comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad fidem xp̃i conu̾tit᷑ ꝑ Gislam sororem ĩꝑatoris. quȩ nupta hungaroꝵ regi. ad hoc sua in¬
stantia rogem ad duxit ut se & totã hungaroꝵ gentẽ baptitari expet̾ẽt. qͥ in baptismo
S tephanus est uocatꝰ. Cuiꝰ merita ꝑ hungariam inulta miracłoꝵ gr̃a commendat.
UiIIiUIn Dotharingia uxta montẽ sastrilocum fontiels aquȩ mul¬
tis salub̾rimꝰ in sanguinẽ conu̾sus ẽ: qd̃ ꝓbauit mulier quȩ faciem suam ex huiꝰ¬
A xuIfontis aqua lotam ostendit multis sanguinolentam.
p̃mebant cura beneuentũ. Salernũ & sapuam debachantes: l̃ioiã eiuitatẽ capit.
aldricꝰ ep̃e cum in uilla huguandis dicta castellum muniret. Lamb̾tꝰ comes Loua¬
niensis eum aggredit᷑: & ep̃c Lamb̾to uincente multis suoꝵ captis & occisis graui
atterit᷑ infortunio. Terremotꝰ factus ẽ maximꝰ cura meridiem xii̾ii. kt derembris.

Expanded text:
ad fidem Christi convertitur per Gislam sororem imperatoris, quae nupta Hungarorum regi, ad hoc sua instantia regem adduxit, ut se et totam Hungarorum gentem baptizari expeteret; qui in baptismo Stephanus est vocatus; cujus merita per Hungariam multa miraculorum gloria commendat. 1011. In Lotharingia juxta montem Castrilocum fonticulus aquae multis saluberrimus in sanguinem conversus, quod probavit mulier, quae faciem suam ex hujus fontis aqua lotam ostendit multis sanguinolentam. premebant, circa Beneventum, Salernum, et Capuam debacchantes, Trojam civitatem capit. Baldricus episcopus cum in villa Duguardis dicta castellum muniret, Lamberius comes Lovaniensis eum aggreditur, et episcopus Lamberto vincente, multis suorum captis et occisis, gravi atteritur infortunio. Terrae motus factus est maximus circa meridiem XIV Kalendas Decembris.
Abbreviated transcription (Latin):
hylippũ ꝯsortem regni fecit. pͥmusq oĩum ex Romanis ĩꝑatorib xp̃ianꝰ fuit.
Regnantib ẜ hylippis: millesimus Romanȩ urbis expletus ẽ annus.
ob quam sollempnitatẽ. innumerabiles bestiȩ in Circo magno inter¬
fectȩ. ludiq in campo martio theatrales. trib dieb ac noctib populo-
ꝑuigilante celebrati. Theatrũ Pompeii incensum: & Ecaton stilon.
hylippus urbem cognomine sui in Tracia construxit.
Phylippus senior: uerone. Romȩ iunior occiditur.
nia inferiorib Dalmatiis natus fuit. Qui cum ẜ hylippum patrem & filium
interfecisset: ob odium eoꝵ in xp̃ianos ꝑsecutionẽ mouet. Romȩ Amphithe¬
byla: matabanus & fabius ep̃i constituunt᷑. Romanȩ ȩccłiȩ ep̃atum pꝰ fabia¬
ni głosam mortẽm .xxꝰ. suscepit Cornelius: annos duos. qui & ipse martyriq
coronatꝰ ẽ. Extant ad eum Cypriani.uiii. epłȩ. Pestilens morb multas to¬
tus Italiȩ ꝓuncias occupauit. maximeq Alexandriam & ẜgyptum ut scͥ¬

Expanded text:
lium consortem regni facit, primusque omnium ex Romanis Imperatoribus Christianus fuit. 2 Regnantibus Philippis millesimus annus Romanae urbis expletus est, ob quam solemnitatem innumerabiles bestiae in circo magno interfectae ludique in campo Martio theatrales, tribus diebus ac noctibus populo pervigilante, celebrati. 3 Theatrum Pompeii incensum, et Hecatonstylon.Philippus urbem nominis sui in Thracia construxit. ss. Philippus senior Veronae, Romae vero iunior occiditur.nia inferiore natus fuit. Cum duos Filipus, patrem et filium, interfecisset, ob odium eorum in christianis persecutionem movit. Abyla, Mazabbanes, et Fabius episcopi constituuntur. Decius ni gloriosam mortem, XX suscepit CORNELIUS annis 2, qui et ipse martyrio coronatus est. Exstant ad eum Cypriani octo epistolae. Pestilens morbus multas totius orbis provincias occupavit, maximeque Alexandriam et Aegyptum, ut scr
Abbreviated transcription (Latin):
arolꝰ ĩꝑator indignantib otͣ se ĩꝑatorib Constantinopolitanis ꝓpt̃ inuidiã ĩꝑatorii nois
a Romanis sͥ impositi: magna patientia & magnanimitate eos tulit. Et qi suspectam
habebant suã potentiã: crebris legationib sͥ eos firmissimo federe ociliabat. Auares
ñ sufferentes infestationẽ sclauoꝵ: a Rarolo ĩꝑatore int̾ sabariã & Charantanũ ĩpet᷑ue¬
runt habitandi locũ. ibiq sine regni noĩe resedert̃ sub ditione francoꝵ Rarolꝰ filiꝰ
imꝑatoris karoli behemannos rebellantes deuicit: et Lethonem eoꝵ ducẽ ꝑemit.
regni facit. & inde testam̃tum factum: sua & Leonis pͥapȩ auctoritate roborauit.
Sethemani Sclauis auxiliantib ubiq grassant᷑. s a Rarolo ĩꝑitoris filio fortit̃ debellat̃¬

Expanded text:
ator, indignantibus contra se imperatoribus Constantinopolitanis propter invidiam imperatorii nominis a Romanis sibi impositi, magna patientia et magnanimitate eos tulit; et quia suspectam habebant suam potentiam, crebris legationibus sibi eos firmissimo foedere conciliabat. Avares non ferentes infestationem Sclavorum, a Karolo imperatore inter Sabariam et Karantanum impetraverunt habitandi locum, ibique sine regni nomine resederunt sub ditione Francorum. Karolus, filius imperatoris Karoli, Behemanos rebellantes devicit, et Lethonem eorum ducem peremit. regni facit, et inde testamentuBethemani Sclavis sibi auxiliantibus ubique grassantur; sed a Carolo, Caroli filio, fortiter debella
Abbreviated transcription (Latin):
ihauias Sarral¬
cenoꝵ amm̾iras cum sonstantino ĩꝑatore firmat pactum. ut Sarraceni Romanis sol¬
uant tributum. scilicet ꝑ singłos dies nũmismata mille: & seruum. & equum.
lodoueꝰ iex corpꝰ scĩ Dyonisii sarisiensis discooꝑiens. minꝰ religiose licet cupide: os
brachii eius fregit & rapuit. inoxq in amentiam ꝑpetuã incidit. Ariperth lon¬
gobardoꝵ pege defuncto: Godeb̾tus & Bertharith filii eiꝰ annũ agc̃. ñ tã in regno cõpo

