comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tñ cur tãtꝰ  mundꝰ. pocerat enĩ esse ł maior
ł breuior:. nescio tale ÷ enĩ. ⁊ cur ħ loco pociꝰ
quã illo: nec inea re debet eẽ questio uͥ quid¬
quid eẽt questio eẽt. Unũ illud multũ mone¬
bat. quod infinite corpora secarent᷑. cui fortas¬
se respõsũ ÷ de ui cõtraria intelligibił nu¬
meri. S expecta. Uideamꝰ quid sit ħ. Nescio
quid: quod sugerit᷑ m̃ti. Certe sensibił m̃dꝰ.
nescio cuius intelligibił imago eẽ dr̃. Mirũ
ẽ aut̃ quodͥ imaginib uidemꝰ. quas specula
referunt. Nã quamius ingentia specula sit̃
ñ reddũt maiores imagines quã sunt cor¬
ꝑ̃a ⁊̃ breuissima obiecta. In parus aut̃
specuł sic̃ in pupilł oculoꝵ ⁊ si magna
facies sese opponat. breuissima imago pro
modo speculi format᷑. Ergo ⁊ imagines cor¬
porũ minui licet si specula minantur
Augeri si augeãtur non licet. Hic profecto

Expanded text:
tamen cur tantus est mundus? poterat enim esse uel maior tamen cur tantus est mundus? poterat enim esse uel maior uel breuior. nescio; tale est enim. et cur hoc loco potius quam illo? nec in ea re debet esse quaestio: ubi quicquid esset, quaestio esset. unum illud multum mouebat, quod infinite corpora secarentur, cui fortasse responsum est de ui contraria intellegibilis numeri. Sed expecta; uideamus, quid sit hoc nescio quid, quod suggeritur menti. certe sensibilis mundus nescio cuius intellegibilis imago esse dicitur. mirum est autem, quod in imaginibus uidemus, quas specula referunt; nam quamuis ingentia specula sint, non reddunt maiores imagines, quam sunt corpora etiam breuissima obiecta. in paruis autem specillis sicut in pupillis oculorum etsi magna facies sese opponat, breuissima imago pro modo speculi formatur. ergo et imagines corporum minui licet, si specula minuantur; augeri, si augeantur, non licet. hic profecto
Abbreviated transcription (Latin):
Quare. cũ corpꝰ eẽ nullũ minimũ simtur. qͦ
pacto ẽẽ sinamꝰ amplissimũ. quo ampliꝰ ẽẽ ñ
posset nisi forte illb quod aliqñ alippio dixi oc¬
cultissime ht̃ magnã uĩ. Ut qm̃ numerꝰ ille
intelligibił infinite crescit. ñ tam̃ infinite
minuit᷑. Nam non eũ licet ultͣ monadem
resolu̾e̾ contra sensibił. nã quid÷ aliuid sensi¬
bił numerus nisi corporeoꝵ ł corpoꝵ quan¬
titas minui quidẽ infinite. s infinite cres¬
cere nequeat: & ĩõ fortasse merito filosophi
in reb intelligibilib diuicias ponunt. in sen¬
sibilib egestatẽ. Quid enĩ erũnosiꝰ quã minꝰ
atq minꝰ semꝑ posse fieri: Quid diciꝰ quam
cresce̾ quãtũ ueł. ire quo ueł redire cũ uelis
quousq ueł. ⁊ ħ multũ amare quod minui
non potest᷑ Quisquis nãq intelligit istos nu¬
meros. nicħ sic amat ut monadem. Nec mi¬
rũ cũ per eam fiat ut ceteri amentur. S

Expanded text:
quare cum corpus nullum esse minimum sinitur, quo quare cum corpus nullum esse minimum sinitur, quo pacto esse sinamus amplissimum, quo amplius esse non posset, nisi forte illud, $uo3 aliquando Alypio dixi occultissime, habet magnam uim, ut, quoniam numerus ille intellegibilis infinite crescit, non tamen infinite minuitur — nam non eum licet ultra monadem resoluere —, contra sensibilis- — nam quid est aliud sensibilis numerus nisi corporeorum uel corporum quantitas? — minui quidem infinite, sed infinite crescere nequeat. et ideo fortasse merito philosophi in rebus intellegibilibus diuitias ponunt, in sensibilibus egestatem. quid enim aerumnosius quam minus atque minus semper posse fieri? quid ditius quam crescere, quantum uelis, ire, quo uelis, redire, cum uelis, quousque uelis, et hoc multum amare, quod minui non potest? quisquis namque intellegit istos numeros, nihil sic amat ut monadem; nec mirum, cum per eam fiat, ut ceteri amentur. sed
Abbreviated transcription (Latin):
dulcissimũ fore. qr ⁊ illi dulce factũ ÷ Quic qͥd
posuimꝰ in ilł litteris. ⁊ scripsit gaudens. nec
curauit quid committendũ gaudenti cala¬
mo eẽt. Qͥo si soliloqͥa legiss& letaret᷑ multo ex¬
undanciꝰ. nec tñ repperiret plus aliqͥd quod
me appellaret. quã beatũ. Cito gͦ sũmũ nom̃
effudit in me. nec sibi aliquid reseruauit qd̃
deme lecior asseueret. uide leticia quid facrat
S uͥ÷ ista uita beata. uͥ ubinã: Osi ipsa eẽt repel¬
leret athomos epicuri. o si ip̃a eẽt sciret nicħ
ẽẽ deorsũ p̃t̃ mundũ. o si ipsa eẽt nosset extre¬
masperȩ tardiꝰ rotari ꝗͣ mediũ. ⁊ alia similia
beatꝰ sũ qui nescio cur tantꝰ mundꝰ sit. cum
quanto quis uoluerit ampliorem: Aut non
m dic̾et᷑. immo non cog̾emͣ confiteri. corꝑa in
infinitũ secari. ut a certa uelut basi inquan¬
titatẽ certã certꝰ corpusculoꝵ num̃s surgẽt.

Expanded text:
dulcissimum fore, quia et illi dulce factum est, quicquid dulcissimum fore, quia et illi dulce factum est, quicquid posuimus in illis litteris, et scripsit gaudens nec curauit, quid committendum gaudenti calamo esset. quid? si Soliloquia legisset? laetaretur multo exundantius nec tamen reperiret plus aliquid, quod me appellaret, quam beatum. cito ergo summum- nomen effudit in me + nec sibi aliquid reseruauit, quod de me laetior adseueret. uide, laetitia quid faciat. Sed ubi est ista beata uita? ubi? ubinam? o si ipsa esset repellere atomos Epicuri! o si ipsa ehil deorsum esse praeter mundum. O si ipsa esset, nosset extrema sphaerae tardius rotari quam medium, et alia similia qui nescio. cur tantus mundus sit, cum quanto quis uoluerit, ampliorem? aut non mihi diceretur, immo non cogeremur confiteri corpora in infinitum secari, ut a certa uelut basi in quantitatem certam certus corpusculorum numerus surgeret?
Abbreviated transcription (Latin):
Itrũ nescio quo ut ita dicam blandiloquio tuo
factũ putẽ an uere ita se res habeat. incer¬
tłm apud me est. Nã repente accidit nec satiꝰ
deliberatũ est quatinꝰ debeat cominitti fidei. Ex¬
pectas quid istud sit. Quid censes: ꝓpe persua
plato nouerat. aut quasi rotunda ⁊ quasi quadra
ea quȩ uidemꝰ. cũ lũge ab eis absint que pau¬
corũ animꝰ uidet. Legi enĩ litteras tuas ad lu¬
cernã iã cenatꝰ ꝓxima erat cubicio s ñ ita ⁊
dormicio. Qiuippe du mec̃ inlecto sitꝰ cogitaui
atq has loq̃las habui augustinꝰ ipse cum au¬
gustino. Nonne uerũ ÷ quod nebridio placet
beatos nos eẽ: ñ utiq. nã stultos adhuc esse nec
ipse audet negare. Qͥo si ⁊̃ stultis beata uita cõ¬
tingit: durũ. Quasi uero parua ł alia ulla mi¬
seria sit quã ipsa stulticia. Uñ gͦ illi uisũ est:
hominis cꝰ quanti ponderis cõsideracio sit bñ
nouimꝰ. Illud gͦ ẽ. Scripsit quod nob̃ putauit

