comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
luterarũ ꝑͣpende potui: sũma inqͥsitionis tuȩ fuit utrũ monachꝰ qͥ tantũ a
nacho. & non a suo abb̃te benedictꝰ. ẽ: ab abb̃te iterũ sit benedicendꝰ. Qd fie
posse & dimitti posse arburor: absq ullo benedicti uł benedicentis incõmo
Monachi eñi benedictio: ñ.ẽ. manꝰ impositio. uł alicuiꝰ sacram̃ti ex apłi
traditione clebratio.nec aliã uim mͥ hab̾e uidet᷑: quã suꝑ pęnidentẽ
solutio. uł suꝑ popłm sac̃dotis oratio. Dic̃ enĩ beat᷑ ieronimꝰ. Monachꝰ
cofficio sibi soli ꝓdest: ita ex gr̃a uocantis solus adhoc officiũ accede
test. nec p̾iudicat ad sauite: utrũ asimplicit̾ monacho uł ab abbte sus¬
indi contẽptꝰ & plena dĩ dilectio. Q uod in pͥncipib huiꝰ ordinis paulo
.i. licet ⁊ antonio x multis aliis egẏptiii monachi facile apparet. qͥ rul¬
ã ap̃cedẽ abb̾te uł monacho suscipientes benedicto ẽ. ꝑfecta ab eo ihabi¬

Expanded text:
tuarum perpendere potui, summa inquisitionis tuae fuit utrum monachus qui tantum a monacho, et non a suo abbate benedictus est, ab abbate suo iterum benedicendus sit. Quod fieri posse et dimitti posse arbitror absque ullo benedicti vel benedicentis incommodo. Monachi enim benedictio non est manus impositio, vel alicujus sacramenti ex apostolica traditione celebratio. Nec aliam vim habere mihi videtur, quam super poenitentem absolutio, vel super populum sacerdotis oratio. Dicit enim B. Hieronymus: « Monachus hoc officio sibi soli prodest, ita ex gratia vocantis solus ad hoc officium accedere potest, nec praejudicat ad salutem, utrum simpliciter a a smundi contemptus et plena Dei dilectio. Quod in principibus hujus ordinis, Paulo videlicet et Antonio, et multis aliis Aegyptiis monachis facile apparet, qui nullam a praecedente abbate vel monacho suscipientes benedictionem, perfectam ab eo qui habi
Abbreviated transcription (Latin):
l& apłicos un os: quoꝵ honore̾ possidentes. habere nitant᷑ ⁊ meritũ
acharios. & alihi. Michi oppidũ carcer. & solitudo paradysus. ẽ. Quid desi¬
ramꝰ urbiũ frequentiã. qͥ de singularitate censem᷑ : Possem in hunc
ahimꝰ. immout uere monachi sint. id.ẽ. ut uere singłarẽ sectent᷑ ui
:tota mente desid̾amꝰ. Laudamꝰ qͥdẽ eos ⁊ beatos. eẽ. ꝓfitemͣ: si ñ trans¬
seant᷑ t̾minos a patrib suis positos. & tc̃ magis eẽ. beatos: cũ fubeẽ
utis studuerint quã prȩeẽ.cũ hui militas ⁊ obȩdientia sit eoꝵ sũma ꝓuectio.¬
nt̃ actendite. & ordinẽ clericoꝵ in quo estis & cuiꝰ estis. & cui auctore¬
to preestis: ad melic. ayuocando honorate. & nulli ordini eũ contra

Expanded text:
licos uiros; quorum. honorem possidentes habere nitantur et meritus est. Quid desideramus urbium frequentiam, qui de singularitate censemur? » Possemus in hunc trahimus, imo ut veri monachi sint, id est, ut vere singularem sectentur vitam, tota mente desideramus. Laudamus quidem eos et beatos esse profitemur, si non transgrediantur terminos a patribus suis positos ; et tunc magis esse beatos, cum subesse magis studuerint quam praeesse, cum humilitas et obedientia sit eorum summa provectiogenter attendite, et ordinem clericorum, in quo estis, et cui Deo auctore praeestis, ad meliora provocando honorate, et nulli alii ordini eum contra
Abbreviated transcription (Latin):
oluimꝰ. & ut de cõmisso tͥ talento tanꝗͣ fideł nũmulariꝰ creditoriti io m̃uli¬
cẽ referas usurã. eandẽ diuinã bonitatẽ intensiꝰ obsecramꝰ. Sic eñ. ratior.¬
ordo poscebat: ut qͥ uerbo aduiã uite plurimos informauera: : uqͦs aliqͣno
conformares ⁊ confirmares exẽplo & qui de semine patrii acibtanꝗͣ ⁊ el tdi¬
ueterata & ancillari consuetudine phylosophandi filios peꝑeras. iã d. eio
lẽ multiplicare non desistas. Ista dicens mineruã qͥdẽ non doceo. aqu
agis doceri indigeo. s fr̃nis ꝓfectib congaudens. bonis pͥncipiis m¬
c:es exitꝰ apponi desiło. simul obsecro. ut pusillantmitatẽ meã in ad
remigantẽ & pene aliquando naufragantẽ de portu tnqͥllitatis tuȩ orat.¬
nab iuues. salutarib monitis aliquando consoleris. Hotũ enicredo ei¬
prudentiȩ tue m ꝓrachel seruienti liã nocte ẽẽ supposita. quã quid̃ in
pulchritudine gͣuit᷑ ingemisco. ⁊ datis mͥ colũbȩ pennis auolar. &iarꝙ

Expanded text:
olvimus, et ut de commisso tibi talento, tanquam fidelis nummularius, creditori tuo multiplicem referas usuram, eamdem divinam bonitatem intensius obsecramus. Sic enim ordo rationis poscebat ut qui verbo ad viam vitae plurimos informaveras, aliquos aliquando conformares et confirmares exemplo; et qui de semine patris Jacob tanquam Zelpha inveterata et ancillari consuetudine philosophandi filios pepereras, jam de ejbolem multiplicare non desistas . Ista ita ms. c.  dicens: Minervam quidem non doceo, a qua magis doceri indigeo; sed fraternis profectibus congaudens, bonis principiis meliores exitus apponi desidero. Simul obsecro, ut pusillanimitatem meam in alto remigantem, et pene aliquando naufragantem, de portu tranquillitatis tuae orationibus juves, salutaribus monitis aliquando consoleris. Notum enim credo prudentiae tuae mihi pro Rachel servienti Liam esse nocte suppositam , quam quidem inpulchritudine graviter ingemisco, et datis mihi columbae pennis avolare ,
Abbreviated transcription (Latin):
militatẽ ꝑdomuit: ut iaͥ adpetras moni ũ coi ligias. & abira agni aoscondi desi¬
dđans. al tic i.ã lalutis ardent̃ inqͥra. & q uͥ corẽ domꝰ dĩ diligere & de ualle ĩac¬
marũ ascendens cant cũ grauũ cantai e cȩpisti: qđ ꝑse ꝑte nosti. solũ hoc a eestꝰ
rt cu apło que retr. st̃.blitꝰ : inanteriora te exte.i. ius dorec ad montẽ.x. hel. u¬
cti. gat: dm̃ tam̃ pamabili fr̃nitate tua rogabo. ut qͥ in pectore tuo tẽplũ suũ incho¬
uit ipse ꝑficiat. simul exhortans. ut certũ uitȩ modũ quẽ ds̃ t inspirauerit eligi¬
in qͦ humilitatis uiã su obedientiȩ freni insistas. ⁊ exꝑim̃to simul & exẽ plo uiz tui
modamen adonscas. Sic eñi decens. ẽ ut abimis inchoans ad sũma ꝓueharis.. onu
retrog: adationis opprobriũ. Plumesce gͥ in nido anteꝗͣ uolesin altũ. ut soliuis
uirtutũ pennis. possis alis in actiuȩ uitȩ mod̾atione depmnere. ⁊ eaĩ in alt

