comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xerũt. Dic̃ eĩ rustici qr qͣi solitarii i¬
uũt fuint rudes. ⁊ siluestres. Dic nobi¬
les ꝯͣrio uta sociali rauentes fuint
at reges ⁊ pͥncipes in añħ̾its fusfici ͭ
trastabamꝰ. qũo decet iͥges ⁊ pͥncipes
cẽ magnaimos. qũo magnificos.
qũt prudentes ⁊ dociles ⁊ qũo ꝯffabi¬
les et sotiale¶¶ Diso qui mores
nobłium funt lau dabłes: testat ui¬
dere qͥ mores sanc uituꝑabiles Nar¬

Expanded text:
stici, quia quasi solitarii vivunt, fiunt rudes et sylvestres: sic nobiles econtrario vita sociali viventes, fiunt at reges, et principes, in antehabitis sufficienter tractavimus, quomodo decet reges, et principes esse magnanimos, quomodo magnificos, quomodo prudentes et dociles, et quomodo affabiles et sociales. Viso qui mores nobilium sunt laudabiles: videre restat qui mores sunt vituperabiles. N
Abbreviated transcription (Latin):
nit ꝙ appetimꝰ iundc̃am. Qͥ c̾mm
pp̾mala aliqͣ illata uindc̃am aut
punitõm appetit. dũ h uchem̃t̃
desid̾at: accend ciꝰ sangͥs ccͣ cor qͦ
accenso irascit᷑. Qͥdam gͦ st̃ uasci¬
biles. ⁊ fr̃hũndam in tapiendo uin¬

Expanded text:
 appetimus vindictam. Qui enim propter mala aliqua illata vindictam aut punitionem appetit, dum hoc vehementer desiderat, accenditur eius sanguis circa cor, quo accenso irascitur. Quidam ergo sunt irascibiles et superabundant in cupiendo vin
Abbreviated transcription (Latin):
in temꝑanͣ᷑ ꝑ qͣm retrahimꝰ a desca¬
tõnib sensibli̾b. S cũ passiones
nos retͣhunt ab co ꝙ rõ dictat non
indigemꝰ iurtute retͣhente s mas̾
impellente. ut p in forcitiͤ. aꝑti¬
ã mag̃ nos ipellit ad ꝑicula.

Expanded text:
ntia, per quam retrahimur a delectationibus sensibilibus. Sed cum passiones nos retrahunt ab eo quod ratio dictat, non indigemus virtute retrahente, sed magis impellente, ut patet in fortitudine, quae magis nos impellit ad pericula
Abbreviated transcription (Latin):
uñr cẽ derisores ⁊ ꝯtemptibiles E¬
cedentes uͦ in plus ⁊ dũtes maiora
Qresi reges dec cẽ ñ ꝯtẽptibile s
reu̾endos. nͭ hoñosos s gr̃osos ⁊ a¬
mabiles dor cos ni cõ ractater os aes¬

Expanded text:
ur esse derisiores, et contemptibiles. Excedentes vero in plus, et dicentes maiora Quare si reges decet esse non contemptibiles, sed reverendos: nec onerosos, sed gratiosos et amabiles: decet eos non esse iactatores
Abbreviated transcription (Latin):
comedentes carnes crudas deuorã¬
tesdarnes hũanas. ⁊ qd̾ peiꝰ ẽ presta¬
lant sibi filios in ꝯuiuĩ. Eũ cnuĩ qͥs
abios ꝯuiuare uolebat si filiꝰ suꝰ do¬
miñ trat a uicino suo mutuãbat
filiũ x p̃m ꝑabat in ꝯuiuiũ. Spon¬

Expanded text:
comedentes carnes crudas, devorantes carnes humanas, et quod peius est praestabant sibi filios inconviviis. cum enim qui alios convivare volebat, si filius suus domi non erat, a vicino suo mutuabat filium, et ipsum parabat in convivium, spon
Abbreviated transcription (Latin):
uirtuati compete possũt. Spectat aãt¬
gͥ ad magnaĩtatem repͥmere des̃pẽ¬
ratõm ne desꝑetans delnis ardras
⁊ spcctit ad ip̃am spem mod̾are spem.
ne ult᷑ qͣm ratõ dic̾tet cendamꝰ mil

Expanded text:
virtuti competere possunt. Spectat igitur ad magnanimitatem reprimere desperationem, ne desperemus de bonis arduis, et spectat ad ipsam moderare spem, ne ultra quam ratio dictet in tendamus il
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ futuroꝵ. cũ ⁊ ipĩ boni possĩt eẽ.
getur hominio scłari dnõ ⁊ munori
a quo nõ pͭ absolui ꝑ maiorẽ insi
cognita cã ⁊iste obligat᷑ obedĩa
minori p̃lato suꝑ eũ ordinato Et si
maior eũ absolu̾it fauore p᷑ uł hiꝰ¬

Expanded text:
 futurorum, cum et ipsi boni possint esse. getur hominio saeculari domino et minori, a quo non potest absolvi per majorem nisi cognita causa, et iste obligatur obedientia minori praelato super eum ordinato, etsi major eum absolverit favore p
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce u̾e xͥ ancilla. dicentes. Etce tota
simplicitas. nõ ut illa ħorrida. tur¬
pis rustica. t̾ribilis. ⁊ que iõ forsitã
maritũ nõ hiũt: qr ĩuenire nõ
potuit. ¶Laturali ducim᷑ malo¬
cũ adulatoribꝰ nr̃is libñt̃ fauemꝰ.
⁊ quãquã nos respõdeamꝰ ĩdĩgnos
⁊ calidꝰ rubor ora nr̃a ꝑfu̾ndat. at

Expanded text:
Ecce vere ancilla Christi, dicentes: ecce tota simplicitas. Non ut illa horrida, turpis, rusticana, terribilis, et quae ideo forsitan maritum non habuit, quia invenire non potuit. Naturali ducimur malo. Adulatoribus nostris libenter favemus, et quanquam nos respondeamus indignos, et calidus rubor or
Abbreviated transcription (Latin):
iu̾tatẽ ei dixit inhũc modũ. uictꝰ
eris ⁊ ate ipõ. nͨ sũties. quippe ista
tua moles oppͥmet te. infinita .N.
regi uix posst̃. hii sũt sirenes usq
ĩ exticiũ dulces. de quibꝰ iesx. ⁊ ad
priãm tñdñtes debemꝰ mortifos
sirenaꝵ cantꝰ surda aure tͣnssire
obturando aures sic̃ aspis. easpice
magis celestis. de huis ait salo. mel
ilac sub lingua m̾etͥcis. ĩ ore aut̃

Expanded text:
veritatem ei dixit, in hunc modum: Victus eris et a te ipso, nec senties. Quippe ista tua moles opprimet te. Infinita enim vix regi possunt. Hi sunt Sirenes usque in exitium dulces . De quibus Hieronymus: Ad patriam tendentes, debemus mortiferos Sirenarum cantus surda aure transire, « obturando aures sicut aspis, » eas pimagis coelestis. De his ait Salomon: « Mel et lac sub lingua meretricis , in ore autem
Abbreviated transcription (Latin):
quia ignoras te. ĩm̃datõ ⁊ adula¬
tõne delectata. egrede. a cõsortõ
mõ.⁊ abi pͦ uestigia gregũ tuoꝵ.
⁊ pasce hedos tuos. It̃ ysa . uiii.
popule m̃s qui te beat̃ ⁊e dicut̃¬
De acceptorbus munerum illicite

Expanded text:
quia ignoras te, in mendacio, adulatione delectata, « egredere » a consortio meo, « et abi post vestigia gregum tuorum, et pasce hoedos tuos. » Item Isaias III: « Popule meus, qui te beatum, etDe acceptoribus munerum illicite
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓu̾b̾.u. fili mi si te lactau̾it̃ pec¬
catores ħ ẽ adulatores ne ad qͥescã
eis. ¶tem sic̃ ioab in dolo occidit
turꝰ eũ. hc̃ qͣi secretiꝰ eũ allo cuturꝰ.
uocatũ seorsũ ab exc̾̃citu dd̾ inter¬

