comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
orie nco ꝑ ssecog hosects oiscillud ttuntũ undepura sui perbra baste d acio nemoni seddi¬
ctis soresetius ꝑ tõreophetu isaiam sic arbitrium liberumcon probare susobu. nocus etob¬
iudieritis mebonater rac tommedetis. etiterũbie techiel : Facio uobis cor nouũ espñ
somilia pessima intentionesentitis ut credatis homines a seme ddps sbfasec nduntamu
inntiun sessmerinte postadiutoriũ diuinitatis acciperd: otquidicut eaplemitudi neoi

Expanded text:
s, nisi illud tantum, unde pro vestra superbia juste damnemini? Sed dicitis forsitan prophetam Isaiam sic arbitrium liberum comprobare: Si volueritis et obaudieritis, bona terrae comedetis . Et iterum Ezechiel: Facite vobis cor novum, et sptra . Sed haec et his similia pessima intentione sentitis; ut credatis homines a semetipsis bonae voluntatis initium sumere, et post, adjutorium Divinitatis accipere; ut quod di
Abbreviated transcription (Latin):
Senit ad secundũ docendimodũ ubi peccatores cũ sapientib huiusinundidied qagraui
us urpeetextra neis succes sorib dofantt e serelin quenda sonteropee qeua somintcapet¬
cdcacõmisserantne pos sessione ipscirũ nec proprio saccessorularat penturr sicu
sapiente dlisc hiinqus abinteriro non liberari ut fant solo natd nieniss pbulor lace dae¬
sonius aristipus et ioteriquuimundane sa pientiae caelebetrima Estura ebaguor
pediudet cos comm unitermori quos diui naesapientia e partic upases entulturdĩ
Sequidereosimui insipitns gtstultus peribunt necessee enĩ atrisu perse nstultu solii¬
peration peratunt ciusuos sapientes cognouerit interires eron bituru ad quiescer¬

Expanded text:
suas. Venit ad secundum docendi modum, ubi peccatores cum sapientibus hujus mundi dicit ius ureret, extraneis successoribus definit esse relinquendas; ut propter quas omnia peccata commiserant, non possessione ipsarsapientes saeculi istius ab interitu non liberari, ut fuit Solon Atheniensis, Philo Lacedaemonius, Aristippus, et caeteri qui mundanae sapientiae celeberrima laude viguerunt; sed videt eos communiter mori, quos divinae Sapientiae participes aestimabat. Sequitur, simul insipiens et stultus peribunt. Necesse est enim ut insipiens et stultus desperatione pereant, cum suos sapientes cognoverint interire. Verum
Abbreviated transcription (Latin):
et cuncttirũ gentiũ : quia et crecitor et administrator ẽomniũ: Etideo ne tuntum
puttretur fuis seiudaeorũ rex : dicit omniũ esse terrarum. Aduertantiudacipote¬
tiã dnĩ ab angustiis suis longelatiusque diffusam : et colere non desinant cum. cutus
ubi que essecuidiunt princi patum¬
Iocaduni uersos pertinetxp̃ianos qui diuinã gratiã habere meruer̃ populos
etgentes significat eos qui extra ecdesiam latitarenoscuntur. omnibu senimus¬
tis spiritaliter subiecti sunt : quieorum merita equi peraren ompossunt: Sed hoc
magis spirittditer debemus aiduertere nequdelatiam quod cibsit scõsuirosconti¬
gereuidecitur . Dedes significant scĩs simcis p̃dicationes quibuis populionerito
dicebantur esse subiecti quorum regulis tenebantur stricti sicuo nauas prophe¬
tadicit: quamspeciosi pedes euangelitantium pacem. tcto liut Esaias proph¬

Expanded text:
et cunctarum gentium, quia et Creator et Administrator est omnium; et ideo ne tantum et cunctarum gentium, quia et Creator et Administrator est omnium; et ideo ne tantum putaretur fuisse Judaeorum, Regem dicit omnium esse terrarum. Advertant Judaei potentiam Domini ab angustiis suis longe latiusque diffusam, et colere non desinant eum, cujus ubique esse audiunt principatumHoc ad universos pertinet Christianos, qui divinam gratiam habere meruerunt. Populos et gentes, significat eos qui extra Ecclesiam latitare noscuntur. Omnibus enim justis spiritualiter subjecti sunt, qui eorum merita aequiparare non possunt. Sed hoc magis spiritualiter debemus advertere, ne qua elatio, quod absit, sanctos viros contingere videatur. Pedes significant sanctissimas praedicationes, quibus populi merito dicebantur esse subjecti, quorum regulis tenebantur astricti, sicut Isaias propheta dicit: Quam speciosi pedes evangelizantium pacem . Vers. 4. Elegit no
Abbreviated transcription (Latin):
tinere : Tubilare uero : gcuidere est qui sermodictus ẽ aiuuando id ẽ delectando qu cn¬
dogeudiũ nr̃m non articulatis sermonibus sed confus auoce pro ferimus: et nein solus
talisgtudus heremus ad didit: in uoce exultationis. Significans pscl modiam quae
dõ pro nominis sui maies tate persoluitur. Perfectissimecommonens utlaudemdi
sic manus peragat quatinus głam eius humana lingua non tacetit : Setetenim
ut praecepta dñi sui et lingua canat : et manus operetur
eddit cacisas quared ño et plaudidebeat : et iubilare : quae figura dr̃ efexegesis
id e explanatio dictis superioris : Primũ quia sũmus eds terribilis quia poee
uidicaturus ẽ mundũ : Rex magnus qm̃ rexregũ et dñs dominantium ẽ. Ipsec enim
dequo scriptũ c̃ intitulo pcissionis : rexiud aeorũ : uerus .ẽ : qm̃ ipsorum rex fuctsett

