comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uo quidã monachi de oriente ꝓfecti.
cupientesq p̾ciose crucis xp̃i aeglori¬
osi sepulcri eius qui ꝓnr̃asalute ho¬
mo factus mortem sustinutt ꝑquam nobis
uitam ĩmmotalitatemꝙ: argitus ẽ necñ
resurrectionis eius & ascensienis inceltim. lo¬
ca ueneranda conspicere. hierosolunã ꝑuene¬
runt. Horum uni p̃cursor aduentus domi¬
nici &e baptista regis ȩt̾ni sc̃s̃ ioħes adsistens.
ait. Uenientes addomum quondam regis he
rodis: auferte uobiscum caput meum quod
inuenietis int̾ra defossum. Cumq mane fuis¬
set exortum: uisionem monachus quamui¬
derat retulit fratri. Qui delusionem fantasiȩ
suspicatus. ꝑsuadet illi cui mysterium reuela¬
tum fuerat: ut idem quod ipse sentiret. Cũq
rem neglectui tradidissent: postero die preco
ueritatis adstitit utrisq sequestratim: & simi¬
liter apparens eisata locutus ẽ. Omnem dubita¬
tionis infidelitatem de ur̃is cordib effugandes.
adueritatem uisionis cogitatio ur̃a ñ claudicet

Expanded text:
Duo quidam monachi de Oriente profecti, cupientesque pretiosae crucis Christi et gloriosi sepulcri ejus qui pro nostra salute homo factus mortem sustinuit, per quam nobis vitam immortalitatemque largitus est, nec non resurrectionis ejus et ascensionis in coelum loca veneranda perspicere, Hierosolymam pervenerunt. Horum uni praecursor adventus dominici et baptista Regis aeterni, sanctus Joannes assistens, ait: « Venientes ad domum quondam Herodis regis, auferte vobiscum caput meum, quod invenietis in terra defossum. » Cumque mane fuisset exortum, visionem monachus quam viderat retulit fratri, qui delusionem phantasiae suspicatus, persuadet illi cui mysterium fuerat revelatum, ut idem quod ipse sentiret, nihil esse. Cumque rem neglectui tradidissent, postero die praeco veritatis astitit utrisque separatim, et similiter eis apparens, ita locutus est: « Omnem dubitationem infidelitatis ex vestris cordibus effugantes, ad veritatem visionis cogitatio vestra non claudicet. »
Abbreviated transcription (Latin):
diffuso ore scĩs ante iudicem asserentibus.
sectamq eius fortiter expugnantib. infu¬
rorem maximum concitatus iudexrapido
cursu eos carceri applicandos insinuat: ac
importabili uinculorum onere aggratiari

Expanded text:
diffuso ore sanctis ante judicem asserentibus, sectamque impiorum fortiter expugnantibus, in furore maximo concitatur judex rapido tractu eos carceri applicandos insinuans, importabilium vinculorum onere aggravari
Abbreviated transcription (Latin):
gius testis protinus ut se comperit derelin.¬
qui. nec subuno cum sotũs ictu mueronis
pimendum institui. Num ait õ pͥncipes
de ꝓfessione mea qua coram uobis nondum¬
ꝓtuli dubitatis: Auc putatis me de magstio¬
ur̃o discipłoq sathanȩ quicquã boni cogitare:
Ego enim ut uerius agnoscatis. illum qui ei¬
dem p̃ceptori ur̃o. transfigurando se mange¬
hunc p̃sidum cunctis abiectiorem hominib
diuudico ut pote diabolo eredulum & anti¬
xp̃i ministrum ac uitiorum om̃ium labe¬
rinchum. Qui non solum se inuoraginem
baratri mersit uerum etiam & uos pedisse¬
quos suos. pinania instituta ȩt̾nis dedica¬
uit incendiis. Tunc in insaniam ꝓceres

Expanded text:
gius, protinus ut se comperit derelinqui, nec sub uno cum sociis ictu mucronis perimendum institui: « Cur, ait, o principes, de professione mea, quam coram vobis non protuli, dubitatis, aut putatis me de discipulo Satanae quidquam prosperum cogitare? Ego enim, ut verius agnoscatis, illum angelum, qui eidem praeceptori vestro, transfigurando se in sphunc cunctis abjectiorem hominibus adjudico, utpote diaboli credulum Antichristi ministrum, et vitiorum omnium labyrinthum: qui non solum se voragini barathri immerserit, verum et vos sequipedas sua per inania instituta aeternis dedicarit incendiis. » 34. Tunc in insaniam proceres
Abbreviated transcription (Latin):
Hec om̃ia soror meritorum commodis ꝓsunt.
cerunt. Qtub oblatiscum primo ab eisblando
le commodum. multiplici deliciarum flore
uernans. quos utiq etiam infuturom̃ solum
muliebris oblectatio admirabilis. uerum eti¬
am dignitatum. & ferculorum copia demul¬
cendos expectaret: ꝓtinus quasi exuno ore¬
respondent. Nulla inquiunt õ arbiter tem¬
palis asfiuentia. lucris compatur: eternis.
Quorum gr̃ã hanc uitam despicientes ꝑ

Expanded text:
Haec omnia, soror, meritorum commodis prosunt, Haec omnia, soror, meritorum commodis prosunt, cerunt. Quibus oblatis, cum primum ab eis blando dere temporalium commodum multiplici deliciarum flore vernans, quos utique postmodum in futuro non solum muliebris oblectatio admirabilis, verum etiam dignitatum, et ferculorum copia demulcendos exspectaret; protinus quasi ex uno ore: « Nulla inquiunt, o arbiter, temporis affluentia lucris comparatur aeternis, quorum gratia hanc vitam despicientes per
Abbreviated transcription (Latin):
reuertitur. Igitur cum ꝓlatam aduersus
dĩ scõs udex questionem intendet. scirecq
auctorem hitius rei ẽẽ aurelium. graunis
ex hoc interius uulneratus. p̃cepit eos quã¬
ꝓpere sius conspectib p̃sentari. Tunc milites
rapido cursu domum scĩ aurelii occupantes.
qua om̃s scĩ collecti manebant. inforib ad¬
huc clamare cȩperunt. Exite miseri exite
tares eos credere iam apud iudicẽ sua inueni¬
re donaria. qui nil aliud pene poterat habere
fretus audacia. in exprobrationem eorum con-¬
uersus ꝓclamat. Quare inquit priuilegium
hoc nequam fidelib irrogatis & uanam sequi
ni urẽ agglomerare nitimini predestinatos ad
uitam: Annon poteritis uos infernalia claus-¬
tra adire. nisi uos comites habeatis. Nunqͥd
uro inferorum deliciis ꝑfruamini. Quid ergono¬
uerat: & iamfurens dextra satellitum in iniurtã
monachi laborabat. Quem diu̾sis laceratum
stimulis allidentes. calcib etiam pͣ gnisq acerri-¬
ret. ille quasi nil mali ẽet ꝑpessus respondit.

