comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dit plane. Nam cũ lampas contẽpta
apud cogitationes diuitum dicere¬
tur: ꝓtinus additur. Parata ad tẽ¬
pus statutum. Statutum quippe cõ-¬
tempte lamnpadis tempꝰ ẽ: extremi
iudicii p̃destinatus dies: quo iustꝰ
quisq qui nc despicitur. quanta po
testate fulgeat demonstratur. Tunc
eni cũ deo iudices ueniunt. qui nc̃
ꝓdeo in iuste iudicantur. Tunc eorũ
lux tanto latius emicat. quanto eos
nc̃ manus ꝑ sequentium duriꝰ angu¬
stat. Tunc reꝑboꝵ oculis patescet. qd
celesti potestate subnixi sunt: qui t̃¬
rena omĩa sponte reliquer̃t̃. Unde

Expanded text:
dit plane. Nam cum lampas contempta dit plane. Nam cum lampas contempta apud cogitationes divitum diceretur, protinus additur: CAPUT pus statutum. - Statutum quippe contemptae lampadis tempus est extremi judicii praedestinatus dies, quo justus quisque qui nunc despicitutestate fulgeat demonstratur; tunc enim cum Deo judices veniunt qui nunc pro Deo injuste judicantur. Tunc eorum lux tanto latius emicat, quanto nunc eos manus persequentium durius angustat. Tunc reproborum oculis patescet quod coelesti potestate subnixi sunt, qui terrena omnia sponte reliquerunt. Quot
Abbreviated transcription (Latin):
tie uerba despicerent. Quid gͥ paulus
nisi contempta lampas apud cogita-¬
tiones diuitũ fuit⁊ Qui unde magi-¬
sterium humilitatis exhibuit. ĩ de
arudib discipulis suꝑbie contu¬
melias recepit: horrendo &e enĩ mͦ
languor suꝑbientiũ unde de tu¬
mescere debuit excreuit: dum
mens elata carnalium hoc quasi
dedignabile reppulit. qd̾ magi¬
ster imitabile ostendit. An contẽ¬
pta lampas ñ erat. qui tot uir¬
tutibus emicans. tanta aꝑsecutori¬
bus aduersa tolerabat: Legatione
incatena fungitur: eiꝰq uincula ĩ
om̃i p̃torio manifestantur. Uirgis
ceditur: multisq ex genere. & gen¬
tib. ꝑ iculis urgetur. Lapidib li¬
stris tunditur. pedib extra urbẽ
trahitur: quia extinctus estimat᷑.
Sed iisq quo lampas ista contemp¬
nit᷑. iisq quo despicabilis habetur:
Num quidnam fulgorem suũ nul¬
latenus exerit. & nũquam quan-¬
ta claritate candeat ostendit. Osten¬

Expanded text:
tiae verba despicerent. Quid igitur Paulus, tiae verba despicerent. Quid igitur Paulus, nisi contempta lampas apud cogitationes divitum fuit, qui unde magisterium humilitatis exhibuit, inde a rudibus discipulis superbiae contumelias recepit? Horrendo etenim modo languor superbientium unde detumescere debuit excrevit, dum mens elata carnalium hoc quasi dedignabile repulit, quod magister imitabile ostendit. An contempta lampas non erat, qui, tot virtutibus emicans, tanta a persecutoribus adversa tolerabat ? Legatione in catena fungitur, ejusque vincula in omni praetorio manifestantur, virgis caeditur, multisque ex genere, ex gentibus, periculis urgetur , lapidibus Lystris tunditur, pedibus extra urbem trahitur, quia exstinctus aestimatur . Sed usquequo lampas ista contemnitur? Usquequo despicabilis habetur? Nunquidnam fulgorem suum nullatenus exerit, et nunquam quanta claritate candeat ostendit? Osten
Abbreviated transcription (Latin):
cor. lampas gͦ dauid ꝑ innocentiam
fuerat. sed tam̃ ualde contempta: quia
exteriora cernentib ñ lucebat. Sciendũ
uero est. qd̃ iustus quisq aut tempora-¬
lem głam ñ habet. aut hanc sub semet¬
ipso frangit si habet: ut honori suo
liber emineat. ne ei uictus delectatio¬
ne succumbat. Hinc est enĩ. qd̾ ille p̃di-¬
cator egregius ante humanos oculos a-¬
płatus sui głam humiliauerat: qui
dicebat. Non enĩ usi sumus hac pote¬
state. cum possimus oneri esse ut xp̃i
apłi: sed facti sumus paruuli in me¬
dio ur̃m. Eius uero auditoribus nimi¬
rum tumor diuitũ adhuc iicorde re¬
manserat : cum dicebant. Eplẽ graues
sunt & fortes: presentia autem corpo¬
ris infirma. & sermo contemptibilis.
Quem enĩ talia dicere posse cognoue¬
rant: secum cõminiter uiuere non
posse iudicabant. Cũq eũ & humilem
uuendo cernerent. & altum sermone
pensarent. sua eos elatio compulit:
ut quem ꝑscripta timuerant. ꝑ p̃sen¬

Expanded text:
cor . Lampas ergo David per innocentiam cor . Lampas ergo David per innocentiam fuerat; sed tamen valde contempta, quia exteriora cernentibus non lucebat. Sciendum vero est quod justus quisque aut temporalem gloriam non habet, aut hanc sub semetipso frangit, si habet, ut honori suo liber emineat, ne ei victus delectatione succumbat. Hinc enim est quod ille praedicator egregius ante humanos oculos apostolatus sui gloriam humiliaverat, qui dicebat: Non usi sumus hac potestate, cum possimus oneri esse ut Christi apostoli, sed facti sumus parvuli in medio vestrum . Ejus vero auditoribus nimirum tumor divitum adhuc in corde remanserat, cum dicebant: Epistolae graves sunt et fortes, 363 praesentia autem corporis infirma, et sermo contemptibilis . Quem enim talia dicere posse cognoverant, secum communiter vivere non posse judicabant. Cumque eum et humilem vivendo cernerent, et altum sermone pensarent, sua eos elatio compulit ut quem per scripta timuerant per praesen
Abbreviated transcription (Latin):
ultat: afflictis quoq ex corde cõpati¬
tur. de bonorum ꝓsꝑitatib quasi de
ꝓpriis letatur: sacri uerbi pabula ĩ
mente sollicitius ruminat. & inquisi¬
tus quod libet eloqui dupliciter igno¬
rat. Bene itaq iusti simplicitas & lam¬
pas esse dicitur: & contempta. Lampas.
quia interius lucet: contempta quia
exteruss ñ lucet. Intꝰ ardet flãma ca¬
ritatis: foris nulla gła resplendet
decoris. Lucet gͦ & despicitur: quia
filagrans uirtutib. ab iectus estiuat᷑.
Mentes quippe carnalium. pensare
bona ñ ualent: nisi que carnaliter
uident. Hinc ẽ qd̾ dauid scm̃ pater
ipse despexerat: quem ꝓphete samu¬
helis oculis p̾sentare recusabat. Qui
adunctionis grãm dum septem fili¬
os deduxisset: a propheta requisitꝰ
annumerum sobols ex plesset. cũ mag¬
na desperatione respondit. Est puer
paruulus: qui pascit oues. Quo de-¬
ducto & electo: ꝓtints audiuit. Homo
uidet in facie: deus autem ꝑscrutatur