Expanded text:
tinere. Jubilare vero gaudere est. Qui sermo dictus est a juvando, id est delectando: quantinere. Jubilare vero gaudere est. Qui sermo dictus est a juvando, id est delectando: quando gaudium nostrum non articulatis sermonibus, sed confusa voce proferimus. Et ne in solis talibus gaudiis haereremus, addidit, in voce exsultationis: significans psalmodiam, quae Deo pro nominis sui majestate persolvitur; perfectissime commonens, ut laudem Dei sic manus peragat, quatenus gloriam ejus humana lingua non taceat. Decet enim ut praecepta Domini sui et lingua canat, et manus opereturReddit causas, quare Domino et plaudi debeat, et jubilari. Quae figura dicitur epexegesis, id est explanatio dicti superioris. Primum quia summus est Deus. Terribilis, quia ipse judicaturus est mundum. Rex magnus, quoniam Rex regum, et Dominus dominantium est. Ipse est enim de quo scriptum est in titulo passionis: Rex Judaeorum . Verum est quoniam ipsorum Rex fuit, sed est
Abbreviated transcription (Latin):
uãuis exꝑsona filiorum chore totus hymnus iste cantetur. sit quegratissima breu¬
Vtate succinctus diapsalmatis autẽ int̃positionediuisus ẽ : Primo modo cõmonent
gentos utd ño laudes debetint ꝑsonare : quia populo ad qui sitionis concta subieart:
et inheredictitos uapius arbiter collo cauit : Secundo ascensio dni et regnũ ei subbr¬
uittite describitur : quo sc̃ ipsius sunt nihilhominossi nefino potituri ÷
Cumsit consuetudo luxdriantium elisis manibus ꝑsonare : et inaurium i cundita¬
dtem petis melos qđdã si ne o fficio sermonis exprimere: plauscimistũ spiritaliter
debemꝰ accipere : qualem et filii crucis potuerunt dicere et nosoportet tudire : plau¬
dunt engo manib: quihele mosincis faciunt : quiegrotis ꝓiniseratione seruiunt : quia
aliquod mandatũ probis actionibus operantur. aliuduitale qđ ad dm̃ gratiã possitper¬

Expanded text:
persona filiorum Core totus hymnus iste cantetur, sitque gratissima brevpersona filiorum Core totus hymnus iste cantetur, sitque gratissima brevitate succinctus; diapsalmatis tamen interpositione divisus est. Primo modo commonentur gentes, ut Domino laudes debeant personare; quia populo acquisitionis cuncta subjecit, et in haereditate sua pius Arbiter collocavit. Secundo ascensio Domini et regnum ejus sub brevitate describitur, quo sancti ipsius sunt nihilominus sine fine potituri. Cum sit consuetudo luxuriantium elisis manibus personare, et in aurium jucunditatem per eas melos quoddam sine officio sermonis exprimere, plausum istum spiritualiter debemus accipere, qualem et filii crucis potuerunt dicere, et nos oportet audire. Plaudunt ergo manibus qui eleemosynas faciunt, qui aegrotis pro miseratione serviunt, qui aliquod mandatum probis actionibus operantur, aliudve tale quod ad Domini gratiam possit per
Abbreviated transcription (Latin):
Quambrouis aeremediabilis ꝑ al mus daxit : Cuius si dño praestante confidentiam
summimas spinosa huius mundi animiuirtute transcendimus : Fit que nobis quod legitur
auxilium detribulatione : Est enimhic omnis spesinaduentũ dñi xp̃i perque nobis etecda
fundataẽ et miracula magna patuerunt: Abstulitenim suꝑstitionum bella quidixit:
acẽmetĩ do uobis pacem relinquo uobis: INF ΡRΟΡΙLIIS EHE
semꝑ intende ut ad causam psalmorũ nominũ istorũ scificantias aptata s intellegas
Nã sitextũ psalmi diligentius intueris nullũ exeis uerbũ uaca reposse dephendis qua¬
propteruenit atimodo diuersitas modo similitudotitulorũ dnm saluatoremintenda¬
reuudeatur : sed dũ diuersũ ẽ stistidiũ releuat : cũ unũ intelligentiae nñae auem sttibdi
firanitete consolidat: Sic utrũq noscitur esse proficuuim : qd edictũ constat proscilu¬
tecunctorum : Locuntur aut̃ et in hocpsalmo filii chore : quos uox illo crucis matersign¬

