comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Iam deuoce quidloquar qua simplio̾
& purã eẽ satis arbitror. canorã autem
esse paturę ẽ. Non industrię. Sit sane
distincta ꝓnuntiationis modo. & ple¬
nasuciuirilis. ut agrestẽ ac subrusticũ
fugiat. sonũ non ut rithinũ affectet
scenicũ. sed misticũ seru&. ¶Deratione
dicendi satis dictũ puto. nunc de ac¬
tione uite quid congruat considere¬
mus. Tria autẽ in hocgenere spec¬
tanda cernimus. Unũ ut rationi
appetitus ponreluctetur. stoc enim
solo modo possunt officia nr̃a illi decoro
conuenire Sienĩ apetitus rationi
oboediat. facile id quod deceat in
omnibus officiisonseruaripotest.
Deinde ne maiore studio quãres ipsa ẽ.
qua suscipitur. uelminorem acpar¬
ua magno ambitu suscepisse. aut
magnã inferiore destituisse uidea¬
mur Tertiũ de moderatione studio¬
rũ operũq nr̃oꝵ. Deordine quoq
rerum. & deoportunitate tẽporũ.
pondissimu landum puto. Sed primũ
illud quasi fundam̃tum ẽ omnium.

Expanded text:
am de voce quid loquar, quam simplicem et puram esse satis arbitror: canoram autem esse naturae est, non industriae. Sit sane distincta pronuntiationis modo, et plena succi virilis; ut agrestem ac subrusticum fugiat sonum, non ut rythmum affectet scenicum, sed mysticum servet. dicendi satis dictum puto, nunc de actione vitae quid congruat, consideremus. Tria autem in hoc genere spectanda cernimus: unum, ut rationi appetitus non reluctetur; hoc enim solummodo possunt officia nostra illi decoro convenire. Si enim appetitus rationi obediat, facile id quod deceat in omnibus officiis conservari potest. Deinde ne majore studio quam res ipsa est quae suscipitur, vel minore: aut parvam magno ambitu suscepisse, aut magnam inferiore destituisse videamur. Tertium de moderatione studiorum, operumque nostrorum: de ordine quoque rerum et de opportunitate temporum, non dissimulandum puto. 106. Sed primum illud quasi fundamentum est omnium,
Abbreviated transcription (Latin):
exemplũ. qm̃ & qui plurimũ auripossid&.
quia nihil ẽ. quod amittit. Ressine dispen¬
dio.ẽ. quę tota dispendiũ est. Est &iã sic in¬
tellectus bonus quiplurimũ hab&. & sinon
donat non habundat. quia quantũ uis
adquirat. eg& semper quiplus concupiscit.
Et qui exiguum hab&: nonminuit. quia
multum est quod pauperẽ pascit. Similit̃
ergo & ille pauper qui confert spiritalia
propecunia. & siplurimũ habeat gratiȩ
non habundat Non enĩ onerat gratia.
sed alleuat mentẽ. Sed &iam sic potest
intelligi non habundaas ohomo. Quantũ . ẽ.
enĩ quod accepisti. Et sitibi multum est.
lohannes quonemo maior .ẽ. internatos
mulierũ : Inferior tamen erat eo qui
minoꝵr. ẽ. in regnocȩlorũ. Potest & sic
lon habundat dĩgratia corporaliter.
quia spiritalis est. Quis eius potest. aut
magnitudinẽ. aut latitudinẽ. conpre¬
hendere quã non uid& Fides si fuerit
sicut granũ sinapis. montes transferre

Expanded text:
exemplum; quoniam et qui plurimum auri possidet, exemplum; quoniam et qui plurimum auri possidet, quia nihil est, quod amittit. Res sine dispendio est, quae tota dispendium est. 155. Est etiam sic intellectus bonus: Qui plurimum habet, et si non donat, non abundat; quia quantumvis acquirat, eget semper, qui plus concupiscit: et qui exiguum habet, non minuit; quia non multum est quod pauperem pascit. Similiter ergo et ille pauper qui confert spiritalia pro pecuniariis, et si plurimum habeat gratiae, non abundat; non enim onerat gratia, sed allevat mentem. 156. Sed etiam sic potest intelligi: Non abundas, o homo. Quantum est enim quod accepisti, etsi tibi multum est? Joannes quo nemo major est inter natos mulierum, inferior tamen erat eo, qui minor est in regno coelorum. 157. Potest et sic: Non abundat Dei gratia corporaliter, quia spiritalis est. Quis potest ejus aut magnitudinem aut latitudinem comprehendere, quam non videt? Fides si fuerit sicut granum sinapis, montes transferre
Abbreviated transcription (Latin):
non abundauit & quimodicũ non minoraus
Aduertimus: quẽ ad modũ & beni uolentiã ali¬
bera litatẽ. & modũ cõprehendit. & fructum
atq ꝑsonas. Id eo modũ quia in ꝑfectis daba
consiliũ Nonenĩ patiuntur angustias. nisi
grauare. insacerdotio ali quo constitutus.
aut ministerio Nontotũ qđ habet conferat.
sed operetur cum honostate. quantũ offitiasa
est non mihi in ꝑfectus uidetur. & puto qđ
hic angustiã non animi. sed reifamiliaris
dixerit. Deꝑsonis autẽ puto dictum.
ut ur̃a habundantia sit adillorũ in opiã
& illorũ habundantia ad ur̃ãm in opiam
Idest ut populi habundantia sit bone opera¬
tionis ad illorũ subleuandã  ab olendõ
inopiam. Et illorũ habundantia spiritalis
adiuu& inplebe: in opiã meritis spiritalib
& conferat eigratiam. Unde exemplũ optimũ
posuit. quimultũ non habundauit. & qui
modicũ nonminuit Bene ortatur ad offi¬
tiũ misericordię. omnes homines istud

Expanded text:
non abundavit: et qui modicum, non minoravit . 152. non abundavit: et qui modicum, non minoravit . 152. Advertimus quemadmodum et benevolentiam, et liberalitatem, et modum comprehendit, et fructum, atque personas. Ideo modum quia imperfectis dabat consilium, non enim patiuntur angustias, nisi gravare in sacerdotio aliquo constitutus aut ministerio, non totum quod habet, conferat; sed operetur cum honestate quantum officio sat est, non mihi imperfectus videtur. Et puto quod hic augustiam non animi, sed rei familiaris dixerit. 153. De personis autem puto dictum: Ut vestra abundantia sit ad illorum inopiam, et illorum abundantia ad vestram inopiam; id est, ut populi abundantia sit bonae operationis ad illorum sublevandam alendi inopiam: et illorum abundantia spiritalis adjuvet in plebe inopiam meriti spiritalis, et conferat ei gratiam. 154. Unde exemplum optimum posuit: Qui multum, non abundavit: et qui modicum, non minuit. bene hortatur ad officium misericordiae omnes homines istud
Abbreviated transcription (Latin):
ratiosit exinaniti patrimonii. siquis pauperũ
famem reppulit: in opiam subleua uit
Inde & consilium in hoc apłs dicit. Hocenim
uobis utile. ẽ. ut xpm immitemini. Consiliũ
bonis datur. correptio errantes coerc&
Denique quasibonis dicit. quia nontantum
facere. sed &uelle cepistis abono preterito
Perfectorum utrum est. non pars. Itaq doc&.
& liberalitatem sine beni uolentia. & beni¬
uolentiã sine liberalitate non esse ꝑfectam
Unde & ad perfectum ortatur dicens Nunc
ergo. & facere. consumate Utquẽ ad modũ
promptaest in nobis. uoluntas faciendi.
itasit & ꝑfitiendi. exeo qđ habetis. Sienĩ
uoluntas prompta est secundum id quod
habet accepta est non seđm qđ non habet
Non enim ut aliis refectiosit. uobis autem
angustia. Sed ex ę̧qualitate in hoc tẽpore.
ut ur̃a habundantiasit. ad illorũ in opiam.
ut & illorũ abundantiasit adur̃am in opiã¬
ut fiat ęqualitas. Sicut scriptũ. ẽ. Qui multũ

