comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nis recordamur. Plerumq enim in¬
columitatis tempore ad inemoriã
uolores preteritos sine dolore reduci¬
mus: & quo egros recolimus. eo nos in¬
columes plus amamus. Erit ergo et
in illa beatitudine culpe memoria.
non que mentẽ polluat. sed que nõ
leticie altius astringat: ut dum do¬
loris sui animus sine dolore reminis¬
citur. & debitorem se medico uerus
intelligat. & eo magis acceptã salutẽ
diligat. quo de molestia meminit qͥd
euasit. In illa itaq leticia. sic tunc si¬
ue tedio mala nr̃a conspicimus. sicut
nunc in luce positi. sine ulla cordis
caligine. animo tenebras uidemus:
quia ce si obscurũ est quod mente cer¬
nimus. de iudicio est hoc luminis.
non de passione cecitatis. Et in eter¬
num ergo laudem misccł̃ie largitori
nr̃o referimus. & nequaq̃m miseri. ce¬
cutate conscientie grauamur: quia dũ
mala nr̃a sine aliquo mentis malo
respicimus. & numquã erit quod cor¬
U laudantiũ de transactis iniquita¬

Expanded text:
nis recordamur. Plerumque enim innis recordamur. Plerumque enim incolumitatis tempore ad memoriam dolores praeteritos sine dolore reducimus: et quo aegro nos recolimus, eo nos incolumes plus amamus. Erit ergo et in illa beatitudine culpae memoria, non quae mentem polluat, sed quae nos laetitiae arctius astringat, ut dum doloris sui animus sine dolore reminiscitur, et debitorem se medico verius intelligat, et eo magis acceptam salutem diligat, quo de molestia meminit, quid evasit. In illa itaque laetitia sic tunc sine taedio mala nostra conspicimus, sicut nunc in luce positi sine ulcaligine animo tenebras videmus; quia etsi obscurum est quod mente cernimus, de judicio est hoc luminis, non de passione caecitatis. Et in aeternum ergo laudem misericordiae largitori nostro referimus, et nequaquam miseriae conscientia gravamur; quia dum mala nostra sine aliquo mentis malo respicimus, et nunquam erit quod corda laudantium de transactis iniquita
Abbreviated transcription (Latin):
ubi iam securã mentem culpe sue
memoria non addicit. ubi nõ sub
reatu animus trepidat: sed de euis
indulgentia libere exultat. Sed si
nulla ibi homo peccati sui memo¬
ria tangitur. ereptũ se unde gratu¬
latur: Aut quomodo largitori grãs
refert de uenia quam accepit. si in¬
terueniente obliuione transacte ue¬
quitie. esse se pene debitorem neseit
Neq enĩ negligenter p̃tereundum
est quod psalmista ait: miscdĩas ul¬
as dñe in eternũ cantabo. Quomo
q se fuisse muserum ignorat: Et si
niserie transacte non meminit.
ande largitori misericordie laudes
reddit: Sed rursũ quierendum est
quomodo electorũ mens ꝓfecta esse
m beatitudine poterit. si hanc int̃
gaudia. memoria sui reatus tangit.
Aut quomodo perfecte lucis clarescit
gloria. quam reducta ad animum
obumbrat culpa: Sed sciendum est
quia sicut sepe nunc tristium leti
reminiscimur: ita tunc transacte
nequitie. sine lesione nr̃e beatitudi-¬

Expanded text:
ubi jam securam mentem culpae suae ubi jam securam mentem culpae suae mereatu animus trepidat, sed de ejus indulgentia libere exsultat. Sed si nulla ibi homo peccati sui memoria tangitur, ereptum se unde gratulatur? Aut refert de venia quam accepit, si interveniente oblivione transactae nequitiae, esse se poenae debitorem nescit? Neque enim neglecte praetereundum est quod Psalmista ait: Misericordias tuas, Domine, in aeternum  se fuisse miserum ignorat? et si miseriae transactae non meminit, unde largitori misericordiae laudes reddit? Sed rursum quaerendum est quomodo electorum mens perfecta esse in beatitudine poterit, si hanc inter gaudia memoria sui reatus tangit? Aut quomodo perfectae lucis clarescit gloria, quam reducta ad animum obumbrat culpa? Sed sciendum est, quia sicut saepe nunc tristium laeti reminiscimur, ita tunc transactae nequitiae sine laesione nostrae beatitudi
Abbreviated transcription (Latin):
pam penitendo ꝓciitimꝰ. & maculas
sordium fletibus lauamus. Olerũq
autẽ iam quidem mens. quod ꝑuer¬
se egisse se meminit deplorat: iam
praue acta non solum deserit. sea
marissimis etiã lamentis punit. d
tam̃ dum eorũ que egit reminiscitꝰ
te insecuritate non erigit. quia dũ
quanta sit districtio extremi exami¬
nis ꝑensat. inter spem & formidine
sollicite trepidat: quia iustus uroꝵ
ueniens quid de perpetratis repu¬
tet. quid relaxet ignorat. Nam quã
praua cominiserit meminit. sed an
cominissa digne defleuerit nescit:
ac ne culpe immanitas modũ peni¬
tentie transeat metuit. Et plerumnq
culpam iam ueritas relaxat: sed
mens afflicta adhuc de uenia. dũ
ualde sibi est sollicita trepidat. Scr¬
uus gͦ hic iam fugit dñm sed liber
non est: quia peccatũ suũ homo ũ
corrigendo & penitendo deserit. se
tamen adhuc districtum iudicem
de eius retributione ꝑtimescit. Ibi
de peccati uenia dubietas non erit:

Expanded text:
pam poenitendo percutimus, et maculas pam poenitendo percutimus, et maculas sordium fletibus lavamus. Plerumque autem jam mens quidem quod perverse egisse se meminit, deplorat; jam prave acta non samarissimis etiam lamentis punit. Sed tamen dum eorum quae egit reminisciturte in securitate non erigit, quia dum quanta sit districtio extremi examinis pensat, inter spem et formidinem sollicitus trepidat: quia judex justus veniens, quid de perpetratis reputet, quid relaxet, ignorat. Nam quam prava commiserit meminit, sed an commissa digne defleverit, nescit; ac ne culpae immanitas modum poenitentiae transeat, metuit. Et plerumque culpam jam veritas relaxat, sed mens afflicta adhuc de venia, dum valde sibi est sollicita, trepidat. Servus ergo hic jam fugit dominum, sed liber non est, quia peccatum suum homo jam corrigendo et poenitendo deserit, sed tamen adhuc districtum judicem de ejus retributione pertimescit. Ibi de peccati venia dubietas non erit,
Abbreviated transcription (Latin):
ultet. Unde & non eque laborantes
in uineam: eque cuncti denarium
sortiuntur. Et quidem apud patrẽ
mansiones multe sunt: & tam̃ eun¬
dem denariũ. dispares laboratores ac¬
cipiunt. quia una cunctis beatitu¬
do leticie: quamuis non una sit oĩ-¬
bus sublimitas uite. Paruũ & mag¬
num in hac luce conspexerat: qui ex
uoce capitis dicebat. Imꝑfectũ meũ
uiderunt oculi tui: & in libro tuo
omnes scribentur. Paruũ & mag¬
nũ conspexerat: cũ dicebat. Benedix̃
omĩs timentes se dñs: pusillos cũ ma-¬
uus liber a dño suo. Scriptũ quippe
est. Omnis qui peccat. seruus ẽ pec¬
cati: quia numirũ quisquis se pra-¬
uo desiderio subicit. iniquitatis do¬
mnio dudum libera mentis colla
subponit. Sed huic dominio contͣdi¬
cimus. cũ iniquitati que nos ceꝑat
reluctamur: cũ consuetudini uiolẽ¬
ter resistimus. & perũesa desideria
calcantes. contra hec ius nobis liber¬
tatis ingenite uendicamus. cum cul¬