Expanded text:
Quam brevis ac remediabilis psalmus eluxit, cujus si, Domino praestante, confidentiam sumimus, spinosa hujus mundi animi virtute transcendimus, fitque nobis quod legitur, auxilium de tribulatione. Est enim hic omnis spes in adventu Domini Christi, per quem nobis et Ecclesia fundata est, et miracula magna patuerunt. Abstulit enim superstitionum bella qui dixit: Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis . EXPOSITIO IN semper intende, ut ad causas psalmorum nominum istorum significantias aptatas intelligas. Nam si textum psalmi diligentius intuearis, nullum ex eis verbum vacare posse deprehendes. Quapropter evenit, ut modo diversitas, modo similitudo titulorum Dominum Salvatorem intendere videatur. Sed dum diversum est, fastidium relevat; cum unum 157 intelligentiae nostrae aciem stabili firmitate consolidat; sic utrumque noscitur esse proficuum, quod edictum constat pro salute cunctorum. Loquuntur autem et in hoc psalmo filii Core, quos vexillo crucis mater sign
Abbreviated transcription (Latin):
quau p dicistis msup conlu cation q nonab:at ueteds illegeneralis etuolentiũ eenolentr̃
esso psius propriae quiec̃ pairam̃te diligeret : nãcũ dicit taus fidelẽsibi eũ fuissemons¬
trauuit : Nopetitorenĩ ista dĩ ds̃ mentem solidat nes moldicta laberentur Tstud uero
sũ : ꝓpriũ diunitatis ẽ uerbũ qđ tempore non mutatur sed semꝑ ad ẽ atq ae t̃nũ ma¬
net sicut morsi responsum ẽ : Ego sũ quisũ : ecrursũ quiẽ misitme : Sed perscruttndũẽ
coristud nomen es senticesolus sibiuindicetds̃ : Tunc enĩ quando dictũe erant angeli
enant cadestia erant terrena. omnic sicut essedecreco sunt : sed quia illa solaert
insacibi etaeterma natura necali quando coepit extẽpore et intrib: ꝓsonis dues
una s ubs istit : Merito essesolus dicitur ds̃ quicũ sit nulliu s indiget sedi semper
uirtutis ppria e ugo reconsistit est ibi ettiliũ scram̃ tũ qđ unasillaba tribitte¬

Expanded text:
atione praemonebat; ut Deus ille generalis et volentium et nolentium esset ipsius proprie qui eum pura mente diligeret. Nam cum dicit, tuus, fidelem sibi eum fuisse monstravit. Repetitio enim ista, Deus Deus, mentem solidat, ne semel dicta laberentur. Illud vero sum, proprium Divinitatis est verbum, quod tempore non mutatur, sed semper adest, atque aeternum manet; sicut Moysi responsum est, Ego sum qui sum ; et rursum, Qui est misit me. Sed perscrutandum est cur istud nomen essentiae solus sibi vindicet Deus? Tunc enim quando dictum est, erant angeli, erant coelestia, erant terrena omnia, sicut esse decreta sunt. Sed quia illa sola est infacta et aeterna natura, nec aliquando coepit ex tempore, et in 166 tribus personis Deitas una subsistit, merito solus esse dicitur Deus: quia, ut sit, nullius indiget, sed semper virtutis propriae vigore consistit. Est ibi et aliud sacramentum, quod una syllaba tribus litte
Abbreviated transcription (Latin):
Suit onãaita ñque senxum pii sacerdotes cõmonuerunt ueniunt ad etdesia sticosordines
quidonõ di afiurit id sa deuotione circumdant : circũdcto ad honerespentineserelbun¬
entur ribuiscius ut areligio so sermone cessa renondebetint quiscĩs ordinibus obsecundant
c clrini fidoliu maudien do lacticiam etexultationẽ aliqua remis sionelentscerent
puecle si siceiurtuite Condadicun essereponendam Ide in caria to quauur tute nib il
petest osepro: stuntius sicuit aplsdocetꝰ manet autem fides spes aritus uetitture niti

Expanded text:
Postquam utrumque sexum pii sacerdotes commonuerunt, veniunt ad ecclesiasticos ordines, qui domum Dei affectuosa devotione circumdant. Circumdate, ad honores pertinet exhibenarrate in turribus ejus; ut a religioso sermone cessare non debeant, qui sanctis ordinibus obsecundant.Ne animae fidelium audiendo laetitiam et exsultationem aliqua remissione lentescerent, in Ecclesiae virtute corda, dicunt esse reponenda; id est in charitate, qua virtute nihil potest
Abbreviated transcription (Latin):
taso Ipse enadixit ponaen sedem meã ad aquilonem et erosim ilisaltoslimo⁊ cibdq unaqet¬
catores qmiadia bolo teo ebantur obnoxii domis erante conuorsi sunt imodo monision
hatera aden loniss. Id ẽ natio udacorum et populigontiu facrtse ntttio do monsion¬
hoc ẽ eceles dcatholica quan dẽcin iuer somundo conseat eecollectũ i psae secunda sabba¬
tiquetituli sdixen dietuintur quidem etterrarum principes regos : Maghus aute sarba
ueracitor dicinom potest nisi solusds̃ quod aut dixit monssioñ et addiat iatma anlon
cuitas regis magni figura ẽ ex argasia. Id ẽ quoties aliquid breuiterꝓponitur apib e¬

