comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uas electõnis effecerat licet drẽt. nͥich̃ mͥ cõ¬
scius sum. ñ tñ arbitrabat᷑ se iustificatum.
Et quis confidat se hr̃e cor mundum qui
de umundo conceptꝰ e̾ semine. ⁊ qui cõu̾sa¬
tur in mundo pleno spurcitiis pecc̃oꝵ: Qͥ
stat: usorat ne cadat. aut pocius ne iam
cecid̾it. Petr᷑ de sua stabilitate p̾sumens
ubi stare fortius confidebat: infirmiuis ce¬
cidit. Si dixerimꝰ quia pẽccmin nob̃ nõ e̾.
dicit ioħs: nosmetip̃os seducimus ⁊ u̾itas
in nob̃ ñ ẽ. hoc ip̃mgͣue peccme̾ ⁊ obstinã¬
tie signum qd̾ nullo pecc̃o intelligis te gͣua¬
tum. Membrum enim qd̃ ita stupuit ut
sentire ñ possit. longe ẽ a salute. Totꝰ insen¬
sibił fc̃s es si ñ cogitas timorem di. si te eru¬
ditis cogitatõnib ñ ex̾̃cet expͦtatõ fut᷑i udi¬
cii. Sane uix inum tnͣsigimus diem in qͦ
ñ offendamꝰ dm. aut ꝓximuni. irascendo. de¬

Expanded text:
vas electionis effecerat, licet diceret: Nihil mihi convas electionis effecerat, licet diceret: Nihil mihi conscius sum, non tamen arbitrabatur se justificatum. Et quis confidat se habere cor mundum, qui de immundo conceptus est semine, et qui conversatur in mundo pleno spurcitiis peccatorum? Qui stat, videat ne cadat, aut potius, ne jam ceciderit. Petrus de sua stabilitate praesumens, ubi stare fortius confidebat, infirmius cecidit. Si dixerimus quia peccatum in nobis non est, dicit Joannes, nosmetipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Hoc iptis signum, quod nullo peccato intelligis te gravatum. Membrum enim, quod ita stupuit, ut sentire non possit longe est a salute. Totus insensibilis factus es, si non cogitas timorem Dei, si te eruditis cogitationibus non exercet exspectatio futuri judicii. Sane vix unum transigimus diem, in quo non offendamus Deum aut proximum, irascendo, de
Abbreviated transcription (Latin):
salt. ⁊ temꝑantiam labioꝵ. Audiui te
nuꝑ int̾ albates ⁊ arcbidiaconõs atq alios
magne honestatis uiros de puritate tue
conscĩe głantem. cepiq mirari unde tante
innocentie securitas obuenisset. Featꝰ iob
ueretur omnia oꝑa sua. ⁊ ysaias ꝓpha om̃s
iusticias suas panuo comparat menstrua¬
te. Sim tius infirmitatib głaris: ñ eris
insipiens. si te ip̃m commendas: ñ ẽ comnĩ¬
datõ ħ secura. Non enim qui se ip̃m comĩ
ẽ. qñ erit unicuiꝙ laus a d̾o. Utinam de te sẽ¬
tires humiluis. ⁊ siquid bom habes. illud ñ
hr̃e te crederes. Nemo hominum nouit que
sunt in homine nͥ sp̃c hominis qui in ip̃o est.
s nec ip̃e ad plenum sua int̾iora cognouit.
Cor enim hominis pͣuum ẽ ⁊ inscrutabile.
Iob quem dñs p̾ cet̾is comiñdabat qd̾ ñ eẽt
ei similis in t̾ra uir simplex ⁊ restus ⁊ timẽs
deum: ip̃e pot̾at dr̃e. Non rep̾hñdit me cor
meum in uita mea. Et paulus quem xp̃c sͥ

Expanded text:
t temperantiam labiorum. Audivi te nuper inter abbates et archidiaconos, atque alios magnae honestatis viros de puritate tuae conscientiae gloriantem, coepique mirari unde tantae innocentiae securitas obvenisset. B. Job veretur omnia opera sua, et Isaias propheta omnes justitias suas panno comparat menstruatae. Si in tuis infirmitatibus gloriaris, non eris insipiens. Si te ipsum commendas, non est commendatio haec secura: non enim qui seipsum commenest, quando erit unicuique laus a Deo. Utinam de te sentires humilius, et, si quid boni habes, illud non habere te crederes! Nemo hominum novit quae sunt in homine, nisi spiritus hominis, qui in ipso est, sed nec ipse ad plenum sua interiora cognovit. Cor enim hominis pravum est et inscrutabile. Job quem Dominus prae caeteris commendabat, quod non esset ei similis in terra, vir simplex, et rectus, ac timens Deum, ipse poterat dicere: Non reprehendit me cor meum in vita mea. Et Paulus, quem Christus sibi
Abbreviated transcription (Latin):
Querentib q̃r hoc ageret. culcttͣ ħ inquit
ad somnum habenda ẽ̾: in qua potuit dor¬
mire. quem tanta debiti moles iugit̃ de¬
buerat anxiasse. Credo aũ qd̃ nepos ũr su¬
oꝵ angustias debitoꝵ solacietur ⁊ releuet
illo epigͣmate marciał. Sexte nicħ debes
nil debes sexte fatemur. Debet enim qͥs
quis soluere sexte potest. Debita eius itti
q sunt poma illa in sodomis que sicut
d̃i refert: speciosa qñq sunt ⁊ matura s
attemptata morsu in fumum ⁊ fauillã
subito euanescunt. uana equidem ⁊ in¬
anis ẽ contra eum actio creditoꝵ qͣme

Expanded text:
Quaerentibus quare hoc ageret: « Culcitra haec, inquit, Quaerentibus quare hoc ageret: « Culcitra haec, inquit, ad somnum habenda est, in qua potuit dormire, quem tanta debiti moles jugiter debuerat anxiasse. » Credo autem, quod nepos vester suorum angustias debitorum solatietur, et relevet illo epigrammate Martialis Sexte nihil debes, nil debes Sexte fatemur. Debet enim si quid solvere Sexte potest. Debita ejus sunt utique poma illa in Sodomis quae sicutate Dei refert, speciosa quandoque sunt et matura, sed attentata morsu in fumum et favillam subito evanescunt. Vana equidem et inanis est contra eum actio creditorum
Abbreviated transcription (Latin):
adquirat. nec ꝓponat d̃m añ conspestum
suum. nec uereat᷑ iudicia di. nͨ illud sal¬
tem tonttruum diume indignatõnis attẽ¬
dat. Stulte hac nocte repetent animã tuã
que p̾parasti cuius erunt: Infelix ob ina¬
nis głe uentum suam animã iugulat. ⁊
insuꝑ se infinitis ⁊ insolubilib debitis
obligare ñ cessat. Certe publica omnium
estimatõne tota Turonensis archiep̃ãt ob
uentõ uix sufficeret eum ab ere alieno exi¬
mere. M iror nec ꝑ plenum mirari sufficio
si uł ad unius hore dimidium possit ei som¬
nus obreꝑe sub tarto pondere debitoꝵ. ĩt̾
tot fenoꝵ cruces quib a uideis torquetur.
int̾ tam multiplices ⁊ urgentes molestia ᷤᷤ
creditoꝵ. Cicero in libro tusculanarũ refert
Qd̃ augustus cesar audiens q̃ndam romañ
equitẽ decessisse qui sext̾cia ducenta eris a¬
lieni uiuendo celau̾at: culcttͣm bicubitalẽ
que in bonis defuncti reꝑta e̾. sͥ emi p̾cepit.

