comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ c̃. ꝑ se sine caritate ñ ex qͣlitate sui.
s ꝑ occasionẽ sic̃ lex irã oꝑat᷑. S de ca¬
⁊ nullus occasionẽ mali sumit. ñ it ꝑ¬
flat ⁊ tñ adeo ẽ sicut diuitie occasionẽ
mali p̃bent ⁊ tñ adeo sunt sic̃ ÷ ligna ha
nisi cor hõis accendatur. Caritas uͦ nũꝗͣ
sic accendi pot̃. Caritatẽ it hr̃e ⁊suꝑbi

Expanded text:
sine charitate, non ex qualitate sui; sed per occasionem, sicut lex, iram operatur. Sed de chaenim nullus occasionem mali sumit. Non flat: et tamen a Deo est, sicut divitiae occasionem mali praebent, et tamen a Deo sunt; sicut etiam ligna habnisi cor hominis accendatur. Charitas vero nunquam sic accendi potest? charitatem eni
Abbreviated transcription (Latin):
xͥ. oꝑabatur quod ⁊ deus fec̃ ꝑ paulũ.
rigat et qui plantat unum st̃. Ic̃.¬
Qr quomͦ unum cum sĩt tã insuba qͤ¬
fac̃ iste. quã illesolus enĩ ds̃ dona ꝯ¬
fert. plus tñ laborat paulus quã a¬
pollo. ⁊ maiꝰ donum ꝯfert᷑ ꝑ officiũ

Expanded text:
Christi operabatur, quod et Deus fecit per Paulum. rigat, et qui plantat, unum sunt. Quaeritur quomodo unum, cum sint tam in subfacit iste quam ille: solus enim Deus dona confert, plus tamen laborat Paulus quam Apollo, et majus donum confertur per officium
Abbreviated transcription (Latin):
re. sicut ꝯͣculcant qui male iuendo eum
negant. De ponunt uͦ deũ qͥui caritate te¬
sa. gͣuius ẽ in dm̃ peccare quã inꝓximũ.
S ñne qͥ in ꝓximũ peccant deũ offendt̃
Quomͦ gͦ distinguit᷑ hoc ⁊illude Soło in
dm̃ peccare ẽ ꝑ ꝯtemptum in his reb q̃
fide & similib dm offend̾e. in ꝓn̾m peca¬
re ẽ ip̃m aliqua in iuria led̾e. ꝙ ẽ miniꝰ¬

Expanded text:
re, sicut Deum conculcant, qui male vivendo eum re, sicut Deum conculcant, qui male vivendo eum negant; deponunt vero Deum, qui in charitate tessa: Gravius est in Deum peccare quam in proximum; sed nonne qui in proximum peccant, Deum offendunt? quomodo ergo distinguitur et hoc, et illud? Solutio. In Deum peccare, est per contemptum in his rebus, qfide, et similibus Deum offendere. In proximum peccare, est ipsum aliqua injuria laedere,
Abbreviated transcription (Latin):
tiones legit᷑. ¶R an sit p̾ceptum an
ꝯsilium an ꝑmissio ħ qđ dicit de uidiciᷤ.
Est aũ osilium de sũmis ut illud de u̾gi¬
nib p̃ceptum ñ habeo. ꝯsilium ã. do
in errore foueo qui abstulit qͣre ca utilita¬
tis cõis debeo repetẽ. quare exp̃cepto re¬
peto quia om̃e malum ex p̾cepto fugien
firmis. dñs ã ostñdit quid ꝯueniat per
sit in telligenda. Soło notat quod tales ñ
solum unum corꝑali sunt ꝯuĩctione sed
inuibidinis ardore ⁊ hoc tͤpissimũ ÷ sicu¬
num corpꝰ effici cũ metͥce qui unꝰ sp̃s de¬
b̾et ẽẽ adherens deo. ¶ Erunt duo
in carne una ⁊c̃. Qrͣ quomͦ hanc auc¬
toritatẽ q̃ ẽ de illa ꝯuigali copula q̃ scã
qͣmͦ inducat apłs ad hanc t᷑pem copu¬
lam ostũdendã q̃ est int̾ for mcantem
eẽ possit. Soło sensꝰ ÷ si in illa copula
ꝯugali unũ corpꝰ efficitur ãboꝵ. Misto
mag̃ hic una caro efficiunt᷑. ꝓpt̾ maiorem
hoc ẽ eius imaginem ⁊ formã iꝰ ticie indue¬

Expanded text:
LI. Quaeritur an sit praeceptum, an consilium, an permissio, hoc quod dicit de judiciis? Est autem consilium de summis, ut illud: De virginibus praeceptum non habeo; consilium autem do in errore foveo, qui abstulerit: quare causa utilitatis communis debeo repetere: quare ex praecepto repeto; quia omne malum ex praecepto fugiendfirmis; Dominus autem ostendit quid conveniat perfsit intelligenda. Solutio. Notat quod tales non solum unum corporali sunt conjunctione, sed in libidinis ardore, et hoc turpissimum est, sic unum corpus effici cum meretrice, qui unus spiritus deberet esse adhaerens Deo. QUAESTIOin carne una. Quaeritur quomodo hanc auctoritatem, quae est de illa conjugali copula, quae sancta est, inducat Apostolus ad hanc turpem copulam ostendendam, quae est inter fornicantem esse possit. Solutio. Sensus est: Si in illa copula conjugali unum corpus efficitur amborum, multo magis haec una caro efficitur propter majorem hoc enim est ejus imaginem et formam justitiae indue
Abbreviated transcription (Latin):
fide. Infide ⁊ congnitiõe ꝑfecti st ut
apł̃i. In ꝯgnitione ꝑfecti ⁊ minꝰ fide ut
quidã clerici. qui minꝰ ꝯstantes st̃ infi¬
de quã rustici. fide ⁊ñ ꝯgnitione ut
quã płes rustici qui parum de cogniti¬
one atrigert̃ ⁊ tñ ꝑfecte credunt. Soło
uidetur nob̃ quod sapientiã lo queba¬
tur apłs int̾ ꝑfectos ꝯgnitione. quia illi
qui sola fide sunt ꝑfecti uidñr incapa

Expanded text:
one. In fide et cognitione perfecti sunt, ut apostoli; in cognitione perfecti, et minus in fide, ut quidam clerici, qui minus constantes sunt in fide quam rustici; in fide et non cognitione, ut complures rustici, qui parum de cognitione attigerunt, et tamen perfecte credunt. Solutio. Videtur nobis, quod sapientiam loquebatur Apostolus inter perfectos cognitione, quia illi, qui sola fide sunt perfecti, videntur incapac
Abbreviated transcription (Latin):
loco apłi accipit eccłia sententiã anathe¬
matis .i. seꝑatiõis. fit ã seꝑatio nc̃ de
notis ꝑ sonis ⁊maiifestis:. Nunc de
ꝓuocandi coram eccłia st̃. Quidam
⁊ duitius exspectandi ⁊ sepuis a̾ mo¬
sitatẽ ⁊ qualitatẽ. Ut si rex ꝑ cuiꝰ irã sta¬
ges ĩminz ecołie. post quã uͦ seꝑati fu¬
erint si noti st̃ nullo mͦ cõĩcandũ ẽ es
municare aliq̃ bonũ sit. qđ uid̾r qr
iustum. Soł̃o. bonũ .i. ex pediens ⁊ ñ¬

Expanded text:
i accipit Ecclesia sententiam anathematis, id est separationis; fit autem separatio nunc de notis personis, et manifestis, nunc de , prius provocandi coram Ecclesia sunt. Quidam etiam diutius exspectandi, et saepius admorsitatem et qualitatem, ut si rex per cujus iram strages imminet Ecclesiae. Postquam vero separati fuerint, si noti sunt nullo modo communicandum est eis: municare aliquem, bonum sit, quod videtur, quia justum. Solutio. Bonum, id est expediens
Abbreviated transcription (Latin):
ipõꝵ in ip̃is ñ ẽ sapientia dei. cũ eã sibi
suis. ⁊ sic exeoꝵ sapĩa dãpnationẽ sͥ in¬
currunt. falsa itaꝙ opinio eoꝵ qua eͤ¬
debant dm̃ ñ posse aliquid face̾ ꝯͣ solitũ
cursum nature. ⁊ qua opmati St̃ lib̃m¬

