comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dm tempore nante sumptus qs qui mticessai erae
itiueri p̃parare Rollo dux sollextis cure sera uglos¬
qz feerintis Imẽtutis nilites qui ercgat sua Effecti
et sicũ itari epant astrit Cum antem ꝑroniie
estatis epr̃e tutilantiu molit̾ feorũ. arudet coppia
purpures q blactis lactea et d dorifera alberent
lilia menor uisionis mouĩtis acd frantiam ꝓficsti
classib bolis datis nantm nanẽ constendit Cumn
uero lembul uentis ꝯpressut naumi futus esst
usqi ad utdĩ eguoris nchil ꝙ uident msi celõ
complexum soꝑ fantm suꝑ facam maris ⁊ indi spũs
sci̾tes Illos baptis nate p̃p̃i nomine ablucudos eslam¬
q quũ ꝑdiderount adeptõs d̃senaustentes occuritr̃t
excitãtes perilã Illas uenti qn itiam afedib¬

Expanded text:
anni tempore, naves sumptusque qui necessarii erant itineri, praeparare Rollo dux solertis curae fecit, Anglosque florentis juventutis milites qui erant sui effecti et secum ituri erant, ascivit. Cum autem primae aestatis tempore rutilantium molliter florum arrideret copia, purpureisque blattis lactea et odorifera alberent lilia, memor semper visionis monentis ad Franciam proficisci, classibus velis datis navigium conscendit. Cum vero lenibus ventis congressus navigii factus esset usque ad medium aequoris, nihilque viderent nisi coelum complexum super faciem maris, invidi spiritus scientes illos baptismate Christi nomine abluendos, gloriamque quam perdiderunt adepturos, ingemiscentes occurrerunt excitantes pericula illis. Venti q
Abbreviated transcription (Latin):
ext̃citu alioꝵꝭ pacioꝵ. duaferunt Rollonẽ qmi situr
sepius ad bellum̃ Indubitanter prepit ⁊ multa
nullia Illorum occidit at Ramernim longi colle
et tadebadũ fusom ad suo castoa fugount Etiunde
totam terriam ubalgroꝵ Denastauãt ato Incendio

Expanded text:
exercitu aliorum pagorum invaserunt Rollonem. Qui, sicut exercitu aliorum pagorum invaserunt Rollonem. Qui, sicut saepius, ad bellum indubitanter perrexit, et multa millia illorum occidit, atque Raginerum Longi colli et Radebodum Frisonem ad sua castra fugavit. Deinde totam terram Uval
Abbreviated transcription (Latin):
Rmius casibus enpiceus istit nos at labore cõpriure
Deuolcens nitescede at ferrena uadd undãta
miniũ uiolento turbunt: porton haꝵdero oĩonum
litoribus uualgrarũ uix apolitqueruat
capiᷝᵒ .uiii.
Andientes cntem ubalgrt̾ses ꝙ gens barbara Epeseat
marit serotiter quacast quassata luuis litoribus
esse aducita congregata multitũdint page̾ sium
Rollont̾ dncem temmxestiifo mari uix erẽptum
aissalierunt qui solito more tontitus ꝯtra Illos
de bellendo ꝑprexit at pld̾s Illoꝵ nece ꝓstrates orto
transmisit Refidars Refiduos qz Illoes ant fugum
aut cepit Cumqr dintissant morulans uualgras
his pllo doms letus legatos mun̾bus fpmapdo ditatos
cum g̃rarum ationi ad Regem Reusit seq ꝑ eos
famulatarĩ Regi maudaut Estimãtes aute ubalgrt̾ ses
poptero de portati fromũte copiam oñ te imporit
Rollontm ubalguis moratiroũ Connocauerũt fameriñ
longi colli hasbaci̾sem et hamẽcõsem ducem et
Rdebodim frisie Regionis proincipem et conguegato

Expanded text:
asibus eripiens istis nos atque labore, Comprime demulcens, mitescens, atque serena Undantem nimium violento turbine pontum. Harum vero orationum littoribus Walgrorum applicuerunt. CAPUT VIII.pestate maris ferociter quassata suis littoribus esset advecta, congregata multitudine pagensium, Rollonem ducem tempestuoso mari vix ereptum assilierunt. Qui solito more concitus, contra illos debellando perrexit, atque plures illorum nece prostratos orco transmisit; residuosque illorum aut fugavit, aut cepit. Cumque diutissime morulans WalgrasHis Rollo donis laetus, legatos muneribus praemaximis ditatos cum gratiarum actione ad regem remisit, seque per eos famulaturum regi mandavit. Aestimantes autem Uvalgrenses, propter deportati frumenti copiam omni tempore Rollonem Uvalgris moraturum, convocaverunt Raginerum Longi colli Hasbacensem et Hainaucensem ducem, et Radebodum Frisiae regionis principem, et conglobato
Abbreviated transcription (Latin):
mie Rollo suprad̾ Regis letus dipisse fereturi
grotes tibu qnm Regum prestantissane sape
uoluntariis bemfuis Repẽdo/. et Iud usgtnen Recri
te aganda Relulist ẜac ut opto diuestum in lẽno
furo non morabor sed celeris spͣ petero franciã adibo
uibumu̾qs terraꝵ futro. tuus anitas Infulubili dilerte¬

Expanded text:
unc Rollo super dictis regis laetus, dixisse fertur: « Grates tibi, omnium regum praestantissime, super voluntariis beneficiis rependo, et quidquid inter me et te agenda retulisti, fac ut opto. Diutissime in regno tuo non morabor, sed celerius quam potero Franciam adibo. Ubicunque terrarum fuero, tuus amicus indissolubili dilect
Abbreviated transcription (Latin):
moe̾ suĩ daret Quibus dupetratis paulisꝑ guiemt
tera apagauorum Rapins Expletis autc̃ tribuo
mensibus Illaco Rollo putids se ppter securitatem
quc̃ ddit afrancis se biltu estanatũ ferociter
et croudilter deuastando oronda al cepit lauiare. et
afflgere at deleos ppłi Uinanten i burgo mdiauꝵ
affinto usꝙ clomdiuontem undiꝙ secus denastantes
Senods prom̾ciam Inmaserunt at cugita deppłantes
D sc̃in benedictam contra Rollonẽ Reatueroue uideas
antem Rollo monafterũ fancto uiutdictĩ Illuũ põtrmua are
no har nec puedari Illam ꝑrorãciam xropttr soatũ
beceddatumn puofa Ulampas equadem Rdius totg̃ro¬

Expanded text:
mensium daret. Quibus impetratis, paulisper quievit terra a paganorum rapinis. Expletis autem tribus mensibus, illico Rollo putans se propter securitatem quam dedit, a Francis vilem aestimatum, ferociter et crudeliter devastando provincias, coepit laniare et affligere atque delere populum. Sui autem in Burgundiam affines usque Clarum-Montem undiquesecus devastantes, Senonis provinciam invaserunt, atque cuncta depopulantes ad Sanctum Benedictum contra Rollonem revenerunt. Videns autem Rollo monasterium Sancti Benedicti, illud contaminare noluit, nec praedari illam provinciam propter sanctum Benedictum permisit. Stampas equidem adiens, tot
Abbreviated transcription (Latin):
faribũde sunce̾ suos t̾d frentoꝵ Infestaonẽ Religaot
exaggepar et ad demolut̾dam siue ext̾miãdã
patriam ob suoꝵ ꝑuitie̾ ios totis conatibus icitãt
pagamo ad canlas xpi / suicenduntur ecclit nulieres
Ducinitur captint trucidatur pplido. fit om̃bus
dõe luctus. his Dema franti calauntaitib
oppres si ques trosis clamorib hardłũ appetin¬

