comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. uidens ciuitatem flerit
suꝑ illam dicens quia si cog¬
nouisses ⁊ tu. fleuit ecenim
puis redemptor ruinã ꝑfide
tiuitatis. qͣm ipsa sibi ciuitaᷤ
nõ cognoscebat c̃ẽ uenturam.
Cui aflente domino recte dr.
quia si cognouisses ⁊ tu. sub¬
quia nescis qd̃ ĩminet exul¬
tas. Unde ⁊ subditur. Et quidẽ
in hac die tua: que ad pacem tibi.
Cum enim carnis uoluptatib¬
se daret. uentura mala nõ pros¬
piceret. in diesua que ad pacem
ei cẽ poterant habebat. Cur u̾o
bona presentia ad pacem habu¬
erit: manifestatur cum subdit᷑.
Nũc autẽ abscondita sunt ab o¬
culis tius. Si enim cordis eius
oculis mala que imminerent
abscondita nõ eent. leta in pre¬
sentib prosperis nõ fuiss Cuiꝰ
mox etiam pena que de roma¬
nus sicut predixi principib ĩ

Expanded text:
r, videns civitatem flevit super illam dicens quia si cognovisses et tu. Flevit etenim pius Redemptor ruinam perfidae civitatis, quam ipsa sibi civitas non cognoscebat esse venturam, cui a flente Domino recte dicitur, quia si cognovisses et tu, subquia nescis quid immineat exsultas. Unde et subditur: Et quidem in hac die tua, quae ad pacem tibi. Cum enim carnis se voluptatibus daret, ventura mala non prospiciens, in die sua, quae ad pacem ei esse poterant habebat. Cur vero bona praesentia ad pacem habuerit, manifestatur, cum subditur: Nunc autem abscondita sunt ab oculis tuis. Si enim cordis ejus oculis mala quae imminerent abscondita non essent, laeta in praesentibus prosperis non fuisset. Cujus mox etiam poena, quae de Romanis, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
regnum simul dauid ignoll¬
listirꝑe ⁊ religiõem impieca¬
te mutarunt. Attamen ille
ꝓhac uinca que de egipto
translata palestine monteᷤ
sua umbra protexit ne fũ¬
litus exterminetur exorat. Do¬
mine deus uircutũ ꝯuertenos:
respice de telo. ⁊ ude. ⁊ uisitaii¬
neamistam. ⁊ dirige eamqͣ
ille. qui hant nineam planta¬
uit: dominꝰ scilicet deus uir¬
titum. Et ad didit terciũ mit¬
tere. qui ⁊ illum uulnerãtes
cuecerunt. Tercium seruum
ꝓpħaꝵ chorum intellige. qͥ

Expanded text:
regnum simul David ignobiregnum simul David ignobili stirpe, et religionem impietate mutarunt. Attamen ille pro hac vinea, quae, de Aegypto translata, Palaestinae montes sua umbra protexit, ne funditus exstirpetur, exorat: Domine Deus virtutum, converte nunc, respice de coelo, et vide, et visita vineam istam, et dirige eam, qille qui hanc vineam plantavit, Dominus scilicet, Deus virtutum. Et addidit tertium mittere, qui et illum vulnerantes ejecerunt. Tertium servum prophetarum chorum intellige, q
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃m domin. Et uexatus est
moyses propt̾ eos: quia ex¬
acerbauerunt sp̃m eus. Qui
⁊ ipse seruus. quid de frustu
uinee senciat. palam carmĩs
declarat dicens. Ex uinea enĩ
sedomoꝵ uitis eorum: ⁊ propa¬
go eorum ex gomorra.Uua
eorum uua fellis: ⁊ botrꝰ ama¬
ritudinis ipsis. Furordraconũ
uinũeorum: ⁊ furor aspidũ
insanabilis. Et addilit alte¬
rum seruum mittere. Illi aut̾
hunc quoq cedentes ⁊ affici¬
entes ꝯtumelia: dimiserunt
inanem. Seriuis alter dauid
ꝓph̾am regemq significat. qͥ
post moysen missus est: ut co¬
lonos uinee post edicta lega¬
lia psalmodie. modulatione.
⁊ dulcedine cythare ad exerci¬
tium. boni operis excitaret.
Nam ⁊ ipse dauid quo corpo¬
puli ad suꝑna suspenderet.
int̾ ritus carnaliũ uictimaꝵx
landes domini cõtinuas su¬
aui melodia decantari cõsti¬
tuit. s ⁊ hũic affectũ ꝯtumelia
dimiserunt. Dicentes enua
que nobis pars in dauid au
que hereditas in filio ysai.:¬

Expanded text:
sanctum Domini. Et vexatus est sanctum Domini. Et vexatus est Moyses propter eos, quia exacerbaverunt spiritum ejus. Qui et ipse servus quid de fructu vineae sentiat, palam carmine declarat dicens: Ex vinea enim Sodomorum vitis eorum, et propago eorum ex Gomorrha. Uva eorum uva fellis, botrus amaritudinis ipsis. Furor draconum vinum eorum, et furor aspidum insanabilis . Et addidit alterum servum mittere. Illi autem hunc quoque caedentes et afficientes contumelia, dimiserunt inanem. Servus alter David prophetam regemque significat. Qui post Moysen missus est, ut colonos vineae post edicta legalia psalmodiae modulatione, et dulcedine citharae, ad exercitium boni operis excitaret. Nam et ipse David quo cor populi ad superna suspenderet, inter ritus carnalium victimarum, laudes Domini continuas suavi melodia decantari constituit. Sed et hunc affectum contumelia, dimiserunt inanem. Dicentes enim: Quae nobis pars in David, aut quae h
Abbreviated transcription (Latin):
dicuntur ẽẽ conclucti. Ip̃e aut̃
ꝑegre fuit. nõ loci mutatione.
Nam deus unde abẽe potest qͥ
loquitur. celum ⁊ t̾ram ego im¬
plebo: Et alibi. Ego d̾̃s d̾oapprop̃i¬
quans: ⁊ nõ de longinquo dic̃
dominꝰ. S abire dicitur a uine¬
a: ut uinitorib liberum ope¬
randi arbitͥum derelinquat.
Cui simile est qd̃ locate coloniᷤ
uinee ꝑ ysaiam dicit. Expecta¬
ui ut faceret uuas. Et intera¬
pore misit ad cultores seruũ:
ut de fructu uinee darent illi.
Qui cesum: dimiserunt illum
inanem. Bene tempus fructuũ
posuit: nõ prouentuũ. Nullus
enim fructus extitit uideorum.
Nullus huiꝰ uinee prouentus.
sam ⁊ si crebro ac sollicite que¬
reretur inuentus est. Seruus
ergo qui primo missus est: ip̃e
legifer moyses intelligitur.
Qui quadraginta annos cõ¬
tinuos fructum aliquẽ legis
quam dederat a cultorib inqͥ¬
rebat. s cesum eum dimiser̃t
manem. Irritauerunt enim
moysen incastris:⁊ aaron