Expanded text:
ipsorum in ipsis non est sapientia Dei; quoniam eam sibi suis, et sic ex eorum sapientia damnationem sibi incurrunt. Falsa itaque opinio eorum, qua credebant Deum non posse aliquid facere contra solitum cursum naturae, et qua opinati s
Abbreviated transcription (Latin):
scđm alios. Est ꝯuigium potestas le¬
gitime ꝯmiscendi exlegitimo ꝯsensu
est coram eccłia aeb demonstrati sine qͦ ñ ẽ
ꝯuigium. Uñ legt᷑. Matͥmoniũ ñ facit
copła corꝑm s uolinitas aĩoꝵ. Ca ꝓpt̾ ꝗͣ

Expanded text:
Secundum alios: Conjugium est potestas legitime commiscendi, et ex legitimo consensu est, coram Ecclesia debet demonstrare, sine quo non est conjugium, unde legitur: Matrimonium non facit copula corporum, sed volunta
Abbreviated transcription (Latin):
queri an pͣui fac̾dotes hoc sacm̃tũ confice
q̃ant. Soło. lic̃ aliqͥ sint uita p᷑ui suntꝰ sint
Qui aũ excõicati sunt ⁊ de hesi manifeste no¬
tati ñ iudñr hoc posse. In h sacͣm̃to tͥa opͦt⁊
pus dñi abrutis aĩalib tangat᷑ uł sumat᷑.
Soło. nullo mͦ uł amure uł ab alia bestio
d nouit forsitan nͥ accidñtia ip̃a q̃ ibi st̃.¬

Expanded text:
et an pravi sacerdotes hoc sacrificium conficere queant? Solutio. Licet aliqui sint vita pravi, si intus sint qui autem excommunicati sunt, et de haeresi manifeste notati, non videntur hoc posse. In hoc sacramento tria oportet pus Domini a brutis animalibus tangatur vel sumatur? Solutio. Nullo modo vel a mure, vel ab alia bestiolDeus novit, forsitan nisi accidentia, quae ibi s
Abbreviated transcription (Latin):
gnouisse xp̃m. q negare ñ potue¬
runt. uł inu̾tate aliqu i eoꝵ ꝯg¬
nouert̃ ip̃m ẽẽ illum qui in lege in
ꝯmoda. Diuini gͦ ꝯsilii dispensatio
nob̃. Soło scire a quo sunt data ⁊ ñ ẽẽ
et dodonis dei ẽ beatus qui danti est
alii it. uita ⁊ñ intelligentia sunt per¬
fecti alii intelligentia ⁊ñ uita Soło qͦs¬

Expanded text:
ognovisse Christum, quod negare non potueognovisse Christum, quod negare non potuerunt. Vel in veritate aliqui eorum cognoverunt ipsum esse illum qui in lege et commoda: divini ergo consilii dispensationnobis. Solutio. Scire a quo sunt data, et non esenim donis Dei est beatus, qui danti est alii enim vita, et non intelligentia sunt perfecti; alii intelligentia, et non
Abbreviated transcription (Latin):
uerum sit ꝙ nullus demonũ eum
ꝯgnoueriticum scͥptum sit de illisq
dicebant iħu fili dauid. nũquid ueni¬
sti añ tempꝰ torquere nos: Et it̃ erãt
multa demonia exeuntia ⁊ claman
sic enĩ d̾s dẏabolum sẽꝑ dubiũ reli¬
quit. ut semꝑ post humilia aliqua
alta face̾t ⁊ post sublimia ad humilia
rediret. Uñ pꝰ illud insigne miracłm
delazaro cum dyabolus ꝓroꝰ putar:
deum eẽ ꝑ misit se capi. ligari. flagel¬
lari. Uñ it̾m dyabolus purum homi¬
nẽ eũ eẽ arbitrabatur. s ip̃o iam duc¬
to adp̾sidẽ. ⁊ ip̃is uideis in malo ꝯfir
sit inparabola euangłica. Ecce heres.
uenite occidamus eum. ⁊ alibi. quia
ꝑinuidiam tradiderunt eũ. s si ꝯg¬
nouerunt ⁊ tñ occidert̃ incredibił
crudelitas in eis fuit. It̾ si sciebant eũ
eẽ dm̃. sciebant eum in mortalẽ ⁊ sic
ñ posse mori. Quomodo gͦ eius mor¬
tem q̃rebant. si ip̃m mori ñ posse sci¬
ebant: Soło. dnt quidam uideos ꝯ¬

Expanded text:
erum sit, quod nullus daemonum eum cognoverit, cum scriptum sit de illis, qui dicebant: Jesu fili David, quid venisti ante tempus torquere nos? Et iterum: Et erant multa daemonia exeuntia, et clamantsic enim Deus diabolum semper dubium reliquit, ut semper post humilia aliqua alta faceret, et post sublimia ad humilia rediret: unde post illud insigne miraculum de Lazaro, cum diabolus prorsus putaret Deum esse, permisit se capi, ligari, flagellari: Unde iterum diabolus purum hominem eum esse arbitrabatur; sed ipso jam ducto ad praesidem, et ipsis Judaeis in malo confirmsit in parabola evangelica: Ecce haeres; venite, occidamus eum . Et alibi: Quia per invidiam tradiderunt eum : sed si cognoverunt, et tamen occiderunt, incredibilis crudelitas in eis fuit. Item, si sciebant eum esse Deum, sciebant eum immortalem, et sic non posse mori: quomodo ergo ejus mortem quaerebant, si ipsum non posse mori sciebant? Solutio. Dicunt quidam Judaeos c
Abbreviated transcription (Latin):
dico sc̃m indulgentiã. Qr quid sit uł uo¬
catur indulgentia. Sol̃o. Indulgentia est
ꝯissio laxioris uite quam licitum sit quõd
s̃t allicitum ⁊pecc̃m uͥ nulla ꝯcessio eẽt. Cõ¬
matio it carnał uiri ⁊ femine pecc̃m eẽt¬

Expanded text:
dico secundum indulgentiam. Quaeritur quid sit, vel vocetur indulgentia? Solutio. Indulgentia est concessio laxioris vitae; quam licitum sit, quod esset illicitum et peccatum, ubi nulla concessio esset. Commistio enim carnalis viri et feminae peccatum e
Abbreviated transcription (Latin):
scĩam eoꝵ eẽ pollutam. Nam si ħ ꝓdeo
face̾ se credebant. s. c̃ ueneratiõe ydolaᷤ¬
tita comẽde. Nonne si ħ dimitt̾ent pec¬
carent c̃ oẽ ꝙ ex fide ñ ÷ peccm̃ sit. Unde
quia hoc faciebant creatori ꝓpt̃ ignorã
ꝑu̾sa mens eoꝵ erat ⁊excecata ut ima¬
ginẽ ligneam uł lapideã deum ẽẽ pu¬
¶Nota quia lic̃ p̾dicatori a sub̾tis nat̾a¬
sum̾e. tñ sisine scandalo hoc faciat. ¶ un¬
quid cura est deo debobus ⁊ c̃. Nonne cu¬
ra ẽ deo de omnib ⁊ side omnib quomͦ ñ ÷
ei cura debobus: Soło. Alia ẽ ꝓuidentie
cura q̃ gn̾alit̾ habetur de omnib. alia ẽ
cura p̾ceptiõis quam ñ ht̃ ds debobus.
ñ it cdat p̾cepta hominib ut eos qͣlit᷑ bo¬
ues nutrire debeant d oceat. hanc i cu¬

