comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑimentũ. Unde scriptũ est. Et aꝑti sunt o¬
culi eoꝵ: cognouerunt enĩ se peccasse. Clau¬
si sunt ocłi int̾iores quib uidebant spũale
bonũ: & aꝑti sunt ocłi exteriores ad exꝑi¬
endu malũ. Quis autẽ potest dicere aut co¬
gitare. qͣntas & qͣm multas tribulationes.
&e anxietates uideat & sentiat mistr homo.
in hac mortalitate & corruptione: Quȩ id̾o
male sunt: quia sine culpa eẽ non possurs.
Disciplina tam̃ fiunt & ammonitio: non
desertio. Nam ꝓtimis addit: & conuersus
iuuificasti me. Quasi post iram conũsus
ad miscdiam: uiuificasti genꝰ humanum.
in pͥmo parente mortuũ. Sicut enĩ in ad̾a
om̃s moriunt᷑: ita & in xp̃o om̃s uiuifica¬
bunt᷑. Et de abyssis terrȩ. id est de ꝓfundi¬
tate & submersione peccati: it̾um reduxisti
me. Quid est quod dicit it̾um: Non enĩ se¬
mel reducit nos cłs a peccatis: s modo per
baptismũ. modo ꝑpenitentiã. mͦ ꝑ conu̾sio¬

Expanded text:
experimentum. Unde scriptum est: Et aperti sunt oexperimentum. Unde scriptum est: Et aperti sunt oculi eorum . Cognoverunt enim se peccasse. Clausi sunt oculi interiores quibus videbant spirituale bonum: et aperti sunt oculi exteriores ad experiendum malum. Quis autem potest dicere aut excogitare, quantas et quam multas tribulationes et anxietates videat et sentiat miser homo, in hac mortalitate et corruptione? Quae ideo malae sunt, quia sine culpa esse non possunt. Disciplina tamen fiunt, et admonitio est, non desertio. Nam protinus addit: Et conversus vivificasti me. Quasi post iram conversus ad misericordiam, vivificasti genus humanum in primo parente mortuum. Sicut enim in Adam omnes moriuntur, ita et in Christo omnes vivificabuntur . Et de abyssis terrae, idest, de profunditate et submersione peccati, iterum reduxisti me. Quid est, quod dicit Iterum? Non enim semel reducit Deus a peccatis: sed modo per baptismum, modo per poenitentiam, modo per conversio
Abbreviated transcription (Latin):
essẽ.sine domino. sine rectore. ut ꝓpria ute¬
retur uoluntate. Posset autẽ & hoc uelle
sine peccato: scilicet ut similis eẽt deo. Qͥs¬
quis enĩ ita uult eẽ do similis. ut ad illum
stet. & ad illũfortitudinẽ suã custodiat.
eiq coherendo signetur tanqͣm cera ex anu¬
lo: habet ymaginem eiꝰ faciens qͦd dictũ est:
mͥ autẽ adherere deobonũ est. Hic custodit si¬
militudinẽ & ymaginẽ ad quã factus est:
&e non peccat. Quod quia homo pͥus facere
contempsit: nunc captuuis clamat: ds qͥs
similis tibi: Peruerse uolui eẽ tibi similis.
& factus sum similis peccatori. Subtua do¬
minatioẽ sub tuo p̃cepto uere similis eram.
s homo in honore positus non intellexit:
cõparatus est uim̃tis insipientib & similis
factus ẽ illis. Et qr tetigit uetitũ: inuenit
suppliciũ. Unde nunc gemens subdit. Qnͣ
tas ostendisti mͥ tribulationes multas &
malas. O stensum ẽ enĩ malũ homini ꝑex

Expanded text:
esse sine domino, sine rectore, ut propria uteesse sine domino, sine rectore, ut propria uteretur voluntate. Posset autem et hoc velle sine peccato, scilicet ut similis esset Deo. Quisquis enim vult ita esse similis Deo, ut ad illum stet, et ab illo fortitudinem suam custodiat, eique cohaerendo signetur tanquam cera ex annulo: habet imaginem ejus, faciens quod dictum est, Mihi autem adhaerere Deo bonum est . Hic custodit similitudinem et imaginem ad quam factus est, et non peccat. Quod quia homo prius agere contemsit, nunc captivus clamat: Deus, qui similis tibi? Perverse volui esse tibi similis, et factus sum similis pecori. Sub tua dominatione, sub tuo praecepto vere 359 similis eram. Sed homo in honore positus non intellexit, comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis . Et quia tetigit vetitum, invenit supplicium. Unde nunc gemens subdit: 20. Quantas ostendisti mihi tribulationes malas et multas! Ostensum est enim malum homini per
Abbreviated transcription (Latin):
quas tu song̾e mirabilius. qͣm cetera opera
tua creasti. Dei magnalia sunt angłi. se¬
des. dominationes. pͥncipatus. potestates.
Hec ipsa magnalia tibi debent quod sunt:
qͦd iuste uiuunt: qͦd beate uiuunt. Non so¬
lũ homines gr̃ã di gubernant᷑: s & ipsȩ
altissime & ȩternȩ potestates. Unde am¬
mirando exclamat. dicens d̾s qͥs similis
tͥ. subaudis in magnalib faciendis: Uolu¬
it primꝰ angłs tibi esse similis: & cecidit.
Uoluit & primꝰ homo cui serpens dixit. &
eritis sicut dii: & dignitatẽ amisit. Et tñ
ad similitudinẽ di factus legitur homo:
&e ipse dominus ad similitudinẽ suã nos
inuitat dicens in eungłio. Diligite inimi¬
cos urõs. bene facite his qui oderunt uos:
quit ei erimus: qm̃ uidebimꝰ eum sicuti est.
In quo gͦ peccauit homo: si ẽẽ uoluit. qͦd ds̃
ñ habet a quo formatus est. non habet a qͦ
regatur ⁊ sic ipse uoluit in sua potestate

Expanded text:
quas tu longe mirabilius quam caetera opera quas tu longe mirabilius quam caetera opera tua creasti. Dei magnalia sunt Angeli, Sedes, Dominationes, Principatus, Potestates. Haec ipsa magnalia tibi debent, quod sunt, quod juste vivunt, quod beate vivunt. Non solum homines gratia Dei gubernantur, sed et ipsae altissimae et aeternae potestates. Unde admirando exclamat, dicens: Deus, quis similis tibi, subaudis, in magnalibus faciendis? Voluit primus angelus tibi esse similis, et cecidit . Voluit primus homo, cui serpens dixit: Et eritis sicut dii , et dignitatem amisit. Et tamen ad similitudinem Dei factus legitur homo : et ipse Dominus ad similitudinem suam nos invitat, dicens in Evangelio: Diligite inimicos vestros: benefacite his qui oderuntquit ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . In quo ergo peccavit homo, si esse voluit, quod Deus o Deus non habet a quo formatus est, non habet a quo regatur: sic ipse voluit in sua potestate
Abbreviated transcription (Latin):
qͣs me. Adiuuisti fortẽ: ne deseras debilẽ.
ꝑfecta in sapientia. Iam quia caritas refri-¬
gescit. imminuit᷑ sapientia. uirtus deficit:
quasi in senectutẽ uenire cepit. Tempore
antixp̃i cadet in seniũ. quando uirtus eiꝰ
a do diminuta erit: ut si fieri possit. sedu¬
cant᷑ etiam electi. Postulat gͦ xp̃i eccłia
ut sicut a uiuentute ꝑ omĩpotentis dei
em brachiũ tuũ. id est filium tuũ: genera¬
tioni omĩ quȩ uentura est. Hinc alibi dici¬
dur. Et brachiũ dñi cui reuelatum est:
Ideo xp̃c brachium dm dicitur. qr ipse est uir¬
tus & fortitudo di. ꝑ quem omnia facta st̃:¬
& a quo diaboli uirtus suꝑatur. Omĩ gene¬
atq intanta uirtute confidendo. diabo¬
lum & uitia potenter uincant. Annuntia¬
bo inqͥt non uires aut iusticias meas: s po¬
tenciã tuam & iusticiã tuã d̾s quȩ exten¬
dunt᷑ usq in altissima quȩ fecisti magna¬
lia. ĩdest usq ad ipsas celestes uirtutes:

