comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ lap dib: Vitã seminalẽ cum herbus & arborib: Vitã sensiulẽ ẽandeq
animalẽ cũ petudib Vitã ratiopalẽ c̃ũ angelus dedit Igit utherbarũ quo¬
q & fruticũ uitã in corpore ã eẽ pateat : Eaondẽq ñamitti a corpore seddimit¬
ti Quaero ate herbas & arbusta utrũ ne negesuiuere. Anforsitandicas
hisipiis uiuentibus aliquib: at iuuantanimasinesse. Sedanimatt n ossent motuꝓ
prionon carerent . Quias quae mouent᷑ motu non ꝓprio : Sentirent&iã uual pi¬
inflictũ : Sed haec talib: p̃ in eẽ .uł deossuũ sectione & capilloꝵ atq unguium:
praecisione cognoscimꝰ : Quaesineullo sensudoloris abscidimꝰ : Estergo &iã
ibiuita ubi non ẽ anima : Aspicenunc ad conficiendã hanc ipsã arboris uitã
omniũ elem̃toꝵ partiulatĩ semina conuenisse : Est illi uidelic& terra in
crassitudine aqua in humore aerin ꝓgressione. Ignisin germine : Si aut̃
deaere ẽ anima aut aerisimilis uatuꝓnuntias. Ergo arborẽ ñ negabis a¬

Expanded text:
lem cum herbis et arboribus, uitam sensualem eandemque animalem cum pecudibus, uitam rationalem cum angelis dedit. igitur ut herbarum quoque et fruticum uitam incorpoream esse pateat eandemque non amitti a corpore, sed dimitti, quaero a te herbas et arbusta utrumne neges uiuere, an forsan dicas his ipsis uiuentibus aliquibus ut uiuant animas inesse. sed animata si essent, motu proprio non carerent, quia sunt quae mouentur motu non proprio. sentirent einflictum. sed haec talibus non inesse uel de ossuum sectione et capillorum atque unguium praecisione cognoscimus, quae sine ullo sensu doloris abscidimus. est ergo etiam ibi uita, ubi non est anima. Adspice nunc ad conficiendam hanc ipsam arboris uitam omnium elementorum particulatim semina conuenisse. est illi uidelicet terra in crassitudine, aqua in humore, aer in progressione, ignis in germine. si autem de aere est anima aut aeri similis, ut tu pronuntias, ergo arborem non negabis a
Abbreviated transcription (Latin):
Longũ latũ Aut altũ uides : Nũ splendor ullius corpor eae lucis ibi rutilat
Nũ aliquis cantilene modificatus & ꝑtempꝰ fluens canor illic in sopiat:
Aut euanescentis flagrantiae suauitas halat᷑. Aut aliquid ista corpulentiũ
sapit : Aut aliquid molle ueldurũ localit̃ tangitur : Visus illius cdarescit prudep¬
tia ten ebrescit insipientia. Auditus illius fallatia offendit᷑ Vertate mul¬
cetur in localit̃illi flagrat a equitts fec&iniquitts : Lapitate tabescit uir¬
tutepinguescit: Miserẽ contuberpiostultitiae. Beatus complexus sapi¬
Corpͥaiẽ pulultotũ audet &totuso dorat᷑ gustat actaneit : Cum huꝰ madiupitas

Expanded text:
longum, latum aut altum uides? num splendor ullius corporeae lucis ibi rutilat longum, latum aut altum uides? num splendor ullius corporeae lucis ibi rutilat P num aliquis cantilenae modificatus et per tempus fluens canor illic insonat aut euanescentis fraglantiae suauitas halat aut aliquid istic corpulentum sapit aut aliquid molle uel durum localiter tangit? uisus illius clarescit prudentia, tenebrescit insipientia. auditus illius fallacia offenditur, ueritate mulcetur. inlocaliter illi fraglat aequitas, foetet iniquitas, uanitate tabescit, uirtute pinguescit. miser est contubernio stultitiae, beatus conplexu sapicorpus autem nihil totum audit. et totus odoratur, gustat ac tangit, cum huius modi unitas
Abbreviated transcription (Latin):
timũspectat : Pema pi&ius uiuendicorporalia ꝑcorpꝰ edorgana
membrorũ deficiunt qu ibus potentias suas exerat ad sentienda
corporta : Sicut ergo ratione ꝑspicua dar& liquido non animam
membro debililocalit̃ pulsã sedab animue intentio ue uiuacimẽ brũ
langore torpens uel ut quadã mortis iucinia dissidentẽ : Itacũ animalis cuiꝰ¬
piamcorpusdissonantia suidisciuerit : recurrentibus ad regionessuas ele
mentoꝵ particulis a pima tĩ habens quo intentio nessuas explic&s pecudis
deperit humapa re quiescit : Ab his tam̃t antũ motib: q̃uib corpmo uehit
ꝑ loca ipsa ꝑtẽpꝰ in localit̃ mota. Nonse nunc aliqua ueluticorpuscula
oculis m̃tes obiecterł. Vt animas positis corporib: quaed a loca aeris
aut cuiꝰ lib& elem̃tioc cupare oredamꝰ. In tellectũtuũ si potes intellege
Cui solicũ angelo haec uiderenĩ cessumẽ . Nũ quippiã in intellectutuo

Expanded text:
nimam spectat, remanet vis videndi corporalia per corpus, sed organa nimam spectat, remanet vis videndi corporalia per corpus, sed organa membrorum deficiunt, quibus potentias suas exserat ad sentienda corporea. Sicut ergo ratione perspicua claret liquido, non animam membro debili localiter pulsam, sed ab animae intentione vivaci membrum languore torpens, velut quadam mortis vicinia dissidentem: ita cum animalis cujuspiam corpus dissonantia sui desiderit, recurrentmentorum particulis anima non habens quo intentiones suas explicet pecudis deperit, humana requiescit ab his tamen tantum motibus, quibus corpus mouebat per loca ipsa per tempus inlocaliter mota. Non se nunc aliqua ueluti corpuscula oculis mentis obiectent, ut animas positis corporibus quaedam loca aeris aut cuiuslibet elementi occupare credamus. intellectum tuum, si potes, intellege, cui soli cum angelo haec uidere concessum est. num quippiam in intellectu tuo
Abbreviated transcription (Latin):
uctu ut assol& humoris amisit m anus reliquo adherens corpori Etstnonin
eodem uigore In eadem ꝑman& specie : nec tam̃ seruit nutib: animae
Quid dicemꝰ Pulsa exinde localit̃ cessit anima e quo abiit quo indediscesst e
Sed forte adroliquã partẽ sui secontulit. sediã totũ corpꝰimplebat arima
Net potesta dicipleno quippiã quin suꝑfluat. Ergofortassis exa landũ est
aliquid animae ueleructandũ : Aut quo quo modo digerendu eo qđ ron
in tegrũ corpꝰ non in te grã capiat animã : Haeccerte absq: am biguo con
potius intuere : qđ non anima imperandiuim ꝑdidit. Sediui resser¬
uiendimanꝰ amisit : Illo en ĩ ut puti sangaini simpetu: conuenien¬
tiũ elem̃toꝵ armonia turbata corporrãdimit᷑ seruien dipossibili¬
tas &ani modominandi accedit difficultas. Et incipit eẽ oneri qđ erat
usui. Nontam̃ a nima mouendiium ꝑdidit si mẽ brũ conuenienter se
neces sariae motioni p̃ p̃buit. Et in quo lib& oculis capto quantũ ada¬

