comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ annunciacionẽ regni dĩ nulla impie¬
tate concẽpnimꝰ. Nam si ueti testam̃to cõ¬
trariũ ẽ euangłiũ ꝓpt̾ istam sentenciã. in¬
cipit etiã apło eẽ contrariũ. qͥ ⁊ filios mone
ite bonenent parentes.: parenes ure oiligs̃
silios. Hon solũ aũ s etiã dñs uidebit᷑ sibi ipsi eẽ

Expanded text:
ulla impietate contemnimus. Nam si Veteri Testamento contrarium est Evangelium propter istam sententiam, incipit etiam Apostolo esse contrarium, qui et filios monet ut honorent parentes, et parentes ut diligant filios . Non solum autem, sed etiam Dominus videbitur sibi ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
Telo di uos zelo. desponsaui enĩ uos uni uiro
uirginẽ castã ex hib̃e xpõ. Scã eni scͥptura
u̾b̃ nr̃is loq̃ns. etiã ꝑ hec uerba demonstrat.
nichil digne de dõ posse dici. Cur enĩ ñ etiã
uerba ista dicant᷑ de illa maiestate de qͣ oictũ
omĩum ineffabili sublimitate p̃cedit: Nã qm̃
telando solent mariti uxorũ pudiciciã custo¬
dire: potestatẽ ⁊ disciplinã dĩ qua fornicari
animã impune ñ sinit. zelũ dĩ scͥpturȩ uoca¬
uert̃. Est aũ animȩ fornicatio auersio a fe-¬
cunditate sapientiȩ. ⁊ ad conceptũ tempora¬
liũ illecebrar̃ corruptionũq conu̾sio. lud uͦ
qd̃ dimittendũ eẽ dic̃ fr̃i ñ solũ septies. s :
septuagies septies: penitenti utiq dic̃. ds
aũ ilł se dix̃ recribuere peccata qͥ eũ odert̃.
ñ qͥ ei ꝑ penitia reconciliant᷑. Nam : ap̃ ꝓ¬
ut reuertatur ⁊ uiuat. Ex qͦ facile apparet

Expanded text:
zelo dei uos zelo; desponsaui enim uos uni uiro zelo dei uos zelo; desponsaui enim uos uni uiro uirginem castam exhibere Christo. sancta enim scriptura uerbis nostris loquens etiam per haec uerba demonstrat nihil digne de deo posse dici. cur enim non etiam ista uerba dicantur de illa maiestate, de qua quicquid omnium ineffabili sublimitate praecedit? nam quoniam zelando solent mariti uxorum pudicitiam custodire, potestatem et disciplinam dei, qua fornicari animam inpune non sinit, zelum dei scripturae uocauerunt. est autem animae fornicatio auersio a fecunditate sapientiae et ad conceptum temporalium inlecebrarum corruptionumque conuersio. Illud uero quod dimiseptuagies septies, poenitenti utique dicit. Deus autem illis se dicit retribuere peccata, qui eum oderunt, non qui ei per poenitentiam reconciliantur. Nam et aput revertatur et vivat . Ex quo facile apparet,
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ intelligi qd̃ dictũ est t̾ciȩ ⁊ qͣrtȩ gen̾ationis
peccata parentũ redditur̃ dm̃. his utiq legi¬
cime atq debite qͥ parentũ peccata ꝑ seue¬
Grartes
tenere. quã di iusticiã seqͥ maluert. Nam ñ ꝑ¬
tinere patris peccata ad filiũ iuste uiuentẽ
t̃ ur̃ celestis qͥ solẽ suũ oriri fac̃ suꝑ bonos⁊
malos. ñ est ueti testamto contrariũ. Hoc enĩ
fac̃ ds̃ ut inuitet ad penitentiã. sic̃ dic̃ apłs.
Ignoras q pacientia dĩ ad penitentiã te in¬
uitat. Nec tam̃ idõ credendũ est ñ puniturũ
dm̃ eos qͥ ut dic̃ id ẽ apłs thesaurirant s irã in
unicuiq scd̃m oꝑa sua. Nan istã dĩ pacientiã
⁊ bonicatẽ : etiã ꝓpħa p̃dicat dicens. Parcis aũ
innum̾abilia qͥb intelligit᷑ ⁊ in bonitate ⁊ in
seueritate miscd̃iã ⁊ iusticiã dĩ testanitũ utr̃
q p̃dicare. Si aũ mouent̾ qd̃ dictũ ẽ. ego sũ
relans. moueant᷑ etiã illo qd̃ dix̃ apl̃s paulꝰ.

Expanded text:
onis peccata parentum redditurum Deum, his utique legitime atque debite, qui parentum peccata perseverantes tenere, quam Dei justitiam sequi maluerunt. Nam non pertinere patris peccata ad filium juste viventem,vester coelestis, qui solem suum oriri facit super bonos et malos, non est ueteri testamento contrarium. hoc enim facit deus, ut inuitet ad paenitentiam, sicut dicit apostolus: ignoras, quia patientia dei ad paenitentiam te inuitat? nec tamen ideo credendum est non puniturum deum eos, qui, ut dicit idem apostolus, thesaurizant sibi iram in unicuique secundum opera sua . Namque istam Dei patientiam et bonitatem etiam Propheta praedicat, dicens, Parcis auteinnumerabilia quibus intelligitur et in bonitate et in severitate misericordiam et justitiam Dei Temque praedicare. Si autem mouentur, quod dictum est: ego sum zelans, moueantur etiam illo, quod dixit apostolus Paulus:
Abbreviated transcription (Latin):
risse. ꝓpterea qi in euangłio diẽ dñis. Omĩs qͥ
reliquerit domũ. aut uxorẽ. aut parentes.
aut fratres. aut filios ꝓpt̾ regnũ cȩloꝵ. sep¬
ties tantũ accipiet in hoc tempore.⁊ in fu¬
turo scło possioebit uitã ȩcerna. In qua ca¬
¶lũpnia
miror eos sic eẽ cecatos: ł pociꝰ ñ miror. exceca¬
uit enĩ illos sic̃ scͥptũ est malicia eorũ. S tam̃ qͥs
ñ uidẽt tanta in nouo testam̃to p̃cepta de ux¬
ore diligenda: Cur enĩ pociꝰ uetꝰ testam̃tũ dnt̃
aduersari huic sentenciȩ dñi qua dic̃ relinq̃ndã
eẽ uxorẽ ꝓpt̾ regnũ cȩloꝵ.⁊ ñ ipsu nouũ sibi
aduersari. qd nefas ẽ dr̃e: Intelligenda enĩ st̃
n temere accusanda. quȩ ĩpitis uident᷑ eẽ contͣ¬
ria. Nam : dñs int̾rogatꝰ a uidis utr̃ ei placeret
dato libello repudii dinitt̾e uxorẽ: respondit es
dicens. N legistis qm̃ qͥ fec̃ ab inicio mascłm ⁊ femi¬

Expanded text:
isse: propterea, quia in Evangelio dicit Dominus, Omnis qui reliquerit domum, aut uxorem, aut parentes, aut fratres, aut filios propter regnum coelorum, centies tantum accipiet in hoc tempore, et in futuro saeculo possidebit vitam aeternam . In qua calumnia miror eos sic esse caecatos, vel potius non miror: Excaecavit enim illos, sicut scriptum est, malitia eorum . Sed tamen quis non videt tanta in Novo Testamento praecepta de uxore diligenda? Cur enim potius Vetus Testamentum dicunt adversari huic sententiae Domini, qua dicit relinquendam esse uxorem propter regnum coelorum, et non ipsum Novum sibi adversari? Quod nefas est dicere. Intelligenda enim sunt, non temere accusanda, quae imperitis videntur esse contraria. 2. Nam et Dominus interrogatus a Judaeis, utrum ei placeret dato libello repudii dimittere uxorem, respondit eis dicens: Non legistis quoniam qui fecit ab initio, masculum et femi
Abbreviated transcription (Latin):
nominatissimũ. meliorẽ multũ filioꝵ atq
filiar̃. nom̃ ecernũ dabo uł. nec unꝗͣ deerit.
Certis enĩ qͥb dã umbris ⁊ fuguris rer̃. ante dnuĩ
aduentũ scd̃m mirabilẽ atq ordinatissimã
distributionẽ tpr̃m. ppłs ille cenebratur qͥ

