comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
opp̾sserit: ⁊ post filius eiꝰ cam dux̾it. pat pꝰda ñ ha¬
beat uxorem nec mulier uirum filiꝰ qui faciuus
pats ignorau̾it: aliam ducat. Si cõiux illa fuisset:
qd̾ utiq foretisi insponsalib pactiõ ꝯuigalis int̾ces¬
sisset. ñ ꝑmit̾et᷑. sponsus aliam duc̃e. Mechis aũ:
pena ñ nubendi ex rigore insligit᷑. ut alii t̾reant᷑.
Item ex eodem. Quidam desponsauit uxorem ⁊ dota¬
uiti ⁊ cũ ea coire ñ potuit. quã clanculo fr̃ eiꝰ corru¬
pit. ⁊ grauidam reddid̾ decret̾ est ut qͣuis nupta
ñ potu̾it eẽ legitimo uiro. desponsatã tñ fr̃i. fr̃ hr̾e
ñpossit. s mechusi ⁊ mocha fornicatõnis uindcam
desponsatõne hoc intlłi delet. uͭ ñ suit ꝯsonsus ꝯiu¬
galis dep̃senti: alioqͥn ñ liceret eifalia sortire ꝯiu¬
gia. Sed̾m hoc: etiam illud debot intłligu dtatut᷑

Expanded text:
oppresserit, et post filius ejus eam duxerit, pater postea non habeat uxorem, nec mulier virum; filius qui patris facinus ignoravit, aliam ducat. Si conjux illa fuisset quod utique foret, si in sponsalibus pactio conjugalis intercessisset, non permitteretur sponso aliam ducere. Moechis autem poena non nubendi ex rigore infligitur, ut alii terreantur. Idem ex eodem: Quidam desponsavit uxorem et dotavit, et cum ea coire non potuit, quam clanculo frater ejus corrupit et gravidam reddidit, decretum est, ut quamvis nupta non potuerit esse legitimo viro, despon possit; sed moechus et moecha fornicationis quidem vdesponsatione hoc intelligi debet, ubi non fuit consensus conjugalis de praesenti; alioquin non liceret eis alia sortiri conjugia. Secundum hoc etiam illud intelligi debet,
Abbreviated transcription (Latin):
enti ueniret. diuinitus fc̃mest. Uenit ergo cessit¬
ad homiinem uiiserpente. qui forte si ꝑmiteret᷑:
iicolu̾be spetie uenire maluisset. ded n̾erat
dignũ. ut spc̃ ntalignꝰ illam formam homi¬
erat. Nonergo nisi ꝑserpentem tenptare per¬
uussus fuit diabolus. ut ꝑillud qd̾ foris crati
astuciam tenptãtis aĩadũte femĩa qͥret. Diabo¬
lus eñi ꝑ serpentem tenptabat. i ii quo loqͥbat¬

Expanded text:
enti veniret, divinitus factum est. Venit ergo ad hominem in serpente, qui forte, si permitteretur, in columbae specie venire maluisset. Sed non erat dignum ut spiritus malignus illam formam homierat. Non ergo nisi per serpentem tentare permissus fuit diabolus, ut per illud quod foris erat astutiam tentantis animadvertere femina quiret, diabolus enim per
Abbreviated transcription (Latin):
tradat᷑: ñ irrationałr qͥbꝰda placuit. pͥmoꝵ peut̃¬
tum filios nascituros paruos: Ac dei ꝑ int̾ual¬
ta tempoꝵ: eadeni legetqͣ: etiam n̾c natiuitatẽ
im̃broꝵ usum recepturos: ut iuillis expecta¬
ret᷑ ecas adambuland̾ iloqñdunt. sicut modo
dicõni nature. sicut acibo ñ penitus abstiũe
ualebant. nec tñ illud erat

Expanded text:
tradat, non irrationabiliter quibusdam placuit primorum parentum filios nascituros parvos, ac deinde per intervalla temporum eadem lege qua et nunc nativitatem ntum et membrorum usum recepturos, ut in illis expectaretur aetas ad ambulandum et loquendum sicut modo ditioni naturae: sicut a cibo abstinere penitus non valebant, nec tamen illud erat
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntace deprauatꝰ. ¶ His aliisq testimoniis
utunt᷑ qui dñt angłos qui cead̾ unt c̾atos fu¬
isse malos ⁊ sine mora corruisse eos uero qui ꝑ¬
stiterinit. ꝑfec̾tos ⁊ beatos fore c̾atos astruunt:
auctortate augi. qui sr̾ geñ. dicit ꝑcelum sig¬
nificati c̾at᷑am spũalem. que ab exordio quo
fc̃aest ⁊ ꝑfec̾ta ⁊ beata est semper

Expanded text:
voluntate depravatus. His aliisque testimoniis voluntate depravatus. His aliisque testimoniis utuntur qui dicunt angelos qui ceciderunt creatos fuisse malos, et sine mora corruisse; eos vero qui perstiterunt, perfectos et beatos fuisse creatos astruunt auctoritate Augustini, qui super Genes., dicit per coelum significari creaturam spiritualem, quae ab exordio quo facta est beata est semper
Abbreviated transcription (Latin):
angeli. ⁊ an aliqua maa fu̾it inter morula fi̾it¬
c̃ationem ⁊ lapfum.ł sine mora in ip̾o int̾ c̾atõ¬
c̾ationis exordio cecid̾ũt. ¶ Oppinio d̾ed̾ nẽ ilap
dicentiũ angelos in malitia c̃atoᷤ ⁊ sñ sum.
oĩ mora ruisse Putau̾nt enĩquidam ange¬
los qui cecid̾iuit c̾atos dẽ malos. ⁊ ñ lib̾o arbi¬
trio inmalitiam declinasse. s uimalitia q deo
factos cẽ. nec aliqmͣ fuisse moram: int̾ c̾atio¬
nem i lapsum. s ab in itio apostatasse. alios
u̾o c̃atos fuissẽ plene beatos. Qui opp imonẽ ¶¬
suam muniunt auctoritate. aug. sr̾ gei̾t᷑. ita di
centis. Nonfrustra putari potest᷑ abinitio temꝑis
diabolum cecidisse. nec cũ sc̃ĩs angelispacaitum
aliqñ uixisse. et beatum. s mox apostatasse
hanc malitiam lib̾o arbitrio ñẽẽ flexũ. s in
iob. hoc est inquit initiũ sigm̃ti dei. qd̾
Drãco iste quẽ form̃asttadilludendũ ei. tanqͣ¬
pͥmo factas sit malus. inuidus ⁊ diabolus. nec

Expanded text:
angeli; et an aliqua mora fuerit inter creationem et lapsum, vel sine mora in ipso creationis exordio ceciderint. 5. Opinio quorumdam dicentium angelos in malitia creatos, et sine omni mora ruisse. Putaverunt enim quidam angelos qui ceciderunt creatos esse malos, et non libero arbitrio in malitiam declinasse, sed etiam in malitia a Deo factos esse; nec aliquam fuisse moram inter creationem et lapsum, sed ab initio apostatasse; alios vero creatos fuisse plene beatos. Qui opinionem suam muniunt auctoritate Aug., lib. 1, c. centis: Non frustra potest putari ab initio temporis diabolum cecidisse, nec cum sanctis angelis pacatum aliquando vixisse et beatum, sed mox apostatasse;hanc malitiam libero arbitrio non esse flexum, sed in it: Hoc fuit initium figmenti Dei quod Draco iste quem formasti ad illudendum ei primo factus sit malus invidus et diabolus, nec
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ diebins. sex rer̃ gña distinxit. nicħq pea
feciti qd̾ inaliquo illorum ñ contineat᷑ Ope¬
ratus est tñ pꝰea sicut u̾itas ui euangłio ait.

