comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
toti simul feruntur. Repẽcia
qui extra cutem pedes hẽnt
ut botrate. la certe. stelliones
Bestie dicũtur fere que le dũt
ungue uel dente. uel aĩmi besti¬
ali stulticia ut lupus. Faciamꝰ
hoĩem ad ymaginẽ et simili¬
tudinẽ nostram. Primo di¬
xit. in principio creauit deꝰ
celum et terram. Temnde dixͣ
fiat lux. hic tercio adiungit
facianius hoĩem ⁊c. In hoc¬
⁊ uocari possunt tres progres¬
sus. Pormiĩ opus. dem̃de ĩfor¬
mans uerbum. Tercio ꝯsiliũ
.Per hoc ꝙ hic adiungit. fa¬
ciamus hoĩem ⁊c. Nec ꝓptͤ¬
ea concilium inducit quin
eque possit facere ⁊ magna
⁊ parua. sed ut dignitatem
creati hominis ostenderet
et ut nos cautos reddat ne
dedignenur consiliũ acci¬
pere et abequalibus. et a
minorib. cum ip̃e ad ange¬
los ita loquatur quoꝵ inimi¬
sterio forsitan formatum est
corpus hominis. uel ꝙ meliꝰ
est. Accipianus consilium
trinitatis fuisse et per uerbũ
plurale distinctionem ꝑsonar

Expanded text:
toti simul feruntur. Repentia toti simul feruntur. Repentia qui extra cutem pedes habent, ut batracae, lacertae, stelliones. Bestiae dicuntur ferae, quae laedunt ungue vel dente, vel animi bestiali stultitia, ut lupus. Faciamus hominem ad imaginem, et similitudinem nostram. Primo dixit: In principio creavit Deus coelum et terram. Deinde dixit: Fiat lux, hic tertio adjungit: Faciamus hominem, etc. In hoc vocari possunt tres progressus. Primum opus, deinde informans verbum, tertio consilium, per hoc, quod hic adjungit: Faciamus hominem, etc. Nec propterea consilium inducit, quin aeque possit facere et magna et parva; sed ut dignitatem creati hominis ostenderet, et ut nos cautos reddat, ne dedignemur consilium accipere et ab aequalibus et a minoribus; cum ipse ad angelos ita loquatur, quorum ministerio forsitan formatum est corpus hominis. Vel quod melius est, accipiamus consilium Trinitatis fuisse, et per verbum plurale distinctionem persona
Abbreviated transcription (Latin):
mentis et liberum arbitriũ
Ista autem opimo ut auint
quidam sancti orta est ab her¬
cule athlante. prometheo qui
creduntur fuisse demones in¬
carnati. et tradiderunt ma¬
thematicam. falsam quidẽ
doctrnã sz per quasdam ueri¬
sules raciones eam proba¬
uerunt ut facilius deciperent
homines. et istam sollicitudi¬
nem intimarent. Anmã
uiuentem atqz motabilem
uel mutabilem ut est ĩ hebreo
Quicquid emim factũ est ꝓp᷑
hoĩem fecit deus ad mutatio¬
nem et mortem hoĩem uero
sdlum ad inmortalitatem.
Quam produxerant. ⁊ que
produxerunt. ues post quã
deus creaut. Crestite .. mul¬
tiplicamimi. ut unu̾ sit glosa
alterius. Iumenta et reptilia
et bestias. tria pont. Iumen¬
ta quecunqz mansuescunt. Rep¬
tilium triasunt genera tra¬
hencia. serpencia. repencia
Trahencia sunt uermes qui
primo terram figentes ore
sese postea trahunt. Sorpẽ¬
cia serpentes qui extra cutẽ
pedes nonhẽnt. s intra ha¬
bent costas quib mmintẽtes

Expanded text:
mentis, et liberum arbitrium. mentis, et liberum arbitrium. Ista autem opinio ut aiunt quidam sancti orta est ab Hercule, Atlante, Prometheo: qui creduntur fuisse daemones incarnati, et tradiderunt mathematicam, falsam quidem doctrinam, sed per quasdam verisimiles rationes eam probaverunt ut facilius deciperent homines: et istam sollicitudinem intimarent. Animam viventem atque motabilem, vel mutabilem; ut est in Hebraeo. Quidquid enim factum est propter hominem, fecit Deus ad mutationem, et mortem: hominem vero solum ad immortalitatem. Quam produxerant aquae, id est produxerunt, vel postquam Deus creavit. Crescite, id est multiplicamini: ut unum sit glossa alterius. Jumenta, et reptilia, et bestias tria ponit. Jumenta quaecunque mansuescunt. Reptilium tria sunt genera: trahentia, serpentia, repentia. Trahentia sunt vermes, qui primo terram figentes ore, sese postea trahunt. Serpentia, serpentes qui extra cutem pedes non habent, sed intra habent costas, quibus innitentes
Abbreviated transcription (Latin):
tranffretẽ di et huiuismodi
Non enim important necces¬
sitatem.aliquã ammis nr̃is
ut aufferant liberum arbitũ
niclinando eos ad qualibet
actiones sicut fabulantui ge¬
neliaci. uerum est tamen qr
quodãmodo corporib dñant
Tria enimi mire mire uirtutu
et efficacie fecit deus ĩtrea¬
turis. herbas. lapides. stellas¬
.Herbe emm frige faciunt et
calefaciũt et tõtum statum
corporis ꝑmutant. quã potẽ¬
ciam adomio ĩ creacione sus¬
ceperunt. Lapides similiter
statum corporum Diuersomo
ꝑnuitant. Etelle. quidem om¬
nes et principaliter planete
in corporibus subiectis suos
hent effectus permutandi me¬
diante aere. In nuitatis uero
corporibus per affinitatem ꝙͣ
hẽnt cum aĩabus sibi adiuinc¬
tis. et ip̃e quoqz aĩe mutan¬
tur. gaudium uel tristiciam et
consimiles affectiones sorciẽ¬
tes ab extrincecis. Iste tamẽ
affectiones non intantum
dommantur ammis hõi
ut acciones nostre magis
sequantur eas. ꝙͣ discrecionẽ

Expanded text:
transfretandi et hujusmodi. transfretandi et hujusmodi. Non enim important necessitatem aliquam animis nostris, ut auferant liberum arbitrium, inclinando eos ad quaslibet actiones, sicut fabulantur genethliaci. Verum est tamen, quod quodammodo corporibus dominantur. Tria enim mirae virtutis et efficaciae fecit Deus in creaturis, herbas, lapides, stellas. Herbae enim frigefaciunt, et calefaciunt, et totum statum corporis permutant: quam potentiam a Domino in creatione susceperunt. Lapides similiter statum corporum diverso modo permutant. Stellae quidem omnes, et principaliter planetae in corporibus subjectis suos habent effectus permutandi mediante aere. Immutatis vero corporibus per affinitatem quam habent cum animabus sibi adjunctis, et ipsae quoque animae mutantur, gaudium vel tristitiam, et consimiles affectiones sortientes ab extrinsecis. Istae tamen affectiones non in tantum dominantur animis hominum, ut actiones nostrae magis sequantur eas, quam discretionem
Abbreviated transcription (Latin):
loca sicut ignis et aqua. ꝓpͬea
quia terra et aere ubiqz ĩdi¬
get humana natura. Terra
ut sustenteturaere ut tra¬
hat et emittat flatũ quo ui¬
ta subsistit. Calore uero ig¬
nis et aque humiditate nõ
semper eget. Fiant lumina¬
ria infirmamento celi. Ette
incipit dic̾e de ornatu triuĩ
sequenciũ dierũ. Post distĩc¬
cionem triũ precedencium
et pͥmũ de ornatu suꝑiorũ
dicit. Sicut sol diem ĩchoat
et t̾minat ꝑ ortum et occa¬
sum. et distinguit incertas
partes per prõcessum ⁊ dis¬
cerint a nocte ꝑ lucis suesplẽ¬
dorem: similiter luna rstelle
diuidunt noctem. Tempus
distinguitur persdlem. quos
modo neccessarium est ad re¬
paracionem generis huma¬
ii. cum emĩ tempus sit suices¬
sio mutabilitatis. neccesse est
eamesse modo ut homo deha
statu imperfectionis ꝑuem¬
at ad minuitabilitatem et
ĩperfectionem relabitur. Et
sint insigna et tempora sal
quarũdam nraꝵ accionum
sicut seminandi. metendi.