Expanded text:
quas me. Adjuvisti fortem, non deseras debilem. quas me. Adjuvisti fortem, non deseras debilem. perfecta in sapientia. Jam quia caritas refrigescit, minuitur sapientia, virtus deficit: quasi in senectutem venire cepit. Tempore Antichristi cadet in senium, quando ejus virtus adeo diminuta erit, ut si fieri possit, seducantur etiam electi . Postulat ergo Christi Ecclesia, ut sicut a juventute per omnipotentis Dei em brachium tuum, id est, Filium tuum, generationi omni, quae ventura est. Hinc alibi dicitur: Et brachium Domini cui revelatum est ? Ideo Christus brachium Domini dicitur, quia ipse est virtus et fortitudo Dei per quem omnia facta sunt: et a quo diaboli virtus superatur. Omni geneatque in tanta virtute confidendo, diabolum et vitia potenter vincant. 19. Annuntiabo inquit non vires aut justitias meas, sed, Potentiam tuam et justitiam tuam, Deus, quae extenduntur, usque in altissima, quae fecisti magnalia: id est, usque ad ipsas caelestes virtutes,
Abbreviated transcription (Latin):
me innouasti usq modo: dociusti me: quia
tuȩ soluis iusticiȩ memorari debeo. Consi¬
derans enĩ uitã preteritã meam uideo qͥd
mͥ debebatur: & quid acceperim ꝓ eo qͦd mͥ de¬
bebatur. Debebatur pena: reddita est grã.
Debebatur gehenna: data est uita eterna.
Ex quo conu̾sus sum. ꝓdidisti merita mea
nulla precessisse: s grãm tuã michi gͣtis
uenisse. Taliter eruditus ꝓmntiabo mirabi¬
lia tua: idest ea quȩ tu mirabilit̾ oꝑatus es.
aliis predicabo. Quid mirabiliꝰ inter dĩ mira¬
bilia : qͣm quod ipse creator factus est crea¬
tura: Ds̃ humanã naturã suscepit: sangͥ¬
ne suo ꝑditum hominẽ redemit: de morte
ad uitam. de mundo ad głam reduxit.
Hȩc sunt quȩ ꝓnunciabo mirabilia: quȩ
me dociusti a uiuentute mea. Et sicut
hucusq cepisti misericors domine: sic usꝙ
in finem ñ cesses agere. Et hoc est qͦd subdit.
Et usq in senectam & seniũ: ds ne derelin¬

Expanded text:
me innovasti usque modo, docuisti me, quia me innovasti usque modo, docuisti me, quia tuae solius justitiae memorari debeo. Considerans enim vitam praeteritam meam, video quid mihi debebatur, et quid acceperim pro eo, quod mihi debebatur. Debebatur poena, reddita est gratia. Debebatur gehenna, data est vita aeterna. Ex quo conversus sum, didiei merita mea nulla praecessisse, sed gratiam tuam mihi gratis venisse. Taliter eruditus, Pronuntiabo mirabilia tua, id est, ea quae tu mirabiliter operatus es, aliis praedicabo. Quid mirabilius inter Dei mirabilia, quam quod ipse creator factus est creatura? Deus humanam naturam suscepit. Sanguine suo perditum hominem redemit, de morte ad vitam, de mundo ad gloriam reduxit. Haec sunt, quae pronuntiabo mirabilia, quae me docuisti a juventute mea. Et sicut hucusque cepisti misericors, Domine, 358 sic usque in finem non cesses agere. Et hoc est quod subdit: 18. Et usque in senectam, et senium, Deus, ne derelin
Abbreviated transcription (Latin):
id est homines de littera p̃sumentes.
& a gr̾ã resilientes. toto corde reꝑbaui.
Unde mĩto subdit. Introibo in potenti¬
as domini. Spiritalis eñ homo dum ñ
adheret literȩ. meretur ꝑ intellectũ
ad interiora sp̃c intrare: ut potentias dñi
sciat: id est gr̾am & uirtutes quib i am
ñ infirmatus ꝑ carnẽ. mandata diuina
potenter impleat. In hoc etiam cõmen¬
dat grãm di. ñ usticiã suam. cũ ꝓtinus
addit: domine memorabor iusticiȩ tuę
solius. Quidam ignorantes dĩ iusticiã
&e suã uolentes constituere: uisticiȩ di
ñ sunt subiecti. Nulła meã agnosco:
solius tuȩ memorabor iusticiȩ. Iusti¬
cia tua sola me liberat: mea sola ñ sunt
nisi peccata. Non głabor de uirib meis
ne in literatura maneã: s de gr̃a tua
ꝑ quã literã oꝑando adimpleã. sec
solũ facere. s & ipsum scire deo attribuit: cũ
subiungit. D̾s dociusti me a iuuentute
mea. & usq nunc. Ex ipso uicio fidei quo

Expanded text:
id est, homines de litera praesumentes, et a gratia resilientes toto corde reprobavi. Unde merito subditur: 16. Introibo in potentias Domini. Spiritualis enim homo dum non adhaeret literae, meretur per intellectum ad interiora spiritus introire, ut potentias Domini sciat, id est, gratiam et virtutes, quibus jam non infirmatus per carnem mandata divina potenter impleat. In hoc etiam commendat gratiam Dei, non justitiam suam, cum protinus addit: Domine, memorabor justitiae tuae solius. Quidam enim ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti . Nullam meam agnosco, solius tuae memorabor justitiae. Justitia tua sola me liberat: mea sola non est nisi peccata. Non gloriabor de viribus meis, ne in literatura maneam: sed de gratia tua per quam literam operando adimpleam. Nec solum facere, sed et ipsum scire Deo attribuit, cum subjungit: 17. Deus, docuisti me a juventute mea, et usque nunc. Ex ipso initio fidei quo
Abbreviated transcription (Latin):
licita coniunctio: dici potest fornicatio. Uñ
scriptũ est. Isrł cũ diis gentiũ fornicatus ẽ.
Et bene dixit abs te: quia qui peccat. longe
est a dõ. Quando incipit homo deficere ab
amore di: incipit a do elongare. Qd si reb tem¬
poralib illicito amore comungtt᷑: iam utiꝙ
fornicatur. Propriũ enĩ uirũ id est auctorem
suũ anima deseruit: & ei qui ñ erat suus se
lasciuo amore copulauit. Propt̃ hoc uire mẽ¬
rit ꝑditionis penam: quia sponte deseruit sa¬
lutem suã. Illigͦ quia deseruerunt d̾m: ꝑiert̃.¬

