comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcuratus. Gaude in nocentia. &
exulta Gaude inquã. quia ubiq
in lesa es. ubiq secura. Si tẽptaris
ꝓficis: Si humiliaris. erigeris
Si pugnas. uincis. Si occideris. coro¬
naris. Tu inseruitute libera es:
in periculo tuta. in custodia lȩta.
Tibi om̃is reatus addicitur. tibi
uniuersa malicia subiugatur
Te potentes honorant. suscipiunt
principes. magnati exquirunt.
etiã illi te nonnunquã desiderant.
qui inpugnant. Tibi boni pareNł.
mali inuident. Telant emuli.
inimici succũbunt. Nec unquã
poteris uictrix non. ẽẽ. etiã si
tibi inter homines iudex iustus
defuerit :¬

Expanded text:
suo . Gaude, innocentia, et exsulta; gaude, inquam, quia ubique illaesa es, ubique secura: si tentaris, proficis; si humiliaris, erigeris; si pugnas, vincis; si occideris, coronaris. Tu in servitute libera es, in periculis tuta, in custodia laeta. Tibi omnis reatus addicitur, tibi universa malitia subjugatur. Te potentes honorant, suscipiunt principes, magnates exquirunt, etiam illi te nonnunquam desiderant qui impugnant. Tibi boni parent, mali invident. Zelant aemuli, inimici succumbunt, nec unquam poteris victrix non esse, etiamsi tibi inter homines judex justus defuerit
Abbreviated transcription (Latin):
secernuntur Cũ fortis armatus
custodit atriũ suũ. in pace sunt ea
quȩ possid&. Fortem diabolumra.
atriũ uero illuis. mundũ qui inima¬
ligno positus. ẽ. appellat. in quo
usq ad saluatoris aduentũ male
pacato potiebat᷑ imꝑio. quia in cor¬
dib infideliũ. sine ulla contra die¬
tione quiescebat. Unde & alibi pͥn¬
ceps mi ndi uocatur. dicente dño
Uenit irũ princeps mundi. & in me ni¬
hil inuenit. & iterũ. Nunc princeps¬
huius mundi. eic et᷑ foras. De qua

Expanded text:
elorum. Cum fortis armatus custodit atrium suum, in pace sunt omnia quae possidet. Fortem diabolum, atrium vero illius mundum, qui in maligno positus est, appellat, in quo usque ad Salvatoris adventum male pacato potiebatur imperio, quia in cordibus infidelium, sine ulla contradictione quiescebat, unde et alibi princeps mundi vocatur, dicente Domino: Venit enim princeps mundi, et in me nihil inveniet , et iterum: Nunc princeps mundi e
Abbreviated transcription (Latin):
quo & tabulȩ lapideȩ scriptȩ sunt
in monte sẏna. Igitur manus& bra
partitionẽ donoꝵ. quȩ in eodantur
unicuiq ꝓpria. siue hominũ siue
angłoꝵ. In nullis eũ menbris nr̃is.
magis appar& partitio. quã indigits

Expanded text:
quo et tabulae lapideae scriptae sunt quo et tabulae lapideae scriptae sunt in monte Sina. Igitur manus et brpartitionem donorum quae in eo dantur unicuique propria, sive hominum, sive angelorum. In nullis enim membris nostris magis apparet partitio quam in di
Abbreviated transcription (Latin):
moniorũ eicerent dȩmonia. Ideo
inquid. ipsi iudices ur̃i erunt.
Ipsi inquid. ipsi ignobilia & contẽp¬
tibilia huius mundi. in quib non
artificiosa malignitas. sed scã sim¬
plicitas meę uirtutis appar&. ipsi
testes mei. iudices erunt ur̃i Alite&
Filios udȩoꝵ exorcistas gentis illius
ex more significat. qui ad inuoca¬
tionem dei eiciebant dęmones.
& coartat eos int̾rogatione pruden¬
ti. ut consiteantur sp̃s sc̃ĩ. eẽ. opus
Quod si expulso in quit dȩmonium
infiliis ur̃is. dõ non dęmonib de¬
putatur. quare idem in me opus
non eandem habeat causã: Ergo
ipsi ur̃i uidices er̃. Non potestate.
sed cõparatione. dũ illi expulsionẽ
dȩmonũ dõ ad signant. uos beełte¬
bub principi dęmonioꝵ. Porro. si
indigito dei eicio dęmonia ꝓfecto
ꝑuenit in uos regnũ dei. Iste .ẽ.
digitus quẽ consitentꝰ & magi. qui
contnr moysen & a aron signa
faciebant dicentes. Digitus dei iste. ẽ.

Expanded text:
moniorum ejicerent daemones. Ideo moniorum ejicerent daemones. Ideo inquit ipsi judices erunt vestri, ipsi inquit ipsi ignobilia et contemptibilia hujus mundi, in quibus non artificiosa malignitas, sed sancta simplicitas meae virtutis apparet, ipsi testes mei, judices erunt vestri. Aliter: Filios Judaeorum, exorcistas gentis illius ex more significat, qui ad invocationem ejiciebant daemones. Et coarctat eos interrogatione prudenti, ut confiteantur Spiritus sancti esse opus. Quod si expulsio inquit daemonum in filiis vestris, Deo, non daemonibus deputatur, quare in me idem opus non eamdem habeat causam? Ergo ipsi vestri judices erunt, non potestate, sed comparatione, dum illi expulsionem daemonum Deo assignant, vos Beelzebub principi daemoniorum. Porro si in digito Dei ejicio daemonia, profecto pervenit in vos regnum Dei. Iste est digitus quem confitentur et magi, qui contra Moysen et Aaron signa faciebant, dicentes: Digitus Dei est iste ,
Abbreviated transcription (Latin):
in diuidue trinitatis indiuiduũ.
immo quia in diuiduũ man& reg¬
num. desistant arriani minorem
patre filiũ. minore filio sc̃m̃ dicere
sp̃m. quia quorũ unũ.ẽ. regnũ.
hors. ẽ. & una maiestas. Si autẽ
& satanas in se ipsũ diuisus. ẽ. quo¬
modo stabit regnũ ipsius. quia
dicitis in beelzebub eicere me dȩ¬
monia : Hoc dicens. ex ipsorũ
confessione uolebat intellegi.
qđ in eũ non credendo in regno
diaboli. eẽ. delegissent. qđ utiq
aduersũ se diuisũ stare non poss&.
Eligant ergo pharisei. qđ uolueriT
Si sat̾anas satͥanan non potest ei¬
cere. nihil condir dñm qđ dicereNT
inuenire potuer̃. Si autẽ potest.
multomagis sibi ꝓspiciant. & re¬
cedant de regno eius. qđ ad uer¬
sum se diuisũ stare non potest.
ment.
attendant qđ sequitur. Si ego in beel¬
zebub eicio demonia. filii ur̃i in quo
eiciunt: Ideo ipsi iudices ur̃i erunt.
pihil se malarũ artiũ abono ma¬
gistro didicisse. ut in principe dȩ¬

