comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
res ad sumpta cogit aueritate cadere: qͦs
instatu suȩ rectitudinis humiliter pote¬
rat sola actiua custodire. Quib recte
hoc qͦd prefati sumus. ueritas dicit. Si
oculus tuus dexter scandalizat te. erue
eũ & ꝓice abste. Bonũ tibi est cum uno
oculo in uitam intrare. quã duos oculos¬
s habentem mitti ingehennam ignis. Ae si
aꝑte dicat. Cum ad contemplatiuã uitã
idonea discretione non sufficis. solam secu-¬
rius actiuã tene. Cumq in hoc qͦd pro
magno eligis deficis: eo contencuis esto qͦd
ꝓminimo adtendis: Ut si ꝑ contempla¬
tiuam uitam aueritatis cognitione compel¬
leris cadere : regnum cȩloꝵ ꝑsolam acti¬
uã ualeas saltem luscus intrare. Hinc
rursum dicit. Qui scandalitauerit unum
de pusillis istis qui in me credunt.: expedit
ei ut suspendat᷑ mola asinaria in collo eiꝰ.

Expanded text:
res assumpta, cogit a veritate cadere, quos res assumpta, cogit a veritate cadere, quos in statu suae rectitudinis humiliter poterat sola activa custodire. Quibus recte hoc quod praefati sumus, Veritas dicit: Si oculus tuus dexter scandalizat te, erue eum, et projice abs te. Bonum tibi est cum uno oculo in vitam intrare, quam duos oculos habentem mitti in gehennam ignis. Ac si aperte diceret: Cum ad contemplativam vitam idonea discretione non sufficis, solam securius activam tene. Cumque in hoc, quod pro magno eligis, deficis, eo contentus esto, quod pro minimo attendis; ut si per contemplativam vitam a veritatis cognitione compelleris cadere, regnum coelorum per solam activam valeas saltem luscus intrare. Hinc rursum dicit: Qui scandalizaverit unum de pusillis istis qui in me credunt, expedit eti ut suspendatur mola asinaria in
Abbreviated transcription (Latin):
sȩpe qͥ occupati humanis bene usibꝰ uiue¬
rent: gladio suȩ quietis extincti sunt. Hinc
nãq est qͦd non nulli inquieti sp̃s dum
plus exquirunt contemplando quã capiuã :
usq ad ꝑuersa dogmata erumpunt Q dũ
ueritatis discipuli esse humiliter negleguñ:
magistri errorum fiunt. Hinc ꝑsemae ip¬
sam ueritas dicit. Si oculus tuus dexter
scandalitat te: erue eũ & ꝓice abste. Bo¬
nũ tibi est ͤ uno oculo inuitam intrare.:¬
÷ qũã duos oculos habentem mitti ĩgehen.¬
na ignis. Duȩ qͥppe uitȩ. actiua uideli¬
cet & contẽplatiua. cũ seruantur inmente: quasi duo oculi
habent᷑ in facie. dexter nãq oculꝰ contẽplatiua uita est:
sinistͣ actiua. Sed sunt ñnulli ut diximus qui discrete
intueri sũma & sꝑualia nequaqu̾ã possunt: & tamen
alta contẽplationis assumunt. atq iccirco in perfidie
foueam intellectus praui errore delabuntur.
Hos itaq contemplatiua uita ultra ui¬

Expanded text:
saepe qui occupati bene humanis usibus vivesaepe qui occupati bene humanis usibus viverent, gladio suae quietis exstincti sunt. Hinc namque est quod nonnulli inquieti spiritus, dum plus exquirunt contemplando quam capiunt, usque ad perversa dogmata erumpunt; et dum veritatis discipuli esse humiliter negligunt, magistri errorum fiunt. Hinc per semetipsam Veritas dicit: Si oculus tuus dexter scandalizat te, erue eum, et projice abs te. Bonubentem mitti in gehennam ignis . Duae quippe vitae, activa videlicet et contemplativa, cum conservantur in mente, quasi duo oculi habentur in facie. Dexter namque oculus vita contemplativa est, sinister activa. Sed sunt nonnulli, ut diximus, qui discrete intueri summa et spiritalia nequaquam possunt, et tamen alta contemplationis assumunt, atque idcirco in perfidiae foveam, intellectus pravi errore dilabuntur. Hos itaque contemplativa vita ultra vi
Abbreviated transcription (Latin):
uiat. ut quietem funditus deserens. ignẽ
in se suꝑni amoris extinguat. Quisqͥs gͦ
semae ipsũ do iam sacrificium optulit: si ꝑ-¬
fecte desiderat. cur& necesse est ut non
solum ad oꝑationis se latitudinẽ. ueru̾
&iam ad culmina contemplationis exten-¬
dat . Sed inter hȩc magnopere sciendum
est: quia ualde inter se diuersȩ sunt.
consparsiones animoꝵ. Non nulli namq
hominũ ita ociosȩ mentis sunt: ut si eos
labor occupationis excipiat. in ipsa oꝑis
inchoatione succumbat᷑ & non nulli ita in¬
quieti sunt : ut si uacationẽ laboris habu¬
erint. grauius laborent. Quia tanto de¬
teriores cordis tumultꝰ tolerant. qͣnto eis
licentius ad cogitationes uacant. Unde ne¬
cesse est: ut nec quieta mens ad ex ercita¬
tionẽ se inmoderati oꝑis dilat&: nec ĩquieta¬
mens ad studiũ contemplationis angustae.
Sȩpe enĩ qͥ contemplari dm̃ quieti pote¬
rant: occupationib pressi cȩciderunt. &

Expanded text:
iat, ut quietem funditus deserens, ignem iat, ut quietem funditus deserens, ignem in se superni amoris exstinguat. Quisquis ergo semetipsum Deo jam sacrificium obtulit, si perfecta desiderat, curet necesse est ut non solum ad operationis se latitudinem, verum etiam ad culmina contemplationis extendat. Sed inter haec magnopere sciendum est, quia valde inter se diversae sunt conspersiones animorum. Nonnulli namque hominum ita otiosae mentis sunt, ut si eos labor occupationis excipiat, in ipsa operis inchoatione succumbant, et nonnulli ita inquieti sunt, ut si vacationem laboris habuerint, gravius laborent, quia tanto deteriores cordis tumultus tolerant, quanto eis licentius ad cogitationes vacat. Unde necesse est, ut nec quieta mens ad exercitationem se immoderati operis dilatet, nec inquieta ad studium contemplationis angustet. Saepe enim qui contemplari Deum quieti poterant, occupationibus pressi ceciderunt; et
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptatis extinguimus. Quã cũ ysopo
lignoq cȩdrino ac cocco offerimus. s quia
cum maceratione carnis. sacrisicium fidi
spei & caritatis adolemus. Y sopus qͥppe:
interna nr̃a mundare consueuit. Ꝙ per
petrũ dicit᷑ . fide mundans corda eorum.
Lignũ cędrinũ nulla putredine deficit.
qͥa spem cęlestium terminꝰ non consumit.
⁊ nos in spem uiuam. ꝑ resurrectionẽ iħu
xp̃i ex mortuis. inhereditatẽ in corrupti¬
bilem. & incontaminatã. & in marcessibilẽ.
Coccus rubeo colore flammescit: quia
quem impl& caritas. incendit. Vndeꝰ in
euuangelio ueritas dicit. Ignẽ ueni
mittere in terram. Sed bis tinctus coccꝰ
offerri p̾cipitur : ut uidelic& ante inter¬
ni iudicis oculos caritas nr̃a di & ꝓximi
dilectione coloretur : quatenꝰ conuersa
mens nec sic ꝓ amore di quietem diligat.
ut curam ꝓxrimi utilitat᷑eq post ponat.
nec sic ꝓ amore ꝓximi occupationi inser.¬

