comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si. Duraui mundo ab consule muiles. Sed diuina
potentia que nouit planare sublimia. et altius e¬
leuare prostrata. fecit de suꝑbo quod uoluit et ho¬
stem meum me quieto uictoria mͥ qua nouit ad¬
dixta. Sufficit pro funere. iusti tanta deiectio. aido¬
rauit saracham olamis. timuit senator barbarũ
caput. tremuit militem dux. Doloris dicuntur ista
p̃r scẽ cotutno. Nam ueneror illustrissimũ cõsu¬
lem. et pͥmũ conspicio senatorẽ. Sed ne consue¬
da fallacia mali erga me ut solet aliquid moli¬
atur. putetq se suis fraudibut romanis ducib
ꝓfuturum. et in meo u̾setur exitio integrum de
sius sensib. de tue b̾itudinis sacram̃tum: simu¬
llus in eius cor u̾titur dolus. Ego aũ ꝑ om̃ia ã
puritatem. eumicolumẽ ac sb̾limẽ ytalie roi¬
met reddam: ꝑfrustratis eius inimicis et domi¬
tis. Hostis autẽ erit sue aĩe. si anquid in eo sinistte
Omino insigni facium.¬
meritoq sublimi filio

Expanded text:
si; duravi invido sub consule miles. Sed divina si; duravi invido sub consule miles. Sed divina potentia, quae novit planare sublimia, et altius elevare prostrata, fecit de superbo quod voluit; et hostem meum, me quieto, victoria mihi, qua novit, addixit. Sufficit pro funere victi tanta dejectio; adoravit saracam chlamys, timuit senator barbarum caput, tremuit militem dux. Doloris dicuntur ista, pater sancte, cothurno: nam veneror illustrissimum consulem, et primum conspicio senatorem; sed ne consueta fallacia mali erga me, ut solet, aliquid moliatur, putetque se suis fraudibus Romanis ducibus profuturum, et in meo versetur exitio; integrum de suis sensibus det tuae Beatitudini sacramentum, si nullus in ejus corde vertitur dolus. Ego autem per omniapuritatem, cum incolumem ac sublimem Italiae Romaeque reddam, perfrustratis inimicis ejus et domitis. Hostis autem erit suae animae, si aliquid in eo sinistrae Domino insigni meritoque sublimi Filio
Abbreviated transcription (Latin):
pererit trucidare. sed ap̃ belligeros uiros uictus
dicitur ictor occisus. Nam equo uestus maris
brachium quod natando ꝑrexiti luxue ñ fu̾at
s uututis. Arbitror .n. quod nocte cogitarit ãd
hostib facere. cui sole ingresso finis diei consila
parata sb̾duxit. Uoo u̾o dolui. quod natatione sõ¬
gissima ab equo posser et aquis occidi. Ut iubes
gͦ scĩ beatiq stephani imperata iussa ur̃a refero
Spondeo. n ip̃iq tibiq. quos gudila uob̾ est iu¬
bentib uenie condonatus. Item bonefatus
Omino uenerabili ad scm̃ a ugusti¬
Castinus sule priuatus ex consule uite
mee ac nominis ut notum est om̃ib persecu¬
tor peiores ꝯmittens ao fingens factiones qͣsi
nicaꝵ a mȩgestaꝵ ĩmemor douationũ ytalia
fugiens. meis se in afftica defensionib tradidit cõ¬
mutendum. Omitto beatissime pater olumm mͥ ab
codem ingestas miserias. offensa pericuia. fugiens
eum. nunc usq uiuo. Cax natus. uix scitam eria¬

Expanded text:
pererit, trucidare. Sed apud belligeros viros victus pererit, trucidare. Sed apud belligeros viros victus dicitur victor occisus. Nam equo vectus maris brachium quod natando perrexit, luxuriae non fuerat, sed virtutis. Arbitror enim quod nocte cogitarit aliquid hostibus facere; cui, sole ingresso, finis diei consilia parata subduxit. Hoc vero dolui, quod natatione longissima ab equo posset et aquis occidi. Ut jubes ergo, sancti beatique Stephani imperata jussa vestra refero. Spondeo enim ipsi tibique, quod Gudila vobis est jubentibus veniae condonatus.omino venerabili sancto patri AUGUSTICastinus ille, privatus ex consule, vitae meae ac nominis, omnibus ut notum est, persecutor, pejores committens ac fingens factiones, quasi mearum a me gestarum immemor donationum, Italia fugiens, meis se in Africa defensionibus tradidit committendum. Omitto, beatissime pater, olim mihi ab eodem ingestas miserias, ostensa pericula; fugiens eum nunc usque vivo. Thrax natus, vix Scytham eva
Abbreviated transcription (Latin):
tnͣsitum deuegauit. Hoc illos tuos iugilantissĩos
sensus latere nõ potuit itram rõ ꝓ uocauit. Culpa
iiuenem suasit ad fugam. sed felix fuga ẽ q̃ cur¬
rit ad uitam. Memoratus gudila ad patronum
tuum scm̃ stephanũ pͥmũ martyrem ꝯfugit. Ip̃e
rͥ et impetrauid ut pro eodem ap̃ teligionẽ tuã
postulator accedam. Habeat gͥ queto uemamꝙ̃
nec turbatus undis equus caruit nec gurges altꝰ
absorbuit qũe deus crui et aqua suauit. Ualeat
ap̃ te epłaris ista rogo suggestio. Eris .ii. ut dep̃cor
ab ira dñi alienus quociens petitor a te fu offen¬
fus non eueret augustmis Et sa bonesari as
uenerabili pr̃i augꝰtino ep̃o. ooooocooo
bonefacuis. fureus parco: cͥiobuiꝰ oocoo
bello. cãtatis tue frangor imperio. Guoilam for¬
tisimũ semꝑ ꝙ̃ uolo uiuere nir̃um. metuone eũ
aliqñ inuentutis sue leuitas faciat interire. Io¬
test quid p̃cunctus armis: qnͣtos iminicos rep¬

Expanded text:
transitum denegavit. Hoc illos tuos vigilantissimos transitum denegavit. Hoc illos tuos vigilantissimos sensus latere non potuit: iram ratio provocavit, culpa juvenem suasit ad fugam; sed felix fuga est quae currit ad vitam. Memoratus Gudila ad patronum tuum sanctum Stephanum primum martyrem confugit. Ipse mihi et imperavit, ut pro eodem apud religionem tuam postulator accedam. Habeat igitur, quaeso, veniam; quoniam nec turbatus undis equus corruit, nec gurges altus absorbuit, quem Deus eruit et aqua servavit. Valeat apud te epistolaris ista, rogo, suggestio: eris enim, ut deprecor, ab ira Domini alienus, quoties petitor a te offensus non fuerit Augustinus. EPISTOLA IX. venerabiBONIFACIUS. Furens parco, qui obvius bello Sanctitatis tuae frangor imperio, Gudilam fortissimum semper quem volo vivere virum, metuo ne eum aliquando juventutis suae levitas faciat interire. Potest quidem praecinctus armis, quantos inimicos re
Abbreviated transcription (Latin):
Angustinus ep̃c. Dũ qͦdam
in loco põitus tue exinuetatis tsitus intuere:
placuit meis aspectib tue sblimitatis mitis ille
ac tͥcibiłꝰ gresstis. S postgͣ iliud leuigatũ sac
ctismate portam ciuitatis cam paucis exiut subitoi
uomunt equites domus. cuutas fimidit excitum. stre¬
punt aria: concrepant tube. contio crismate uenti
stupe dependent ferree tunice uiroꝵ fortium menbea
ꝯstringunt. sessoris et eqiu renib setigera techa uesti¬
tus intensus geritur arcues. Pulchra cuncta ꝯspexi.
nicħ meliuis bonefacio comite uidi. Sed postquam
ad palmas ut ꝯperi tua ib̾limitas nenit: ad illumqͥ¬
dem breuem sed plenum sepe pericuł maris tnͣsi¬
tum quod iux aliqñ naue transitur p̾ceperas ma¬
tutino tẽpore thͣsmeare: ue noctis obseuritas ma¬
li aliquid ꝑcuraret. Gudila eximietatis tue ẜmis
chio: int̾dcĩ littoris tetigit horas. ne statim licuit
reu̾ti ꝑfecto. Maris .n. tumor intrescens reu̾suro