Expanded text:
ultet. Unde et non aeque laborantes ultet. Unde et non aeque laborantes in vinea, aeque cuncti denarium sortiuntur. Et quidem apud Patrem mansiones multae sunt, et tamen eumdem denarium dispares laboratores accipiunt: quia una cunctis erit beatitudo laetitiae, quamvis non una sit omnibus sublimitas vitae. Parvum et magnum in hac luce conspexerat, qui ex voce capitis dicebat: Imperfectum meum viderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scribentur . Parvum et magnum conspexerat, cum dicebat: Benedixit omnes timentes se Dominus, pusillos cum mavus liber a domino suo. Scriptum quippe est, Omnis qui peccat, servus est peccati ; quia nimirum quisquis se pravo desiderio subjicit, iniquitatis dominio dudum libera mentis colla supponit. Sed huic domino contradicimus, cum iniquitati quae nos ceperat, reluctamur; cum consuetudini violenter resistimus, et desideria perversa calcantes contra hanc jus nobis libertatis ingenitae vindicamus; cum cul
Abbreviated transcription (Latin):
eus temptatione pulsamur: sed nõ
exaudimus. si pulsanti resistimus.
Audit enĩ qui temptationẽ sentit: ex¬
audit uero qui temptationi consen¬
tit. Dicatur itaq de iustis. Non exau¬
dierunt uocem exactoris: qm̃ sugge¬
stionem eius. & si audiunt. qͥa temp¬
tantur. non exaudiunt. quia consen
de mens amat. etiam in sermone se¬
pius replicat: beatus iob quia inter-¬
ne pacis frequentiam diligens con¬
spicit. descriptioni eius iterum ser¬
sunt: & seruus liber a dño suo. Quia
in hac uita nobis est discretio operũ.
erit proculdubio in illa discretio dig¬
nitatũ. ut quo alius hic aliũ merito¬
superat: illic alius alium retribu¬
tione transcendat. Unde in euuan
gelio ueritas dicit. In domo patris
mei: mansiones multe sunt. Sed in
eisdem multis mansionib erit aliqͦ
modo ipsa retributionũ diuersitas
concors: quia tanta uis in illa pace
nos sociat. ut quod in se quisq nõ
acceperit. hoc se accepisse in alio ex¬

Expanded text:
ejus tentatione pulsamur; sed non ejus tentatione pulsamur; sed non exaudimus, si pulsanti resistimus. Audit enim, qui tentationem sentit; exaudit vero qui tentationi consentit. Dicatur itaque de justis: Non exaudierent vocem exactoris, quoniam suggestionem ejus etsi audiunt, quia tentantur; non exaudiunt, quia consentde mens amat, etiam in sermone saepius replicat, beatus Job, quia internae pacis frequentiam diligens conspicit, descriptioni ejus iterum sersunt, et servus liber a domino suo. - Quia in hac vita nobis est discretio operum, erit in illa procul dubio discretio dignitatum: ut quo hic alius alium meritosuperat, illic alius alium retributione tragelio Veritas dicit: In domo Patris mei mansiones multae sunt . Sed in eisdem multis mansionibus erit aliquo modo ipsa retributionum diversitas concors: quia tanta vis in illa pace nos sociat, ut quod in se quisque non acceperit, hoc se accepisse in alio ex
Abbreviated transcription (Latin):
cula mea: tibi sacrificabo hostiam lau
conuersos pectatores lux interna reci-¬
pat: & dicat. Ibi impii cessauerunt a
iumultu. Contemplet᷑ quod scĩ uiri.
desiderii exercitatione fatigati. altius
iillo intimo sinu requiescant: et
dicat. Et ibi requieuerunt fessi ro¬
lre. Contemplet᷑ quod cunctis simul
duiuptionis iue uinculis absoluti. ad
illa libertatis gaudia in corrupta
perueniant: & dicat. Et quondam
uinc̃ti pariter sine molestia. Bene
autẽ dicitur. quando uincti: quia dũ
illa semꝑ presens leticia. cernit᷑. om¬
ne quod erit & defluet. quasi p̃teritũ
iam uidetur. Dum enĩ rerũ finis at¬
tenditur: omne quod preterit quasi
iam fuisse pensatur. Sed omnes hi qͦs
illuc quies interna suscipiet: hic inte¬
rim quid egerint narret. Sequitur.
Non exaudierunt uocem exactoris. Oͥc¬
ligi. nisi inportunus ille persuasor.
qui humano generi semel numinũ
est: temptatio misere suggestionis.
Audiuimꝰ autẽ uocem exactoris cũ

Expanded text:
cula mea, tibi sacrificabo hostiam laudcula mea, tibi sacrificabo hostiam laudconversos peccatores lux interna recipiat, et dicat: Ibi impii cessaverunt a tumultu. Contempletur, quod sancti viri desiderii exercitatione fatigati, altius in illo intimo sinu requiescant, et dicat: Et ibi requieverunt fessi robore. Contempletur, quod cunctis simul corruptionis suae vinculis absoluti, ad illa libertatis gaudia incorrupta perveniant, et dicat: Et quondam vincti pariter sine molestia. Bene autem dicitur, Quondam vincti; quia dum illa semper praesens laetitia cernitur, omne quod erit et defluit, quasi praeteritum jam videtur. Dum enim rerum finis attenditur, omne quod praeterit, quasi jam fuisse pensatur. Sed omnes hi quos illuc quies interna suscipiet, hic interim quid egerint, narret. SeqNon exaudierunt vocem exactoris le importunus est persuasor, qui humano generi semel nummum dest tentatio miserae suggestionis. Audimus autem vocem exactoris, cum
Abbreviated transcription (Latin):
sliorũ dei. Uanitati quippe creatu¬
a non uolens subditur: quia ho¬
N qui ingenite constantie statũ
uolens deseruit. pressus iuste mor¬
talitatis pondere. nolens mutabili¬
tati sue corruptionis seruit. Sed ciea¬
tra hec. tunc aseruitute corruptioĩs
mpitur: cum ad filiorũ dei gloriã.
incorrupta resurgendo subleuatur.
Bi itaq electi molestia uincti sunt:
quia adhuc corruptionis sue pena
deprimunt᷑. Sed cum corruptibili car
ne exuimur: quasi abhis quibꝰ nunc
astringim᷑. molestie uinculis relaxa¬
mur. Presentari namq iam deo cii¬
pimus: sed adhuc mortalis corporis
ibligatione prepedimur. Iure gͦ uinc¬
i n̾cimur: qui adhuc incessum nr̃i
deiderii ad deũ liberũ non habemus.
Unde bene paulus eterna desiderans.
led tam̃ adhuc corruptionis sue sarci¬
nam portans: uinctus clamat. Cupio
non quereret: nisi se proculdubio uin¬
atum uideret. Hec autem uncula qͥa
certissime rumpenda in resurrectione
conspexerat: iam quasi rupta gaude