Expanded text:
voluptatis exstinguimus. Quam cum hyssopo voluptatis exstinguimus. Quam cum hyssopo lignoque cedrino ac cocco offerimus; cum maceratione carnis sacrificium fidei, spei, et charitatis adolemus. Hyssopus quippe interna nostra mundare consuevit. Et per Petrum dicitur: Fide mundans corda eorum . Lignum cedrinum nulla putredine deficit, quia spem coelestium terminus non consumit.  nos in spem vivam, per resurrectionem Jesu Christi ex mortuis, in haereditatem incorruptibilem, et incontaminatam, et immarcescibilem. Coccus rubro calore flammescit, quia quem implet charitas, incendit. Unde et in Evangelio Veritas dicit: Ignem veni mittere in terram . Sed bis tinctus coccus offerri praecipitur, ut videlicet ante interni judicis oculos, charitas nostra, Dei et proximi dilectione coloretur, quatenus conversa mens nec sic pro amore Dei quietem diligat, ut curam proximi utilitatemque postponat; nec sic pro amore proximi occupationi inserv
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ desideriis animã suam. sub bonȩ oꝑa¬
tionis tegmine & contẽplationis abscondit.
ut a carnali concupiscentia. sub actiua con¬
templatiuaq uita quasi insensibilis lateat :
quȩ prius mundi desideria sentiens morta¬
liter uiuebat. Hinc est qͦd humani gene-¬
ris redemptor ꝑdiem miracula ĩ urbibus
exhib&. & ad orationis studiũ in monte
ꝑ noctat. Ut ꝑfectis uidelic& p̾dicatoribꝰ
innuat. quatenus nec actutã uitã amo¬
re speculationis funditꝰ deserant: nec con¬
templationis gaudia pęnitꝰ oꝑationie
nimietate contempnant. Sed quieti con-¬
tẽplantes sorbeant: qͦd occupati erga ꝓyi¬
mos loquentes refundant. Speculando
qͥppe in dĩ amorẽ furgitur: sed p̃dican-¬
do adpximi utilitatẽ reditur. Unde
apud moysen dum insacrifitio uacca mac¬
tatur: offerri cum ysopo lignoq cȩdrr¬
no. bis tinctus coccus p̾cipitur. Ulaccam
qͥppe mactamꝰ. cũ carnem alasciuia suȩ

Expanded text:
vitae desideriis animam suam, sub bonae operavitae desideriis animam suam, sub bonae operationis tegmine et contemplationis abscondit, ut a carnali concupiscentia sub activa contemplativaque vita quasi insensibilis lateat, quae prius mundi desideria sentiens, mortaliter vivebat. Hinc est quod humani generis Redemptor per diem miracula in urbibus exhibet, et ad orationis studium in monte pernoctat, ut perfectis videlicet praedicatoribus innuat quatenus nec activam vitam amore speculationis funditus deserant, nec contemplationis gaudia penitus operationis nimietate contemnant; sed quieti contemplantes sorbeant, quod occupati erga proximos loquentes refundant. Speculando quippe in Dei amorem surgitur, sed praedicando ad proximi utilitatem reditur. Unde apud Moysen, dum in sacrificio vacca mactatur , offerri cum hyssopo lignoque cedrino bis tinctus coccus praecipitur. Vaccam quippe mactamus, cum carnem a lascivia suae
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ sepulchri nomine. nisi contemplatiua
uita signatur. Quȩ nos qͥsi abihu̾c mundo
mor tuos sepelit. dum a terrenis desideruis
susceptos in intimis abscondit. Ab exteriori
qͣppe uita mortui. &iam sepulti ꝑ contempla¬
tionẽ fuerant: qͥbus paulus dicebat. Mortui
enĩ estis. & uita ur̃a abscondita est cum xp̃o
in dõ. Actiua quoq uita sepulchrũ est: qͥa
a prauis nos oꝑibꝰ mortuos tegit. Sed contẽ¬
platiua ꝑfectius sepelit: qͥa a cunctis mun-¬
di actionib funditus diuidit. Qsqͥs gͦ iam
in se contumelias carnis edomuit. suꝑ est
ut mentem ꝑstudia sc̃ȩ oꝑationis exerceat.
ut hanc usq ad secreta intimȩ contempla¬
tionis extendat. Neq enĩ ꝑfectꝰ p̃dicator
est. qͥ uel ꝓpter contemplationis studiũ
oꝑanda negłegit : uel ꝓpt᷑ oꝑationis instan.¬
ciam contemplanda post ponit. Hinc est
enĩ qͦd abrabam coniugem mortuã. in
sepulchro duplici sepelit: quia nimirum
ꝑfectus qͥsq p̃dicator. extinctam ap̃sentis

Expanded text:
enim sepulcri nomine, nisi contemplativa vita signatur, quae nos quasi ab hoc mundo mortuos sepelit, dum a terrenis desideriis susceptos in intimis abscondit? Ab exteriori quippe vita mortui etiam sepulti per contemplationem fuerant, quibus Paulus dicebat: Mortui eniin Deo . Activa quippe vita sepulcrum est, quia a pravis operibus mortuos tegit. Sed contemplativa perfectius sepelit, quia a cunctis mundi actionibus funditus dividit. Quisquis ergo jam in se contumelias carnis edomuit, superest ut mentem per studia sanctae operationis exerceat. ut hanc usque ad secreta intimae contemplationis extendat. Neque enim perfectus praedicator est, qui vel propter contemplationis studium operanda negligit, vel propter operationis instantiam contemplanda postponit. Hinc est enim quod Abraham conjugem mortuam in sepulcro duplici sepelit ; quia nimirum perfectus quisque praedicator exstinctam a praesentis
Abbreviated transcription (Latin):
contemplationis arcem tenere desiderant.
pͥus se in campo oꝑis ꝑ exercitum ꝓbent:
ut sollicite sciant. si nulla iam mala ꝓximiᷤ
in rogant. si in rogata apocimis ȩquanimit᷑
portant: si obiectis bon̾is temporalibus
nequaquã mens lȩticia soluit᷑. si subtrac¬
tis non nimiũ merore sauciatur. Ac deĩde
ꝑpendant: si cum ad sem&e ipsos introrsus
redeunt. in eo qͦd sp̃ualia rimantur. nequa¬
quã secum rerũ corporalium umbras tra-¬
hunt. uel fortasse tractas manu discretio¬
nis abigunt. Si in circu̾scriptũ lumen uide¬
re cupientes cunctas circũscriptionis suȩ
imagines deprimunt. Et in eo qͦd suꝑ se
contingere appetunt: iuncunt qͦd sunt.

