera¬
nos constituisset. Nam emeriti dñr ueterani solutiq
milicia. Olxebona abulixe ẽ condita. & numcupata.
quo loco sicut historiographi dñt. cȩlum terra et ma¬
ria distingunt᷑ a terris. Isꝑalim cesar uilius condi¬
dit. qͣm ex suo et rome urbis uocabulo iuliã romulã
numcupauit. Syalo autẽ a situ cognominata ẽ. eo
qd̃ in solo palustri. subfixo in ꝓfundo palis locata sit.
ne lubrico atq instabili fundam̃to cederet. Gades opi
dum a penis conditum. qui et kartaginẽ spartariã
condidert. Septum oppidũ amontib septem. qui a

Expanded text:
thaginem 207 Spartariam construxerunt, quae mox a Romanis capta, thaginem 207 Spartariam construxerunt, quae mox a Romanis capta, et colonia facta, nomen etiam provinciae dedit. Nunc autem a Gothis subversa, atque in desolationem redacta est. 68. Saguntum quam Afri postea bello impetitam deleverunt. 69. Emeritam Caesar Augustus aedificavit, postquam Lusitaniam, et quasdam Oceinsulas cepit, dans ei nomen ab eo quod ibi milites veteranos constituisset. Nam emeriti dicuntur veterani solutique militiae. Olisipona ab Ulixe est condita et nuncupata; quo loco, sicut historiographi dicunt, caelum a terra et maria distinguuntur a terris. Hispalim Caesar Iulius condidit, quam ex suo et Romae urbis vocabulo Iuliam Romulam nuncupavit. Hispalis autem a situ cognominata est, eo quod in solo palustri suffixis in profundo palis locata sit, ne lubrico atque idum a Poenis conditum, qui etiam Carthaginem Spartariam condiderunt. 73 Septa oppidum a montibus septem, qui, a
Abbreviated transcription (Latin):
parchenioꝵ dux parchemos constituit. Taras neptu¬
ni filius fuit a quo tarentũ ciuitas et condita & ap¬
pellata ẽ. Cum cirus maritimas urbes grecie occupa¬
ret. & focenfes ab eo expugnati omnib angustiis p̃¬
merent᷑. uirauer̃t ut ꝓfugerent qͣm longissime ab im¬
perio ꝑsarum. ubi nec nomen qͥdem eorum audirent:
atq ita inultimos galliȩ sinus nauib ꝓfecti. armisq
se aduersus gallicam feritatem tuentes massiliã con-¬
diderunt. et ex nomine ducis numcupauert̃. hos uarro tri¬
lingues eẽ dixit. qd̾̃ et grece loquant᷑. & latine. & gallice.
Narbonã. & arelatum. & pictauim coloni ꝓprii condideit̃
Burdigalim appellatam qd̃ burgos gallos primũ habuerit
quib antea cuitorib ad impleta ẽ. Terracona: in hispania
scipiones construxeit. so caput est terraconensis ꝓuinciȩ.
Affri sub hannibale maritima hispanie occupantes. Rar¬

Expanded text:
Partheniorum dux Parthenios constituit. Taras NeptuPartheniorum dux Parthenios constituit. Taras Neptuni filius fuit, a quo Tarentum civitas et condita et appellata est. Cum Cyrus maritimas urbes Graeciae occuparet, et Phocaeenses ab eo expugnati omnibus angustiis premerentur, iuraverunt ut profugerent quam longissime ab imperio Persarum, ubi ne nomen quidem eorum audirent; atque ita in ultimos Galliae sinus navibus profecti, armisque se adversus Gallicam feritatem tuentes, Massiliam condiderunt et ex nomine ducis nuncupaverunt. Hos Varro trilingues esse ait, quod et Graece loquantur et Latine et Gallice. Narbonam et Arelatum et Pictavis coloni proprii condiderunt. Burdigalim appellatam ferunt quod Burgos Gallos primum colonos habuerit, quibus antea cultoribus adimpleta est. Terraconam in Hispania Scipiones construxerunt; ideo caput est Terraconensis provinciae. Afri sub Hannibale maritima Hispaniae occupantes, Car
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ ꝑmoti. sedes nouas q̃rentes italiã ꝓfecti st̃. sedib¬
q ꝓpriis tuscis expulsis. mediolanũ. atq alias urbes cõ¬
didert̃. uocatũ autẽ mediolanũ ab eo qd̃ ibi sus medio
lanea ꝑhibetur inuenta historicis placet a mesopo g̃¬
co mesapie datã originẽ. uersa post modũ nom̃ canta¬
brie qͣm in exordio cenotri fratri peucetiꝰ peucetiã nõia¬
uerat ¶anto tiresiȩ filia post interitum thebanoꝵ
dr delatã in italiam mantuã condidisse. Est autẽ ue
netia que in gauia cisalpina dr. & dicta mantua. q̃
manes tuetur. P artenopia. a partenope qͣdam uir¬
gine illic sepulta partenope appellata. qd̃ opidum
postea augustꝰ neapolim ẽẽ maluit. Ad ꝓmontoriũ le¬
ucatẽ. in quo actii appollinis templũ fuit. bellũ augcuꝰ
contra antoniũ gessit. quo uicto urbẽ mactiaco sinu cõ¬
didit. qͣm auictoria neapolim appellauit. Palantͥus

