comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Eeuedictio sit tibi filiũ: quia boni et optiuii uiũ
filius es. Et anna uxor eius et sarra filia filia ip̃orum
ost quã autẽ locuti sunt: precepit raguel domadã¬
occidi arietem et parare cõuiutũ. Cumq hortaret
eos discumbere ad prandium thobias dixit. Hic egõ ly¬
die non manducabo neq bibam. nisi prius peticionem
meam confirines: et promittas michi dare sarram fi¬
liam tuam. Quo audito uerbo raguel expauit. sciẽs
quid euenerit illis septena uiris. et tunere cepit. ne forte
huic similit̾ accideret. Et cũ intraret et nõ daret ullum
petenti illum rensum dixit ei angelus. Noli tim̾e darei¬
stam illi qm̃ huictimenti deũ debet᷑ comux filia tua:
propt̾ea alius non potuit eam habere. Tunc dixit ragu¬
el. Nõ dubito ꝙ deus p̾oes et lacrimas meas incõsp̃cu
suo ad miserit. Et credo qm̃ ideo uos fecit ad me uenire.
ut ista cõingeretur cognacioni sue scd̃m legem moysi. Et

Expanded text:
dixit: Benedictio sit tibi, fili mi, quia boni et optimi viri dixit: Benedictio sit tibi, fili mi, quia boni et optimi viri filius es. Et Anna uxor ejus, et Sara ipsorum filia, ostquam autem locuti sunt praecepit Raguhel occidi arietem et parari convivium cumque hortaretur eos discumbere ad prandendum Tobias dixit hic ego hodie non manducabo neque bibam nisi prius petitionem meam confirmes et promittas mihi dare Sarram filiam tuam quo audito verbo Raguhel expavit sciens quid evenerit illis septem viris et timere coepit ne forte et huic similiter accideret et cum nutaret et non daret ullum petenti responsum dixit ei angelus noli timere dare illam isti quoniam huic timenti Deum debetur coniux filia tua propterea alius non potuit habere illam tunc dixit Raguhel non dubito quod Deus preces et lacrimas meas in conspectu suo admiserit et credo quoniam ideo vos fecit ad me venire ut ista coniungeretur cognationi suae secundum legem Mosi et
Abbreviated transcription (Latin):
incopulacione scoꝵ patuartharũ admitteris. Tercia
aũti nocte benedictionem cõsequeris. ut filii ex uobis ĩ¬
coluiues paocirentur. T ransaita aũt tertia nocte ac¬
cipies uirginẽ cũ timore dm̃ amore filioꝵ magis quã
libidinis ductꝰ ut insemine a brahe benedictionem in fi¬
liis consequaris. Icõ .ui.¬
Agressi sunt aũt ad raguelem et suscepit eos ra¬
guel cum gandio. Intuens q raguel tobiam. dix̃
anne uxori sue. Qͣm similis est iuueius iste con¬
sobrino meo. Et cum hec dixiss ait. Unde estis iuuene ᷤ
fcẽs nr̃i. At ille dixerint. Ex tribu neptalim sumꝰ. ex
captiuitate niuie. Dixitq illis raguel. Nostis tobiã
fr̃em ineum: Qͥ dixerũt. Nouimꝰ. Cumq multa bona
lequeretur de eo. dixit angelus ad raguel. Tobias de
quo int̾rogas. pat̾ huius est. Et misit se raguel. et cũ
lacumis osculatꝰ est eum. et plorans super collum eius

Expanded text:
in copulatione sanctorum patriarcharum admitteris. Tertia in copulatione sanctorum patriarcharum admitteris. Tertia autem nocte benedictionem consequeris, ut filii ex vobis incolumes procreentur. Transacta autem tertia nocte, accipies virginem cum timore Domini, amore filiorum magis quam libidinis ductus ut in semine Abrahae benedictionem in filiis consequaris ingressi sunt autem ad Raguhelem et suscepit eos Raguhel cum gaudio intuensque Tobiam Raguhel dixit Annae uxori suae quam similis est iuvenis iste consobrino meo et cum haec dixisset ait unde estis iuvenes fratres nostri at illi dixerunt ex tribu Nepthalim sumus ex captivitate Nineven dixit fratrem meum? Qui dixerunt: Novimus. Cumque multa bona loqueretur de eo, dixit angelus ad Raguelem: Tobias, de quo interrogas, pater istius est. Et misit se Raguel, et cum lacrymis osculatus est eum, et plorans supra collum ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
Respondensq angelus ait. Hic est raguel nomine pro¬
pinquus un de tribu tua. et hic habet filiam. nõie sa¬
iam: s neq masculũ neq feminã ullũ habet aliũ pret̾
eam. Tibi debetur omnuis substancia eius et oportet eã¬
te accipere corugem. Pete gͦ eam a patre eius et dabit
unc respondit eithobias et dixit. Audiui qm̃ tra¬
dita est uiris septem et mortui sunt: s etihoc au¬
diui quia demoniũ illos occidit. ẽ imeo gͦ ne forte et hͦ
nam seuectutem illoꝵ cum tristicia ad inferos. Tunc ã¬
gelus raphael dixit ei. Audime: et ostendã tibi qui funt
quib pͥualere põt demoniũ. Hii uamiq qui comugiũ
ita suscipiunt ut d̾m a se sua mente excludant ⁊ sue
il ãt cum acceperis eamingressus cubiculum
ꝑtres dies continens esto aib ea. et nichil aliud
iulioronib uocabis cumea. Ip̃a aũt nocte incenso
iecore piscis fugabitin demorũ. Recuda uero nocte

Expanded text:
Respondensque angelus, ait: Est hic Raguel nomine, vir proRespondensque angelus, ait: Est hic Raguel nomine, vir propinquus de tribu tua, et hic habet filiam nomine Saram, sed neque masculum, neque feminam ullam habet aliam praeter eam. Tibi debetur omnis substanam accipere coniugem pete ergo eam a patre eius et dabit unc respondit Tobias et dixit audio quia tradita est viris septem et mortui sunt sed et haec audivi quia daemonium illos occidit timeo ergo ne forte mihi nam senectutem illorum cum tristitia ad inferos. Tunc angelus Raphael dixit ei: Audi me, et ostendam tibi qui sunt, quibus praevalere potest daemonium. Hi namque qui conjugium ita suscipiunt, ut Deum a sautem cum acceperis eam, ingressus cubiculum, tres dies continens esto ab ea: nihil aliud nisi orationi vacabis cum ea. Ipsa autem nocte, incenso jecore piscis, fugabitur daemon. Secunda vero nocte
Abbreviated transcription (Latin):
exiuit ut lauaret pedes suos. et ecce piscis minanis exiuit
ad deuorandum eum. Quemi expauescẽs tobias clama¬
ut uoce magna dicens. Domine inuadit me. Et dixnt
angelus. Alpprehende brachiam enis et trahe eum ad te.
Qd̃ cum feciss attraxit eum in sicco. ⁊ palpitare cepit aũt¬
uuc dixit ei augelus. Exentera hunc pisceni ex cor
ens etifes ⁊ iecur repone tibi sunt enim hec necessaria ad
medicameuta utiliter. Qd cm feciss alsaut camies
eiuis. et setuni fustulerunt in ma. seteta sallierunt q̃
sufficerẽteis quousq ꝑuenirent in rages ciuitatem
medoꝵ. Tunc interrogauit thobias angelum et dix̃
ei. Obsecro te azaria frater ut dicas mͥ qd̾ remedeum
habebunt ista. que de pisce seruare iussisti. łc.iiiͣ.
espondeus q dixit ei. Cordis eius particulam
si suꝑ carbones pones. fumus eius extricat õe
genꝰ demomoꝵ siue a uiro siue a muliere. ita ut ultranõ