Expanded text:
havias Saracenorum amiras cum Constantino imperatore firmat pactum, ut Saraceni Romanis solvant tributum, scilicet per singulos dies nomismata mille et servum et equum. Chlodoveus rex corpus sancti Dionysii Parisiensis discooperiens, minus religiose, licet cupide, os brachii ejus fregit et rapuit; moxque in amentiam perpetuam incidit. Aripert Langobardorum rege defuncto, Godebertus et Bertarith filii ejus annum agunt non tam in regno compo
Abbreviated transcription (Latin):
ranci dolentes
suum iuniorem hildricum regem fecit Austrasioꝵ. Obiit Itta mat̾ scẽ Gertrudis
heodaudo ep̃o martyritato: sc̃s Lamb̾tus filius Apri comitis ep̃atum T̃ raiectensem
illustrat gła nobilitatis. & gła scĩtatis. Atrebatis dum corpꝰ scĩ uedasti trausfertur
sc̃ĩ Uedasti illuminatꝰ esset: egre ferens se lib̾atum ẽẽ a cecitate quã ꝑ salute sua sͥ ado¬
artino papͥa ꝓ confessione fidei ilissu Constantini exilia rursus ad uotũ suũ experat̾ẽ¬

Expanded text:
ranci dolentes ue suum juniorem Hildricum regem fecit Austrasiorum. Obiit Itta mater sanctae Gertrudis. Theodardo episcopo martyrizato, sanctus Lambertus filius Apri comitis episcopatum Trajectensem illustrat gloria nobilitatis, gratia sanctitatis, Atrem et meritis sancti Vedasti illuminatus esset, egre terens se liberatum esse a cecitate, quam pro salute sua sartino papa pro confessione fidei, jussu Constantini exiliato ibique defunct
Abbreviated transcription (Latin):
yberius uastata Germania imꝑator appellatur.
duob ꝓpͥis filiis iam ad olescentib & matrẽ uxoris socrũ suã crudelissime necauit.¬
xxxuii xxuii Tyberiꝰ deletis uindelicis. armeniis & Pannoniis triumphauit.¬
xxxuii xxxuiiii. In insula Chio terremotu plurima ȩdificia ceciderunt.
ugustus Iuliam̃ filiam suam in adulterio dep̃hensam dampnat exilio.
Narcus Tullius tyro Ciceronis libertus qui pͥmꝰ notas cõm̃tatꝰ ẽ in suteolano p̃dio suo
usq ad centesimũ annũ osenescit. Augustꝰ gladiatoꝵ ludum & nauale c̾tam̃¬
¶ exhibuit.
elissus Spoletinꝰ grammaticus agnoscitur.
arcꝰ fortiꝰ sato latinꝰ declamator tedio duplicis quartanȩ semet ipsũ interficit.
erodes ad ea quȩ supra crudeliter gesserat etiam hoc addidit. uirumꝰ sororis siuȩ
Salome int̾fecit. Et cum eam alii tradidisset uxorẽ: etiam hunc interfecit. Scri¬
bas quoq & interpretes diuinȩ legis simili scelere occidit. Tertullianus

Expanded text:
berius, vastata Germania, imperator appellatur. duobus propriis filiis jam adolescentibus, et matrem uxoris occisae, socrum suam, cru 38 Tiberius de Rhetis, Vindelicis, Armenis, ac Pannoniis triumphavitgnoscitur. In insula Coo terraemotu plurima conciderunt. 39 Augustus Juliam filiam suam in adulterio deprehensam damnat exsilio. M. Tullius Tyro Ciceronis libertus, qui primus notas commentus est, in Puteolano praedio usque ad centesimum annum consenescit. Augustus gladiatorium ludum, et navale certamen exhibuit. 40 Melissus Spoletinus grammaticus agnoscitur. orcius Latro, Latinus declamator, taedio duplicis quartanae semet interfecit. Herodes ad ea quae supra crudeliter gesserat, etiam hoc addidit, virum sororis suae Salomae interfecit, et cum eam alii tradidisset uxorem, etiam hunc necat: Scribas quoque et interpretes divinae legis simili scelere occidit. 41. Tertullianus
Abbreviated transcription (Latin):
synodo habita: ostituit multa ȩccłiȩ utilia. ic Tbeodorꝰ scͥpsit penitentialem
librum. mirabili & cauta discretione distinguens modum singłaꝵ penarum.
rum contra Constantinopolim applicuit. qui dum ꝑ aliquot annos xp̃ianis
maniter concurrissẽt: in redeundo exmulta parte dimersi interierunt.¬
bib cum Romanoꝵ exercitu ꝯgressis: occiduntur Sarracenorum triginta milia.
ildericꝰ rex leuitate moꝵ suoꝵ accendit in se odia francoꝵ. S c̃s Leodegariꝰ Augusti¬
dunensis ep̃s ab eo in Luxouio retrudit᷑. In Italia tante pluuie & tonitrua fu¬
erunt: quales nulla ȩtas hoĩum memorat: ut etiã hoĩes & peculia fulgure in¬
terirent. Et nisi ꝑ letanias quas cotidie faciebant dñs esset ꝓpiciatꝰ: non potus¬
sent hoĩes triturare. uel in horreis frum̃ta recondere. in tantum ut ex ipsis plu¬
uiis denuo legumina nascerentur: & ad plenam maturitatem deuenirent.

Expanded text:
synodo habita constituit multa aecclesiae utilia. Hic Theodorus scripsit poenitentialem synodo habita constituit multa aecclesiae utilia. Hic Theodorus scripsit poenitentialem librum, mirabili et cauta discretione distinguens modum singularum culparrum contra Constantininaniter concurrissent, in redeundo ex magna parte demersi sunt.bibus cum Romanorum exercitu congressis, occisa sunt Sarracenorum triginta millia. Hildericus rex feritate morum suorum accendit in se odia Francorum: a quo sanctusdunensis episcopus ab eo in Luxovio retruditur. In Italia tantae pluviae et tonitrua fuerunt, quales nulla aetas hominum memorat, ut etiam homines et peculia fulgure interirent. Et nisi per laetanias, quas quotidie faciebant, Dominus esset propitiatus, non potuissent homines triturare vel in horreis frumenta recondere; in tantam ut ex ipsis pluviis denuo legumina renascerentur et ad maturitatem devenirent.
Abbreviated transcription (Latin):
Ariperth regis diuinitꝰ a ꝑegrinatione reuocatꝰ: & a bongobardis in regnũ relocatꝰ. reg¬
martyritatꝰ ẽ ab ipsius urbis pͥmorib in ultionem hectoris Massiliensium patricii. qb
hilderico francoꝵ rege ꝑempti: ꝓpt̃ iniusticias aruernensi eccłiȩ ab eo illatas.
nterritorio sameracensi uirgo dei Marelendis ꝓ uoto uirginitatis hardun᷑ ama¬
torem suũ fugiens. ab eo martyrizat᷑. qͥ mot ercecatꝰ. pꝰ tͥennium ab ea illuminat᷑.
I UI UII Constantinꝰ ĩꝑator
fratres suos habens suspectos ne dregnarent: nasos eoꝵ abscidit. Hoc tp̃r qͥdã in bri¬
tanta a morte resurgens: multa q̃uidit de locis penaꝵ & purgatorii ignis loco¬
Senonensis a rege Theodico graui & irreuocabili qui erilio tribulatur.
rum obit. cui Lothere frater euis succedens: regnatuit annis .xii. Sris apparu¬
it in cȩlo mense Martio. & tremuit oĩs caro. ita ut õs dice̾nt qd ꝯsũmatio esset

