comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
placens et ꝑfecta. Hoc ÷ enim quod p̾cipue d̾o placeat: hoc ÷ in quo
ac deuotionis nr̃e obsequia retribuant: predicante in psalmis et
contestante sp̃u sco. Quid retribuam inquit dño de om̃ib que m¬
retribuit: Calicem salutaris accipiam: et nomen dñi inuocabo:
reciosa in conspectu dñi mors ustorum eiꝰ. Quis non libenter et
ꝓmpte calicem salutis accipiat: Quis ñ appetat gaudibundus et lȩ¬
tus. in quo aliquid et ipse dño suo tribuat: Quis non preciosam in
conspectu dei fortiter et constanter mortem excipiat placiturus eiꝰ
oculis qͥ nos in congressione nominis sui desuꝑ spectans uolentes cõ¬
ꝓbat. ad iuuat dimicantes. uincentes coronat. retributione pietatis pa
ternȩ remunerans in uobis quicqͥd ipse prestitit. et honorans quod
ipse ꝑfecit: Ipsius enim ẽẽ quod uincimus et quod ad maximi cer¬
taminis paliam subacto aduersario ꝑuenimꝰ : declarat et docet

Expanded text:
placens et perfecta. Hoc est enim quod praecipue Deo placeat, hoc est in quo placens et perfecta. Hoc est enim quod praecipue Deo placeat, hoc est in quo ac deuotionis nostrae obsequia retribuant praedicante in psalmis et contestante spiritu sancto, quid retribuam, inquit, Domino de omnibus quae mihi tribuit? calicem salutis accipiam, et nomen Domini inuocabo. pretiosa in conspectu Domini mors iustorum eius. quis non libenter et prompte calicem salutis accipiat, quis non adpetat gaudibundus et laetus in quo aliquid et ipse Domino suo retribuat, quis non pretiosam in conspectu Dei mortem fortiter et constanter excipiat placiturus eius oculis qui nos in congressione nominis sui desuper spectans uolentes conprobat, adiuuat dimicantes, uincentes coronat, retributione bonitatis ac pietatis paternae remunerans in nobis quicquid ipse praestitit et honorans quod ipse perfecit? Ipsius enim esse quod uincimus et quod ad maximi certaminis palmam subacto aduersario peruenimus declarat et docet
Abbreviated transcription (Latin):
quam clari et eterni honoris mercede mutabitur: cum scdm bea¬
ti apłi uocem transformauerit dñs corpus humilitatis nr̃e. confor¬
matum corpori claritatis sus. Sed nec in illo frr̃s dilectissimi aliqua¬
potest aut religionis aut fidei iactura sentiri: qͦd illis nunc sacerdo¬
tib dei facultas non datur offerendi et cȩlebrandi sacrificia Aura
elebratis immo atq offertis sacrificium deo et preciosum pariter
et głosum: et plurimum uobis ad retributionem p̾miorum celesti¬
um ꝓfuturũ. cum scriptura diuina loquatur et dicat. Sacrificium do
sp̃c contribulatus. cor contritũ et humiliatum d̾s non despicit. Hoc
uos sacrificium d̾c offertis: hoc sacrificium sine intermissione die ae
nocte cȩlebratis. hostiȩ facti deo: et uosmet ipsos sca̾s atq immacła¬
tas uictimas exhibentes. sicut et apłs adhortatur et dicit. Oro ergo
ni in renouatione sensus. ad ꝓbandum quȩ sit uoluntas dei bona ⁊

Expanded text:
quam clari et aeterni honoris mercede mutabitur, cum secundum beaquam clari et aeterni honoris mercede mutabitur, cum secundum beati apostoli uocem transformauerit Dominus corpus humilitatis nostrae conformatum corpori claritatis suae. Sed nec in illo, fratres dilectissimi, aliquapotest aut religionis aut fidei iactura sentiri quod illic nunc sacerdotibus Dei facultas non datur offerendi et celebrandi sacrificia diuina. celebratis immo adque offertis sacrificium Deo et pretiosum pariter et gloriosum et plurimum uobis ad retributionem praemiorum caelestium profuturum, cum scriptura diuina loquatur et dicat: sacrificium Deo spiritus contribulatus, cor contritum et humiliatum Deus non despicit. hoc uos sacrificium Deo offertis, hoc sacrificium sine intermissione die ac nocte celebratis, hostiae facti Deo et uosmet ipsos sanctas adque inmaculatas uictimas exhibentes, sicut apostolus adhortatur et dicit: oro ergo ni in renouatione sensus ad probandum quae sit uoluntas Dei bona et
Abbreviated transcription (Latin):
re cursuri. Quantũ uult hic uel inuida crudelitas uel maligna
nexib uos suis et uinculis teneat: cito a terris et pęnis istis ad cȩlo¬
rum regna uenietis. Non fouetur in metallis lecto et culcitris corpꝰ:
sed refrigerio et solatio xp̃i fouetur. Humi iacent fessa laborib uis¬
cera: sed pęna non ÷ cũ xp̃o iacere. Squalent sine balneis menbra
situ et sorde deformia: sed sp̾italiter intus abluitur. qͦd foris carna¬
liter sordidat᷑. Panis illic exiguus : at non in pane solo uiuit homo.
sea in sermone dei. Uestis algentib deest: sed qͥ xp̃m induit. ⁊ ues¬
titus habundanter et cultus. ẽ. Semitonsi capitis capillus horrescit:
sed cũ sit caput uiri xp̃c. qualecumq caput illud deceat necesse :
qͦd ob dñi nomen insigne.ẽ. Omĩs ista deformitas detestabilis et te¬
tra gentilib: quali splendore pensabitur. Scłaris hec et breuis pęna

Expanded text:
re cursuri. quantum uult hic uel inuida crudelitas uel maligna  re cursuri. quantum uult hic uel inuida crudelitas uel maligna  nexibus uos suis et uinculis teneat, cito a terris et poenis istis ad caelorum regna uenietis. non fouetur in metallis lecto et culcitis corpus, sed refrigerio et solacio Christi fouetur. humi iacent fessa laboribus uiscera, sed poena non est cum Christo iacere. squalent sine balneis membra situ et sorde deformia, sed spiritaliter intus abluitur quod foris carnaliter sordidatur. panis illic exiguus, at non in pane solo uiuit homo sed in sermone Dei. uestis algentibus deest, sed qui Christum induit et uestitus abundanter et cultus est. semitonsi capitis capillus horrescit, sed cum sit caput uiri Christus, qualecumque illud caput deceat necesse est quod ob Domini nomen insigne est. omnis ista deformitas detestabilis et taetra gentilibus quali splendore pensabitur. saecularis haec et breuis poena
Abbreviated transcription (Latin):
gentea in nietallum idest auri et argenti domicilium dati estis. nisi
qͦd nunc metallorũ natura conuersa ÷ locaq quȩ aurum et argentũ da¬
re ante consueuerant. acciꝑe cȩꝑunt : Imposuerunt quoq compedes
pedib ur̃is: et menbra felicia ac dei templa infamib uinculis ligaue¬
runt. quasi cũ corpore ligetur et sp̃c: aut aurum ur̃n ferri contagio¬
ne maculetur. Dicatis deo hominib et fidem suam religiosa uirtute
testantib: ornamenta sunt ista non uincula. Nec xp̃ianorum fides ad
ufamiam copulant: sed clarificant ad coronam. O pedes felicit̾ uincꝰ¬
ti: qui non a fabro sed a xp̃o soluuntur. Opedes feliciter iuincti : qͥ
itinere salutari ad paradisum dirigunt᷑. O pedes in scło ad presens
ligati: ut suit semꝑ apud dũm liberi. O pedes cũ pedib et ira ad¬
uersarii interim cunctabundi: sed celeriter ad xp̃m glorioso itine¬

