comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
magna: om̃i tam̃ iustificatione st̃
pascha dñiita uos sc̃is exercete ieumi¬
is: ut ab om̃ib ꝑturbationib liberi.
ad festa sacratissima ueniatis. Suꝑbiȩ
sp̃c de quo sunt omĩa orta peccata. hu¬
militatis amore pellatur. & qui elatio¬
ne tumuerant. mansuetudine iiti¬
gentur. Quorum uero animos aliqua
exasꝑauit offensio: recontiliatione
sibimet in unttatem studeant redi¬
re concordiȩ. Neminimasũ ꝓmalo
reddentes. & donantes inuicem nob̾
sicut xp̃c donauit uob̾. humanas mi¬
micicias pace delete: & si qui de sub¬
ditis ur̃is aut claustra custodie aut
uincula meruert̃ miscđiter relaxen¬
tur. ut qui cotidiane in dulgentie re¬
mediis indigemus. ñ difficulter pec¬
catisignoscamꝰ alienis. Dicentes cñi
ad añm patrem nr̃m aimitte nob
debita nr̃a sicut & nos dimittimus
debitorib nr̃is: certissimum ẽ. qͦd

Expanded text:
magna, omni tamen justificatione sunt magna, omni tamen justificatione sunt , ita vos sanctis exercete jejuniis, ut ab omnibus perturbationibus liberi ad festa sacratissima veniatis. Superbiae spiritus, de quo sunt omnia orta peccata, humilitatis amore pellatur; et qui elatione tumuerant, mansuetudine mitigentur. Quorum vero animos aliqua exasperavit offensio, reconciliati sibimet in unitatem studeant redire concordiae. Nemini malum pro malo reddentes, et donantes invicem vobis, sicut Christus donavit nobis , humanas inimicitias pace delete; et si qui de subditis 170 vestris aut claustra custodiae, aut vincula meruerunt, misericorditer relaxentur: ut qui quotidianae indulgentiae remediis indigemus, non difficulter peccatis ignoscamus alienis. Dicentes enim ad Dominum Patrem nostrum: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitori
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit᷑ digna p̃ferri. quia mt̾ ma¬
gnaeorum dona quib multa resi¬
debant. illius quod fuit exiguum
fuit totum. Sinero aliquis tantę
pauꝑtatis coartatur angustiis. ut nec
ad duo era mopi imꝑtienda sufficiat.
habet in preceptis dñi undemple¬
at bonȩ uoluntatis officium. Siqͥ¬
dem qui sitienti pauꝑi calic̃ẽ aque
frigidȩ ministrarit. mercedem est
sui oꝑis adepturus. tanta seruis
suis dño ad oꝑtinendum regnũ suũ
prȩparante compendia.ut etiam
prebitio aquȩ cuius usus gratuitꝰ
atq cominunis ẽ: ꝑ remio ñ careret.
Quod ne ulla int̾cluderet difficultã
de aqua frigida forma ẽ. proposita
pietatis. ne putaret se mercede cari¬
turum. cui de calefactione potus lig¬
norum impendiũ defuisset. Dequo
tam̃ calice ñ frustra ad monet dñs
ut in nomine ipsius prebeatur. qͥa
hec que ꝑse sunt uilia. fides efficit
preciosa. & quȩ ab infidelib mini¬
strantur.etiam si fuerint sumptu

Expanded text:
i digna praeferri: quia inter mai digna praeferri: quia inter magna eorum dona, quibus multa residebant, illius quod fuit exiguum, fuit totum. Si vero aliquis tantae paupertatis coarctatur angustiis, ut nec ad duo aera inopi impartienda sufficiat, habet in praeceptis Domini unde impleat bonae voluntatis officium. Siquidem qui sitienti pauperi calicem aquae frigidae ministrarit, mercedem est sui operis adepturus : tanta servis suis Domino ad obtinendum regnum suum praeparante compendia, ut etiam praebitio aquae, cujus usus gratuitus atque communis est, praemio non careret. Quod ne ulla intercluderet difficultas, de aqua frigida forma est proposita pietatis: ne putaret se mercede cariturum, cui de calefactione potus lignorum impendium defuisset. De quo tamen calice non frustra admonet Dominus ut in nomine ipsius praebeatur: quia haec, quae per se sunt vilia, fides efficit pretiosa, et quae ab infidelibus ministrantur, etsi fuerint sumptu
Abbreviated transcription (Latin):
mi ẽẽ. possint. etiam inter impares
facultates. Dilectio enim que simul
deo hominiq debetur. nullis unqͣ
ita impeditur obstaculis. ut non ei
semꝑ bene uelle sit liberum. duenti¬
bus quippe angłis. gła mexcelsis d̾o.
& in terra pax hominib bone uolũ¬
tatis. ñ solum uirtute bemuolentiȩ.
sed etiam pacis bono beatus efficitur.
quicunq aliis quacunq miseria
laborantib caritate compatitur. La¬
tissima ergo sunt oꝑa pietatis. que
ipsa sui uarictate id ueris conferuss
aꝑianis. ut in distributione elemo¬
sinarum ñ solum diuites & habin¬
dantes. sed etiam mediocres & pau¬
peres suas habeant portiones. & qui
largitatissunt uirib inequales m̃¬
tis tam̃ affectione sint similes. Nam
cum sub oculis añi multi m garophi¬
latio ex opulentia sua multã confer¬
rent. uidua quedam duos intulit
nummos: & tali tħu xꝑi testimomo
merint coronari. ut in tam paruo
muneris modo. om̃ium collationi¬

Expanded text:
mi esse possint etiam inter impares mi esse possint etiam inter impares facultates. Dilectio enim quae simul Deo hominique debetur, nullis umquam ita impeditur obstaculis, ut non ei semper bene velle sit liberum. Dicentibus quippe angelis: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis , non solum virtute benevolentiae, sed etiam pacis bono beatus efficitur, quicumque aliis quacumque miseria laborantibus charitate compatitur. Latissima enim sunt opera pietatis, quae ipsa sui varietate id veris conferunt Christianis, ut in distributione eleemosynarum non solum divites et abundantes, sed etiam mediocres et pauperes, suas habeant portiones; et qui largitatis sunt viribus inaequales, mentis tamen affectione sint similes. Nam cum sub oculis Domini multi in gazophylacio ex opulentia sua multa conferrent, vidua quaedam duos intulit nummos , et tali Jesu Christi testimonio meruit coronari, ut in tam parvo muneris modo omnium fuerit collation
Abbreviated transcription (Latin):
sollicicius ẽ. ac deuotius exeq̃ndim.
ut apłica institutio quadragnnita dictũ
iciunis impleatur. non ciborum tan¬
tumm parcitate. sed priuatione ma¬
xime inciorum. Nam cum ad hoc casti¬
gitio ista sumatur. ut carnaliũ deside¬
riorum fomites subtrahantur. nullũ
magissectandum ẽ. continentie genus.
quam ut semꝑ simus ab inusta uolũ¬
tate sobrii: & ab inhonesta actione
ieium. Quȩ deuotio ñ omitit egros.
ñ sccerint inualidos: quia etiam in
languido atq mutili corpore potest
anum integritas reperiri. siubi fuit
sedes prauitatis. ibi confirm̃tur fun¬
dam̃ta uirtutis. Et ideo infirme car¬
nis ista sufficit egritudo. quȩ sepe m̃¬
suram uoluntarie afflictionis excedit.
tantũ ut mens officii sui impleat par¬
tes. & quȩ corꝑea epulatione ñ utitur.
nulla iniquitate pascatur. Raciona¬
bilib autem scĩsq ieumiis nulla uti¬
tas laudabiles pictatis continent ac-¬
tiones. ut om̃ium fidelium pares ani¬