Expanded text:
nominatissimum, meliorem multo filiorum atque nominatissimum, meliorem multo filiorum atque filiarum: nomen aeternum dabo illis, nec unquam deerit . Certis enim quibusdam umbris et figuris rerum ante Domini adventum, secundum mirabilem atque ordinatissimam distrib
Abbreviated transcription (Latin):
ligat. mulier aũ ut timeat uir̃. Nonne
alio loco euidentissime ostendit utriꝰq secͥ
ynaturã ⁊ conunetione a dño do condro
atq ordinatore consistere cũ dic̃. uer̃tam̃ ne¬
q mulier sine uiro. ueq uir sine muliere in
dnõ. sic̃ enĩ mulier ex uiro. ita ꝯ uir ꝑ mu¬
lierẽ. omiã. aũ ex dõͤ Qd̃ isti si considare uel¬
ient. ñ qͥb dã capituł saparatis.⁊ aduersus
se inuicẽ magna fraude collatis. caliginẽ
fac̾ent ĩꝑitis: s omiã tam in uetĩ quã in
nouo testamto uno scõ spũ conseͥpta. ⁊ cõm̃¬
data eẽ sentirent. Nam ⁊ in ueti testam̃to
nib ne uinouo solo arbitrent᷑ eẽ laudatos
a dnõ. uͥ dic̃ eẽ qͦsdã qͥ seipsos castrauert̃ ꝓpt̾
regnũ celoꝵ. & addidit. Qͥ pot̃ caꝑe capiat.
Nam ⁊ ifaras ita. dic̃. Hec dic̃ dñs spadonib
eis qͥ custodierint p̃cepta mea. ⁊ elegerint ͥs
quȩ ego uolo. ⁊ capaces fuerint testamti me¬
i. dabo illis in domo mea. ⁊ in muro meo locũ

Expanded text:
ligat: mulier autem ut timeat uirum. nonne alio loco euidentissime ostendit utriusque sexus et naturam et coniunctionem a domino deo conditore atque ordinatore consistere, cum dicit: uerumtamen neque mulier sine uiro neque uir sine muliere in domino. sicut enim mulier ex uiro, ita et uir per mulierem: omnia autem ex deo? quod isti si considerare uellent, non quibusdam capitulis separatis et aduersum se inuicem magna fraude conlatis caliginem facerent inperitis, sed omnia tam in uetere quam in nouo testamento uno sancto spiritu conscripta et commendata esse sentirent. Nam et in uetere testamento nibus, ne in nouo solo arbitrentur esse laudatos a domino, ubi dicit esse quosdam, qui se ipsos castrauerunt propter regnum caelorum, et addidit: qui potest capere. ita dicit: Haec dicit Dominus spadonibus eis qui custodierint praecepta mea, et elegerint sibi quae ego volo, et capaces fuerint testamenti mei; dabo illis in domo mea et in muro meo locum
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniũ qd ꝓpt̾ duriciã eoꝵ repudiũ dari
ꝑmisit. Nunqͥo etiã euangłiũ ȩuangłio dnt̃
eẽ contrarui : Qd̾ si dnt hoc capitłm falsũ eẽ
⁊ a corruptorib scͥpturar̃ eẽ additii: nã hoc so¬
lent qͣnoo ñ inueniunt qͥd respondeant dre.
qͥd si aliꝰ dicat uid eẽ ĩmissũ ⁊ falsu. qd̃ ipsi ꝓ¬

Expanded text:
 cordis eorum repudium dari permisit. Numquid etiam Evangelium Evangelio dicunt esse contrarium? Quod si dicunt hoc capitulum falsum esse, et a corruptoribus Scripturarum esse additum nam hoc solent, quando non inveniunt quid respondeant, dicere; quid, si alius dicat illud esse immissum et falsum, quod ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
tib dic̃. Ed si infideł discedit. discedat: ñ est en
subiectꝰ seruituti frat̾ aut soror. in huiꝰ modi.
Si qͥs gͦ relinqͥt regnũ celoꝵ dũ ñ uult relinq¬
re uxorẽ ñ ferentẽ rpĩanũ uirũ. imꝓbat᷑a
d nõ. Ꝙ itẽ si qͥs uir relinqͥt uxorẽ dato libel¬
io repudii cũ causa ñ existat aut fornications
aut optinendi regni cȩloꝵ: similit̾ imꝓbat᷑
A dnõ. Ita nec ista duo capitula euangłica in¬
ueniunt᷑ sibi eẽ contraria. nec euangłiũ ue¬
q̾ testamto: ꝙ ibi uior coniungit᷑ uiro. ut
simul inereaut᷑ posside regiuĩ cęloꝵ. ita ui
or relinq̃nda eẽ p̃cipitur: si uir̃ impediat
ao possidendũ regnũ celoꝵ. & idõ qͣndo rpĩa¬
nos utrosq apłs monet. id est maritos⁊ uro¬
res ñne ita dr̃. diligite uxoies ur̃as. sic̃ ⁊ xpi¬

Expanded text:
tibus dicit: quod si infidelis discedit, discedat; non est enim seruituti subiectus frater aut soror in huiusmodi. si quis ergo relinquit regnum caelorum, dum non uult relinquere uxorem non ferentem christianum uirum, inprobatur a domino; et item si quis uir relinquit uxorem dato libello repudii, cum causa non existit aut fornicationis aut obtinendi regni caelorum, similiter inprobatur a domino. ita nec ista duo capitula euangelica inueniuntur sibi esse contraria nec euangelium ueteri testamento, quia ibi uxor coniungitur uiro, ut simul mereantur possidere regnum caelorum; et ita uxor relinquenda esse praecipitur, si uirum inpediat ad possidendum regnum caelorum. Et ideo quando christianos utrosque apres; nonne ita dicitur, Diligite uxores vestras, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ m̃s usq nc̃ oꝑatur. qd nullo mͦ contra¬
riuĩ est. Dñs enĩ udoꝵ refellit errorẽ. qui
putabant tłm sic reqͥeuisse die septimo. ut
ex illo ꝓrsus nichil oꝑaretur. Reqͥeuit aũ
ab omĩb oꝑib sius quȩ fec̃. ut iã ultra ñ fa¬
c̾et mundũ cũ omĩb que in eo st̃. ñ tñ utͤ

Expanded text:
pater meus usque modo operatur. quod nullo modo contrapater meus usque modo operatur. quod nullo modo contrarium est. dominus enim Iudaeorum refellit errorem, qui putabant sic requieuisse deum die septimo, ut ex illo prorsus nihil operaretur. requieuit autem ab omnibus operibus suis. quae fecit. ut iam ultra non faceret mun
Abbreviated transcription (Latin):
tociꝰ creaturȩ. ⁊ omiã ꝑ ipsũ facta st̃ incelis ⁊ in
terra iu̾sibilia ⁊ inuisibilia.⁊ hoc capitulũ adu̾¬
sũ eẽ dnt̃ genesi uͥ ds ita dr̃ fecisse mundũ. ũ
specialit̾ filiꝰ ibi ñ sit nominatꝰ. uehement̾ er¬
rant. ⁊ ñ uident si ita ẽ ipsũ apłm sibi eẽ cõ¬
trariũ. cũ alio loco unũ dic̃. ex qͦ omiã. ꝑ quẽ
omiã. in qͦ omiã.⁊ filiũ ñ nominat. Qmͦ aũ hic
filiꝰ nominatꝰ ñ est intelligit᷑ tam̃: ita ⁊ in ge¬
nesi. Et qͦmͦ sibi hec duo capitula pauli ñ ad¬
uersant᷑: ita nec genesis ȩuangłio..I.¬
E eo qd̃ scͥptũ est ⁊ consũmauit ds̃ die
sexco omĩa oꝑa sua quȩ fec̃. ⁊ in septuno
reqͥeuit ab eisdẽ omĩb oꝑib quȩ fecerat.
huic etiã loco manichei calũpniã mouent.
⁊ dnt̃ nouo testam̃to aduersari qd̃ in genesi
scͥptũ est dnĩ septimo die reqͥeuisse ab omĩb
oꝑib suis quȩ fec̃. qnĩ dñs in euangłio dicit.