Expanded text:
Ariperth regis, divinitus a peregrinatione revocatus et a Langobardis in regnum relocatus, regqui etiam martirizatus est ab ipsius urbis primoribus in ultionem Hectoris Massiliensium patricii, ab Hildrico Francorum rege perempti propter injustitias Arvernensi aecclesiae ab eo illatas. In territorio Cameracensi virgo Dei Maxelendis pro voto virginitatis Harduinum amatorem suum fugiens, ab eo martirizatur. Qui mox excecatus, post triennium ab ea illuminatur. . W. 7. Constantinus imperator fratres suos habens suspectos, ne sibi conregnarent, nasos eorum abscidit. Hoc tempore quidam in Britannia a morte resurgens, multa quae vidit de locis poenarum et ignSenonensis a rege Theoderico gravi et inrevocabili exilio diu tribulatur. rum obiit; cui Lothere frater ejus succedens regnat annis 12. Hyris apparuit in coelo mense Marcio, et tremuit omnis caro, ita ut omnes dicerent, quod consummatio esset.
Abbreviated transcription (Latin):
defunctis. clicis & lqieis: & iussit eos abire de domo Deod̾ici. & amicos ĩꝑatoris ascendẽ.¬
aues. pauones. gallinȩ. & anseres a domib se extraneantes: omnes fiunt siluaticȩ
morit᷑. qͥ in Ieremiam & in psalmos tractatus edidit. & doctrinã hildebñni libꝰ lucuen

Expanded text:
defunctis, clericis et laicis; et jussit suos abire de domo Deoderici, et amicos imperatoris ascendedefunctis, clericis et laicis; et jussit suos abire de domo Deoderici, et amicos imperatoris ascendeaves, pavones, gallinae et aucae, a domibus se extraneantes, fiunt silvaticae. moritur, qui in Jeremiam et in Psalmos tractatus edidit; et doctrinam Hildebrandi libro luculen
Abbreviated transcription (Latin):
Henricꝰ imꝑator magunciȩ regali & synodali conuentu coacto: erigit ab oĩb ut hile¬
branni depositionẽ &̧ G̃iuibti ordinationẽ subscͥto approbent. Sui aliqui manu & oiꝑ
Salernũ ȩxulans morit᷑. Dehoc ita scͥptum reppi. Uolumꝰ uos scire qͥ eccliasticȩ curȩ
solliciti estis. qd̾ domnꝰ aplicus hildebrannꝰ qui & G̃regoriꝰ nc̃ in extremis positꝰ ad se
uocauit unum de .xii. cardinalib quẽ multũ diligebat pre cet̾is. & confessus ẽ deo
& scõ setro. & toti ȩccłie se ualde peccasse in pastorali cura q̃ ei ad regendum cõmissa
erat: & suadente. diabolo contͣ humanũ genus odium & iram concitasse. pꝰea uͦ senten
sit p̃dictum confessorem suum ad imꝑatorẽ & ad totam ȩccłiam ut optaret illi indul¬
gentiam: qͥa finem uitȩ suȩ aspiciebat. & tam cito induebat se angłicam uestem: &
dimnisit ac dissoluit uincła oĩum bannoꝵ suoꝵ ĩꝑatori. & omni popło xͥano. uiuis &

Expanded text:
Heinricus imperator Mogunciae regali et synodali conventu coacto, exigit ab omnibus, ut Hildibrandi depositionem et Guicberti ordinationem subscripto approbent. Cui aliqui manu et ore Salernum exulans, moritur. De hoc ita scriptum repperi: Volumus vos scire, qui aecclesiasticae curae solliciti estis, quod domnus apostolicus Hildibrandus nunc in extremis suis ad se vocavit unum de 12 cardinalibus, quem multum diligebat pre ceteris, et confessus est Deo et sancto Petro et toti aecclesiae, se valde peccasse in pastorali cura, quae ei ad regendum commissa erat, et suadente diabolo contra humanum genus odium et iram concitasse, postea vero sensit predictum confessorem suum ad imperatorem, et ad totam aecclesiam, ut optaret illi indulgentiam, quia finem vitae suae aspiciebat. Et tam cito induebat se angelicam vestem, et dimisit ac dissolvit vincula omnium bannorum suorum imperatori et omni populo christiano, vivis et
Abbreviated transcription (Latin):
gusterio ipse rex artes õs liberales didicit. Hic multa scripsit. int̾ quȩ eminent libri de
sc̃a tͥnitate scͥpti ad ipsum regẽ. Hic etiã ussu ipsiꝰ regis diuinam historiam correxit.

Expanded text:
gisterio ipse rex omnes liberales artes didicit. Hic multa scripsit, inter quae eminent libri de gisterio ipse rex omnes liberales artes didicit. Hic multa scripsit, inter quae eminent libri de sancta Trinitate scripti ad ipsum regem. Hic etiam jussu ipsius regis divinam historiam correxit.
Abbreviated transcription (Latin):
eam sͥ subigit. Adelgisus filiꝰ Desid̾ii regis qͥ uicto patre suo ad frecos ofugerat. auimatꝰ
auxilio Grecoꝵ ad Italiam uenit. aut ad repetendum regnũ. aut ad inferendã ultionẽ. qͥ
Rarolus ter honestati ȩccłiasticȩ oĩno intentꝰ. legendi & psallendi di Ite peremptus est¬
sciplinam diligent̃ correxit. Perpendens enĩ ballos a Romanis in cautando discrepare.
mettenses uͦ sola naturȩ leuitate paululum qͥd dissonare: ꝑ cantores rursus sͥ ab Adria¬
no papa a Roma directos dissonantiã cantꝰ correxit. Cura pauꝑes etram sollicitꝰ. non solũ
in regno suo. uerũ etiã transinaria. in Egypto. in syria. in africa. p̃cipue in Ierosolimis
lib̾alitate elemosinaꝵ xp̃ianis pauꝑib solatiabat᷑: transmarinoꝵs regũ amicicias ob hoc
marime expetens. ut xp̃ianis sub eis degentib ess releuatio. Nlehiunꝰ de Britannia
oruindꝰ magister deliciosus regis karoli. scĩa litt̾as p̃pollet in Gallia: cuiꝰ p̃cipue ma¬

Expanded text:
eam sibi subigit. Adelgisus, filius Desiderii regis, qui victo patre suo ad Grecos confugerat, animatus auxilio Grecorum ad Italiam venit, aut ad repetendum regnum, aKarolus rex honestati aecclesiasticae omnino intentus, legendi et psallendi disciplinam diligenter correxit . Perpendens enim, iterum Gallos a Romanis in cantando discrepare, Mettenses vero sola naturae levitate paululum quid dissonare, per cantores rursum sibi ab Adriano papa a Roma directos dissonantiam cantus correxit. Circa pauperes etiam sollicitus, non solum in regno suo, verum etiam trans maria in Aegypto, in Syria, in Africa, precipue in Hierosolimis, liberalitate elemosinarum christianis pauperibus solatiabatur; transmarinorum regum amicitias ob hoc maxime expetens, ut christianis sub eis degentibus esset revelatio. Alchuinus de Britannia oriundus, magister deliciosus regis Karoli, scientia litterarum prepollet in Gallia, cujus precipue ma
Abbreviated transcription (Latin):
tradita: dotis noĩe Syriam. ẜ henicẽ. Samariã. Iudeãq ocedit.¬
ui Eumenis frat̃ regis Attali. qͥ sumeniam in frigia ꝯdidit:¬
Cum ab Anthiocho ꝑ legatos hannibal reposce I fieret.¬
retur. cui se a scipione uictus sociauerat: ad Prusiam re¬
gem sithiniȩ transfugit. Quem cum rursus ꝑ flammini-¬
um etiam ab eo senatus repeteret & tradendus esset: uene¬
num bibit. & apud Lybissam Bichiniȩ sepultus est.