Expanded text:
gentea in metallum id est auri et argenti domicilium dati estis, nisi gentea in metallum id est auri et argenti domicilium dati estis, nisi quod nunc metallorum natura conuersa est locaque quae aurum et argentum dare ante consueuerant accipere coeperunt. inposuerunt quoque conpedes pedibus uestris et membra felicia ac Dei templa infamibus uinculis ligauerunt, quasi cum corpore ligetur et spiritus aut aurum uestrum ferri contagione maculetur. dicatis Deo hominibus et fidem suam religiosa uirtute testantibus ornamenta sunt ista, non uincula, nec christianorum pedes ad infamiam copulant sed clarificant ad coronam. o pedes feliciter uincti, qui non a fabro sed a Domino resoluuntur. o pedes feliciter uincti, qui itinere salutari ad paradisum diriguntur. o pedes in saeculo ad praesens ligati, ut sint semper apud Deum liberi. o pedes conpedibus et trauersariis interim cunctabundi sed celeriter ad Christum glorioso itine
Abbreviated transcription (Latin):
nist ratione. uigilantiam in adiuuandis laborantib: miscd̾iam in
fo uendis pauperib. in defendenda ueritate constantiam: in disci¬
pline seueritate censuram. Ac ne aliquid ad exemplum bonorũ
factorum de esset in uobis: exiam in confessione nunc uocis et passione
corporis fr̃m mentes ad diuina martyria ꝓuocatis. duces uos exhiben¬
do uirtutis: ut dum grex pastores suos sequit᷑. et qͦd fieri a prepositis cer¬
nit imitatur : parib obsequiorũ meritis a dño coronetur. Quod autem
fustib cȩsi prius grauiter et afflicti. ꝑ eiusmodi pęnas initiastis confessi¬
onis urȩ religiosa pͥmordia: execranda nobis ista res non est. Heq enĩ
ad fustes xp̃ianum corpus ex pauit: cuiꝰ est spes omĩs in ligno. Sacram̃¬
tum salutis suȩ xp̃i seruus agnouit: redemptus ligno ad uitam ȩter¬
nam. ligno ꝑuectus ÷ ad coronam. Quid uͦ mirum si uasa aurea et ar¬

Expanded text:
nistratione, uigilantiam in adiuuandis laborantibus, misericordiam in nistratione, uigilantiam in adiuuandis laborantibus, misericordiam in fouendis pauperibus, in defendenda ueritate constantiam, in disciplinae seueritate censuram. ac ne aliquid ad exemplum bonorum factorum deesset in uobis, etiam in confessione nunc uocis et passione corporis fratrum mentes ad diuina martyria prouocatis duces uos exhibendo uirtutibus: ut dum grex pastores suos sequitur et quod fieri a praepositis cernit imitatur, paribus obsequiorum meritis a Domino coronetur. Quod autem fustibus caesi prius grauiter et adflicti per eiusmodi poenas initiastis confessionis uestrae religiosa primordia, execranda nobis ista res non est. neque enim ad fustes christianum corpus expauit, cuius est spes omnis in ligno. sacramentum salutis suae Christi seruus agnouit, redemptus ligno ad uitam aeternam ligno prouectus est ad coronam. quid uero mirum si uasa aurea et ar
Abbreviated transcription (Latin):
uos diuina dignatio honorauit. ut ex uobis pars iam martyrii sui
consum matione p̾cesserit meritorũ suorũ coronam de dño recep¬
tura. pars adhuc in carceris claustris siue in metallis et uinculis
demoret᷑. exhibens ꝑ ipsas suppliciorũ moras corroborandis fr̾ibul
et armandis maiora documenta. ad meritorũ titulos ampliores tor¬
mentorũ tarditate ꝓficiens. habitura tot mercedes in cȩlestib p̾miis.
qͦt uunc dies numerat ĩ pęnis: Quȩ quidem uobis fortissimi ac be¬
atissimi fr̃s pro merito religionis ac fidei ur̃ȩ accidisse non miror:
ut uos sic dñs ad głarum sublime fastigium clarificationis suȩ hono¬
re ꝓuexerit. qͥ semꝑ in eccłia eiꝰ custodito fidei tenore uiguistis: con¬
seruantes firmiter dm̃ica mandata. in simplicitate in nocentiam: in a¬
ritate concordiam. modestiam in humilitate: diligentiam in admi¬

Expanded text:
uos diuina dignatio honorauit, at ex uobis pars iam martyrii sui uos diuina dignatio honorauit, at ex uobis pars iam martyrii sui consummatione praecesserit meritorum suorum coronam de Domino receptura, pars adhuc in carcerum claustris siue in metallis et uinculis demoretur, exhibens per ipsas suppliciorum moras corroborandis fratribus et armandis maiora documenta, ad meritorum titulos ampliores tormentorum tarditate proficiens, habituri tot mercedes in caelestibus praemiis quot nunc dies numeratis in poenis ? quae quidem uobis, fortissimi ac beatissimi fratres, pro merito religionis ac fidei uestrae accidisse non miror, ut uos sic Dominus ad gloriarum sublime fastigium clarificationis suae honore prouexerit, qui semper in ecclesia eius custoditae fidei tenore uiguistis, conseruantes firmiter dominica mandata, in simplicitate innocentiam, in caritate concordiam, modestiam in humilitate, diligentiam in admi
Abbreviated transcription (Latin):
ẏprianꝰ nemesiano. felici. lucio. ⁊ aiteri fes sores¬
felici. licteo. poliano. uictori. iaderi. et datiuo coepͣis:
item comprb̃is et diaconib et cȩteris fr̃ib in metallo
constitutis martyrib. dei patris om̃ipꝯtentis et ihu
xp̃i dñi et dei conseruatoris nr̃i: eternam salutem. Gloria qͥdem
uestra poscebat beatissimi ac dilectissimi fr̃s: ut ad conspectum atq
ad complexũ ur̃m uenire ipse deberem. nisi me quoq ob confessionẽ
nominis religatum prefiniti loci termini cohercerent. Sed quomͦ
possum represento me uobis: et ad uos ȩtiam si corpore et gressu
uenire ñ datur. dilectione tamen et sp̃u uenio: expͥmens litteris
animũ meum. quo in istis uirtutib et laudib ur̃is lȩtus exulto:
participem me computans uobis. et si ñ passione corporis: consor¬
tio caritatis. An ego possim tacere et uocem meam silentio pͥme¬
re. cũ de carissimis meis tam multa et gloriosa cognoscam. quib