Expanded text:
exivit ut lavaret pedes suos, et ecce piscis immanis exivit exivit ut lavaret pedes suos, et ecce piscis immanis exivit ad devorandum eum. Quem expavescens Tobias clamavit voce magna, dicens: Domine, invadit me. Et dixit ei angelus: Apprehende branchiam ejus, et trahe eum ad te. Quod cum fecisset, attraxit eum in siccum, et palpitare coepit antunc dixit ei angelus: Exentera hunc piscem, et cor ejus, et fel, et jecur repone tibi: sunt enim haec necessaria ad medicamenta utiliter quod cum fecisset assavit carnes eius et secum sustulerunt in via cetera salierunt quae sufficerent eis quousque pervenirent in Rages civitatem Medorum tunc interrogavit Tobias angelum et dixit ei obsecro te Azarias frater ut dicas mihi quod remedium habebunt ista quespondens angelus, dixit ei: Cordis ejus particulam si super carbones ponas, fumus ejus extricat omne genus daemoniorum, sive a viro, sive a muliere, ita ut ultra
Abbreviated transcription (Latin):
cam silruintuũ. nespondens au̾t tobias dixes. Tene anbu¬
leris. et sit deus in itinere nr̃o et angelus eius comitetu
uobscũ. Tunc paratus om̃b que erant inuia portand¬
ualde dicit tobias patri suo et matu sue. et ambulauerũt
ambo sinul. Cumq profecti essent cepit clere mat eues
et dic̾e: Extcuulũ senectutis nr̃e tulisti. et tiamsmisisti. a no
Nurꝙ̃ ẽẽt ip̃a peccuma pro qua misisti eum. Sufficiedet
uo ẜ paupeitas nr̃a ut diuicias cõputaremꝰ hoc quos
iudelamtꝰ filiũ nr̃m. Dixitq thobias. Roli flere. Salius
puemet filuis ur̃. et salinis reuertetur ad nos: et ceulitũ
rudẽbunt eum. Ciedo enim qd̾ angłs dei bonus comutit
ei et bene dispornt om̃ia que cara ip̃m gerintu itart
cum gaudio reuertatir ad nos. ad hanc uocem cessauit
refectꝰ est aũt thobias. et tanis secutus est eui. et¬
mansit pͥma mansiorie iuxta fluusum tegris. Et

Expanded text:
cam filium tuum respondens autem Tobias dixit bene ambucam filium tuum respondens autem Tobias dixit bene ambuletis et sit Deus in itinere vestro et angelus eius comitetur vobiscum tunc paratis omnibus quae erant in via portanda fecit Tobias vale patri et matri suae et ambo simul cumque profecti essent coepit flere mater eius et dicere baculum senectutis nostrae tulisti et transmisisti a nobis numquam esset ipsa pecunia pro qua misisti eum sufficiebat enim nobis paupertas nostra ut divitias conputaremus hoc quod videbamus filium nostrum dixitque ei Tobiasperveniet filius noster, et salvus revertetur ad nos, et oculi tui videbunt illum. Credo enim quod angelus Dei bonus comitetur ei, et bene disponat omnia, quae circa eum geruntur, ita ut cum gaudio revertatur ad nos. Ad hanc vocem cessavit rofectus est autem Tobiasmansit prima mansione juxta fluvium Tigris. Et
Abbreviated transcription (Latin):
qui moratur in rages ciuitate medoꝵ: que posita est in mõ¬
te exbathanis. Cui tobias ait. Sustine me obsecro. do¬
nec hec ip̃a minciem patri meo. Tunc ingressus thobias¬
iudicauit uuiuersa hec patri suo. Suꝑ que ad miratus
pater rogat ut intronet ad eum. Ingressꝰ itaq saluta¬
uit eum et dixit. Caudium tibi semper sit. Et thobias
ait. Quare michigandium erit qui in tenebris sedeo. et lu¬
iẽ celi nõ indeo: Cui ait iuuenit. Forti animo esto in
ꝓximo est ut a deo cureris. Itaq dixit illi tobras. Nũ¬
quid poteris ꝑducere filium meũ ad gãbelum in rages
tuam. Et dixit ei angẽlus. Ego ducam. ⁊ reducam eũ
ad te. Cui cobias rxndit. Rogo te indica michr de qua do¬
mo aut de qua tubu es tu. Cui rapbael angelus dixit.
Exiuis quers mercemaris an ip̃m mercenuarium qui cũ
aibio tuo eabi do ne forte sollicitum teieddani egosinũ a au¬
as ananie magnifilius. Et tobias rendit. Ex magno

Expanded text:
qui moratur in Rages civitate Medorum quae posita est in monqui moratur in Rages civitate Medorum quae posita est in monte Exbathanis cui Tobias ait sustine me obsecro donec haec ipsa nuntiem patri meo tunc ingressus indicavit universa haec patri suo super quae admiratus pater rogat ut introiret ad eum ingressus itaque salutavit eum et dixit gaudium tibi semper sit et Tobias ait quale mihi gaudium erit qui in tenebris sedeo et lumen caeli non video cui ait iuvenis forti animo esto in proximo est ut a Deo cureris dixit itaque illi Tobias numquid poteris perducere filium meum ad Gabelum in Rages tuam. Et dixit ei angelus; Ego ducam et reducam eum ad te. Cui Tobias respondit: Rogo te, indica mihi, de qua domo, aut de qua tribu es tu? Cui Raphael angelus dixit: Genus quaeris mercenarii, an ipsum mercenarium, qui cum filio tuo eat sed ne forte sollicitum te reddam ego sum Azarias Ananiae magni filius et Tobias respondit ex magno g
Abbreviated transcription (Latin):
uenias et recipias ab eo supra memoratum pondus
cugenti. et restituas ei cirographum suum. Noli ti¬
ĩe fili iii. Pemperẽ quider uitam gerimꝰ. s multu bona
patumam inquirã ignoro. Ille me nescit. ⁊ ego illum
ignoro. Qd̾ signũ dabo ei: S neq uiam per quam ꝑgat᷑
uluc aliquando cognoui. Tunc pat̾ suus rxndit illi ⁊ dix̃
Cyrgraiphum quiden illiꝰ penes me habeo qd̃ dum illi ostẽ¬
deris statim restituet. S perge minc et inquire tibi aliquẽ
fidelem nirum qui eat tecum salua mercede sua dum adhuc
uiuo ut ꝑcipias eam. Tunc egressus thobias inuerat iuue¬
nem spleudidum stantem p̾cinctum et qiͣ paratũ ad ambu¬
landum. Si ignoras qd̃ angelus dei ess. salutauit eum.
et dixit. Unde te habemius bone iuuenis: At ille rendit
Ex filiis isił. Et tobias dixit ei. Nosti uam que ducit ĩ
regionem medoꝵ: Cui i̾ndit. Noui et om̃ia itinera eius
frequent̾ ambulaui et inansi apud gabelum frẽm nr̃iu.