Expanded text:
subjecit. Vanitati quippe creatura non volens subditur, quia homo qui ingenitae constantiae statum volens deseruit, pressus iste mortalitatis pondere, nolens mutabilitatis suae corruptioni servit. Sed creatura haec tunc a servitute corruptionis eripitur, cum ad filiorum Dei gloriam incorrupta resurgendo sublevatur. Hic itaque electi molestia vincti sunt, quia adhuc corruptionis suae poena deprimuntur. Sed cum corruptine exuimur, quasi ab his, quibus nunc astringimur, molestiae vinculis relaxamur. Praesentari namque jam Deo cupimus, sed adhuc mortalis corporis obligatione praepedimur. Jure ergo vincti dicimur, quia adhuc incessum 136 nostri desiderii ad Deum liberum non habemus. Unde bene Paulus aeterna desiderans, sed tamen adhuc corruptionis suae sarcinam portans, vinctus clamat: Cupio non quaereret, nisi se procul dubio vinctum videret. Haec autem vincula, quia certissime rumpenda in resurrectione conspexerat, jam quasi rupta gaudeb
Abbreviated transcription (Latin):
ne frigus interimat: & quesita i¬
dumenta proicimꝰ. ne calor exurat.
Tot igitur diuersitatib occurrentes.
quid aluro agimus nisi corruptibi¬
litati seruimus. ut saltẽ multipli¬
citas impensi obsequii corpus susti¬
neat. quod anxietas infirme muta¬
bilitatis grauat: Unde bene per
paulũ dicitur. Uanitati enĩ creatu¬
ra subiecta est non uolens. sed ꝓpt̃

Expanded text:
ne frigus interimat, et quaesita ane frigus interimat, et quaesita adjumenta projicimus, ne calor exurat. Tot igitur diversitatibus occurrentes quid agimus, nisi corruptibilitati servimus, ut saltem multiplicitas impensi obsequii corpus sustineat, quod anxietas infirmae mutabilitatis gravat? Unde bene per Paulum dicitur: Vanitati enim creatura subjecta est
Abbreviated transcription (Latin):
lestie unculo ligantur. quos cũ ac¬
census spiritus ad sinũ pacis inti¬
me pleno desiderio pertrahat. ferise¬
ti certamine caro perturbat: Que q¬
si iam aute faciem uelut exaduerso
acie erecta. non obuiat. adhuc ta¬
men a mentis dorso quasi captiua
sub murmurat: &e quamuis timen¬
do. sed tamen turpi strepitu incoru
speciem pulchre quietis fedat. Elest
igitur & si ualenter omnia superau
cum securitatem pacis interne desi¬
derant: grauis eis est molestia adhui
habere quot uincant. Quibus excep¬
tis. ea etiam uincula sustinent: que
grauis exterius necessitas astringit.
Esurire quippe. sitire. lassescere. uin¬
cula corruptionis sunt: que scilicet
solui nequeunt. nisi cum in illa ĩ¬
mortalitatis gła. nr̃a mortalitas
extenuamus abstinentia. ne nos i¬
pletũ ꝑremat. uegetamus hoc motibꝰ.
ne situ immobilitatis intereat: sed
citius hoc collocando sistimus. ne
ipsa sua uegetatione succumbat.
Adiumento hoc uestium tegius.

Expanded text:
lestiae vinculo ligantur, quos cum aclestiae vinculo ligantur, quos cum accensus spiritus ad sinum pacis intimae pleno desiderio pertrahat, fervente certamine caro perturbat? Quae etsi jam ante faciem velut ex adverso acie erecta non obviat, adhuc tamen a mentis dorso quasi captiva submurmurat: et quamvis timendo, sed tamen turpi strepitu in corde speciem pulchrae quietis foedat. Electi igitur etsi valenter omnia superant, cum securitatem pacis internae desiderant, gravis eis est molestia, adhuc habere quod vincant. Qui his exceptis, ea etiam vincula sustinent, quae gravis exterius necessitas astringit. Esurire quippe, sitire, lassescere, vincula corruptionis sunt: quae scilicet solvi nequeunt, nisi cum in illam immortalitatis gloriam nostra mortalitas extenuamus abstinentia, ne nos repletum premat. Vegetamus hoc motibus, ne situ immobilitatis intereat; sed citius hoc collocando sistimus, ne ipsa sua vegetatione succumbat. Adjumentis hoc vestium tegimus,
Abbreviated transcription (Latin):
riter sine molestia. Iustos enĩ quam¬
uis nullus desideriorũ carnaliũ tu¬
multus possideat: duris tamen iun¬
culis eos in hac uita positos. sue mo¬
lestia corruptionis ligat. Scriptum
quippe est. Corpus quod corrumpi¬
tur ad grauat animam: ce deprimit
terrena in habitatio sensũ multa co¬
gitantem. Eo itaq ipso quo adhuc
mortales sunt. & corruptionis sue
pondere grauantur. & astricti moles¬
tia uincti sunt: quia in illa adhuc
libertate uite in corruptibilis non ex¬
surgunt. Aliud namq de mente. a¬
liud de corpore tolerant: & contra se¬
met ipsos cotidie in interno certami¬
ne exsiidant. An non duro molestie
uinculo ligantur. quorũ nimirũ
mens sine labore in ignorantia sol¬
uitur. & non nisi cum studio labo¬
ris eruditur. coacta erigitur. libens
iacet. ab infunis uix leuatur. & tam̃
eleuata protinus labitur. semet ipsã
laboriose uncendo suꝑna conspicit.
sed reuerberata. lumen quod se irra-¬
diauerat refugit: Annon duro mo¬

Expanded text:
r etiam justi. --Justos enim quamvis nullus desideriorum carnalium tumultus possideat, duris tamen vinculis eos in hac vita positos suae molestia corruptionis 135 ligat. Scriptum quippe est: Corpus quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Eo itaque ipso quo adhuc mortales sunt, corruptionis suae pondere gravantur, et astricti molestia vincti sunt, quia in illa adhuc libertate vitae incorruptibilis non exsurgunt. Aliud namque de mente, aliud de corpore tolerant, et contra semetipsos quotidie in interno certamine desudant. An non duro molestiae vinculo ligantur, quorum nimirum mens sine labore in ignorantia solvitur, et non nisi cum studio laboris eruditur? Coacta erigitur, libens jacet, ab infimis vix levatur, et tamen elevata protinus labitur. Semetipsam laboriose vincendo, superna conspicit; sed reverberata, lumen, quod se irradiaverat, refugit. An non duro mo
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ mente redeunte. peccati blandim
ta cruciatus penitentie secuntur. Di¬
em a maritudine in uoluimus. cum
praue delectationis gaudium. que
supplicia sequantur aspicimus: &e as¬
peris hoc fletibus circumdamus. Qͥa
enĩ hoc quod inuoluitur. ex latere
omnis partis operitur. inuolui di¬
es amaritudine optatur: quatinus
que mala in correctis inminent. ex
omni parte quisq conspiciat. & uo¬
luptatis sue lasciuiam. tristicie lamẽ¬
uelectationẽ diximus. tot impeti pre¬
cibus audiumus ut uidelicet cir-¬
cumdantes fletus expient quicquid
delectatus per negligentiã animus
delinquit. quanta animaduersione
penitentie huius diei nox ferienda
est. uidelicet ipse iam consensus aq
culpam: Sicut enĩ minoris culpe ẽ.
cum carnaliter mens in delectation
rapitur. sed tamen delectationi sue
sp̃m reluctatur: ita grauioris & ple¬
ne est nequitie ad peccati illecebram
non solum delectatione pertrahi. se
etiam consensu famulari. Tanto igĩ