Expanded text:
. Igitur cum prolatam adversum Dei sanctos judex quaestionem intenderet, sciretque auctorem hujus rei esse Aurelium, graviter ex hoc interius vulneratus praecepit eos quampropere suis conspectibus exhiberi. Tunc milites rapido cursu domum beati Aurelii occupantes, qua omnes sancti collecti manebant, prae foribus clamare coeperunt: « Exite, miseri; exitetares eos jam apud judicem sua inventuros donaria, qui nihil aliud habere poterant fretus audacia in exprobrationem lictorum conversus: « Quare inquit privilegium hoc fidelibus irrogatis, et vanum colere ni vestrae agglomerare nitimini praedestinatos ad vitam? An non poteritis vos infernalia claustra adire nisi nos comites habeatis? Nunquidvestro inferorum deliciis perfruamini. Nam quid noverat, et jam furens dextra satellitum in injuriam monachi laborabat. Quem diversis laceratum stimulis solo allidentes, calcibus etiam pugnisque acerriret; ille quasi nihil mali esset perpessus, respondit:
Abbreviated transcription (Latin):
inquam uir abadolescentia sua seruitutẽ
dĩ amplectens. uigniti & septem annis apud
monasterium scĩ sabe. quod abhierosolimis
inpartem australem octo milibꝰ disparatur
subregulari magisterio conuersatus e. Qui ã
stipendium monachorum africã directis nul¬
lomodo tot int̃iacentia t̾rarum &mariumi
distulit fubire discrimina. quuib utiq incunc¬
tanter se commodum fummȩ uirtutioia est
obedientiȩ nouerat promereri. Ded cumibi

Expanded text:
icus, qui ab adolescentia sua servitutem Dei amplectens, viginti et septem annis apud monasterium Sancti Sabae, quod ab Hierosolymis in partem australem octo millibus disparatur, sustipendium monachorum Africam mittens, is nullo modo tot interjacentia terrarum mariumque distulit subire discrimina, quibus utique incunctanter commodum summae virtutis obedientiae noverat promereri. Sed cum ibi
Abbreviated transcription (Latin):
de corduba ad tabanense cȩnobium. qua¬
tinus fratrum & scãrum sororum ibidẽ
bulo martinus. eiꝰq soror deo dicata heli¬
pe etiam benedictionem itineris ancille dĩ
nathaliȩ. Quȩ mox ut me intuita ẽ. ꝓmis¬
sus inquit nr̃i certaminis comes & collega.
hic monachus ẽ. Ego uͦ agnita eius causa
& ratione penitus comꝑta. ilico pedib eiꝰ
aduolutus. ꝓme dominum cam orare ro¬
gaui. si forte sp̃s scĩ respectu illustratus. ad
illa. Unde hoc nobis pater: ut tucum pecca¬
torib ꝑgas: Cumq eadem nocte ibidem
mansissem: apparuit michi inuisione nocas
odoramenti p̃ciosissimi ligni accommodars
Referebattq Ditior abhoc michi thesaurus
ẽ. Mane autem facto: descendimus ambo
inciuitatem aduirum suum aurelium.¬
lominus pedibus eius. petens abeo ut ora¬

Expanded text:
errexit ad Tabanense coenobium, quatenus fratrum et sanctarum sororum ibidem bulo Martinus, ejusque soror Deo dicata Elipe benedictionem ancillae Dei Sabigothonis. Quae mox ut me intuita est: Promissus inquit nostri certaminis comes et collega hic monachus erit. 26. Ego vero agnita causa ejus, et ratione comperta, illico pedibus ejus advolutus, pro me Dominum an Spiritus sancti respectu illustratus, ad illa: Unde hoc nobis inquit, pater, ut tu cum peccatoribus pergas? Cumque eadem nocte ibidem mansissem, apparuit mihi in visione noctisodoramenti pretiosissimi ligni accommodans referebat. Ditior ex hoc mihi thesaurus est. Mane autem facto, descendimus ambo in civitatem ad virum suum Aurelime pedibus ejus, petens ab eo ut ora
Abbreviated transcription (Latin):
cerer. Atq extunc om̃s parit᷑ indomo scĩ au¬
relii congregati: redlebamus dño ctim io¬
cunditate uota laudationis. Repperi eti¬
am apud illos beatum felicem cũ sua coniu¬
ge. nomine liliosa. Qui & ipsi iam om̃iafura
uendiderant. & ꝑloca sc̃a seu pauꝑib eropi¬
uerant: parati omne genus tormentorum
ꝓpt̃ filium dĩ & dilectionem eius suscipere.
Postea exiui abeis: & causas quib p̃pediẽ¬

Expanded text:
separatus, sed omnes pariter in domo sancti Aurelii congregati, reddimus Domino cum jucunditate vota laudationis. Ibi apud illos reperi beatum Felicem cum conjuge sanctissima Liliosa, qui et ipsi jam omnia sua vendiderant, et locis sanctis, seu pauperibus erogaverant, parati omne genus tormentorum propter Filium Dei et dilectionem ejus suscipere. Eadem hora, exivi ab eis, et causas, quibus praepedie
Abbreviated transcription (Latin):
ac fr̃ib congregationis scĩ sabȩ quingentorũ¬
mine scĩ patris nr̃i dauid hierosolim & degi¬
tis. Aquo africam missus: deinceps ad hif
adhispaniam commigraui. Sedhanc ipsã
egioriẽ inimiiaffuctam re ꝑiens: cepi cogi
reuiserem: aut regnum xp̾̃ianorum id est
franciam appeterem. Et cum carissimos
quosclam amicos suphac re consulerẽ: non¬
nulli me ꝑagrare eam iubebant pleriq
adcenobium reuerti inuitabant. Hinc ue¬
lut ebrius diuerso prepeditus tractatu.
cui me pͥmum cogitationi submitterem

Expanded text:
 Sabbae quingentormine sancti patris David Hierosolymis degitis. A quibus Africam missus, deinceps in Hispanias commigravi. Sed hanc ipsam insulam nimis afflictam reperiens, coepi cogireviserem, aut regna Christianorum, id est Franciam peterem. Et cum proximos et charissimos super hac re consulerem, nonnulli peragrare jubebant, plerique ad coenobium meum revertere cogebant. Hinc velut dubius diverso praepeditus tractatu, cui me primo cogitationi submitterem,
Abbreviated transcription (Latin):
residens. xp̃m quib posset questib obsecrã¬
ret. Et ecce subito astare sibi mire pulchri¬
tudinis uirginem cernit angłico uegetatã
decore: ac primeue ut putabatur fiorem
adolescentie gerentẽ. Cui cum illa diceret.
tu que esfilia. & si euicino accedis causas tui
aduentus edissere. protinus expectabilis iur¬
go. S oboles inquit sum amici tui montesi.
quam tu mundialib erumpnis scisolim
exemptam: quamq eadem hora qua suppre¬
mis uexabar angustus. priusquã ꝓpius mist̾¬
tares reppisti exanimem. Et cum te scło degens.
momentoquȩ eẽs dño reuelante agnomi.
Et nunc eo mictente. preuianuntiatrirpa¬
mȩ tuȩ accessi Instat namq iam uobis tempꝰ
exsequendȩ uictoriez assunt dies publice pro¬
fitendi fidem catholicam. hostemq expug

