comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& teligiose cã discernendi magio dispurandiq diligentia ꝙ̃ cum
decernendi sententia fidutiaq disseruit. Quonia profecto cãs¬
scientie corporum uarietates dissextationumq ic differentiatum
ignorantes directum atq ꝑpetuuꝰ distinctumq in rib singulio
prcceptum quod ego noo in prima tractatus is tius ꝑte desiderare
dixeram non capiunt. Euis aĩt Chilonis a quo lisputatun¬
cule huiꝰ initium fecimus oum ala quedã sunt mota itilia atq
prudentia tamen id maxĩe exploiate utilitatio ẽ quoeduas fero¬
cissimas affectiones amoris atq ocii intra modum tm̃ coercuit
Hac inꝗt finiam &e raniq̃ forte fortuna osuruo. Suphoc eode¬

Expanded text:
et religiose, cum discernendi magis disceptandique diligentia quam cum et religiose, cum discernendi magis disceptandique diligentia quam cum decernendi sententia atque fiducia scripsit, quoniam profecto causarum ac temporum varietates discriminumque ac differentiarum tenuitates derectum atque perpetuum distinctumque in rebus singulis praeceptum, quod ego nos in prima tractatus istius parte desiderare dixeram, non capiunt. Eius autem Chilonis, a quo disputatiunculae huius initium fecimus, cum alia quaedam sunt monita utilia atque prudentia, tum id maxime exploratae utilitatis est, quod duas ferocissimas adfectiones amoris atque odii intra modum cautum coercuit. Hac, inquit, fini ames, tamquam forte fortuna et osurus; hac itide
Abbreviated transcription (Latin):
amici ipilitao . Ponderib ce eni potestatibq pñtib nõ uocabu¬
lorum ꝓpellationib neq dignitatib genetũ duudicanda sunt
Nam im in reb aut parib aut nõ longe secus utilitas ami¬
ci et hohestao nr̃a consistit honestas proculdubio preponderat
Cũ uo̾ unici utilitas nimio est amplior honestatis aũt nostre
in re nor graui leuis i actura ẽ tunc qđ utile amico ẽ id pͥmu
illo qđ pnestũ nobis ẽ fit pleniꝰ sicuti ẽ magnũ pondus cris par¬
ua lamna auri sit pretiosius .Uerba adeo ip̃a Theophrastus¬
gratie tempestiuus laxato paulũ ꝑmissoq subtili ius ticie examine
iͦs uerbs diffiniuit. G post deinde idem Theophras tuo ad hãc¬
taeriinsecus arq alia q̃i appendices ꝑsonarũ causarũ & tẽporũ
& circunstantie ip̃iuo necessitates quas indudere in precepta dif¬
ficile est moderant̃ & regunt̃ & quasi gubernat & nũc ratas ef¬
ficiunt nũc irritao. Ncc ralia que Theophrastus cauto a soliciaa

Expanded text:
abulorum appellationibus neque dignitatibus generum diiudicanda sunt. Nam cum in rebus aut paribus aut non longe secus utilitas amici aut honestas nostra consistit, honestas procul dubio praeponderat; cum vero amici utilitas nimio est amplior, honestatis autem nostrae in re non gravi levis iactura est, tunc quod utile amico est, id prae illo quod honestum nobis est fit plenius, sicuti est magnum pondus aeris parva lamna auri pretiosius. Verba adeo ipsa Theophrastgratiae, tempestive laxato paulum remissoque subtili iustitiae examine, his verbis definivit: Ἡ ta extrinsecus atque aliae quasi appendices personarum et causarum et temporum et circumstantiae ipsius necessitates, quas includere in praecepta difficilest, moderantur et regunt et quasi gubernant et nunc ratas efficiunt, nunc inritas. Haec taliaque Theophrastus satis caute et sollicite
Abbreviated transcription (Latin):
trimonioꝵ ftequentia nõ posse. Hoc qͦ aliud ex eae oratiõe
metelli dignũ esse existimauimus assidua lectione nõ here
minusq̃ qͦue agrauissimis pħis sccipta sunt. Eerb metellibec
sunt. Dui i mortales plurimũ possunt: sed nõ plus ulle debent
nobis ꝗͣ parentes:. At parentes si ꝑgunt liberi ertat bonis ex¬
heredant. Quid ergo nos adiis ⁊̃ mortalib diuius expecti¬
mus nͥ malis ratiõib sine facimꝰ. Hisdem deos propitis ẽeꝰ eque

Expanded text:
trimoniorum frequentia non posse. HocHoe quoque aliut ex eadem oratione Q. Metelli dignum esse existimavimus adsidua lectione non hercle minus quam quae a gravissimis philosophis scripta sunt. Verba Metelli haec sunt: Di immortales plurimum possunt; sed non plus velle nobis debent quam parentes. At parentes, si pergunt liberi errare, bonis exheredant. Quid ergo nos ab immortalibus dissimile ius expectemus, nisi malis rationibus fine
Abbreviated transcription (Latin):
nequeat suꝑesse labori. Signifieat enim supra laborẽ esse neqi
oprimi a labore. An autem suꝑese dixetint ueteres pro restare
et perficiende rei deesse que tebmus. Nam S alustius ĩ si¬
solitus erat que Iugurte fexo ar maiorib astricti suꝑauerant
Sed inuenimus intertio Enniiannualium in hoc uersu An¬
de sibi memorat unũ suꝑesse labrem idest reliquĩ esse &
restare. Quod qa idest diuise ponũciandũ est ut ũ una pari
orationis esse uideat᷑ s due. Eiceo autem in secundiantoni¬
a narum: quod ẽ reliquũ nõ suꝑsse: sed restare dicit preter
hec supesse inuenimuo dictum po suꝑstitẽ esse. Ita em scciptũ
est in libro epłarum A. Ciccionis ad L plancumł in epla
as asini pollionis ad Eiceronem uerbis his. Hlam nq de esse
.t.p. uolo neq supesse ꝑ quod sinificat si res ꝑ emoiat. et pe¬
reat nolle se uiuere. In plauti aũt asinaris manustius id

