comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te seripsit: si in manus meas forte ue¬
nissent : Ue mundo ab scandalis. Ecce
sit. ecce prorsus impletur quod ueri¬
cas ait: qm abundabit iniquitas re¬
srigescei Naritas multoꝵ. Quȩ sibi enĩ
um fida pectora tuto refundantur:
induus senuis cota se proiciat securi
dilectio : quis deniq amicus non formide¬
tur quasi futurus iniicus ÷ si potuit
inter iheronimum et rufinum hoc qd̾
plangimus exoriri: O misera & miserã¬
da conditio. o infida inuoluntatib ami¬
corum scientia presentium: ubi nulla
est prescientia futurorum: Sed quid hoc
alteri de altero gemendum putem: quan¬
do nec ipse quidem sibi homo est notus in
posterum: nouit enĩ ut cumq uix forte
nunc calis sit: qualis autem postea fu¬
turus sit ignorat. Hȩc porro non tantũ
scientia qualis quisq sit uerum etiã pres¬
cientia qualis futurus sit. si est in scĩs et
beatis angłis. quomodo fuerit diabolus
beatus aliquando. cum adhuc angłs bo¬

Expanded text:
te scripsit, si in manus meas forte uete scripsit, si in manus meas forte uenissent. uae mundo ab scandalis! ecce fit, ecce prorsus impletur, quod ueritas ait: Quoniam abundabit iniquitas, refrigescet caritas multorum. quae sibi enim iam fida pectora tuto refundantur? in cuius sensus tota se proiciat secura dilectio? quis denique amicus non formidetur quasi futurus inimicus, si potuit inter Hieronymum et Rufinum hoc, quod plangimus, exoriri ? o misera et miseranda condicio! o infida in uoluntatibus amicorum scientia praesentium, ubi nulla est praescientia futurorum! sed quid hoc alteri de altero gemendum putem, quando ne ipse quidem sibi homo est notus in posterum? nouit enim utcumque uix forte, nunc qualis sit; qualis autem postea futurus sit, ignorat. Haec porro non tantum scientia, qualis quisque sit, uerum etiam praescientia, qualis futurus sit, si est in sanctis et beatis angelis, quo modo fuerit diabolus beatus aliquando, cum adhuc angelus bo
Abbreviated transcription (Latin):
Nam neq in me tantum scientie scrip¬
turarum diuinarũ est aut ẽẽ. iam pote¬
rit: quantũ in ẽẽ.tibi uideo. Et si quid
in hac re habeo facultatis: ut ciuq ĩ¬
pendo popło dei. Uacare autẽ studiosi s
diligentius quã popłi audiunt in fruẽ¬
dis: propter eccłiasticas occupationes oĩ¬
no non possum. Nescio quȩ scripta ma¬
ledica super tuo nomine ad africam ꝑ¬
uenisse audimus. Accepimus tamen qd̃
dignatus es mittere: illis respondens ma¬
ledictis. Quo ꝑlecto fateor multum dolu¬
iinter tam caras familiaresq ꝑsonas.
cunctis pene eccłiis notissimo amiticie uĩ¬
culo copulatas: tantum malum extitis¬
sȩ discordiȩ. & tu quidem quantũ tibi
modereris. quantumq teneas aculeos
indignationis tue. ne reddas maledic¬
tum ꝓ maledicto: satis intius luteris e¬
minet. Uerumtamen si cas ipsas cum
legissem contabui dolore et origui
timore. quid deme illa facerent quȩ in

Expanded text:
nam neque in me tantum scientiae scripnam neque in me tantum scientiae scripturarum diuinarum est aut esse iam poterit, quantum inesse tibi uideo, et si quid in hac re habeo facultatis, utcumque inpendo populo dei. uacare autem studiosis diligentius, quam populi audiunt, instruendis propter ecclesiasticas occupationes omnino non possum. Nescio qua scripta maledica super tuo nomine ad Africam peruenisse nescimus; accepimus tamen, quod dignatus es mittere illis respondens maledictis. quo perlecto, fateor, multum dolui inter tam caras familiaresque personas cunctis paene ecclesiis notissimo amicitiae uinculo copulatas tantum malum extitisse discordiae. et tu quidem quantum tibi modereris quantumque teneas aculeos indignationis tuae, ne reddas maledictum pro maledicto, satis in tuis litteris eminet. uerum tamen si, eas ipsas cum legissem, contabui dolore, et obrigui timore, quid de me illa facerent, quae in
Abbreviated transcription (Latin):
aut impedire ñ debet. H ec ad te fli carissime. ut
scͥberem caritas uissit. qͥ te scd̾m deum ñ scdor¬
scłm hoc diligo: qr et cogitãs quod scͥptum ẽ.
corripe sapientem ⁊ amabit ti. corripe stultũ
et adiciet odisse te: ñ te utiq stultũ s sapien¬
uerbis a postoli ad galatas iuuenem me
adtuã scĩtatem scripsisse meminerim.
& ece iam senex nondum rescripta
meruerim÷ faciliusq ad de exemplaria
epłe mex̧ ꝑuenerint nescio qua occasioe
proueniente: quam ipsa epła me curan¬
te. homo enĩ qui eam tunc acceperat.
nec adte ꝑtulerit: nec ad me retulerit.
Tante michi autem in litteris tuis quę
inmanus nr̃as uenire uenire potuerũt
apparent lutere: ut nichil studiorum
meoꝵ mallem si possem. quam in he-¬
rere lateri tuo. Quod ego quia non pos¬
sum.aliquem nr̃oꝵs in dño filioꝵ eru.¬
diendum nobis ad te mutere cogito: si
etiam de hac re tua rescripta meruero.

Expanded text:
aut impedire non debet. haec ad te, fili dilectissime, ut aut impedire non debet. haec ad te, fili dilectissime, ut scriberem, caritas iussit, qua te secundum deum, nosaeculum diligo, quia et cogitans, quod scriptum est: Corripe sapientem et amabit te, corripe stultum et adiciet odisse te, non te utique stultum sed sapienuerbis apostoli ad Galatas iuuenem me ad tuam sanctitatem scripsisse meminerim et ecce iam senei nondum rescripta meruerim faciliusque ad te exemplaria epistulae meae peruenerint nescio qua occasione praeueniente quam ipsa epistula me curante; homo enim, qui eam tunc acceperat, nec ad te pertulerit nec ad me rettulerit. tantae mihi autem in litteris tuis, quae in manus nostras uenire potuerunt, apparent litterae, ut nihil studiorum meorum mallem, si possem, quam inhaerere lateri tuo. quod ego quia non possum, aliquem nostrorum in domino filiorum erudiendum nobis ad te mittere cogito, si etiam de hac re tua rescripta meruero.
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ diabolum et angłos euis. hos eñi hostes scĩ
uincunt quos udere non possunt: et camen
quos ñ uident uincunt uicia uincendo que sai¬
ciunt d ut de ad hanc uitam ñ exhorter conuir
pedimento ẽ. sine cuiꝰ consensione continen
ter ñ licet iuuere. qi &e si tu post illa uerba tua¬
eam tuboniensia. ducere ñ debebas. illa tibi
tamen nichil horum sciens. innocenter ⁊ sim¬
pliciter nupsit: atq utinam posses ei ꝑsudere
continentiam. ut sine impedimento redderes dõ
quod te debere cognoscis. S si c̃ illa hoc agere
ñ potes serua saltem pudicitiam coniugalem:
⁊ roga deum qͥ te de necessitatib eruit. ut qd̃
ñ potes modo. possis aliqͣndo. Ueruntamen ut
dnm diligas. ⁊ ñ diligas mundum. ut impsis
bellis si adhuc in eis te uersari opusẽ. fidem te¬
neas. pacem queras. ut exmundi bonis facias
oꝑa bona: ⁊ ꝓpter mundi bona non facias ĩt¬
factas opera mala. aut ñ impedit coniunx:

