comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eceꝑat eñ apłs ut oraret᷑ ꝑ om̃ib hominib ospecialt̃
idͥdiderat ꝓregib & hisqͥ in sublimitate st̃ qͥ pittari po¬
ia ẽ. ut etiã ꝓtalib ceet᷑: statim ut desꝑationẽ tolleret uor¬
aicdit: Qui otĩs homines uilt saluos fieri: ed dgnitionẽ uen¬
tatis uenire: hoc qͥppe ds̃ bonũ uidicauit : ut orationib humi¬
lium dignaret᷑ salutẽ p̃starȩ sublumũ: Qđ utiq iã uidemꝰ im¬
omiui ꝑ om̃s tras aliengenarũ olera omĩa decimabant: Sict̃ gͦ. hic
omẽ. olus. omẽ olerũ genꝰ: ita et illic om̃is homines omẽ hominũ
genꝰ intelligere possumꝰ. & quocũq alio mͦ intelligi potest:
dũ tam̃ credẽ ñ cogam᷑ aliqͥd omĩpotentẽ uoluisse fieri: factũq
ñ eẽ : qͥ sine ullis abiguitatib si inceło et int̾ra. sic̃ ueritas¬
eũ cantat om̃ia quecũq uoluit fecit: ꝓfecto facere uioluit
ds̃ inea silute inqua conditꝰ erat. custodirẽ uoluisset:

Expanded text:
s ut oraretur pro omnibus hominibus, et specialiter addiderat pro regibus et iis qui in sublimitate sunt, qui putari poid est, ut etiam pro talibus oretur; statim ut desperationem tolleret, addidit, Qui omnes homines vult salvos fieri, et in agnitionem veritatis venire . Hoc quippe Deus bonum judicavit, ut orationibus humilium dignaretur salutem praestare sublimium: quod utique jam videmus imet omnium per omnes terras alienigenarum omnia olera decimabant. Sicut ergo hic omne olus, omne olerum genus; ita et illic omnes homines, omne hominum genus intelligere possumus: et quocumque alio modo intelligi potest, dum tamen credere non cogamur aliquid omnipotentem Deum voluisse fieri, factumque non esse; qui sine ullis ambiguitatibus, si in coelo et in terra, sicut eum veritas cantat, omnia quaecuinem Deus in ea salute in qua conditus erat, custodire voluisset,
Abbreviated transcription (Latin):
tem ducit ȩc̃nam: Paruo aut̃ malo fallit᷑: qͥfalsem ꝓuerõ aclo¬
bando. incidit in aliqs molestias temporales. qͥb tam̃ ad hibit
sidelis patientia conũtit eas inuisũ bonũ : ueluti siquis ꝙ
bonũ hominem putando qui malus ẽ: aliqͥd abeo patiatur
mali Qui uͦ malũ hominẽ ita bonũ credit. ut nichil abeo na¬
li patiatur: nullomͦ fallit᷑. nec in eũ cacdit illa ꝓpħica de tesdi¬

Expanded text:
tem ducit aeternam. Parvo autem malo fallitur, qui falsum pro vero approtem ducit aeternam. Parvo autem malo fallitur, qui falsum pro vero approbando incidit in aliquas molestias temporales, quibus tamen adhibita fidelis patientia convertit eas in usum bonum. Velut si quisquam bonum hominem putando qui malus est, aliquid ab eo patiatur mali. Qui vero malum hominem ita bonum credit, ut nihil ab eo patiatur mali, nullo malo fallitur: nec in eum cadit illa prophetica detesta
Abbreviated transcription (Latin):
inũbo: huic uͦ qualecũq ꝑscipsũ sit qđ abeo dicit᷑. aliud tam̃ clau¬
sum inpectore aluid in lingua: promptũ ÷ qđ malũ ꝓpͥum ñtien.¬
atur ut cũ falli ꝗm̃tiri minꝰ sit malũ eꝓtũ ꝑtinet ad hominis
uoluntatẽ: tam̃ longe sit tolerabiliꝰ inhisq̃ areligione st̃ se¬
uicta Mtiri: ꝗ mhis sine quorũ fidẽ uł noticiads̃ coli ñpo.
exemplis: intucam̃ quale sit siqͥpiam duĩ m̃titur uiuere ñ¬
tiet aliquẽ mortuũ ⁊ aliꝰ dũ fallit᷑ credat iterũ xp̃m pꝰꝗlibet
incõparabilit̾ p̃stat: multoq minoris mali ẽ. uillũ errorem
aliquem inducere ꝗ inistũ alaliquo induci: de erroꝵ exẽs¬
nauigus dam gͦ. reb magno inqͥbꝰdã. paruo inqb̾dã. nullo malb.
inqͥb dã nonnullo etiã bono fallimͣ: Hã magno malo fallit᷑ hõ.
cũ hoc ñ credit qđ aduitã ducit ȩtn̾ã: uł hoc credit qđ ad mor¬

Expanded text:
verbo: huic vero qualecumque per se ipsum sit quod ab eo dicitur, aliud tamen clauverbo: huic vero qualecumque per se ipsum sit quod ab eo dicitur, aliud tamen clausum in pectore, aliud in lingua promptum est; quod malum eatur, ut cum falli quam mentiri minus sit malum, quantum pertinet ad hominis voluntatem, tamen longe sit tolerabilius, in quae a religione sunt sejuncta, mentiri, quam in iis sine quorum fide vel notitia Deus coli non exemplis, intueamur quale sit, si quispiam dum mentitur, vivere nuntiet aliquem mortuum; et alius dum fallitur, credat iterum Christum post imcomparabiliter praestat, multoque minoris mali est in illum errorem aliquem inducere, quam in istum ab aliquo induci? CAPUT Xuibusdam ergo rebus magno, in quibusdam parvo, in quibusdam nullo malo, in quibusdam nonnullo etiam bono fallimur. Nam magno malo fallitur homo, cum hoc non credit quod ad vitam ducit aeternam, vel hoc credit quod ad mor
Abbreviated transcription (Latin):
¶ñ enĩ sic peccat ille qͥ consulendi qͦmͦ ille qͥ noscendi uolun¬
tate m̃tit᷑: Aut uͦ tantũ nocet qͥuiatorẽ iñtiendo indiui¬
sum it̃ mitit. ꝗtũ is qͥuiã uitȩ m̃datio fallente depͥuat:
datũ. s aliqͣndo te meritatis arguendꝰ ẽ: qͥ falia in cautiꝰ
credita pueris habet P otiꝰq a cont̾rio qͣntũ impso ẽ. ille
nĩit᷑: qͥ dic̃ uerũ qđ putat falsum Quantũ enĩ ad ammũ
eiꝰ atinet: qr ñ qđ sentit hoc dic̃ ñ uerũ dic̃ ꝗuis uerũ
inueniat᷑ eẽ. qđ dicit: Nec ullo mͦ lib̾ ẽ am̃datio: qͥ ore
nesciens uerũ loquit᷑. sciens aut̃ uoluntatȩ m̃titur: nͣ
considatis itaq reb ipsis de qͥb aliqͥd dicit̾᷑. s sola inten¬
cione dicentis melior ẽ. qui nesciens filsũ dicit qm̃ idue¬
rũ putat: ꝗ qui m̃tiendi animũ sciens gerit. nesciens uerũ
eẽ. qđ dicit: Ille namq aluid ñ habet in animo: aliud