Expanded text:
ultat, afflictis ex corde compatiultat, afflictis ex corde compatitur, de bonorum prosperitatibus quasi de propriis laetatur, sacri verbi pabula in mente sollicitus ruminat, et inquisitus quodlibet eloqui dupliciter ignorat. Bene itaque justi simplicitas et lampas esse dicitur, et contempta. Lampas, quia interius lucet; contempta, quia exterius non lucet. Intus ardet flamma charitatis, foris nulla gloria resplendet decoris. Lucet ergo et despicitur qui flagrans virtutibus abjectus aestimatur. Mentes quippe carnalium pensare bona non valent, nisi quae carnaliter vident. Hinc est quod David sanctum pater ipse despexerat, quem prophetae Samuelis oculis praesentare recusabat. Qui ad unctionis gratiam dum septem filios deduxisset, a propheta requisitus an numerum sobolis explesset, cum magna desperatione respondit: Est puer parvulus qui pascit oves . Quo deducto et electo, protinus audivit: Homo videt in facie, Deus autem perscrutatur
Abbreviated transcription (Latin):
ualde atq infimos ꝑ simplicitatem
putant. Bene gͦ dicitur. lampas con¬
tempta apud cogitationes diuitũ: qͥa
suꝑbi quiq dũ sensare bona sequẽ¬
tia ut suꝑus diximꝰ nesciunt. pene
nil estimant quem non uident ha¬
bere qd̵ amant. Sepe namq contingit.
ut electus quisq qui ad eternam fe¬
licitatem ducitur. continua hic aduer¬
sitate depͥmatur: ñ h̃c rerũ habundan¬
tia fulciat. nõ dignitatũ gła honora-¬
bilem ostendat. nulla ei obsequentiũ
frequentia suppetat: nulla hc̃ huma-¬
nis oculis uestiũ pompa componat.
acunctis uero despicabilis cernitur.
& huiꝰ mundi gła indignus estimat᷑.
sed tam̃ ante occulti iudicis oculos uir-¬
titibus emicat. uite meritis choriis¬
cat. Honorari metuit. despici ñ refu¬
git: corpꝰ continentia afficit. sola in
animo dilectione pinguescit: mentẽ
semꝑ ad patientiam preparat. &e erec¬
tus ꝓiusticia de ꝑceptis c̃tumeliis ex¬

Expanded text:
valde atque infimos per simplicitatem valde atque infimos per simplicitatem putant. Bene ergo dicitur: Lampas contempta apud cogitationes divitum, quia superbi quique, dum pensare bona sequentia, ut superius diximus, nesciunt, pene nihil aestimant, quem non vident habere quod amant. Saepe namque contingit ut electus quisque, qui ad aeternam felicitatem ducitur, continua hic adversitate deprimatur, non hunc rerum abundantia fulciat, non dignitatum gloria honorabilem ostendat, nulla ei obsequentum frequentia suppetat, nulla hunc humanis oculis vestium pompa componat; a cunctis vero despicabilis cernitur, et hujus mundi gratia indignus aestimatur. Sed tamen ante occulti judicis oculos virtutibus emicat, vitae meritis coruscat, honorari metuit, despici non refugit; corpus continentia afficit, sola in animo dilectione pinguescit, mentem semper ad patientiam praeparat, et erectus pro justitia, de perceptis contumeliis exs
Abbreviated transcription (Latin):
modo extinctus estimatur. Quod
bene nr̃i miraculum redẽptoris
signat : cũ ab immundo sp̃u ho¬
minẽ liberat. De quo nimirũ scrip¬
tum est. Clamans & multum dis¬
cerpens eũ. ex iit ab eo. & factus ẽ
sicut mortuus: ita ut multi dice¬
rent quia mortuus ẽ. Ihe autem
temens manum eiꝰ. eleuauit eum:
& surrex̃. Uelut mortuus quippe
ostenditur. qui a maligni sp̃s po¬
testate liberatur: quia quisqͥs iã
terrena desideria subigit. uitam
inse carualis conuersationis extĩ¬
guit. Et mundo mortuus apparet:
quia possessore prauo qui per im¬
munda desideria se agitabat caret.
Quem multi mortuũ dicunt: qͥa
qui spiritaliter uiuere nesciunt.
eũ qui carnalia bona non sequit᷑.
extinctum funditus arbitrantur
Sed quia ipsi quoq derisores sim¬
plicium. xp̃ianitatis nom ine cen¬
sentur: reuerentia religionis pressi. ex¬
hibere malum publice irrisionis eru-¬
bescunt. Unde fit ut apud setumidi
tacentesq dericleant: quos abiectos

Expanded text:
modo exstinctus aestimatur. Quod modo exstinctus aestimatur. Quod bene nostri miraculum Redemptoris signat, cum ab immundo spiritu hominem liberat, de quo nimirum scriptum est: Clamans, et multum discerpens eum, exiit ab eo; et factus est sicut mortuus, ita ut multi dicerent quia mortuus est. Jesus autem tenens manum ejus, elevavit eum, et surrexit . Velut mortuus quippe ostenditur qui a maligni spiritus potestate liberatur, 362 quia quisquis jam terrena desideria subigit, vitam in se carnalis conversationis exstinguit; et mundo mortuus apparet, quia possessore pravo, qui per immunda desideria se agitabat, caret. Quem multi mortuum dicunt, quia qui spiritaliter vivere nesciunt eum qui carnalia bona non sequitur exstinctum funditus arbitranturSed quia ipsi quoque derisores simplicium Christianitatis nomine censentur, reverentia religionis pressi, exhibere malum publicae irrisionis erubescunt. Unde fit ut apud se tumidi tacentesque derideant, quos abjectos
Abbreviated transcription (Latin):
hunc res possesse extollerent. qui
de se quoq earum uidelicet posses¬
sore. tã abiecta sentiret: Atq iterũ¬
non suppetunt: & tamen apud se
ꝑfastum tumoris eriguntur. Hos
& census ad ostensionem potentie mi¬
nime subuehit: & tam̃ morum ꝓter¬
uia inter repbos diuites addicit.
Quoscumq ergo sequentis uite amor
non humiliat. hoc in loco sacer sermo
diuites appellat: quia iniudicii
quoꝙ ultione ñ discrepant. utrũ
rebus an solis moribus ĩtumes¬
cant. Qui cũ uitam simplicium
ĩ hoc mundo humilem ab iectãq
conspiciunt: elatis ꝓtinus des¬
pectibus irrident. Nequaꝗͣ quip
pe. hoc exterius ad esse considerãt.
ad qd̾ ipsi totis conatib anhelant.
Quasi stultos gͦ despiciunt: qui
scilicet ea ñ habent. que ipsi utiq
uł habendo uł solũmodo aman-¬
do moniuntur. Et qͣsi mortuos de¬
putant: quos nequaꝗͣ secũ uiue¬
re carnalit pensant. Qui enĩ ab-
huiꝰ mundi appetitu moritur:

Expanded text:
hunc res possessae extollerent, qui hunc res possessae extollerent, qui de se quoque, earum videlicet possessore, tam abjecta sentiret? 50. Divitenon suppetunt, et tamen apud se per fastum tumoris eriguntur. Hos et census ad ostensionem potentiae minime subvehit, et tamen morum protervia inter reprobos divites addicit. Quoscunque ergo sequentis vitae amor non humiliat, hoc in loco sacer sermo divites appellat, quia in judicii que ultione non discrepant utrum rebus an solis moribus intumescant. Qui cum vitam simplicium in hoc mundo humilem abjectamque conspiciunt; elatis protinus despectibus irrident. Nequaquam quippe eis hoc exterius adesse considerant, ad quod ipsi totis conatibus anhelant. Quasi stultos ergo despiciunt qui scilicet ea non habent quae ipsi utique vel habendo, vel solummodo amando, moriuntur; et quasi mortuos deputant, quos nequaquam secum vivere carnaliter pensant. Qui enim ab hujus mundi appetitu moritur,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid hoc loco significatur noĩe di¬
uitũ. nisi elatio suꝑborũ. Qui uen-¬
turi iudicis respectũ ñ habent: dũ
suꝑbis a pud se cogitationibus tumẽt.
slam st̃ non nulli: quos census ꝑtumo
altat. Et st̃ non nulli. qui dum se
terrenis opib habundare conspici¬
unt. ueras dĩ diuitias non requir̃t.
atꝙ eternam patriã non amant.
quia hoc sibi sufficere qd rebus tem¬
poralibus fulciuntur putant. Non
ẽ gͦ census in crimine: sed affectꝰ.
Cuncta enĩ que clłs condidit: bona st̃.
Sed qui bonis male utitur: ꝓfecto
agit. ut qͣsi ꝑ edacitatis ingluuiem.
eo ꝑ quẽ uiuere debuit pane mori¬
atur. Pauꝑ adrequiẽ lazarus ue¬
nerat. suꝑbum uero diuitem tor¬
menta cruciabant: Sed tam̃ diues
abraham fuerat. qui in sinu lara¬
rum tenebat. qui tamnen auctori suo
colloquens: dicit. Loquar ad dñm
meum: cum sim puluis & cinis.
Quid itaꝙ iste diuitias suas estima¬
re nouerat. qui semet ipsum pulue¬
rem cinerẽꝙ pensabat: Aut quando

Expanded text:
Quid hoc loco signatur nomine divitum, nisi elatio superborum, qui venturi judicis respectum non habent, dum superbis apud se cogitatiNam sunt nonnulli, quos census per tualtat. Et sunt nonnulli, qui, dum se terrenis opibus abundare conspiciunt, veras dei divitias non requirunt atque aeternam patriam non amant, quia hoc sibi sufficere, quod rebus tempest ergo census in crimine, sed affectus. Cuncta enim quae Deus condidit bona sunt; sed qui bonis male utitur profecto agit ut, quasi per edacitatis ingluviem, eo per quem vivere debuit pane moriatur. Pauper ad requiem Lazarus venerat, superbum vero divitem tormenta cruciabant . Sed tamen dives Abraham fuerat, qui in sinu Lazarum tenebat; qui tamen auctori suo colloquens, dicit: Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis . Quid itaque iste divitias suas aestimare noverat, qui semetipsum pulverem cineremque pensabat? Aut quando
Abbreviated transcription (Latin):
ti non resistere. ꝑcutienti alteram
maxislam prebere. Unde bene huiꝰ
mundi dilectorib: ille egregius dei
sapiens dicit. Abhominationes egy-¬
ptiorũ: immolabimus dño do nr̃o.¬
Oues quippe egyptii edere declignã¬
tur. Sed qd̾ abhominantur egyptii.
hoc israhelite deo offerunt: quia
simplicitatẽ conscientie quã inriusti
quiq uelut infimam ab iectamꝙ
despiciunt. hanc iusti inuirtutis sa¬
crificium uertunt. Et ex colentes rec¬
ti puritatem ac mansuetudinẽ deo
immolant: quam abhominantes
repbi fatuitatem putant. Que ni-¬

Expanded text:
ti non resistere, percutienti alteram ti non resistere, percutienti alteram maxillam praebere? Unde bene hujus mundi dilectoribus ille egregius Dei sapiens dicit: Abominationes Aegyptiorum immolabimus Domino Deo no--Oves Aegyptii edere dedignantur, sed quod abominantur Aegyptii, hoc Israelitae Deo offerunt, quia simplicitatem conscientiae, quam injusti quique velut infimam abjestamque despiciunt, hanc justi in virtutis sacrificium vertunt, et excolentes recti puritatem ac mansuetudinem Deo immolant, quam abominantes reprobi fatuitatem putant. CAP. XI
Abbreviated transcription (Latin):
te gaudere. irrogata ab aliis mala
multiplicius reddere. cum uires sup¬
pecunt. nulł̃ resistentibus cedere:
cum uirtutis possibilitas de est qͥc¬
quid explere ꝑ malitiam non ua¬
let. hoc in pacifica bonitate simu¬
est nil ꝑ ostensionem fingere. sen¬
sum uerbis aꝑire. uera ut sunt di¬
ligere. falsa deuitare. bona gratis
ex hibere. mala libentius tolerare
quam facere. nullam iniurie ul¬
tionem querere: ꝓueritate contu¬
meliam lucrum putare. Sed hec
iustorum simplictis deridetur.
quia ab huiꝰ mundi sapientibus.
puritatis uirtꝰ. fatiitas creditur.
Om̃e qd̃ in nocenter agitur. ab
eis ꝓculdubio stultũ putatur. Et
quicqͥd in oꝑe ueritas approbat.
carnali sapientie fatuũ sonat. Qd
namq stultius uidetur mundo.
quam mentem uerbis ostendere.
nil callida machinatione simula-¬
re nullaᷤᷤ iniuriis contumelias red¬
dere. ꝓ maledicentib orare. pauꝑ
querere. possessa relinquere. rapien-¬

Expanded text:
te gaudere, irrogata ab aliis mala te gaudere, irrogata ab aliis mala multiplicius reddere, cum vires suppetunt nullis resistentibus cedere, cum virtutis possibilitas deest, quidquid explere per malitiam non valet, hoc in pacifica bonitate simuest nil per ostensionem fingere, sensum verbis aperire, vera ut sunt diligere, falsa devitare, bona gratis exhibere, mala libentius tolerare quam facere; nullam injuriae ultionem quaerere, pro veritate contumeliam lucrum putare. Sed haec justorum simplicitas deridetur, quia ab hujus mundi sapientibus puritatis virtus, fatuitas creditur. Omne enim quod innocenter agitur, ab eis procul dubio stultum putatur; et quidquid in opere veritas approbat, carnali sapientiae fatuum sonat. Quid namque stultius videtur mundo quam mentem verbis ostendere, nil callida machinatione simulare, nullas injuriis contumelias reddere, pro maledicentibus orare, paupertatem quaerere, possessa relinquere, rapien
Abbreviated transcription (Latin):
mate uoce maiore. Deus enĩ est: & for¬
sitan loquitur. Qit indiuersorio est.
Sed hec eis irrisio aduirtutis usum
non fuit: quia ꝑculpe meritum ue¬
nit. ꝓuide gͦ ñc dicitur. qui deridet᷑
ab amico suo sicut ego. inuocabit
facit humana derisio deo ꝓximum.
quem ab humanis prauitatibus ui¬
te in nocentia seruat alienum. Seqͥt᷑.
Deridetur enĩ iusti simplicitas. Huiꝰ
mundi sapientia est. cor machina¬
tiomibus tegere. sensum uerbis ue¬
lare. que falsa sunt uera ostendere:
que uera sunt falsa demonstrare.
hec nimirum prudentia. usu aui¬
uentib scitur. hec apueris p̃tio dis¬
citur. hanc qui sciunt: ceteros des¬
piciencdo suꝑbiunt. hanc qui nes¬
ciunt. subiecti & timili in aliis mi¬
rant᷑ : quia ab eis hec eadem dupli¬
citas iniquitatis nomine palliata
diligitur. dũ mentis ꝑuersitas ur¬
banitas uocatur. Hec sibi obsequen¬
tib p̾cipit honoꝵ culmina quere¬
re. ad epta temporalis głe uanita¬