Expanded text:
acquirat, nec proponat Deum ante conspectum acquirat, nec proponat Deum ante conspectum suum, nec vereatur judicia Dei, nec illud saltem tonitruum divinae indignationis attendat: Stulte, hac nocte repetent animam tuam, et quae parasti cujus erunt? Infelix, ob inanis gloriae ventum suam animam jugulat, et insuper se infinitis et insolubilibus debitis obligare non cessat. Certe publica omnium aestimatione tota Turonensis archiepiscopatus subventio vix sufficeret eum ab aere alieno eximere. Miror, nec ad plenum mirari sufficio, si vel ad unius horae dimidium possit ei somnus obrepere sub tanto pondere debitorum, inter tot fenorum cruces, quibus a Judaeis torquetur, inter tam multiplices et urgentes molestias creditorum. Cicero in libro Tusculanarum refert, quod Augustus Caesar audiens quemdam Romanum equitem decessisse, qui sestertia ducenta aeris alieni vivendo celaverat, culcitram bicubitalem, quae in bonis defuncti reperta est, petiit.
Abbreviated transcription (Latin):
contemneret. ip̃e autem in suam ⁊ alioꝵ ꝑ
niciem tem̾itate sua nauis magist᷑ium u¬
tunc ue p̾gnantib ⁊ nutͥentib. Ac si dic̾et.
Cum uid̾itis in eccłia ambitõsum ⁊ fatuũ
meliorib p̾minentẽ. ue hus qui ꝑ p̾lati p¬
dentis industriam sp̃u timoris dñi conce¬
ꝑant. ⁊ cum cepissent facere uite fructum:
ꝑ maliciam successoris fecunditas ũsa ẽ
uidi malum qd̃ ẽ sub sole stultum positum
in dignitate sullimi ⁊ sapientes sedere deor
sum. O negociatõ detestanda ꝓ bonore tͣnsi¬
torio animam ponere. tm̃q pecunie num̾a¬
re ꝓ redditu qͣritum de obuentõnib eiꝰ nõ
possit ꝑ quinq̃nniũ obuenire. De anime
ꝑditõne aut salute taceo. nã de anima ul¬
tima questio ẽ. apd̃ eum. Non attñdit mi
uł cras subitatõ mortis eum rapiat ⁊ ñ sit
qui eripiat. Sic ne illum dem̃tauit am¬
bitõ ut ꝑ fas ⁊ nefas eccłiarum ꝑsonatus

Expanded text:
contemneret, ipse autem in suam et aliorum contemneret, ipse autem in suam et aliorum perniciem temeritate sua navis magisterium utunc vae praegnantibus et nutrientibus! ac si diceret: Cum videritis in ecclesia ambiciosum et fatuum melioribus preeminentem, ve hiis, qui per prelati prudentis industriam a spiritu timoris domini conceperant, et cum cepissent facere fructum, per maliciam successorum fecunditas versa est Vidi malum, quod est sub sole, stultum positum in dignitate sublimi et sapientes sedesum. O negotiatio detestanda, pro honore transitorio animam perdere, tantumque pecuniae numerare pro reditu, quantum de obventionibus ejus non possit per quinquennium obvenire. De animae perditione aut salute taceo; nam de anima ultima quaestio est apud eum. Non attendit misvel cras subitatio mortis eum rapiat, et non sit, qui eripiat? Sicne illum dementavit ambitio, ut per fas et nefas ecclesiarum personatus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sua. usq̃qͦ ⁊ aggͣuat contra se densum
lucum: Cum sit ꝑsona uł pocius bellia mł¬
toꝵ caꝑitum. ydram tñ. ⁊ briareum cet᷑a¬
ꝙ monstruosa ꝓdigia multarum facier̃
num̃o aut potuis ꝑsonatũ multiplici¬
tate tnͣscendit. Detestanda quidẽ p̾ sũptõ
ẽ qd̾ insufficientiã suam ñ considerat qd̾
uires suas ⁊ dignitatum qͣs usurpat o¬
nera ñ compensat. Cum dñs mitteret mo¬
ysen in egiptum ꝓ libatõne populi. quis
inquit ego sum ut uadam ad pbaraonẽ
libare populum de egypto: Licet eumele¬
gisset dominus tanqͣm dignum. ip̃e tũ tã¬
ta logatõne se humilit̾ repittabat in dligñ
Qua fronte queso p̃cẽm p̾sumit qui ꝑdẽe nõ
nouit: Teste ieronimo ñ taurꝰ degener s qui
cet̾os fortitudine suꝑat. p̃cedit arm̃tum. Ele¬
phantoꝵ ⁊̃ gregem ille qui om̃ib excellenti¬
or e̾: añcedit ⁊ ducit. Nonne tͥ uideretur ĩ¬
sanus qui omnino nauigatõnis ignarus
in discͥmine tempestatis ꝑttissimos nautas

Expanded text:
um lutum! Cum sit persona, vel potius bellua multorum capitum, hydram tamen et Briareum, caeteraque monstruosa prodigia multarum facierum numero; aut potius personarum multiplicitate transcendit. Detestanda quidem praesumptio est; quod insufficientiam suam non considerat, quod vires suas, et dignitatum, quas usurpat, onera non compensat. Cum Dominus mitteret Moysen in Aegyptum pro liberatione populi: Quis inquit, ego sum ut vadam ad Pharaonem liberare populum de Aegypto? Licet eum elegisset Dominus tanquam dignum, ipse tamen tanta legatione se humiliter reputabat indignum. Qua fronte, quaeso, praeesse praesumit, qui prodesse non novit? Teste Hieronymo, non taurus degener, sed qui caeteros fortitudine superat, praecedit armentum. Elephantorum etiam gregem ille qui omnibus excelsior est antecedit et ducit. Nonne tibi videtur insanus, qui omnino navigationis ignarus in discrimine tempestatis peritissimos nautas
Abbreviated transcription (Latin):
e de archidiaconatu istius sicut uatinium
unius diei consulem cicero in libro tuscula¬
noꝵ legitur delusisse. Magnum inquit o¬
stentum anno uatinii fc̃mẽ. qd̾ illo cõsule
nͨ bruma. nec uer. nec estas. nec autumnꝰ
fuit. Querenti dem̃ uatinio qr ad eũ cice¬
ro ñ ueniss respondit. uolui in consulatu
tuo uenire. s me nox comp̾hñdit. Nepos
ũr in diũsis eccłis diu̾sos adeptꝰ e̾. turpi
comm̃tio ꝑsonatꝰ. Non enim intͣuit ꝑ ho¬
stium. q̃n auditurus ẽ. ũbum illud t̾ribi¬
le. Quomͦ huc intrasti ñ hñs uestẽ nup¬
tialem: Scitis quia uestis nuꝑtiał ẽ carttas
humilitas. ⁊ honestas. hunc autẽ ñ ꝓmo¬
uet honestas s cupiditas. ñ moralitas s ue¬
nalitas. ñ scĩa s pecunia. ñ electõ. s ambttõ.

Expanded text:
est de archidiaconatu istius; sicut Vatinium est de archidiaconatu istius; sicut Vatinium unius diei consulem Cicero in libro Tusculanarum legitur delusisse: « Magnum, inquit, ostentum anno Vatinii factum est, quod illo consule, nec bruma, nec ver, nec aestas, nec autumnus fuit. » Quaerenti deinde Vatinio quare ad eum Cicero non venisset, respondit: « Volui in consulatu tuo venire, sed nox me comprehendit. » Nepos vester in diversis ecclesiis diversos adeptus est turpi commercio personatus. Non enim intravit per ostium; quandoque auditurus verbum illud terribile: Quomodo huc intrasti, non habens vestem nuptialem? Scitis quia vestis nuptialis est charitas, humilitas et honestas. Hunc autem non promovet honestas, sed cupiditas; non moralitas, sed venalitas; non scientia, sed pecunia; non electio,
Abbreviated transcription (Latin):
dꝰ ẽ pedib qui u̾ba mittit ꝑ nunciũ impru¬
dentem. Contra qͣndam qui diu̾sos emebat
lit̾as aut ñ legeret aut ñ intilligendo negłi¬
geret. Nam testimonio sapientis legere ⁊
ñ intelligere negligere ẽ. Uos queso t̾meri¬
tatem ip̃ius que nimis publica ⁊ notari
quat in facie commnunis noticie. s aut
cesset a symonie cõm̃ciis. aut ip̃ma com̃¬
satõne ur̃a tanqͣm putͥdum m̃brum a cor¬
pore p̾cidatis. In tͥuiis gech ⁊ incompitis
ascalonis publice p̾dicatur qͣm multipli¬
ci uenalitate uenetur in diu̾sis ecesus dig¬
nitates. ⁊ qm obstinatꝰ in ambitõne sua nͨ
ꝑditõnem symonis nec lepͣm gieri reformi¬
det. Nuꝑrime aũ fcactꝰ e populi sibilus ⁊
commune ludibͥum quia mane m̃catꝰ ar¬
chidiaconatũ. eundem sero ꝑdidit. Ipsum
enim enormib obligatũ debitis. ⁊ id̾o ñ eẽ¬
ꝑatũ ĩere soluendo uenditor ĩtllexit. Iocand̃