Expanded text:
t in caelis et in terris. uisibilia et inuisibilia et hoc capitulum aduersum esse dicunt genesi, ubi deus ita dicitur fecisse mundum, ut specialiter filius ibi non sit nominatus, uehementer errant; ea non uident. si ita est, ipsum apostolum sibi esse contrarium, cum alio loco unum dicit: ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia et filium non nominat. quomodo autem hic filius nominatus non est, intellegitur tamen, ita et in genesi; et quomodo sibi haec duo capitula Pauli non aduersantur, ita nec genesis euangelio. De eo quod scriptum est: et consummauit deus die sexto omnia opera sua, quae fecit, et in septimo reqi calumniam mouent et dicunt nouo testamento aduersari, quod in genesi scriptum est deum septimo die requieuisse ab omnibus operibus suis, quae fecit, quoniam dominus in euangelio dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ facta st̃ omiã. Postremo si ꝓpt̾ea in. gene¬
si ñ intelligit᷑ filiꝰ. ꝙ̃ ñ est dictũ qd̃ ꝑ filuui ds
fecit: nec in euangłio ꝑ filiũ d̃s zaues paseit¬
⁊ lilia uestit. ⁊ cet̾a innumerabilia quȩ ipse
filiũ faciat. So aũ eciã testimonus apłi adui

Expanded text:
quod facta sunt omnia. postremo si propterea in genesi non intellegitur filius, quia non est dictum. quod per filium deus fecerit, nec in euangelio per filium deus et aues pascit et lilia uestit et cetera innumerabilia, quae ipse filium facia
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ram. usq ad id qd̃ scͥptũ est.⁊ factũ
ẽ uesꝑe.⁊ factu ẽ mane dies unꝰ. Hoc ca¬
pitulũ legis aduersũ eẽ euangłio stultissimi
manichei arbitrant᷑. dicentes in genesi scrip¬
in euangłio aũ scͥptũ eẽ. ꝑ dum̃ nr̃m iħm xp̃m¬

Expanded text:
terram usque ad id quod scriptum est: et factum est uespere et factum est mane dies una. hoc capitulum legis aduersum esse euangelio stultissimi Manichaei arbitrantur dicentes in genesi scripin euangelio autem scriptum esse
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ accepit. Tanĩ in eo tanta p̃dicatio ⁊ p̃nũ¬
ciacio noui testamenti est: ut nulla in
euangłica atq apostolica doctrina reꝑiant᷑.
qͣnius ardua ⁊ diuina p̃cepta ⁊ ꝓmissa. q̃¬

Expanded text:
tus accepit; tamen in eo tanta praedicatio et praenuntus accepit; tamen in eo tanta praedicatio et praenuntiatio noui testamenti est, ut nulla in euangelio atque apostolica doctrina reperiantur quamuis ardua et diuina praecepta et promissa, q
Abbreviated transcription (Latin):
ODEM tpr uenert̃ in manꝰ meas q̃dã
disputationes adimanti qͥ fuerat disci¬
pulꝰ manichei qͣs conscripsit ad uersꝰ
legẽ ⁊ ꝓpħas. uelut contraria eis euangłica ⁊
apłica scͥpta demonstrare conatꝰ. Huic gͦ respon¬
di uerba eiꝰ pp̃onens. eisq redoens responsionẽ me¬
am. qd̃ opꝰ uno uolumine conclusi. ⁊ in eo qͥb dã
q̃stionib ñ semel s iterũ respondi. qñ qd pͥmo
respondã ꝑierat. ⁊ tẽ inuentũ est: cũ iã iterũ
respondissẽ. Aliquas sane earundẽ q̃stionũ ppła-¬
rib eccłasticis sermonib solui. adhuc eciã qͥb¬
dam ñ respondi. alique remansert̃ que reb ali¬
is magis urgentib p̃termissȩ st̃: cumulo qͦ ob¬
liuionis adiuncto. In hoc gͦ dixi. certis enĩ qͥb¬
dam umbris ⁊ figuris rer̃ ante dñi aduentũ
scd̃m mirabilẽ atq ordinatissimã distributio¬
nẽ tẽpoꝵ ppłs ille tenebatur. qͥ testamĩtũ ue¬

Expanded text:
odem tempore uenerunt ad manus meas quaedam disputationes Adimanti, qui fuerit discipulus Manichei, quas conscripsit aduersus legem et prophetas, uelut contraria eis euangelica et apostolica scripta demonstrare conatus. huic ego respondi uerba eius ponens eisque reddens responsionem meam. quod hic uno uolumine inclusi et in eo quibusdam quaestionibus non semelresponderam perierat et tunc inuentum est, cum iam iterum respondissem. aliquas sane earundem quaestionum popularibus ecclesiasticis sermonibus solui; adhuc etiam quibusdam non respondi; aliquae remanserunt, quae rebus aliis magis urgentibus praetermissae sunt cumulo quoque obliuionis adiuncto. In hoc dixi: certis enim quibusdam umbris ct figuris rerum ante domini aduentum secundum mirabilem atque ordinatissimam distributionem temporum populus ille tenebatur, qui testamentum ue
Abbreviated transcription (Latin):
sermone euangłico in monte dñs dic̃. audi¬
stis qd̃ dictũ est antiqͥs hoc: ego aũ dico uob̃
hoc: si nichil ipse ampliꝰ p̃cepit. quã p̃ceptũ
ẽ in uł ueterib libris: Demnde regnũ cȩloꝵ
illi popło fuisse ꝓmissũ n legimꝰ. in hisquȩ ꝓ¬

Expanded text:
sermone Evangelico in monte Dominus dicit, Audistis quia dictum est antiquis hoc? Ego autem dico vobis hoc: si nihil ipse amplius praecepit, quam praeceptum est in illis veteribus libris? Deinde, regnum caelorum illi populo fuisse promissu
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ uñs intimiauit. Nec ila reqͥes qͣsi post la¬
borẽ dñ pausani q̃sisse. s ab insticuendis rer̃
naturis post ẽaru rer̃ ꝑfectionẽ cessasse sig¬
nificat: qͣnus usq adhuc in amministrandiᷤ
oꝑetur. Sabbatr aũ obseruationes ñ intelli¬
gebant iudi. qͥ putabant ab his etrã. quȩ ad
dit. ⁊ ium̃to qd̃ soluendũ ẽ ut ad aquã du¬
catur. mirifica cõꝑatione redarguit. Sabba¬
tũ aũ ñ repudiatũ s intellectũ. a xpianis de-¬
stitit qͥd ẽ carnalit̾ obseruari. s sp̃alit̾ retine¬
tͣ a sc̃is. qͥ intelligt̃ uocẽ dnĩ uocantis ad reqͥẽ
⁊ dicentis. uenite ad me qͥ laboratis. ⁊ ego uos
reficiã. Tollite iugũ meũ suꝑ uos. ⁊ discite a