Expanded text:
Utrum nescio quo, ut ita dicam, blandiloquio tuo factum putem, an uere ita se res habeat, incertum apud me est. nam repente accidit nec satis deliberatum est, quatenus debeat committi fidei. expectas, quid istuc sit. quid censes? prope persuasPlato nouerat, aut quasi rotunda et quasi quadra ea, quae uidemus, cum longe ab eis absint, quae paucorum animus uidet. legi enim litteras tuas ad lucernam iam cenatus; proxime erat cubitio, sed non ita etiam dormitio; quippe diu mecum in lecto situs cogitaui atque has loquelas habui Augustinus ipse cum Augustino: Nonne uerum est, quod Nebridio placet, beatos nos esse? non utique; nam stultos adhuc esse nec ipse audet negare. quid, si etiam stultis beata uita contingit? durum! quasi uero parua uel alia ulla miseria sit quam ipsa stultitia. unde ergo illi uisum est? hominis, cuius quanti ponderis consideratio sit, bene nouimus. illud igitur est: scripsit, quod nobis putauit
Abbreviated transcription (Latin):
tuos pudicitia cõiugał. Ornec sobuietas ⁊
frugalitas. Ualde enĩ turpe ẽ. ut quẽ no
tunẽ hõ uincat libido ⁊ obruat᷑ uino qui
ñ uicit᷑ ferto. Diuicie sełares si desint. nõ
ꝑmala oꝑa querant᷑ in mundo si aut̃ adsũt.

Expanded text:
tuos pudicitia coniugalis, ornet sobrietas et tuos pudicitia coniugalis, ornet sobrietas et frugalitas; ualde enim turpe est, ut, quem non uincit homo, uincat libido et obruatur uino, qui non uincitur ferro. diuitiae saeculares si desunt, non per mala opera quaerantur in mundo: si
Abbreviated transcription (Latin):
celoꝵ int̃ ericauceᷤ ⁊ impios temptaciõĩb agi¬
tent᷑. ⁊ exereantur. ⁊ tanꝙ̃ infornace sicut
aurũ ꝓbent᷑: ñ debemꝰ aũ tẽpꝰ uelle ẽ solis scĩs
⁊iustis uiue. ut ħ suo tẽpe mereaĩ accipe
Nergo pͥmũ cogita quando armaris ad pugnã
so uirtꝰ tua ⁊̃ ipsa corꝑalis donũ dĩ⁊ Sic eñ
natur : Pacẽ hr̃e debet uoluntas. bellũ ne¬
cesitas. ut liberet ds̃ a necessitate. ⁊ cõseruet
inpace. Nõ enĩ pax querit᷑ ut bellũ excitet᷑
pacificꝰ: ut eos quos expugnas ad pacis utisi
tesẽ uncendo pducas. Beati enĩ pacifici ait
dñs: quoniã filũ dĩ uocabunt᷑. si aũ par hu¬
mana tã dulcis ẽ ꝓ temporali salute mor¬
taliũ. quanto : dulcior pax diuina ꝓ et̾na
salute angłoꝵ: Itaq hostẽ pugnãtem:
necessitas ꝑunat. ñ uolĩtas. Sic̃ rebella¬
ti ⁊ resissũti uolencia reddr̃: ita uictoł
capto miscda iã debet᷑. marime inquo
pacis ꝑturbacio ũ tumet᷑. Ornet mores

Expanded text:
caelorum inter errantes et impios temptationibus agitentur. ut exerceantur et tamquam in fornace sicut aurum probentur, non debemus ante tempus uelle cum solis sanctis et iustis uiuere, ut hoc suo tempore mereamur accipere. Hoc ergo primum cogita, quando armaris ad pugnam, quia nirtus tua etiam ipsa corporalis donum dei est; sic enim natur! pacem habere debet uoluntas, bellum necessitas, ut liberet deus a necessitate et conseruet in pace. non enim pacificus, ut eos quos expugnatatem uincendo perducas: beati enim pacifici, ait dominus. quoniam ipsi filii dei uocabuntur. si autem pax humana tam dulcis est pro temporali salute mortalium, quanto est dulcior pax diuina pro aeterna salute angelorum! itaque hostem pugnantem necessitas perimat, non uoluntas. sicut rebellanti et resistenti uiolentia redditur, ita uicto uel capto misericordia iam debetur. maxime in quo pacis perturbatio non timetur. Ornet mores
Abbreviated transcription (Latin):
õ scõ⁊ dosiderabili ⁊ inapõ honore suauissi¬
lũ caritatis. ⁊ indesinent̃ tuos scõs mores atq
collapiua recolamꝰ. tñ bñ fecisti. ⁊ grãs agimnus
quod nob̃ ⁊̃ corporał salutis tuȩ nuncios apices
in epła tua quod tedtũ te decimierit. ã peccato¬
rib relinquentib legem cũ. Ilo eñ spũ uuris
quo dictũ: Uicli insensatos & cabesceban. Pa est
sta seristicia. & si diei pot̃ beata miseriua. uiens ali¬
enis tribulari. non implicari. merere non ha¬
iere. dolore contrahi. non amere ad trahi. ħ ẽ
persecucio quã paciuint᷑ om̃s qui uolunt
inaᷤͦ pie uiuere. scd̃m apłicã mordace uerãq
sencenciã. Quid enĩ hic tam persequit᷑ uitã
bonoꝵ quã uita iniquoꝵ. ñ cũ cogit imitari
quod displicet.s cũ cogit dolere quod uidet :
Qun corã pio uinens impie ⁊ si non ligat cõ¬
sencientem: cruciat sencientẽ. Nã sepe q
diu impios corporib a secularib potesta¬

Expanded text:
O ET DESIDERABILI ET IN CHRISTI HONORE SUAVISSIlum caritatis et indesinenter tuos sanctos mores atque conloquia recolamus, tamen bene fecisti et gratias agimus, quod nobis etiam corporalis salutis tuae nuntiosin epistula tua, quod taedium te detinuerit a peccatoribus relinquentibus legem dei; illo enim spiritu uiuis, quo dictum est: Vidi insensatos et tabescebam. pia est ista tristitia et, si dici potest, beata miseria uitiis alienis tribulari non implicari, maerere non haerere, dolore contrahi non amore adtrahi, haec est persecutio, quam patiuntur omnes, qui uolunt in Christo pie uiuere secundum apostolicam mordacem ueracemque sententiam. quid enim sic persequitur uitam bonorum, quam uita iniquorum. non cum cogit imitari. quod displicet, sed cum cogit dolere. quod uidet, quoniam coram pio uiuens impie, etsi non obligat consentientem, cruciat sentientem? nam saepe et diu impiorum corporibus a saecularibus potesta
Abbreviated transcription (Latin):
oñsaat. d: tesaurꝰ cuus illic erit ⁊ cortuluio
ñ miendast̃ respõde debemꝰ. quod nosti quia
respõdemꝰ. E i his quidẽ benestudio sum
mas cegnoui. ⁊ fama tua multũ delector
mas tibi sec speculũ. uͥ q̃ł sis iudeas qũa
i dis̃cas quat eẽ debeas uerũtũ qͥtqͥd siue i
ista siue ĩ scripturis scĩs inueners quod tͥ
ad bonã uitã minꝰ÷ adhue. nista ut aqͥras¬