Expanded text:
humilitatem perdomuit ut jam ad petras montium confugias, et ab ira Agni abscondi desiderans ab eis vitam salutis ardenter inquiras. Et quia decorem domus Dei diligere, et de valle lacrymarum ascendens canticum graduum cantare coepisti, quod ipse per te nosti, solum hoc superest ut cum Apostolo quae retro sunt oblitus in anteriora te extendas , donec ad montem Bethel vinon contingat, Deum tamen pro amabili fraternitate tua rogabo, ut qui in pectore tuo templum suum inchoavit, ipse perficiat, simul exhortans ut certum vitae modum quem Deus tibi ipse i duo v. c. viae sub obedientiae freno insistas, et experimento simul et exemplo vitae tuae moderamen addiscas. Sic enim decens est ut ab imis inchoans ad summa proveharis, non ut retrogradationis opprobrium. Plumesce igitur in nido, antequam voles in altum, ut solidatis virtutum pennis possis alas in activae vitae moderatione deponere, et easdem in alt
Abbreviated transcription (Latin):
gucutiã feritentiã ꝓferei p̾cipiat. Neq hbene mͥ consciꝰ causa ul.
uidicũ facio cũ manifesta & breuis sit mea purgatio desemani
ĩ du. nulli hodie uiuentiũ aliquando iuramentũ fect nõ
comodo uł nullo. certis ꝑiculis me opponere. Conductũ eniadi
meo rege quęsiui. nec hab̾e potui. Quantũ uͦ exintentatis min s̃
delligo. non liceret m inconuentu uro ĩpune dicere ueritatẽ: q
ud piuriũ arguar incurrisse. & maiestatẽ regiã minuisse. Qͦ dut
pace ura dicam: rectiꝰ in eos retorqueri potest. q uulnꝰ fom̃tis incu¬
raile tanꝗͣ pii medici cauteriis cõpetenti dissimulant urere. uł
medicinali ferrop̃cidere. Inqua sententia si mecũ firmit᷑ fuissetis
ta egr otũ nr̃m ad sanitatẽ ꝑduxissetis. Qͦ d quã diu differtis: uidete
fadesitanẽ quã debetis pleniter exhibetis. si officĩ uri munꝰ expletis
leeuerit. includat. excludat. ꝓscribat: inspirante dĩ gr̃a & ꝓsequente

Expanded text:
timam sententiam proferri praecipiat. Neque hoc bene mihi conscius causa vitandi judicii facio, cum manifesta et brevis sit mea purgatio de crimine perjurii, qui nulli hodie viventium aliquando juramentum feci. Sed commodo vel nullo certis periculis me opponere. Conductum enim a domino meo rege quaesivi, nec habere potui. 17 Quantum vero ex intentatis minis intelligo, non liceret mihi in conventu vestro impune dicere veritatem; qutem, ut perjurium arguar incurrisse, et majestatem regiam minuisse. Quod ut pace vestra dicam, rectius in eos retorqueri potest, qui vulnus fomentis incurabile tanquam pii medici cauteriis competentibus dissimulant urere, vel medicinali ferro praecidere. In qua sententia si mecum firmiter fuissetis, jam aegrotum nostrum ad sanitatem perduxissetis. Quod quandiu differtis, videte si fidelitatem quam debetis pleniter exhibetis, si officii vestri munus explelicuerit, includat, excludat, proscribat, inspirante Dei gratia et prosequente,
Abbreviated transcription (Latin):
asterio plenã ꝑ nos consecuti fuissent uisticiã. nͥ q pͥꝰ affectant regis captare
unias & cux: .o. Si autẽ seruitiũ nr̃m in aliqͦ tuȩ scĩtati fuerit cõmodũ: obe

Expanded text:
asterio plenam per nos consecuti fuissent justitiam, nisi quod prius affectant regis captare asterio plenam per nos consecuti fuissent justitiam, nisi quod prius affectant regis captare munias et auxilio. Si autem servitium nostrum in aliquo tuae sanctitati fuerit commodum, obe
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ satdhyri p̃polit:̃ uasculũ crismale cuꝰ forma nr̃is artificib erat ignota. ÷ tu.
ma nificentia postulaui & sine dilatione impetrau. Qͦd mͥgratiꝰ fecit caritas
dantis: quã appetitꝰ ꝑ ostulantis. Unde quotiens madusus necessarios ante oc Pos
ponit᷑: tui memoria dulcit᷑ madmentẽ reuocat᷑. & fr̃na caritas ad rependenda
uicẽ si oportunitas se offerret excita᷑. Unde postulo fr̃ nitate tuã. ut & tu me¬
moriam confr̃is intua mente reponas. qͣtinꝰ & orationũ manꝰ mde sidanti porri¬
gas. & itrũ apud te hanc grãm ĩpetrauerĩ aliqͦ signoostendas..xl.
u s. ꝓmodulo sibi collato fideliũ orationũ munꝰ. Quãuis plauerit ei qͥ te in¬
poce qͥ tuis desid̾amꝰ orationib fulciri. & copiis si necesse fuer it releuati.
timꝰ eñi hoc anno ꝓ multa inte beniuolentia monachis beccensib contͣ molis¬
lenses. qͣntũ ratione & auctoritate suffragante potuimꝰ. & iã de pixiacensi mo¬

Expanded text:
 vasculum chrismale, cujus forma nostris artificibus erat ignota, a tua munificentia postulavi, et sine dilatione impetravi. Quod mihi gratius fecit charitas dantis quam appetitus postulantis. Unde quoties mihi ad usus necessarios ante oculos ponitur, tui memoria dulciter mihi ad mentem revocatur, et fraterna charitas ad rependendam vicem, si opportunitas se offerret, excitatur. Unde postulo fraternitatem tuam, ut et tu memoriam confratris in tua mente reponas, quatenus et orationum manus desideranti mihi porrigas, et utrum apud te hanc gratiam impetraverim, aliquo signo ostendas. Valotensis servus, pro modulo sibi collato fidelium orationum munus. Quamvis placuerit ei qui te inpote qui tuis desideramus orationibus fulciri, et copiis si necesse fuerit relevari. Astitimus enim hoc anno pro multa in te benivolentia monachis Beccensibus contra Molismenses, quantum ratione et auctoritate suffragante potuimus. Et jam de Pixiacensi mon
Abbreviated transcription (Latin):
re uris eyͣ is crebro..ꝑ alsic̾. issemꝰ & canonuȩ electũ abipsa eccła tͣns¬
isseniꝰ: ñ satii apt:̃ a uob̃ꝑaisus .e.iepulsã. qͥ p̃postero ordine tc de eiꝰ p̃latione
sceptare cepistis. Indo iã facta afrĩb & collaudata a uob̃ eiꝰ electione. inpͥora¬
us fui sede eũ sullimare debuistis. In quo & lli fr̃i non modicã intulistis
ierecundiã: & amico ur̃o ñ minimã fecistis iniuriã. Non eñi erat tanca p̃¬
ũ instantia abamico postulandꝰ : qͥ ad iniuriã doni & donantis. tã facile mu¬
prsui iꝓbant. Adhoc em̃ prȩdictꝰ abb modis om̃ib nitebat᷑. ut p̃dicte eccłȩ pͥoratꝰ¬

