comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uideoꝵ: ut seditõnem pateret᷑. ip̃e autem
respondit eis dicens. uot astendite ad di¬
em festum qui s mundꝰ uos non odit: me
aũt odit. qm̃ arguo oꝑa eiꝰ ego nõ asdendo
ad diem festum hunc: quia tempus meum
nũdimi impletum est. tunc fr̾es eiꝰ ascende¬
punt ad diem festũ. ip̃e u̾o mansit in ga¬
lilea. post aũt ⁊ ip̃e ascendit ad diẽ festũ
oiud indet᷑ contͣiũ qͣndo nõ tunc asten¬
dit qͣndo negauit. s ascendit postea. ⁊
asdendit nõ quasi ad diem festũ: s quasi ad
litem. Isli enĩ oñis leticia astenderunt qͣsi
ad ꝑfruendas delicias diei festi. certum
est gꝰ quia nõ ascendit ad diem festũ sallua¬
tor. hiis aũt ille fuit dies festus quo passi¬
one sua redemit mundinti. demq dicit. nc̃
darificatus est filius hõis: ⁊ deus clarifica¬
tus est in eo. hic dies festus eiꝰ est quo uicit

Expanded text:
ut seditionem pateretur. ipse autem respondit eis dicens: uos ascendite ad diem festum, quia mundus uos non odit; me autem odit, quoniam arguo opera eius. ego non ascendo ad diem festum hunc, quia tempus meum nondum impletum est. tunc fratres eius ascenderunt ad diem festum, ipse uero mansit in Galilea. post autem et ipse ascendit ad diem festum. Quid uidetur contrarium, quando non tunc ascendit quando negauit, sed ascendit postea, et ascendit non quasi ad diem festum, sed quasi ad litem? illi enim omnes laeti ascenderunt, quasi ad perfruendas delicias diei festi. certum est ergo, quia non ascendit ad diem festum. saluatoris autem ille fuit dies festus, quo passione sua redemit mundum. denique dicit: nunc clarificatus est filius hominis et deus clarificatus est in eo. hic dies festus eius est, quo uicit
Abbreviated transcription (Latin):
cotudersut turres. ⁊ erit lumẽ lune
⁊ sumen solis. ⁊ lux solis erro septiẽsr
tiũm die cũ sanabit ꝯtrictõnen pplisu
⁊ cetium qui dies põt intelligi aͦ amusit
de dñs camnare contctõnem ppłi sin. ho opi¬
nor est dies ꝙ̃ pater iohis ⁊acharias oire¬
dit dicens. bnitñs eit deus isrł qi uisita¬
uit ⁊ fecit redemptõnem plebi sue. ⁊ ererit

Expanded text:
en lunae ut lumen solis; et lux solis erit septiens tantum in die, cum sanabit contritionem populi sui et cetera. qui dies potest intellegi, quo promisit se dominus sanare contritionem populi sui? hic, opinor, est dies, quem pater Iohannis Zacharias ostendit dicens: benedictus est deus Israhel, quia uisitauit et fecit redemtione
Abbreviated transcription (Latin):
uisa aut terte dispare dissimł eorum sb̃¬
stancia dmnoscatur: deniq paulus apostolꝰ.
unitatem sb̃stantie eorum firmans: dicit.
qui non rapmam arbitratus est eẽ sepa¬
rem d̾o. parilitas ergo unde etit ħ nisi de
unitate sõ stancie: huic ambo unius sũt
bitratus est dicere separem d̾o. uerum se
dei filium demonstrauit. Deo .n. par esse
non poterat. nisi eẽt de ip̃o. pares .n. hii st̾
qui ant ambo uen sunt. aut ambo falsi.
Nec .ii. paralitatem recipit ceptum et e¬
sed et patrem ꝓpriũ dm̃i sibi dicebat ecͣ
iem se faciem d̾o hoc est prĩ. Nõne mag:¬

Expanded text:
spar ac dissimilis eorum sstantia dignoscatur? Denique Paulus apostolus unitatem substantiae eorum firmans dicit, Qui non rapinam arbitratus est esse se parem Deo. Parilitas ergo haec unde erit, nisi de unitate substantiae? Hinc ambo unius sunt bitratus est esse se parem Deo, verum se Dei Filium demonnon poterat, nisi esset de ipso. pares enim hi sunt, qui aut ambo ueri sunt aut ambo falsi. nec enim parilitatem recipit coeptum et aesed et patrem proprium sibi dicebat deum, aequalem se faciens deo, hoc est parem. nonne ma
Abbreviated transcription (Latin):
semores comienerunt in domũ cayphe ⁊ du¬
pontificis quo ꝓducendũ dñm ihm sciebãt
ẽẽ. ut audirent eum. hoc ⁊ matheꝰ ⁊ mar¬
chus euuͣngłiste testant ᷑: ⁊ nullum ex hiis
ante ꝑfcm̃ impiũ opus a domo pͥncipis abs¬
cessisse. Qiippe cum om̃is instancia eoꝵ et
deuotõ ad agendũ pascha mors esset salua¬
toris. octupatis gͦ eis ad necem dñi: a mane
usq ad horam nonam quomͦ uidas eis re¬
tulisset p̾ciũ sangumis qd̾ acceꝑat añ cru¬
cem dñi. ꝓbatꝰ ⁊ dixisse iłłis in templo. pec¬
caui qd̃ tradiderim sanguinẽ iustũ. cũ ꝯste
utiq om̃s pͥncipes ⁊ seniores ante passionẽ
dm̃ nõ fuisse in templo. Qmppe cũ et in
cruce posito insultarent ei. Nec em̃ inde
põt ꝓbari: quia ante passionem relatum
est. cũ sint mlta. que cũ ante fc̃a ꝓbentur:
nouissima ordinant᷑. ⁊ ic̾um qͣnͣdo locus ad¬
mittit ut qd̾ post fcm̃ est ante ponat᷑. Nã
mamfestũ utiq est qͥnqͣgesimũ p̃ialinum

Expanded text:
seniores conuenerunt in domum Caiphae pontificis, quo perducendum sciebant esse Iesum, ut audirent eum. hoc et Matheus et Marcus euangelistae testantur et nullum ex his ante perfectum impium opus a domo praesidis abscessisse, quippe cum omnis instantia eorum et. deuotio ad agendum pascha mors esset saluatoris. occupatis ergo eis ad necem domini a mane usque ad horam nonam quomodo ludas eis retulisse pretium sanguinis. quod acceperat, ante crucem domini probatur et dixisse illis in templo: peccaui, quod tradiderim sanguinem iustum, cum constet utique omnes principes et seniores ante passionem domini non fuisse in templo, quippe cum et in cruce posito insultarent ei? Nec enim inde potest probari, quia ante passionem relatum est, cum sint multa, quae, cum ante facta probentur, nouissima ordinantur. est iterum, quando locus admittit, ut, quod post factum est, ante ponatur. nam manifestum utique est quinquagensimum psalmum
Abbreviated transcription (Latin):
uerum etiam in om̃s decidit sp̃c sp̃c credẽtes.
ut loquerentur magnalia dei linguis diuer¬
sis unius gentis honunes. scd̃a forma sp̃alis
est. Non .n. ꝑtinet ad om̃s credentes. sed ad
Tercia forma est que solis apłis est concessa
in signis ac uirtutib faciendis ad fi dei icre¬
mentum se mĩa ei sunt fidei uututes per a¬
postolos fc̃e. Itaq per ordinem officiorũ sp̃c
cos sicut et in cet̾os credentes ĩ pentecostẽ.
deinde quas primi sacerdotes aut epĩ. ma¬
nus imponentes credentib darent spm̃ sã
c̾cum. Nam ꝑdigia ut fierent per apłos.⁊
temporis gr̃a ẽ. non personaꝵ s b̾atificati
sunt quia tempus cos iuenit quo dñs
donum suum effudit super terram ut po¬
testatem acciperent ad exemplum creden¬
tium per spm̃ scm̃ faciendarũ uirtutum
Ut antẽ p̾scute dño missi demonia pelle¬
rent et iirtutes cet̾as fac̾ent apłis potestã
data est ut sinc inuocatione nom̃is impe¬

