comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓstratus ẽ. ut excecaretur. excecatꝰ
ut mutaretur. mutatꝰ ut mitterat᷑.
missus. ut qualia fecerat inerrore.
talia ꝓueritate pateretur: Siuolun¬
tas mala semꝑ suȩ ꝑmittenda ẽ.
lib̾tati. quare monetur pater in
scripturis scĩs filium durũ ñ solũ
uerbis corripere. s etiam latera
eus tunde. ut ad bonã disciplinã
cogatur. & dñs diligatur:
reuocastis. & qđ pierat non
requisistis. Hoc uob̾ ꝑ uos ds̃ ipse
facit. ipse obsecrando. siue minan¬
do. siue corripiendo. siue dãpnis.
siue laborib. siue ꝑsuas occultas
ammonitiones uł uisitationes siue
potestatum temporaliũ leges.
Dccidit finees hominẽ. & reputatũ
ẽ. ei adiustitiã: abraham uͦ ñ ho¬
micida solum. uerũ etiã parricida.
quod certe ẽ. grauius effectꝰ : magis¬
dõ magisq placuit S & petrus ge¬
minum fecit. homicidium. fuit tñ
opꝰ sp̃uale quod factũ ẽ. Non sola
igitur respiciamus oꝑa. s tempus

Expanded text:
prostratus est, ut excaecaretur , excaecatus prostratus est, ut excaecaretur , excaecatus ut mutaretur, mutatus ut mitteretur, missus ut qualia fecerat in errore talia pro veritate pateretur? Si voluntas mala semper suae permittenda est libertati, quare monetur pater in Scripturis sanctis filium durum non solum verbis corripere, sed etiam latera ejus tundere , ut ad bonam disciplinam cogatur, et Dominus diligatur reuocastis et, quod perierat, non inquisistis. hoc uobis per nos deus ipse facit siue obsecrando siue minando siue corripiendo siue damnis siue laboribus siue per suas occultas admonitiones uel uisitationes siue per potestatum temporalium leges.Occidit Phinees hominem , et reputatum est ei ad justitiam. Abraham vero non homicida solum, verum etiam parricida, quod est certe gravius, effectus, magis magisque Deo placuit. Sed et Petrus geminum fecit homopus spirituale quod factum est. Non sola igitur respiciamus opera, sed tempus,
Abbreviated transcription (Latin):
iusquis xpĩanũ iniquus ꝑsequit᷑.
xp̃i ẽ. inimieus Uerum dicis.
sinon hoc in illo ꝑsequitur qđ xp̃o
siñt utriq xp̃iani. non debent
ysequi ucia xp̃ianȩ contraria ueri-¬
tati: An uͦ si non ꝑsequantur ñ rei
negligentiȩ merito tenebuntur:¬
Aos ad oaceo oniaor:. Debet hõ
diligere ꝓximũ tamquã seipsum.
utt quem potuerit hominẽ uel be¬
neficientie consolatione uel infor¬
matione doctrinȩ : uel disciplinȩ
cohercione adducat ad colendũ
Qui diliguntur. male sue uolum¬
tati impiine & crudelit̾ ꝑmittendi
non sunt: s ubi potestas datur.
& amalo ꝓhibendi: & adbonum co-¬
gendi: Nã si uoluntas mala semꝑ suȩ
ꝑmittenda ẽ. libtati. quare ifraeli¬
tici recusantes & murmurantes
tã duris flagellis amalo ꝓhibebant᷑
& ad terram compellebantur ꝓmissi¬
onis: Siuoluntas mala ꝑmittenda
ẽ. lib̾tati. quare paulus non est
ꝑmissus uti pessima uoluntate.
quia ꝑsequebatur ȩccłiam : Sed

Expanded text:
isquis Christianum inquis persequitur, Christi est inimicus. Verum dicis, si non hoc in illo persequitur, quod Christo sint utrique Christiani, non debent persequi vitia Christianae contraria veritati. An vero, si non persequantur, non rei negligentiae merito tenebunturs ad Macedoniam . Debet homo diligere proximum tanquam seipsum, ut quem potuerit hominem vel beneficentiae consolatione, vel informatione doctrinae, vel disciplinae coertione adducat ad colendum Qui diliguntur, malae suae voluntati impune et crudeliter permittendi non sunt, sed ubi potestas datur, et a malo prohibendi, et ad bonum cogendi. Nam si voluntas mala semper suae permittenda est libertati, quare Israelitici recusantes et murmurantes tam duris flagellis a malo prohibebantur, et ad terram compellebantur promissionis? Si voluntas mala suae permittenda est libertati, quare Paulus non est permissus uti pessima voluntate qua persequebatur Ecclesiam, sed
Abbreviated transcription (Latin):
comitib occulte cũ imꝑatore igno¬
gladio ciuitas ẽ.data: atq pluri¬
mi interfecti s̃ innocentes Quod
factũ ubi cõꝑisset sacerdos copiã
imꝑatori ȩccłiam ingrediendi
denegauit. nec pͥus udicauit dignũ
cȩtu eccłȩ uł sacramentorũ c̃muni¬
one : quã publicã ageret penitentiã¬

Expanded text:
itibus occulte cum imperatore, sacegladio civitas est donata, atque plurimi interfecti sunt innocentes. Quod factum ubi comperisset sacerdos, copiam imperatori ecclesiam ingrediendi denegavit, nec prius judicavit dignum coetu ecclesiae vel sacramentorum communione quam publicam ageret p
Abbreviated transcription (Latin):
retinere eas non potuerit: cũ aliꝰ firmi¬
or retinere posset. ęque culpȩ tenetur.
Cadẽ placuer̃ de eoquoq qui cũ equo
ineo anno plurimi fuerit. illa sententia
exprimitur : ut siquis hominẽ tuũ
qui hodie claudus. aut luscus. aut
mancꝰ erat accidit. qui in eo anno inte-¬
ger aut precisus fuerit non tanti
teneatur : quanti is hodie erat. sed
quanti ineo anno plurimi fuerit. qͣ
ratione creditum ẽ. penalẽ eẽ. huius
mularũ unã. uł ex quadrigis equoꝵ
seruus fuerit occisus. ñ solũ excisi fit
estimatio. s eo amplius id quoq c̃pu-
ita induxerit. ut & famȩ necaretur
aut iumentum tã uehem̃t̾ egerit ut
rumperetur. aut pecus tantum ex¬
agitauerit ut p̃cipitaretur. aut siqͥs
alieno seruo ꝑ suaserit ut in arborem
ascenderet. uł inputeũ descendet. ut is
ascendendo uł descendendo mortuus
fuerit: uł aliqua parte corporis lesus
erit : utił in eũ actio datur. S siquis