Expanded text:
suorum permoti, sedes novas quaerentes Italiam profecti sunt, sedibusuorum permoti, sedes novas quaerentes Italiam profecti sunt, sedibusque propriis Tuscis expulsis, Mediolanum atque alias urbes condiderunt. Vocatum autem Mediolanum ab eo quod ibi sus medio lanea perhibetur inventa. Historiis placet a Messapo Graeco Messapiae datam originem, versam postmodum in nomen Calabriae, quam in exordio Oenotri frater Peucetius Peucetiam nominaverat. Manto Tiresiae filia post interitum Thebanorum dicitur delata in Italiam Mantuam condidisse: est autem in Venetia, quae Gallia Cisalpina dicitur: et dicta Mantua quod manes tuetur. Parthenope a Parthenope quadam virgine illic sepulta Parthenope appellata; quod oppidum postea Augustus Neapolim esse maluit. Ad promuntorium Leucaten, in quo Actii Apollinis templum fuit, bellum Augustus contra Antonium gessit. Quo victo, urbem in Actiaco sinu condidit, quam a victoria Nicopolim appellavit. Phalantus
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta ꝓlixitatẽ collis in quo sita ẽ. Ex hac õe urbe reges
albanoꝵ appellari ceperunt. Capuã capis suuiꝰ rex
albanoꝵ rex construxit. appellata anõie sui conditoris.
licet sint qui dicant a capacitate eam capuã dictam. qd̃
eiuis terra omnẽ uitȩ fructũ capiat. Alii alocis campes¬
trib in quib sita ẽ. Est autẽ capud urbiũ campaniȩ.
int̾ tres maximas. ronã. Rartaginẽq numerata ex qͣ
et ꝓuintia. Italia campania dicta ẽ. Romulus cũ
interfecto apud albam emulio: auĩ numitorẽ ĩ reg¬
nũ restituisset: in eũ locum ubi nc̃ roma ẽ deuenit. ibiq
sedes posuit. menia construxit. uibemq ex suo noie romã
uocauit. hanc autẽ antea euander dr condidisse. ut ẽ
exitu tiberis condidit. que &e ꝑegrinas merces exciꝑet.¬
& hostem moraret. quã ab ipso situ ostiam appellauit.
Gaui qͥdam intestina discordia. et assiduis dissensionib

Expanded text:
iuxta prolixitatem collis in quo sita est. Ex hac etiam urbe reges iuxta prolixitatem collis in quo sita est. Ex hac etiam urbe reges Albanorum appellari coeperunt. Capuam Capys Silvius rex Albanorum construxit, appellatam a nomine conditoris; licet sint qui dicant a capacitate eam Capuam dictam, quod eius terra omnem vitae fructum capiat: alii a locis campestribus in quibus sita est. Est autem caput urbium Campaniae, inter tres maximas Romam Carthaginemque numerata; ex qua et provincia Italiae Campania dicta est. Romulus cum interfecto apud Albam Amulio avum Numitorem in regnum restituisset, in eum locum ubi nunc Roma est devenit, ibique sedes posuit, moenia construxit, urbemque ex nomine suo Romam vocavit. Hanc autem antea Evander dicitur condidisse, ut estexitu Tiberis condidit quae et peregrinas merces exciperet et hostem moraretur, quam ab ipso situ Ostiam appellavit. Galli quidam intestina discordia et assiduis dissensionibus
Abbreviated transcription (Latin):
ia ab acheo constructa. Pelops qui apud argos regna¬
uit. peloponensẽ urbem condidit. Cicrops. in insularo¬
do: rodum edificauit. Caspatꝰ coũ. a costiphonis filius
paphum. Angeus ligurgi filiꝰ samũ. Dardanꝰ dardanã
in qua eciã regnauit. ẜrundusiũ construxeit greciz
rundusiũ autẽ dictũ ẽ grecȩ. qd̾ brunda capd̃ ceruidi¬
cat᷑. Sic est enĩ ut cornua uideant᷑ et capud ce lingͣ
impositione ipsius ciuitatis. In italia autẽ a iano: iani¬
culum. a saturno: saturnia. atq latium conditũ. eo qd̾ ibi
fugiens latuiss et cognominatũ. ab hercule in campani¬
a pompeiã qui uictor ex hispania pompã boum duxerat.
neas autẽ post excidiũ troie in eadem italia ueniens. ab
uxoris noie laumiã condidit. Ascaniꝰ uero relicto lauime
nouerce sue regno albam longã edificauit. Alba autẽ
uocata propt̃ colorẽ suis. longa qr longum oppidum ẽ.

Expanded text:
ia ab Achaeo constructa: Pelops, qui apud Argos regnaia ab Achaeo constructa: Pelops, qui apud Argos regnavit, Peloponnensem urbem condidit: Cecrops in insula Rhodo Rhodum aedificavit: Carpathus Coum: Aeos Typhonis filius Paphum: Angeus Lycurgi filius Samum: Dardanus autem in qua etiam et regnavit. Brundisium construxerunt Graeci: Brundisium autem dictum est Graece quod brunda caput cervi dicatur: sic est enim ut et cornua videantur et caput et lingua in positione ipsius civitatis. In Italia autem a Iano Ianiculum, a Saturno Saturnia atque Latium conditum, eo quod ibi fugiens latuisset cognominatum. Ab Hercule in Campania Pompeia, qui victor ex Hispania pompam boum duxerat. Aeneas autem post excidium Troiae in eadem Italia veniens, ab uxoris nomine Lavinium condidit. Ascanius vero relicto Laviniae novercae suae regno, Albam Longam aedificavit. Alba autem vocata propter colorem suis; Longa, quia longum oppidum est,
Abbreviated transcription (Latin):
&e constantinꝰ aptissimã condere iudicauit. ut et receptacu¬
lũ sͥ terra mariq fieret. Unde. et nc̃ romanumpiisedes. & to¬
didit. et ex suo nore cicitpiã nominauit. hancampbion
idem qui ingrecia terciꝰ post cicropẽ regnauit: minerue
sacrauit. et nom̃ cuntati athenas dedit. Nã minerua
grecȩ athenas d̾r. unde. et mineruã greci inuentricem
muitaꝵ arciũ asserunt. qr &e littere et aites diuersorũ
studioꝵ et ipsa phiosophia ueluti templũ athenas ha¬
bueit. Gorinthũ in achara condidit cornithus orestĩ
filius. hanc greci corintheã uocant. hoc ẽ ad ministrati¬
onẽ rei publice. Thebas boeciȩ cathinꝰ ueniens afencib
condidit thebis egiptiis prius ab eo constructis
lio. Sparta: ab sparto filio phoronei uocata qui fuit
filius enasi. Ipãm autẽ ẽẽ spaitam. qͣm et lacedemoniã
ciuitatẽ atq inde lacedemonios spartanos dictos. A cha¬

