comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lis obtinuit. qui ñ in frem̃tib
equis. ñ in micantib gladiis
spem posuit: s ex diuine tm̃
potentie uirtute p̃sumꝑsit.
cuisse pontificẽ. ũ mptñ ñm
ẽẽ dito tꝑsentio. cnm̃ nec petr᷑
obhoc apłium obtinet prin¬
tipatum. qr negauit nec da¬
uid iccirto ꝓphie m̾etur ora¬
culum. qr thorum alien iu¬
ris inuasit: cum mala uł bo¬
na ñ prom̃itis considerentur
hñtium. s exꝓpriis debeant qͣ¬
litatib iuditari. Num quid
hoc legitur uł egisre uł litte¬
ris docisse gregorius: quitot
rapinas ac molentias alongo¬
bardorum ẽ feritate ꝑpessus.
Num ambrosius bellum ar¬
rianis se suamq eccĩam cru¬
delit̾ infestantib intulit:
Nũquid in arma scõꝵ quispi¬
am traditur in surrexisse
pontifitũ: Cansas gͣectłiasti¬
ti tuuscumq negotii. leges
dirimant fori uł sacerdota¬
lis edicta contilii: ne ꝙ g̾en¬
dumẽ intribunalib iuditũ
uł ex sententia prodire põ¬

Expanded text:
lis obtinuit, qui non in frequentibus lis obtinuit, qui non in frequentibus equis, non in micantibus gladiis spem posuit, sed ex divinae tantum potentiae virtute praesumpsit. cuisse pontificem, verumtamsentio, quoniam nec Petrus ob hoc apostolicum obtinet principatum quia negavit , nec David idcirco prophetiae meretur oraculum quia torum alieni viri invasit ; cum mala, vel bona non pro meritis considerentur habentium, sed ex propriis debeant qualitatibus judicari. Nunquid hoc legitur, vel egisse, vel litteris docuisse Gregorius, qui tot rapinas ac violentias a Longobardorum est feritate perpessus? Num Ambrosius bellum Arianis se suamque Ecclesiam crudeliter infestantibus intulit? Nunquid in arma sanctorum quispiam traditur insurrexisse pontificum? Causas igitur ecclesiastici cujuscunque negotii leges dirimant fori, vel sacerdotalis edicta consilii ne quod gerendum est in tribunalibus judicum, vel ex sententia debet prodire pon
Abbreviated transcription (Latin):
nulitum copiis campum p̾li¬
aturus ing̾dituracies strint
cuneos ordinat : atq ad forti¬
ter agendum omĩum mẽtes
a cerrimus cohortator inflam¬
mat. Siluescunt omĩa gladiis
rubent clipei uotiferantium
clamor attollitur: minates
armatorum fremitus inhor¬
rescunt. Telastringuntur et
solus ad u̾se partis impetus
ad congrediend̃ accensis mẽ¬
tib expectatur. abbas enini
ñ marmis t̾rems spem suam.
s in humane salutis autore cõ¬
stituens cunctis qui prose di¬
micare conueñant suum pro¬
hibuit comitatum. Solos aũ
monachos suos equis impo¬
suit capita cucullis oꝑirt pre¬
cepit: sicq cum illis nelut ga¬
leatis ⁊ loricatis fidĩ mimir̃¬
to crutisq uexisio ad locum
certaminis uenit. Qumnq uir
ille nõ ferrea ut sꝑabat arma
tũ suis om̃ib diuini timoris
horror inuasit ut desilientes
de equis protinus arma pro¬
humilit̾ sternent:: in dulgen¬
tiam flagitarent. Sic sit nimi¬
rum titulos nictorre trumpha¬

Expanded text:
litum copiis, campum praeliaturus ingreditur, acies struit, cuneos ordinat atque ad fortiter agendum omnium mentes acerrimus cohortator inflammat. Silvescunt omnia gladiis, rubent clypei, vociferantium clamor attollitur, minaces armatorum fremitus inhorrescunt, tela stringuntur, solus adversae partis impetus ad congruendum accensis manibus exspectatur. Abbas autem non in armis terrenis spem suam, sed in humanae salutis auctore constituens, cunctis, qui pro se dimicare convenerant, suum prohibuit comitatum, solos autem monachos suos equis imposuit, capita cucullis operiri praecepit, sicque cum illis, velut galeatis, et loricatis fidei munimento, crucisque vexillo ad locum certaminis venit. Cumque vir ille non ferrea, ut sperabat, armacum suis omnibus divini timoris horror invasit ut desilientes ex equis protinus arma prohumiliter sternerent, indulgentiam flagitarent. Sic, sic nimirum titulos victoriae triumpha
Abbreviated transcription (Latin):
quid ꝑtutio sp̃m: Dicit enim
psalmista. Ex̾citabar ⁊ scope¬
bam spm meum. Carnem si¬
po: qui me deliquisse ꝑ carnẽ
⁊ sp̃m recognosco. Istum correp¬
tionũ. illam cuncen̾s afflicti¬
onib ⁊̃ ꝑtussione uirgarum
ut qr leta me caro traxit ad cł¬
pam: afflicta reducat adueni¬
am. lorica ẽ homo indutus ad
carnẽ: ferreis menbra diuisa
circulis ambit: mittit cum
labore metaneas : allidit ĩ pa¬
irmentum crebrius palmas.
frigerium procuretur: Ꝙ tũ
ꝑ hoc homo proculdubio ad

Expanded text:
quid percutio spiritum? Dicit enim quid percutio spiritum? Dicit enim Psalmista: « Exercitabar et scopebam spiritum meum . » Carnem sipo, qui me deliquisse per carnem et spiritum recognosco: Istum correptionum, illam cum caeteris afflictionibus etiam percussione virgarum, ut quia laeta me caro traxit ad culpam, afflicta reducat ad veniam. Lorica est homo indutus ad carnem, ferreis membra diversa circulis ambit, mittit eum labore metanoeas, allidit in pavimentum crebrius palmas; frigerium procuretur? Quodcuper hoc homo procul dubio
Abbreviated transcription (Latin):
consuetudinẽ uenire ui dearis.
age gͥ si quiq̃genas ut dictũ
usq centenas: Ꝙ si centena¬
rium inhoc pie deuocionis sa¬
trifitio numerum licet attin¬
trecentoꝵ. quadringentoꝵ. qͥn¬
gentoꝵ. Cur certe ⁊ millena¬
rumi. ac deinceps ñ liceat at¬
tex̾ere numerũ: Satis enim
ab surdum ẽ. ut cuius reiꝑsmi¬
nima grate suscipitur: maxima
reprobetur. Et ninus ineptũ
ẽ credi ut bonum quid debe¬
at incipi: s non ꝑmittatur
aug̾̃i. Quõ enim pot̾ fi̾. ut si ꝑ¬
na disciplina purificat: incõ¬
spectudi multiplicata sordes¬
tat. Nam si diurnum ieiuniũ
bonumẽ: bidnañ uł tridu¬
arium melius ẽ. Sic iugilare
sic psallere sic laborare sic obe¬
dire: sic meditationib scriptu¬
rarum ingilant̃ in sistere. unꝰ¬
quisq pius labor quo ꝓlixi¬
or ẽ eo ꝓpensioris m̃cedis głia
dignus ẽ. Solum aũ hoc pieta¬
tis gerais quo magis angetur
eo det̾ius indicabitur. Dicis ut