Expanded text:
iam eorum esse pollutam: nam si hoc pro Deo se facere credebant scilicet cum veneratione idolothyta comedere, nonne, si hoc dimitterent, peccarent, cum omne, quod ex fide non est, peccatum sit? Unde Quia hoc faciebant creaturae, ut Creatoriperversa mens eorum erat et excaecata, ut imaginem ligneam vel lapideam Deum esse puNota quod licet praedicatori a subjectis necestamen sine scandalo hoc faciat. QUAESTIO LXXVIII. Nunquid cura est Deo de bobus? Nonne cura est Deo de omnibus? et si de omnibus quomodo non est ei cura de bobus? Solutio. Alia est providentiae cura, quae generaliter habetur de omnibus, alia est cura praeceptionis, quam non habet Deus de bobus. Non enim dat praecepta hominibus, ut eos, qualiter boves nutrire debeant, doceat; hanc enim cu
Abbreviated transcription (Latin):
git. Iam oĩo delictum ẽ in uob̾ quod
inditia habetis int̾ nos. Silic̃ iudica¬
re quomͦ delictũ ẽ: Soło. lic̃ sc̃is cau¬
dicat si quis abstuł̾it tͥ tua noli repe¬
tere. Solo sua repet̾e ⁊ si ñ sit malũ
tñ occasio mali. io dñs ꝯsulit ñ repet̾e
sua ꝓp̃t̾ ꝯtemptiones uitandas hoc ẽ
quod apłs ait om̃ĩa mͥ lic̾i̾tꝰ ñ om̃a ex¬

Expanded text:
 vobis, quod judicia habetis inter vos : si licet judicare, quomodo hoc delictum est? Solutio. Licet sanctis caudicat: Si quis abstulerit tibi tua, noli repetere? Solutio. Sua repetere etsi non sit malum, tamen est occasio mali: ideo Dominus consulit non repetere sua propter contentiones vitandas. Hoc est quod Apostolus ait: Omnia mihi licent, se
Abbreviated transcription (Latin):
cebant ego sũ pauli ego autẽ appollo.¬
Qui aũ fornitat᷑ incorpꝰ suum pectat.
delectatio expena inflicta ꝓoriginali
pecc̃o in ÷ m̃bris nr̃is. q̃ lic̃ sit maior in
delectatione cet̾is pecc̃is ñ tñ om̃ib alus
peccĩs maior in reatu uł culpa uid̾r eẽ.

Expanded text:
cebant: Ego sum Pauli, ego autem Apollosuum peccat, delectatio ex poena inflicta pro originali peccato inest membris nostris: quae licet sit major in delectatione caeteris peccatis, non tamen omnibus aliis peccatis major in reatu vel culpa esse videtur.
Abbreviated transcription (Latin):
iuꝑs fund am̃tum edificant᷑: Cum po¬
tuis quolib pect̾m ꝑtineat ad destruc¬
tionẽ quã ad edicationẽ : It̃ quomͦꝰ hec
edificans saliuꝰ erit. qͣi ꝑ ignẽ oũ fides
sñ oꝑib mortua sit: It si habuerit om¬
nem fidem ita ut montes tnͣfferat cari¬

Expanded text:
 fundamentum aedificant, cum potius quodlibet peccatum pertineat ad destructionem quam ad aedificationem. Item quomodo haec aedificans salvus erit quasi per ignem, cum fides sine operibus mortua sit. Itnem fidem, ita ut montes transferat, cari
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ctredimus aliqͥo faciendũ et̃ ꝓpt̾ dm̃
ꝯtra quod ñ ẽ faciendum. Ut si quis
⁊̃ credat hominẽ int̾ficiendũ si possit
⁊ si ñ fec̾it peccat ⁊̃ admortẽ ut dicunt
quidam. Aliis aũ uidr ñ ẽẽ ad mortem
nͥ ip̃e qui hoc credit ꝓpt̾ dm̃ faciendũ
iustum occidat cũ hoc face̾ debeat. an ħ
agendo m̾eatur. quisqͥs it ꝓdeo ag̃ quod
ꝓd̾o agendũ putat meretur. s iste ꝓdeo
ag̃ quod ꝓdeo agendum c̾dit. gͦ ex hoc
meretur. & autẽ hoc agẽ debeat m̃ ss¬
uͥ si quis coram se ignẽ uideat: retͦ u̾õ
p̃cipitiũ aque sentiat. utͦbiꝙ ꝑ icłm

Expanded text:
 credimus aliquid faciendum propter Deum, contra quod non est faciendum, ut si quis etiam credat hominem interficiendum si possit: et si non fecerit, peccat etiam ad mortem, ut dicunt quidam. Aliis autem videtur non esse ad mortem, nisi ipse, qui hoc credit propter Deum faciendum justum occidat, cum hoc facere debeat, an hoc agendo mereatur? Quisquis enim pro Deo agit, quod pro Deo agendum putat, meretur, sed iste pro Deo agit, quod pro Deo agendum credit: ergo ex hoc meretur. Quod autem hoc agere debeat, inde consut si quis ante se ignem videat, retro praecipitium aquae sentiat, utrobique periculum
Abbreviated transcription (Latin):
ior ꝑfectio iꝰticie quam tam puram ꝯsei¬
entiam hr̃e: Soło: pot̃ aliquid sẽper
nos lat̾e ĩoq ad ħ quod ueram iꝰticiã
habeamꝰ ñ sufficit quod ꝯscĩa nr̃a nos
ñ remordeat tñ gloriari iñ possumuis

Expanded text:
jor perfectio justitiae, quam tam puram conscientiam habere? Solutio. Potest aliquid semper nos latere: ideoque ad hoc quod veram justitiam habeamus, non sufficit, quod conscientia nostra nos non remordeat: tamen gloriari inde possumus
Abbreviated transcription (Latin):
fides ꝓfide catholica accipit᷑. Dicens
itaꝙ: apłs omne quod ex fide ñ ẽ. pec¬
catũ ÷. uidr̾ sentire quod nullus ñ
hñs fidẽ aliquid faciat quod sͣ ꝓ sit.¬
Qđ udr̃ non ẽẽ uerum. quia corneliꝰ ñ¬
dum hñs fidem orans exauditꝰ sit ⁊ ali¬
bi scͥptumsit. Qui fidelit̾ rẽ babilonis
nulli fidẽ ñ habenti ꝓsit aliquid aduitĩ¬
ꝯ seq̃ dam nͥ ad fidẽ accedat. Immo scđłm
qͦsdam oĩa tali ⁊̃ bõa obsunt qr malis ad¬
quatur. Uñ ad mortẽ peccare uid̾r id di
id quidam asser̾e uideant᷑. qr m̃tiri est
fari quod ꝯscie udiciũ dictare deb
ñ eẽ dicendũ. uł m̃tiri ẽ ꝓͥe dicẽ falsũ
c̃intentiõe fallendi. Uñ ubi ñ ẽ falsũ.
nec m̃datium pot̃ tñ aliquis eẽ reꝰ

Expanded text:
fides pro fide catholica accipitur. Dicens itaque Apostolus: Omne, quod ex fide non est, peccatum est , videtur sentire, quod nullus non habens fidem aliquid faciat, quod siur non esse verum, cum Cornelius nondum habens fidem orans exauditus sit, et alibi scriptum sit: Qui fideliter rem Babylonis nulli fidem non habenti prosit aliquid ad visequendam, nisi ad fidem accedat: imo secundum quosdam omnia tali etiam bona obsunt; quia malis adquatur; unde ad mortem peccare videtur id dicid quidam asserere videantur; quia mentiri est fari quod conscientiae judicium dictare debet non esse dicendum. Vel mentiri est proprie dicere falsum cum intentione fallendi: unde ubi non est falsum, nec m
Abbreviated transcription (Latin):
sunt in conuigio quam inuirginitate
& m̃ces unicuiq scdm suum laborem red¬
labor ħ quã ibi quod ĩo maior gloria. Est
enĩ uͥginitas maiꝰ bonũ inse quã ꝯiugi¬
um: quidam tñ ꝯuigati ñ sunt mino¬
ris m̾iti quam q̃dam uirgines. ¶Noli¬

Expanded text:
sunt in conjugio quam in virginitate, et merces unicuique secundum suum laborem relabor hic quam ibiquod ideo major gloria. Est enim virginitas majus bonum in se quam conjugium. Quidam tamen conjugati non sunt minoris meriti quam quaedam virgines.
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ ⁊ĩo adĩtelligend̃ difficiliora. unde
bñdixit se ñ uenisse ad eos insap̾ia ⁊̃
ñ p̃dicans illa sublumora ⁊ sio de cepise.
Soło. fides duob mͦis docet᷑. uł qnͣdo si¬
plicit̾ ꝓponit᷑ quid credendũ sit ul qĩ
discretio eoꝵ que credunt᷑ distincte osĩ¬
dit᷑ quid credendum sit. & qͣlit̃.⁊ qͣre:
sic autẽ apłs gn̾alit̾ sñ discretione sin¬

