comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
praeceptis sed insuꝑ alia quorum non precep¬
tum sed consilium accepit donaria sua spon¬
te diuine maiestatis obtutib offert Recte¬
ergo principes pagrum donaria ad contru¬
endum domum dĩ sponte obtulisse referun¬
tur quia quo amplius quiq cum continen¬
tinentia interdictorum etiam alicitis absti¬
nent eo efficatius aecłam dĩ eddificant & rec
principes patrum uocantur quia nimirum
ꝑsue ꝑfectionem uite ac doctrinae etiam
illis quiꝑstudium pie sollicitudinis patres
inaeclesia uocari meruere alcius uiuentes
& generalia legis mandata transcendendo
uestes sacerdotales principes patrum secun¬
dum in ressuas in impensas offerunt operum
templicum uiri sc̃ĩ quicquid sapientiae quic¬
quid eloquentia quicquid ꝑcipiunt actionis
bonȩ totum hoc bene utendo In aedificationem
conferuntur fidelium xp̃i certum autem
pondus auri & argentu cercius uestium nu¬
merus sacerdo talium in sacra historia con¬

Expanded text:
praeceptas, sed insuper alia, quorum non praeceppraeceptas, sed insuper alia, quorum non praeceptum, sed consilium accepit, donaria sua sponte divinae majestatis obtutibus offertergo principes patrum donaria ad construendum domum Dei sponte obtulisse referuntur; quia quo amplius quique cum continentia interdictorum etiam a licitis abstinent, eo efficacius Ecclesiam Dei aedificant; cum principes patrum vocantur; quia nimirum per suae perfectionem vitae ac doctrinae, etiam illis qui per studium piae sollicitudinis patres in Ecclesia vocari meruere, altius vivendo et generalia legis mandata transcendendo vestes sacerdotales, principes patrum secundum vires suas in impensas offerunt operum templi, cum viri sancti, quidquid sapientiae, quidquid eloquentiae, quidquid percipiunt actionis bonae, totum hoc bene utendo in aedificationem conferunt fidelium Christi. Certum autem pondus auri et argenti, certus vestium numerus sacerdotalium in sacra historia con
Abbreviated transcription (Latin):
Ṽdxx mulus exasino &lequa gignitur mula
exequo & asina interhomines ergo qui de cap¬
tiuitate ascenderunt etiã animalia quib:
Iter eorum adluuabatur pariter describun¬
tur eorumq sic̃ & hominum numerus inli¬
bro ꝓpetico designatur quianimirum sunt
multi in aecła uel sensu tardiores uel etiam
animo cornales qui tamen cũ magistiris
spiritalib: sub missa de uotione optempe¬
rant atque adportanda himiliter onera
fraternae nessitatis dorsum mentis subponit¬
& ipsicum caȩteris olectis de confusione dia¬
bolicae captiuitatis erepti adsuꝑnae ciuitatis
moenia tendunt quorum ꝓfecto numerus
sic̃ & ꝑfectiorum inreger in memoria inter¬
nitestis a terna conseruatur unde & in alio¬
facies dñe & deprincipib: patrum cũ ingro¬
derentur templum dñi quodest inhieru¬
salem sponte obtulerunt in domũ dñ ad
contruendam eam in loco suo secundum
in ressuas dederunt in impensas operis
magnae indicium deuotionis est eũ quis
non debitos tantum oblationes id est dñilego

Expanded text:
 Mulus ex asino et equa gignitur, mula ex equo et asina. Inter homines ergo qui de captivitate ascenderunt, etiam animalia, quibus iter eorum adjuvabatur, pariter describuntur; eorumque, sicut et hominum numerus in libro prophetico designatur. Quia nimirum sunt multi in Ecclesia, vel sensu tardiores, vel etiam animo carnales, qui tamen cum magistris spiritualibus submissa devotione obtemperant atque ad portanda humiliter onera fraternae necessitatis, dorsum mentis supponunt, et ipsi cum caeteris electis de confusione diabolicae captivitatis erepti, ad supernae civitatis moenia tendunt. Quorum profecto numerus, sicut et perfectiorum, integer in memoria interni testis aeterna conservatur. Unde ex perEt de principibus patrum, cum ingrederentur templum Domini, quod est in Jerusalem, sponte obtulerunt in domum Dei ad exstruendam eam in loco suo. Secundum vires suas dederunt impensas operis, Magnae indicium devotionis est, cum quis non debitas tantum oblationes, id est, Domini lege
Abbreviated transcription (Latin):
pandus holo caustȩ uictinae susties sic intus re¬
flacte labrum id est adcorreuoca sermonẽ : audi
quod dic is operare quod predicassienĩ nec legis
implere quae doces alisines sẽ seminas adsen &¬
ipse frumenti paticipationer lelunas : hinc
num uel comedendo reducere laborẽ putet qu¬

Expanded text:
pondus holocausti et victimae sustines, sed intus repondus holocausti et victimae sustines, sed intus reflecte labium, id est ad cor revoca sermonem. Audi quod dicis, operare quod praedicas. Si enim negligis implere quod praedicas, aliis messem seminas, et ipse a frumenti participatione jejunas. Unde t, ut ad os manum vel comedendo reducere laborem putet
Abbreviated transcription (Latin):
& anitus & ermiuum & relinquentas quae pro¬
iora sunt legesiudicium & inisori corelia &
sider har opareuie facere illã non omittere
plucicium quippe & mise cordiã & fidem malor
digitus operationis ostenditur ꝓmencam uero
minimus figuratur: haecergo oportuitfacere
uillanon omittere quia siorpus nr̃um palmo
mi tireuolumus sic nec isseest ut tendator mim¬
mus qua tenus malor digitus non atrehatu :pen
doctores a concientiqm reuocant tacita cogitano¬
nẽ quod dicunt : quando seme ipsos subliter ꝑcru¬
tantur si tactunt quod locuntur rego̧ aũt cũ
reflexa intrinsecus mensurã labia dicuntur. adc¬
tur quoque ꝑcirciutũ: ut non inqualib& separte
considerent atq alias in sem& ipsis ꝑpendere p̃ter¬
mittan sedubiq sem& ipsos inspiciant &s inquantũ
praeualent studiant sigula opera implere quae
docent: nesi praedicantes facerebona dissimulant
suiuastatores sint : cultores alien od octos ec ce
lam mensa es lam uasa portas lamua fisfidelib:

Expanded text:
relinquitis quae graviora sunt legis, 1411 judicium, misericordiam et fidem; haec oportuit facere, et illa non omittere . Per judicium quippe, et misericordiam, et fidem, major digitus operationis ostenditur. Per mentham minimus figuratur. Haec ergo oportuit facere, et illa non omittere, quia si opus nostrum palmo metiri volumus, sic necesse est ut tendatur minimus, quatenus major digitus non attrahatur. doctores ad conscientiam revocant tacita cogitatione quod dicunt, quando semetipsos subtiliter perscrutantur si faciunt quod loquuntur. Recte autem cum reflexa intrinsecus mensarum labia dicuntur, additur quoque per circuitum, ut non in una qualibet se parte considerent, atque ex alia semetipsos perpendere praetermittant, sed ubique semetipsos inspiciant, et, in quantum praevalent, studeant singula opere implere quae docent, ne si praedicantes facere bona dissimulant, sui vastatores sint cultores alieni. O doctor, ecce jam mensa es, jam vasa portas, jam in vasis fidelibus
Abbreviated transcription (Latin):
diuinicul initus magistris iosue & orobabel
qui ambo ut supra diximus unam eandemq: dñi
ausaluatoris nostris figuram conpent Iosue uido¬
lic&ł ot propter sacer clotium ⁊ orobabel propier
regnum quia ille desacerdotali hiederegia
stirpe descendit Non solum autem losue & no¬
robabel sed & fratros eorum cum eis ina difa¬
cationem plebi plebi p̃suerunt illi nimirum
fratres de quib: idomrex & sacerdos noster
post gloriam sue resurrectionis mulieribus
secquentib apporens ait itenuntiate fratrib:

Expanded text:
divini cultus magistris Josue et Zorobabel, qui ambo, ut supra diximus, unam eamdemque Domini et Salvatoris nostri figuram complent. Josue videlicet propter sacerdotium, Zorobabel propter regnum; quia ille de sacerdotali, hic de regia stirpe descendit. Dominus autem noster robabel, sed et fratres eorum cum eis in aedificationem plebi praefuerunt; illi nimirum fratres, de quibus idem rex et sacerdos noster, post gloriam suae resurrectionis mulieribus se quaerentibus apparens ait: Ite nuntiate fratribus
Abbreviated transcription (Latin):
aeceptum dia conatus gradum regulari mode¬
am reuersi aliis potius sua scipitates ac fundos
possidendos relinquerent illorimutiquȩ
de signant erratus quisic peccando ab aela
discedunt utnum quam penitendo resipiscant seis
aliis potius qui dignisunt ꝓmissa sibi praemia ꝑcipien¬
mensis septimus gratiã sp̃s scĩ qua est inisaia ꝓphe¬
ta & in apocalipsi scĩ lohannis septi formis deseri¬
bitur insinuat in quo ii delic& mense post captiui¬
tatem deciitatib: noseris in hierusalem conueni¬
mus cum pese ablutas sordeserroresq: uitiorum
post incoata praesidia operum bonorũ malore
inhierusalem congregatus sit hoc & enim cotidi
inspiritali isrł agiurꝰ cum ꝑgtatiã scĩ sp̃s omnes
porbeme lecti una eademq fide dm̃ colunt una
& non dispari dilectione ad gaudia ꝑpetue pa¬

Expanded text:
acceptum diaconatus gradum, regulari modeacceptum diaconatus gradum, regulari modeam reversi, aliis potius suas civitates ac fundos possidendos relinquerent; illorum utique designant erratus, qui sic peccando ab Ecclesia discedunt, ut nunquam poenitendo resipiscant; sed aliis potius qui digni sunt, promissa sibi praemia percipienmensis septimus gratiam Spiritus sancti, quae in Isaia propheta, et in Apocalypsi sancti Joannis septiformis describitur, insinuat. In quo videlicet mense post captivitatem de civitatibus nostris in Jerusalem convenimus, cum post ablutas sordes, erroresque vitiorum, post inchoata praesidia operum bonorum, majore in Jerusalem congregatus sit; hoc etenim quotidie in spirituali Israel agitur, cum per gratiam sancti Spiritus omnes per orbem electi, una eademque fide Deum colunt, una et non dispari dilectione ad gaudia perpetuae pa
Abbreviated transcription (Latin):
incuntatib sins spiritali autem sensu sacerdoces
leute cantores lanitores & nathinne in urbi¬
b suis uniuersusq istł incuitatib suis habitant
reuertentes debabylonȩ cum & i ministri altaris
sc̃i ac doctores &ipsa dĩ plebs insuis singuli
gradb dõfidelter seruiut siue qui eodem
gradu aliquando uitiissorelato uel ꝑdito ꝑpae
dicentiã correcti sut ciuitatem suam dequa¬
transinigratus est acaldeis leuita recipit quan¬
dodaconus aliquis scae aclesiae uirtutem ꝑfecti¬
anis quami diabolo seductus ꝑdiderat dñodo
nante tedintegrat uerbi gratia quiꝑ ebrisita¬
tem uel concupiscentiã uel suꝑbiã graduquem¬
acceperat factus est indignus & denuo ꝑ conti¬
nentiã parsimoniã humilitatem &cȩtera untte
cortectionis insignia ad eundem digniorre¬
dit fursus leuita in babylone natus quiitatem
suam interram ludȩa ueniens ingreditur quan¬
doquis regeneratus in xp̃oredeum primȩ pre¬
uaricationis euit acbene in stitus inaecła semel

Expanded text:
nsu, sacerdotes, Levitae, cantores, janitores et Nathinnei in urbibus suis, universusque Israel in civitatibus suis habitant, revertentes de Babylone; cum et ministri altaris sancti, ac doctores, et ipsa Dei plebs in suis singuli gradibus Deo fideliter serviunt; sive qui eodem gradu aliquando vitiis sordidato vel perdito, per poenitentiam correcti sunttransmigratus est a Chaldaeis, Levita recipit, quando diaconus aliquis sanctae Ecclesiae virtutem perfectionis, quam a diabolo seductus perdiderat, Domino donante, redintegrat. Verbi gratia, qui per ebriositatem, vel concupiscentiam, vel superbiam at, factus est indignus, et denuo per continentiam, parcimoniam, humilitatem, et caetera vitae correctioris insignia, ad eumdem dignior redit. Rursus Levita in Babylone natus, civitatem suam in terram Judaeam veniens ingreditur, quando quis regeneratus in Christo, reatum primae praevaricationis exuit, ac bene institutus in Ecclesia, semel
Abbreviated transcription (Latin):
uidelic& altari holo caustomata nostra hoc est
cogitationes & opera ꝑfecta offerre debemus
quia nimirum ita solum modo uota actionũ
nostrarum dõ patri possunt esse placabilia
sacramentis nr̃i redemptoris participemus

