comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nimã ita sit media. ut tanto pͣcedat minorẽ: quanto a maiore p̃cedit᷑.
ta eni pͥmo quasi nata᷑ ipsa csulitur qͥd ꝓbs nͥ potissimũ notandũ:
quẽ ad mod̾u qd̾ solũ inspectũ minꝰ displicuerit: in melioris cõpacione
respuat᷑. Ita repperit᷑ nichil eẽ aliud arte̾ uulgarẽ nͥ rerũ exꝑtarum
placitarũq memoriã. usu qͦdã corꝑis atq oꝑacionis ad uincto. Quo si
careas iudicare de oꝑib possis. Qd̾ multo ÷ excellentius quãius oꝑa¬
ri artificiosa nͣ possis. S cũ in omĩb arcib ꝯuenientia placeat. qua
una salua ꝙ pulchra sunt omnia. ipsa uͦ ꝯuenientia eqͣlitatẽ uinta¬
tẽq appetat. ł similitudine pariũ partuĩ. ł gradacione disparium:
Quis ẽ qͥ sũmã equalitatẽ ł similitudinẽ̾ incorꝑib inueniat audeatq
dicere cũ diligent᷑ considerauerit. qd̾ libs corpꝰuere ac simplicit᷑ unũ

Expanded text:
nimam ita sit media, ut tanto praecedat minorem, quanto a majore praeceditur. nimam ita sit media, ut tanto praecedat minorem, quanto a majore praeceditur. Ita enim primo quasi natura ipsa consulitur quid probet. Ubi potissimum notandum est, quemadmodum quod solum inspectum minus displicuerit, in melioris comparatione respuatur. Ita reperitur nihil esse aliud artem vulgarem, nisi rerum expertarum placitarumque memoriam, usu quodam corporis atque operationis adjuncto: quo si careas, judicare de operibus possis, quod multo est excellentius, quamvis operari artificiosa non possis. 55. Sed cum in omnibus artibus convenientia placeat, qua una salva et pulchra sunt omnia; ipsa vero convenientia aequalitatem unitatemque appetat, vel similitudine parium partium, vel gradatione disparium: quis est qui summam aequalitatem vel similitudinem in corporibus inveniat, audeatque dicere, cum diligenter consideraverit quodlibet corpus vere ac simpliciter unum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ipsius artis natura querenda ẽ. Neq neͣ arte̾ intellegi uolo ꝗͣ uotatur
exꝑirndo s que iciocinando indagat᷑. Quid eniͣ preclarũ nouit. qui
nouit ea inpensa qͣ calce & harena ꝯfiettur. tenacius lapides coherere. quã
uco aut qͥ tã elegant᷑ edificat. ut qͣ plura st̃ paria parib respondeant.
q̃ aut᷑ singła. mediũ locũ teneant: quãꝗ iste sensus iã sit racioni uerita
tiq uioiiior. S certe querendũ est cur nos offendat si duab fenestris
non suꝑ inuicem. s uixta inuice̾ locatis una earũ maior minor ue sit.
cũ equales eẽ potuer̾int. Si uͦ suꝑ inuice̾ fuerint. ambeq demedio ꝗͣ¬
uis impares nͣ ita offendat illa inequalitas. scur ñ multũ curems
quanto sit una earũ maior aut minor. q due st̃. Intrib autͣ sensus
ipse uidetur expetere ut aut inpares ñ sint: aut uit̃ maximã ꝙ mi¬

Expanded text:
est: ipsius artis natura quaerenda est. Neque nunc artem intelligi volo, quae notatur est: ipsius artis natura quaerenda est. Neque nunc artem intelligi volo, quae notatur experiendo, sed quae ratiocinando indagatur. Quid enim praeclarum novit, qui novit ea impensa quae calce et arena confit, tenacius lapides cohaerere, quam luto? aut qui tam eleganter aedificat, ut quae plura sunt, paria paribus respondeant; quae auttique vicinior. Sed certe quaerendum est cur nos offendat, si duabus fenestris non super invicem, sed juxta invicem locatis, una earum major minorve sit, cum aequales esse potuerint: si vero super invicem fuerint, ambaeque dimidio quamvis impares, non ita offendat illa inaequalitas; et cur non multum curemus, quanto sit una earum aut major aut minor, quia duae sunt. In tribus autem sensus ipse videtur expetere ut aut impares non sint, aut inter maximam et mi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ñ quo sentit sensibilia: s qͦ uidicat desensibilib. Nã & uident acutiꝰ
s ceteris corꝑis sensib acriꝰ corꝑa attingunt. plereq bestie quã homines
carent. nos excellimꝰ. Iã uͦ illud uidẽ facillimũ ÷. p̃stanciorẽ eẽ udicantẽ
ꝗͣ illa res ẽ de qua rudicat᷑. Nõ solũ auͣt rõnalis uita desensibilib. s de
ipsis qͦ sensib iudicat. Cur in aqua remũ infractũ opporteat apparere
cũ rectus sit. ꝙ cur ita ꝑ ocłos sentiri necesse sit. Nã ipse aspectus occło
remuntiare id pot̾. uidicare auͣ nullo mͦ. Qua re manifestũ ÷. ut sensu¬
alẽ uitã corꝑi: ita rõnalẽ utriq p̾stare. Itaq si racionał uita scdm se¬
qnͣ nc̃ imꝑita: nc̃ ꝑita inuenit᷑ tanto autͣ melus uidicat. quanto eͣ per¬
cior. ꝙ tanto ẽ pericior quanto alicuiꝰ artis. ł discipline ł sapientie. parͣceps

Expanded text:
est, non quo sentit sensibilia, sed quo judicat de sensibilibus. Nam et vident acutius, est, non quo sentit sensibilia, sed quo judicat de sensibilibus. Nam et vident acutius, et caeteris corporis sensibus acrius corpora attingunt pleraeque bestiae quam homines: carent, nos excellimus. Jam vero illud videre facillimum est, praestantiorem esse judicantem, quam illa res est de qua judicatur. Non solum autem rationalis vita de sensibilibus, sed de ipsis quoque sensibus judicat; cur in aqua remum infractum oporteat apparere cum rectus sit, et cur ita per oculos sentiri necesse sit: nam ipse aspectus oculorum renuntiare id potest, judicare autem nullo modo. Quare manifestum est, ut sensualem vitam corpori, ita rationalem utrique pnunc imperita invenitur; tanto autem melius judicat, quanto est peritior; et tanto est peritior, quanto alicujus artis vel disciplinae vel sapientiae particeps
Abbreviated transcription (Latin):
lib ad inusibilia: ꝙ̃. atemꝑalib ad et̾na ꝯscendens. Nͣ enĩ frustra ꝙ manit̃
intueri oport& pulcritudinẽ celi. ordinẽ siderit.candorẽ lucis. dierũ
& noctiũ ucissitudines. Lune m̃strua eurricła. anni quad rifariã tempe¬
racionẽ quadriꝑtitis elemͣtis congruente̾. tantã ui̾ seminuͣ sp̃ẽs numerosq
gignentiũ. ꝙ oĩa insuo genere modũ pͥuͣ naturãq seruantia. In qͦrũ con¬
sideracione. nͣ uana & peritura curiositas excercenda ÷. S gracdꝰ ad inmor¬
talia ꝙ semꝑ manentia faciendus. ꝓximũ ÷ eniͣ ad tenołe qͣ ista sit. natura
necẽe ÷. No eniͣ qͣliscũq moles. quãꝗͣ ista uisibili luce p̃fulgeat: si uita
caret. mnagni estimanda ẽ. Quelibꝙ naͣq uiua substancia. cuilib& nõ¬
nͣ uiue substancie nate̾ lege p̃ponit᷑. S qr in rõnalia qͦq animãcia ui
uere atq sentire nemo ambigit: illd̃ uianuno humano p̃stantissim ũ

