comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
solũ a correptã halnut. ł cũ posita ut preterea intere a postea antea
que om̃ã ꝓducunt a terminalẽ ł ab latiuist̃ nominũ. Pro ad uerbus
tũ est ab ad uerbio et nomine pute enĩ. ab eo quod est potis nascitur
hic ethȩc. potis et hoc pote abeo autem qđ est. hic et hȩc potis et hoc
pote fit comparatiuum. hic et hȩc potior et hoc potius ec su ꝑ latiuũ
potissimus. Ex quibus etiam ad uerbia potius et potissime. ine. ꝓductã
primitiua non inueni. sed diriuatiua a nomitubus scđe declinacionis
quorũdatiuus inodesinens in .e longã conuertitur. et fac̃ ad uerbium
ut huic claro clare optimo. aptime. pulcro pulcre. a fabro. fabre. huic¬
ab humano humane humaniter a firmo firme firmiter seruiter¬
a miciter inimiciter superbiter temeriter predariter Iracundit
tor uiter puriter reuere conditer miseriter: prosperiter. Dictur
etiam abunde ab abundo abundanter abundans. Ini quoq: desi nenti a¬
iiueniuntur aduerbia sed pauca. primitiua ut heri ubi ibi dicitur

Expanded text:
lud male, rectius illud. Vel composita, ut praeterea, interea, postea, antea, quae omnia producunt a terminalem, vel ablativi sunt nominum qui pro adverbiis st ab aduerbio et nomine; potĕ enim ab eo quod est potis nascitur, hic et haec potis et hoc potpote, fit comparatiuum hic et haec potior et hoc potius et superlatiuum potissimus, ex quibus etiam aduerbia potius et potissime. in e productam primitiua non inueni, sed deriuatiua a nominibus secundae declinationis, quorum datiuus in o desinens in e longam conuertitur et facit aduerbium, ut huic claro clarē, optimo optimē, pulchro pulchrē, affabro affabrē Cicab "humano, humane, humaniter", a "firmo, firme, firmiter", er, inimiciter, iracunditer, superbiter, temeriter, praeclariter, toruiter, puriter, reuerecunditer, miseriter, properiter. dicitur etiam abunde ab abundo et abundanter ab abundans. sciendum tamen, inueniuntur aduerbia, sed pauca primitiua, ut heri, ibi, ubi. dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
primitiua quidẽ que a se nascitur. ut tamen itaceo clamse pe
Diriuatiua uero que ab aliis nascitur ut clam clamculũ sepius
sepissime docte. ad octo . cursim acursu ductim aductu. Diriuatiua
igitur a uerbia ł ab aliis ad uerbiis diriuantur. ut prope ꝓpius
et ut ultra ulterius citra citerius ł a nominibus ut tullius
tulliane latinus Latine felix feliter ł a uerbo siuea participio
la participiali nomine utsentio sensus sensi sto status statim singulo¬
no minũ terminauoa diuersorũ casuũ constructionẽ ad uerbia¬

Expanded text:
primitiua quidem, quae a se nascitur, ut non, ita, ceu, saepe; primitiua quidem, quae a se nascitur, ut non, ita, ceu, saepe; deriuatiua uero, quae ab aliis nascitur, ut clanculum, saepius saepissime, docte a docto, cursim a cursu, ductiigitur aduerbia uel ab aliis aduerbiis deriuantur, ut prope propius et ultra ulterius, citra citerius; uel a nominibus, ut Tullius Tulliane, Latinus Latine, felix feliciter; uel a uerbo siue participio uel participiali nomine, ut sentio sensus sensinomina, per
Abbreviated transcription (Latin):
Eroprium est ad uerbii cũ uerbo poni. necsine eo ꝑfectã significacionẽ
possehabere ut benefacio. doc telego
d uerbi um est parsorationis in declinabilis cuius significacio uerbis
adicitur. hoc enim perficit ad uerbium uerbis aditum quod adiecta
nomina a pellatiuis nominibus ad iuncta ut prudens homo prudenter
enter saci antur temporibus ut sa pienterdico sa pient̃ di cebã
sapienter dixi. sapienter dixerã sapienter dicã Recte facio
recte faciebã recte fecu recte fecerã recte faciam. St̃ alia que
cũ separatim tempora significant. necessario separatim eis con¬
iunguntur. ut hodie facio heri feci cras faciam nunc intelligo
antea intellexi postea in telligã quãuis usus in eis quoque ua¬
riatur St̃ alia quecũ omnibus apte sotiantur modis ut diligenter
curas diligenter cura utinã diligenter cura resiũ diligent̃ cures
uerbio species significacio figura species primitiua et diriuatiua

Expanded text:
roprium est aduerbii cum uerbo poni nec sine eo perfectam significationem posse habere, ut bene facio, docte legoduerbium est pars orationis indeclinabilis, cuius significatio uerbis adicitur. hoc enim perficit aduerbium uerbis additum, quod adiectiua nomina appellatiuis nominibus adiuncta, ut prudens homo prudenter omnibus conuenienter sociantur temporibus, ut sapienter dico, sapienter dicebam, sapienter dixi, sapienter dixeram, sapienter dicam; recte facio, recte faciebam, recte feci, recte feceram, recte faciam; sunt alia, quae cum separatim tempora significant, necessario separatim eis coniunguntur, ut hodie facio, heri feci, cras faciam; nunc intellego, antea intellexi, postea intellegam, quamuis usus in eis quoque uariat; sunt quae cum omnibus apte sociantur modis, ut diligenter curas, diligenter cura, utinam diligenter curares, cum diligenter cures, uerbio species, significatio, figura. species primitiua et deriuatiua.
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis ł comparationis ł electionis ad uerbium accipitur. in em
primitiua Item tandem composita utidem ibi dem. Inidem
partiupalia uta parte partim. Quiro ui ritm auice uicissim
ab hostio. hostiatim. astatu statim araptu. raptim asaltu saltim.
a culsu cursim astrictu strictim a furto furtim a sensu sensim
a fatu. fatim. a priuato. priuatim. a paulo. paulatim. a singulo
inum primitiua pauca sunt iterũ . rursum. sursum . rursus
trorsũ. in .n. pauca sunt ut forsan. forsitan. in .r. primitiua
ut corpor. quando ꝓ ualde accipitur. Diriuatiua a nominibus
ł aparti cipiis tercie dedinationis ueniunt sed siinens desi nat no¬
minatiuus is genetiui iner conuertitur ut piens sapientis. sapier¬
bia .ter et quater. Obiter enim compositum est ab ob ecter Si¬
militer paulisper tantisper. parũper. cõposita In asde nomina¬
tiuum inuenio as extrema circũflexa ut alias. in es ꝓducta. sodes