Expanded text:
us intimauit. nec illa requies, quasi post laborem deum pausam quaesisse. sed ab instituendis rerum naturis post earum rerum perfectionem cessasse significat. quamuis usque adhuc in administrandis operetur. Sabbati autem obseruationem non intellegebant Iudaei, qui putabant ab iis etiam operibus.dit, et iumento, quod soluendum est. ut ad aquam ducatur, mirifica comparatione redarguit. sabbatum autem non repudiatum, sed intellectum a christianis destitit quidem carnaliter obseruari, sed spiritaliter retinetur a sanctis, qui intellegunt uocem domini uocantis ad requiem et dicentis: uenite ad me, qui laboratis, et ego uos reficiam; tollite iugum meum super uos et disci
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptura illa sig̾cat. ꝗͣ uidĩ ñ intelligebant:
ꝓ tempoꝵ dispensatione carnalit̾ sequebant᷑
umbrã. cuiꝰ umbrȩ qͣsi corpꝰ id est ueritas nob̾
danda erat. S quẽ admodũ illa reqͥes dĩ post
fabricatũ mundũ insinuat᷑ : sic reqͥem quȩ
nobis ꝓmittit᷑ post oꝑa quȩ in hoc mundo ha-¬
bemꝰ. siiusta fuerint consequem᷑. Septima
scilicet eadẽq ultima parte scłi: de qua lon-¬
gũ est disputare. N gͦ dñs rescuidit scͥpturã
uet̾is testamti. s cogit incelligi: nec sabbatũ
soluit ut ꝑ eat qd̃ figurabat᷑. s aꝑit pociꝰ ut
appareat qd̃ tegebat᷑.¬
ẜ eo qd̾ scriptũ est in genesi ⁊ dix̃ ds̃. Ñ

Expanded text:
n intellegebant et pro temporum dispensatione carnaliter sequebantur umbram, cuius umbrae quasi corpus, id est ueritas nobis danda erat. sed quemadmodum illa requies dei post fabricatum mundum insinuatur, sic requiem, quae nobis promittitur, post opera, quae in hoc mundo habemus, si iusta fuerint, consequemur, septima scilicet eademque ultima parte saeculi, de qua longum est disputare. non ergo dominus rescindit scripturam ueteris testamenti, sed cogit intellegi, nec sabbatum soluit, ut pereat quod figurabatur, sed aperit potius, ut adpareat quod tegebature eo quod scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
pocestate quã ipsa uoluntas est. s p̃parat᷑ uolũ¬
tas a dnõ. Eo mͦ gͦ dat potestatẽ. Sic intel. ñ¬
ligendũ ẽ ⁊ qd̾ dixi postea in nra potestate.
ẽẽ ut ł inseri bonitate dĩ.ł excidi eiꝰ seueritate
meream̃. qr in potestate ura ñ est nͥ qd̃ nr̃am

Expanded text:
a uoluntas est. sed praeparatur uoluntas a domino. eo modo ergo dat potestatem. sic intellegendum est et quod dixi postea: in nostra potestate esse, ut uel inseri bonitate dei uel excidi eius seueritate mereamur, quia in potestate nostra non est, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
Illi autẽ digni erant audire mi¬
steria in penetrali intimo sa¬
pientiȩ. qui remotis cogitat᷑o¬
num malaꝵ tumultib: ĩso.¬
litudine uirtutũ ꝑmanebãt.
Sapĩa enm ẽ intempore ocii.
Dehinc admareueniunt. et
fluctib turbant᷑: et erat ipse
inpupi. suꝑceruical dormies.¬
Pupis mortuis pellib uiuoscõ¬
tinet. et fluctus arcet. & lig¬
nosollidat᷑ .i. cruce et morte do¬
mini eccła saluat᷑. Cerical
dit isrł. Cominatur uento ce
mari ut taceat: de quo dicit᷑.
Tudommaris potestatimariᷤᷤ
et reliqͤ. uentus et mare demo¬
nes et ꝑsecutores st. Et dicit
tace qm̃ compescit edicta regõ
ut dirigat gressus suos. Tran¬
quillitas magna pax ecclȩ ẽ.
post pressuras: siue theoria pꝰ

Expanded text:
Illi enim digni erant audire mysteria in penetrali intimo sapientiae: qui remotis cogitationum malarum tumultibus, in solitudine virtutum permanebant. Sapientia enim est in tempore otii. Dehinc ad mare veniunt, et fluctibus turbantur. Et erat ipse in puppi super cervical dormieppis mortuis pellibus vivos continet, et fluctus arcet, et ligno solidatur, id est, cruce et morte Domini, Ecclesia salvatur. Cervical,dit Israel. Comminatur vento et mari, ut taceat, de quo dicitur: Tu dominaris potestati maris, et reliqua. Ventus et mare, daemones et persecutores sunt: quibus dicit, tace: quando compescit edicta regum ut dirigat gressus suos. Tranquillitas magna, pax Ecclesiae est post pressuram, sive theoria, p
Abbreviated transcription (Latin):
sed incruce et humiliatone.
p̃dicabant. Ciuitas inmonte
posita undiq circum specta.
ab scondi ñ pot̾: humilitas sẽꝑ
precedit gloriam.
ndecima uirtute. septẽ pa¬
frangunt᷑. et pauci pisciculibe¬
nedicunt᷑. et fragmentis. septẽ
sporte plene sustollunt᷑. Septẽ
noui testamenti. q̃m piscis as¬
si partẽ dñs resurgens postulat.
et piscem suppositũ prumis. dis.¬
eipulis in captura pisciũ porri¬
git. Post hec ueniunt beth saidã
Bechada. domus uallis interp̃e.
Que ẽ alianisimundꝰ. q̃ ẽ uallis
lacrimarum:
dducũt duodecima uirtu¬
te cecum. qui uidet man¬
te nec retro .⁊. quid fuit. qͥd ẽ. qͥd
erit. Et rogant eum ut illum
qui compungit᷑: Et app̃hendit
manũ ceciut lamentat᷑onem
de cecitate cordis suiagat. deflẽs
ut ieremias euersionẽ ciuitatisᷤ
dei .÷ animȩ sue. Et ducit illum

Expanded text:
sed in cruce et humiliatione.praedicabant. Civitas enim in monte posita undique cirabscondi non potest : humilitas semper praecedit gloriam.Undecima virtute septem pafranguntur, et pauci pisciculi benedicuntur: et de fragmentis septem sportae plenae sustolluntur. Septemnovi Testamenti: quoniam piscis assi partem Dominus resurgens postulat, et piscem superpositum prunis, discipulis in captura piscium porrigit. Post haec veniunt Bethsaida, quae domus vallis interpretatur, quae est alia nisi mundus, qui est vallis lacrymarum? Adducunt duodecima virtute, caecum qui non videt, nec ante nec retro, id est, qui fuit, qui est, qui erit. Et rogabant eum ut illum qui compungitur? Et apprehendit manum caeci, ut lamentationem de caecitate cordis sui agat deflens, ut Jeremias eversionem civitatis Dei: hoc est, animae suae. Eduxit eum
Abbreviated transcription (Latin):
nichil iocunditate seuerius. nichil suauitate
tristius. nichil tristitia suauius. Ita pallor
in facie ẽ : ut cũ continentiã indicet. non
redoleat ostentationẽ. Sermo silens. & si¬
lentiũ loquens. Nec citus. nec tardus inces¬
sus. Idem semꝑhabitus. neglecta munditieᷤ.¬
& incultȩ uestes. cultus ipse sine cultu: sola
uitȩ suȩ qualitate placebat. ita ut in ut-¬
be pompe lascuuȩ delitiarũ. in qua hu-¬
mulem ẽẽ miseria ẽ: & boni eã p̃dicent.
& mali detrahere non audeant. Uiduȩ eã
imitentur & urgines. maritatȩ colant.
noxiȩ timeant. suspiciant sacerdotes.