Expanded text:
nem mente redeunte, peccati blandimenta nem mente redeunte, peccati blandimenta 118 cruciatus poenitentiae sequuntur. Diem amaritudine involvimus, cum pravae delectationis gaudium, quae supplicia sequantur aspicimus, et asperis hoc fletibus circumdamus. Quia enim hoc quod involvitur, ex latere omnis partis operitur, involvi dies amaritudine optatur, quatenus quae mala incorrectis imminent, ex omni parte quisque conspiciat, et voluptatis suae lasciviam tristitiae lamendelectationem diximus, tot impeti precibus audivimus, ut videlicet circumdantes fletus expient quidquid delectatus per negligentiam animus delinquit, quanta animadversione oenitentiae hujus diei nox ferienda est, videlicet ipse jam consensus ad culpam? Sicut enim minoris culpae est, cum carnaliter mens in delectatione rapitur, sed tamen delectationi suae per spiritum reluctatur; ita gravioris et plenae est nequitiae, ad peccati illecebram non solum delectatione pertrahi, sed etiam consensu famulari. Tanto igitur
Abbreviated transcription (Latin):
In quo ergo sibi quisq misericordit
sub ueniri considerat: hoc necesse ẽ
ut confitens tergat. Unde &e apte sub
enĩ in caligine oculus confundit᷑:
ipsa per penitentiã mentis confusio.
caligo nominatur. Nam sieut caligo.
nebulosa congerie obscurat diem: ita
confusio. perturbatis cogitationibus
obnubilat mentem. De qua & ꝓ queñ¬
dam dicitur. Est confusio addiicens
gloriam. Cum enĩ ad mentẽ male ge¬
sta penitendo reducimus: graui mox
merore confundimur. Perstrepit in a¬
numo turba cogitationũ: meror con¬
terit. auxietas de uastat. In erumnna
mens uertitur: & quasi quodam nu-¬
bilo caliginis obscuratur. Hec namq
caligo confusionis. eorũ mentẽ salu-¬
briter oppresserat: quib paulus di¬
cebat. Quem enĩ fructum habuistis
tunc in illis. in quib nunc erubes-¬
citis: Hunc ergo peccati diem caligo
occupet: id est blandimentũ neqͥtie.
afflictio penitentie digno merore ꝑ¬
turbet. Unde & apte subiungit᷑. In uol

Expanded text:
In quo ergo sibi quisque misericorditer In quo ergo sibi quisque misericorditer subveniri considerat, hoc necesse est ut confitens tergat. Unde et apte subjenim in caligine oculus confunditur, ipsa per poenitentiam mentis nostrae confusio, caligo nominatur. Nam sicut caligo nebulosa congerie obscurat diem, ita confusio perturbatis cogitationibus obnubilat mentem. De qua per quemdam dicitur: Est confusio adducens gloriam . Cum enim ad mentem male gesta poenitendo reducimus, gravi mox moerore confundimur, perstrepit in animo turba cogitationum, moeror conterit, anxietas devastat, in aerumnam mens vertitur, et quasi quodam nubilo caliginis obscuratur. Haec namque caligo confusionis eorum mentem salubriter oppresserat; quibus Paulus dicebat: Quem enim fructum habuistis tunc in illis, in quibus nunc erubescitis ? Hunc ergo peccati diem caligo occupet, id est, blandimentum nequitiae afflictio poenitentiae digno moerore perturbet. Unde et apte subjungitur:
Abbreviated transcription (Latin):
quentiũ. per umbrã sue mortis de¬
leret: Ad nos quippe uenit: qui in
morte sp̃c carnisq tenebam᷑. Unã
ad nos suam mortem deculit: et
duas nras quas repperit soluit. Si e
num utramq ipse susciperet: nos a
nulla liberaret. Sed unam misericor¬
diter accepit: & iuste utrãq dampna¬
uit. Simplam suã duple nr̃e contu¬
lit: &e duplam nr̃am moriens sube¬
git. Unde & non in merito. uno die
in sepulcro &e duab noctib iacuit:
quia uidelicet lucem sue simple mor¬
tis. tenebris duple nr̃e mortis ad¬
iunxit. Qui ergo solam pro nobis
mortẽ carnis accepit. umbrã mortis
pertulit: & a dei oculis culpã quam
fecimus abscondit. Dicatur igit᷑ rec̃te.
Obscurent eũ tenebre: & umbra mor¬
tis. Ac si aperte diceretur. Ille ueniat.
qui ut a morte carnis & spiritus de¬
bitores eripiat: mortẽ carnis non de
hoc flendo in sequimur. aut ipse iu¬
dicando: restat ut ad emendationem
suam semꝑ mens sollerter in uigilet.

Expanded text:
quentium per umbram suae mortis dequentium per umbram suae mortis deleret? Ad nos quippe venit, qui in morte spiritus carnisque tenebamur; unam ad nos suam mortem detulit, et duas nostras, quas reperit, solvit. Si enim ipse utramque susciperet, nos a nulla liberaret. Sed unam misericorditer accepit, et juste utramque damnavit. Simplam suam duplae nostrae contulit, et duplam nostram moriens subegit. Unde et non immerito uno die in sepulcro et duabus noctibus jacuit, quia videlicet lucem suae simplae mortis, tenebris duplae nostrae mortis adjunxit. Qui ergo solam pro nobis mortem carnis accepit, umbram mortis pertulit, et a Dei oculis culpam quam fecimus abscondit. Dicatur igitur recte: Obscurent eum tenebrae et umbra mortis. Ac si aperte diceretur: ille veniat, qui ut a morte carnis et spiritus debitores eripiat, mortem carnis non debhoc flendo insequimur, aut ipse judicando, restat ut ad emendationem suam semper mens solerter invigilet.
Abbreviated transcription (Latin):
actiones iniquorũ de spetie imitatio
nii eius exprimunt᷑. Unde recte ysai-¬
as cum gentiles popłos. in antiqui
hostis cerneret ⁊ mitatione defecisse.
eosq ad ueri solis ortum resurgere:
que certo futura considerat. quasi ex
preteritis narnat dicens. Sedentib
in tenebris & umbra mortis: lux or¬
ta est eis. Umbra etiam mortis mors
carnis accipitur: quia sicut uera
mors est qua auima separatur a deo.
ita umbra mortis est qua caro sepa¬
ratur ab anuna. Unde. recte uoce
martẏrũ. per prophetam dicit᷑. Humi¬
liasti nos in loco afflictionis: & oꝑ¬
uit nos umbra mortis. Quos enun
constat non spiritu sed sola carne ẽ
mori: nequaquã se uera morte. sed
umbra dicunt mortis operiri. Quid
dum diem praue delectationis po¬
stulat umbrã mortis. nisi quod ad
delenda peccata ante dei oculos. dei
& hominũ mediatorem requirit.
qui solam pro nobis mortem car¬
nis susciperet. & uerã mortẽ delin¬

