comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ac filia. male agẽtibꝰ anchil peiis ꝙͣ securitas at
bibertas. qui nichil meturt xxiio est ruine d Im¬
quũ dmndif austa lex patitur ⁊. nullꝰ michi crede
misera in plebe miserior ꝙͣ tirãrꝰ quod si dubitas
dionisũde ꝯtemplare Ille̾ uir miꝓbus nec indociis
de seixo suaq tiramnde quid sengiret axtisẜimera
pendentꝭ suꝑ annt uertitem hladii cusoide decilara

Expanded text:
ac filia. Male agentibus nichil peius quam securitas ac ac filia. Male agentibus nichil peius quam securitas ac libertas. Qui nichil metuit, proximus est ruine. Iniquum dominum infausta plebs patitur. Nullus, michi crede, misera in plebe miserior quam Tyrannus, quod si dubitas, Dionysum contemplare: ille vir improbus nec indoctus, de se ipso suaque tyrannide quid sentiret, aptissime pendentis supra amici verticem gladii cuspide, de
Abbreviated transcription (Latin):
terra demones ex homibus freri quidam opurati sũt
ppetua t̾minũ licenna pettandioꝵ libidinre. quod ut
forte tollerabila dend sit malũ nolũtatũ silctũdo ef¬
ficit qua homo malus atꝙ q̃ malis obstunatꝰ pene
demonr̃ equat eui sentencie si retioctur. illud for¬
tasse non dissonũ fuit ut ꝑmissu diuine iusticie de¬
monem demon p̾mat qia in re illud didtaxat itt
miscentur inuexii. ⁊ nmuis uerũ crebrũq dexre¬
henditur allud flacti sepe dies picer neglectꝰ i̾ees¬
to. addidit interrũ. quod ixiũ nõ sine certa lice̾t nob
octulta iustrã dei freri indubita fide creditur d tru¬
delem dnñ ꝑpetim᷑. ⁊ crudelitas mala quidẽ ⁊ na¬
ture honĩ aduersa s utile uiriis ⁊ lastiurẽti poxulo
frenũ pauor undetũq oriens amarẽ instiis exxed̃
timere quicquid id ꝯuidr̃ sit Nemo tanrẽ trrix dniẽ
ut non truculencior sit uoluxotas pspitatis comes

Expanded text:
terra”. Demones ex hominibus fieri, quidam opinati sunt, terra”. Demones ex hominibus fieri, quidam opinati sunt, perpetua criminum licentia peccandique libidine; quod, ut forte tolerabiliter dictum sit, malarum voluntatum similitudo effecit, qua homo malus, atque in malis obstinatus pene demonem equat. Cui sententie, si recipitur, illud fortasse non dissonum fuerit, ut permissu divine iustitie demonem demon premat. Qua in re illud duntaxat, ut miscentur innoxii, et nimis verbum crebrumque comprehenditur illud Flacci: Sepe Diespiter neglectus incesto addidit integrum quod ipsum non sine certa, licet vobis occulta, iustitia Dei, fieri, indubitata fide creditur. Crudelem dominum perpetimur. Crudelitas mala quidem, et nature hominum adversa, sed utile vitiis, et lascivienti populo frenum, pavor undecunque oriens. Amare insciis expedit timere quicquid quidem sit: nemo tam trux dominus, ut non truculentior sit voluptas, prosperitatis comes
Abbreviated transcription (Latin):
eiuilibꝰ discordiis irictatꝰ. faniã suã nota crudelcta
ifetorit nobilitate tamr̃ et ylrã insugniseiues nõ
ꝰsulatus s p̾ture tanto mĩoris ⁊ei rexulsam eĩd tulis¬
pla non tm̃ ꝯsequi potuit s donare non debit rea¬
pulsum spem iuiferre ẜ afferre follicitudinẽ ac u̾tutẽ
acuere que uil tam asperũ quod noꝵ lemat sdq reꝭ
ꝓpter serpam surmq ꝓd̾um finem culta iudeatur. demo
hii ⁊ exulsas suas om̃ino tulere. ac publius rutilus ie¬
pulsa fratris audita quam passus erat in peticõne cõ¬
sulatus statim morte obiit repentia. eligẽ utrum se¬
nuistum diũ patitur ⁊ es publicã ratio. s fortass
id mercta ⁊ id sceleri eurs est debitumr non solum
apud inferos. s ubiq freri iudices. ubiq uisticiã sua
opus excercet ⁊ si sepuis cuntet᷑ interdũ ꝓpeuat. uerã¬
ꝙ re ixã fit quod scribitur. utiq est deus iũditãt eosi

Expanded text:
civilibus discordiis irritatus, famam suam nota crudelitas civilibus discordiis irritatus, famam suam nota crudelitas infecerit, nobilitate tamen et gloria insignis civis, non Consulatus sed Preture tanto minoris rei repulsam cum tulis consequi potuit, sed donare. Non debet repulsa spem auferre, sed afferre sollicitudinem ac virtutem acuere, que nichil tam asperum quod non leniat; idque etiam opter se ipsam suumque proprium finem culta videatur. Denique hi repulsas suas forti animo tulere. At Publius Rutilius repulsa fratris audita, qua erat passus in petitione consulatus, statim morte obiit repentina. Elige utrum seniustum dominum patitur Respublica. Sed fortassis id merita; et id sceleri scelus est debitum. Non solum apud inferos, sed ubique feri iudices, ubique iustitia suum opus exercet; etsi sepius cunctetur interdum properat. Verumque re ipsa fit quod scribitur; “utique est Deus iudicans eos in
Abbreviated transcription (Latin):
ãmponitur ꝯpetitor r Et l. flamiꝰ mox ob indiͣ
facinꝰ iudicandus ⁊ ordine senatorie ameuẽdꝰ scipi¬
oni nasite prelatus fuit. uiro oi optimo senatꝰ ⁊ ꝓpłi
sententiis iudicato. ⁊ uatimus erahom illaudatꝭ lau¬
datissiẽ non solũ ppłi amieoꝵ siłq hostiũ iudĩcios
toto et ticeromiano uolumir̃ quid hic dices ut suit
gͣuia non fuc̃t̾ noita que pater. d. multũ sꝑabã mo¬
dicũ non mereor.x ut m̾ltũ quoq merears dixiiã
nion oniã ꝓuittꝭ dicri quid quod semel negatũ eid
de ixm̃ mox ꝯcessũ iudinĩꝰ quod in ix̃o de quo loquor
stixione acidit repulsars diritiẽ sepe ꝑtinax uirtꝰ
infregit̾ testes fut̃ emiliꝰ pausꝰ. metellꝰ mace doincꝰ
luciꝰ mĩnus qui ꝯsulatꝰ rexulsam passi om̃s ndem
põsissimus ꝯsulatibꝰ ac triũphis pꝯmodr̃ honestati
suis enubꝰ ꝯuibꝰ ꝯtẽxtui fuerat̾ spectatulo fuere ñ
ꝙͣ ad nd ꝑuẽturi si repulsas połi lamẽte potiꝰ atͥbare

