comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tudo ad nichilum redacta ẽ. Pro iniqui¬
mi sunt: qui ferunt᷑ drachonum uesci car¬
nibus. Ideoq significant demones tetros
malicia: quorum sunt dulcissimus. homines
serpentium animum habentes: & ad nocen-¬
dum semꝑ parati. Ethiopum tabernacula
sunt ipsi homines. qui laborando ꝓ adqui¬
rendis diuiciis efficiunt᷑ tabernacula eoꝵ:
qͦd ꝓpħa uno uerbo iniquitatis expressit.
Omnis enim diues: aut ipse iniquiis ẽ. aut
heres iniqui. Ait gͦ ꝓpha. Uidi subaudis
homines. factos tentoria ethiopie ꝓ iniqui¬
tate. idẽ cupiditate: qr numquam cessars
congregare diuicias: quas cũ adepti fueruis.
tradunt se luxurie & uoluptatib atq om¬
ethiopes: hoc & t̾ram madian. Madian enĩ
regio ẽ: uicina t̾rȩ ethiopie. Inter p̃tatur
madian ex iudicio: s incondempnationem.
Turbant᷑ gͦ pelles terrȩ madian. id ẽ homi¬
nes qui se fecerunt habitacula demonum:
ꝑ iniusticiam & iniquitatẽ diuicias scłi &
dignitates ad quirendo. Turbabunt᷑ enim:

Expanded text:
redacta est. « Pro iniquimi sunt homines, qui feruntur draconum vesci carnibus, ideoque significant daemones tetros malitia, quorum sunt potus dulcissimus, homines serpentium animum habentes, et ad nocendum semper parati. Aethiopum tabernacula sunt ipsi homines, qui laborando pro acquirendis divitiis, efficiuntur tabernacula eorum; quod propheta uno verbo iniquitatis expressit sic: Omnis enim dives aut ipse iniquus est, aut haeres iniqui. Ait ergo propheta, Vidi, subaudis homines factos tentoria Aethiopiae pro iniquitate, id est cupiditate, qua nunquam cessant congregare divitias; quas cum adepti fuerint, tradunt se luxuriae et voluptatibus, atque omAethiopes, hoc terram Madian. Madian enim regio est vicina Aethiopiae. Interpretatur Madian ex judicio, subaudis in condemnationem. Turbabuntur ergo pelles terrae Madian, id est homines qui se fecerunt habitacula daemonum, per injustitiam et iniquitatem divitias et saeculi dignitates acquirendo. Turbabuntur enim,
Abbreviated transcription (Latin):
foris exierant: id ÷ siumet obliti erant sic̃
anno qui supra positus ẽ. ⁊ ineodem mense:
sed non ineadem die. Supͣ enim unus
sis. idẽ pruus ponitur: hic uͦ uicesimꝰ quar¬
tus. Ex quo intelligimus int̾ primum diẽ
quo dns locutus ẽ ꝑ aggeum. ⁊ uicesimum
quartũ qua oꝑari cepunt: fuisse medios ui¬
ginti duos dies. Apud hebreos: uiginti due
habebat doceri: ⁊ discere elementa sermo¬
nis dĩ. Mistice qͣm diu inhac uita sumus.
numero ꝑfecit ds̃ omĩa: ⁊ inscdo anno in
quo numero constat sobolis reparatio. Neces
odenarium: designat ex utroq ppło iudai¬
co ⁊ gentili congregandos fideles:⁊ spirita¬
le templũ edificaturos. Hoc quoq dicendũ
quod triplicatus octonariꝰ. uiginti quatuor
ꝑficit : qr uera circumcisio que octaua die
fiebat. ⁊ spiritalis templi edificatio: infide

Expanded text:
foras exierant, id est suimet obliti erant, sicut anno, qui supra positus est, et in eodem mense, sed non in eadem die. Supra enim unus mensis, id est primus ponitur, hic vero vicesimus quartus. Ex quo intelligimus inter primum diem, quo Dominus locutus est per Aggaeum, et vicesimum quartum quo operari coeperunt, fuisse medios viginti duos dies. Apud Hebraeos viginti duaeulus necesse habebat doceri et discere elementa sermonis Dei. Mystice, quandiu in hac vita sumus, numero perfecte Deus omnia, et in secundo anno, in quo numero constat sobolis reparatio. Necessodenarium, designat ex utroque populo Judaico et gentili congregandos fideles, et spirituale templum aedificaturos. Hoc quoque dicendum, quod triplicatus octonarius viginti quatuor perficit: quia vero circumcisio, quae octava die fiebat, et spiritualis templi aedifica
Abbreviated transcription (Latin):
nrͣ. Hec ait dñs exercituum dicens. Populus
iste dic̃. Nondum uenit tempꝰ domus dnũ
edificande. Non hoc rorobabel nec. iħc sac̾dos
magnus dicebat: s ppłs qui de captiuitate
reu̾sus adhuc sub dario erat. Sic spãlit̾̃ omnis
qui seruit uoluptatib carnis: ñ uult intra se¬
dem pectoris sui edificare dñõ templum pu¬
dicicie. Potest hoc ⁊ ad iudeos huiꝰ temporis

Expanded text:
dicens: Populus iste dicit: Nondum venit tempus domus Domini aedificandae. » Non hoc Zorobabel, nec Jesus sacerdos magnus dicebat, sed populus qui de captivitate reversus, adhuc sub Dario erat. Sic spiritualiter omnis qui servit voluptatibus carnis, non vult ultra intra sedem pectoris sui aedificare templum Domino pudicitiae. Potest hoc et ad Judaeos hujus temporis
Abbreviated transcription (Latin):
dotum & exra: nondũ edificata iherłm nec
templo dñi. Habitabat aut̃ ppł̃s in domib
concaus ⁊ humilib: qua ꝓpt̃ non ad eos
sit sermo dnĩ. Indigni eñi erant ut ad eoᷤ
fieret: qui nullã curã templi reedificãdi¬
habẽtes: humili ⁊ cãpestri habitacione cõ¬
centi erant. sub dario ꝑsarum rege:
q̃ ĩterpretatur generacioẽs facte siue q̃
fuerunt eos designane que carnis oꝑib ⁊li¬
bidini seriuunt. Talem regem merebatur
habere ppłs qͥ sine templo dei erat: ⁊ nos
in monte syon. s deorsum habitabat. In an
me inmalam ponitur significationẽ. Diuidit
enĩ pͥmũ unitatem: ⁊ iccirco copulam conu¬
galem siue discordiam designat. Recte gͦ ⁊
in anno scd̃o darii. ⁊ in sexto mense fit ser¬
mo dei ad aggeum ꝓpt̃ sup̃ dictas causas:
qr templum ñ habebant ⁊ inconcauis habi¬
tabant: & quia sub dario carnis opib seruie¬
bant. Quia uͦ altare edificatum erat. ⁊ fun¬
damenta templi iacta: iccirco inuna die men¬