Expanded text:
actiones iniquorum de specie imitationis actiones iniquorum de specie imitationis 117 ejus exprimuntur. Unde recte Isaias cum gentiles populos in antiqui hostis cerneret imitatione defecisse, eosque ad veri solis ortum resurgere, quae certo futura considerat, quasi ex praeteritis narrat, dicens: Sedentibus in tenebris et umbra mortis, lux orta est eis . Umbra etiam mortis mors carnis accipitur; quia sicut vera mors est, qua anima separatur a Deo, ita umbra mortis est, qua caro separatur ab anima. Unde recte voce martyrum per Prophetam dicitur: Humiliasti nos in loco afflictionis, et cooperuit nos umbra mortis . Quos enim constat non spiritu, sed sola carne mori, nequaquam se vera morte, sed umbra dicunt mortis operiri. 31. Cdum diem pravae delectationis postulat umbram mortis; nisi quod ad delenda peccata ante Dei oculos, Dei et hominum mediatorem requirit, qui solam pro nobis mortem carnis susciperet, et veram mortem delin
Abbreviated transcription (Latin):
occulta liberamur. Siem igitur te¬
nebre obscurant: cum flendũ nr̃e
delectationis gaudiũ. ab illo iusti
animaduersionis radio. in scruta¬
bilia eus iudicia. misericorditer
occultant. Ubi &e apte sub uingitur
mitatio diaboli. aliquando mors caruis
Umibra enĩ mortis. obliuio mentis ac¬
cipitur: quia & ut superius diximus.
licti mors hoc quod interficit agit ut
ssit ĩuita ita obliuio hoc qd ĩ tercipit agit
ut ñsit ĩmemoria. Uñ recte qͥa ioh̃s hebre¬
orũ popło eũ cuiꝰ obliti fuerãt dm̃ p̃dicare
uemebat: ꝑ zacariam dr̃. Illuminare his qͥ
in tenebris & umbra mortis sedent.
In umbra enĩ mortis sedere est: a di¬
uini amoris noticia. in obliuione
lassescere. Umbra mortis: imitatio an¬
tiqui hostis accipit᷑. Ipse enĩ quia mor
tem intulit mors uocatur: iohanne
atestante qui ait. Et nom̃ illi mors.
Ir umbrã igitur mortis. eius imita¬
tio designatur: quia sicut umbra iu¬
xta qualitatem corporis ducitur. ita

Expanded text:
occulta liberamur. Diem igitur teocculta liberamur. Diem igitur tenebrae obscurant, cum flendum nostrae delectationis gaudium, ab illo justae animadversionis radio inscrutabilia ejus judicia misericorditer occultant. Ubi et apte subjungitur: mitatio diaboli, aliquando mors carnis. Umbra enim mortis, oblivio mentis accipitur; quia, ut superius diximus, sicut mors hoc quod interficit, agit ut non sit in vita; ita et oblivio hoc quod intercipit, agit ut non sit in memoria. Unde et recte, quia Joannes Hebraeorum populo eum, cujus obliti fuerant, Deum praedicare veniebat, per Zachariam dicitur: Illuminare his qui in tenebris et in umbra mortis sedent . In umbra enim mortis sedere, est a divini amoris notitia in oblivione lassescere. Umbra mortis imitatio antiqui hostis accipitur. Ipse enim qtem intulit, mors vocatur, Joanne attestante qui ait: « Nomen illi mors . » Per umbram igitur mortis ejus imitatio designatur, quia sicut umbra juxta qualitatem corporis ducitur, ita
Abbreviated transcription (Latin):
Hic ergo dies uertatur in tenebras:
ut uidelicet omne quod delinqui-¬
mus. nos per penitentiã feriamus.
hunc diem dñs non requirat. et
lumine non illustret: ut scilicet nu¬
bis culpam nr̃am ferientib. ipse
hanc extremi iudicii animaduersios¬
cta perstringat. Qui quia ubiꝙ ẽ.
solus ab illo locum fuge inuenit
qui post perpetratam culpã nunc
se ei in penitentia abscondit. Unde
&e apte adhuc de hoc delectationis
tenebre obscurant: quando delecta¬
tionem mentis. inflicta penitentio
lamenta transuerberant. Possunt e¬
tiam per tenebras. occulta iudicia
designari. In luce namq quod uide¬
mus agnoscimus: in tenebris uero
aut omnino nil cernimus. aut in¬
certo uisu caligamus. Occulta ergo
iudicia quasi quedam ante oculos
nr̃os tenebre sunt: quia perscrutar
nequaquã possunt. Unde oe de deo scp¬
tum est. Posuit tenebras latibultum
suum. Et quia absolui non mere¬
mur agnoscimus: sed preueniente
nos diuina gratia. ꝑ eius iudicia

Expanded text:
Hic ergo dies vertatur in tenebras, Hic ergo dies vertatur in tenebras, ut videlicet omne quod delinquimus, nos per poenitentiam feriamus. Hunc diem Dominus non requirat, et lumine non illustret; ut scilicet nobis culpam nostram ferientibus, ipse hanc extremi judicii animadversiocta perstringat. Qui quia ubique est, solus ab illo locum fugae invenit, qui post perpetratam culpam nunc se ei in poenitentia abscondit. Unde et apte adhuc de hoc delectationis tenebrae obscurant, quando delectationem mentis inflicta poenitentiae lamenta transverberant. Possunt etiam per tenebras occulta judicia designari. In luce namque quod videmus agnoscimus; in tenebris vero aut omnino nihil cernimus, aut incerto visu caligamus. Occulta ergo judicia quasi quaedam ante oculos nostros tenebrae sunt, quia perscrutari nequaquam possunt. Unde et de Deo scriptum est: Posuit tenebras latibulum suum . Et quia absolvi non meremur, agnoscimus: sed praeveniente nos divina gratia, per ejus judicia
Abbreviated transcription (Latin):
subtiliter in iudicio. omne quod
de culpa gratulatur indagare.
In qua scilicet requisitione. illũ tunc
seuerius percutit: quem sibi nunc
mollius pepercisse deprehendit. Be-¬
ne autem sequitur: ce non illustret
lumine. In iudicio namq dñs ap¬
parens: omne quod tunc redargu¬
it. lumine illustrat. Quasi enim
sub quadam obscuritate tegitur:
quicquid tunc in memoria iudicis
non reuocatur. Scriptum quippe
est. Omnia autẽ que arguuntur:
aliunine manifestantur. Quasi que¬
dam tenebre. peccata penitentium
abscondunt: de quib per prophe¬
tam dicitur. Beati quorum remisse
sunt iniquitates: &e quorum tecta
sunt peccata. Quia gͦ omne quod
tegitur. uelud in tenebris occulta¬
tur. in die extremi iudicii non il¬
lustratur lumine: quod nõ discu-¬
titur ultione. Actus namq nr̃os
quos tunc iuste punire noluerit:
ipsa sibi aliquomodo sciens. diui¬
na misccłia abscondit. In lumine
uero ostenditur: quicquid tunc in
conspectu omniũ demonstratur.

