comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dixerim p̃tiosi lapides ideo dicti sũt. quia caroua¬
lent. Iam ille ulis ẽ p̃trum ꝑdidit. qui nõ ht̃ ca¬
ritatem. Doctrinam suam iactet licet linguã suã
iactet licet. audiat estimatorẽ ueroꝵ lapidum
matrone huiꝰ. Audiat inqm quenidã artificem
ornam̃ti inspettorem. Quid iactat liguas. si iam
ñ p̃tiosus. s uilis lapis. Si linguis hõm loquar
sũ sicut erram̃tum sonans aut cymbalũ tiniẽs
Cymbalum ẽ lapis ille iam nõ fislget sedtinuit
Ergo discite lapides estimare negotiatores regni
celoꝵ. Nullus uobis lapis placeat. p̃ter huiꝰ misli¬
eris ornam̃tum. Hec que ptiosior ẽ lapidib p̃tio
mendauit enĩ eccłiam usꝙ ad t̾minos terre ꝑõs
gentes amari usꝙ ad mare. Hec si nõ usq adfinẽ
ꝑseuerauerit: nõ suꝑ eã cor niri eiꝰ confiditi Con¬
fidit suꝑ eam cor uiri eius. Prescius confidit. falli
nõ potest qui confidit. Non dictũ ẽ confidit suꝑ eã

Expanded text:
dixerim, pretiosi lapides ideo dicti sunt, quia caro vadixerim, pretiosi lapides ideo dicti sunt, quia caro valent: jam ille vilis est, pretium perdidit, qui non habet charitatem. Doctrinam suam jactet licet, linguam suam jactet licet: audiat aestimatorem verorum lapidum matronae hujus; audiat, inquam, quemdam artificem ornamenti inspectorem. Quid jactat linguam suam, jam non pretiosus, sed vilis lapis? Si linguis hominum loquar, us sum aeramentum sonans, aut cymbalum tinniens . Cymbalum est lapis ille: jam non fulget, sed tinnit. Ergo discite lapides aestimare, negotiatores regni coelorum: nullus vobis lapis placeat, praeter hujus mulieris ornamentum. Haec quae pretiosior est lapidibus pretiosmendavit enim Ecclesiam usque ad terminos terrae, per omnes gentes, a mari usque ad mare. Haec si non usque ad finem perseveraverit, non super eam cor viri ejus confidit. Confidit super eam cor viri ejus: praescius confidit, falli non potest qui confidit. Non dictum est, Confidit super eam
Abbreviated transcription (Latin):
ornam̃ti. Ille qui mangsit mea se amari noluit. ille
qui in de excussus ẽ p̃ter illam nom̃ sibi quesiuit l¬
le ꝓmanens cũ illa. ⁊ ad illam collegit. Ille resili¬
ens ñ colligere sed spargere concupiuit. mali filii
quid sequimiini lapidem p̃tiosum deornam̃to huĩ
mislieris excussũ. Respondeas mͥ. Quid enĩ tu sic
intelligis quomͦꝰ ille. Aut sic loq̃ris quomͦ ille. ant plꝰ¬
tu doctus es quã sile sit. Licet intelligens. intellec¬
tus bonus oĩb fatientib eim. Sit litet doctus.¬
sit licet liberalib discipliis. ⁊ misteriis legis
instructus. lapis ẽ p̃tiosus. Redi abillo ad istam
p̃tiosior ẽ lapidib p̃tiosis. Lapis p̃tiosus si nõ sit
in hoc ornam̃to huiꝰ mulieris: lacet intenebris.
Lapis p̾tiosus quolibet iacet: iacet intenebris.
Opus illi eratut in ornam̃to hus femine ꝑ mane¬
ret. et eẽt incompage ornam̃ti esꝰ. Ego ali fident᷑

Expanded text:
ornamenti. Ille qui mansit, in ea se amari voluit: ille ornamenti. Ille qui mansit, in ea se amari voluit: ille qui inde excussus est, praeter illam nomen sibi quaesivit. Ille permanens cum illa, ad illam collegit: ille resiliens, non colligere, sed spargere concupivit. Mali filii, quid sequimini lapidem pretiosum, de ornamento hujus mulieris excussum? Respondetis mihi, Quid enim? Tu sic intelligens quomodo ille? aut sic loqueris quomodo ille? aut tam doctus es quam ille? Sit licet intelligens: Intellectus bonus, omnibus facientibus eum . Sit licet doctus, licet liberalibus disciplinis et mysteriis Legis instructus, lapis est pretiosus: redi ab illo ad istam, Pretiosior est lapidibus pretiosis. Lapis pretiosus si non sit in ornamento mulieris hujus, jacet in tenebris. Lapis pretiosus quolibet jacet, jacet in tenebris: opus illi erat ut in ornamento hujus feminae permaneret, et esset in compagine ornamenti ejus. Ego autem fidenter
Abbreviated transcription (Latin):
auaricias cogitetis. si ad ꝓprietatẽ accipianturlapes¬
des p̃tiosi. quid magnũ est qd̃ quib libet laꝑidib p̃¬
tiosior inuenitur eccłia. Nissla talis comꝑatio ẽ. serft̃
lapides p̃tiosi milla. ẽam p̃tiosi sũt lapĩdes isti ut ui¬
ui dicantur. sunt ergo lapides p̃tiosi ornantes eam
s est ip̃a ptiosior. uolo aliquid cõmendare caritati
ur̃e. quantĩ capio. qͣnti capitis. qͣntũ timeo. qͣn¬
tũ tumere debetis de hus lapidib p̃tiosis. Sunt ento
meccłia lapides p̃tiosi ⁊ semꝑ fuerũt docti hñdantes¬
et scientia ⁊ eloquio. ⁊ om̃i ins̃tructione legis. precio¬
si plane isti lapides sũt. sed exeoꝵ numero quidam
ab errauerunt ab ornasuto muliers huiꝰ. Quantũ
enĩ ꝑtinet ad doctrinã ⁊ eloquiũ unde fulget. lapis
p̃tiosus erat mypͥanus. s mansit in huiꝰ ornasnto.
lapis p̃tiosus erat donatus. sed resiliuit a cõpage

Expanded text:
avaritias cogitetis, si ad proprietatem accipiantur lapiavaritias cogitetis, si ad proprietatem accipiantur lapides pretiosi, quid magnum est, quod quibuslibet lapidibus pretiosior invenitur Ecclesia? Nulla talis comparatio est: sed sunt lapides pretiosi in illa. Tam pretiosi sunt lapides isti, ut vivi dicantur . Sunt ergo lapides pretiosi ornantes eam: sed est ipsa pretiosior. Volo aliquid commendare Charitati vestrae, quantum capio, quantum capitis, quantum timeo, quantis de his lapidibus pretiosis. Sunt in Ecclesia lapides pretiosi, et semper fuerunt, docti, abundantes scientia et eloquio et omni instructione Legis. Pretiosi plane lapides isti sunt: sed ex eorum numero quidam aberraverunt ab ornamento mulieris hujus. Quantum enim pertinet ad doctrinam et eloquium unde fulget, lapis pretiosus erat Cyprianus: sed mansit in hujus ornamento. Lapis pretiosus erat Donatus: sed resiluit a compage
Abbreviated transcription (Latin):
leo nõ fugisti sicut uulpis. Quid ẽ dormisti ut leo:
de potestate nõ denect̾itate. Eum aũ dcm̃ ẽ. Dormisti
sicut leo secutus ait. Qiis suscitabit eũ. quis susa¬
tabit: Neq enĩ nemo.S quis hominũ : Quia nõ¬
nisi deus qui eũ ealtauit amortius ⁊ donauit
ei nom̃ qd̃ est suꝑ om̃e nom̃. Suscitauit ⁊ ip̃e se
unde ait. Soluitẽ templũ hoc ⁊ intriduo excitabo
illud. Et modo qñ audistis multerẽ fortẽ quis
ĩueniet. nõlite putare de eccłia dici quelatet. s de
illa eccłia que ab uno inuenta ẽ. ut neminẽ la¬
teret. Ergo describatur laudetur. cõmendetur.amã¬
do abom̃ib nobis ut mat̾. Nam uniꝰ uxor ẽ. Mislietẽ
fortẽ quis ũteniet. Mulierem istami tam fortẽ quis
ñ uidet. S iam ĩuentam. iam eminentẽ. tam ꝯsꝑi¬
cito explicem toto orbe terraꝵ diffusam. Pretiosior
osior ẽ mułr hec lapidib p̃tiosis. Si modo humanas