Expanded text:
tudinis uel comparationis seu electionis aduerbium, accipitur tudinis uel comparationis seu electionis aduerbium, accipitur primitiua item, tandem; composita, ut itidem, ibidem, indidemparticipialia, ut a parte partim, a uiro uiritim, a uice uicissim, ab ostio ostiatim, a statu statim, a raptu raptim, a saltu saltuatim, a cursu cursim, a stricto strictim, a furto furtim, a sensu sensimtur fa; a privato, privatim; a paulo, paulatim; a singulto, In um primitiva pauca sunt, iterum, sursum, rursum epauca inueniuntur, ut en, forsan, forsitan. in r primitiua cur et per, quando pro ualde accipitur, deriuatiua a nominibus uel participiis tertiae declinationis inueniuntminatiuus, is genetiui in er conuertunt, ut sapiens sapientis sapienbia ter et quater; obiter enim compositum est ab ob et iter; similiter paulisper, tantisper, parumper composita suntione invenio extrema circumflexa, ut alias. In es productam: sodes,
Abbreviated transcription (Latin):
primitiua quidem ut quando temporale ex eo cõposita siquando
ꝓ nomina ad uerbi aliter ꝓlata ut falso, merito, sedulo, cito sero
uerbus accipiuntur. inueniuntur interdum corripiendo .o. in upauca
inueniuntur de nominatiua. ut diu. et exeo composita interdiu.
et a nocte noctu. namastu nomen indeclinabile est. quo modo cornu.
in aediton gon nomina sunt genere casus loco aduerbii posita. ut
romȩ cossȩ capuȩ in oe .au. heu ei ohi ah. terminantes inter¬
lectio nes sunt quas greci. ad uerbi is numerant. ino primitiua lnue¬
niuntur ut sicdonec. quod etiam antiqui donicũ dicebant. Diriuatiua
ꝓ nominũ illuo istic. huc illuc istuc hinc illine istinc. hac. illao istos
et omnia ł natura ł positione ꝓducunt. extremam syllam Extor
donec et infine circũ flectuntur siuo calem longam habuerint na¬
tura in .l. pauca inueniuntur . ut semel pol .e. depol. ꝓualdo
nequam ne quaquam ne utiquam preterea qui quando ost si mili¬

Expanded text:
primitiva quidem, ut quando, temporale, et ex eo composita, siquandouel pronomina aduerbialiter prolata, ut falso, merito, sedulo, cito, sero, uerbiis accipiuntur, inueniuntur interdum corripientia o, sicut ostendimus. in u pauca inueet a nocte, noctu, nam astu nomen est indeclinabile quomodo cornu. In ae diphthongon nomina sunt genitivi casus loco adverbii posita, ut e gestas». in hoe, au, heu, ei, oh, ah terminantia interiectiones sunt, quas Graeci aduerbiis connumerant. Horatius inniuntur, sic, donec, quod etiam donicion antiqui dicebant; et derivativa pronominum, illic, istic, huc, illuc, istuc, hinc, illinc, istinc, hac, istac, illac, et omnia vel natura vel positione producunt extremam syllabam, excepto donec, et in fine circumflectuntur, si vocalem longam natura "nequicquam", "nequaquam", "neutiquam"; preterea "quam", quando est simili
Abbreviated transcription (Latin):
sic ambigo ambegi ambactum. in om̃i uerbo siue penultima si ue
ante penultima sit a seruatur et in supino quamiuis mutetur i
p̃tento ꝑfecto ut fatio. feci. factũ. Lacio laxi lactũ sic capio ago¬
desinentibus quã uismutant .a in .i. in presenti ta men insupino:
inmutabilem e amseruant. ago exigo exegi ex actũ łrango

Expanded text:
iacio iactum. in omni enim uerbo, siue paenultima siue antepaenultima sit, a seruatur etiam in supino, quamuis mutetur in praeterito perfecto, ut facio feci factum, iacio ieci iactum, capio desinentibus, quamuis mutent a in i, tamen in supino immutabilem seruant eam, ut ago
Abbreviated transcription (Latin):
quando ꝓpostea accipit utille admirans uenerabile donũ fatalis uirge
longo post õpore iussum. Nã quando p̃positio est. ablatiuo iungi nom potest
diriuatur exhoc posterius postica Cis et cõponit᷑ et separat᷑ et lõ calem
habit significationẽ utcis alpina gallia et cisrenũ. Pos sumustam̃ ꝑtranslationẽ
et in tempore et inaliis rebus ea uti ut cis diffinitiuũ tẽpus ł us naturelegis
sitonos tã accusatiuo quã ablatiuo casui seruientes et cõponi et separariposst̃
conuerti sol& ut cõmunis imperatur. eundẽ tantũdem. Prepotere tam̃¬

Expanded text:
 VI: «ille admirans uenerabile donum / fatalis uirgae longo post tempore uisum»; nam quando praepositio est, ablatiuo iungi non potest. deriuatur ex hoc posterus et postica. cis et componitur et separatur et magis localem habet significationem, ut Cisalpina Gallia et cis Rhenum. possumus tamen per translationem et in tempore et in aliis rebus ea uti, ut cis definitum tempus, sicut ultra s tam accusatiuo quam ablatiuo casui seruientes et componi et separari possunt, conuerti solet, ut communis, imperator; eundem, tantundem. praepostere tam
Abbreviated transcription (Latin):
de composita simplex diu. huc com posita ut inter diu ad huc. de cõposita que¬
diter. ab indocto in docte. ab i prudente Imprudenter. haectamen. quȩ
et simplicia ad uerbia habent Etiam composita possunt esse . ut docte. indocte
prudenter imprudenter nam efficaciter sine dubio dẽ compositum cũ simplici
ad uerbio non componitur sed a nomine composita diriuatur. Tri a accidunt

Expanded text:
decomposita: simplexditer, ab indocto indocte, ab imprudente imprudenter. haec tamen, quae et simplicia habent aduerbia, etiam composita possunt esse, ut docte indocte; prudenter imprudenter; nam efficaciter sine dubio decompositum est, cum a simplici aduerbio non componitur, sed a nomine composito deriuatur. significat
Abbreviated transcription (Latin):
tas. ¶ onsuscipit omnis opucio. ni omuis anime passio: modictatẽ.
quedim enim conftitim nominata. conuoluta sut qum inafcia. puta gui¬

Expanded text:
 non omnis operacio nec omnis anime passio suscipit medietatem. Quedam enim confestim nominata convoluta sunt cum malicia, puta gau
Abbreviated transcription (Latin):
libent̾ rep̾hend̾is pacient̾. si m̾ito obiurgauit te aliquis scito. qr pro¬
fuit. si ĩ m̾ite scito qr ꝓdesse uoluit. Non acba. s blanda u̾ba tuuebis.
s sine gpbratione correptor iͭ ut amonitionẽ hylart᷑ pͥuenias. ⁊ criori facile ue¬
mam dato. Nec extollas ꝙ̃ꝙͣ nͨ deicias. Dicenti. esto tacitꝰ auditor. Audiencium
ꝓmptꝰ receptor. requirent fncile responde ꝯtẽpuẽti facile cede. Nec ad uirgia. cõ