Expanded text:
contemplationis arcem tenere desiderant, contemplationis arcem tenere desiderant, prius se in campo operis per exercitium probent, ut sollicite sciant, si nulla jam mala proximis irrogant; si subirrogata a proximis, aequanimiter portant; si objectis bonis temporalibus, nequaquam eos laetitia solvit; si subtractis, non nimio moerore sauciantur, ac deinde perpendant, si cum ad semetipsos introrsus redeunt, in eo quod spiritualia rimantur, nequaquam secum rerum corporalium umbras trahunt: vel fortasse tractas, manu discretionis abigunt, si incircumscriptum lumen videre cupientes, cunctas circumscriptionis suae imagines deprimunt: et in eo quod super se contingere appetunt, vincunt quod sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑba errorem ꝓ ueritate ꝑcipit.: quo qͥsi
intꝰ gressum porrigit. foras tendit. Hinc
est enim qͦd legem daturus dñs. in igne
fumoq descendit. qͥa & humiles ꝑ claritatẽ
suȩ ostensionis inluminat. & suꝑboꝵ oculoᷤ
ꝑ caliginẽ erroris obscurat. Prius igitur
mens ab appetitu głȩ temporalis. atq
ab om̃ĩ carnalis concupiscentię delectatio¬
ne tergenda est: & tunc ad aciem contem¬
plationis erigenda. Unde & cum lex acci-¬
pitur. populus amonte ꝓhibetur: ut uide¬
lic& qui infirmis adhuc mentib terrena
desiderant. considerare sublimia non
prȩsumat. Ubi & recte dicit᷑. Si bestia
tetigerit montem. lapidabitur. Bestia &¬
enĩ montem tangit: cum mens inrationa¬
bilib desideriis subdita. ad contemplatio¬
nis alta se erigit. Sed lapidib ꝑcutitur.
quia summa non sustinens. ipsis superni
ponderis ictib necatur. Qui igitur culm̃
ad prehendere ꝑfectionis nitutur: cum¬

Expanded text:
superba mens errorem pro veritate percipit, quo quasi superba mens errorem pro veritate percipit, quo quasi intus gressum porrigit, foras tendit. Hinc est enim quod legem daturus Dominus, in igne fumoque descendit ; quia et humiles per claritatem suae ostensionis illuminat, et superborum oculos per caliginem ermens ab appetitu gloriae temporalis, atque ab omni carnalis concupiscentiae delectatione tergenda est; et tunc ad aciem contemplationis erigenda. Unde et cum lex accipitur, populus a monte prohibetur; ut videlicet qui infirmis adhuc mentibus terrena desiderant, considerare sublimia non praesumant. Ubi et recte dicitur: Si bestia tetigerit montem, lapidabitur. Bestia etenim montem tangit, cum mens irrationabilibus desideriis subdita, ad contemplationis alta se erigit. Sed lapidibus percutitur, quia summa non sustinens, ipsis superni ponderis ictibus necatur. Qui ergo culmen apprehendere perfectionis nituntur,
Abbreviated transcription (Latin):
plerũq fluctu cogitationũ quatitur: sed
ꝑ disciplinȩ suȩ uincla retinetur. Neq hoc
tempestas suȩ inquietudinis ad naufragiũ
ꝑtrahit. qͥa indiuini amoris litore ꝑfecta
caritas astringit. Unde necesse est. ut qͥsqͥs
ad contemplationis studia ꝓperat: semae ip¬
sũ prius subtiliter in terrog& qͣntum amat.
Machina qͥppe mentis est: uis amoris. Quȩ
hanc dum amundo extrahit: inalta sustol¬
lit. Prius gͦ discutiat si summa inquirens
diligit: si diligens tim&. Si nouit incogni¬
ta aut amando comp̃hendere Aut non cõ-¬
p̃hensa timendaͦ uenerari. In contemplatio¬
ne & enim mentẽ si amor non excitat : te¬
poris sui torpor obscurat. Si timor non
ad grauat: sensus hanc ꝑ inania ad nebu¬
lam erroris leuat. Et cũ clausa ei secretoꝵ
ianua tardius aperitur. ab ea longius ipsa
sua presumptione repellit᷑. qͥa in rũpere
appetit hoc qͦd non inueniens quęrit. Cũq

Expanded text:
plerumque fluctu cogitationum quatitur, sed plerumque fluctu cogitationum quatitur, sed per disciplinae suae vincula retinetur; neque hoc tempestas suae inquietudinis ad naufragium pertrahit, quia in divini amoris littore perfecta charitas astringit. Unde necesse est 209 ut quisquis ad contemplationis studia properat, semetipsum prius subtiliter interroget, quantum amat. Machina quippe mentis est vis amoris, quae hanc dum a mundo extrahit, in alta sustollit. Prius ergo discutiat, si summa inquirens diligit, si diligens timet, si novit incognita aut amando comprehendere, aut non comprehensa timendo venerari. In contemplatione etenim mentem si amor non excitat, teporis sui torpor obscurat; si timor non aggravat, sensus hanc per inania ad nebulam erroris levat; et cum clausa ei secretorum janua tardius aperitur, ab ea longius ipsa sua praesumptione repellitur; quia irrumpere appetit hoc, quod non inveniens quaerit; cumque
Abbreviated transcription (Latin):
mare nisi scłm.  Quid ꝑ molam asinari¬
am: nisi actio terrena signatur: Quȩ
dũ colla mentis ꝑ stulta desideria stringit.
hanc in laboris circuitum mit tit.S sunt
itaq non nulli qͥ dum terrenas actiones
deserunt. & ad contemplationis studia
humilitate post posita ultra ĩtellegentiȩ
uires surgunt: non solũ se merrorem
deiciunt. sed infirmos qͦsq agremio uni¬
tatis diuidunt. Qui gͦ unum de minimis
scandalitat: melius illi fuerat ligata collo
mola asinaria in mare mei. qͥuia nimirum¬
ꝑuersȩ menti expeditilis esse potuisse. ut
occupata mundo terrena negotia ageret.
quã ꝑ contemplationis studia ad multorũ
ꝑniciem uacar&. Rursum nisi quibusdã
mentib contemplatiua uita potius quam
actiua congruer&: nequaquã ꝑ psalmistã
dñs dicer&e. Uacate & uidete: qm̃ ego sũ¬
đs. Sed inter hȩc sciendũ est. quia sepe
& pigras mentes amor adopus excitat. & ĩ¬
quietas incontemplatione timor refrenat.
Anchora enĩ cordis est: pondus timoris. &

Expanded text:
aeculum; quid per molam asinariam, nisi actio terrena signatur? Quae dum colla mentis per stulta desideria stringit, hanc in laboris circuitum mittit. Sunt itaque nonnulli qui dum terrenas actiones deserunt, et ad contemplationis studia, humilitate postposita, ultra intelligentiae vires surgunt, non solum se in errorem dejiciunt, sed infirmos quosque a gremio unitatis dividunt. Qui ergo unum de minimis scandalizat, melius imola asinaria, in mare projici, quia perversae menti expeditius esse potuisset, ut occupata in mundo terrena negotia ageret, quam per contemplationis studia ad multorum niciem vacaret. Rursum, nisi quibusdam mentibus contemplativa vita potius quam activa congrueret, nequaquam per Psalmistam Dominus diceret: Vacate et videte, quoniam ego suSed inter haec sciendum est quia saepe et pigras mentes amor ad opus excitat, et inquietas in contemplatione timor refrenat. Anchora enim cordis est pondus timoris; et
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ orationem meã cum tribulor. atimore ini¬
mici eripe animã meã. Uiuentes qͥppe per-¬
fecte timent iudicem: ne morientes metu¬
ant accusatorẽ. Bene gͦ dicit᷑: & bestiam
terrȩ non formidabis. Ac si aꝑte diceret᷑.
Qui ablandiente mͦ hoste non uinceris:
hunc sȩuientẽ post modũ non timebis.
Sed cum bene uiuit᷑: ualde cauendũ est
ne mens despectis cȩteris. de gła singula¬
fritatis¬
eleuet᷑. Unde apte ad memoriã bonũ
sociale reducit᷑: cũ ꝓtinus sub infertur.¬

