comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ autem d̾r ꝑsona nisi de ra¬
nali sub̾a. Et cum nomina¬
us ꝑsonam. nũqm in tesligi¬
nis insi unam solam sub̾am. ⁊
igularem aliqmͣ. Itaq cum ĩ¬
ligencia sub̾e sub nomine ani¬
det̾minate. sicut in ꝓpͥo nomĩe.
Alias gͦ sub intelligitur ꝓpͥetas
gen̾alis. alias ꝓpͥetas qecialis.
ad nom̃e aut̃ ꝑ sone ꝓpͥetas in¬
dundualis. singularis. in cõmu¬
incabilis. Ex hus ut arbitror.
facile pot̾is aduert̾e. quod iut̾
se multũ differant significacõ
I bene ꝑpendas. ⁊ diligen¬
ter aduertas. nomine suꝰ¬
stancie. nõ ĩam quis qmͣ quid
signifitatur. eꝯu̾so antem no¬
mine ꝑsone. nõ tam quid qmͣ
quis designatur. Cum aliquid
tam longniqũ a nobis fue¬
rit. ut disc̾ni non possit. in t̾¬
rogamꝰ quid sit. Et id quid̾e
acciꝑe solemꝰ responsi quod a¬
nimal sit. homo. eqtuus. aut
aliquid enismodi. Cũ aut̃ ad¬
eo appropinquau̾it. ut quod
homo sit disc̾m possit. int̾roga¬
mus iam nõ quid. set quis fĩt.

Expanded text:
em dicitur persona, nisi de rationali substantia. Et cum nominamus personam, nunquam intelligimus nisi unam solam substantiam et singularem aliquam. Itaque cum intelligentia substantiae sub nomine animdeterminate sicut in proprio nomine. Alias ergo subintelligitur proprietas generalis, alias proprietas specialis. Ad nomen autem personae proprietas individualis, singularis, incommunicabilis. Ex his, ut arbitror, facile poteris advertere quod inter se multum differant significatio Si bene perpendas et diligenter advertas, nomine substantiae non tam quis quam quid significatur. E converso autem nomine personae non tam quid quam quis designatur. Cum aliquid tam longinquum a nobis fuerit ut discerni non possit, interrogamus quid sit. Et id quidem accipere solemus responsi, quod animal est homo aut equus aut aliquid hujusmodi. Cum autem adeo appropinquaverit ut quod homo sit discerni possit, interrogamus jam non quid, sed quis sit.
Abbreviated transcription (Latin):
lichilonimꝰ tñ multũ est
ificacõnem alt̾ns. Set ut me¬
ns elucescat qd̾ dicuis. idip¬
ntelligit᷑ sub̃̾a aminata senci¬
sis. Animal itaq sub̾am signi¬
cat. set et aliud aliquid cõsig¬
ificat. Nomine siquidem am¬
alis agificat᷑ sub̾a. set cum
dũcta sibi spesifica diffe̾ncia.
ial ⁊ eo ip̃o sub̾am signifitare.
und em̃ est homo uisi animal
duale mortale. In eo gͦ quod.
ucipalit̾ significat. aliquid ꝯ¬
gnificat. Animal itaq sign

Expanded text:
 multum est nificationem alterius. Sed ut melius elucescat quod dicimus, idipsintelligitur substantia animata sensibilis. Animal itaque substantiam significat, sed et aliud aliquid consignificat. Nomine siquidem animalis significatur substantia, sed cum adjuncta sibi specifica differentia. mal, et eo ipso substantiam significare. Quid enim est homo, nisi animal rationale mortale? In eo ergo quod principaliter significat, aliquid consignificat. Animal itaque sign
Abbreviated transcription (Latin):
de oꝑatõne pͥme
diei ĩ quirẽdũ restat si
deꝰ lucẽ in pͥmo exortu eiꝰdem di
ei .i. pͥme c̾auit cũ uitħ eadem die
aliud fecisse legatur qm incem
utr̃ue us ad exortũ seq̃atis diei
qũ f̾mam̃tũ fecit ab opere cessas¬
se c̾dendus sit. cũ scͥpt᷑a. Septima
em̃ die demũ reqͥenisse testet᷑. ssuni
q̃stioni gemna responsione obui¬
amꝰ. ant .n. dicemꝰ deum in iłlis ui.
dieb oꝑatõnem suam ita ꝯtimia
ꝑ seu̾ancia ꝓduxisse. ut ulło t̃p̃is
in t̾ualło qͥb õꝑando descerit. ant
oꝑ ando in t̾miserit. nõ ꝙ nulło
temꝑis spacõ oꝑari cessan̾it. ⁊ si¬
quidem illam assertõnẽ ꝓbare no¬
dic̾e pot̾imꝰ ꝙ pͥma die lucem in ex¬
orti ip̃ns diei fecit. de ide. ut cͤm
suo diem noctem q distĩgueret.
pͥm̃ de oriente ad octasũ ⁊ rursũ
de occidente ad ortũ direrit. nͨ solũ¬
mͦ opus eius fuisse ꝙ lux facta ẽ
sed ꝙͥ directa ip̃o gub̾nante ⁊ diri¬

Expanded text:
de operatione primae diei inquirendum restat: si Deus lucem in primo exortu ejusdem diei, id est primae creavit. Cum nihil eadem die aliud fecisse legatur quam lucem, utrumne usque ad ortum sequentis diei quando firmamentum fecit ab opere cessasse credendus sit, cum scriptura septima eum die demum requievisse testetur? Cui quaestioni gemina responsione obviabimus; aut enim dicemus Deum in illis sex diebus operationem suam ita continua perseverantia produxisse, ut nullo temporis intervallo ab operando desierit. Aut operando intermiserit; non quod nullo temporis spatio operari cessaverit. Quia, siquidem illam assertionem probare vodicere poterimus, quod prima die lucem in exortu ipsius diei fecit; deinde ut cursu suo diem noctemque distingueret; primum de oriente ad occasum, et rursum de occidente ad ortum direxit. Nec solummodo opus ejus fuisse quod lux facta est, sed quod directa, ipso gubernante et diri
Abbreviated transcription (Latin):
cõris studio a dũo Eꝑ torque ie
nõ desistit hoc somipiun in¬
quid iudi ego nabuchod̾. Cu
gͦ balthasar interpretacõnẽ
eius nata festiuus. per pendis
is arbittor qr alia iex ꝑse ip̃m indet
⁊ alia a docamele ex torqueat.
quia alia sunt que anino lib̾e
& ex facili occurunt ana que
fine magno labore ⁊ ingenti
solititudine scici nou possunt.
Iu ilsis aimnus ꝓuocatur ut
ad maiora a. alsurgat. mistis

Expanded text:
ionis studio a Domino extorquere non desistit. Hoc somnium, inquit, vidi ego Nabuchodonosor. Tu ergo, Balthasar, interpretationem ejus narra festinus. Perpendis, ut arbitror, quia alia rex per seipsum videt, et alia a Daniele extorquet, quia alia sunt quae animo libere et ex facili occurrunt, alia quae sine magno labore, et ingenti sollicitudine sciri non possunt. In illis animus provocatur ut ad majora assurgat, in is
Abbreviated transcription (Latin):
tas cuimine bomimi upedire
n uolit nec debeat. S eqan i it̾m
inirari incipit quo modo pos¬
sit sũme iusticie cõuenite uel
quomodo s. possit iustũ ee ut
uel pp̃ unmuersitatis utilitate
ꝑ urictantur aliquid cad̾e.
uan sĩt unusitatis De bitor est
qui oĩa fecit. sic ⁊ singuloꝵ de¬
bitor est qui sitgula instituit
ꝗ sĩt pium est cõmune bonum
menito debeat ĩ minesti pate¬
re rumente qui gͥ eius modi
causam nosse concupissit ⁊di¬