Expanded text:
nscendens. Non enim frustra et inaniter intueri oportet pulchritudinem coeli, ordinem siderum, candorem lucis, dierum et noctium vicissitudines, lunae menstrua curricula, anni quadrifariam temperationem, quadripartitis elementis congruentem, tantam vim seminum species numerosque gignentium, et omnia in suo genere modum proprium naturamque servantia. In quorum consideratione non vana et peritura curiositas exercenda est, sed gradus ad immortalia et semper manentia faciendus. Proximum enim est, attendere quae ista sit natura necesse est. Non enim qualiscumque moles, quanquam ista visibili luce praefulgeat, si vita caret, magni aestimanda est. Quaelibet namque viva substantia cuilibet non vivae svere atque sentire nemo ambigit, illud in animo humano praestantissimum
Abbreviated transcription (Latin):
nͣ essetis. Recte illi dr. Unde ista nosti unitatẽ̾ scd̾m ꝗͣ uidicas. corꝑa. qͣ
n uideres udicare nͣ posses qd̃ eã ñ impleant: Si aut̃ his corꝑeis oculis
eaͣ uideres. ñ uere diceres quãuis eiꝰ uestigio teneant᷑᷑ longe tnͣ ab ea dis¬

Expanded text:
non essetis; recte illi dicitur, Unde illam nosti unitatem, secundum quam judicas corpora, quam non essetis; recte illi dicitur, Unde illam nosti unitatem, secundum quam judicas corpora, quam nisi videres, judicare non posses quod eam non impleant: si autem his corporeis oculis eam videres, non vere diceres, quanquam ejus vestigio teneantur, longe tamen ab ea dis
Abbreviated transcription (Latin):
tes sunt. ꝙ aliqua copulacione ad una ꝯuenientiã redigunt᷑. ad cũ tta eẽ
comꝑerit: interrogabo utrũ hanc ipsã unitatẽ ꝗ ꝯiuntuut᷑ appetere sũ¬
me inpleant an longe infra iaceant & eã quodã mͦ m̃ciant᷑. Qd̾ si ita ẽ
naͣ qͥs nͣ ad monitꝰ uideat neq ullã spem. neq ullum omnino eẽ corp̾
qd̃ ñ habeat unitatis qualec̃q uestigiũ neq qͣntũius pulcherrimum
corpꝰ cũ int̾uallis locoꝵ necessario alius alibi habeat posse asseqͥ. eã ꝗ seqͥt᷑
unitatẽ. Quare si ħ ita ÷ flagitabo ut respondeat uͥ uideat ipse unitati
hanc. aut unde uideat. Quã sinͣ inderet unde cognoscers. ꝙ qͥd imi¬
taret᷑ corpoꝵ sp̃es. ꝙ qͥd implere nͣ poss: Nc̃ uͦ tũ dicit. corꝑib uos qͥdẽ
nͥ aliqͣ unitas ꝯtiners nicħ eẽtis. s rursus siuos eẽtis ipsa unitas. corꝑa

Expanded text:
tes sunt, et aliqua copulatione ad unam convenientiam rediguntur. 60. Quod cum ita esse tes sunt, et aliqua copulatione ad unam convenientiam rediguntur. 60. Quod cum ita esse compererit, interrogabo utrum hanc ipsam unitatem, quam convincuntur appetere, summe impleant, an longe infra jaceant, et eam quodammodo mentiantur. Quod si ita est nam quis non admonitus videat, neque ullam speciem, neque ullum omnino esse corpus quod non habeat unitatis qualecumque vestigium; neque quantumvis pulcherrimum corpus, cum intervallis locorum necessario aliud alibi habeat, posse assequi eam quam sequitur unitatem?: quare si hoc ita est, flagitabo ut respondeat, ubi videat ipse unitatem hanc, aut unde videat: quam si non videret, unde cognosceret et quid imitaretur corporum species, et quid implere non posset? Nunc vero cum dicit corporibus, Vos quidem nisi aliqua unitas contineret, nihil essetis, sed rursus si vos essetis ipsa unitas, corpora
Abbreviated transcription (Latin):
uisibilia placeant. Itaq si querã ab artifice uno arcu ꝯstructo eur alte¬
rũ parem ꝯtͣ in altera parte moliat᷑ respondebit credo ut paria parib
edificii menbra respondeant. Porro si ꝑgam querere id ipsũ cur eligat᷑.
dicet hoc decere. hoc eẽ pulchrũ. hoc delectare cernentes. Nicħ ande¬
bit ampliꝰ. Inclinatus enĩ recumbit ocłis :unde pendeat ñ intellegit
At ego uirũ intrinsecꝰ oculatũ ꝙ inuisibilit̾ iudentẽ ñ desinã cõmonere
cur ista placeant ut uidex eẽ audeat ipsiꝰ delectacionis humane. Ita⁊t
suꝑ fert̾ illi. nec ab ea tenet᷑ dũ ñ scdm ipsã: s ipsã iudicat. & pͥus querã
utrũ ido pulchra sint qr delect̾ant: an ido delectet᷑ qr pulchã fc̃. hic mͥ
sine dubitacione respondebit ido delectare qr pulchra st̃. Querã gͦ de in¬
ceps qͣre sint pulchra. Ꝙ si titubabit᷑. subiciam utrũ ido̾ qr similes sͥ par¬

Expanded text:
visibilia placeant. Itaque si quaeram ab artifice, uno arcu constructo, cur altevisibilia placeant. Itaque si quaeram ab artifice, uno arcu constructo, cur alterum parem contra in altera parte moliatur; respondebit, credo, ut paria paribus aedificii membra respondeant. Porro si pergam quaerere, idipsum cur eligat; dicet hoc decere, hoc esse pulchrum, hoc delectare cernentes: nihil audebit amplius. Inclinatus enim recumbit oculis, et unde pendeat non intelligit. At ego virum intrinsecus oculatum, et invisibiliter videntem non desinam commonere cur ista placeant, ut judex esse audeat ipsius delectationis humanae. Ita enim superfertur illi, nec ab ea tenetur, dum non secundum ipsam, sed ipsam judicat. Et prius quaeram utrum ideo pulchra sint, quia delectant; an ideo delectent, quia pulchra sunt. Hic mihi sine dubitatione respondebitur, ideo delectare quia pulchra sunt. Quaeram ergo deinceps, quare sint pulchra; et si titubabitur, subjiciam, utrum ideo quia similes sibi par
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ intellegit diligit. Ita ꝙͣ quant᷑ pot᷑. lex ipsa nͣ̃ ipse̾ fit: scđm quam
iudicat omĩa. ꝙ de qua uidicare nullꝰ potͣ. Sic̃ inistis temꝑalib legi¬
b quãꝗ de his homines udicent. cuͣ eas iustitunt: tnͣ cumfuerint
institute atq firmate. uͣ licebit. uidici de ipsis uidicare: s scđm ipsas
Conditor tñ legũ temꝑaliũ. siuir bonꝰ eͣ ꝙ sapiens: illã ipsã ꝯsulit et̾nã
de qͣ nulli anime uidicare datũ ÷ ut scdm eiꝰ incoͣmutabiles regulas¬
quid sit ꝓtemꝑe iubendũ uetandũq discernat. Eternã gͥ lege̾̃ mun¬
dis animis fas ÷ cognoscere iudicare ñ fas÷. Hoc aut̃ int̾ ẽ. qd̾ ad cognose¬
qͦ significemiis posse eẽ & alit̾. uelud cũ dicimꝰ ita eẽ debis. aut ita eẽ debuit
aut ita eẽ debebit. ut insuis oꝑib artifices faciunt. S multis finis ẽ hu
mana delectacio. nec uolunt tendere ad suꝑiora: ut uidicent cur ifta