Expanded text:
dus est pedibus, qui verba mittit per nuntium imprudus est pedibus, qui verba mittit per nuntium imprudlitteras aut non legeret, aut non intelligendo negligeret. Nam testimonio sapientis, Legere et non intelligere negligere est. Vos, quaeso, temeritatem ipsius, quae nimis publica et notoriquat in facie communis notitiae, sed aut cesset a Simoniae commerciis, aut ipsum a conversatione vestra, tanquam putridum membrum a corpore praecidatis. In triviis Geth, et in compitis Ascalonis publice praedicatur, quam multiplici venalitate venetur in diversis ecclesiis dignitates, et quam obstinatus in ambitione sua nec perditionem Simonis, nec lepram Giezi reformidet. Nuperrime autem factus est populi sibilus, et commune ludibrium; quia mane mercatus archidiaconatum, eumdem sero perdidit. Ipsum enim enormibus obligatum debitis, et ideo non esse solvendo, venditor intellexit. Jocandum
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo beatꝰ serapion dicere consueuit. Nõ ẽ m̃¬
brum in meo corpore qd̾ timeã sicut linguã.
ꝓleui ⁊ modico ũbo ad iiurias blasphe¬
mie conuolasti nec fame nec anime tue par¬
cens: nec cetui p̾sulum aut magnatum de¬
ferens: s nec regie maiestati. Sic olim cali¬
stenes aristotilis auditor missus ad alexã¬
drum quia p̾scͥptos sibi fines obedientie ñ
seruauit. fructum iniuncte legatõnis ꝑ didit.
⁊ se ip̃m. Grauit̾ detua legatõne offensꝰ: e¬
płam claudo. recolens ũbum b̃i iacobi. uerũ
ẽẽ dicentis. Siquis pitat se religiosum eẽ.
ñ refrenans lingͣm suam a malo. s seducẽs
cor suum: huius uana ẽ religio. Eugͦ qui
religionis habitum p̾tñdis. religius te ha¬
beas. loquaris partius ⁊ modestius moue¬
aris. Ego tñ qui te arguo pocius aiguendꝰ
sum. calicem quem nunc bibo mͥ miscui. qͥ
nolui salomonem audire dicentem. Elau¬

Expanded text:
Ideo B. Serapion dicere consuevit: non est memIdeo B. Serapion dicere consuevit: non est membrum in meo corpore, quod timeam sicut linguam. Pro levi et modico verbo ad injurias blasphemiae convolasti, nec famae, nec animae tuae parcens, nec coetui praesulum, aut magnatum deferens, sed nec regiae majestati. Sic olim Callisthenes Aristotelis auditor missus ad Alexandrum, quia praescriptos sibi fines obedientiae non servavit, fructum injunctae legationis perdidit, et seipsum. Graviter de tua legatione offensus, epistolam claudo, recolens verbum B. Jacobi verum esse, dicentis: Si quis putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam a malo, sed seducens cor suum, hujus vana est religio. Tu ergo, qui religionis habitum praetendis, religiosius te habeas, loquaris parcius, et modestius movearis. Ego autem, qui te arguo, potius arguendus sum. Calicem, quem nunc bibo, mihi miscui, quia nolui audire Salomonem dicentem: Clau
Abbreviated transcription (Latin):
cͥminator instaret: platoadiecit. ⁊ si hoc
dixerit. ⁊ hoc ip̃m mͥ expedire cognouit.
Alexandro egrotanti de communi snĩ a me¬
dicoꝵ philippꝰ medicꝰ ⁊ amicus eius medi¬
cinam suis confectam manib porrigebat.
Suꝑuenerunt littere parmenionis hortã¬
tis ut rex insidias philippi caueret. intpo¬
te qͣm darius pecunia corrupisset. quib
lestis: ille hausit incunctant̾. ⁊ tunc tra¬
didit ltiteras philippo ut legeret. Seture
amico se credidit. mortisq timorem ĩ ip̃o
mortis nuncio uirtus dilectõnis exclusit
Pone autem qd̃ mͥ malignandi affectu de¬
traxerint. respondeo tͥ qd̃ suetonius re¬
fert cesarem aug̃tum respondisse nepo¬
ti suo tyb̃io ꝑ epłam conquerenti qd̃ mł̃¬
ti de illo ꝑperam loquerentur: ita rescpsit.
ori tuo custodiam nec misiss meum ne¬
gocium in discͥm̃ inconsulta loquacitas.
Scͥptum ẽ. Uir linguosus ñ diriget ĩ t̾ra.¬

Expanded text:
criminator instaret, Plato adjecit: « Etiamsi hoc criminator instaret, Plato adjecit: « Etiamsi hoc dixerit, et hoc ipsum mihi expedire cognovit. » Alexandro aegrotanti de communi sententia medicorum Philippus medicus et amicus ejus medicinam suis confectam manibus porrigebat. Supervenerunt litterae Parmenionis hortantis ut rex insidias Philippi caveret, utpote quem Darius pecunia corrupisset; quibus lectis ille hausit incunctanter, et tunc tradidit litteras Philippo, ut legeret. Secure amico se credidit, mortisque timorem in ipso mortis nuntio virtus dilectionis exclusit. Pone autem quod mihi malignandi affectu dixerint: respondeo tibi, quod Suetonius refert Caesarem Augustum respondisse nepoti suo Tiberio per epistolam conquerenti, quod multi de illo perperam loquerentur. Ita enim rescrori tuo custodiam, nec misisset meum negotium in discrimen inconsulta loquacitas! Scriptum est: Vir linguosus non dirigetur in ter
Abbreviated transcription (Latin):
as accepissent. tta ut unus eoꝵ resꝑgeret᷑.
urina. legatõnẽ tñ suam ꝑagentes: de isla¬
tis imuriis nich conquesti sunt ne ultͣ ꝙͣ
mandatum eis fuerat loquerentur Sa¬
ne illi quos asseris mͥ publice depͣcisse ⁊ ĩõ
te contra eos fuisse commotum. amici
mei sunt de quib nulla mͥ suspicio ẽ qd̃ ꝓ¬
postto detrahendi ħ dixerint. Nam multipli¬
ci exꝑientie argum̃to ꝓbaui qd̃ affestuo se
ine diligunt. nec estimare debeo neq pos¬
sum qd̾ eoꝵ dicta uł fcã mͥ cedere debeant
in adu̾sum. Dilectõ gͦ que uicissitudine al¬
t̾na sepius ꝓbata ẽ. notã suspitõnis aliqꝙͣ
ñ admittit. Quidam asserebat platoni sic̾
ualerius maximus sebit. Sxenocratẽ disci¬
pulum eius eidem multiplictt̃̾ detͣcisse. ⁊
lxc ip̃m offerebat uiram̃to firmare. Sub¬
iecit plato. Non e credibile qd̃ me ñ amt
fidelit᷑. quem tam efficacit̾ amo. Cunq enĩ