Expanded text:
leo: non fugisti sicut vulpes. Quid est, Dormisti sicut leo? leo: non fugisti sicut vulpes. Quid est, Dormisti sicut leo? De potestate, non de necessitate. Cum autem dictum esset, Dormisti sicut leo; secutus ait, Quis suscitabit eum ? Quis suscitabit? neque enim nemo: sed quis hominum? Quia nonnisi Deus, qui eum exaltavit a mortuis, et donavit ei nomen quod est super omne nomen . Suscitavit et ipse se: unde ait, Solvite templum hoc, et in triduo suscitabo illud . Et modo quando auditis, Mulierem fortem quis inveniet? nolite putare de Ecclesia dici quae latet, sed de illa quae ab uno inventa est, ut neminem lateret. Ergo describatur, laudetur, commendetur, amanda ab omnibus nobis ut mater: nam unius uxor est. Mulierem fortem quis inveniet? Mulierem istam tam fortem quis non videt? Sed jam inventam, jam eminentem, jam conspietiosis, osior est mulier haec lapidibus pretiosis? Si modo humanas
Abbreviated transcription (Latin):
monte. Facile ẽ ut uideas eam collocatã in mõte
Quando eam ĩuenires cũ lateret ĩueprib ⁊ sꝑmis
utiq delictoꝵ suoꝵ. Ibi enĩ quesisse magnũ ẽ. sbũ
uenisse mitabile ẽ. Hec eius difficilis inuentio cõ¬
mendatur cũ dicit. Multerẽ fortẽ quis ĩueniet:
Quis enĩ quia unus. nõ quia nec imus. Quom
dc̃m ẽ de ip̃o uiro eius leone de tribu uida. de quo
ꝓpħa ante p̾dyxit. Ascendisti retumbens utiq in
cruce. ascendisti cruxẽ. Recumbens mors ẽ. Quid
ẽ enĩ ascendisti. nisi qd̃ scriptũ ẽ. ⁊ crucifixerut
eũ Unde ⁊ ip̃e ait. sicut exaltauit moyses serpentẽ
usheremo. ita exaltari oportet filiũ hominis. ut
om̃is qui credit in eũ nõ pereat. s habeat uitã
eternam. Quid ẽ retumbens: Et ielinato capite
tradidit sp̃m. Cũ ergo ⁊ ibi diceret᷑. ascendisti re¬
cunibens: secutus ẽ. dormisti sicut leo. Dormisti sic̃

Expanded text:
monte. Facile est ut videas eam collocatam in monte: monte. Facile est ut videas eam collocatam in monte: quando eam invenires, cum lateret in vepribus, in spinis utique delictorum suorum? Ibi enim quaesisse magnum est: ibi invenisse mirabile est. Haec ejus difficilis inventio commendatur, cum dicitur, Mulierem fortem quis inveniet? Quis enim, quia unus; non quia nec unus. Quomodo dictum est de ipso viro ejus, leone de tribu Juda, de quo propheta ante praedixit, Ascendisti recumbens: utique in cruce. Ascendisti, crux est; recumbens, mors est. Quid est enim. Ascendisti, nisi quod scriptum est, Et crucifixerunt eum? Unde et ipse ait, Sicut exaltavit Moyses serpentem in eremo, ita exaltari oportet Filium hominis; ut omnis qui credit in eum non pereat, sed habeat vitam aeternam Quid est, recumbens? Et inclinato capite tradidit spiritum . Cum ergo et ibi diceretur, Ascendisti recumbens; secutus est, Dormisti sicut leo. Dormisti sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tellexistis hocẽ. De qua muliere uolumus aliquid
dacere etcłia ẽ. Non enĩ licet nos loqui de quatũꝙ
alia misliere. quamqͣm ⁊ ĩ recitatione passionis
ecite cuius filii estis.
ulierem fortem quis inuemiet: congruit diei
martyrum fortitudo mulieris. Niss enĩ fortis
eẽt ala menbra ei m passione defecissent. Mulieren
fortem quis inueniet: Difficile ẽ inuenire eam. ĩuto dif¬
ficle ẽ nescire eam. Nõne ip̃a ẽ ciuitas ĩmonte que ab¬
scondi nõ potest. Quare ergo dcm est. Quis ĩueniet:
cũ dici debuerit. quis nõ inueniet. S tu ciuitatẽ
ĩmontẽ positam uides. Ut aũ in monte poneretur
inuenta ẽ que ꝑierat. Quando illustrata ẽ quis
eam ñ uidet. Quando latebat quis eam ĩueniret:
Ip̃a enĩ ciuitas ẽ ⁊ una ssła ouis qͣm ꝑditã q̃siuit
pastor ⁊ inuentã gaudens inhumeris reportauit.
p̃e pastor ẽ mons. oius aũ inhumeris eĩ ciuitasĩ

Expanded text:
tellexistis, hoc est; de qua muliere volumus aliquid quid tellexistis, hoc est; de qua muliere volumus aliquid quid dicere, Ecclesia est. Non enim deceret nos loqui de quacumque alia muliere. Quanquam et in recitatione passionis cite cujus filii estis. Mulierem fortem quis inveniet? Congruit diei martyrum fortitudo mulieris. Nisi enim fortiser, membra ejus in passione defecissent. Mulierem fortem quis inveniet? Difficile est invenire eam, imo difficile est nescire eam. Nonne ipsa est civitas in monte, quae abscondi non potest ? Quare ergo dictum est, Quis inveniet? cum dici debuerit, Quis non inveniet? Sed tu civitatem in monte positam vides: ut autem in monte poneretur, inventa est quae perierat. Quando illustrata est, quis eam non videt? quando latebat, quis eam inveniret? Ipsa enim civitas est, et una illa ovis, quam perditam quaesivit pastor, et inventam gaudens in humeris reportavit . Iste pastor, mons est: ovis autem in humeris ejus, civitas in
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃e. Hoc ideo cõmendaui ut portis ox¬
meũ silentium adiuuare dignemini. Auimus enĩe
ꝓmptus ẽ aduos. sed caro infirma. Et ip̃e ammꝰ q̃tũ¬
q forte gaudia descriptura dei concipit parturit ⁊ pa¬
uere querit maurib ⁊ mentib ur̃is. prestate ĩ uobis
ndum sermoni. Cõmendatur enĩ ⁊ inscriptura turt᷑
querere nndum fibi ubiponat pullos suos. Et hoc
qd̾ gestamus inmanib scriptura scilicet qͣm uide¬
tis cõmendat nobis inquirendã ⁊ laudandam mu¬
peuao ante qͣm legeretur ante au distis magna ha¬
bentem magnũ uirũ. eum uirũ qui ĩuenit ꝑditã
ornauit inuentã. Dehac scd̃m lectionis tenorem
laudanda ẽ mater martyrum. Iam que sit istamu¬
lier me ꝓloquente accepistis. uidete etiam ut me
legente agnoscatis. Om̃is nũc auditurus qͣntum
ex affectu ur̃o satis apparet: dicit incordesuo eccłia
debet ẽẽ. Confirmo istam cogitationem. Nam que
potuit ẽẽ mater altera mariyrum. Et ita ẽ. Qd̾ in¬