Expanded text:
e fit, secundum quam judicat omnia, et de qua judicare nullus potest. Sicut in istis temporalibus legibus, quanquam de his homines judicent cum eas instituunt, tamen cum fuerint institutae atque firmatae, non licebit judici de ipsis judicare, sed secundum ipsas. Conditor tamen legum temporalium, si vir bonus est et sapiens, illam ipsam consulit aeternam, de qua nulli animae quid sit pro tempore jubendum vetandumque discernat. Aeternam igitur legem mundis animis fas est cognoscere, judicare non fas est. » XI. Cujus squo significemus posse esse et aliter; velut cum dicimus, Ita esse debet, aut, ita esse debuit, aut, ita esse debebit; ut in suis operibus artifices faciunt. mana delectatio, nec volunt tendere ad superiora, ut judicent cur ista
Abbreviated transcription (Latin):
dendũ mͣtientib : ne ucidamꝰ inuanitates uanitanciũ. s querendũ
potuis. cũ ido mentiant᷑ quia eã uident᷑ oftendere oculis carneis cum
illa mͣte pura uideat᷑ utrũ intm̃ mentiantur inquantu ei similia stͣ.
an inqͣntũ eã ñ ad secunt᷑. Nã si ad seqͣrent᷑ qd̾̃ imitant᷑ implerẽt.Si aũ
implerent omnim᷑ eẽnt similia. Si omnimꝰ eẽnt similia. nicħ int̃ illam

Expanded text:
ibus, ne incidamus in vanitates vanitantium: sed quaerendum potius est, cum ideo mentiantur, quia eam videntur ostendere oculis carneis, cum illa mente pura videatur, utrum in tantum mentiantur, in quantum ei similia sunt, an in quantum eam non assequuntur. Nam si assequerentur, quod imitantur implerent. Si autem implerent, omnino essent similia. Si omnino essent similia, nihil inter illam
Abbreviated transcription (Latin):
poralis. transeuntẽ inꝑfectã formã: ꝗͣ facta ẽ ad imaginẽ & similitu dine̾ cdi
Septima i iaͣ quies et̃na ÷: ẜ nullis etatib distinguenda beatitudo ꝑpetua.
Et enĩ finis ueteris hominis mors ÷: sic finis noui hominis uita eterna. Ille
nãq hõ peccati ÷: iste iusticie. Sicut aut isti ambo nullo dubitante ita sitͣt.
ut unuͣ eoꝵ.i. ueterẽ atq cerrenĩ possit inhac tota uita unꝰ homo agere.
nouuͣ uͦ ycelestẽ nemo inhac uita possit nͥ cũ uetẽ. Nã ẜ ab ipso incipiat
neceẽ ÷. ꝙ usq ad uisibilẽ mortẽ cũ illo quaͣuis eo deficienteᷤ ꝑdurs: sic ꝓpor

Expanded text:
rmam, quae facta est ad imaginem et similitudinem Dei. Septima enim jam quies aeterna est, et nullis aetatibus distinguenda beatitudo perpetua. Ut enim finis veteris hominis mors est, sic finis novi hominis vita aeterna. Ille namque homo peccati est, iste justitiae. CAPUT ut unum eorum, id est veterem atque terrenum, possit in hac tota vita unus homo agere, novum vero et coelestem nemo in hac vita possit nisi cum vetere; nam et ab ipso incipiat necesse est, et usque ad visibilem mortem cum illo, quamvis eo deficiente, se pr
Abbreviated transcription (Latin):
s milla mͣtiuntur. Nõ enĩ honorib suis uanis ꝯsult᷑.s. inanib laudib. s
utilitati eoꝵ cũ qͥb societatẽ uite huiꝰ mire meruert᷑. Hec eniͣ lex ÷ diuine
ꝓuidentie ut nemo asuꝑiorib adiuuet᷑ ad cognoscend̾a ac ꝑcipiend̾a gram
di: qui nͣ adeandẽ puro adfectu inferiores ad uiuerit. Ita de peceato. nrͣo qd̾
in homine peccatore ipsa natura nr̃a cõmisit ꝙ gn̾s humanũ factũ ẽ decus
magnuͣ ornamͣtũq terrarũ ꝙ tã decent᷑ diuine ꝓuidentie ꝓcuracione¬

Expanded text:
sed nulla mentiuntur. Non enim honoribus suis vanis consulunt et inanibus laudibus; sed sed nulla mentiuntur. Non enim honoribus suis vanis consulunt et inanibus laudibus; sed utilitati eorum cum quibus societatem vitae hujus inire meruerunt. Haec enim lex est divinae providentiae, ut nemo a superioribus adjuvetur ad cognoscendam et percipiendam gratiam Dei, qui non ad eamdem puro affectu inferiores adjuverit. Ita de peccato nostro, quod in homine peccatore ipsa natura nostra commisit, et genus humanum factum est magnum decus ornamentumque terrarum, et tam decenter divinae
Abbreviated transcription (Latin):
hominis sui reliqͥas transforms innouũ. Resurg&. aut impiꝰ popłs. qͥ ab
iicio adfinẽ ueterẽ homine̾ gessit. ut inscdam mortẽ p̃cipitet᷑. Etatũ aut̃
articłõs qͥ diligent᷑ legunt inueniũt. nec ⁊izania nec paleas ꝑ horrescunt
mꝑius nãq pio uiuit. ꝙ peccator iusto. ut eoꝵ cõꝑacione a lacriꝰ donec ꝑfi¬
ciat᷑ ad surgat. Qsqͥs aut̃ popłi t̾reni temporib usq ad irluminacionẽ¬
interioris hominis meruit ꝑuenire. genus huma nũ ꝓtemꝑe ad uiit.
exribens ei qd etas illa poscebat. ẜ ꝑ ꝓphetiã intimãs id qd̃ ex hibere opor¬
tumĩ ert. Quales patriarche acͦ ꝓpħe intieniunt᷑. ab eis qͥ ñ puerilit̾
insiliunt: s pie diligent᷑q ꝑtractant diunarũ ꝙ humanarũ reruͣ ta
qd ũ duĩ eẽ temporis. ut cũ popło agat᷑ intellegant. Alim̃ta lactea. large
anunalib. ẜ ꝗͣuis nouis hominib ad huc tñ paruulis ñ nulla obtegt᷑

Expanded text:
inis sui reliquias transformet in novum. Resurget autem impius populus, qui ab initio usque ad finem veterem hominem gessit, ut in secundam mortem praecipitetur. Aetatum autem articulos, qui diligenter legunt, inveniunt; nec zizania nec paleas perhorrescunt. Impius namque pio vivit, et peccator justo, ut eorum comparatione alacrius, donec perficiatinterioris hominis meruit pervenire, genus humanum pro tempore adjuvit, exhibens ei quod aetas illa poscebat, et per prophetiam intimans id quod exhibere opportunum non erat: quales Patriarchae ac Prophetae inveniuntur ab iis qui non pueriliter insiliunt, sed pie diligenterque pertractant divinarum et humanarum rerum tam quod nondum esse temporis, ut cum populo agatur, intelligunt; alimenta lactea large aanimalibus, quamvis novis hominibus, adhuc tamen parvulis, nonnulla obtegunt,
Abbreviated transcription (Latin):
diti.S ab acłã usq ad ioħem bapfistã t̾reni hominis uitã gerentiseriu¬
li quadã iusticia. cuiꝰ historia uetꝰ cestam̃tũ uocat᷑: quasi t̾renũ polli¬
cens regnũ. Que tota nicħ ẽ aliud. ꝗͣ unago noui popłi ⁊ noui testam̃ti.
pollicentis regnũ celoꝵ. Cuiꝰ popłi uita interiͣ temꝑał. racipit. adm̃ ad uẽ¬
tu inhumilitate: usq ad diẽ iudicii qnͣ in claritate uenturꝰ ÷. ꝑ quoduidi

