comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
feratis ultra sacͥficiũ frustra incensũ ab hominatio ÷ michi:
Heomenias ⁊ sabbata ur̃a nonferam. inzqui sunt cẽtus uri.
& dix̃ dñs ad heliam. Uade in sareptã sidonioꝵ ⁊ maneb̾ ibi.
Precepi enĩ ibi mulieri induȩ: ut pascat te. Qosurgens abiit insareptam.
helias in sareptã abiit: qr iudeos ꝑfidos. xp̃c derelinquens ꝑ apłoᷤ suos tnͣsi¬
uit ad gs̃. Sarepta uͦ succensa int̾p̃tat᷑ ł asigustia panis. Gentiles qͥppe¬
qͥ erant ciuitas diaboli & qͥ ꝑsareptã designant᷑ igne uitioꝵ succensi eran
De ħ ignẽ scͥpt᷑a dicit. Oñs uos accendentes ignẽ accincti flãmis: ambu¬
late inlumine ignis ur̃i & inflãmis qͣs: succendistis uob̾. Illi nanq flã¬

Expanded text:
feratis ultra sacrificium frustra, incensum abominatio est mihi; neomenias et Sabbata vestra non feram, iniqui sunt coetus vestri . Dominus ad Eliam: Vade in Sareptam Sidoniorum, et manebis ibi; praecepi enim ibi mulieri viduae ut pascat te . Qui consurgens, abiit in Sareptam. Elias in Sareptam abiit; quia Judaeos perfidos Christus derelinquens, per apostolos suos transivit ad gentes: Sarepta qui erant civitas diaboli, et qui per Sarephtam designantur, igne vitiorum succensi erant. De hoc igni Scriptura dicit: Omnes vos accendentes ignem accincti flammis, ambulate in lumine ignis
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ ÷ hrrcanꝰ post patrẽ .xxuii. annis pontificatũ tenuit. hinc ari¬
tobolũ filiꝰ iohis announo. Postqͣm alexander ianet̃is xx.uii.
annisex ⁊pontifex extitit. hinc uxor eiꝰdẽ alexandri alexandra
quȩ alio nomine salissa uocat᷑: regnũ iudȩoꝵ annis .ix. rexit. Pos
hanc hyrcanꝰ filiꝰ eiꝰ. annis xxxiiiii. P ost hunc alienigena hero¬
de in regnũ succedente. tͥcesimo scdõ anno regni eiꝰ ⁊ xp̃s nascit᷑.¬

Expanded text:
tus est Hircanus, post patrem XXVII annis pontificatum tenuit. Hinc Aristobolus filius Joannis anno uno. Post quem Alexander Janetis XXVII annis rex et pontifex exstitit. Hinc uxor ejusdem Alexandri Alexandra, quae alio nomine Salissa vocatur, regnum Judaeorum annis novem rexit. Post hanc Hircanus filius ejus, annis XXXIV. Post hunc alienigena Herode in regnum succedente, tricesimo secundo anno regni ejus Christus nascit
Abbreviated transcription (Latin):
filo sus ppararaet: ꝙ conũ̾sio peccatores predicatori ꝓraneo i plitatut
postea uero conu̾sus: Pane s p̃parat cũ bonis oꝑib semet ipsũ exerteis
ut heres patriȩ clestis fiat obtinet. Qd autẽ ait helias ꝟdria farie
panon ficient: usq dũ dñs adiudiciũ cũ omĩb scr̃ suis uenuat.

Expanded text:
filio suo praeparet, quia conversio peccatoris praedicatori primo imputatur; filio suo praeparet, quia conversio peccatoris praedicatori primo imputatur; postea vero conversus, panem sibi praeparat, cum in bonis operibus semetipsum exercens, ut haeres patriae coelestis fiat, obtinet. Quod autem ait Elias: Hydria farinae pera non deficient, usque dum Dominus ad judicium cum omnibus sanctis suis veniat.
Abbreviated transcription (Latin):
gentiliũ morte magis infert q̃ͣm uitã. Ad qͣm helias. ade & fac sic̃ dpeusti
Seruntam̃ m fac ex ipsa farmula succiericiũ ꝑanẽ paruuilũ &e a fer ad
melibi aut ⁊ filio tuo. facies postea. ⁊ panẽ fides ꝑcmerem ie sere penten
tre designatiar sic dicit beatus iob ad dAnm. sccirto ipse me tep̃biendo
da despenutentła infauilla & emere. Paris gͥ cinere coopit᷑ cũ qͥlibet
inficdeus auente uemens ꝓriꝰ studet deflere mala que fecieq ut coniae¬
mentius adficis xp̃i ꝑcipienda que in baptistnate dacir a cceclat. Bhelias
cs prararent ubiq deferrent. fidẽ nanq unusqͥs ꝙ ad baptismũ ueni¬
en pdicatemi defert: cũ adintͥ gationẽ sacerlotis qualit̃ credat :confis¬
cui elias pane quẽ mulier fecit comẽdit. ꝙ ꝑfectus filiorĩe merces
pͣcdicaetou. Uania ꝓpt̃ helias mulieri p̃cepit ut sibi pͥmũ ꝓot̃e lisibie

Expanded text:
gentilium mortem magis infert quam vitam. Ad quam Elias: Vade, et fac sicut dixisti. gentilium mortem magis infert quam vitam. Ad quam Elias: Vade, et fac sicut dixisti. Verumtamen mihi fac ex ipsa farinula succineritium panem parvulum, et affer ad me; tibi autem et filio tuo, facies postea. Per panem fidedicit beatus Job ad Dominum: Idcirco ipse me reprehendo, et ago poenitentiam in favilla et cinere. Panis igitur cinere cooperitur, cum quilibet infidelis ad fidem veniens, prius studet deflere mala quae fecit, ut convenientius ad fidem Christi percipiendam, quae in baptismate datur accedat. Elias Deo praepararent, sibique deferrent. Fidem namque unusquisque ad baptismum veniens praedicatori defert, cum ad interrogationem sacerdotis qualiter credat confitetur. Elias panem quem mulier fecit comedit, quia profectus filiorum merces est praedicatorum. Quapropter Elias mulieri praecepit ut sibi primum, postea sibi et
Abbreviated transcription (Latin):
exoꝑib miscdiȩ uidẽt᷑ hab̃̾e. Gentiles nanq parũ rationis habebañ.
qr exparte rationabiles erañ ex maxima aut̃ parte irrationabiles.
Qd enĩ irrationabiliꝰ sdice ligno aut lapidi ds m̃s es tu: habebañ
iparũ miscdiȩ q ipsa nat᷑a sȩpe eos ad ħ inpellebat: ut miseris sub¬
uenirent. ꝑ uasa uͦ inqͥb farina. ioleũ. continebat᷑ eorũ corda de¬
signant᷑. En colligo duo ligna ut ingrediar & faciam illud mͥ & fi¬
lio meo: ut comedamꝰ & moriam᷑. Ligna quȩ inciuitate colligunt᷑
nichil utilitatis habent : nͥ ut igni comburant᷑. ꝑligna gͥ gͥrores
gentiliũ. diabolica fraude inuenti designant᷑. Mulier duo ligna
colligebat. qr gentił ꝓopłs ex doctrina philosophorũ atq pos
S quid est quod dicit ut comedamus ⁊ moriamur. Nos aut̃ẽ ido cornedems
ut uitã in corore seruemꝰ. hȩc aut̃ ido se cdicit coriede ut moriat. q doctrina