Expanded text:
 Fili mi, si te lactaverint peccatores, » hoc est, adulatores, « ne acquiescas eis. » Item: Sicut Joab dolo occidit turus eum . Hunc quasi secretius eum allocuturus vocatum seorsum ab ex
Abbreviated transcription (Latin):
latores ab ira uultꝰ dñi ĩfuturo di¬
uidñtur qñ ĩ ultuna uẽtilatõe pa¬
leas a granis seꝑab̾. Et q̃r qr mollie¬
rũt adulatõe sermones suos suꝑ
ulatõis mollicies dr᷑ superare. ita
inꝯͣio ĩtelligat᷑ tanto sceleri par
ĩueniri nõ posse. ¶Itẽ deut̃ Ixuͦ.¬

Expanded text:
latores ab ira vultus Domini in futuro dividentur, quando in ultima ventilatione paleas a granis separabit. Et cur? quia « mollierunt » adulatione « sermones suos super ulationis mollities dicitur superare: ita in contrario intelligatur tanto sceleri par inveniri non posse. Item Deut
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾is. quis ad eo m̃tis exꝑs ẽ ut ñ
credat illũ statĩ eẽ ꝑcussũ apet᷑¬
eod̃ fulmĩe ⁊ t̾rore quo ananias
magus ꝑ cussus ẽt slepotẽ gͦ tuũ ĩ
colũpnã eccłie nõ erigas uꝰ eͣsticũ¬

Expanded text:
liberis: Quis adeo mentis expers est, ut non credat illum statim esse percussum a Petreodem fulmine et terrore, quo Ananias Magus percussus est? Nepotem ergo tuum in columnam Ecclesiae non erigas, t
Abbreviated transcription (Latin):
aliꝙͣ emãcipare aiuirisdictõe eius.
nͥ ꝑ desidiam uł alio mͦ gͣni deliq̃¬
rit. s nec ⁊̃ tũc delictũ ꝑͦ redũdat¬
ad maiorẽ nͥ uͥ deliq̃rit minor os¬
tendit nͣ fr̃nitatis. Scͥbit .n. maior
nõ possumꝰ nos maiores ad adu̾sus
u̾itatẽ s pro u̾itate. s u̾itas ht̃ em¬

Expanded text:
aliquem emancipare a jurisdictione ejus, nisi per desidiam, vel alio modo gravi deliquerit. Sad majorem, nisi ubi deliquerit, minor ostendit nomen fraternitatis. Scribit enim major Non possumus nos majores aliquid adversus veritatem, sed pro veritate.
Abbreviated transcription (Latin):
ignorancie q̃ ẽ ꝑiclosissim̃ pcc̃m.
mor bꝰ .N. quiñ detegr᷑ ñ sanat᷑.
tem adeo irrupit ⁊ processit
dictandi corrupit. tͦpos soloecis¬
mos ⁊ quosdã metaplasmos ꝯͣ
reglas cõiũgñdi dcõnes ⁊ natu¬
ram loqñdi introducẽs. utẽs pła¬
li ꝓ singłari. ⁊ cũ dõ loquam᷑
singłarit̃. hoĩ loquim᷑ płr. Mẽ¬

Expanded text:
ignorantiae, quae est periculosissimum peccatum. Morbus enim qui non detegitur, non sanatur. Item: Adeo irrupit et processit  et artem dictandi corrumpit, tropos, solecismos, et quosdam metaplasmos contra regulas conjungendi dictiones et naturam loquendi introducens: utens plurali pro singulari, et cum Deo loquamur singulariter, homini loquimur
Abbreviated transcription (Latin):
p̃scͥptõne nos tuentes. set sic adeptus
eccłiasticũ bñficiũ pot̾it ne secure
mori in eoᷤ sine resignatõe eiꝰ nõ
ẽ meũ ħ definire. ne ĩ celis ponã os
meum.

Expanded text:
ptione nos tuentes. Sed sic adeptos ecclesiasticum beneficium, poteritne secure mori in eo, scilicet sine resignatione ejus? Non est meum hoc definire, ne « in coelis ponam os meum.
Abbreviated transcription (Latin):
In manibꝰ tuis sortes mee ñ .ii. cõ¬
sid̾ atͣ uolũtas ⁊ bñplacitũ dnĩ cũ
sors ⁊hereditas xͥ eis coftur. Item
a talibꝰ nõ iacitur sors suꝑtunicã
diũ ĩ cõsu. ut sorciant᷑ cꝰ sit. sec scin¬
dũt eam. nec sortẽ reqͥrũt. Nõ i. ia¬

Expanded text:
 tuis sortes meae . » Non enim consideratur voluntas et beneplacitum Dominicum, sors et haereditas Christi eis confertur. Item: A talibus non jacitur sors super tunicam Domini inconsutilem, ut sortiantur cujus sit, sed scindunt eam, nec sortem requirunt . Non enim ja
Abbreviated transcription (Latin):
lũ. adułonis. quo dolo cecidit pͥmꝰ
hõ. cuiꝰ radix inposf̾ĩtate eiꝰ manet
eo qd adulãti dia. consñsit cũ ait
ei sub palliato fine cõsilii. qͣẽꝙ die
bolica suꝑbia. ut in homĩe p̃sum̃¬
do de se dicat. ascendã ĩce ponãqs

Expanded text:
lum, » adulationis; quo dolo cecidit primus homo, cujus radix in posteritate ejus manet, eo quod adulanti diabolo consenserit, cum ait ei sub palliato fine consilii: « Quacunquebolica superbia in homine, ut praesumendo de se, dicat: « Ascendam in coelum, ponamque
Abbreviated transcription (Latin):
uituꝑ anciũ ⁊ adulanciũ. s plus
ꝑ seqr lingua ad ulatoris quam
manus int̾fectoris. utrũꝙi. uitu
quo uir sicut aurũ ꝓbat᷑ ĩ forna¬
ce. qui utuꝑio uł laude tẽptat᷑ uͦitͦ.
Erit integ̃. qͥui neutro capitur.

Expanded text:
ituperantium et adulantium: sed plus persequitur lingua adulatoris, quam manus interfectoris. Utrumque, id esquo vir, sicut aurum, probatur in fornace, qui vituperio vel laude tentatur. Exit integer qui neutro rapitur.
Abbreviated transcription (Latin):
mitatis ⁊ exeptõnis ab eͣ. eradicãde
multũ affectasse sed̃e in sede papat᷑
ut eis subic̾ent᷑ ⁊ obedirẽt. ⁊ abb̃es
exẽp̃tos ad epm̃ suũ. ut sub eiꝰ uris
ne monachꝰ incella uł alibi extra
cõuentũ deg̾et. It̃ moy. consilioret
cõstituit decanos centuriones. lriͦ¬
d cõnes singłoꝵ nõ peccasset: s nͦ
ĩ ut ab uno applłaret᷑ ad aliũ pau
uoluit. ne fraudarent᷑ uł pͥuarẽt᷑

Expanded text:
mitatis et exemptionis ab Ecclesia eradicandae multum affectasse sedere in sede papatusut ei 112 subjicerentur et obedirent, et abbates exemptos ad episcopum suum, ut sub ejus jurisne monachus in cella, vel alibi extra conventum degeret. Item: Moyses consilio Jethro constituit decanos, centuriones, quidictiones singulorum, non peccasset? Sed nec etiam, ut ab uno appellaretur ad alium, pati voluit, ne fraudarentur vel privarentur
Abbreviated transcription (Latin):
maiore cachĩno cõcutit᷑. set si lacͥ¬
mas conspexit amuici. slec dolet.¬
ignicłm brume brume si temꝑe
poscas. a ccipit and romadẽ si dix̾is
estuo. sudat. son sumꝰ gͦ pares.
melior qui semꝑ ⁊ omĩ nocte dieq
pot̾ alienũ sũmere uultũ. afacie
iactare manũ. laudare parat᷑: si
bñ ructauit dñs. set ⁊ alios adula¬
ri docẽtes:: dñt. Et si nullus fu̾it
pulius tñ excute nlłm. et pħs ait.¬

Expanded text:
maiore cachinno concutitur; flet, si lacrymas conspexit amici. igniculum brumae si tempore poscas, Accipit Endromiden, si dixeris, Oestuo, sudat. Non sumus ergo pares, melior qui semper, et omni Nocte dieque potest alienum sumere vultum A facie jactare manum, laudare paratus, Si bene ructavit dominus. Sed et alios adulari docentes, dicunt: Etsi nullus erit pulvis, tamen excute nullum. Et phi
Abbreviated transcription (Latin):
apłice qm nõ patit᷑ dñs errare.
forte .n. instinctu ⁊ familiari cõsilio
sicut samsõ se cũ bostibꝰ occidit. s
sic sublati sũt cõsules ⁊ ꝓcõsules.
de medio ut pauca uł nlła ĩꝑent¬
De adulatõne.
trestante gͦg. sicut nũmus
confͤturꝰ culpe quã petuĩe uł uͤ.