Expanded text:
AUGUSTINUS episcopus. Dum quodam in loco positus tuae Eximietatis transitus intuerer, placuit meis aspectibus tuae Sublimitatis mitis ille ac terribilis gressus. Sed postquam illud levigatum sacro chrismate caput portam cum paucis civitatis exivit, subito vomunt equites domus, civitas fundit exercitum, strepunt arma, concrepant tubae, contis crispatae ventis stupae dependent, ferreae tunicae virorum fortium membra constringunt, sessoris et equi renibus setigera theca vestitus, intensus geritur arcus: pulchra cuncta conspexi, nihil melius Bonifacio comite vidi. Sed postquam ad Palmas, ut comperi, tua Sublimitas venit, ad illum brevem quidem, sed plenum periculis maris transitum, quod vix aliquando nave transitur, praeceperas matutino tempore transmeare, ne noctis obscuritas mali aliquid procuraret. Gudila Eximietatis tuae fidechio, interdicti littoris tetigit oras, nec statim licuit reverti profecto: maris enim tumor increscens reversuro
Abbreviated transcription (Latin):
m dño sulutem: lestis littenis renerẽtie bum cooos¬
tue. et eaꝵ ꝑlatore int̾rogato que int̾roganda resta¬
bant uehement᷑ dolui sic te agere uoluisse cumi
marito ut edificium continentic quod ĩ eo iã con¬
stri ceperat amista ꝑseuerantia. ĩ adulterii ruinã
miserabilis iaberetur. Cum .n. lugendꝰ eẽt si post
ꝯtinentiam notã d̾o. iãq actu ip̃o morib ꝙ susceꝵ¬
tam reuteretur ad ꝯuigis carnem: qnͣto magis ñe
dem̾sus minteritum ꝓfundiorem lugendus ẽ. qui
debuisti mod̾atione tractasti: q et si carnali cõsor¬
tio iam ex consensu uob̾ non nustebamini. ĩ cer̾s
tñ reb conuigali obsequio niro tuo mulier serui¬
re debuisti p̾sertim cum ambo ẽẽtis m̃bra corporis
xpĩ. Et utiq si maritum infidelem fidełem hũi¬
sd ᷤ agere te ꝯu̾satione sb̃dita oportiat ut eñ dño
lutrareris sicut apłi monuerunt. Omitto .ii. quod
ip̃am continentiam illo ñdum uolente. nõ ẜm
sanam doctimam te sinstepite cognoui. nec ni

Expanded text:
MINO SALUTEM. Lectis litteris reuerentiae tuae et earum perlatore interrogato. quae interroganda restabant, uehementer dolui sic te uoluisse agere cum marito, ut aedificium continentiae, quod in eo iam construi coeperat, amissa perseuerantia in adulterii ruinam miserabiliter laberetur. cum enim lugendus esset, si post continentiam uotam deo iamque actu ipso moribusque susceptam reuerteretur ad coniugis carnem, quanto magis nunc demersus in interitum profundiorem lugendus est, qui debuisti, moderatione tractasti, quia, etsi carnali consortio iam ei consensu uobis non miscebamini, in ceteris tamen rebus coniugali obsequio uiro tuo mulier seruire debuisti, praesertim cum ambo essetis membra corporis Christi. et utique, si maritum infidelem fidelis habuisses, agere te conuersatione subdita oportuit. ut eum domino lucrareris, sicut apostoli monuerunt. Omitto enim, quod ipsam continentiam illo nondum uolente non secundum sanam doctrinam te suscepisse cognoui. neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
tines. Qnͣtumlibet .n. oculi corporis ui mutẽtur
dixit ẽt creatoris. Aut si et huic q̃d sit et infertur
ulia dubitatio. utrũ nõ sumus futuri angeli potioreᷤ
ip̃ius dñi est hinc aꝑta sententia. ubi ait de resurre¬
ctiuis in regnum. Erunt equales angeł dei. Unde
id̾ ip̃e stũs ieroniinus alibi sic dicm. Homo gͥ deifa¬
ciem indere nõ potest. Angeli aũ eciam minimoꝵ
m ecc̃a semper uident faciem dei. et nunc ĩ specło
uidemus ĩ eingmate. tunc aũ facie ad faciem. qñ
de hom̃ib in angeł ꝓfecerimus. et pot̾imus cũ apło

Expanded text:
tinet. quantum libet enim oculi corporis nostri mutentur tinet. quantum libet enim oculi corporis nostri mutentur dixit esse creatoris. aut si et hinc fit quaestio et infertur ulla dubitatio, utrum non simus futuri angelis potiores, ipsius domini est hinc aperta sententia, ubi ait de resurrecturis in regnum: Erunt aequales angelis dei. unde idem ipse sanctus Hieronymus alibi sic dicit: \'Homo igitur dei faciem uidere non potest; angeli autem etiam minimorum in ecclesia semper uident faciem dei. et nunc in speculo uidemus, in aenigmate, tunc autem facie ad faciem, quando de hominibus in
Abbreviated transcription (Latin):
uideatur. Item cum de spñ scõ loqueretur int̾po¬
sint uerba diũ dicentis. Rogabo patremet aliũ
pere: quia non udit eum. nec cognouit eum. M̾ito
ergo se inqruit in corpore demonstrait: quia in diuini¬
tatis sb̃stantia nõ inidetur. uidimus spm̃. sed inspeci¬
e corporali. uideamus et prem. sed quia uidere non
possummius. audiamus. Et paulo post. Audianus in
quit patrem. Inuisibił .ii. pater. sed et filius inuisi¬
bis ẜm diuintatẽ. Dm̃ .n. nemo uidit iniquam
¶umergo filius sit deus. meo utiq quod deus est f¬
lius ño uidetur. Scũs autem ieronimus ait. uid̾e
dm̃ sicut est in natura sua oculus hominis nõ põt ñ
solum homo. nec angeli. nec throni. nec potestates.
nec dommationes. nec om̃e nom̃ quod noĩatur.
Neq enim creatura potest aspicere creatorem suũ.
Hiis uerbis uir doctissimus satis ostendit. quid eai¬
am de futuro seculo senserit: quod ad hanc reniat¬