Expanded text:
et canonice electum ab ipsa Ecclesia transmisissemus, non satis aptam a vobis passus est repulsam, qui praepostero ordine tunc de ejus praelatione disceptare coepistis, quando jam facta a fratribus et collaudata a vobis ejus electione, in prioratus sui sede eum sublimare debuistis. In quo et illi fratri non modicam intulistis verecundiam, et amico vestro non minimam fecistis injuriam. Non enim erat tanta precum instantia ab amico postulandus, qui ad injuriam doni et donantis tam facile muprorsus improbant. Ad hoc enim praedictus abbas modis omnibus nitebatur, ut praedictae Ecclesiae priorat
Abbreviated transcription (Latin):
rlas acceꝑit. S qr illa uerba quacunq occasione aninũ urm exacer bauerint:
cet & me pasuitati. hanc si placet accipite: si plus placet plus adddite Sn desisto
at. ẽẽ seruus. non desistam. eẽ. ur filiꝰ Et sicut exꝑtꝰ sũ ante epatũ.: plus poco
copiosos amor diuitiarũ facit er ũ nosos. Ecce ia hoc transacto seꝑte niuo ã ieor
mien De turgͥ mñ libtas octauo anno. ut hoc pncipiũ uere octauie agi r edidoaret pos¬
sane ab battrare. aulces fruct᷑ contẽplationis car ꝑe & oetarie illiꝰ guudia ꝓplibaren dud
a uera missione id m̃ non facio: necessitate tam me oportebit ad facere opt arenoria¬
Rlin me ueteande causa regis in micicias & ꝓyt parochianos meos corge itnar
quoppetrant in eccliis uolunt dimitt̾e. nec iusticia dĩ recognosce. Pex poriani

Expanded text:
rias acceperit. Sed quia illa verba quacunque occasione animum vestrum exacerbaverint, estrae paternitati, placet et meae parvitati. Hanc si placet, accipite; si plus placet, plus addite. Si desisto vester esse servus, non desistam vester esse filius, et sicut expertus sum ante episcopatum, pluscopiosos, amor divitiarum facit aerumnosos. Ecce jam hoc transacto septennio, vineam minveni. Detur ergo mihi libertas octavo anno ut hoc principium verae vere osabbatizare, dulces fructus contemplationis carpere, et octavae illius gaudia praelibare. Quod si vestra permissione id modo non facio, necessitate tamen me oportebit id facere propter renovatas in me veteri de causa regis inimicitias , et propter parochianos meos contemptores a quae perpetrant in Ecclesiis, volunt dimittere, nec justitiam Dei recognoscere. Per porti
Abbreviated transcription (Latin):
ros afilii ei quando appropinquant adaltare ut nmistrent in scuario
nei nquitatis reimoriant᷑. De cet̾osi ad paginas ueniamꝰ euanglicas: legimi
sauatore ñ laicis ꝑsonis s soł discipłis fuis. sacramenta sui corporis & san¬
guiis comisse celebranda. Qui etiã cũ sacerdotiũ uetꝰ transferre uellet
nnouu ꝑcepit eisdẽ discipłis ut sibi pascha pararent incenaculo. uibi apse
manifeste nouo functꝰ sacer dotio. eos huiꝰ sac̾dotii constituit successores. p
ministratã euchar istiã illis ita p̾cipiens. Hoc facite in meã cõmorationẽ:
Quio÷. qđ saluator pͥmũ incenaculo uoluit hoc sacramentũ celebrari n
nerit ad sacer dotiũ: Hinc & apłs adhebreos. Plec qͥsguã sumit sibi honorem:
s qui uocat᷑ adõ tanquã aaron. Hoc officiũ ab apłis. cet̾is p̃sbit̾is ꝑsuccessionẽ

Expanded text:
 filii ejus, quando appropinquant ad altare, ut ministrent in sanctuario, ne iniquitatis rei moriantur . De caetero si ad paginas veniamus evangelicas, legimus Salvatorem non laicis personis, sed solis discipulis suis sacramenta sui corporis et sanguinis commisisse celebranda. Qui etiam cum sacerdotium vetus transferre vellet in novum, praecepit eisdem discipulis ut sibi Pascha pararent in coenaculo, ubi ipse manifeste novo functus sacerdotio eos hujus sacerdotii constituit successores, post ministratam Eucharistiam ita illis praecipiens: Hoc facite in meam commemorationem . Quid est quod Salvator primum in coenaculo voluit hoc sacramentum celebrari, nisi nerit ad sacerdotium? Hinc et Apostolus ad Hebraeos: Nec quisquam sumit sibi honorem, sed qui vocatur a Deo tanquam Aaro
Abbreviated transcription (Latin):
unũ ei deesse nob̾cũ bene scitis. qđ oꝑteris enumeratis ꝑse. p̾cȩt̾is neces¬
sarrũ idẽ apłs cõmendat ita dicens. Oportet ep̃m bonii habere testimo¬
niũ ab his qui foris st̃: ne in opprobriũ incidat & laqueũ diaboli. Iste

Expanded text:
unum deesse ei, nobiscum bene scitis, quod caeteris enumeratis per se prae caeteris necesunum deesse ei, nobiscum bene scitis, quod caeteris enumeratis per se prae caeteris necessarium idem Apostolus commendat dicens: Oportet episcopum bonum habere testimonium ab his qui foris sunt, ne in opprobrium incidat et laqueum diaboli . Iste
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃ȩ pat̾nitatis nuꝑ accepi inuitantes me uł qͦs libet qui ĩpugnare us¬
lent electionẽ ioħis aurelianensis archidiaconi. ut inlłis martũ p̃seno
dex. S hoc de occultis dictũ. eẽ. nouit ur̃a prudentia. Manifesta aũ accusat¬
ne ñ egere. testat᷑ beatꝰ ambrosiꝰ suꝑ epłam ad corinthios. ita dicens de eo qui
nouerca sua manifeste abutebatur. Iudicis inquã non. ẽ. sine accusatori
pot̾at tegi crimen. Simile qͥd scribit papa nicholaus karolo regiQue
lothariꝰ rex ur̃ nepos oꝑat᷑. accusatione non indigent. Manifesta qͥpp
in eo st̃ oꝑa carnis: q̃ st̃ for nicatio & ĩmundicia. Cũ ergo quȩ in pͥo¬
rib litteris scripsi non tantũ inuniꝰ ciuitatis. s multarũ ciuitatũ no¬
ticia conspicua sint: mirant᷑ multi quare quęrant᷑ occulta. cũ ad repis¬
sionẽ eiꝰ qͥ nondũ posit᷑ est sola sufficiant manifesta. Cũ eñi ei mubti
desint quȩ in examinatione consecrandi ep̃i paulis dic̃. ẽẽ. necessaria:

Expanded text:
rae paternitatis nuper accepi invitantes me, vel quoslibet qui vellent impugnare electionem Joannis Aurelianensis archidiaconi, ut in Kal. Martii praesedex. Sed hoc de occultis dictum esse novit prudentia vestra. Manifesta autem accusatione non egere testatur beatus Ambrosius super Epistolam ad Corinthios, ita dicens de eo qui noverca sua manifeste abutebatur: « Judicis, inquam, non est sine accusatore poterat tegi crimen. » Simile quid scribit papa Nicolaus Carolo regi: « Quae Lotharius rex vester nepos operatur, accusatione non indigent. » Manifesta quippe in eo sunt opera carnis, quae sunt fornicatio et immunditia . Cum ergo quae in prioribus litteris scripsi, non tantum in unius civitatis, sed multarum civitatum notitia conspicua sint, mirantur multi, quare quaerantur occulta, cum ad repulsionem ejus qui nondum positus est, sola sufficiant manifesta. Cum enim multa ei desint quae in examinatione consecrandi episcopi Paulus dicit necessaria,
Abbreviated transcription (Latin):
taiit dñs stabilire pͣproꝑetis. & electionẽ regũs p̃cib quȩ idẽ ua¬
lent scđm uulgare ꝓuerbiũ: qđ minȩ exortam: ur̃a auctoritate con¬
firmetis. Habent̾ eñi apd̾ nos qͥdã negotiatores creditores illiꝰ dico
regine. qͥ scđm qͦd nob dixert. expectant par tẽ pecuniarũ apa renꝰ¬
dib ioħis ꝓmissanũ. s referente eadẽ dicta regina. quodã caulelȩ stu¬
dio ad ꝑsoluendũ differunt᷑. donec securiꝰ pꝰ eiꝰ conserrationẽ ꝑsoluas¬
t. Q uarũ tam̃ repetendarũ actio cito uentilabit᷑. si c̃secratio aliqn