Expanded text:
venias, et recipias ab eo supra memoratum pondus venias, et recipias ab eo supra memoratum pondus argenti, et restituas ei chirographum suum. Noli timere, fili mi: pauperem quidem vitam gerimus, sed multa bona quiram, ignoro. Ille me nescit, et ego eum ignoro: quod signum dabo ei? sed neque viam, per quam pergatur illuc, aliquando cognovi. Tunc pater suus respondit illi, et dixit: Chirographum quidem illius penes me habeo, quod dum illi ostenderis, statim restituet. Sed perge nunc, et inquire tibi aliquem fidelem virum, qui eat tecum salva mercede sua: ut, dum adhuc vivo, recipias eam. Tunc egressus Tobias, invenit juvenem splendidum, stantem praecinctum, et quasi paratum ad ambulandum. Et ignorans quod angelus Dei esset, salutavit eum, et dixit: Unde te habemus, bone juvenis? At ille respondit: Ex filiis Israel. Et Tobias dregionem Medorum cui respondit novi et omnia itinera eius frequenter ambulavi et mansi apud Gabelum fratrem nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
ram sũuio deo elemosina om̃ib facientib eam. Attẽ¬
de tibi fili cib om̃i fornitacione. et pͥter uxorem tuã m̃¬
ꝙͣ paciaris trim̃ scire. Superbiam mmꝙͣ in tuo sensu
audin tuo uerbo dominari permittas. In ip̃a emin
incum sumpfit omnis perdicio. Quicumq tibi ali¬
quid operatus fuerit statim ei mercedẽ restitue ⁊ mere
meiterarũ tui apud te om̃ino nõ maneat. Quod ab
alio odis fieri tibi inde ne alteritu aliquando facias.
Panem tuũ cum esurientib et egenis comede ⁊. de uesti¬
mentis tius nudos tege. Panem tuũ et unnũ tuũ supor
sepultirã iusti constitue et noli ex eo manducare et bi¬
bere cum pescectorib. Consilium semꝑ asapiente ꝑquire
Om̃i temꝑe benedic d̾m et pete ab eo ut uias tuas dingit
et om̃ia consilia tua in ip̃o ꝑmaneant. Iudico eim tibi
fili mi dedisse me decem taleuta argenti dum infantu¬
lus esses gabelo in rages auitate medoꝵ. et cirographi
eiuis apud me habeo. Et ideo perquire quomͣ ad eum per¬

Expanded text:
faciunt eam. Attende tibi, fili mi, ac omni fornicatione, et praeter uxorem tuam, numquam patiaris crimen scire. Superbiam numquam in tuo sensu, aut in tuo verbo dominari permittas: in ipsa enim initium sumpsit omnis perditio. Quicumque tibi aliquid operatus fuerit, statim ei mercedem restitue, et merces mercenarii tui apud te omnino non remaneat. Quod ab alio oderis fieri tibi, vide ne tu aliquando alteri facias. Panem tuum cum esurientibus et egenis comede, et de vestimentis tuis nudos tege. Panem tuum et vinum tuum super sepulturam justi constitue, et noli ex eo manducare et bibere cum peccatoribus. Consilium semper a sapiente perquire. Omni tempore benedic Deum: et pete ab eo, ut vias tuas dirigat, et omnia consilia tua in ipso permaneant. Indico etiam tibi, fili mi, dedisse me decem talenta argenti, dum adhuc infantulus esses, Gabelo, in Rages civitate Medorum, et chirographum ejus apud me habeo: et ideo perquire quomodo ad eum per
Abbreviated transcription (Latin):
ãd omnes mmulieros ut contempnant uiros
suos et dicant. Rex assuerus iussit ut regiaa uafthi
intraret ad euni. et illa noluit. atq hor exemplo ẽs
printipium ꝯiuges ꝑsarum atq medoꝵ parmpendẽt
imperia maritoꝵ. Unde regis iusta est indignacõ
Si tibi placet rex egrediatur edictum a facietua et
scribatur iuxta legem ꝑsarum aq medoꝵ quã prete¬
riu illicitum est. ut noquaꝙͣ ultra uasthi ingredia¬
tur ad regem. s regnũ illius altera que melior illa

Expanded text:
ad omnes mulieres ut contemnant viros ad omnes mulieres ut contemnant viros suos et dicant rex Asuerus iussit ut regina Vasthi intraret ad eum et illa noluit atque hoc exemplo omnes principum coniuges Persarum atque Medorum parvipendent imperia maritorum unde regis iusta est indignatio et si tibi placet egrediatur edictum a facie tua et scribatur iuxta legem Persarum atque Medorum quam praeteriri inlicitum est ut nequaquam ultra Vasthi ingrediatur ad rege
Abbreviated transcription (Latin):
asthi quoq regina fecit coruuiũ femnaꝵe
i palacio. ubi rex assuerus manere confueuerat
taꝙ die septimo cum rex eẽt hylarior ⁊ post nnã
potacionem incaluiss mero. p̾cepit nauian ⁊ ba¬
spectu enis ministiabant ut introducerent reginã
uasthi coram rege posito super caput eius dyademate.
ut ostenderet cinictis populis et priucipib illius pul¬
chritudinem. Erat enim pulchia ualde. lco .iiiĩ.¬
ue renuit. et ad regis imperium qd̾ ꝑ eunuchoᷤ
mandauerat. uenire contempsit. Dnde iratus
rex. et nunio furore succensus interrogauit sapienteᷤsᷤ
qui ex more regio semꝑ ei aderant. ⁊ illoꝵ faciebat cũc
e uasthi regina subiaceret: que assueri regis imperiũ
qd̃ ꝑ eimuchos mandauerat facere uoluils. Respon¬
ditq manuchan audiente rege atq priucipibus
Nõ solum regem lesit regina uasthi: s et omines pͥn¬
apes et populos qui sunt incinictis prouinciis regis
gredietur euim sermo regine łc. uͭ assueri.

