comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uenena eorũ plus die ꝙͣ notte notent. Torpẽt enĩ
tis ⁊ nã fugide. Uñ ⁊ hieme in nodis torpent estate
soluũt᷑. Inde est ꝙ quicũq serpentiũ ueneno ꝑcutit᷑
p ͦ oostupestit ⁊ postea ubi in islo calestm̃ ipsũ uirus
exarserit statĩ hoiem extinguit. Actor Platea
dicit. ꝙ uenenũ quoddã est fugidũ ⁊ quoddã cali

Expanded text:
et venena eorum plus die quam nocte nocent, torpent enim tis et natura frigidae. Unde et hieme in nodos torquentur, aestate st quod dum quicunque serpentium veneno percutitur, primum obstupescit; et postea ubi in illo calefactum ipsum virus exarserit, statim et hominem exstinguit. Venenum autem dit.
Abbreviated transcription (Latin):
Razy u sup ᷑. Serpentes expellũt᷑ si domꝰ cũ cor¬
nibus cerui uel unguibꝰ capre uel sulfure uel galba¬
no uel pite uel bdellio uel lignis malorũ granatorũ
uel capillis humanis sb̾fumiget᷑. uel si ex aqua sal¬
armoniatus dissolutus fuit roret᷑ de hac etiã aqua¬

Expanded text:
unt. Serpentes expelluntur, si domus cum cornibus cervi, vel ungulis capre, vel sulphure, vel galbano, vel pice, vel bdellio, vel lignis malorum granatorum, vel capillis humanis suffumigetur, vel ex aqua in qua salammoniacus dissolutus fuerit, roret
Abbreviated transcription (Latin):
⁊erum Serpens caput abscondens totũ corpꝰ¬
ferienti obitit. Nam si caput euaserit amisso corpe
tpr̃e. quia cũ senuerit carnes suas ieiunãdo ꝯsiũt
donec cute laxata matie per foramen petre tͣnsi¬
ens ueterẽ pellẽ deponit ac iuuentutẽ induit. Ex¬
uit autẽ peslẽ a capite prius. Alocãder Serpẽs

Expanded text:
um, serpens caput abscondens totum ferienti corpus obiicit: nam si caput evaserit, amisso corpore, tempore; quia cum senverit, carnes suas ieiunando consumit, donec cuti laxata macie, per foramen petre transiens, veterem pellem deponit ac iuventutem induit; exuit autem pellem a capite. DE
Abbreviated transcription (Latin):
occultis accessibus serpit nec aꝑtis passibꝰ sed
squamarũ minutissimis nisibus repit. Illa autẽ q̃
tes s reptilia nominant᷑. Serpentes aũt etiã rep¬
tilia sũt qr uentre ⁊ pectore reptant. quorũ tot
uenena quot genera. tot ꝑnices quot speties. tet do¬

Expanded text:
occultis accessibus serpit; non enim apertis passibus, sed squammarum minutissimis nisibus repit. Illa autem quates, sed reptilia nominantur. Serpentes autem reptilia sunt, quia ventre, et pectore reptant; quorum tot venena, quot genera; tot pernicies, quot species; tot do
Abbreviated transcription (Latin):
tartaginense sortitus. it̾m excitũ faciẽs aut haud
ꝓtul a fluĩe bigrada castra ꝯstituit. ubi cum pluri
serpens mire magnitudinis deuoraret. regulus ad
expugnandã bestiã tũ ex̾citu ꝓfectus est. Sed cũ ni¬
co inpetu que phorrenda squamarũ cratẽ qĩ ꝑ ebli¬
quã scutorũ testudinẽ labebant᷑.. Hirũq modum
ne corpus lederint ipso corpore pellebãt᷑ suꝑ magnã
fero exanimari uidẽt balistas deferri iussit ꝑ quas
molare saxũ spine eius intuisum conpagẽ totiꝰ corpis
soluit per quã costarũ pedes ⁊ motus corporis agebã¬
tur. Uñ etiã hic serpens quid̾ diu tot iaculis ĩ uuln̾a¬
bilis ebsistit ad uniꝰ itus saxũ debilis tessit ac moxs
t̾tũuenta telis facile obp̃ssa est. Corĩ autẽ eius ro¬
mã deductũ quod ferũt fuisse tentũ uigniti pedum
spacio aliꝙͣ diu cunctis miraculo fuit. xuy de hii¬

Expanded text:
Carthaginense sortitus, iter cum exercitu faciens, haud procul a flumine Bagrada castra constituit. Ubi cum plurimes, serpens mirae magnitudinis devoraret, Regulus ad expugnandam bestiam cum exercitu profectus est. Sed nil ito, quae per horrendam squamarum cratem quasi per obliquam scutorum testudinem labebantur mirumque in modum, ne corp??s laederent, ipso corpore pellebantur, cum insupfero exanimari uideret, ballistas deferri imperauit, per quas motare saxum spinae eius incussum conpagem totius corporis soluit, per quam costarum pedes et motus corporis agebantur. unde etiam haec serpens, quae tamdiu tot iaculis inuulnerabilis obstitit, ad unius saxi ictum debilis cessit ac mox circumuenta telis facile oppressa est. corium aitem eiue Romam deuectum — quod fuisse centum uiginti pedum spatio ferunt — aliquamdiu cunctis miraculo fuit.\' Re
Abbreviated transcription (Latin):
est eo ꝙ uipareat. Nam cũ uenter o
ad partũ ingemuent Catuli nõ expeda¬
tes maturã nature solutionẽ cortosis eius latendo
ui eiupunt cũ matris interitu. Lucanus oipelo
inserto uiꝑe semẽ expuat. Illa autẽ ex uoluxtati.
uidinis inrabiem uersa caput maris ore aeas di
coit femina dũ paiturit. Ex uipa autẽ fũt el
qui ty

Expanded text:
pariat. Nam et cum venter eius ad partum ingemuerit, catuli non expectantes maturam naturae solutionem conrosis eius lateribus vi erumpunt cum matris interitu. Lucanus6, 490: inserto viperae semen exspuat, illa autem ex voluptate libidinis in rabiem versa, caput maris ore receptumlicet dum coit, femina dum parturit. Ex vipera autem qui Ty
Abbreviated transcription (Latin):
alioꝵ pisciũ limo nasci dr̾. difficulter excoriat᷑. duris¬
simã habet mortẽ qr et̃ excoriata uiuit. ad uotẽ toni¬
trui ꝯmonet᷑. aquis claris fluuialibꝰ gaudet ⁊ in abs¬
consione plyadũ maxĩe capit᷑. qr tũc ex uentis opposi¬
tis aqua turbat᷑ Ad pisciculos infioris pt̃atis ⁊ apax
est maxĩe cũ in semine ⁊eꝑiũt᷑. Exanimis sola pisciũ
nõ fluitat nisi cũ aqua pũtrefacta dissoluit᷑ plus alio
cibo decoquit᷑ alit̾ nociuꝰ est cibus est. Ad ignẽ assatã
plus ꝯpetit qr malicia eius illic euaporat᷑. Pomguedo