Expanded text:
erum etiam in omnes cecidit Spiritus sanctus credentes, ut loquerentur magnalia Dei linguis diversis unius gentis homines. Secunda forma specialis est. Non enim pertinet ad omnes credentes, sed ad Tertia forma est, quae solis Apostolis est concessa, in signis ac miraculis faciendis ad fidei incrementum. Semina enim sunt fidei virtutes per Apostolos factae. Itaque per ordinem officiorum Spirieos, sicut et in caeteros credentes, in Pentecoste. Deinde quasi primi sacerdotes, ut episcopi manus imponentes credentibus darent Spiritum sanctum. Nam prodigia ut fierent per Apostolos, temporis gratia est, non personarum: sed beatificati sunt, quia eos tempus invenit, quo Dominus donum suum effudit super terram, ut potestatem acciperent ad exemplum credentium, per Spiritum sanctum faciendarum virtutum. Ut autem praesente Domino missi daemonia pellerent et virtutes caeteras facerent, Apostolis potestas data est, ut sine invocatione nominis impe
Abbreviated transcription (Latin):
causa. breuiter .n. singłariũ causaꝵ signi¬
ficate sunt forme. Quia imus quid̾ ẽ sp̃c.
Sed dona ht̃ multa. Cumergo legitur sp̃¬
scĩ. debet intelligi et eius officiam in quo
sit significatus. Nam quia et cum eis erat
nõ est falsum sed si nõ istud ad personam
⁊trahas. Sed ad naturã. alt̾m .ii. seuentu
est eorum diuinitas: in p̃sentia xp̃i non
xp̃c.ãd cum uenturum eum ꝓmittat ad¬
iecit uos udebitis eum qr ap̃ nos mauz
et uob̾cum est ut securi ẽẽnt apostoli.
quia post ascensum dñi nõ minorem aut
degenerem ad tuitionem ħituri eeñt pastorem
aut regem. Nam non est dubrum credentib¬
cte clarificatus est dñs: aute ascensũ .n. dñs for¬
mam discipuł dedit. quomodo accipere debe¬
rent baptitati spm̃ stm̃ quod iunic epĩs custo

Expanded text:
causa. breuiter enim singularum causarum significatae sunt formae, quia unus quidem est spiritus, sed dona habet multa. cum ergo legitur spiritus sanctus, intellegi debet et eius officium. in quo sit significatus. nam quia et cum eis erat et uenturus erat, non est falsum, sed si non istud ad personam trahas, sed ad naturam. alterum enim se uenturest eorum diuinitas, in praesentia Christi non Christus. ideo cum uenturum eum promittat, dicit: uos uidetis eum, quia apud uos manet et uobiscum est, ut securi essent apostoli, quia post ascensum domini non minorem aut degenerem ad tuitionem habituri essent pastorem aut regem. nam non est dubium te clarificatus est Dominus. Ante ascensum enim Dominus formam discipulis dedit, quomodo accipere deberent baptizati Spiritum sanctum, quod nunc ab episco
Abbreviated transcription (Latin):
petite et accipietis. qũ ergo sine muocati¬
one nonũs fecerunt uirtutes apłis sicut su¬
pra memoraui. Non tam̃ omĩo siue noĩs
potestate per id .ii. quod ab ip̃o missi erant
qui demonib et passionib terrori erat:
ipõ metu fugabantur demonia et nfrrmi¬
tates curabantur. Itaq nomẽ dñi tacite o¬
pabatur. demq apłs petrus dicit uideis int̾
cetera. In nomino ihũ xp̃i natareni quẽ uos
abnegastis et cracifixistis. his astat sanus co¬
ram nob nec quid aliud nomẽ datum est

Expanded text:
ine invocatione nominis fecerunt virtutes, Apostoli, sicut supra memoravi, non tamen omnino sine nominis potestate. Per id enim quod ab ipso missi erant, qui daemonibus et passionibus terrori erat, ipso metu fugabantur daemonia, et infirmitates curabantur. Itaque nomen Domini tacite operabatur. Denique apostolus Petrus dicit Judaeis inter caetera. In nomine Jesu Christi Nazareni, quem vos abnegastis et crucifixistis, hic astat sanus coram vobis : nec quidem aliud nomen datum est
Abbreviated transcription (Latin):
facit perfcos. Non .n. sũ malicia est ait esse
iuistus. Quia peccantib ad singula si multũ¬
R̾ndcas non de erit uͥ pecces: Demq dei iuistꝰ
ctemperata est iuisticia. petcantib .n. aliqũado
ignoscit aliqñ irascitur alqñ reddit nõ qũa¬
tum digni sunt suffeit .n. eos ut sint qui ꝓfi¬
ciant. lex .n. quia rem ipam̃ mollire nõ potest
a nob̾ mitiganda est ut possit ꝓdesse sb̃ se agẽ¬
tib ħ ergo uistus non est

Expanded text:
facit perfectos. non enim sine malitia est qui multum est iustus, quia peccantibus ad singula si respondeas, non deerit ubi pecces. denique dei temperata iustitia est. peccantibus enim aliquando ignoscit, aliquando irascitur, aliquando reddit non quantum digni sunt; suffert enim eos, ut sint qui proficiant. lex enim, quia se ipsam mollire non potest, a nobis mitiganda est, ut possit prodesse sub se agentibus. hic ergo iustus non est
Abbreviated transcription (Latin):
accñsa. Nam aliqñ ꝯpendio loquitur scrip¬
tura q̃ sbintelligi uult ex ꝓpoĩta rõne. sicut et
illud qd̃ saluator dicit inter cet̾a ad iudeos
cͣr ci nos p̾ti̾sti mandatum deiut traditionẽ
nramn stacuats. am dixt dr̃i honora pa¬
et. ma. et qui male dix̾it patri et matri morte
moriatur. uos autem dicitis. qui cumeꝑ dixerit
patri aut matri omne nunus quodcum q fu̾it
ex metͥ ꝑderit et nõ honorificauit prem̃ aut matrẽ
suam. sine dubio per compendium hoc dixit sal¬
uator ut sb̾intelligantur sacerdotes uideorum
dum auaricie student dei legem spreuisse. Impi¬
a .n. conspiratione consilium dederunt flliis
ut maledicentes patrem. aut in atrem: oꝓcũ
fferrent quasi donum d̾o per quod datasẽ