Expanded text:
anteponitur competitor! Et Lucius Flaminius, mox ob indignum facinus iudicandus, et ordine Senatorio amovendus, Scipioni Nasice prelatus fuit, viro omnium optimo, Senatus et populi sententiis iudicato. Et Vatinius Catoni, illaudatus laudatissimo, non solum populi amicorum simulque hostium iudicio, sed toto epateris. Multum sperabam, modicum non mereor. Ut multum quoque merearis, dixi iam, non omnia pro meritis dari. Quid quod semel negatum, eidem id ipsum mox concessum vidimus? Quod in ipso de quo loquor Scipione accidit, repulsarum duritiem sepe pertinax virtus infregit. Testes sunt Emilius Paulus, Metellus Macedonicus, Lucius Mummius, qui Consulatus repulsam passi omnes, iidem speciosissimis consulatibus ac triumphis postmodum honestati, suis civibus quibus contemptui fuerant, spesas populi lamentis potius acerbare,
Abbreviated transcription (Latin):
dum et illos mora ⁊ celerttas hos ꝯtristat d. multa mñ
ꝑmissa fuc̾ nchil impletur .⁊. mag̾ͥnis ꝓmissoribꝰ. ñdͫ
fidei esse debet nota uanitas note blandicie nota hõrͥ
mendatia Multa eñ unus aliquis ꝓmisit safficit ꝓͣ¬
misisse quere alut qui ꝓmissũ impleat non pĩ unũs
enã face̾ fecet hec pmissor ut eũ mnterim dilices d
Quod m pnuittitur non fit r duaꝵ euxiditatũ po¬
tencior ẽ que tenet ꝙͣ que postit d e quot alle pollitits
habudabat.  / aut iroidebat aut ad temxꝰ diliti uo⁊¬
lebat ut dem̃ ẽ ⁊ forte dum tibi multa ꝓuitte̾t unũ
aliquid ad te postebat quod uel magii᷑ p̾eio mẽdatii᷑
bene ꝑtũ extimarit. sepe aũt qui diuctes sũt u̾barpee

Expanded text:
dum et illos mora, et celeritas hos constringat. Multa michi dum et illos mora, et celeritas hos constringat. Multa michi promissa sunt, nichil impletur. Magnis promissoribus minimum fidei esse debet: nota vanitas, note blanditie, nota hominum mendacia. Multa tibi unus aliquis promisit: sufficit promisisse; quere alium qui promissum impleat: non potest unus omnia facere. Fecit hoc promissor, ut eum interim diligeres. Quod michi promittitur non fit. Duarum cupiditatum, potentior est que tenet, quam que poscit. O quot ille pollicitis abundabat! Aut irridebat, aut ad tempus diligi volebat, ut dictum est, et forte dum tibi multa promitteret, unum aliquid a te poscebat, quod vel magni pretio mendacii bene partum extimaret. Sepe au
Abbreviated transcription (Latin):
spũ uelit mbaĩ cuxiãt. tunteri. mlto tñ ẽ spni securiꝰ ꝙͣ
metui Itaq quodait amiciꝰ in eplã quadã nõ mins
ꝯtexm ꝙͣ sustixi noeet non anitto illud ab rodtm alibi
diciii rectius existimo piculosius tieri cẽ ꝙͣ despici. xmĩ
cum ueteri sapieneiũ edicto. tira hec uitanda didicers de
quidem totidem ꝯtĩs tractatibꝰ egimꝰ ⁊ sunit mala orã
haud dubie tamin malũ ninuis hoc uttim̃ ꝙͣus ihirobiliꝰ
nͨ. deest suũ remediũ. odiũ obsequio lenctuy luior modes¬
tia ꝯtẽxtus amicitiis illustriũ ⁊ honestꝭ artibus ac uirtite
Nemo p̾mũ bricto ꝯtemxcior rome fuit nemo minꝰ pꝯea
age ⁊ tu uonũ maguũq aliquid quo ꝯtẽxtur nequeas
de ꝓmissi munere tarditate ta.36. dolor.¬
Erum promissa non ꝯplent᷑ i quid singularit̾ de
hic est mos crto. Uultꝭ actixe. carde aut̃ dare. ad illud
alacres ad hoc mesti. ad illud pcipites, ad hoc segnes.
Ingracitudiẽ duplex radix duplex matla querelatũ

Expanded text:
erni securius quam metui. Itaque quod ait Anneus in epystola quadam: “Non minus contemni quam suspici nocet”, non admitto; illud ab eodem alibi dici rectius existimo: “Periculosius timeri esse quam despici”. Proinde cum veteri sapientum edicto, tria hec vitanda didiceris: de quibus totidem continuis tractatibus egimus, et sint mala omnia, haud dubie tamen malum minus, hoc ultimum quamvis ignobilius, nec deest suum cuique remedium. Odium obsequio lenitur, livor modestia, contemptus amicitiis illustrium, et honestis artibus ac virtute. Nemo primum Bruto contemptior Rome fuit, nemo minus postea. Age et tu bonum magnumque aliquid, quo contemni nequeas. 37 DE PROMISSI MUNERIS TARDITATE Sero promissa complentur. Quid singulariter de hic est mos, cito vultis accipere, tarde autem dare, ad illud alacres, ad hoc mesti, ad illud precipites, ad hoc segnes. Ingratitudinis duplex radix, duplex materia querelarum,
Abbreviated transcription (Latin):
hroe desbũ umo quatuor bona esse diore ssum fene
tibi epus estid sꝑnor a multis. R si maiorira fe itia¬
ribus pate. Illi suo Iurẽ utut᷑ fere não ꝯtemtotiu moa¬
maioribꝰ hñ le ꝯtemxtu efferũt ⁊ maiores freri qn alr̃
non possĩt hac tentãt bia sui moribꝰ sineillos insañ¬
re nuꝙ magnifacias ꝯtemxtũ qui illis infamne tbist
ꝓlie̾. foreuit achillem thersiches de quibꝰ medo diomꝰ
hoc merũ iilus, augustũ antomiꝰ. uirgiliũ ⁊uãtheli

Expanded text:
hoc verbum unum, quattuor bona esse dixere timo opus est. Spernor a multis. Si maioribus fer, si paribus patere. Illi suo iure utuntur: fere namque comaioribus. Hi se contemptu efferunt, et maiores fieri, quando aliter non possunt, hac tentant via. Sin minoribus, sine illos insanire, neque magni facias contemptum, qui illis infamie sit, tibi glorie. Sprevit Achillem Thersites, de quibus modo diximus, Homerum Zoilus, Augustum Antonius, Virgilium Evangelus,
Abbreviated transcription (Latin):
ta matira ultro oblatã uidimꝰ. si rexuisꝙ ꝯpẽsctur
munda fortune lauces e quabiõs᷑ s uos illas ĩdigͣcor̃
augetꝭ ħ obliuione uc dissimilatõe minuctꝭ d. diggꝰ
eram ut arbitror non rexelli ꝙ ut fit ita an tu omĩa
ro dinitate hom̃i dari existinas aut negari obnã
ta ess ⁊ it plures bonos sꝑes pͥmñ ⁊ paudores malos

Expanded text:
ta magna ultro oblata vidimus. Si repulsis compensentur ta magna ultro oblata vidimus. Si repulsis compensentur munera, fortune lances equabuntur, sed vos illas indignatione augetis, hec oblivione atque dissimulatione minuitis. Dignus eram, ut arbitror, non repelli. Ut sit ita, an tu omnia pro dignitate hominum dari existimas ac negari? Utinam ita esset, ut et plures bonos spes premii, et pauciores malos
Abbreviated transcription (Latin):
pulse dolor, huic querele iste guibus orbis t̾re rõms
uitam honũ plena est d. pudendã pacior rexulsã¬
r pudendã nichil pret̾ euhoam quẽ pudorẽ tibi in¬
feire poturt quod tui non erat arbitrii d. ⁊ exulsã
patror unde non credidi /⁊ credulctas irc̾ta ẽ c̾ta
tiridnr d optate spateq ⁊ ei passus sum ⁊ epulsam¬
r. Si quiẽquid sperant euxintq horẽe assequent
dii essent ome tu uero ut indignacoẽs m̾ltas ac
dolerem fugras rexulsaris diste eptare passibibiã
⁊ honesta. non assequi uelle quicquid inconsultꝰ
mexplebilis axoecctus optauerit / quicquid spes
uana suggesserit .d. non tñ rexulsus eto s indir
onichi ante pofitus fui̾t ⁊ ⁊ quociẽs indigni diis¬
simis p̾ferũt ⁊ quotres indugnos inditgissma
iuiditãt alienaꝵ seuerior fuaꝵ quisquit seuorauit
rerum iudex multi se indignos dicut pcuiti crediã¬
d Parue rei patior ⁊ eoulsam q multis pua netha¬

