comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
futunem i Non quia mors bonum aliquod facta est quȩ
ante a malum fuit: sed tantum ds̃ fidei prestrat gretia
ut mors quã uite constat esse contraeriã a instrimanũ
uos mou& curmostem homines pa ubeequat¬
tiantur quorum ꝑgratiam baptis mireatus absolui¬
tur : adtendiniꝰ : Quienim haeedicunt: solent argutis
propositionibus dicere : Mors quaȩ in primum hominem

Expanded text:
futuram. Non quia mors bonum aliquod facta est, quae futuram. Non quia mors bonum aliquod facta est, quae antea malum fuit, sed tantam Deus fidei praestitit gratiam, ut mors, quam constat esse vitae contrariam, instrumentum uos movet, cur mortem homines patiantur, quorum per gratiam baptismi reatus absolvitur, intendant. Qui enim haec dicunt, solent argutis propositionibus dicere: Mors quae in primum hominem
Abbreviated transcription (Latin):
quid ei obest si ad modicum dure moriantur : estenim
fostasse nonnum quam eorum culpalic& minima : ques
in eadem debeat moste rese cari: Nam uirdĩ contrae s¬
mariam missus quia ꝑ moboe dientiam initine re
comedit: hunc leo in eodem itinere occidit: Sed
statim illic scriptum est : quia stetit leo iuxta asino
& non co medit decadauere: Ex quare ostenditur q¬
pec eatum inoboedientiae in ipsa fueret moste laxi
Quia isdem leo quem uiuentem pr& sumpsit occides
contigere non pre sumpsit occisum. Quienim occidi
di ausum habuit: decadauere occisi comedendi lice¬
tiã non accepit: Vnde ita esse credendum est. qđ
plerimque deculpis minimis ipse solus pauor egra¬
entes iustorim purg& animas: Nam in ipso exitu
dam autẽ electi infine suo purgantur a leuibus quibus¬
dam peccatis: quidam uero inipso suo fine hila rescunc
aeternorum contem platione bonosum UIII
Abanis bona : quia ꝑ eam transitur adminostalita to

Expanded text:
quid eis obest, si ad modicum dure moriuntur? est enim quid eis obest, si ad modicum dure moriuntur? est enim nonnunquam fortasse eorum culpa, licet minima, quae in eadem debeat morte resecari. Nam vir Dei contra Samariam missus, quia per inobedientiam in itinere comedit, hunc leo in eodem itinere occidit. Sed statim illic scriptum est, quia stetit leo juxta asinum, et non comedit de cadapeccatum inobedientiae in ipsa fuerit morte laxatum, quia idem leo, quem viventem praesumpsit occidere, contingere non praesumpsit occisum. di ausum habuit, de cadavere occisi comedendi licentiam non accepit . » Unde ita esse credendum est, quod plerumque de culpis minimis ipse solus pavor egredientes justorum animas purget. Nam in ipso exitu dam autem electi in fine suo purgantur a quibusdam levibus peccatis; quidam vero in ipso suo fine hilarescunt, aeternorum contemplatione bonorum. CAPUbonis bona; quia per eam pertransitur ad immortalitatem
Abbreviated transcription (Latin):
uod attin& ad corporis mortem id est sopartetio¬
nem animae acor pore : cum eam patiuntur qui
morientes appellantur: nullibona est Hab&enim
asperum sensum & contrae naturtem uis ipsa qua utnii¬
q diuellitur. quod fue yaet inuiuente coniunctum at¬
qi consertum quam diumortetur: donec omnis necetur
& adimatur sensus q ex ipso mertet animae carnisq
amplexus quando tantam molestiã nonnunquã unus
Quic quid illudest inmorientibus quod cumgre uisensi
adimit sensum : piefideliterq toleptende aug& me¬
ritum patientiae non aufest uocabulum poene : Iti cun
ex hominis primi perpetua ꝓpagine ꝓcul dubio sit morse¬
dipascentes tamen si prop ietate iustitia que pendatur
sit gloria renascentis: Etcum sit mors peccat retribun
aliquando inpetrtet ut nihil retribuatur peccato
Item ex hoc beatus gregorius dixit Scriptum est Ius¬
tus quacumque moste preuentus fuerit: anima eius in
frigerio erit. Electi ergo qui ad ꝑpetuam uitam tendu

Expanded text:
Quod attinet ad corporis mortem, id est, separationem animae a corpore, cum eam patiuntur qui morientes appellantur, nulli bona est. Habet enim asperum sensum, et contra naturam vis ipsa, qua utrumque divellitur quod fuerat in vivente conjunctum atque consertum, tandiu moratur, donec omnis necetur et adimatur sensus, qui ex ipso inerat animae carnisque complexu; quando tantam molestiam nonnunquam unus Quidquid illud est in morientibus, quod cum gravi sensu adimit sensum, pie fideliterque toleratum, auget meritum patientiae, non aufert vocabulum poenae. Ita cum ex hominis primi perpetuata propagine proculdubio sit mors poena nascentis, tamen si pro pietate justitiaque perpendatur, fit gloria renascentis. Et cum sit mors peccati retributio, aliquando impetrat, ut nihil retribuatur peccato. Ita ex hoc beatus Gregorius dicit: « Scriptum est: Justus qua morte praeventus fuerit, anima ejus in refrigerio erit . Electi ergo qui ad perpetuam vitam tendunt,
Abbreviated transcription (Latin):
cutione praecepti uitalis. ꝓbatus oboe diens. sic fier&
in morta lis. ut moriultre non poss& si aut praeuari¬
catione eius inoboediens de prehensus. sic inciper&
esse mostalis : ut mostem uitare non poss&. Haecmi¬
hiuidetur causa quia primus homo preceptum ac¬
cepit: & iusta esse poena. quae peccanti merito suae prae
nis appellata: Namcum primus humani generis
parens lignum uetitum ꝑ inoboedientiam contigit: ꝑ
mor sum mostem incurrit: unde &amorsu mors ipsa

Expanded text:
cutione praecepti vitalis probatus obediens, sic fieret immortalis, ut mori ultra non posset; aut praevaricatione ejus deprehensus inobediens, sic inciperet esse mortalis, ut mortem vitare non posset. Haec mihi videtur causa, qua primus homo praeceptum accepit: et justa poena esse, quae peccanti merito suae praevnis appellata. Nam cum primus humani generis parens lignum vetitum per inobedientiam contigit, per morsum mortem incurrit . Unde et a morsu mors ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
conditus homo ut ꝑfunctũs oboedentiae muner
quic quid eorum ex stirpe ess& exostum: eadem poe¬
na teneretur obnoxium: Nonenim aliudex his: qui
quod ipsi fuepani nasceretur : Pro magnitudine
quippe illius naturarim dam natio mutauit impeius
ut quod poenaliter praecessit inpeccantib hominib:
primis etiam nature liter sequeretur in nas centi