Expanded text:
yprianus Nemesiano, Felici, Lucio, alteri Felici, Litteo, Poliano, Victori, Juderi Dativo coepiscopis, item compresbyteris et diaconibus, et caeteris fratribus in metallo constitutis martyribus Dei patris omnipotentis et Jesu Christi Domini et Dei conservatoris nostri aeternam salutem. Gloria quidem vestra poscebat, beatissimi ac dilectissimi fratres, ut ad conspectum atque ad complexum vestrum venire ipse deberem, nisi me quoque ob confessionem nominis relegatum praefiniti loci termini coercerent. sed quomodo possum repraesento me nobis et ad uos etiamsi corpore et gressu uenire non datur, dilectione tamen et spiritu uenio, exprimens litteris animum meum quo in istis uirtutibus et laudibus uestris laetus exulto, participem me conputans uobis etsi non passione corporis consortio caritatis. an ego possim tacere et uocem meam silentio premere, cum de carissimis meis tam multa et gloriosa cognoscam, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
in accipienda pace precedere. qͦs uidemꝰ non animi infirmitate ceci¬
disse: sed in p̾lio congressos et uulneratos. ꝑ imbecillitatem carnis
confessionis suȩ coronam non potuisse ꝑferre: maxime cũ cupienti¬
b mori non ꝑmitteret᷑ occidi. sed tamdu fessos tormenta laniarent:
quamdiu fidem quȩ inuicta ÷ uincerent. sed carnem quȩ infirma. ẽ.
fatigarent. Qm̃ tamen scripsistis ut cũ plurib collegis de hoc ipso
plenissime tractem: et res tanta exigit maiuis et impensius de mul¬
torum collatione consilium: et nunc om̃s fere iiter paschȩ pͥma sollẽp¬
nia apud se cũ frĩb demorant᷑: quando sollempnitati cȩlebrand̾ apud
suos satisfecerint. et ad me uenire ceꝑuit: tractabo cũ singulis ple¬
nius. ut de eo qͦd consuliustis figatur apua nos et rescribat᷑ uobis
firma sententia. a multorũ sacerdotũ consilio ponderata. Opto uos

Expanded text:
in accipienda pace praecedere quos uidemus non animi infirmitate ceciin accipienda pace praecedere quos uidemus non animi infirmitate cecidisse, sed in proelio congressos et uulneratos per inbecillitatem carnis confessionis suae coronam non potuisse perferre, maxime cum cupientibus mori non permitteretur occidi, sed tamdiu fessos tormenta laniarent quamdiu non fidem quae inuicta est uincerent, sed carnem quae infirma est fatigarent. Quoniam tamen scripsistis ut cum pluribus collegia de hoc ipso plenissime tractem et res tanta exigit maius et pensius de multorum conlatione consilium et nunc omnes fere inter Paschae prima sollemnia apud se cum fratribus demorantur, quando sollemnitati celebrandae apud suos satisfecerint et ad me uenire coeperint, tractabo cum singulis plenius, ut de eo quod consuluistis figatur apud nos et rescribatur uobis firma sententia multorum sacerdotum consilio ponderata. opto nos
Abbreviated transcription (Latin):
inter minas. ꝓ consuli : et fremitum ppłi circumstantis tormentis lani
antib ac longa itenitione cruciantib repugnasse: ut qͦd in nouissi¬
mo infirmitate carnis sub actum uidetur. meritorũ precedentium
defensione releuet᷑: et sit satis talib głam ꝑdidisse. non tamen debe¬
re nos eis et ueniȩ locum claudere: atq eos apaterna pietate et a
nr̃a cominuni catione priuare. quib ęstimemꝰ ad deprecandam clem̃¬
tiam dm̃i posse sufficere. qͦd triennio iugiter et dolenter ut scribitis
cũ summa penitentiȩ lamentatione planxerunt. Cerce non puto
incaute et temere his pacem committi. quos uidemꝰ militiȩ suȩ forti¬
tudine nec prius pugnȩ defuisse. et si acies ętiam denuo uenerit
głam suam posse reparare. Nam cũ in concilio placuerit pęnitentiã
agentib infirmitatis ꝑiculo subueniri et pacem dari : debent utiq

Expanded text:
inter minas proconsulis inter minas proconsulis antibus ac longa iteratione cruciantibus repugnasse, ut quod in nouissimo infirmitate carnis subactum uidetur meritorum praecedentium defensione releuetur et sit satis talibus gloriam perdidisse, non tamen debere nos eis et ueniae locum cludere adque eos a paterna pietate et a nostra communicatione priuare: quibus aetimamus ad deprecandam clementiam Domini posse sufficere quod triennium iugiter et dolenter ut scribitis cum summa paenitentiae lamentatione planxerunt. certe non puto incaute et temere his pacem committi quos uidemus militiae suae fortitudine nec prius pugnae defuisse, et si acies etiam denuo uenerit, gloriam suam posse reparare. nam cum in concilio placuerit paenitentiam agentibus in infirmitatis periculo subueniri et pacem dari, debent utique
Abbreviated transcription (Latin):
ẏpranꝰ fortunato. haymino. optato. priuatiano. doni¬
cum in capsense ciuitate ꝓpter ordinationem ep̃i esset.
ꝑtulerit ad uos nuper frꝰ et collega nr̃ ninum cle
et nomen dñi confessi uiolentiam magistratus et popłi frementis
impetum uicerant: post modum cum apua ꝓconsulem penis gra¬
uib excruciarentur. uitormentorũ subactos esse : et gradu głȩ ad
quam plena fidei uirtu te tendebant duturnis cruciatib excidis¬
se. nec tam̃ post hunc lapsum grauem non uoluntate sed uecessica¬
te susceptum a peuitentia agenda ꝑ hoc triennium desticisse.
quib consulendum putastis: an eos ad communicationem iam fas
c̃et admittere. Et quidem quantũ ad mei animi sententiam ꝑtinet:
puto his indulgentiam dñi non defuturam. qͦs constet stetisse in acie:
nomen dñi confessos ẽẽ. uolentiam magistratuũ et ppłi furentis in¬
cursum immobilis fidei obstinatione uicisse: passos ẽẽ̾ carcerem. diu