Expanded text:
Deus, orationem meam cum tribulor, a timore iniDeus, orationem meam cum tribulor, a timore inimici eripe animam meam . Viventes quippe perfecte timent judicem, ne morientes metuant accusatorem. Bene ergo dicitur: Et bestiam terrae non formidabis. Ac si aperte diceretur: Quia a blandiente hoste modo non vinceris, hunc saevientem postmodum non timebis. Sed cum bene vivitur, valde cavendum est ne mens, despectis caeteris, de gloria singularitatielevetur. Unde apte ad memoriam bonum sociale reducitur, cu
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Sed qͥsqͥs ad uitȩ p̃cepta se dirigit.
priusquã prȩmia aeterna ꝑcipiat. Hic
iam inicia secuturȩ inꝑpetuũ securitatis
degustat. Ut antiquũ hostem non metu¬
at. ut interueniente mortis articulo uio¬
lentos eius impetus nullatenus ꝑhor rescat
ipsa plerũq inobitu securitas mentis. Un¬
de & recte subiungitur. Et ẜes⁊ iaco¬
pe aduersarius bestia terrȩ dicit᷑: qͥa ad
rapiendas mortis tempore peccatoꝵ animas.
uiolencia crudelitatis efferatur. Qͦs enim
uiuentes blandiens decipit. morientes seui¬
ens rapit. Quo contra de electoꝵ ȩccła: ꝑ
non transibit ꝑ eam. Illi igitur terrȩ bestiã
morientes timent: qui conditoris sui poten¬
ciã uiuentes non timent. Scĩ & enim uiri.
qͥa diuinȩ se formidini medullitus subdunł.
om̃e de aduentu aduersarii pondus timo¬
ris abiciunt. Hinc est enim qͦd psalmista
dnm̃ ex orat dicens. Nequando rapiat ut
leo animã meã. Hinc rursus ait. Exaudi

Expanded text:
sunt. Sed quisquis ad vitae praecepta se dirigit, sunt. Sed quisquis ad vitae praecepta se dirigit, priusquam praemia aeterna percipiat, hic jam initia secuturae in perpetuum securitatis degustat; ut antiquum hostem non metuat, ut interveniente mortis articulo violentos ejus impetus nullatenus perhorrescatipsa plerumque in obitu securitas mentis. Unde et recte subjungitur: CAPUT pe adversarius bestia terrae dicitur, quia ad rapiendas mortis tempore peccatorum animas violentia crudelitatis efferatur. Quos enim viventes blandiens decipit, morientes saeviens rapit. Quo contra de electorum Ecclesianon transibit per eam . Illi igitur terrae bestiam morientes timent, qui conditoris sui potentiam viventes non timent. Sancti etenim viri quia divinae se formidini medullitus subdunt, omne de adventu adversarii pondus timoris abjiciunt. Hinc est enim quod Psalmista Dominum exorat, dicens: Ne quando rapiat ut leo animam meam . Hinc rursus ait: Exaudi,
Abbreviated transcription (Latin):
iniquos om̃s extrema ultio ꝑcutit. ipse de
dampnatis iam tunc ex humanitate cõpati¬
tur . qͥa diuinȩ iusticiȩ ꝑspeciem ĩherens.
in concusso districtionis intimȩ uigore
solidatur. Erectas namq inclaritate suꝑ¬
nȩ rectitudinis electoꝵ mentes. nulla
miscdia afficit. qͥa has amiseris altitudo be-¬
atitudinis alienas reddit. Unde bene arã
ꝑ psalmistã dicitur. Cidebunt iusti &
timebt̃. & suꝑ eũ ridebunt & dicent: ecce
homo qͥ non posuit dm̃ adiutorẽ sibi. In¬
quos enĩ iusti nunc uident & metuun:
tunc uifuri sunt & ridebunt. Quia enĩ
mͦ ad eoꝵ labi imitationẽ possunt: hic
habent formidinẽ. Quia uͦ dampnatis
tunc ꝓdesse nequeunt: illic non habent
cõpassionẽ. Aeterno itaq supplicio dedi¬
tis non esse miserendum. ⁊̃ ipsa qua beati
sunt iusticia iudicantis legunt. Qui qͦd
suspicari fas non est. qualitatẽ sibi per¬
ceptȩ felicitatis inminuunt. si in regno
positi uolunt. qͦd implere nequaqu̾ã pos¬

Expanded text:
iniquos omnes extrema ultio percutit, ipse de damnatis jam tunc ex humanitate compatitur; quia divinae justitiae per speciem inhaerens, inconcusso districtionis intimae vigore solidatur. Erectas namque in claritate supernae rectitudinis electorum mentes nulla rdia afficit, quia has a miseriis altitudo beatitudinis alienas reddit. Unde bene etiam per Psalmistam dicitur: Videbunt justi et timebunt, et super eum ridebunt, et dicent: Ecce homo qui non posuit Deum adjutorem suum . Iniquos enim justi nunc vident et metuunt, tunc visuri sunt et ridebunt. Quia enim modo ad eorum labi imitationem possunt, hic habent formidinem; quia vero damnatis tunc prodesse nequeunt, illic non habent compassionem. Aeterno itaque supplicio deditis non esse miserendum, in ipsa qua beati sunt justitia judicantis legunt, qui, quod suspicari fas non est, qualitatem sibi perceptae felicitatis imminuunt, si in regno positi volunt quod implere nequaquam pos
Abbreviated transcription (Latin):
rium ard& conscientia : & foris carnẽ cruciat
sentencia ultimȩ animaduersionis intelligi:
qua districtus uidex reprobis dicit. Dis¬
cedite ame maledicti in ignem ȩternũ: qui
paratus est diabolo & angłis eius. Iustus gͦ
a flagello linguȩ. atq a calamitate uenien-

Expanded text:
derium ardet conscientia, et foris carnem cruciat derium ardet conscientia, et foris carnem cruciat sententia ultimae animadversionis intelligi, qua districtus judex reprobis dicit: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Justus ergo a flag
Abbreviated transcription (Latin):
ab ȩterni panis uisione separant᷑. Scriptũ
namq est. Tollat᷑ impius: ne uideat glam¬
đi. & ꝑsema& ipsũ dñs dicit. Ego sum panis
uiuus: qui de cȩlo descendi. Simul gͦ eos uas-¬
titas fami̾sq cruciat: qͥ non solum foras tor¬
menta sentiunt. sed intus &iam in aediȩ
peste moriunt᷑. Clastat gehenna: quia con-¬
cremat. Famis interficit: quia suã illis faci¬
em redemptor abscondit. Pȩnȩ namq re-¬
quia & cogitando miseri. & oꝑando delique¬
runt. Vnde bene ꝑpsalmistam dicitur
Pones eos ut clibanũ ignis intempore uultꝰ
tui: dñs in ira sua conturbabit eos & deuora¬
bit eos ignis. Quod enĩ abigne deuoratur.:
ab exteriori parte accenditur. Clibanus uͦ:
interius inflãmat᷑. Intẽpore gͦ uultꝰ dñi: in¬
iusti om̃s & ut clybanus ponunt᷑. & ab igne
deuorant᷑. qͥa apparente iudice cũ auisione
illius eoꝵ multitudo repellit᷑. & intus ꝑ desi¬