Expanded text:
conditus est homo, ut perfunctus obedientiae munere, conditus est homo, ut perfunctus obedientiae munere, quidquid ex eorum stirpe esset exona teneretur obnoxium. Non enim aliud ex eis, quam quod ipsi fuerant, nasceretur. Pro magnitudine quippe culpae illius naturam damnatio mutauit in peius, ut, quod poenaliter praecessit in peccantibus hominibus primis, etiam naturaliter sequeretur in nascenti
Abbreviated transcription (Latin):
Seccato primi hominis actum est ut mors inmun¬
dum intrer& paulus a postolus doc& : Per unũ
hominem ait. peccatum introxuit inmur dum &
epeccatum mors. &ita momnes homines mors ꝑ¬
tran siuit : in quo omnes peccauerunt
ors in bominib depeccati propagtne uenit:
nionenim eodem modo quo angelos condiderit
s. itac& lomines condidisse credendus est ut etã¬
sipec cas sent moriomnino non possent sed itaest¬
Rius homo ea naturȩ qualitate creatus est
ut in mostalitatis ac mostis ammodum capax: nec se
imortalis fuerit ut etiam sipecca r& mori non pos¬
s&ꝰ necita mortalis ut sinoluis s& peccare: mosti
subcum ber&: Ar bitrii quoque libestate donatus
aut miserꝰ qui cum potuis s& uita repeccatum ÷ non al¬
qua necessitate. sed propria uoluntate peccass&.
Et quia nec recte factum nec peccatum dicipotest
sine alicuius custodia ueldissertione praecept: inp¬
radiso prȩceptum consatutus accepit ut qui pos se
non mori & posse mori habuit innatura. aut exs

Expanded text:
eccato primi hominis actum esse, ut mors in mundum intraret, Paulus apostolus docet: Per unum hominem, ait, pecpeccatum mors et ita in omnes homines pertransiuit, in quo omnes peccaueruntors in hominibus de peccati propagine venit. Non enim eodem modo, quo angelos condiderat Deus, ita et homines condidisse credendus est; ut etpeccassent, mori omnino non possent. Sed itarimus homo ea naturae qualitate creatus est, ut immortalitatis et mortis admodum capax, nec sic immortalis fieret, ut etiamsi peccaret, mori non posset; nec ita mortalis, ut si noluisset peccare, morti succumberet. Arbitrii quoque libertate donatus aut miser, qui cum potuisset peccatum vitare, non aliqua necessitate, sed propria voluntate peccasset. Et quia nec recte factum, nec peccatum dici potest sine alicujus custodia vel desertione praecepti, in paradiso praeceptum constitutus accepit, ut qui posse non mori, et posse mori habuit in natura, aut exs
Abbreviated transcription (Latin):
ro infuturo posse laxari: uodenim deuno nega¬
ture consequens intellectus pat& quia dequib¬
dam conaeditur:ed tamen ut predixi: hoc deraruis
minimisq: peccatis fieriposse credendum est:
icut est adsiduus otiosus sermo in mode ratus risus
uel peccatum curȩ pei familiaris. quae ux sine culpa uel
ab ipsis agitur quicilpam qualiter declinar debean
sciunt. a ut minon grcuibus rebus error ggnorentia:
quaȩcuneta etiam post mostem greuoꝵ si adhuc in hac
uita positis minime fuerin polaxata am&cum pau¬
lusdicat xp̃m esse funda mentum atque sub iungat
Siquis suꝑ edificauerit suꝑhoc fundamentum. aurum
argentum lapides pretiosos ligna faenum stipula
unius cuiusque opus quole sit ignis ꝓbabit: icuius

Expanded text:
ro in futuro posse laxari. Quod enim de uno negaro in futuro posse laxari. Quod enim de uno negatur, consequens intellectus patet, quia de quibusdam 444 conceditur. Sed tamen, ut praedixi, hoc de parvis minimisque peccatis fieri posse credendum est, sicut est assiduus otiosus sermo, immoderatus risus, vel peccatum curae rei familiaris, quae vix sine culpa vel ab ipsis agitur, qui culpam qualiter declinare debeant sciunt; aut in non gravibus rebus error ignorantiae, quae cuncta etiam post mortem gravant, si adhuc in hac vita positis minime fuerint relaxata. Nam cum Paulus dicat Christum esse fundamentum, atque subjungat: Si quis superaedificaverit super hoc fundamentum, aurum, argentum, lapides pretiosos, ligna, fenum, stipulam; uniuscujusque opus quale sit, ignis probabit; si
Abbreviated transcription (Latin):
ae qualiter sentiun: quia alius plus xstuat atque
alius minus: Ita illic inuno igne. non unus est modus
incenduuia quod hic diuersitas corporim. hoc
illic agit diuersitas peccato sumq &ignem non dissi¬
milem habeani: & tamen eos dem singulos dissimili
tractatorum cognouimus sententus difinitum:
Inter quos augustinus egregius doctor. lic& eum in
hac uita fidelibus accidese posse testitur ATamen&
esse futurum: Contestans quodidem ipse ignis pur¬
gatorius quinunc aquibus dam contem pnitur&
paruus putatur: multo graeuior existat quam que¬
quid potest homo P in hac uita regorius quoque
de hoc purga torio igne. sic dicit roquibus damle¬
uibus culpis esse ante iudicium purgatorius gnis ere
dendus est: proeo quod ueritasdicit quia siquis in
scm spm blas femiam dixerit. neque in hoc saculo p¬
mitetur ei  neque infuturo nqua sententia datur
intellegi quasdam culpas i haocseculo: quas damue¬

Expanded text:
aequaliter sentiunt, quia alius plus aestuat, alius aequaliter sentiunt, quia alius plus aestuat, alius vero minus ; ita illic in uno igne non unus est modus incendii, quia quod hic diversitas corporum, hoc agit illic diversitas peccatorum, ut et ignem non dissimilem habeant, et tamen eosdem singulos dissimilittractatorum cognovimus sententiis evidenter definitum. Inter quos Augustinus doctor egregius, licet eum in hac vita fidelibus accidere posse testetur, tamen et esse futurum, contestans quod ignis ille purgatorius, qui nunc a quibusdam contemnitur et parvus putatur, multo gravior existat, quam quidquid homo potest pati in hac vita . Gregorius quoque de hoc purgatorio igne sic dicit: « Pro quibusdam levibus culpis ante judicium purgatorius ignis esse credendus est pro eo quod Veritas disancto Spiritu blasphemiam dixerit, neque in hoc saeculo remittetur ei, neque in futuro . In qua sententia datur intelligi quasdam culpas in hoc saeculo, quasdam ve
Abbreviated transcription (Latin):
gnem nanque eo ipso patitur quo uid&: & quia cum cre¬
marise aspicit crematur icquefit ut rescorpora
incorpoream exurat: dum exigne uisibili ardor acdo¬
lor inuisibilis trahitur ⁊ ut ꝑignem corporeũ mens in¬
corporea etiam corporoa flimmna qucieturq̃. uamuis
oulgere dictis euuangelicis possimus quia incendium
uamina non solum uidendo: sed etia experiendo patiatur
eritatis & enim uoce diues mostuus in infernum di¬
citur sepultus: cuius anima quia migne teneatur in¬
um ut intinguat extremum digra sui inaqua: ut
refriger& linguam meam  quia crucior in hac flamina
umergo peccatorem diuitem. damnatum ueritas
inignibus ꝑ hib& quis nam sapiens. reproborum ani¬
mas teneri ignibus neg&:
A sed non uno modo omnes cruciat peccato res
nius cuius que &enim quantum exigit culpa: tantum illa
sentietur & poena amsicut in hoc mundo subuno sole¬
multi consistunt nec tamen eiusdem solis ardorem

