comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quidem est ꝑ mĩam sunt bona. quia ⁊ ea subtͣc¬
ta qd̾ quid̃ est ꝑ iusticiam fuint mala. Sicut ap¬
paret in ph̾aone. Dicit enim. ⁊ c̃. uel ita etinua.
er miscd̾ia est uellẽ. uł curitit qd apparet in alis
qui sunt ex ead̾ massa cui debita est ꝑditio. ut ĩ
pħione apparet. Dicit enim scriꝑ .i. dominus ĩ
malus quid eras sed qi sopitus. ego a ostendens
tibi signa que feci ꝑ moysen. excitaui te in hoc
ip̃m .i. in hanc eandom malitiam ut deterior fi¬
as. ⁊ hoc iustum est. ut qui ĩ sordib est nẽ resipi¬
cere uult: sordescat adhuc .i. meritũ hominis id
exigit ut ip̃e qui ñ nlt peccatũ deserere peccato
o nec hoc ĩtile fuit. sed ut inte indurato .i. ꝑ te
induratum. uel inte .i. contra te ostendam boni ᷤ
uirtutẽ meam. Ut in signis egypti fecit. E cce
hic paret quia etiam¬
malis bene ititur d.¬

Expanded text:
quidem est per misericordiam, sunt bona, quia et ea subtracta quod quidem est per justitiam, fiunt mala, sicut apparet in Pharaone. Dicit enim, etc. Vel ita continua: Ex misericordia est velle vel currere, quod apparet in aliis qui sunt ex eadem massa, cui debita est perditio, ut in Pharaone apparet. Dicit enim Scriptura, id malus quidem eras, sed quasi sopitus. Ego autem ostendens tibi signa quae feci per Mosen, excitavi te in hoc ipsum, id est in hanc eamdem malitiam, ut deterior fias; et hoc justum est, ut qui in sordibus est nec resipiscere vult, sordescat adhuc , id est meritum hominis id exigit ut ipse qui non vult peccatum deserere peccato o. Nec hoc inutile fuit, sed ut, in te, indurato, id est per te induratum, vel in te, id est contra te, ostendam, bonis, virtutem meam, ut in signis Aegyptiis feci. Ecce hic patet quod etiammalis bene utitur D
Abbreviated transcription (Latin):
s. ego facio hoc ex operi¬
b legis an exali. fidei:
non utiq ex oꝑib. sed
ex fide. ⁊ si michi qui
ibi ualui ñ ꝓsũt curꝰ¬

Expanded text:
 ego, facit hoc ex operius legis, an ex auditu fidei? Non utique ex operibus ex fide: et si mihi qui ibi valui non prosunt, cur
Abbreviated transcription (Latin):
exemplum. ur̃i mani¬
festatur. ꝑ uo enĩ po¬
testis uidere qd̾ ego qui
hũi oꝑa legis. non tam̃¬
ꝑ ea sed ꝑfidem accepi
potestatẽ dandi sp̃m
quet. deinde adhibet exemplum patris abrahã.
cui ante cirtinicisionẽ fides repitata ẽ ad iusti¬
ciam subdens. Sicirt ⁊ c̃. ostendit hic t̾titiam eẽ¬
scriptum est ĩ genesi. abraham credidit d̾o. ⁊ ip̃m
i. quoꝵ esse est ex fide .i. qui exfide credunt seiu¬
stificari. ⁊ saluari. hii sunt filii abrahe. imitatõe¬
.i. iusti. Prouidens ã¬

Expanded text:
exemplum vestri manifestatur; per vos enim potestis videre quod ego qui habui opera legis, non tamsed per fidem accepi potestatem dandi spiriquet. Deinde adhibet exemplum patris Abraham, cui ante circumcisionem fides reputata est ad justitiam subdens: Sicut, etc. Et ostendit hic justitiam escriptum est in Genesi; Abraham credidit Deo, et ipsum id est quorum esse est ex fide, id est qui ex fide credunt se justificari et salvari hi sunt filii Abrahae, imitationet justi. Providens a
Abbreviated transcription (Latin):
Q. dito uos bene fecis¬
se. ñ ut ego implear
S ne uos ĩanes sitis
hoo: quia q̃ro datum
.i. ut explear datis re¬
b. sed requiro fructũ
i bonam ⁊ rectã uo
gaudet subuentũ ẽẽ
sue neccitati: quam
illoꝵ gratulatur fe¬
cunditati. discernie
it̾ datũ.⁊ fructum
datũ est res ip̃a que

Expanded text:
 Dico vos bene fecisse, non ut ego implear, sed ut vos inanes non sitis. hoc, quia quaero datum, id est ut explear datis rebus, sed requiro fructum, id est bonam et rectam vogaudet subventum esse suae necessitati, quam illorum gratulatur fecunditati. Discerne inter datum et fructum: datum est res ipsa quae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbis accipientib uocendi potestatẽ bonoꝵq pa¬
cientia ꝓbetur. ⁊ maloꝵ iniquitas puniatur
ne de se psumeret ⁊ paulus colaphizatus ne se
extolleret. ⁊ iudas dampnatus ut se eẜpenderet
Cum ergo d̾ iusto facit suo ꝑ potestatẽ diabo¬
bolo datam. tam̃ ꝓ iniqua nocendi uolundate
que ip̃us diaboli fuit ei peddetur ĩ fine suppli¬
tium. Queaũt sunt a d̾o ordinata sunt.i. rõ¬
nabiliter a do disposita sunt. Iobait. deus po¬
tentes non abicit. cum ⁊ ip̃e st potens. G̾ẜ. deũ
quippe mutari desid̾at. qui fastigiim potentie
alienis interrtiis urtilrtatib ⁊ non suis laudi¬
b ãministrat. Qui prelatus ceteris ꝑdesse appe¬
tit: non p̾esse. Timoris namq elatio ñ ordo
potestatis in crimine est. poteritiam d̾ tribu
it᷑. elationẽ u̾o potentie malicia nr̃e potestatis

Expanded text:
probis accipientibus nocendi potestatem bonorum patientia probetur et malorum iniquitas puniatur. ne de se praesumereextolleret, et Judas damnatus ut se suspenderet. Cum ergo Deus justos faciat suos per potestatem diabolo datam, tunc pro iniqua nocendi voluntate, quae diaboli ipsius fuit, ei reddetur in fine supplicium. Quae autem sunt a Deo ordinata, id est rationabiliter ab eo disposita sunt. Job ait: Deus potentes non abjicit, cum et ipse sit potens . Gregorius Deum imitari desiderat, qui fastigium potentiae alienis intentus utilitatibus, et non suis laudibus administrat. Qui praelatus caeteris prodesse appetit, non praeesse. Timeris namque elatio, non ordo poteit, elationem vero potentiae malitia nostrae mentis
Abbreviated transcription (Latin):
is hiꝰ. Si enĩ bonus fu̾it qui tibi p̾est mtritor
tuus est. Si malus fu̾it temptator tuus est.⁊
mitrĩta libent accipe. ⁊ ĩ temptatõe aꝑꝓbare
Est ergo aurum ⁊ attende mundũ istum: qͣi
fornacem aurificis. Sit ergo omnis aĩa. sub.
lunorib .i. quia sublimes sunt. Non est enĩ.
ꝓbat qd̾ debet subici hoc modo quia potestas oĩs