Expanded text:
tas; ipse enim dixit: Ponam sedem meam ad aquilonem, et ero similis Altissimo . Sed quia peccatores, qui a diabolo tenebantur obnoxii, Deo miserante, conversi sunt; modo mons Sion, et latera aquilonis, id est natio Judaeorum et populi gentium, facta est ciolica, quam de universo mundo constat esse collectam. Ipsa est secunda sabbati quam titulus dixit. Dicuntur quidem et terrarum principes, reges: Magnus autem Rex veraciter dici non potest, nisi solus Deus. Quod autem dixit, Mons Sion, et addidit, latera aquilonis civitas Regis magni, figura est exergasia: id est quoties aliquid breviter proponitur, et sub
Abbreviated transcription (Latin):
oricuquciedicttesuent uli q pobus dã placet: ad incentiuacita possu referri exuenos bonerex
oneui sdiabolicis quibus non de fendimur sed grauamur et illonosspiritaligaudiopcinge¬
au nobls udscilute conferat et munimen

Expanded text:
omnia quae dicta sunt, ut quibusdam placet, ad incentiva vitia possunt referri. Exue nos, bone Rex, omnia quae dicta sunt, ut quibusdam placet, ad incentiva vitia possunt referri. Exue nos, bone Rex, armis diabolicis, quibus non defendimur, sed gravamur; et illo nos spirituali gladio praequi nobis et salutem conferat et munimen
Abbreviated transcription (Latin):
Abstiditeraobella fideiusq ad finesterrae : quae orbetoto gerebantur. et insuc̃ pacem
redł eut quibus uere religionis munera condonciuit: Si uehoc istorica potest ueritatitog¬
nosuł qui anaitiuite dni regnante augusto orbis legitur fuissepacatus. Qd non in huma
Arcus insidi&̃ sunt infidelium quaeconterentur uirtute ueritatis. quando ad nihiulũ
Ainsanaiuota rediguntur : Armahic significał suꝑstitiosa cercamina paganorum:
qua emericodicunt esse frangenda quando fideliũ concertatione superant᷑ : Scuta : defensiones
sacitiant ꝓfidorũ quuea dlberationchominis cadestis ignis incendio concremantur : Sed
ĩ lesiscediabolie cuius ad scaluta ro drcus conteritur arma franguntur scuttuncendio con¬
crematuribonenialit᷑ potuuis set euadere: nisiqui puttibat sua munimina ꝑdedisse: Siue

Expanded text:
Abstulit ergo bella fidei usque ad fines terrae, quae toto orbe gerebantur, et in suam pacem Abstulit ergo bella fidei usque ad fines terrae, quae toto orbe gerebantur, et in suam pacem redegit, quibus verae religionis munera condonavit. Sive hoc historica potest veritate cognosci, quia nativitate Domini regnante Augusto orbis legitur fuisse pacatus; quod non humanmburet igni. Arcus insidiae sunt infidelium, quae conterentur virtute veritatis, quando ad nihilum insana vota redigentur. Arma hic significant superstitiosa certamina paganorum, quae merito dicuntur esse frangenda, quando fidelium concertatione superantur. Scuta defensiones significant perfidorum, quae ad liberationem hominis coelestis ignis incendio concremantur. Sed miles iste diabolus est, cujus ad salutem arcus conteritur, arma franguntur, scuta incendio concremantur. Non enim aliter potuisset evadere, nisi quae putabat sua munimina perdidisset. Sive
Abbreviated transcription (Latin):
INiterposito diapsalmate uenit ad tertiũ membrũ ubi inuitat popules uidere magna¬
liadñ saluatoris quae fecit in carnationis suce dispensationemirabili : Venite quippe
dũ dicit ortuturtos ut fidem dno proximentur quem ñ poterant uiderelongindũ: Nã quod
ađdidit operadñi admcgnu mescio qđ ox peciaculu uni uersittis ad uocatur: qua propt̃ acce¬
damus alacrianimo quiauidentes talia fide concipimus que nos ꝑducant ad gaudia sempiter¬
nampsosuit dixit q dasisigna qucuiedã collo ctuit : quaemundus contuens adscilutis sucie re¬
media festinaret pro digiũ dictũẽ eo qđ porrodicat: quando signis aliquibus uenture no¬
ueats ostensiodedaratur quae factae in natiui tated nĩ quando uirgo peperit : stella magi
Emagnũ aliqđexponat archcnũ : Nebellatũẽ contradm̃ : quando gentilitas sculptilia
simula cradiuer sissuꝑstitionib ad orabat qͣuaed nĩ cduentu cũ suiscultoribus corruer