Expanded text:
pulse dolor, hinc querele iste, quibus orbis terre et omnis pulse dolor, hinc querele iste, quibus orbis terre et omnis vita hominum plena est. Pudendam patior repulsam. Pudendum nichil preter culpam. Quem pudorem tibi inferre potuit, quod tui non erat arbitrii? Repulsam patior unde non credidi. Credulitas incerta est, certa tyranni. Optate sperateque rei passus sum repulsam. Si quicquid sperant cupiuntque homines assequerentur, dii essent omnes; tu vero ut indignationes multas ac dolorem fugias repulsarum, disce optare possibilia et honesta, non assequi velle quicquid inconsultus et inexplebilis appetitus optaverit, quicquid spes vana suggesserit. Non tantum repulsus ego, sed indignus michi antepositus fuit. Et quotiens indigni dignissimis preferuntur? et quotiens indignos indignissimi iudicant, alienarum severior, suarum quisque favorabilis rerum iudex. Multi se indignos dicunt, pauci credunt. Parve rei patior repulsam. Multis parva nega
Abbreviated transcription (Latin):
Epulsam passus indugnor ⁊ uis ne igctur q̃euoy
pepostꝭ/ adixisti ctaut negari tibi nichil posset uade
ie ictollerãde supbre ses hõs uelle a iemisse mary ꝑom¬
peñ decuisset quo nestio an enus usꝙͣ maior fuct de ꝯͦ¬
cesaribus supra hitãnã magntudine̾. sumo ecꝭ mixero
gloriosis netata ꝯgnouimꝰ. et tu grauit᷑ unã atta¬
teram fers rexulsam demq ꝙͣ multa quotidit dens
postit ub homre nulliꝰ rei indiges net impetrat dinõ
possum equo aĩo rexulsam pati. R eur petendi tibiar¬
rotas licentiã ⁊ negandi aliis erixis libertatr̃ quid
quod sexe indigna petitõ. dignrã rexulse p̾buit ma¬
liam. Quid ꝙ sepe eciam petenti rexulsã utibs fuit
cuĩ quod petierat mixetrasse daxnosum erat d̾ Imiꝰ¬
tain patror repulsaur .r. si ĩuista ẽ rexulsa iusta g
petitio. gaude curꝰꝙͣ etiam pocius culxam eẽ ꝙͣ tuã.¬
d unde non merui ⁊ exulsam tuli ⁊ multise magͥ
merctos pitãt. unde penctus inl merent᷑ hunic re¬

Expanded text:
epulsam passus indignor. Vis ne igitur quecunque poposceris adipisci, ita ut negari tibi nichil possit? Vide ne intolerande superbie sit hoc velle. Meminisse Magni Pompei decuerat, quo nescio an Cesaribus, supra humanam magnitudinem summo etiam imperio gloriosis, negata cognovimus: et tu graviter unam aut alteram fers repulsam? Denique quam multa quotidie Deus poscit ab homine nullius rei indigens, nec impetrat? Non possum equo animo repulsam pati. Cur petendi tibi arrogas licentiam, et negandi aliis carpis libertatem? Quid quod sepe indigna petitio, dignam repulse prebuit materiam? Quid quod sepe etiam petenti repulsa utilis fuit, cui quod petierat impetrasse, damnosum erat? Iniustam patior repulsam. Si iniusta est repulsa, iusta ergo petitio: gaude cuiuscunque potius culpam esse quam tuam. Unde non merui repulsam tuli. Multi se magna meritos putant. Unde penitus nichil merentur; hinc re
Abbreviated transcription (Latin):
Quid uel ꝯtextis hoc nocuit uel ꝯte ptoribꝰ pfut d
Sꝑuor ⁊ irrideor R Irrissim̃ nrestio quid et histriom¬
opus alter alterũ ⁊idit d spnor ab aliis ⁊ recordare
en tu alios aut spnas aut soreueꝵ. hic est mes humanꝰ
spuere ⁊ spni mictuo uos uitissim. odio mutuoq piite
ꝯtempxtu ⁊̃ m̃l̾tꝭ aliis esse uenerabiles neminẽ uenãtes
pbatere uoltꝭ deo. cuiꝰ oꝑũ nullũ nobis placet roq pla¬
talibꝰ carissimus ⁊ ab hiis Diliganiur Illud gͦ pelariꝰ
mabachie ꝓphete Nonquid non pr̃ unꝰ oñi nrm̃.

Expanded text:
Quid vel contemptis hoc nocuit, vel contemptoribus profuit? Spernor et irrideor. Irrisivum nescio quid et histrionopus? Alter alterum ridet. Spernor ab aliis. Recordare, an tu alios aut spernas, aut spreveris. Hic est mos humanus, spernere et sperni. Mutuo vos vicissim odio, mutuoque premitis contemptu, et vultis aliis esse venerabiles, neminem venerantes. Placere vultis Deo, cuius operum nullum vobis placet, eo quo platalibus cari simus et ab his diligamur”. Illud ergo preclarius Malachie prophete: “Numquid non pater unus o
Abbreviated transcription (Latin):
bĩs appet at tirãni latet. mon tamen mĩs affliat
purpureo uelamtẽ tectũ uluiꝰ. meq m̃mꝰ auree eͣt¬
uãt ꝯpedes ꝙ ferree Est ⁊ sua ut in sordibus utq
in ficturo sic ⁊ in lanciis ac splendore miẜia aurea
quid̃ tirãnĩ uestꝭ extrinsecꝰ. obũtẽ ilłã ardẽtibꝰ
nttꝰ acuseis plena eᵈ̾ eta it uides non penitꝰ aut
dxune seuiũt tirami aut multa plebs p̾mit᷑ d.
Inclemẽtissimꝰ nobis ĩ dñe ⁊. non tot passuũ rẽ
ut dñ n ͨ tam late fure̾nt ñ połi in sanirẽt ⁊ cuiq
ciu̾iũ pro se carior foret res p̾uata ꝙͣ publita. uolux¬
dino sua fert patria. ⁊ ac noñ unũ s trittita sil.

Expanded text:
 minus tamen affligit purpureo velamine tectum vulnus, neque minus auree gravant compedes quam ferree; est et sua, ut in sordibus utque in fumo, sic lautitiis ac splendore, miseria. Aurea quidem tyranni vestis extrinsecus? Obverte illam: ardentibus intus aculeis plena est, ita ut vides non penitus aut impune seviunt tyranni, aut inulta plebs premitur. Inclementissimus nobis est dominus. Non tot passim essent domini, nec tam late furerent, nisi populi insanirent, et cuique civium pro se carior foret res privata quam publica, volupdominum serva fert
Abbreviated transcription (Latin):
de cbio populari capͫᵐ¬
opulus meodit Rato hẽs quẽ pdixerã poplaris finem gr̃e
pro dilicõne odiũ d. poplus gratis odit me R Miraris
ꝓsine causa odit/ q̃ fñ distrecone dilexerat ꝯseguent hoc illius
bñ molestia exulat ibi Regͣre impetũ est mcͣe d. Edit me po¬
pulus A liec uelua miarie ꝓmpta ẽ segnis offitõ uulgi amor
ab ioato poplbis ꝓuicies imꝑar ꝑicliũ ac sepes. d Poplo odio

Expanded text:
DE ODIO POPULARI Populus me odit. Habes quem predixeram popularis finem gratie, pro dilectione odium. Populus gratis odit me. Miraris quod sine causa odit, qui sine discretione dilexerat? consequens hoc illius, inde modestia exulat, ibi regnare impetum est necesse. Odit me populus. Hec belua iniurie prompta est, segnis officio. Vulgi amor ab irato populo pernicies, impar periculum a
Abbreviated transcription (Latin):
omña esse debet si non sũt non casũ filnĩ ẜ iustina tud
ddefle ⁊ condiciorẽ obliurone̾ .d. filii infantemisam
mortem queror ri nuilla mors miẜa quã mis au̾
nõsequaur quo ꝑiculo infans tuꝯ ĩmunis da h
fans meus ptixitio xernit re qualit̾ quis ꝑent a
iefert modo ne turpit᷑ pereat ⁊ pire tmxit̾ ñ de

