comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Solarios diina te Dons nostramq sendifan
Inualidam uariiõ diuorso tomporo muorbil
Ingiter ad suotur blandis palpara mõdollir
Nunt quop sic Ipsi Iuue nascera possa dedisti
Turba hala ari armatis sociata maritis
Prima uxor pgiis Romanis traditar obsos.
⁊dmito paritde rozis caro quoq nato
Roddor el Ipso mors pacta Intor foedera pacis
Cõmuni tamquã Solsico sabnatus ab hosta
Uallanturq urbis pomeria nulise halano
Acceplaq dataq fide corta roparato
Pro nobis iupdr quos Ipse obsiborat histis
Mira urbis faeres cims maqua undiq muros
Turba Iũdiscroli sopus ergenũdat Iuermis
Subid̃ ta epterius muris hcerontia nostris
Aqmina barbarica plaustris uallantur et armus
Qua sa trutatam parte aꝯminis hauꝰ mẽdiociũ
Circmmuurta uidans populantun furba olhorre
flico diffidons fntose possa morari
Hoste Intostino subito In sua uiscora uorst
Nil Romplars ausã ult dris properaler abras

Expanded text:
solari es dignate, deus, nostramque senectam solari es dignate, deus, nostramque senectam inualidam uariis diuerso tempore morbis iugiter adsuetus blandis palpare medellis, nunc quoque sic ipsi iuuenascere posse dedisti, turba Alanarum armatis sociata maritis. prima uxor regis Romanis traditur obses, 380 adiuncto pariter regis caro quoque nato, reddor et ipse meis pactae inter foedera pacis, communi tamquam Gothico saluatus ab hoste, uallanturque urbis pomeria milite Alano, acceptaque dataque fide certare parato pro nobis, nuper quos ipse obsederat hostis. - mira urbis facies, cuius magna undique muros turba indiscreti sexus circumdat inermis subiecta exterius; muris haerentia nostris agmina barbarica plaustris uallantur et armis. qua se truncatam parte agminis haut mediocris circumiecta uidens populantum turba Gothorum, ilico diffidens tut« se posse morari hoste intestino subito in sua uiscera uerso, nil temptare ausa ulterius properanter abire
Abbreviated transcription (Latin):
Noc tamd dppditus nr̃a ost Incepta socutus.
utilitas cum uota sibi coniuntta Iuuaros¬
Qñod mihi firmandae fiddi quantũ puto causa
A te promsum fas ost mo credois fristo
Ul praestaro mihi quantũ tua gra possos.
Proligo paulatin usu eopdriendo probarn
Plurnna subtracto enui por dispendia coniu
Perdurars nuhi speciañ domus Et rduonatas
Scepius epeuias ts prospicionte uideier.
Pro qua sorto quidoni uitae sc̃io me tibi grate
In mõdicas dobdis Dens pro me tamai tpsa
Noscio si saluo possin ganddrs pudors
Sine quõd Ipsa ad hur propriae pocis domꝰ bteno
Son quod dinitibus contontus codoro nati
Omnia quae possunt dliam niur nr̃a uideri
Oxpensis patror mõ sustentari aliouis
Mi mihi nostra fides quae nil ꝓpriũ docel osse
Subuduiat tam tuto aliena ut nr̃a putsnus
Iuari nõs nr̃a aliis debemus parficipanda
Noc taman goe ipso uitae ma Inordino passue
Ambignum mntara diu uelocitor ult̾ro

Expanded text:
nec tamen effectus nostra est incepta secutus, nec tamen effectus nostra est incepta secutus, utilitas cum uota sibi coniuncta iuuaretquod mihi firmandae fidei, quantum puto, causa a te prouisum fas est me credere, Christe, ut, praestare mihi quantum tua gratia posset, prolixo paulatim usu expdispendia censu perdurare mihi speciem domus et renouatas saepius expensas te prospiciente uiderem. pro qua sorte quidem uitae scio me tibi grates inmodicas debere, deus, pro me tamen ipse nescio, si saluo possim gaudere pudore — siue quod ipse adhuc propriae specie domus utens, seu quod diuitibus contentus cedere natis omnia, quae possunt etiamnunc nostra uideri, expensis patior me sustentari alienis — ni mihi nostra fides, quae nil proprium docet esse, subueniat, tam tuto aliena ut nostra putemus, quam nos nostra aliis debemus participanda. Nec tamen hoc ipso uitae me in ordine passus, 565 ambiguum nutare diu, uelociter ultro
Abbreviated transcription (Latin):
Non aqde Iustructus propriis enltoribrs ullus
Non uineta quibus solis urbs utitur ipsa
Omne ad praesidui uita aliindo paraudum
Sõd tantam domus urbana uicmus el hortes
Atq ad porfuquim socreli por paruus agollus
Non suns uitae quidem uel ponus: sod sins tocra
Digna coli uoruui spigui tactura laboris.
Snasit et Iy uacnum culturae inpanddro cur̃a
uixe plana dydsi per Iugdra quattuor agri
Et fundars domuni summa In cropidins sapi
Noquid de spatio terrae minuisir uiderae
Porro antor epponsas uitae quas posahres lsus
Conductus stndui ey agris speraro paratos
Douet plona magis soruis mausit domui et dũ
Maiores molior uiros mihi praebunt cetas.
At postquami In penis pariter mutanit utrap
Condicio tustabilis semper gondralitdo ceni
Paulatuꝰ fatdor curis ast uirtus ot annus.
E pul Inops colops facile Innona uersis.
Cconsilia el uaria multũ rations uacillaus
Burdizalam rouocara gradun condugod duxi

Expanded text:
non ager instructus propriis cultoribus ullus, non ager instructus propriis cultoribus ullus, non uineta — quibus solis urbs utitur ipsa omne ad praesidium uitae aliunde parandum — sed tantum domus urbana uicinus et hortus atque ad perfugium secreti paruus agellus, non sine uite quidem uel pomis, sed sine terra digna coli; uerum exigui iactura laboris suasit et in uacuum culturae inpendere curam uix plena exesi per iugera quattuor agri et fundare domum summa in crepidine saxi, ne quid de spatio terrae minuisse uiderer. porro autem expensas, uitae quas posceret usus, conductis studui ex agris sperare paratas, donec plena magis seruis mansit domus et dum maiores melior uires mihi praebuit aetas. at postquam in peius pariter mutauit utraque condicio instabilis semper generaliter aeui, paulatim, fateor, curis euictus et annis exul inops caelebs,   facile in noua uersus consilia et uaria multum ratione uacillans, Burdigalam reuocare gradum conducere duxi;
Abbreviated transcription (Latin):
Quõd licef Iͥuuito no Ielos uolinsso doldrom
Sic conponsandum ehame hot Ipsim nuhi robar
Commõda ut absentis praesontun cura Iunaret
frurtus quippo ⁊di nr̃ãe quicumq fuissdnt
Sponte sua merui paulatun parfiripando
Sod cito prceriptuis Iuuenis Iam prosbiter unus
Morto ropentina lnctũ mihi liquid acorlum
Simima autem rerũ t̾onut quascumq mearim
Tota arropta nusi multis fuit una rapina
Insuper Ipsir otiam uolut ad solacia nostra
Qui super ost actui sinul suontuq simi stro
Iubde amicitias uersatus Rogis dl Irai
Doestitit props cuurta pari mnda cõmoda sorle
Atq łla subtracta sps omni solaciorũ
Quce muha por nostros rebar contingdro posse
Enuttaq pro probans a to magis esso potonda
Once enpunus Dons alme subest eni suma polsta
Massiliae de muri pauper consistero logi
Urbo quiod In qua plurde sancti asort muh. cari
Parna autom consus substãtia familiara
Moc sp̃el magna nons subitura dde fructibro asser