Expanded text:
nequeat superesse labori; significat enim supra laborem esse neque nequeat superesse labori; significat enim supra laborem esse neque opprimi a labore. An autem superesse dixerint veteres pro restare et perficiendae rei deesse, quaerebamus. Nam Sallustius in sisolitus erat, quae Iugurthae fesso aut maioribus astricto superaverant. Sed invenimus in tertio Enni Annalium in hoc versu: Inde sibi memorat unum super esse laborem, id est relicum esse et restare, quod, quia id est, divise pronuntiandum est, ut non una pars orationis esse videatur, sed duae. Cicero autem in secunda Antonianarum, quod est relicum, non superesse, sed restare dicit. Praeter haec superesse invenimus dictum pro superstitem esse. Ita enim scriptum est in libro epistularum M. Ciceronis ad L. Plancum, et in epistula M. Asini Pollionis ad Ciceronem, verbis his: Nam neque deesse volo neque superesse, per quod significant, si respublica emoriatur et pereat, nolle se vivere. In Plauti autem Asinaria manifestius id
Abbreviated transcription (Latin):
erat. Ir libro qͦ ꝑ sccundo d ip̃m uerbum Eiceronis non
temete anseundum uerba ex eo libro hec sunt. Non graua¬
rer leli usi & hos uelle putate et ip̃e cuꝑem te qͦ aliquã ꝑte
huiꝰ nr̃i itmonis attingere presertim cum heri ip̃e dixeris
in nõsir memoria doctissimis suꝑesse nõ simplici ratiõe dici
se pro sufluenti & uacuo neq admodu necessario ita ut
supra pouimus i aronem dicere alias ita ut cicero dixit
pro co q̃đ copia ꝗdem & facultate ceteris aniret suꝑ modũ
tum & laguis prolixusq flueret ꝗͦ esset satis. Eui dicit
ergo suꝑesse ei quem defendit. Nichil istorum ułt dicete sed
neĩcio ꝗd alud indictum institutumq dicit. At ne uirgilii qđẽ
poterit auctoritate uti. ꝗ in grotias ita sccipsit. Dtimũs edo
in patria mecum modo uitã suꝑsit. Hoc enim in laco Uit̃gilĩ
Illud contra ciusdem uirgilii aliquanto est probabilius. flotẽ¬
tisq secant herbas fuui̾oo q ministrant Farraq ne blando

Expanded text:
e Republica secundo id ipsum verbum Cicero ponit non temere transeundum. Verba ex eo libro haec sunt: Non gravarer, Laeli, nisi et hos velle putarem et ipse cuperem te quoque aliquam partem huius nostri sermonis attingere, praesertim cum heri ipse dixeris in nostra memoria doctissimus, superesse non simplici ratione dici se pro superfluenti et vacivo neque admodum necessario, ita ut supra posuimus Varronem dicere, alias ita ut Cicero dixit, pro eo quod copia quidem et facultate ceteris anteiret, super modum tamen et largius prolixiusque flueret quam esset satis. Qui dicit ergo superesse se ei quem defendit, nihil istorum vult dicere sed nescio quid 12 aliud indictum inscitumque dicitlicit ac ne Vergilii quidem poterit auctoritate uti, qui in Georgicis ita scripsit· Primus ego in patriam mecum, modo vita supersit Hoc enim in loco Vergilius illudque contra eiusdem Vergili aliquanto est probabilius: Florentisque secant herbas fluviosque ministrant Farraque, ne blando
Abbreviated transcription (Latin):
esse supra necessarium mos. Itaq aħ uatto in sathyta d im
sctipta e nescas ꝗd uesꝑ uchat suꝑfiusse dĩcit in modicui iui suo¬
tempes due finisse. Uetba ex ẽo libro hec sunt in couiuio legi
nec oĩa debent. & ea potissimum que simul sunt .S. & delectent
t hominis tribunali me for assistere atq ibi aduocatum
no incelebrem sic posculari. Ut quã cam dicetet rem quoq
agebatur nõ attingeret. Tinc pretorem cuia res erat drx̨¬
isse aduocatum cum n̾o haber. Et cum is ꝗ uerba faciebat rȩcla¬
masset ego illi U C suꝑsum espondisse prẽtorẽ festiniter Tu
plane suꝑes nõ ades ASarchus autem Cicero in libro ꝗ inscriptus
ẽ de uirẽ ciuili in artem redgendo uerba hec posuit. Hec u̾o
scĩa uitis maiorib suis Aeus tubero defuit doctrina ẽt suꝑfu̾it
in quo leo suꝑfuit significae uidet᷑ supra fuit. & prestitit
suꝑauit. maiores suoo doctriis sua suꝑfluenti tum & nimio.

Expanded text:
esse supra necessarium modum. Itaque M. Varro, in satura quae esse supra necessarium modum. Itaque M. Varro, in satura quae inscripta est Nescis Quid Vesper Vehat, superfuisse dicit immodice et Verba ex eo libro haec sunt: In convivio legi nec omnia debent et ea potissimum, quae simul sint βιωφελῆ et delectent,ti hominis, tribunali me forte assistere atque ibi advocatum non incelebrem sic postulare, ut extra causam diceret remque quae agebatur non attingeret. Tunc praetorem ei cuia res erat dixisse advocatum eum non habere, et cum is qui verba faciebat reclamasset ego illi V. C. supersum, respondisse praetorem festiviter tu plane superes, non ades. M. autem Cicero, in libro qui inscriptus est De iurelure Civili in Artem Redigendo, verba haec posuit: Nec vero scientia iuris maioribus suis Q. Aelius Tubero defuit, doctrina etiam superfuit. In quo loco superfuit significare videtur supra fuit et praestitit superavitque maiores s
Abbreviated transcription (Latin):
&̃ uiris complacitum quonias uiet absurdo dici saposensir auir¬
to toequet cum ipse inqunt spor sensus sits. uio alun u seme sipo
sonsium habeat ac proinde siç qusi dicat᷑ sensuo sensuanioro toi¬
quet Sed enim cum fauorino uigini cõmentarĩu lessem arqi
ego iurare iurgilium hoc numq̃s sc̃ripsisse. sed higiriego. ueoilꝰ
dicore arbitror. Non enim ptimus finxit hoc uerlan auis. pib
toratateni. poete ingenio && facundis precellentis derba iethi
Lucretii hec sunt Dilutaqi conita cõnitim̃ miscerabsintoes
tangit amaror. Non uerba aute sola sed uersus rope botos
& lo̾cos qr lucretii plurimos sectatũ esse uixgiliũ iede si go¬
Rroborauit inueterauitq falza atq aliena uen suioritiem¬
tio qđ dicĩt hic illi suꝑest cum dicendũ esi uduocotum
esse que cuipiam causamq euis defendere. atq ia lãt non in
bunulitas En u antegte autem locuti sunt magnã ꝑtem supesse

Expanded text:
etiam viris complacitum, quoniam videtur absurde dici sapor sensu amaretiam viris complacitum, quoniam videtur absurde dici sapor sensu amaro torquet. Cum ipse, inquiunt, sapor sensus sit, non alium in semet ipso sensum habeat ac proinde sit quasi dicatur ‘sensus sensu amaro torquet.’ Sed enim cum Favorino Hygini commentariumcoommentariumego iurare sum Vergilium hoc numquam scripsisse, sed Hyginum ego verum dicere arbitror. Non enimenin primus finxit hoc verbum Vergilius toritatem poetae ingenio et facundia praecellentis. Verba ex IV. Lucreti haec sunt: dilutaque contra Cum tuimur misceri absinthia, tangit amaror. Non verba autem sola, sed versus prope totos et locos quoque Lucreti plurimos sectatum esse Vergilium videmus. INROBORAVIT inveteravitque falsa atque aliena verbi significatio, quod dicitur hic illi superest, cum dicendum est advocatum esse quem cuipiam causamque eius defendere. Atque id dicitur non in bunalia. Qui integre autem locuti sunt magnamnagnam partem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtis solin lineao he qua latũ est et qua lungũ qualia sunt
triquet & quadrata que marca fu̾int sine alcitudine. Solidũ
anguli cias pyrimidas appellãt uel ꝗlia sunt qͣdrata undiq q̃
cubos illi nos quadtãtalia dicimuo. Ebus eĩ ẽ figura ex õi latere¬
quadrata quales sunt inꝗt. A uarto tessere qũib in alueolo lu¬
cum omne latis eiedem numeri equalitte in sẽsẽ soluitit siaiti fit eui¬
tet tetna dicuntut atq idem ipse nũs tet̾plicitur. Huius nin tubũ p¬
thigoras uim hĩe lunatis orculi dixit ꝙ & luna orbem suũ luscat
efficiat in cubo. Linea aut̃ a nr̃is dicituo quã grauunem greti nõi¬
nec audeas dicere in latabile
sio At sapor uidicium facicemanisestus & ora Tusua tẽp¬
tantum sensu tor quebit amato. Eginus aut no lxiele ignobilio
qui suit ex domo atipi familia igilii & ora nistia entanius
sonsu corquebit amaror Neqi i soli higino sed doa qbiusdom