Expanded text:
consuetudinem venire videaris. consuetudinem venire videaris. Age igitur, si quinquagenas, ut dictum usque centenas? Quod si centenarium in hoc piae devotionis sacrificio numerum licet attintrecentorum, quadringentogentorum? cur certe et millenarium, ac deinceps non liceat attexere numerum? satis enim absurdum est, ut cujus rei pars minima grate suscipitur, maxima reprobetur et nimis ineptum est credi, ut bonum quid debeat incipi, sed non permittatur augeri. Quomodo enim potest fieri, ut si parva disciplina purificat, in conspectu Dei multiplicata sordescat. Nam si diurnum jejunium bonum est, biduanum, et triduanum melius est. Sic vigilare, sic psallere, sic laborare, sic obedire, sic meditationibus Scripturarum vigilanter insistere. Unusquisque pius labor quo prolixior est, eo propensioris mercedis gloria dignus est; solum autem hoc pietatis genus quo magis augetur, eo deterius judicabitur? Dicis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tifites quosdam ad pm̃am ue¬
nientes prius motualis suis uer¬
berari p̾cipiunt: sicq deinceps
pñie udicium inponũt. Nam
⁊ ante nos om̃ib ferescĩs mo¬
nast̾iit. hec discipline regula
neciuacim fuit incognit᷑a: ⁊ si
ñ adeo fret̃atata. Uñ ⁊ singu¬
los annos pnĩe: millenis stopis
redimere consueu̾ant. Tuquoz
nõ discipline regulam. s longi¬
oris discipline detestaris insa¬
niam: nec probes cum discipli¬
na diti psalmũ: s ꝑ horrescis
ut continuetur cum discipli¬
na psalt̾um. Sed dic obsecco
fr᷑. ut cum pace tua loqͥr: de tes¬
taris illasque ex more fuint ĩ
capitulo disciplinas. Dampnas
fortassis ⁊ hoc ꝙ sepe frĩ dele¬
ui qualib offensione confessoͥ
uicenas fortasse. uł ut multũ
quincinagenas u̾berum pla¬
gas subire p̃cipimus: S cꝰ
discipline iste ad tollerandũ
leues sunt ⁊ exigue. atq nt
fr̃s regularit assuete ꝑspiciũ
ẽ. qr ñ derogas. ñ rep̃hendis:
ne contra cõmunẽ sc̃ĩ ordinis

Expanded text:
tifices quosdam ad poenitentiam venientes, prius in oculis suis verberari praecipiunt, sicque deinceps poenitentiae judicium imponunt. Nam et ante nos, omnibus fere sanctis monasteriis haec disciplinae regula nequaquam fuit incognita etsi non adeo frequentata; unde et singulos annos poenitentiae millenis scopis redimere consueverunt. Tu quoque non disciplinae regulam, sed longioris disciplinae detestaris insaniam, nec improbas cum disciplina dici psalmum, sed perhorrescis, ut continuetur cum disciplina Psalterium. Sed dic, obsecro, frater, ut cum pace tua loquar, detestaris illas, quae ex more fiunt in capitulo disciplinas? damnas fortassis et hoc quod saepe fratri de levi qualibet offensione confesso, vicenas fortasse, vel, ut multum, quinquagenas verberum plagas subire praecipimus? Sed quia disciplinae istae ad tolerandum leves sunt et exiguae, atque inter fratres regulariter assuetae, perspicuum est quia non derogas, non reprehendis, ne contra communem sancti ordinis
Abbreviated transcription (Latin):
se uelut in nocentie arce cõ¬
stituũt: seseq defensionis cli¬
peo contegentes rep̃hensoru
suorũ iacula ad se ꝑtingere
ñ ꝑmittunt. Tharsis aũ explo¬
ratio gandii dr̃. Quisquis enĩ
in hocsło unde gandere possit
explorat. huic suꝑnemens di
cat meroris ato tristicie mo¬
lestias urogat. Uenit ⁊̃ dies

Expanded text:
se velut innocentiae arce constituunt, seseque defensionis clypeo contegentes, reprehensorum suorum jacula ad se pertingere non permittunt. Tharsis autem exploratio gaudii dicitur. Quisquis enim, in hoc saeculo, unde gaudere possit explorat, huic superveniens cat, moeroris atque tristitiae molestias irrigat. Venit etiam dies
Abbreviated transcription (Latin):
tur ille qui intrinsecus quidẽ
uitiorũ latent̃ ingruencium
deformitate confunditur: fo¬
ris añqiuadam adumbrate uir¬
tutis uł potins ionestatis pul¬
chrtudine paluatur. Oz cum
płima suppetant. nos eunucle¬
atius expoñe post ponimus
qr prolixioris stili laniciem
deuitamus. Exempla quo
de diuim t̾rore iudicii plura
hiis sr̃ sedemus inserere: quia
cum huic trem̃do examinioĩc
eloquii celestis intentio mili¬
tet nos mexaggeratione enis
elaborare duitiuc ñ oportet.
ad hoc enim pleniter intimã¬
dum ⁊̃ si cet̾a cuncta deeẽnt.
sola illau̾itatic u̾ba suffic̾ent
quib ait. Erunt dies illi tri¬
bułonis tales quales ñ fũnt
abinitio creature qmͣ cõdidit

Expanded text:
tur, qui intrinsecus quidem vitiorum latenter ingruentium deformitate confunditur, foris autem quadam adumbratae virtutis vel potius honestatis pulchritudine palliatur. Sed cum plurima suppetant, nos enucleatius exponere ista postponimus, quia prolixioris styli laciniam devitamus. Exempla quoque de divini terrore judicii plura his supersedemus inserere, quia cum huic tremendo examini omnis eloquii coelestis intentio militet, nos in exaggeratione ejus elaborare diutius non opportet. Ad hoc enim pleniter intimandum, etiam si caetera cuncta deessent, sola illa Veritatis verba sufficerent, quibus ait: « Erunt dies illi tribulationis tales quales non fuerunt ab initio creaturae quam condidit
Abbreviated transcription (Latin):
hereticis ordinatus ẽ. Ad quem
sc̃ ppͣ leo ttaloquitur. De cessore
enim tuo beate memorie flaua¬
no. pp̃ defensionem catholice
u̾itatis eiecto. ñ inm̾cto crede¬
batur. ꝙ ordinatores cui con¬
tra scõꝵ canonorum constitu¬
ta iude̾ntur sui similem cõ¬
setrasse: s affuit mĩa d̾i in
hoc te dirigens atq confir¬
mans ut malis principiis bñ
utereris: ⁊ ñ temditio homi¬
num prouectum s dĩ benig¬
nitate monstrares. Quod u̾e
ita acupiendumẽ: si hanc di¬
uini num̃is grãm mala cõfes¬
sione ñ perdat.

Expanded text:
hereticis ordinatus est. Ad quem hereticis ordinatus est. Ad quem sanctus papa Leo ita loquitur dicens: Decessore enim tuo beatae memoriae Flaviano propter defensionem catholicae veritatis eiecto, non immerito credebatur, quod ordinatores tui contra sanctorum canonum constituta viderentur sui similem consecrasse. Sed affuit misericordia Dei in hoc te dirigens atque confirmans, ut malis principiis bene utereris et non te iudicio hominum provectum, sed Dei benignitate monstrares. Quod vere ita accipiendum est, si hanc divini muneris gratiam mala offensione non perdas.
Abbreviated transcription (Latin):
s quid in eum qui consetrandus
ẽ ꝑu̾ba descendat. Idem quo ip̃e
in expõne detum psalmi sicait.
Qui traditorem suum quẽ diabo¬
lum nominauit. q intraditio¬
ne dm̃ net lotulis om̃cis fi dempo¬
tuit adhibere cum cet̾is discipn¬
lis ad p̾dicandimiregnũ celoꝵ
misit: nt demonstraret dona
dĩꝑ uenire a deos qui tum fide
accipiunt. ⁊̃ sitalis sit ꝑquem
accipiunt. qualis indas fuit.
anatholio ⁊ policronio u p̾sce¬
lerata primerdia uũ com̾isi dig¬
ios se sius ordirib osttud̾int
urergo uana ho¬
minũ tem̃itas iactat ꝙ in¬
nocentis mundiciam aliena ua-¬
leat fedare contagia. ⁊ eos nego¬
tiatorum cruen obruat cun
tontractum penitus negotia¬
tionis ignorant eum hi sepe
quimale ceꝑunt bñ consñmẽt
⁊ sinistra principia. ad bonos em̃
dacioris uite satisfactione ꝓue¬
niant. S ut ꝙ sermone ꝓ feri¬
mus firmemus exemplo: ñ ob
fidem mexilio destinato anatho¬
lius eo inuente mloco enis ab