Expanded text:
peccat ille qui consulendi, quomodo ille qui nocendi voluntate mentitur: aut vero tantum nocet qui viatorem mentiendo in diversum iter mittit, quantum is qui viam vitae mendacio fallente depravat. ndacii, sed aliquando temeritatis arguendus est, qui falsa incautius credita pro veris habet. Potiusque e contrario, quantum in ipso est, ille mentitur, qui dicit verum quod putat falsum. Quantum enim ad animum ejus attinet, quia non quod sentit hoc dicit, non verum dicit, quamvis verum inveniatur esse quod dicit: nec ullo modo liber est a mendacio, qui ore nesciens verum loquitur, sciens autem voluntate mentitur. Non consideratis itaque rebus ipsis de quibus aliquid dicitur, sed sola intentione dicentis, melior est qui nesciens falsum dicit, quoniam id verum putat, quam qui mentiendi animum sciens gerit, nesciens verum esse quod dicit. Ille namque non aliud habet in animo, aliud
Abbreviated transcription (Latin):
luaii sit ause cosporalium motionũ uoscente nobis essent:
uullas mags nosse quã nre ualtatlinis dleber nobis essent:
uuri crgõ ciscgnorstis medicos querimus ÷ quamiis nos
iudeat q̃d desecretis çȩli & terrȩ nos lat. quamus not¬
quaota sit patiergͥtia nescieNDUin:
in maioribꝰ. uerũ & iã in minoribꝰ rebꝰ net nisi rer ignoran¬
tia possit errari: non ÷ tam̃ consequens. ut continuõ erre
quisqͥs aliquid nescit. s qͥsqͥs se existimat scire qđ nescit
& uero quippe ad ꝓbat falsũ. qđ erroris ẽ. ꝓpͥũ. Uertam̃ in
qua re qͥsquis erret: intest plurimũ: Nam in una eadẽq
re &̃ nescienti sciens. & erranti n errans. recta ratione p̃ ponit᷑
In diuersis aut̃ rebꝰ. idẽ. cũ iste sciat alia. ille alia. a iste utili¬
ora ille minus utilia. uł etiã noxiã: qͥs ñ in eis quȩ ille nescit.
ei p̃ferat nesciente: St enĩ quȩdã quȩ nescire quã scire sit

Expanded text:
Nam si causae corporalium motionum noscendae nobis essent, Nam si causae corporalium motionum noscendae nobis essent, nullas magis nosse quam nostrae valetudinis deberemus. Cum vero eis ignoratis, medicos quaerimus, quis non videat quod de secretis coeli et terrae nos latet, quanta sit patientia nesciendum? in majoribus, verum etiam in minoribus rebus, nec nisi rerum ignorantia possit errari; non est tamen consequens ut continuo erret quisquis aliquid nescit, sed quisquis se existimat scire quod nescit: pro vero quippe approbat falsum, quod est erroris proprium. Verumtamen in qua re quisque erret, interest plurimum. Nam in una eademque re et nescienti sciens, et erranti non errans, recta ratione praeponitur. In diversis autem rebus, id est, cum iste sciat alia, ille alia; et iste utiliora, ille minus utilia, vel etiam noxia: quis non in eis quae ille scit, ei praeferat nescientem? Sunt enim quaedam quae nescire quam scire sit
Abbreviated transcription (Latin):
batur: aꝑtissime ostendit: Ait eni: aut facite arbore bonã
& fructu eiꝰ bonũ: aut facite arborẽ malã & fructũ esꝰ malũ.¬
pats ad moens ex arbore qͥde bona malos. aut ex mald
bonos nasci fructꝰ non posse. Ex ipsa tam̃ terra cui loqueba¬
mironis ille uersus placet: feliax qͥ potuit rer̃ cognoscere
causas. ĩ nob uideatur ad felicitatem consequendam ꝑtinere.
asciamꝰ eausas magnar̾ in mundo corꝑaliũ motionũ. quȩ
abditissimis naturẽ sinibꝰ occuluntur: unde tremor t̃ris qͥ
uuist̃ maria tumesct̃ obicibꝰ ruptis rurs quȩ in se ipsa res¬
dann& cetera buiꝰ modi s bonar & malar rer eausas nosse
esobeniꝰ & id actenꝰ: quatinꝰ eas homini in hacutta errorb
erĩpius que plenissua. ad eosdẽ errores. & erũpnas euaders¬
dis. uosse conceditur Ad illã quippe felicitate cendendũ
est. ubi uulla quitiamur erupna: nullo errore. fulamar:

Expanded text:
batur, apertissime ostendit: ait enim, Aut facite arborem bonam batur, apertissime ostendit: ait enim, Aut facite arborem bonam et fructum ejus bonusatis admonens ex arbore quidem bona malos, aut ex mala bonos nasci fructus non posse; ex ipsa tamen terra cui loquebaMaronis ille versus placet, Felix qui potuit rerum cognoscere causas. non nobis videatur ad felicitatem consequendam pertinere, si sciamus causas magnarum in mundo corporalium motionum, quae abditissimis naturae sinibus occuluntur; Unde tremor terris, qua vi maria alta tumescant, Objicibus ruptis, rursusque in se ipsa residant. et caetera hujusmodi: sed bonarum et malarum rerum causas nosse debemus, et id hactenus, quatenus eas homini in hac vita erroribus aerumnisque plenissima, ad eosdem errores et aerumnas evadendas nosse conceditur. Ad illam quippe felicitatem tendendum est, ubi nulla quatiamur aerumna, nullo errore fallamur.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥbꝰ bonis ñ s̃. nec erat unde orrirei.tur ulla mali natura.
Nã si eẽt. iꝗtũ natura eẽt: ꝑfecto bona eẽt. & aut in corri¬
tbilis natura. magnũ eẽt. bonũ: aut & iã natura corruptibi¬
us. nullomͦ eẽt. nisi aliqđ bonũ. Qđ bonũ corrũpendo pos
s& ei nocere corruptio ¶S cũ mala exx bonis otta eẽ. dicimꝰ
ñ putetur hoc dnĩs sentenciȩ refragari qua dicit. n potest
arbor uona fructus malos facere Non potest enĩ sic̃ ueritis
dict. colligi uua de spinis: quia ñ potest uua nasci de spis¬
nisis nebona tĩa & uites nasci posse uidemꝰ & spinas. & eo¬
dem modo camꝗ arbor mala fructus bonos. id est o ꝑa bona
ñ potest facere uoluntas mala. s exbona hominis natiura.
ouri uoluntas & bona potest. & mala. Nec fuit ꝓrsus unde
pͥmitꝰ orretur uoluntas mala : nisi ex angłi & hominis nat᷑a.
rona:d i ipse dñs eodẽ loco ubi de arbore & fructibꝰ ioque¬