Expanded text:
quod licet inuito me illos uoluisse dolerem, quod licet inuito me illos uoluisse dolerem, sic conpensandum tamen hoc ipsum mihi rebar, commoda ut absentis praesentum cura iuuaret, fructus quippe rei nostrae, quicumque fuissent, sponte sua mecum paulatim participando. sed cito praereptus iuuenis iam presbyter unus morte repentina luctum mihi liquit acerbum, summa autem rerum, tenuit quascumque, mearum tota erepta mihi multis. fuit una rapina. insuper ipse etiam, uelut ad solacia nostra qui superest, actu simul euentuque sinistro inter amicitias uersatus regis et iras destituit prope cuncta pari mea commoda sorte. Atque ita subtracta spe omni solaciorum, quae mihi per nostros rebar contingere posse, cunctaque sero probans a te magis esse petenda, quae cupimus, deus alme, subest cui summa potestas, Massiliae demum pauper consistere legi, urbe quidem in qua plures sancti essent mihi cari, parua autem census substantia familiaris nec spes magna nouis subitura ex fructibus esset,
Abbreviated transcription (Latin):
Qui fudralie linqui ef quã Iari nõ possa ꝓbars
Nse reliners lamon porogriur Iugitor essor
Possibila adstrlito Iam consu quominus auts̃
Rom propriam depol erori enus moritumq silũq
Antdrioro loco Iam me opposinssa rocordor
Obstabat flocti ad cõmunia cõmoda coniux
Indocilis nmio quae smnefu nauigare rocursars
Parq nefas esset subtrartis Inque penatis
Atq Ita frustratus sp̃s ramn melioro quidlis.
In zobus propriis post plura aduorsa fruonda
Porpeluum epilum diner sa sorte didrum
Dxigo Iamdudum emaictis affetibus dxpdis
Pria socrum ar matrs desunt el cõuiie funita
Quae muli cum fudrit rditis contraria uotis
Offiriente motu fuit et defimita doloris
Tum subtrat la moce potuissef cũ magis essa
AApta sondrtuti Iunrtae ad solamina uite
Quce nihi tam ddrant natio abenntibus ⁊ nnd
Non equidom paribus stũdiiss udt tempors doddn
Sneceusis pariter sad libertatis amore
Qũa sibi maioro nis cõtigero posse putabant
Burdigalae Sothico quanquã consorto colono

Expanded text:
i et quam iam non posse probarem nec retinere tamen peregrino iugiter esset possibile adstricto iam censu; quominus autem rem propriam expeterem, cuius meritumque situmque anteriore loco iam me exposuisse recordor, obstabat flecti ad communia commoda coniunx indocilis nimioque metu nauigare recusans, parque nefas esset subtractis linquere natis. Atque ita frustratus spe iam meliore quietis in rebus propriis post plura aduersa fruendae perpetuum exilium diuersa sorte dierum exigo, iam dudum cunctis affectibus expers, primo socru ac matre, dehinc et coniuge functa, quae mihi cum fuerit rectis contraria uotis officiente metu, fuit et defuncta dolori, tum subtracta, meae potuisset cum magis esse apta senectuti iunctae ad solamina uitae; quae mihi iam derant natis abeuntibus a me, non equidem paribus studiis nec tempore eodem, succensis pariter sed libertatis amore, quam sibi maiorem contingere posse putabant Burdigalae, Gothico quamquam consorte colono.
Abbreviated transcription (Latin):
s duo Illorum i quibus hoec tum nota fudis
Proposilum soruans opdris subdenda putaui.
andom auteri opacto longarã fins uiarmy.
Maiorum In patriam tdr bisq aduditrs ciuitu
Burdigalã udui cnius ꝓ̃deiosã Parmura
lcembus yedari d fluat maris Iuuchet undoi
Namgerm per portã/ quae porfu spacio surꝰ.
haue ett taez. muriõ patiosa Iuiludit Iñ urbo.
Tun et auut̾ primum Ibeit fil nisi coguitucami
Oinsd̃em bonsul nostra triotoride prima:
Quce post quaniest deplola ynuhi firmauit dl arlas
Iuualaidos cros c̃dus uiior iot mous cõscia sonsiri
Aid sue facta usum didicit coquosebro rorui.
Quirquid Iami pot̾ui mominisso udresso ost.
fpsa fido propria ido nio aquosconda refopã.
Sod quid ego deꝭ nr̃is aliud pudrilibus anus
Quos nuhi libditas ludu/q̃ ot laetior aetos
Conciliare suis nidritis potiussa uidentur:
uol magis ⁊pse uidons rdcolã uol diimos ause

Expanded text:
adsiduo illorum, quibus haec tum nota fuere, propositum seruans operis subdenda putaui. tandem autem exacto longarum fine uiarum. maiorum in patriam tectisque aduectus auitis Burdigalam ueni, cuius speciosa Garumna moenibus Oceani refluas maris inuehit undas nauigeram per portam, quae portum spatiosum nunc etiam muris spatiosa includit in urbe. tunc et auus primum illic fit mihi cognitus, anni eiusdem consul, nostra trieteride prima. quae postquam est expleta mihi firmauit et artus inualidos crescens uigor et mens conscia sensus adsuefacta usum didicit cognoscere rerum — quidquid iam   potui meminisse, necesse est, ipse fide propria de me agnoscenda retexam. sed quid ego ex nostris aliud puerilibus annis, quos mihi libertas ludusque et laetior aetas conciliare suis meritis potuisse uidentur, uel magis ipse libens recolam, uel dignius ausim
Abbreviated transcription (Latin):
De codem igitur fulcone perglura diei potuisens
issius gestoꝵ quae serlicet fastidiũ ritantes seliumus
ynũ tam restat memirabile quod in presetiar
relatur sumus sum enim circũquaꝗ i diueysis
preliorum euẽtib pluriũ humanũ fudiset
sangrunem. metu gehermae territus sepulctrũ
saluatoris Rierosolimor adnt Indeg ut erat
audacissimus ad medũ exultanter rediens aliquã¬
fulum ad tempus a pregria feritate est lenior
reditus Tuncergo mentem cepit ut m orstimo
fundoroprogrn iuris loco ecclestam constrreret
ioidemꝗ monachoꝵ cetũ coadunaret. qui ridelicet
die noctuꝗ pro illius anime redemptione inter¬
uenirent Qui etiam it semper curiose aiebat
Qui libentissime asmuens edificauit ecclesiam
aõ modũ pulcherrimã in pago selt turonico
miliario interposito a Leucacense castro
mͤ cuius serlicet constitrita eratidioces ue
illam sacraturus quemadmodũ Dec reue rat