Expanded text:
uideatur. item cum de spiritu sancto loqueretur, interpouideatur. item cum de spiritu sancto loqueretur, interposuit uerba domini dicentis: Rogabo patrem et alium pere, quia non videt eum, nec cognoscit eum . Merito ergo se, inquit, in corpore demonstravit, quoniam in divinitatis substantia non videtur. Vidimus Spiritum, sed in specie corporali: videamus et Patrem; sed quia videre non possumus, audiamus. Et paulo post, Audiamus ergo inquit, Patrem; invisibilis enim Pater; sed et Filius invisibilis secundum divinitatem; Deum enim nemo vidit unquam : cum ergo Filius sit Deus, in eo utique quod Deus est Filius, non videtur . 7. Sanctus autem Hieronymus ait: Videre Deum sicuti est in natura sua, oculus hominis non potest: non solum homo, nec Angeli, nec Throni, nec Potenec Dominationes nec omne nomen, quod nominatur; neque enim creatura potest aspicere creatorem suum\'. his uerbis uir doctissimus satis ostendit, quid etiam de futuro saeculo senserit, quod ad hanc rem ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcorditer iiquiramus: quia et si quid alic̾ saprimis
hoc nob̾ quoq deus reuelauit si in illo maneannis
Qui autem manes in caritate. in deo manet et d̾s
in illo manes qma deus cautas est: siue tanquam
enis fons meffabiłr existendo. sine illam nobis
per suum spm̃ largiendo. Si gͦ doceri põt quod ca¬
titas corporalib ocuł auqũ indebitur. pot̾it fortas¬
sic. et deus. Si aũt istam nũqmͣ poterit. multomi¬
nus ip̃e fons eius: uł ai quid dici excellentiꝰ et cõ¬
inscupturis sãs doctissimi. qui plurimũ ecc̃am et
bona studia fidelum sus litt̾is adiuuerunt. uͥ eis
occasio data est. dixerunt inuisibilem innisibiliter
ideri: hoc est. per eam natur̾a que in nobis quoq
mumibił est: mũda .s. mente et corde. b̾s ambrosiꝰ¬
poralib inquit. seo spũalib ocuł iħc uidetur. Et pa¬
ulopost. Non eum in quid uiderunt indei. obcera¬
tum .n. erat insipiens cor eoꝵ. Huic ostendeus uũ

Expanded text:
concorditer inquiramus, quia, et si quid aliter sapimus, concorditer inquiramus, quia, et si quid aliter sapimus, hoc quoque nobis deus reuelabit, si in illo maneamus. qui autem manet in caritate, in deo manet et deus in illo manet, quia deus caritas est siue tamquam eius fons ineffabiliter existendo siue illam nobis per suum spritas corporalibus oculis aliquando videbitur; poterit fortassis et Deus: si autem ista nunquam poterit; multo minus ipse fons ejus, vel si quid dici excellentius et conin Scripturis sanctis doctissimi, qui plurimum Ecclesiam et bona studia fidelium suis litteris adjuverunt, ubi eis occasio data est, dixerunt invisibilem Deum invisibiliter videri; hoc est per eam naturam quae in nobis quoque invisibilis est, munda scilicet mente vel corde. Beatus Ambrosiporalibus\', inquit, sed spiritalibus oculis Iesus uidetur\'; et paulo post: Non eum uiderunt, inquit. Iudaei; obcaecatum enim erat insipiens cor eorum\' hinc ostendens. unde
Abbreviated transcription (Latin):
de otfensione animi eius tecum fuerim collocutus.
Nouerit qũã non eum contempnam. eo qnͣtum
ĩ illo dm̃ timcam. et cogitem caput ur̃m. in cuns
corpore fr̃es sumus. ad locum in quo ħitat. ideo mͥ
ño putani ueniendum. ne spectaculum faceremus
ridendrmm aliis. nas dolendum. nob̾ pudendum
Per tuam sc̃tatem et carnatem. totum recte agipͭ.
ab illo quippe agitut. qui ꝑ fidem suã ħitat ĩ corde
tuo. Qneni credo quod ñ sperint in te. cum agnos¬
cit in se. Ego certe in hac causa quid melius fac̾em
non inueni. qũa ut uemam pet̾em a fr̾e qui lesum
se litteraꝵ meaꝵ aspentate conquestus ẽ. faciet ip̃e
ut spero quod imperari sibi nouit ab eo qui ꝑ apłm lo¬
quẽ ħo querelam. sicut deus ĩ xp̃o donauit nob. Eto¬
te ergo nitatores dei sicut filii dilectissimi. et am
caritate ambulantes. si quid diligentiꝰ poiaiminis
de spirtrali corpore quod ĩ resurrectone habebimus

Expanded text:
de offensione animi eius tecum fuerim conlocutus. de offensione animi eius tecum fuerim conlocutus. nouerit, quam non eum contemnam et quantum in illo deum timeam et cogitem caput nostrum, in cuius corpore fratres sumus. ad locum, in quo habitat, ideo mihi non putaui esse ueniendum, ne spectaculum faceremus ridendum alienis, nostris dolendum, nobis pudendum. per tuam sanctitatem et caritatem totum recte agi potest; ab illo quippe agitur, qui per fidem suam habitat in corde tuo, quem credo quod non spernit in te, cum agnoscit in se. Ego certe in hac causa, quid melius facerem. non inueni. quam ut ueniam peterem a fratre, qui laesum se litterarum mearum asperitate conquestus est. faciet et ipse, ut spero, quod sibi imperari nouit ab eo, qui per apostoiquem habet querelam: sicut Deus in Christo donavit vobis, ite ergo imitatores dei sicut filii dilectissimi et ambucaritate ambulantes, si quid diligentius possumus, de spiritali corpore, quod in resurrectione habebimus,
Abbreviated transcription (Latin):
loquor. et talem dm̃ nõ ẽẽ. omĩo nõ ambigo. Et
ne tał ẽẽ crederetur: illam spłam scͥpsi. In qua dũ
eem in amonendo sollicitus quam nom̃b tacitis
conscͥpsi. incorripiendo nimꝰ atq impindꝰ fui: neo
do. hoc nõ excuso. s accuio. Ignostatur petro. Recorde¬
tur nr̃am dilectionem pͥstinam. et obliuidatur offẽ¬
sionem nouam. faciar certe ꝙ me ño fecisse succẽ¬
suit. Habeat lemiatem in danda uenia. qu̾a ego in illa
epła conscribenda non habui. Hoc per tuam caritatẽ rogo
Quod p̾sens psentem rogare uoluetam. si eius hrẽm co¬
piam. Quod cum conatus eem. scribente ad eum uiro
uenerabili. nobisq omib honore p̾ferendo uenire⁊
noluiti dolum forsitam meum sicut pleraq humana
sunt quantum existimo suspicatus. a quo me longe
ab ẽẽ tu illi fac fidem qnͣtum potes. qui preseno fa¬
cilius potes. Indica ei cum qnͣto et qułi uero dolore.