Expanded text:
ctu ut assolet humoris amisit: manus reliquo adhaerens corpori, etsi non in eodem vigore in eadem permanet specie, nec tamen servit nutibus animae. Quid dicemus, pulsa exinde localiter cessit anima? sed forte ad reliquam partem sui se contulit: sed iam totum corpus inplebat anima, et potest adici pleno quippiam quin superfluat ? ergo fortassis exhalandum est aliquid animae uel eructuandum aut quoquo modo digerendum eo quod non inte- \' grum corpus non integram capiat animam. haec certe absque. ambiguo conspotius intuere quod non anima imperandi uim perdidit, sed uires seruiendi manus amisit. illo enim ut puta sanguinis inpetu coniuentium elementorum harmonia turbata corpori adimitur seruiendi possibilitas, et animousui. Non tamen anima movendi vim perdidit, si membrum convenienter se necessariae motioni non praebuit. Et in quolibet oculis capto, quantum ad a
Abbreviated transcription (Latin):
Quic quid aut̃ quale lib& corpusẽ dici potest : leuius corpꝰtenuii scorpus :÷
habilius corpꝰisublimiuscorpꝰ clariuscorpꝰ f̃onta m̃ potestdic nis corpus
A postolus autẽ quidicit cũ sumꝰ incorpore p̃eregrinem᷑ ad põ. Vide t̃mihi
qđ̃ riequaquã peregrinari in corpore ãnimã dicer& : si candẽ corpꝰeẽ
censero : Quiasi anima corpẽ & peregritiat᷑ i corpore : In su aergo
substantia peregrinat᷑: Necumquã pocerit : Nompere grinari: quaesine se
eẽ ñ poterit pulla aut̃ resipsã se ullatenꝰ amittit quia pam potest quicquã
eẽ posse : Faciliusenĩ ẽ aliquid prorsus aboleri nequicquã sit q̃uã se& a
mittere & sibi suꝑeẽ : Aut igit᷑ a ruma orpꝰẽ & fefellit apłi : A ut si pe¬
regrinat᷑ in corpore apuma ñẽ corpꝰ. Subicias fortassis acdicas Quomo¬
dohictantũ peregrinaridicit᷑anuma : eo qđ sit in corpore : Siresurrectiorem

Expanded text:
quidquid autem qualelibet corpus est, dici potest leuius corpus, tenuius corpus, quidquid autem qualelibet corpus est, dici potest leuius corpus, tenuius corpus, habilius corpus, sublimius corpus, clarius corpus, non tamen potest dici nisi corpus. apostolus autem qui dicit: cum sumus in corpore, peregrinamur a domino, uidetur mihi quod nequaquam peregrinari in corpore animam diceret, ei eandem corpus esse censeret, quia si anima corpus est et peregrinatur in corpore, in sua ergo substantia peregrinatur, nec umquam poterit non peregrinari quae sine se esse non poterit. nulla autem res ipsam se ullatenus amittit, quia non potest quidquam esse post se. facilius enim est aliquid prorsus aboleri ne quidquam sit, quam se et amittere et sibi superesse. ant igitur anima corpus est et fefellit apostolus, aut si peregrinatur in corpore, anima non est corpus. XXII. do hic tan tum peregrinari dicitur anima eo quod sit in corpore? si resurrectionem
Abbreviated transcription (Latin):
sius quibusqi motib: iđ actib: totasi mulẽ : Nã ut supra dusputauim u
Omne corpꝰ quã lib& magnũ quã lib& minimũ hab& longitudiriẽ. latitudirẽ
alnitudinẽ . Subiac& aut̃ ꝓnumeropartiũ sexutq motib, Mlouet᷑aut̃
omẽ corpꝰsursũ deorsũ indextrũ sinistrũ priorsus & retrocessus: Mouetͣ
aut̃ &iã motu septimo sicut ẽ rotae & sphero ides : qui ꝑfectus motus ad

Expanded text:
suis quibusque motibus uel actibus tota simul est. nam, ut supra disputauimus, suis quibusque motibus uel actibus tota simul est. nam, ut supra disputauimus, omne  mouetur autem omne corpus sursum deorsum, in dextrum ac sinistrum, priorsus et retrorsus. mouetur autem etiam motu septimo, sicut est rotae et sphaeroidis, qui perfectus motus ad
Abbreviated transcription (Latin):
scrptoris manꝰ ad scribendũ mouet᷑. Anima quoq mapꝰagitatione mo¬
ueat᷑ : Quaenisiliterarũ formasimmobilit̃ atq: in localit̃ aspicera
Casdẽ motudigitoꝵ Iocalit̃formare nompossit. Sed forsitandicis: illa
parsamimae quae in scribentis digitise mouet᷑ &reliqua ñ mouet᷑
Iocilli porro contendunt quianimã partibilẽ prtant : quanquã indisso¬
ciabili consequentia : Si corpore afor& partibilis for&. quia & partile
qđ orporeũ & corporeũ om̃e qđ partile : In quiramigit᷑ disicine in par¬
tes animꝰ q̃ueat : Vt moueri partesiu ꝓcorporis parte possit: Nec uide¬
bimꝰ acprimũ illud excut endȩ quaestioms huiꝰ potissimũ quae sit pob̵
utsi hab& partes animꝰ secaripossit in partes : Aduertamꝰ ergo animũ qđ ul¬
lũ corpꝰ auitanqi simultotũ aut simultan geretotũ potest. Et anima in

Expanded text:
scriptoris manus ad scribendum movetur, anima quoque manus agitatione moscriptoris manus ad scribendum movetur, anima quoque manus agitatione moveatur: quae nisi litterarum formas immobiliter atque illocaliter aspiceret, easdem motu digitorum localiter formare non posset. III. Sed forsitan dicis: Illa pars animae quae in scribentis digitis est, movetur, et reliqua non movetur. Hoc illi porro contendunt qui animam partilem putant, quanquam indissociabili consequentia, si corporea foret, partilis foret. Quia et partile quod corporeum, et corporeum omne quod partile. Inquiramus igitur si discindi in partes animus queat, et amoveri parte sui pro corporis parte possit, nec ne, videamus. Ac primum illud excutiendae quaestionis hujus potissimumque sit nobis, ut, si habet partes animus, secari possit in partes. aduertamus ergo animo, quod nullum corpus aut tangi simul totum aut simul tangere totum potest, et anima in
Abbreviated transcription (Latin):
dis sociabilit̃ ĩ unota siue suꝑiecta subiectis : siue subiectis suꝑiecta
& mẽ brũ tott mou& : &formarũ ueritatẽ tota comspicit & totũpt hoc
corp̃ ubiq tota sentificat : Cumergo ua dictum ẽ a& pisillis : isdẽq: sẽ ꝑ
formis intenta ad exẽpla earundẽ formarũ tetragonũ siue sexa¬
gonũ uel rotundũ corporeũ ꝑcorpus efficere moliunt᷑ : Certe si alior¬
sũ mentẽ oculũ scilic& suũ uerterit : ut puta uolens quadrũ facere
rotundũ cogitat aut uolens scribere pauli nom̃ cogit& nom̃si monis
Nonne ꝓtinꝰ ad id ex primendũ siue figurandũ agit᷑ motus mẽ bri ad qđ
cogitandũ transiit futus animi: Stabi tergo anima in contẽplatio¬
ne formarũ : Vt moueatcorpꝰinfiguratione formabiliũ : quae for¬
marũ ueritas nisi rationali conspicabilis fonẽ : Statenĩ omĩs anima
in appetituratonadis & incosilio : Nait credibileẽ qđ cũ putuanimȩ