Expanded text:
loca, sicut ignis et aqua, propterea loca, sicut ignis et aqua, propterea quia terra et aere ubique indiget humana natura: terra, ut sustentetur; aere, ut trahat et emittat flatum quo vita subsistit. Calore vero ignis et aquae humiditate non semper eget. Fiant luminaria in firmamento caeli. Ecce incipit dicere de ornatu trium sequentium dierum post distinctionem trium praecedentium: et primum de ornatu superiorum dicit: Sicut sol diem inchoat, et terminat per ortum et occasum, et distinguit in certas partes per processum, et discernit a nocte per lucis suae splendorem, similiter luna, et stellae dividunt noctem. Tempus distinguitur per solem, quod modo necessarium est ad reparationem generis humani: cum enim tempus sit successio mutabilitatis, necesse est eam esse modo, ut homo de hoc statu imperfectionis perveniat ad immutabilitatem, et imperfectionem relabitur. Et sint in signa, et tempora, scilicet quarumdam nostrarum actionum, sicut seminandi, metendi,
Abbreviated transcription (Latin):
et ordinauit. tribus uo̾ saꝙ̃¬
tibus diebus ornauit. ses
modo bemamus ad luterã¬
cipio creauit deus cesũ
et terram. Tria suꝑiora
elementa celum uocat. Ter¬
ra autem erat ĩ anis et ua¬
cua. In anis a semimibus.
uacua agermimbus. uel in¬
anis ꝓpter concauitatem
uacua. quia in tanta con¬
cauitate terre nõ erat insi
der et nebusa. Tenebre eiñt
super faciem abyssi. Tene¬
bras possumus dicere nebu¬
lam illam scilicet cõnuxtio¬
nem triũ elementoꝵ ignis
aeris aque. Abyssum conca¬
uitatem. uel asiter. nebusã
abyssum et tenebras absen¬
ciam lucis. Et spũs dei fereba¬
tur super aquas. Sp̃m dei uo¬
cat eius intencionẽ qui qiͣ
artifex operiformando pre¬
orat. aquas uocat nebulam
illam ꝓpter mobilitatẽ. ⁊ ita
eãdem rem modo abyssum
ꝓpter profunditatẽ. modo te¬
nebras ꝓpter absenciã lucis
modo aquas ꝓpter mobili¬
tatem appessat. Nota ꝙ t̾ra
et aer nõ mutauerũt priora

Expanded text:
et ordinavit: tribus vero sequet ordinavit: tribus vero sequentibus diebus ornavit. Sed modo veniamus ad litteracipio creavit Deus coelum, et terram. Tria superiora elementa coelum vocat. Terra autem erat inanis et vacua. Inanis a seminibus; vacua a germinibus; vel inanis propter concavitatem: vacua, quia in tanta concavitate terrae non erat nisi aer et nebula. Tenebrae autem super faciem abyssi. Tenebras possumus dicere nebulam illam, scilicet commistionem trium elementorum, ignis, aeris, aquae; abyssum concavitatem. Vel aliter: nebulam, abyssum, et tenebras, absentiam lucis. Et spiritus Dei ferebatur super aquas. Spiritum Dei vocat ejus intentionem, qui quasi artifex operi formando praecerat, aquas vocat nebulam illam propter mobilitatem: et ita eamdem rem modo abyssum propter profunditatem, modo tenebras propter absentiam lucis, modo aquas propter mobilitatem appellat. Nota quod terra et aer non mutaverunt priora
Abbreviated transcription (Latin):
paruit et accepit uim germi¬
uandi. In quarto die de luce
sme igne predicto meliorã¬
do eum forma et splendore
fecit solem. Quod de supra
memorato igne fartus sit sol
nide comcinus quia de lege
factum est quodam modo eu¬
uangeliũ et ĩ nupciis. de
a qua uinli sicut enĩ ꝑsigni¬
ficantia aliquando compre¬
hendimus ueritatem signifi¬
catorũ: ita eꝯtra per signi¬
ficata et hic et alibi sepe pos¬
simus comcere ueritatem
significanciũ. Solus sol ꝓ¬
priam lucem et solus de igͤ
sicut et lua de aerea ma¬
teria facte sunt et tantũ
resucent et nõ sucent. Q̾n¬
to die pisces et aues de aqͥs
facti sunt. unde illud ꝑtun
remittis gurgit. ꝑtim leuas
maera. Eextadie ꝓducit
terra aĩalia diuersi geñis
ĩ cadem factus est homo
ad ymaginem et similitu¬
dinem dei et merito post
omĩa factus est homo qui
omnibus preferendus erat
hec sunt opera sex dicrũ
Tribus primis diebr deus
cuncta ĩ materia creauit

Expanded text:
paruit, et accepit vim germiparuit, et accepit vim germinandi. In quarta die de luce sive igne praedicto, meliorando cum forma et splendore, fecit solem. Quod de supra memorato igne factus sit sol, inde conjicimus, quod de lege factum est quodammodo Evangelium et in nuptiis de aqua vinum. Sicut enim per significantia aliquando comprehendimus veritatem significatorum, ita e contrario per significata, et hic et alibi saepe possumus conjicere veritatem significantium. Solus sol propriam habet lucem, et solus de igne sicut, et luna, de aerea materia factae sunt, et tantam relucent et non lucent. Quinta die pisces et aves de aquis facti sunt; unde illud: partim remittis gurgiti, Partim levas in aera. Sexta die produxit terra animalia diversi generis: et in eadem factus est homo ad imaginem, et similitudinem Dei. Et merito post omnia factus est homo, qui omnibus praeferendus erat. Haec sunt opera sex dierum. Tribus primis diebus Deus cuncta in materia creavit,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ equalitatẽ equinoctialit
diei et noctis pt probari.
Et totũ illud spaciũ est uñ
dies naturalis. Secũda die
factũ est fumamentũ. ut
diuideret aquas abaquis.
Teda dicit quod firmanei¬
tum sit de aquis solidatis
quasi cristalmus lapis. ꝙ
ueri simile uidetur. cum cola
tum sint. et genesi. et ĩꝓphe¬
ta eciam habetur. ubi dicitur
Aque que super celos sunt
laudent nomen dñ. Quales
autensint aque ille non est
nobis certum. Dicunt tañ
quidam expositores ꝙ gla¬
cialiter ibi solidate sunt. michi
autem uerismmilius uisum
est ꝙ uaporaliter suspense
ad similitudinẽ uaporis scil
fumi uel ne bule ibi consistãt
Tercia die congregate sunt
aque ĩ locũ uium .i. alueum
propriũ. et.ibyssum matri¬
cem aquaꝵ. uel locum mag¬
ni maris. et omniũ aliorum
uel subterraneam concauita¬
tem unde per tracones idest
ductus sub t̾raneos flummna
deriuatasunt. et subterra
et super terrain et a rida ap¬