Expanded text:
enim diebus sex rerum genera distinxit, nihilque postea fecit, quod in aliquo illorum non contineatur: operatus est tamen postea, sicut Veritas in Evangelio ait:
Abbreviated transcription (Latin):
quidã legitima seruoꝵ matͥmonia. potestatiua
sum est ut cõuigia seruoꝵ ñdirimant᷑. ⁊ si ad
diu̾sos dominos halxant. s uiuno ꝯuigio ꝑma¬
nentes dominis seriuant siuis. ⁊ hoc millis
obseruand̾ est uͥilegał ꝯiunc̾tio fuit ⁊ ꝑ uolũta¬

Expanded text:
quidam legitima servorum matrimonia potestativa sum est, ut coniugia servorum non dirimantur, etiamsi diversos dominos habeant; sed in uno coniugio permanentes dominis suis serviant. Et hoc in illis observandum est, ubi legalis coniunctio fuit et per volunta
Abbreviated transcription (Latin):
homo a ncillam alt̾ius. uxorem acceperit: ⁊ exrimat
tem derecta. sieam a seriuute rodim̃e põt. faciat.
eam scierat ⁊ collaũdaũit. poste cam ut legitima
habeat. It̾ excodem. Si femina ingenua acceꝑti
dr̃ sciens ulu̾̃ seruũ datur intłłi. qd̾ si nesaent
illu̾seruũ ce̾. ñ cogit᷑ manere cũ ip̃o. Sicnĩ cõdi¬
tionis dolũ patit᷑. ñ cogit᷑ ad hcrere ei cuiꝰ frude
deceptaest. Siaũ scerit iur ꝯditõnem mułris.
ł econũso. ñ ualet cam dinit̾e. uñ z acharias
papa. Si quis liber ancillã i matͥmonio acceꝑio
ñ habeat licentiã dimit̾e eam. si ꝯsensu amboꝑ
ꝯiuuc̃t st̃. nisi obformantõem. Deillis agit qͥb
alt̾uttiꝰ conditõ. nota est qñ coniungunt᷑. de co

Expanded text:
homo ancillam alterius acceperit, et aestimat te detecta, si eam a servitute redimere potest, faciat; eam scierat et collaudaverat post, eam ut legitimam habeat. Item ex eodem: Si femina ingenua acceperidicitur sciens illum servum, datur intelligi quod si nescierit illum servum esse, non cogitur manere cum ipso. Si enim conditionis dolum patitur, non cogitur adhaerere ei cujus fraude decepta est. Si autem scierit vir conditionem mulieris, vel e converso, non valet eam dimittere. Unde Zacharias papa, 29, qnon habet licentiam dimittendi eam, si consensu amborum conjuncti sunt, nisi ob fornicationem. De illis agit quibus alterutrius conditio nota est quando conjunguntur. 2. De co
Abbreviated transcription (Latin):
euangłica. que accendit. luc̃nam. ⁊ draginã
docimam que ꝑdita fũat reperit. Sapĩa pa
mine sue diuinitatie actend̾. ꝑ ditumos hõiem
iepaniuit t nominc regis ⁊ r̃magine insig¬
iitum.¶Ideo etiam filuis missus est Scd̃a¬
iñ pat᷑: qr congruentiꝰ mitti debebat qͥ ẽ ro
ab alio: qmͣ qui est anullo filius aĩtapatre
pat̃ gonuit. filiꝰ genitus ost: Ita cougrue
pãt misit. filiusmissus est ab illo emiꝰ ꝯue¬
misit. anullo ost słõo pat̾ missus ñ est.
ne si mitt̾et᷑᷑ abalio eẽputaret᷑ ⁊ missus ost
ergo pͥmo siliꝰ. qui asolo pentre est deinde ⁊̃
¶ Qd̾ ĩo fcm est nt quierat indiuinitate dei
fili᷑ꝰ inbumanitate fieret.ho. Uercia
nem induit: ne alius indiuinitate ẽẽt
filiꝰ. alius in humanitate. ⁊ neidemeẽt p̃r
rat indiuinitate dei filiꝰ p̃e in homine fi̾e̾t:
hominis filiꝰ. ne filii nom̃i ad alt̾m transiret:
hominis fc̃s est filiꝰ. natus ẜ u̾itatem nat᷑e

Expanded text:
e 15: Quae accendit lucernam, et drachmam decimam, quae perdita fuerat, reperit, sapientia,mine suae divinitatis accendit, perditumque hominem reparavit, nomine regis et imagine insignitum. Ideo etiam Filius missus est, et non Pater, quia congruentius mitti debebat qui est ab alio qPater genuit et Filius genitus est, ita congrue Pater misit et Filius missus est. Ab illo enim comisit, a nullo est; ideoque Pater missus non est, ne, si mitteretur, ab alio esse putaretur. Missus est ergo primo Filius, qui a solo Patre est, deinde eti. Quod ideo factum est, ut qui erat in divinitate Dei Filius, in humanitate fieret hominis Filnem induit, ne alius in divinitate esset Filius, alius in humanitate, et ne idem esset Pater rat in divinitate Dei Filius, ipse fieret in homine hominis filius, ne filii nomen ad alterum transiret, hominis factus est filius, natus secundum ve
Abbreviated transcription (Latin):
inius fisiꝰ ilonergo duos xp̃os. neq duos
ca imnigenitum dit̃si manentem induab
fusis natuns̾ neq in mixtis sicut thimothiani
ũolunt. s societate im̃tis Etce habesquare fi¬

Expanded text:
unus Filius. Non ergo duos Christos, neque duos rea Unigenitum dicimus manentem in duabufusis naturis, neque immistis, sicut Timotiani volunt, sed societate unitis. Ecce habes quare Fi
Abbreviated transcription (Latin):
sub sirmam̃to: al hisque erant suꝑ fu Qce¬
¶mam̃tum Sciendum est: qd̾ illiꝰ celi lũ dr̃ hͥ bẽda.
reum celum qd̾ de aquis fc̃m ẽẽ c̃di p. celũ.
Cristallinꝰ enĩ lapis. ciui mnagna ẽ firmi¬
tas ⁊ ꝑspicuitas deaquis fc̃s est. Si Quomͦ¬
quẽ uero mouet: quomodo aque p̾st̾ eẽ sp¬
natura fluide. ⁊ ⁊̃ ima labiles sr̃ cecelos¬
lum possint consistere: dedõ scͥptũ esse qͣles il¬
menisnit. Qui ligat aquas uinubib le sit̾
suis. Qmenĩ snfra celum ligar aquas. ad cpꝰt
udporib nub iũ retentas.ͥ põt etiam suꝑ
celi speram nori uaporali tenuitate. s gła¬
ciali soliditate aquas suspendere. ke labant᷑:
Quales aũ ⁊ ad quid condite sintͥ. ip̾e nouit:
qui condidit ¶ Rece ostensũ ẽ. his u̾bisꝙ

Expanded text:
o, ab his quae erant super firmamentum. Sciendum est quod illius coeli describitur reum coelum, quod de aquis factum esse credi potest. Chrystallinus enim lapis cui magna est firmitas et perspicuitas, de aquis factus est. Si quem vero movet quomodo aquae naturae fluidae et in ima labiles super coelum possint consistere, de Deo scriptum esse meminerit: Qui ligat aquas in nubibus suis. Qui enim infra coelum ligat aquas ad tempus vaporibus nubium retentas, potest etiam super coeli sphaeram non vaporali tenuitate, sed glaciali soliditate aquas suspendere, ne labantur. Quales autem et ad quid conditae sunt, ipse novit qui condidit. Ecce ostensum est his verbis quod
Abbreviated transcription (Latin):
Qĩo smplex dr̃ respeũ corporis. qr mole insin¬
ñ diffundr̃ ꝑspatium lociͥs in uno qͦ plex
tota esti ⁊ so cũfit aliquid in quauis exigua
particula corporis qd̾ sentiat anima: quis
ñ fiat in doto corꝑe. illa tñ tota sentit: qr to
citas est. Cumenĩ aliud sit artificiosũ esse:
aliud inertem : aliud acutũ: aliud memo
rem: aliud cupiditas aliud timor: aliud le¬
lia sine aliis ⁊ alia magis: alia minꝰ. Ma
creatuns mutabił est. Mulla ergo crratura. sie
sinplex est. Deusuero ⁊ simultipłr dicat᷑: ũe tñ
⁊ sũme sinplex est. dr̃ enĩ magnus. bonꝰ sapiẽs
boatus. uerꝰ. ⁊ quicquid aliud ñ indigne dici¬
iu s ead̾ magnitudo eiꝰ est: q̃ fapt̾a. Nonenũ mole
magnus esti su̾tute. et cadem bonĩtas. q̃ sapi¬
entia ⁊ magnitudo. ⁊ ũitas⁊ nõ est ibi aliuid.
ip̃m b̾atum eẽ. ⁊ aliud magnũaut sapientẽ.