Expanded text:
ctionem regiis precibus, quae idem valent secundum vulgare proverbium quod minae, extortam, vestra auctoritate confirmetis. Habentur enim apud nos quidam negotiatores creditores illius dictae reginae, qui secundum quod nobis dixerunt, exspectant partem pecuniarum a parentibus Joannis promissarum. Sed referente eadem dicta regina quodam cautelae studio ad persolvendum differuntur, donec securius post ejus consecrationem persolvantur. Quarum tamen repetundarum actio cito ventilabitur, si consecratio
Abbreviated transcription (Latin):
ur a retinete. ne possint mȩ pseudo eỹi ꝓlibitu suo fatigare. De cetoseqo de
doces ut uos breuit amplectar: ꝑsona ignominiosa & de inhonestestonu¬
uentiũ ꝑ urbes franciȩ turpissime diffamata. Suidã en scorciabies aliappel
una dono sugdu nensi in cestimoniũ misi. quã cuidã eã canticanti iciolenter
aptuli. ẜ rouidendo itaq ur̃ȩ honestati & eccłe utilitatiꝰ nunꝗͥ eũ eon secra¬
ti ꝑmitatis ne ecelam di ꝓstibulũ publicũ. & speluncã latnũfaciati. Sciaors
etiaq turonsis archieps contra int̾dictũ legati ur̃i innatale anierede coroiẽ
electionẽ: qͥdã etia de eligentib innatale in nocentũ ineligendo ita iocat᷑.ẽ. Eli¬
gim puerĩ. puerors festa colentes: Non nr̃m morẽ. s regis uissa seq̃ntes.

Expanded text:
u me retinete, ne possint me pseudoepiscopi pro libitu suo fatigare. De caetero quidquid de dotes ut vobis breviter amplectar, persona est ignominiosa, et de inhonesta famiventium, per urbes Franciae turpissime diffamata. Quidam enim concubii concubi unam domno Lugdunensi in testimonium misi, quam cuidam eam cantitanti violenter abstuli. Providendo itaque vestrae honestati et Ecclesiae utilitati, nunquam eum consecrari permittatis, ne Ecclesiam Dei prostibulum publicum et speluncam latronum faciatis. Sciatis etiam quia Turonensis archiepiscopus contra interdictum legati vestri in Natale Domini regi coronam electionem, quidam etiam de eligentibus in Natale Innocentium in eligendo ita jocatus est: Eligimus puerum, puerorum festa colentes, Non nostrum morem, sed regis jussa sequentes.
Abbreviated transcription (Latin):
rauenis qͥ rege iubente & turonensi archiep̃o impingente. pͣdictȩ eccłȩ
nec stans seder e. nec sedens audeat surgere. nisi eoiubente aut̃
innuente. ut pote qͥ se ei adturpes usus dicit᷑ subdidisse. Adultim ũ
cũ multa nefaria & turpissima dici uerissime possent. quȩ deficientib
testib ueritatis ꝓhumana infirmitate ꝓbari for sitan non possent: hoc
ad repulsionẽ pdicti adolescentis sufficit. qd̾ ꝑsona ignominosa. ẽ. & ꝑui
cinas ȩccłas tur pit disfamata. Hic itaq ꝑluteras regis & capituli mͥ ẽ. oblatꝰ. su
tẽpore ordinandꝰ in p̃s biterũ : post modũ consecrandꝰ in ep̃m. E iꝰ autẽ electio

Expanded text:
juvenis qui rege jubente, et Turonensi archiepiscopo impingente praedictae Ecclesjuvenis qui rege jubente, et Turonensi archiepiscopo impingente praedictae Ecclesnec stans sedere, nec sedens audeat surgere, nisi eo jubente, aut innuente, utpote qui se ei ad turpes usus dicitur subdidisse. Ad ultimum, cum multa nefaria et turpissima dici verissime possent, quae deficientibus testibus veritatis pro humana infirmitate probari forsitan non possent, hoc ad repulsionem praedicti adolescentis sufficit, quod persona ignominiosa est, et per cinas Ecclesias turpiter diffamata. Hic itaque per litteras regis et capituli mihi est oblatus suo tempore ordinandus in presbyterum, postmodum conse
Abbreviated transcription (Latin):
dicere solet. se non indigere boniscłericis uł canonib cũ hec om̃ia presto
inde scandalizati altiꝰ gemant. dicentes magis impetrare defidĩa sua apd̃
uihices eccłasticos ⁊̃ elantes iniquitatẽ: quã sequentes bonitatẽ. Ueritas
mͥ testis. ẽ. me ñ ista dicẽ tanꝗͣ aduersus istos homines aliqua msit pͥuata
controuersia. s tabescere. facit ⁊ elus m̃s. cũ uideã in messe ͤ uepres & spma
bonũ semen fuffocare. nullãq aut pene nullã eradicantẽ manũ. Et
si aliqͣnti sẽ qͥ ꝑficiant malȩ arboris ruinã: non ꝑuigilant usq ad fru¬
ctuose arboris insertionẽ. Quod in hoc negotio manifestũ . ẽ. Non eñi
turonensis archiep̃s idõ laborauit ut sancio deꝑoneret᷑. quatuiꝰ eome
lior ei dẽ ȩccłs p̃ficeret᷑. s huiꝰ modi qͥ ei ꝑ om̃ia famularet᷑. Iste &eni

Expanded text:
dicere solet « se non indigere bonis clericis vel canonibus, cum haec omnia praesto dicere solet « se non indigere bonis clericis vel canonibus, cum haec omnia praesto inde scandalizati altius gemant, dicentes magis impetrare desideria sua apud judices ecclesiasticos, zelantes iniquitatem quam sequentes bonitatem. Veritas mihi testis est me non ista dicere tanquam adversus istos homines aliqua sit mihi privata controversia. Sed tabescere me facit zelus meus, cum videam in messe Dei vepres et spinas bonum semen suffocare, nullamque aut pene nullam eradicantem manum. Et si aliquando sunt qui perficiant malae arboris ruinam, non pervigilant usque ad fructuosae arboris insertionem; quod in hoc negotio manifestum est. Non enim Turonensis archiepiscopus ideo laboravit, ut Sanctio quidam vett. codd. eiceretur, sed hujusmodi qui ei per omnia famularetur. Iste etenim
Abbreviated transcription (Latin):
doꝵ non secreto s publice mͥtestatꝰ. ẽ: qdđ pcicti ioħis fuccub fuerit. & hoc
tta fama ꝑ aurelianense episcopatũ & uicinas urbes publicauit: ut aconca¬
nonieis fuis famosȩ cuiꝰdã concubine flora agnomen acceꝑit. Hoc qͦ dico clerꝰ
appbaret. hoc popłs acclamaret: nͥ meta regis cõpmerent uł in fidustu¬
tonensis archiepi terrerent᷑. Qui cdericos sibi aduer sandes clandestinis de¬
lationib curiȩ teadi facit. aut inexiltũ pellendos. aut bonis suis spoliandos.
humisiare. qͦs uoluerit sublimare. Cui non sufficit qͦd inȩccła inquã irrep¬
fit contͣ canonicas & apłicas sanctiones tolerat᷑. nͥ eiliceat ȩccłam dei quib
libuerit ꝓ eis ꝓstituere. ocłos uidentiũ etiã medicoꝵ. uaniloqͥoꝵ suoꝵ fu mo.
ꝓmissionũ suarũ nebuł intenebrare. ut quȩ audiunt de eo non audiant. quȩ
uident ñ uideant. & quȩ certa st̃ tanꝗͣ ignota sustineant. Sic eñi de se tpso