Expanded text:
tis solum lineas habet, qua latum est et qua longum; qualia sunt triquetra et quadrata, quae in area fiunt, sine altitudine. Solidum angulae quas pyramidas appellant, vel qualia sunt quadrata undique, quae, κύβους illi, nos quadrantalia dicimus. Κύβος enim est figura ex oquadrata. Quadrantales sunt, inquit M. Varro, tesserae, quibus in alveolo lucum omne latus eiusdem numeri equaliter in se se soluitur 8. Seter terna ducuntur atque ipse numerus terplicatur. Huius numeri cubum Pythagoras vim habere lunaris circuli dixit, quod et luna orbem suum lustretefficiat in cubo. Linea autem a nostris dicitur, quam γραμμὴν Graeci nominisi audeas dicere inlatabile: At sapor indicium faciet manifestus et ora Tristia temptantum sensu torquebit amaro. Hyginus autem, non hercle ignobilis qui fuerit ex domo atque ex familia Vergilii: et ora Tristia temptantum sensus torquebit amaror, neque id soli Hygino, sed doctis quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
simum cune eiuitaus homuem. L lelum erras ostendu
ꝙ uocabulum geecum uetus tradietũ in linquã tomandoromeratq
se pͥmitus latine ficcũ osset resolut in uoteo launas iione tile¬
mologica falza. Uerba ip̃a suꝑ e teuarronis posuinisian quos
est leuipes sed quod ẽ uocabulũ antiquũ ꝯreeũ mita ueror
illorũ ignorant̃ ꝙ pro ii alio nunc uocabulis uturiet. Aloe
nõ reprehendo sed industriã laudo. Successum eñfotut &õ

Expanded text:
s hominem L. Aelium errasse ostendit, quod vocabulum Graecum vetus traductum in linguam Romanam, proinde atque si primitus Latine fictum esset, resolverit in voces Latinas ratione etymologica falsa. Verba ipsa super ea re Varronis posuimus: In quo L. est levipes, sed quod est vocabulum anticum Graecum. Multa vetera illorum ignorantur, quod pro his aliis nunc vocabulis utuntur; et illorum non reprehendo, sed industriam laudo; successum enim fert for
Abbreviated transcription (Latin):
ueo mellite: Hedus ex ambratis. pelanus chalchedonia iourepe
uerresia as seli pessinuncii os treata tarenti pecũculis helops rho¬
dius scãi cilices nuceo thasiae : palma egiptio glane niberi. ara
suant aũt pagrãtis gule ce in succos in ꝗgrentis indusesca tidris
has undiq roor sum indagines cupediaꝵ maiore detes satione
digas densebimꝰ. si. Uersus curipidi tecordem̃ ꝗbi sepissa ssir¬
sippuas pbis tunq̃ edendi reptas esse nõ ꝑ  sũm uite recessariũ
s ꝑ lixũ aũi pats atq facilis fassidientĩ ꝑ ĩ probam sacietatis
lasciuiam Uersus curipidi ad scribendos putaui. G.

Expanded text:
ues Melicae, haedus ex Ambracia, pelamys Chalcedonia, muraena ues Melicae, haedus ex Ambracia, pelamys Chalcedonia, muraena Tartesia, aselli Pessinuntii, ostrea Tarenti, pectunculus Siculus, helops RhodiusRodius, scari Cilices, nuces Thasiae, palma Aegyptia, glans Hiberica. Hanc autem peragrantis gulae et in sucos inquirentis industriam atque has undiquevorsum indagines cuppediarum maiore detestatione dignas censebimus, si versus Euripidi recordemur, quibus stas esse, non per usum vitae necessarium, sed per luxum animi parata atque facilia fastidientis per inprobam satietatis lasciviam. Versus Euripidi adscribendos putavi:
Abbreviated transcription (Latin):
de furtis hĩta esse apd̃ ueteres sccipsit idq brutũ solicũ lic̃ꝰ
futti damnatũ esse ꝗ uimentũ aliorsum duxerat ꝙ qͥ utendũ
acceꝑat. Item ꝗ longius produxerat ꝗͣ in qũẽ locum petierat.
Imqr q̃ S cruola in libroꝵ quos de uire ciuili cõposuit ui ũba
rec posuit. quod cui seruandum datum ẽ si id usus t̃ supsigat
utindũ accepist ad aliam tem atq accepit̾ usus ẽ fueni se obligauit.
Atro in satyra. quã G scripsit lepide adm̃o scite stis uet¬
sibus cenatũ ciborũ ex ꝗsitas delitias comp̃hendit. Nano
pleraq id grnus: que helluones isti t̾ra et mati conꝗrũeui xpu¬
suit inclusitq in nũos senarigs. Et ip̃os ꝗdem uersus cuigciũ
erit in libro quo dixi positos legat. Seneta nõisq edilũ &¬
domicilis ciboꝵ dib aliis p̃stantis que profundo ĩgluuere
sugauitꝰ q̃ uarro approbano executus ⁊̃. hec sunt ferme
qfum nobis memorie t̃ ꝑ auus esamo phrigia actagena era.¬

Expanded text:
de furtis habita esse apud veteres scripsit, idque Brutum solitum dicere, et furti damnatum esse qui iumentum aliorsum duxerat quam quo utendum acceperat, item qui longius produxerat quam in quem locum petierat. Itaque Q. Scaevola, in librorum quos De iurelure Civili composuit XVI., verba haec posuit: Quod cui servandum datum est, si id usus est, sive quod utendum accepit, ad aliam rem atque accepit usus est, furti se obligavit.m et scite factis versibus cenarum, ciborum exquisitas delicias comprehendit. Nam pleraque id genus, quae helluones isti terra et mari conquirunt, exposuit inclusitque in numeros senarios. Et ipsos quidem versus, cui otium erit in libro quo dixi positos legat; genera autem micilia ciborum omnibus aliis praestantia, quae profunda ingluvies vestigavit, quae Varro obprobrans exsecutus est, haec sunt ferme, quantum nobis memoriae est pavus e Samo, Phrygia attagena, gr
Abbreviated transcription (Latin):
apponi G nosq qͦuẽ pͥmũ posuimus uberẽ uocamus. secũdũ
gratilem tercium mediocrem Uberi dignitao atq ãplitudo ẽ
gracili uenustas et subtilitas medius inꝰ cõfinio ẽ utriusq tẽ
ꝑticepo. His singulis orationis uirtutib uitia agnata sunt
pari nuo q̃ earum modum & hĩcum simulatris falsis emẽ¬
tiunt̃: Sic pletuniq sufflati atq timidi fallunt pro ultas
squalentes & icuinidici pro gratilib inẽtiq ambigui nto m