Expanded text:
accensa. nam aliquanta conpendio loquitur scripaccensa. nam aliquanta conpendio loquitur scriptura, quae subintellegi uult ex proposita ratione, sicut et illud, quod saluator dicit inter cetera ad Iudaeos: quare et uos praeteritis mandatum dei, ut traditionem uestram statuatis? nam dixit deus: \'honora paet: qui male dixerit patri aut matri, morte moriatur. uos autem dicitis: \'quicumque dixerit patri aut matri: "omne munus quodcumque fuerit ex me, tibi proderit", et non honorauit patrem aut matrem suam. sine dubio per conpendium hoc dixit saluator, ut subintellegatur sacerdotes Iudaeorum, dum auaritiae studerent, dei legem spreuisse; impia enim conspiratione consilium dederunt filiis, ut male dicentes patrem aut matrem quodcumque offerrent quasi donum deo, per quod data se
Abbreviated transcription (Latin):
rentia ꝯminantis angeli em̃e sione infau¬
gligenciam fuerat p̾tmissum cessauit est.
ab ira. Id cirto ergo sic infestum angelum¬
in se uidit moyses et paratum ad iuindictam
quia niri sb̾limis culpa graut peccatum est. O¬
cto enim persona euis sblimis est. tanto magis
leue delictum ciꝰ: acerbissimum est peccatum
pergebat itaq ad filios isrł missus a d̾o abrahe
et signum iustitie abrahe non ferebat: in quo
gloriari sciebat iudeos. U̾t autem ipẽ sollicita¬
tor diteretur: aut nõ ab eodem d̾o missus qui a¬
hraham clegerat. In madran .ii. habitans fili¬
os suos minime cirtuncidit quos aut ducͥe
secum ad egyptum non debuit. qui ceteros ibat
inde educere aut certe circuncisos ad sum̾e ꝓpt̃
que supradiximus. Seffora ergo uxor moysi qdͦ
compendio loquitur scuptura ũo ignorans qͣ
causa uiro suo infestus angłs uidebatur acci¬
piens circuncidit faium suum et recessit a n¬
gelus. ea .n. ratione mitigata est ira qua fu̾at

Expanded text:
rentia comminantis angeli emengligentiam fuerat praetermissum, cessavit ab ira. Idcirin se uidit Moyses et paratum ad uindictam, quia uiri sublimis culpa graue peccatum est. quanto enim persona eius suspicabilis est, tanto magis leue delictum eius acerbissimum est peccatum. pergebat itaque ad filios Israhel missus a deo Abra- I hae et signum iustitiae Abrahae non ferebat, in quo gloriari sciebat Iudaeos, ut aut ipse sollicitator diceretur aut non ab eodem deo missus, qui Abraham elegerat. in Madia enim habitans filios suos minime circumcidit, quos aut ducere secum ad Aegyptum non debuit, qui ceteros ibat inde educere, aut certe circumcisos adsumere, propter quae supra diximus. Seffora ergo uxor Moysi, quod conpendio loquitur scriptura, non ignorans qua causa uiro suo infestus angelus uidebatur, accipiens circumcidit filium suum, et recessit angelus. ea enim ratione mitigata est ira, qua fuerat et
Abbreviated transcription (Latin):
saria ẽ anime pariili magna q̃o est. aliã¬
q disputationem desiderat. Eo tũ quatum
arbitror mod̾amine temꝑatam ut magis
inquisitio canta laudetur quam p̃cipitata
reprehendatur assercio. uͥ. ii. de re obscuris¬
sima disputatur. non adiunantib diuina¬
rum scripturar̃. certis clarisq documentis.
cohibere se debet humana p̃sumptio nicħ
faciens imꝑtem alteram decimando. et sie¬
num cylib horum qũead modũ dem̃ostrai
et explicari possit ignorem: illud tamẽ credo

Expanded text:
saria est animae paruuli, magna quaestio est aliamsaria est animae paruuli, magna quaestio est aliamque disputationem desiderat, eo tamen, quantum arbitror, moderamine temperatam, ut magis inquisitio cauta laudetur quam praecipitata reprehendatur assertio. ubi enim de re obscurissima disputatur non adiuuantibus diuinarum auctoritatum certis clarisque documentis, cohibere se debet humana praesumptio nihil faciens in partem alteram declinando. etsi enim quodlibet horum, quemadmodum demonstrari et explicari possit, ignorem, illud tamen credo
Abbreviated transcription (Latin):
nima uero utrum et ipsa codem modo pro¬
pagata reatu qui ei dimittatur obstricta
sit. neq .ii. possumus dicere solam carnem
ꝑuuli non etiam animã indigere saluato¬
us et redemptoris auxilio. Alie naiiq ẽe ab
ea graciarũ actione que in psalmis est. Qui¬
ꝓpitius uͥ legimus et dicimus. benedic aĩa
mea dĩi et noli obluusti om̃s tribulationes
euis. Qui ꝓpicius fit om̃ib nuiquitatib eius
qui sanat omnes langores tuos qui redemit̃
decormuptione uitam tuam. an et iam uon
ꝓpagata eo ip̃o quo carni petcati ad grauãda
misdetur iam ip̃ius peccati remissione et sua
redemptione opus hat d̾o per summam pre¬
sciãm iudicante qui pariuili ab isto reatu ũ
rereantur au solui etiam qui nondum nati
nicħ alicubi ppria fua uita egerunt uel boni
uel mali et qͦuomodo deus etiam si nõ de tra¬
duce animas creat non sit tũ auctor reatus e¬
uisdem ip̃ quam redemptio sacram̃ti neces¬

Expanded text:
nima uero, utrum et ipsa eodem modo pronima uero, utrum et ipsa eodem modo propagata reatu, qui ei dimittatur, obstricta sit-neque enim possumus dicere solam carnem paruuli, non etiam animam indigere saluatoris et redemptoris auxilio alienamque ab ea esse gratiarum actione, quae in Psalmis est, ubi legimus et dicimus: benedic, anima mea, dominum et noli obliuisci omnes retributiones eius, qui propitius fit omnibus iniquitatibus tuis, qui sanat omnes languores tuos, qui redimit de corruptione uitam tuam —, an etiam non propagata eo ipso, quo carni peccati aggrauanda miscetur, iam ipsius peccati remissione et sua redemptione opus habeat, deo per summam praescientiam iudicante, qui paruulorum ab isto reatu non mereantur absolui, etiam qui nondum nati nihil alicubi propria sua uita egerunt uel boni uel mali, et quomodo deus, etiamsi non de traduce animas creat, non sit tamen auctor reatus eiusdem, propter quem redemptio sacramenti neces
Abbreviated transcription (Latin):
setura delestatione peccati: in terram pro¬
missionis intrant. Ubi iam peccata ult̾ius
que nos donanda oꝑtemus nec in nob̾ punĩ¬
enda timeamus ab illo redemptore lib̾atiqͥ
nõ uenundatus sb̾ pcc̃o redemit istł ab om̃i¬
b iniquitatib eius sue ꝓpria cuiꝰꝙͣ uita cõ¬
missis siue origialit tractis. Non .ii. parũ
paginaꝵ diuiciarum auctoritati ueritatiz
censerunt qui et si noluerinit litt̾is suis aꝑ¬
ce exprimere pariuilis remissionem necessa¬
uam peccatorum redemptionem tamene¬
is opus ẽẽ confessi sunt. alio quipe uerboe
tiam ip̃o de xp̃iana eruditione deꝓmpto
nich aliud omĩo dix̾unt. Nec dubitandum
ẽe hus qui diuinas scripturas feliciter le¬
gunt. fideliter andiunt. fideliter cenent
quod ab illa carne que prius uoluptate
peceati. fc̃a est caro peccati. deinde per sucres¬
sionem cranseunte in om̃i proscriptione
iniquitateis et mortis caro sit ꝓpagata pccĩ