Expanded text:
aliorum piscium limo nasci dicitur: difficulter excoriatur, durissimam habet mortem, que etiam excoriata vivit. Ad vocem tonitrui commovetur, aquis claris fluvialibus gaudet et in absconsione plyadum maxime capitur, quia tunc ex ventis oppositis aqua turbatur. Ad pisciculos inferioris potestatis rapax est, maxime tamen cum in semine reperiuntur. Exanimis sola piscium non fluitat, nisi cum aquis putrefacta dissolvitur. Plus alio cibo decoquitur, aliter nocuus est cibus eius. Ad ignem assata plus competit, quia malitia eius illic evaporatur; pinguedo
Abbreviated transcription (Latin):
sui gn̾is nullus excedat nec alienꝰ incurrat. Hoc¬
quippe genꝰ pisciũ in illo simi maris alit ⁊ gignit᷑
montibꝰ copia aut fluuiis int̾labentibꝰ tnͣsitus in¬
pedit᷑. s usus nature mp̃ssus est tꝙͣ prĩe finibꝰ unũ¬
quẽq se retinere ⁊ ultra incolas ꝓdire suspectũ. Sũt
ad fretũ ponti eo ꝙ reliquo maris sinu hic smus
dulcior sit. Non enĩ tãdu sol ei freto ꝙͣ diu cet̾is
ĩmorat᷑. eaq causa fit ut nõ omnẽ aꝙͣ exhauriat
que dulcis ac potabił sit. Hec g ͦ causa pontũ ił¬
qr teneri fetus laborẽ aliene regionis ferre uix pñt
quos illic fouet aeris magna clementia Itaq ꝑ¬

Expanded text:
sui generis nullus excedat, non incurset  genus piscium in illo sinu maris alitur et gignitur, montibus copia aut fluuiis interlabentibus transitus inpeditur, sed usus natura inpressus tamquam patriae finibus unumquemque sese tenere et ultra incolas prodire suspectum. at ad fretum Ponti, eo quod reliquo maris sinu hic sinus dulcior sit. non enim tamdiu sol ei fluctu quamdiu ceteris inmoratur, eaque mari causa ut non omnem aquam exhauriat, quae dulcis ac potabilis sit. quis autem  teneri fetus laborem alienae regionis ferre uix possint, quos illic fouet aeris blanda clementia. itaque p
Abbreviated transcription (Latin):
Carnes pisciũ in dorso ⁊ anteriꝰ duriores sũt
reliquis corporis ꝑtibꝰ Omẽs pisces lapidosi pĩ¬
gues st̃. Et omnes quidẽ pisces qui ꝑ amplitu¬
dmẽ natant ut botte ⁊ pectines uenͣto midioli
flante inpinguant᷑. qͥ uo̾ in longũ extendunt᷑
ut lucii. flante uento septentͥonali. pulmone ẜ

Expanded text:
Carnes piscium in dorso et anterius, duriores sunt reliquis corporis partibus. Omnes pisces lapidosi pingues sunt et omnes quidem pisces qui per amplitudinem natant, ut bothe et pectines, vento meridionali flante impinguantur; qui vero in longum extenduntur, ut lucii, flante vent
Abbreviated transcription (Latin):
Diu̾sitas ꝙͦ pisciũ pro artificioꝵ coctione młtifaria
didit᷑. Aut enĩ assi comedũt᷑ aut oleo frixi a̾ cocti cũ
aqua ⁊ oleo ⁊ ꝯdimentis aut sola aqua elixi. Assi qͥdẽ
⁊ frixi mĩoris sũt uiscositatis ⁊ huĩditatis. Unde si neu¬
trũ fui̾t humefcm̃ duriores sũt ad digerendũ utpote
stomachũ guantes Assi tñ frixis laudabiliores st̃. qr
frixi quiddã hñt uiscositatis pp̃ oleũ Pisces autẽcũ
oleo ⁊ aqua ⁊ siłibꝰ p̃parati sũt cet̾is digestibiliores
⁊ uentris solutiui. Cũ aceto uo̾ cocti st̃ refrigerat᷑i

Expanded text:
Diversitas quoque piscium pro artificio coctionis multifariam dividitur; aut enim assi comeduntur, aut cum oleo frixi, aut cocti cum aqua et oleo et condimentis, aut sola aqua elixi. Assi quidem et frixi, minoris sunt viscositatis et humiditatis. Unde non ventrum sunt humefactivi, sed duriores ad digerendum, utpote stomachum gravantes. Assi tamen frixis laudabiliores sunt, quia frixi quidem habent viscositates propter oleum. Pisces autem cum oleo et aqua et similibus preparati, sunt ceteris digestibiliores et ventris solutivi; cum aceto vero cocti erunt refrigerativi,
Abbreviated transcription (Latin):
miratula. mugulis ⁊ lupus mutuo flagrant odio
Conger ⁊ murena caudã int̾ se p̃rodũt. polippũ
in tantũ locusta pauet ut si iuxta uid̾it oĩo mo¬
riatur. Locustã conger ⁊ rursus polippũ congri
lacerant. Nigidius actor ẽ p̃rod̾e caudã muguli lu¬

Expanded text:
miracula. mugil et lupus mutuo odio flagrant, conger et murena caudam inter se praerodentes. polypum in tantum locusta pavet, ut, si iuxta vidit omnino, moriatur, locustam conger; rursus polypum congri lacerant. Nigidius auctor est praerodere caudam mugili lu
Abbreviated transcription (Latin):
ficant ĩfirmant᷑ ⁊ ob hoc eo tpre faciliꝰ plerũq ca¬
piũt᷑. Quidã nõ tãgũt uas quo uenant᷑ nisi recens
sit. Hñt enĩ sensus tactus. alii uo̾ qͥ nõ hñt citus
capiũt᷑. Est ãt ⁊ modꝰ uenationis pisciũ ut fiat
fossa iuxta fluuiũ itaꝙ aqua ingrediat᷑ ibiq ligͣ
ponant᷑. Tũc eĩ pisces a fluuio uẽnt et ibi pp̃ quietẽ
delicescũt. maximeq in hyeme. Omĩs piscis ut dcm¬
qr lapis ille cerebrũ infrigidat Ob hoc ingruẽte fri¬

Expanded text:
ficant infirmantur et ob hoc eo tempore facilius plerumque capiuntur. Quidam non tangunt vas quo venantur, nisi recens sit; habent enim sensum odoratus, alii vero qui non habent citius capiuntur. Est autem modus venationis piscium, ut fiat fossa iuxta fluvium, ita quod aqua ingrediatur, ibique ligna ponantur; tunc enim pisces a fluvio veniunt et ibi propter quietem delitescunt, maximeque in hyeme. Omnis piscis habet, quia lapis ille cerebrum infrigidat; ob hoc ingruente fri
Abbreviated transcription (Latin):
branchas hñtes nõ exitimant quidã an
dũt ad me t̾te efficatie ut credã etiã omĩa in
Estiuo tp̃r pisciũ quedã anhelatio ⁊ alia tnͣquillo
uelut oscitatio ipsorũ quoq qui sũt in adu̾sa op̃iãe¬
de sõno pisciũ ꝯfesso. Quis enĩ sine ai respiratione

Expanded text:
ae dunt apud me certe efficacia ut credam, etiam omnia in iscium aestivo calore quaedam anhelatio et alia tranquillo velut oscitatio, ipsorum quoque, qui sunt in adversa opinionede somno piscium confessio — quis enim sine respiratione
Abbreviated transcription (Latin):
renis. quibꝰ nec branche Hec omĩa flexuoso corpo¬
rũ inpulsu ita mari utũt᷑ ut serpentes t̾ra. In sicco
quoq ⁊epũt. ideoq uiuatiora talia. E planis ẽt̃¬
aliqua nõ hñt pinas ut pastinace Ipsa eĩ latitu¬
dinenatant. S et hi qui mollia adpellant᷑ ut
polippi qr pedes illis pĩnarũ uicẽ p̃stant. Planoꝵ¬