Expanded text:
subtiliter in judicio omne quod subtiliter in judicio omne quod de culpa gratulatur indagare; in qua scilicet requisitione illum tunc severius percutit, quem sibi nunc mollius pepercisse deprehendit. Bene autem sequitur: Et non illustret lumine. In judicio namque Dominus apparens, 116 omne quod tunc redarguit, lumine illustrat. Quasi enim sub quadam obscuritate tegitur, quidquid tunc in memoriam judicis non revocatur. Scriptum quippe est: Omnia autem quae arguuntur, a lumine manifestantur . Quasi quaedam tenebrae peccata poenitentium abscondunt, de quibus per Prophetam dicitur: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Quia ergo omne quod tegitur, velut in tenebris occultatur; in die extremi judicii non illustratur lumine, quod non discutitur ultione. Actus namque nostros, quos tunc juste punire noluerit, ipsa sibi aliquo modo sciens divina misericordia abscondit. In lumine vero ostenditur, quidquid tunc in conspectu omnium demonstratur.
Abbreviated transcription (Latin):
perditionis finem rapiat uidetur.
In tenebras diem uertimus. cum
nosmet ipsos districte punientes.
ipsa delectationis praue blandi¬
menta. per districta penitentie la¬
menta cruciamus: cum flendo ĩ¬
sequimur. quicquid in corde ta-¬
citi. ex delectatione peccamus. Qa
enĩ fidelis quisq cogitationes in
iudicio exquiri subtiliter non ig¬
norat. paulo attestante qui ait.
inter se inuicem cogitationũ ac¬
cusantiũ. aut etiam defenden¬
tium. semet ipsũ introrsus discu¬
tiens. ante iudiciũ uehementer
examinat: ut districtus iudex eo
iam tranquillius ueniat. quo re¬
um suũ quem discutere appetit.
iam pro culꝑa punitũ cernit. un¬
de & recte subiungit᷑. Non requi¬
que iudicando discutit: non re¬
quirit que ignoscendo in suo iã
iudicio impunita derelinquit. Hic
itaq dies. id est hec peccati delectatio
a dño non requiritur. si animad-¬
uersione spontanea punitur: pau-
requirere est: contra mentẽ nr̃am

Expanded text:
perditionis finem rapiat, videtur. perditionis finem rapiat, videtur. In tenebras diem vertimus, cum nosmetipsos districte punientes, ipsa delectationis pravae blandimenta per districta poenitentiae lamenta cruciamus, cum flendo insequimur quidquid in corde taciti ex delectatione peccamus. Quia enim fidelis quisque cogitationes in judicio exquiri subtiliter non ignorat, Paulo attestante, qui ait: Inter se invicem cogitationum accusantium, aut etiam defendentium ; semetipsum introrsus discutiens, ante judicium vehementer examinat, ut districtus judex eo jam tranquillius veniat, quo reatum suum, quem discutere appetit, jam pro culpa punitum cernit. Unde et recte subjungitur: CAPUquae judicando discutit; non requirit quae ignoscendo in suo jam judicio impunita derelinquit. Hic itaque dies, id est, haec peccati delectatio, a Domino non requiretur, si animadversione spontanea punitur, Paulorequirere, est contra mentem nostram
Abbreviated transcription (Latin):
citis. nonne adhuc ex reprehensi¬
bili humanitate peccatis: homo
per infirmitatem: sicut scriptũ
est. Maledictus qui spem suam
ponit in homine. Ac si aperte di¬
ceret: in infirmitate. Homo ergo
in die nascitur. sed in nocte con¬
cipitur: quia nequaqͣm ad delec-¬
tationem peccati rapitur. nisi pͥ¬
lis ꝑ uoluntarias mentis tenebras
infirmetur. Ante enĩ cecus in men¬
t fit: &e post modum se reprobe de¬
letationi substernit. Dicat ergo.
Puiat dies in qua natus sum. et
uox in qua dictum est conceptus
est homo: id est pereat delectatio.
que in culpa hominem rapuit.
pereat in cauta mentis infirmitas:
que usq ad tenebras praui consen¬
sus excecauit. homo enĩ dũ blan¬
dimenta delectationis caute non
perspicit: etiam in noctem nequis¬
sime perpetrationis ruit. Sollert̃
ergo ugilandũ est: ut cum blan¬
diri culpa inchoat. ad quantum
interitum mens trahatur agnoscat.
tenebras uertitur: cum culpa in
ipso delectationis exordio ad quẽ

Expanded text:
citis, nonne adhuc ex reprehensicitis, nonne adhuc ex reprehensibili humanitate peccatis? Homo per infirmitatem dicitur, sicut scriptum est: Maledictus homo, qui spem suam ponit in homine . Ac si aperte diceret, in infirmitatin die nascitur, sed in nocte concipitur, quia nequaquam a delectatione peccati rapitur, nisi prius per voluntarias mentis teninfirmetur. Ante enim caecus in mente fit, et postmodum se reprobae delectationi substernit. Dicatur ergo: Pereat dies in qua natus sum, et nox in qua dictum est, Conceptus est homo: id est, pereat delectatio, quae in culpam hominem rapuit, pereat incauta mentis infirmitas, quae usque ad tenebras pravi consensus excaecavit. Homo enim dum blandimenta delectationis caute non perspicit, etiam in noctem nequissimae perpetrationis ruit. Solerter ergo vigilandum est, ut cum blandiri culpa inchoat, ad quantum interitum mens trahatur, agnoscat. tenebras vertitur, cum culpa in ipso delectationis exordio, ad quem
Abbreviated transcription (Latin):
cecitas mentis intelligi: per qͣm
se homo patitur in culpe perpet᷑¬
tione prosterni. Optat igitur ꝑe¬
pire diem: ut omne quod blandi¬
n culpa cernitur. uigore iusticie
interueniente destruatur. Optat
aiam perire noctem: ut quod ce¬
cata mens etiam per consensum
perpetrat. animaduersione peni¬
tentie extinguat. Sed querendum
nobis est: cur in die homo natus
dicitur. in nocte conceptus. Scrip¬
tura sacra tribus modis hominẽ
appellat: scilicet aliquando ꝑ natu¬
ram. aliquando per culpam. ali¬
quando per infirmitatem. Homo
quippe ꝓnaturam dicitur: sicut
icriptum est. Faciamus hominem
at ymaginem & similitudinẽ nr̃am.
homo per culpam: sicut scriptum
est. Ego dixi dii estis & filii excel¬
si omnes: uos autẽ sicut homines
moriemini. Ac si aꝑte dicat. Sicut
delinquentes obibitis. Unde & pau¬
lus ait. Cum sit inter uos ⁊elus
& contentio. nonne carnales estis.
et scdm hominem ambulatis:
Ac si dicat. Qui discordes mentes du¬