Expanded text:
De eodem igitur Fulcone perplura dici potuissent De eodem igitur Fulcone perplura dici potuissent ipsius gestorum, quae scilicet, fastidium vitantes, siluimus. Unum tamen restat memorabile, quod impraesentiarum relaturi sumus. Cum enim circumquaque in diversis praeliorum eventibus, plurimum humanum fudisset sanguinem, metu gehennae territus, sepulcrum Salvatoris Hierosolymorum adiit. Indeque, ut erat audacissimus, admodum exsultanter rediens, aliquantulum ad tempus a propria feritate est lenior redditus. Tunc ergo mente concepit ut in optimo fundorum proprii juris loco ecclesiam construeret, ibidemque monachorum coetum coadunaret, qui videlicet die noctuque pro illius animae redemptione intervenirent. Qui etiam ut semper curiose agebatQui libentissime annuens aedificavit ecclesiam admodum pulcherrimam, in pago scilicet Turonico, milliario interposito a Lucacense castro.in cujus scilicet constituta erat dioecesi, ut illam sacraturus, quemadmodum decreverat,
Abbreviated transcription (Latin):
icitur Die igitur constituto relut cõdictũ
dum illuc uterꝗcum suo exercitu adueniret
Patꝗ acies britonum callida fraudisꝗ srogria¬
conscia simulans se r elle arniiere fugam
scilicet it auidius de mergeret hostem̃ in
latentem musapulan ꝯ uod cernẽs fulconis
exercitus cupiensq expedite super eos
irruere corrut pars ex eis non modica
irruentes adperrma quãplures ex eis. cede
prostrauerunt Ipsum etiam fulconẽ pulsum de
equo ni terram loricatun deiecerũt & ui exurgens
ninno accensus furore. dictis releuans exacuersꝗ
suorp animos ac uelut turbo rehementissimus per
densas segetes impellentes onmem exercitũ britonũ
crudeli nimiũ cede mactauerunt. deletoꝗ pene
uniuerso exercitu britonum. isũ etiam lonanum
illoꝵ principem truncatũ dextera Uiuum cripientao
fulcons redoiderunt eu potita uictoria reuersus
ad propria. non illi posemodum quispiam britonum
molestus extitit
De monasterio Lucacense. Cocses¬

Expanded text:
t. Die igitur constituto juxta condictum, t. Die igitur constituto juxta condictum, dum illuc uterque cum suo exercitu adveniret, atque acies conscia, simulans se velle arripere fugam, scilicet ut avidius demergeret hostem in latentem muscipulam. Quod cernens Fulconis exercitus, cupiens expedite super eos irruere, corruit pars ex eis non modica irruentes, asperrima quamplures ex eis caede prostraverunt, ipsum etiam Fulconem pulsum de equo in terram loricatum dejecerunt. Qui exsurgens nimio accensus furore, dictis relevans exacuensque suorum animos, ac velut turbo vehementissimus per densas segetes impellentes, omnem exercitum Brittonum crudeli nimium caede mactaverunt. Deletoque pene universo exercitu Brittonum, ipsum etiam Conanum illorum principem truncatum dextera vivum capientes Fulconi reddiderunt. Qui potita victoria, reversus ad propria: non illi postmodum quispiam Brittonum molestus exstititDe monasterio Lucacense.
Abbreviated transcription (Latin):
imposito sibi diademate in sui anguli popello
plurimum in consulte exerciut tyramides
post modum ⁊ero inter ipsum Conanũ et
predictum fulconem andegauoy i idelicet
conitem exorditur moisolubrle iurgiũ ita
ut orbis suor inuicem depopulationib ac
sanquinis effusionibus lacessiti. Ad yltimũ
quog tanꝗͣ cĩuile tamen inluctabile in irẽt
cominus prelium sum igitur diu multumo
uicessim sibi mala qu& poterantirroqassent᷑
ab ⁊ troꝗ decretum est un in loco qui concretuo
Aicitur quisques illoro cum suo exercitae
die constituto aduenientes prelii cerfamen
inirent sed britonũ exercitus excogitata
Fraudis decipula partem fulconis exereit
nequiter proctrauerunt In predicta denig
loco sculicet ibi certamen ineundũ fuerat
clam preuenientes pleriꝗ britonum ibigni¬
inium astute profuntum atꝗ perlonigũ fodero
uallum Ramisꝗ arbop densati super mper¬
trs mposita ⁊ rdelicet hostibus musapulare

Expanded text:
imposito sibi diademate, in sui anguli popello imposito sibi diademate, in sui anguli popello plurimam inconsulte exercuit tyrannidem. Postmodum vero inter ipsum Conanum et praedictum Fulconem, Andegavorum videlicet comitem, exortum est indissolubile jurgium, ita ut, crebris suorum invicem depopulationibus ac sanguineis effusionibus lacessiti, ad ultimum quoque, quanquam civile, tamen ineluctabile, inirent cominus praelium. Cum igitur diu multumque vicissim sibi mala quae poterant irrogassent, ab utroque decretum est ut in loco qui Concretus dicitur, quisque illorum, cum suo exercitu die constituto advenientes, praelii certamen inirent. Sed Brittonum exercitus excogitata fraudis decipula, partem Fulconis exercitus nequiter prostraverunt. In praedicto denique loco, scilicet ubi certamen ineundum fuerat, clam praevenientes populi Brittonum, ibi nimium astute profundum atque perlongum fodere vallum, ramisque arborum densatim superinsertis, imposita videlicet hostibus muscipula,
Abbreviated transcription (Latin):
m infimis gallia yo partibus intestinoꝵ bellorum
deseuit tumultres Aarrant siquidem pleriꝗ
diputantes de mundani orbis dispositrone quoa
situs regionis gallia quadra dietiatur locatione
Licet ergo a righeri montib isꝙ fupaniarum
terminos in leuo habens oceanum mare in dex¬
tro iers passim uiga Alpium bropria excedat
longituome mensura rationis quadriforme
suius etram inferius finitimũ ac perinde. ⁊iuissi¬
mum cornugallia nuncupat Est emini illius
metropolis ciuitas Rhedonũ Inhabitatur queg
diutius a gente Oritonu quoy sola diuitia
hrimit us fiere libertas fisei publici et lactis copia
Qui omni prorsus urbanitate ⁊ acui suntꝗ illis
mores inculti ac leius rra e stulta garrulitas
Hor scilicet Britonũ aliquando princęos extitie
quidam Conanus nomine qui etiam accepta
in matrimonio fulconis Andegauorum comitis
sorore ac demum insolentior ceteris suagetis
principibus cepit exitere Nam more regio