Expanded text:
ab aeterni panis visione separantur. Scriptum ab aeterni panis visione separantur. Scriptum namque est: Tollatur impius, ne videat gl semetipsum Dominus dicit: « Ego sum panis vivus qui de coelo descendi . » Simul ergo eos vastitas famesque cruciabunt, quia non solum foras tormenta sentient, sed intus etiam inediae peste morientur. Vastabit eos gehenna, quia concremabit; fames interficiet, quia suam illis faciem Redemptor abscondet. Poenae namque requia et cogitando miseri et operando deliquerunt. Nam per Psalmistam dicitur: Pones eos ut clibanum ignis in tempore vultus tui, Dominus in ira sua conturbabit eos, et devorabit eos ignis . Quod enim ab igne devoratur, ab exteriori parte accenditur: clibanus vero interius inflammatur. In tempore ergo vultus Domini injusti omnes et ut clibanus ponuntur, et ab igne devorantur; quia, apparente judice, cum a visione illius eorum multitudo repellitur, et intus per desi
Abbreviated transcription (Latin):
trahat: multi formiter impugnat. Et tẽp.¬
tationẽ nrãm modo uerbi fame mͦ carnis
statim mentẽ &iam contra uulnera passi¬
onis accingit: apte subiungit᷑. Et Non
tiortbis calamitattm cum UENTRT.
Sc̃i enĩ uiri quia contra multifor mem
aduersariũ se pugnare considerant . se¬
maeipsos incertamine multipliciter paraNt.
Habent enĩ contra famẽ diuini uerbi pa-¬
bulũ. contra belli gladiũ continentiȩ scu¬
tũ: Contra flagellũ linguę ꝓtectionẽ
pacienciȩ . contra exterioris calamitatis
damnũ. in terni amoris adiutoriũ. Unde
miro mͦ agitur: ut quo eos hostis callidus
numerosius temptat: eo circumspecti dĩ
milites uirtutib ditiores fiant. Q quia
electi quiq dũ presentis uitȩ certam ina
fortiter tolerant. interrore sibi uenturi
iudicii securitatem parant: recte subiun¬
Tunc qͥppe reprobi uastitatẽ famemq pas¬
suri sunt. cũ dampnati extremo iuditio.

Expanded text:
trahat, multiformiter impugnat; et tentrahat, multiformiter impugnat; et tentationem nostram modo verbi fame, modo carnis statim se etiam contra vitia passionis accingit; apte subjungitur: « Et non timebis calamitatem cum venerit. » Sancti enim viri, quia contra multiformem adversarium se pugnare considerant, semetipsos in certamine multipliciter parant: habent enim contra famem, divini verbi pabulum; contra belli gladium, continentiae scutum; contra flagellum linguae protectionem patientiae; contra extdamnum, interni amoris adjutorium. Unde miro modo agitur, ut quo eos hostis callidus numerosius tentat, eo circumspecti Dei milites virtutibus ditiores fiant. Et quia electi quique dum praesentis vitae certamina fortiter tolerant, in terrore sibi venturi judicii securitatem parant, recte subjunTunc quippe reprobi vastitatem famemque passuri sunt, cum damnati in extremo judicio
Abbreviated transcription (Latin):
se exerit: quia dorsũ timidȩ mentis cȩdit.
Hoc flagellũ linguȩ electymenti¬
insidiari ꝓpħa conspererat: cum suꝑnum
adiutorium pollicens dicebat. Ipse libera¬
bit te de laqueo uenancium : & auerbo as¬
pero. Uenantes enĩ: nil aliud. quã carnes
quęrunt. Sed auenancium laqueo atq ab
aspero uerbo eripimur: qͣndo & insidias
carnaliũ & inrisionũ ꝓbra despiciendo
superamus. Aspera qiuippe eoꝵ uerba st̃
quȩ bonis nr̃is itinerib aduersant᷑. Sed as¬
peritatẽ uerbi euadere est : inrisiones de¬
trahenciũ dissimulando calcare. Sc̃a ergo
anima a flagello linguȩ abscondit᷑. quia
dũ in hoc mundo honorem laudis non
quęrit. nec contumelias detractionis sen.¬
tit. Sed sunt non nulli qͥ iam derogantiũ
uerba despiciunt. lam inrifiones ꝓnichilo
adtendunt. adhuc tamen pęnas corporsᷤ
cruciatusq ꝑtimescunt. Antiquus namq
aduersarius ut arecta intentione nos re¬

Expanded text:
se exerit; quia dorsum timidae mentis caedit. se exerit; quia dorsum timidae mentis caedit. Hoc flagellum linguae electinsidiari Propheta conspexerat, cum supernum adjutorium pollicens dicebat: Ipse liberabit de laqueo venantium, et a verbo aspero . Venantes enim nihil aliud quam carnem quaerunt. Sed a venantium laqueo, atque ab aspero verbo eripimur, quando et insidias carnalium, et irrisionum probra despiciesuperamus. Aspera quippe eorum verba sunt, quae bonis nostris itineribus adversantur. Sed asperitatem verbi evadere est irrisiones detrahentium dissimulando calcare. Sancta ergo anima a flagello linguae absconditur, quia dum in hoc mundo honorem laudis non quaerit, nec contumelias detractionis sentit. Sed sunt nonnulli, qui jam derogantium verba despiciunt, jam irrisiones pro nihilo attendunt; adhuc tamen poenas corporis cruciatusque pertimescunt. Antiquus namque adversarius, ut a recta intentione nos re
Abbreviated transcription (Latin):
eã tẽptatio carnis inualescit. apte subiun¬
gitur : & in bello de manu gladii. Bellũ
qͥppe patimur.. cũ carnis nr̃ȩ temptati¬
onib inpugnam᷑. De quo nimirũ bello:
ꝑ psalmistam dicit᷑. Obumbra caput meũ.
indie belli. Quia igit᷑ reprobi dum fame
uerbi deficiunt. &iam belli gladio trans¬
figunt᷑. electos suos dñs infame amorte
eripit. & in bello agladio abscondit.
Quia eorũ mentes dum uerbi sui pabu.¬
lo reficit. contra temptationes corporis
fortes reddit. Sed sunt non nulli qui et si
ex diuino eloquio ab interna se fame
reficiunt iam cont᷑ tẽptationũ p̾lia
continentiȩ uirtute fulciunt᷑: adhuc
tamen p̾cuti humanis detractionibus
metuunt. Et sepe dum linguarũ iacula
est: exꝓbatio in late contumeliȩ. Fagello
linguę bonos feriunt: qui eoꝵ oꝑa inriden¬
do ꝑsecuntur. Sepe enim lingua abono oꝑe.
dum uituperat reuocat: & quasi flagellũ

