comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseuerantiam tam landabilem tamq felicem
sie ẽẽ hom̃is ut ei nõ sit ex d̾o illud pͥmirꝰ euacri¬
amiꝰ quod aio dñs perto. Rogam prote ne defis¬
ciar fides tua. Quid .ii. ei rogant nisi ꝑ seue.¬
rantiam ust in finem: Q ꝑfecto si ab hoĩe
hor̃ri cõt a deo postenda nõ eet. Deinde cũ:
li ꝑdubio ꝑsenerantiã eis oat ao dñ. neq. n.
nicħ malũ facit qui bonũ deset. ex a quo de¬
clinare non debet mclinatur in malũ non
mea pro om̃ib nob̾ cũ gaudio dep̾cationẽ fa¬
ma die usq nunc confidens hoo ipm̃ qm̃qui
cepit in nob̾ opus bonũ ꝑficiet usq in diem
usq in finẽ de dei misãtione ꝑmitat. Itõq
ubi dicit. Salurat uos epafras qͥ ex uobis
ut stets ꝑfecties pleni mom̃i uoluntared̾i.
Quid est ut stetis msi ut ꝑseueretis. Unde
dcm̃ est de dyabolo. In u̾tate nõ steto qr fuit
ibi sed nõ ꝑmansit. Nam itiq isti in fide ĩa sta¬
bant Nec aluid oramꝰ cũ oramꝰ no quistas sted:

Expanded text:
 felicem sic esse hominis, ut ei non sit ex Deo, illud primitus evacuamus quod ait Dominus Petro: « Rogavi pro te, ne deficiat fides tua . » Quid enim ei rogavit, nisi perseverantiam usque in finem? Quae profecto si ab homine homini esset, a Deo poscenda non esset. Deinde cum l dubio perseverantiam eis orat ad Deum. Neque enim nihil mali facit, qui bonum deserit, et a quo declinare debet, inclinatur in malum, non mea pro omnibus vobis cum gaudio deprecationem faima die usque nunc; confidens hoc ipsum, quoniam qui coepit in vobis opus bonum, perficiet usque in diem usque in finem, de Dei miseratione promittit? Itemque ubi dicit, Salutat vos Epaphras, qui ex vobisut stetis perfecti et pleni in omni voluntate Dei : quid est, ut stetis, nisi, Ut perseveretis? Unde dictum est de diabolo, In veritate non stetit : quia fuit ibi, sed non permansit. Nam utique isti in fide jam stabant. Nec aliud oramus, cum oramus, ut qui stat, stet,
Abbreviated transcription (Latin):
percrestir ᷑ fides ut̃̾a. et hũndat caritas uniꝰ¬
cusi̾q urm̃ in ĩnicem. Hoc dixit. ne forte de
tanto bono qd̃ ex deo hebant: tanꝙͣ ex sepp¬
sis id hñtes extollerentur. Quod gͦ super¬
cresci fides ur̃a in quia es hu̾ndat caritas
umꝰciuꝰq nr̃m inĩuicem: gr̾as ag̾e debemꝰ
deo de uobis. Non na nos laudare tanqũa
hoc h̾eatis ex uobis. Et ad timotheũ dicit
son .i. dedit nobis deus spm̃ timoris. sed
uirtutis eo caritatis. et cõtmentie. In qͦ
sane apłi testimonio cauere debem᷑. ne nõ

Expanded text:
percrescit fides vestra, et abundat charitas uniupercrescit fides vestra, et abundat charitas uniuscujusque vestrum in invicem . Hoc dixit, ne forte de tanto bono quod ex Deo habebant, tanquam ex se ipsis id habentes extollerentur. Quod ergo supercrescit fides vestra, inquum in invicem, gratias agere debemus Deo de vobis; non ita vos laudare, tanquam hoc habeatis ex vobis. 39. Et ad Timotheum dicit: Non enim dedit nobis Deus spiritum timoris, sed virtutis et charitatis et continentiae . In quo sane Apostoli testimonio cavere debemus, ne
Abbreviated transcription (Latin):
nobis. Si .n. prius dileximꝰ. ut hoc m̾ito nos
ip̃e diligeret prius illum nos elegimꝰ. ut ab
illo eligi mereamur. Sed ip̃e qui ueritas
est aluid dicit. et huio uanitati hominũ
aptissine ꝯttadicit. Non uos me elegistis ĩ¬
quit. Si ergo non elegistis. sine dubio nec
dilexistis. Qũo .ni. eum eñgerent ꝙ̃ non
diligͣent: Sed ego nos inquit elegi. Nun¬
quid nõ et ip̃i postea elegerunt eũ et õi¬
b bonit huł scłi p̾tulerunt. Sed qꝑ electi
sunt: elegerunt. Non qr elegerũt: elesti
sint. Nigentiũ hominũ mnitũ nullum
oẽt: nisi eos eligentis dei gr̃a p̾uentrer¬
Uñ et apłs paulus bñdicens colosentes:
uos in quit dñs musltiplicer et hũndare fã¬
ciat incartate in i̾uitem et in om̃s. Hanc
bñdistionem dedit ut nos inuitem dili¬
gͥom̃: qui legẽ dedetat. ut inuicem diliga¬
mͦ. Demq alio loco ad eosdem qr sine du¬
bio in quibdam eoꝵ iam erat. qd̾ eis ut

Expanded text:
nobis. Si enim nos prius dileximus, ut hoc merito nos nobis. Si enim nos prius dileximus, ut hoc merito nos ipse diligeret; prius illum nos elegimus, ut ab illo eligi mereremur. Sed ipse qui veritas est, aliud dicit, et huic vanitati hominum apertissime contradicit: Non vos me elegistis inquit. Si ergo non elegistis, sine dubio nec dilexistis: quomodo enim eum eligerent, quem non diligerent? Sed ego, inquit, vos elegi. Numquid non et ipsi postea elegerunt eum, et omnibus bonis hujus saeculi praetulerunt? Sed quia electi sunt, elegerunt: non quia elegerunt, electi sunt. Eligentium hominum meritum nullum esset, nisi eos eligentis grats: Vos, inquit, Dominus multiplicet, et abundare faciat in charitate in invicem et in omnes . Hanc benedictionem dedit ut nos invicem diligeremus, qui legem dederat ut invicem diligamus. Denique alio loco ad eosdem, quia sine dubio in quibusdam eorum jam erat, quod eis ut
Abbreviated transcription (Latin):
is u̾b̾ ioħis. cũ se mi extollere ceperim eo drẽ.
ito quid̃ nõb̾ hoc pcipitut. iisi qr ex nob̾ hñis
ut snuucem diuigamus. Sequitur contimio
idem ioħ̾es ꝯfundens eos et dicens qr dilecto
ex deo est ño itaq ex nob̾ sed ex deo ẽ. Cur gͦ
dictum est. dingamꝰ iucẽ qr dilectio exdo
est. nisi qr p̾cepto admonitum est lib̾i at.¬
bitrium ut quererer dei donĩ. Quod quid̾
sine suo fructũ prsus admoneretur ia pͥ¬
uis acciperes aliquid dilestionis ut addisͥ
quereret. uiĩ ꝙ uibebatur ĩpleres. Qum
dicitur diligamꝰ inuicem. lex est. Cũ dicibͣ quia
dilestio ex d̾o est gr̃a est. Sapĩa quippe dei legem
dm̃ nsi nos prior ip̃e diligͥer Idom ioħes aꝑtis¬
sime hos ostãdit es dicit slos diligimꝰ qr ipẽ
prite duexio nos. or̃a nos facio legis oilecto
res: lex u̾o ip̃a nõ nsi p̾uaricatores facto.i
Et ꝙ discipulis suis dixit dñs. ñd uos me e¬
legistis. sd ego uos elegi. nicħ aluid indicat