Expanded text:
ericordiae videretur habere. Gentiles namque parum rationis habebant, quia ex parte rationabiles erant, ex maxima autem parte irrationabiles. Quid enim irrationabilius quam dicere ligno aut lapidi: Deus meus es tu? Habebant et parum misericordiae, quia ipsa natura saepe eos ad hoc impellebat, ut miseris subvenirent. Per vasa vero, in quibus farina et oleum continebatur, eorum corda designantur. En colligo duo ligna, ut ingrediar et faciam illud mihi et filio meo, ut comedamus et moriamur . Ligna quae in civitate colliguntur nihil utilitatis habent, nisi ut igni comburantur. Per ligna igitur errores gentilium diabolica fraude inventi designantur. Mulier duo ligna colligebat, quia gentilis populus ex doctrina philosophorum atque poderetur. Sed quid est quod dicit: Ut comedamus et moriamur? Nos autem ideo comedimus, ut vitam in corpore servemus; haec autem ideo se dicit comedere ut moriatur, quia doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
quib ait añs. Qqm̃ abundabit iniqͥtas refrigescet horitai nlar
Quȩ illa uti niue ꝑessime depͥmunt᷑ quȩ obpmȩ supbie merie
le celo corruens inꝑfunda tenebrarũs nichilominꝰ se uelut angim
lucis ad huc stultis ostentare p̃sumit: habitumq meritoꝵ suoꝵ ean¬
dore iues similẽ fraudiũ suarũ nescuis p̃fert. Qđ quidẽ. Mnsa¬

Expanded text:
itas, refrigescet charitas multorum . Quae illa utique nive pessime deprimuntur, quae ob primae superbiae meritum de coelo corruens in profunda tenebrarum, nihilominus se velut angelum lucis adhuc stultis ostentare praesumit, habitumque meritorum suorum candore, niveo similem fraudium suarum nesciis praefert. Quod quidem
Abbreviated transcription (Latin):
n inregum uolumine scͥptum ÷ quia cũ cepissec
Achab rex isit. heliã pͥqͣui p̃cipiente. dno abiĩt indesertũ. sedit uexa
correntẽ charib. Corui qͦq deferebant ei panes & carnes mane t pa
nes & carneẜ uesꝑe & bibebat de torrente. helias xpinfigurabat ẜtur
rentẽ autẽ charib legẽ debemꝰ intelligere. Charib inc̾ptat m̃daciũ
non quod lex mendaciũ sit.Solent nanq prudentes ꝓponere audi¬
torib suis parabolas: ut aꝑtiꝰ intelligant᷑ eaq̃ dicẽ uolunt. ⁊ introdu¬
cunt bestias. ⁊ aues loqntes. Qd si sola u̾ba parabolarũ attendass
m̃daciũ eẽ ꝑspicies. Si uͦ sensũ ueritatẽ ꝓbab̾.Similit̾ ⁊ quȩdam
p̃cepta legalia si licterã tantũm attendas in utilia tͥ uidebunt᷑. Si
spũalẽ intelligentiã: ueritas tͥ magna inlictera refulget. Quȩdam
gͥ p̃cepta legalia iudeis m̃clacia sc̃ qr ea carliter intelligunt. Nobis aut̃
ueritas: qͥ ea spũalit̾ intelligere cinamꝰ. ꝑcoruos uͦ sarcerdotes Iudem

Expanded text:
n Regum volumine scriptum est « quia cum coepisset Achab rex Israel Eliam persequi, praecipiente Domino, abiit in desertum, et sedit juxta torrentem Charith. Corvi quoque deferebant ei panes et carnes mane et ere, et bibebat de torrente . Elias Christum figurabat: per torrentem autem Charib Legem debemus intelligere. Charib interpretatur mendacium, non quod lex mendacium sit; solent namque prudentes proponere auditoribus suis parabolas, ut apertius intelligantur ea, quae dicere volunt, et introducunt bestias et aves loquentes. Quod si sola verba parabolarum attendas, mendacium esse prospicies: sin vero sensum, veritatem probabis. Similiter et quaedam praecepta legaliaspiritualem intelligentiam, veritas tibi magna in littera refulget. Quaedam igitur praecepta legalia Judaeis mendacia sunt, quia ea carnaliter intelligunt; nobis autem veritas, qui ea spiritualiter intelligere curamus. Per corvos vero sacerdotes Judaeorum
Abbreviated transcription (Latin):
ustauit & uidit qr bona ÷ negotiatio eiꝰ ñ extinguet᷑ in nocte lucef¬
na eiꝰ. Qd̾ ait: negotiatio eiꝰ agri utiq illiꝰ significat: dequo supͣ at
Considauit agrũ: ⁊ emit eũ. Gustauit gͥ eccła scã gͣtauit anma quȩq. i¬

Expanded text:
ustavit et vidit quia bona est negotiatio ejus; non exstinguetur in nocte lucerustavit et vidit quia bona est negotiatio ejus; non exstinguetur in nocte lucerna ejus. Quod ait, negotiatio ejus, agri utique illius significat, de quo supra ait, Consideravit agrum, et emit eum. Gustavit igitur Ecclesia sancta, gu
Abbreviated transcription (Latin):
quos erudiebant: uerũ &̃ testimoniũ bonȩ opationis. miract
quoq signa u̾bis doctrine iungebant. S ⁊ usq hodie immõ usqu
finẽ scłi mulier fortis consicłat agrũ. ⁊ emit eũ ac defructu manũ
conu̾tere possit. & qͦs cunq dõciles inuenerit hos data r̾ibi pecuna
inseruicium xͥ emit atq in eis uineã xͥ plantare ł potiꝰ eos uinea  u¬
ccinx̃ fortitudine lũbos suos: ꝙ roborauit brachiũ suũ Accinꝰ
gͦ eccła lũbos suos fortitudine cũ suꝑnoꝵ desidn̾s intenta carilib
illecebris succũbẽ despex̃. Roborauit brachiũ suũ cũ se adagenda uͥtu¬
cũ oꝑa p̃parauit. Ꝙ bene pͥmo lũbos fortitudine acc̾ing̾e. ac p̾modũ robe¬
rare brachiũ dicit᷑ q nimirũ actio boni oꝑis acceptabił eẽ dõ minine
ual& si ñ fluxa luxuriȩ qͥs pͥus ã carne simul: ⁊ m̃te restringat Uñ
ur̃i p̾cinctis ⁊ lucernȩ ardentẽs Lũbi uidelicet p̃cincdi. neluxuriȩ sub¬

Expanded text:
 bonae operationis miraculorum quoque signa verbis doctrinae jungebant. Sed et usque hodie, imo usque in finem saeculi mulier fortis considerat agrum, et emit eum, ac de fructu manuuconvertere possit; et quoscunque dociles invenerit, hos data verbi pecunia in servitium Christi emit, atque in eis vineam Christi plantare, vel potius eos vineam ccinxit fortitudine lumbos suos, et roboravit brachium suum. Accinxit ergo Ecclesia lumbos suos fortitudine, cum supernorum desideriis intenta carnalibus illecebris succumbere despexit; roboravit brachium suum, cum se ad agenda virtutum opera praeparavit. Et bene primo lumbos fortitudine accingere, ac postmodum roborare brachium dicitur, quia nimirum actio boni operis acceptabilis esse Deo minime valet, si non fluxam luxuriem quis prius a carne simul et mente restringat. Undvestri praecincti, et lucernae ardentes . Lumbi videlicet praecincti, ne luxuriae sub
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ꝑ spicacitatẽ humane m̃tis tnͣscendiͣt. Apd̾ se qͣsi domi ñ ual
tare s diu̾sis affectioib ꝑ uectꝰ. qͣsi pedib ꝑ anfractꝰ erroris gͣdit᷑
st ñ alia domꝰ deqͣ nefariis actib egredit᷑ eccł̃a indelicet qͣn̾ui
in ea corporali specie morari uideat᷑ ꝓͥpt̾ea ponit insidias us qͥ forensiũ re¬
rũ negotia dispensant. itẽ aliis qͦs ĩatitudo uitȩ carnał allicet decipulã
tendit: dein cȩc̾is qͥ freqͣntant angulos tenebrose uite fallendis insistit.
Siue ꝑtͥplic̃e sicũ locoꝵ ñ ĩꝯgrue tͦꝑtitꝰ intellectꝰ sacre scpture pocest ĩtes¬
ligi fors nanq hȩreticꝰ ĩsidiat᷑ cũ simpliciũ corda qͦs alit historia litłere