Expanded text:
id est diabolum et angelos eius. hos enim hostes sancti id est diabolum et angelos eius. hos enim hostes sancti uincunt, quos uidere non possunt; et tamen, quos non uident, uincunt ista uincendo, quae sentiunt. sed ut te ad istam uitam non exhorter, coniunx impedimento est, sine cuius consensione continenter tibi non liceat uiuere. quia, etsi tu eam post illa tua uerba Tubunensia ducere non debebas, illa tibi tamen nihil eorum sciens innocenter et simpliciter nupsit. atque utinam posses ei persuadere continentiam, ut sine impedimento redderes deo, quod te debere cognoscis! sed si cum illa agere non potes, serua saltem pudicitiam coniugalem et roga deum, qui te de necessitatibus eruat, ut, quod non potes modo, possis aliquando. uerum tamen, ut deum diligas, non diligas mundum; ut in ipsis bellis, si adhuc in eis te uersari opus est, fidem teneas, pacem quaeras; ut ex mundi bonis facias opera bona et propter mundi bona non facias opera mala, aut non impedit coniunx
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dantur nisi bonis. Ita ergo dilige. ista concu¬
pisce. ista modis omiib quere. ꝓpter hec acqui¬
renda et optinenda fac eleiosinas. funde oratio¬
nes. exerce ieumia: quantum sine lesione tui
corporis potes. bona uͦ illa terrena noli dili¬
gere quantalibet tibi abundent. sic eis utere
ut bona multa ex illis nullum autem malum fa¬
cias ꝓpter illa. Oniniã qͥppe talia ꝑibunt: s bona
oꝑa non pereunt etiam que de bonis ꝑeuntibus
siunt. Si ciũ coniugem non haberef dicerem tibi
qd̾ et tu bonis diximus. ut in castitate continen¬
cie uiueres. et ad dereni quod tunc fieri ꝓhibui¬
mus: ut iam te quantum rerũ humanarum
alua pace potuisses ab istis bellicis reb ab̾trahe¬
res. ⁊ ei uite uacares insocietate scõrum. cui tũc
uacare cupiebas. ubi in silentio pugnant mili¬
tes xp̃i:. non ut occidant homines. s ut expug¬
nant pͥncipes ⁊ potestates et sp̃alia. nequicie:

Expanded text:
x in aeternum non dantur nisi bonis. ista ergo dilige, ista concux in aeternum non dantur nisi bonis. ista ergo dilige, ista concupisce, ista modis omnibus quaere. propter haec adquirenda et obtinenda fac elemosynas, funde orationes, exerce ieiunia. quantum sine laesione tui corporis potes. bona uero illa terrena noli diligut bona multa ex illis, nullum autem malum facias propter illa. Omnia quippe talia peribunt; sed bona opera non pereunt, etiam quae de bonis pereuntibus fiunt. 12. Si enim conjugem non haberes, dicerem tibi quod et Tubunis diximus, ut in sanctitate continentiae viveres: adderem, quod tunc fieri mus, ut iam te, quantum rerum humanarum salua pace potuisses, ab istis bellicis rebus abstraheres et ei uitae uacares in societate sanctorum, cui tunc uacare cupiebas ubi in silentio pugnant milites Christi, non ut occidant homines, sed ut expugnent principes et potestates et spiritalia nequitiae,
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditatib captiua deneatur ipse de exaudiet
ut inderiores et inuisibiles hostes idẽ. ipsas cupi¬
ditates inuisibiliter ⁊ spiritalit̾ uincas. ⁊ sic uta¬
ris hoc mundo tanqͣm ñ utens. ut ex bonis eiꝰ bo¬
na facias. ñ malus fias: qr et ipsa bona sunt. nec
dantur hominib uisi ab illo qui habet ominũ
celestium et terrestrium potestatẽ. S ne putent᷑
mala dant᷑ et bonis: nec putantur magna uł
summa bonadantur ⁊ malis. Itemq auferunt᷑
ista ⁊ bonis ut ꝓbentur: ⁊ malis ut crucientur.
Qͥs eñĩ nesciat qͥs ita sit tultus. ut ñ uideat qd̃
salus huiꝰ mortalis corporis. ⁊ membrorũ corrup¬
tibilium uirtis :⁊ uictoria de hominib inimi¬
cis :⁊ honor atq potencia temporalis. et cetera bo¬
na ata terrena ⁊ bonis dencur et malis. Et bonis
auferantur ⁊ malis: Salus uero anime c̃ minor¬
talitate corporis uirtus usticie. ⁊ uictoria de

Expanded text:
cupiditatibus captiua teneatur, ipse te exaudiet, cupiditatibus captiua teneatur, ipse te exaudiet, ut interiores et inuisibiles hostes, id est ipsas cupiditates inuisibiliter et spiritaliter uincas et sic utaris hoc mundo tamquam non utens, ut ex bonis eius bona facias, non malus fias, quia et ipsa bona sunt nec dantur hominibus nisi ab illo, qui habet omnium caelestium et terrestrium potestatem. sed ne putentur mala, dantur et bonis; ne putentur magna uel summa bona, dantur et malis itemque auferuntur ista et bonis, ut probentur, et malis, ut crucientur. Quis enim nesciat, quis ita sit stultns, ut non uideat. quod salus huius mortalis corporis et membrorum corruptibilium uirtus et uictoria de hominibus inimicis et honor atque potentia temporalis et cetera ista bona terrena et bonis dentur et malis et bonis auferantur et malis? salus uero animae cum inmortalitate corporis uirtusque iustitiae et uictoria de
Abbreviated transcription (Latin):
mundus transit et concupiscentia eiꝰ. Qͥ autem
fecerit uoluntatẽ di manec in eternũ: sicut ec
ds̃ manet in eternum: Sece consilium: arripe.
et age: Hic appareat si uir fortis es. iuince cupi¬
ditates qͥb iste diligitur mundus. et age penici¬
tenciam de preteritis malis: qͥndo ab eis cupidi¬
tatib uictꝰ ꝑ desideria uana trahebaris: hoc con¬
silium si acceperis. si tenueris atq seruaueris: et
ad bona illa certa ꝑuenies c̃ salute amme tue.¬
nec inter ista incerta uersab̾is S forte iterum
queris ame qͦmodo ista facias: tantis mundi huiꝰ
necessitatib implicatus. Ora fortiter. et dic dõ
qd̃ habes in psalmo: de necessitatib meis erue me.
Tunc eñĩ finuntur iste necessitates: qͣndo uinciu
tur cupiditatos. Ille qͥ exaudiure te et nos pro
te ut liberareris de tot tantisq ꝑicłis uisibiliũ
corporaliumq belloꝵ: ubi sola ista uita qͥndoq
fienda ꝑiclitatur. anima uͦ ñ ꝑit sin amalignis