Expanded text:
sed quid in eum, qui consecrandus est, per verba descendat. Idem quoque ipse in expositione decimi psalmi sic ait: Qui traditorem suum, quem diabolum nominavit, qui ante traditionem Domini nec loculis dominicis fidem potuit exhibere, cum ceteris discipulis ad predicandum regnum caelorum misit, ut demonstraret dona Dei pervenire ad eos, qui cum fide accipiunt, etiam si talis sit, per quem accipiunt, qualis Iudas fuit. XVII. De Anatholio et Polichronio, qui post scelerata primordia bene conversi dignos se suis ordinibus ostenderunt. Cur ergo vana hominum temeritas iactat, quod innocentis mundiciam aliena valeant foedare contagia, et eos negociatorum crimen obruat, qui contractum penitus negociationis ignorant, cum et hii sepe, qui male ceperunt, bene consumment, et sinistra principia ad bonos exitus emendatioris vitae satisfactione proveniant? Sed ut, quod sermone proferimus, firmemus exemplo, non obfidem in exilium destinato, Anatholius, eo vivente, in loco eius ab
Abbreviated transcription (Latin):
custodire desiderat: ut uidelz
⁊ ꝓpriumos a suꝑuatuis sermo¬
nib comprimat ⁊ aures ⁊̃ abĩ¬
eptis aliene loquatitatis fabu¬
lationib claudat:: qm̃ hoc ui¬
rus ñ solum eos a quib oritur
letalit̾ inficit: s eos ĩ inciuos
effunditur. ꝑiciosa tabe cor¬
rumpit. Uñ scriptum ẽ. Se¬
pi aures tuas spinit ⁊ noli au¬
dire linguam neqmͣ: ⁊ orituo
facito ostia ⁊ seras aurib tuis:

Expanded text:
custodire desiderat, ut videlicet, custodire desiderat, ut videlicet, et proprium os a supervacuis sermonibus comprimat, et, aures etiam ab ineptis alienae loquacitatis confabulationibus claudat, quoniam hoc virus non solum eos a quibus oritur lethaliter inficit, sed eos etiam in quos effunditur perniciosa tabe corrumpit. Unde scriptum est: «Sepi aures tuas spinis, et noli audire linguam nequam; et ori tuo facito ostia,
Abbreviated transcription (Latin):
inpediente sepuis ip̃a carnt
infirmitate peccamꝰ. S quic¬
quid in humana conu̾satione
delinquit᷑: fiuctuose peniten¬
tie remedio ⁊ crebris or̃om¬
b expiatur. Consideremus
nr̃is delictis efficatit̃ consue¬
uit orare: ⁊ eamuanissime
lociuatitatis intio. ream at¬
q obnoxiam diuino conspet¬
tui reddere: q̃ nimirũ in sue
mundicie puritate ꝑ sistens
nrĩs reatib pot̾at ueniam
obtinere. uñ ñ in m̃ito ꝑ ui¬
ga linorẽ facit᷑: plaga añ lin¬
gue cõmumet ossa. Ecce lin¬
gua ossa ñ ht̃. ⁊ ossa cõmimu¬
it: qr cum ip̃a ꝑuentosa u̾ba
leuit̃ effluit. Fortiora atq ro¬
busta nirtutis nr̃e fc̃a corrũ¬
pit. Nam cum mors ⁊ uita sit
mmann lingne: nalde cauẽ¬
endum uti dr᷑ unde in aniter
loq̃ntis anima trucidetur. Uñ
ñ inm̾ito idem qui supra sa¬
piens dicit. multi cecid̾unt
terierũt per linguam suam.
Duo añunicuiq necessaria st̃
qui se ab huis nequicie peste

Expanded text:
impediente saepius ipsa carnis impediente saepius ipsa carnis infirmitate, peccamus. Sed quidquid in humana conversatione delinquitur fructuosae poenitentiae remedio et crebris orationibus expiatur. Consideremus nostris delictis efficaciter consuevit orare, et eam vanissimae loquacitatis vitio ream atque obnoxiam divino conspectui reddere, quae nimirum in suae munditiae puritate persistens nostris reatibus poterat veniam obtinere. Unde non iga livorem facit; plaga autem linguae comminuet ossa .» Ecce lingua ossa non habet, et ossa comminuit, quia cum ipsa per ventosa verba leviter effluit fortia atque robusta virtutis nostrae facta corrumpit. Nam cum mors et vita sit in manu linguae , valde caveniendum uti dicitur, unde inaniter loquentis anima trucidetur. Unde non immerito idem, qui supra, Sapiens dicit: «Multi ceciderunt terierunt per linguam suam .» Duo autem unicuique necessaria sunt qui se ab hujus nequitiae peste
Abbreviated transcription (Latin):
lingue malum grainssimis
triminib moffensione con¬
iuu̾ctũ a quib in ip̃a nõ est
prohibitione discretum. Qͥ
aũ uamloquio potest ẽẽ de¬
terius. ꝙ nõ modo ꝑsemet ip¬
sum infelicem aĩam letalit̾
grauat᷑: s ⁊ ip̃am honeste
uite religionẽ. que honi¬
nem deo nĩcit euacuat. ia
cob testante qui ait. Siquis
putat sereligiosum ẽẽ non
refrenãs linguam suam. s
seducens corsuũ: huius naa
ẽ religio. Quib nimirũ u̾bis
luce clarius constat: quia in
nichilum omis nr̃a religiore¬
oigetur: nidi sollectũ inmo¬
derata lingue lasciuia com¬
pescatur. Qui rursus ait.
Qui in u̾bo ñ offendit: hic
ꝑfectusẽ uir. Si uiri ꝑfectio
in u̾bi custodia ponitur: pro¬
fecto patet qr ꝑ effrenate lo¬
quacitatis incuriã. om̃is ⁊̃ ꝑ
fecte uite compositio dissipat᷑.
Et si rem uelimns diligenter
inspicẽ: det̾ius peccat plerum¬
q lingna qmͣ inrta. Nam ⁊ si
iugilant̃ animã nr̃am custo¬
ti decarne cum pcc̃o sumuus.