Expanded text:
uus, illic erit et cor tuum. non mendaciter respondere debemus. quod nosti quia respondemus. Et in his quidem bene studiosum te esse cognoui et fama tua multum delector magis tibi sit speculum, ubi, qualis sis. uideas. quam ubi discas, qualis esse debeas. uerum tamen quicquid sine in ista sine in scripturis sanctis inueneris. quod tibi ad bonam uitam adhuc mi
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ sumꝰ. ⁊ ñdũ apparuit qͥd erimꝰ. Scimꝰ qm̃
cũ apparuerit similes ei erimꝰ. qm̃ uidebi¬
mꝰ eũ sic̃ est. Noli estimare nemi nẽ dõ pla¬
cere posse. qui i armis bellicis militat. In
his erat sc̃s dauid: cui dñs tã magnũ ꝑibu¬
it testimoniũ. In his ⁊̃ płimi illiꝰ temꝑis rꝰci
In his erat ⁊ ille centurio qui dño dixit. Nlon sũ
dignꝰ ut intres sub tectũ meñ: s tantũ dic uer¬
bo ⁊ sanabit᷑ puer meus. Nã ⁊ ego hõsũ sub¬

Expanded text:
 apparuit, quid erimus: scimus. quia, cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam uidebimus eum, sicuti est. Noli existimare neminem deo placere posse, qui in armis bellicis militat. in his erat sanctus Dauid, cui dominus tam magnum perhibuit testimonium, in his etiam plurimi illius temporis iusti. in his erat et ille centurio, qui domino dixit: Non sum dignus. ut intres sub tectum meum, sed tantum dic uerbo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uadit. ⁊ alio ueni ⁊ uenit. ⁊ seruo meo fac
hoc ⁊ facit. De qͦ ⁊ dñs. Am̃ dico uob̾ ñ inue¬
ni tantã fidẽ in israł. In his erat ⁊ ille corne¬
lius. ad quẽ missus angls dixit. corneli accep¬
te s̃ elemosine tuȩ. ⁊ exaudite s̃ oraciones tuȩ
quẽ apłm ut ad eũ ueniret ⁊̃ religiosum
militẽ misit. In his erat̃ ⁊ illi qui baptirã¬
n amic̃ spõsi de qͦ dñs ipse ait. In natis
mulierũ nõ surrex̃ maior poh̃e baptista:
⁊ cũ qsissent ab eo quid facẽnt. respõdit eis.
Nieminẽ ꝯeusseritis nulli calũniã feceritis fu¬
ssiciat uob̾ stipñdiũ urm̃. Non cosutiq sub
dumiis mnilitare ꝓhibuit. quib suĩ stipñ¬

Expanded text:
servo meo: Fac hoc, et facit. De quo et Dominus: Amen dico vobis, non inveni tantam fidem in Israel . In his erat et ille Cornelius, ad quem missus angelus dixit: Corneli, acceptae sunt eleemosynae tuae, et exauditae sunt orationes tuae . quem apostolum, ut ad eum veniret, etiam religiosum militem misit. In his erant et illi, qui baptizanet amicum sponsi. de quo ipse dominus ait: In natis mulierum non exsurrexit maior Iohanne Baptista, et quaesissent ab eo. quid facerent. respondit eis: Neminem concusseritis, nulli c alumniam feceritis. sufficiat uobis stipendium uestrum. non eos utique sub armis militare prohibuit, quib
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ uidentur hab̾e uiolenciã separandi ita con¬
quippe dictũ÷ Qui factꝰ÷ nob̾ a dõ sapiencia & i¬
ille ÷ iniquissimꝰ quẽ nec penȩ corporales det̾rent
abimund̾ oꝑib sordidȩ uoluptatis ita ille uis.
tissimꝰ. qui nec penarũ corporaliũ t̾rore reuocat᷑
a scĩs oꝑib luminose caritatis. Quȩ caritas dei
qua lex uerissime implet᷑. paupes egentesq
sentimꝰ. ñ de iopia nr̃a dincias es exigere. sed
orando petere. querere pulsare debemꝰ. ut
ille ap̃ quẽ ÷ fons uitȩ det nob̾ inebriari ab ub̾¬
tate domꝰ suȩ. ⁊ uoluptate̾s suȩ potare torrẽ.¬
te. Quomundati atq uegetati ñ solũ tristicra
non absorbeam᷑. uerũ ⁊̃ gloriem᷑ intribulacio¬
nib scientes q tribulacio pacienciã oꝑatur
paciencia probacionẽ. ꝓbacio sp̃e. spes uero non

Expanded text:
ec tamen habent ualentiam separandi, ita conquippe dictum est: Qui factus est nobis sapientia a ille est iniquissimus, quem nec poenae corporales deterrent ab immundis operibus sordidae voluptatis, ita ille est justissimus, qui nec poenarum corporalium terrore revocatur a sanctis operibus luminosissimae charitatis. « qua lex ! uerissime impletur, pauperes egentesque sentimus, non de ! inopia nostra diuitias eius exigere sed orando petere, quaerere, pulsare debemus, ut ille, apud quem est fons uitae, det nobis inebriari ab ubertate domus suae et uoluptatis suae potare torrentem, quo inundati atque uegetati non solum tristitia non\', absorbeamur, uerum etiam gloriemur in tribulationibus\', scientes, quia tribulatio patientiam operatur, patientia probatione
Abbreviated transcription (Latin):
cops non feret ulid in quo iuste reysnisis est
qu antũ odit peccatũ suũ tantũ chiligat siatm
quẽ sensit hostem peccatiꝰ suiꝰ si aũ de ilo nus
est de que diectã⁊ ceripe stuttũ ⁊ addiciet it aoit¬
de ion de caritate illiꝰ dissensis nascit. s eñ ca¬
ratem rephm̃sons sui ȩrercet ⁊ probait qr nonei
ryendit᷑ odiũ s dilectio quȩ cogit irep̃hñdere
eiqui corripienti indignat᷑ ñ fuit dignꝰ qui coui¬
peret .s. dignꝰ pline quiꝰ ipse coripi debet. hec agi
de utꝰnon int̃ uos existant indignaciones. int ex¬
oite stati celerrnma pace ꝓermantur: Mriorem da¬
aliũ cdiẽ luranertt. ħ eigo agite ⁊ deus pacis erit
uobiscũ. diantes simłꝰ ⁊ ꝑ nob ut ea q̃ bene mone

Expanded text:
ps non faciat illud, quod iuste reprehensus est. et, quantum odit peccatum suum, tantum diligat fratrem, quem sensit hostem peccati sui. si autem de illo numero est, de quo dictum est: Corripe stultum et adiciet, ut oderitte. non de caritate illius dissensio nascitur. sed tamen caritatem reprehensoris sui exercet et probat, quia non ei rependitur odium, sed dilectio, quae cogit reprehendere. ei, qui corripienti indignatur, non fuit dignus, qui corriperet., sed dignus plane, qui etiam ipse corripi deberet. haec agite. ut aut non inter uos existant indignationes aut exortae statim celerrima pace perimantur. maiorem daalium diem durauerit. haec ergo agite — et deus pacis erit nobiscum - orantes simul et pro nobis. ut ea, quae bene
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ semꝑ q̃diu es in hoc corpore. necessariũ est
tibi in oracione dicere. quod dñs docuit dimit¬
te nob̾ debita nrã sic̃ ⁊ nos dimittimꝰ debitori¬
bus nr̃is. memento cito ignosc̾e si quis in te
peccauerit ⁊ a te ueniã postu lauerit. ut ue¬
racit̾ possis orare. ⁊ peccatis tuis ueniã ualeã
impet̾re. Hec dilecciõĩ tuȩ festinant᷑ quidẽ