Expanded text:
secura dilectione peccati in terram illius prosecura dilectione peccati in terram illius promissionis intrabit, ubi iam peccata ulterius nec nobis donanda optemus nec in nobis punienda timeamus ab illo redemptore liberati, qui non uenundatus sub peccato redemit Israhel ab omnibus iniquitatibus eius siue propria cuiusquam uita commissis siue originaliter tractis. Non enim parum scripturarum diuinarum auctoritati ueritatique cesserunt, qui, etsi noluerunt litteris suis aperte exprimere paruulis remissionem necessariam peccatorum, redemptionem tamen eis opus esse confessi sunt. alio quippe uerbo, etiam ipso de christiana eruditione deprompto, nihil aliud omnino dixerunt. nec dubitandum est eis qui diuina scripta fideliter legunt, fideliter audiunt, fideliter tenent, quod ab illa carne, quae prius uoluntate peccati facta est caro peccati, deinceps per successionem transeunte in omnes transcriptione iniquitatis et mortis caro sit propagata pecc
Abbreviated transcription (Latin):
scipm̃ dccipere dicendo se ẽẽ sine pecrato. In
sinistra autem ꝑnescio quam peru̾sam et
prauam securitatem se tanquam impune
dare peccatis. Uias .ii. que a dextris funt no¬
uit dñs. qui solus sine pc̃to est. et nr̃a põt
delere peccata. peruerse autem que a sini¬
stris sunt amicitie cum peccatis. Tales et¬
am illi .xx. annorum adolescentuli figãm
noui populi p̃miserinit qui interram pre¬
missionis intrarunt qui nec in dextram nes
in finistram dicti sunt declinasse. Non .ii. ea
.xx. annoꝵ etas comparanda est innocentie
ꝑuuloꝵ. S nͥbi fallor hic nun̾us mysticũa¬
liquid asseũat et resouat. Uetus enim testi¬
monium ĩ .u. moysi libris excellit. Nouum
autem .iiiiͦ. enigelioꝵ auctoritate p̃fulg
qui im̃i per se młtiplicati: ad uicenumꝑ
neuiunt. Quater .n. quini uel quinqͥes
uetus et nouum non declinans in dext̾am
superbia p̾sumptione iticie nec ĩ sinstimn

Expanded text:
se ipsum decipere dicendo se esse sine peccato, in se ipsum decipere dicendo se esse sine peccato, in sinistram autem per nescio quam peruersam et prauam securitatem se tamquam inpune dare peccatis. uias enim, quae a dextris sunt, nouit dominus, qui solus sine peccato est et nostra potest delere peccata; peruersae autem sunt, quae a sinistris, amicitiae cum peccatis. tales etiam illi uiginti annorum adulescentuli figuram noni populi praemiserunt, qui in terram promissionis intrarunt, qui nec in dextram nec in sinistram dicti sunt declinasse. non enim et uiginti annorum aetas conparanda est innocentiae paruulorum, sed, ni fallor, hic numerus mysticum aliquid adumbrat et resonat. uetus enim testamentum in quinque Moysi libris excellit, nouum autem quattuor euangeliorum auctoritate praefulget. qui numeri per se multiplicati ad uicenarium perueniunt; quater enim quini uel quinquiens uetus et nouum, non declinans in dextram superba praesumptione iustitiae neque in sinistram
Abbreviated transcription (Latin):
credinitur per dñi sanguinẽ ab extremo¬
ciudicio supplicio liberati non tñ in illa ui¬
ta meruerunt ad paradysum reuocari: sic et
caro peccati etiam si remissis peccatis homo ĩ
inste uixerit non continuo meretur eam mor¬
tem non perpeti quam traxit de ꝓpagnie pcc̃i
tale aligiud nob̾ insinuatum est de pr̃iarcha
euentura mala ex iracondia dei ꝯminaretur
et tanien consecuta sunt que deus fuerat
cominatus ut sic humiliaretur a filio. c̃r
iinatus cur dimisso peccato quod erat iñ¬
natiis impleuit. Nisi quia rectissime sisic
in illa humilitate eceretur ateꝑ ꝓbaretur
sic et mortem corporis et pp̃ peccatũm deus
homini iflixit et post pecorum remussionẽ
ip̃excendam iusticiam non ademit. Tenea¬
mus ergo ndelinabilem fidei confessionẽ
solus unus est qui sie pcc̃o natus est ini sil¬
tudme carnis peccati. Sine peccato uixit i
cter aliena peccata sine peceato mortinis ẽ
aut sinistram. In dexteram .ii. declinare ẽ

Expanded text:
creduntur per Domini sanguinem ab extremocreduntur per Domini sanguinem ab extremo supplicio liberati, non tamen in ita meruerunt ad paradisum revocari, sic et caro peccati, etiamsi remissis peccatis homo in ea juste vixerit, non continuo meretur eam mortem non perpeti, quam traxit de propagine peccati. Tale aliquid nobis insinuatum est de patriarchaeventura mala ex iracundia Dei comminaretuet tamen consecuta sunt quae Deus fuerat comminatus; ut sic humiliaretur a filio. Quare lud fuerat comminatus, cur dimisso peccato, quod erat minatus, implevit? nisi quia rectissime, si sin illa humilitate exerceretur atque probaretur. Sic et mortem corporis, et propter peccatum Deus homini inflixit, et post peccatorum remissionem, propter exercendam justitiam non ademit. Teneamus ergo indeclinabilem fidei confessionem. Solus unus est qui sine peccato natus est, in similitudine carnis peccati; sine peccato vixit in carne, inter aliena peaut sinistram; in dexteram enim declinare est
Abbreviated transcription (Latin):
pro fr̃ib animam ponere. Nequaquam
gͥ in morte pro iusticia syeunda uel contẽ¬
pnenda laudaretur p̃cipua paciencia si
mortis non eẽt magna multumq dura
molestia. Cuius minorem uincit ex fide
magnam ip̃itis fidei comparat gloriam:
uistamq mercedem. Unde nimierandum
nõ est etiam mortem corporis non fuisse nẽ¬
turam honi nisi p̃cessisset peccatum cui
etiam tał pena consequeretur et post re¬
missionem pcc̃orum eam fidelib euenire.
ut in cus timore uincendo ẽxt̾etur forti¬
tudo rusticie. Caro .ii. que primo ft̾a est
non erat caro peccati in qua noluit homo
int̃ delicias paradysi seruare usticiam.
uUnde statuit dñs ut post eius peceatum
ppagata caro petcati ad recipiendam uisti¬
ciamꝰ iaborib ei molestiis niteretur. ꝓpt¬
hoc etiam de paradyso dimissus adam: cõ¬
tra eden. ħitauit .i. contra sedem deliciaꝵ
delicis obedientiam non seruauit antedͤ
det caro peccati. Sicut ergo illi primi hoĩe
postea ruste uiste iuuendo. Unde merito