Expanded text:
os quoque quem primum posuimus uberem vocamus, secundum gracilem, tertium mediocrem. Uberi dignitas atque amplitudo est, gracili venustas et subtilitas, medius in confinio est utriusque modi particeps. His singulis orationis virtutibus vitia agnata sunt pari numero, quae earum modum et habitum simulacris falsis ementiuntur. Sic plerumque sufflati atque tumidi fallunt pro uberibus, squalentes et ieiunidici pro gracili
Abbreviated transcription (Latin):
unem. Ea mulcts fucrat talentũ fete ꝗngentum: Erant
se pħy carneades ex academis diogenes stoycus Critolauo
pateticus. Et in senatum ꝗdem introduei in t̾pti usi sunt
cicelio Tenatore. s ante ip̃i seorsum ꝗeq ostentandi g̃d magõ
cõuentu hominũ disẜtauertĩt Tum admitationi fuisse aiĩt
modestis diogenes & sobria unũ qd̾q autem genus ut diximmꝰ
cum caste pudiceq ornatur fit illustrius cumꝰ fucat᷑ atq p̃linĩt
sit p̃scigiosum. Labeo¬

Expanded text:
nem. Ea multa fuerat talentum fere quingentum. Erant isti philosophi Carneades ex Academia, Diogenes Stoicus. Critolaus Peripateticus. Et in senatum quidem introducti interprete usi sunt C. Acilio senatore; sed ante ipsi seorsum quisque ostentandi gratia magno conventu hominum dissertaverunt. Tum admirationi fuisse aiunt modesta Diogenes et sobria. Unumquodque autem genus, ut diximus, cum caste pudiceque ornatur, fit illustrius, cum fucatur atque praelinitur, fit praestigiosum.
Abbreviated transcription (Latin):
catara uuentutem non ur̃ sine probro dixisse
homĩco ꝗ centum & uigintiꝗnq millia eris ampliꝰ ne cens
erant. In frã classem aũt oppellabant᷑ sed̾e classis ceterarũꝙ
Noc eo strictin nõtaui qm̃ in AS. Catonis oratione qͣ uoconũ
legẽ suasit q̃ri solet ꝗd sit classicꝰ ꝗd infra classem¬

Expanded text:
icatam iuventuten non videtur sine probro dixisse.icatam iuventuten non videtur sine probro dixisse.homines, qui centum et viginti quinque milia aeris ampliusve censi erant. Infra classes autem appellabantur secundae classis ceterarumqueHoc eo strictim notavi, quoniam in M. Catonis oratione, Qua Voconiam legem suasit, quaeri solet quid sit classicus, quid infra classem
Abbreviated transcription (Latin):
Unicis uti uirũ prolixis ultrs brachis et usq ^ ꝓͥmores manius
Lac ppe in digitos Rome atq in om̃i latio indecoꝵ fuit cos
tinicas greco uocabulo nt̃i chitoditas appellauerũt Femĩs ꝙ solis
uistem longe lateq diffuxã ĩ decere existimauerũt ad ulnas cruroq
iduersus oculos protigends Uiti aũt tomani primo ꝗdem sine
tanicis toga sola amicti fuerũt. Postes subscciptas & breues tuni¬
cus t humerũ desinenteo hebant. qđ genus greci dicũt. Crbac¬
trs dis uirnit pditus .P. sulpitio gaulo homĩ debicato inter plet as
ali que obiectabat id q probro dedit ꝙ tunicis uterẽt manus
toras opientio. Uerba sunt hec Scipionis Namꝗ quottidie in¬
ꝯuent̾atis adduersum speculum ornẽt. ciũ suꝑcilia taduñt ꝗ
Sarba uulsa sem̃ibq subuulsis ambulet. ꝗ in cõuiuiis adolescen.¬
tulus cum amatore. cum chirodita tunicha inferior accubũt
fẽcerit quod cinedi facere solent. Uirgilius quoq turĩcas hul¬

Expanded text:
UNICIS uti virum prolixis ultra brachia et usque in primores manus ac prope in digitos, Romae atque in omni Latio indecorum fuit. Eas tunicas Graeco vocabulo nostri chiridotas appellaverunt feminisque solis vestem longe lateque diffusam non indecere existimaverunt ad ulnas cruraque adversus oculos protegenda. Viri autem Romani primo quidem sine tunicis toga sola amicti fuerunt; postea substrictas et breves tunicas citra umerum desinentis habebant, quod genus Graeci dicunt omni virtute praeditus, P. Sulpicio Gallo, homini delicate, inter pleraque alia, quae obiectabat, id quoque probro dedit, quod tunicis uteretur manus totas operientibus. Verba sunt haec Scipionis: Nam qui cotidie unguentatus adversum speculum ornetur, cuius supercilia radantur, qui barba vulsa feminibusque subvulsis ambulet, qui in conviviis adulescentulus cum amatore, cum chiridota tunica interior accubueribitet, quin idem fecerit quod cinaedi facere solent? Vergilius quoque tunicas hui
Abbreviated transcription (Latin):
mnũmum Si tu plus tertia pte pecunie paterne ꝑlidisti atq asumꝑ¬
sissi in flagitp. Si hoc ita ẽ ꝗ spondet mille nũmui nõ uis neꝗtia
aqe malitam saltem defendeo. Si ni uerbis cõceptis c̃õuirasti sc̃iens
saente animo tuo. Si hoc ita ẽ ꝗ spondet mille nũmũ nõ uis ne¬

Expanded text:
nummum? si tu plus tertia parte pecuniae paternae perdidisti atque absumpnummum? si tu plus tertia parte pecuniae paternae perdidisti atque absumpsisti in flagitiis; si hoc ita est, qui spondet mille nummum? Non vis nequitiam. Age malitiam saltem defende. Si tu verbis conceptis coniuravisti sciens sciente animo tuo; si hoc ita est, qui spondet mille nummum? XII
Abbreviated transcription (Latin):
hate Ergo ut te catamitum nec opinato cum ostindisses peͥ spez
aulice aspiceret. Idarcho urbem terrore nocturno italiã multoꝵ dici
ectu p̃t̾basti Cõsiłt Q quoq cludius ⁊ primo annaliũ neꝗtiari
ippellauit luxũ uite prodigum. effuxumq in hiece uetbis persua¬
enti cuidã adolescenti lucano ꝗ ad pͥme sumo gn̾e gnatus erat sed
liruria de neꝗtis pecuũm mignã c̃õsumpserat᷑ ag uatro in libris
de lingua latina ut ex nõ et ex uolo inꝗt nolo sie ex ne & ex ꝗe ꝗͥ
iselium de mults ad ppłm Oifinis mals ꝓbrs flagits que hominess
facuint induab reb sunt malitia atq nẽꝗtis. Uttum defendit mali¬
ciam an neqnam. an utrumq sĩmul Si nequã defendere uis. l si ni
inuno scorto maiorẽ peccunig̃ ab sumpsisti ꝙ quanti omne ãsperlo¬
mentũ fũndi sabins ĩ censum dedicauisci Sihoe ira ẽ ꝗ oponder mille