Expanded text:
furibunde succensus, ad Francorum infestationem reliquos exaggerat et ad demoliendam sive exterminandam patriam ob sociorum perniciem eos totis conatibus incitat. pagani ad caulas Christi, succenduntur ecclesiae, mulieres ducuntur captivae, trucidatur populus, fit omnibus in commune luctus. His denique Franci calamitatibus oppressi, querulis clamoribus Carolum re
Abbreviated transcription (Latin):
duspiracionis aẜpsus nustiu Illihisionus Intelletum
explauau Dicens mous frantie. quo ftare uidebaris
ectliã Illurs defignatur fous qm in suitate moutis
criat. lrxtisimus Regeneracionis Iuiꝰ pretatur per
leprain ⁊ purigint̾ quo Infectus erat lcouisssiomus
scelero ⁊pecta aĩaduertes Te ⁊ eo abliu
et ab eo lepro ⁊ pruriginis morbo expargari

Expanded text:
spirationis aspersus, mysticum illius visionis intellectum explanavit, dicens: « Mons Franciae, quo stare videbaris, Ecclesia illius designatur. Fons, qui in summitate montis erat, baptismus regenerationis interpretatur. Per lepram et pruriginem, quo infectus eras, commissionis tuae scelera et peccata animadvertes. Te in eo ablui et ab eo l
Abbreviated transcription (Latin):
moriari guiete die suspiratar IAudiertes mutem
Ielure territorii prgentes pd Rolle Dacus adueuret¬
aciẽ au magnã ꝯtrra Illum construxerunt / eu̾q ab
Ielis simbus fugare couati furrti. Que more solito
Indabitanter ad proeliũ ꝑptus Illis occunrenr
prioribus plures cont̾uentes : eontia Rollont̾ Itere
conãtur Ille uero studiis belli edoctis certanuẽs¬
q nectessitite asꝑinꝰ galea anro mroifite
amptastoilui ꝙ lorica Iudutus contra obiarganrũ
ẽs presirstẽĩ In se turmas aorgeras ueleniti

Expanded text:
atur. Audientes autem illius territorii pagenses quod Rollo Dacus advenireaciem magnam contra illum construxerunt, eumque ab illis finibus fugare conati sunt. Qui more solito indubitanter pergens ad praelium, illis occurrit, prioribus plures coacervantes, contra Rollonem iterumconantur. Ille vero studiis belli edoctus, certaminisque necessitate asperrimus, galea auro mirifice compta, trilicique lorica indutus, contra objurgantium et proficiscentium in se turmas armigeras, velociter
Abbreviated transcription (Latin):
eoant exilitules de cautatt ꝑseque batur terga
uertdtem fugam qr sun lartan trausgoe s sõt
Igi tur loro Insidio pllon parrs quedam Illam de
latibulis egpressa petit uoben quã armngeris
uatuam initine̾s Ince̾idit om̃u yr suꝑlectilũ spolia
sibi ditulit Eudam utuo seqnebatur Rollouan
Regem hostili d̃mantate Iucrãtem C eruens artem̃
Roe d̾cense urbem Ingidias ꝙz pͥualem Retrog̾ssirs¬
plibatur ꝯtria Illum Cesis atct engo expart᷑
uideas artem Rollo se Inr̃ utrĩꝙ ex̾ crtum uirim
fugam suiłttim altiroum latebris eressum fremr̃ꝙ
mortit uix luorib pldmuis laceriatus cum pancio
du̾tit ab eis tunc Rex obsideus et capitus brber¬

Expanded text:
 terga vertentem, fugamque simulantem. Transgresso igitur locum insidiarum Rollone, pars quaedam illarum de latibulis egressa petit urbem. Quam armigeris vacuam inveniens, incendit, omniumque supellectilium spolia sibi detulit. Quaedam vero sequebatur Rollonem, regem hostili immanitate fugantem. Cernens autem rex incensam urbem, insidiasque praevalere, retrogtra illum. Caesis vero ex parte Videns autem Rollo se inter utrumque exercitum, unum fugam simulantem, alterum latebris egressum, fratremque mortuum; vix livoribus plurimis laceratus, cum paucis divertit ab eis. Tunc rex obsidens et capiens urbe
Abbreviated transcription (Latin):
potenat comprie heudere Celtrum conegrntł  incessa
at uolati eas sibi aliu̾is uiribus dice Aucem
sedentes fontem montis petoꝰ. cas q se comuinenti
natationt sicuti solent tempore faturo flitinoe.
plimie alliñ. Omĩbus q Infufione De libutro
congrnasꝭ eas stacõs fic desc̾roni gentrum et
sperierum sine ullo contenciorus Iurpio muitiro
uorssim pastu gaasi aiucabilũ comedere / cas ꝙ
deportatis Ramuscldo sestiant labore indificare

Expanded text:
poterat comprehendere. Caeterum, congruenti incessu atque volatu eas sibi alternis vicibus invicem cedentes fontem montis petere, easque se convenienti natatione, sicuti solent tempore futurae pluviae abluere. Omnibusque mira infusione delibutis, congrua eas statione sine discretione generum et specierum, sine ullo contentionis jurgio, mutuo vicissim pastu quasi amicabiliter comedere, easque deportatis ramusculis festinanti labore nidificare
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuiciẽ castr̃i aceubitarunt at scutio se coopieram
ut ꝑuis suma pataretũr sũma eoꝵ Rotlindus sigaeferi
Ramalei cum acre que porbar exp̾utã uiolenter per
aditũ nnce prolinitatis amplum super eos urimi St
et hastingue O ebtq comites Illic tuntos mortuos
ꝯsiderantes terga duertentes fugã ixpetiurunt
hilares rubus ꝑactis. Rollo naub festuie
apelle̾ti adapiũ occupat Quo subatrses onds
drolas gladio necat

Expanded text:
anitiem castri accubitarunt, atque scutis se cooperuerunt, ut parvissima putaretur summa eorum. Rotlandus signifer Rainaldi, cum acie quae praeibat exercitum, violenter per aditum mirae prolixitatis amplum super eos irruit etet Hastingus, caeterique comites, illic cunctos mortuos considerantes, terga vertentes fugam expetiverunt hilares. Quibus peractis, Rollo navibus festine Mellenti municipium occupat. Quo subverso, omnes incolas gladio necat
Abbreviated transcription (Latin):
hamus uoce obinge post postentes Inguuds unanumes
fertes nobis amupilum subuente nobis in adiuetornum
Inces santer faciens: Rox autem noster ueult nos adacia
exrminare / fuu̾is ꝙ nrds at bene fciis nos per ona
optimiare. Tunc̃ dno Illi fri̾s supplinttro precantb
Responerunt dicentes Angiliabenᵗ : optine uobis¬