Expanded text:
i. Si enim bonus fuerit qui tibi praeest, nutritor tuus est; malus si fuerit, tentator tuus est. Et nutrimenta libenter accipe, et in tentatione approbare. Esto ergo aurum, et attende mundum istum, quasi fornacem aurificis. Sit ergo omnis anima subdilimioribus, id est quia sublimiores sunt. Non est enim. Probat quod debent subjici, hoc modo: Quia omnis potes
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ quo sunt oĩa bona. hoc est illud unũ. de quo
philippus art. dñe ostende nobis patrẽ: ⁊ suf
nobis. ꝑsequor dico: qualiter hoc modo obliuis.¬
quid̾ .i. dans obliuioni que retro sunt .i. terre¬
na que reliqui. ad ea uero que sunt priora .i.
ad celestia que terrens pora sunt. exten. me.
ip̃m tota intentõe ⁊ desiderio ñdum̃ ħite rei. Ex¬
tendebat eĩ sead celestia: scd̾m intentõem: ñ
scd̃m ꝑuentõem. ñ scd̾m app̾hensionẽ. Sic et
rium est. qd̾ aũt desideras ñdum iudes. s deside¬
rando capax efficieris. ut cum uenerit qd̾ uideas
implearis. Sicut enĩ si uelles implere aliquem
sinũ ⁊ nosti qͣm magnũ est qd dabitur. uł sac¬
desiderando: extendit aĩum. extendendo facit ca¬
pacem. desideremus ergo quia implendi sumius
hec est uita nr̃a ut desiderando ex̾ceamur. Tantũ

Expanded text:
in quo sunt omnia bona. Hoc est illud unum de quo Philippus ait, Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis . Persequor, dico, qualiter? hoc modo, oblivisid est dans oblivioni, quae retro sunt, id est terrena quae reliqui, ad ea vero quae sunt priora, id est ad coelestia quae terrenis priora sunt, extendens me, tota intentione et desiderio nondum habitae rei. Extendebat enim se ad coelestia secundum intentionem, non secundum perventionem, non secundum apprehensionem. Sic et rium est. Quod autem desideras, nondum vides; sed desiderando capax efficiaris, ut cum venerit quod desideras, implearis. Sicut enim si velles implere aliquem sinum, et nosti quam magnum est quod dabitur, exdesiderando, extendit animum; extendendo, facit capacem. Desideremus ergo quia implendi sumus. Haec est vita nostra ut desiderando exerceamur: tantum
Abbreviated transcription (Latin):
que retro siuit .i. mercta iam preterita pͥora .s.
acta non quia mala sint. sed quia parua sunt¬
ad merctũ collocandũ. s ad pociora extensus est
enĩ mala post tergum oportet ponere. ut ĩ ea
que nobis ꝓmittuntur intendamꝰ. ergo nec ex
p̾terrta urta. nec ex p̾senti delectari debemus. re
delectatõe p̾terctis malis ⁊ cũ quadam ⁊cupis¬
centia fruendi. ne redeamus corde ĩ egyptum
uitam igitur p̾teritam malam obluuscere. Si
posui meturrere. brainũ dico: suꝑne uocatõis

Expanded text:
quae retro sunt, id est merita jam praeterita priora, scilicet acta, non quia mala sint, sed quia parva ad meritum collocandum, sed ad potiora extensus est,enim mala post tergum oportet ponere, ut in ea quae nobis promittuntur intendamus. Ergo nec ex praeterita vita, nec ex praesenti delectari debemus: redelectatione praeteritis malis, et cum quadam concupiscentia fruendi ne redeamus corde in Aegyptum. Vitam igitur praeteritam malam obliviscere, siroposui me currere. Bravium, dico, supernae vocationis
Abbreviated transcription (Latin):
pot̃. s. xp̃c iłx. Ip̃e enĩ solus ẽ petra suꝑ quam
fundata est ecclia. a qua nõiatus ẽ petrus do¬
mino ad illum dicente. Tn es petrus. ⁊ c̃. Sy¬
mon erĩ antea uocabatur. hoc aũt nomen .s.
petrus a domino ei impositũ est. ⁊ dicitur pe¬
ta ergo petrus a petra. ñ petra a petro dicitꝰ
Tu es ergo inquit petrus dictus apetra quam ꝯ¬
fessus es qͣm cognouisti dicens. tu esxp̃c filius
dicuntur ẽẽ petri. s xp̃i. non a petro petrini. s
di dedit xp̃o sius suis. potestatẽ u̾o sibi tenurt
qͣm si uellet : poterat serius dare. ut seruus
daret bap̃m suum tanqͣm uice sua: potestatem
suam pot̾at ꝯstituere ĩ aliquo seruo. ut tanta
uis ẽet in bap̃mo serm: qͣnta uim ħt baptismꝰ
ñ eec̃t spes baptizatoꝵ. Nolurt enĩ seruũ ponere
spem in seruo. baptizat enĩ seruus ut minister
baptizat aut dominus: tanꝙͣ potestatẽ hñs
⁊ potuit hant potestatẽ seruo dare ut dictimẽ
s noluit. Si enim daret hanc potestatẽ sus

Expanded text:
tus Jesus. Ipse enim solus est petra, supra quam fundata est Ecclesia, a qua nominatus est Petrus, Domino ad illum dicente: Tu es Petrus, etc. Simon enim antea vocabatur. Hoc autem nomen, scilicet Petrus, a Domino ei impositum est. Et dicitur Ita ergo Petrus a petra, non petra a Petro diciturhristianus vocatur. Tu es ergo, inquit, Petrus dictus a petra, quam confessus es, quam cognovisti, dicens: Tu es Christus Filius dicuntur esse Petri, sed Christi, non a Petro petrini, seddi dedit Christus servis suis, potestatem vero sibi retinuit. Quam si vellet poterat dare, ut servus daret baptismum suum tanquam vice sua; et potestatem suam poterat constituere in aliquo servo, ut tanta vis esset in ban esset spes baptizatorum. Noluit enim servum ponere spem in servo. Baptizat enim servus ut minister, baptizat autem Dominus tanquam potestatem habens. Et potuit hanc potestatem servo dare, ut dictum est, sed noluit. Si enim daret hanc potestatem serv
Abbreviated transcription (Latin):
it eis dare que ip̃e est: potuit eis dare. ut ip̾iẽent
que ip̃e est. ad qd̾ dicimus. qd̾ ñ potuit eis dare
xp̃c ut ẽent qd spe est. ⁊ tam̃ potuit eis dare po¬
testatẽ quam h̃t .i. potestatẽ qua possent remi
potuit ergo eis dare auctoritatẽmbaptisii quibꝰ
ꝯtulit ministeriũ. tta tamen ut ip̃e pͥncipalis
auctor existeret. potestatẽ u̾o que ip̃e est. siue pos¬
se suum qd̾ est suũ ẽe : eis potuisse dare ñ dicimꝰ.
qualit̾ dicimus eum dedisse uob̾ scire qd̾ ip̃e scit.

Expanded text:
it eis dare, quae ipse est, potuit eis dare ut ipsi essent it eis dare, quae ipse est, potuit eis dare ut ipsi essent quod ipse est. Ad quod dicimus quod non potuit eis Christus dare, ut essent quod ipse est, et tamen potuit eis dare potestatem quam habet, id est potestatem qua possent remitPotuit ergo eis dare auctoritatem baptismi quibus contulit ministerium, ita tamen ut ipse principalis auctor existeret. Potestatem vero qua ipse est, sive posse suum quod est suum esse, eis potuisse dare non dicimus, qualiter dicimus cum dedisse nobis scire quod ipse scit,
Abbreviated transcription (Latin):
int̾rogauit iudẽo. baptismus iohis unde est:
Ergo ne tot bap̃mi dicerentur quot ẽẽnt serui
qui baptizarentur sibi retinuit dominus po¬
testate baptizandi. seruis minist̾ium dedit. Si
ango senus dicit scelaptis are uecte dicit. h t̃ãc̃
ininister baptizat. ⁊ ido ñ differt. siue bonꝰsiue
malus cui baptizandi ꝯtigit ministeriũ bapti¬
zat. Inde ⁊̃ nemo dicit bap̃mus meus. cum t̾ñ
dicat᷑. eũngeliũ meñ. peudentia mea. głia mea
licet hec sint a deo. ĩ quib differentia ẽ. In hiis
enĩ alius alio doctior est. ⁊ alius alio melius o¬
peratur ĩ eungelizando. nec sunt om̃s equali si¬
pientia p̾diti. alius aũt alio magis minꝰ ue
baptizatus. siue ab inferiore. siue a maiore bap¬
ponitur sic a quibꝰdam. potestas siue potentia d̾i
eẽntia diuina ẽ. quia ñ est aluid d̾o ẽẽ: aliudi¬
nec potuit eis dare posse suũ uł potentiã suam
.s. que ip̃e est. alioquin si potentiam suam potu¬