Expanded text:
renis, quibus nec branchiae. haec omnia flexuoso corporum inpulsu ita mari utuntur, ut serpentes terra, et in sicco quoque repunt; ideo etiam vivaciora talia. et e planis aliqua non habent pinnas, ut pastinacae — ipsa enim latitudine natant — et quae mollia appellantur, ut polypi, quoniam pedes illis pinnarum vicem praestant.
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ. murena ꝙͣ fiu̾nt aliquid hr̃e noxiũ esca p̃¬
ciosior est. Rana horrens in paludibꝰ decora in
aquis õibꝰ fere p̃stat alimentis. muitele gͣuis in¬
quid etiã luporũ temi̾tudines. nescit hos lupos
agnus timere tanta est aquarũ gratia quarũ uitu¬
regũ diuuia cenant amictus induũt. Aquarũ g̃
deis gratos qr nichil est coẽ qd̾ nõ aqua abluat. Unde
coẽs eos sicut in t̾ra editos estimare nõ pñt. Pliurꝰ

Expanded text:
tibus. muraena. quam ferunt aliquid habere noxium, esca pretiosior est. rana horrens in paludibus, decora in aquis omnibus fere praestat alimentis. plura si qui quid etiam luporum teneritudines? Nescit hos lupos agnus timere. Tanta est aquarum gratia, quarum vituregum conuiuia, amictus inbuunt? aquarum est daeis gratos, quia nihil est commune, quod non aqua abluat, et ideo communes eos sicut in terra editos aestimare non possu
Abbreviated transcription (Latin):
capit᷑ adeo lenis est. ut qͣnto fortiꝰ p̃sseris tanto citius
labat ͦ. Ferut̃ aut̃ orientis fluuiũ gezitẽ anguillas
tĩenis pedibꝰ gignẽ Anguille uino necate qui ex eo
in exigua aqua nõ tolerant neq in turbida Ideo
cc̃a uirgilias maxime capiũtꝰ flumĩbꝰ tũc preci¬
pue turbidis noctibꝰ exanimes pisciũ sole nõ flui¬

Expanded text:
capitur, adeo lenis est ut quanto fortius presseris, tanto citius capitur, adeo lenis est ut quanto fortius presseris, tanto citius elabitur. Ferunt autem Orientis fluvium Gangen anguillas tricenis pedibus gignere. Anguillae vino necatae, qui ex eo nt hieme, eadem in exigua aqua non tolerant neque in turbida. ideo circa vergilias maxime capiuntur fluminibus tum praecipue turbidis. pascuntur noctibus. exanimes piscium solae non flui
Abbreviated transcription (Latin):
mari qd̾ medit̾raneũ est int̾ maiorẽ britauiã et
germaniã.Cũq unũ quodq fere genꝰ pisciũ mari¬
norũ habeat tpũs suũ in quo solo sit bonũ. huiꝰ
piscis int̾ om̃ia fere capture tp̃us est optimũ. scilz
ab augusto usq ad decẽbrẽ. qui cũ recens captus
fuĩt. delicatiorẽ cibũ prebet. salsus aut̃ in usus ho¬
minũ ultra ꝙͣ alii pisces. sanꝰ durare potest. Om̃
quoq fere pistiũ solus aqua uiuit tm̃ nec nͥ mn aqͣ
Uiuere põt. Nam statĩ ut aeris serena ꝯtingit ex¬
spirat. nec ulla mora est int̾ ꝯtattũ aeris et exspira¬
tionẽ oculi eiꝰ instar luĩs de nocte lucent in mari
S horũ uirtus cũ ipso piste morit᷑. ubicũq sr̃ aqͣs
in mari lumen uident. gregatĩ aduẽiut᷑. Et ħ stu
cipiendũ dĩno numine in usus hom̃ dẽducũtur¬
ł ꝯibernis autẽ tp̃ribus secreto maris usq ad tẽpꝰ
debitũ abscondũs. ⁊ hoc tc̾a germaniã.Moxi de ã

Expanded text:
 maiorem Britaniam et Germaniam. Cumque unumquodque fere genus piscium marinorum habeat tempus suum in quo solo sit bonum, huius piscis inter omnia fere capture tempora hoc est optimum, scilicet ab augusto usque ad decembrem. Qui cum recens captus fuerit, delicatiorem cibum prebet: salsus autem in usus hominum ultra quod alii pisces, sanus durare potest. Omnium quoque fere piscium solus aqua vivit tantum, nec nisi in aqua vivere potest. Nam statim ut aeris serena contigerit, expirat; nec ulla mora est inter contactum aeris et expirationem. Oculi eius instar luminis de nocte lucent in mari, sed horum virtus cum ipso pisce moritur. Ubicumque super aquas in mari lumen vident, gregatim adventant et hoc astu apiendum, divino munere in usus hominum deducuntur. Hybernis autem temporibus, secreto maris usque ad tempus debitum absconduntur et hoc circa Germaniam. Amio est
Abbreviated transcription (Latin):
Accipender ut dicit plimꝰ est piscis apud ãtiquos
nobilissimꝰ. qui solus ꝯt̾ morẽ oĩm pisciũ habet
squamas toto corpore ad os uersas. ¶Albiar est pis¬
cis marinꝰ hñs cutẽ adeo spissã ⁊ durã ac firmam
ut ea milites utant᷑ pro galeis. ¶Alfosar ẽ piscis
qui nõ gignit᷑. s in loco lutoso ubi nõ est aqua ex
ipsius lupi putredine in modũ ꝟmiculi cͤatur. post
ea cũ adscend̾it aꝙͣ crescit in piscẽ. Durat ãt modico

Expanded text:
Accipender est, ut dicit Plinius, piscis apud antiquos nobilissimus, qui solus contra morem omnium piscium habet squamas toto corpore ad os versas. Albires est piscis marinus, habens cutem adeo spissam et duram, ac firmam, ut ea milites utantur pro galeis. Alphoras est piscis qui non gignitur, sed in loco lutoso ubi non est aqua, ex ipsius luti putredine in modum vermiculi creatur, postea vero cum ascenderit aquam, crescit in piscem: durat autem modico
Abbreviated transcription (Latin):
fini. cortice ut testudines. Solitũ duricia ut cõ¬
che ⁊ ostree. trustis ut locuste. crustis ⁊ spinis ut
ethini. Sqͣmis ut pisces asꝑa cute et scauris quo
lignũ ⁊ ebora popultur. orolli ut murene Nulla
ut polipes uł polippus. Que pilo uestiũt᷑ ał pariũt
talia sũt ut ał pariũt Delfinꝰ ac uipera. pisciũ ut¬

Expanded text:
phini, cortice ut testudines, silicum duritia ut ostreae et conchae, crustis ut locustae, crustis et spinis ut echini, squamis ut pisces, aspera cute ut squatina, qua lignum et ebora poliuntur, molli ut murenae, alia nulla ut polypi. xv 41 Quae pilo vestiuntur, animal pariunt, animal pariunt, delphinus ac vipera. Piscium
Abbreviated transcription (Latin):
tanta est aculeo duritia aque dulcedĩe necant᷑
sic ubi flumẽ ĩmergit᷑. alioqͥn capte etiã diebꝰ
qiuĩquagenis uiuũt saliua sua conche omneste¬
lerrime crescũt p̃cipueq purpure que ãno in¬
ꝑiilis rarisq terri ueluti uassis in alto iactis
Inest aut̃ esca clusiles mordacesq conche has se
At ille aculeo exstimulate claudũt sese ꝯp̾mũt¬
q mordentia Ita pendentes auiditate sua p̃pura

Expanded text:
tanta duritia aculeo est. aquae dulcedine necantur et sicubi flumen inmergitur; alioqui captae et diebus quinquagenis vivunt saliva sua. conchae omnes celerrime crescunt, praecipue purpurae: anno parvulis rarique textu veluti nassis in alto iactis. inest his esca, clusiles mordacesque conchae, ceu at illae aculeo exstimulatae claudunt sese conprimuntque mordentia. ita pendentes aviditate sua purpurae
Abbreviated transcription (Latin):
no necant om̃i serpentiũ minime sanabiles. Ue
statĩ int̾imit. Si aũt ĩuet̾atũ ultus tar dius de ce
ro ꝓdidisset aspid̾ utis efficacissime sanari haus¬
emorrois prester. sũt ⁊ ãmodate. Est et cenchris
elefantie cercit᷑ camed̾contes postremo ꝙͣtus no¬
⁊ feriũt adfectus hñt nec temere nͥ ꝯfuges euagã¬
tur alt̾o capto uel occiso nũc suꝑfluit efferatur.
Subtiliora sunt capita feminis aliuusq tumidior
pestis nocentior. Hasculus equalit̾ teres sublimi¬