Expanded text:
per aequalitatem aequinoctialis per aequalitatem aequinoctialis diei et noctis potest probari. Et totum illud spatium est unus dies naturalis. Secunda die factum est firmamentum, ut divideret aquas ab aquis. Beda dicit quod firmamentum sit de aquis solidatis quasi crystallinus lapis; quod verisimile videtur, cum colortum sint, et in Genesi et in Propheta etiam habetur; ubi dicitur: Aquae quae super coelos sunt, laudent nomen Domini . Quales autem sint aquae illae, non est nobis certum. Dicunt tamen quidam expositores quod glacialiter ibi solidatae sunt; mihi autem verisimilius visum est quod vaporaliter suspensae, ad similitudinem vaporis scilicet, fumi vel nebulae ibi consistant. Tertia die congregatae sunt aquae in locum unum; id est alveum proprium, et abyssum matricem aquarum, vel locum magni maris et omnium aliorum, vel subterraneam concavitatem. Unde per tracones, id est ductus subterraneos flumina derivata sunt, et sub terra, et super terram, et arida ap
Abbreviated transcription (Latin):
rima
distmxit ignẽ acet̾is
rlementis. et hoc est quod deꝰ
dicit. fiat lux idest distinga¬
tur ignis acet̾is elemẽtis¬
.Fieri enĩ in hoc loco distĩgui
intelligitui. Fecit enĩ deꝰ oĩa
et creando et distinguendo
nõ operacione s sola uolini¬
tate que fuit abet̾uo. ignis
uero distinctus lumen p̾buit
niundo inferiori qualecũq
et motum. liẽns circularem
quasi quedam lucida nubes
circũ ferebatur sicut modo sol
ortu et occasu suo fecit tres
primos dies et noctes. Qua¬
lis autem forma ei fuerit. Ro¬
tunda scilz an longua igno¬
ratur. Ereata autem credit᷑
lux illa meo loco ubisoloritͬ
et ita miciũ illius pͥmi diei
nõ precessit aurara siue ma
ne .i. lux prenũcia ortus so¬
lis quod caute ĩnuens scrip¬
tura distinguit naturalem
diem ꝑ duc̃s extremes arti¬
culos ita. Et factũ est ĩquit
uespere. quod est finis artifici¬
alis diei. et factũ est mane
quod est fimis noctis. Dies
enm incopit ab ortu solis et
t̾minatur in occasu. quod

Expanded text:
rima distinxit Deus ignem a caeteris elementis, et hoc est quod ipse dicit: Fiat lux, id est distinguatur ignis a caeteris elementis. Fieri enim in hoc loco distingui intelligitur. Fecit enim Deus omnia, et creando et distinguendo, non operatione, sed sola voluntate, quae fuit ab aeterno. Ignis vero distinctus lumen praebuit mundo inferiori qualecunque et motum habens circularem; quasi quaedam lucida nubes circumferebatur, sicut modo sol. Ortu et occasu illius fecit tres primos dies et noctes. Qualis autem forma ei fuerit, rotunda scilicet an longa, ignoratur. Creata autem creditur lux illa in eo loco ubi sol oritur, et ita initium illius primi diei non praecessit aurora sive mane, id est lux praenuntia ortus solis; quod caute innuens Scriptura distinguit naturalem diem per duos extremos articulos, ita: Et factum est, inquit, vespere, quod est finis artificialis diei, et factum est, mane, quod est finis noctis. Dies enim incipit ab ortu solis et terminatur in occasum. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
diem duodecimi mensis. Enn¬
sit coruũ rcͣ. Emisit quoqz
columbam. Transactis .uii. die¬
bus post coruũ emissum. Et
ex hoc concitur quia ĩ secũda
emssione colũbe dicit. expec¬
tatis asiis .uii. diebus post
primã scil emissionẽ. At illa
uenit adeum ad uesperam .x
ix. die primi mensis sexten¬
te sum primi ann. s ab ĩu¬
dacione. secundo die .xiiͣ. men
Expectauitqz nichilominꝰ
uii. aliis diebus. ut ꝑfic̾ent
nouẽ dies duodetimi mẽsis
ab mundatione. sed .xxu. sex¬

Expanded text:
diem duodecimi mensis. Emisit corvum, etc. Emisit quoque columbam, etc., transactis septem diebus post corvum emissum, et ex hoc conjicitur, quia in secunda emissione columbae dicit, exspectatis aliis septem diebus, post primam scilicet emissionem. At illa venit ad eum ad vesperam, decima nona die primi mensis, sexcentesimi primi anni; sed ab inundatione secundo die duodecimi mensExspectavitque nihilominus septem aliis diebus, ut perficerentur novem dies duodecimi mensis ab inundatione; sed vige
Abbreviated transcription (Latin):
idit quoqz mĩore
cineũ et assump¬
ta parabosa ait
Robustum quidem est habi¬
taculũ tuũ. s si in petra po¬
sueris indum tuũ et fueris
qui fratrem suũ abel inter¬
fecit significatur. Sz cae¬
in unde cieus dicitur. pplo
in pͥma sillaba post .c. ae.
sequente in ultima sillaba
n. precedente et sequẽte .i.
uel ut alii cam filius noe.
In hebreo autẽ pro eo toto
quos dictũ est si fueris elec¬
tus destirpe caem quãdiu
poteris ꝑ manere. hoc solũ
sonare uidetur ac si diceret
Cmeus destruetur. Ut sic di¬
catur. S si in petra posueris
mndũ tuũ cineus destruetur
.i. tu .i. ꝙͣuis ita securus et
numitus esse uidearis destru¬
eris tamen. Assur. enĩ capi

Expanded text:
idit quoque Cineum, et assumpta parabola ait: Robustum quidem est habitaculum tuum, sed si in petra posueris nidum tuum, et fueris qui fratrem suum Abel interfecit, significatur; sed Caeni, unde Caeneus dicitur populus: in prima syllaba post c, ae sequente; in ultima syllaba enim praecedente, et sequente i. Vel, ut alii, Cham, filius Noe. In Hebraeo autem prototo, quod dictum est si fueris electus de stirpe Caeni, quandiu poteris permanere? hoc solum sonare videtur, ac si diceret: Cineus destruetur, ut sic dicatur: Sed si in petra posueris nidum tuum, Cineus destruetur, id est tu, quamvis ita securus et munitus esse videaris, destrueris tamen. Assur enim capi
Abbreviated transcription (Latin):
a malo. quasi dicemus libera
nos pater ab onmi malo. qr
nisi tu liberes nos non pot̾i¬
mus sine te liberari. nec ab
uno nec a multis. nec a mag¬
no nec a minimo. libera nos
ergo tu pater amalo cõclu