Expanded text:
se illi extollere coeperint et dicere, Utquid nobis hoc praecipitur, nisi quia ex nobis habemus ut invicem diligamus? sequitur continuo idem Joannes, confundens eos et dicens, quia dilectio ex Deo est . Non itaque ex nobis, sed ex Deo est. Cur ergo dictum est, Diligamus invicem, quia dilectio ex Deo est; nisi quia praecepto admonitum est liberum arbitrium, ut quaereret Dei donum? Quod quidem sine suo fructu prorsus admoneretur, nisi prius acciperet aliquid dilectionis, ut addi sibi quaereret unde quod jubebatur impleret. Cum dicitur, Diligamus invicem, lex est: cum dicitur, quia dilectio ex Deo est, gratia est. Sapientia quippe Dei legem Deum, nisi nos prior ipse diligeret. Idem Joannes apertissime hoc ostendit, et dicit, Nos diligamus, quia ipse prior dilexit nos . Gricatores facit. Et quod discipulis suis dicit Dominus, Non vos me elegistis, sed ego elegi vos ; nihil aliud indicat
Abbreviated transcription (Latin):
litas. que nũt maior nũc minor pro pcc̃oꝵ di¬
utistt iambrit a dhibedur. Eo nunc est salu¬
bris: qñ suꝑnus meditiss respicio. Non .n. aͥd¬
ꝑficit soñ n. aliquid ꝓficit: nisi cũ facit. ut
pea siu qñq periteat. Et quis hoc dat nisi
qui respexit apłm petrũ negantẽ. eo fecto
dixit cũ modestia cortipiendos eẽ diuersa

Expanded text:
litas, quae nunc major, nunc minor pro peccatorum dilitas, quae nunc major, nunc minor pro peccatorum diversitate salubriter adhibetur; et tunc est salubris, quando supernus medicus respicit. Non enim aliquid proficit, nisi cum facit ut peccati sui quemque poeniteat. Et quis hoc dat, nisi qui respexit apostolum Petrum negantem, et fecit dixit, cum modestia corripiend
Abbreviated transcription (Latin):
i feriantiu. siatq tͥ ibł dolor quo medicũ q̃¬
ras. Non iuis tͥ tũipĩ ostñdi. ut cũ deformẽ te
uidis: reformationẽ defideres. eiq supplices ne
ĩstła remaneas feditate. Quũ quippe uiciũ ẽ
qo malus es. es inaiꝰ uiciũ corripi nolle qr maiꝰ
es quasi laudanda uł ĩdiffe̾ntet hñda snt ui¬
cia nt neq laudentur neq intuꝑentut. Aut u̾o
ncꝰ ag̃at timor correpti hõis: uł pudor uł dolor
anꝰ ald agat cũ talubrit᷑ stimulas: insi utro¬
grtur boniis. et ey mailis qui corrpiũture bos
fatiar qui laudentur. Qd̾ .n. nult ꝓ se fi̾ qui
cortipi no uista et dicit ora pociꝰ pro me. io corri¬
piendus ẽ ut faciat eciã ipe prose. Solor qͥ ppe
ille quo dͥ displicer qũ sentit correptionis acu¬
leũ: excitat eum in maioris or̃onis affestum.
ui deo misdtante increm̃to caritatis aduitus:¬
et desmat agere pndenda et dolenda. eragat la¬
udanda atꝙ gratanda. hec est correctionis uti¬

Expanded text:
edicum quaeras: non vis tibi tu ipse ostendi, ut cum deformem te vides, reformatorem desideres, eique supplices, ne in illa remaneas foeditate. Tuum quippe vitium est quod malus es, et majus vitium corripi nolle quia malus es: quasi laudanda vel indifferenter habenda sint vitia, ut neque laudentur neque vituperentur; aut vero nihil agat timor correpti hominis, vel pudor, vel dolor; aut aliud agat, cum salubriter stimulat, nisi ut rogetur bonus, et ex malis qui corripiuntur, bonos faciat qui laudentur. Quod enim vult pro se fieri qui corripi non vult, et dicit, Ora potius pro me; ideo corripiendus est, ut faciat etiam ipse pro se. Dolor quippe ille, quo sibi displicet, quando sentit correptionis aculeum, excitat eum in majoris orationis affectum; ut Deo miserante, incremento charitatis adjutus desinat agere pudenda et dolenda, et agat laudanda atque gratanda. Haec est correptionis uti
Abbreviated transcription (Latin):
dostendens sed terrena animalis dyaboli¬
ca isbi om̃ z elus et contentio est ibi incon¬
santia et omĩe opus pranum. Que autẽ
desursum ẽ capientia. primũ quidem pi¬
dica est. demde patifica. modesta suadibił.¬
piena mitricordia co fructib bonis mesti¬
mabsuit sine simisatione. Quio bomet¬
go non hebit qui hano sapientiã postu¬
sarit et impettant a dno: Et hinc ĩtelli¬
gite gram q si ex uobis eẽd ista sapientia
cesursum non eẽt noc ab ipo quinos cre¬
auto deo postislandã eẽt frẽs orate et pro
nobis uo tẽperant᷑. et pie. eo iuste uiua¬
mus in hoc secitlo expestantes et illam be¬

Expanded text:
descendens, sed terrena, animalis, et diabolica. Ubi enim zelus et contentio, ibi inconstantia et omne opus pravum. Quae ante desursum est sapientia, primum quidem pudica est, deinde pacifica, modesta, suadibiplena misericordia et fructibus bonis, inaestimabilis, sine simulatione Quid boni ergo non habebit, qui hanc sapientiam postularit et impetrarit a Domino? Et hinc intelligite gratiam; quia si ex nobis esset ista sapientia, desursum non esset, nec ab ipso qui nos creavit Deo postulanda esset. Fratres, orate et pro nobis, ut temperanter et pie et juste vivamus in hoc saeculo, exspectantes illam be
Abbreviated transcription (Latin):
pidant. de dyaboli laqueis ¶ ur aitẽ iti qui
cetipinosunt dicurt tantũ p̾cipemͥ et ora ꝓ
meut quod pcipis faciam: Cur ño pocuis.
som siumi ꝓrauũ senim eo nta duo respuunt
nentio erudinit Cum ergo audiretur pre¬
dicams ensigelis en dicensi Notum uoẜ fa¬

Expanded text:
t de diaboli laqueis . 8. Cur autem isti qui corripi nolunt, dicunt, « Tantum praecipe mihi, et ora pro me, ut quod praecipis faciam? » Cur non potius secundum suum pravum sensum et ista duo respuunt,nentibus erudivit? Cum ergo audiretur praedicans Evangelium, et dicens, Notum
Abbreviated transcription (Latin):
Precepit uo ħeatur caritas. corupit qr nõ ħerͣ
cariras. orat itt habundei cautas. O homo ĩ
p̾ceptione cognoscere. quid debeas hr̃e. In cor¬
cio nõ ħ̾etur. qd̾ ño accepi ab illo a quo nis
decur non est om̃io aluid. unde tale ac tm̃
faciam. Et si fecero: age ꝓ me gras doͥ qui mͥ ut
tacemdedit Si auĩ no facs. ñõ ego corripiendꝰ sũ
ced illo orandꝰ est iro deo qd̾ nõ deditii. ip̃am qua
p̾copta eis fucit. fidelem dei et ꝑximi caratẽ
Ora ergo prome: ut hanc accipiam et ꝑ hanc
exat̾o cũ bona noluntate q̃ p̃cepit faciam. Re¬
cte gͦ comperer. si cam mea culpanõ habetem
hec est si cam possem mͣdãre. uł sumere ip̃s nec
fac̾em. ił a dcante illo ac̾ciꝑe noluissem. Cũ gͦ
eo ip̃a uolintas a dño ĩparetur cur me corripiᷤᷤ
ipm̃ rogas. ud i ine oꝑetur eo uelle adħ sydeꝰ¬