Expanded text:
nihil jucunditate severius, nihil suavitate nihil jucunditate severius, nihil suavitate tristius, nihil tristitia suavius. Ita pallor in facie est, ut quum continentiam indicet, non redoleat ostentationem. Sermo silens, et silentium loquens. Nec citus, nec tardus incessus. Idem semet inculta ueste cultus ipse sine cultu. sola uitae suae qualitate promeruit, ut in urbe pompae, lasciuiae, deliciarum, in qua humilem esse mis mali detrahere non audeant. Viduae eam imitentur et virgines, maritae colant, noxiae timeant, suspiciant Sacerdotes.
Abbreviated transcription (Latin):
uehementius exultabat quod se nullꝰ
cognoscerce. Cumq ꝑ omẽm annum
ingi ieiunio pasceretur: biduo triduoq
sie ꝑmanens: tunc uero inquadragesi.¬
manauigii sui uela tendebat. omnes
pene ebdomadas uultu lȩtante con-¬
uingens. Et quod ĩpossibile forsitan
hominib ad credendũ ẽ. dõ prestante
possibile ẽ: ita ad quinquagenariam
ꝑuenit ȩtatẽ. ut non doleret stomachꝰ.
non uiscerum cruciaretur incuria.
Non sicca humus iacentia membra
confringerte. Non sacco asꝑata cutis fę¬
torẽ aliquem situmq contraheret. Sed
sano corpore. animo sanior solitudinem
putaret eẽ delitias : & in urbe turbida
inuenir& heremũ monachoꝵ. Et hec quidẽ
tu melius nosti. a quo pauca didicimꝰ. & cuiꝰ
ocłis durities de genib cameloꝵ in illoscõ
corpꝰculo ꝑorandi frequentiã obcaluisse
respecta est. Nos quod scire possumus ex¬
plicamus. Nichil illius seueritate iocundiꝰ.

Expanded text:
vehementius exultabat, quod se nullus vehementius exultabat, quod se nullus cognosceret. Cumque per omnem annum, jugi jejunio pasceretur, biduo triduoque sic permanens, tum vero in Quadragesima navigii sui vela tendebat, omnes pene hebdomadas vultu laetante conjungens. Et quod impossibile forsitan est hominibus ad credendum, Deo autem praestante possibile est, ita ad quinquagenariam pervenit aetatem, ut non doleret stomachum, non viscerum cruciaretur injuria; non sicca humus jacentia membra confringeret; non sacco asperata 130 cutis foetorem aliquem situmque contraheret: sed sana corpore, anima sanior, solitudinem putaret esse delicias, et in urbe turbida, inveniret eremum Monachorum. 5. Et haec quidem tu melius nosti, a qua pauca didicimus; et cujus oculis durities de genibus camelorum in illo sancto corpusculo prae orandi frequentia obcalluisse perspecta est. Nos quod scire possumus, explicamus. Nihil illius severitate jucundius,
Abbreviated transcription (Latin):
debui dicere: cũ primũ hoc ꝓpositum
arripuit. aurũ colli sui quã murenulã
uulgus uocat. quod scilicet metallo in
uirgulas leniscente. quȩdã ordinis
flexuosi catena contexitur : abs paren.¬
tib uendidit. & tunicã fusciorẽ quã
amatre impetrare ñ poterat: pio indu¬
ta negotiationis auspicio. se repente dño
consecrauit. Ut intelligerce uniuersa
cognatio non posse ei aliud extorque.¬
ri: quȩ iã scłm dampnasset in uestib.
Sed ut dicere ceperamus ita se semper
moderate habuit. & intra cubiculi sui
secreta custoditiit : ut nunquã pedem
ꝓferret in publicũ. Iinquã uiri nossce
alloquiũ. Et quod migi st admiran.¬
dum. sororẽ uirginẽ amaret potius
quã uideret. Oꝑͦabatur manib suis.
sciens scriptũ cẽ. qui non oꝑatur non
nanducet. Semꝑ sponso aut orans
oquebatur: aut psallens. Ad marty-¬
tum limina: pene iniusa ꝓperabat.
Etcum gauderet ꝓposito suo: in eo

Expanded text:
debui dicere, : cum primum hoc propositum debui dicere, : cum primum hoc propositum arripuit, aurum colli sui. quam murenulam uulgus uocat, quod scilicet metallo in uirgulas lentescente quaedam ordinis flexuosi catena contexitur, absque parentibus uendidit et tunicam fusciorem, quam a matre inpetrare non poterat, pio iuduta negotiaconsecravit, ut intelligeret universa cognatio, non posse aliud ei extorqueri, quae jam saeculum damnasset in vestibus. 4. Sed, ut dicere coeperamus, ita se semper moderate habuit, et intra cubiculi sui secreta custodivit, ut nunquam pedem proferret in publicum, nunquam viri nosset alloquium. Et quod magis sit admirandum, sororem virginem amaret potius, quam videret. Operabatur manibus suis, sciens scriptum esse: « Qui non operatur, non manducet » . Sponso aut orans loquebatur, aut psallens. Ad Martyrum limina pene invisa properabat. Et cum gauderet proposito suo, in eo
Abbreviated transcription (Latin):
antequã nascatur : quod inphiala i.¬
tentis uitri. & om̃i speculo purioris.
patri uirgo traditur ꝑ quietẽ. Quod
adhuc infantie inuoluta pannis. & ui
annũ decimũ ȩtatis excedens: honore
futurȩ beatitudinis consecratur. Sit
grẽ. om̃e quod fuit ante labori fuit.
Pic̾et ds̃ prescius futurorũ & ieremiã
scificet inutero. et ioħem in aluo matis
faciat exultare : & paulũ ante consti.¬
tutionẽ mundi separoe in euangeliũ
filii sui. Adea uenio. quȩ postꝰ duode¬
cimum annũ sudore proprio elegit¬
arripuit. tenuit. cȩpit. impleuit. Unuis
cellulȩ clausa angustiis: latitudine
paradisi fruebatur. Idem t̾rȩ solum. &
orationis locus extitit & quietis. Ieiuniũ
pludo habuit. inediam pro refectione.
It cũ eam non uescendi desideriũ. sed
humana confectio ad cibũ traheret.:
pane & sale & aqua frigida concitabat
magis esuriem quam restinguebat. Et
quia pene oblitus sũ quod inprincipio

Expanded text:
antequam nascatur, quod in fiala niantequam nascatur, quod in fiala nitentis uitri et omni speculo purioris patri uirgo traditur per quietem, quod adhuc infantiae inuoluta pannis, uix annum decimum aetatis excedens honore futurae beatitudinis consecratur; sit gratiae omne, quod ante laborem fuit, licet deus praescius futurorum et Hieremiam sanctificet in utero et Iohannem in aluo matris faciat exultare et Paulum ante constitutionem mundi separet in euangelium filii sui: ad ea uenio, quae post duodecimum annum sudore proprio elegitarripuit, tenuit. coepit, inpleuit. Unius cellulae clausa angustiis latitudine paradisi fruebatur. idem terrae solum et orationis locus extitit et quietis. ieiunium pro ludo habuit, inediam refectionem; et cum eam non uescendi desiderium, sed humana confectio ad cibum traheret, pane et sale et aqua frigida concitabat magis esuriem, quam restinguebat. et quia paene oblitus sum, quod in principio
Abbreviated transcription (Latin):
ditutiarũ nos oꝑa ad terram p̾mant.
Non uirga idest potentia secularis
quęratur auxilium. Non parit̃ & xp̃m
scđm corpus loquor. p̾moriamur in
ceteris : non nos ꝑpetuos estimemus.
ut possimus c̃e ꝑpetui. Ex xlicri
DE UITA Asel le
EMO REPRENONDAT
quod in epłis aliquos aut lau.¬
damus aut carpimꝰ. cum &
ingruendis malis sit correp.¬
tio: ceterum & inoptimis p̃dicandis.
bonorũ aduirtutem studia concitent᷑
Nudius tertius debeatȩ memoria
leȩ aliqua dixeramꝰ. Ilico pupugit
animũ. & michi uenit in mentem
non debere nos tacere de uirgine: qui
de scdo ordine castitatis locuti sumus.
lgitur asellȩ nr̃ẽ uita breuit̃ expli¬
canda est. Cui quȩso ne hanc epłam
legas. grauatur quippe laudib suis.
Sed his potius quȩ ad olescentulȩ sunt
legere dignare. ut ad exemplũ eius
se instituentes: conuersationẽ illus
ꝑfectȩ uitȩ normã arbitrent᷑. Prei.¬
mitto quod inmatris utero benedicit᷑

