comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pactis sollẽpnib ad
ingelinheim imꝑator
ꝑrexit. Ip̃o demq tp̃re
cõsuete non ĩmemor
miscd̃ie. que sic̃ de se
ait iob ab initio creuit
cũ illo. ⁊ de ut̾o mr̃is
uidet᷑ cũ ip̃o egressa:
eos quos dudũ exigẽti¬
b meritis ꝑ diu̾sa depu¬
tau̾at loca euocatos. bo¬
nis ꝓpriis restitrat. ⁊ si
qui adtonsi fu̾ant. utrũ
sic man̾e. an in habitũ
redire pͥstinũ uelent
facultatẽ ꝯtͥbuit. Dehĩc
impator in ꝑtes rume¬
rici montis ꝑuosagum
tnͣsut. ibiq piscatõi atq
uenatõi ꝙͣ diu libuit in¬
dulsit. ⁊ filiũ lotharium
in italiam direxit. Porro
autũm tp̃re in theodo¬
nis uilla conuenue ge¬
neralit̾ suũ ipłm p̾ce¬
pit. In quo loco tres le¬
gati sarracenoꝵ a trans¬
marinis uenere ꝑtibus.
Quoꝵ duo sarraceni unꝰ
accepta remissi st̃. affait
fugiendo se saluans dui
in finib hispanie exul¬
tabat. Is gͦ ĩꝑatorẽ adiẽs
mod̾ se purgandi ab eo
querebat more francis
solito scilic cͥmen obici¬

Expanded text:
peractis sollempnibus, ad Ingelunheim imperator perrexit. Ipso denique tempore consuete non immemor misericordię, que, sicut de se ait Iob, ab initio crevit cum illo et de utero matris videtur cum ipso egressa, eos quos dudum exigentibus meritis per diversa deputaverat loca, evocatos bonis propriis restituit, et si qui attonsi fuerant, utrum sic manere an in habitum redire pristinum vellent, facultatem contribuit. Dehinc imperator in partes Rumerici montis per Uosagum transiit, ibique piscationi atque venationi quamdiu libuit indulsit, et filium Hlotharium in Italiam direxit. Porro autumni tempore in Theodonis villa convenire generaliter suum populum praecepit. In quo loco tres legati Sarracenorum a transmarinis venere partibus, quorum duo Sarraceni, unuaccepta remissi sunt. Adfuit fugiendo se salvans diu in finibus Hispanię exulabat. Is ergo imperatorem adiens, modum se purgandi ab eo querebat more Francis solito, scilicet crimen obiti
Abbreviated transcription (Latin):
timorẽ incussit. Luna
kł. iuł. pͥmo diluculo ĩ
occasu suo defecit. Siłr
in natale dñi media no¬
cte obscurata ẽ. suerũt
in regione uuasconia
in pago aginense anno
lem frum̃to. s paululũ

Expanded text:
timorem incussit. Luna Kal. Iul. primo diluculo in occasu suo defecta est; sin natale Domini, media nocte obscurata est. ImperatIn regione Wasconia in pago Aginensi annonlem frumento, sed paululu
Abbreviated transcription (Latin):
ne forte obluuscens aut
diarias annonas. stasti¬
uasq ꝯgruas ꝑ omne
iter qd̃ romã tͣnͣsmittit
dicebat enĩ se limina be
Qd̾ ne fieret irruptio
nordinãdoꝵ infrisiã ĩpe¬
diuit. Ad quoꝵ cõprimẽ¬
dam ꝑgens insolentiã
nem scilic alb̾em. ⁊ Ri¬
chardũ comitẽ. necñ ⁊¬
ad rebaldũ abb̃em. Quoꝵ
fulco ⁊ richardꝰ respõsũ
sͥ ab lothario referrent.
adrebald̃ porro romam
ꝑg̾et. gregoriũ papã de
necessariis cõsulturꝰ ⁊ uo
lũtatẽ impatoris cetaq¬
S ũuncta ꝑ laturꝰ. S lo¬
thariꝰ de his ꝯuentꝰ necũ
ablatis que ni italia sũt
quibdã annuit. quedã
se ñ posse seruare respõ¬
dit. ⁊ fulco quid̃ atq Ri¬
chardꝰ ĩꝑatori a frisia pꝰ
fugã nordinãdoꝵ reuer¬
tenti talia nũtiãt in
frãconofurd palatio. ubi
ip̃e autũnalẽ ex̾cens ue¬
natõem hiematũ aquis

Expanded text:
ne forte obliviscens aut diarias annonas stativasque congruas per omne iter, quod Romam transmittit; dicebat enim, se limina beavelle. Quod ne fieret, inruptio Nordmannorum in Frisiam impedivit. Ad quorum conprimendam pergens insolentiam, nem scilicet abbatem, et Richardum comitem, nec non Adrebaldum abbatem. Quorum Fulco et Richardus responsum sibi a Lothario referrent: Adrebaldus porro Romam pergeret, Gregorium papam de necessariis consulturus, et voluntatem imperatoris, caturus. Sed Hlotharius de his conventus, necnon ablatis que in Italia sunt, quibusdam annuit, quedam se non posse servare respondit. Et Fulco quidem atque Richardus imperatori a Frisia post fugam Nordmannorum revertenti talia nunciant in Franconofurd palatio; ubi ipse autunnalem exercens venationem, hiematum Aquis
Abbreviated transcription (Latin):
sim ꝯtinue tñ ex naribꝰ
affluebat. S tanta ala¬
critate ad u̾ba ĩꝑatoris.
⁊ ꝯpassionẽ eiꝰ recreatꝰ est
ut ꝓfiteret᷑ se pene in cõ¬
modatis ꝓp̾e oblitũ. Itaq
⁊ missũ ad se opulentissi¬
me curauit apud se cõ¬
sistentẽ ditissime mun̾a

Expanded text:
aribus effluebat; sed tanta alacritate ad verba imperatoris et compassionem eius recreatus est, ut profiteretur se pene incommoditatis proprie oblitum. Itaque et missum ad se opulentissime curavit apud se consistentem, ditissime mun
Abbreviated transcription (Latin):
acro paschali festo
sollẽpnit̾ aquisgͣni
celebrato.arridente ⁊
uerni temꝑie ĩꝑator ue¬
nandi gr̃ã noiuomagũ
ꝓfectꝰ. legatos bulgaroꝵ
circa mediũ maiũ aqͥs

Expanded text:
acro paschali festo sollempniter Aquisgrani celebrato, arridente etiam verna temperie imperator venandi gratia Noviomagum profectus legatos Bulgarorum circa medium Maium Aq
Abbreviated transcription (Latin):
gam seu cͥhiacentes fran¬
coꝵ t̾ras sese effundunt
ita ut deruanus dux qui
urbib p̾erat sclauorũ
que usq ad id tp̃s frãcis
paruerãt. desperatis reb
se ad cet̾os tͣnͣffret sclauos.
Enĩ u̾o non tam uͥtute
Uuiudoꝵ hec clades acci¬
dit francis qͣntũ igna¬
uia austrasioꝵ. Alioqͥn
uiudictã ꝙͣ sub clotha¬
rio in saxones hanc ipam
sub dagob̾to in sclauos
exerciusse.