Expanded text:
eam Constantinus aptissimam condere judicavit, ut receptacueam Constantinus aptissimam condere judicavit, ut receptaculum sibi terra marique fieret. Unde et nunc Romani imperii sedes, et todidit, et ex suo nomine Cecropiam nominavit. Hanc Amphictyon, idem qui in Graecia tertius post Cecropem regnavit, Minervae sacravit et nomen civitati Athenas dedit; nam Minerva Graece Ἀθήνη dicitur. Unde et Minervam Graeci inventricem multarum artium asserunt, quia et litterae et artes diversorum studiorum et ipsa philosophia veluti templum Athenas habuerunt. Corinthum in Achaia condidit Corinthus Orestis filius. Hanc Graeci Corintheam vocant, hoc est administrationem reipublicae. Thebas Boeotiae Cadmus veniens a Phoenicibus condidit, Thebis Aegyptiis prius ab eo constructis. lio. Sparta ab Sparto filio Phoronei vocata, qui fuit filius Inachi. Ipsam autem esse Spartam quam et Lacedaemoniam civitatem, atque inde Lacedaemonios Spartanos dici. Acha
Abbreviated transcription (Latin):
uit. de qua ciuitate fuit paulus apłs. Natos inqͥt thar¬
so ciliciȩ. quidã oe locus indie tharsus uocat᷑. Seleu¬
tiã isauriȩ condidit seleuchꝰ. qui et antiochiã. Ilus aũ
ephesum in asiã construxert̃. Theseus u̾o smirnã cõ¬
struxit. que homeri poete patria extitit. et uocata:
smirna. qd̃ eiꝰ campos ermus fluuius secat. Dioscoꝵ
castoris fabricauert̃. ex eoꝵ noĩe eam cognominãteᷤ
Nam castor et pollux grecȩ dioscon appellant᷑. Nicho¬
demia a nichomede rege bithimȩ edificata ẽ. Bithi¬
nia condita a fenice que primũ mirãdina uocabat᷑.
onstantinopolĩ urbẽ traciȩ. constantinꝰ noĩe suo ĩ¬
stituit. solã romȩ meritis et potentie ad equatã. hac̃¬
primũ conditã. a pausino rege spartanoꝵ. & uocatã
bitantiũ. uł qd̾ tantũ patet inter adriaticũ mare. &
ꝓpontidem. uł qd̃ sit receptadm terre mariq copiis .Under

Expanded text:
vit. De qua civitate fuit Paulus apostolus: Natus, inquit, Tharvit. De qua civitate fuit Paulus apostolus: Natus, inquit, Tharso Ciliciae. Quidam etiam locus Indiae Tharsis vocatur. 38. Seleuciam Isauriae condidit Seleucus, Ephesum in Asia construxerunt. Theseus vero Smyrnam construxit, quae Homero poetae patria extitit; et vocata Smyrna quod eius campos Ermus fluvius secat. Dioscoriam Pollucis fabricaverunt, ex eorum nomine eam cognominantes. Nam Castor et Pollux Graece διόσκουροι appellantur. 41. Nicomedia, a Nicomede rege Bithyniae aedificata est. 202 Bithynia condita a Phoenice, quae primum Mariandyna vocabatur. 42. Constantinopolim urbestituit, solam Romae meritis et potentia adaequatam. Haec condita primum a Pausania rege Spartanorum, et vocata Bizantium, vel quod tantum pateat inter Adriaticum mare et Propontidem, vel quod sit receptaculum terrae marisque copiis. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
scribunt᷑. hanc construxiss e ꝑhibent᷑ titanes. idẽ
gigantes. qͣm ex noĩe suo numcupauert. Eliopotiᷤ
urbs egipti que latine interpi solis eiuitas. sicut sep¬
rechiel. URbem alexandriã condidit alexander
magnus. cuiꝰ et nom̃ detinet. hanc enĩ idem inter¬
minis affricȩ. & egipti constituit. & capud ẽẽ re¬
gionis egipti iussit. Interiacet autẽ inter egiptũ ⁊ ma¬
re. qͣi claustrũ importuosa. hec ẽ uibs egipti postea uersa
in alexandriã. T hebas egipcias condidit cathinꝰ. q̃ int̃
egipcias urbes numero poetarũ nobiliores habent᷑. ad
quas arabes undiq cõmercia subuehunt. hinc regio e¬
gipti thebaica dicta ẽ. Thebe autẽ et boecie gt̃. & egip¬
cie. uno tam̃ condite auctore. Ptholomais. ce bereni¬
ce a regib egiptiis nominate. aquib et edificate fueit̃
saris. ¶harsum ciliciȩ. danaes ꝓles ꝑseus edifica¬