Expanded text:
mate voce majori, Deus enim est, et formate voce majori, Deus enim est, et forsitan loquitur, aut in diversorio est . Sed haec eis irrisio ad virtutis usum non fuit, quia per culpae meritum venit. Provide ergo nunc dicitur: Qui deridetur ab amico suo, sicut ego, invocabifacit humana derisio Deo proximum, quem ab humanis pravitatibus vitae innocentia servat alienum. Sequitur: Deridetur enim justi simplicitas. - Hujus mundi sapientia est cor machinationibus tegere, sensum verbis velare, quae falsa sunt vera ostendere, quae vera sunt fallacia demonstrare. Haec nimirum prudentia usu a juvenibus scitur, haec a pueris pretio discitur, hanc qui sciunt caeteros despiciendo superbiunt; hanc qui nesciunt, subjecti et timidi in aliis mirantur, quia ab eis haec eadem duplicitas iniquitatis, nomine palliata, diligitur, dum mentis perversitas urbanitas vocatur. Haec sibi obsequentibus praecipit honorum culmina quaerere, adepta temporalis gloriae vanita
Abbreviated transcription (Latin):
sue delectationis aspiciat: ne ad uiua¬
cem mortem iiquitas rapiat. cum
constet qd̾ adterminũ citius mortalis
uita ꝑcurrat. Sed sepe oculus contẽ¬
plationis nr̃e confunditur: dũ dolor
nr̃ flagellis crebescentib aggrauatur.
libet p̃sentis uite exilium gẽmere: s
p̃ ipsa afflictione mens non ualet
dampna sue cecitatis estimare. Unde

Expanded text:
suae delectationis aspiciat, ne ad vivasuae delectationis aspiciat, ne ad vivacem mortem iniquitas rapiat, cum constet quod ad terminum citius mortalis vita percurrat. Sed saepe oculus contemplationis nostrae confunditur dum dolor noster flagellis crebrescentibus aggravatur. Libet praesentis vitae exsilium gemere, sed prae ipsa afflictione mens non valet damna suae caecitatis aestimare. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
tinam consumptꝰ essem. ne oculus
me uideret: Quod nimirum pͥma
oratione iam ꝓtulit dicens. Quare
non in uulua mortuus sum:. Qui hoc
quoq qd̾ hic adicit subdens. fuissẽ
quasi non essem. de utero translatus
adtumulum: illic uerbis aliis non
aliter adiungit dicens. Sicut ab orti-¬
uum absconditum non subsisterem:
uel qui c̃cepti non uider̃t lucem. Qa
uero hec suꝑius late digessimus: ꝓ
uitando lectoris fastidio exposita re
ostendit: qui breuitatem p̃sentis
uite considerans: ñ eiꝰ usum sed ter¬
minũ conspicit. ut exfine colligat.
nichil esse qd̃ transiens delectat.
hinc nãq ꝑsalomonẽ dicit᷑. Si an¬
nis multis uixerit homo. & in his
omnib letatꝰ fuerit factus. memiuis¬
se debet tenebrosi temporis. & dierũ
multoꝵ: qui cũ uenerint. uanitatis
arguent᷑ p̃terita. hinc rursum scrip¬
tum est. In omĩb oꝑib tuis memora¬
re nouissima tua: & meternum nõ
peccabis. Igit᷑ cum culpa animũ tem¬
ptat. mens necesse est. ut breuitatẽ

Expanded text:
mptus essem, ne oculus me videret! - Qui nimirum prima oratione jam protulit dicens: « Quare non in vulva mortuus sum , » qui hoc quoque quod hic adjicit subdens: Fuissem quasi non essem, de utero translatus ad tumulum. - Illic verbis aliis non aliter adjungit dicens: « Sicut abortivum absconditum non subsisterem, vel qui concepti non viderunt lucem . » Quia vero haec superius late digessimus, pro vitando lectoris fastidio exposita repostendit, qui brevitatem pręsentis vitę considerans, non eius usum, sed terminum conspicit, ut ex fine colligat nihil esse, quod transiens delectat. Hinc namque per Salomonem dicitur: Si annis multis vixerit homo et his omnibus laetatus factus, meminisse debet tenebrosi temporis et dierum multorum, qui, cum venerint, vanitatis arguuntur ptum est: In omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in aeternum non peccabis . Igitur cum culpa animum tentat, mens necesse est ut brevitatem
Abbreviated transcription (Latin):
quippe se sapientia cunctos existimãt:
& idcirco nichil se cuilibet dicere ul¬
tra mensuras sue magnitudinis pu-¬
tant. Sic praui quilibet sic om̃s he¬
retici suꝑba uoce meliores docere ñ
netuunt: quia om̃s se inferiores
cat: & discretionis manu ad equalita¬
tis compagem reformat. Unde beatꝰ
iob qui eiusdem scẽ eccł̃ie membrũ
est: uidens qd̃ amicorum mens ꝑ
uerba ꝓlate eruditionis intiimuit:
ilico respondit dicens. Ergo uos es¬

Expanded text:
quippe sapientia cunctos existimant, quippe sapientia cunctos existimant, et idcirco nihil se cuilibet dicere ultra mensuras suae magnitudinis putant. Sic pravi quilibet, sic omnes haeretici superba voce meliores docere non metuunt, quia omnes se inferiores cat, et discretionis manu ad aequalitatis compagem reformat. Unde beatus Job, qui ejusdem sanctae Ecclesiae membrum est, videns quod amicorum mens per verba prolatae eruditionis intumuit, illico respondit, dicens: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
nem dura sauciant: sic mollia sp̃m
necant. Sicut illam laboriosa interi¬
munt: ita hunc blanda &e delectabilia
extingunt. Spes itaq carnaliũ ab ho¬
minatio anime dicit᷑: quia inde ĩꝑpe¬
tuũ sp̃s interit. unde ad tempus caro
diceret: nisi beatꝰ iob cuncta largnis
etiam uiuendo p̃dicasset. at post quã
sanctiorem monere deuita nititur. doc¬
tioremq se erudire sapientie. magiste¬
rio conatur. ipse dictoꝵ suorum põ¬
dus leuigat. qui ĩdiscretione inter¬
posita omẽ qd̵ loquitur destruit:
quia liquorem scientie pleno uascu-¬
lo suꝑfundit. Sic namq ab indiscre
dentur. Nonnulli enĩ qui terrenarũ¬
rerũ multiplicitate sub nixi sunt. a¬
liquando multa & habentibus tribu-¬
unt. ut ipsi hec cunctis larguis ha¬
bere uideantur: ita ꝑuersi cum uera
sapiunt. recta quedam etiam rectio¬
ribus loquuntur. ñ ut alios audien-¬
tes doceant: sed ut ipsi quanta clo-¬
ctrina polleant innotescant. Pre ire