Expanded text:
scentia eius; qui autem fecerit uoluntatem dei, manet in aeternum, sicut et deus manet in aeternum : ecce consilium; arripe et age. hic appareat, si nir fortis es; uince cupiditates, quibus iste diligitur mundus, age paenitentiam de praeteritis malis, quando ab eis cupiditatibus uictus per desideria uana trahebaris. hoc consilium si acceperis, si tenueris atque seruaueris, et ad bona illa certa peruenies et cum salute animae tuae inter ista incerta uersaberis. Sed forte iterum quaeris a me, quo modo ista facias tantis mundi huius necessitatibus implicatus. ora fortiter et dic deo, quod habes in psalmo: De necessitatibus meis erue me. tunc enim finiuntur istae necessitates, quando uincuntur illae cupiditates. qui exaudiuit te et nos pro te, ut libereris de tot tantisque periculis uisibilium corporaliumque bellorum, ubi sola ista uita quandoque finienda periclitatur, anima uero non perit, si non malignis
Abbreviated transcription (Latin):
dicam qͥs ñ uidet tam multi homines tibia
ciam uł salutem: Qui etiam si cibi onĩs fidels
sint nec ab aliqͦ eoꝵ ulle tuncant᷑ insidie. ñ emx
tamen omnes ad ca bona que ipsi quoq ñ sedm
Ac ꝑ hoc qͥ refreuare et compescere debuisti ca¬
piditates tuas. explere cogeris alienas. qd̾ ut fi
sic tamen explentur tales cupiditatos: nam¬
si facilius resecant᷑: in eis qͥ dm̃ diligunt ali¬
qͣndo s. aciantur. Propter qd dicit diuma sqͥ¬
tura. Nolite diligere mundum: nec ea quę
in mundo sunt. Si qͥs dilexerit mundum dͥi¬
lectio patris ñ ẽ. in eo. qr om̃e qd̃ in mudo ẽ. co¬
cupiscentia carnis ẽ. ⁊ concupiscentia occłoꝵ.

Expanded text:
dicam, quis non uideat, quod multi homines tibi dicam, quis non uideat, quod multi homines tibi ntiam uel salutem, qui. etiam si tibi omnes fideles sint nec ab aliquo eorum ullae timeantur insidiae, nempe tamen ad ea bona, quae ipsi quoque non secundum ac per hoc, qui refrenare et compescere debuisti cupiditates tuas. explere cogeris alienas? quod ut fiasic tamen explentur tales cupiditates; nam facilius resecantur in eis, qui deum diliguntquando satiantur. Propter quod dicit divina Scriptura: Nolite diligere mundum, nec ea quae in mundo sunt. Si quis dilexerit mundum, dilectio Patris non est in eo: quia omne quod in mundo est, concupiscentia carnis est, et concupiscentia oculo
Abbreviated transcription (Latin):
ti nob̃. Nam et ego qd̃ iussisti ñ negligo. et de
chiconis septẽ regłis uel clauib sic̃ seꝑe iam
scͥpsi me cognoscere qͥd tͥ uideat᷑ expecto. frem
hirarimum ipponiensem arciatrum. ⁊ pͥnci¬
pale multum commendam. Nam de frẽ roma¬
mano qͥd satagas nouimus. nichilq ꝑetendũ
x. nisiut te ꝓ illo adiuuet dñs: Incipit epłi¬

Expanded text:
ti nobis. nam et ego, quod iussisti, non neglego et de ti nobis. nam et ego, quod iussisti, non neglego et de Tychonii septem regulis uel clauibus, sicut saepe iam scripsi, cognoscere, quid tibi uideatur, expecto. Fratrem Hilarinum, Hipponiensem archiatrum et principalem, multum commendamus. nam de fratre Romano quid satagas, nouimus nihilque petendum est, nisi ut te pro illo adiuuet dominus.
Abbreviated transcription (Latin):
intia. Dñ benedicant pusilli ⁊ͥ magnis: io¬
cundati in his qͥ dicunt ei in domũ dnĩ ibimꝰ.
Precedant illi ⁊ seqͥnt᷑ isti: initatores facti eoꝵ
sicut & illi xp̃i. ferueat iter scãrum formicarũ.
saglent oꝑa sc̃arũ apum feratur fructus in
colerantia c̃ salute ꝑseuerandi usq infinem
nec sinat dñs temptari supra quam possumꝰ
nre: s faciat cum tẽptatione etiam exitum
ut possimus sustinere. Orate ꝓ nob̾ digni exau¬
diri: c̃ tanto qͥipe sacͥficio acceditis ad eum
sincerissime dilectionis et laudis eiꝰ in oꝑib
ur̃is. Orate ut etiam nob̃ hec liceant. qm̃ no¬
uit ille quem oratis qͣnto nr̃o gaudio uob̃ li¬
oeant. hec suut uota nr̃a. hec mnultitudo so¬
laciors scđm multitudinẽ doloꝵ nrõrs in corde
ista donauit et popłm cui seruis hac ꝑ de bene¬
dictione ꝑfudit. ut iubeas singłos quos uolu¬
eris sermones eoꝵ conscͥptos et emendatos mit¬

Expanded text:
in uia domini; benedicantur pusilli cum magnis iuin uia domini; benedicantur pusilli cum magnis iucundati in his, qui dicunt eis: In domum domini ibimus; praecedant illi et sequantur isti imitatores facti eorum sicut et illi Christi; ferueat iter sanctarum formicarum, fraglent opera sanctarum apum, feratur fructus in tolerantia cum salute perseuerandi usque in finem nec sinat dominus temptari supra, quam possumus ferre, sed faciat, cum temptatione etiam exitum ut possimus sustinere. Orate pro nobis digni exaudiri; cum tanto quippe sacrificio acceditis ad deum sincerissimae dilectionis et laudis eius in operibus uestris. orate, ut etiam nobis haec luceant, quoniam nouit ille, quem oratis, cum quanto nostro gaudio uobis luceant. haec sunt uota nostra, haec multitudines solatiorum secundum multitudinem dolorum nostrorum in. corde ista donauit et populum, cui seruis, hac per te benedictione perfudit, ut iubeas singulos, quos uolueris, sermones eorum conscriptos et emendatos mit
Abbreviated transcription (Latin):
mis Impletum c̃. gaudio os nr̃iꝰ
lingua ur̃a exultatione. niiuiciantib latiss
tuis. scĩm cogitationem tuam adiuuanti
dũo qͥ eam inspirauit ad effec̾tiun ẽẽ ꝑdil¬
tam. de om̃ib ordinatis fr̃ib nr̃is. et ptis¬
pue de sermone psbiteroꝵ qͥ te p̾sente pople
infunditur: ꝑ quoꝵ linguas clamat cus
tua muore uoce in cordib hominũ
ranius. et ore ꝓmanuis. ⁊ calamo ex pͥmamus
quam dõ gr̃as: hoc neo dici breuius. nec audi¬
riletius. nec intelligi grandius. nec agi fructu¬
ssiꝰ potest: dõ gr̃as qͥ te et tam fideli pectore
ditauit erga filios tuos. ⁊ id qd̾ mintimo aĩe
ubebas. qd humanus ocłs ñ penetrat eduxit in
uce: donando eͥ non solum ut bene uelles. ue¬
ium etiam in qͥb posset apparere qd uelles. Ita
uint:. gaudeant. glorificent patrem qͥ in celis ẽ.
Talib delecteris in dño ipse te ꝓ eis orantem dig¬
uctur exaudire: quẽ tu ꝑ eos loquentẽ non cle¬
dignaris eẋ audire. eat᷑. ambuletur. curratur