Expanded text:
quae perspicuitatem humanae mentis transcendunt; apud se quasi domi non valet quae perspicuitatem humanae mentis transcendunt; apud se quasi domi non valet stare, sed diversis affectionibus provectus, quasi pedibus per anfractus erroris graditur. Est et alia domus de qua nefariis actibus egreditur, Ecclesia videlicet, quamvis in ea corporali specie morari videatur. Propterea ponit insidias iis qui forensium rerum negotia dispensant, item aliis quos latitudo vitae carnalis allicit, disciplinam tendit; dein caeteris qui frequentant angulos tenebrosae vitae, fallendis insistit. Sive per triplicem situm locorum non incongrue tripertitus intellectus sacrae Scripturae potest intelligi. Fo
Abbreviated transcription (Latin):
domo ꝯsistere pedib suis: nc̃ foris nc̃ inp̾ateis nc̃ uixta angͣlos in¬
sidian. Pmĩs qͥppe hereticꝰ uirili sensu carens rite mulier appel¬
lat᷑. Q cũ sermones politos ꝓferre studeat: liquet qr meretͥcio cul¬
tu sese extrinsetꝰ ornat: qm̃ conat᷑ luculentia sermonis effice̾.
qͥm piã resistentẽ inuenerit ÷ repente᷑ potiꝰ ꝓgarrulitatis ꝯsuetu¬
dine : qͣ ui ratioĩs ꝑspicue ipsũ accep̃tat suꝑ are. Uagꝰ qͣr eẽ dinos
at᷑ qr qm sp̃s erroris tͣhit: m̃cis sanȩ stabilitatẽ neqͣꝗͣ nouit. Si¬
ue uagꝰ bene eẽ dicit᷑: qm̃ om̃is qͥ lineã ueritatis dedinare gestit
ostat plane qr diu̾ticła diu̾so tͣmite fugitans iͣnqͥrit. Uagꝰ qr diu̾¬
arũ sectaꝵ laq̃os neccit⁊ qͥb animas simpliciũ irretire possit.
ste nimirũ qͥetis inpatiens eẽ memorat᷑ qr tminos patrũ tnͣs
ipatiens ipse inp̃ceps fert᷑. Hescit ignorantiã circa ñ nulla rerũ:

Expanded text:
onsistere pedibus suis, nunc foris, nunc in plateis, nunc juxta angulos insidians. Omnis quippe haereticus virili sensu carens, rite mulier appellatur; qui cum sermones politos proferre studeat, liquet quia meretricio cultu sese extrinsecus ornat, quoniam conatur luculentia sermonis efficere quempiam resistentem invenerit, repente potius pro garrulitatis consuetudine quam virationis perspicuae ipsum attentat superare. Vagus vero esse dignosis sanae stabilitatem nequaquam novit. Sive vagus bene esse dicitur, quoniam omnis qui lineam veritatis declinare gestit, constat plane quia diverticula diverso tramite fugitans inquirit. Vagus, quia diversarum sectarum laqueos nectit, quibus animas simplicium irretire possit. Iste nimirum impatiens ipse in praeceps fertur: nescit ignorantiam circa nonnulla rerum
Abbreviated transcription (Latin):
simplicitatis oꝑa quȩ ꝑximis impendimꝰ accipi. Potest inlino quod eufia
uirens orit᷑ sͥ longe ac multiplici exercitio amittit humorẽ naturm
atq ad gram noui candoris ꝑuenit castigatio nr̃ȩ carnis intrmari
Cuidũ ingenitas uitioꝵ sordes ꝑ continentiã excõquumꝰ digͥnã ꝑ fects eã¬

Expanded text:
simplicitatis opera, quae proximis impendimus, accipi. Potest in lino quod ex terra simplicitatis opera, quae proximis impendimus, accipi. Potest in lino quod ex terra virens oritur, sed longo ac multiplici exercitio amittit humorem nativum, atque ad gratiam novi candoris pervenit, castigatio nostrae carnis intimari: cui dum ingenitas
Abbreviated transcription (Latin):
lere satagit. subsequent̃ insinuat᷑: cum dicitur. Dele ch. Casul¬
uesiuit lanã ⁊ linũ. ⁊ oꝑata ÷ consilio manuũ suarũs huius.
principiũ u̾sicłi fortis intilier hoc ÷ scã eccła. &̃ iuxta litt᷑ã
aꝑe ⁊ obseruare consueut: iuxta illud ꝓpħicũ: eũ uidis nudũ
oꝑi eũ: i carnẽ tuã nedespexeris. Oꝑat᷑ autẽ non suꝑuacuo ⁊ ceco
abore: s eo utiq consilio. ut ab ipso suo uiro clño uidelicet xpõ in¬
iudicio mereat᷑ audire.: Nuidus fui & oꝑuistis me: & qm diu fecistis un
dehis minorib meis in fecistis. Oꝑatur autẽ consilio manuũ suarum
hoc ÷ earũ ꝑsonarũ ꝑ qͣs elemosiaã pauꝑib tribuit. Inquoꝵ ope deuoti.
Nlo saluberimo ucitur consilio: ut cũ disꝑgit ⁊dat pauꝑib n̾ ipsa ab ho¬
mgła. ẜ ossunt aut̃ mistice in lana quȩ oumnꝰ ÷ habitꝰ omĩa pietatis &

Expanded text:
dere satagit, subsequenter insinuatur, cum dicitur: DALETH. Qudere satagit, subsequenter insinuatur, cum dicitur: DALETH. Quaesivit lanam et linum, et operata est consilio manuum suaruta litteram accipere et observare consuevit; juxta illud propheticum, Cum videris nudum operi eum, et carnem tuam ne despexeris . Operatur autem, non supervacuo et caeco labore, sed eo utique consilio, ut ab ipso suo viro, Domino videlicet Chrisjudicio mereatur audire, Nudus fui, et operuistis me : et, quandiu fecistis uni de his minoribus meis, mihi fecistis . Operatur autem consilio manuum suarum, hoc est earum personarum per quas eleemosynam pauperibus tribuit; in quorum opere devoto illo saluberrimo utitur consilio, ut cum dispergit et dat pauperibus, non ipsa ab ho. Possunt autem mystice in lana, quae ovinus est habitus, omnia pietatis et
Abbreviated transcription (Latin):
uiuendo respondet : cũ ea que ipsa scire. uł facere ab ipso ad ita potuit. &̃
aliis intimare satagit. Bene aut̃ cũ dixiss redd& ei bonũ ꝓtinꝰ ad di¬
dit: ⁊ ñ malũ: qr sc̃ ꝑfecto qͥ acceptis ad nõ bonisamala rependunt.
uł fidi misteria que ꝑceꝑunt heretica fece fedandaͦ. uł fidẽ qͣm ꝓfes¬
sione seruãt. ꝓͣuis oꝑib blasphemando.uł mores bonos: qͥb cũ fideꝰ rec¬
ta deseruiunt: ꝑ colloqr mala corrũpendo. S nec illi bona qͥ acceꝑunt
dño reddunt: qͥ ñ in his quȩ bene inchoant: usq ad finẽ uitȩͥ p̾sen¬
us ꝑsistere curant. Uñ merito cũ dixisset ꝑeddet ei bonũ:⁊ ñ mabũ:
ut ꝑseuerantiã boni necessariã demonstraret addidit omĩb dieb
uitȩ suȩ. Cui simile ÷ illud ẽuangłicũ seruiamꝰ iłli insc̃itate. ⁊ iꝰticia porã
tissimũ sit insistendũ : ei qui bonũ quod ⁊ accepit a dño. gratis repen¬