Expanded text:
r charitas: corripit, quia non habetur charitas: orat, ut abundet charitas. O homo, in praeceptione cognosce quid debeas habere; in cortio non habetur, quod non accepi ab illo, a quo nisi detur, non est omnino alius unde tale ac tantum faciam: et si fecero, age pro me gratias Deo, qui mihi ut facerem dedit; si autem non fecero, non ego corripiendus sum, sed ille orandus est, ut det quod non dedit, id est ipsam, qua praecepta ejus fiunt, fidelem Dei et proximi charitatem. Ora ergo pro me ut hanc accipiam, et per hanc ex animo cum bona voluntate quae praecipit faciam. Recte autem corriperer, si eam mea culpa non haberem; hoc est, si eam possem mihi dare vel sumere ipse, nec facerem, vel si dante illo ego accipere noluissem. Cum vero et ipsa voluntas a Domino praeparetur , cur me corripis, ipsum rogas, ut in me operetur et velle?
Abbreviated transcription (Latin):
pccm̃ iudicio sũo uisto et occulto indinauit. Io
dcm̃ est. dixit ei dñs. Nam si iubenti obtẽꝑas.¬
fes do laudandꝰ poci qmͣ pumendꝰ eẽt sicito ex
hoc poc̃o postea nouim᷑ ẽẽ punitũ. Nec causa ta.
deat inquit dñs humilitatẽ et rectibuat mi¬
chi bona ꝑ maledc̃o eius in die isto. Etce qũõ
batur dcũ uti cordib eo maloꝵ ad laudem.
Atq adiuñtũ bonoꝵ. Sic usus o̾ uida traden
ce xpm. sic usus ẽ iudeis crucisigentib xpm̃.
Et qnͣta in de bona p̃stitit ppłis credituris qui
es ip̃o dẏabolo utitur pessimo. Sed obtime ad
er̾cendam es ꝓbandã fidem. eo pietatẽ bonoꝵ
Ions qui om̃ia scio añꝙͣ fians sed nob̾ qui
nõ sua uolinitate abessaion. elegio consiliũ
ep s oberat: et tñ iõ fecit. qi exaudierat dñs
cuis prẽmi orantem ut hoc fieret. pp̃ qd̾ ait scͥp¬

Expanded text:
peccatum judicio suo justo et occulto inclinavit, ideo peccatum judicio suo justo et occulto inclinavit, ideo dictum est, dixit ei Dominus. Nam si jubenti obtemperasset Deo, laudandus potius quam puniendus esset, sicut ex hoc peccato postea novimus esse punitum. deat, inquit, Dominus humilitatem meam, et retribuat mihi bona pro maledicto ejus in die isto. » Ecce quomodo probatur Deum uti cordibus et malorum ad laudem atque adjumentum bonorum. Sic usus est Juda tradente Christum, sic usus est Judaeis crucifigentibus Christum. Et quanta inde bona praestitit populis credituris! Qui et ipso diabolo utitur pessimo, sed optime, ad exercendam et probandam fidem et pietatem bonorum, non sibi, qui omnia scit antequam fiant, sed nobnon sua voluntate Abessalon elegit consilium quod sibi oberat? Et tamen ideo fecit, quia exaudierat Dominus ejus patrem orantem, ut hoc fieret. Propter quod Sc
Abbreviated transcription (Latin):
lum ut ext̾linarentur. Nũquid nõ sua no¬
lintate homo ĩpbus filiꝰ gemini maledice¬
bat regi dauid. Et tñ quid ai dauid plenꝰ
uera eo alta. et ꝑia capĩa: Quid ait illi qui
maledicentem ꝑcutẽ uoluro: Quid inquit¬
mͥ et uobis fan sarue : Dimittite eũ ut ma¬
ledicat qr dñs dixit illi malediceꝰ daud. Et
quis dices ei quare fecisti sic. Deinde scͥpt̾a
diuina plenam sm̃am regis uelud ab auo
initio repetendo ꝯmendans. er dixit inqͥt
dauid ad abisai et ad om̃s pu̾os eus. Ecce
filius meus qui exit de ut̾o meo qͥrit aĩam
meam. ex adhuc m̃o filius gemini. Sinite illũ
maledicat. qm̃ drat illi deus. t iudeat dñs hu¬
militatem meã et retribuat m bona ꝓ maledc̃o
es indie nto. Qũo dixerit dñs huic homini ma¬
ledice dauid. Quis sapiens et intelliget: Nõ .n.
iubendo dixit. ubi sbedientia laudaretur sed ꝙ
cuis uoluntatẽ ppriam uicio suo malam in hoc

Expanded text:
ael, ut exterminarentur . Numquid non sua voael, ut exterminarentur . Numquid non sua voluntate homo improbus filius Gemini maledicebat regi David? Et tamen quid ait David, plenus vera et alta et pia sapientia? quid ait illi qui maledicentem percutere voluit? Quid mihi, inquit, et vobis, filii Sarviae? Dimittite eum, et maledicat; quia Dominus dixit illi maledicere David. Et quis dicet ei, Quare fecisti sic? Deinde Scriptura divina plenam sententiam regis velut ab alio initio repetendo commendans: Et dixit, inquit, David ad Abessa et ad omnes pueros ejus: Ecce filius meus qui exiit de utero meo; quaerit animam meam, et adhuc modo filius Gemini? Sinite illum, maledicat, quoniam dixit illi Dominus, ut videat Dominus humilitatem meam, et retribuat mihi bona pro maledicto ejus in die isto . Quomodo dixerit Dominus huic homini maledicere David, quis sapiens et intelliget? Non enim jubendo dixit, ubi obedientia laudaretur; sed quod ejus voluntatem proprio vitio suo malam in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio sed sine dubitatione iustissimo. Nã
nuenimꝰ aliqua pcc̃a eciam penas eẽ alioꝵ
pcc̃oꝵ sicut sunt uasa ire q̃ ꝑfc̾a dicit apłs
ĩ ꝑditionẽ sicut est ĩduratio pħonis. Cui et
clusa d̾r ad ostendendam in ilło uirtute̾ dei
sicuti est fuga istłitaꝵ a facie hostiũ de ciui¬
tare gay. ĩ aĩo .n. scũs est timor us fuge̾nt
Et hoc fcm̃ est ut iundicaretur pecm̃ eo mͦ
quo fu̾at ĩdicandũ. Cunde dicit dñs ad
shesunaue. Non poteruuo filii iuł sussiste̾
a facie inimicoꝵ suoꝵ. Quid est nõ poterũt sus¬
sist̾e̾. quare nõ sub sistebant per lib̾m arbitũ
sed ꝑ timorẽ turbata uoluntate fugiebant.
Nisi qr deus dñatur et uoluntatib hominum
et quos nult in formidinẽ ꝯu̾tit iratus. Nun¬
quid nõ hostes istłitaꝵ adu̾sus populũ deiꝙ̃
ducebat iħc naue sua uoluntate pugnarũt.
fortari cor eoꝵ. ut obiuam irent ad istł ad bel¬