Expanded text:
individuae Trinitatis, individuum, imo quia individuum manet regnum, desistant Ariani minorem Patre Filium, minorem Filio sanctum dicere Spiritum. Quia quorum unum est regnum, horum est et una majestas. Si autem et Satanas in seipso divisus est, quomodo stabit regnum ipsius, quia dicitis in Beelzebub ejicere me daemonia? Hoc dicens, ex ipsorum confessione volebat intelligi quod in eum non credendo in regno diaboli esse elegissent, quod utique adversum se divisum stare non posset. Eligant ergo Pharisaei quod voluerint. Si Satanas Satanam non potest ejicere, nihil contra Dominum quod dicerent, invenire potuerunt. Si autem potest, multo magis sibi prospiciant et recedant de regno ejus, quod adversum se divisum stare non potest. ment, attendant quod sequitur. Si autem ego in Beelzebub ejicio daemonia, filii vestri in quo ejiciunt? Ideo ipsi judices vestri erunt. nihil se malarum artium a bono magistro didicisse, ut in principe dae
Abbreviated transcription (Latin):
uel nomine. principem dȩmoni¬
orũ cognominabant. Et alii
tẽptantes. signũ de celoquȩrebañ
abeo. Uel in morem heliȩ ignẽ
de sublimi uenire cupiebant. uel
insimilitudinẽ samuhelis tẽpore
aestiuo mugire tonitrua. chorusca¬
re fulgura. imbres ruere. quasi
non possent & illa calũpniari &
dicere. ex occultis & uariis aeris
passionib accidisse. At tu qui
calũpniaris ea quȩ oculis uides.
manu tenes. utilitate sentis. qͥd
facies de his quȩ de celo uenerint :
U tiq. respondebis & magos in egyp¬
to multa signa fecisse. de cęlo
Ipse autẽ ut uidit cogitationes
eorũ. dixit eis. Omne regnũ
in se ipsũ diuisũ desolabit᷑. &
domus supur domũ cad&:
Non addicta sed ad cogitata respon¬
dit. ut uel sic cõpellerent᷑ credere
potentiã eius. qui cordis uidebat
occulta. Si ergo omne regnũ in
seipso diuisũ desolat᷑. ergo patris

Expanded text:
vel nomine principem daemonivel nomine principem daemoniorum cognominabant. Et alii tentantes, signum de coelo quaerebant ab eo. Vel in morem Heliae, ignem de sublimi venire cupiebant, vel in similitudinem Samuelis tempore aestivo mugire tonitrua, coruscare fulgura, imbres ruere, quasi non possint et alia calumniari et dicere, ex occultis et variis aeris passionibus accidisse. At tu qui calumniaris ea quae oculis vides, manu tenes, utilitate sentis, quid facis de his quae de coelo venerint? utique respondebis, et magos in Aegypto multa signa fecisse de coelo . Ipse autem ut vidit cogitationes eorum, dixit eis: Omne regnum in seipso divisum desolabitur, et domus supra domum cadet. Non ad dicta, sed ad cogitata respondit, ut vel sic compellerentur credere potentiae ejus, qui cordis videbat occulta. Si autem omne regnum in seipso divisum desolatur, ergo Patris
Abbreviated transcription (Latin):
a dęmone liberatur Quod &
tunc quidem carnalit̃ factũ. ẽ.
sed & cotidie cõpletͣ in conuersi¬
one credentiũ. ut expulso primũ
demone. fidei lumen aspiciant.
deinde ad laudes dei. tacentia
prus ora laxentua Quidã autẽ
exeis dixer̃. In beel zebub prin¬
cipe dęmoniorũ. eicit demonia
Non hoc aliqui de turba. sed pha¬
risei calũ niabant᷑ & scribȩ. sicut
alii euangelistȩ testant᷑: Turbis
quippe quȩ minus eruditȩ uide¬
bantur. dñi semꝑ facta mirantib.
illi contra uel negare hȩc. uel
quȩ negare nequiuerant. sinistra
int̾pretatione ꝑuetere laborabaN:
quasi hȩc non diuinitatis. sed in¬
mundi sp̃s oꝑa fuissent . id .ẽ. be¬
elebub qui ds̃ erat acaron:
Nam bel quidem. ipse. ẽ. ba al
Tebub autẽ. musca uocat᷑. Nec
iuxta quedã mendosa exempla¬
ria. uel.l. sittera. uel .d. infine
nominis legenda. sed. B. Beel¬
siue habens muscas int̃pretatur.
ob sordes uidelic& immolaticii
cruoris. ex cuius spurcissimo rtru

Expanded text:
eratur. Quod et tunc quidem carnaliter factum est, sed et quotidie completur in conversatione credentium, ut, expulso primum daemone, fidei lumen aspiciant, deinde ad laudes Dei tacentia prius ora laxentur. Quidam autem ex eis dixerunt: In Beelzebub principe daemoniorum ejicit daemonia. Non haec aliqui de turba, sed Pharisaei calumniabantur et scribae, sicut alii evangelistae testantur. Turbis quippe quae minus eruditae videbantur, Domini semper facta mirantibus, illi contra, vel negare haec, vel quae nabant, quasi non haec divinitatis, sed immundi spiritus opera fuissent. Ideo in Beelzebub, qui deus erat Accaron. Nam Beel quidem ipse est Baal. Zebub autem, musca vocatur. Nec juxta quaedam mendosa exemplaria, l littera vel d in fine est nominis legenda, sed b. Beelsive habens muscas, interpretatur. Ob sordes videlicet immolatitii cruoris, ex cujus spurcissimo ritu
Abbreviated transcription (Latin):
Transiens inquid iħe. uidit mat̾¬
theum sedentẽ in theloneo. &
dixit ei. Sequere me. Ouirtus
sermonis: Quasi quidã introiit
hamus. & captuiũ militẽ fecit.¬
& ex luto aurũ. ẽ. operatus.
Uenit uicinus. & statim exurgens
secutus. ẽ. eũ. In ꝓfundo malig¬
nitatis erat. & usq ad uerticem
uirtutis conscendit. ut nobis
malignitas non . ẽ. Lberi quip¬
pe nos arbitrii creauit dĩ. ut
uoluntate nr̃a cũ ad uitorio dĩ
qđ uo lumus faciamus: Si
publicanus es. potes fieri euan¬
gelista. Si blasphemus es. potes
fieri apłs. Si latro es. poteris
paradisi colonus effici. Si magus
es. poteris dnm ad orare. Nec. ẽ.
ulla malitia. quȩ poenitentia
non soluatur. Et ideo tanquã
principia malignitatũ elegit
xp̃c. ut nemo usq infinẽ sem&¬
ipsũ despiciat. Noli mihi dicere.
perii. qui iã medicũ habes. satis
fortiorem te & potentiorem te.¬
quã infirmitas tua. ẽ. Medicũ
habes uoluntate tua. si uolueris
emendantẽ. & potentẽ. & cupien