Expanded text:
rii sui, quibus posset quaestibus obsecraretur, subito astare sibi mirae pulchritudinis virginem cernit, angelico vegetatam decore, primum, ut putabatur, adolescentiae florem gerentem. Cui cum illa diceret: « Tu quis es filia? Et si e vicino accedis, causas tui adventus edissere. » Protinus spectabilis virgo: « Soboles, inquit, amici vestri Montesis sum, quam tu mundialibus aerumnis scis olim exemptam, quamque eadem hora, qua supremis vexabatur angustiis, priusquam propius visitares, reperisti exanimem. Et cum te ego saeculo pmomento quis esses, Domino revelante, agnovi: et nunc, eo mittente, praevia nuntiatrix palmae tuae accessi. Instat namque jam vobis tempus exsequendae victoriae; adsunt dies publice profitendi fidem catholicam, hostemque repel
Abbreviated transcription (Latin):
cum om̃ia ꝓintuitu regni celestis & causa recri¬
butionis et̾ne. non tantum telinquendaue¬
rumetiam fugienda fore potissimum respon¬
tas suppetit. qua hȩc om̃ia magistra int̾ceden¬
te discretione ordinentur. uttilius pͥmum
iudico. sobolem ad cittiorem transponilo
sus. Dic deniq ipsaueritas sciscitanti selutien.
qualit uitam ȩt̾nam possidẽt siuis inquit ꝑfec¬
tus eẽ. uade uende om̃ia quȩ habes a& da pau¬
ꝑib & ueni sequere ms & habebis thesaurum
incȩlis. Nam esi pars aliqua instipendium
relinquatur infantum culpabile ẽt ñ poterit:
quod multa patrum insinuant documenta.
Ideoq si adhanc dispensationem potestis atam¬
gere. optimapes e ꝑfectum opus erit. quol

Expanded text:
cum omnia intuitu regni coelestis, et causa retributionis aeternae non solum relinquenda, verum etiam fugienda fore censerem, potas suppetit, qua haec omnia, magistra intercedente discretione, ordinentur; utile primo judicamus sobolem tutiori loco transponi, sus. Sic denique Veritas sancta sciscitanti se juveni quatenus vitam aeternam possideret: Si vis, inquit, perfectus esse, vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus: et veni, sequere me, et habebis thesaurum in coelis . Sed etsi pars aliqua in stipendium relinquatur infantium, culpabile esse non poterit, quod multa Patrum insinuant documenta. Ideoque si ad hanc dispensationem potestis attingere, optima res, et perfectius opus est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
exsoluere el abitur a conspectu ipsius illa
uirginalis species etheris nuntia. & in
spe firmiori adprelium excitatur q̃uanto
patrate actionis ueritatem cernit᷑ informa
dubii de mercede reposita. uirta sc̃arum
ꝓmissus ille cenobita conturberniis eorũ as¬
sciscitur & inconuulsibilit illis quodammo¬
admirations ȩtatẽ nr̃am eius causa concus.
mandetur Ut in eo catholicorum religiositaᷤ
incremento fidei augeatur. inquosui redemp¬
toris oraculum speciali quodam modo uerita
te cernit ẽẽ impletum. Fredixerat quippema
dente uenientes recumberent cum abrahã
ysaac & iacob in regno cȩlorum. Quod testi¬
monium certis contuemur indiens intpso
monachoatq leuita georgio. om̃ino ꝑfectũ:
Cui tellus bethleemitica ortum. & icolatũ¬

Expanded text:
eferret, labitur a conspectu ejus illa virginalis species aetheris nuntia, et prspe firmiori ad praelium excitatur, quanto sese patratae actionis veritate cernit informaridubii de mercede reposita, sive ut sanctarum missus ille confessor contuberniis eorum asciscitur, et inconvulsibiliter his quodammoadmiratione aetatem nostram ejus causa concussimandari: ut in eo catholicorum religiositas incremento fidei augeatur, in quo sui Redemptoris oraculum speciali quodammodo cernit esse veritate impletum. Praedixerat quippe mae et Occidente venientes, recumberent cum Abraham, Isaac, et Jacob, in regno coelorum . Quod testimonium revelatis contuemur effectibus in ipso monacho atque levita Georgio omnino perfectum. 23. Huic rus Bethleemiticum ortum, et incolatu
Abbreviated transcription (Latin):
meorum commodis potitura sum gratissim̃.
ud intentio querit. & aliud merita erpec¬
tant. Cum enim ds̃ plusmeritis quam pre
tas meritorum. Quaꝓpt̾ domine mee sponse
xp̃i. si deinceps sustinendi premium sponsio¬
nis urȩ. spes nob fida subfistit. enarrare stude¬
na tendamtio: ac ualidius incertamen robo¬
remur. Tunc eam sc̃ȩ uirgines. celestium dif¬
fusione gr̾arum asfatib preditis demulcentes.
commoda inquiunt ur̃i laboris ethere repo¬
sita: tempore necessario uobis metenda ser.¬
uantur. Nec labatur prescriptorum merces
uictissimos ire adregnum. Marꝙrium deni¬
q uob̃ a consticutione mundi diuinttus p̾sci¬
tum. & prȩdestinatum cognoscite: quod soli¬
bamina sacerdotum laborib ur̃is assciserte.
suffragia implorate scõrum: ubiq uos preci¬
neranda dĩ scuaria discursu incolite & om̃iũ
religiosorum inquirite obsecrationes. Quia
qualibet prescripta uobis quandoq futura

Expanded text:
meorum commodis potitura sum, gratissimis ud intentio quaerat, aliud merita expetant. Quia cum Deus plus meritis quam praeitas meritorum. Idcirco, dominae meae, sponsae Christi, si hactenus sustinendi praemium sponsionis vestrae spes nobis fida subsistit, enarrare jubena tendamus, quo validius in certamine roboremur. » 13. Tunc eam sanctae virgines coelestium diffusione gratiarum affatibus praeditis demulcentes: « Commoda, inquiunt, vestri laboris in aethereis reposita, tempore necessario vobis metienda, servata sunt. Nec labetur praescriptorum merces victissimos ire ad regnum. Martyrium denique vobis a constitutione mundi divinitus praefixum, et praedestinatum est. Quod vobamina sacerdotum laboribus vestris asciscite; suffragia implorate sanctorum; ubique vos precineranda Dei sanctuaria discursu incolite, et omnium religiosorum inquirite obsecrationes. Quia quamlibet praescripta vobis quandoque futura
Abbreviated transcription (Latin):
fit itaq utrorumq communis indei setui¬
tute assensus. Diuiduntur conubiis: uotis
conciliantur angłicis. Prefulgent lectuli ful-¬
cra uestium colorumq uarietate: quo suam
conu̾sationem uulgo celarent. Ininteriorib

Expanded text:
Fit itaque utrorumque communis in Dei servitute assensus. Dividuntur cubilibus, votis conciliantur. Praefulgent lectuli fulcra vestium colorumque varietate, qua suam conversationem vulgo celarent. Illi autem in
Abbreviated transcription (Latin):
uiam. Ex hacͥgͦ re futurus belliger amore
compunctus martyrii. & celesti quodamm
faccum spectaculum illud. causaq admo¬
nitionis sibi fusse ostensum: Ne seilicet de
beret eos formidare qui corꝑa trucidant.
cum nil noxietatis animab possint infer¬
re. sed illum potius ꝑtimescere. qui pocest