Expanded text:
apostolicae, quam non patitur Dominus errare. Forte enim instinctu et familiari consilio sicut Samson se cum hostibus occidit , sed sic sublati sunt consules et proconsules de medio, ut pauca vel nulla imperent adulatores. Attestante Gregorio , sicut nummus confertur tam culpae quam pecuniae, vel
Abbreviated transcription (Latin):
filiis isrł ut unicũ altare s erigent
interra ꝓmissionis. Rubenite uͦ
eret̾ũt aliud ultra iord̾. uñ offens
isił direrit aciem contͣ frẽs suos
rubenitas. dicens eis ꝑ sac̃dotes nũ¬
cios. Tur erexistis altare sacͥlegũ contͣ
altare diũie ob ħ pugnabimꝰ contͣ
uos. ⁊ altare sacrilegũ deiciemus.
mus. nõ ut suꝑ illd̾ ĩmolaremꝰ dño.
s intestimoniũ qd̾ dñs sit nob̾ cũ.
iut ibi ĩuocaremꝰ nom̃ eiꝰ. qr tedio¬
sũ ẽ nobis ire tociens in silo ĩgalga¬
l. ubi ẽ illd̾ altare modicũ ĩ mola¬
ticiũ. cõpoĩtũ a moyse. ad qd̾ tñ
accedebãt cũ ĩmolare uolebãt. ñc
aut̃ nõ tm̃ unicũ altare erigit᷑¬

Expanded text:
filiis Israel ut unicum altare sibi erigerent in terra promissionis; Rubenitae vero erexerunt aliud ultra Jordanem. Unde offensus Israel, direxit aciem contra fratres suos Rubenitas, dicens eis per sacerdotes nuntios: Cur erexistis altare sacrilegum contra altare Domini? Ob hoc pugnabimus contra vos, et altare sacrilegum dejiciemus. molaremus Domino, sed in testimonium quod Dominus sit nobiscum, et ut ibi invocaremus nomen ejus, quia taediosum est nobis ire toties in Silo, in Galgalis, ubi est illud altare modicum immolatitium compositum a Moyse, ad quod tamen accedebant cum immolare volebant. Nunc autem, non t
Abbreviated transcription (Latin):
libello qui inscͥbit᷑ de consid̾atõe.
Si seraphm p̃ciꝑe uellet tronis et
dnãtõnibꝰ ne eent infiores cheru¬
infi̾or: ab sit. set gͣuiꝰ sic̃ credo uin¬
dicaret ĩ illũ quã uindicãt sit in

Expanded text:
li, qui inscribitur De consideratione : Si Seraphim praecipere vellet thronis et dominationibus ne essent inferiores cheruinferior? Absit! sed gravius, sicut credo, vindicaret in illum, quam vindicatum sit in
Abbreviated transcription (Latin):
reditario nõ sorte dñĩ succedũt ĩ
patͥmoniũ cͣcifixi. It̃ hii qͣi cͣcifigẽ¬
tes dnm̃ m̃bris eiꝰ pauca uł nllła
erogando ut̃ dund̾ẽt uestim̃ta
sua. mittẽtes sortẽ suꝑ eis qd qͥs tol¬
leret. De talibꝰ ait ysaias. ue illis
carniisan. plꝰ ad destructõnẽ ec.
quã ad edificatõem. hii st̃ uelud
upupe q̃ nidificãt inst̃coribꝰ suis.

Expanded text:
orte Domini succedunt in patrimonium crucifixi. Item: Ii quasi crucifigentes Dominum membris ejus pauca vel nulla erogando, utinam dividerent vestimenta sua, mittentes sortem super eis quis quid tolleret. De talibus ait Michaeas: Vae illis ius ad destructionem Ecclesiae, quam ad aedificationem. Hi sunt velut upupae, quae nidificant in stercoribus suis.
Abbreviated transcription (Latin):
dñi .s. in quibꝰ erãt res paupũ. et
ꝓpͥos. inqͦs mittebat que as portabat
uxori ⁊ lib̾is qui si pp̃ furtũ qͣi umiꝰ
diei cõmisit sacͥlegiũ. cuiꝰ m̾to me¬
ruit suspñdũ laq̃ũ. qͣnto magis
furtũ ⁊ sacͥlegiũ cõmittit qͥ patͥ¬
moniũ crucisia pauꝑibꝰ erogan¬
dũ. nõ dico ad horã dat carni et
rũ dũ uix̃it nepoti cõmitrit. quẽ¬
ĩ iñ sũptꝰ facturũ ẽẽ nouit ñ ĩusꝰ
pauꝑm. s ĩ ambitõnẽ. uanitatẽ.
⁊ scłi luxus. sicq fraudat᷑ũ ⁊ spoli¬
bonis suis. It̃ cũ de intͣntibꝰ ĩ eccł̃iã
ꝑhostiũ dicatur qui ñ ex san nͨ ex¬

Expanded text:
icet, in quibus erant res pauperum, et proprios in quibus mittebat quae asportabat uxori et liberis. Qui si propter furtum, quasi unius diei commisit sacrilegium, cujus merito meruit suspendi laqueo , quanto magis furtum et sacrilegium committit, qui patrimonium crucifixi, pauperibus erogandum, non dico ad horam, dat carni et rum, dum vixerit, nepoti committit; que 110 sumptus facturum esse novit, non in usus pauperum, sed in ambitionem, vanitatem, et saeculi luxus, sicque fraudaturum, et spolibonis suis? Item: Cum de intrantibus in Ecclesiam per ostium dicatur: « Qui non ex sanguinib
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiditas eam exigit ñ usticia. ñ pro
spũalibꝰ ⁊ ab sołone conferñda s pro
pena pcc̃i ĩ suppliciũ. ĩ pͥmo casu ex¬
cluditur: om̃ĩs pactõ ⁊⁊ cõditõ. In
scdõ: admittit᷑ pactõ ut .s. sacerdos
paciscat᷑ cũ prõno de nc̃tus uite ĩue¬
nͥendis. sic ⁊̃ sac̾dos carñs bñfitõ ec¬
desiastico: pacisci pͥ cũ alio ut mims¬

Expanded text:
am exigit non justitia, non pro spiritualibus et absolutione conferenda, sed pro poena peccati in supplicium. In primo casu excluditur omnis pactio et conditio. In secundo admittitur pactio, ut scilicet sacerdos paciscatur cum patrono de necessariis vitae inveniendis. Sic etiam sacerdos carens beneficio ecclesiastico, pacisci potest cum alio, ut minis
Abbreviated transcription (Latin):
ut᷑ bon̾a meliora leg̾e. alit̃ eligñs
potiꝰ negoligit uł deligit ⁊ deicit
quã eligat. Ut aut̃ simonia aꝑ¬
cuis suggillari doceat᷑ qualẽcq
assignatõem qua radices eĩ notifi¬
cart ualeãt supponamꝰ talem
mine fit aͥd quo ñ gratis uł minꝰ

Expanded text:
ona, meliora legere. Aliter eligens potius 100 negligit, vel deligit, et dejicit quam eligat. Ut autem Simonia apertius suggillari doceatur, qualemcunque assignationem, qua radices ejus notificari valent, supponamus talem. mine fit aliquid quo non gratis vel minus
Abbreviated transcription (Latin):
ũ apłi libiꝰ uacarẽt orõni ꝓcul dui¬
bio discipłi sicelectoᷤ quippeꝰ s ĩutles
repulissẽt. ¶Euncaũ ablate st̃
sortes de medio pp̃ uicinitatẽ sortile¬
gsi. quibꝰ successit canonica electõ.