Expanded text:
scribuntur. Hanc construxisse perhibentur Titanes, id est scribuntur. Hanc construxisse perhibentur Titanes, id est gigantes, et ex nomine suo nuncupaverunt. Heliopolis urbs Aegypti, quae Latine interpretatur solis civitas, sicut sepzechiel. Urbem Alexandriam condidit Alexander Magnus, cuius et nomen detinet. Hanc enim idem in terminis Africae et Aegypti constituit, et caput esse regionis Aegypti iussit. Interiacet autem inter Aegyptum et mare, quasi claustrum, inportuosa. Haec est urbs Aegypti Noo, postea versa in Alexandriam. Thebas Aegyptias condidit Cadmus, quae inter Aegyptias urbes numero portarum nobiliores habentur, ad quas conmercia Arabes undique subvehunt. Hinc regio Aegypti Thebaica dicta est. Thebae autem et Boeotiae sunt et Aegyptiae, uno tamen auctore conditae. Ptolomais et Berenic. Tarsum Ciliciae Danaes proles Perseus aedifica
Abbreviated transcription (Latin):
minauert̃. Nam mos erat antiquitꝰ fenicũ gentes. mul¬
tos simul mercandi causa a domo ꝓficisci. et cũ incolaꝵ
amimos cõmertio rerum his ante incognitaꝵ sconci¬
liassent: loca que condendis uibib idonea uidebant᷑¬
capere. Ex his ꝓfecta et dido in littus affrice urbẽ
condidit. & carchagã nominauit. qd̃ fenica lingua ex¬
priit ciuitatẽ nouã. Mox sermone uenso. Kartago
ẽ dicta. hanc scipio deleuit. que autẽ nc̃ est: postea
a romanis condita ẽ. Kartago autẽ antea birsa.post
tirus dicta ẽ. deinde. rartago. Hmphim ciuitatẽ
egipti edificauit ephaphꝰ iouis filius cum in scd̾a
egipto regnaret. hec ẽ urbs ubi carta nascitur. ubi õ
optimi mathematici fuert̃. Nam urbẽ magicis ar¬
tib deditã. pristiniusq ad p̃sens tempꝰ uestigia er¬
roris ostendt. T amnis metropolis egipti ubi pha¬
rao fuit. et moyses cuncta signa fecit. que in exodo

Expanded text:
minaverunt. Nam mos erat antiquus Phoenicum gentis, mulminaverunt. Nam mos erat antiquus Phoenicum gentis, multos simul, mercandi causa, a domo proficisci, et cum incolarum animos, commercio rerum iis ante incognitarum, sibi conciliassent, loca, quae condendis urbibus idonea videbantcapere. Ex his profecta et Dido in litus Africae urbem condidit, et Carthadam nominavit; quod Phoenica lingua exprimit civitatem novam; mox sermone verso Carthago est dicta: hanc Scipio delevit. Quae autem nunc est, postea a Romanis condita est. Carthago autem antea Byrsa, post Tyrus dicta est, deinde Carthago. Memphin civitatem Aegypti aedificavit Epaphus Iovis filius, cum in secunda Aegypto regnaret. Haec est urbs ubi charta nascitur, ubi etiam optimi mathematici fuerunt. Nam hanc urbem magicis artibus deditam pristini usque ad praesens tempus vestigia erroris ostendunt. Tanis metropolis Aegypti, ubi Pharao fuit, et Moyses cuncta signa fecit quae in Exodo
Abbreviated transcription (Latin):
quauit. qͣm postea herodes a fundamentis instaurans
in honorẽ augusti augusta. id .ẽ. sebastiam greco sermo¬
¶ne uocauit. Ibi siti sunt heliseus et abdias ꝓphetȩ. & q
maior inter natos mulierũ non fuit iohãnes baptiꝰ¬
ta. siberiadem uero herodes aluiꝰ inuidea in noĩe ti¬
beriadis cesaris condidit. E irus urbs femcũ condi¬
ta a fenib fuit. hec ẽ ciuitas aqua aurum salomo
ni regi deferebat᷑. in qua optima purpura tingitur.
Unde et tiria dicit᷑ nobilis purpura. fenices a rubro¬
ꝓfectimari sidonẽ urbem opulentissimã condideit᷑.
qͣm a pisciũ copia sidon appellauert. Nam piscem
fenice sidon uocant. ip̃i eciã tirum insiriã. ipsi uti¬
cam in affrica. ipponẽ. leptim. aliasq urbes in ora
maritima condidert.  psi thebas in boetiã du¬
ce cathino. ipsi postremo inultima orbis tendentes ur¬
bem inocceano construxeit. eamq lingua sua gades no¬