Expanded text:
sunt, et ideo ad intelligendum difficiliora. Unde bene dixit se non venisse ad eos in sapientia cum non praedicans illa sublimiora, et sic decepisse. Solutio. Fides duobus modis dicitur, vel quando simpliciter proponitur quid credendum sit: vel quando discretio eorum, quae creduntur, distincte ostenditur, quid credendum sit, et qualiter, et quare. Sic autem Apostolus generaliter sine discretione sin
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ debint añ solutũ ẽ s potestatẽ quã hu̾it
ñ amisit. In fidelis uͦ discedens si alii se ꝯ
legitimus ibi ꝯsensus indundualẽ uite
ꝯsuetudinẽ retinens: Soło dñt quidam
ꝙ ñ erant ꝯuigia sed uicẽ ꝯugis obtine¬

Expanded text:
quod debuit, ante solutum est; sed potestatem quam habuit, non amisit. Infidelis vero discedens, si alii se clegitimus ibi consensus, individualem vitae consuetudinem retinens. Solutio. Dicunt quidam quod non erant conjugia, sed vicem conjugii obtine
Abbreviated transcription (Latin):
gi soli. uł mundꝰ .i. sapientes mundi
⁊ si dm̃ ꝯgnouissent scđm oꝑa rẽtau¬
ratiõis. ĩ potentia: ñ inpietate. in ma¬
iestate ñ in humilitate. Notand̾ in
apparitione ut inmundo cuiꝰ mag¬
nitudosũmã dĩ potũtiã demonstt᷑.
plenitũdo uł pulcͥtudo u̾o mundi¬

Expanded text:
gi solet. Vel mundus, id est sapientes mundi, et si Deum cognovissent secundum opera restaurationis, in potentia, non in pietate; in majestate, non in humilitate. Notandum apparitiones, ut in mundo, cujus magnitudo summam Dei potentiam demonstrat; plenitudo vero vel pulchritudo mundi
Abbreviated transcription (Latin):
Qf quomõdo apłs dicat se ñ uenisse ad
corithios insap̃ĩa. s p̾dicasse eis xp̃m
⁊hc̃ crucifixum. tãquã minꝰ difficile
sit adintelligend̃ qd̃ ds̃ in carne assĩp¬
ta mortuꝰ sit: quã dm̃ ẽẽ in eẽntia unũ
⁊ tͥnum ĩ ꝑsonis: Soło Inxͦ due s̃ natr

Expanded text:
 quomodo Apostolus dicat, se non venisse ad Corinthios in sapientia, sed praedicasse eis Christum, et hunc crucifixum: tanquam minus difficile sit ad intelligendum, quod Deus in carne assumptus mortuus sit, quam Deum esse in essentia unum, et trinum in personis? S
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecti statim ad ꝯgnitionẽ sũmi boni
tnͣseunt in quo ẽ et̾na beatitudo. Miꝰ
aut̃ ꝑ fecti añquam ad et̾nam beatitu¬
dinẽ ꝑueniant ꝑ penas purgatorias
tnͣseunt. c̾ci tñ de sua tãdem requie.
Ꝙ autẽ pene paͣrgatorie sint manifes¬
tat auc̃. dicens mitissima pena p᷑gato¬
ria grauior ẽ qualibr pena temporali q̃
ap̃ nos ẽ. ñ possunt itaq simulẽẽ pena
erit ineis quomͦ b̃ati: Sold tremor iste
notat uenerationẽ suꝑioris potentie.
ñ qđ pena timoris possit ibi eẽ uͥ et̾na¬
est beatitudo. ¶Hotandũ qđ ñ om̃e

Expanded text:
fecti statim ad cognitionem summi boni transeunt, in quo est aeterna beatitudo. Minus autem perfecti antequam ad aeternam beatitudinem perveniant, per poenas purgatorias transeunt, certi tamen de sua tandem requie. Quod autem poenae purgatoriae sint, manifestat Augustinus, dicens: Mitissima poena purgatoria gravior est qualibet poena temporali, quae apud nos est: non possunt itaque simul esse poena erit in eis, quomodo beati? Solutio. Tremor iste notat venerationem superioris potentiae, non quod poena timoris possit ibi esse, ubi aeterna beatitudo. Notandum quod non omne
Abbreviated transcription (Latin):
glosa ħẽ. Qxͣ cum humana mens sit
ꝓna admalũ mag̾ quã ad bonum ⁊
maxie cum ꝑsuadet᷑ ei ad ꝯsueta re¬
ꝯcessit m̃sam ⁊ colloquiũ c̃gentib
hr̾e cõe. cũ facilius xp̃iani adidolat̾ã
suasione gentiliũ accederent. quã
gntiles xͥanoꝵ ãmonitione adfidem.
Solo. In pͥmit̾a eccłia ꝯu̾si adfidem
caritate feruentes ñ facile poterant

Expanded text:
aeritur: Cum humana mens sit prona ad malum magis quam ad bonum, et maxime cum suadetur ei ad consueta reconcessit mensam, et colloquium cum gentibus habere commune, cum facilius Christiani ad idololatriam suasione gentilium accederent, quam gentiles Christianorum admonitione ad fidem? Solutio. In primitiva Ecclesia conversi ad fidem charitate ferventes non facile poterant
Abbreviated transcription (Latin):
an debeat resistere uł cecłe. Soło. si sñ
scandalo resistitẽ pot̃ ressi̾tat & tumo¬
rem sui p̾lati bono zelo repͥmat. Sed
si sñ scandalo non pot̃ cedat ⁊ ꝓ deo pa¬
nent̾ sustineat. Uñ sententia p̾lati sẽꝑ
timenda. ñ ã semꝑ tenenda cũ aliquis

Expanded text:
 debeat resistere, an cedere. Solutio. Si sine scandalo resistere potest, resistat, et tumorem sui praelati bono zelo reprimat; si sine scandalo non potest, cedat, et pro Deo patienter sustineat: unde sententia praelati semper timenda, non semper tenenda. Cum aliq
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnsunt utĩq tñ ex grã fec̃. Et qđ seillis
cat in osee. Uocabo plẽbem meã ñ plaẽ
meã. It isayns. Letamini gentes ẽplebe
eiꝰ. It̃ letare sterilis q̃ ñ paris ⁊c̃. Soło.
ꝓmissio ñ ẽ fcã gentib ita ꝙ adillas sit
directa ꝓmissio. Non it aliqͣ scͥpta eis
data sunt de ip̃a ꝓmissione uł ñ est ess

Expanded text:
trumque tamen ex gratia fecit, et quod se illis cat in Osee: Vocabo plebem meam non plebem meam . Item Isaias: Laetamini gentes cum plebe ejus . Item: Laetare sterilis, quae non paris , etc. Solutio. Promissio non est facta gentibus, ita quod ad illas sit directa promissio non enim aliqua scripta eis data sunt de ipsa promissione. Vel non est eis
Abbreviated transcription (Latin):
factam pauꝑib qui sunt ierosolimiꝰ
assignau̾it. Dequa collecta facienda
in istis m̃tionẽ fac̃. S hoc ñ ẽ factũ
sine rõnabili cã quod illa ad roma¬
ꝓpt̃ digntatẽ romanoꝵ uł potiꝰ ĩo
quia milla pͥmũ uitiũ tollit᷑ ⁊ despͣ¬
itur ꝙ est suꝑbia. Corinthii ab apło
amalo collatum. nlłam hr̃e uͥtutẽ.
Maiorẽ ameliori. minorẽ animꝰ bono.
habebat̃. qui in u̾b humane sa pĩe