Expanded text:
dissociabiliter iuncta siue superiecta subie ctis sine subiecta superiectis dissociabiliter iuncta siue superiecta subie ctis sine subiecta superiectis et membrum tota monet et formarum ueritatem tota conspicit et totum praeter hoc corpus ubique tota sentificat. cum ergo, ut dictum est, aeternis illis hisdemque semper formis intenta ad exempla earundem formarum tetragonum siue hexagonum uel rotundum corporeum per corpus efficere molitur, certe si aliorsum mentem oculum scilicet suum uerterit, ut puta uolens quadrum facere rotundum cogitet aut uolens scribere Pauli nomen cogitet nomen Simonis: nonne protinus ad id exprimendum siue figurandum agitur motus membri, ad quod cogitandum transiit nutus animi? stabit ergo anima in contene formarum ut moveat corpus in figuratione formabilium. Quae formarum veritas nisi rationali conspicabilis non est. Stat enim omnis anima in appetitu rationali et in consilio. Non autem credibile est quod, cum nutu animae
Abbreviated transcription (Latin):
stabilitate ẽ : Etuc nondiutius immorem᷑ In grandiendo utiq: pesunus
figendus ẽ : Vt alt̃ ꝓmouer queat : Tene istud : Paulis panimi motũ acor¬
poris motudis cernimꝰ : Nã sicut ut supradictũ ẽ ds̃ stabilit̃ mouet᷑ : sic
animatẽporalit̃ : Temporale ẽ autẽ qđ paulo ante suꝑbia: Nunchumi¬
lis prius lada nunc tristis dilexitante : nuncodit prius aliquid oblitt:
Sunc memipit : huꝰ modi aut̃ motibus anima noncõ munucat corpori
quibasin moto nihil ominus corporemouet : Vindedat᷑ intellegi Animã
ꝑtempꝰ in localit̃ mnoueri Atq ab eldom corpꝰ atẽporalit̃ olocalit̃ noueri¬
ł andẽuero acorporelo calit̃. ponmoueri : Atq uthocipsũ si quo mnodo qua¬
eam uerbis planũ faciã : Attentiore mihilestore opusẽ : Ecceadali¬
quid seribendũ uel stbrefaciendũ ut manꝰmoueat. Animae putus
intendit᷑ : anima conspicat᷑ incorporeas. In localit̃ formas quibus in¬

Expanded text:
stabilitate est. et ut non diutius inmoremur, in gradiendo utique pes unus stabilitate est. et ut non diutius inmoremur, in gradiendo utique pes unus figendus est, ut alter promoueri queat. tene istud cum paulisper animi motum a corporis motu discernimus. nam sicut, ut supra dictum est, deus stabiliter mouetur, sic anima temporaliter. temporale est autem, quod paulo ante superba, nunc humilis, prius laeta, nunc tristis, dilexit ante, nunc odit, prius aliquid oblita, nunc meminit. huius modi autem motibus animae non communicat corpus, quibus inmoto nihilominus corpore mouetur, unde datur intellegi animam per tempus inlocaliter moueri atque ab eadem corpus et temporaliter et localiter moueri, eandem uero a corpore localiter non moueri. Atque ut hoc ipsum, si quo modo queam, uerbis planum faciam, adtentiorem mihi lectorem opus est. ecce ad aliquid scribendum uel fabrefaciendum ut manus moueatur animae nutus intenditur. anima conspicatur incorporeas inlocaliter formas, quibus in
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quia istud mensupa pecdicã docta non retipit: Vt in localita s animae
quantũ ꝑ nossubo pediuina ꝓferripotuerit magisappareat . demotibu disse¬
ñmo u&: : Tresergo eẽ motus stabilẽ in localẽ localeq:iã notũ ẽ. Stabilis motus
diẽ in lo calis ammae localis corporis. Stabilis motus ẽ quods̃ creaturã ñsem ꝑ
fecit . Ei tam̃ eandẽ nonno uauoluntate tunc creare uoluit iĩ creauit. quia sẽꝑ
tuncereare uolut cũ fecit : Tonc tẽporis significatio ẽ semꝑ : non adtẽ pꝰꝑtiu&
uncergo istud ad principiũ tẽporis ꝑtip& nomadtẽ pꝰ: Quia tẽpora peũ motũ
stabilittis sẽpit̃ pae uoluntatis indudit: Ac ꝑ hoo semꝑtinc uelle stabilis motus
ẽ : Hico porte accipias nihil moueriposse : nis ab inmoto atq ut doceamꝰ exẽplo
Digitũ certe nisi stante maniu mouere ñ possumꝰ : Motus aut̃ brachii ab umeri

Expanded text:
sed quia istud mens sana, ne dicam docta, non recipit, ut inlocalitas animae, sed quia istud mens sana, ne dicam docta, non recipit, ut inlocalitas animae, quantum per nos sub ope diuina proferri potuerit, magis adpareat, de motibus disse Tres ergo esse motus, stabilem, inlocalem localemque iam notum est. stabilis motus dei est, inlocalis animae, localis corporis. stabilis motus est quod deus creaturam non semper fecit, sed tamen eandem non noua uoluntate tunc creare uoluit cum creauit, quia semper tunc uoluit creare cum fecit. tunc temporis significatio est, semper non ad tempus pertinet. tunc ergo istabilitas sempiternae uoluntatis includit, ac per hoc semper tunc uelle stabilis motus est. hic oportet accipias nihil moueri posse nisi ab inmoto, atque ut id doceamus exemplo, digitum certe nisi stante manu mouere non possumus, . motus autem brachii ab humeri
Abbreviated transcription (Latin):
triũ lem̃toꝵ pulmoniũ quo qundefessaagiationedus ꝑgit᷑ Sed s̃ haustus aer
uexttsententã tuã ad animae ꝑtinio pastũ quia scilica resaerea. Conuemi eht̃
alit᷑ aere. Ergo sicut supradictũẽ cũ corpore qđuegetat recipit sectionẽ:
Vliscerte me moriae ad totã sine quaestione animã ꝑtirio Omrie porrocor p
quã liba magnũ quã libo pruũ secari ꝓfecto potest: Quo dideir coill accedit
qui a partibi confiat : Nã quic quid partẽ hab& p̃otest utq diuudi quia
sectioriẽ Si reti pitsectionẽ recpitinmutatiopiẽ : Si inmutati o nẽre¬
cipit ꝑdita quisqquiui corporis parte. A nima quoq ꝑdiditpar tem
Cc̃ parte uero animae perit pars memoriae : Animaergo cuius immi¬
nuta substantia ẽ ininusdeb& utiq memi nisse. Ac ꝑhoc siloca liscãpuim
mult moda potest sectione diuidi. Et frequentia cõmifiutio nisa boleri