Expanded text:
sollicitius est et devotius exsequendum, sollicitius est et devotius exsequendum, ut apostolica institutio quadraginta dierum jejuniis impleatur, non ciborum tantummodo parcitate, sed privatione maxime vitiorum. Nam cum ob hoc castigatio ista sumatur, ut carnalium desideriorum fomites subtrahantur, nullum magis sectandum est continentiae genus, quam ut semper simus ab injusta voluntate sobrii, et ab inhonesta actione jejuni. Quae devotio non omittit aegros, non secernit invalidos: quia etiam in languido atque inutili corpore potest animi integritas reperiri, si ubi fuit sedes pravitatis, ibi confirmentur fundamenta virtutis. Et ideo infirmae carnis ista sufficit aegritudo, quae saepe mensuram voluntariae afflictionis excedit, tantum ut mens officii sui impleat partes, et quae corporea epulatione non utitur, nulla iniquitate pascatur. Rationabilibus autem sanctisque jejuniis nulla utitas laudabiles pietatis continent actiones, ut omnium fidelium pares ani
Abbreviated transcription (Latin):
talis conditio ẽ. corum qui concupis¬
centiis renituntur qui iracundie
motib reluctantur. & ipsarũ quoq
cogitationũ archana castigant. ut
nunquã possint in cordib ñ inueni sr¬
re quod reprobent. & sepe aut fallas¬
tur occultis. aut grauentur alienis
quantaq sint uulnera quib auste¬
rior sit adhibenda medicina ut illiꝰ
sacram̃ti ꝑ quod soluunturoꝑadia¬
boli ñ inueniantur aliemi: Pascha¬
lis quippe festiuitatis hoc propͥum
est. ut tota eccła remissione gaudeat
peccatorum. quȩ ñ in eis tantum si¬
at qui sacrobaptismate renascunt᷑.
sed etiam in eis qui dudum in adopti¬
uorum sorte numerantur. Quan¬
uis enim pͥncipaliter nouos homi¬
nes faciat regenerationis ablutio. qr
tam̃ suꝑ ẽ. om̃ibꝰs contra rubiginem
mortalitatis cotidiana renouatio.
& inter profectuum gradus nullus
ẽ. qui ñ semꝑ melior eẽ. debeat: ge¬
neraliter annitendũ ẽ. ut in die re

Expanded text:
talis conditio est eorum qui concupistalis conditio est eorum qui concupiscentiis renituntur, qui iracundiae motibus reluctantur, et ipsarum quoque cogitationum arcana castigant, ut 168 et numquam possint in cordibus suis non invenire quod reprobent, et saepe aut fallantur occultis, aut graventur alienis;quantaque sint vulnera, quibus austerior sit adhibenda medicina: ut illius sacramenti, per quod solvuntur opera diaboli, non inveniantur alieni. Paschalis quippe festivitatis hoc proprium est, ut tota Ecclesia remissione gaudeat peccatorum, quae non in eis tantum fiat qui sacro baptismate renascuntur, sed etiam in eis qui dudum in adoptivorum sorte numerantur. Quamvis enim principaliter novos homines faciat regenerationis ablutio, quia tamen superest omnibus contra rubiginem mortalitatis quotidiana renovatio, et inter profectuum gradus nullus est qui non semper melior esse debeat, generaliter annitendum est ut in die red
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa rerum natura doctrina ẽ: dũ
celum & t̾ra. mare & omĩa que meis
sunt. bonitatem & om̃ipotentiam
sui protestantur auctoris. & famu¬
lantium elem̃torum mirabilis pul¬
chritudo. iustam ab intellectuali
cieatura gr̃arum exigit actionem.
Sed cum ad istos recurritur dies qͦs
specialius reparationis humanȩ sa¬
cram̃ta signarunt. & qui uicmo or¬
dine atq contiguo festum paschale
precedunt: diligentius nobis ꝑre¬
paratio religiose purificationis in-¬
dicitur. Quanuis enim in quolibet
tempore innocens sit uita multoꝵ
& plurimos deo bonorum accuum
consuetudo comm̃det. ñ ad eo tam̃
deconscientie integritate fidendũ
est: ut humana fragilitate inter
scandala temptationesq dggente ni¬
chil potuisse arbitremur quod lede¬
ret eam incidere. cum propħa excel¬
lentissimꝰ dicat. Quis głabitur castũ
se habere cor. aut mundũ se cẽ. apec¬
cato: Et iterum. Ab occultis ineismũ
Si autẽ quod exꝑimentis probatur

Expanded text:
ipsa rerum natura doctrina est, dum ipsa rerum natura doctrina est, dum coelum et terra, mare et omnia quae in eis sunt, bonitatem et omnipotentiam sui protestantur auctoris, et famulantium elementorum mirabilis pulchritudo justam ab intellectuali creatura gratiarum exigit actionem. Sed cum ad istos recurritur dies, quos specialius reparationis humanae sacramenta signarunt, et qui vicino ordine atque contiguo festum paschale praecedunt, diligentius nobis praeparatio religiosae purificationis indicitur. Quamvis enim in quolibet tempore innocens vita sit multorum, et plurimos Deo bonorum actuum consuetudo commendet, non adeo tamen de conscientiae integritate fidendum est, ut humanam fragilitatem inter scandala tentationesque degentem nihil potuisse arbitremur, quod laederet eam, incidere; cum propheta excellentissimus dicat: Quis gloriabitur castum se habere cor, aut mundum se esse a peccato ? Et iterum: Ab occultis meis mundSi autem, quod experimentis probatur,
Abbreviated transcription (Latin):
& iustus auditor equitati suę de nr̃a
lenitate prescripste: ut ñ haberee in
eos ius seueritatis quos non inuenis¬
set cupidos ultionis. Clem̃tes autẽ
& inites animos. etiam largitas de¬
cet. Nichil ẽ. enim dignius quã ut
scđm modum propriȩ facultatis
diuini sit oꝑis exequitor. Nam cũ
aluntur esurientes. uestiunt᷑ midi
fouentur infirmi. ñne auxiliũ dei
manus explet ininistri. & benignitã
serui munꝰ ẽ. dñi: Quicum ad effectus
miscdiȩ suȩ adiutore ñ egeat.ita suã
om̃ipotentiam temperauit. ut & la¬
borib hominũ ꝑ homines subueniret:¬
& merito deo gr̃e referrentur de pieta¬
tis officiis. cuius oꝑa uiderentur in
famulis. Propter quod ipse dñs disci¬
pulis ait. Sic luceat lux ur̃a coram
hominib ut uidentes oꝑa ũa bona
magnificent patrem ur̃m qui in ce¬
lis est. De eodem sermo. u.
Emper quidem dilectissimi
miscdia dñi plena ẽ terra. &
uancuq fidelium ad colendũ dm̃