Expanded text:
quibus bonis non sunt: nec erat alias unde oriretur ulla mali natura. quibus bonis non sunt: nec erat alias unde oriretur ulla mali natura. Nam si esset, in quantum natura esset, profecto bona esset: et aut incorruptibilis natura magnum esset bonum, aut etiam natura corruptibilis nullo modo esset nisi aliquod bonum, quod bonum corrumpendst arbor bona, etc. Sed cum mala ex bonis orta esse dicimus, non putetur hoc dominicae sententiae refragari, qua dixit, Non potest arbor bona fructus malos facere. Non potest enim, sicut Veritas ait, colligi uva de spinis , quia non potest nasci uva de spinis; sed ex bona terra et vites nasci posse videmus et spinas. Et eodem modo tanquam arbor mala fructus bonos, id est, opera bona non potest facere voluntas mala: sed ex bona hominis natura oriri voluntas et bona potest et mala; nec fuit prorsus unde primitus oriretur voluntas mala, nisi ex angeli et hominis natura bona. Quod et ipse Dominus eodem loco, ubi de arbore et fructibus loque
Abbreviated transcription (Latin):
mala ẽ. Quappt̾ in his contrariis. quȩ mala & bona uocant᷑:
illa dialecticorum regła deficit. qua dict̾ nulli rei duo simul
inẽẽ. contraria Nullus enĩ aer simul ÷ tenebrosus : & lucidꝰ.
Nullꝰ cibꝰ aut potꝰ: simul dulcis & amarus. Nullĩ corpꝰ simł.
ubi albũ ibi & nigrũ. Nullũ simul ubi deforme: ibi formo¬
sũ. & hoc in multis ac pene in omĩbꝰ contrariis repꝑitur: ut
muna re simul eẽ. ñ poss Cũ aut̃ bona & mala: nullus an¬
uigat ec̃. contraria. ñ solũ simul eẽ. poss. s mala omino sni
bonis. & nisi in bonis eẽ. ñ poss: ꝗuis malis sine bon̾a possirt.
nisi homo ueĩ angłs & bonũ quod homo: bonũ qđ angłs. ma¬
lũ qđ iniustꝰ. E hȩc duo contraria ita simuls̃: ut si bonũ ñ et
r&. s unde oriretur corruptio ñ hab̾et : nisi eẽt. qđ corrũꝑet:
Qđ nisi bonũ eẽt: nec corrũꝑttur. Qm̃ nichil aliud corrup¬
tio: ꝗ boni ext̃minatio Ex bonis gͥ mala orta st̃. & nisi in ali¬

Expanded text:
. Quapropter in iis contrariis quae mala et bona vocantur, illa dialecticorum regula deficit, qua dicunt nulli rei duo simul inesse contraria. Nullus enim aer simul est et tenebrosus et lucidus: nullus cibus aut potus simul dulcis et amarus: nullum corpus simul ubi album, ibi et nigrum; nullum simul ubi deforme, ibi et formosum. Et hoc in multis ac pene in omnibus contrariis reperitur, ut in una re simul esse non possint. Cum autem bona et mala nullus ambigat esse contraria, non solum simul esse possunt, sed mala omnino sine bonis et nisi in bonis esse non possunt: quamvis bona sine malis possint. nisi homo vel angelus: et bonum quod homo, bonum quod angelus; malum quod injustus. Et haec duo contraria ita simul sunt, ut si bonum nonret, sed unde oriretur corruptio non haberet, nisi esset quod corrumperetur; quod nisi bonum esset, nec corrumperetur; quoniam nihil est aliud corruptio, quam boni exterminatio. Ex bonis igitur mala orta sunt, et nisi in ali
Abbreviated transcription (Latin):
corruptio remanebit: nulla ubi ec̃. possit subsistente natura:
tũ uł uitiosũ bonũ est Nec malũ uniꝗ potest. eẽ. ullũ: ubi ÷¬
bonu nullii: Unde res mira cenficit᷑: ut quia natura omis in

Expanded text:
corruptio remanebit, nulla ubi esse possit subsistente natura. corruptio remanebit, nulla ubi esse possit subsistente natura. tum vel vitiosum bonum est: nec malum unquam potest esse ullum, ubi bonum est nullum. Unde res mira conficitur, ut quia omnis n
Abbreviated transcription (Latin):
quis ꝗtuncũq minuatur: Remaneat aliquid necesse est. si ad¬
sũmatur potest Merito quippe natura incorrupta laudatur.
Porro & si incorruptibilis sit quȩ corrũpi omĩno ñ possit. mul¬
to ẽ. ꝓculdubio laudabilior. Cum uͦ corrupitur: idõ malũ est
nꝰ corruptio quia cam qualicũq priuat bono Nam si nullo
naturȩ aliquid remanebit: qđ iam corrũpi neq̃eat: ꝓfecto
natura incorruptibilis erit & ad hoc tam magnũ bonũ in cor¬
ruptione ꝑueni&. & si corrũpi ñ desin&: neq bonũ habe utiq de¬
sign&̾. quo eã possit priuare corrũptio. Quã si penitus totaq
cõnsupserit. idõ nullũ bonũ merit. quia natura nulli erit
Quo cirta: bonũ corruptio consumere ñ potest. nisi consum̃do
natura: Omis gͦ natura bonũ ẽ. magnũ si corruĩpi non potest.
paru̾m si potest: Negari tam̃ bonum ẽẽ: nisi stułre atq imꝑi¬
te prorsus ñ potest: Quȩ si corruptione consumitur: nec ipsa

Expanded text:
quantumcumque minuatur, remaneat aliquid necesse est si adsumatur, potest. Merito quippe natura incorrupta laudatur: porro si et incorruptibilis sit, quae corrumpi omnino non possit, multo est procul dubio laudabilior. Cum vero corrumpitur, ideo malum est ejus corruptio, quia eam qualicumque privat bono; nam si nullo naturae aliquid remanebit quod jam corrumpi nequeat, profecto natura incorruptibilis erit, et ad hoc tam magnum bonum corruptione perveniet. At si corrumpi non desinet, nec bonum habere utique desinet, quo eam possit privare corruptio. Quam si penitus totamque consumpserit, ideo nullum bonum inerit, quia natura nulla erit. Quocirca bonum consumere corruptio non potest, nisi consumendo naturam. Omnis ergo natura bonum est; magnum, si corrumpi non potest; parvum, si potest: negari tamen bonum esse, nisi stulte atque imperite prorsus non potest. Quae si corruptione consumitur, nec ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
natura mala eẽ. natura dẽ: nisi malũ eẽ. qđ bonũ ÷. nec ma¬
lum eẽ. nisi qd bonũ ẽ: quĩa omĩs natura botũẽ. Nec resꝰ
aliqua mala. eẽt. nisi res ipsa quę mala ẽ. natura bonum¬
aẽt. Non gͥ potest eẽ. malum: nisi aliqđ bonum. Nđ cum
dici uideatur absur de: conexio tam̃ ratiotinationis buiꝰ.
ulut ineuitabiliter nos cõpellit hoc dicere E cauen¬

Expanded text:
onum est: nec malum esse, nisi quod bonum est; quoniam omnis natura bonum est, nec res aliqua mala esset, si res ipsa quae mala est, natura non esset. Non igitur potest esse malum, nisi aliquod bonum. Quod cum dici videatur absurde, connexio tamen ratiocinationis hujus velut inevitabiliter nos compellit hoc dicere. Et caven
Abbreviated transcription (Latin):
tura : quia homo natura est: Porro si homo aliqđ bonũ ẽ.
quia natura ẽ: quid ÷ malus homo. nisi malũ bonũ : Tam̃
cũ duo ista discernimꝰ : inuenimꝰ nec idõ qͣuia homo ẽ. nec idõ
bonũ quia iniquus ẽ. s bonũ quia homo: malii qͥa iniquus.
Qsqͥs gͦ dicit malũ hominẽ eẽ : aut qđ bonũ ÷ iniquũ eẽ.
ipse iñcidit in ꝓpħicã illã sentenciã. Ue his qͥdicunt qđ bo¬
nũ ÷ malũ: & qđ malũ ÷ bonũ: Opꝰ eni di cupat qđ ÷ ho¬