Expanded text:
judicio, sed sine ulla dubitatione justissimo. Nam judicio, sed sine ulla dubitatione justissimo. Nam invenimus aliqua peccata etiam poenas esse aliorum peccatorum: sicut sunt vasa irae, quae perfecta dicit Apostolus in perditionem : sicut est induratio Pharaonis, cujus et causa dicitur, ad ostendendam in illo virtutem Dei : sicut est fuga Israelitarum a facie hostium de civitate Gai; in animo enim factus est timor ut fugerent, et hoc factum est ut vindicaretur peccatum et modo, quo fuerat vindicandum: unde dicit Dominus ad Jesum Nave, Non poterunt filii Israel subsistere ante faciem inimicorum suorum . Quid est, Non poterunt subsistere? Quare non subsistebant per liberum arbitrium, sed per timorem turbata voluntate fugiebant; nisi quia Deus dominatur et voluntatibus hominum, et quos vult in formidinem convertit iratus? Numquid non hostes Israelitarum adversus populum Dei, quem ducebat Jesus Nave, sua voluntate pugnarunt? fortari cor eorum, ut obviam irent ad bellum ad Isr
Abbreviated transcription (Latin):
one oꝑetur er uelle. Si aũ iam regñãtus eo
iustificarꝰ in malã uitã sua uoluntate. rolab̾
certe iste nõ p̃oo dit̾e. ñõ accepi qd̾ acceptam
grãm dei suo in malũ lib̾o amisit arbitͥo
Qui si correctione ꝯpunstus calubritꝰ ĩge¬
mit. et ad similia bona opera uł eciam me¬
liora reu̾tit nempe hio aptissime utilna
correc̾tionis apparet. Sed per hoiem correfti¬
o siue ex caritate sic. siue ñõ sit tñ ut cor¬
restio prosit ñ nisi ꝑ diũ fit¶ An ad huc et
ista nolens corripi põt dicere: Quid ego feci
qui nõ accepi: Qũt constat accepisse et sua
culpa qd̾ acceperat amiusle: Possum inquit
possumm om̃io qñ me arguit qd̾ ex bona uita
in maiam mea uoluntate relapsus sim
dic̾e̾ adhuc. Quid ego feci qui ño accepr̃ ac¬
cepi .n. inquit fidem que ꝑ dilectionem
oꝑatur. Sed in ilła usq in finẽ ꝑseneran
ciam ñõ accepis an quisqmͣ dic̾e audebit i¬

Expanded text:
one operetur et velle. Si autem jam regeneratus et one operetur et velle. Si autem jam regeneratus et justificatus in malam vitam sua voluntate relabitur, certe iste non potest dicere, Non accepi: quia acceptam gratiam Dei suo in malum libero amisit arbitrio. Qui si correptione compunctus salubriter ingemit, et ad similia bona opera vel etiam meliora revertitur; nempe hic apertissime utilitas correptionis apparet. Sed per hominem correptio sive ex charitate sit, sive non sit, tamen ut correpto prosit, non nisi per Deum fit. iste nolens corripi poterit dicere: Quid ego feci, qui non accepi? quem constat accepisse, et sua culpa quod acceperat amisisse. Possum, inquit, possum omnino, quando me arguis, quod ex bona vita in malam mea voluntate relapsus sum, dicere adhuc: Quid ego feci, qui non accepi? Accepi enim fidem, quae per dilectionem operatur, sed in illa usque in finem tiam non accepi. An quisquam dicere audebit
Abbreviated transcription (Latin):
nitio humane creature et non est m̃iquitas a¬
pud dm̃. Ao per hoc prima poauitas qua d̾o nõ
obeditur ab homine est qui ex rectitudine ĩ
qua eum primitus fent sua mala uoliuitate
decidens prauus ecfectus est An iõ uero praui¬
tas ista corrpienda nõ ẽ in hõie qr nõ est eiꝰ¬
ꝓpria qui corripitur. sed ꝯmiuns om̃ib ĩmo
uero corripiatur eo ĩ singuł qd̾ est om̃ium
Non .n. pp̃ea ciu̾qũa nõ est qd̃ ab ea millus
ĩmunis est pcc̃a quid̃ ista orignialia ĩo dut
aliena quod ea singuli de parentib trab̾t
Sed nõ sine cauta dñt et nr̃a. qr in illo uno
om̃is sicut dicit apłs peccauierit. Corripiat᷑
ergo origo dampnabił ut ex dolore cortesti¬
ons uoluntas regnationis oriatur. si tã qui
corripirur fiis est ꝓmillionis ut screpitur
correstionit formietus inibnante ac flagel¬
lante deus i illo intͥnsecus occulta inspirati¬

Expanded text:
nitio humanae creaturae , et non est iniquitas anitio humanae creaturae , et non est iniquitas apud Deum . Ac per hoc prima pravitas qua Deo non obeditur, ab homine est; quia ex rectitudine, in qua eum Deus primitus fecit, sua mala voluntate decidens, pravus effectus est. An vero ideo pravitas ista corripienda non est in homine, quia non ejus propria qui corripitur, sed communis est omnibus? Imo vero corripiatur et in singulis, quod est omnium. Non enim propterea cujusquam non est, quod ab ea nullus immunis est. Peccata quidem ista originalia ideo dicuntur aliena, quod ea singuli de parentibus trahunt: sed non sine causa dicuntur et nostra, quia in illo uno omnes, sicut dicit Apostolus, peccaverunt . Corripiatur ergo origo damnabilis, ut ex dolore correptionis voluntas regenerationis oriatur: si tamen qui corripitur filius est promissionis, ut strepitu correptionis forinsecus insonante ac flagellante, Deus in illo intrinsecus occulta inspirati
Abbreviated transcription (Latin):
uis deus etiam quos noluerit nõ correctos
facio cẽ correstos ¶unc aũi correctione ꝓfic̃
homo cũ miseretur atq aduiuat qui facit
quos uoluert eciam sine correctione ꝑfic̾e̾
ꝯed quare isti sic illi alitꝰ atq isli alit̾ diu̾sis
et m̃umerabilib modis nocentur ut refor
disterut. Quid aũt hes quod ñõ accepisti:
Si aũ et accepisti quid głaris quasi non acce¬
peris. Nur ergo corripimur. arguimur. rep¬
hendimur: accusamur. Quid facimꝰ quiũ
accepiimis: Quihoc dñt extra culpam seui¬
deriuosit: in hoc quod ño obediunt deo.
est ut sit in eo aicanias ĩ est que sine du¬
bio ex deo est. et dat eam pr̃ filiis suis. hãc
inquiunt nõ accepimꝰ. Quid itaq corri¬
prmit qnasi nos eam nob̾ dare possimꝰ
et nr̃o arbutio dare nolimꝰ ¶ Nec aitend̾c
sinondũ regenerati suna: primã eõ causam.
cur obungͥati ꝙ smo mobedienter d̾o ͥ debeãt
displicere. Qa fecit deus hõiem restum ab ĩ¬

Expanded text:
is Deus quos voluerit, etiam non correptos, faciat esse correctos. Tunc autem correptione proficit homo, cum miseretur atque adjuvat, qui facit quos voluerit etiam sine correptione proficere. Sed quare isti sic, illi aliter, atque alii aliter, diversis et innumerabilibus modis vocentur ut reformdiscernit? Quid autem habes quod non accepisti? Si autem et accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis ? Cur ergo corripimur, arguimur, reprehendimur, accusamur? Quid facimus, qui non accepimus? » Qui haec dicunt, extra culpam se videri volunt, in hoc quod non obediunt Deo: est ut sit in eo cui charitas inest, quae sine dubio ex Deo est , et dat eam Pater filiis suis. « Hanc, » inquiunt, « non accepimus; quid itaque corripimur, quasi nos eam nobis dare possimus, et nostro arbitrio dare nolimus? » Nec attendunt, si nondum regenerati sunt, primam esse causam, cur objurgati quod sint inobedientes Deo, sibi debeant displicere, quia fecit Deus hominem rectum ab i
Abbreviated transcription (Latin):
sed in dra quod uolunt de maiorib suspicent᷑
de pariuł certe pelagiani quid sꝑdeant nõ ĩue¬
nunt. quoꝵ ne noluntas ulla est in accipienda
gr̃a. ciuiꝰ uoluntatis m̃itum p̾cessisse dicant eo
iñsuꝑ eos eciam cũ fletu reluctari uideamꝰ qñ
baptiz antur. et diuina sacram̃ta ꝑcipiunt qd̾
tur arbitnio. Et tñ heret eciã in relustantib
grã aꝑtusime nullo bono m̾ito p̾cedente. alio¬
qͥn gr̃a iam nõ eẽt gr̃a. eo aliesñdo filiis infide¬
lium prestatur heo gr̃a cũ occulta dei puiden¬

