comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ recedit. Hoc iiũ scimꝰ qr reteden¬
te aĩa corꝰ morit᷑ ⁊ ip̃a seꝑatõ aĩe mors
corꝑis ẽ: hoc nobis sufficit scire qr re¬
cedit. qͦmͦ recedat ex hĩdanti ẽ ꝑscruta¬
ri. Multis tñ exemplis didicimꝰ ĩ exitu
ciam ad eẽ q̃ illas ꝓ n̾ntis uł ad torm̃¬

Expanded text:
cum recedit. Hoc unum scimus quod, recedente anima, corpus moritur; et ipsa separatio animae, mors corporis est. Hoc nobis sufficit scire quod recedit. Quomodo recedat ex abundanti est perscrutari. Multis tamen exemplis didicimus in exitu tiam adesse, qui illas pro meritis vel ad torm
Abbreviated transcription (Latin):
dolor pp̃ea ñ minor eẽt: Ut quid
ignẽ at fłam̃a tiries nͥ qr uri
tĩmes: Si unln̾a ⁊ plage nõ dole¬
rent quis arma aut tela tañet᷑
Tolle sensũ doloris nõ ẽ ꝙ timeas.

Expanded text:
rea non minor esset? Ut quid ignem ac flammam times, nisi quia uri times? Sed si vulnera et plagae non dolerent, quis arma aut tela timeret?Tolle sensum doloris, non est quod timeas.
Abbreviated transcription (Latin):
feirebat se ib eodeui ãgło ialo
Q ad in t̾ fectõnẽ sui ꝑ sua sus fu̾is
ad tormẽta deductũ. S dũ ducͥes
q eraptũ ĩ celũ ad thronũ indicis dux¬
isse. illic q p̾cib ꝓ ip̃o fasis ut nt̾e de¬
imo redde̾t᷑ obtimisse᷑. Ibi se młta mi¬
ha angłoꝵ indisse affirmabat. do qͦ
dicebat siłe ilłis qͦ illam qͣm ĩ ip̃is u

Expanded text:
angelo malo a quo ad interfectionem sui persuasus fuerat ad tormenta deductum. Sed dum duceretur que ereptum in coelum ad thronum judicis deduxisse, illicque, precibus pro ipso fusis, ut vitae denuo redderetur obtinuisse. Ibi se multa millia angelorum vidisse affirmabat, de quorum diceba
Abbreviated transcription (Latin):
nũ igit᷑ illud unu̾salit̾ ꝑfectũ
erit. nt dictum est nõ solum.
sñme imiũ. s ⁊ uce sũmum.
Eite ut indes quod de sũmobo¬
no dicimus in eandem ꝯsennẽ¬
ciam currit. qmͣ suꝑior racõ
de diuine substancie unitate
racõtinando ĩuenit. Nlam si
dens u̾atiter est sũmũ bonum.
qm non potest esse sũmũ bo¬
num insi uũ: tam u̾atiter cõ¬
stat quod c̾dims nõ posse ẽe
nisi unũ deum. Est itaq in il¬
ia u̾a ⁊ sũma felicitate ⁊ uere.
⁊ sũme feliti diuiitate: est ĩ¬

Expanded text:
itur illud universaliter perfectum erit, ut dictum est, non solum summe unum, sed et unice summum. Ecce ut vides quod de summo bono dicimus, in eamdem consequentiam currit quam superior ratio de divinae substantiae unitate ratiocinando invenit. Nam, si Deus veraciter est summum bonum, quam non potest esse summum bonum nisi unum, tam veraciter constat quod credimus non posse esse nisi unum Deum. Est itaque in illa vera et summa felicitate et vere et summe felici divinitate; est, in
Abbreviated transcription (Latin):
nipotens est. ex petẽ¬
doꝵ nichil de esse podest. ubi
enim ommpotencia est. tuissa
plenitudo nulla ꝑfectõ de essen
test. Alioqũ si nel aliquid dei

Expanded text:
nipotens est, expetendorum nihil deesse potest. Ubi enim omnipotentia est, nulla plenitudo, nulla perfectio desse potest. Alioquin si vel aliquid de
Abbreviated transcription (Latin):
ince fñimum. Non emĩ possũt
esse duo sũma bona. sic̃ nec du¬
ꝑfectõnis est iniio. totum m̃x
eundem modum atq mẽsiã
erit ⁊ in alt̾o. Erit itaq utro¬
biq ima ⁊ eadem plenitudo. ex̾
utrobiq una in diffe̾usq ꝑfec¬

Expanded text:
nice summum. Non enim possunt esse duo summa bona, sicut nec duperfectionis est in uno, totum juxta eumdem modum atque mensuram erit et in altero. Erit itaque utrobique una et eadem plenitudo, erit utrobique una indiffe
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Quod de istis dicimus. ħ
de enns bonitate. ħ de eins leati¬
tudine sinisli ꝯseqũtia ꝯm̃cere
possumꝰ. Nam ista quidem sic̃
suꝑiora de semet ipĩs ⁊ p̾mis¬
sis mutuam p̾dicatõirem sus¬
cipunt. ⁊ ominino omina que
diuine substancie dicunt in ẽẽ.¬

Expanded text:
uod de istis dicimus, hoc de ejus bonitate, hoc de ejus beatitudine simili consequentia convincere possumus. Nam ista quidem sicut superiora de semetipsis et praemissis mutuam praedicationem suscipiunt, et omnino omnia quae divinae substantiae dicuntur ine
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e sit sũmũ bonũ. ⁊ quod ꝯseñ
ost. quod ip̃e sibi sit fuũ lon
Sicut em̃ suꝑiorem hr̃e nouł
let qui supremũ locum tenet
sic om̃ium sĩimis ce suo in flor
bonus fieri. uł bean non uałet.
Q nomͦ autem aliñde bomis uel
beatus fieri posset. qui a semes¬
de semet ip̃o bonus. est ⁊ de ser¬
ipso leatis. ip̃e gͦ sua. ip̃s sñm

Expanded text:
ipse sit summum bonum, et quod consequens est, quod ipse sit suum bonum. Sicut enim superiorem habere non valet qui supremum locum tenet, sic omnium summus de suo inferiori bonus fieri, vel beari non valet. Quomodo autem aliunde bonus vel beatus fieri posset, qui a semetde semetipso bonus, est de semetipso beatus. Ipse ergo sua ip
Abbreviated transcription (Latin):
felicitate. ⁊ nere felici et̾ntate.
it u̾a in ꝯmutabilitas. ⁊ ꝯseq̃n¬
ter u̾a ⁊ sũma simplicitas. Ubi
iutem sũma simplicitas. ibi
in sñmo bono est. n̾e ⁊ sũme u¬
mi est. nec ibi alind ⁊ alind ẽẽ p̃.
set idem ipm̃ est totum ꝙ est.