Expanded text:
quavit. Quam postea Herodes a fundamentis instaurans quavit. Quam postea Herodes a fundamentis instaurans in honorem Augusti Augustam, id est Sebastiam Graeco sermone, vocavit. Ibi siti sunt Heliseus et Abdias Prophetae, et, quo maior inter natos mulierum non fuit, Baptista Iohannes. Tiberiadem vero Herodes alius in Iudaea in nomine Tiberii Caesaris condidit. Tyrus urbs Phoenicum condita a Phoenicibus fuit. Haec iam suam , in qua optima purpura tingitur; unde et de Tyria dicitur nobilis purpura. profecti mari, Sidonem urbem opulentissimam condiderunt; quam, a piscium copia, Sidon appellaverPhaenices Sidon vocant. Ipsi etiam Tyrum in Syria, ipsi Uticam in Africa, Iponem, maritima condiderunt. 29. Ipsi Thebas in Boeotia, duce Cadmo; ipsi postremo in ultima orbis tendentes, urbem in Oceano construxerunt, eamque lingua sua Gades no
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ut uibs que usq hodie ꝑmanet. Sichem sama¬
re urbem. que iatine. & grece sichima uocatur: edifi¬
cauit emor. appellauitq eam nõie sichem filii sui. Ip̃a
¶ẽ nc̃ neapolis ciuitas samaritanoꝵ. Bethel urbẽ
samarie condrdeit iebusei. que prius nocabatur lu¬
za. s postqͣm dormiens iacob ibi uidit scalam in ni
celi. hac excausa nom̃ locus accepit bethel: id est do¬
mus dei. Quando autẽ aieroboam uituli aurei fa
mundi genuit saluatorẽ. a iebuseis condita feit᷑
ce uocata primũ efrata. qñ autẽ ibi iacob pecora sua pa¬
uit eidem bethleem nom̃ quodã uatimo futuri impo¬
suit. qd̾ domꝰ panis interp̃r. ꝓpter eum panẽ. qui ibi de
celo descendit. Ebronciuitas iudee. que qͦndam uocabat᷑
arbe condita ẽ agigantib ante septem annos q̃m ab eis
ria a qua omnis regio quȩ circa eam fuit: nom̃ accepit
ibi constituit. hanc obsidione captam anthiocꝰ solo coe¬

Expanded text:
est urbs, quae hodieque permanet. Sichem Samaest urbs, quae hodieque permanet. Sichem Samariae urbem, quae Latine et Graece Sichima vocatur, aedificavit Emor, appellavitque eam nomine Sichem filii sui. Ipsa est nunc Neapolis, civitas Samaritanorum. Bethel urbem Samariae condiderunt Iebusaei, quae prius vocabatur Luza; sed postquam dormiens ibi Iacob vidit scalam innitet porta caeli,' hac ex causa nomen locus accepit Bethel, id est domus Dei. Quando autem ibi Ieroboam vituli aurei fabmundi genuit salvatorem, a Iebusaeis condita fertur et vocata primum Euphrata. Quando autem ibi Iacob pecora sua pavit, eidem loco Bethleem nomen quodam vaticinio futuri inposuit, quod domus panis interpretatur, propter eum panem qui ibi de caelo descendit. Chebron civitas Iudaeae, quae quondam vocabatur Arbe, condita est a gigantibus ante septem annos quam ab eis ae. Samariam, a qua omnis regio quae circa eam fuit nomen accepit,s constituit. Hanc obsidione captam Antiochus solo coae
Abbreviated transcription (Latin):
lisset. ꝑsarũ enĩ lingua thesaurũ gata noĩatur. filisti
superiꝰ memorauimꝰ. noĩata ex nõie cesloim que finit ne¬
pos cam. et filius mesrom. Dor fuit uibs qͦndã po¬
tentissima. & uens a uice stratoms turris. pꝰ ea ab hero
de iudeoꝵ inhonore cesaris augusti cesarea numcupa¬
ta. in qua cornelii domũ xp̃i uidit ȩccłam et philippi edi¬
culas. et cubidm quatuor uirginũ ꝓpħarũ. Ioppe: oppidõ
palestinȩ maritimũ. Iem palestini edificauert̃ ubi saxũ
ostenditur. qd̃ uindoꝵ andromȩ uestigia adhuc retinet
Cuiꝰ beluȩ torma eminentior elefantis fuit. Iherico
Aiebuseis condita traditur. a quib et nom̃ traxisse ꝑ¬
hibet᷑. hanc subuertit ihesus postqͣm instruxit aliam
oram de bethel. extribu ephraim. Sed et hec eotẽpore
quo ierłm oppirgnabat᷑ a romanis ꝓpt̾ ꝑfidiam ciui¬
um capta ẽ atq destructa ẽ. ꝓpter qd̾ tercia edificata

Expanded text:
lisset. Persarum enim lingua thesaurus Gaza nominatur. 197 17.lisset. Persarum enim lingua thesaurus Gaza nominatur. 197 17.superius memoravimus, nuncupata ex nomine Cesloim, qui fuit nepos Cham et filius Mesraim. Dor urbs fuit quondam potentissima; et versa vice Stratonis turris, postea ab Herode, rege Iudaeae, in honorem Caesaris Augusti Caesarea nuncupata. In qua Corneli domum Christi vidit Ecclesia, et Philippi aediculas, et cubiculum quattuor virginum prophetarum. Ioppe oppidum Palaestinae maritimum idem Palaestini aedificaverunt; ubi saxum ostenditur quod vinculorum Andromedae vestigia adhuc retinet; cuius beluae forma eminentior elephantis fuit. Iericho a Iebusaeis condita traditur, a quibus et nomen traxisse perhibetur. Hanc subvertit Iesus. Post quam instruxit aliam, Ozam de Bethel ex tribu Ephraim. Sed et haec eo tempore quo Hierusalem obpugnabatur a Romanis, propter perfidiam civium capta atque destructa est; propter quam tertia aedificata
Abbreviated transcription (Latin):
condidit raphaiigens antiquiꝰsima qͣm interfecer̃t fily
loch. Seleucꝰ unus ex pueris alexandri post mortẽ eiꝰdẽ
alexandri occupato regno orientis urbem in sirra condi¬
dit. eamq ex antiochi patris sui noĩe antiochiã nũcu¬
pauit. et sirie caput instituit. Ipse quoq laoditiam. et sele¬
uciam. apaniã. & edissam urbẽ construxit. Qamascũ
sirie conditã et nuincupatã adamasco dispensatoris abra-¬
he filio. hec antea iom̃i syria tenuit pͥncipatũ. Nec¬
dum enĩ florebant ibi antiochia. laoditia. & appanna.
quas urbes post alexandrũ constitutas eẽ cognoscimꝰ. Hic
ẽ damascꝰ quem abrahã futurũ s heredẽ dixerat. ante¬
qͣm eẽt illi ꝓmissus ysaac. Gazam oppidũ palestine
condider̃t euei. in quã habitauert̃ capadoces pͥstinis cul¬
torib interfectis. uocata autẽ eo qd̃ ibi cambises rex ꝑ¬
sarum thesauros suos posuit. cum bellũ egiptiis intu¬