Expanded text:
pro fratribus ponere. nequaquam igitur in morte pro iustitia subeunda uel contenenda, laudaretur praecipua patientia, si mortis non esset magna multumque dura molestia; cujus timorem qui vincit ex fide, magnam ipsius fidei comparat gloriam, justamque mercedem. Unde mirandum non est, et mortem corporis non fuisse eventuram homini, nisi praecessisset peccatum, cujus etiam talis poena consequeretur: et post remissionem peccatorum, eam fidelibus evenire, ut in ejus timore vincendo exerceatur fortitudo justitiae. Caro enim quae primo facta est non erat caro peccati, in qua noluit homo inter delicias paradisi servare justitiam. Unde statuit Deus ut post ejus peccatum propagata caro peccati ad recipiendam justitiam laboribus et molestiis niteretur. Propthoc etiam de paradiso dimissus Adam, contra, Eden habitavit, id est, contra sedem deliciarudeliciis obedientiam non servavit, antequam esset caro peccati. Sicut ergo illi primi homines, postea juste vivendo, unde merito
Abbreviated transcription (Latin):
certamina ex̃citationes q istorum ita et
illis quos de morte corporis similit̾ mo¬
uet: R̾ndere debemus ut eam et pec̃o acci¬
disse fateamur et post pcc̃orum remissio¬
nem ut magnus timor eius aꝓficientib
superetur ad certamen nob̃ teͦlictam eẽ
non dedige̾mur. Si enim ꝑua iurtus eẽt
fidei que ser dilestionem operatur: mortis
metum uincere non posset. tanta marty¬
rum gloria nec dñs diceret. Mlaiorem hnͣe¬

Expanded text:
certamina exercitationesque iustorum, ita et certamina exercitationesque iustorum, ita et illis, quos de morte corporis similiter mouet, respondere debemus, ut eam et peccato accidisse fateamur et post peccatorum remissionem, ut magnus timor eius a proficientibus superetur, ad certamen nobis relictam esse non dedignemur. si enim parua uirtus esset fidei, quae per dilectionem operatur, mortis metum uincere non esset tanta martyrum gloria nec dominus diceret: maiorem h
Abbreviated transcription (Latin):
mer fidei siuit manere ut per illas erudiã¬
tur et ex̾teantur ꝑficientes in agone iͦticie
posset etiam et alius hoc ñõ intelligens
dicere. Si pp̃ peccatum deus homĩ dixit.
In sudore uultus tui edes panem tuum
et spirias et cuibulos terra pariet tibi qua¬
re et post remissionem laborhic pertinet
et hec dura et aspera ꝑit enam terra fideli
ĩgemitu paries curetiam post peccatorũ
remissionem femine fi deles coss oolores
inꝑturiendo paciintur: et tamen constat
ip̃ peccatum quod a̾miserunt illos a deo ꝓpͥ¬
os homines hoc audisse atq meruisse ner
resistit hiis uerbis omini libri que posin
de labore hominis et de ꝑtitione mulien
nisi qui ꝓrsus aienus a fide catholica cud̾
licteris adu̾satur. um et quia tales ñ de¬
sunt ꝙ̃ admodũ eis hac q̃one ꝓpõita respõ¬
demus dicentes ante remissionen ẽẽ illa
supplicia iccõrum post temissionem añ

Expanded text:
men fidei sinit manere, ut per illas erudianmen fidei sinit manere, ut per illas erudiantur et exerceantur proficientes in agone justitiae. Posset enim et alius hoc non intelligens dicere, Si propter peccatum dixit Deus homini, In sudore vultus tui edes panem tuum, et spinas et tribulos pariet tibi terra: quare et post remissionem labor hic permanet, et haec dura et aspera parit etiam terra fideliulieri, In gemitu paries : cur etiam post peccatorum remissionem feminae fideles eosdem dolores in parturiendo patiuntur? Et tamen constat propter peccatum, quod admiserant, illos a Deo primos homines haec audisse atque meruisse: nec resistit his verbis divini libri, quae posui de labore hominis et de parturitione mulieris, nisi qui prorsus alienus a fide catholica eisdem litteris aduersatur. Verum quia et tales non desunt, quemadmodum eis hac quaestione proposita respondemus dicentes ante remissionem esse illa supplicia peccatorum, post remissionem autem
Abbreviated transcription (Latin):
intellectum. credo etiam iłlud refe̾nd̾¬
ẽẽ quod ait de spũ scõ. Non potest ipse
uemre uisi ego abieto. Hoc enim erat di¬
cere. Non potentis uiste uiuere ex fide
ntĩs oculis hoc quiod intuemini abstulero
ut spitualiter cor nr m̃ munsibilia credẽdo
ꝑficiat hant ex fide iusticiam identidẽ loc̃s
de spinitustõ ita commendat ille ingrnt ar¬
guet mundum de peccato de iusticia et in¬
dicio. de peccato quid̃ quia ño credid̾unt
in me de iusticia quia ad prem̃ uado et iam
nõ itdebitis me que est ista iusticia qua e¬
um non inderent nisi ut iustus ex fide ui¬
neret et non respicientes que radentur
Sed que nõ uidentur spũ ex fide spem r̾ti¬
cie expectamus. Qui autem dicunt si pcc̃o
mors ista corporis accidisset. nõ utiq post
temissionem ptc̃orum quam redemptor
nobis tuibuit moreremur. ut intelligunt
quomodo res quarum reatum ne post hãt
uitam obsint. deus soluit tñ eas ad certa¬

Expanded text:
intellectum credo etiam illud esse referendintellectum credo etiam illud esse referendum, quod ait de Spiritu sancto: Non potest ipse uenire, nisi ego abiero. hoc enim erat dicere: \'non poteritis iuste uiuere ex fide, ebitis, nisi a uestris oculis hoc quod intuemini abstulero, ut spiritaliter cor uestrum inuisibilia credendo proficiat\'. hanc ex fide iustitiam identidem loquens de spiritu sancto ita commendat: ille, inquit, arguet mundum de peccato, de iustitia, de iudicio: de peccato quidem, quia non crediderunt in me, de iustitia, quia ad patrem uado etiam non uidebitis me.quaeestistaiustitiaqua eum non uiderent, nisi ut iustus ex fide uiueret et non respicientes quae uidentur, sed quae non uidentur spiritu ex fide spem iustitiae expectaremus? Qui autemors ista corporis accidisset, non utique post remissionem peccatorum, quam Redemptor nobis tribuit, moreremur: non intelligunt quomodo res, quarum reatum, ne post hanc vitam obsint, Deus solvit, tamen eas ad certa
Abbreviated transcription (Latin):
ad mortem et ħ ergo illo cestimonio de¬
monstratum est. et quod timorem mortis
fideles uincunt. ad agonem ip̃ius fidei
ꝑtinere. Qui ꝓfecto defuisset si mox eẽt
credentes in mortalitas consecuta. Oius ita¬
q inuita dñs uisibilia miratua fecerit. nñ
ipsa fides uelut quibdam primordiis latescẽ¬
tib g̾miaret et in suum robur ex illa tem̃¬
tudine coalesceret. tanto est enim fortior cx¬
tomagis iam ista nõ querit cum illud quod
pmissum speramus inuisibiliter uoluit ex¬
pestari. tit ustus ex fide iueret in tm̃ ut
uec ip̃e qui die tercio resiurexit int̾ homĩes
eẽ uolu̾it sed eis demonstrato ĩ sua carue
resurrectionis exemplo quos huiꝰ tei teste̾
h̾re dignatus est: in celum ascend̾it. illoꝵ
monstrauerat ut et ip̃i ex fide uiuerit. eiꝰ¬
q iusticie in qina ex fide uiuitur p̃miũ
quod postea erit iusibile. ninc int̾im ꝑ
pacienciam inuisibilit᷑ expectarent adħt