Expanded text:
licita conjunctio dici potest fornicatio. Unde licita conjunctio dici potest fornicatio. Unde scriptum est: Israel cum diis gentium fornicatus est . Et bene dixit, Abs te: quia qui peccat, longe est a Deo . Quando homo incipit deficere ab amore Dei, incipit a Deo elongari. Quod si rebus temporalibus illicito amore conjungitur, jam utique fornicatur. Proprium enim virum, id est, auctorem suum anima deseruit, et ei qui non erat suus, se lascivo amore copulavit. Propter hoc jure incurrit perditionis poenam, quia sponte deseruit salutem suam. Illi ergo quia deseruerunt Deum, per
Abbreviated transcription (Latin):
at: dum carnis concupiscentias & pristinas co¬
gitationes in se defecisse ꝓnunciat. Caronr̃a
deficit: quando sic ꝑrigorem discipline constͥn¬
gitur. ut iam spũi reluctari ñ possit. Cor etlam
nr̃m defectum patitur: cũ uoluntas ꝓpria oĩsꝙ
p̃sumptio int̾ius resecantur. Et sic factus est
inquit ds̃ cordis mĩ possessor du temporalit̾
uiuo: erit postinodu & pars mea d̾s ineternũ.
homines in hoc scło eligunt sibi partes: alii di¬
uicias. alii honores: alii militiã. alii negocia¬
tionẽ. diu̾si diu̾sa sͥ eligunt. int̾ hos clamat
ppłs clĩ. pars mea d̾s. non ad tempꝰ. s in ȩt̾nũ.
Talis hereditas bona & uera ẽ: quȩ ineterũ
ꝑmanere potest. Et quare elegisti hanc here¬
ditatẽ tibi: Quia ecce. idest manifestũ est. qͥ
elongant se a te ꝑibunt. idest damnabunt᷑.
& uerũ esse ꝑdent. & uere ꝑibunt: quia tu
ꝑdidisti idest ꝑdes. uel in prefinitione tua
ꝑdidisti om̃s qui fornicant᷑ abs te. Omĩs il¬

Expanded text:
at, dum carnis concupiscentias et pristinas cogitationes in se defecisse pronuntiat. Caro nostra deficit, quando sic per rigorem disciplinae constringitur, ut jam spiritui reluctari non possit. Cor etiam nostrum defectum patitur, cum voluntas propria omnisque praesumptio interius resecatur, et sic factus est inquit Deus cordis mei possessor, dum temporaliter vivo. Erit postmodum et pars mea Deus in aeternum. Homines in hoc seculo eligunt sibi partes: alii divitias, alii honores, alii militiam, alii negotiationem: diversi diversa sibi eligunt. Inter hos clamat populus Dei: Pars mea Deus, non ad tempus, sed in aeternum. Talis haereditas bona est et vera, quae in aeternum permanere potest. Et quare elegisti hanc haereditatem tibi? 27. Quia ecce, id est, manifestum est: qui elongant se a te, peribunt, id est, damnabuntur, et verum esse perdent, et vere peribunt: quia tu perdidisti, idest, perdes: vel in praefinitione tua perdidisti omnes qui fornicantur abs te. Omnis il
Abbreviated transcription (Latin):
addidit: & replebitur maiestate eiꝰ omnis
terra. Qua in re notandu est. quia cum
omp̃c d̾s cuncta repleat ꝑ diuinitatis
sue potentiã: quedam tam̃ specialit̾ re¬
ꝑlet ꝑ inhabitationis suȩ grãm. Unde sic̃¬

Expanded text:
addidit: Et replebitur majestate ejus omnis addidit: Et replebitur majestate ejus omnis terra. Qua in re notandum est, quia cum omnipotens Deus cuncta repleat per divinitatis suae potentiam, quaedam tamen 366 specialiter replet per suae inhabitationis gratiam. Unde sic
Abbreviated transcription (Latin):
& sc̃s iacob scđm diuersas tribus filiis su¬
is benedixit. Diuersȩ tribus in eccłia dei.
electas anmas scđm diuersa merira de¬
signant: ꝓpter quod & in domo patͥs man¬
siones multe sunt. Ac sidicat. Non solum
ipse benedictus erit: s & om̃s sui ꝑ eum.
Unde & merito om̃s gentes magnificabt̃
eũꝰ non ipsi faciendo ut magnus sit qui ꝑ¬
seipsum magnus est: s laudando & ma¬
gnũ fatendo. Unde ex parte sua dm bene-¬
dicit: dicens. B enedictus dns ds isrł. qui
facit mirabilia solus: qm̃ quicumq fa¬
cit. non ipse. s dominus ꝑ ipsum facit.
Et benedictum nomen maiestatis eiꝰ inet̾¬
num. Nomine maiestatis. intelligit᷑ gła
diuinitatis. Quare autẽ cum diceret. ds
isrł. non potius dixit. ds omniũ hominũ::
aut ds totus creaturȩ : Quia intendit ibi
dm cõmendare scd̾m gr̃am: nam scđm po¬
tentiã postmođu cõmendauit: ubi nom̃
maiestatis apposuit. Propter quõd & ꝓtinꝰ

Expanded text:
et sanctus Jacob secundum diversas tribus filiis suet sanctus Jacob secundum diversas tribus filiis suis benedixit . Diversae tribus in Ecclesia Dei electas animas secundum diversa merita designant, propter quod et in domo Patris mansiones multae sunt . Ac si dicat: Non solum ipse benedictus erit, sed omnes sui per eum. Unde merito Omnes gentes magnificabunt eum: Non ipsi faciendo ut magnus sit, qui per se magnus est: sed laudando et magnum faciendo. Unde ex parte sua Deum benedixit dicens: 18. Benedictus Dominus Deus Israel qui facit mirabilia solus. Quoniam quicumque facit, nEt benedictum nomen majestatis ejus in aeternum. Nomine majestatis intelligitur gloria divinitatis. Quare autem cum diceret Deus Israel, non potius dixit Deus omnium hominum, aut Deus totius creaturae? Quia intendit ibi Deum commendare secundum gratiam. Nam secundum potentiam postmodum commendavit, ubi nomen suae majestatis apposuit: propter quod et protinus
Abbreviated transcription (Latin):
& omnis gła carnis ut flos feni. Fenũ aruit.
&̃ flos decidit: uerbum autẽ dni manet in
eternũ. Et ꝓpter hȩc omnia beneficia sit no¬
men eiꝰ benedictum in scłi: ĩd est fama & gła
nominis eius quantũ ad homines. accipiat
incrementũ. & semꝑ magis ac mag̃ diuul¬
getur & manifestetur hic & ineternũ. Meri¬
to autẽ benedicendũ est: qm̃ etiam ante sołe
id est ante omnia tempora ꝑmanet nom̃ ei.
Non dicit nom̃. illam uocem quȩ transit:
s substantia diuina bic intelligitur. quȩ
ꝑ nom̃ significat᷑. Et consequens est. ut qui
dm̃ benedicit. benedicat᷑ a deo: qͦd sc̃s ysaac
ostendit quando in figura xp̃i. filio suo bene¬
dixit. dicens. Qui benedixerit tibi: erit &
ille benedictus. Hinc abrahȩ dicitur: in
semine tuo benedicentur om̃s gentes. Un¬
de nunc recte subrlitur. Et benedicentur
in ipso om̃s tribus terrȩ. Tribus dicuntur
quasi curiȩ: imꝓpric tam̃. Et dñs d̾s ppłm
suum ꝑ diuersas tribus diuidi precepit:

Expanded text:
a ejus ut flos foeni. Foenum aruit, et flos decidit: verbum autem Domini manet in aeternum. Et propter haec omnia beneficia 17. Sit nomen ejus benedictum in saecula, idest, fama et gloria nominis ejus quantum ad homines, accipiat incrementum, et semper magis ac magis divulgetur et magnificetur hic et in aeternum. Merito autem benedicendum est, quoniam etiam Ante solem, idest, ante omnia tempora permanet nomen ejus. Non dicit nomen, illam vocem quae transit: sed substantia divina hic intelligitur, quae per nomen significatur: et est consequens, ut qui Deum benedicit, benedicatur a Deo. Quod sanctus Isaac ostendit, quando in figura Christi Filio suo benedicens dixit: Qui benedixerit tibi, erit et ille benedictus . Hinc Abrahae dicitur, In semine tuo benedicentur omnes gentes . Unde nunc recte dicitur: Et benedicentur in ipso omnes tribus terrae. Tribus dicuntur quasi curiae, improprie tamen. Et Dominus Deus populum suum per diversas tribus dividi praecepit :
Abbreviated transcription (Latin):
confirmatos. In hoc psalmo loquit᷑ sẏnagoga
conu̾sa. omĩb uideis. siue in p̃senti siue in fi¬
nem mundi conũtendis ꝓponens intelligen¬
dũ quod intelligit. seslicet ut xp̃m credant
uenisse quẽ ammodx ipsa credit: & boc fac̃
ꝑ hanc materiã. scilicet ꝓponendo eis duppli¬
cem iudeoꝵ disꝑsionẽ. quȩ a ꝓpħis dicta
fuerat post aduentũ xp̃i uentura. Merito gͦ ꝑ
hanc materiã eos hortatur: ut cũ uideant sig¬
na ista completa eẽ. xp̃m credant iã uenisse.
Et m̃ pͥus exponit localem disꝑsionẽ. post in¬
teriorẽ iudeoꝵ scilicet p̃sentẽ cecitatẽ. Uox sy

Expanded text:
confirmatos. In hoc psalmo loquitur Synagoga confirmatos. In hoc psalmo loquitur Synagoga conversa omnibus Judaeis, sive in praesenti, sive in fine mundi convertendis scilicet ut Christum credant venisse, quemadmodum ipsa credit. Et hoc facit per hanc materiam, scilicet proponendo eis duplicem Judaeorum dispersionem, quae a Prophetis dicta fuerat post adventum Christi futura. Merito ergo per hanc materiam eos hortatur, ut cum videant signa ista completa esse, Christum credant jam venisse. Et modo prius exponit localem dispersionem: post interiorem, Judaeorum scilicet praesentem caecitatem. Vox Sy
Abbreviated transcription (Latin):
tione sum. ponere in domino do spemmeã.
Quia noncłu adherere possum dõ mõ ꝑ sp̃em:
interĩ uel adherebo ei ꝑ spem. Et merito qr
ipse dñs m̃s quime regit: & ds̃ m̃s qui me
creauit. Hoc bonũ est mͥ: hoc dulce. hoc su¬
aue ẽ michi. Et quid hic agis. ponens in dõ
spem tuam: Quod erit negociũ tuũ. insi
ut laudes quẽ diligis. ⁊ facias tecũ coama¬
tores eius : Et hoc est quod sequitur. Ut anñ¬
tiem om̃s laudationes tuas: id est ut p̃dicẽ
quiequid p̃dicandũ est de te. in portis filiȩ
nim portȩ sunt: ꝑ quas cordis int̾iora sc̃oꝵ
penetrant p̃dicationes. Uel portȩ sunt uir¬
tutes animȩ: ꝑ quas itur ad celestem ierłm.
Laudes gͦ cłi predicant᷑ in portis: quando
uoces doctoꝵ sunt in aꝑtione uirtutũ. In
porta predicat: cuiꝰ sermonẽ uita cõmendat.
Intellectꝰ as aph. idest intellectus iste
quẽ pariunt nob uoces huius psalmi. ẽ asaph.
id est synagoge: ñ scđm ramos p̃cisos. s scd̾m

Expanded text:
o in Domino Deo spem meam. Quia nondum adhaerere possum Deo meo per speciem, interim vel adhaerebo ei per spem. Et merito: quia ipse Dominus meus, qui me regit: et Deus meus, qui me creavit. Hoc bonum est mihi, hoc dulce, hoc suave est mihi. Et quid hic agis, ponens in Deo spem tuam? Quod erit negotium tuum, nisi ut laudes, quem diligis, et facias tecum coamatores ejus? Et hoc est quod sequitur: Ut annuntiem omnes laudationes tuas, id est, ut praedicemi quicquid praedicandum est de te, In portis filiae nim portae sunt, per quas cordis interiora sanctorum penetrant praedicationes. Vel portae sunt virtutes animae, per quas itur ad caelestem Jerusalem. Laudes ergo Dei praedicantur in portis quando voces doctorum sunt in apertione virtutum. In porta praedicat, cujus sermonem vita commendat. Intellectus Asaph, id est, intellectus iste, quem pariunt nobis voces hujus psalmi, est Asaph, id est, Synagogae, non secundum ramos praecisos, sed secundum
Abbreviated transcription (Latin):
faceret. quod eum facere posse ñ credebant:
aeinde intulit qd̾ eos pati oportebat. slam
si ponerẽt in dõ spem suam: ñ solum eis illa
desideria carnis. s etiam sp̃c implerentur.
Qui enĩ mandauit nubib desuꝑ. & iamuias
celi aꝑuit: Et pluit ilł manna ad mandu
candum. & panẽ celi dedit eis: Panẽ ange¬
loꝵ manducauit homo. cybaria misit eis
in abundantia. ut saciaret incredulos.
Ipse enĩ panis ꝑ nubes euͣngłicas uniu̾so orbi
pluitur: & apertis p̃dicatoꝵ cordib tanqͣm
celestib ianuis. ñ murmuranti & temptan¬
ti synagoge. s credenti. & in illo spem ponẽ¬

Expanded text:
faceret quod eum facere non posse crediderant, deinde inferret quod eos pati oportebat. Nam si ponerent in Deo spem suam, non solum eis illa desideria carnis, sed etiam spiritus, implerentur. Qui enim mandavit nubibus desuper, et januas coeli aperuit, et pcandum, panem cęli dedit eis, panem angelorum manducauit homo, cibaria misit eis in abuIpse enim panis per nubes evangelicas universo orbi pluitur; et apertis praedicatorum cordibus tanquam coelestibus januis, non murmuranti et tentanti Synagogae, sed credenti et in illo spem pone
Abbreviated transcription (Latin):
ubi ait. fructus autem sp̃c est caritas: atq
inde cȩtera consequent̾ contexunt᷑. Apte
autẽ subiunctum est: & florebunt de ciuita¬
te sicut fenum terrȩ. Ciuitas in hoc loco: se
itaq fructu xpĩ suꝑ libanum. id est suꝑ arbo¬
res diuturnas & ligna imputribilia. quia
ille fructus ȩternus est: omis claritas hoĩs
scđm temporalem scłi celsitudinẽ feno cõ¬