Expanded text:
lice mihi testatus est, quod praedicti Joannis succubus fuerit. Et hoc ita fama per Aurelianensem episcopatum et vicinas urbes publicavit, ut a concanonicis suis famosae cujusdam concubinae Flora agnomen acceperit. Hoc quod dico clerus approbaret, hoc populus acclamaret, nisi metu regis comprimerentur, vel insidiis Turonensis archiepiscopi terrerentur, qui clericos sibi adversantes clandestinis delationibus curiae tradi facit , aut in exsilium pellendos, aut bonis suis spoliandos. humiliare, quos voluerit sublimare. Cui non sufficit, quod in Ecclesia, in qua irrepsit contra canonicas et apostolicas sanctiones, toleratur, nisi ei liceat Ecclesiam Dei quibus libuerit procis prostituere, oculos videntium etiam medicorum vaniloquiorum suorum fumo, promissionum suarum nebulis intenebrare, ut quae audiunt de eo non audiant, quae vident non videant, et quae certa sunt tanquam ignota sustineant. Sic enim de seipso
Abbreviated transcription (Latin):
si detẽ milia pedagogoꝵ in xp̃o ad cꝰtodiã deputarent᷑: uix tam̃ sic re¬
głaris continentiȩ legib ligarent᷑. Sic̃ gͦ decet discretionẽ modation
minuat᷑. nec latiniacense monasteriũ aliqͦd grauamen a pariensi
ȩccła indebite patiat᷑. De senonensi electo cuiꝰ consecratio alegato
ur̃ o lugdunensi ar chiep̃o obhoc impedit᷑: qi ei ture pͥmatꝰ sui ante con¬
secrationẽ fuã obedientiã non ꝓfitet᷑. qͥd nob̾ agendũ sit: rescribat
ur̃a paternitas. Cũ enĩ nulla aliqͦ accusante alia causa pͣtendelur
ꝓpt̾ quã consecratio eiꝰ differret᷑. eo tam̃ iubente ꝓpt̾ reuerentiã ur̃am
manꝰ ab eiꝰ consecratione continuimꝰ. cũ deꝓfessione a metropolitam
pͥmatib facienda nicħ legamꝰ consuetudine firmatũ uł legib isti¬
tutũ. ultra quas metas nicħ concessũ. eẽ. pͥmatib testat᷑ papa nicholau
ita scribens int̾ alia Radulfobitur iensi archiep̃o. Primates uł patri

Expanded text:
orum in Christo ad custodiam deputarentur, vix tamen sic regularis continentiae legibus ligarentur. Sicut ergo decet discretionem moderatiominuatur, nec Latiniacense monasterium aliquod gravamen a Parisiensi Ecclesia indebite patiatur. De Senonensi electo, cujus consecratio a legato vestro Lugdunensi archiepiscopo ob hoc impeditur, quia ei jure primatus sui, ante consecrationem suam, obedientiam non profitetur, quid nobis agendum sit, rescribat vestra paternitas. Cum enim nulla aliquo accusante alia causa praetender ejus consecratio differretur, eo tamen jubente propter reverentiam vestram manus ab ejus consecratione continuimus , cum de professione a metropolitanis primatibus facienda, nihil legamus consuetudine firmatum, vel legibus institutum, ultra quas metas nihil concessum esse primatibus testatur papa Nicolaus ita scribens, inter alia, Radulfo Bituricensi archie
Abbreviated transcription (Latin):
si archiep̃o ꝓcausa senonensis electi. S cũ has apd̃ me reꝑiens diligenter
ꝑ legissẽ: multa ibi ꝓromana eccła. nichil contͣ romanã eccłam in his¬
scriptũ intellexi. nisi forte quis ad uoluntatẽ scriptoris ñ accedens. &
unã faciẽ castoꝵ eloquioꝵ non atcendens. dicat qͦd absit. autentica scͥp¬
ta sibi inuicẽ aduersari. & auctoritatẽ auctorirate ĩpugnari. cũ mul
dissona ib legant᷑. nͥ suo modo intelligant᷑. & ad sententiã scriptoris accõ¬
modent᷑. In his eñi luteris. sic̃ testis. ẽ. in conscientia mea. & ipsarũ teno
litterar ũ. nichil aliud intendi. nͥ qdđ ꝓpter crebras inuectiones ac mur¬
murationes ad uersũ romanã ȩccłam. quib cotidie tinniunt aures meȩ

Expanded text:
ensi archiepiscopo, pro causa Senonensis electi. Sed cum has apud me reperiens diligenter perlegissem, multa ibi pro Romana Ecclesia, nihil contllexi, nisi quis forte ad voluntatem scriptoris non accedens, et unam faciem castorum eloquiorum non attendens , dicat, quod absit! authentica scripta sibi invicem adversari, et auctoritatem auctoritate impugnari; cum multa dissona ibi legantur, nisi suo modo intelligantur, et ad sententiam scriptoris accommodentur. In his enim litteris, sicut mihi testis est conscientia mea, et ipsarum tenor litterarum, nihil aliud intendi, nisi quod propter crebras invectiones ac murmurationes adversus Romanam Ecclesiam, quibus quotidie tinniunt aures meae,
Abbreviated transcription (Latin):
eruditũ. & quantũ uidebat᷑ in annis adolescentiȩ suȩ in nocent̃ & sine
quȩrela conuersatũ. Pro eo itaq quia ex indulgentia ur̃a pastoralẽ
fuscepit sollicitudinẽ: fupplicamꝰ pat̾nitati ur̃ȩ. ut eũ mat̾na pietate
colligatis. pat̾na grauitate corrigatis. qͣtinꝰ ex disciplina ur̃a correctior.
ex grauitate ur̃a nob reddat᷑ grauior. uidelicet ut studiũ uenandi &
alia iuuenilia desidia in se cõprimat. studiosiꝰ solito orationi & lectiõi
incõbat. Prȩt̾ea sũmoꝑe rogamꝰ excellentiã ur̃am. ut eũ munitũ lit¬
teris apłicis remutatis contra latiniacensẽ abbatẽ ⁊ monachos eiꝰ. qͥ
nescio qua noua lib̾tate suos excessus tuent᷑. & subiectionẽ parisiensi
eccłȩ debitã & hactenꝰ ex hibitã. contͣ canonicã institutionẽ. de cruce