Expanded text:
eam tentatio carnis invalescit, apte subjuneam tentatio carnis invalescit, apte subjungitur: « Et in bello de manu gladii. » Bellum quippe patimur, cum carnis nostrae tentationibus impugnamur. De quo nimirum bello per Psalmistam dicitur: Obumbra capuiberat. Quia igitur reprobi, dum fame verbi deficiunt, etiam belli gladio transfiguntur; electos suos Dominus, et in fame a morte eripit, et in bello a gladio abscondit; quia eorum mentes dum verbi sui pabulo reficit, contra tentationes corporis fortes reddit. Sed sunt nonnulli, qui etsi ex divino eloquio ab interna se fame reficiunt; si jam contra tentationum praelia continentiae virtute fulciuntur, adhuc tamen percuti humanis detractionibus metuunt: et dum linguarum jacula est exprobratio illatae contumeliae. Flagello linguae bonos feriunt, qui eorum opera irridendo persequuntur. Saepe enim lingua a bono opere, dum vituperat revocat, et quasi flagellum
Abbreviated transcription (Latin):
Sexto qͥppe om̃ia ꝑficiens hominẽ condi¬
dit: & septimo ds die requienit. Qui
scilic& septimus uesperam non hab&: qͥa
subsequentẽ requiem nullus iam terminꝰ
claudit. Perfectis gͦ om̃ib requies sequit᷑.
qͥa post bona uitȩ prȩsentis oꝑa. recribu¬
tio ȩternȩ quietis inuenitur. In sex itaq
nos tribulationib dñs liberat. ne insep¬
tima malũ tangat: qͥa ꝑ paternȩ pietatis
eruditionẽ p̾sentis uitȩ labore nos adte¬
rit. sed in aduentu iudicii auerbere ab¬¬
scondit: ut tanto tunc ad salutẽ certiores
exhibeat. qͦnto nunc nos flagella duriis
secant. Qui apte mox & mala uitȩ pre-¬
sentis.: & adiutoria suꝑnȩ ꝓtectionis
DE MORTE. ET IN BELLO DE MANU
Gladis. Sicut fami̾s carnis est subtractũ
subsidiũ corporis: ita famis mentis. est
non famem panis. neq sitim aquȩ. sed
audiendi uerbũ dĩ Qqͥa humanã men-¬
tem cũ diuina allocutio deserit. contra

Expanded text:
Sexto quippe die omnia perficiens, hominem condiSexto quippe die omnia perficiens, hominem condidit, et septimo Deus die requievit. Qui scilicet septimus vesperam non habet, quia subsequentem requiem nullus jam terminus claudit. Perfectis ergo omnibus requies sequitur; quia post bona vitae praesentis opera, retributio aeternae quietis invenitur. In sex itaque nos tribulationibus Dominus liberat, ne nos in septima malum tangat, quia per paternae pietatis eruditionem praesentis vitae labore nos atterit, sed in adventu judicis a verbere abscondit; ut tanto tunc ad salutem certiores exhibeat, quanto nunc nos flagella durius secant. Qui apte mox et mala vitae praesentis, et adjutoria supernae protectionis de morte, et in bello de manu gladii. » Sicut fames carnis est subtractum subsidium corpori, ita fames mentis est snon famem panis, neque sitim aquae, sed famem audiendi verbum Dei . » Et quia humanam mentem cum divina locutio deserit, contra
Abbreviated transcription (Latin):
ne gͦ ad salutẽ reducitur. quȩ ad securita¬
tem quietis intimȩ. amoris sui ꝑturbati.¬
one reuocatur. Sed cum sauciata mens
anhelare in dm̃ cȩperit: cũ cuncta mun-¬
di huius blandimenta despiciens. ad su-¬
ꝑnã se patriam ꝑ desiderium tendit: ad
tẽptationẽ ei ꝓtinus uertitur. quicquid
amicũ prius in scło blandũq putabat᷑.
Nam qui peccantẽ amare consueuerant.
recte uiuentẽ crudeliter impugnant.
Et erectꝰ indõ animꝰ carnis sue bella
tolerat. in qua pͥus uiciis seruiens de¬
lectabilit̾ iacebat. Uoluptates prisçȩ¬
ad memoriam redeunt: & contra dicen-
tẽ mente̾. graui certamine affligunt. Sedͥ
quia dum transitorio labore adterim᷑.
aꝑpetuo dolore liberamur . apte subiun.¬
gitur. IN SEX TRIBULATIONIBUS LI¬
BẼRABIT TE ET IN STẼTIMA NON
TaNOET TE Malum. Quid enĩ senario
numero quem septimꝰ sequitur: nisi pre¬
sentis uitȩ oꝑatio discursusq signatur:

Expanded text:
ne ergo ad salutem reducitur, quae ad securitane ergo ad salutem reducitur, quae ad securitatem quietis intimae amoris sui perturbatione revocatur. Sed cum sauciata mens anhelare in Deo coeperit, cum cuncta mundi hujus blandimenta despiciens, ad supernam patriam per desiderium tendit, ad tentationem ei protinus vertitur quidquid amicum prius in saeculo, blandumque putabatur. Nam qui peccanrecte viventem crudeliter impugnant; et rectus in Deo animus carnis suae bella tolerat, in qua prius vitiis serviens, delectabiliter jacebat. Voluptates priscad memoriam redeunt, et contra mentem se dejicientem gravi certamine insurgunt. Sed quia dum transitorio labore atterimur, a perpetuo dolore liberamur; apte subjungitur: « In sex tribulationibus liberabit te, et in septima non tanget te malum. » Quid enim senario numero, quem septimus sequitur, nisi praesentis vitae operatio discursusque s
Abbreviated transcription (Latin):
suo desiderio ꝑcutit. Sed ꝑcutiendo sanat.
qͥa terroris sui iaculo transfixos. ad sensum
nos rectitudinis reuocat. Corda enim nr̃a
male sana sunt: cum nullo di amore sauci¬
antur. cũ per egrinationis suȩ erũpnã non
sentiunt: eũ erga ĩfirmitatẽ ꝓximi nec
quolib& minimo affectu languescunt Sed
uulnerant᷑ ut sanent᷑: qͥa amoris sui fpicu¬
lis mentes d̾s insensibiles ꝑcutit. moxq eas
sensibiles ꝑ ardorem caritatis reddit. Un.¬
de ei sponsa. incanticis canticoꝵ dicit.
Culnerata caritate ego sum. Male enĩ
sana anima. atq in huius exilii cȩcͥa securi¬
tate ꝓstrata: nec uidebat dnm̃. nec uidere
requirebat. Percussa autẽ caritatis eiꝰ spicu¬
lis. uulnerat᷑ in intimis affectu pietatis: ar¬
d& desiderio contemplationis. Q miro mͦ
uiuificatur ex uulnere: quȩ prius mortua
iacebat in salute. Aestuat. anhelat: &iam
uidere desiderat quȩ fugiebat. Percussio¬