Expanded text:
si non sunt. Non casum filii, sed inscitiam tuam defle, et conditionis oblivionem. Filii infantis miseram mortem queror. Nulla mors misera, quam mors anime non sequetur, a quo periculo infans tuus immunis est. Infans meus precipitio periit. Qualiter quis pereat, quid refert, modo ne turpiter pereat? Et perire turpiter non
Abbreviated transcription (Latin):
nabuloꝵ ⁊ecordatõ ⁊ quetũq beneuolencia ꝑctura iuide¬
rẽtur. ub̃i semel a recto calle deflexũ est. odiũ et ꝯtĩx¬
tũ pariũt. sit natine rebellantꝭ ardor air̃ optiẽ quidꝰ¬
ato pro obsequiã atq huadtate placabitur uix r̃ eñ tã

Expanded text:
nabulorum recordatio, et quecunque benevolentiam paritura videnabulorum recordatio, et quecunque benevolentiam paritura viderentur, ubi semel a recto calle deflexum est, odium et contemptum pariunt: hic nature rebellantis ardor animi, optime quidem pro obsequiio
Abbreviated transcription (Latin):
are igctur te concordem. habet unammĩtas fratha que
unũ ex diobus facere debuit in duo iam non diuersa
s cortraria penitusꝙ pũgnãtrã scissa esti gũe s ani¬
qũd malũ quia et mũdus ⁊ dmũdi caput abinitio hũe¬
tie siuidem uetus orbis rome s uetustior totiꝰ orbis m̃¬
famia est fracteruo sangne madui̾sse. tu quod in singlis
in uno tot miliũ quid stixeas non hares d. Est michiꝰ
distors donni frater ie an et hec miraris eẽ mugͣ in
domo quod in noĩs materm uteri fuit angustiis. ubi elm
ti faciũt quod non nati folent .d. nulla m̃ apud frem̃ grã¬
⁊̃. x. multo p̃us lic in stolis edoctus ꝙͣ domĩ exꝑtus ec̃
Debueras. ꝓuisa uero net querim᷑ n ͨ miram᷑. D odiosũ
frem̃ habeo ac distordem .r. ut ferme nullꝰ amor equier
fraterno. sic nullus inst te ubi ceꝑit iniquiꝰ odiũ. nulla
acrior d̾iudia. sic paritas mcitat aios̃ atq incendit tum
cedendi pudor ⁊ amor excellencie eo ardentior quo in t¬

Expanded text:
ne igitur te concordem habet? unanimitas fraterna, que unum ex duobus facere debuit, in duo non iam diversa, sed contraria penitusque pugnantia scissa est. Grave sed antiquum malum, quod et mundus, et mundi caput ab initio habuere, si quidem vetus urbis Rome, sed vetustior orbis infamia est, fraterno sanguine maduisse. Tu quod in singulis in uno tot millium, quid stupeas, non habes. Est michi discors domi frater. An et hoc miraris esse magna in domo, quod in ipsius materni uteri fuit angustiis, ubi olim, ti faciunt, quod non nati solent? Nulla michi apud fratrem gratia est. Multo prius hoc in scholis edoctus, quam domi expertus esse debueras: provisa vero nec querimur nec miramur. Odiosum fratrem habeo ac discordem. Ut ferme nullus amor equior fraterno, sic nullum, ubi inceperit, iniquius odium, nulla acrior invidia. Sic paritas incitat animos atque incendit, cum cedendi pudor, et amor excellentie, eo ardentior quo incu
Abbreviated transcription (Latin):
mõ ses dãpna᷑. uite statꝰ iusꝰ erat/ uñ abud platõis q̃ cũ celibensꝰ
castã q dui uitã cemusset / ad ext̾mũ sac̾ficasse legx̾ nature nr
s̃ Illam placaret quã sit uiiendo uiolasses⁊ ĩ quã cͣũ peccasse
uidẽtur Nurũ id. tam. docto. hom uidi̾ poc̾iusse / s iusũ eẽ uonẽ
duͫ Erũt qͦq q̃ fortitu ᷠͤͫ enũentissimã clar ͫ ã q untutt auã¬

Expanded text:
Platonis, qui cum celibem castamque vitam diu tenuisset, ad extremum sacrificasse legitur nature, ut sibi illam placaret, quam sic vivendo violasse, et in quam graviter peccasse videretur. Mirum id tam docto homini videri potuisse, sed visum esse non est dubium. Erunt quoque qui fortitudinem eminentissimam clar
Abbreviated transcription (Latin):
pede calcãtes Eexga. aditedos p̃tea in ẜmox̃e in cosiliũ / m
cõuictũ s⁊ quos queso utiq ꝓcrces stultos ebos ꝓfidto ĩsolẽtes
qui neqt smonẽ. Reneãt/ neq ꝯsiliũ hẽant ⁊  c̃orctum
fedent salutẽ iunte q dñi. ⁊ prr̃onii ⁊ fame signes gule aid
prop̾e ac libiditi. ingilantissum curatores uerũ cͭ ideo. fortassis
hoc obsulit qr in fruo pũ optinat᷑ qd iã añ de aĩto dixorat fidelẽ
sicrepidid̃ facies credo nõ cogitãs exoptĩo gene̾ hoñ amitos ẽ̃
solitos smos ex pessiõ equide̾ nõ si nulle ãnis lupaĩ agnũ cre¬
uderis / agia fiet d. Obsideor suuis quid ꝯsillii afftit R Rũꝙͣ

Expanded text:
pede calcantes: admittendos pretera in sermonem, in consilium, in convictum. Et quos, queso? Utique procaces, stultos, ebrios, perfidos, insolentes, non neque sermonem teneant neque consilium habeant et convictum fedent, salutis viteque domini et patrimonii et fames segnes, gule autem proprie atque libidinis vigilantissimi curatores. Verhoc consuluit, quia in servo verum opinatur, quod iam ante de amico dixerat: “Fidelem, si credideris, facies.” Credo, non cogitans ex optimo genere hominum amicos esse solitos, servos ex pessimo; equidem non si mille annis lupum agnum credideris agnus fiet. Obsideor a s
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ubi habenda patiã ut robiq queriõnie nusꝙ̃ equa¬
ĩonitas. sic in deũ inq horee grati estt d diuꝰ¬
um̃ pr̃ ⁊ ueniet tempne qñ hũt ipm prem̃ sus¬
is dicnir. ꝑlumis mollior iideat᷑.d dirã prcħ
hẽs ⁊ prem dum habueris non aggnostes.
abeo filũ ꝯtumacem ⁊ eriũ ẽ ut qui pret
ferre nõ potas filiũ feras utiq fartirã p̃mõt