Expanded text:
et justus auditor, aequitati suae de nostra et justus auditor, aequitati suae de nostra lenitate praescribit, ut non haberet in eos jus severitatis, quos non invenisset cupidos ultionis. Clementes autem et mites animos etiam largitas decet. Nihil enim dignius est, quar, et secundum modum propriae facultatis divini sit operis exsecutor. Nam cum aluntur esurientes, vestiuntur nudi, foventur infirmi, nonne auxilium Domini manus explet ministri, et benignitas servi munus est Domini? Qui cum ad effectus misericordiae suae adjutore non egeat, ita suam omnipotentiam temperavit, ut laboribus hominum per homines subveniret, et merito Deo gratiae referrentur de pietatis officiis, cujus opera videntur in famulis. Propter quod ipse Dominus discipulis ait: Sic luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videntes opera vestra bona, magnificent Patrem vestrum qui in coelis est emper quidem, dilectissimi, misericordia Domini plena est terra ; et unicuique fidelium ad colendum Deum
Abbreviated transcription (Latin):
narum. si dumnstieie scientia susp̃ẽ¬
aitur. penitentie medicina ñquerit᷑.¬
Confugiamꝰ ergo ad presentem ubiq
digna obseruantia celebretur. cumnc¬
torum se fidelium corda sc̃ificent.
Mitescat senttia. mansuescat iracun¬
dia. remtitant sibi om̃s culpas mui¬
cem suas ne exactor sit uindicte. qͥ
pecitor ẽ. uenie. dicentes enĩ dimit¬
te nob̾ debita nr̃a. sicut & nos dimit¬
timus debitorib nr̃is. durissimis
nos uinculis illigamꝰ. nisi quod pro¬
fitemur implemus. Unde si oratio¬
nis huiussacratissimũ pactum. non
tota sui conditione seruatum ẽ. nẽ
saltem conscientiam suam unꝰquisq
cognoscat. & alienis ignoscendo deli¬
ctis: abolitionem suorum obtineat
peccatorum. Dicente nanq dño. si di¬
miseritus hominib peccata corum.
dimitiet & uob̃ pater ũr qui in celis¬
quod poscit. cum de benignitate sup¬
plicis sententia pendeat iudicantis.
qui humanarũ precum misericors

Expanded text:
narum, si dum justitiae sententia suspennarum, si dum justitiae sententia suspenditur, poenitentiae medicina non quaeritConfugiamus igitur ad praesentem ubiquedigna observantia celebretur, cunctorum se fidelium corda sanctificent. Mitescat saevitia, mansuescat iracundia, remittant sibi omnes culpas invicem suas, nec exactor sit vindictae, qui petitor est veniae. Dicentes enim: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris ; durissimis nos vinculis illigamus, nisi quod profitemur impleamus. Unde si orationis hujus sacratissimum pactum non tota sui conditione servatum est, nunc saltem conscientiam suam unusquisque cognoscat, et alienis ignoscendo delictis, abolitionem suorum obtineat peccatorum. Dicente namque Domino: Si dimiseritis hominibus peccata eorum, dimittet et vobis Pater vester qui in coelisquod poscit; cum de benignitate supplicis sententia pendeat judicantis. Qui humanarum precum misericors
Abbreviated transcription (Latin):
Quodsi etiam cautissimis ammis ne¬
cessarium ẽ. quanto illis amplius ẽ.
expecendum. qui tora forte anni spa¬
cia. aut securius aut neglegentius
transierunt: Quos caritate debita
commonemꝰ. ut non ideo sibimet
blandiantur. quia nob conscientie
singłorum patere ñpossunt: cũ ocłos
deisimul uniuersa cernentes. ñ ab di¬
ta locorum. ñ parietum septa secludas
nec solum ei acta & c cogitata uerũ
& agenda & cogitanda sint cognita.
Ista ergo scientia summni uidiuis. iste
est tremendus aspectus: cui ꝑuium
est om̃e solidum: & aꝑtum om̃e secre¬
tum. cui obscura clarent. muta respõ¬
dent: silentium confccetur. & sine uo-¬
ce mens loquitur. Nemo patientiam
boniratis dei de peccatorum suorum
impunttate contempnat. nec ideo
illum estimet ñ offensum. quia nec¬
dum ẽ. exꝑtus iratum. Non sunt lon¬
ge uite mortalis indutie. nec diitna
est licentia insipientium uoluptatũ.
inȩt̾narum dolotem transitura pe¬

Expanded text:
Quod si etiam cautissimis animis neQuod si etiam cautissimis animis necessarium est, quanto illis amplius est expetendum, qui tota fere anni spatia aut securius aut forte negligentius transierunt? Quos charitate debita commonemus, ut non ideo sibimet blandiantur, quia nobis conscientiae singulorum patere non possunt, cum oculos Dei simul universa cernentis, non abdita locorum, non parietum septa secludant; nec solum ei acta et cogitata, verum et agenda et cogitanda sint cognita. Ista ergo scientia summi judicis, iste est tremendus aspectus, cui pervium est omne solidum, et apertum omne secretum; cui obscura clarent, muta respondent, silentium confitetur, et sine voce mens loquitur. Nemo patientiam bonitatis Dei de peccatorum suorum impunitate contemnat; nec ideo illum aestimet non offensum, quia necdum est expertus iratum. Non sunt longae vitae mortalis induciae, nec diuturna est licentia insipientium voluntatum in aeternarum dolorem transitura poe
Abbreviated transcription (Latin):
temporum lege referuntur. que ut
dignius celebremus. saluberrime
nos quadraginta dierum ieiumo
prȩparemus: Nonenim ii tantum
qui ꝑ mortis xp̃iresurrectionisq
mysterium in nouam uitam bas¬
tismo sunt regenerante uentun
sed ctiam omnes populi renatorum.
utiliter sibi & necessarie presidium
hunuis scificationis assumunt. Illi
ut que ñdum habent accipiant. isti
ut accepta custodiant. Dicente naq
apło. qui stat uideat necadat. nemo
ianta est firmitate suffultus. ut desta¬
bilitate sua debeat ẽe. seiurus. Utamꝰ
igitur dilectissimi saluberrum tem¬
poris uenerabilib institutis. & solli¬
ciciore cura cordis m̃i specula tergamꝰ.
Quantũlibet emiicaste & sobrie mor-¬
talis hec uita ducatur. quodam tam̃
puluere t̾rene conũsationis aspoitur
& intor m̃tium ad deumagincm con¬
ditarum. ñ ita a fumo totius uanita¬
tis alienus ẽ. ut nulla possit sorde
fuscari: & ñ semꝑ indigeat expoliri