Expanded text:
tradita, dotis nomine Syriam, Phoenicen, Samariam, Judaeamque concedit. Eumenes, frater regis Attali, qui Eumeniam in Phrygia condiditCum ab Antiocho per legatos Hannibal reposceretur, cui se a Scipione victus sociaverat, ad Prusiam regem Bithyniae transfugit; quem cum rursus per Flaminium etiam ab eo Senatus repeteret, et tradendus esset, venenum bibit, et apud Libyssan Bithyniae sepultus est.
Abbreviated transcription (Latin):
Haistulse Langobailoꝵ rege ꝯtra Romanos adeo exardescente: ut tributũ exigẽt
ab uniꝰcuiꝰq capite. Stepbanus papa ad expetendum Ripini regis auxiliũ cogitur in
ftanciã uenire. Cui in ueniendo in una noctium apparuit magnũ signũ in celo. glob
scilicet igueꝰ a parte Australi declinans a Galliȩ finib in partes Langobailoꝵ. Mittrt᷑
ctiã Rarlomannꝰ monachꝰ ab haistulfo ad fiẽm suũ fipiunũ regem ad ꝓturbandã apli¬
cam petitionẽ. Dipinꝰ a Stephano papa cum filiis sius karlomanno & Karolo in regẽ
ungit᷑. & ꝑeos generatio eoꝵ in hereditatẽ regalis successionis in ꝑpetuum benedicitur.
& oĩs alienigena ab eiꝰ inuasione apłico anathemate int̾dicit᷑. Anselmꝰ uir illustsͥ cuiꝰ
soror erat uror haistualsi regis transfert corpꝰ sci siluest᷑ pape ad cenobiũ m onantulam

Expanded text:
Haistulfo Langobardorum rege contra Romanos adeo exardescente, ut tributum exigeret ab uniuscujusque capite, Stephanus papa ad expetendum Pipini regis auxilium cogitur in Franciam venire. Cui in veniendo in una noctium apparuit magnum signum in caelo, globus scilicet igneus a parte australi, declinans a Galliae finibus in partes Langobardorum. Mittitur etiam Karlomannus monachus ab Haistulfo ad fratrem suum Pipinum regem, ad perturbandam apostolicam petitionem. Pipinus a Stephano papa cum filiis suis Karlomanno et Karolo in regem ungitur, et per eos generatio eorum in hereditatem regalis successionis in perpetuum benedicitur, et omnis alienigena ab ejus invasione apostolico anathemate interdicitur. Anselmus vir illustris, cujus soror erat uxor Haistulfi regis transfert corpus sancti Silvestri papae ad coenobium Nonantulam
Abbreviated transcription (Latin):
lorebat boc tqp̃r eccliastica religio ꝑ abbates noĩabiles in francia qͥdem & in bugundra.
ꝑ Odilonẽ Eluniacensem. pietate insignẽ. ꝑbullesmũ diuonensẽ seu̾itate reuens¬
dum: in Lotharingia ꝑ dichardum uirdunensẽ pia gͣuitate. & graui pietate discfe¬
tum ꝑ Popponẽ dtabulensem. ꝑhelram Coloniensem. ꝑ dib̾tũ & s tephanum ledlign¬
duetinꝰ mult init musicos nõĩs in hoc etiã phylosophis p̃ferend̾. qd ignotos cantꝰ etiam
pueri fasilius discuit ꝑ eiꝰ regł̃am quã ꝑ uocem magistri aut ꝑusum alicui instriuñti
dum ser littĩs uel sillabis modulatim appositis ad sex uoces quas solas regłarit̃ musici
secipit. hisqr uocib ꝑ flexuras digittoꝵ leuȩ manꝰ distinctis. ꝑ integrum cyapason
se oclis & aurib ingeit̃ intente & remissȩ eleuationes uel depositiones eapde ser uocũ.

Expanded text:
Florebat hoc tempore aecclesiastica religio per abbates nominabiles; in Francia quidem et Burgundia per Odilonem Cluniacensem pietate insignem, per Guilelmum Divionensem severitate reverendum; in Lotharingia per Richardum Virdunensem, pia gravitate et gravi pietate discretum, per Poponem Stabulensem, per Heliam Coloniensem, per Olbertum et Stephanum Leodius, multi inter musicos nominis, in hoc etiam philosophis preferendus, quod ignotos cantus etiam pueri facilius discunt per ejus regulam, quam per vocem magistri aut per usum alicujus instrumenti; dum sex litteris vel sillabis modulatim appositis ad sex voces, quas solas regulariter musica recipit, hisque vocibus per flexuras digitorum levae manus distinctis, per integrum diapason se oculis et auribus ingerunt intentae et remissae elevationes vel depositiones earundem sex vocum.
Abbreviated transcription (Latin):
ose tp̃e aussu sonradi spatoris iegali & synodali conuentu apd̾ ł̃riburi as nis. rer.
int oecera ep̃i hoc capitulũ decernere uoluert̃. ut siq̃ndo ieiuniũ pͥmi m̃sis euenuret
infra etdomadam qua caput ieiunii in qͣrta feria constat. amboꝵ ieiunioꝵ celebtas
urꝰ officii expletione cõpleret᷑ s̃ Girandꝰ sameracensis & pauci cum eohuis multoꝵ
decreto contradicentes: obtinuert̃ ut ieiuniũ pͥmi m̃sis in alta ebddã in qua habet᷑¬

Expanded text:
tempore jussu Cuonradi imperatoris regali et synodali conventu apud Triburias inter caetera episcopi hoc capitulum decernere voluerunt, ut si quando jejunium primi mensis eveniret infra ebdomadam, qua caput jejunii in quarta feria constat, amborum jejuniorum celebritas unius officii expletione compleretur. Sed Gerardus Cameracensis et pauci cum eo huic multorum decreto contradicentes, optinuerunt, ut jejunium primi mensis in altera ebdomada, in qua habet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsulere poterant. Nam quecumq
gentes aut minuendȩ domo mul¬
titudinis causa. aut amore ex̾cendȩ
suȩ feritatis a patria sua exulabant.
Romanũ imꝑiũ incessebant: & de
eiꝰ latissimo corpore uelut partes
quasdam sͥ exscindebant. & in eis sͥ
regnandi locum statuebant. Hoc
in sequentib clare apparebit. De¬
originem altiꝰ repetere mͦ ñ iudet᷑
utile. quia q̃ huiꝰ regni fuerit antiqͥ¬
tas. qͣnta & quã potens huiꝰ antiqͥta¬
tis nobilitas. satis recolet lector ꝑ an¬
tiquoꝵ historias. Hoc tantũ notabo.
qͥa sepe abusi uictoria de Romanis.
nc̃ autẽ recens cesoIuliano & ex̾citu
Romanorum ꝓfligato. & finib suis Ro¬
mano imꝑio mutilato. & sic ꝓsuo libi¬
tu pacis federe in uiguiti nouẽ annos
composito. felicitatẽ suam ñ tẽꝑanter
ferebant: & Sapore rege eoꝵ insolen¬
tius agente xp̃ianis & Romanis om¬
nuodis infesti erant.