Expanded text:
hominis vitam gerentis servili quadam justitia: cujus historia Vetus Testamentum vocatur, quasi terrenum pollicens regnum; quae tota nihil aliud est quam imago novi populi, et Novi Testamenti pollicentis regnum coelorum. Cujus populi vita interim temporalis incipit a Domini adventu in humilitate, usque ad diem judici
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑꝑipsũ peccatũ. qd amat ᷑ fit corruptibile ut fluendo deserat amatorẽ suũ. qr ꝙ illeᷤ
hamando deseruit dđm. Pcepta it eiꝰ neglexit dicentis. ħ manduca ⁊⁊ ħ noli. Thrait᷑
gͦ ad penas. qi diligendo inferiora: in egestate uoluptatũ suaꝵ ⁊ indolorib apd̾ ĩferos
dũ inħ stadio uite humane aĩã degit. uincat eas qͣs ad ũsũ se nutͥuit cupiditates
fruendo mortalib ⁊ ad eas uincend̾as grã cłi se aduiuari credat. m̃te illi seruiens
ẜ bona uoluntate: suͣ dubitatioe̾ reꝑabit᷑.⁊ amultis mutabilib adunuĩ inꝯmitab¬
le reũtet᷑. reformata ꝑsapĩam ñ formatã. s ꝑ quã formant᷑ unũsa. fruetq dõ ꝑ

Expanded text:
ipsum peccatum, quod amatur fit corruptibile, ut fluendo deserat amatorem suum, quia et ille hoc amando deseruit Deum. Praecepta enim ejus neglexit dicentis: Hoc manduca, et hoc noli . Trahitur ergo ad poenas: quia diligendo inferiora, in egestate voluptatum suarum et in doloribus apud inferos dum in hoc stadio vitae humanae anima degit, vincat eas quas adversum se nutrivit cupiditates fruendo mortalibus, et ad eas vincendas gratia Dei se adjuvari credat, mente illi serviens et bona voluntate; sine dubitatione reparabitur, et a multis mutabilibus ad unum incommutabile revertetur, reformata per Sapientiam non formatam, sed per quam formantur universa, fruet
Abbreviated transcription (Latin):
rẽt. ꝓfecto cuꝰ auctoritate faciliꝰ ꝯsuleret᷑ hoĩb. ⁊ paucis mutntis ũbis atq sentenciis
fãterent᷑ nec facerẽt. insuꝑbia ꝙ inuidia remanentes: nescio utrũ possent adea
ipsa qͣ appetenda ꝙ desidanda eẽ direrãt. cũ istis sordib uscoq rouolare. Nãtc̃io
uicio curiositatis ĩꝑcunctandis demonib qͦ isti maxime c̃ qͥb nc̃ agit ᷑. pagani ã
rpiana salute reuocant᷑: qr nimis puerile ÷ nescio utrũ tales illi p̃pedirent᷑. uiri.

Expanded text:
rent profecto cuius auctoritate facilius consuleretur hominibus et paucis mrent profecto cuius auctoritate facilius consuleretur hominibus et paucis mfaterentur neque facerent, in superbia et invidia remanentes, nescio utrum possent ad ea ipsa quae appetenda et desideranda esse dixerant, cum istis sordibus viscoque revolare. Nam tertio vitio curiositatis in percunctandis daemonibus, quo isti maxime, cum quibus nunc agitur, Pagani a christiana salute revocantur, quia nimis puerile est, nescio utrum tales illi praepedirentur viri.
Abbreviated transcription (Latin):
refellendi d̃ sitñ cũ his dignũ ÷ disputare. Caũ bonũ ẜappetendũ fatent᷑. coguoscãt
dm. scedãt ło. ꝑquẽ popłis iã oĩb hec credenda ꝑsuasa s̃. Qdutiq ab ipsis fieret᷑
sitm̃ uaberẽt. auitt si ñ fieret. crim̃ in uidencie uitare ñ possent. Scedant ei aquo
factũ :÷: nec cupiositate aut inani iactancta impediant᷑. qͦ minꝰ agnoscat qͥd int sit
int̾ paueoꝵ timidas coniecturas: ꝙ manifestã salutẽ corrruptionẽq: popłoꝵ. Iili
a cupiditate bonoꝵ temꝑaliũ. atq fluenciũ. adspẽ uite et̾ne s bona sp̃alia. ꝙ intel¬
ligibilia uocari ꝙ c̾rẽ humanũ gͦ: dicẽnt fogasse. si tales eẽnt qͣles fuisse memorã¬
t ħs̃ qͣ nes ꝑsuadẽ popłis ñ ausi sumꝰ ⁊ eoꝵ pociꝰ consuetudini cęssimꝰ. ꝗͣ illos ĩnrãm
fide uołuntatẽq tͣduximꝰ. Ita si hãc uitã illi uiri nob̾eũ rursꝰ agẽ potuissent: iude¬

Expanded text:
 disputare. qui autem bonum et appetendum fatentur, cognoscant deum et cedant deo, per quem populis iam omnibus haec credenda persuasa sunt. quod utique ab ipsis fieret, si tantum ualerent; aut si non fieret, crimen inuidentiae uitare non possent. ergo cedant ei a quo factum est nec curiositate aut inani iactantia impediantur, quominus agnoscant quid intersit inter paucorum timidas coniecturas et manifestam salutem correctionemque populorum. ila cupiditate bonorum temporalium atque fluentium ad spem uitae aeternae et bona spiritalia et intellegibilia uocari et currere humanum genus, dicerent fortasse, si tales essent quales fuisse memoras persuadere populis non ausi sumus et eorum potius consuetudini cessimus, quam illos in nostram fidem uoluntatemque traduximus. ita si hanc uitam illi uiri nobiscum rursus agere potuissent, uide
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝯtinet᷑ simi. s ad siimã & incoͣmutabilẽ legẽ: passib rõnis iuititur.
Cerciã iã fidentiorẽ. & carnale̾ appetitũ rõnis robore maritantẽ gaudentẽ q
intrinsecꝰ inqͥdã dulcedine ꝯuigali: Cũ aiã mͣ̃ti copłatur qs uelam̃to pudoris
iã id ipsũ. multo firmiꝰ ordinatiꝰq facientẽ: ꝙ emicantẽ inuirũ ꝑfectũ. atq
aptã ẜ idoneã omĩb ꝙ ꝑsecucionib & muudi huiꝰ tempestib ac fluct̾ib sus

Expanded text:
 incommutabilem legem passibus rationis innititur. Tertiam jam fidentiorem, et carnalem appetitum rationis robore maritantem, gaudentemque intrinsecus in quadam dulcedine conjugali, cum anima menti copulatur, et velamento pudoris jam idipsum multo firmius ordinatiusque facientem et emicantem in virum perfectum, atque aptam et idoneam omnibus et persecutionibus,
Abbreviated transcription (Latin):
scłoꝵ sentire nulł hõiũ pͥ. huc acced qͥ carminis ñ sumꝰ partes. scłoꝵ uͦ partes dãp¬
nacione facti sumꝰ. Iud gͦ canit᷑ sub tudicio nr̃o. ista ꝑ agunt᷑ delabore nr̃o. Hulli
auͣ uicto ludi agonistici placent. s tñ cũ eiꝰ declecore decoriͣ. E ħ it q̃dã unitacis
ueritatis ÷. Nec ob aliud atalib ꝓhibem᷑ spectacłis. nͥ ne ubris rer̃ decepti: ab ipsis
reb. qͣr̃ ille uͣbre sͣ aberremꝰ. Ita uniu̾sitatis hꝰ ꝯdicio atq ad ministracio. solis ĩ¬
piis aĩs dãpnatisq nͣ placet. S nͣ cͣmiferia earũ multis ł int̾ra uictricib ł s̃ celo
aut peccatis suis misera sit. aut recte factis beata: oĩs aũ inrõnał aut cedat po¬
tenciori. aut pareat meliori. aut ꝯparet᷑ eqͣli. aut cercantẽ ex̃ceat. aut dapnato no
nature uuu̾se. s suacuiq culpa fit malũ. Porro cũ aĩa ꝑd̾i grãm regene¬
iata s. in integrũ iestituta. s. illi subdita uni a qͦcreata ẽ. instaurito ⁊̃ corꝑe