Expanded text:
ubi ait: Fructus autem spiritus est caritas. Atque ubi ait: Fructus autem spiritus est caritas. Atque inde caetera consequenter contexuntur. Apte autem adjunctum est, Et florebunt de civitate sicut foenum terrae. Civitas in hoc loco desiitaque fructus Christi super Libanum, idest, super arbores diuturnas, et ligna imputribilia quia ille fructus aeternus est omnis claritas hominis secundum temporalem saeculi celsitudinem foeno com
Abbreviated transcription (Latin):
cũ xp̃c uenerit solus. omnib eminentior appa¬
rebit. Hinc alius ꝓpħa dicit. Erit in nouissimiᷤᷤ
dieb p̃paratus mons domus dñi in uerticem
montiũ: nam si alii montes extollunt᷑ sc̃itate:
dñs nr̃ suꝑ extollitur diuinitate. Ecce firmam̃¬
tũ est & altumꝰ numqͥd fructuosum: Etiam
suꝑ libanũ fructus eus. Libanũ solemꝰ acci¬
ꝑe ueluti huuis scł̃i dignitatẽꝰ: qm̃ mons est
libanus excelsas arbores habens: & nom̃ ipm
int̾pretatur candidatio. Et quid mirũ si suꝑ
huius scł̃i preclarũ omne fastigium fructus
suꝑ extolletur xp̃iꝰ cuius fructus dilectores
omnia scłaria cacumina contempserunt:
Si autẽ in bono accipiamꝰ libanum ꝓpter ce¬
dros libani quas plantauit ⁊quis alius fructꝰ
intelligendus est. qui suꝑ libanũ extollit.
nisi de quo apłs de caritate loquiturꝰ dicit.
adhuc excellentiorẽ uiam uobis demonstro:
hoc enĩ & in pͥmo ponitur munerũ diuinoꝵ.

Expanded text:
cum Christus venerit, solus omnibus eminentior appacum Christus venerit, solus omnibus eminentior apparebit . Hinc alius Propheta dicit: Erit in novissimis diebus praeparatus mons domus Domini in vertice montium . Nam si alii montes extolluntur sanctitate, Dominus noster superextollitur divinitate. Ecce firmamentum est, et altum: numquid fructuosum? Etiam: Super Libanum fructus ejus. Libanum solemus accipere veluti hujus saeculi dignitatem: quoniam mons est Libanus excelsas arbores habens, et nomen ipsum interpretatur Candidatio. Et quid mirum 365 si super hujus saeculi praeclarum omne fastigium fructus superextolletur Christi, cujus fructus dilectores omnia saecularia cacumina contemserunt? Si autem in bono accipiamus Libanum, propter cedros Libani quas plantavit: quis alius fructus intelligendus est, qui super Libanum exto litur, nisi de quo Apostolus de caritate locuturus dicit: Adhuc excellentiorem viam vobis demonstro? Hoc enim et in primo ponitur munerum divinorum,
Abbreviated transcription (Latin):
biȩ: significat sapientiã in humilitate. A¬
rabiam enĩ interpretari diximꝰ humili¬
tatẽ. Hoc thesauro nichil caruis. nichil pre¬
ciosius: aut haberi aut offerri petest deo.
Et ad orabunt de ipso semꝑ. id est summa
& singłari ueneratione colent eum: & hoc
quod eum a dorabunt ꝓcedet de ipso. idẽ
de munere ipsuis. Nos enim quomͦ oremus
orant: ab ipso trahunt quicquid bonipos¬
sident. Merito gͦ tota die id est assidue bene¬
dicent ei: gr̾as referendo. & bona sua ñ sibi
s dño ascribendo. Ostenditur & alia cau¬
sa ut benedici debeat: cum subditur. Eri
firmamentũ in terra. Om̃s enim ꝓmissio¬
nes di in illo firmatȩ sunt: & quicquid ꝓ
erit adimpletum. Fideles quoꝙ animȩ in
hac terra positȩ: ñ habent aliud firmam̃¬
tum. nisi xp̃m̃. Firmamentũ est dñs tiñiti¬
b eũ. Ecce est firmamentũ: nimquid aliũ
Erit utiq nam in sũmis montiũ. suꝑ extollet᷑:
io est inter illos montes qui sunt aliis altiores.

Expanded text:
biae significat sapientiam in humilitate. Arabiam enim interpretari diximus humilitatem. Hoc thesauro nihil carius, nihil pretiosius aut haberi, aut offerri Deo potest. Et adorabunt de ipso semper, idest, summa et singulari veneratione colent eum. Et hoc quod eum adorabunt, procedet de ipso, idest, de munere ipsius. Nos enim quomodo oremus,orant. Ab ipso trahunt quicquid boni possident. Merito ergo tota die, idest, assidue benedicent ei, gratias referendo, et bona sua non sibi, sed Domino ascribendo. Ostenditur et alia caussa ut benedici debeat, cum subditur: 16. Erit firmamentum in terra. Omnes enim promissiones Dei in illo firmatae sunt . Et quicquid erit adimpletum. Fideles quoque animae in hac terra positae, non habent aliud firmamentum, nisi Christum. Firmamentum est timentibus eum. Ecce est firmamentum. Numquid altum? Erit utique. Nam In summis montium superextolletur, idest, inter illos montes, qui sunt aliis altiores,
Abbreviated transcription (Latin):
tio. Auertantur statim erubescentes qui di¬
cunt mͥ euge euge: id est bene bene. Similit̾¬
illi auertant᷑ erubescentes de malis suis
qui adulant᷑ michi:. & hoc statim. ut eoꝵ
conu̾sio ñ moretur. Facile enim emendat᷑
culpa: quȩ cito corrigitur. His trib uersib
tria gnã ꝑsequutoꝵ cõmendant᷑: id ẽ ma¬
lefactores. maliuoli. adulatores. Quoꝵ pͥ¬
mũ fit oꝑe: alt̾um cogitatione: terciũ lo¬
quutione. His trib modis affligit᷑ corpus
xp̃i Reꝑbi enĩ mala quȩ possunt bonis
inferre: non desistunt. Et cum ñ possunt
malũ quod uolunt agere: ñ cessant illud
cogitando tractare. Et cum nocere ñ ualent.
aut ñ audent in aꝑto: faciunt qͦd possunt
simulando. adulando. laudando. attra¬
hendo. Isti sunt qui dicunt euge euge:
qui quos possunt falsis laudib seducunt.
Pror his tam̃ orat eccłia ut conuertant᷑: &
fiat quod subiunctũ est. Exultent scđ̾m