Expanded text:
yprianus Fortunato, Ahymmo, Optato, Privatiano, Donacum in Capsensi civitate propter ordinationem episcopi essetis, pertulerit ad vos Superius frater et collega noster Ninum, Cleet nomen Domini confessi violentiam magistratus et populi frementis impetum vicerant, postmodum cum apud proconsulem poenis gravibus excruciarentur, vi tormentorum subactos esse, et de gradu gloriae, ad quam plena fidei virtute tendebant, diutinis cruciatibus excidisse, nec tamen post hunc gravem lapsum non voluntate sed necessitate susceptum a poenitentia agenda per hoc triennium destitisse. De quibus consulendum putastis an eos ad communicationem jam fas esset admittere. II. Et quidem quod ad mei animi sententiam pertinet, puto his indulgentiam Domini non defuturam quos constat stetisse in acie, nomen Domini confessos esse, violentiam magistratuum et populi furentis incursum immobilis fidei obstinatione vicisse, passos esse carcerem, diu
Abbreviated transcription (Latin):
mis: optans cito ad uos uenite. ut desiderio tam meo
quam uestro et om̃ium fratrum satisfiat. Oportet nos
tamen paci communi consulere: et interdum quãuis cũ tedio ani¬
mi nr̃i de eẽ uobis. ne presentia nr̃i inuidiam et iuolentiam gen¬
ailium ꝓuocet: et simus auctores rumpende pacis. qͥ magis qͥe ti
om̃ium consulere debemꝰ. Quando gͦ uos scripseritis reb compositis
me uenire debere: aut si ante dũs dignatꝰ fuerit ostendere: tunc ad
uos ueniam. Ubi enim mͥ aut meluis possit esse: Infirmorũ et om̃iũ
gentes fuerint sumptus suggeratis. de quantitate mea ꝓpria: quã
iam uniuersa erogata sit: misi eidem ꝑ naricum accolitũ aliam por¬
tionem. ut largius et ꝓmptius circa laborantes fiat oꝑatio. Opto uos

Expanded text:
mis, optans cito ad uos uenire, ut desiderio tam meo quam uestro et omnium fratrum satisfiat.. oportet nos tamen paci communi consulere et interdum quamuis cum taedio animi nostri deesse uobis, ne praesentia nostri inuidiam et uiolentiam gentilium prouocet et simus auctores rumpendae pacis, qui nos magis quieti omnium consulere debemus. quando ergo uos scripseritis rebus compositis me uenire debere aut si ante dignatus fuerit Dominus ostendere, tunc ad uos ueniam. ubi enim mihi aut melius possit esse aut laetius gentes fuerint sumptus suggeratis de quantitate mea propria quam iam uniuersa erogata sit, misi eidem per Naricum acoluthum aliam portionem, ut largius et promptius circa laborantes fiat operatio. opto uos
Abbreviated transcription (Latin):
autenticam remisi. ut recognoscatis an ipsa sit quam crementio
hẏppo diacono ꝑferendam dedistis. Per quam et enim graue ẽ: si epłe
clericȩ ueritas mendatio aliquo et fraude corrupta ẽ. Hoc igitur ut
scire possimus: et scripturam et subscriptionem an ur̃a sit recogno¬
scite. et robis qͥd sit in uero rescribite. Opto uos fr̾s km̃i: semper

Expanded text:
authenticam remisi, ut recognoscatis an ipsa sit quam Crementio authenticam remisi, ut recognoscatis an ipsa sit quam Crementio hypodiacono perferendam dedistis. perquam etenim graue est, si epistulae clericae ueritas mendacio aliquo et fraude corrupta est. hoc igitur ut scire possimus, et scripturam et subscriptionem an uestra sit recognoscite et nobis quid sit in uero rescribite. opto uos, fratres car
Abbreviated transcription (Latin):
ẏpranꝰ prb̃is et diaconib romȩ consistertib fr̃ib
salutem. Cum de excessu boni uiri college mei rumor
apud nos incertus esset fr̃s km̃i: et opinio dubia nu
taret. accepi a uobis litteras ad me missas ꝑ crementi
suminatio quoq honesta ꝓcesserit. In quo uobis quoq plurimũ gra¬
tulor: quod eiꝰ memoriam tam celebri et illustri testimonio ꝓsequa¬
mini. ut ꝑ uos in notesceret nobis qͦd et uobis esset circa p̾posta memo¬
riam głiosum. et nobis quoqͥ ac uirtutiᷤ p̃beret exemplum. Nam qͣu¬
tum ꝑniciosa ÷ ad sequentium lapsumriuna p̾positi: in tantum
contra utile ÷ et salutare cũ se episcopꝰ per firmamentũ fidei fr̃ibus
prebet imitandum. Legi ȩtiam alias litteras. in quib nec quis scripse¬
rto nec ad quos seriptum stt significanter exp̃ssum ẽ. Et qm̃ me ĩ soem
litteris et scriptura et sensus et carte ipse quoq mouerunt: nequid
ex uero uel subtractum sit uel immutatum: eandem ad uos epłam

Expanded text:
yteris et diaconibus Romae consistentibus fratribus salutem. Cum de excessu boni viri collegae mei rumor apud nos incertus esset, fratres charissimi, et opinio dubia nuttaret, accepi a uobis litteras ad me missas per Crementsummatio quoque honesta processerit. in quo uobis quoque plurimum gratulor quod eius memoriam tam celebri et inlustri testimonio prosequamini, ut per uos innotesceret nobis quod et nobis esset circa praepositi memoriam gloriosum et nobis quoque fidei ac uirtutis praeberet exemplum. nam quantum perniciosa res est ad sequentium lapsum ruina praepositi, in tantcontra utile est et salutare cum se episcopus per firmamentum fidei fratribus praebet imitandum. II. Legi etiam alias litteras in quibus nec quis scripserit, nec ad quos scriptum sit, significanter expressum est. Et quoniam me in iisdem itteris et screx uero uel subtractum sit uel inmutatum, eandem ad uos epistolam
Abbreviated transcription (Latin):
ypranus prb̃is et diaconib fr̃ib salutem. Ne quid
ras me misisse. et qm oportuit ie ꝑ clericos scribere. Scio autẽ nr̃os
plurimos habentes ẽẽ : paucos uͦ qui illic sunt iuix ad ministerium
cotidianũ oꝑis sufficere. necesse fuit uouos aliquos constituere qui
mitterentur. Hecisse autem me sciatis lectorem saturum et yppo aͥn¬
conum et optatũ confessorem: quos iam pͥdem communi consilio
clero ꝓximo feceramꝰ: quando aut saturo die paschȩ semel atq iterũ
lectionem dedimꝰ. aut mͦ cũ prb̃is dictorib. lectorib doctorum audi
entiũ constitumꝰ: examinantes au congruerent illis omĩa quȩ ẽẽ
deberent ui his qui ad clerum parabant᷑. Nichil ergo a me absenti¬
b uobis nouum factum ẽ: sed quod iam pridem cominuni consilio
om̃num nr̃m ceperat. necessitate urgente. ꝓmotum est. Explicit.¬