Expanded text:
libenter, et reprehenderis patienter. Si merito objurgabit aliquis, scito quia profuit; si immerito, scito quia prodesse voluit. Non acerba, sed blanda timebis verba. sed sine exprobratione correptor, ita ut admonitionem hilaritate praevenias, et errori facile veniam dato. Nec extollas quemquam, neque dejicias. Dicentium esto tacitus auditor, audientium promptus receptor. Requirenti facile responde, contemnenti fa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ es uid̃i uelis. hoc magis obs̾ua ne pauꝑtas tͥ ĩ mũda sit nͨ ꝑ symonia sor¬
dica. nec simplicitas neglecta nͨ leuitus languida. Et si res engue sic̃ ñ sĩt
iuitit. Smões utiles magis ꝙͣ facetos ⁊ affabłes ama. rectos pociꝰ ꝙͣ obse¬
tõd̾ates. Mistebis int̾duni seriis iocos. s tẽꝑatos ⁊ sũ tetͥmento digniͭ ᷤᷤ ac
tiuꝰ autalienis malis euocatꝰ. Si gͦ tẽpus iocos exigit in hiis qͦ cõ dignita¬
Nomnent tibi scurrilitas. s gͥͣta urbanitas. sales tui si ne dẽte sint. ioci sũ
uilitate risus sine cacĩno uox si ne claniore. inceuꝰ si ne tumiatu uł strepi¬
tũ. Quies tͥ nõ desidia erit ⁊ ꝯabaliis ludit᷑ tu sc̃ aliꝙͥ honesti q tc̾tabis.
malant uerã tui laudationeni ascribe. Diff̃icilliniũ ꝯtinencie ⁊ opꝰ assẽtntõ¬
nes adulatoꝵ iepelłe quoꝵ s̾mones aĩ nũ qͣdam uoluptate resoliiie. Nulliꝰ

Expanded text:
 es videri velis. Hoc majus observa, ne paupertas tibi immunda sit, nec parcimonia sordida, nec simplicitas neglecta, nec lenitas languida; et si tibi res exiguae sunt, nutrit. Sermones utiles magis quam facetos et amabiles ama, rectos potius quam obsecundantes. Miscebis interdum seriis jocos, sed temperatos, et sine detrimento dignitatis ac dignitaNon erit tibi scurrilitas, sed grata urbanitas. Sales tui sint sine dente, joci sine vilitate, risus sine cachinno, vox sine clamore, incessus sine tumultu: quies tibi, non desidia erit; et cum ab aliis luditur, tu sancti aliquid honestique tractabis. malas, veram tui laudationem ascribe. Difficillimum continentiae opus est, assentationes adulatione repellere, quarum sermones animum voluptate reso
Abbreviated transcription (Latin):
nirsum recipiatis ¶. Uosantem ad id quod erit inmot᷑
parbem attexi lole mortale. Ita orientur animantes. quos el
uiuos alatis. et consumptos sui recipiatis. ¶. Uos cetera¬
Exequi par est: ita ut iinortalẽ / celestemq naturam
mortali extrinsecus textu ambiatisaubeatio nasci. cibus¬
ei pronidectis: et incrementa detis i ac poot diuolutione
id fems el qđ credideratis/ facta secessioẽ anim el corpis

Expanded text:
r a me, vos autem ad id, quod erit inmortale, partem attexitote mortalem. Ita orientur animantes, quos et vivos alatis et consumptos sinu recipiatis.” Haeimmortalem caelestemque naturam mortali textu extrinsecus ambiatis iubeatisque nasci cibumque prouideatis et incrementa detis ac post dissolutionem id faenus quod credideratis facta secessione animi et corporis
Abbreviated transcription (Latin):
in .b. Enei p. Que lucis miseris tamdira cupido. dt em̃¬
Nunquiol nã hec tam dixa cupido ex terrens artubus mo/¬
ribundis q membris adhuc mest illi aminairũ prȩdicatisiẽ
puritati : nonne ab huĩoi corporeis ut dicit/ pestibus
omnbus eas asserit ẽẽ purgatais ⁊ cumi rursus incipiunt in

Expanded text:
i Corpora? Quae lucis miseris tam dira cupido? Numquidnam haec tam dira cupido ex terrenis artubus moribundisque membris adhuc inest animarum illi praedicatissimae puritati? Nonne ab hujusmodi corporeis, ut dicit, pestibus omnibus eas asserit esse purgatas, cum rursus incipiunt in
Abbreviated transcription (Latin):
suscipite ut illa gignatis. inubemimiq uĩ meã : qua in
nr̃o ortu mensum eẽ meministis. In ꝗous ꝗ tales creantre
ut deorum immortaliũ quasi gentiles eẽ debeant diuim
gñis appellentur: teneantq omniũ ommantiũ principatũ
nobisq nature lege uolentes pareant: quorũ nobis imm/¬
tiũ status tradetur ame ¶ Quapropter ut et morta/¬
tota et uniuersa uere. Iubeo aggrediamim scđ̃m naturã
generũ mortaliũ institutionẽ: mmitantes ergo meam
iuirta affectum nm solertiã ita institurte atq exbricate
mortalia ut cui consortiũ diuinitatis et appellationio pa¬
ulitas competit diuina preditũ firmitate fingatio. Erit
uõ bale/ qđ nobis obseꝗ iusticiamq coler̃ ꝑtospexeritis
tluinseroo unuersi generis sementem faciã ⁊ nobisq tradã¬

Expanded text:
vim meam, qua me in vestro ortu usum esse meministis. In quibus qui tales creabuntur, ut deorum inmortalium quasi gentiles esse debeant, divini generis appellentur teneantque omnium animantium principatum vobisque iure et lege volentes pareant; quorum vobis initium satusque tradetur a me, tota atque uniuersa uere, iubeo aggrediamini secundum naturam mortalium generum institutionem. Imitantes ergo meam iuxta effectum uestrum sollertiam, ita instituite atque extricate mortalia ut, quibus consortium diuinitatis et appellationis parilitas competit, diuina praeditum firmitate fingatis; erit uero tale quod uobis obsequi iustitiamque colere prospexeritis. Huius ego uniuersi generis sementem faciam uobisque tradam
Abbreviated transcription (Latin):
C Me uero sus ceptis ab hoc hommibus eiusaem oratione
formatis ⁊ua porro ad egregiam frugem imbutis et etuditis /
Sainctiori leguin moderamine iuxta solonẽ uero uel sacros Egip¬
tiorum libros reuocare eiues clariezios ueteres: et ante hos
constituere spectaculum uenerabłe populi : queni inundatione
dubmecsumi profundõ maris / ⁊giptiorũ moniimnẽtoru fama
celebrant. Etgita ut cle maioribus nr̃is sermonem contexer¬

Expanded text:
 me uero susceptis ab hoc hominibus eiusdem oratione formatis, tua porro ad egregiam frugem imbutis et eruditis legum sanctiore moderamine, iuxta Solonem uero uel sacros Aegyptiorum libros reuocare ciues clarissimos ueteres et ante hos constituere spectaculum uenerabile populi, quem inundatione submersum profundo maris Aegyptiorum monumentorum fama celebra
Abbreviated transcription (Latin):
uersitatẽ: optandeq el exetrande nature dispilitate facile iit
in rebus reuideat: ut pote que aiuersa sit mimeris: compoĩta
analogiis idest proportionibus ⁊ stipata medietatib. ordinata
⁊ombus musicis: scusaq adeo sexier/ et ⁊ uesum deuincta
immortalibus uniclis conuenientib diuerso uarioq totiusmũ¬
dami corporis motui om̃ia sciat / et om̃ĩa iureta naturã peõptĩa