Expanded text:
a malo, quasi diceremus: Libera nos, Pater, ab omni malo; quia, nisi tu liberes nos, non poterimus sine te liberari nec ab uno, nec a multis, nec a magno, nec a minimo. Libera nos ergo tu, Pater, a malo
Abbreviated transcription (Latin):
sequitur. Egressi sunt autẽ
pueri pͥma fronte. Incipiente
igitur rege preliũ cum uniu̾¬
sis isti preeuntes uittoriam
obtinuerunt. Predicate ieui¬
niũ. et sedere facite nabaoth.
Religiose inchoar uult opus
malicie. ut per deuocionem
ieumi crudelitas homicidii
tegatur. Benedix it naboth
deum et regem. yroma est.
quasi maledioit regem ac
per hoc deum cuius minister
est occidisti et possedisti et
post hec addes. In hebreo sic
est Occidisti. et post hec here¬
ditabis. Subinterrogacõne
quasi nõ quid nõ sufficit tibi
hoc in quo lmperunt canes
sanguinẽ nabot. lambent
quoq tuũ sanguinẽ. cum sã¬
guis naboch in iezrael effu¬
sus sit. sanguinẽ uero achab
iuxta piscinam samarie ca¬
nes luyoerint. Sz in hoc loco
dictũ est .i. tali loco quasi ita
uiliter effusumm sicut tusan¬
guinem naboti effudisti

Expanded text:
sequitur: Egressi sunt autem sequitur: Egressi sunt autem pueri prima fronte. Incipiente igitur rege praelium cum universis, isti praeeuntes victoriam obtinuerunt. Praedicate jejunium et sedere facite Naboth, etc. Religiose inchoari vult opus malitiae, ut per devotionem jejunii crudelitas homicidii tegatur. Benedixit Naboth Deum et regem. Ironia est quasi maledixit regem, ac per hoc Deum cujus minister est. Occidisti insuper et possedisti. Et post haec addes. In Hebraeo sic est: Occidisti, et post haec haereditabis? sub interrogatione, quasi dicat: Nunquid non sufficit tibi hoc in quo linxerunt canes sanguinem Naboth, lambent quoque tuum sanguinem; cum sanguis Naboth in Jezrael effusus sit, sanguinem vero Achab juxta piscinam Samariae canes linxerint? Sed in hoc loco dictum est, id est tali loco, quasi ita viliter effusum, sicut tu sanguinem Naboth effudisti.
Abbreviated transcription (Latin):
ubi prius altare destructũ
fuerat et edificauit aliud no¬
uũ. Onme os quod non ado¬
rauit eum osculans. manũ
uidelicet eius baal. In hebreo
sic habetur. Omne os quod
non osculatũ est eum. Notat
modum ueneracionis ĩ curua¬
tione genuũ et osculo ous.
Omma ꝓpter que misisti ad
me seruũ tuum ĩ micio faciã
hanc autem rem fac̾e nõ pos¬
sum. Sic est quasi diceret ꝙ
inmicio peticionis tue fuit
de argento ⁊ auro tribuendo
faciam. hanc autenrem hoc
est ut eciam uxores et filios
tribuam facere non possum
Quis incipiet prelari: Et
ait.Tu. Ne uideatui. ꝯtrariũ
quod prius dixerat. Per pedis¬
sequos princip ũ ꝓunciar
uictoriam obtinendam. nũc
autem uolo ip̃m regem pug¬
nam incipere. Sic enim dictũ
est ut non expectet assultũ
hostium sed ut ip̃e. idest sui
prelum incipiant. Uel ip̃e ĩ¬
cipiet totum exercitum ꝓdu¬
censqz deinde pedissequi pͥn¬
cip ũ prouinciarum uicto¬
riam obtinebunt. hoc est qd̾

Expanded text:
ubi prius altare destructum ubi prius altare destructum fuerat et aedificavit aliud novum. Omne os quod non adoravit eum osculans manum, videlicet ejus Baal. In Hebraeo sic habetur: Omnes os quod non osculatum est eum. Notat modum venerationis in curvatione genuum et osculo oris. Omnia propter quae misisti ad me servum tuum in initio faciam; hanc autem rem facere non possum. Sic est quasi diceret quod in initio petitionis tuae fuit de argento et auro tribuendo faciam; hanc autem rem, hoc est, ut etiam uxores et filios tribuam, facere non possum. Quis incipiet praeliari? Et ait: Tu; ne videatur contrarium quod prius dixerat per pedissequos principum provinciarum victoriam obtinendam. Nunc autem volo ipsum regem pugnam incipere. Sic enim dictum est, ut non exspectet assultum hostium; sed ut ipse, id est sui praelium incipiant, vel ipse incipiet totum exercitum producens; et deinde pedissequi principum provinciarum victoriam obtinebunt. Hoc est quod
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m qui prius uorago et quasi
sentina erat ciuitatis dauid
patris sui ut equalis scilicet
esset parti emmenciori cuuta¬
tis. In quo ĩiuiriã facere uide¬
batur uilissima et abiecta sũ¬
mis operibus illius coequãs
In hebreo sic habetur. Edifica¬
uit messo ⁊ clau sit aperturã
ciuitatis dauid patris sui qd̾
sic intelligi pt̃/ ꝙ mello edi¬
ficauit et extulit ĩ astum et
per hoc exitum qui priꝰ erat
in ciuĩtate dauid patris sui
clausit. hanc fabricam ꝯtra
portam ciuitatis exstruens
In libro uerboꝵ salomonis. hic
apus nos nõ inuenitur quẽ¬
admodũ nec liber uerbo ꝑ regũ
israes uel iuda scendit super
altare. sic dictũ est quasi astẽ¬
dit adaltare. ascendit ut suꝑ
altare incensum poneret suie
alud in hunc modum. che
proiecisti post corpus tuum
.i. contẽpsisti. Curauit alta¬
re dñi quod destructũ fu̾at
et edificauit altare ex lapi¬
dibus ĩ nomine dñi. Sic est.
quasi dic̾et. Mundauit locũ

Expanded text:
ipsum, qui prius vorago, et quasi ipsum, qui prius vorago, et quasi sentina erat civitatis David patris sui: Ut aequalis, scilicet esset parti eminentiori civitatis in quo injuriam patri facere videbatur vilissima et abjecta summis operibus illius coaequans. In Hebraeo sic habetur: Aedificavit mello et clausit aperturam civitatis David patris sui, quod sic intelligi potest, quod mello aedificavit et extulit in altum et per hoc exitum, qui prius erat in civitate David patris sui clausit: Hanc fabricam contra portam civitatis exstruens. In libro verborum Salamonis, hic apud nos non invenitur: quemadmodum nec liber verborum regum Israel vel Juda. Ascendit super altare. Sic dictum est, quasi ascendit ad altare. Ascendit ut super altare incensum poneret, sive aliud in hunc modum. Me projecisti post corpus tuum, id est contempsisti. Curavit altare Domini quod destructum fuerat et aedificavit altare ex lapidibus in nomine Domini. Sic est quasi diceret: Mundavit locum,
Abbreviated transcription (Latin):
scilz si habuerit
asiquos iuramentũ quo te¬
neatur astrictus .i. si astricta
est aduersus proximũ aliquo
iuramento et non teneat qd̾
iurauit coactus qz ab isso cui
iurauit ueniat coram altari
tuo ĩ domũ tuam ut testifica¬
cione pñtis diuinitatis se ab¬
soluat. si negauerit coram te
iuramentũ quod fecit pro¬
ximo suo occulte de quatũs
re et nõ reueritus fu̾it pre¬
sentiam tuam quo minus i¬
ciatur tu exaudies in ceso.
cognostes et intelliges falla¬
ciam illius qui fraudat. et fa¬
cies hoc. scil uidicabis seruos
tuos nõ scdm̃ hoc ꝙ ille homl¬
nosti. cui quod uerum est abrõ¬
di non potest condempnãs
impium iustificans iustũ
Appellauit eas terram chabul
.i. palludosam uel palustrem
ꝓpter uilitatem muneris. In
domo saltus libani. quia forte
de libano matia sumpta est
E dificauit bello et coequauit
uoraginem ciuitatis dauid pa¬
tris sui. edificans mello .i. lo
cum illum partem scilz infe¬
riorem ciuitatis coequauit