Expanded text:
gam et circumjacentes Francorum terras sese effundunt, ita ut Dervanus dux, qui urbibus praeerat Sclavorum, quae usque ad id tempus Francis paruerant, desperatis rebus se ad caeteros transferret Sclavos. Enimvero, non tam virtute Winidorum haec clades accidit Francis quantum ignavia Austrasiorum. Alioqui vindictam, quam sub Clotario in Saxones, hanc ipsam sub Dagoberto in Sclavos exercuisse
Abbreviated transcription (Latin):
mansit. ⁊ mutẽs missos
suos ad karolũ mãdauit
illi de fͣmitatib que int̾
eos fc̃e fu̾nt. s ⁊ de porti¬
one regni qͦndã lotharii.
Uñ karolꝰ illi cogruam
respõsionẽ mandauit.
Nt̾ea basilius ꝙ̃ mi¬
chael grecoꝵ ĩꝑator
s in ꝯsortiũ imꝑii asciue¬
rat. eund̾ michaelẽ dolo

Expanded text:
mansit. Et mittens missos suos ad Karolum; mandavit illi de firmitatibus quae inter eos factae fuerunt, sed et de portione regni quondam Hlotharii. Unde Karolus illi congruam responsionem mandavit. Interea Basilius, quem Michahel Grecorum imperator sibi in consortem imperii assciverat, eundem Michahelem dolo
Abbreviated transcription (Latin):
ti. ⁊ celitꝰ sũpto crisma¬
te unde adhuc habemꝰ ꝑ
uncti ⁊ ĩ regẽ sacrati ex¬
ortus ꝑ b̾m arnulfum
tare remis in ĩꝑatorẽ co
ronatꝰ ẽ. ⁊ demũ factõe
qͦꝵdã t̾reno ĩperio desti

Expanded text:
ti et caelitus sumpto chrismate, unde adhuc habemus, peruncti et in regem sacrati, exortus per beatum Arnulfum,tare Remi in imperatorem est coronatus et demum factione quorundam terreno imperio destit
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾m suũ scire ⁊ posse ⁊
uxxta suũ minist̾iũ cõ¬
silio ⁊ auxilio illi fideles fo¬
re. abbes aũ ⁊ regni pͥmo¬
res ac uassi regii se illi cõ¬
mendauer ⁊ sacram̃to

Expanded text:
secundum suum scire et posse et iuxta suum ministerium consilio et auxilio illi fideles fore; abbates autem et regni primores ac vassalli regii se illi commendaverunt et sacramento
Abbreviated transcription (Latin):
regni ẽ ĩperio restitutus.
legimꝰ. reges qñ regna ob¬
tinuer̃ singłoꝵ regnoꝵ¬
sͥ diademata ĩposuert̃
obtentu regni. Uñ uos
altare coronet᷑ ⁊ sacͣ ũcti¬
one dño ꝯsecret᷑. Qd̃ si
sonate. ⁊ ĩ hoc ꝯclamãti

Expanded text:
regni est imperio restitutus. legimus, reges, quando regna obtinuerunt, singulorum regnosibi diademata imposueruntobtentu regni, unde vosaltare coronetur et sacra unctione Deo consecretur. Quod si sonate'. – Et in hoc conclamanti
Abbreviated transcription (Latin):
lancea uuln̾atum. dum
adhuc uiu̾et suspendi
ac ad ꝯfessionẽ criminis
cogi iussit. Qui diu reuĩe¬
ctis post t̾ga manib pẽ¬
dens fluente e patenti
uuln̾e sanguine. ĩ nocẽ¬
tem reddidit sp̃m. Pro
tantis gͥ scelerib nanti
nas urbem quosdã sacer¬
dotũ rogauit ut ꝓ se
antistitẽ int̾pellarent
pollicitꝰ se res ecc̃e reddi¬
turũ ⁊mala que ꝯmi¬
serat emdaturũ. Anti¬
stes u̾o rogantib an¬
nuens fr̃ib eũ cõmu¬
nioni restituit. S co¬
mes ad engolismam
reu̾sus domos quas ꝑ¬
uaserat destrucit di¬
cens. Si hec ecc̃a recipit
saltem deserta ĩueniã¬
tur. Ep̃c sane hiis audi¬
tis it̾m cõione eum pͥ

Expanded text:
lancea vulneratum, dum lancea vulneratum, dum adhuc viveret, suspendi ac ad confessionem criminis cogi jussit. Qui diu revinctis post terga manibus pendens, fluente e patenti vulnere sanguine innocentem reddidit spiritum. Pro tantis igitur sceleribus Nantinnas urbem quosdam sacerdotum rogavit ut pro se antistitem interpellarent, pollicitus se res ecclesiae redditurum et mala quae commiserat emendaturum. Antistes vero, rogantibus annuens fratribus, eum communioni restituit. Sed comes ad Engolismam reversus, domos quas pervaserat destruxit, dicens: « Si haec ecclesia recipit, saltem deserta inveniantur. » Episcopus sane, his auditis, iterum communione eum p
Abbreviated transcription (Latin):
aci antestitis in cuiꝰ dioce¬
si hec acta fu̾ant. reꝯci¬
liatõe ueniam mererẽt᷑
tuit. ecc̃amq reꝯciliauit.
engolismensis comes
huiꝰmodi ex causa grauẽ
diuinitꝰ est passus mor¬
tis penã. Mara charius
auunculus eiꝰ comitatu
p̾dicte urbis diu potitus
ad clericatũ accedẽs. post
Quẽ cum adu̾sariis eiꝰ
ĩmisso in capite pissos
ueneno nefandissime ne
tum anno post eũ functꝰ
est eꝓiscopatu. Eũq ei he¬
radius bur degalẽsis pb̾r
successiss. anantino qui
obulciscendam auunculi
mortẽ comitatũ a rege
emerat grauissime ĩcre¬
pabatur. qd auuncłi sui
int̾ fectores secũ retin̾et.
Qua re in maiori crescẽte
ꝯtrou̾sia comes uillas ec¬
clesie ab auũculo ꝑ testa¬
m̃tum relictas ꝓuasit.
asserens qd̃ non deb̾et eas
tenere testam̃ta quorũ
testator ab eiꝰ fu̾at cłicis
int̾emptꝰ. Post hec crude¬
liori exardescens iracũ¬
dia int̾ fectis etiã quib¬
dam laicis unũ epb̃ris

Expanded text:
aci antistitis, in cujus dioeceaci antistitis, in cujus dioecesi haec acta fuerant, reconciliatione veniam mererenturtuit ecclesiamque reconciliavit. Engolhujusmodi ex causa gravem divinitus est passus mortis poenam: Maracharius avunculus ejus comitatu praedictae urbis diu potitus, ad clericatum accedens, post Quem cum adversarii ejus, immisso in capite piscis veneno, nefandissime nectum anno post eum functus est episcopatu. Cumque ei Heraclius Burdegalensis presbyter successisset, a Nantino, qui ob ulciscendam avunculi mortem comitatum a rege emerat, gravissime increpabatur, quod avunculi sui interfectores secum retineret. Quare in majus crescente controversia, comes villas ecclesiae ab avunculo per testamentum relictas pervasit, asserens quod non deberet ea tenere testamenta, quorum testator ab ejus fuerat clericis interemptus. Post haec crudeliori exardescens iracundia, interfectis etiam quibusdam laicis, unum ex presbyteris
Abbreviated transcription (Latin):
Ritanni eo tp̃r graui¬
ter regionẽ uastando
qͦs bibolenus dux missus
recedẽtes insecutꝰ est bri¬
tanniãq fr̾o ⁊ igne depo¬
pulat᷑ hoc adeobritãnos
in maiorẽ ꝯmouit iracõ¬
diam ut seqñti auno nõ
solũ redonicã uerũ etiã
nanmeticã infrent ꝓ¬
iuntiã. Qui tñ legatis fe¬
licis nãmetici ep̃i emen¬
datõem polliciti m̃daces
fu̾nt.
llo tp̃r mulier quedã
adulante uiro apud
pãrisiꝰ qd̾ adult̾a eẽt ĩpe¬
tita dũ opem petiss a sui
parentib ⁊ illi eã m̃ocẽ¬
tem credentes sacramẽ¬
tum ꝓ ea uiro uł eiꝰ parẽ¬
tib suꝑ sepulchrũ sc̃ĩ
dionisii fecissent. ab eis
qd̾ ꝑiurassent redargu¬
ti sunt. Et causa usq ad
iurgiũ ꝓrũpente. cum
ꝓpt̾ nobilitatẽ eoꝵ. erant
enĩ pͥmi in palacio regis
sanguine polluerũt. Int̾¬
ea ecc̃a sine officiis ma¬
nente diuinis. Dum hec
ad regẽ delata fuissent
int̾minatꝰ est. nulli eoꝵ
prorsus fore beniuolum
donec ragnemodi parisiꝰ¬