Expanded text:
retinere eas non potuerit, qui, cum alius firmiretinere eas non potuerit, qui, cum alius firmior retinere potuisset, aeque culpae tenetur. eadem placuerunt de eo quoque, cum equo in eo anno plurimi fuerit ’ illa sententia exprimitur, ut si quis hominem tuum, qui hodie claudus aut luscus aut mancus erit, occiderit, qui in eo anno integer aut pretiosus fuerteneatur quanti hic hodie erat, sed quanti in eo anno plurimi fuerit; qua ratione creditum est poenalem esse hujus mularum unam, vel ex quadrigis equoruservus fuerit occisus; non solum occisi fit aestimatio, sed eo amplius id quoque compuita incluserit ut fame necaretur, aut jumentum tam vehementer egerit ut rumperetur, aut pecus intantum exagitaverit ut praecipitaretur, aut si quis alieno servo persuaserit ut in arborem ascenderet, vel in puteum descenderet, et is ascendendo vel descendendo mortuus fuerit, vel aliqua parte corporis laesus erit, utilis in eum actio datur. Sed si quis
Abbreviated transcription (Latin):
nulla culpa eiꝰ intelligitur. Si alius
tale quio admisit : culpe reus est:
Iđ iuris ÷ demilite fise in alio locõ
quã qui exercitandis militib desti¬
natus ẽ. id admisit. Itẽ. Si putator
exarbore deiecto ramo seruũ tuum
transeuntẽ occiđit. si ꝓpe uiã pu¬
blicam aut uicinalem id factũ ẽ.
neq ꝓclamauit ut casus euitari
possit : culpȩ reus ẽ. Si ꝓclamauit
neq ille curauit cauere: extra
cubpam ẽ. putator. Extra culpam
eque eẽ. intelligitur. si seorsũ auia
forte uł in medio fundo cedebat
licet non clamauerit. quia eo loco
nulli extraneo is fuerat uersandi.
cł pt̃ea si medicus qui seruum tuũ
secuit dereliquerit curationem.
atq ob id mortuus fuerit seruus :
tuũ occidit quod eum male secuerit:
aut ꝑium ei medicamentũ deđit.
Impetum quoq mularũ quas mulio
ꝓpt̃ imꝑitiã retinere non potuerit.
sseruus tuus opp̃ssus fuerit: culpe
reus ẽ. mulio.S & si ꝓpt̃ infirmitatẽ

Expanded text:
nulla culpa eius intellegitur: si alius nulla culpa eius intellegitur: si alius tale quid admisit, culpae reus est. idem iuris est de milite, si is in alio loco quam qui exercitandis militibus destinatus est, id admisit. Item si putator ex arbore deiecto ramo servum tuum transeuntem occiderit, si prope viam publicam aut vicinalem id factum est neque praeclamavit, ut casus evitari possit, culpae reus est: si praeclamavit neque ille curavit cavere, extra culpam est putator. aeque extra culpam esse intellegitur, si seorsum a via forte vel in medio fundo caedebat, licet non praeclamavit, quia eo loco nulli extraneo ius fuerat versandi. Praeterea si medicus, qui servum tuum secuit, dereliquerit curationem atque ob id mortuus fuerit servus, ctuum occiderit, quod eum male secuerit aut perperam ei medicamentum dederit. Impetu quoque mularum, quas mulio propter imperitiam retinere non potuerit, si servus tuus oppressus fuerit, culpae reus est mulio. sed et si propter infirmitatem
Abbreviated transcription (Latin):
iquis alienum alienã ue qua¬
drupedẽ quȩ pecudũ numero
fit inuiria occidit: quanta ea res
ineo anno plurimi fuit: tantum
domino dare damnetur. Qđ non
precise de quadrupede. s de eatan¬
tum quȩ pecudũ numero ẽ. cauet᷑:
Eo ꝑtinet ut neq deferis bestiis neq
de canib cautum ẽẽ. intelligamus.
sed de his tantũ quȩ ꝓpͥȩ pasci dñr.
quales sunt equi. muli. asini. boues.
oues. caprȩ. De suib quoq placuit:
Nã ⁊ sues pecorũ appellatione te¬
nentur : quia & hi gregatĩ pascunt᷑.¬
quȩ nullo iure occidit. Itaq qui
lat̾ronẽ occidit non tenetur utiq.
si alit̃ ꝑicłm effugere non potest:
Ac ne is quidẽ hac lege tenetur. qu
casu occidit. si modo culpa eiꝰ nulla
inueniatur Nã alioquin ñ minꝰ
ex dolo quã exculpa quisq haclege
tenetur Itaq si quis dũ iaculis
ludit uł exercetur. transeuntẽ
seruũ tuũ traiecerit⁊ distinguitur.
solitum ẽ. exercitari ad missũ est:

Expanded text:
inem alienum alienamve quadrupedem, quae pecudum numero sit, iniuria occiderit, quanti ea res in eo anno plurimi fuit, tantum domino dare damnetur. Quod autem non praecise de quadrupede, sed de ea tantum quae ‘ pecudum numero ’ est cavetur, eo pertinet, ut neque de feris bestiis neque de canibus cautum esse intellegamus, sed de his tantum quae proprie pasci dicuntur, quales sunt equi, muli, asini, boves, oves, caprae. de suibus quoque idem placuit : nam et sues pecorum appellatione continentur, quia et hi gregatim pascunque latronem occidit, non tenetur, utique si aliter periculum effugere non potest. Ac ne is quidem hac lege tenetur, qui casu occidit, si modo culpa eius nulla invenitur: nam alioquin non minus quam ex dolo ex culpa quisque hac lege tenetur. Itaque si quis, dum iaculis ludit vel exercitatur, transeuntem servum tuum traiecerit, distinguitur. solitum est exercitari, admissum est,
Abbreviated transcription (Latin):
i qua furore zeli accensa. fla
sit uoluntate an casu occiderit:
si uoluntate pꝰ .uii. annos. si casu
pꝰ i. annorũ tempora acta legitima
penitentia. ad communionem
contra ordinẽ sacerdotu cedi
crudelit̃ fustib deputasti. qͣm
licet post .uiii. m̃ses exinde nini¬
me arbitremur fuisse defunctã.
tam̃ quia ordinis tui hab̾e noliusti
respectũ. ꝓpt̃ea duob te m̃sib¬
ab amministratione missarũ statium

Expanded text:
ina furore zeli accensa flagrsit voluntate an casu occiderit; si voluntate, post septem annos, si casu, post quinquennii tempora, acta legitima poenitentia ad communionem contra ordinem sacerdotii caedi crudeliter fustibus deputasti, quam licet post octo menses, exinde minime arbitremur fuisse defunctam, tamen quia ordinis tui habere noluisti respectum, propterea duobus te mensibab administratione missarum statuimus
Abbreviated transcription (Latin):
corepõ quadrantanõ
tudeat scĩtas tua ꝑ suade ep̃o tuo
sibi canonicum sociare numerõ
& decernentib diligenter inuestigare.
& omni annisu scrutari procurate.
quatinus inuenire ualeatis utrum
ꝑcussione iam nominati prbi. an
ceruicis fractione idẽ diaconꝰ ut fert᷑
extinctus ẽ Et si quidẽ a sepe facto
prb̃o non admortẽ ꝑcussus ẽ. s ex
equo cadens ceruice fracta interuit:
scđm arbitrium ur̃m pro ꝑcussione
incaute agenti prb̃o penitentiã com¬
petentẽ indicite. & aliquanto tẽpore
ã missarum solemnus suspendatur.
denuo asacerdotale pꝰ hȩc rediturꝰ
officium Quod si ueracit̾ qualicũq
ꝑcussione istius prbi ille mortuus :
diaconus. nulla hunc ministrare
ratione sacerdotis more decernimus
qũ & si uoluntatẽ occidendi non
habuit : furor tam̃ &e indignatio
ex quib motio illa mortĩfera pro¬
duit. in omĩb s precipue in de
ministris multiplicit᷑ in hibentur
atq ubiq damnantur Uerũ si