Expanded text:
consulere poterant. Nam quaecunque consulere poterant. Nam quaecunque gentes, aut minuendae domo multitudinis causa, aut amore exercendae suae feritatis, a patria sua exulabant, Romanum imperium incessebant, et de ejus latissimo corpore velut partes quasdam sibi excindebant, et in eis sibi regnandi locum statuebant. Hoc in sequentibus clare apparebit. Poriginem altius repetere modo non videtur utile, quia quae hujus regni fuerit antiquitas, quanta et quam potens hujus antiquitatis nobilitas, satis recolet lector per antiquorum historias. Hoc tantum notabo, quia sepe abusi victoria de Romanis, nunc autem recens caeso Juliano, et exercitu Romanorum profligato, et finibus suis Romano imperio mutilato, et sic pro suo libitu pacis foedere in viginti novem annos composito, felicitatem suam non temperanter ferebant; et Sapore rege eorum insolentius agente, Christianis et Romanis omnimodis infesti erant.
Abbreviated transcription (Latin):
De regno Romanoꝵ non aliud
no qͦd sicut ferrum cõminuit. do¬
mat & oterit omnia: sic ab origine
sui tutuderit. domuerit. & ꝯtͥuerit
omnia pene mundi regna: Nouissi-¬
mo uͦ tpre. regnum illud qd in tibiis
suis ferreis dutissime & firmissime
sine aliqua lassitudine steterat:
tandem ferro suȩ fortitudinis com¬
mixto cum testa humanȩ imbecil¬
litatis. ex alto dñationis suȩ gradu
num pͥmi ꝑse impulerunt. qͥ semꝑ
cum Romanis pene ex equo se habu-¬
erunt: mͦ uͦ uacillante rei publicȩ
statu. eos ultro impetere ñ tumuert̃.
& insuꝑ eos siuis finib mutilare po¬
tuert̃. quando Iuliano apostata ce¬
so. & exercitu Romanoꝵ miserabilit̃
subiugato. nimis fortunati facti st̃
ex eoꝵ infortunio. Ita regnum illud
q̃d tanto tpr̃e om̃s pene mundi
gentes prede & dñationi habuit. mͦ
dei oĩpotentia miscente ei duplum
in poculo qͦ ceteris miscuit: cunctis
it: & qͥ olim cum aliis gentib ꝓsola
gła certabant. mͦ saluti suȩ uix satis

Expanded text:
De regno Romanorum non aliud no: quod, sicut ferrum comminuit, domat et conterit omnia, sic ab origine sui tutuderit, domuerit et contriverit omnia paene mundi regna; novissimo vero tempore regnum illud, quod in tibiis suis ferreis diutissime et firmissime sine aliqua lassitudine steterat, tandem ferro suae fortitudinis commixto cum testa humanae imbecillitatis, ex alto dominationis suae gradu num primi Persae impulerunt, qui semper cum Romanis paene ex aequo se habuerunt, modo vero vacillante rei publicae statu, eos ultro impetere non timuerunt, et insuper eos suis finibus mutilare potuerunt, quando Juliano apostata caeso et exercitu Romanorum miserabiliter subjugato, nimis fortunati facti sunt ex eorum infortunio. Ita regnum illud, quod tanto tempore omnes paene mundi gentes praedae et dominationi habuit, modo Dei omnipotentia miscente ei duplum in poculo, quo ceteris miscuit, cunctis it; et qui olim cum aliis gentibus pro sola gloria certabant, modo saluti suae vix satis
Abbreviated transcription (Latin):
arolꝰ imꝑator ꝑ omne ĩꝑiũ
suũ legatos ad faciendũ iudici¬
un & iusticiã cunctis dirigit. & segis capitula xxiii. instituit. Legati ĩꝑatoris La¬
pli ab Aaron ãmira uenientes. inter cetera muña corpora etiã sypani k artaginiensis
ep̃ se m̃a.: & sꝑati pͥmi Scillitanoꝵ martyrs. & caput santaleonis m̃a in sranciã as¬

Expanded text:
arolus imperator per omne imperium suum legatos ad faciendum judicium et justitiam cunctis dirigit, et legis capitula 23 instituit. Legati imperatoris Karoli ab Aaron amyra venientes, inter cetera munera etiam ossa Cypriani Kartaginiensis martyris et Sperati primi Scillitanorum martyrum, et caput Pantaleonis martyris in Frantiam a
Abbreviated transcription (Latin):
eusdedit Romanȩ ȩccłiȩ .Lxuiꝰ. p̃sidet. Hic bonstituit scdam missam in clero. xxuiiii.
qͦcunq mͦ de scõ lauachro susceꝑint. separent᷑ abinuicem. uel siqͥs uir cõmatrẽ suã.
uel si qua mulier cõpatrẽ suum a pͥmo dono sp̃s scĩ quod ẽ pabulum salis sacͣti usq
tem recipiat. & pꝰ expletum annum alteri si uult nubat. Sc̃s Columbanꝰ a ĩbeodĩcq
rege instinctu Brunichildis auiȩ expellit᷑ francia. qͥ pꝰ relicto Gallo discipło suo in
Alemannia: cenobium bobium ostruxit in Italia. Sc̃s Amandꝰ Elnonensis ꝑ Gal¬
lias miraculoꝵ & p̃dicationis grã clarescebat. Allowinus etiam qui & bauo ꝑ eum
ex predone conuersus. & Gandaui solitarie reclusus: scĩtatis erẽplũ erat omnibus.
broꝵ regem scotoꝵ Ean cum omnib pene suis in bello extinguit. Hȩc calamitas Sco¬
tis otigit scđm uaticiniũ Augustini ep̃i. qͥ int̾minatꝰ s cotos ab Anglis fore ꝑĩdos

Expanded text:
eus dedit Romanae aecclesiae 65u s presidet. Hic constituit secundam missam in clero. Hic etiamquocumque modo de sancto lavacro susceperint, separentur ab invicem; vel si quis vir commatrem suam, vel si qua mulier compatrem suum a primo dono Spiritus sancti, quod est pabulum salis sacrati, usqtem recipiat, et post expletum annum alteri, si vult, nubat. Sanctus Columbanus a Theoderico rege instinctu Brunichildis aviae expellitur Francia. Qui post, relicto Gallo discipulo suo in Alemannia, coenobium Bobium construxit in Italia. Sanctus Amandus Elnonensis per Gallias miraculorum et predicationis gratia clarescebat. Allowinus etiam, qui et Bavo, per eum ex predone conversus et Gandavi solitarie reclusus, sanctitatis exemplum erat omnibus. brorum regem Scottorum Ean cum omnibus pene suis in bello extinguit. Haec calamitas Scottis contigit secundum vaticinium Augustini episcopi qui interminatus est Scottos ab Anglis fore perimen
Abbreviated transcription (Latin):
udouicꝰ ĩꝑator laxatꝰ arma & ĩꝑiũ & uxorẽ recipit. ac filiũ loth¬
rium in Italiam redire cogit. Uonente Gregorio papa. &
omnib ep̃is assentientib Ludouicꝰ imꝑator statuit ut in Gallia & Germania festiui
celebrabant. Hoc tempore reliqͥe uiti mã a sarisius ad sorbeiam Saxoniȩ tͣnsferunt᷑.
unde ipsi franci testati sunt quod ab illo tp̃r gła francoꝵ ad Saxones translata sit.
bbo Remorum archiepiscopus deponitur: aliiq multi qͥ cum eo in deiectionẽ Lu

Expanded text:
udowicus imperator relaxatus, arma, imperium et uxorem recipit, ac filium Lothrium in Italiam redire cogit. 835. 21. 5. Monente Gregorio papa et omnibus episcopis assentientibus, Ludowicus imperator statuit ut in Gallia et Germania festivitcelebrabant. Hoc tempore reliquiae Viti martyris a Parisius ad Corbeiam Saxoniae transferuntur; unde ipsi Franci testati sunt, quod ab illo tempore gloria Francorum ad Saxones translata sit. Ebbo Remorum archiepiscopus deponitur; aliique multi, qui cum eo in dejectionem Lu
Abbreviated transcription (Latin):
& crebris aduersus eos clamorib ꝑsonante. Synagogas quoq eoꝵ. imaginibꝰ. status.
aris. & uictimis polluit. Qefert ẜ hylo in eo libro qui flaccus inscribit᷑ hȩc omnia se
presente gesta. ob quȩ etiam legationem ad Gaium Cesarem ipse susceperit.