Expanded text:
no necant, omnium serpentium minime sanabiles. sed statim interemit; si inveteratum ulcus, tardius. de cerodidisset aspidum ictus efficacissime sanari hausedo sequitur. Sunt et ammodytae, est et cenchris, elephantiae, chersydri, chamaedracontes. Postremo quantus noent adfectus: non temere nisi coniuges euagantur; capto altero uel occiso uter superfuerit efferatur. Subtiliora sunt capita feminis, alui tumidiores, pestis nocentior. Masculus aequaliter teres est, sublimi
Abbreviated transcription (Latin):
greti cornua uocant.Sũt aut huic qͣdragena cor¬
nua cornicula. quorũ ostentatione uelut esta inli¬
tiens sollicitata animalia ꝑimit.totũ enĩ corpus
aenis tegit nec ullũ indiciũ sui p̾bet nisi ex illa ꝑ¬
ti qua ĩuitatas aues uel animalia capit. Est autẽ
flexuosus plusꝙͣ alii serpentes ita ut spinã nõ hr̃e

Expanded text:
Graeci cornua vocant: sunt autem illi quadrigemina cornicula, quorum ostentatione, veluti esca illice, sollicitata animalia perimit. Totum enim corpus arenis tegit, nec ullum indicium sui praebet, nisi ex ea parte, qua invitatas aves vel animalia capit. Est autem flexuosus, plus quam alii serpentes, ita ut spinam non habere
Abbreviated transcription (Latin):
t̾tat᷑. ille ut pedẽ adliget in quo casus uitti sibi notẽ
nõ possit. iste ne postĩore erectus uel extremꝰ uł cal¬
te capiat᷑ angusto ubi uel ipse se nõ q̃ at explicare
cũ elefantis ꝑpetua discordia bellantes tãte magͥ¬
tudinis ut fatile c̾tũplexu elefantes ambiant nex¬
q sp̃m ꝓcludunt ⁊ mollissimas ꝑtes laniant. Idem
cbiui dephensi in adu̾sos erigut se oculosq maxime pe
tũ sanguinẽ capiant. Itaq elefantes ab his ebibi
siccatosq concidere ⁊ drachones mebriatos obpͥmi at¬

Expanded text:
certant: ille ut pedem alliget, in quo casus victi sibi nocere non possit; iste ne posteriore extremus pede aut calle capiatur angusto, ubi vel ipse se non queat retorquere, cum iis perpetua discoria dracones tantae magnitudinis et ipsos, ut circumplexu facili ambiant nex praecludunt et mollissimas lancinant partes. iidem obvii deprehensi in adversos erigunt se oculosque maxime pettum sanguinem capiant, itaque elephantos ab iis ebibi siccatosque concidere et dracones inebriatos opprimi con
Abbreviated transcription (Latin):
lux̃iante ꝯceptu facuit̾ rorẽ uelut maritũ tuiꝰ desi¬
citatione quadã hauriut̃ hũorẽ cupitũ Sic gͦꝯci¬
piut̃ gͣuideq fuit̾ ⁊ de sagine qualitate redit ha¬
bitus unionũ. Nam si clarũ fuit qd̾ acceꝑint candi¬
cant orbiculi Si u̾o turbidũ. aut pallore languent
ortiua. aut enĩ ꝑuuli fient scrupuli aut manes hͥ¬
sensus ut partu suo macłari timeant. Itaq cũ sol
feruentes emiserit orbes ne calore nimio fulcent᷑ lapi¬

Expanded text:
luxuriante conceptu sitiunt rorem , ueluti maritum, cuius desicitatione quadam hauriunt humorem cupitum, sic concipiunt, grauidaeque fiunt, ac de saginae qualitate redbitus unionum; nam si purum fuerit quod acceperint, candicant orbiculi, si turbidum, aut pallore languent ortiua; aut enim perparuuli fiunt scrupuli aut inanes. Cos est, ut partus suos maculari timeant. Itaque cum sol ferventes emiserit orbes, ne calore nimio fuscent lapi
Abbreviated transcription (Latin):
sermuersã condendis et sigulis oĩã cõ¬
et gradiũt᷑ et reput. N ẽpe morta ͣ
res̃. Huc̃ eĩ modulũ ab optiõ cõditore
suui generis portoe̾ cõplẽdo ut cũ istis
liora uertũ actedite et date mͣ. ynũ
motu q uitali ueget ut regat et quo¬
dã in ͤ ã ministre̾t pro suigrneris ã¬
biguitate qd̾dã uͥuersũ si ad icotu¬

Expanded text:
m se condendis praebet et singulis, omnia conet gradiuntur et repunt. nempe mortalia rens. hunc enim modulum ab optimo conditore sui generis portione conplendo, ut cum istis liora. uerumtamen adtendite et date mihi unummotuque uitali uegetet et regat et quodam modo administret pro sui generis exiguitate quoddam uniuersum suum ad incolu
Abbreviated transcription (Latin):
uolũtas adipisceret nͦ. merat ꝙ cap¬
nẽ aĩmũ ne hois̃ feliciter uiuẽtis offede¬
t amor erat ĩꝑtͬbatꝰ ĩ deũ atqrĩterse
cõuigũ fida et sĩcera societa te uiuẽis
et ex hͦ amore grãde gaudiũ nõ desiste¬
te qd̾ amabat ad fruend̾ fiat deuitas¬

Expanded text:
voluntas non adipisceretur, nec inerat, quod carnem animumve hominis feliciter viventis offenderet? Amor erat imperturbatus in Deum, atque inter se conjugum fida ac sincera societate viventium, et ex hoc amore grande gaudium, non desistente, quod amabatur ad fruendum. Erat devita
Abbreviated transcription (Latin):
pide qd mestio q sorbitoẽ ĩsẽ abłi stipła
nõ moneat et fr nõ rapiat. de cabne nõ
putrescẽte pauonis cũ putruerit ⁊ plo¬
nu i depalea s  fingẽte Ut flueserre inue
nõ sinat ꝯ ͨ calẽte ut poã anaturesta᷑ tar
biles de ꝓutribilib fiant de calce ꝙ fep¬

Expanded text:
pide, quod nescio qua sorbitione insensibili stipulam non moueat et ferrum rapiat; de carne non putrescente pauonis, cum patuerit et Platonis; de palea sic frigente, ut fluescere niuem non sinat, sic calente, ut maturebiles de putribilibus fiant. Sed ideo e
Abbreviated transcription (Latin):
lux̾iante ꝯceptu faciut̃ rorẽ uelut maritũ tuiꝰ desi¬
citatione quadã hauriut̃ hũorẽ cupitũ Sic gͦ ꝯci¬
piut̃ gͣuideq fiut̾ ⁊ de sagme qualitate redit hã¬
bitus unionũ. Nam si clarũ fui̾t qd̾ acceꝑint candi¬
cant orbiculi Si u̾o turbidũ. aut pallore languent
ortiua. aut enĩ ꝑnuli fient scrupuli aut manes hͥ¬
sensus ut partu suo macłari timeant. Itaq cũ sol
feruentes emiserit orbes ne calore nimio fulcent᷑ lapi¬