Expanded text:
o simplex dicitur respectu corporis, quia mole non diffunditur per spatium loci, sed in unoquoque tota est. Et ideo cum fit aliquid in quavis exigua particula corporis quod sentiat anima, quamvis non fiat in toto corpore, illa tamen tota sentit, quia tma vera simplicitas est. Cum enim aliud sit artificiosum esse, aliud inertem, aliud acutum, arem, aliud cupiditas, aliud timor, aliud laelia sine aliis, et alia mcreatura mutabilis est; nulla ergo creatura vere simplex est. Deus vero etsi multiplex dicatur, vere tamen et summe simplex est, dicitur enim magnus, bonus, sapiens, beatus, vervidetur; sed eadem magnitudo ejus est, quae sapientia. Non enim mole magnus est, sed virtute; et eadem bonitas, quae sapientia, et magnitudo, et veritas et non est ibi aliud ipsum beatum esse, et aliud magnum, aut sapie
Abbreviated transcription (Latin):
łcelũ. donec ille appetitꝰ ꝯquiescat Porro si tale
sit corpꝰ cuiꝰ sit disficił ⁊ gͣuis ãministr̾o. sic̃ h̾ caro
que corrimpit᷑. młto mag̾ aũtit᷑ mens ab illa
uisione sũmi celi. Prom̃. cũ hoc corpus ĩa nõ
habebit sue nature modum. obediens ⁊ impe¬
rans aufecata. iniuificans tam mesfabili

Expanded text:
elum, donec ille appetitus conquiescat. Porro si tale elum, donec ille appetitus conquiescat. Porro si tale sit corpus, cujus sit difficilis et gravis administratio, sicut haec caro quae corrumpitur, multo magis avertitur mens ab illa visione summi coeli. Proinde cum hoc corpus jam non t perfectum naturae suae modum, obediens et imperans, vivificata et vivificans, tam ineffabili
Abbreviated transcription (Latin):
iuĩculũ caritatis. Ex his dat᷑ intelligi qd̾ par
gaudiũ om̃s habebunt ⁊ si disparem ꝯgiutõnis
si inseip̃o hr̃et. S⁊ si par erit gaudiũ ur᷑ ꝙ par I
sit oĩum beatitudo. ꝙ constat oĩo ñ c̾e̾. ad qd̾ dici. S¬
põt. qd̾ beatitudo par eẽt. si ita eẽt par gaudiũ.
ut etiam par eẽt cognitõ. d ꝙr hoc n̾ent. n̾õ
faciet panitas gaudii. paritatem beatitudinus
Põt etiam sic accipi par gandũ ut ñ refenatur Aia. gͦ¬
paritas ad intensionem affectõnis gaudentiũ. s
qmͣ int̾im sine om̃i scrupulo credend̾ uditiũ.
est. eos habituros maiorem głam. post
Uñ iere. Peracto uiditõ ampliorem głam sue
clantatis deus monstrabit electis. ¶ Siqu̾e
mouet quid opus sit spiritib defunctroꝵ cor¬
mortem ip̃a carne depõita ñ sic uidere posse in¬
latenciori c̾a. siuie ĩo. qr mest ei naturał quidã
appetitꝰ corpꝰ ãiniustrandi. quo retardat᷑ qͦdã iuͦ.
ne tota urtencione ꝑgat uullud sp̾mũ bonum¬

Expanded text:
vinculum charitatis. Ex his datur intelligi quod par gaudium omnes habebunt, etsi disparem cognitionissi in seipso haberet. Sed si par erit cunctorum gaudisit omnium beatitudo; quod constat omnino non esse. Ad quod dici potest quod beatitudo par esset si ita esset par gaudium, ut etiam par esset cognitio: sed quia hoc non erit, non faciet paritas gaudii paritatem beatitudinis. Potest etiam sic accipi par gaudium, ut non referatur paritas ad intensionem affectionis gaudentium, sedam interim. Sine omni scrupulo credendum est eos habituros majorem gloriam post  35: Peracto judicio, ampliorem gloriam suae claritatis Deus demonstrabit electis. Si quem movet quid opus sit spiritibus defunctorum cormortem ipsa carne deposita non sic videre posse inlatentiori causa, sive ideo, quia inest ei naturalis quidam appetitus corpus administrandi, quo retardatur quodammodo, nec tota intentione pergat in illud summum co
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ciperet cuiꝰ etiam consilio inmaritalẽ cõsensit
copulam qi iurginitatẽ seruare uolebat uo uͦ
alit̾ consensiss inconiugalem socieratẽ nsi fami¬
liare dei consiliũ habuisset. dequa aũg. sic ait.
tatis incorde. s ip̃m uotum n̾ exp̃ssit uiore. dubiet̾
se diuine dispositõmi ꝓposuit se ꝑscuerat᷑am uͥgi¬

Expanded text:
ensit copulam, quia virginitatem servare volebat; et ideo non aliter consensisset in conjugalem societatem, nisi familiare Dei consilium habuisset, de qua Augustinus sictatis in corde, sed ipsum votum non expressit in ore. Subjecit se divinae disposit
Abbreviated transcription (Latin):
gratis datam in u̾bo dei cui unita est. qd̾ ⁊̃
ꝑfecte intelligit: omĩa scire que deus scit.
s ñ oĩa posse. que põt deus. noc ita dare. ac ita¬
ꝑspicue omĩa capit: ut deus. ⁊ ĩo ñequatur
creatorisuo: inscentia: enam si omĩa sciat:

Expanded text:
gratis datam in Verbo Dei, cui unita est, unde etiam perfecte intelligit, omnia scire quae Deus scit, sed non omnia posse quae potest Deus, nec ita clare et perspicue omnia capit ut Deus; et ideo non aequatur Creatori in scientia, etsi omnia sciat
Abbreviated transcription (Latin):
entiam ht̃ crrandi mund̾. s ñ potentiã. ⁊ cre¬
andr anima. iscit quomodo deus scipam cre¬
ñ est creanda s creata
Quare deus n̾dedit
illi potenciam õĩum ut scientiam.