Expanded text:
as accepissent, ita ut unus eorum respergeretur as accepissent, ita ut unus eorum respergeretur urina, legationem tamen suam pergentes de illatis injuriis nihil conquesti sunt, ne ultra quam mandatum eis fuerat loquerentur. Sane illi, quos asseris mihi publice detraxisse, et ideo te contra eos fuisse commotum, amici mei sunt, de quibus nulla mihi suspicio est, quod proposito detrahendi hoc dixerint; nam multiplici experientiae argumento probavi quod affectuose me diligant; nec aestimare debeo, neque possum, quod eorum dicta vel facta mihi cedere debeant in adversum. Dilectio ergo, quae vicissitudine alterna saepius probata est, notam suspicionis aliquam non admittit. Quidam asserebat Platoni, sicut Valerius Max. scribit, Xenocratem discipulum ejus eidem multipliciter detraxisse, et dum hoc ipsum offerebat juramento firmare, subjecit Plato: « Non est credibile quod me non amet fideliter, quem tam efficaciter amo. » Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
co salutẽ. ⁊ ccumstantiã labioꝵ De
facundia ⁊ discretõne tua magna coniciẽs.
tͥ negocia mea mandau̾am apd̃ pͥncipem
ꝑagenda. Ea enim ꝓ maxima parte expedi¬
eram s eadem enormit̾ impedisti. Cunqꝑ
iam uota mea nauigarent in portu. me
tua tem̾̃ttate in pelagꝰ reietisti. Excessisti mã¬
datilunttes quia commotũs ad modicum u¬
niuis hominis u̾bum ⁊ calore iracundie ductꝰ
temꝑantie frenum in u̾ba contumelie re¬
laxasti. Offendisti om̃s qui aderant ⁊ ut
attͥte frontis ho ⁊ ueretundie ꝓdigꝰ. nec pe¬
ꝑcisti ordini tuo. s nec epĩs assidentib. nͦ
ip̃i pͥncipi detulisti. Porro ⁊ si aliquis eoꝵ
contra te aut ⁊̃ contra me sicut asseris a¬
liqd̃ u̾bum amaritudinis ꝑtulisset. ñ sic
tñ exscanduisse debueras ut tue m̃tis im¬
petum inpublicã eoꝵ contueliam retor¬
queres. In scd̃o libro ualerii maximi le¬
gimus qd̾ legati romane reiꝑublice mis¬
si a senatu tarentum. cum gͣues miuri¬

Expanded text:
co, salutem et circumstantiam labiorum. De facundia et discretione tua magna conjiciens, tibi negotia mea mandaveram apud principem peragenda: ea enim pro maxima parte expedieram; sed eadem enormiter impedisti. Cumque jam vota mea navigarent in portu, me tua temeritate in pelagus rejecisti. Excessisti mandati limites, quia commotus ad modicum unius hominis verbum et calore iracundiae ductus, temperantiae frenum in verba contumeliae relaxasti. Offendisti omnes qui aderant, et ut attritae frontis homo, et verecundiae prodigus, nec pepercisti ordini tuo, sed nec episcopis assidentibus, nec ipsi principi detulisti. Porro etsi aliquis eorum contra te, aut etiam contra me, sicut asseris, aliquod verbum amaritudinis protulisset, non sic tamen excanduisse debueras, ut tuae mentis impetum in publicam eorum contumeliam retorqueres. In secundo libro Valerii Maximi legimus, quod legati Romanae reipublicae missi a senatu Tarentum, cum graves injuri
Abbreviated transcription (Latin):
dam t̾re ⁊ pascuoꝵ ad eccł̃iam suam longo
ꝓscͥptõnis titulo sicut asserit ꝑtinentum:
in iudiciũ trahis. ⁊ eum modis omnib qͥb
potes infestare p̾sumis. Ueruntñ si uotum
ꝓfessionis illus cui obligatꝰ es diligñt̾ at¬
denderes: que sursum sunt ñ que suꝑ t̾rã
ꝓpensiore studio ꝓcurares. Iuxta doctrinã
apłi. seruum dñi ñ oportet litigare cumip̃e
alibi dicat. hoc ip̃m delictum ẽ in uob̾ qd̾
causas habetis ⁊ ñ pocius fraudẽ patimini.
Ip̃e bonoꝵ suoꝵ rapinam cum gaudio su¬
stinet. ut ad similem eqͣnimitatẽ ũbo ⁊ oꝑe
te inuitet. Non decebat tanti ordinis uir
sitigare ꝓ t̾ra cuus iam conu̾satõ erat ĩ ceł.
sicut se opmio communis habebat. Absit
absit ut sp̃uał ħo sic t̾ram appetat. qd̃ fame
dispendium aut aninie sue duiscͥm̃ ineͣrat.
S hoc tͥ suggerit ille tͥplex. Gerion. ille tͥformis
⁊ monstruosꝰ h̾o. t̾renꝰ. carnał. anmał. cuiꝰ ꝯtͣ

Expanded text:
jusdam terrae et pascuorum ad Ecclesiam suam longo praescriptionis titulo, sicut asserit, pertinentium in judicium trahis, et eum modis omnibus, quibus potes, infestare praesumis. Verumtamen, si votum professionis illius cui obligatus es diligenter attenderes, quae sursum sunt, non quae super terram propensiore studio procurares, juxta doctrinam Apostoli: Servum Dei non oportet litigare; cum ipse acausas habetis, et non potius fraudem patimini. Ipse bonorum suorum rapinam cum gaudio sustinet, ut ad similem aequanimitatem verbo et opere te invitet. Non decebat tanti ordinis virum litigare pro terra, cujus conversatio jam erat in coelis, sicut se opinio communis habebat. Absit, absit, ut spiritualis homo sic terram appetat, quod famae dispendium, aut animae suae discrimen incurrat, sed hoc suggerit tibi ille triplex Geryon, ille triformis et monstrosus homo, t
Abbreviated transcription (Latin):
debitam istoꝵ exiget ultõnem. Caro con¬
gelascet. crura rigescent. manus ⁊ brachia
decident. pectꝰ anelabit. ceruix languescet.
spumabunt labia. obtenebrabunt᷑ oculi.
facies ut testa pallescet. sic in modico t̾re
fodietur peccatori fouea. ⁊ erit sepulcrũ do¬
mus eius inet̾num. donec ueniet dies ille t̾¬
ribilis qui unicuiq retͥbuet iuixͣ suoꝵ exi¬
gentiã m̃itoꝵ. Cesset gͥ mimo cessent omnes
ordo. anime uigulant᷑. Qui enim ꝓ t̾ra liti¬
gant aut ꝓ pascus: indigni sunt in t̾ra
uiuentium ⁊ in loco pascue collocari. Contͣ¬

Expanded text:
debitam istorum exiget ultionem. Caro condebitam istorum exiget ultionem. Caro congelascet, crura rigescent, manus et brachia decident, pectus anhelabit, cervix languescet, spumabunt labia, obtenebrabuntur oculi, facies ut testa pallescet. Sic in modico terrae fodietur peccatori fovea, et erit sepulcrum domus ejus in aeternum, donec veniat dies ille terribilis, qui unicuique retribuet juxta suorum exigentiam meritorum. Cessa igitur, imo cessent omnes ordo, animae jugulantur. Qui enim pro terra litigant, aut pro pascuis, indigni sunt in terra viventium, aut loco pascuae collocari.
Abbreviated transcription (Latin):
omniam abusum u̾teres ⁊ om̃ib fieres in
derisum. Iactabas manus. ꝓsiliebas ĩ mã¬
dium. torquebas oculos. distra hebas labia.
⁊ pauꝑi pͥori. quoddam uultuoso fastu ⁊
ꝓb̾s insuttans. cerebroso sp̃u ⁊ clamore nau¬
tico intonabas. Porro ille qui in celis habi¬
tat ⁊ humilia respiet ip̃e lib̾auit pauꝑẽ
a potente. ⁊ inopem a diripientib eum. qui¬
r. in odium dissoluti ⁊ inquietissimi status
pͥor ea die ab instantia litis absolutꝰ ẽ. ⁊ qͣn¬
tum ad p̾sentem cont̾uersie illuis articłm:
contrium fnĩe caltulum reportasti. Tibi nũe ĩ¬
minet udiciũ gͣuius ⁊ suspectior dies qui
finem imponet litib tuis qͣs in om̃i nunc
p̃torio notus ad muriam ⁊ scandalum mo¬
nastice ꝓfessionis ex̾ces. Quia gͦ contra in¬
oꝑem ⁊ m̃dicum tantam m̃broꝵ dissolutõ¬
nem tantam ex̾ciusti lingue ꝓcacis iniuri¬
am dies mortis qui cano capitituo iminz