Expanded text:
dicere; ergo ut te catamitum nec opinato cum ostendisses, praeter spem dicere; ergo ut te catamitum nec opinato cum ostendisses, praeter spem mulier aspiceret, idcirco urbem terrore nocturno, Italiam multorum dierum metu perturbasti? Consimiliter Q. quoque Claudius in primo Annalium nequitiam appellavit luxum vitae prodigum effusumque in hisce verbis: Persuadent i cuidam adulescenti Lucano, qui adprime summo genere gnatus erat, sed luxuria et nequitia pecuniam magnam consumpserat. M. Varro in libris De Lingua Latina, Ut ex non et ex volo, inquit, nolo, sic ex ne et quicquam, Asellum de multa ad populum: Omnia mala, probra, flagitia, quae homines faciunt, in duabus rebus sunt, malitia atque nequitia. Utrum defendis, malitiam an nequitiam an utrumque simul? Si nequitiam defendere vis, licet; si tu in uno scorto maiorem pecuniam absumpsisti quam quanti omne instrumentum fundi Sabini in censum dedicavisti; si hoc ita est, qui spondet mille
Abbreviated transcription (Latin):
prorsus ista dedecors hoc uitio in homĩe notareñt. Ae posca
cũ in cundem antoniũ probra quedam alig ludibriora et
turpis ĩ gessisset ad exiremũ hoc addidit ħo hominẽ neqi a
hil enim magis propͥe possum dicere. Sed ex co loco as tulb
uerba complu̾scula libuit ponẽ Ac uidete leuitatẽ hominis
cum hora dici decima fere ad saxa rubra uenisset delituitaa
quadã cauponula. atq ibi se occulens ꝑpotauit ad uesꝑã. Ina
asio clerit ad urbem aduectuo domũ uenit ore in uoluto Itu¬
tor cogat. Quis tũ. a marco tabellarius. Cofestin ad eã c̃ ã
⁊ imatorie. Caput aũt lr̃aꝵ hoc etat sibi cum illi mĩmi poschas ui¬
Hd futurum omnẽ se amotem abiccisse illi ar in hac trans fudissẽ cum
nuber fleret uherius homo miscricors strre nõ potuit. caput apuit
⁊ collum ĩuasit: Ohominẽ neq̃ nibil enim magis proprię possum

Expanded text:
prorsus ista dedecora hoc convicio in homine notarentur. At postea, prorsus ista dedecora hoc convicio in homine notarentur. At postea, cum in eundem Antonium probra quaedam alia ludibriosa et turpia ingessisset, ad extremum hoc addidit: O hominem nequam! nihil enim magis proprie possum dicere. Sed ex eo loco M. Tullii verba compluscula libuit ponere: At videte levitatem hominis! Cum hora diei decima fere ad Saxa Rubra venisset, delituit in quadam cauponula atque ibi se occultans perpotavit ad vesperum; inde cisio celeriter ad urbem advectus, domum venit ore involuto. Ianitor rogat: Quis tu? A Marco tabellarius. Confestim ad eam cuiusm scripta amatorie, caput autem litterarum hoc erat: sibi cum illa mima posthac nihil futurum, omnem se amorem abiecisse illim atque in hanc transfudisse— cum mulier fleret uberius, homo misericors ferre non potuit: caput aperuit, in collum invasit. O hominem nequam!—nihil enim magis proprie possum
Abbreviated transcription (Latin):
Thec usu capio dicit̃ copulato uocabulo a lr̃a ineo tract̃ĩ pro¬
nuntiata ita pignoris capio iuncte sunt. & producte dice¬
ob eo militares quod es atribuno erario miles acciꝑe debebat uoca¬
bulum scorsum fit ꝑ qđ satis dilucet hane captionẽ posse diai
qi hanc captionẽ: & in usu & in pignore.
dici audio et neꝗtiam pro solertis astuciaq sed uetetur
hominum ꝗ propͥe atq integre locuti sunt leues dixerũt quos
Ułgo nũe uiles & nullo honore dignos dicimus. & leuitatẽ appe¬
lau̾erunt. qi leuitatem & neqs hominẽ nihil rei
empla horũ uerboꝵ rẽꝗrit. ne in libris nimiũ remotis querat
Inueniet eam. A. tulłii secunda anconiarũ. Nam cũ genus
quoddam sordidissimũ iucte atq uictꝰ AS antonii idẽ mo̾scra¬
turus eẽt ꝙ in conpons delitesceret.ꝙ ad uespum ꝑpotaret ꝙq
ore in uoluto iter faceret ne cognoscerẽt. hec & alis huiͦ mon
cum in eum dicturus esset uidete inꝗt homĩs leuitatẽ tanẽ

Expanded text:
ec ususcapio dicitur copulato vocabulo, a littera in eo tractim pronuntiata, ita pignoriscapio iuncte et producte diceob aes militare, quod aes a tribuno aerario miles accipere debebat, vocabulum seorsum fit. Per quod satis dilucet, hanc capionem posse dici, quasi hanc captionem, et in usu et in pignore. dici audio et nequitiam pro sollertia astutiaque. Sed veterum hominum qui proprie atque integre locuti sunt leves dixerunt, quos vulgo nunc viles et nullo honore dignos dicimus, et levitatem appende quasi vilitatem et nequam hominem nihili rei empla horum verborum requirit, ne in libris nimium remotis quaerat, inveniet ea in M. Tullii secunda Antonianarum. Nam cum genus quoddam sordidissimum vitae atque victus M. Antoni demonstraturus esset, quod in caupona delitisceret, quod ad vesperum perpotaret, quod ore involuto iter faceret ne cognosceretur, haec aliaque eiusdemmodi cum in eum dicturus esset: Videte, inquit, hominis levitatem, tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
uat nut ecteb ꝗ pacem᷑ spependerant R añt istaxi dic¬
nonũ hec eẽ uidcti põt: qm̃ greo inquadã spioe pnutto
dictum esse Laccius in sotadicorum libro primo sciciderat diat
Derbu lec sunt non ꝯͦ aꝗla ita ut .ii. predicant saciderat pactꝰ
hec scripsit de inde funere locato ad forum descendidit. Ualeriꝰ
quoq in catulario ita scripsit: Ego mirabat quomodo mea me¬

Expanded text:
, credo, praémorsisset. Item Atta in Conciliatrice: Ursum sé memordisse aútumat. Peposci quoque, non poposci, Valerius Antias libro Annaliuerat, dictum esse. L. Accius in Sotadicorum libro I. sciciderat dicit. Verba haec sunt: Num érgo aquila ita, ut hi praedicánt, sciciderat Péctus? haec scripsit: Deinde funere locato ad forum descendidit. Laberius quoque in Catulario ita scripsit: égo mirabar, quómodo mam
Abbreviated transcription (Latin):
alia alio carent: et aut ceca natura gignunt. aut mora maurita¬
ue. Hullũ aũt ullum ꝯioni animal aristotiles dĩc quod aut gu-¬
stus sensu carcat. aut tactuo. Uerba ex libro cius quem: G. cõpo¬