Expanded text:
diuitiarum nos pera ad terram premat, diuitiarum nos pera ad terram premat, non uirgae, id est potentiae saecularis, quaeratur auxilium, non pariter et Chrsecundum corpus loquor - praemoriamur, in ceteris non nos perpetuos aestimemus, ut possimus esse perpetui. XXIV. DE UlTA ASELLAE. Nemo reprehendat, quod in epistulis aliquos aut laudamus aut carpimus, cum et in arguendis malis sit correptio ceterorum et in optimis praedicandis bonorum ad uirtutem studia concitentur. nudius tertius de beatae memoriae Lea aliqua dixeramus: ilico pupugit animum et mihi uenit in mentem non debere nos tacere de uirgine, qui de secundo ordine castitatis locuti sumus. igitur Asellae nostrae uita breuiter explicanda est, cui quaeso ne hanc epistulam legas - grauatur quippe laudibus suis -, sed his potius, quae adulescentulae sunt, legere dignare, ut ad exemplum eius se instituentes conuersationem illius perfectae uitae normam arbitrentur. Praetermitto, quod in matris utero benedicitur ei,
Abbreviated transcription (Latin):
matũ consulem. sed sacratã stillã digiti
minoris cernit inquirere. Orerum̃
quanta nuitatio. Ille quẽ ante paucos
dies dignitatũ om̃ium culmina p̃ce¬
dunt: qui quasi de subiectis hostibus
triumpharet capituilinas ascendit ar.¬
ces. quẽ plauso quodã & tripudio po-¬
pulus romanus excepit : ad cuiꝰ interi.¬
tũ urbs uniuersa cõmota ẽ: Nunc de¬
solatus ẽ &e nudus. non in lacteo cęli
palatio ut uxor cõmentatur infelix.
sed insordentib tenebris continetur.
Hec uero quã unius cubiculi secreta
uallabant. quȩ pauꝑ uidebat᷑ & tenuis:
cuiꝰ uita putabatur amentia: xp̃m se.¬
quitur & dicit. Quȩcũq audiuimus
& uidimus inciuitate di nr̃i: et reliqua.
Quaꝓpt̾ moneo. & flens gemensq conte.¬
stor ut dum huiꝰ mundi uiã currimꝰ.:
non duab tuncis id est duplici uestia.¬
mur fide. Non calciam̃toꝵ pellib mor.¬
tis uidelicet oꝑib pgrauemur: Non

Expanded text:
matum consulem, sed sacratum, stillam digiti matum consulem, sed sacratum, stillam digiti minoris cernit inquirere. o rerum quanta mutatio! ille, quem ante paucos dies dignitatum omnium culmina praecedebant, qui, quasi de subiectis hostibus triumpharet, Capitolinas ascendit arces, quem plausu quodam et tripudio populus Romanus excepit, ad cuius interitum urbs uninersa commota est, nunc desolatus est, nudus, non in lacteo caeli palatio, ut uxor conmentitur infelix, sed in sordentibus tenebris continetur. haec uero, quam unius cubiculi secreta uallabant, quae pauper uidebatur et tenuis, cuius uita putabatur amentia, Christum sequitur et dicit: quaecumque audiuimus, et uidimus in ciuitate dei nostri et reliqua. Quapropter moneo et flens gemensque contestor, ut, dum huius mundi uhm currimus, non duabus tunicis, id est duplici uestiamur fide, non calciamentorum pellibus, mortuis uidelicet operibus, praegrauemur, non
Abbreviated transcription (Latin):
ut eius uita breuiter explicetur. Pertio:
ut designatũ consulem. de suis scłis de-¬
trahentes eẽ doceamus in tartaro. Equidẽ
conuersionẽ lex nr̃e quis possit digno
eleuart p̃conior Ita eam totã ad dñm
fuisse conuersau ut monasterii pͥnceps:
mater uirgiiũ fierce. Post mollitiam
uestiũ.: sacco membra triuisse. Oratio.¬
nib duxisse noctes: & comites suas plus
exemplo docuisse quam uerbis. Humili.¬
tatis tantȩ tamq subiectȩ: ut quondã
dña plurimoꝵ. ancilla hominis puta.¬
retur. Nisi qđ eo xp̃i magis eẽt ancilla:
dũ domina hominũ non p̾utatur. In¬
culta uestĩs. uiles cibi. neglectũ caput.
Ita tam̃. ut cũ omĩa faceret: ostentatio.¬
nẽ fugeret singuloꝵ. Ne reciper& in
p̃senti scło mercedem suã. Nunc igit᷑
ꝓbreui labore ȩterna beatitudine fruit᷑.
Excipitur angelorũ choris. abrahȩ
sinib confouetur: & cũ pauꝑe quondã
lazaro. diuitem purpuratũ. & non pal.¬

Expanded text:
ut eius uita breuiter explicetur; tertio, ut eius uita breuiter explicetur; tertio, ut designatum consulem de suis saeculis detrahentes esse doceamus in tartaro. equidem conuersationem Leae nostrae quis possit digno eleuare praeconio? ita eam totam ad dominum fuisse conuersam, ut monasterii princeps, mater uirginum fieret; post mollitiem uestium sacco membra triuisse; orationibus duxisse noctes et comites suas plus exemplo docuisse quam uerbis. humilitatis tantae tamque subiectae, ut quondam domina plurimorum ancilla hominis putaretur, nisi quod eo Christi magis esse ancilla, dum domina hominum non putatur. inculta uestis, nilis cibus, neglectum caput, ita tamen, ut, cum omnia faceret, ostentationem fugeret singulorum, ne reciperet in praesenti saeculo mercedem suam. Nunc igitur pro breui labore aeterna beatitudine fruitur: excipitur angelorum choris, Abrahae sinibus confouetur et cum paupere quondam Lazaro diuitem purpuratum et non pal
Abbreviated transcription (Latin):
tertii libri ꝑtinere. quod scilicet et defe.¬
cerunt hymni dauid filii iesse. finis eẽt
prioris. psalmus uero asaph. principiũ
sequentis. & usq ad eum locũ ꝑuenisse.¬
mus quo iustus loquitur. dicebam.
si narrauero sic. ecce generationẽ filio
tuoꝵ p̃uaricatus sum. quod in latinis
codicib non ita habemus expressum:
Repente nob̃ nuntiatũ est sc̃is simam
leam exisse decorpore. Ibiq ita de
palliusse conspexi: ut uere aut pauca¬
aut nulla sit anima. quę fracto uase testa¬
tio non tristis erũpat. Et tu quidẽ non
quodfuturi incerta esses dolebas: sed qđ
tristi funeri obsequiũ non dedisses. Deniq
inmediis fabulis. rursum didicimus reli.¬
quias eius : iam hostiam fuisse delatam.
Quȩres. quo ꝑtineat ista replicatio. Res¬
pondebo tibi uerbis apłi. multũ ꝑ omnẽ
modũ. Primũ quod uniuersoꝵ gaudii
ꝓsequenda sit: quȩ calcato diaboLo co-¬
ronam iã securitatis accepit. Secundo.