Expanded text:
ratio sit exinaniti patrimonii; si quis pauperum ratio sit exinaniti patrimonii; si quis pauperum famem repulit, inopiam sublevavit. Unde et consilium in hoc do, Apostolus dicit: Hoc enim vobis utile est, ut Christum imitemini . Consilium bonis datur, correptio errantes coercet. Denique quasi bonis dicit: Quia non tantum facere, sed et velle coepistis ab anno praeterito . Perfectorum utrumque est, non pars. Itaque docet et liberalitatem sine benevolentia, et benevolentiam sine liberalitate non esse perfectam. Unde ad perfectum hortatur, dicens: Nunc ergo et facere consummate, ut quemadmodum prompta est in vobis voluntas faciendi, ita sit et perficiendi ex eo quod habetis. Si enim voluntas prompta est, secundum id quod habet, acceptum est, non secundum quod non habet. Non enim ut aliis refectio sit, vobis autem angustia: sed ex aequalitut . uestra abundantia sit ad illorum inopiam, ut et illorum. abundantia sit ad uestram inopiaut fiat aequalitas, sicut scriptum est: Qui multum,
Abbreviated transcription (Latin):
lictis omnib indisciplinã se propheticã
daret. ¶Est &iã illa probanda liberalitas
ut proximos seminis tui non despitias.
siegere cognoscas. Melius estenĩ ut ipse subueniastuis
quib pudor est ab aliis sumptũ deposcere: aut
alicui postulare subsidiũ necessitati Non
tamen ut illiditiores eofieri uelint. quod
tupotes conferre inopibus. Causa enim
prestat. Nongratia. Neque erũ propterea
tedño dicasti. ut tuos diuites facias: sed ut
uitã tibi aeternã fructuboni operis adqͥras.
& pretio miserationis peccata tua redimas
lutant separũ poscere. pretium tuũ quęrunt.
uitȩ tuę fructum adimere contendunt.
cum ille uelit ȩt̾nę uitȩ fraudari mercede
Consilium premissimus: auctoritatẽ quȩ¬
ramus. Primum neminem debet pudere
siex diuitȩ pauper fiat. dum largitur
pauperi: quia xp̃c pauper factus est cum
diues eẽt. ut omnes sua in opia ditaret.
Dedit regulam quam sequamur ut bona

Expanded text:
lictis omnibus, in disciplinam se propheticam lictis omnibus, in disciplinam se propheticam daret. 150. Est etiam illa probanda liberalitas , ut proximos seminis tui non despicias, si egere cognoscas. Melius est enim ut ipse subvenias tuis, quibus pudor est ab aliis sumptum deposcere, aut alicui postulare subsidium necessitati: non tamen ut illi ditiores eo fieri velint, quod tu potes conferre inopibus; causa enim praestat, non gratia. Neque enim propterea te Domino dicasti, ut tuos divites facias: sed ut vitam tibi perpetuam fructu boni operis acquiras, et pretio miserationis peccata redimas tua. Putant se parum poscere? Pretium tuum quaerunt, vitae tuae fructum adimere contendunt, cum te ille velit aeternae vitae fraudare mercede. 151. Consilium prompsimus, auctoritatem petamus. Primum neminem debet pudere, si ex divite pauper fiat, dum largitur pauperi; quia Christus pauper factus est, cum dives esset, ut omnes sua inopia ditaret. Dedit regulam quam sequamur, ut bona
Abbreviated transcription (Latin):
tua ualeat. quam uita morituri. De quo
pulchre iobdixit. Benedictio perituri:
superme ueniebat Personarum quidem
d̾s acceptor non est : quia nouit omnia
Nos autem omnibus quidem debemus
misericordiam: sed qui a pleriq fraude eã
quęrunt. & affigunt crumpnã: id eo ubi
causa manifestatur. ꝑsona cognoscitur.
tempus urget. largius sedebet̾ profunden
misericordia. Non enim auarus. dn̾s est
ut plurimum quęrat. Peatus quidem
qui dimittit omnia: & sequitur eum
Sed & ille beatus est : qui quod habet ex
affectu facit. Deniq duo aera uduᶜ
illius diuitum muneribus pretulit.
quia totum illa quodhabuit contulit
Illi autem exabundanti. partẽ exiguam
contulerunt. Affectus igitur diuitem
con lationẽ nt pauperem facit. &p̾tiu
rebus imponit. ¶Cȩterũ dñs non uult
simul effundi opes sed dispensari
Nisi forte ut heliseus boues suos occidit.
& pauit pauperes exeo quodhabuit. ut
nulla cura teneretur domestica. sedre¬

Expanded text:
tua valeat, quam vita morituri. De quo tua valeat, quam vita morituri. De quo pulchre Job dixit: Benedictio perituri in me veniat . 149. Personarum quidem Deus acceptor non est, quia novit omnia. Nos autem omnibus quidem debemus misericordiam: sed quia plerique fraude eam quaerunt, et affingunt aerumnam; 40 ideo ubi causa manifestatur, persona cognoscitur, tempus urget, largius se debet profundere misericordia. Non enim avarus Dominus est, ut plurimum quaerat. Beatus quidem qui dimittit omnia, et sequitur eum: sed et ille beatus est, qui quod habet, ex affectu facit. Denique duo aera viduae illius divitum muneribus praetulit ; quia totum illa quod habuit, contulit: illi autem ex abundantia partem exiguam contulerunt. Affectus igitur divitem collationem aut pauperem facit, et pretium rebus imponit. Caeterum Dominus non vult simul effundi opes, sed dispensari : nisi forte ut Elisaeus boves suos occidit, et pavit pauperes ex eo quod habuit ; ut nulla cura teneretur domestica, sed re
Abbreviated transcription (Latin):
tua. quod facit᷑ dexteratua. Nondecorpore
loquitur. sedetiã unanimus tuus frater
quod facis nesciat. Nedũ hic mercedem
quęris iactantię. illic remunerationis
fructũ amittas ¶ Perfecta autẽ est libera¬
litas: ubi silentio quistegit opussuum.
& necessitatib singulorũ oculte subuenit:
quem laudat ospauperũ & non labia sua
Deinde perfecta liberalitas. fide causa loco.
tempore. com mendatur. ut primum
opereris circado mesticos fidei. Grandis
culpa: sisciente  fidelis egeat. Siscias eum
sine sumptu esse famera tolerare. erumnã
ꝑpeti. qui presertim egere erubescat. Si
in causam cͤciderit. aut captiuitatis
suorum. aut calumpniȩ. & non adiuues.
sisit incarcere. & poenis & supplitiis
propter debitũ aliquoa. iustus excrutiet᷑
am &si omnibus debetur miscđia. tamen
iusto amplius. Si tempore afflictionis suȩ
nihil ate impetret. sitẽpore periculi quo
rapitur admortẽ : plus apudte pecunia