Expanded text:
omnia in abusum verteres, et omnibus fieres in omnia in abusum verteres, et omnibus fieres in derisum. Jactabas manus, prosiliebas in medium, torquebas oculos, distrahebas labia, et pauperi priori quodam vultuoso fastu et probris insultans, cerebroso spiritu et clamore nautico intonabas. Porro ille, qui in coelis habitat, et humilia respicit, ipse liberavit pauperem a potente, et inopem a diripientibus eum, quia in odium dissoluti et inquietissimi status tui prior ea die ab instantia litis absolutus est, et quantum ad praesentem controversiae illius articulum contrarium sententiae calculum reportasti. Tibi tamen imminet judicium gravius, et suspectior dies, qui finem imponet litibus tuis, quas nunc in omni praetorio notus ad injuriam, et scandalum monasticae professionis exerces. Quia igitur contra inopem et mendicum, tantam membrorum dissolutionem, tantam exercuisti linguae procacis injuriam, dies mortis, qui cano capiti tuo imminet,
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra. audi sermones meos. Terra e hõ. quia de
t̾ra sumtt᷑. in t̾ra conu̾sat᷑. in t̾ram reu̾titur.
t̾ram sapit. t̾ram lingit. t̾ram sitit. conglu¬
tinatus ẽ int̾ra uent̾ eius. descendit in infi¬
ora t̾re. celiq ⁊ celestium oblitus: ꝓ t̾ra litigat.
ꝓ t̾ra pugnat. nec cessabit a talib donec in
t̾ram qui t̾ra e̾: reũtat᷑. Tunc ei septem uł oc¬
to pedes t̾re sufficient: cui mͦ ñ sufficit cam¬
poꝵ latitudo ⁊ uastitas regionum. Ibi o ħo
gleba corporis tui que e t̾ra de t̾ra ad id uñ
sumpta ẽ reducetur. hic ẽ funiculus ħedita¬
tis tue qui nunc ꝓ t̾ra litigas qiͣ hereditate
possideas t̾ram. quiin ꝓximo futurus es por¬
ciuncula t̾re. serpentum possessio. ⁊ u̾mium
cib. In auditorio turonensis archiep̃i nuꝑ
te ꝓ hac t̾ra ⁊ pascuis litigantem uidi ⁊ dole¬
o me uidisse. ita tocius religionis ⁊ honesta¬
tis oblitum. ut qui uultu. gestu. ⁊ habitu.
monasticam exhibere debueras gͣuitatem:

Expanded text:
udi sermones meos. Terra est homo, quia de terra sumitur, in terra conversatur, in terram revertitur: terram sapit, terram lingit, terram sitit. Conglutinatus est in terra venter ejus, descendit in inferiora terrae, et coelestium oblitus, pro terra litigat, pro terra pugnat: nec cessabit a talibus, donec in terram, qui de terra est, revertatur. Tunc ei septem vel octo pedes terrae sufficient, cui modo non sufficit camporum latitudo, et vastitas regionum. Ibi, o homo, gleba corporis tui quae est terra, de terra ad id, unde sumpta est reducetur. Hic est funiculus haereditatis tuae, qui nunc pro terra litigas, quasi haereditate possideas terram, qui in proximo futurus es potiuncula terrae, serpentum possessio, et vermium cibus. In auditorio Turonensis archiepiscopi nuper te pro hac terra et pascuis litigare vidi, et doleo me vidisse, ita totius religionis et honestatis oblitum, ut qui vultu, gestu et habitu monasticam exhibere debueras gravitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
nat. ꝓcesserunt in sua malicia detrac
leo doleo. ⁊ ex quo posiustis eum contrari¬
um nob̃: factus sum mͥm⁊ ip̃igͣuis. Scio
enim qd̾ extra suoꝵ exigentiã m̃itoꝵ ur̃am
ei grãm subtraxistis. Appones tñ dñe ut
tutũ ⁊ grãrum dotes qͣs planctauit in
eo. confundetq labia dolosa. ⁊ m̃daces o¬
ftñdet. qui matulauerunt innoxium.
Ure autẽ int̾erit sc̃itatis ut dñm meum
sufficientiam: negocia eiꝰ quib equitas
assistit ⁊ ratio: benigne ⁊ efficacit᷑ ꝓmou̾e¬
o salt ⁊ ad meliora ꝓcessum. P re¬
fationib coloratis ⁊ picturato fastu ũboꝵ
sincera ñ eget affectiõ. Uñ ⁊ c̾tissimꝰ de mui¬
tua int̾ nos unione affectum. compendio¬
se orationi deseriuo. atq ab epła p̃senti ⁊
uenatiuas adulationum blandicias ⁊
om̃e tecdium ꝓlixitatis abscido. Illud no

Expanded text:
nat. Processerunt in sua malitia detractnat. Processerunt in sua malitia detractleo, doleo: et ex quo posuistis eum contrarium vobis, factus sum mihimetipsi gravis. Scio enim, quod extra suorum exigentiam meritorum vestram ei gratiam subtraxistis. Appones tamen, Domine, utrtutum, et gratiarum dotes, quas plantavit in eo; confundetque labia dolosa, et mendaces ostendet, qui maculaverunt innoxium. Vestrae autem intererit sanctitatis, ut Dominum meum,sufficientiam, negotia ejus, quibus aequitas assistit et ratio, benigne et efficaciter proponesuo, salutem et ad meliora processum. Praefationibus eoloratis, et picturato fastu verborum, sincera non eget affectio; unde et certissimus de mutua inter nos unione affectuum compendiosae orationi deservio, atque ab epistola praesenti, et venativas adulationum blanditias, et omne taedium prolixitatis abscindo. Refero
Abbreviated transcription (Latin):
bona panꝑum ⁊ patͥmonium crucifixi
uenatorib ñ effundit. Calium grãm ñ
uenat᷑. quoꝵ laudẽ uituꝑium putat neq
monui ut eẽt ꝓpitiuis fame sue. ⁊ donis
obftrueret os leq̃ntium miqua. Et erat euis
responsio. Si talib diceret placerẽ. xp̃i ser¬
uus ñ cẽm. Si expedit place hominib laus
mea fit in dño apud mansuetos ⁊ iustos
mea audiant mansueti ⁊ letñtur. Non
enim qui se ip̃m commñdat uł qui ab ho¬
minib commñdat᷑ ille ꝓbatꝰ ẽ: s quẽ ds
comm̃dat. Imponunt ei alii qd̃ trrca sue
parentele ꝓmotionẽ. nimis anxie ueret᷑
hoc ei. Porro si suis parentib pietatis af¬
fectus impendit: ñ ẽ extra ordinem sa¬
ritatis. cum apłs dicat. Qui suoꝵ ⁊ maxi¬
me domesticoꝵ curam ñ ħt. fidem nega¬
uit ⁊ ẽ infideli det̾ior. uerumtñ ñ adeo¬
suo sanguini se indulget quin extͣneis si
honestisit munifice.⁊ magnifice ꝓuideat.
eosq ꝓpmquiorib consanguineis añ po¬