Expanded text:
tura; quia homo natura est? Porro si homo aliquod bonum est, quia natura est, quid est malus homo, nisi malum bonum? Tamen cum duo ista discernimus, invenimus nec ideo malum quia homo est, nec ideo bonum quia iniquus est; sed bonum quia homo, malum quia iniquus. Quisquis ergo dicit, Malum est hominem esse; aut, Bonum est iniquum esse: ipse incidit in propheticam illam sententiam, Vae iis qui dicunt quod bonum est malum, et quod malum est bonum. Opus enim Dei cu
Abbreviated transcription (Latin):
apłs paulus sidẽ quȩ ꝑdilectionẽ oꝑatur asi ꝓbat atq cõmenat.
quȩ utio sine spe ñ potest. eẽ. Pronide nec amor sine spe est
ner sine amore spes. nec utrũq sine fide: . de phisicis.¬
ꝑtineat. ñ rer natura ita rimanda est: que admo¬
dum. ad eis quos physicos greciuocant Nec metuendũ ẽ. ue
auł de ui & numero elem̃torũ. de motu atq ordine: &
defectitꝰ sider. de figura celi. de generibꝰ & naturis anim ali¬
ũ fructectũ. lapidũ. fontiũ. fluminũ. montiũ. de spatiis
Locorum & tẽporũ. de signis inminentiũ tepestatũ: & ali

Expanded text:
lus fidem quae per dilectionem operatur, approbat atque commendat , quae utique sine spe non potest esse. Proinde nec amor sine spe est, nec sine amore spes, nec utrumque sine fide. CAPUT IX.pertineat, non rerum natura ita rimanda est, quemadmodum ab eis quos physicos Graeci vocant: nec metuendum est, ne aliquid de vi et numero elementorum, de motu atque ordine et defectibus siderum, de figura coeli, de generibus et naturis animalium, fruticum, lapidum, fontium, fluminum, montium, de spatiis locorum et te
Abbreviated transcription (Latin):
istimant xxpc̃ ignora: quia nec ipsi omĩa reppcrer̃. tanto ex¬
cellentes in genio. Flagrantes studio. abundantes otio. Et
quȩdã humana coniẽctura inuestigantes: quędã uͦ histori-¬
ca exxꝑientia ꝑscruptantes & in eĩs quȩ se inuenisse glantur:
plura opinantes potiꝰ ꝗ scientes Satis ẽ. xpĩauo rerũm crea¬
tarꝰ causas. siue celestiũ. siue terrestiũ. siue uisibiliũ. siue
tumq: eẽ trinitatẽ. patrẽ scilicet & filiũ a patre genitũ. ꝙ¬

Expanded text:
istianus ignoret; quia nec ipsi omnia repererunt tanto excellentes ingenio, flagrantes studio, abundantes otio, et quaedam humana conjectura investigantes, quaedam vero historica experientia perscrutantes, et in eis quae se invenisse gloriantur, plura opinantes potius quam scientes. Satis est christiano rerum creatarum causam, sive coelestium sive terrestrium, sive visibilium sive eumque esse Trinitatem, Patrem scilicet, et Filium a Patre genitum,
Abbreviated transcription (Latin):
quisq ñ uerbis. ñ testibꝰ. ñ deniq ullis argum̃tis. s p̃sentium
rer̃ euidentiȩ eredidisse. hoc ÷ sidẽ accõmodasse dicit. non
ita uidetur absurdũ. ut recte rephendatur in uerbo. eiq di¬
catur. Ergo uidisti: ñ credidisti: Unde putari potest ñ ee. con¬
sequens. ut ñ uideatur res quȩc̃q creditur S meliꝰ hanc ap¬
pellamꝰ fide quã diuma eloquia docuer̃. ear scilicet rer quȩ ũ
uident᷑. De spe qͦq ait apł̃s. Spes quȩ uidetur: ñ ÷ spes Qe
enĩ uidet quis. qͥ ͥ sꝑat: Siaut̃ qđ ñ uidemꝰ sꝑamꝰ: ꝓpatientiã¬

Expanded text:
quisque non verbis, non testibus, non denique ullis argumentis, sed praesentium rerum evidentiae credidisse, hoc est, fidem accommodasse dicit, non ita videtur absurdus, ut recte reprehendatur in verbo, eique dicatur, Vidisti; ergo non credidisti: unde putari potest non esse consequens ut non videatur res quaecumque creditur. Sed melius hanc appellamus fidem, quam divina eloquia docuerunt, earum scilicet rerum quae non videntur. De spe quoque ait Apostolus: Spes quae videtur, non est spes: quod enim
Abbreviated transcription (Latin):
ritis : Quod anteq fieri in homine incipiat. qͦmͦ quisq de¬
libo arbitrio inbono głat᷑ oꝑe qui nondũ ẽ. liber ado¬
ꝑandũ bene. nͥ seua suꝑbia inflatꝰ extollat : quã colabet
apłs dicens. grã salui facti estis ꝑfide̾. & ne ipłã tbi sibi
saltim fidẽ sic arrogarent. ut ñ ircelligerent duuintꝰ eẽ.
donatã. sic̃ idẽ apłs alio loco se dicit ut fidelis eẽc mise¬
ncordiã consecutũ: hic qͦq aduuixit atq ait & hoc

Expanded text:
eritis . Quod anteqeritis . Quod anteqlibero arbitrio in bono gloriatur opere, qui nondum est liber ad operandum bene? Nisi se vana superbia inflatus extollat, quam cohibet Apostolus dicens: Gratia salvi facti estis per fidem ; et ne ipsam sibi saltem fidem sic arrogarent ut non intelligerent divinitus esse donatam, sicut idem Apostolus alio loco se dicit ut fidelis esset misericordiam consecutum, hic quoque adjunxit atque ait, et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
hęc absit Nã lib̃o arbitrio male utens homo &e se ꝑdidit &e
ipsum: Sic̃ enĩ qͥse occidit utiq uiuendo se occidit : s se oc¬
cidendo ñuiuit nec se ipsũ poterit resuscitare cum occidit
ita cũ lib̃o peccaret᷑ arbitriti uictore peccato amissũ ẽ & libũ
arbitriũ: a quo enĩ quis de uictꝰ ẽ. huic & seruus additꝰ est:
Petri certe apłi est ista sententia: Quecũ uera sit: qualis que so
potest serui ad dicti esse lib̾tas nisi quando eũ peccare de¬
lectat : lib̾alit̾ enĩ seruit : qui sui dñi uoluntatẽ libent̃ facit
ad ꝑ hoc ad peccandũ lib est: qͥ peccati seruus ẽ Unde ad
iustȩ faciendũ lib̾ ñ ent: nisi apeccato lib̾atꝰ: eẽ. iusticię
ceꝑit seruus: Ipia ẽ. uera lib̾tas ꝓpt recii facti leticiam : si¬
mul & pia seruitus ꝓpt̃ p̃cepti obedientiã Sed adbenefaci¬
endum ista libtas unde erit homini addicto & uendito nͥ
redimat cuiꝰ illa uox ẽ. siuos filiꝰ liberauerit tc uere libie