Expanded text:
e felici aeternitate sit vera incommutabilitas, et consequenter vera et summa simplicitas. Ubi autem summa simplicitas, ibi in summo bono est, vere et summe unum est, nec ibi aliud et aliud esse potest, sed idem ipsum est totum quod est.
Abbreviated transcription (Latin):
sit deus uisi inis. unus in t̾atꝰ.
unus et̾mis. uniis in mẽsus. quo¬
qdꝰ nõ sit deus nisi unus. Si bene
attendis. idem ꝓbare poderis. ex
ꝯsid̾acõne bonit᷑atis. ⁊ lam siqͥs
dicat plures deos ẽẽ. ꝯũci pote¬
rit ex hat ꝯfideracõne unuꝙ̃li¬
bet ab alt̾o quolib eẽ quoꝵ sin¬
gulis fit ꝓpͥum nõ insi a semet¬
ipĩs existere. Set qm̃ ħ ox ante
iam dĩctis ꝑpendi ⁊ ꝓbari posse cog¬
nonimꝰ. ex in duffria p̾terumis.
⁊ lectoris sagacitati elicͥenda re¬
unt illud
feistionẽ nõ possit eẽ dñs.den
uisi nnꝰ solus. Ille utiq neraci¬
ter dñs d̾r. cuius lib̾tas milla po¬
testate p̾mitur. cuiꝰ potestas uel
dominium nulla in possibilitate

Expanded text:
Unus increatus, unus aeternus, unus immensus, quoquod non sit Deus nisi unus. Si bene attendis idem probare poteris ex consideratione unitatis Nam, si quis dicat plures deos esse, convinci poterit ex hac consideratione unum quemlibet ab altero quolibet esse, quorum singulis sit proprium, nonnisi a semetipsis existere. Sed quoniam hoc ex ante jam dictis perpendi et probari posse cognovimus, ex industria praeterimus, et lectoris sagacitati elicienda reNunc illud fessionem, non possit esse Dominus nisi unus solus. Ille utique veraciter Dominus dicitur, cujus libertas nulla potestate premitur, cujus potestas vel dominium nulla i
Abbreviated transcription (Latin):
lere nõ potent: quomodo nõ pociꝰ
seruus qmͣ dñs erit: Si u̾o oppres¬
sionis p̾sumptor iuolent̾ repul¬
sus ⁊ inctus cedit. quomodo uerꝰ
dñs ent. qui repellentis uolũtati
in uitus quid̾e cedendo tñ subse¬
uit : Sit fit ut si plures equipo¬
tentes plures dũos ẽẽ. ꝯtendimꝰ
millũ ꝓculdubio ueratit̾ dm̃n
ficimus. Set quod ex ꝯfideratas

Expanded text:
terit, quomodo non potius servus quam dominus erit? Si vero oppressionis praesumptor violenter repulsus et victus cedit, quomodo verus dominus erit qui repellentis voluntati invitus quidem, cedendo tamen, subservit? Sic fit ut si plures aeque potentes plures dominos esse contendimus, nullum procul dubio veraciter dominum efficimus. Sed quod ex considerata
Abbreviated transcription (Latin):
tus sũme nõ diligitur. Dis¬
t̾tus u̾o amor nõ est uͥ sũme
diligitur. qui sũme diligen¬
dus non est. S in sũme sapi¬
enti bomidate amoris flana¬
na. sicut nõ aliter. sic uet ã¬
plius flagrat qmͣ sũma sapi¬
encia dicfat. Quem itaq se¬
cũdum sũmam illam carita¬
tis abundanciam oꝑtet sũme
diligere. necesse est absq
ti non sufficit. si sũme dilect
sũmam dil ectõnem non repẽ¬
dit. In mutuo itaq amore
plenitudo caritatis exigit. ut
utͥq ab alt̾o sit sũme dilectus.
⁊ ꝯseqũter scd̾m p̾dictam dis¬
crecõms normam. ut̾q sit sũ¬
me diligendus. ubi autͥem ut̾
est eque diligendus. oꝑtet ut¬
ut̾q sit eque ꝑ fectus. Oꝑtet
itaq utiũq eẽ eque poten¬
dem. eq̃ sapientem. eque bo¬
ũ. eqne beatum. Sic sũma
plenitudo dilectõnis in mutu¬
e dilectis exigit sũmani eqͣn¬
tatem ꝑfectõnis. Sic̃ itaq
ĩ uera diuĩtade caritatis ꝓpͥe¬
tas exigit ꝑsonaꝵ pluralitaten.

Expanded text:
tus summe non diligitur. Discretus vero amor non est ubi summe diligitur, qui summe diligendus non est. Sed in summe sapienti bonitate amoris flamma, sicut non aliter, sic non amplius flagrat quod summa sapientia dictat. Quem itaque secundum illam summam charitatis abundantiam oportet summe diligere, necesse est absqueti non sufficit, si summe dilectus summam dilectionem non rependit. In mutuo itaque amore plenitudo charitatis exigit, ut uterque ab altero sit summe dilectus, et consequenter secundum praedictam discretionis normam, uterque sit summe diligendus. Ubi autem uterque est aeque diligendus, oportet uterque sit aeque perfectus. Oportet itaque utrumque esse aeque potentem, aeque sapientem, aeque bonum, aeque beatum; sic summa plenitudo dilectionis in mutue dilectis exigit summam aequalitatem perfectionis. Sicut itaque in vera divinitate charitatis proprietas exigit personarum pluralit
Abbreviated transcription (Latin):
aisctem ⁊ artẽ magigii.ut tał
tant̾q oĩb appareat qͥ digne de¬
beat ꝓmou̾i aliisꝙ p̃ferri ⁊ di¬
gnitate seu etiam potestate
sbͥlimari In robore inqͥt forcitu¬
duns mee. ecce qͣnta arrogan¬
cia sibi ip̃is attribile ꝙ totum
pendet ex gr̃a diuiua. Non dic̃
imuinẽ miseratõis diuine s ĩ
robore fortitudĩs mee. E ꝙͣ alit̾
u̾itas ip̃a ⁊ sensit ⁊ docuit c̃ dix̃
retorquet adgloriam ꝓpriam.
Inrobore inqͣt fortitudĩs mee
⁊ ingloria decoris mei. Oꝙͣalit

Expanded text:
tem, et artem magisterii, ut talis tantusque omnibus appareat qui digne debeat promoveri, aliisque praeferri et dignitate seu etiam potestate sublimari? In robore, inquit, fortitudinis meae. Ecce quanta arrogantia sibi ipsi attribuerit, quod totum pendet ex gratia divina. Non dicit in munere miserationis divinae, sed in robore fortitudinis meae. O quam aliter veritas ipsaretorquet ad gloriam propriam: In robore, inquit, fortitudinis meae, et in gloria decoris mei. O quam aliter
Abbreviated transcription (Latin):
aũt dr̃ sensus suis datus s reddi¬
missus. Sensus itaq amissus eͥ¬
q tunc redditur qñ illa qua Hr̃e
consueũat discrecõis in eo gr̃are¬
ꝑatur. Sensũ aũt recipit dum
dicium eiugilat. Dum enĩ ce

Expanded text:
autem dicitur sensus suus datus, sed reddimissus. Sensus itaque amissus cuique tunc redditur, quando illa quam habere consueverat discretionis in eo gratia reparatur. Sensum autem recipit dum dicium evigilat. Dum enim c
Abbreviated transcription (Latin):
uod iccundissima ꝑsonarũ ger¬
nanitas nõ possit deesse. in fñ¬
na felicitade. nec ordinatissima
petatum habitudo in sũma pł¬
ritudine.

Expanded text:
uod jucundissima personarum germanitas non possit deesse in summa felicitate, nec ordinatissima proprietatum habitudo in summa plenitudine.
Abbreviated transcription (Latin):
tis susceꝑit. Aut cũ ilła qͣm aute¬
epm̃ temu̾t. cũ sacͦ cͥsmate fu̾it unt¬
ta fornitacõnis ꝓpetͣu̾it scelus. legiti¬
m̃ã tñ si hũerit ñ dimti̾te togat᷑ ur¬
orem. E conciuo cabelonensi
Dictũ ẽ q̃ nobis qͣidam feminas desi¬
diose. qͣidam uͦ frandulent̾. ut a in¬
ris suis seꝑent᷑ ꝓpos filios corã ep̃is ad
ꝯf̾ͥnãdñ tennisse. Uñ nos dignũ dux¬
inꝰ. ut siqua mulier filiũ suũ resi
aut pp̃ fraudẽ: qmͣ diu ninat pm̃am¬