Expanded text:
tio . Avertantur statim erubescentes, qui ditio . Avertantur statim erubescentes, qui dicunt mihi, Euge, Euge. Idest, Bene, bene. Similiter avertantur illi erubescentes de malis suis, qui adulantur mihi. Et hoc statim, ut eorum conversio non moretur. Facile enim emendatur culpa, quae cito corrigitur. His tribus versibus tria genera persecutorum commendantur, id est, malefactores, malevoli, adulatores: quorum primum fit opere, alterum cogitatione, 353 tertium locutione. His tribus modis affligitur corpus Christi. Reprobi enim mala quae possunt, bonis inferre non desistunt. Et cum non possunt malum quod volunt agere, non cessant illud cogitando tractare. Et cum nocere non valent, aut non audent in aperto, faciunt quod possunt, simulando, adulando, laudando, attrahendo. Isti sunt qui dicunt, Euge, euge: qui quos possunt, falsis laudibus seducunt. Pro his tamen orat Ecclesia, ut convertantur, et fiat quod subjunctum est: 5. Exsultent, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
insinuant caritatis. Diligite inquit dñs
inimicos ur̃os: benefacite his qui odert̃
uos: & orate ꝓ ꝑsequentib & calumnian¬
uolentia cogitantiũ. Temꝑa sunt inec¬
desia: ꝑ sequutione distincta. Factus est
impetus in eccłiam: quando reges & pͥn¬
cipes ꝑ sequebant᷑. C rediderunt illi. data
est pax eccłiȩ: s ñ deest fremitus ꝑsequites
impetus tam̃ suos: ad cogitationẽ uerter̃.
Dictum est de his temporib eccłiȩ. pecca¬
tor uidebit & irascetur: dentib suis fre¬
met &e tabescet. ꝓ his orat martyr quomꝰ
& ꝓ illis ut retrorsum auertantur. idest
credant in xp̃m & sequant᷑. Erubescant
etiam de cominissis peccatis. Peccator enĩ
& penitens quo plus defert uerecundiȩ
de recordatione delicti: eo uberiorẽ a dño
ꝓmeret᷑ głam. Nonne hanc pretulit
publicanꝰ. qui nec audebat ocłos ad celũ le¬
uare: Ideo iustificatur mag̾̃ dni udicio: qͣm
ille phariseus quem deformauit p̾sump¬

Expanded text:
insinuant caritatis. Diligite inquit Dominus insinuant caritatis. Diligite inquit Dominus inimicos vestros. Benefacite his, qui oderunt vos: et orate pro persequentibus et calumnianvolentia cogitantium. Tempora sunt in Ecclesia persecutione distincta. Factus est impetus in Ecclesiam, quando reges et principes persequebantur eam. Crediderunt illi: data est pax Ecclesiae, sed non deest fremitus persecutorum: impetus tamen suos ad cogitationem verterunt. Dictum est de his temporibus Ecclesiae: Peccator videbit et irascetur, dentibus suis fremet et tabescet . Pro his orat martyr, quomodo et pro illis, ut retrorsum avertantur, idest, credant in Christum et sequantur. Erubescant etiam de commissis peccatis. Peccator enim et poenitens, quo plus defert verecundiae de recordatione delicti, eo uberiorem a Domino meretur gratiam. Nonne haec praetulit Publicanus, qui nec audebat oculos ad coelum levare? Ideo justificatur magis Domini judicio, quam ille Pharisaeus, quem deformavit praesum
Abbreviated transcription (Latin):
uocare. Audiamus eos. & loquam̃ cum¬
cis. atꝙ affecta cordis unus qͥsꝙ nrm̃ dicat:¬
in adiutoriũ meũ intende:
onẽ ad adiuuandu me festina. Tuqͥes
d̾s ms̃ & dñs m̃s. creator & gubernatorm̃s
in aduitoriũ meũ intende miscđiter: ad¬
uiua festinant̃. Primũ inspice instantẽ
necessitatẽ: deinde accelera auixilii conso¬
lationẽ. Cum dicit in adiutoriũ meũ. ostẽ¬
dit sele aliquid oꝑari ꝑ liberũ arbitriũ:
& petit diuiũ auxilium ad cooꝑandu.
Contͣ om̃s adu̾sitates & temptationes di¬
cendus est iste uersicłs. Et cum tribulam̃
&̃ cum oꝑamur: diuino auxilio semꝑ opꝰ
habemus. Deinde orat etiam ꝓ ꝑsequito¬
rib: cũ subiungit. Confundantur de pt¬
catis & reuereant᷑. id est timeant te. qui
querunt animã meã: subaudis ad ꝑden¬
du eam. Hȩc uox ꝓprie ad mr̃es pertinet:
qui ad hoc querebant᷑ ut occiderent᷑. Et
cũ orant ꝓ suis inimicis: ꝑfectionẽ nobis

Expanded text:
vocare. Audiamus eos, atquvocare. Audiamus eos, atque affectu cordis unusquisque nostrum dicatin adjutorium meum intende. Domine, ad adjuvandum me festina. Tu qui es Deus et Dominus meus, creator et gubernator meus in adjutorium meum intende misericorditer: adjuva festinanter. Primum inspice instantem necessitatem: deinde accelera auxilii consolationem. Cum dicit, In adjutorium meum, ostendit se aliquid operari per liberum arbitrium, et petit divinum auxilium ad cooperandum. Contra omnes adversitates et tentationes dicendus est iste versiculus. Et cum tribulamur, et cum operamur, divino adjutorio semper opus habemus. Deinde orat etiam pro persecutoribus, cum subjungit: 3. Confundantur de peccatis, et revereantur, id est, timeant te judicem, qui quaerunt animam meam, subaudis ad perdendum eam. Haec vox proprie ad martyres pertinet, qui ad hoc quaerebantur, ut occiderentur. Et cum orant pro suis inimicis, perfectionem nobis
Abbreviated transcription (Latin):
equitur titulus in alio lxuiiii¬
psalmo. In finem psalmus dauid in
sememoratione: eo quod saluũ illũ fecit
dñs. Infinem id est in xpm̃ nos mittit iste
psalmus. qui attribuitur dauid. sdẽ eidem
xp̃o. siue cuilibet iusto in tribulatione po¬
sito: in rememoratioẽ id est in consid̾atioẽ
lio psalmo monstratũ est: securus petit
liberari. licet multis malis urgeatur
Est gͦ in hoc psalmo uox tribulatoꝵ int̾
passiones ꝑiclitantium: s de suo captte
p̃sumentiũ. Ipsi sunt materia psalmi.
In prima parte postulant a do suam li¬
berationẽ : Aeinde ꝑsequentiũ conu̾sionẽ:
in scda parte exultant in domino & ma¬
gnificant eũ ad ultimũ pauꝑtatẽ &
egestatẽ suam cõmendant ad exemplũ
cȩteroꝵ: & ex inde adiutos ã do se insinu¬
ant & liberatos. Intendunt autẽ exhor¬
tari quosq ut conuertant᷑ ad đ̾m. &
seturos reddere de ȩterno bono. & siur¬
geantur a malis: atꝙ in his ñ diffi¬
dere. s d̃ĩ omĩpotentis aduitoriũ in¬

Expanded text:
equitur titulus in alio psalmo, In finem, Psalmus David, in rememoratione eo quod salvum me fecit Dominus. In finem, id est, in Christum nos mittit iste psalmus, qui attribuitur David, id est, eidem Christo, sive cuilibet justo in tribulatione posito, in rememoratione, id est, in consideratione lio psalmo monstratum est? securus petit liberari, licet multis malis urgeatur. Est ergo 352 in hoc psalmo vox tribulatorum inter passiones periclitantium, sed de suo capite praesumentium. Ipsi sunt materia psalmi. In prima parte postulant a Deo suam liberationem, deinde persequentium conversionem. In secunda exultant in Domino, et magnificant eum. Ad ultimum paupertatem et egestatem suam commendant, ad exemplum caeterorum: et exinde adjutos a Deo se insinuant, et liberatos. Intendunt autem exhortari, quosque, ut convertantur ad Deum, et securos reddere de aeterno bono, etsi urgeantur a malis, atque in his non diffidere, sed omnipotentis Dei adjutorium in
Abbreviated transcription (Latin):
mirabilib suis. Nondum erat laudatus᷑
in eo qͦd suscitauit carnẽ in carnẽ in uitã
ȩternã. Laus gͦ dĩ suꝑ omnẽ laudem an¬
te habitã addicitur: cum unigeniti erus
incarnatio. passio. resurrectio. & ascensio
in celum p̃dicatur. Unde adhuc subiung̾.¬