Expanded text:
em Arabiae condidit Raphaim, gens antiquissima, quam interfecerunt filii em Arabiae condidit Raphaim, gens antiquissima, quam interfecerunt filii Loth. 14. Seleucus unus ex pueris Alexandri, post mortem ejusdem Alexandri, occupato regno Orientis, urbem in Syria condidit, eamque ex Antiochi patris sui nomine Antiochiam nuncupavit, et Syriae caput instituit. Ipse quoque Laodiciam, et Seleuciam, ipse Apamiam, et Edessam urbes construxit. 15. Damascus Syriae, condita et nuncupata a Damasco dispensatoris Abrahae filio. Haec antea in omni Syria tenuit principatum. Necdum enim florebant ibi Antiochia, Laodicia, et Apamia, quas urbes post Alexandrum constructas esse cognoscimus. Hic est Damascus, quem Abraham futurum sibi haeredem dixerat, antequam esset illi promissus Isaac. 16. Gazam oppidum Palaestinae condiderunt Hevaei, in qua habitaverunt Cappadoces pristinis cultoribus interfectis. Vocata autem Gaza, eo quod ibi Cambyses rex Persarum thesauros suos posuit, cum bellum Aegyptiis intu
Abbreviated transcription (Latin):
lius:. medã construxit. Unde et regio eius medie nomen
sortita ẽ. Persepolim urbẽ capud ꝑsici regni ꝑseus
medeȩ filius condidit famosissimã confertiss imãq opi¬
bus a quo et ꝑsida dicta ẽ. hic tesifontẽ quoq pathi apud
parthiã condideit in emulatõne babilonie urbis:¬
usis oppidum ꝑside auint mennonis frẽm constituis
pide candido. & uario cũ columpnis aureis.& lacunaribꝰ
gẽmisq distincta. continens & simulacrũ celi stellis mi
cantib p̃signatum. & cetera humanis mentib incredi-¬
bilia. Bactrũ oppidum bactriam condideit aꝓprio amne
eũ cognominantes. qͥ bactros uocat᷑. Carra ciuitas
mesopotamie transedissã conditã aƿaithis ubi qͣndam
romanꝰ cesus ẽ excercitꝰ. et crassꝰ dux captus. Edissam ur¬
bem mesopotanriȩ condidit nembroth filuis chus. pꝰꝙͣ
de babilone migrauit. in qua et regnauit.que antea

Expanded text:
lius Mediam construxit, unde et regio ejus Mediae nomen lius Mediam construxit, unde et regio ejus Mediae nomen sortita est. 8. Persepolim urbem caput Persici regni Perseus Danaes 195 filius condidit famosissimam, confertissimamque opibus, a quo et Persida dicta est. 9. Ctesiphontem quoque Parthi apud Parthiam condiderunt, in aemulationem Babyloniae urbis. 10. Susis oppidum Persidae aiunt Memnonis patrem constituisspide candido et vario cum columnis aureis, et lacunaribus gemmisque distincta, continens etiam simulacrum ccantibus praesignatum, et cetera humanis mentibus incredibilia. Bactrum oppidum Bactriani condiderunt, ex proprio amne eum cognominantes, qui Bactros vocatur. Carra civitas Mesopotamiae trans Edessam condita a Parthis, ubi quondam Romanus est caesus exercitus, et Crassus dux captus. Edessam urbem Mesopotamiae condidit Nembroth, filius Chus, postquam de Babylone migravit, in qua et regnavit; quae ante
Abbreviated transcription (Latin):
eo qd̃ ibi confusȩ sint. atq ꝑmixte lingue edificantiũ tͣrẽ.
udei asserunt sem fitiũ noe quẽ dicũt melchisedech pͥmũ
post diluiũ insiria. condidisse urbem salem. in qua reg¬
num fuit eiusdẽ melchisedech. hanc postea tenueit iebu¬
sei. ex quib et sortita ẽ uocabulũ ieb. sicq diebhꝰ nõibus
copulatis ieb &e salem: uocata ẽ ierłm. que post a salomo¬
ne ierosolima. qͣi ierusolomonia est dicta. hec et corrupte
a poetis solima numcupata. et pꝰea abelio adriano heli¬
auocata ẽ. In ip̃a ẽ &e syon. que ebraice interp̃r specula¬
tio. eo qd̃ insublimi constructa sit. et de longe uementia
contemplet᷑. hierłm autẽ pacifica in nr̃o sermone trans¬
fert᷑. Oppida aute nobilia quicumq constitueit. Dionisiꝰ
qui et liber pater cum indiã uictor ꝑ ambulasset dionisi¬
am urbẽ ex suo noĩe iuxta indum fluuiũ condidit. &e