Expanded text:
interrogavit Judaeos: Baptismus Joannis unde est? Ergone tot baptismi dicerentur quot essent servi qui baptizarent, sibi tenuit Dominus potestatem baptizandi, servis ministerium dedit. Si ergo servus dicit se baptizare, recte dicit, sed tanquam minister baptizat, et ideo non differt sive bonus sive malus cui baptizandi contigit ministerium. Inde etiam nemo dicit, baptismus meus, cum tamen dicat, Evangelium meum, prudentia mea, gloria mea, licet haec sint a Deo. In quibus differentia est; in his enim alius alio doctior est, et alius alio melius operatur, in evangelizando, nec sunt omnes aequali sapientia praediti; alius autem alio magis minusve baptizatus, sive ab inferiore sive a majore bapponitur sic a quibusdam. Potestas sive potentia Dei essentia divina est, quia non est aliud Deo esse, aliudnec potuit dare posse suum, vel potentiam suam, scilicet quae ipse est: alioquin, si potentiam suam potu
Abbreviated transcription (Latin):
stium est nisi xp̃c. ⁊ ut pastores sint alii. sed qr
oues indisciplinate ceperinit facere scismata. ⁊
alia hostia sibi ponere quib ĩtrarent ñ ut cõ¬
gregarentur siut errarent᷑. ⁊ diuidentur. dict̃¬
des ego sum pauli. ⁊ cũ subdit. H iuisus est
de d̾o p̾sumatis. ⁊ qͣn¬

Expanded text:
stium est nisi Christus, etsi pastores sint alii. Sed, quia stium est nisi Christus, etsi pastores sint alii. Sed, quia oves indisciplinatae coeperunt facere schismata, et alia ostia sibi ponere quibus intrarent, non ut congregarentur, sed ut errarent et dividerentur, dicentes; Ego sum Pauli, etc., sude Deo praesumatis, et quan
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtentiones que sũt
int̾ uo. sed ⁊̃ uerba
que dicitis. ⁊ hoc est
hocaũt dico qd unus¬
quisq ur̃m dicit. Nã
baptizatus baptismo illis. alius dicio ego¬
sum illus. sed hoc dicere est qi ydolatria. Et
sciend̾ qd̾ sub nomĩe suo. ⁊ apłoꝵ bonoꝵ: no¬
tat pseudo. Nam illi quos nomin̾at sine du¬
id̾o posuit noĩa bonoꝵ apłoꝵ ut ostendat ꝙ¬
si in noĩe maioꝵ non ẽ głiand̾. nec ĩ nomine
illoꝵ quoꝵ doctrina praua est Int̾ eo autẽ¬
dignos hos laude designat qui dicebant se ẽe
xp̃i cunde subdre. alius añt dicit. ego sum xp̃i
bap̃mo baptizatus. hic benedicit quales supͣ
laudauit. qui tales sunt hostium hñt ꝑ quod
slemo enĩ nouit filumi insi pater .n. pa. no.¬
dicat. ⁊ no xp̃m predicamus. ⁊ ic̾o ip̃e ꝑ se ip̃m
⁊ no ꝑ ip̃m intramus. xp̃c ergo hostium ẽst ⁊¬
pastor intrando ꝑ se.⁊ qđ pastor est dedit etiã
sius. quia ⁊ petrus ẽ pastor ⁊ paulus pastor

Expanded text:
quae sunt inter vos, sed et verba quae dicitis. Et hoc est: Hoc autem dico quod unusquisque vestrum dicit. Nam it: Ego sum baptizatus baptismo illius; alius dicit: Ego illius. Sed hoc dicere est quasi idololatria. Et sciendum quia sub nomine suo, et apostolorum bonorum notat pseudo. Nam illi quos nominat sine duideo apposuit nomina bonorum apostolorum,  non est gloriandum, nec in nomine illorum, quorum doctrina prava est. Inter eos autem hos laude dignos designat qui dicebant se esse Christi. Unde subdit: Alius autem dicit: Ego sum Christi, baptismo baptizatus. Hic bene dicit quales supra laudavit, qui tales sunt, ostium habent per quod Nemo enim novit Filium nisi Pater, ndicat, et nos Christum praedicamus, et ideo ipse per seipsum, et nos per ipsum intramus. Christus ergo ostium est et pastor intrando per se, et quod pastor est dedit etiam suis, quia et Petrus pastor, et Paulus pastor,
Abbreviated transcription (Latin):
qui oꝑatur idem ĩ omnib. diuisus ẽ quãtũ
aduo. dum creditur ĩ isto plus oꝑari. in illo
muus. uł ita quia hoc dicitis id̾o xp̃c modo a
nob̾ diuisus est .i. seꝑatus. Uehement̾ isti erra¬
bant quia hostia sͥ preter xp̃m ꝯstituebant¬

Expanded text:
Qui operatur idem in omnibus divisus est, quantum ad vos, dum creditur in isto plus operari, in illo minus. Vel ita, quia haec dicitis, ideo Christus modo a vobis divisus est, id est separatus. Vehementer isti errabant, quia ostia sibi praeter Christu
Abbreviated transcription (Latin):
nec uobis parcet si a fide recesseritis. uł in sr̃¬
tumueritis. deinde duob p̾missis
uo alia reddens sub¬
dit. U ide ergo. qͣi¬
dei bonitatẽ ⁊ sei̾uta

Expanded text:
nec vobis parcet, si a fide recesseritis, tumueritis. Deinde duobus praemissis, duo alia reddens subdit: Vide ergo. Qgo bonita
Abbreviated transcription (Latin):
firmitati insultetur. facile enim decipittrr
ficium est non tuũ
merctum. ⁊ id̾o noli
altum sapere .i. super
das in fuppliciu. sed
bñficium. Timor enĩ
tastus est. cum cauet
aĩa ne d̾s illam desertꝰ
deserat. ⁊ timere de
naturales ramisunt

Expanded text:
firmitati insultetur. Facile enim decipitur qficium est, non tuum meritum. Et ideo, noli altum sapere, id est sudas in supplicium, sedneficium, 53 timor enim castus est, cum cavet anima, ne Deus illam desertus deserar. Et timere debnaturales rami sunt
Abbreviated transcription (Latin):
les sumus quia pater
nr̃ adam factus ẽ car¬
ualis ĩ aĩam uiuentẽ
sic erimus ĩ resurronẽ¬
sp̃uales. quia pat̾ nr̃¬

Expanded text:
les sumus, quia Pater noster Adam factus est carlis in animam viventem, sic erimus in resurreituales, quia pater
Abbreviated transcription (Latin):
carnalia legis p̾cep¬
ta seruantem. ⁊ ĩ um¬
altalis bris sacrificioꝵ seruentem
id̾o ait scd̾m carnẽ quia ⁊⁊̃ est
israeb scd̾m sp̃m. uidete dito. Honne enim
pes eius sunt. ues ita pot̃ legi ut ifrael sit uo¬

Expanded text:
carnalia legis praecepta servantem, et in umbris sacrificiorum servientem, ideo ait, secundum carnem, quia etiam est Israel secundum spiritum. Videte, dico, nonne enim ipes ejus sunt. Vel ita potest legi, ut Israel sit vo
Abbreviated transcription (Latin):
fecte ꝯsołonis qͣntam
decet deuin dare his
bulatõe solatium.⁊
aĩe ⁊ corporis a deo
.i. in qualibr pssura
ꝯsolari dico: ꝑ erhor¬