Expanded text:
et ubi habenda patientia, utrobique querimonie, nusquam equaet ubi habenda patientia, utrobique querimonie, nusquam equanimitas. Sic in Deum atque homines gratis estis? Duiet tempus quando hunc ipsum patrem susis durior, plumis mollior videatur. Durum patrem habeo. Patrem dum habueris non agnosces. abeo filium contumacem. Equum est ut qui patrem ferr
Abbreviated transcription (Latin):
imperiũ usurpatꝭ duꝑlex indignitas ita fit ut in.¬
solentia Iuuenilis. undiq rerũ turbet offina. hinc
forte ꝓhibiti de patrũ asꝑitate querm̃ de ur̃o digͥ
uidicio quibus omiã liceant ob id unũ ꝙ nati este
⁊ platere uobis ad specłm didiciste. tum demũ tũ
preesse ceꝑite censuri ꝙ id uobis turpitꝰ añ t̾exus
optatũ esset .d. Riidus pr ẽ m̃ 2. quid si puis t̃
rihor pater filio rigidã pietatẽ prĩfilius obseq̃ñ.
ren̾dens obediãmꝙ hiuilem d. de mitulio torquato
d historiis ⁊ apud martũ tulliũ legisti it puidul⁊¬
pes in pr̃em. idem acerbe seuerꝰ in filiũ fuit Iola¬
gi forte uidicio rephens in alt̾o ab m̾corruptis
extimatoribꝰ in utroꝙ laudatissimꝰ tadta diusitas
reud est. d pater durꝰ ẽ mͣ .⁊ sero bona urã conmes¬
rets mortales. at cĩ noste inceꝑitꝭ niis utꝭnosati
ħuic et pr̃tiã fastidite ⁊⁊ amissa lugete alc̾lo soꝑ¬
be minis. ulterũ umis huĩlit̾ ⁊ ubi atende gratis

Expanded text:
imperium usurpatis, duplex indignitas. Ita fit ut insolentia iuvenilis undique rerum turbet officia. Hinc forte prohibiti de patrum asperitate querimini, vestro digni iudicio, quibus omnia liceant, ob id unum, quod nati estis, et placere vobis ad speculum didicistis, tum demum, cum preesse ceperitis, sensuri quam id vobis turpiter ante tempus optatum esset. Rigidus pater est michi. Quid, si pius est rigor? Pater filio rigidam pietatem, patri filius obsequium reverens obedentiamque humilem debet. De Manlio Torquato in historiis, et apud Marcum Tullium legisti, ut perindulgens in patrem, idem acerbe severus in filium fuit, vulgi forte iudicio reprehensus, in altero ab incorruptis extimatoribus in utroque laudatissimus: tanta diversitas rerum est. Pater durus est michi. Sero bona vestra cognoscitis, o mortales, at cum nosse cepistis, nimis agnoscitis; hinc et presentia fastiditis et amissa lugetis, alterum superbe nimis, alterum nimis humiliter; et ubi agende grates,
Abbreviated transcription (Latin):
consolõ Reget᷑ cogita quot iudistat tarũ dñot. A
de huic scriptit famaq cognitos recordare. Respite
arturi fabulam et historiat deliquorũ in mentẽ redeat
olimpiat philippi cleo patra ꝑt holomei acramenont
clithemeistra. menelaꝑ helena. pasiphe menoyt . pe¬
drathesei ne ue ipãm urbẽ romã olmi quos diẽ quoddã
quasi pudicicie ce plũ eẽt malihuiꝰ ex ꝑtẽ credas Re¬
deat a d memorian metella uxor sisse illus quisi ei
nosset adulteria nõ tnĩ rome ꝑ q omẽm ptaliam ui¬
gata si que athemt iã ac ꝑgreciã cantãtantur nuinne¬

Expanded text:
consolatio. Reges cogita quos vidisti ac terrarum dominos; consolatio. Reges cogita quos vidisti ac terrarum dominos; dehinc scriptis famaque cognitos recordare; respice et Arthuri fabulam, et historias reliquorum, in mentem redeat Olympias Philippi, Cleopatra Ptolemei, Agamemnonis Clytemnestra, Menelai Helena, Pasyphe Minois, Phedra Thesei, neve ipsam urbem Romam, olim quoque dum quoddam quasi pudicitie templum esset, mali huius expertem credas. Redeat ad memoriam Metella, uxor Sille, illius qui si eius noscet adulteria, non tantum Rome, perque omnem Italiam vulgata, sed que Athenis
Abbreviated transcription (Latin):
fuit ⁊ inde mali ꝓcessit micuĩ. unĩ ⁊emediũ debebatun. ꝙͣius
autẽ ꝓudoi. semine ꝓpͥut iurocerte prudencia atq ꝯftatia
suarẽ debet ⁊ta ꝙ om̃is in uto ꝙͣ in muliere demẽtia aĩq
leutat eo est fedior quo iuro debita magit est grauitat¬
d. Cõiugit᷑ adulterio mestꝰ sũ. R. uisitatꝰ colonuetꝰ ĩueria
nec nnmis crebra iux crebrio quigñ ꝙ adulternĩ usut est
feiãm unã tuã totã atiinte grã uoluisses qd̾ nec fero¬
cissimis tirã norũ nec regũ maxĩs tua possit etate con¬
tungẽ nec priore potuerat. mitto recencia ne quo forte
pñciũ offendã tuciꝰ est herculẽ ferire ꝙ̃ iullicũ srec
uerocũcta ueterũ actingã sor misdatissimorũ hominũ
dextra beuaq ader ut̃ qui uel
calcatãq chori
side̾ lugeant uel ignarisoli uulgo nõ dedetorit itridat᷑
Hebriora illa quid̃ nũꝙͣ q nõ aurib modos oculit᷑ quo¬
tũq srarũ prexeris de futura. at maiorib maior mest

Expanded text:
fuit, et inde mali processit initium, unde remedium debebatur, quamvis autem pudor femine proprius, viro certe prudentia atque constantia sua esse debet. Itaque omnis in viro, quam in muliere, dementia animique levitas, eo est fedior, quo viro debita magis est gravitas. Coniugis adulterio mestus sum. Usitatus dolor, vetus iniuria, nec minus crebra: vix crebrior coniugii quam adulterii usus est. feminam unam, tuam totam atque integram voluisses, quod nec ferocissimis tyrannorum, nec regum maximis potuit tua etate contingere, nec priore potuerat? Mitto recentia, ne quos forte presentium offendam: tutius est Herculem ferire quam villicum. Nec vero cuncta veterum attingam: formidatissimorum summorumdextera levaque aderunt, qui velcalcatamque thori fidem lugeant, vel ignari soli vulgo noti dedecoris rideantur. Crebriora illa quidem, nunquamque non auribus modo, sed oculis quocunque terrarum perrexeris defutura; at maioribus maior inest
Abbreviated transcription (Latin):
poces accusare nõ fugã d. fidi ixor. abũt R Sin hoc doles dignns
es ut manserir digius ut Ridtat / de uxore sterile cap ͫ ⁊en dosi¬
terilie apor est niclti Rõi unũ ꝯuigalis ĩcomidi utmdĩ sta¬
litas oeseꝯuusas facit atq hũiles / Qmi pliuoiõs pari ia sco
uxor credit el. sed dnã. sterilis aut̃ fler ⁊ tacet aiiam helcam
menũsti d. uxor michi steoilis obtigit R modo ⁊ cõiigis spudnt
alienos. quod est ĩ om̃i uxoris liuoia ac feditate duoi ͬ̃ s iistõ
infantulos malusset/ Eterilitas oĩa tedia hec submonii dietta¬
lis inor est / R uide ne qd̵ multi faciũt uiciu̾ tuũ altiꝰ obicias
mulre ui uiro impte inse scerilis / nuxte post aliis pepere dultilia
est uxor. R. Qui stis qualẽ fili̾ parer̃ si fecũda tẽt quarũdẽ
si septimꝰ scuerꝰ ãr millas uxores ãt steoides huissẽt