Expanded text:
 vacarent orationi, procul dubio discipuli sic electos, quippe sibi inutiles, repulissent. Nunc autem ablatae sunt sortes de medio propter vicinitates sortilegii, quibus successit canonica electio,
Abbreviated transcription (Latin):
Gide ds̃ sinc̾issime de p̾fetãtes electũ
⁊ cornu olei ĩ regẽ ĩunctũ. uide gede¬
on castͥmargos boumo more bibẽ¬
tes ⁊ uoluptuosos abic̾e̾. paucos u̾o
⁊sob̾os qui ĩu̾tute p̃cedent adblłm
contͣ amalechitas ilingñtes terram

Expanded text:
imum, sincerissime « de post fetantes electum , » et cornu olei in regem inunctum. Vide Gedeon gastrimargos bovino more bibentes, et voluptuosos abjicere; paucos vero et sobrios qui in virtute procederent ad bellum contra Amalecitas, et lingentes terram
Abbreviated transcription (Latin):
mũ meã do. o. spelũcã latronũ et
domũ negõcõis facitis. Si eͦ ita ĩcan¬
diut ⁊ infrenduit dꝰ cont᷑ figuram
qͣnto mag̾ cc u̾itatẽ ⁊ monstrũ
symonie: qd̾ ut hodie cũ monstris
ã peꝑit eiceret᷑ de eccł̃ia opꝰ eẽt ñ¬

Expanded text:
mum orationis, speluncam latronum, et domum negotiationis facitis . » Si ergo ita incanduit et infrenduit Dominus contra figuram, quanto magis contra veritatem et monstrum Simoniae, quod ut hodie cum monstris, quae peperit, ejiceretur de Ecclesia, opus esset, n
Abbreviated transcription (Latin):
dantis. ⁊ acci . s. indebita saltẽ ap
dm̃ faciat infraudẽ simo. pariatꝙ
ing̾ssũ uiciosũ ĩ spũale bñficiũ.
ũbi grã si pat᷑us senex nepoti suo
uẽtõnes. ⁊ fructꝰ illiꝰ eccłie quã¬
diu uit̃it. nͭ ille alias accepturꝰ¬

Expanded text:
ntis scilicet, indebita saltem apud Deum, faciat in fraudem Simoniae, pariatque ingressum vitiosum in spirituale beneficium; verbi causa; Si patruus senex nepoti suo ventiones et fructus illius ecclesiae quandiu vixerit, nec ille alias acceptur
Abbreviated transcription (Latin):
ut̃. cxlui. uxorẽ accipias ⁊ aliꝰ dor¬
miat. quiescat ⁊ cantet. ⁊ ministret
in ea. qd sequit᷑ illis nõ cõuenit
uindemies eã. seras agr̃ ⁊ ñ metas:
nͭ letam̃ apponũt. ⁊ tñ uĩdemiãt
eam. de uino eiꝰ nõ bibũt. ñ serũt

Expanded text:
as, et alius dormiat, » quiescat, 95 cantet et ministret in ecclesia. Quod sequitur, illis non convenit, vindemies eam, seras agrum et non metas fnec laetamen apponunt, et tamen vindemiant eam, et de vino ejus bibunt; non serunt
Abbreviated transcription (Latin):
ex ħ gaude̾ poss. qr oport̃et ip̃m ꝑ
dacõm dotis cqͣri in possõnib alis
ciuib. Sic ⁊̃ ꝑdens placitũ ñ mltũ
amitt̃et. qr accipiendo doces cqͣritꝰ
aliis in diuiciis. uid̾e̾nt᷑ gͣ oĩno
cessare placita ¶Siuint᷑ scd̃aui

Expanded text:
ex hoc gaudere posset quia oporteret ipsum per dationem dotium aequari in possessionibus aliis civibus. Sic etiam perdens placitum, non multum amitteret: quia accipiendo dotes, aequaretur aliis in divitiis. viderentur ergo omnino cessare placita, si ci
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitate iam constituta ⁊ ciuib
iam hñcib passõnes in eqͣles dif¬
ficilius erat ad cqͣtitatem reduc̃e.
Statuit tñ tñ fellcas ciuitatis reo
ad hͣnc cqͣlitatem mediantib do
tes. ⁊ ñ dent. pauꝑes gͦ actipiͦ mag¬
nas dotes adiuitib pot̾unt cis cqͣ
tͥplici uia inꝯi̾ri ad ħ statuendũ.
Pq̃dem potuit moũ ut cessarent
licigia. Sd̾ ut remou̾ent᷑ iniuric.
⁊ ꝯtinuelie. Tertio ex hiis q̃ uide¬
bat in policiciis aliis ¶Pma ma
sic p. Nam cuies ualde litigant pro
possõnib. Sũt cĩ cõit̃ minis cupidi

Expanded text:
civitate iam constituta, et civibus iam habentibus possessiones inaequales, difficilius erat hoc adaequalitatem reducere. Statuit enad aequalitatem mediantibus dotes, et non dent pauperes ergo accipiendo magnas dotes a divitibus poterunt aequari triplici via moveri ad hoc statuendum. Plitigia. Secundo, ut removerentur iniuriae et contumeliae. Tertio, ex his quae videbat in politiis aliis. Prima via sic patet. nam cives valde litigant pro possessionibus: sunt etiam comiter nimis cupidi
Abbreviated transcription (Latin):
Laꝑtifices. Qidm ĩio nõ ut nobłes
potͥossunc debent deffend̾e patͥam.
⁊ coro maxunc est uacare cͣc armoꝵ
indust᷑am. uolebat gͦ socrates poli¬
ticiam aliꝙͣ ñ debere noĩari ciuita¬
tem nͥ saldem ꝯtiñet mille nobles
qͦs ꝑ qndam excellenciam uocabat

Expanded text:
obiles potissime debent defendere patriam, et eorum maxime est vacare circa armorum industriam. Volebat ergo Socrates politiam aliquam non debere nominari civitatem, nisi saltem contineret mille nobiles, quos per quandam excellentiam vocabat
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ sibi iuicẽ inuiriam inf̾unt
O sim craitate statuit᷑ pauperes
eaͣri diuitib in possonib accipi
magnas dotẽs abtis ⁊ ñ tando dotes
pses ħc̃ant filios qͣm pauꝑes dĩdct᷑

Expanded text:
bi invicem iniurias inferant: sed si in civitate statuitur pauperes aequari divitibus in possessionibus, accipiendo magnas dotes ab eis, et non dando dotes plures habent filios quam pauperes, dividitur
Abbreviated transcription (Latin):
rent. ¶ Certiama suĩt᷑ exbiis qͥ
uidebat in ciuitatib aliis. Nam
in młas polititiis bñ ordinatis
magna cura fuit leg̾latorib de
passõnib ciniũ. Ido fellcas forte
motꝰ exhiis cĩ uidebat in policiti¬
is aliis statuit potissime cͣandũ
cẽ de possonib ciuii uolens cos

Expanded text:
rent. Tertia via sumitur ex his quae videbat in civitatibus aliis. nam in multis politiis bene ordinatis magna cura fuit legislatoribus de possessionibus civium: ideo Phalas forte motus ex his quae videbat in politiis aliis, statuit potissime curandum esse de possessionibus civium, volens eos
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ungia in ciuitate. pͦ qr paupes
cũ ditant᷑ nesciunt fortimas f̾¬
re ut plane oñdit pħs .ii. rech.
Iniuriabant᷑ gͦ aliis. filii enim
panꝑũ inflati co ꝙ uideant se
plus abiis in diuiciis hũrdare
in uistificabũt incos ⁊ fierent ĩ¬
iuxie in cuitate. Rursus hiꝰ in¬

Expanded text:
et iurgia in civitate. Primo quia pauperes cum ditantur nesciunt fortunas ferre, ut plane ostendit Philosop. 2. Rhet. Iniuriabuntur ergo aliis. Filii enim pauperum inflati, eo quod videant se plus aliis in divitiis abundare, iniustificabunt in eos, et fient iniuriae in civitate. Rursus, hui
Abbreviated transcription (Latin):
cxcõib fructib cimtatis adtͥa
deb̾et aspic̾e. uidel ad ciues Na
utiles adblłm indig̃et maiori
eritus illa maiori regione ⁊ ma¬
iori t̃taꝵ spacio potiret᷑. tanto sustẽ¬
tare poss maiorem nũm blłanti¬
um. ¶ Tectio aspicitud̾ ec̃t ad loca
uicina ut utr̃ ciuitas illa hr̃et ccͣ
senitiuos ⁊ anricos ⁊ inimicos pu¬
silsanimes uł uiriles. Nam uari¬