Expanded text:
tas commune bonum impedire nolit, nec debeat. Sed iterum mirari incipit quomodo possit summae justitiae convenire, vel quomodo possit justum esse, ut vel propter universitatis utilitatem, permittantur aliqui cadere. Nam, sicut universitatis debitor est qui omnia fecit, sic et singulorum debitor est qui singula instituit. Et, sicut pium est commune bonum merito debeat imminenti patere ruinae. Qui igitur ejusmodi causam nosse concupiscit
Abbreviated transcription (Latin):
potest cordis motꝰ amalo
ibe. hoc aũt regnũ tũc ef¬
iam potest bonos cordis mo
in bono excere. Itẽ aũt ip̃m
idigno decore suꝑducit᷑ qñ

Expanded text:
os cordis motus a malo cohibere. Hoc autem regnum tunc efjam potest bonos cordis motus in bono exercere. Idem autem ipsum condigno decore superducitur,
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑit ⁊ uehem̃t̾ intendit m¬
m̾itatis sue tenebras plemi
agnoscit. Accedite ad es ia
dendo ad lum̃ illũiam᷑. qui
mir̃ si ex hñe lum̃ accendin
⁊ ĩlũie inqͥt tuo uidebim lu

Expanded text:
t vehementer intendit, infirmitatis suae tenebras plenius agnoscit: Accedite ad eum, iaccedendo ad lumen illuminamur? quid mirum si ex lumine lumen accenditur? Et in lumine, inquit, tuo videbimus
Abbreviated transcription (Latin):
t̾utra cresc̾e. nam ⁊ cogniti
dei ꝓficit animꝰ ad cognitõ
sui ⁊ eodẽ uti modo ex młt
nitione sui crescit ad cogni¬
nem dei. S ecce dum senlui
amissus fuerat redit regnis
suum qui ꝑdiderat recepi

Expanded text:
utra crescere. Nam et ex cognitione Dei proficit animus ad cogitationem sui, et eodem utique modo ex multa cognitione sui crescit ad cognitionem Dei. Sed ecce dum sensus qui amissus fuerat redit, regnum suum qui perdiderat recepit.
Abbreviated transcription (Latin):
tas ꝙ eqͥtas ⁊ equitas ꝙ uolũtaᷤ
⁊ nõ est qui resistat manui eiꝰ
⁊ dicat qr fecisti. Qnis ei resistat
quis ei contͣdicat cũ oĩa tã potẽ¬
ter ꝙͣ sapient̾ agat. cñ nemo sit
qui possit uł sipotentiã cohib̾e
uł sũmã sapĩam argu̾e.¬
Nip̃o tp̃re sensus
meus rensus ẽ adme
ladhonorẽ regni meiꝰ
detorẽq ꝑueni ⁊ figuri¬
mea reu̾ia est adme. In ip̃o¬
inqͥt tp̃r. in ip̃o quo dm̃ bene¬
dixi. in ip̃o quo laudaui atque
glorificam. Cerce si dc̃a suꝑiꝰ bñ
recolimus ibi cecidit cũ suꝑte
satis magnificiret se ip̃m ee¬
ce idem ip̃e resurgit cũ dei
iudes quid agat suꝑba o¬
tio. certe uides quid̃ effici

Expanded text:
tas, et aequitas quod voluntas. Et non est qui resistat manui ejus, et dicat, quare fecisti? Quis ei resistat? quis contradicat? cum omnia tam potenter, quam sapienter agat, cum nemo sit qui possit vel omnipotentiam cohibere, vel summam sapientiam argueipso tempore sensus meus reversus est ad me, et ad honorem regni mei decoremque perveni, et figurmea reversa est ad me . In ipinquit, tempore. In ipso quo Deum benedixi, in ipso quo laudavi, atque glorificavi. Certe si dicta superius bene recolimus, ibi cecidit, cum superbe satis magnificaret seipsum. Ecce idem ipse resurgit cum devote vides quid agat superba gloriatio, certe vides quid effici
Abbreviated transcription (Latin):
ñs subse milites dic̃ huic
egnũ inde uł maxĩe cũ mo¬
de̾ si agens moderat omĩa
m mansuetudĩe ⁊ tnqͥllita
gni itãq honor fac̾e potent
ni decor fat̾e sapient̾. itaut
illo regno suo qui posfõr ÷
gn. att̾ingat afine usq ad
em fortit᷑ ⁊ disponit omnia
aiit̾. Et figura mea reu̾sa
adme. figura est qualitas
enseca extior uidel corꝑis foͣr

Expanded text:
ns sub se milites dicit huicregnum inde, vel maxime cum modeste se agens moderatur omnia cum mansuetudine, et tranquillitate: Regni itaque honor, facere potenter, regni decor, facere sapienter, ita ut in illo regno suo qui possessor est regni attingat a fine usque ad finem fortiter, et disponat omnia suaviter. Et figura mea reversa est ad me. Figura est qualitas extrinseca, exterior videlicet corporis for
Abbreviated transcription (Latin):
hac arbore dr̃ meo modil
ꝙ sequitur. Aspectus itu re¬
illius erat nsq ad teriuos
iuuũso terte. Aspectus eius mõi
arboris usq adterminos uinĩ¬
le terre pro porigitur. Quad

Expanded text:
hac arbore dicitur in eo quod sequitur: Aspectus illius erat usque ad terminos universae terrae. Aspectus ejusmodi arboris usque ad terminos universae terrae porrigitur, quando
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ om̃ib instructus s̃. Scio hu¬
miliari. Scio ⁊ ahabundare ꝙ
pemiriã pati. Ouna possum
in eo qui ħ me cõfortat. fortis ar¬
bor fun que uide licet dic̾e po¬
tuit. Nontimeo ꝙͥ faciat m
hõ sicõnstãt ad u̾sinu me castra
nõtimecor meũ. Si exurgat ad¬

Expanded text:
 instructus sum. Scio humiliari, scio et abundare, et penuriam pati. Omnia possum in eo qui me confortat . Fortis arbor fuit quae fidenter dicere potuit: Non timebo quid faciat mihi homo. Si consistant adversum me castra, non timebit cor meum . Si exsurgat ad
Abbreviated transcription (Latin):
pro cebtles eĩuis continge is
celum. Cte arbor magua. ar¬
bor robusta. arbor procera. M¬
agria ad bona agenda fortis ad
mala tolleranda ꝓcera ad sub¬
lima cõtemplanda magna inac¬
c̃õnib fortis intemptat̃onib sub¬
lius in uestigatõnib. Actende
qqͣ alta erac cuiꝰ proceritas eciã
celũ tãgebat. ꝓcexitas eius celũ
tãgebas. Quĩa inuelligatõnes
eius subtilitas celestiapentͣbat.
Pceritas itaq eius aita finit
⁊ altitudo euss. ꝓcera fui. Uere
magna altiudo fuit. Que se sũ¬
Qͥlige itaq inhꝰ cõsid̾atõne ar̃bo¬
ris. Quii amplius mireris mag

Expanded text:
proceritas ejus contingens elum. Ecce arbor magna, arbor robusta, arbor procera. Magna ad bona agenda, fortis ad mala toleranda, procera ad sublimia contemplanda. Magna in actionibus, fortis in tentationibus, sublimis in investigationibus. Attende quam alta erat cujus proceritasum tangebat. Proceritas ejus coelum tangebat, quia investigationis ejus sublimitas coelestia penetrabat. Proceritas itaque ejus alta fuit, et altitudo ejus procera fuit. Vere magna altitudo fuit quae se sumElige itaque in hujus consideratione arbori
Abbreviated transcription (Latin):
rientie. nec in nsagnis nec inͥ
situtis accipiamus cũ iã quit
siglis rebꝰ possumꝰ młto studio