Expanded text:
ritanni, eo tempore, graviter regionem vastando Contra quos Bibolenus dux missus recedentes insecutus est; Britanniamque ferro et igne depopulatur. Hoc adeo Britannos in majorem commovit iracundiam ut sequenti anno non solum Redonicam, verum et Nanneticam infestarent provinciam. Qui tamen, legatis Felicis Nannetici episcopi emendationem polliciti, mendaces fuerunt.llo tempore, mulier quaedam, a zelante viro apud Parisius quod adultera esset impetita, dum opem petisset a suis parentibus, et illi, eam innocentem credentes, sacramentum pro ea viro vel ejus parentibus super sepulcrum sancti Dionysii fecissent, ab eis quod perjurassent redarguti sunt. Et causa usque ad jurgium prorumpente, cum propter nobilitatem eorum erant enim primi in palatio regis sanguine polluerunt. Interea ecclesia sine officiis manente divinis, dum haec ad regem delata fuissent, interminatus est nullis eorum prorsus fore benevolum, donec Ragnemundi Parisi
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e abba. uł successores sui
seu memorata eccłia sc̃i
uincentii. uł domni ger¬
mani habeant indultum
ut ad luminaria ip̃ius sc̃i
loci ꝓficiat. In augm̃tis
adiũgimꝰ etiã theloneum
illũ quẽ gerhardꝰ comes
apud uillã nouã in curte
scĩ g̾mani uisus fuit re¬
ut deinceps ad partẽ sc̃i g̾¬
mani ip̃e theloneꝰ cũ omni
integͥtate in nr̃a elemosina

Expanded text:
ipse abba vel successores sui, aut memorata ecclesia Sancti Vincenti vel Domni Germani, habeant indultum, vel ad luminaribus ipsius sancti loci proficiat in augmentis. Adjungimus etiam teloneum illum, quem Gaerhardus, comis, ad Villa Nova, curte Sancti Germani, visus fuit reut deinceps pars sancti Germani ipso telloneo, cum omni integritate, i
Abbreviated transcription (Latin):
pagis. uł t̾ritorũs theloneus
exigat᷑. nec de nauali. uł de
carrale. neq de saumi. seu
de traua euectõne. uł rota¬
ticũ. uł pontaticũ. nec pul¬
ueraticũ. si salutaticũ. nec
cispitaticũ uł ullã redibi¬
tionẽ qd̃ fiscus nr̃ exinde
possit sperare. nec uos. aut
iumores uł successores ur̃i¬

Expanded text:
pagis vel territuriis Theloneus exigatur, nec de navale, nec de carrale, neque de saumas, neque de trava evectione nec rotatico nec pontatico nec pulveratico nec salutatico nec cispitatico nec nulla redebutione quod fiscus noster exinde poterat sperare nec vos nec iuniores aut successoresqu
Abbreviated transcription (Latin):
spatariꝰ natione siculꝰ
⁊ uuilleri dux ueneti¬
coꝵ. Quoꝵ alt̾ añ ãnos
decẽ rome ad ĩꝑatorẽ
cũ sͥ eẽt de sicilia ꝓfu¬
git ⁊ redire uolens pa
um duci iubet᷑. Cõdicta
hiemis aspitatẽ que
claudebat. in armis tan¬
tũ uirata ẜuat᷑. donec
redeunte ueris tẽperie
⁊ aꝑtis uiis que ĩma¬
nitate frigoris clause
fuerũt. ꝯgrediẽtib ex
pͥmorib suꝑ fluiũ egi¬
coꝵ hii fuere. nualach
comes filiꝰ b̾nardi bur¬
chardꝰ comes. imnrocus
comes. uodo comes.ber¬

Expanded text:
tarius natione Siculus et Willarius dux Venetiae; quorum alter ante annos X Romae ad imperatorem, cum ibi esset, de Sicilia profugit et redire volens patum duci iubetur. Condicta hiemis asperitatem, quae claudebat, in armis tantum iurata servatur, donec redeunte veris temperie, et apertis viis quae inmanitate frigoris clausae fuerunt, congredientibus ex moribus super fluvium Egicorum hii fuere: Walach comes filius Bernhardi, Burchardus comes, Unrocus comes, Uodo comes, Meg
Abbreviated transcription (Latin):
q succedẽte tẽꝑie clodo¬
ueus tolosã petit. Inde
thesauros alarici aufens
ad engolismã ꝓperat. In
cuiꝰ aduentu muiꝰ urbis
diuino mitu spõte ruẽs
aduenienti regi aptũ p̾¬
buit iter. Qui uniu̾sos
gothos qͦs mibi repꝑit
gladio int̾emit. Pari ⁊
modo ꝑ uicinas urbes
adu̾sarios int̾ficiẽs suos¬
q ꝯstituens eas sͥ parere
ꝯpulit. Rexgͦ cunctis
ex sña ꝯpositis turonis
iter p̾buit dirigit. Ubi
dũ statiuaꝵ gr̃a aliqͣntis
ꝑmorat᷑ legatõem susce¬
pit. anastasii ꝯstantino¬
politani pͥncipis. mim̾a
epłasq ei mittẽtis. In qͥbꝰ¬

Expanded text:
 succedente temperie, Clodoveus Tolosam petit. Inde thesauros Alarici auferens ad Engolismam properat. In cujus adventu murus urbis, divino nutu sponte ruens, advenienti regi apertum praebuit iter. Qui universos Gothos quos ibi reperit gladio interemit. Pari etiam modo per vicinas urbes adversarios interficiens suosque constituens, eas sibi parere compulit. Rebus ergo cunctis ex sententia compositis, Turonis iter dirigit. Ubi dum stativarum gratia aliquantisper moratur, legationem suscepit Anastasii Constantinopolitani principis munera epistolasque ei mittentis. In q
Abbreviated transcription (Latin):
rarẽt incendiũ ip̃e lam
aufugit. Iniũxerãt aũt
factioni sue karuilfum
eiusdẽ urbis ciuẽ. cuiꝰ apo¬
thecis que ꝑmulte erãt
ip̃i alebant᷑. hunc gͦ mũ¬
molus cum p̾dc̃is adiit.
ostendit deinde ꝙͣ iniqͦ
res sue sint ꝯstitute loco
quãq odio. Si ip̃i cunctis
effecti sint gentib dũ
ĩcerti gen̾is regi fauẽt.
ad extremũ hortat᷑ cedãt
reb adu̾sum se fluentib
⁊ si sͥ sacram̃to securitaᷤ
uite ac salutis det᷑. ciuita¬
tem iamiãq capiendã
cum pseudo regẽ hostib
dedant. assentientib so¬
cus memoratus dux leu¬
degisilũ mandat uenire
ad colloquiũ ⁊ quesͥ cũ
sodalib ꝯplacuerint
exponit. Laudat ille sen¬
tentiã iusiurand̾q pre¬
bet. se apud regem suũ

Expanded text:
arent incendium, ipse clam aufugit. Junxerant autem factioni suae Cariulfum ejusdem urbis civem, cujus apothecis, quae permultae erant, ipsi alebantur. Hunc ergo Mummolus cum praedictis adiit. Ostendit deinde quam iniquo res suae sint constitutae loco, quamque odiosi ipsi cunctis effecti sint gentibus, dum incerti generis regi favent. Ad extremum hortatur cedant rebus adversum se fluentibus et, si sibi sacramento securitas vitae ac salutis detur, civitatem jamjamque capiendam cum pseudorege hostibus dedant. Assentientibus sociis, memoratus dux Leudegisilum mandat venire ad colloquium, et quae sibi cum sodalibus complacuerint exponit. Laudat ille sententiam, jusjurandumque praebet se apud regem suu
Abbreviated transcription (Latin):
rent: collecta manu oĩa
p̾dia q̃ id̾ põtifex in sin¬
głarũ cuutatũ tritoriis
nouit̾ ꝯstruxit. pͥmo di¬
ripiũt. deinde ĩmisso ig¬
ne cremãt. Tum romã
ire statuũt ⁊ q̃ sͥ erep¬
ta q̃rebant᷑ iuolent̾ au¬
rex missa manu ꝑ uui¬
nigisũ ducẽ spolitinũ
⁊ sedicionẽ illã sedauit
⁊ eos ab ĩcepto desistere
fecit. queq gesta erãt
ꝑ legatos suos imꝑato