Expanded text:
temporum lege referuntur? Quae ut temporum lege referuntur? Quae ut dignius celebremus, saluberrime nos quadraginta dierum jejunio praeparemus. Non enim ii tantum qui per mortis Christi resurrectionisque 165 mysterium in novam vitam baptismo sunt regenerante venturi, sed etiam omnes populi renatorum, utiliter sibi et necessarie praesidium hujus sanctificationis assumunt: illi, ut quae nondum habent, accipiant; isti, ut accepta custodiant. Dicente namque Apostolo: Qui stat videat ne cadat , nemo est tanta firmitate suffultus, ut de stabilitate sua debeat esse securus. Utamur igitur, dilectissimi, saluberrimi temporis venerabilibus institutis, et sollicitiore cura cordis nostri specula tergamus. Quantumlibet enim caste et sobrie mortalis haec vita ducatur, quodam tamen pulvere terrenae conversationis aspergitur, et nitor mentium ad Dei imaginem conditarum non ita a fumo totius vanitatis alienus est, ut nulla possit sorde fuscari, et non semper indigeat expoliri.
Abbreviated transcription (Latin):
contiguum ẽ. ut etiam magnanimos
ista concutiant. & inaliquod illicite
causationis murmur impellant. Si¬
quidem istis uarietatib etiam excel¬
lentissimꝰ propħa d auid usq ad peri¬
culum se turbatum profitetur. & diẽ
Mei autẽ pene moti sunt pedes. pene
effusi sunt gressus mei. quia ⁊ elaui
in peccatorib pacem peccatorumui¬
dens. Unde quia paucorũ est tam so¬
lida fortitudo. ut nulla mequalita¬
tum ꝑturbatione quatiantur & mol¬
tos fidelium ñ aduersa tantum. sed
etiam sca corrumpant: sanandis
uulnerib quib humana infirmi¬
tassautiatur. diligens ẽ. adhiben¬
dacuratio. Ideo enim de piculis qͥb¬
hic mundus plenus ẽ. quedam bre¬
uiter ꝑcucurri. ut dicente scriptu¬
ra quis głabitur castum sehabere
cor. aut mundũ se ẽẽ. apeccato: om¬
nes sibi intelligant delictorum in¬
dulgentiam. & reparationis necessa¬
diuina decurrimus. quam cũipsa
nobissacram̃ta redemptionis nr̃e

Expanded text:
contiguum est ut etiam magnos animos contiguum est ut etiam magnos animos ista concutiant, et in aliquod illicitae causationis murmur impellant: siquidem istis varietatibus etiam excellentissimus propheta David usque ad periculum se turbatum profitetur et dicit, Mei autem pene moti sunt pedes, pene effusi sunt gressus mei; quia zelavi in peccatoribus, pacem peccatorum videns . Unde quia paucorum est tam solida fortitudo, ut nulla iniquitatum perturbatione quatiantur, et multos fidelium non adversa tantum, sed etiam secunda corrumpant; sanandis vulneribus, quibus humana infirmitas sauciatur, diligens est adhibenda curatio. Ideo enim de periculis quibus mundus hic plenus est, quaedam breviter percurri; ut dicente Scriptura, Quis gloriabitur castum se habere cor, aut mundum se esse a peccato ? omnes sibi intelligant delictorum indulgentiam et reparationis necessadivina decurrimus, quam cum ipsa nobis sacramenta redemptionis nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
fallacem. In ipsis autem uirtictib
obtinendis. tam dubius modus &
tam incerta discretio ẽ: ut siquisq̃
inter bonorũ malorũq confinia.
subtilissimi discriminis potuerit
seruare m̃suras. difficile sit ut bere
sibi cosciam probitatem obtrectan¬
tium lingua ñ mordeat. & iniquo¬
rum euadat obprobria. cui ẽ. ami¬
ca iusticia. Iam cum ad ipsas rerum
temporalium uarietates cogitatio
humana conũtitur. quante se oppo¬
nunt caligines. quanti prauarum
opinionum oboriuntur errores:
ut de obiectu contrariorum sumat᷑
materia querelarum. Nam licet om¬
nium fidelium corda non dubitent
nullis mundi huius partib. nulliᷤ¬
q temporib prouidentiam abesse
diumam. nec de stellarum potesta-¬
te quȩ nulla ẽ. scłarium negotioꝵ
pendere prouentus. sed equissimo
& clem̃tissimo sumim regis arbitri-¬
sideria nr̃a procedunt. & sub huma¬
ni errore iudicii suꝑior ẽ. plerũq iniqͥ
causa quã iusti. uicinum nimis atq

Expanded text:
fallacem. In ipsis autem virtutibus fallacem. In ipsis autem virtutibus obtinendis tam dubius modus et tam incerta discretio est, ut si quisquam inter bonorum malorumque confinia subtilissimi discriminis potuerit servare mensuras, difficile sit ut bene sibi consciam probitatem obtrectantium lingua non mordeat, et iniquorum evadat opprobria, cui est amica justitia. Jam cum ad ipsas rerum temporalium varietates cogitatio humana convertitur, quantae se opponunt caligines, quanti pravarum opinionum oboriuntur errores; ut de objectu contrariorum sumatur materia querelarum! Nam licet omnium fidelium corda non dubitent, nullis mundi hujus partibus nullisque temporibus providentiam abesse divinam, nec de stellarum potestate, quae nulla est, saecularium negotiorum pendere proventus, sed aequissimo et clementissimo summi regis arbitrisideria nostra procedunt, et sub humani errore judicii superior est plerumque iniqui causa quam justi, vicinum nimis atque
Abbreviated transcription (Latin):
dientia se humana ñ subtrahat.
nec ab illo bono sine quo ñ potest
bona ẽẽ. deficiat. At si quid sibi im¬
possibile aut arduum in manda¬
torum effectib expentur. ñ in se
maneat. sed ad iubentem recurrat.
qui ideo dat preceptũ ut exctẽ de¬
siderium. & prestet auxiliũ dicen¬
te propħa. Iacta in dm̃ cogitatũ
tuum. & ipse te enutriet. Anforte
quisquam ita insolenter supbit
ita se illesum. ita immacłatum ẽe
presumit ut nulli iam renouatiõis
indigeat: fallitur prorsus ista per¬
suasio. & ninia uanitate ueteras¬
cit. quicunq inter temptationes
istius utte ab omni se uulnere cre¬
dit immunem. Plena omĩa ꝑicłis.
plena sunt laqueis. Incitant cupi¬
ditates. insidiantur illecebre: blan¬
duintur lucra. dampna det̾rent.
Amare sunt obloquentiũ lingue.
nec semꝑ ueracia sunt ora laudan¬
tium. Inde scuit odium. hinc deci¬
pit m̃dax officium. ut facilius sit
uitare discordem. quam declinare