Expanded text:
videlicet altari holocaustomata nostra, hoc est cogitationes et opera perfecta, offerre debemus; quia nimirum ita solummodo vota actionum nostrarum Deo Patri possunt esse placabilia, si sacramentis nostri Redemptoris participemus
Abbreviated transcription (Latin):
norunt quen in quo gradumynisteru ecclesiastici
promo uere debeant scyphi tuae sunt uascula po¬
tandi illos figuraliter exprimunt quiferuentiore
caritatis interna̧ solent flagrantia debriari quor
autem uasa quedam aurea quaedam argentea fuis¬
se referuntur aurea significant eos quimalore
sapientie spiritalis splendore gutilant Argemea
illos qui dibendi uenustate nitidi eloquentius ea que
norunt exponere sciunt quos ab inuicem dist ingues
apostolus ait alii datur ꝑ sp̃m sermo sapientiae alii
sermo scientiaȩ secundum eundem sp̃m: quod autem
numerus uasarum & specialiter sigulorum & in su¬

Expanded text:
norunt, quem in quo gradu ministerii ecclesiastici norunt, quem in quo gradu ministerii ecclesiastici promovere debeant. Scyphi, quae sunt vascula potandi, illos figuraliter exprimunt, qui ferventiore charitatis internae solent flagrantia inebriari. Quod autem vasa quaedam aurea, quaedam argentea fuisse referuntur; aurea significant eos, qui majore sapientiae spiritualis splendore rutilant; argentea illos, qui dicendi venustate nitidi, eloquentius ea quae norunt exponere sciunt; quos ab invicem distinguens Apostolus, ait: Alii datur per Spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae secundum eumdem Spiritum . Quod autem numerus vasorum
Abbreviated transcription (Latin):
aureos plenas odoramentorum & &ponens scrip¬
tura subdidit qua sunt orationes scorum fialae
quaȩ sunt uasa patula lucida simplicium corde
designant: Cultri uero quibus ute batur ad inci¬
dendos ac diuidendos iuxta rationem congruam
artus uictimarum ut omnib: rnte distinetis pars
inaltari sacro igne consumetur pars insacerdo¬
tum pars in leuitarum pars inofferentium usũ
cederet illos nimirum in ecła demonstrant
qui discretionis sunt gratia insignss quiꝑfecte
norunt discernere desacrifitio salutari quod
est xp̃s quȩ omnib: sint dicenda quaȩ ꝑfectiorib:
tantumq: humanae cognitionis modum ex ce¬
dentia sp̃s sc̃ĩ sint igni trubuenda Item quia
uictimae di sunt omnes quiei fideli obsequio
mancipantur: cultri quib: artus uictimarũ
infrustra diuiduntur scribae docti in regno celorum
sunt tipicae intelligendu quimerita sensusq gudito¬
rum suorum solerter emminanes bene iludicare

Expanded text:
aureas plenas odoramentorum ; et exponens Scripaureas plenas odoramentorum ; et exponens Scriptura subdidit: Quae sunt orationes sanctorum. Phialae ergo, quae sunt vasa patula, lucida, simplicium corda designant, quae dendos ac dividendos juxta rationem congruam artus victimarum, ut omnibus rite distinctis, pars in altari sacro igne consumeretur, pars in sacerdotum, pars in Levitarum, pars in offerentium usum cederet; illos nimirum in Ecclesia demonstrant, qui discretionis sunt gratia insignes, qui perfecte norunt discernere de sacrificio salutari, quod est Christus, quae omnibus sint dicenda, quae perfectioribus tantum, quae humanae cogitationis modum excedentia, Spiritus sancti sint igni tribuenda; item quia victimae Dei sint omnes qui ei fideli obsequio mancipantur. Cultri quibus artus victimarum in frusta dividuntur, scribae docti in regno coelorum sunt typice intelligendi; qui merita sensusque auditorum suorum solerter examinantes, bene dijudicare
Abbreviated transcription (Latin):
inmundus sp̃r fidelium aliquos dececclesia rapi¬
ens gaudio internae pacis priuat. Pomt autem
ea h templo ch̃suicum eos consortio lungit
reꝓborum qui sunt templum & ciuitas diaboli
capitis uidelic& omnium malorũ & angelore
& hominum sed proferteacyrusrex & adnume¬
rat principi luda referenela in hierusalem
cum dñs noster quiost heres uni uersorum eos
quos aisalutem praedest inauit e ternã depotes¬
tate sathanae eruit & ecłae sacerdotib: recon¬
ciliandos ꝑpenitentiam offert & bene adnume¬
rata esse dicit uasa principi luda quia nouit
dñs numerum electorum suorum Et hic est¬
numerus eorum fialae aurece trigunte fialae
argente e mille cultriuiginti nouem seyphi au¬
reiꝰ triginta scyphi argentei secundi. ccc xc
tea quinq milia quadraginta diuersa uasos¬
species diuersas fideliumꝰ ꝑsonas siue operati¬
ones designat demq in apocalipsi legimus
quia unginti quattuor seniores habebatit fialas

Expanded text:
immundus spiritus fidelium aliquos de Ecclesia rapiimmundus spiritus fidelium aliquos de Ecclesia rapiens, gaudio internae pacis privat. Ponit autem ea in templo Dei sui, cum eos consortio jungit reproborum, qui sunt templum et civitas diaboli, capitis videlicet omnium malorum et angelorum et hominum. Sed profert ea Cyrus rex, et annumerat principi Juda referenda in Jerusalem, cum Dominus noster, qui est haeres universorum, eos quos ad salutem praedestinavit aeternam, de potestate Satanae eruit, et Ecclesiae sacerdotibus reconciliandos per poenitentiam offert; et bene annumerata esse dicit vasa principi Juda; quia novit Dominus numerum electorum suorumnumerus eorum: phialae aureae triginta, phialae argenteae mille, cultri viginti novem, scyphi aurei triginta, scyphi argentei secundi quadringtea quinque millia quadringenta: universa species, diversas fidelium personas sive operationes designat. Denique in Apocalypsi legimus, quia viginti quatuor seniores habebant phialas
Abbreviated transcription (Latin):
ut quod ꝑsem& ipsos nequeunt ꝑ eos quiperficere pos¬
sunt dño mius sue de uotionis offerant:  ant aũt
uasa argentea cum uros eloquentia nitidos danT
aurea cumnaturali praeclares dant iumenta cum
sensu tandiores sed ad portandum iugum leue ac
suaue onus euangeluimansuetos dant pecora cum
humiles sp̃u acmites qui desubstontus suis quasi
delȩce siue lanis pauperib: gratis daresoleant
dant etiã substantiam & subellectlem uaria
cum multifariis bonorum operum florib: insignes
uiros siue feminas parentes uel dñi sui scĩs docto¬
rib: commendant ꝑquos dño consecrentur Atq
cyrus ꝑtulit uasa templi dñi quȩ tulerat nabu¬
chodo nosor de hierusalem & posuerat ea intem¬
plo dĩsui protulit aũt ea eyrus rex ꝑsarum per
manum mithyrdatis filii gazaber & numera¬
uit ea sasabasar principi iudae: Nabuchodo¬
nosor tulit uasa dni dehierusalem cum qui lib&