Expanded text:
factam pauperibus, qui sunt Hierosolymis, assignaverit. De qua collecta facienda in istis mentionem facit. Sed hoc non est factum sine rationali causa, quod illa ad Romapropter dignitatem Romanorum. Vel potius quia in illa primum vitium tollitur et destruitur, quod est superbia. Corinthii vero ab a malo collatum, nullam habere virtutem, majorem a meliori, minorem a minus bono. habebant: qui in verbis humanae sapie
Abbreviated transcription (Latin):
tunc erant c̃ eis scͥpsit apłs abepheso.
Intentio uͦ ẽ eos aꝯtẽptionib ad unita¬
tem ficłi reuocare. Modꝰ uͦ tał quia
in struit. corripit ꝯfirmat. laudat
scłm ꝑ sonarũ qualitates. Or do tał.
salutationẽ more scͥbentiũ epłas
p̾mittit. ne ex odio eos in crepasse
uideat᷑. De iñ debonis p̃̾ponit ũ eis
alii ꝯforment᷑ ⁊ sic ad ꝯtentionẽ ue¬

Expanded text:
s scripsit Apostolus ab Epheso. Intentio vero est eos a contentionibus ad unitatem fidei revocare. Modus vero talis, quia instruit, corripit, confirmat, laudat secundum personarum qualitates. Ordo talis: salutationem more scribentium epistolas praemittit, ne in exordio eos increpasse videatur. Deinde de bonis praeponit, ut eis alii conformentur, et sic ad contentionem
Abbreviated transcription (Latin):
ci posse sperabat. Uer ba tñ q̃ dicebat fal¬
sum sig̾cabant. ñ tñ ipse scdm intẽtio¬
nem m̃titꝰ ẽ. Sic it face̾ disposuerat qr
ita in re fore credebat. ¶QR̾ quomͦ¬
creationẽ mundi a creatiõe an głorum.
Yuolunt quidam. in quib tẽporibus
palitas. Om̃s tñ fere dñt angłos s̃ crea¬
tos añ muindi creationẽ. Iõq forsam tẽ

Expanded text:
ci posse sperabat: verba tamen, quae dicebat, falsum significabant; non tamen secundum intentionem mentitus est: sic enim facere disposuerat, quia ita in re fore credebat. QUcreationem mundi a creatione angelorum, ut volunt quidam. In quibus temporibus poralitas. Omnes tamen fere dicunt angelos non creatos ante mundi creationem. Ideo fo
Abbreviated transcription (Latin):
ciat uł qͥr. ¶Opp̾r: petrus apaulo
lo ostenditur: licr enĩ in aliqͦ
peccet ñ tñ ħ dãpnabile est illi.
ne apłs spiritał erat tam uita quã
scientia. ⁊ sic potuit loqui spirita¬
lia qđ ⁊ faciebat. Uñ suꝑiꝰ sap̾̃iam
int̾ ꝑ fectos loquimur. qͦmͦ gͦ dicit
ñ potuuob̃ loqui tãquã spiritalib:
Soło. Non hoc dicit quin facultatẽ
docendi maiora in tͥnsecꝰ hrẽt. sed qͥa
illi ꝯgrui auditores ñ erant sepe

Expanded text:
us a Paulo lo ostenditur: licet enim in aliquo peccet, non tamen hoc damnabile est illi. ne Apostolus spiritalis erat tam vita quam scientia, et sic potuit loqui spiritualia, quod et faciebat? Unde superius: Sapientiam inter perfectos loquimur , quomodo ergo dicit, Non potui vobis loqui tanquam spiritalibus? Solutio. Non hoc dicit, quin facultatem docendi majora intrinsecus haberet, sed quia ipsi congrui auditores non erant, saepe
Abbreviated transcription (Latin):
uro. dr malũ ꝑ occasionẽ. qr ex uini
potatione facile nascitur luxuria ⁊
est sensus argum̃tatiõis. si exabstinẽ¬
tia ium malũ uitat᷑ ẽx potatione uim
facile oc in casio mali sũmit᷑. Dic̃ gͦ a¬

Expanded text:
ur malum per occasionem, quia ex vini potatione facile nascitur luxuria: et est sensus argumentationis: si ex abstinentia vini malum vitatur, ex potatione vini facile occasio mali sumitur. Dicit
Abbreviated transcription (Latin):
litas boã. id uͦ in quo ex̾cet᷑ malum.
Inhͥ itaq peccati in illo meret᷑.
q̃dam bona. uͥ agros seminare. d omꝰ
edificare. parentes pasc̾e. q̃ ⁊si ñ sint
digna uita et̾na: tñ laudabilia st̃ ⁊ nlło

Expanded text:
luntas bona, id vero in quo exercetur, malum; in hoc itaque peccat, in illo meretur.quaedam bona ut agros seminare, domos aedificare, parentes pascere: quae etsi non sunt digna vita aeterna, tamen laudabilia sunt, et nullo
Abbreviated transcription (Latin):
manũ leuantẽ dic quia ad bñdicendũ
hoc fac̃ q̃ auctoritas iurta suꝑiorẽ ex¬
positionẽ intesligenda ẽ. De bonis cũ
manifestis raro iudicare possumms.
c̃pene nulla stꝰ fac̾e possit q̃ ñ faciat
malus. Ut miracula signa ⁊ bꝰ mͦi. Ieui¬

Expanded text:
ad benedicendum hoc facit. Quae auctoritas juxta superiorem expositionem intelligenda est. De bonis tamen manifestis raro judicare possumus, cum pene nulla justus facere possit, quae non faciat malus, ut miracula, signa, et hujusmodi. Jeju
Abbreviated transcription (Latin):
nuere quantitatẽ ⁊ qͣlitatẽ reatus
assignandã ẽẽ scd̃m qnͣtitatẽ ⁊ qͣlita¬
tem ꝯscĩe. Ut si quis ueniale peccatũ
mortem peccat. ⁊̃ stram̃ leuando det̾ra.
si leuau̾it ꝯscĩa dictante id eẽ pecc̃ ad mo¬
tem ⁊ sic uid̾r hinc posse hrĩ omne per¬

Expanded text:
nuere quantitatem reatus assignandam esse secundum quantitatem, et qualitatem conscientiae, ut si quis veniale peccatum mortem peccet: etiam stramen levando de terra si levaverit conscientia dictante, id esse peccatum ad mortem. Et sic videtur hinc posse haberi omne pe
Abbreviated transcription (Latin):
subpecc̃osolz q̃ri. oło sic placuit deo. Ut
uidentes se ñ posse iꝰtificari humiliarẽt᷑
⁊grãm quererent ⁊ sic totum deo asscͥ¬
berent. ¶ Oaltitudo diuitiarũ sapĩe
x̃. Solent hic distingui tͥa gña causa¬
tũ. alie st̃ .it. formales. alie sunt iudici¬
res fiunt. Puiditia cause iudiciales.
oꝵ & int̾itu gentiũ. dicens. Daltitudo diui¬

Expanded text:
sub peccato? Solutio. Sic placuit Deo, ut videntes se non posse justificari humiliarentur, et gratiam quaererent, et sic totum Deo ascriberent. O altitudo divitiarum sapie. Solet hic distingui triplex genus causarum. Aliae sunt formales, aliae sunt judicires fiunt. Per judicia causae judiciales; orum et introitu gentium, dicens: O altitudo divi
Abbreviated transcription (Latin):
uitari uł p̃cepit quod ñ ualet adim
illuminarz. ⁊ sic dignũ ad grãm
suscipiendam p̾pararet. In hoc qd̾
ꝑfectio diuine iꝰticie. ⁊ quid iuste d̾s
cat domine responde ꝓme. Ego u
infirmus sũ. Itaq ñ crudelit̾ sed
magna dispensatione p̾cep̃ d̾s¬

Expanded text:
vitari, vel praecepit quod non valet adimpilluminaret, et sic dignum ad gratiam suscipiendam praepararet. In hoc quodperfectio divinae justitiae, et quid juste Deus cat: Domine, responde pro me, ego enim infirmus sum. Itaque non crudeliter, sed magna dispensatione praecepit D
Abbreviated transcription (Latin):
litur: Soło sine p̾iudicio melioris sen¬
tentie diñs hoc ẽe sic intelligendum.
Qui malum putat eẽ malum fallitur¬
.i. acursu suc tardat᷑. quia eum ꝯtẽp¬
nit ⁊ sꝑnit ⁊ saltẽ eum minꝰ dilig̃. Q