Expanded text:
m nec templo Domini. Habitabat autem populus in domibus concavis et humilibus, quapropter ad eos non fit sermo Domini. Indigni enim erant ut ad eos fieret, qui nullam habebant curam templi reaedificandi, humili et campestri habitatione contenti, et erant sub Dario Persarum rege, qui interpretatur generatio non facta, sive, qui fuerint, eos designans qui carnis operibus et libidini serviunt. Talem regem merebatur habere populus qui sine templo Dei erat, et non in monte Sion, sed deorsum habitabat. CAPUT me in malam ponitur significationem. Dividit enim primam unitatem, et idcirco copulam conjugalem sive discordiam desin anno secundo Darii, et in sexto mense fit sermo Dei ad Aggaeum, propter supra dictas causas, quoniam templum non habebant, et in concavis habitabant, et quia sub Dario carnis operibus serviebant. Quia vero jam altare aedificatum erat, et fundamenta templi jactata, idcirco in una die men
Abbreviated transcription (Latin):
supra. idẽ scdõ darii: ⁊etiam mense septuno
⁊ uicesima prima die mensis: iterũ factum
÷ u̾bum diũ inmanu aggei. Mensis septunꝰ:
totus erat festuus atq sollempnis. Iure itaq
fit sermo dñi ad aggeum. idẽ festiuum. in
septimo id ÷ infestiuo mense. ⁊ uicesima
scda die mensis : impletis scilic& trib ebdo¬
madib: id ÷ completo misterio trinitatis.
me consolatur dñs ppłm: qͥ priorem domũ
insua gła uiderant: incuiꝰ comparatione hȩc
uidebatur quasi ñ ẽẽ. Nolite inquiens desꝑare:
uolite manus submittere: qm̃ ego uobiscum¬
sum. ego omnipotens locutus sum. cuiꝰ dixise
fecisse ẽ.: ⁊ illa implebo q̃ uobiscum pepigi. cũ

Expanded text:
supra, id est secundo Darii, sed etiam mense septimo et vicesima prima die mensis, iterum factum est verbum Domini in manu Aggaei. Mensis septimus totus festivus erat atque solemnis. Jure itaque fit sermo Domini ad Aggaeum, id est festivum, in septimo id est festivo mense, et in vicesima prima die mensis, impletis scilicet tribus hebdomadibus, et completo mysterio Trinitatis. me consolatur Dominus populum, qui priorem domum in sua gloria viderant, in cujus comparatione haec videbatur quasi non esse. Nolite inquiens desperare, nolite manus submittere, ego enim sum vobiscum, ego omnipotens locutus sum, cujus dixisse fecisse est, et illa implebo quae vobiscum pepigi, cum
Abbreviated transcription (Latin):
captiuus ductus ẽ. Int̾pretatur aut̃ ⁊oroba¬
bel fluxus adiacens ÷ siue expositus. uł ortus
ibabilone: siue pͥnceps inbabilone. Signifi
cat iħm. xp̃m qͥ edificauit templũ deo patͥ
de iuiiis lapidib : hoc ẽ utriusq testamenti
fidelib: ⁊ ipse quasi largissimus fluxus uere
expositus ẽ nobis ad bibendum. S ut hinc
possimus bibere. a deo debemus petere: qd̃
innuit salathiel pater eiꝰ : qui int̃pretat᷑
paruit: ut nos qui ĩcaptiuitate pcc̃i teneba¬
mur eriperet: ⁊ ad repmissioĩs t̾ram reduce¬
ret. Factꝰ ẽ gͦ sermo dñi ad zorobabel factꝰ ẽ
⁊ ad ih̾m sac̃dotẽ magnũ. Historalit̾ quidẽ
duo fuerũt hoĩes ⁊ inus de tribu.

Expanded text:
m ductus est. Interpretatur autem Zorobabel fluxus adjacens, sive expositus, vel ortus in Babylone, sive princeps in Babylone. Signifim, qui aedificavit templum Deo Patri, de vivis lapidibus, hoc est utriusque testamenti fidelibus. Ipse quasi largissimae fluxus venae expositus est nobis ad bibendum. Sed ut hunc possimus bibere, a Deo debemus petere, quod innuit Salathiel pater ejus, qui interpretatur atus apparuit, ut nos qui in captivitate peccati tenebamur eriperet, et ad promissionis terram reduceret. Factus est sermo Domini ad Zorobabel, factus est et ad Jesum sacerdotem magnum. Historialiter vero duo fuerunt homines, unus de tribu
Abbreviated transcription (Latin):
git quod temere sit locutus: poscitq ueniam¬
sue ignorantiȩ. Et hoc ẽ qͦd scribitur intitu¬
Delicta iuuentutis meȩ: & ignorantie meȩ ne
memineris. Quidam putant hoc quod dicit᷑
lataᷤ erroris caligine. lux uera patescat.
Auditionẽ dicit uocem qͣm intͥnsecus in men¬
te audiebat. Tale ẽ illud ysaie. Onẽ quis
credidit auditui nr̃o: E alibi. Dñs apuit¬

Expanded text:
git quod temere sit locutus, poscitque veniamgit quod temere sit locutus, poscitque veniam ignorantiae, et hoc est quod scribitur in tituDelicta juventutis meae et ignorantias meas ne memineris. » Quidam putant hoc quod diciturlata erroris caligine, lux vera patescat C» Auditionem dicit vocem quam intrinsecus in mente audiebat. Tale est illud Isaiae: « Domine, quis credidit auditui nostro? » et alibi, « Domi
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑtus ẽ auro uł argento. Quasi ostendentis
ẽ. Ecce iste lapis quem adoras o idolatra. coo¬
Oñs aut̃ quem ueri adoratores adoramꝰ. in
centem. An nescitis qm̃ templum dĩ estis: &
spc̃ dei habitet inuobis:  Siue dñs in templo
scõ suo: hoc est filius in patre: uł in templo
suo inuniuersitate mundi. continens ⁊ re¬
gens omĩa. In ipso enĩ uiuimus mouemur &
sumus. E st gͦ ds̃ inmundo ñ loco inclusus :¬
ħ sua maiestate localiter implens omĩa: cur¬
rens ꝑ omĩa. circumplectens om̃ia. Oratio aba
cuch ꝓ ignorantanis. Quia supͣ temere
causatus fuerat cum dño dicens. usqueqͦ dñe
clamabo & ñ exaudies. & pꝰ pauca. quare nos
respicis suꝑ inique agentes: audierat quoq
dũm respondendentem. & didicerat. mabucho¬
donosor uł etiã di abolum ad hoc positos. uł
fortes fundatos ut ꝑ eos uindicent᷑. ꝙ punian¬
tur peccatores: nunc agit penitenciã. & plan¬

Expanded text:
opertus est auro et argento. » Quasi ostendentis opertus est auro et argento. » Quasi ostendentis est: Ecce iste lapis quem adoras, o idololatra, cootem, » quem veri adoratores adoramus, « centem: « An nescitis quoniam templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis? » Sive « Dominus in templo sancto suo, » hoc est, Filius in Patre: vel « in templo suo, » in universitate mundi continens et regens omnia. « In ipso enim vivimus, movemur, et sumus. » Est ergo Deus in mundo, non loco inclusus, sed sua majestate illocaliter implens omnia, currens per omnia, circumplectens omnia. « Oratio Haba ignorantiis. » Quia supra temere causatus fuerat cum Domino, dicens: « Usquequo, Domine, clamabo et non exaudies, » et post pauca, « Quare non respicis super iniqua agentes; » audierat quoque Dominum respondentem, et didicerat Nabuchodonosor vel etiam diabolum ad hoc positos, et forte fundatos, ut per eos judicentur et puniantur peccatores, nunc agit poenitentiam, et plan
Abbreviated transcription (Latin):
Mirat᷑ ꝓpħa regis nabuchodonosor stulticiã:
qr iusserat statuam auream fieri. habens fidu-¬
ciam insumulachro qͦd fuxerat: cum nichil ei
ꝓdesse posset. Inter sculptile & conflatile hoc
distat: qr sculptile ẽ. ligni uł marmoris. Con¬
flatile uͦ metallorum: quȩ possunt solui igne
& conflari. Quod ñ solum de idolatris: sed de
hereticis accipi potest. quoꝵ sculptilia sunt
praua dognata: quȩ ipsi confingunt. ⁊ pro
ueritate uenerant᷑: ꝙ ad orant falsitatẽ. Ue q
dicit ligno exꝑgiscere: surge lapidi iaceriti.
Nuinquid ipse ddocere poterit. Hoc generali¬
ter adu̾sus om̃s dr̃: qui idola uenerantur.
Ne enim inȩt̃num erit ei. qͥ materiem ligni
uł lapidis. siue cuiusq metalli ꝓ deo colit: &
inuocans dic̃ exꝑgiscere. cum forma tantum
sit in animata. Nam idos grece uł idea for¬
ma dr̃: inde diminutiue idolum formula
uocat᷑. Quinqͥt ipse lapis quem in uocas docere
te poterit: & p̃dicere uentura: Ecce iste co¬