Expanded text:
potes accusare, non fugam. Feda uxor abiit. Si de hoc doles, dignus es ut manserit, dignus ut redeat. 22 DE UXORE STERILI Sterilis uxor est michi. Unum coniugalis incommodi remedium: sterilitas obsequiosas facit atque humiles. Que plurimos parit, iam non uxorem se credit esse sed dominam. Sterilis autem flet et tacet. Annam Helcane meministi. Uxor michi sterilis obtigit. Modo de coniugis impudicitia et filios alienos, quod est in omni uxoris iniuria ac feditate durissimum, si miinfantulos maluisses? Sterilitas omnia tedia hec submovit. Sterilis uxor est. Vide ne, quod multi faciunt, vitium tuum alteri obicias. Multe uni viro nuper vise steriles, nupte post aliis peperere. Sterilis est uxor. Quid scis qualem tibi filium pareret, si fecunda esset? Quarundam si Septimus Severus, aut nullas uxores aut steriles habuissent
Abbreviated transcription (Latin):
difficltas sit multo difficilius est obsturis p̃ claris ducib ⁊ctũiter
lenuisse Cui uxoris q̃d hic uero te age᷑ opporttar Et quoꝵ prõ łeim
memsse/ pllulo. supͭ  monui si natoꝵ respici qui uiri quos flis
hũere fabꝰ maxiꝰ ac scipio affortanꝰ ⁊ põpenis magn ꝰ nb nñ
imperni atq opi ẜ etatis ⁊ glorit sequor ordinem q̃ aut uifpasĩcꝰ
alio. hortenciꝰ ac cicero. Qud̃ postrtino filiã augustꝰ cesar atͦ qui ᷑
filiu̾ germamiꝰ magͣ de luce magͣs tenebais. uidebis. ⁊ dtelliges¬

Expanded text:
ctum iter tenuisse. Sin uxoris, quid hic vero te agere oporteat, et quorum pro remedio meminisse, paulo supra monui. Si natorum, respice qui viri, quos filios habuere: Fabius Maximus ac Scipio Africanus et Pompeius Magnus non enim imperii atque opum sed etatis et glorie sequor ordinem; quem aut Vespasianus alio Hortensius ac Cicero; quam postremo filiam Augustus Cesar, aut quem filium Germanicus. Magna de luce magnas tenebras videbis
Abbreviated transcription (Latin):
quisq est .d. Comugalit michi fides frangitur.R. uidene
tu hanc alnt nõ maritis tñ s uxoritue fregerit namst
qui ab uxore exigũt qd̾ nõ prant qui lastuuã suã titulo
urbanitatib excusant alienã ut grauissimũ stelus seueris¬
sune pumentes qui cuncta sibi ꝓmiserut cuencta aliis ne¬
gent. nnquissum iudices qui de pudicicia iudicẽt ĩudici
npugne passim agũt omma et seusoluti legib uacta
libidiner apũit᷑ uxon oculũ paruꝑ inflexerit adulter ir̃
rea sit quasi uero dñi nõ mariti ip̃i quidẽ ille autẽ nõuxores
diuine atqz humane. domꝰ socie s capte ex hostib autẽrte

Expanded text:
quisque est. Coniugalis michi fides frangitur. Vide ne quisque est. Coniugalis michi fides frangitur. Vide ne tu hanc aliis, non maritis tantum sed uxori tue fregeris. Nam sunt qui ab uxore exigunt quod non prestant; qui lasciviam suam titulo urbanitatis excusent, alienam ut gravissimum scelus severissime punientes; qui cuncta sibi permiserint, cuncta negent iniquissimi iudices; qui de pudicitia iudicent impudici, impune passim agunt omnia, et ceu soluti legibus, vaga libidine rapiuntur. Uxor, si oculum parumper inflexerit, adulterii rea fit, quasi vero domini, non mariti, ipsi quidem, ille autem non uxores, divine atque humane
Abbreviated transcription (Latin):
dicicre Nam si tirrpit᷑ insamat ꝓpe gauadũ est cam̃ adẽ
diuorcir .d. adulea uxon est.P. de dulteriũ sept quidꝰ egu
arãtiꝰ expetiti quigii sepe unũ alt̾iit adulteriĩ pena est
etq iustior si multorũ cognita antu unꝙͣ alii fecerit᷑ bii
hoc tibi fieri nũc ab alio dignũ sit ĩiusta eiũ atq inpuas
est q̃rela pati qd̵ fecerit indignãtis et ab alio digiu¬
sit expectare alti quod feceris lex mor alit iubet. et face
alñt qd̃ tibi ab alũt fieri uit sanctũ adeo dognia est utiͦ
ꝑfani etiã coce̾te sentẽtir grauitate atq equitate
landauerint. s mort alit petulãcie licẽtia legũ salibru
abrogatrix omẽ fat ne phat q confũdit. ĩtaq passiui
adultii occursant qui cũ thalamo iucmorũ quigiaqi
fedauer int suat᷑ intermi ꝯuiget uel in publicoterii
cerni nolunt et si quis in illas oculũ dũt flexit insamant
bic seuer. alns sic indulgent᷑ sibisit miquus rexarbitem

Expanded text:
dum est: causam adesse divortii. Adultera uxor est. Adulterium sepe quidem equo ardentius expetiti coniugii, sepe unum alterius adulterii pena est, eoque iustior si multorum. Cogita an tu unquam alii feceris, unde hoc tibi fieri nunc ab alio dignum sit. Iniusta enim atque impudens est querela pati quod fecerit indignantis; et ab alio expectare, alteri quod feceris, lex moralis iubet, et facere aliis quod tibi ab aliis fieri velis, sanctum adeo dogma est, ut illud prophani etiam cogente sententie gravitate atque equitate laudaverint. Sed mortalis petulantie licentia, legum salubrium abrogatrix, omne fas nefasque confundit. Itaque passim adulteri occursant, qui cum thalamos vicinorum coniugiaque fedaverint, suas interim coniuges, vel in publico cerni nolint, et si quis in illas oculum deflexit insaniant: sic severus aliis, sic indulgens sibi, sic iniquus rerum arbiter
Abbreviated transcription (Latin):
mo talud cõteptore ĩ numezabidbet sunt homiinad naseet
quib oĩb una uirt obicitur .d. impu dica nuchi eft uxon¬
R. Audica ĩsignit ĩꝑiosas efficit matronat nichi netur
que sibi inchil est constia hruic malo igit᷑ hoc saltẽ bom est
de iã molesta nunꝰ incipiet nun ꝰ q insolens̃ lesa eiũ consã
rosa est que se menunt ĩpudicã .d. lastua est uxon ꝑ rõ
iusuirãdũ si formosa nõ curãdũ si de formt. d. xxonia

Expanded text:
nt hominum miserie, quibus una virtus obicitur. Impudica est michi uxor. Pudicitia insignis, imperiosas efficit matronas, nichil metuit que sibi nichil est conscia. Huic malo igitur, hoc saltem boni inest: esse iam molesta minus incipiet, minusque insolens. Lesa enim consciero est, que se meminit impudicam. Lasciva est uxor. Non mirandum si form
Abbreviated transcription (Latin):
carebaut pi honoris tñ tr detoris i̾memboes et t̾iors ĩtest¬
iet dopnare q er dũ fosse s̃ terram mue ꝑ historias oc̃¬
sabinir i. mut᷑ tot exemplis et tã claris ⁊ tam sacris ob̃¬
faitꝰ ntatã pudicicis ruina. tot ꝓbris illustriũ cõcussam
paululi᷑ hũiliores tõtubili fidem defle. di xxor adultera
i p. Id nõ nullis nũtada in melius uite eam fuit qui ma¬
eitali cõpede lic̾tat iecto q ꝯrami faste ire altiꝰ ceptoũt