Expanded text:
tua, quid faciat dextera tua . Non de corpore tua, quid faciat dextera tua . Non de corpore loquitur, sed etiam unanimus tuus, frater tuus quod facis nesciat; ne dum hic mercedem quaeris jactantiae, illic remunerationis fructum amittas. Perfecta autem est liberalitas, ubi silentio quis tegit opus suum, et necessitatibus singulorum occulte subvenit: quem laudat os pauperis, et non labia sua. 148. Deinde perfecta liberalitas fide, causa, loco, tempore commendatur; ut primum opereris circa domesticos fidei. Grandis culpa si, sciente te, fidelis egeat: si scias eum sine sumptu esse, famem tolerare, aerumnam perpeti, qui praesertim egere erubescat: si in causam ceciderit aut captivitatis suorum, aut calumniae, et non adjuves: si sit in carcere, et poenis, et suppliciis propter debitum aliquod justus excrucietur nam etsi omnibus debetur misericordia, tamen justo amplius si tempore afflictionis suae nihil a te impetret: si tempore periculi quo rapitur ad mortem, plus apud te pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
Isi in iuste querat. &iustę dispensandum
Iputet. nisi forte ut ille Zacheus. reddas
prius ei quadruplũ quem fraudaueris.
& gentilitatis uitia fidei studio. & creden¬
Itis operatione conpenses. Fundamentũ
igitur habeat liberalitas tua. Hoc primũ
queritur: ut cunfide conferas. fraudem¬
÷ non fatias oblatis. nedi caste plus conferre.
aminus conferas. Quid et̾uopus est diceris
traus promissiest: inttua potestate .ẽ. largin
quoduelis. Fraus fundamentũ soluit. &opus
corruit. Nũ quid petrus ita indignatione ef-¬
ferbuit. ut annaniã extingui uell&e. uł
uxorem eius. Sed exemplo eorũ noluit perire
ceteros. Necilla perfecta est liberalitas
suactantie causa magisquã miscricordie
largiaris. Affectus tuus nomen ponit operi
tuo. Quomodo a te proficiscitur: sic estimat᷑
Uides quam moralem iudicẽ habeas teconsulit.
quomodo opus suscipiat tuum. mentẽ tuã
prius interrogat. Nesciat inquidð̃ sinistra

Expanded text:
si injuste quaerat, et juste dispensandum si injuste quaerat, et juste dispensandum putet; nisi forte ut ille Zacchaeus , reddas prius quadruplum ei quem fraudaveris: et gentilitatis vitia fidei studio et credentis operatione compenses. Fundamentum igitur habeat liberalitas tua. 146. Hoc primum quaeritur, ut cum fide conferas, fraudem non facias oblatis; ne dicas te plus conferre, et minus conferas. Quid enim opus est dicere? Fraus promissi est: in tua potestate est largiri quod velis. Fraus fundamentum solvit, et opus corruit. Numquid Petrus ita indignatione efferbuit, ut Ananiam exstingui vellet, vel uxorem ejus ? Sed exemplo eorum noluit perire caeteros. 147. Nec illa perfecta est liberalitas, si jactantiae causa magis quam misericordiae largiaris. Affectus tuus nomen imponit operi tuo: quomodo a te proficiscitur, sic aestimatur. Vides quam moralem judicem habeas. Te consulit, quomodo opus tuum suscipiat, mentem tuam prius interrogat. Nesciat, inquit, sinistra
Abbreviated transcription (Latin):
bona uoluntate proficiscatur. Hilarẽ
enim datorem: diligit ds̃. Nam simuitus
facias : quȩ tibi merces . ẽ: Vnde a postolus
generaliter. Siuolens hoc ago: mercedẽ
habeo. Siinuitus: dispensatio mihi eredita
Iest. In euuangelio quoq multas disciplinas
accepimus: iustę liberalitatis. Pulcrum. ẽ
Iigitur bene uelle & eolargiri consilio ut
prosis. non ut noceas. Nam siluxurioso
ad luxuriȩ effusionem. ad ultero ad mer¬
cedem adulterii largiendũ putes.
non est benefitientia ista. ubinulla est
beniuolentia. Officere enim istud est:
non prodesse alteri. Silargiaris ei qui
conspirat aduersus patriam: qui congre¬
gare cupiat tuo sũptu perditos qui in¬
pugnent eccłam: non est hȩc ꝓbabilis
Iliberalitas. Siad iuues eum quiad uersũ
Tuiduam &pupillos grãui decernit iurgio¬
 aut ui aliqua possessiones eorũ eripere¬
÷ conatur. Non probatur largitas. si qđ
Ialteri largitur. alteriquis extorqueat.

Expanded text:
bona voluntate proficiscatur: Hilarem bona voluntate proficiscatur: Hilarem enim datorem diligit Deus . Nam si invitus facias, quae tibi merces est? Unde Apostolus generaliter: Si volens hoc ago, mercedem habeo: si invitus, dispensatio mihi credita est . In Evangelio quoque multas disciplinas accepimus justae liberalitatis. 144. Pulchrum est igitur bene velle, et eo largiri consilio, ut prosis, non ut noceas. Nam si luxurioso ad luxuriae effusionem, adultero ad mercedem adulterii largiendum putes; non est beneficentia ista, ubi nulla est benevolentia. Officere enim istud est, non prodesse alteri, si 39 largiaris ei qui conspiret adversus patriam, qui congregare cupiat tuo sumptu perditos, qui impugnent Ecclesiam. Non est haec probabilis liberalitas, si adjuves eum qui adversus viduam et pupillos gravi decernit jurgio, aut vi aliqua possessiones eorum eripere conatur. 145. Non probatur largitas, si quod alteri largitur, alteri quis extorqueat:
Abbreviated transcription (Latin):
regnorum sic legimus. Et factum est
indiebus illis conuenerunt alienigene
inpugnam ad isrł Fundamentum
ergo est iustitię fides. Iustorum enim
corda: meditantur fidem. Et qui se iustus
accusat: iustitiam supra fidem conlocat
Nam tunc iustitia eius appar&: siuera
fateatur Denique &d̃s perisaiam.
Ecce inquit mitto lapidem infundamentũ
Ineõmune orat. In cõmune oꝑatur: In cõmune
tẽptatur. Deniq quise ipsum sibi abnegat.
ipse iustus. ipse dignus est xp̃o. Ideo & paulus
fundamentum posuit xpm. ut supra eum
opera iustitie locaremus. quia fides funda¬
mentũ est. In operibus autẽ aut malis
iniquitas. aut bonis iufcitiaest. ¶Sediam BeNEE
debenefitientia loquamur. quȩ diuiditur
&iam ipsa in beni uolentiam & liberalitatẽ
Exhis igitur duobus conftat benefitientia:
ut sit ꝑfecta. Non enĩ satis est beneuelle:
sed &lam bene facere. Nec satisest iterum
bene facere. nisi id ex bono fonte. hoc est