Expanded text:
caecitas mentis intelligi, per quam caecitas mentis intelligi, per quam se homo patitur in culpae perpetratione prosterni. Optat igitur perire diem, ut omne quod blandiri culpa cernitur, vigore justitiae interveniente destruatur. Optat etiam perire noctem, ut quod caecata mens etiam per conperpetrat, animadversione poenitentiae exstinguat. Sed quaerendum nobis est cur in die homo natus dicitur, in nocte autem conceptus. Scriptura sacra tribus modis hominem appellat, scilicet aliquando per naturam, aliquando per culpam, aliquando per infirmitatem. Homo quippe per naturam dicitur, sicut scriptum est: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Homo per culpam, sicut scriptum est: Ego dixi, Dii estis, et filii Excelsi omnes; vos autem sicut homines moriemini . Ac si aperte dicat: Sicut delinquentes obibitis. Unde et Paulus ait: Cum sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis ? Ac si dicat: Qui discordes mentes du
Abbreviated transcription (Latin):
eatus iob considerans. post¬
quam a mentis statu succu¬
buit genus humanũ. quanta in
rebus prosperis fiducia subleuet᷑
uel quanta ex aduersis ꝓturbatio¬
ne frangatur. ad illũ quem habe
re in paradyso potuit. in commu¬
tabilitatis statũ mente rectirrit:
& mortalitatis lapsum per prosꝑa
et aduersa uariantẽ. quam despi-¬
cabilem cerneret. maledicendo decda¬
rauit dicens. Pereat dies in qua
natus sum: & nox inqua dictũ
est conceptus est homo. Quasi dies
quedam est: cũ mundi huius pr¬
speritas arridet. Sed dies iste in no¬
ctem desinit: quia sepe tempora¬
lis prosperitas. ad tribulationis
tenebras ꝑdiicit. Hunc prosperi¬
tatis diem propheta despexerat:
cum dicebat. Diem hominis non
concupiui: tu scis. Hanc tribula¬
tionis noctem. postremo in car¬
nationis sue tempore. passurum
se dñs nuntiabat: cum per psal¬
mistam quasi expreterito dicertt
Usq ad noctem increpuerunt mł
renes mei. Potest autem ꝓ diem
peccati delectatio. per noctem uerd

Expanded text:
eatus Job considerans, postquam a mentis statu succubuit genus humanum, quanta in rebus prosperis fiducia sublevetur, vel quanta ex adversis perturbatione frre in paradiso potuit, incommutabilitatis statum mente recurrit, et mortalitatis lapsum per prospera et adversa variantem, quam despicabilem cerneret maledicendo declaravit, dicens: Pereat dies in qua natus sum, et nox in qua dictum est: Conceptus est homo . Quasi dies quaedam est, cum mundi hujus prosperitas arridet. Sed dies iste in noctem desinit, quia saepe temporalis prostenebras perducit. Hunc prosperitatis diem propheta despexerat, cum dicebat: Diem hominis non concupivi, tu scis . Hanc tribulationis noctem postremo incarnationis suae tempore passurum se Dominus nuntiabat, cum per Psalmistam quasi ex praeterito diceret: Usque ad noctem increpuerunt me renes mei . Potest autem per diem, peccati delectatio, per noctem vero
Abbreviated transcription (Latin):
propriis in deum proficiendo las¬
santur: & dicat. Ibi requieuerunt
fessi robore. Ac si aperte insinuet di¬
cens. Illic requies lucis remunerat:
quos hic interius recreans ꝓuectus
fatigat. Nec mouere debet. quod
lucem nominans. nequaqͣm subdi-¬
dit in hac: sed ibi. Quam enĩ conti¬
nere electos conspicit: quasi locum
nr̃m hanc esse deprehendit. Unde
psalmista cũ in cõmutabilitatem e¬
ternitatis conspiceret. dicetis. tu au-¬
tem idem ipse es. & anni tui non de¬
ficient. hanc electorũ locum esse de
nuntiat dĩens. filii seruorũ tuorũ in¬
habitabunt ibi. Deus enĩ qui sine si¬
tu omnia continet: nobis ad se ueni¬
entibus locus non localis manet. Ad
quem locum dum pertingimus. etiã
ipsa in hac uita mentis nr̃e tranqͥl¬
litas. quanta fuerit ꝓturbatio uide¬
mus. quia & si iam iusti in prauo¬
rum comparatione quieti sunt: in
estimatione tamen quietis intime.
omnimodo quieti non sunt. Unde &¬

Expanded text:
propriis in Deum proficiendo laspropriis in Deum proficiendo lassantur, et dicat: Ibi requieverunt fessi robore. Ac si aperte insinuet, dicens: Illic requies lucis remunerat, quos hic interius recreans provectus fatigat. Nec movere debet quod lucem nominans, nequaquam subdidit: In hac, sed Ibi. Quam enim continere electos conspicit, quasi locum nostrum hanc esse deprehendit. Unde Psalmista cum incommutabilitatem aeternitatis aspiceret, dicens: Tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient , hunc electorum nuntiat, subdens: Filii servorum tuorum inhabitabunt ibi. Deus enim qui sine situ omnia continet, nobis ad se venientibus locus non localis manet, ad quem locum dum pertingimus, etiam ipsa in hac vita mentis nostrae tranquillitas, quanta fuerit perturbatio, videmus. Quia etsi jam justi in pravorum comparatione quieti sunt, in aestimatione tamen quietis intimae omnimodo quieti non sunt. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
facta est ut locutus est: Quia nimi¬
rum mens dum occulte locutionis
aspiratione tangitur. a statu sue for¬
titudinis infirmata. ipso quo absor¬
betur desiderio liquatur: & inde se
apud semet ipsam fessam inuenit. un¬
d& ultra se esse conspicit fortitudinẽ
quam conscendit. Hinc propheta cũ
uisionem dei conspexisse se diceret:
adiunxit. Elangui. & egrotaui ꝑ di¬
es plurimos: quia cũ ad uirtutem¬
dei mens stringitur. a fortitudine
propria caro lassatur. Hinc iacob qͥa
angelum tenuit. uno mox pede clau¬
dicauit: quia qui uero amore subli¬
mia respicit. iam in hunc mundum
duplicib incedere desideriis nescit.
Uno enĩ pede innititur: qui solo dĩ
amore roborat᷑. Et necesse est ut ali¬
us marceat: quia mentis uirtute
crescente. oportet ꝓculdubio ut car¬
uis fortitudo torpescat. Beatus igit᷑
iob alta fidelium corda resꝑiciat.
atq perpendat. quem sinũ intime
quietis inueniunt. dum a uiribus