Expanded text:
loquor, et talem Deum non esse omnino non ambigo, et loquor, et talem Deum non esse omnino non ambigo, et ne talis esse crederetur, illam epistolam scripsi. In qua dum essem in admonendo sollicitus, quam nominibus tacitis conscripsi, in corripiendo nimius atque improvidus fui, nec do; hoc non excuso, sed accuso. Ignoscatur, peto; recordetur nostram dilectionem pristinam, et obliviscatur offensionem novam. Faciat certe quod me non fecisse succesuit; habeat lenitatem in danda uenia, quam ego in illa epistula conscribenda non habui. hoc per tuam caritatem rogo, quod praesens praesentem rogare nolueram, si eius haberem copiam. quod cum conatus essem, scribente ad eum uiro uenerabili nobisque omnibus honore praeferendo uenire noluit dolum forsitan meum, sicut pleraque humana sunt, quantum existimo, suspicatus. a quo me longe abesse tu illi fac fidem, quantum potes, qui praesens facilius potes. indica ei, cum quanto et quam uero dolore
Abbreviated transcription (Latin):
ipm̃ corpus dicimus nõ ẽẽ quod fuit qnͣtomag̾ ipm̃
ñõ erit tanta ꝯu̾sione mutatum ut nõ solum ĩnioe¬
tasr iiuat. uerum eciam innisibilem iudeat. Qua¬
pp̃ si uidebunt dñi. nõ istiꝰ corporis oculi indebunt:
qm̃ et in hoc ũ ent ipm̃ corpꝰ usq in illam ium potẽ¬
tiamq mutatũ. Et nõ ẽ ꝯtraria ista opinio illis u̾¬
b̾ epłe mee. Si aũ hactemis nõ entipm̃. qi nunc
mortale. tune autem ĩmoetale. nunc aggranans
animam. tunc nullo pondere ad onnñe motum e¬
rit facillimũ. ad idenda uero ea que locoꝵ spaci
incorporalem. et ubiq totam nullo modo uidebit
corporis erunt. Sed paratus sum. si quid de hac re
melius nouit hic fr̃. us ab ip̃o. us ab illo a qͦ didis̃
discere. Quod si urident̾ dic̾em. eciam illud de d̾o
corporali m̃brisq per loca diuiubili: dicerem para¬
tum me ẽe discere. Quod non dico: qr ñõ irrident᷑

Expanded text:
m corpus dicimus non esse, quod fuit, quanto magis ipsum m corpus dicimus non esse, quod fuit, quanto magis ipsum non erit tanta conuersione mutatum, ut non solum inmortaliter uiuat, uerum etiam inuisibilem uideat! quapropter, si uidebunt deum, non istius corporis oculi uidebunt, quia et in hoc non erit ipsum corpus usque in illam uim potentiamque mutatum, et non est contraria ista opinio illis uerbis epistulae meae. si autem hactenus non erit ipsum, quia nunc mortale tunc inmortale, nunc adgrauans animam tunc nullo pondere ad omnem motum erit facillimum ad uidenda uero ea, quae locorum spt, substantiam incorporalem et ubique totam nullo modo uidebit. corporis erunt. Sed paratus sum, si quid de hac re melius nouit hic frater, uel ab ipso uel ab illo, a quo didicit, discere. quod si inridenter dicerem, etiam illud de deo corporali membrisque per loca diuitum me esse discere: quod non dico, quia non irridenter
Abbreviated transcription (Latin):
sui. Iustus namq oculos corporis. dixi ño usuros dm̃
hoc intuens quod istus corporis oculi om̃io nõ possunt
cernere nisi corpora. que ab eis aliquo locimt̾uallo se¬
parata sunt. Nam si nullum int̾uallum si nec ip̃a
corꝑa per eos uidemus. Porro aũ si in tant̃a sui dissilłi¬
tudinem nr̃a corpora mutabuntur. ut oculos habeant
ꝑ quos indeatur illa sb̃ stantia que ño per locoꝵ spaciauł
diffuditur. uł finitu: alibi habens aliam partem ĩ
mainore loco minorem. in maiore maiorem. sed nͥq m
corporałr tota est: longe aluid erunt ħ corpora. et n̾o e¬
runt ip̃a. Nes cola deccasta mortalitate atq corrupti¬
one. et ponderis grauitate alud erunt. sed mu̾tutẽ
ipĩus mentis quodamnudo ꝯu̾tentur si radere po
terunt quomodo tunc menti. nunc aũt nec ip̃i m̃ti
idere concessumẽ. Si enĩ mutatis morib dicimuis
hominem nõ ẽe qui fuit si demq nuitatis etatĩbus

Expanded text:
sui. istius namque corporis oculos dixi non uisuros deum sui. istius namque corporis oculos dixi non uisuros deum hoc intuens, quod istius corporis oculi omnino non possunt cernere nisi corpora, quae ab eis aliquo loci interuallo separata sunt; nam si nullum interuallum sit, nec ipsa corpora per eos uidemus. Porro autem, si in tantam sui dissimilitudinem nostra corpora mutabuntur, ut oculos habeant, per quos uideatur illa substantia, quae non per locorum spatia uel diffunditur uel finitur alibi habens aliam partem alibi aliam, in minore loco minorem in maiore maiorem, sed ubique incorporaliter tota est, longe aliud erunt haec corpora et non erunt ipsa nec sola detracta mortalitate atque corruptione et ponderis grauitate aliud erunt, sed in uirtutem ipterunt quomodo tunc menti, nunc autem nec ipsi menti videre concessum est. Si enim mutatis moribus dicimus hominem non esse qui fuit, si denique mutatis aetatibus
Abbreviated transcription (Latin):
corporis oculus potest. et ne illud quod dcm̃ẽ. fa¬
cie ad faciem sic accipiatur. tanqmͣ m̾bris corporis
d̾minatus at deus. Id̾o gͦ me illud dixisse nõ pens¬
tet ne de ip̃o d̾õ tam ipie sentiams ut eũ ñ uͥes
totum. sed per localia spacia dimabilem exiime¬
mus. C̃alia qmiꝑpe hiis ocułꝰ nontinus. Ceterũnch
tale de deo sentiens. sed eum incõmutabuẽ et ĩ cor¬
poralem spm̃ ubiq totum eẽ credens. si tantam qͥs¬
qũa mutationẽ huiꝰ corporis futurã putan cũ ex
animali fu̾it spuitale: ut eciam sb̾am incorꝑalẽ
ñõ locoꝵ int̾uallis us spaciis diuiabilẽ. uł eciam
m̃broꝵ liniam̃tis ac finib t̾minatam s ubiq
totamper tale corpus nidere possumus. nolo ut me do¬
ceat. si uerum sapit. Si autem in hoc fłm sentut lõgẽ
tolerabilius est. corpori aliquid arrogare. Et si uera est
ista sm̃a: nõ erit contraria u̾b̾ meis. que in illa epła po¬

Expanded text:
corporis oculus potest — et ne illud, quod dictum est: Facorporis oculus potest — et ne illud, quod dictum est: Facie ad faciem, sic accipiatur, tamquam membris corporis terminatus sit deus. ideo me ergo illud dixisse non paenitet, ne de ipso deo tam impie sentiamus. ut eum non ubique totum sed per localia spatia diuisibilem existimemus; talia quippe his oculis nouimus. Ceterum nihil tale de deo sentiens sed eum incommutabilem et incorporalem spiritum ubique totum esse credens si tantam quisquam mutationem huius corporis futuram putat, cum ex animali fuerit spiritale, ut etiam substantiam incorporalem non locorum interuallis uel spatiis diuisibilem uel etiam membrorum liniamentis ac finibus terminatam sed ubique totam per tale corpus uidere possimus, uolo, et me doceat, si uerum sapit; si autem in hoc falsum sentit, longe tolerabilius est corpori aliquid adrogare quam deo derogare. et si uera est ista sententia, non erit contraria uerbis meis, quae in illa epistula po
Abbreviated transcription (Latin):
m̾itoq sublimi filio bonefacium.¬
bonefano: Augustinus ep̃c.
Lectõ me uacare. uobilitatem tuã latere nõ credo. ul¬
timũq diem mͥ exopto uenire. Gaudeo tue uistorie.
Citatem queso serua romanã. T̃uos ut bonus rege
comies. Nlichu de uitib ꝓpeiis p̃sumas. de auctore gla¬
pe urtutũ. et nullum cumb̾ penitus mt̾itũ. Uale.
p̃ces aclacrimas despitit ad scm̃ augͦti¬
Quid de hac uita securus ao celi regna nugrare: sed
nobis opus es fessis in tantis adhuc ꝑicus ꝯ stitutis.
Itat ora nob̾cumut tua nob̾ calus augnͣtulũ tem¬
poris condonetur. Epistola cancti angustim
sc̃o fr̃ĩ fortumatiano.
Sicut p̾sens rogaui et nũc ꝯmoneo ũ
frẽm nr̃m de quo ꝯlocuti sumis. uidere et rogare di¬
gueris. ut ignostat mͥ si quid durius et asperus ĩ se
nec ẽẽ uisuros. Causam quippe adm̃xi. cur hoc dixe¬
rim. ne sołt deus ip̃e corporens c̃e credatur: et ĩ loci
spacio int̾uallo q isibilis: nich .n. udere alit̾ istrus