Expanded text:
dicuntur esse conducti. Ipse autem dicuntur esse conducti. Ipse autem peregre fuit, non loci mutatione; nam Deus unde abesse potest, qui loquitur: Coelum et terram ego implebo? Et alibi: Ego Deus appropinquans, et non de longinquo, dicit Dominus. Sed abire dicitur a vinea, ut vinitoribus liberum operandi arbitrium derelinquat. Cui simile est, quod locata colonis vinea per Isaiam dicit: Et exspectavi ut faceret uvas, et fepore misit ad cultores servum, ut de fructu vineae darent illi. Qui caesum dimiserunt eum inanem. Bene tempus fructuum posuit, non proventuum. Nullus enim fructus exstitit Judaeorum, nullus hujus vineae proventus, tametsi crebro ac sollicite quaereretur, inventus est. Servus ergo, qui primo missus est, ipse legifer Moyses intelligitur, qui quadraginta annos continuos, fructum aliquem quam dederat a cultoribus inquirebat; sed caesum eum dimiserunt inanem. Irritaverunt enim Moysen in castris, et Aaron
Abbreviated transcription (Latin):
uobis dicere: s nõ potestis illa
portare modo. Propter aliud u̾o:
discipulis precepit. Nolite sem̃
dare canib. neq mutatis mar¬
garitas ur̃as ante porcos. lxxx.¬
epit autem dicere
ad plebem parabolam
hanc. homo plantauit iuneã
⁊ locauit eam colonis. ⁊ ipse per¬
egre fuit multis temporib.
Docente domino popłm ⁊ eũn
cipes sacerdotum ⁊ scribe cum
seniorib interroganerunt: tẽp¬
tantes in qua potestate signa
faceret. Quib sua arte supe¬
raus. dominꝰ que ceperat exeqͥt᷑.
Siquidem ⁊ illis audientib
plebem magis quod uerba
sua libentius audiat alloquit᷑.
parabolam scilicet inferens.
quia ⁊ illos impietatis argu
at. ⁊ ad gentes regnum dei do¬
ceat transferendum. Homo g
qui plantauit uineam: ip̃e
est: qui uixta aliam parabo¬
lam ꝯduxit operarios inui¬
neam suam. Uinea enuim do¬
mini sabaoch: domus isrłest.
Coloni idem sunt operarii qͥ
ad excolendam uineam. hora
prama. tercia sexta ⁊ nona¬

Expanded text:
vobis dicere, sed non potestis illa vobis dicere, sed non potestis illa portare modo . Propter aliud vero discipulis praecipit: Nolite sanctum sanctum canibus neque mittatis margaritas vestras ante porcos . Coepit autem dicere ad plebem parabolam hanc: Homo plantavit vineam, et locavit eam colonis, et ipse peregre fuit multis temporibus. Docente Domino populum et cipes sacerdotum et scribae cum senioribus, et interrogaverunt, tentantes in qua potestate signa faceret. Quibus sua arte superatis, Dominus quae coeperat exsequitur, siquidem et illis audientibus, plebem magis quod verba sua libentius audiat, alloquitur, parabolam, scilicet, inferens, qua et illos impietatis arguat, et ad gentes regnum Dei doceat transferendum. Homo ergo qui plantavit vineam, ipse est, qui, juxta aliam parobalam, conduxit operarios in vineam suam . Vinea enim Domini Sabaoth, domus Israel est ; coloni, iidem sunt operarii, qui ad excolendam vineam hora prima, tertia, sexta et nona
Abbreviated transcription (Latin):
tiam: michi tescimõiũ ꝑhibuit.
⁊ ab illo audistis in qua ego i¬
sta faciam potessate. Si autẽ
dicerimꝰ exhominib: plebs
uniu̾sa lapidabit nos Certi
sunt enu iohem prophara ẽẽ.¬
uiderunt ergo quodlibet hors
respondissent in laqueum se
casuros: tumentes lapidatio¬
nẽ s magis timentes u̾itatiᷤ
ꝯfessiõem. Et responderunt se
Neq ego dico uobis in qua
potestate hec facio. Nam nob̃
dico quod scio. quia nõ uultiᷤ
fateri quod scitis. Iustissime
repulsi: utiq confusi. absces¬
sernt. ⁊ impletum est qd̾ in
psalmo per propham dicit d̃s
pater. Paraui lucernam xp̃o
meo. idest ip̃m ioh̾em. inimi¬
cos eius induam ꝯfusione.
Notandum autẽ quia duas
ob causas maximescientia
iu̾itatis est occultanda que¬
rentib: cum uidelicet is qui
querit. aut minꝰ capax est.
ad intelligendũ quod que¬
at aut odio uel contentu ip̃i¬
us ueritatis indignꝰ ẽ cui debe¬
dominꝰ ait. Adhuc multa hẽo

Expanded text:
tiam mihi testimonium perhibuit, tiam mihi testimonium perhibuit, et ab illo audistis in qua ergo ista faciam potestate. Si autem dixerimus: ex hominibus: plebs universa lapidabit nos. Certi sunt enim Joannem prophetam eViderunt ergo quodlibet horum respondissent in laqueum se casuros, timentes lapidationem, sed magis timentes veritatis confessionem. Si enim respondisseNeque ego dico vobis in qua potestate haec faciam. Non vobis dico quod scio, quia non vultis fateri quod scitis. Justissime repulsi, utique confusi abscesserunt. Et impletum est quod in psalmo per prophetam dicit Deus Pater: Paravi lucernam Christo meo, id est, ipsum Joannem. Inimicos ejus induam confusione . Notandum autem quod duas ob causas maxime scientia veritatis est occultanda quaerentibus. Cum videlicet is qui quaerit, aut minus capax est ad intelligendum quod quaerit, aut odio vel contemptu ipsius veritatis indignus est cui debeDominus ait: Adhuc multa habeo
Abbreviated transcription (Latin):
filium dei ꝯculcau̾it. ⁊ sp̃u g̃re¬
meliam fecerit. ꝑdito malo
S hoc qd̃ principes sacerdotũ
⁊ scribe marũ mittere querẽ¬
tes in ih̃m. terrore popłi reti¬
nentur. cotidie geritur inec¬
clia cum quilibet solo de no¬
mine super eam qͣm nõ dili¬
git ecclĩastice fidei ac patis
unitatem propt̾ cohabitan¬
tiũ fr̃m bonoꝵ multitudi¬
nem uel erubescit. uel timet
iprgnare. Qui tamen sic̃
de stultissima auiũ scruticẽ
dominꝰ ait. cum tempꝰ fu̾it.
maltum alas erigit. quia
ꝑsequendo eccl̃iam quasi
dñm truci ad dlicere. ⁊ osten¬
tui gaudebit habere. lxxxi.¬

Expanded text:
Filium Dei conculcaverit et SpiriFilium Dei conculcaverit et Spirimeliam fecerit. Perdito malo Sed et hoc quod principes sacerdotum et Scribae manum mittere quaerentes in Jesum, terrore populi retinentur, quotidie geritur in Ecclesia, cum quilibet solo de nomine frater eam, quam non diligit, ecclesiasticae fidei ac pacis unitatem propter cohabitantium fratrum bonorum multitudinem vel erubescit vel timet impugnare. Qui tamen, sicut de stultissima avium struthione Dominus ait: Cum tempus fuerit, in altum alas eriget , quia persequendo Ecclesiam, quasi Dominum cruci addicere, et ostentui gaudebit habere. HOMI
Abbreviated transcription (Latin):
et tunuerunt ppłm. Cogno¬
uerunt enim qd̃ adip̃os dixe¬
rit similitudinem istam Pr̃ĩ¬
cipes sacerdotum ⁊ scribe qua¬
si mencientẽ contra se dñm
querebant interficere: s hoc
idem querendo docebant uera
ẽẽ que dicebat. Ipse quippe ẽ
heres cuiꝰ iniustam uocem ai¬
ebat r̃ẽ uindicandam. Illi ne¬
qͣm coloni: qui ab occidendo
dei filio ad modicum quidem
timore humano retardari do¬
nec ueniet hora eius. numqͣm
uero diuino amore potuere
cohiberi. Chorali sanc intelle¬
ctu cuiq fidelium cum my¬
sterium baptismi qd̃ exerre-¬
at oꝑando cõmittitur. quasi
iunea qͣm excolat locatur.
Mittitur seruus unus. altẽr.
⁊ terciꝰ. qui de fructu accipiũt.
cum lex psalmodia. prophia.
quarum moniticem bene agẽ¬
do sequat᷑. legitur. S misus
seruus contumeliis affectus.
uel cesus eicitur. cum seruo au
qd̃ penis est. etiam blasphema¬
tur. Missum insuper heredem
qͣntum in se est occidit. qui ⁊