Expanded text:
humili voce obnixe poscentes inquiunt unanimes: « Ferte nobis auxilium, subvenite nobis in adjutorium. ervitium incessanter faciemus. Rex autem noster vult nos a Dacia exterminare, fundisque nostris atque beneficiis nos per omnia privare. » Tunc duo illi fratres suppliciter precantibus responderunt, dicentes: « Auxiliabimur opti
Abbreviated transcription (Latin):
mchi ⁊ tibi insi g̃r̃a propi guotatit ut Requiest a
pater tennt liceat᷑ paciẽder me possideroe tib antem
pd̵ tra Iuris quodꝙ tuus ctꝙs Anter mi et te par
et comordia In extriabili sedere compacta Cant
Rollo et eurim Illoꝵ gr milites act destuct ad̃
ept̾miuandum pacem colandauerunt / de c̾lmato

Expanded text:
inquitatis. Ut requiescat pater, tenuit, liceat patienter me possidere: tibi autem quod tui juris, quodque tuus. Sitque inter me et te pax et concordia inextricabili foedere compacta. » Tunc Rollo et Gurim, illorumque milites atque descripti ad exterminandum, pacem col
Abbreviated transcription (Latin):
que hadane dicitu p̃be composint quod̃ castrum bb¬
et pugnauit contre francos et plinus õcerses Ramaldon
Duccin Illorum in fagam uertit et de subuerfiont mellent
Qua fallacia Celboẜdus comes Carnotayp̃ uobem ab
hastrngo eunt et quomodo mpose hastingus oñbus
Distractis ꝑegre profietus disparint
Dellum ittroum Ragneld princopis faauni cum Rollont

Expanded text:
quae Hasdans dicitur, ibi composuit quoddam castrum ubi pugnavit contra Francos; et, plurimis occisis, Rainaldum ducem illorum in fugam vertit; et de subversione Mellenti Qua fallacia Tetboldus comes Carnotenam urbem ab Hastingo emit, et quomodo ipse Hastingus omnibus distractis peregre profectus disparse Hastingus omnibus distractis peregre profectus disparuit
Abbreviated transcription (Latin):
nins Itao pacta rhas sũbuer sionr /ã compuentes
uolente era poroophana oꝑa ⁊am courꝑassear
mito consilio de Restriessa disponũt Nuin biero tonus
Repe tet noufra graum pas suis dix apm emglos
portum obtumit ꝙpli̾bus de suis namibus subine ẜie
Ideg fiisiam pẽtens : Ibid̃ obut mortan hastingus ut
brarolim frraorum sfegem adictis pacem peciiᵗ guem
adipiscens uobelii caro carnotẽsem stiperidii numere¬
ab ixso accepit ⁊ sit francia a truualtira fragerub
alisp dia Respirrart sentencia ulaods ol euormntatamm
scelerum debite saspcife ꝓpiciata piissimi xpi
clerẽtia eum põre ⁊ spu sancto nu̾dum meffabiliter
Regentis poer sce¬

Expanded text:
s itaque peracta urbis subversione, comperientes volante, eorum profana opera jam occupassent, inito consilio de regressu disponunt. Nam Bier totius repeteret, naufragium passus, vix apud Anglos portum obtinuit, quampluribus de suis navibus submersis. Indeque Frisiam repetens, ibidem obiit mortem. Hastingus vero Carolum Francorum regem adiens, pacem petiit, quam adipiscens, urbeso accepit. Et sic Francia a tumultuum fragoribus aliquandiu respiravit: sententia ultionis ob enormitatem scelerum debitae suspensa, propitiata piissimi Christi clementia, cum Patre et Spiritu sancto mundum ineffabiliter regentis per sae
Abbreviated transcription (Latin):
baptisio mergitur h̃õ uersatus et exar Rapacis suue
de libutus Idost hoc in tempeste noctis intdio loricatus
locatur in feretro dĩes ceteris dut suas Indurtrent loritas
subtamas. ꝓmde fit Intollerablis luctus per epc̾citum
hastingũ obisse neophitũ Resenat maris litus tanti duris
excessu de huic nai es fertar ad ecc̃liam bauilatur
scelerum ⁊ ꝑditõnus in baratioo Iãm sepaltum tradatur
cras fatur in plebe his a fant sc̃o ꝑpetratis: theacĩ
efficie domus dei Ingulãtur Iuuenes crucdertur
seues depplãtur tecta diuud̃tur ofandamd lie memiar

Expanded text:
baptismo mergitur homo versutus et exit rapacissimus baptismo mergitur homo versutus et exit rapacissimus delibutus. Post hoc, intempesto noctis medio, loricatus locatur in feretro: innuens caeteris ut suas induerent loricas sub tunicis. Proinde Fit intolerabilis luctus per exercitum, Hastingum obisse neophitum. Resonat maris littus tanti ducis excessu. Dehinc navi effertur, ad Ecclesiam bajulatus. scelerum et perditionis in barathro jam sepultum tradatur grassatur in plebe. His a funesto perpetratis, theatrum efficitur Dei domus, jugulantur juvenes, trucidantur senes, depopulatur civitas, diruuntur a fundamentis
Abbreviated transcription (Latin):
Sallut non absq pracło quoꝵlibet per ꝓqx ta fere
ouors sparã lugabte detrris. hastugus dum suã
ad adnora cupiens prouehẽ ut de Imꝑrali
Dyademate cum agirnt̃ complicã cepit actentius
tractare I dostoemo nuto confilio uelielũ ꝑmea tes
mare. Romam delaberrunt claudestina arruptiont
obtiuere ed minia egorta tempestate ad uobim
lais de uoliñtur / uento d̃pellẽte. qneprosia decore
hoc uocabatur nomine Porro ciues tornta actouiti
classe: cunitatis Repagnta portis Indurunt ꝓpitnacłã¬
clipeis et iaculis amu̾t atꝙ semet upses hortant
ad Resistenduo Quorum audaciam hastinoyus
mandaus nen sia spente Illat aippuosse
Sed suam Repetẽ patoiam uoluesse pacifices se esse
pacem Deccezs quere̾ et st le tali pressum langore
Ab eis xp̃itunt̃ fitro supplu prece de postere his cpd
ei comes audicis gandio exilarati pacem tum niftudissino
patis duico firmaint fit q cõmuus utriꝙ pepulo
urbis egresfus gam
Cam̃em scelestus ad eccłiam fertur hastugas sanoo

Expanded text:
 non absque piaculo quorumlibet per XXX fere annorum spatium lugubre detritis, Hastingus dominum suum ad altiora cupiens provehere de imperiali diademate cum agmine complicum coepit attentius tractare. Postremo, inito consilio velivolum permeantes mare, Romam deliberant clandestina irruptione obtinere. Sed nimia exorta tempestate, ad urbem Lunis devolvuntur, vento impellente, quae pro sui decore hoc vocabatur nomine. Porro cives tanta attoniti classe, civitatis repagula portis inducunt, propugnacula et jaculis muniunt, atque semetipsos hortantur ad resistendum. Quorum audaciam Hastingus umandans non sua sponte illuc appulisse, sed suam repetere patriam voluisse: pacificos se esse, pacem deinceps quaerere, et se lethali pressum langore, ab eis Christianum fieri supplici prece deposcere. His episcopus et comes auditis, gaudio exhilarati, pacem cum nefandissimo pacis inimico firmant, fitque communis utrique populo urbis ingressus. andem scelestus ad Ecclesiam fertur Hastingus, sacro
Abbreviated transcription (Latin):
Cenobitaꝵ Ingignissimuõ ubilelinus. ar̃ conc̾endos hostes
sansomis fortiendinem et ad discericandum Iudicium salomuorus
abissum opus hoc prudentis sunc Rex, et sereussime et
in Nocmamorim ducum gestis de dicersis exterptru
cõdicibus mee exigiitatm Industrit contepi ureq dict̾ire
Dicans Idem celsitudini ob Recolenda. prestorum patrum
Inter precipuas laiearum Digintatum administracõnes
piis simorum artim. exempla crouicorum bibliothece N
Delegaudum decrem EAd non Rethorum uenusta
exornatum grauitate non politi ẜmoiuis graatate uenali
leport scu mtore sed delimato stillo tenui cõont ꝙex
plana dedactum crulibet lector ad liquidum eleboram
loodram ꝑccia admõdum eruditi ꝙ strictis gladiis ce̾tate
circudeutes elimatis prauorum insidiis lectulũ Salomo do
diuine legis ꝑugili nuninẽ salagunt tucor eubtilissimm