Expanded text:
perientia, nec in magnis, nec in virtutis accipimus, cum jam quid in singulis rebus possumus multo studio
Abbreviated transcription (Latin):
Magna. uide inqmͣ diligenteri
tende ne forte sit ⁊ minia. Hoc
tassis ni hac de scͥpta arhore ma¬
hensibile fuit hoc fortassis sut¬
siõis cã extitit quod eius abatius
Nnma fuit. et altitudo inquit
eius niuafor̃te nabuchos an¬
eba ⁊ icͥcirto altitudo eius rini
erat. Noli ĩquit apłs altũ sap¬
nõ est eibonũ sic quis scrutato
que nescieris te ne quesieris n
forte ꝓpceritas tua sit alta muis
arb& cuiꝰ altitudo est uimia. Ni¬
ne elmoĩ ar̾bores alte fuerunt⁊
iuste succidii meruerunt quio

Expanded text:
magna, vide, inquam, et diligenter attende ne forte sit et nimia. Hoc fortassis in hac descripta arbore reprehensibile fuit, hoc fortassis succisionis causa exstitit quod ejus altitudo nimia fuit. Et altitudo, inquit, ejus nimia. Forte Nabuchodonosor amiebat, et idcirco altitudo ejus nimia erat: Noli, inquit Apostolus, alei bonum, sic qui scrutator a igitur te ne quaesieris, ne forte proceritas tua sit alta nimisarbor cujus altitudo est nimia. Nonne ejusmodi arbores altae fuerunt, et juste succidi meruerunt, quae cum
Abbreviated transcription (Latin):
altitudo eius iiuia.
uitudinem arboris itisi ipuẽ¬
sum robur ututis ¶ Nõne
⁊ magna illa ar̃bor fuit que
plenitudinena gre ⁊ fortitudi¬
nis accepit᷑ Stephamis in quit
plenus gr̃a ⁊ fortitudine. Etce
alta se engebat ꝑ subtisitatem
ꝗ mnintins stabat ꝑ intentõnẽ
Aid forcia se extende bat ad sum¬
maseerigebiłt. ⁊ mintimis fira
manebat. in magnis fint ꝑ extici¬

Expanded text:
titudo ejus nimia. nitudinem arboris, nisi immensum robur virtutis? Nonne et magna illa arbor fuit quae plenitudinem gratiae, et fortitudinis accepit? Stephanus, inquit, plenus gratia, et fortitudine . Ecce alta se erigebat per subtilitatem, et in intimis stabat per intentionem. Ad fortia se extendebat, ad summa se erigebat, et in intimis fixa manebat. In magnis fuit per exerci
Abbreviated transcription (Latin):
omnino ul potuit. Qnod qͣm
oĩo in possibile. sqne menti
miuẽ millatemis potest laters
Omnib itaq iłlis que eẽ cepes
ꝯmune. quod nõ est ab etͥnꝰ
eo ipso uti iam dictum est aͥ
a semet ip̃o. Ecce de itlo es¬
i modo iam diximꝰ de quo dubi

Expanded text:
omnino nil potuit, quod quam sit omnino impossibile, sanae mentis hominem nullatenus potest latere. Omnibus itaque illis, quae esse coeperunt commune, quod non est ab aeterno, et eo ipso, ut jam dictum est, nec a semetipso. Ecce de illo essendi modo jam diximus, de q
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur ꝓbabile. quod in illa suꝑ¬
eẽusi ali in ꝯmutabilitate sit
aliquod ẽẽ. quod non sit a semet¬
ip̃o ⁊ fuerit ab et̾no. Set super
hoc ampłiori ⁊ efficacõri rõne
suo dispͥutabitur loco.
quos diximꝰ esse ab et̾no.
in tendimꝰ agere in hoc opere
⁊ de hiis que ad eius mͦi ꝯndera

Expanded text:
videtur probabile, quod in illa supvidetur probabile, quod in illa superessentiali incommutabilitate sit aliquid esse quod non sit a semetipso, et fuerit ab aeterno, sed super hoc ampliori et efficaciori ratione suo disputabitur loco. quos diximus esse ab aeterno, intendimus agere in hoc opere, et de his quae ad hujusmod
Abbreviated transcription (Latin):
uisse antem aliquod esse
ab et̾no. q uod tñ non sit
semet ip̃o nemini indeatur
possibile. quasi sit necess a¬
sum. causam semꝑ effectum
cedere.⁊ omne quod de alio¬
t suo pͥncipio semꝑ succedere
hordere.Certe radins solis de
ole ꝓcedit.⁊ de illo origenem
nhit. et tũ soli toeuus exis¬
it. EEx quo enim funt. de se ra¬
tempore fuit. Si gͥ lux ista
orporalis ht̃ radiũ sibi toeuũ.
lr nõ hẽat lux ilła spũalis ⁊¬
in accessibilis radium sibi coe¬
teruũ: In uatura t̾ata legimꝰ
quid de natara inc̾ata pensare
uł estimare debeannis. Uidem᷑
cotidie quomodo nature illrꝰͣ
am producit. ⁊ existencia de ex¬
istentia ꝓcedit. Quid gͦ: Nũ¬
quid in illa suꝑ excellenti nat᷑a
oꝑacio nature cuilla erit. ant õ¬
natura illa que huit nature nos¬
tre fructũ fecunditatis donanit.
in se omnino ft̾ilis ꝑmanebit:
Et que ab aliis generacõnem
tribuit. uñquid sine generacõ¬
ue. et stenlis ent: Ex hus ita

Expanded text:
Fuisse autem aliquod esse ab aeterno quod tamen non sit a semetipso nemini videatur impossibile, quasi sit necessarium causam semper effectum praecedere, et omne quod est de alio suo principio semper succedere oportere. Certe radius solis de sole procedit, et de illo originem trahit, et tamen soli coaevus existit. Ex quo enim fuit, de se ratempore fuit. Si igitur lux ista corporalis habet radium sibi coaevum, cur non habeat lux illa spiritalis inaccessibilis radium sibi coaeternum? In natura creata legimus, quid de natura increata pensare vel aestimare debeamus: videmus quotidie quomodo naturae ipsius am producit, et existentia de existentia procedit: quid ergo? Nunquid in illa superexcellenti natura operatio naturae nulla erit, aut omnatura illa quae hunc naturae nostrae fructum fecunditatis donavit, in se omnino sterilis permanebit, et quae aliis generationem tribuit nunquid sine generatione et sterilis erit? Ex his itaque
Abbreviated transcription (Latin):
non potinit. Hinc gͦ colligi
qm sit in possibile ut aliqͦt
omnino sit a semet ip̃o. qd
nõ sit ab et̾no. Ecce gͦ quod siꝑͥ
iam diximꝰ manifesta rõne co¬
ligimꝰ. quia omne esse triple

Expanded text:
non potuit: hinc ergo collige, quam sit impossibile ut aliquid omnino sit a semetipsa, quod non sit ab aeterno. Ecce ergo quod superius jam diximus manifesta ratione colligimus, quia omne esse triplici
Abbreviated transcription (Latin):
nde ea eristere potinssent. que
umm ẽẽ a semet ipsis nõ hũt. n ͨ
alere ualent. Conñitit᷑ i̾taq a¬
quid esse a sem ip̃o. ⁊ eo ip̃o uti
Ini dictum est etiam ab et̾no.
lioquin fuit: qñ nichil fint. ⁊
uĩc quidem futurorũ nichil fu¬
ur̃i fuit. quia qui sibi uł ali¬
are potuisset tũc omnino nõ
it. Q qmͣ falsum sit. ipsa

Expanded text:
ea existere potuissent quae suum esse a semetipsis non habent, nec habere valent. Convincitur itaque aliquid esse a semetipso et eo ipso, uti jam dictum est, et ab aeterno alioquin fuit quando nihil fuit, et tunc quidem futurorum nihil futurum fuit, quia qui sibi vel ali potuisset dare, tunc omnino non fuit, quod quam falsum sit ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt in tellecta ꝯspiciuit᷑.
Quociens qui ꝑ uisibiliũ specu¬
lacõnã ad in uusibilium ꝯtem¬
placõnem assurgims. quid ali¬
riginus. ꝑ qmͣ ad ea que sup
nos sunt. mente ascendamus:
Inde est quod in hoc tͣctatu om¬
nis inciocinacõnis nr̃e ꝓcessus
in itium fiumt ex hus que ꝑ experi