Expanded text:
 Impletum est gaudio os nostrum et lingua nostra exultatione nuntiantibus litteris tuis sanctam cogitationem tuam adiuuante domino, qui eam inspirauit, ad effectum esse perductam de omnibus ordinatis fratribus nostris et praecipue de sermone presbyterorum, qui te praesente populo infunditur. per quorum linguas clamat caritas tua maiore uoce in cordibus hominumramus et ore promamus et calamo exprimamus quam \'deo gratias? hoc nec dici breuius nec audiri laetius nec intellegi grandius nec agi fructuosius potest. deo gratias, qui te et tam fideli pectore ditauit erga filios tuos et id, quod in intimo animae habebas, quo humanus oculus non penetrat, eduxit in lucem donando tibi, non solum ut bene uelles, uerum etiam in quibus posset apparere, quod uelles. ita bus, uideant, gaudeant, glorificent patrem, qui in caelis est; talibus delecteris in domino, ipse te pro eis orantem dignetur exaudire, quem tu per eos loquentem non dedignaris audire; eatur, ambuletur, curratur
Abbreviated transcription (Latin):
um quod ab afris lxxͣ. ubi primatus tigisira¬
nus preseclet. suerat cerminatum. quod pes
ipse usurpauit: Rogatus quipe imperator
uidies misit ep̃os ꝯui eim̃ eo sederent. et
de tota illa causa quod iustum uicleretur
statuerent Hoc probamus: et donacistarũ
precib et uerbis ipsius imperatoris. Utraq
eni uobis lecta meminstis et insꝑiciendi ac
de scribendi licentiam nunc habetis legite
et consiclerate omnia Uidete quanta cura
pacis. atq unitatis conseruande uel resti¬
tuende cuncta discussa sint. quemadmodũ
accusatorum ꝑsona tractata et quorumdã
eoꝵ quibus maculis improbata sit: pre¬
sentiumq uocibus liquido constiterit. nichil
eos habuisse quod in cecilianum dicerent.
s dotam causam inplebem de parte maio¬
r ini. hoc ẽ sediciosam at ab eccłie pace ali¬
enatam. multitudinẽ transferre uoluisse:
ut ab ea uidelicet turba cecilianus accusa¬
retur. quam solis tumultuosis clamoribus
nulla documentoꝵ a testacione. nullo uie¬

Expanded text:
um, quod ab Afris septuaginta, ubi primas Tigisitanus praesedit, fuerat terminatum? Quid quod nec ipse usurpavit? Rogatus quippe imperator, judices misit episcopos qui cum eo sederent, et de tota illa causa quod justum videretur statuerent. Hoc probamus et Donatistarum precibus, et verbis ipsius imperatoris: utraque enim vobis lecta meministis, et inspiciendi ac describendi licentiam nunc habetis. Legite et considerate omnia. Videte quanta cura pacis atque unitatis conservandae vel restituendae cuncta discussa sint; quemadmodum accusatorum persona tractata, et quorumdam eorum quibus maculis improbata sit, praesentiumque vocibus liquido constiterit, nihil eos habuisse quod in Caecilianum dicerent, sed totam causam in plebem de parte Majorini, hoc est seditiosam et ab Ecclesiae pace alienatam multitudinem transferre voluisse, ut ab ea videlicet turba Caecilianus accusaretur, quam solis tumultuosis clamoribus, nulla documentorum attestatione, nullo ve
Abbreviated transcription (Latin):
dei quasi uice talionis parib supplitiis un¬
dicari. non quo celestis hominibus licene
facinorum prdhibeanus auferri: s hoci
gis sufficere uolumus ut uiui et nullas
parte truncati. uel ab inquietate insan
sanitatis otium. legum ooherticione dir¬
tur. uel a malignis oꝑibus alicui ittili opi
pͥntentur. Uocatur quidem et ista dam¬
natio: s quis non intelligat magis benefo¬
um quam supplicium noncupandũ.⁊ ubir
seiuendi relaretur audatia nec penitendi
medicina subtrahatur. Imple xp̃ianeu.¬
dex pii patris officium: Sic succense mqr¬
tati ut cosulere humanitati meminerisi

Expanded text:
dei quasi uice talionis paribus suppliciis uindei quasi uice talionis paribus suppliciis uindicari, non quo scelestis hominibus licentiam facinorum prohibeamus auferri, sed hoc magis sufficere uolumus, ut uiui et nulla corporis parte truncati uel ab inquietudine insana ad sanitatis otium legum cohercitione dirigantur uel a malignis operibus alicui utili operi deputentur. uocatur quidem et ista damnatio, sed quis non intellegat magis beneficium quam supplicium nuncupandum, ubi nec saeuiendi relaxetur audacia nec paenitendi medicina subtrahatur? Imple, Christiane iudex, pii patris officium, sic suscense iniquitati, ut consulere humanitati memineris
Abbreviated transcription (Latin):
omino eximio et merito insigni
ꝑtq carissimo filio marcellino:
augustinus ep̃e in domino salutẽ
Circumcelliones illos et clericos
partis donati. quos de ypponensi adiuditiũ
pro factis eorum publice discipline cura de¬
duxerat. a tua nobilitate comꝑi auditos.
et plurimos eorum de homicidio quod in
restitutum catholicum presbit̾um cõmi¬
serunt ed de cede innocentii alterius catho¬
lici presbiteri: atq de oculo eius effosso et
digito preciso fuisse confessos. Unde mi¬
chi sollicitudo maxima incussa ẽ. ne forte
sublimitas tua censeat eos tanta legum seue¬
ritate plectendos. ut qualia fecerunt talia paci¬
antur. Ideoq his literis obtestor fidem tuam
scd̾iam. ut hoc nec facias. nec fieri om̃inoꝑ
mittas. Quamuis etũ ab eoꝵ interitu disi¬
mulare possemus qui non accusantibus m
s illorum notaria ad quos tuende publice
cis uigilantia ꝑtinebat presentati uideam
examini : nolumus tamen passiones serit.