Expanded text:
 optandaeque et execrandae naturae disparilitatem facile ipsis in rebus recognoscat, utpote quae diuisa sit numeris, composita analogiis, stipata medietatibus, ordinata rationibus musicis; scissaque adeo sexies et rursum deuincta immortalibus uinculis conuenientibus diuerso uarioque totius mundani corporis motui omnia sciat et omnia iuxta naturam propriam
Abbreviated transcription (Latin):
dicit inuisiblez: Sensui minime subiacer pronuntiat. Et quod nec
uisu / nec ceteris ꝑcipẽ sensibus/ hoc corpus ẽẽ minime p̃ot. subdit
romo compos ut declaret naturã ronãbilez carente corpor̃.
quequidem ẽ amme tõualis propria et conueniens adumbra.
Poreo quidẽ e and modulatam ẽẽ atferit : origiẽ eius et quasi
elementa ex ꝗbus eande inter mitia constituit repetit ut ex

Expanded text:
dicit «inuisibilem», sensui minime subiacere pronuntiat, et quod nec uisu nec ceteris percipitur sensibus, hoc corpus esse minime potest. «Rationis» tamen «compos», ut declaret naturam rationabilem carentem corpore, quae quidem est animae rationabilis propria et conueniens adumbratio. Porro quod eandem «modulatam» esse asserit, originem eius et quasi quaedam elementa ex quibus eandem inter i
Abbreviated transcription (Latin):
pariles mauter formas. At uero que obueniunt oylue
op̃es et in ea discoluũtur / ac pereunt eternarũ/
abq imorlaliũ sperũm simulacra sunt ⁊ earũ u.
quas ldeas uocarns. For mãbunrq ab basdem miro¬
quodam modo uxta memorati exempli consionatione
dteum pinde us mollibus malcriis signacła siut sap
dicbum est ⁊ an ut cum de exemplo limame ta ni nõs

Expanded text:
pariles induere formas; at uero quae obueniunt siluae species et in ea dissoluuntur ac pereunt, aeternarum atque immortalium specierum simulacra sunt, earum uidelicet quas ideas uocamus, formanturque ab isdem miroquodam modo, iuxta memorati uidelicet exempli consignationemutrum perinde ut mollibus materiis signacula sicut supra dictum est an ut cum de exemplo liniamenta in mate
Abbreviated transcription (Latin):
cum relut intrci gremiũ eius formẽtur que r̃cipiunt᷑
ipa informis manet: estq usus eius similis molli /ce¬
dentiq materie / in quã imprimũtur uaria signaeła :
moueturq et conformatur ommimode ab introeintibus.
ĩpa nec formã / nec molus habens ex nã sua. Que uõ
ingrediuntur formas nuitant: aliasq alia et diuersa
ternũtur. ecidꝙ que mtcoeunt. regrediuntur simulacta
sunt uere exntium ccrũ : miro quodam iuxq expli¬
cãbli modo formata. Ab iiedem uero exntibus reb
q admodũ mor demonstrãt emtenuir pro uiribus ꝑ

Expanded text:
cum uelut intra gremium eius formentur quae recipiuntur, ipsa informis manet estque usus eius similis molli cedentique materiae, in quam imprimuntur uaria signacula, moueturque et conformatur omnimode ab introeuntibus, ipsa nec formam nec motum habens ex natura sua. Quae uero ingrediuntur, formas mutant aliasque alia et diuersa cernuntur, eademque quae introeunt et egrediuntur simulacra sunt uere existentium rerum miro quodam uixque explicabili modo formata ab isdem uere existentibus rebus, quem ad modum mox demonstrare nitemur pro uiribus.
Abbreviated transcription (Latin):
inbroeuntib miłtioclie c um ip̃a ila ut forme /cit
molus quoꝙ sit expere. sed a/ spẽbus formã hñtib¬
ul motum uarie diuerseq formari. Manet croo hec
in lali forluna et conditione semꝑ. d rchetypum
quoq exemplum manet in oba propria Iolea .s. cu
manet Seci arche tiporũ exemploris similadite

Expanded text:
multimodis, cum ipsa ita ut formae sic motus quoque sit expers, sed a speciebus formam habentibus motam uarie diuerseque formari. Manet ergo haec in tali fortuna et condicione semper, archetypum quoque exemplum manet in substantia propria, idea scilicet manet, sed archet
Abbreviated transcription (Latin):
puerilis et ingeta magis : maxime ꝗdem ob ierationabłes
mentis imbecillitabẽ nondum ⁊õne firmatti. Hemde ob
niniũ calorem / humoremq in illa etate aibundantem
sicut ipe ait in legibus. Pueros nimo ignis luctari calor
proptereaq mordinate sme iudicio / iiprobeq omnino
motus in pueris resumitur sepius effluente uero iuxta¬
ne cessitatem egestionis. Testatur hypotrates cibo nimio
recreanda ẽẽ puerilia sanciens corpora :ne cõsument
dlamnis egestionis : sed ahibito cibo tenera ȩtas delec¬
tatur: in minuto aut deuegato dolet: Ex quo fit
ut uoluptatẽ ꝗdem amplexetur tanquã bonũ  offen¬
datur añt dolore tanqua malo. Annotatione dignũ¬

Expanded text:
puerilis et inquieta maxime quidem ob inrationabilem mentis imbecillitatem nondum ratione firmata, deinde ob nimium calorem humoremque in illa aetate abundantem, sicut ipse ait in Legibus pueros nimio ignis luctari calore proptereaque inordinate sine iudicio improbeque omnino motus naturnecessitatem egestionis. Testatur Hippocrates cibo nimio recreanda esse puerilia sanciens corpora, ne consumantur damnis egestionis. Sed adhibito cibo tenera aetas delectatur, imminuto aut denegato dolet; ex quo fit ut uoluptatem quidem amplexetur tamquam bonum, offendatur autem dolore tamquam malo. Etiam qu
Abbreviated transcription (Latin):
irrigante / et mimoderate effluente gurgite / ex quo cibus et
alimenta comparantur / młto maior extrinsecus tinba/
confluctatioq uexabat: cum corpus aliquod in raptatu in¬
curissit ionis offensionẽ uel et̃a terrenã complesionem
Simiłr aque lubricas molentasq uentorũ procellas / hisq
interpellatiombus omnibus ꝑ corpus ad omma cõmeantib
stimulata mois estuaret. Quiquidem estus propterea ex
mitio et nunc usq sensus cognonũantur e maximos iuolen¬
tosq motus cientes cum naturali aeriuatiõẽ iugiter et
sme intermis sione effiuente circuitus amme quasi ꝗbus¬
dam turbinbus simul quatĩt. Annotationes¬