Expanded text:
ta sunt intellecta conspiciuntur . Quoties igitur per visibilium speculationem ad invisibilium contemplationem assurgimus, quid alirigimus, per quam ad ea quae supra nos sunt mente ascendamus? Inde est quod in hoc tractatu, omnis ratiocinationis nostrae processus initium sumit ex his quae per experi
Abbreviated transcription (Latin):
alia succed̾e.⁊ que pͥus quiden
non exant in actum ꝓdire. a
inhomͥnib hoc in animꝰ alib ms¬
canter indemꝰ. Idem in arbustis
⁊ herbis cotidianis ꝓbamus ex¬
ꝑimentis. Quod in oͣꝑatõne ul¬
ture. idem uidemus in oꝑibus
in dustrie. Quod gͥ in mim̾a st
que ab et̾no nõ fuerunt cotid

Expanded text:
alia succedere, et quae prius quidem non erant in actum prodire; hoc in hominibus, hoc in animalibus incessanter videmus. Idem in arbustis et herbis quotidianis probamus experimentis quod in operatione naturae, idem videmus in operibus industriae. Quod igitur innumera sint quae ab aeterno non fuerun
Abbreviated transcription (Latin):
humilit conficetur. Nam ⁊ in¬
das confitentes int̾p̃tatur. Uide
gͦ quam recte diuinitꝰ glorifica¬
ri meruit qui diuinam gloriã
non ꝑ ꝓpriam intanta ⁊ tali af¬
flictione uiuendo ⁊ confitendo
quesiuit. QLuam multi nõ tã
ꝓpͥa culpa quam aliena malitia
notam suspitionis incurrunt
⁊ quasi de ierłm ad uabilonem.
⁊ ueluti de loco patis ⁊ quietis
ad locum confusionis ⁊ captini¬
tatis transennt. Ierłm namq
uisio pacis. babilon confusio int̾¬
p̃tatur. Ginditaq est de ierłm
in babilonem ĩ iuste captinitatũ
transire nisi sb̃ sinistra s tñ falsa
suspitõe laborare. Paruoꝵ ẽ sẽꝑ
tonoꝵ uitatam lacerare. ⁊ cũ u̾a¬
Queni inquit atioch hominẽ
nem regi aumnciet. ab arioch ĩ¬
uenit᷑ ꝙ equitatis iudicõ iustũ
⁊ rectum ẽẽ dep̾henditur. In ue¬
nit itaꝙ arioch damelem ydone

Expanded text:
humiliter confitetur. Nam et Judas confitens interpretatur. Vide ergo quam recte divinitus glorificari meruit qui divinam gloriam non propriam in tanta, et tali afflictione vivendo, et confitendo quaesivit. Quam multi non tam propria culpa, quam aliena malitia notam suspicionis incurrunt, et quasi de Hierusalem ad Babylonem, et veluti de loco pacis et quietis ad locum confusionis et captivitatis transeunt. Hierusalem namque visio pacis, Babylon confusio interpretatur. Quid itaque est de Jerusalem in Babylonem injuste captivum transire, nisi sub sinistra, sed tamen falsa, suspicione laborare? Pravorum est semper bonorum vitam lacerare, et cum eni, inquit Arioch, hominem nem regi annuntiet. Ab Arioch invenitur, quod aequitatis judicio justum et rectum esse deprehenditur. Invenit itaque Arioch Danielem
Abbreviated transcription (Latin):
cultũ dĩmĩ. Prima ꝑtinent ad
ptc̃oꝵ remissionẽ. Scd̃a ad ex̾cẽ¬
dam deuocõnem. Tercia ad̾ colẽ¬
dam pietatem. prima in stituta
fũnt qͣi ad nc̃citatem. ut in eis
hõ scĩficaret᷑. qͣns c̾cũcisio fuit.
⁊ hostie ꝓ peccato ⁊ ꝓ delicto ⁊ ce¬

Expanded text:
m. Prima pertinent ad peccatorum remissionem; secunda ad exercendam devotionem; tertia ad colendam pietatem. Prima instituta fuerunt quasi ad necessitatem, ut in eis homo sanctificaretur, qualis circumcisio fuit, et hostiae pro peccato et pro delicto et cae
Abbreviated transcription (Latin):
arioch festinus introduxit dani¬
elem ad regem. ⁊ dixit .ci. Innen
hominẽ de filus cnsmigͣtionil iu¬
de. qui sołom regi amminciet. Ecce
ut audis accepta ꝓmissione sołois
illius quam rex multum deside¬
rauit danielem arioch ad regem¬
introduxit. Ut suꝑuis dc̃m est da¬
luel ab arioch manuducitur qñ
exconspectu districte equitatis:

Expanded text:
Danielem ad regem, et dixit ei: Inveni hominem de filiis transmigrationis Judae qui solutionem regi significet. Ecce, ut audis, accepta promissione solutionis illius quam rex multum desideravit, Danielem Arioch ad regentroduxit. Ut superius dictum est, Daniel ad Arioch manuducitur, quando ex conspectu
Abbreviated transcription (Latin):
sc uiq ad regiam noticiam dilata¬
re. Non ne tegio quodam uire ⁊
facultate ꝓtundioꝵ scientia uł etu¬
ditio posudetut. qn ꝓuoluntatis ar¬
bitrio de quib lib mistitis ⁊ ꝓfũ¬
dis factbe ⁊ absq ulla difficułtate
disseritur. Ecce ad qͣntam sc̃ie ꝑ¬
tectionem sepe animꝰ m̾ito deuo¬
ciomis ꝑducitur. Ecce quał fruct᷑
sepe ueram deuotõem sequitur.:
Hunc deuõnis sue fructum ꝓuida
mens antequam optineat sepe ⁊
prudent p̃uidet ⁊ fident̃ expectat
Uñ fit maxĩe ut deuotõis studiis
uehomentius incimbat. Solom

Expanded text:
se usque ad regiam notitiam dilatase usque ad regiam notitiam dilatare. Nonne regio quodam jure in facultate profundiorum scientia, vel eruditio possidetur, quando pro voluntatis arbitrio de quibuslibet mysticis et profundis, facile et absque ulla difficultate disseritur? Ecce ad quantam scientiae perfectionem saepe animus merito devotionis perducitur, ecce qualis fructus saepe veram devotionem sequitur. Hunc devotionis suae fructum provida mens antequam obtineat saepe et prudenter praevidet, et fidenter exspectat. Unde fit maxime, ut devotionis studiis vehementi
Abbreviated transcription (Latin):
hora de subtilitatib quibq sb̾tilit̾
disserere. ⁊ ad quelib int̾rogata sine
p̃meditatõe aliqua pene sufficient᷑
respondere. ꝑati semꝑ quemadmod
icriptum est ad satisfcionem om̃i
poscenti rationem de ea que ĩ nob
est fide ⁊ spe. Quidam aũt ex eis
qui eiusmodi st̃ diume reueiatõis
lucem tam familiarem hũt ut mł¬
tam eis eciam int̾loquend̾ reuelesi
ex illis que ip̃i prius ignoribant.
Quam diu gͥ ꝑ solam cordis cõpũc¬
coem diuinam reuelatõem anims
optinet. quasi solus damel usq ad¬
medicatõib ⁊̃ nostris diuina re¬
uelatio occurrit iam mistice mñ¬
oris agnitio usq ad danielis socioᷤᷤ
ꝑuenit. Cum aũt iam ceꝑit m̃e
illustratõnem gr̃am. tam famula¬
rem᷑ qi ad manum hr̃e ut ꝓ arbit̾o
⁊ uolutate possit cum placiit ad
quelib discutienda. astruenda. de¬
tentenda. so onini pene hora suffi¬
cere iam occultoꝵ enodato incipit.