Expanded text:
trium elementorum pulmonum quoque indefessa agitatione dispergitur. sed si haustus aer trium elementorum pulmonum quoque indefessa agitatione dispergitur. sed si haustus aer iuxta sententiam tuam ad animae pertinet pastum, quia scilicet res aeria conuenienter alitur aere, ergo sicut supra dictum est cum corpore quod uegetat recipit sectionem. uis certe memoriae ad totam sine quaestione pertinet animam. omne porro corpus quamlibet magnum, quamlibet paruum secari profecto potest, quod idcirco illi accidit, quia partibus constat. nam quidquid partem habet, potest utique diuidi, quia sectionem: si recipit sectionem, recipit inminutionem: si inminutionem recipit, perdita quisque uiui corporis parte animae quoque perdit partem. cum parte uero animae perit pars memoriae, anima ergo, cuius inminuta substantia est, minus debet utique meminisse. ac per hoc si localis est anima, multimoda. potest sectione comminui et frequentia comminutionis aboleri.
Abbreviated transcription (Latin):
uniuenã ubiq corpͥmou& ẽt q sentificat Sintoto ẽ quomodo intra slus
pettirisofficipit cõgitationessuas fingit & motus exera& : Anforsitanion
slũ inpectoreẽ sedo iũin capite pletincuipitetantũ sedinplanta atq in
qua ueremminori siui parte inipores partes eiꝰ impleat Emnuione
maiores Necessario sequit᷑ Et maior illi cogitatio in pectore sit &minor
indigito : Atqu ita quo tã partẽ quisq corporis uiuenti s absciderit totã quoq:
partẽ animae uegetantis abscdiat : Ac ꝑhoc p̃tantaeritinanima utiq debili
uel cogitandi uis uel potentia reniniscendi : Aerẽ pãq exquo aut cuius similẽ
animã eẽ ꝓnuntias diuiduũ secabilẽq nemodubitat : Nã cũ flamꝰ acrefla¬
mꝰ particulas eshaurimꝰ &red dimꝰ qua sin pastũ totius corporis uenae illae
capiunt : Qua ertyrias g̃ciuocant Perquas demaer Intẽperam̃tum

Expanded text:
uniuersum ubique corpus mouet atque sentificat? si in toto est, quo modo intra solius uniuersum ubique corpus mouet atque sentificat? si in toto est, quo modo intra solius pectoris officinam cogitationes suas fingit et motus exercet? an forsitan non solum in pectore est, sed etiam in capite, nec in capite tantum, sed in planta atque in aqua utrem, minore sui parte minores partes eius inpleat et maiore maiores, necessario sequitur, ut maior illi cogitatio in pectore sit et minor in digito. atque ita quotam partem quisque corporis uiuentis absciderit, totam quoque partem animae uege tantis abscidit, ae per hoc non tanta erit in anima utique debili uel cogitandi uis uel potentia reminiscendi. aerem namque, ex quo ant cui similem animam esse pronuntias, diuiduum secabilemque nemo dubitat nam et cum flamus et renamus, particulas eius haurimus et reddimus, quas in pastum totius corporis uenae illae capiunt, quas άρτηιας Graeci uocant, per quas idem aer in temperamentum
Abbreviated transcription (Latin):
Aut sustud corp̃animae corpusẽ ĩ psaut dat᷑ intellegi nonẽ corpus¬
ł osthincitidẽ comsultorisuo sido quit᷑: Obicisimihi ideo amiiã non e ẽ¬
corpore ã qui nedo calis sit : Nec qualtate aut quantitate subsistet
Quod cu perculist bacredere in consequentibi demonstrabim Nuenc
uero in hoctractat᷑ perĩ statu habitadis cussio ne pendebit : Vt si nec¬
localis sit : nec quantitati subiaceat eẽ eã indubiein orporea credas
iuero eã demonstra uerimꝰ quantitate de terminari. loco ueton dudi¬
Con sequent eã &iã corpore contineri petipsi iã dubitos  Statũ nempe
traclatustiui m articuli istius conditio eposiuisti Vt slocalis es quanti¬
tati sabiacen san ma ꝓbaripossit. Consequent &iã corporta crederet᷑
Quã tam̃ paulo postintra pectorus officinũ uari& atescogitatioqũsirt̃
anima quo in loco sitcorporis Intoro ẽ anin parte. Sii parte ẽ que a d m̃ edt̃

Expanded text:
aut si istud corpus animae corpus est, ipsa, at datur intellegi, non est corpusaut si istud corpus animae corpus est, ipsa, at datur intellegi, non est corpus. post hinc itidem cocorpoream, quia nec localis sit, nec qualitate aut quantitate subsistat: quod cujus periculi sit credere, in consequentibus demonstrabimus. Nunc vero in hoc tractatus nostri statu habita discussione pendebit, localis sit nec quantitati subiaceat, esse eam haud dubie incorpoream concedamus. si uero demonstraro eam quantitate determinari locoue consequenter eam etiam corpore contineri, nec ipse jam dubites. Statum nempe tractatus tui in articuli istius conditione posuisti, ut si localis et quantitati subiacens anima probari possit, consequenter etiam corporea crederetur, quam tamen paulo post intra pectoris officinam uarietates cogitationum suarum anima quo in loco sit corporis: in toto est an in parte ? si in parte est, quem ad modum
Abbreviated transcription (Latin):
& experimꝰ & dicimꝰ. Nectam̃ eandẽ quã scđm potentiã praestantiorẽ dicimꝰ
scđm molẽ quae nulla illiẽ credimꝰ eẽ maiorẽ . Illad &iã necte arbitror
diffiteri quã lib& multas animas ꝑfecte sapientes. Nom plussipere
idemanima ꝑfectae sapientiae. Nec qđ un a omni modis uol& anima
multus id omnimodis uolendo plus uelle. Nec qđ quȩ cũq optime me¬
minerit. Multas melius memoriae tenacitate meminisse : Corpus
uero & plus hab& ponderis magnũ quã paruũ . Et ualidiortorporũ
mulatudo quã paucitas. Et fortius quippiã man̾ multae quã singulȩ
uel retinent : uł sustinent : uel ꝓpellunt : Sed am sequentia disquiram :
parabilit̃ tenuius quã prã sint corpora accipiat᷑ita. Sutac̃ illud res¬
ponde as uelim. Quis ẽ iste quidicit ht̃ animacorpꝰin cõparabditerte¬
nuus quã prã sin corpora. Si animue uerba istas̃ qđ corpus e ẽ iuuom
necredecorpꝰistudo arpeũ suũ dicit. Quia potius illudẽ suũ qđ ipsa ẽ

Expanded text:
 experimur et dicimus. Nec tamen eamdem quam secundum potentiam praestantiorem dicimus, secundum molem quae nulla illi est, credimus esse majorem. Illud etiam nec te arbitror diffiteri, quamlibet multas animas perfecte sapientes non plus sapere idem anima perfecte sapiente: nec quod una omnimodis volet anima, multas id omnimodis volendo plus velle: nec quod quaecunque optime meminerit, multas melius memoriae tenacitate meminisse. Corpus uero et plus habet ponderis magnum quam paruum, et ualidior corporum multitudo quam paucitas, et fortius quippiam manus multae, quam singulae uel retinent uel sustinent uel propellunt. nunc consequentia disquiramus.parabiliter tenuius quam nostra sunt corpora. accipiatur ita, si ita est. illud respondeas uelim, quia est iste qui dicit: habet anima corpus inconparabiliter tenuius, quam nostra sunt corpora? si animae uerba ista sunt, quod corpus esse suum nec recte corpus istud carneum suum dicit, quia potius illud est suum quod ipsa est,
Abbreviated transcription (Latin):
q: confirũ. Nã ad nidesciconiȩ atq irundines postannũ reuersi sunit
Et aequistabula repetunt : & canes dominios recognoscunt : Sed qm̃ ani¬
mae beluarũ &si imagines locoꝵ niaturali t̃recinent : Ipsius tam̃ sub¬
stantiae suae scientiã p̃habent inretordatione corporaliũ rerũ q̃uas ꝑ
corporis sensus hauser : Necessario remanent : & ratiocinandinon
habente s oiuilũ : Nondicã suprase aliquid sed se ipsas uidere ñ possunt:
ratia sergo si nonquantas debet atquamis potest creatoris uototus
homo referat: Quiilli i neffabilis benignitatis largita te essentiã