Expanded text:
cum illa quam antepum tenuerit, cum sacro chrismate fuerit uncta, fornicationis perpetravit scelus; legitimam tamen, si habuerit, non dimittere cogatur uxorem. Ex concilio Cabilonensi. Dictum est nobis quasdam feminas desidiose, quasdam vero fraudulenter ut a viris suis separentur, proprios filios coram episcopis ad confirmandum tenuisse. Unde nos dignum duximus, ut si qua mulier filium suum desidaut propter fraudem, quandiu vivat p
Abbreviated transcription (Latin):
cõnis nr̃e. ꝑ ora ꝓphetarum pre¬
dixit. ꝑ ora emia gelistarũ de¬
scripat. ꝑ ora doctorum expos¬
it. Qui istud attenderit. m¬
lo modo credere pot̾it. quod sui¬
mũ fidei nr̃e articłm. quod sas¬
tissimñ ⁊ secretissimũ tͥmtati
it ab ommi corde credi. ab om
ore ꝯficeri. estimacõni homin
exposint. ⁊ non pocius sua is¬
racõne ordinauit. Ecce dicam
quia hii qui hoc nomen ꝑsons
mo addinina tͣnstulerunt e
dicamus. qm̃ ħ ipm̃ ex necess¬
tate fecerunt ait hr̃ent. qui
responderent. q̃ rentib quid
tres illi in tͥmtate essent. cil
tres deos esse respondere nous¬
sent. Set quod ab eis ex nes¬
sitate factum fuit : nouit
luit. Si uero hoc fideliter cre¬
mus. cũ omni diligentia qui¬
mꝰ. nõ iam sub qua acceptõn
mo humanis sit in positum.
ex qua necessitate sit postea
diuma tͣnsumptũ. set in quꝰ

Expanded text:
tionis nostrae per ora prophetarum praedixit, per ora evangelistarum descripsit, per ora doctorum exposuit. Qui istud attendit, nullo modo credere poterit quod summum fidei nostrae articulum, quod sacratissimum et secretissimum Trinitatis luit ab omni corde credi, ab omni ore confiteri, aestimationi hominum exposuerit, et non potius sua inspiratione ordinaverit. Ecce dicamus quia hi qui hoc nomen personae primo ad divina transtulerunt, ecce dicamus quoniam hoc ipsum ex necessitate fecerunt, ut haberent quid responderent quaerentibus quid tres illi in Trinitate essent, cum tres Deos esse respondere non possent. Sed quod ab eis ex necessitate factum fuit, novit Svoluit. Si vero hoc fideliter credimus, cum omni diligentia quaeramus, non jam sub qua acceptione primo humanis sit impositum, nec ex qua necessitate sit postea ad divina translatum, sed in qua
Abbreviated transcription (Latin):
cõuis iuid quod fieri non oportẽ nos ip̃os.
precipites dauius. Ira sepe ꝯmoti iutessi-¬
gimus quod faciendimi fit cuuitũ refre¬
nari non possit si muagna fuerit. Iu pri¬
mo itaq ꝑturbacõnis nr̃ennpetu sepe uͤi
saltem ad rac̃õuem respicuunis. post mod̾
autem rac̃oueui quideui uidenus s seqͥ
nõ polsimuꝰ. taudemuero intuemur ꝙ
sequim᷑. Necte gͦ prius suor suror ⁊ post¬
ea ira pouit᷑. notandiu sane quod sapi¬
eutes babulouis dũr qui hoc loco ꝑire
precipiunt᷑ puto alios eẽ saꝑientes babi¬
lonioꝵ ꝗ alios eẽ sapientes iudeoꝵ Itti sane
occuꝑantur curat terrena cura diuia.
Isti. Illi sane sectant᷑ saprenciam mnnidi
que stulticia est ap̃ dm̃. Isti secutantur eciã
pro funda dei utpote sp̃itales ⁊ spiritg¬
lib sp̃ualia comꝑantes. Quid igitur per
sapitentes babini babilomorum. isi
scuencia sᷤ sccdares. ⁊ quid ꝑ sapientes iu¬
Dor iutellignuꝰ nsidoctriuas spualess

Expanded text:
non oportet, nos ipsos praecipites damus. Ira saepe commoti intelligimus quid faciendum sit, cum tamen refrenari non possit, si magna fuerit. In primo itaque perturbationis nostrae impetu saepe, nec saltem ad rationem respicimus, postmodum autem rationem quidem videmus, sed sequi non possumus, tandem vero intuemur et sequimur. Recte ergo prius furor, et postea ira ponitur. Notandum sane quod sapientes Babylonis dicuntur, qui hoc loco perire praecipiuntur. Puto alios esse sapientes Babyloniorum, et alios esse sapientes Judaeorum. Illi sane occupantur circa terrena, isti circa divina. Illi sane sectantur sapientiam mundi, quae stultitia est apud Deum, isti scrutantur etiam profunda Dei, utpote spiritales, et spiritualibus spiritualia comparantes. Quid igitur per sapientes Babyloniorum, nisi scientias saeculares? et quid per sapientes Judaeorum intell
Abbreviated transcription (Latin):
S ut ad huc de exteriorib ad intima
nr̃a similitudiuem thra tahamus sic
Isepe que nulla nr̃a iuestigacõne pe¬
uelit nõ angelos s homines diuintꝰ
aspiratos quoꝵ conuersacõ iam non
sit cum hominibꝰ. hoc est humana
sapientib eo quod iam ueraciter dicere
possunt rir̃a comu̾sacõ incelis est. nicħ
uerius dici pot̃. Multa em̃ ex diuina¬

Expanded text:
Sed ut adhuc de exterioribus ad intima Sed ut adhuc de exterioribus ad intima nostra similitudinem trahamus, sic saepe quae nulla nostra investigatione pevelit non angelos, sed homines divinitus aspiratos quorum conversatio jam non sit cum hominibus hoc est humana sapientibus eo quod jam veraciter dicere possunt: nostra conversatio in coelis est, nihil verius dici pot
Abbreviated transcription (Latin):
Quoꝵ non est cum hominib conuer¬
sacõ. Certe quod supͣ homiuem erat
¶ex ab homine exigere uondebebel
Quid autem grauis. quiꝰ ne molestiꝰ
quam hominem ab honñe homĩ
nmpostibilia ex igere. ⁊ que supͣ hu¬
manum modum sunt ab humana
possibilitate extorquere uelledd que
impostibilias ap̃ homines ap̃ dm̃
Iossibilia .s̃. Ex reptis inquid diis
quorum nõ est cum homĩb conuer¬
sacõ. Recte hoc satis ꝑ deoa scõs ĩntel¬
ligimus angelos ẜi emĩ pp̃himagimᷤ
exuetiam similitudinis ꝑticipatõ¬
nem homines dicti sunt dii qsi rec¬
tins angeli: Ego dixidii estis ⁊ fi¬
dem honni hora. immo omni peue mo¬
mento inter homines uersantur. ꝙ
tm̃ cum hom̃ib nõ conuersantur. quia ⁊
tunc quidem cum inter honñes ẜ ut
non humanitꝰ s celicꝰ ⁊ uere dsuinitus
degunt quis neget uel uesciat angelos
hom̃ib multa que spu supͣ hom̃es
st̃ reuelare potuisse. Et reuelare solere:

Expanded text:
quorum non est cum hominibus converquorum non est cum hominibus conversatio. Certe quod supra hominem erat, rex ab homine exigere non debebat. Quid autem gravius, quidve molestius quam hominem ab homine, homini impossibilia exigere, et quae supra humanum modum sunt ab humana possibilitate extorquere velle? Sed quae impossibilia sunt apud homines, apud Deum possibilia sunt. Exceptis, inquiunt, diis quorum non est cum hominibus conversatio. Recte hoc loco satis per deos sanctos intelligimus angelos. Si enim propter imaginis, seu etiam similitudinis participationem homines dicti sunt dii, quanto rectius angeli? Ego dixi: dii estis dem omni hora, imo omni pene momento inter homines versantur, et tamen cum hominibus non conversantur, quia et tunc quidem cum inter homines sunt, non humanitus, sed coelitus, et vere divinitus degunt. Quis neget vel nesciat angelos hominibus multa quae supra homines sunt revelare potuisse, et revelare solere?
Abbreviated transcription (Latin):
latat. sidelius dispensat distuctius
Begit. prudencius disponit. tanto prẽt¬
tior esficitur tanto ma ioe iudicatiu
Id hoc autem regnum magis prouehit
Fatq conducit pauꝑtas sp̃c qmͣ copia cen¬
autem constitutus sum rex ab eo bñ
quisquam magnus ⁊ potens uerbum
huiꝰ cemodi sciscitatur ab omĩ ariolo.
ciam defendunt quod nicħ de ꝓpͥa u̾
uirtute presumunt. Qnͣto mimis ea
que supͣ hominem sunt᷑. Certe illud
uerbum iex dimintꝰ acceꝑat. ⁊ om̃io
tale erat quod nisi ex dei reuelatõne
scn non poteras: Quod gͦ sciri non
poteras uisi adeo. quatemeritate pre¬
Mago nel chldeo. Quid gͥ. est hiuiscemͦ
uerbum ab susmoĩ quo quis sapiente
sciscitari uolle nec debere insi ea que
supͣ hominem. Sunt ex mlla hũa¬
na induscta uel arte debere presumere:
Hinc est quod ad dicitur cum dicit᷑.
Serino enĩ quentu rex queris grauis
est. uet reꝑietur quisquam quindicet
illum inconspectu regis. exceptis diis.

Expanded text:
latat, fidelius dispensat, districtius latat, fidelius dispensat, districtius regit, prudentius disponit, tanto potentior efficitur, tanto major judicatur. Ad hoc autem regnum magis provehit atque conducit paupertas spiritus quam copia senautem constitutus sum rex ab eo . Bene quisquam magnus et potens verbum huiuscemodi sciscitatur ab omni ariolo tiam defendunt, quod nihil de propria virtute praesumunt, quanto minus ea quae supra hominem sunt? Certe illud verbum rex divinitus acceperat, et omnino tale erat quod nisi ex Dei revelatione sciri non poterat. Quod ergo sciri non poterat nisi a Deo, qua temeritate praemago, vel Chaldaeo? Quid igitur est hujuscemodi verbum ab ejusmodi quovis sapiente sciscitari nolle, nec debere, nisi ea quae supra hominem sunt ex nulla humana industria, vel arte debere praesumere? Hinc est quod additur, cum dicitur: Sermo enim quem tu, rex, quaeris gravis est, nec reperietur quisquam qui indicet illum in conspectu regis, exceptis diis
Abbreviated transcription (Latin):
minem posse confirmant. Set It
totinu hoc scd̃m unum eũ deique
auimum ꝯsideremus. ncħ saue m̃
nob̾ debennus uel temere presumere
uel temere desperare. ꝯam sepe qud̃
imo modo non possinmis alio modo
facile explicamꝰ. Quam multa sepe que
nõ possums actituando. optinemus orãdo
ideamͦs tñ quid
isti ad huc ad dãt.
Subtiliter dis¬
cuscientes quid
incesse uel quid forte
ueraciter dicant. NIam ⁊
incaute. prolata ad nr̃am ꝙu¬
gutalem ualent ⁊ recte. prolata
Loimitacõnis studium in sormare
hũt. Sec necq regũ quisquam inqui¬
iuit magꝑus ⁊ poteus berbum husce¬
modi scisciatur. ab omñariolo. ⁊ mago
⁊ chaldeo Nex recte dr̃ qui ad reg̃¬
num sb̾limatur. S quid ait rex ilłe
tumi: Regnum celorum quid̃ intra
nos est Ad hoc sane regnum sb̾lima¬
ri possumus siꝑfecte id uolumus.
habet sane hoc regnum intra nos
ex istens incolas inubtos ⁊ habitato¬
res infinitos. Quanto autem quis¬
que eiuis mõi regnum amplius di¬

Expanded text:
e confirmant. Sed ut totum hoc secundum unum eumdemque animum consideremus, nihil sane in nobis debemus vel temere praesumere, vel temere desperare. Nam saepe quod uno modo non possumus, alio modo facile explicamus. Quam multa saepe quae non possumus actitando, obtinemus orandoideamus tamen quid isti adhuc addant, subtiliter discutientes quid vitiose, vel quid forte veraciter dicant. Nam et incaute prolata ad nostram cautelam valent, et recte prolata ad imitationis studium informare habent. Sed neque regum quisquam, inquiunt, magnus, et potens verbum hujusmodi sciscitatur ab omni ariolo, et mago, et Chaldaeo . Rex recte dicitur qui ad regnum sublimatur. Sed quid ait rex ille, ium? Regnum caelorum, inquit, intra vos est . Ad hoc sane regnum sublimari possumus, si perfecte id volumus. Habet sane hoc regnum intra nos existens incolas multos et habitatores infinitos. Quanto autem quisque ejusmodi regnum amplius di
Abbreviated transcription (Latin):
tencia sapientes inter¬
ficiebant᷑. Ecce quod suꝑnus nego
iam prelocuti fuims postquam
rex de sompnii sui recuꝑatõne des¬
ꝑauit infurore ꝗra ira ommnes
Sapieutes suos ꝑire decreuit uri
iam dixxiulꝰ hoc est sapientes suos

Expanded text:
tentia, sapientes interficiebantur . Ecce quod superius jam praelocuti sumus. Postquam rex de somnii sui recuperatione desperavit, in furore et ira omnes sapientes suos perire decrevit. Uti jam diximus, hoc est sa
Abbreviated transcription (Latin):
Ulternus nõ require. ꝗ cinꝰꝯcumiq doctu¬
ne studiis. millam penitus oꝑam dare.
Uelcuram inp̃ẽ dare. Quasi sompnium
uisum amittitur qñ ilła ꝑ qͣm ad subli¬
mia mens frequenter sub leuabatur. gr̃a cõ¬
templacõnus sb̾tͣhitur. Et tunc quideui
uelut de eius recuꝑacõne desꝑanus qñ
diu multuiuq laborantes. nncħq profi¬
cientes spiritalium illam spectacłor. nroꝵ
iocunditatem Ulterius nos recuꝑare pos¬
se diffidimus. S fit sepe ut dumi illam
quam amare consueueras. diuinar re¬
uelacõuum speccłaconem amittit anim᷑
diutina fatigacõne iani fractus nouso¬
lum enis iucuiꝰ reꝑac̃one de fecit᷑ s quoꝵ¬
cumq studioꝵ curam depona. ⁊ oũis
Sapientes suos qudam modo ꝑdere dis¬
ponas. In furore niquit. ⁊ ira magna.
furor est ꝑtͣbacõ m̃tis tocius exꝑs õms

Expanded text:
ulterius non requirere, et cujuscunque doctrinae studiis nullam penitus operam dare, vel curam impendere. Quasi somnium visum amittitur, quando illa per quam ad sublimia mens frequenter sublevabatur gratia contemplationis subtrahitur, et tunc quidem velut de ejus recuperatione desperamus, quando diu multumque laborantes, nihilque proficientes spiritalium illam spectaculorum nostrorum jucunditatem ulterius nos recuperare posse diffidimus. Sed fit saepe ut, dum illam quam amare consueverat divinarum revelationum speculationem amittit animus, diutina fatigatione jam fractus, non solum ejus in cujus reparatione defecit, sed quorumcunque studiorum curam deponat, et omnes sapientes suos quodammodo perdere disponat. In furore, inquit, et ira magna. Furor est perturbatio mentis, totius expers
Abbreviated transcription (Latin):
oe ⁊ sapiencie cultores interficit dinu
pͥo humiarũ ardium despectum contẽt¬
placõnis meditacõnis lectõis ⁊ hora¬
tõus inscanciami penitus deserit. No¬
di sapientes ad ꝑdicõnem in ueniri
Ualeant quer̃e. nisi occasionẽ seu etiã
excusacõnis alicuł oportunitatem cap¬
tare. quotucius atq lib̃ius. ⁊ sum se¬
curiori concientia satrare sare ꝙ eriã
erudicõuis studia dissoluta meus possit
abide: Sepe eiĩ iusirmitatem coeporis
p̃terdimꝰ cum spũalia ex̾cicia ab itiñ¬
Sepe caritatem ħ ẽẽ fingimꝰ quod cou¬
tem platiuam uitam descereutes exteri¬
orib negosciis uos ip̃os funditus ex¬
poninꝰ. Iu huut modum ocorio ꝗ
quasi loci oportumtas querit᷑ qͥl dand
Cumncetis sapiententib iũdeorum ad
inter ficiendum iuuemiatur. si
huĩ damelis facta consulimus. Qui d