Expanded text:
 quantum videbatur in annis adolescentiae suae innocenter et sine querela conversatum. Pro eo itaque quia ex indulgentia vestra pastoralem suscepit sollicitudinem, supplicamus paternitati vestrae ut eum materna pietate colligatis, paterna gravitate corrigatis, quatenus ex disciplina vestra correctior, ex gravitate vestra nobis reddatur gravior, videlicet ut studium venandi, et alia juvenilia desideria in se comprimat, studiosius solito orationi et lectioni incumbat. Praeterea summopere rogamus excellentiam vestram, ut eum munitum apostolicis litteris remittatis contra Latiniacensem abbatem et monachos ejus, qui nescio qua nova libertate suos excessus tuentur, et subjectionem Parisiensi Ecclesiae debitam et hactenus exhibitam, contra canonicam institutionem de
Abbreviated transcription (Latin):
dũ corpꝰ & sanguinẽ dñĩ. quȩ intꝰ aliud st̃ aliud foris apparent mysticd¬
benedictione consecrant. & fidelib popłis salubrit᷑ administeant. Q d autẽ
pntilare p̃sumit iuisteoccidit᷑: qͥa a corpore itoꝵ sua p̃sũꝑtione p̃cidit. s uod ui
non sine saciis uestib ministrare debeant: legit᷑ in exodo. Cũ eñi dñs admoyse
boruens uestes sacer dotales enumeraset: adidit. Facies e feminabia lineaa¬

Expanded text:
dum corpus et sanguinem Domini, quae intus aliud sunt, aliud foris apparent, mysticdum corpus et sanguinem Domini, quae intus aliud sunt, aliud foris apparent, mysticbenedictione consecrant, et fidelibus populis salubriter administrant. Quid est mulare praesumit, juste occiditur, quia a corpore justorum sua praesumptione praeciditur. Quod vero non sine sacris vestibus ministrare debeant, legitur in Exodo: Cum enim Dominus ad Moysem loquens vestes sacerdotales enumerasset, addidit: Facies et feminalia a
Abbreviated transcription (Latin):
cas benedictiones & obsecrationes qͥb illa consecratio ꝑficit᷑ quilibet. ẽ. ad¬
mitendꝰ. nͥ pͥmũ fuerit i nordine sacerdotali consecrat᷑. & om̃iũ congruenti¬
ũ suppellectiliũ. & om̃iũ circunstantiũ ministerioꝵ plenitudine sub¬
ornatꝰ. Qͦduͦi aliꝰ quã sacer dos ad consecrandũ accede non debeat. legit᷑ in
libro numeri dicente dño adaaron. Tu & filii tui cꝰtodite sacerdotiũ ur
& om̃ia quȩ ad eultũ altaris ꝑtinent. & quȩ intra uetũ st̃ ꝑsacer dotes
administrabunt᷑. Si qͥs ex ter̾nꝰ accesserit: occidet᷑. Qͥdaaron nͥ sũ mos
sacer dotes. qͥd filii eiꝰ nͥ minores significant sacer dotes: Qui accipientes
asũmis sacerdotib manꝰ impositionẽ. tanꝗͣ ꝑ pat̾nã successionẽ ꝓmoueu
ad sac̾dotalẽ benedictionẽ. Qui ea quȩ intͣ uelũ sunt ad ministr᷑ant:

Expanded text:
cas benedictiones et obsecrationes, quibus illa consecratio perficitur, quilibet est adcas benedictiones et obsecrationes, quibus illa consecratio perficitur, quilibet est admittendus, nisi primum fuerit in ordine sacerdotali consecratus, et omnium congruentium supellectilium, et omnium circumstantium ministeriorum plenitudine subornatus. Quod vero alius quam sacerdos ad consecrandum accedere non debeat, legitur in libro Numeri dicente Domino ad Aaron: Tu et filii tui, custodite sacerdotium vestrum; et omnia quae ad cultum altaris pertinent, et intra velum ss al. extraneus accesserit, occidetur . Quid Aaron nisi summos sacerdotes, quid filii ejus nisi minores significant sacerdotes? qui accipientes a summis sacerdotibus manus impositionem, tanquam per paternam successionem, promoventur ad sacerdotalem beneditionem; qui ea quae intra velum sunt administrant,
Abbreviated transcription (Latin):
caput aaron: unxit eũ & consecrauit. filios quoq eiꝰ oblatos uestiuit tuni¬
cis lineis & cinxit balreo. imposuitq mitras ut uisserat dñs. Et post pau
& uestimenta eiꝰ & suꝑ filios eiꝰ ac uestes eoꝵ. & scĩficauit inuestitu suo. Cõple¬
ta autẽ scĩficatione: dix moyses a daaron. Accede adaltare: & ĩmola ꝓpeccati
mũ sacrat᷑ tab̾nacłm. altare. & uasa. sacer dotes. & indumenta sacer dotalia.
dehinc iubet᷑ ut accedant ad altare sacrificatur i. & ꝓsuis popłiq peccatis
dñm dep̃caturi: ut intelligat popłs xp̃ianꝰ. qr si inhis sacrificiis quȩ tantũ
fiebant ad emundatione carnis. cũ tanta reuerentia iste ritꝰ ministrors
& ministerioꝵ erat obseruandꝰ: qͣnto magis inconsecratione dñici corporis
& sanguinis. in quib consistit emundatiocar nis & sp̃s. non statĩ ad mysti¬

Expanded text:
caput Aaron unxit eum et consecravit filios quoque eius oblatos vestivit tunicaput Aaron unxit eum et consecravit filios quoque eius oblatos vestivit tunicis lineis et cinxit balteo inposuitque mitras ut iusserat Dominus obtu vestimenta ejus, et super filios ejus ac vestes eorum, et sanctificavit in vestitu suo. Completa autem sanctificatione dixit Moyses ad Aaron: Accede ad altare, et immola pro peccato imum sacratur tabernaculum, altare et vasa, sacerdotes et indumenta sacerdotalia, dehinc jubetur ut accedant ad altare sacrificaturi, et pro suis populique peccatis Dominum deprecaturi, ut intelligat populus Christianus, quia si, in his sacrificiis quae tantum fiebant ad emundationem carnis, cum tanta reverentia, iste ritus ministrorum et ministeriorum erat observandus, quanto magis in consecratione Dominici corporis et sanguinis, in quibus consistit emundatio carnis et spiritus, non statim ad mysti
Abbreviated transcription (Latin):
de multis. metrice & musice de eo cõpofitã. ex ꝑsona cõcuboꝵ suoꝵ uobis
misi. quã ꝑurbes nr̃as incõpitis & plateis similes illi adolescentes cantitan
quã & ipse cũ eisdẽ concubis suis. sepe cantitau it. & ab illis cantitar⁊ audiuit
cũ multa securitate ad curã in natale dñi uenisset ad accipiendũ ep̃atũ. sicut
ei illa dicta regina ꝓmiserat: quia animadu̾si st̃ plures & pleniores sacculi
nũmoꝵ latere in apotecis amicoꝵ istiꝰ quã apudabbatẽ: ille ẽ. aͦmissus. iste
.ẽ. exclusus. Et cũ abbas quȩreret᷑ apud regẽ quare siceũ delusisset: respondi
ustine interĩ donec de isto faciã ꝓfiscuũ meũ: postea quęrite ut iste depon
& tc̃ faciã uoluntatẽ ur̃am. Sũma itaq hȩc. ẽ. uerboꝵ meoꝵ. Rogo. moneo. ui
huic electioni minꝗͣ assensũ prebeatis. nec domũ dĩ ꝓstibulũ publicũ & spe¬