Expanded text:
rent, collecta manu omnia rent, collecta manu omnia praedia, quae idem pontifex in singularum civitatum territoriis noviter construxit, primo diripiunt, deinde inmisso igne cremant, tum Romam ire statuunt et, quae sibi erepta querebantur, violenter aurex missa manu per Winigisum ducem Spolitinum et seditionem illam sedavit et eos ab incepto desistere fecit, quaeque gesta erant, per legatos suos imperato
Abbreviated transcription (Latin):
geroldũ comitẽ qui ad
hoc ei legatꝰ fu̾at datꝰ
ĩpatori mandauit. Quẽ
legati põtificis ioħs ep̃s
silue candide ⁊ theodorꝰ
nomenclator ⁊ sergius
dux sb̾secuti. de his q̃ dño
suo obiciebant᷑ ꝑ om̃ia
ĩꝑatori sat̃fec̾unt. Lega¬
ti sardoꝵ de carali cuuta¬
te dona fe̾ntes uen̾unt
Pax q̃ cũ abulat rege
sarracenoꝵ fc̃a. ⁊ ꝑ tri
duũ ẜuata erat uelut
ĩuitilis rupta.⁊ ccͣ eum
iterũ bellũ susceptũ est.
Nordb̾tus ep̃s ⁊ ricoinus
comes de ꝯstãtinopoli re¬
gressi descͥptõem pacti ꝙͣ
leo ĩꝑator eis ded̾at de¬
tuler̃. Qui int̾cet̾a t̾re
motũ gͣuissimũ mẽse
dies ibi ꝯtigisse retuler̃.
quo ⁊ ip̃ius urbis edifi¬
cia ꝯplura cecidisse ⁊ ali¬
arũ ciuitatũ ppłos ru¬
inis opp̾ssos ẽẽ testati
sunt. S ⁊ in gallia sañ
isse. Benus fluuiꝰ alpi¬
nꝯ unbrib auctꝰ ult᷑
solitũ exundauit. Ro¬
mani cũ leonẽ papã egͥ¬
tudine decubuisse uide¬

Expanded text:
Geroldum comitem, qui ad Geroldum comitem, qui ad hoc ei legatus fuerat datus, imperatori mandavit. Quem legati pontificis, IohannesSilvae candidae et Theodorus nomenclator et Sergius dux, subsecuti de his, quae domino suo obiciebantur, per omnia imperatori satisfecerunt. Legati Sardorum de Carali civitate dona ferentes venerunt. Pax, quae cum Abulaz rege Sarracenorum facta et per triata erat, velut inutilis rupta et contra eum iterum bellum susceptum est. Nordbertus episcopus et Richoinus comes de Constantinopoli regressi descriptionem pacti, quam Leo imperator eis dederat, detulerunt; qui inter cetera terrae motum gravissimum mense dies ibi contigisse retulerunt, quo et ipsius urbis aedificia conplura cecidisse et aliarum civitatum populos ruinis oppressos esse testati sunt. Sed et in Gallia Santoisse. Rhenus fluvius Alpinis imbribus auctus ultra solitum exundavit. Romani, cum Leonem papam aegritudine decubuisse vide
Abbreviated transcription (Latin):
magnis copiis. ⁊ ducẽ¬
ta in insula qͣdã trib
milib a cõtinẽti seꝑa¬
acceptis populariũ ob¬
sidib .xl. ad ĩꝑatorẽ in
saxoniã reu̾si st̃. Ip̃e em̃
tũc tp̃ris in loco qui di
padrebrĩo gn̾alẽ ppłi
sui ꝯuentũ hẽbat ibi
ad eũ orientaliũ scla¬
uoꝵ pͥmores ⁊ legati ue¬
nerũt. S añcyͣ illuc ue¬
niret. idest cũ adhuc do¬
mi ẽẽt allatum est ei
qͦsdam de pͥmorib roma¬
noꝵ ad int̾ficiend̃ leo¬
nem papã in ip̃a urbe
roma cõspirasse ac deĩ¬
de cũ hiꝰ cause indiciũ
ad pontificẽ ẽẽt delatũ
õs illiꝰ factionis aucto
res iussu fuisse truci¬
datos. Qd̾ cũ moleste
fret ordinatis tũc scla¬
uoꝵ ⁊ herioldi reb. ĩp̃o¬
q in saxonia dimisso
cũ ad frãconofurd pa¬
latiũ ueniss. bernardũ
regẽ italie nepotẽ suũ
qui ⁊ ip̃e cũ eo in saxo¬
nia fu̾at ad cognoscend̃
qd̃ nũciabat᷑ romã mit¬
tit. Is cũ romã ueniss
egritudine decubuit.

Expanded text:
magnis copiis et ducenta in insula quadam tribus milibus a continenti separaacceptis popularium obsidibus XL ad imperatorem in Saxoniam reversi sunt. Ipse enim tunc temporis in loco, qui dicitur Padrebrunno, generalem populi sui conventum habebat. Ibi ad eum omnes orientalium Sclavorum primores et legati venerunt. Sed antequam illuc veniret, id est cum adhuc domi esset,/adlatum est ei, quosdam de primoribus Romanorum ad interficiendum Leonem papam in ipsa urbe Roma conspirasse ac deinde, cum huius causae indicium ad pontificem esset delatum, omnes illius factionis auctores ipsius iussu fuisse trucidatos. Quod cum moleste ferret, ordinatis tunc Sclavorum et Herioldi rebus ipsoque in Saxonia dimisso, cum ad Franconofurd palatium venisset, Bernhardum regem Italiae, nepotem suum, qui et ipse cum eo in Saxonia fuerat, ad cognoscendum, quod nuntiabatur, Romam mittit. Is cum Romam venisset, aegritudine decubuit,
Abbreviated transcription (Latin):
religionẽ. cuiꝰ gr̃a ⁊ bes¬
tias ligat. manete fr̃es.
nolite exuere quo hon̾ati
estis. Uinde reu̾emini me
patrẽ ur̃m qui rogare ma¬
lo cũ possim iubere. ut
statuta nr̃a ĩconuulsa
ẜuetis. sicuti ur̃a ac suc¬
cessorib ur̃is ẜuari ma¬
uultis. ꝓfecto scientes
qd̾ si a nob̾ sancita con¬
temptui habu̾itis. qd̾ ñ
arbitror pari mͦ ⁊ ur̃a
a posteris ꝯtempnent᷑
longenã ei felicẽq ob¬
tantib in hoc scło uitã
ac in futo manentẽ Sa¬
lutatis oĩb cetum di¬
misit ut rediret unus
anno om̃s fere semoreᷤᷤ
Uitasconie cũ amãdo duce
ad eũ clippiaco uenerunt
eiꝰq formidantes p̾sentiã
in oratorio scĩ dyonisii cõ¬
⁊ si dignos morte iudica
indulsit uitã. Qui sacͥͣ¬
m̃to fidẽ dantes se decet̾o
fideles dagob̾to ac reliqͥs
post eũ regib fore frãcoꝵ

Expanded text:
religionem, cujus gratia et bestias ligat, manete fratres, nolite exuere quo onerati estis. Deinde reverimini me Patrem vestrum, qui rogare malo, cum possim jubere, ut statuta nostra inconvulsa servetis, sicuti vestra a successoribus vestris servari mavultis, profecto scientes quod si a nobis sancita contemptui habueritis, quod non arbitror, pari modo et vestra a posteris contempnentur longaevam ei felicemque optantibus in hoc saeculo vitam, ac in futuro manentem, salutatis omnibus coetum dimisit, ut rediret unusqanno, omnes fere seniores Vasconiae, cum Amando duce, ad eum Clippiaco venerunt; ejusque formidantes praesentiam, in oratorium Sancti Dionysii consi dignos morte judicavindulsit vitam. Qui sacramento fidem dantes se de caetero fideles Dagoberto, ac reliquis post eum regibus fore Francorum,
Abbreviated transcription (Latin):
massilie põtificẽ uir¬
gia sũt orta eo ꝙ gũdo¬
aldus quendã qui se fra¬
trem guntrãni falso as¬
serebat suscepiss. De cuiꝰ
origine pauca disserere
libet. Hic deniq Gundo¬
aldus in gallus natus
moreq regũ a matre
sua enutritꝰ. uti ꝯsuetu¬
do antiqͥs francie fuit
itaq a matre childeb̾to
seniori est. dicente ea qd̾
clotharii frĩs eius filius
ẽẽt. S quia clothariꝰ eũ
odio habebat ido ad ip̃m
cuiꝰ nepos erat delatũ. ut
ab eo educaret᷑. Quẽ chil¬
deb̾tus expers silioꝵ ad e