Expanded text:
e. Hoc ideo commendavi, ut me silentio vestro adjuvare dignemini: animus enim promptus est ad vos, sed caro infirma. Et ipse animus, quaecumque forte gaudia de Scriptura Dei concepit, parturit et parere quaerit in auribus et mentibus vestris: praestate in vobis nidum sermoni. Commendatur enim et in Scriptura turtur, quaerere nidum sibi, ubi ponat pullos suos . Et hoc quod gestamus in manibus, Scriptura scilicet quam videtis, commendat nobis inquirendam et laudandam mupaulo ante, cum legeretur, audistis, magnam, habentem magnum virum, eum virum qui invenit perditam, ornavit inventam. De hac secundum lectionis tenorem, laudanda est mater martyrum. Jam quae sit ista mulier, me proloquente accepistis: videte etiam ut me legente agnoscatis. Omnis nunc auditor, quantum ex affectu vestro satis apparet, dicit in corde suo, Ecclesia debet esse. Confirma istam cogitationem. Nam quae potuit esse altera martyrum mater? Ista est: quod in
Abbreviated transcription (Latin):
ugem qm tanti emit. ⁊ unaqueq cõnix bona
maritum suũ dñm uecat. ꝓrsus nõ solũ uocati s
hoc sapit. hoc sonat hoc gestat᷑ corde. hoc ꝓfitetur orẽ.
Tabiclas matrimoniales instrumenta emꝑtionis
sue deputat. Est ergo anessia dans oꝑa ancalis. Est

Expanded text:
uam tanti emit. Et unaquaeque conjux bona maritum suum dominum vocat. Prorsus non solum vocat, sed hoc sapit, hoc sonat, hoc gestat corde, hoc profitetur ore, tabulas matrimoniales instrumenta emptionis suae deputat. Est ergo anci
Abbreviated transcription (Latin):
filie. S hunc mulieri uultis nosse quid alicubi
dc̃m sit incantitis canticoꝵ. Sicut kiliũ in medio spi¬
naꝵ. ita ꝓxima mea in metlio filiaꝵ. mirũ dc̃m
easdẽ ⁊ spinas dixit ⁊ filias. Et ille spine fatumt
potentiam. faciunt plane. Non uidetis quẽad¬
multa. ut fallant si fieri potest etiam electos
ecce p̃dixi uobis. saciumt potentiam ⁊ spute. de
qua potentia d̾r. Nõne in nominetuo mandu¬
cauimus ⁊ bibimus ⁊ ĩ nomine tito uirtutes
multas fecimus. Mandicauimꝰ ⁊ bibunus
nõ dequocumq cibo dicere. Nostis de quo dicẽ potuit
ist cibo ist potu. Et uirtutes misttas fecimus. faciũt
potentiã multe filie nõ negamus. ⁊ spine florem
hñt. s fructũ nõ hñt. Hec aũ cui dixerũt. tu autẽ¬

Expanded text:
mulieri, vultis nosse, quid alibi dictum sit, in Canticis canticorum? Sicut lilium in medio spinarum, ita proxima mea in medio filiarum . Mirum dictum, easdem et spinas dixit et filias. Et illae spinae faciunt potentiam? Faciunt plane. Non videtis quemadmulta, ut fallant, si fieri potest, etiam electos. Ecce praedixi vobis . Faciunt potentiam et spinae: de qua potentia dicitur, Nonne in nomine tuo manducavimus et bibimus, et in nomine tuo virtutes multas fecimus ? Manducavimus et bibimus, non de quocumque cibo diceret: nostis de quo dicere potuit, vel cibo vel potu. Et virtutes multas fecimus. Faciunt potentiam multae filiae, non negamus: et spinae florem habent, sed fructum non habent. Haec autem cui dix
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ qui talia agunt regnũ dei nõ possidebunt. Enu¬
meratis om̃ib spinis inignẽ mutendis frctus aũ
sp̃c est inquit caritas. ⁊ ad hoc capite. abhac tanqͣm
radite cetera contexutur. Gaudia. pax. longanimitas.
benignitas. bonitas. fides. mansuetudo. continentia
unde iste botrus pulchet. quia pendet acaritate. multe
filie fecerunt potentiã. tit aũ suꝑasti ⁊ suꝑ pasuisti

Expanded text:
m qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt: enumeratis omnibus spinis in ignem mittendis, Fructus autem spiritus est, inquit, charitas; et ab hoc capite, ab hac tanquam radice caetera contexuntur, Gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia . Unde iste botrus pulcher? Quia pendet a charitate. Multae filiae fecerunt potentiam: tu autem superasti et superposuisti
Abbreviated transcription (Latin):
uenit hec misłr lanam ⁊ linũ ⁊ fecit utile mani¬
b sius. Lane iste ⁊linũ hoc inscripturis scĩs ẽ/ Misl¬
ti inuentunt set nolunt facere aliquid utile ma¬
neb suis. Inuenit ⁊ fecit. Cũ auditis inuenitis.
Qũ uene uiutis facitis. Inueniens lana ⁊ linum
fecio utĩle manib suis. Uidete illam cui dicitur.
Indexteram ⁊ insiniftram extende. Sem̃ em̃ tuũ he¬
reditalut gentes. Nõ ẽ qd̾ parcas. porrige longĩ

Expanded text:
le manibus suis. Lana ista et linum hoc, in Scripturis sanctis est. Multi inveniunt, sed nolunt facere aliquid utile manibus suis. Invenit, et fecit. Cum auditis, invenitis: cum bene vivitis, facitis. Inveniens lanam et linum, fecit utile manibus suis. Videte illam, cui dicitur: In dexteram et in sinistram extende; semen enim tuum haereditabit gentes: non est quod parcas, porrige longius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓspiciens agrum merrata est. Unde mercata ẽ. Ne
forte tu speres ⁊ susꝑpires. ⁊ nichil agas. Ager iste
segnem amatorem nõ amat sbi certe tũ ad eũ uene¬
tis forsitan requiesces. nec opus erit ut labores. Nõ
ẽ enĩ talis agerille qualis iste itbi adam insudore
uusltus sui comedit panẽ suũ. orodo tam̃ ad illiuis

Expanded text:
spiciens agrum mercata est. Unde mercata est? Ne forte tu desperes, et suspires, et nihil agas, ager iste segnem amatorem non amat. Ibi certe cum ad eum veneris, forsitan requiesces, nec opus erit ut labores. Non enim est talis ager ille, qualis iste, ubi Adam in sudore vultus sui comedi
Abbreviated transcription (Latin):
Imuenis alium dicentẽ tibi. Suffici mͥ inconscĩa
um colere. dm adorare. quid m opus ẽ aut ĩ eccłiã
ire. aut niscoiliter misceri xp̃ianis. Lineam uult
habere sine tunca. Nõ nouit neq cõmenda talia.
oꝑa mulier ifta. Dicenda sũt quidẽ ⁊ docenda sp̃i¬
calia sine carnalib. S elli qui accipiunt debent

Expanded text:
ntem tibi, Sufficit mihi in conscientia Deum colere, Deum adorare; quid mihi opus est aut in ecclesiam ire, aut visibiliter misceri Christianis? lineam vult habere sine tunica lanea. Non novit, neque commendat talia opera mulier ista. Dicenda sunt quidem et docenda spiritualia sine
Abbreviated transcription (Latin):
ut nichil suꝑfluũ calcet dum in oꝑe festinat. Ibi enĩ
castitas muliens huiꝰ zona p̃cepti constricta ad ome
opus bonũ semꝑ parata. Succincta fortiter lumbos
suos. firmauit brathia sua nõ defectura. Unde hoc. Tu¬
stauit qr bonũ ẽ opari. Ubi est palatũ quo gustatur
Hunt fugiunt homines laborem qͣlamatũ. Timẽ¬
do gustare nesciũt quid. Amare bonum opus facit
conscientia bona. Et quid dislcius fres bona conscien-¬
tia. Que si nõ est ⁊ mala ẽ. pungit. amara sũt om̃ia.