Expanded text:
dientia se humana non subtrahat, dientia se humana non subtrahat, nec ab illo bono, sine quo non potest bona esse, deficiat: ac si quid sibi impossibile aut arduum in mandatorum effectibus experitur, non in se remaneat, sed ad jubentem recurrat: qui ideo dat praeceptum, ut excitet desiderium et praestet auxilium, dicente propheta: Jacta in Deum cogitationem tuam, et ipse te enutriet . An forte quisquam ita insolenter superbit, et ita se illaesum, ita immaculatum esse praesumit, ut nullius jam renovationis indigeat? Fallitur prorsus ista persuasio, et nimia vanitate veterascit quicumque inter tentationes hujus vitae ab omni se vulnere credit immunem. Plena omnia periculis, plena sunt laqueis. Incitant cupiditates, insidiantur illecebrae; blandiuntur lucra, damna deterrent: amarae sunt obloquentium linguae, nec semper veracia sunt ora laudantium. Inde saevit odium, hinc decipit mendax officium; ut facilius sit vitare discordem, quam declinare
Abbreviated transcription (Latin):
płica dilectissimi doctrina
nos admonet ut deponentes ue¬
perem̃ hominem cum actib suis. de
die in diem sc̃a conũsatione reno¬
uemur. Si enim templũ dei sumꝰ.
tor ẽ. dicente apło. uos enim estis
templum dei uiui: multa nob̾ u¬
gilantia laborandum ẽ. ut cordis
nr̃i receptaculum tanto hospite
ñ sit indignu. Et sicut in domib
manufactis laudabili diligentia
prouidetur. ut siquid aut infusio¬
ne imbrium aut turbine procella¬
rum.uł ipsa fuerit antiquitate cor¬
ruptum in integrum cura restitu¬
at: tta igioportet sollicitudine
prȩcaueri. nequid in nr̃is anmis
incompositũ. nequid inuematur
immundũ. Quanius eñi edificiũ
nr̃m sine oꝑe sui ñ subsistat arti¬
ficis. nec fabrica nr̃a possit ẽẽ. in co¬
lumis. nisi ei protectio p̃fuerit con¬
ditoris: tam̃ quia racionabiles la¬
pides sumus & uiua materies. sic
nos auccoris nr̃i extruit manus
ut cum opifice suo etiam is qui re¬
paratur oꝑetur. Eir̃e igitur dei obe¬

Expanded text:
ica, dilectissimi, doctrina nos admonet, ut deponentes veterem hominem cum actibus suis, de die in diem sancta conversatione renovemur . Si enim templum Dei sumus, tor est, dicente Apostolo: Vos estis templum Dei vivi , multa nobis vigilantia laborandum est ut cordis nostri receptaculum tanto hospite non sit indignum. Et sicut in domibus manufactis laudabili diligentia providetur ut si quid aut infusione imbrium, aut turbine procellarum, vel ipsa fuerit antiquitate corruptum, cita in integrum cura restituat; ita jugi oportet sollicitudine praecaveri ne quid in nostris animis incompositum, ne quid inveniatur immundum. Quamvis enim aedificium nostrum sine ope sui non subsistat artificis, nec fabrica nostra possit esse incolumis, nisi ei protectio praefuerit conditoris, tamen quia rationabiles lapides sumus et viva materies, sic nos auctoris nostri exstruxit manus, ut cum opifice suo etiam is qui reparatur, operetur. Gratiae igitur Dei obe
Abbreviated transcription (Latin):
& proximi toto corde intente rep
pereritita ut etiam immicis sins ẽa¬
dem uelit tribui que sibi optat im¬
pendi: quisquis huiꝰmodiẽ. dm̃ &
rectorẽ & habitatorẽ sui tẽ. ñ dubitet Qũe
tãto magnificentius recipit. quanto
magis ñ in se sed in dño głatur. qm¬

Expanded text:
et proximi toto intentam corde et proximi toto intentam corde repererit, ita ut etiam inimicis suis eadem velit tribui, quae sibi optat impendi; quisquis hujus modi est, Deum et rectorem et habitatorem sui esse non dubitet: quem tanto magnificentius recipit, quanto magis in se, sed in Domino gloriatur; q
Abbreviated transcription (Latin):
more nr̃am salutem opamini. Ds
ẽ. enim qui oꝑatur in nobis & uelle
& oꝑari. probona uoluntate. Et hec
sũs causa ẽ trem̃di atq metuendi.
ne ipsis oꝑib piecatis elati deseran¬
tur ope gr̃e: & remaneant in infir
cupit anin ipso deus habitet de qͦ
diectur mirabilis deus in scĩs suis
sincero examine cordis sui interiora
discutiat & sagauter querat quahu¬
militate resistat suꝑbiȩ qua beniuo¬
lentia obluctetur inuidiȩ. qua ñ capi¬
atur adulantium linguis. quãq. bo¬
nis delectetur alienis. an promalo¬
ñ cupiat malum reddere malitq.
multas obliuisci iniurias. quã ima¬
giiem & similitudinẽ su conditoris
amittere: qui om̃s ad cognitionẽ sui
generalib incitansdonis pluit sup
iustos & iniustos & solem suũ oririͭ
facit suꝑ bonos & malos ac ne minul¬
tis laboret sollicite discretionis inspe¬
tio. ipsam matrem unrtutum om̃i¬
um caritatem in secrctis sue mentis
inquirat: & simea dilectionem dei

Expanded text:
more vestram salutem operamini: Deus more vestram salutem operamini: Deus est enim qui operatur in vobis et velle et operari, pro bona voluntate . Et haec sanctis causa est tremendi atque metuendi, ne ipsis operibus pietatis elati deserantur ope gratiae, et remaneant in infirmcupit, an in ipso Deus habitet, de quo dicitur, Mirabilis Deus in sanctis suis ; sincero examine cordis sui interiora discutiat, et sagaciter quaerat qua humilitate repugnet superbiae, qua benevolentia obluctetur invidiae, quam non capiatur adulantium linguis, quamque bonis delectetur alienis; an pro malo non cupiat malum reddere, malitque inultas oblivisci injurias, quam imaginem et similitudinem sui Conditoris amittere, qui omnes ad cognitionem sui generalibus incitans donis, pluit super justos et injustos, et solem suum oriri facit super bonos et malos . Ac ne in multis laboret sollicitae discretionis inspectio, ipsam matrem virtutum omnium charitatem in secretis suae mentis inquirat: et si eam dilectioni Dei
Abbreviated transcription (Latin):
sti ꝑtinet dignitatem. & uera est
infantia saluators delaratio dertatiꝰ
quando carnissensus ab humanis ad
diuma trans fertur. ut quos depri¬
munt exꝑm̃ita infirmitatum cri¬
gant signa uirtitum. quia tali au¬
rilio & natura nr̃a indigebat & cau¬
sa: ut reparare humanum gemsnoc
sine maiestate posset humilitas. nec
diuinorũ elucet custodia mandato¬
rum ampleturq quod dictum ẽ sic
luceat lux ur̃a coram hominib ut
uideant oꝑa nr̃a bona & magnificeã
patrem ur̃m qui in celis ẽ. quis illic
ñ presentem intelligat maiestatẽ.
ubi ueram uidet apparere iuirtutẽ:
Que utiq sine deo nulla ẽ: nec pro¬
prictatem obtinet deitatis nsi sp̃u
sui uegctetur auctoris. Dicente enim
discipulis suis dño sine me nichil
potestis facere. dubium ñ ẽ hominẽ
bona agentem. ex deo habere. & effec¬
tum op̾is: & mitium uoluntatis.
Unde & apłs copiosissimꝰ fidelium co¬
hortator. cum timore inquit & tre¬