Expanded text:
vivendo respondet, cum ea quae ipsa scire vel facere ab ipso adjuta potuit, etiam aliis intimare satagit. Bene autem cum dixisset, Reddet ei bonum, protinus addidit, et non malum; quia sunt profecto qui acceptis a Domino bonisvel fidei mysteria, quae perceperunt haeretica fece foedando, vel fidem quam professione servant pravis operibus blasphemando, vel mores bonos quibus cum fide recta deserviunt per colloquia mala corrumpendo, sed nec illi bona quae acceperunt Domino reddunt, qui non in his quae bene inchoant usque ad finem vitae praesentis persistere curant, unde merito cum dixisset, reddet ei bonum et non malum, ut perseverantiam boni necessariam demonstraret adjunxit, omnibus diebus vitae suae; cui simile est illud evangelicum: Serviamus illi intissimum sit insistendum, ei qui bonum quod et accepit a Domino, gratis repen
Abbreviated transcription (Latin):
tia meditantur & quert̃. In ipso fecit & carnales qui terrenum hominem
nec dum deposuerunt. Terra autem erat inanis & uacua. terra scilicet car¬
nis nr̃e manis erat & uacua: priusqͣm docerinȩ acciꝑet formã. Et tenebrȩ
erant suꝑ faciem absssi. Quia deleͥctorum cecitas & ignorantiȩ ꝓfunda obscu¬
suꝑ cor nr̃m tenebrosum & fluidũ quasi suꝑ aquas iam suꝑ ferebatur. in quo
tatis appareat. Prima enim die lucem fidi dedit: quia prima
ẽ. inconu̾sione fides. Unde & istud primum in p̾ceptis mandatũ
Iste liber est Sancti pictoris parisiensis Quicunq eum furatꝰ fuerit

Expanded text:
tia meditantur et quaerunt. In ipso fecit et carnales, qui terrenum hominem necdum deposuerunt. Terra autem erat inanis et vacua. Terra scilicet carnis nostrae inanis erat et vacua, priusquam acciperet doctrinae formam. Et tenebrae erant super faciem abyssi. Quia delictorum caecitas et ignorantiae profunda obscusuper cor nostrum tenebrosum et fluidum, quasi super aquas, jam 262 superferebatur; in quo tatis appareat. Prima enim die lucem fidei dedit, quia prima est in conversione fides. Unde et istud primum in Dei praeceptis mandatum isibiliter
Abbreviated transcription (Latin):
sunt formȩ. ur Nichil igitur secundum mat̾iam eẽ
dicitur s. secundum. ꝓpriam formam. S diuina su¬
bstantia sine mat̃a fornia est atq ido unum est qđ
est Reliqua enim non sunt id quod suntꝰ Unum
quodq enim habet eẽ suum ex his ex quib est id ÷
ex partib fuis. et ÷ hoc atq hoc idest partes suȩ
connunctȩ s non hoc uł hoc singulariter ut cum
homo terrenus constet ex antma corpore q corpꝰ
et anima est non uł corpus uł anima. In parte
igitur non est id quod est Quod uero non est
hoc atq hoc s tantum est hoc illud uere est id
quod est. Et est pulcherrimum fortissimumq qi
nullo nititur. Quo circa hoc uere unum: in quo
nullus numerus. nullum in eo aliud prȩt̃ id quod
est: neq enim subiectum fieri potest forma enim
eat formnȩ uero subiecte cẽ non possunt llam quod

Expanded text:
sunt formae. Nihil igitur secundum materiam esse dicitur sed secundum propriam formam. Sed diuina substantia sine materia forma est atque ideo unum et est id quod est. Reliqua enim non sunt id quod sunt. Vnum quodque enim habet esse suum ex his ex quibus est, id est ex partibus suis, et est hoc atque hoc, id est partes suae coniunctae, sed non hoc uel hoc singulariter, ut cum homo terrenus constet ex anima corporeque, corpus et anima est, non uel corpus uel anima in partem; igitur non est id quod est. Quod uero non est ex hoc atque hoc, sed tantum est hoc, illud uere est id quod est; et est pulcherrimum fortissimumque quia nullo nititur. Quocirca hoc uere unum in quo nullus numerus, nullum in eo aliud praeterquam id quod est. Neque enim subiectum fieri potest; forma enim est, formae uero subiectae esse non possunt. Nam quod
Abbreviated transcription (Latin):
unus sol S̾ hec interun adeam dictum sit significa¬
tionem: demonstrationemq qua ostenditur: non
omnem unitatum repeticionem. numerum plurali¬
tatemq ꝑficẽ Non uͦ ita dicitur pater ac filius et pẽs
sanctus. quasi multiuocum quiddam. Nam mu¬
cro et ensis. et ipse est et idem. Pater uero ac filuis.
paulisꝑ considerandum est Requirentib enim
ipse est pater qui filius. Qimine inquiunt Rur¬
sus idem alter qui alter: Negatur. Nonĩgitur in¬
ter eos in re omni indifferentia. Quare subintrat
numerus quem ex subiectorum diuersitate confici
suꝑius explanatum est. Dequa re breuiter conside

Expanded text:
unus sol. Sed hoc interim ad eam dictum sit significaunus sol. Sed hoc interim ad eam dictum sit significationem demonstrationemque qua ostenditur non omnem unitatum repetitionem numerum pluralitatemque perficere. Non uero ita dicitur pater ac filius et spiritus sanctus quasi multiuocum quiddam; nam mucro et ensis et ipse est et idem, pater uero ac filius epaulisper considerandum est. Requirentibus enim: Ipse est pater qui filius? .Minime, inquiunt., Rursus: Idem alter qui alter? Negatur. Non est igitur inter eos in re omni indifferentia; quare subintratnumerus quem ex subiectorum diuersitate confici superius explanatum est. De qua re breuiter conside
Abbreviated transcription (Latin):
numero non facit pluralitatem unitatum repeti-¬
cio. uelut si debdem dicam. Gladius uinis: mu-¬
cro unus: ensis unus. Potest enim tot uocabulis
gladius agnosci hȩc enim unitatiuniteratio
potius est non numeratio. Uelut si ita cdicamus
Ensis mucro. gladius. repeticio quȩdam est
eiusdem: non numeratio diuersorum. Uelut si di¬
cami: sol sol sol. non tres soles effecerun s. dle uno to¬
ciens prȩdicauerim. Non igitur sic de patre ac filio.
et spũ scõ tercio prȩdicatur ds. ilciro trina prȩdi¬
catio numerum facit. Hoc enim illis ut dictum
est miminet: qui inter eos distantiam faciunt me¬
ritorum. Catholicis uero mehil in differentia con-¬
stituentib. ipsamq formam ut est eẽ ponentib
neq aliud quam eẽ est ipsum quod est opmanti¬
b. recte repeticio de eodem quam enumeratio di¬
uersi uidetur eẽ cum dicitur. ds. pater ds̃ filius.
ds spiritus sanctus atq hȩc trimtas ainis deus:
uelut ensis atq mucro iuus gladius. uelut sol sol sol