Expanded text:
que confinium. nam et nidos ciconiae atque hirundines post annum reuisunt, que confinium. nam et nidos ciconiae atque hirundines post annum reuisunt, et equi stabula repetunt, et canes domi- \' nos recognoscunt. sed quoniam animae belluarum etsi imagines locorum naturaliter retinent, ipsius tamen substantiae suae scientiam non habent, in recordatione corporalium rerum, quas per corporis sensus hauserunt, necessario remanent et ratiocinandi non habentes oculum, non dicam supra se aliquid, sed se ipsas uidere non possunt. gratias ergo, si non quantas debet, at quantas potest, creatori suo totus homo referat, qui illi ineffabilis benignitatis largitate essentiam
Abbreviated transcription (Latin):
pariuianimi populos q̃uihocipsũ facilliũ factũ eẽfore dõ ꝓmittente
ñ credidit : Eccepopulitotus animo linsus hominisanimũ si ne am¬
qualitẽ recipit. qđ uero non hab& molẽ : non hab& quantitatẽ . Hinc ẽ quo¬
demoriens omẽ corpꝰ ammatũ non amittit animã seddimittit. Quia fĩ
egredit᷑̃ qđ non indudit᷑ : nec amittit᷑ qđ ñ tenet᷑: Sienĩ tenet᷑ non amit¬
titꝰ Et si ñ amitteretꝰ. nemomoreret᷑: Vnde nom poetiae sed philo sophi¬
ce: Papinius ait : Odiartus fragilẽq hunc corporis usũ desertore animi
Quodut magis pateat̃ hoc ipsũ diligentius uentilemꝰ atq. ab extremoui¬
uentiũ genere ad rationalẽ quoq uitã ordinatĩ gradatĩq ueniamꝰͦ . Vt
tria illa memoriã consiliũ uoluntatẽ q̃ uib: huma naeanimae confit¬
unitas uiderepossimꝰ : Qua lib& rationali atq: in rationali meminis¬

Expanded text:
populi animi populus, qui hoc ipsum facillimum factum fore deo promittente populi animi populus, qui hoc ipsum facillimum factum fore deo promittente non credidit. ecce populi totius animo unius hominis animum sine amqualitatem recipit: quod vero non habet molem, non habet quantitatem. Hinc est quod emoriens omne corpus animatum non amittit animam, sed dimittit: quia non egreditur quod non includitur: nec amittitur quod non tenetur. Si enim tenetur, non amittitur: et si non amitteretur, nemo moreretur. Unde non poetice, sed philosophice Papinius ait: ... Odi artus fragilemque hunc corporis usum, Desertore animi. Quod ut magis pateat hoc ipsum diligentius ventilemus, atque ab extremo viventium genere ad rationalem quoque vitam ordinatim gradatimque veniamus. Ut tria illa memoriam, consilium, voluntatem, quibus humaunitas, uidere possimus, quamlibet rationali atque inrationali meminis
Abbreviated transcription (Latin):
Hlumanauenoam ina sicut quantiatẽ non retipit : Ia sabia c& qualtati
Nã siout de quopiã q̃ualest corpꝰeũm quirim̃ sic undelic& qualitas coiporis
indicat᷑ flacus ẽille oculatusẽ pall& ille id nigenẽ Sinuero deanima
consulamꝰ: ipob̵ qualita sesꝰ ostendit᷑ : Sa ꝑba ẽ hamilis ẽ racunda
tranquillaẽ. Ualdomemniuuitꝰ aut ederit̃ obli uscit Quantta sitidem
arporis si quaerat᷑. Iure nob̵ dicit᷑: Illi as in pedes quinq ꝓtendit᷑ longi¬
tildo latus ẽ duob: tidẽ pedib hab&inorassocantũ dȩ̃ Nũ quantitas anime
istis signat indiciis : aut milla longũ uellatũ uł spus sũ aliquidinuerit
Quodsi ita ẽ tanto quisqi maioriseritapimae. quanto corporiscapatioris
N ec umquã pexigua corporis hominuẽ magnanimẽ uere die reñ faum
ingentis corpulentiaẽ pus illatum as plerũq dicamꝰ, Sicut dicimꝰ mag¬
piusapumꝰ mopsi cũ rabrimaris iia sintrepidus ductorintrauit : Et

Expanded text:
ti. Nam si de quopiam quale sit corpus ejus inquirimus, sic videlicet qualitas corporis indicatur. Flavus est ille, oculatus est, pallet ille vel niger est. Sin vero de anima consulamus, ita nobis qualitas ejus ostenditur; superba est, humilis est, iracunda, tranquilla est: valde meminit, aut celeriter obliviscitur. Quantitas itidem corporis si quaeratur, jure nobis dicitur, illius in pedes quinque protenditur longitudo, latus est duobus itidem pedibus, habet in crasso tantumdem. Num quantitas animae istis signatur indiciis, aut in illa longum vel latum vel spissum aliquid invenitur? quod si ita est, tanto quisque maioris erit animae, quanto corporis corporis, nec umquam perexigui corporis hominem magnanimem uere diceremus, cum ingentis corpulentiae pusillanimes plerumque dicamus. sicut dicimus magnanimus Moyses\', cum rubri maris uias intrepidus ductor intrauit, et
Abbreviated transcription (Latin):
tias : Et calida uł frigida sũ motantũ digito totadiscernuit. Siergo loca¬
lit̃ tota adẽ oculo ut uideat. Quomod o omnibi si mul sensibi tota nonde ẽ :
Vt ubiq: tota sentiat : Et singulas corporis partes nom partibisuis sed tota se¬
ueget&. Et ꝑdiuersũ simul tota senti fic&. Cũ ergo haec animã localit̃
acititire ꝑsua seris. Tundo calẽmihi eandẽ uł partilẽ ꝑsua debis. Et tam̃ haec
apparuit: Cũpondũ deprincipali hocẽ deration ali prõ disputa uerim: In quoucaq
a sibi itamutuo haec eadẽ nexas : ut aut utrũq: in aliquo eẽ non possit ãut
peutrũ Ex illis aristhothelicis catagoriis pulliprorsus subiac& essen¬
tiadiuipa Rursus anima huma nano n omnib: subiac& porrocor pꝰ qđ¬
lib&s subiac&omnib: : Nã dedõnondicimꝰ qualis ẽ q̃uia ñ potest cõparari
Quasi ad eliud ut ducat᷑ talisẽ
Nondicimꝰ quantus ẽ q̃uia pominolema gnus est