Expanded text:
inrigante et immoderate effluente gurgite, ex quo cibus et alimenta comparabantur, multo maior extrinsecus turba conflicta tioque uexabat, cum corpus aliquod in raptatu incurrisset ignis offensionem uel etiam terrenam complosionem, similiter aquae lubricas uiolentasque uentorum procellas hisque interpellationibus omnibus per corpus ad animam commeantibus stimulate mens aestuaret; qui quidem aestus propterea et initio et nunc usque sensus cognominantur. Maximos uiolentosque motus cientes cum naturali deriuatione iugiter et sine intermissione effluente circuitus animae quasi quibusdam turbinibus simul quatiunt, i
Abbreviated transcription (Latin):
Illum ꝗdem prouidum eius consultumq motũ ⁊ si eiũsdd
circłi / cuis est orbiclata ciecũnolutatio / stahientes
et conteaq illa monetur oꝑcintes: imperiũq enuis ⁊espuen¬
tes. At uero diuersi circłi diuersis motib incertisq
famulantes usq adeo ut quia limites duplicis uluis
et triplicis quantitatis et item interualla terna ꝑ
ubrumq latus epitritorũ sescuplorumq et item epod¬
doorũ medietatib confirmatae dusolui a nullo q ab
eo solo ꝗ uinxerat / poterant/ omni tamẽ iactationio

Expanded text:
illum quidem prouidum eius consultumque motum, scilicet eiusdem circuli, cuius est orbiculata circumuolutatio, statuentes et contra quam illa mouetur operantes imperiumque eius respuentes, at uero diuersi circuli diuersis motibus incertisque famulantes usque adeo ut — quia limites duplicis illius et triplicis quantitatis et item interualla terna per utrumque latus epitritorum sescuplorumque et epogdoorum medietatibus confirmata, dissolui a nullo quam ab eo solo qui iunxerat poterant — omni tamen iactationis
Abbreviated transcription (Latin):
circũ scribentibus ob supraditas causas / ⁊erimiq igno¬
rationẽ. In quo etiam A ristoteles consentit .d. nntio
pueros et in annũ etiannũ lactentis etatis omnes ꝗdẽ
uiros putare pres  ommnes autem feminas mr̃es. E tatis
tamẽ accessu discerner: et nõminq in discretione falli-
depe etiam falsis captos imaginibus porrigẽe ad ia¬
giem manus

Expanded text:
circumscribentibus ob supra dictas causas rerumque ignocircumscribentibus ob supra dictas causas rerumque ignorationem — in quo etiam Aristoteles consentit dicens initio pueros etiamnum lactentis aetatis omnes quidem uiros putare patres, omnes autem feminas matres, aetatis tamen accessu discernere et non numquam in discretione falli, saepe etiam falsis captos imaginibus porrigere ad imaginem manus
Abbreviated transcription (Latin):
amine altera sanctior / duumorqi que mens / aut intel¬
lectus est i minquã est exorbitans: neq ullis crrorib/
falsisq opimonibus deriuablisi huiusꝗdem motũ dobi¬
It uero illam altera partem amme que est opino/a
perdere quidem omnino non poterant. nam hic quoq
predila erat diuina potentia nec solui nisi ab eo solo
qui connexuerat / ualebat aute fatale auimȩ corporisq
diugiũ. Coegerunt tamẽ aduersus naturã suam inti
atq ager̃ actus incongruos: cogentes falsis opimic̃ib
docuerat/ medietates illas cut et geneologias tanquã
regione sua et loco puscis : que consentaueos motus aumȩ
celestibus tramitibus dirigebant Illud significans / ꝙ i
pueris mens quiolem / intellectusq eius omnino sit ocio¬
sus⁊ et uelut constrictus uincłĩs motum eius probiben¬
tibus. Ratio lamenagat aliquia cum uel appetit: ꝗd¬
ul tenera etas uel iuitat / uel iagmatur non recte
Licet çio hec brahentibus eam sensibus ⁊ atq eo genere

Expanded text:
ae pars altera sanctior diuiniorque, quae mens atque intellectus est, numquam exorbitans neque ullis erroribus falsisque opinionibus deriuabilis, huius quidem motum cohiAt uero illam alteram partem animae, quae est opinio, perdere quidem omnino non poterant — nam haec quoque erat praedita diuina potentia nec solui nisi ab eo solo qui conexuerat ualebat ante fatale animae corporisque diiugium —, coegerunt tamen aduersum naturam suam niti atque agere actus incongruos, cogentes falsis opinionibusdocuerat medietates illas ait et analogias tamquam regione sua et loco pulsas, quae consentaneos motus animae caelestibus tramitibus dirigebant, illud significans quod in pueris mens quidem intellectusque eius omnino sit otiosus et uelut constrictus uinculis motum eius prohibentibus, ratio tamen agat aliquid, cum uel appetit quid tenera aetas uel iudicat uel imaginatur, non recte licet, ad haec trahentibus eam sensibus atque eo genere
Abbreviated transcription (Latin):
um calor frigus accidũt. cum et siccitas asperior et
diior tactus affligit. Que omnia sensus extitant aspor
queꝙ iis contraria sunt iucundo et uoluptarios in tactu
ocloratione gustatu. Quos qdem sinsus ait et mntio et mĩe
usq maximos et molentos motus cies. Sũppe sentus auxi/¬
liante silua minio mordinatoq fluxu totam aniniã actꝰ¬
ꝙ eius omnes uiolenta cõcussione turbabat. Sunt enim

Expanded text:
 extrinsecus accidunt, frigus et siccitas, asperior et durior tactus; quae omnia sensus excitant asperos, quaeque his contraria sunt iucundos et uoluptarios in tactu odoratione gustatu. Quos quidem sensus ait et initio et nunc usque «maximos et uiolentos motus ciere», quippe sensus auxiliante silua nimio inordinatoque fluxu totam animam actusque eius omnes uiolenta concussione turbare. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
decuit iquic los ⁊ quos celeriter malis moribus opimonbusq
deprauatis dic ⁊ estingnimus ut nusquã nature lumẽ ap¬
parent. Sunt enim ingeniis nr̃is semina in nata uirtutũ
que si adolescere liceret ⁊ ipã nos ad beatam iuta natura
ꝑuceret. Nunc autem simul atq in lucem eoliti / et susceti
sumus  in omni contimio prauitate summaq opimonin
ꝑuersitate uersamur : ut cum ipiu nutricis lacte errorem
sugie uideaimur. um uero parentibus r edditi idest

Expanded text:
dedit igniculos, quos celeriter malis moribus opinionibusque depravati sic restinguimus, ut nusquam naturae lumen appareat. sunt enim ingeniis nostris semina innata virtutum, quae si adolescere liceret, ipsa nos ad beatam vitam natura perduceret. nunc autem, simul atque editi in lucem et suscepti sumus, in omni continuo pravitate et in summa opinionum perversitate versamur, ut paene cum lacte nutricis errorem suxisse videamur. cum vero parentibus redditi, dein
Abbreviated transcription (Latin):
illis elementis aptus ẽe non potest: et elementib distan¬
tibus conuenir nam ꝙ leuibus accomodus ẽ: fit in como¬
dus grauioribus elementis. staq quando ad superiora mo¬
tus est neccessarius. terrems grauatur. Quando ad
attraħr̃. Etenim contra nature sue usum acorsum coq̃r¬