Expanded text:
ssimis criminibus in offensione conjunctum, a quibus in ipsa non est prohibitione discretum. Quid autem vaniloquio potest esse deterius, quod non modo per semetipsum infelicem animam lethaliter gravat, sed et ipsam honestae vitae religionem, quae hominem Deo junxit, evacuat, Jaait: «Si quis putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio .» Quibus nimirum verbis luce clarius constat quia in nihilum omnis nostra religio redigitur, nisi solerter immoderatae linguae lascivia compescatur. Qui rursus ait: «Qui in verbo non offendit, hic perfectus est vir . » Si viri perfectio in verbi custodia ponitur, profecto patet quia per effrenatae loquacitatis incuriam, omnis etiam perfectae vitae compositio dissipatur. Et si rem velimus diligenter inspicere, deterius peccat plerumque lingua quam vita; nam et si vigilanti cura animam nostram custoti de carne cum peccato sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
attende ne forte labaris młm
gua ⁊ cadas inconspectu iui¬
nutorũ insidiantiũ tibi: ⁊ sit
casus tuus in sanabilis inmor¬
tem. Salomõ aũdicit. Qui cus¬
todit ossinum. custodit aminã
suam qui aũ in consid̾atus est
ad loquendum sentiet malũ.
Nec enim credendum ẽ fĩy mei
tentias ad ñsus lingne uitiũ
protulisse. Nisi enim huic mor¬
bo in mane ꝑiculum mẽe cog¬
noscerent. ne qͣqm ad u̾sus hñt
tam austere. tam s. tute. tam
multiplitit᷑. tam uni formit
disputarẽt. Ut enim cetera
testimonia satre scripture pre¬
t̾eam qmͣ apłica ñba illa nõ
t̾reant. q̃ de hac ꝑuitie t̾̃ribiłr
intonat ditens. Etce incinit

Expanded text:
te labaris in lingua, et cadas in conspectu inimicorum insidiantium tibi, et sit casus tuus insanabilis in mortem .» Salomon autem dicit: «Qui custodit os suum, custodit animam suam; qui autem inconsideratus est ad loquendum, sentiet malum .» Nec enim credendum est, fratrestentias adversus linguae vitium protulisse. Nisi enim huic morbo immane periculum inesse cognoscerent, nequaquam adversus hunc tam austere, tam acute, tam multipliciter, tam uniformiter disputarent. Ut enim caetera testimonia sacrae Scripturae praeteream, quem apostolica tuba illa non terreat, quae de hac pernicie terribiliter intonat
Abbreviated transcription (Latin):
ciuie maculat totum corpus.
⁊ in flaminat rotam natiui¬
tatis nr̃e: inflaminata a gehẽ¬
nei. Non añ in m̃ito lingua
salomon dicit. aꝑtio oris illiꝰ ĩ¬
flaminatio. Si ergo ignis est
que omnem uirtutũ nr̃aꝵ sil¬
uam intendit. siumin̾sitas est
iniquitatis. si totum corpus su¬
a feditate contaminat. si ro

Expanded text:
maculat totum corpus, et inflammat rotam nativitatis nostrae, inflammata a gehenna .» Non autem immerito lingua Salomon dicit: «Apertio oris illius inflammatio . » Si ergo lingua ignis est, quae omnem virtutum nostrarum silvam incendit, si universitas est iniquitatis, si totum corpus sua foeditate contaminat, si ro
Abbreviated transcription (Latin):
tii sui censura placuerant. Dm̃
siquidem quem silentio ⁊ orõ¬
nib insistendo. inse suscipere
fortassis ante meruerãt: nĩc
uacando fabulis. ⁊ sermonib
ociosis. tanto ꝑiculosiuis qnͣ¬
to uitinius ꝑ seciui ñ formidãt.
audiant itac quid paulus e¬
phesus ditat. Omĩs in quit ser
stant: illico subuurẽ. Et no¬
lite contristari sp̃m scm̃ dei
in quo signati estis in die re¬
demptionis. ꝑpendant mise¬
ri. que illis letitia inuanis ser¬
monib pot̾ lenocinant̃ ob¬
repere: quib se scuint non
qui protuldubio ds̃ ẽ. cõtris¬
tare. Qnͣto añ cantele studio
lingue pro catitas frenanca
sit. si quis nosse desiderat. in¬
ter que tmina ab eodẽ ma¬
gistro gentium mimĩetur. at¬
tendat. fornicatio iauit. ⁊ oĩs
inmundicia aut auaritia. nec
nominetur inuobis. sicut de¬
cet sc̃os: aut turpitudo aut

Expanded text:
tii sui censura placaverant. Deum siquidem, quem et silendo et orationibus insistendo in se suscipere fortassis ante meruerant, nunc vacando fabulis et sermonibus otiosis tanto periculosius quanto vicinius persequi non formidant. Audiant itaque quid Paulus Ephesiis dicat: «Omnis, inquit, serstant, illico subjunxit: «Et nolite contristare Spiritum sanctum Dei, in quo signati estis in die redemptionis .» Perpendant miseri, quae illis laetitia in vanis sermonibus potest lenocinantes obrepere, quibus sciunt se non qui procul dubio Deus est, constristare. Quanto autem cautelae studio linguae procacitas frenanda sit, si quis nosse desiderat, inter quae crimina ab eodem magistro gentium numeretur, attendat: «Fornicatio, inquit, et omnis immunditia, aut avaritia, nec nominetur in vobis, sicut decet sanctos, aut turpitud
Abbreviated transcription (Latin):
um existimate fr̃s: cum ĩ temp¬
tationes uarias intid̾itis. Duo
scilicet sunt. que iugulanter
attendimus. fatile molentorũ
ciuorumlib insolentias in iu¬
riarumq molestias suꝑamus
p̃cepta uidelicet ⁊ exempla: qr
⁊ scripture scẽnos adpatienti¬
am cohortantur.  ⁊electi qui¬
q quicquid a furiosis diaboli
membris inferri potuit: eqͣni¬
miter ꝑtułunt. Nam ꝙ diui¬
nis ammonitionib ⁊ p̾cedenti¬
um exemplis adniti. deprofim
do nobis illate tribulationis eri¬
pimur: recte ieremia ꝓpħ̾a de
puteo prodente signatur.Pro¬
iẽt̾ant quippe eum sicut scnp¬
tura testatur in lacum in quo
ñ erat aqͣsed lutum: qm post¬
modum ut leuetur funes ad
eum ⁊ panui uet̾es deponuint᷑.
Quid enim fuib: nsi p̃cep¬
qr uos in inala oꝑatione posi¬
tos conunciunt ⁊ er puint:
qͣi ligant ⁊ trahunt coartaut
⁊ leuant. S ne ligatur hiis fu¬
tur. Quia ne diuina pretep¬
ta nos t̾reant antiquorum

Expanded text:
um existimate, fratres, cum in tenum existimate, fratres, cum in tentationes varias incideritis . » Duo scilicet sunt, quae si vigilanter attendimus, facile violentorum quorumlibet insolentias injuriarumque molestias superamus: praecepta videlicet et exempla. Quia et Scripturae sanctae nos ad poenitentiam cohortantur; et electi quique quidquid a furiosis diaboli membris inferri potuit aequanimiter pertulerunt. Nam quod divinis admonitionibus et praecedentium exemplis adjuti, de prodo nobis illatae tribulationis eripimur, recte in Jeremia propheta de puteo prodeunte, signatur. Projecerant quippe eum, sicut Scriptura testatur , in lacum, in quo non erat aqua, sed lutum: qui postmodum, ut levetur, funes ad eum et panni veteres deponuntur. Quid enim funibus, nisi praecepquia nos in mala operatione positos et convinciunt et eripiunt, quasi ligant et trahunt, coarctant et levant; sed ne ligatus his fuponuntur: quia ne divina praecepta nos terreant, antiquorum Patrum
Abbreviated transcription (Latin):
mũsis que mouentur sr̃ter¬
ram si de ip̃o homine: audiat
⁊ ip̃e. Reges terre seruite dño
intimore: ⁊ exultate ei cum
tremore. Si de celis sunt: ⁊ q̃
in eis: audiant. Laudau̾nt te
dũe omnes angeli tui. ⁊ hym¬
num dixunt dum ꝑ ficeres fa¬
britam celi. Item. S̾s cuius est
dñs ad iutor eius: spes in eo eiꝰ
qui fecit celum ⁊ t̾ram mare
⁊ omĩa que in eis sunt. Si de
angelis: audiant que pauluᷤ
memorat. Cum introducẽt
primogenitum morbem t̾ra¬
rum: sic dicit. adorent eũ om̃s
angeli eius. U̾m ut cuncta qͣiͣ
sue conditionis ꝯpede genera¬
li dicto ꝑ stringam: audiant
uniu̾sa sub uno. Magnus es
dñe ⁊ p̃clarus nirtute in suꝑa¬
bilis: cibi seruiet omĩs crea¬
tura tua. qm̃ dixisti ⁊ fcã sunt
misisti sp̃m tuum ⁊ treata st̃.¬