Expanded text:
et timuerunt populum. Cognoet timuerunt populum. Cognoverunt enim quod ad ipsos dixerit similitudinem istam. Principes sacerdotum et Scribae quasi mentientem contra se Dominum quaerebant interficere, sed hoc fidem quaerendo, docebant vera esse quae docebat. Ipse quippe est haeres, cujus injustam necem aiebat esse vindicandam. Illi nequam coloni, qui ab occidendo Dei Filio ad modicum quidem timore humano retardari, donec veniret hora ejus, nunquam vero divino amore potuere cohiberi. Morali sane intellectu cuique fidelium, cum mysterium baptismi, quod exerceat operando committitur, quasi vinea quam excolat locatur. Mittitur servus unus, alter et tertius, qui de fructu accipiant, cum lex, psalmodia, prophetia, quarum monitionem bene agendo sequatur, legitur. Sed missus servus contumeliis affectus vel caesus ejicitur, cum serquod pejus est, etiam blasphematur: missum insuper haeredem quantum in se est oc
Abbreviated transcription (Latin):
hiĩ autẽ multa de huuꝰunce
sterilitate dixerunt. s unius
heremie planctum ponere
sufficiat. Ego autẽ inquit
plantaui te uineam electam.
onse semen uerum. Quomͦ
ergo ꝯuersa es in prauũ ui¬
nee aliene: Pro cuiꝰ uinee
tiritiõe. ne uidelicet in ea si¬
ue pro ea fragilis ⁊ infirme
cito ꝑiture suauitatis oluᷤˢ
nasceretur. naboth iezra¬
helitem. nõ modo uulnera¬
tum. uerum etiam legimꝰ
extinctum. Cuiꝰ ⁊ si nullum
prophicum dictum accipimꝰ.
tamen prophicum fc̃m. quia
multos ꝓ hac uinea futuros
mr̃es proprio sanguine ꝓpħa¬
uit. hiis sanetrib seruoꝵ gia¬
dib om̃ĩ sub lege doctoꝵ figu¬
ram posse comprehendi: domutꝰ
alibi manifeste ꝓdit dicens.
Qm̃ necesse est impleri omnia.
que scripta sunt in lege moy¬
si ⁊ prophis. ⁊ psalmis deme.
Dixit autẽ dominꝰ uinee. Quid
faciam: Mittam filiũ merim
dilectum: forsitancum hunc
uiderint uerebuntur. Quod
comirꝰ uinee dubitature. ⁊ nõ
delib̾atiuo modo loqui d̃r. nõ

Expanded text:
hi autem multa de hujus vineae sterilitate dixerunt, sed unius Jeremiae planctum ponere sufficiat. Ego autem, inquit, plantavi te vineam electam, omne semen verum. Quomodo ergo conversa es in pravum vinea aliena? Pro cujus vineae tuitione, ne, videlicet, in ea, sive pro ea, fragilis et infirmae citoque periturae suavitatis olus nasceretur, Naboth Jezraheliten non modo vulneratum, verum etiam legimus exstinctum . Cujus etsi nullum propheticum dictum accipimus, tamen propheticum factum, quia multos pro hac vinea, futuros martyres proprio sanguine prophetavit. His sane tribus servorum gradibus, omnium sub lege doctorum figuram posse comprehendi, Dominus alibi manifeste prodit dicens: Quoniam necesse est impleri omnia quae scripta sunt in lege Moysi, et Prophetis, et Psalmis de me . Dixit autem Dominus vineae: Quid faciam? Mittam Filium meum dilectum; forsitan, cum hunc viderint verebuntur. Quod Dominus vineae dubitative, et non deliberativo modo loqui dicitur, non
Abbreviated transcription (Latin):
loco successerat intrici. sub qͥ
⁊passus est dominꝰ. Omnes
autẽ reges romani aprimogayo
cesare qui imꝑiũ arripuerat.
cesaris appellati sunt. Porro qd̃
ait. reddite que sunt cesaris ce¬
sari: nũmũ. tributum. ⁊ pecu¬
niam. ⁊ que sunt dei deo. deci-¬
mas. primitias. oblationes.
ac uictimas sentiamꝰ. quomͦ¬
⁊ ip̃e recllit tributa prose ⁊ pe¬
tro. ⁊ deo recllidit que dei sunt.
patris faciens uoluntatem.
dum cesar auobis exigit imp¬
sic̃em imaginis sue. sic ⁊ deus
ut quemadmodũ illi reddit᷑
nũmꝰ. sic deo anima. lumine
uultus eus illustrata. atq
signata. Unde psalmista. sig¬
natum est inquit in nobis
lumen uultꝰ tui dñe. hoc qͥp¬
pe lumen est totum hominis
⁊ uerum bonum. qd̃ nõ oculis
sz mente cõspicitur. Signa¬
tum autẽ dixit in nobis. tan¬
qͣm denariꝰ signatur regis ỹ
ergo eius est uerum. atq: eter¬
num. si renascendo signetur.
Et nõ potuerunt uerbum eiꝰ

Expanded text:
loco successerat vitrici, sub quo loco successerat vitrici, sub quo et passus est Dominus. Omnes autem reges Romani a primo Caio Caesare, qui imperium arripuerat, Caesares appellati sunt. Porro quod ait: Reddite quae sunt Caesaris, Caesari, nummum, tributum et pecuniam, et quae sunt Dei, Deo, decimas, primitias, oblationes ac victimas sentiamus. Quomodo ipse et reddit tributa pro se et Petro, et Deo reddit quae Dei sunt, Patris faciens voluntatem .dum Caesar a vobis exigit impressionem imaginis suae, sic et Deus, ut quemadmodum illi redditur nummus, sic Deo anima lumine vultus ejus illustrata atque signata. Unde Psalmista: Signatum est, inquit, in nobis lumen vultus tui, Domine . Hoc quippe lumen est totum hominis, et verum bonum quod non oculis, sed mente conspicitur. Signatum autem dixit in nobis, tanquam denarius signatur regis imaergo ejus est verum atque aeternum, si renascendo signetur. Et non potuerunt verbum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
omnia uerbis redemptoris
nr̃i ꝑ sacras paginas indesi
nenter instruimur: ñc usq
hoc agitur qd̃ fcm fuisse ꝑhi¬
sidelium ad cauenda mala sb̃¬
illiter erudit. cotidie u̾itas ĩ
templo docet. Princeps aut̾
sacerdotum ⁊ scribe ⁊ pͥncepᷤ
pebis querebant illum per-¬
dere. ⁊ nõ inueniebant quid
facerent illi. Uel quia coti¬
die docebat in templo. uł qr
latrones eiecerat de templo
uel quia ueniens illo. qua¬
si rex ⁊ dominꝰ a tanta creden¬
tiuim turba laudem ympni
celestis accepit. mundi prin¬
apes eum perdere querebãt.
Omnis enim populus sus¬
pensus erat: audiens illum.
Duob modis potest intelligi
⁊quia uel timentes populi tu¬
multum nõ inueniebant quid
facerent ih̃u. quem perdere dispo¬
suerunt. uel ideo ih̃m perdere
querebant quia suo magiste¬
rio neglecto plures ad eum ad¬
audiendum confluit cernebãt.
libet interea paucis intueri:
quam pulchre legalis umbra
pasche. nr̃o uero pasche in quo