Expanded text:
copo Quadrantino. Studeat sanctitas tua persuadere episcopo tuo sibi canonicum sociare numerum et decernentibus diligenter investigare, et omni annisu scrutari procurate, quatenus invenire valeatis utrum percussione jam nominati presbyteri, an cervicis fractione idem diaconus, ut fertur exstinctus est. Et si quidem a saepefato presbytero non ad mortem percussus est, sed ex equo cadens cervice fracta interiit, secundum arbitrium vestrum pro percussione incaute agenti presbytero poenitentiam competentem indicite: et aliquanto tempore a missarum solemniis suspendatur, denuo ad sacerdotale posthaec rediturus officium. Quod si veraciter qualicunque percussione istius presbyteri ille mortuus est diaconus, nulla hunc ratione ministrare sacerdotis more decernimus, quoniam etsi voluntatem occidendi non habuit, furor tamen et indignatio ex quibus motio illa mortifera prodiit, in omnibus, sed praecipue in Dei ministris multipliciter inhibentur, atque ubique damnantur. Verum si
Abbreviated transcription (Latin):
uł malum ingenium & nisi ꝓpter
iustitiã faciendã hominẽ punierit.
honorẽ suum ꝑdat. & legib contͣ
quẽ iniuste fecit scđm pęnã quã
intulerit. emendet. Cap̃. ł .iiii. cap̃¬

Expanded text:
vel malum ingenium, et nisi propter justitiam faciendam hominem punierit, honorem suum perdat, et legibus contra quem injuste fecit, secundum poenam quam intulerit emendet. CAP. 44. - De p
Abbreviated transcription (Latin):
patenã. aut quelibet uasa sacra
& diuino cultui mancipata ad alios suos
usus recorquere p̃sumat. Nã quicũq de
calice sacro aliud bibit pret̾ xp̃i sanguinẽ
qui insacramento accipitur. & patenã ad
aliud officium habet quã altaris mẏniste¬
rium: decerendus ẽ. exemplo baltasar.
qui dum uasa domini inusus communes
assumpsit. uitã parit̃ cum regnoamisit:
de thesauro ȩccłȩ suȩ familiȩ innecessitate
succurrere. Exconcł aureliañ . Cap̃ u.
icitũ sit epĩs p̃sentib prbis & diaconib¬

Expanded text:
patenam aut quaelibet vasa sacra, et divino cultui mancipata ad alios suos usus retorquere praesumat. Nam quicunque de calice sacro aliquid aliud bibit praeter Christi sanguinem qui in sacramento accipitur, et patenam ad aliud officium habet quam ad altaris ministerium, deterrendus est exemplo Balthasar, qui dum vasa Domini in usus communes assumpsit, vitam pariter cum regno amisit.de thesauro ecclesiae, suae familiae in necessitate subvenire. Ex concilio Aurelianensi, cap. 5. Licitum sit epis
Abbreviated transcription (Latin):
ieuinus uacet. & sic pęnitendo ꝓficiat.
&e metuendũ cȩtĩs artioris disorplinȩ
p̃stet exemplx̃. Is aut̃ qui cũ huiꝰ modi
feminis in aliqua fuerit iniquitate
reꝑtꝰ÷ cominuione priuetur silaicꝰ¬

Expanded text:
enitendo proficiat, et metuendum ceteris arctioris disciplinae praestet exemplum. Is autem, qui cum hujusmodi feminis in aliqua fuerit iniquitate repertus, communione privetur, si laic
Abbreviated transcription (Latin):
irginib sacris temere se qͦsdã sociare
cognouimꝰ. & pꝰ dicatũ dõ ꝓpositum
incesta fȩtła sacrilegaq cominiscere.
Quos ꝓtinꝰ equũ ẽ. asacra cõmunione
detrudi. & nisi ꝑpublicã ꝓbatãq peni¬
uia aliquos monachorũ usq ad
tantum nefas ꝓsi lusse cognouimꝰ
ut uxores publice sortiantur: sub omĩ
eosuigilantia requiras. & inuentos
cohercione in monasteriis quorũ mona¬
chi fuerant retransmittas: S & de cleri¬
cis ad monachũ uenientib sic̃ supra
diximꝰ ꝑ agere non omittas.

Expanded text:
irginibus sacris temere se quosdam sociare cognovimus et post dicatum Deo propositum incesta federa sacrilegaque miscere; quos protinus aequum est a sacra communione detrudi, et nisi publicam Quia aliquos monachorum usque ad tantum nefas prosiluisse cognovimus, ut uxores publice sortiantur, sub omni eos vigilantia requiras, et inventos coercitione debita in monasteriis quorum monachi fuerant, retransmittas. Sed et de clericis ad monachatum venientibus, sicut supra diximus, peragere non omittas.
Abbreviated transcription (Latin):
inuitat dicens Qui potest caꝑe capiat.
Et paulo pꝰ eisdẽ qui uł uxores uł alios
cognatos & huiꝰ mundi implicam̃ta
ꝓpt̃ ipsum reliquer̃. centuplũ ꝓmitit
in hac uita p̃miũ. & inscło futuro uitã ȩt̃nã:
Unde certe grã disiunctionis non moyses
hoc indumento uestire a ãron frẽm suũ
oseius cum eo: sed facies inquit femina¬
lia linea ut oꝑianti carnes. ipsi inqͥt¬
ut oꝑiant carnes turpitudinis suȩ. Tu
feminalia pontifici & filiis eius facies.
tu regulã castitatis docebis. tu abstinen¬
dum abuxorio complexu eis quicũq
sacerdotes fieri ac ministĩo altaris inser
uire uolunt. ut ipsi sua sponte uxoꝵ
serui eẽ. desistant Q ubi ꝑfłcerint
susceptoq semel continentiȩ ꝓposito
ministros se scũ arii atq altaris censue¬
quomodo uiuere uł docere debeant
habundant̾ instituat. congaudensq
spontanee ipsorũ deuotioni sac̃dotio¬
dignum decus sapientiȩ. patientiȩ.

Expanded text:
invitat dicens: Qui potest capere, capiat. invitat dicens: Qui potest capere, capiat. Et paulo post eisdem qui vel uxorem, vel alios cognatos, et implicamentapropter ipsum reliquerint, centuplum promittit in hac vita praemium, et in saeculo futuro vitam aeternam . Unde certe gratia distinctionis non Moyses hoc indumento vestire Aaron fratrem suum,m tuum, et filios ejus cum eo: Sed facies, inquit, feminalia linea, ut operiant carnem . Ipsi, inquit, operiant carnem turpitudinis suae. Tu feminalia pontifici, et filiis ejus facies, tu regulam castitatis docebis, tu abstinendum ab uxorio complexu eis qui sacevire volunt, ipsi sua sponte uxorum servi esse desistant. Quod ubi perfecerint, susceptoque semel continentiae proposito, ministros se sanctuarii atque altaris fore consenquomodo vivere vel docere debeant, abundanter instituat, congaudensque spontaneae ipsorum devotioni dignum sacerdotio decus sapientiae, patientiae,
Abbreviated transcription (Latin):
i abbas mulierẽ inmonasteriũ suũ
ingredi ꝑmiserit. aut festiuitates
aliquas ibidẽ spectare. trib m̃sib in alio
monastĩo retrudatur : pane & aqua tantũ
ntegritas corporis expetenda a nobis ẽ:
quã ego ꝓconsilio suadeo. ñ ꝓimꝑio
p̃cipio. Sola ẽ. enim uirginitas quę suadi
potest. imꝑari non potest: res magis uoti
eminalib a aron uidelicet lineis tunica
linea. iacintina. suꝑ humerali. ratio¬
nalubalteo. tẏara. patalo aureo. filu uͦeiꝰ
hȩc quȩ adoꝑiendã carnẽ turpitudinis
filiis a aron dantur. illã castimonie por¬
tionẽ quȩ ab appetitu copulȩ c̃iugalis
ꝓpͥȩ cohibet designant : sine qua nemo
uł sacerdotium susciꝑe. uł ad altaris
fȩda soluerit. Qđ uidelicet genꝰ uirtu¬
tis nulli ꝑ legẽ dei necessario imꝑatũ.
sed uoluntaria ẽ. deuotione dño offe¬
rendum dicente ipso dehoc. ñ om̃s capi¬
unt u̾bũ istud. ad quã tam̃ benigna
mox exhortatione eos qui possint᷑