Expanded text:
sed, ut dixi, quod volunt de majoribus suspicentur de parvulis? Certe Pelagiani quid respondeant non inveniunt, quorum nec voluntas ulla est in accipienda gratia, cujus voluntatis meritum praecessisse dicant, et insuper eos etiam cum fletu reluctari videmus quando baptizantur et divina sacramenta percipiunt, quod tur arbitrio: et tamen haeret etiam in reluctantibus gratia, apertissime nullo bono merito praecedente, alioquin gratia jam non esset gratia. Et aliquando filiis infidelium praestatur haec gratia, cum occulta Dei providen
Abbreviated transcription (Latin):
Codiuita pdita nq ad mortẽ ꝑseuerauerint
eciã diuina ĩ etͣnĩ dampnatione siuit digni.
Nec se eccurabuns dñtes. scur m̃o dũc quare
compinut ita tunc quare dãpnanur qñ qͥ¬
d̾ ur ex bono reu̾temur ad malũ ꝑ seuerãciã
ño accepimꝰ qua ꝑmane̾m᷑ in bono: Aullo mõ¬
de hac excudatione a uista dampnatione seli¬
b̾cibunt. Si .n. situt u̾itas loquitut nemo lib̾a¬
tur a dampnatione q̃ sc̃a est ꝑadam. nisi ꝑ fi¬
dem ihu xp̃i es tñ ab hac dampnatione n̾o se

Expanded text:
ita perdita usque ad mortem perseveraverint, etiam divina in aeternum damnatione sunt digni. Nec se excusabunt dicentes, sicut modo dicunt, Quare corripimur? ita tunc, Quare damnamur, quandoquidem ut ex bono reverteremur ad malum, perseverantiam non accepimus qua permaneremus in bono? nullo modo hac excusatione a justa damnatione se liberabunt. Si enim, sicut veritas loquitur, nemo liberatur a damnatione quae facta est per Adam, nisi per fide
Abbreviated transcription (Latin):
dixisseo stipendium pcc̃ mors. Merito .n. stipẽ¬
dium: qi malicie dyabolice mors et̾na tanqmͣ
debitum redditur. ubi cũ posses dic̾eꝰ et recte
dice̾. stipendiũ aũ iusticie uita et̾na. uo huic¬
intellig̾e̾mus nõ pro m̾itis nris dñ nos ad
uitam et̾nam. sed pro sua misãtione ꝑduc̾e
oꝑa me in bonis oꝑatur de quo dcm̃ ẽ: deuͤ
est .n. qui oꝑatur in uob̾ et uelle et oꝑari¬

Expanded text:
dixisset, Stipendium peccati, mors. Merito enim stipendium, quia militiae diabolicae mors aeterna tanquam debitum redditur. Ubi cum posset dicere, et recte dicere, Stipendium autem justitiae vita aeterna; maluiintelligeremus, non pro meritis nostris Deum nos ad aeternam vitam, sed pro sua miseratione perducere. opera ille in bonis operatur, de quo dictum est, Deus est enim qui operatur in vobis et velle et o
Abbreviated transcription (Latin):
xpi ̃is. sderetur ei. Quid cibi molestus
es ut abite accipiamꝰ. ato distamꝰ quos tu
no ab hoĩe accepisti. neꝙ didicisti: Potens ẽ¬
m̃ ilło qui tibi dedit sic e nob̾dare qũo tͥ
porro si hoc nõ fudent dicere. sed paciunt᷑
corripi se debere a p̃posits suis a quib pͥa¬
na gra p̾dicatur qusiuis nõ negetut deus
posse ꝙͣ uelit eciã millo hoĩe corripiente
corngere et ad dolorem salubrẽ penitẽtie
occuitentissima et potentissima medicine

Expanded text:
 responderetur ei, Quid nobis molestus es, ut abs te accipiamus atque discamus, quod tu non ab homine accepisti neque didicisti? Potens est ille qui tibi dedit, sic et nobis dare quomodo tibi. Porro si hoc non audent dicere, sed patiunturcorripi se debere a praepositis suis, a quiba praedicatur; quamvis non negetur Deus posse, quem velit, etiam nullo homine corripiente, corrigere, et ad dolorem salubrem poenitentiae occultissima et potentissima medicinae
Abbreviated transcription (Latin):
et aĩam pdere ingcheniã. Ita dico uob̾. hunc
timete. Hoc aũ dixit. ne ulo tumore. negaremꝰ
eum. quo tur batus ẽ petiꝰ. hunc .n. auferri
uolun a nobis. cũ prius dixit. Nolite timere
eos qui corpus occidunt. et postea ño hñt qd̾
faciant. Huiiꝰ timoris ño accepimꝰ spm̃. sed uir¬
tutis ex caritatis et continẽcie. De quo spũi¬

Expanded text:
et corpus perdere in gehennam: ita dico vobis, hunc timete. Hoc autem dixit, ne illo timore negaremus eum, quo turbatus est Petrus. Hunc enim auferri voluit a nobis, cum prius dixit: Nolite timere eos qui corpus occidunt, et postea non habent quid faciant . Hujus timoris non accepimus spiritum, sed virtutis et charitatis et contine
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. Eo intuitus ess eam tanqm̃ tauiꝰ t̃petu iñ¬
dignationis suei eo tiimus regna. et ꝯu̾sur est
color eiis per dissolucionẽ ex melmanir se super
caput delicate sue q̃ p̾cedebar eam. Et ꝯu̾tro
cut impetꝰ aque sic cor regis in manui dei. quo¬
cumq uolu̾t decinabio illud. Et in spalmo
centesimo qͣrto legitur. dcm̃ est de egyptiis:
quid eis fecerit deus. Et ꝯu̾ cor coꝵ. ut odis¬
sent ppłm eius: ut dolũ fac̾e̾nt in seruos eiꝰ.
In litt̃is eciã apłis uidere que scuipta sunt me

Expanded text:
ate intuitus est eam, tanquam taurus in impetu indignationis suae; et timuit regina, et conversus est color ejus per dissolutionem, et inclinavit se super caput delicatae suae, quae praecedebat eam: vellem ergo cut impetus aquae, sic cor regis in manu Dei; quocumque voluerit, declinabit illud . Et in psalmo centesimo quarto legitur dictum de Aegyptiis, quid eis fecerit Deus: Et convertit cor eorum ut odissent populum ejus, ut dolum facerent in servos ejus . In Litteris etiam apostolicis videte quae scripta sunt;
Abbreviated transcription (Latin):
cimore ũtit ĩ fugam. Nsi q ille qui ĩ celo ⁊
int̾ta onña qͥuetũꝙ uoluit fecit eciã in cordi¬
b hoĩi oratur. legimiꝰ quid dixert ioas rex
isrł mittens nũciũ ad amasiã regẽ uolentem
pugnare cũ iuo. sam post aliq dixit. Nũt se¬
de ĩ domo tua. Quid ꝓuocas in malũ et ca¬
dis tiues uda tecũ: deiñ scuptura sbiũxia
Et nõ audiuit amasias qm̃ a do erat ut tra¬
detur in manũ. qm̃ q̃sieriut d̾os edom. Et¬
ce deus ydolatrie ꝑcom̃ uolens iũdicare hoc
opatus est in eius corde. cuu utiq iuste irasce¬
batut ut admonitionc̃ satubrem ño andi¬
ret. sed eã ꝯtenta iret in bellum ubi cũ suo
estitũ cadet. ꝑ er earielem ꝓpħam dicio dens.
uił ⁊ tta captinitatis fc̃a erat uxor alienige¬
ne regis assueri. Etgo ĩ eiꝰ libro scrptũ ẽ. ꝙ cũ¬

Expanded text:
tit in fugam, nisi quia ille qui in coelo et in terra omnia quaecumque voluit fecit , etiam in cordibus hominum operatur? Legimus quid dixerit Joas rex Israel, mittens nuntium ad Amessiam regem volentem pugnare cum illo. Nam post aliqua dixit: Nunc sede in domo tua. Quid provocas in malum, et cadis tu et Juda tecum ? Deinde Scriptura subjunxit: Et non audivit Amessias; quoniam a Deo erat ut traderetur in manus, quoniam quaesierunt deos Edom . Ecce Deus idololatriae peccatum volens vindicare, hoc operatus est in ejus corde, cui utique juste irascebatur, ut admonitionem salubrem non audiret, sed ea contempta iret in bellum, ubi cum suo exercitu caderet. Per Ezechielem prophetam dicit Deus, Israel in terra captivitatis facta erat uxor alienigenae regis Assueri: ergo in ejus libro scriptum est qu
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ diliges ꝓximũ tuũ tanꝙͣ teipm̃. Hoc ẽ qd̾
ad romanos air. Qui diigit alt̾m: legẽ ĩple¬
mothesĩ. finis inquit p̾cepti ẽ caritas. Et ad¬
uingens quał cartas de corde inquio puro. et
ꝯscĩa bona eo fidenõ ficta. ad coꝵ. aũ cũ dicio.