Expanded text:
um in opere festinat. Ibi enim castitas mulieris hujus, zona praecepti constricta, et ad omne opus bonum semper parata. Succincta fortiter lumbos suos, firmavit brachia sua, non defectura. Unde hoc? Gustavit quia bonum est operari. Ubi est palatum, quod gustatur hoc? Fugiunt homines laborem, quasi amarum: timendo gustare, nesciunt quid amare. Bonum opus facit conscientia bona. Et quid dulcius, fratres, bona conscientia? Quae si non est, pungit; amara sunt
Abbreviated transcription (Latin):
rantiam uł infirmitatem nõ exortis adu̾sus eam
totis uirib uoluntatis. eidem ad illicita ⁊̃ ñ nisl¬
lacedamus. tanto magis ⁊ crebrius qnͣto deten¬
ores tanto minus ⁊ rarius. qñto meliores sums
S qũi de hat questionte in qua queriturr utrũ pos¬
sit uł utrũ sit. fuerit futurus ue sit homo sũ pcc̃o
uhatuita. excepto ello qui dixit. Ecce uenit prin¬
ceps mundi. ⁊ in me nicħ ĩuenit alitrnto diligen

Expanded text:
rantranttotis viribus voluntatis, eidem ad illicita etiam nonnulla cedamus, tanto magis et crebrius quanto deteriores, tanto minus et rarius quanto meliores sumus. sed quoniam de hac quaestione, in qua quaeritur, utrum possit ucl utrum sit, fuerit futurusuc sit homo sine peccato in hac uita excepto illo qui dixit: ecce uenit princeps mundi et in me nihil inueniet, aliquanto diligen
Abbreviated transcription (Latin):
Nam nec grandib hoc prestatur in bap̃o. nisi forte
miratiflo meffabili oĩpotentissimi creatoris ut
lexpc̃ci que ẽ in menbris reptignans legtm̃tis
ꝓrsus penitus extinguatur ⁊ nõ sit S ut quicqͥd
mali abhoĩe factum. dictũ cogitatũ ẽ. cũ idẽ con¬
cupiscentie subiecta m̃te seruiret. totũ aboleat᷑
acuelut fcm̃ nõ fu̾it habeatur. Ip̃e u̾o solutiis
reatus uinculo quo ꝑ illam diabolus aĩam reti¬
nebat. Et int̾clusione destructa qua hoĩem a
suo creatore sepabat maneat incertamine. quo
corpus nr̃m cãstigamiꝰ. ⁊ sernituti subiciinus.
uł ad usus licitos ⁊ necessarios relaxanda uł
continentia cohibenda. S qm̃ diuinos sp̃u qͥ
nuato melius qm nos om̃ia gen̾is humani
nouit ist p̃terita ist p̃sentia. ut futura. Talis ui¬
ta humana p̃cognita atte p̃dicta ẽ. ut ñ uistifi¬
cetur inconspectu dei om̃is utsuens. fit ut ꝓigno¬

Expanded text:
Nam nec grandibus hoc praestatur in Baptismo, nisi forte Nam nec grandibus hoc praestatur in Baptismo, nisi forte miraculo ineffabili omnipotentissimi Creatoris, ut lex peccati, quae inest in membris repugnans legi mentis, prorsus penitus exstinguatur, et non sit: sed ut quidquid mali ab homine factum, dictum, cogitatum est, cum eidem concupiscac uelut factum non fuerit habeatur, ipsa uero soluto reatus uinculo, quo per illam diabolus animam retinebat, et interclusione destructa, qua hominem a suo creatore separabat, maneat in certamine, quo corpus nostrum castigamus et seruituti subicimus, uelad usus licitos et necessarios relaxanda uel continentia cohibenda. sed quoniam diuino spiritu, qui multo melius quam nos omnia generis humani nouit, uel praeterita uel praesentia uel futura, talis uita humana praecognita atque praedicta est, ut non iustificetur in conspectu dei omnis uiuens, fit ut per igno
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmotis labris papilla uberis ingeratur. nec itbi
sint sentiunt. ⁊ iuxta se iacentib maminis
magis possint esurientes flere qm suggere. Pinde
infirmitati m̃tis congritit. Hec om̃ino infitim¬
tas corporis. nec fuisset caro xp̃i insiłttudĩe carnis
pcc̃i: nisi caroeẽt ista peccati. Quiꝰ pondere rõnalis
aĩa sitgrauatur. siue t̃ ip̃a exparentib tracta sit
sure ibidem creata. siue desitꝑ inspirata qd̾ nunc
querere differo. In ꝑĩtis certe gr̃a dei ꝑ bap̃m
eius. quiitenit insiłitudĩe carnis pc̃ci. Id agnur
ut euacuetur caro peccati. Quacuatur añ nõ ut in
ip̃a uiuente carne concuip̃ia consꝑsa. ⁊ ĩnatare¬
pente ab sumatur ⁊ nõ sit. S ne obsit mortuo q̃
merat nato. Nam si post bap̃m iuxerit atq ad e¬
tatem capacẽ p̃cepti ꝑuenire potu̾it. ibi habetcũ
qua pugnet. eamq adiuuante deo suꝑet. si nõ
inuatnũ grãm eĩ suscepit. si reꝓbatus eẽ nolũit

Expanded text:
inmotis labris papilla uberis ingeratur, nec ubi inmotis labris papilla uberis ingeratur, nec ubi sint sentiunt et iuxta se iaccntibus mammis magis possint esurientes flere quam sugere. proinde infirmitati mentis congruit haec omnino infirmitas corporis. nec fuisset caro Christi in similitudine carnis peccati, nisi caro esset ista peccati, cuius pondere rationalis anima sic grauatur, siue et ipsa ex parentibus tracta sit siue ibidem creata siue desuper inspirata, quod nunc quaerere differo. In paruulis certe gratia dei per baptismum eius, qui ucnit in similitudine carnis peccati, id agitur, ut euacuetur caro peccati. euacuatur autem, non ut in ipsa uiuente carne concupiscentia conspersa et innata repente absumatur et non sit, sed ne obsit mortuo, quae inerat nato. nam si post baptismum uixerit atque ad aetatem capacem praecepti peruenire potuerit, ibi habet cum qua pugnet, eamque adjuvante Deo superet, si non in vacuum gratiam ejus susceperit, si reprobatus esse noluerit.
Abbreviated transcription (Latin):
infrrmitas nescio quid qͣntũ arbitror penale
demonstrant. mortet enĩ si primi fsll homines
ñ peccassent utrũ tales eẽnt filios habituri qui
nec lingua nec manib necpeclib uterentur Ilã
ꝓpt̾ uteri capacitatẽ fortasse nec̃ce fu̾it ꝑuilos nõ¬
uasci. Quam nis cũ exigua sit ꝑs corporis osta
tũ pp̃ hoc deus ꝑuiclam iuro conirgem fecit qͣm
edaficauit in mmuslierẽ. Unde ⁊ eius filios poterat
om̃ino potentia creatoris mox editos grandes ꝓ¬
tinus facere. S ut hoc omittam. pot̾at certe quod
musltis etram pecorib p̃stitit quoꝵ pulli qͣmius
sint ꝑuulineq accedentib corꝑis increm̃tis eti¬
amiuente ꝓfictant. Qm̃ rõnalem aĩam nõ hñtt
Nec suggendis uberib cura. ⁊ opeadinouentur
aliena. s ea ip̃i inmat̾ius corporib loco abdito
possita intrabilifatilitate nouerunt. Contra ho¬
imininato nec adincessũ pedes ydonei. nec manꝰ
saltem ad scalpendũ habisles ⁊ nisi oꝑe nutͥentis