Expanded text:
litur? Solutio. Sine praejudicio melioris sententiae dicimus hoc esse sic intelligendum: Qui malum putat esse malum, fallitur, a cursu suo tardatur, quia eum contemnit et spernit, vel saltem eum minus di
Abbreviated transcription (Latin):
re: Soło eccłia de manifestis tm̃ iudicat
mñ deoccultis. Non it iudicat quod cari¬
tas inaliquo sit qr tunc iudicar⁊ ẽẽ qđ
nesciret eẽ s qdđ signa caritatis in eo sĩt
cusatio falsa qr decͥmine sͥ ĩposito ñ

Expanded text:
re? Solutio. Ecclesia de manifestis tantum judicat, et non de occultis: non enim judicat quod charitas in aliquo sit, quia tunc judicaret esse, quod nesciret esse, sed quod signa charitatis, quae in eo sint, cusatio falsa, quia de crimine sibi imposito non
Abbreviated transcription (Latin):
ba p̃dicta amibrosii asuo soco excende
ñ ꝯuenit qͥa cont᷑ usum eccł̃ie sonare
uidñt. Uid̾r tñ hoc insinuare qđ siqͥs
cogitans uitam et̾nã aliquid seorsum p̃¬
ter am̃eẽ bona fac̾et suum adtendens
ꝯmodum tm̃ si qr ds̃ hoc uellet fi̾ qđ ñ¬

Expanded text:
rba praedicta Ambrosii a suo loco extendere non convenit; quia contra usum Ecclesiae sonare videntur: videtur tamen hoc insinuare, quod si quis cogitans, vitam aeternam aliquid scorsum praeter Deum esse, bona faceret, suum attendens commodum t
Abbreviated transcription (Latin):
lectio sine dilectione dei: Est enĩ dilecdõ
dei. q̃ ampliꝰ latz. cuiꝰ effectus in dilectiõe
sit dignior quam dilecto ꝓxĩ. quare apłs
potiꝰ ꝯmemorauit dilectionẽ ꝓxĩ quã
ailectionẽ dĩ dicens ip̃am eẽ legis in ple

Expanded text:
i sine dilectione Dei? Est enim dilectio Dei, quae amplius latet, cujus effectus in dilectione sit dignior, quam dilectio proximi, quare Apostolus potius commemoravit dilectionem proximi, quam dilectionem Dei, dicens ipsam esse legis
Abbreviated transcription (Latin):
aͥ quomͦ. cibos discernebant. Nñquid
dliquã inmundiciã in his magis quã
mnillis ꝯstituebant. ꝓpt̾ quã uesci eiꝰ recusi¬
renti Si hoc est culpã mediante creatã
in dm̃ refundebant ⁊sic peccabant ad
errabant ⁊ peccabant s uenialit̾ ñ ad mor¬

Expanded text:
 quomodo cibos discernebant. Nunquid aliquam immunditiam in his magis quam in illis constituebant, propter quam eis vesci recusarent? Si hoc est: culpam mediante creatura in Deum refundebant, et sic peccabant ad Errabant et peccabant, sed venialiter, non ad mor
Abbreviated transcription (Latin):
¶ cur potꝰ hoc iudicium fine miscd̃a
Ic̃ dicat᷑ de hoc quam de alio ẽ de qͦlibet
cͥminali hoc dici pꝰsit. Solo ĩo densto id¬
dictum intellige. qr sunt multi in hunc
herrorem lapsi quod credt̃ sͥ suffic̾e ad
ꝯseꝗ̃dam uitam et̾nam aliis ñ nocere
⁊ amalo declinare. quãuis sua pauꝑibꝰ
ant quẽ errorem hic patent̾ repͥmit a
ut de abundantia diuitiarum alicuiꝰ.
indonis suis laudandus est. ¶le¬
apłs si r̾o̾nabilis ẽ cum deadũsis q̃ boĩs
uł mał ꝯtingunt potiꝰ gaudendum
sit quam dolendum.Sunt it adu̾sa
uł ad maiorẽ coronam bonis uł ad cor¬
morte martirũ. cum potius eẽt gaudẽ¬
dum quã flendũ sirõnem uis doloris
admittẽt. Sol̃o aliꝰ fletꝰ est pietatis

Expanded text:
 cur potius, judicium sine misericordia, etc., dicat de hoc quam de alio, cum de quolibet criminali hoc dici posset. Solutio. Ideo de isto dictum intellige, quia sunt multi in hunc errorem lapsi: quod credunt sibi sufficere ad consequendam vitam aeternam, aliis non nocere, et a malo declinare, quamvis sua pauperibus ant: quem errorem hic patenter reprimit ut de abundantia divitiarum alicujus.in donis suis laudandus est. ationabilis est, cum de adversis quae bonis vel malis contingunt, potius gaudendum sit quam dolendum? Sunt enim adversa vel ad majorem coronam bonis, vel ad cormorte martyrum, cum potius esset gaudendum quam flendum, si rationem vis doloris admitteret. Solutio. Alius fletus est
Abbreviated transcription (Latin):
soneunum sunt nat᷑alẽ unitatẽ ead
hñtes q̃ sol referri ad patr̃e lice sit
cõis tͥb ꝑsõis. siłi mͦ intelligendũ est
de qualitate ⁊ ꝯcor dia. Equalitas
it sunt tres ꝑsone ꝓpt̾ ineffabilẽ
naturalẽ equalitatẽ quã hñt. sic & conne¬
xi. ¶Ncreatis p̾lucet uestigiũ tͥnitatis
quia ⁊ ostendunt in le unitatẽ ⁊ spetiem
ast & aliqua sp̃e format᷑  aliquẽ ordinẽ
cenz. Unde dictũ est. Omnia fec̃ in n̾n̾o
& pond̾e & mensura. Numerꝰ it. aduni¬
tatẽ. pondꝰ adordinẽ mensura ad spẽm ꝑti¬
net. de quolibet it u̾m est quod ex quo in¬
tendit deorsum ũ natura plũbi. aliud
qͣi quid̾ modus est earum: & m̃sura:¬

Expanded text:
ersonae unum sunt, naturalem unitatem eamdem habentes, quae solet referri ad Patrem, licet sit communis tribus personis: simili modo intelligendum est de aequalitate et concordia: aequales enim sunt tres personae propter ineffabilem et naturalem aequalitatem, quam habent sic connexi. In creaturis praelucet vestigium Trinitatis, quia ostendunt in se unitatem, et speciem, est, et aliqua specie formatur, et aliquem ordinem tenet, unde dictum est: Omnia fecit in numero, et pondere, et mensura . Numerus enim ad unitatem, pondus ad ordinem, mensura ad speciem pertinet. De quolibet enim verum est, quod ex quo intendit deorsum, ut natura plumbi; alterum quod quidam modus est earum, et mensura
Abbreviated transcription (Latin):
quod sic ꝓbatur. potestas pilati qua
potuit crucifig̾e saluatorẽ erat a deo.
⁊ adeo. It̃ ds̃ ex eo qđ ẽ oĩpotens ñ pot̃
peccare gͦ posse peccare ñ ẽ posse. nͦ
potentia peccandi est potentia. s in¬
potentia soło potñtia peccandi dr
q̃dam uis faciendi aliquid qđ ñ pot̃
fi̾ sñ pecc̃o. uł q̃dam dignitas ex qua¬
qͣi licite aliquis pot face id ꝙ ñ fit abs¬
ꝙ peccõ. Ut potestas pilati bona qͥdẽ
fiunit ⁊ exdeo. ex qua hũit potestatẽ cru¬
cifig̾e xp̃m sic̃ ex regia potestate pot̃
aliquis exercere tiramidẽ ⁊ subsp̃e po¬
testatis ordinate insubditos seuire.
exercere potentia ÷ s potiꝰ in potentia.
q̃ sepe potentia percandi uocat᷑. q̃ in ẽ
ex defectu uł termino bõi q̃ ⁊̃ inpͥmo¬