Expanded text:
at; extemplo futurus belliger amore compunctus martyrii, coelesti quodammodo fieri spectaculum crederet, causaque admonitionis sibi fuisse ostensum, ne scilicet formidare deberet eos qui corpora trucidant, cum nihil anxietatis animabus possint inferre,
Abbreviated transcription (Latin):
retulit pie sodali cuncta quȩ uiderat Letoq
sp̃i addidit. Tu semꝑ inquit dulcissima con¬
iunx cum ego michimet uiuerem & deo mor¬
inuitabas: Instabas cotidie scłi uoluptatib ni¬
conuersatione oblectata. uitam sepiussuspira¬

Expanded text:
 viderat, laetoque spiritu addit: « Tu semper, dulcissima conjux, cum ego mihimet viverem, et Deo moronem trahebas; instabas quotidie me saeculi voluptatibus niconversationem oblectans, vitam saepius suspira
Abbreviated transcription (Latin):
excitit coniuux. Et spreta conglutinatione
membrorum cenosa. nouerit mens prestantĩ
adempto carnis deleccamento. ꝓpetuȩ incolu¬
mitatis ꝓducere germina: si quomodo condigũ
uiri consultum: Gaudensq muttipliciꝰ insu¬
bitatione insꝑate salutis. Hec sunt inquit iã¬

Expanded text:
eratio, et spreta glutinatione membrorum coenosa, noverit mens praestantius adempta carnis delectatione perpetuae incolumitatis producere germina. Ut quoquo modo condigni viri consultum, gaudensque multipliciter in subitatione insperatae salutis: « Haec est, ait, i
Abbreviated transcription (Latin):
in partem illam stramentum etiam reclina¬
retur iumenti: qua uis onerosa crurum de¬
pendebat. Precedentib itaq illusorum pre¬
conib totam circumiens urbeni. tandem
satellitum ministerio adspectaculum uulgi
ꝑtractus ẽ. Poteras tunc audire hinc inde
uoces exꝓbrantium insultando atq dicenti¬

Expanded text:
 stramentum reclinaretur jumenti, qua ejus crura pendebant; praecedentibus illusorum praeconibus, totam circumeundo urbem, satellitum ministerio ad spectaculum vulgi pertractus est. Et cum hinc inde voces exprobrantium resultarent, dicent
Abbreviated transcription (Latin):
ti uocem apłi. & omĩa pollutionum genera
apłi soluam te: ut uadas ubinulla conuersa¬
diem iudicu. Et cum exsoluisset eum. ille ulu¬
lauit: & nusquam comparuit. Angłs autem
domini uidentib cunctis incelum euolauit.
Tunc rex una cum uxore sua & duob filiis. &¬
cum om̃i exercitu suo. & om̃i popło ciuitatis

Expanded text:
templo omnia pollutionum genera soluam te ut uadas ubi nullusdiem iudicii». Et sic solutus cum sit, evolavit et nusquam comparuit. Angelus autem Domini, videntibus cunctis, ad coelum evolavit. Tunc Polemius rex, una cum uxore sua et duobus filiis, cum omni exercitu suo et omni populo qui s
Abbreviated transcription (Latin):
ent auobis. Tunc ostendit eis ingentem
egyptium. nigriorem fuligine facĩẽ hntem¬
acutã cũ barba plixa. crines usq adpedes.
oculos igneos sicut ferrum ignitum scintił
habebat alas spineas sicut strix cerat

Expanded text:
estris». Tunc ostendit eis ingentem maurum nigriorem fuligine, facie acuta, barba p habentem, oculos igneos sicut ferrum ignitum, scintilet alas spineas sicut sphinx habebat, et
Abbreviated transcription (Latin):
oculis ẽ intuentis abducta uehementius tan-¬
a somno exurgens: auget oꝑa sc̾itatis. Fragi¬
lemq fortem adpugnam erigit sexum: ac suꝑ¬
no munere uires ad certandum corroborat
mans om̃ino t̾renis eum exui accibꝰ edocet:
sciens qm̃ qui aprincipio nrundi cȩlestibus
dedicati militiis erant. continuo post uic¬
toriam cȩlicolis admiscerent᷑ et̾nis. Quo
cirra magismagisq fruendi redemptore.
natorum postponentes affectum. sperne-¬
bant quicquid mundiali ꝑitura specie
continetur. Om̃ia distrahunt. tiendentes¬
res insequendo xp̃m existerent. Ex quop̃cio
quippiam filiab relinquentes:. totum ali¬
ud tisib applicant egenorum. Uisitabant¬
cipue tabanense cenobium. quod famosisfi.¬

Expanded text:
isionem oculis intuentis abductam, vehementius tane somno exsurgens, auget opera sanctitatis, fragilem ad pugnam erigit sexum, supernoque munere vires ad certandum corroborat. mans, omnino terrenis exui edocet, quoniam a principio mundi coelestibus dedicati militiis, continuo post victoriam coelicolis admiscerentur. 15. Hinc magis magisque fruendi Redemptore, ati, natorum postponentes affectum, spernunt quidquid mundialis peritura species continet. Omnia distrahunt, venditres in assequendo Christum exsisterent; ex quo pretio quidquam infantulis relinquentes, totum aliud stipendiis applicant egenorum; cipue Tabanense, quod famosissi
Abbreviated transcription (Latin):
cultori latenti. Hi c ita  respectu tandem
adiutus: repꝑit sibi honesto germine uirgi¬
cus decoraretur: prestantius tamen intror¬
sus spiritali enitebat decore. Hȩc namq¬
puella parentib paganis ꝓgẽnita: ad¬
huc cunabulis incubans. patre orbata ẽ.
Cuius genitrix alium uirum duxtt qui
nare studuit: eamq exsacro baptismate.
ligionem. Hanc ergo sibi puellam memora¬
tus iuuenis iure coniugalitatis asciuit:
completis sponsalium titulis. Sicq pari¬

Expanded text:
cultori latenti. Cujus favore tandem cultori latenti. Cujus favore tandem adjutus, reperit honesto germine virgicus decoraretur, praestantius tamen introrsus spiritali enitebat decore. Quia ompuella parentibus paganis progenita, adhuc cunabulis incubans, patre orbata est. Cujus genitrix alium virum ducens, qui nare studuit, eamque ex sacramento baptismatis is religionem. Hanc sibi puellam venerabilis juvenis, juro conjugalitatis asciscens, completis sponsalium titulis, ar
Abbreviated transcription (Latin):
natalib & tebus plurimos antecellens. Hic
in infantia matre xp̃iana. & patre gentili or¬
batus. tutela amnite suȩ fiddelissimȩ. usꝙ in
annos adolescentie fouebatur. Docebaturq
xpͥm ueraciter credere din nec prẽt ineccłia
salutis uiam. eiter regni celestis alibi posse
re ꝑiri. Q uod documentum uenerabilis
puer aprimo ebibens. licet arabica demum¬
sc̃e noticiam: nulla uanitatis figmenta
immutare quiuerunt. Sed corde sempsuã
xp̃ianitatem retentans. cum ad solam derisi¬
onem meditationi periturarum insisteret
luterarum: eo amplius in amorem xp̃ianȩ
fidei exardescebat. quo liquidius deliram̃ta
puersi dogmatis ꝓbans. subtilem demonũ
fallaciam aduertebat. Et cum ñ posset pu¬
blice cultum fidei suȩ ostendere: ubiq tam̃
dei sacerdotib sese commendans ꝓse affecciꝰ
tib precum. celeste numen exorans pete
batait talib prepollens uotis coniunx illi
daretur que secretum suum in melius te¬
gere contenderet: faueretq mente & corꝑe.