Expanded text:
sublimi filio BONIFACIO, AUGUSTINUS episcopus. Lecto me jacere Nobilitatem tuam latere non credo, ultimumque diem mihi exopto venire. Gaudeo tuae victoriae. Civitatem, quaeso, serva Romanam; tuos ut bonus rege comes: nihil de viribus propriis praesumas; de auctore gloriare virtutum, et nullum curabis penitus inimicum. Vale. preces ac lacrymas despicit peccatquidem de hac vita securus ad coeli regna migrare; sed nobis opus es fessis, in tantis adhuc periculis constitutis. Itaque ora nobiscum, in tua nobis salus aliquantulum temporis condonetur. EPISTOLA XVII CTO FRATRI PORTUNATIANO. Sicut praesens rogaui, et nunc commoneo, ut fratrem nostrum, de quo conlocuti sumus, uidere et rogare digneris, ut ignoscat mihi, si quid durius et asperius in senec esse uisuros. causam quippe adiunxi, cur hoc dixerim. ne scilicet deus ipse corporeus esse credatur et in loci spatio interualloque uisibilis — nihil enim uidere aliter istius
Abbreviated transcription (Latin):
Quͣqmͣ neo ip̃o quidem ille que maria peꝑit
a nustus erat recte dauid falius appelletut. mia
conster ex parte ioseph sc̃atum. Quod quia uo¬
gatis: illud eciam fatcami ncc̃e est. nec ipm̃ quidoꝰ
cõ dauid filium. Qm̃ quidem gn̾ãtio ad abrahami
nsq ad dauid. et a daud ioseph ad usq deducitur ꝑ
est ut legitur: nec filius erit dauid. longeq demẽs
est qui quem sine coitu ioseph de maria natum
dicturus eran huno in pͥncipio posuerit ẽẽ filium
damd. Cum ergo ne ipẽ quidẽ qui sio ex maria go¬
nitus dauid recte filius appellatur qr nõ sio natꝰ
ex ioseph. qnͣto magꝰ filus dei : Pide nec uirg̾is
ip̃ius origo ex hac tribu fuisse᷑ monstratut. uñ
constat ẽẽ dauid. dico añ uidam de quo iuideire¬
ges. sed ex tribu leui unde sacͦdotes. Quod ipm̃
palam eit. qr eadem prem̃ huĩt sac̾dotem qñdã
noĩe ioachim. cuiꝰ tñ in hac gn̾atione nilla us¬

Expanded text:
quamquam nec ipse quidem ille, quem Maria peperit, quamquam nec ipse quidem ille, quem Maria peperit, si ullus erat, recte Dauid filius appelletur, nisi constet ex patre Ioseph seminatum. quod quia negatis, illud etiam fateamini necesse est ne ipsum quidem esse Dauid filium, quoniam quidem generatio ab Abraham usque ad Dauid et a Dauid Ioseph adusque deducitur — est, ut legitur, nec filius erit Dauid longeque demens est, qui quem sine coitu Ioseph de Maria natum dicturus erat, hunc in principio posuerit esse filium Dauid. cum ergo ne ipse quidem, qui sit - ex Maria genitus, Dauid recte filius appellaretur, quia non sit natus ex Ioseph, quanto magis filius dei! Proinde nec uirginis ipsius origo ex hac tribu fuisse monstratur, unde constat esse Dauid — dico autem ludam, de quo Iudaei reges — sed ex tribu Leui, unde sacerdotes: quod ipsum palam est, quia eadem patrem habuerit sacerdotem quendam nomine Ioachim, cuius tamen in hac generatione nulla us
Abbreviated transcription (Latin):
apud iordanem. Quod si et credas ita ut scͥp¬
tum est. eris iam quidem matheianꝰ. sic .ni. mi¬
chi dicendum est. catholicus uero nequa quam
Nam catholicam fidem noummꝰ. q̃ tanto longe
abest ab hac ꝓfessione mathel qnͣto ꝓcul ẽ et a
uero. si quidem symbolum ur̃m itã se hẽat ut
danem. nrm̃ ex deo. ac ꝑ hoc tam uob̾ matheus
si hec eius pro certo sunt contrarius est in ꝓfessi¬
one ista sua. qmͣ nobis nisi quod paulo prudenti¬
or uob̾ inuentus est. ut ortum ex femineo sexu et¬
dauid filio ascriberer magꝰ qmͣ filio dei. Quapp̾
de duob uos unũ fateri oportet. Aut hunc ñ ẽẽ
matħm qui hec uidetur asserers aut uos non te¬
nere apłicam fidem. Nos uero qmͣuis de hac seꝰ¬
tentia nemo prsus deiciat ex deo accipiendi fi¬
lium dei. tñ ut inuitũ imprudentie ꝯcedamꝰ ut
adiganur et faisis credere ex iordane nobis e¬
rio fcũs iħo dei filius qmͣ natus ex ut̾o mulieris.

Expanded text:
apud Iordanem. quod si et tu credas ita, ut scripapud Iordanem. quod si et tu credas ita, ut scriptum est, eris iam quidem Matthaeanus — sic enim mihi dicendum est — catholicus uero nequaquam. nam catholicam fidem nouimus; quae tanto longe abest ab hac professione Matthaei, quanto procul est et a uero, siquidem symbolum uestrum ita se habeat. ut dane, nostrum ex deo . ac per hoc tam uobis Matthaeus, si haec eius pro certo sunt, contrarius est in professione ista sua quam nobis, nisi quod paulo prudentior uobis inuentus est, ut ortum ex femineo sexu Dauid filio ascriberet magis quam filio dei. quapropter de duobus uos unum fateri oportet: aut hunc non esse Matthaeum, qui haec uidetur adserere, aut uos non tenere apostolicam fidem. Nos uero quamuis de hac sententia nemo prorsus deiciat ex deo accipiendi filium dei, tamen ut multum inprudentiae concedamus, ut adigamur et falsis credere, ex Iordane nobis erit factus Iesus dei filius quam natus ex utero mulieris.
Abbreviated transcription (Latin):
dei. Nam iħm quidem eum qui sit filius dei. si
scriptoris huiꝰ mentẽ ꝓpoĩtumq consideres. non
tam ille de maria uirgine nult nos accipere ꝓ
danis. Inic .n. dicit baptizatum a ioħ̾e. eum quẽ
daiuid in exordio filium designarit. fcm̃ aliqũa¬
do ẽẽ filiũ dei. dposi annos dumitaxat ẜm lu ce
fidem ferme .xxx. ubi et uox tunc audita ẽ. dicẽt
ad eum. filius meus es to ego hodie genuite. Ui¬
des ergo id quod ante anos .xxx. ut huic uide¬
tur de maria natum ess. nõ ẽẽ filium dei. sed id
adꝰ eum ex gentilitatis errore ꝯu̾si: Quod ip̃m
tñ nescio utrum satis cũ ea fide faciat qmͣ uos
catholicam noĩatis. Sed int̾misio matheo iudet̃
si sunt ip̃ius hoc. Neq .n.usqm in ꝑturicionib
maric dcm̃ legitur illud. filius meus es trego
hodie genuite. Nut hic est filius mens dilectissi¬
mus in quo bñ complacui. sed in expiatione eiꝰ