Expanded text:
hora de subtilibus quibusque subtiliter hora de subtilibus quibusque subtiliter disserere, et ad quaelibet interrogata sine praemeditatione aliqua pene semper sufficienter respondere, parati semper, quemadmodum scriptum est, ad satisfactionem omni poscenti rationem et ea quae in nobis est fide, et spe . Quidam autem ex eis qui ejusmodi sunt divinae revelationis, lucem tam familiarem habent, ut multa eis etiam inter loquendum revelentur, ex illis quae ipsi prius ignorabant. Quandiu igitur per solam cordis compunctionem divinam revelationem animus obtinet, quasi solus Daniel usque admeditationibus nostris tam divina revelatio occurrit, jam mysticae visionis agnitio usque ad Danielis socios pervenit. Cum autem jam coeperit mens illustrantem gratiam tam familiarem, et quasi ad manum habere, ut pro arbitrio et voluntate possit, cum placuerit, ad quaelibet discutienda, astruenda, defendenda sub omni pene hora sufficere, jam occultorum enodatio incipit
Abbreviated transcription (Latin):
sit cinu dic̃ aute qmͣ comedan fuspi¬
ro ꝗ tanquam iuu̾dantes aque sic
rugitꝰ niens ante quam comedat
suspirare habeat necesse qͥ qui msi
ꝑ cõpunctõins gr̃am ⁊ pꝰ lacͥmarũ
effufoneui ad intimam anime ie¬
fecõnem ueritatisq pabula nullo
nodo post ꝑting̾e Alii in fuis me¬
ditacõnib diuinis reuelatõnib
copiose afflinnit ⁊ forte ad hec tal¬
es s qui sine premeditacõne uel
subtilia penetͣre. Uel sb̾tiliter
disserere omm̃o nõ possinit.
Nores itaq illi suns or̃e rubul
isti autem suis meditacõmibus
ignem sͥ diuine reuelacõmlas¬
ceuduut. Et inmeditatõe mea ͤ ardes¬
cet ignis ait psalmsta. Igins ĩ me¬
ditatõe ardescit. qũ animꝰ ex ꝓpriis in¬
uestigatõib ad diuine reuelatõis lucẽ
archanoꝵ que maifestatõem ꝓficit.
Ignis in meditatõe exardescit qũ ex
ꝓpria inquisitõe ad t̾utatis cognitonẽ
⁊amorem animꝰ in candescit. Quo¬
dam aũt constat ad tantam eruditi¬
onem ꝓferasse ut possunt omni:

Expanded text:
sit, cum dicit: Antequam comedam suspiro, et tanquam inundantes aquae sic rugitus meus . Antequam comedat suspirare habet necesse, qui nisi per compunctionis gratiam, et post lacrymarum effusionem, ad intimam animae refectionem, veritatisque pabula nullo modo potest pertingere. Alii in suis meditationibus divinis revelationibus copiose affluunt, et forte adhuc tales sunt, qui sine praemeditatione, vel subtilia penetrare, vel subtiliter disserere omnino non possunt. Priores itaque illi suis orationibus, isti autem suis meditationibus ignem sibi divinae revelationis accendunt: Et in meditatione mea exardescet ignis, ait Psalmista . Ignis in meditatione exardescit, quando animus et propriis investigationibus ad divinae revelationis lucem, arcanorumque manifestationem proficit. Ignis in meditatione exardescit, quando ex propria inquisitione ad veritatis cognitionem, et amorem animus incandescit. Quosdam autem constat ad tantam eruditionem profecisse, ut possint omni
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥum autem filii tam accepisse
qm̃ dare. Connemencia itaq ẽ
in dando. diffe̾ncia u̾o in accipiẽ¬
do .Qnomodo antem in hac miitu¬
a ꝯnemencia patͥs imaginem fi¬
lins gestat. sicut suꝑnis docnimꝰ
aꝑta racio demonstrat.

Expanded text:
um est Filio tam accepisse quam dare. Convenientia itaque est in dando, differentia vero in accipiendo. Quomodo autem in hac mutua convenientia Patris imaginem Filius gestat, sicut superius docuimus, aperta ratio demonstrat.
Abbreviated transcription (Latin):
udiuimꝰ aliqũ quibdam uxores
in cognitas facie dispõsantib a
nas qͣsdam uiles ꝑsonas dolo subpo¬
sitas ubi qͥdem si assensũ suñ p̾ea hu
qui dolũ passi sũt fc̃o ꝙ ex ĩ tẽtõne

Expanded text:
udivimus aliquando quibusdam uxores incognitas facie desponsantibus, alias quasdam viles personas dolo suppositas, ubi quidem si assensum suum postea ii qui dolum passi sunt, facto, quod ex intentione
Abbreviated transcription (Latin):
nitates qnͣtũ uis tendatur surle
deorsũ copusa ꝯigalem ñ ada¬
tit. sic̃ de filio ad mat᷑m. ⁊ om̃l
sũt. ħ ẽ nepotem ꝓnepotẽ ⁊ ccͥ
Siłr̾ ⁊ de pr̃e ad filiam uł de filia ad
uit̾ eos qui a lat̾e descendt̃ gͣdus ꝯ¬
sangͥnitatis ĩ matͥmoĩo ꝯputat᷑. qͥ¬
da affiuitatẽ qͥuto gͣdu t̾iare nolu¬
eriut. alii usq ad septimũ. sic̃ ⁊ ꝯsã

Expanded text:
nitatis quantumvis tendatur sursum et deorsum, copulam conjugalem non admittit, sicut de filio ad matrem et omnesunt. Hoc est nepotem pronepotem, etc. Similiter de patre ad filiam, vel de filia ad inter eos qui a latere descendunt, gradus consanguinitatis in matrimonio computantur. Quidam affinitatem quinto gradu terminare volue
Abbreviated transcription (Latin):
sang̾nitas. affinitas. ⁊ spñillis
in dixta ẽ: ꝯsangͥnitas ẽ int̾ eosq
iũgñt᷑ scd̾m lineam gen̾is. Affim¬
tas ẽ in t̾ eos qui gen̾e quid̃ m̃cts
ñ sũt. ⁊ tñ mediante gen̾e sũt
sociati. u̾bi gͣcia. filiꝰ fr̃is mei ꝯsã¬
guineꝰ meus ẽ. Uxor eiꝰ q̃ de mei

Expanded text:
nsanguinitas, affinitas et spiritualiindicta est. Consanguinitas est inter eos qui junguntur secundum lineam generis. Affinitas est inter eos qui genere quidem juncti non sunt, et tamen mediante genere sunt sociati. Verbi gratia: Filius fratris mei consanguineus meus est; uxor ejus quae de meo
Abbreviated transcription (Latin):
De eo ꝙĩt̾rogasti si ille quio
filioła suã diixit uxorẽ ⁊ de eoqͥ ⁊ẽ¬
ꝯtubuit cũ matre sua spũ ali. ⁊ de
eo qui filiũ suũ baptizanit. ⁊ tꝰ iuor
eũ de fonte suscepit. ea rõne ut dis
cidiũ ꝯingiꝰ fieret. si postea ĩ tali to¬
pulacõne ꝑman̾e possent: de talib
sit respõdend̾ ẽ. Si filioł̾a ant ꝯmattẽ
snã sp̃italem aliqͥs ĩ ꝯmgio dux̾it:
plectẽdos. Si a̾ ꝯmges legittiim unꝰ
aut ambo exiñ dustͥa fec̾m̃t. ut fili¬
ñ suũ de fonte suscipiãt. ut discidiũ
tiat: tale ꝯfiliũ damꝰ. Si ĩ impti ma¬
nitẽtia ĩ sidiatori ĩ m̃gat᷑. ⁊ simł ma