Expanded text:
Ignem namque eo ipso patitur quo videt: et quia concreIgnem namque eo ipso patitur quo videt: et quia concremari se aspicit, crematur. Sicque fit ut res incorporea incorpoream exurat, dum ex igne visibili ardor ac dolor invisibilis trahitur: ut per ignem corporeum mens incorporea, etiam incorporea flamma crucietur. Quamvis colligere dictis evangelicis possumus: quia incendium animarum non solum videndo, sed etiam experiendo patitur. Veritatis etenim voce, dives mortuus in inferno dicitur sepultus. Cujus anima quia in igne teneatur, inremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam; quia crucior in hac flamma . Dum ergo peccatorem divitem damnatum in ignibus perhibet, quisnam sapiens reproborum animas teneri ignibus neget? sed non uno modo omnes cruciat peccatores. Uniuscujusque enim quantum exigit culpa, tantum illic sentietur et poenae. Nam sicut in hoc mundo multi sub uno sole consistunt, nec tamen ejusdem solis ardorem
Abbreviated transcription (Latin):
presentes esse addñm : propterqua etiam contendi¬
mus siue absentes siue presentes placerilliꝯ omio¬
paetionem scilic& animae quae in haccar ne est pergri
eius que ab hac carne separationem atque disces sum
prȩsentiam esse achxp̃m tota credulitate confidens
Neanima humana qđ corporis similitudinem hale¬
at. ista est doctoris egrgii sententia augustini
itenim fiteri animam habere posse similia ur
corporis & corporodium omnino membrosun
quis quis negat: potest negare animã esse qu& inson¬
nis uid& uelambu lare uel sedere quel huc adilluc
gressu aut etiam uolatu ferri: qđ sine quadamis
lcudinem etiam apud inseros egerit. noncor popelem
sed corpori similem: Itaetiam in locis uidetur esse non
corporaelibus sedcor portelium similibus ꝯ siue in requie
siue indoloribus
Qiuiuentes homines. incorporeo sputenentur incorpore
Ocur non pot mostem cum in cor poreussit sp̃s. etia
mus: ut in tormento ignissit uidendo atque sentiendo¬

Expanded text:
Propter quod etiam contendimus, sive absentes, sive praesentes placere illi ; commorationem scilicet animae, quae in hac carne est, peregrie pronuntians; ejusque ab hac carne separationem atque discessum, praesentiam esse ad Christum tota credulitate confidensanima humana, quod similitudinem corporis habeat, ista est sententia egregii doctoris Augustini. Ait enim: « Profiteor animam habecorporis et corporalium omnino membrorum quisquis negat potest negare animam esse, quae in somnis uidet uel ambulare se uel sedere uel hac atque iliac gressu aut etiam uolatu ferri ac referri, quod silitudinem etiam apud inferos gerit non corporalem, sed corpori similem, ita etiam in locis uidetur esse non corporalibus, sed corporalium similibus sine in requie siue in doloribusviventis hominis incorporeus spiritus tenetur in corpore, cur non post mortem, cum incorporeus sit spiritus, mus, ut in tormento ignis sit
Abbreviated transcription (Latin):
delium innibilum eas resolui posthuius commoratio¬
nis excessum c sed uiuacius subsistere : dique laudib: in
tentius inherere onne ultra omnis ineptiae non
dicam fatuitatem sed itaniam .e. uelleuiter suspia¬
ri illam pretiosiorem hominis portionem. inquaetiam
iniagodi secundum beatum apostolum ac similitudo
consistit depositaacquare tunditur in prosenqi
sarcina corporeli insensibilem fieri . squa ominem rac
tionis uim inse continens. &iam mutam atque insen
sibilem materiam carnis pasticipatione sui facit esse
sensibilemumutque consequens sit. & hoc necionis.
ipsius orcbo contineat ut exuta mens ista ernab qua
nunc ebetatur pingusdine intellectua les uirutes
as imelius repar& ⁊ & puriores eas ae subtiliors o¬
piat pocius quam amittit: ntantum autem hocqued
dicimus beatus apostolus uerumesse cognoscit: itt eni
opt& ab haccarne discedere Sut se pasictione eius ennus

Expanded text:
delium in nihilum eas resolui post huius commoratiodelium in nihilum eas resolui post huius commorationis excessum, sed uiuacius subsistere deique laudibus intentius inhaerere . . . Nonne ultra omnes ineptias, non dico fatuitatem, sed insaniam esse, vel leviter suspicari, illam pretiosiorem hominis portionem, in qua etiam imago Dei, secundum beatum Apostolum, ac similitudo consistit , deposita hac qua retunditur in praesenti sarcina corporali, insensibilem fieri, quae omnem vim rationis in se continens, etiam ipsam mutam atque insensibilem materiam carnis participatione sui facit esse sensibilem, cum utique consequens sit et hoc rationis ipsius ordo contineat, ut exuta mens ista carnali qua nunc hebetatur pinguedine intellectuales uirtutes suas in melius reparet et puriores eas ac subtiliores recipiat potius quam amittat. in tantum autem hoc quod dicimus beatus apostolus uerum esse cognoscit, ut etiam optet ab hac carne discedere, ut separatione eius enixius
Abbreviated transcription (Latin):
ulla ꝑmutatione retinebit  nec exabtata ad
supplicium ꝓruat: nec mersa. xternis supplicus
ultrx adsemedium ereptionis ascendat
ncassiam uoluminibus legimus. quod nonsinc otios ae
post separtetionem huius corporis animaenilulq
sentiant: cum diues ille in inserno cruciarise inflamina
adlatarim pauperem clamat: & illud quod decnice dñs
alla tronem dixit: hodie mecumeris in pãdiso đ
illi nequaquam dns ꝓmisis s& sieius animam noss&
postse paretionẽ carnis uel priuandam sensu uel in
nihilum resoluendam onenim caro eius in parediso
sed anima eret ingres sure cumxp̃o. uibus dictis
ut idem doctor enuntiat. manifeste ꝓbatur aninias
de func torim: non solum suis sensib: non priuari: sed¬
ne istis quidem affectib:. id est spe atq tristitia gau¬
dio acmetu carere ꝯ & exeis qua sibi in illo generali exa¬
mine reseruantur: quid dameas iam incipere prae¬
gustaren ec secundum opinionem quorundam infi¬