Expanded text:
eo quod ibi confusae sint atque permixtae linguae aedificantium turrem. eo quod ibi confusae sint atque permixtae linguae aedificantium turrem. Iudaei asserunt Sem, filium Noe, quem dicunt Melchisedech, primum post diluvium in Syria condidisse urbem Salem, in qua regnum fuit eiusdem Melchisedech. Hanc postea tenuerunt Iebusaei, ex quibus et sortita vocabulum est Iebus; sicque duobus nominibus copulatis Iebus et Salem vocata est Hierusalem, quae postea a Salomone Hierosolyma, quasi Hierosalomonia dicta est. Haec et corrupte a poetis olim nuncupata, et postmodum ab Helio Adriano vocata est Helia; in ipsa est et Sion, quae Hebraice interpretatur speculatio, eo quod in subcontempletur. Hierusalem autem pacifica in nostro sermone transfertur. Oppida nobilia qui, vel quae constituerunt. 6. Dionysius qui et Liber pater, cum Indiam victor perambulasset, Nysam urbem ex suo nomine juxta Indum fluvium condidit, et
Abbreviated transcription (Latin):
plerumq dissensio inuenit᷑ adeo ut nec urbis qͥ
dem origo poesit diligenter agnosci. Nam salus¬
tius dicit uibem romã sicuti accepi condidere atq habu¬
ere inininttio troram. et cum his habuit originẽm.
Alii dñt ab euandro: scdm qd̾ uirgiliꝰ dicit. Tunc rex
euandrus romane conditor arcis. Alii aremulo. ut enmꝰ
certaratio non apparet. ñ mirũ. siin aliaꝵ oppimone
dubitat᷑. Unde. nec historicos. nec cõmentatores. uan¬
a dicentes imꝑitiȩ condempnare debemꝰ. qr antiqͥtaᷤ
ipsa creauit errorem. Sane quasdam de quib aut
sc̃ȩ scripture: aut historie gentiũ certã originẽ refert̃.
pantis admodũ uerbis retexere oportet. Primꝰ cau
filii sui qͣm urbem sola muttitudine suȩ posteritatis
impleuit. primꝰ post diluuiũ nembroth gigas babilo¬
nẽ urbem mesopotannȩ fundauit. hanc semiramis
regina assirioꝵ ampliauit. murũq urbis bitumine. &
latere cocto fecit. uocabulum autẽ sumpsit a confusione

Expanded text:
plerumque dissensio invenitur, adeo ut ne urbis quidem Romae origo possit diligenter agnosci. Nam Sallustius dicit: Urbem Romam, sicuti ego accepi, condidere, atque habuere initio Trojani, et cum iis Aborigines. alii dicunt ab Euandro, secundum quos Vergilius «tunc rex Euandrus, Romanae condicerta ratio non apparet, non mirum si in aliarum opinione dubitatur. Unde nec historicos nec commentatores varia dicentes imperite condemnare debemus, quia antiquitas ipsa creavit errorem. Sane quasdam, de quibus aut sanctae Scripturae aut historiae gentium certam originem referunt, paucis admodum verbis retexere oportet. Primus antd condidit, quam urbem sola multitudine suae posteritatis implevit. Primus post diluvium Nembroth gigans Babylonem urbem Mesopotamiae fundavit. Hanc Semiramis regina Assyriorum ampliavit, murumque urbis bitumine et cocto latere fecit. Vocabulum autem sumpsit a confusione,
Abbreviated transcription (Latin):
phonariũ regl̃arit̃ centonitauit. & utilit copiauit. Ririe¬
leyson ad missas aclero cantari p̃cepit. Alłia. ad missas ex
tra xlm dici fecit. Incanone hostie tͥa uerba suꝑaddidit. Dieᷤ.¬
diesq nros in tua pace disponas. atq ab et̾na dampnat᷑one
nos eripi. et in electoꝵ tuoꝵ iubeas g̃ge numerari. Orati

Expanded text:
rium regulariter centonizavit et utiliter compilavit. Kyrrieleyson a clero ad missas cantari precepit; Alleluia ad missas extra quinquagesimam dici fecit. In canone hostiae tria verba superaddidit: Diesque nostros in tua pace disponas, atque ab aeterna damnatione nos eripi et in electorum tuorum jubea
Abbreviated transcription (Latin):
inul
emiramis
⁊ameis qͥ⁊ ninias
Arius
ARalius
Xerses qͥ ⁊baleus
rmamitres
Belochus
Baleys
Altadas
Mamintus
Machaleus
Sperreus
M amilus
Sparetus
Ascatades
Amintes
Belochus
Bellepares
Lamprides
Sosares
Lampares
Paniuas
Sosarmus
Mitraeus
Tautanes
Teuteus
Thyneus
Dergilus
Cupales
aosthenes

Expanded text:
inus, Semiramis, Zameis qui et Ninias, Arius, Aralius, Xerxes qui et Baleus, Armamitres, Belochus, Balens, Altadas, Mamintus, Machaleus, Sparreus, Mamillas, Sparretus, Ascatades, Amintes, Belochus, Bellopares, Lamprides, Sosares, Lampares, Pamas, Sosarinus, Mitraeus, Tautories, Theutheus, Tineus, Pergilius, Eupales, Laosthenes
Abbreviated transcription (Latin):
dñs intelligi uoluit. Ꝙ enĩ ait nc̃ cõsur¬
gam de resurrectõne sui corꝑis. d̾ mor¬
te dixit. Qd̾ autem sequit᷑ nc̃ exaltabor
de ascensu suo in celum intulit. Terciũ
sti: et ego iam dudum de ħ querere
disposu: ñc̃ de eo si placet quałr fac¬
tum credas: mͥ postulo respond̾i. ꝓbi¬
bet namq rõ pond̾osam rem super
tanta sit: qd̾ qͦcumq mͦ factũ fu̾it
possibłe fuit eẽ ut placuit. Qd̾ si mnd
cum fideli aliqͦ ag̾em alid̾ sane non
.p. cias expostulo. Hosti itaq qd̃ auser
⁊ gallina passer et alauda de iͦii õs¬
M. elementis fãcti sunt ⁊ alas hñt. I ti¬