Expanded text:
bona pauperum, et patrimonium crucifixi venatoribus non effundit. Talium gratiam non venatur, quorum laudem vituperium putat: neque monui, ut esset propitius famae suae, et donis obstrueret os loquentium iniqua, et erat ejus responsio: Si talibus, dicebat, placerem, Christi servus non essem. Si expedit placere hominibus, laus mea sit in Domino apud mansuetos et justos; ntur. Non enim, qui se ipsum commendat, vel qui ab hominibus commendatur, ille probatus est, sed quem Deus commendat. Imponunt ei alii, quod circa suae parentelae promotionem nimis anxie versetuhoc ei. Porro si suis parentibus pietatis affectus impendit, non est hoc extra ordinem charitatis: cum Apostolus dicat: Qui suorum et maxime domesticorum curam non habet, fidem negavit et est infideli deterior. Verumtamen non adeo sanguini se indulget, quin etiam extraneis, si honesti sunt, munifice et magnifice provideat, eosque propinquioribus consanguineis antepo
Abbreviated transcription (Latin):
stigia u̾suti iuris ignorat. cruditus tñ in
lege domini. ⁊ in ea que desursum ẽ sapn.
ambulat suꝑ semitas iusticie. nicħ ĩ cã¬
rum decisionib statuens. qd̾ in cõmu¬
ne auditorium ⁊ publicam hominum
noticiam ñ deducat. Educit enĩ ꝗͣi lum̃
iusticiam suã. ⁊ iudiciũ suũ tanqͣm me¬
ridiem. Nomi autem quosdã quoꝵ os ma¬
ledictione plenum e ⁊ a maritudine. in

Expanded text:
ditus tamen in lege Domini, et in ea, quae desursum est sapientia, ambulat super semitas justitiae, nihil in causarum decisionibus statuens, quod in commune auditorium, et publicam hominum notitiam non deducat. Educit enim quasi lumen justitiam suam, et judicium suum tanquam meridiem. Novi autem quosdam, quorum os maledict
Abbreviated transcription (Latin):
stabiles ⁊ mangłis suis reppit pͣuitatem.
uerumtñ ex quo ꝑlacuit ei qui uocat ea
que ñ sunt tanqͣm ea que sunt segͥgare
dñm meum ut in eccl̃ia patͥarchali sibi
sacerdocio fungeretur. Non en im sump¬
sit sͥ honorem s uocatꝰ ẽ a dño tanqͣm a a-¬
ron. ñ exiuit monachum factus uitula
effraim docta dilig̃e tͥturã. nec fuit dñator
in clero s forma gͥgis in populo. uas suum
ĩ sc̃ificatione tustodiens. ⁊ labia eungłio¬
consetrata ad uaniloquia ñ relaxans. Ui¬
sum ũ ⁊ habitum. om̃soꝑ actus stios sub
arctioris censura nodo cohibuit. ut qui a
pͥmitiuis adolescentie motib in castris mo¬
nastice religionis dõ militauerat: iã ñ mo¬
nachum s angelum in homine fateretur.
Si eius humilitatem atm̃ditis. nemo ẽ io
culis suis deiectior. sicut de moyse legit᷑.
ciens. ⁊ qͣi p̾sagiret necessitates uidue. ⁊
pupilli. p̾parationẽ cordis eoꝵ beneficiis
añturrens. Cum de iob legatur. quia erat

Expanded text:
erit pravitatem. Verumtamen ex quo placuit ei, qui vocat ea quae non sunt, tanquam ea quae sunt, segregare dominum meum, ut in ecclesia patriarchali sibi sacerdotio fungeretur; non enim sumpsit sibi honorem, sed vocatus est a Domino tanquam Aaron; non exuit monachum, factus vitula Ephraim docta diligere trituram, nec fuit dominator in clero, sed forma gregis in populo, vas suum in sanctificatione custodiens, et labia consecrata ad vaniloquia non relaxans. Victum vero et habitum, omnesque actus suos sub arctioris censurae nodo cohibuit; ut qui a primitivis adolescentiae motibus, in castris monasticae religionis Deo militaverat, jam non monachum, sed angelum in homine fateretur. Si ejus humilitatem attenditis, nemo est in oculis suis dejectior, et, sicut de Moyse legitur, ciens; et quasi praesagiret necessitates viduae et pupilli, praeparationem cordis eorum beneficiis antecurrens. Cum de Job legatur, quia erat
Abbreviated transcription (Latin):
quos amo arguo ⁊ castigo. ⁊ ũt corripiat
me iͦtus in miscd̃ia ⁊ increpet me. oleum
autem peccatoris ñ impinguet caput me¬
um. Non dico dñm meum talem ẽẽ qui
peccatum ñ fecerit. nec inuentũ sit in ore
eius m̃daciũ: m̃tirer enim. Nam si dyx̃unꝰ
quia peccatum ñ habemus nosmetip̃os se¬
ducimus. ⁊ u̾itas in nob̃ ñ ẽ. neq uos cũ
auffitate mou̾i oportet. si qñq ad ueheñ¬

Expanded text:
castigo. Et utinam corripiat me justus in misericordia, et increpet me; oleum autem peccatoris non impinguet caput meum. Non dico dominum meum, talem esse, qui peccatum non fecerit, nec inventum sit in ore ejus mendacium; mentirer enim. Nam si dixerimus, quia peccatum non habemus, nosmetipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Neque vos cum au
Abbreviated transcription (Latin):
die sabbati que iam p̃t̾iit remitrere. quo
ñ feci. S ⁊ apłs se in hisꝑaniam tͣnsitus
ꝓmiserat suamꝙ ꝓmissionem año dil¬
ponente alit̾: ñ impleuit. Eredideramu
tcm librum tñscurrisse legendo infra dis
p̃scͥptum. qui postea legendi licentiã uõ
habui ꝑ momĩtum. Ot ur̃a itaq dilesõ¬
ne confisus librum adhuc retmere p̾su¬
mo cunq alias accusabilem p̾ sumpto
faciat. hic excusabilem facit ip̃a p̾sur¬
tio. Nam ⁊ in iie ciuili siguis equũs
accomiodatũ ultra tempꝰ ⁊ locum sibl
destinatum dicerit. furti actione de¬
netur. qui tñ si de confidentia delectõ¬
ms̃ hoc fecit: a furto ⁊ a m̃idatõ exus
Bene ualeat ⁊ oret ꝓ me ammicus meus. Ex¬

Expanded text:
die Sabbati, quae jam praeteriit, remittere; quod non feci. Sed et Apostolus se in Hispaniam transiturum promiserat, suamque promissionem, Domino disponente aliter, non implevit. Credideram totum librum transcurrisse legendo infra diem praescriptum; qui postea legendi licentiam non habui per momentum. De vestra itaque dilectione confisus, librum adhuc retinere praesumo; cumque alias accusabilem praesumptio faciat, hic excusabilem facit ipsa praesumptio. Nam et in jure civili, si quis equum sibi accommodatum ultra tempus et locum sibi destinatum duxerit, furti actione tenetur: qui tamen, si de confidentia dilectionis hoc fecit, a furto et a mendacio excusatur. Bene valeat, et oret pro me amicus meus. E
Abbreviated transcription (Latin):
ilectissimo dño suo. alb̃to di grã roma
ne eccłie p̾sbit̾o cardunali ⁊ cancellario.
suus petrꝰ bles̃. modicꝰ dm̃i cantuaꝵ. can¬
cellarius salt. in uero salutari. Siloqͦr
ad dñm meum cum simcinis ⁊ puluis. qͣi
edicti uenia impetrata rogo ut eiusdẽ officii
participatio sicut ad audatiam me com¬
pellit. sic ad indulgentiam uos ĩfflectat.
Grãs ago do ⁊ uob̃. quia in sp̃u mansu¬
etudinis mͥ more ur̃o blande ⁊ qͣiͣ sociałr te¬
tigistis ea que in dño meo notabilia uide¬
bant᷑. Scio quia sp̃uat ħo omĩa duudicat
ip̃ea nemine iudicat᷑. Un ⁊ increpatõnẽ¬