Expanded text:
fectae consolationis, quantam decet Deum dare his bulatione solatium. Et animae et corporis. Adeo est in qualibet pressura. Consolari dico, per exhor
Abbreviated transcription (Latin):
stella ex iacob. Ex his patet qd̾ ñ repulit d indeosᷤ
ad lapidem angularẽ. s ille lapis angulum non
faceret. nsi in se parietẽ alium sustiꝑet. Illetta
paries tanqͣm ꝓpͥe ꝑtinet ad u̾itatẽ. Ille uero alius
ad mĩam. unde subdit. Gentes aũt.Q. ñ modo¬

Expanded text:
stella ex Jacob . Ecce ex his patet quia non repulit Deus Judaeos, ad lapidem angularem, sed ille lapis angulum non faceret, nisi in se parietem alium susciperet. Ille itaque paries, tanquam pertinet ad veritatem; ille vero alius ad misericordiam. Unde subdit: Gentes autem.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ id̾o dico gentes debere
honorare deum suꝑ.i.
ut oues adduxit. hocã
testimonio ꝓpħico ꝓ¬
bat subdens. Sic̃ scrip¬
tum est in pralmo cͥ
auctoritate ꝯfirmat
degentib qd̾ assũpte
sunt. dequib minuᷤ
uidetur. pp̃ hoc. uel p̃p¬
ea ꝯfitebortibi in geñ¬

Expanded text:
 ideo dico gentes debere honorare Deum super, ut oves adduxit. Hoc autem testimonio prophetico probat subdens, sicut scriptum est in Psalmo cujus auctoritate confirmat de gentibus quod assumptae sunt de quibus minus videretur. Propter hoc, vel propterea confitebor tibi in gen
Abbreviated transcription (Latin):
nit. Longanimntas est qua ꝑ ĩfirmitatẽ. ⁊ ñ
delib̾ati animi malitia peccantes diu portat ex¬
utitur ad penitentiã ut d̾s intendit. s ad ĩpu¬
ntatẽ uertit. ꝙ̃ ut sollicitũ faciat. atq apertiꝰ
redarguat adoit. Ignoras. qiͣ ꝯtempnis dei bo¬
intatẽ. ⁊ etiam ignoras qm̃ benignitas d̾i ad¬
ducit tẽ quantum inse est ad pñiam. Ecce deũ

Expanded text:
nit. Longanimitas est qua per infirmitatem, et non nit. Longanimitas est qua per infirmitatem, et non deliberati animi malitiam peccantes diu portat, extur ad poenitentiam, ut Deus intendit, sed ad impunitatem vertit. Quem ut sollicitum faciat atque apertius redarguat, addit: Ignoras quare contemnis bonitatem Dei, et etiam: Ignoras quoniam benignitas Dei adducit te, quantum in se est, ad poenitentiam? Ecce Deum
Abbreviated transcription (Latin):
rum est. ⁊ est hic in¬
crepatio cumyroma
Irascitur enim eis
apłs quia impuni¬
tatẽ sibi ꝓmittunt
alios udicantes. ⁊¬
test. ⁊̃ accipi contra
ypotrisim exam̃ fal¬
lit intuentiũ. ut cum¬
puniendus sit. hono¬
re dignus appareat.¬
similit̾. ⁊ de uideo qui
cusaf. sed alios impu¬
nitatẽ sperans. quia
hec potestas data est tͥ
⁊ non est inmrudoad¬
p̾sens qui te uidicet. S ⁊ si desit ad presens qui
do euasisti. ĩ futuro ñ poteris. ⁊ qͣi ille diceret.
Cur ergo non punit: ait apłs. Quia bonus d̾s
sam bonitatem eius. Copiosa est bonitas dei q̃
bona munistrat. blandiens ut ad penrtentiam
sam pacĩam eins dei. que tot ⁊ tanta peccan¬
tes sustinet. nec cito eo punit. Subdit. ⁊ con¬
ꝑ mł̾ta expectans tempora. hoc nũc exhibet d
alibi sustentatio d̾t a pacĩa differre. quia qui
infirmitate magis quam ꝓposito delinquũt
pacienter dicendisunt. Pacia ergo est qua per
suꝑbiam ⁊ ꝓcaci mente pectantes nõ statim pr¬

Expanded text:
rum est. Et est hic increpatio cum ironia. Irascitur enim eis Apostolus, quia impunitatem sibi promittunt, alios judicantes. ter accipi contra ypocrisim examen fallit intuentium; ut cumpuniendus sit, honore dignus appareat.Similiter et de Judaeo, qui cusas, sed alios, impnitatem sperans, quia haec potestas data est tibi, et non est in mundo, qui te judicet. Sed etsi desit ad praesens quido evasisti, in futuro non poteris. Et quasi ille diceret: Cur ergo non punit? Ait Apostolus: Quia bonus Deus sam bonitatem ejus. Copiosa est bonitas Dei quae bona ministrat, blandiens ut ad poenitentiam sam patientiam Dei, quae tot et tanta peccantes sustinet, nec cito eos punit. Subdit, et conet per multa exspectans tempora. Hanc exhibet Deus, alibi sustentatio dicitur, a patientia differre, quia qui infirmitate magis quam proposito delinquunt,patienter dicendi sunt. Haimo Patientia ergo est qua per superbiam, et pertinaci mente peccantes non statim pu
Abbreviated transcription (Latin):
rationib eoꝵ circũ¬
cidi .i. ñ potuit extor̃¬
queri a me ut circũ¬
cidetur. sed susceptꝰ
ẽ abapłis ĩ societatẽ
ĩcirtũ cisus. Cur gͦ¬

Expanded text:
rationibus eorum circumcidi, id est non potuit extorqueri a me ut circumcideretur, sed susceptus est ab apostolis in societate incircumcisus. Cur
Abbreviated transcription (Latin):
illos falsos fr̃es ñ cessit. Sicut legrtur ĩ quibꝰdã
codicib non uoluntate cessit. Nam cessurum se
sig̾cauit si illi ñ ẽẽnt. s pp̃ illos subĩtroductoꝵ
falso fr̃es non cessit. Si ergo cedend̾ non fuit qͣ¬
re falsi fr̃es dicuntuꝵ quoꝵ bñficio ñ fecrt qd̾
faciendũ ñ erat. Ergo si hoc bñficium. ⁊ p̾stite¬
rũt apło quia hoꝵ causa ñ cessit. cũ cedere non
deb̾et. Cur etiam exploratores didi sunt si hoc
o pp̃ isto fecri. littera hec indicat. quia cessit.
cucidisse. Ille enĩ poss dicere se nec ad horam
cessisse qui nũquam ĩuentreturꝰ cessisse. nec ad
horam enĩ cessit qui nunqͣm cesfit. Qd̾ si aliq̃n
cessit: qũo nec adhoram ressit: Cur dicit se nõ¬
cessisse pp̃ falso frẽs si ꝑ se facdurus erat. aut
intelligi. Cessit ergo ĩuitus ñ sponde pp̃ illo fa¬
ciens: qd̃ ꝑ se ñ faceret. humilians se legi cucũ¬
ciso tymotheo. ut dolus ⁊ scandalum uideoꝵ ces¬