Expanded text:
asthi quoque regina fecit convivium feminarum in palatio ubi rex Asuerus manere consueverat itaque die septimo cum rex esset hilarior et post nimiam potionem incaluisset mero praecepit Mauman et Baspectu eius ministrabant ut introducerent reginam Vasthi coram rege posito super caput eius diademate et ostenderet cunctis populis et principibus illius pulchritudinem erat enim pulchra valde uae rennuit et ad regis imperium quod per eunuchos mandaverat venire contempsit unde iratus rex et nimio furore succensus interrogavit sapientes qui ex more regio semper ei aderant et illorum faciebae Vasthi regina subiaceret quae Asueri regis imperium quod per eunuchos mandaverat facere noluisset responditque Mamuchan audiente rege atque principibus non solum regem laesit regina Vasthi sed omnes principes et populos qui sunt in cunctis provinciis regis egredietur enim sermo reginae
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiq ouiis exercitꝰ decollatum holofernẽ audiss.
fugit mens et consiliũ ab eis. Et solo trrmore ⁊ mo¬
tu agitati fuge p̾sidium sumunt ita ut nullus loq̃¬
retur cum proximo suo. s iclinato capite uelictis
omnib euadere cuprebant hebreos quos armatos ue¬
uire super se ueniebant audierant: fugientes ꝑ mas
I

Expanded text:
cumque omnis exercitus decollatum Holofernem audisset cumque omnis exercitus decollatum Holofernem audisset fugit mens et consilium ab eis et solo tremore et metu agitati fugae praesidium sumunt ita ut nullus loqueretur cum proximo suo sed inclinato capite relictis omnibus evadere Hebraeos quos armatos venire super se audierant fugientes per vias I
Abbreviated transcription (Latin):
furma me domine deus israel: in hac hora Et percussit bis in
cerinicem eius: et absadit capur enus. Et exierunt due scd̾m
consuetudinem suam quasi ad or̃onem et transierunt
castra. Et girantes uallem. uenerunt adportam ciita¬
tis. Et dixit iudith a longe custodib muroꝵ. Apite por¬
tas. qm̃ nobiscum est deus qui fecit untutem in isri
Et factum est cum audissent uri uocem eius uocaue¬
runt phr̾os ciuitatis. Et concurrerunt ad eam om̃s
a uunimo usq ad maximũ qm̃ sperauerunt eam iã
nõ esse uenturam. Et accendentes luminaria con¬
girauerunt cuta eam unnuersi. Illa autẽ ascendens
in enimenciori loco iussit fieri silentium. Cumq ẽs
tacussent. dixit indich. Laudate dñm deum ur̃in qui
uon deserint sperantes in se. Et in me ancillam suã
Ingressus uagno tabernriculum iudich non iuenit
eam. Et exilu̾nt foras ad populum ed dixit. rona mu¬
lier hebrea fecit confussionem in domo regis nabugod̾¬

Expanded text:
firma me, Domine Deus Israhel, in hac hora”; et percussit bis in firma me, Domine Deus Israhel, in hac hora”; et percussit bis in cervicem eius et abscidit caput eius, et abstulit consuetudinem suam quasi ad orationem et transierunt castra et gyrantes vallem venerunt ad portam civitatis et dixit Iudith a longe custodibus murorum aperite portas quoniam nobiscum est Deus qui fecit virtutem in Israhel et factum est cum audissent viri vocem eius vocaverunt presbyteros civitatis et concurrerunt ad eam omnes a minimo usque ad maximum quoniam speraverunt eam iam non esse venturam et accendentes luminaria congyraverunt circa eam universi illa autem ascendens in eminentiori loco iussit fieri silentium cumque omnes tacuissent dixit Iudith laudate Dominum Deum nostrum qui non deseruit sperantes in se et in me ancillam suam ingressus tabernaculum Judith, non invenit eam, et exsiliit foras ad populum, et dixit: Una mulier Hebraea fecit confusionem in domo regis Nabuchod
Abbreviated transcription (Latin):
uestib aduratis sue. Cumq ueniss ad portas ciuit᷑atis
inuenerunt expectantem oziam et pb̃ros ciuitatis. Qui
cum indissent eam stupentes mirati sunt nuris pulchri¬
tudinẽ eius. Nichil tainen int̾rogantes eam. duniser̃t
tiausire dicentos. Deus pr̃m ũoꝵ det tibi graciam. ⁊ ae
ei exploratores assinorun. et tenuerunt eam diceutes. Unde
ueuis aut quo nadis: Quedndit. filia sum hebreoꝵ. Dixt¬
q iudith puelle sue. ut staret foras ante cubiculum et obẜla¬
ret. Stetitq iudich ante lectum orans cum lacruinis et la¬
biorum motu in silencio motu dicens. Confiria medo¬
mine deus isił. et respice in hac hora ad opera manuũ meare.
ut sicut promisisti iherusalẽ ciuitatem tuã erigas: et hoc qd̾
credẽs per te posse fieri cogitam perficiam. Et hec cumdixiss
accessit ad columpnam queerat ad caput lectuli eiꝰ et pu¬
gionem eiꝰ qui mea ligatus pendebat. exsoluit. Cumq ẽ¬
uaginass illum apppchendit comam capitis eiꝰ et ait. Cõ¬

Expanded text:
ecta est cumque venisset ad portas civitatis invenerunt expectantem Oziam et presbyteros civitatis qui cum vidissent eam stupentes mirati sunt nimis pulchritudinem eius nihil tamen interrogantes eam dimiserunt transire dicentes Deus patrum nostrorum det tibi gratiam et omne ei exploratores Assyriorum, et tenuerunt eam dicentes: Unde venis, aut quo vadis? Quae respondit: Filia sum Hebraeo Iudith puellae suae ut staret foras ante cubiculum et observaret. Stetitque Iudith ante lectum, orans cum lacrimis et labiorum motu in silentio dicens: “Confirma me, Domine Deus Israhel, et respice in hac hora ad opera manuum mearum ut, sicut promisisti, Hierusalem civitatem tuam erigas, et hoc quod credens per te posse fieri cogitavi, perficiam”. 4 Et haec cum dixisset, accessit ad columnam quae erat ad caput lectuli eius et pugionem eius, qui in ea ligatus pendebat, exsolvit. Cumque evaginasset illum, adprehendit comam capitis eius et ait: “Con
Abbreviated transcription (Latin):
am. super certum inginti septem ꝓuincias qñdo
sedit m solio regni sinꝰ susa ciuitas regni cus exor¬
dium fuit. Tenio igitur anno imperii sui fecit gran¬
de conuuuiũ cinictis principib eo pueris sus fortis¬
sius ꝑsarumm et medoꝵ inclitis et p̾fectis pouina¬
arum toram se ut ostenderet diuicias głie regni sui
ac iuagnitudinem atq iactanciam potencie sue. lẽ

Expanded text:
ginti septem provincias quando sedit in solio regni sui Susa civitas regni eius exordium fuit tertio igitur anno imperii sui fecit grande convivium cunctis principibus et pueris suis fortissimis Persarum et Medorum inclitis et praefectis provinciarum coram se ut ostenderet divitias gloriae regni sui ac magnitudinem atque iactantia
Abbreviated transcription (Latin):
dignacionem ccłus meꝰ: et membra mea quasi in nichi¬
lum redacta sunt. Stupebunt iusti super hoc et iunocẽs
contra ipocritam suscitabitur et tenebit iustus uiã suã.
et mundis manib addet fortitudinẽ. Igitur nos om̃s
conuertũn et uenite. et inueniam in uobis ullũ sapiẽ¬

Expanded text:
dignatione oculus meus, et membra mea quasi in nihilum redacta sunt. Stupebunt justi super hoc, et innocens contra hypocritam suscitabitur. Et tenebit justus viam suam, et mundis manibus addet fortitudinem. Igitur omnes convertimini, et venite, et non inveniam in vobis ullam sapien
Abbreviated transcription (Latin):
derunt cornu peccatori. lcõ uͣ.¬
t appropinquauerunt dies mathathie morien¬
di. et dixit filiis suis. Nunc confortata est suꝑ bia
et castigacio. et tempus euersionis. et ira indignacõis.
Nunc ergo o filii enmlatores estote legis et date aĩas ue¬
stras pro testaiento patrum: Et menientote operũ
patrum que fecerunt in generationib suis. ⁊ accipiet s
głiam magnam et nõmen et̾nũ. Abraham in me intep̃¬
tacione inuentus est fidelis. Et reputatũ est ei ad iustici¬
am. Ioseph intempore angustie sue cistodinit mandatũ
ctifactus est douinius egr̃pti. lc̃o .ui.  ne