Expanded text:
ulla permutatione retinebit, ut nec exaltata ad ulla permutatione retinebit, ut nec exaltata ad supplicium proruat, nec mersa aeternis suppliciis, ultra ad remedium ereptionis ascendatCassiani voluminibus legimus quod non sint otiosae post separationem hujus corporis animae, neque nihil sentiant, cum dives ille in inferno cruciari se in flamma ad Lazarum pauperem clamet : et illud quod de cruce Dominus ad latronem dixit: Hodie mecum eris in paradiso . Quod illi nequaquam Dominus promisisset, si ejus animam nosset post separationem carnis vel privandam sensu, vel in nihilum resolvendam. Non enim caro ejus in paradiso, sed anima erat ingressura cum Christo. Quibus dictis, ut idem doctor ait, manifeste probatur animas defunctorum non solum suis sensibne istis quidem affectibus, id est spe atque tristitia, gaudio ac metu carere, et ei eis quae sibi in illo generali examine reseruantur quiddam eas iam incipere praegustare, nec secundum opinionem quorundam infi
Abbreviated transcription (Latin):
quid opussit spiritibus de functorm corporae sua inre¬
surrectione reciperer si potest eis etiam sine corporib
sum mailla beatitudo preberi difficilior quidem ques¬
tio est: quam ut ꝑfecte possit hoc sernione siniri
mortis aperir&: amutique eos post ꝑactam iustitaa.
& si tren quillatamen inferniloca tenebanc ⁊ postmedu¬
toris autem aduentum in hoc mnundo uenientis ut ba¬
tus ait gregorius ad rgnum ducimur moxut deor¬
pore eximust illud sine more ꝑcipimus. quodan¬
tiqui patres cum magna ꝑcipere dilatione meruenus¬
iesse scõrum animas incxlo ad testatione sacrielo qo
credimus oport& ut & iniquorim animas: ihi¬
ferno ꝑ omnia esse credamus uia ex retributior
electos beantudo laetificat: ita credi necesse est ꝗd
adie exitus sui ignis reprobos exurat
loco ceciderit: siue ad austrum siue adaquilonemab
erit cilie& quia cum humani casus tem poro siui
scs seumalignus sp̃s. egredientem animam a daus¬
tue carnis acceperii &: inxe ternum secum sine

Expanded text:
quid opus sit spiritibus defunctorum corpora sua in resurrectione recipere, si potest eis etiam sine corporibus summa illa beatitudo praeberi; difficilior quidem quaestio est, quam ut perfecte possit hoc sermone finirimorte aperiret. Nam utique eos post peractam justitiam, etsi tranquilla, tamen inferni claustra tenebant. Post mediatoris autem adventum in hoc mundo viventes, ut ait beatus Gregorius, ad regnum ducimur mox ut de corpore eximus, et illud sine mora percipimus, quod antiqui patres cum maxima percipere dilatione merueruesse sanctorum animas in coelo attestatione sacri eloquii credimus, oportet ut et iniquorum animas in inferno per omnia esse credamus. Quia ex retributione electos beatitudo laetificat, ita credi necesse est, quod a die exitus sui ignis reprobos exuratloco ceciderit, sive ad Austrum, sive ad Aquilonem, ibi erit , quia cum humani casus tempore, sive sanctus, sive malignus spiritus egredientem animam claustra carnis acceperit, in aeternum secum sine
Abbreviated transcription (Latin):
rumtamen ante iudicium illud seuerissimum nouissimum¬
q. patiuntur ⁊ non autem anes ueniunt in sempiternas
Iuto qđ sicit non omnes reprobi quimae terno igne
poenas. quae post illud iudicium sunt suture: qui post mor¬
tem sustinent tem pomelesam quibusdam quod inisto

Expanded text:
uerum tamen ante iudicium illud seuerissimum nouissimumuerum tamen ante iudicium illud seuerissimum nouissimumque patiuntur. Non autem omnes ueniunt in sempiternasPuto quod sicut non omnes reprobi qui in aeternum igpoenas, quae post illud ultimum judicium sunt futurae, qui post mortem sustinent temporales. Nam quibusdam quod in isto
Abbreviated transcription (Latin):
serit damnum patiatur y ꝓfecto non est ipse & ternus
illegnisnillum enim soli sinistri nouissima & ꝑpetia
damnatione mittentur : sste autem ignis dextros ꝓbat:
itum ab eis inuenerit esse constrctum non exuraet
it que cnisumatalias autem alner ⁊ idest ut quod suꝑ¬
situm. piȩcellenti caritate tenue riintiautem saluisi¬
nit: pfecto addexterem stabunc & cum aeteris audien
Lenite benedicti patris mei possidete paratum uobis
regnum onad sinistraem: ubierini illiqui salui non epine
xideo audiens hscedite ame maledicti inignemae ternũ
emo quippe abilloigne saluabitur: quia insupplicium a t̃¬
nũ illiomnes ibunc Nubi uermis eorim non morietur &
ignis corum non extinguetur:
fianu ses augustinus definitam ponens sententia ait.
os quidem in hac mostali uita esse quas dampoenas pur¬
gatorias confitemur: sed tem poreles penas alii in hac
utatantum: ali post mostem. aln &nunc & tunc

Expanded text:
serit, damnum patiatur: profecto non est ipsserit, damnum patiatur: profecto non est ipsille ignis. In illum enim soli sinistri novissima et perpetua damnatione mittentur, iste autem ignis solos dextros uper Christum fundamentum ab eis invenerit esse constructum, non exurat neque consumat; alios autem aliter, id est, ut quod supsitum praecellenti charitate tenuerunt. Si autem salvi fiunt, profecto ad dexteram stabunt, et cum caeteris audient: Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum . Non ad sinistram, ubi erunt qui salvandi non erunt, et ideo audient: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum . Nemo quippe ab illo igne salvabitur, quia in supplicium aeternum omnes illi ibunt, ubi vermis eorum non moritur, et ignis eorum non exstinguitur fiant, sanctus Augustinus definitam ponens sententiam ait: « Nos quidem in hac mortali vita poenas quasdam purgatorias esse confitemur; . . . sed temporales puita tantum, alii post mortem, alii et nunc et tunc,
Abbreviated transcription (Latin):
fiunter illum enim qui futuris est impus nulim ala¬
tor ait si autem ignemillum loco isto uoluerimus accipes
de quodñis dicit sinistris: discedite ame maledicti inign
xternum ut meis etiam istiesse credantur quiae disi¬
canꝰ supne fundamentum ligna fenum stipula eosqre
ex illo igne post tempus ꝓmalis meritis inꝑtitum lilera
bonimeritum fundamenti quid arbitrebiinur dex¬
tros quibus dicetur. Venite benedictipatrisnup
sid te paratum uobis regnum nisi quie difica uerns su
sundamentum auriꝰ argentum lapides pretiosus : ed
iillum ignem dequo dictum est sic tamen quasi ꝑigne
si hoc modo est intellegendus. utriq mittendisimi
dextriscilic& & sinistriloquippe igne iteriq ꝓlan¬
disuna de quodictimest diesenimꝰ decla peb quu
inigne reuelabitur: & unius cuiusq opus qualesit im¬
ꝓbabitiergo utrumq ꝓbabit ignis: ut sicuius op
manserit id est non fuerit igne consum prum qd
edificauit mercedem accipiat: sicuius autem opus ar¬