Expanded text:
Transiens, inquit, Jesus vidit Matthaeum sedentem in teloneo, et dixit ei: Sequere me . O virtus sermonis! quasi quidam introiit hamus, et captivum militem fecit, et ex luto aurum est operatus. Venit uncinus, et statim exsurgens secutus est eum. In profundo malignitatis erat, et usque ad verticem virtutis conscendit, ut nobis malignitas non est. Liberi quippe arbitrii nos creavit Deus, ut voluntate nostra cum adjutorio Dei quod volumus faciamus. Si publicanus es, potes fieri evangelista. Si blasphemus es, potes fieri apostolus. Si latro es, potes paradisi colonus effici. Si magus es, poteris adorare. Non est ulla malitia, quae poenitentia non solvatur. Et ideo tanquam principia malignitatum elegit Christus, ut nemo usque in finem semetipsum despiciat. Noli mihi dicere: Perivi, quia jam medicum habes satis fortiorem te, et potentiorem quam infirmitas tua est. Medicum habes voluntatem tuam, si volueris emendant
Abbreviated transcription (Latin):
qđ puer erat. id .ẽ. habitũ hu¬
manȩ fragilitatis induerat. cres¬
cere & confortari habebat In
eo uero qđ etiã uerbũ dĩ & ds̃
&t̾nus erat. Nec confortari indi¬
gebat. nec habebat augeri.
Unde rectissime plenus sapientia
ꝑ hibetur & gr̃a. Sapientia
quidem. quia ip ipso habitat
om̃is plenitudo diuinitatis cor¬
poraliter. grã autẽ quia eidem
mediatori dĩ & hominũ homi¬
ni iħu xp̃o. magna gr̃a dona¬
tũ. ẽ. ut ex quo homo fieri cȩpis¬

Expanded text:
quod puer erat, id est, habitum humanae fragilitatis induerat, crescere et confortari habebat. In eo vero quod etiam Verbum Dei et Deus aeternus erat, nec confortari indigebat, nec habebat augeri. Unde rectissime plenus sapientia perhibetur et gratia . Sapienquidem, quia in ipso habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter. Gratia autem, quia eidem mediatori Dei et hominum, homini Jesu Christo magna gratia donatum est, ut ex quo homo fieri coepis
Abbreviated transcription (Latin):
ut ipet̾ficiat me ds̃. Quando enĩ
uetus in me homo. ẽ. & uiuo ad¬
huc quasi homo. cupio ut occidat
in meds̃ ueterem hominem. & ui¬
iufic& me ex mortuis. Ait enim.
Primus honio de terra terrenus.
Scđs homo de cȩlo cȩlestis. Sicut
portauimus imaginẽ terreni. por

Expanded text:
ut interficiar. Quando enim ut interficiar. Quando enim vetus in me homo est, et vivo adhuc quasi homo, cupio ut occidat in me Deus veterem hominem, et vivificet me ex mortuis. Primus enim, ait, homo de terra, terrenus; secundus homo de coelo, coelestis. Sicut portavimus imagin
Abbreviated transcription (Latin):
Si malũ. ẽ. int̾ficere. malũ sit &
in ruinã uenire. Iuid responde¬
bunt: Utrũne recedant a
cultu eius. anquęrent aliquam
ipterp̃tationẽ. & ad tropologias
confugient. ut qđ inruinã uene¬
rit. benignitatem magis quam
austeritatem son&. Et quomo¬
do iustũ erit quid in euangłio
tale repperitur ad allegorias
& nouas intellegentias consuge¬
re : quando uero inueteri instru¬
mento statim accusare. & Nullã
explanationẽ. quã uis ꝓbabilis
sit recipere : Sed & hoc quod
sequitur. in iuditiũ ego ueni
in mundũ istũ. ut non uidentes
uideant. & qui uident cecifiant.
quã uis quęrant ut edisserant.
implere non poterunt. Ego uero
qui opto. eẽ. ecclesiasticus. &
non abheresiarcã aliquo. sed
a xp̃i uocabulo nuncupari &
habere nomen qđ benedicitur
suꝑ terrã. & cupio tam oꝑe quã
lem & in ueteri & in noua lege.
quero rationem. Loquitur ds̃
Ego interficiã. Libent̃ habeo.

Expanded text:
Si malum est interficere, malum sit et Si malum est interficere, malum sit et in ruinam venire. Quid respondebunt? Utrumne recedent a cultu ejus, an quaerent aliquam interpretationem, et ad tropologias confugient, ut quod in ruinam venerit, benignitatem magis quam austeritatem sonet? Et quomodo justum erit quando quid in Evangelio tale reperitur, ad allegorias et novas intelligentias confugere: quando vero in veteri Instrumento, statim accusare, et nullam explanationem, quamvis probabilis sit, recipere? Sed et hoc quod sequitur: In judicium ego veni in mundum istum, ut non videntes videant, et qquamvis quaerant ut edisserant, implere non poterunt. Ego vero qui opto esse ecclesiasticus, et non ab haeresiarcha aliquo, sed a Christi vocabulo nuncupari, et habere nomen quod benedicetur super terram, et cupio tam opere quam lem et in veteriquaero rationem. Loquitur Deus: Ego interficiam. Libenter habeo
Abbreviated transcription (Latin):
Est autẽ & altius quid intellegen¬
dum aduersus eos uel maxime
qui contra conditorem latrant.
& hinc inde de ueteri testam̃to
quȩ non intellegunt testimo¬
nia congregantes. simplicium
corda decipiunt. Aiunt enim:
Ecce dĩ legis & ꝓpħarũ. uidece
qualis sit. Ego inquit occidã.
de manib meis Audiunt
occidã. & non audiunt ui ui¬
ficabo Auduint ꝑcutiam. & au¬
dire contẽpnunt. & ego sanabo
Istiusmodi occasionib. creatorem
calumniantur Igitur antequã
interp̃ter quẽ sensũ habeant
ego int̾ficiam & uiuificabo. ꝑ¬
cutiam & sanabo. opponã eis
les quippe heresessunt. quȩ
euangłiũ scđ̾m lucã recipiunt.
Si ꝓpterea cruentus. & tantum
uidex & crudelis conditor
quia dicit. ego int̾ficiam & ui¬
uificabo. ꝑcutiã & sanabo. ma¬
ipsius. E adem siquidem de co
scripta sunt. Ecce positus. ẽ.¬
hic in runã. & in resurrectionẽ
multoꝵ in isrł. Non in resur¬
rectionem tantũ. c & inruinã

Expanded text:
Est autem et altius quid intelligenEst autem et altius quid intelligendum adversus eos vel maxime, qui contra Conditorem latrant, et hinc inde de veteri Testamento, quae non intelligunt, testimonia congregantes, simplicium corda decipiunt. Aiunt enim: Ecce Deus Legis et prophetarum, videte qualis sit: Ego, inquit, occidam,de manibus meis . Audiunt, occidam, et non audiunt, vivificabo: audiunt, percutiam, et audire contemnunt, et ego sanabo. Istiusmodi occasionibus Creatorem calumniantur. Igitur antequam interpretetur quem sensum habeat: Ego interficiam et vivificabo, percutiam et sanabo, opponam eis les quippe haereses sunt, quae Evangelium secundum Lucam recipiunt. Si propterea cruentus, et in tantum saevus et crudelis est Conditor, quia dicit: Ego interficiam, et vivificabo: percutiam, et sanabo, maFilium; eadem siquidem de eo scripta sunt: Ecce hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum in Israel. Non in resurrectionem tantum, sed et in ruinam.
Abbreviated transcription (Latin):
& pat̃ & mater illius mirabant᷑.
sermo symeonis fuit. Non enim
sufficit ei tenere paruulũ. & ea
quȩ de sem& ipso scripta sunt
ꝓloqui. sed benedixit patri illius
& matri. Et de ipso quoq ꝓphe¬
tauit infante dicep̾. Ecce hic
positus . ẽ. in ruinã & resurrecti¬
onem multoꝵs in isrł. & in signũ¬
cui contradicetur.. Tuã quoq
ipsius animã ꝑ transibit gladius.
ut reuelentur ex multis cordibꝰ
cogitationes. Quid sibi uult
in euangłio scđm ioħem scriptũ
repperi: In iudiciũ ego inmun¬
dum istum ueni. ut qui non
uident uideant. & qui uident
cecifiant. Quomodo ergo in
iudiciũ uenit ut non uidentes
de nationib uiderent. & qui
prius uidebant de isrł ceci fie¬
rent. sic uenit in ruinã & re¬
surrectionẽ multoꝵ: In aduen¬
tu enĩ dni saluatoris. qui prius
steterant corruer. & qui cetide¬
rant atrexerunt. Una hȩc ÷
inter tio. de eo quod dictũ. ẽ.
ecce iste positus . in ruinã &¬
inresurrectine mulcoꝵ inisrł