Expanded text:
quamdiu es in hoc corpore, necessarium est tibi in oratione dicere quod Dominus docuit, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris ; memento cito ignoscere, si quis in te peccaverit, et a te veniam postulaverit, ut veraciter possis orare, et peccatis tuis veniam valeas impetrare. Haec Dilectioni quidem tuae festinanter
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ iterũ dicit neq cirẽcisio quidq̃. ualet. neq p̃¬
puciũ. s fides quȩ perdileccionẽ oꝑatur. In hac
placuerunt deo. In hac om̃s ueri martires usq
ad sangͥnem contͣ diabolũ certauerunt. ⁊ qͥa
in eis non refriguit nec de fecit. iõ uicerunt.
uhac om̃s fideles bom cottidie proficiunt.
ꝑuenire cupientes non ad regnũ mortalium
s ad regnũ celoꝵ. ñ ad temꝑalẽ s ad sempit̾nã
hereditatẽ. son ad aurũ ⁊ argentũ. s ad diui¬
cias incorruptibiles angłoꝵ. Non ad aliqua
bona hꝰ scłi. inquib cũ timore iuuat᷑. nec
ea qͥsꝗͣ secũ pͭ. auferre dũ morit᷑. s ad uidẽ¬
dũ dm̃. cuiꝰ suauitas ⁊ delectacio excedit om¬
nem non solũ terrestrip̃: uerũ ⁊̃ celestium
corporũ pulleritudinẽ. Excedit omnẽ decorẽ
animarũ quantũ libet iustarũ atq sc̃arũ.
Caxedit omnẽ spẽm suꝑnoꝵ angłoꝵ. atq uircu¬
tũ. Excedit quicqͥd de illo ñ solũ dr̃. uerũ q̃¬

Expanded text:
unde iterum dicit: Neque circumcisio quicquam ualet neque praeputium sed fides, quae per dilectionem operatur. In hac ae et apostoli placuerunt deo; in hac omnes ueri martyres usque ad sanguinem contra diabolum certauerunt et, quia in eis non refriguit nec defecit, ideo uicerunt; in hac omnes boni fideles cotidie proficiunt peruenire cupientes non ad regnum mortalium sed ad regnum caelorum, non ad temporalem sed ad sempiternam hereditatem. non ad aurum et argentum sed ad diuitias incorruptibiles angelorum, non ad aliqua bona huius saeculi. in quibus cum timore uiuatur nec ea quisquam secum potest auferre, dum moritur, sed ad uidendum deum. cuius suauitas et delectatio excedit omnem non solum terrestrium uerum etiam caelestium corporum pulchritudinem, excedit omnem decorem animarum quantum libet iustarum atque sanctarum. excedit omnem speciem supernorum angelorum atque uirtutum. excedit quicquid de illo non solum dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
uidua quȩ sine liberis derelicta ẽ. Hoc idẽ¬
&x in euangłio legis doctor interrogat.
Magister. quid faciens uitã ȩternã possi¬
testimoniũ. Honora patrẽ &e matrẽ. Et dili-¬
ges ꝓximum tuũ sicut te ipsũ. Et illo dicente.
hec om̃ia feci: dñs intulit. Unum tibi deest.
Siuis ꝑfectus ec̃. uade uende omĩa quȩ ha¬
bes. & da pauperib. & ueni sequere me.
ltaq & ego tibi dnĩ nr̃i respondebo sermonib

Expanded text:
vidua, quae sine liberis derelicta est. Hoc idevidua, quae sine liberis derelicta est. Hoc idem in Evangelio Legis Domagister, quid faciens uitam aeternam possitestimonium dices; honora patrem et matrem et diliges proximum tuum sicut te ipsum. et illo dicente: \'haec omnia feci\' \' dominus intulit: unum tibi deest. si uis esse perfectus, uade, uende omnia, quae habes, et da pauperibus et ueni, sequere me. itaque et ego tibi
Abbreviated transcription (Latin):
tem in hunc mundũ. et stat medius cre-¬
dentium : qui in nomine eius fuerint
congregati. Unde libere profiteor. nec dictũ
suꝑbiȩ ꝑtimesco: me scribere tibi ñ indoctis
humanȩ sapientiȩ uerbis. quã ds̃ destructurꝰ
est: sed in uerbis fidei spiritalib spiritalia
cõparantẽ. ut abyssus ueteris testam̃ti iN¬
tum ẽ. ne pluerent suꝑ incredulũ isrł imbrẽ.
sed ut rigarent arua gentiliũ & torrentem
spinarum. ac mare mortuum dulcorarent.
Oraigitur. ut uerus heliseus steriles in me
condiat.: Quia omẽ sacrificiũ quod absq sale
est. dño non offertur. Nec fulgore scłaris
eloquentiȩ delecteris. quã uidit̾ iħs quasi
fulgur cadentẽ de cȩlo: sed potius eũ recipe
quinon habet decorem nec faciem. homo in
plagis positus & sciens ferre infirmitatem: Et
quicquid ad ꝓposita respondero: scias me ñ
confidentia respondisse sermonis. sed eius ex¬
esse quis possit. et quomodo uiuere debeat

Expanded text:
tem in hunc mundum , et stat medius cretem in hunc mundum , et stat medius credentium, qui in nomine 2 eius fuerint congregati. unde libere profiteor - nec dictum superbiae pertimesco - me scribere tibi non in doctis humanae sapientiae uerbis, quam deus destructurus est, sed in uerbis fidei spiritalibus spiritalia conparantem, ut abyssus ueteris testamenti intum est, ne super incredulum Israhel imbrem sed ut rigarent arva gentilium, et torrentem spinarum, ac mare mortuum dulcorarent. Ora igitur, ut verus Elisaeus steriles in me olusculum condiat, quia omne sacrificium quod absque sale est, Domino non offertur . Nec fulgore saecularis eloquentiae delecteris, quam vidit Jesus quasi fulgur cadentem de coelo : sed potius eum respice, qui non habet decorem nec speciem: homo in plagis positus et sciens ferre infirmitatem ; et quidquid ad proposita respondero, scias me non confidentia respondisse sermonis; sed ejus uomodo perfectus esse quis possit, et quomodo vivere debeat
Abbreviated transcription (Latin):
ardore notissima es: & de extremis galliȩ
finib inbethlemitico rure latitantem
ad respondendũ ꝓuocas. de scãrũ questi¬
unculis scripturarũ: ꝑ hominem dei.
filiũ meum apodemium cõmonitoriolũ
dirigeus. quasi uero non habeas in tua
proiuncia disertos uiros: & indi lege
ꝑfectos: Nisi forte exꝑimento magis
nrĩ quã doctrina flagitas. Et uisscire quid
behis quȩ ab aliis audiffi: nos quoq sentia.¬
mus. Maiores tui pateruis atq delfidius.
quorum alter antequã egonascerer recho¬
ricã rome docuit. alter me iã adolescen¬
tulo om̃s gallias prosa uersuq. suo illustra.¬
uit ingenĩo: Iam dormientes &e taciti me
iure reprehendunt. quod audeã ad ftirpẽ
generis sui quippiam musitare. Licet con-¬
cedam eis eloquentiȩ magnitudinẽ & do-¬
ctrinam scłarium litterarum: merito
subtraham scientiã legis di. quã nemo acci.¬
pere potest. nisi ei data fuerit a patre lumi-
nũ: qui illuminat omnẽ hominẽ uenien¬