Expanded text:
Regnorum primo sic legimus: Et factum est Regnorum primo sic legimus: Et factum est in diebus illis, convenerunt alienigenae in pugnam ad Israel . 142. Fundamentum ergo est justitiae fides; justorum enim corda meditantur fidem: et qui se justus accusat, justitiam supra fidem collocat; nam tunc justitia ejus apparet, si vera fateatur. Denique et Dominus per Esaiam: Ecce, inquit, mitto lapidem in fundamentums omnium: in commune orat, in commune operatur, in commune tentatur. Denique qui se ipsum sibi abnegat; ipse justus, ipse dignus Christo est. Ideo et Paulus fundamentum posuit Christum , ut supra eum opera justitiae locaremus; quia fides fundamentum est: in operibus autem aut malis iniquitas, aut bonis justitia est. CAPUT XXX. De beneficeetiam ipsa in benevolentiam et liberalitatem. Ex his igitur duobus constat beneficentia, ut sit perfecta. Non enim satis est bene velle , sed etiam bene facere: nec satis est iterum bene facere, nisi id ex bono fonte, hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
desalutis periculo trepida recepit. Cui
dixit propheta. Nolitimere. quia plures
nobiscum sunt quam cũillis. Et rogante
propheta ut aperirentur oculiser uosuo:
apertisunt. Uidit itaque giezi totum
montem equis repletum & curribus
incircuitu helisei. Quibus descendentibus
ait propheta. Percute ds̃ cęcitate exercitũ
syriȩ. Quo in petrato: dixit ad syros. Uenite
post me. & ducam uos ad hominẽ quem
quęritis. Et uiderunt eliseum quem
corripere gestiebant. & uidentes tenere
Non poterant. ¶Riquet igitur in bello
&iam fidem &iustitiam seruari oportere.
nec illud decorumesse posse siuioletur fides
Deniq &iam aduersarios molliueteres appella¬
tione nominabant. ut peregrinos uocarent
Nostes enim antiquoritu: peregrini dicebantur
Quod ȩque &iam ipsum denris ad sumptum
docere possumus Aduersarios enim suos
hebrei allo filos. hoc est alienigenas latino
appellabant uocabulo. Denique in libro

Expanded text:
de salutis periculo trepidare coepit. Cui de salutis periculo trepidare coepit. Cui dixit propheta: Noli timere, quoniam plures nobiscum sunt, quam cum illis. Et rogante propheta ut aperirentur oculi servo suo, aperti sunt. Et vidit itaque Giezi totum montem equis repletum et curribus in circuitu Elisaei. Quibus descendentibus ait propheta: Percute, Deus, caecitate exercitum Syriae. Quo impetrato, dixit ad Syros: Venite post me, et ducam vos ad hominem quem quaeritis. Et viderunt Elisaeum, quem corripere gestiebant: et videntes, tenere non poterant. Liquet 38 igitur etiam in bello fidem et justitiam servari oportere, nec illud decorum esse posse, si violetur fides. 141. Denique etiam adversarios molli veteres appellatione nominabant, ut peregrinos vocarent; hostes enim antiquo ritu peregrini dicebantur. Quod aeque etiam ipsum de nostris assumptum dicere possumus; adversarios enim suos Hebraei Allophylos, hoc est, alienigenas Latino appellabant vocabulo. Denique in libro
Abbreviated transcription (Latin):
plerosq peccare fecerant explebe
iudeorum. Unde & indei populum
pat̾rum iracundia effusa ẽ &idõ
factum .ẽ. ut nullum moyses uictor
super. ẽẽ. pateretur. Gabaonitas
autẽ qui fraude magis quã bellotẽp¬
tauerant plebem patrũ nonex¬
pugnarae iħc̃. sed conditioris in posite
afficer& mniuria Syros uero heliseus
quos obsidentes inciuitatẽ induxe¬
rat. momentaria ccitate perfusos
Cum quo ingrederentur uidere non
possent. uolenti regiisrł ꝑcutere.
litate prouocati gratiam rep̃sentaren
Denique postea interram israhel uenire
piratȩ syriȩ deftiterurit. Siergo & iam
in bello iustitia ual&. quanto magis
inpace seruanda est Et hanc gratiam
propheta his detulit. quia deũ corripiendũ
uenerant. Sic enim legimus quod in obsidionẽ
eius miserat rex syriȩ exercitum suum cognito
quod heliseus esset. qui consilus &argumenta¬
tionibus eius obuiaret omnibus. Quem
uidens exercitum giezi seruus prophetę

Expanded text:
plerosque peccare fecerant ex plebe plerosque peccare fecerant ex plebe Judaeorum, unde et Dei in populum patrum iracundia effusa est. Et ideo factum est ut nullum Moyses victor superesse pateretur : Gabaonitas autem qui fraude magis quam bello tentaverant plebem patrum, non expugnaret Jesus; sed conditionis impositae afficeret injuria . Syros vero Elisaeus, quos obsidentes in civitatem induxerat, momentanea caecitate percussos, ut quo ingrederentur videre non possent, volenti regi Israel percutere nitate provocati gratiam repraesentarent. Denique postea in terram Israel venire piratae Syriae destiterunt. 140. Si ergo etiam in bello justitia valet, quanto magis in pace servanda est? Et hanc gratiam propheta his detulit, qui ad eum corripiendum venerant. Sic enim legimus, quod in obsidionem ejus miserat rex Syriae exercitum suum, cognito quod Elisaeus esset, qui consiliis et argumentationibus ejus obviaret omnibus. Quem videns exercitum Giezi servus prophetae,
Abbreviated transcription (Latin):
hãc uͥtutũ ten̾e.nisi pͥma auaricia ĩfirmaret. atq
inflecteret. tante urtutis uigorẽ. Ꝙ enĩ dũ augere
opes. aggregare pecunias. occupare t̾ras possessionib
cupimꝰ. p̃stare diuitiis. iusticie formã exuimꝰ. bñsiꝰ¬
cientiã cõmunẽ amisimꝰ. Quomodo enĩ iustꝰ ẽẽ pot̃¬
ditas. formã iusticie uirilẽ effeminat. Qͦmͦ eñi po¬
test ꝓ aliis interuenire. qͥ alios sibi subicere co¬
natur : Et ĩfirmo adu̾sus potentẽ opẽ ferre. qͥ ip̃e
grauẽ libertati affectat potentiam.ᷤ
nec locis nec ꝑsonis. nec temporib excipitur.
q̃ etiã hostib reseruatur. ut si constitutus sit
cum hoste aut locus. aut dies prelii.
aduersus iustitiam putetur. aut loco
p̃uenire aut tẽpore. Int̾ ẽ. enum
utrum aliquio pugna aliqua. & con¬
flirtu graui capiantur: ansuperio¬
re grat̾ia uel aliquo euentu. Siq¬
dem̃ uehementioribus hostibus
&infidis & his qui amplius leserint.
uehementior refertur ultio
Vtde madianitis quiꝑmulieres suas