Expanded text:
O EXIMIO ET MERITO INSIGNI ATQVE CARISSIMO FILIO MARCELLINO AUGUSTINUS EPISCOPUS IN DOMINO SALUTEM. Circumcelliones illos et clericos partis Donati, quos de Hipponiensi ad iudicium pro factis eorum publicae disciplinae cura deduxerat, a tua nobilitate comperi auditos et plurimos eorum de homicidio, quod in Restitutum, catholicum presbyterum, commiserunt. et de caede Innocentii, alterius catholici presbyteri, atque de oculo eius effosso et digito praeciso fuisse confessos. unde mihi sollicitudo maxima incussa est, ne forte sublimitas tua censeat eos tanta legum seueritate plectendos, ut, qualia fecerunt, talia patiantur. ideoque his litteris obtestor fidem tuam,ni Christi misericordiam, ut hoc nec facias nec fieri omnino permittas. quamuis enim ab eorum interitu dissimulare possumus, qui non accusantibus nostris sed illorum notoria, ad quos tuendae publicae pacis uigilantia pertinebat, praesentati uideantur examini, nolumus tamen passiones seruorum
Abbreviated transcription (Latin):
michi necessitates dictandi aliquidqia
me ab eis dictacionib impediat quibas
magis un ardesco de ẽẽ non possunt: cum
paululum spatii uix datur inter acerus
occupationum quibus nos aliene uelcu¬
piditates uel necessitates angariatos it¬
hunt: et quid faciam ꝓrsus nescio. Auit
unde mecum dnum̃ depreceris. S etam
quod tam instanter et tam crebro me
ammones nolo cesses non nichil agers
Commendo etiam ego excellentie tue.
eccłiam in numidia constitutam ꝓpter
cuius necessitates ses frater et coepiscopͥ
neus delfinuis. a fratrib et coepiscopis in¬
is ibi collaborantibus et comꝑiclitantib
missus ẽ: noͣn de hac re plura scribo cum
ipsum presentem sis auditurus. Ceteram
commonitorus inuenies quȩ ad presbit¬
rum misi. siue modo siue ꝑdiachonum
grinum. ne michi ea tociens iterare nd¬

Expanded text:
mihi necessitates dictandi aliquid, quod mihi necessitates dictandi aliquid, quod me ab eis dictationibus impediat, quibus magis inardesco, deesse non possunt, cum paululum spatii uix datur inter aceruos occupationum, quibus nos alienae uel cupiditates uel necessitates angariatos trahunt, et, quid faciam, prorsus nescio. Audisti, unde mecum dominum depreceris; sed etiam quod tam instanter et tam crebro me admones, nolo cesses non nihil agens. commendo etiam ego excellentiae tuae ecclesiam in Numidia constitutam, propter cuius necessitates sanctus frater et coepiscopus meus Delphinus a fratribus et coepiscopis meimissus est. Nec de hac re plura scribo, cum ipsum praesentem sis auditurus. Caetera in commonitoriis inuenies, quae ad presbyterum misi siue modo siue per diaconum Peregrinum, ne mihi ea totiens\' iterare ne
Abbreviated transcription (Latin):
oporteat: non desunt que difancla prepo-¬
no sic in articłis temporum constituta.
ut dilationem nonferant: sicut michi fuit
breuiatio gestorum collationis nr̃e satis
operosa. cum uiderem neminem ssuel¬
le tanto aggeri litterarum legendo cõmit¬
tere: sicut fuit michi etiam epła ad iꝑsos
laicos donatistas de hac ͤ addłm collatione
nr̃a quam modo aliquod iucubraciͦtiltib¬
terminaui. sicut epłȩ due non breue
una ad dilectioneni tuam. altera adui¬
rum illustrem uolusianum quas uos &¬
cepisse iam credo: sicut nunc in manib
habeo librum ad honoratum nr̃m de
questionib quibdam quinq quas midi
ꝓposuit et ꝑlitteras intimauit: cui non
continuo respondere uides quam minm
oporteat. Caritas enĩ que tanquam nit
fouet filios suos non orline amandi sie
dine subueniendi infirmiores forciorid
ante ponit: quos tales uult eẽ. quales iam
illi sunt quos non contempnendo sice
his confidendo interim prederit. Ualesͥ

Expanded text:
oporteat, non desunt, quae dictanda praepooporteat, non desunt, quae dictanda praepono sic in articulis temporum constituta, ut dilationem non ferant, sicut mihi fuit breuiatio gestorum conlationis nostrae satis operosa, cum uiderem neminem se uelle tanto aggeri litterarum legendo committere, sicut mihi fuit etiam epistula ad ipsos laicos Donatistas de hac eadem conlatione nostra, quam modo aliquot lucubrationibterminaui, sicut epistulae duae non breues, una ad dilectionem tuam, altera ad uirum inlustrem Volusianum, quas uos accepisse iam credo, sicut nunc in manibus habeo librum ad Honoratum nostrum de quaestionibus quibusdam quinque, quas mihi proposuit et per litteras intimauit, cui non continuo respondere uides quam minime oporteat. caritas enim, quae tamquam nutrix fouet filios suos, non ordine amandi sed ordine subueniendi infirmiores fortioribus anteponit, quos tales uult esse, quales iam illi sunt, quos non contemnendo sed de his confidendo interim praeterit. tales ergo
Abbreviated transcription (Latin):
libus nunc martyres honorantur.imꝑato¬
rem rogatum facile concessisse: ne illi qͥ
eos occiderant et capti iam denebantur. pena
mo paruulorum cum iam codicem ipsuor
prestantie tuȩ misissem.cur a te rursus ac¬
ceperim obligatus sum. non forte cum ins¬
picerem m̃dosos eos repperi et cum emenda¬
re uolui quod mirabiliter impeditus adhucusq
non feci epłaam quoq ad te scribendam
et his adiungendam. quam cum ibi ẽẽm iaor
dictare ceperam paulo addito sic ẽẽ inper¬
fectam scias Si autẽ rationem omnium die¬
rum et lucubrationum aliis necessitatib
impensarum tibi possem reddere grauit̾
contristatus mirareris quanta me disten¬
dant. quȩ differi omnino non possunt: ne
gare illa ꝑmittant. in quȩ̃ me petendo et
ammonendo urges uolentem: et in effabi¬
liter quia non possũnt dolentem. Cum
enĩ ab eoꝵ hominum necessitatibus aliquan¬
tulum uaco qui me sic angariant ut cos
nullo modo liceat euitare nec contempn̾e

Expanded text:
libus nunc martyres honorantur, imperatolibus nunc martyres honorantur, imperatorem rogatum facile concessisse, ne illi, qui eos occiderant et capti iam tenebantur, poena mo paruulorum, cum iam codicem ipsum praestantiae tuae misissem, cur abs te rursus acceperim, oblitus sum, nisi forte, cum inspicerem, mendosos eos repperi et emendare uolui, quod mirabiliter impeditus adhuc usque non feci. epistulam quoque ad te scribendam et his adiungendam, quam, cum ibi essem, iam dictare coeperam, paulo addito sic esse inperfectam scias. si autem rationem omnium dierum et lucubrationum aliis necessitatibus inpensarum tibi possem reddere, grauiter contristatus mirareris, quanta me distendant, quae differri omnino non possunt, nec agere illa permittant, in quae me petendo et admonendo urgues uolentem et ineffabiliter, quia non possum, dolentem. cum enim ab eorum hominum necessitatibus aliquantulum uaco, qui me sic angariant, ut eos nullo modo liceat euitare nec contemnere
Abbreviated transcription (Latin):
etiam ille donatus diachonus rebaptizatus
cum fuerit colonus eccłie: qui uersatus
ẽ. in illa cede precipuus. Qui tales non
cum eo sunt quando et ille cum ipso ẽ.e
Si ꝓconsule. uel simul ambo: in illos ẽ ẽẽn¬
tia ꝓlaturi. Q forte ille ꝑsistit uelle gla¬
dio uindicare quamquam sit xp̃ianus:
et quantum aduerdere potuimus non
sit ad hȩc cruenta ꝓdiuis : tamen si necesse¬
tas suerit etiam gestis iubete alligari epis¬
tolas meas. quaf de hac re singulas uob̾ mit¬
tendas putaui. Soleo enĩ audire in potesta¬
te cẽ uidicis mollire sentenciam: et mitius
uindicare quam leges. Si autem nec litce¬
ris meis ad hoc consenserit hoc saltem pres¬
tet ut incustodiã recipiantur.⁊ atq de
clementia imperatoris hoc impetrare cũ¬
rabimus. ne passiones seruorum dei quȩ de¬
bent ẽẽ. in eccłia dei głose inimicorum san¬
guine de honestentur. Scio enĩ in causa
clericorum anaunensium qui occisi a genti¬