Expanded text:
endit. Libero arbitrio male utens homo et se perdidit et ipsum. Sicut enim qui se occidit, utique vivendo se occidit, sed se occidendo non vivit, nec se ipsum poterit resuscitare cum occiderit, ita cum libero peccaret arbitrio, victore peccato amissum est et liberum arbitrium. A quo enim quis devictus est, huic et servus addictus est. 263 Petri certe apostoli est ista sententia: quae cum vera sit, qualis, quaeso, potest servi addicti esse libertas, nisi quando eum peccare delectat. Liberaliter enim servit qui sui domini voluntatem libenter facit. Ac per hoc ad peccandum liber est, qui peccati servus est. Unde ad juste faciendum liber non erit, nisi a peccato liberatus, esse justitiae coeperit servus. Ipsa est vera libertas + propter recte faciendi mul propter praecepti obedientiam. Sed ad bene faciendum ista libertas unde erit homini addicto et vendito, nisi redimat ille cujus illa vox est: Si vos Filius liberaverit, tunc vere liberi
Abbreviated transcription (Latin):
sic dictũ accipiamꝰ. ñ uolentis neq currentis s miserentis ẽ.
dĩ. Tãquã diceret᷑ ñ sufficit sola uoluntas hominis: si nonsit
etiã miscdia dĩ. Nongͦ sufficit & sola miscdia di: sinonsit
etiã uoluntas hominis Ac ꝑ hoc sic recte dictũ ẽ. ñ uolen¬
tis hominis s miserentis ẽ. dĩ: qr id uoliuitas hominis sola
ñ implec cur ñ econt̾rio recee dicit᷑: nonmiserentis ẽ. dĩ
sed uolentis ẽ. hominis qr id miscdia dĩ sola non implet : por¬
ro si nullus dicere xp̃ianꝰ audebit: ñ miserentis ẽ. dĩs uo¬
lentis ẽ. hominis. ne apło aꝑtissime cont̾dicat: restat ut
ꝓpt̾ea recte dictũ intelligat᷑ non uolentis neq currentis
s miserentis ẽ dĩ ut totũdet᷑ dõ qͥ hominis uoluntatẽ bo

Expanded text:
n volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei, tanquam diceretur, Non sufficit sola voluntas hominis, si non sit etiam misericordia Dei: non ergo sufficit et sola misericordia Dei, si non sit etiam voluntas hominis: ac per hoc si recte dictum est, Non volentis hominis, sed miserentis est Dei, quia id voluntas hominis sola non implet; cur non et e contrario recte dicitur, Non miserentis est Dei, sed volentis est hominis, quia id misro si nullus dicere Christianus audebit, Non miserentis Dei, sed volentis est hominis, ne Apostolo apertissime contradicat, restat ut propterea recte dictum intelligatur: Non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei, ut totum detur D
Abbreviated transcription (Latin):
ad sũpta : Que bona uoluntas cuiꝰ bomi ꝓposia studiũ.
que bona oꝑa p̃cessert̃ : quib mereret᷑. iste homo¬
ut una fieret ꝑsona cũ dõ : Nunquid antea fuit hõ
& hoc ei singłari benefacio p̾stitũ ẽ. ut singłarit̃ ꝓ¬
mereret᷑ dm̃ : Nempe ex quo homo cepit esse : ñ aliud
illo suscepto caro factũ ẽ. utiq ds̃. Ut quem ad modũ
una ꝑsona quilibet homo: anima scilicet rationalis &:

Expanded text:
 boni propositi studium, quae bona praecesserunt, quibus mereretur iste homo una fieri persona cum Deo? Nunquid antea fuit homo; et hoc ei singulare beneficium praestitum est, cum singulariter promereretur Deum? Nempe ex quo homo coepit esse, non aliud illo suscepto caro factum est, utique Deus: ut quemadmodum est una persona quilibet homo, anima scilicet rationalis et
Abbreviated transcription (Latin):
ongum ẽ. ut quanta dignũ ẽ. tanta dicant᷑: quamuis
ab homine chcidigne non possint: Quis eium hoo solum
congruenaib explicet uerb̃ qđ uerbũ caro fafcũ ẽ  &
habiauit in nob̾ ut crede mus indĩpatris omĩpotentis uicũ filũ¬
adiumitate carne suscepta non in carnẽ diuinitate iitita:
Carnẽ qͥppe Inc hominẽ debemus acciꝑe: a parte totũ
significante locutione sicut dictũ ẽ. Qm̃ exoꝑib legis nͥ¬
mane natẽ milla susceptione fas ẽ. dicere defuisse: s natẽ
delicti : cuiꝰ reatꝰ ꝑregenerationẽ deluitur: s qualẽ deuir¬
gie nasci oportebat᷑. quã fides matris. non libido conceꝑat.¬
Qđ si it nascente corrumꝑetur eiꝰ integntas: non iã ille de
uirgine nasceretur: Cumq falso qđ absit natũ deuigue
maria tota confiteret᷑ ȩccła: que unitans eiꝰ matrẽ cotidie
parit m̃bra eiꝰ & iurgo ẽ. Lege siplacet cdeuirgmutate
sec̃ mariȩ meas litteras: adillustrem uirũ quẽ cũ honore

Expanded text:
ongum est, ut quanta dignum est, tanta dicantur, quamvis ab homine dici digne non possint. Quis enim hoc solum congruentibus explicet verbis, quod Verbum caro factum est, habitavit in nobis , ut crederemus in Dei Patris oma divinitate carne suscepta, non in carnem divinitate mutata. Carnem porro hic hominem debemus accipere, a parte totum significante locutione: sicut dictum est, Quoniam ex manae naturae in illa susceptione fas est dicere defuisse. Non qualidelicti, cujus reatus regeneratione diluitur, sed qualem de virgine nasci oportebat, quem fides matris non libido concente corrumperetur ejus integritas, non jam ille de virgine nasceretur; eumque falso, quod absit, natum de virgine Maria tota confiteretur Ecclesia; quae imitans ejus matrem quotidie parit membra ejus, et virgo est. Lege, si placet, de virginitate sanctae Mariae meas litteras ad illustrem virum, quem cum honore
Abbreviated transcription (Latin):
filii irȩ sic̃t & ceteri In hac ira cũ essent. homines ꝑ ori¬
ginale peccatum: tanto gͣuius. i ꝑnitiosius ꝗͣto maiora uł
plura in suꝑ addiđunt ÷ necessariꝰ erat mecdiator : hoc ẽ.
reconciliator qui hanc iram sacrificii singularis cuiꝰ erant um¬
bre omã sacrificia legis ⁊ ꝓpħarũ oblatione placarit Unde¬

Expanded text:
filii irae, sicut et caeteri , in hac ira, cum essent homines per originale peccatum, tanto gravius et perniciosius quanto majora vel plura insuper addiderunt, necessarius erat mediator, hoc est reconciliator, qui hanc iram sacrificii singularis cujus erant umbrae omnia sacrificia legis et prophetarum, oblatione placaret.
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾o uoluntatis arbitrio tãq abipso incipiat meritũ: cui tañ
debitũ reddat᷑ p̃miũ bene oꝑandi. ipsa libertas audiat eun¬
dẽ gr̾ȩ preconẽ dicentẽ: Hs̃ ẽ. enĩ qui oꝑat᷑ in uob̾: ⁊ uelle
Ki oꝑari ꝓbona uoluntate: & alio loco: Igit᷑ nõ uolentis
neq currentis s miserentis ẽ. dĩ Dũꝓcul dubio si homo
eiꝰ ȩatis ẽ ÷ ut ratione iã utat᷑. non posset credẽ sꝑare dilige.¬
re : nisi uellet. nec ꝑuenire ad palmã suꝑne uocationis dei