Expanded text:
enobitarum indignissimus WILLELMUS, ad conterendos hostes Samsonis fortitudinem et ad discernendum judicium Salomonis abyssum. Opus hoc, prudentissime rex et serenissime, in Northmannorum ducum gestis, de diversis excerptum codicibus, juxta meae exiguitatem industriae contexui; vestraeque dicans idem celsitudini, ob recolenda priscorum patrum, inter praecipuas laicarum dignitatum administrationes, piissimorum actuum exempla, chronicorum bibliothecae delegandum decrevi. Quod non rhetorum venusta exornatum gravitate, non politi sermonis venali lepore seu nitore; sed inelimato stylo, tenui oratione per plana deductum cuilibet lectori ad liquidum elaboravilitterarum peritia admodum eruditi, qui strictis gladiis civitatem circumeuntes, eliminatis pravorum insidiis, tectum Salomonis divinae legis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙp̾centes iudibrmũ Nomomiẽsis quoq Ennmo exuds
cm suis dyaconib eoꝵ gladio obtrũcatur fit q etdes
dplebe ꝓpo orbata pastore / De huic sequanica. ora
agg diũtur / et apd gemetimũ classita statione
obsidiont̃ oemponũt Eui locus Iure geanctius uocal.
ꝙ pro suis offensis illut gemũt gm̃i in feodmois
arbitiãtur qr ut gẽma in anulo Ratilat sitio et
ubertate fantiũ. hit nt̾pe clodone faentoꝵ Regis
tprẽ abeato phoberto opitulate Regia baltide
constrouetus In tanto Incarmẽto ado leut uot in nougetoꝵ
mouachoꝵ mĩs eiue quãtitas suppleretur In qno
suit Incole pagauora aduc̾tum courpientes figa
laysi quadam suar̃ Reꝵ sab terra omeĩten quad am

Expanded text:
ibrium. Noviomensis quoque Emmo episcopus cum suis diaconibus eorum gladio obtruncatur; fitque caedes in plebe proprio orbata pastore. Dehinc Sequanica ora aggrediuntur et apud Gemmeticum classica statione obsidionem componunt. Qui locus jure Gemmeticus vocatur, quia pro suis offensis illuc gemunt, qui in flammis arbitrantur, quia, ut gemma in annulo, rutilat situ et ubertate fructuum. Hic nempe Clodovei Francorum regis tempore, a beato Philiberto, opitulante regina Baltilde constructus, in tanto incremento adolevit, ut in nongentorum monachorum numero ejus quantitas suppleretur. In quosive incolae, paganorum adventum comperientes, fuga lapsi, quaedam suarum rerum sub terra o
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ se Rebellã actẽptdtem diitis sanc se armie̾
es prelyis extcadeus. E uoris upones post mõdum
uocati uocate muazones Dinturuã eoꝵ morãm
moleste feroentes Repudiata uiroꝵ coplã arma
capes scant dnas Reginas lampeto stil atq marpesẜam
ceteruis audatiores proicipatea subroꝙantes que
deptigis manillis obteloꝵ ictuis adustis tetam asiã
aꝯgresse per cengun fere aimorum uolumia
y othorum gesta ꝑcarrat ⁊ noster stillus uertatu
ad prooposita

Expanded text:
 se armis et praeliis extendens. Quorum uxores postmodum vocatae Amazones, diuturnam eorum moram moleste ferentes, repudiata virorum copula arma capessunt: duas reginas Lampeto scilicet atque Marpessam caeteris audaciores principatui subrogantes. Quae dextris mamillis ob telorum jactus adustis, totam Asiam aggressae, per centum fere annorum volumina , Gothorum gesta percurrat, et noster stylus vertatur ad proposita.
Abbreviated transcription (Latin):
celi chrdint dcellect cosmognafi dit̾ si /in bres ꝑtes
diniserut AAsiam europim Affri a ꝓt Ropulantes
SSediy hu mẽtiontin de ꝑtib terie fecus non In utile
unde tur s brenitero bomemoremus Id de pelis beatus
angustius in xuiͦ libro de cuirtate dei dicat/ Asia
E nropa uero a septetirout usqn ad ocadentem
atr Inde affoica ab ocudente Iisq ad meridien
unde uidetuo uoban orbem diuĩdium dut tenere
duropa et affrnca / Aliid uero diuidum sola
asia  Sed Ideo Ille due partes facte fuil qna
Inter Notodꝙ Intrat ab occeno quotqud ⁊ quarum
terrarim Interlaat ⁊ hor mae magnd nobis ferr¬
facit Quappter se in dnas partes orbem diui̾das
orittis et occideutis Asia erit in ioua in alteria
utro euroa s⁊ affrica hie furcinte ĩtimatis ad

Expanded text:
in tres partes diviserunt, Asiam, Europam, Africamque reputantes. Sed quia hic mentionem de partibus terrae fecimus, non inutile videtur si breviter commemoremus quid de illis beatus Augustinus in XVI libro De civitate Dei dicat: « Asia, Europa vero a septentrione usque ad occidentesque ad meridiem. Unde videntur orbem dimidium duae tenere, Europa et Africa, aliud vero dimidium sola Asia. Sed ideo illae duae partes factae sunt, quia inter utramque intrat ab Oceano quidquid aquarum terras interluit et hoc mare magnum nobis facit. Quapropter si in duas partes orbem dividas, Orientis et Occidentis, Asia erit in una, in altera vero Europa et Africa. » His succincte intimatis, ad
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dicanturo graie uragra toꝵ boreas Noriꝭ uocatuo
homo uero maii Inde Norchinam id est homines
borocales ꝑ denoiacionem ⁊nd̾cupantar E ed sine hot
sine illid / extin̾i orignem tñ agothis nostiultr
⁊ daua. Eu tortis post hoc adoleuerom
Incexees et di Replete essen hominibus Au¬
sedibus iꝯprare/ Qut geno Idurro sic multi¬
placabams gñ mimo deditre luxi mulitrb m̾gebar
multie Nam pater adultos filios cactos a se pellebar
pred unũ quẽ heroedem sui Iuis Relinquebar