Expanded text:
Si abbas mulierem in monasterium suum ingredi permiserit, aut festivitates aliquas ibidem spectare, tribus mensibus in alio monasterio retrudatur, pane et aqua tantum ntegritas corporis expetenda a nobis est, quam ego pro consilio suadeo, non pro imperio praecipio. Sola est enim virginitas quae suaderi potest, imperari non potest, res magis voti, eminalibus videlicet lineis, tunica linea, hyacinthina superhumerali, rationali, balteo, tiara, petalo aureo. Filii vero haec quae ad operiendam carnis turpitudinem fieri mandantur, illam castimoniae portionem, quae ab appetitu copulae conjugalis cohibet, proprie designant, sine qua nemo vel sacerdotium suscipere, vel ad altaris foedera solverit. Quod videlicet genus virtutis nulli per legem Dei necessario imperatum, sed voluntaria est devotione Domino offerendum, dicente ipso de hoc: Non omnes capiunt verbum istud . Ad quam tamen benigna mox exhortatione eos, qui possint,
Abbreviated transcription (Latin):
um quam deuitiis erubescamꝰ
parentum. s unum illud queramus
semꝑ amplectamq uirtutem. Huius¬
modi enim etiam si alienigenam ha-¬
beat matrem. etiam si fornicatione
pollutam. uel quolibet eiꝰmodi dedeco¬
re sordidatã: nichil tamen de eius aut
uilitate fuscabitur. aut crimine pol¬
luetur. Qđ si fornicatorem ipsum
ad meliora cõu̾sum nequaquam prior
uita cõmaculat: multomagis exmere¬
trice natus & ultera si ꝓpria uirtu.¬
te decoretur: parentum suoꝵ non
decoloretur opꝓbriis. Itẽ. Non est om-¬
nino non est nec deuircute nec deuitio
parentum aut laudandus aliquis aut
culpandus. nemo inde uere aut obscu-¬
rus aut clarus est. Immo & considera.¬
tius aliquid dicamus ac pressuis. nescio
quomodo magis ille resplendet qͥ
nde cumq nascantur homines siꝑa.¬
rentũ uitia non sectentur. & dm̃
recte colant: honesti & salui erunt.
Semen enĩ hominis ex quali. cumq ho¬
mine dei creatura est. & eo male uten-¬
tibus male erit. non ipsum aliquando

Expanded text:
unquam de vitiis erubescamus parentum, sed unum illud quaeramus semper, amplectamurque virtutem. Hujusmodi enim etiamsi alienigenam habeat matrem, etiam si fornicatione pollutam, vel quolibet hujusmodi dedecore sordidatam, nihil tamen de ejus aut vilitate fuscabitur, aut crimine polluetur. Quod si fornicatorem ipsum ad meliora conversum nequaquam prior vita commaculat, multo magis ex meretrice natus et adultera, si propria virtute decoretur, parentum suorum non decoloratur opprobriis. Item. Non est omnino, non est nec de virtute, nec de vitio parentum aut laudandus aliquis aut culpandus, nemo inde vere aut obscurus aut clarus est. Imo etiam, ut consideratius aliquid dicamus ac expressius, nescio quomodo magis ille resplendet, qundecunque nascantur homines, si parentum vitia non sectentur et Deum recte colant, honesti et salvi erunt. Semen enim hominis ex qualicunque homine Dei creatura est, et eo male utentibus male erit, non ipsum aliq
Abbreviated transcription (Latin):
ex eodem claustro audeat sine ab¬
batis totrusq congregationis ꝑmis¬
sione discedere. discedentem uero
quos contra statuta canonum ab al¬
terius parrochiȩ ep̃is ordinatos litte¬
rarum tuarum significatione mons.¬
trasti. cum graduum suoꝵ honore
reciꝑe religionis tuȩ prudentia pote¬
rit. si eos alias canonice & sine prauita.¬
te aliqua ordinatos constiterit. sitamen
eorum uitã ꝓbabilem. id indulgentiȩ
ꝓspexeris ꝓ mereri. Legimus quippe scm
sostomi quosdam clericos ordinasse. qui
sc̃s uir omnino non fecisset.si eis detrim̃¬
tum fore ꝑpederet. Quos igitur recipi¬
endos moderatio tua arbitrata fuerit.
quam offenderunt congrua pęniten¬
tia. miserationis intuitu insuo quenq
honore recipes. salua inom̃ib scõrũ
canonũ disciplina. Cristomus super

Expanded text:
ex eodem claustro audeat sine abex eodem claustro audeat sine abbatis totiusque congregationis permissione discedere; discedentem vero quos contra statuta canonum ab alterius paroeciae episcopis ordinatos litterarum tuarum significatione monstrasti, cum graduum suorum honore recipere religionis tuae prudentia poterit, si eos alias canonice et sine gravitate aliqua ordinatos constiterit, si tamen eorum vitam probabilem id indulgentiae prospexeris promereri. Legimus quippe sanctum sostomi quosdam clericos ordinasse, quod sanctus vir omnino non fecisset, si eis detrimentum ferre perpendisset. Quos igitur recipiendos moderatio tua arbitrata fuerit, quam offenderunt congrua poenitentia miserationis intuitu in suo quemque honore recipias, salva in omnibus sanctorum canonum disciplina. CCLVI. Ur
Abbreviated transcription (Latin):
osse te uolumus. quia nulli scłari dño
potestatem inclericos habere licet.
sed om̃s clerici ep̃o soli debent. ee. subiecti.
Quicumq uero aliter p̃sũpserit: cano.¬
nice ꝓculdubio sententiȩ subiacebit.
ep̃o. Deeo qͥsine sub diaconatu factus est
tuȩ studuit consulere. utrum por.¬
titor istarũ literarum diaconatus &
pb̃ratus officium idoneus sit ꝑagere
nec ne. cũ ad id p̃proꝑo cursu uidelicet
sine subdiaconatus ordine negligen¬
tia potius quam suꝑbia cognoscat᷑
ascendisse. Unde nos consulendo cari¬
tati tuȩ mandamus. ut abofficio sa¬
cerdotali eũ ꝓhibeatis. donec ꝓximo
quattuor tẽporum ieuinio subdiacona.¬
tus. ministerium fibi rite inponas.
& sic deinceps admaiora officia eum
is remouendos decernimus. nisi
aut incenobiis aut incanonicis re¬
tatiumus neprofessionis canoni¬
cȩ quis piam postquam dĩ uice
suꝑ caput sibi hominem imposue¬
rit. alicuius leuitatis instinctu
uel diftrictioris religionis obtentu