Expanded text:
nibus aptus esse non potest et elementis distantibus conuenire; nam qui leuibuslenibus adcommodus est fit incommodus grauioribus elementis. itaque quando ad superiora motus caeli est necessarius, terrenis grauatur, quando ad r adtrahitur; etenim contra naturae suae usum deorsum co
Abbreviated transcription (Latin):
aduitia cogente mligentia corporis. Ferebant uero ead
corpora intam / salutemq iiede procurando : qđ est
propriũ munus animarũ. Hloc aut utrũq nõ est sine uio
ferre ⁊ ac sustinẽr pacienter. ut pote que nature sue dino¬
lutionem / dissipationemq ferrent. Annotatione diguum¬

Expanded text:
ad uitia cogente indigentia corporis, ferebant uero eadem corpora uitam salutemque isdem procurando, quod est proprium munus animarum. Hoc autem utrumque non est sine uiolferre ac sustinere patienter, utpote quae naturae suae dissolutionem dissipationemque ferrent. Conting
Abbreviated transcription (Latin):
narrabat C. Marrabat ergo grandis natu ut qui ad
nonagesimũ iam appropinquaret aminu me tunc agente
anum decium / publicis cerimoniis / celebri die orta causa
cõmemorationis ex solonis uersiui cantilena Erat .n.
Solenne familiȩ̃ nnrẽ festis diebus nos pueros ad certauie
memoriȩ ꝑ coporitis inuitare premiis puerilibus/. multis ergo
Carminibus tam ueterũ ꝙͣ nouorimis poetarii memoriter pro¬
nunciatis interquẽ dolonis aliquato pluribus / ut que nonitas
cõmendaret ad gram : nemini quendam / Siue qđ ita iudicaret
siue qđ uellet Critiam promeieri / dixine plane solonẽ
uideri sibi nõ solum prudentia eeteris laude diguis : Sed
letatus exiut: quid: Si non ꝑfunctorie: sed debita opera
poetica fiueset inꝗt executus solo u Eminander: uel semo¬
nem / quem ab egipto reuersus instituerat adimpleset
a quo ꝗdem seditiombus ceteraꝙ in temꝑie ciuilis dissenziois
impediente destitit Non opmor iumorem hesidio uel ttomero

Expanded text:
neratio. Narrabat ergo grandis natu, ut qui ad nonagesimum iam propmquaret annum, me tunc agente annos decem, publicis caerimoniis celebri die orta causa commemorationis ex Solonis uersuum cantilena; erat enim sollemne familiae nostrae festis diebus nos pueros ad certamen memoriae propositis inuitare praemiis puerilibus. Multis ergo carminibus tam ueterum quam nouorum poetarum memoriter pronuntiatis, inter quae Solonis aliquanto pluribus, ut quae nouitas commendaret ad gratiam, memini quendam, siue quod ita iudicaret seu quod uellet Critiam promereri, dixisse plane Solonem uideri sibi non carminibus: qui si non perfunctorie sed debita opera poeticam fuisset," inquit, "executus Solo, mi Amynander, uel sermonem quem ab Aegypto reuersus instituerat implesset, a quo quidem seditionibus caeteraque intemperie ciuilis dissensionis irnpediente desciuit? Non opinor minorem Hesiodo uel Homero
Abbreviated transcription (Latin):
L ausamq malorum non prius fore : q̃ consecuta eas
rata et eadem semꝑ nolucris illa Aundi circũ cictio : cucta
ecirũ uicia exign / et aere / el aqua / et berra contracta / oẽz¬
q illuiuem deberserit . in consultis / et in moderatis crrorib
ad modum ⁊onis / temperiemq reddactis. Quo poitis sordib
ex piate/ purificateq / demun ad cintiꝗ uultus honestatem
ꝑtinger̃ mereantur . Annotationes

Expanded text:
ausamque malorum non prius fore quam consecuta eas rata et eadem semper uolucris illa mundi circumactio cuncta earum uitia ex igni et aqua terraque et aere contracta omnemque illuuiem deterserit inconsultis et immoderatis erroribus ad modum rationis temperiemque redactis, quo positis sordibus expiatae purificataeque demum ad antiqui uultus honestatem pertingere mereantur. Quibus
Abbreviated transcription (Latin):
enm inꝗł seminũ cieator ip̃e cceator est omniu rers
quomam quecũq nascendo ad ocłos nr̃os exeunt
ex occultis seminibus accipiunt progaediendi primor¬
dia. et incremẽta debile magntudinis. distrudioceq
formarum ab orignalib tanquã regulis sumunt᷑¬
aut penolet / ex quodlam occulto ⁊ hesauro semuis

Expanded text:
enim seminum creator, ipse creator est omnium rerum: quoniam quaecumque nascendo ad oculos nostros exeunt, ex occultis seminibus accipiunt progrediendi primordia, et incrementa debitae magnitudinis distinctionesque formarum ab originalibus tanquam regulis sumuntaut pendet. quod non ex quodam occulto thesauro seminis illius
Abbreviated transcription (Latin):
q̃đ omnia rerũ / que corporałt̃ iusibilrq nascuntur/
ocłis nr̃is ex fructibus et aimmatibus: alia uero illa
occulta istorum seminũ semitia. Exemplun huius
subdit dicens. Ecce brenssimus surculus semẽ est
nam conuenienter manolatus terre arborei facit.Ituiꝰ
antem surculi subtilius semẽ aliquod eiusdem generis
granũ est / et hucusq nobis iusibile Iom uero etia
biuis grami semen qnis oculis indere nequeamus
tone lamẽ concece possumus: quia nsi talio aliqua
uis eẽt in istis elementio nõ plerimq nascereatur ex

Expanded text:
quippe rerum, quae corporaliter visibiliterque nascuntur, oculis nostris ex fructibus et animantibus; alia vero illa occulta istorum seminum semina, unde 18  ecce enim breuissimus surculus semen est; nam conuenienter mandatus terrae arborem facit. huius autem surculi subtilius semen aliquod eiusdem generis granum est et huc usque nobis uisibile. iam uero etiam huius grani semen quamuis oculis uidere nequeamus, ratione tamen conicevis esset in istis elementis, non plerumque nascerentur ex
Abbreviated transcription (Latin):
całẽ sunt inquit in uerba dei qubi non facte seol eberne
sunt dele m elemẽtis Muidi ⁊ ubi omma simul facta
futima sunt deb̃r in rebus / que scam cãs simul cro¬
cebas non iã simul. fed suo quoq tempõe crecuitur
in quibus Adã iam formatus ex limo  et dei featu
ammatus. sicut fenu exortum. ab̃e in seminibus
in ꝗbus ⁊ursus quasi primordiales cãe repetuntur
de rebus ducte ⁊ que scam causcio quas primum
condidit / extiterant uelut herba ex terra : semen
ex herba In quibus omnibus ea iam facta/ modus ett
actus sui temporis acceꝑunt : que ex occultio et
mii sibilibus rombus / que in creatura całe latent/
imanfestas formas naturasq prodierũt. Pxo in