Expanded text:
Per illum enim qui futurus est impiis, nullus salvadoctor ait: Si autem ignem illum loco isto voluerimus accipere, de quo Dominus dicit sinistris: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, ut in eis etiam isti esse credantur, qui aedificant super fundamentum hoc ligna, fenum, stipulam, eosque ex illo igne post tempus pro malis meritis impertitum liberet boni operis fundamentum; quid arbitramur dextros, quibus dicetur: Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum , nisi eos qui aedificant super fundamentum hoc, aurum, argentum, lapides pretiosos? Sed in illum ignem de quo dictsi hoc modo est intelligendus, utrique mittendi sunt, et dextri scilicet et sinistri: illo quippe igne utrique probandi sunt, de quo dictum est: Dies enim declarabit, quia in igne revelabitur, et uniuscujusque opus quale sit ibabit. si ergo utrumque probabit ignis, ut, si cuius opus permanserit, id est non fuerit igne consumtum, quod superaedificauit, mercedem accipiat, si cuius autem opus ar
Abbreviated transcription (Latin):
cognitio maneat qutrum nos post mostem beatiuta reciput
anrapiamur exeuntes ecorpore ad tormenta amqua
& diabolus extrema uite nostrȩ suis laqueis innecte remi¬
tur: simipso exitu pis fraetrum p̃cibus & sedulis psal¬
modie officiis muniamur longe semꝑ ille repellitur
nec aud& se nociturim diuinis castris ingerere : ubia¬
dit nomendm̃ per ora concinentium fideliter resonar
frequentia liberctos:nde non est dubium quiacũ
pii fideles &ueris simixp̃iani ex hocsaeculo transeuna
si sedula & frequens fratrim adiuuarit oratio ⁊ non
eos audeat contingere malignorum spuum cruenta in¬
cursio i
sequianim magis sint uiuorim solatia quam subsidia
mortuonim: nontamen contemnenda & abicienda sin
corpore de functorim maxime que iustori adque fidel¬
um s quibus tamquam organis &uasis ad omnia bonao

Expanded text:
cognitio maneat, utrum nos post mortem beata vita recipiat, an rapiamur exeuntes de corpore ad tormenta? Nam quia et diabolus extrema vitae nostrae suis laqueis innectere nititur, si in ipso exitu piis fratrum precibus, et sedulis psalmodiae officiis muniamur, longe ille semper repellitur, nec audet se nociturum divinis castris ingerere, ubi audit nomen Domini per ora concinentium fideliter resonare. frequentia liberatos. Unde non est dubium, quia cum pii fideles et verissimi Christiani ex hoc saeculo transeunt, si sedula et frequens fratrum adjuverit oratio, non eos audeat contingere malignorum spirituum cruenta incursio. sequiarum, magis sint vivorum solatia, quam subsidia mortuorum; non tamen contemnenda nec abjicienda sunt corpora defunctorum, maximeque justorum atque fidelium, quibus tanquam organis et vasis ad omnia bona o
Abbreviated transcription (Latin):
paebilis : stani celsus & clarus as pectu: & quem ad sistentẽ
sibi uixposs& humanus aspectus ocuilis carualibus in¬
tueri : nisi quod talem uidere rm pote pet desxeculo re¬
ces sunis ad quẽ ille non sine quadam animi &uocis i¬
dignatione infremuit & dixit aticimecis. exi

Expanded text:
abilis, statu celsus et clarus aspectu, et quem assistentem sibi vix posset humanus aspectus oculis carnalibus intueri, nisi quod talem videre jam poterat de saeculo recessurus. Atque ille non sine quadam animi et vocis indignatione infremuit et dixit: « Pati timetis, exi
Abbreviated transcription (Latin):
secundum affectum: quonemoumquã carnem suã hodio
hab&: nde opost& ut qui potest ꝓcarne proximi curẽ¬
genet: cumille inde recesserit qui gerobat: tsi hae fa¬
ciunt quicarnis resurrectionem non credun quanto
magis debent facere quicredunt ⁊ ut corporimostuo.
pensum eius modi officium sit: &iam que dammodo eius¬
dem fidei testimonium:am& aontiquorum iustorim
funert officiosa pietate curatasun: ut ex equiae celebre¬
tes &i se pultura ꝓuisa : Ipsi quoq: cumuiuerent desepeli¬
endisE&iam trans ferendis suis corporib filiis
ruisse teste angelo commendatur. pse iuoq dñs die
tertio resurrectinis: religiosae mulieris bonum opus
predicataraedicandumq commendat: quo d ungu¬
entum preciosum suꝑ membra eius effuderit atque
hoc adeum sepeliendum fecerit: tliudabi liter com¬
memorantur ineuangelio: quicorpus eius decruce ac¬
ceptum diligenter atque honorifice tegendum. sepe¬
liendum que curarune: erumiste auctoritates non

Expanded text:
secundum affectum, quo nemo unquam carnem suam odio lto familiarius atque conjunctius, quam quaelibet indumengerat, cum ille inde recesserit qui gerebat. Et si haec faciunt qui carnis resurrectionem non credunt, quanto magis debent facere qui credunt, ut corpori mortuo, pensum hujusmodi officium sit etiam quodammodo ejusdem fidei testimonium. « Nam et antiquorum justorum funera, officiosa pietate curata sunt, et exsequiae celebratae, et sepultura provisa . Ipsi quoque dum viverent de sepeliendis, vel etiam transferendis suis corporibus mandavruisse, teste angelo, commendatur . Ipse quoque Dominus die tertia resurrecturus, religiosae mulieris opus bonum praedicat, praedicandumque commendat, quod unguentum pretiosum super membra ejus effuderit, atque hoc ad eum sepeliendum fecerit . Et laudabiliter commemorantur in Evangelio, qui corpus ejus de cruce acceptum, diligenter atque honorifice tegendum sepeliendumque curarunt . Verum istae auctoritates non
Abbreviated transcription (Latin):
umextrema debitifins inmin& hora orationos
deb& iuuare continua ienim adignota uellonge
posita h huius mundiloca traensire disponimus: modo
ose.manente adhuc conplexu corporis & anima inter
picognita seculi agimus  quam studiosius talia infine nos¬
tro agere debemus q cum adillam regionem trensitun