Expanded text:
autem dicuntur, quia lingua eorum Boreas North vocatur, homo vero Man: inde Northmanni, id est, homines boreales, per denominationem nuncupantur. Sed sive hoc sive illud exstiterit, originem tamen a Gothis noscuntur ducere Dani. Qui tantis post hoc adoleverunt incrementis, ut, dum repletae essent hominibus insedibus migrare. Quae igitur idcirco sic multiplicabatur, quoniam nimio dedita luxui mulieribus jungebatur multis. Nam pater adultos filios cunctos a se pellebat, praeter unum, quem haeredem sui juris relinquebat.
Abbreviated transcription (Latin):
uec et ei noe filios habuisse sacre dd liquidm
testãturo paisine quaꝵ Innoro nourre Iapher
filiũ qerunt qũt proprio uoca bulo magot noiãrur
curꝰ ꝯodita soboles de similic̃int ultiẽ sillaloe
par̾ia noĩs uocabutum thens ad eo pubalamt ui
per diu̾sa teoraꝵ anisticra multimãde se dilatarer
poredictã Infulã ucauzã intia maris fretum
sibis uxicaretꝭ n qua per fuccedenna temporum
curricula ad mõdum multiplicata dnos aꝑsẽ in
aris Robustis sanosꝰ produpit golloꝵ gp̃łos. Oo
quibus unus cum Rege s̃o thauause ee uayyma fua
ecqye s sus ulteriorã sethia Inuaset sibi q usurpauir¬

Expanded text:
es etenim Noe filios habuisse, sacrae ad liquidum testantur paginae. Quarum junior nomine Japhet filium genuit, quem proprio vocabulo Magog nominavit. Cujus Gothica soboles de similitudine ultimae syllabae paterni nominis vocabulum trahens adeo pullulavit, ut per diversa terrarum interstitia multimode se dilataret, praedictamque insulam Scanzam intra maris fretum sibi vindicaret. In qua per succedentia temporum curricula admodum multiplicata, duos ex se in armis robustissimos produxit Gothorum populos. Ex quibus unus cum rege suo Thanause de vagina sua egressus, ulteriorem Scythiam invasit, sibique usurpavi
Abbreviated transcription (Latin):
ext̾atio ide uero status dit pelagio dpelentu
uaues /ad eas ꝓpere festinant nulites Cleuantur
uegilla librant uentis carbasa uehatur lui
pices ad lace̾ndas di̾cas ones deo fuo Chur
humanũ faragint̃ libanies

Expanded text:
exercitus. Inde vero statuto die pelago impelluntur naves, ad eas propere festinant milites, elevantur vexilla, librant ventis carbasa; vehuntur lupi pernices ad lacerandas dominicas oves, deo suo Thur humanum sanguinem libantes.
Abbreviated transcription (Latin):
ount. stanga q ol Illus menoriam d
ecouꝑant Illum uocanerdunt Aude / demq prolixui
tendentto Antra geumauntos fuiresi ape otidas occupantens
paludes plimas Regines diffuse mitantus Enaꝵ
in sedã sedo dacia que /⁊ dauanchia sistei  Rxt
habus miltos mre rchilo  ophi eiondinont uehẽ teri¬

Expanded text:
us memoriam, de quo eruperant, illum vocaverunt. Inde denique prolixius tendentes intra Germanicos sinus, Meotidas occupaverunt paludes, plurimas regiones diffuse metantes. Quarum in secunda sede Dacia, quae et Danamarcha, sistens, reges habuit multos, mirae philosophiae
Abbreviated transcription (Latin):
ee dimrẽte nuilitũ frespcia. prelioram destitucutes
dualidum ⁊ barbaromm scu eacuslib hostis Inuasioni
opportimam eã Reliquerunt. Quo tempore mu¬
ragem cũ lolhriq Regis filio nouunt i biero costi quid
ferrice procunte eius expediciont hostuigo bim
pegauorum nequissiuo anoritis scu danatis fuiba
Cuctuãtes maritima lictoris Inrolentes  continuis
cladibus uexanerint / eiuitates dicue̾tes / atqe
alhatias concrem̃tes qͥo uero Ist lotqnocas
uelienis strrpe orm̃dus extit̾ł / ĩ foa dicenus
E medo porins de sala dacce paurd decans diaro

Expanded text:
munimine militum frequentia praeliorum destituentes, invalidam et barbarorum seu cujuslibet hostis invasioni opportunam eam reliquerunt. Quo tempore pagani, cum Lothroci regis filio, nomine Bier, costae quidem ferreae, procurante ejus expeditionem Hastingo omnium paganorum nequissimo, a Noricis seu Danicis finibus eructantes, maritima littora incolentes continuis cladibus vexaverunt, civitates diruentes, atque abbatias concremantes. Quis vero iste Lothrocus, vel ex cujus stirpe oriundus exstiterit, infra dicemus. Sed modo prius de situ
Abbreviated transcription (Latin):
reliqua uero que ꝑtur Relati pli̾morum ad cort borand̃
fudem eque y dontorim anuis et Rerum exꝑue̾bõ/
die uerum qui sutis mancipatum stolis forte pre sumptõus
aut alia qualibet clpa tali pͥro studio nolam̃t, haut
iura leur sei ꝑuicioso arrisu blaudiẽt delectari cag
Alecebua ndo dplicari toudecet que̾ augustre
maceriarim pro suꝑur Iht lmõ emplitudint deuotissime
corde amplectunde᷑ Includunt quẽ tem h̃tus Reu̾utia
ꝙͣ uitti ꝓfessio audo seclidunt En habetir uordãm
sapic̃tissime Regnorum doriator ⁊ pacem ⁊ bella
scund pris si ꝯeentoris uods gloriosissim dicis
Roberti supiorũꝙ ꝑcitum qui terrent milicie
nominatis suni poncipes sucerissina taro fede
alacerrima spe fernctissue caritte ed celas tian
cullores ex titeuunt Imꝑator eteruo presidens Impnio

Expanded text:
Reliqua vero, quae partim relatu plurimorum ad corroborandum fidem aeque idoneorum annis et rerum experimenti. Verum, qui sacris mancipatum scholis forte praesumptionis aut alia qualibet culpa tali pro studio notaverit, hanaura leni sed pernicioso arrisu blandiente delectari, atque illecebra mundo implicari condecet, quem angustiae maceriarum, pro superna Jerusalem amplitudine devotissimo corde amplectendae, includunt; quem tam habitus reverentia, quam vitae professio a mundo secludunt. En habetis vestram, sapientissime regnorum dominator, et pacem, et bella simul, piissimi genitoris vestri gloriosissimi ducis Roberti, superiorumque parentum; terrenae militiae nominatissimi principes, sincerissima tamen fide, alacerrima spe, ferventissima charitate ad coelestia cultores exsti
Abbreviated transcription (Latin):
x quo francorum gens tesimptis uirib Romani featatis
Ieerũ aceruce ppe Rexulit ferma qn colla sub Regum
odoriseros fructis fertus adrosq occiduos lunites
florut quã dting lempestate Ipos Reges frebus le clieis
Iuorium modexaine poõ unica suceresfus inpucutios¬