Expanded text:
r et mater illius mirabantur, sermo Simeonis fuit. Non enim sufficit ei tenere parvulum, et ea quae de semetipso scripta sunt proloqui, sed benedixit patri illius et matri: et de ipso quoque prophetavit infante, dicens: Ecce hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum in Isrtradicetur. Et tuam quoque ipsius animam pertransibit gladius, ut revelentur ex multis cordibus cogitationes. Quid sibi vult in Evangelio secundum Joannem scriptum reperi: In judicium ego in mundum istum veni, ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant . Quomodo ergo in judicium venit, ut non videntes de nationibus viderent, et qui prius videbant de Israel, caeci fierent: sic venit in ruinam et resurrectionem multorum. In adventu enim Domini Salvatoris, qui prius steterant, corruerunt, et qui ceciderant, surrexerunt. Una haec est interpretatio de eo quod dictum est: Ecce hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum in Israel.
Abbreviated transcription (Latin):
cõmemoranda in spũ p̃uiderint.
ut continuata parrationis serie.
quasi nulla p̃termisisse uideant᷑
que tamen alterius euangeliste
considerata scriptura. quo loco
transilita fuerint diligens lector

Expanded text:
commemoranda in spiritu praeviderint, ut continuatae suae narrationis serie quasi nulla praetermisisse videantur. Quae tamen, alterius evangelistae considerata Scriptura, quo loco transilita fuerint, diligens lector
Abbreviated transcription (Latin):
nquirens tetri portas effring& auerni.
Scoꝵ sed enĩ cunc tȩ lux libent carni
T nredet᷑ sontes ęc̃na lãma cremabit
Occultos actus retegens tunc qͥsq loquet᷑
Secreta atq ds̃ resenrbit pectora luci
Tunc erit & luctus stridebunt dentib oms
Eripit᷑ solis iubar & chorus interit astris.
U oluet᷑ cęlũ lunaris splendor obibit
Deici& colles ualles extoll& abimo
N on erit in reb hominũ sublime uel altũ
Lam ęquant᷑ cãpis montes & cerula ponti.
Omĩa cessabunt tellus confrcta peribit.
Sic parit̃ fantes torrent᷑ flumina igni
Et tuba tũ sonitũ tristem demitt& ab alto
Orbe gemens facinis miserũ uariosq labores
Tartareũq chaos monstrrbit t̃rr deiscens
t cora hic dño reges sistentur ad unũ
Reced&q e cęlo ignis sulphuris amnis.
c de xp̃i natiuitate. passione. & resur¬
rectione. atq scđo eius aduentu. ita¬
dicta sunt. ut siquis ingreco horum
latinũ trrnslatis eisdem uersib ap

Expanded text:
Inquirens tetri portas effringet averni. Inquirens tetri portas effringet averni. Sanctorum sed enim cuncte lux libera carni Tradetur, sontes eterna fama cremabit. Ocultos actus retegen tunc quisque loquetur Secreta, atque Deus reserabit pectora luci. Tunc erit et luctus, stridebunt dentibus omnes. Eripitur solis iubar et solis interit astris. Volvetur celum, lunaris splendor obibit. Deiciet colles, valles extollet ab imo. Non erit in rebus hominum sublime vel altum. Iam equantur campi, montes et cerula ponti. Omnia cessabunt, tellus confracta peribit. Sic pariter fontes torrentu n fuminaque igni, Et tuba tum sonitum tristem dimittet ab alto Orbe gemens facinus miserum vanosque labores, Tartareumpue chaos monstrat terra deinceps, Et coram hic Domino reyes sistentur ad unum. Procedit e celo ignisque et sulphuris amnis. Hec de Christi nativitate, passione et resurrectione atque secundo eius adventu tradita sunt, ut si quis in Greco capitLatinum translatis eisdem versibus ap
Abbreviated transcription (Latin):
filio dĩ: Sed quia in ore duoꝵ uel
triũ testiũ stat omne uerbũ. sicut
ipse dñs ur̃rm contumatiã confutanꝰ.
in lege in quid ur̃t scriptũ. ẽ. qđ duoꝵ
hominũ testimoniũ uerũ sit: etiã ex
gentib tercius testis introducatur.
ut testimoniũ ueritatis ex om̃i parte
roboretur. Quid sibilla uaticinando
etiã de xp̃o clamauerit. in medium
ꝓfenmus. ut ex uno lapide utroꝵq.
frontes ꝑcutiantur. iudȩoꝵ scilic& atq
paganoꝵ. atq suogladio sicutgo elias
xp̃i om̃s ꝑcutiantur inimici:
Audite. quid dixerit.
uditii signũ tellis sudore madesc&:
cȩlo rex ad ueni& ꝑ secla futurus
Scilic& in carne p̃sens ut uidic& orbem:
Unde dm̃ cernent in credulus atq fidelis
Celsũ cũ scĩs eui iã termino ix ipso
Sic amimȩ cũ carneader̃ quas iudicatipse
Cũ iac&e in cultus densis inueprib orbis.
Reicient simulaenr uiri cunctã qͦq garã
E xur& ternrs ignis pontũq polũq.

Expanded text:
Filio Dei? Sed quia in ore duorum vel Filio Dei? Sed quia in ore duorum vel trium testium stat omne verbum, sicut ipse Dominus vestram contumaciam confutans, in lege, inhominum testimonium verum sit , et jam ex gentibus tertius testis introducatur, ut ei testimonium veritatis ex omni parte roboretur. Quid Sibylla vaticinando etiam de Christo clamaverit, in medium proferamus, ut ex uno lapide utrorumque frontes percutiantur, Judaeorum scilicet atque paganorum, atque suo gladio, sicut Golias, Christi omnes percutiantur inimici. Audite quid dixerit: Judicii signum, tellus sudore madescet. E coelo rex adveniet per saecla futurus, Scilicet in carne praesens ut judicet orbem. Unde Deum cernent incredulus atque fidelis Celsum cum sanctis, aevi jam termino in ipso. Sic animae cum carne aderunt quas judicatCum iacet incultus densis in vepribus orbis, Reicient simulacra viri, curam quoque gaçam Exuret terras ignis, pontumque polumque
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o testimoniũ perhibebat : In du¬
biũ hoc ueni&. nisi alios ex gentib
idoneos testes plurarq dicentes. ini
medium in troducam. Illũ regem
qui unt̃m suꝑbiã captiuando ꝑdo¬
muit. Nabuchodonosor regem scili¬
c& babilonis. Non pret̾mittam.
Dic nabuchodonosor quid infornace
quo tres uiros iustos in iuste miseris.¬
dic dic quid tibi fuerit reuelatum.
Nonne irquid tres uiros misimus ip
fornace ligatos : & aiunt eiꝰ. Uere
rex. Ecce inquid ego uideo quattu¬
or uiros solutos. de ambulantes
in medio ignis. & corruptio pulla ẽ.
in eis: & aspectus quarti. similis. ẽ.
filio dĩ. O alienigena. unde tibi
hoc  quis tibi annuntiauit filiũ dĩ:
quȩ lex : quis ꝓpħa annuntiauit
filiũ dĩ: Nondũ quidem mundo
nascit᷑. & similitudo nascentis a te
cognoscitur Unde tibi hoc: quis
tibi anruntiauit istud. nisi quia sic te
diuinus ignis intus illuminauit. ut
cũ illic apud te captiui tenerentur
inimici iudei. sic diceres testimoniũ