Expanded text:
creandi animam; et scit quomodo Deus seipsam crenon est creanda, sed creata. 3. Quare Deus non dedit ei potentiam omnium, ut scientiam.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inscientia maiorem ht̃ suffitientiam deus.
qmͣ anina illa. que dignior est. omĩ c̾ata:
dei sunt nisi sp̃c dei qui soluiꝰ scriitat᷑ omi̾ia:
funda se scire ostenderet: S anima illa᷑ p
om̃ib sp̃m dei habuit. cui sp̃c ñest datus
ergo scuite: anima illa Siergo qͥdam sciuit
⁊ qͣdam no̾: n̾ sine m̾sura scĩam habuit. s siue
m̃sura scĩam hũit. scit ergoroĩa ¶ fulgentiꝰ
etiam in sermone qͦdam: multa introdutꝰ.
quib asserit animã illam per̾ ol̾um sci̾am
hr̃e. utens auctoritate apłi dicentis. In quo
sunt om̃s theĩauri fapi̾e ⁊ scĩe absconditi:¬

Expanded text:
 in scientia majorem habet sufficientiam Deus quam anima illa quae dignior est omni creaturaDei sunt, nisi Spiritus Dei, qui solus scrutatur omnia;  quem habebat Dei profunda se scire ostenderet. Sed anima illa prae omnibus Spiritum Dei habuit: Cui Spiritus non est datus ergo scivit anima illa. Si enim quaedam scivit, quaedam non, tunc non sine mensura scientiam habuit. Sed sine mensura scientiam habuit; scit ergo omnia. Fulgentius etiam in sermone quodam multa inducit, quibus asserit animam illam rerum omnium scientiam habere, utens auctoritate Apostoli dicentis: In quo sunt omnes thesauri sapientiae et scienti
Abbreviated transcription (Latin):
nitione u̾itatis appelłatus est .s. cherubin.
ita ⁊ de aliis intelligend̾ est assignatur ergo
excellentia ordinum: ẜ excellentiam donoꝵ¬
euĩardent caritate. ⁊ sc̃a pleni sunt sigͣide
aliis.s supenoros aliis oxcellenti uͭ ia dc̃m este
ipsa acceperunt: ꝗ quib i nominant᷑. uñ gͣg̃¬

Expanded text:
nitione veritatis, appellatus est, scilicet cherubin: ita et de aliis intelligendum est. Assignatur ergo excellentia ordinum secundum excellentiam donoenim ardent charitate, et scientia pleni sunt: sic et de aliis. Sed superiores aliis excellentius, ut jam dictum est, ipsa acceperunt, a quibus et nominantur; unde G
Abbreviated transcription (Latin):
pacõne. In illa eiũ celesti patͥa uͥ plenitudo
boni estͣ licet q̃dam data sint excellent᷑. ni
cħ tñpossidetur singłr Onĩa enĩ inoĩb
sunt. ñ quidem equałr. qr ali aliis subli¬
miꝰ possident. que tñ omĩs hñt. Cũq omĩa
dona gr̃aꝵ supenores ordines sublimiꝰ ⁊per¬
fec̾tiꝰ ꝑceperintͥ tñ ex p̃cipnis sortin st̃ uoca¬
bula inferiorib cetera rolinqñtes ordiuib
ato cognominatõem: ut seraphin. qui ordo
excellentissimꝰ extimat᷑. tam dilectõnem qmͣ
cognitõnem diuinitatis. ⁊ cet̾a uͥtutũ dona. ce¬

Expanded text:
n participatione. In illa enim coelesti curia, ubi plenitudo boni est, licet quaedam data sint excellenter, nihil tamen possidetur singulariter. Omnia enim in omnibus sunt, non quidem aequaliter; quia alii aliis sublimius possident, quae tamen omnes habent. Cumque omnia dona gratiarum superiores ordines sublimius et perfectius perceperint, tamen ex praecipuis sortiti sunt vocabula, inferioribus caetera relinquentes ordinibus ad cognominationem; ut seraphin, qui ordo excellentissimus aestimatur, tam dilectionem quam cognitionem divinitatis, et caetera virtutum dona cae
Abbreviated transcription (Latin):
intlł nomine consortis atq sig̾cauit not̃e ꝯ
luralitas enĩ ł consortiũ personaꝵ cũ dr᷑. solitir¬
do ⁊ singłaritas negatur cũ dm̃s plures ẽẽ.¬
ꝑsonas sig̃cam᷑ qd̾ ñ est unasoła Iõ hytarius
consortii substulit intelligentiam singłariᷤ.
ñ dicit: posuit aliquid. Itaettam. cũdins tros
personas. singłaritatem ⁊ solitudinẽ tollimꝰ.
⁊ qd̾ pat̾. ñ est solus. Nec filiꝰ est solus. nec sp̃e

Expanded text:
intelligi nomine consortii, atque significavit nomine uralitas enim vel consortium personarum cum dicitur, solitudo vel singularitas negatur; cum dicimus plures esse personas, significamus quod non est una sola. Ideo Hilarius consortii sustulit intelligentiam singularitatis; non dicit: Posuit aliquid. Ita etiam cum dicimus tres personas, singularitatem et solitudinem tollimus; et quod Pater non est solus, nec Filius est solus, nec Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
est confitendus. Ita ergo deus ad coe̾m sibi
minem repperit᷑ operari: ut nec significatio
efficientis.ad̾mitat intelligentiam solitudi¬
nis. nec operatio constituta. ad eamd̾ ymagi¬
nem ł similitudinem. patiat᷑ diu̾sitatem di¬
uinitatis

Expanded text:
est confitendus; ita ergo Deus ad communem sibi inem reperitur operari, ut nec significatio efficientis admittat intelligentiam solitudinis, nec operatio constituta ad eamdem imaginem vel similitudinem patiatur diversitatem divinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ed ad buerisdem obittaim si unũ post¬
tm̃ illa duo petẽm sunt i cũ quisuolũtate
mala pusconcepta deĩ opus patinũit ñ pro
aliquo reꝰ estin proquo añopus reuserat. cũ
adhutꝰ insolauoluntate petem tonsistebat 
Nluliꝰ eñi reus est et̾ne mortis. nͥ pro pecfo
S pet̾cm aliud n̾est admissum astõne lopñ
pͥus admissum ert: uoluntate Nongͥ ꝓalz¬
quo alio iste fit dampnabił actu pectandoꝗͣ
añ fu̾ati cusola uolurttate delĩquebat. ¶ ad
eiꝰ uoluntas ⁊ ac̾tio unũ sit pet̾cm : ꝓalio tñ¬

Expanded text:
ed adhuc eisdem objicitur: Si unum tantum illa duo peccatum sunt, cum quis voluntate mala prius concepta deinde opus patraverit, non pro aliquo reus est, nisi pro quo ante opus reus erat, cum adhuc in sola voluntate peccatum consistebat; nullus enim reus est aeternae mortis, nisi pro peccato; sed peccatum aliud non est admissum actione, quam prius admissum erat voluntate. Non ergo pro aliquo alio iste fit damnabilis actu peccando, quam ante fuerat, cum sola voluntate delinquebat. Ad hoejus voluntas et actio unum sint peccatum, pro alio ta
Abbreviated transcription (Latin):
sierat: aliis qͦ plurib modisiuli sentencie:
potest opponi quib suꝑsedemꝰ. exercitatõnis
studium lectori relinqn̾tes. ⁊ ad aliant perãte:¬
hic explanat

Expanded text:
erat. Aliis quoque pluribus modis illi sententiae potest opponi: quibus supersedemus, exercitationis studium lectori relinquentes, et ad alia propeHic explanat
Abbreviated transcription (Latin):
Inip̃a facultate arbitrii differentiã sit diffr̃afa¬
animadu̾tenda est scd̃m disferentie cultatis
nature uũtutem ⁊ disferentem cogni arbihͥ.¬

Expanded text:
In ipsa facultate arbitrii differentia animadvertenda est secundum differentem naturae virtutem et differentem cogniti
Abbreviated transcription (Latin):
iram suam qnͣtum ad ꝓgenenitoꝵ culpas ñ
extendit uitenꝰ. mod̾atõne miseritõnis suer
ne illiquib reger̾atõnis gr̃a ñ confercur.
nimia sarcina: in ip̃a etna dampnatõne p̾¬
merent᷑. si cogerent᷑ ab ip̾̃o initio gem̃s hu¬
manii oĩum p̾cedentiũ parentã suoꝵ: ouigi¬
naliter pec̾cm contrnb̾es i penas ꝓen debitas pen¬
dere: an aliquid alsud de re tanta scͥptuis scis di¬
ꝑspicuum fit lec̾torr augm suꝑioia dixisse: ñ
asserendo. s dĩsoꝵ opiniones: reserendo osten