Expanded text:
haec aliter in uerbo dei, ubi ista non facta, sed aeterna sunt, aliter in elementis mundi, ubi omnia simul facta futura sunt, aliter in rebus, quae secundum causas simul creatas non iam simul, sed suo quaeque tempore creantur: in quibus Adam iam formatus ex limo et dei flatu animatus sicut faenum exortum; aliter in seminibus, in quibus rursus quasi primordiales causae repetuntur de rebus ductae, quae secundum causae, quas primum condidit, extiterunt, uelut herba ex terra, semen ex herba: in quibus omnibus ea iam facta modos et actus sui temporis acceperunt, quae ex occultis atque inuisibilibus rationibus, quae in creatura causaliter latent, in manifestas
Abbreviated transcription (Latin):
buime porco iuolentã nio diu subiectũ conserua
dest. el melius efficit qđ reoit. Uł igẽ mundus ẽteris
eẽl. oporliut mõs opifici morigerez parentemq subdi
nec aduersum ecornationẽ suam resistentẽ sedd ita
uidã / ut maiestati opificio libens cedat/ parealq eiꝰ
apientie proplerea dixit: propterãꝙ ꝑsuadendo ea

Expanded text:
Omne porro uiolentum non diu subiectum conseruat, sed dest et melius efficit quod regit». Vt igitur mundus aeternus esset, oportuit siluam ei morigeram parentemque subdi nec aduersum exornationem suam resistentem, sed ita uictam ut maiestati opificis libens cedat pareatque eius sapientiae; proptereaque dixit: «salubri persuasione
Abbreviated transcription (Latin):
que non tam intentiõẽ propria / q̃s nece ssaria quada
sitatem nunc appellat yanr / quã nos latme siluam
pos sumus nommar̃ ⁊ ex qua est ⁊erũ uniuersitas: eađq
patibłis natura ⁊ ꝗppe subieda corpori principałr: in
qua qualitates et quantitatos/ et omma / que acc idunt
prouemunt. Que cum a natura propria nõ recedat /
cliucesis tamẽ / et conbrariis spebus corũ / que inbra se
recipil / formisq uariatur. Htanc ergo explanar propo¬
sint ⁊ dicturus cleinceps roñem / ob quã necesse fuerit

Expanded text:
di sitatem porro nunc appellat ὕλην, quam nos Latine «siluam» possumus nominare, ex qua est rerum uniuersitas eademque patibilis natura, quippe subiecta corpori principaliter, in qua qualitates et quantitates et omnia quae accidunt proueniunt; quae cum a natura propria non recedat, diuersis tamen et contrariis speciebus eorum quae intra se recipit formisque uariatur. Hanc igitur explanare proposuit dicturus deinceps rationem ob quam necess
Abbreviated transcription (Latin):
el materia ꝑpetiente ex ornatiomiq se facilem ꝑtebente
lenetrata sigdem eã usq quaq diuna mens forinct
plene  non ul artes formã artificialẽ tribũctes mn sola
suꝑficie. sed pmde ut naturç alq annna solida cõs¬
pora ꝑmeantes uinuerca uiuificont. Annotatione dis

Expanded text:
ro perpetiente exornationique se facilem praebente, penetratam siquidem eam usque quaque diuina mens format plene, non ut artes formam tribuentes in sola superficie sed perinde ut natura atque anima solida corpora permeante
Abbreviated transcription (Latin):
sexceptis ad modum paucis exequti sumus que prouis
mentis inbellectus instibuit: oportet etiã de illus ques
necessitas muehit dicer̃: Mixta siqdẽ uundi sensilis ex
necessitatis intelligentieq eȩbu consistit guãtio : dncinte
intellectu et salubri ꝑ suasione ⁊igore nececcitatis aidue
hrahenle ad optimos actus. Itaq euicla et parente prouĩ¬
dis auctoritatib necc̃itale prima terũ Mundiq exor¬

Expanded text:
exceptis admodum paucis executi sumus, quae prouidae mentis intellectus instituit, oportet de illis etiam, necessitas inuehit, dicere, mixta siquidem mundi sensilis ex necessitatis intellegentiaeque coetu constitit generatio dominante intellectu et salubri persuasione rigorem necessitatis assidue trahente ad optimos actus. Itaque uicta et parente prouidis auctoritatibus necessitate prima rerum mundique exor
Abbreviated transcription (Latin):
inuocare diuinam opem ¶. Tere mi socrates. Nam cum
omnbus mos sĩt / et quari quẽd teligio uel de maxmis nel de
mimbus rebus acturi aliquid sunt / prȩcari ad auxilium dim¬
nitatem. quanto nos ⁊gus est / qui umuersitatis nature substatieq
rõuera pre staturi sumus/ muocare diuinam opem : nzi planẽ
seuo quodam furore atqo inplacable raptaimur amentia

Expanded text:
ium diuinitate. Vere, mi Socrate, nam cum omnibus mos sit et quasi quaedam religio, qui uel de maximis rebus uel de minimis acturi aliquid sunt, precari ad auxilium diuinitatem, quanto nos aequius est, qui uniuersitatis naturae substantiaeque rationem praestaturi sumus, inuocare diuinam opem, nisi plane saeuo quodam furore atque implacabili raptamur amentia
Abbreviated transcription (Latin):
nationis reriuu gestarũ memoria ꝙͣ ceterarũ gentui / quas uel
fama nobis ꝑ coguitionez tradit/ descripta : Temploru custo¬
diis contiuetur. Apud uos et cęteros tunc plaue, et nuper/
refecte monimentorum ȩdes : ictę cȩlesti denuii liquor procura¬
bunt : inuoluteq litteris publicis cum autiquioris liystoriȩ
memoria dimpantur : ut neccene sit nouo mitio uitȩ nouoq
ppło nouam condimenoria lratum. Qua rõne fit ut neg res¬
ur̃as proprias cintiquas ⁊ nec alionun sciatis Eaꝗ ipoa  que
recensere memoriter arbitrabar / non multum distent / a pueri¬

Expanded text:
nationis rerum gestarum memoria quam caeterarum gentium, quas uel fama nobis per cognitionem tradit, descripta templorum custodiis continetur. Apud uos et caeteros nunc plane et nuper refectae monumentorum aedes ictae caelesti demum liquore procumbunt inuolutaeque litteris publicis cum antiquioris historiae memoria dissipantur, ut necesse sit nouo initio uitae nouoque populo nouam condi memoriam litterarum. Qua ratione fit, ut neque uestras proprias res antiquas nec aliorum sciatis eaque ipsa, quae recensere memoriter arbitrabare non multum distant a pueri
Abbreviated transcription (Latin):
ueteres hunc auint syluarum altore permaxiniũ: et belluani
immauiu productorem : et crocodillorum: et hippotamorũ
et aliorum siilium preterea Calami / atꝙ papiri: et agroꝵ
fcecundatorem inelitum suis anuis incrementis. Unde
loci accolę parsim per oppida erectas coluumas : in ꝗbus
incrementorum uarietates signis notatę sunt: per que optie
Iuturi temporis abundantiam atq penuriam frumentorũ
uaticinantur secunđũ maius et minus incremẽtum. Est¬