Expanded text:
 infimis Galliarum partibus intestinorum bellorum desaevit tumultus. Narrant siquidem plerique disputantes de mundani orbis positione, quod situs regionis Galliae quadra dimetiatur locatione. Licet ergo a Riphaeis montibus usque Hispaniarum terminos, in laevo habens Oceanum mare, in dextro vero passim juga Alpium, propria excedat longitudine mensuram rationis quadriformae. Cujus etiam inferius finitimum ac perinde vilissimum cornu Galliae nuncupatur. Est enim illius metropolis civitas Rhedonum. Inhabitatur quoque diutius a gente Brittonum, quorum solae divitiae primitus fuere libertas fisci publici et lactis copia. Qui omni prorsus urbanitate vacui, suntque illis mores inculti ac levis ira et stulta garrulitas. Horum scilicet Brittonum aliquando princeps exstitit quidam, Conanus nomine, qui etiam, accepta in matrimonio Fulconis Andegavorum comitis sorore, ac demum insolentior caeteris suae gentis principibus coepit existere. Nam more regio
Abbreviated transcription (Latin):
concursus factus est ad triũ sanetoꝵ confes¬
sor ecelesias Martim seilicet Zuroncgõ atꝗ
odelriei saicarior necnon es itius deneratilu
patrio mauoh opsateꝗ salutis inuẽta sunt beneficia

Expanded text:
tantum concursus factus est ad trium Sanctorum confestantum concursus factus est ad trium Sanctorum confessorum Ecclesias, Martini scilicet Turonorum, atque Odolrici Baioariorum, necnon & istius venerabilis Patris Maioli, optatæque salutis
Abbreviated transcription (Latin):
estimo igitur de supradutomi lesimo anno ut¬
seuus mons qui e uulcaniolla dicitur e ietta¬
interea penen niuersas talia e ꝗ allia ciui¬
tates ignium incendiis deuastare:. Prbem Romã¬
tempus obierunt nn Italia et i galliis qui pre¬
cipui erant pontifices e duces necnon et
nobiliores in galliis namꝗ odo e Nerrbertus quq
prior Turonoꝵ carnotiꝗ sequens uero Melbop
ac Trecoy comes extitit Tunc temporis etiam
Iux Rotomagoꝵ Richaroꝰ obit: qui monasteriũ
tedificauerat nimiũ locuplex in locoqui dicitur
fiscampus. in quo etiam segultus quięsert ilelmus
q̃uoꝗ Pictauoꝵ dux sub codem fe mgore uitam
finĩuit Pontifices item in gallis quig religiosio¬
res asD exercerunt aranases iuelicet
uirsanctitate plenus trecoꝵ ẽpus et hilbertus
Darisior nec non e rebanut satalanoꝵ cum
aliis pluribus: interquos etiam bonae memorit
sanctuo irdelicet maiolus aprũ siluiniacum
cenobium ⁊ita pntis est term̃num corisecutus

Expanded text:
eptimo igitur de supradicto millesimo anno Vesevus mons, qui et Vulcani olla dicitur, interea pene universas Italiae et Galliae civitates ignium incendiis devastari, ipsamqutempus obierunt in Italia et in Galliis, qui praecipui erant pontifices et duces, nec non et nobiliores. In Galliis namque Odo et Heribertus, quorum prior Turonorum Carnotique, sequens vero Meldorum atque Trecorum comes exstitit. Tunc temporis etiam dux Rothomagorum Ricardus obiit, qui monasterium aedificaverat nimium locuples, in loco qui dicitur Fiscampus, in quo etiam sepultus quiescit. Viellermus quoque Pictavorum dux sub eodem tempore vitam finivit. Pontifices item in Galliis quique religiosiores a saeculo excesserunt. Manasses videlicet vir sanctitate plenus Trecorum episcopus, et GislebertusParisiorum, nec non et Geboinus Catalaunorum, cum aliis pluribus. Inter quos etiam bonae memoriae sanctus videlicet Maiolus apud Silviniacum coenobium vitae praesentis terminum consecutus
Abbreviated transcription (Latin):
Anno igitur incarnatioctingentesio cetasesirs
octauo contigit in urbessurelianagalliar
admodum memorabile atꝗ formidolesũ portẽti
sonstat ergo i eadem dibe manasteriũ m
honore apostelory principis antiquitus consti¬
tutum in quo prmmitus collegium sancemo¬
nialium ⁊ irginũ onmpotente deo deseruisse
dig noscitur quod etiam exxrade corno mẽnto
quedare dicitur. In cuus demꝗ monaseri
medio defixum stabat ⁊ enerabile cruçis rexil¬
luon preferent is sius saluatoria pro salute
sumana mortem patientis maginem. A c uiui
silicet nagims oculio per aliquod dierum
patium continue multis cernẽtibus riuus

Expanded text:
Anno igitur incarnati Verbi octingentesimo octogesimo octavo contigit in urbe Aureliana Galliarum admodum memorabile atque formidolosum portentum. Constat ergo in eadem urbe monasterium in honorem apostolorum principis antiquitus constitutum, in quo primitus collegium sanctimonialium virginum omnipotenti Deo deservisse dignoscitur. Quod etiam exinde cognomento Puellare dicitur. In cujus denique monasterii medio defixum stabat crucis vexillum, praeferens ipsius Salvatoris, pro salute humana mortem patientis, imaginem. A cujus scilicet imaginis oculis per aliquot dierum spatium continue, multis cernentibus, rivus
Abbreviated transcription (Latin):
fuit nãg predicta ciuitas antiquitus ut est in¬
presentiaꝵ Regum francoꝵ prmcipalio sedes
regia scilicet pro sus pulchritudme ac populare.
ab Aureliano Augusto quasi eam ipse edificauerit
sie uocatam qum potius ab amne yt diximus quod
rectius ueri ⁊ sꝗ illi congruit

Expanded text:
Fuit namque praedicta civitas antiquitus, ut est impraesentiarum, regum Francorum principalis sedes regia, scilicet pro sui pulchritudine ac populari ab Aureliano Augusto, quasi eam ipse aedificaverit, sic vocatam; quin potius ab amne, ut diximus, quod rectius veriusque illi congruit
Abbreviated transcription (Latin):
illud insonuit e sequẽti iero anno tota illius ciui¬
tatis hiumana habitatio cun domibus eccuarũ
terribiliter igne cremata est eg crat igitur tunc¬
femgoris praedicta enutatu pontifex renerabilis
Arnulohus qui urdelicet genere. e doltrma sapiẽtia
per nobilis ac pater noy fundoyo redoitibus locu-¬
pletissimus sernent ex edum seilicet progria

Expanded text:
unt. Sequenti vero anno tota illius civitatis humana habitatio cum domibus ecclesiarum terribiliter igne cremata est. Unde etiam ntemporis praedictae civitatis pontifex venerabilis Arnulfus, qui videlicet genere et doctrina sapientiae pernobilis ac paternorum fundorum reditibus locupletissimus, cernens excidium scilicet propriae
Abbreviated transcription (Latin):
cautisime se ageret ne Aerebert iuolueretur frau¬
dibus Dum q ille ex noc quod audierat credulus
cautelam sibi de Teriberto adhibere decreuiset con-¬
tigit i na die nimis expedite. eundem A cribertum
cum suo filio in regis palatium deuemre. Surgens itu
Rex osculum es porrexit ille rero toto se humilians
corsore osculum regis suscesit Demde. cũ eius filium
osculatus fuisset stansꝗ iuuenis quamus conscius
fraudis nouus tam̃ calliditatis Regi minime semet
supplicaret pater çernens qui propter astabat
salent alapam collo iuuenis intulit Seniorem
iquiens ẽ Regem erecto corsore osculaturũ non