Expanded text:
numero non facit pluralitatem unitatum repetitio, uel si de eodem dicam gladius unus mucro unus ensis unus. Potest enim unus tot uocabulis gladius agnosci; haec enim unitatum iteratio potius est non numeratio, uelut si ita dicamus ensis mucro gladius, repetitio quaedam est eiusdem non numeratio diuersorum, uelut si dicam sol sol sol, non tres soles effecerim, sed de uno totiens praedicauerim. Non igitur si de patre ac filio et spiritu sancto tertio praedicatur deus, idcirco trina praedicatio numerum facit. Hoc enim illis ut dictum est imminet qui inter eos distantiam faciunt meritorum. Catholicis uero nihil in differentia constituentibus ipsamque formam ut est esse ponentibus neque aliud esse quam est ipsum quod est opinantibus recte repetitio de eodem quam enumeratio diuersi uidetur esse cum dicitur deus pater deus filius deus spiritus sanctus atque haec trinitas unus deus, uelut ensis atque mucro unus gladius, uelut sol sol sol
Abbreviated transcription (Latin):
Igitur unitas tantum. Nam quod tercio repeti¬
tur deus cum pater: et filius et spiritus sanctꝰ
nuncupatur: tres unitates non faciunt plura¬
litatem nuimeri in eo quod ipse sunt: si aduer¬
tamus ad res numerabiles: ac non ad ipsum
numerum Ilic enim unitatum repeticio. nu¬
merum facit. In eo autem numero qui in reb
numerabilib constat: repeticio unitatum: atq
pluralitas. minime facit numerabilium rerum
numerosam diuersitatem. Numerus eium du-¬
plex est. Unus quidem quo numeramus: alter uͦ
qui in reb numerabilib constat. Etenim unũ
res est : unitas quod unum dicimus. Duo rur¬
sus in reb sunt: ut homines: uł lapides. duali¬
tas nchil s tantum dualitas qua duo homi¬
nes uł lapides duo fiunt. Et᷑ in cȩt̾is eodem mͦ
Ergo in numero quo numeramus. repiticio
unitatum facit pluralitatem. In rerum uerõ

Expanded text:
igitur unitas tantum. Nam quod tertio repetiigitur unitas tantum. Nam quod tertio repetitur deus, cum pater ac filius et spiritus sanctus nuncupatur, tres unitates non faciunt pluralitatem numeri in eo quod ipsae sunt, si aduertamus ad res numerabiles ac non ad ipsum numerum. Illic enim unitatum repetitio numerum facit. In eo autem numero qui in rebus numerabilibus constat, repetitio unitatum atque pluralitas minime facit numerabilium rerum numerosam diuersitatem. Numerus enim duplex est, unus quidem quo numera-mus, alter uero qui in rebus numerabilibus constat. Etenim unum res est; unitas, quo unum dicimus. Duo rursus in rebus sunt ut Homines uel lapides; dualitas nihil, sed tantum dualitas qua duo homines uel duo lapides fiunt. Et in ceteris eodem modo. Ergo in numero quo numeramus repetitio unitatum facit pluralitatem; in rerum uero
Abbreviated transcription (Latin):
cȩterȩ formȩ subiectȩ accidentib sunt: ut humanitas.
non ita accidentia suscipit: in eo quod ipsa est seo
quod mat̾ia ei subiecta c̃. Dum ⁊a enim mate¬
ria subiecta humanitati: suscipit E quodlibet
accidens ip̃sa hoc suscipe uidetur humanitas.
forma uero quȩ est sine mat̾ia. non pot̾it esse
subiectum: nec uerõ inesse matiȩ. Neq enim eẽt
forma s imago. Ex his enim formis quȩ prȩter
materiam sunt. istȩ formȩ uenerunt: quȩ suil
in matia. et corpus efficiunt. Nam cet̾as quȩ in
corporib sunt abutimui: formas uocantes dum
imagines sunt A ssimilantur enim formis his
quȩ non sunt in materia constitutȩ Nulla gͥ
in eo diuersitas: nulla ex diuersitate pluralitas.
nulla ex accidentib multitudo. atq idcirco nec
numerus. Os uero ado nullo differt:. ne uł ac-¬
cidentib uł substantialib differentiis in sub¬
iecto positis distetꝰ. Ubi uͦ nulla ẽ differentia.¬
nulla est ommino pluralitas. Quare nec num̾us.

Expanded text:
cetere forme subiecte accidentibus sunt ut humanitas, non ita accidentia suscipit in eo ququod materia ei subiecta est; dum enim materia subiecta humanitati suscipit quodlibet acci- dens, ipsa, hoc suscipere uidetur humanitas. Forma uero quae est sine materia non poterit esse subiectum nec uero inesse materiae, neque enim esset forma sed imago. Ex his enim formis quae praeter materiam sunt, istae formae uenerunt quae sunt in materia et corpus efficiunt. Nam ceteras quae in corporibus sunt abutimur formas uocantes, dum imagines sint. Adsimulantur enim formis his quae non sunt in materia constitutae. Nulla igitur in eo diuersitas, nulla ex diuersitate pluralitas, nulla ex accidentibus multitudo atque idcirco nec numerus. Deus uero a deo nullo differt, ne uel accidentibus uel substantialibus differentiis in subiecto positis distent. Vbi uero nulla est differennulla est omnino pluralitas, quare nec numerus;
Abbreviated transcription (Latin):
reusũ : Ita cũ impios iudeos ꝑ corpꝰ oꝑata p̾sentia xͥ. tanꝗͣ in¬
fructuosas arbores cȩder& qr de illo ioħs dixerat: ẽcce securus
ad radicẽ arborũ posita ÷: ab eis int̾uemente passione corpus
ipsũ deseruit. ⁊ in inferni ꝓfunda descendit Qđ in sepultura
depositũ: tanqm ad manubriũ spũ redeunte surrexit.

Expanded text:
reuersum est: ita cum impios Iudaeos per corpus operata praesentia Chrireuersum est: ita cum impios Iudaeos per corpus operata praesentia Chrifructuosas arbores caederet, quiade illo Joannes dixerat, Ecce securis ad radices arborum posita est, ab eis interveniente passione corpus ipsum deseruit in inferni profunda descendens, quo in sepultura desuper posito, tanquam ad manubrium suum spiritu redeunte surrexit.
Abbreviated transcription (Latin):
induodecim bob qm duodecim apłos credimꝰ designari: Qͥ facie
qͥdẽ ꝑdiu̾sa respiciunt s ita in labro sc̃ positi ut expost̾iorib ad uner
Qa inhac p̃senti uita adp̃dicationis officiũ indiu̾sis mundi partib
sc̃ diuisi: in illa uͦ uita quȩ huic uitȩ postĩor ÷ qr pͦ hanc adet᷑ et̾ne
głe unitate conueniunt. ꝑdiu̾sũ gͥ mundũ p̾dicando respiciunt:
s inunũ conueniendo c̃sistunt. Idõ autẽ exei qr clamor p̃dicationis eoꝵ
in toto mundo insonuit: sic̃ scͥptũ : In omnẽ t̾rã exiuit sonꝰ eorũ. la¬
brũ aut̃ orbem t̾re intelligimꝰ cuiꝰ ambitũ lustrauerunt apłi docen