Expanded text:
 culpas, non extendit ulterius moderatione miserationis suae; ne illi quibus regenerationis gratia non confertur, nimia sarcina in ipsa aeterna damnatione premerentur, si cogerentur ab ipso initio generis humani omnium praecedentium parentum suorum originaliter peccata contrahere, et poenas pro eis debitas pendere. An aliquid de re tanta, Scripturis sanctis dice perspicuum fit lectori Augustinum superiora dixisse non asserendo, sed diversorum opiniones referendo. 5. Osten
Abbreviated transcription (Latin):
electi enndem habebunt denariũ. quẽ pat̾ fami¬
lias dedit omile qui oꝑati sunt inumea. Nomĩe
sicut erit difforens clarisicatõ corꝑm ita diffe
electo disfert iuclaritate m̃tis ⁊ corꝑis. auioñ
aluis uicmꝰ clanusq dei spẽm contenplabunt᷑ ⁊
ip̃a cõtenplandi diffu̾ diu̾sitas mansionũ uaat᷑

Expanded text:
electi eumdem habebunt denarium, quem paterfamilias dedit omnibus qui operati sunt in vinea. Nomine sicut erit differens clarificatio corporum, ita differelecto, differt in claritate, mentis et corporis. Alii enim aliis vicinius clariusque Dei speciem contemplabuntur; et ipsa cont
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ inbeatitud me isti. alius alio p̃stabiliꝰ. Inmseria
uero alb all alio colerabiliꝰ ꝑmanebunt.¶ Ex his¬
pcet łapparet. qd̾ sicut boni different głificabint᷑
alii magis. alii inꝰ. ita imali disferent᷑ mninfer¬
no pument᷑. Sicut enĩ indomo patͥsii iaregno¬

Expanded text:
Sed in beatitudine isti, alius alio praestabilius; in miseria vero illi, alius alio tolerabilius permanebunt . Ex his apparet quod sicut boni differenter glorificabuntur, alii magis, alii minus, ita et mali differenter in inferno punientur. Sicut enim in domo Patris, id e
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ mał morib ad didert̃. Pect̃m eñ pͥmi
hominis n solum ip̃m: s om̃e nocuit ge¬
ns humañ. qrer eo danpnatõem siłi
uinculo pecẽi originał nascit᷑ ⁊ mortis. Io gͥ
se miniquitatib conceptum dic̃ daiuid. qr
ĩnom̃ib trabitur iniquitas exadam:
⁊ uinculum mortis semo eni nascit᷑. nͥ
trahenspenamn ⁊ m̾itum pene: Meritã¬
¶ autem pene: peccm est. Omĩs ergo qui nascitur

Expanded text:
iderunt. Peccatum enim primi hominis, non solum ipsum, sed omne necavit genus humanum, quia ex eo damnationem simul vinculo peccati originalis nascitur et mortis. Ideo igitur se in iniquitatibus conceptum dicit David, quia in omnibus trahitur iniquitas ex Adam, et vinculum mortis. Nemo enim nascitur, nisi trahens poenam, et meritum poenae. Meritum autem poenae, peccatum est. Omnis ergo qu
Abbreviated transcription (Latin):
tra sig̃ficantiam sermonis est. extraisensus. in
Sens contenpłonem: inꝑspicabile lum̃ obce¬
cat. intłłntie capacitatẽ: quo fine nullo ꝯtine¬
nsi tur: exced̾. m ergo labes estͣ insensu. inĩtelli¬
gentiaͥstuporẽ. Insermone uͦñ iam infirmi¬
tatem s silentium confitebor: Periculosũ ni¬
mis est de reb tantis. ac tam reconditis. aliqͥd
ułt p̾scͥptum celeste proferre. ut ułtͣ p̃fim¬
tionem dei sermo de dõ sit. formafidei: c̾ta est
Non ergo aliquid addendum est. s modꝰ ꝯsti¬
tuent᷑ audatie. Quicquid ultͣ qi᷑. ñ intlłigr̃

Expanded text:
tra significantiam est sermonis, extra sensus intesensus contemplationem imperspicabile lumcat, intelligencie capacitatem, quod fine nullo continetur, excedit. Michi ergo labes est in sensu, in intelligencia stupor, in sermone non iam infirmitatem, sed silencium confitebor. Periculosum nimis est de rebus tantis et tantum reconditis aliquid ultra prescriptum celeste proferre, ut ultra prefinicionem dei sermo de deo sit. Forma dei certa est; non ergo addendum est, sed modus constituendus audacie; quicqui
Abbreviated transcription (Latin):
um estͥ utrũ parentes genicis filiis debiuis¬
ꝑfectaq humani osfitii iusticia adme sent¬
liorem statum transfeirent᷑. ñ ꝑmortẽ. s
ꝑ aliqmͣnutat᷑onẽ. Anpatres maliquo statuuite¬
manerent: ligno uite utentes donde filii ad
eundem statũ ꝑuenirent. ⁊ sic impleto nũo:
om̃s simł ad meliora transferrent᷑. uit eẽnt
mines iisparadiso filios gign̾e. nõ ut morien¬
tib patrib succed̾ent filii. sinaliquo forme
impleto nũo sine morte animaliã corpora in
alian qͣlitatem transirent. in qua oĩo re¬
genti spr̃ii deseruirent. ⁊ solo spũ uiuificante:¬
d sine corporeisalim̃tis uiuent. uł potuerãt¬
parentes filiis cedere: ut ꝑsuccessiones nũsim¬
pleretur. Quigenitis filii: ꝑfectaq humani
offccii iusticia admeliora transferient᷑ ñ ꝑ
mortem s ꝑ aliqua mutatõnem ¶ Ecce hic¬

Expanded text:
um est utrum parentes, genitis filiis, perfectaque humani officii justitia, ad meliorem statum transferrentur, non per mortem, sed per aliquam mutationem; an patres in aliquo statu vitae remanerent, ligno vitae utentes, donec filii ad eumdem statum pervenirent, et sic impleto numero omnes simul ad meliora transferantur, ut essent rentes in Paradiso gignere filios non ut morientibus patribus succederent filii, sed in aliquo forme impleto numero, sine morte animalia caliam qualitatem transirent; in qua omnino regenti spiritui deservirent, et solo spiritu vivificante sine corporeis alimentis viverent. Vel potuerparentes filiis cedere, ut per successionem numerus impleretur; qui, genitis filiis perfectaque humani officii justitia, ad meliora transferrentur, non per mortem, sed per aliquam mutationem.
Abbreviated transcription (Latin):
est qiñ ad hibetur ad sig̾candum aliquid Cum¬
qi his intend̾it theo logorum speculatio stũdi¬
osa atp modesta diuinam scripturam founã
p̃scriptam indoctrina tenere adu̾tet. de his gͥ
nobis aditum: ad res diuinas aliquatenus
intelligendas dõ duce apetipe uolentib⁊ disseren¬