Expanded text:
o testimonium perhibebat? In dubium hoc veniat, nisi alios ex gentibus idoneos testes pluraque dicentes in medium introducam. Illum regem qui vestram superbiam captivando perdomuit, Nabuchodonosor regem scilicet Babylonis non praetermittam. Dic, Nabuchodonosor, quid in fornace, quo tres viros justos injuste immiseras, dic quid tibi fuerit revelatum. Nonne, inquit, tres pueros misimus in fornacem ligatos? Et aiunt ei, Vere, rex. Ecce, inquit, ego video quatuor viros solutos deambulantes in medio ignis, et corruptio nulla est in eis, et aspectus quarti similis est Filio Dei . O alienigena, unde tibi hoc? Quis tibi annuntiavit Filium Dei? Quae lex, quis propheta annuntiavit tibi Filium Dei? Nondum quidem mundo nascitur, et similitudo nascentis a te cognoscitur. Unde tibi hoc? Quis tibi istud annuntiavit, nisi quia sic te ignis divinus intus illuminavit, ut cum illic apud te captivi tenerentur inimici Judaei, sic diceres testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
mordeat. non inuidie rubigo con¬
sumat. Non elatio infl& uon
ambitio ꝑ terrena oblectam̃tidila¬
ni&. non ira in flãm& di&onĩ.
uocati sunt homines. Defende ergo
tibi homo contra uitia honorem dĩ.
quia ꝓpt̃ te factus. ẽ. ds̃ homo.
qui uiuit & regnat cũ dõ patre in uni

Expanded text:
mordeat, non invidiae rubigo conmordeat, non invidiae rubigo consumat, non elatio inflet, non ambitio per terrena oblectamenta dilaniet, non ira inflammet. Dii etenim vocati sunt homines. Defende ergo tibi, o homo, contra vitia honorem Dei, quia propter te factus est Deus homo, qui vivit et regnat
Abbreviated transcription (Latin):
uenenent᷑. Hinc .ẽ. enĩ qđ loth
& iosue angłos ad orant. nec tamen
ad orare ꝓhibentur. loħs uero in
a pocalipsi ad orare angłm uoluit.
sed tam̃ isdem hunc angłs ne se debe¬
at adorare. conpescuit dicens Uide
ne fecers. conseruus em̃ tuus sũ &
fr̃m tuoꝵ. Quid. ẽ. quod ante re dẽp¬
toris aduentũ angłi ab hominib
ad orantur & tacent. postmodum
uero ad orari refugiunt. pisi quod
naturã pñẽm quã prius dispexerant.
post quã hanc suꝑ se assũptã conspiti¬
unt. substractã sibi uidere ꝑtimescunt.
nec iã subse uelut infirmã contẽpnere
ausi sunt. quã suꝑ se uidelic& in cęli.
regem uenerant᷑. nec habere dedignant᷑
hominẽ sotiũ. qui suꝑse ad orant homi¬
ne qua nos inmunditia polluat. qui
in ȩt̃na p̃scientia. & dĩ ciues. & an¬
gelis ȩquales sumus. Uindicemus
morib dignitatẽ nr̃am. Nulla nos
luxuria inquin&. pulla turpis co¬
gitatio accus&. Nlon malitia mentẽ

Expanded text:
venerantur. Hinc est enim quod Loth venerantur. Hinc est enim quod Loth et Josue angelos adorant, nec tamen adorare prohibentur; Joannes vero in Apocalypsi sua adorare angelum voluit, sed tamen 1463 idem hunc angat adorare compescit, dicens: Vide ne feceris, conservus tuus sum et fratrum tuorum. Quid est quod ante Redemptoris adventum angeli ab hominibus adorantur et tacent, postmodum vero adorari refugiunt, nisi quod naturam nostram, quam prius despexerant, postquam hanc super se assumptam conspiciunt, substratam sibi videre pertimescunt? Nec jam sub se velut infirmam contemnere ausi sunt, quam super se videlicet in coeli Rege venerantur. Nec habere dedignantur hominem socium, qui super se adorant homine qua nos immunditia polluat, qui in aeterna praescientia et Dei cives, et angelis ejus aequales sumus. Vindicemus moribus dignitatem nostram, nulla nos luxuria inquinet, nulla nos turpis cogitatio accuset, non malitia mentem
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ingilantib pastorb angłs anpar&.
dsq dĩ claritas cireũ fulg&. uisi quod
illi p̃ceteris uidere sublimia merent᷑.
qui fidelib gregib p̃. eẽ. sollicite sci¬
unt. dũ ipsi pie suꝑ gregen uigilant.
diuina suꝑ eos gñr largius choruscat:
Regem uero natũ angłs nuntiat. eiusq
uoci angłors chori concinunt. & con¬
gaudentes clamant. Gła in excelsis
dõ. & interur pax hominib bonȩ
uoluntatis. Prius quippe quã re
claritate atq munditia. ꝑ primȩ
culpȩ meritũ. ꝑ coridiana delicta
longe distabamus. Quia enĩ peccan¬
do extrrnei eramus a dõ. extrrneos
nos a suo consortio deputabant angłi
ciues dĩ. Sed quia cognouimus
regem nrm. recognouer̃ nos angłi
ciues suos. Quia enĩ rex cȩli ternt̃
nr̃ȩ carnis assũpsit. infirmitatem
nnrm illa iã angłica celsitudo pon
despicit. Ad pacem nr̃am angłi
redeunt. in tentionẽ prious discordiȩ
post ponunt. & quos prius infirmos
abiectosq despexenrnt. iã sotios