Expanded text:
 sentire nullus hominum potest. Huc accedit quod carminis non sumus partes, saeculorum vero partes damnatione facti sumus. Illud ergo canitur sub judicio nostro, ista peraguntur de labore nostro. Nulli autem victo ludi agonistici placent, sed tamen cum ejus dedecore decori sunt: et haec enim quaedam imitatio veritatis est. Nec ob aliud a talibus prohibemur spectaculis, nisi ne umbris rerum decepti, ab ipsis rebus quarum illae umbrae sunt, aberremus. Ita universitatis hujus conditio atque administratio, solis impiis aaut peccatis suis misera sit, aut recte factis beata; omnis autem irrationalis aut cedat potentiori, aut pareat meliori, aut comparetur aequali, aut certantem exerceat, aut damnato nocnaturae universae, sed sua cuique culpa fit malum. Porro cum anima per Dei gratiam regenerata, et in integrum restituta, et illi subdita uni a quo est creata, instaurato etiam corpore
Abbreviated transcription (Latin):
distendit qͣ ñ solũ de hac luce. s qͣ de aqͣ: pꝰtremo deiuino. de melle de auro. de
argento. de ipsis deniq pulpis ł sangͥne ł ossib qͦꝵ libs aiaͣliũ. ⁊ cetĩs hꝰ cemͦi reb fa¬

Expanded text:
distendit. Quod non solum de hac luce, sed etiam de aqua, postremo de vino, de melle, de auro, de distendit. Quod non solum de hac luce, sed etiam de aqua, postremo de vino, de melle, de auro, de argento, de ipsis denique pulpis, vel sanguine, vel ossibus quorumlibet animalium, et caeteris hujusmodi rebus fa
Abbreviated transcription (Latin):
implicat erumnis. ꝙ pascit fallacib uoluptatib qr neq ꝑ manẽt neq saciant:
s. torquẽt dolorib qr cũ ordinẽ suuͣ ꝑ agit pulchra mutabilitas tempoꝵ: deserti
amantẽ̾ sp̃es ꝯcupita. ⁊ ꝑ cruciatũ sencientis discedit a sensib & errorib agitat᷑
maledocta nunciaui̾t. ut cũ aliqͥd cogitat. intellige̾ secredat: umbris uulusũs fantã¬
matũ. Si qñ aũ ñ cenẽs integm diuine ꝓ uidentie disciplinã. s tenẽ se arbitrãscar
ni resistẽ conat᷑: usq ad iusibiliũ rerũᷤ imagines ꝑuenit. ⁊ lucis hꝰ ꝗͣ c̃tis t̾minis c̾cũ¬
scriptã uidet: inm̃sa spacia cogitacione format inanit̾. ⁊ hacͣ spẽm sͥ fute᷑ habita¬
cionis pollicet᷑. nesciens ocłoꝵ ꝯcupiscenciã se thraħe:ꝙ cũ ħ mundo ire uelle extͣ
mundũ quẽ ꝑꝑea ipsũ eẽ nͣputat. qr eiꝰc lariorẽ parte̾ ꝑ infinitũ falsa cogitacione

Expanded text:
it fallacibus voluptatibus: quia neque permanent, neque satiant, sed torquent doloribus. Quia cum ordinem suum peragit pulchra mutabilitas temporum, deserit amantem species concupita, et per cruciatum sentientis discedit a sensibus, et erroribus agitat; male delectata nuntiaverit, ut cum aliquid cogitat, intelligere se credat, umbris illusus phantasmatum. Si quando autem non tenens integram divinae providentiae disciplinam, sed tenere se arbum rerum imagines pervenit, et lucis hujus quam certis terminis circumscriptam videt, immensa spatia cogitatione format inaniter: et hanc speciem sibi futurae habitationis pollicetur; nesciens oculorum concupiscentiam se trahere, et cum hoc mundo ire velle extra mundum; quem propterea ipsum esse non putat, quia ejus clariorem partem per infinitum falsa cogitatione
Abbreviated transcription (Latin):
cato atq siuplicto. fit oĩs nataᷤ corꝑea. illd̾ qd̾ ꝑsalomonẽ dr̃. Uanitas uanitãciũ
ẜ oiã uanitas. Q habundantia hoĩ moiͣ labore eiꝰ. qͦ ipse laborat subsole: ñeq
it frustra ÷ additũ uanitancui. qi siuantantes detͣhas: qͥ tãꝙͣ pͥma sectantur
extrema. nͣ erit corpꝰ uanitas. s in suo gñe qͣuis extremã pulchritudinẽ sñ ullo
er rore monstrabit. Tempaliũ it sp̃erũ multiformitas. ab unitate di hominẽ
lapsuͣ ꝑ carnales sensus diũb̃auit. & mutabili uarietate multiplicaũ eiꝰ affectã
ta facta ÷ abundancia laboriosa .⁊ si dici pͭ copiosa egestas. cdũ aliud & aliud seqͥt.

Expanded text:
Salomonem dicitur: Vanitas vanitantium, et omnia vanitas. Quae abundantia homini in omni labore ejus, quo ipse laborat sub sole ? Neque enim frustra est additum, vanitantium, quia si vanitantes detrahas, qui tanquam prima sectantur extrema, non erit corpus vanitas; sed in suo genere, quamvis extremam, pulchritudinem sine ullo errore monstrabit. Temporalium enim specierum multiformitas ab unitate Dei hominem lapsum per carnales sensus diverberavit, et mutabili varietate multiplicavit ejus affectum: ita facta est abundantia laboriosa, et, si dici potest, copiosa egestas, dum aliud et aliud sequitu
Abbreviated transcription (Latin):
lũ ÷⁊ s abono et̾no ad bonũ tẽꝑale. a bono spiritali: ad bonũ carnale. ab tino in¬
telligibili: adbonũ sensibile. abono sũmo: adbonũ infimũ. Ẽ gͥ qł dã bonũ.
ta scribit᷑. s diuni p̃cepti tͣnsgressio. q̃ cũ ꝯseqͣntẽ ht̃ iustãq: dampnacionẽ
ꝯtuigit ex illa arbore q̃ ꝯtͣ uetitũ tacta ẽ dinoscencia boni ꝙ mali. qr cũ suo
peccato aiã fuerit inplicata: luendo penas discit. qͥd int̾ sit int̾ p̃ceptũ quod
custodiri uoluit: ꝙ peccatũ qd̃ fec̃. atq ħ mͦ malũ qͥ cauendo ñ didicit. disat
senciendo: ⁊ bonũ q ñ obtemꝑando minꝰ diligebat: ardentiꝰ dilig᷑ ꝯꝑando. Uicii̾¬