Expanded text:
libero voluntatis arbitrio, tanquam ab ipso incipiat meritum, cui tanquam debitum reddatur praemium bene operandi ipsa libertas, audiat eumdem gratiae praeconem dicentem: Deus est enim qui operatur in vobis et velle et operari pro bona voluntate . Et alio loco: Igitur non volentis neque currentis, sed miserentis est Dei . Cum procul dubio, si homo ejus aetatis est ut ratione jam utatur, non possit credere, sperare et diligere, nisi velit, nec pervenire ad palmam supernae vocationis Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
in regnum: ũitaq de aliquo nascat᷑ aliquis &eiã non eo modo
ut sit filiꝰ nec uarsus omĩs qui dicitͣ᷑ filiꝰ deillo sit nat᷑ cuiꝰ filiꝰ dicit᷑:

Expanded text:
in regnum. Cum itaque de aliquo nascatur aliquid etiam non eo modo in regnum. Cum itaque de aliquo nascatur aliquid etiam non eo modo ut sit filius, nec rursus omnis qui dicitur filius de illo sit natus cujus dicitur filius,
Abbreviated transcription (Latin):
eũ fass. ẽ. dĩ filiũ aut eũ natũ dedõ. s factũ uł creatũ uł con¬
ditũ uł ĩstitutũ ab illo uł siquid huiꝰ modi recte possumꝰ dicere:
ñ sit sp̃s scĩ filiꝰ. & sit filiꝰ uirginis mariȩ. cũ & de illo & de illa sit
natꝰ: explicare difficile ẽ: ꝓculdubio quippe ñsic de illo ut
depatre: sic aut̃ de illa ut dematre natꝰ ẽ.
capillũ. pediculũ. lubricũ. quorũ nichil ẽ. filiꝰ : ut gͦ. hȩc omittam:
q̃m tante rei deformit̃ cõꝑant᷑. certe qͥnascunt᷑ exaqua ⁊ spũscõ
non aque filios eos rite dixerit qͥs piam: s plane dicuntur filudĩ
ut ãmoneamur ñomẽ qđ de aliquo nascit᷑ : & iã filiũ eiꝰ deqͦ nascit᷑
posse dici. sic̃t non om̃is qui dicunt᷑ alicuiꝰ filii. consequens est ut
etiam de illo nati eẽ. dicant᷑: sicut sunt qͥ ad optant᷑ Dicunt᷑ etiam
silu gehenne. non exilla nati s millã p̃ꝑati : sic̃ filii regni qͥ p̃parant᷑

Expanded text:
filium, aut eum natum de Deo; sed factum, vel creatum, vel conditum, vel institutum ab illo, vel si quid hujusmodi recte possumus dicere. itus sancti, et sit filius virginis Mariae, cum et de illo et de illa sit natus, explicare difficile est. Procul dubio quippe non sic de illo ut de patre, sic autem de illa ut de matre natus capillum, pediculum, lumbricum, quorum nihil est filius: ut ergo haec omittam, quoniam tantae rei deformiter comparantur; certe qui nascuntur ex aqua et Spiritu sancto, non aquae filios eos rite dixerit quispiam: sed plane dicuntur filii Dei ut admoneamur non omne quod de aliquo nascitur, etiam filium ejus de quo nascitur, posse dici, sicut non omnes qui dicuntur alicujus filii, consequens est, ut etiam de illo nati esse dicantur, sicut sunt qui adoptantur. Dicuntur etiam filii gehennae, non ex illa nati, sed in illam praeparati, sicut filii regni praeparantur
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑a inunitate ꝑsonȩ mͦ mirabili atq in effabili ad iuinctꝰ
atq concretꝰ & idõ nullũ peccatũ: & ipse conmittens: tam̃
ꝓpt̃ similitudinẽ carnis peccati inqua uenerat : dictꝰ ẽ. &
ipse peccatũ. sacrificandus ad diluenda peccata Inueten qͥppe
lege peccata uocabant᷑ sacuficia ꝓͥpeccatis: qđ uere istȩ factꝰ ẽ

Expanded text:
ate personae modo mirabili et ineffabili adjunctus atque concretus, et ideo nullum peccatum et ipse committens; tamen propter similitudinem carnis peccati in qua venerat , dictus est et ipse peccatum, sacrificandus ad diluenda peccata. In vetere quippe lege peccata vocabantur sacrificia pro peccatis : quod vere iste factus e
Abbreviated transcription (Latin):
Quis asfectus eos stringuat. aut quȩ gẽma minos pingat.
Quis calcedon. quis iacinctus. norunt illi qui sunt intus:
Inplateis huiꝰ urbis sociatus pisturhis:
Cumoyse. & helia: pium cantem alleluia. a reitr

Expanded text:
Quis affectus eos stringat, Aut quae gemma muros pingat, Quis affectus eos stringat, Aut quae gemma muros pingat, Quis calcedon, quis jacynthus Norunt illi qui sunt intus. In plateis hujus urbis Sociatus piis turbis Cum Moyse et Elia Pium cantem Alleluia. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ ÷ anceps. tu dissoluis. qđ tegendũ tu in uoluis
Tu intrare me non sinas infernales officinas
U bi meror. ubi metus. ubi fetor. ubi flȩtus
Ubi probra deteguntur. ubi rei confundantur
Ubi tortor semper cȩdens. ubi uerinis semꝑ edens
U bi totum hoc ꝑhenne. quia perpes mors gehennȩ
De recepta syon illa. sion dđ urbs tranquilla
Cuius faber. auctor lucis. euius portę lignũ crucis
Cuius claues lingua petri. cu uis ciues semꝑ leti:
Cuiꝰ muri lapis uͥnus. cuiꝰ custos rex festius
I n hac urbe lix sollemnis. uer eternũ. pax ꝑheiis
In hac odor implens celos. in hac semꝑ festũ melos:
Noͣ est ibi corruptela. non defectus. non que rela
leo minuti. non deformes. om̃s xpͣo sunt conformes:
Uibs clestis. urlis beata. supra petram collocata
Urbs in portu satis tuto. delonginquo te saluto¬
⁊ e saluto. te suspiro. te affecto. te requiro
Quantũ tui gratulentur. qua festiue cenuiuent᷑:

Expanded text:
Quod est anceps tu dissolvis 1340 Quod tegendum tu involvis. Quod est anceps tu dissolvis 1340 Quod tegendum tu involvis. Tu intrare me non sinas Infernales officinas, Ubi moeror, ubi metus. Ubi fetor, ubi fletus, Ubi probra deteguntur, Ubi rei confunduntur, Ubi tortor semper caedens, Ubi vermis semper edens; Ubi totum hoc perenne, Quia perpes mors gehennae, Me receptet Sion illa, Sion David urbs tranquilla, Cujus faber auctor lucis, Cujus portae lignum crucis, Cujus claves lingua Petri, Cujus cives semper laeti, Cujus muri lapis vivus, Cujus custos Rex festivus, In hac urbe lux solemnis, Ver aeternum, pax perennis: In hac odor implens coelos, In hac semper festum melos; Non est ibi corruptela, Non defectus, non querela; Non minuti, non deformes, Omnes Christo sunt conformes. Urbs coelestis, urbs beata Super petram collocata; Urbs in portu satis tuto, De longinquo te saluto: Te saluto, te suspiro, Te affecto, te requiro. Quantum tui gratulantur, Quam festive convivantur,
Abbreviated transcription (Latin):
Infecunda mea ficus. cuius ramꝰ. ranius siccus
Incidetur. incendetur. si promulgas quod meretur:
Sed hoc anno. dimittatur. stercoretur. fodiatur
Qđ si necdum respondebit. fleus hȩc loquor te ardebie
Uetus hostis in me furit. aquis mersat flamis urit
Inde languens & afflictus: tibi soli sum relictus
Tu uirtute᷑ ieiunandi. des infirmo. des orandi
ꝑ hec duo xp̾o teste. liberabor ab hac peste
Ab hac peste solue mte̾. fac deuotũ penitentem
Da timore: quo proiesto: de salute nil coniecto
Da spem. fidem. karitatem. da discretam pietatem
Da contemptum terrenorum. appetitum suꝑnorum
Totum ds inte spero. ds̃ exte totum quero:
Tu laus mea. ineum bonum. mea cuncta. tuum donum:
T u solamen in labore: medicamen in languore
T u inluctu mea lira. tu lenimen es in ira
Lu in arto : liberator. tu in lapsu: releuator
Mecum prestas in prouectu. spem conseruas indefectu
Si quis lȩdit : tu rependis. siminatui tu defendis