Expanded text:
ilectissimo domino suo ALBERTO Dei gratia Rom. Ecclesiae presbytero cardinali et cancellario, suus P. Blesensis, modicus domini Cantuariensis cancellarius, salutem in vero salutari. Si loquar ad dominum meum, cum sim cinis et pulvis, quasi edicti venia impetrata; rogo, ut ejusdem officii participatio, sicut ad audaciam me compellit, sic ad indulgentiam vos inflectat. Gratias ago Deo et vobis, quia in spiritu mansuetudinis mihi more vestro blande, et quasi socialiter tetigistis ea, quae in domino meo notabilia videbantur. Scio, quia spiritualis homo omnia dijudicat; ipse autem a nemine judicatur. Unde et increpatione
Abbreviated transcription (Latin):
quit requiescet sp̃c meus nͥ suꝑ hũilem
⁊ mansuetum ⁊ trem̃tem ad u̾ba meaᷤ
Mariam uirginem respexit dñs. ñ quia
pulera. ñ quia nobił. ñ quia sapiens.
s quia hũilis erat. Respexit inquit
humilitatem ancille sue. Sis gͦ humi¬
lis que ꝓ xp̃o te humiliasti ⁊ elegistiab¬
iecta eẽ in domo di magis qͣm habitare

Expanded text:
quiescet spiritus meus, nisi super humilem, et mansuetum, et trementem verba mea? Mariam virginem respexit Dominus, non quia pulchra, non quia nobilis, non quia sapiens, sed quia humilis erat. Respexit, inquit, humilitatem ancillae suae. Sis ergo humilis, quae pro Christo te humiliasti, et elegisti abjecta e
Abbreviated transcription (Latin):
gła sc̃ĩmoniał infimb̾is. Nicħ enim ꝓ¬
dest gła bone conu̾sationis in pͥncipio.
nͥ sit głosꝰ ⁊ finis. Spes frustuum rele¬
uat agͥcolam a labore. fortemq pugilẽ
contempnere facit molestias ictuum spes
corone: tͥ ꝙͦ furetur gͣuamina claustri⁊
columba septimo die emissa. ad archam
iterum ñ redibit. ⁊ uixta u̾bum iob fili
tui euntes in głam filioꝵd̃i: eritisinlo¬
co pascue nec redibitis ad molestias hiu̾
uite. ħte dilectissima soror breuit̃ exhor¬
tari ⁊ exorare decreui. ñ ut admonitione
mea incdigeas. s ut ad palmã ⁊ buuuu
animosius curas. quia uycta gentilẽ ñ
nociadmisso subd̾e calcar equo. Exeusatui¬

Expanded text:
sanctimonialis in fimbriis: nihil enim prodest gloria bonae conversationis in principio, nisi sit gloriosus et finis. Spes fructuum relevat agricolam a labore, fortemque pugilem contemnere facit molestias ictuum spes coronae. Tibi quoque furetur gravamina claustri ecolumba septimo die emissa ad arcam, iterum non redibit, et, juxta verbum Job, filii imiles tui euntes in gloriam filiorum Dei eritis in loco pascuae, nec redibitis ad molestias hujus vitae. Haec te, dilectissima soror, breviter exhortari et exorare decrevi, non ut admonitione mea indigeas, sed ut ad palmam et bravium animosius curras, quia juxta gentilem, Non nocet admisso subdere calcar equo. EPIST
Abbreviated transcription (Latin):
fers uacuam si ñ habes oleum cartiatis.
pulcra ẽ ⁊ xp̃o placet castitas si eius co¬
mes eͥ caritas. Iuxta illud. Oqͣm pulchia
ẽ casta generatio cum caritate. Caritatẽ
gͦ habeas soror ⁊ humilitatẽque illi Ae¬
ceptissima ẽ qui incelis habitat ⁊ hiuili

Expanded text:
fers vacuam, si non habes oleum charitatis,pulchra est, et Christo placet castitas, si ejus comes est charitas, juxta illud: O quam pulchra est casta generatio cum charitate. Charitatem ergo habeas, soror, et humilitatem, quae illi acce
Abbreviated transcription (Latin):
fatue suspicantur. cum amitti ñ possit sine
erubescentia ⁊ dolore. Iactura eius ñ recip
estimatõnem. ⁊ cum om̃i pecc̃o ꝑ penitũti¬
am mabeamur. solus lapsus uirginis re¬
stitutõnis remedium ñ meretur. Ex¬

Expanded text:
fatuae suspicantur; cum amitti non possit sine fatuae suspicantur; cum amitti non possit sine erubescentia et dolore, jactura ejus non recipit aestimationem. Et, cum omni peccato per poenitentiam medeamur, solus lapsus virginum restitutionis remedium non meretur.
Abbreviated transcription (Latin):
na ⁊ panis auffior. Sic tͥ dilectissima sug¬
gerit humani gen̾is inimicꝰ incõmodita¬
tis mundane conũsationis palliando
ũsute. Cacet emim de uoluptate homi¬
num qͣm sit stilis ⁊ int̾ta. que si plerum¬
q placeat penitudinem inducit. ⁊ si de¬
lestat ad modicum. ꝓ ductiore spacio dis¬
plicebit. Diicias siquidem ⁊ honores
sollicitudo inseꝑabilit̾ comitatur. Mun¬
di pompa. ⁊ fauor ppłi fumus ẽ. ⁊ aura
subito euanescens. Adde qd̃ mulier ĩ do¬
lore. ⁊ discͥmine maxima parturit. ⁊ quod
freq̃ntissime głã filioꝵ. nunc inualttu¬
dine. nunc captiuitate. nũc morte. sasꝰ a¬
marior int̾rumpit. Serua itaq cor tu¬
um cum om̃i custodia ⁊ possideas uas
tuum in scĩficatione. Chesaurus nãq
pudicicie incomparabilis e̾. sola pudi¬
cicia agnum quocũq ierit sequitur so¬
la uitam reformat angelicã. In amis¬
sione pudiicie uoluptatem iurgines

Expanded text:
na et panis austerior. Sic tibi dilectissima sugna et panis austerior. Sic tibi dilectissima suggerit humani generis inimicus, incommoda mundanae conversationis palliando versute. Taceo enim de voluptate hominum quam sit sterilis et incerta; quae si plerumque placeat, poenitudinem inducit; et si delectat ad modicum, productiore spatio displicebit. Divitias siquidem et honores sollicitudo inseparabiliter concomitatur. Mundi pompa et favor populi fumus est, et aura subito evanescens. Adde, quod mulier in dolore et discrimine maximo parturit; et quod frequentissime gloriam filiorum, nunc invaletudine, nunc captivitate, nunc morte casus amarior interrumpit. Serva itaque cor tuum omni custodia, ut possideas vas tuum in sanctificatione. Thesaurus namque pudicitiae incomparabilis est. Sola pudicitia Agnum, quocunque ierit, sequitur, sola vitam reformat angelicam. In amissione pudicitiae voluptatem virgines
Abbreviated transcription (Latin):
uerum ⁊ ꝓuidentia consultiore ⁊ arctio¬
recustodia tͥ obseruantiã castitatis in¬
dicens: ibi głosius de libidine tͥumpha¬
sti. uͥ gͣuior conflictus ⁊ pugna fuspectior
imminebat. Iam in portu nauigas. ⁊ adh
tñ de t̾ra dissimilitudinis uentus temꝑ¬
tationis erumpens. occulte tibi subsibilat.
Si nunc eẽs in scł̃o te int̾ matronarũ cu¬
neos. uiroꝵ illustͥum brachia subporta¬
rent. Si nunc eẽs in scl̃o: affluentia opũ
⁊ uarietate suppellestił conspicua incẽdẽs.
parentum nimerositate ⁊ fecunditate
sobolis głosa. Si nc̃ eẽs ĩ scl̃o. uniuĩsa tibi
ñc exub̃arent ad uotum: nunc claustra¬
li angustie angͦtia mancipata es. uͥ oĩs
euagandi licentia p̾clusa ẽ. ũn omĩs uoꝰ.
omĩs lascuua. om̃s q uoluptates se¬
culi ⁊ mundi desid̃ia relegantur. ubi
fimeret uestes. uͥ continuate iugilie. ii
ẽ potꝰ. aque niniq confusio. cibꝰ uͦ legumi¬