Expanded text:
us quae moventur super terram . Si de ipso homine, audiat et ipse: Reges terrae, servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore . Si de coelis, et quae in eis sunt, audiant: Laudaverunt te, Domine, angeli tui, et hymnum dixerunt, dum perficeres fabricam coeli . Item: Beatus cujus est Deus adjutor ejus; spes ejus in eo, qui fecit coelum, et terram, et mare, et omnia quae in eis sunt . Si de angelis, audiant quae Paulus commemorat: Cum introduceret primogenitum in orbem terrarum, sic dicit: Adorent eum omnes angeli ejus . Verum ut cuncta quasi suae conditionis compede, ita generali dicto restringam, audiant universa sub uno: Magnus es, Domine, et praeclarus virtute, insuperabilis. Tibi serviet omnis creatura tua, quia dixisti, et facta sunt; misisti Spiritum tuum, et creata s
Abbreviated transcription (Latin):
grauitatis ac modestie discipli¬
nam. Promide lapsuro ñ absonã
legib sponsam: nec resilire ꝑ¬
mittas sibimet obsequentiũ
clientelam. hec g fabricans ne¬
quicie sp̃c. non curat qͣte ad se¬
tulum retrahat neste: dum¬

Expanded text:
gravitatis ac modestiae disciplinam, provide lapsuro non absonam legibus 779 sponsam, nec resilire permittas sibimet obsequentium clientelam. Haec igitur fabricans nequitiae spiritus non curat qua te ad saeculum retrahat veste, dum
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ oris remoue seram: ut pͥ¬
us noris qmͣ loqͣris. Primitus
sapias qmͣ respondeas. prius cor¬
de p̾cipias. qmͣ ore depromas:
sic q de hac u̾itate ut cognos¬
cas plenitudinẽ u̾itatis asserere:
considera. intuere. iude. intelli¬
ge. ꝑpende. ammadu̾te. intẽ¬
ce. scito. sapito. disce. cognosce.

Expanded text:
quam oris remove seram, ut prquam oris remove seram, ut prius noveris quam loquaris, primitus sapias quam respondeas, prius corde percipias quam ore depromas. Sicque de hac veritate ut cognoscas plenitudinem veritatis asserere, considera, intuere, vide, intellige, perpende, animadverte, intende, scito, sapito, disce, cognosce
Abbreviated transcription (Latin):
mur erroris aspirat. ꝙ tenui
tabo de sacrilegii sepulchzo a¬
nime narib fecor exhorret. Ue¬
rum redeam repedabo. retrogͣ¬
diar. retro conu̾̃tar: ⁊ ñ eam do¬
nec deficiat. nõ uadam donec
in tereat. ñ ꝑgamdonec absir¬
ittus subpedib euanescat. ne
de cadauere ꝑfidie quidã uer.¬
iniculus suꝑ sit. ne de mortici¬
no satrilegii tinea quetũq
consurgat. ne de tabo propha¬
nationis ꝙ tumq genus u̾mi¬
um oriatur. ꝙ incriminũ antͦ
demonum fauorib pastum: ⁊¬
si nõ ad surgat in beluam euo¬
let inuolucre ad plaudat q si¬
bi nr̃e disputationis retia eua¬
sisse. qui funditus se ingemis¬
cit iuncere nequiuisse guttur¬
q a sapulo diserre rõcinationis
abducat. ⁊ ꝑ aerie potestatis
leuitates. uagabunde ferendꝰ
sese frande suspendat: ac scili¬
cet sub pauore uł̾ fuga illi ar¬
rideat: cui sub spe iuctorie nõ
concordet. Auditum ergo ante¬
qmͣ loq̃lam ex animati hostis
appone: auriculam anteqmͣ
linguam ad aꝑi. Ante auris

Expanded text:
mur erroris aspirat, quod tenui tabo de sacrilegii sepulcro animae naribus fetor exhorret. Verum redeam, repedem, retro gradiar, retro convertar, et non eam, donec deficiat; non vadam, donec intereat; non pergam, donec attritus sub pedibus meis evanescat, ne de cadavere perfidiae quidam vermiculus supersit, ne de morticinio sacrilegii tinea quaecunque consurgat, ne de tabo profanationis quodcunque genus vermium oriatur, quod in criminum antro daemonum favoribus pastum, etsi non assurgat in belluam, evolet in volucrem, applaudatque sibi nostrae disputationis retia evasisse, qui funditus se ingemiscit vincere nequivisse; gutturque a capulo dissertae ratiocinationis abducat, et per aereas potestates levitate vagabunda ferendus sese fraude suspendat, ac scilicet sub pavore vel fuga illi arrideat, cui sub spe victoria non concordat. Auditum ergo antequam loquelam, exanimate hostis, appone; auriculam antequam linguam adaperi, ante auris
Abbreviated transcription (Latin):
fitens. insurrauit in aurem.
Continuo ille attonitus ut
postinodum in retulit. ⁊ cer¬
tum peiitendi caltulum quẽ
p̃fig̃et tam subito nesciens.
licet addubitans auriculato

Expanded text:
fitens insusurravit in aurem. Continuo ille attonitus, ut postmodum mihi retulit, et certum poenitendi calculum quem praefigeret tam subito nesciens, licet addubitans, auriculato
Abbreviated transcription (Latin):
lulantes siluestentiũ uiciorũ
frutices extirpare. hortatur
ut nõ fed̾a s bellum contra
chananeos gerant ut monta¬
na conscendant: quatinus ⁊
uitiorũ elaborent debellare
barbariem ⁊ arduũ uirtutũ
festinent obtinere cacumen.
Porro ꝙ illi pusillaniunt̃ con¬
queruntur. adu̾sus eos qui fer¬
reis utebantur currib se nõ
posse consurgere: hoc ẽ ꝙ nos
mnbecilles ⁊ fragiles sepe dif¬
fidimus tamqmͣ ferreos currꝰ
sic ad u̾santes malignorum
spũũ impetus sustinere. Nã
cum peculancia gule uorago
luxurie oĩumq intiorum pe¬
stes tamqmͣ frem̃tium chana¬
neorũ acies. conscipatis ad¬
ũsum nos cuneis congloban¬
tur  quid aliud qu chana¬
nei nos ferreis currib impe¬
tunt ⁊ ne de carnalis iite cã¬
pestrib aduirtutut ualea¬
mus excelsa conscendere sa¬
litis nobis aditus int̾cludũt᷑.
Sz bonus milicie nr̃e dux ĩ¬
betillitatem ñam ad fortit
agendiconstantiã erigit et
contrahostium impetus ut
in altiora ꝓgrediamur im¬