Expanded text:
 ubi invitat populos videre magnalia Domini Salvatoris, quae fecit incarnationis suae dispensatione mi abili. Venite quippe dum dicit, hortatur eos ut fide Domino proximentur, quem non poterant videre longinquum. Nam quod addidit, opera Domini, ad magnum nescio quod spectaculum universitas advocatur. Quapropter accedamus alacri animo; quia videntes talia fide concipimus quae nos perducant ad gaudia sempiterna. Posuit, dixit, quasi signa quaedam collocavit, quae mundus contuens ad salutis suae remedia festinaret. Prodigium dictum est, eo quod porro dicat, quando signis aliquibus venturae novitatis ostensio declaratur. Quae facta est in nativitate Domini, quando Virgo peperit, stella magis magnum aliquod exponat arcanum. Rebellatum est contra Deum, quando gentilitas sculptilia simulacra diversis superstitionibus adorabat, quae Domini adventu cum suis cultoribus corruerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
as sumpta carneh abittiuit interris : Additum ẽ susceptor nrt̃ ds̃ iacob: Susceptor er
qui edienis infirmittitibus suc̃ dignaitur ad hibere potentic̃: Pro prieenim disomnium:
nr̃ n dicitur essesusceptor quando carnem pro in fidelium salutes uiscepit: nr̃t emibenedicunt¬

Expanded text:
assumpta carne habitavit in terris. Additum est, susceptor noster Deus Jacob. Susceptor est, assumpta carne habitavit in terris. Additum est, susceptor noster Deus Jacob. Susceptor est, quia alienis infirmitatibus suam dignatur adhibere potentiam. Proprie enim Deus omnium, noster dicitur et susceptor, quando carnem pro fidelium salute suscepit; noster en
Abbreviated transcription (Latin):
et ix lixxta sunt req dediruo cesua altiosim ermotac tepua
Conturbatȩ sunt utiquegentes : quando cũ essent idolis deuotissimȩ. Subito in cognite
si bi religionis regulas ciudierunt: Multo sautẽ miraculorũ operatio conuertico gulto
p̃dicanti udicii Terror ad fixit : et quam perducerent᷑ adbonũ non poterantanimlt
non habere turbatũ : sequitur et indinata sunt regna: Id ẽhumilietas ad adoranmũ
non ad cadendũ : Qui attintũ unusquis que erigitur quantũ in illa satis factionoranaat᷑
abiecitꝰ dedit uocẽ suci altissimꝰ et motae terra: Nondix̃ uocẽ suci ꝓtulit sed doditugua¬
apostolos tonitruali uirtute ꝑ uniuersum undũ omnipotens doctor in sonuiti ađ qicam
necesse fuit tremefieripeccatores qui terribilia iussa aeterniudicss audiebco¬
Otes seruiunt : cu omnis potentia famulatur : Auditeduri : audite ue cordes: quiduul¬
tis funditus perire qui intanta p̃sumitis maiestate peccare : sequitur nobisc admn

Expanded text:
et inclinata sunt regna: dedit vocem suam Altissimus, et mota est terra. Conturbatae sunt utique gentes, quando cum essent idolis devotissimae, subito incognitae sibi religionis regulas audierunt. Multos enim miraculorum operatio convertit, multos praedicati judicii terror afflixit; et quamvis perducerentur ad bonum, non poterant animum non habere turbatum. Sequitur, et inclinata sunt regna, id est humiliata sunt ad adorandum, non ad cadendum; quia tantum unusquisque erigitur, quantum in illa satisfactione curvatur. Adjecit, dedit vocem suam Altissimus, et mota est terra. Non dixit vocem suam protulit, sed dedit, quaet per se et per apostolos tonitruali virtute per universum mundum omnipotens Doctor insonuit. Ad quam necesse fuit tremefieri peccatores, qui terribilia jussa aeterni Judicis audiebtes serviunt, cui omnis potentia famulatur. Audite duri, audite vecordes. Quid vultis funditus perire, qui in tanta praesumitis majestate peccare? Sequitur, nobiscum, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
rans latifiluichere prophetiae spũ inter sua uerba huncuersi culũ exdnĩ ꝑsona ꝑloq̃int᷑
quafiguradicltr apostro phe latinaecon uersio quandoa daliam rem subita pinutatio¬
neco uentuun Merto eimillis dicitur uacate : quimundanis inlusionibus armabantur
ete nliten diabeli exiqsibi cernumind ꝑagebunt . Deniq audireñ poterant nisinequissimis
sedegosumds qm ead taba isn gentibus cunus euera religio et nonfragilis altitudo: Et nefeon¬
sed esesamos dũ tantũin ali quibus gentib puttires nonetiaũ in genteiuda cortĩ quã terre
superias conparaun addidit etex altebor interra utiq ingenteiuda eorũ : Sicut promit

Expanded text:
filii Core prophetiae spiritu inter sua verba hunc versiculum ex Domini persona proloquuntur. Quae figura dicitur apostrophe, Latine conversio; quando ad aliam rem subita permutatione convertimur. Merito enim illis dicitur, Vacate, qui mundanis illusionibus armabantur, et militiam diaboli exitiali sibi certamine peragebant. Denique audire non poterant, nisi, nequissimised ego sum Deus qui exaltabor in gentibus, cujus est vera religio, et non fragilis altitudo. Et ne forsitan exaltandum tantum in aliquibus gentibus putares, non etiam in gente Judaeorum, quam terrae superius comparavit; addidit, et exaltabor in terra, utique in gente Judaeorum; sicut promit
Abbreviated transcription (Latin):
urbs Iem̃ culmen ut illud regis nri in signed om̃i cilium arce merito dicamesseterrarum
gentes euocare nuncetiã de signat unde doctrinaei : tã quc̃ depuris si moatq affiuen¬
tissi mo fonteperspacia totius orbis effluxerit hisenĩ dictis euangelica uerba concar¬
dant ꝑom̃s gentes incipientib: ab hicrũ scilẽ Inde enĩ p̃dica reco epit xp̃scuius pecien¬