Expanded text:
ad mortem. Et hoc ergo illo testimonio dead mortem. Et hoc ergo illo testimonio demonstratum est, et quod timorem mortis fideles vincunt, ad agonem ipsius fidei pertinere, qui profecto defuisset, si mox esset credentes inmortalitas consecuta. Quamuis itaque multa dominus uisibilia miracula fecerit, unde ipsa fides uelut quibusdam primordiis lactescentibus germinaret et in suum robur ex illa teneritudine coalesceret — tanto est enim fortior, quanto magis iam ista non quaerit —, tamen illud, quod promissum speramus, inuisibiliter uoluit expectari, ut iustus ex fide uiueret, in tantum ut nec ipse qui die tertio resurrexit inter homines esse uoluerit, sed eis demonstrato in sua carne resurrectionis exemplo, quos huius rei testes habere dignatus est, in caelum ascenderit illorum monstraverat; ut et ipsi ex fide viverent, ejusque justitiae, in qua ex fide vivitur, praemium quod postea erit visibile, nunc interim per patientiam invisibiliter exspectarent. Ad hunc
Abbreviated transcription (Latin):
ces ĩmortalitatis in hoc seculo redderetur
hinc ec ip̃e dñs mori uoluit eit ꝙ̃padmodũ
de illo serptum est per mortẽ euacuaret e¬
um am potestatem habebat mortis .i. dy
abolum et liberaret eos qui timore mor¬
tis pertotam uitam rei erant seruitutis.¬
hoc testimonio satis etiam illud monstuit ᷑
et mortem istam corporis pͥncipe atq aucto¬
re dẏabolo. hoc est ex peccato acciduse qd̃i
ille persuasit. Neq .n. ob aliud potestatẽ
hr̃e mortis uerissime diceretur. Unde ille
quisine ullo pecrato uel origiali uel ꝓpͥo
moriebatur. dixit quod paulo ante conne¬
moraui. Ecce uenit princeps muidi huiꝰ
.i. dẏabolus qui potestatem hebat mortis
nes mori fecit et qͣñ diceretur ei. quare
ergo moreris. S ut sciant om̃s incuit qr
uoluntatem pr̃is inci facio. Surgite ca¬
mus huis .i. ut moriar nõ hñs mortis can¬
sam de peccato sb̾ auctore peccati. Sed de
obedientia et iusticia fc̃c obediens usq

Expanded text:
ces inmortalitatis in hoc saeculo redderetur. ces inmortalitatis in hoc saeculo redderetur. Hinc et ipse dominus mori uoluit, ut, quemadmodum de illo scriptum est, per mortem euacuaret eum qui potestatem habebat mortis, id diabolum, et liberavit eos qui timore mortis per totam vitam rei erant serHoc testimonio satis etiam illud monstratur, et mortem istam corporis principe atque auctore diabolo, hoc est, ex peccato accidisse, quod ille persuasit; neque enim ob aliud potestatem habere mortis verissime diceretur: unde ille qui sine ullo peccato vel originali vel proprio moriebatur, dixit, quod paulo ante commemoravi, Ecce veniet princeps mundi, id est, diabolus, qui potestatem habebat mortis,nes mori fecit. Et quasi diceretur ei, Quare ergo moreris? Sed ut sciant omnes, inquit, quia voluntatem Patris mei facio, surgite, eamus hinc: id est, ut moriar non habens mortis causam de peccato sub auctore peccati, sed de obedientia et justitia factus obediens usque
Abbreviated transcription (Latin):
bilius ita credere ut se speret moriturꝰ sine fi¬
t neuicturum. Demito hos hoc quib damin
teciaietur ut mortem istam tepeartenaꝰ
mitatione nonsentiant. S simul cum resur¬
qo serando quod non uident. S amando
ꝙuident. Que fides est eneruis et debilꝰ. nec
fudes om̃io dicenda qũ quidem fides ita de¬
fita est. fides est spetandarun sb̾stantia con¬
uictio rerum que nõ uidentur. unde etiã
meadem ubi hoc scriptum est ad ebreos e¬
pistola cũ conseqũter enmmerasser quosdã
inquit moetui sunt hii om̃s cum nõ accepis¬
sent ꝑmissiones. S longe eas uidentes es
calu̾tantes et confitentes. quia hospites et
reregtin sunt super terram et paulo post cã¬
dem fideilaudem ita concludit et om̃s ncͥ.
Testimonium consecuti per fidem nõ tuier̃t
ꝑpmissiones dei. pro nobis .n. meliora ꝓui¬
tentuͣr ne sine nob̾ perfcĩ proficͥentur᷑ hec
laus fidei nõ eẽt. Si homines ĩcredendo p̃¬
inia iisibila sec̃irentur ħ est fidelib mer¬

Expanded text:
bilius, ita credere, ut se speret moriturus sine fine victurum? Denique hoc quibusdam in fine largietur, ut mortem istam repentina commutatione non sentiant, sed simul cum resurnon sperando quod non uident, sed amando quod uident. quae fides est eneruis et debilis nec fides omnino dicenda, quando quidem fides ita definita est: fides est sperantium substantia, conuictio rerum quae non uidentur. unde etiam in eadem, ubi et hoc scriptum est, ad Hebreos epistola, cum consequenter enumerasset quosdam, inquit, mortui sunt hi omnes, cum non accepissent promissiones, sed longe eas uidentes et salutantes et confitentes, quia hospites et peregrini sunt super terram. et paulo post eandem fidei laudem ita conelusit: et omnes, inquit, testimonium consecuti per fidem non tulerunt promissiones dei; pro nobis enim meliora prouiderunt, ne sine nobis perfecti perficerentur. haec laus fidei non esset nec omnaemia uisibilia sequerentur, hoc est, si fidelibus mer
Abbreviated transcription (Latin):
gmalit̾ trabi. si de scõ aliqua scĩtas trahit᷑
et contra nr̃am quidem ũo est assertionẽ
etiam si ex fidelib scĩ ꝓpagantur quod e¬
os dicimus si nõ baptrrantur pergere in
dampnationem quib et ip̃i regnum celo¬
rum nit̾cludunt quanius eos dña dicant
nõ hr̃e ullum uel ꝓprium uł origiale pee¬
catum aut si eis indignum iudetur ut
quod pecratum si de scĩs aliqua scitas trahi¬
tur et inmmundicia de inmundis. Utrum
numc autem scĩ sunt. Explicent etiam qũo
iustum sit ut sc̃ĩ ex fidelib et mundi ex ĩ¬
fidelib nati ꝑiter tamen si baptuati non
fueruit regnum dei non permittantur ĩ¬
ista sc̃itas ꝑdest. Nam si dampnarifatẽ
inmũdos ex infidelib natos sauctos ante
filios. fidelium uidei quidem regnum dei¬
intrare non posse si fui̾nt baptirati nõ tñ¬