Expanded text:
etiam ille Donatus, diaconus rebaptizatus, etiam ille Donatus, diaconus rebaptizatus, cum fuerit colonus ecclesiae, qui uersatus est in illa caede praecipuus. qui tales non cum eo sunt, quando et ille cum ipso est? si pro consule uel simul ambo in illos estis sententiam prolaturi et forte ille persistit uelle gladio uindicare, quamquam sit Christianus et, quantum aduertere potuimus, non sit ad haec cruenta procliuis, tamen, si necesse fuerit, etiam gestis iubete allegari epistulas meas, quas de hac re singulas nobis mittendas putaui. soleo enim audire in potestate esse iudicis mollire sententiam et mitius uindicare quam leges. si autem nec litteris meis ad hoc consenserit, hoc saltem praestet, ut in custodiam recipiantur. atque hoc de clementia imperatorum impetrare curauimus, ne passiones seruorum dei, quae debent esse in ecclesia gloriosae, inimicorum sanguine dehonestentur. scio enim in causa clericorum Anaunensium, qui occisi a genti
Abbreviated transcription (Latin):
solutionis et negligentie simile: transactis
tamen motib animoꝵ qui recenciorib fac¬
tis solent turbulentius excitari. eggregie
iueulenta bonitas apparebit⁊ et ob hoo ma¬
gis eadem gesta legere atq ostendere delecta¬
bit : dñe merito insignis multumq karis¬
sime ac cdesiderantissime fili. Ibi ẽ. sc̃s frat᷑ &
grinum qui cum eo perrexre cominonito¬
rium direxi. sic habe tanquam prescntiam
at. qui potens ẽ. ini sericorditer̾ opitu lari
in tantis malis. Modo macrobrius ep̃e
eorum. stipatis cuneis ꝑditorum utriusq
sexus. hac atq illaᷤ circũit: aꝑuit sibi basili¬
cas quas possessorum quantuluscumq ti¬
mor clauserat. Cresente autem procuratore
uin clarissimi sceleris spondeo. quem tue
dilectioni commendaui multumq com¬
mendo: ut cumq eorum frangebatur au¬
datia. Qunc uero post ea quam carghagi¬
nem ꝓfectus ẽ. etiam infumlis eius basi¬
cas aperuit. popłos congregat. Cum ipso :

Expanded text:
solutionis et neglegentiae simile, transactis solutionis et neglegentiae simile, transactis tamen motibus animorum, qui recentioribus factis solent turbulentius excitari, egregie luculenta bonitas apparebit et ob hoc magis eadem gesta legere atque ostendere delectabit, domine merito insignis multumque carissime ac desiderantissime fili. ibi est sanctus frategrinum, qui cum illo perrexit, commonitorium direxi; sic habe tamquam praesentiam at, qui potens est misericorditer opitulari in tantis malis. modo Macrobius, episcopus eorum, stipatus cuneis perditorum utriusque sexus hac atque illac circuit, aperuit sibi basilicas, quas possessorum quantuluscumque timor clauserat. praesente autem procuratore uiri clarissimi Celeris Spondeo, quem tuae dilectioni commendaui multumque commendo, utcumque eorum frangebatur audacia. nunc uero, posteaquam Carthaginem profectus est, etiam in fundis ipsius basilicas aperuit, populos congregat. cum ipso est
Abbreviated transcription (Latin):
crebras sic audias. et facinora eoꝵ atq in sa¬
na ꝑtinatia sic sepe prodatur: eandemq pul¬
blicata gesta in omnium noticia ꝑferant᷑
Quod autem scripsit exunietas tua dubita¬
re te utrum incheo ꝓpria debeas eadeos
gesta iub̾e ꝓ poni. fiat si potest illuc frequens
confluere multituio. Alionum alius locus
celebrior ꝓuidendus ẽ. non tamen ullo mͦ
pretermittendum: pena. Sane illorum
quamuis de tantis scelerib confessorum
rogo te ut preter supplicium mortis sit: &
ꝓpter conscientiam nr̃am. et ꝓpter catholi¬
cam mansuecudinem cominendandam :
Ipse enĩ fructus ad nos ꝑuenit confessionis
iloꝵ quia inuenit eccłia eatholica ubi siram
erga atrocissimos inimicos seruet. atq exhi¬
beat lenitatem Intanta quippe crudelita¬
te.quecumq preter sanguinem uindicta
ꝓcesserit: magna lenitas apparebit. Quod
et si modo quibusdam nr̃is illa atrocitate
commotis uidetur indignum. et quasi dis¬

Expanded text:
crebras sic audias et facinora eorum atque insacrebras sic audias et facinora eorum atque insana pertinacia sic saepe prodatur eademque publicata gesta in omnium notitiam perferantur! quod autem scripsit eximietas tua dubitare te, utrum in Theoprepia debeas eadem gesta iubere proponi, fiat, si potest illuc frequens confluere multitudo; alioquin alius locus celebrior prouidendus est, non tamen ullo modo praetermittendum. Poena sane illorum quamuis de tantis sceleribus confessorum rogo te ut praeter supplicium mortis sit et propter conscientiam nostram et propter catholicam mansuetudinem commendandam. ipse enim fructus ad nos peruenit confessionis illorum, quia inuenit ecclesia catholica, ubi suam erga atrocissimos inimicos seruet atque exhibeat lenitatem. in tanta quippe crudelitate, quaecumque praeter sanguinem uindicta processerit, magna lenitas apparebit. quod etsi modo quibusdam nostris illa atrocitate commotis uidetur indignum et quasi dis
Abbreviated transcription (Latin):
omino merito insigni multumq
rarissimo ac desiderantissimo filio
marcellino: augustimis in dño sa¬
lutem. Gesta quȩ promisit prestan
aua uehementer expecto et in eccłia ẏp¬
onensi iam iamq cupio recitari: ac si fieri
pecerit ꝑ omnes ececcłias etiam in dioce¬
sĩ constitutas: ut audiant omnes pleneq
ignoseant confessores iniquitatis non dĩ
timnoie extorquente penitenciam. s iudi¬
curia diligentia crudelissimorum pastoꝵ
aꝑiente duriciam. siue illoꝵ qui de homi¬
cidio et de excecato ac debilitato corpore
oramuis sibi dicerent displicere negare
un ausi sunt. refugientes catholicam pa¬
am. uelud ne criminib polluantur alienis:
& inillo scimatis sacrilegio inter sceleratoꝵ
tammmnanium tantam multitudinem ꝑ¬
durantes. siue etiam illorum qui se inde ñ
recessuros. etiam demonstrata sibi eatholi¬
ca uentate et donatistarum ꝑuersitate
direrunt. Nonẽ. leue quod deus uoluit ꝑ
operam tuam. Utinam tales corum causas