Expanded text:
nem dura sauciant, sic spiritum mollia nem dura sauciant, sic spiritum mollia necant; sicut illam laboriosa interimunt, ita hunc delectabilia exstinguunt. Spes itaque carnalium, abominatio animae dicitur, quia inde in perpetuum spiritus interit, unde ad tempus caro diceret, nisi beatus Job cuncta largius etiam vivendo praedicasset. At postquam sanctiorem monere de vita nititur, doctioremque se erudire sapientiae magisterio conatur, ipse dictorum suorum pondus levigat, qui, indiscretione interposita, omne quod loquitur destruit, quia liquorem scientiae pleno vasculo superfundit. Sic namque ab indiscretdentur. Nonnulli enim, qui rerum terrenarum multiplicitate subnixi sunt, aliquando multa et habentibus tribuunt, ut ipsi haec cunctis largius habere videantur. Ita perversi, cum vera sapiunt, recta quaedam etiam rectioribus loquuntur; non ut alios audientes doceant, sed ut ipsi quanta doctrina polleant, innotescant. Praeire se
Abbreviated transcription (Latin):
tis culpa seruatur. Et repente miseri
ꝑeundo discunt. quia ꝑitura tenue¬
runt. qui tamen quoͥsq corporaliter
uiunt: querere nocitura ñ desinunt.
abhominatio anime. Quid hic pecca
tor totis cogitationibus sperat. nisi ut
potestate cẽteros transeat. cunctos re¬
rum multiplicitate transcendat. ad¬
uersantes dominando subiciat. obse¬
quentib mirandꝰ innotescat. ire ad uo¬
tum satisfaciat. benignũ se cum lauda-¬
tur ostendat. quicqͥd gula appetit
offerat. adhoc qd̾ uoluptas imperat.
oꝑis expletione concurrat: Bene ergo
spes illorum abhominatio anime dr̃.
quia ea que carnales ambiunt. spiri¬
tales quiꝙ iudicio rectitudinis auer¬
santur. Nam qd̵̃ peccatores uoluptatem
estimant: hoc iusti proculdubio penã
cit. ubi caro requiescit. ut enĩ caro mol¬
libus: sic anima duris nutritur. Illã
blanda refouent: hanc asꝑa exercent.
Illa delectationibus pascitur: hec a¬
maritudinib uegetatur. Et sicut car-¬

Expanded text:
tis culpa servatur, et repente miseri tis culpa servatur, et repente miseri pereundo discunt quia peritura tenuerunt. Qui tamen quousque corporaliter vivunt quaerere nocitura non desinunt. abominatio animae. tor totis cogitationibus sperat, nisi ut potestate caeteros transeat, cunctos rerum multiplicitate transcendat, adversantes dominando subjiciat, obsequentibus mirandus innotescat, irae ad votum satisfaciat, benignum se, cum laudatur, ostendat; quidquid gula appetit, offerat; ad hoc quod voluptas imperat, operis expletione concurrat? Bene ergo spes illorum abominatio animae dicitur, quia et ea quae carnales ambiunt spiritales quique judicio rectitudinis aversantur. Nam quod peccatores voluptatem aestimant, hoc justi procul dubio poenacit, ubi caro requiescit. Ut enim caro mollibus, sic anima duris nutritur: illam blanda refovent, hanc aspera exercent; illa delectationibus pascitur, haec amaritudinibus vegetatur. Et sicut car
Abbreviated transcription (Latin):
tiones eoꝵ: quia &e eterna mala nũquã
cogitata reppiunt. & subito amittunt
bona temporalia que dui tractata te¬
nuer̃t. Aquib & om̃e effugium perit:
quia eoꝵ malicia ab animaduersione
districti iudicis. quo se ualeat occultare
non inuenit. Nam nẽ iniqui cũ tristici¬
am aliquam uel aduersa patiuntur.
effugii latebras inueniunt: quia ad
uoluptatẽ ꝓtinus desiderioꝵ carnali¬
um recurrunt. Ne em̃ pauꝑtas cruciet.
diuitiis aniiũ demulcent: ne despec-¬
tus ꝓximorum depͥmat. sese dignita-¬
tibus exaltant. Si fastidio corpꝰ atterit᷑:
ante positis epularum diuersitatibus
nutritur. Si quo animꝰ mestitie impul¬
su deicitur: mox ꝑ interposita iocoꝵ
blandimenta releuatur. Eot gͦ hic ha-¬
bent effugia: quot sibi preparant de¬
lecdamenta. Sed auandoꝙ eis effugiũ
perit: quia eoꝵ mens amissis omib
se solum modo & iudicem conspicit.
Te uoluptas subtrahitur. & uolupta¬

Expanded text:
tiones eorum ; quia et aeterna mala nunquam tiones eorum ; quia et aeterna mala nunquam cogitata reperiunt, et subito amittunt bona temporalia quae diu tractata tenuerunt. A quibus et omne effugium perit, quia eorum malitia ab animadversione districti judicis quo se valeat occultare non invenit. Nam nunc iniqui cum tristitia aliqua, vel adversa patiuntur, effugii latebras inveniunt, quia ad voluptatem protinus desideriorum carnalium recurrunt. Ne enim 358 paupertas cruciet, divitiis animum demulcent. Ne despectus proximorum deprimat, sese dignitatibus exaltant. Si fastidio corpus atteritur, antepositis epularum diversitatibus nutritur. Si quo animus moestitiae impulsu dejicitur, mox per interposita jocorum blandimenta relevatur. Tot ergo hic habent effugia, quot sibi praeparant delectamenta. Sed quandoque eis effugium perit, quia eorum mens, amissis omnibus, se solummodo et judicem conspicit. Tunc voluptas subtrahitur, sed volupta
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtentio munda p̾uenerit. quamlibet
alit̃ hominib uideatur.¬
interni tam̃ iudicis oculis. mundũ
subsequentis actionis corpꝰ ostendi¬
nes ineiᷤ carnaliũ desiderioꝵ. Qui id¬
cuco deficiunt. quia eterna negligũt:
& sola semꝑ transitoria p̃stolantur. adi¬
pisci quippe t̾renam głam cogitant.
multiplicari reb temporalib exoptãt.
Ad mort̾ẽ cotidie cursu rerum laben-¬
tium tendunt: sed cogitare mortalia
mortaliter nesciunt. Carnis uita ꝑ mo¬
menta deficit: & tamen carnale deside-¬
rium crescit. Res habita instanti sne
corripitur: & habendi anxietas non fi¬
nitur. Sed cũ mors impios subtrahit.
eoꝵ ꝓfecto desideria cum uita termi-¬
nantur. Quoꝵ scilicet oculi tc̃ suꝑna
ultione deficiunt. quia suo hic iudi¬
cio at̾rena deficere delectatione nolueĩt.
hos illorum oculos aiocunditate pristi¬
na claudi psalmista conspexerat cum
dicebat. In illa die ꝑibunt om̃s cogita¬