Expanded text:
Infecunda mea ficus, Cujus ramus ramus siccus Infecunda mea ficus, Cujus ramus ramus siccus Incidetur, incendetur Si promulgas quod meretur; Sed hoc anno dimittatur, Stercoretur fodiatur; Quod si necdum respondebit, Flens hoc loquor, tunc ardebit. Vetus hostis in me furit, Aquis mersat, flammis urit. Inde languens et afflictus Tibi soli sum relictus Tu virtutem jejunandi Des infirmo, des orandi. Per haec duo, Christo teste, Liberabor ab hac peste; Ab hac peste solvo mentem, Fac devotum, poenitentem Da timorem quo projecto De salute, nil conjecto; Da fidem, spem, charitatem; Da discretam pietatem; Da contemptum terrenorum, Appetitum supernorum. Totum, Deus, in te spero; Deus, ex te totum quaero. Tu laus mea, meum bonum, Mea cuncta, tuum donum; Tu solamen in labore, Medicamen in languore Tu in luctu mea lyra; Tu lenimen es in ira; Tu in arcto liberator, Tu in lapsu revelator. Motum praestas in provectu, Spem conservas in defectu. Si quis laedit, tu rependis; Si minatur, tu defendis.
Abbreviated transcription (Latin):
nꝑsonis: nulla prior. nulla minor. nulla maior:
na quȩq semꝑ ipsa. sic est constans atq fixa:
t nec inse uarietur. nec inullam transmu tetur:
et est fides ortodoxa. non hic error sine noxa
iuit dico: sic & credo. nec inprauam partem cedo:
nde uenit bone ds̃. ne desperẽ quamuis reus:
eus mortis. non despero. sed inmorte uitam quęro.
uo te placem. nil pretendo. nisi fidem quam defendo:
idẽ uides. hac imploro : leua fascem quo laboro:
hoc sacrum cataplasma conualescat ęgrum plasma:
xtra portam iam delatum. iam fetentem tumulatum
uta ligat. lapis urga.. sed siiibes. hic resurgae
ube: lapisyeuoluetur: iube uitta di rumpetur
aituras nescit moras.postquã clamas: exi foras
hoc salo mea ratis. infestatur apiratis:
ine assultus. inde fluctus. hinc & inde mor sice luctus:
Sed tu bone nauta ueni. preme uentos mari leni:
f̃ ac abscedant hii pirate. duc ad portum salua rate

Expanded text:
In personis nulla prior, Nulla minor, nulla major: In personis nulla prior, Nulla minor, nulla major: Unaquaeque semper ipsa, Sic est constans atque fixa, Ut nec in se varietur, Nec in ulla transmutetur. Haec est fides orthodoxa, Non hic error sine noxa. Sicut dico, sic et credo, 1339 Nec in pravam partem cedo. Inde venit, bone Deus, Ne desperem quamvis reus: Reus mortis non despero, Sed in morte vitam quaero. Quo te placem nil praetendo Nisi fidem quam defendo. Fidem vides, hanc imploro Leva fascem quo laboro. Per hoc sacrum cataplasma Convalescat aegrum plasma Extra portam jam delatum, Jam fetentem, tumulatum. Vitta ligat, lapis urget; Sed si jubes, hic resurget. Jube, lapis revolvetur; Jube, vita dirumpetur. Exiturus nescit moras Postquam clamas: Exi foras. In hoc salo mea ratis Infestatur a piratis; Hinc assultus, inde fluctus, Hinc et inde mors et luctus; Sed tu, bone nauta, veni, Preme ventos, mare leni; Fac abscedant hi pyratae, Duc ad portum salva rate.
Abbreviated transcription (Latin):
Sempiternꝰ temporalis. moriturus. in mortalis:
Uerus homo. uerus ds̃. inꝑmixtus homo deus:
Mon conuers hic incarnem. nec mutatus ꝓp̾carneni
hic assũptꝰ est indeum. nec consumptꝰ propt̃ dm̃:
P atricõpar. deitate. minor: carnis ueritate.
pat̾ tantũ dĩ. uirgo mater sed & ei:
ntam noua ligatura: sic utraq stat natura:
t conseru&e quicqͥd erat: facta qͥdda̾ quod nͣ erat
r iste mediator. sste nrͣ legis lator:
ircumcisus. baptitatus crucificus. tumulatus:
bdormiuit.&. descendit. resurrexit. & ascendit:
ic ad celos eleuatus. iudicabit. iudicatus:
atri consors genitoq sic procedit ab utroq
e sit minor potestate. uł discretus qualitate.
uanti illi : tantus iste. quales illi : talis iste:¬
lamꝰ abhis procedendo. tres sunt unu̾ subsistendo:
uisq trium: plenus ds̃. nõ tres tam diĩ sed ds̃:
n hoc dõ dõ uero. tres & unu̾ asseuero:
ans usiȩ unitatem. & ꝑsonis trinitatem:

Expanded text:
Sempiternus, temporalis; Moriturus, immortalis; Sempiternus, temporalis; Moriturus, immortalis; Verus homo, verus Deus; Impermistus homo Deus. Non conversus hic in carnem, Nec minutus propter carnem; Hic assumptus est in Deum, Nec consumptus proter Deum; Patri compar Deitate, Minor carnis veritate. Deus pater tantum Dei, Virgo Mater est sed Dei. In tam nova ligatura Sic utraque stat natura, Ut conservet quidquid erat, Facta quiddam quod non erat: Noster iste mediator, Iste noster legis dator Circumcisus, baptizatus, Crucifixus, tumulatus Obdormivit et descendit, Resurrexit et ascendit. Sic ad coelos elevatus Judicabit judicatus. Patri consors, genitoque Sic procedit ab utroque Ne sit minor potestate, Vel discretus qualitate. Quanti illi, tantus iste; Quales illi, talis isteab his procedendo, Tres sunt unum subsistendo. Quisque trium plenus Deus, Non tres tamen dii, sed Deus. In hoc Deo, Deo vero Tres et unum assevero Dans Usiae unitatem, Et personis Trinitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
Ppha & .cu. magne ds̃. heli heli deus m̃s.
Cuius uirtus. tatũ posse. cuius sensus totũ esse.
Cuius ẽẽ. summũ bonũ cuius epus qͥcqͥd bonum.
Suꝑ cũcta. subter cuncta. extracunsta. intͣ cuncta:
I ntͣ cuncta. nec melusꝰ. extͣ cuncta nee exclusus:
Silꝑ totus. p̃sidendo. subt̃ totus: sustinendo:
Extͣ totus: cõplectendo. intͣ totus es implendo:
Int: nusꝗ coartaris. extͣ: nusꝗ dilataris:
Muncdũ mouens: no̾ moueris. locu̾ tenens ñ teneris
Tempꝰ mutans. non mutaris. uaga firmans no uagaris:
U is externa uł necesse: non alcernat tuum essez
Heri nr̃m cras & pridẽ. semꝑ tibi nunc & idem:
Tuum ds̃ hodiernum indiuisum sempiternum:
In hoc totum preuidisti. totum simul ꝑferisti:
Ad eiemplar sũme mentis. formam prestans elementis:
Hate patri coequalis. patri consubstancialis:
Patris splendor & figura. factor factus creatura:
Carnem nrãm indiusti. causam nr̃am suscepist:

Expanded text:
pha et omega, magne Deus, Heli, heli, Deus meus, Cujus virtus totum posse, Cujus sensus totum nosse, Cujus esse summum bonum, Cujus opus quidquid bonum. Super cuncta, subter cuncta; Extra cuncta, intra cuncta. Intra cuncta, nec inclusus; Extra cuncta, nec exclusus; totus, praesidendo; Subter totus, sustinendo; Extra totus, complectendo; Intra totus es, implendo. Intra nunquam coarctaris, Extra nunquam dilataris, Mundum movens non moveris, Locum tenens non teneris, Tempus mutans non mutaris, Vaga firmans non vagaris. Vis externa, vel necesse Non alternat tuum esse. Heri nostrum, cras et pridem, Semper tibi nunc et idem. Tuum, Deus, hodiernum, Indivisum, sempiternum: 1338 In hoc totum praevidisti, Totum simul praefecisti, Ad exemplar summae mentis. Formam praestans elementis. Oratio ad Filium. Nate, Patri coaequalis, Patri consubstantialis, Patris splendor et figura, Factor factus creatura, Carnem nostram induisti, Causam nostram suscepisti:
Abbreviated transcription (Latin):
teriꝰ participatione confundit. Si ergo immo multo incon¬
p̃hensibilib atq sublumus natus.ẽ. susceptione ꝑ fectiho¬
minis de matrȩ filius dĩ qui est ꝑ omĩpotentiam singulart̾
genitis omĩbꝰ non facultas tantum sed & causa nascendi.
cum corpore nasci docetur & animus Non quia utrisq ẽ.
una substantia sed quia extraq fit una ꝑsona non alius
homo corpus &e alius animꝰ sed unus homo corpꝰ & animus sic
post partum uirginis. Non alius dĩ & alius hominis filius sed
idem xp̃s dĩ & hominis filius. & sicut in uno homine aliuo

Expanded text:
terius participatione confudit. Sic ergo, imo multo incomterius participatione confudit. Sic ergo, imo multo incomprehensibilius atque sublimius natus est susceptione perfecti hominis de matre Filius Dei, qui est per omnipotentiam singularem genitis omnibus, non facultas tantum, sed et causa nascendi: uo cum corpore nasci docetur et animus: non quia utriusque est una substantia, sed quia ex utroque fit una persona: non alius homo corpus, et alius animus; sed unus homo corpus et animus. Sic post partum virginis, non alius Dei filius et alius hominis; sed idem Christus Dei et hominis filius. Et sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tidam sermonis contemplator attendas contraria ꝓpom¬
mus oppugnantia pͥdicamus. & in his tamen uerum constat
ẽẽ qđ dicimus Exmatris utero cum corpore scimus ani¬
mam nasci sed etiam matrei pͥorem uidemus animam
pdicari in filio mat̾ animam gignit sed tam̃ &e iam inip¬
sa matre non nisi animus uiuit sine quo ne ipsa qͥdẽ
potest eẽ. que genuit. itaq si originem animantis
potentiȩ requiramus priooem matrem & ex hao rursiss
nata udetur. eẽ. cum sobole. P rior in quam anima
ꝑquã mat̾ est animata ꝑ rior mat̾ ꝑ quã infilio nata uidecur
& anima s non mat̾ in carne animã u̾tie nec carnem in animã
cõmutauit s animatam carnem de utero matris id est carnis
&e animȩ tocius hominis auctor exhibuit qui ꝑ dispensatio¬
nem analogiȩ diuersa iungentis in uno atq eodẽ homine
& utruq in solubili unitate conduxit. & ne utrum exal¬

Expanded text:
tidiani sermonis contemplator attendas, contraria proponitidiani sermonis contemplator attendas, contraria proponimus, oppugnantia praedicamus: et in his tamen verum constat esse quod dicimus. Ex matris utero cum corpore scimus animam nasci: sed etiam matre priorem videmus animam praedicari. In filio mater animam gignit: sed tamen etiam in ipsa matre non nisi animus vivit, sine quo ne ipsa quidem potest esse quae genuit. Itaque si originem animantis potentiae requiramus, prior est matre, et ex hac rursus nata videtur esse cum sobole: prior, inquam, anima, per quam mater est animata; prior mater, per quam in filio nata videtur et anima: sed non mater in carnem animam vertit, nec carnem in animam commutavit; sed animatam carnem de utero matris, idem carnis et animae et totius hominis Creator exhibuit: qui per dispensationem analogiae diversa jungentis in uno atque eodem homine, et utrumque insolubili unitate conjunxit, et neutrum ex al
Abbreviated transcription (Latin):
non in ea me conitias explicare qđ credo sed ita mo gedẽ
ad p̃sens puta ut intelligere facilus possis ea que dharerole
singamus gͦ sic̃ plerq uolunt eẽ. inmundo ammã generalẽ
que sic in effabili motu semina cuncta uinificet. ut nom
sit concreta cum genits sed uitam prestet ipsa gignendis:
Mempe cum hȩc initterum passibilem materiam ad artus
suos formatura ꝑuenit unam secum fecte eẽ. ꝑsonam eus
ri. quam non eadem constat habere substantiam  & fit
oꝑante anima &e paciente materia exduabus subflantũs
unuis homo cum aliud anima doccatur aliud caro.: sicq
amimnã nasci fatemur exutero quam aduterum uenierrõe
uitam dicimus contulisse concepto. N asci inquam ex ma¬
tre dicitur qui ex hac sibi corpus aptauit in quo nasci
posset: Non quia antequam nasceretur quantum ad se at¬
tinet ipsa penitus non suisset. & hic si uerborum um co¬

Expanded text:
non in ea me conjicias explicare quod credo; sed ita me credere non in ea me conjicias explicare quod credo; sed ita me credere ad praesens puta, ut intelligere facilius possis ista quae dixero. Fingamus ergo, sicut plerique volunt, esse in mundo animam generalem, quae sic ineffabili motu semina cuncta vivificet, ut non sit concreta cum genitis, sed vitam praestet ipsa gignendis. Nempe cum haec in uterum passibilem, materiam ad usus suos formatura pervenerit, unam secum facit esse personam ejus rei, quam non eamdem constat habere substantiam: et fit operante anima et patiente materia, ex duabus substantiis unus homo; cum aliud anima doceatur, aliud caro: sicque animam nasci fatemur ex utero, quam ad uterum venientem vitam dicimus contulisse concepto. Nasci, inquam, ex matre dicitur, quia ex hac sibi corpus aptavit, in quo nasci posset: non quia antequam nasceretur, quantum ad se attinet, ipsa penitus non fuisset. Et hic si verborum vim, quo