Expanded text:
suo desiderio percutit. Sed percutiendo sanat, suo desiderio percutit. Sed percutiendo sanat, quia terroris sui jaculo transfixos ad sensum nos rectitudinis revocat. Corda enim nostra male sana sunt, cum nullo Dei amore sauciantur, cum peregrinationis suae aerumnam non sentiunt, cum erga infirmitatem proximi nec quamlibet minimo affectu languescunt. Sed vulnerantur ut sanentur, quia amoris sui spiculis mentes Deus insensibiles percutit, moxque eas sensibiles per ardorem charitatis reddit. Unde et sponsa in Canticis canticorum dicit: Vulnerata charitate ego sum . Male enim sana anima, atque in hujus exsilii caeca securitate prostrata, nec videbat Dominum, nec videri requirebat a Domino. Percussa autem charitatis ejus spiculis, vulneratur in intimis affectu pietatis, ardet desiderio contemplationis, et miro modo vivificatur ex vulnere quae prius mortua jacebat in salute. Aestuat, anhelat, etiam videre desiderat quem fugiebat. Percussio
Abbreviated transcription (Latin):
pationẽ credidit. Quem apte &iam he-¬
reticoꝵ tenere speciem diximus: qͥ om̃e
qͦd a scã ęccła recte agitur. apud iudiciũ
suũ semꝑ̾ ad uiciũ tortitudinis inflectuñ.
Quia uͦ bona ĩtencione ad loquendũ
ducitur. sed non curat discernere cui lo¬
quatur: adhuc suꝑnȩ dispensationis moderamina
CUTIT ET MANYS EIUS SANABUNT.
Duob modis omnipotens d̾s uulnerat.
qͦs reducere ad salutẽ curat. Aliquando
enĩ carnem ꝑcutit. & mentis duriciã suo
pauore tabe facit. Uulnerando gͦ ad sa-¬
lutẽ reuocat: cum electos suos affligit. ex-
terius : ut interius uiuant. Unde ꝑmoy-¬
sen quoq loquitur dicens. Ego occidã
& uiuere faciã: ꝑcutiam & ego sanabo. O.¬
cĩdit enĩ ut uiuific&. ꝑcutit ut san&. qͥa
idcirco foras uerbera ad mou&. ut intus
uulnera delictoꝵ cur&. Aliquando autem
&iam si flagella erterius cessare uideant᷑.
intꝰ uulnera infligit: qͥa mentis nrẽ duriciã

Expanded text:
pationem credidit. Quem apte etiam haepationem credidit. Quem apte etiam haereticorum tenere speciem diximus, qui omne quod a sancta Ecclesia recte agitur, apud judicium suum semper ad vitium tortitudinis inflectunt. Quia vero bona intentione ad loquendum ducitur, sed non curat discernere cui loquatur, adhuc supernae dispensationis moderamina cutit, et manus ejuDuobus modis omnipotens Deus vulnerat, quos reducere ad salutem curat. Aliquando enim carnem percutit, et mentis duritiam suo pavore tabefacit. Vulnerando ergo ad salutem revocat, cum eleterius, ut interius vivant. Unde per Moysen quoque loquitur, dicens: Ego occidam, et vivere faciam: percutiam, et ego sanabo . Occidit enim ut vivificet, percutit ut sanet; quia idcirco foras verbera admovet, ut intus vulnera delictorum curet. Aliquando autem etiam si flagella exterius cessare videantur, intus vulnera infligit, quia mentis nostrae duritiam
Abbreviated transcription (Latin):
non uidet᷑ esse gaudii. sed meroris : Postea
autẽ fructũ pacatissimũ exercitatis ꝑ eã.¬
reddit iusticiȩ. Quamuis gͦ conuenire
simul nequeant dolor & beatitudo. recte
re correptionis premitur. quandoq ad be¬
atitudinẽ quȩ sine interuentu est doloris.
eruditur. Sequitur. Inerteation ⁊ m
ERGO DÑI NE REEROSES. Qsqͥs pro
culpa ꝑcutitur. sed inquerela suę ꝑcussi¬
onis eleuat᷑: increpationẽ dm̃ repbat. qͥa
hanc in iuste se ꝑpeti accusat. Qui autẽ
non ꝓ purgatione criminis. sed p̃ro forti¬
tudinis ꝓbatione feriunt᷑: cũ causas suȩ
ꝑcussionis inquirunt. nequaquã incre¬
pationẽ dñi reꝓbare dicendi sunt: quia
insemaipsis satagunt inuenire qͦd nesci¬
unt. Vnde & beatꝰ iob ad liber tatis uer¬
ba inter ꝑcussionis uerbera erumpens:
tanto de se rectius iudicia ferientis int̾ro¬
gat : qͣnto inseipso uerius causas passio
purgationis ȩstimauit : dũ libere inter
flagella loqueretur: rȩꝓbasse di incre¬

Expanded text:
ed moeroris; postea autem fructum pacatissimum exercitatis reddet justitiae . » Quamvis ergo convenire simul nequeunt dolor et beatitudo, tamen re correptionis premitur, quandoque ad beatitudinem, quae sine interventu doloris est, eruditur. Sequitur: « Increpationem ergo Domini ne reprobes. « Quisquis pro culpa percutitur, sed in querela suae percussionis elevatur, increpationem Domini reprobat, quia hanc injuste se perpeti accusat. Qui autem non pro purgatione criminis, sed pro fortitudinis probatione feriuntur, cum causas suae percussionis inquirunt, nequaquam increpationem Domini reprobare dicendi sunt, quia in semetipsis satagunt invenire quod nesciunt. Unde et beatus Job ad libertatis verba, inter percussionis verbera erumpens, tanto de se rectius judicia ferientis interrogat, quanto in se ipso verius causas passionpurgationis aestimavit, dum libere inter flagella loqueretur, reprobasse Dei incre
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc iterum dicit. Custos qui de noc te:
custos qui de nocte. Dixit custos. Uenit
mane & nox. De nocte &enim custos uenit.
qͥa humani generis ꝓtector. & manifestus
in carne apparuit: & tamen hunc pressa ꝑ¬
fidiȩ suȩ tenebris iudȩa minime agnouit.
Ubi bene ex uoce custodis addit̾: uenit ma-¬
ne & nox: qͥa ꝑ eius p̃senciam & noua lux
mundo inclaruit: & tamen incorde infide¬
liũ uetusta cecitas remansit. Bene autẽ di
Hoc quippe palpando exquirimus: qͦd oet u
non uidemus. Iudei autem aꝑta eiꝰ miraeula
uiderant. & adhuc eum qͥsĩ palpantes inqui¬
rebant: cum dicerent. Quo usq tollis animã
miraculoꝵ lux ante oculos aderat. & tamen
in cordis sui tenebras offendentes. adhuc re¬
quirendo palpabant. Quoꝵ nimirũ cecitas
ad crudelitatem: crudelitas cram usq ad apta
oꝑa ꝑsecutionis exarsit. Sed redemptor hu¬
mani generis. ꝑsecutoꝵ suoꝵ manib diu tene¬
ri non potuit: unde &ꝑtinus subditur. Por¬