Expanded text:
tias et calida utias et calida uliter tota adest oculo ut videat, quomodo omnibus simul sensibus tota non deest, ut ubique tota sentiat, et singulas corporis partes non partibus suis, sed tota vegetet, et per diversum simul tota sentificet? Cum ergo haec animam localiter actitare persuaseris, tunc localem mihi eandem uel partilem persuadebis. et tamen haec adparuit, cum nondum de principali, hoc est de rationali nostro disputauerim, inin quoquo ua sibi ita mutuo haec eadem nexa sunt, ut aut utrumque in aliquo esse possit aut neutrum. ex illis Aristotelicis categoriis nulli prorsus subiacet essentia diuina, rursus anima humana non omnibus subiacet, porro corpus quodlibet subiacet omnibus. nam de deo non dicimus qualis est, quia non potest conparari quasi ad aliud, ut dicatur: talis est. nec dicimus quantus est, quia non mole magnus est,
Abbreviated transcription (Latin):
dentiũ unũq uolentiũ. Erat anima & corunũ Nontam̃ reormult sanimas
tt sibi fusse coniunctas. Vt maior qua edã e xmultis animabus anima fiera
quia trinitts ꝑquac̃ & cũ qua om̃s bonae animie fiunt unũ Nec in ulla xra¬
dẽ trinitate ꝑ sona minorest quã intrib: Nec inribus maaor ẽ quã in sin¬
gulis. Sic & animaehuma nȩ substantia ad eiꝰ imitationic̃ cuiusimago ẽ
noncorpora Ereatus aut̃ potentuas creatrexutiq potentia uire sapemipioꝰ

Expanded text:
dentium unusque uolentium erat animus et cor unum. non tamen reor multas animas dentium unusque uolentium erat animus et cor unum. non tamen reor multas animas ita sibi fuisse coniunctas, ut maior quaedam ex multis animabus anima fieret, quia trinitas, per quam et cum qua omnes bonae animae fiunt unum, nec in ulla ex eadem trinitate persona minor est quam in tribus, nec in tribus maior est quam in singulis. sic et animae humanae substantia ad eius imitationem, cuius imago est, n
Abbreviated transcription (Latin):
fides habeat. Quiasi uel angelo uel homini adhaerere dõbonũ ẽ. Non adere¬
aturã deterio rabit᷑ creatorin cõmutabilis. sed ad creatorẽ mutabilis creatu¬
raꝓfici&. Vnde ineuan gelio dñidicit : Pat̃ sintistiin nobunũ si cut sumus
unũ. Nec uero credo lic& quoꝵq: conuinetionẽ corpoꝵ unitatẽ trinitatis
imitari. Aut eidem in confusibili t̃possemisceri : Pat&enĩ liquido qđ lib&unũ
corpꝰparis corporis adiunctione duplicari : Esse illic sursũ deor sũ dextrum
sinistrũ anterius atq posterius: Esseillic ꝓmnodo magnitudinis longitudinẽ
latitudinẽ altitudinẽ : In dõ ero ipsatrinitate huiꝰ secabilitatis. Ed ocalitatis
partes etspatia eẽ nondicimꝰ : Ad cuus similitudinẽ unũ noseẽ secũ que u¬
nirinos posse. Dicitipse quifecit. Sicut in a postolicis actis legimꝰ quod unũ cre¬

Expanded text:
fides habeat; quia si vel angelo vel homini adhaerere Deo bonum est, non ad crefides habeat; quia si vel angelo vel homini adhaerere Deo bonum est, non ad creaturam deteriorabitur creator incommutabilis, sed ad creatorem mutabilis creaturoficiet. Unde in Evangelio Dominus dicit: Pater, sint isti in nobis unum, sicut et . Nec uero credi licet quorumque coniunctionem corporum unitatem trinitatis imitari aut eidem inconfusibiliter posse misceri. patet enim liquido quodlibet unum corpus paris corporis adiunctione duplicari, esse illic sursum deorsum, dextrum sinistrum, anterius atque posterius, esse illic pro modo magnitudinis longitudinem, latitudinem, altitudinem. in dei uero ipsa trinitate huius secabilitatis et localitatis partes et spatia esse non dicimus, ad cuius similitudinem unum nos esse secumque uniri nos posse dicit ipse qui fecit, sicut in apostolicis actis legimus, quod unus cre
Abbreviated transcription (Latin):
Qui a nonistt allegoric e aliquid accipiendũ ẽ siut illud : ubi aitdñs: Ignẽ
uenimittere interrã : Cũ descõ spũ dicer&. Non eni c redi fasẽ animas huma¬
nas ad amarẽ diuinũ participatione angelicis ps̃ inflã mari qui a eodẽ dono
bonusẽ homo qui abonus ẽ angelus. Et codẽ bono uterq beatus ẽ. Ambo id ip¬
sum eandem uoluntate eodẽ scilic& spũcupiunt. Ambo hocidem in corporea
Quiadher& dnõ unussp̃sẽ : Non aut̃ uideo quo pacto corpus incorpor eo contẽpe¬
rari que at ut unꝰ sps iuredicat᷑ : Sienĩ corpẽanima inmutabit᷑ergocorpereũ
ut eẽ cũ incorporeo unũ possit : Atq ita adillã ratiorẽ petes sarioredit᷑
qua in corporeũ aliquid re ari potius sedicit᷑ : Ncđ̃si potest ex orporeo in¬
corporeũ fieripotuit & ex nihilo creari Nis fortedicat᷑ inmutabi liede
uoluit corporascere ut unũ possit eẽ cũ corpore. Sedho ꝑditoꝵ quoꝵ pian

Expanded text:
Quia non istic allegorice aliquid accipiendum est, sicut illud ubi ait Dominus: Ignem veni mittere in terram , cum de sancto Spiritu diceret. Non enim credi fas est animas humanas ad amorem divinum participatione angelici spiritus inflammari; quia eodem dono bonus est homo, quo bonus est angelus, et eodem dono uterque beatus est. Ambo id ipsum eadem voluntate; eodem scilicet spiritu cupiunt. Ambo hoc idem incorporea Qui adhaeret Deo unus spiritus est . Non autem video quo pacto corpus incorporeo contemperari queat, ut unus spiritus jure dicatur. Si enim corpus est anima, immutabitur ergo corporeum, ut esse cum incorporeo unum possit. Atque ita ad illam rationem necessario reditur, qua incorporeum aliquid creari potuisse dicitur. Nam si potest ex corporeo incorporeum fieri, potuit et ex nihilo creari. Nisi forte dicatur incommutabilis Deus veluti corporascere, ut unum possit esse cum corpore. Sed hoc perditorum quorumpiam
Abbreviated transcription (Latin):
gentmortui qualiaut̃corporeuenient: Et ablo cousq a distt̃ desiderib:
comparationẽ . Idipsũ sine alterius ciuiꝰ quã causae int̃iectione ꝑsequit᷑
ullũ sticiens deanimam̃tionẽ Nescilic& illuo qđ desolis lunae uestellarũq
corporũ ꝓfectocaelestiũ differentiis disseruit. Sae uoforte iudiciodea
atq: moribundũ in id gloriae trans formabit᷑. Vt fiat de carnali s pĩtale
Et animahumanasic : nione spĩtelis ẽ ut tam̃ orpꝰsit. Ergo humi nacaro
trans fertur in animȩ diemnitatẽ : Cũ sticta suerit corpꝰspittde. Et anima
quactorpori iustedominati quaed nõpie stimulata ẽ quaedm fide¬