Expanded text:
cautissime se ageret, ne Heriberti involveretur fraucautissime se ageret, ne Heriberti involveretur fraudibus. Dumque ille ex hoc, quod audierat, credulus, cautelam sibi de Heriberto adhibere decrevisset, contigit una die nimis expedite eumdem Heribertum cum suo filio in regis palatium devenire. Surgens itaque rex ei osculum porrexit. Ille vero toto se humilians corpore, osculum regis suscepit. Deinde cum ejus filium osculatus fuisset, stansque juvenis quamvis conscius fraudis, novus tamen calliditatis, regi minime semel supplicaret: pater cernens, qui propter astabat, valenter alapam collo juvenis intulit. « Seniorem, inquiens, et regem erecto corpore osculaturum non
Abbreviated transcription (Latin):
suis imperato rib orbis Roma nus potiusꝙ respriblic
sde paterno gratularetur prouectu quam tuta põ¬
patice extolleretur iiperatoꝵ metu sed quia
horo gesta non disposuim seu ge nealogiam si istoria
more narrare. ad quẽ fyi finem regnandi uel
imperano. illay genus deuenent breuiter cu-¬
rauimus intimare Perdurauere igitur reges
ex earoprosapia rel Imperatores tam̃ in Stalia qͣ
in hallns isꝗ ad iltimum regem larolũ hebetem
cognominatum Idem habebat unũ inter regni
sũi primates quendam Meribertum cuius exsacro
suspectus esse pituiset si non. excogitate. fraudis
simultas interueniss et sum em̃mi de creuisep
idem Reribertus predictum regem decipere. figeni
cuuisdam deliberand occasionem negoty. qualitẽrl
illum yt post modio fecit demulcendo in unũ castro.¬
run suozo introduceret accumulatũ carcer. man¬
ciparet. Tindem rero a quibuidam suggestum est ut

Expanded text:
suis imperatoribus orbis Romanus; potiusque respublica suis imperatoribus orbis Romanus; potiusque respublica de paterno gratularetur provectu, quam tuta pompatice extolleretur imperatorum metu. Sed quia horum gesta non disposuimus, seu genealogiam historiali more narrare, ad quem tamen finem regnandi vel imperandi illorum genus devenerit, breviter curavimus intimare. Perduravere igitur reges ex eorum prosapia imperatores tam in Italia quam in Galliis, usque ad ultimum regem Carolum Hebetem cognominatum. Is denique habebat unum inter regni sui primates quemdam Heribertum, cujus ex sacro sua certissime suspectus esse potuisset, si non excogitatae fraudis simultas intervenisset. Cum enim decrevisset idem Heribertus praedictum regem decipere, fingens cujusdam deliberandi occasionem negotii, qualiter illum, ut postmodum fecit, demulcendo in unum castrorum suorum introduceret, ac vinculatum carceri manciparet; tandem vero a quibusdam suggestum est regi, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Didur. igitur ab amo Decce incarnat ercani
ac tiuficantis omnna uerbi ad nos ysꝗ
claruere rixi in Romano uidelicet orbe mis ignes
catholica fiei cultores es iustit iagrout certa
relatione cõperimus rel disuri superfiumus.
seu etiam qui rey euentaggis queue per plura
contigerut memoranda tam in sacru ecclesys.
ꝙ̃ in itrog populo primitus ad illud totius quondi
orbis imgeriũ principale scilicet Romanũ cõue¬
timꝰstilum Cũ ergo omnipotens chrioti Dirtus ubiꝗ
terraꝵ princpes ad suum incuruaffet imperuim
tanto minus r iguit terror Cesaro quanti uira
christianitatis iustitia pollebant. armorumi
industria ac militari robore ceteris excellebant
Quoꝵ uidelicet ditiom frũphaliter perplures anni
applicatũs est totũ impern culmen Inter quos
etian eccellentissime micuerũt Canlus qui
cognoniento piuo Ny deniꝗ prudenti consilio
zes u irtute quosꝗ magno belliones ita ꝓropriosubiu¬
tauere dominio et quasi una domo famularetur

Expanded text:
Dicturi igitur ab anno 900 incarnati creantis ac vivificantis omnia Verbi ad nos usque, qui claruere viri in Romano videlicet orbe insignes catholicae fidei, cultoresque justitiae, prout certa relatione comperimus, vel visuri superfulmus; seu etiam qui rerum eventusque vel plura contigerunt memoranda tam in sacris Ecclesiis, quam in utroque populo primitus ad illud totius quondam orbis imperium principale, scilicet Romanum, convertimus stylum. Cum ergo omnipotentis Christi virtus utique terrarum principes ad suum incurvasset imperium, tanto minus viguit terror Caesarum, quanto jura Christianitatis justitia pollebant, armorumque industria ac militari robore caeteris excellebant. Quorum videlicet ditioni triumphaliter per plures annos applicatum est totum imperii culmen Inter quos etiam excellentissime micuerunt, Carolus sccognomento Pius. Hi denique prudenti consilio et virtute quosque in gyro belliones ita proprio subjugavere dominio, ut quasi una domus famularetur
Abbreviated transcription (Latin):
tioni ac fraterna uolontat obẽdio Primitudun :¬
taxat estensurus quãpum series amor a
mundi origine pernotata secundũ A ebreopo Ristocias
a septuagnntã interpretũ translatrone discreset
Illuo tũ certissime cõmendamus quod am incarnas
abi nillesmue secũd ꝰ ipse sit regni denriq saxons
recis prmur Pem quo an dñi millesimus fiut
regni Roberti francoy regu tertuo decimus n
icitur duo in nr̃o citramarmogtune christia nissim
ata pennax iii habebantur Q uoro primus uidelices
ꝗUenricus Romanũ postmodũ sumssit imperius¬