Expanded text:
Massiliae pontificem jurgia sunt orta, eo quod Gundoaldum quemdam, qui se fratrem Guntranni falso asserebat, suscepisset. De cujus origine pauca disserere libet. Hic denique Gundoaldus, in Galliis natus moreque regum, a matre sua enutritus uti consuetudo antiquis Franciae fuit itaque a matre Childeberto seniori est, dicente ea quod Clotarii fratris ejus filius esset. Sed quia Clotarius eum odio habebat, ideo ad ipsum, cujus nepos erat, delatus ut ab eo educaretur. Quem Childebertus, expers filiorum, ad e
Abbreviated transcription (Latin):
illoꝵ fraude discessit. At
in occidius ꝑtib domnꝰ
ludouicꝰ rex cũ excitu
hispaniã ingressus der¬
cosam ciuitatẽ in ripa
hiberi fluminis sitam
obsedit. Consũptoq in
capi ñ posseuidit. dimis¬
sa obsidione cũ ĩcolumi
ex̾citu in aqͥtaniã se re¬
cepit. Postꝙͣ ardulfus
rex nordanhumbroꝵ re¬
ductꝰ ẽ in regnũ suum
⁊ legati imꝑatoris atq
põtificis reu̾si sũt unus
ratis captꝰ ẽ. cet̾is sñ pe¬
riculo traicientib ductꝰ¬
q ab eis in brittãniam
a quodã cenulfi regis ho¬
mine redẽptus ẽ. rõmãq
reu̾sus. In tuscia populo¬
niũ cuutas maritima
a grecis qui orobite uo¬
cant᷑ dep̾data ẽ. mauri
qͦ de hispania corsicam
infirmos nnich̾ in ea re¬
liquerũt. Int̾ea godefri¬
dus rex danoꝵ ꝑ nego¬
in abodritos anno supiore
duxit ex̾citũ ⁊ suas ul¬
tus ẽ ĩurias. addens uel¬
le se purgare ab eo quod
obiciebat᷑ federis irrup¬
tionẽ ab illis fuisse ĩcho¬
uentus comitũ imꝑa¬

Expanded text:
illorum fraude, discessit. At in occiduis partibus, domnus Hludoicus rex cum exercitu Hispaniam ingressus, Dertosam civitatem in ripa Hiberi fluminis sitam obsedit, consumptoque incapi non posse vidit, dimissa obsidione, cum incolomi exercitu in Aquitaniam se recepit. Postquam Aldulfus rex Nordanhumbrorum reductus est in regnum suum et legati imperatoris atque pontificis reversi sunt, unus ratis captus est, ceteris sine periculo traicientibus, ductusque ab eis in Brittaniam a quodam Coenulfi regis homine redemptus est Romamque reversus. In Tuscia Populonium civitaa Grecis, qui Orobitae vocantur, depredata est; Mauri quoque de Hispania Corsicam infirmos nihil in ea reliquerunt. Interea Godefridus rex Danorum pein Abodritos anno superiore duxit exercitum, et suas ultus est iniurias, addens velle se purgare ab eo quod ei obiciebatur; foederis inruptionem ab illis primo fuisse inchoventus comitum impera
Abbreviated transcription (Latin):
post młtos dies captꝰ ẽ
id̾ ludouicꝰ rex filiꝰ ka¬
roli simplicis. dolo baio¬
gas ciuitate. a norman
ne magno.

Expanded text:
post multos dies, captus est Ludovicus rex, filius Caroli Simplicis, dolo, Bajocas civitate a Normannne Magno
Abbreviated transcription (Latin):
iis dieb int̾ auares
cognom̃to hunos ⁊ eos
qui bulgari dicunt᷑. mag¬
na surrexit ꝯtentio. cui
deberet᷑ regni successio.
Utrũ ex bulgaris orto
an ex auaroꝵ semine ꝓ¬
creato. Lis usq ad ꝯgressi¬
onem deducta. hunis iuc¬
toriã peperit. Uicti bulga¬
res ⁊ aꝓpͥis exules terris
dagobertũ expetũt regẽ

Expanded text:
is diebus, inter Avares, cognomento Hunnos, et unos qui Bulgari dicuntur, magna surrexit contentio, qui deberetur regni successio: utrum ex Bulgaris orto, an ex Avarorum semine procreato. Lis usque ad arma deducta, Hunnis victoriam peperit. Victi Bulgari, et a propriis exsules terris, Dagobertum expetunt rege
Abbreviated transcription (Latin):
fedus int̾ nos ⁊ abulat
regem hispanie ꝯstitutũ
et neutre parti satis
proficuum consulto
ruptum bellumq ad¬
uersus eum susceptũ
est. In italico mari oc¬
to naues negociatoꝵ
de sardinia ad italiam
reuertenciũ a piratis
capte ⁊ dimerse sũt.
De normannia uero
tredecim pyratice na¬
ues egresse. pͥmo in
flandrensi litore pre¬
dari pol molientes. ab
hiis qui in p̾sidio erãt
repulse sunt. ubi tam̃
ab eis ꝓpter custodum
incuriam aliquot cau¬
se uiles incense. ⁊ par¬
uus peccoris numerꝰ
abactus est. In ostio
sequane similra temp¬
tantes resistentib qͥ
littoris custodib qͥnq
suoꝵ int̾fectis irritẽ
recesserunt.Tandem

Expanded text:
edus inter nos et Abulaz, regem Hispaniae, constitutum et neutrae parti satis proficuum consulto ruptum, bellumque adversus eum susceptum est. In Italico mari octo naves negotiatorum de Sardinia ad Italiam revertentium a piratis captae ac dimersae sunt: de Nordmannia vero tredecim piraticae naves egressae, primo in Flandrensi litore praedari molientes, ab his qui in praesidio erant repulsae sunt, ubi tamen ab eis propter custodum incuriam aliquot casae viles incensae, et parvus pecoris numerus abactus est; in ostio Sequanae similia temptantes, resistentibus sibi litoris custodibus, quinque suorum interfectis, inritae recesserunt; tandem
Abbreviated transcription (Latin):
tur uana spe ducti resi¬
stere tẽptarent. pulsi
fugatiq. ⁊ rex uuest¬
falaoꝵ regionẽ ingres¬
sus om̃s eos in dedicio¬
nem accepit. Inde ad
uiuusurã ueniens castͣs
positis in loco nõĩe nu¬
dufulli statuia ꝑ aliqͣt
dies habuit. Ibi anga¬
rii ⁊ ost falai uenientes
⁊ obsides dederũt ⁊ sacra¬
m̃ta uirauerũt. Quib
pactis rex tnͣs rhenũ uuar¬
macia cuutate in hiber¬
na se recepit.
Inde cũ primũ tpris opor¬
tunitas adridere insa
ẽ. iterũ cũ magno ecci¬
tu saxoniã ꝓfectꝰ ẽ. ẽ rã¬
siensq ꝑ castrũ eresbur¬
gum ad fontẽ lippie
uenit. uͥ castͣ metatꝰ¬
est ꝑ aliqͦt dies moratꝰ
ẽ. Inde ad orientẽ itine
ꝯu̾so ad ouacrũ flumũ

Expanded text:
tur vana spe ducti resistere temptarent, pulsi fugatique sunt. Et rex Westfalaorum regionem ingressus, omnes eos in deditionem accepit. Inde ad Wisuram veniens, castris positis in loco nomine Midufulli, stativa per aliquot dies habuit. Ibi Angrarii et Ostfalai venientes, et obsides dederunt, et sacramenta iuraverunt. Quibus peractis, rex trans Rhenum Wormaciam civitatem in hiberna se recepit. DCCLXXX. Inde, cum primum temporis oportunitas adridere visa est, iterum cum magno exercitu Saxoniam profectus est, transiensque per castrum Aeresburgum, ad fontem Lippiae venit, ubi castrametatus, per aliquot dies moratus est. Inde ad orientem itinere converso, ad Ovacrum flu
Abbreviated transcription (Latin):
factꝰ ĩpositũ sͥ uectigal
licz ĩuitꝰ solu̾e sole¬
bat. Cũq eo tp̃r dc̃o au¬
diẽs ñ eẽt . missus illuc re¬
gie m̃se p̃̾positꝰ audulfus
ꝑfide gẽtis ꝯtumatiã mi¬
ra cełitate ꝯp̾ssit. regiq
apd̃ uuarmatiã ⁊ obsi¬
des quos acceꝑat. ⁊ ꝯpłes
ex ppłi pͥmorib adduxit.
Rex pace undiq parta
statuit romã ꝓficisci. ⁊
uocat᷑ agredi ꝯueniens
ẽẽ arbitratꝰ. ut illiꝰ regni
residuã portionẽ sue po¬
testati subic̾et. cuiꝰ caput
incapto desid̾io rege ma¬
ioremq ꝑtẽ ĩ lõgobardia
iã subacta tenebat. Nec
diu moratꝰ s cõtractis
celerit̾ frãcoꝵ copiis. in
ip̃a hiemał tp̃eis asꝑita