Expanded text:
PRESBVTERIS ET DIACONIBVS FRATRIBVS S. Ne quid as me misisse. et quoniam oportuit me per clericos scribere, scio autem nostros plurimos absentes esse, paucos uero qui illic sunt uix ad ministerium cotidianum operis sufficere, necesse fuit nouos aliquos constituere qui mitterentur. fecisse me autem sciatis lectorem Saturum et hypodiaconum Optatum confessorem, quos iam pridem communi consilio clero proximos feceramus, quando aut Saturo die Paschae semel atque iterum lectionem dedimus aut modo cum presbyteris doctoribus lectores dientium constituimus, examinantes an congruerent illis omnia quae esse deberent in his qui ad clerum parabantur. nihil ergo a me absentibus uobis nouum factum est, sed quod iam pridem communi consilio omnium nostrum coeperat necessitate urguente promotum est. opt
Abbreviated transcription (Latin):
posita: cũ pace a martyrib sibi ꝓmissa ad dñm remittentur. Cȩteri
uͦ qui nullo libello a martyrib accepto inuidiam faciunt: qm non
paucorum nec ȩccłiȩ uniꝰ aut uniꝰ ꝓuinciȩ. sed totiꝰ orbis hȩc causa ẽ
expectent ante dñm eccłiȩ ipsius publicam pacem. Hoc enim et uere
est: disponere omĩa consilii cominuni religione possimꝰ. Ceterũ
quã inreligiosum ÷ et ipsis quoq festinantib ꝑuitiosum : ut cum
extorres facti et patria pulsi ac bonis suis omnib spoliati nondum
ad eccłiam redierint. qͥdam de lapsis confessores ipsos preuenire et
ante ad eccłiam introire festinent. Qui si minimũ. ꝓperant: habent

Expanded text:
posita cum pace a martyribus sibi promissa ad Dominum remittantur. ceteri posita cum pace a martyribus sibi promissa ad Dominum remittantur. ceteri uero qui nullo libello a martyribus accepto inuidiam faciunt, quoniam non paucorum nec ecclesiae unius ant unius prouinciae sed totius orbis haec causa est. expectent ante de Domini protectione ecclesiae ipsius publicam pacem. hoc enim et uerecest, disponere omnia consilii communis religione possimus. ceterum quam inreligiosum est et ipsis quoque festinantibus perniciosum ut cam extorres facti et patria pulsi ac bonis suis omnibus spoliati nondum ad ecclesiam redierint, quidam de lapsis confessores ipsos praeuenire et ante ad ecclesiam introire festinent. qui si nimium properant, habent
Abbreviated transcription (Latin):
Rm̃i: quib scripsistis salubre consiliũ ur̃m non de esse
fr̃̾ib nostris. ut temeraria festinatione deposita: religi¬
osam patientiam deo prebeant. ut quando in unum per eiꝰ miseri¬
cordiam uenerimꝰ : de omnib specieb scd̃m eccłiasticam disciplinã
tracłare possimꝰ. maxiie cũ scriptum sit. Memento unde excideris:
et age pęnitentiam. Penitentiam autem ille agit: qui diuinis pre¬
ceptis mitis et paciens et sacerdotib dei obtemperans. obsequiis suiᷤ
et oꝑib uistis dnm ꝓmeretur. Qm̃ tamen significastis qͦ dam im¬
moderatos ee̾ et ad communicationem accipiendã festinanter ur¬
gere: et desiderastis inhanc rem formandam uobis ame dari scrtiᷤ
plene scripsisse mne ad hanc rem ꝓximis litteris ad uos factis. Credo
ut qͥ libellum a martẏrib acceꝑunt: et auxilio eorũ ad iuuari¬
apud dñm in delictis suis possunt. si premi infirmitate aliqua et ꝑieu¬
lo ceꝑint: exhomologesi facta et manui eis auobis in penitentiam im¬

Expanded text:
mi, quibus scripsistis salubre consilium uestrum non deesse fratribus nostris, ut temeraria festinatione deposita religiosam patientiam Deo praebeant, ut quando in unum per eius misericordiam uenerimus, de omnibus speciebus secundum ecclesiasticam disciplinam tractare possimus, maxime cum scriptum sit: memento unde cecideris et age paenitentiam. paenitentiam autem ille agit qui diuini praecepti memor mitis et patiens et sacerdotibus Dei obtemperans obsequiis suis et operibus iustis Dominum promeretur. Quoniam tamen significastis quosdam inmoderatos esse et ad communicationem accipiendam festinanter urguere, et desiderastis in hanc rem formam uobis a me dari, satis plene scripsisse me ad hanc rem proximis litteris ad uos factis credo, ut qui libellum a martyribus acceperunt et auxilio eorum adiuuariapud Dominum in delictis suis possunt, si premi infirmitate aliqua et periculo coeperint, exomologesi facta et manu eis a uobis in paenitentiam in
Abbreviated transcription (Latin):
quib laborandum ẽ. ut post grauem lapsum. uera pęnitentia et hu¬
militate tota ꝓmereri dñm possint. Legi autem et uniuersorũ cõ¬
fessorum litteras: quas uoluerunt ꝑ me collegis omnib innotescere.
et ad eos pacem a se datam ꝑuenire. Quib dum apud nos ratio cõ¬
stiterit qui post admissum egerint: quȩ res cũ om̃ium nr̃m consili¬
um et sententiam spectet. preuidicare ego et solum mͥ rem communẽ
quarũ exemplũ collegis quoq iam misi. qͥ prescripserunt placere
sibi qͦd statiumꝰ: nec ad uos recedendũ esse. donec pace nobis a dño red¬
dita in unum conuenire et singulorũ causas examinare possimus.
ea quid mͥ calidoniꝰ collega m̾s scripserit: quidq ei rescripserim ut
sciretis. utriusq epłȩ exemplum litteris meis iunxi. Quod totum
peto fr̾ib nr̃is legatis: ut magis ac magis ad pęnitentiam compomĩ¬
tur. nec delicto pͥori adiciant adhuc aliud delictum: dum nob̾ nec

Expanded text:
quibus laborandum est ut, post gravem lapsum, vera poenitentia et humilitate tota promereri Dominum possint. Legi autem et universorum confessorum litteras, quas voluerunt per me collegis omnibus 27 innotescere et ad eos pacem a se datam pervenire de quibus apud nos ratio constiterit quid post commissum egerint. Quae res cum omnium nostrum consilium et sententiam exspectet, praejudicare ego et soli mihi rem communem quarum exemplum collegis quoque multis jam misi; qui rescripserunt placere sibi quod statuimus, nec ab eo recedendum esse donec, pace nobis a Domino reddita, in unum convenire et singulorum causas examinare possimus. et quid mihi Caldonius collega meus scripserit quidque ego ei rescripserim ut sciretis, utriusque epistulae exemplum litteris meis iunxi. quod totum peto fratribus nostris legatis, ut magis ac magis ad patientiam conponantur nec delicto priori adiciant adhuc aliud delictum, ut dum nobis nec
Abbreviated transcription (Latin):
rem in satisfactione dei et deprecatione uigilare: nisi illos de prb̃is
gratificantes decepissent. Uel uos itaq singulos regite : et consilio ac
moderatione uestra scd̾m diuina p̾cepta lapsorum animos temꝑate.
Pemo adhuc importuno tempore: acerba poma decerpat. Nemo na¬
uem suam quassatam et ꝑforatam fluctib priusquam diligenter ea¬
refecerit: in altum denuo committat. Nemo tunicam scissam acci¬
pere et induere potest: nisi eam ab artifice perito sartam uiderit.
a fullone curatam receꝑit. fudiant queso patienter consilium nr̃m:
e hoc ad clerum et ad martyres et ad confessores litteras feci: quas
utrasq legi uobis mandaui. Opto uos fri̾s Rm̃i ac desiderantissimi