Expanded text:
itatis, ad tria deberet respicere. Primo ad cives: nam nutiles ad bellum, indigeret maiori civitas illa maiori regione et maiori terrarum spatio potiretur, tanto sustentare posset maiorem numerum bellantium. Tertio aspiciendum esset ad loca vicina, ut utrum civitas illa haberet circa se vicinos amicos vel inimicos, pusillanimes vel viriles. nam vari
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipit adolescẽtiores uiduas qr ĩ eis
fuet sanguis ⁊ cito luxuriarẽtur
paste cibo alieno. uitari ne admit¬
tant᷑ ĩ alimoniã eclĩe ut de rebus
eccł̃ie pascant᷑. qͣnto mag̃ iuuenes:¬

Expanded text:
cipit « adolescentiores viduas » quia in eis fervet sanguis, et cito luxuriantur pastae cibo alieno « vitari, » ne admittantur ad alimoniam Ecclesiae, ut de rebus Ecclesiae pascantur, quanto magis juvenes
Abbreviated transcription (Latin):
corã discipłis offendicłm pon̾e nolu¬
it nec maioribꝰ añpon̾e iuuenẽ. ꝙͣ¬
ius eũ p̃rogatã castitatis sibi p̃ cet̾is
fec̃at familiarẽ. Detulit gͥ etati non
m̃itis. nͨ p̃tulit cõuigatũ uͥgini set¬

Expanded text:
coram discipulis offendiculum ponere noluit, nec majoribus anteponere juvenem, quamvis eum praerogativa castitatis sibi prae caeteris fecerit familiarem. Detulit igitur aetati, non meritis, nec praetulit conjugatum virgini, se
Abbreviated transcription (Latin):
tuit : a cõsecrãdis excludit ħ si ita
sehñt : infinit᷑ labor tͥ incumbit.
etas integra postulat᷑. Uñ nec ꝑi¬
d̃m religio metuat nͨ reu̾enciam
ut quibꝰ annis p̃dicatõ cõmitti de

Expanded text:
tuit, a consecrandis excludit. Haec si ita se habent, infinitus labor tibi incumbit, aetas integra postulatur; unde nec periculum religio metuat, nec reverentiam ut quibus annis praedicatio committi deb
Abbreviated transcription (Latin):
cũ prĩs. alii alios nõ eligñt cõmu¬
int̃ s app̃hñdẽt ex carnali affectõe
escamꝰ. S electi ad pͥncipatũ. iñ surã
uiriũ nrãꝵ nou̾imus. quia dñs su¬
ꝑbis re. hu. aũ dat grãm. Multe¬
esurientes ⁊ nudi. cũ nec spĩtales
medicos se iactãt nõ tim̃tes qd̾ dr᷑. sle¬

Expanded text:
cum patris. » Alii alios non eligent communiter, sed apprehendent ex carnali affectione iescamus, sed electi ad principatum mensuram virium nostrarum noverimus, quia, « Deus superbis reesurientes et nudi, cum non spiritales medicos se jactant, nec timentes quod
Abbreviated transcription (Latin):
qut opꝰ ht̃ fractõne panis aliis pa¬
nẽ franget e Quom᷑ lactũtes ⁊ ĩdigẽ¬
tes lacte fuĩt lactãtess. aliis lacpre¬
bñtes. Quom᷑ fuĩt magrĩ qui ñ no¬
uert̃ ẽẽ discipłi: Quã turpit obicit᷑
ecclie que talẽ admittit qui heri ĩ
ne minor .xx. ãnoꝵ. ne pusillanimis.
ne uxoriꝰ. ne qui edificau̾at dom̃. s
nõdũ eani edificau̾at. ne qui uine

Expanded text:
qui opus habet fractione panis, aliis panem franget? : Quomodo lactantes et indigentes lacte, fiunt lactantes, aliis lac praebentes? Quomodo fiunt magistri, qui non noverunt esse discipuli? Quam turpiter objicitur Ecclesiae, quae talem adne minor viginti annorum, ne pusillanimus, ne uxorius, ne qui aedificaverat domum, et nondum eam dedicaverat, nec q
Abbreviated transcription (Latin):
in tẽp̃lo sedñtẽ ĩmedio doctoꝵ. audi¬
entẽ illos ⁊ int̾rogãtẽ. Donͨ gͥ annoꝵ
defuit integͥtas doctor om̃iũ fines
discipłi nõ excessit. ubiu᷑ pleni dies
accessunt factꝰ ẽ magr̃ ꝓdebito: qͥ¬
fu̾a̾t discipłs pro ex᷑. hũs omĩbꝰ exp̾s¬
sa ẽ eccłie formã: quã sequat᷑. certꝰq
limes apponit᷑ etatis infra ꝙͣ fi̾ nõ
licet epm̃. fcõ: cedit ad iudiciũ. Si
obicit᷑ de salomone qui duoden nis
unctꝰ ẽ in regẽ. Si de ieremia.danie¬
le. thimotheo qui piu̾ ⁊ citra etatẽ
iurilẽ fcĩ sũt ꝓpħe ⁊ doctores eccłie:¬

Expanded text:
in templo sedentem in medio doctorum, audientem illos, et interrogantem . Donec igitur annorum defuit integritas, doctor omnium, fines discipuli non excessit. Ubi vero pleni dies accesserunt, factus est magister fuerat discipulus pro exemplo. His omnibus expressa Ecclesiae forma, quam sequatur, certusque limes apponitur aetatis, infra quem fieri non licet episcopum: facto, cedit ad judicium. Sed objicitur de Salomone, qui duodennis inunctus est in regem : sed de Jeremia , Daniele , Timotheo , qui pueri et citra aetatem virilem facti sunt prophetae et doctores Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
excusabat se ne tutelam alt̾us sus¬
ciperet. hodie eadẽ lege talis atu
ne quibꝰ opꝰ ẽ tutore ⁊ defensione
fiant administratores ⁊ custodes. rr̃
alienaꝵ. ne turpit̃ obiciat᷑ illd̾ coĩcũ
tales ĩstituentibꝰ. cui opꝰ ẽ patͦno mͥ
parãt defensorem. ⁊ cui opꝰ ẽ peda¬
gogo mͥ instituũt doctorẽ. Et quid
in decenciꝰ ⁊ indiscreciꝰ ꝙͣ aliꝙͣ citra
maturã etatẽ admita ĩrectorẽ et

Expanded text:
excusabat se, ne tutelam alterius susciperet; hodie eadem lege, talis ad ne quibus opus est tutore et defensore fiant administratores et custodes rerum alienarum; ne turpiter objiciatur iltituentibus: Cui opus est patrono, mihi parant defensorem; et cui opus paedagogo, mihi instituunt doctorem. Et quid indecentius et indiscretius, quam aliquem citra maturam aetatem admitti in rectorem et
Abbreviated transcription (Latin):
relinq̃re philisteis idolatͥs ut locetur
iurta dagon s ⁊ uasa dĩ trad̾e cõ¬
cubinis ⁊ pu̾is baltasar ut ĩ illis bi¬
bant. ꝯb quã rem int̾fectꝰ ẽ rex ide¬
struet ẽ babilõ. Roboam: qr ad qͥeuit
consilio iuuenũ. amisit ꝓegñ uñ

Expanded text:
relinquere Philisthaeis idololatris, ut locetur juxta Dagon? Sed et vasa Domini tradere concubinis, et pueris Baltassar, ut in illis bibant? Ob quam rem interfectus est rex, et destructa est Babylon. Roboam, derelicto consilio senum, acqui
Abbreviated transcription (Latin):
sui set ⁊̃ ꝓ uilitate officũ antiqͥ tas
redarguit. Sic̃ it pugiles cursores
aliqͥs aduocat᷑ nͥ ĩ pauꝑtatis sue
remediũ ut offõ: cibũ q̃ritaret. ho
Omissis .i. artibꝰ lib̾alibꝰ celestisq
disciplinis om̃s codicẽ legt̃ ⁊ foeẽ¬
sia querũt ut foris ⁊ ĩ ext̾ioribus