Expanded text:
factus, inpositum sibi vectigal, licet invitus, solvere solebat. Cumque eo tempore dicto audiens non esset, missus illuc regiae mensae praepositus Audulfus, perfidae gentis contumatiam mira celeritate compressit, regique apud Wormaciam et obsides quos acceperat, et complures ex populi primoribus adduxit. Rex, pace undique parta, statuit Romam proficisci, et vocatur adgredi, conveniens esse arbitratus, ut illius regni residuam portionem suae potestati subiceret, cuius caput in capto Desiderio rege, maioremque partem in Langobardia iam subacta tenebat. Nec diu moratus, sed contractis celeriter Francorum copiis, in ipsa hiemalis temporis asperita
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. de qua collocutõe
tini rediẽs natiuitatem
ludouicꝰ eand̾ sollẽpnita¬
tẽ aqͥs agens inde ad pala¬
tiũ fianconofurch ultra
rheñ rediit.
cͥca initiũ q̃dragesie
monast̾iũ sci dẏonisii adi¬
it. uͥ ⁊ pascha dñi celebuit
⁊ Richildis uxor eiꝰ noctu
añ quartã feriã pasche
aborsu filiũ peꝑit. qͥ bap¬
tiratꝰ mox oblit. Illaq di¬
es purificatoĩs sue post
parturitõem ĩ eod̾ mona¬
stĩo expectante karolus
ad bariuũ prexit. indeq
ad letamas celebnͣdas añ
ascensionẽ dñi ad mona¬
st̾ium sc̃i dyonisii rediit¬
⁊ uigilia pentecostes ad
cõpendium uenit.

Expanded text:
fuit. De qua conlocutione tini rediens, nativitatem Hludowicus eandem sollemnitatem Aquis agens, inde ad palatium Franconofurt ultra Rhenum rediit. circa initium quadragesimae monasterium Sancti Dyonisii adiit, ubi et pascha Domini celebravit. Et Richildis, uxor eius, noctu ante quartam feriam paschae aborsu filium peperit, qui baptizatus mox obiit. Illaque dies purificationis post parturitionem in eodem monasterio exspectante, Karolus ad Basivum perrexit indeque ad laetaniascelebrandas ante ascensionem Domini ad monasterium Sancti Dyonisii rediitt vigilia pentecostes ad Compendium venit.
Abbreviated transcription (Latin):
dignã uicẽ recipiẽs. qui
dñm suũ herispoiũ in
ecc̃am eiꝰ ꝑsecutione fu¬
gientẽ ⁊ ĩuocantẽ dñm
suꝑ altare occidit.
ut simul loq̃rent᷑ secꝰ
mosellam. ad qd̾ placitũ
solutõe detentꝰ. ad illud
placitũ sic̃ fu̾at ꝯdictũ¬

Expanded text:
icem recipiens, qui seniorem suum Herispogium, in ecclesia eius persecutionem fugientem et invocantem Dominum, super altare occidit. ut simul loquerentur secus Mosellam. Ad quod placitum solutione detentus, ad illud placitum, sicut fuerat condictu
Abbreviated transcription (Latin):
dictus hugo magnꝰ pic¬
taius cuuitatẽ. s nichil
ei ꝓfuit. Dũ enĩ obsid̾et
eand̾ nrbẽ quadã die
ĩ tonuit dñs t̾rore mag¬
no. disrupitq turbo pa¬
pilionẽ eiꝰ. a sũmo usq
deorsum. stuporq mag¬
nus ĩuasit illũ: cũ exer¬
citu suo ita ut uix eua¬
d̾ent. statĩq ĩ fugã u̾si
recesser̃ ab urbis obsidio¬
ne. fecit ã hoc d̾s ꝑ int̾¬
cessionẽ b̃i hilarii qui
sꝑ tutor ⁊ defensor est¬
ñ ip̃o anno defũctꝰ ẽ¬
habebat nãq otto filiã
illiꝰ gisleb̾ti in ꝯuigio.

Expanded text:
ictavis civitatem, sed nihil ei profuit. Dum enim obsideret eamdem urbem, quadam die intonuit Dominus terrore magno, disrupitque turbo papilionem ejus a summitate usque deorsum, stuporque magnus invasit illum cum exercitu suo, ita ut vivere nequirent. Statimque in fugam versi, recesserunt ab urbis obsidione. Fecit autem hoc Deus per intercessionem beati Hilarii, qui semper tutor et defensor illIn ipso anno, defunctHabebat namque Otto filiam illius Gisleberti in conjugio.
Abbreviated transcription (Latin):
tranni. mũmolus pa¬
tricius rebellionis ꝯuict᷑
iuissu ip̃ius regis senonia
uilla iugulat᷑. Eius u̾o
uxor si donia cum omni
thesauroꝵ copia a dõmu

Expanded text:
tranni, Mummolus patricius, rebellionis convictus, jussu ipsius regis Senonia villa jugulatur. Ejus vero uxor Sidonia, cum omni thesaurorum copia, a dom
Abbreviated transcription (Latin):
tulit. Quappt̾ missis ue¬
redarus legatũ qͥ in hispa¬
niã regrediebat᷑ reuoca¬
uerũt dicẽtes ei. Luctu ꝓ
morte filii grauatꝰ nup¬
tias in tp̃s quo ꝯstitui
celebrare nequeo. U̾m
legato insistente uoluit
eo dirig̾e filiã ꝙͣ ex an¬
douera susceꝑat. deoq ĩ
monast̾io pictauẽsi tra¬
did̾at. s a beata radegũde
um ista gerunt᷑ rela¬
tio quoꝵdã ad fredegũ¬
dam cucurrit reginam
dicentiũ pũm qui tunc
desũctus erat. thechins
mũmoli sui p̾fecti per
quasdã mulierculas ma¬
leficiis ⁊ incãtatõnib
uitã amisisse: hiis regi¬
ne iam dudũ erat infẽ¬
sus. que talia de eo audi¬
ens rapi meretͥces ad
supplicia iubet. que se
fatentebant᷑ carminib
młtos int̾emisse ĩnocẽ¬
li donasse salute. Tũc
quid̃ regina alias eaꝵ
ftãmis tradidit. alias ro¬
tis ĩnexuit. de mũmolo¬
catenis adduci trabeq ue¬
iunctis post t̾ga mãib
suspendi p̾cipiens. quid
maleficii nosset int̾ro¬