Expanded text:
x quo Francorum gens resumptis viribus Romanae feritatis jugum a cervice propria depulit, ferinaque colla sub regum odoriferos fructus ferens, ad usque occiduos limites floruit. Qua denique tempestate ipsi reges rebus bellicis quorum moderamine
Abbreviated transcription (Latin):
gentib aliems Alb iyso gmpppe ut ita loquea occerimo
lictore uerisus ori̾tem usq antronũ clarissiram
uetĩ tempore acquitome urbem ullam libertatem
Lestatirr huc pactans fecundis sima urbs acqui tame
hoc pantonũ  hoc encolisina . hoc petragoditum
hoc lemonitas hoc certe aceruas Apsum q Auariom
capud Regua atquitauiti

Expanded text:
ita loquar, Oceani littore versus orientem usque Arvernum clarissimam veteri tempore Aquitaniae urbem, nullam libertatem Testatur id Pictavis fecundissima urbs Aquitaniae, hoc Sanctonum, hoc Engolisma, hoc Petragoricum, hoc Lemovicas, hoc certe Arvernus, ipsumque Avaricum caput regni Aquitanici.
Abbreviated transcription (Latin):
quad̃ cenobro sancto sdore̾ti suxpor̾ta componẽ teo¬
/ magaliã Instar exdificantre. Bargy. quo captarorum
greges catheius astrictõs as seruarent Iroĩ q pro toie
delati cotã c̾rũ c̾ta de leuere prou̾tiam / Et protino
quid̃ adue̾tu uobem naneticam mce̾dio cremantꝰ Dem¬

Expanded text:
quadam coenobio Sancti Florentii supposita componentes, magalia instar exaedificavere burgi, quo captivorum greges catenis astrictos asservarent, ipsique pro tempore delati, totam circumcirca delevere provinciam. Et primo quidem adventu urbem Nanneticam incendio crema
Abbreviated transcription (Latin):
cuer siont locus g tanto houoris splaudore. du
uigierat eohurbats amib at subuersis dorur bus
ccpit ue cubile firaꝵ et uolutrũ materiis in sua
socditati ĩ sullue porrectis arbustis qz deufissams
et arboꝵ ungultis per xxxx ᵗᵒ. serne amor e cuoric la
bbiq est teria productis.
capil uii.¬

Expanded text:
splendore diu viguerat, exturbatis omnibus ac subversis domibus, coepit esse cubile ferarum et volucrum: maceriis in sua soliditate in sublime porrectis, arbustisque densissimis, et arborum virgultis per triginta ferme annorum curricula ubique e terra productis. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
Biti coste ferite a suo abdirat Regno / num cius
peday ꝓgo Ihastugo peri cm̃io foaũ dultatis sumro uol
peerora Re tuia petens exteras sibi armis acquirerer
sedes Edu Ider costa ferre a uoca batur qui non
uim gntitumq spnte Illesus dehemitntis sunc matris
eius benesitiis Iufectus / hastuꝵ ꝯ Iero aprĩa ꝯ siro
adelestente exul prostriptus nuissa legam̃ne mrlitẽs
Definitimis prominciis aiuo leues belliq eupidos
ad hanc expedito̾ntm duitanti d̾i eblem pupyntũd¬

Expanded text:
a suo abdicat regno, cum ejus paedagogo Hastingo per omnia fraudulentissimo; ut, peregrina regna petens, exteras sibi armis acquireret sedes. Qui ideo Costa Ferrea vocabatur, quia non vim quamcunque sperneret illaesus; vehementissimis matris ejus venenis infectus. Hastingus vero a patria cum suo adolescente exsul proscriptus, missa legatione milites de finitimis provinciis animo leves, bellique cupidos, ad hanc expeditionem invitans, innumerabilem pugnant
Abbreviated transcription (Latin):
qued ab egonidio mudidi el matal uns toctu
dontisstau faerat tus tõditum. ffut necte per
liclam legtis postẽa Repari filiam tuam noidabis
filio enrs Iuxorem / nec d filiabus eoꝵ accipies
filio tno qui seduci̾t corda nr̃a ne discidanis adeo

Expanded text:
quod ab exordio mundi huius naturali instinctu dlitteram legis postea reparari: Filiam tuam non dabis filio ejus uxorem, nec de filiabus eorum accipies filio tuo, qui seducent corda vestra, ut discedatis a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
Sccoroum sedi ħ cuuete iux libera caru
Cnãdeturq fontes etaaꝵ flama cremabut
Daultus accuo titegens tun quasq loq̃tur
Secreta atz deus Ie serabit pectora laci
Tunc erit ⁊ luctus stoidebunt dentob oĩus
Eoipitus solis inbar et chorus mt̾it astris
Noluatum celum inuame splendor obibu¬

Expanded text:
e lux libera carni Tradetur, sontes aeterna flamma cremabit. Occultos actus retegens tunc quisque loquetur, Secreta atque Deus reserabit pectora luci. Tunc erit et luctus, stridebunt dentibus omnes. Eripitur solis jubar et chorus interit astris, Solvetur coelum, lunaris splendor obib
Abbreviated transcription (Latin):
um gitur tante probitans epuberaret copiis
diuicio sue Inuc̃̾tatis dutra norma̾uicũ ducratum
contar. quodi pestiferi oriri semmiarit distidii
Nam Rustiq unarmes ꝑ iuersos touas noruaince
prit comat atus plama oegentes domue ticula dapta
suos libatus unnẽ. decernebat Qiatims tam

Expanded text:
um igitur tantae probitatis exuberaret copiis, in initio suae juventutis intra Northmannicum ducatum contigit quoddam pestiferi oriri seminarium dissidii. Nam rustici unanimes per diversos totius Northmannicae patriae comitatus plurima agentes conventicula, juxta suos libitus
Abbreviated transcription (Latin):
um instatu sapra Intellerto sab tam prec laro Reclore
Nõrame fellicitas pelleret Eedredus anglors Ras
Reguoa qd̵ sũb magitia potentissimoꝵe slegum ged̃ dur
flomtrat trnto nefocrir prodinons scelere Reguũs suni tr
polliat ut et pagau tõm tam epecrable nihas horiẽdã
Sicardt Nam dauos peroomee Requa una gcordia¬

Expanded text:
um in statu supra intellecto sub tam praeclaro rectore Northmanniae felicitas polleret, Eldredus Anglorum rex regnum quod sub magna potentissimorum regum gloria diu floruerat, tanto nefariae proditionis scelere regiminis sui tempore polluit, ut et pagani tam exsecrabile nefas horrendum judicarent. Nam Danos per omne re
Abbreviated transcription (Latin):
fuedear gno cepud ambicoiensim pagam sibre ea
collorrium occarreat Regen Reconciliare Ille
facaore̾q Regnã sueiturono subdere cupanti
Qubas uerbis subdoli de ceptus quo lelissina
spes uocauat Iter õsticmt festueus Que ẽ ti obun
fuerunt duo milites thedbaldi quoꝵ soures eut
Quorsũ Illustois sunt uirorum ꝓressum tends
uis ne . ẽc dux Nouiaunoꝵ pu extre taam priacm
custos omũ hic dictis continat cin duux aut Qn
srbi ad ꝯfalec̾dum ac necces ẜ̾ro prouidendm dirigi
Illis gmdem honorifice uole dipit ⁊ unne̾sem
ex auro quatuor libraꝵ in caprlo fulge diuoi
dedit / calterum uero arnuela totudem librar¬