Expanded text:
de multis metrice et musice de eo compositam ex persona concuborum suorum vobis de multis metrice et musice de eo compositam ex persona concuborum suorum vobis misi, quam per urbes nostras in compitis et plateis similes illi adolescentes cantitant, quam et ipse cum eisdem concubis suis saepe cantitavit, et ab illis cantitari audivit.cum multa securitate ad curiam in Natale venisset ad accipiendum episcopatum, sicut ei illa praedicta regina promiserat; quia animadversi sunt plures et pleniores sacculi nummorum latere in apothecis amicorum istius quam apud abbatem, ille est admissus, iste est exclusus. Et cum abbas quereretur apud regem  al. adversus regem, quare sic eum delusisset, respondit: « Sustinete interim donec de isto faciam proficuum meum, postea quaerite ut iste deponatur, et tunc faciam voluntatem vestram. » Summa itaque haec est verborum meorum. Rogo, moneo, ut huic electioni nunquam assensum praebeatis, ne domum Dei publicum p
Abbreviated transcription (Latin):
uł ur̃a me adhoc ꝑtrahat obedientia. Scio eñĩ eccłȩ dĩ non tantũ hoc. eẽ ignom¬
niosũ s etiã ꝑniciosũ. Rogo itaq pat̾i. itatẽ ur̃am ut in hac causa uigilantissu
honestati & auctoricati ur̃ȩ consulatis. & eccłȩ dĩ ꝓuideatis: ne inmanib a
cõmittat᷑ salꝰ aliena. qͥ nunꝗͣ adhuc delib̾auit de salute sua. ł portitorẽ itaq
p̃sentiũ mͥ rescribite qͥd me uelitis suꝑ hoc negotio facere: ut qđ respon¬
surus respondeã sũ aurelianensib ex ur̃a auctoritate. Ipsi tam̃ qͥcqͥdego
respondeã de ur̃a beniuolentia plꝰ iusto p̃sum̃tes: uanixando dicunt q̃¬
iuxta peticionẽ turonensis archiepi eũ consecrabitis. uł consecrari fa¬
cietis. Qͥcqͥd autẽ uosfaciatis: ego libaui animã meã. Mubti eñi aur eli¬
anenses adhȩc quȩ dixi darentm testimoniũ. nͥ timerent carcerẽ ułexi¬
liũ. Et ne me ista aliqua occasione confinxisse credatis: unã cantilenam

Expanded text:
cio enim Ecclesiae Dei non tantum hoc esse ignominiosum, sed etiam perniciosum. Rogo itaque paternitatem vestram, ut in hac causa vigilantissime honestati et auctoritati vestrae consulatis, et Ecclesiae Dei provideatis, ne in manibus ejus committatur salus aliena, qui nunquam adhuc deliberavit de salute sua. Per portitorem itaque praesentium mihi rescribite quid me velitis super hoc negotio facere, ut quod responsurus sum respondeam Aurelianensibus ex vestra auctoritate. Ipsi tamen quidquid respondeam, de vestra benevolentia plus justo praesumentes vanizando vanuxta petitionem Turonensis archiepiscopi eum consecrabitis, vel consecrari facietis. Quidquid autem vos faciatis, ego liberavi animam meam. Multi enim Aurelianenses ad haec quae dixi mihi darent testimonium, nisi timerent carcerem vel exsilium. Et ne me ista aliqua occasione confinxisse credatis, unam cantilenam
Abbreviated transcription (Latin):
sał & obseqͥũ. Postꝗͣ discessi a facie ur̃e beatitudinis: multis hinc
& inde concurrentib causis ñ fuit mͥ falcultas ad uos redeundi. ne
ꝑnunciũ meũ ur̃am celsitudinẽ salutandi. Cũ eñi pariensis ep̃s ad uos ꝓ¬
ficisceret᷑: iãfer me cõpleuerat iter octo dierũ. quando nondũ audierã eũ
ad uos. eẽ. uienturũ. Quo tñ audito ꝑ quendã seruientẽ suũ misi pꝰeũ lit

Expanded text:
 obsequium. Postquam discessi a facie vestrae beatitudinis, multis hinc et inde concurrentibus causis non fuit mihi facultas ad vos redeundi, nec per nuntium meum vestram celsitudinem salutandi. Cum enim Parisiensis episcopus ad vos proficisceretur, jam ferme compleverat iter octo dierum, quando nondum audieram eum ad vos esse venturum. Quo tamen audito, per quemdam servientem suum, mis
Abbreviated transcription (Latin):
simo caipha inter fectore saluatoris: inter cȩt̾a. Hoc autẽ asemet ipso non dix
s cũ. ẽẽt. pͥnceps sac̾dotũ anni illiꝰ ꝓpħauit. Per qđ ostendit᷑ sp̃m scm gr̃arũ. ñ
ꝑsonã seqͥ digni aut indigni s ordinẽ traditionis: ut quanuis aliqͥs boni meri¬
ri sit: ñ tñpossit benedicere nͥfuerit ordinatꝰ ur officiũ ministerii exhibeat
Deiautẽ ẽ. effectũ tribuere benedictionis. Ex his utasclar et. qͥa diuinoꝵs pleni¬
tudo sacramentoꝵ. non in soł constat mysticis orationib & solennib uerbis:¬
ut ordinate fierent: negauit effectũ ueritatis quȩ in sacramentis intelligit᷑.
ns qͥtraditũ ordinẽ pͣter mitterent. Unde apłi qͥ potestatẽ acceꝑant suꝑ omia
demonia. cũ quendã lunaticũ solo uerbo sanare uoluissent & ñ ualuissent.
cũ admiratione ad dnm̃ reuer tentes didicert̃ se pͣter misse quȩdã necessar ia

Expanded text:
simo Caipha interfectore Salvatoris inter caetera: « Hoc autem a semetipso non dixit, sed cum esset princeps sacerdotum 98 annitionis, aut quamvis aliquis boni meriti sit, non tamen possit benedicere nisi fuerit ordinatus, ut officium ministerii exhibeat. Dei autem est effectum tribuere benedictionis. » Ex his igitur claret, quia divinorum plenitudo sacramentorum non in solis constat mysticis orationibus ordinationibusut ordinate fierent, negavit effectum veritatis quae in sacramentis intelligitur his qui traditum ordinem praetermitterent. Unde apostoli qui potestatem acceperant super omnia daemonia, cum quemdam lunaticum solo verbo sanare voluissent, et non valuissent, cum admiratione ad Dominum revertentes didicerunt se praetermisisse quaedam necessaria,
Abbreviated transcription (Latin):
legit᷑ in leuitico. qđ nadab & abiud filii aaror cũ acceptis turibulis po¬
suissent ignẽ & incensũ desuꝑ. offerentes corã dño ignẽ alienũ.: qđ ei
non erat prȩceptũ: egressus. ẽ. ignis adño & deuorauit eos. Qͥd ⁊ au
ignẽ alienũ sacrificio apponere. nͥ sacer dotii opꝰ sine legitima or¬
dinatione ex fui sp̃s prȩsũptione ufurpare: Habemꝰ quoq in leui¬
tico. qͥa cõpletis a sacer dote sũmo aaron hostiis ꝓpeccato. & holocau¬
stis & pacificis: egressus ignis ad ño deuorauit holocaustũ & ad ipes
qui erant suꝑ altare. Unde econtrario in libro nu neri legit᷑. qͥ cũ dathan¬
& chore & abiron sacerdottũ sibi usurpare uolentes. ĩposito igne tur ibuł.
thimiama suꝑposuissent: ñ thimiama diuinꝰ ignis adoleuit. s absor ptis
pͥncipib at̾ra: cõplicẽ multitudinẽ similit̾ turificantẽ: mater ialis ignis