Expanded text:
luxuriante conceptu sitiunt rorem , ueluti maritum, cuius desicitatione quadam hauriunt humorem cupitum, sic concipiunt gravidaeque fiunt. De saginae qualitate reddunt habitus unionum: nam si purum fuerit quod acceperint, candicant orbiculi, si turbidum, aut pallore languent ortiua; aut enim perparuuli fiunt scrupuli aut inanes. Cos est, ut partus suos maculari timeant. Itaque cum sol ferventes emiserit orbes, ne calore nimio fuscent lapi
Abbreviated transcription (Latin):
tuor dentes intus ad mandendũ pret illos q ꝓmĩ¬
nent masculis reflei. feminis autẽ recti at p̾roni
In his est p̃cipua nobilitas eboris que nõ in ceteris
ossibus corporis sui. Ꝙsi ebori pannus suꝑponat᷑
igne suppesito pams nõ exurit᷑. sed naturali e¬
sanguis et maxime M¬
masculi flũxis ⁊eumatis sistit. fumo quoq qui
fit ex ingume ⁊ pilis elefantis animalia queque

Expanded text:
atuor habet dentes intus ad mandendum, preter illos qui prominent, masculis reflexi, feminis autem recti et proni. In his est precipua nobilitas eboris, que non est ceteris ossibus corporis. Cui scilicet ebori si pannus superponatur, igne superposito pannus non exuritur, sed naturali is et maxime masculi, fluxus rheumatis sistit. Fumo quoque qui fit ex inguine et pillis elephantis, animalia quelibet
Abbreviated transcription (Latin):
Ex sensibus quid̃ est ante cetera homĩ tactꝰ¬
donde gustus. cetis no sratur a multis. aqͥle
bans cernũt. Uultures sagatius odorant. Iq̾¬
dus audiũt talpe obrute terra. tam denso ac
indo nature elemẽto. Anditus cui hoĩm p̾mo¬
negitus est: hinc et sermonis nsus ablatus.
oe st̾ naturaliter surdi ut nõ udẽ sĩt et muti
imarmis ostreis auditũ esse non est ꝟ̾isimile.
cĩtibus. Pisces quid̾ audituũ nec mẽbra habẽt
nec foramĩa. andire tamẽ eos palã est cũ plansu

Expanded text:
Ex sesibus ante cetera homini tactus, dein gustatus; reliquis superatur a multis. aquilae clarius cernunt, vultures sagacius odorantur, liquidius audiunt talpae: obrutae terra, tam denso atque surdo naturae elemento, negatus est, huic et sermonis usus ablatus, nec sunt naturaliter surdi, ut non iidem sint et muti. in marinis ostreis auditum esse non est verisimile, scantibus. pisces quidem auditus nec membra habent nec foramina, audire tamen eos palam est , u
Abbreviated transcription (Latin):
generis. multũ anĩ in eis refert. et locorũ natuxa.
mẽto similẽ edit sonũ. per nares aut̃ tubarũ
raucitati. Bobus tm̃ feminis uox grauior est.
In alio enĩ gene exilor qmͣ maribus. in homo
anteqmͣ totus emergat utero pͥmus sermo
aniculo et sem̃stͥ locutus est cresi filius et ĩcre¬
pñdus prodigio quo totũ illud xidit regnũ. S
celeruis fari ceperint: tardius ingredi incipĩt.
Uox roboratur a .xiii. ãnis. ead̾ in senecta exlie.
neq in alio aliũ sepus mutatur. mira de uoce¬

Expanded text:
e. multum tamen in his refert et locorum natura: mento similem elidit sonum, per nares autem turbarum raucitati. bubus tantum feminis vox gravior, in alio omni genere exilior quam maribus, in hominante quam totus emergat utero. primus sermo anniculo; set semenstris locutus est Croesi filius et in crepundiis prodigio, quo totum id concidit regnum. qui celerius fari coepere, tardius ingredi incipiunt. vox roboratur a XIIII annis; eadem in senecta exilior, neque in alio animalium saepius mutatur. Mira praete
Abbreviated transcription (Latin):
appetũt. alia dẽtibus p̃dantur. alia ungnibus.
alia rostri aduncitate capiũt. alia latitudine
ruũt. Alia acumine excauãt. alia suggũt. alia
lãbũt. sorbẽt. mandũt uorãt. nec minor uarie¬
tas in pedũ mĩi terio. ut rapiãt. detrahãt tene¬
ant p̾̃mãt. pendeant. tellurẽ scab̾e nõ sessent

Expanded text:
us: alia dentibus praedantur, alia unguibus, alia rostri aduncitate carpunt, alia latitudine eruunt, alia acumine excavant, alia augunt, alia lambunt, sorbent, mandunt, vorant. nec minor varietas in pedum ministerio, ut rapiant, distrahant, teneant, premant, pendeant, tellurem scabere non cessent
Abbreviated transcription (Latin):
ra nõ aĩa ⁊eddit. aquatiliũ pectines stride cũb
lant. mollia et trusta intecta nocẽ nec soni uli
hab̾e̾. sed et cet̾ĩ pisces ꝙͣuis pulmone et art̃a ei¬
reant: nõ in totũ sine ullo sono st̃. stridorẽ tñ
dẽtibus fiea cauillãtur. Oua pariẽtibus sibiis

Expanded text:
ane item aquatilium pectines stridere, cum volant, mollia et crusta intecta nec vocem nec sonum ullum habere: sed ceteri pisces, quamvis pulmone et arteria careant, non in totum sine ullo sunt sono — stridorem eum dentibus fieri cavillantur —, et
Abbreviated transcription (Latin):
ni sublimi e luto indos faciũt. et in hiis ceras stra¬
bnes cau̾nis aut sub terra. Et horũ oĩ sexangłe
sed uespe nuiscas grandiores uenãtur. et amputato
mones uocantur et st̾ minores qmͣ alie. unũ genꝰ
ex araneis perimũt sphalangiũ appellatũ et in m¬
dos suos ferunt. deinde illimũt. et hus incubando

Expanded text:
n sublimi e luto nidos faciunt, in iis ceras, crabrones cavernis aut sub terra. et horum omnium sexangulae sed vespae muscas grandiores venantur amputatoque mones vocantur — sunt autem minores quam aliae — unum genus ex araneis peremunt , phalangium appellatum, et in nidos suos ferunt, deinde inlinunt et ex iis incubando
Abbreviated transcription (Latin):
tepat̃. Genus hoc omĩbus locis hrẽ põt hrĩ. melius
tanten agris palustribus ꝙͣ sictis precipue ubi arbo
fuituosarũ silua subpetit. que subinde maturis
stuitibus altai per annũ mutatione succurratina¬
xime locis gͣminosis et cannarũ uel unti radice mi¬
triũt᷑. Ded deficientibus alimentis ꝑ hiemẽ ñ ñ qͣm
p̃benda sunt pabula glandis castanee uel faigũ ui¬
lia excrementa cet̾aꝵ um magis cũ lactent nouel
la. uirentia aut̃ solent porcis nocere. Neq gregatim
claudende sunt porte more aliarũ pecudũ. sed aras
sub porticibꝰ faciemꝰ quibus mr̃ unaqueq clau¬
dat᷑. t alũpnũ gregẽ tutior ipsa defendat a fugore¬
tecte sint. ut libere numerũ pastor exploret ⁊ obp̃s¬
sis a matre fetibus sepe subueniat subtrahendo. Qu¬
rabit autẽ ut fetus ꝓprios cũ unaquaq p̃cludat.
tant ut płimũ sex nũtrire debere. qr licet plures pos¬