Expanded text:
 crebris adversus eos clamoribus personante: synagogas quoque eorum imaginibus, statuis, aris et victimis polluit. 2 Refert Philo in eo libro, qui Flaccus inscribitur, haec omnia se praesente gesta, ob quae etiam legationem ad Caium ipse susceperat.
Abbreviated transcription (Latin):
Arimꝰ tyrannꝰ ab Ambrosio excõmunicat. qͥa corrigi noluit: a Tħeodosio Aqͥlere
in bello ꝑunit᷑. & ualentinianꝰ ĩꝑio restituit᷑. Ostrogothi sine iege fuert̃. annis xl¬
Theodosiꝰ imꝑator ĩmane facinꝰ qd̃ cõmisit qñ Thessalonice septẽ milia ciui¬
um occidi fecit in ultione uidicũ in seditione occisoꝵ imitabili publicȩ peni¬
in ȩccłia canendos pͥmꝰ cõposuit. Claudianꝰ gentilis poeta Romȩ claret.

Expanded text:
aximus tirannus ab Ambrosio excommunicatus, quia corrigi noluit, a Theodosio Aquileiae in bello perimitur; et Valentinianus imperio restituitur. Ostrogothi sine rege fuerunt annis mane facinus, quod commisit, quando Thesalonicae septem milia civium fecit occidi in ultionem judicum in seditione occisorum, imitabili publicae peniin aecclesia canendos primus composuit. Claudianus gentilis poeta Romae claret.
Abbreviated transcription (Latin):
Syriciꝰ Romane ȩccłie.xxxuiꝰ. p̃sidet. Hic constituit hereticũ penitentẽ ꝑ ĩpo¬
sitionẽ manꝰ sacerdotalis ab eccł̃ia eẽ recipiendũ. Hic manicheos &omȩ inuen¬
phonaꝵ recipcationẽ hymnos sc̃ẽ tͥnitati canebant. Franci aͥntinũ & Eracliũ
lomanoꝵ duces cũ oĩb pene suis iuxta Treuerim delent.
Ostrogothis regnat horismuth: annis duobus.

Expanded text:
Siricius Romanae ecclesiae 37u s presidet. Hic constituit, hereticum poenitentem per impositionem manus sacerdotalis ab aecclesia esse recipiendum. Hic Manicheos Romae invenphonarum reciprocationem ymnos sanctae Trinitati canebant. Franci Quintinum et Eraclium Romanorum duces cum omnibus paene suis juxta Treverim delent. In Ostrogothis regnat Horismud annis duobus.
Abbreviated transcription (Latin):
Grecoꝵ ĩꝑator bulgares õrecos fortit̾ debellantes. facto federȩ
Sarraceni ex aAfrica a rege suo missi inItaliam. ut apuliam & salabriã contͣmitigauit.
Romanũ ĩꝑatorẽ rebellantes sub ditione illiꝰ redigerent. pugnando Apulis & salabris fortit̃
debellatis. Romam uersus girantes. Galerianũ occupant montẽ. ibiq munitione sͥ factq:
loiuiiaiz ui Hungari Germaniam uastantLudouicũ filiũ boso¬
nis ex filia ludouiei ĩꝑatoris abItaliensib aburgundia inuitatũ in regno Bereggariꝰ exqͥ¬
piens bello: urare illũ compulit. ut si redire ꝑmitteretur. non ultra in Italiam ueniret¬
sontadꝰ. regnaũ annis.uii. qͥ s ipse caruit benedictione imꝑrali. Berno abbas moriturꝰ
Odonẽ olim musicũ constituit abb̃em Ciuniacensis cenobii. ea conditione. ut ȩccłia Eunia

Expanded text:
Graecorum imperator Bulgares Graecos fortiter debellantes facto foedere mitigavit. 910. Saraceni ex Africa a rege suo missi in Italiam, ut Apuliam et Calabriam contra Romanum imperatorem rebellantes sub ditione illius redigerent pugnando, Apulis et Calabris fortiter debellatis, Romam versus girantes Garelianum montem occupant; ibique munitione sibi facta, 911. 9. 12. 6. Ungari Germaniam vastant. Ludowicum, filium Bosonis ex filia Ludowici imperatoris, ab Italiensibus a Burgundia invitatum in regno, Berengarius excipiens bello, jurare illum compulit, ut si redire permitteretur, non ultra in Italiam Conradus regnavit annis 7; qui et ipse caruit benedictione imperiali. Berno abbas moriturus Odonem olim musicum constituit abbatem Cluniacensis coenobii ea conditione, ut aecclesia Clunia
Abbreviated transcription (Latin):
itila Wisigothos debellare aggressus: a łhurismodo uictus. rediit ingloru.
Partiano ĩꝑatori apparens dñs in somnis: arcũ attilȩ fractum esse ostendit. nec id uanũ
fuit. Cadem qͥppe nocte Attila i nuptiis suis crapulatꝰ: erũpente ꝑ Apoplexiã sangͥ¬
ne de narib in lecto ẽ suffocatꝰ. Hernac filius eius pꝰ eum regnat annis sex.¬
alentinianus imperator Etium Patricium interficit.

Expanded text:
tila Wisigothos debellare aggressus, a Thurismodo victus rediit inglorius. Martiano imperatori apparens Dominus in somnis, arcum Attilae fractum esse ostendit. Nec id vanum fuit. Eadem quippe nocte Attila in nuptiis suis crapulatus, erumpente per apoplexiam sanguine de naribus, in lecto est offocatus. Hernac filius ejus post eum regnat. Valentinianus imperator Etium patricium interficit.
Abbreviated transcription (Latin):
Henricꝰ imꝑator & Rob̃tꝰ rex francoꝵ suꝑ karũ fluuiũ apud Euosiũ conueniunt.
de statu eccłiȩ. regni. & ĩꝑii tractati. & condicto ut suꝑ his confirmandis etiã papã
Romanũ simul ambo sapiȩ oportune ouenirent. imꝑator regem & suos multos
etiã qui tantũ ad demirandam imꝑatoriam maiestatem conuenerant tanta
liberalitate donauit: ut opibus regum sersarum aut Arabum posset cõpa¬
xxii xxuiii tari imꝑatoris munificentia. In Pascha eclypsis soł facta ẽ.¬

Expanded text:
Henricus imperator, et Robertus rex Francorum super Carum fluvium apud Evosium conveniunt, de statu Ecclesiae, et regni, et imperii tractaturi: et condicto, ut super his confirmandis etiam papam Romanum simul ambo Papiae opportune convenirent; imperator regem et suos, multos etiam, qui tantum ad demirandam imperatoriam majestatem convenerant, tanta liberalitate donavit, ut opibus regum Persarum aut Arabum posset comparari regis munificentia. 1024. In Pascha eclipsis solis facta e
Abbreviated transcription (Latin):
filii hydaspis fuit annus secundus
Templum in serosolimis consummatur: proph̃antib
apud iudeos. Aggeo & Tacharia.