Expanded text:
Miratur propheta regis Nabuchodonosor stultitiam, quia jusserat fieri statuam auream, habens fiduciam in simulacro quod finxerat, cum utique nihil ei prodesse posset. Inter sculptile et conflatile hoc distat, quia sculptile est ligni vel marmoris, conflatile vero metallorum, quae possunt solvi igne et conflari, quod non solum de idololatris, sed et de haereticis accipi potest, quorum sculptilia sunt prava dogmata, quae ipsi confingunt, et pro veritate venerantur et adorant falsitatem. « Vae qui dicit ligno: Expergiscere; Surge, lapidi tacenti. Nunquid ipse docere poterit? » Hoc generaliter adversus omnes dicitur qui idola venerantur. Vae enim aeternum erit ei qui materiem ligni vel lapidis, sive cujuscunque metalli pro deo colit, et invocans dicit: « Expergiscere, » cum forma tantum sit inanimata. Nam eidos Graece vel idea, forma dicitur: inde diminutive idolum, formula vocatur. Nunquid ipse lapis quem invocas, docere te poterit et praedicere ventura? « Ecce iste co
Abbreviated transcription (Latin):
inignem mutant᷑ ȩt̾̃num. Ipsi quoq acer¬
ui salis: quia uelut sal in fatuatũ ꝓici¬
untur de ȩccłia: Iab omĩb conculcant᷑.
Hos gͦ eliqiue ppłi mei diripient.  diripi
ent. res̃du gentis meę possidedunt eos: hoc
ẽ doctores & p̃dicatores ueritatis: qui ⁊ falsam
hereticorum scientiam destruunt: & unpia
dogmata diripiunt. Sed ⁊ uos ethiopes in¬
tei fecti gladio meo eritis. Hec omĩa quȩ de

Expanded text:
in ignem mittantur aeternum. Ipsi quoque sunt acerin ignem mittantur aeternum. Ipsi quoque sunt acervi salis, quia velut sal infatuatum projiciuntur de Ecclesia, et ab omnibus conculcantur. Hos ergo « reliquiae populi mei diripient illos, et doctores et praedicatores veritatis, qui et falsam haereticorum scientiam destruunt, et impia dogmata diripiunt. « Sed et vos Aethiopes interfecti gladio meo eritis, et extende
Abbreviated transcription (Latin):
loth: de in cestis nuptiis generati. Loth int̃¬
p̃tatur delinans : moab ex patre: amon
ppłs ms̃. ꝑ hos gͦ designantur heretici ⁊
omnes praui dogmatis reꝑtores: qͥ declinan¬
tes a uero deo. facti sunt filii diaboli: ⁊ audi¬
unt a dnõ. Uos ex patre diabolo estis. Et
nec iam populus sunt: dampnati intenebro¬
sa spelunca. hii gͦ insultant simplicitati
eccłie. ⁊ magnificant se suꝑ oms̃ terminos
eiꝰ. facientes contͣ hoc qͦd salomon dic̃. Ne
transgrediaris terminos: qͦs posuerunt pa¬
tres tui. His gͦ sub quadam contestacione
minat᷑: quod sic̃ ciuitates ille subuerse sunt.
corporaliter: sic isti funt subu̾tendi ȩt̃na dãp¬
natione: ⁊ ignis sulphur. ac sp̃c ꝓcellarum
sit pars calicis eorum. Siccitas spinarum
uocant᷑: qr uelut spinȩ lacerant semꝑ. ⁊ dis¬
cindunt unitatem ȩccłȩ. A rescentes ꝑ impi¬
etatem suam: ⁊ ad nichil aliud apti. qͣm ut

Expanded text:
Lot, de incestis nuptiis generati. Lot inteLot, de incestis nuptiis generati. Lot interpretatur declinans, Moab ex patre, Amon populus meus. Per hos ergo designantur haeretici, et omnes pravi dogmatis repertores, qui declinantes a vero Patre Deo, facti sunt filii diaboli, et audiunt a Domino: « Vos ex patre diabolo estis, » et nec jam populus sunt Dei, nati in tenebrosa spelunca. Hi ergo insultant simplicitati Ecclesiae, et magnificant se super terminos ejus, facientes contra hoc quod Salomon dicit: « Ne transgrediaris terminos quos posuerunt patres tui. » His ergo sub quadam contestatione minatur, quod sicut illae civitates subversae sunt corporaliter, sic isti sunt subvertendi aeterna damnatione, et ignis, sulphur, ac spiritus procellarum, sit pars calicis eorum. Siccitas spinarum vocantur, quia velut spinae lacerant semper et discindunt unitatem Ecclesiae, arescentes per impietatem suam, et ad nihil aliud apti quam ut
Abbreviated transcription (Latin):
filios amon ꝓpħa conu̾titur. ⁊ eis p̃nunciat
mala uentura: eoquod babiloniis auxilium
p̾buerint contͣ ppłm dei: & cum eis ciuita¬
tem templumq subrueruit: ⁊ insultantes
captis uideis dm̃ blasphemauerint. Audiui
obpbrium moab. Hȩc ciuitas ẽ arabiȩ. ⁊ nc̃
arcopolis. id ẽ martis ciuitas dr̃. E obꝓbria¬
filiorum amon: quȩ ⁊ ipsa ciuitas arabiȩ.
nc̃ philadelphia uocat᷑. Uno aut̃ nomine:
& regio ⁊ ciuitas nuncupat᷑. Magnificati
sunt suꝑ terminos eorum: qr eiectis illis di¬
latauerunt int̾ra eorum fines suos. Prop
si gomorra. Hoc quomͦ uixta litt̾am factũ
sit: exponi ñ potest. Neq enim heȩ urbes
sunt subu̾se sicut sodoma ⁊ gomorra: neq
t̾ra eorum sulphure & ignib exusta. ⁊ in
cineres fauillamq conu̾sa ẽ: s adhuc urbes
inhabitant᷑. licet ꝑmutatis uocabulis:
regio excolit᷑. Ergo ad sp̃ãlem sensum con¬
fugiendum ẽ. Moab ⁊ amon filii fuerunt