Expanded text:
alia alio carent et aut caeca natura gignuntur aut inodora inauritaalia alio carent et aut caeca natura gignuntur aut inodora inauritave. Nullum autem ullum gigni animal Aristoteles dicit, quod aut gustus sensu careat, aut tactus. Verba ex libro eius, quem
Abbreviated transcription (Latin):
ritudine et uenustate ceteris antis tabat. Nomẽ fuisse auĩt
polum tregedias poetatũ nobiliũ sate atq asseuerate actitauit. Is
polus unice amatũ filium morte amissit eũ luctũ qm̃ satis uisuo
ẽ luxisse reddiit ad questum artis in co tp̃re athenis. E leciram
sophodio acturus gestare urnã qͣi ꝯhorestis ossib debebat ita com¬
positum fabule argumentũ ẽ ut ueluti fr̃is reliꝗas ferens elect᷑
comploret cõmiẜaturq int̾itu eiuo existimãt Igitur polus lugu¬
bri hĩtu electre inductus ossa atq urnã esepulcro tulit filii: et
qͣ̃i horesti amplexus oppleuit omĩs non simulacrio neq imittamẽtis
s luctu atq lamentis ueris. et spirantib. Itaq cum agi fabula ui-¬
derctur dolor accitus ẽ¬
Xꝗnq his sensib quos aĩantib nã ibuit uisu auditu. gu¬
stu tactu odoratu quas greci. G. appellant quedã animaliũ

Expanded text:
ritudine et venustate ceteris antistabat; nomen fuisse aiunt ritudine et venustate ceteris antistabat; nomen fuisse aiunt Polum, tragoedias poetarum nobilium scite atque asseverate actitavit. Is Polus unice amatum filium morte amisit. Eum luctum quoniam satis visus est eluxisse, rediit ad quaestum artis. In eo tempore Athenis Electram Sophoclis acturus, gestare urnam quasi cum Oresti ossibus debebat. Ita compositum fabulae argumentum est, ut veluti fratris reliquias ferens Electra comploret commisereaturque interitum eius existimatum. Igitur Polus, lugubri habitu Electrae indutus, ossa atque urnam e sepulcro tulit filii et, quasi Oresti amplexus, opplevit omnia non simulacris neque imitamentis, sed luctu atque lamentis veris et spirantibus. Itaque cum agi fabula videretur, dolor actus equinque his sensibus quos animantibus natura tribuit, visu, auditu, gustu, tactu, odoratu, quas Graeci αἰσθήσεις appellant, quaedam animalium
Abbreviated transcription (Latin):
p̃staret celius sabinus uiris peritus scriptũ reliꝗt: cuiꝰ reicã
esse ait: ꝙ cuis mõi condictionis mancipia ĩsignia ẽẽ in uendũdo
deberent ut emptoreo errare. et capi nõ possent. Nleq lex uẽ¬
dundi oꝑienda cẽt: s oculis iã ꝑciꝑent ꝗd nã ẽẽt mancipioꝵ
grnus sicuti inꝗt antiquitus mancipia. sure belli capta coronis
indueta ueniebant & idcirco dicebant sub coronis uenire: Naq
ut eca corona signũ erat captiuoꝵ uenaliũ ita pilleuo ĩ põĩtus
ditor nihil p̃staret. Est aũt aliꝯ rõnis opĩo cur dici solitũ sit
uenalium greges circũstarẽt eaq arcũstatio militũ corana ap¬
pellata sit. Sed id magis uerũ esse qđ supradixi cato in libro quẽ
composuit de re militati docet. Uerba sunt hec Catonis ut po¬
pulus sua oꝑa potius ob rem bñ gestam coronatus supplicatũ eat
ꝙ re male gesta coronatuo ueniat

Expanded text:
praestaret, Caelius Sabinus iurisperitus scriptum reliquit. Cuius rei causam praestaret, Caelius Sabinus iurisperitus scriptum reliquit. Cuius rei causam esse ait, quod eiusmodi condicionis mancipia insignia esse in vendundo deberent, ut emptores errare et capi non possent, neque lex vendundi opperienda esset, sed oculis iam praeciperent quodnam esset mancipiorum genus; Sicuti, inquit, antiquitus mancipia iure belli capta coronis induta veniebant et idcirco dicebantur sub corona venire. Namque ut ea corona signum erat captivorum venalium, ita pilleus impositus ditor nihil praestaret. Est autem alia rationis opinio cur dici solitum sit usa captivorum venalium greges circumstarent eaque circumstatio militum corona appellata sit. Sed id magis verum esse quod supra dixi, M. Cato in libro quem composuit De Re militariMililari docet. Verba sunt haec Catonis: Ut populus sua opera potius ob rem bene gestam coronatus supplicatum eat quam re male gesta coronatus veniat.
Abbreviated transcription (Latin):
tie q corũ expectant᷑ obuirgat. Hunc et q̃i sit᷑ erratũ depͥcatur
nũc ut necessarioo rei .p. ostentat. nũc dementie nuc mansuctu¬
dinis maiorũ. nũc utilitatis pubͣ comonefacit. E aq oĩa distincuꝰ
numerosusq fortasse an dici potuerint fortius atq ĩuidius potuis¬
se dici nõ uidẽt inique Ior tiro tullius qd̾ ex oĩb facultatib. tam
dumq sumpsit. qđ obtractaret tanq̃ nõ dignum.
M catone fuit quod delictorũ nõ ꝑpetratorũ uoluntateo nõ censu¬
erit puniendas. Comodius autem crectiusq de his meis uerbis
ꝗb nilo tironi respondi modo existimabit uidiciũq faciet: ꝗ &
orationẽ ip̃am Catonis totã acceꝑit ĩ manus et epłam nronis ad
anxium scriptã reꝗrere: & legere Curauit. Ita eni nos sincerius
exploratiuoq uel cõrrigere poterit uł probare
Illcatos seruos nem̃i solitos ire: quorũ noĩe uenditor nihil

Expanded text:
tiaeque eorum expetantur obiurgat, nunc quasi sit erratum deprecatur, tiaeque eorum expetantur obiurgat, nunc quasi sit erratum deprecatur, nunc ut necessarios reipublicae ostentat, nuncnune clementiae, nunc mansuetudinis maiorum, nunc utilitatis publicae commonefacit. Eaque omnia distinctius numerosiusque fortassean dici potuerint, fortius atque vividius potuisse dici non videntur. Inique igitur Tiro Tullius, quod ex omnibus facultatibus tam dumque sumpsit, quod obtrectaret tamquam non dignum M. Catone fuerit, quod delictorum non perpetratorum voluntates non censuerit poeniendas. Commodius autem rectiusque de his meis verbis, quibus Tullio Tironi respondimus, existimabit iudiciumque faciet, qui et orationem ipsam totam Catonis acceperit in manus et epistulam Tironis ad Axium scriptam requirere et legere curaverit. Ita enim nos sincerius exploratiusque vel corrigere poterit vel probareILLEATOS servos venum solitos ire, quorum nomine venditor nihil
Abbreviated transcription (Latin):
pretermisit. Rhodienses suꝑbos esse auint. id obiectantes
qđ mͥ eliberisq mcis minime dici uellim: Sint sane suꝑbi
Nihil prorsus hac cõpellatione dici põt n gxauiꝰ neq muniteꝰ
aduetsus homines suꝑbissimos facta ꝗ suꝑbiã in sese amarẽt in ab
rẽphnderent. Preteres aĩaduertere ẽ in tota ista catonis oratiõe sĩ
disciplinaꝵ rhetoricarũ arma atq subsidia mota esse: s nõ ꝓindę
Ut indiscursib ludricis aut simulacris p̃liorũ uoluptariis ficri ii.
acta ẽ s q̃iꝰ in ancipiti certamĩe cõsꝑsa acies ẽ multis locis mari
uario pugnatur. Sic in ista tum cã cato cum suꝑbia illa rhodien.¬
sium famosissims multor odio atq inuidia flagraret dĩb pro¬
mixte tuendi atq propugnandi mõĩs usus ẽ. Etͦ nũc ut optime
meritos cõmendat tunc̾ tañq si ĩnocentes purgat ne bona dui¬