Expanded text:
d interrogasti, si ille qui filiolam suam duxit uxorem, et de eo qui concubuit cum commatre sua spirituali, et de eo qui filium suum baptizavit, et cujus uxor eum de fonte suscepit, ea rcidium conjugii fieret, si postea in tali copulatione permanere possent de talibus sic respondendum est. Si filiolam, aut commatrem suam spiritalem aliquis in conjugium duxerit, plectendos. Si autem conjuges legitimi unus aut ambo ex industria fecerint, ut filium suum de fonte suscipiant, ut discidium fiat, tale consilium damus. Si innupti manitentia ins
Abbreviated transcription (Latin):
mitat: hoꝵ dieꝵ finẽ sĩ sua na¬
chodonosor attricõe accẽpit qñ
m rã diuma miẜatõ respexit. N
non respic̾et nec ip̃e quidem ocłoꝰ
os adcelũ leuaret. Oculos ad ce¬
m leuare est celestia ⁊ et̾na co¬
tare. ⁊ cura ⁊ sollicitudĩe scłari¬
n se mota. sola sp̃ualiũ p̾ocłis¬

Expanded text:
mutatur. Horum dierum finem in sua Nabuchodonosor attritione accepit, quando eum jam divina miseratio respexit. Nam si non respiceret, nec ipse quidem oculos suos ad coelum levaret. Oculos ad coelum levare, est coelestia et aeterna cogitare, et cura et sollicitudine saecularium semota, sola spiritualia pr
Abbreviated transcription (Latin):
ec̃ce iterũ resurgit. ecce ad pͥes
immo ad potiorem pocus gͥo
reddit. qͥ decam so̾nim in tam
fund̃ ruit. Quis nõ miret
non obstupescat. Quis d̾mi
etatis inscera digne pensaris¬

Expanded text:
Ecce iterum resurgit, ecce ad priorem, imo ad potiorem potius gloriam redit, qui de tam sublimi in tam profundum ruit. Quis non miretur, quis non obstupescat? Quis divinae pietatis viscera digne pensare s
Abbreviated transcription (Latin):
ferri ouetur. S si ꝑ pedem
netessitas. ꝑ ferriim intelli¬
gitur trudelitas. quid sibiułt
quod pedum ꝑs quedam fere¬
a ẽe describitur. minquid nam
quisque erga ꝓp̾as netessitate
durus et in mitis seu etiam in¬
flexibilis inuenitur. Etimus
quia auarus nen implebitur
pettuma. Et qui amat duntiaᷤᷤ
fructus non capiaͣt ex eis. et
tessat. nec saciantur otuli di¬
uitiis. net retogitat ditens.Cͥ

Expanded text:
ferri orietur . Sed si per pedem necessitas, per ferrum intelligitur crudelitas, quid sibi vult quod pedum pars quaedam ferrea esse describitur? Nunquidnam quisque erga proprias necessitates durus, et immitis seu etiam inflexibilis invenitur? Scimus quia avarus non implebitur pecunia, et qui amat divitias fructus non capiet ex eis, et cessat, nec satiantur oculi divitiis, nec recogitat, dicens: Cui
Abbreviated transcription (Latin):
holum. illos alio senlu ueuerieis¬
tuiimdulgere. ⁊ propter huius
alituss ceusus delicas a lioru ser¬
suli inolestias libenter sretanĩe.
Gt uam multi nulto tenpe.
magnoque labore acorrnit.
ebribtate expiẽeouns iq uot tiis¬
eues quos horores uoe alaret

Expanded text:
illos alii sensui vehementius indulgere, et propter unius alicujus sensus delicias, aliorum sensuum molestias libenter sustinere. Quam multi multo tempore in agnoque labore acquirunt quod ebrietate expendunt? Quot timores, quot honores, quo
Abbreviated transcription (Latin):
Idemq sepe si auaris et gulo sus
qͣnͣ queso rira uelcontencõ fic fiequẽ¬
⁊ter incorde illiuis cum innimeũ¬
dema ⁊ nuntũ sepe gula expen¬
dere auaricia iubeat reseruare
In hunc. Itaq mõdum inultotieus
leui ex causa regminu nse ip̃an di¬
inditur. ꝑturbatur. atq confinidit᷑
donec finditus de soletur. Onme
eiũ regnumn inse ip̃m diuisum de¬
sobabiti. Et domus suꝑͣ domum
cadet. sc̃. Lotandum sane quod de
hoc regno dĩ.b. auod tañ in quid
de plantario ferri orriet᷑. Eum eĩ
preuaritatͥ mens primo ad setula¬
ria desideria reuertitur. ad tollerau¬
dos mundi labores auĩmus obdu¬
ratur. ⁊ tunc temporis scdm̃ seuten

Expanded text:
idemque saepe sit avarus, et gulosus; quanta, quaeso, rixa vel contentio sit frequenter in corde illius, cum unum eumdemque nummum saepe gula expendere, avaritia jubeat reservare. In hunc itaque modum multoties levi ex causa regnum in seipsum dividitur, perturbatur atque confunditur, donec funditus desoletur. Omne enim regnum in seipsum divisum desolabitur, et domus supra domum cadet. Notandum sane quod de hoc regno dicitur, quod tamen, inquit, de plantario ferri orietur. Cum enim praevaricatrix mens primo ad saecularia desideria revertitur, ad tolerandos mundi labores animus obduratur, et tunc temporis, secundum senten
Abbreviated transcription (Latin):
oracõ uł locucõ ꝑ qmͣ ille qui lo¬
quit᷑ au dit᷑ fłm signifitaie ĩtẽ¬
i ita sit ut dicit. mẽtit᷑ tñ ille qͥ
loquit᷑ cũ opĩone ⁊ in tentõne fal¬
ieudi. Iocosa m̃datia. ⁊ hironie.¬

Expanded text:
oratio vel locutio per quam ille qui loquitur auditori falsum significare inteni ita sit ut dicit, mentitur tamen ille qui loquitur cum opinione et intentione fallendi. Jocosa mendacia, et ironi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cept̃u ꝑ ammonitõnẽ ad obe¬
dĩam auditoris animꝰ p̾paratur.
Indi ifrł. hic nota obediãm. deᷤᷤ
u̾tatem aguosce. Qd audis
hͥt est oledĩa qmͣ exigetis. sud
deus tuus est grã qua p̾nem¬
tis. Qd̾ deus unꝰ u̾tas qua il
cõnis. audĩ isrł. hoc est asculet.
ad quiesce. Dĩs eiũ uirtꝰ ab obe¬
dientia ñt cipit : ꝙ̃ ad mod̾ om̃e
ut sis obediens. deus tuns: udde¬
uotus existas. deus imiꝰ est ut ue¬
itatem aguoscas. Arnde sequi¬
tur᷑ pͥceptũ. Ipm̃ adorabis. hoc
ꝑtinet ad fidem. ⁊ ei soli serui¬
esr hoc ꝑtinet ad oꝑatonẽ. Re¬
des enĩ oꝑans ex dilectõne ꝑfet¬
tũ fatit. qr nẽt opꝰ sñ fide. net
fides cui tempꝰ suppetit accepta
est sine opere. pp̃ ea adora recte
credendo. sermꝰ beue opando.

Expanded text:
praeceptum per admonitionem ad obedientiam auditoris animus praeparatur. Audi, Israel, hic nota obedientiam; Deus veritatem agnosce. Quod audis, hoc est obedientia quam exigeris; quod Deus tuus, est gratia qua perveneris; quod Deus unus, veritas qua illum retributionis. Audi Israel, hoc est, ausculta et acquiesce. Omnis enim virtus ab obedientia incipit, quemadmodum omne udi, Israel, ut sis obediens, Deus tuus, ut devotus existas, Deus unus est, ut veritatem agnoscas. Deinde sequitur praeceptum: Ipsum adorabis, hoc pertinet ad fidem. Et ei soli servies, hoc pertinet ad operationem. Fides enim operans ex dilectione perfectum facit, quia nec opus sine fide, nec fides cui tempus suppetit, accepta est sine opere. Propterea adora recte credendo, servi bene operando.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ siñ e culpa est. qr ant ꝓ leui¬
tate argnit ᷑ : ant ꝓ ꝯtumacia
ꝯdempnat᷑. qͥ malim se fcũrũ
iurat peccat. In quo tñ meliꝰ
est iuram̃etũ frãgere qmͣ ad¬
implere. ita quidem ut ⁊ malũ
nꝰ cułpã agnostat in eo ꝙ male
in ranit. ꝑiuriũ est m̃daciũ sa¬
t᷑ sca atcestatõne in ducta ꝯfir¬
matũ. Qm eñ fłm iurat peie¬
falsitatem destimoniũ u̾itatis
irreu̾ent̾ usurpat᷑. Qui ind̾it
aliũ fłm iurare uolentẽ ꝑticeps