Expanded text:
filios Amon propheta convertitur, et eis praenuntiat filios Amon propheta convertitur, et eis praenuntiat mala ventura, eo quod Babyloniis auxilium praebuerint contra populum Dei, et cum eis civitatem templumque subruerint, et insultantes captis Judaeis Deum blasphemaverunt. Audivi opprobrium Moab. Haec civitas est Arabiae, et nunc Areopolis, id est Martis civitas difiliorum Amon, quae et ipsa civitas Arabiae, nunc Philadelphia vocatur. Uno autem nomine et regio et civitas nuncupatur. « Et magnificati sunt super terminos eorum » qui, ejectis illis, dilataverunt in terra eorum fines suos. « Prosi Gomorrha. » Hoc quomodo juxta litteram factum sit, exponi non potest. Neque enim hae urbes sunt subversae sicut Sodoma et Gomorrha, neque terra eorum sulphuris nubibus exusta, et in cineres favillasque conversa est, sed adhuc urbes inhabitantur, licet permutatis vocabulis, et regio excolitur. Ergo ad spiritualem sensum confugiendum est. Moab et Amon filii fuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
erit funiculus eiꝰ. idẽ chanaan uł philistiim. his
in domib ascalonis: ad uesꝑum requiescent.
Cum inqͥt filii iuda reu̾si fuerint de capti¬
uitate. sub zorobabel ⁊ iesu. & neemia. omĩs
t̾ra philistinorũ his qͥ incaptiuitate tenebant᷑.¬
res de reliquiis iudeorum in ascalone nobili
accubare. Hoc aut̃ fiet : quia dñs uisitabit
plebem suam: ⁊ au̾tet captiuitatem eorum.¬
Hȩc iuxta hystoriam. Spãli uͦ sensu ciuitates
philistinoꝵ quarũ p̃nunciatur uteritꝰ. suꝑ¬
biam gentilium designat. iuxta p̃positam
nominũ int̾pretacionem. Hii sunt habitan¬
tes infuniculo maris: qͥ a diu̾sis fluctib erro¬
rum tundunt᷑. Destructa gͦ eoꝵs suꝑbia. do¬
mus uida. hoc ẽ uera eccł̃iȩ confessio in eoꝵ
loco incipit habitare: dum ꝓ impietate suc¬
cedit pietas: iniusticiam truxit iusticia:
suꝑbiam humilitas substernit. Audiui obp¬
brium moab: & blasphemias filioꝵ anmon.¬
nio ciuitatum eiꝰ t̾rȩ: nunc contͣ moab ⁊

Expanded text:
aan vel Philisthiim. «  Ascalonis, ad vesperam requiescent. » Cumque filii Juda reversi fuerint de captivitate sub Zorobabel et Jesu et Nehemia, omnis terra Philistinorum, qui in captivitate tenebantres de reliquiis Judaeorum in Ascalone post meaccubare, et hoc fiet, quia Dominus visitabit plebem suam, et avertet captivitatem eju» Hoc juxta historiam: spirituali vero sensu, civitates Philistinorum quarum praenuntiatur interitus, superbiam gentilium designant, juxta praepositam nominum interpretationem. Hi sunt habitantes in funiculo maris, quia diversis fluctibus errorum tunduntur. Destructa ergo eorum superbia, domus Juda, hoc est vera Ecclesiae confessio in eorum loca incipit habitare, dum pro impietate succedit pietas, injustitiam extrudit justitia, superbiam humilitas sibi substernit. « Audivi opprobrium Moab et blasphemias filiorum Amonnio civitatum illius terrae, nunc contra Moab et
Abbreviated transcription (Latin):
crucifigendo. Quia tunc auferam de medi
tui magniloquos suꝑbiȩ tuȩ. id ẽ phariseos
⁊ scribas siue sacerdotes magna contͣ dm̃ lo¬
quentes: ñ adicies exaltari amplius in
monte scõ meo: id ÷ in ȩccła fidelium: iac¬
tando te de gen̾is nobilitate. ⁊ electione pa-¬
trum. Hoc aut̃ factum ẽ : qͣndo pꝰ resurrec¬
tionem dni pͣdicantib apłis. una die credi¬
derunt tria milia: alia die quinq milia
⁊ deinceps multa milia: multa etiã turba
sacerdotũ obediebat fidei. Q derelinquam
in medio tui ppłm pauꝑem ⁊ egenũ. ⁊ sꝑa¬
bunt innomine diũ reliquie iłri. Cum ab¬
stulerit dñs magniloquos suꝑbie de medio

Expanded text:
crucifigendo: « Quia tunc auferam de medio crucifigendo: « Quia tunc auferam de medio tui magniloquos superbiae tuae, » id est Pharisaeos et scribas, sive sacerdotes, magna contra Dominum loquentes. « Et non adjicies exaltari amplius in monte sancto meo, » id est in Ecclesia fidelium, jactando te de generis nobilitate et electione patrum. Hoc autem factum est quando post resurrectionem Domini praedicantibus apostolis una die crediderunt tria millia, alia die quinque millia, et deinceps multa millia, multa etiam turba sacerdotum obediebat fidei. « Et derelinquam in medio tui populum pauperem et egenum, et sperabunt in nomine Domini reliquiae Israel. » Cum abstulerit Dominus magnilo
Abbreviated transcription (Latin):
pris. Hoc ẽ enĩ seruiat ei humero uno:
id est pari deuotione ingum dñationis
eius suaue. ⁊ onꝰ eiꝰ leue suscipiẽtes. Ultra
flumĩa ethiopie ĩ die supplices mei: filii
disꝑsoꝵ meoꝵ deferẽt munus michi.
Ordo uerboꝵ ẽ. Ofilia disꝑsoꝵ meorũ:
ultͣ flumina ethiopie deferent munꝰ. Filiã
disꝑsorum uocat synagogam. qͦndam filiã:
qͣm iam pene in toto orbe disꝑserat. Est aũ
sensus. O ssrł. o synagoga qͦndam filia: nunc
disꝑsa ⁊ captiuata : lic& emulatione cruci¬
eris. ⁊ inuideas saluti gentium: tam̃ te no¬
lente de ethiopia hoc ẽ de gentilitate pecca¬
tis nigra ⁊ infidelitate tenebrosa: deferent
mͥ munera. E nunc regina saba. id ÷ genti¬
um ȩccł̃ia: ueniet audire sapientiam ueri
salomonis. Hinc ⁊ psalmista. Ethiopia pre¬
ueniet manꝰ eius deo. Flumina ethiopie iux¬
ta litt̾am nilum dic̃: qͥ in septem flumina
deducit᷑. Spiritalit̾ flumina ethiopie ppłm
rum. ⁊ sacrificia fidei. ac deuoti pectoris

Expanded text:
Patris: hoc est enim: « Serviant ei humero uno, » id est pari devotione jugum dominationis ejus suave, et onus ejus leve suscipientes. « Ultra flumina Aethiopiae inde supplices mei, filii dispersorum meorum deferent munus mihi. » Ordo verborum est: O filia dispersorum meorum, ultra flumina Aethiopiae deferent munus. Filiam dispersorum vocat Synagogam, quondam filiam, quam jam pene in toto orbe disperserat. Est autem sensus: O Israel, o Synagoga quondam filia, nunc dispersa et captivata, licet aemulatione crucieris, et invideas saluti gentium, tamen te nolente de Aethiopia hoc est, de gentilitate peccatis nigra et infidelitate tenebrosa deferent mihi munera. Et nunc regina Saba, id est gentium Ecclesia, veniet audire sapientiam veri Salomonis. Hinc et Psalmista: « Aethiopia praeveniet manus ejus Deo. » Flumina Aethiopiae juxta litteram Nilum dicit, qui in septem flumina deducitur. Spiritualiter flumina Aethiopiae populi iarum et sacrificia fidei ac devoti pectoris
Abbreviated transcription (Latin):
ñ appropinquatit. Post p̾dictam diu̾sarum
o ciuitas quondam columba: ꝑ legem ad ser-¬
uandam innocentiã generata: sepe peccatis
captiuata: ⁊ rursũ redempta. Ue ciuitas ꝓ
uocatrix: qr pꝰ acceptam pietatis noticiã ad
impietatem conu̾sa ẽ. Prouocare enĩ dm̃ ẽ:
sciendo peccare. Non audiuit p̃ceptum dm̃i:
⁊ correpta noluit reciꝑe disciplinam: neq cũ
malis p̃meret᷑ confisa ẽ in dño. E cum dñs
dicat. ego sum ds̃ appropinqͣns. & ñ ds̃ delon¬
ge: ipsa tam̃ noluit ei appropinquare. Prin¬
pͥncipes ⁊ iudices siue sacerdotes habuerit.
Principes inqͥt eiꝰ quasi leones semꝑ u̾sabant᷑
in p̃da: ⁊ ꝓni erant ad effundendũ sanguinẽ
sam: id ẽ in sanientes: uiri infideles: quia
loquebant᷑ quasi ex ore dnĩ: sed omĩa ficta ⁊
dicentes scd̾m legem se facere: cũ agerent¬
omĩa contra legem. Quia gͦ illi egerunt
iniuste. dnis iustus E inmedio eiꝰ ñ faciet