Expanded text:
ginaliter trahi, si de sancto aliqua sanctitas trahitur? ginaliter trahi, si de sancto aliqua sanctitas trahitur? et contra nostram quidem non est adsertionem, etiamsi ex fidelibus sancti propagantur, quod eos dicimus, si non baptizantur, pergere in damnationem, quibus et ipsi regnum caelorum intercludunt, quamuis eos dicant non habere ullum uel proprium uel originale peccatum. aut si eis indignum uidetur, utquod peccatum, si de sanctis aliqua sanctitas trahitur et inmunditia de inmundis. utrumqununc autem sancti sunt. explicent etiam quomodo iustum sit, ut sancti ex fidelibus et inmundi ex infidelibus nati pariter tamen, si baptizati non fuerint, regnum dei non permittantur inista sanctitas prodest? nam si damnari faterentur inmundos ex infidelibus natos, sanetos autem filios fidelium in dei quidem regnum intrare non posse, nisi fuerint baptizati, non t
Abbreviated transcription (Latin):
mine fuerat facienda sicut ifraelite auiis
omib mumo ex frugib om̃ib decimas to¬
ta uita sua crebras solens p̃bere leuitis.i
baptismum autem cale sacram̃tum ẽẽ qd̃
semel detur et si iam hoc acceperat quisq c̃
in pr̃e suo eẽt. ũo insi baptiratum fuisse de¬
putandum cum de illo qui baptiratus fu¬
erat gigneretur qui hoc dicit ne diu dispu¬
tem circumcisionem respiciat que semel
fiebat et tamen in singulis singłatim fie¬
bat. Sicut ergo corpore illiuis sacramenti
de cireũcisio nasce̾tur cirtũcidendꝰ fuit
sic nũc de baptirato qui uatus fui̾t bap¬
tirandꝰ est. at sic obiciunt .n. apꝰ ait. filii¬
uri in. m̾di ceũt nunc autem sc̃i sunt et
ideo inqurunt fidelium fili iam baptrati¬
sententiam sic accipunt ut credant de fide¬
lib scĩficatos filios nasci cur eos etiam ip̃iba¬
ptirari oportere nõ dubitant: Cur demq no¬
lunt fateri de pente pc̃õre aiquod pccm̃ ori¬

Expanded text:
que homine saepe fuerat facienda, sicut Israhelitae annis que homine saepe fuerat facienda, sicut Israhelitae annis omnibus, immo ex fructibus omnibus decimas tota uita sua crebras solent praebere Leuitis, baptismum autem tale sacramentum esse, quod semel datur et, si iam hoc acceperat quisque, cum in patre suo esset, non nisi baptizatum fuisse deputandum, cum de illo qui baptizatus fuerat gigneretur: qui hoc dicit, ne diu disputem, circumcisionem respiciat, quae semel fiebat et tamen in singulis singulatim fiebat. sicut ergo tempore illius sacramenti de circumciso qui nasceretur circumcidendus fuit, sic nunc de baptizato qui natus fuerit baptizandus est. At vestri immundi essent, nunc autem sancti sunt : et ideo, inquiunt, fidelium filii jam baptisententiam sic accipiunt, ut credant de fidelibus sanctificatos filios nasci, cur eos etiam ipsi baptizari oportere non dubitant? Cur denique nolunt fateri de parente peccatore aliquod peccatum ori
Abbreviated transcription (Latin):
trem nõ lege carnis peccati .i. nõ concupis¬
centie carnał motu concupiscentẽ. S ip̃a
fide surm germen in se fieri ꝓmerentem
ꝙͣ eligeret creauit. de qua crearetur eleg̃
Quanto magis ergo caro peccati baptiran¬
da est pp̃ cuadendum iudiciũ si baptnata
est caro sine peccato pp̃ imitationis exemplũ
oruod autem supra s̾ndimus ad uersus
oos qui dicunt de homine baptirato na
to iam uelut baptiratum haberi debuis¬
se. Cur .ii. non inquiunt ĩ lumbis prĩs sui
potuerit baptirari si scd̾m epistolam que
ad hebreos scripta est in lumbis abrahe
erat decimatus in lumbris abrahe. S quia
sic ordinatus honore saterdotii ut acciperet
decimas non p̃beret. Alioqͥn nec ceteri frẽs
eius qui ei p̾bebant decimarentur. quia
et ip̃i in lumbis abrabe a melchise dechiã
fuerant decimati. S ne quis dicat ppẽa rͦte
potuisse abrahe filios decunari. quamuis
ia fuissent in lumbris pũs sui decimati qr

Expanded text:
trem, non lege carnis peccati, id est, non concupistrem, non lege carnis peccati, id est, non concupiscentiae carnalis motu concipientem, sed pia fide sanctum germen in se fieri promerentem quam eligeret creauit. de qua crearetur elegit. quanto magis ergo caro peccati baptizanda est propter euadendum iudicium, si baptizata est caro sine peccato propter imitationis exemplum! Quod autem supra respondimus aduersus eos qutum iam uelut baptizatum haberi debuisse. cur enim non, inquiunt, in lumbis patris sui potuerit baptizari, si secundum epistolam, quae ad Hebreos scripta est, in lumbis Abrahae erat decimatus in lumbis Abrahae, sed quia sic ordinatus est honore saeerdotii, ut acciperet decimas, non praeberet; alioquin nec ceteri fratres eius, qui ei praebebant, decimarentur, quia et ipsi in lumbis Abrahae a Melchisedech iam fuerant decimati. Sed nc quis dicat propterea recte potuisse Abrahae filios decimari, quamuis iam fuissent in lumbis patris sui decimati, quia
Abbreviated transcription (Latin):
feriora nr̃a. ut nr̃a eẽt in superiora illuis. te¬
nuit ꝙͣꝑdam et in carnis natiuitate medieta¬
tem ut nos quid̃ nati ẽẽmus in carne peccati.
Ille autem in similitudine carnis pectati. Nõ
ũo solum in carne et sanguine. U̾m etiam ex
uoluntate uiri ex ex uoluutate carius. S ex¬
cut autem inferiora eius quib ad nos descẽ¬
dit non omĩo coeqnata sunt inferiorib nĩs
in quib nos hic inuenit. Sic et superiora n¬
tur superiorib eius. in quib eum illic ĩuẽ
cm sumus. Nos .n. ip̃ius gr̃ fci erimus filii
dei ille semper natura erat filius dei. Nos ali¬
qñ conuersi adherebinus mꝑes d̾o. Ille nun¬
quam au̾sus namq equał deo. nos ꝑticipes
uite eterne. ille uita eterna. Solus ergo ille
etiam homo fc̃s. manens deus. peccatimi
rillum unꝙͣ hũit nec sumpsit carnem poc¬
cati. quamius de mĩrna carne pectati. oꝵ
enim carnis inde suscepit id ꝓfecto aut sͦ¬