Expanded text:
natalibus et rebus plurimis antecellens. Hic in nfantia matre Christiana, et patre gentili orbatus, tutela amitae suae fidelissime usque in annos adolescentiae fovebatur, docebaturque Christum veraciter credere Deum: nec praeter Ecclesiam salutis viam, et iter regni coelestis alibi posse reperiri, imbuitur. Quod documentum venerabilis puer apprime ebibit, ita ut licet Arabica esanctae notitiam nulla vanitatis figmenta immutare quiverunt sed corde semper christianismum suum retentans, cum ad solam derisionem meditationi periturarum insisteret litterarum, eo amplius in amorem Christianae fidei exardescebat, quo liquidius deliramenta perversi dogmatis probans, subtilem daemoniosi illius fallaciam advertebat. Et cum non posset publice cultum fidei gerere, ubique tamen Dei sacerdotibus sese commendans, pro se effictibus precum coeleste numen exorans, ut talibus praepollens votis conjux sibi daretur, quae secretum suum in melius proficere contenderet, faveretque mente et corpore
Abbreviated transcription (Latin):
ponsum. & neq sacrificando. neq seipsos
more suo laniando prexerunt maliam
uus & religatus cathȩio igneis strietus tene
tur. ut neq suspirare na loqui audeat ex
illa hora qua ił capło barcholomeus m¬
gressus ẽ. Dictnt. illi. Etquis ẽ iste barcho¬
lomeus: Lespondit demon. Amicus ẽ dei
omnipotentis.: & ideo huc uenit inistamꝓ
Dic nobis signa eius. ut possimus inuenire¬
mon. e dixit. C apillo nigro capitis & crispo
caro candida. oculi grandes. nares equales: &
directe aures cocꝑtȩ crine capitis Sirba ꝓlixa
habente Siginti sex anni sunt. funquam sor¬
didantur uestimenta eius: & nunquam
ties ꝑnoctem. orat dm̃. Uox eiusquasi tubaue¬
hemens ẽ: ambulant cum eo angeli di. quiti
eum ꝑmittunt fatigari. non esurire emper
codem uultu. eodem animo ꝑseuerat. Omni
hora hylaris & letus ꝑmanet. Om̃ia p̃uidet.
om̃ia nouit. Onnem linguam om̾ium genti¬
um. & loquitur & intelligit. Scce a hoc quod
uos int̾rogatis. & egodo responsum de eo. rã

Expanded text:
s, neque sacrificando, neque se ipsos more suo laniando proficerent; in aliam us et ligatus cathenis igneis detinetur, ita ut nec suspirare nec loqui audeat ex illa hora qua illuc Bartholomeus et iste Bartholomaeus: respondit daemon Berith: Amicus Dei omnipotentis est, et ideo venit ad istam Dic nobis signum ut possimus espondit: « Capilli nigri capitis et crispi, caro candida, oculi grandes, nares aequales et directae, aures coopertae crine capitis, barba prolixa habens. Viginti sex anni sunt ex quo nunquam sordidantur vestimenta ejus, neque ties per noctem orat Deum. Vox ejus quasi tuba vehemens est. Ambulant cum eo angeli Dei, qui non permittunt eum fatigari nec esurire. Semper eodem vultu, eodem animo perseverat, omni hora laetus et hilaris permanet. Omnia providet, omnia novit, omnem linguam omnium gentium et loquitur et intelligit. Ecce et hoc quod vos interrogatis, et quod ego do responsum de eo jam
Abbreviated transcription (Latin):
nimirum in hiis nimirum om̃ib suum uir
bratus desiderium ñ implcuit cuius mirabiliꝰ
in singularis grẽ prero gatiuam gecenda to
aĩalia obediebant ⁊ ad ip̃m seruire secure
confugiebantz et de aqua in uinum sibi
eatus franciscus uir columbina sim

Expanded text:
nimirum in his omnibus suum vir nimirum in his omnibus suum vir beatus desiderium non implevit; cui mirabilius in singularis gratiae praerogativam gerenda suorum animalia obediebant et ad ipsum secure confugiebant; et de aqua in vinum sibi eatus Franciscus, vir columbina sim
Abbreviated transcription (Latin):
pollebat. curam ligne ⁊ decenter adhibuit.¬
orro uir scs̃ qͣmuis suum cogeretuu
uł inuitus ꝑtelare ꝓpositum. tamen
acepto martirii feruore non destititz donet
tandem terrio secimo conu̾sionis sue anno
ad partes syrie transmeauit. Et licet cotti¬
diana tunc int̾ xp̃ianos et infideles pͥlia
gererent. ipse tamen in dño confisus adire
soldanum nec cum euidenti periculo uereba¬
tur: unde et multis gͣuibꝙ uerberib. et in¬
uiriis anteqͣm ꝑueniret affestus: tandem
ip̃ius soldani conspectu ꝑsonaliter ẽ potitꝰ.
Si narratũ multum foret in qͣnta mentis
constantia coram illo ꝑstiterit qͣnta facun¬
dia fidei xp̃iane oblatrantium u̾ba recrude¬
rit. Soldanus uero cum ingenti illum ho¬
nore suscepitz pluraq sͥ et preciosa ualde do¬
naria ꝓtulit. Que sc̃õ dei ueluti qͣldam im¬
mundicias uilipendente: ip̃e soldanus tam¬
qͣm de uro cunctis dissimili magis obstupu
it ⁊ illius eo diligentiꝰ uerbis intendit. Sed

Expanded text:
pollebat, curam digne et decenter adhibuit.Porro vir sanctus, quamvis suum cogeretur vel invitus protelare propositum, tamen a coepto martyrii fervore non destitit, donec tandem tertiodecimo conversionis suae anno ad partes Syriae transmeavit. Et licet quotidiana tunc inter christianos et infideles praelia gererentur, ipse tamen in Domino confisus adire Soldanum nec cum evidenti periculo verebatur. Unde et multis gravibusque verberibus et iniuriis, antequam perveniret, affectus, tandem ipsius Soldani conspectu personaliter est potitus. Sed narratui longum foret, in quanta mentis constantia coram illo perstiterit, quantaque facundia fidei christianae oblatrantium verba retuderit. Soldanus vero cum ingenti illum honore suscepit, pluraque sibi et pretiosa valde donaria protulit. Quae sancto Dei veluti quasdam immunditias vilipendente, ipse Soldanus tamquam de viro cunctis dissimili magis obstupuit, et illius eo diligentius verbis intendit. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
caro candida. oculi grandes. nares equalet: &
directe aures cooꝑcȩ erine capitis stirba ꝓlxa
habente Uigintisex annisunt. funquam sor¬
didantur uestimenta eus: & nunquam
ties ꝑnoctem. orat dm̃. Uox eius quasi tubaue¬
hemens ẽ.: ambulant cum eo angeli d̃i. quiti
eum ꝑmittunt fatigari. non esurire emper
codem uultu. eodem animo ꝑseuerat. Onn
hora hylario ae letus pmanit. Om̃ia p̃uidet.
om̃ia nouit. Onnem linguam om̃ium genti¬
um. & loquitur & intelligit. Occt a hoc quod
uos int̾rogatis. & egodo responsum de eo. rã
et hoc faciant angłi quicum eo sunt. quod̃¬