Expanded text:
non appropiavit. » Post praedictam diversarum non appropiavit. » Post praedictam diversarum o civitas, quondam columba, per legem ad servandam innocentiam generata, saepe peccans, captivata et rursum redempta. Vae, civitocatrix, quia post acceptam pietatis notitiam ad impietatem conversa est. Provocare enim Deum est sciendo peccare, Non audivit praeceptum Domini, et correpta noluit recipere disciplinam, neque, cum malis premeretur, confisa est in Domino. Et cum Dominus dicat: « Ego sum Deus appropinquans, et non Deus de longe, » ipsa tamen noluit ei appropinquare. « Prinprincipes et judices sive sacerdotes habuerint. Principes inquit ejus quasi leones semper versabantur in praedam, et proni erant ad effundendum sanguinem sani, » id est insanientes. « Viri infideles, » quia loquebantur quasi ex ore Domini, sed omnia fatua et dicentes secundum legem facere, cum omnia agerent contra legem. Quia ergo illi egerunt injuste « Dominus justus
Abbreviated transcription (Latin):
tradetur bestiis: ⁊ implebit᷑ monstris uicio¬
rum. Onochrotalus enĩ qͥ amat solitudinẽ.
eos designat qui se ab ȩccła scindunt. ⁊ sua
illi conuenticula p̃ferunt: & stridorem siue.
fragorem falsorum dogmatũ magis qͣm uo
tem posuerunt: quod ẽ animal diu̾sos mutanᷤ
ꝑ momenta colores : eos designans qui ꝑ diu̾¬
sa uicia. nunc libidine. nunc auaricia. nunc
crudelitate. mͦ tristicia. mͦ inutili exultacio¬
ne mutant᷑. Ericius uͦ spinosum animal ⁊
timidũ. & insperam se colligens ne dep̾hendi
possit. eos innuit qͥ obsessi sunt sentib peccato¬
rum. ⁊ ipsa peccata defendunt: nec uinqͣm
sua scelera confiteri uolunt. Coruus inmun¬
da auis ⁊ lanians: designat eos qͥ cum sint
inmundi uiciis. aliis detrahunt: ⁊ locuntur
pacem cũ ꝓximo suo: mala aut̃ sunt in cor¬
coluinba ñ audiuit uocem: ⁊ ñ suscepit dis¬
ciplinam: in dno non ẽ confisa: ad dm̃ suum

Expanded text:
tradetur bestiis, et implebitur monstris vitiotradetur bestiis, et implebitur monstris vitiorum. Onocrotalus enim, qui amat solitudinem, eos designat, qui se ab Ecclesia scindunt, et sua illi conventicula praeferunt, et stridorem sive fragorem falsorum dogmatum magis quam votem » posuerunt, quod est animal diversos mutans per momenta colores, eos designans qui per diversa vitia, nunc libidine, nunc avaritia, nunc crudelitate, modo tristitia, modo inutili exsultatione mutantur. Ericius vero spinosum animal et timidum, et in sphaeram se colligens ne deprehendi possit, eos innuit qui obsessi sunt sentibus peccatorum, et ipsa peccata defendunt, nec uni quidem sua scelera confiteri volunt. Corvus immunda avis et lanians, designat eos qui cum sint immundi vitiis, aliis detrahunt, et loquuntur pacem cum proximo, mala autem sunt in corscepit disciplinam. In Domino non est confisa, ad Deum suum
Abbreviated transcription (Latin):
Et extendet manum suã suꝑ aquilonẽ: &
ꝑdet assur. Aquilo uentꝰ ẽ frigidissimus: qͥ
⁊ dexter uocatur. Significat aut̃ diabolum
refrixit caritas: quem ⁊ sponsa uult ab
orto eccłȩ recedere dicens. Surge aquilo:
⁊ ueni auster. Dexter aut̃ uocat᷑ ab illis: qui
eius frigore delectantur. Ceterum oꝑe sinis
guens int̾pretatur: eundem designans di¬
abolum: qui om̃s sequaces suos ad mortem
dirigit: quiq illos quib peccata suggerit
postea coarguit:⁊ ab eis penas exigit. Hunc
gͦ dñs iħc int̾ficiet spũ oris sui: ⁊ tunc spe¬
ciosa niniue. id ẽ mundus cum pͥncipe suo
ꝑibit: ita ut nullus ei misereat᷑. Nec aborr&e
si speciosam dicamꝰ ȩccłiam: quȩ infine mũ¬
di sub antixpĩ ꝑsecutione cum habundaue¬
rit iniquitas ⁊ refrixerit caritas ponet᷑ in
solitudinem: paucissimis remanentib qͥ se
uere ⁊ ñ simulate fateant᷑ eẽ.xp̃ĩanos. Et

Expanded text:
« Et extendet manum suan super aquilonem, et « Et extendet manum suan super aquilonem, et perdet Assur. » Aquilo ventus est frigidissimus, qui et dexter vocatur. Significat autem diabolum, refrixit charitas, quem et sponsa vult ab Ecclesiae horto recedere, dicens: « Surge, aquilo, et veni, Auster. » Dexter autem ab illis vocatur, qui ejus frigore delectantur, caeterum opere sinistguens interpretatur, eumdem designans diabolum, qui omnes sequaces suos ad mortem dirigit, quique illos quibus peccata suggerit, postea coarguit, et ab eis poenas exigit. Hunc ergo Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui. Tunc speciosa Ninive, id est mundus cum principe suo peribit, ita ut nullus ejus misereatur. Nec abhorret si speciosam dicamus Ecclesiam, quae in fine mundi sub Antichristi persecutione, cum abundaverit iniquitas, et refrixerit charitas, ponetur in solitudinem, paucissimis remanentibus, qui se vere et non simulate fateantur esse Christianos. Et
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ ninue uł babylonis imminuã fortitu¬
dinem. Hec ẽ ciuitas gloriosa. Uox ꝓpħȩ
quasi insultantis ei pꝰ runam: ⁊ dicentis.
Hec ẽ ciuitas gloriosa. habitans in confiden¬
tia: quȩ dicebat in corde suo. Ego sum: & p̃ter
me non ẽ alia amplius. Quod ñ solum ore lo¬
cuta ẽ: uerum etiã ⁊ in corde sic ẽẽ puta¬
uit. Quom̃ facta ẽ in desertum cubile bestiȩ.
figura bestiarum multarũ uarietas nationũ
indicat᷑. Tropologice ethiopes sunt infideles:
qͥ nundũ errores uet̾is hominis. tanqͣm ni¬
gredinem deposuerunt. Comminat᷑ gͦ his
qui uolunt ad meliora conu̾ti. ⁊ abluere ni¬
gredinem peccatoꝵ. qͦd erus gladio int̾fici¬
endi sunt: gladio iudelicet uerbi dei acu¬
tissimo: ut gentes penitenciã agant sic̃ ni¬
niuitȩ: ⁊ moriatur in eis peccatũ ⁊ uiuat
iusticia. E hoc quidem ipse dñs minatus ẽ:
nunc uͦ ꝓpħa loquit᷑ de deo ꝑt̾ciam ꝑsonam.