Expanded text:
um etiam pro vilitate officii sui antiquitas redarguit. Sicut enim pugiles, cursoresaliquis advocatus, nisi in paupertatis suae remedium, ut officio cibum quaeritaret. HodOmissis enim artibus liberalibus, coelestibusque disciplinis, omnes codicem legunt, et forensia quaerunt ut foris et in exterioribus
Abbreviated transcription (Latin):
iudicasse dicetur. Ineiꝰ .n. potestate ẽ
condñdi. int̃p̃tandi. ⁊ abrogãdicano
negã: qñs iudicatũ ẽ ab eo pro
affã. gͦ põĩtã iusticia tota pñ det
de uolũtate uidicis dũ tñpie ⁊ rõ¬
nabilit̃ iudicau̾it. Ob quã cãm qr
adeo mobilisẽ po. iusticia ⁊⁊ ĩ singłis
casibꝰ alia ⁊ alia rõ informat pact̃.
qd̃ inea plene instrui nõ pot̾s: ex
ĩdignatõe.M. Iuo carnotensis libr̃
detretoꝵ ad pedes suos ꝓiecit. q. ui
lẽ ⁊ ĩutilẽ. It̃. agelliꝰ. leges urẽ sũt
tela araneaꝵ q̃ fortõea ałia tͣnsmit¬

Expanded text:
judicasse dicetur. In ejus enim potestate est condendi, interpretandi, et abrogandi canonegativa, quoties judicatum est ab eo proa justitia tota pendet de voluntate judicis, dum tamen pie et rationabiliter judicaverit. Ob quam causam, quia adeo mobilis est positiva justitia, et in singulis casibus alia et alia ratio reformat pactum, quod in ea plene instrui non poteris. Ex indignatione magister Ivo Carnotensis librum decretorum ad pedes suos projecit, quasi vilem et inutilem. Item Agellius: Leges urbium sunt telae aranea
Abbreviated transcription (Latin):
tigres. ad seuiẽd̾ tauri. ad cõsũmẽ¬
dũ minotauri. quoꝵ si nares
afflauit rubigiosi aura mar¬
supũ. Qd̾ si dolosi spes refulgeat
ñmi mor uidebis ⁊ ocłos argi et
spĩgos ũgues. ⁊ bͥarei manꝰ ⁊ per¬
ris. ⁊ pietatẽ pignialionis. ⁊ achito¬
fel consilia. ⁊ absalonis oscła. Itẽ¬

Expanded text:
tigres, ad saeviendum tauri, ad consumentigres, ad saeviendum tauri, ad consumendum minotauri. Quorum si nares afflaverit uspiam rubiginosi aura marsupii, quod si dolosi species refulgeat nummi, mox videbis et oculos Argi, et Sphingum ungues, et Briarii manus, et perris, et pietatem Pygmalionis, et Achitophel consilia , et Absalonis oscula
Abbreviated transcription (Latin):
lẽ ad ꝙͣ curand̾ ñ ĩueniebat᷑ me¬
dicus: quia de salute egrotãtis de¬
sperabat. S nũꝙͣ uidi cãm adeo
ꝑditã uł iniustã ꝓ qua tuenda ñ
ĩueniret᷑ aduocat᷑. It intͥꝑtita histo¬
fuit ab amicis suis ad offmñ ad¬
uocatõnis forte p̃p̃ lucr̃ ⁊ qr ad offi¬
domꝰ. hũ sũt quos timẽt ⁊̃ qui
timent᷑. hii sũt qui soliti sunt
infre calispnias. affre minas.
aułre sub̾as. hii sũt qͥ cãs morã¬
tur admissi. inpediũt. p̃t̃missi
fastidiũt. amoniti. obliuiscñt᷑
ones iudicanda dictãt. dictata cõ¬
uellũt. attrahũte litigaturos pertͣ¬
bilibꝰ. consessũ pͥoribꝰ. cong̾ssũ eqͣli¬
bus cuictis iura. discinctis pͥuile¬
gia. scolas ĩstituendis. honorariũ
ĩstituẽtibꝰ. honoeẽ ĩstitutis. hust̃
statue. ĩ qõnibꝰ bestie ad ĩtelligẽ¬
dũ sarei. adiudicand̾ lignei. ad
succẽsñdũ flãmet. ad ignoscẽdũ
fr̾et. ad fallñd̃ uulpes. ad irascẽd̾

Expanded text:
lem, ad quem curandum non inveniebatur medicus, quia de salute aegrotantis desperabatur; sed nunquam vidi causam adeo perditam vel injustam, pro qua tuenda non inveniretur advocatus. Item: In Tripartita histofuit ab amicis suis ad officium advocationis, forte propter lucrum, et quia ad offidonius: Hi sunt qui timent etiam qui timentur; hi sunt, qui soliti sunt inferre calumnias, afferre minas, auferre substantias. Hi sunt, qui causas morantur admissi, impediunt praetermissi, fastidiunt atros, judicanda dictant, dictata convellunt, attrahunt litigaturos, protrbilibus, concessum prioribus, congressum aequalibus, cinctis jura, discinctis privilegia, scholas instituendis, honorarium instituentibus, honorem institutis. Hi sunt statuae, in quaestionibus bestiae; ad intelligendum sapei, ad judicandum lignei, ad succendendum flammei, ad ignoscendum ferrei, ad fallendum vulpes, ad irascendum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipit tueri. intraret ad te uidicẽ:
uł aduocatũ. grã aũt amici aduo¬
carei ꝑicłosius ẽ. licet .n. grãm ami¬
ci tibi sic comꝑes uł forte ad tempꝰ
tibi cõcilias. Ex ꝑte aut̃ adu̾sarii
cũ multos sollicites płmĩ odii ⁊ ꝑ¬
petui colligis. Si dix̾is tueor cãm
amiet ut eũ ⁊ adu̾sariũ moneã
ad pacẽ. S quid erit si cãm eiꝰ in¬
uistã cognou̾is: tc̃ monebo ad
pacẽ. ꝑ tͣnsactõnẽ gͦ mones eũ ut
paciscatur de alieno. ut alienũ re¬
cipiat: uta ut rapiat ⁊̃ cũ aliena
iactura ditet᷑. tuq si cõducticꝰ fue¬
pͥuł foneat reliqͥd. tnͣsferẽs se ad
ꝑtẽ adu̾sarii tuendã. nõ tñ sicut
ꝓditor. Si aũ cã lucͥ ad uocas: si
plus media ꝑte iusti .p̃. ne pro
modico labore płim̃ stipñdii ex¬
gas. Si uͦ nõ indiges ⁊ accipis. mor
occuꝑis honestiori uł utilioei studio.
gͦ uis suũ rem sibi uẽditã uendis.

Expanded text:
cipit tueri intraret ad te judicem, vel advocatum. Gratia autem amici advocare, periculosius est. Licet enim gratiam amici tibi sic compares, unde forte ad tempus tibi concilias; ex parte autem adversarii, cum multos sollicites, plurimum odii et perpetui colligis. Si dixeris Tueor causam amici, ut eum et adversarium moneam ad pacem. Sed quid erit, si causam ejus injustam cognoveris? Tunc monebo ad pacem. Per transactionem ergo mones eum, ut paciscatur de alieno, ut alienum recipiat, et ita ut rapiat, et cum aliena jactura dicetur; tuque si conductitius fueprius foverat, reliquit, transferens se ad partem adversarii tuendam, non tamen sicut proditor. Si autem causa lucri advocas, si plus media parte justi pretii, ne pro modico labore, plurimum stipendii exigas. Si vero non indiges et accipis, mortoccuperis honestiori vel utiliori studio, ergo jus suum, rem sibi debitam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ leximãdata ⁊ iustificatões ⁊ p̃cep¬
dñs moysi. Omĩa aũ q̃ sub legis ti¬
tło scͣbunt᷑ ut ħ ẽ lex pasche. lex cͥcũ¬
cisionis. lex lepre:⁊ deinceps umbra
de maledcõ mãdati. uł testimonii.