Expanded text:
omnia verbis redemptoris omnia verbis redemptoris nostri per sacras paginas indesinenter instruimur, nunc usque hoc agitur quod factum fuisse perhifidelium ad cavenda mala subtiliter erudit, quotidie Veritas in templo docet. Principes autem sacerdotum et scribae, et principes plebis quaerebant illum perdere, non inveniebant quid facerent illi. Vel quia quotidie docebat in templo, vel quia latrones ejecerat de templo, vel quia veniens illo quasi Rex et Dominus, a tanta credentium turba laudem hymni coelestis accepit, invidi principes eum perdere quaerebant. Omnis enim populus suspensus erat audiens illum. Duobus modis potest intelligi, quia, vel timentes populi tumultum, non inveniebant quid facerent Jesu, quem perdere disposuerunt: vel ideo Jesum perdere quaerebant, quia, suo magisterio neglecto, plures ad eum audiendum confluere cernebant. Libet interea paucis intueri quam pulchre legalis umbra Paschae, nostro vero Paschae, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
uendere est: hanc ꝑ prenui as¬
ceptiõe seruare. Ementes u̾o
intemplosunt: qui dum hoc
ꝑsoluere proximo quod ustũ
est nolunt. dumq rem iure
debitam facere contempnũt.
dato patronis premio emũt
mea domus orationis est: uoᷤ
autẽ fecistis eam speluncam
latronũ. quia dum nõ nũꝙͣ
ꝑuersi homines locum religi¬
onis tenent. ibi malicie sue
gladiis occidunt ubi uius¬
ficare ꝓximos or̃onis sue ui¬
cessione debuerunt: Templũ
quoq ⁊ domus dei est. ipsa
mens atq conscientia fide¬
liũ que si quando in lesiõe
primipetiu̾isas cogitatic̃es ꝓfeit.
quasi in spelunca latrones re¬
sident. ⁊ simpliciter gradientes
interfitiunt. quando in eos qͥ
in nullo rei sunt lesionis gladioᷤ
defigunt. Mens enim fideliũ
nõ iam domus orationis. s
spelunca latronis est. quado
relicta innocentia. ⁊ simplici¬
tate sc̃itatis illud conat᷑ age
unde ualeat ꝓximis nocere.
S quia contra ꝑuersa hec

Expanded text:
vendere est hanc pro praemii acvendere est hanc pro praemii accepiatione servare. Ementes vero templo sunt, qui, dum hoc persolvere proximo, quod justum est, nolunt, dumque rem jure debitam facere contemnunt, dato patronis pretio emunt mea domus orationis est, vos autem fecistis illam speluncam, etc. Quia dum non nunquam perversi homines locum religionis tenent, ibi malitiae suae gladiis occidunt, ubi vivificare proximos orationis suae intercessione debuerunt. Templum quoque et domus Dei est ipsa mens atque conscientia fidelium, quae si quando in laesione proximi perversa cogitationes profert, quasi in spelunca latrones resident, et simpliciter gradientes interficiunt, quando in eos qui in nullo rei sunt, laesionis gladios defigunt. Mens enim fidelium, non jam domus orationis, sed spelunca latronis est, quando relicta innocentia et simplicitate sanctitatis, illud conatur agere, unde valeat proximis nocere; sed quia contra perversa haec
Abbreviated transcription (Latin):
qui insidiantes querebant ca¬
pere aliquid ex ore eus. ut ac¬
cusarent eum. At uero quar¬
tadecima die completa. idest
declinata innesperam. postꝙ
corporis ⁊ sanguuns sui celebͣn¬
da disciplĩs sacramenta contͣ¬
didit. uenientib qui eum cõ-¬
prehensum uincirent. cepit im¬
pleri qd̃ sequitur. Et immola¬
bit eum omnis multitudo fili¬
orum isrł ad uesperam. Stabãt
enir nixͣ crucem ih̾u. nõ solũ
impii qui mortem eiꝰ deriderẽt.
s etiam sc̃i qui lugerent. Hec
paucis ꝑstrinxisse libuit. qͦ
moneremus lectorem ommia
que deinceps ad passioẽm us¬
q dñ sequuntur ab agnũ
domo retenti. ⁊ ad occisicẽm
parati pertinere figuram. lxxix¬

Expanded text:
qui insidiantes quaerebant caqui insidiantes quaerebant capere aliquid ex ore ejus ut accusarent eum. At vero quarta decima die completa, id est, declinata in vesperam, postquam corporis et sanguinis suis celebranda discipulis sacramenta contradidit, venientibus qui eum comprehensum vincirent, coepit impleri quod sequitur: Et immolabit eum omnis multitudo filiorum Israel ad vesperam . Stabant enim juxta crucem Jesum non solum impii qui mortem ejus deriderent, sed etiam sancti qui lugerent. Haec paucis perstrinxisse libuit, quo moneremus lectorem omnia quae deinceps ad passionem usque Domini sequuntur, ad agni in domo retenti et ad occisionem parati pertinere figuram. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
q agnum ꝑ familias domuiˢ
sue. Iuxta queni ritum tolletiꝰ
hedum. ⁊ seruabitis eum. us-¬
q ad quartum decimũ diem
euisdem mensis. Decima enĩ
die mensis primi. idest ante
quinq dies pasche. sicut ioh̃s
eungelissa testatur. egrediẽs
omnis popłs in montẽ oliuaꝵx
tulit inde dñm. qui agnus
est. qui a uenit ut peccata tol¬
leret. ⁊ pecc̃m in eo nõ est: hedꝰ
quia peccati insimulatꝰ est.
Agnum domi intulerunt. qui
gaudentes canebant. benedi¬
stus qui uenit in nomie dñi.
Hedum: qui contra delãces
aiebant. Magister intrepa disci¬
pulos tuos. Agnũ: populus oĩs
suspensus erat audiens illum.
Hedum: principes qui eum per¬
dere cupiebant. Quinq autẽ dies
ante pascha. idest adecima luna
usq ad quartam decimam ag¬
nũ siue hedum. ĩmolaturi ser¬
uabant quia licet etiamtũc eiꝰ
sanguinẽ sitirent. nemo tamẽ
in eum misit manus. quia nec¬
dum uenerat hora eius. Agnũ
seruabant: qui libenter eius
dictis ascultabant. Hedum:

Expanded text:
domus suae. Juxta quem ritum tolletis et haedum, et servabitis eum usque ad quartum decimum diem ejusdem mensis . Decima enim die mensis primi, id est, ante quinque dies Paschae, sicut Joannes evangelista testatur, egrediens omnis populus in montem Olivarum, tulit inde Dominum . Qui agnus est, quia venit ut peccata tolleret, et peccatum in eo non est : haedus, quia peccati insimulatus est. Agnum domi intulerunt, qui gaudentes canebant, Benedictus qui venit Rex in nomine Domini : haedum, qui contra zelantes aiebant: Magister, increpa discipulos tuos . Agnum, populus omnis qui suspensus erat, audiens illum: haedum, principes qui eum perdere cupiebant. Quinque autem dies ante Pascha, id est, a decima luna usque ad quartam decimam, agnum sive haedum immolaturi servabant. Quia licet etiam tunc ejus sanguinem sitirent, nemo tamen in eum misit manus, quia necdum venerat hora ejus. Agnum servabant, qui libenter ejus dictis auscultabant; haedum,
Abbreviated transcription (Latin):
ficlia confiteri trepidant. hõ¬
cdurissima etiam elementa
deum mundi ac dñm aper¬
to ore predicant. Uerum al¬
tiori misderio gentiũ natiões
mcrdulas aliqͣndo ac duricordes
lapidum nomĩie demonstiat.
quib ablato corde lapideo. de¬
dit cor carneum. hoc est sensibi¬
le ⁊ humanũ. quo deum cira¬
toremq suũ credere. laudare. ⁊
cernere possent. Et si ergotur¬
re tacuerint hominũ lapides
ilamabunt: quia cecitas ex
parte contigit inisrl. donec
plenitudo gentiũ intraret.
⁊ sic omĩs israel saluus fieret.