Expanded text:
Quod sic probatur: Potestas Pilati, qua potuit crucifigere Salvatorem, erat a Deo,  Deus ex eo quod est omnipotens non potest peccare: ergo posse peccare non est posse, nec potentia peccandi est potentia, sed impotentia. Solutio. Potentia peccandi dicitur quaedam: vis faciendi aliquid, quod non potest fieri sine peccato, vel quaedam dignitas, ex qua licite aliquis potest facere id quod non fit sine peccato: ut potestas Pilati bona quidem fuit, scilicet ex Deo: ex qua habuit potestatem crucifigere Christum, sicut ex regia potestate potest aliquis exercere tyrannidem, et sub specie potestatis ordinatae in subditos saevire: exercere potentia est, sed potius impotentia, quae saepe potentia peccandi vocatur, quae inest ex defectu, vel termino boni: quae etiam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dilectio dei sint ead̾. si ñ sunt eadem
quomͦ dilectio ꝓxĩ ẽ plenitudo legis:
quomͦ tota lex restaurat᷑ indilectioẽ
ꝓxĩ : quomꝰ tͥa p̾cepta pͥme tabule ad
deum ꝑtinentia mplent᷑ in dilectiõe

Expanded text:
et dilectio Dei sint eadem. Si non sunt eadem, quomodo dilectio proximi est plenitudo legis? quomodo tota lex restauratur in dilectione proximi? quomodo tria praecepta primae tabulae ad Deum pertinentia implentur dilectione
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hoc quod dic̃ ex quo omnnia intelli¬
gat patrem. cum si c̃ omnia st̃ ex patre
auctorẽ ip̃m patrẽ. aquo hñt ẽẽ ⁊ hoc
ip̃m quod sunt pͥncipium omniũ apa¬
tre hñt sic̃ omnia alia q̃ possident:
¶ Diõ expositor intͥnitate eẽ sũ mã
omniũ originẽ. ꝑ fectissimam pulcͥtu¬
dinem. beatissimã delectationẽ. origi¬
nem ad patrẽ pulͥtudinẽ adfilium.
delectationẽ ad sp̃m sc̃m referens ⁊ sic
ħ tͥa. origo. pulcͥtudo ⁊ delectatio. st̃
de t̾minata. quia det̾minate singła

Expanded text:
r hoc, quod dicit, ex quo omnia, intelligit Patrem, cum sicut omnia sunt ex Patre. auctorem ipsum Patrem, a quo habent esse: et hoc ipsum, quod sunt principium omnium, a Patre habent, sicut omnia alia quae possident. Dicit expositor in Trinitate esse summam omnium originem, perfectissimam pulchritudinem, beatissimam delectationem, originem ad Patrem, pulchritudinem ad Filium, delectationem ad Spiritum sanctum referens: et sic haec tria origo, pulchritudo et delectatio sunt determinata, quia determinate singula
Abbreviated transcription (Latin):
de deutͦnonnio sũpta ẽ. uͥ moyses in alio sẽ¬
su ea utitur. ꝓhibebat ił uideis nedic̾e̾nt
quis ascendit incelum ũ nob̃ legẽ afferri.
uł quis mare tnͣssiuit uͥ legẽ tnͣsportar:.
uł quis descendit ad infernum uͥ eã nob̃

Expanded text:
de Deuteronomio sumpta est, ubi Moyses in alio sensu ea utitur: prohibebat enim Judaeis ne dicerent, Quis ascendit in coelum, ut nobis legem afferret, vel quis mare transivit ut legem transportaret, vel quis descendit
Abbreviated transcription (Latin):
de omib gn̾alit̾ dici pot̃. Soło. quia ⁊
dum causale accipiendum ÷. Nã ꝑ su¬
ducta. Nonne iłł qui dep̾senti statu erãt
tate arguit eos qui tẽ erant: id quod
adhuc futurũ erat quomͦ ad p̾sentes
onis quod om̃s audierunt u̾bũ xͥ qui
ĩmundo erant. ⁊iõ sĩt arguendi quasi
audientes ⁊ ñ credentes. It̃ si ꝓpħia
nondum erat ĩpleta. quomͦ u̾bo p̾t̾i

Expanded text:
de omnibus generaliter dici potest. Solutio. Quia et dum causale accipiendum est: nam per sut inducta, nonne illis qui de praesenti statu erant,tate arguit eos, qui tunc erant, de eo quod adhuc futurum erat, quomodo ad praesentes onis, quod omnes audierunt verbum Christi, qui id mundo erant, et ideo arguendi sunt, quasi audientes et non credentes. Item si prophetia nondum erat adimpleta, quomodo verbo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuideamus quomͦ diuidit int̾ hoczil
faciamꝰ ita cͥcum specte ut infirmi ñ sc̃ã¬
dalirent᷑. ĩ bonum exemplũ ꝓficiendi acci¬
p̃sumptionẽ. qui ñ curant de scandał
infirmoꝵ ꝯsicd̾antes tm̃ quid liceat¬
s non quid expediat. ¶ Si esurit ũ¬

Expanded text:
provideamus, quomodo dividit inter hoc et faciamus ita circumspecte, ut infirmi non scandalizentur, sed bonum exemplum proficiendi accipraesumptionem, qui non curant de scandalis infirmorum, considerantes tantum quid liceat, non quid expediat. QUAESTIO
Abbreviated transcription (Latin):
tes iud ei pumant᷑ cũ scelera multis dis¬
pliceant q̃ patres eoꝵ ꝯmisert̃. Soło. Nõ
in nu̾ito ⁊̃ moderni iudei excecant᷑ quia
soło ille minist̾ium suũ honorat qͥ supͣ¬
id quã ex officio suo debeat aliqͥd inpendit.
Ut paulus qui ex offõ tm̃ gentib p̾dicare
sua p̾dicatione ꝯu̾ti posse adfidem ⁊ scir
hoc ꝓdeo ẽẽ faciendum sinõ fac̾et pecca
uideis p̾dicauit ⁊ sic ministĩ honora¬
bat. tñ debebat eis p̾dicare quantũ ad
debitum occasioĩs c̃sciret ꝓdeo ẽẽ faciẽt.¬

Expanded text:
tes Judaei puniantur, cum scelera multis displiceant, quae patres eorum commiserunt. Solutio. Non immerito etiam moderni Judaei excaecantur, quia Solutio. Ille ministerium suum honorificat, qui supra quam ex officio suo debeat impendit aliquid, ut Paulus, qui ex officio tantum gentibus praedicare sua praedicatione converti posse ad fidem, et sciret hoc pro Deo esse faciendum, si non faceret, peccaJudaeis praedicabat, et sic ministerium honorificabat; tamen debebat eis praedicare quantum ad debitum occasionis, cum sciret pro Deo esse facie
Abbreviated transcription (Latin):
iranit ocłos. ⁊c. Sic in telligendũ ẽ .i. per¬
imsit excecari ñ in ꝑciendo malitiã qua
sierent det̾iores. s nõ cõferendo grãm qua
surent meliores. ¶Notandũ ẽ quod
qui inpecẽis ad mortẽ sunt pot̃ dici. Uñ
scãm hanc ex põnem nicħ sp̃ale de exce¬

Expanded text:
ermisit excaecari non impertiendo malitiam qua fierent deteriores, sed non conferendo gratiam qua fierent meliores. Notandum est, quod qui in peccatis ad mortem sunt, potest dici, unde secundum hanc expositionem nihil speciale de excae
Abbreviated transcription (Latin):
lum qui cibos disc̾nit sibi eẽ relinꝗͥdũ.
cũ malum sit cibos disc̾nere ⁊ hc̃ mũdũ
ihc̃ inmũdũ putare c̃potiꝰ a tali errore
malũ eẽt ꝯtra ꝯscientiã ecłe quã acibis qͥbd
ibstinẽ c̃abeis abstinend̾ eẽ putet: qͥsquis¬
sic cibos dist̾nit peccet. Nonnẽ uiuit scł̃m
docͥnam apłi: Et si hoc ẽ quomͦ peccat:
Soło. Non aũ doct apłs qͥti tanquã boñ
sitagnndum s qđ minꝰ malum sit ostñdit.
Omus it malum ẽ bono zelo errare qͣ
ñaliũ uescat᷑ uł suffocatis utatur. aqͥbꝰ¬
dim ⁊̃ abstinemus qr ñ ẽ necesse eis uti.
Eͥt acarne eqͥna. ñ quin eqͦ bõa eẽt adues¬
cindũ ut bouina s quia opꝰ ñ ẽ. Aqͥbꝰ dam
abstinemꝰ quia noxia ut serpens bufo