Expanded text:
habuerit aliquod juramentum, quo teneatur astrictus; id est, si astrictuo est adversus proximum aliquo juramento et non teneat quod juravit: coactusque ab illo cui juravit; veniat coram altari tuo in domum tuam, ut testificatione praesentis Divinitatis se absolvat; si negaverit coram te juramentum, quod fecit proximo suo occulte de quacunque re, et non reveritus fuerit praesentiam tuam, quominus mentiatur: Tu exaudies in coelo, id est cognosces et intelliges fallaciam illius qui fraudat, et facies hoc, scilicet judicabis servos tuos, non secundum hoc quod ille homiquod tu nosti, cui quod verum est, abscodi non potest: Condemnans impium, et justificans justum. Appellavit eas terram Chabul, id est paludosam vel palustrem propter vilitatem muneris. In domo saltus Libani, quia forte de Libano materia sumpta est. Aedificavit mello, et caoequavit voraginem civitatis David patris sui aedificans mello, id est locum illum, partem scilicet inferiorem civitatis coaequavit
Abbreviated transcription (Latin):
et per intellectum regeret. et
ut per intellectum intus ĩgre¬
deretur et contemplaretur.
dei sapĩami: et per sensum foris
egrederetur et ꝯtemplaretur
opera sapĩe. Intellectu intus il¬
lustraiit sensu foris decora¬
uit ut in u̾troq refectionẽ in¬
ueniret. intus ad felicita tem
foris ad iocunditatẽ. s quia
bona exteriora diustare non
possunt iussus est homo ab ex¬
terioribus ad interiora redire.
et ab interioribus ad suꝑiora
ascendere. Tante si quidem dig¬
nitatis est humana condicio.
ut nullũ bonũ preter summũ
ei suffic̾e possit. Plemĩ fuit
miraculo quos tam diuersa
et tam diuisa ab iuicẽ. ad ĩ¬
uicem potuerunt ꝯuingi. Nec
minus mirabile fuit quod
limo nr̃o deus se ip̃m ꝯiũxit.
ut sibi iuicẽ uniretur deus ⁊
limus: tanta sublimitas et
tanta uilitas. Nichil enĩ deo
sublimius et nichil limo uiliꝰ
Mirabilis fuit ꝯiunctio pͥma
mirabilis et secunda: nec mi

Expanded text:
et per intellectum regeret; et et per intellectum regeret; et ut per intellectum intus ingrederetur et contemplaretur Dei sapientiam et per sensum foris egrederetur, et contemplaretur opera sapientiae, intellectu intus illustravit, sensu foris decoravit, ut in utroque refectionem inveniret, intus ad felicitatem, foris ad jucunditatem. Sed quia bona exteriora diu stare non possunt, jussus est homo ab exterioribus ad interiora redire, et ab interioribus ad superiora ascendere. Tantae siquidem dignitatis est humana conditio, ut nullum bonum praeter summum ei sufficere possit. Plenum fuit miraculo, quod tam diversa et tam divisa ab invicem, ad invicem potuerunt conjungi. Nec minus mirabile fuit quod limo nostro Deus se ipsum conjunxit, ut sibi invicem unirentur Deus et limus, tanta sublimitas, tanta vilitas. Nihil enim est Deo sublimius, et nihil limo vilius. Mirabilis fuit conjunctio prima, mirabilis et secunda, nec mi
Abbreviated transcription (Latin):
ingrediens imaginacio. Tor¬
cius. per imagnnẽ conceptoꝵ
memoria. Quartus scdm̃ sen¬
suũ passiones quedã sine dis¬
crecione intesligencie ꝓuiden¬
tia: in qua quidẽ quasi racõnis
iago est et nulla ratio est. In
hus omĩbus corporea uita spi¬
ritalem uitam mutatur. pri¬
ma ineo quod sentit. scdõ ĩeo
quod sensum concipit. tercio
in eo ꝙ concepta retinet. qͣr¬
to neo qd̾ siue ĩ magmatis.
sine insensibus ẜm quandam
racionis similitudinem siue
ad appetendũ siue ad fugien¬
dũ seinflectit Conuementis¬
sima autẽ media sunt carnis
et aĩe: sensualitas cariis que
maxime ignis est et fantasti¬
cuspũs qui igneus uigor dr̃.
ait. Igneus est illis uigor, et
celestis origo. Mira societas.
carins. et aĩe spũs uite et li¬
mi terre. Sic enĩ scriptum est
fecit deus hoĩem de limo terre
et inspirauit in faciem eius.
spiraculũ uite dans ei sensũ
et intellectũ. ut per sensum
lutũ sibi sociatũ uiuficaret.

Expanded text:
ingrediens imaginatio. Teringrediens imaginatio. Tertius, per imaginationem conceptorum memoria. Quartus, secundum sensuum passiones quaedam sine discretione intelligentiae providentia, in qua quidem quasi rationis imago est, et nulla ratio est. In his omnibus corporea vita spiritualem vitam imitatur. Primo, in eo quod sentit; secundo, in eo quod sensum concipit; tertio, in eo quod concepta retinet; quarto, in eo quod sive in imaginatis, sive in sensibus secundum quamdam rationis similitudinem, sive ad appetendum, sive ad fugiendum se inflectit. Convenientissima autem media sunt carnis et animae, sensualitas carnis, quae maxime ignis est; et phantasticum spiritus, qui igneus vigor dicitur. Uait: Igneus est ollis Vigor et coelestis origo. Mira societas carnis et animae, spiritus vitae et limi terrae. Sic enim scriptum est, Fecit Deus hominem de limo terrae; et inspiravit in faciem ejus spiraculum vitae : dans ei sensum et intellectum, ut per sensum lutum sibi sociatum vivificaret,
Abbreviated transcription (Latin):
sione ꝑsonali tamen umone
facile necti possunt. Similia
aĩa que uere spũs est. et caro
que uere corpus est insuis ex¬
tremitatibus facile et ꝯuemen¬
ter uiũtur. idest infantastico
amme quod corpus nõ est s
ginem et similitudinẽ suige
rit suꝑioris. idest dei onde et
eius susceptiua esse potuit
ad uinonẽ personalem eciam
litas aĩe gerens similitidmẽ
ad ꝑsonalemunionẽ eius essẽ¬
ciam suscipere potest. Nec istud
mirũ est cum eciam insensu
et memoria pecudis quedã¬
est inutatio racionabilitatis
et in appetitu uoluntatis et ĩ
hus que refugit reprobacõis
ꝓ pus namq corporeus qui
utiqz uere est corpus et sensu
naturali inter multa disc̾nt.
Let̾ ^ͥ concupiscibilitatis eligit.
et natura irascibilitatis rep¬
bat. Hẽt si quidem corꝑea uita
quosdam gradus incremen¬
torũ quibus ad imagniẽ sum-¬
me uite proficit. Prmuis et¬
enĩ gradus corporee uita est
sensificatio. Secũdus ꝑsensũ