Expanded text:
 bono aeterno, ad bonum temporale; a bono spirituali, ad bonum carnale; a bono intelligibili, ad bonum sensibile: a bono summo, ad bonum infimum. Est igitur quoddam bonum, ta scribitur, sed divini praecepti transgressio. Quae cum consequentem habet justam damnationem, contingit ex illa arbore, quae contra vetitum tacta est, dignoscentia boni et mali: quia cum suo peccato anima fuerit implicata, luendo poenas, discit quid intersit inter praeceptum quod custodire noluit, et peccatum quod fecit; atque hoc modo malum, quod cavendo non didicit, discit sentiendo; et bonum quod non obtemperando minus diligebat, ardentius diligit c
Abbreviated transcription (Latin):
spirtale erit. Illcdͥ aũ qđ primũ fuit quanius ñ¬
moriturum nisi homo peccasset. tam̃ animale factũ¬
est. hoc est in animã uiuentẽ. & alibi usq adeo in¬
quã peccatũ uoluntariũ est malũ. ut nullo mͦ sit

Expanded text:
spirituale erit. Illud autem quod primum fuit, quamvis nospirituale erit. Illud autem quod primum fuit, quamvis nomoriturum, nisi homo peccasset, tamen animale factum est in animam viventem. 5. Et alibi: Usque adeo, inquam, peccatum voluntarium malum est, ut n
Abbreviated transcription (Latin):
ferre a uerttate. & illam dum hȩc uidetur ñ uideri.
Hȩc dicentur oꝑosius atq subtiliꝰ cũ de intelligendo
disserere cȩꝑimꝰ. Suȩ nobis pars ꝓposita est. cũ de
anime uita quicquid sollicitatã fuerit. quantũ ua¬
lebimꝰ enucleatũ erit atq discussum. Non enĩ credo
te parũ formidare. ne mors humana eciã si ñ interfi¬
ciat animã rerũ tam̃ omĩum & ipsuis si qua comꝑ¬
ta fuerit ueritatis obluuonẽ inferat. a. Non potest ꝓpͥ¬
satis dici quantũ hoc malũ metuendũ sit. Eualis enĩ
erit illa etertia uita. ł quȩ miors ñ ei p̃ponenda est
si sic uiuit anima. ut uidemꝰ eam uiuere in puero
mox nato. ut de illa uita nichil dicam quȩ in ute¬
ro agitur. ñ enĩ puto esse nullã. R. Sono animo esto
ds aderit ut iam sentunus querentib nobis. qui be¬
atisimũ quiddã post hoc corpꝰ & uerttatis plenissi¬
mũ. sine ullo mendatio pollicetur.a. fiat ut sꝑa¬

Expanded text:
ferre a veritate, et illam, dum haec videtur, non videri. ferre a veritate, et illam, dum haec videtur, non videri. 36. Haec dicentur operosius atque subtilius, cum de intelligendo disserere coeperimus, quae nobis pars proposita est, cum de animae vita quidquid sollicitat, fuerit quantum valemus enucleatum atque discussum. Non enim credo te parum formidare ne mors humana, etiamsi non interficiat animam, rerum tamen omnium, et ipsius, si qua comperta fuerit, veritatis oblivionem inferat. A. Non potest satis dici quantum hoc malum metuendum sit. Qualis enim erit illa aeterna vita, vel quae mors non ei praeponenda est, si sic vivit anima, ut videmus eam vivere in puero mox nato? ut de illa vita nihil dicam quae in utero agitur; non enim puto esse nullam. R. Bono animo esto; Deus aderit, ut jam sentimus, quaerentibus nobis, qui beatissimum quiddam post hoc corpus, et veritatis plenissimum sine ullo mendacio pollicetur. A. Fiat ut s
Abbreviated transcription (Latin):
it. qđ iuidere oculis solet .R. Quare gͥ urat sitam̃
bene erudita est. quantã ius pilȩ uerȩ ueram pla¬
nitia i puncto tangi: Quid tale unquã uidit aut
uidẽ potest. cũ imaginatione cogitationis fingĩ
quicquã huiꝰ modi ñ potest. an hoc ꝓbamus cũ etiã
minimũ circulum imaginando animo describimꝰ
& ab eo lineas ad centrũ ducimꝰ. Nam cũ duas duxe¬
rimꝰ. inter quas acu uix pungi possit. alias iam in
medio ñ possumꝰ ipsa cogitatione imaginaria du¬
cere ut ad centrũ sine ulla cõmixtione ꝑuenuant:
cũ clameo ratio innumerabiles posse duci. nec sese
in illis ieredibilib angustus nisi centro posse con¬
tingere: ita ut in omĩ earũ interuallo. scribi etiã
circulꝰ possit. Hoc cũ illa phantasia implere ñ pos-¬
sit. magis q quã ipsi oculi deficiat. siquidem ꝑ ipsoᷤ
est animo inflicta: manifestũ est & multũ eam dif¬

Expanded text:
re, quod videre oculis solet? R. Quare ergo judicat, si tamen re, quod videre oculis solet? R. Quare ergo judicat, si tamen bene erudita est, quantamvis pilam veram vera planitie puncto tangi? Quid tale unquam oculus vidit, aut videre potest, cum ipsa imaginatione cogitationis fingi quidquam hujusmodi non potest? Annon hoc probamus, cum etiam minimum circulum imaginando animo describimus, et ab eo lineas ad centrum ducimus? Nam cum duas duxerimus, inter quas quasi acu vix pungi possit, alias jam in medio non possumus ipsa cogitatione imaginaria ducere, ut ad centrum sine ulla commixtione perveniant; cum clamet ratio innumerabiles posse duci, nec sese in illis incredibilibus angustiis nisi centro posse contingere, ita ut in omni earum intervallo scribi etiam circulus possit. Hoc cum illa phantasia implere non possit, magisque quam ipsi oculi, deficiat, siquidem per ipsos est animo inflicta, manifestum est et multum eam dif
Abbreviated transcription (Latin):
qui bene disciplinis liberalib eruditi siquidem il¬
las sine dubio in se obliuione obrutas eruunt di¬
scendo. & quodammͦꝰ refodiunt. Non tam̃ con-¬
tenti sunt nec setenent donec totã faciem ueri¬
tatis ciuꝰ quidã in illis artib iam splendor subru¬
tilat lecissime atq plenissime intueantur. S
ex his quidam falsi colores atq forme uelut in spe¬
culum cogitationis se fundunt falluntq inqui¬
rentes sepe ac decipiunt putantes illd totũ esse
fallaces. cum cogitationis uariato quasi speculo
uariantur cum illa facies ueritatis una & immu-¬
tabilis maneat. Quam enĩ alteriꝰ atq alteriꝰ ma-¬
gnitudinis quadratũ sibi cogitatio depingit.
& quasi ante oculos ꝑfert. s mens interior quȩ
uult uerũ uidẽ. ad illd̾ se potiꝰ conuertat. si po¬
test scd̾m qđ iudicat omiã illa esse quadrata. a.
Quid si nobis quispiam dicat scđm id eam iudica¬

Expanded text:
. Tales sunt qui bene disciplinis liberalibus eruditi; siquidem il. Tales sunt qui bene disciplinis liberalibus eruditi; siquidem illas sine dubio in se oblivione obrutas eruunt discendo, et quodammodo refodiunt: nec tamen contenti sunt, nec se tenent donec totam faciem veritatis, cujus quidam in illis artibus splendor jam subrutilat, latissime atque plenissime intueantur. Sed ex his quidam falsi colores atque formae, velut in speculum cogitationis se fundunt, falluntque inquirentes saepe, ac decipiunt putantes illud totum esse fallaces, cum cogitationis variato quasi speculo variantur, cum illa facies veritatis una et immutabilis maneat. Tum enim alterius atque alterius magnitudinis quadratum sibi cogitatio depingit, et quasi ante oculos praefert; sed mens interior quae vult verum videre, ad illud se potius convertat, si potest, secundum quod judicat illa omnia esse quadrata. A. Quid, si nobis quispiam dicat secundum id eam judica
Abbreviated transcription (Latin):
dies risisse quã natꝰ es: ñ audes dicere falsũ esse.
& si auctor sit cui fides habenda est: ñ rocordatu¬
rus s crediturꝰ es. Totũ aũ tempꝰ illd ualidissima¬
t obliuione sepultũ est. An aliter putas: a. ꝓrsꝰ
consentio.R. hec s ab illa obliuione plurunũ
differt. S illa media est. Nam est alia recordatio.¬
ni reuisende q ueritatti ꝓpior. atq uicituor: cui
simile est quando uidemus aliquid certeq recog¬
noscimꝰ. nos uidisse id aliquando: atq nosse affir-¬
maniꝰ. S ubi aut quando aut quomͦ aut apd
quẽ nobis in noticiam uenerit satis agimꝰ repet̾e
atq recołe. ut si de homine nobis contigerit. etiã
queramꝰ uͥ eũ nouerimꝰ. Qdđ̃ cũ ille cõmemoraue¬
rit repente tota res memoriȩ quasi lum̃ infundit᷑.
nichil q ampliꝰ ut reminiscamur laboratur. An
hoc genꝰ ignotũ tͥ est aut obscurum: a. Quid hoc