Expanded text:
ut quod per seipsos nequeunt, per eos qui perficere posut quod per seipsos nequeunt, per eos qui perficere possunt, Domino munus suae devotionis offerant. Dant autem vasa argentea, cum viros eloquentia nitidos; dant aurea, cum naturali ingenio praeclaros; dant jumenta, cum sensu tardiores, sed ad portandum jugum leve ac suave onus Evangelii mansuetos; dant pecora, cum humiles spiritu ac mites, qui de substantiis suis, quasi de lacte sive lanis, pauperibus gratis dare soleant; dant etiam substantiam et supellectilem variam, cum multifariis bonorum operum floribus insignes viros sive feminas parentes vel Domini sui sanctis doctoribus commendant, per quos Domino consecrentur, atque Cyrus protulit vasa templi Domini, quae tulit Nabochodonosor de Ierusalem et posuerat ea in templo dei sui. Protulit autem Cyrus rex Persarum per manum Metridatis, filii Gazabar, et adnumeravit ea Sasabassar principi Iudae. Et hnosor tulit vasa Domini de Jerusalem, cum quilibet
Abbreviated transcription (Latin):
omnes pulchre autem dicitur quia principes patrũ
depraefatis tribub: surrexerunt ut ascenderent ad
xdificandum templum dñi prinoipum namq: & pa¬
trum id est magistrorum est opere & doctrina prae¬
ditorum ad a ddificantm mentem errantium instudio
boni operis & hortando increpando corrigendo certa¬
men pu laboris adsumere surgunt uero audito regis
sito instituti molioris cotidianis bonorum epaerimi
ꝓfectib: uelu quib: dam gradib: ascensionũ adsõ¬
ma curtutum quae sunt inaeternae pacis uisioneten¬
ad adific andam domũ dñi uniuersi quierañ incircurtu
adiuuerunt in argento & auro substantia & pecorib:
superius breuitor quo modo sitmistice accipiendũ
diserimus praȩdicatorum uidelic& inopiam duntunt
crȩdentium dabere copia sustentari quod eciamita
recte potest accipi quia manus edisicantium templũ
soen sus qui a disicare nequaeunt datisa diuuenti perir¬
nus cum uris e culares predicatorib: scm liberos
suos uol familiam chño aducandam cominttunt

Expanded text:
 Pulchre autem dicitur: Quia principes patrum de praefatis tribubus surrexerint ut ascenderent ad aedificandum templum Domini. Principum namque et patrum, id est, magistrorum est opere et doctrina praedicatorum, ad aedificandam mentem errantium, in studio boni operis exhortando, increpando, corrigendo, certamen pii laboris assumere. Qui besito instituti melioris, quotidianis bonorum operum profectibus, velut quibusdam gradibus ascensionum, ad summa virtutum, quae sunt in aeternae pacis visione, tenad aedificandum domum Domini, universi qui erant in circuitu, adjuvarunt in argento et auro, substantia et pecoribus; superius breviter, quomodo sit mystice accipiendum, disseruimus; praedicatorum videlicet inopiam, divitum credentium debere copia sustentari. Quod etiam ita recte potest accipi; quia manus aedificantium templum socii sui, qui aedificare nequeunt, datis adjuvent pecuniis; cum viri saeculares praedicatoribus sanctis liberos suos vel familiam Domino educandam committunt;
Abbreviated transcription (Latin):
& interra sequitur eadem scriptura cyri
quis est in uobis deuniuerso populo e iussit ds̃
illiuscum ipso ascendat hierusalem quaȩ est
inludaea & aedific& domum d̃i dĩ israhel
omnia scriptura hulus uerba spiritalem sen¬
sum redolent qui enim non facile pateat so¬
los illos cum quib: ds̃ est de confusione pecca¬
torum aduirtutum opera quasi deseruitio
debabylone in hiȩrosolima adlibertatem
posse transire ibiq: adificemus domum dño¬
dõ isrł hoc est inunitate cathoce pacis in
confessione siue nostrae iniquitatis seu diuinȩ
miserationis & gratiae praeparemus corda
nr̃a in quib dñs ipse ꝓpitius inhabitare &¬
utroqs & enim modo domũ dño &difica.¬
mus cum uel nos m& ipsos inoperib: iustitae
exercemus uel eos quos ualemus aditer iusti¬
tiae & exemplis ꝓuocamus & uerbis omnes¬
pietatis actib: sunit dediti sed ꝑfectiores ad&e¬
dificandum dño templum ascenderunt. cȩ¬
teri eos quiascencerant adiuuarunt quia & si

Expanded text:
et in terra . Sequitur eadem scriptura Cyri: et in terra . Sequitur eadem scriptura Cyri: Quis est in vobis de universo populo ejus? Sit Deus illius cum ipso et ascendat Hierusalem quae est in Judaea, et aedificet domum Dei Israelomnia Scripturae hujus verba spiritualem sensum redolent. Cum enim non facile pareat, solos illos cum quibus Deus est, de confessione peccatorum ad virtutum opera quasi de servitio de Babylone in Jerosolymam ad libertatem posse transire, quia siDeo Israel, hoc est, in unitate catholicae pacis, in confessione sive nostrae iniquitatis, seu divinae miserationis et gratiae praeparemus corda nostra, in quibus Dominus ipse propitius inhabitare aUtroque etenim modo domum Domino aedificamus, cum vel nosmetipsos in operibus justitiae exercemus, vel eos quos valemus ad iter justitiae et exemplis provocamus, et verbispietatis actibus sunt dediti; sed perfectiores ad aedificandum Domino templum ascenderunt, caeteri eos qui ascenderant adjuvarunt. Quia etsi
Abbreviated transcription (Latin):
patriam remisit templumq: quod erat incensũ
iniuero solimi reaedificari praecopit & hoc ipsum
aedictum etiam ꝑliiteras manifestare curauit
ut implerentur uerba hic remiae quib: hoc futu¬
rum esse praedixit itamediator dĩ & hominum
destructo ꝑ orbem diaboli regno electos suos qui
praũ dispersi abelus tyranni do reuocatos in suã
congregat xcclesiam quae & in praesenti iustifi¬
cata exfide pacem hab& ad dm̃ ꝑ ipsum & ad
nisioniem ꝑpetua pacis festinat in futuro hic¬
rusalem quippo uisio pacis dicitur qui etiam
omplum quoderat incensum facit restaurari
um illos qui insidus antiqui hostis fidem ꝑdide¬
unt aisalutem reducens sua inhabitatione
ignos esficit sed &scripturas scã suniuer sum
misit inmundum quibus fidem sui nominis
ac spemsalutis cunetis quiad regnum suum
ꝑtinent hoc est electis omnib: p̃ulicar& Qđ
terꝰ aptem hic sermo conuenit maiestati elus
quidĩx data est mihi omnis potestas in caelo