Expanded text:
Verum, et prudentia consultiore, et arctioVerum, et prudentia consultiore, et arctiore custodia tibi observantiam castitatis indicens, ibi gloriosius de libidine triumphasti, ubi gravior conflictus, et pugna suspectior imminebat. Jam in portu navigas: et adhuc tamen de terra dissimilitudinis ventus tentationis erumpens occulte tibi subsibilat. Si nunc esses in saeculo, te inter matronarum cuneos virorum illustrium brachia supportarent. Si nunc esses in saeculo, affluentia opum, et varietate supellectilis conspicua incederes, parentum numerositate et fecunditate sobolis gloriosa. Si nunc esses in saeculo, universa nunc tibi exuberarent ad votum; nunc claustrali angustiae mancipata es, ubi omnis evagandi licentia praeclusa est: unde omnis risus, omnis lascivia, omnesque voluptates saeculi, et mundi desideria relegantur; ubi funereae vestes, ubi continuatae vigiliae, ubi est potus aquae vinique confusio, cibus vero legumi
Abbreviated transcription (Latin):
inquit enarrabit: ei florem adolescou¬
cie illibatũ int̾ casftitatis lilia cõsecͥł
quem adolescentule dilexerunt niinis qͥ de
sc ip̃o dicit. Ego flos campi ⁊ liliũ conual¬
lium. Cogitatus traꝗituos. ⁊ inchoate cõ¬
u̾sationis euentum illeus cõmute arbitͥo.
qui te ad ĩnaclati tho nuptias. ⁊ deside¬
rabiles inuitauit amplexus. Ciu cum
seruieris lib̃a es. cumamaũis casta. cum
tetig̃is impolluta. Scio siquidem uota
parentum tuoꝵ ad hoc generalit̃ conc᷑¬
risse. ut te nepoti ducis burgundie ma¬
tͥmoniali comiñtio conuenirent. qͣtinus
cum eis contracta affinitas. ⁊ mittue di¬
lectionis eẽt occõ. ⁊ potñtie increm̃tuim.
Sane adolescens ille qͣntum ad dotes
minebat. Strenuitate enĩ armoꝵ ⁊ for¬
me elegantia. oculis hominum in stupo¬
rem ⁊ miraculum u̾tebat᷑. ⁊ qd̃ pot̾at ãĩ¬
mum uirginis fascinare: nullus erat ĩ
u̾bis urbanior. nullus ub̃ior in muñi¬
b. nullus ad om̃s lib̾alitates effusior.

Expanded text:
quis enarrabit? Ei florem adolescentiae illibatum inter castitatis lilia consecrasti; quem adolescentulae dilexerunt nimis, qui de se ipso dicit: Ego flos campi, et lilium convallium. Cogitatus itaque tuos, et inchoatae conversationis eventum illius committe arbitrio, qui te ad immaculati tori nuptias, et desiderabiles invitavit amplexus; cui, cum servieris, libera es; cum amaveris, casta; cum tetigeris, impolluta. Scio equidem voto parentum tuorum ad hoc generaliter concurrisse, ut te nepoti ducis Burgundiae matrimoniali commercio conjungerent, quatenus cum eo contracta affinitas, et mutuae dilectionis occasio esset et potentiae incrementum. Sane adolescens ille, quantum ad dotes minebat; strenuitate enim armorum, et formae elegantia, in oculis hominum in stuporem et miraculum vertebatur; et, quod poterat animum virginis fascinare, nullus erat in verbis urbanior, nullus uberior in muneribus, nullus ad omnes liberalitates effusior.
Abbreviated transcription (Latin):
quo ñ ẽ salus. Magnificat anma m̾a
domiũ. ⁊ exultauit sp̃c meus in do sa¬
lutari meo. quia ambulans in sp̃u sa¬
lutari: tustodis uas tuum in sc̃ificatõe
⁊ odore suauitatis. uñ ⁊ sic̃ unguentũ
effusum ẽ nom̃ tuum. Publice dicitur
atq apud dm ⁊ homines laudẽ płimã
meriusti. quia ab eo tempore quo uttam
sc̃ĩmoniał ꝓfessa es: ab obseruantia ca¬
stitatis ⁊ scĩmonie ñ cessasti. Uñ ⁊ scd̃m
nom̃ tuum sic ⁊ laus tua in fines terre.
Cum eẽs nuptus mortalium destinataste
filius altissum desponsare dignatꝰ e. siẽ
gnes xp̃o que suam ciofferunt castitatẽ.
Despondĩ inquit apłs uos uni uro uirgi¬
nem castam exib̃e xp̃o. Eos enim sponsa¬
licio amore sꝰ libentissims federat as: qͣs
scłm ñ fedauit. Amator ⁊ delator ẽ uir¬
gintatis. qui nasci de uirgine p̃elegte. do
exemplo alie sequerentur uirgines. atq co¬
habitatõnis et̾ne ⁊ głe fierent participes
⁊ consortes. Adducentur inquit ungi¬

Expanded text:
quo non est salus. Magnificat anima mea Dominum; et exsultavit spiritus meus in Deo salutari meo, quia ambulans in spiritu salutari custodias vas tuum in sanctificatione et odore suavitatis. Unde, et sicut unguentum effusum est nomen tuum. Publice dicitur, atque apud Deum et homines laudem plurimam meruisti, quia ab eo tempore, quo vitam sanctimonialem professa es, ab observantia castitatis et sanctimoniae non cessasti. Unde et secundum nomen tuum, sic et laus tua in fines terrae. Cum esses nuptiis mortalium destinata, te Filius Altissimi desponsare dignatus est, sigines Christo, ut suam ei offerant castitatem. Despondi, inquit Apostolus, vos uni viro virginem castam exhibere Christo. Eas enim sponsalitio amore sibi libentissime foederat Deus, quas saeculum non foedavit. Amator et zelator est virginitatis, qui nasci de Virgine praeelegit. Ideo exemplo aliae sequerentur virgines, atque cohabitationis aeternae gloriae fierent participes et consortes. Adducentur, inquit, virgi
Abbreviated transcription (Latin):
tissime miseratõne p̃sumens: Alumde
suffragium ñ expecto. Memor esto u̾bi
tui seruo tuo in quo mͥ spem dedisti. Si illꝰ
pie liberalitatis ⁊ mee uocationis asfesti
mabam. mors uilara pͥma facie dep̾da¬
ta ẽ. extreme calamitatis exemꝑlum me
faciens ⁊ fortune ludibum. Cum gͥ fi¬
duciam in uob̾ habeam singularẽ. fati¬
te ut sub manu magnificentie ur̃e de
longa infortunii tempestate respirem.

Expanded text:
tissime miseratione praesumens, aliunde tissime miseratione praesumens, aliunde suffragium non exspecto. Memor esto verbi tui servo tuo, in quo mihi spem dedisti. Si illius piae liberalitatis, et meae vocationis affectio mabam, mors amara prima facie depraedata est, extremae calamitatis exemplum me faciens, et fortunae ludibrium. Cum igitur fiduciam in vobis habeam singularem, facite ut sub manu magnificentiae vestrae de longa infortunii tempestate respirem.