Expanded text:
osse te volumus quia nulli saeculari Domino potestatem in clericos habere licet; sed omnes clerici episcopo soli esse debent subjecti. Quicunque vero aliter praesumpserit, canonicae procul dubio sententiae subjacebit. eo qui sine subdiaconatu factus est e studuit consulere, utrum portitor istarum litterarum diaconatus et presbyteratus officium sit idoneus peragere, nec ne: cum ad id praepropero cursu videlicet sine subdiaconatus ordine, negligentia potius quam superbia cognoscatur ascendisse. Unde nos consulendo charitati tuae, mandamus ut ab officio sacerdotali eum prohibeatis, donec proximo Quatuor Temporum jejunio subdiaconatus ministerium sibi rite imponas, et sic deinceps ad majora officia eum is removendos decernimus, nisi aut in coenobiis, aut in canonicis reimus ne professionis canonicae quispiam, postquam Dei vice super caput sibi hominem imposuerit, alicujus levitatis instinctu, vel districtioris religionis obtentu,
Abbreviated transcription (Latin):
llud qđ inlibro aduersus rufinum
posiusti qͦsdam huic seneiȩ calunia.¬
ri. qđ dm̃ dare animas ad ulterinis
conceptib uidetur indignum. unde
conantur astruere meritis geste ante
carnem uitȩ animas quasi adergastula
huiusmundi iuste posse ꝑduci. non me
mouet multa cogitantem quib hȩc pos¬
sit calũniare futari. Et quod ipse respon¬
disti non esse uitium sementis intritico
qđ furto dr̃ esse sublatum. sed in eo qui
frum̃ta furatus est. nec iccirco terram
non debuisse gremio suo semina con¬
fouere. quia sator inmunda ea ꝓiece.¬
rit manu. elegantissima similitudo
est. quã & antequã legerem nullas mͥ
obiectio ista de aduterinis foetibus
inhac questione faciebat angustias. ge¬
neraliter intuenti multa bona dm̃ fa-¬
autem cuius cũq creatio si habeat pru.¬
dentem piumq consideratorem. ineffa¬
bilem laudem creacori excitat. qͣnto.
magis creatio non cuiuslibet animalis

Expanded text:
d in libro aduersus Rufinum posuisti, quosdam huic sententiae calumniari, quod deum dare animas adulterinis conceptibus uideatur indignum, unde conantur adstruere meritis gestae ante carnem uitae animas quasi ad ergastula huius modi iuste posse perduci, non me mouet multa cogitantem, quibus haec possit calumnia refutari. et quod ipse respondisti non esse uitium sementis in tritico, quod furto dicitur esse sublatum, sed in eo, qui frumenta furatus est, nec idcirco terram non debuisse gremio suo semina confouere, quia sator inmunda ea proiecerit manu, elegantissima similitudo est. quam et antequam legerem, nullas mihi obiectio ista de adulterinis fetibus in hac quaestione faciebat angustias generaliter intuenti multa bona deum faautem cuiuscumque creatio, si habeat prudentem piumque consideratorem, ineffabilem laudem creatori excitat, quanto magis creatio non cuiuslibet animalis
Abbreviated transcription (Latin):
cionis eccłasticȩ signaculũ necessariũ: Aỹo de
eccłasticis Rcoylis .c̃. Ixx. Maritũ duarũ pꝰ
baptismũ matronarũ clericũ non ordinandum.
nec eũ qui unã quidẽ. s concubinã non matronã
habuit. nec illũ qui repudiat:a nec meretricẽ nec
uiduã sumpsit. aut eũ qui semet ipsũ quo libet cor¬
poris sui menbro indignatione aliqua iusto in-¬
iustoq ti more suꝑatus truncauerit Neq illũ
qui aliquando usuras accepisse conuincit᷑. aut
inscena lusisse ꝓbatur:. neq eũ qui publica peni-¬
tentia crimina mortalia deflet. neq ulũ qui
aliqñ infuriã uersus insaniit. uel afflictione
diaboli contep̃tatus. neq eum qui ꝑ ambitionẽ
adimitationẽ sy monis magi peccuniam offerret
eũ officio applicare. digamã enĩ duxit urorẽ:¬
.ẽ. cuiꝰ maritus. ẽ mortuus: eiecta: que amarito
uiuente ꝓicitur: Meretrix quȩ multorũ libi¬

Expanded text:
tionis ecclesiasticae signaculum necessationis ecclesiasticae signaculum necessaecclesiasticis regulis, cap. 72. Maritum duarum post baptismum matronarum, clericum non ordinandum; nec eum qui unam quidem sed concubinam, non matronam habuit; nec illum qui repudiatam, nec meretricem, nec viduam sumpsit, aut eum qui semetipsum, quolibet corporis sui membro indignatione aliqua justo injustoque timore superatus truncaverit: neque illum qui aliquando usuras accepisse convincitur, aut in scena lusisse probatur; neque eum qui publica poenitentia crimina mortalia deflet; neque illum qui aliquando in furiam versus insaniit, vel afflictione diaboli est tentatus; neque eum qui per ambitionem ad imitationem Simonis Magi pecuniam offert exeum officio applicare: digamam enim duxit uxoreest, cuius maritus est mortuus; eiecta, quae marito uiuente proicitur; meretrix, quae multorum libi
Abbreviated transcription (Latin):
betur. pͥuandũ honore decernimꝰ Au̾o pe Bono
sic adunũ uirũ et unã uxorẽ redactũ. ẽ. ut ec¬
cdesiȩ dispensatorẽ non liceat ordinari nͥ unius
uxoris uirũ: Qd acucius intellexerunt qͥ nec
cũ qui catecuminus uel paganus altãm habuerit
ordinandũ. eẽ. censuerunt. De sacramento enim
agitur. non de peccato. nã inbaptismo peccata omĩa
dimittunt᷑: Sed qui dixit. si acceꝑis urorẽ non
peccasti. et si nupserit uirgo ñ peccat. et qđ uult
faciat. N peccat si nubat. satis declarauit nup¬
cias nullũ esse peccatũ ꝓpter sacramenti autẽ
sanctitatẽ sicut femina etiã si catecumina fuerit
uiciata. non potẽ pꝰ baptismũ inter dei uirgi¬
nes consecrari. ita non absurdũ uisũ ẽ eũ qui
excessit numerũ uxorũ singłarẽ. non peccatum
aliquod cõmisisse. s normam quandam sacrata
amisisse. non ad iute bone meritũ. s ad ordina-¬

Expanded text:
betur, privandum honore decernimus. CAP. 294. betur, privandum honore decernimus. CAP. 294. sic ad unum virum et unam uxorem redactum est, ut Ecclesiae dispensatorem non liceat ordinari, nisi unius uxoris virum . Quod acutius intellexerunt qui nec eum qui catechumenus vel paganus alteram habuerit, ordinandum esse censuerunt. De sacagitur, non de peccato. nam in baptismo peccata omnia dimittuntur. sed qui dixit: si acceperis uxorem, non peccasti, et si nupserit uirgo, non peccat, et: quod uult faciat; non peccat; . nubat, satis declarauit nuptias nullum esse peccatum. propter sacramenti autem sanctitatem sicut femina, etiam si catechumena fuerit uitiata, non potest post baptismum inter dei uirgines consecrari, ita non absurde uisum est eum qui excessit uxorum numerum singularem non peccatum aliquod commisisse, sed normam quandam sacramenti amisisse, non ad uitae bonae meritum, sed ad ordina
Abbreviated transcription (Latin):
Sed intelligere debemꝰ quia baptis¬
mo culpa dimitti potest. lex aboleri
non potest. Inconiuigio ñ culpa sed
lex ẽ. Quod culpe ẽ. igͥ in baptismo
relaxatur. quod legis ẽ. inconiuigio
non soluitur. Quomͦ aut̃ potest̃
hortator eẽ. uiduitatis. qui ipse con¬
amse Unius uxoris uirũ si ad suꝑ¬
ficiũm tantum littere respiciamꝰ:¬
ꝓhibet bigamũ epm̃ ordinari Si uͦ
ad altiorẽ sensũ conscendimꝰ inhibet
ep̃m duas usurpare eccłias. Et si ad
huc introrsus ꝓfudiora ꝑscruteris:
monet ne pꝰ catholicũ dogͥma sensũ
inueniatur ep̃c hab̾e hereticũ. sed
xp̃ianã tantũ catholicã & ortodoxã
sibi associet fidẽ. & unius uxoris
tantummodo & catholicȩ eccłie¬
nuptias inierunt. uł uiduarũ se
coniugio sociarunt. in sacerdotio
manere non patimur: Et multo magis illũ si fue¬
rit in ur̃o uidicio confutatus. qui sicut ad nos re-¬
qui pͥma uxore dimissa alteram duxisse ꝑhi¬