Expanded text:
fidia confiteri trepidant, hunfidia confiteri trepidant, hunc durissima etiam elementa Deum mundi ac Dominum aperto ore praedicant. Verum altiori mysterio gentium nationes incredulas aliquando ac duricordes lapidum nomine demonstrat, quibus ablato corde lapideo dedit cor carneum , hoc est, sensibile et humanum, quo Deum Creatoremque suum credere, laudare, et cernere possent. Etsi ergo turbae tacuerint hominum, lapides clamabunt, quia caecitas ex parte contigit in Israel, donec plenitudo gentium intraret, et sic
Abbreviated transcription (Latin):
cantia decantãt. gloria in ex¬
celsis deo. ⁊ in t̾ra pax hom̃ib
eo de mundi principe triũpha¬
turo. moxq celis se reclltturo
mortales uicem landis repo¬
nant. pax incelo ⁊gloria in
excelsis.
dixerunt ad illum. Ma¬
gister̃ increpa discipulos iuoᷤ.
Mira inuidoꝵ clementia. qͦm
magistrum appellandũ nõ
dubitant. quia uera docentẽ
nouerant. huiꝰ ip̃i discipłos
quasi melius edocti. redargiũ¬
dos autumant: eumqz corri-¬
gere quos instituit suadent
quem signis approbantib
deum clarescere iuiderit. Quibꝰ
ipse ait. Dico uobis quia sͥ
tacuerunt. lapides clamabt̃.
Crncifixo domino stabant
omnes noti eius alonge. deũ
ꝯfiteri timebant. quem fixũ
ligno ndebant. s hiis tacẽ¬
tibz lapides ⁊ saxa regem qͥ
uenit in nom̃iediñ magno
clamore canebant. Emisit
enim sp̃m ⁊ ecce terra mota
est. ⁊ petre scisse sunt. ⁊ mo¬
numenta aperta sunt. Quie
homines uel tiraore uelper¬

Expanded text:
dantia decantant: Gloria in exdantia decantant: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus, eo de mundi principe triumphaturo, moxque se coelis reddituro, mortales vicem laudis reponunt. Pax in coelo, et gloria in excelsis.dixerunt ad illum: Magister, increpa discipulos tuos. Mira invidorum dementia, quem Magistrum appellandum non dubitant, quia vera docentem noverant, hujus ipsi discipulos, quasi melius edocti redarguendos autumant, eumque corrigere, quos instituit, suadent, quem signis approbantibus Deum clarescere vident. Quibus ipse ait: Dico vobis quia si hi tacuerint, lapides clamabunt. Crucifixo Domino stabant omnes noti ejus a longe, Deum confiteri timebant, quem fixum ligno videbant, sed, his tacentibus, lapides et saxa Regem qui venit in nomine Domini magno clamore canebant. Emisit enim spiritum, et ecce terra mota est, et petrae scissae sunt, et monumenta aperta sunt: quemque homines vel timore vel per
Abbreviated transcription (Latin):
suo h̃c suscipiens. Humilitatiᷤ
enim magister est xp̃c. qui hu¬
nuiliauit semetip̃m. factus o¬
becliens usq ad mortem. Non
itaq amittit diuinitatem:
quando nos decet humilitatẽ.
sion autem rex isrł xp̃c ad exigẽ¬
dum tributum. nel ferro exerꝰ¬
citum armandum. hostes q ui¬
sibiliter armandos debellandos.
s rex isrł qd̃ mentes regat. qd̃
meternum ꝯsulat. qd̃ in regnũ
celoꝵ credentes sperantes amã-¬
tes q ꝑdrcat. Dei ergo filius
equalis patri. u̾bum per qd̃
facta sunt omĩa. qd̃ rex ẽẽ uo-¬
luit isrl̃. dignatio est nõ pro¬
motio. miserationis inditiũ
est. nõ potestatis augnentũ.
Qui enim appellatus est inter¬
rarex indeoꝵ: in celis est dominꝰ
angeloꝵꝵr. Uerum quia xp̃c in
carne totiꝰ mundi propitiatõ.
⁊ hominũ indelicet ⁊ angeloꝵ
illuxit. pulchre sibi muicem
in eius laude dispensationis.
celestia simul et t̾rena ꝯcinũt.
Quoenim nascente cele¬
stiũ uirtutũ agnma. deũ lau¬

Expanded text:
cipietis . Humilitatis enim magister est Christus, qui humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem . Non itaque amittit divinitatem, quando nos docet humilitatem. Non autem Rex Israel Christus ad exigendum tributum, vel ferro exercitum armandum, hostesque visibiliter debellandos, sed Rex Israel quod mentes regat, quod in aeternum consulat, quod in regnum coelorum credentes, sperantes, amantesque perducat. Dei ergo Filius aequalis Patri, Verbum per quod facta sunt omnia. Quod rex esse voluit Israel, dignatio est, non promotio, miserationis indicium est, non potestatis augmentum. Qui enim appellatus est in terra Rex Judaeorum, in coelis est Dominus angelorum. Verum quia Christus in carne totius mundi propitiatio, et hominum videlicet et angelorum, illuxit, pulchre sibi invicem in ejus laude dispensationis coelestia simul et terrena concinunt. Quo enim nascente coelestium virtutum agmina Deum lau
Abbreviated transcription (Latin):
mici tui uallo: ⁊ cutumdabt̃
te ⁊ angustabunt te undiq ⁊
ad t̾ram prosternent te ⁊ filioᷤ
tuos qui in te sunt hoc quoq
qd̃ additur. ⁊ nõ relinquent
in te lapidem suꝑ lapidem.e¬
tiam ipsa iam eiusdem ciuita¬
tis transmigratõ testatur.
quia dum ñc in eoloco ꝯstru¬
cta ost. ubi extra portam dñs
crucifixus fuciat. priorilla hie¬
rłm funditꝰ est euersa. Cui ex
qua culpa euersionis sue pe¬
na fuerit illata. subiungit᷑.
Eo qd̃ nõ cognoueris tempus
uisitationis tue. Creator quip

Expanded text:
mici tui vallo, et circumdabunt te, et coangustabunt te undique, et ad terram prosternent te, et filios tuos qui in te sunt. Hoc quoque quod additur: Et non relinquent in te lapidem super lapidem. Etiam ipsa jam ejusdem civitatis transmigratio testatur, quia dum nunc in eo loco constructa est, ubi extra portam Dominus crucifixus fuerat, prior illa Hierusalem funditus est eversa: cui ex qua culpa eversionis suae poena fuerit illata, subjungitur: Eo quod non cognoveris tempus visitationis
Abbreviated transcription (Latin):
dei patris intelligitur. qͣmus
possit intelligi etiam ĩnomĩe
suo: quia ⁊ ipse dñs est. Unde
alibi scriptum est. Pluit do¬
minꝰ a domino. S u̾ba eus
melius nr̃m dirigunt intelle¬
strim. qui ait. Ego ueni in no¬
mĩe patris mei: ⁊ nõ suscepi