Expanded text:
lulantes silvescentium vitiorum frutices exstirpare. Hortatur ut non foedera, sed bellum contra Chananaeos gerant, ut montana conscendant, quatenus et vitiorum elaborent debellare barbariem, et arduum virtutum festinent obtinere cacumen. Porro autem, quod illi pusillanimiter conqueruntur adversus eos qui ferreis utebantur curribus se non posse consurgere, hoc est, quod nos imbecilles et fragiles saepe diffidimus tanquam ferreos currus, sic adversantes malignorum spirituum impetus sustinere. Nam cum petulantia gulae, vorago luxuriae, omniumque vitiorum pestes, tanquam frementium Chananaeorum acies, constipatis adversum nos cuneis conglobantur, quid aliud quam Chananaei nos ferreis curribus impetunt, et ne de carnalis vitae campestribus ad virtutum valeamus excelsa conscendere, salutis nobis aditus intercludunt? Sed bonus militiae nostrae dux imbecillitatem nostram ad fortiter agendi constantiam erigit et contrin altiora progrediamur, im
Abbreviated transcription (Latin):
dum uir qm hec contẽplabat᷑
cãm huius horrende dampna¬
tionis inquireret ⁊ p̃sertim cur
ille comes suitemporis punire¬
tur qui tai iuste. tam decent̃
tam honeste iuxisset. audiuit
metensis eccłie qmͣbõ stepho ꝓ¬

Expanded text:
dum vir qui haec contemplabatur, causam hujus horrendae damnationis inquireret, et praesertim cur ille comes sui temporis puniretur, qui tam juste, tam decenter, tam honeste vixisset, audivit:Metensis Ecclesiae, quam beato
Abbreviated transcription (Latin):
si malum fuit. ñ aliquid. s nich̾
fuit. ac pp̃ea ñ fuisse dicendum
ẽ. qr mat̾iam existendi ñ hũit
ꝙ rerum artifex ut fieret nõ

Expanded text:
si malum fuit, non aliquid, sed nihil fuit: ac propterea non fuisse dicendum est, quia materiam existendi non habuit, quod rerum artifex ut fieret no
Abbreviated transcription (Latin):
cũ catumina montana con¬
scendunit. ad que ꝓfecto catu¬
mina. qr in firmi ꝑtingere
neq̃unt: recte illic subditur.
Petra refugium erimatiis. qr

Expanded text:
quasi cacumina montana conscendunt. Ad quae profecto cacumina quia infirmi pertingere nequeunt, recte illic subditur: « Petra refugium herinaceis.
Abbreviated transcription (Latin):
neta ⁊ oues ⁊ bones. ⁊ sernos
⁊ antillas: s ⁊ lepra naaman
ad herebit tibi ⁊ semini tuo us¬
q insempit̾nũ. Gieri porro
semensunt: qui ea que ĩ opus
pietatis impendenda suscepe¬
rant. sibinet in posterũ no¬
xie profutura confernant. Igno¬
uili namq atq de geñ paren¬
ti responsura posteritas. dum
sumptusim̃e in sua transferre
luchra conatur. aliem ꝓculdn¬
bio scełis lepͣ profunditur. Nec
qi uix. Nuxemm alba. sed friga¬
da. Hypocrita nempe quise ꝑ
scĩtatis adumbrate figmẽtũ
transfigurat mangelum lu¬
tis. nuslis infernet estib cari¬
tatis atq ad instar muis simł

Expanded text:
boves, et servos et ancillas; sed et lepra Naaman adhaerebit tibi et semini tuo usque in sempiternum . » Giezi porro semen sunt, qui ea, quae in opus pictatis impendenda susceperant sibimet in posterum noxie profutura conservant. Ignobili namque, atque degeneri parenti responsura posteritas, dum sumptus supernos in sua transferre lucra conatur, alieni procul dubio sceleris lepra profunditur. Nec quasi nix . » Nix enim alba, sed frigida; hypocrita nempe, qui se per sanctitatis adumbratae figmentum transfigurat in angelum lucis, nullis infervet aestibus charitatis; atque ad instar nivis s
Abbreviated transcription (Latin):
sua: qnͣͣ diues praiusitin̾ib. Et
alibi. uirtiui festinat ditari ⁊ a¬
liis inuidet: ignorat ꝙ egestas
sr̃ nemet ei pruritũ p̃terea gu¬
le: fremim cohibeat discipline.
In casiũ naniq conatur edifi¬
care fastigium qui in harena
q̃ dissilit collocat funda m̃tũ
Qui uirtutum lapidib festi
nat atrium sublune cõstrue¬
re: prius eum necẽẽ ẽ in horrẽ¬
cia carnalium delectationũ
dumeta purgare. uñ ꝑ salomo
ne domũ m̃tis edificat: qui p¬
us agrũ corporis aspinis uitio¬
rum purgat. Ahocinm si deside¬
riorum passionũq carnaliũ
sentes incarnis agro pululare
simintur: fame boni crescẽ¬
te. totaitus uirtutũ strutu

Expanded text:
dives pravis itineribus . » Et alibi: « Vir, qui festinat ditari, et aliis invidet, ignorat quod egestas superveniet ei . » Pruritum praeterea gulae frenum cohibeat disciplinae. Incassum namque conatur aedificare fastigium, qui in arena, quae dissilit, collocat fundamentum. Qui virtutum lapidibus fnat atrium sublime construere, prius eum necesse est inhorrescentia carnalium delectationum dumeta purgare. Unde recte pene domum mentis aedificat, qui prius agrum corporis spinis vitiorum purgat; alioquin si desideriorum passionumque carnalium sentes in carnis agro pullulare sinuntur, fame boni crescente tota intus virtutum structu
Abbreviated transcription (Latin):
Quid plura cõmemorẽ  Dixi
p̃sens dico mint absens. tm̃dẽ
tñ utrobiq ꝓficiens. Sꝑnite
diuitias: ne ꝑpetuo mendice¬
rie panꝑet ut sine fine reg
ritiã longifient dieseius. Et

Expanded text:
plura commemorem? Dixi praesens, dico nunc absens, tandem tamen utrobique perficiens: Spernite divitias, ne perpetuo mendiceres, ut sine fine regnritiam, longi fient dies ejus . »
Abbreviated transcription (Latin):
elegit: qr pͥma oĩum femina¬
ium. deo nirginitatẽ obtulit.
⁊ iccuro promeruit. ut dĩ filiꝰ
angelo nũciante exea corpus
nr̃e redemptionis susciperet.
Diximus enim eam semꝑ intã¬
tam fuisse speculationi diuine:
s oportet nos hoc ip̃m catholi¬
cis u̾bis astruere. Ut enim hu¬
mano usu louͣr: ubi erat cor¬
pore qñ angelus adeo mitte¬
batur ad eam: Utiq in domo
parentum. Ubi sp̃n: ũm ut di¬
ximus in illo diuine speculati¬
onis intuitu. Quid agebat:
Sine p̾uiditio aliciñ in rep̃hẽ¬
sibilit̾ uiuens: ut sue professi¬
onis ꝓpriũ erat orabat. legebat.
Qũo orabat. Cantitumꝙ ceci¬
nit tĩpanizans ⁊ exclamans.
Quid legebat : Forsitan occu¬
rebant eidiume scripture
testimonia: ad illud meffabi¬
le sacram̃tum. ꝙ mea g̾ebat᷑
sine dubio ꝑtinentia. Nonne
inpignore ꝙ gerebat illud
impleri posse credebat mosai¬
tum ꝓpħam inquit suscitabit
me ip̃m audietis: Et multas