Expanded text:
facta est, ut locutus est ? Quia nimifacta est, ut locutus est ? Quia nimirum mens dum occultae locutionis aspiratione tangitur, a statu suae fortitudinis infirmata, ipso quo absorbetur desiderio liquatur; et inde se apud semetipsam fessam invenit, unde ultra se esse cquam conscendit. Hinc propheta, cum visionem Dei conspexisse se diceret, adjungit: Elangui et aegrotavi per dies plurimos : quia cum ad virtutem mens adstringitur, a fortitudine propria caro lassatur. Hinc Jacob, qui angelum tenuit, uno mox pede claudicavit, quia qui vero amore sublimia respicit, jam in hunc mundum duplicibus iUno enim pede innititur, qui solo Dei amore roboratur; et necesse est ut alius marceat, quia, mentis virtute crescente, oportet procul dubio ut carnis fortitudo torpescat. Beatus igitur Job alta fidelium corda respiciat, atque perpendat quem sinum intimae quietis inveniunt, dum a viribus
Abbreviated transcription (Latin):
imporalib salubri defectione lassan-¬
t. hinc psalmista amoris sui ro-¬
bore fessus dicebat. Defecit in salu¬
tare tuũ. anima mea. In salutare
aĩ dei proficiendo defecerat: qui e¬
ternitatis lucem desiderans. a carnĩ
iam fiducia fractus anhelabat. Hinc
rursum dicit. Concupiuit & de fecit
anima mea. in atria dñi. Qui numi¬
rum cum diceret concupiuit. recte
subdidit & defecit: quia ualde mi¬
nor est diuinitatis concupiscentia.
quã non mox etiã proprius sequit᷑
uefectus. Qui enĩ ad appetenda eter¬
nitatis atria accenditur. dignum
pofecto est ut ab hoc temporalitatis
amore lassetur: ut tanto frigescat
astudio scli. quanto surgit ardenti¬
&r in amorem dei. Quem scilicet si ꝓ¬
fecte arripit. mundũ etiã plene dere¬
linquit: & eo funditus temporalib
moritur. quo ad suꝑnam uitam al¬
lus afflatu eternitatis animatur.
Annon robore suo fessam se inue¬
llear que dicebat. anima mea liqͣͤ¬

Expanded text:
a temporalibus salubri defectione lassanta temporalibus salubri defectione lassantur. Hinc Psalmista amoris sui robore fessus dicebat: Defecit in salutari tuo anima mea . In salutare enim Dei proficiendo defecerat, quia aeternitatis lucem desiderans, a carnis jam fiducia fractus anhelabat. Hinc rursum dicit: Concupivit, et defecit anima mea in atria Domini . Qui nimirum cum diceret, Concupivit, recte subdidit, Et defecit: quia valde minor est divinitatis concupiscentia, quam non mox etiam proprius sequitur defectus. Qui enim ad appetenda aeternitatis atria accenditur, dignum profecto est ut ab hoc temporalitatis amore lassetur, ut tanto frigescat ab studio saeculi, quanto surgit ardentior in amorem Dei. Quem scilicet si perfecte arripit, mundum etiam plene derelinquit; et eo funditus temporalibus moritur, quo ad supernam vitam altius afflatu aeternitatis animatur. An non robore suo fessam se invenerat, quae dicebat: Anima mea lique
Abbreviated transcription (Latin):
animab ur̃is. iugũ enĩ meũ suane
est. & onus meũ leue est: Quid enĩ
graue mentis nr̃e ceruicib imponit.
qui uitari omne desiderium quod
perturbat precipit: Quid graue sub¬
iectis iubet. qui declinari laboriola
huiꝰ mundi itinera admonet: Aite
mortuus est. Sed idcirco dignata ẽ
pro impiis lux ipsa occumbere: ne
impii in tenebrarũ suarũ tumultu
remanerent. Contempletur ergo uir
sc̃s. quod lux per incarnationis ule
mysteriũ. ex graui labore impios ct̃¬
It: dum ab eorum cordibus desideria
prauitatis tergit. Contempletur quod
onierui quiq. quietem quã ꝓcipere
s eternitate desiderant. hic iam ꝑ tran¬
uilitatem mentis degustant: & di¬
cat Ibi imꝑii cessauerunt a tumultu.
sbi requieuerunt fessi robore. Om̃s
iore quasi fortes sunt: non robore de¬
fissi. Qui uero in auctoris sui amo¬
ro roborantur: quo magis in concu¬
pita dei fortitudine conualescunt.
ꝯ i propria uirtute deficiunt. Et
quo robustius eterna appetunt: eo

Expanded text:
ugum enim meum suave est, et onus meum leve est ? Quid enim grave mentis nostrae cervicibus imponit, qui vitari omne desiderium quod perturbat praecipit? Quid grave subjectis jubet, qui declinari laboriosa mundi hujus itinera admonet? Attes pro impiis mortuus est . Sed idcirco dignata est pro impiis ipsa Lux occumbere, ne impii in tenebrarum suarum tumultu remanerent. Contempletur ergo vir sanctus quod Lux per incarnationis suae mysterium ex gravi labore impios eripit, dum ab eorum cordibus desideria pravitatis tergit; contempletur quod conversi quique quietem, quam percipere in aeternitate desiderant, hic jam per tranquillitatem mentis degustant, et dicat: Ibi impii cessaverunt a tumultu, et ibi requieverunt fessi robore. 134 bore, quasi fortes sunt, non robore defessi. Qui vero in auctoris sui amore roborantur, quo magis in concupita Dei fortitudine convalescunt, eo a propria virtute deficiunt, et quo robustius aeterna appetunt, eo
Abbreviated transcription (Latin):
ante iam diximus: quia corda peccan¬
tium per hoc quod strepitus desideri¬
rum possidet. gratus cogitationum
instigantiũ tumultus premit. Sea
in hac luce quam concepti minime i¬
derunt. a tumultu suo imꝑii cessare
perhibentur: quia nimirũ mediat¬
ris aduentũ quem patres in legep¬
siti du prestolati sunt. ad uite sue
requiem populi gentiles inuener̃t.
paulo attestante qui ait. Quod que¬
rebat isrł hoc non est consecutus:e¬
lectio autem est consecuta. In hac itag
luce impii a tumultu cessant: dum
peruersorũ mentes ueritate cognita.
laboriosa mundi desideria fuguint.
& tranquillitati intimi amoris ad¬
quiescunt. Annon ad cessationem uo¬
cat lux ipsa que ait. uenite ad me ũs
qui laboratis & onerati estis. & egn
reficiam uos. tollite uigũ meũ suꝑ¬

Expanded text:
ante jam diximus quia corda peccantium per hoc quod strepitus desideriorum possidet, gravis cogitationum instigantium tumultus premit. Sed in hac luce, quam concepti minime viderunt, a tumultu suo impii cessare perhibentur, quia nimirum Mediatoris adventum, quem patres in lege positi diu praestolati sunt, ad vitae suae requiem populi gentiles invenerunt, Paulo attestante, qui ait: Quod quaerebat Israel, hoc non est consecutus, electio autem consecuta est . In hac itaque luce impii a tumultu cessant, dum perversorum mentes, veritate cognita, laboriosa mundi desideria fugiunt, et tranquillitati intimi amoris acquiescunt. An non ad cessationem vocat Lux ipsa, quae ait: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego vos reficiam: tollite jugum meum su