Expanded text:
id, quantum arbitror, poenale nstrat. mouet enim, si illi primi homines non peccassent, utrum tales essent filios habituri, qui nec lingua nec manibus nec pedibus uterentur. nam propter uteri capacitatem fortasse necesse fuerit paruulos nasci, quamuiter hoc deus paruulam uiro coniugem fecit, quam aedificauit in mulierem. unde et eius filios poterat omnipotentia creatoris mox editos grandes protinus facere. Sed, ut hoc omittam, poterat certe, quod multis etiam pecoribus praestitit, quorum pulli. quamuis sint paruuli neque accedentibus corporis incrementis etianec sugendis uberibus cura et ope admouentur aliena, sed ea ipsi in materni corporis loco abdito posita mirabili facilitate nouerunt. contra homini nato nec ad incessum pedes idonei nec manus saltem ad scalpendum habiles et, nisi opere nutrientis
Abbreviated transcription (Latin):
quit iiri fr̃es qm̃ ꝑ hunc utobis remissio pcc̃oꝵ amĩi¬
tiatur ab hominib quib ñ potiustiuslege moysiius¬
tificari in hoc om̃is credens iustificatur. Hoc tanto
aggeretestimonioꝵ cuiꝰ adũsus i̾titatem dei elatio
ñ p̃matur. ⁊ multa quidẽ alia repperiri possent. set
et fintendi huiꝰ oꝑis cura. nõ negligent habenda ẽ
De libris quoꝙ uet̾is testam̃ti multas contestatiões
diuinoꝵ eloquioꝵ adhibere in hanc sũiam suꝑua¬
caneum putaui qñquidem illis qd occultat᷑ sibitela¬
m̃to uelut t̾renaꝵ ꝓmissionũ hoo initomi testarãti
p̃dicatione reuelatur.⁊ ip̃e sedens labroꝵueterum
utilitatem breuit̾ demonstrauit dicens. ⁊ diffinuit.
oportuisse impleri que de illo scripta eẽnt uslege⁊¬

Expanded text:
er hunc uobis remissio peccatorum annuntiatur; ab omnibus quibus non potuistis in lege Moysi iustificari, in hoc omnis credens iustificatur. Hoc tanto aggere testimoniorum cuius aduersus ueritatem dei elatio non prematur? et multa quidem alia repperiri possunt, sed et finiendi huius operis cura non neglegenter habenda est. de libris quoque ueteris testamenti multas contestationes diuinorum eloquiorum adhibere in hanc sententiam superuacaneum putaui, quando quidem illic quod occultatur sub uelamento uelut terrenarum promissionum, hoc in noui testamenti praedicatiutilitatem breviter demonstravit et definivit dicens, oportuisse impleri quae de illo scripta essent in Lege
Abbreviated transcription (Latin):
lis incerta sit. tñ qm̃ legi quosdam huic nr̃e de
bap̃mo ꝑuuloꝵ sententre contraria sentientes
eam quibdam oppinionib suis destẽ adhibere
noluisse. magisq me mouet auctoritas eccliaꝵ
orientaliũ que hanc ⁊̃ in canonitis hñt qͣnͣta
ꝓ nobis testimonia ꝯtineat adu̾tendum ẽ. Inip̃o
eius exordio legitur. musltis partib ⁊ multismo¬
dis olim d̾s locittus ẽ pacrib in ꝓpħis. postremo
in hiis dieb lociitus ẽ nobis infilio quẽ consti¬
tuit heredem uniũsoꝵ ꝑ quẽ fecit ⁊ scl̃a. Qui cũ¬

Expanded text:
lis incerta sit, tamen quoniam legi quosdam huic nostrae de Baptismo parvulorum sententiae contraria sentientes, eam quibusdam opinionibus suis testem adhibere voluisse, magisque me movet auctoritas Ecclesiarum orientalium, quae hanc etiam in canonicis habent, quanta pro nobis testimonia contineat aduertendum est. in ipso eius exordio legitur: multis partibus et multis modis olim deus locutus est patribus in prophetis, postremo in his diebus locutus est nobis in filio, quem constituit heredem uniuersorum, per quem fecit et saecula. qui cu
Abbreviated transcription (Latin):
nullo modo dubitaret miserabilius lugendũ ẽẽ.
qmͣ mortuũ. set dum spes subest incrementorũ
et ingenii lum̃ accassuntũ creditur. etatis accessu
iuriosa nõ sint iterũ ettam grata atq iocunda fit
Od̃ quidẽ prudentiũ nemo ꝓbaneritut a dictis
possunt. Nerũ ⁊̃ in hac contitant᷑ studio ridendi
et uanitate maioꝵ. Nam plerumq sla etas iã
patrem matrẽq agnofcens. neutri eoꝵ audet is¬
ledicers nisi abaltero eoꝵ aut ab utroq ut ꝑnuis¬
sa uł iuissa. uerum ħ eoꝵ sunt ꝑuiloꝵ qui iam ĩ¬

Expanded text:
nullo modo dubitaret miserabilius lugendum esse nullo modo dubitaret miserabilius lugendum esse quam mortuum. sed dum spes subest incrementorum et ingenii lumen accessurum creditur aetatis accessu, iuriosa non sint, uerum etiam grata atque iucunda sint. quod quidem prudentium nemo probauerit, ut a dictis possunt, uerum in haec etiam concitentur studio ridendi et uanitate maiorum. nam plerumque illa aetas iam patrem matremque agnoscens neutri eorum audet maledicere nisi ab altero eorum aut ab utroque uel permissa uel iussa. uerum haec eorum sunt paruulorum, qui i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibitiorre cõpescitur. Ad hoc ignorantie ẽ inqita
ꝓfundissima iacet qua etiam matrẽ cũ post exigu¬
mas quas dũ esurit exigit. Hec nõ modo feriunt᷑
uerũ etiam diliguitur inꝑuulis. ⁊ hoc quo affectu
nisi carnali quo etiam risus iociq delectatur. a¬
cutoꝵ quoq hõim ip̃a qͣi absuditate conditus.
qui si eo modo sentireturut dacit᷑. nõ tam isli tan¬
qm faceti. s tanqͣm fatui riderentur. Ip̃os quoq
fatuos uidemus quos iulgo moriones uocant.
ad cordatoꝵ delitias adhiberi ⁊ ĩmancipioꝵ esti¬
matõem p̃ciosiores ẽẽ cordatis tm̃ taualet car¬
nalis affectus etiã minime fatuoꝵ indelectatiõe
alieni mali. nam cũ hõi iocunda sit aliena fa¬
tuitas. Nec ip̃e tam̃ talis ẽẽ uoluisset: ⁊ si suum
ꝓuiflũ filiũ a quo garrientetalia pat̾ letus expec¬
t̾at. ⁊ ꝓuocat talem p̾sciret futurum eẽcũ creu̾it