Expanded text:
t honoris tamen et decoris immemores, et terroris incestive damnateque et defosse sub terra vive, per historias occursabunt. I nunc, tot exemplis et tam claris et sacris obrutus, in tanta pudicitie ruina, tot probris illustrium, concussam paululum humilioribus cubiculi fidem defle. Uxor adultera est. In nonnullis mutande in melius vite causa fuit, qui, maritali compede liberat
Abbreviated transcription (Latin):
huit maiestat prĩs obsterinsse debuerat. snnulqieat
filia et noiẽ et lastuua matri panharũꝙ seu iute sest
fortune uestignt herens iulia seueri nõ sat pudicitie
faustũ nomẽ quid domiciã quigẽ domitiam. quid hertila¬
iuliam claudiĩ seu qñ hic alt̾arũ fortunatꝰ ꝯuigũ pã¬
ciociubat illa faciens q̃ ⁊ eferoi eciã pudon phibet
Quid has ego qui ue alias stringã seu quid formxau¬
gustis meretricib nõ angustns sit quarũ ꝯmemota᷑
nõ ꝙ alieno quisꝙͣ insi maliuolus delectetur malos
hiuilioris fortur̾ hõĩem indignãten pati que tocient
nũdi dũos passot nouit uel nõ ferenda moliciet᷑ uel
suꝑbia iudeat᷑. Toller anda cuiq suasoret᷑ illa equut¬
ꝓ. quiunẽ ꝑius ꝯstat ex maxĩs ĩiudiosissimit ꝓ nor¬
taliũ. proude nõ hoĩb tñ nuptab̾ s deo eciã despõsitab
in hec fiagicia labi solitat indet ⁊ ꝓpudor nictãn
sponsi reuerẽtia infelice̾ precipitẽ ꝙ aiãm nc̃ srenae

Expanded text:
sse debuerat; simulque huius filia, et nomine et lascivia matri par; harumque seu vite seu fortune vestigiis herens Iulia Severi, non sat pudicitie faustum nomen. Quid Domitiani coniugem Domitiam? Quid Herculanillam Claudii, seu quando hic adulterarum fortunatus coniugum pricircuibat, illa faciens que referri etiam pudor prohibet? Quid has ego, quidve alias stringam, seu quis tam fornix augustis meretricibus non angustus sit? Quarum commemoratio, non quod alieno quisquam, nisi malivolus delectetur malo, sed quod humilioris fortune hominem indignanter pati que totiens mundi dominos passos novit, vel non ferenda mollities, vel superbia videatur. Toleranda cuique sua sors, illa equs invidiosissimisque mortalium. Proinde non hominibus tantum nuptas, sed deo etiam desponsatas, in hec flagitia labi solitas vides: ac proh pudor, nec tanti sponsi reverentia infelicem precipitemque animam frenat:
Abbreviated transcription (Latin):
consortio. nec me fugit. quid adu̾sus hec dicisoleat ab
hñt quoe mi serie delectat᷑ sue. Matͥmoniũ ĩquiut̾ exꝑtes
mat̾ͥmonia ꝗtẽpnat̾ et ue est in ꝓubio uulgari. uxorẽ
u̾berat qui nõ habet. ego ꝯtra nullos de quigio queriso¬
litos. a udiui insi qui sarcinã quigii ꝑtulissent. R. Con¬
iuge̾ amisi optimã r. Et que optime queque iurorũ
amanitissime iudent᷑. colo ac susspicõnb aliquãtotet̾is
acriꝰ in ardescũt quo ĩcẽdio conflagrare pacẽ domesticã

Expanded text:
consortio, nec me fugit, quid adversus hec dici soleat, ab consortio, nec me fugit, quid adversus hec dici soleat, ab his quos miserie delectant sue: “matrimoniorum, inquiunt, expertes, matrimonia condemnant.” Et, ut est in proverbio vulgari: “uxorem verberat, qui non habet.” Ego contra nullos de coniugio queri solitos audivi, nisi qui sarcinam coniugii pertulissent. Coniugem amisi optimam. Et que optime, queque virorum amantissime videntur, zelo ac suspitionibus aliquanto ceteris acrius inardescunt, quo incendio
Abbreviated transcription (Latin):
molentius estuat. uel instantẽ gͦ. iute mutationẽ urlut
ude periculũ nõ eẽt uenture utiq senectutis pondꝰ
at fascidiũ declinasti. graue iuuenib quigii iugũ semb
grauissimũ durũ inꝑcabile .d. Ami si iuiuenẽ uxorem¬
2. heu ꝓlet ex cõlugio querit᷑ seu uoluptab. quorũ alt̾ũ
marti est all̾um adulterii ad utrã libet aption iuuẽtꝰ siue
hit᷑ autẽ ab uxore ꝑceptis suie horũ altero eo illã ꝑuenire
optabat insi inhabilit᷑ ad utrũq eẽt suie ad h. nc in habile
semofieri posse habilenii sꝑabat quid insi uotũ suꝑuatiuũ
spes insula est. D. dimissa dulg quige solꝰ san. R.
ĩniudiosa uero solitudo est malis caruisse comitib uacuo
nchil est molliꝰ cubili nichil dutuꝰ occupato aĩt dulces
sopnot᷑ et iugillias honestas amãtib. honestũq aliqͥr
altũq uersantib. nil egreguis ceptit᷑ in festuit muliebri

Expanded text:
vinolentius estuat? Vel instantem ergo vite mutationem, vel ut vinolentius estuat? Vel instantem ergo vite mutationem, vel ut inde periculum non esset, venture utique senectutis pondus ac fastidium, declinasti. Grave iuvenibus coniugii iugum, senibus gravissimum, durum, importabile. Amisi iuvenem uxorem. Seu proles ex coniugio queritur, seu voluptas, quorum alterum mariti est, alterum adulteri. Ad utrumlibet aptior iuventus. Sive his autem ab uxore preceptis, sive horum altero, eo illam pervenire optabas, ubi inhabilis ad utrunque esset? Sive ad hec natura inhabilem senio fieri posse habilem sperabas, quid nisi votum supervacuum, spes insulsa, est? Amissa dulci coniuge solus sum. Invidiosa vero solitudo est: malis caruisse comitibus. Vacuo nichil mollius est cubili, nil durius occupato, animis dulces somnos et vigilias honestas amantibus, honestumque aliquid altumque versantibus. Nichil egregiis ceptis infestius muliebri
Abbreviated transcription (Latin):
e ꝙ̃ fucure spenioncipias neq ꝙ pupe initegra
litut actigerit crebroinauiculam uentie cridab¬
D.Conuigii uinculiẽ quo tenetar mort᷑. dissoluit¬
bilis sit libertas et ꝯsuui cicetonis amplectere iui
uxorẽiuuatissinã. ⁊ adi̾sũs ꝙ̃ frustra mortit au¬
uilũ expectandũ esset dũ repudio dnuisisset hor¬
tantib amicis ut aliam duceret. gron posse suual
se utore et sapiẽ studis dare oꝑam respondit.x.xxx¬
dem tonani ꝑdid̃i. R. Quid si hoc eccam non iacturra
si lucadet magn fuga perituli est utxno sit bonansa¬
perare constante ibi que ⁊ mes notud ilud sanumn iucdt
uarudet mutabibe semꝑfemna .d. uxorẽ bonã ac
iuenilieuo fioridã amisi. R. Parũ ne igitur noti fe¬
minei mores st̾ ꝙͣ multas pudicissimat᷑ adobestentulas
inpudicas et lastiuas aq uħ iudinia dirdor nãq libidinis
nociẽs uetule ossib incubuit, quasi ignis in ligno arido