Expanded text:
reparatur. Genus hoc omnibus locis haberi potest, melius reparatur. Genus hoc omnibus locis haberi potest, melius tamen agris palustribus quam siccis; precipue ubi arborum fructuosarum sylva suppetit, que subinde maturis fructibus, alterna per annum mutatione succurrat: maxime locis graminosis et cannarum, vel iunci radice mutriuntur, sed deficientibus alimentis, per hyemem nonnunquam prebenda sunt pabula glandis, castanee, vel frugum vilia excrementa; ceterarum vero magis cum lactant; novella enim virentiaque solent porcis nocere: neque gregatim claudende sunt porce more aliarum pecudum, sed aras sub porticibus faciemus, quibus mater unaqueque claudatur et alumnum gregem tutior ipsa defendat a ftecte sunt, ut libere numerum pastor exploret et oppressis a matre fetibus sepe subveniat subtrahendo. Curabit autem ut fetus proprios cum unaquaque procludat. tunt ut plurimum nutrire VI debere; quia licet plures pos
Abbreviated transcription (Latin):
utero quatuor mensiũ. Numerus fecũditati ad ui¬
cenos. sed educare neq̃ut̃ tam młtos. mares nõ ult⁊a
Mense februario uerres maxime feminas inire
debent. legendi sunt uasti et ampli corporis s ro¬
tundi potus ꝙͣ longi uentris ⁊ clunibꝰ magnis ro¬
stio breui ceruite glanduł spissa libidmosi anniculi
qui usq ad quadrimos mire possint femĩas. scrofas
longi lat̾is debemꝰ eligere et quibus ad sustmendu
femĩe onus magniis se uenter effundat.tet᷑ a uerri¬
bus siłes. sedm regionibꝰ fugidis dep̃ssi et nigripi¬
l n tepidis qualestũq ꝓueniũt. femĩa ad treandũ
usq in amnios septẽ partus onera gestare subficiet
ad ꝯsipiendũ annitula debet inciꝑe. Iuarto exẽpto
mense pariut᷑ ubi quintus incipiet. Incipiut᷑ aũt ut
dioi mense februario ut solidioribꝰ herbisnati et
tipnla succedente pascent᷑ ubi facultas est tnsigedo
renditis qui subinde nati sũt cełior matribꝰ fetira

Expanded text:
utero quattuor mensum , numerus fecunditati ad vicenos , sed educare nequeunt tam multos. diebus X circa e februario verres maxime feminas inire debebunt, legendi sunt et vasti et ampli corporis, sed rotundi potius quam longi, ventre et clunibus magnis, rostro brevi, cervice glandulis spissa, libidinosi, anniculi, qui usque ad quadrinos inire feminas possunt. Scrofas vero longi lateris debemus eligere et quibus ad sustinendum feture onus, magnus se venter effundat, per cetera verribus similes. Sed in regionibus frigidis densi et nigri pili, in tepidis qualescumque provenerint. Femina ad creandum usque in annos VII partus onera gestare sufficit. Ad concipiendum annicula debet incipere; quarto exempto mense pariunt, ubi quintus incipiet. Incipiunt autem ut dixi mense februario, ut solidioribus herbis nati et stipula succedente pascantur, ubi facultas est transigendi, venditis qui subinde nati, sunt celerior matribus fetura
Abbreviated transcription (Latin):
płmnq uicio animaliũ plerisq pinguedo sine sensu¬
est. quã obcausã sues spirantes a muribꝰ tradũt ad¬
ordine. eaq alit̾. nec alia detracta alũno suo illa steri¬
lescit illico ac resilit tũt ex oĩ turba relutã solã muni¬
fex que genito fu̾at attͥbuta defendit. Caudã sues

Expanded text:
que animalium et pinguitudo sine sensu; quam ob causam sues spirantes a muribus tradunt adordine, eaque alitur nec alia. detracto illa alumno suo sterilescit ilico ac resilit, uno vero ex omni turba relicto sola munifex, quae genito fuerat attributa, dependet. 235 urs
Abbreviated transcription (Latin):
n ͣ zerumi. Taurus est animal robustũ et int̾
omnes bestias socialis satis mansuetũ preterꝙͣ ad
eas que ⁊apacitate cet̾is aduersant̾. hi siml adunati
crebrissime pugnant et in p̃liando linguas exer¬
tas hñt. dentibus nil agũt. sed tm̃ cornibus. frontẽ
hñt ualidã ad omne p̃liũ mẽbraq in eis fortiora
sunt. caput et collũ. pp̃ hoc iuga ligant᷑ eis in ca¬
pite nõ in humeris sicut equis. et carne quos car¬
tilaginosa et forti est eorũ collũ. et ob inflexibil.
quodãmodo ad pondus debitũ. aquã clarã libent᷑ bi¬
bũt et cũ herbas depascũt ⁊adices nõ ledũt. s hoc m̃
quod in suꝑficie p sumũt. qui si castrati libidine ai¬
ceant᷑ meliores sunt. aptiq ad omne opus ⁊ max̃e
ad iuga. Tauri cornua si calefiũt ad libitũ flecti pñ¬
Solus animaliũ taurus est qui stimulo ardescit. ꝙͣto
seuior est tanto teneriores habet carnes si fui̾t in¬
pinguatus. bos habet neruos cordis fortiores ac duri¬

Expanded text:
nsis Taurus est animal robustum et inter omnes bestias sociales satis mansuetum, preter quam ad eas que rapacitate ceteris adversantur. Hi simul adunati acerbissime pungunt et preliando linguas exerstas habent, dentibus nil agunt, sed cornibus. Frontem habent validam ad omne prelium, membraque in eis fortiora sunt caput et collum; propter hoc iuga ligantur eis in capite, non in humeris, sicut equis. Ex carne vero cartilaginosa et forti est eorum collum et ob hoc inflexibile est quodammodo ad pondus debitum, aquam claram libenter bibunt et cum herbas depascant, radices non ledunt, sed hoc tantum quod in superficie patet, sumunt. Qui si castrati libidine arceantur, meliores sunt, aptique ad omne opus et maxime ad iuga fiunt. Tauri cornua si calefiunt, ad libitum flecti psolus animalium taurus est, qui stimulo ardescit: quanto senior est, tanto teneriores habet carnes, si fuerit impinguatus. Bos habet nervos cordis fortiores ac duri
Abbreviated transcription (Latin):
Tauris in ad spt̃u geneiositas torua fronte auribꝰ
setosis cornibus in ꝓcinitu dimitationẽ poscentibus¬
sed ex tota ꝯminatio prioribus in pedibus stat ira glis¬
cente alt̾nos replicans et sꝑgens in altũ arenã. solũq
animaliũ eo stimulo ardescens. uidimꝰ ex inꝑio di
gere t̾cio iacentes in humo colli atq etiã cornu citato
uelut bigas aurigas insistẽ. Actor Taurus est̃¬

Expanded text:
Tauris in aspectu generositas torva fronte, auribus saetosis , cornibus in procinctu dimicationem poscentibussed tota comminatio prioribus in pedibus. stat ira gliscente alternos replicans spargensque in alvum harenam et solus animalium eo stimulo ardescens. vidimus ex imperio gi, modo iacentes ex humo tolli bigarumque etiam curru citato velut aurigas insistere. Thessalorum gent
Abbreviated transcription (Latin):
siluestres in arborũ cauernis degunt. Hyeme ut
cetera in secta ꝯdũtur. uita bimatũ non transit᷑
Ittus eorũ aut temẽ sine febri est. actores sũt
t̾nouenis puncturis interfici hominẽ. Aliorũ u̾o̾
qui mitiores uidentur duo sunt genera. opifices¬
quid̾ minores corpore qui oruĩtur hyeme. iur̃es
q biennio durant. et hii clemẽtes. Nidos fe̾ faci¬
educbis. alios deinde maiores nidos facuĩt in qͥb
matres futuras producant. Iãq ducti opifices
uine̾ fungũtur et pascũt eas. Lacior mariũ spẽs¬
in dubiũq est an habeant aculeos quia nõ egre