Expanded text:
prohibitione conpcscitur? at hoc ignorantiae est, in qua prohibitione conpcscitur? at hoc ignorantiae est, in qua profundissima iacet, qua etiam matrem, cum post exigumas, quas, dum esurit, exigit. haec non modo feruntur, uerum etiam diliguntur in paruulis, et hoc quo affectu nisi carnali, quo etiam risus iocusque delectat, acutorum quoque hominum ipsa quasi absurditate conditus? qui si co modo sentiretur, ut dicitur, non iam illi tamquam faceti, sed tamquam fatui riderentur. ipsos quoque fatuos uidemus, quos uulgo moriones uocant, ad cordatorum delicias adhiberi et in mancipiorum aestimatione pretiosiores esse cordatis: tantum ualet carnalis affectus etiam minime fatuorum in delectatione alieni mali. nam cum homini iucunda sit aliena fatuitas, nec ipse tamen talis esse noluisset; et si suum paruulum filium, a quo garriente talia pater laetus expectat et prouocat, talem praesciret futurum esse cum creuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
turi ⁊ hoc disputaturi ⁊ tempꝰ ad hoc impensuri
hoc utocantur ab om̃ib innocentes. Nonne tanta
infirmitas animi ⁊ corporis tanta rerũignorã¬
tia tam nulla oĩno p̾cepti capacitas. nullust
naturalis. ut conscripte legis sensus. aut mot᷑
in alterutram partẽ intronis usus. Hoc milto
testatio silentio qmͣ sermo nr̃ ꝓclamat atq
ĩdicat. isł eat aliquid adse ip̃am ꝑsuadendam
ip̃a euidentia. Nam nusqm sic nõ inuenio qd̾
dicam qm ubi res dequa dicit᷑ manifestior est
quͣ ont̃e qd̾ dicit᷑. Nellem tũ quisqͥs hoc sapit
dicẽt qd̃ pecc̃m uiderit uł putaret infantis recentis
ab utero cui redim̃do fatetur. Iam bap̃m neccͣm quid¬
mali inshac ꝓpria sua uita ꝑ animũ ꝓpriũ corpub ue
cõmisent. si forte qd̃ plorat tedioꝙ maiorib ⁊ mi¬
rũ si hoc miquitati nõ infelicitati potius deputand̾ ẽ.
an qd̃ ab ip̃o fleni nulla sua rõne. nulla cuiꝰ qm

Expanded text:
turi de hoc disputaturi et tempus ad hoc inpensuri turi de hoc disputaturi et tempus ad hoc inpensuri hoc uocantur ab omnibus innocentes? nonne tanta infirmitas animi et corporis, tanta rerum ignorantia, tam nulla omnino praecepti capacitas, nullus uel naturalis uel conscriptae legis sensus aut motus, nullus in alterutram partem rationis usus hoc multo tes tatore silentio quam sermo noster proclamat atque indicat? ualeat aliquid ad se ipsam persuadendam ipsa euidentia; nam nusquam sic non inucnio quod dicam, quam ubi res, de qua dicitur, manifestior est quam omne quod dicitur. Vellem tamen quisquis hoc sapit diceret, quod peccatum uiderit uel putarit infantis recentis ab utero, cui redimendo fatetur iam baptismuprium corpusue commiserit. si forte quod plorat taedioque est maioribus, mirum si hoc iniquitati, non infelicitati potius deputandum est. an quod ab ipso fletu nulla sua ratione, nulla cuiusquam
Abbreviated transcription (Latin):
oportere purgari qnͣtum inter sit uides. uide
isti posteriores intuendo scripturas. ⁊ anctorita¬
tem tocius eccłie ⁊ formam ip̃ius sacram̃ti bene
uł nolunt dicere nõ possunti ¶lli aũ priores in
ip̃a natura humana qite ab om̃ib utconsid̾et᷑
in ꝓmptum ẽ. Bene uiderũt qd̾ facile fuit etatẽ
illam in sua uita ꝓpria nicħ pcc̃i potuisse cchere
S ne pcc̃moriginale fateant. nuillũ eẽ om̃inopec¬
catũ in pariuslis dicunt. In hiis gͦ q̃ singula ne¬
ra dicunt. prius int̾ se ip̃i consentiant ⁊ conse¬
qñter fietut a nobis nussla exparte dissentiãt
Nam si inꝑuislis baptiratis remissionẽ fteri
pec̃oꝵ concedant illi istis. ⁊ partuslos ut ip̃a na¬
tirra intatitis infantib clamat site inte ꝓpriũ
nillũ ad huc contraxisse pc̃m concedant isti it
concedent utriꝙ nobis. nullũ insi originale resta¬
re. qd̃ ꝑ bap̃m soluaturin ꝑaulis. Anu̾o ⁊ hoc q̃ri¬

Expanded text:
oportere purgari, quantum intersit uides. proinde oportere purgari, quantum intersit uides. proinde isti posteriores intuendo scripturas et auctoritatem totius ecclesiae et formam ipsius sacramenti bene uel uidere non possunt. illi autem priores in ipsa natura humana, quae ab omnibus ut consideretur in promptu est, bene uiderttnt-quod facile fuit—actatem illam in sua iam uita propria nihil peccati potuisse contrahere, sed, ne peccatum originale fateantur, nullum esse omnino peccatum in paruulis dicunt. in his ergo, quae singula uera dicunt, prius inter se ipsi consentiant, et consequenter fiet, ut a nobis nulla ex parte dissentiant. nam si paruulis baptizatis remissionem fieri peccatorum concedant illi istis, paruulos autem, ut ipsa natura in tacitis infantibus clamat, suae uitae propriae nullum adhuc contraxisse peccatum concedant isti illis, concedant utrique nobis nullum nisi originale restare, quod per baptismum soluatur in paruulis. An uero et hoc quaesi
Abbreviated transcription (Latin):
naret utiq ãgi uidetub ⁊ tñ uulla fieret re¬
missio pec̃oꝵ. uiderunt aliqui coꝵ nich̃ execta.¬
bilius. ac detestabilius diciposse atꝙ sentire.
sarius redemptõnem Ip̃is ⁊̃ opus ẽẽ concedũt
sicuit cuidam eoꝵ uocabulo lebeslo breuissimo cõ¬
tinet᷑ qui tñ sbi remissionẽ aucuĩ peccati aꝑtiꝰ
expͥiere nolunt. Sicut aũ michi ip̃e litteris nrti¬
redemptio alio mͦposset intesligi. Nontũ origi¬
ualit̾ inqͥunt. s minita iam ꝓpria postea qm na¬
ti sũt. pcc̾m habere ceperunt. Qm̃ obrem uides
qͣntum iam distet int̾ cos. contͣ quos in hocope
diu iam multũ ꝙ disserui. quoꝵ etiã une legĩ
librũ ea continentẽ. que ut potui refutaui. Inter
istos ergo ut dicere teꝑam qui om̃o ꝑuulos ab
oñu pcc̃o ⁊ originau ⁊ ꝓprio puros ⁊ liberos ẽẽ
defendunt. Et istos quieos tam natos ꝓpria pu¬
tant ceͣxisse peccata. aquib eos credunt ꝑlupm