Expanded text:
dei. nam Iesum quidem eum. qui sit filius dei, si dei. nam Iesum quidem eum. qui sit filius dei, si scriptoris huius mentem propositumque consideres, non tam ille de Maria uirgine uult nos accipere prdanis. illic enim dicit baptizatum a Iohanne eum, quem Dauid in exordio filium designauit, factum aliquando esse filium dei post annos dumtaxat secundum Lucae fidem ferme triginta, ubi et uox tunc audita est dicens ad eum: filius meus es tu; ego hodie genui te. uides ergo id, quod ante annos triginta, ut huic uidetur, de Maria natum est. non esse ipsum filium dei, sed id, mus ad deum ex gentilitatis errore conuersi: quod ipsum tamen nescio utrum satis cum ea fide faciat, quam uos catholicam nominatis; sed interim sic Matthaeo uidetur, si sunt ipsius haec. neque enim usquam in parturitionibus Mariae dictum legitur illud: filius meus es tu, ego hodie genui te, aut: hic est filius meus dilectissimus, in quo bene conplacui, sed in expiatione eius
Abbreviated transcription (Latin):
sa plebe sꝑdens am Accipis chm de ma¬
uã natum Cui ego. Quem nam ĩ¬
qm̃ dicis iħm. Nam plares in hebraismo fue¬
tunt cho. unus quidem raue filius discipulus
moysi. alter uero filu iosedech cacdotis ma¬
gmi. Item alius qui dictus est filuus dauid. aliꝰ
uero filius dei. Quẽ nam ergo istoꝵ de man¬
a natum queris. ex me utrũ accipiam. unq
inquit filim dei. Cu ego. Et quo auctore qͦ¬
ue magr̃o docente istud accipiam: At ille. ma¬
theo inquit. Qui rursuego. Quid .ni. matbs
fidolit᷑ capłm memorasti. admonendꝰ tñ es
se sed filii dauid. ut ergo hinc rat̾im dicenti
credam. fais dauid ent m̾ de iaria natus
mam uos ingeritis scriptori tanqmͣ dei ille fili¬
um dauid in utero mulieris mcluserit. At uero
hic clamitat ut uidetu. et in scriptione ip̃a sua
se prorsus ab hoc saculegio uindicat. dauid filiũ ꝑ¬
hibens ex illa styipe oriundũ se scripsisse ño filiũ

Expanded text:
sa plebe respondens ait: accipis Iesum de Masa plebe respondens ait: accipis Iesum de Maria natum? cui ego: quemnam, inquam, dicis Iesum? nam plures in Hebraismo fuerunt Iesus: unus quidem Naue filius, discipulus Moysi; alter uero filius Iosedech sacerdotis magni; item alius, qui dictus est filius Dauid; alius uero filius dei . quemnam ergo istorum de Maria natum quaeris ex me utrum accipiam ? utique, inquit, filium dei. cui ego: et quo auctore quoue magistro docente istud accipiam? at ille, Matthaeo, inquit. cui rursum ego: quid enim Matthaeus fideliter capitulum memorasti, . admonendus tantum es, se, sed filii Dauid. Ut ergo huic interim dicenti credam, filius Dauid erit mihi de Maria natus; aque calumniam uos ingeritis scriptori, tamquam dei ille filium in utero mulieris incluserit. at uero hic clamitat, ut uidetur, et inscriptione ipsa sua se prorsus ab hoc sacrilegio uindicat Dauid filium perhibens ex illa stirpe oriundum se scripsisse, non filium
Abbreviated transcription (Latin):
istede sua parte. qm̃ configer inglobo. qr obe¬
diuit iubenti. qi et inhostiles cimeos pro saluite
regnieuis ꝓpoita sua morte ꝓcessit. Sed in has
inquit serie scłoꝵ iam malis ꝑmixta atq con¬
creta ñ obtẽꝑauit p̾ceptis. Queram᷑ quare. Si
ꝓpria uohunitate uera culps et iusta pena. Sed̾
iam si uolunas est rea: nulla est ad pectamidũ
natura conttaria. et ĩo manicheoꝵ om̃is con¬
uicta est eo euersa faslacia. Si autẽ ab hoste
opp̃ssa quo mussa est. si alio malo suꝑata cuire¬
sistere non ualuerat inqua pena et magna
crudelitas. Sed ad extusandũ ꝓfertur dei ue¬
cessitas. ẽ aiem dm̃ colant: q̃ nolunt colere de¬
uin. sane ꝙ fatendũ est eciam ipĩ cultores eiꝰ
qmͣus talem dm̃ colendo sint pessimi. meli¬
ores tñ ilło sunt: q saltem sũt. Inestũt nicb̾
est msi fictiofsłitatis et cogitatio uanitatis. Ss
iam ceceia fausti argumenta deliramentã

Expanded text:
iste de sua parte, quam configet in globo, quia oboeiste de sua parte, quam configet in globo, quia oboediuit iubenti, quia in hostiles cuneos pro salute regni eius proposita sua morte «processit. sed in hac, inquit, serie saeculorum iam malis permixta atque concreta non obtemperauit praeceptis. quaeramus, quare. si propria uoluntate, uera culpa et iusta poena; sed iam si uoluntas est rea, nulla est ad peccandum natura contraria, et ideo Manichaeorum omnis conuicta est et euersa fallacia. si autem ab hoste obpressa quo missa est, si alieno malo superata, cui resistere non ualuerat, iniqua poena et magna crudelitas. sed ad excusandum profertur dei necessitas. talem colant deum, qui nolunt colere deum. sane, quod fatendum est, etiam ipsi cultores eius, quamuis talem deum colendo sint pessimi, meliores tamen illo sunt, quia saltem sunt; ille autem nihil est nisi fictio falsitatis et cogitatio uanitatis. sed iam cetera Fausti arguta deliramenta u
Abbreviated transcription (Latin):
melior qui occiso egyprio frẽm defendit illesĩ.
qũe muabili uanitate faustus arguit et dm̃
siũ mirabiliore cecitate no respicit. Qnfto meꝰ¬
lius ip̃e uasa aurea et argentea abstulisser de
gente egyptioꝵ. qm̃ euis m̃bra depdaretur gẽs
tenebraꝵ. Et tñ cũ bellum tam iniserũ ipse
gessisser: cultores eius famulo dei unde obici¬
unt quod bella gesserit in quib sẽꝑ cũ suis o̾i¬
b nuictor do hostib trium phauit qui captiui
uł captiue moyse beĩligerante de ppło isrł du¬
cipotuerũt ꝙꝑ et deus nr̃ si potuisset uti fuiss
uitꝰ in dm̃ pectauerar gladio iundicauit: Qusͦ
tã pcalueniam se pro illis eciam diuine uin¬
dictt offerens dep̾catus ẽ. U̾mptñ sier hoc mi
stricordit᷑ sed ctudelit᷑ fecissen eciam sic melior
bedientium. sed hostis cumeum dirupedũ mis¬
sus fuisser et captiuatus nullo modo eũ postea
si uitisser ip̃e dampnaret quod facturꝰ est deus