Expanded text:
intentio munda praevenerit, quaelibet intentio munda praevenerit, quaelibet aliter hominibus videatur,interni tamen judicis oculis mundum subsequentis actionis corpus ostendines in eis carnalium desideriorum. Qui idcirco deficiunt quia aeterna negligunt, et sola semper transitoria praestolantur. Adipisci quippe terrenam gloriam cogitant, multiplicari rebus temporalibus exoptant, ad mortem quotidie cursu rerum labentium tendunt; sed cogitare mortalia mortaliter nesciunt. Carnis vita per momenta deficit, et tamen carnale desiderium crescit. Res habita instanti fine corripitur, et habendi anxietas non finitur. Sed cum mors impios subtrahit, eorum profecto desideria cum vita terminantur. Quorum scilicet oculi tunc superna ultione deficiunt, quia suo hic judicio a terrena deficere delectatione noluerunt. Hos illorum oculos a jucunditate pristina claudi Psalmista conspexerat, cum dicebat: In illa die peribunt omnes cogita
Abbreviated transcription (Latin):
Cuius uidelicet fortitudo caritatis.
uera sancte eccle uoce laudatur: cũ
ꝑ canticorum canticum dicitur. uali¬
da est ut mors dilectio. uirtuti & eñ
mortis. dilectio comparatur. quia
nimirum mentẽ quã semel ceꝑit.
a dilectione mundi funditꝰ occidit.¬
Et tanto hanc ualentius in auctorita¬
te erigit. quanto & ĩsensibilem con-¬
ualde difficile ẽ. ut adhoc qd taciti
ambiunt ñ erumpant. Unde &e sõ
nera arta custodiunt: ut abaliis ex
sc̃a loquentes insinuant. qd̵ ipsi
appetunt. hoc aliis ꝓ magno polli¬
centur. Dumq celestia p̃dicant: in
suis repente sponsionibus ostendunt
qd̃ amant. Sed ne diu t̾rena pollicen¬
do. patescant quod sunt: ad uerba
rectitudinis citius recurr̃t. Unde mox
subditur. Oculi autem impioꝵ defi
cient: ce effugium ꝑibit abeis. Qd̾¬
oculorum nomine uis intentionis
ex pͥmatur ꝑ euangłium ueritas at¬
testatur. dicens. Si oculus tuus fuerit
simplex. totum corpꝰ tuũ lucidũ erit:
quia uidelicet si oꝑationem nr̃am

Expanded text:
cujus videlicet fortitudo charitatis vera sanctae Ecclesiae voce laudatur, cum per Canticorum Canticum dicitur: Valida est ut mors dilectio . Virtuti etenim mortis dilectio comparatur, quia sine dubio mentem quam semel coeperit a delectatione mundi funditus occidit.et tanto hanc valentius in auctoritatem erigit, quanto et insensibilem convalde difficile est ut ad hoc quod taciti ambiunt non erumpant. Unde et Sophnera arcta custodiunt, ut ab aliis exosancta loquentes insinuant, quod ipsi appetunt, hoc aliis pro magno pollicentur; dumque coelestia praedicant, in suis repente sponsionibus ostendunt quod amant. Sed ne diu terrena pollicendo patescant quod sunt, ad verba rectitudinis citius recurrunt. Unde mox subditur. Ccient, et effugium peribit ab eis. oculorum nomine vis intentionis exprimitur, per Evangelium Veritas attestatur, dicens: Si oculus tuus fuerit simplex, totum corpus tuum lucidum erit . Quia videlicet si operationem nostram
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑscientie studium perit᷑. & ꝑaudatiam
tumide locutionis ignarꝰ: quia ipse
grauitatem non habet: melion optat
quod habet dicens. atq utinam deus
loqueret᷑ tecum. & aꝑiret labia sua tibi:
ut ostenderet tibi secreta sapientie. Qui
eam quoꝙ qua se suꝑ amicum pollere
estimat. optando scientiam ostentat:
cum ꝓtinꝰ subdit. Et qd̃ multiplex sit
lex eius. Quid hoc loco dei lex accipi
nisi caritas debet. ꝑquam semꝑ legi¬

Expanded text:
per scientiae studium peritus, et per audaciam per scientiae studium peritus, et per audaciam tumidae locutionis ignarus, quia ipse gravitatem non habet, meliori optat quod habet, dicens: Atque utinam Deus loqueretur tecum, et aperiret labia sua tibi, ut ostenderet tibi secreta sapientiae! Qui eam quoque, qua se super amicum pollere aestimat, optando sapientiam ostentat, cum protinus subdit: Et quod multiplex sit lex ejus. Quid hoc loco Dei lex accipi nisi charitas debet, per quam sempe
Abbreviated transcription (Latin):
ueriꝰ discimus quem timeamꝰ. Ad hec se
paulꝰ sapientie illius secreta tetenderat:
cum dicebat: Oaltitudo diuitiarum
sapientie a& scientie dei: quam incõpre¬
hensibilia sunt iudicia eius. & inuesti¬
gabiles uie eiꝰ. Quis enĩ cognouit sen¬
sum dñi: uł quis consiliarius ens fu¬
it: Quis suꝑiꝰ enam ex ipsa inquisitio¬
ne lassescens. secl tamen ad cognitionẽ
infirmitatis propͥe lassescendo pro-¬
ficiens: p̃mittit dicens. Ohomo tu quis
es qui respondeas deo :. Nũquid dicit
figmentum ei qui se finxit. quare me
fecisti sic. Qui igitur ad occulta dei ꝑtin¬
gere ñ ualens. ad infirmitatis sue co¬
gnitionem rediit. atq ad eruditionẽ
se ꝓpriam deficiendo reuocauit. ut ita
dicam secreta sapientie non inueniens
inuenit: quia cum ad suꝑna consilia
requirenda lassesceret. didicit ut humi¬
lius timeret. Et quẽ sua infirmitas a
cognitione intima reppulit: hunc ei ue¬
rius humilitas unxit. Sophar itaꝙ &

Expanded text:
verius discimus quem timeamus. Ad haec se verius discimus quem timeamus. Ad haec se Paulus sapientiae illius secreta tetenderat, cum dicebat: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus. Quis enim cognovit sensus Domini? vel quis consiliarius ejus fuit ? Qui superius etiam ex ipsa inquisitione lassescens, sed tamen ad cognitionem infirmitatis propriae lassescendo proficiens, praemittit dicens: O homo, tu quis es qui respondeas Deo? Nunquid dicit figmentum ei qui se finxit: Quare me fecisti sic ? Qui igitur ad occulta Dei pertingere non valens ad infirmitatis suae cognitionem rediit, atque ad eruditionem se propriam deficiendo revocavit, ut ita dicam, secreta sapientiae non inveniens invenit, quia cum ad superna consilia requirenda lassesceret, didicit ut humilius timeret; et quem sua infirmitas a cognitione intima repulit, hunc ei verius humilitas junxit. Sophar itaque et
Abbreviated transcription (Latin):
dona largitur: ipse ꝑficit. qd ipse ex
munere sue benignitatis inchoauit.
Secreta uero sapientie suꝑne sunt
oꝑa. cum deus quos creauit. deserit
cum bona que p̃ueniendo ceperat.
nequaꝗͣ ꝓsequendo consũmat. cũ
daritate nos sue illustrationis illu¬
minat. & tam̃ ꝑmissis carnis tẽpta¬
tionib. tenebris cecitatis pulsat. cũ
dona que contulit minime custo
dit. cũ & mentis nr̃e ad se desideria
excitat: & tam̃ occulto iudicio diffi¬
cultate nos nr̃e imbecillitatis an¬
gustat. Que nimirũ secreta eiꝰ sapien¬
tie pauci ualent inquirere. sed nul¬
lus ualet muenire: quia quod suꝑ
nos de nobis ab immortali sapientia
non miuste disponit᷑. iustum ꝓfec¬
to est. ut a nobis adhuc mortalibus
ignoretur.Ged hec ipsa sapientie
illius secreta conspicere ut cunq iam in¬
comphensibilitatis eiꝰ est potentiam ui¬
dere: quia & si mipsa consiliorum eius
inquisitione deficimꝰ. deficiendo tam̃