Expanded text:
sed intelligere debemus, quia in baptissed intelligere debemus, quia in baptismo culpa dimitti potest, lex aboleri non potest. In conjugio non culpa, sed lex est. Quod culpae est igitur, in baptismo relaxatur: quod legis est, in conjugio non solvitur. Quomodo autem potest hortator esse viduitatis qui ipse conAmbrosii . Unius uxoris virum . Si ad superficiem tantum litterae respiciamprohibet bigamum episcopum ordinari: si vero ad altiorem sensum conscendimus, inhibet episcopum duas usurpare Ecclesias: et si ahuc introrsus profundiora perscruteris, monet ne per catholicum dogma sensum inveniatur episcopus habere haereticum, sed Christianam tantum catholicam et orthodoxam sibi associet fidem, et unius uxoris tantummodo et catholicae Ecclenuptias inierunt, vel viduarum se conjugio sociarunt, in sacerdotio manere non patimur. Et multo magis illum, si fuerit in vestro judicio confutatus, qui, sicut ad nos requi prima uxore dimissa alteram duxisse perhi
Abbreviated transcription (Latin):
Precipimus ne umquã illicitas or-¬
dinationes facias. ne bigamũ. aut
qui uirginẽ ñ ẽ. sortitus uxorem.
aut ignorantẽ litteras. aut inqͣlib&
aut cuilibet conditioni obnoxiũ
ad sacros ordines ꝑmittas acceđe.
s si quos huiusmodi homines
requisisti an ad sacrum ordinẽ potu¬
isset acceđe : iuxta canonicãa regłam
uxoris uir tenetur ad legẽ sac̃ dotii
suscipiendi. Qui aut̃ iterauerit con¬
iugium culpã quidẽ non habet
comquinati. sed prerogatuia exiut᷑
patres inconcilii niceni tractatu
addidisse.clericũ quẽquã ñ debe
eẽ. qui scđa coniugia sortitus sit:¬
repetita nob̃ ꝑmittitur copula. Et
inipso conuigio lex ẽ. ñ iterare c̃iu¬
gium. nec scđe conuigis sortiri c̃iun¬
ctionẽ. Quod plerisq mirũ iuidetur
cur etiã ante baptismũ iterati c̃iugii.
adelectionẽ muneris & ordinationis
prerogatuã impedimenta generent᷑
cum etiã delicta obeẽ. ñ soleant. si
lauacri remissa fuerint sacramento.

Expanded text:
Praecipimus, ne unquam illicitas ordinationes facias, nec bigamum aut qui virginem non est sortitus uxorem, aut ignorantem litteras, vel in qualibaut cuilibet conditioni obnoxium, ad sacros ordines permittas accedere: sed si quos hujusmodi homines requisisti an ad sacrum ordinem potuisset accedere; et juxta canonicam regulam uxoris vir teneatur ad legem sacerdotii suscipiendi. Qui autem iteraverit conjugium, culpam quidem non habet coinquinati, sed praerogativa exuitur Patres in concilii Nicaeni tractatu addidisse, clericum quemquam non debere esse, qui secunda conjugia sit sortrepetita nobis permittitur copula, et in ipso conjugio lex est non iterare conjugium: nec secundae conjugis sortiri conjunctionem, quod plerisque mirum videtur, cur etiam ante baptismum iterati conjugii ad electionem muneris et ordinationis praerogativa impedimenta generentur, cum etiam delicta obesse non soleant, si lavacri remissa fuerint sacramento;
Abbreviated transcription (Latin):
patefacta. filio nr̃o xiriaco diacono
inuinximꝰ. quatinꝰ ea quȩ illicita
&e contra pudoris reuerentiã ꝓpetrant᷑.
ense canonico iuxta eccłiasticãdisci¬
plinã radicitꝰ amputentur.
quia iste tollens m̾bra xp̃i facit m̾bra
meretricis: Deniq iã nemo te reu̾ stupri
arguit. scił quẽ sacrilegii scelere c̃dẽnat.

Expanded text:
patefacta, filio nostro Cyriaco diacono patefacta, filio nostro Cyriaco diacono injunximus, quatenus ea quae illicita et contra pudoris reverentiam perpetrantur, ense canonico juxta ecclesiasticam disciplinam radicitus amputentur.catur: quia iste tollens membra Christi facit membra meretricis. Denique jam nemo reum stupri te arguit, sed sacrilegii scelere condemnat.
Abbreviated transcription (Latin):
tro epõ si racusano QuorumdamRe¬
gͥatione didicimꝰ quod in causis criminalibꝰ
tua fraternitas miscetur. et quã sacris cano¬
nibꝰ int̾dictũ non tanitũ lectionibus. quantũ
etiam ipsis cotidianis usibus scire ꝓcul dubio
coartatur. Nam et hoc pari modo abea in¬
caucius gestũ fiusse audiuimꝰ. quia cũ ccc
et amplius ꝓstitutis hora iam pene prandii
elapsa. ad eminentissimũ filiũ nr̃m p̃fectũ
inbalneo constitutũ sit ꝓfecta. et cũ cater¬
uata pestiferis p̃fatarum male uiuentium
uotͦib in minebat. ut is qui supra eas cura¬
tor pridem fuerat constitutus. ab eis mo¬
dis omĩb tolleretur. et alter in eius loco
nichilominus surrogaretur Et si
ita ẽ. deflere potius libuit quã ista
corrigere S ne tale tantumq flagi¬
cium dui uidetur ꝑmanere multũ.
quia &e actui ẽ. sacerdotali contͣriỹ
simul & uitȩ habitui inimicum.
quoͥd dehoc fieri debeat ueritate