Expanded text:
tioni ac fraternæ voluntati obedio primitus duntioni ac fraternæ voluntati obedio primitus duntaxat ostensurus, quāquam salus annorum a mundi origine pernotata secundum Hebræorum historias a septuaginta Interpretum translatione discrepet. Illud tamē certissime commendamus, quod annus incarnati Verbi millesimus secundus ipse sit regni Henrici Saxonum Regis primus. Idem annus Domini millesimus fuit regni Roberti Francorū Regis tertiusdecimus. Isti igitur duo in nostro citramarino orbe tunc Christianissimi atque præmaximi habebantur. Quorum primus, videlicet Henricus, Romanum postmodum sumpsit Imperiu
Abbreviated transcription (Latin):
laror uiroe sluitrissimo Oeilomi Clumacensis
sepuie permotus. cur diebus nr̃i temgoris non
quispiam existeret qui futuris post nos multibli¬
ei ahaec que Ridentur fieri tam in coclesiis
Dei quam in plebibus minime abdenda quelicũs
sti pernotatione mandaret Presertan cũ saluatore
tote. yg in ultimami extremi diei horam sancto
piritu cooperate ipse facturui sit in mundo noua
cũ patre Et q̃m̃ in ẜatio fere ducentoꝵ annoꝵ
nemo ista appetens extitit: io est post Bedam
Britamma prebitery. eu Atale paulum qui hnistorialiter
uidelicet constet tan in orbe Romano quam i ͤ
transmarmo seu barbaris groumens per plura deue-¬
nisse que si memoria commendarentur profieua¬
nimium homimbus forent at ad commodandum
quibusꝙ cautele stũdiũ potiss mium iuuarentis eciui
erço qua dicuntur quny solito mubtislicius circa
millesimum humanati Srristi Saluatoris cõtige.¬
runt anũ Et icirco prout ⁊aleo uestre preces¬

Expanded text:
larorum virorum illustrissimo ODILONI Cluniacensis saepius permotus, cur diebus nostri temporis non quispiam existeret, qui futuris post nos multiplicia haec quae videntur fieri tam in Ecclesiis Dei, quam in plebibus, minime abdenda qualicunque styli pernotatione mandaret: praesertim cum, Salvatore teste, usque in ultimam extremi diei horam, sancto Spiritu cooperante, ipse facturus sit in mundo nova cum Patre. Et quoniam in spatio fere ducentorum annorum nemo ista appetens exstitit, id est, post Bedam Britanniae presbyterum, seu Italiae Paulum, qui historialiter videlicet constet tam in orbe Romano, quam in transmarinis seu barbaris provinciis perplura devenisse, quae si memoriae commendarentur profinimium hominibus forēt, atque ad commodandum quibusque cautelæ studium potissimum iuuarent. Non secus ergo quæ dicuntur, quin solito multiplicius circa millesimū humanitatis Christi Saluatoris contigerunt annū: & iccirco prout valeo, vestræ præcep
Abbreviated transcription (Latin):
qua aduenerat redirent᷑ proumciam seilicet
iure hereditatis sibi subdituram Ille quoꝵ non
intelligens mulieris astutiam it monitus
fuerat ire parauit Ad quam dum uenissent
relinquens eum mulier sui adresit sumꝗ patri
nuntiatũ fuisset prosequi filium adse. reduxit
Qui siul de iceas degentes past ali suot annos
absꝗ̃ illa liberoꝵ prole uterꝗ obnt In his igitur
duobus regale seu Imperiale illoro genus regnãd
finem accepit

Expanded text:
qua advenerat, redirent Provinciam, scilicet qua advenerat, redirent Provinciam, scilicet jure haereditario sibi subdituram. Ille quoque, non intelligens mulieris astutiam, ut monitus fuerat, ire paravit. Ad quam dum venissent, relinquens eum mulier, suis adhaesit. Cumque patri nuntiatum fuisset, prosequens filium ad se reduxit. Qui simul deinceps degentes, post aliquot annos absque ulla liberorum ope uterque obiit. In his igitur duobus regale seu imperiale illorum genus regnandi finem accepit
Abbreviated transcription (Latin):
ottionis conatus est quondam capere posituem
in palatio Aquisgranis. Sed q̃m̃ eidem ot hioni cla
prenuntiatum a quibusdam est noc tuꝗ cũ dxore
uix fuge prefidium petens obtinuit tunc den
Otto congregato exercitu sexaginta milia en co
amplius militum franciam ingresfuruenit
esg parisius Ibiꝗ triduo cõmoratus cepit redire.
saxoniam. Rursus quog Lotharius ex omnii frano
atꝗ Burgundra militari manu in rnum coacta
per secutus est Otonis exercitum iꝗ in fluuiun
nosam multosꝗ ex ipsis fugientib in eodem flumino
contigit interire. Delime uero iterꝗ cessauit
Lothario minus explente quod cubnit Hic demi
genuit filium nomine ludo uicũ quem iam adultis
iuuenem ut post se regnaret regem constit uit
cui etram adduxit ab slquitamcis partio Axorem
Qua cernens siuuẽnem iidelicẽtꝭ patre minus
fore moustrium it erat igenio çallida. elegit
agere diuortium monuitꝗ ilũ ficte. ut simul de

Expanded text:
Ottonis, conatus est quondam capere positum Ottonis, conatus est quondam capere positum in palatio Aquisgranis. Sed quoniam eidem Ottoni clam praenuntiatum a quibusdam est, noctuque cum uxore vix fugae praesidium petens obtinuit. Tunc denique Otto, congregato exercitu sexaginta millia et eo amplius militum, Franciam ingressus, venit usque Parisios, ibique triduo commoratus; coepit redire in Saxoniam, rursusque quoque Lotharius, ex omni Francia atque Burgundia militari manu in unum coacta, persecutus est Ottonis exercitum usque in fluvium Mosam, multosque ex ipsis fugientibus in eodem flumine contigit interire. Dehinc vero uterque cessavit, Lothario minus explente quod cupiit. Hic denique genuit filium nomine Ludovicum. Quem, jam adultum juvenem, ut post se regnaret, regem constituit. Cui etiam adduxit ab Aquitanis partibus uxorem, quae, cernens videlicet juvenem patre minus fore industrium, ut erat ingenio callida, elegit agere divortium, monuitque illum ficte ut simul, de
Abbreviated transcription (Latin):
Enterea totius regai primates elegerunt Cudouicũ.
filiũ uidelicet predict recis laroi ungentes cum
super se Regem he reditario iure regnaturo Iam
enmi predictus Reribertus morte crudeli obierat
Nami cum diutmo excruciatus langore. aduita
exitum propinquaret. atꝗ a suis tam de salute.
animaq de sua domus dispositione interroga¬
retur. omnino nihul aluid respondebat insi hoc
solummodo rerbum. Duodecmi fiumus qui traditionẽ
saroli iurando consensuimus. Hoc plurimũ regetens
expirauit. Preterca Cudouicus ex ger berga rxore
quondam gisleberti ducis genuit filiũ nõmine.
Pothiarium qui confirmatũs in regno ut erat agilis
corpore e ualidus sensuꝗ integer tentauit redinte:¬
grare regnũ ut oli fuerat Nam partem ipsius.
regni suseriorem qu& etiam regnum Cottrarii
nancutititr cognominatur Ottio rex Saxonum
immo imperator Romanorũ ad suũ ideit saxonũ
inclinauerat regnum Spsum demꝗ Ottionem scilis¬
cet secundum filium primi ac maximi didelicet