Expanded text:
Hinc iterum dicit: Custos quid de nocte? Hinc iterum dicit: Custos quid de nocte? custos quid de nocte? Dixit custos: Venit mane et nox . De nocte etenim custos venit, quia humani generis protector et manifestus in 197 carne apparuit, et tamen hunc pressa perfidiae suae tenebris Judaea minime agnovit. Ubi bene ex voce custodis additur, Venit mane et nox, quia per ejus praesentiam et nova lux mundo inclaruit, et tamen in corde infidelium vetusta caecitas remansit.  Vet. XV.  BHoc quippe palpando exquirimus, quod oculis non videmus. Judaei autem aperta ejus miracula viderant, et adhuc cum quasi palpantes quaerebant, cum dicerent: Quo usque animam nostramiraculorum lux ante oculos aderat, et tamen in cordis sui tenebras offendentes, adhuc requirendo palpabant. Quorum nimirum caecitas ad crudelitatem, crudelitas etiam usque ad aperta opera persecutionis exarsit. Sed Redemptor humani generis persecutorum suorum manibus diu teneri non potuit. Unde et protinus subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
bus refrẽnat. Eiusq sibi pondera leiuigat.
qui hȩc subiecto cordis humero uolens
portat. Sed quia ꝑsecutoꝵ superius memo¬
riã fecimꝰ. qͥualit̾ &iam ea quȩ subiuncta
sunt. eoꝵ cȩcitati coñgruant. ostendamus.
BUNT INMt̃uidit. Per diem tenebras in
currerunt: qui in ipsa ueritatis presentia
ꝑfidiȩ errore cȩcati sunt. Clare qͥppe
ꝑdiem cernit᷑. ꝑ noctẽ uͦ nr̃a acies ob-¬
scurat᷑. Per secutores igit᷑ redemptoris nr̃i.
dũ diuinȩ uirtutis miracula cernerent.
& tamen de eius diuinitate dubitarent.
indie tenebras passi sunt. qͥa uisum in luce
ꝑdiderunt. Hinc est qͦd eos ipsa lux ad mo¬
n& dicens. Ambulate dum lucẽ habetis.
ne uos tenebre comp̃hendant. hinc est qͦd
de iudea dicitur. Occidit ei sol:cum adhuc
ess& dies. Hinc est qͦd uocem penitenciũ. inse
ꝓpħa iterum sumpsit: dicens. Inpegimus meri¬
die quasi intenebris: incaligosis quasi mortui.

Expanded text:
bus refrenat; ejusque sibi pondera levigat, bus refrenat; ejusque sibi pondera levigat, qui hanc subjecto cordis humero volens portat. Sed quia persecutorum superius memoriam fecimus, qualiter etiam ea quae subjuncta sunt, eorum caecitati congruant, ostendamus. bunt in meridie. currerunt, quia in ipsa veritatis praesentia perfidiae errore caecati sunt. Clare quippe per diem cernitur, per noctem vero nostra acies obscuratur. Persecutores igitur Redemptoris nostri dum divinae virtutis miracula cernerent, et tamen de ejus divinitate dubitarent, in die tenebras passi sunt, quia visum in luce perdiderunt. Hinc est quod eos ipsa Lux admonet dicens: Ambulate dum lucem habetis, ne vos tenebrae comprehendant . Hinc est quod de Judaea dicitur: Occidit ei sol, cum adhuc esset dies . Hinc est quod vocem poenitentium in se propheta iterum sumpsit, dicens: Impegimus meridie quasi in tenebris, in caliginosis quasi mortui .
Abbreviated transcription (Latin):
mittit sic tolerat. ut hȩc insui consilri usũ
uertit. Ulnde miro mͦ fit. ut & qͦd sine
uoluntate di agit᷑. uoluntati di contrarium
non sit: qͥa dũ in bonũ usũ mala facta uer¬
tunt᷑. eiꝰ consilio militant. &riam quȩ eiꝰ con¬
silio repugnant. Hinc enim ꝑ psalmistam
dicit᷑. Magna oꝑa dm̃: exquifita in om̃s uo¬
luntates eius. Sic qͥppe eius oꝑa magna sunt:
ut ꝑ om̃e quod ab hominibꝰ agitur: eius uolun.¬
tas exquiratur. Nam sepe inde ꝑficitur
unde repelli putabatur. Hinc rursum
dicit. Om̃ia quecũq uoluit dñs. fecit ⁊̃ celo
⁊ & interra. Hinc salomon ait. Non est
sapientia. non est prudencia: non est consi¬
Cui uidelic& cognite. deb&e nr̃a actio deuo¬
te famulari. & quasi ducem sui itineris pro¬
sequi: ne ei & iam nolens seruiat. si hanc
suꝑbiens declinat. Uitari enĩ uis suꝑni
consilii nequaquã potest. sed magna sibi
uirtute hanc temperat. qui se sub eiꝰ nuti¬

Expanded text:
mittit, sic tolerat, ut haec in sui consilii usum mittit, sic tolerat, ut haec in sui consilii usum vertat. Unde miro modo fit, ut et quod sine voluntate Dei agitur, voluntati Dei contrarium non sit, quia dum in bonum usum mala facta vertuntur, ejus consilio militant etiam, quae ejus consilio repugnant. Hinc per Psalmistam dicitur: Magna opera Domini, exquisita in omnes voluntates eius. Sic quippe eius opera magna sunt, ut per omne quod ab hominibus agitur eius voluntas exquiratur, nam sepe inde perficitur, unde repelli putabatur. Hinc rursum dicit: Omnia quaecumque voluit Dominus fecit in caelo et in terra. Hinc Salomon ait: Non est sapientia, non est prudentia, non est consicui videlicet cognitae debet nostra actio devote famulari, et quasi ducem sui itineris persequi, ne ei etiam nolens serviat, si hanc superbiens declinat. Vitari enim vis superni consilii nequaquam potest; sed magna sibi virtute hanc temperat, qui se sub ejus nuti
Abbreviated transcription (Latin):
it : non ad separationẽ. Ulnde & ꝑlegem tur¬
turi uel columbȩ. infigura nr̃i sacrificii se¬
cari guttur p̃cipitur. & non pęnitꝰ abscidi:
ut & post mortem corpori caput inhereat:
Quia uidelic& mediator di & hominum. id
hostia unde ꝓ nobis mortem ptulit.
inde nobis uerius inhȩsit. Fost sectionẽ
gͦ caput turturis suo corpori inherae: q̃a
xp̃m ab ȩccła nec mors interueniens diui¬
dit. Persecutores igit᷑ per egerunt hoc qͦd
ꝑnitiose moliti sunt: intulerunt mortẽ.
ut ab eo absciderent fidelium deuotionẽ.
Sed inde fides creuit: unde hanc extingue¬
re infidelium crudelitas credidit: Cumq
se ȩstimant eius miracula ꝑsequendo ab¬
scidere: hȩc nimirũ compulsi sunt nescien¬
obsequium redigit. qͦd contra illũ humana
crudelitas exarsit. Iustus namq & misericotͦ.
mortaliũ acta disponens: alia concedit ꝓpi¬
cius. alia ꝑmittit iratus. Atq ea quę ꝑ¬

Expanded text:
it, non ad separationem. Unde et per legem turit, non ad separationem. Unde et per legem turturi vel columbae, in figura nostri sacrificii, secari guttur praecipitur, et non penitus abscidi, ut et post mortem corpori caput inhaereat ; quia videlicet mediator Dei et hominum , idhostia, unde pro nobis mortem pertulit, inde nobis verius inhaesit. Post sectionem ergo caput turturis suo corpori inhaeret, quia Christum ab Ecclesia nec mors interveniens dividit. Persecutores igitur peregerunt hoc quod perniciose moliti sunt, intulerunt mortem, ut ab eo absciderent fidelium devotionem; sed inde fides crevit, unde hanc se exstinguere infidelium crudelitas credidit. Cumque se aestimant ejus miracula persequendo abscidere, haec nimirum compulsi sunt nescienobsequium redigit, quod contra illum humana crumortalium acta disponens, alia concedit propitius, alia permittit iratus, atque ea quae per