Expanded text:
gilantibus pastoribus angelus apparuit, eosque Dei claritas circumfulsit? nisi quod illi prae caeteris videre sublimia merentur, qui fidelibus gregibus praeesse sollicite sciunt? Dumque ipsi pie super gregem vigilant, divina super eos gratia largius coruscat. 2. Regem vero natum angelus nuntiat, ejusque voci angelorum chori concinunt, et congaudentes clamant: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis. Prius quippe quam Redclaritate atque munditia per primae culpae meritum, per quotidiana delicta longe distabamus. Quia enim peccando extranei eramus a Deo, extraneos nos a suo consortio deputabant angeli cives Dei. Sed quia nos cognovimus Regem nostrum, recognoverunt nos angeli cives suos. Quia enim coeli Rex terram nostrae carnis assumpsit, infirmitatem nostram illa jam angelica celsitudo non despicit. Ad pacem nostram angeli redeunt, intentionem prioris discordiae postponunt; et quos prius infirmos abjectosque despexerant, jam socios
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ uomere. ad remunerationis se
argumentũ in illo districto
iudicio habituri sumus. nos qui
a bono oꝑe torpentes et res et manꝰ
accepimus. si p̃cepta dominiea
egenus et sine manib potuit im¬
plere. Non contra pos dñs tunc
apłos ostendet. qui ad regnũ secũ
turbas fideliũ p̃dicando traxer̃
Non contur nos martrres ex hibe¬
bit. qui ad cęlestem patriã san¬
guinem fundendo ꝑuenerunt.
Quid tunc dicturi sumus cũ hunc
de quo locuti sumus seruulũ uide¬
rimus. cui longus languor bnr¬
chia tenuit. sed tamer hac abono
oꝑe non ligauit: Haec uobiscũ
fr̃i agite. sic uos ad studiũ boni
oꝑis instigate. ut cũ bonos uobis
modo ad imitandũ ꝓponitis. eoꝵ¬
tunc consortes. eẽ. ualeatis

Expanded text:
nae vomere, ad remunerationis segnae vomere, ad remunerationis segargumentum in illo districto judicio habituri sumus nos, qui, a bono opere torpentes, et res et manus accepimus, si praecepta dominica egenus et sine manibus impleverit. Non contra nos Dominus tunc apostolos ostendat qui ad regnum secum turbas fidelium praedicando traxerunt, non contra nos martyres exhibeat qui ad coelestem patriam sanguinem fundendo pervenerunt. Quid tunc dicturi sumus, cum hunc de quo locuti sumus Servulum viderimus, cui longus languor brachia tenuit, sed tamen haec a bono opere non ligavit? Haec vobiscum, fratres, agite, sic vos ad studium boni operis instigate, ut cum bonos vobis modo ad imitandum proponitis, eorum consortes tunc esse valeatis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ expectatione exitus decantareNT.
Cũq. cũ eis et ipse moriens psalleret.
uoces psallentiũ repente cõpescuit
cũ terrore magni clamoris dicen.
Tacete. Nũquid non auditisquan¬
tȩ resonant laudes in cęlo: Cũq.
ad easdem laudes quas intus au¬
dierat. aurem cordis intenderet.
scã illa anima carne soluta. ẽ.
Sed exeunte illa. tanta illie fla¬
grantia odoris asꝑsa. ẽ. ut om̃s
qui illic aderant. in estimabili
suauitate replerentur. ita ut ꝑ
hoc patenter agnoscerent. quod
eã laudes in cęlo suscepissent
Cui rei monachus noster int̃ fuit̾.
qui punc usq uiuit. et cũ magno
fletu testari solet. quia quorisq
corpus eius sepulturȩ traderent.
ab eorũ narib odoris illius fla¬
grantia non recessit. Ecce quo
fine ex hac uita exiit. qui inhac
uita flagella & quanimiter tole¬
rauit. Iuxta uocem ergo domini¬
cam. bona terra fructũ ꝑ pacien¬
tiam reddit. quȩ ex arata discipli¬

Expanded text:
pro exspectatione exitus sui decantarent. pro exspectatione exitus sui decantarent. Cumque cum eis et ipse moriens psalleret, voces psallentium repente compescuit, cum terrore magni clamoris, dicens: Tacete, nunquid non auditis quantae resonant laudes in coelo? Cumque ad easdem laudes quas intus audierat aurem cordis intenderet, sancta illa anima a carne soluta est. Sed exeunte illa tanta illic fragrantia odoris aspersa est, ut omnes illi qui aderant inaestimabili suavitate replerentur, ita ut per hoc patenter agnoscerent quod eam laudes in coelo suscepissent. Cui rei monachus noster interfuit, qui nunc usque vivit, et cum magno fletu attestari solet quia quousque corpus ejus sepulturae traderetur, ab eorum naribus odoris illius fragrantia non recessit. Ecce quo fine ex hac vita exiit qui in hac vita aequanimiter flagella toleravit. Juxta vocem ergo dominicam, bona terra fructum per patientiam reddidit, quae, exarata discipli
Abbreviated transcription (Latin):
stare non poterat. qui nũquam
in lecto suo surgere. uel ad seden¬
dum ualebat. Nlũquã manum
suam ad os ducere. nũquã se potu¬
it inlatis aliud declinare. Huic
ad seruiendũ mater cũ fratre ad¬
erat. et quicquid ex elemosina
potusset accipere. hoc eorũ manib
pauꝑib erogabat. Nequaquã
litteras nouerat. sed scripturȩ
sacrę sibimet codices emerat. &
religiosos quosq in hospitalitatẽ
suscipiens. hos corã se legere sine
intermissione faciebat: Factũq
ẽ. ut quantũ ad mensurã ꝓpriã.
plene sacrã scripturã disceret.
cũ sicut dixi. litteras funditus
ignoraret. Studebat in dolore
semꝑ gr̃as agere. hẏmnis dõ et
laudib dieb ac noctib uacare.
Sed cũ iam tempus. eẽt. ut tanta
eius pacientia remunerari debuis¬
set. menbroꝵ dolor ad uitalia re¬
diit. Cũq. se iã motti ꝓximum
agnouit. peregrinos uiros atq.
in hospitalitate susceptos ad mo¬
nuit ut surgerent. et cũ eo psalmos

Expanded text:
stare non poterat? Qui nunquam stare non poterat? Qui nunquam in lecto suo surgere vel ad sedendum valebat, nunquam manum suam ad os ducere, nunquam se potuit in latus aliud declinare. Huic ad serviendum mater cum fratre aderat, et quidquid ex eleemosyna potuisset accipere, hoc eorum manibus pauperibus erogabat. Nequaquam litteras noverat, sed Scripturae sacrae sibimet Codices emerat, et religiosos quosque in hospitalitate suscipiens, hos coram se legere sine intermissione faciebat. Factumque est ut, quantum ad mensuram propriam, plene sacram Scripturam disceret, cum, sicut dixi, litteras funditus ignoraret. Studebat in dolore semper gratias agere, hymnis Deo et laudibus diebus ac noctibus vacare. Sed cum jam tempus esset ut tanta ejus patientia remunerari debuisset, membrorum dolor ad vitalia rediit. Cumque se jam morti proximum agnovit, peregrinos viros atque in hospitalitate susceptos admonuit ut surgerent, et cum eo psalmos
Abbreviated transcription (Latin):
tribulationũ fasce desudare
Terrena namq iã desideria fugi¬
unt. et tamen flagellis duriorib
fatigantur Sed iuxta uerbũ dñi
fructũ ꝑ pacientiã reddunt. quia
cũ humiliter flagella suscipiunt.
post flagella ad requiem subli¬
miter suscipiuntur Sic uua cal¬
cibus tunditur. ut in uini saporem
liquetur Sic oliua contusionib
ex pressa a murcã suã deserit. et
in olei liquorem pinguescit. Sic
ꝑ triturã areȩ a paleis grana se¬
parantur. et ad horreũ purgata
ꝑueniunt. Quisquis ergo appetit
plene uitia uincere. studeat hu¬
militer purgationis suȩ flagella
tolerare. ut tanto post ad iudicẽ
mundior ueniat. quanto nune
eius rubiginẽ ignis tribulationis
purgat. In ea porticu quȩ euntib
ad eccłam beati clementis. ẽ. ꝑ uia.
fuit quid am seruulus nomine. quẽ
meritis diues. quem longa egritu¬
do dissoluerat. Nam a primeua
aetate usq ad finem uitȩ. parali¬
ticus iacebat. Quid dicã. quia