Expanded text:
veteres hunc esse silvarum altorem permaximum et beluarum immanium productorem et crocodillorum et hyppotamorum et aliorum similium, preterea calami atque papyri; et agrorum fecundatorem inclitum suis annuis incrementis, queloci accole passim per oppida erectas columnas in quibus incrementorum varietates signis notate sunt, per que optime futuri temporis abundantiamatque penuriam frumentorum vaticinantur, secundum maius et minus incrementum. Ass
Abbreviated transcription (Latin):
supenit manat: Sel eximo per canđ pl anitiem tranquido reditu
dtagnis detumescentibus remeat. Que causa moninẽtonim pn¬
blicoru / et prinatorum perseuerantia nutrit lniotationes

Expanded text:
superne manat, sed ex imo per eandem planitiem tranquillo reditu superne manat, sed ex imo per eandem planitiem tranquillo reditu stagnis detumescentibus remanat. Quae causa monumentorum publicorum priuatorumque perseuerantiam nutrit studios
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Deniꝗ illa etiam fama  quę nobis quoq comperta est
phactontem quondam solis filium affectantem officinu pris
currus asceucioze luciferos : nec seruatis solemmbus aurigatiõis
orbitis exurisze Ierrena : ipsumꝗ flaminis celestibus confla¬
gratse: fabulosa quidem putatur : sed est uera. fit .n. longo
interuallo mundi cireumactionis exorbitatio : quã uatistas inflã
matiois consequatur necene est. Inme igitur ii ꝙ in siccis et
elitis locis mansxtant / magis peremnt : ꝙͣ nicnu littoribus /¬
aut Ilumiis. Nobis porro Nilus cum implerisq rehus salutaris/
tu aduersnui hinoi pericula meatu irriguo/ pereminiꝗ gurgite
obiectus/ arcet exitium. Item cum zerra erit humõr abluenda¬
pastores quiden nr̃i montium edita capersentes/ periculo non
Contiuguntur. At uero Ciuitates in plautiȩ sitȩ cum populis
suis rapintur ad maria. Quibus periculis regio iota mimime.
contigitur. Non .n. ut in eçteris regiombus humor in planitiem

Expanded text:
 Denique illa etiam fama, quae uobis quoque comperta est, Phaethontem quondam, Solis filium, affectantem officium patris currus ascendisse luciferos nec seruatis sollemnibus aurigationis orbitis exussisse terrena ipsumque flammis caelestibus conflagrasse, fabulosa quidem putatur, sed est uera. Fit enim longo interuallo mundi circumactionis exorbitatio, quam inflammationis uastitas consequatur necesse est. Tunc igitur hi qui in siccis et editis locis mansitant magis pereunt quam uicini litoribus et fluuiis; nobis porro Nilus cum in plerisque rebus salutaris tum aduersum huius modi pericula meatu inriguo perennique gurgite obiectus arcet exitium. Item cum terra erit humore abluendapastores quidem uestri montium edita capessentes periculo non continguntur, at uero ciuitates in planitie sitae cum populis suis rapiuntur ad maria; quibus periculis regio ista minime contingetur, non enim ut in caeteris regionibus humor in planitiem
Abbreviated transcription (Latin):
ibi. ocłi autem q̃dcam in carue sidera fulgent desuꝑ et infi¬
riora claxo illustrant lumine. Ambrosis ex arrborib¬
licet/ que human sit gr̃a capitis/ estimat. In capite arbo¬
ris omuis est feuctus. Ioi onns est ple pritudo. Illius coma
nos aut a pluuiis begit. ant defendit / a sole. Tolle ar¬
bori comam. tota arbor morato est. Qua̧iula igẽ incuor
humani capitis ornatus est⁊ Qui cerebrũ nr̃m / hoce
dedem / origniemq nẽorum sensuũ capillis capitis mu¬
mit et uestit. ne aut frigõr nexetur aut estu Illit emim
fons umuer sorum est. Siud sie capite est homo / cum totus
in capite sit. Cum caput iuideris : hominẽ aignoscis. si
caput desit nulla ciombio es se potest. taçes beuncus igno¬
blis / sine honore/ siue nomme. Sola ere fura principum
capita / et aucti uultus de exe / ul de marmore ab hõibi

Expanded text:
: oculi autem quaedam in carne sidera fulgent desuper, et inferiora claro illustrant lumine, nec patilicet quae humani sit gratia capitis, aestimare. In capite arboris omnis est fructus, ibi omnis est pulchritudo, illius coma nos aut a pluviis tegit, aut defendit a sole. Tolle arbori comam, tota arbor ingrata est. Quanto igitur major humani capitis ornatus est, qui cerebrum nostrum, hoc est, sedem originemque nostrorum sensuum capillis capitis munit et vestit; ne aut frigore vexetur aut aestu? Illic enim  praeminet. Quid sine capite est homo, cum totus in capite sit? cum caput uideris, hominem agnoscis; si caput desit, nulla agnitio adesse potest; iacet truncus ignobilis, sine honore, sine nomine. sola aere fusa principum capita et ducti uultus de aere uel de marmore ab hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
Proplecã errant in eiusdem / diersiq gñis co templatiõe
cum qđ diuersum idem. et qđ idem est liuersum mibe¬
cillitale discernencdi autumant Estq hec earum:
plena erroris et falcitatis opimo: orta ex depranatiõẽ
sensiiĩ: nec habet ullũ certũ ducẽ talis ꝑagratio uq
exbeapoiti sensus pulsauerint amma uehementius oem̃q
eã poiederĩt tunc illa subiugata et seruiens pontificiũ
oliqđ pttatẽmq rebmer falco putatur. ead qꝙ passiomb¬
egra et itio cũ incorporata est / et quamdiu ꝑide afficiẽł

Expanded text:
proptereaque errant in eiusdem diuersique generis contemplatione, cum quod diuersum idem, et quod est idem diuersum imbecillitate discer nendi autumant estque haec eorum plena erroris et falsitatis opinio orta ex deprauatione sensuum nec habet ullum certum ducem talis peragratio; cumque extra positi sensus pulsauerint animam uehementius omnemque eam possederint, tunc illa subiugata et seruiens pontificium aliquod potestatemque retinere falso putatur, eademque passionibaegra et initio, cum incorporata est, et quamdiu perinde afficietur
Abbreviated transcription (Latin):
naliom / in qua sunt opmiones/ quam subegerint ⁊ atq in
seruitiũ ⁊edegerint sensus usq adeo ut cum seruiat do¬
minari seputet ⁊ elt aliꝗa ex pristino sphendior̃ ac dignita¬
te ⁊etiner. At ne quis eum putaret de amima cuius libet
ammalis hec dicer/ addidit

Expanded text:
in qua sunt opinationes, quam subegerint atque in seruitium redegerint sensus usque adeo ut, cum seruiat, dominari se putet et aliquid ex pristino splendore ac dignitate retinere. Ac ne quis eum putaret de anima cuiuslibet animalis haec dicere, addidit