Expanded text:
um extrema debiti finis imminet hora, oratio nos debet juvare continua. Si enim ad ignota vel longe posita loca in hoc mundo transire disponimus, modo ose, manente adhuc complexu corporis et animae, inter cognita saeculi agimus, quanto studiosius in fine nostro facere debemus, cum ad illam regionem transitum
Abbreviated transcription (Latin):
suorum adhucmoste inminente tur bamnur. issum
intueantur  ne hoc ipso se putantes rerrobos⁊ peios
disperationis moste obsorbeantureuantum ia¬
que bonum: de pasticipatione chuinita tir eius ex ipa¬
tare & spepere debenius dcuius nos & ꝑturbano
tranquillat q & infirmitas sirmat : nam & beatus¬

Expanded text:
suorum adhuc morte imminente turbantur, ipsum suorum adhuc morte imminente turbantur, ipsum intueantur, ne hoc ipso se putantes reprobos, pejore desperationis morte sorbeantur. Quantum itaque bonum de participatione divinitatis ejus exspectare et sperare debemus, cujus nos et perturbatio tranquillat
Abbreviated transcription (Latin):
simaiopa desideria & uota pociore sunt seruire istic dia¬
bolo quam regnare cum xp̃o denique ut manifestius
diuinae prouidentia indicia clarescerent quod diis
praes cius futurorum suis consulat aduerem salutem
cumquidam decollegis & consacer dotib: nostris infir¬
initate defessus: & de ad propinquante moste sollicitus
commeatum sibi precapetur s adstitit deprecanti
& iam penemorient iuuenis honore & maiestae uene
non uultis: quid saciam uobis: incre pantis uoxest &n
infuturum
olent quidam dicere:umquid animus xp̃iani.¬
de b&etia moste mminente tur lari: quienim
haec dicunt : accipiunt congnium sibipes pon sum¬
ir mis simi quidem sunt xp̃ian siqui sunt: qui ne¬
qua quam moste muminente turluntur ednum¬
quid ep̃o sir miores ÷ quis hoc in sanissimus dixerii
quidest ergo qd ille turbatus est nisiquia infir
mus insuo corpore hoc est insia acdesia sua tisir¬
mitatis uolumtaria similitudine consolatus est .s ut siqu

Expanded text:
si maiora desideria et uota potiora sunt seruire istic diasi maiora desideria et uota potiora sunt seruire istic diabolo quam regnare cum Christo ? Denique ut manifestius diuinae prouidentiae indicia clareseerent quod Dominus praescius fucum quidam de collegis et consacerdotibus nostris, infirmitate defessus et de appropinquante jam morte sollicitus, commeatum sibi precaretur, adstitit deprecanti et jam pene morienti juvenis honore et majestate venenon uultis, quid faciam uobis?> increpantis uox et monin futurumolent quidam dicere: Nunquid animus Christiani etiam morte imminente debet turbari? Qui enim haec dicunt, accipiant congruum sibi responsum. Firmi quidem sunt Christiani, si qui sunt, qui nequaquam morte imminente turbantur: sed nunquid Christo firmiores? Quis hoc insanissimus dixerit? Quid est ergo quod ille turbatus est, nmos in suo corpore, hoc est in sua Ecclesia, suae infirmitatis voluntaria similitudine consolatus est? ut si qui
Abbreviated transcription (Latin):
at: hoc ꝓpositum mentis & fideixp̃s aspiciat ĩ ati¬
nis eis claritatis sue ampliora premia : quo rum ciris
se fuerina desideria maioste.
ehis praedct doctoris sententia: haecest. icitenim:
eminis se debemus uoluntatem nos non nostrxm
seddi faceredebere. secundum qͥdi nos chis cotidie iussit
orere:uam preposterum est quamque ꝑuersum¬
ut cumdi uoluntatẽ fieri postolemus ⁊ quando euocatios
& arcer sit de hoc mundods̃. non statim uoluntati: enus
imperio pareamus: bnitimur & peluctamur: & perui¬
cacium more seruorim ad conspectum dñi cum tristia
& merore ꝑducimur ̃xeuntes istinc necessitatis uin¬
culo non obsequio uoluntatis: & uolumus ab eo praemis:
caelestibus honoperi ⁊ adquem uenimus inuiti:uider¬
go oremus & petimus. ut adueniat regnum celoruim is
sicaptiuitas terrena dilectat: quid praecib frequenter
ite petis pogamus & poscimus ut adceler& dies regni

Expanded text:
eat, hoc propositum mentis et fidei Christus aspiciat, datueat, hoc propositum mentis et fidei Christus aspiciat, daturus eis claritatis suse fuerint desideria maiora.his praedicti doctoris sententia haec est. Dicit enim: « Meminisse debemus voluntatem nos non nostram, sed Dei facere debere, secundum quod nos Dominus quotidie jussit orare. Quam praeposterum est, quam ut cum Dei uoluntatem fieri postulemus, quando euocat nos et arcessit de hoc mundo Deus, non statim uoluntatis eius imperio pareamus! obnitimur et reluctamur et peruicacium more seruorum ad conspectum Domini cum tristitia et maerore perducimur exeuntes istinc necessitatis uinculo, non obsequio uoluntatis: et uolumus ab eo praemiis caelestibus honorari ad quem uenimus inuiti. quid ergo oramus et petimus ut adueniat regnum caelorum, si captiuitas terrena delectat? quid precibus frequenter iteratis rogamus et poscimus ut adceleret dies regni,
Abbreviated transcription (Latin):
gre constitutus proper& in patriam regredi is quis
non ad suos nauigare festinans: uentum pros perum
cupidius optar& qut uelo citer caros lice r& ampleen
patriam nostrtem parte disum conputemus: papentes
patri ardus habere iamcepimus uid non prope¬
pemus & currimus ⁊ut patriam nostraem uidere &
parentes salutare possimus: magnus illic carorum no¬
numepis expectat ꝯ parentum fratrim filiorum fre¬
quens nos & copiosa turba desideret : am de sua in¬
colomitate secura adhuc de nostra sa lute solliita
horim conspectum & conplexum uenire: quanta & il
& nobis in commune letitia est: qualis illic cxlestium
regnosum uoluptas. sine timor moriendu & cuma¬
ternitate uiuendi s quam summa & ꝑpetia felicitasi
illic a postolorim gloriosus chors: illic prophetapim
exultantium numeris  illic martrrum innumero¬
bilis populus:dhos auida cupiditate properemus un
tingat optemus. anccogitationem nostrem ds̃ uid¬