Expanded text:
suadeat quod apud Ambianensem pagum sibi ad colloquium occurrat, regem reconciliare illi, Francorumque regnum suae ditioni subdere cupienti. Quibus verbis dux subdole deceptus, quo laetissima spes vocavit, iter instituit festinus. Cui eunti obvii fuerunt duo milites Thebaldi. Quorum unus ait: « Quorsum, illustrissime virorum, gressum tendis? Visne esse dux Northmannorum, an extra tuam patriam custos ovium? » His dictis, conticuit. Cui dux ait: sibi ad consulendum ac necessario providendum dirigi, illis quidem honorifice vale dixit, et uni ensem ex auro quatuor librarum in capulo fulgidum dedit, alterum vero armilla totidem librar
Abbreviated transcription (Latin):
satiq nũdoem Aliam in monte que dicitur trdba i
Iasignuent Teupore sab eodem dum abiit hugo
in Illis loro ab ont̾ lõus subrogatur huptor magio deccis
filis hugo capech adi̾ cla̾nte e duce R hacrdo huc
aduerosum flacd renstm arauolsam sibi nulitare Reauẽtẽ¬

Expanded text:
tur Tumba, in insignivit. Tempore sub eodem diem obiit Hugo in illius loco ab omnibus subrogatur Hugonis Magni ducis filius Hugo Capet, adminiculante ei duce Richardo. Hic adversum Flandrensem Arnul
Abbreviated transcription (Latin):
aubicone eaud et periit cariam Quem diee Iei
eum secum de tu̾uit ⁊ poteuat sue magortudinem
prorut libit Illi oftedit Gausefedur antrm
Ul si aduce tam excellẽ ler trartor udu tacra
se deliberaro cepir qr si cins nẽgetaio comubio
suroris nomune᷑ hadius fornor Intrro eos nerteres᷑
nodus amouis Exar eñ hce puella cor pore

Expanded text:
ambitione illius expetiit curiam. Quem dux, ut paratu eum secum detinuit, et potentiae suae magnitudinem prout libuit illi ostendit. Gaufridus autem ut se a duce tam excellenter tractari vidit, intra se deliberare coepit, quia si ejus jungeretur connubio sororis nomine Haduis, fortior inter eos necteretur nodus am
Abbreviated transcription (Latin):
soꝵ se i̾mintoe conetes ir frturoꝵ ꝯtra se unanmnm ter
maud ut ocius Illia fuccarrat s⁊ paganorum
muibutodine frimoꝵ Rabiem solotoms q̃ p̾mat
Cuns legatos Rop non modo gaadenter Recepir
uexum eciam maxinus nurmũbus dicatis duci

Expanded text:
se imminere, comitesque Francorum contra se unanimiter mandat ut ocius illi succurrat, et paganorum multitudine Francorum rabiem solo tenus comprimat. Cujus legatos rex non modo gaudenter recepit, verum etiam maximis muneribus ditatos duci
Abbreviated transcription (Latin):
simuilanti b eppores duci Ricardo cepit cduersari
eius tercas deno luento Rapiris Coaꝰ temeriarios
ausus ut comꝑit fortitidine canto digna oao
strenne compressit Ted baliuo antem suum
Inceptũ spe mians ualt̾ consuerans Cerberge
Aegine de Recando duce malinola uerlia cepoit
suggert suadeus eo uiueate lotharum Regem
filium egnadam fuum frouicoꝵ Regnũ nũ ꝙpr pacatu

Expanded text:
simultatibus exortis, duci Richardo coepit adversari, ejus terras demoliendo rapinis. Cujus temerarios ausus ut comperit, fortitudine tanto digna viro strenue compressit. Thebaldus autem suum incoeptum spe minus valere considerans, Gerbergae reginae de Richardo duce malivola verba coepit suggerere, suadens eo vivente Lotharium regem, filium equidem suum, Francorum regnum n
Abbreviated transcription (Latin):
cuipudio oxcolendus qu su fulgoris Raduos pe
dinersos orbus cardiens gloso nouane spargers
Intra sui ducas luu tis plimas bouorꝭ. operum
Incroeuttis Noun d̾incam pent patiniam unã pri
Insignit eocbiam hic in arans admodum strens
ubiꝙ aumatas militum legiones nobilit̾ regii
ee Imilas uictorium semꝑ capere assuetus
Et qnd sclari accur̃ foret deditus totus tamen
fuit fide catholicus et erga der tul tores
bemnolus ac deco tus Suli cu ꝰ moderamarge
pl̾ma mõchor adolere a dolenere ouilior qua
uelud apes es multis sanctorꝭ neto castoio
eiupentes lucidissima in celestes chesauros
Intuleroit mellle¬

Expanded text:
tripudio excolendus. Qui sui fulgoris radios per diversos orbis cardines glorioso nomine spargens, intra sui ducatus limites plurimis bonorum operum incrementis Northmannicam pene patriam unam Christi insignivit Ecclesiam. Hic in armis admodum strenuus, ubique armatas militum legiones nobiliter rexit, de inimicis victoriam semper capere assuetus. Et quamvis saeculari actui foret deditus, totus tamen fuit fide catholicus et erga Dei cultores benevolus ac devotus. Sub cujus moderamine plurima monachorum adolevere ovilia, qui velut apes ex multis sanctorum actuum canistris erumpentes, lucidissima in coelestes thesauros intulerunt mell
Abbreviated transcription (Latin):
eriata Illi d̾dalsit . uerudecam benuolo nr̃o
ut focm carous sinũ deicceps da legar Coa nii
multo post occasem corrtatum tradidir cip
quadd peullã ualde speciosam uorablõ legstelia
De dit foliam siquid cuꝰdem nobilissum uocor
nomino turcheull epea tres geuunt filios Robertã
stil pose ens mortem canor̾catus Illius heudem
N brmaita tellus siliui afane ducie /¬
Ducis sororem in cõmgio habeis quibusd̃ ephorts eportis
Disseusionũ o̾centis duci nocepe et de decora Ingertie
sicieus mapimam nauũ multitudintꝰ no mare inssit Apelli
ac militib ex oma Regno maudaut ut ꝯstituto abeo die
ad cas conueiurent loricis et gales deceuler armati
Ciꝰ nissis gratanter ingli obtemꝑantes uonanints
assint ad nanes Rx Igituo prospecta multa et
optime Instructã epteitus coppia astars nulicre sue
sacoaois aĩ su ꝓportum expontus ualida aiusteritate
Regio more prechoit ut c̾tes totam neruaamam
locum gue contremurent dussit eciam det Rcurdin