Expanded text:
tertii libri pertinere quod scilicet \'defetertii libri pertinere quod scilicet \'defecerunt hymni Dauid, filii Jesse,\' finis esset prioris, \'psalmus\' uero \'Asaph\' principium sequentis - et usque ad eum locum peruenissemus, in quo iustus loquitur: dicebam: si narrauero sic, ecce generationem filiorum tuorum praeuaricatus sum, quod in Latinis codicibus non ita habemus expressum, repente nobis nuntiatum est sanctissimam Leam exisse de corpore. ibique ita te palluisse conspexi, ut uere ant paucaaut nulla sit anima, quae fracto uase testaceo non tristis erumpat. et tu quidem, non quod futuri incerta esses, dolebas, sed quo triste funeri obsequium non dedisses. denique in mediis fabulis rursum didicimus reliquias eius iam Ostia fuisse delatas. Quaeras, quo pertineat ista replicatio? respondebo tibi uerbis apostoli: multum per omnem modum. primum, quod uniuersorum gaudiis prosequenda sit, quae calcato diabolo coronam iam securitatis accepit; secundo,
Abbreviated transcription (Latin):
unũ popłos roma conspexit. fauebant sibi
homines. ingła penitentis. Nec mirum si
de eius salute om̃s exultarent: de cuius
conuersione angłi letabantur in cęlo.
Hoc tibi fabiola ingenii mei senile munus:
has officiorũ inferias dedi. Laudauimus¬
sȩpe uirgines. uiduas. ac maritatas : quaꝵ
semꝑ fuere candida uestim̃ta. quȩ sequun.¬
tur agnũ quocũq uadit. Felix p̾coniũ.
quodͦ nulla totius uitȩ sorde maculatur.
Procliuior facessat inuidia. Si pat̾ fami.¬
lias bonus ẽ: quare ocłs nr̃ malus est:
Quȩ inciderat in latrones: xp̃i hume.¬
ris reportata. ẽ. M ultȩ mansiones sunt
apud patrẽ. Ubi abundauit peccatum
suꝑabundauit grã. Cui plus dimitcit᷑.
orarcellã De exitu leae.
UOO HORA RERME TERTIA
hodiernȩ diei septuagesimum
secundu psalmũ. Id est terti
libri principiũ legere cȩpissemus. et
docere cogeremus titulũ ipsius. partẽ
ad finẽ secundi libri. partẽ ad principiũ

Expanded text:
unum populos Roma conspexit: fauebant sibi unum populos Roma conspexit: fauebant sibi omnes in gloria paenitentis. nec mirum, si de eius salute homines exultarent, de cuius conuersione angeli laetabantur in caelo. Hoc tibi, Fabiola, ingenii mei senile munus, has officiorum inferias dedi. laudauimus uirgines, uiduas ac maritatas, quarum semper fuere candida uestimenta, quae sequuntur agnum, quocumque uadit. felix praeconium, quod nulla totius uitae sorde maculatur! procul liuor, facessat inuidia. si pater familias bonus est, quare oculus noster malus? quae inciderat in latrones, Christi humeris reportata est. multae mansiones sunt apud patrem. ubi abundauit peccatum, superabundauit gratia. cui plus dimittitur, MARCELLAM DE EXITU LEAE. Cum hora ferme tertia hodiernae diei septuagesimum secundum psalmum, id est tertii libri principium, legere coepissemus et docere cogeremur tituli ipsius partem ad finem secundi libri, partem ad principium
Abbreviated transcription (Latin):
de inquo mãmona amicos. qui eã reci¬
perent in ȩt̾na tab̃nacula. Uenerunt.
amici facti sunt. Dormiuit illa quo
uoluit. & deposita tandem sarcina:
leuior uolauit ad celũ. Quantũ ha¬
beret uiuentis fabiole roma miracłm:
in mortua demonstrauit. Necdum sp̃m
exalauerat. Necdũ debitã xpo reddide.¬
rat animã : & iam fama uolans tanti
p̾nuntia luctus. tocius orbis populos
adexequias congregauit. Sonabatĩ psalmi.
& aureũ tectũ templorũ resorans: in sub.
lime quatiebat᷑. Hic uiuenũ chorus. ille
senũ: qui carmine laudes femineas &e fa-¬
cta ferant. Non sic furius de gallis. Non
papyrius de samnitib. Non scipio de
numantia. Non pompeius de ponti gentib
trium phauit. Illi corpora uicerant: hec
spiritales nequitias subiugauit. Audio
precedentiũ turmas. & cateruatim exeqͥis
eiꝰ multitudinem fluctuantẽ. Non plateȩ.
non porticus. ñ uminentia de suꝑ tecta:
caꝑe poterant ꝓspectantes. Tunc suos is

Expanded text:
de iniquo mammona amicos, qui eam recide iniquo mammona amicos, qui eam reciperent in aeterna tabernacula. uenerunt, amici facti sunt : dormiuit illa-quod uoluit-et deposita tandem sarcina leuior uolauit ad caelos. quantum haberet uiuentis Fabiolae Roma miraculum, in mortua demonstrauit. necdum spiritum exalauerat necdum debitam Christo reddiderat animam, et iam fama uolans, tanti praenuntia luctus, totius urbis populos exsequias congregabat. sonabant psalmi et aurata tecta templorum reboans in sublime alleluia quatiebat. hiciuuenum chorus, ille senum, quicarmine laudes femineas et facta ferant. non sic Furius de Gallis, non Papirius de Samnitibus, non Scipio de Numantia, non Pompeius de Ponti gentibus triumphauit. illi corpora uicere, haec spiritales nequitias subiugauit. audio: praecedentium turmas et cateruatim exsequiis eius multitudinem fluctuantem non plateae, non porticus, non inminentia desuper tecta capere poterant prospectantes. tunc suos in
Abbreviated transcription (Latin):
tio dissipatura erat. concordia crescerae.
Nec dũ dictũ: iam factũ. ẜmit᷑ hospitiũ.
&ad hospitiũ turba concurrit. Non ẽ
labor iniacob. nec dolus in isrł. Ad du-¬
cunt maria. quos in gremio suo terra
suscipiat. Mit tit roma ꝓperantes. quos
nauigaturos litus molle confoueat.
Quod publius semel fecit in insulamili.¬
tena. erga unũ apłm. et ne contradicti.¬
oni locũ tribuã. in una naui: hoc isti
frequent̃ faciunt & inplures. Nec¬
hoc solũ inopum necessitas fustentat᷑
sed prona in om̃s munificentia. aliquid
detrahentib ꝓuidet. Xenodoxium in
portu romano sitũ totus parit̃ mun-¬
dus audunt. Sub una estate didicit
bnttannia : quod ȩgrptus & parchus
ignorant. Uere. quod scriptũ ẽ tim̃tib
dm̃ omia cooꝑantur inbonũ: in obitũ
tantȩ feminȩ indimus cõꝑbatũ. quodã
p̃sagio futuroꝵ. Ad multos scripserat
monachos ut uenirent. et graui onere
laborantẽ absoluerent. faceretq sibi