Expanded text:
urbs, sanctum culmen; ut illud Regis nostri insigne domicilium, arcem merito dicamus esse terrarum. urbs, sanctum culmen; ut illud Regis nostri insigne domicilium, arcem merito dicamus esse terrarum. gentes evocare, nunc etiam designat unde doctrina ejus tanquam de purissimo atque affluentissimo fonte per spatia totius orbis effluxerit. His enim dictis evangelica verba concordant , per omnes gentes incipientibus ab Jerusalem. Inde enim praedica
Abbreviated transcription (Latin):
lingua dicit᷑ timor Et qm̃ solus tim̃dus e. inuicẽ nominis uerbũ ttile transiuit : Uegitureni
in exodo nom̃ meũadonai ñ indicauicis ut sciaimꝰ nom̃ esse secretũ qđ nec electis famulis
tur eẽ diffusũ: Sed propt̃ illud qđ habitat : positũ ẽ qđ in habitatur nãquomodouoca s¬
hoc et udciudire non poterat : hoc schemadicit᷑ met onimia quando ꝑ idqđ continet:
hoc qđ continotur etdicitur : Addidit : a solis ortuet occasũ : per solis cursũ uiniuersũ ignif¬
catmundũ quia omniterre oritur ecoccidit darita s c̃u : Hoceñĩ fecit scae incarnationis
aduenta : etuniuersas gentes praui serrorib: saucicitas adcredulitatis suae remedica
pius medicus inuictiret: Sicut ipsed ixit uenitetidmeom̃s quilaboratis ethoneratiesus
sa pes plendst : Dehac enĩ urbe exeuntes apłi speciem decoris xp̃i cid nuncia uerunt intoco
orbeterrarũ sicut qaias dicit: ex sion exiuitlex : et uerbũ dnĩ dehierusale ueneran da¬

Expanded text:
imor; et quoniam solus ipse timendus est, in vicem nominis verbum tale transivit. Legitur enim in Exodo: Nomen meum Adonai non indicavi eis ; ut sciamus nomen esse secretum, quod nec electis famulis tur esse diffusum. Sed propter illud quod habitat, positum est quod inhabitatur. Nam quomodo vocasset quod audire non poterat? Hoc schema dicitur metonymia, quando per id quod continet, hoc quod continetur edicitur. Addidit, a solis ortu usque ad occasum. Per solis cursum, universum significat mundum; quia omni terrae oritur et occidit claritas ejus. Hoc enim fecit sanctae incarnationis adventus, ut universas gentes pravis erroribus sauciatas ad credulitatis suae remedia pius Medicus invitaret; sicut ipse dixit: Venite ad me, omnes qui laboratis et onersa resplendet. De hac enim urbe exeuntes apostoli, speciem decoris ejus annuntiaverunt in toto orbe terrarum, sicut Isaias dicit: Ex Sion exibit lex, et verbum Domini de Hierusale
Abbreviated transcription (Latin):
S ides quẽ ad modũ ineccłł p̃ conioporseuerat gloriaẽ siquidom ecclesico quando filisprin¬
cipũ siue ustorũ conuertuntur ad dñm et secretu secupiunt deciotionec en diso frenprin
ab intus ei significat secreta sensuũ non comconcre pantiã labiorũ ubunterior homo taci¬
ta cogiratione reuoluit: quod aadiui na mystoria ꝑtimnerecognoscitur. Siceniet ine antitu¬
ma lb aetnon detiurata ut supra : Sed nuncilliesse auret proficetur quia infinetoraper¬
ferpeei uibiccritas non tãquã deciurata conspicitur.: Sediam plenissimatt quã aurea
constat expositas quib: diuersittitib: induta necesse ẽ discolor iamictucatholic auuestia ꝑertas
hoc etuestis. lla sienificaiuitã ã ron quaetuiro purpurabrsio cocco centttle¬