Expanded text:
diliges proximum tuum tanquam te ipsum . Hoc est quod ad Romanos ait, Qui diligit alterum, legem implemotheum, Finis, inquit, praecepti est charitas: et adjungens qualis charitas, de corde, inquit, puro, et conscientia bona, et fide non ficta . Ad Corinthios
Abbreviated transcription (Latin):
huc puam et inuaudam. potu̾it aũ cum
magnam hũerit robustam. Qñ .n. mar¬
tp̃res magna illa mandata fecerunt ma¬
gna utiq uolinitate. hoc est magna cari¬
tate fecerunt. De qua carttate ipẽ dñs ait.ma¬
ioremꝰ catitatem hac nemo hr̃ qm̃ut aĩam su¬
am ponat ꝓ amicis siuis. Uñ et apłs dicia Ce¬

Expanded text:
huc paruam et inualidam; potuerit autem, cum huc paruam et inualidam; potuerit autem, cum magnam habuerit et robustam. quando ergo martyres magna illa mandata fecerunt, magna utique uoluntate, hoc est magna caritate, fecerunt. de qua caritate ipse dominus ait: maiorem hac caritatem nemo habet, quam ut animam suam ponat pro amicis suis. un
Abbreviated transcription (Latin):
ut uelimꝰ bonũ. de quo dcm̃ est qd̾ paulo
añ posui: qd ĩparatur uoluntas a dño. de
quo dictum est. A dño gressus hom̃is diri¬
gentur. et uiam eius uolet. De quo dcm̃
est. Deus est qui oꝑatur in uob̾ et uelle.
Certum est nos face̾ cum facimꝰ. sed ille
facis ut faciamꝰ. p̾bendo iures efficacissi¬
mas nolinitati. qui dixit. faciam ito in
iustificationib meis amibuletis et uidi¬
cia mea obseruetis et faciatis. Cũ dicit. faciã
ut faciatis. quid aliud dicto nisi auferam a
uobis cor lapideũ. unde nõ faciebatis. et da¬
bo cor obediens iñ faciatis: Et hoc quid est
msi auferamcor durũ im̃ faciebatis et da¬
bo cor obediens unde faciatis: Ine facit ut
faciam. cui dicit homo. Pone dũe custodiã
ori meo. Hoc ẽ . i. dice̾. fac ut ponam custodi
amori meo. Quod bñficium dei iam fu̾at
ꝯsecutus qui dixit. Posu ori meo custodiã.
Qui ergo nult facere dei m̾adatũ. et non
põt iam quid̾ hĩ uoluntatem bonã. sed ad¬

Expanded text:
m est quod paulo ante posui, quod praeparatur voluntas a Domino, de quo dictum est: « A Domino gressus hominis dirigentur, et viam ejus volet , » de quo dictum est: « Deus qui operatur in vobis et velle . » Certum est nos facere cum facimus. Sed ille facit ut faciamus, praebendo vires efficacissimas voluntati, qui dixit: « Faciam ut in justificationibus meis ambuletis, et judicia mea observetis et faciatis . » Cum dicit: « Faciam ut faciatis, » quid aliud dicit nisi, Auferam a vobis cor lapideum unde non faciebatis, et dabo cor carneum unde faciatis? Et hoc quid est nisi, Auferam cor durum unde non faciebatis, et dabo cor obediens unde faciatis? Ille facit ut faciamus, cui dicit homo: « Pone, Domine, custodiam ori meo . » Hoc est enim dicere: Fac ut ponam custodam ori meo". quod beneficium dei iam. fuerat consecutus qui dixit: posui ori meo custodiam. Qui ergo uult facere dei mandata et non potest, iam quidem habet uoluntatem bonam, sed ad
Abbreviated transcription (Latin):
antur siue inoantͦ. Quod a prẽ qui in ceł ẽ.
humiane hoc possemꝰ effic̾e̾. Cõmoneo autẽ
cartatõ ur̃am. eo multũ exhortor: ut bi tỹ
priam librum ꝙ̃ scripsit de or̃one dñita di¬
ligenter legatis. et ꝯfitum uos dñs adiuuaus¬
rit intenigatis menorieq mandetis. Ibi ui¬
debitis ꝙ̃admodũ sic alloquatur libm ar¬
bittiũ eoꝵ. quos ꝯscriprõne sui sermonis
edificat. ut ostendat tñ ea q̃ ĩplenda iubẽ¬
tur in lege. i orone ẽẽ postenda. Quod
utiq uanusiine fieret: si ad illa agenda
sne diuino aduttoris uoliuitas humana
sed inflatores et p̾cipitatores libi arbitti. q neq
scĩa diuine legis. neq natura. neq sola remissio

Expanded text:
antur, sive vincantur: quod a Patre qui in coelis est, humanae hoc possemus efficere. Commoneo autem Charitatem vestram, et multum exhortor, ut beati Cypriani librum quem scripsit de Oratione Dominica, diligenter legatis; et quantum vos Dominus adjuverit, intelligatis, memoriaeque mandetis. Ibi videbitis quemadmodum sic alloquatur liberum arbitrium eorum, quos conscriptione sui sermonis aedificat, ut ostendat tamen ea quae implenda jubentur in lege, in oratione esse poscenda. Quod utique vanissime fieret, si ad illa agenda sine divino adjutorio voluntas humana sed inflatores et praecipitatores liberi arbitrii, quia neque scientia divinae legis, neque natura, neque sola remissio
Abbreviated transcription (Latin):
Hos inquio mandatũ hũs ab ip̃o: ut qui diligio
dm̃ diligat et frẽm suũ. Et paulo post. In hoc in¬
qnit cognoscimus qr diligimiꝰ filios dei: cũ deum
diigimꝰ. es p̾cepta euis facimꝰ. Dec es .n. dilectio
deiut p̾cepta euis ẜuemiꝰ. et p̾cepta illuis graui¬
a nõ sum Et in epsa scd̾a scriptum ẽ. Non qua

Expanded text:
Hoc, inquit, mandatum habemus ab ipso, ut qui diligit Deum, diligat et fratrem suum . Et paulo post: In hoc, inquit, cognoscimus, quia diligimus filios Dei, cum Deum diligimus, et praecepta ejus facimus: Haec est enim dilectio Dei, ut praecepta ejus servemus, et praecepta ejus gravia non sunt . Et in Epistola secunda scriptum est: Non qua
Abbreviated transcription (Latin):
ais ꝑusi ex ĩꝑfesta nõ deerat qñ dicebat do¬
auuo. Ammam meam pro te ponam. pu¬
tabat .ii. se posse: quod se uelle senciebati
Et quis istam et si ꝑuam dare ceperat carita¬
tem. insi ille qui p̃parat uoluntatẽ. et cooꝑan¬
do ꝑficit ꝙ oꝑando incipit: Qm̃ ip̃e ut ueli