Expanded text:
elegit , quia prima omnium feminaelegit , quia prima omnium feminarum Deo virginitatem obtulit, et idcirco promeruit, ut Dei Filius angelo nuntiante ex ea corpus nostrae redemptionis susciperet. Diximus enim eam semper intentam fuisse speculationi divinae; sed oportet nos hoc ipsum catholicis verbis astruere. Ut enim humano usu loquamur, ubi erat corpore quando angelus a Deo mittebatur ad eam? utique in domo parentum. Ubi spiritu? verum, ut diximus, in illo divinae speculationis intuitu. Quid agebat? sine praejudicio alicujus irreprehensibiliter vivens, ut suae professionis proprium erat, orabat, legebat. Quomodo orabat? canticum quod cecinit tympanisans, et exclamans. Quid legebat? forsitan occurrebant ei divinae Scripturae testimonia ad illud ineffabile sacramentum, quod in ea gerebatur, sine dubio pertinentia. Nonne in pignore quod gerebat illud impleri posse credebat Mosaicum: Prophetam, inquit, suscitabit me ipsum audietis ? Et multas
Abbreviated transcription (Latin):
lix q̃ actiue iite p̾ferebat figu¬
ram᷑ qnͣto magis iste scĩssime
de quib loquimur ꝑsone exti¬
terunt felices que tantorum
gandiorũ ⁊ munerũ meruer̃t
fieri compotes: Que maior pͥ
aluo uirginali fecunditas reg¬
net ⁊ iurgiuitas. qmͣ cum ĩfe¬
cunda ⁊ uetusta gen̾at. ⁊ pa¬
rit st̾ilitas ⁊ cum etas senectutis
⁊ antiquitatis nomen prome¬
ruit noue pat̾nitatis. ⁊ ut bea
tus iheronimꝰ iocundo sermo¬
ne prosequitur. ioh̃s ⁊̃ adintro¬
itum marie. exultauit ⁊ lusit.
⁊ ꝑ os uirginis audiebat u̾ba do¬
mini ꝑ tonantis. ⁊ de ut̾o mris
gestiebat in octursum eius e¬
rumpere: Qũo. qnͣtum ⁊ qͣlit̃
officiis ⁊ obsequiis speculatine
uite cum alt̾a maria se sub¬
didit gabrielis archangeli ꝓ¬
fiteatur assertio sermonis e¬
unͣgelici pro sequatur orato:
qr ad hec narranda nr̃e parui¬
tatis deficit sermo. Unũ ꝓ fec¬
ro scimus: qr omis enis uita ⁊
mino. Et sicut de alt̾a maria
dictum ẽ. ista optimam partẽ

Expanded text:
lix, quæ actiuæ vitæ præferebat figuram, quantomagis istæ sanctissimæ, de quibus loquimur, personæ extiterunt felices, quæ tātorum gaudiorum & munerum meruerunt fieri compotes? Quæ maior potaluo virginali fœcunditas regnat & virginitas? quam cum infœcunda & vetusta generat & parit sterilitas, & cum ætas senectutis & antiquitatis nomen promeruit nouę paternitatis? Et vt B. Hieronymus iocundo sermone prosequitur, Ioannes etiam ad introitum Mariæ exultauit & lusit: & per os Virginis audiebat verba Domini pertonantis, & de vtero matris gestiebat in occursum eius erumpere. Quomodo, quantum & qualiter officiis & obsequiis speculatiuæ vitæ cum altera Maria se subdidit, Gabrielis Archangeli profiteatur assertio, sermonis Euāgelici prosequatur oratio, quiā ad hæc narranda, nostræ paruitatis deficit sermo. Vnum profecto scimus, quia omnis eius vita & mino. Et sicut de altera dictum est, ista optimam partem
Abbreviated transcription (Latin):
est. et difficile ad intelligendũ quomodo anima humana ũbo dei
copuletꝰ siue missceat᷑ suie ꝙ melius ⁊ aptuis disci potest cũ sit
illi deus ꝑ gram in ista creatura. Sed̾m hoc enĩ sponsus ⁊ spõ¬

Expanded text:
est et difficile ad intelligendum, quomodo anima humana verbo Dei est et difficile ad intelligendum, quomodo anima humana verbo Dei copuletur sive misceatur, sive, quod melius et aptius dici potest, cum sit ille Deus, ista creatura. Se
Abbreviated transcription (Latin):
cuius figurã gerebant reges qui sacrã polluere ꝓmissi ñ sũt
uit. diuino enĩ testimonio ꝑ fidẽ nr̃am cessit correptũq in
posteriorib regib honorauit. munere quod correpcionis sue
subdere in priorib ñ ualuit. Nã ꝙ tc̃ in eodẽ rege prius ⁊ poste¬
riuis figuratũ ẽ. hoc in isto regno priorib ⁊ in p̃teriorib regib
ad impletũ. Cum aũt dicit᷑ de patre ẽẽ soro xp̃i in eccłia ñ de matre¬
licitur ñ de t̾rena generatione que euacuabit᷑ s gr̃a celestis q̃
in et̾nũ manebit cogitacio cõmendat᷑. Scd̾m quod gr̃a genus
mortale ñ erimꝰ decepta potestate ut filii dei uocem᷑ ⁊ simus.
Decq enĩ graui hanc de sinagoga matre xp̃i secłm caruẽ s de
deo patre ꝑcepimꝰ. hanc uero cognacionẽ t̃renã uocans in alic
ũt soror ñ tacet᷑ hec interim causa facile ñ occurrit q occultati

Expanded text:
cuius figuram gerebant reges, qui Saram polluere permissi non sunt, cuius figuram gerebant reges, qui Saram polluere permissi non sunt, vit. Divino autem testimonio per fidem martyrum cessit, correctumque in posterioribus regibus honoravit munere, quam corruptioni suae subdere in prioribus non valuit. Nam quod tunc in eodem rege prius et posterius figuratum est, hoc in isto regno prioribus et posterioribus regibus adimpletum est. Cum autem dicitur de patre esse soror Christi Ecclesia non de matre, non terrenae generationis, quae evacuabitur, sed gratiae coelestis, quae in aeternum manebit, cognatio commendatur. Secundum quam gratiam genus mortale non erimus, accepta potestate ut filii Dei vocemur et simus. Neque enim gratiam hanc de synagoga matre Christi secundum carnem, sed de Deo Patre percepimus. Hanc vero cognationem terrenam, vocans in aliam autem soror non tacetur, haec interim causa facile occurrit, quia occultum
Abbreviated transcription (Latin):
tiua possideret᷑ certus de dõ qd ea uiolari permitceret. sici
nec primũ apharaone. Unde abimelech sõno cõmonttꝰ ẽmacu¬
lauit eam concubitu sed intactam restaurauit marito. Uerũtam̃
quis tunc in illo figurabatur uiro et cuius sit uxor que in hac
ꝑegrinacione atq inter alienigenas pollui mac̾ulariq ñ sinitur
et sit uiro suo sine macula et rũga. In gła quippe xp̃i recte uiuit
eccłia ut pulcritudo euis honor sit uiro eiꝰ sicut abrahã ꝓꝓder
sarre pulcritudinẽ inter alienigenas honorabatus eiq dicitur
in canticis canticoꝵ. O pulcra inter mulieres. Ipsuis pulcri-¬
tudine merito reges offerunt munera sicut sarre obtulit rex
ab imelech plus in ea mirans forme decus quod a mare pot̾uit:
atq in abscondito secreto spiritali anima humana in heret u̾bo
dei. ut sint. duo in carne una. Quod magni c̃iugĩ sacram̃tum
et in eccłia in xp̃o cõmendat apłs. Pinde regnũ et̃nũ scłi huiꝰ