Expanded text:
tro episcopo Syracusano. Quorumdam retro episcopo Syracusano. Quorumdam relatione didicimus quod in causis criminalibus tua fraternitas miscetur, et quod sacris canonibus interdictum, non tantum lectionibus, quantum etiam ipsis quotidianis usibus scire procul dubio coaretatur. Nam et hoc pari modo ab ea incautius gestum fuisse audivimus, quia cum CCC et amplius prostitutis hora jam pene prandii elapsa ad eminentissimum filium nostrum praefectum in balneo neo constitutum sit profecta, et concatervata pestiferis praefatarum male viventium vocibus imminebat, ut his qui super eas curator pridem fuerat constitutus, ab eis modis omnibus tolleretur, et alter in ejus loco nihilominus subrogaretur. Et si ita est, deflere potius libuit quam ista corrigere. Sed ne tale tantumque flagitium diu videretur permanere inultum, quia et actum est, sacerdotali contrarium, simul et vitae habitui inimicum, quid de hoc fieri debeat veritate
Abbreviated transcription (Latin):
uł ut quib dã ꝓuinciis fit mbalneis
adcustodienda uestim̃ta conducta
XXxI. Cap̃ .i. Hec constitutio iub&
neminẽ lenonẽ eẽ. neq murbe im¬
debent  p̃tores & p̃sides. Ultimo tñ
supplicio subiciuntur. qui contra
constitutionis normã lenones esse
ausi sunt. Onña aut̃ instrumenta
& fideuissionis ap̃ lenones interposi¬
tas. uł alenonib factas. contͣ bonos
mores: infirmas atq inualidas eẽ.
.toł. xi. Mat̃ uł parens uł quȩ libae
fidelis silenociniũ exercuerit eo qđ
alienum corpꝰ uendidit uł suum :
placuit nec infinẽ cõmunicandam
Quod meretrici datur. repeti ñ potest.
islaueo & marcellus scribunt. s noua
ficere quod sit meretrix. ñ turpit̃ accipe
cum sit meretrix. Amb̃s. R. epł .i. ad cor̾¬
bi adheret meretrici unum corpus
efficitur: hoc dic̃ quia qui conta¬
minationi se ad miscet. unum sit cũ eo
cuise admiscet. Fornicatio enĩ ambos
unum facit. ut quomodo innatura sic

Expanded text:
vel ut quibusdam provinciis fit in balneis vel ut quibusdam provinciis fit in balneis ad custodienda vestimenta conducta tio iubet neminem lenonem esse neque in urbe imdebent praetores et praesides; ultimo enim supplicio subiiciuntur, qui contra constitutionis normam lenones esse ausi sunt. Omnia autem instrumenta et fideiussiones apud lenones interpositas, vel a lenonibus contra bonos mores factas infirmas atque inualidas esse cap.XI: Mater uel parens, uel quaelibet fidelis si lenocinium exercuerit, eo quod alienum corpus uendiderit uel suum, placuit nec in fine communicandamQuod meretrici datur repeti non potest, ut Labeo et Marcellus scribunt, sed novafacere quod sit meretrix, non turpiter accipere cum sit meretrix. CAP. i adhaeret meretrici unum corpus efficitur. Hoc dicit, quia qui contaminationi se admiscet, unum fit cum eo cui se admiscet. Fornicatio enim ambos unum facit, ut quomodo in natura, sic
Abbreviated transcription (Latin):
alios cum fideł utrum sint fr̃s appel¬
landi. an ñ habeant pꝰea defuncto
quib filiorũ nom̃ generatio sp̃italis
dr̃ abstulisse. Quod cum ita uidicare
atq sentire absurdũ ẽ. que ratio est
hoc malum defendi. & uacua magis
opinione iactari quã aliqua aucto¬
ritate roborari. cum non possit int̾
peccata deputari quod lex p̃cepit &
ꝑficitur. non potest dici peccatum.
&ͥ peccatũ non ẽ. quod int̾ peccata
integrum estimare aboleri ñ posse
prioris nom̃ uxoris. cum ñ dimissũ
sit ꝓpeccato quia ex dei sit uoluntate
enooinium facit. quiquestuaria
mancipia habuerit. S & qui in libis
hunc questum exercet in eadẽ causa
ẽ: siue aut̃ hoc principalit̾ negotiũ
gerat. siue altius negotiationis acces¬
sione utatur. ut p̃uta sicap o fuit
uł stabularius mancipia talia habuit
ministrantia. & occasione ministerii
questum facientia. suie balneator fuerit.

Expanded text:
alios cum de fidelibus; utrum sint fratres appelalios cum de fidelibus; utrum sint fratres appellandi, an non habeant postea defuncto quibus filiorum nomen regeneratio spiritualis creditur abstulisse? Quod cum ita sentire atque judicare absurdum est, quae ratio est hoc malum defendi et vacuam magis opinionem jactari, quam aliqua auctoritate probari cum non possit inter peccata deputari quod lex praecepit et perficitur, non potest dici peccatum, et quod peccatum non est, solvi inter peccata integrum aestimare aboleri non posse prioris nomen uxoris, cum non dimissum sit pro peccato, quia ex Dei sit voluntate Lenocinium facit qui quaestuaria mancipia habuerit. Sed et qui in liberis hunc quaestum exercet, in eadem causa est, sive autem hoc principaliter negotium gerat, sive alterius negotiationis accessione utatur: ut puta si caupo fuit vel stabularius, mancipia talia habuit ministrantia, et occasione ministerii quaestum facientia; sive balneator fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
es: Uis tuã domum capite deorsũ
pende ÷ caput enĩ ẽ. mulieris uir.
Ubi autem melius uiuit mulier
quam iuir : capite deorsũ pendet
domus. Sicaput ẽ. uir. meliꝰ debet
uuere uir : & precede in om̃ibus
bonis factis uxorem suam Concł¬
marito uxor fuerit mechata. placuit
nec infinem dandam communionẽ.
Si uero eam reliquerit ꝑ ost annos.x.
accipiat communionẽ si eã cu̾scie¬
rit ad ulterã aliquo tempore indo¬
mo sua retinuit.Au õ contͣ iulianũ
cato ꝑhibetur ab eo uiro qͥ plures ñ
contrahunt qui deprehensã in ad¬
ultĩo uxorẽ ad matrimoniũ detinu¬
erint. non qui suspectã ad ulteram
pharaonis translata ẽ. inuita uel
coacta. non solum in hoc quia non
comqui natur corpꝰ nisi ex consenso
mentis: s etiã in hoc qđ conuenien¬
te & ꝑmutente uiro factũ ẽ. hoc:
&e dequartis. & de ultͣ plurib nup¬
tus. solent homines mouere qͣstionẽ.
Unde ut breuit̾ respondeã. nec ul¬

Expanded text:
es. Vis domum tuam capite deorsum es. Vis domum tuam capite deorsum pendere? Caput enim mulieris est vir: ubi autem melius vivit mulier quam vir, capite deorsum pendet domus. Si caput est vir, melius debet vivere vir, et praecedere in omnibus bonis factis uxorem suam; marito uxor fuerit moechata, placuit, nec in fine dandam esse ei communionem. Si vero eam reliquerit, post decem annos accipiat communionem; si eam cum sciret adulteram aliquanto tempore in domo sua retinuit. » Hoc quippe Cato perhibetur, ab eo viro qui plures non contrahunt, qui deprehensam in adulterio uxorem ad matrimonium detinuerint, non qui suspectam adulteram Pharaonis translata est invita vel coacta , non solum in hoc quia non coinquinatur corpus, nisi ex consensu mentis, sed etiam in hoc quod, conveniente et permittente viro, factum est hoc. et de quartis et de ultra pluribus nuptiis solent homines mouere quaestionem. unde ut breuiter respondeam, nec ul
Abbreviated transcription (Latin):
lli quib displicet ut int̃ uĩrũ &
uxorẽ par pudiciciȩ forma seruet᷑.¬
& potius eligunt maximeq
inhac causa mundi legib subditi
eisdẽ quib feminas pudicicie ne¬
xib uiros uidentur astringere.
ubi maritꝰ uxorẽ de adultu cͥmine
accusare ñ sinitur. cui mor ib sius
ñ p̃buit castitatis exemplũ. ita ut
ambo dampnentur. si ambos parit̃
impudicos conflictus ipse coniucerit.
Nam supradicti imꝑatoris hȩc uerba
sunt : quȩ apud gregorianũ legunt᷑.
Sanc inquit littere meȩ nulla parte
cause preuidicabunt. Neq enim si
penes te culpa fuit ut matrimoniũ
solueretur. & scdm legẽ uiliã eupasia
inquirere. an cũ tu pudice uiueres.
illi quoq bonos mores colendi auctor
fuisti. ẜmiquum enim uidecur mͥ¬
eẽ. ut pudicitiã uir abuxore exigat
aliquã preter uxorem tuã. Tuaut̃
tu sub uno impetu libidinis cadis.
& ius uxorem tuã uictricẽ eẽ. tu
uictus iacens : Et cum tu caput sis
uxoris: precedit te ad dm̃ cuiꝰ caput