Expanded text:
» id est Ninive vel Babylonis imminuam fortitu» id est Ninive vel Babylonis imminuam fortitudinem. « Haec est civitas gloriosa. » Vox prophetae quasi insultantis ei post ruinam, et dicentis: « Haec est civitas gloriosa, » « habitans in confidentia, quae dicebat in corde suo: Ego sum, et extra me non est alia amplius. » Quod non solum ore locuta est, verum et in corde sic esse putavit. « Quomodo facta est in desertum cubile bestiae? figura bestiarum mutari varietates nationum indicantur. Tropologice Aethiopes sunt infideles, qui nondum horrorem veteris hominis tanquam nigredinem deposuerunt. Comminatur ergo his qui nolunt ad meliora converti, et abluere nigredinem peccatorum, quod ejus gladio interficiendi sint, gladio videlicet verbi Dei acutissimo, ut agentes poenitentiam sicut Ninivitae, moriatur in eis peccatum, et vivat justitia. Et hoc quidem ipse Dominus minatus est, nunc vero propheta loquitur de Deo per tertiam personam.
Abbreviated transcription (Latin):
dum ab om̃ib: iuxta qͦd supͣ dictũ est. Eẜ ad¬
orabunt eum uir de loco suo: & om̃s infule
gentiũ. Nec solum supͣ dictas gentes uicinas
iudeis: s etiam ethiopes & assyrios suꝑandos
ab illo. ipsamq niniuen in solitudinem pon̾edã: ita
ut fiat habitacio bestim. arum. Hoc ẽ enĩ
quod dr̃. spȩciosa redĩgetur innichilum.
& qr niniue babylonem intelligit: maxime
ꝓpt̾ similitudinẽ monstroꝵ onochrotali
⁊ ericii: quȩ ysaias ꝓpħa in babylone fuisse
describit pꝰ eius uastacionẽ. Sciendum uͦ
onochrotalorum duo ẽẽ gen̾a. Unum aqua¬
tile: aliud solitudinis. Dictus aut̃ onochro¬
talus. qr crotalon greci cẏmbalum uocant.
Et hec auis quia uoce caret: rostrum in
modum cibalorum reꝑcuciens: uocis simi¬
infenestra: uł demones uolunt intelligi ł
uariarum uoces uolucrum qͤ solent in deser¬
tis urbib morari: sicut ulule. bubones.⁊
striges. cet̾aq ꝑ plura: quȩ omĩa indicia
sunt solitudinis. Qm̃ attentiabo robur eiꝰ.

Expanded text:
um ab omnibus, juxta quod supra dictum: « Et adorabunt. eum viri de loco suo, et omnes insulae gentium. » Nec solum supra dictas gentes vicinas Judaeis, sed etiam Aethiopes et Assyrios superandos ab illo, ipsam Ninivem in solitudinem redigendam, ita ut fiat habitatio bestiarum. Hoc est enim quod dicitur. Speciosa redigetur in solitudinem, quia Ninivem Babylonem intelligit, maxime propter similitudinem monstrorum onocrotali et ericii, quae Isaias propheta in Babylonia fuisse describit post ejus vastationem. Sciendum vero onocrotalorum duo esse genera, unum aquatile, aliud solitudinis. Dictus autem onocrotalus, quia crotalon Graeci cymbalum vocant, et haec avis, quia voce caret, rostrum in modum cymbalorum repercutiens, vocis simii » vel daemones volunt intelligi, vel variarum voces volucrum, quae solent in desertis urbibus morari, sicut ululae, bubones, et stryges, caeteraque perplura, quae omnia indicia sunt solitudinis. « Quoniam attenuabo robur ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ iam euacuauerit omnẽ pͥncipatum ⁊ po¬
testatem: ⁊ cum nouissime destructa fuerit
iminica mors: qͣndo electi liberi ab omni corrup¬
tione ⁊ metu mortis. accubabunt securi in pas¬
cius beate uisionis dei. Lauda filia syon: iubi
inspecula. hoc ẽ intemplatione dnĩ consistit.
regi isrł. rp̃o dño. qui eam redemit: quiq factꝰ
ẽ ei adõ iusticia. ⁊ sc̃ificatio & redemptio. Ipsa

Expanded text:
cum jam evacuaverit omnem principatum et potestatem, et cum novissime destructa fuerit inimica mors, quando electi liberi ab omni corruptione et metu mortis, accubabunt securi in pascuis beatae visionis Dei. « Lauda, filia Sion, jubiin specula, hoc est, in contemplatione Domini consistit. regi Israel Christo Domino, qui eam redemit, quique factus est ei a Deo justitia et sanctificatio et redemptio. Ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
humore temꝑarent᷑. Tipice cęli sunt apłi:
rorem ⁊ pluuam doctrine cȩlestis t̃ris id ÷
auditorum cordib infundentes. P rohibiti
sunt celi ne darent rorem: quando ꝑfidis ui¬
deis u̾bum salutis sꝑnentib p̃ceptum ẽ apłis
uocau siccitatem suꝑ t̾ram. Uocatur siccitas¬
pͥmo suꝑ t̾ram: deinde suꝑ omĩa quȩ ꝓfert
⁊ fuꝑ iumenta mors uenit. Sicq idem gla¬
dius quecumq manus hominũ laborauerar:
consumit. Quot audint rorobabel filius

Expanded text:
humore temperarentur. Typice, coeli sunt apostoli, humore temperarentur. Typice, coeli sunt apostoli, rorem et pluviam doctrinae coelestis, terrae, id est auditorum cordibus infundentes. Prohibiti sunt coeli ne darent rorem, quando perfidis Judaeis verbum salutis spernentibus praeceptum est apostolis,vocavi siccitatem super terram, primo super terram, deinde super omnia quae profert  et jumenta mors venit, sicque idem gladius quaecunque manus hominum laboraverat, consumit. « Et audivit Zorobabel, fil
Abbreviated transcription (Latin):
Resperistis ad amplius: ⁊ ecce factum ẽ minꝰ.¬
Dicam inquit aliud: quot uob̃ accidit. Cum tẽpꝰ¬
iam metendi instaret. ⁊ frumenta uos in ma¬
nib tenere putaretis: messiustis uacuos cul¬
mos: ⁊ mnanes stipulas sine granis congregas¬
tis. S hoc quot de magnis aceruis modicum
fuerat electum: cũ intulissetis indomos urãs
exsufflaui illud: ⁊ mea uirtute dispsum. &
ad nichilum redactum ẽ. Spiritalit̃ illi ad
amplius respiciunt. ⁊ minora recipiunt:
qͥ de suis oꝑib głantes: et̃nam mercedem ÷ͥ
a dño falso pollicent᷑. Quã ob causam dicit
mo dei festinant: qͥ mundanis cupiditatib
capti. ⁊ t̾renis actib occupati: templum dei¬
inse construere negligunt. P ropt̃ hoc suꝑ uos
phibiti funt cęli ne darent rorem: ⁊ terra
continuit germen fuũ Nonsolum inqͥt cęli
pluuiam ñ dederunt: s nec rorem qͥdem ma¬
tutinum: ut arentes agri modico saltem