Expanded text:
a non adhibetur ad significandum aliquid. Cuma non adhibetur ad significandum aliquid. Cumque his intenderit theogolorum speculatio studiosa atque modesta, divinam Scripturam, formam praescriptam in doctrina tenere advertet. De his ergo nobis aditum ad res divinas aliquatenus intelligendas. Deo duce, aperire volentibus disseren
Abbreviated transcription (Latin):
eterieac
noue legis continen¬
tiam diligentiinda¬
gine ⁊̃ atq etiam
considerantib nob̾:
p̾uia deigra innotu¬
it. sacre pagine trac¬
tatum cirra refuł
signa p̃cipue u̾sari
Ut enĩ ait egregiꝰ doc¬
tor augustin᷑ in libro de doctrina xͥana.
Om̃is doctrina. uł rerum est. ł signoꝵ. s res ai¬
etiam: ꝑsigna discunt᷑ ꝓpͥe aũ hic resappel¬
lantur : que ñ ad significandum aliquid ad¬
hibentur. Signa uem quoꝵ usus est insig¬
nificando eorum aũ aliqua sunt: quoꝵ oĩs
usus est insignificando. ñ in iustisicando.u
quib ñ utimur: nͥ aliquid significandigr̃a.
ut aliqua sacram̃ta legalia. aua q̃ ñ solum
sigc̃ant. s conserunt. qd̾ intus adiuuet. sic̾
euangłica sacrum̃ta. Ex qu̾o aperte intłłr an
que hic appellentur signa. tes ille uideł q̃
ergo signũ: etiam res aliqua est Qd̾ enĩ nul¬
la res est: lit uieodem augustinꝰ ait: omĩno
nicħ est. ñ aũcconu̾so: omĩis res signum¬

Expanded text:
eteris ac novae legis continentiam, diligenti indagine, etiam atque etiam considerantibus nobis, praevia Dei gratia, innotuit sacrae paginae tractatu circa res, vel signa praecipue versari; ut enim egregius doctor Aug. ait in libro de Doct. christ., omnis doctrina vel rerum est vel signorum; sed res etiam per signa discuntur. Proprie autem hic res appellantur, quae non ad significandum aliquid adhibentur; signa vero, quorum usus est in significando. Eorum autem aliqua sunt, quorum omnis usus est in significando, non in justificando; quibus non utimur nisi aliquid significandi grasacramenta legalia. Alia quae non solum significant, sed conferunt quod intus adjuvet, sicut evangelica sacramenta. Ex quo aperte intelligitur quae hic appellentur signa, res illae videliceigitur signum etiam res aliqua est. Quod enim nulla res est, ut in eodem Aug. ait , omnino nihil est. Non autem e diverso omnis res signum
Abbreviated transcription (Latin):
pat᷑. si potuisset: equalem filiũ genu pater si-¬
rem melioremq se ip̃o. gign̾et filiũ. ħ mai̾
ut ait genuit filiũ. cui nec̾ anni nẽcessarii fu̾nt:
perquos adimpleretur equalitas noc om̃ĩpotẽcia
defuit: anforte noluit. ergo ꝙ absit inuidit.
filiũ eẽ equalem. Opinionen¬

Expanded text:
Pater, si potuisset, aequalem sibi Filium genurem meliorem se ipso gigneret Filium, sed majus um genuit; cui nec anni necessarii fuerunt, per quos adimpleretur aequalitas, nec omnipotentia defuit. An forte noluit? ergo quod absit invidit. Filium ei esse aequalem.
Abbreviated transcription (Latin):
nũ int̾alia que supͣ diligent᷑ exe de d̾o dicũ¬
do. qd̾ sentio. ut .s. rõne similitudinis confide¬
rata: ex causis dicendi dc̃oꝵ intelligentiam
assumat. s catholicam
i. Nicħ digñ de excelle̾tia

Expanded text:
ia quae supra diligenter execudo quod sentio, ut si ratione similitudinis considerata ex causis dicendi dictorum intelligentiam assumat, sed catholicam. 11. Nihil dignum excellentia
Abbreviated transcription (Latin):
assimpta. S qr hoc nefas est dr̃e aut sentire:
p̃misse locutõnes eisq similes. scd̾m hanc
intelligentiã sane accipi debenti ut homo
tp̃e siue homoille. siue quidam homo dicatur
assũptus aũbo siue unitus ũbañq hominis
ꝑsonae: sit assimpta łunita ũbo. s qr anima

Expanded text:
quia hoc nefas est dicere aut sentire, praemissae locutiones eisque similes secundum hanc intelligentiam sane accipi debent, ut homo Christus, sive homo ille, sive quidam homo dicatur assumptus a Verbo, sive unitus Verbo; non quia hominis persona sit assumpta vel unita Verbo, sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
opus auc̾toris ⁊ ut generałr concludam iens
incarne xp̃e aliquid patit᷑. opus auctoris en
ĩo̾ bonum. Saniq operati sunt iudas ⁊iuder.
querit᷑. an cũ cedendũ sit :eos operatos ibi ẽẽ:
bonũ hicdistiuguendum est Po̾t enldici:
ꝙ operati sunt bonũ. qr ex auctil eoꝵ bonũ¬
ꝓuerit.i passio xp̃i Et item: qd̾ operti ñsĩt
s mala

Expanded text:
t ut generaliter concludam, quoties in carne Christus aliquid patitur, opus auctoris est; quia ideo bonum, eamque operati sint Judas et Judaei, quaeritur an concedendum sit eos operatos ibi esse bonum. Hic distinguendum est. Potest enim dici quod operati sunt bonum, quia ex actibus eorum bonuest, passio Christi; et item quod operati non sunt ed mala.
Abbreviated transcription (Latin):
etͦ utus est cũ uo inbap̃o pecc̾m deleat᷑. isatis¬
factio exterior nimputet᷑. Querit᷑ cur pena
et̾num regnũ. Io̾soluto iratu pece̾r temꝑalis po¬
na tñ manet uͭ illa uita studiosiꝰ q̃ratar. que
Cerit apenis om̃ib aliena/ Iõ etiam maneti ut
sit fideli conc̾cactandi mat̾ia: iuincendi occaso̾.
qui ñ uinceret siñ pugnaret. nec pũgnaret. si

Expanded text:
ntus est. Cum vero in Baptismo peccatum deleatur, et satisfactio exterior non imputetur, quaeritur cur poenalaeternum regnum. Ideo soluto reatu peccati, temporalis poena tamen manet, ut illa vita studiosius quaeratur, quae erit a poenis omnibus aliena. Ideo etiam manet, ut sit fideli et certandi materia, et vincendi occasio, qui non vinceret si non pugnaret, nec pugnaret si
Abbreviated transcription (Latin):
daturibi. uam hñti ut plemꝰ habeat᷑. sic ⁊ de aliis
intelligendum est. Qui ergo mundus aggedit: ibi
fit mundior. ⁊ omĩ hñti ibi ampliꝰ dat᷑. Qd Qd̾ ex¬
uero omĩs exterior sansfactio. ibi relaxe tenor satis¬
tur. ambr̃. ostendit suꝑillum locum factio omĩs
catio dicens. Gr̃adei in bap̃o. ñ requirit ge
condonat. Qd quidem de exteriori gemitu. uł
plãctu accipiendum est. Nam sine int̃iori nemo

Expanded text:
datur, et jam habenti ut plenius habeat datur, sic et de aliis intelligendum est. Qui ergo mundus accedit, ibi fit mundior, et omni habenti ibi amplius datur. Quod vero omnis exterior satisfactio ibi relaxetur, Ambros. ostendit super illum locum, Rom. catio, dicens: Gratia Dei in Baptismo non requirit gemcondonat. Quod quidem de exteriori gemitu vel planctu accipiendum est. Nam sine interiore nemo
Abbreviated transcription (Latin):
iustitutum. in quib ꝯsis st̃¬
tat: ⁊ ꝯficiatur. ⁊ que sit
distancia int sacram̃ta uẽtis¬
Quidsit sacram̃tum.