Expanded text:
non sine culpa est; aut quia pro levitate arguitur, aut pro contumacia condemnatur. Qui malum se facturum jurat peccat. In quo tamen melius esset juramentum frangere, quam adimplere, ita quidem ut et malum nus culpam agnoscat, in eo quod male juravit. Perjurium est mendacium sacrosancta attestatione inducta confirmatum. Qui enim falsum jurat pejefalsitatem testimonium veritatis irreverenter usurpatur. Qui viderit alium falsum jurare volentem, particeps
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ptcm̃ fr̃is cũ ꝓbare nõ possu
mus publicare nõ debemꝰ. sie
ãmonic̃o pectantib adhibenda
est : ubi negantib destimoniũ
uolũtana sponsio amiini. Qq̃s
deo uotũ nonet: redd̾e delg

Expanded text:
tum fratris cum probare non possumus, publicare non debemus, ne admonitio peccantibus adhibenda est ubi negantibus testimonium voluntaria sponsio animi. Quisquis Deo votum vovet, re
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. Nd tłm testimomiũ dices
⁊ quia ab oꝑe suo lesionis dũi
se cohibere nõ pot̃ qui mẽtem
suam ab ĩtencõne ⁊ uolũtate
iedendi uõ cohibet: sequitꝰ ⁊
dicit. Non ꝯcupisces uxorem
xximi tui net ꝯ cupiscͥes reni
halpiscas uxoreui ꝓximi tui.
Ut furtũ nõ facias: Nõ ꝯtupiscas
rem ꝓrimi tui. Het sunt decem
p̾cepta que pͥme ꝑfectõins uam

Expanded text:
 falsum testimonium dices . Et quia ab opere laesionis diu se cohibere non potest, qui mentem suam ab intentione et voluntate laedendi non cohibet, sequitur et dicit: Non concupisces uxorem promixi tui; nec concupisces rem concupiscas uxorem proximi tui; ut furtum non facias, non concupiscas rem proximi tui. Haec sunt decem praecepta, quae primae perfectionis viam
Abbreviated transcription (Latin):
a patre hoĩe sic̃ pͥncipiũ eristen¬
di ꝑ ꝯdicõm accepimꝰ a dõ patre
⁊ pat̾uitas hoĩs satͣmẽtũ est. ⁊ ima¬
go dĩne pat̾ntatis ut discat cor
hũanã ĩ eo pͥncipio ꝙ indet qͥd
debeat illi pͥncipio a quo ẽ ⁊ qd̾
patrẽ tuñ ⁊ matr̃e tnam ut bñ
fit tͥ ⁊ sis longenus suꝑ t̾rani.

Expanded text:
 existendi per conditionem accepimus a Deo Patre; et paternitas hominis sacramentum est et imago divinae paternitatis, ut discat cor humanum in eo principio quod videt, quid debeat illi principio a quo est, et quod patrem tuum et matrem tuam, ut bene sit tibi, et sis longaevus
Abbreviated transcription (Latin):
atmꝰ u̾bũ ilitatis in ore tuo sit
u̾itatem. ut post fidem cordis
mnat᷑ ꝯfessio oris. Primũ deuo
ad lonam ꝯscĩam. poctea exẽ
i oꝑis ad bonam famam. No
rtibi ut salbatũ obsernes.
est mẽtis quetem custodias.
nõ ꝑturbers ex adu̾sis foris
pacificus etiam inter. illos qͥ¬
pacẽ oderunt. p̾dices u̾itatẽ. et
nõ omittas caritatẽ. hec sũt t̾a
pcepta pͥme tabule de hiis q̃ ꝑtinẽt
ad dñi. post qmͣ sequit᷑ scd̾a tabula
de hiis que spectant ad xximũ. pͥ¬
mñ gͦ ĩceptũ est scd̾e tabule iñ qͦ
tͣ p̾cipit᷑ ut honores pͥncipiũ tum̃
utuitam lõgenam hrẽ possis: qm̃
qui nõ honorat euin a quo est:
diguns est ut recmñe nõ posfit id &
est. Std̾m pceptũ ẽ. nõ occides. Con¬
uenient̾ sane cui ĩ p̾cedent mã

Expanded text:
m veritatis in ore tuo sit, propter veritatem, ut post fidem cordis, sequatur confessio oris. Primum devotio ad bonam conscientiam; postea exemplum operis, ad bonam famam. Novtibi, ut Sabbatum observes; hoc est, mentis quietem custodias, ut non perturberis ex adversis foris pacificus, etiam inter eos qpacem oderunt. Praedices veritatem, et non omittas charitatem. Haec sunt tria praecepta primae tabulae de iis quae pertinent ad Deum. Postea sequitur secunda tabula, de iis quae spectant ad proximum. Primum praeceptum est secundae tabulae in quo tibi praecipitur, ut honores principium tuum, ut vitam longaevam habere possis ; quoniam qui non honorat eum a quo est, dignus est ut retinere non possit id quod est. Secundum praeceptum est: Non occides . Convenienter sane cui in
Abbreviated transcription (Latin):
redemptꝰ. qr nõ minus ⁊ͥ ꝯtulit
cũ redemit qmͣ qmi cͤanit̃. Ad
eiuidẽ ipectat sensũ ꝙ ip̃ẽ filiꝰ
ĩ enĩigłio discipułis ⁊ ꝑ discipu¬
los omnib in se c̾deirtib dicit.
Creditis in dñi ⁊ iñ me credite. Mo¬
desta quid̾e ut decint piũ in sinua¬
cõne nos admonens ut ĩ telliga¬
mꝰ eum nõ solum adoraudũ ano¬
bis in sua diuiñtate qͣ ꝯdidit. s
ĩ hñamtate ⁊̃ qua redennt. Ter¬

Expanded text:
redemptus, qui non minus tibi contulit cum redemit, quam cum creavit? Ad eumdem spectat sensum, quod ipse Filius in Evangelio discipulis, et per discipulos omnibus in se credentibus dicit: Creditis in Deum, et in me credite : modesta quidem ut decuit pium insinuatione nos admonens, ut intelligamus eum non solum adorandum a nobis in sua divinitate qua condidit, sed in humanitate etiam qua redemit. Ter
Abbreviated transcription (Latin):
culpa eẽt. Falsum destiioniũ
ẽ cum qͥs alt̾ns m̃dacio de u̾ita¬
te testimoniũ ꝑhibet. Qui ũ solũ
nar tanat᷑. Qd̃ quid̾ si sciens
fet̾it: dampnabilis oĩo inalicia
est. si & ignorans: rep̾hensibil
nogligentia. Nõ om̃e iuramẽ¬
tũ ialũ est. ⁊ tũ om̃e iuram̃tũ
teste u̾itate a malo ẽ. Qui enĩ
utilitate᷑. tũ s. is cui iurat᷑ aut qre¬
dere nõ pt̃ ꝓ ignoracia. aut c̾dẽ

Expanded text:
et. Falsum testimonium est cum quis alterius mendacio de veritate testimonium perhibet, qui non solum nari conatur; quod quidem si sciens fecerit damnabilis omnino malitia est; si autem ignorans, reprehensibilis negligentia. Non omne juramentum malum est, et tamen omne juramentum teste veritate a malo est. Qui enim utilitate, cum scilicet is cui juraratur aut credere non p
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipiũ suũ honorans ad uitam q̃
finem nescit uñ hiat. hoc uͦ ex ca¬
ritate ꝓxiim ꝙ ad uite alien̾e fi¬
nẽ milło crudelitatis odio se re¬
laxat. Ninde senm᷑ t̾tiũ p̾ceptũ
Nõ mechaberis. ⁊ qrtñ nõ furtũ
facies. Nõ mechaberis. Hoc ꝑtinet
ad uitam ꝓpͥam. nõ furtũ facies.
hot ꝑtinet᷑ ad uitam alienam. Su¬
pͣ enĩ uissus est ⁊ suam ⁊ alt̾ius
uitam ꝯseruare. Hit mbet᷑ et
suam ⁊ alt̾tus uitã uõ ledere. Ius

Expanded text:
ans, ad vitam quae finem nescit inhiat; hoc vero ex charitate proximi quod ad vitae alienae finem nullo crudelitatis odio se relaxat. Deinde sequitur tertium praeceptum: Non moechaberis; et quartum: Non furtum facies . Non moechaberis, hoc pertinet ad vitam propriam. Non furtum facies, hoc pertinet ad vitam alienam. Supra enim jussus est homo et suam et alterius vitam conservare, hic jubetur et suam et alterius vitam non laedere.
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Uere ut scꝑtura dicit beat᷑¬
atis homo qui semꝑ est paui¬
dũs nescit eiũ quid fututra
pariat diec.