Expanded text:
dies risisse quam natus es, non audes dicere falsum esse: dies risisse quam natus es, non audes dicere falsum esse: et si auctor sit cui fides habenda est, non recordaturus, sed crediturus es; totum enim tempus illud validissima oblivione tibi sepultum est: an aliter putas? A. Prorsus consentio. R. Haec igitur ab illa oblivione plurimum differt, sed illa media est. Nam est alia recordationi revisendaeque veritati propior atque vicinior: cui simile est quando videmus aliquid, certoque recognoscimus id nos vidisse aliquando, atque nosse affirmamus; sed ubi, aut quando, aut quomodo, aut apud quem nobis in notitiam venerit, satagimus repetere atque recolere. Ut si de homine nobis contigerit, etiam quaerimus ubi eum noverimus: quod cum ille commemoraverit, repente tota res memoriae quasi lumen infunditur, nihilque amplius, ut reminiscamur, laboratur. An hoc genus ignotum tibi est, aut obscurum? A. Quid hoc
Abbreviated transcription (Latin):
bituiter exponas. R. hoc queris qđ uidẽ ñ nͥ mũ¬
disimus potest. & ad cuiꝰ rei uisionẽ parũ es exer-¬
citatꝰ. Neq nunc ꝑistos circuitꝰ alid̃ quã exercita¬
tionẽ tuã ut illd uide sis icdoneus oꝑamur. ⁊̃ am̃
interesse plurimũ quomͦ possit doceri: fortasse
breuiter planũ facio. Fãc enĩ te aliquid esse obli¬
tum. alios q te uelle quasi in menoriã reuocare
dicunt sͦ illi. Hunquid nã hoc est aut illd̃. diuer-¬
sa uelut similia ꝓferentes. Tu uͦ nec illd uides
qđ recordari cupis. & tam̃ uides ñ hoc esse qđ
dicitur. Hunquid nã tibi cũ hoc euenit omĩmodo
uidetur obliuio an ipsa discretio qua ñ admittit᷑
qđ falso admoneris. pars quedã recordationis:
a. lta uidetur. R. t̃ales gͦ ñ dum uerũ uident. fal¬
li tam̃ decipi q ñ possunt. & quid querant sa¬
tis neruut. At sitibi quispiã dicat te post pauos

Expanded text:
breviter exponas. R. Hoc quaeris quod videre nisi munbreviter exponas. R. Hoc quaeris quod videre nisi mundissimus non potest, et ad cujus rei visionem parum es exercitatus; neque nunc per istos circuitus aliud quam exercitationem tuam, ut illud videre sis idoneus, operamur: tamen interesse plurimum quomodo possit doceri, fortasse breviter planum facio. Fac enim te aliquid esse oblitum, aliosque te velle quasi in memoriam revocare. Dicunt ergo illi: Numquidnam hoc est, aut illud? diversa velut similia proferentes. Tu vero nec illud vides quod recordari cupis, et tamen vides non hoc esse quod dicitur. Numquidnam tibi cum hoc evenit, omni modo videtur oblivio? Nam ipsa discretio, qua non admittitur quod falso admoneris, pars quaedam recordationis est. A. Ita videtur. R. Tales ergo nondum verum vident; falli tamen decipique non possunt; et quid quaerant, satis norunt. At si tibi quispiam dicat te post paucos
Abbreviated transcription (Latin):
bitare. & ĩmortalem esse. nec suã sibi sedẽ qua¬
cunq corporis morte posse subduci. Auertere
abumbra tua : reuertere in te. Nullus est inte¬
ritꝰ tuus: nͥ oblitũ te esse qđ interire ñ possis .a.
audio resipisco. recołe incipio. S queso illa quȩ
restant expedias. qͦ modo in animo imꝑito. ñ
enĩ eũ martalẽ dicere possumꝰ. disciplina & ue¬
ritas esse intelligantur. R. alid̃ ista questio uo-¬
lumen desidat: si eam tractarẽ ius diligenter.
Simul & ila quȩ ut potuimꝰ imuestigata sunt re-¬
censenda tͥ esse uidõ. q si nichil eoꝵ quȩ conces¬
sa sunt dubium est. multũ nos egisse arbitror.
nec cũ parua securitate cȩtera querere . a.Ita est
saltim impetrẽ ante quã terminũ uolumini statur¬
as. ut quid intersit inter uerã figurã quȩ intel¬
ligentia continetur. & eam quã sibi fingit cogi¬
tatio quȩ grece phantasia siue phantasma dicit᷑

Expanded text:
bitare, et immortalem esse, nec sibi suam sedem quabitare, et immortalem esse, nec sibi suam sedem quacumque corporis morte posse subduci. Avertere ab umbra tua, revertere in te; nullus est interitus tuus, nisi oblitum te sese quod interire non possis. A. Audio, resipisco, recolere incipio. Sed, quaeso, illa quae restant expediasquomodo in animo imperito, non enim eum mortalem dicere possumus, disciplina et veritas esse intelligantur. R. Aliud ista quaestio volumen desiderat, si eam vis tractari diligenter: simul et illa quae, ut potuimus, investigata sunt, recensenda tibi esse video; quia si nihil eorum quae concessa sunt dubium est, multum nos egisse arbitror, nec cum parva securitate caetera quaerere. CAPUTsaltem impetrem, antequam terminum volumini statuas, ut quid intersit inter veram figuram, quae intelligentia continetur, et cam quam sibi fingit cogitatio, quae graece sive phantasia sive phantasma dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas sit: anima nrã idest intelligentia nr̃a con¬
tineri nemo ambigit. ac ꝑ hoc in nro anino etiã
ueritas cogitur esse. Qđ si qualibet disciplina ita
est in animo ut in subiecto inseparabiliter. nec
interire ueritas potest. quid queso de animi ppe¬
tua uita. nescio qua mortis familiaritate dubita¬
mꝰ : An illa linea ł quadratura ł rotunditas ha¬
bent alia quȩ imitentur ut uera sint: a. Nullo
mͦ id possũ erede. nisi forte alid sit linea quã lon¬
gitudo sine latitudine: & alicł̃ circulus quã linea
circũducta. undiq ad mediũ equaliter urgens.
R. Quid gͦ cunctamur: An ubi ista sunt ueritas
ñ est: a. auertat ds amentiã. A. an disciplina ñ
est in animo: a. Quis hoc dixerit: R. d forte po
ꝑmanere .a. Quando michi hoc ꝑsuadetur: a.
Restat ut occidat ueritas. A. unde fieri potest:
R.Immortał est gͥ anima. lam iam crede ratio¬
nib tuis. crede ueritati. Clamat & in te se ha-¬