Expanded text:
rem: in satisfactione Dei et deprecatione uigilarent, nisi illos quidam drem: in satisfactione Dei et deprecatione uigilarent, nisi illos quidam de presbyteris gratificantes decepissent. Vel uos itaque singulos regite et cmoderatione vestra, secundum divina praecepta, lapsorum animos temperate. Nemo adhuc importuno tempore acerba poma decerpat. Nemo navem suam quassatam et perforatam fluctibus, priusquam diligenter refecerit, in 22 altum denuo committat. Nemo tunicam scissam accipere et induere properet, nisi eam ab artifice perito sartam viderit et a fullone curatam receperit. Audiant, quaeso, patienter consilium nostrude hoc et ad clerum et ad martyras et confessores litteras feci quas utrasque legi uobis mandaui. opto uos, fratres carissimi
Abbreviated transcription (Latin):
quosdam tamen de prb̃is nec ȩuangłii memores nec quid ad nos marty¬
res scripserut cogitantes: nec ep̃o honorem sacerdotii sui et cathedre
seruantes. iam cum lapsis communicare cȩpisse: offerre ꝓ illis et ȩucharis¬
tiam dare. quando oporteat ad hȩc ꝑ ordinem ꝑueniri. Nam cum ĩ nu¬
norib delictis quȩ non in dm̃ commnittunt᷑ pęnitentia agatur usto tem¬
pore et exhomologesis fiat inspecta uita eius qui agit pęnitentiam:
nec ad communicationem uenire qͥs possit nisi pruus illi ab ep̃o et cle¬
ro manꝰ fuerit imposita. quanto magis in his grauissimis et extremis
delictis caute omnia et moderate scdm disciplinam dñi obseruari opor¬
tete Quod quidem nr̃os prb̃i et diacones monere debuerant: ut com¬
mendatas sibi oues fouerent. et di uino magisterio ad uiam deprecande
salutis instruerent. Ego plebis nr̃ȩ et quietem noui pariter et tio¬

Expanded text:
quosdam tamen de presbyteris nec euangelii memores nec quid ad nos martyquosdam tamen de presbyteris nec euangelii memores nec quid ad nos martyres scripserint cogitantes nec episcopo honorem sacerdotii sui et cathedrae reseruantes iam cum lapsis communicare coepisse et offerre pro illis et eucharistiam dare, quando oporteat ad haec per ordinem perueniri. nam cum in minoribus delictis quae non in Deum committuntur paenitentia agatur iusto tempore et exomologesis fiat inspecta uita eius qui agit paenitentiam, nec ad communicationem uenire quis possit nisi prius illi ab episcopo et clero manus fuerit inposita, quo magis in his grauissimis et extremis delictis caute omnia et moderate secundum disciplinam Domini obseruari oportet. quod quidem nostros presbyteri et diaconi monere debuerant, ut commendatas sibi oues fouerent et diuino magisterio ad uiam deprecandae salutis instruerent. ego plebis nostrae et quietem noui pariter et timo
Abbreviated transcription (Latin):
frib in plebe consistentib salutẽ. In gemiscere uos etꝰ
leo et patior ac sentio qͦd beatus apłs dicit. Quis in¬
firmatur inquid et ego non infirmor: Quis scandalizatur ⁊ ego
non uror. Et iterũ posuit in epła sua dicens. Si patit᷑ menbrũ
unum: compatiunt᷑ et cȩtera menbra. Et silȩtatur menbrũ unũ:¬
et colletantur cȩtera menbra. Compatior gͦ et condoleo fr̾ib nr̃is.
qui lapsi et ꝑsecutionis infestatione ꝓstrati. partem nr̃orum uisce¬
rum secum trahentes: acrem dolorem nobis suis uulnerib intulert
Quib potens ÷ diuina miscdłia medelam dare: dum tamen non putent¬
ꝓpere nec incaute aliquid et festinanter gerendum. ne si temere par
usurpet᷑: diuine indignationis offensa grauius ꝓuocetur. Fecerunt ad
nos de quib dam beati martyres litteras : petentes examinari desideria
sua. Cum pace nobis omnib adu̾o prius data ad ęccłiam regredi cȩ¬
perimus: examinabunt᷑ singula presentib et uidicantib uobis. Audio

Expanded text:
ribus in plebe consistentibus salutem. Ingemiscere vos et leo, et patior ac sentio quod beatus Apostolus dixit: Quis infirmatur, inquit, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror? . Et iterum posuit in Epistola sua dicens: Si patitur membrum unum, compatiuntur et caetera membra; et si laetatur membrum unum, collaetantur et caetera membra . Compatior ergo et condoleo de fratribus nostris qui, lapsi et persecutionis infestatione prostrati, partem nostrorum viscerum secum trahentes, parem dolorem nobis suis vulneribus intulerunt; quibus potens est divina misericordia medelam dare. Properandum tamen non puto, nec incaute aliquid et festinanter gerendum, ne, dum temere pax usurpatur, divinae indignationis offensa gravius provocetur. Fecerunt ad nos quibusdam beati martyres litteras, petentes examinari desideria sua. Cum, pace nobis omnibus a Domino prius data, ad Eccperimus, examinabuntur singula praesentibus et iudicantibus uobis. Audio
Abbreviated transcription (Latin):
uera pęnitentia et dñicȩ confessionis gła reddiderunt: sermonib
suis uistificati. quib se ante dampnauerant. Cum gͦ abluerint
om̃e delictum et maculam primam assistente sibi dño posteriore uir¬
tute deleueruit: iacere ultra sub diabolo quasi ꝓstrati non debent.
qui extorres facti et bonis suis om̃ib spoliati erexerunt se et cũ xp̃o
stare ceꝑunt. Atq utinam sic et ceteri post lapsum pęnitentes: in
statum pristinũ reforment᷑. Quos nunc urgentes et pacem temere
atq importune extorquentes quomͦ disposuerimꝰ ut scires librum
tͥ cum epłis numero quinq misi: quas ad clerum et ad plebem et ad
martyres quoq et confessores feci. Quȩ epłȩ ȩtiam plurimis collegis
nr̃is misse placuerunt: et rescripserunt se quoq nobiscũ in eodem
consilio scd̾m catholicam fidem stare. Quod ipsum ȩtiam tu ad colle¬
gas nrõs quos potueris transmittes: ut apud om̃s unꝰ actus ⁊ una