Expanded text:
arua et inperfecta, non deerat, quando dicebat domino: animam meam pro te ponam. putabat enim se posse quod uelle sentiebat. et quis istam etsi paruam dare coeperat caritatem nisi ille, qui praeparat uoluntatem et cooperando perficit quod operando incipit, quoniam ipse ut ueli
Abbreviated transcription (Latin):
ño queris que sua sunt. Non irricatur. ñ co¬
gitar malum. nõ gauder suꝑ iniquitatem.
ꝯgaudeo aũ u̾itati. Omĩa tolerat. om̃ia cre¬
dit. om̃ia sperat. omĩa suffert. caritas nui¬
ꝙ excidit. Et paulo post. Maner inquit fides.
spes. caritas. cria hoo. Maior aũ hoꝵ catias. Se¬
ctamini caritatẽ. It̃ dicit ad gał. uos .n. ĩli

Expanded text:
quae sua sunt, non irritatur, non cogitat malum, non gaudet super iniquitate, congaudet autem veritati; omnia tolerat, omnia credit, omnia sperat, omnia suffert; charitas nunquam cadit. Et paulo post: Manet, inquit, fides, spes, charitas, tria haec; major autem horum charitas: sectamini charitatem . Item dicit ad Galatas: Vos eni
Abbreviated transcription (Latin):
cm xp̃i iħu uo gͦ uelun᷑: sine nob̾ oꝑatur.
Qñ au uolumꝰ. es sic uolumꝰ ut faciamꝰ: no¬
bcum cooꝵatur. Tñ sine illo uł oꝑante ut i¬
uelinus. uł coopante cum uolumꝰ. ad bona
pietatis opa ncħ nalemꝰ. De oꝑante illo ut
uelim᷑ dcm̃ est. Deus est .n. qui oꝑatur ĩ uo¬
bis er uelle. De cooꝑante illo cũ iam uolu¬
niꝰ. eo uolendo facimꝰ. scumuis inquit qm̃di
ligentib dm̃. omĩa ccopatur in bonũ. Qd
est om̃ia. iai eo ip̃as t̾ribaes seuasꝙ passio¬
nes ꝰ s̾ arcina quippe illa que infirmitatigͣ¬
nis ẽ. leuis efficitur caritati. T̃alib .n. dñs
dixio. eẽ suam carcinam leuẽ. qñ persꝰ fu¬

Expanded text:
i Iesu. ut ergo uelimus, sine nobis operatur; cum autem uolumus et sic uolumus, ut faciamus, nobiscum cooperatur. tamen sine illo uel operante, ut uelimus, uel. cooperante, cum uolumus, ad bona pietatis opera nihil ualemus. de operante illo, ut uelimus, dictum est: deus est enim, qui operatur in nobis et uelle; de cooperante illo, cum iam uolumus et uolendo facimus: scimus, inquit, quoniam diligentibus deum omnia cooperatur in bonum. quid est omnia, nisi et ipsas terribiles saeuasque passiones? sarcina quippe illa, quae infirmitati grauis est, leuis efficitur caritati. talibus enim dominus dixit esse suam sarcinam leuem, qualis Petrus fu
Abbreviated transcription (Latin):
reddes. qͥm̃ ininstus non est. Reddet ergo
mala pro malis. penam pro iniusticia. et
reddet bona pro malis. gr̾am pro miusticia
gitis oeare ut intelligatis. Dabit em̃ uob̾
oño inteliestum. Memento scriptummi et̃. Si
quis urun indiges rapientia. postulet a deo qͥ

Expanded text:
reddet, quoniam iniustus non est. reddet ergo reddet, quoniam iniustus non est. reddet ergo mala pro malis, poenam pro iniustitia, et reddet bonigitis, orate ut intelligatis: dabit enim vobis Dominus intellectum. Mementote scriptum esse: Si quis vestrum indiget sapientia, postulet a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
seduci ꝑmittit uł obdurari. mala eius mita
ctedite. In eo uero cuiꝰ miseretur grãm dei ñ
reddentis maia ꝑ malis. sed bona ꝓ mał. fide¬
litcͦ eo indubita̾ntꝰ aguoscite. Noo ĩo aufera¬
tic a pħone ub̾m arbitrium qr multis locis
dicit deus. Ego indurani pħonem uł indura¬
ui aut indurabocor pħonis. Non .n. pp̃ea ipse
pharao. non indurauit cor suum. Nam et hoc
de. iło legitur qñ ablata es ab egyptiis cyno¬
mia dicente scuiptuta. Et ingrauanto pħo
cor suũ ed in isto tpõ et nolui dimittere po¬
pulũ. ao per hos et deus induranit ꝑ iustũ iu¬
dicum et ip̃ẽ pħo ꝑ libm arbittiũ. Certi ergo
ettote q non etio manis labor ur̃ si m bono
ꝓpoĩto ꝑficientes ꝑseueretis uq infinem.
Reus ñ. qui modõ illis quos liberat n̾o red
enaus qũ iustus est et bona ꝓ malis qm̃ bo¬
nus ess et uona pro bonis quomiã bonus
eoustnt est. Tm̃modo mala pro bonis nõ

Expanded text:
seduci permittit uel obdurari mala eius merita seduci permittit uel obdurari mala eius merita credite, in eo uero cuius miseretur gratiam dei non reddentis mala pro malis, sed bona pro malis fideliter et indubitanter agnoscite. nec ideo auferatis a Pharaone liberum arbitrium, quia multis locis dicit deus: ego induraui Pharaonem uel: induraui aut indurabo cor Pharaonis. non enim propterea ipse Pharao non indurauit cor suum. nam et hoc de illo legitur, quando ablata est ab Aegyptiis cynomyia dicente scriptura: et ingrauauit Pharao cor suum et in isto tempore, et noluit dimittere populum. ac per hoc et deus indurauit per iustum iudicium et ipse Pharao per liberum arbitrium. certi ergo estote, quia non erit inanis labor uester, si in bono proposito proficientes perseueretis usque in finem. deus enim, qui modo illis quos liberat non reddmalis, quoniam iustus est, et bona pro malis, quoniam bonus est, et bona pro bonis, quoniam bonus et iustus est. tantummodo mala pro bonis non
Abbreviated transcription (Latin):
et udicare iuos et mortuos qm̃ et in hoc tp̃ẽ
ip̃a oliuatio non fiat sine uidicis sed occulto. Io
at. In uidicium uem m huno mũdũ ut qui ñ
uident iudeans. eo qui uident cecifiant. Ad oc¬
culta eigo dei iidicia reuocate. qñ uidetis in u¬
na causa qmͣ ceite hñt oñis ꝑuuli hereditari¬
um malum trahentes ex adam. huic sb̾uemi¬
ri ud baptizetur illi nõ sbueniri ito in ip̃a ob¬
ligatione moriatur. illum baptizatum relin¬
qui n hac uita ꝙ̃ p̾scrum deus impiũ futiu
istum uero baptiz acum rãpi ex hac nta nema¬
licia mites intellestum eius. Et nolite ĩ istũ
dare iniusticiam uł ĩsipientiam d̾o apud qm̃
uisticie fons est et sapientie. sed sicut uos ex¬
hortat᷑ sum ab initio ẜmonis huiꝰ in quot ꝑ¬
uenistis in eo ambulate. et hoo quoq uobis
deus reuelabit. Et si nõ in hao uita certe in
aitera. Nlicħ est .n. occultũ qd̾ ño reuelabit᷑.
Qñ ergo auditis dicentem dñm. ego dñs se¬
uult miseretur eo ꝙp̃ nulo obdirat meo qũe