Expanded text:
ejus candida, oculi sunt grandes, nares aequales et directae, aures coopertae crine capitis, barba prolixa habens. Viginti sex anni sunt ex quo nunquam sordidantur vestimenta ejus, neque ties per noctem orat Deum. Vox ejus quasi tuba vehemens est. Ambulant cum eo angeli Dei, qui non permittunt eum fatigari nec esurire. Semper eodem vultu, eodem animo perseverat, omni hora laetus et hilaris permanet. Omnia providet, omnia novit, omnem linguam omnium gentium et loquitur et intelligit. Ecce et hoc quod vos interrogatis, et quod ego do responsum de eo jam michi faciant angeli qui cum eo sunt quod
Abbreviated transcription (Latin):
ciens: ip̃am mulierem post se ut ei loquere¬
tur currentem deuote. et uestigia pelum eiꝰ
deosculantem uidere uel alloqui noluit. do¬
nec uere illam demoniasam fuisse cunctis
hoc atrestantib tandem uix credidit

Expanded text:
ciens, ipsam mulierem post se, ut ei loquereciens, ipsam mulierem post se, ut ei loqueretur, devote currentem et vestigia pedum eius deosculantem videre vel alloqui noluit, donec vere illam daemoniacam fuisse, cunctis hoc attestantibus, tandem vix credidit
Abbreviated transcription (Latin):
munis a passionc hiꝰ pess ima fieretz ne uł mo¬
tum ꝓrsus ex cunc Nexiguum de illa sentiret.
pud castellum scĩ gemini quodam
tp̃r beatus franciscus predicans regnũ
sdi. cum trib fratrib domum cuiũsdam ui¬
tͦi deuote receptus intrauitz cuius uxorem si¬
cut om̃ib loci illuis incolis notum fuit. de¬
monium male uexauit. P qua uir sc̃s eo
ꝙ hominum timeret a plausum. dui ante¬
quam acquiesceret exoratus: tandem uictꝰ
prece tres fuẽs suos in tribz angulis domus
adorandum ꝓ ea constituit: et in quartum si¬
militer oraturus ip̃e secessit. Post hec ad mu¬
lierem miserabiliter se gerentem confidenter
accessitz et inxͥ nomine demoni ut exiret pen
obedientiam imperauit Qui cdño id ad hu¬
militatem famuli sui conseruandam agen¬
te. tam subito horrende stridens egressus est:
ut uir dei sͥ fuisse illusum certissime crederetz
statũꝙ a loco cũ uultus suffusione reced̾et¬
unde et alia uice ꝑ idem castellum tͣnsitum fa¬

Expanded text:
munis a passione huiusmodi pessima fieret, ne vel motum prorsus ex tunc exiguum de illa sentiret. 50 Apud castellum Sancti Gemini quodam tempore beatus Franciscus praedicans regnum Dei, cum tribus fratribus domum cuiusdam viri devote receptus intravit; cuius uxorem, sicut omnibus loci illius incolis notum fuit, daemonium male vexavit. Pro qua vir sanctus, eo quod hominum timeret applausum, diu antequam acquiesceret exoratus, tandem victus prece, tres fratres suos in tribus angulis domus ad orandum pro illa constituit, et in quartum similiter oraturus ipse secessit. Post haec ad mulierem miserabiliter se gerentem confidenter accessit, et in Christi nomine daemoni ut exiret per obedientiam imperavit. Qui, Domino id ad humilitatem famuli sui conservandam agente, tam subito horrende stridens egressus est, ut vir Dei sibi fuisse illusum certissime crederet, statimque a loco cum vultus suffusione recederet.Unde et alia vice per idem castellum transitum fa
Abbreviated transcription (Latin):
co sum magni regis. Quid ad uos: At illi in¬
dignantes. seruum dei in foueam niuib
plenam post u̾bera ꝓiecerunt: ⁊ futuro dm̃i¬
ci regis gregis pastori. taliter insultando dixe¬
runt. Iace rustice. preco dei. Ip̃e uero recedenti¬
mentis. in sola uili camisia uenit ad quod¬
dam cenobium monachoꝵ uͥ nimirum nec
agnitus nec reputatꝰ. cum uictus penuria. ui¬
liter in coquina ꝑmissus ẽ: donet uiso ꝙ nu¬
ditatem eiꝰ miseratõnis oculis nemo respiceret
post plures dies sola necessitate compulsus
abiret. Postea tamen cum sc̃ĩtatis eiꝰ curũ¬
quaꝙ fuma crebresceret prior loci grauit̾
obcuram tanti uiri neglectam compunctꝰ
usq ad illum dolens ꝑuenit: ⁊ humiliter
ab eo ꝓ se suisq ueniam postulauit. ꝓgres¬
sus gͥ a monast̾io sup̃dicto pauꝑculus iħu xͥ
ueniensq in cuutatem cui nomen engubiũ.
illic quendam suum quẽ nouerat amicum
pͥstinum requisiuit: qui obuet̾em amicitiã.

Expanded text:
co sum magni Regis! Quid ad vos?". At illi inco sum magni Regis! Quid ad vos?". At illi indignantes servum Dei in foveam nivibus plenam post verbera proiecerunt, et futuro dominici gregis pastori taliter insultando dixerunt: "Iace, rustice praeco Dei!". Ipse vero, recedentimentis, in sola vili camisia venit ad quoddam coenobium monachorum, ubi nimirum nec agnitus nec reputatus, cum victus penuria viliter in coquina permissus est; donec, viso quod nuditatem eius miserationis oculis nemo respiceret, post plures dies sola necessitate compulsus abiret. Postea tamen, cum sanctitatis eius circumquaque fama crebresceret, prior loci, graviter ob curam tanti viri neglectam compunctus, usque ad illum dolens pervenit et humiliter ab eo pro se suisque veniam postulavit.Progressus igitur a monasterio supradicto pauperculeniensque in civitatem cui nomen Eugubium, illic quemdam suum, quem noverat, amicum pristinum requisivit, qui ob veterem amicitia
Abbreviated transcription (Latin):
nens ea pr̃i restituit: sicip omnino nudus corã
om̃ib remanens. in mundo se exulem designa¬
uit. Ep̃ uero tantum uiri feruorem ammiranᷤ.
naquaqͣm hec sine nutu diuino fĩposse cogno¬
uit et ex tunc illi pat̾ ne caritatis affc̃u paratꝰ
assistere: int̾ brachia sua collectum. pallio quo
induelat᷑ obtexit. Iam se uir dei nudus in cru¬
ce nudato conformatz iam ꝑstẽ consilium de
om̃ib renunciandis impleuerat: quẽ a diui¬
no contuitu iam. nil t̾renum nͥ solus carnis
ereptus primum passus ẽ. ⁊ qu̾e forit in ha¬
2 bitu seculari: et de prima habitus sui mu¬
ostqͣm ergo bratus frantisc̾immanita¬
tem pat̾ne ꝑsecutõnis euaserat accidit
die qͣdam. ut ip̃e noue legis zelator in quodam
n̾emore seminudus in ced̾e̾t: ⁊ sic dño laudes in
gallica lingua decantans subito in latrones
incideret. Quib ferali modo quisnam eẽt que¬
rentib: nil trepidans ꝓphetice sic respondit Pre¬