Expanded text:
arcem tenere, nisi prima avaritia infirmaret atque inflecteret tantae virtutis vigorem? Etenim dum augere opes, aggregare pecunias, occupare terras possessionibus cupimus, praestare divitiis; justitiae formam exuimus, beneficentiam communeditas, formam justitiae virilem effeminat? Quomodo enim potest pro aliis intervenire, qui alios sibi subjicere conatur: et infirmo adversus potentes opem ferre, qui ipse gravem libertati affectat potentiam? 37 nec locis, nec personis, nec temporibus excipitur, quae etiam hostibus reservatur; ut si constitutus sit cum hoste aut locus aut dies praelio, adversus justitiam putetur aut loco praevenire, aut tempore. Interest enim utrum aliquis pugna aliqua et conflictu gravi capiatur, an superiore gratia, vel aliquo eventu. Siquidem vehementioribus hostibus et infidis, et his qui amplius laeserint, vehementior refertur ultio; ut de Madianitis qui per mulieres suas
Abbreviated transcription (Latin):
tis. pedeforme sui preberent specta¬
culum.partim tãquam in ipso emen¬
aauit atq abscondit corpore. partim
docuit atq sua sit tegendas. Nonne
igitur ipsanatura est Magistra uere¬
cundię. Cuius exemplo modestia
hominum quam amodo scientię qđ
deceret appellatam arbitror. id qđ
in hao nri corporis fabrica abditũ
repperit. operuit & tex̃: ut ostiũ
illud quod extrans uerso facientdum
marca illa noe iusto dictumẽ. Inqua
uel eccłe. uelnr̃i figura ẽ corporis.
ꝑqđ oftium egeruntur reliquie¬

Expanded text:
tis, ne deforme sui praeberent spectatis, ne deforme sui praeberent spectaculum, partim tamquam in ipso amandavit atque abscondit corpore, partim docuit et suasit tegendas. 78. Nonne igitur ipsa natura est magistra verecundiae? Cujus exemplo modestia hominum quam a modo scientiae quid deceret appellatam arbitror id quod in hac nostri corporis fabrica abditum reperit, operuit et texit; ut ostium illud quod ex transverso faciendum in arca illa Noe justo dictum est ; in qua vel Ecclesiae, vel nostri figura est corporis: per quod ostium egeruntur reliqui
Abbreviated transcription (Latin):
uulgo pudorissiit. Innr̃o uero officio
pullum uerbum  quo d in honeste cidat:
non inestae uere cundiam & non solũ
quid ipsi ia decorũ loqui sednc ansem
quidem debeus huius modi prebere
ditis sicut ioseph. necongrua suȩ
nudiret uerecundiȩ ueste fugit
nlieta Qm̃ quem de lectatauidire:
alterum loqui prouocat. Intelligere
quoq: quod turpesit pudorim aximiͦm ẽ
Spectare uero siquid huiusmodi fortuitu
accidat. quanti horroris est Quodergo
inaliis displicet. Num quid potest in sẽ
ipso placere Nec ipsa natura nos docae
quȩ perfectȩ quidem om̃s partes nr̃i
corporis explicauit ut & necessitati
consuleret: & gr̃am uenustaret. Sedta¬
men eas quȩ decore ad aspectum forent.
inquibus formȩ̨ apex quasi in arce
quadam locatus. & figurȩ suauitas.
& uultus speties emineret. operan¬
diq usus eẽt paratior: obuias atq
apertas reliquit Eas uero in quib
ec̃t paturalis obsequium necessita¬

Expanded text:
vulgo pudori sunt. In nostro vero officio vulgo pudori sunt. In nostro vero officio nullum verbum quod inhoneste cadat, non incutiat verecundiam. Et non solum nihil ipsi indecorum loqui, sed ne aurem quidem debemus hujusmodi praebere dictis: sicut Joseph ne incongrua suae audiret verecundiae, veste fugit relicta ; quoniam quem delectat audire, alterum loqui provocat. 77. Intelligere quoque quod turpe sit, pudori maximo est. Spectare vero si quid hujusmodi fortuitu accidat, quanti horroris est! Quod ergo in aliis displicet, numquid potest in se ipso placere? nec ipsa natura nos docet? quae perfecte quidem omnes partes nostri corporis explicavit; ut et necessitati consuleret, et gratiam venustaret. Sed tamen eas quae decorae ad aspectum forent, in quibus formae apex quasi in arce quadam locatus, et figurae suavitas, et 22 vultus specie semineret, operandique usus esset paratior, obvias atque apertas reliquit: eas vero in quibus esset naturalis obsequium necessita
Abbreviated transcription (Latin):
alicuius periculi. uel iuste necessi¬
tatis. Nam plerumq festinantes
anhelos uidemus torquere ora.
quibus sicausa desit festinationis
Neressariȩ: neuꝰũ iuste offensionis ẽ
Seonom dehis dico. quibus rara prope¬
ratio excausa nascitur. sed quib
iugis & continua innaturam uer¬
tirtur Nec inillis egotãquã simula¬
crouso esfigies probo Nec inistis tãq
excusorum ruinas sest etiam gres¬
sus probabilis. inquosit speties aucto¬
pitatis. grauitatisq pondus tranquil¬
litatis uestigium. ita tamen tudu
desit ata affectio seo motussit purus
ac simplex Uihilenĩ fucatum pla¬
ceneiotum patura in formet: Siqͥd
sane innatura uituest industria
emendet. ut ars desit : non desit cor¬
rectio: Quodsi aiam ista spectantur
altius quanto magis cauendũ est
pequid turpe ore exeatur: hoc enim
gnaniter comquinat hominem. Non
enimcibus coinquinat sed iniusta obtrec¬
uallie seduerborum obscenitas. ħa etiam