Expanded text:
gre constitutus properet in patriam regredi? gre constitutus properet in patriam regredi? non ad suos nauigare festinans uentum prosperum cupidius optet, ut uelociter caros liceat amplecti? patriam nos nostram paradisum conputamus, parentes patriarchas habere iam coepimus: quid non properamus et currimus, ut patriam nostram uidere, ut parentes salutare possimus? magnus illic nos carorum numerus expectat, parentum, fratrum, filiorum frequens nos et copiosa turba desiderat iam de sua incolumitate secura, adhuc de nostra salute sollicita. ad horum conspectum et conplexum uenire quanta et illis et nobis in commune laetitia est, qualis illic caelestium regnorum uoluptas sine timore moriendi et cum aeternitate uiuendi quam summa et perpetua felicitas! illic apostolorum gloriosus chorexsultantium numerus, illic martyrum innumerabilis populus. Ad hos avida cupiditate properemus, ut tingat, optemus. Hanc cogitationem nostram Deus vid
Abbreviated transcription (Latin):
multo magis deb& corruente iam mnundo & malorim
infestantium turbinib: obsesson quicernimus coe¬
pisse iam grauia & scimus inminere grauiora:
lucrum maximum conputemus. si istinc uelocius rece¬
damus:ihabitaculitui parietes uetustate nuta reni
tecta de suꝑ tremeren& domus iam fatigata. tam lassa
aedisiciis senectute labentibus rimã ꝑximam mina¬
retur q nonne omni celeritate migreres : sinaui¬
gante te turbida & procellosa tempestas flucgb
iuio lentius excitatis. praenuntia rec future naufr¬
gia quonne postum uelociter peterese mundis ecce
nutat &libitur & runam sui nonum senectut re¬
pum sedfine testatur & tunondo gratus agis:
nontibi gratularis ꝯ qui exitu maturiore subtractus
ruinis & naufragiis & plagis inminentibus exitaris
tem:mplectamur diem quiad signat singulos do¬
micilio suo : quinos istinc ereptos & liqueis secularib
ex solutos papae diso restituit & rogno: Quis non pore¬

Expanded text:
multo magis debet, corruente jam mundo, et malorum multo magis debet, corruente jam mundo, et malorum infestantium turbinibus obsesso: ut qui cernimus coepisse jam gravia, et scimus imminere graviora, lucrum maximum deputemus, si istinc velocius recedamus. Si in habitaculo tuo parietes vetustate nutarent, tecta desuper tremerent, domus jam fatigata, jam lassa, aedificiis senectute labentibus, ruinam proximam minaretur, nonne omni celeritate migrares? Si navigante te, turbida et procellosa tempestas, fluctibus violentius excitatis, pronuntiaret futura naufragia, nonne portum velociter peteres? Mundus ecce nutat et labitur, et ruinam sui non senectute rerum, sed fine testatur: et tu non Deo gratias agis? non tibi gratularis quod exitu maturiore subtractus, ruinis et naufragiis et plagis imminentibus exueris? » Item: « Amplectamur diem, qui assignat singulos domicilio suo: qui nos istinc ereptos, et laqueis saecularibus exutos, paradiso restituit et regno. Quis non pere
Abbreviated transcription (Latin):
trans gressusuis non admeliorae festin& inquis
non mutari & reformari adxp̃i speciem & adca¬
lestis graetiae dignitate citius exopt& Item uentu¬
rus ad xp̃i sedem & ad regnorum caelestium clarita¬
tem iugere non deb& & planger: sed potius sae¬
cundum pollicitationẽ dñi: sxcundum fidem ueri
in pfectione acsua trans latione gauderes tem ȩius est
inmundo diu uelle manere: quem mun dus oblect&ꝵ
quem seculum blandiens atque decipiens. in lecebris ter¬
rena coluptatis inuitat orro cm mundus oderit
xp̃ianum quid amas eũ quite oditꝰ & non magis se¬
omnem uoluntate disimus: auore mostalitatis excluso
inmostalitatem qua sequitur cogitemus: ocnos
ostendamus esse quae credimus ut nec carorim luge¬
amus exces sum ie cum acuersionis ꝓpriae dies uenerit:
incunc tanter & libenter addnm ipso uocante uenianius
uodcum semꝑ faciendum fuerit diseruis: nunc fieri

Expanded text:
transgressus. Quis non ad meliora festinet? Quis transgressus. Quis non ad meliora festinet? Quis non immutari et reformari ad Christi speciem, et ad coelestis gratiae dignitatem citius exoptet? » Item: « Venturus ad Christi sedem, et ad regnorum coelestium claritatem, lugere non debet et plangere, sed potius scundum pollicitationem Domini, secundum fidem veram, in sua profectione ac translatione gaudere . » Item: « Ejus est in mundo diu manere velle, quem mundus oblectat, quem saeculum blandiens atque decipiens, illecebris terrenae voluptatis invitat. Porro cum mundus oderit Christianum, quid amas eum qui te odit, et non magis seomnem voluntatem Dei simus: pavore mortalitatis excluso, immortalitatem, quae sequitur, cogitemus. Hoc nos ostendamus esse, quod credimus, ut nec charorum lugeamus excessum, et cum accersionis propriae dies venerit, incunctanter et libenter ad Dominum, ipso vocante, perveniamus. Quod cum semper faciendum fuerit Dei servis, nunc fieri
Abbreviated transcription (Latin):
di nonnosse hocestxpis etehend s nagistrum pecato
mncredulitatis offendere hoc est macdesia constititũ.
fidem indomo fidei non habere. uantum ꝓsit exin de
saeculo xp̃s ipse salutis atque utilitatis nostrae. magis¬
ter ostendit: quicum discipuli eius contrista rentur
quod seiam dicer& recessurum ÷ locutus est ad eos di¬
cens Nime dilexi setis gauderetis qm̃ uado ad patr̃
ocens & ostendens cum cari quos diligimus desxculo¬
exeunt: gaudendum potius quam dolendum.uius
reimemor beatus a postolus paulus : inepisto lasua po
teneri: iamnullis concupis centiis &uitiis carnis os¬
noxium fieri.xemptum praessuris agentib &
uene natis diaboli faucibus liberetum adlaetitiam
non morituri inaeternũ. adxpm cum quo uieturi
& regnaturi semꝑ sumusa ta securitate ueniame
Quod interim morimur adimortalitatem morte
trans gredimurec potest uita aterna sucaedes
nisi hinc contigerit exire. Ion est exitus iste sed
trensitus: & tem porali itinere decurso ad atterna