Expanded text:
illos falsos fratres non cessit, sicut legitur in quibusdam codicibus, non voluntate non cessit; nam cessurum se significavit, si illi non essent; sed propter illos subintroductos falsos fratres non cessit. Si ergo cedendum non fuit, quare falsi fratres dicuntur, quorum beneficio non fecit quod faciendum non erat? Ergo si hoc est, beneficium praestiterunt Apostolo, quia horum causa non cessit, cum Ecclesiae non deberet. Cur igitur exploratores dicti sunt, si hoc o propter istos fecit. Littera hic indicat quia cessit, cumcidisse? Ille enim posset defendere se nec ad horam cessisse, qui nunquam inveniretur cessisse. Nec ad horam enim cessit qui nunquam cessit: quod si aliquando cessit, quomodo nec ad horam? Cur etiam dicit se cessisse propter falsos fratres, si per se facturus erat? aut intelligi. Cessit ergo invitus, non sponte, propter illos faciens quod per se non faceret, humilians se legi circumciso Timotheo, ut dolus et scandalum Judaeorum ces
Abbreviated transcription (Latin):
Unde subdit. qui .s. falsi fres subĩtroierunt
.i. sub h̃rtu pacis ⁊ hũilitatis introierunt ã¬
liud q̃ rendo. aliud fingendo. explora. lib̾. no.
libem sumus ꝑ fidem xp̃i. qd̾ si eẽt ueritas
tacuerat dicenda ꝑ

Expanded text:
ui, scilicet falsi fratres, subintroierunt, id est sub habitu pacis et humilitatis introierunt; aliud quaerendo, aliud fingendo, explorare libertateliberati sumus per fidem Christi. Quod si esset, veritas tacuerat dicenda pe
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ cum facere nequirent ppłm ꝯtra nos excitare
moliebantur.⁊ id̾o cessimus subiectioni eoꝵ cur̃¬
cidendo tymoth̾m ad horam cessimus ita ut ue¬
ritas euͣngelii ꝑma. apud uos. que ħt qd̾ neq¬
fides. hec ñ erat apud uideos: quia credentes cir¬
tũcidebant filio suo. Altende diligent̾ quod
ambrosius illam litt̾am imꝓbat qua d̾r. nec ad
compulsum circũcidi. ⁊ subicit dicens. Sed pp̃¬

Expanded text:
d cum facere nequirent, populum contra nos excitare moliebantur: et ideo cessimus subjectioni eorum, circumcidendo Timotheum; ad horam cessimus, ita ut veritas Evangelii permaneret apud nos, quae habet quod neqfides: hoc enim erat apud Judaeos, quia credentes circumcidebant filios suos. Attende diligenter quod Ambrosius illam litteram improbat, qua dicitur nec ad hcompulsum circumcidi. Et subjicit dicens: Sed p
Abbreviated transcription (Latin):
do tytum ne occõnẽ daret eis qui sine illa cir
sentire iactabant. alibi uero ubi non ꝓfiit cir
latria detestanda ẽ. cum illam d̾s fieri p̾ceperit
hanc sathanas ꝑsuaserit. Id̾o ergo ñ fecit ĩ ty
sacrilega debere dampnari. uł scd̾m aliam lit¬
circumcidi. S alibi ad horam cessimus subiec
ut ĩcircumcisione tymothei. reddit aut cãm

Expanded text:
do Titum, ne occasionem daret eis, qui sine illa circsentire jactabant. Ibi vero ubi non obfuit, circlatria detestanda est: cum illam Deus fieri praeceperit, hanc Satanas persuaserit. Ideo ergo non fecit in Tisacrilega debere damnari. Vel secundum aliam litcircumcidi, sed alibi ad horam cessimus subjectioni, ut in circumcisione Timothei. Reddit autem cau
Abbreviated transcription (Latin):
nisi desinat iustus ẽẽ¬
Semꝑ orat qui semꝑ
bene agit. Ip̃m enim¬
desiderium bonũ or̃o ẽ.
⁊ si ꝯtinurũ est desideri¬
um: ꝯtinua est ⁊ or̃o.¬
⁊ ĩ ommnib ⁊̃ inadu̾sis gr̃as agite do. hxc enĩ oĩa
facere est uoluntas dei .i. placet deo uoluntas di¬

Expanded text:
nisi desinat justus eper orat qui semper bene agit. Ipsum enidesiderium bonum, oratio est; et si continuum est desiderium, continua est or in adversis gratias agite Deo. Haec enim omnia facere est voluntas Dei, id est placet Deo. Voluntas di
Abbreviated transcription (Latin):
ha. ceteris. Uult ut ex
caritate honorent p̾s¬
biteros neccͣia eis mi
honorem sine fructu
hr̃e : sicut diuitie ne¬
gligentiam pariunt
salutis: ita egestas dñ
unt habete pacem cũ
eis pp̃ opus illoꝵ .i. scĩ¬
gere qd̃ facumt. So¬
gamus. hit admonẽt
prelatos ut subiectoꝵ
imꝓbitatẽ. ⁊ impaciẽ¬
tiãm pacient̾ ferant
dum in aliquo contra
rib facere uo aũt p̾¬
latos ⁊ maiores tamẽ¬
tos .i. curiosos ⁊ gyro¬
uagos corripite. a quo
qui cessat ne ꝑdat qd
illi dare solebant mer¬
cennariꝰ est. ⁊ ꝯsolami¬
ni pussillamines con

Expanded text:
aeteris. Vult ut ex charitate honorent presbyteros necessaria eis minhonorem sine fructu habere? Sicut divitiae negligentiam pariunt salutis, ita egestas, dumunt, habete pacem cum eis propter opus illorum, igere quod faciunt. Rogamus. Hic admonet praelatos ut subjectorum improbitatem et impatientiam patienter ferant, dum in aliquo contra ribus facere, vos autem, praelatos et majores tamest curiosos, et gyrovagos, corripite. A quo qui cessat, ne perdat quod illi dare solebant, mercenarius est. Et consolamini pusillanimes, con
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ fide suscipite. iro medici ad saluand. ⁊ sim hoc
officio aliquid uobis infertur. pacientes estote ad
om̃s. ⁊ ñ solum paciamini sed ⁊̃ uidete ne qs maꝰ¬
subtrahatis ut negligatis corriꝑe. Tunc enĩ malũ
ꝓ malo redditur si corripiend̾ ñ corripitir. sed pͣ¬
ua dissimula tõe negligitur. sed semꝑ .s. in ꝓspe
Sectamini dico inrter uo ĩuitẽ ⁊ inonnes. etiam

Expanded text:
in fide suscipite, ut medici ad salvandum. officio aliquid vobis infertur, patientes estote ad omnes, et non solum patiamini, sed etiam videte ne quis mam pro malo subtrahatis, ut negligatis corripere. Tunc enim malum pro malo redditur, si corripiendus non corripitur, sed prava dissimulatione negligitur. Sed semper, scilicet Sectamini, dico, inter vos invicem et in omnes, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
percipit ea que sunt
sp̃c dei. ut partũ uir
modo fiat. homo ã dicitur aĩalis. uł utta. Uł ñ
sensu. Uita aũt aĩalis dicctr que fertur dissolu¬
ta lascuna aĩe sue quam int̾ naturalis ordinis
metas sp̃s rector ñ ꝯtinet. eo qd̃ ip̃e d̾o se regendũ
non subitit. anum u̾o sensu dicitur aĩalis. Qui
percipit. Subdit. E tulticia em̃ est illi sed hũa¬

Expanded text:
percipit ea quae sunt Spiritus Dei, ut partum Virgmodo fiat. Homo autem dicitur animal, vel vita, vel animi sensu. Vita animalis dicitur quae fertur dissoluta lascivia animae suae quam intra naturalis ordinis metas spiritus rector non continet, eo quod ipse Deo se regendum non subjicit. Animi vero sensu dicitur animalis, qui percipit, subdit, stultitia enim est illi, secu
Abbreviated transcription (Latin):
salus oꝑatur .i. ĩtendit oꝑari ĩ nobis .i. no in¬
tendunus quod oꝑetur ĩuobis. tolerantiã eaꝵ¬
dem passionũ quas ⁊ nos patimur. qr debetis
exemplo nuĩ cadem pati: que ⁊ noz patimur
a deo oꝑatur. ut spes nr̃a qua sperannus uos
scientes qm̃ sicut modo estis socii painonũ fic ⁊
in firturo eritis socii ⁊solationis et̾ne. qr equã
głia labori nr̃o retribuetur. Non enĩ. hic expo