Expanded text:
alicujus periculi, vel justa necessialicujus periculi, vel justa necessitas. Nam plerumque festinantes anbelos videmus torquere ora, quibus si causa desit festinationis necessariae, naevus est justae offensionis. Sed non de his dico, quibus rara properatio ex causa nascitur: sed quibus jugis et continua in naturam vertitur. Nec in illis ego tamquam simulacrorum effigies probo, nec in istis tamquam excussorum ruinas. 75. Est etiam gressus probabilis, in quo sit species auctoritatis, gravitatisque pondus, tranquillitatis vestigium; ita tamen si studium desit atque affectatio, sed motus sit purus ac simplex; nihil enim fucatum placet. Motum natura informet. Si quid sane in natura vitii est, industria emendet; ut ars desit, non desit correctio. 76. Quod si etiam ista spectantur altius, quanto magis cavendum est ne quid turpe ore exeat; hoc enim graviter coinquinat hominem. Non enim cibus coinquinat, sed injusta obtrectatio, sed verborum obscoenitas. Haec etiam
Abbreviated transcription (Latin):
uderetur cõmendare offitus: hoc
solo tamen inclerum non receptũ
quod gestus eius plurimũ dedece¬
ret Alterũ quoq cũ inelero rep¬
perissem iussis sẽme Peumquã pre¬
iret mihi quia uelut quodã insolen¬
tis in cessus uerbere oculos feriret
meos. Idq̃ dixi cum redderetur
post offensam muneri. hoc solum
excepi. Nec fefellit sententia. Uterq
enim ab eccła recessit. ut qualis in¬
cessus prodebatur. talis ꝑfidia ani¬
mi demonstraretur. Namq alt
arriane infestationis tempore
fidem deseruit. alter pecuniȩ stu¬
dio ne iuditium subiret sacer dota¬
le: senrm pegauit. Lucebat in il¬
lorum incessu imago leuitatis.
speties quędam scurrarum per¬
cursantium: Sunt enam qui
sensim ambulando imitantur
istrionicos gestus. & quasiquędam
fercula pomparum. & statuarũ
motus nutantium: ut quotiens¬
cumq gradum transfer̃. modulos
quosdam seruare uideantur
eccursim ambulare honestum
arbitror. nisicum causa exigit

Expanded text:
videretur commendare officiis; hoc videretur commendare officiis; hoc solo tamen in clerum a me non receptum, quod gestus ejus plurimum dedeceret: alterum quoque cum in clero reperissem, jussisse me ne umquam praeiret mihi; quia velut quodam insolentis incessus verbere oculos feriret meos. Idque dixi, cum redderetur post offensam muneri. Hoc solum excepi, nec fefellit sententia; uterque enim ab Ecclesia recessit, ut qualis incessu prodebatur, talis perfidia animi demonstraretur. Namque alter Arianae infestationis tempore, fidem deseruit: alter pecuniae studio, ne judicium subiret sacerdotale, se nostrum negavit. 21 Lucebat in illorum incessu imago levitatis, species quaedam scurrarum percursantium. 73. Sunt etiam qui sensim ambulando imitantur histrionicos gestus, et quasi quaedam fercula pomparum, et statuarum motus nutantium, ut quotiescumque gradum transferunt, modulos quosdam servare videantur. 74. Nec cursim ambulare honestum arbitror, nisi cum causa exigit
Abbreviated transcription (Latin):
ti sp̃s. quiest ante dm̃ locuples:
ut ait petrus.IAlagna igitur
modestia quę cumsit &lam sui uiris
remissior. nihil sibi usurpans. nihil¬
sibi uindicans. & quodam modo
intrauires suas contractior. diues
est apud dm̃. apud quem nemo
diues. diues est modestia quiadĩ
portio ẽ. Paulus quoq orationem
deferri p̾cipit. cum uerecundia
& sobrietate Primã hano & quasi
preuiã uult eẽ orationis future
ut nonglorietur peccatoris oratio
sed quasiꝰ colore pudoris obductam.
quoplus defert uere cundie. de recor¬
datione delicti. hoc uberiorem mere¬
atur gr̃am. ¶ Esi etiam impso motu.
gestu. incessu. tenenda uere eundia¬
am
⁊abitus enĩ mentis: in cori mn¬
poris statu cernitur. Hinc
homo cordis nr̃i absconditus. aut
leuior. aut iactantior. autstu¬
pidior. aut contra grauior. & cons¬
tantior. & purior. & maturior
estimatur. Itaq uoxquȩdam ẽ
animi corporis motus Meministis
filii quendam amicũ cum sedulisse

Expanded text:
ti spiritus, qui est ante Deum locuples, ti spiritus, qui est ante Deum locuples, ut ait Petrus . Magna igitur modestia, quae cum sit etiam sui juris remissior, nihil sibi usurpans, nihil vindicans, et quodammodo intra vires suas contractior, dives est apud Deum, apud quem nemo dives. Dives est modestia, quia portio Dei est. Paulus quoque orationem deferri praecepit cum verecundia et sobrietate. Primam hanc et quasi praeviam vult esse orationis futurae, ut non glorietur peccatoris oratio: sed quasi colore pudoris obducta, quo plus defert verecundiae de recordatione delicti, hoc uberiorem mereatur gratiam . 71. Est etiam in ipso motu, gestu, incessu tenenda verecundia. Habitus enim mentis in corporis statu cernitur. Hinc homo cordis nostri absconditus, aut levior, aut jactantior, aut turbidior: aut contra gravior, et constantior, et purior, et maturior aestimatur. Itaque vox quaedam est animi, corporis motus. 72. Meministis, filii, quemdam amicum, cum sedulis se
Abbreviated transcription (Latin):
Neꝙ ener quissolius quanthanc lau¬
dem castitatis putet. estenĩ uere¬
cundia pudicitiȩ anes: cuius socie¬
tate cascitas ipsa tutiorest
pericula sunt. pudicitiam teme¬
rari nonsinat. hic primus in ipso
cognitionis ingressu dñi mat̾em¬
&mendat legentibus. & tãquã locu
ples testis dignam que ad talemunꝰ
eligeretur astruit. Quod in cubiculo
quod sola quod salutata ab angelo
tacet. & mota ẽ mintroitu enus
quod ad uirilis sexus spetiem pere
dia tamen salutantem non resalu¬
tauit: Nec ullũ responsum retu¬
lit. nisi q de sus cipienda dñi genera¬
tione cognouit. ut qualitatẽ effec¬
tus A disceret: non ut sermonẽ
refduoleret. In ipsa oratione nr̃a
multum uerecundia plac&. mul¬
tum conciliat gr̃ae apuo dm̃ nr̃m.
lon ne hec p̾tulitꝰ publicanũ & com¬
mendauti eum. qui nec oculo suos
audebat adeęlos leuare. Ideo
iustificatur magis dñi iuditio.
quam ille phariseus. quẽ defor¬
mauit prȩsumptio Ideoq oremꝰ
in in corruptione quieti & modes¬