Expanded text:
derunt cornu peccatori ederunt cornu peccatori et adpropinquaverunt dies Matthathiae moriendi et dixit filiis suis nunc confortata est superbia et castigatio et tempus eversionis et ira indignationis nunc ergo o filii aemulatores estote legis et date animas vestras pro testamento patrum et mementote operum patrum quae fecerunt in generationibus suis et accipietis gloriam magnam et nomen aeternum Abraham nonne in temptatione inventus est fidelis et reputatum est ei ad iustitiam Ioseph in tempore angustiae suae custodivit mandatum et factus est dominus Aegypti Fine
Abbreviated transcription (Latin):
sus gentes pro animab mĩs et iustificacionib nrĩs
cicius disꝑdent nos a terra. Et cogita uerunt in die illa d
centes. Omnis homo quicuniq uenerit ad nos in bello
die sabbõrum pugnemus aduersus eum. et nõ morie¬
mur omnes sicut mortui sunt fres nr̃i inoccultis. ẽ uc̃
congregata est synagoga assideorum fortis niribus
ex israel: omnis uoluntarius in lege. Et ommes qui
fugiebant a malis ad diti sunt ad eos. et facti sunt illis
ẽ collegerunt exercitum. ⁊ ꝑcusserunt pcc̃ores ĩ ira su¬
a. ⁊ uiros inquos ĩ indignacione sua. Et ceteri
fugerant ad uaciones. ut euaderent. Et circuiuit ma¬
thathias et amici eus. et destruxerunt aras. ⁊ arcuncide¬
runt pueros in circuncisos Quotques inuenerunt in fi¬
inb ifrael: infortitudine. Et ꝑsecuti sunt filios suꝑbie
et ꝓsperatum est opus in manu eorum. Et obtinuerũt
legem de manib gentiũ. et de manib regum. et non de¬

Expanded text:
sus gentes pro animabus nostris et iustificationibus nostris sus gentes pro animabus nostris et iustificationibus nostris citius disperdent nos a terra et cogitaverunt in illa die dicentes omnis homo quicumque venerit ad nos in bello die sabbatorum pugnemus adversus eum et non moriemur omnes sicut mortui sunt fratres nostri in occultis tunc congregata est ad eos synagoga Asideorum fortis viribus ex Israhel omnis voluntarius in lege et omnes qui fugiebant a malis additi sunt ad eos et facti sunt illis et collegerunt exercitum et percusserunt peccatores in ira sua et viros iniquos in indignatione sua et ceteri fugerunt ad nationes ut evaderent et circuivit Matthathias et amici eius et destruxerunt aras et circumciderunt pueros incircumcisos quotquot invenerunt in finibus Israhel in fortitudine et persecuti sunt filios superbiae et prosperatum est opus in manu eorum et obtinuerunt legem de manibus gentium et de manibus regum et non de
Abbreviated transcription (Latin):
dissipauerunt mandatum regis in loca occulta in deserto
et abissẽt post illos multi. Et statim ꝑrexerunt aduersus
eos. et constituerunt aduersus eos prelium in die sabbatoꝵ:
et dixerunt ad eos. Resistitis et mĩc adhuc: Exite et facite se¬
cundum uerbuni regis et iiuetis
t dixerunt. ⁊ion exibimꝰ neq facienus nerbum regiꝰ
nt polluamus diem sabbatoꝵ. Et concitauerunt adu̾¬
sus cos pͥlium et nõ responderunt eis. Nõ lapides miserunt.¬
nec opilauenint loca occulta dicentes: moriamur omnes in
simplicitate nr̃a et testes erunt supernos celui etiteria.
qd̾ niuste ꝑditis nos. Et intulerunt eis bellũ sabbatis. ⁊ mor¬
tui suncup̃i etiuxores eoꝵ etifilii coꝵ. ⁊ pectora eoꝵ usq ad mił¬
le aurias hoĩm. Et cognouit mathathias et amici eius
et luctum habueriunt super eos ualde. łco .iiĩ.¬
dixit uii. ꝓximo suo. Si omnes fecerimus sicut
fratres nr̃i fecerunt et non pugnauersimis adu̾¬

Expanded text:
dissipaverunt mandatum regis in loca occulta in deserto dissipaverunt mandatum regis in loca occulta in deserto et abissent post illos multi et statim perrexerunt ad eos et constituerunt adversus eos proelium in die sabbatorum et dixerunt ad eos resistitis et nunc adhuc exite et facite secundum verbum regis et vivetis et dixerunt non exibimus neque faciemus verbum regis ut polluamus diem sabbatorum et concitaverunt adversus eos proelium et non responderunt eis nec oppilaverunt loca occulta dicentes moriamur omnes in simplicitate nostra et testes erunt super nos caelum et terra quod iniuste perditis nos et intulerunt eis bellum sabbatis et mortui sunt ipsi et uxores eorum et filii eorum et pecora eorum usque ad mille animas hominum et cognovit Matthathias et amici eius et luctum habuerunt super eos valde et dixit vir proximo suo si omnes fecerimus sicut fratres nostri fecerunt et non pugnaverimus adver
Abbreviated transcription (Latin):
aram in ciuitade modin scd̃m iussumm regis. Et uidit ma¬
thathias et doluit. et contrenuerunt renes eius. Et accẽ¬
sus est furor eius scd̾m iudicium legis: et insilieus tru¬
cidauit eũ suꝑ arã. S et mrum quem mmiserat rex anthi¬
ochus qui cogebat ĩmolari occidit in ip̃o temꝑe: et arain de¬
struxit. Et zelatus ẽ legem sicut feat finces z ambri filio
saloni. Et exclamait mathachias noce magna in ciui¬
tate dicens. Omnis qui zelum habet legis statuens testa¬
meutum. exeat post me. Et fugit ip̃e ⁊ filii eius in montes.
et reliquerunt quencũq hẽbant in ciuitate. dcc .iĩ. ut suꝑͣ¬
linc descenderunt multi querentes iudicium lc̃o .I.¬
⁊ iusticiam in desertum ut sederent ibi ip̃i et filii eoꝵ
et muilieres eoꝵ. et peccoa eoꝵ: qm̃ indurauerunt super eos
mala. Et renunciatum eĩt uiris regis: et exercitui qui erãt
ihrłm cĩuitate dauid: qm̃ discessissent uir quidam qui