Expanded text:
filii Hystaspis fuit annus secundus. 6 Templum Jerosolymis consummatur, prophetantibus apud Judaeos Aggaeo et Zacharia.
Abbreviated transcription (Latin):
no uxoris suȩ neptẽ suam filiã ludouici ĩꝑatoris uxorem dedit. & data ei ꝓuincia
in regem eũ coronauit. ut etiã regib imꝑare uideret᷑. Qui audiens fratrueles suos
Rarlomannũ & Rarolum contra se ex̾citum adducere: pauore solutꝰ reditum parat.
& int̃ redeundum a qͦdam Sedechia iudeo male potionatꝰ mantuȩ morit᷑ filius eius
Ludouicꝰ cognom̃to balb sał̃s pꝰ diuisionẽ regnat in francia annis .iͭ. Iunior uͭ łarolꝰ¬

Expanded text:
no uxoris suae, neptem suam, filiam Ludowici imperatoris, uxorem dedit, et data ei Provincia, in regem eum coronavit, ut etiam regibus imperare videretur. Qui audiens fratrueles suos Karlomannum et Karolum contra se exercitum adducere, pavore solutus reditum parat, et inter redeundum a quodam Sedechia Judaeo male potionatus, Mantuae moritur. Filius ejus Ludowicus cognomento Balbus, secund
Abbreviated transcription (Latin):
G. ualeriꝰ Catullus scriptor Lyricus: uerone nascitur.¬
Salustiꝰ Crispꝰ. scriptor historicꝰ in sabinis: Amiterni nascitur.
lotius Gallus primus Romȩ Latinam rethoricam docuit. de quo sicero sic refert.
Memoria teneo. pueris nobis pͥmum latine docere cepisse Elotium quendam.
escriptione Romȩ facta: inuenta sunt hominum. cccclxiiii. milia.
liblius Terentius uarro uico atace in ꝓuincia Narbonensi nascitur. qu¬
mum quintum annum agens: grecas litteras summo studio didicit.

Expanded text:
 Valerius Catullus, scriptor lyricus, Veronae nascitur.Sallustius Crispus, scriptor historicus, in Sabinis Amiterni nascitur. lotius Gallus primus Romae latinam rhetoricam docuit, de quo Cicero sic refert: Memescriptione Romae facta, inventa sunt hominum CCCCLXIII millia. P. Terentius Varro, vico Atace in Provincia Narbonensi nascitur, qui XXXV annum agens Graecas litteras didicit.
Abbreviated transcription (Latin):
tẽdebat: E x̾citũ qͦ suũ ad parẽ laborũ paciẽcia. condiana
ucuacione diuabat: atq ita ĩuutꝰ ip̃e ĩexpugnablem
excitũ fecerat Inita deĩde ꝯ nichomede societate. paslago¬
mã madit: uictã q ꝯ socio diuidit: Quã ꝯteneri a regi¬
U senatui nũciatũ eẽt: legatos ad utruq misit. qui gẽte
uestitũ in pͥst mũ statũ iuberẽt: icͥdates ꝯ seiã parẽ
maguitudim romanoi ror cͥderet: supbo restõso he ditariũ
pat suo regnũ obuenisse respõdit᷑. inari Ie qd ei relata
cotuersia nõ fu̾it sⁱ reseratur: Nec t̾ritꝰ nĩmis. hala¬
cia qͦ ocmpat: Nichome des qñĩ tueri io uire no pot̾at
iusto regi redditurũ respõdit: atq ita filiũ suũ mutato
nore filia menẽ paslanonũ regũ noĩe appellat. et quasi
st pi regie ⁊eddidiss et. regnũ salso uoie teneri uxxb
dibrio habiti legati ronĩa reu̾tutm Explicit libei xxxuiiꝰ
auspitatus. sororis alti̾ꝰ laodicis filios cꝰ uirũ ui

Expanded text:
d parem laboris patientiam cotidiana exercitatione durabat, atque ita invictus ipse inexpugnabilem exercitum fecerat. Inita deinde cum Nicomede societate Paphlagoniam invadit victamque cum socio dividit. Quam cum teneri a regibus senatui nuntiatum esset, legatos ad utrumque misit, qui gentem restitui in pristinum statum iuberent. Mithridates, cum se iam parem magnitudini Romanorum crederet, superbo responso hereditarium patri suo regnum obvenisse respondit; mirari se, quod cum ei relata controversia non fuerit, sibi referatur. Nec territus minis Galatiam quoque occupat. Nicomedes, quoniam se tueri iure non poterat, iusto regi redditurum respondit. Atque ita filium suum mutato nomine Pylaemenen, Paphlagonum regum nomine, appellat et quasi stirpi regiae reddidisset regnum, falso nomine tenet. Sic ludibrio habiti legati Romam revertuntur. LIBER XXXVIII auspicatus sororis alterius Laodices filios, cuius virum
Abbreviated transcription (Latin):
iusidus. eucti ligures cõphẽdũt᷑. latẽtes q de sirpo s ptras¬
lũtur: Qͥb oĩb int̾fectis : insidiãti ⁊ecci insidie tẽdutm
Sesa ꝯ nip̃o rege hostiũ septẽ milia: Exĩd massiliẽsos sestis
dieb portas elaudẽ. uigilias age. staciones in murrio ob¬
seruare pegͥnos recognoste̾. enras habe. at uelun lellũ ha¬
beãt. sic urbẽ pacio tẽporib eustodue. ol deo illis bñ ĩstitu

Expanded text:
tesque de sirpeis protrahuntur. Quibus omnibus interfectis insidianti regi insidiae tenduntur. Caesa cum ipso rege hostium septem milia. Exinde Massilienses festis diebus portas claudere, vigilias agere, stationes in muris observare, peregrinos recognoscere, curas habere, ac veluti bellum habeant, sic urbem pacis temporib
Abbreviated transcription (Latin):
mt̃o reliquerat. hre de. pr̃. instituto secedit. Ia em̃ fortuna roma¬
ra porrige ad oriẽtalia regna nõ cõtenta italie tiimis cepat
taqs et ea pars libie ꝓiũcia fta ẽ Postea cͥta cilicia q purarico
bello ꝑdounte: in formã ꝓuĩcie redigñt᷑. Cͦ fc̃o: et sprie et eggop¬
ti regna. romana uicuntate artata q̃ nnc̾m̃ta de funtunis lel¬
lis quere solebant. adep̃to uagãdi arbito uires suas in ꝑmaẽ¬

Expanded text:
t, herede populo Romano instituto decedit. Iam enim fortuna Romana porrigere se ad orientalia regna, non contenta Italiae terminis, coeperat. Itaque et ea pars Libyae provincia facta est; postea Creta Ciliciaque piratico bello perdomitae in formam provinciae rediguntur. Quo facto et Syriae et Aegypti regna Romana vicinitate artata, quae incrementa de finitimis bellis quaerere solebant, adempto vagandi arbitrio vires suas in per
Abbreviated transcription (Latin):
obsideret. ꝑ qͥetẽ specie torue mulieris q̃ se deã dicebat
extͣritꝰ. ultro pacẽ ꝯ massiliẽsib fecit Petito q ut
intiare illi urbe et deos eoif adorare liceret. ꝯ ĩ arcẽ miuer¬
neren s cospecto portitib simulacio dee quã ꝑ qͥetẽ dide¬
recedit ab absidione iussisset. Gratulatꝰq massiliẽsib
que auma donata de a  in ppetuũ amiticiã ꝯ massiliẽ pib
ipianpa to pate et seciitare fiudata: reu̾tẽtes a del piys
massilie sutm legtati qͥ missi munera appollum tulerãt au

Expanded text:
obsideret, per quietem specie torvae mulieris, quae se deam dicebat, exterritus ultro pacem cum Massiliensibus fecit,petitoque ut intrare illi urbem et deos eorum adorare liceret, cum in arcem Minervae venisset, conspecto in porticibus simulacro deae, quam per quietem viderecedere ab obsidione iussisset. Gratulatusque Massiliensibus, que aureo donata dea in perpetuum amicitiam cum Massiliensibus iunxit. Parta pace et securitate fundata revertentes a Delphis M
Abbreviated transcription (Latin):
etres es suꝑbiã regis que cõusacio ne parthice crudelitatis ito¬
lerabłis fcã erat. mox a panem cete q cuutates. epẽpłũ se¬
ute ꝑ absẽçiã regis a demetrio defecere. Potoiome qͦ rex
egẏpti tello ab eod̃ peritꝰ ꝯ cogno uisset ele patrã sororẽ suã
opib eccypti nauib ip̃ositis. ad filiã et demetͥũ generũ in