Expanded text:
in duodecim bobus, quam duodecim apostolos credimus designari? Qui facie in duodecim bobus, quam duodecim apostolos credimus designari? Qui facie quidem per diversa respiciunt, sed ita in labro sunt positi, ut ex posterioribus adunentur. Quia in hac praesenti vita ad praedicationis officium in diversis mundi partibus sunt divisi:eniunt. 8. Per diversum ergo mundum praedicando respiciunt, sed in unum perveniendo consistunt. Ideo autem aerei, quia clamor praedicationis eorum in toto mundo insonuit, sicut scriptum est: In omnem terram exivit sonus eorum . Labrum autem orbem terrae intelligimus, cujus ambitum lus
Abbreviated transcription (Latin):
t moy ses: ut parcer& popło peccatori. respondit dñs ꝓpiciꝰ ero ilł.
beruntam̃ uiuo ego ⁊ uiuit nom̃ meũ: qr implebit᷑ gła mea oĩs
terra. & septuagesimo pͥmꝰ psalmꝰ canit. Implebit᷑ gła mea omĩs t̾ra
unde ⁊ angłi clamabant pastorib. Gła in excelsis deo ⁊ int̾ra pax¬
hominib bonȩ uoluntatis. Q̾ aut̃ nebula impleuit domum
dĩ ⁊ ñ poterant sac̾dotes ministͣre ꝓpt̃ nebulã. hȩc sententia sr̃bos iudeoꝵ
pontifices ac doctores insinuat Qdũ natiuitatis xp̃i sacͣm̃ta in uestigare
despiciunt: debitũ fidĩ suȩ ministeriũ ꝑ erroris nebulã ꝑdidunt. Ita em̃
eorũ m̃tes infidelitatis caligo repleuit: ut exigentib ꝓpriis meritis: ñ
agnoscant culcũ credulitatis. Qđ uͦ idẽ salomon ineodẽ tẽplo duode¬
cim boues exeos fecit: qͦs inȩreo labro constutuit: qui facie quidẽ per
diu̾sas partes intendt̃ s inimo loco ꝑpostĩora colligunt᷑. Qͥd enĩ aliud

Expanded text:
. Verumtamen vivo ego, et vivit nomen meum: quia implebitur gloria mea omnis terra . Et septuagesimus primus psalmus canit: Implebitur gloria ejus omnis terra . Unde, et Angeli clamabant pastoribus: Gloria in excelsis Deo, et mplevit domum Dei, et non poterant sacerdotes ministrare propter nebulam: haec sententia superbos Judaeorum pontifices ac doctores insinuat, qui dum nativitatis Christi sacramenta investigare despiciunt, debitum fidei suae ministerium per erroris nebulam perdiderunt. Ita enim eorum mentes infidelitatis caligo replevit, ut exigentibus propriis meritis, non agnoscant cultum credulitatis. Quod vero idem Salomon in eodem templo duodecim boves aereos fecit, quos in aereo labro constituit, qui facie quidem per diversas partes intendunt, sed in uno loco per posteriora colliguntur. Quid enim aliud
Abbreviated transcription (Latin):
ostulat᷑ heliseus ãpopło ut aqͣs hiericõ sterilis:⁊ malignas sana
mine⁊⁊ statim sanatȩ st̃ aquȩ. Qͦ facto ꝓnuntiabat ꝓpħa qd u̾bũ
coro fieret: ⁊ habitaret in nob̃. Inde insimilitutidinẽ u̾bi salẽ .i. sa¬
pientiã dedit inuas fictile incorpꝰ. s humanũ: ⁊ mittens in aqua
demersit. Qd qͥdẽ significabat qr om̃s popłi qͥsub figura aqͦꝵ in
toto mundo steriłes erant. ꝑxp̃i incarnationẽ fecunditatẽ ⁊ be¬

Expanded text:
ostulatur Eliseus a populo, ut aquas Jericho steriles, et malignas sanarmine, et statim sanatae sunt. 2. Quo facto praenuntiabat propheta quod Verbum caro fieret, et habitaret in nobsapientiam « dedit in vas fictile, in corpus, hoc humanum; et mittens in aqua, demersit. » Quod quidem significabat, quia omnes populi qui sub figura aquarum in toto mundo steriles erant per Christi incarnationem fecunditatem et be
Abbreviated transcription (Latin):
sigurabat: Ad cuiꝰ edificationẽ : electoꝵ animȩ quasi qͥdam expoliti
lapides deferunt᷑. Quȩ cũ edificat᷑ incęlis. nullus illic disciplinȩ mal¬
leus resonat:. qr dolati atq ꝑfecti illuc lapides ducimͣ. ut locis iuxta
meritũ c̃gruis disponam᷑. Ido enĩ foris tundim᷑. ut illuc sine rep̃hensi¬
mne inueniam᷑. Altitudo aut̃ tẽpli huiꝰ dm̃ci adfidẽ refert᷑ longi¬
tudo ad spẽm latitudo ad kãritatẽ. his enĩ tͥbuis uͥtutib qͣsi linia¬
pli int̾ius ligno tegunt᷑. ħ obmĩst̾iũ dnĩcȩ cruciᷤᷤ imaginatũ sub
cuiꝰ tutela ꝓtegunt᷑ om̃s scĩ qͥ indirupte pacis ꝑ seuerantia tanqmͣ
lapides uiui. instructura egłe unitate fidei solidant᷑. Ꝙ bene int̾iꝰ
uestit᷑ ligno tẽplũ qr corde credit᷑ ad iticiã. Qđ uͦ cẽpore dedicati¬
onis gła dnĩ impleuit domũ Gła dñi intelligit᷑ xp̃s cuiꝰ fide reple¬

Expanded text:
figurabat? Ad cujus aedificationem electorum animae, quasi quidam expoliti lapides, deferuntur. 3. Quae cum aedificatur in coelis, nullus illic disciplinae malleus resonat, quia dolati atque perfecti illuc lapides ducimur, ut locis juxta meritum congruis disponamur. Hic enim foris tundimur, ut illuc sine reprehensione veniamus. Altitudo autem templi hujus dominici ad fidem refertur, longitudo ad spem, latitudo ad charitatem. His enim tribus virtutibus, quasi lineapli interius ligno teguntur, hoc ob mysterium dominicae crucis imaginatum, sub cujus tutela proteguntur omnes sancti, qui indisruptae pacis perseverantia, tanquam lapides vivi in structura Ecclesiae, unitate fidei solidantur. Et bene interius vestitur ligno templum, quia corde creditur ad justitiam. Quod vero tempore dedicationis g
Abbreviated transcription (Latin):
tas karitatis: quȩ cũ impendit᷑. ñ defecisse di. hilarẽ enim da
torẽ diligit ds. Uiduã eiꝰ benedices opinor eccła significat᷑: qͣm
xp̃s non frumenti s u̾bi pane pascebat. Dequa dicit᷑ ꝑ dđ.
Uiduã eiꝰ benedicens benedicam. Illã scilicet uiduã qͣm apłs
ait: mortuo uiro. quib uellet nuptis liberem eẽ. Qͥa desmente
dictionis farma ñ deficit: inominib foris gentib fame manen¬
te. Quarũ cibi uitȩ esuriẽ ⁊ fiłĩ trinitatis in ediams congrue p̾¬
figurauit illa quondã triennia fames. Quod uero pheliã in
tempore sititatis nubes illa apparuit: ⁊ postea future pluuis
signũ in uestigio hominis ostensũ ẽ. significabat qd nascente
ap̃o inuestigio hominis ad t̾ras imber dȩcelo descendet: qui ꝗͣpe
cato mundaret.
Deparuuł ab eo maledictis.:⁊ abestiis deuoratis.