Expanded text:
dona largitur, ipse perficit quod ipse ex dona largitur, ipse perficit quod ipse ex munere suae benignitatis inchoavit. Secreta vero sapientiae supernae sunt opera cum Deus quos creavit deserit; cum bona quae praeveniendo coeperat; nequaquam prosequendo consummat; cum claritate nos suae illustrationis illuminat, et tamen, permissis carnis tentationibus, tenebris caecitatis pulsat; cum dona quae contulit minime cudit; cum et mentis nostrae ad se desideria excitat, et tamen occulto judicio difficultatem nostrae imbecillitatis angustat. Quae nimirum secreta ejus sapientiae pauci valent inquirere, sed nullus invenire. Quia quod super nos de nobis ab immortali sapientia non injuste disponitur, justum profecto est ut a nobis adhuc mortalibus ignoretur. Sed haec ipsa sapientiae illius secreta conspicere utcunque, jam incomprehensibilitatis ejus est potentiam videre, quia etsi in ipsa consiliorum ejus inquisitione deficimus, deficiendo tamen
Abbreviated transcription (Latin):
li intellectu redarguat. seq ipsum
quante sit benignitatis ostendat.
ei bona optat : que & cum haben¬
tur ignorat dicens. atq utinam ds̃
loqueretur tecum: & aꝑiret labia
sua tibi. ac si patenter dicat. Imꝑi¬
ne tue potius quam pene compator
quia sola carnis prudentia predi-¬
tum. aueritatis te sp̃u uacuũ ag-¬
nosco. Si enim d̃ĩ iudicia occulta
cognosceres : tam ꝓcaces contͣ illum
sententias non sonares. Et quia om¬
npotẽs deus cum ad consideran¬
ua nos sua iudicia subleuat. igno¬
rantie nr̃e ꝓtinus cecitatem fugat:
que aꝑtis eiꝰ labris ad nos eruditio
ꝓdeat: ꝓtinus ad iungendo mani¬
ta sapientie: & qd̾ multiplex sit lexeiꝰ.
publica sapientie suꝑne sunt oꝑa.
cũ om̃ps deus regit quos creat. ꝑ¬
ficit bona que inchoat: & aspiran¬
do adiuuat. quos uisitationis sue
lumine illustrat: Et enĩ cunctis li¬
quet: quia quos gratis condidit.¬
in benigne disponit. Et cum sp̃ualia

Expanded text:
li intellectu redarguat, seque ipsum li intellectu redarguat, seque ipsum quantae sit benignitatis ostendat, ei bona optat, quae et cum habentur ignorat, dicens: Atque utinam Deus loqueretur tecum et aperiret labia sua tibi! Ac si patenter dicat: Imperitiae tuae potius quam poenae compatior, quia, sola carnis prudentia praeditum, a veritatis te spiritu vacuum agnosco. Si enim Dei judicia occulta cognosceres, tam procaces contra illum sententias non sonares. Et quia omnipotens Deus cum ad consideranda nos sua judicia sublevat, ignorantiae nostrae protinus caecitatem fugat, quae apertis ejus labiis, ad nos eruditio prodeat, protinus adjungendo manita sapientiae et quod multiplex sit lex ejus. Publica sapientia superna sunt opera, cum omnipotens Deus regit quos creat, perficit bona quae inchoat, et aspirando adjuvat quos visitationis suae lumine illustrat. Cunctis etenim liquet quia quos gratis condidit benigne disponit. Et cum spiritalia
Abbreviated transcription (Latin):
sapientia. Quisqͥs se p̃ire om̃s ratio¬
ne existimat. quid iste aliud quã
solum se esse hominẽ exultat: Et
sepe contingit. ut cum ꝑtumorem
mens inaitum ducitur: indespectu
omĩum. & sui ãmiratione subleuet᷑.
In cogitatione & enĩ proprii fauores
oriuntur: sibiq de singularitate sapi¬
entie blandiuntur. Ipsa fatitas pen¬
sat ea que audierit: ac uerba que pro¬
fert. Et miratur sua & de ridet aliena.
Qui gͦ solum se sapere sapere estimat.
quid aliud quam hanc eandem secũ
morari sapientiam putat: Nam quã
ad esse aliis abnuit: soli sibi hanc
tribuens. ꝓfecto intra tempora sue bre¬
uitatis claudit. pensandum uero ẽ:
uir sc̃s qͣnta discretione utitur. ut
amicorum suꝑbientium arrogantia¬
ta compͥmatur: cum protinꝰ ad iun

Expanded text:
itas. --Quisquis se praeire omnes ratione existimat, quid iste aliud quam solum se esse hominem exsultat? Et saepe contingit ut cum per tumorem mens in altum ducitur, in despectum omnium et sui admirationem sublevetur. In cogitatione etenim proprii favores oriuntur, sibique de singularitate sapientiae blanditur ipsa fatuitas. Pensat ea quae audierit, ac verba quae profert; et miratur sua, ridet aliena. Qui ergo solum se sapere aestimat, quid aliud quam hanc eamdem secum mori sapientiam putat? Nam quam adesse aliis abnuit, soli sibi hanc tribuens, profecto intra tempora suae brevitatis claudit. Pensandum vero est vir sanctus quanta discretione utitur, ut amicorum superbientium arrogantia comprimatur, cum protinus adjun
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ beati iob uita atq scientia. a¬
micoꝵ eiꝰ scientiam excedat: Sed ut
eorum suꝑbiam corrigat. esse se infe¬
riorem negat. Et ne sue humilitatis
limitem transeat. esse se suꝑiorem ta¬
cet. Nec p̃ferendo se sed conferenclo
indicat. qd̾ de se hi qui sibi longe ft̃
impares discant: ut dum sponte in¬
flectitur sapientia que eminet. nequa¬
quam se contra uires erigat scientia
que iacet. Quos bene mox ad equalita¬
tis sensum reuocat. quos tumere ual¬
de qͣsi de singularitate magnitudi¬
nis pensat: cum subsequenter adiũ¬

Expanded text:
quantum beati Job vita atque scientia amicorum ejus scientiam excedat? Sed ut eorum superbiam corrigat, esse se inferiorem negat; et ne suae humilitatis limitem transeat, esse se superiorem tacet: nec preferendo se, sed conferendo, indicat quod de se hi qui sibi longe sunt impares discant, ut dum sponte inflectitur sapientia quae eminet, nequaquam se contra vires erigat scientia quae jacet. Quos bene mox ad aequalitatis sensum revocat, quia tumere valde quasi de singularitate magnitudinis pensat, cum subsequenter adju
Abbreviated transcription (Latin):
at. Quisquis p̾sentem głam querit:
ꝑfecto despectum metuit. Qui semꝑ
ad lucra inhiat: semꝑ uidelicet dãp¬
na formidat. Cuiꝰ enĩ ꝑceptione refici-¬
tur: eiꝰ rei ꝓculdubio & amissione sau¬
ciatur. Et quo obligatus mutabilibus
ac ꝑituris inheret: eo longe ĩ infimis
ab arce securitatis iacet. At contra quis¬
quis in solo eternitatis desiderio figit᷑:
nec ꝓsperitate attollitur. nec aduersi¬
tate quassatur. Dũ nil habet inmim-¬
do quod appetat: nichil est qd̃ clemũ¬
do ꝑtimescat. Hinc & enĩ salomon ait.
Non contristabit iustum: quicquid
ei acciderit. Hinc iterum dicit. Iustus
quasi leo confidens: absꝙ t̾rore erit.
Bene itaq nc̃ dicitur. requiesces & nõ
erit quite exterreat: quia tanto qͥsq
a se plenus pauorem qui exmundo ẽ
abicit. quanto insemet ipso uerius
mundi concupiscentiam uincit.
Annon absq terrore paulus incorde
requieurat qui dicebat. certus sum
enĩ quia neq mors. neq uita. neq