Expanded text:
sione, personali tamen unione sione, personali tamen unione facile connecti possunt. Similia anima quae vere spiritus est, et caro quae vere corpus est, in suis extremitatibus facile et convenienter uniuntur, id est, in phantastico animae, quod corpus non est, sed ginem et similitudinem gerit sui superioris, id est Dei, unde et ejus susceptiva esse potuit, et ad unionem personalem etiam,litas animae gerens similitudinem ad personalem unionem ejus essentiam suscipere potest. Nec istud mirum est, cum etiam in sensu et memoria pecudis sit quaedam imitatio rationalitatis, et in appetitu voluntatis, et in iis quae refugit, reprobationis. Spiritus namque corporeus, qui utique vere est corpus, et sensu naturali inter multa discernit, et vi concupiscibilitatis eligit, et natura irascibilitatis reprobat. Habet siquidem corporea vita quosdam gradus incrementorum, quibus ad imaginem summae vitae proficit. Primus enim gradus corporeae vitae est sensificatio. Secundus, per sensum
Abbreviated transcription (Latin):
iubusdam affectibus. et
ciam nemo carnẽ suam odio
habet. Sociata namq illi licet
eius societate pregrauetur
in effabili condicione diligit
issud̃. Amat carcerem suũ: et
ideolibera esse nõ potest. Dolo¬
ribus eius uehementer afficit᷑.
formidat interitũ que mori
non pt̃ timet defectũ que per
sonoris delectatur auditibus.
suauissimis iocundatur odori¬
bus. larga epulacione reficit᷑.
et licet hus rebus nullatenus
ip̃autatur: graui tamen me¬
rore affligitur si subtrahant᷑
huic eciam nõ ninꝙͣ sub rep¬
unt uicia ꝯtraria racioni. Dũ
aĩa dilecto corpori indulgen¬
cus remittendo locum nostitur
prebere pcc̃o. Persensus quaq
progreditur. aĩa ad corpus mo¬
uendũ et uiuificandũ. Nouẽ
namqz foramina sunt ĩ hu¬
mano corpore. quibus scdm̃ na¬
turalem contemꝑanciã ĩfluit
et effluit omne quo idem corpꝰ
uegetatur et regitur. Sũt eciã
utriusqz quedã similia corporis
scil suppremũ et spũs ĩfimũ:
inquibus sine naturaꝵ cõfu¬

Expanded text:
ibusdam affectibus et q amicitiam nemo carnem suam odio habet. Sociata namque illi, licet ejus societate praegravetur, ineffabili tamen conditione diligit illud; amat carcerem suum, et ideo libera esse non potest. Doloribus ejus vehementer afficitur. Formidat interitum, quae mori non potest. Timet defectum quae personoris delectatur auditibus, suavissimis jucundatur odoribus, larga epulatione reficitur. Et licet his rebus nullatenus ipsa utatur, gravi tamen moerore affligitur, si subtrahantur. Hinc etiam nonnunquam subrepunt vitia contraria rationi, dum anima dilecto corpori indulgentius remittendo, locum noscitur praebere peccato. Per sensus quoque progreditur anima ad corpus movendum et vivificandum. Novem namque sunt foramina in humano corpore, quibus secundum naturalem contemperantiam influit et effluit omne quo idem corpus vegetatur et regitur. Sunt etiam utriusque quaedam similia, corporis scilicet supremum, et spiritus infirmum, in quibus sine naturarum confu
Abbreviated transcription (Latin):
enim ita deum nclinat ad
pietatem ⁊ misericordiam.
quẽ admodum purus mẽtis
affectus. Scienciam celestiũ
et terrestriũ reꝵ saudare atq
amare solent hommes: s mul¬
to meliores sunt qui huic scie
p̾ponunt nostere semet ipos.
Laudabilior si quidem est ammꝰ
cui nota est miseria sua: qͣm
qui ea nõ respecta. uias fideꝵ
naturas reꝵ scructatur. Qui
uero iam in deum eiugilauit
spũs sancti calore excitatus.
atqz in eius amore coram se
uiluit. ad eumqz intrare uolas
Inec ualens. eoqz sibi lucente
attendit in se. et inueiit se.
suamqz egritudinem illius
mundiciẽ com parari nõ pos¬
se cognoscit. Dulce flere hẽt
eumqz precari ut misereatur¬
et totaieius miseriam exu¬
at. hunc itaqz egentem ac
dolentem sciencia non inflat
quia caritas edificat. Prepo¬
et naturas aĩasium. Et hanc
apponendo scienciam apposuit
dolorem scilz peregrinationis
sue ex desiderio patrie sue ⁊ ui¬
sioui dei ⁊ quẽ cernere finis.¬

Expanded text:
enim ita Deum inclinat ad enim ita Deum inclinat ad pietatem et misericordiam, quemadmodum purus mentis affectus. Scientiam coelestium et terrestrium rerum laudare atque amare solent homines; sed multo meliores sunt, qui huic scientiae praeponunt noscere semetipsos. Laudabilior siquidem animus est, cui nota est miseria sua, quam qui ea non respecta, vias siderum et naturas rerum scrutatur. Qui vero jam in Deum evigilavit Spiritus sancti calore excitatus, atque in ejus amore coram se viluit, ad eumque intrare volens nec valens, eoque sibi lucente attendit in se, et invenit se, suamque aegritudinem illius munditiae contemperari non posse cognoscit; dulce habet flere, eumque precari, ut sui misereatur, totamque ejus miseriam exuat. Hunc itaque egentem et dolentem scientia non inflat, quia charitas aedificat. Praepoet naturas animalium: et hanc apponendo scientiam, apposuit et dolorem, dolorem scilicet peregrinationis suae ex desiderio patriae suae, et visionis Dei, quem cernere finis
Abbreviated transcription (Latin):
quicquid spẽs aut puchritu
duscedo: attendanius ⁊ ꝓpen¬
danus unde cecidinus et u¬
bi iacenius quid perddimus
et quid inueninius. ut utroqz
intessigamus qͣntũ nobis in
hoc exilio lugendũ sit. Hinc
enim salamon ait. Qui appo¬
nit scienciam: apponit dolo¬
gemit. Meditatio siquidẽ pa¬
rit scĩam. scĩa compunctionẽ.
compunctio deuocionẽ. deuocõ
perficit or̃onem. Meditacio ẽ
frequens cogitatio curiosa
sagax obscura iuestigare.
et occulta ad noticiã trabere.
Sciencia est quando homo. ad
cognicionẽ sui assidua medi¬
tacione illummatur. Com¬
punctio est quando ex consi¬
deracione malorr suoꝵ cor intͤ¬
no dolore tangitur. Deuocio
est puis et humilis affectus
in deum. humilis ex consciẽcia
infirmitatis ꝓprie. puis ex cõ¬
sideracione diuine clemencie.
Or̃o est mentis deuocio .i. cõuer¬
sio indeum per pium et humi¬
leñ affectum. Affectus est spõ¬
tanea quedam ac dulcis ip̃ius
amini ad deum nchinacio. Nil