Expanded text:
aram in civitate Modin secundum iussum regis et vidit Maaram in civitate Modin secundum iussum regis et vidit Matthathias et doluit et contremuerunt renes eius et ascendit furor eius secundum iudicium legis et insiliens trucidavit eum super aram sed et virum quem miserat rex Antiochus qui cogebat immolari occidit in ipso tempore et aram destruxit et zelatus est legem sicut fecit Finees Zambri filio Salomi et exclamavit Matthathias voce magna dicens omnis qui zelum habet legis statuens testamentum exeat post me et fugit ipse et filii eius in montes et reliquerunt quaecumque habebant in civitate tunc descenderunt multi quaerentes iudicium et iustitiam in desertum ut sederent ibi ipsi et filii eorum et mulieres eorum et pecora eorum quoniam induraverunt super eos mala et renuntiatum est viris regis et exercitui qui erat in Hierusalem civitate David quoniam discessissent viri quidam qui
Abbreviated transcription (Latin):
runt ad eos. s mathathias et filii eius constanter stete¬
ruut. Et respondentes qui missi erant ab antiocho dixe¬
runt mathachie. Princeps et clarssimꝰ et magnus es
in hac ciuitate. et ornatus filiis et frĩb. Ergo accede pͥor.
et fac iussum regis sicut fecerunt omnes gentes. ⁊ uiri
ida. et qui remanserunt in ihrłm: et eris tu et filii tui
inter amicos regis. et amplificatus argento et auro. et mi¬
merib multis. Et rendit mathathias. et dixit uoce magna
Et si ouines gentes regi antiocho obedimit. ut discedant unꝰ¬
quisq a secuitute legis patrum suoꝵ. et consenciunt manda¬
tis enis. Ego et filii mei et fraties mei obediemus logi pa¬
trum mõꝵ. Propicius sit nobis deus. nõ est nobis utile re¬
lniquere legem. et iusticias dei. Non audimus uerla regis
anthiochi. uec sacrificabimꝰ transgredientes legis nr̃emanda¬
ta. uteamus altera uia. Et ut cessauit loqui uerlai hec. acces¬
sit quidami iudeus mom̃ium oculis sacrificare idolis super

Expanded text:
ad eos sed Matthathias et filii eius constanter steterunt et respondentes qui missi erant ab Antiocho dixerunt Matthathiae princeps et clarissimus et magnus es in hac civitate et ornatus filiis et fratribus ergo accede prior et fac iussum regis sicut fecerunt omnes gentes et viri Iuda et qui remanserunt in Hierusalem et eris tu et filii tui inter amicos regis et amplificatus argento et auro et muneribus multis et respondit Matthathias et dixit magna voce et si omnes gentes regi Antiocho oboediunt ut discedat unusquisque a servitute patrum suorum et consentiunt mandatis eius ego et filii mei et fratres mei oboediemus legi patrum nostrorum propitius sit nobis Deus non est nobis utile relinquere legem et iustitias Dei non audibimus verba regis Antiochi nec sacrificabimus transgredientes legis nostrae mandata ut eamus altera via et ut cessavit loqui verba haec accessit quidam Iudaeus in omnium oculis sacrificare idolis super
Abbreviated transcription (Latin):
deũ. ut insitaret ppłm suũ ifrł. Nunciatumq est holo¬
ferm principi milicie asiriorum qd̾ filii isrł preparassẽt
se ad resistendũ. ac montiũ itiner conclussissent. Et fu¬
rore mimo exarsit iracundia magna. notanitq omĩs
principes moab et duces ammon et dixit eis. Dicite
nichi quis sit populus iste qui ipntana obsidet aut que
et quales et qnͣte sunt ciuitates coꝵ. que eciam urtus eoꝵr.
aut que sit multitudo eoꝵ. uł qui rex milicie illoꝵ Qrͣ re

Expanded text:
Deum ut visitaret populum suum Israhel nuntiatumque est HoloDeum ut visitaret populum suum Israhel nuntiatumque est Holoferni principi mise ad resistendum, ac montium itinera conclusissent, et furore nimio exarsit in iracundia magna, vocavitque omnes principes Moab et duces Ammon, et dixit eis: Dicite mihi quis sit populus iste, qui montana obsidet, aut quae, et quales, et quantae sint civitates eorum, quae etiam sit virtus eorum, aut quae sit multitudo eorum, vel quis rex militiae illo
Abbreviated transcription (Latin):
ł induerunt se sacerdotes ciliciis et infantes prostra¬
u̾erunt contra faciem templi domini. ⁊ altare dñi
õperuecunt cilicio. Et clamauerunt ad deũ isrl̾ unamunt̾
sionem. et ciuitates eoꝵ in ext̾mimũ et sc̃a eorum in pol
cuiuit omnẽ ifrl̾: allocutusq est eos dicens. Scitote qͥͦ¬
mã exandunt dñs preces nrãs. si manentes permanse¬
ritis in ieuniis et or̃onib inconspcũ dm̃i. Memores e¬
stote moysi seri dñi. qui ama lecħ confidentem in uir
tute sua et exercitu suo. et in clipeis suis et incurrib suis
et equitib sins. non in ferro pugnando s p̾cib scĩs oran¬
do deiecit. Sic erunt uniuersi hostes israel. si perseueraue¬
ritis in hoc opere qd̃ cepistis. Ad ħanc igitur exhortacio¬
uem ens depretantes dñn permanebant inconspectu
domini itaut eciam hii qui holocausta domini offere¬
bant precincti ciliciis offerrent sacrificia domino: et erat
cinis suꝑ capita corum. et ex toto corde suo om̃s ora bãt

Expanded text:
Et induerunt se sacerdotes ciliciis, et infantes prostraverunt contra faciem templi Domini, et altare Domini operuerunt cilicio, et clamaverunt ad Dominum Deum Israel sionem, et civitates eorum in exterminium, et sancta eorum in pollcumivit omnem Israel, allocutusque est eos, dicens: Scitote quoniam exaudiet Dominus preces vestras, si manentes permanseritis in jejuniis et orationibus in conspectu Domini. Memores estote Moysi servi Domini, qui Amalec confitia sua et in exercitu suo et in clypeis suis et in curribus suis et in equitibus suis non ferro pugnando sed precibus sanctis orando deiecit sic erunt universi hostes Israhel si perseveraveritis in hoc opere quo coepistis ad hanc igitur exhortationem eius deprecantes Dominum permanebant in conspectu Domini ita ut etiam hii qui holocausta Domino offerebant praecincti ciliciis offerrent sacrificia Domino et erat cinis super capita eorum et ex toto corde suo omnes orabant
Abbreviated transcription (Latin):
tib et templis ear. Et miserunt in omnẽ samariam ꝑ
cutuitum usq iherico: et preccupauerunt omnes uertices
mortium. Et muris cucundederrant incos suos. ⁊ corig̾
gauerunt frumenta in p̾paraciorẽ pugne. lcõ. uͣpreu¬
¶çerdos eciam helyachim scripsit ad umuersos qui¬
erant ꝯtra hedrelon que est contra faciẽ campi magni iux̃
dothani et inuu̾sis per quos transitus ẽẽ poterat ut optine¬
montes. Et fecerunt filii isrł secundum qd̃ constituerat
eis sacerdos dm̃i elyachum. Et clamauit omnis ppłus ad¬
dñn instancia magna. et humiliauerunt auimas su¬
as in ienimiis. ip̃i et mulieres illorum. ¶ Tres ulti