Expanded text:
institutum, in quibus consistat et conficiatur, et quae sit distantia inter sacramenta veteQuid sit sacramentum.
Abbreviated transcription (Latin):
q materiam. tres ꝑsone dicantiur cia.¬
ẽẽ una eẽntia sicut ex eodem auro. si fie¬
rent tres statue dic̾emus tres statuas: u¬
numaurum. ũ autem sic. tͥnitatem. i t̃s
danqm ex una mat̾ia ta q̃dam subsistant.
Instatuis enĩ equalib: plus auri est. dres
simul. qmͣ singisle. ⁊ minꝰ auri est unaꝗͣ
due. In illa uero eẽntia tͥnitatis. nullo m

Expanded text:
 materiam tres personae dicantur esse una essentia; sicut ex eodem auro si fierent tres statuae, diceremus tres statuas unum aurum. Non autem sic Trinitatem in tres tanquam ex una materia tria quaedam subsistant. In statuis enim aequalibus, plus auri est tres simul quam singulae, et minus auri est una quam duae. In illa vero essentia Trinitatis nullo m
Abbreviated transcription (Latin):
traidinem Illd̾ ã quo fruend̾ est: p̃p se ama¬
dumesti s qd̾ uͥtutes pp̃ se amande ñ sint:
ĩmo p̃psolam beatitudinẽ. probant auctori¬
quosdamait. forte uirtutes quas p̃psolam
beatitudinemamamꝰ sic persuadere nobis¬
audent. ut ip̃am beatitudinem. ñ amemꝰ.
ꝙ si facunt ⁊̃ ipas utiqramare desistimꝰ qn̾

Expanded text:
o fruendum est, propter se amandum est. Sed quod virtutes propter se amandae non sint, imo propter beatitudinem solam, probant auctoriquosdam ait: Forte virtutes quas propter solam beatitudinem amamus, sic nobis persuadere audent, ut ipsam beatitudinem non amemus; quod si faciunt, etiam ipsas utique amare desistimus, quando
Abbreviated transcription (Latin):
referatur ad aliud.s ibi ponatur finis: uit supͣ
seris finem ponens leticie. tunc u̾e ⁊ ꝓpͥe fiui¬
dicenduses. qd̾ ñ est faciend̾: nͥ inuilla trinitate
.i sũmo ⁊ incõmutabłi bono. Utend̾ est ergo:
l̾ͥitutib. ⁊ per eas fruend̾. sũmo bono. ita ⁊ de uo¬
luntate bona dm̃s. Uñ aũs. in li .x. detͥnitate.
ait uoluntas est: ꝑquam fruimur. ita : ⁊ per au¬
pot uͥtutes fruim̃ ñ eis. nͥ forte aliqua uirtus sit d̾s.
ut caritas de qua pꝰ tractabĩ ¶ ẜpylogus.¬

Expanded text:
referatur ad illud, sed ibi ponatur finis, ut supra seris finem in ea ponens letitie tue, tunc vere dicendus es; quod non est faciendum, nisi in illa Trinitate, id est summo et incommutabili bono. Utendum est ergo virtutibus, et per eas fruendum summo bono; ita et de voluntate bona dicimus, unde Aug. in lib. 10 de Trin. ait: Voluntas est per quam fruimur; ita et per virtutes fruimur, non eis, nisi forte aliqua virtus sit Deus, ut charitas; de qua post tractabitur, dis
Abbreviated transcription (Latin):
uidt auctoritatum repugnantiam de medio.
possessores sincera ⁊ scã delectatõne. ⁊ uieis¬
consistendum s ultra gradiend̾. Nonhic h̾eati
dilectionis gressus. noq hic sit dilectionis cer¬
minus. s referatur hoc ad illud sũmũ bonũ:
cuisolioio inherend̾ est. qr illud p̃pse tͥm̃amãꝰ¬
dumest. ⁊ ultra ilind. nicħ qͥrendumest Ild̾
ẽ enĩsupmꝰ finis. iõ aũs. dic̃. Qd̃ eas diligimus:
p̃p solam beatitud inẽ. ñ qͥn eas pp̃se diligamus:
s qr id ip̃m qd̾ eas diligimꝰ referimus ad illud
sũmũ bonũ. cui soli inherend̾ est. ⁊ ineo. ꝑma¬
nendum finisq leticie ponendꝰ. qrͣ uͥtutibus
ñ est fruend̾. S dicet aliquis: fruĩ est: amore in¬
herere alicuirei pp seip̃am. ut p̃dc̃m est: si ergo
uirtutes pp̃ se dmande ft̃. ⁊ eis fruend̾ est ad

Expanded text:
videtur auctoritatum repugnantiam de medio epossessores sincera et sancta delectatione, econsistendum, sed ultra gradiendum, non hic haereat dilectionis gressus, neque hic sit dilectionis terminus; sed referatur hoc ad illud summum bonum, cui soli omnino inhaerendum est, quia illud propter se tantum amandum est, et ultra illud nihil quaerendest enim supremus finis. Ideo Aug. dicit quod eas diligimus propter solam beatitudinem; non quin eas propter se diligamus, sed quia id ipsum quod eas diligimus, referimus ad illud summum bonum, cui soli inhaerendum est et in eo permanendum, finisque laetitiae ponendus: quare virtutibus non est fruendum. Sed, dicet aliquis: Frui est amore inhaerere alicui rei propter se ipsam, ut praedictum est. Si ergo virtutes propter se amandae sunt, et eis fruendum est
Abbreviated transcription (Latin):
nã siperstassent. Ioq scͥptura dicit᷑ srasant.¬
desingulis orditil aliquos cecidisse. ñ qi fitissent
in ordmily: ⁊̃post ea corruerint. si qi si ꝑstitissent
coꝵ aliqui: insinguł fuissent ordinil. qui ⁊ ĩ na¬
tinre tenuitate. ⁊ uisforme ꝑspicacitate disfe̾ntes
gradus hẽbant: sicut illi qui ꝑstitert: Alii enĩ
ut p̃dixim᷑ supenores alii infenores donditi st̃.
S̾upenores qui natura mag̾ subtiles. ⁊ sapt̾a an
plius ꝑspicaces. Inferiores qͥ nͭ mitꝰ fubtales ⁊ ĩ¬
telligentia mitꝰ perspicaces st̾i sunt. hasaũ in¬
uisibiles disfr̾as inusibilium solusille ponde¬
rare potuit qͣmioĩa ĩ nu̾o ⁊ m̃sura ⁊ pondere dis¬
posuit .i. insẽip̃o qui est m̃sura om̃i rei. modũ p̃¬

Expanded text:
na, si perstitissent. Ideoque Scriptura dicit dsingulis ordinibus aliquos cecidisse, non quia fuissent in ordinibus et postea corruerint, sed quia si perstitissent, eorum aliqui in singulis fuissent ordinibus, qui et in naturae tenuitate, et in formae perspicacitate, differentes gradus habebant, sicut illi qui perstiterunt. Alii enim, ut praediximus, superiores, alii inferiores conditi sunt. Superiores, qui natura magis subtiles, et sapientia magis perspicaces; inferiores, qui natura minus subtiles, et intelligentia minus perspicaces facti sunt. Has autem invisibiles differentias invisibilium solus ille ponderare potuit, qui omnia in numero et mensura et pondere disposuit, id est, in seipso qui est mensura omni rei modum p
Abbreviated transcription (Latin):
nas imped̾. ut ñ sint legitime ad ineundas nup¬
tias. Tria quedam sunt. Consanguinitas. affinitas
ispũalis germanitas. Consang̾nitas est int̾ eos qͥ
uingunt᷑ scd̾m lineam gn̾is asfmitas int̾ eos qͥ
geuere quid̾ ñsunt ꝯuuicti. s mediante gñe st̃

Expanded text:
nas impedit ut non sint legitimae ad ineundas nuptias. Tria quidem sunt: consanguinitas, affinitas, et spiritualis germanitas. Consanguinitas est inter eos qui junguntur secundum lineam generis; affinitas, inter eos qui genere quidem non sunt
Abbreviated transcription (Latin):
et uerba ambrosii: pia diligentia inspi¬
tienda sunt. que ex parte. hominis igno¬
rantiam instruunt ⁊ illuminant. ex parte:
errandi fomitẽ ꝑnale intellecta ministͣnt:
his ⁊ enĩ euident̾ tradit᷑ : de q¬