Expanded text:
Respexistis ad amplius, et ecce factum est minRespexistis ad amplius, et ecce factum est minDicam inquit aliud, quod vobis accidit. Cum jam metendi tempus instaret, et frumenta vos in manibus tenere putaretis, messuistis vacuos culmos, et inanes stipulas sine granis congregastis. Sed et hoc quod de magnis acervis modicum fuerat electum, cum intulissetis in domos vestras, efflavi illud, et ex mea virtute dispersum et ad nihilum redactum est. Spiritualiter illi ad amplius respiciunt, et minora recipiunt, qui de suis operibus gloriantes, aeternam mercedem sibi falso a Domino pollicentur. « Quam ob causam dicit mo Dei festinant, qui mundanis cupiditatibus capti, et terrenis actibus occupati, templum Dei construere negligunt. « Propter hoc, super vos prohibiti sunt coeli ne darent rorem, et terraret germen suum. » Non solum inquit coeli pluviam non dederunt, sed nec rorem quidem matutinum, ut arentes agri modico saltem
Abbreviated transcription (Latin):
dit uͦ ⁊ saturatur: bibit ⁊ inebriat᷑: qui recta
que nouit oꝑatur. Hinc idem salomon dicit.
Iustus comedit ⁊ replet animam suã: uenter
aut̃ impiorum insaturabilis. Congregatas
uͦ mercedes inptusum sacculum mittit: qui
ꝑagit: uł qui de rapinis elemosinam indigen¬
tib tribuit. Oꝑitur aut̃ & ex calore ñ fouetur:
qͥ diuinam sapientiã qua ornetur. ⁊ a malicie
frigore defendatur accipit: s tepide ⁊ desidi¬
ose eam exequendo. caloris illiꝰ grã pruatur.
⁊ relicta cura urãrum domuũ. ascendite in
montẽ libanũ: p̃cidite ligna: edificate domũ
tantũ. ⁊ ñ lapides iubet afferri: illud ẽ quod
hebrci dicunt. quia pꝰ incensum templũ parie¬
tes remanserant: ⁊ iccirco ligna tantũ ad con¬
tignandum necessaria erant. Mistice in mon¬
tem ascendere ẽ. altitudinem diuine contem¬
plationis uirtutum ꝓfectib scandere: ac tes¬
timonia scripturarũ querendo incidere:
ut inde edificet᷑ templũ acceptabile dnõ.

Expanded text:
dit, et non saturatur; bibit, et non inebriatur, qui recta quae novit, non operatur. Hinc Salomon dicit: Justus comedit, et replet animam suam, venter autem impiorum insaturabilis. Congregatas vero mercedes in pertusum sacculum mittit, qui peragit, vel qui de rapinis eleemosynam indigentibus tribuit. Operitur autem, et ex calore non fovetur, qui divinam sapientiam, qua ornetur et a malitiae frigore defendatur, accipit, sed tepide et desidiose eam exsequendo, caloris illius gratia privatet relicta cura vestrarum domuum, ascendite in montem Libanum, praecidite ligna, et aedificate domum tantum, non lapides jubet afferri, illud est quod Hebraei dicunt, quia post incensum templum parietes remanserant, et idcirco ligna tantum ad contignanda necessaria erant: Mystice, in montem ascendere, est altitudinem divinae contemplationis virtutum profectibus scandere, ac testimonia Scripturarum quaerendo incidere, ut inde aedificetur templum acceptabile Domino. «
Abbreviated transcription (Latin):
centur. ignib gehennȩ traditi. A rotus q̃
interp̃tatur ignis generationis: eos desig¬
nat qui libidinis incendio ardent. Hos gͦ
in meridie. id ẽ aꝑta ⁊ clara luce eicient
in tenebras ext̾iores: quando scĩ plenam
recipient cdaritatem. Accaron quȩ dicit᷑
sterilitas uł eradicatio. eos typice designat. qui
nullos boni oꝑis fructus habent: ⁊ multos ꝑu̾

Expanded text:
centur, ignibus gehennae traditi. Azotus, quae centur, ignibus gehennae traditi. Azotus, quae interpretatur ignis generationis, eos designat qui libero in his incendio ardent. Hos ergo in meridie, id est aperta et clara luce ejicient in tenebras exteriores, quando sancti plenam recipient claritatem. Acaron, quae dicitur sterilitas vel eradicatio, eos typice designat qui nullos boni
Abbreviated transcription (Latin):
dit pater. Iubet᷑ gͦ mansuetis ut querant
mansuetũ: ut quod minꝰ ẽ in illis: ab illo qͥ
sciendũ: qr iustis ⁊ mansuetis loquens. quasi
dubitatiue dic̃. si forte abscondamini in die
furoris dnĩ. Quid fiet de peccatorib:SQui a
gaza destructa erit: & ascalon indesertum.
Azotũ in meridie eicient: ⁊ accaron eradi¬
cabitur. Tanta inqͥt erit fortitudo chaldai-¬
ci exercitꝰ: ut etiã potentissimas urbes philis¬
tinorum. qͤ nobis semꝑ equo certamine res¬
titerunt: eadem captiuitas app̃hendat.
Mistice gaza qͦ int̾pretatur fortitudo eiꝰ.
eos designat qui in robore corporis confiduis:
⁊ inscłari potencia. Hi gͦ destruent᷑: ⁊ ad ni¬
chilum redigent᷑. Ascalon q̃ interp̃tatur
ponderata. uł ignis homicida: peccatores
insinuat qͥ uxta mensuram criminũ iudi¬
cabunt᷑: & eadem mensura qua mensi sunt.
remeciet᷑ eis. & qui arserunt desiderio
effundendi sanguinis ⁊ studio scandalrzan¬
di ⁊ necandi animas: hii in desertũ dedu¬

Expanded text:
dit Pater. Jubetur ergo mansuetis ut quaerant mansuetum, ut quod minus est in illis, ab illo qui dicendum, quod justis et mansuetis loquens, quasi dubitative dicit: Si forte abscondamini in die furoris Domini, quid fiet de peccatoribus? « Quia Gaza destructa erit, et Ascalon in desertum. Azotum in meridie ejicient, et Acaron eradicabitur. » Tanta, inquit, erit fortitudo Chaldaici exercitus, ut etiam potentissimas urbes Philistinorum, quae nobis semper aequo certamine restiterunt, eadem captivitas apprehendat. Mystice Gaza, quae interpretatur fortitudo ejus, eos designat qui in robore corporis confidunt, et in saeculari potentia. Hi ergo destruentur et ad nihilum redigentur. Ascalon interpretatur ponderata, vel ignis homicida, peccatores insinuat, qui juxta mensuram criminum judicabuntur, et eadem mensura qua mensi sunt remetietur eis, et qui arserunt desiderio effundendi sanguinis, et studio scandalizandi et necandi animas. Hi in desertum dedu
Abbreviated transcription (Latin):
eos dies iudicii inparatos inueniat. Queri¬
te dnm̃ omnes mansueti t̾rȩ: qui iudicium
eiꝰ estis oꝑati. Uox ꝓpħȩ: ad scõs dirigitur.
Oscĩ ⁊ electi qui p̃cepta dei impestiᷤᷤ ⁊ eius