Expanded text:
legitur in Levitico quod Nadab et Abiu, filii Aaron, cum acceptis thuribulis posuissent ignem, et incensum desuper offerentes coram Domino ignem alienum, quod eis 30 non erat praeceptum, egressus est ignis a Domino et devoravit eos . Quid est autem ignem alienum sacrificio opponere, nisi sacerdotii opus sine legitima ordinatione ex sui spiritus praesumptione usurpare? Habemus quoque in Levitico, quia completis a sacerdote summo Aaron hostiis pro peccato et holocaustis et pacificis, egressus ignis a Domino devoravit holocaustum et adipes quae erant super altare . Unde e contrario in libro Numeri legitur quod cum Datan, Core et Abiron, sacerdotium sibi usurpare volentes, imposito igne thuribulis, thymiama superposuissent, non thymiama divinus ignis adolevit, sed absorptis principibus a terra complicem multitudinem similiter thurificantem materialis ignis
Abbreviated transcription (Latin):
pontificũ qͥ dicit᷑ diurnꝰ. ita continet᷑ de ꝓfessione romani pontificis. Nichil
de traditione quã aꝓbatissimis pͣdecessorib meis traditã & seruatã r epꝑi.dimi¬
nuere uł mutare. aut aliquã nouitatẽ admittere. s fresuent᷑ ut eoꝵ discipłs
sequi peda totis mentis meȩ conatib fradita canonice cõꝑio. obseruare acue¬
statuit: intemerata seruent᷑. Inde leo quartꝰ scribit iudici sardiniȩ. Nec mos

Expanded text:
pontificum, qui dicitur Diurnus, ita continetur de professione Romani pontificis: Nichil pontificum, qui dicitur Diurnus, ita continetur de professione Romani pontificis: Nichil de traditione, quam a probatissimis predecessoribus meis traditam et servatam repperi, diminuere vel mutare aut aliquam novitatem admittere, sed ferventer ut eorum discipulus et sequipeda totis mentis meae conatibus, quae tradita canonice comperio, observare ac vestatuit, intemerata serventur. Inde Leo quartus scribit iudici Sardiniae: Nec mos,
Abbreviated transcription (Latin):
sic seribit radulfo ar chiep̃o bituricensi aliqͣ ultra ius pͥmatis sibr usur panti
rimates uł patriarchas nicħ pͥuilegiũ habe prȩcȩt̾is ep̃is. nͥ quantũ scĩ cano¬

Expanded text:
sic scribit Radulpho archiepiscopo Bituricensi aliqua ultra jus primatis sibi usurpanti : sic scribit Radulpho archiepiscopo Bituricensi aliqua ultra jus primatis sibi usurpanti : « Primates vel patriarchas nihil privilegii habere prae caeteris epis
Abbreviated transcription (Latin):
ne fr̃s ꝑdarnaniã siue ꝑtontiguã quanq ꝓuinciã constituti. qͥ uos sub
metropolitanis ur̃is.eẽ. meministis. & abisdẽ substitui. decentes sic̃ uetꝰ
consuetudo deposcit. unanimit̾ studeatis antistites & uicissĩ si metro¬
politanꝰ humane conditionis sorte recesserit. a ꝓuincialib ep̃is sicut
uetꝰ forma te ansmisit sacrari modis om̃ib censeatis. Cũ gͦ tã ista quã
alia generalia instituta tã absolute consecrationẽ metropolitani con¬
tintant: miramꝰ cur pͥuatis legib & nouis traditionib ueteres traditio¬
nes & consuetudines remouere contenditis. p̃cipiendo ut senonensis electꝰ
ante consecrationẽ suã uob̃ p̃sentet᷑. & iure pͥmatꝰ ur̃i subiectionẽ ⁊ obedi¬
entiã ꝓfiteat᷑. qđ hacte nꝰ nec insenonensi ꝓuincia. nec in aliis ꝓuinciis ar¬
tiqͥtas instituit. nec confuetudo seruauit. Unde papa nicholaus int̾ cȩtera

Expanded text:
ne fratres per Dardaniam sive per contiguam quamque provinciam constituti, qui vos sub ne fratres per Dardaniam sive per contiguam quamque provinciam constituti, qui vos sub metropolitanis vestris esse meministis et ab isdem substitui decedentes, sicut vetus consuetudo deposcit, unanimiter studeatis antistites, et vicissim si metropolitanus humanae conditionis sorte recesserit, a comprovincialibus episcopis, sicut vetus forma transmisit, sacrari modis omnibus censeatis. Cum ergo tam ista quam alia generalia instituta tam absolute consecrationem metropolitani contineant, miramur, cur privatis legibus et novis traditionibus veteres traditiones et consuetudines removere contenditis, precipiendo, ut Senonensis electus ante consecrationem suam vobis presentetur et iure primatus vestri subiectionem et obedientiam tiquitas instituit, nec consuetudo servavit. Unde papa Nicolaus inter caetera
Abbreviated transcription (Latin):
suetudinẽ quȩ contͣ fidẽ nicħ usurpare dinoscit᷑: ĩmotã ꝑmanere concedimꝰ.
siue de pͥmatib constituendis. siue de cȩteris capłis. Itẽ leo quartꝰ lothario.
uod iuista ac sedula consuetudo nos imitari non pͣcipit: ita ab hoc ueluti ama¬
gno pͣcipi̾o nos cꝰtodire oportet. Nicholaus quoq int̾ cȩt̾a sic scribit hicmaro
remensi archiep̃o. Ridicłm. ẽ. & satis abominabile dedecꝰ. ut traditiones qͣs
antiquitꝰ apatrib suscepimꝰ : infringi patiam᷑. Gelasiꝰ quoq untũsis ep̃is ꝑ
dardaniã de hac eadẽ re. ita scribit. Quia ꝑambitiones illicitas ñ pudet qͦsdã
eccłarũ iura ꝑturbare. & pͥuilegia quȩ metr opolitanis uł ꝓuicialib¬
nẽ tã de catholice finceritatis miuria. quã detraditionũ p̾iudiciis pat̾na¬
rũ non fine ꝑpetuȩ sint dãnationis interitu reddituri si in hac obstinatio¬
ne ꝑmanserint: caritatẽ ur̃am duximꝰ instruendã. ut uos om̃s incõmu¬

Expanded text:
oncedimus, sive de primatibus constituendis vel de ceteris capitulis. Item Leo quartus Lothario: Quod iusta ac sedula consuetudo imitari non precipit, ita ab hoc veluti a magno precipitio nos custodire oportet. Nicholaus quoque inter cetera sic scribit Imaro Remensi archiepiscopo : Ridiculum est et satis abhominabile dedecus, ut traditiones, quas antiquitus a patribus suscepimus, infringi paciamur. Gelasius quoque universis episcopis per Dardaniam de hac eadem re ita scribit: Quia per ambitiones illicitas non pudet quosdam ecclesiarum iura turbare et privilegia, que metropolitanis vel provincialibnem tam de catholicae sinceritatis iniuria, quam de traditionum preiudiciis paternarum, non sine perpetuae sint dampnationis interitu reddituri, si in hac obstinatione permanserint, caritatem vestram duximus instruendam, ut vos omnes in commu
Abbreviated transcription (Latin):
ugoni pͥmȩ sedis ep̃o: romanȩ eccłȩ legato. luo humał car not̾si
excłȩ minister. sał & obsequiũ. Scd̾m mandatũ ur̃ m gratant̃
reremꝰ s de t̾ra nr̃a exire uł ineandẽ redire sine magno ꝑicło ñ possumꝰ.
ꝓpt̾ qͦsdã sceleratos uiarũ nr̃arũ obseruatores. qͦs ꝓ pace uiolata & cȩteris

Expanded text:
 Carnotensis  Carnotensis Ecclesiae minister, salutem et obsequium. Secundum mandatum vestrum gratanter rreremus, sed de terra nostra exire vel in eamdem redire sine magno periculo non possumus, propter quosdam sceleratos viarum nostrarum observatores quos pro pace violata et caete