Expanded text:
veritas sit, anima nostra, id est intelligentia nostra, converitas sit, anima nostra, id est intelligentia nostra, contineri nemo ambigit, ac per hoc in nostro animo etiam veritas esse cogitur. Quod si quaelibet disciplina ita est in animo, ut in subjecto inseparabiliter, nec interire veritas potest; quid, quaeso, de animi perpetua vita, nescio qua mortis familiaritate dubitamus? An illa linea vel quadratura vel rotunditas habent alia quae imitentur ut vera sint? A. Nullo modo id possum credere, nisi forte aliud sit linea quam longitudo sine latitudine, et aliud circulus quam linea circumducta undique ad medium aequaliter vergens. R. Quid ergo cunctamur? An ubi ista sunt, veritas non est? A. Avertat Deus amentiam. R. An disciplina non est in animo? A. Quis hoc dixerit? R. Sed forte potet permanere? A. Quando mihi hoc persuadetur? R. Restat ut occidat veritas. A. Unde fieri potest? R. Immortalis est igitur anima: jamjam crede rationibus tuis, crede veritati; clamat et in te esse ha
Abbreviated transcription (Latin):
tior in partẽ. de cȩcero dubito. Ham nisi tencat
aliqua figura: corpꝰ ñ esse concedo. Quomodo aũ
si eam ueram haberet animꝰ esset: ñ satis intelligo
R. Nichil ne tandẽ de primi libri ex ordio. & dt
tua illa geometrica recordaris: A. Bene cõmemo¬
rasti. Recordor ꝓrsus: ac libentissime. R. Tales ne
in corporib figurȩ mueniuntur: quales illa dis¬
ciplina demonstrat: a. lmmo incredibile est
quanto deteriores esse conuincuntur. ⁊. Quasg̾
istarũ ueras putas: a. he queso ettam istuc me
interrogandũ putes. Quis enĩ mente tã cecus est
qui ñ uideat istas quȩ in geometrica docentur
habitare in ipsa ueritate. aut in his etiã ueritatẽ
illas uͦ corporis figuras. si quidem quasi ad istas
tende udentur. habere nescio quã imitationẽ
ueritatis. & ido falsas esse : lam etiĩ totũ illd qd̾
siue enĩ figurȩ geometricȩ in ueritate. siue in eis

Expanded text:
tior in parte, de caetero dubito; nam, nisi teneatur tior in parte, de caetero dubito; nam, nisi teneatur aliqua figura, corpus non esse concedo. Quomodo autem, si eam veram haberet, animus esset, non satis intelligo. R. Nihilne tandem de primi libri exordio, et de illa tua geometrica recordaris? A. Bene commemorasti; recordor prorsus, ac libentissime. R. Talesne in corporibus figurae inveniuntur, quales illa disciplina demonstrat? A. Imo incredibile est quanto deteriores esse convincuntur. R. Quas ergo istarum veras putas? A. Ne quaeso, etiam istuc me interrogandum putes. Quis enim mente tam caecus est qui non videat, istas quae in geometrica docentur, habitare in ipsa veritate, aut in his etiam veritatem; illas vero corporis figuras, siquidem quasi ad istas tendere videntur, habere nescio quam imitationem veritatis, et ideo falsas esse? Jam enim totum illud quod Sive enim figurae geometricae in veritate, sive in eis
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ñ est: Aut qͦmͦ potest esse qđ ꝑ se nichil est : A.
tat. animꝰ aũ immortał creditur. si ueritas quȩ inte¬
rire ñ potest. etiam in illo esse ꝓbatur. Quare iã
illd̃ ultimũ uideamꝰ. utrũ corpꝰ ñ sit uere uerũ:
id est ñ in eo sit ueritas. s quasi quedam imago ue
ritatis. Nam si & in iorpore qđ ut satis certũ est re¬
ciꝑe interitũ ualet: uerũ inuenerimꝰ quale est
indisciplinis. ñ continuo erit dispitandi discipli¬
na ueritas: qua om̃s uerȩ sunt disciplinȩ. Uerũ
est enĩ & corpꝰ. qđ ñ iuidetur disputandi ratione es-
esse doceatur.a. lnterim quȩramꝰ de corpore. Nã
ne hoc quidẽ cũ constiterte: uideo istã controuer¬
siam terminatã .R. unde scis qđ uelit ds e itaq
accencle. Mam ego puto orpꝰ alqua forma & se¬
cie
contineri. Quam si ñ hab̾ et corpꝰ ñ esset. Si uerã
hab̾et: animꝰ esset. An aliter putandũ est .a. aser¬

Expanded text:
quod non est? aut quomodo potest esse quod penitus nihil est? A. quod non est? aut quomodo potest esse quod penitus nihil est? A. tat. Animus autem immortalis creditur, si veritas quae interire non potest, etiam in illo esse probatur. Quare jam illud ultimum videamus, utrum corpus non sit vere verum, id est non in eo sit verritatis. Nam si et in corpore, quod satis certum est recipere interitum, tale verum invenerimus, quale est in disciplinis, non continuo erit disputandi disciplina veritas, qua omnes verae sunt disciplinae. Verum est enim et corpus quod non videtur disputandi ratione esseesse doceatur. A. Interim quaeramus de corpore; nam ne hoc quidem cum constiterit, video istam controversiam terminatam. R. Unde scis quid velit Deus? Itaque attende: nam ego puto corpus aliqua forma et specie contineri, quam si non haberet, corpus non esset; si veram haberet, animus esset. An aliter putandum est? A. Assen
Abbreviated transcription (Latin):
alid. Quid enĩ me maniꝰ. si ueritatẽ i ane aliquid
puto. aut tantoꝑe inane aliquid appeto. Quid enĩ
alid̾ quã ueritatẽ inuenire desido: R. R & illcł
fiat ut uerũ sit. a. lam hoc olim manifestũ est . A.
Non dubitas nichil esse inane. preter ipsum ina¬
ne. aut certe corpꝰ: a. ꝓrsus ñ dubito. R. a uerita¬
ten corpꝰ esse aliqđ eredis: a. Hullo modo.n. Quid
in corpore. a. hescio. R. Hichil ad rẽ. Arbitror enĩ
ł uld te scire: si est inana magis illd esse ubi nullũ
sit corpꝰ.a. hoc sane planũ est. R. Quid gͥ immora¬
mur : an tibi aut ueritas uidetur fecisse mnane. aut
aliquid uerũ esse uͥ ueritas ñ sit: a. Non uidetur.
R. Non est gͦ mane uerũ. ꝙ nec ab eo qđ inane ñ est
fieri potest. & qđ ueritate caret uerũ ñ est. an¬
manifestũ est. & omĩno ipsũ qđ mane dicitur. ex
eo qđ nichil sit dicitur. Quomͦ gͥ potest uerũ esse

Expanded text:
aliud. Quid enim me inanius, si veritatem inane aliquid aliud. Quid enim me inanius, si veritatem inane aliquid puto, aut tantopere aliquid inane appeto? Quid enim aliud quam veritatem invenire desidero? R. Ergo et illud fiat ut verum sit. A. Jam hoc olim manifestum est. R. Num dubitas nihil esse inane praeter ipsum inane, aut certe corpus? A. Prorsus non dubito. R. Opiesse aliquod credis. A. Nullo modo. R. Quid in corpore? A. Nescio; nihil ad rem: arbitror enim vel illud te scire, si est inane, magis illud esse ubi nullum sit corpus. R. Hoc sane planum est. A. Quid igitur immoramur? R. An tibi aut veritas videtur fecisse inane, aut aliquid verum esse ubi veritas non sit? A. Non videtur. R. Non est ergo inane verum, quia neque ab eo quod inane non est, inane fieri potest: et quod veritate caret, verum non esse manifestum est; et omnino ipsum quod inane dicitur, ex eo quod nihil sit dicitur. Quomodo igitur potest verum esse