Expanded text:
sti pertinet dignitatem; et vera est sti pertinet dignitatem; et vera est infantia Salvatoris declaratio Deitatis, quando carnis sensus ab humanis ad divina transfertur; ut quos deprimunt experimenta infirmitatum, erigant signa virtutum: quia tali auxilio et natura nostra indigebat et causa, ut reparare humanum genus nec sine majestate posset humilitas, nec divinorum elucet custodia mandatorum, impleturque quod dictum est: Sic luceat lux vestra coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et magnificent Patrem vestrum qui in coelis est ; quis illic non praesentem intelligat deitatem, ubi veram videt apparere virtutem? quae utique sine Deo nulla est, nec proprietatem obtinet deitatis, nisi Spiritu sui vegetetur auctoris. Dicente enim discipulis suis Domino, Sine me nihil potestis facere , dubium non est hominem bona agentem, ex Deo habere et effectum operis, et initium voluntatis. Unde et Apostolus copiosissimus fidelium cohortator, Cum timore, inquit, et tre
Abbreviated transcription (Latin):
sis incipientis fidei rudim̃tis. opor¬
teat unumquẽq ad sullunora ꝑ¬
ficere. necesse ẽ. tam̃ infirmitatem
m̃tis humane. dum uerũ hominẽ
accipit xp̃m. de ipsa nature nr̃e cõ¬
munione trepidare: & ꝑmitia uł
increm̃ta corporea ad agͥnitionem
unius cum patre dettatis difficult̃
accedere. Sed ubi inter caligantes
cogitationes radius suꝑne lucis re¬
fulserit. cunctantes fidei moras splen¬
dor ueritatis abrumpat: ut corli¬
berum & auisibilib absolutũlum̃
intelligentie tanquã ducem stelłã
sequatur. quia sicut ait apłs. dñs
iħe xp̃e ingła ẽ. dei patris. ut quẽ
uenerabatur in cunis humiliter
iacentem. ipsum sine diffidentia
ad oret cum patre regnantem̃. Hec
autem manifestatio dilectissimi
quȩ hesitantium nebulas dissol¬
uit animarũ: & ita facit innotesce¬
re dei filium. ut de hoc quod idem
est etiam hominis filius. nichil pa¬
tiantur obstaculi. ad prȩsentis fe¬

Expanded text:
sis incipientis fidei rudimentis, oporsis incipientis fidei rudimentis, oporteat unumquemque ad sublimiora proficere; necesse est tamen infirmitatem mentis humanae, dum verum hominem accipit Christum, de ipsa naturae nostrae communione trepidare, et per initia vel incrementa corporea ad agnitionem unius cum Patre deitatis difficulter accedere. Sed ubi inter caligantes cogitationes radius supernae lucis refulserit, cunctantis fidei moras splendor veritatis abrumpat: ut cor liberum et a visibilibus absolutum, lumen intelligentiae tanquam ducem stellam sequatur; quia, sicut Apin gloria est Dei Patris . ut quem venerabatur in cunis humiliter jacentem, ipsum sine diffidentia 141 adoret cum Patre regnantem. Haec autem manifestatio, dilectissimi, quae haesitantium nebulas dissolvit animarum, et ita facit innotescere Dei Filium, ut de hoc, quod idem est etiam hominis filius, nihil patiantur obstaculi, ad praesentis fe
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi & rationem solen¬
nitatis hodiernȩ. sepe uob̾ & ȩuange¬
lica narratio. & obseruantie consue̾tu¬
do patefecit. nec necesse ẽ. ita nunc que
inter saluatoris nr̃i humana primor¬
dia gesta sunt replicari. ut de splen¬
dore noui syderis. de magis magoꝵ¬
q: munerib. de seuitia herodis &
de interfectione in fantium disse¬
gore dei gr̃a. & in tribus uiris uoca¬
llo gentium. & in rege impio cru¬
delitas paganorum. & in occisione
infantium cunctorum marty rũ
forma precesserit. Sed quia insacra¬
tissimo die reddendũ expectationi
ur̃e est sacerdotalis sermonis officiũ
nitamur ut possumus adiuuante
sꝑu dei eo ꝑ intelligentie semitas
ꝑuenire. ut cognoscamꝰ sacram̃tum
presentis festi ad om̃ium fideliũ tem¬
pora ꝑtinere. nec ullo modo habca¬
tur insolitum. quod in dispensatio¬
num ordine ad oratur antiquum
Quanus ergo omis anima xꝑiana
nichil indignum habeat de dei fi
lii maiestate sentire. & transcen¬

Expanded text:
dilectissimi, et rationem solemnitatis hodiernae, saepe vobis et evangelica narratio, et observantiae consuetudo patefecit: nec necesse est ita nunc quae inter Salvatoris nostri humana primordia sunt gesta, replicari ut de splendore novi sideris, de Magis, Magorumque muneribus, de saevitia Herodis, et de interfectione infantium dissegore Dei gratia, et in tribus viris vocatio gentium, et in rege impio crudelitas paganorum, et in occisione infantium cunctorum martyrum forma praecesserit. Sed quia in sacratissimo die reddendum exspectationi vestrae est sacerdotalis sermonis officium, nitamur, ut possumus adjuvante Spiritu Dei, eo per intelligentiae semitas pervenire, ut cognoscamus sacramentum praesentis festi ad omnium fidelium tempora pertinere; nec ullo modo habeatur insolitum, quod in dispensationum ordine adoratur antiquumQuamvis ergo omnis anima christiana nihil indignum debeat de Filii Dei majestate sentire, et transcen
Abbreviated transcription (Latin):
quod actum ẽ. sed eadem in quisttio
ꝑseueret. que hoc auxili ante dño con¬
sequetur. ut ñ solum qui recti surte in¬
columes ꝑseuerent: sed etiam mul¬
ti qui diabolica seductione decepti
sunt. ab errore reuocentur. Ur̃e autem
orationes & elemosine atq ieuinia.
miscđi deo ꝑhanc ipsam deuotionẽ
sacratius offerentur: cum etiam hoc
opus fidei ad omĩa officia pietatis acceᷤ¬
serit. Quartag & sexta feria ieninemꝰ.
sabbato autem apud beatissimum¬
ꝓcomm̃datis sibi a dño ouib indesi¬
nenter pastorales prȩtendit excubias.
exoraturus deprecationib suis: ut
eccła deique ipsius ẽ predicationib
instituta. ab om̃i errore sit libera.¬