Expanded text:
Quapropter, missis veredariis, legatum qui in Hispaniam regrediebatur revocavit, dicens ei: « Luctu pro morte filii gravatus, nuptias in tempus quod constitui celebrare nequeo. » Verum, legato insistente, voluit eo dirigere filiam, quam ex Audovera susceperat Deoque in monasterio Pictaviensi tradiderat. Sed a beata Radegunde um ista geruntur, relatio quorumdam ad Fredegundem cucurrit reginam, dicentium puerum, qui tunc defunctus erat, technis Mummoli sui praefecti, per quasdam mulierculas maleficiis et incantationibus vitam amisisse. Is reginae jamdudum erat infensus. Quae talia de eo audiens, rapi meretrices ad supplicia jubet, quae se fatebantur carminibus multos interemisse innocenli donasse salute. Tunc quidem regina alias earum flammis tradidit, alias rotis innexuit. De Mummoloneratum catenis adduci trabeque revinctis post terga manibus suspendi praecipiens, quid maleficii nosset interro
Abbreviated transcription (Latin):
accepto nũtio ut inde re¬
ced̾ent. quecũq oculis ui¬
debant manib rapiebãt
dum ad sua redipent.
licie sue quas agrega¬
u̾at cohortes dũ mio in
loco detinet. murmur
subito ppłi minoris adu̾
dicentis. Tollant᷑ a facie
regis qui regnũ eiꝰ int̾ se
uendicant qui urbes eiꝰ
aliene subiciũt dicioni.
Hec dicentes. Mane facto
ad tentoriũ regis ꝓperãt
armati. ut egidiũ interi¬
merẽt pontificẽ. Quo cog¬
nito sacerdos ascenso eqͦ
cũ paucis fugã arripuit.
Cui tam ueloces fugiẽti
tunor addidit alas. ut la¬
bentẽ tibia fasciolã colli¬
gere ñ curaret. Ea tñ causa
rii equos ad inseqñdum
paratos ñ hẽbant. Dũq
illi morã in seq̃ndo faciũt
ip̃e se uitͣ urbẽ remoꝵ
ꝯtulit. Post ħ Guntraimꝰ
childeb̾to nepoti suo ꝑtẽ
massilie ꝙͣ ĩuito eo reti
supͣdiximꝰ fuisse gram af¬
fectus merore niptias fi¬
lie sue ꝙͣ regi hispane tc̃¬

Expanded text:
accepto nuntio ut inde recederent, quaecunque oculi viderant, manus rapiebant, dum ad sua redirent.litiae suae, quas aggregaverat, cohortes dum uno in loco detinet, murmur subito populi minoris adverdicentis: « Tollantur a facie regis, qui regnum ejus inter se venditant, qui urbes ejus alienae subjiciunt ditioni. » Haec dicentes mane facto ad tentorium regis properant armati, ut Egidium interimerent pontificem. Quo cognito, sacerdos, ascenso equo, cum paucis fugam arripuit. Cui tam veloces timor fugienti addidit alas ut labentem tibiae fasciolam colligere non curaret. Ea tamen causa rii equos, ad insequendum paratos, non habebant. Dumque illi moram in sequendo faciunt, ipse se intra urbem Remorum contulit. Post haec Guntrannus Childeberto nepoti suo partem Massiliae, quam invito eo retinsupra diximus fuisse, gravi affectus moerore, nuptias filiae suae, quam regi Hispan
Abbreviated transcription (Latin):
rasse ꝯspectum d̾ audi¬
erit eiꝰ benignũ cͥca õs
asfectum. Tandẽ inꝑtẽ
adulabat᷑. dñam etiam
usq ad cubiculi deducẽs
ianuã coequalib se pre¬
bens beniuolũ maiorib¬
susceptũ subiectũ. S nõ
diu quis eẽt in suspitõe
ĩminẽte ualuit tegere
Nempe q̃stioni subditus
ꝓdidit oĩa malignitatis
archana. Et diris affect᷑
suppliciis ad pͥorem re¬
missus est dñam. Cuiq̃
sͥ accidissent enarrans
ut qͣĩ supplicio auferri ab
aĩo brunichildis posset
re aũt uera ut penas pro¬
non ꝓpetrato lueret scełe
manuum ac pedum ab¬
fassione ab ea est mul¬
tatus.

Expanded text:
rasse conspectum, quod audierit ejus benignum in omnes affectum. Tandem in partem adulabatur, dominam etiam usque ad cubiculi deducens januam, coaequalibus se praebens benivolum, majoribus subjectum. Sed non diu, quis esset, suspicione imminente, valuit tegere; nempe, quaestioni subditus, prodidit omnia malignitatis arcana et, diris affectus suppliciis, ad priorem remissus est dominam. Cui quae sibi accidissent enarrans, ut quasi suspicio auferri ab animo Brunechildis posset, re autem vera ut poenas pron on perpetrato lueret scelere, manuum ac pedum abscisione ab ea est multatus.
Abbreviated transcription (Latin):
est.Cumq ibi hiema¬
ret ip̃m palatium
in quo conu̾sabat᷑
casu accidente noctł¬
no incendio concre¬
matum est. ibi tñ
permanẽs ⁊ natalẽ
dñi. ⁊ pascha more

Expanded text:
est. Cumque ibi hiemaret, ipsum palatium, in quo conversabatur, casu accidente nocturno incendio concrematum est. Ibi tamen permanens et natalem Domini et pascha more
Abbreviated transcription (Latin):
oĩb cͥcumpositis gẽtibꝰ
nationibq sͥ subiugats
paceq ꝑ cͥcuitũ fc̃a ad
pietatẽ intendit. Utq
se gratũ celestib in se
supͣ modũ fluentibus
bñficiis de mõstraret u¬
niu̾sas pene gallie ecc̃as
patͥmonii sin heredes
instituit. Cõuocatisq
filiis ac turba amicoꝵ
gen̾ale indixit placitũ
ui loco nũcupato bigar¬
gio. ad quod ꝓpere cõue¬
nientib cũctis frãcie
pͥmorib .x.ll. maias.
rex solio residens aureo
hoc apud eos disseruit
modo. Causa modo michi
amantissimi filii et
quicũq adestis francoꝵ¬
lis ac fructuosa uisa est
uos ꝯuocandi intentõ
ut dehis que ꝓmerendo
aĩe mee agere institui. nõ
ego solus michi applaude¬
rem. Quia ⁊ em̃ caduca
gerimꝰ corꝑa aĩas q ĩmor

Expanded text:
ibus circumpositis gentibus, nationibusque sibi subjugatis paceque per circuitum facta, ad pietatem intendit. Utque se gratum, coelestibus in se supra modum fluentibus beneficiis, demonstraret, universas pene Galliae ecclesias patrimonii sui haeredes instituit. Convocatisque filiis, ac turba amicorum, generale indixit placitum in loco nuncupato Bigargio. Ad quod propere convenientibus cunctis Franciae primoribus, X Kal. Maias, rex solio residens aureo, hoc apud eos disseruit modo: « Causa modo, mihi amantissimi filii, et quicunque adestis Franclis ac fructuosa visa est vos vocandi intentio, ut de iis quae pro animae meae agere institui, non ego solus mihi applauderem. Quia etenim caduca gerimus corpora, animasque immor
Abbreviated transcription (Latin):
o tp̃r clodouens bra¬
chium beati dyonisii
martiris abscidit ĩsti¬
gante dyabolo. Per idẽ
tempus concidit regnũ
francoꝵ casib pestife¬
ris. Fuit autẽ ipse clo

Expanded text:
o tempore Chlodoveus brachium beati Dionysii martyris abscidit, instigante diabolo. Per idem tempus concidit regnum Francorum casibus pestiferis. Fuit autem ipse Chlo
Abbreviated transcription (Latin):
pore comes britonũ comi¬
tes erant. qui amiciciam
mutuã sacram̃tis ad ĩui¬
cem datis iunx̾ant. Mor¬
tuo bodico madianꝰ filiũ
eĩus theod̾icũ de regno
britannie expulit. Theo¬
dericꝰ resũptis uirib ma¬
cliauũ cum filio eiꝰ iacob
nõie int̾fecit. pat̾ nãq
hereditatẽ recepit. Uua¬
rocus madiami filiꝰ patri
in comitatu succedit.
unc qͦ Guntrãmus rex
francoꝵ duos magna¬
charii soceri qͦndã sui fi¬
lios int̾emit. facultates
eos fisco subiciẽs. Dehinc
subsecuta mors duoꝵ fi¬
lioꝵ ip̃ius est. Quaxpter
Guntranꝰ lib̾is orbatus
childeb̾tum suũ ex fr̃e
Sigeb̾to nepotẽ adopta