Expanded text:
et sapientiae cultores interficit, dum et sapientiae cultores interficit, dum post humanarum artium despectum, contemplationis, meditationis, lectionis et orationis instantiam penitus deserit. Nodi sapientes ad perditionem inveniri valeant quaerere, nisi occasionem seu etiam excusationis alicujus opportunitatem captare, quo tutius atque liberius et cum securiori conscientia sacrae etiam eruditionis studia dissoluta mens possit abjicere? saepe enim infirmitatem corporis praetendimus, cum spiritualia exercitia abjicicharitatem hoc esse fingimus, quod contemplativam vitam deserentes exterioribus negotiis nos ipsos funditus exponimus. In hunc modum occasio, et quasi loci opportunitas quaeritur, ubi Daniel cum caeteris sapientibus Judaeorum ad interficiendum inveniatur. Si anielis facta consulimus, quid
Abbreviated transcription (Latin):
tacõmiconsieucia nr̃a facilius ad quics¬
cit. et eo leuius eaꝵ ab iectõni consentit.
Quo eas quaniuis ad aliquid utiles hũa¬
ure saluti minime necessarias atcendit
Umo gͦ sapientes babilonis truadantur
uñ. est quod de eis dr̃. Et eg̾essac senten¬
cia sapientes ucerficiẽbantur scenten¬
cias egreditur qñ id quod quisq ũise
delibauerat. atq statuerat sandem ali¬
qũ ex oꝑe manifestał. Quasi ad hus
intrinsecus est quod ad huc uersatur¬
⁊ a late inmente ⁊ uelud iam ext̃ius
Querebatur que damͦl ⁊ sołmn eius uc
ꝑirent. Ecoe quomiodo malum grassa¬
tur. Audiuimꝰ suꝑiꝰ quomodo sapienteᷤᷤ
babilenis interficiebantur. eccce iam
sapientes iudeoꝵ quermitur ut inter¬
ficiantur. Ecce quib gͣdib sndio sa
resu resoluitur. ⁊ asũut paulatim ad¬
deteriora relabitur. pͥus scecsarium pͦtra
spũalu doctrinaꝵ curam deponit.
⁊ setotam ad soba exterior negotia ex¬
ponit ⁊ inse quasi om̃es saiẽntes scieu

Expanded text:
tationi conscientia nostra facilius acquiescit, et eo levius earum abjectioni consentit, quo eas quamvis ad aliquid utiles humanae saluti minime necessarias attendit. Primo ergo sapientes Babylonis trucidantur, unde est quod de eis dicitur: Et egressa sententia sapientes interficiebantur. Sententia egreditur, quando id quod quisque mente deliberaverat atque statuerat, tandem aliquando ex opere manifestat. Quasi adhuc intrinsecus est, quod adhuc versatur, et latet in mente, et velut jam exercitus Quaerebanturque Daniel et socii ejus, ut perirent. Ecce quomodo malum grassatur. Audivimus superius quomodo sapientes Babylonis interficiebantur, ecce jam sapientes Judaeorum quaeruntur, ut interficiantur. Ecce quibus gradibus studiosa e resolvitur, et ar, prius saecularium, postea spiritalium doctrinam curam deponit, et se totam ad sola exteriora negotia exponit, et in se quasi omnes scientiae
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Aex sompnim serus suis dicat quet
interprctaconem. tͦindicabimꝰ. ¶rnd̾
est it̾m respondere. ¶Iisi impossibi¬
litatem suam iterato conapuis ⁊
Sir defectu plenius ꝑ fectiusq docere
Qqmdifficise hinuana ñ prdencia asira
presimiscone ꝑ repentͥtur Ecce p̃ plu¬

Expanded text:
: Rex somnium servis suis dicat, et interpretationem ejus indicabimus. Quid est iterum respondere, nisi impossibilitatem suam iterato conanimis sui defectu plenius perfectiusque docere? O quam difficile humana impudentia, a sua praesumptione reprimitur. Ecce post plu
Abbreviated transcription (Latin):
presinmus. Que tñ oumino nou pos¬
suiius. Et quam mlta que ominõ nõ
possuus neunem posie posse puta¬
mus quid queso est quod auiuꝰ hu¬
manius se d̾mbonum quõ m̃se ꝓbat
alios ommĩo non predicat. Et cun
Scdãymalum quod inse ip̃o inueĩt
alios adclicit. Ecce sapientes isti qud̃
desompii iñterp̾tatõne presnmebat
Snon tĩet eque om̃ib. Incõmine aitri¬

Expanded text:
praesumimus quae tamen omnino non pospraesumimus quae tamen omnino non possumus, et quam multa quae omnino non possumus neminem posse putamus? Quid, quaeso, est quod animus humanus secundum bonum quod in se probat alios omnino non praedicat, et tamen secundum malum quod in seipso invenit, alios adjicit? Ecce sapientes isti quod de somnii interpretatione praesumebant, non tamen et aeque omnibus in commune attri
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe de iucepti nr̃i consuacõne dubi¬
tade ad scecundum autem ampłis foe¬
nudare ad tercirm ueroconatum cumi
nułłum consequnuͣ effectum solemiꝰ
peninis desperare: Et nota quod dubita¬
cõ ⁊ fordoi hũt responsioneu am¬
biguam desꝑacõ autem habet respon¬
foneni mauifestam. Sic utiq isti pa¬
mo ⁊ sab ignoranciam suam magis
muinmt. quam loquitur. Adterti¬
am anctem uicem iam palam prosi¬
tentur. Audinis tamen quam fal¬
so uera loquantu. Non est inqiniñt
homo suꝑ terran qui sermonem tuũ
posfĩt implere. Nondicint simplicit᷑
nos nõ possimius quod utiq uenim
erat.S noũ homo est̃ suꝑterram qui
possit qud̃ absque dubio falsum erat
am ꝯdauieli homo erat ⁊ suꝑter¬
rai erras qui hoc pocint. sĩc postea
rei exitus probauit potint tũ non ex¬
ꝑ propͥa industria s ex gracia diui¬
na. Quis eĩ dicat non posle quod
susficeate. ¶iñ uulta sepe nos posset