Expanded text:
Dei Patris intelligatur, quamvis Dei Patris intelligatur, quamvis possit intelligi etiam in nomine suo, quia et ipse Dominus est. Unde alibi scriptum est: Pluit Dominus a Domino. Sed verba ejus melius nostrum dirigunt intellectum, qui ait: Ego veni in nomine Patris
Abbreviated transcription (Latin):
ce monumento ⁊ suscitaint
amortius. Nam ⁊ propt̾ea
obuiam uenit ei turba qͥa
audierunt eum fecisse hoc
signum. Notandum est
enum nõ ñc pͥmũ ueniẽtẽ
de galilea saluatorem .idest
ante quinq dies pasche ihe¬
rłm adisse. s anno preterito
mense septimo illic ad diẽ fe¬
stum scenophegie uenisse sic̃
iohẽs memorat. ⁊ exinde sex mẽ¬
sib ꝯtinius. hoc est usq ad di¬
em pasche quo passus est modo
hierosolimis signa fecisse et
docuisse. modo montẽ oluiaꝵe
ascendisse. modo iudea expulsũ
transiordanem abisse. modo in
ciuitate deserti que dr effrem
mansisse cum discipulis. nũꝙͣ
tamen id temporis galileam
fuisse reu̾sum Suꝑ omnib
ergo quas eum tanto tempo-¬
re fetisse iuderant uirtutib:
turbe deum laudabant dicen¬
tes. Benedictus qui uenit rex
in nomĩe dñi: pax in celo ẽt
gloria in excelsis. Benedictus
autẽ qui uenit rex in nomĩe
domini. sic potiꝰaccipiendũ ẽ:
ut in nomĩe domini. iundĩe

Expanded text:
de monumento et suscitavit a mortuis . Nam et propterea obviam venit ei turba quia audierunt eum fecisse hoc signum. Notandum est enim non nunc primum venientem de Galilaea Salvatorem, id est, ante quinque dies Paschae Hierusalem adisse, sed anno praeterito mense septimo illic ad diem festum Scenopegiae venisse, sicut Joannes memorat, et exinde sex mensibus continuis, hoc est, usque ad diem Paschae quo passus est, modo Hierosolymis signa fecisse, et docuisse, modo montem Olivarum ascendisse, modo Judaea expulsum trans Jordanem abisse, modo in civitate deserti, quae dicitur Effrem, mansisse cum discipulis, nunquam tamen id temporis Galilaeam fuisse reversum . Super omnibus ergo, quas eum tanto tempore fecisse viderant, virtutibus, turbae Deum laudant, dicentes: Benedictus qui venit Rex in nomine Domini; pax in coelo, et gloria in excelsis. Benedictus autem qui venit Rex in nomine Domini, sic potius accipiendum est, ut in nomine Domini, in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ scribe. querentes occasiõem ca¬
lumpnie ⁊ u̾bum aliquod in¬
uenire. qd̃ pateret insidiis. qua
in sermonib confurati sunt.
ultra nõ interrogant. s aper¬
tissime comprehensũ romane
tradunt potestati. Ex quo in¬
telligimus uenena iuidie
posse quidem suꝑari. s diffi¬
cile conquiescere.

Expanded text:
orum quaerentes occasionem calumniae, et verbum aliquod invenire quod pateret insidiis, quia in sermonibus confutati sunt, ultra non interrogant, sed apertissime comprehensum Romanae tradunt potestati. Ex quo intelligimus venena invidiae posse quidem superari, sed difficile conquiescere.
Abbreviated transcription (Latin):
bantur. Porro ad et̾rutatem
anmaix ꝓbandam. de moy¬
si ponit exemplum. ego sũ
deus abraham. ⁊ deus ysaas.
⁊deus iacob. Statimq infert.
Deus aut̾ nõ est mortuoꝵ s
uiuoꝵ. ut cum probauerit
animas ꝑmanere postmor¬
tem. quod illi int̾ cetera ne-¬
gabant. neq enim poterat
fieri ut eorum ẽet deus. qui
nequaqͣm subsisterent. cõ-¬
sequenter introduceretur.
⁊ corpoꝵ resurrectio: que cũ
anunabz bona mala ueges-¬
serunt. Om̃s enim niuũt
ei. Om̃s uidelicet illi quoꝵ
domuꝰ est dens. uiuũt ei. ni¬
tautiq uera qua iustiui¬
uũt. etiam qͣndo corpore mo¬
riuntur. De qua alibi dñs
ait. Qui credit in me. etiam
si mortuns fu¬
erit uiuet. Crede gͦ
si mortuus fuis uines. Si

Expanded text:
bantur. Porro ad aeternitatem bantur. Porro ad aeternitatem animarum probandam, de Moyse ponit exemplum: Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob . Statimque infert Deus autem non est mortuorum, sed vivorum. Ut eum probaverit animas permanere post mortem, quod illi inter caetera negabant neque enim poterat fieri ut eorum esset Deus qui nequaquam subsisterent consequenter introduceretur et corporum resurrectio, quae cum animabus bona malave gesserunt. Omnes enim vivunt ei. Omnes videlicet illi quorum Dominus est Deus. Vivunt ei, vita utique vera, qua justi vivunt etiam quando corpore moriuntur. De qua alibi Dominus ait: Qui credit in me, etiam si mortuus fuerit vivet . Crede ergo, et si mortuus fueris vives. Si
Abbreviated transcription (Latin):
les angelis ⁊ filii sunt dei: qͥ
glorie resurrectionis innona¬
ti. sine ullo mortis metu. si¬
ne ulla labe corruptionis.
sine ullo terreni status astu
perpetua dei iuisione serm̃it᷑.
ad quam necesse est angelice
dignitatis equalitatẽ qui¬
quis tunc ascendere desic̾at.
ñc minimis fr̃ĩb condescẽdat.
Quia uero resurgant morti.
⁊ moyses ostendit secus rubũ.
sicut dicit. dñm deum abrabã.
⁊ deum ỹsaat ⁊ deum iacob.
Ad comprobandã resurrectio¬
nis ũtatem. multo aliis ma¬
nifesciorib exemplis uti po¬
tiit: equib estillud. Susci¬
tabuntur mortui. ⁊ resurgẽt
qui i sepulchris sunt. Quen¬
turitaq quid sibi uolu̾it
comiꝰ hrc profere testimoiũ.
quod nidetur ambignum.
uel nõ satis ad resurrectioĩs
ꝑtinet u̾itatem. S saducei
quinq tantum libros moy¬
syorecipiebant. prophaꝵ ua
ticinia respuentes. Stultũ
ergo erat inde ꝓferre testĩoĩa.
quorũ austoritatẽ nõ seque¬