Expanded text:
OMINO MERITO INSIGNI MULTUMQVE CARISSIMO AC DESIDERANTISSIMO FILIO MARCELLINO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Gesta, quae promisit praestantia tua, uehementer expecto et in ecclesia Hipponiensi iam iamque cupio recitari ac, si fieri potuerit, per omnes ecclesias etiam in dioecesi constitutas, ut audiant homines pleneque agnoscant confessores iniquitatis non dei timore extorquente paenitentiam sed iudiciaria diligentia crudelissimorum pectorum aperiente duritiam siue illorum, qui de homicidio et de excaecato ac debilitato prequamuis sibi dicerent displicere, negare non ausi sunt refugientes catholicam pacem, uelut ne criminibus polluantur alienis, et in illo schismatis sacrilegio inter sceleratorum tam immanium tantam multitudinem perdurantes, siue etiam illorum, qui se inde non recessuros etiam demonstrata sibi catholica ueritate et Donatistarum peruersitate dixerunt. non est leue, quod deus agi uoluit per operam tuam. utinam tales eorum causas
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ. Neq eñi non potuit aminam sibi dꝰ¬
herc sine peccato. qui soluit nr̃a peecata
aut qui nouam creauit ei carm quams¬
ne parente fecit ex terra non podis is¬
uam creatũ re carni quam sine uiro silbꝰ¬
sit ex femina. hec sicut potui non quid
ad me datis s tamen ad carissimos ur̃os
sc̃itatis tuc literis non ꝑitia quam ael¬
aeas ⁊ bslicita dilectione respondi. Si
e  pis et ad monitionem fraternam
iolem non erraudo s prudenter con¬
mnab cum eccłie pade conseruas: deo gr̃as:
uudem me ista non dum nosse miraris uł
tiam nec miraris et me aliquid certum de
aigic animarum silua ista fide que cer¬
qsina atq clarissima ẽ. in tua claritate
socere non renuis: multo ub̃ius d̾eo gr̃as
Demor nr̃i dũo semmꝑ uiuas : dñe beatissime
⁊ sincera dilectione desiderabilis frater

Expanded text:
ta est. neque enim non potuit animam sibi trta est. neque enim non potuit animam sibi trahere sine peccato, qui soluit nostra peccata, aut, qui nouam creauit ei carni, quam sine parente fecit ex terra, non potuit nouam creare carni, quam sine uiro sumpsit ex femina. Haec, sicut potui, non quidem ad me datis sed tamen ad carissimos nostros sanctitatis tuae litteris non peritia, quam deed sollicita dilectione respondi. si grate accipis et admonitionem fraternam et iam utilem non errando sed prudenter considerando cum ecclesiae pace conseruas, deo gratias. si autem me ista nondum nosse miraris uel etiam nec miraris et me aliquid certum de origine animarum salua ista fide, quae certissima atque clarissima est, mutua caritate docere non rennuis, multo uberius deo gratias. memor nostri domino semper uiuas, domine beatissime et sincera dilectione desiderabilis
Abbreviated transcription (Latin):
go animȩ latet: dum damen eam non ei¬
bitemus dei eẽ. creaturam: quam uelaͥds
peccati auctor dr̃. uel contra dm̃ alienar
li natura introducitur ⁊ uel baptisma pi¬
uulorum in uritum ducitur Ut alt̃e
tua dilectio de hac questione aliquid an¬
diat difinitum non parui estimañum
iimo precipue necessarium atq recinq¬
dum: quomodo libet se origo habeat im¬
marum. siue ex illa una siuie ex nullub
ꝓpagentur: mediatoris animan tame
nullum ex adam traxisse peccatum di
ubi omnes tenentur ꝓpagata carnes
cati. quantominus credendum ẽ. exy
gine carnis peccatricis animam uilere
tuisse. cuius caro uenit ex uirgine nonls¬
bidine concepta s fide: ut eẽt in simꝰ¬
dine carnis peocati non in carne pealͤ
Si autem peccato prime animȩ abtti¬
cis ideo cerce Renentur obnoxie qua ee
illa sunt ꝓpagate: ꝓfecto illa quam sibi
unigenitus eoaptauit. aut peccatum i¬
de non traxit. aut om̃ino inle non tral¬

Expanded text:
rigo animae latet, dum tamen eam non durigo animae latet, dum tamen eam non dubitemus dei esse creaturam quam uel deus peccati auctor dicitur uel contra deum aliena mali natura introducitur uel baptisma paruulorum inritum ducitur. Ut autem et a me tua dilectio de hac quaestione aliquid audiat definitum non parui aestimandum, immo praecipue necessarium atque retinendum, quo modo libet se origo habeat animarum, siue ex illa una siue ex nulla alia propagentur. mediatoris tamen animam nullum ex Adam traxisse peccatum dubr ex altera, ubi omnes tenentur propagata carne peccati, quanto minus credendum est ex propagine peccatricis animam uenire potuisse, cuius caro uenit ex uirgine non libidine concepta sed fide, ut esset in similitudine carnis peccati, non in carne peccati! si autem peccato primae animae peccatricis ideo ceterae tenentur obnoxiae, quia ex illa sunt propagatae, profecto illa, quam sibi unigenitus coaptauit, aut peccatum inde non traxit aut omnino inde non trac
Abbreviated transcription (Latin):
rumpitur. in quo nullus natoꝵ om̃ino
antequam ꝑ baptismum liberetur. non de¬
netur obnoxius In his uerbis apłice sedis.
tam antiqua atq fundata certa et clara ÷
catholica fides: ut uefas sit de illa dubitare
xp̃iano. Quoniꝰ ergo morte. xp̃i non unius
aut aliquarum s uniuerse animę ꝓpaga¬
tione contractum cirographum mortis¬
rumpitur. si potes animas sie alienas a
ꝓpagatione defendere. ut tamen hoc en¬
grapho quod sola xp̃i morde rumpena
ẽ rectissima ratione demonstrentur cobs¬
te. nec sua ꝓpagatione s carnis. hoc deb¬
bito iuste appareant obligate. Non solm
nemine ꝓhibende defendo: uerum con
nob̾ quomodo id tecum defendere po
ostende. Si audem aliter non podes qui¬
animarum nouitade sentis asserere n
eas dicas peccato primi hominis nom
riaut ꝑ progationem non suam s can
auctore deo uel nescio qua mali natura
nocentissimas peccatroces. fieri meliuses¬