Expanded text:
mirabilibus suis. Nondum erat laudatus mirabilibus suis. Nondum erat laudatus in eo, quod suscitavit carnem in vitam aeternam. Laus ergo Dei super omnem laudem antehabitam adjicitur, cum Unigeniti ejus incarnatio, passio, resurrectio, et ascensio in caelum praedicatur. Unde adhuc subjung
Abbreviated transcription (Latin):
pater. s semꝑ est ei coeternus: ñ elongatur
etiã ab eis. inmo ꝓpe est his qui tribulato
sunt corde. Propeest ut audiat: ꝓpe est ut mi¬
scditer respitiat: prope est ut auxilietur.
Ocł̃i dm̃ suꝑ ustos: uultus autẽ dnĩ super
facientes mala. Tam̃ ꝓ talib orat: cum sub.¬
uingit. Confundantur & defitiant: detra¬
hentes animȩ meȩ. Hoc illis expedit ut pec¬
cata sua recognoscant. unde confundant᷑. ⁊¬
& deficiant in se. qui male de se p̾sumebart:
cumq ꝑsequant᷑: ego non frangar ulla ad¬
uersitate. s semꝑ firmã spem habebo inte.
& aditiã suꝑ omnẽ laudẽ tuã. Quid est hoc:
Quid potest adicere homo suꝑ omnẽ laud̃e
di: S laudatus erat ds in omĩ creatura
sua. in regimine scłoꝵ. in ordinatioẽ tẽ¬
porum. in imminentia celi. in fecunditate
terrȩ. in circum fusione maris: in ipsis fili¬
is hominũ. in danda lege. & cęt̾is omnib

Expanded text:
Pater: sed semper est ei coaeternus. Non elongatur Pater: sed semper est ei coaeternus. Non elongatur etiam ab eis, imo prope est, qui tribulato sunt corde . Prope est, ut audiat. Prope est, ut misericorditer respiciat. Prope est, ut auxilietur. Oculi Domini super justos : vultus autem Domini super facientes mala . Tamen pro talibus orat, cum subjungit: 13. Confundantur et deficiant detrahentes animae meae. Hoc illis expedit, ut peccata sua recognoscant; unde confundantur et deficiant in se, qui male de se praesumebant. cunque persequentur: ego non frangar ulla adversitate, sed semper firmam spem habebo in te. Et adjiciam super omnem laudem tuam. Quid est hoc? Quid potest adjicere 357 homo super omnem laudem Dei? Sed laudatus erat Deus in omni creatura sua, in regimine seculorum, in ordinatione temporum, in eminentia caeli, in foecunditate terrae, in circumfusione maris, in ipsis filiis hominum, in danda lege, et caeteris omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
sona xp̃i. ut a patre postulet ne illũ dese¬
rat in tempore passionis suȩ: quando ui¬
sa est defecisse uirtus eius in miraculis.
Et opus est inquit ut ñ derelinquas: quia
dixerunt immici mei mͥ: &̃ qui custodie¬
bant animã meã non ut imitarentur.
s ut ꝑderent eam. consilium fecerunt
munũ. id est in eandẽ uoluntatẽ nocendi. Di¬
centes łs dereliquit eũ. unde est & illud in
euͣngłio. ñ est hic homo a do. ⁊ demoniũ ht̃:¬
ideo ꝑsequimini & cõprehendite eum: &
secure potestis facere. quia ñ est qͥ eripiat.
Dictum est hoc de xp̃o. Ille enim qui potenti¬
a diuinitatis resuscitau̾at mortuos: subito
int̾ manꝰ inimicoꝵ infirmus factus. & qua¬
si nichil ualens comp̃hensus:. Quando autẽ
cõpenderetur: nisi pͥmo illi in corde suo dice̾nt.
ds̃ dereliquit eum: Quocont᷑ postulat. dicens.
Ds̃ ne e longeris a me: ds ms̃ mauxiliũ meũ
respice. Ita fit ñ elongatus est a filio suo d̾s

Expanded text:
ersona Christi, ut a Patre postulet ne illum deseersona Christi, ut a Patre postulet ne illum deserat in tempore suae passionis, quando visa est defecisse virtus ejus in miraculis. Et opus est inquit ut non derelinquas, 10. Quia dixerunt inimici mei mihi, et qui custodiebant animam meam. Non ut imitarentur, sed ut perderent eam. Consilium fecerunt unum. Id est, in unam voluntatem nocendi. Dicentes, Deus dereliquit eum. Unde est illud in Evangelio: Non est hic homo a Deo: et, Daemonium hIdeo Persequimini et comprehendite eum. Et secure potestis facere. Quia non est qui eripiat. Dictum est hoc de Christo. Ille enim, qui potentia divinitatis resuscitaverit mortuos, subito inter manus inimicorum infirmus factus est, et quasi nihil valens comprehensus. Quando autem apprehenderetur, nisi primo illi corde suo dicerent, Deus dereliquit eum ? Quo contra postulat, dicens: 12. Deus, ne elongeris a me: Deus meus, in auxilium meum respice. Ita fit. Non elongatus est a Filio suo Deus
Abbreviated transcription (Latin):
iustr: cũ ꝑseuerassem qr coronasti. Ita pla¬
ne repleatur os meũ laude: ut cantem
głam tuã tota die magnitudinẽ. tuam:
ut exultando annuntiẽ qͣm głosus sis &
qͣm magnꝰ: & hoc tota die id est sine inter¬
missione. tam in ꝓsperis quib consosaris.
qͣm in aduersis quib corrigis. Dico quia
tues spes mea a iuuentute mea: & sicut
in uiuentute ñ me deseris. sic ne ꝓicias me
in tp̃re senectutis. Et quid ꝑ senectutẽ ac¬
cipiat. determinat dicens: cum deficiet
uirtus mea ne derelinqͣs me. Defectũ uir¬
tutis nommnat senectutem: sicut suꝑius
uiuentutis nomine designauit fortitudi¬
nẽ. Acsi dicat. Ne ꝑicias me a te. ñ ꝑmit¬
tas me peccare ex infirmitate: qͦd si per
fragilitatem peccare contigerit: ne dere¬
linquas me ex toto. ire deficiens uirib.
perseuerẽ in peccato. Piecit d̾s petrũ. cũ
ꝑmisit petcare: s non dereliquit. quia
fecit penitere. Potest legiuersus iste in ꝑ¬