Expanded text:
gent mortui? quali autem corpore uegent mortui? quali autem corpore ueconparationem id ipsum sine alterius cuiusquam causae interiectione persequitur nullam faciens de anima mentionem, ne scilicet illud, quod de selis lunaeue stellarumque, corporum profecto caelestium, differentiis disseruit, scaeuo forte iudicio de atque moribundum, in id gloriae transformabitur, ut fiat de carnali spiritale et anima humana sic nunc spiritalis est, ut tamen corpus sit, ergo humana caro transferetur in animae dignitatem, cum facta fuerit corpus spiritale, et anima quae corpori iuste dominata, quae domino pie iusteque f
Abbreviated transcription (Latin):
incorpconuerti credendumẽ qua lib& pondere carnis honeret᷑. Quia
neccorpumquã animae natura cõmutabit᷑. Quã lib&eadẽ uegetata
bus anterrenis quibꝰqn corporib: dequib: nonẽ quȩ stio intellegiuo
luerit : exconsequentibi apparebit. In disiunctm pũqu moxadi¬
cit acdicit. Aliacaelestiũgloria. alia aut̃ terrestriũ. Etquae
stucaelestia essent corpora ut euident̃ostenderet. Alia inquit clari¬
tassolis &alia daritas lunae &aliaclaritas stellarũ. Stella enĩ abstella
differt ingloria ha& resurrectio mortuorũ : Fandẽ scilic& docens quȩ
ẽ insideriũ qualitatediscrepantia resuscitatoꝵ corporũ fore: ꝓme¬
ritoꝵ diuersitate distantiã: Hic utriq: absq: ambiguo doctor gentiũ
desola resurrectione humanoꝵ corpoꝵ disputtins. huimodi cõparati¬
onibus usus ẽ. Nã si causã loci huiꝰ in gredit᷑ : Dicit aliquis . Quomodoresur¬

Expanded text:
in corpus converti credendum est, quamlibet pondere carnis oneretur; quia in corpus converti credendum est, quamlibet pondere carnis oneretur; quia nec corpus unquam in animae naturam commutabitur, quamlibet eadem vegetante bus, an terrenis quibusque corporibus de quibus non est quaestio, inteluerit, ex consequentibus adparebit. indisimctim namque mox adicit ac dicit: alia caelestium gloria, alia autem terrestrium. et quae ista caelestia essent corpora, ut euidenter ostenderet: alia, inquit, claritas solis et alia claritas lunae et alia claritas stellarum. stella enim ab stella differt in gloria. ita et resurrectio mortuorum, eandem scilicet docens, quae est in siderum qualitate discrepantia, resuscitatorum corporum fore pro meritorum diuersitate distantiam. hic utique absque ambiguo doctor gentium de sola resurrectione humanorum corporum disputans huius modi conparationibus usus est. nam sic causam loci huius ingreditur: dicit aliquis, quo modo resur
Abbreviated transcription (Latin):
PORAESSE DECER¬
NAT CONTRAQue
APłI TESTIMONIO
RECTIOESE
paratione gradũ faciensdicit Ad eo diuinis hominẽ comparari non posse.
ut pec angłos possit discerni Preterea corpꝰ& arnẽ. Quiacũomis caro &iã cor¬
pꝰsit nonom ne corpestcaro Vnde apłs Alia caro uoluchrũ : alia caro pisciũ
alia aut̃ hominũ & corpora caelestia & corpora terrestria. Euident̃ osten¬
densterreniũ corpꝰ &iã carnẽfore. Caeleste uero ñ &iã carpiẽ Nefortehic
aptat riconueniat illud. qđ eundẽ hiero nimũ dicere memipit. Globos siderũ
corporatos eẽ sps arbitrant᷑. Vt ipsa sidera siue angeloꝵ corpora Corpo¬
rautiq: caelestia s ips. Cũ illis ps̃ qui istis corporati sunt. corporei non sint sic̃
& dnm̃dicimꝰ in carpatũ. Et sicut ipsa anima humapa in carpat᷑ utiq
Eũ administrandã suscepit carnẽ. Cuiquã lib& illud accedat qđ scriptu¬
ratestat᷑dicens. Corpꝰ qđ corrũpit᷑ ad grauat animã. Non ta m̃ eandem¬

Expanded text:
pora esse decernat; contra quae Apostoli testimonio rectioneparatione gradum faciens dicit: adeo diuinis hominem conparari non posse, ut nec angelus possit. discernit praeterea corpus et carnem, quia cum omnis caro etiam corpus sit, non omne corpus est caro. unde apostolus: alia caro uolucrum, alia caro piscium, alia autem hominum. et corpora caelestia et corpora terrestria, euidenter ostendens terrenum corpus etiam carnem fore, caeleste uero non etiam carnem. ne forte hic aptari conueniat illud quod eundem Hieronymum dicere meminit: globos siderum corporatos esse spiritus arbitrantur, ut ipsa sidera siue angelorum corpora corpora utique caelestia sint, cum illi spiritus qui istis corporati sunt corporei non sint, sicut et deum dicimus incarnatum, et sicut ipsa anima humana incarnatur utique, cum administrandam suscipit carnem. cui quamlibet illud accidat, quod scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
sentiat . quae corporatos spsindicat. Nũ quid hicaliud uirdoctus hiero¬
tumꝰ dexissecensebit᷑ Nis iungeloꝵ corpora habitantesui atq potentia
humanis longe presta recorporib parit̃ cũdexit. Si angeli & adiecit
caelestia &iã corpora duo quȩdã intelligi uoluit. Angelos& caelestia
corpora. Quia cũ angeli sps̃corporatis int sunt in caelo quaedã quae
solas corpora. Igitꝰ euident̃ ostendit : Nullũ corpꝰ quã lib& sup̃mũ
loco quc̃ lb& potens mnotu. in corporeis posse componi. Rursũ ex cõ¬

Expanded text:
sentiat, quae corporatos spiritus judicat. Nunquid hic aliud vir doctus Hierosentiat, quae corporatos spiritus judicat. Nunquid hic aliud vir doctus Hieronymus dixisse censebitur, nisi angelorum corpora habilitate sui atque potentia, humanis longe praestare corporibus? Pariter cum dixit: Si angeli, et adjecit, coelestia etiam corpora; duo quaedam intelligi voluit, angelos et coelestia corpora. Quia cum angelici spiritus corporati sint, sunt in coelo quaedam quae sola sunt corpora. Igitur evidenter ostendit nullum corpus quamlibet supremum loco, quamlibet potens motu, incorporeis posse praeponi. Rursum ex co
Abbreviated transcription (Latin):
cardo titubar& Cum ueroilli nondubitant̃ sed scient̃ noncorporeos sed cor¬
poratos sp̃sdixerint Non nedinoscit᷑ : qđ cũq ẽ corporatũ : non cẽ corpor eũ
Alio quin concorporeos fioncorporatos sps̃ ec̃ dexissent. Quia illudẽ corpo¬
reũ qđ incorporeus spsanimat. Illud aut̃ in corporeũ quicorpͥanimatur
Quaꝓpt̃ cũ dilucide ui uificatũ corpꝰ ab incorporeo uiuificante discreuerint
Videturmihi qđ iste corporis ad uocatus aut philo sophicã mesubsttntia in cor¬
porali sententia non intellexerit : Aut nequaquã ꝓse obiecta redebuerit
subipsoscĩ hiero nimi nomine. Sequit᷑ : & adiungit. Siangeliinquit caeles¬
tia &iũ corpora ad cõparationẽ dĩ inmunda eẽ dicunt᷑ : Quid piatis homo
existimandusẽ : Quantũ uideo uiolentissimus disputator : nec istud in¬
telligit An gelos enĩ unius credit eẽ substantiae ut melius sideriis