Expanded text:
quod actum est, sed eadem inquisitio quod actum est, sed eadem inquisitio perseveret: quae hoc, auxiliante Deo, consequetur, ut non solum qui recti sunt incolumes perseverent, sed etiam multi qui diabolica seductione decepti sunt, ab errore revocentur. Vestrae autem orationes et eleemosynae atque jejunia misericordi Deo per hanc ipsam devotionem sacratius offerentur, cum etiam hoc opus fidei ad omnia officia pietatis accesserit. Quarta igitur et sexta feria jejunemus; sabbato autem apud prapro commendatis sibi a Domino ovibus indesinenter pastorales praetendit excubias, exoraturus deprecationibus suis ut Ecclesia Dei, quae ipsius est praedicationibus instituta, ab omni errore sit libera
Abbreviated transcription (Latin):
tate deiccerit. ur̃o nunc quoq sex¬
ui securiore insidiatur astutia: ut
eas quas sibi potuerit ꝑ ministros
suȩ falsitatis illicere. & fide spoliet¬
& pudore. Illud quoq uos dilectis¬
simi obsecrans moneo: ut si cui ue¬
strum innotuerit ubi habitent. uͥ
doceant. quos frequentent. & in quo¬
rum societate requiescant. nr̃e solli¬
citudini fideliter indicetis. Quia
parum prodest unicuiq quod pro¬
tegente sp̃u sc̃o ab istis ipse ñ capit᷑.
sicum alios capi intelligit ñmoueẽ
Contra communes hostes ꝓ salute
commum una om̃ium debet esse
ingilantia: ne de alicuiꝰ m̃bri uul¬
nete etiam alia possint m̃bra corrũ¬
pi. Et qui tales ñ prodendos putañ.
in iudicio xꝑi inueniantur rei de
tra seiuissimos animarum hostes
om̃ium fidelium cuta consurgat. Ideo
enu misericors deus quandam nob̾
partem prodidit hominũ noxiorum:
ut manifestato ꝑiculo. excitaretur
diligentia cautionis. Non sufficiat

Expanded text:
tate dejecerit, vestro nunc quoque sextate dejecerit, vestro nunc quoque sexui securiore insidiatur astutia, ut eas quas sibi potuerit per ministros suae falsitatis illicere, et fide spoliet et pudore. Illud quoque vos, dilectissimi, obsecrans moneo, ut si cui vestrum innotuerit ubi habitent, ubi doceant, quos frequentent, et in quorum societate requiescant, nostrae sollicitudini fideliter indicetis: quia parum prodest unicuique quod, protegente Spiritu sancto, ab istis ipse non capitur, si cum alios capi intelligit non movetur. Contra communes hostes pro salute communi una omnium debet esse vigilantia, ne de alicujus membri vulnere etiam alia possint membra corrumpi, et qui tales non prodendos putant, in judicio Christi inveniantur rei de tra saevissimos animarum hostes omnium fidelium cura consurgat. Ideo enim misericors Deus quamdam nobis partem prodidit hominum noxiorum, ut, manifestato periculo, excitaretur diligentia cautionis. Non sufficiat
Abbreviated transcription (Latin):
lescentulus uiciator puelle. & ep̃c ip¬
sorum detestandi criminis ordina
tor. Om̃ĩum par fuit horum & una
confessio: & patefactum ẽ. execratũ
quod aures nr̃e uix ferre potuerunt.
de quo ne aꝑtius loquentes castos
offendamꝰ auditus gestorum do¬
cum̃ta sufficiunt. quib plenissime
docetur nullam in hac secta pudici¬
ciam. nullam honestatem. nullam
reperiri penitus castitatem. in qua
lex ẽ. mandatum. diabolus religio:
sacrificium turpitudo. hos itaq ho¬
mines dilectissum ꝑ omĩa execrabi¬
les atq pestiferos. quos aliarum regi¬
onum ꝑturbatio nobis intulit cre¬
briores: ab amicicia ur̃a penitus ab¬
dicate. Uosq precipue mulieres. a
talium noticia & colloquiis abstine¬
te: ne dum fabulosis narrationib
incautus delectatur auditus. in di¬
aboli laqueos incidatis. Quisciens
quod primũ uirum mulieris ore
seduxerit. ꝑq femineam credulita¬
tem om̃s homines a paradisi felici¬

Expanded text:
lescentulus vitiator puellae, et episcopus iplescentulus vitiator puellae, et episcopus ipsorum detestandi criminis ordinator. Horum omnium par fuit et una confessio, et patefactum est exsecramentum quod aures nostrae vix ferre potuerunt. De quo ne apertius loquentes castos offendamus auditus, gestorum documenta sufficiunt, quibus plenissime docetur nullam in hac secta pudicitiam, nullam honestatem, nullam penitus reperiri castitatem; in qua lex est mendacium, diabolus religio, sacrificium turpitudo. CAP. V. Hos itaque homines, dilectissimi, per omnia exsecrabiles atque pestiferos, quos aliarum regionum perturbatio nobis intulit crebriores, ab amicitia vestra penitus abdicate; vosque praecipue, mulieres, a talium notitia et colloquiis abstinete: ne dum fabulosis narrationibus incautus delectatur auditus, in diaboli laqueos incidatis. Qui sciens quod primum virum mulieris ore 51 seduxerit, perque femineam credulitatem omnes homines a paradisi felici
Abbreviated transcription (Latin):
minum multitudo. Ex quib ad in¬
dicandum pauca sufficiunt: ut dehiᷤᷤ
que audiertis. etiam illa quȩ uerecun¬
de pret̾mittimꝰ estimetis. De sacris tam̃
corum que apud illos tam obscena
sunt quam nefanda. quod inquisiti¬
om nr̃e dñs manifestari uoluit ñ ta¬
cemus: ne quisquã putet nos de hac
re dubiȩ famȩ & incertis opinioni¬
bus credidisse. Residentib itaq me
congregatis: electos & electas eorum
uissimus presentari. Qui cum de
ꝑuersitate dogmatis sui. & de festi¬
uitatum suarum consuetudine re
serarent multa: illud quoq scelus
quod eloqui uerecundum ẽ. prodi-¬
derunt. quod tanta diligentia inue¬
stigatum est: ut nichil minꝰ credulis.
nichil obtrectatorib relinqueretur
ambiguum. Aderant enim omnes
ꝑsone. ꝑ quas infandum facinus
fuerat ꝑpetratum. Puella scilicet ut
multũ decennis. & due mulieres q̃
ipsam nutrierant: & huic sceleri
prepararant.Presto erat etiam ado¬