Expanded text:
errata illi indulsit, verum etiam benevolo animo ut fratrem charissimum deinceps dilexit. Cui non multo post Ocensem comitatum tradidit, eique quamdam puellam valde speciosam, nomine Lezceninam dedit, filiam siquidem cujusdam nobilissimi viri nomine Turchetilli. Ex ea tres genuit filios, Robertum scilicet post ejus mortem comitatus illius haeredeNorthmannica tellus siluit a facie duciducis sororem in conjugio habens, quibusdam exortis dissensionum incentivis, duci nocere et dedecora ingerere sitiens, maximam navium multitudinem in mare jussit impelli, ac militibus ex omni regno mandavit ut constituto ab eo die ad eas convenirent, loricis et galeis decenter armati. Cujus jussis gratanter Angli obtemperantes, unanimes adsunt ad naves. Rex igitur prospecta multa et optime instructa exercitus copia, ascitis militiae suae satrapis, animi sui propositum exponens, valida austeritate regio more praecepit ut euntes totam Northmanniam locum igne concremarent. Jussit etiam ut Richardum
Abbreviated transcription (Latin):
lotharuum de om̃ibus uercrarlo anmo Illi saciffictura
Igitur audieis thebaldus Regem absqr fuo ꝯsalt
pacem querere foruadans᷑ ue totum sediconis poudus
saꝑ cum Iuronibat que d moͣchum dio cã festinacione
mirtit mandaus se in qubus Illum offenderat Ioto
cognairat̾ perute ac ad cimiam eurs Ire e broicam qz
uibem Alli Reddere uelle Nur antem his auditis
letus effictar ce t conce ssos securitate copiam I
Iadalget ad se uemerdi Quai tum famliaribus adeũ
ueniens non solum Illi urbem qtdidit uerrum enam
firmatis amicitiis ac̃ multis donariis abio gaudens
apud guol di fossam in pagauorumm castris cenã
nare magtudiuus corstour uissit in quar Rx lotharias
cum suis obtanatibus dudtoro Ille satif fecit fulab¬

Expanded text:
Lotharium, de omnibus benevolo animo illi satisfacturum. Lotharium, de omnibus benevolo animo illi satisfacturum. Igitur audiens Thebaldus regem absque suo consilio pacem quaerere, formidans ne totum seditionis pondus super eum incumbat, quemdam monachum duci cum festinatione mittit, mandans se in quibus illum offenderat, toto conamine poenitere, ac ad curiam ejus ire, Ebroicamque urbem illi reddere velle. Dux autem, his auditis, laetus efficitur, et, concessa securitate, copiam illi indulget ad se veniendi. Qui cum familiaribus ad eum veniens, non solum urbem illi reddidit; verum etiam firmatis amicitiis, cum multis denariis ab eo gaudens apud Givoldi fossam in paganorum castris scenam mirae magnitudinis construi jussit, in qua Lotharius cum suis optimatibus d
Abbreviated transcription (Latin):
eppidite ꝓbiq fexis d̾choris de subuersint ꝯsulumt
fuancie Et ecce Rexeatino tumuiltir e nanib ꝓriñt
totam ꝙ in circiitir prĩam epicialit̾ arm burunt
De hnc uiui c mulieribus dõcacouati distrahũt
Uia depredantur. lorbes desolantar casterla
subãtantur ⁊ texra in solitadinem Reddigitico fit
bactas oĩmu in aõẽ ułło caut perpona tatum thebaldi
latiãte ubi uero Illa deffic̾t Regalia mea contins
Innadim Que mt fogans substrahunt Normãius
possudeuda loili proeno ⟦cocutunt libera manet coprogars
Rappinis tellus normauica frntia uero millo
obsestente distrahiit captiua¬
ongregatur Iuuestigaturꝰ cur xpĩanus pp̃łis hnsr
cladibus affligamur in miteutes dang carnotensem
presulem duci scitatur ab eo cuuss Rei causa tam
sentritas Aquo cum Regis firundes et ihebardis urbis
ebroice surreptionem pentifeꝵ didicisset sor festun
a pag amus norupciombus Indicias petit ac cidistipa᷑¬
in gubus priesules aducant lono epportimo Rogtm

Expanded text:
ulunt Franciae. Et ecce repentino tumultu e navibus proruunt, totamque in circuitu patriam exitialiter comburunt. Dehinc viri cum mulieribus concatenati distrahuntur, vici depraedantur, urbes desolantur, castella subvertuntur et terra in solitudinem redigitur. Fit luctus omnium in commune, nullo cane per comitatum Thebaldi latrante. Ubi vero illa deficiunt, regalia jura continuo invadunt. Quae autem Francis subtrahunt, Northmannis possidenda vili pretio conducunt. Libera manet a paganorum rapinis tellus Northmannica, Francia vero nullo obsistente distrahitur captivacongregatur, investigaturus cur Christianus populus his cladibus affligatur. Mittentes denique Carnotensem praesulem duci sciscitantur ab eo cujus rei causa tam rocesserit severitas. A quo cum regis fraudes et Thebaldi urbis Ebroicae surreptionem pontifex didicisset, confestim a paganicis irruptionibus inducias petit, ac adiples adducant loco opportuno regem
Abbreviated transcription (Latin):
desponsama exgua filiot geunt Recharodum uide luei
et R̾bertum ats maulgerorum aliot ego dnoc at filias
toes quaꝵ una nonnt eimuna Edelredo Regi anglorl
npsit dequã pdem las Elbardimn ⁊ alinedum gaurn¬
guitis loux post dolis Inr̾emptum ppecioeaunt ulc̃dã
oero. hadmaa uocata gooffiedo britannor comti
ucta alanũ et Sudene̾ puces ꝑgtanit Cercia quid¬
nomine magfildis Odom ronucti dequa hurio in

Expanded text:
dum videlicet et Robertum atque Malgerium, aliosque duos atque filias tres. Quarum una nomine Emma, Edelrodo regi Anglorum nupsit, de qua idem rex Edwardum et Aluredum, Godwini longo post dolis interemptum procreavit. Secunda vero Hadvis vocata Goiffredo Britannorum comiti juncta, Alanum et Eudonem duces progenuit. Tertia quidem Mathildis Odoni comiti, de qua sermo i
Abbreviated transcription (Latin):
dio em̃ ad ꝯ̾silium contrõahendam Respurtias ꝯgregatia
ebroicã ugꝯnessus. caub incantis eã obsidione cuu
dolis q Willeberti agnom̃to Machel capit ac ad
eppagudam ꝓrĩam Thebaldo conuti stanꝰ traddir
Rege ueno E uobe Recedente Richacedus dux elestigro
tum prosequaticu ⁊ muctum Danea sem fire caruoltũ
suntatum prediis ⁊ Inctadiis deppła tur Consimptis
omt̾bus que Thebaldi erunt cã dͥmuaera preda
Redtemeuꝰ ad prop̾a . hã mora. T hebalins Reaꝑca
uicssitudice cla ept̾citiũa agmtmi collegit ac ad
dedecus ducis apud herriertiundis uillã papilionis
et magalia fipir stabenam qi iafest ssunoꝵ hesterm
composiar uenum prorudis siaus ac fortis sums daceꝭ
in tempeste noctis selento pluxã fecae tradsinctau
⁊ dilualo super eos Iorne̾s tanta Illos stias

Expanded text:
im ad consilium contrahendum respirans, congregatis Ebroicam aggressus, civibus incautis eam obsidione cingit, dolisque Gisleberti agnomento Machel capit, ac ad expugnandam patriam Thebaldo comiti statim tradit. Rege vero ab urbe recedente, Richardus dux e vestigio eum prosequitur, et cunctum Dunensem seu Carnotensem comitatum praeliis et incendiis depopulatur. Consumptis omnibus quae Thebaldi erant, cum innumera praeda revertitur ad propria. Haud mora, Thebaldus reciproca vicissitudine clam exercituum agmen collegit, ac ad dedecus ducis apud Hermentrudis villam papiliones et magalia fixit, stationemque infestissimorum hostium composuit. Verum providissimus ac fortissimus dux intempestae noctis silentio alveum Sequanae transmeavit, et diluculo super eos irruens tanta illos strage