Expanded text:
lum, qui cibos discernit sibi esse derelinquendum, cum malum sit cibos discernere, et hunc mundum, et hunc immundum putare, cum potius a tali errore malum esset contra conscientiam edere, quam cibis quibusdam abstinesic cibos discernit, peccet. Nonne vivit secundum doctrinam Apostoli? si et hoc est, quomodo peccat? Solutio. Non hic docet Apostolus quod tanquam bonum sit agendum, sed quod minus malum sit, ostendit: minus enim malum est bono zelo errare, quanimalium vescatur, vel suffocatis utatur. A quibusdam etiam abstinemus, quia non est necesse eis uti, ut a carne equina, non quia aeque bona esset ad vescendum, ut bovina; sed quia opus non est. A quibusdam abst
Abbreviated transcription (Latin):
qr ꝑfecte suꝑ ħ humana intelligentia rõ¬
nem redd̾e ñ sufficit. simili rõe de aliis
multis exclamandũ erat. Soło potiꝰ de
illo quã de alio exclamat. qi citiꝰ ibi ĩ red¬
dendis rõib errat᷑ ⁊ peccat᷑ a dmortem:¬

Expanded text:
rfecte humana intelligentia rationem reddere non sufficit, simile ratione de aliis multis exclamandum erat? Solutio. Potius de illo quam de alio exclamat, quia citius ibi in reddendis rationibus erratur, et peccatur ad mortem
Abbreviated transcription (Latin):
sat᷑. qr reũ ibi ꝯuictum udiciario or di
partẽ uert̾e. Nam c̃ eque ãbigo de bono
anip̃m sit bonum sic̃ de malo an sit ma¬
lum ñ minꝰ in discrete agẽ uideor ui¬
trum debeo diffinire. Quomͦ gͥ intelli¬
gẽ debemꝰ qđ dicitur. ãbigua ĩ meliorẽ
partẽ uert̾e. Soło crede uł uidicare
ꝯsulit apłs ut c̃ ãbigua fĩ uidemus
ea bona intentioẽ ⁊ ñ mala fieri op¬
temꝰ nã qua intentiõe fiat cum id ano¬
bis sciri ñ possit iudicare ñ debemus

Expanded text:
satur, quia reum ibi convictum judiciario ordinepartem vertere: nam cum aeque ambigo de bono, an ipsum sit bonum, sicut de malo, an sit malum, non minus indiscrete agere videor jutrum debeo definire: quomodo ergo intelligere debemus quod dicitur, ambigua in meliorem partem vertere? Solutio. Credere, judicare consulit Apostolus ut cum ambigua fieri videmus, ea bona intentione, et non mala fieri optemus: nam qua intentione fiant, cum id a nobis sciri non possit, non debemus
Abbreviated transcription (Latin):
exercẽ nͥ splendore gr̃e ꝑfundatur.
Cum u̾o tangit᷑ mouet᷑ ⁊ meret᷑. unde
totum ẽ ex grã sic tñ uͥ ñ ex luda ni
tum. Ueluti si puer qui nõ dũ gͣdi s
nͣlem potñtiã gͣdiendi. tñ totum

Expanded text:
exercere, nisi splendore gratiae perfundatur. Cum vero tangitur, movetur et meretur unde totum est ex gratia, sic tamen ut non excludatur meritum, veluti si puer qui nondum gradi ponaturalem potentiam gradiendi: tamen totum
Abbreviated transcription (Latin):
nus dr. Scd̾m uͦ cassiodorum. Mim¬
danus timor ẽ qñ timemus ꝑicła
delinquimꝰ. ⁊ iste timor malꝰ ẽ et
inpͥmo gͣdu cum mundo deseri¬
tur. quaᷤm dominus ꝓhibr dicens.
Nolite timere eos qui occidunt
corpus: seruił scd̃m pͥores ẽ qui co¬
hibet manũ amalo oꝑe. retenta
faciat seriire. Sołoiste bonus est.
remant ñ ẽ ex ipso s ex hominis in¬
tio. Sed̾m alios uero. timor serui¬
lis est quo timetur gehenna. quo
cum quod durum erat incipit
amari ⁊ iste ẽ qiͣ meanis int̾ serm¬
lem ⁊ filialem aliquid hñs deutͦq¬
ne deo careamꝰ qui comes est ꝑfec
uł filialis uł millus uid̾r fuisse
ursllo. s filialis ẽ quo timemus
uł seꝑari timiit: Soło filialisti
quẽ ht̃ in angłis. uł habebit in
futuro insanctis . s. scd̾m reueren¬
tiam q̃ ẽ mixta cum subiectiõe
dilectio. Uñ apłs. Et exaudit᷑ est

Expanded text:
ur. Secundum vero Cassiodorum, mundanus timor est quando timemus pericula delinquimus, et iste timor malus est, et in primo gradu cum mundo deseritur: quem Dominus prohibet, dicens: Nolite timere eos, qui occidunt corpus . Servilis secundum priores est, qui prohibet manum a malo opere, retenta faciat servire. Solutio. Iste bonus est bremanet, non est ex ipso, sed ex hominis vitio. Secundum alios vero timor servilis est, quo timetur gehenna: quo cum quod durum erat, incipit amari, et iste est quasi medius inter servilem et filialem, aliquid habens de utne Deo careamus: qui comes est perfeel filialis, vel nullus videtur fuisse in illo, sed filialis est, quo timemus vel separari timuit? Solutio. Filialis tiquem habet in angelis vel habebit in futuro in sanctis; sed secundum reverentiam, quae est mista cum subjectione dilectio, unde Apostolus: Et exauditus est
Abbreviated transcription (Latin):
pota̾nt credere ⁊ qđ pot̾ant credere.
s ñ sccłm id̾. poterant natura ⁊ noi
pot̾ant culpa. tales it facti st̃ ut ha¬
pam tales effecti sunt quod iustũ erat
ap̃ dm̃ noninisereri eis. ĩo dictum est
qr culpa nõ poterant credẽ. ꝯsiłis locit̾o
hr de angłis bonis qr nuitabiles nata.¬

Expanded text:
poterant credere, et quod poterant credere, sed non secundum idem: poterant natura, et non poterant culpa: tales enim facti sunt, ut hapam tales effecti sunt, quod justum erat apud Deum non misereri eis, ideo dictum est, quod culpa non poterant credere. Consimilis locutio habetur de angelis bonis: et quod mutabiles nat
Abbreviated transcription (Latin):
sola grã sit electꝰ esau ꝓpt̾ originale pecc̃m
sit reꝓbatus queri pot̃ qͣre ꝓpt̃ id̾ peccatũ
iacob ñ sit reꝓbatꝰ uł qͣre esau ex eãd̃ grã
dere aliqͥd eẽ in solubile. Dñt sic factũ
luit stulta ẽ q̃o qͥa diuine uoluntatis
querit᷑ cã cuiꝰ nulla ẽ ĩmo ip̃a omĩum

Expanded text:
Esau propter originale peccatum sit reprobatus, quaeritur quare propter idem peccatum Jacob non sit reprobatus, vel quare Esau ex eadem gratidere aliquid esse insolubile. Dicunt sic factum luit, stulta est quaestio, quia divinae voluntatis quaeritur causa, cujus nulla est; imo ipsa omnium
Abbreviated transcription (Latin):
tas uideoꝵ ⁊ excecatõ fu̾t cã salitis g̃¬
tumi. Non quid gentes ñ saluarentur
nͥ uidei excecarentur. Nõne ds pꝰs ant̾
gentes saluare: Soło in fidelitas eoꝵ
ñ erat causa efficiens qͣre gentes salua¬
rentur. tñ ex eo qd̾ illi excecati u̾bũ p̃¬
dicatiõis repulert̃ apłi occasionẽ acce¬
ꝑunt p̾dicandi gentib ⁊ sic secuta est¬

Expanded text:
tas Judaeorum, et excaecatio fuerit causa salutis gentium, nunquid gentes non salvarentur, nisi Judaei excaecarentur. Nonne Deus posset aliter gentes salvare? Solutio. Infidelitas eorum non erat causa efficiens, quare gentes salvarentur, tamen ex eo quod illi excaecati verbum praedicationis repulerunt, Apostoli occasionem acceperunt p