Expanded text:
patriam remisit, templumque quod erat incensum patriam remisit, templumque quod erat incensum Hierosolymis reaedificari praecepit, et hoc ipsum edictum etiam per litteras manifestare curavit ut implerentur verba Jeremiae, quibus hoc futurum ipse praedixit, ita mediator Dei et hominum, destructo per orbem diaboli regno, electos suos qui erant dispersi ab ejus tyrannide revocatos in suam congregat Ecclesiam, quae et in praesenti justificata ex fide pacem habet ad Dominum per ipsum, et ad visionem perpetuae pacis festinat in futuro. Hierusalem quippe visio pacis dicitur. Qui etiam templum quod erat incensum restaurat, cum illos qui insidiis antiqui hostis fidem perdiderant ad salutem reducens, sua habitatione dignos efficit. Sed et Scripturas sanctas in universum misit mundum, quiac spem salutis, cunctis qui ad regnum suum pertinent, hoc est electis omnibus, praedicat. ter autem hic sermo convenit majestati ejus qui dixit: Data est mihi omnis potestas in coelo
Abbreviated transcription (Latin):
faciem cyrigentes & dorsa regum uertit portas
aereas conriuit & uectes ferreos confregit. Ad simi¬
lauit eum dño & saluatorinr̃o qui prae dicantibus
porbem a postolis gentium sibi uniuersarum colla sub¬
iecit ipsos quoque rerum dominos & sapientiae saecu¬
laris auetores suae dicnoni substrauit quiportas in¬
ferorum destruxit ut ablatos inde electos suos ad liber¬
tatem patriae calestis introducer& quierrores
contriuit gentium & doctrinas humana ratione
mimitas ꝑ humilium ora subuertit ut eisdem cor¬
rectis lumensuae fidei & ueritatis a perir& inquo
iunt omnes thesauri sapientiae a scientiae abs¬
conditi quos uiddelic& thesauros idem dñs nos¬
ter innatura diuinitatis aeternaliter ex patre
habuit sel in adsumta humanitate ex tempore ac¬
cepit illonimirum ex quo pse esse homo coepit
adsimilauit ergo cyrum dñs unigenito filio suo
chaldeorum imperio populum dĩ liberauit ac

Expanded text:
faciem Cyri gentes, et dorsa regum vertit, portas faciem Cyri gentes, et dorsa regum vertit, portas aereas contrivit, et vectes ferreos confregit, vilavit eum Domino et Salvatori nostro, qui praedicantibus per orbem apostolis, gentium sibi universarum colla subjecit, ipsos quoque rerum dominos, et sapientiae saecularis auctores suae ditioni substravit; qui portas inferorum destruxit, ut ablatos inde electos suos ad libertatem patriae coelestis introduceret; qui errores contrivit gentium, et doctrinas humana ratione munitas per humilium ora subvertit, ut, eisdem correctis, lumen suae fidei et veritatis aperiret, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi. Quos videlicet thesauros idem Dominus noster in natura Divinitatis aeternaliter ex Patre habuit; sed in assumpta humanitate ex tempore accepit, illo nimirum, ex quo ipse esse homo coepit. Assimilavit ergo Cyrum Dominus unigenito Filio suoChaldaeorum imperio populum Dei liberavit ac in
Abbreviated transcription (Latin):
ticorũ errorib: defendunt : sunt aũt minoris ordi
nis sacerdotes qui administeriũ alttcris excubant
qui uidelic& in adlutorio malorũ peccata delin¬
quentium subtiliter Inuestigant ut uitã carnali¬
um corrigant atq: ad hoc usque ꝑducunt & ꝑla
menta paenitentie quasi incendant carnem in
sacrificio quã prius uiuere ꝑmiserant inpeccato¬
redoleat unde prius culpa displicebart: deutris
sa doc quia accedunt defilus leui ad dñm uemi¬
nistrent e: : sad oclatine dicitur iustus quis aũdus¬
tus est nisi ipsecudicitur iustus es dñe rectũ lu¬
dicium tuũ quiuero sunt filii lust nisihii deqqui¬
b: seriptumẽ quod quod a ut crediderunt in eũ de¬
dit cis potestatẽ filios d̃ fieri leui aut interpri
seueranter spiritalib: actib: intendunt filii
iusti sunt & defiliis populi ad sumpti accedunt
dñmut ministrent ei quia deipsis quoq fide¬
lib: eliguntur qui adomni poteneis ddñminis¬

Expanded text:
ticorum erroribus defendunt? An noticorum erroribus defendunt? An nonis sacerdotes, qui ad ministerium altaris excubant: qui videlicet in adjutorio majorum peccata delinquentium subtiliter investigant, et vitam carnalium corrigunt, atque ad hoc usque perducunt, ut per lamenta poenitentiae, quasi incendant carnem in sacrificio, quam prius vivere permiserant in peccatoredoleat, unde prius culpa displicebat. Sed hac Sadoch, qui accedunt de filiis Levi ad Dominum ut ministrent ei. 15. Sadoch Latine dicitur justus. Quis autem justus est, nisi ipse cui dicitur: Justus es, Domine, et rectum judicium tuum ? Qui vero sunt filii justi, nisi hi de quibus scriptum est: Quotquot autem crediderunt in eum, dedit eis potestatem filiomnes ergo qui perseveranter spiritalibus actibus intendunt filii sunt justi. Et de filiis populi assumpti accedunt ad Dominum ut ministrent ei, quia de ipsis quoque fidelibus eliguntur, qui ad omnipotentis Dei minis
Abbreviated transcription (Latin):
psp̃m quod intus fortier ament & tamen adiio
nonuident ꝑfecte quodament: sint itoq huteni¬
oriatriogo łofilacia sqdaetra portam utla  in¬
tus sint p desiderio adhuc intus nonsint ꝑplena¬
riũ effectumi quid sunt aũt gazofilacia cantor
nisisca desideria amantium quipraec epta diui¬
cusiodiunt inmentt quascantando seruant qui
mandita eh noneotimore sede amore ꝓ ficiunto
respicit in ameridianam sacer dotum quexcu¬
bant incustodiis templi: et que mox suo ditur por¬
rogarofilacium qđ respicit aduia aqui loms sa¬
cerꝰ docum erit quiex cubant adminis teriũ altaris:¬
quependu ergo lam nobis st quisacerdo tessirt
quitem plumꝰ ugo diunt & qui a miniscerium
aliaris cubare ꝑhibentur: magistereñ gequiu
fideib: scribens ait templũdi semest quodestis
uos quiltaq sacertiotes sunt qui templũ dicuto¬
diune nisihuqui orando praedicando spirite lib:¬
actib: uigilando scam ecłam amalignorũ spiri¬
cuo in missionib: a prauorõ suasionib: abhere¬