Expanded text:
ardore notissima es. et de extremis Galliae finibus in Bethleemitico rure latitantem ad respondendum prouocas de sanctarum quaestiunculis scripturarum per hominem dei filium meum Apodemium commonitoriolum dirigens, quasi uero non habeas in tua prouincia disertos uiros et in dei lege perfectos, nisi forte experimentum magis nostri quam doctrinam flagitas et uis scire, quid de his, quae ab aliis audisti, nos quoque sentiamus. maiores tui Patera atque Delphidius, quorum alter, antequam ego nascerer, rhetoricam Romae docuit, alter me iam adulescentulo omnes Gallias prosa uersuque suo inlustrauit ingenio, iam dormientes et taciti me iure reprehendunt, quod audeam ad stirpem generis sui quippiam musitare, licet concedens eis eloquentiae magnitudinem et doctrinam saecularium litterarum merito subtraham scientiam legis dei, quam nemo accipere ponum , qui illuminat omnem hominem venien
Abbreviated transcription (Latin):
sinistrum quippiã suspicer: de ea quȩ suã
animam dño consecrauit. Nontam tibi
quã subtuo nomine aliis sũ locutus. quȩ
ociose & curiosȩ atq uerbose domu
circũeunt matronarũ: quarum uent̃¬
Q̃ est. et gła inconfusione earum. quȩ
nichil aliud de scripturis Nisi digamiȩ
p̾cepta nouerunt: quȩ in aliarum cor¬
pore sua desideria consolantur: ut quod
ipse fecerunt alias facere uideant. &e
malarum societate palpentur. Quarũ
cumimpudentiam &e ꝓpositiones apłi.¬
carum sententiarum int̾pretatione con-¬
triueris: legito quomodo tibi inuidui.¬
date seruanda uiuendum sit. Librum ad
aistochium de uirginitate seruanda.
Et alios ad furiam atq salumnam. Quarũ
altera probi quondã consulis nurus: altera
gildonis qui affricã tenuit filia est. Hic libel.¬
lus de mono gamia sub nomine tuo titulũ

Expanded text:
sinistrum quippiam suspicer de ea, quae suam sinistrum quippiam suspicer de ea, quae suam animam domino consecrauit. non tam tibi quam sub tuo nomine aliis sum locutus, quae uinosae et curiosae atque uerbosae domus circumeunt matronarum, quarum deus uenter est et gloria in confusione earum, quae nihil aliud de scripturis nisi digamiae praecepta nouerunt, quae in alieno corpore sua desideria consolantur, ut, quod ipsae fecerunt, alias facere uideant et malarum societate palpentur. qua- 3 rum cum inpudentiam et propositiones apostolicarum sententiarum interpretatione contriueris, legito, quomodo tibi in uiduitate uiuendum sit, librum ad Eustochium de uirginitate seruanda et alios ad Furiam atque Saluinam, quarum altera Probf quondam consulis nurus, altera Gildonis, qui Africam tenuit, filia est. hic libellus \'De monogamia\' sub nomine tuo titulum
Abbreviated transcription (Latin):
auferamus. Potentiã romȩ urbis. ardens
poeta describens ait. Quidsatis ẽ. si roma
parum est : Quod nos alio mutemus
elogio. Quid saluũ est si roma perit: Non
michi si linguȩ centum sint. oraq centũ.
ferret uoxͦ omnes captoꝵ dicere pęnas.
om̃ia cesorum ꝑcurrere nomina possim.
Et hec ipsa quȩ dixi periculosa suntꝰ. Tam
loquenti quam audientib. ut negemitꝰ
quidem liber sit. nolentib. immo nec au.¬
dentib nob̾ flere quȩ patimur. Responde
michi carissima in xp̃o filia. si inter ista
nuptura es. quem acceptura uirũ : credo
fugiturum. aut pugnaturum. Quid
utrumq sequatur intelligis: & profers¬
cinnino carmine. Terribilis tibi rauco
sonitu bucina concrepauit. Et quas pro.¬
nubas habebis : F orte lugentes. Et quib
delicis afflues. quȩ possessionum tuarũ
reditus ꝑdidisti. quȩ obsessam familiolã
tuam. morbo & fame cernis contabesce.¬
re: Sedabsit ut de te talia sentiam. ut

Expanded text:
auferamus. potentiam Romanae urbis ardens auferamus. potentiam Romanae urbis ardens poeta describens ait: quid satis est, si Roma parum est? quod nos alio mutemus elogio: quid saluum est, si Roma perit? non, mihi si linguae centum sint oraque centum, ferrea uox, omnes captorum dicere poenas, omnia caesorum percurrere nomina possim. et haec ipsa, quae dixi, periculosa sunt tam loquenti quam audientibus, ut ne gemitus quidem liber sit nolentibus, immo nec audentibus nobis flere, quae patimur. Responde mihi, carissima in Christo filia, inter ista nuptura. es ? quem acceptura uirum ? credo fugiturum aut pugnaturum — quid utrumque sequatur, intellegis — et pro fescennino carmine terribilis tibi rauco sonitu bucina concrepabit, ut, quas pronubas, habeas forte lugentes, ut quibus deliciis affluas, quae possessionum tuarum reditus perdidisti, quae obsessam familiolam tuam morbo et fame cernis contabescere ? sed absit, ut de te talia sentiam, ut
Abbreviated transcription (Latin):
rabat imperium. quod gallis cuncta
uastantib. fusoq apud alliã exercitu
romam brenNus intrasset. Nec pristi¬
nam abolere poterat ignominiã. done
& gallias. genitale galłorum solumm. &
gallo greciam inqua sederant occiden¬
tͦis orientisq uictores. suo imperio
subiugassent. Hannibal. de hispaniȩ
finib orta tempestas. cum uastasset
italiam. uidit urbem. Nec ausus est
obsidere. Pyrrhum tanta tenuit rom¬
ni nominis reuerentia. ut &x deletis om̃s
o propinquo recederae loco: nec auder&e ui.¬
ctor aspicere. quã regũ didicerat ciuitatẽ.
Et tam̃ ꝓhac in iuria. non enĩ dicã suꝑbia
quȩ bonos exitus habuit. alter toto orbe
fugituus. tandem bithiniȩ. mortẽ uencno
repͦperit. alter reuersus in patriã: in suo
regno occubuit. Et utriusq ꝓuinciȩ: roma¬
ni p̾opłi uectigales sunt. Nunc o ut omĩa
ꝓspero fine eueniant. preter nr̃a quȩ ami¬
simus : non habemus quid uictis hostib