Expanded text:
cardo titubaret. Cum vero illi non dubitanter, sed scienter, non corporeos, sed corcardo titubaret. Cum vero illi non dubitanter, sed scienter, non corporeos, sed corporatos spiritus dixerint, nonne dinoscitur quodcunque est corporatum non esse corporeum? Alioquin corporeos, non corporatos spiritus esse dixissent: quia illud est corporeum, quod incorporeus spiritus animat; illud autem incorporeum, quo corpus animatur. Quapropter cum dilucide vivificatum corpus ab incorporeo vivificante discreverint, videtur mihi quod iste corporis advocatus, aut philosophicam de substantia incorporali sententiam non intellexerit, aut nequaquam pro se objectare debuerit sub ipso sancti Hieronymi nomine. II. Sequitur, et adjungit: Si angeli, inquit, coelestia etiam corpora ad comparationem Dei immunda esse dicuntur, quid putas homo existimandus est? Quantum video, violentissimus disputator nec istud intelligit. Angelos enim unius credit esse substantiae, ut melius de sideribus
Abbreviated transcription (Latin):
ad tulisse. Nãcũqua si ꝓbatissimotestimonio eius uttiris. qui deeis du¬
bittins quoꝵ testimo nusutit᷑ & eos dubitantes affert quostestes
adhib&. Quid te posse ꝓnuntia recensendum ẽ : quia bauctoristui
dubitantis auctore dubio tertius ipseiã dubittis : Istud egotam̃ phi
lophos repperiodicere. Qui non nullis disputationibus astruunt
Et ipsos lune uł solis globos incorporeis. uidelic& spĩtib: subdiui na
quad ãm̃te uegettari. Sed o port& agnoscas hoc idẽ testimoniũ
Non solũ ꝓsententiatua contranos nihil. Sed aduersus eandẽ ꝓ nob̵
udere plurimũ. Qued eotibi accedit quiaphilo sophicã i ñintel¬
legendo sententiã. Illud ꝓtua uidelia parte posusti qđ ꝓbein¬
tellectũ nonnis i nr̃is tantũ possit partibus suffragari. ðienĩcor
trantiũ potius auctoritate. Totus puhil ominus argum̃tationistus

Expanded text:
adtulisse. nam cum quasi probatissimo testimonio eius utaris, qui de eis duadtulisse. nam cum quasi probatissimo testimonio eius utaris, qui de eis dubitans, quorum testimoniis utitur, eos dubitantes adfert, quos testes adhibet, quid te posse pronuntiare censendum est, qui ab auctoris tui dubitantis auctore dubio tertius ipse iam dubitas? losophos reperio dicere, qui nonnullis disputationibus astruunt, et ipsos lunae vel solis globos incorporeis videlicet spiritibus sub divina quadam mente vegetari. Sed oportet agnoscas hoc idem testimonium, non solum pro sententia tua contra nos nihil, sed adversus eamdem pro nobis valere plurimum. Quod eo tibi accidit, quia philosophicam non intelligendo sententiam, illud pro tua videlicet parte posuisti, quod probe intellectum non nisi nostris tantum possit partibus suffragari. Si enim cotrantium potius auctoritate totus nihilominus argumentationis tuae
Abbreviated transcription (Latin):
Vtideo in corporeũ quippiã noncreauerit. Nesibi creatũ aliquid in¬
comp̃hensibile eẽ possit Cũ ipse sũmꝰ incorporeus. sibiignotus eẽ
nom possit. Videquã paruo negotioueritatis calor frigentiũ uer¬
boꝵ pruinas liquefaciat. Et cũ discerpere nequeas acreato materiã
ab in formi formatũ ab aere s pm̃ : in imaginẽdĩ ꝓnuntias. Tã quũ
potissimorũ scitus quiminimoꝵ ꝓbaberis ignarus. Iã nunc testi¬
monioꝵ uł meximae penuria coactus. De quod ã opere scĩ hiero¬
nimi capitulũ quoddã qđ quidem te constat ñ intellexis se subiungis
Quo atglobos siderũ corporatoseẽ sps̃ arditrant᷑. Omnẽqui arbitrat᷑
mult re nondubiũ ẽ. Beatũ uero hiero nimũ despiritib corpora¬
ignorantia ꝓficiscat᷑ dubieitas arbitrantis. Agno scete nob̵ quaeren¬
tibus ueritatẽ P unaquã polliceris scientia. Multoꝵ nescientias

Expanded text:
ut ideo incorporeum quippiam non creauerit, ne sibi creatum aliquid inut ideo incorporeum quippiam non creauerit, ne sibi creatum aliquid inconprehensibile esse possit, cum ipse summus incorporeus sibi ignotus esse non possit. uide quam paruo negotio ueritatis calor frigentium uerborum pruinas liquefaciat. et cum discernere nequeas a creato materiam, ab informi formatum, ab aere spiritum, sic imaginem dei pronuntias tamquam potissimorum scitus, qui minimorum probaris ignarus. iam nunc testimoniorum uel maxime penuria coactus de quodam opere sancti Hieronymi capitulum quoddam, quod quidem te constat non intellexisse, subiungis, quo ait: globos siderum corporatos esse spiritus arbitrantur. omnem qui arbitratur dubitare non dubium est. beatum uero Hieronymum de spiritibus corporaignorantia proficiscatur dubiets arbitrantis, agnosce te nobis quaerentibus ueritatem 1 pro una quam polliceris scientia multorum nescientias
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ materiã uideri qui dorporeũcẽ decernis. Siad huccreatura ma¬
teria ẽ Nondũergo formatuses quia dicit̃dõ. Quicreasti hominẽ
exmateria in formi. Pormarũ aut̃ siueminus siue amplius ꝓquali¬
tate uł genere speciosarũ plenus ẽ mundus. Materia uero informis ẽ
menttris & dicis. Idcircoincorporeũ creatũ nihileẽ : quia quicquid fac¬
tori suo comp̃hensibile sit : incorpor eũ eẽ nom possit. Subhaecergora¬
tione. Ipse sibids̃ ignotus ẽ. Quisi idcirco incorporeũ nihilcre auit
Nealiquid creatũ notitiã creatoris exceder&. Cũ uel corporeũ uł in¬
corporeũ nihilnisipcedente scientia creantis extiterit. Vlidelic&
quianihilnesciens fecit . seipsũ ergo p̃omnib: nescit. Quuncorpo¬
ralit̃ antecellitomnẽ substantiũ quã creauit. Ac ꝑ hoc maior serp¬
soẽ qui sui capax ñẽ. Quod quia dici ratione non sinit᷑ consequens ẽ.

Expanded text:
est, materiam uideri, quam corpoream esse decernis. si adhuc creatura maest, materiam uideri, quam corpoream esse decernis. si adhuc creatura materia est, nondum ergo homo formatus est, quia dicitur deo: qui creasti hominem ex materia informi. formarum autem siue minus siue amplius pro qualitate uel genere speciosarum plenus est mundus, materia uero informis estmentaris ac dicis, idcirco incorporeum creatum nil esse, quia quidquid factori s.uo conprehensibile sit incorporeum esse non. possitsub hac ergo ratione ipse sibi deus ignotus es.t: qui si idcirco incorporeum nihil creauit, ne aliquid creatum notitiam creatoris excederet, cum uel corporeum uel incorporeum nihil nisi praecedente scientia creantis exstiterit, uidelicet quia nihil nesciens fecit, se ipsum ergo prae omnibus nescit, qui incorporaliter antecellit omnem substantiam quam creauit, ac per hoc maior se ipso est, qui sui capax non est. quod quia dici ratione non sinitur, consequens est,