Expanded text:
les angelis et filii sunt Dei, qui les angelis et filii sunt Dei, qui gloria resurrectionis innovati, sine ullo mortis metu, sine ulla labe corruptionis, sine ullo terreni status actu perpetua Dei visione fruuntur, ad quam necesse est angelicae dignitatis aequalitatem, quisquis tunc accedere desiderat, nunc minimis fratribus condescendat. Quia vero resurgunt mortui et Moyses ostendit secus rubum, sicut dicit Dominum Deum Abraham, et Deum Isaac, et Deum Jacob. Ad comprobandam resurrectionis veritatem multo aliis manifestioribus exemplis uti potuit, e quibus est illud: Suscitabuntur mortui, et resurgent qui in sepulcris sunt. Quaeritur itaque, quid sibi voluerit Dominus hoc proferre testimonium, quod videtur ambiguum vel non satis ad resurrectionis pertinet veritatem. Sed Sadducaei quinque tantum libros Moysi recipiebant, prophetarum vaticinia respuentes. Stultum ergo erat inde proferre testimonia, quorum auctoritatem non seque
Abbreviated transcription (Latin):
nuptias resurrecturi sint cre¬
cendi. s ita potiꝰ sciendum qd̃
om̃s ⁊ resurrecturi ⁊ absq nup¬
tiis sint in seculoillo mansuri.
Dominꝰ autẽ saluatorut adgło¬
riam resurrectionis animos ex¬
citaret inquirendam. de electis
solummodo uolu̾it facere ser¬
mõem. Si autem in resurrecti¬
one neq nubunt neq ducũt
ucores. resurgunt ergo corpo¬
uxores. hoc est feminaꝵꝵ ⁊ uiroꝵ
certis discreta membra spetieb.
s nulla cõcũbendi uoluptate
uel necessitate mancipata.
Nemo quippe dicit delapide.
⁊arbore. ⁊ hiis rebz que non
habent membra genitalia.
qd̾ nõ mibant neq cdncant
uxores. s de hiis qui cum pos¬
sint nubere: tamen aliaratio¬
ne nõ nubunt. Neq enĩ ultͣ
mori poterunt. quia conubia
propt̃ filios. filii propt̾ succes¬
siõem. successio propt̃ mortẽ.
Ubi ergo mors nõ est: neq
conubia. Equales enimnan¬
gelis sunt: ⁊ filii sunt dei: cũ
sint filii resurrectionis. Equa¬

Expanded text:
nuptias resurrecturi sint crenuptias resurrecturi sint credendi: sed ita potius sentiendum quod omnes et resurrecturi, et absque nuptiis sint in saeculo illo mansuri, Dominus autem Salvator ut ad gloriam resurrectionis animos excitaret inquirendam, de electis solummodo voluit facere sermonem. Si autem in resurrectione neque nubunt neque ducunt uxores, resurgunt ergo corpouxores: hoc est feminarum et virorum certis discreta membra speciebus: sed nulla concumbendi voluptate vel necessitate mancipata. Nemo quippe dicit de lapide et arbore et his rebus quae non habent membra genitalia, quod non nubant neque ducant uxores: sed de his qui cum possint nubere, tamen alia ratione non nubunt. Neque enim ultra mori poterunt. Quia connubia propter filios, filii propter successionem, successio propter mortem. Ubi ergo mori non est neque connubia. Aequales enim angelis sunt, et filii sunt Dei, cum sint filii resurrectionis. Aequa
Abbreviated transcription (Latin):
ritas ur̃as ante porcos. qd̃ ip̃e
quedam uel hic degloria resur¬
rectionis. uel alibi de dispen¬
sationis. aut etiam diuinita-¬
tis sue misterio dixisse inue¬
nitur. que multi qui aderãt
uel resistendo uel ꝯtempnẽ¬
do nõ acceperunt. nõ putãdꝰ
est sc̃m delisse canib aũmar
margaritas misisse ante
porcõs. Non enim eis dedit
aderant: quos propt̾ alioꝵ
inmundiciam negligi nõ o¬
portebat. Et cum eũ tempta-¬
tores interrogabant. respon¬
tebatq illis ita ut quid contͣ¬
dicerent nõ haberent. qͣmus
uenenis sius contabescerent. potiꝰ
qͣm sllis cibo saturarentur alii
tamen qui poterant capere ex il
lorum occasione multa utilit̾
audiebant. Illi autẽ qui digni
habebuntur seculo illo exresur¬
rectione ex mortius. neq nubũt
neq ducunt upores.
sõ ita indelligendum est qͣsi
digni tantum. uel resurrecturi
uel sine nuptiis futuri sint.
indigni autẽ idest pecc̃ores. uł
minime resurrecturi. nel ad

Expanded text:
ritas vestras ante porcos, cur ipse ritas vestras ante porcos, cur ipse quaedam vel hic de gloria resurrectionis, vel alibi de dispensationis aut etiam divinitatis suae mysteriis dixisse invenitur, quae multi qui aderant, vel resistendo, vel contemnendo, non acceperunt? Non putandus est sanctum dedisse canibus, aut margaritas misisse ante porcos. Non enim eis dedit aderant, quos propter aliorum immunditiam negligi non oportebat. Et cum eum tentatores interrogabant, respondebatque illis ita, ut quid contradicerent non haberent, quamvis venenis suis contabescerent potius quam illius cibo saturarentur. Alii tamen qui poterlorum occasione multa utiliter audiebant. Illi autem qui digni habebuntur saeculo illo et resurrectione ex mortuis, neque nubunt neque ducunt uxores. Non ita intelligendum est, quasi digni tantum vel resurrecturi vel sine nuptiis futuri sint, indigni autem, id est, peccatores, vel minime resurrecturi, vel ad
Abbreviated transcription (Latin):
illam similit̾. ⁊ om̃s septem.
⁊ nõ reliquerunt semen ⁊
mortui sunt. Noiissima
omĩum: mortua ẽ ⁊ mulier.
Qui resurrectiõem corporũ
nõ credebant. animam iudi¬
cantes interire. cum corpori¬
b recte istiꝰ modi fingunt
sabulam. que de liramenti
arguat eos. qui resurrectio¬
nem asserant mortuorum.
sotest autem fieri ut uere
ingente coꝵ aliqͣndo hoc ac¬
ciderit. In resurrectione ergo
cuiꝰ eorum erit uxor: Siqui¬
dem septem habuerunt eã
uxorem. Turpitudinẽ fa-¬
bule opponunt: ut resurre¬
ctionis denegent u̾itatem.
uerum mistice septem hii frẽs
sine filiis defuncti. reprobis qͥ¬
busq congruunt. qui ꝑ dotã
huiꝰ seculi uitamt que septem
ra morte preceptis. ad ultimũ
⁊ ipsa mundana con¬
uersatio qͣm illi sine uitali o¬
pere transegerant. quasi uxor
infecunda transibit. Et ait ilt
ih̃c. fili. scculi huiꝰ nubunt. ⁊
traduntur ad nuptias. Cũ
dominꝰ dicat. siolite dare sc̃m̃¬
canib. neq mittatis marga-