Expanded text:
tribulationum fasce desudare. tribulationum fasce desudare. Terrena namque jam desideria fugiunt, et tamen flagellis durioribus fatigantur. Sed juxta vocem Domini fructum per patientiam reddunt, quia cum humiliter flagella suscipiunt, post flagella ad requiem sublimiter suscipiuntur. Sic uva calcibus tunditur, et in vini saporem liquatur. Sic oliva contusionibus expressa amurcam suam deserit, et in olei liquorem pinguescit. Sic per trituram areae a paleis grana separantur, et ad horreum purgata perveniunt. Quisquis ergo appetit plene vitia vincere, 1491 studeat humiliter purgationis suae flagella tolerare, ut tanto post ad judicem mundior veniat, quanto nunc ejus rubiginem ignis tribulationis purgat. 5. In ea porticu quae euntibus ad ecclesiam beati Clementis est pervia fuit quidam Servulus nomine, quem meritis dives, quem longa aegritudo dissolverat . Nam a primaeva aetate usque ad finem vitae paralyticus jacebat. Quid dicam quia
Abbreviated transcription (Latin):
tur mentis strangulant. et dum
bonũ desideriũ intrare ad cor
non sinunt. quasi ad itũ flatus
uitalis necant. Notandũ etiã
qđ duo sunt quȩ diuitiis iungit.
sollicitudines uidelicet et uolup¬
tates: quia ꝓfecto et ꝑ curã men¬
tem opprimunt. et ꝑ affluentiam
resoluunt. Res enĩ contraria.
possessores suos et afflictos et lu¬
bricos faciunt: Sed quia uolup¬
tas conuenire non potest cũ afflic¬
tione. alio quidem tẽpore ꝑ custo¬
diȩ suȩ sollicitudinem affligunt.
ilio ꝑ abundantiã ad uolup¬
us emolliunt. Terra autẽ
bona fructũ ꝑ pacientiã reddit.
quia scilicet nulla sunt bona quȩ
agimus. si non aequanimit̃ etiã
ꝓximorũ mala toleramus
Quanto enĩ quisq altius ꝓfecerit.
tanto in hoc mundo inuenit qđ
durius portet: quia cũ a p̃senti
scło mentis nr̃e dilectio deficit.
eiusdem scłi aduersitas crescit
Hinc ẽ. enĩ qđ plerosq cernimus
et bona agere. et tamex sub graui

Expanded text:
tur mentis strangulant; et dum tur mentis strangulant; et dum bonum desiderium intrare ad cor non sinunt, quasi aditum flatus vitalis necant. Notandum etiam quod duo sunt quae divitiis jungit, sollicitudines videlicet et voluptates, quia profecto et per curam mentem opprimunt, et per affluentiam resolvunt. Re enim contraria possessores suos et afflictos et lubricos faciunt. Sed quia voluptas convenire non potest cum afflictione, alio quidem tempore per custodiae suae sollicitudinem affligunt, atque alio per abundantiam ad voluptates emolliunt. 4. Terra autem bona fructum per patientiam reddit, quia videlicet nulla sunt bona quae agimus, si non aequanimiter etiam proximorum mala toleramus. Quanto enim quisque altius profecerit, tanto in hoc mundo invenit quod durius portet, quia cum a praesenti saeculo mentis nostrae dilectio deficit, ejusdem saeculi adversitas crescit. Hinc est enim quod plerosque cernimus et bona agere, et tamen sub gravi
Abbreviated transcription (Latin):
appetunt. sed etiã ꝑ petratas eru¬
bescunt. Sed mox ut carnis speties
eorũ oculis apparet. sic mens ad
desideriũ rapit᷑. ac si ad huc abea
nhil sit contra haec eadem deside¬
ria deliberatũ: et dãpnanda agit.
quicquid egisse se meminit. nã et
ipsa dãpnauit. Sepe etiã contra
culpas cõpungunur. et tam̃ post
fletũ ad easdem culpas redimus
Sic balaam israhelitici popłi
bernacula contẽplatus fl
eisq se similem fieri in morte de¬
poscit dicens. Moriatur anima
mea morte iustorũ. et fiant nouis¬
sima mea horũ similia. Sed mox
ut hora cõpunctionis transi it.
in auaritię nequitiã exarsit.
Nam ꝓpter ꝓmissa munera in eiꝰ
popłi morte consiliũ dedit. cuius
et oblitus. ẽ. quod planxerat. cũ
extinguere noluit qđ ꝑ auaritiã
ardebat. Notandũ uero. ẽ. qđ
exponens dñs dicit. quia sollici¬
tudines et uoluptates et diuitie
suffocant. Suffocant enĩ. quia
in portunis cogitationib suis gut¬

Expanded text:
appetunt, sed etiam perpetratas eruappetunt, sed etiam perpetratas erubescunt; sed mox ut carnis species eorum oculis apparet, sic mens ad desideria rapitur, ac si adhuc ab ea nihil sit contra haec eadem desideria deliberatum; et damnanda agit, quae quidquid egisse se meminit jam et ipsa damnavit. Saepe etiam contra culpas compungimur, et tamen post fletum ad easdem culpas redimus. Sic Balaam Israelitici populi tabernacula contemplatus flevit, eisque se similem fieri in morte deposcit, dicens: Moriatur anima mea morte justorum, et fiant novissima mea horum similia ; sed mox ut hora compunctionis transiit, in avaritiae nequitiam exarsit. Nam propter promissa munera in ejus populi mortem consilium dedit, cujus et oblitus est quod planxerat, cum exstinguere noluit quod per avaritiam ardebat. 3. Notandum vero est quod exponens Dominus dicit quia sollicitudines, et voluptates, et divitiae suffocant verbum. Suffocant enim, quia importunis cogitationibus suis gut
Abbreviated transcription (Latin):
cur illud neglegitur quo ꝑuenit᷑:
Mementote quod dicit᷑. Si quis habet
aures audiendi audiat. Om̃s enĩ
qui illic aderant. aures corporis
habebant. Sed qui cunctis aures
habentib. siquis habet aures au¬
diendi audiat dicit. aures ꝓculdu¬
bio cordis requirit. Curate ergo.
ut acceptus sermo in cordis aure
remaneat. curate ne semer iuxta
uiam cadat. pe malignus sp̃s ue¬
niat. et a memoria uerbũ tollat.
Curate ue petrosa terra sem̃ exci¬
piat. et fructũ boni oꝑis sine ꝑse
enĩ libet qđ audiunt. boni oꝑis
initia ꝓponunt. sed mox ut fati¬
gari aduersitatib coeperint. ixcho¬
ata derelinquunt. Petrosa ergo
terra humorem non habuit. que
hoc qđ germinauerat ad fructũ
ꝑseuerantiȩ non ꝑduxit. Multi
namq cũ uerbũ contra auaritiã
audiunt. eandem auaritiã detes¬
tantur. rerũ om̃iũ contẽptũ lau¬
dant. sed mox ut uiderit animus
qđ concupiscat. obliuiscitur qđ
laudabat. Multi cũ uerbũ con