Expanded text:
ec verba Ambrosii pia diligentia inspicienda sunt; ex parte hominis ignorantiam instruunt et illuminant, quae ex parte errandi fomitem male intellecta ministrant. His etenim evidenter traditur d
Abbreviated transcription (Latin):
qui mandata dei nouert᷑. qsia solent hr̃e cusa
homines de ignorantia ⁊ licet grauiꝰ sit p̾ tõ¬
care scient̃. qmͣ nescient̾: nͥ ĩo tñ ꝯfugiend̾ est
adignorantie tenebrãs: ut ineis qͥsqmͣ excu¬
aͥ. satõnem requirat Aliud õst eni. nescisse.a
scire noluisse. qr uieis qui intelligere no

Expanded text:
qui mandata Dei noverunt; quam solent habere homines de ignorantia. Et licet gravius sit peccare scienter quam nescienter, non ideo tamen confugiendum est ad ignorantiae tenebras, ut in eis quisquam excusationem requirat. Aliud est enim nescisse, aliud scire noluisse, quia in eis qui int
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯm̃dat: dicens: Maiorem hac dilectionẽ nemo ht̃:
amͣ ut anima suam po. quis ꝓ armicis suis: Qd
utiq dc̃m est.de opere dilectõius qi maior dilectio¬
inis effectus ñ est: qmͣ pon̾e animã ꝓaliĩs Nlec te
moueat. qd̾ ait. ⁊ proamicis: Quenĩ animã pro
amicis ponit. ponit ⁊ pro inĩmicis adħlit up̃i
fiant amiciz

Expanded text:
15: Majorem hac dilectionem nemo habet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Quod utique dictum est de opere dilectionis, quia major dilectionis effectus non est, quam ponere animam pro aliis. Nec te moveat quod ait: Pro amicis; qui enim ponit animam pro amicis, ponit et pro inimicis, ad hoc ut ipsi fiant amici.
Abbreviated transcription (Latin):
uires ⁊ cursuscelerrimꝰ p̃ter uiam qr idl fides
¶ñ erat. bonũ opus n̾enit bonil enĩ opus intẽ¬
cio facit. Intencionentfides dirig̃. Nonual¬
De attendas: qͥd homo faciat is quid cũ fat̃
attendat. quo. lacertos optime gub̾natõnis:
dirigat ¶ hiiᷤ testimoniis insinuari urtex

Expanded text:
fides non erat, bonum opus non erat. Bonum enim opus intentio facit, intentionem fides dirigit. Non valde attendas quid homo faciat, sed quid cum facit attendat, quo lacertos optimae gubernationis dirigat. His testimoniis insinuari videtur ex
Abbreviated transcription (Latin):
ł malũ potest. utr̃q disc̾nens: lib̾m arbitͥum
ñcupat᷑. qͣd. bruta animaba
tam̃ sensum: ⁊ appetitum sensua b̾m arbi¬
litatis¬

Expanded text:
 velle, utrumque discernens, liberum arbitrium nuncupatur, quod bruta animalia tamen sensum et appetitum sensualitatis
Abbreviated transcription (Latin):
iberum uero arbitͥum ẽ facult̾as rõniş.¬
⁊ uoluntatis quabonũ eligit᷑ gr̾a assistente.
ł malum: eadem desistente. Et dt᷑ liberũ qut
ad̾ uoluitatem que adut᷑ libet flecti põt: ar
Uttͥumũs. qnͣtum ad rõnem: cinꝰ est facultas
ł potencia illa ciuꝰ etiani est disc̾nere. int̾ bo¬
num ⁊ malum Et aliqñ quidem discreti¬
onem hñs boni ⁊ mali : ꝙ malũ est:eligit

Expanded text:
iberum verum arbitrium est facultas rationis et voluntatis, qua bonum eligitur gratia assistente, vel malum eadem desistente. Et dicitur liberum, quantum ad voluntatem, quae ad utrumlibet flecti potest. Aruantum ad rationem, cujus est facultas vel potentia illa, cujus etiam est discernere inter bonum et malum, et aliquando quidem discretionem habens boni et mali, quod malum est eligit,
Abbreviated transcription (Latin):
sicqñter attͥbuit potenciam. pect̃m insilum:
um expõitum est. Qui ergo peccat ꝑ insirmitatẽ
ł per ignorantiamt facile ueniam ad ipiscat᷑ ⁊ de
ñille qui pectat. insp̃m scm̃. Cum aũ una sit po¬
tencia. sapĩa. bonitas. tͥum. qrͣ patri potencia fi¬

Expanded text:
tribuit potentiam; peccatum in Filium, um expositum est. Qui ergo peccat per infirmitatem vel per ignorantiam, facile veniam adipiscitur, sed non ille qui peccat in Spiritum sanctum. Cum autem una sit potentia, sapientia, bonitas trium, quare Patri potentia, Fi
Abbreviated transcription (Latin):
net infuturo remitet᷑ ei. Diligent̾ adu̾te 
una dignitaf. sic una iniurias S siquis dor¬
poris specie deceptus humani: remissiꝰ aliqͥ
sentit de xp̃i carne qũa dignũ est. h̃t culpã.
sempitͥnam: iputet ñ inspũdei cicidomoniaͥ s

Expanded text:
e in futuro remittetur ei, diligenter adverte. una dignitas, sic una injuria. Sed si quis corporis specie deceptus humani remissius aliquid sentit de Christi carne quam dignum est, habet culpam, sempiternam, et putet non in Spiritu Dei ejici daemonia, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Iest Iura eñ natum que semꝑ genita ma¬
net ex patrei naf᷑am nr̃am sine pecr̃d sus¬
cepit ut nasceret᷑ ex ugine hac anctori
naturam ꝓ persona hic accipiatz alioqͥn sidixe¬
rimꝰ naturam ͥb ꝑsonis cõem genitam ẽẽ :
occurrunt nob ex adusoque intraftatu de
sꝑsonã ꝑsonam genuisse. qr sinatura na¬
tnitatis eademres seip̃am genuisset Qd̾ au
posse fieri negat: d alibi certã reperimus do¬
cum̃tũ. quonat᷑a nat᷑am assimpsisse monstͣ¬
xp̃c minor factus est. formam seriu accipiensn
eñ sic accepit formam serur. ut amteret for¬
mamdei. inqua erat equat pr̃i. ut ⁊ infor¬
maserui iinforma dei idemipesit unigãtꝰ

Expanded text:
is . Illa enim natura quae semper genita manet ex Patre, naturam nostram sine peccato suscepit, ut nasceretur ex virgine. Neque enim naturam pro persona hic accipiat. Alioqrimus naturam tribus personis communem genitam esse, occurrunt nobis ex adverso quae supra in personam personam genuisse. Quia si natura geTrinitatis, eadem res seipsam genuisset. Quod Aug. fieri posse negat. Sed alibi certum reperimus documentum, quo natura naturam assumpsisse monstrstus minor factus est, formam servi accipiens, non enim sic accepit formam servi, ut abjiceret formam Dei, in qua aequalis Patri, ut in forma servi, et in forma Dei idem ipse sit unigenitus
Abbreviated transcription (Latin):
de tͥni. Siundonis dei nicħ maiꝰ est caritate. ⁊ au.
nullum est maiꝰ donum dei qmͣ sp̃e sc̾s  quid
deo est. ⁊paulꝯpꝰ.d dilectio ẽ. uͭ manifestat eã
se dixisse dilect᷑o̾em dm̃: qmͣ dix̃ ex dõ. deus ergo
ex deo est. dilectio. Item ineodem. Iohamines

Expanded text:
de si in donis dei nihil maius est caritate et nullum est maius donum dei quam spiritus post: Deus dilectio est . Ubi manifestat eam se dixisse dilectionem Deum quam dixit ex Deo. Deus ergo ex Deo est dilectio. » Item in eodem: Joannes