Expanded text:
est iudicare uiuos et mortuos, quamuis et in hoc tempore ipsa saluatio non fiat sine iudicio, sed occulto; ideo ait: in iudicium ueni in hunc mundum, ut qui non uident uideant et qui uident caeci fiant. Ad occulta ergo dei iudicia reuocate, quando uidetis in una causa, quam certe habent omnes paruuli, hereditarium malum trahentes ex Adam, huic subueniri, ut baptizetur, illi non subueniri, ut in ipsa obligatione moriatur, illum baptizatum relinqui in hac uita, quem praesciuit deus impium futurum, istum uero baptizatum rapi ex hac uita, ne malitia mutaret intellectum eius, et nolite in istis dare iniustitiam uel insipientiam deo, aput quem iustitiae fons est et sapientiae, sed, sicut uos exhortatus sum ab initio sermonis huius, in quod peruenistis, in eo ambulate, et hoc quoque deus uobis reuelabit, etsi non in hac uita, certe in altera. nihil est enim occultum, quod non reuelabitur. quando ergo audistis dicentem dominum: ego dominus seuult miseretur, et quem uult obdurat, in eo quem
Abbreviated transcription (Latin):
in ore suo dari custodiam. Similis ei qui dic̾
i splamo. Pone dñe custodiam orimeo. Nõ
.ni. sufficit madatũ dei. et uoluntas sua: qñ
quid̃ si uolueri ꝯẜuabit ea. Quare ergo pa¬
illo post dicts. Dne pr̃ et deus uite mee. ela¬
tionem ocłoꝵ ne dederis mͥ. Iam dixerat eilex:
ñ ꝯcupisses: Uelio ergo et faciat: qd̾ iubet᷑¬

Expanded text:
in ore suo dari custodiam, similis ei qui dicit in ore suo dari custodiam, similis ei qui dicit in psalmo: pone, domine, custodiam ori meo? non ei sufficit mandatum dei et uoluntas sua, quando quidem, si uolueriulo post dicit: domine pater et deus uitae meae, elationem oculorum ne dederis mihi? iam dixerat ei lex: non concupisces; uelit ergo et faciat quod iubet
Abbreviated transcription (Latin):
na madata q̃ uoluit cũ ualde ꝑfcẽq uoluerit
ad hoc .n. ualer qd̃ scriptũ ẽ. Si uolueris: conser¬
plene uelle cognostat et oret ut ħeat cantã no¬
luntarẽ qsita sufficit ad ĩplenda mandata. Sic
quippeadiuuatur ut faciat qd iubetur. Cunc
in. utile est uelle cũ possumꝰ. eo tuno itile est
lumꝰ. aut qd̃ possum nolumꝰ. Magnũ aliquid
se scire pelagiam putant qñ dicunt ño iuber
deus qd̃ sciter nõ posse ab hoĩe fieri. Quis hoc
nestiao: Sed ĩo iuber aliqua que ño possumiᷤᷤ
ut nou̾imꝰ quid ab illo pedere debeamꝰ. Ipsaẽ
q ip̃e qui dixir. si uoluens ꝯẜuabis m̃adata ĩ
cos libro ecr̃astico aliqnͣto post dicit. Quis da¬
bit in ore meo custodiam. et suꝑ labia mea
signaculũ astutũ. ne forte cadam ab eo. eo
lingus mea ꝑdat mes. Iam certe mandata
acceperat cohibe lingnam tuã a malo. et labia
tua ne logłitur dolum. Cum ergo u̾m sit qd̾

Expanded text:
na mandata, cum uoluerit, cum ualde perfecteque uoluerit. na mandata, cum uoluerit, cum ualde perfecteque uoluerit. ad hoc enim ualet quod scriptum est: si uolueris, conserplene uelle cognoscat et oret, ut habeat tantam uoluntatem, quanta sufficit ad implenda mandata. sic quippe adiuuatur, ut faciat quod iubetur. tunc enim utile est uelle, cum possumus, et tunc utile est lumus aut quod possumus nolumus? Magnum aliquid se scire Pelagiani putant, quando dicunt: "non iuberet deus quod sciret non posse ab homine fieri". quis hoc nesciat ? et ideo iubet aliqua, quae non possumus, ut nouerimus quid ab illo petere debeamus. ipsa est ique ipse qui dixit: si uolueris, conseruabis mandata, in eodem libro Ecclesiastico aliquanto post dicit: quis dabit in ore meo custodiam, et super labia mea signaculum astutum, ne forte cadam ab eo, et lingua mea perdat me? iam certe mandata acceperat: cohibe linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum. cum ergo uerum sit qu
Abbreviated transcription (Latin):
d in spalmo. Nolite obdiuare corda nr̃a. Et per
ipm ezechielem. Picite a uob̾ om̃s ĩpiecates ur̃as
quas ĩpie egistis in me. es facite uob̾ cor nouum
et spm̃ nouũ. et facite om̃ia madata mea. Ut¬
quid moriemim domꝰ istł dicit dñs: Quia no¬
lo mortẽ morientis dicit adonay dñs. eo ꝯu̾ti¬
mini et iuenis. Meminerimꝰ eũ dic̾s. et ꝯu̾ti¬
mus cũ dic̾eᷤ. picite a nob̾ om̃s ĩpietates ur̃as:
cũ ip̃e iustificͤet ĩpiũ. Meminerimꝰ ipm̃ dicere.
Qũo ergo qd̃ dicio facite uob̾. hoc dicit dabo uo¬
b̾: Quare iuber si ipẽ datur᷑ ẽ. Quare dat si hõ
fcũrus est. sisi qr das qd̾ iuibet. cũ adiunat ut
faciar cui iuber Semꝑ ẽ añ in nob̾ uoluntas
est. qũ seruit iusticie. ex tunc est bona. Gr̃a u̾o dei
semnp est bona. et ꝑ hanc fit ut sit homo bone uo¬
luntatis. qui prius fu uoluntatis maie. P hãt
eciã fid: ut ip̃a bona uoliuitas q̃ ĩa eẽ ceꝑit auge¬
atur et tam magna fiat ut possit ĩplere diui¬

Expanded text:
 Nolite obdurare corda vestra. Et per ipsum Ezechielem, Projicite a vobis omnes impietates vestras, quas impie egistis in me, et facite vobis cor novum et spiritum novum, et facite omnia mandata mea. Utquid moriemini, domus Israel, dicit Dominus? quia nolo mortem morientis, dicit Adonai Dominus, et convertimini et vivetis . Meminerimus eum dicere, et convertius deum dicere: proicite a uobis omnes impietates uestras, cum ipse iustificet impium. meminerimus ipsum dicere: quomodo ergo quod dicit: facite uobis, hoc dicit: dabo uobis? quare iubet, si ipse daturus est? quare dat, si homo facturas:; est, nisi quia dat quod iubet, cum adiuuat, ut faciat cui iubet? semper est autem in nobis uoluntest, quando servit justitiae, et tunc est bona. Gratia vero Dei semper est bona, et per hanc fit ut sit homo bonae voluntatis bonae, qui prius fuit uoluntatis malae. per hanc etiam fit, ut ipsa bona uoluntas, quae iam esse coepit, augeatur et tam magna fiat, ut possit implere diui
Abbreviated transcription (Latin):
dei uita eterna. in xp̃o iħu dño nr̃o. Ista ergo q̃o
nullo modo m̾uidetur posse dissolui insi ĩtelli¬
gamꝰ et ip̃a bona oꝑa nĩa quib et̾na redditur
dixisser Gr̃a salmi fcĩ estis ꝑ fidem. et hoc n̾õ ex
uob. s doi donuĩ ẽ: nõ ex oꝑib ne forte quis ex¬
tollatut: uidit utiq putare posse hoĩes hocs
dcm̃: quasi nccĩa nõ sint oꝑa bona credenti¬
b. sed eis fides sola sufficiat. Et rursus posse
hõies de bonis oꝑib extolli. uelud ad ea faci¬
enda s sufficiant: mox itaq addidit. Ip̃ius

Expanded text:
o nullo modo mihi videtur posse dissolvi, nisi intelligamus et ipsa bona opera nostra quibus aeterna redditur dixisset, Gratia salvi facti estis per fidem, et hoc non ex vobis, sed Dei donum est; non ex operibus, ne forte quis extollatur: vidit utique putare posse homines hoc ita dictum, quasi necessaria non sint opera bona credentibus, sed eis fides sola sufficiat; et rursus posse homines de bonis operibus extolli, velut ad ea facienda sibi ipsi sufficiant; mox itaque addidit. Ipsius