Expanded text:
endit operari in vobis, id est nos intendimus quod operetur in vobis, tolerantiam earumdem passionum quas et nos patimur, quia debetis exemplo nostro pati eadem quae et nos patimur. Adeo operatur, ut spes nostra, qua speramus vos scientes quoniam sicut modo estis socii passionum, sic et in futuro eritis socii consolationis aeternae, quia ia labori nostro retribuetur. Non enim, hic expo
Abbreviated transcription (Latin):
subdit. Siue aũt tͥbu¬
tione est. ⁊ salute. qr
nr̃o exemplo monet
ꝯsolamur spe p̾mii
quia pietatẽ pat̾nam

Expanded text:
bis. Sive autem tributione est et salute, quia nostro exemplo monet ve consolamur spe praemii, quia pietatem paternam
Abbreviated transcription (Latin):
ficus. non ex uirtute diuinitatis. sed ex ĩfir¬
initate carius. Una enĩ ꝑsona est. xp̃c deus ⁊
homo. id̾o dicitur. Nemo ascendre in celũ nisi
qui de celo descenbit. Si ergo attendas distĩ¬
ctionẽ sub̾aꝵ filius dei descendit. ⁊ filius homĩs
crucifixus est. Si aũt mrtatẽ ꝑsone ⁊ filius ho

Expanded text:
fixus, non ex virtute divinitatis, sed ex infirmitate carnis. Una enim persona est Christus, Deus et homo. Ideo dicitur: nemo ascendit in coelum nisi qui de coelo descendit . Si ergo attendas distinctionem substantiarum, Filius Dei descendit, et filius hominis crucifixus est; si autem unitatem personae, et filius ho
Abbreviated transcription (Latin):
inficat. sic in sepulcro carnẽ suam cõmoriendo
ñ deseruit: sic in utero uirgnus ꝯnascendo
formanit. Mortuus est ergo ñ discedente iu¬
aufert aĩam eus ab eo quin potestatẽ ht po¬
nendi ⁊ potestatẽ sumendi. Ecce habes aucto¬
rem operis. ponet aĩam suam. ecce habes opus
auctoris.⁊ ut generalit̾ ꝯcludam. Quociens in
carne xp̃c aliquid patitur: opus anctoris ess
Que enim potestate sua ñ alio cogente ꝑpetit᷑¬
motu u̾bi diumitas uerut. sed ĩ effabili potẽ¬
tie sue plenitudine ñ pͥuata. nec dimisit pa¬
trẽ xp̃c cum uenit ĩ uirginẽ. Ubiq totus. ubi¬
q ꝑfectus. Uno igrtur eod̾q tempore totus e¬
rat᷑ ininferno. totus ĩ celo. uere mortuus. ꝟe
uiuus. ĩ quo. ⁊ mortẽ susceptio mortalitatiᷤᷤ¬

Expanded text:
icut autem in sepulcro carnem suam moriendo non deseruit, sic in utero Virginis eam nascendo formavit. Sic ergo non discedente aufert animam ejus ab eo, quia potestatem habet ponendi, et potestatem sumendi. Ecce habes auctorem operis, ponet animam suam; ecce habes opus auctoritatis, et ut generaliter concludam, quoties in carne Christus aliquid patitur, opus auctoris est, quia enim potestate sua non alio cogente perpetitmotu verbi divinitatis venit, sed ineffabili potentiae suae plenitudine non privata; nec dimisit Patrem Christus cum venit in Virginem. Ubique totus, ubique perfectus. Uno igitur eodemque tempore totus erat in inferno, totus in coelo, vere mortuus, vere vivus, in quo et mortem susceptio mortalitati
Abbreviated transcription (Latin):
est. Talis enim erax illa susceptio que deum ho¬
minẽ faceret.⁊ hoĩem deum. Quid tamen pp̃
quid. ⁊ quid scd̾m quid dicatur  prudens ⁊ di¬
ligens.⁊ pius lector intelligat. Nam ecce dici¬
mus quia scd̃m id qd̾ d̾ est: suo głificat. scd̃¬

Expanded text:
est. Talis enim erat illa susceptio quae Deum hominem faceret, et hominem Deum. Quid tamen propter quid, et secundum quid dicatur prudens, et diligens, et pius lector intelligat. Nam ecce dicimus quia secundum in quod Deus est, glorificat s
Abbreviated transcription (Latin):
minores illum ee mes¬
siam ĩ lege ꝓmissum¬
uł maiores illum deñ
nes deũ factũ hoĩem¬
ñ ĩtellexerunt. qͣnto
magis hoĩes: Non gͥ¬
aliter scierunt dem̃o¬
nes qͣm scierunt pͥncipes. Sciebant enĩ ip̃m ẽẽ qͥ
ꝓmissus erat ĩ lege. ñ tam̃ misteriũ eius: qd̾ fi¬
lius dei erat. ⁊ abeterno. n sciebant sacram̃tũ
incarnatiomis. passionis. ⁊ redemptionis. Qđ
ergo ĩ eũngelio clamant demones. Quid nob̾
⁊ tibi iħu fili dei: magis ex suspitc̃e quam ex
cognitõe dixisse credendi sunt. Uel si cog. ita ꝙ¬

Expanded text:
minores illum esse Messiam in lege promel majores illum Deum nes Deum factum homn intellexerunt, quanto magis homines? Non aliter scierunt daemones, quam scierunt principes. Sciebant enim ipsum esse qui promissus erat in lege, non tamen mysterium ejus quod Filius Dei erat, et ab aeterno; neque sciebant sacramentum incarnationis, passionis et redemptionis. Quod ergo in Evangelio clamant daemones: Quid nobis et tibi, Jesu Fili Dei magis ex suspicione quam ex cognitione dixisse credendi sunt. Vel, si cog
Abbreviated transcription (Latin):
nouerunt. sicut scriptum est in ysaia tibiħ¬
oculus corporis non
color. nec auris audi¬
auris auli¬
uit. quia non est so¬
nus. nec in cor. hoĩs¬
hoĩs ascend̃.¬

Expanded text:
erent. Sed, sicut scriptum est in Isaiaoculus corporis non color; nec auris corporis audivit, quia non est sonus; nec in cor hontis ascend
Abbreviated transcription (Latin):
bo .s. dabo ꝑ sp̃m sc̃m leges meas. Ecce testam̃¬
tum.uł ita scd̃m aliam litt̾am. disponam
testam̃tum dico: tta . s. dando leges meas. ec¬
ce testam̃tum ĩ m̃tes .i. in ĩtelligentias illoꝵ
ñ in tabulis lãpideis sicut illud uetus in lã
seruabunt. suꝑscribam eas. Scribam ut .s. in
dominari. Istam hic cõmendat distantiam ꝙ
leges suas eẽt daturus d̾s in mentes eoꝵ. qui
sci sp̃c qui ẽ digitus dei. quo p̾sente diffundit᷑
bitantem ip̃am legis iusticiam dilecturo. uñ
erunt michi in .p̃o. quia dicetur. uere d̾ in is¬
tis ẽ ⁊ isti sunt ppłs dei. hoc ẽ uinent ex me ⁊

Expanded text:
bo per Spiritum sanctum leges meas. Ecce testamentum. Vel ita secundum aliam litteram, disponam testamentum, dico, ita, scilicet dando leges meas. Ecce testamentum, in mentes, id est intelligentias illorum. Non in tabulis lapideis sicut vetus in lapide scrservabunt, superscribam eas. Scribam, ut scilicdominari. Istam hic commendat distantiam quod leges suas daturus esset Deus in mentes eorum quae qui est « digitus Dei , » quo praesente diffunditurbitantem ipsam legis justitiam dilecturos. Undeerunt mihi in populum, quia dicetur: Vere Deus in istis est, et isti sunt populus Dei, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
iurtutis. uł alioꝵ. ĩ
utib accepi quadra¬
genas ꝑcussiones unã
quies enĩ flagellatus¬
ẽ a uideis scdm legem
moysi accipiens plag¬