Expanded text:
e vero quisquam solius hanc laudem 20 castitatis putet. Est enim verecundia pudicitiae comes, cujus societate castitas ipsa tutior est.pericula sunt, pudicitiam temerari non sinat. Hic primus in ipso cognitionis ingressu, Domini matrem commendat legentibus, et tamquam testis locuples, dignam quae ad tale munus eligeretur, astruit: quod in cubiculo, quod sola, quod salutata ab angelo tacet, et mota est in introitu ejus, quod ad virilis sexus speciem peregdia tamen salutantem non resalutavit, nec ullum responsum retulit, nisi ubi de suscipienda Domini generatione cognovit; ut qualitatem effectus disceret, non ut sermonem referret. 70. In ipsa oratione nostra multum verecundia placet, multum conciliat gratiae apud Deum nostrum. Nonne haec praetulit Publicanum, et commendavit enim qui nec oculos suos audebat ad coelum levare? Ideo justificatur magis Domini judicio, quam ille Pharisaeus, quem deformavit praesumptio . Ideoque oremus in incorruptione quieti et modes
Abbreviated transcription (Latin):
esse solũ. faciamꝰ ei adiutoriũ simile sͥ. ad ad¬
ium̃tũ sͦ mulier data ÷ uiro. q̃ gñaret. ut ħo
homini adrum̃to foret. Deniq añ ꝗͣ mulier
formaret᷑ dicꝰtũ ÷ de adã. Non ÷ ĩuentꝰ adiutor
similis illi. adium̃tũ enĩ h̃o msi de hõie hab̾e ñ¬

Expanded text:
 solum, faciamus ei adjutorium simile sibi . Ad adjumentum ergo mulier data est viro, quae generaret; ut homo homini adjumento foret. Denique antequam mulier formaretur, dictum est de Adam: Non est inventus adjutor similis illi ; adjumentum enim h
Abbreviated transcription (Latin):
gratie Que non solum infactis.
sedetiam in ipsis spectatur ser¬
monibus Ne modum progredia¬
ris loquendi nequid indecorum
fermo resonet tuus Speculũ enim
mentis. plerũq in uerbis refulget
psum uocissonum librat modestia.
Necuiusq offendat aurem uox fortior
Deniq in ipso canendi genere. prima
disciplina uere cundła ẽ : immoa& iã
in omni usu loquendi: ut sensim quis
aut psallere aut canere aut postre¬
moloqui incipiat. ut uere cunda
principia commendent processum
Silentium quoq ipsum in quo est reli¬
quarum uirtutum otium: maxmꝰ
actus uere cundiȩ est: Deniq si aut
infantię putatur aut superbie :
ꝓbrodatur. si ue recundiȩ : ducitur¬
laudi tacebat inpericułis susanna.
& grauius uere cundię quam uitę
dampnũ putabat. Nec arbitrabatꝰ
periculo pudoris tuendã salutẽ
Deo soli loquebatur: cu poterat
casta uerecundia loqui. Refugie¬
bat ora intueri uir Esterum

Expanded text:
in factis, sed etiam in ipsis spectatur sermonibus; ne modum progrediaris loquendi, ne quid indecorum sermo resonet tuus. Speculum enim mentis plerumque in verbis refulget. Ipsum vocis sonum librat modestia, ne cujusquam offendat aurem vox fortior. Denique in ipso canendi genere prima disciplina verecundia est: immo etiam in omni usu loquendi; ut sensim quis aut psallere, aut canere, aut postremo loqui incipiat; ut verecunda principia commendent processum. 68. Silentium quoque ipsum, in quo est reliquarum virtutum otium, maximus actus verecundiae est. Denique si aut infantiae putatur aut superbiae, probro datur: si verecundiae, laudi ducitur. Tacebat in periculis Suzanna, et gravius verecundiae, quam vitae damnum putabat, nec arbitrabatur periculo pudoris tuendam salutem. Deo soli loquebatur , cui poterat casta verecundia eloqui: refugiebat ora intueri virorum
Abbreviated transcription (Latin):
ad faciem formã ipsam redo pertȩ
ueritatis possis cognoscere Tunc
qua causa ille diues fuerit quierat
in probus &raptor alieni. quacausa
potens alius qua causa ille abunda¬
uerit liberis ille fultus honoribus
reuelabitur fortasse : ut dicatur rap¬
rorie Diueseras qua causa aliena
rapiebas uEgestas non conpulit
mopia nonco egit Nonne ideo
tediuitem feci ut excusationẽ habere
uonpossis Dicatur &iam potentt
iniuriam patientibus  Nũquibtii
infirmus eras. Nũquia non pote¬
ras sub uenire: Ideo tefeci potentẽ.
ut non inferres uiolentiã: sed repel¬
leres Nontibi scriptum est eripe in¬
iuriã accipientem Non scriptũ ẽ
pauperem &egenum demanu pecca¬
tonis liberatẽ Dicatur & lam
abindanti. Liberis & honoribus te¬
cumulaui salubritatẽ corporis t¬
eessi tibi. ernon secutuses paptamea:
Famule m̃s quid fecitibi. aut quio con¬
tristauite : Non ne ego tibi liberos
dedi. honores contuli. salutẽ dona¬

Expanded text:
ad faciem formam ipsam redopertae ad faciem formam ipsam redopertae veritatis possis agnoscere. Tunc qua causa ille dives fuerit, qui erat improbus et raptor alieni, qua causa potens alius, qua causa ille abundaverit liberis, ille fultus honoribus, revelabitur. 63. Fortasse ut dicatur raptori: Dives eras, qua causa aliena rapiebas? Egestas non compulit, inopia non coegit. Nonne ideo te divitem feci, ut excusationem habere non possis? Dicatur etiam potenti: injuriam patientibus? Numquid tu infirmus eras? Numquid non poteras subvenire? Ideo te feci potentem, ut non inferres violentiam, sed repelleres. Non tibi scriptum est: Eripe injuriam accipientem ? Non tibi scriptum est: Pauperem, et egenum de manu peccatoris liberate ? Dicatur etiam abundanti: Liberis, et honoribus cumulavi te, salubritatem corporis concessi tibi; cur non secutus es praecepta mea? Famule meus, quid feci tibi, aut quid contristavi te? Nonne ego tibi liberos dedi, honores contuli, salutem dona
Abbreviated transcription (Latin):
sis aht lete. Uenite nobiscum laborate
Sedrespondeb unt spectatores Nos
hic interim de uobis iudicamus uos
autẽ sine nobis coronę siuiceritis głam
uindicabitis Istugitur qui in delitiis.
qui in luxuria. rapinis. quȩ stibus. hono¬
ribus. studia posuerunt sua. spectato¬
ressunt magisquã preliatores. Faben
lucrum laboris: fructum uirtutis
Non habent. Fouent otiũ astutia & in¬
probitate. aggerant diuitiarum a cer¬
uos. sed ex soluent seram licet nequitio
suę poenã Horum requies in in¬
fernis tua uero in cęlo. Horũdomꝰ
in sepulcro: tua in paradẏso. Unde
pulcrȩ uigilare eos intumulo iob
dixit. quiã soporem quictis habere
non possunt. quem ille dormiuit
qui resur rexit. Noliigitur ut par¬
uulus sapere. ut paruũlus loqui
ut paruulus cogitare. ut paruulus
uindicare: Eaquę sunt posterioris
ȩtatis. Perfectorũ est corona. Expec¬
ta ut ueniat quod perfectum ẽ. quando
Nonperspetiem in eniginate: sea facie