Expanded text:
tibus et templis earum et miserunt in omnem Samariam per tibus et templis earum et miserunt in omnem Samariam per circuitum usque Hiericho et praeoccupaverunt omnes vertices montiumgaverunt frumenta in praeparatione pugnae sacerdos etiam Heliachim scripsit ad universos quierant contra Hesdraelon quae est contra faciem campi magni iuxta Dothain et universis per quos transitus esse poterat ut obtinemontes et fecerunt filii Israhel secundum quod constituerat eis sacerdos Domini Heliachim et clamavit omnis popuDominum instantia magna et humiliaverunt animas suas in ieiuniis ipsi et mulieres illorum et i
Abbreviated transcription (Latin):
et scd̾a dic meusis pͥmi. fcm̃ est uerbũ indomo nabuch̃.
regis asyrioꝵ ut defenderet se. Docauitq omines maio¬
res omnesq duces bellatores suos. et habuit miuiste¬
riũ consilii sui. Dixitq cogita cionẽ suam ineo c̃ẽ ut om¬
uẽt̾rã suo subiugaret imperio. Lc̃o. iiii.¬
nod dictum cum placuisset omiib. uocauit nabũ
ħ̾. holofernem principẽ maliciesue et dixit ei. Egre
dere ad omine regnũ eccidentis et contra eos precipue qui
contempserunt imperiũ meũ. Nori parcet oculus meus
ulli regno omnẽq iubemi inuuntam subiugabis im
chi. Pertrausiens autem syriam sobal et omneni apanu¬
aii. ouiuẽq mesopotauuam neuit ad ydumeos in terra
galra. Accipitq ciuitates eorum eti sedit ibi per tuginta
dies. in quib dieb adunare cepit inuersum exercitũ
qui habitant terram inda tinuerunt ualde a facie
ciꝰ. Trenior eciam et horror inuasit sensus eoꝵ ne hoc fa¬
ceret iherusaleui et templo dñi. qd̾ fererat ceteris ciuita¬

Expanded text:
a die mensis primi factum est verbum in domo Nabuchodonosor regis Assyriorum ut defenderet se vocavitque omnes maiores omnesque duces bellatores suos et habuit cum eis mysterium consilii sui dixitque cogitationem suam in eo esse ut omnem terram suo subiugaret imperio od dictum cum placuisset omnibus vocavit Nabuchodonosor rex Holofernem principem militiae suae et dixit egredere adversum omne regnum occidentis et contra eos praecipue qui contulli regno, omnemque urbem munitam subiugabis mi pertransiens autem Syriam Subal et omnem Apamiam omnemque Mesopotamiam venit ad Idumeos in terra Gabaa accepitque civitates eorum et sedit ibi per triginta dies in quibus diebus adunari praecepit universum exercitum qui habitabant in terra Iudaeae timuerunt valde a facie eius tremor etiam et horror invasit sensus eorum ne hoc faceret Hierusalem et templo Domini quod fecerat ceteris civita
Abbreviated transcription (Latin):
ciã. Si destruxerit. nemo est qui edificet. Ecs teͣ
t coucluserit hominẽ millus est qui aperiat¬
Si ꝯtiuuerit aquas. om̃ia siccabuntur. Et si
miserit eas subuertent terram. Apud ip̃m est fortitu¬
cipitur. Ad ducet consiliarios instultũ finem. et iudi¬
ces in stuporem. Salteum regum dissoluit. ⁊ p̾cingit
fune renes eorum. Ducit sacerdotes inglorios optima¬
tes supplantat cõmutans labium uexaciũ. ⁊ doctrinã
scinini auferens. Effudit dispeccõem super princi

Expanded text:
qui aedificet: et i incluserit hominem, nullus est qui aperiatSi continuerit aquas, omnia siccabuntur: et si emiserit eas, subvertent terram. Apud ipsum est fortitueum qui decipitur. Adducit consiliarios in stultum finem, et judices in stuporem. Balteum regum dissolvit, et praecingit fune renes eorum. Ducit sacerdotes inglorios, et optimates supplantat: Commutans labium veracium, et doctrinam senum auferens, E
Abbreviated transcription (Latin):
putaret or̃onem suam exandiri ut mori potuss. uoca¬
uit ad se tobiaui filiũ fuũ dixitq ei. Audi filiũ uerba o¬
ris mei. et ea in corde tuo quasi fundamẽta construe. Cũ
acceperit deus aĩam meã et corpus meũ sepeli. et hono¬
rem habebis mati tue om̃ib dieb inte eius. Memor eĩ
esse debes que et quanta pericula passa sit propter te i ut̾s
suo. Cum aũt et ip̃a compleuerit tempus inte sue sepelies

Expanded text:
nem suam exaudiri ut mori potuisset, vocanem suam exaudiri ut mori potuisset, vocavit ad se Tobiam filium suum, dixitque ei: Audi, fili mi, verba oris mei, et ea in corde tuo, quasi fundamentum construe. Cum acceperit Deus animam meam, corpus meum sepeli; et honorem habebis matri tuae omnibus diebus vitae ejus: memor enim esse debes, quae et quanta pericula passa sit propter te in utero suo. Cum autem et ipsa compleverit tempus vitae suae, sepelias
Abbreviated transcription (Latin):
isl deferebat. Unde factũ est ut hedum ccprarũ accipiẽs
detulisset domi. Cum cuius uocẽ balantis uir ens audis¬
set. dixit. Didete ne furriuus sit. Reddite eum dñis suis.
gere. Adhec uxor eius iraita r̾ndit. Manifeste uana fc̃a
est spes tua. et elemosine tue tue iuͦ paruerunt. Atq hus
et aliis hunismodi uerbis exprobrabat ei. ẽune tobias
ingenuit. et cepit orare cum lacrimis dicens. Iustus
es domine et omĩa iudicia tua iusta sunt: et omnes
esto mei et uindictam sumas de pcc̃is meis neq remi¬
niscaris delicta mea. uel parentũ meoꝵ. qm̃ nõ obediui
mꝰ preceptis tuis. ⁊ traditi sumꝰ in direpcionem. ⁊ cap¬
tiuitatẽ et mortẽ et infabulam. ⁊ in ĩproperiũ om̃ib
nacõib in quib dispersisti nos. Et minc domine magͣ
bulauimꝰ sinceriter coram te. Et nũc domine scd̃m uo¬
luntatẽ tuam fac mecũ et precipe in pace recipi sp̃m me¬