Expanded text:
 quibus displicet, ut inter uirum et uxorem par pudicitiae forma seruetur, et potius eligunt, maximeque in hac causa, mundi legibus subditieisdem quibus feminas pudicitiae nexibus uiros uidentur obstringere, ubi maritus uxorem de adulterii crimine accusare non sinitur, cui moribus suis non praebuit castitatis exemplum, ita ut ambo damnarentur, si ambos pariter inpudicos conflictus ipse conuinceret. nam supra dicti imperatoris haec uerba sunt, quae apud Gregorianum leguntur. sane, inquit, litterae meae nulla parte causae praeiudicabunt. neque enim, si penes te culpa fuit, ut matrimonium solueretur et secundum legem Iuliam Eupasia hoc inquirere, an, cum tu pudice uiueres. illi quoque bonos mores colendi auctor fuisti. periniquum enim mihi uidealiquam preter uxorem tuam. Tu autem  virtus est, tu sub uno impetu liet vis uxorem tuam victricem esse, tu victus jacens: et cum tu caput sis uxoris tuae, praecedit te ad Deum, cujus caput
Abbreviated transcription (Latin):
eretrices eẽ. & ad meretrices acce¬
de prohibec dñs. quarũ publice
uenalis ẽ. turpitudo Indecalogo
autẽ mechiȩ nomine ñ iudet᷑ hoc
aꝑte prohibuisse. qm̃ mechia ñ nͥ
adultĩum intelligi solet. Nouellar̃¬

Expanded text:
eretrices esse, et ad meretrices accedere prohibet Dominus, quarum publice venalis est turpitudo. In Decalogo autem moechiae nomine non videtur hoc aperte prohibuisse, quoniam moechia non nisi adulterium intelligi solet. Ide
Abbreviated transcription (Latin):
imulier defuncto marito anteꝗͣ
annus legitimꝰ transeat ad scđas
quidem nuptias non ini grauerit.
mors autem meretricũ ab ali quo
stuprata conceꝑit & peꝑit. ut sit
clarum id quod natũ ẽ. defuncti
mariti ñ eẽ : easdẽ penas patiatur
quas exsuꝑiori constitutione patit᷑
ea quȩ ante tempꝰ legitimũ nup-¬

Expanded text:
ulier defuncto marito, antequam annus legitimus transeat, ad secundas quidem nuptias non migraverit, more autem meretricum ab aliquo stuprata conceperit et pepererit, ut sit clarum, id, quod natum est, defuncti mariti non esse, easdem poenas patiatur, quas ex superiore constitutione patitur ea, quae ante tempus legitimum
Abbreviated transcription (Latin):
tutelam gubnare maluerit: re¬
nuntiet scđis nuptus inidicio
siue iusuirando. res autem suas
filio suo in pubi obliget. atq ita
epłani .  F ornicatio ẽ. amor alegiti.¬
mo conubio solutꝰ. & uagꝰ expłendȩ
libidinis. consectando licentiã.
uas electionis Nonincomessatiãib
& ebrietatib non incubilib & im¬
pudiciciis. ñ incontentione & dolo.
Horum trium cubilia & impudi
ciciȩ. ita malũ crimen putatur:
ut nemo dignꝰ. ñ mͦ eccłiastico
ministĩo. s ipsa etiã sacram̃torũ
communione uideatur. qui se isto
peccato maculauerit: a&e recte oĩno:¬
Iere lib̾iii suꝑ epłam adephesios.
Sic̃ non omĩs congregatio hereticorũ
xpi eccłia dic̃ pot̃. nec caput eor ꝓ
appellari potest : s magis adult̾io¬

Expanded text:
tutelam gubernare maluerit, retutelam gubernare maluerit, renuntiet secundis nuptiis in judicio cum jurejurando; res autem suas filio suo impuberi obliget, atque ita enim fornicatio est amor a legitimo connubio solutus et vagus, explendae libidinis consectando licentiam; Vas electionis: Non in comessationibus et ebrietatibus, non in cubilibus et impudicitiis, non in contentione et dolo ; horum citiae ita magnum crimen putatur, ut nemo dignus non modo ecclesiastico ministerio, sed ipsa etiam sacramentorum communione uideatur, qui se isto peccato maculauerit. et recte omnibro III super Epistolam ad Ephesios . Sicut non omnis congregatio haereticorum Christi Ecclesia dici potest, nec caput eorum appellari potest, sed magis adult
Abbreviated transcription (Latin):
Matres quȩ amissis uiris tutelam
administrandorũ negotiorũ in li¬
beros postulant. pͥusꝙ confirmatio
offitii talis in eos iure eueniat. fate¬
antur actis sacramento prestito
adalias se nuptias ñuenire Sane
moptione huiꝰ modi nulla cogat᷑
sed lib̾a inconditiones quas p̃stitimꝰ
uoluntate descendat. Nã simalunt
alia optare matrimonia: tutelas
filiorum aniministrare nondebent.
Simulier pꝰ mortẽ mariti necdũ
annali spatio completo. ad scđas
modo inter infames erit s siquidẽ
lib̾os non habt̃ expriori matrimonio.
si preces imꝑatori ꝓrexerit & diui¬
no principis nutu priori opinione
restituta fuerit: res autẽ apriore
marito sibi relictas nullomodo
lucrabitur. Cap̃ xxiii. Muliet quȩ
guis uł dignitatib prioris mariti
ne contenta scđas contraxerit
nuptias: non solum res ipsius id̃
matris. lib̾is eius hipotetice titulo
supponatur.s. et etiam resurtrici
ex presentis constitutionis auctoritate
marito defuncto filiorũ suorum

Expanded text:
Matres quae amissis viris tutelam administrandorum negotiorum in liberos postulant, priusquam confirmatio officii talis in eos jure eveniat, fateantur actis sacramento praestito ad alias se nuptias non venire. Sanc in optione hujusmodi nulla cogatur sed libera in conditiones quas praestitimus, voluntate descendat. Nam, si malunt alia optare matrimonia, tutelas filiorum administrare non debent.Si mulier post mortem mariti necdum annali spatio completo, ad secundmodo inter infames erit; si quidem liberos ex priori matrimonio nsi preces imperatori porrexerit, et divino principis nutu priori opinioni restituta fuerit, res autem a priori marito sibi relictas nullo modo lucrabitur. CAP. LXXI. Mulier qui giis vel dignitatibus prioris mariti ne contempta, secundas contraxerit nuptias, non solum res ipsius, id est matris, liberis ejus hypothecae titulo supponatur, sed etiam res vitrici ex praesentis constitutionis auctoritate. marito defuncto filiorum suorum