Expanded text:
quidquid species aut pulchritudquidquid species aut pulchrituddulcedo. Attendamus et perpendamus unde cecidimus, et ubi jacemus; quid perdidimus, et quid invenimus: ut ex utroque intelligamus quantum nobis in hoc exsilio lugendum sit. Hinc enim Salomon ait: Qui apponit scientiam, apponit gemit. Meditatio siquidem parit scientiam, scientia compunctionem, compunctio devotionem, devotio perficit orationem. Meditatio est frequens cogitatio, curiosa et sagax obscura investigare, et occulta ad notitiam trahere. Scientia est quando homo ad cognitionem sui assidua meditatione illuminatur. Compunctio est quando ex consideratione malorum suorum cor interno dolore tangitur. Devotio est pius et humilis affectus in Deum; humilis ex conscientia infirmitatis propriae, pius ex consideratione divinae clementiae. Oratio est mentis devotio, id est, conversio in Deum per pium et humilem affectum. Affectus est spontanea quaedam ac dulcis ipsius animi ad Deum inclinatio. Nil
Abbreviated transcription (Latin):
uel pro sp̃ali natura uel pro eo
quod spiret in corpore spũs
appessatur. Aĩa uero ex eo uoca¬
tur quod ad uiuendũ uel ad
uiuificandũ animet corpus.
Terciũ uero qui ab aplo cum
aĩa et corpore inducitur sp̃m
gra perseueret in nobis: ne
nr̃o uicio aut minuatur aut
fugetur a nobis. quia spiritus
sanctus effugiet fictũ et aufe¬
ret se a cogitaciombus q̃ sũt
sme intellectu. Iugiergo me¬
ditacione animũ nr̃m exerte¬
amus et consideremus miseri¬
as ⁊ neccessitates nrãs. labo¬
res et dolores. lugentes enmi
in hanc uitam in trauimius.
cũ labore uiuinius. cum dolore
et timore exituri sumus. Co¬
gitemus ergo ꝙͣ sit breuis ui¬
ta nr̃a ꝙͣ uia lubrica. ꝙͣ mors
certa. et hora mortis incerta
Cogitemus ꝙͣtis amaritudi¬
nibus admixtũ sit si qͥd dul¬
ce aut iocundũ in uia huus
uite occursu suo nobis alludit
ꝙͣ fallax ⁊ suspectũ. ꝙͣ insta¬
bile et transitoriũ est qͥcquid
huius mundi amor parturit

Expanded text:
; pro spirituali natura, vel pro eo ; pro spirituali natura, vel pro eo quod spiret in corpore, spiritus appellatur. Anima vero ex eo vocatur, quod ad vivendum, vel ad vivificandum animet corpus. Tertium vero, qui ab Apostolo cum anima et corpore inducitur, spirgra perseveret in nobis , ne nostro vitio aut minuatur aut fugetur a nobis, quia Spiritusanctus effugiet fictum, et auferet se a cogitationibus quae sunt sine intellectu . Jugi ergo meditatione animum nostrum exerceamus, et consideremus miserias et necessitates nostras, labores et dolores. Lugentes enim in hanc vitam intravimus, cum labore vivimus, cum dolore et timore exituri sumus. Cogitemus ergo quam sit brevis vita nostra, quam via lubrica, quam mors certa, et hora mortis incerta. Cogitemus quantis amaritudinibus admixtum sit, si quid dulce aut jucundum in via hujus vitae occursu suo nobis alludit; quam fallax et suspectum, quam instabile et transitorium est quidquid hujus mundi amor parturit,
Abbreviated transcription (Latin):
constat homo. anima
tantum et carne. Aĩa cum
racione sua: et carne cum
sensibus suis. Quos tamen
sensus absq aĩe societate
nõ mouet caro. Anma uo̾
et sine carne racionale suũ
tenet. Notandũ tamen
ꝙ idem ip̃i sensus qui ĩ ex¬
teriori homine describũtur
simiłi modo sc̃dm̃ modũ suũ
in interiori esse manifestã¬
tur qͥa spiritales res nõ cor¬
poralibus sensibus sz spiri¬
tasibus rimande sunt. unde
diuina uox indeuterononno ait
Uidete qm̃ egosum deus. et
nõ est alius preter me. Et in
apocalipsi. Quihabet aures
audiendi audiat quid spũs
dicat ecclesns. Et in psalterio
corpore ostendit dicens. Teti¬
git me aliquis. Nam ⁊ ego
sensi uirtutẽ de me exisse. Sic
ergo cum omni cautela obser¬
uandũ est quid ad corporis sẽ¬
sus et quid ad aĩe ꝑtineat di¬
gnitatẽ. ne forte confusus
ordo et irracionabilis estima¬
cio alicubi repugnare uideat᷑
ueritati. Non est tercius in¬
contendit. s spũs ip̃a est aĩa:¬

Expanded text:
constat homo, anima tantum et carne: anima cum ratione sua: et carne cum sensibus suis, quos tamen sensus absque animae societate non movet caro: anima vero et sine carne rationale suum tenet. Notandum tamen quod iidem ipsi sensus, qui in exteriori homine describuntur, simili modo secundum modum suum in interiori esse manifestantur; quia spirituales res non corporalibus sensibus, sed spiriualibus rimandae sunt. Unde divina vox in Deuteronomio ait: Videte quoniam ego sum Deus, et non est alius praeter me . Et in Apocalypsi: Qui habet aures audiendi, audiat quid Spiritus dicat Ecclesiis . Et in Psalterio:corpore ostendit, dicens: Tetigit me aliquis; nam et ego sensi virtutem de me exisse . Sic ergo cum omni cautela observandum est quid ad corporis sensus, et quid ad animae pertineat dignitatem; ne forte confusus ordo et irrationabilis aestimatio alicubi repugnare videatur veritati. Non est tertius incontendit, sed spiritus ipsa est anima
Abbreviated transcription (Latin):
doso ⁊ masicia plenũ ꝑꝓ pu-¬
ram confessionem purgare
numꝙͣ potui. Manus ad opꝰ
prauũ fuerunt parate. et ad
operandũ bonũ pigre. Sto¬
machus ⁊ intestina minio
cibo ⁊ potu sepe sunt distẽ¬
ta: et ideo dolore sunt ꝑle¬
na. Nam unde gula delecta¬
tur. inde uenter inflatur.
corpus infirmatur. et sepe
mors sequitur. Per gule de¬
sectacionẽ corrui ĩ uentris
ingluuiẽ. et unde debui mͥ
parare salutem inde ꝯtraxi
nimiũ comedendo ꝑniciem.
Pedes uelocius me portaue¬
runt ad aliquã curiosita¬
tem speculandã: ꝙͣ ad eccle¬
siam. Oculi mniquo intintu
me peruerterũt onmeniqz
motũ corporis mei ad ĩmũ¬
da desideria traxerunt. Au¬
res cicius aperui berbis ocio¬
sis ⁊ uanis: quã sanctis. de¬
lectatus est odoratus uanis
odoribus. gustus diu̾sarũ
rerũ diuersis saporibus noc
non singuli alii sensus hus
et issis iuxta quod cuiq suꝰ
ferebat appetitus. Ita deus
meus in omĩb mẽbris meis
nature modũ excessi om̃ia