Expanded text:
feriora nostra, ut nostra esset in superiora illius, teferiora nostra, ut nostra esset in superiora illius, tenuit quandam et in carnis natiuitate medietatem, ut nos quidem nati essemus in carne peccati, ille autem in similitudine carnis peccati, nos non solum ex carne et sanguine, uerum etiam ex uoluntate uiri et uoluntate carnis; illecut autem inferiora eius, quibus ad nos descendit, non omni modo coaequata sunt inferioribus nostris, in quibus nos hic inuenit, sic et superiora ntur superioribus cius, in quibus cum illic inuturi sumus. Nos enim ipsius gratia facti erimus filii Dei, ille semper natura erat filius Dei: nos aliquando conversi adhaerebimus impares Deo, ille nunquam aversus manet aequalis Deo: nos participes vitae aeternae, ille vita aeterna. Solus ergo ille etiam homo factus manens Deus, peccatum nullum habuit unquam, nec sumpsit carnem peccati, quamvis de materna carne peccati. Quod enim carnis inde suscepit, id profecto aut su
Abbreviated transcription (Latin):
S quotquot receperunt eum ut deo nasce
rentur spititii: qui seculo natierant carue.
Sic .n. de hiis ocm̃ est. Quotquot autemre¬
cererunt eum dedit eis potestatem filios di
fieri. qui non ex carne non ex sanguine ño
ex uoluntate uiri. non ex uoluntate carmis
Sed ex d̾o nati sunt. secutus autem addidit.
Et uerbum caro fcm̃ est et habitauit in nob̾
tanquam dicens. Mlagnum quid̃ hoc in no
b̾ fcm̃ est ut d̾o nasc̾entur ex deo qui prius
nati fuerant. ex carne scło quanuis creatiab
ip̃o d̾o. S longe mirabilius fcm̃ est quod cũ
istis nature fuit nati de carne. bñficii uero
nasci ex d̾o: p̃p̃ hoc imꝑtiendũ bñficium ille
qui de deo naturalit̾ natus est nasci etiam de
ctum est et hrtauit in nob̾. per hoc inquit
fcm̃ ẽ ut nati de carne caro postea nascẽdo
et deus natus de d̾o postea de carne nascen¬
do caro fcũs est et ħitauit in nob̾. u̾bum .n.
quod caro fcm̃ est ĩ principio erat et apud de

Expanded text:
sed quotquot receperunt eum, ut Deo renassed quotquot receperunt eum, ut Deo renasrentur spiritu, qui saeculo nati erant carne. sic enim de his dictum est: quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios dei fieri, qui non ex carne, non ex sanguine, non ex uoluntate uiri nec ex uoluntate carnis, sed ex deo nati sunt. Secutus autem addidit: et uerbum caro factum est et habitauit in nobis, tamqfactum est, ut Deo nascerentur ex Deo, qui prius nati fuerant ex carne saeculo, quamvis creati ab ipso Deo: sed longe mirabilius factum est, quod cum istis naturae fuerit nasci de carne, beneficii vero nasci ex Deo, propter hoc impertiendum beneficium, ille qui de Deo naturaliter natus est, nasci etiam misericorditer de ctum est et habitauitin nobis. per hoc, inquit, factum est, ut nati de carne caro postea nascendo et deus natus de deo postea de carne nascendo caro factus est et habitauit in nobis. uerbum enim, quod caro factum est, in principio erat et apud deu
Abbreviated transcription (Latin):
rabant sic et de agar scriptum est. aperti sũt
oculi euis et uidit pirteum tunc illi homĩes
pudenda tex̾unt. Que deus illis mẽbra ip̃i
lege peccati nascitur caro peccati expianda
per illius sacramentun qui uenit in simi¬
litudine carnis peccati ut euacuetur corpu̾
peccati quod et corpus mortis huius appel¬
lat. Unde miserum hominem non liberat
pruen de petõ arguerentur di sententia mẽ¬
eucrunt que noniei soł. S etiam i suete.¬
coribeorum in aliis magis in auis iimis
tamen momĩb iudemus impleri. Sum ita¬
concupiscentie nõ hreñt. Nuinc post dorũ
pec̃a nata ex eis nrã catne pectati. pro mag¬
no obtinetur ab eis qui obediunt d̾o desid̾iis
euisd̃ concupiscencie nõ obedire et crutifig̾e
in se carnem cum passionib et ꝯcupiscenti¬
is ut sint iħu xp̃i qui hoc in carne sua figura¬
uit quib per gr̃am suam dedit potestatem
filios dei fieri. Non .n. om̃ib homĩb oedit.

Expanded text:
rabant. Sic et de Agar scriptum est, Aperti sunt rabant. Sic et de Agar scriptum est, Aperti sunt oculi ejus, et vidit puteum . Tunc illi homines pudenda texerunt: quae Deus illis membra, ipsi lege peccati nascitur caro peccati, expianda per illius sacramentum, qui venit in similitudine carnis peccati, ut evacuetur corpus peccati , quod et corpus mortis hujus appellatur: unde miserum hominem non liberat peccato arguerentur, Dei sententia meruerunt, quae non in eis solis, sed etiam in successoribus eorum, in aliis magis, in aliis minus, tamen in omnibus videmus impleri. Cum itaconcupiscentiae non habere: nunc post eorum peccatum nata ex eis nostra carne peccati, pro magno obtinetur ab his qui obediunt Deo, desideriis ejusdem concupiscentiae non obedire, et crucifigere in se carnem cum passionibus et concupiscentiis; ut sint Jesu Christi, qui hoc in sua cruce figuravit, quibus per gratiam suam dedit potestatem filios Dei fieri. Non enim omnibus hominibus dedit,
Abbreviated transcription (Latin):
que in ip̃o motu est. si hr̃e non permittatur
effectum: non erat in illis primis homĩbus
quando nudi erant et non confundebant᷑.
Nondum quippe anima rõnalis dña carnis
in obediens extiterat dño suo ut pena recip¬
ca mobedientem exꝑiretur carnem familiã
suam cum sensu quodam confusionis et¬
molestie sue quem sensum certe ip̃a per in¬
obedientiã suam non intulit deo. Neq enim
deo pudendum aut molestum si nos ei nõ o¬
bedimus cuius in nos suminas potestatem
nullo modo minuere ualemus. Sed nobis
pudendum est quod imperio nostro caro nor
seruit. quia hoc fit per infirmitatem quam
peccando meriumus. uocatur q peccatum ħi¬
tans in uienbris nr̃s. Sic est aut hoc pes¬
catum ut sit pena peccati. Deniq postea ꝙͣ
est illa fcã transgressio et mobediens anima¬
a lege sui dñi ausa est. hr̃e cepit contra eã
seruus euis. hoc est corpus eins legem mole¬
dientie. et puduit illos homines nuditatis

Expanded text:
quae in ipso motu est, etiamsi habere non permittatur quae in ipso motu est, etiamsi habere non permittatur effectum, non erat in illis tunc primis hominibus, quando nudi erant et non confundebantur. nondum quippe anima rationalis domina carnis inoboediens extiterat domino suo, ut poena reciproca inoboedientem experiretur carnem famulam suam cum sensu. quodamconfusionisetmolestiaesuae, quem sensum certe ipsa per inoboedientiam suam non intulit deo. neque enim deo pudendum est aut molestum, si nos ei non oboedimus, cuius in nos summam potestatem nullo modo minuere ualemus, sed nobis pudendum est, quod imperio nostro caro non seruit, quia hoc fit per infirmitatem, quam peccando meruimus, uocaturque peccatum habitans in membris nostris. sic est autem hoc peccatum, ut sit poena peccati. denique posteaquam est illa facta transgressio et anima inoboediens a lege sui domini auersa est, habereservus ejus, hoc est corpus ejus, legem inobedientiae; et puduit illos homines nuditatis