Expanded text:
saepe de incoepti nostri consummatione dubisaepe de incoepti nostri consummatione dubitare. Ad secundum autem amplius formidare. Ad tertium vero conatum, cum nullum consequimur effectum, solemus penitus desperare. Et nota quod dubitatio et formido habent responsionem ambiguam, desperatio autem habet responsionem manifestam. Sic utique illi primo et secundo ignorantiam suam magis minuunt quam loquuntur. Ad tertiam autem, lucem jam palam profitentur. Audiamus tamen quam falso vera loquantur: Non est, inquiunt, homo super terram, qui sermonem tuum possit implere. Non dicunt simpliciter, nos non possumus, quod utique verum erat, sed non est homo super terram qui possit, quod absque dubio falsum erat. Nam et Daniel homo erat, et super terram erat, qui hoc potuit, sicut postea rei exitus probavit. Potuit tamen non ex propria industria, sed ex gratia divina. Quis eum dicat non posse quod sufficiat? Quam multa saepe nos posse
Abbreviated transcription (Latin):
quod interpͥtacõnem quoque falsoẽ
compossueritis. Ignoranciam suam dis¬
sumilabant. ⁊ aꝑte fatemri fati nolebãt
.Et in hos tempus redimebant. ⁊ tñ
te sompim interpͥtacõne falsa ꝓnnt¬
tebaut.Set ecce disiuilatõis malum.
Ineis rex exꝑiendo probauit. Simula¬
tõnis uero malum ex racõne cognouit.
Sum uiuuni ex alio colegit. Si eñines
Uero illud poterant quod nin̾is erat: quo
tis quod alia iunobis exꝑimento pro¬
bamus. ⁊ alia utique ex rõne collignũ¬
¶ responderunt ergo caldei coraui rege
et dixerunt. ꝯIon est homo suꝑ terrã
qui sermonem tuum rex possit imple¬
re. Ecce iam tercõ respondent. et tñ aliqñ
defectum suum docẽt manifeste. Et ut
tix tres istas responfõnis incissitudineᷤ
gradib distĩquaamꝰ inde ne forte prima
illa responsio sit dubitacõuis scd̾a timo
timoris. Tertia desperaconis. Et ad pri¬
mum quidem conatumi qñ aliquid
incipimus. Nec tũ ꝑficimus incipiu

Expanded text:
quod interpretationem quoque fallacem quod interpretationem quoque fallacem composueritis. Ignorantiam suam dissimulabant, et aperte fateri volebant, et in hoc tempus redimebant, et tamen de somnii interpretatione falsa promittebant. Sed dissimulationis malum in eis rex experiendo probavit, simulationis vero malum ex ratione cognovit, dum unum vitium ex alio collegit. Si enim nec illud poterant, quod minus erat, quomtis, quod alia in nobis experimento probamus, et alia utique ex ratione colligimus. Responderunt ergo Chaldaei coram rege, et dixerunt: Non est homo super terram, qui sermonem tuum, rex, possit implere. Ecce jam tertio respondent, et tandem aliquando defectum suum manifeste docent. Et ut tres responsionis vicissitudines gradibus distinguamus, vide ne forte prima illa responsio sit dubitationis, secunda timoris, tertia desperationis. Et ad primum quidem conatum quando aliquid incipimus, nec tamen perficimus, incipimus
Abbreviated transcription (Latin):
tes michi uua est deuobis scentenciã ꝙ
interpͥtac̃onem quoq fallacem. ⁊ decep¬
ueritis ut loquamini mͥ donec dempꝰ
ꝑtͣuseat. Sompulm iaq dicite iichi
ut sciam quod int̾pretacõnem quoque
eius uerami loquanũ. Ccre ex sua in¬
stautia rex nõ nicħ profecit: quitande̾s
aliquando eoꝵ duplicitatem deprehendĩ
Et te quidem nõ putes parum profe¬
cissce cum cordis tui duplicitatem pocue¬
ris ad liquidum de prehendere. Qixã
mlt̃a sepe simulamꝰ. qmͣ mlt᷑a dissimu¬
lauius infirina nr̃a libenter dissumi¬
laiis. ⁊ illa que ommĩo non ł possumꝰ
posse uel a hr̃e nos bona simulamus
⁊ mirum ualde quod libñtex añnus
se ipm̃n decipit et suum sibi utͥam nõ
imitus abscondit ecce utͣque uicium
Simulacõnis ꝗ dissimulacõnis I ex
insuis sb̃iectis de prehendit. Et dissi¬
mulacõns quidem ineo quod dĩc.
Serte noui quĩa tempus redimitis.
Simulacõns meo quod post pauca
ad nungit una est de nob̾ scentencia

Expanded text:
s mihi, una est de vobis sententia, quod interpretationem quoque fallacem et decepritis, ut loquamini mihi donec tempus pertranseat. Somnium itaque dicite mihi ut sciam, quod interpretationem quoque ejus veram loquamini. Ecce ex sua instantia rex non nihil profecit, qui tandem aliquando eorum duplicitatem deprehendit, et te quidem non putes parum profecisse, cum cordis tui duplicitatem poteris ad liquidum deprehendere. Quam multa saepe simulamus, quam multa dissimulamus. Infirma nostra libenter dissimulamus, et illa quae omnino non possumus, posse vel habere nos bona simulamus: et mirum valde quod libenter animus seipsum decipit, et suum sibi vitium non invitus abscondit. Ecce utrumque vitium simulationis et dissimulationis rex in suis subjectis deprehendit, et dissimulationis quidem in eo quod dicit: Certe novi quia tempus redimitis. Simulationis in eo quod post pauca adjungit, una est de vobis sententia,
Abbreviated transcription (Latin):
inuestigacõnẽnẽ excedunt. Si uero s¬
Sentencia illa suꝑior ad hũc seusum.
aco. Ac comodatur nͥl mea nͥ rectum
sonare uidetur uͥdr̃ non est homo fr̃
terram qui sermomim tuum rex
possit implere. Quasi dicatur nemo
quicelesti conuersacõne celos ascendũt

Expanded text:
igationem excedunt. Si vero sententia illa superior ad hunc sensum accommodatur, nihil in ea nisi rectum sonare videtur ubi dicitur. Non est homo super terram qui sermonem tuum, rex, possit implere, quasi dicatur: Nemo qui coelesti conversatione coelos ascendunt
Abbreviated transcription (Latin):
malib. Sb̃ lege scͥpta młta fu¬
erũt p̾cepta. ⁊ multa satͣmertta.
p̾cepta enĩ legis scͥpte alia fu¬
enĩt mobilia alia in mobilia.
Mobilia sunt q̃ ex dispansatõs
ad demipꝰ sũt ordinatel. In mo¬
bilia sunt q̃ a nͣ ueniũt. ⁊ uel
ita mala sunt ut nullo tẽpore
na: ut nullo tp̃re possint siue
culpa dimitti.

Expanded text:
. Sub lege scripta multa fuerunt praecepta, et multa sacramenta. Praecepta enim legis scriptae, alia fuerunt mobilia, alia immobilia. Mobilia sunt quae ex dispensatione ad tempus sunt ordinata. Immobilia sunt quae a natura veniunt, et vel ita mala sunt, ut nullo tempore na, ut nullo tempore possint sine culpa dimitti.
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ius a quo ꝓfertur solet
e in dicatim̃. Recte ergo
um dicitur. ꝑ queni pat̾s
i fons sapiencie est noticia
nfestatur. Sed ad ista for¬
sis resondes. ⁊ dicis. quia:
mem patris manifestatur
e nos docet de omnib. ipse
erit. ⁊ in onem u̾tatem ĩ¬
aducit. Si miͣx hanc racõnẽ¬
ubum dicatur eciam ip̃s
ictias  Addamus itaq quia
nii nascitur de corde solo.⁊
propalatur ꝓferentis in¬
intura nbum nomimatur.
ꝓ mamfestatur. Inxta hõc ita
mĩcaipatõ nerbi pro simili¬
re filio soli. Sed ad huc for¬
ssis it̾m dicis quia alind inde¬
r essersibum cordis. ⁊ alind
detim esse u̾bum oris. Illud
corde oritur. istud u̾o ore pro¬
tur. Ilsud in t̾nis lacet per
nd cordis cognitõ patefien
et. ⁊ nentrũ eorum utraq
tarum ꝓp̾etatum habet. s
a unius: alt̾a indetur alte