Expanded text:
erat deferebat unde factum est ut hedum caprarum accipiens erat deferebat unde factum est ut hedum caprarum accipiens detulisset domi cuius cum vocem balantis vir eius audisset dixit videte ne forte furtivus sit reddite eum dominis suis qere ad haec uxor eius irata respondit manifeste vana facta est spes tua et elemosynae tuae modo paruerunt atque his et aliis huiusmodi verbis exprobrabat ei tunc Tobias ingemuit et coepit orare cum lacrimis dicens iustus es Domine et omnia iudicia tua iusta sunt et omnes vesto mei ne vindictam sumas de peccatis meis neque reminiscaris delicta mea vel paredireptionem, et captivitatem, et mortem, et in fabulam, et in improperium omnibus nationibus, in quibus dispersisti nos. Et nunc, Domine, magbulavimus sinceriter coram te. Et nunc, Domine, secundum voluntatem tuam fac mecum, et praecipe in pace recipi spiritum me
Abbreviated transcription (Latin):
mens domũ iactass se iuixta parietem ⁊ obdormus¬
set et ex indo hyrundinũ dormienti illi callida stercora insi¬
derent super oculos enis: fieretq cecus. Hanc aũt tempta¬
cionẽ ideo ꝑmisit deus uenire illi. ut posteris daretur exem¬
plum paciencie eiꝰ sunt et sc̃i iob. Nam cum ab infantia
sua semꝑ d̾m timuerit et mandata eius custodierit. nõ
est contristatus contra dm̃ qd̃ plaga cecitatis euem̾it
ei s ĩmobilis in dei timore ꝑmansit agens gr̃ãs deo
om̃b dieb uite sue. Nam sicut beato iob infultabant¬
reges. ita isti parentes et coguati eius. ⁊ irudebant iitã
eis dicentes. Ubi est spes eius tua pro qua elemosinas
⁊ sepulturas faciebas: ẽ obias uero increpabat ees dicẽs
Nolite ita loqui qm̃ filii scõrum sumꝰ et uitam illani
expectamꝰ quã deris datuꝰ est hiis qui fidẽ suã nũꝙͣ mu¬
tant ab eo. Anna uero uxor eius ibat ad textrinũ opus co¬
tidie et de labore manuũ suaꝵ uictũ quẽ consequi potu¬

Expanded text:
ens domum iactasset se iuxta parietem et obdormisset ex nido hirundinum dormienti illi calida stercora insiderent super oculos eius fieretque caecus hanc autem temptationem ideo permisit Dominus evenire illi ut posteris daretur exemplum patientiae eius sicut et sancti Iob nam cum ab infantia sua semper Deum timuerit et mandata eius custodierit non est contristatus contra Deum quod plaga caecitatis evenerit ei sed inmobililtabantreges, ita isti parentes et cognati ejus irridebant vitam ejus, dicentes: Ubi est spes tua, pro qua eleemosynas et sepulturas faciebas? Tobias vero increpabat eos, dicens: Nolite ita loqui: quoniam filii sanctorum sumus, et vitam illam expectamus quam Deus daturus est his qui fidem suam numquam mutant ab eo Anna vero uxor eius ibat ad textrinum opus cotidie et de labore manuum suarum victum quem consequi pot
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcussit alexander philippi macedo qui pͥmus
regnauit in grecia egressus deterra cethim da¬
rium regem ꝑsarum et medoꝵ constituit prelia multa
et omnium obtinuit municiones. ⁊ interfecit reges t̾re
Et ꝑtransiit usq ad fines t̾re et accepit spolia multitudi
nis gencium et siluit terra in conspectu eius. Et cong¬
gauit untutem et exercitum fortem ninis. et exalta¬
tus est et eleuatum cor eius. Et obtinuit regiones gen¬
cium et tyrannos et fc̃ sunt illi in tributum. lcõ iͣ.¬
t post hec decidit in lectum et cognouit quia more¬
ietur et uocauit pueros suos nobiles. qui secum
erant mtriti a iuuentute sua: et diuisit illis regnum suũ
cum ad huc uiueret. Et regnauit alexanderꝰ aunis duodetĩ
et mortuus est. Et obtinuerunt pueri eius regnũ umusqͥs¬
q in loco suo. Et imposuerunt sibi omnes diademata post
mortem eius et filii eorum post eos annis multis. et mul¬
tiplicata sunt mala in terra. Et exiit ex eis radix pͦcatrix.

Expanded text:
rcussit Alexander Philippi Macedo qui primus regnavit in Graecia egressus de terra Cetthim Darium regem Persarum et Medorum constituit proelia multa et omnium obtinuit munitiones et interfecit reges terrae et pertransiit usque ad fines terrae et accepit spolia multitudinis gentium, et siluit terra in conspectu ejus, et congregavit virtutem, et exercitum fortem nimis, et exaltatum est cor ejus, et elevatum: et obtinuit regiones gentium, et tyrannos, et facti sunt illis in tributum. t post haec decidit in lectum, et cognovit quod moreretur; et vocavit pueros suos nobiles, qui secum erant nutriti a juventute: et dicum adhuc viveret et regnavit Alexander annis duodecim et mortuus est et obtinuerunt pueri eius regnum unusquisque in loco suo et inposuerunt sibi omnes diademata post mortem eius et filii eorum post eos annis multis et multiplicata sunt mala in terra et exiit ex eis radix peccatrix
Abbreviated transcription (Latin):
dixi fiducia mea. Si letatus sũ suꝑ multis diuiciis meis
et quia plurima repperit manꝰ mea. Si uidi solẽ cum ful¬
geret et lunã incendentẽ clare. Et letatum ẽ in abscondi
iquitas maxima et negacio contͣd̾m altissimũ. Si ga¬

Expanded text:
dixi fiducia mea si laetatus sum super multis divitiis meis dixi fiducia mea si laetatus sum super multis divitiis meis et quia plurima repperit manus mea si vidi solem cum fulgeret et lunam incedentem iniquitas maxima et negatio contra Deum altissimum”. S
Abbreviated transcription (Latin):
nem deuoriris. et oiu̾ia eradictns gemnina. Si con
surexerit deus ad tud icandum et cuin quesierit quio
respondebo illi. Nunquid non in utero fecit ie qui et illũ
operatus ẽ. et formauit me in uulua inus. Si uegau
qd uolebant pauperib et oculos uidue expectare feci. Si
comedi bucellam meam solus. ⁊ nõ comedit pupillus¬
exea. Quia ab infancia mea creuit mecum miseratio et
de ut̾o matiis mec egressa ẽ mecũ. Si despexi pret̾euutem
eo qd̾ nõ habu̾it indumentũ ⁊ absq oꝑm̃to pauperem
Si nõ benedixerũt mͥ latera eius. ⁊ de uellerib omũ meaꝵ
calefaitꝰ esti. Si leuaui super pupillũ manũ meã etiam
si uderẽ me in porta superiorem. humerꝰ meꝰ aiuctura su¬
a cadat et brachiũ meñ cũ suis ossib conterat᷑. Semꝑ emĩ
quasi tumentes suꝑ me fluctus timui d̾m ⁊ pondus eius
ferre non potut. Si putaui aurum robur meũ ⁊ obrizo

Expanded text:
onem devorans, et omnia eradicans genimina. Si contonem devorans, et omnia eradicans genimina. Si contsurrexerit ad judicandum Deus? Et cum quaesierit, quid respondebo ei? Numquid non in utero fecit me, qui et illum operatus est, et formavit me in vulva unus? Et si negavi quod volebant pauperibus, et comedi buccellam meam solus, et non comedit ex ea pupillus, quia ab infantia mea crevit mecum miseratio, et de utero matris meae egressa est mecum. Si despexi praetereuntem, eo quod non habuerit indumentum, et absque operimento pauperem. Si non benedixerint mihi latera ejus, et de velleribus ovium mearum calefactus est; si levavi super pupillum manum meam, etiam, cum viderem me in portis superiorem: humerus meus a junctura sua cadat, et brachium meum cum suis ossibus confringatur. Semper enim quasi tumentes super me fluctus timui Deum et pondus eius ferre non potui si putavi aurum robur meum et obrizae