Expanded text:
 non nosse, hoc est Christum credendi magistrum peccato incredulitatis offendere, hoc est in ecclesia constitutum fidem in domo fidei non habere. Quantum prosit exire de saeculo Christus ipse salutis adque utilitatis nostrae magister ostendit: qui cum discipuli eius contristarentur, quod se iam diceret recessurum, locutus est ad eos dicens: si me dilexissetis, gauderetis quoniam uado ad patrem, docens et ostendens, cum cari quos diligimus deexeunt, gaudendum esse potius quam dolendum. Cujus rei memor beatus Paulus apostolus in Epistola sua poteneri, jam nullis concupiscentiis et vitiis carnis obnoxium fieri, exemptum pressuris urgentibus, et venenatis diaboli faucibus liberatum, ad laetitianon morituri in aeternum, ad Christum cum quo victuri et regnaturi sumus, laeta securitate veniamus. Quod interim morimur, ad immortalitatem morte transgredimur. Nec potest vita aeterna succedere, nisi hinc contigerit exire: non est exitus iste, sed transitus, et temporali itinere decurso ad aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
eiuilgi fauore quo predicatur oblecter plusq guideat
coo qđ lanclatur: quã exeo quod hab&l unde laucletur
Aphoc humanum laudem diumis munerib ante ponat:
quis edubites hane animi intentionem iustutem dicinon
e ii superiebiles as peris passionib facit mundi cupieitas
nquib non pacienta laudondiest sed iuiperida durgtia
os autem quos adto lepentuam passionum fortes diq
itis peddit mulla dilectio carnis nulla uoluptas male
slaoida cor ruimpit. qm̃sinonquid sed ꝓpt̃ quid patuanur
lurimum refest non ineis :÷ pacienta quami aequanium¬
er patiuntur angustia sed ineis tantum quos fosdier
acit sufstinere iustitia De niq dnĩs ñ ait quipadur¬

Expanded text:
de vulgi favore, quo praedicatur, oblectet; plusque gaudeat de vulgi favore, quo praedicatur, oblectet; plusque gaudeat ex eo quod laudatur, quam ex eo quod habet unde laudetur; et per hoc humanam laudem divinis muneribus anteponat: quis dubitet hanc animi intentionem virtutem dici nonsdam namque insuperabiles asperis passionibus facit mundi cupiditas: in quibus non patientia laudanda est, sed miranda duritia. 2. Eos vero quos ad tolerantiam passionum fortes Dei caritas reddit, nulla delectatio carnis, nulla voluptas male blanda corrumpit. Quoniam si non quid, sed propter quid patiamur, plurimum refert: non in eis est patientia qui aequanimiter patiuntur angentia, sed in eis tantum quos fortiter facit sustinere justitia. Denique Dominus non ait, Bea
Abbreviated transcription (Latin):
quae nulitiose in alis reprȩ hendunt : Ed malum tem¬
pepengatollit cui quise sesiure uolu erit non qđ repi¬
ipsius tem perantiae est. quod nonsolum temperentes i
ominium mem brorim officuis sumus sedeciã qđ om¬
nia libenter quae nos mode raetes & sobrios faciun ob¬
sesuamus: Sed detem perantia haec dicta sufficiane
ut & de fostitudine disseramus s+ XX quales
Debs criit. quos anum for q̃tũdo uobiltaiti
Iruon fortitudo eadsbet natelleci quae ro
solum diuersis pulsata molestus inamcisa ꝑmanea
*sedecum nullis uoluptatum inlecebris resoluta
suc cumbat: Elioquin. si im petus quidem malopi
sxeuientium ffengat sica lamitatili: quib: lib& pipes¬
atis obsistat simter iniuria rum seua. inter ꝓaelli
arguentium pryssurcpi inter inimicitias acdamna
presentia atq multimo das ꝑsecitiones infatrga
aꝑsistat: & tamende ip ogis sase aduersorim
sustinentia iaot& nec erentem dedonodi quo hi¬
tum pudi carna liter se

Expanded text:
quae malitiose in aliis reprehendunt, quod malum temquae malitiose in aliis reprehendunt, quod malum temperantia tollit; cui qui servire voluerit, non quod repripsius temperantiae est, quod non solum temperantes in omnium membrorum officiis sumus, sed etiam quod omnia libenter, quae nos moderatos ac sobrios faciunt, observamus. Sed de temperantia haec dicta sufficiant, ut et de fortitudine disseramus. CAPUT XX. Quales esse debeant quos animi fortitudo nobilitat. 1. Animi fortitudo ea debet intelligi quae non solum diversis pulsata molestiis inconcussa permaneat, sed etiam nullis voluptatum illecebris resoluta succumbat. Alioquin si impetus quidem malorum saevientium frangat, si calamitatibus quibuslibet impactis obsistat, si inter injuriarum saeva, inter procellas angentium pressurarum, inter inimicitias ac damna praesentia, atque multimodas persecutiones infatigata persistat, et tamen de ipsa se adversariorum sustinentia jactet, nec de dono Dei, quo ild carnaliter se
Abbreviated transcription (Latin):
emperans appetitus appapeat: Nec iudicemus eos qui
nolin cibis quos ipsi ꝑcipimus abstinere nec eis uere¬
undiam facianus quiea quib: ipsi abstrnemus foste ꝑ¬
cpunit & do gratias agunt : cesto qđ satis mise fun sit
aliquos decibi uel potus ꝑceptione dmnapo : aut nobis
ar rogare ꝑ abstinantiam scitatem : emperaentiae ÷
qđ reuerentia seniorib: ex hibemus : ae quales gerinani¬
tus honoricinus iuniorib: graetiam paterne dilectionis
mpendimusđ pry̧stamus loquenti seniori silentiũ
qđ ipsius adloquendum prȩstalamur imperiun: qđ
non attollinus im ec moderactum inconlocitionib:¬
ꝓrumpere non ꝑmitainius
nulli de trachimus. nec
detrochentes & quanimiter sustinemus scientes qđ
tom illi quide trre hunc quam illi quide trachentib ad¬
quiescima uanitatis morbo corriptisunt: Quiad hoc
alios uiles uideri uolun& ut se conmendene eorm conpeo¬
ratione quos carpimu, & uideantur eauitia non labere

Expanded text:
emperans appetitus appareat; nec judicemus eos qui emperans appetitus appareat; nec judicemus eos qui volunt cibis, quos ipsi percipimus, abstinere; nec eis verecundiam faciamus qui ea quibus ipsi abstinemus, forte percipiunt, et Deo gratias agunt: certi quod satis miserum sit aliquos de cibi vel potus perceptione damnare, aut nobis arrogare per abstinentiam sanctitatem. 2. Temperantiae est quod reverentiam senioribus exhibemus, aequales germanitus honoramus, junioribus gratiam paternae dilectionis impendimus; quod praestamus loquenti seniori silentium, quod ipsius ad loquendum praestolamur imperium, quod non attollimus immoderatum in collocutioniborumpere non permittimus nulli detrahimus, nec detrahentes aequanimiter sustinemus: scientes, quod tam illi qui detrahunt quam illi qui detrahentibus acquiescunt, vanitatis morbo corrupti sunt; qui ad hoc alios viles videri volunt, ut se commendent eorum comparatione quos carpunt, et videantur ea vitia non habere,