Expanded text:
ofertur solet esse indicativum. Recte ergo Verbum dicitur per quem Patris, qui fons sapientiae est, notitia manifestatur. Sed ad ista fortassis respondens dicis, quia nomen Patris manifestatur quae nos docet de omnibus, ipse gerit, et in omnem veritatem introducit. Si juxta hanc rationeverbum dicatur etiam Spiritus sanctus? Addamus itaque quia verbum nascitur de corde solo, et ipso propalatur proferentis ingenitura Verbum nominatur per , manifestatur. Juxta hoc itaque nuncupatio Verbi prosimilire Filio soli. Sed adhuc fortassis iterum dicis, quia aliud videtur esse verbum cordis, et aliud videtur esse verbum oris; illud de corde oritur, istud vero ore profertur. Illud interius latet, per istud cordis cognitio patefieri solet. Et neutrum eorum utramque dictarum proprietatum habet, sed una unius, altera videtur alte
Abbreviated transcription (Latin):
de ip̃o. Non enm loqułtur a
semet ip̃o. sed quitimiq au¬
diet loquet᷑. Non igit᷑ pater
potest dici u̾bum. qui non est
ab aliquo. set nec spiritꝰ sc̃s
qui nõ est ab ino solo. sed so¬
lus filius qui est a solo umio. a
quo emanat omnis m̾tatrõ
mainfestacõ. De hoc u̾bo ha¬
bes in psalmo. Eructait cor
meum ũbum bonum. In hoc
u̾bo loquitur pater sp̃ii sc̃o.
In hoc loquit᷑ ipirititi treato.
angłico. humano. Tocucio aut̃
scom̃ suꝑius dicta. alia uttͥu¬
ad qmͣ exd̾nseta est illa qm ca¬
pit ipiuis creatus. Et sicut
in t̾ior locucõ in nobis fit sine
humam flatus cooꝑatõne. Ex¬
t̾ior antem omnino nõ fit i¬
si ip̃o cooꝑante. Sit sane in illa
suꝑeminenti natura in t̾na il¬
la lanc̃õ agit᷑ anctore patro so¬
lo. Nam solus pater ditit. solꝰ
qt̃ sanctus andit. ext̾ior autẽ
locuco ꝑagitur anctore etiam
flatine diumo hoc est spñ sc̃õ.
Hinc est etiam quod idem ip̃i
mĩt flamen ninc spiramen. tĩc

Expanded text:
e ipso: Non enim loquetur a semetipso, sed quaecunque audiet, loquetur . Non igitur Pater potest dici Verbum, qui non est ab aliquo, sed nec Spiritus sanctus, qui non est ab uno solo; sed solus Filius, qui est ab uno solo a quo emanat omnis veritatis manifestatio. De hoc verbo habes in psalmo: Eructavit cor meum verbum bonum . In hoc verbo loquitur Pater Spiritui sancto. In hoc loquitur spiritui creato angelico et humano. Locutio autem secundum superius dicta alia intrisanctus, extrinseca est illa quam capit spiritus creatus. Et, sicut interior locutio in nobis fit sine humani flatus cooperatione, exterior autem omnino non fit nisi ipso cooperante, sic sane in illa supereminenti natura interna illa locutio agitur auctore Patre solo. Nam solus Pater dicit, solus Spiritus sanctus audit. Exterior autem locutio peragitur auctore etiam flamine divino, hoc est Spiritu sancto. Hinc est etiam quod idem spiritus nunc flamen, nunc spiramen, nunc
Abbreviated transcription (Latin):
nsi uerbi uehiculum. nł
magis placet. uerbi in du¬
aum. Nñ quid est altus
aliquis homo eñ dictus. ⁊ aliꝰ
aliquis cum fuerit exutis : a¬
Nmi quid queso u̾bum quod
ore profers ꝓ ferre potuisses.
nisi ipsum pͥus ꝑ cogitacõm
in corde habuisses: Et cũ u̾bñ
platum ab anditore fuerit ĩ¬
tellectum. nõ ne idem u̾bum
in cipit esse in corde suo quod
pͥus erat in corde tno: Si u̾o
haberet. ut ei ext̾ior iocncõ fi¬
eret. Ex hus ut credo patent̾
ni telligis. quod idem uerbum
est oris. quod cordis. Sed in cor¬
de est sine noce. In ore u̾o cũ
noce. Absq dubio mna ⁊ eadem
andicõne addiscitur. uerbum
lo corde ꝓcedit. ⁊ ꝑ ipsum cordis
sagatitas in notestit. recte as
simili dei filius ilbum patris
dicitur. Perqu̾e pat̾na claritas
maifestat᷑. In patre omnis
ñitatis ꝯcepcio. in eius u̾bo õ¬
nis ũtitatis ꝓlacõ. In spñ sãcto
omnis u̾itaͣtis audic̃o. Iuxrta

Expanded text:
nisi verbi vehiculum, vel, si magis placet, verbi indumentum? Nunquid est alius aliquis homo indutus, et alius aliquis cum fuerit exutus? Nunquid, quaeso, verbum quod ore profers proferre potuisses nisi ipsum prius per cogitationem in corde habuisses? Et cum verbum prolatum ab auditore fuerit intellectum, nonne idem verbum incipit esse in corde suo quod prius erat in corde tuo? Si vero haberet ut ei exterior locutio fieret. Ex his, ut credo, patenter intelligis, quod idem verbum est oris quod cordis, sed in corde est sine voce, in ore vero cum voce. Absque dubio una et eadem auditione addiscitur. Verbum lo corde procedit, et per ipsum cordis sagacitas innotescit, recte a simili Dei Filius Verbum Patris dicitur per quem paterna claritas manifestatur. In Patre omnis veritatis conceptio, in ejus Verbo omnis veritatis prolatio, in Spiritu sancto omnis veritatis auditio, ju
Abbreviated transcription (Latin):
Sanctus soli uni quasi ꝓpͥum at¬
substancie omnbus cõmune
indeatur. Notandum quod
mina. q̃ milla racõne possũt
ꝯuenire. risi nm soli ꝑsone.
Huic est quod solus irus dic¬
tus est pater. solus unus dit¬
tus est fams. sicut suꝑuis sa
tis osfendimus.Huic est qd̾
solus dei filuis imago patris
dicitur. Hunc item quod solꝰ
ipse ilbum dei nominatur. Ei¬
des catholica fatetur. ⁊ incõ
multiplex atcestatur. quod qͣ¬
lis pater. talis filuus. talis pi¬
ntus sanctus. Absq dubio u¬
t̾q pat̾ ꝯsimilis. ut̾q patri ꝑ
omina coequalis. Si sapienti¬
am si potenciam penses. si bont¬
tatem si beatitudinem cogites.
nicħ magins in mio. nichil
mims nñ alto. remota ambi¬
gitate reꝑies. Si gͥ dei filiͤ
recte dictus est imago patris.
ꝓ rõne exp̃sse in eo similitudi¬
iis. Cur non etiam ipiritus
sanctus imago patͥs recte di¬
cat᷑. tum utͥq similis et coequa¬
ns in nematur: Sed huiꝰ ques¬
tionis nodum ut credo cicuis