Expanded text:
silvestres in arborum cavernis degunt; hieme ut cetera insecta conduntur; vita bimatum non transit. ictus eorum haut temere sine febri est. auctores sunt ter novenis punctis interfici hominem. aliorum, qui mitiores videntur, duo genera: opifices, minores corpore, qui moriuntur hieme, matres, quae biennio durant; hi et clementes. 74 nidos vere faci eductis alios deinde maiores nidos fingunt, in quibus matres futuras producant iam: tum opifices funguntur unere et pascunt eas. latior matrum species, dubiumque an habeant
Abbreviated transcription (Latin):
sunt in obliquũ mouẽtur. et quorũdã oetront
longiores foris curuãtur ut locustis. In indusi
pedũ longitudinis esse tradũtur cruribus et
gna decidunt et moriũtur. forte hoc casu euot
non ut pristi existimaue madefactis noctaros
humore alis. Idẽ quippe nec uolate ea noetboi

Expanded text:
sunt, in obliquum moventur. quorundam extremi longiores foris curvantur, ut locustis. Hae paripedum longitudinis esse traduntur, cruribus etstagna decidunt. forte hoc casuque evenit, non, ut prisci existimavere, madefactis nocturno umore alis. iidem quippe nec volare eas noctibus
Abbreviated transcription (Latin):
tim inessa deuorent. Certũ est ab apibus fucoᷤ
interfici qui utiq regẽ non habent. et qũosine
qn aculeo nascũtur: in questioẽ est taxcbi de¬
hic retro ambulat. terrã. gurgulione¬
tenebrat. stridet noctibus. Uenatur cũ formica c̾cũ¬
ligata capillo in cauernã eius diecta. efflato prnᷤ
puluere ne se abscondat. et ita formice oplexibuᷤᷤ

Expanded text:
tim devorent mella. certum est ab apibus fucos interfici. utique regem non habent. et quo modo sine aculeo nascantur in quaestione est. Hic retro ambulat, terram terebrat, stridet noctibus. Venatur eum formica circumligata capillo, in cavernam ejus conjecta, afflato prius pulvere, ne se abscondat: ita formicae complexibus
Abbreviated transcription (Latin):
soli linguas sũas mouent. aculeate st̃ pĩne dor¬
suales cũ ita sb̃iacet inhorrescũt. cũ aĩ ꝯqͥeuerĩt
quibusdã receptatuł aꝑiũt᷑. spirare eos in aquis
negant et uitales aures nõ nisi in aere supero re
tes seq̃ũt᷑. Nam ꝓpe̾ symones nominant᷑. Uoces ho¬
minũ aquiloĩs flatu cełius hauriũt. ꝯtq austro
flante auidiꝰ obsumũt᷑. mulcent᷑ a musita gau¬
dent cantibus tibiarũ. et ubitũq sinfonia est
gregibus aduentant. Est aũt delfini genꝰ ĩ ni¬
studio eliciũt ad natandũ dem̃siq actu fraudulẽto
tenera bentriũ subt̾natantes secãt et int̾i̾munt.

Expanded text:
soli linguas mouent. Aculeatae sunt pinnae dorsuales; cum ira subiacet inhorrescunt; cum animi conquieuerint, quibusdam receptaculis operiuntur. Spirare eos in aquis negant et uitales auras nonnisi in aere supero rectes secuntur: nam proprie simones nominantur. Voces hominum aquilonis flatu celerius hauriunt; contra austro spirante auditus obstruuntur. Mulcentur musica, gaudent cantibus tibiarum, ubicumque symphonia est gregibus aduentant. Diuo Augusto principe instudio eliciunt ad natandum demersique astu fraudulento tenera uentrium subternatantes secant et interimunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tus exsurgit.Si uo mare pacificatũ fuit pilus
in planũ sternit᷑. sicq maris status in re insẽsa¬
ta et morticina dephendit᷑. ysydo⁊us focas sũ
mantia s etiã ad sua domestica. Semꝑ enĩ cum
femina sua pugnat donec eã int̾ficiat. int̾fec¬
tã aũt a loco eicit et sic aliã suꝑducit nec sic ces¬
sat eas feminas suꝑduc̾e donec eũ contingat ꝓp̾a
morte defingi uel a femina sua seꝑatũ interimi
nec mutat locũ suũ de facili sed illic semꝑ manet
ubi eũ natura ꝯdidit Huiꝰ ꝑnicie enui filiia

Expanded text:
tus exurgit; si vero mare pacificatum fuerit, pilus tus exurgit; si vero mare pacificatum fuerit, pilus in planum sternitur; sicque maris status, in re insensata et morticina deprehenditur. Focabos mantia, sed etiam ad sua domestica; semper enim cum femina sua pugnat, donec eam interficiat. Interfectam autem a loco eiicit et sic aliam superducit; nec sic cessat feminas superducere, donec eum contingat propria morte defungi, vel a femina sua separatum interimi: nec mutat locum suum de facili, sed illic semper manet, ubi eum natura condiderit. Huius pernicie emuli filii,
Abbreviated transcription (Latin):
ut dicit aristotiles ẽ monstrũ in oriente for mira¬
bili sublimis faciei. tͥnes ht̃ ut equus pedes fissos et
sotulares ut uacca caudã ut portus. Coriũ eiꝰ ual¬
de grossũ est. intĩora eius ut equi. magnitudo aũt
ut asini. Hĩnit ut equus. in t̾ra ⁊ in aquis ẽqͣlit̾
Elchus qui et uitulus marinꝰ adpel¬
lat᷑. tutẽ habet pilosã albis nigrisq ma¬
culis distinctã. In t̾ra pecudũ more
parit et nũquid gemis plures educat fetus¬
t lactat mãmus nẽc ante duodecimũ diẽ in
ma2ͤ deducit. his in sõno mugitus est. Nullũ aĩal
in mari uim sõnit̾erã ĩ esse dnr̃. ñ cuiꝰꝙͣ capit b̾¬
dat᷑. difficulter aut̃ niũ capiti eliso int̾ficiũt᷑. De
boc et̃ aĩali illud mirabile fert̾ ꝙ eo mortuo et
excoriato pilus i pelle ubitũq fuit nãli quoda
instiitu ꝓut mare se ht̃ ita se gerit. Nã si ma¬
returbatũ in fluctus surrexit et pilus si sit eiec¬

Expanded text:
ut dicit Aristoteles, est monstrum in oriente, forma miraut dicit Aristoteles, est monstrum in oriente, forma mirabili, sublimis faciei, crines habet ut equus, pedes fistos et sotulares ut vaca, caudam ut porcus, corium eius valde crassum est, interiora eius ut equi, magnitudo autem ut asini, hinnit ut equus, in terra et in aquis equaliter elchus, qui et vitulus marinus appellatur, cutem habet pilosam, albis nigrisque maculis distinctam. In terra pecudum more parit et nunquam geminis plures educat fetus: lactat mammis, nec ante XII diem in mare deducit. His in sono mugitus est; nullum animal in mari, vim somniferam inesse dicunt, si cuiusquam capiti subdantur. Difficulter autem nisi capite eliso interficiuntur. De hoc etiam animali illud mirabile fertur, quod eo mortuo et excoriato, pilus in pelle ubicumque fuerit, naturali quodam instinctu, uti mare se habet, ita se gerit: nam si mare turbatum in fluctibus surrexerit et pilus similiter erec
Abbreviated transcription (Latin):
Equus marmꝰ est mõstrũ fortissimũ Nichil ex̃
aquã põt ut dic̾ aristotiles. s statĩ ut aqͣrũ carue¬
rit natura carebit ⁊ uita Aliorũ pisciũ carmbꝰ
uiuit In pugna crudele est ĩ hoĩem timet et
ꝯtra eũ ꝑtiri bella formidat. ¶ Equiuolus
ut dicit michael monstrũ est ingens ac fero¬
cissimũ in nilo hĩtans. crura pedesq ⁊ ungues
habet ut trocodrillus. s młto maiora hũanarũ
mortiũ cupidissimũ est. Nam cũ ei nauis inpor¬
ta occurrerit unũ pedẽ in t̾ra figens alt̾o nauẽ
in ant̾iori adupiens facilime scindit uel incli¬
natã aliq̾ndo mergit. Unde in locis in quibus
habitat ĩmanis hom̃ młtitudo ꝑdit᷑ ꝑ eũ.s¬
hoc aĩal rarissimũ ĩuenit᷑. Nullis capi possit m¬
strumentis nisi iechi ferreo a cat ex cathenis
ap̃damathenos ad hoc opns fabricato. captũ qͦ
ti spissitudinẽ hrẽ dr᷑ tanteq ẽẽ duriciei ut nul¬
lo iaculo uel armatura penẽtri possit. Equꝰ flũis