Expanded text:
nterea totius regni primates elegerun Ludovicum, filium videlicet praedicti regis Caroli, unguentes eum super se regem haereditario jure regnaturum. Jam enim praedictus Heribertus morte crudeli obierat. Nam cum, divino excruciatus languore, ad vitae exilum propinquaret, atque a suis tam de salute animae quam de suae domus dispositione interrogaretur, omnino nihil aliud respondebat nisi hoc solummodo verbum: « Duodecim fuimus, qui traditionem Caroli jurando consensimus. Hocque plurimum repetens exspiravit. Praeterea Ludovicus ex Gerberga, uxore quondam Gisleberti ducis, genuit filium, nomine Lotharium. Qui, confirmatus in regno, ut erat agilis corpore et validus, sensuque integer, tentavit redintegrare regnum ut olim fuerat. Nam partem ipsius regni superiorem, quae etiam Lotharii regnum cognominatur, Otto rex Saxonum, imo imperator Romanorum, ad suum, id est Saxonum, inclinaverat regnum. Ipsum denique Ottonem, scilicet secundum, filium primi ac maximi videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
dit nuhi fas ⁊gitue uersu tua dona canõto¬
I anqdsqul demyr essas uerbis quoq pondero graos
Quastedenol clansos scinues tibi corde palo
Ultro /da abrumpdus tacitae penetraia miduts
fontery/ spundants uoti uox conscra prodit.
Tu nuhi lartanti uiros in corporo Inerti

Expanded text:
sit mihi fas igitur uersu tua dona canentesit mihi fas igitur uersu tua dona canentem pangere et expressas uerbis quoque pendere grates, quas equidem et clausas scimus tibi corde patere, ultro sed abrumpens tacitae penetralia mentis fontem exundantis uoti uox conscia prodit. tu mihi lactanti uires in corpore inerti
Abbreviated transcription (Latin):
ep ordatum dnm cupio ut suis aliquid. soul
forsitam mhil Ion gostis uol Rni usrsibus mois
quod possit probaro ⁊ eppeierit / ha faucl
ꝓpsa quae elegorit oblimoni potius Iuculpata
dologiot quam memoria di pudicanda cõmendes¬
E narraro paraus annornui lapsa nidormi
Lompora et tn soriom edourere ꝯestadidrun
Ambiqua epartos uitae quos sorto eucurri.
To dous ommpotons placidus nichi depcor adsis
Ad spiransq operi placita tibi ccepta /ocuua d
Iff̾delum eriptis tribusus uotisq profertim
Ut tua to mordar porcurrora dona Iuuãto.
Quima namq mece tibi debdo tompora uitae
Quram de quo prinũ uitalis lnmino hausi:
inter ol aduersas Iartatus scepo procollas
pust abilis mundi to proferloro sondse dno.
Alldra ab undecnna anuorũ eurronto nadorũ
Rbdomade /ee E aestini flag rantia polis.
Solstitia el folidom brinaliam frigora uidi
⁊o donante Deus / lapsi qui temporis amos
Iust aurando nonas cursu ⁊euolubilis ceui.

Expanded text:
e, exoratum eum cupio, ut, siue aliquid seu e, exoratum eum cupio, ut, siue aliquid seu forsitan nihil in gestis uel in uersibus meis, quod possit probare, reppererit, ea tamen ipsa, quae elegerit, obliuioni potius inculcanda deleget, quam memoriae diiudicanda commendeEnarrare parans annorum lapsa meorum tempora et in seriem deducere gesta dierum, ambigua exactos uitae quos sorte cucurri, te, deus omnipotens, placidus mihi, deprecor, adsis adspiransque operi placita tibi coepta secundes, effectum scriptis tribuens uotisque profectum, ut tua te merear percurrere dona iuuante. omnia namque meae tibi debeo tempora uitae, auram ex quo primum uitalis luminis hausi, inter et aduersas iactatus saepe procellas instabilis mundi te protectore senescens altera ab. undecima annorum currente meorum hebdomade sex aestiui flagrantia solis solstitia et totidem brumae iam frigora uidi te donante, deus, lapsi qui temporis annos instaurando nouas cursu reuolubilis aeui.
Abbreviated transcription (Latin):
be mina Ipsins msoricordia errca mo fugo¬
quod Iudultis humano qenori temporariis
uolupt atilus dpam Ipsa prima nica cetan
non carui i ol Iy har quoq parto enra iihi
promdentiae Ipsins profuissa / quod idadsi¬
dnnis aduersitatibus modoranter sperebus
dindeutde Iust ruxit / nec Iupdusius ne
present̾om beatitudinem delera diligoro quã
amĩtters possa nue scirai nee adudrsis mas¬
quopers Rerrori In quibus subudinrs nuh
possie muigricordias Ipsius adprobassem.
Id romdo se quando hocopusculim anoum
En cnius quam manus uenerit ex Ipso libole
fitulo pranotats duidenter aebol dduertorg
and haut meditatimirulam nndam quan
onipotenti ddo dodirõ. otio nido potins
quani aliduo neyiotro praestitisso si maii sp
Ro indorum ossi uolorum  ut hoc qualscumq
obsequum indum ace optum ddo sif quam ut
carmoii Inrultu ad notitiam pdruouiat
doctiorum. Edtains si cui forsitan mayis
curio so tantum otii ab ro sua fudrit ut
laboriosuni uitae mece ordindu uelsit aguoscds¬

Expanded text:
benignae ipsius misericordiae circa me fquod indultis humano generi temporariis uoluptatibus etiam ipse prima mea aetate non carui, et in hac quoque parte curam mihi prouidentiae ipsius profuisse, quod me adsiduis aduersitatibus moderanter exercens euidenter instruxit, nec inpensius me praesentem beatitudinem debere diligere, quam amittere posse me scirem, nec aduersis magnopere terreri, in quibus subuenire mihi posse misericordias ipsius adprobassem. 4 proinde si quando hoc opusculum meum -in cuiusquam manus uenerit, ex ipso libelli titulo praenotato euidenter debet aduertere me hanc meditatiunculam meam, quam omnipotenti deo dedico, otio meo potius quam alieno negotio praestitisse, magisque id meorum esse uotorum, ut hoc qualecumque obsequium meum acceptum deo sit, quam ut carmen incultum ad notitiam perueniat doctiorum. 5 attamen si cui forsitan magis curioso tantum otii ab re sua fuerit, ut laboriosum uitae meae ordinem uelit agnoscer
Abbreviated transcription (Latin):
Scio quosdam inlustriũ y iroꝵ pro suay splendore rstutũ:
ad perpetuandam sud gloria dignitatem. Esfilmera :¬
dem gestor suoyo proprio sermone conseriptan me¬
moria tradiise. a quoꝵ me prestantisimis mer.¬
tis tam longe profecto quan ipsa temporis antiqui=¬
tate discretum. Non ufiq ratio cequa consilii
ad contops ndum siniddn propa matdriae opn¬
eulum prouocanit: cñm mihi noq ulla
baasir qesta lam splondida / de quibus aliquõ
possumn eaptare ꝯ loriolam  m o loquii
lanta fiducia ut farilo audoam cnuiquã
opera pariptora emuilari sõd quõd no piqot
confiellri Ramdudum me in perdqriafrõno
nartentonii musdricor dia ut confido diina
dughusmedi mio olacia affo landa pellognt
qua sunul ot bono sibi conscrae seuatuhi