Expanded text:
idit? Vere, ut Scriptura dicit: Beatus homo qui semper est pavidus. Nescit enim quid futura pariat dies .
Abbreviated transcription (Latin):
sunda penetrare. ex iutima nam¬
q compunccõne auimꝰ lauatͣ mũi¬
datͣ ⁊ proculdũbio qnͣto purior
redditur tanto facilius tanuto pro¬
sundius illummatur hinc est quod
balam de semet ip̃o statur. Dicit au¬
ditor sermonũ dei qui iusionem o¬
omĩpotentis intunitus. est quicadit
dr̃ qud̃ sadendo ocłi aꝑiuntur nise
qud̃ ut̃ brandum sepe intellectu ał
tam toto corpore sepe prosteruere
cãm uolumus accentius orare. Nũa¬
tũ gͦ ad ex positõnem litere spectare
usdctur. octuli ei qiͣ cadendo aꝑiuut᷑
qui lum̃ reuelantis gr̃ẽ accipit dũ
se in or̃onẽ ꝓ sterm̃. Si autem eadẽ
lĩterã mustice discuitut. incandẽ
sententiam concurrere iuidentur.
Qund e nr̃ est cadere nisi sem̃ioc

Expanded text:
unda penetrare. Ex intima namque compunctione animus lavatur, mundatur, et procul dubio quanto purior redditur, tanto facilius, tanto profundius illuminatur. Hinc est, quod Balaam de semetipso testatur: Dixit auditor sermonum Dei, qui visionem omnipotentis Dei intuitus est, quiur, quod cadendo oculi aperiuntur, nisi quod inter orandum saepe intellectualisram toto corpore saepe prosternere, cum volumus attentius orare. Quantum ergo ad expositionem litterae spectare videtur, oculi ei quasi cadendo aperiuntur, qui lumen revelantis gratiae accipit, dum se in orationem prosternit. Si autem eadem littera mystice discutitur, in eamdem sententiam concurrere videtur. Quid enim est cadere, nisi sem
Abbreviated transcription (Latin):
sicut malis occupacõms et ex¬
citatõnem sic ĩcapite intelligi¬
mus intẽcõnem. Nam caꝑud
totũ corpꝰ regit et intencõui

Expanded text:
sicut in alis occupationem et exercitationem, sic in capite intelligimus intentionem. Nam caput totum corpus regit, et intenti
Abbreviated transcription (Latin):
ulatũ. ẜam sĩc ĩ ferreis un¬
rebelliõĩs cormd armatur
contͣ suꝑiores. In pudens siquid̾
aĩa q̃ uigũ timoris seł excussit.
inꝑpba iam tem̾tate cͣ magis¬
teriũ susi insurgit. Cormi itaq
ab iectõis rebellat. qñ iam dedig¬
nat᷑ obedire. cormi obiectõnis.
qñ p̃latoꝵ suoꝵ conatib conat᷑
semꝑ: ⁊ ubiq fortit̾ resist̾e. cor¬
ini deiectõis. qñ p̾latos suos in

Expanded text:
famulatum. Nam, sicut in ferreis unrebellionis cornibus, armatur contra superiores. Impudens siquidem anima, quae jugum timoris semel excussit, improba jam temeritate contra magisterium suum insurgit. Cornu itaque abjectionis rebellat, quando jam dedignatur obedire; cornu objectionis, quando praelatorum suorum conatibus conatur semper et ubique fortiter resistere; cornu dejecti
Abbreviated transcription (Latin):
Aĩa ad sũmã inpudẽciam ob¬
duratur. ecce qualit̾ ħo in idus
ꝑducitur. ut nec d̾m cimeat nec
hoĩem uereat᷑.

Expanded text:
anima ad summam impudentiam obduratur, ecce qualiter homo, in id usque producitur, ut nec Deum timeat, nec hominem vereatur
Abbreviated transcription (Latin):
test. q̃cumq posse
potencia ẽ.
Nam młta dicim᷑
posse. que
młto melius eẽt
nõ potins¬
se qmͣ posse: Pos¬
se de cres¬
cere. posse defic̾es
posse defti
t nichilum redigi. ⁊ q̃libet hͦuiͦs.
manis est omnino nõ posse qmͣ
posse. Magis enim siuit ista in¬
fuitatis in dicia. qmͣ mages

Expanded text:
test quaecunque posse potentia est. Nam multa dicuntur posse, quae multo melius esset non potuisse quam posse, posse decrescere, posse deficere, posse destrui n nihilum redigi, et quaelibet hujusmodi, majus est omnino non posse quam posse. Magis enim sunt ista infirmitatis indicia quam majes
Abbreviated transcription (Latin):
satis quidem ex supio¬
let ⁊ ad huc potest. u trũ ĩ¬
de dicatur sũme potens. qr
nemo in potencia eo suꝑior sit¬
ꝯt sit sit sũme potens. ut oĩa
possit. ⁊ u̾atiter ominpotẽs srt.
S si ommpotentem difficemur
mains aliquid deo iam posse co¬
gitare ꝯuĩcun᷑. Maiuis namq ẽ
omni potenciam hr̃e. qmͣ q̃lem¬
cũq podentiam. cui aliquid de¬
fit de omimpotentie plenitudi¬
ne. Qd̃ hoc quidem quod homi¬
ni ad intelligendũ ꝑ facile est.
diminam sapiençiã latere non
potest. Dens itaq si aliquid de
potentie plenitendine in delli-¬
git. s habere non possit. ent
mains aliquid in ens nosse. ꝙͣ
in euis posse. quoꝵ neutrũ uti

Expanded text:
satis quidem ex superioaeri adhuc potest utrum inde dicatur summe potens, quia nemo in potentia eo superior sitan sic sit summe potens ut omnia possit et veraciter omnipotens sit. Sed si omnipotentem diffitemur, majus aliquid Deo jam posse cogitare convincimur. Majus namque est omnipotentiam habere quam qualemcunque potentiam cui aliquid desit de omnipotentiae plenitudine. Et hoc quidem quod homini ad intelligendum perfacile est, divinam sapientiam latere non potest. Deus itaque si aliquid de potentiae plenitudine intelligit quod habere non possit, erit majus aliquid in ejus nosse quam in ejus poss
Abbreviated transcription (Latin):
ita est. ⁊ qm̃ nanari ⁊ mutari
nõ pot̃ deus oĩo. Nõ enĩ aug̾i pot̃.
qm̃ ĩ mẽsus est nec mini. qui
utꝰ est. nec lad mutari qui uͥq
est. nec dẽpore qui et̾tuis est. net
cognicõne. qui sapientissimꝰ est.
n affectu qui optimꝰ est ad cognos¬

Expanded text:
ita est, et quoniam variari et mutari non potest Deus omnino. Non enim augeri potest qui immensus est; nec minui qui unus est. Nec loco mutari qui ubique est; nec tempore qui aeternus est. Nec cognitione qui sapientissimus est; nec affectu qui optimus est. C