Expanded text:
Cur illud negligitur quo pervenitur? Cur illud negligitur quo pervenitur? Mementote quod dicitur: Si quis habet aures audiendi audiat. Omnes enim qui illic aderant aures corporis habebant. Sed qui cunctis aures habentibus Si quis habet aures audiendi audiat dicit, aures procul dubio cordis requirit. Curate ergo ut acceptus sermo in cordis aure remaneat. Curate ne semen juxta viam cadat, ne malignus spiritus veniat, et a memoria verbum tollat. Curate ne petrosa terra semen excipiat, et fructum boni operis 1490 sienim libet quod audiunt, boni operis initia proponunt; sed mox ut fatigari adversitatibus coeperint, inchoata derelinquunt. Petrosa ergo terra humorem non habuit, quae hoc quod germinaverat ad fructum perseverantiae non perduxit. Multi namque cum verbum contra avaritiam audiunt, eamdem avaritiam detestantur, rerum omnium contemptum laudant; sed mox ut viderit animus quod concupiscat, obliviscitur quod laudabat. Multi cum verbum cont
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ nobiscũ diu ꝑ manere nori
possunt Fallaces sunt. quȩ m̃tis
ur̃ȩ in opiã non expellunt: Solȩ
autẽ diuitiȩ uerȩ sunt. quȩ nos
diuites uirtutib faciunt. Si ergo
diuitias amate Si culmen ueri
honoris quęritis. ad cȩ̨leste regnũ
tendite. Si głam dignitatis dili¬
gitis. in illa suꝑna angłorũ curia
asscribi festinate. Uerba dei quȩ
aure ꝑcipitis. mente retinete Cib
enĩ mentis. ẽ. sermo dei. et quasi
acceptus cib stomacho languente
reicitur. quando auditus sermo
inuentre memorię non tenetur.
Sed quisquis alimenta non retinet.
huuis ꝓfecto uita desperatur.
Aeternę ergo mortis periculũ formi¬
date. si cibũ quidem scẽ exortatio¬
nis accipitis. sed uerba uite id. ẽ.
alimenta iustitię in memoria noꝵ
tenetis. Ecce transit omne quod
agitis. et ad extremũ iudiciũ sine
ulla momenti int̃positione cotidie
uolentes nolentesq properatis.
Cur ergo amatur qđ relinquitur.

Expanded text:
quae nobiscum diu permanere non quae nobiscum diu permanere non possunt, fallaces sunt quae mentis nostrae inopiam non expellunt. Solae autem divitiae verae sunt quae nos divites virtutibus 1489 faciunt. Si ergo,is, veras divitias amate. Si culmen veri honoris quaeritis, ad coeleste regnum tendite. Si gloriam dignitatum diligitis, in illa superna angelorum curia ascribi festinate. 2. Verba Domini, quae aure percipitis, mente retinete. Cibus enim mentis est sermo Dei. Et quasi acceptus cibus stomacho languente rejicitur, quando auditus sermo in ventre memoriae non tenetur. Sed quisquis alimenta non retinet, hujus profecto vita desperatur. Aeternae igitur mortis periculum formidate, si cibum quidem sanctae exhortationis accipitis, sed verba vitae, id est alimenta justitiae, in memoria non tenetis. Ecce transit omne quod agitis, et ad extremum judicium sine ulla momenti interpositione quotidie volentes nolentesque properatis. Cur ergo amatur quod relinquitur?
Abbreviated transcription (Latin):
nitione. Quã enĩ ꝑsemet ipsam
ueritas exposuit. hanc discutere
humana fragilitas non presumit.
Sed. ẽ. qđ sollicite in hac ipsa expo¬
sitione pensare debeatis. quia si
nos uobis semen uerbũ. agrum
mundũ. uolucres dęmonia. spinas
diuitias significare diceremus.
ad credendũ nobis mens forsitaꝵ
ur̃a dubitaret. Unde et isdem
significationes quȩrere. in his etiã
quȩ ꝑsemet ipsũ noluit ex planare
E xponendo ergo qđ dixit. figurate
se loqui innotuit. quatinus certos
uos redderet. cũ uobis nr̃a fragili¬
tas uerboꝵ illius figuras aperiret
Quis enĩ mihi umquã crederet. si
spinas diuitias interp̃tari uoluissem.
maxune cũ illȩ pungant. iste de¬
lectent: & tameni spinȩ sunt.
quia cogitationũ suarũ punctio¬
nibus mentem lacerant. et cũ usq.
ad peccatũ ꝑtrahunt. quasi inflic¬
to uulnere cruentant. Quas bene
hoc iN loco alio euangelista testante.
nequaquã dñs diuitias. sed fallaces
diitias appellat. Fallaces eñi s̃

Expanded text:
nitione. Quam enim per semetipsam Veritas exposuit, hanc discutere humana fragilitas non praesumit. Sed est quod sollicite in hac ipsa expositione dominica pensare debeatis, quia si nos vobis semen verbum, agrum mundum, volucres daemonia, spinas divitias significare diceremus, ad credendum nobis mens forsitan vestra dubitaret. Unde et idem significationes quaerere in his etiam quae per semetipsum noluit explanare. Exponendo ergo quod dixit figurate se loqui innotuit, quatenus certos vos redderet cum vobis nostra fragilitas verborum illius figuras aperiret. Quis enim mihi unquam crederet, si spinas divitias interpretari voluissem, maxime cum illae pungant, istae delectent? Et tamen spinae sunt, quia cogitationum suarum punctionibus mentem lacerant, et cum usque ad peccatum pertrahunt, quasi inflicto vulnere cruentant. Quas bene hoc in loco, alio evangelista attestante, nequaquam Dominus divitias, sed fallaces divitias appellat . Fallaces enim sunt
Abbreviated transcription (Latin):
te p̃celler&. Nisi enĩ. eã. ds̃ uerus.
non afferr& remediũ. Nisi. eẽc. homo
uerus. p̃ preber& exẽplũ. Ab exul¬
tantib angłis. nascente dño. gła in
excelsis dõ canitur. & int̾nr pax bonȩ
uoluntatis hominibus nuntiatur
Uident enĩ cȩlestem hierłm. ex om̃ibus
mundi gentib fabricari. De quo in¬
en arnrbili diuinȩ pietatis oꝑe. quan¬
tũ lȩtari deb& humilitas hominũ.
cũ tantũ gaudeat sublimitas angłoꝵ¬

Expanded text:
te praecelleret. Nisi enim esset, Deus verus te praecelleret. Nisi enim esset, Deus verus non afferret remedium; nisi esset homo verus, non praeberet exemplum. Ab exsultantibus ergo angelis nascente Domino, Gloria in excelsis Deo canitur, et pax in terra bonae voluntatis hominibus nuntiatur . Vident enim coelestem Jerusalem ex omnibus mundi gentibus fabricari: de quo inenarrabili divinae pietatis opere, quantum laetari debet humilitas hominum, cum tantum gaudeat sublimitas ang