Expanded text:
pore comites Britonumpore comites Britonum erant; qui amicitiam mutuam sacramentis adinvicem datis junxerant. Mortuo Bodico, Macliavus filium ejus Theodoricum de regno Britanniae expulit. Theodoricus, resumptis viribus, Maclianum cum filio ejus, Jacob nomine, interfecit paternamque haereditatem recepit. Varocus Macliavi filius patri in comitatu succedit. Tunc quoque Guntrannus, rex Francorum, duos Magnacharii soceri quondam sui filios interemit, facultates eorum fisco subjiciens. Dehinc subsecuta mors duorum filiorum ipsius est. Quapropter Guntrannus liberis orbatus, Childebertum suum ex fratre Sigeberto nepotem a
Abbreviated transcription (Latin):
substitũe moliebat᷑. Qd̾
imꝑator agnoscẽs. augu¬
stam custodie mãcipauit
iustinianũ u̾bis obiurga¬
tum blandiorib. tantõ in
posterũ amore dilexit ut
filiã suã filio eiꝰ ꝓmitt̾et
ac filio suo filiã eiꝰ sociandã
exposc̾et.S hec res qua de
causa ĩcertũ ẽ. cur ñ ꝑue¬
uit ad effectũ. Ad hunc chil¬
pericus rex frãcoꝵ suos di¬
rigens legatos. multa ab
eo ornam̃ta. aureos etiam
singłaꝵ suscepit librarũ.
hñtes ex una ꝑte effigiẽ
imꝑatoris. ⁊ in circulo scͥp¬
tum tiberii ꝯstantini ꝑpe¬
tui augusti. Ab alio u̾o qͣ¬
drigam ac ascensorẽ ꝯti¬
nentesq scͥptum gła ro¬
manoꝵ. huiꝰ ex̾citus ab
eo missus persas potentis¬
sime debellauit. uictorq
regrediens tantã p̾de mo¬
lem cũ .xx. parit̾ elephã¬
tis abduxit. ut humane
crederet᷑ posse sufficere
cupiditati.
gerunt᷑ ꝑtib in bri¬
tannis hec acta sunt. ma¬
dianus ⁊ boclicus illo tẽ¬

Expanded text:
substituere moliebatur. Quod substituere moliebatur. Quod Imperator agnoscens Augustam custodiae mancipavit; Justinianum verbis objurgatum blandioribus tanto in posterum amore dilexit ut filiam suam filio ejus promitteret ac filio suo filiam ejus sociandam exposceret. Sed haec res qua de causa incertum est cur non pervenit ad effectum. Ad hunc Chilpericus, rex Francorum, suos dirigens legatos, multa ab eo ornamenta, aureos etiam singularum suscepit librarum, habentes ab una parte effigiem imperatoris et in circulo scriptum: TIBERII CONSTANTINI PERPETUI AUGUSTI; ab alio vero quadrigam ac ascensorem continentesque scriptum: GLORIA ROMANORUM. Hujus exercitus ab eo missus Persas potentissime debellavit, victorque regrediens tantam praedae molem cum viginti pariter elephantis abduxit ut humanae crederetur posse sufficere cupiditati. geruntur partibus, in Britanniis haec acta sunt. Macliavus et Bodicus illo tem
Abbreviated transcription (Latin):
ortuo iustino tib̾ius
ꝯstantinꝰ romanoꝵ
regẽ qͥnqͣgesimꝰ sũpsit
imꝑiũ. hic ut suꝑiꝰ di¬
ximꝰ sub iustino adhuc
cesar cũ publicã remge¬
reret.⁊ mltas egenis
elemosinas erogaret.
magnã ei dñs auri copi¬
am sb̾ministͣuit. Nam
deambulans ꝑ palatiũ
uidit in paiñto domꝰ
tabulã marmoreã dñice
crucis uexillo insignitã.
⁊ ait. Crucẽ dñi qua pec¬
tus frontẽq munne de¬
bemꝰ indignis ut quid
u̾bo iuissit eandẽ tabulam
aufri apauim̃to. Qua amo¬
ta repperiũt ⁊ aliã simili
signaculo exp̃ssam. Post
hanc qͦ reppiunt ⁊ tͥciam.
Quib ablatis ĩestimabił
duiq occultatꝰ in lucem
ꝓf̾tur thesaurꝰ. Quẽ eibe¬
pauꝑib erogauit. Nar se¬
tis qͦ thesaurũ in quadã
italie urbe t̾ra defossum
quodã decrepito inditãte
sene ĩuentũ in simile dis¬
tribuit opꝰ. Sophia uero
augusta ĩmemor ꝓmis¬
sionis ꝙͣ tib̾io fec̾at. eũ
ab imꝑio remouere. iusti¬
manũq iustini nepotẽ

Expanded text:
ortuo Justino, Tiberius Constantinus Romanorum regum quinquagesimus sumpsit imperium. Hic, ut superius diximus, sub Justino adhuc Caesar cum rempublicam regeret et multas egenis eleemosynas erogaret, magnam ei Dominus auri copiam subministravit. Nam deambulans per palatium, vidit in pavimento domus tabulam marmoream, Dominicae crucis vexillo insignitam, et ait: « Crucem Domini, qua pectus frontemque munire debemus, indignis ut quid verbo jussit eamdem tabulam auferri a pavimento. Qua amota, reperiunt et aliam simili signaculo expressam. Post hanc quoque reperiunt et tertiam. Quibus ablatis, inaestimabilis diuque occultatus in lucem profertur thesaurus. Quem Tibepauperibus erogavit. Narsetis quoque thesaurum in quadam Italiae urbe terra defossum, quodam decrepito indicante sene inventum, in simile distribuit opus. Sophia vero Augusta, immemor promissionis quam Tiberio fecerat, eum ab imperio removere Justinianumque Justini nepotem
Abbreviated transcription (Latin):
tes apud marsuã utrĩq
pax firmat̾a est int̾ eos.
rificatõe sc̃e marie. ut si¬
mul. it̾m ꝯuenirẽt. Lu¬
doicus kãroli filiꝰ ad gũ¬
dulfi iullã. ⁊ ludomicꝰ lu¬
donici filiꝰ cutã eund̾ locũ

Expanded text:
tes apud Marsnam, utrimque pax firmata est inter eos, purificatione sanctae Mariae, ut simul iterum convenirent, Ludovicus Caroli filius ad Gundulfi villam, et Ludovicus Ludovici filius circa eu
Abbreviated transcription (Latin):
tes qui de pannonia ue¬
ner̃t. canizauci pͥnceps
auarũ. ⁊ tudun. ⁊ alii
pͥmores ac duces sclauoꝵ
cͥca danubiũ hĩtantiũ

Expanded text:
tes, qui de Pannonia venerunt, Canizauci princeps Avarum, et Thudun, et alii principes ac duces Sclavorum circa Danubium habitantiu
Abbreviated transcription (Latin):
cathinus dux theodeb̾ti¬
anno theod̾ico ex ꝯcubi¬
na nascit᷑ filius noie
Sigob̾tus. ⁊ egila patͥciꝰ
nullis culpis extantib
S sola sugerẽte cupidi¬
tate ꝑ ꝯsiliũ brunichil¬
dis ꝑemptus. facultates¬
q eiꝰ sisco associate.
o tp̃r theodeb̾tus ac
theod̾icus uuascones

Expanded text:
Catinus dux Theodebanno, Theoderico ex concubina nascitur filius, nomine Sigobertus. Et Egila patricius nullis culpis exstantibus, sed sola suggerente cupiditate, per consilium Brunechildis est peremptus, facultatesque ejus fisco associatae. Eo tempore Theodebertus ac heodoricus Wascones
Abbreviated transcription (Latin):
bardos mediolam̃ ĩ cͥco¬
in p̃sentra patris sui ai¬
lulsi regis astantib le¬
gatis theodeb̾ti regis¬
francoꝵ ⁊ despõsata est
eid̃ regio pu̾o filia re¬
gis theodeb̾ti ⁊ firma

Expanded text:
bardos Mediolani in ia patris sui Agilulfi regis, astantibus legatis Theodeberti regisFrancorum, et desponsata est eidem regio puero filia regis Theodeberti, et firma
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾oꝵ qui ꝑsuasione eiꝰ
morẽ gerentes tantũ fa
alarã fluuiũ in loco qͥ
fredi uocat᷑ iussu regis
õs una die decollati sũt
huiꝰmodi uindc̃a patͣta
rex theodone uilla ĩ hib̾¬
na cõcessit. ibiq natalẽ¬

Expanded text:
 qui persuasioni eius morem gerentes tantum facAlaram fluvium, in loco qui Ferdi vocatur, iussu regis omnes una die decollati sunt. Huiusmodi vindicta perpetrata, rex Theodone villa in hiberna concessit, ibique natale