Expanded text:
tas charitatis, quae cum impentas charitatis, quae cum impentorem diligit Deus . Viduam ejus benedicens, opinor, Ecclesia significatur, quam Christus non frumenti, sed verbi pane pascebat. De qua dicitur per David: Viduam ejus benedicens benedicam , illam scilicet viduam, quam Apostolus ait, mortuo viro, quibus vellet nuptiis liberam esse . Quia desinente dictionis farina non deficit, in omnibus foris gentibus fame manente, quarum cibi vitae esuriem et fidei Trinitatis inediam congrue praefiguravit illa quondam triennio fames. Quod vero per Eliam in tempore siccitatis nubes illa apparuit, et postea futurae pluviae signum in vestigio hominis ostensum est, significabat quod, nascente Christo in vestigio hominis, ad terras imber de coelo descenderet, qui nos a peccato mundaret. De parvulis ab eo maledictis, et ab ursis devoratis.
Abbreviated transcription (Latin):
malos inpaleis: aut ipunitate uniꝰ segetis bonos intriticoꝰ ma
irib ã tẽplo separatȩ st ¶duȩ relicte: satis indicat. qđ degota i psa
pente apłs ait. Reliquiȩ ꝑelationẽ gr̃e salus facte sunt.
id autẽ significauerunt magni illi :⁊ insignes ꝓpħete qͥ etiam
nabiła multa fecerunt helias ⁊ heliseus. discipłs ei: Pascit᷑ enim
helias tempore famis. coru̾ mane afferentib panẽ:i ad uespum car¬
nes: ut intelligant illi. xpm. cui quodãmͦ salutẽ nram esurienti
confitent᷑ p̃eccatores fidem ꝓͥmitias sp̃s nunc habentesinfine aut̃
uelut ad uesꝑam scłi. &̃ carnis resurrectionẽ. Mittit᷑ helias pas¬
cendus ad lenã induã quȩ uolebat duo ligna colligere: prius¬
qͣm moreret᷑. Non hic solo ligni nomine: s ã numero lignoꝵ sig¬
nũ crucis exprimit᷑. Benedicit᷑ farina ioleũ fructꝰ. i hilari¬

Expanded text:
malos in paleis, aut in unitate unius segetis, bonos in tritico, mamalos in paleis, aut in unitate unius segetis, bonos in tritico, matribus a templo separatae sunt, et duae relictae, satis indicat quod de tota ipsa gente Apostolus ait: Reliquiae per elationem gratiae salvae factae sunt uid autem significaverunt magni illi ac insignes prophetae, qui etiam mirabilia multa fecerunt, Elias, et Eliseus discipulus ejus? Pascitur enim Elias tempore famis a corvis mane afferentibus panem, et ad vesperum carnes, ut intelligas illic Christum. 2. Cui quodammodo salutem nostram esurienti confitentur peccatores, fidem primitias spiritus nunc habentes; in fine autem velut ad vesperam saeculi carnis resurrectionem. Mittitur Elias pascendus ad alienigenam viduam, quae volebat duo ligna colligere priusquam moreretur. Non hic solo ligni nomine, sed etiam numero lignorum signum crucis exprimitur. 3. Benedicitur farina ejus et oleum, fructus et hilari
Abbreviated transcription (Latin):
am porrõ decet̾is oꝑib salomonis qͥd dicam qͣm uehement̃ arguit
scã scͥpt᷑a atq condẽpnat: Nͣ hilq de penitentia eiꝰ uł in eũ indul¬
gentiã dei cõmemorat. Nec ꝓrsus occurrit. qͥd saltẽ in allegoria boni
significet hȩc eiꝰ fienda sũmersio. Nisi fortẽ qͥs dicat mulieris alienige¬
nas quarũ amore exarserat: significare ȩccłas electas degentib pos-¬
se hoc fortasse ñ absurdȩ intelligi. si ille ꝓpt̾ salomonẽ desẽrerent doᷤᷤ
suos & colerent dm̃ eiꝰ. Cum uͦ ipse ꝓpt̾ illas offenderit dm̃ suũ &
coluit dõs earumi ñ ÷ qͥd in de boni comiectari possit. Nec tam̃ noh¬
l arbitror significare s malũ. sic̃ de uxore filiabq lõch diximꝰ. Ap¬
paret enĩ insupna huiꝰ salomonis mira excellentias ⁊ mira sub
bono illiꝰ bonos ȩccłȩ. malo autẽ illiꝰ malos eccłȩ significatos puto
tanqͣm inunitate illiꝰ areȩ sic̃ in illo uno homine bonos ingͣnis.

Expanded text:
dicam, quem vehementer arguit sancta Scriptura, atque condemnat? Nihilque de poenitentia ejus, vel in eum indulgentia Dei commemorat. Nec prorsus occurrit quid saltem in allegoria boni significet haec ejus flenda submersio, nisi forte quis dicat mulieres alienigenas, quarum amore exarserat, significare Ecclesias electas de gentibus. Posset hoc fortasse non absurde intelligi, si illae propter Salomonem desererent deos suos, et colerent Deum ejus; cum vero ipse propter illas offenderit Deum suum, et coluit deos earum, non est quid inde boni conjectari possit. Nec tamen nihil arbitror significare, sed malum, sicut de uxore filiabusque Lot diximus. Apparet enim in persona hujus Salomonis mira excellentia, et mira subbono illius bonos Ecclesiae, malo autem illius malos Ecclesiae significatos puto, tanquam in unitate illius areae, sicut in illo uno homine bonos in granis,
Abbreviated transcription (Latin):
ac contẽptibilẽ fidem deduxit.
duas mulieres: de pietate certantes. Quaꝵ inima dilectio ardebãs
cde filiũ appetebat: qͣm ñ ut reseruar& s reuera ut int̾imer& cupie¬
noscere ȩccle matrẽ. Unde satis c̃uenientq̃ apparet. hanc mulierem
hereticoꝵ. uł sinagogȩ.figurasse impietatẽ: quȩ ad suos nequit᷑ nutri¬
endo int̾imunt: ialienos que usq ꝑdant illiciendo ꝑuadunt.
Usalomonis audire sapientiã concupunt. iam tunc ꝑilla uent᷑a
legentibꝰ regina. desid̾ans xpm̃ figurabat᷑. Quȩ upcta ꝓpħicũ oscircu¬
mamicta uarietate. inuestitu de aurato:ipopłi su ⁊ pat̾nȩ domꝰ obli¬
a currebat barbara gente ñ animo: quȩ inaꝑto ꝑ egrina s iocculto
scoꝵ fieri ciuis optabat. Unde ñ solũ cęlesti p̾mio resurrectionis bea¬
tas &̃ potestate apłica de Iudeis adult̾is iudicandisy inipsus ore iu¬

Expanded text:
ac contemptibilem fidem deduxit.ac contemptibilem fidem deduxit.duas mulieres de pietate certantes describitur, quarum in una dilectio ardebat, clesiae filium appetebat: quem non ut reservaret, sed revera ut interimeret, cupienoscere Ecclesiam matrem: unde satis, convenienterque aphaereticorum vel Synagogae figurasse impietatem, quae et suos nequiter nutriendo interimunt, et alienos quousque perdant illiciendo pervaduntSalomonis audire sapientiam concupivit, jam tunc per illam ventura de gentibus regina desiderans Christum figurabatur. Quae, juxta propheticum os, circumamicta varietate, in vestitu deaurato , et populi sui et paternae domus oblita, currebat barbara gente, non animo; quae in aperto peregrina, sed in occulto sanctorum fieri civis optabat. Unde non solum coelesti praemio resurrectionis beata, sed etiam potestate apostolica de Judaeis adulteris judicandis, in ipsius ore ju
Abbreviated transcription (Latin):
na eiꝰ qͥnq milia. Qͥd enĩ ꝑtͥa milia parabodas nͥ plenitudo fidi in
lege ⁊ in euangłiis axp̃o tradita designat᷑: Quȩ dũ tota multiplicit᷑
ꝑ allegoriã sensus sub misterio trintatis descͥbit᷑: quasi tria milia para¬
bolȩ mncupant᷑. Carmina autẽ eiꝰ qͥnq milia: ꝓqͥnq sensib corporis
intelligunt᷑. Qd qͥ indiu̾sis uͥtutib bene regit beatus ÷:i ꝑ eos quasi qͥno
tͣ᷑ dicens. Iustꝰ ut palma florebit ⁊ sic̃ cetirus q̃ inlibano ÷ mulciplica¬
bit᷑. ẜ sopus autẽ herba ÷ humilis saxo hȩrens qua signat᷑ humi¬
litas xp̃i. Redẽptor qͥppe nr̃ acedro usq ady sopũ disputauit: qr ab
alta excellentia celestis głȩ zusq ad carnis humilitatẽ descendondõ
ꝑuenit. Siquidẽ ⁊ cedri nomine prauoꝵ suꝑba elatio designatur.
ysopũ disputat. q prauoꝵ corda ⁊ humiliũ iudicat. Suꝑ ligna aut̃
disputauit: dũ incruce pependit. Tunc enĩ incedro scłi arrogantiã