Expanded text:
 pro suarum splendore uirtutum ad perpetuandam suae gloriae dignitatem ephemeridem gestorum suorum proprio sermone conscriptam memoriae tradidisse. a quorum me praestantissimis meritis tam longe profecto quam ipsa temporis antiquitate discretum non utique ratio aequa consilii ad contexendum eiusdem prope materiae opusculum prouocauit, cum mihi neque ulla sint gesta tam splendida, de quibus aliquam possim captare gloriolam, nec eloquii tanta fiducia, ut facile audeam cuiusquam opera scriptoris aemulari, 2 sed, quod non piget confiteri, iam dudum me in peregrinatione marcescentem misericordia, ut confido, diuina ad huiusmodi me solacia affectanda pellexit, quae simul et bene sibi consciae senectuti
Abbreviated transcription (Latin):
epiraplium Ramardi Abbauo
G crma petrum. Neenen diudema intens menasse
Noc regitur tumuso funcris efficio
Cuius erat nomen Mamardis menite denignus
Dusce decus Monachis extirit co fimulie
Quo indior pictate uiger per secula nemo
eobisis in membris. Nobilier meritis¬
Q suuuere post mortem eui concedat sine fine
Cunctiporens doimnus semper eobigne pius
comitis. E monachi
Regahi de Strrpe farus rumus ddiu haberue.
Consulis officio fundtiis mondo L. udouuicus
Quem genuit nobis Msonaczum Alamannia qnags¬

Expanded text:
EPITAPHIUM RAINARDI ABBATIS. Gemma patrum, nec non diadema nitens monachorum Hoc tegitur tumulo funeris officio. Cujus erat nomen Rainardus, mente benignus, Dulce decus monachis extitit et famulis. Quo melior pietate viget per saecula nemo, Nobilis in membris, nobilior meritis. Vivere post mortem cui concedat sine fine Cunctipotens Dominus semper ubique pius. COMITIS ET MONACHI. Regali de stirpe satus, tumulatus habetur, Consulis officio functus mundo Ludovicus, Quem genuit nobis monachum Alamannia g
Abbreviated transcription (Latin):
Implotamy. etlud quod ai scalie sla o excita
facias Ras Et quodiait Ebyas srrophela
Ecce nomen domini uenit de Imnamque &
nebulam totam serram te gentem sub audis
uideo. Io est glouiam domini fosum mundum
d laude sui. fatetue ego fati dy celia ut iuiretur
Lum ch Iudeficiena dei quasi mebula hecĩ omod
trrram: Este obai au ee sud audilei ilea Dy

Expanded text:
sta: « Excita, facias nos. » Et ut ait Esaias propheta: « Ecce nomen Domini venit de longinquo. » Et nebulam totam terram tegentem subaudis video , id est gloriam Domini totum mundum in laude sui fatetur: « Ego feci in caelis ut oriretur lumen indeficiens, et quasi nebula texi omnem terram. Ite obvi
Abbreviated transcription (Latin):
NBe AMBe Hso frati. elmrannus
psura sadutieieseta sillum quaestionum tuarid.
stmulatus a sfa tibua hret tibi pauca reddo deuolia
O pusculis Responsotium Deati bregoris cuiuae
bui tium abpicienee a longe ⁊ epres endena¬

Expanded text:
mberto fratri Odoramnus plura salutis. Delectabilium quaestionum tuarum stimulatus affatibus, haec tibi pauca reddo devotus. opusculis responsorium beati Gregorii, cujus est initium « Aspiciens a longe » reprehenden
Abbreviated transcription (Latin):
Neldemannis in frge eccẽ iacet rumulo
Partiris egrchii pridem menacrus Diauy si
Post yrbis praesa examiusa Senopum
Solamen triguet miseris felia suer ita
Idcirco ab trigero nunc fruitur sollo
Decidit Auguoł nonas eda ropo lector
Celteuo ut Puuat cum domino uigeret
Ef̃taprium. seuuini piscoti
Engelicam cuius fesixx animam paradisus.
Castorum sanito podsidet in Nũmeco
Qui mitis sanita pro Religioms honore¬
i Nanc ni sede sedem musea tulie satiens
Iamgra senex fathis megrauit in astralaũdrs

Expanded text:
n hoc ecce jacet tumulo. Martyris egregii pridem monachus Dionysi, Post urbis praesul eximius Senonum. Solamen tribuit miseris felix sua vita, Idcirco astrigero nunc fruitur solio. Decidit augusti nonas. Ora, rogo, lector Caelitus ut vivat cum Domino jugiter. EPITAPHIUM ANSTASII EPISCOPIAngelicam cujus felix animam paradisus Pastorum sancto possidet in numero. Qui mitis sanctae pro relligionis honore Hac in sede sedens multa tulit patiens; Jamque senex factus migravit in
Abbreviated transcription (Latin):
Quõd dioe̾it Conhroie ostandis post confusionaꝵ
pro aimissia scelibibus uieccundam frontdn hamo
preo / trctam denuibgar pro co quod dignuun Ton fusioma
pa peteauibis opua. Daunde praecipit ut posst⁊
rauttatur ad Antiquitaan etrgõ dius quisqur pos
epare confusiomia iuae confundi tue at qut ignonuimã¬

Expanded text:
ostendit post confusionem, pro admissis sceleribus verecundam frontem humi prostratam demergere, pro eo quod dignum confusionis perpetraverit opus. 6. Deinde praecipit ut portet revertatur ad antiquitatem suam. Ergo dum quisque post opera confusionis suae confunditur, atque ignom
Abbreviated transcription (Latin):
qui sacra religionis uoneoꝵ decretores persoñaꝵ
esse debuerant numey largitione corrusti potro :¬
rem quembiam ad regimen ecclesiaꝵ del aia rum
Quudicant illũridelicet aquo uidelices ampliora
munera suscipere. sperant ey ista qua retulimur

Expanded text:
qui sacrae religionis idonearum decretores personarum esse debuerant, munerum largitione corrupti, potiorem quempiam ad regimen Ecclesiarum vel animarum dijudicant, illum videlicet, a quo ampliora munera suscipere sperant. Atque idcir
Abbreviated transcription (Latin):
misfayo sacramẽta celebrare merperet
Quod scilicet factũ satis celitus presit conoruit
iictoria Sequent igitur die egrediens Rex
inde processit igne cremando res hominum
preter ciuitates e castra tutissia isque ry
superiores Burgundia partes Qui franciã rediẽs
pot fiac tñ licet tardius reuersis adse burgũ¬
dionib prospere umuersam obtinut regionem

Expanded text:
missarum sacramenta celebrare inciperet. missarum sacramenta celebrare inciperet. Quod scilicet factum satis coelitus praestitae congruit victoriae. Sequenti igitur die, egrediens rex inde processit igne cremando res hominum, praeter civitates et castra tutissima, usque in superiores Burgundiae partes. Qui Franciam rediens, post haec tamen licet tardius ad se reversis Burgundionibus, prospere universam obtinuit regionem