Expanded text:
rabat imperium, quod Gallis cuncta rabat imperium, quod Gallis cuncta uastantibus fusoque apud Alliam exercitu Romam Brennus intrasset, nec pristinam abolere poterat ignominiam, donec et Gallias, genitale Gallorum solum, et Gallograeciam, in qua consederant occidentis orientisque uictores, suo imperio subiugasset. Hannibal, de Hispaniae finibus orta tempestas, cum uastasset Italiam, uidit urbem nec ausus est obsidere. Pyrrhum tanta tenuit Romani nominis reuerentia, ut deletis omnibus e propinquo recederet loco nec auderet uictor aspicere, quam regum didicerat ciuitatem. et tamen pro hac iniuria — non enim dicam superbiam, quae bonos exitus habuit — alter toto orbe fugitiuus tandem Bithyniae mortem ueneno repperit, alter reuersus in patriam in suo regno occubuit; et utriusque prouinciae Romani populi uectigales sunt. nunc, ut omnia prospero fine eueniant, praeter nostra, quae amisimus, non habemus, quod uictis hostibus
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsȩ hispanȩ iamiãq periturȩ cotidiȩ con¬
tremiscunt: Recordantes irruptionis
cambricȩ. & quicquid alii semel passi st̃:
illȩ semꝑ timore patiunt᷑. Cetera taceo.
ne uidear de di desperare clementia. Oli
amari pontico usq ad alpes iulias: ñ eraa
nrã quȩ nr̃a sunt: & ꝑ annos trigunita fra¬
cto danubii limite. im medus roͦmani
imperii regionib pugnabutur. Aruert̃
uetustate lacrimȩ Preter paucos senes.
om̃s incaptiuitate & obsidione generati
non desiderabant quã non nouerant lib.¬
tatẽ. Quis hoc creder&: Quȩ digno
sermone historiȩ comp̃hendent romã
ingremio suo Non ꝓgła. sed pro salute
pugnare: Immo ne pugnare quidẽ.
sed auro & cuncta supellectili uitam
redimere. Quod non uitio principum
qui uel religiosissum sunt. sed scelere
semi barbari accidit ꝓditoris. qui nr̃is
contranos opib armauit in inicos.
Aterno quondã dedecore romanũ labo¬

Expanded text:
ipsae Hispaniae iam iamque periturae cotidie conipsae Hispaniae iam iamque periturae cotidie contremescunt recordantes inruptionis Cymbricae et, quicquid alii semel passi sunt, illae semper timore patiuntur. Cetera taceo, ne uidear de dei desperare clementia. olim a mari Pontico usque ad Alpes Iulias non erant nostra, quae nostra sunt, et per annos triginta fracto Danubii limite in mediis Romani imperii regionibus pugnabatur. aruerant uetustate lacrimae; praeter paucos senes omnes in captiuitate et obsidione generati non desiderabant, quam non nouerant, libertatem. quis hoc crederet, quae digno sermone historiae conprehenderent Romam in gremio suo non pro gloria sed pro salute pugnare, immo ne pugnare quidem sed auro et cuncta superlectili uitam redimere? quod non uitio principum, qui uel religiosissimi sunt, sed scelere semibarbari accidit proditoris, qui nostris contra nos opibus armauit inimicos. aeterno quondam dedecore Romanum labo
Abbreviated transcription (Latin):
entib in illa die. Quorum utrũq de fru.¬
ctib nuptiarũ & presentiũ miseriarum
pauca ꝑcurrã. quod rari huc usq residemꝰ.
sas gallias occuparunt. Quicquid inder
alpes & prreneum est: quod oceano &t¬
reno includitur. quadus. uandalus. sar¬
mata. alani. gipedes. heruli. saxones. bur¬
gundiones. a samanni. & olugenda
respublica. hostes pannonii. uastauert̃.
Et enim assur uenit cũ illis. Mogantiacus
nobilis quondã ciuitas. capta atq subuersa
est. & in ȩccła multa homuinum milia tru.¬
cidata. Uangiones. longa obsidione de.
leti. Remorũ urbs p̃potens. ambiani. atra.¬
batȩ. extremiq hominũ morini. tornacus.
Nemetȩ. argentoratus. trans latȩ inger.¬
maniam. Aquitaniȩ. nouemq populoꝵ
lugdunensis & narbonensis prouinciȩ.
preter paucas urbes cuncta populata si.
Quas & ipsas foris gladius. intus uastat
fames. Non possumꝰ absq lacrimis tolose
facere mentionem. quȩ ut hucusq non

Expanded text:
entibus in illa die. quorum utrumque de fruentibus in illa die. quorum utrumque de fructibus nuptiarum est. praesentium miseriarum pauca percurram. quod rari hucusque residemus, sas Gallias occuparunt. quicquid inter Alpes et Pyrenaeum est, quod oceano Rhenoque concluditur, Quadus, Uandalus, Sarmata, Halani, Gypedes, Heruli, Saxones, Burgundiones, Alamanni et — o lugenda res publica! — hostes Pannonii uastauerunt. etenim Assur uenit cum illis. Mogontiacus, nobilis quondam ciuitas, capta atque subuersa est et in ecclesia multa hominum milia trucidata, Uangiones longa obleti, Remorum urbs praepotens, Ambiani, Atrabate, extremique hominum Morini, Tornacus, Nemete, Argentoratus, translatae in Germaniam, Aquitaniae, novemque populorum, Lugdunensis et Narbonensis provintiae praeter paucas urbes cuncta populata sunt; quas et ipsas foris glafames. non possum absque lacrimis Tolosae facere mentionem, quae ut hucusque non
Abbreviated transcription (Latin):
contẽplari. Nos ardemus auaritia. & contͣ
pecunias disputantes auro sinũ expandimꝰ.:
Nichilq nobis satis est. Et illud quod de
megarensib dicitur. iure miseris caaptari
potest. Edificant quasi semꝑ uicturi: ui.¬
uunt quasi altera die morituri. Et hȩc fa.¬
cimus quia dñi uerbis ñ credimus. quia¬
ȩtas optata cunctis non iuiciniam mortis
quȩ debetur mortalib lege naturȩ: sed
cassa spe annoꝵ nobis spatia pollicetur.
Nem o em̃ tam fractis uirib. & sic decrepitȩ
senectutis ẽ: ut non se putet unũ adhuc
annũ ẽẽ iucturum. Unde surrepit obli¬
uio conditionis suȩ. ut terrenum animal
oe iamiamq soluendũ erigat᷑ insuꝑbiam:
&& animo cȩlũ teneat. Uerum quid ago.
fracta Naui. de mercib disputo. Qui tene.¬
bat de medio fit: & non intelligimus apꝓ.¬
pinquare antixp̃m. quem dñs iħs inder¬
ficiet spũ oris sui. Uş pregnantib & nutri¬

Expanded text:
contemplari. nos uero ardemus auaritia et contra contemplari. nos uero ardemus auaritia et contra pecunias disputantes auro sinum expandimus nihilque nobis satis est et illud, quod de Megarensibus dicitur, iure miseris coaptari potest: aedificant quasi semper uicturi, uiuunt quasi altera die morituri. et haec facimus, quia domini uerbis non credimus, quia aetas optata cunctis non uiciniam mortis, quae debetur mortalibus lege naturae, sed cassa spe annorum nobis spatia pollicetur. nemo enim tam fractis uiribus et sic decrepitae senectutis est, ut non se putet. unum adhuc annum esse uicturum. unde subrepit obliuio conditionis suae, ut terrenum animal et iam iamque soluendum erigatur in superbiam et animo caelum teneat. Uerum quid ago? fracta naue de mercibus disputo. qui tenebat, de medio fit, et non intellegimus adpropinquare antichristum, quem dominus Iesus interficiet spiritu oris sui. uae praegnantibus et nutri
Abbreviated transcription (Latin):
fugiens. magnis in patris domo diuitiis dere.¬
lictis nudus ꝑfugit mesopotamiã. Et ut
nob̃ fortitudinis suȩ p̾berde exc̃plũ: lapide
capiti supposito. uidit scalã ad celum usq
surrectã. & dñm innitentẽ suꝑeã: ꝑ quã
ascendebant angłi & descendebant. ut nec
peccator desper&e salutẽ: Nec iustus in sua
uirtute securus sit. Atq ut multa p̾teream.
neq eñi tempus.ẽ. ut assumpti testimoni i
omnia disseram: post annos uigiiti. diues
adñs & pater ditior qui dudum iordanẽ in
baculo transierat. cũ trib turmis gregum
in patriã reuercitur. Apłi toto orbe pere.¬
grini. non es inzona. non uirgã in manu.
non caligas habuere inpedib: et tamen
dicere poterant. Nichil habentes. & omĩa
nobis. quod autẽ habemus : damꝰ: innomine
iħu xp̃i surge de ambula. Non enim erant
cum helia in foramine petre. ꝑ angustias
acus transire poterant. et posteriora. dñi