Expanded text:
m quod intus fortiter ament, et tamen adhuc non vident perfecte quod amant. Sint itaque in interiori atrio gazophylacia, sed extra portam, ut jam et intus sint per desiderium, et adhuc intus non sint per plenarium effectum. Quid sunt autem gazophylacia cantorum, nisi sancta desideria amantium? Qui praecepta divicustodiunt in mente, quas cantando servant, quia mandata Dei non ex timore, sed ex amore perficiunt; respicit viam meridianam, sacerdotum erit, qui excubant in custodiis templi. » Atque mox subditur: « Porro gazophylacium quod respicit ad viam aquilonis, sacerdotum erit, qui excubant ad ministerium altarisQuaerendum ergo nobis est qui sacerdotes sint qui templum custodiunt, et qui ad ministerium altaris excubare perhibentur. Magister gentium, fidelibus scribens, ait: Templum Dei sanctum est, quod estis vos . Qui itaque sacerdotes sunt qui templum Dei custodiunt, nisiactibus vigilando, sanctam Ecclesiam a malignorum spirituum immissionibus, a pravorum suasionibus, ab haere
Abbreviated transcription (Latin):
doctores auditorib: suis ad fidem uocatis
temptationes mudi sibi occursuras sed
fide superandas p̃nuntiant itaut primo
siue uitiorum seu prauorum hominum
fieri sint fluctus tolerandi & sic adpul¬
cherrima uirtutum moenia portumq
ꝑueniendum Inanno aũt secundo aduen¬
tus eorum ad templum dĩ inmierusalem
mensa secundo coeperunt ⁊ oro babel filiũs
salathiel & losue filius lose dech & reliqui
defratrib: eorum sacer dotes & leuitae &om¬
nes qui uenerunt decaptiuitate inhierusa¬
lem & constituerunt leuitas a xxannis &
supra ut urguerent opus dñi adtemplum dĩ
inuenerunt quippe cum pre etum sit illud
nec dum fuisse fundatum sed adtemplum
dĩ dictum est ad locum templidĩ adopus quo
templum peedificare cupiebant eodem¬

Expanded text:
doctores auditoribus suis ad fidem vocatis, doctores auditoribus suis ad fidem vocatis, tentationes mundi sibi occursuras, sed fide superandas pronuntiant, ita ut primo sive vitiorum, seu pravorum hominum, feri sint fluctus tolerandi, et sic ad pulcherrima virtutum moenia portumque eis. Anno autem secundo adventus eorum ad templum Dei in Jerusalem, mense secundo, coeperunt Zorobabel filius Salathiel, et Josue filius Josedec, et reliqui de fratribus eorum sacerdotes, et Levitae, et omnes qui venerant de captivitate in Jerusalem, et constituerunt Levitas a viginti annis et supra, ut urgerent opus Domini. Stetitque invenerunt, quippe cum praedictum sit illud, necdum fuisse fundatum; sed ad templum Dei dictum est, ad locum templum Dei, ad opus quod templum reaedificare cupiebant
Abbreviated transcription (Latin):
pradicateres insinuant quimentes auditorum sto¬
rum ad societatem acdesia crudiendo institu¬
unt: Dant aũt princ ipes patrum losue inde¬
lic& & noro babel ac fratres eorum pectinias
eisdem latomis & cementariis quo eos promp¬
tiores adoperandum reddant cum euange¬
lraantib: uerbum hi qui tempore meritoꝰ
cruditione prȩsicessere edoctores xp̃o aucto¬
re uel exempla uirtutum suarum ꝓponunt
uel diuinorum apicum paginas largiuntur
quorum & ortationib: uel ꝓmissis confor¬
tatiminus in labore calesti lassescant
datur lignorum cesorib: cyb: potus & oleũ
ut adaedificandam domũ dñi materias p̃¬
parent cum pradicatorib: ueritatis diuii¬
tus uirtutum copia confertur. quib: ad luti
ad corrigenda prauorum corda ac ꝑceptio¬
ni suꝑ norumbonorum aptanda sufficiant
Deferut uero ligna excisa in mare non in
illo demergenda sed ꝑ illud ioppen quae inter¬
pratatur pulchritudo ꝑferenda cum idẽ

Expanded text:
praedicatores insinuant, qui mentes auditorum suopraedicatores insinuant, qui mentes auditorum suorum ad societatem Ecclesiae erudiendo instituunt. Dant autem principes patrum, Josue videlicet et Zorobabel, ac fratres eorum, pecunias eisdem latomis et caementariis, quo eos promptiores ad operandum reddant, cum evangelizantibus verbum, hi qui tempore, merito, eruditione praecessere doctores, Christo auctore vel exempla virtutum suarum proponunt, vel divinorum apicum paginas largiuntur, quorum exhortationibus vel promissis confortati, minus in labore coelesti lassescant. datur lignorum caesoribus cibus, potus, et oleum, ut ad aedificandum domum Domini materias prepararent, cum praedicatoribus veritatis divinitus virtutum copia confertur, quibus adjuti ad corrigenda pravorum corda, ac perceptioni supernorum bonorum aptanda sufficiant. Deferunt vero ligna excisa in mare, non in illo demergenda, sed per illud Joppen, quae interpretatur pulchritudo, perferenda; cum iidem
Abbreviated transcription (Latin):
eosdem scõs praedicatores figurate denini¬
tiat qui hominib: quondam ingloria scł
hohis sublimes acnitidos securi sermonis
dĩ destatu prisce conuersationis deicrunt
ut salubriter prostratos & uelud adhumore
corruptiuo ingenini sensus ex coctos ab omni
uitiorum tortitudine corrigant atq in or¬
natum siue munimentũ sca ecłae soblimi¬
ter erigant de quo typice dicitur in psal¬
taber naculum cum superna inspiratione
benesidonii uenatores tyrii coangustiati inter¬
prcetantur uenatores quippe sunt scĩ praedi¬
catores ciiuagos atq erraticos malorum
sensus retib fidei xp̃o subiciendos capiunt
ipsodicente uenite postine & faciam uos
fieri piscatores honsinu ldem sunt & coan¬
gust ati quia praessoram habent inmundo
tam & si confidentas quia dñs uicerit mun¬
dum. La tomiergo & cementarii
lapides &cementum preparantes si domi &trru
cedros delbano adopus templidestrentes scũs