Expanded text:
sis athletae: Venite, nobiscum laborate. sis athletae: Venite, nobiscum laborate. Sed respondebunt spectatores: Nos hic interim de vobis judicamus: vos autem sine nobis coronae, si viceritis, gloriam vindicabitis. 61. Isti igitur qui in deliciis, qui in luxuria, rapinis, quaestibus, honoribus, studia posuerunt sua, spectatores magis sunt quam praeliatores. Habent lucrum laboris, fructum virtutis 18 non habent. Fovent otium, astutia et improbitate aggerant divitiarum acervos: sed exsolvent, seram licet, nequitiae suae poenam. Horum requies in infernis, tua vero in coelo: horum domus in sepulcro, tua in paradiso. Unde pulchre vigilare eos in tumulo Job dixit ; quia soporem quietis habere non possunt, quem ille dormivit, qui resurrexit. 62. Noli igitur ut parvulus sapere, ut parvulus loqui, ut parvulus cogitare, ut parvulus vindicare ea quae sunt posterioris aetatis. Perfectorum est corona. Exspecta, ut veniat quod perfectum est, quando non per speciem in aenigmate, sed facie
Abbreviated transcription (Latin):
Beati quiper secutionem patiuntur
propter iustitiam : qm̃ ipsorum ẽ.
regnũ cȩlorũ Beati estis cum uos
male dicent & ꝑsequentur. & dicent
omne malum aduersum uos
propter iustitiam: Gaudete & exul¬
tate: qm̃ merces ur̃a multa est in
non interra mercedem promisit. eẽ.
reddendam. Quid alibi poscis. qđ
alibi debetur.⁊ Quid p̃ꝓpere coro¬
nam exigis. antequam uinꝰcas Quid
detergere puluerem: Quid requi¬
escere̾ cupis: Quid epulare gestis
ante quam stadium soluatur. de¬
Adhuc płs spectat ad huc aht letę
in scam mate sunt & tuiã otiu̾m
petis  Ded forte dicas: Cur impu
letantur. cur luxuriant. Cur
&lam ipsi non mecum laborant
Qm̃ quinon subscripserint ad coronã.
nontenentur ad laborem certaminis
Qui inftadiũ nondescenderint. ponse
perfundunt oleo non oblinunt pulue¬
re. Quos manet gloria. spectat in iu¬
ria. Unguentati spectare solent. non
de certare. Nonsolent ȩ̨stus puluere̾.
imbresq perpeti Dicant ergo & ip¬

Expanded text:
beati, qui persecutionem patiuntur propter iustitiam, quoniam ipsorum est regnum caelorum; beati estis, cum uos maledicent et persequentur et dicent omne malum aduersum uos propter iustitiam; gaudete et exultate, quoniam merces uestra copiosa est in non in terra mercedem promisit esse reddendam. Quid alibi poscis, quod alibi debetur? quid praepropere coronam exigis, antequam vincas? quid detergere pulverem? quid requiescere cupis? quid epulari gestis, antequam stadium solvatur? Adhuc populus spectat, adhuc athletae in scammate sunt, et tu jam otium petis. 60. Sed forte dicas: Cur impii laetantur? cur luxuriantur? cur etiam ipsi non mecum laborant? Quoniam qui non subscripserint ad coronam, non tenentur ad laborem certaminis: qui in stadium non descenderint, non se perfundunt oleo, non oblinunt pulvere. Quos manet gloria, exspectat injuria. Unguentati spectare solent, non decertare: non solem, aestus, pulverem, imbresque perpeti. Dicant ergo et ip
Abbreviated transcription (Latin):
quit Certamen bonum certaui. cur¬
sum consũmaui. fidem seriraui. quod
reliquũ .ẽ. reposita.ẽ. mihi iuftitie coro¬
na: quam reddet mibi dñs in illã die
nilla inquid dierededet: ponhic lic
autem in laboribus inpericulis. inꝰau¬
fragiis. quasi a̾dleta bonus decertabat.
quiã sciebat qm̃ ꝑmultas tribulationes
oportet nos introire in regumdei
Ergo non potest quispremium accipe
re nisi legitime certauerit. Nec est
qui ante dat premiũ: quã certamen
fuerit absolutum. Ideoq dñs in
euuangelio Beati pauperes sp̃u: qmͣ¬
beati diuites. sed pauperes. Inde in¬
cipit beatitudo iuditio diuino: ubi

Expanded text:
 certamen bonum certaui, cur certamen bonum certaui, cursum consummaui, fidem seruaui; quod reliquum, reposita est mihi iustitiae corona, quam reddet mihi dominus in illo die. In illa, inquit, die reddet, non hic. Hic autem in laboribus, in periculis, in naufragiis, quasi athleta bonus decertabat; quia sciebat quoniam per multas tribulationes oportet nos introire in regnum Dei. Ergo non pore, nisi legitime certaverit. Haec est us est, qui ante dat praemium, quam certamen fuerit absolutum? » Unde in Evangelio: Beati pauperes spBeati divites, sed pauperes. Inde recipit beatitudo divina vivendo ubi
Abbreviated transcription (Latin):
tatem inseruit mentibus nr̃is. ut edc̃o¬
prebenidere cum uelit ipse non possit
duo ab soluimus Et ut arbitramur non
incongrue nobis huius modi cecidit
disputatio Tertium genus quȩstionis
residet huiusmodi. curpeccatores
abundant opibus & diuitiis epulentur
iugiter sine merore. sine luctu. Iusti
autẽ egeant. & affitiantur aut coniu¬
gum ãmissione. aut liberorum. Quib
satis facere debuit: illa euuangelica
panabola quod diues bysso &purpura
be due batur: & epulas copiosas ex ii¬
bebat cotidie : Pauꝑ autẽ plenus
ulcerum. demensa eius colligebat reli¬
quias Post obitum uero utriusq pauꝑ
erat insinu abrae requiem fouens:
diues insuppliuis. Nonne euidens. ẽ.
meritorum aut premia. aut supplitia
post mortem manere. Et recte.
quia incertamine labor ẽ. post cer¬
tam̃. aliis uictoria. aliis ignominia.
num quid priusquam cursus confi¬
ciatur palma cuiquã datur. aut de¬
fertur corona merito Paulus in¬

Expanded text:
tatem inseruit mentibus nostris; ut eam cotatem inseruit mentibus nostris; ut eam comprehendere cum velit, ipse non possitDuo absolvimus et, ut arbitramur, non incongrue nobis hujusmodi cecidit disputatio. Tertium genus quaestionis residet hujusmodi: cur peccatores abundent opibus et divitiis, epulentur jugiter, sine moerore, sine luctu; justi autem egeant, et afficiantur aut conjugum amissione, aut liberorum? Quibus satisfacere debuit illa Evangelii parabola, quod dives bysso et purpura induebatur, et epulas copiosas exhibebat quotidie: pauper autem plenus ulcerum de mensa ejus colligebat reliquias. Post obitum vero utriusque, pauper erat in sinu Abrahae requiem habens, dives in suppliciis . Nonne evidens est meritorum aut praemia aut supplicia post mortem manere? 58. Et recte, quia in certamine labor est, post certamen aliis victoria, aliis ignominia. Numquid priusquam cursus conficiatur, palma cuiquam datur, aut defertur corona? Merito Paulus