Expanded text:
visti: cum perseverassem, quia coronasti. Ita plavisti: cum perseverassem, quia coronasti. Ita plane repleatur os meum laude, ut cantem gloriam tuam, tota die magnitudinem tuam. Ut exultando annuntiem, quam gloriosus sis, et quam magnus. Et hoc tota die, id est, sine intermissione: tam in prosperis, quibus consolaris, quam in adversis, quibus corrigis. Dico quia tu es spes mea a juventute mea. Et sicut in juventute non deseris, sic 9. Ne projicias me in tempore senectutis. Et quid per senectutem accipiat, determinat, dicens: Cum deficiet virtus mea, ne derelinquas me. Defectum virtutis nominat senectutem, sicut superius juventutis nomine designavit fortitudinem. Ac si dicat: Ne projicias me a te: non permittas me peccare ex infirmitate. Quod si per fragilitatem peccare contigerit, ne derelinquas me ex toto, ut deficiens viribus perseverem in peccato. Projecit Deus Petrum, cum permisit peccare: sed non dereliquit, quia fecit poenitere . Non potest legi versus iste in p
Abbreviated transcription (Latin):
uentre matͥs mee eccłiȩ: ĩd est ex quo fui
renatus de baptismate. Totum est cõmenda¬
dio gr̃ẽ diuinȩ: quȩ oꝑatur in nob̾ & uelle.
& oꝑari ꝓbona uoluntate. Iustum est gͦ
ut grẽ sue beneficiis laudetur: unde ⁊ rec¬
te nunc subditur. In te cantatio mea sem¬
per: id est omĩ tempore. & in ꝓsꝑis & in ad¬
uersis laudabo te. Propt̃ hoc tamq̃m ꝓdigiũ
factus sum multis. Multi enĩ amatores scłi
putant me insanũ & ꝓdigiosũ. cũ uident
me inuisibilia quȩ ipsi conteminunt. lau¬
dare & appetere: uisibilia uͦ quȩ ipsi appe¬
tunt. me contemnendo uitare. Et tu contͣ
omiã obꝓbria. factus es mͥ aduitor fortis.
Tu enĩ ministras spĩtalem fortitudinẽ: ad
contemnenda hominũ insultationẽ. Idõ
repleatur os meũ laude ⁊ ante qͣm essem. qr
fecisti. cũ essem quia saluasti. cũ peccassẽ.
quia ignoiusti. cũ conuersꝰ essem qr adu¬

Expanded text:
ventre matris meae, Ecclesiae, id est, ex quo fui ventre matris meae, Ecclesiae, id est, ex quo fui renatus de baptismate. Totum est commendatio gratiae divinae, quae operatur in nobis et velle, et operari, pro bona voluntate . Justum est ergo, ut gratiae suae beneficiis laudetur: unde et recte nunc subditur: In te cantatio mea semper. Id est, omni tempore, et in prosperis et in adversis laudabo te. Propter hoc, 7. Tanquam prodigium factus sum multis. Multi enim amatores seculi putant me insanum et prodigiosum, cum vident me invisibilia, quae 356 ipsi contemnunt, laudare et appetere: visibilia vero, quae ipsi appetunt, contemnendo vitare. Et tu contra omnia opprobria factus es mihi adjutor fortis. Tu enim ministras spiritualem fortitudinem ad contemnendam hominum insultationem. 8. Ideo Repleatur os meum laude, antequam essem, quia fecisti: cum essem, quia salvasti: cum peccassem, quia ignovisti: cum conversus essem, quia adju
Abbreviated transcription (Latin):
tie uirtute. certitudo spei generat᷑. Hinc
paulus ait. Tribulatio patientiã oꝑat᷑.
patientia ꝓbatioirẽ. ꝓbatio spem: spes aũt
ñ confundit. Quanto hic gͣuiora ꝓpter dm̃
sustinemꝰ: tanto maiora in futuro premia
a dño sꝑamus. Spes dico a uiuentute mea:
id est a tempore fortitudinis mee. Non enĩ
dicit iuuentutẽ quantũ ad etatem: s quã¬
tũ ad animi uirtutẽ. Aiiuentute mea ce¬
piin te sperare. ex quo me adu̾sus diabo¬
lum armasti. & munitũ fide. spe & cari¬
tate. ceterisq sp̃alibus armis. contͣ adu̾s ari¬
os tam uisibiles qͣm inuisibiles preparasti.
slec a iuuentute tantũ: s etiam in te con¬
firmatꝰ sum ex utero. de uentre matͥs meȩ
tues ꝓtector m̃s. Uterum eccłiȩ parturiti¬
onẽ illam dicit. qua instruitur homo cũ
credere incipit: & ante in eo utero sp̃italit̾
formatur. ut deinde in lucem uerȩ cogniti¬
onis pariatur. Et tu etiam es ꝓtector m̃s de

Expanded text:
tiae virtute certitudo spei generatur. Hinc tiae virtute certitudo spei generatur. Hinc Paulus ait: Tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio spem: spes autem non confundit . Quanto hic graviora propter Deum sustinemus, tanto majora in futuro praemia a Domino speramus. Spes dico a juventute mea, id est, a tempore fortitudinis meae. Non enim dicit juventutem, quantum ad aetatem: sed quantum ad animi virtutem. A juventute mea cepi in te sperare, ex quo me adversus diabolum armasti: ut munitus fide, spe et caritate, caeterisque spiritualibus armis, contra adversarios tam visibiles quam invisibiles dimicarem. Nec a juventute tantum, sed etiam, 6. In te confirmatus sum ex utero: de ventre matris meae tu es protector meus. Uterum Ecclesiae parationem illam dicit, qua instruitur homo, cum credere incipit: et ante in eo utero formatur spiritualiter, ut deinde in lucem verae cognitionis pariatur. Et tu etiam es protector meus de
Abbreviated transcription (Latin):
S si multȩ sunt & turbant me: refugiũ
meũ es tu. Et quia suꝑus dixit eripe me.
nunc determinat a quib. cum subiung̃.
Ds̃ ms̃ eripe me de manu peccatoris. id est
de potestate diaboli qui specialit̾ dicendꝰ est
peccator: quia ipse est ꝑsuas or omĩs peccati.
Et potes eripere me quia ds es : & etiã debes.
quia ꝑ grãm m̃s fieri dignatus es. Et non
solum de manu inuisibilis inimicieripe
scilicet aut legis transgressor si accepre le¬
gem: aut tantũ modo iniquus sine lege.
cens. Qui sine lege peccauert̃. sine lege ꝑiburs:
& qui in lege peccauert̃. ꝑ legẽ iudicabun¬
tur. Inter utrumq gemit corpus xp̃i. atꝙ
ab utroq affligitur : nec se uindicat. s pa¬
quia tues causa & fructus patientiȩ mee.
Propt̾ te grauit̾ affligor: ꝓpter te ȩquani¬
miter patior. Nec solum patientia mea:
s &̾ spes. id est certitudo mea. Bene autem
post patientiã posuit spem: quia de patien¬

Expanded text:
Sed si multae sunt, et turbant me: refugium Sed si multae sunt, et turbant me: refugium meum es tu. Et quia superius dixit Eripe me: nunc determinat a quibus, cum subjungit: 4. Deus meus eripe me de manu peccatoris, id est, de potestate diaboli: qui specialiter dicendus peccator, quia ipse est persuasor omnis peccati. Et potes eripere me, quia Deus es. Et etiam debes, quia per gratiam meus fieri dignatus es. Et non solum de manu invisibilis inimici eripe scilicet aut legis transgressor, si accepit legem: aut tantummodo iniquus sine lege, tolus dicens: Qui sine lege peccaverunt, sine lege peribunt: et qui in lege peccaverunt, per legem judicabuntur . Inter utrumque gemit corpus Christi, atque ab utroque affligitur. Nec se vindicat, sed paquia tu es caussa, et fructus patientiae meae. Propter te graviter affligor: propter te aequanimiter patior. Nec solum patientia mea, sed et spes, id est, certitudo mea. Bene autem post patientiam posuit spem, quia de patien