Expanded text:
marina monstra fortissimum, nihil extra aquam potest, ut dicit Aristoteles, sed statim ut aquarum carverit natura, carebit et vita: aliorum piscium carnibus vivit. In pugna crudele est, sed hominem timet et contra eum partiri bella formidat. Equolinus, ut dicit Michael, monstrum est ingens ac ferocissimum, in Nilo habitans: crura pedesque et ungues habet ut crocodilus, sed multo maiora: humanarum mortium cupidissimum est. Nam cum ei navis in portu occurrerit, unum pedem in terra figens, altero navem in anteriori arripiens, facillime scindit, vel inclinatam aliquando mergit. Unde in locis in quibus habitat, immanis hominum multitudo per euhoc malum rarissime invenitur. Nullis capi potest instrumentis, nisi reti ferreo ex catenis, apud damascenos in hoc opus fabricato: captum quoqti spissitudinem habere dicitur, tanteque esse duritie, ut nullo iaculo, vel armatura penetrari possit. Equus fluminis,
Abbreviated transcription (Latin):
Roki est aĩal in t̾ra sicut in mari manẽs carti¬
laginosũ ht̃ corpus ut sepia ossaq minꝰ debito
robusta.Unde fit ut infirmatis cruribꝰ alñ uix
ãbulare possit seq in pedibus sustentare. Ambula¬
tio gͣ est potins ex uigore spũs et leuitate corꝑis
ꝙͣ ex uirtute.dentes habet acutos ualde.caudã
puã ut teruus. renes ut uacta. Uenter eius sãgĩe
caret. qr due uene q̃ ramificant᷑ suꝑ renes. usq
ad uentrẽ in eis nõ ꝑuẽiut. Cet̾a u̾o̾ corporis mẽ¬
bra sanguinẽ hñt qui nũꝙͣ ingelat᷑. Hoc aĩal ẜ¬
habet ẽ pedes. et habẽt ĩflexiones digiti qñq
in utroq pede figuraq pedis est ut cauda piscis
In aquis spirare nõ ualet. dormit aut̃ ꝓpe mare
suꝑ terrã. ibiq fetus suos parit duos aut tres.
Transacto uo̾ die duodecĩo ꝑtũ sequit᷑ fetꝰ ma¬
trẽ suã ad mare ⁊ hoc młtotiens in die ut aquis
marinis adsuescat. Hoc aĩal mãmillas habet uñ

Expanded text:
oky est in terra sicut in mari manens, cartilaginosum, habet corpus ut sepia, ossaque minus debito robusta unde fit ut infirmatis cruribus aliquando vix ambulare possit, seque pedibus sustentare. Ambulatio igitur eius est potius ex vigore spiritus et levitate corporis, quam ex virtute. Dentes habet acutos valde, caudam parvam ut cervus, renes ut vacca. Venter eius sanguine caret, quia due vene que ramificantur sub renes usque ad ventrem in eis non perveniunt; cetera vero corporis membra sanguinem habent, qui nunquam ingelatur. Hoc animal habet quatuor pedes et habent inflexiones digiti quinque in utroque pede, figuraque pedis est ut cauda piscis. In aquis spirare non valet. Dormit autem propre mare super terram, ibique fetus suos parit duos aut tres. Transacto vero die duodecimo post partum, sequitur fetus matrem suam ad mare et hoc multoties in die, ut aquis marinis assuescat. Hoc animal mammillas habet unde
Abbreviated transcription (Latin):
Ludolatra est animal nat᷑ã t forma
mirabile duas hñs alas in facie. duas in dorso qͥbꝰ
cute squamosũ cũ gregibꝰ pisciũ maris ꝓfunda
strutat᷑. cũ aũt̃ aquã fastidierit eleuat se cũ alis pẽ¬
nigeris quas in hoc illi natura dedit. et cũ uolut̾bꝰ
ethera scandit. Sed quia flatus uentorũ sustinere
nõ potest. post modicũ ut uentis ꝯuincit᷑ ad aquas

Expanded text:
Ludolachra est animal natura et forma mirabile, duas habens alas in facie, duas in dorso, quibcute squamosum, cum gregibus piscium maris profunda scrutatur. Cum autem aquas fastidierit, elevat cum alis pennigeris, quas in hoc illi natura dedit et cum volucribus ethera scandit: sed quia flatus ventorum sustinere non potest, post modicum ubi ventis concutitur, ad aquas
Abbreviated transcription (Latin):
Galata extra morẽ oĩm aĩaliũ cũ fetus in al¬
uo suo Uiuẽ senserit illos exͣtͣhit. etsiquidẽ eos ad
uitã maturos ĩuenit. foris ielinquit. sĩ aut̃ eos in
maturos ut foueant᷑ reponit. gebn de ltuiboe
pond̾osũ est caudã ht̃ latã et ido qnͣ
pugnat leuit̾ se uertit. Hiuꝰ eni gnis monstra
fortissime pugnãt int̾ se uelut arietes munũt¬
fiũt aut̃ in aĩalibus bella e ͦ ͬ decausis. scilicer
sicut gallina ꝓpt̾ fetũ cũ coruo pugnat ⁊ anser¬

Expanded text:
Galatha extra morem omnium animalium, cum fetus in alvo suo vivere senserit, illos extrahit et si quidem eos ad vitam maturos invenerit, foris relinquit. Sin autem, eos in matricem ut foveanponderosum est: caudam habet latam et ideo quando pugnat leviter se vertit. Huius enim generis monstra fortissime pugnant inter se velut arietes, muniuntFiunt autem in animalibus bella quatuor de causis, scilicet sicut gallina
Abbreviated transcription (Latin):
tant in fascia ĩ firmos qñ ⁊ adultos diu comĩtãt᷑
magna erga ꝑtũ caritate adolescũt cełit᷑. decẽ
infasciis receptant ĩualidos aliꝙͣtũ semꝑ ꝓsequũt᷑.
Eride nꝰͣ zetum  Delfim solo estatis tẽpore
pariũt. hib̾no nũꝙͣ. mares femĩs parientibꝰ catu¬
los deuorant. s mrẽs cũ fetibus se octultant. diligũt
enĩ eos tenerrime longoq tp̃re ducũt post se. et illi
sub aqua mr̃es ꝑseqũt᷑ At ubi ad robur etatis ꝑue¬

Expanded text:
tus infantia infirmos; quin et adultos diu comitantur magna erga partum caritate. adolescunt celeriter, X in faucibus receptant; inualidos aliquantisper prosecuntur. elle caret. Hi solo estatis tempore pariunt, hyberno nunquam. Mares feminis parientibus catulos devorant, sed matres cum fetibus se occultant; diligunt enim eos tenerrime, longoque tempore ducunt post se et illi sub aqua matres sequuntur; at ubi ad robur etatis perve