Expanded text:
tes superbiam regis, quae conversatione Parthicae crudelitatis intolerabilis facta erat, mox Apameni ceteraeque civitates exemplum secutae per absentiam regis a Demetrio defecere. Ptolomeus quoque, rex Aegypti, bello ab eodem petitus, cum cognovisset Cleopatram, sororem suam, opib
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑnor in imorẽ filiũ eẽt: a ppło cõpellit᷑ maiorẽ elig̾e Cui pͥꝰꝙͣ
regnũ daret. uxor̃e ademnt: cõpulsũ q repudiare carissimã sibi
sororẽ cleopatrã. iniuoiẽ sororẽ selenen duce iubet: nõ mat̾no
int̾ filias iudicio. ⁊ alt̾i meritũ enꝑet. alt̾i daret S cleopatra
nõ tã uiro repudiata ꝙͣ a matͤ diuortio uiri dimissa. cizyceno
in syria nubit: ei q ue nudũ uxoris nom̃ affret. ex̾citũ ꝙy prĩ
sollicitatũ. uelut docale ad maritũ deducit: Par gͥ iã uirib frĩs
cayoe uoꝰ p̃liũ cõnuittit. at untꝰ ĩ fugã uertitur. Rnc ãtiocina

Expanded text:
filium esset, a populo conpellitur maiorem eligere. Cui prius quam filium esset, a populo conpellitur maiorem eligere. Cui prius quam regnum daret, uxorem ademit conpulsumque repudiare carissimam sibi sororem Cleopatram minorem sororem Selenen ducere iubet, non materno inter filias iudicio, cum alteri maritum eriperet, alteri daret. Sed Cleopatra non tam a viro repudiata quam a matre divortio viri dimissa Cyziceno in Syria nubit, eique ne nudum uxoris nomen adferret, exercitum Cypri sollicitatum velut dotalem ad maritum deducit. Par igitur iam viribus fratris Cyzicenus proelium committit ac victus in fugam vertitur. Tunc Antiochiam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdito marito demetͥo. et alt̾o filio int̾fecto. huiꝰ q uictona ĩfiorẽ
diggnitatẽ suã facta doleret: Uemẽti ab ex̾citacione. poculu uenem
optulit: S grippꝰ p̾dc̃ĩs iã ãte ĩsidiis. ueluti pietate ꝯ mat᷑ t̾taret
bib̾e i pam̃ iubet, Abuuẽti instat: Postͤmũ p̃lato iudice eã arguit.
sola desensionẽ scelis suꝑẽe affirmãs: fi si bibat qd filio optulit
Dic uicta regnia. stele in se u̾so. Deueno qd alii ꝑau̾at extiguit᷑¬
Regii securitate gͥppus octto ãnis qͥete qͥetẽ ⁊ ip̃e habuit. ⁊ reguo
ꝑstitit: Ratꝰ deĩde illi ẽ emuilꝰ regni. fr̃ ip̃iꝰ cirycenꝰ ead̃ matre
genitꝰ: s ãtiocho patruo susceptꝰ Quẽ ꝯ ueneno tolle uoluiss. ut
maturiꝰ ai mis cũ eo de regno cõtendet exata excitauit Int̾ has regni
syrie parricidales distordias morit᷑ rex egypti ptolomeꝰ. regno egypti
uxori et uiti quẽ ex filus illa legisset reluto; uidelz qͣsi qͥecior ecyp¬

Expanded text:
altero filio interfecto huius quoque victoria inferiorem dignitatem suam factam doleret, venienti ab exercitatione poculum veneni obtulit. Sed Grypos praedictis iam ante insidiis, veluti pietate cum matre certaret, bibere ipsam iubet; abnuenti instat; postremum prolato indice eam arguit, solam defensionem sceleris superesse adfirmans, si bibat, quod filio obtulit. Sic victa regina scelere in se buit et regno praestitit. Natus deinde illi est aemulus regni, frater ipsius Cyzicenus, eadem matre genitus, sed ex Antiocho patruo susceptus, quem cum veneno tollere voluisset, ut maturius armis cum eo de regno contenderet, excitavit. Inter has regni Syriae parricidales discordias moritur rex Aegypti Ptolomeus, regno Aegypti uxori et alteri ex filiis quem illa legisset relicto; videlicet quasi quietior Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
fuderũt. pacẽ q uictis, Cũ inspanis amiciciã ũxerũt. cũ
iomanis ꝑre ab micio cõdite urbis. fedus suma fide custo¬
dierũt. auxilus q in oib bellis industrie socios iuuerũt
Que res illis et inriũ fiduciã auxit: et pacẽ ab hostib
p̃stitit. Cũ gͥ massilia et fama reiꝭ gestarũ. ⁊ habũdãcia
opũ. et uuriũ gła uirẽte floi eret. ⁊ ep̃ete fmitum ppłt ad
nõm massiliesiũ dledũ. ueluti ad cõmune extĩguẽdũ

Expanded text:
xerunt, cum Romanis prope ab initio conditae urbis foedus summa fide custodierunt auxiliisque in omnibus bellis industrie socios iuverunt. Quae res illis et virium fiduciam auxit et pacem ab hostibus praestitit. Cum igitur Massilia et fama rerum gestarum et abundantia opum et virium gloria virente floreret, repente finitimi populi ad nomen Ma
Abbreviated transcription (Latin):
cionẽ expoiti nepotis aduitꝰ. ꝯeũ nũc limamĩtors filie sum¬
litudo. nũc etas expositionis tẽꝑib cõgruẽs auxiũ renerẽt
repẽte faustulus cũ romulo suꝑuenit al qͦ origine coguita
pueroi facta cõspurooẽ. et adolestẽtes in ulcionẽ mat̾ne
necis. et numitor in uidictã erepti regi armãtur: Occiso
anulio. regnũ numitori restituit᷑. et urs romana adolest ẽti¬
italie et mox urbis ĩꝑiũ q̃sitũ. Per ea tpia adhuc ⁊ eges
hastas ꝑ dia demate hiabebãt. qͣs gͥci steptra dixere. Nã et
ab origine rerũ pro dus ĩortalib ueteres hastas coluere
Ob euiꝰ religionis memoriã adluc dor ẜonlat̃s haste ad¬
dũt. Tẽporib tarqͥni regis. ex asya focẽsiũ auuẽtꝰ ostio to̾beris
iuecta: auuciciã cũ romanis iuxit  Iude in uĩcimos gallie

Expanded text:
tionem expositi nepotis adductus, cum eum nunc liniamentorum filiae simtionem expositi nepotis adductus, cum eum nunc liniamentorum filiae similitudo, nunc aetas expositionis temporibus congruens anxium tenerent, repente Faustulus cum Romulo supervenit; a quo origine cognita puerorum facta conspiratione et adulescentes in ultionem maternae necis et Numitor in vindictam erepti regni armantur. Occiso Amulio regnum Numitori restituitur et urbs Romana ab adulescentiItaliae et mox orbis imperium quaesitum. Per ea tempora adhuc reges hastas pro diademate habebant, quas Graeci "sceptra" dixere. Nam et ab origine rerum pro diis inmortalibus veteres hastas coluere, ob cuius religionis memoriam adhuc deorum simulacris hastae adduntur. Temporibus Tarquinii regis ex Asia Phocaeensium iuventus ostio Tiberis invecta amicitiam cum Romanis iunxit; inde in ultimos Galli