Expanded text:
nens, ea patri restituit; sicque omnino nudus corarm nens, ea patri restituit; sicque omnino nudus corarm omnibus remanens, in mundo se exsulem designavit. Episcopus vero, tantum viri fervorem admirans, nequaquam haec sine nutu divino fieri posse cognovit; et ex tunc illi paternae caritatis affectu paratus assistere, inter brachia sua collectum pallio quo induebatur obtexit. Iam se vir Dei nudus in cruce nudato conformat, iam perfecte consilium de omnibus renuntiandis impleverat, quem a divino contuitu iam nil terrenum, nisi solus carnis ereptus primum passus est, et quae fecit in habitu saeculari, et de prima habitus sui muostquam ergo beatus Franciscus immanitatem paternae persecutionis evaserat, accidit die quadam ut ipse novae legis zelator in quodam nemore seminudus incederet, et sic Domino laudes in gallica lingua decantans, subito in latrones incideret. Quibus ferali modo quisnam esset quaerentibus, nil trepidans prophetice sic respon dit: "Prae
Abbreviated transcription (Latin):
animo post filium effrenato cucurrit. Niteba¬
tur enim. ut eum saltem ab illiꝰ ⁊rre confinio
penitꝰ elongaret: s illum a suo ꝓposito flectere
ñ ualeret. Cuius aduentũ se filius lib̾ et intͤ¬
pidus offerens: iam pẽis furie ñ cedebat uͭ an¬
tea fecerat: s ad huc maiora pati ꝓ xp̃o gratã¬
ter se uelle clamabat. Uidens gͥ patet inflexi¬
bilem eiꝰ constantiam: demum ad pecuniam
conu̾titur extorquendam. Qui uͥuir sanctꝰ
illam ꝓtecerat inuenta parit̾ ⁊ sublata. iam
erga filium mitius agere cepit: qr auaritie
sitis paulisꝑ extincta. furorẽ simul animi tẽꝑ¬
auit. Post hec illum ad ep̃m loci ꝑreluxit. ut
ei cuncta coram illo q̃ habuit redderet: om̃sꝙy
facultates suas in ip̃ius manib resignaret.
At ille ꝓmtus ⁊ hylaris. ad hoc ip̃m prius ⁊̃
qͣm postularet᷑ se offerens. omĩa que habuit
indum̃ta. nec femoralib quidem retentis depo¬

Expanded text:
animo post filium effrenato cucurrit. Nitebaanimo post filium effrenato cucurrit. Nitebatur enim ut eum saltem ab illius terrae confinio penitus elongaret, si illum a suo proposito flectere non valeret. Cuius adventui se filius liber et intrepidus offerens, iam patris furiae non cedebat, ut antea fecerat; sed adhuc maiora pati pro Christo gratanter se velle clamabat. Videns igitur pater inflexibilem eius constantiam, demum ad pecuniam convertitur extorquendam; 1qua ubi vir sanctus illam proiecerat inventa pariter et sublata, iam erga filium mitius agere coepit, quia avaritiae sitis paulisper exstincta furorem simul animi temperavit. 9 Post haec illum ad episcopum loci perduxit, ut ei cuncta coram illo quae habuit redderet, omnesque facultates suas in ipsius manibus resignaret. At ille promptus et hilaris ad hoc ipsum, prius etiam quam postularetur, se offerens, omnia quae habuit indumenta, nec femoralibus quidem retentis, depo
Abbreviated transcription (Latin):
berib ꝙ crudelit̾ afficit: s demum uinculatũ
in cart̾em omni miseratione subtracta de tru¬
dit. Quanto aut̃ in xp̃i militem tribulatõ¬
nis p̾ssura deseuit. tanto ampliꝰ ualidũ red¬
dit ⁊ sirmum: nec ualet astatu rectitudinis
ꝑ adu̾sa delecdi. cui est dñs in tribulatione re¬
fugium.
ctidit autem die qͣdam. patrem eius
a domo causa rei familiaris abscede:
tum mat illius stm mariti ñ approbans blã¬
dis filium allocuta sermonib. sic illum a suo
attemptabat ꝓposito reuocare. Quod cum se
ñ posse conspiceret. mat̾na pietate cõmota la¬
tenter uincula rupit. filioq soluto liberum
abire pͣmisit. At ille ueluti iam in tempta tõ¬
ne ꝓbatus solito sccurior est esfis̃/ ⁊ gr̃as om¬
nipotenti dño referens. in magna animi lib̾¬
tate ad locum in quo pͥus sceterat ẽ reuersus.
Ꝙ ft̃m̃ ut domum redicns patͥ agnouit iratꝰ
uxorem contumeliis lacessuntz nec ad huc cessãs.

Expanded text:
rberibusque crudeliter afficit; sed demum vinculatum rberibusque crudeliter afficit; sed demum vinculatum in carcerem, omni miseratione subtracta, detrudit. Quanto autem in Christi militem tribulationis pressura desaevit, tanto amplius validum reddit et firmum; nec valet a statu rectitudinis per adversa deflecti, cui est Dominus in tribulatione refugium. Accidit autem die quadam patrem eius a domo causa rei familiaris abscedere, cum mater illius factum mariti non approbans, blandis filium allocuta sermonibus, sic illum a suo attentabat proposito revocare. Quod cum se non posse conspiceret materna pietate commota latenter vincula rupit, filioque soluto liberum abire permisit. At ille veluti iam in tentatione probatus, solito securior est effectus, et gratias omnipotenti Domino referens, in magna animi libertate ad locum, in quo prius steterat, est reversus. Quod factum ut domum rediens pater agnovit, iratus uxorem contumeliis lacessivit; nec adhuc cessans,
Abbreviated transcription (Latin):
a ꝑsequentium manib ip̃m dignaret᷑ eriꝑe.
In fusa ꝓinde in tenebris exoranti mira q̃dam
et in exꝑta letitia ex qua subito in tantam mĩ¬
tis animat᷑ constantiam: ut ñ solum ꝑsecuto.¬
rib spretis in publium ꝓdeat: uẽr etiam quia
segniter lateii torporis et ignauie se gͣuit
pͥstino penitus abaratum. matieq i squalore
confectum ñ id suꝑne gr̃e. sed dementie potius
imputabant: et eidem miscrabiliter insultã
tes. luto eum et lapidib impen debant. Sed
uir dei nulla fractꝰ miuria. uelut aure surda
transibat. ⁊ gr̃as illi a quoe desuꝑ conforrabat᷑
agebat. Candem rumor aurib pũs in sonuit.
suum talit̾ filium comparuisse: qui ñ pat̾no
s ferali modo festinus accurrens tepit in illũ
plus ceteris om̃ibi insanire. Domi namꝙ sa¬
tis inhoneste ꝑtantum putans ab incepto per
adu̾sa reslectere pͥmo quidem contumeliis u̾¬