Expanded text:
quam futuri spem conspicias, neque quod puppe integra quam futuri spem conspicias, neque quod puppe integra litus attigeris, crebro naviculam ventis credas. Coniugii vinculum quo tenebar, mors dissolvitbilis sit libertas, et consilium Ciceronis amplectere, qui uxorem vivacissimam, et adversus quam frustra mortis auxilium expectandum esset, dum repudio dimisisset, hortantibus amicis ut aliam duceret, non posse simul se uxori et sapientie studio dare operam respondit. Uxorem bonam perdidi. Quid, si hoc etiam non iactura sed lucrum, et magni fuga periculi est? ut enim sit bonam reperire, constantem ubi querimus. Notum illud summi vatis: varium et mutabile semper femina. Uxorem bonam ac iuvenili evo floridam amisi. Parum ne igitur noti feminei mores sunt? Quam multas pudicissimas adolescentulas, impudicas ac lascivas anus vidimus? Ardor nempe libidinis, quotiens vetule ossibus incubuit, quas ignis in ligno arido
Abbreviated transcription (Latin):
diguasi qui sebrem ꝑdidit aut stabieni. interdũluei spẽ
est ꝑdere .di uxorĩ ꝓdidi .r. siunqͣ tibi fortassie opmigeꝰ
questũ una lux attulit quantit compedib elapsut et
Holent id quide̾ om̃s dice̾. et qui contrariũ scuit. Ego
aurẽ et si lona uxor. uel om̃io nuilier tona rarũ mta¬
ꝙ animal sit in teruis iutãde tñ alt̾tacionis causa pro¬
miserim uxorẽ tibi qualẽ dicit anussam neq ideo respon¬
dee ꝙ olmi dũ hec eadẽ questio agerent a pud seneca is¬
pondit pose te aliam priniã uel si fecerat facẽ iuel sin¬
ueneras inuenire muto sentenciam nols te sepul
de piculosain recentate ꝓ et si semel tene cefserit
sculte repetitur Cicuit centũ sismubet mulier mlli¬
ac qui bonã sinuem ne spet s uter qr ꝑiten ille adue¬
sitatẽ cumulare hic prospitatẽ de sormare caueat hc
momem casũ secundo ꝯiugio absi mẽdũ. Tu nuefͦ
si ut ais bonã quigemanusisqi preterito pocius gratule

Expanded text:
ut scabiem: interdum lucri species est perdere. Uxorem perdidi. Nunquam tibi fortassis opimiorem questum una lux attulit: quantis compedibus elapsus es, Solent id quidem omnes dicere, et qui contrarium sciunt. Ego autem, etsi bona uxor, vel omnino mulier bona, rarum mirumque animal sit in terris, vitande tamen altercationis causa, permiserim uxorem tibi qualem dicis amissam. Neque ideo respondebo quod olim, dum hec eadem questio ageretur apud Senecam, respondi: posse te aliam bonam, vel si feceras facere, vel si inveneras invenire. Muto sententiam: nolo te sepius rem periculosissimam retentare, quod, etsi semel bene cesserit, stulte repetitur. Citius centum sui similes mulier malat qui bonam, similem ne speret; sed uterque pariter, ille adversitatem cumulare, hic prosperitatem suam deformare caveat; sic, in omnem casum, secundo coniugio abstinendum. Tu nunc ergo, si, ut ais, bonam coniugem amisisti, preterito potius gratulare,
Abbreviated transcription (Latin):
si securri alit quã ꝓnucte̾do nõ posset m̃s
quid actinet ꝑꝓmicte p si imple nõ possis
intri ferẽde opis fatultatẽ fuisse aute inde
futo fper qua post modũ destitutꝰ sic nõ¬
bũ ergo didic̾as ut fallatissiã Reꝵ dĩũ spos
tam blanda ẽ ita se dulut̾ at larentꝰ insim̃¬
at sic ii uita diuellit᷑ d. uaadimonis ad me
addixi R Credo oblitꝰ Ĩllud thaletꝭ milesii
celebre docinuẽtũ uadimonis ad cõ noxam
⁊ quid de hec Ille sapiẽs uir dixerit pd
memorasse nõi in utile crediderim Dq in la¬
tinũ uersũ ab ausonis ad eũt modũ suuat
ꝑponde inquid noxa presto tibi est ꝑ mible
possem curre exempla ut ꝑlem pedes uades q
põĩtudĩs rees o uolo noĩatim quẽqꝙ̃ dice sibi
quisq uexũ dicat ⁊ secũ putet Spõde̾ quãtꝭ
dãpno fuit ⁊ malo d. Memet ip̃m spont ol¬
ligrĩs erraui R. Euror hic purgatorio igne
post obitũ nõ egebit ubi admissus ã purgali

Expanded text:
si succurri aliter quam promittendo non posset. Nunc quid attinet promittere? Quod si implere non possis, in tempore ferende opis facultatem, fuisse autem de futuro spem, qua postmodum destitutus sis, nondum ergo didiceras, ut fallacissima rerum omnium spes tam blanda est; ita se dulciter ac latenter insinuat, sic invita divellitur. Vadimonio me addixi. Credo oblitus illud Thaletis Milesii celebre documentum: vadimonio adesse noxam, et quid de hoc ille vir sapiens dixerit, quod memorasse non inutile crediderim, quodque in latinum versum ab Ausonio, ad hunc modum sonat: sponde inquit, noxa presto tibi est. Per mille possem currere exempla, ut probem predes vadesque penitudinis reos, sed nolo nominatim quenquam dicere; sibi quisque verum dicat et secum putet, spondere quantis damno fuerit et malo. Memet ipsum sponte obligans erravi. Error hic purgatorio igne post obitum non egebit: ubi admissus est purgabitur;
Abbreviated transcription (Latin):
pe certamen monistis opts qais. og̃ soest
ud hodie scelexis insigni p̾muo e octasier
ꝓposita fos omẽ abrũꝑit polidore obtintati
pauro ipotitur pone fids frc̃o poue unan¬
mes auntes in consilio e quinio in chorer de¬
qunt modicũ mt̾ illos̃ dicam pomiũ aureũ se

Expanded text:
rerum certamen movistis opes. Quis enim, queso, non hodie, sceleris insigni premio et occasione proposita, fas omne abrumpit; Polydorum obtruncat, et auro vi potitur? Pone fidos fratres, pone unanimes amicos in consilio, in convivio, in chorea; dehinc modicum inter illos non dicam pomu
Abbreviated transcription (Latin):
sugit uelut unibra ⁊ nũꝙ in eod̃ statu
ꝑmanet tit spõsam queris amisisse qui fiti¬
dudo ⁊ in horas decrescendo assidue te auc¬
di Sponsam in indicio amisi 2. In campoih
tutiꝰ ẽ inre ꝯg̾di ꝙͣ bello legib decertoe
ꝙͣ gladus legisti aput uirgiluẽ inr ⁊ põs
lanuẽ competitores quanta lis̃ ⁊ quis belli
siuis uictorem sponsa siquit᷑ uictũ mors
tibi spousa ꝑdita salua ẽ uita da Index me
puauit sponsa ⁊ adulter aut taptor sor¬
sitam te p̃uasset lumꝰ ẽ sponsam anuslse
amisisti s tra nõ esse didicisti d. Amisi
sponsan ⁊. Qmi amuctit ꝯuigomi muluph¬
ti egtudĩ liberatt At qui sponsani pẜca¬

Expanded text:
fugit velut umbra, et nunquam in eodem statu permanet.” Tu sponsam quereris amisisse, qui fugiendo et in horas decrescendo, assidue te amittis? Sponsam in iudicio amisi. In campo alii! Tutius est iure congredi quam bello, legibus decertare quam gladiis. Legisti apud Virgilium, inter illos Lavinie competitores, quanta lis et quis belli finis? Victorem sponsa sequitur, victum mors. Tibi sponsa perdita, salva est vita. Iudex me privavit sponsa. Adulter aut raptor forsitan te privasset. Levius est sponsam amisisse amisisti, sed tuam non esse didicisti. Amisi sponsam. Qui amittit coniugem, multiplici egritudine liberatur, at qui sponsam, p
Abbreviated transcription (Latin):
tlã puil nisi post factũ ceritit a bergo oculos hẽtis cecafon
po papta est upon anichi R. hoc genꝰ uutir nec reget eat
potuerũẽ et siphati massimissa et philipto herodet siuaafie¬
di Rapta est michi quinp. R. Qd semel tibi bit acciditit¬
ne lao
De impudica uxore capⁿͫ ⁊ͫ dolor

Expanded text:
etis, ceca frons est. Rapta est uxor michi. Hoc genus iniurium nec reges evadere potuere. Et Syfaci Masinissa, et Philippo Herodes suam abstulit. Rapta est michi coniunx. Quod semel tibi, bis accidit Menelao. 21 DE IMPUDICA UXORE Impudica uxor