Expanded text:
irtutis vel aliorum; in icibus, accepi quadragenas percussiones una mquies enim flagellatusdaeis secundum legem Moysi, accipiens plag
Abbreviated transcription (Latin):
non peccat quãuis ũ
noceat alii: sibi tam̃
płimũ nocet. Simu¬
lata ĩnocentia. non ẽ
ĩnocentia. Simula¬
ta equitas: non est e¬
Oꝑamini dico: sciẽtes

Expanded text:
non peccat, quamvis non noceat aliis, sibi tamen plurimum nocet; simulata innocentia, non est innocentia; simulata aequitas non est aeOperamini, dico, scientes
Abbreviated transcription (Latin):
sĩt. Ecce hic melch. prefertur abrahe quẽ uidei ex¬
tollunt. de quo głiantuu. quẽ xp̃o indei p̃ponere
uoluerunt dicentes. Numquid tu maior es pr̃e¬
eius.p̾ferens eum ip̃i
uitis. qiͣ hoc modo intuemini quantus sit. et .i.
quia aliqui quidem de
filiis leui accipi. sacer.¬
ñ auderert sumere
Non dico sumũt deci¬
tum ĩ lege sine cui au

Expanded text:
sius Ecce hic Melchisedech praefertur Abrahae quem Judaei extollunt, de quo gloriantur quem Christo Judaei praeponere voluerunt, dicentes: Nunquid tu major es peferens eum ipsi at: Hoc modo intuemini quantus sit. Et, id est quia, aliqui quidem de filiis Levi accipienon auderent sumere, non dico sumunt decitum in lege, sine cuju
Abbreviated transcription (Latin):
gentium fugienda. pͥtea u̾o tanqͣm cũ honore se¬
pulta sint. a xp̃ianis om̃ib irreꝑabiltter deserẽ¬
da. Iers aũt ista legalia post xp̃i passionẽ siue
leis fres ponatur. siue non. obseruantib dixit
noxia ẽẽ. isi dispensatorie custodiatum. ⁊ scd̾m
uob̾. quia cirrucisio iam non solum n ꝓdest.
turd cirtumcidi: Nũc aũt lege fidei succedende nich
ꝓderit fideli addita tirtumcisio: sed oberit. maiꝰ
enĩ malũ est ex libero seruum fieri: qͣm nasci.
Testificor aũt.a. si

Expanded text:
gentium fugienda. Postea vero tanquam cum honore segentium fugienda. Postea vero tanquam cum honore sepulta sint, a Christianis omnibus irreparabiliter deserenda. Hieronymus autem ista legalia post Christi passionem sive in eis spes ponatur sive non, observantibus noxia esse dicit, nisi dispensatorie custodiantur; et secundum obis, quia circumcisio jam non solum non prodest, tuit circumcidi, nunc autem lege fidei succedente nihil proderit fideli addita circumcisio, sed oberit; majus enim malum est ex libero fieri servum quam nasci. Testificor. Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
beant ꝑdurare. Illa enĩ que sig̃cationis c̃ã p̾cep¬
da sunt. que gr̃e reuelatõe laturs ĩnotescente ne¬
cesse fuerat aboleri. t̾tificare neminẽ poterant
n̾ idõ tamen fuerant tanqͣm diabolita gẽtium
Inde est qd tõmotħm uidea matre. ⁊ greto patre
natum circuntidit apłs ⁊ ip̃e morem hl custo
Circuincisio eni. ⁊ c̾etera insti. legalia ita natis
⁊ institutis non erant noxia. licet iam ñ ẽẽnt¬
sig̃candis futuris neccria. magis noxiũ erat ea
qͣt noxia phibere ĩ his hom̃ĩb usq ad quo dura¬
re debuerunt. Gentules no ex diu̾so neluti parie
ad eundem lapidem angularẽ uenientes ñerãt
erant ultro uellent sicuttymotheus ꝯferre ꝗ¬
gauentiam. ñ erant phibendi. S si in his cõfi¬
debant. erant ꝑditi: Sio ⁊ iudei. Unde est iltõ apo
butq ĩuenerat illa tenere ne uideantur ĩpbata
pocius quam t̾minata. gentib u̾o ñ sunt impo¬
tun deserendo erant sepelienda. ñ ut sacrilegia

Expanded text:
beant perdurare. Illa enim quae significationis causa praecepta sunt, quae gratiae revelatione latius innotescente necesse fuerat aboleri, justificare neminem poterant: non ideo tamen fuerant tanquam diabolica gentium Inde est quod Timotheum Judaea matre et Graeco patre natum circumcidit Apostolus, et ipse morem hujusmoCircumcisio enim et caetera legalia ita natis et institutis non erant noxia, licet jam significandis futuris necessaria non essent, magis noxium erat ea quasi noxia prohibere in his hominibus, usque ad quos durare debuerant. Gentiles vero ex diverso veluti pariete ad eumdem lapidem angularem venientes, non eraerant ultro vellent sicut Timotheus conferre congruentiam, non erant prohibendi; sed si in his confidebant, erant perditi sicut et Judaei. Unde est illud Aposbutos invenerat, illa tenere, ne videantur improbata potius quam terminata. Gentibus vero non sunt impotim deserendo erant sepelienda, non ut sacrilegia
Abbreviated transcription (Latin):
bito omĩa legalia debr¬
suam: sic circuncisio
suam exigit i̾tificatõ¬
nẽ. hoc id̾o are uł terro¬
re ĩnumerabilium ob¬
seruationũ que ĩlege
scripte sunt. ne om̃s

Expanded text:
bito omnia legalia debsuam, sic circumcisio suam exigit justificanem. Hoc ideo ait, ut vel terrore tam innumerabilium obervationum quae in lege scriptae sunt, ne omnes
Abbreviated transcription (Latin):
Qtate ergo. qd̃ lex de¬
tur. ne se iugo legis ue¬
lurt subitere. ⁊ terret
perituli cõminatione
stis. ergo state .i. fir¬
saltem cirrumtisione. qr ecce ego paulus qui
sum nocte aucoritatis dico uobie qm̃ si circ̃¬
t dictum est hoc qui id̾o uolebant cirtumcioi. ꝙ
aliter se putabant inxp̃o saluari ñ posse. hoc eĩ
arguit: qui se ĩlege ustifitar credebant. nõn

Expanded text:
tate. Ergo quod lex detur ne se jugo legis velint subjicere, et terret periculi comminatione.stis, ergo state, in firsaltem circumcisione, quia ecce ego Paulus, qui sum notae auctoritatis, dico vobis: Quoniam si circut. Daliter putabant in Christo se salvari non posse. Hoc enim los igitur arguit qui se in lege justificari credebant, non
Abbreviated transcription (Latin):
dilectio dei in hiis exsuscitatur memoria bono¬
rum patrum quoꝵ p̾rogatiua płima a deo
bñficia ꝑceperunt. electi ergo sunt dilecti pp̃
pr̃es quib hec ꝓmissa sunt. s Ecce ostensum ẽ
in hiis u̾bis predictis quare pars uideoꝵ exce¬
dicendo immici ⁊ dilecti quia una gens erati
õium illoꝵ. alii tam̃ sund inimici dei. ⁊ alii

Expanded text:
dilectio Dei in his exuscitatur memoria bonorum patrum, quorum praerogativa plurima a Deo beneficia perceperunt. Electi ergo sunt dilecti propter patres, quibus haec promissa sunt. Ecce ostensum est in his verbis praedictis, quare pars Judaeorum excdicendo, inimici et dilecti, quia una gens erat omnium illorum; alii tamen sunt inimici Dei, alii
Abbreviated transcription (Latin):
turam sꝑauit sobolẽ
nec tam̃ hũit. modo¬
ꝯtrarium illi sꝑauit
ex dei potentia. que¬
spes est gre. credidit
dico: ut ita fieret pr
multaꝵ gentumi:
ꝑ fidem. ⁊ tamample