Expanded text:
nare atque agi uideretur et tamen nulla fieret renare atque agi uideretur et tamen nulla fieret remissio peccatorum, uiderunt aliqui eorum nihil execrabilius ac detestabilius posse diei atque sentiri. sarius, redemptionem etiam ipsis opus esse concedunt, sicut cuiusdam eorum libello breuissimo continetur, qui tamen ibi remissionem alicuius peccati apertius exprimere noluit. sicut autem mihi ipse litteris inti; non enim redemptio alio modo posset intellegi. non tamen originaliter, inquiunt, sed in uita iam propria, posteaquam nati sunt, peccatum habere coeperunt. Quamobrem uides quantum iam distet inter eos, contra quos in hoc opere diu iam multumque disserui, quorum etiam unius legi librum ea continentem, quae ut potui refutaui. inter istos ergo, ut dicere coeperam, qui omnino paruulos ab omni peccato, et originali et proprio, puros et liberos esse defendunt, et istos, qui eos iam natos propria putant contraxisse peccata, a quibus eos credunt per baptismum
Abbreviated transcription (Latin):
agr̃a remissionis pcc̃oꝵ nõ alit̾ transit᷑ ad
xp̃m nemo alit̾ potest deo reconciltari. ⁊ ad
deũ uenire nisi ꝓ xp̃m. quid de ip̃a forma sacra¬
menti loquar uellem aliquis istoꝵ qͥ ccͣria sa¬
punt mͥ baptrrandũ ꝓuulũ afferret. Qd ĩ sllo
agit exorcissinus nĩs infanuslia diaboli ñ re¬
netur. ip̃e certe mͥ fuerat responsurus ꝓ eodẽ.
ꝑuulo quẽ gestaret. qr ꝓ se slle redere ñ pos¬
fet. qũo ergo dicturus erat eũ reniuitiare dta¬
bolo cusꝰ in eo nicħ eẽt. quo conũti ad d̃m a qͦ
nõ eẽt auersus. ⁊ credere it̾ cet̾a inremissionẽ
pcc̃oꝵ. que illi milla tribueret᷑. Ego quid̃ si cͣc
het eũ sentire existimarẽ. nec ad sacram̃ta cũ
puulo intrare ꝑmut̾em. Ip̃e aũ inhoc qua frõ¬
te ad hot̃es. qua mente ad dm se ferret ignoro.
nec uolo Aliqͥd graus dicere. salsam gͥ ut fal¬
lacem tradi ꝑuulis bap̃mi forma inqua sa¬

Expanded text:
a gratia remissionis peccatorum; non aliter transitur ad a gratia remissionis peccatorum; non aliter transitur ad Christum, nemo aliter potest deo reconciliari et ad deum uenire nisi per Christum. Quid de ipsa forma sacramenti loquar? uellem aliquis istorum, qui contraria sapiunt, mihi baptizandum paruulum afferret. quid in illo agit exorcismus meus, si in familia diaboli non tenetur? ipse certe mihi fuerat responsurus pro eodem paruulo, quem gestaret, quia pro se ille respondere non posset. quomodo ergo dicturus erat eum renuntiare diabolo, cuius in eo nihil esset? quomodo conuerti ad deum, a quo non esset auersus? credere inter cetera in remissionem peccatorum, quae illi nulla tribueretur? ego quidem, si contra haec eum sentire existimarem, nec ad sacramenta cum paruulo intrare permitterem, ipse autem in hoc qua fronte ad homines, qua mente ad deum sc ferret ignoro nec uolo aliquid grauius dicere. falsam igitur uel fallacem tradi paruulis baptismatis formam, in qua so
Abbreviated transcription (Latin):
ñ creditiam iudicatus ẽ. qr nõ credit ĩ noĩe
ungenti fibii dei. Ubi gͦ ꝑuillos ponim᷑ bap¬
tizatos insi iter fideles sicut umuuise ũbiq
eccłie clamat auctoritas. Ergo inter om̃s qui
crediderunt hec enĩ eis adquiritur ꝑuirtutẽ sa¬
cram̃ti. ⁊ offerentium responsionẽ ac ꝑ hoc qui
ro si illi qui baptizati sũt nõ iudicantur. isti
lux uenit ĩmundũ inside suo ditit aduentu.
turẽẽ in luce: Aut qũo nõ ⁊ hoc in dilectione te¬
nebraꝵ hñt. qui quemadinod̾ ip̃i nõ credunt
Sic nec baptirandos sitos ꝑuislos arbitrantur.
qñ eis mortem corꝑis timent. In deo aũ dicit
frã oꝑa eius qui uenit ad lucẽ: qr intelligitiu¬
stificationem siã. ñ ad sua m̾ita. s ad dei gra¬
gͦ fit oĩum ex carnali generatõe ad xp̃m ueni¬
entiũ regeneratio spĩtalis. Ip̃e hoc aperut. Ip̃e
monstrauit. cũ ab ed q̃reretur. quõ possunt
ista fieri nemini humanã augm̃tationẽ
ibac causa liberam fecit. ñ alienent᷑ ꝑuisli

Expanded text:
m iudicatus est, quia non credit in nomine unigeniti filii dei. ubi ergo paruulos ponimus baptizatos nisi inter fideles, sicut uniuersae ubique ecclesiae clamat auctoritas? ergo inter eos qui crediderunt — hoc enim cis adquiritur per uirtutem sacramenti et offerentium responsionem - ac per hoc ro si illi, qui baptizati sunt, non iudicantur.isti, lux uenit in mundum um, nisi desuo dicit aduentu? sse dicuntur in luce? aut quomodo non et hoc in dilectione tenebrarum habent, qui quemadmodum ipsi non credunt, sic nec baptizandos suos paruulos arbitrantur, quando eis mortem corporis timent? in deo autem facta dicit opera eius, qui uenit ad lucem, quia intellegit iustificationcm suam non ad sua merita, sed ad dei graergo fit omnium ex carnali generatione ad Christum uenientium regeneratio spiritalis. ipse hoc aperuit, ipse monstrauit, cum ab eo quaereretur quomodo possent ista fieri, nemini humanam argumentationem in hac causa liberamfecit.non alienentur parunli
Abbreviated transcription (Latin):
serpentẽ in desertoita exaltari oportet filiũ
hominis. ut oĩs qui crediderit meũ ñ pereat
s hẽat uitam et̾̃uam. Qd̾ tunt in deserto fc̃m
sit nouimus serpentũ morsib multimorie¬
bantur. ẽunc ppĩs peccata sira confitens. ꝑ moy¬
sen dep̃catus ẽ dñm ut hoc ab eis uirus aufer¬
ret. ac sic moyses exp̃cepto dñi exaltauit in
teserto eneũ serpentẽ. ammonuit q ppłmut
illũ exaltatũ quisqͥs aserpente moreret᷑adtẽ
deret hoc fatientes ⁊tinuo sanabant᷑. Quid ẽ
exłitatus serpens nnsi mors xp̃i. Lo sig̃candi
mͦ quo ꝑ effitientẽ id qd̃ efficitur sig̃cat. Aser¬
pente quippe mors uenit qui peccatũ quo mo¬
ri moreretur hõmi ꝑsirasit. Dñs aũ ĩcarnẽ
suam ñ pcc̃m tnstulit tanqm uenenũ serpẽ¬
tis. s taniẽ transtulit mortẽ ut ẽẽt insimi¬
litudine carnis pcc̃i pena sine culpa. unde ĩ
carne peccati ⁊ culpa solueret᷑ ⁊ pena. Sicutg
tunc qui conspiciebat exaltatũ serpentẽ. ⁊ a