Expanded text:
tiva possideretur: certus de Deo, quod eam violari non permitteret, sicut nec primum a Pharaone. Unde et Abimelec somno admonitus non commaculavit eam concubitu, sed intactam restauravit marito. Verumtamen quis tunc in illo figurabatur viro scire volo, et cujus sit uxor quae in hac peregrinatione atque inter alienigenas pollui macularique non sinitur, ut sit viro suo sine macula et sine ruga. In gloriam quippe Christi recte vivit Ecclesia, ut pulchritudo ejus honor viro ejus sit, sicut et Abraham propter Sarae pulchritudinem inter alienigenas honorabatur; eique cum dicitur in Canticis canticorum, O pulchra inter mulieres, ipsius pulchritudini merito reges offerunt munera, sicut Sarae oAbimelech, plus in ea mirans formae decus, quod amare potuit, et, 308 atque intus in abscondito secreto spirituali anima humana inhaeret verbo Dei, ut sint duo in carne una, quod magni conjugii sacramentumet in ecclesia commendat apostolus. proinde regnum terrenum saeculi huius.
Abbreviated transcription (Latin):
Ad siluã quippe eiꝰ cũ amico unus quociens eius.
adintuenda subditoꝵ delicta conu̾tim᷑. Et simpliciter
ligna succidimꝰ. cũ delinquentiũ uicia pia intentione¬
resecamus. Sed securus manũ fugit cum sese iucrepacio
plusquã necesse est inꝑitatẽ ꝑtrahit. ferrũ q demanubrio
ꝓsiluit. cũ de correptione semo durior ex ceclit. qua a aui

Expanded text:
Ad silvam quippe cum amico imus, quoties ad intuenda subditorum delicta convertimur. Et simpliciter ligna succidimus, cum delinquentium vitia pia intentioneresecamus. Sed securis manu fugit, cum sese increpatio plus quam necesse est in asperitatem pertrahit. Ferrumque de manubrio prosilit, cum de correption
Abbreviated transcription (Latin):
ti nãq mens repente ad odiũ ꝓruit. si hant inmnoderata
increp acio plus quã debuit acldicit. S his qͥ incaute ligna
ꝑcutit ⁊ ꝓximũ extingit. ad tres necesse ẽ urbes fugiat ut
una earũ deffensus uiuat. Q uia si ad penieentiȩ laiuenta
conu̾sus inunitate sacram̃ti sub spe fide. ⁊ ltaritate. a us¬
condit᷑: reus ꝓpetrati homicidii non tenet᷑. Quẽ extinete

Expanded text:
mens repente ad odium proruit, si hanc immoderata increpatio plus quam debuit addicit. Sed is qui incaute ligna percutit et proximum exstinguit, ad tres necesse est urbes fugiat, ut in una earum defensus vivat; quia si ad poenitentiae lamenta conversus, in unitate sacramenti sub spe et charitate absconditur, reus
Abbreviated transcription (Latin):
iegit᷑ in canticis canticoꝵ. Ortꝰ cẽlusꝰ soror mea. a pͥncipio au̾̃t
paradisus plantat᷑ q eccłia catholica axp̃o qͥ ẽ principiũ
oĩũ c̃dita ẽẽ cognoscitꝰ. Fluuius de paradiso exiens imagit
portat xp̃ de pat̾no fonte fluentis. qͥ irrigat eccłiã suam¬
uerbo p̃dicationis ⁊ dono baptismi. De qͦ bene ꝑ ꝓpħeã dr̃.¬

Expanded text:
egitur in Canticis Canticorum: Hortus conclusus soror mea . A principio autem paradisus plantatur, quia Ecclesia catholica a Christo principio omnium condita esse cognoscitur. Fluvius de paradiso exiens imaginem portat Christi de paterno fonte fluentis, qverbo praedicationis, et dono baptismi. De quo bene per Pr
Abbreviated transcription (Latin):
domino deo.A Que est uia triũ dierũ que nobis incendẽs a
est ut exeuntes de egẏpto ꝑuenire possimꝰ. ad locũ immolare de-¬
beamꝰ : Uia ista xꝑs ẽ qui dixit. Egosum uia ⁊ ueritas ⁊ iuta.
Que uia triduo nob̾ incedenda ẽ Qui enĩ cõfessus erit in or
suo dñm iħm. ⁊ crediderit in corde suo qđ ds̃ suscitauit illum

Expanded text:
Domino Deo. Quae est via trium dierum, quae nobis incedenda est, ut exeuntes de Aegypto pervenire possimus ad locum in quo immolare debeamus? Via ista Christus est, qui dixit: Ego sum via, veritas, et vita ; quae via triduo nobis incedenda est. Qui enim confessus fuerit in ore suo Dominum Jesum, et crediderit in corde suo quod Deus illum
Abbreviated transcription (Latin):
edere dedignarit᷑. ses qd̾ ab hommant᷑ egiꝓtii. hoc israelite dõ offerũt.
ciues egỹpti. quasi fatuitatẽ deputant. h anc iusti deo in sacri¬
ficiũ immoiant. et ꝑ id dõ placere ꝓcurant. qd̾ scło ⁊ mundo abiec-¬
dei ꝑ latus fuerit. acrius callidꝰ hostis cõsurgit. ⁊ mnaiora uicia
icia in pace durabant. S ubi sermo dĩ facere ceꝑit unꝰ cuiꝰq
discrim̃. tunc cõturbatio magna cõsurgit lecit deinde

Expanded text:
edere dedignantur. Sed quod abominantur Aegyptii, hoc Israelitae Deo offerunt,i, hoc est, cives Aegypti, quasi fatuitatem deputant: hanc justi Deo in sacrificium immolant, et per id Deo placere procurant, quod saeculo et mundo abjecDei perlatus fuerit, acrius callidus hostis consurgit, et majora vitia ret vitia, in pace durabant; sed ubi sermo Dei facere coepit uniuscujusque discrimen, tunc conturbatio magna consurgit.
Abbreviated transcription (Latin):
uel eccłia meciuntur. Cũq audissent uoe̾ d̾i deãbulãtis
in paradiso ad aurã post meridieo.e: De ambulat d¬
i illis et ñ stat quia stabiles in eiꝰ p̃cepto ñ ꝑseuerant. Et̃ b̾i
acd aurã post meridiẽ. Quia iam abeis aufert᷑ lux illa ferũt̃¬
cior u̾itatis appinquãtib erroꝵ tenebris. Aẜsconderunt se
afacie dĩ inmedio ligni paradisi. In medionãq ligni se abscõ¬
dit qͥa u̾sus p̃ cepto creatoris mnerris atq arbitrii sui uolup¬
uel uonis oꝑib adm̃dacia sua desid̾iaq labunt᷑ non despictt
illos deus. s ad huc ut redeat ꝑ penttẽciã uocat. Quia nõ uul
mortẽ ꝓeccatoris donec c̃uertatur ⁊ uiuat. Ergo nͦẽ despand
quib lib ꝑeccatorib dũ et ipsi impii ad sp̃e in dulgẽciȩ pro
suꝑbiae in saniente riuna. Et terram manducabis. S đt
adte pertinebunt quos t̾rena cupiditate decepis. Sĩbus

Expanded text:
vel Ecclesia mentiuntur. Et cum audissent vocem Domini Dei deambulantis vel Ecclesia mentiuntur. Et cum audissent vocem Domini Dei deambulantis in paradiso ad auram post meridiem. Deambulat in illis, et non stat, quia stabiles in ejus praecepto non perseverant, et bene ad auram post meridiem, quia jam aufertur ab eis lux illa fervenior veritatis, appropinquantibus errorum tenebris. Absconderunt se a facie Dei in medio ligni paradisi. In medio namque ligni se abscondit, qui aversus a praecepto Creatoris, in erroris atque arbitrii sui volupvel bonis operibus, ad mendacia suaque desideria labuntur, non despicit illos Deus, sed adhuc ut redeant per poenitentiam vocat, quia non vult mortem peccatoris, donec convertatur et vivat. Ergo non est desperandum quibuslibet peccatoribus, dum et ipsi impii ad spem indulgentiae prosuperbia et insana ruina. Et terram manducabis, id est, ad te pertinebunt quos terrena cupiditate deceperis. Omnibus