Expanded text:
eosdem sanctos praedicatores figurate denuneosdem sanctos praedicatores figurate denuntiant, qui homines quondam in gloria saeculi hujus sublimes ac nitidos, securi sermonis Dei de statu priscae conversationis dejiciunt, ut salubriter prostratos, et velut ab humore corruptivo ingeniti sensus excoctos, ab omni vitiorum tortitudine corrigant, atque in ornatum sive munimentum sanctae Ecclesiae sublimiter erigant. De quo typice dicitur in psaltabernaculum, cum superna inspiratione bene Sidonii venatores, Tyrii coangustiati interpretantur. Venatores quippe sunt sancti praedicatores, cum vagos atque erraticos malorum sensus retibus fidei Christo subjiciendos capiunt, ipso dicente: Venite post me, et faciam vos fieri piscatores hominum . Iidem sunt et coangustiati, quia pressuram habent in mundo; tametsi confidentes, quia Dominus vicerit mundum . Latomi ergo et caementarii, lapides et caementum. praeparantes; Sidonii et Tyrii, cedros de Libano ad opus templi deferentes, sanctos
Abbreviated transcription (Latin):
pen. latomi sunt lapidum cesores unde
scriptum est in libro paralipomenon & prar¬
cepit dauid ut congregarentur omnes pro¬
seliti deterra issiꝰ contituit &x his lato mos
adcedendos lapides cementarii sunt qui
cementa ad conglutinando lapides &xgyp¬
suum abhiero solimis distans porro si¬
don& tyrus urbes fuere fenicis nobilis¬
si me libanũ montem habentes inuicino
spiritali aũt senso latomisunt in constructio¬
ne domus dĩ quicorda proximorum docen¬
do uel increpando instituunt quosdum fir¬
mogradu inter participes elusdem gratiar
consistere docent quasi quactrando circum¬
sunt indomodñi idem sc̃i praedicatores q̃to
dum eos quos bonis operib instituunt copula
caritatis ad in incem uectunt quasi quadra¬
tos plitosq lapides neordinem sue conpo¬
sitionis deserant cementi infusione conlun¬
gant dicentes estote prudentes & uigi¬
lantes in orationib: ante omnia mutuam
inuos m&ipsos caritatem habentes continuã
cedrina delibano adstructuram templi.

Expanded text:
. Latomi sunt lapidum caesores. Unde scriptum est in libro Paralipomenon: Et praecepit David ut congregarentur omnes proselyti de terra Israel, constituit ex his latomos ad caedendos lapides . Caementarii sunt, qui caementa ad conglutinandos lapides ex gypsuum ab Hierosolymis distans. Porro Sidon et Tyrus urbes fuere Phoenicis nobilissimae, Libanum montem habentes in vicinoSpirituali autem sensu latomi sunt in constructione domus Dei, qui corda proximorum docendo, vel increpando instituunt; quos dum firmo gradu inter participes ejusdem gratiae consistere docent, quasi quadrando circumsunt in domo Domini iidem sancti praedicatores, qui dum eos quos bonis operibus instituunt copula charitatis ad invicem nectunt, quasi quadratos politosque lapides, ne ordinem suae compositionis deserant, caementi infusione conjungunt, dicentes: Estote prudentes et vigilantes in orationibus, ante omnia mutuam in vobismetipsis charitatem habentes continuam cedrina de Libano ad structuram templi,
Abbreviated transcription (Latin):
secutores uel ipsius antiqui hostis omnium
bonorum aduersaruq: iudati qui accus aban¬
tur adregem uiros aec desiasticos samarita¬
ni qui accusobant hereticos ut semꝑ designant
unde congrua sibi uoce hierusalem ointa¬
tem rebellem ac pessimã nuncupant talẽ
namq haeretici catholicã quam inpug¬
nant unitatem iudicant Reaũt uera re¬
bellis est & murus parietes que recte fidei
lapidib: testimoniorum celestium aduer¬
sus tela inpugnantium errorem conpanit

Expanded text:
secutoris; vel ipsius antiqui hostis omnium secutoris; vel ipsius antiqui hostis omnium bonorum, adversariique Judaeis qui accusabant apud regem viros ecclesiasticos: Samaritani, qui accusabant, haereticos, ut semper, designant. Unde congrua sibi voce Hierusalem civitatem rebellem ac pessimam nuncupant. Talem namque haeretici catholicam, quam impugnant, unitatem judicant. Re autem vera rebellis est, et muros parietesque rectae fidei lapidibus testimoniorum coelestium adversus tela impugnantium errorum componit
Abbreviated transcription (Latin):
scã ecte fines introeunt quo enĩ nisidia¬
bolo hstigante agitur cumquis sacramen¬
ta ecłe ꝑcipit non ut ꝑ hec ipsedõ consecre¬
tur sanandus sed ut consecratos dõ alio
& familiaritate corumpat acrius indeip¬
mum dñi que est ecła aqua ipsi probantur
esse alien sedeorum solum modo quixp̃i uero
regiac sacerdoti adherentes principes patrũ
bar& eos inaedificando ⁊ Recte populum terraȩ
dicit eos qui operarios ueritatis dirbare atc
opus cleste temptabant impedire Conduxe¬
runt aũt aduersus eos consiliatore s ut deseru¬
erent consilium eorum omnib: dieb eyri
regis ꝑsarum Impromptu est autem allego¬
ricus sensus quia ecclesiam heretici pro ut
tem ꝓportunitas adriserit nunc consilus malio¬
norum dogmatum uunc aseruilore gla.¬
diorinei pugna insecuntur : Artar xerxes
cuisuadetir & quiꝑ suasus praecepit ne hieru¬
salem aedificetur figuram ten& alic ulus gen¬
tilium principum ecłõ utiq: inimici & per¬

Expanded text:
, sanctae Ecclesiae fines introeunt. Quo enim nisi dia, sanctae Ecclesiae fines introeunt. Quo enim nisi diabolo instigante agitur, cum quis sacramenta Ecclesiae percipit, non ut per haec ipse Deo consecretur sanandus, sed ut consecratus Deo alios ex familiaritate corrumpat, acrius indammum Domini, quae est Ecclesia, a qua ipsi probantur esse alieni; sed eorum solummodo qui Christo vero regi ac sacerdoti adhaerentes, principes patrum rae impediret, etc. Recte populum terrae dicit eos, qui operarios veritatis turbabant, atque opus Ecclesiae tentabant impedire. Popuutem adversus eos consiliatores, ut destruerent consilium eorum omnibus diebus Cyri regis Persarumricus sensus: quia Ecclesiam haeretici, prout temporis opportunitas artiserit, nunc consiliis malignorum dogmatum, nunc acerbiore gladiorum pugna insequuntur, et cui suadetur, et qui suasus praecepit ne Hierusalem aedificaretur, figuram tenet vel alicujus gentilium principum, Ecclesiae utique inimici et per
Abbreviated transcription (Latin):
ueros dĩcultores ab hominabantur polliciti
sunt eis auxilium operis ut in societatem recep¬
ti possentꝰ inferre dispendium facile autem
cuiuis pat& quiatales populi falsos fratres
hoc est hereticos & malos catholicos figu¬
raliter & primunt qui hostos sunt iude hoc
est confessionis & laudis quã aecła dño inpre¬
senti ꝑfidem rectam &opera fide digna
offertꝰ tales ergo dicunt adt orobabel & prin¬
cipes patrum &e dificemus uobiscum quia ita
ut uos quȩrimus dm̃ urum cum affectant ha¬
retici aueporitatem sibi praedi candi eaquȩ
inter catholi costribui promittentes seunã
eandemq cum eis recte fidei & operationis
tenere acdiligere castitatem quatenus
accepta potestate docendi in medio boni semi
nos immo lauimus uictimas ex dieb: a soradan
regis assur qui ad duxit nos huc immolastis
uictimas sed inmundas quia non renuntiastis
idolis quȩ enĩ participatio iustitiae cum ini¬
culus figuram assor addan rex assurtenuit