Expanded text:
um hominis, ut omnis, qui crediderit in eum, non pereat, sed habeat uitam aeternam. quid tunc in deserto factum sit nouimus: serpentum morsibus multi moriebantur. tunc populus peccata sua confitens per Moysen deprecatus est dominum, ut hoc ab eis uirus auferret. ac sic Moyses ex praecepto domini exaltauit in deserto aeneum serpentem ammonuitque populum, ut illum exaltatum quisquis a serpderet: hoc facientes continuo sanabantur . Quid est exaltatus serpens, nisi mors Christi, eo significandi modo, quo per efficientem id quod efficitur significatur? A serpente quippe mors venit, qui peccatum, quo mori mereretur, homini persuasit. Dominus autem in carnem suam non peccatum transtulit, tanquam venenum serpentis: sed tamen transtulit mortem; ut esset in similitudine carnis peccati poena sine culpa, unde in carne peccati et culpa solveretur et poena. Sicut ergo tunc, qui conspiciebat exaltatum serpentem, et a
Abbreviated transcription (Latin):
bat incelo. fit gͦ credibilioꝵ fides exincredibi¬
lioreb creditis Si enĩ diuina suba longedis¬
tantior atq incompabili diu̾sitate sublimior
potuit pp̃nos ita susciꝑe humanã substanti¬
am ut una ꝓsona fieret. acsi filius hõis qui
erat int̾ra ꝑ caris infirmitatẽ idem ip̃e eẽt ĩ
celo ꝑ part̾icipatã carm diuinitatẽ. qnͣto cre

Expanded text:
biliorum  Aug., credibiliorum fides ex incredibilioribus creditis. Si enim divina substantia longe distantior, atque incomparabili diversitate sublimior potuit propter nos ita suscipere humanam substantiam, ut una persona fieret; ac sic Filius hominis, qui erat in terra per carnis infirmitatem, idem ipse esset in coelo per participatam car
Abbreviated transcription (Latin):
menbroꝵ. Potest enĩ dict pecora sic creata. uͨ tñ
rentur. Quod quale sit nũtnõ querimus. set
agitur de illĩ mentis quadam ualentia usuq
rõnis quo p̃ceptũ dei legemq mandati ⁊ doci¬
lis adam capereti ⁊ facile posset tustodire si uel¬
let. Nunc aũ homd sic nascitur ut oĩno ñ possit
pp̃ horrendam ignorantiam atꝙ infirmitatẽ
nõ carius s m̃tis. cũ om̃s fateamur ĩ paruilo
ñ alt̾ius s etuldẽ sub̾e cuĩ inp̾mo hore fuit. ħ

Expanded text:
membrorum — potest enim dici etiam pecora sic creata, nec tammembrorum — potest enim dici etiam pecora sic creata, nec tamrentur, quod quale sit nunc non quaerimus — sed agitur de illius mentis quadam ualentia usuque rationis, quo praeceptum dei legemque mandati et docilis Adam caperet et facile posset custodire, si uellet. nunc autem homo sic nascitur, ut hoc omnino non possit propter horrendam ignorantiam atque infirmitatem non carnis, sed mentis, cum omnes fateamur in paruulo non alterius, sed eiusdem su
Abbreviated transcription (Latin):
nienses siue annos paulatim digerãt. qitod
donec fiat tam mislta que ĩ maiorib punimꝰ
toleram᷑ in pariuilis ut numerari ouio ñ pos¬
sint. Hoc tam magnũ ignorantie atꝙ infre¬
mitatis malũ. si inhac uita iam irati ꝑituli
contraxerunt. Ubi. quando. qũo magũa aliqͣ
impietate ꝯmissa repente tantis tenebris in¬
uelliti sũt. Dicet aliquis. St hec natura purra
nõ est. s uitiosa pͥmordia. qr talis ñ ẽ creatus
adam. Cur xp̃c longe excellentius. ⁊ certe sine
ullo pcc̃o natus exuugine. In hac tñ infirmitate
atq etate ꝓcreatus apparuit. Huic ꝓpositioni
respondemus. Adam. pp̃ea nõ talem creatũ: qr
nullius parentis p̃cedente pectato natusẽ incar
ne pcci. xpͣc ideo talis qr ut de peccato condẽpna¬
ret pcc̃m natus ẽ inssłitudane carius pct̃i. Non
enĩ hoc agitur de adam qd̃ ꝑtinet ad corporis qnͣ¬
titatem. q nõ paruulus fc̃s est. s ꝑfecta male

Expanded text:
menses atque annos paulatim digerat — quod menses atque annos paulatim digerat — quod donec fiat, tam multa, quae in maioribus punimus, toleramus in paruulis, ut numerari omnino non possint — hoc tam magnum ignorantiae atque infirmitatis malum si in hac uita iam nati paruuli contraxerunt, ubi, quando, quomodo magna aliqua impietate commissa repente tantis tenebris inuoluti sunt? Dicet aliquis: \'si hnon est, sed vitiosae primordia, quia talis non est creatus Adam; cur Christus longe excellentior, et certe sine ullo peccato natus ex virgine, in hac tamen infirmitate atque aetate procreatus apparuit? Huic propositioni respondemus: Adam propterea non talem creatum, quia nullius parentis praecedente peccato, non est crne peccati. Christus ideo talis, quia, ut de peccato condemnaret peccatum, natus est in similitudine carnis peccati. non enim hoc agitur de Adam, quod pertinet ad corporis quantitatem, quia non paruulus factus est, sed perfecta mole
Abbreviated transcription (Latin):
mineris. In illas gͥ ignorantie densissimas tene
bras. ubi aĩa infantis recentis abutero utiq
ata hominis. utiq aĩa rõnalis. ñ solum ĩ docta
uerũ ⁊̃ in docĩlis iacet. et quare aut qͣndo autuñ
contrusa ẽ. si natura ẽ hõis sic incipere. ⁊ nõ iã
uitiosa ẽ ista natura. eur nõ talis creatus ẽ adã:
eur ille capax p̃cepti ⁊ ualens uxori ⁊ oĩb aĩa¬
lib noĩa imponere. Nam ⁊ deisla dixit. Hec
uocabit᷑ iułr. ⁊ qd̃ cumq uocauit adam afam
unuam: hoc est nom̃ eius. Iste aũ nesciensubi
sit quid sit. a quo creatus. a quib genitussit
iam reus delicti ñ dumn capax p̃cepti. tam ꝓfũ¬
da ignorantie caltgine inuolutus ⁊ p̃ssus ut
neq tanqm de sompno excitari possit ut hec
saltẽ demonstrata cognosat. Set expectet᷑ temp̃
quo hanc nescio qm uelut ebrietatẽ nõ ꝑ unam
noctẽ. sic̃ quelsbet grauissuma solet. s ꝑ aliquos

Expanded text:
mineris. in illas igitur ignorantiae densissimas temineris. in illas igitur ignorantiae densissimas tebras, ubi anima infantis recentis ab utero, utique anima hominis, utique anima rationalis, non solum indocta, verum etiam indocilis jacet, quare, aut quando, aut unde contrusa est? Si natura est hominis sic incipere, et non jam vitiosa est ista natura; cur non talis creatus est Adam? Cur ille capax praecepti, et valens uxori et omnibus animalibus nomina inponere? nam et de illa dixit: haec uocabitur mulieret: quodcumque uocauit Adam animam uiuam, hoc est nomen eius. iste autem nesciens ubi sit, quid sit, a quo creatus, ex quibus genitus sit, iam reus delicti, nondum capax praecepti, tam profunda ignorantiae caligine inuolutus et pressus, ut neque tamquam de somno excitari possit, ut haec saltem demonstrata cognoscat, sed expectetur tempus, quo hanc nescio quam uelut ebrietatem non per unam noctem, sicut quaelibet grauissima solet, sed per aliquot