Expanded text:
rumpitur, in quo nullus omnino natorum, rumpitur, in quo nullus omnino natorum, antequam per Baptismum liberetur, non tenetur obnoxius. In his verbis apostolicae Sedis tam antiqua atque fundata, certa et clara est catholica fides, ut nefas sit de illa dubitare christiano. 24. Quoniam ergo morte Christi, non unius aut aliquarum, sed universae animae propagine contractum mortis chirographum rumpitur; si potes animas sic alienas a propagine defendere, ut tamen hoc chirographo, quod sola Christi morte rumpendum est, rectissima ratione demonstrentur obstrictae, nec sua propagine, sed carnis hoc debito juste appareant obligatae: non solum nemine prohibente defende, verum etiam id nobis quomodo tecum defendere possimus ostende. Si autem aliter non potest qude animarum nouitate sentis. adserere. nisi ut eas dicas peccato primi hominis non teneri aut per propagationem non suam sed carnis auctore deo uel nescio qua mali natura innocentissimas fieri peccatrices. melius o
Abbreviated transcription (Latin):
enas. nisi ut simul facias ab om̃i peocati uin¬
culo liberas: cohibe te ab huiusmodi dispu¬
tacione omnim: Non ẽ. enim falsa ȩtiam
in paruulorum baptismate remissio pecca¬
torum: nec uerbotenus dicitur s ueraer¬
ter agitur. Nam sam uerbis utar quȩ in
ipsa epła beatissum: an stitis zosimi legun¬
tur: fidelis dñs in om̃ibus uerbis suis. eiꝰq
baptismus re ac uerbis id ẽ. opere confessi¬
one. et remissione uera peccatoꝵ. in om̃i
sex sui. etate conditione gn̾̃is humani. ean¬
dem plenitudinem tenent. Nullus eñ
nisi qui peccati seruusẽ. liber efficitur:
nec recdemptus dici potest nisi qui uere¬
ꝑ peccatum fuerit ante captiuus. sicut
scriptum ẽ si uos filius liberauerit: ue¬
re liberi eͣtis. ꝑ ipsum enĩ renascimur
spiritualiter. ꝑ ipsum crucifigimur mun¬
do: ipsius morte. mortis ab.adam om̃ibus
nob̃ introducte atq transmisse. uinuerse aĩe.
illud ꝓͥpagine contractum ciro graphum

Expanded text:
enas, nisi ut simul facias ab omni peccati uinenas, nisi ut simul facias ab omni peccati uinculo liberas, cohibe te ab huius modi disputatione omni modo. non est enim falsa etiam in paruulorum baptismate remissio peccatorum nec uerbo tenus dicitur, sed ueraciter agitur. nam, ut iam uerbis utar, quae in ipsa epistula beatissimi antistitis Zosimi leguntur, \'fidelis dominus in uerbis suis eiusque baptismus re ac uerbis, id est opere, confessione et remissione uera peccatorum in omni sexu, aetate, condicione generis humani eandem plenitudinem tenet. nullus enim, nisi qui peccati seruus est, liber efficitur nec reper peccatum fuerit ante captivus, sicut scriptum est: « Si vos Filius liberaverit, vere liberi eritis » . Per ipsum enim renascimur spiritualiter, per ipsum crucifigimur mundo. Ipsius morte, mortis ab Adam omnibus nobis introductae atque transmissae universae animae illud propagine contractum chirographum
Abbreviated transcription (Latin):
ducere quod uel aliqua fortasse ratione
uera dici potest uel sine fidei labe nesciri
s hinc conantur efficere. uncle om̃ino
aꝑtissime heretici uidicantur:⁊ animas
paruuloꝵ nichil mali ex adam trahere.
quod sit lauacro regenerationis expian¬
dum. Nam pelagu de hac it argumenta¬
cio quȩ inter alia eius dampnabilia. etiam
litteris apłice sedis adiuncta ẽ: ita se habet
Si anima inquit extraduce non ẽ. s sola
caro tantum habet traducem peccati: so¬
ia gͦ penam meretur. Iniustum ẽ. eñi ut
hodie nata anuna non ex massa ade tam
antiquum peccatum portet alienum: qͥa
nulla ratione conceditur ut ds̃ qui ꝓpͥa pec¬
cata dimittit unum imputet alienum
Si ergo ita potes animarum asserere si¬
ne pͣropagine nouitatem. ut ratione iusta
et a fide catholica non aliena. etiam sic pec¬
cato primi hominis ostendantur obno¬
xie: assere quod sentis ut potes. Si audeo
non eas aliter potes a ꝓpagatione facere ali¬

Expanded text:
ducere. quod uel aliqua fortasse ratione ducere. quod uel aliqua fortasse ratione uera dici potest uel sine fidei labe nesciri, sed hinc conantur efficere, unde omnino apertissimi haeretici iudicantur. animas paruulorum nihil mali ex Adam trahere, quod sit lauacro regenerationis expiandum. nam Pelagii de hac re argumentatio. quae inter alia eius damnabilia etiam litteris apostolicae sedis adiuncta est, ita se habet: Si anima\', inquit, \'ex traduce non est, sed sola caro tantum habet traducem peccati, sola ergo poenam meretur. iniustum est enim. ut hodie nata anima non ex massa Adae tam antiquum peccatum portet alienum, quia nulla ratione conceditur, ut deus, qui propria peccata dimittit, unum inputet alienum. Si ergo ita potes animarum adserere sine ulla propagine nouitatem, ut ratione iusta et a fide catholica non aliena etiam sic peccato primi hominis ostendantur obnoxiae. adsere. quod sentis, ut potes. si autem non eas aliter potes a propagatione facere ali
Abbreviated transcription (Latin):
libenter uel pacienter admittis karissime
fr̃ ammoneo. ne heresim nouam minus
cautus incurras. quȩ antiquissime fidei
stabilita molitur fundamenta conuelle¬
re aduersus dei gr̃am disput᷑aclo. quam
dñs xp̃c pusillis et magnis. meffabili bo¬
nitate largitur: cuiis uel auctores uel cer¬
te acerrimi notissimeͥq suatores cum pela¬
guis et celestius extrcissent conciliorum
episcopalium uigilantia. in adiuitorio sal¬
uatoris qui suam tuetur eccłiam etiam
ã duobus uencrabilib antistitib apłice
sedis papa innocentio & papa zosimo. nisi
xp̃iano orbe dampnati sunt. De quib &x¬
empla reccentium litterarum. siue quę
specialiter ad afros. siue quȩ uniuersalit̾
ad omnes epõs de memorata sede manart̃.
ne forte ad ur̃am sc̃itatem non dum per¬
b quibus et has litteras utt tue uenerati¬
oni dirigerent dedimus. Hii autem ñ
ideo sunt heretici quia dicunt anunas
originem de illa pinna peccatrice non

Expanded text:
libenter uel patienter admittis, carissime libenter uel patienter admittis, carissime frater, admoneo, ne haeresem nouam minus cautus incurras. quae antiquissimae fidei stabilita molitur fundamenta conuellere aduersus dei gratiam disputando, quam dominus Christus pusillis et magnis ineffabili bonitate largitur. cuius uel auctores uel certe acerrimi notissimique suasores cum Pelagius et Caelestius extitissent, conciliorum episcopalium uigilantia in adiutorio saluatoris. qui suam tuetur ecclesiam, etiam a duobus uenerabilibus antistitibus apostolicae sedis, papa Innocentio et papa Zosimo, nisi  Christiano orbe damnati sunt, de quibus exempla recentium litterarum. siue quae specialiter ad Afros siue quae uniuersaliter ad omnes episcopos de memorata sede manarunt, ne forte ad uestram sanctitatem nondum perratribus, quibus et has litteras, ut tuae uenera tioni dirigerent. dedimus. hi autem non ideo sunt haeretici. quia dicunt animas originem de illa prima peccatrice non