Expanded text:
 Lex, mandata, iustificationes, Dominus Moysi . » Omnia autem quae sub legis titulo scribuntur, ut: Haec est lex paschae, lex circumcisionis, lex leprae, et deinceps, « umbde maledicto mandati, vel testimonii,
Abbreviated transcription (Latin):
qui coterellos amou̾ũt ab ẽ. qui
si eam a coterellis aduocatis mun¬
dassẽt op᷑ meli ⁊ utiliꝰ ꝑegissẽt. It̃
hii ĩ nouissimis suis maxĩe ĩueniũ¬
tur insipientes. turpiq morte dece¬
dñtes. Quidã .n. qr linguã uenalẽ ha¬
buert̃ muti ⁊ elingues mortẽ añces
cuidã uisũ ẽ infius labiũ mou̾i ciciꝰ
labio cocodͥlli. Quidã ⁊̃ cũ offe̾tur¬
et encharistia in extremis ait. Iudi¬
cetur pͥus utr̃ rectũ sit qd̾ accipiã.
cut astantes. Nos quid̃ rectũ ⁊ iust
iuidicamꝰ. Quibꝰ ille. nõ ẽ unꝙͣ ħ
rectũ uidiciũ. Nõ n. cũ nõ fitis mͥ¬
pares. hẽtis me iuste uidicare. Itẽ
aduocat᷑ uł aduocat᷑ intiitu dĩ
tiutu dr̃. hodie rarus ĩuenit᷑. ob
quã cãm si aduocaret licite ⁊ me¬
ritorie ħ posset fac̾e̾. Uñ dñs. cã¬

Expanded text:
qui cerebellos amoverunt ab ecclesia, qui si eam a coterellis advocatis mundassent, opus melius et utilius peregissent. Item: Hi in novissimis suis maxime inveniuntur insipientes, turpique morte decedentes. Quidam enim quia linguam venalem habuerunt, muti et elingues mortem antecesCuidam visum est inferius labium moveri citius labio crocodili. Quidam etiam cum offerretur eucharistia in extremis, ait: Judicetur prius utrum rectum sit quod accipiam. Cui astantes: Nos quidem et rectum et justum judicamus. Quibus ille: Non est, inquam, rectum judicium. Non enim, cum non sitis mte judicare. Item: Advocatus, vel advocat intuitu Dei, tuitu Dei hodie rarus invenitur; ob quam causam, si advocaret, licite et meritorie hoc posset facere. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
regnare in ciuitatib ⁊ castris
assisant᷑ tͥa regimĩa reꝑta in u¬
na domo. Nam regimẽ ꝯuigale
assiłat᷑ reginũ politico qr uxori
ut in p̃ħ̃itis tangebat᷑ ñ qͥs p̃cẽ¬
d utrcqͥrũt leges mr̃imonii. ⁊
ut postulant ꝓacta debita ⁊ hone¬
sta q̃ int̾ueniunt int̾ iarũ t ui¬
xorem Regim̃ uͦ pr̃ nale assiła¬
tur reginũ regali. Nam siliis
Non est ã in pt̃ate filioꝵ elig̾t
sibi prc̃m. s ex nͣli origine fili ꝓce
ligũt sibi pr̃es. ut uxores uiras
et cũ regim̃ filioꝵ sit ex arbi¬
to ⁊ sit pp̃ bonũ ip̃oꝵ filioꝵ. Hiꝰ¬

Expanded text:
regnare in civitatibus et castris, assimilantur tria regimina reperta in una domo. Nam regnum coniugale assimilatur regimini politico: quia uxori ut in praehabitis tangebatur non quis dedebet ut requirunt leges matrimonii, et ut potius per pacta debita et honesta, quae interveniunt inter virum et uxorem. regimen vero paternale assimilatur regimini regali. Nam filiis non est autem in potestate filiorum eligere sibi patrem, si ex naturali origine filii proligunt sibi patres, ut uxores viros. Quare cum regimen filiorum sit ex arbitrio, et sit propter bonum ipsorum filio
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ sũt in regno. ⁊ maxͤ dependet
ex bonitace pͥncipantiũ in xpisto
Nam sit̃ borsanitas corꝑis nͣtis
depend ex sanitate oĩm m̃broꝵ
m̃bra hũt influenciam in ãba
⁊ restificat ip̃a. Sic toraitas reg¬
ni depend ex bonitate oĩm cuuũ¬
⁊ maxime cũ cepend ex hiis qna
pͥncipant᷑ ⁊ dñant᷑ in regno. Uti¬
le ẽ gͥ ͥ cotiregno hr̃t bonos ciues
pncpantiũ sit alios reg̾c ⁊guber¬
nare. ẽanto gͦ mag̃ dec reges. ⁊
pͥncipes sollcitari ccͣ xr̃os filios
ut pouitant prudentia ⁊ bor̃tate:
qͣnto maior nolitas ꝯsurgit ip̃i
regno ex bonitate filioꝵ regũ debñt¬

Expanded text:
regno, et maxime dependet ex bonitate principiantum in ipso. Nam sicut sanitas corporis naturalis dependet ex sanitate omnium membrmembra habent influere in alia et rectificare ipsa: sic bonitas regni dependet ex bonitate omnium civium; maxime tamen dependet ex iis qui principantur et dominantur in regno. Utile est ergo toti regnopiantis sit alios regere et gubernare: tanto ergo magis decet reges et Pincipes solicitari circa proprios filios, ut polleant prudentia et bonitate; quanto maior utilitas, consurgit ipsi regno ex bonitate filiorum Re
Abbreviated transcription (Latin):
inuenib ꝓponenda. u̾m qr distĩ-¬
c̃te articsos fidci cognosc̾e̾ ⁊ fubti¬
lit̾ ca q̃ sũt fidei ꝑ tractare spectat
ad cłicos doctores in siruentes a¬
lios in p̃a fide . qͣm subtilem per¬
scrutatõm laiti ⁊ maxime pui
scire ñ possũt. Sufficit ꝙ eis talia
ꝓponant᷑ grosse ⁊ in qͣdam sũma.¬

Expanded text:
iuvenibus proponenda. Verum quia distincte articulos fidei cognoscere, et subtiliter ea quae sunt fidei pertractare, spectat ad clericos doctores instruentes alios in ipsa fide, quam subtilem perscrutationem laici, et maxime pueri scire non possunt: sufficit quod talia proponantur grosse, et in quadam summa
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝓlis ¶ eexciace unione ꝑentũ
ad filion Pͥma uia sic p Nam
os diut᷑ mor ẽ ꝙͣ sĩlioꝵ ad pentes.
Namstatim cũ filii nascunt᷑. pa¬
rences diligũt eas. ñ tñ fĩlii statim
intipiunt amareꝑentes. qr nõ

Expanded text:
ne prolis. Tertia, ex unione parentum ad filios. Prima via sic patet. Nam os diuturnior est, quam filiorum ad parentes. Nam statim cum filii nascuntur, parentes diligunt eos: non tamen filii statim incipiunt amare parentes, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpcilatiue secretoꝵ. Non ẽ tñ incõ¬
uetuens aliqͣs ml̾tes ec̃ debite setͤ¬
ta tenentes. Uirigͥ ñ debent suis cõ¬
iugib secreta aꝑire ñ ꝑ diuturna
ep̃a sint cxꝑti cas cẽtiscretas. pru¬
dentes. ⁊ stabiles. ⁊ ñcẽ secretoꝵ api¬
latinas Hiis uisis cũ oñsum sit
qũo cõitas uiri ⁊ uxoris sit nͣlis ⁊

Expanded text:
palativae secretorum, non est tamen inconveniens aliquas mulieres esse debita secreta tenentes. Viri igitur non debent suis coniugibus secreta aperire, nisi per diuturna tempora sint experti, eas esse discretas, prudentes, et stabiles, et non esse secretorum propalativas. His visis, cum ostensum sit, quomodo communitas viri et uxori
Abbreviated transcription (Latin):
libri. qr det̾matũ ẽ deregi¬
minc iptiali restat gre¬
qui descda in qͣ agctͣ de re¬
gimĩe pr̃nali. Non enim
sufficit pãsfamił scart ꝯiugem reg̾e

Expanded text:
i, in qua determinatum est de regimine nuptiali. Restat exequi de secunda, in qua agetur de regimine paternali: non enim sufficit patrifamilias, scire coniugem rege
Abbreviated transcription (Latin):
laudariapd̾ cas sistiant referre ui¬
poꝵ sccrcta. Nam qr uñr a suis
uiris diligi. si sciant sercta ip̃oꝵ
a suis maritis tiligant᷑ appecen¬
ces qͣndam ĩanem głam ⁊ qͣnda
laudem re facili reuclant secreca