Expanded text:
sanctus soli uni quasi proprium atsubstantiae omnibus commune videatur. Notandum quod mina quae nulla ratione possunt convenire nisi uni soli personae. Hinc est quod solus unus dictus est Pater, solus unus dictus est Filius, sicut superius jam satis ostendimus. Hinc est quod solus Dei Filius imago Patris dicitur, hinc item quod solus ipse Verbum denominatur. Fides catholica fatetur et ratio multiplex attestatur quod qualis Pater talis Filius, talis Spiritus sanctus. Absque dubio uterque Patri consimilis, uterque Patri per omnia coaequalis. Si sapientiam, si potentiam penses, si bonitatem, si beatitudinem cogites, nihil majus in uno, nihil minus in altero omni remota ambiguitate reperies. Si igitur Dei Filius recte dictus est imago Patris, pro ratione expressae in eo similitudinis, cur non etiam Spiritus sanctus imago Patris recte dicatur cum utrique similis et coaequalis inveniatur? Sed hujus quaestionis nodum, ut credo, citius
Abbreviated transcription (Latin):
In hoc gͥ solus filius exp̾ssam
in se patris sumlitudins hab.
⁊ ymaginem denet. quod sit̃
dimintatis plenitudo manat
de uno. sic ⁊ eadem ꝑ lentudi¬
nis largicõ manat ⁊ de alio.
net mimis aliquid. nec alio mͦ
accipit ipiritus sanctus abu¬
no quam ab alio.Ufulla aictẽ
ip̃o non expͥmit. Ecce hari
nago patris dicatar solut
fic dicam grossius ioquaum
Imago uirta ꝯ suetudinen
manam magis solet dicip̾
militudinem extͥusetam . q
pp̃ similitudinem intͥnsecat
Ecce homuns h ymagnem
tͥ asecam. Nam si int̾iora s¬
tue cogites. non tam sumli¬
dinem qmͣ dissmilitudinem
uenies. Ut gͥ de illa ꝑsonti
tͥuitate aliquid ioquamur
ta humanũ modrm. quasim
setus cuiq est. quod est apt
est habitudo qmͣ habe̾t ad als
Eandem antem habitudines
qm ht̃ pater ad spm̃ stancdia
eandem in qmͣ constat habes
nem in plenitudins sue lan¬
filius patͥs unago nommna
Nam ipiritus sanctus nes
udere non possimmꝰ. sumłi¬
inim atcrectatõne palpan¬

Expanded text:
 solus Filius expressam in se Patris similitudinem habet et imaginem tenet, quod sicut divinitatis plenitudo manat de uno, sic et eadem plenitudinis largitio manat de alio. Nec minus aliquid nec alio modo accipit Spiritus sanctus ab uno quam ab alio. Nulla autem pseipso non exprimit. Ecce habes cur imago Patris dicatur solus si dicam, grossius loquamur. Imago juxta consuetudinem humanam magis solet dici, propter similitudinem extrinsecam quam propter similitudinem intrinsecam. Ecce hominis imaginem tudinem extrinsecam. Nam si interiora statuae cogites, non tam similitudinem quam dissimilitudinem invenies. Ut igitur de illa personarum Trinitate aliquid loquamur juxta humanum modum, quasi intrinsecus cuique est quod est apud est habitudo quam habet ad alium. Eamdem autem habitudinem quam habet Pater ad Spiritum sanctum, eamdem, inquam, constat haberenem in plenitudinis suae larFilius Patris imago nominatur. Nam Spiritus sanctus nec videre non possumus, similitudinum attrectatione palpam
Abbreviated transcription (Latin):
ne sẽ ipͣ ꝯstituit ut baptizatũ p̃s¬
tasionẽ quid̾ mortis ue forte ꝑ
ab sentiam ep̃i ⁊ difficultatẽ eñ
ꝯseq̃ndi sñ manꝰ ĩ põne baptiza¬
tũ ab hat ita migͣie ꝯtingͥet.¬

Expanded text:
ester papa constituit ut baptizatum prescasionem quidem mortis, ne forte per absentiam episcopi, et difficultatem eum consequendi, sine manus impositione baptizatum ab hac vita migrare contingeret.
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. In reb suꝑuacius uoliscu¬
tari multipłtt᷑ ⁊ inplurib
oꝑib eiul ne fueris cimosus
uistes audire de atborib que
ic nolumt quom sepe sen¬
clain succifionis incurrun
Multos eĩ inquit supplam

Expanded text:
r, in rebus supervacuis noli scrutari multipliciter, et in pluribus operibus ejus ne fueris curiosus. Vultis audire de arboribus quamperare nolunt, quomodo saepe sententiam succisionis incurrunt: Multos enim, inquit, supplantavit
Abbreviated transcription (Latin):
pͥret᷑ racone uania ⁊ friuola. cou¬
borem ut dictũ est accipimꝰ ro¬
bur foritudĩs ⁊ recte ꝑ ramos
arboris oꝑa intelligii ⁊ excer¬
citia iͥtutis ex hiuismõi rarus
meritoꝵ bonoꝵ fructus tempo¬
re suo colligiuꝰ scd̾m quod ꝓphã¬

Expanded text:
praeter rationem vana et frivola; conborem, ut dictum est, accipimus robur fortitudinis, et recte per ramos arboris opera intelligimus et exercitia virtutis. Et ex hujusmodi ramis meritorum bonorum fructus tempore suo colligimus, secundum quod p
Abbreviated transcription (Latin):
lest ꝙ nr̃i temporis arborisur
⁊leones uel alias hꝰmoĩ qͣs¬
et bestiales mentes ꝯportant
olatilia pẽnata ceͣ cõdicõnis iuya
catorisq. mstituta p̾munt imi̾.
enuni. Impium suꝑ ex altatũ
eleuatum suꝑ scedros ħbani.
uid queso ẽ ꝙ facitis qui eiusmõi
ruta ⁊ bestialia corda in sublime
Attolitis ⁊ uetud inarre s̾pendi¬
as: Si uere eos diligitis cur eis
nõ ꝑcitis: quid queso eis aliud
qmͣ rimiam paratis dũ eos ad
alta suspẽditis ⁊ quasi in ranã
portatis ꝙ aliud quisq suo sub¬
limatori uel poscius sub uersori
dicturꝰ est insine in ip̃o cõfsmb¬

Expanded text:
stri temporis arbores, ursos, et leones, vel alias hujusmodi quaslibet bestiales mentes portant in volatilia pennata contra conditionis jura, Creatorisque instigemui impium superexaltatum et elevatum super cedros Libani. Quid, quaeso, est quod facitis, qui ejusmodi bruta et bestialia corda in sublime attollitis, et velut in aere suspenditis? Si vere eos diligitis, cur eis non parcitis? Quid, quaeso, eis aliud quam ruinam paratis, dum eos ad alta suspenditis et quasi in ramis portatis? Quid aliud quisque suo sublimatori, vel potius subversori dicturus est in fine in ipso conf
Abbreviated transcription (Latin):
ipm̃ sedebatore cognoint cũ dĩ
Gresis ac barbaris. sapiẽtib ⁊ in¬
sipiẽtib debitor suisꝰ Nore el¬
pressoet. ⁊ ꝑ grãm discrescĩõnis qͣ
pollet. qͣcumq temptacõnem cir¬
cumuentos quacumq tribula¬
cõneopp̾ssos. salulei consiho in¬
stiuere. ⁊ blanda ad mouicõnt
erigere susfientes uesit. Nõne
simisr ⁊ ille qnͣtum ad semet ip̃m
actiuet ominũ escam ĩ se ip̃om̃¬
re.⁊ ad quelil boã oꝑa auim̃ suũ
niflamare ꝓpͥis mẽditaconibꝰ
⁊ spiratalib theoriis nornt que¬
copiosis. S fructus d̾ inquit
niuiꝰ. fructu miinum argu
ud curiose inuestigare ĩutilia
ꝯiritis ⁊ ip̃a suit possibilia. Ilud
Istud ꝑtinet ad suuctuum suꝑ¬
flintatem. Pre sũptõ incom¬
phrensibilia ꝓhibetur cum dr̃

Expanded text:
cognovit, cum dixit: Graecis ac barbaris, sapientibus et insipientibus debitor sum . Nonne espraesidet, et per gratiam discretionis qua pollet, quacunque tentatione circumventos, quacunque tribulatione oppressos, salubri consilio instruere, et blanda admonitione erigere sufficienter valet? Nonne similiter et ille quantum ad semetipsum attinet, omnium escam in seipso ire, et ad quaelibet bona opera animum suum inflammare propriis meditationibus et spiritualibus theoriis novit, quocopiosus, sed fructus ejus, inquit, nimius, fructum nimium arguiud curiose investigare inutilia, quamvis et ipsa sint possibilia. Illud istud pertinet ad fructuum superfluitatem. Praesumptio incomprehensi