Expanded text:
minum multitudo. Ex quibus ad inminum multitudo. Ex quibus ad indicandum pauca sufficiunt, ut de iis quae audieritis, etiam illa quae verecunde praetermittimus aestimetis. De sacris tamen eorum, quae apud illos tam obscena sunt quam nefanda, quod inquisitioni nostrae Dominus manifestare voluit, non tacemus, ne quisquam putet nos de hac re dubiae famae et incertis opinionibus credidisse. Residentibus itaque mcongregatis, Electos et Electas eorum jussimus praesentari. Qui cum de perversitate dogmatis sui, et de festivitatum suarum consuetudine multa reserassent, illud quoque scelus, quod eloqui verecundum est, prodiderunt, quod tanta diligentia investigatum est, ut nihil minus credulis, nihil obtrectatoribus relinqueretur ambiguum. Aderant enim omnes personae, per quas infandum facinus fuerat perpetratum, puella scilicet ut multum decennis, et duae mulieres, quae ipsam nutrierant, et huic sceleri praepararant. Praesto erat etiam ado
Abbreviated transcription (Latin):
gelum transfigurat. Huius arte ba¬
silides: huius marcion callet ingenio.
Hoc duce agitur sabellius. hoc preci¬
pitatur rectore fotimis. huius pote¬
stati famulatur arrius. huius sꝑuui
seruit eunomis. Tota deniq besti¬
arum talium cohors. hoc preside
ab eccłe unitate discessit: hoc ma
incunctis ꝑuersitatib multiformẽ
teneat pͥncipatum: arcem tam̃ sibi
in manicheorũ struxit insania. Et
latissimam in cis aulam in qua exul¬
tantuis se iactaret inuenit: ubi ñ
uniꝰ prauitatis speciem. scd om̃ium
simul errorum impietatumq mix¬
turam generaliter possideret. Quod
enim in paganis prophanum. qͦd
in uideis carnalib cecum. quod in se¬
cretis magice artis illicitum. quod
deniq in om̃ib heresib sacrilegũ
atq blasphemum ẽ: hoc in istos qͣsi
in sentinam quandam cum om̃iũ
sordium concretione confluxte. Uñ
uniu̾sas eorum impietates ac tur¬
pitudines enarrare ꝑlongum est.
Suꝑat enimuerborum copiam. cri¬

Expanded text:
gelum transfigurat. Hujus arte Bagelum transfigurat. Hujus arte Basilides, hujus Marcion callet ingenio, hoc duce agitur Sabellius, hoc praecipitatur rectore Photinus, hujus potestati famulatur Arius, hujus spiritui servit Eunomius; tota denique bestiarum talium cohors hoc praeside ab Ecclesiae unitate discessit, hoc magin cunctis perversitatibus multiformem teneat principatum, arcem tamen sibi in Manichaeorum stroxit insania, et latissimam in eis aulam, in qua se exsultantius jactaret, invenit; ubi non unius pravitatis 50 speciem, sed omnium simul errorum impietatumque mixturam generaliter possideret. Quod enim in paganis profanum, quod in Judaeis carnalibus caecum, quod in secretis magicae artis illicitum, quod denique in omnibus haeresibus sacrilegum atque blasphemum est, hoc in istos, quasi in sentinam quamdam cum omnium sordium concretione confluxit. Unde universas eorum impietates ac turpitudines enarrare perlongum est; perat enim verborum copiam cri
Abbreviated transcription (Latin):
inuidię stimulis incicetur. It quos
aꝑtis & cruentis ꝑsecutionib impu¬
gnare ñ sinitur: sub falsa xꝑiani no¬
minis professione corrumpat.Ha-¬
bens hereticos huic oꝑiseruientes:
quos acatholica fide deuios sibiq
subiectos. militare incastris suis sub
diu̾sis errorib fecit. Et sicut decipi¬
endis pͥmis hominib ministerium
sibi serpentis assumpsit: ita horum
linguas ad seducendos rectorum ani¬
mos ueneno sue falsitatis armauit.
Sed his insidiis dilectissimi pasto¬
rali sollicitudine in quantum dñs
auxiliatur occurrimꝰ & nequid de
scõ grege pereat precauentes. pat̾nis
uos denuntiationib admonemꝰ:
ut labia miqua & linguã dolosam
a quib animasuam propħa liberan
postulat declinctis. Qm̃ sermo eorum
sicut ait beatus apłs serpit ut cancer.
humiliter irrepunt. blande capnĩ
molliter ligant: latenter occidunt
heniunt enimsicut saluator predixit
tegerent rabiem bestialem. In his aũ

Expanded text:
invidiae stimulis incitetur: ut quos invidiae stimulis incitetur: ut quos apertis et cruentis persecutionibus impugnare non sinitur, sub falsa Christiani nominis professione corrumpat, habens haereticos huic operi servientes, quos a catholica fide devios sibique subjectos militare in castris suis sub diversis erroribus fecit. Et sicut decipiendis primis hominibus ministerium sibi serpentis assumpsit , ita horum linguas ad seducendos rectorum animos, veneno suae falsitatis armavit. Sed iis insidiis, dilectissimi, pastorali sollicitudine, in quantum Dominus auxiliatur, occurrimus. Et ne quid de sancto grege pereat, praecaventes, paternis vos denuntiationibus admonemus, ut labia iniqua et linguam dolosam, a quibus animam suam propheta liberari postulat , declinetis: quoniam sermo eorum, sicut ait beatus Apostolus, serpit ut cancer . Humiliter irrepunt, blande capiunt, molliter ligant, latenter occidunt. Veniunt enim, sicut Salvator praedixit, tegerent rabiem bestialem. In iis aute
Abbreviated transcription (Latin):
atq conueniens. in quo sc̃i patres mr̃i
diuinitus inspirati decimi m̃sis san¬
xere ieunium Ut om̃ium fructuũ
collectione conclusa. rationabił deo
abstinentia dicarctur. & meminis¬
set quisq ita uti habundantia: ut¬
& circa se abstinentior. & urca pauꝑes
esset effusior. Efficacissima eñ ꝓ pecca¬
tis deprecatio ẽ. in elemosinis atq ie¬
iuniis: & uelociter ad diuinas conscen¬
dit aures talib oratio eleuata suffra¬
giis. Qm̃ sicut scriptum ẽ. anime sue
benefacit uir miscricors: & nichil u
niusciiꝰq tam proprium. qͣm quod
impendit in proximũ. Pars enim cor¬
poralium facultatum quȩ indigenti¬
bus ministratur. in diuitias transit
ct̃nas. Et ille opes de hac largitate
pariuntur: que nullo usu minui.
nulla poterunt corruptione uiola¬
ter hec autem dilectissimi oꝑa pieta¬
tis que uos deo magis magisq com-¬
m̃dant. dubium ñ ẽ quod hostisñr
nocendi cupidus & peritus: acriorib

Expanded text:
atque conveniens, in quo sancti patres nostri atque conveniens, in quo sancti patres nostri divinitus inspirati decimi mensis sanxere jejunium, ut omnium fructuum collectione conclusa, rationabilis Deo abstinentia, dicaretur, et meminisset quisque ita uti abundantia, ut et circa se abstinentior, et circa pauperes esset effusior. Efficacissima enim pro peccatis deprecatio est in eleemosynis atque jejuniis, et velociter ad divinas conscendit aures talibus 49 oratio elevata suffragiis. Quoniam, sicut scriptum est, animae suae benefacit vir misericors , et nihil est uniuscujusque tam proprium quam quod impendit in proximum. Pars enim corporalium facultatum, quae indigentibus ministratur, in divitias transit aeternas, et illae opes de hac largitate pariuntur, quae nullo usu minui, nulla poterunt corruptione violater haec autem, dilectissimi, opera pietatis, quae nos Deo magis magisque commendant, dubium non est quin hostis noster, nocendi cupidus et peritus, acrioribus