Expanded text:
laudari apud eas; si sciant referre virorum secreta. Nam quia videntur a suis viris diligi; si sciant secreta ipsora suis maritis diligantur, appetentes quandam inanem gloriam, et quandam laudem, de facili revelant secr
Abbreviated transcription (Latin):
ũornent. Tercio ut sint mod̾a¬
te. ne ult᷑ caꝵ statũ uestim̃ta
retͥrant. Qͣ rto ut sint simpłi¬
tes. ue ult᷑ ornam̃ta niinia sollici¬
tudine uexcnt᷑. Q. ntone sint rie¬
gligentes ne ub tabłr infra coꝵ

Expanded text:
se ornent. Tertio, ut sint moderatae, ne ultra eorum statum vestimenta requirant. Quarto,ut sint simplices, ne circa ornamenta nimia solicitudine vexentur. Quinto, ne sint negligentes, ne totaliter in
Abbreviated transcription (Latin):
pr̾nasi. uidend̾ ẽ uñ sũt originẽ
regim̃ pr̃nũ ⁊ qͦ regimĩe regendi sũt
filii. Stiend̾ gͥ ꝙ tͥplix est regimẽ
regim̃ ut suꝑiꝰ dicebat᷑ nomĩat᷑
politicũuł ciuile. uł regit cos scd̾

Expanded text:
sumit originem regimen paternum, et quo regimen regendi sunt filii. Sciendum ergo triplex esse regine. regimen ut superius dicebatur nominatur politicum vel civile. Vel regit eos secundum
Abbreviated transcription (Latin):
tua ⁊ carnalia opera ate ⁊ affeccibꝰ
tuse ¶ Item cũ dñs ꝓhibu̾it ne
de agno pas. qͣnto mag̃ ne pcc̃or
nõd cius ⁊ domestic᷑ dĩ factꝰ de u̾o
agno. macłatꝰ de ĩmacłato¶Itẽ

Expanded text:
tua et carnalia opera a te, et affectibus tuis? Item: Cum Dominus prohibuerit ne de agno paschali, quanto magis ne peccator, nondum civis et domesticus Dei factus de vero Agno, maculatus de immaculato? Item
Abbreviated transcription (Latin):
ex eo qd̃ indigne accedis. Tieas
choꝵ angłoꝵ assistñciũ. cõtra te fe¬
renciũ testimoniũ ĩuriãq suã
urã diũ uindicare paratoꝵ si
indigne accessis. uł sacͥficiũ lau

Expanded text:
ex eo quod indigne accedis. Timeas chorum angelorum assistentium contra te ferentium testimonium injuriamque suam, et iram Domini vindicare paratorum, si indigne accesseris; vel sacrificium la
Abbreviated transcription (Latin):
et resecandã ostendẽs ait. Distrsh.¬
it nos libroꝵ multitudo. Itaq cum
leg̾e non possis qͣntũ hu̾is: satis ⁊
hre qͣntũ legas. S mͦo in qͥd hũc li¬
br̃ euolu̾e uolo mͦ uluĩ. fastidientis
stomachi multa ÷ degustare. q̃ ubi
uaria sũt ⁊ diu̾sa: inq̾nãt ñ alũt.

Expanded text:
et resecandam ostendens, ait : Distrahit nos librorum multitudo. Itaque, cum legere non possis quantum habueris, satis est habere quantum legas. Sed modo, inquis, het resecandam ostendens, ait : Distrahit nos librorum multitudo. Itaque, cum legere non possis quantum habueris, satis est habere quantum legas. Sed modo, inquis, hunc
Abbreviated transcription (Latin):
nis memor. lectõ aũ est qͣi fundam̃¬
tũ et subsiratoriũ seqñciũ qͥa ꝑ eam
cet̾e utilitatis. comꝑant᷑ disputatõ qͣi
paries est nnħ excerricio et edisicatõ.
qr nil plene intelligrͣ fidelit̾ue p̾dicat᷑:
nͥ pͥus dũte disputatõis frangatur
÷ tegñs sideles ab estu et a turbine ui¬
cioꝵ. Post lectõnẽ gͥ sacre scͥpture et du¬
bitabiliũ ꝑ disputatõnẽ. inqͥsitõnem
et nõ pͥus p̃dicandũ. ut sic cͦtina cͦcinã
trabat et cetera. de modo legeridi.

Expanded text:
 est quasi fundamentum, et substratorium sequentium; quia per eam caeterae utilitates comparantur. Disputatio quasi paries est in hoc exercitio et aedificio; quia nihil plene intelligitur, fideliterve praedicatur, nisi prius dente disputationis frangatur. est tegens fideles ab aestu, et a turbine vitiorum. Post lectionem igitur sacrae Scripturae, et dubitabilium, per disputationem, inquisitionem, et non prius, praedicandum est; ut sic cortina cortinam trahat, et caeter
Abbreviated transcription (Latin):
abbreuiatum.
fecit dñs super
cerram. si .ii.
nerbũ de sinu
pr̃is ad nos mis¬
sũ ĩmo si filius
dĩ incacũscͥptibilis ꝙ̃ totꝰ nõ capit
orb̾ b̾uitate uteri uirginalis uoluit

Expanded text:
abbreviatum fecit Dominus super terram . » Si enim Verbum de sinu Patris ad nos missum, imo si Filius Dei incircumscriptibilis, « quem totus non capit orbis, » brevitate uteri virginalis voluit
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ẜ cundẽ aqͣͣ celestis ⁊ pluui¬
alis ad bibend̾ . q. om̃ib añfertur
Sũt ã in cist̾na ñla pisces fliuualeᷤ
apponendi. Ut hoꝵ natatu aqͣ stãs
agilitatemtͣtentis a q̃ imucet᷑Ui¬

Expanded text:
m eundem aqua caelestis et pluvialis ad bibendum quasi omnibus amefertur, sunt autem in cisterna illa pisces fluviales apponendi, ut horum natatu aqua itans agilitatem curentis imitetu
Abbreviated transcription (Latin):
sos ⁊ nobłes dec cẽ magnificos.
Reges g ͦ ⁊ pͥncipes qͥ debont ec̃ no¬
biles ⁊ p̾clari: potissime dec esse
magnitĩcos. Abi enĩ mod̾atas possõ¬
lib̾alitas ⁊̃ in ꝑuis sũptib esse

Expanded text:
riosos et nobiles decet esse magnificos: reges ergo et principes, qui debent esse nobiles et praeclari, potissime decet esse magnificos. alii enim moderatas possesliberali
Abbreviated transcription (Latin):
qr acrꝰ ist ibi grossus pp̃cͥcl stanciã
montiũ ꝯtingit ip̃m ñ ẽt sababrẽ
Sit eĩ ymagiari dclemꝰ c siut
acͥ currens sanior est qͣm stans co
ꝙꝓ acĩ stan tes ut płimũ incrassantur
⁊ putrescunt. Sic aer incbuasus in

Expanded text:
 grossus, propter circumstantiam montium contingit ipsum non esse salubrem. Sic enim imaginari debemus, quod sicut aqua currens sanior est quam stans, eo quod aquae stantes ut plurimum ingrossantur et putrescunt: sic aer reclusus in
Abbreviated transcription (Latin):
bernationis domꝰ ad bimebrem
nũmismata ⁊ indum̃ta ⁊ ccc̃a suꝑ¬
lectilia descriuentia ao indigen¬
tiam uite Sic caĩ indemꝰ in aliis
artib. sic ẜͣ pħm iͦ. poł. cͣcͣ gub̾nat̃¬

Expanded text:
bernationis domus ad bimembrem numismata, indumenta, et caetera supellectilia deservientia ad indigentiam vitae. Sicut enim vidimus in aliis artibus, sic
Abbreviated transcription (Latin):
pes ⁊ ułr om̃s ciuies sollicicari ega
bundas nͨ dec cas iiuere oci¬
ose : restat ut nũc t̃tio oñdamus ꝙꝓ
uenari possumꝰ. ¶Ima simit᷑ ut
mag̃ apparcant ornate ⁊ detentes

Expanded text:
versaliter omnes cives solicitari erga bundas, nec decet eas vivere otiose: restat ut nunc tertio ostendamus, quod venari possumus. Prima sumitur, ut magis a