Expanded text:
turam speravit, sobolem nec tamen habuit; modotrarium illi spei spex Dei potentia, qupes est gratiae. Credidit, dico, ut ita, fieret, multarum gentium. Per fidem ita imple
Abbreviated transcription (Latin):
su quodãmodo reuiuiscat. ⁊ ĩ regnũ ꝓpͥum dña¬
tionẽq reuocetur. ñ regnet dito it̾a ut obedia¬
tis ꝯsentiendo ⁊ oꝑando ⁊cupiscentiis eius ⁊ si
cupitis ex infirmitate. si enĩ ⁊senseri

Expanded text:
su quodammodo reviviscat, et in regnum proprium dominationemque revocetur. Non regnet, dico, ita ut obediatis consentiendo et operando, concupiscentiis ejus, etsi cupitis ex infirmitate. Augustinus Si
Abbreviated transcription (Latin):
ta est ergo ⁊̃ mors corporis qͣm precessit mors aĩe.
lens. hac coacta est deserere corpus nolens. ac si il¬
li diceretur. recessisti ab eo quẽ diligere debiisti
recede a deo quẽ dilexisti. quis enĩ uult mori. ꝓrsꝰ
nemo. ⁊ ita nemo ut petro diceretur. alius t cin¬
get ⁊ ducet quo tu non uis. Si nulla ẽet mortiᷤ¬

Expanded text:
ta est ergo et mors corporis, quam praecessit mors animaeta est ergo et mors corporis, quam praecessit mors animaelens, hac coacta est deserere corpus nolens. Ac si illi diceretur: recessisti ab eo quem diligere debuisti, recede ab eo quod dilexisti. Quis enim vult mori prorsus? Nemo, et ita nemo ut Petro diceretur: Alius te cinget, et ducet quo tu non vis . Si nulla esset morti
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝯtristemini. s addidit sicut ⁊ ceteri qui spem
non hñt .s. resurrectionis. Neccẽ est enim ut con¬
tristeris. sedut ⁊tristaris ⁊ soletur te spes. Nam
idõ ⁊ dormientes eo appellat scripture ꝯsuctudo:
ueracissima. ut cũ dormientes audimus eiugila¬
turo minime desꝑemus. Est ergo de mortuis eis
acced̾e̾t nisi ex culpa p̾cedenti. hinc gͥ neccẽ est ut¬
tristes simus qñ nos morientes deserunt quos a¬
mamus. quia ⁊ si nouimus eo non ĩ eternum
relinq̃re nos mansuros. sed aliqnͣtulum p̾cedere se¬
tib necc̃itate amrtendi. s cũ spe recipiendi. inde
angunur. hinc ꝯsolamur. inde infirmitas affit̾
hinc fides reficit. inde dolet humana ꝯditio. huic
sanat diuina ꝓmissio. Nouere aũt pot̾ quom̃o
dñs flebat mortuũ. ꝯtinuo eo iubente uicturum.
ñ mortuũ fiebat ꝙ̃ ip̃e mox suscitauit. s mortẽ
qͣm homo peccando ⁊traxit. Si enĩ peccatum ñ p¬
cessisset: sine dubio mors secuta non fiuss. Secu¬

Expanded text:
ntristemini, sed addidit, sicut et caeteri qui spem non habent, id est resurrectionis. Necesse est enim ut contristeris, sed ubi contristaris, consoletur te spes; nam ideo et dormientes eos appellat Scripturae consuetudo verissima, ut cum dormientes audimus, evigilaturos minime desperemus. Est ergo de mortuis eis accideret, nisi ex culpa praecedenti. Hinc igitur nectristes simus quando nos moriendo deserunt quos amamus. Quia et si novimus eos non in aeternum relinqtibus necessitate amittendi, sed cum spe recipiendi. Inde angimur, hinc consolamur; inde infirmitas animum afficit, hinc fides reficit; inde dolet humana conditio, hinc sanat divina promissio. Movere autem potest quomodo Dominus flebat mortuum, continuo eo jubente victurum; non mortuum flebat quem ipse suscitavit, sed mortem quam homo peccando contraxit. Si enim peccatum non praecessisset, sine dubio mors non subsecuta fuisset. Secu
Abbreviated transcription (Latin):
q̃i ideo opus est agend̾
non ociandũ. quia ⁊
honestum est. ⁊ quasi
lux ad uifideles. ⁊ non
desid̾abitis remalteriꝰ
ne duin rogetis uel

Expanded text:
 Ideo opus est agendum non otiandum, quia et honestum est, et quasi lux ad infideles. Et non desiderabitis rem alterius, nedum rogetis vel
Abbreviated transcription (Latin):
quia non fecit illud ꝓ quo mors infligrtur .i.
pectatum. Non enim d̾o auctore fit homo det̾i.¬
or. sed uoluntatis uituum est quo hõ est det̾ior
qd̾ uicium longe est a dei uoluntate. d̾o autem
auctore cum dicitur. d̾o colente dicitur. Sequi

Expanded text:
quia non fecit illud pro quo mors infligitur, id est quia non fecit illud pro quo mors infligitur, id est peccatum. Non enim Deo auctore fit homo deterior, sed vitium voluntatis est quo homo est deterior, quod vitium longe est a Dei voluntate. Deo autem auctore cum dicitur, Deo volente dicitur. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ qua non erat pecca¬
tum. s similitudo¬
le semel moriendo similitudim pectati mor¬
dius p̾dicatur rta quicũq fu̾it in illo bap¬
tizatus eidem rei cuiꝰ illa fsit similitudo mo¬
biati .i. pecc̃o ⁊ uiuat. a lauacro renascendo
ad decrepitum senem. sicit nullus ꝓhibendꝰ¬
est a bap̃mo.⁊ta nullus est qui peccato ñ mo¬
riatur in bap̃mo. s pariuili tm̃ originali. ma¬
iores u̾o ⁊̃ actualib que originali addiderunt
cit. s homo manib ⁊ u̾bis accersiuit. attende
qd̾ hic ⁊ alibi augustinus dicit. deũ mortẽ nõ
fetisse. idem tam̃ alibi tra dicit. uidend̾ est ne
qui ⁊ õium que sunt auctor est. qr inqͣntum
sunt: in tm̃ bona sunt. ⁊ ne inde putetur. nõ
ab illo ẽe pena maloꝵ. que itiq malum ẽ his
qui puniuntur. s hoc ita dixi. quẽadinodũ di¬
ctum est. d̾ mortẽ non fecit. cũ alibi scriptum
ut mali puniantur. ⁊ itiq bonum ẽ. om̃e qd̾
uistum est. Sic ergo dicitur d̾ ñ fecisse mortẽ

Expanded text:
in qua non erat peccatum, sed similitule semel moriendo similitudini peccati mortuus praedicatur, ita quicunque in illo fuerit baptizatus eidem rei cujus fuerit illa similitudo, moriatur, id est peccato, et vivat a lavacro renascendo,ad decrepitum senem, sicut nullus est prohibendus a baptismo, ita nullus est qui peccato non moriatur in baptismo, sed parvuli tantum originali, majores vero etiam actualibus quae originali addiderunt. cit, sed homo manibus et verbis accersivit. Attende quod hic et alibi Augustinus Deum mortem dicit non fecisse. Idem tamen alibi ita dicit: Videndum est nequi et omnium quae sunt auctor est, quia in quantum sunt, in tantum bona sunt; et ne tamen inde putetur non ab illo esse poena malorum, quae utique malum est his qui puniuntur. Sed hoc ita dixi, quemadmodum dictum est: Deus mortem non fecit ; cum alibi scriptum ut mali puniantur, et utique bonum est omne quod justum est. Sic ergo dicitur Deus non fecisse mortem,