Expanded text:
a persequentium manibus ipsum dignaretur eripere. a persequentium manibus ipsum dignaretur eripere. Infusa est proinde in tenebris exoranti mira quaedam et inexperta laetitia, ex qua subito in tantam mentis animatur constantiam, ut non solum, persecutoribus spretis, in publicum prodeat, verum etiam, quia segniter latuerit, torporis et ignaviae se gravipristino penitus alteratum macieque et squalore confectum, non id supernae gratiae sed dementiae potius imputabant; et eidem miserabiliter insultantes insultantes, luto eum et lapidibus impetebant. Sed vir Dei nulla fractus iniuria, velut aure surda transibat et gratias illi, a quo desuper confortabatur, agebat.Tandem rumor auribus patris insonuit, suum taliter filium comparuisse; qui, non paterno sed ferali modo festinus accurrens, coepit in illum plus caeteris omnibus insanire 8 Domi namque satis inhoneste pertractum, putans ab incepto per adversa reflectere, primo quidem contumeliis ve
Abbreviated transcription (Latin):
recipere renuit. Quam ut refutari uer ille
pocuniaꝵ contemptor aspexit: in qͣdam fene¬
stra deiecta ueluti puluerem uilipendit.
Igitur pat̾ illius quidnam de ip̃o st̃m̃ esset
ignorans qͣm plurimum sollicitus ẽẽ non
destitit donec ei tandem post longã inquisi tõ¬
nem in notuit. qͣliter ui loco p̾fato filiꝰ eius
misere degendo delituit. Turbatus itaꝙ ñ
mediõcriter ad subitum rei euentum. conuo.¬
catis amicis ⁊ notis ane mora cucurrit ad loc̃.
Sed nouo xͥ militi aduentum minasq ꝑseqñ¬
tium audienti. ire locum dare complacuit:
⁊ ne uideret᷑ a patre. cuidam cauee qͣm ad hoc
ante ꝓuiderat se unmersit. In hac ergo qͣsi per
mensem integrum latitanti. ab uno solo for¬
sitan locum sciente. claindestinum impen deba¬
tur obsequium et in de raro uix aliq̃ necessita¬
te compulsus egrediens. diuinam illic clemẽ¬
tiam in ieiuniis ⁊ flecu ñ desiit implorare: ut

Expanded text:
recipere renuit. Quam ut refutari verus ille recipere renuit. Quam ut refutari verus ille pecuniarum contemptor aspexit, in quadam fenestra deiectam veluti pulverem vilipendit. 7 Igitur pater illius, quidnam de ipso factum esset ignorans, quam plurimum sollicitus esse non destitit, donec ei tandem post longam inquisitionem innotuit, qualiter in loco praefato filius eius misere degendo delituit. Turbatus itaque non mediocriter ad subitum rei eventum, convocatis amicis et notis, sine mora cucurrit ad locum. Sed novo Christi militi, adventum minasque persequentium audienti, irae locum dare complacuit; et ne videretur a patre, cuidam caveae, quam ad hoc ante providerat, se immersit. In hac ergo quasi per mensem integrum latitanti ab uno solo forsitan locum sciente clandestinum impendebatur obsequium; et inde raro vix aliqua necessitate compulsus egrediens, divinam illic clementiam in ieiuniis et fletu non desiit implorare, ut
Abbreviated transcription (Latin):
iuiter ip̃a pecunia cor acuris liberx c̃e ꝓcurãs¬
offendit: quod ⁊ eiꝰ uelut arenam reputabat
grauamen ñ sustinens qͣntocius illam de¬
ponere festinauit. Inuenit itaq ꝓpe assisiũ
qͣndam eccł̃iam. olim in honore sc̃i damia¬
ni constructam: s iam ruine p̾nimia ue¬
tustate ꝓpinqͣm. Cuius ip̃e continuo neces¬
sitatem cõmiserans: reuerenter introiuit in
illam. Ubi inuento quodam pauꝑe pb̃ro. pri¬
mum illi reu̾entiam manib deosculatis
exhibuit: deinde pecuniam ꝓresartiencdis
eccł̃ie parietib obtulit. uidens aut̃ sacerdos
urum quẽ totaliter paulo ante scło dedi¬
tum nouerat. uehement̾ in fc̃o illius obsco.¬
puit. ⁊ ab eo sͥ illudi existimans pecuniam
ñ recepit. Deniq ꝓpositum suũ plenius expo¬
nenti uix credens ad ultimum ut secum mo¬
rari poss in stanter roganti. consensit: pecu¬
niam tamen metu parentum illiꝰ omnino

Expanded text:
viter ipsa pecunia cor, a curis liberum esse procuransviter ipsa pecunia cor, a curis liberum esse procuransoffendit, quod et eius, quam velut arenam reputabat, gravamen non sustinens, quantocius illam deponere festinavit. Invenit itaque prope Assisium quamdam ecclesiam, olim in honore sancti Damiani constructam, sed iam ruinae prae nimia vetustate propinquam. Cuius ipse continuo necessitatem commiserans, reverenter introivit in illam. Ubi invento quodam paupere presbytero, primum illi reverentiam, manibus deosculatis, exhibuit; deinde pecuniam pro resarciendis ecclesiae parietibus obtulit. Videns autem sacerdos virum, quem totaliter paulo ante saeculo deditum noverat, vehementer in facto illius obstupuit; et ab eo sibi illudi existimans, pecuniam non recepit. Denique propositum suum plenius exponenti vix credens, ad ultimum ut secum morari posset instanter roganti consensit, pecuniam tamen metu parentum illius omnino
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfusus ẽ gaudio ut iam se continere non ua-¬
lens. quedam etiam nolens impublitũ u̾botenꝰ
deꝓmeret: ire quidẽ in appuliam recusaret s
gͤandia se facturũ in ꝓprie natõnis t̾ra ꝓmit¬
teret. Mirantib gͥ cunctis. ⁊ sciscitantib an
ducere uellet uxorẽ sponsam se ductum res¬
pondit: plus sapientem. plus nobilem. plꝰ
om̃ib quam unqͣm uiderint amabilem
⁊ decoram. Iam uir diuino mun̾e con¬
firmatus pium mentis cesiderium cõplẽ-¬
re ñ distulit set facultate se tp̃ris offerente.
letus exurgens confident̾ se crucis signo mu¬
niuit: assumptisq secum pannis uenalibꝰ
p̾ciosis. ad uicinam que fulgineum dicit᷑ c
uitatem ꝑrẽxit. Quib ibidem cum equo cui
insederat uenditis. onustus peccunia repeda.¬
uit cum statim in opere dei feruens. piis illã
paupere usibi. piis aliaꝵ necessitatum obse¬
quiis mancipare disposuit. Iam tam gra¬

Expanded text:
perfusus est gaudio, ut, iam se continere non vaperfusus est gaudio, ut, iam se continere non valens, quaedam etiam nolens in publicum verbotenus depromeret: ire quidem in Apuliam recusaret, sed grandia se facturum in propriae nationis terra promitteret. Mirantibus igitur cunctis et sciscitantibus an ducere vellet uxorem, sponsam se ducturum respondit plus sapientem, plus nobilem, plus omnibus, quam umquam viderint, amabilem et decoram. 6 Iam vir divino munere confirmatus pium mentis desiderium complere non distulit; sed facultate se temporis offerente, laetus exsurgens confidenter se crucis signo munivit, assumptisque secum pannis venalibus pretiosis, ad vicinam, quae Fulgineum dicitur, civitatem perrexit. Quibus ibidem cum equo cui insederat, venditis, onustus pecunia repedavit; cum statim in opere Dei fervens, piis illam pauperum usibus, piis aliarum necessitatum obsequiis mancipare disposuit. Iam tam gra