Expanded text:
melior, qui occiso Aegyptio fratrem defendit, illaesum, melior, qui occiso Aegyptio fratrem defendit, illaesum, quem mirabili vanitate Faustus arguit, et deum suum mirabiliore caecitate non respicit? Quanto melius ipse vasa aurea et argentea abstulisset de gente Aegyptiorum, quam eius membra depraedaretur gens tenebrarum ! et tamen cum bellum tam miserum ipse gessisset, cultores eius famulo dei nostri obiciunt, quod bella gesserit, in quibus semper cum suis omnibus uictor de hostibus triumphauit, qui captiui uel captiuae Moyse belligerante de populo Israhel duci potuerunt: quod et deus uester si potuisset, utique fecuiter in deum peccauerat, gladio uindicauit? cuius tamen peccati ueniam se pro illis etiam diuinae uindictae offerens deprecatus est. uerumtamen si et hoc non misericorditer, sed crudeliter fecisset. etiam sic melior boedientium, si ad hostis cuneum disrumpendum missus fuisset et captiuatus, ullo modo eum postea. si uicisset, ipse damnaret: quod facturus est deus
Abbreviated transcription (Latin):
ob ohos magna purgatione indig̾e̾ fatemin
Ita ergo meretͥs de qua hoiẽm dei audetis argu¬
ete. deus ur̃ eẽt. eciã si nõ eet̃ in meliꝰ casto ꝯugi
o ꝯmutata. Aut si nõ uultis ꝑticulam c̾te dei
doo ur̃o. qũo ip̃a una meret̾x eẽti ille aũ cõditi¬
one sue illuis ꝯmixtionis uniuso gm̃ tenebraꝵ
i om̃ib meretticib ꝓstitutur. In om̃ib deni¬
ꝙ marib ac fem̾is late uarieq formcantibus
eo sese cortũpentib uo lutatur. solutaut sssigat
ruisus in eoꝵ ferib uolritandꝰ soluendꝰ. ligandꝰ.
donec ad ultimũ globũ ꝑs ĩmũdissima dei nũ
tanqm mexpiabilis meretͥ ꝑducatur. hoc sci¬
lices mala has tcrpitudines. hec dedecora a m̃s¬
bris sins deus nr̃ amonere ño potuit es hostis
ĩmanis nccĩtate compulsus ad ista ꝑuenit. Neꝰ
c in potiut int̾imere iniutiosum atq uiolen¬
tium. sius uł ciuib uł ꝑtib saluis. Qñ ergo ille¬

Expanded text:
ob hoc magna purgatione indigere fatemini. ob hoc magna purgatione indigere fatemini. illa ergo meretrix, de qua hominem dei audetis arguere, deus uester esset, etiamsi non esset in melius casto coniugio commutata; aut si non uultis, particulam certe dei deo uestro, quoniam ipsa una meretrix esset, ille autem condicione suae illius commixtionis uniuerso generi tenebrarum in omnibus meretricibus prostituitur, in omnibus denique maribus ac feminis late uarieque fornicantibus et sese corrumpentibus uolutatur, soluitur, inligatur, rursus in eorum fetibus uolutandus, soluendus, ligandus, donec ad ultimum globum pars inmundissima dei uestri tamquam inexpiabilis meretrix perducatur. haec scilicet mala, has turpitudines, haec dedecora a membris suis deus uester amouere non potuit et hostis inmanis necessitate conpulsus ad ista peruenit; neque enim potuit interimere iniuriosum atque uiolentum suis uel ciuibus uel partibus saluis. q
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ libidini insua mebra concessit nec maritũ
ciuꝰ conugẽ adamauerat. sed suos filios in m̃¬
bris temonũ a quib demonib ip̃e fu̾at adama¬
tis occidit. Sed et siño penituisedt dauib. nec
iusticie saniratem tãli medicina recepisser. eciã sic
istodeo manicheoꝵ melior extitiset. Iste quippe ip̃o
imo fc̃o putenꝰ et aliis taub quotquorlibes qmͣ
multa ums homo posser admitt̾e. isle aũ ĩ om̃ĩb
omĩum talib fcĩs ꝯmixtione illa m̾broꝵ suoꝵ
turpar polluiq ꝯm̃citur. Et osee ꝓpħa accusatur
a fausto. Qui si m̾etricem turpi cdcupĩa captura¬
tus adamasser ate dixisset aias certe amboꝵ et
lasciui amatoris et obscene meretͥcis ꝑtes et m̃¬
cẽt deus ur̃. Neq .n. potestis dicere. ꝙ ẜuata atcpĩ¬
cortupta sue scĩtate nature illi meretricio corꝑ
non ligatus. sed p̾sentatus inciderer. Sed inqui¬
natissima ẽẽ ista m̃bea eẽ ista mẽbra dei urĩ et

Expanded text:
eorum libidini sua membra concessit nec maritum, eorum libidini sua membra concessit nec maritum, cuius coniugem adamauerat, sed suos filios in membris daemonum, a quibus daemonibus ipse fuerat adamatus, occidit? sed etsi non paenituisset Dauid nec iustitiae sanitatem tali medicina recepisset, etiam sic isto deo Manichaeorum melior extitisset. iste quippe uno ipso facto putemus et aliis talibus quotquotlibet quam multa unus homo posset admittere; ille autem in omnibus omnium talibus factis commixtione illa membrorum suorum turpari polluique conuincitur. et Osee propheta accusatur a Fausto: qui si meretricem turpi concupiscentia captiuatus adamasset atque duxisset — animas certe amborum, et lasciui amatoris et obscaenae meretricis, partes et memesset deus uester. neque enim potestis dicere, quod seruata atque incorrupta suae sanctitate naturae illi meretricio corpori non ligatus, sed praesentatus incideret, sed et inquinatissima esse ista membra dei uestri et
Abbreviated transcription (Latin):
li ꝑpetrat qmͣ qui menbra susi omium taliũ pe¬
ioꝵ q turpitudinũ libidinb misten᷑ Quid .n.
tuor uxores feda concupĩa tanqmͣ hyrcus erea¬
res nullam ꝓpaginis curã g̾ens. sed lasciie solsꝰ
uoluptatis qnͣto minus miser eẽt deo ur̃o qui
ño solum inipõ er in eius quatuor uxorib omẽ
illud dedecut luxarie par̾etut om̃ib eoꝵ corꝑi¬
b motib concretus. sed in ip̃o hyrco ep̃ uiro illi
sordidus ꝯpatauit. omnẽ illũ genitalem motꝰ
calorẽt ꝑpetitur et ubiq turpi ꝯditione per¬
mixtus in capro inflãmatur in capra semina¬
tur. i hedo gn̾atur. Ac per hoc si et uidas nõ
tm̃ formeator sed eclam sciens nur̃ sue nefarsꝰ
incestator existeret. nulliꝰ quoq incesti lidid̾ie
deus ur̃ hereres sorderet. arderet. Da uid autẽ
iniquitatis penituit. ꝙ uxorẽ ad amauerat a¬
ctlmo er feminino pͥncipũ tenebraꝵ ad amaai