Expanded text:
llam. Similiter et omnes septem, et non reliquerunt semen, et mortui sunt. Novissima omnium mortua est et mulier. Qui resurrectionem corporum non credebant, animam judicantes interire cum corporibus, recte istiusmodi fingunt fabulam, quae deliramenti arguat eos qui resurrectionem asserant mortuorum. Potest autem fieri ut vere in gente eorum aliquando hoc acciderit. In resurrectione ergo cujus eorum erit uxor? siquidem septem habuerunt eam uxorem. Turpitudinem fabulae opponunt, ut resurrectionis denegent veritatem. Verum mystice septem hi fratres sine filiis defuncti reprobis quibusque congruunt, qui per totam hujus saeculi vitam, quae septem misera praereptis, ad ultimum et ipsa mundana conversatio, quam illi sine vitali opere transegerant, quasi uxor infecunda transibit. Et ait illis Jesus: Filii saeculi hujus nubunt, et traduntur ad nuptias. Cum Dominus dicat: Nolite dare sanc
Abbreviated transcription (Latin):
resurrefticem credentib. con¬
sequentes uycta acta apł̃oꝵ
ommia de negabantur. Istest̾
due domus de quib ysclias
manifestiꝰ docet. qd̃ offensure
sunt in lapidem scandali. Et
interrogauert̃ eum dicentes.
habens uxorem. ⁊ hic sine fi¬
liis fui̾t. ut accipiat eam frr
eius uxorem. ⁊ suscitet semen
fũ suo. Uide dissantiam lit¬
tere ⁊ sp̃c Iuxta licteram nu¬
bere cogitur in uita. ut defu¬
ncti semen excitet frat̃. Sp̃c
autẽ: magister est cascitatis.
Septem ergo frẽs erarit: ⁊ pri¬
mus accepit uxorem. ⁊ mor¬
tuus est sine filiis. Et seq̃ns
accepit illam: ⁊ ipse mortuꝰ

Expanded text:
ntibus, consequentes juxta Acta apostolorum omnia denegabant . Istae sunt duae domus, de quibus Isaias manifestius docet, quod offensurae sint in lapidem scandali . Et interrogaverunt eum, dicentes: orem, et hic sine filiis fuerit, ut accipiat eam frater ejus uxorem, et suscitet semen fratri suo. Vide distantiam litterae et spiritus. Juxta litteram nubere cogitur in vita, ut defuncti semen excitet frater, spiritus autem magister est castitatis. Septem ergo fratres erant, et primus accepit uxorem, et mortuus est sine filiis. Et sequens accepit illam,
Abbreviated transcription (Latin):
gelus tanto lumine cinctus
apparuit. ut aaritas dei pasto¬
res curunafulsisse. hoc est ex omĩ
parte illorũ radios luminis
aspersisse dicatur. qd̃ numqͣ
in tota testamenti ueteris se¬
rie tocies angelis apparentib
adiungitur. s mistice p̾mon¬
uit qd̃ aꝑte postea monuit
apłs dicens. Nox precesst:
dies autẽ appropinqͣuit. Abi¬
tiamus ergo opera teneborasꝵ
⁊ induamur arma lucis fic¬
ut in cdie honeste ambulemꝰ.

Expanded text:
gelus tanto lumine cinctus gelus tanto lumine cinctus apparuit, ut claritas Dei pastores circumfulsisse, hoc est ex omni parte illorum radios luminis aspersisse dicatur, quod nunquam in tota Testamenti Veteris serie toties angelis apparentibus adjungitur. Sed mystice praemonuit quod aperte postea monuit Apostolus dicens: Nox praecessit, dies autem appropinquavit. Abjiciamus ergo opera tenebrarum et induamur nos arma lucis, sicut i
Abbreviated transcription (Latin):
titere. s omĩ fidelium populo
de cunctis tribub gentib ⁊ lĩ¬
guis in unam xp̃i eccl̃iam cõ¬
gregato. eternum gaudiũ eim̃¬
gelizatur ⁊ magnum. Quia
natus est nobis hodie salua¬
tor: qui est xp̃c dominꝰ in ciui¬
tate dauid. Hec est potestas pͥ-¬
ma. hoc regnum filie syon: qd̃
prefato propħe testimonio pro¬
missum est in turre gregis uen¬
turũ. Uhinotandum qd̃ angłs
qui in noctis utiq iugiliis pa¬
stores affatur: nõ ait hac nocte.
s hodie natus est uobis saluator.:
nõ aliam scilicet obcausam. nͥ
quia gaudium magnum eum¬
gelizare ueniebat. Nam ubi tr¬
sticia queq nosturnis tempo¬
rib gesta uel gerenda significãt᷑.
ibi sepe nox uel adiungitur. ul
etiam sola nominatur. ut est
illud. Om̃s uos scandalũ paci-¬
emini in me in ista nocte. Et ali¬
bi. Amen dico tibi: quia tu ho¬
die innocte hac priusqͣm bis
gallus uocem dederit ter mees
negaturus. Neq enĩ frustra ã¬

Expanded text:
stitere, sed omni fidelium populo stitere, sed omni fidelium populo de cunctis tribubus, gentibus et linguis in unam Christi Ecclesiam congregato, aeternum gaudium evangelizatur et magnum. Quia natus est vobis hodie Salvator, qui est Christus Dominus, in civitate David. Haec est potestas prima, hoc regnum filiae Sion, quod praefato prophetae testimonio promissum est in turre gregis venturum. Ubi notandum quod angelus qui in noctis utique vigiliis pastores affatur, non ait: Hac nocte sed Hodie natus est vobis Salvator. Non aliam scilicet ob causam, nisi quia gaudium magnum evangelizare veniebat. Nam ubi tristitia quaeque nocturnis temporibus gesta vel gerenda significantur, ibi saepe nox vel adjungitur, vel etiam sola nominatur. Ut est illud: Omnes vos scandalum patiemini in me ista nocte . Et alibi: Amen dico tibi, quia tu hodie in nocte hac, priusquam bis gallus vocem dederit, ter me es negaturus . Neque enim frustra an
Abbreviated transcription (Latin):
cent euis dispensatiõe manife¬
sta uigilaturos in eccl̃ia pasto¬
res animaꝵ castaꝵ: quib di¬
catur. Pascite qui in uobis ẽ
gregem dei. Bene auter uigila¬
tib pastorib angelus appa¬
ret. eosq dei claritas circum¬
fulget: quia illi pre ceteris uide¬
re sublimia merentur. qui fi¬
delib gregib preẽe sollicite sci¬
unt. Dumq ip̃i pie suꝑ gregẽ
uigilant. diuina suꝑ eos gr̃a
larguis choruschat. Alit̾ ange¬
lus mariam. angelus ioseph.
angelus pastores instruit ⁊ cõ¬
cipiendum. ⁊ ꝯceptum. ⁊ natũ
celi ciues dñm testantur. ut
⁊ mortales sufficient imbuãt.¬
⁊ suum auctori seruitiũ incẽs¬
santer impendant. Nam ⁊ in
sequentib temptato passuro.
resurgenti atq ad celos ascen¬
denti. semꝑ ad eẽ ꝑhibentur.
Et timuerunt timore magno.
Et dixit illis angelus. Nolite
timere. ecce enim eingelizo
nobis gaudiũ magnũ quod
erit om̃i populo. Non om̃ĩ popło

Expanded text:
cent ejus dispensatione manifecent ejus dispensatione manifestata vigilaturos in Ecclesia pastores animarum castarum. Quibus dicatur: Pascite, qui in vobis est, gregem Dei . Bene autem vigilantibus pastoribus angelus apparet, eosque Dei claritas circumfulget, quia illi prae caeteris videre sublimia merentur, qui fidelibus gregibus praeesse sollicite sciunt, dumque ipsi pie super gregem vigilant, divina super eos gratia largius coruscat. Aliter angelus Mariam, angelus Joseph, angelus pastores instruit. Et concipiendum, et conceptum, et natum coeli cives Dominum testantur, ut et mortales sufficienter imbuant, et suum auctori servitium incessanter impendant. Nam et in sequentibus, tentato, passuro, resurgenti atque ad coelos ascendenti, semper adesse perhibentur. Et timuerunt timore magno. Et dixit illis angelus: Nolite timere. Ecce enim evangelizo vobis gaudium magnum, quod erit omni populo. Non omni populo