Expanded text:
dolo et malitia plenum, per puram confessionem purgare nunquam 347 potui. Manus ad opus pravum fuerunt paratae, et ad operandum bonum pigrae. Stomachus et intestina nimio cibo et potu saepe sunt distenta, et ideo dolore sunt plena. Nam unde gula delectatur, inde venter inflatur, corpus infirmatur, et saepe mors sequitur. Per gulae delectationem corrui in ventris ingluviem: et unde debui mihi parare salutem, inde contraxi nimium comedendo perniciem. Pedes velocius me portaverunt ad aliquam curiositatem speculandam, quam ad ecclesiam. Oculi iniquo intuitu me perverterunt, omnemque motum corporis mei ad immunda desideria traxerunt. Aures citius aperui verbis otiosis et vanis, quam sanctis. Delectatus est odoratus vanis odoribus; gustus, diversarum rerum diversis saporibus: nec non singuli alii sensus, his et illis, juxta quod cuique suus ferebat appetitus. Ita, Deus meus, in omnibus membris meis naturae modum excessi. Omnia
Abbreviated transcription (Latin):
uiuẽtem Que cum temꝑata
et ordinata fuerit congru¬
unt uiuificaciomi et numqͣm
recedit aĩa. Si uera distemꝑa¬
ta et confusa fuerint in bita.
recedit aĩa secum trahens oĩa
sensumscilz et naginacionẽ
Racionẽ. intessectũ. intessigen¬
ciam concupiscibilitatẽ. irasti¬
bilitatẽ: et exhus scdm̃ m̾ita
afficitur ad delectationẽ siue
dolorẽ. Corpus autẽ qd̾ pͥus
integrũ tanꝙͣ organũ ꝯten¬
patũ et dispositũ ut melos
musicũ in se contineret et tac¬
tũ resonaret. nnc cõfractũ
et inutile e regione iacet. A¬
nina uero recurrentibus ad re¬
giones suas elementoꝵ ꝑtib
nõ hẽns bbi uires suas exer¬
ceat requiescit ab hns tantũ
motibus quibus corpus per
tempus et socum mouebat.
ip̃a per tempus illocaliter mo¬
ta.C. mñ et si organũ pernit
s⁊ non melos: nec quod organũ
mouebat. Anma inter deũ et
corpus posita per tempus mo¬
uetur. uel reminiscendo quodob¬
lita fuerat. uel distendo quos
ignorabat. uel uolendo quod no¬

Expanded text:
Quae cum temperata et ordinata fuerint, congruunt vivificationi, et nunquam recedit anima. Si vero distemperata et confusa fuerint, invita recedit anima, secum trahens omnia; sensum scilicet, imaginationem, rationem, intellectum, intelligentiam, concupiscibilitatem, et irascibilitatem: et ed delectationem, sive ad dolorem. Corpus autem quod prius integrum tanquam organum contemperatum et dispositum erat, ut melos musicum in se contineret et tactum resonaret, tunc confractum et inutile e regione jacet. Anima vero recurrentibus ad regiones suas elementorum partibus, non habens ubi vires suas exerceat, requiescit ab his tantum motibus, quibus corpus per tempus et locum movebat, ipsa per tempus illocaliter mota: quoniam etsi organum periit, sed non melos, nec quod organum movebat. Anima inter Deum et corpus posita per tempus movetur, vel reminiscendo quod oblita fuerat, vel discendo quod ignorabat, vel volendo quod no
Abbreviated transcription (Latin):
um aĩa sit incorporea¬
per subfiliorẽ naturã
corporis sui id est per ignem et
aerem que ĩ ip̃o quoqz mundo
precellencia sunt corpora et
ideo magis spiu similiaꝰ corpꝰ
administrat. Ista siquidẽ pri-¬
ora excipiunt nitus amme
uiuificantis eo ꝙ ĩ corporee
nature sint propͥniquiora
ꝙͣ humor et terra. ut ad eorũ
proximũ ministeriũ tota mo¬
les administretur. Nullus
sine his duobus uel ĩ corpore
sensus est. uel ab aĩa spõtane
corporis motus. Ignis et aer
quia leuia sunt mouent t̾rã
et aquã que grauiasunt. Oa¬
ꝓpter corpora eciam post aĩe
abscessum moueri uidemus.
quia ignis et aer qui duo per
anim̃e presenciã tenentur ĩ
corpore terreno et humido ut
omniũ quatuor fiat tẽperacõ
post eiusdẽ aĩe abscessum
ad suꝑna euadunt: ac se expe¬
diunt. Corporis autem com¬
posicio sit fit. Corpus cõstat
ex officialibus membris. offi¬
cialia ex consimilibus. consi¬
milia ex humoribus. humores
ex cibis. cibi exelementis. et

Expanded text:
um anima sit incorporeaper subtiliorem naturam corporis sui, id est, per ignem et aerem quae in isto quoque mundo praecellentia sunt corpora, et ideo magis spiritui similiora, corpus administrat. Ista siquidem priora excipiunt nutus animae vivificantis, eo quod incorporeae naturae sunt propinquiora quam humor et terra, ut ad eorum proximum ministerium tota moles administretur. Nullus sine his duobus vel in corpore sensus est, vel ab anima spontaneus corporis motus. Ignis enim et aer, quae levia sunt, movent aquam et terram quae gravia sunt. Quapropter corpora etiam post animae abscessum moveri videmus; quia ignis et aer, quae duo per animae praesentiam tenentur in corpore terreno et humido, ut omnium quatuor fiat temperatio, post ejusdem animae abscessum ad superna evadunt ac sese expediunt. Corporis autem compositio sic fit. Corpus constat ex officialibus membris, officialia ex consimilibus, consimilia ex humoribus, humores ex cibis, cibi ex elementis; et
Abbreviated transcription (Latin):
suũ morbũ facile tolerantis. uel
debilitas ĩfirmi suũ mobum
pati nequeutis. Infirmat᷑ quitẽptat
tẽꝑatur. moritur. qui desperat.
adeo fortis remanet. Ut a bono
opere nõ cesset signũ est bom
fortitudo infirmi. Si autema
ut cesset ab effectu bone opera
Cu homo interior aliqua temp
uande salutis spes tribuitur.
Sibero tanta est grauitas ĩ¬
firmi. ut obstinatus nequeat
a pcc̃o ꝯũti signũ est mali de t̾cio

Expanded text:
rbum facile tolerantis, vel debilitas infirmi suum morbum pati nequeuntis. Infirmatur qui tentatur; moritur qui desperat. adeo fortis remanet, ut a bono opere non cesset, signum est haec boni fortitudo infirmi. Sin autem ut cesset ab affectu bonae operaCum homo interior aliqua tentarandae salutis spes tribuitur; sin autem tanta est gravitas infirmi ut obstinatus nequeat a peccato converti, signum mali est