Expanded text:
fugiens magnis in patris domo diuitiis derefugiens magnis in patris domo diuitiis derelictis nudus pergit in Mesopotamiam et, ut nobis fortitudinis suae praeberet exemplum, lapide capiti subposito uidet scalam ad caelum usque subrectam et dominum innitentem super eam; per quam ascendebant angeli et descendebant, ut nec peccator desperet salutem nec iustus in sua uirtute securus sit. atque, ut multa praeteream — neque enim tempus est, ut adsumptis testimoniis omnia disseram — post annos uiginti diues dominus et pater ditior, qui dudum Iordanen in baculo transierat, cum tribus turmis gregum in patriam reuertitur. apostoli toto orbe peregrini non aes in zona, non uirgam in manu, non gallicas habuere in pedibus et tamen dicere poterant: nihil habentes et omnia nobis, quod autem habemusisti surge et ambula. non enim erant cum Helia in foramine petrae per angustias acus transire poterant et posteriora domini
Abbreviated transcription (Latin):
Sufficit michi conscientia mea: non curo
quod de me loquantur homines. Et certe apłs
ꝓuidebat bona. Non solũ corã do. sed & corã
hominib: Ne ꝑ illũ nomen dei blasphema.¬
retur ingentib. Habebat utiq potestatem
sorores mulieres circũ ducendi. sed nolebat
se iudicari ab infideli conscientia. Et cũ possoe
de euangelio uiuere: dieb ac noctib labo¬
rabat. manib suis. nequem grauaret creden-¬
tium. Si scandalizat in quit esca fratrem: in
& nos. Si scandalirat soror illa ł frater. non
unũ uł alterũ sed totã ęccłam: nec sororem
uidebo. nec fratrem. Melius ẽ rem familiarẽ
minui : quã animȩ salutẽ. perire. qđ uelimus
nolimꝰ aliquando periturũ ẽ.: quã id amittere
ꝓ quo om̃ia dimittenda sunt. Quis nr̃m ñ
decimã partem adicere potest ad staturam
suã .: Et solliciti sumus quid manducemus
aut quid bibamus. Ne cogitemus ergo de
crastino: sufficit diei malitia sua. Iacobꝰ frẽm

Expanded text:
\'sufficit mihi conscientia mea; non curo, \'sufficit mihi conscientia mea; non curo, quid loquantur homines\'. et certe apostolus prouidebat bona non solum coram deo sed et coram hominibus, ne per illum nomen dei blasphemaretur in gentibus. habebat utique potestatem sorores mulieres circumducendi, sed nolebat se iudicari ab infideli conscientia. et, cum posset de euangelio uiuere, diebus ac noctibus laborabat manibus suis, ne quem grauaret credentium. si scandalizat, inquit, esca fratrem, non et nos: si scandalizat soror illa uel frater non unum et alterum sed totam ecclesiam, nec sororem uidebo nec fratrem. melius est rem familiarem minui quam animae salutem, perire, quod — uelimus nolimus — aliquando periturum est, quam id amittere, pro quo omnia dimittenda sunt. quis nostrum non ciunculae decimam partem adicere potest ad staturam suam ? et solliciti sumus, quid manducemus aut quid bibamus ? ne cogitemus ergo de crastino: sufficit diei malitia sua. Iacob fratrem
Abbreviated transcription (Latin):
uiuia nec inuitantur: Quasi non possis pro.¬
batȩ ȩtatis habere famulos uł libertos. in quoꝵ
mitrita es manib. qui p̃sint domui: uel ad
publicũ respondeant. tributa ꝑsoluant. qui
te suspiciant ut patronã: diligant ut alumnã.
uenerentur ut scãm. Quęre primũ regnũ di:
& hec om̃ia apponentur tibi. Si de ueste co.¬
ꝙtaueris : lilia tibi de euangłio ꝓponuntur.
Si de cibo: remittere ad auesꝰ que nonserunt.
neq metunt. & pat̾ tuus cȩ̨lestis pascit illas.
Quantȩ uirgines & uiduȩ absq ulla sorde
rumor̾is suam substantiolam gubernarunt :
Caue ne iungaris adolescentib. nehis adhe-¬
reas. ꝓpt̾ quos apłs concedit scd̾a matrimo.¬
nia: & sustineas in media tranquillitate
naufragiũ. Si tunotheo dicitur adolescenti.¬
ores uiduas deuita. et iterũ anus ut matres.
adolescentulas ut sorores cũ omi castitate.
ẽẽ suspicio: Nec paratũ habeas illud etruuo.

Expanded text:
uiuia nec inuitantur? quasi non possis prouiuia nec inuitantur? quasi non possis probatae aetatis habere famulos uel libertos, in quorum nutrita es manibus, qui praesint domui, qui ad publicum respondeant, tributa persoluant, qui te suspiciant ut patronam, diligant ut alumnam, uenerentur ut sanctam. quaere primum regnum dei et haec omnia adponentur tibi. si de ueste cogitaueris, lilia tibi de euangelio proponentur; si de cibo, remittere ad aues, quae non serunt nec metunt et pater tuus caelestis pascit illas. quantae uirgines et uiduae absque ulla sorde rumoris suam substantiolam gubernarunt? Caue, ne iungaris adulescentibus, ne his adhaereas, propter quas apostolus concedit secunda matrimonia, et sustineas in media tranquillitate naufragium. si Timotheo dicitur: adulescentiores uiduas deuita et iterum: anus ut matres, adulescentulas ut sorores cum omni castitate, tionis esse suspicio, nec paratum habeas illud e triuio:
Abbreviated transcription (Latin):
hosti : Non licuit thalami expertẽ sine
crimine uitam degere. more ferȩ. tales
nec tangere curas. Nonseruata fides cine.¬
ri promissa sycheo. Proponis m gaudia
nuptiarũ. ego tibi opponã piram. gladiũ.¬
& incendiũ. Nontantũ boni est innup¬
tiis quod sꝑamus : quantũ mali quod acci.¬
dere potest. & timendũ ẽ. Libido trans¬
acta semꝑ sui relinquit pęnitudinẽ. nun-¬
quãq saciatur : et extincta. reaccenditur.
Usucrescit & deficit: nec rationi paret
quȩ impetu ducitur. Seddicis Amplȩ
opes. dispensatio reifamiliaris : egent auc¬
toritatis. Uiri scilicet. Perierunt domus
celibum. et nisi cum seruulis tius ipsa
seruieris. familiȩ tuȩ imꝑare ñ poteris.
Aiua tua. mat̾. & amita. Nonne auctorita.¬
tis pristine. honorisq maioris sunt. dũ
& cota ꝓuincia & ȩccłarũ pͥncipes suspiciunt:
Ergo milites & peregrinantes sine uxorib sua
hospitiola non regunt. et nec inuitant ad con-¬