Expanded text:
ret. Gloria est siquidem Ecclesiae, quando filiae principum, sive justorum convertuntur ad Dominum, et secreta se cupiunt devotione cordis offerre. Ab intus enim significat secreta sensuum, non concrepantiam labiorum: ubi interior homo tacita cogitatione revolvit quod ad divina mystma. Haec non deaurata ut supra sed nunc illi esse aurea profitetur; quia in fine tota perfectio est, ubi charitas non tanquam deaurata conspicitur, sed jam plenissima tanquam aureaperius constat expositas. Quibus diversitatibus induta, necesse est discolori amictu catholica vestiatur Ecclesia. Hoc et vestis illa significavit Aaron, quae auro, purpura, bysso, cocco
Abbreviated transcription (Latin):
nint ob is fuinulitu din bsap pcireret : et id eoposteriora uersi culiistius prima frontededa ren
ut nomintiq ut ep̃cedunt darius elucescant : scm̃ dñi corpus quodã deitatis fuisse cognos¬
enfiruiest oouuntaur nũ siut uestib cooperiuntur mebramortadiũ itactmaiestte cegta
tuofidliũ occelis camnis uelae mineuidebat᷑ abscondi Ab hocergo uestimento id e in carnd¬
da nosarditino . congrieuenis sedicitun prna etgut eetrassia : murra mortesignificat
queprobomiinũ salite sei scepit: Gut tex uero quaedicitur am moniaca duruia scesett aii¬
sum ei nes stodu coneractas quciepcilchreincarnationidñ conparat᷑: qui aduratta cordis
hnumapis capdicatton edis soluit: cassi a quaeti nr̃is fistula dicit̃ redemptiogoneris hama¬
robretiam odõ in ẽ suciuis ut merito scaẽ in carnationiꝰ uirtus herbarũ etodorissuauitas
cmparat sic̃ incanticiscanti corũ sponsadicit: post odore unguentorũtuorũ currens¬

Expanded text:
nas similitudines appareret. Et ideo posteriora versiculi istius prima fronte declaremus, ut nomina quae praecedunt clarius elucescant. Sanctum Domini corpus quoddam Deitatis fuisse cognoscitur vestimentum. Nam sicut vestibus cooperiuntur membra mortalium, ita et majestas Verbi infidelium oculis carnis velamine videbatur abscondi. Ab hoc ergo vestimento, id est incarnationis arcano congrue venisse dicitur myrrha, gutta et casia. Myrrha mortem significat, ququa necessitate contractas, quae pulchre Incarnationi Domini comparatur, quia duritiam cordis humani sancta praedicatione dissolvit. Cassia, quae a n rebus etiam odor inest suavis, ut merito sanctae incarnationi et virtus herbarum et odoris suavitas comparetur, sicut in Canticis canticorum Sponsa dicit: Post odorem unguentorum tuorum curre
Abbreviated transcription (Latin):
specio sam dixerit probat : Quia loquent expo pergratiũ dõ reconciliatus ẽmundus
quid ergo potuit in huma ino genere essesimile quc̃ ipsũ in carnatũ conspicero per
quẽ redemptionis donũ totus orbis accepit : nã sic deipso et p̃dictus liberscilomonis
enuntiat : labiatua edo quelatuae spetiosa: sequitur : propter eabenedixittedis̃
inaeternum : propter eadicit. propt̃ p̃dicationis eximias et piecatẽ omnino dissin¬
gularem : quicnulli quicquac̃ promeriti scontulit : sed omã sua potius bonitate concessit

Expanded text:
speciosum dixerit, probat, quia loquente Christo per gratiam Deo reconciliatus est mundus. speciosum dixerit, probat, quia loquente Christo per gratiam Deo reconciliatus est mundus. Quid ergo potuit in humano genere esse tam simile, quam ipsum incarnatum conspicere, per quem redemptionis donum totus orbis accipit? Nam sic de ipso et praedictus liber Salomonis enuntiat: « Labia tua et loquela tua speciosa . » Sequitur: « Propterea benedixit te Deus in aeternum. » Propterea dicit, propter praedicationes eximias et pietatem omnibus modis singularem, quia nulla cuiquam pro meritis contulit, sed omnia sua potius bonitate concessit.
Abbreviated transcription (Latin):
inito praemio et conpetenter populis ad audiendi studium concitatis factum ẽdem
carnationednĩ laudisinitium iut ꝑ quã meruimꝰ diu initati s archana cognoscere : per
ipsã deberemus et p̃conia tantem iestatis audireꝰ quȩspecies laudis apud oratores
aformadicitur : Sed cũ inisaialegatur. uidimꝰ eũ et nonh abebat speciem neq decorẽ
sed species uultus ei sinehonore abiecta: p̃omnib: hominib: queri potest corhic sup
genus hominũ speciosissimꝰ discribatur : Non quici formaeius decorelactei color
edux̃ aut flauo crinelã pauit : aut insignistatura p̃minuit sed ueraciterhum ano
genere puldrior fuit quicopeccatañonhabuit : Illu enĩ rectes pecio sũ dicimꝰ qđ
gratiã mundissimȩ puritatis ornatur : Quã uis pat̃ augustinus speciem corporiseiꝰ
dicat fuis selaud abilẽ : sed exemplũ isaie supra positũ apcissionis eiꝰ retulit tẽpus quan do¬
fusca sũ et decora : Id .ẽ. fusca corpore carnadi formosa cadestibus meritis: et quare