Expanded text:
--Quisquis praesentem gloriam quaerit, profecto despectum metuit. Qui semper ad lucra inhiat, semper videlicet damna formidat. Cujus enim perceptione reficitur, ejus rei procul dubio et amissione sauciatur; et quo obligatus mutabilibus ac perituris inhaeret, eo longe in infimis ab arce securitatis jacet. At contra quisquis in solo aeternitatis desiderio figitur, nec prosperitate attollitur, nec adversitate quassatur; dum nil habet in mundo quod appetat, nihil est quod de mundo pertimescat. Hinc etenim Salomon ait: Non contristabit justum quidquid ei acciderit . Hinc iterum dicit: Justus quasi leo confidens absque terrore erit . Bene itaque nunc dicitur: Requiesces, et non erit qui te exterreat , quia tanto quisque a se plenius pavorem qui ex mundo est abjicit, quanto in semetipso verius mundi concupiscentiam vincit. An non 357 absque terrore Paulus in corde requieverat, qui dicebat: Certus sum enim quia neque mors, neque vita, neque
Abbreviated transcription (Latin):
clita grauitate silentii mentis custo¬
diam amittit. hinc qͥppe scriptũ ẽ.
Cultus iusticie silentium. hinc salo¬
mon ait. Sic̃ urbs patens & absq
muroꝵ ambitu: ita uir qui non
potest in loquendo cohabere sp̃m
siumi.hine rur̃ium dlicit. Inmuitilo

Expanded text:
rdita gravitate silentii, mentis custordita gravitate silentii, mentis custodiam amittit. Hinc quippe scriptum est: Cultus justitiae, silentium . Hinc Salomon ait: Sicut urbs patens et absque murorum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum . Hinc ru
Abbreviated transcription (Latin):
ex pressa inuacuum uerbã ꝑcufsi-¬
onis ꝑdunt. Quod liquido ostendi¬
tur. cum sophar naamathitis res-¬
ponsio. acontumeliis inchoatur: qͥ
solet. ut recte dictis semꝑ ediuerso
respondeant: ne si ad plata consen¬
tiunt. inferiores esse uideantur.
Quib iustoꝵ uerba quãlibet pauca
sonuerint. multa sunt: quia quo
eoꝵ uitia resecant. auditum gra-¬
uant. Unde & adcrimen trahitur.
hoc qd̃ recta p̾dicatione contra cri-¬
mina ꝓfertur. Ipsum quippe qui
ex ueritate fortes sententias dixerat.
sophar redarguens uerbosum uocat:
quia cum ab ore iustorum sapientia
culpas increpat stultoꝵ auribus sr̃¬
fluitas loqͤcitatis sonat. Praui quo¬
q nil rectum nisi qd̃ ipsi senserint
putant: & iustorum uerba eo otiosa
estimant. quo suis hec sensibus in¬
ueniunt diuersa. Nec fallacem quidẽ
sophar sententiam ꝓtulit: qd uir
uerbosus iustificari nequaꝗͣ possit:
quia cũ quisq ꝑ uerba defluit. pro¬

Expanded text:
expressa in vacuum verba percussiexpressa in vacuum verba percussionis perdunt. Quod liquido ostenditur, cum Sophar Naamathitis responsio a contumeliis inchoatur, quisolet ut recte dictis semper e diverso respondeant, ne si ad prolata consentiant, inferiores esse videantur. Quibus justorum verba quamlibet pauca sonuerint multa sunt, quia quo eorum vitia resecant, auditum gravant. Unde et ad crimen trahitur hoc quod recta praedicatione contra crimina profertur. Ipsum quippe qui ex veritate fortes sententias dixerat Sophar redarguens, verbosum vocat, quia cum ab ore justorum sapientia culpas increpat, stultorum auribus superfluitas loquacitatis sonat. Pravi namque nil rectum, nisi quod ipsi senserint, putant; et justorum verba eo otiosa aestimant, quo suis haec sensibus inveniunt diversa. Nec fallacem quidem Sophar sententiam protulit, quod vir verbosus justificari nequaquam possit, quia dum quisque per verba diffluit, pe
Abbreviated transcription (Latin):
uotiens marene
spectaculum for-¬
tis athleta descen¬
derit. hi qui un¬
pares uirtutib
existunt. uicissim se eius expugna¬
tioni subitiunt: & uno uicto con¬
tra hunc ꝓtinus alter erigitur. atꝙ
hoc subacto. alius subrogatur. ut
luctantis uires quandoq mollio¬
res inuemiant. quas ipsa sua crebre¬
scens uictoria fatigat: quatimis cũ
nouus quisq congreditur. is qui
sunci uirium qualitate non ua¬
let. ꝑsonarum saltem mutatione
suꝑetur. Sic sic in hoc hommum
angłoꝵ q spectaculo. beatꝰ iob for¬
tis athleta ꝓdiit: qͣntumq contͣ
mutationem aduersantium uale-¬
at. continuatione indefessi roboris
ostendit. Cui pͥmus se eliphar. scd̃s
autẽ baldach obicit: atce ad ex-¬
tremum se sophar mens expugna¬
tione subponit. Qui ad inferendos
ictus totis se conatibus erigunt:¬
sed tamen adferiendam altitudi-¬
nem robusti pectoris non ꝑtingũt.
Ipsa quippe eoꝵ uerba patenter
insinuant. qd̾ ictus in auras iactant:
quia cũ scm̃ uirum recte redarguũt.

Expanded text:
uoties in arenae spectaculum fortis athleta descenderit, ii qui impares viribus existunt vicissim se ejus expugnationi subjiciunt: et uno victo, contra hunc protinus alter erigitur; atque hoc subacto, alius subrogatur; ut luctantis vires quandoque molliores inveniant quas ipsa sua crebrescens victoria fatigat; quatenus cum novus quisque congreditur, is qui vinci virium qualitate non valet, personarum saltem mutatione superetur. Sic sic in hoc hominum angelorumque spectaculo beatus Job fortis athleta prodiit, quantumque contra mutationes adversantium valeat continuatione indefessi roboris ostendit. Cui primus se Eliphaz, secundus autem Baldad objicit, atque ad extremum se Sophar in ejus expugnatione supponit: qui ad inferendos ictus totis se conatibus erigunsed tamen ad feriendam altitudinem robusti pectoris non pertingunt. Ipsa quippe eorum verba patenter insinuant quod ictus in auras jactant, quia cum sanctum virum non recte redarguunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nequaquã retributionis gaudiũ de
eternitate colligitur. qd̃ non hic pͥus
pia tribulatione seminatur.Hinc &¬
enim ꝑpsalmistam dicit᷑. ẜuntes
ibant & flebant: mittentes semina
sua. uenientes autẽ uenient ĩ exul

Expanded text:
nequaquam retributionis gaudium de nequaquam retributionis gaudium de aeternitate colligitur, quod non hic prius pia tribulatione seminatur. Hinc per Psalmistam dicitur: « Euntes ibant et fiebant, mittentes semina sua. Venientes autem venient