Expanded text:
veros Dei cultores abominabantur, polliciti sunt eis auxilium operis, ut in societatem recepti possent inferre dispendium. Facile autem cuivis patet quia tales populi falsos fratres, hoc est haereticos et malos catholicos figuraliter exprimunt. Qui hostes sunt Judae, hoc est confessionis et laudis, quam Ecclesia Domino in praesenti per fidem rectam et opera fide daeternum. Tales ergo dicunt ad Zorobabel et principes patrum, Aedificemus vobiscum, quia ita ut vos quaerimus Deum vestrum, cum affectant haeretici auctoritatem sibi praedicandi aeque inter catholicos tribui, promittentes se unam eamdemque cum eis rectae fidei et operationis tenere ac diligere castitatem, quatenus accepta potestate docendi in medio boni seminos immolavimus victimas ex diebus Assorhaddan regis Assur, qui adduxit nos huc. Immolastis victimas, sed immundas; quia non renuntiastis idolis. Quae enim participatio justitiae cum inicujus figuram Assorhaddan rex Assur tenuit
Abbreviated transcription (Latin):
nobis porta interior testamentumuetus quia
& hoc spiritalem intellectum aperit & illud
rudib: adhuc inmentib: in historia sacrielo¬
quis litteram custodiuit: habas autem portam
interior in magnalam multitudinẽ fidelium
populorum diso latera ui delic& dilectionẽ
di & dilectio nem proximu binȩ aũt mensa
sunt hinc & inde quia in dilectione dĩ neces¬
sario tenenda e fides & uita indilectione
aũt proximi deb& summopere patientia
tres & cornalem populum inaunb: singulis bi¬
nemensae sunt qui hab et inspiritalib: patrib:
doctrinam & ꝓphetiam: hab&l incarnalipo¬
pulo circum eisionem & sacrificium in his
ltaq: octo mensis immolatur quia crunc quid
fides credit qi nc quidinta in exemplo bomope¬
nis ostendit quic quid pacienta humili tercol¬
lerat : quic quid bemgnitas larg terministrat
quicquid doccrina salubriter doc&s quic quid
ꝓpnetia in posteri praemona quie quid cit¬
comcisio admanolatum &terius legauitsqruis¬

Expanded text:
orta vero exterior Testamentum Vetus: quia et hoc spiritalem intellectum aperit, et illud rudibus adhuc mentibus in historia sacri eloquii litteram custodivit. Habet autem porta interior in magna jam multitudine fidelium populorum duo latera, videlicet dilectionem Dei et dilectionem proximi. Binae autem mensae sunt hinc et inde, quia in dilectione Dei necessario tenenda est 1404 fides et vita, in dilectione autem proximi debet summopere patientia et tres et carnalem populum. In quibus singulis binae mensae sunt, quia habet in spiritalibus patribus doctrinam et prophetiam, habet in carnali populo circumcisionem et sacrificium. In his itaque octo mensis immolatur, quia quidquid fides credit, quidquid vita in exemplo boni operis ostendit, quidquid patientia humiliter tolerat, quidquid benignitas largiter ministrat, quidquid doctrina salubriter docet, quidquid prophetia in posterum praemonet, quidquid circumcisio ad mandatum exterius ligavit, quid
Abbreviated transcription (Latin):
conpunctisipeccator Ibatq: confitentib: omnipo¬
tentidño pracesfundunt ꝑ hoc quod ueniam corna¬
li eorũ uite postolant men saȩ dm̃ carnẽ oblationis pos¬
tant utergo sint ꝓquib: conuersis & flentib: rogent
oporc&duteis dem prius inpeccato positis prardicent
x cumla coeperint peccata pelin quere atq: ad in¬
nocentia festinare necesse ẽ ut erga eos inore doc¬
coris incrementa praedicationis & crescant & quib¬
dã doctrine suat uerbo tanto uehementius insistant
quanto eos grauius cecidis se considerat: iudelic&
sciens qđ insetanto inercedẽ magnae remunera¬
tionis accipiat quonto uerbis suis alios de ꝓfim¬
gazofilacia cantorum inatrio interiori quod
erat inlatere portae respicientis ada quilonẽ
& facies eorũ contrauiã australẽ : duo sunt & enĩ¬
qurdicuntur porto hterior atq: ex trahene acriũ
interius quatenus hoc ipso atriũ & exterius sit & in¬

Expanded text:
catoribus atque confitentibus omnipotenti Domino preces fundunt, per hoc, quod veniam pro carnali eorum vita postulant, mensae Domini carnes oblationis portant. Ut ergo sint pro quibus conversis et flentibus rogent, oportet ut eisdem prius in peccato positis praedicent, et cum jam coeperint peccata relinquere, atque ad innocentiam festinare, necesse est ut erga eos in ore doctoris incrementa praedicationis excrescant, et quibusdam doctrinae suae verbo tanto vehementius insistat, quanto eos gravius cecidisse considerat: videlicet sciens quod in se tanto mercedem magnae remunerationis accipiat, quanto verbis suis alios de profungazofilacia cantorum in atrio interiori quod erat in latere portae respicientis ad aquilonem et facies eorum contra viam australem una equae dicuntur: porta interior, atque extra hanc atrium interius, quatenus hoc ipsum atrium et exterius sit et in
Abbreviated transcription (Latin):
in eis remansis se uideatur dequib: quid
aliuđ dicendum quam non possecos indicare
utrum exisra hel idest ex scã ecła fuerint gene¬
rati credendo quia nimirum tales peccando
facti sunt acsi innullo umquam assemensem̃
pertinuissent qui tamen penitendo nonum¬
quam a deo corriguntur ac meliorem
conuertuntur iaduitam ut numerus eorun
interuiros israelitas in quio: dolus non est

Expanded text:
in eis remansisse videatur. De quibus quid in eis remansisse videatur. De quibus quid aliud dicendum, quam non posse eos indicare, utrum ex Israel, id est, ex sancta Ecclesia fuerint generati credendo; quia nimirum tales peccando facti sunt, ac si in nullo unquam ad semen sanctum pertinuissent; qui tamen poenitendo nonnunquam adeo corriguntur, ac meliorem convertuntur ad vitam, ut numerus eorum inter veros Israelitas, in quibus dolus non est,