Expanded text:
hosti. non licuit thalami expertem sine hosti. non licuit thalami expertem sine crimine uitam degere more ferae tales nec tangere curas. non seruata fides cineri promissa Sychaeo. proponis mihi gaudia nuptiarum; ego tibi opponam pyram, gladium, incendium. non tantum boni est in nuptiis, quod speramus, quantum mali, quod accidere potest et timendum est. libido transacta semper sui relinquit paenitudinem numquamque satiatur et extincta redaccenditur. usu crescit et deficit nec rationi paret, quae impetu ducitur. sed dicis: \'amplae opes et dispensatio rei familiaris egent auctoritate uiri\'. scilicet perierunt domus caelibum et, nisi cum seruulis tuis ipsa seruieris, familiae tuae imperare non poteris. auia tua, mater et amita nonne auctoritatis pristinae honorisque maioris sunt, dum eas et tota prouincia et ecclesiarum principes suscipiunt? ergo milites et peregrinantes sine uxoribus sua hospitiola non regunt et nec inuitant ad con
Abbreviated transcription (Latin):
coccino. conscientiã iudȩoꝵ iamtunc xp̃i
passione resꝑsit. Ac de scorto ꝓpħico. cuiꝰ
similitudo uł eccłam significat de gentib
congregatã uł quod ipsi loco magis conue.¬
nit. synagogam primũ assump̃tam de
idolatris ꝑ abraham & moysen. deinde
post adulteriũ & negationẽ saluatoris.
sedentẽ plurimo tempore sine altari. sa¬
cerdotib ac ꝓphetis. &e uiri pristini consor¬
tium prestolantẽ. ut postquã subintra.¬
uerit plenitudo gentiũ. tunc omĩs isrł
saluus fiat: auasi in breui tabella latissi.¬
mos terrarũ situs ostendere uoluit. Ut
ꝑgam ad alias questiunculas: quarũ pri-¬
ma de annȩ consilio. Sola ne ꝑpetuo me.¬
rens carpere uiuenta. Neo dulces natos
ueneris. nec p̃mia noris. Idcinerẽ aut
manes credis curare sepultos:: Cui bre.¬
uiter respondeat ipsa quȩ passa. ẽ. Tu
lacrimis euicta meis tu prima furentem
his germana malis oneras. atq obicis

Expanded text:
coccino conscientiam Iudaeorum iam tunc Christi coccino conscientiam Iudaeorum iam tunc Christi passione respersit —, ac de scorto prophetico, cuius similitudo uel ecclesiam significat de gentibus congregatam uel—quod ipsi magis loco conuenit - synagogam primum adsumptam de idolatris per Abraham et Moysen, dein post adulterium et negationem saluatoris sedentem plurimo tempore sine altari, sacerdotibus ac prophetis et uiri pristini consortium praestolantem, ut, postquam subintrauerit plenitudo gentium, tunc omnis Israhel saluus fiat? Quasi in breui tabella latissimos terrarum situs ostendere uolui, ut pergam ad alias quaestiunculas, quarum prima de Annae consilio est: solane perpetua maerens carpere iuuenta nec dulces natos Veneris nec praemia noris? id cinerem aut manes credis curare sepult o s? cui breuiter respondeat ipsa, quae passa est: tu lacrimis euicta meis, tu prima furentem his, germana, malis oneras atque obicis
Abbreviated transcription (Latin):
Illa tẽpore bellatorib dicebatur. accingere
gladio tuo suꝑ femur tuũ potentissime.
modo audit petrus. conde gladiũ tuum
inuaginã suã : qui enĩ gladio ꝑcusserit.
gladio morietur. Hȩcꝰ dicimus. ñ separan¬
tes legẽ & euangłium ut marcion calum.¬
niatur: sed unũ atq eundem suscipien
& fine serit ut metat: plantat ut babeat
quod succidat. lacit fundam̃tũ : ut edificio¬
consũmato. scło culmen imponat. Alioqͥs
si ad sacram̃ta ueniamus. & futuroꝵ typos
&e rachel quã iacob amabat plurimũ: syna¬
gogam ȩccłamq testantur. Unde & anna
prius sterilis. fenennȩ ubertate fecundior¬
est. licet &e monogamia nos in isaac rebec¬
caq p̾cesserit. cuiss soluis partus. dñi reue¬
latio est: Nec ulla alia feminarũ dm̃ ꝑ se
ipsam consuluit. Quid loquar de thamar.
quȩ esrom. & phares geminos fudit in fan-¬
tes : In quoꝵ natiuitate diuisa maceria
duos popłos separauit. & ligata manus.

Expanded text:
Illo tempore bellatoribus dicebatur: 'Accingere Illo tempore bellatoribus dicebatur: 'Accingere gladio tuo super femur tuum, potentissime'; modo audit Petrus: 'Conde gladium tuum in vaginam suam. Qui enim percusserit gladio, gladio morietur'. hec dicimus non separantes legem et euangelium, ut Martion calumpniatur, sed unum atque eundem suscipientsarum principio et fine serit, ut metat, plantat, ut habeat quod succidat, consummato saeculo, culmen imponat. Alioqui si ad sacramenta veniamus, et futurorum typos, et Rachel, quam Jacob amabat plurimum , Synagogam Ecclesiamque testantur. Unde et Anna prius sterilis, Fennest, licet et monogamia nos in Isaac Rebeccaque praecesserit, cuius solius partus domini reuelatio est. nec ulla alia feminarum deum per se ipsam consuluit. quid loquar de Thamar, quae Zaram et Phares geminos fudit infantes — in quorum natiuitate diuisa maceria duos populos separauit et ligata manus
Abbreviated transcription (Latin):
qu quando terminus uitȩ. Qđ & si post
Diluuiũ & ante diluuiũ uiguit illa senten.
tia crescite & multiplicamini & replete trã.
quidad nos in quosfines scłoꝵ decucurrert᷑.
quib dicitur. tempus breue ẽ. & iã securis
adradices arborũ posita ẽ. quȩ siluam legis
& nuptiarũ. euangłica castitate succidit:
Tempus amplexandi. & tempꝰ longe fieri
ab amplexib. Hieremias captiuitate pro¬
pinqua: uxorem ꝓhibetur acciꝑe. Ere¬
chiel inbabilone. mortua ẽ inquit uxor
mea. & aꝑtum est os meũ Nec ducturus
uxorẽ. Nec ille qui duxerat: possunt in oꝑe
conuigali libere ꝓphetare. Olim glȩ erat
illũ audire uersiculũ: filii tui sicut no.¬
uellatio oliuarũ incircuitu mensȩ tuȩ.
et uideas fiłos filioꝵ tuoꝵ: Nunc de conti¬
nentib dicitur. qui adheret dño unꝰ sp̃s ẽ:
dextera tua. Tunc oculũ ꝓ oculo. nunc
uerberanti maxillam: p̃bemus & alt̾am.

Expanded text:
ii, quando terminus uitae. quodsi et post ii, quando terminus uitae. quodsi et post diluuium et ante diluuium uiguit illa sentia: 'Crescite et multiplicamini et replete terram', quid ad nos, in quos fines seculorum devenerunt, quibus dicitur: 'Tempus breve est et iam securis ad radicem arborum posita est, que silvam legis et nuptiarum euangelica castitate succiditempus amplexandi et tempus longe fieri ab amplexibus. Hieremias captiuitate propinqua uxorem prohibetur accipere. Hiezechiel in Babylone: mortua e s t, inquit, uxor mea et apertum est os meum. nec ducturus uxorem nec ille, qui duxerat, possunt in opere coniugali libere prophetare. olim gloria erat illum audire uersiculum: filii tui sicut nouella oliuarum in circuitu mensae tuae et: uideas filios filiorum tuorum; nunc de continentibus dici suscepit dextera tua'. Tunc oculum pro oculo, nunc verberanti maxillam prebemus et alteram.