Expanded text:
eos dies judicii imparatos inveniat. « Quaerieos dies judicii imparatos inveniat. « Quaerite Dominum, omnes mansueti terrae, qui judicium ejus estis operati. » Vox prophetae ad sanctos dirigitur: O sancti et electi, qui praecepta Domini adimpletis, et
Abbreviated transcription (Latin):
minẽ uxerunt : & ambulabunt ut ceci: qr
lumen uerũ ꝑdiderunt. Quod uͦ seqͥt᷑ effun¬
detur sangius eoꝵ sicut humus : in die iu¬
dicii ñ pot̾it effundi sanguis: cum iã eruis
umortalia corpora. Ergo nomine sanguinis
illud debenus acciꝑe quo uegetat᷑ ⁊ uiuit
anima: fidem uidelicet. spem. & caritatẽ:
lo exemplo. uł ꝑu̾sa doctrina necauerit:
fundetur indie iudicii sanguis eiꝰ: id ẽ siqͥd
uitale in bonis oꝑib uidebatur habere. co¬
erant: ꝓuocat ꝓpħ̃a ppłm ad penitenciam.
Conuenite congregamini in unionẽ cari¬
tatis. qͥ eratis disꝑsi peccatis. gens ñ amabilis.
idẽ indigna amore dĩ. Priusquã pariat
qͣ ita facile uenient. nͥ penitendo p̾ueneri¬
tis: sic̃ leuissie rapit᷑ pulius uento. In qͦ
considerandum: qͣnta sit dei clementia.
Prouocat ad miscdiam: ne faciat qͦd mina¬
tus ẽ. Tropologice generalis ẽ ad omnes ex¬
hortacio. ut congregent᷑ in societatem eccłȩ:
⁊ p̃ueniant iram dei ꝑ penitenciam: ne

Expanded text:
xerunt, et ambulabunt ut caeci, quia verum lumen perdiderunt. Quod vero sequitur: « Effundetur sanguis eorum sicut humus, » in die judicii non poterit effundi sanguis, cum jam erunt immortalia corpora. Ergo nomine sanguinis illud debemus accipere, quo vegetatur et vivit anima, fidem videlicet, spem, et charitatemlo exemplo vel perversa doctrina necaverit fundetur, in die judicii sanguis ejus, id est si quid vitale in bonis operibus videbatur habere, coerant, provocat propheta populum ad poenitentiam: Convenite, congregamini in unionem charitatis, qui eratis dispersi peccatis. « Gens non amabilis, » id est indigna amore Dei. « Priusquam pariat acile venient, nisi poenitendo praeveneritis, sicut levissime rapitur pulvis a vento. In quo considerandum quanta sit Dei clementia. Provocat ad misericordiam, ne faciat quod minatus est. Tropologice generalis est ad omnes exhortatio, ut congregentur in societatem Ecclesiae, et praeveniant iram Dei per poenitentiam, ne
Abbreviated transcription (Latin):
Momi mare rubrum: qn diuisi illud: ⁊ uiam
p̃bui ppło transeunti. Aloui ⁊ aridam: qͣndo
⁊ incultam: atq aridam solitudinẽ. Ego itaq
qͥtunc illa feci: adhuc mouebo ipsa elementa:
quod utiq factum ẽ in aduentu dm̃. Nam
tempore passionis eiꝰ motum ÷ cęlũ. quando
sol ꝯbscuratus ẽ: ⁊ tenebre facte sunt ab ho-¬
ra sexta usq ad horam nonã. Terra mota ẽ
cum sara scinderent᷑: sepulchra patescerent:
ipsa quoq t̾ra tremeret. Motum ẽ mare pre¬
sentis scłi. flatib demonum uisedicionem con¬
citatum: quando draco int̾fectus ẽ. idẽ diabo¬
lus suꝑatus: qͥ cubabat inmari huiꝰ scł̃i. Mo-
uit ⁊ aridam: squalida ⁊ infructuosa genti¬
lium corda. Omĩ gͦ uniu̾sitate cominota:
mote sunt omnes gentes p̃dicantib apłis:¬

Expanded text:
movi mare Rubrum, quando divisi illud, et viam praebui populo transeunti. Movi et aridam, quando viam inviam et incultam atque aridam solitudinem. Ego itaque qui tunc illa feci, adhuc movebo ipsa elementa, quod utique factum est in adventu Domini. Nam tempore passionis illius, motum est coelum, quando sol obscuratus est, et tenebrae factae sunt ab hora sexta usque ad horam nonam; terra mota est cum saxa finderentur, sepulcra patescerent, ipsa quoque terra tremeret, motum est mare praesentis saeculi, flatibus daemonum in seditionem concitatum, quando et draco interfectus est, id est diabolus superatus, qui cubabat in mari hujus saeculi. Movit et aridam, squalida et infructuosa corda gentilium. Omni ergo universitate commota, motae sunt omnes gentes praedicantib
Abbreviated transcription (Latin):
lumine. ꝑ quem ds̃ pat̾ omne facis iudi¬
cium. E uisitabit suꝑ uiros defixos infecib
sius: hoc ẽ ulciscet᷑ in eis quib sua peccata
placuerunt. cũ defenderent mala sua blas-¬
phemantes dm̃ tanqͣm tales eos fecisset: &
tollentes ꝓuidentiam dei. ut nec bene fac̾e
abscondita in lucẽ: neq solum de oꝑib. uerũ
etiam de ociosis sermonib ⁊ de subtilissimis co-¬
qitacionib. ratio fiet. ⁊ uindicta. Et erit fa

Expanded text:
lumine, per quem Deus Pater omne faciet judilumine, per quem Deus Pater omne faciet judicium; et visitabit super viros defixos in faecibus suis, hoc est, ulciscetur in eis, quibus sua peccata placuerunt, cum defenderent mala sua, blasphemantes Deum, tanquam tales eos fecisset, et tollentes providentiam Dei, ut nec bene facere abscondita in lucem. Neque tantum de operibus sed etiam de otiosis sermonibus et de subtilissimis cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
soli ꝑibunt qͥ insuis diuiciis głantur: s etiã
qui inflantur de dignitatib scł̃i: ⁊ tument
uana nobilitate. pulchritudine. uł robore
corporis. cet̾isq mundi uanitatib extollun¬
tur. Et erit intempore illo scrutabor iherłm
in lucernis: & usitabo suꝑ uiros defixos
lucerna omĩa loca ciuitatis. in quib abscon¬
di potuerunt: etiã doacas ⁊ obscuras spelun¬
cas: ut nullus possit effugere. Hoc qͥ subu̾¬
sionem a romanis factam legerint: ita ges¬
tum inuenient. Uisitabit etiã suꝑ iuros de¬
fixos infecib suis: hoc ẽ qͥ in corporis uirib
cat: qͥ consuetudine peccandi defixi sunt.
insius illecebris: nec ab eis penitendo ablui
et: nec malis mala rependet. Tropologice
aut̃ in die illa. id ẽ in consummatione mun¬
di scrutabit᷑ ds̃ iherłm. id ẽ eccłam in lucer¬
na. hoc ẽ in iudicio xp̃i : qͥ ex humanitate
constat ⁊ diuinitate. sic̃ lucerna ex testa

Expanded text:
soli peribunt, qui in suis divitiis gloriantur, sed etiam soli peribunt, qui in suis divitiis gloriantur, sed etiam qui inflantur de dignitatibus saeculi, tument vana nobilitate, pulchritudine vel robore corporis, caeterisque mundi vanitatibus extolluntur. « Et erit in tempore illo scrutabor Hierusalem in lucernis, et visitabo super viros defixos lucerna omnia loca civitatis, in quibus abscondi poterunt, etiam cloacas et obscuras speluncas, ut nullus possit effugere. Hoc, qui subversionem a Romanis factam legerit, ita gestum inveniet. Visitabit etiam super viros defixos in faecibus suis, hoc est, qui in corporibus qui consuetudine peccandi, defixi sunt in suis illecebris, nec ab eis poenitendo ablui et, nec malis mala rependet. Tropologice autem in die illa, id est in consummatione mundi, scrutabitur Deus Hierusalem, id est Ecclesiam in lucerna, hoc est in judicio Christi, qui ex humanitate constat et divinitate, sicut lucerna ex testa et