Expanded text:
li perpetrat, quam qui membra sua omnium talium peli perpetrat, quam qui membra sua omnium talium peiorumque turpitudinum libidinibus miscet? quid enim tuor uxores foeda concupiscentia tamquam hircus erraret nullam propaginis curam gerens, sed lasciuae solius uoluptatis: quanto minus miser esset deo uestro, qui non solum in ipso et in eius quattuor uxoribus omillud dedecus luxuriae pateretur, omnibus eorum corporibus motibusque concretus; sed in ipso hirco, quem viro illi sordidus comparavit, omnem illum genitalem motum caloremque perpetitur, et ubique turpi conditione permixtus, in capro inflammatur, in capra seminatur, in haedo generatur! ac per hoc etsi ludas non tantum fornicator sed etiam sciens nurus suae nefarius incestator existeret, in illius quoque incesti libidine deus uester haereret, sorderet, arderet. Dauid autem iniquitatis paenituit, quod uxorem adamauerit aculino ac feminino principum tenebrarum adamatus
Abbreviated transcription (Latin):
.n. medicine uicium est si uł insani se ipõs uel
magni alios ferramẽtiꝰ medicmalib ꝑimunt
illustre testimoniũ scũatis atqͣ pietatis ea scͥp¬
tua ꝑhiber qmͣ saluti gñis humani diuimitꝰ
dispensatam ñõ negat nsiquisquis aut eã nes
eciam si libidinosi et crudeles fuissent. sic̃ eos
manicheoꝵ ertor uł potiꝰ furor actusat ñone eciã
sic n̾o dico elestis eoꝵ. sed ipõ etiam d̾o illoꝵ dem̃o¬
strarentur ẽẽ meliores: Nonne meliꝰ est cũ pelice
no lutari. uirũ cum feĩa qmͣ ẽẽ sincerissimam lu¬
cem. et nuscendo se tenebris ĩquinari: Ecce ħo
anaricie ac uentis causa uxorẽ suã sorore̾ men¬
titis malioꝵ cõcubitũ nendidit. Qnͣto ille peior
eo exetrabilior ẽ qui natutã suã ad libidinem
desid̾antiũ simulando coaptatã. gͣtis eis pollu¬
endam corrũpendãq sb̾ietit. Iam cũ filiabus
qui eciam sciens concubuerit uõne ninus ma¬

Expanded text:
enim medicinae vitium est, si vel insani se ipsos, vel enim medicinae vitium est, si vel insani se ipsos, vel maligni alios ferramentis medicinalibus perimant. inlustre testimonium sanctitatis atque pietatis ea scriptura perhibet, quam saluti generis humani diuinitus dispensatam non negat, nisi quisquis aut eam nescetiamsi libidinosi et crudeles fuissent, sicut eos Manichaeorum error uel potius furor accusat: nonne etiam sic non dico electis eorum, sed ipso etiam deo illorum demonstrarentur esse meliores ? nonne melius est cum pelice uolutari uirum cum femina quam esse sincerissimam lucem et miscendo se tenebris inquinari? ecce homo auaritiae ac uentris causa uxorem suam sororem mentitus in aliorum concubitum uendidit: quanto ille peior et execrabilior est, qui naturam suam ad libidinem desiderantium simulando coaptatam gratis eis polluendam corrumpendamque subiecit! iam cum filiabus qui etiam sciens concubuerit, nonne minus ma
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑflua satis admonent in eis queri oportere
mistice aliciũ significationis oracłm. Neq enĩ
te hiis libris loquimur in quib nulla uł pan¬
ca ac nõ multa aꝑtissima ꝓpħico spũ p̾m̃tata¬
eciam quoqp ipis reb ĩpletis auctoritateꝰ diui¬
nam fidelissima et p̾clarissima uĩtatis luce
b nõ solum omia hominũ ingemoꝵq gn̾a
qmͣ legens factum ad̾ cuiꝰ eñ dño arguente.
ac minante penituit. in dt sͥ ad peccandũ fo¬
mitem p̾beat cua scrqtita culpanda ẽ. ac
canto securꝰ ille dampnandꝰ. qnͣto potiꝰ ad sei
nulnetandũ aut occidendũ abuti uoluit ea re
que ad sanandũ lib̾andũq conscripra est: Q̾a
eñi homĩes in pccm̃ lapsi uł suꝑbia negligũt
pnĩe medicinam uł recipiende saluris uenie¬
q ꝓmerende diffidentia penitꝰ ꝑeuit. de tamn¬
touiro exemplum ꝓpõitum est. quo sanentur
egroti. nõ quo hii sͤam siuiro saucientur. Neq

Expanded text:
superflua, satis admonent in eis quaeri oportere superflua, satis admonent in eis quaeri oportere mysticae alicuius significationis oraculum. neque enim de his libris loquimur, in quibus nulla uel pauca ac non multa apertissima prophetam quoque ipsis rebus impletis, auctoritatem divinam fidelissima et praeclarissima veritatis luce ibus non solum omnia hominum ingeniorumque genera quam legens factum David, cujus eum Domino arguente ac minante poenituit, inde sibi ad peccandum fomitem praebeat, illa Scriptura culpanda est; ac tanto severius ille damnandus, quanto potius ad se vulnerandum aut occidendum abuti voluit ea re, quae ad sanandum liberandumque conscripta est? Quia enim homines in peccatum lapsi, vel superbia negligunt poenitentiae medicinam, vel recipiendae salutis veniaeque promerendae diffidentia penitus pereunt, de tanto viro exemplum propositum est, quo sanentur aegroti, non quo hi qui sani sunt saucientur. Neque
Abbreviated transcription (Latin):
tura cui ꝑu̾sitas ertoris illus inmica est ĩ qui¬
uł tm̃ narrata nob̾ iudicanda ꝓposuit. ip̃a ĩcul¬
pabilis uenerabilisq persistit. Quid u̾o ntiliꝰ
atq salubrius pie legentib uł audientibus
illas sacias literas et consuli ac ꝓspiti potu¬
io. qmͣ ut nõ solũ in eis laudabiles hominer
ad imittandũ et rep̾hñ sibiles ad cauendum
ꝓponerẽtur nerũ eciã q̃dã bonoꝵ dedinat̾des
et lapsus in malum. siue uidicẽ denuo corre¬
pti in uim redeant siue nrenocabiles mancãt
eo rursus quedã maloꝵ mutationes et ꝑuentꝰ
i bonu̾. sine ꝑseueraturi. siue in p̾stina sĩt¬
tt̾m relapsuri. ud neq iustim suꝑbiam securi¬
tate extollantur. nec iniqui contra medicinã
desꝑatione obdurentur: at illa que neq adi
mĩttandũ neq ad cauendũ fc̾a hominũ ꝑti¬
nẽnt. et tñ in sc̃a scriptura reꝑiuntur. ant ad
illã qui ꝯuexionem posuta sunt. quib occ̃oi¬
b ad res ncc̃ias ueniatur. aut eo ip̃o qͥ iudentur

Expanded text:
ra, cui peruersitas erroris illius inimica est, in quiuel tantum narrata nobis iudicanda proposuit. ipsa inculpabilis uenerabilisque persistit. Quid uero utilius atque salubrius pie legentibus uel audientibus illas sacras litteras consuli ac prospici potuit, quam ut non solum in eis laudabiles homines ad imitandum et reprehensibiles ad cauendum proponerentur, uerum etiam quaedam bonorum declinationes et lapsus in malum siue inde idem denuo correcti in uiam redeant siue inreuocabiles maneant, et rursus quaedam malorum mutationes et prouentus in bonum siue perseueraturi siue in pristina iterum relapsuri: ut neque iusti in superbiam securitate extollantur nec iniqui contra medicinam desperatione obdurentur ? at illa, quae neque ad imitandum neque ad cauendum facta hominum pertinent et tamen in sancta scriptura reperiuntur, aut ad illam conexionem posita sunt, quibus occasionibus ad res necessarias ueniatur, aut eo ipso, quo uidentur