Expanded text:
uera paenitentia et dominicae confessionis gloria reddiderunt sermonibus suis iustificati, quibus se ante damnauerant. cum ergo abluerint omne delictum et maculam primam adsistente sibi Domino posteriore uirtute deleuerint, iacere ultra sub diabolo quasi prostrati non debent, qui extorres facti et bonis suis omnibus spoliati erexerunt se et cam Christo stare coeperunt. atque utinam sic et ceteri post lapsum paenitentes in statum pristinum reformentur: quos nunc urgentes et pacem temere atque inportune extorquentes quomodo disposuerimus ut scires, librum tibi cum epistulis numero quinque misi quas ad clerum et ad plebem et ad martyres quoque et confessores feci: quae epistulae etiam plurimis collegis nostris missae placuerunt, et rescriconsilio secundum catholicam fidem stare. Quod ipsum etiam tu ad collegas nostros quos potueris transmitte, ut apud omnes unus actus et una
Abbreviated transcription (Latin):
excessum communicent cũ lapsis et offerant: eu charistiam tradant.
quando etiam si martyres ꝑ calorem głȩ minꝰ scripturam contemplan¬
tes contra legem dñi plus aliquid cuperent: aprb̾is et diaconis sug¬
gerentib admoneri deberent. sicut semꝑ in preteritũ factum ẽ. Cast¬
gare nos itaq diuina censura nec noctib desut nec dieb. P reter
nocturnas enim uisiones per dies quoq impletur apud nos sp̃u
scõ puerorum innocens etas: quȩ in extasi uidet in oculis et audit.
et loquitur ea: quib nos dñs monere et instruere dignat᷑. Et au¬
dietis omnia quando me ad uos reducem fecerit dñs: qui ut sederẽ
uissit interim morari. et incauti et tumidi quidam inter uos qͥ ho¬
minem ñ cogitant uel dñm timeant: scientes qm̾ si ultra in isdem
ꝑseuerauerint. utar ea admonitione quã dñs iubet ut interim ꝓ¬
hibeant᷑ offerre: acturi et apud nos et apua confessores ipsos. et a¬

Expanded text:
excessum, communicent cum lapsis et offerant et eucharistiam tradant, excessum, communicent cum lapsis et offerant et eucharistiam tradant, quando etiam si martyres per calorem gloriae minus scripturam contemplantes contra legem Domini plus aliquid cuperent, a presbyteris et diaconis suggerentibus admoneri deberent, sicut semper in praeteritum factum est. Castigare nos itaque diuina censura nec noctibus desinit nec diebus. praeter nocturnas uisiones per dies quoque impletur apud nos spiritu sancto puerorum innocens aetas, quae in ecstasi uidet oculis et audit et loquitur ea quibus nos Dominus monere et instruere dignatur. et audietis omnia quando me ad uos reducem fecerit Dominus, qui ut secederem iussit. interim temerarii et incauti et tumidi quidam inter uos, qui hominem non cogitant, uel Deum timeant, scientes quoniam si ultra in isdem perseuerauerint, utar ea admonitione qua me uti Dominus iubet, ut interim prohibeantur offerre, acturi et apud nos et apud confessores ipsos et a
Abbreviated transcription (Latin):
biberit calicem dñi indigne: reus erit corporis et sanguinis dñi. Sed
nunc illi rei non sunt: qui minꝰ scripturȩ legem nouerunt. Erunt
autem rei qui presunt et hȩc fr̃̾ib non suggerunt: ut instructi a
p̃positis faciant omĩa cũ dei timore. et cum data ab eo et presc̾p¬
ta obseruatione. Exponunt deinde inuidiȩ beatos martyres ⁊ głi¬
osos seruos d̾i cũ dei sacerdote committunt: ut cũ illi memores le¬
gis nr᷑ȩ ad me litteras direxerint. et petieruit tunc desideria singu¬
lorũ examinari et pacem dari. quando ipsa ante mater nr̃a pacẽ
de miscdia dñi prior sumpserit: et uos diuina ꝑtectio reduces ad
eccłiam suam fecerit. hii sublato honore quem nobis beati martyres
cum confessorib seruant: contempta dñi lege et obseruatione qͣm
idem martyres et confessores tenendam mandant. ante extinctũ
ꝑsecutionis metũ: ante reditum nr̃m. ante ipsum pene martẏrũ

Expanded text:
biberit calicem Domini indigne reus erit corporis et sanguinis Domini. Sed biberit calicem Domini indigne reus erit corporis et sanguinis Domini. Sed nunc illi rei non sunt qui minus scripturae legem tenuerunt. erunt autem rei qui praesunt et haec fratribus non suggerunt ut instructi a praepositis faciant omnia cum Dei timore et cum data ab eo et praescripta obseruatione. exponunt deinde inuidiae beatos martyras, et gloriosos seruos Dei cum Dei sacerdote committunt, ut, cum illi memores loci nostri ad me litteras direxerint et petierint tunc desideria sua examinari et pacem dari quando ipsa ante mater nostra pacem de misericordia Domini prior sumpserit et nos diuina protectio reduces ad ecclesiam suam fecerit, hi sublato honore quem nobis beati martyres cum confessoribus seruant, contempta Domini lege et obseruatione quam idem martyres et confessores tenendam mandant, ante extinctum persecutionis metum, ante reditum nostrum, ante ipsum paene martyrum
Abbreviated transcription (Latin):
tem me negauerit: et ego illum negabo. Et iterum dicit. Omnia
peccata remittentur filiis hominũ: et blasphemiȩ. Qui autem blas¬
ꝑhemauerit in sp̾m scm non habet remissam: sed reus ÷ ȩterni pec¬
cati. Item beatus apłs dixit. Non potestis calicen dñi bibere: et
calicem demoniorum.Hȩs qui sub trahit frib nr̃is decipit miseros.
se possunt plus cadant. Nam cũ in minorib peccatis agant peccatores
pęnitentiam iusto tempore: et scdđm disciplinȩ ordinem ad exhomo¬
logesin ueniant. et ꝑ manꝰ impositionem ep̾i et cleri us communi¬
cationis accipiant: nunc crudo tempore ꝑsecutione adhuc ꝑseueran¬
te. nondum restituta eccłiȩ ipsius pace ad cõmunicationem admit¬
tuntur: et offertur nomen eorũ. et nondum pȩnitentia acta. non¬
dum exhomologesi facta: nondũ manu eis ab ep̃o aut clero impo¬
sita eucharistia illis datur. cũ scriptum sit. Qui ederit panem aut