Expanded text:
praetermisit: Rodiensis superbos esse aiunt, id obiectantes praetermisit: Rodiensis superbos esse aiunt, id obiectantes quod mihi et liberis meis minime dici velim. Sint sane superbi. Nihil prorsus hac compellatione dici potest neque gravius neque munitius adversus homines superbissimos facta, qui superbiam in sese amarent, in aliis reprehenderent. Praeterea animadvertere est, in tota ista Catonis oratione omnia disciplinarum rhetoricarum arma atque subsidia mota esse; sed non proinde ut in decursibus ludicris aut simulacris proeliorum voluptariis fieri videacta est, sed quasi in ancipiti certamine, cum sparsa acies est, multis locis Marte vario pugnatur, sic in ista tum causa Cato, cum superbia illa Rodiensium famosissima multorum odio atque invidia flagraret, omnibus promisce tuendi atque propugnandi modis usus est, et nunc ut optime meritos commendat, nunc tamquam si innocentes purgat, nunc ne bona divi
Abbreviated transcription (Latin):
honestu non ẽ. Atq ea res cõtulit seorsum miscuitq cu
eo qđ neq facere neq uelle ꝑ sese honestũ ẽ. Tum deinde ne
disparilitas collationis eudens fieret plurib id pro pugna¬
culis defensat: Neq tenues istas & enucleatas uoluntatatũ
in reb illicitis rep̃hensiones. qualia in pħoꝵ oco disputant
quorũ amiciciã retineri ex re.p. fuit aut equa iudicarẽt
aut ꝗdem certe ignoscenda atq int̾i neq fecisse thodienses bel¬
lum neq facere uoluisse dic̃. Int̾im autem facta sola censenda
dĩc atq iniudiciũ uocanda: s uoluntates nudas ianesq neq le¬
gib n penis fieri obnoxicis. Int̾lum aũt qͣiͣ deliquisse cos con¬
cedat ignosci postulat & ignoscentias utiles ẽẽ teb humanis
docet ac nͥ ignoscãt metus in re .p. rerum nouarũ monet: Si
diensib obiectum erat mirifica & prope diuina responsiõis
figura elusit. Uerba adeo ip̃a ponemus catonis. qm̃ tiro ca

Expanded text:
on est. Atque eas res contulit sensim miscuitque cum eo, quod neque facere neque velle per sese honestum est; tum deinde, ne disparilitas conlationis evidens fieret, pluribus id propugnaculis defensat, neque tenues istas et enucleatas voluntatum in rebus illicitis reprehensiones, qualia in philosophorum otio quorum amicitiam retineri ex republica fuit, aut aequa iudicaretur aut quidem certe ignoscenda. Atque interim neque fecisse Rodienses bellum neque facere voluisse dicit, interim autem facta sola censenda dicit atque in iudicium vocanda, sed voluntates nudas inanesque neque legibus neque poenis fieri obnoxias; interdum tamen, quasi deliquisse eos concedat, ignosci postulat et ignoscentias utiles esse rebus humanis docet ac, nisi ignoscant, metus in republica rerum novarum movet; sed era in senatu Rodiensibus obiectum erat, mirifica et prope divina responsionis figura elusit et eluit. Verba adeo ipsa ponemus Catonis, quoniam Tiro ea
Abbreviated transcription (Latin):
At ille amar: ubi sope ad littus solitũ ad nauit e puet qui
⁊ pͥmo uado oduentũ eiꝰ eꝑiti consueuerat nusq fuit desi¬
terio tabuit exonimatus q ẽ t in lutote ucns iuentus
ab iis ꝗ regim cognauerant in sui pueti sepulchro humat ẽ
Oposci momordi pupugi cucuri probabilit dici ñt̃ Aiꝙ
ita nũc ortes ferme dictiaores hui̾ce uerbis utuñt S
mcũ inꝗt nõ est. at si me canis memotdũt Itm Laberius
in gellis de intrgro patrimonio meo certũ millis nũnuum
memordi. Item idem laberius in coloratore itaq leui pͥms
peoctus simul sub denoes mulieris ueni bis ter memordit. Itẽ
ꝑ nigidius de animalib libro secendo ut serpros siini mor¬
ait fallins deligitur. & oponitut. Item ꝑlautus ⁊̃ aululãegnot¬

Expanded text:
e ad litus solitum adnavit et puer, qui in primo vado adventum eius opperiri consueverat, nusquam fuit, desiderio tabuit exanimatusque est et in litore iacens inventus ab his qui rem cognoverant, in sui pueri sepulcro humatus OPOSCI, momordi, pupugi, cucurri probabiliter dici videtur atque ita nunc omnesones ferme doctiores hisce verbis utuntur. Sed Q. ac si mé canis memórderit. Item Laberius in Gallis: De íntegro património meo céntum milia númmum Memórdi. Item idem Laberius in Coloratore: Itáque leni pruná percoctus símul sub dentes Múlieris Veni, bis, ter memórdit. Item P. Nigidius De Animalibus libro II.: Ut serpens si memordit, gallina diligitur et opponitur. Item Plautus in Aulula
Abbreviated transcription (Latin):
E lphinos esse uenercoo ẽẽ & amasigo nõ mõ historie
ueteres: s recentes qͦ memorie dedarant. Ni am &
sub cesarib in putcolano mari ut apion scriptũ reliꝗt &
aliquot seculis añ apud naupactũ ut thxophrastus tradi¬
dit amatoreo flagrantissimi delphinoꝵ cogniti comꝑtiq
sunt. neq .ii. amauer̃t qđ sunt ip̃i genus  s puerõs for¬
ma liberali in nauiculis forte aut in uadis lictoꝵ cõspectos
mitis et humanis modis arserũt: Uceba subscripsi.G. Er
nõ aborentis cor suetudiẽs lusuo gestationeo arrigatiões ref¬
fere. E aq oĩa sese ip̃m multosq alios uidisse dĩo. G. Ad