Expanded text:
Dominus intelligi voluit. Quod etiam ait: Nunc consurDominus intelligi voluit. Quod etiam ait: Nunc consurgam, de resurrectione sui corporis, de morte dixit, quod autem sequitur: Nunc exaltabor, de ascensu suo in coelum intulit, tertium sti, et ego jamdudum de hoc quaerere disposui, nunc de eo, si placet, qualiter factum credas mihi postulo responderi. Prohibet namque ratio ponderosam rem super tanta sit quod quocunque modo factum fuerit, possibile fuit esse ut placuit. Quod si inde cum fideli aliquo agerem, aliud sane non sic facias expostulo. PETRUS. Nosti itaque quod anser et gallina, passer et alauda de quatuor elementis omnes facti sunt, et alas habent
Abbreviated transcription (Latin):
plesset. nec foret ulteriꝰ. ut ita dicam.
quid facturus eẽt : m̾ito die t̾cia re¬
surrexit. p̃terea ⁊̃ enoc ⁊ helias. qr
sc̃i uiri ac digni fuerunt : sic̃ cͤdimꝰ
⁊ nos et uos. adhuc uiuunt. ⁊ licet ĩ fine
mundi morituri: statim tñ ꝓpt̾ sc̾itatẽ
suam resurrecturi sunt. Ꝙ c̃ ita sit corpꝰ
dissimum fuit: statim ut uoluit resus¬
citari ñ debuit: Iõ etram eũ suscitari ne¬
cesse fuit. ut sic̃ ꝑmortẽ suã descendens
ad inferos de iure diaboli mortuos lib̾a¬
uit. ita et ꝑ resurrectonem suã d̾ eiꝰdem
diaboli manu uenturos lib̾aret. qr cũ
eum resurrexisse audiunt: cͤdunt. et
añ passionem xp̃c inmundo uixit:
tione posuit tempꝰ post eiꝰ resurrectio¬
nem intellex̃. qd̾ ⁊fine carit᷑m ẽẽ signa¬
uit: cũ addidit. annos eiꝰ usq in diem
generatõnis ⁊ gñationis. In ysaia qͦꝙ
legitur. Nunc consurgam dic̃ dñs. nunc
exaltabor .⁊ nc̃ subleuabor Et hic ita tria

Expanded text:
ut ita dicam, quod facturus esset, merito die tertia resurrexit. Praeterea etiam Enoch et Elias, quia sancti viri ac digni fuerunt, sicut credimus et nos et vos, adhuc vivunt , et licet in fine mundi morituri, statim tamen propter sanctitatem suam resurrecturi sunt. Quod cum ita sit, corpuccato mundissimum fuit, statim ut voluit suscitari non debuit? Ideo etiam eum suscitari necesse fuit, ut sicut per mortem suam descendens ad inferos de jure diaboli mortuos liberavit, ita et per resurrectionem suam de ejusdem diaboli manu, venturos liberaret, quia cum eum resurrexisse audiunt, credunt, etante passionem Christus in mundo vixit, tione posuit, tempus post ejus resurrectionem intellexit, quod et fine cariturum esse signavit, cum addidit, annos ejus usque in diem generationis et generationis. In Isaia quoque legitur: Nunc consurgam, dicit Dominus, nunc exaltabor, nunc sublevabor . Et hic tria
Abbreviated transcription (Latin):
quantitate leuitas ꝓuenit qͣre uultur
ł aquila c̃ omnib his maior sit: sub¬
limiꝰ omnibꝰ uolando conscendit. Quia.
de elem̃tis subtiliꝰ ÷ compõitum corpꝰ eiꝰ¬
t licet leue sit ⁊ subtile qͥd ẽ qd̾ corpꝰ
quippe cũ in morte omẽm pond̾osita¬
tem ⁊ spissitudinem amiserit cuiꝰ rei ar¬
gumentum ÷ qd̃ utt̾ius nec cibo nͨ potu
q̃ omnib carnis spiritib moyse attestã¬
te dominatur ⁊ p̾cellit. nũqͥd ñ ĩcelum
cũ placuit ascend̾e potuit: Itẽ de helia
cuiꝰ corpꝰ nlłam ꝑ mortem subtilitateꝯ
susceꝑat ⁊ tñ coram discipło suo hebiseo
inalcum ascendit. ⁊ qͦmͦ credis rõnabi¬
liter ⁊ scd̾m phisicam factum fuit. H e¬
lias sane multum ieiunauit. ⁊ parum
aerem conscend̾e potuit. uͥ etiã ⁊ angłi
eum acceꝑunt. ⁊ qͦ d̾o placuit deporta¬
runt.

Expanded text:
quantitate levitas provenit, quare vultur vel aquila cum omnibus his major sit, sublimius omnibus volando conscendit? MOYSES. Quia de elementis subtilius compositum et licet leve sit et subtile, quid est quod corpus quippe cum in morte omnem ponderositatem et spissitudinem amiserit, cujus rei argumentum est quod ulterius nec cibo nec potu quae omnibus carnis spiritibus Moyse attestante dominatur et praecellit, nunquid non in coelum, cum placuit, ascendere potuit? Item de Elia, cujus corpus nullam per mortem subtilitatem suscepit, et tamen coram discipulo suo Eliseo in altum ascendit, quomodo credis rationabiliter et secundum physicam factum fuit? MOYSES. Elias sane multum jejunavit, et parum aerem conscendere potuit, ubi etiam et angeli eum acceperunt, et quo Deo placuit deportaverunt