Expanded text:
tio dissipatura erat, concordia cresceret. tio dissipatura erat, concordia cresceret. necdum dictum, iam factum: emitur hospitium et ad hospituim turba concurrit. non est enim labor in Iacob nec dolor in Israhel. adducunt maria, quos in gremio suo terra suscipiat. mittit Roma properantes, quos nauigaturos litus molle confoueat. quod Publius semel fecit in insula Melita erga unum apostolum et — ne contradictioni locum tribuam — in una naue, hoc isti et frequenter faciunt et in plures. nec solum inopum necessitas sustentatur, sed prona in omnes munificentia aliquid et habentibus prouidet. xenodochium in portu Romano situm totus pariter mundus audiuit. sub una aestate didicit Brittania, quod Aegyptus et Parthus agnouerant uere. Quod scriptum est: timentibus dominum omnia cooperantur in bonum, in obitu tantae feminae uidimus conprobatum. quodam praesagio futurorum ad multos scripserat monachos, ut uenirent et graui onere laborantem absoluerent faceretque sibi
Abbreviated transcription (Latin):
poterat teneri consilus amicorũ: ita
ex urbe. quasi de uinculis gestiebat
erumpere. Dispensationẽ pecumȩ.
&& cautã distributionẽ: genus infide.¬
litatis uocabat. Nam aliis elemosinam
tribuere. & suis pariter effusis: ipsa
ꝓxpo stipes optabat acciꝑe. Sie festina.¬
bat. sio impatiens erat morarũ: ut illam
crederes ꝓfecturã. Itaq dum sunꝑ parat᷑:
mors eã inuenire non potuit imparatam.
Inter laudes feminȩ subito michi pam¬
machius meus exoritur. Paulina dor¬
mit: ut iste uigilet. Precedit maritum :
ut xp̃o famulum derelinquat. Hic hereᷤ
uxoris. & hereditatis alii possessores. Cer.¬
tabat uir & femina. quis in portu abrahe
tab̾naculum figero. Et erat int̾ utrũq
contentio: quis humanitate superaroe.
Yicit uterq : & uterq suꝑatus ẽ. Ambo
seuictos. & uictores fatentur: dũ quod
alter cupiebat. uterq ꝑfecit. Iungunt
opos. sociant uoluntates: ut qd̃ em ula¬

Expanded text:
poterat teneri consiliis amicorum: ita poterat teneri consiliis amicorum: ita ex urbe quasi de uinculis gestiebat erumpere. dispensationem pecuniae et cautam distributionem genus infidelitatis uocabat. non aliis elemosynam tribuere, sed suis pariter effusis ipsa pro Christo stipes optabat accipere. sic festinabat, sic inpatiens erat morarum, ut illam crederes profecturam. itaque, dum semper paratur, mors eam inuenire non potuit inparatam. Inter laudes feminae subito mihi Pammachius meus exoritur. Paulina dormit, ut ipse uigilet; praecedit maritum, ut Christo famulum derelinquat. hic heres uxoris et hereditatis alii possessores. certabant uir et femina, quis in portu Abrahae tabernaculum figeret, et haec erat inter utrumque contentio, quis humanitate superaret. uicit uterque et uterque superatus est. ambo se uictos et uictores fatentur, dum, quod alter cupiebat, uterque perfecit. iungunt opes, sociant uoluntates, ut, quod aemula
Abbreviated transcription (Latin):
mestica bella suꝑabant. Nos in oriente
tenuerunt iamfixȩ sedes. & inuete.¬
ratũ scõꝵ locoꝵ desiderium. Illa. quȩ
tota in sarcinis erat. & in omni orbe
peregrina: reuersa est ad patriã. ut
ibi pauꝑ uiuerae. ubi diues fuerat.
Manens in alieno. quȩ multos pruiꝰ
hospites habuit. Et ne sermonẽ lon.¬
gius traham. in conspectu romanȩ
urbis pauꝑib erogaret : quod illa
teste uendiderat. Nos hoc tantum
dolemus. quod p̾ciosissimũ de scĩs
locis monile ꝑdidimus. Recepit roma
quod amiserat. ac ꝓcax&e maledica
lingua gentiliũ. oculorũ testimoniũ
cõputata est. Laudent ceteri miscłia
eius. humilitatẽ. fidẽ: ego ardorem
animi plus laudabo. Librũ quo edio¬
dorũ quondã iuuenis ad heremũ co¬
hortatus sum tenebat memorit᷑. & ro.¬
mana cernens menia: inclusam se eẽ
plangebat. Oblita sui sexus. fragilita.¬
tis ĩmemor. ac solitudinis tantũ cupida
ibi erat: ubi animo morabatur. Non

Expanded text:
mestica bella superabant. nos in Oriente mestica bella superabant. nos in Oriente tenuerunt iam fixae sedes et inueteratum locorum sanctorum desiderium; illa, quia tota in sarcinis erat et in omni orbe peregrina, reuersa est ad patriam, ut ibi pauper uiueret, ubi diues fuerat, manens in alieno, quae multos prius hospites habuit, et - ne sermonem longius traham - in conspectu Romanae urbis pauperibus erogaret, quod illa teste uendiderat. Nos hoc tantum dolemus, quod pretiosissimum de sanctis locis monile perdidimus. recepit Roma, quod amiserat, ac procax et maledica lingua gentilium oculorum testimonio confutata est. laudent ceteri misericordiam eius, humilitatem, fidem: ego ardorem animi plus laudabo. librum, quo Heliodorum quondam iuuenis ad heremum cohortatus sum, tenebat memoriter et Romana cernens moenia inclusam se esse plangebat. oblita sexus, fragilitatis inmemor ac solitudinis tantum cupida ibi erat, ubi animo morabatur. non
Abbreviated transcription (Latin):
g̃e medoꝵ. uiginti annis orientẽ tenu.¬
isse captiuũ. & ab egyptus atq ethio¬
pib annũ ex egisse uectigal. Auertat
iħs aburberoma tales ultra bestias. In.¬
sperati ubiꝙ aderant. & famã celeritate
uncentes: Non religioni. ñ dignitatib
ñetati. non uagienti miserebantur
infantiȩ. Cogebantur mori. qui dudũ
uiuere cȩperant : et nescientes malum
suũ. inter hostiũ manus ac tela ridebad.
Consonus int̾ om̃s ruinor petere oos
ierosolimã: & obnimiã auri cupidita¬
tẽ. ad hanc urbẽ currere. Neglectȩ pa.¬
cis incuria arcebantur antiochia. tyrus
uolens a terra abrumpere: in sulam
quȩrebat antiquã. Tunc ot nos cõpul.¬
si sumus parare naues. eẽ inlitore. ad.¬
uentũ hostiũ p̃cauere. & seuientibus
uentis magis barbaros metuere quam
nanfragium: Nontam ꝓpriȩ saluti.
quã uirginum castimoniȩ ꝓuidentes.
Erat in illo tempore quȩdam apud
nos dissensio: & barbaroꝵ pugnȩ.do.¬

Expanded text:
ge Medorum, uiginti annis Orientem tenuge Medorum, uiginti annis Orientem tenuisse captiuum et ab Aegyptiis atque Aethiopibus annuum exegisse uectigal. auertat Iesus ab orbe Romano tales ultra bestias! insperati ubique aderant et famam celeritate uincentes non religioni, non dignitatibus, non aetati, non uagienti miserebantur infantiae. cogebantur mori, qui dudum uiuere coeperant et nescientes malum suum inter hostium manus ac tela ridebant. consonus inter omnes rumor petere eos Hierosolymam et ob nimiam auri cupiditatem ad hanc urbem concurrere. muri neglecti pacis incuria sarciebantur Antiochiae; Tyrus uolens a terra abrumpere insulam quaerebat antiquam. tunc et nos conpulsi sumus parare naues, esse in litore, aduentum hostium praecauere et saeuientibus uentis magis barbaros metuere quam naufragium non tam propriae saluti quam uirginum castimoniae prouidentes. erat in illo tempore quaedam apud nos dissensio et barbarorum pugnam do