Expanded text:
na ejus quinque millia. » Quid enim per tria millia parabolarum, nisi plenitudo fidei in lege et in Evangeliis a Christo tradita designatur? Quia dum tota multipliciter per allego riarum sensus sub mysterio Trinitatis disseritur, quasi tria millia parabolarum nuncupantur. Carmina autem ejus quinque millia per quinque sensus corporis intelliguntur, quos qui in diversis virtutibus bene regit, beatus est, et per eos quasi quinque tur, dicens: « Justus ut palma florebit, et sicut cedrus quae est in Libano multiplicabitur . » Hyssopus autem herba est humilis saxo haerens, qua signatur humilitas Christi. Redemptor quippe noster a cedro usque ad hyssopum disputavit: quia ab alta excellentia gloriae coelestis usque ad carnis humilitatem descendendo pervenit. Siquidem et cedri nomine pravorum superba elatio designatur. hyssopum disputat; quia pravorum corda et humilium judicat . Super ligna autem disputavit, dum in cruce pependit. Tunc enim in cedro saeculi arrogant
Abbreviated transcription (Latin):
genus: ut animal. Uel sp̃ẽ ut idem cͤato. quod
uł sp̃e. uł numero dicitur. S numero dif.¬
ferentiam: accidentium uarietas facit. slã¬
tres homines: neq genẽ neq sp̃e s suis accicden
tib diftant. Nam uł si auimo cuncła ab his as¬
cidentia separemus: tamen locus cunctis diuex¬
sus estz quem unum fingẽ nulloinodo possu

Expanded text:
genus ut animal; uel specie ut idem Cato quod Ciuel specie uel numero dicitur. Sed numero differentiam accidentium uarietas facit. Nanes neque genere neque specie sed suis acci de tibus distant. Nam si vel animo cuncta ab his accidentia separemus, tamen locus cunctis diversus est, quem unum fingere nullo modo possu
Abbreviated transcription (Latin):
inuestimento: peccata quȩ extra corpꝰ cõm itunt᷑. uł que in
ipso corpore ꝑpetrant᷑. Stamen enr̃anima hominis intelligitur.
ꝙ tram&ꝰ moͥlissimi corporis sensus.
suos. suꝑ cuiꝰ caput fusum . ẽ. unctionis oleũ & cuiꝰ manꝰ in¬

Expanded text:
in vestimento, peccata quae extra corpus committuntur, vel quae in in vestimento, peccata quae extra corpus committuntur, vel quae in ipso corpore perpetrantur. Stamen enim anima hominis intelligitur, et trama mollissimi corporis sensus. suos, super caput fusum est unctionis oleum, et cujus man
Abbreviated transcription (Latin):
scõ peccant: nec dicunt penitendo posse c̃sequi ueniãt. De his ait ueritaᷤ.
Qd uͦ iubet᷑ leꝓsis ut exeant decastris & sedeant foris. donec mundet᷑
lepra eoꝵ: intelligit᷑ hereticos ꝓici debere abeccła donec ꝓprio errore
purgentur: & sic reuertant᷑ ad dñm. Eius modi uero dissutis tunicis
capite deoꝑto: & ore obuoluto sordore iubet᷑. Lepra emundationẽ
expestans. tali modo debet sordere inpenitentia dissutis tunicis id.ẽ.
omĩb secretis manifestatis: capite de opto. ut acunctis eiꝰ denunti¬
atio uideat᷑: ore clauso. ne ulterius inpia doceat uł loquat᷑. S ad¬
huc ad iecit scriptura lepram. ẽẽ inuasis inparietib domus in
uestimenta intrama: instamine. Lepra inparietib domus. hetichorũ
congregatio denotat᷑: quȩ ꝑ sacerdotẽ purgari debet. Lepra inuascu.¬
lis. unicuiq homini ꝓprii corporis delicta. Lepra instamine. uł

Expanded text:
itu sancto peccant, nec dicunt poenitentes posse consequi veniam; de his ait Veritas: itu sancto peccant, nec dicunt poenitentes posse consequi veniam; de his ait Veritas: vero jubetur leprosis ut exeant de castris, et sedeant foris donec mundetur lepra eorum, intelligitur haereticos projici debere ab Ecclesia, donec proprio errore purgentur, et sic revertantur ad Dominum. Ejusmodi vero, dissutis tunicis, capite deoperto et ore obvoluto, sordere jubetur, leprae emundationem exspectans. Tali modo debet sordere impoenitentia, dissutis tunicis, id est, omnibus secretis manifestatis; capite deoperto, ut a cunctis ejus denuntiatio videatur; ore clauso, ne ulterius impia doceat vel loquatur. Sed adhuc adjecit Scriptura, lepram esse in vasis, in parietibus domus, in vestimento, in trama, in stamine. Lepra in parietibus domus haereticorum congregatio denotatur, quae per sacerdotem purgari debet; lepra in vasculis, unicuique homini proprii corporis delicta; lepra in stamine, vel
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ florescentẽ toto corpore. & co oꝑientẽ omnẽ pelliculã corporis.
floridũ. & iocundum putatur. hominẽ filicem. eẽ in hoc mundo:
diuitẽ uideri in scło. hec enim pestis auariciȩ omnẽ genus ho-¬
minũ quasi totũ corpus crebro erroris istius contagione conma¬
cłat. Cum autẽ leprã quȩ habet ruborẽ. cum pallore ꝑmixtum:
eũ hominẽ denotat. qui cum sit imbecillis animo & mendax. fa¬
cile infurorẽ ꝓrumpit. & leuitatẽ moꝵ cito ꝑiurat. ꝑallor enim
mentientẽ linguã significat: rubor iracundiã manifestat. Est
itaq lepra peccati. quȩ sacrificioꝵ oblationib emundat᷑. id .ẽ.
corde contrito ꝙ humiliato. Sacrifitiũ enim deo sp̃s contri¬
agnitionẽ purificat᷑. Est quȩ iussu sacerdotis aufeitͣ scilicet ꝑdoctrinã
Genus autẽ leprȩ quod mundari omnino non potest. eorũ  qui. t̃ inspũ

Expanded text:
autem florescentem toto corpore, et cooperientem omnem pelliculam corporis autem florescentem toto corpore, et cooperientem omnem pelliculam corporis floridum et jucundum putatur hominem felicem esse in hoc mundo, et divitem videri in saeculo, haec enim pestis avaritiae omne genus hominum quasi totum corpus crebro erroris istius contagio commaculat. Cum autem lepram quae habet ruborem cum pallore permixtum, eum hominem denotat, qui cum sit imbecillis animo et mendax, facile in furore prorumpit, et levitate morum cito perierat; pallor enim mentientem linguam significat, rubor iracundiam manifestat. Est itaque lepra peccati quae sacrificiorum oblationibus emundatur, id est, corde contrito et humiliato: Sacrificium enim Deo spiritus contriagnitionem purificetur. Est quae visu sacerdotis aufertur per doctrinam. Genus autem leprae quod mundari omnino non potest, eorum est, qui in Spir