Expanded text:
tem me negauerit et ego illum negabo, et iterum dixerit: omnia tem me negauerit et ego illum negabo, et iterum dixerit: omnia peccata remittentur filiis hominum et blasphemiae. qui autem blasphemauerit spiritum sanctum, non habet remissam, sed reus est aeterni peccati, item beatus apostolus dixerit: non pote stis calicem Domini bibere et calicem dse possunt plus cadant. nam cum in minoribus peccatis agant peccatores paenitentiam iusto tempore, et secundum disciplinae ordinem ad exomologesin ueniant, et per manus inpositionem episcopi et cleri ius communicationis accipiant, nunc crudo tempore persecutione adhuc perseuerante. nondum restituta ecclesiae ipsius pace, ad communicationem admittuntur, et offertur nomine eorum, et nondum paenitentia acta, nondum exomologesi facta, nondum manu eis ab episcopo et clero inposita, eucharistia illis datur, cum scriptum sit: qui ederit panem aut
Abbreviated transcription (Latin):
enim non ꝑiculum metuere debemꝰ de offensa dñi: quando aliqui
de prb̃is nec ȩuangłi nec loci sui memores. sed neq futurum dñi
uidiciũ neq mnc sibi p̃positum ep̃m cogitantes. quod nun quã
om̃ino sub antecessorib factum ÷ cun contumelia et contemptu p̃¬
positi totũ sibi uindicent: Atq utinã non ꝓstrata sr̃m nr̃orum
salute sibi om̃ia uindicarent. Contumelias ep̃atus ux̃i dissumi¬
lare et ferre possem: sicut dissimulaui semꝑ et ꝑtisli. Sed dissimu¬
landi nunc locus non ẽ: quando decipitur fraternitas nr̃a a quib¬
dam ur̃m. et qui dum sine ratione restituende salutis ylausibiles
eẽ cupuut: magis lapsis obsunt. Summũ enim delictum ẽẽ qͦd ꝑse¬
cutio commta coegit sciunt ipsi etiam qͥ commiserunt: cum dixe¬
rit dñs et iudex mr. Qui in me confessus fuerit coram hominib:¬
confitebor et ego in illo coram patre meo qui in cęlis est. Qui au

Expanded text:
enim non periculum metuere debemus de offensa Domini, quando aliqui enim non periculum metuere debemus de offensa Domini, quando aliqui de presbyteris nec euangelii nec loci sui memores, sed neque futurum Domini iudicium neque nunc sibi praepositum episcopum cogitantes, quod numquam omnino sub antecessoribus factum est, cum contumelia et contemptu praepositi totum sibi uindicent?, Atque utinam non prostrata fratrum nostrorum salute sibi omnia uindicarent? contumelias episcopatus nostri dissimulare et ferre possem, sicut dissimulaui semper et pertuli. sed dissimulandi nunc locus non est, quando decipiatur fraternitas nostra a quibusdam uestrum: qui dum sine ratione restituendae salutis plausibiles esse cupiunt, magis lapsis obsunt. summum enim delictum esse quod persecutio committi coegit sciunt ipsi etiam qui commiserunt, cum dixerit Dominus et iudex et ego confitebor in illo coram patre meo, qui in caelis est. et omnis,
Abbreviated transcription (Latin):
in locum martiani arelate fuerit substitutus: ut sciamꝰ ad quẽ
fr̃s nr̃os dirigere. et cui scribere debeamꝰ. Opto te frr knĩe semper
fratri maximus. Urbanꝰ. sẏdonius. et macharius salu¬
paci magis consulentes. omnib reb pretermissis et iudicio dei ser
congaudere : qͦd nos habito consilio utilitatib eccłiȩ et
cisse: cu gaudio ȩtiam uniuersȩ ȩccłiȩ ꝓna etiam om̃ium carita¬
te hoc factum. his litteris nr̃is scire certissime debiusti. Oramus te
nec dum sedata ꝑsecutione: et citra conscientiam ep̾orum.
tiam meam tenui fr̃s R m̾̃i: quasi uerecundum si¬
lentiũ nr̃m ꝓficeret ad salutem. Sed cũ quorundar.i
immoderata et abruta p̾sumptio temeritate sua et
honorem martyrũ et confessorum pudorem et plebis uniuersȩ
tranquillitatem turbare conetur: tacere ultra non oportet. ne ad
periculũ et plebis pariter et nr̃m taciturnitas nimia ꝓcedat. Qͦd

Expanded text:
in locum Marciani Arelate fuerit substitutus, ut sciamus ad quem in locum Marciani Arelate fuerit substitutus, ut sciamus ad quem fratres nostros dirigere et cui scribere debeamus opto te, frater carissime, fratri Maximus, Urbanus, Sidonius et Macharius salupaci magis consulentes, omnibus rebus praetermissis et iudicio Dei sercongaudere quod nos habito consilio utilitatibus ecclesiae cisse. cum gaudio etiam uniuersae ecclesiae prona etiam omnium caritate hoc factum his litteris nostris certissime scire debuisti. oramus te,NECDUM SEDATA PERSECUTIONE ET CITRA CONSCIENTIAM EPISCOPORUM.tiam meam tenui, fratres carissimi, quasi uerecundum silentium nostrum proficeret ad quietem. sed cum quorundam inmoderata et abrupta praesumptio temeritate sua et honorem martyrum et confessorum pudorem et plebis uniuersae tranquillitatem turbare conetur, tacere ultra non oportet, ne ad . periculum et plebis pariter et nostrum taciturnitas nimia procedat. quod
Abbreviated transcription (Latin):
tianꝰ esse cȩperit et se nouatiano conuingens aduersarius miseri¬
cordiȩ et pietatis extiterit: sentenciam non dicat sed accipiat. nec
lic agat quasi ipse uidicauerit de collegio sacerdotum: quando ipse
sit ab uniuersis sacerdotib iudicanus. Seruandus est enim anteces¬
sorum nr̾orum beatorum martyrum cornelii et lucii honor głosus.
ficare et seruare grauitate et auctoritate tua debes. qui uicarius et
successor eorum factus es. Illi enim pleni sp̾u dñ et in glorioso mar¬
tyrio constituti dandam esse lapsis pacem censuerunt: et pęniten¬
tia acta fructum cominunicationis et pacis negandum non eẽ lit¬
teris siuis signauerunt. Quam rem om̃s om̃ino ubiq censuimus.
eq enim poterat esse apud nos sensus diuersus: in quib unus esset
sp̃c. Et ideo manifestum ÷ eum sp̃s scĩ uexitatem cum cęteris non
tenere: quem uidemꝰ diuersa sentire. Significa plane nobis quis

Expanded text:
cianus esse coeperit et se Nouatiano coniungens aduersarius misericianus esse coeperit et se Nouatiano coniungens aduersarius misericordiae et pietatis extiterit, sententiam non dicat, sed accipiat, nec sic agat quasi ipse iudicauerit de collegio sacerdotum, quando ipse sit ab uniuersis sacerdotibus iudicatus. Seruandus est enim antecessorum nostrorum beatorum martyrum Cornelii et Lucii honor gloriosus: , honorificare et seruare grauitate et auctoritate tua debes, qui uicarius et successor eorum factus es. illi enim pleni spiritu Domini et in glorioso martyrio constituti dandam esse lapsis pacem censuerunt et paenitentia acta fructum communicationis et pacis negandum non esse litteris suis signauerunt quam rem omnes omnino ubique censuimus. neque enim poterat esse apud nos sensus diuersus, in quibus unus esset spiritus : et ideo manifestum est eum spiritus sancti ueritatem cum ceteris non tenere quem uidemus diuersa sentire. significa plane nobis quis