Expanded text:
 amasios non modo historiae veteres, sed recentes quoque memoriae declarant. Nam et sub Caesare Augusto in Puteolano mari, ut Apion scriptum reliquit, et aliquot saeculis ante apud Naupactum, ut Theophrastus tradidit, amatores flagrantissimi delphinorum cogniti compertique sunt. Neque hi amaverunt quod sunt ipsi genus, sed pueros forma liberali in naviculis forte aut in vadis litorum conspectos miris et humanis modis arserunt. Verba subscripsi Ἀπίωνοnon abhorrentis consuetudines, lusus, gestationes, aurigationes refert eaque omnia sese
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃oꝵ quod ad sese attineat cquũ censeat pocnas dare obcan
rem. ꝙ arguãt malefacere uoluisse. Nemo opinor: Nan
ego qđ admo attinet uolũ Deinde paulo infra dĩc. Quidũ¬
ctꝰ que tandẽ lex ẽ tam accerba que dicat. si ꝗs illud face̾ uo¬
lucrit mille nũmis dimidiũ familie mulcta esto: Si ꝗs plu
ꝗngenta uigera hr̃e uoluit tanta poena ẽsto: Si ꝗs maioꝵ
pecudũ nũm hr̃e uoluerit tantũ dampnis ẽsto. Atq nosõi
plura hr̃e uolumus: et id nobis ĩpunc ẽ: Postr ita dicit
s si honorẽ non equũ est hr̃i ob eam rem ꝙ bñfacẽ uoliuisi
s ꝗa uoluisse dicunt᷑. his argumẽtis tiro tullius A. Eato¬
nem contendere et conficere dic̃. Rhdiensib qͦ ĩ pune esse
issent. Dissimulari aũt nõ posse ait ꝗn parĩa ot cõsimilii
nõ sint plus ꝗngenta uigera hr̃e uelle. qđ plebescito colonis¬

Expanded text:
vestrorum, quod ad sese attineat, aequum censeat poenas dare ob eam vestrorum, quod ad sese attineat, aequum censeat poenas dare ob eam rem, quod arguatur male facere voluisse? Nemo, opinor; nam ego, quod ad me attinet, nolim. Deinde paulo infra dicit: Quid nunc? Ecqua tandem lex est tam acerba, quae dicat si quis illud facere voluerit, mille, minus dimidium familiae, multa esto; si quis plus quingenta iugera habere voluerit, tanta poena esto; si quis maiorem pecuum numerum habere voluerit, tantum damnas esto? Atqui nos omnia plura habere volumus et id nobis impune est. Postea ita dicit: Sed si honorem non aequum est haberi ob eam rem, quod bene facere voluisse sed quia voluisse dicuntur facere? His argumentis Tiro Tullius M. Catonem contendere et conficere dicit Rodiensibus quoque impune esse qui maxime non fuissent. Dissimulari autem non posse ait quin paria et consimilia non sint, plus quingenta iugera habere velle, quod pleb
Abbreviated transcription (Latin):
nepotus de attiones et officia uel orcupandi uel deferendi l
ae pitiscendo ł cauendi similis & pugne gladiatorse umn Qit¬
accho pͥor iniutia facere debras quã nisi feceris ꝑau possisi fao
tintũ abi: at iñ qd.t occupare ut sepe um ⁊̃ sese factis suirias
ulcsa neglexerit Post deinde usum esse Catonẽ dicit in caden
or̃one argumentis parum honestis & nimis audacib ac non
uiri eius qualis fuit: s uastis et falaciosio: et qͣi grccoꝵ sop¬
frcissent. Et si maxime uoluissent induxisseq cũ dic̃ quam
Dialuctici epagogem appellant rem admodum insiosam et sop¬
sticham neq id ueritateo magis q̃ ad captiones reꝑtã cum
conatusi sit exemplis decipientib colligẽ cõfirmarẽq nemiñ
ꝗ malefacere uoluit. ꝑ lecti equũ esse nisi qđ factũ uoluit õ¬
fecerit. Uerba aũt ex oratiõe. A catonis hec sunt ꝗ acerĩe ad¬
uersus cos dĩc ita dic̃ hostes uoluisse ficrĩ : Et ꝗs c̃ tandẽ qui

Expanded text:
a vel occupandi vel differendi vel etiam ulciscendi vel cavendi similia esse pugnae gladiatoriae. Nam glacirco prior iniuriam facere debeas, quam nisi feceris pati possis. Quod tanulcisci neglexerit. Post deinde usum esse Catonem dicit in eadem oratione argumentisargutnentis parum honestis et nimis audacibus ac non viri qui alioqui fuit, sed vafris ac fallaciosis et quasi Graecorum sophfecissent, etsi maxime voluissent, induxisseque eum dicit quam dialectici ἐπαγωγήν appellant, rem admodum insidiosam et sophisticam neque ad veritates magis quam ad captiones repertam, cum conatus sit exemplis decipientibus conligere confirmareque, neminem qui male facere voluit plecti aequum esse, nisi quod factum voluit s haec sunt; Qui acerrime adversus eos dicit, ita dicit hostes voluisse fieri. Ecquis est tandem, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Q deinde cato uixta dĩc ea inꝗt confessionẽ faciunt nõ deiffen¬
sionein neq propulsationem trans lationẽ ue crimioiis ndum
s cum plurib aliis cõĩcationẽ qđ silicet nihil ad pugnans¬

Expanded text:
Quae deinde Cato iuxta dicit, ea, inquit, confessionem faciunt, non defenQuae deinde Cato iuxta dicit, ea, inquit, confessionem faciunt, non defensionem, neque propulsationem translationemve criminis habent, sed cum pluribus aliis communicationem, quod scilicet nihili ad purgan
Abbreviated transcription (Latin):
solenti nimisq ac et obuirgatorio usus sit cum uerreri se se
ostendit ne pr̃es gaudio atq lenas rerũ gestar proꝵꝑe aisee¬
reis dicũt conciliare sibi et cõplacare udices dbent sensusꝙ
cotũ expectanone cause sus pensos rigentes q honanfias uere cũ¬
disq sententis cõmulcere nõ iniuriis arqiĩ puss minatio¬
nib cõfutare. Ipsum deinde principatũ apposut dus uerb s
hec sunt Scio solere plerisq hominib reb secindis arq pro¬
lixis atq prosꝑis animũ excelentẽ atq suꝑbiq̃ itq fertoc as
tam secunde processerit ne ꝗd in consusendo aeucrsi elentat
ꝙ nr̃as secunda res confutet. ne ue hec leticis uimis lux sagto¬
ose cueniat. Aduerse res se domant: et docent ꝗd opus Sit facto
Secund& res leniua transuorsu trudo solent a recto. cõfu l
dies proferãt cum extanto gaudio in potestatẽ nrãm ee dear̃

Expanded text:
solenti nimisque acri et obiurgatorio usus sit, cum vereri sese solenti nimisque acri et obiurgatorio usus sit, cum vereri sese ostendit ne patres, gaudio atque laetitia rerum prosperereis dicunt, conciliare sibi et complacare iudices debent sensusque eorum expectatione causae suspensos rigentesque honorificis verecundisque sententiis commulcere, non iniuriis atque imperiosis minationibus confutare. Ipsum deinde principium apposuit, cuius verba haec sunt: Scio solere plerisque hominibus rebus secundis atque prolixis attam secunde processit, ne quid in consulendo advorsi eveniat, quod nostras secundas res confutet, neve haec laetitia nimis luxuriose eveniat. Advorsae res edomant et docent quid opus siet facto, secundae res laetitia transvorsum trudere solent a recte consulendo dies proferatur, dum ex tanto gaudio in potestatem nostram redeamus.