Expanded text:
inito prooemio, et competenter populis ad audiendi studium concitatis, factum est de incarnatione Domini laudis initium; ut per quam meruimus Divinitatis arcana cognoscere, per ipsam deberemus et praeconia tantae majestatis audire. Quae species laudis, apud oratores A forma dicitur. Sed cum in Isaia legatur: Vidimus eum et non habebat speciem neque decorem: sed spgenus humanum speciosissimus describatur? Non quia forma ejus decore lactei coloris eluxit, aut flavo crine lampavit, aut insigni statura praeminuit; sed veraciter humano genere pulchrior fuit, quia peccata non habuit. Illud enim recte speciosum dicitur, quod gratia mundissimae puritatis ornatur; quamvis Pater Augustinus speciem corporis ejus dicat fuisse laudabilem. Sed exemplum Isaiae supra positum ad passionis ejus retulit tempus quandodixisse: « Fusca sum et decora , » id est, fusca corpore carnali, formosa coelestibus meritis. Et quare
Abbreviated transcription (Latin):
sepedrabilis ieũ rolatione describitur quciefigura dicitur caracteris mos haeclatine sicut
s pedixinus descriptio uel inforinatio nominatur : Ante oculo s enĩ intellegentia eredit quae
as pecta corporeo non uidentur prius enĩs ponsipuldritud or laudatac pͥostea uirtus eiuo
asserea Tentio sedos ipsius potesiti si qu en arrata ẽ : et quia nuptici legcuidium agebatur
regoretunde ueniat m rabilis pclchritudo : Tunc adicinam dexterã or nata p̃ciosiscurtut ibus
coll ocatur cmnis a nime fidelis in scꝑonce centeplationẽ porrecta caclestiauotaconspiciat Sciatt¬

Expanded text:
ibitur. Quae figura dicitur characterismos, Latine sicut saepe diximus descriptio vel informatio nominatur. Ante oculos enim intelligentiae reddit quae aspectu corporeo non videntur. Prius enim Sponsi pulchritudo laudata est, postea virtus ejus asserta, tertio sedes ipsius potestasque narrata est. Et quia nuptiale gaudium agebatur,Reginae unde veniat mirabilis pulchritudo. Tunc ad divinam dexteram ornata pretiosis virtutibus collocatur, ut omnis anima fidelis in supernam contemplationem porrecta, coelestia vota conspiciat, sciat
Abbreviated transcription (Latin):
EnSimpulebiritudo que etid dm̃ dexterã loca consistit Idẽ a domibreburnas ꝗasighuifi¬
Aba pedios polrim decolet re dtomperantormiscitur femine suae et coniuge secunda nonuett᷑
Nocpadicis feminis detenter aptatũ ẽ quia ille in domibus eburneis mansisse noscumer
august nus aatus nieromnumꝰ ex quib tedelecttiuer dicit id ẽ ad tenon propriocurrereraditio
sttucaidele tatioroperduotesunt filia eregũ siue hominũ fideliũ qui reguntcorpora sead
popducoina filiasqe sa erobciptis inate generant᷑ si ueinperantiđ̃ quod frequent̃ contigit ut
reliet epalater domunatu soboles principũ eligunt diuina seruitia adõ enĩ ad didit in hono¬
sento et ineleg co stũmentẽ talem designaret inditio : Nonenĩ in honore patrã suorũ deibone

Expanded text:
 dexteram locata consistit; id est a domibus eburneis, quod signifidia et sensu plurimo valet, et temperanter miscetur feminae suae, et conjuge secunda non utitur; hoc pudicis feminis decenter aptatum est, quia illae in domibus eburneis mansisse noscunturAugustinus et Hieronymus. Ex quibus te delectaverunt, dicit, id est ad te non proprio cucurrerunt judicio, sed tua delectatione perductae sunt. Filiae regum, sive hominum fidelium qui regunt corpora sua, et perducunt filias quae sacro baptismate generantur; sive imperantium; quod frequenter contingit, ut relicto palatii dominatu soboles principum eligant divina servitia. Ideo enim addidit, in honore tuo, ut religiosam mentem tali designaret indicio. Non enim in honore patrum suorum delectatae
Abbreviated transcription (Latin):
simplex conuenit atq unũ : Sedhic uarictitẽ audinguas multiplices significat q uia omnis
tens seccordũ suca paitriã in eccła psallit auctori aut uirtutũ pulcherrimã diuepuitpar
Sponsilaude canticta nunc sponsȩ praeconia totidem modis sedloos esunquossers qua
humiliter offeruntur. Dicebar enĩ uel secundogradc in lauidatu qsmodin quonore quae
tali antinta meruitcopulationegcuidere : Primus ergoistias laudisinodase absergo ad
cipromissione caecinerunt quautonus cudita crederet ettreditame xoiddus xp̃salia

Expanded text:
simplex convenit atque unum. Sed hic varietatem, aut linguas multiplices significat, quia omnis gens secundum suam patriam in Ecclesia psallit auctori; aut virtutum pulcherrimam diversitatem. Sponsi laude cantata, nunc Sponsae praeconia totidem modis, sed longe submissius atque humiliter offeruntur. Decebat enim vel secundo gradu illaudatam non relinquere, quae tali ac tanta meruit copulatione gaudere. Primus ergo istius laudis modus est a specie, aci promissione cecinerunt; quatenus audita crederet, et credita mox videret. Filia
Abbreviated transcription (Latin):
nationẽ crederes quac̃ potentia diuinitatis ad scmpsit similiter et scpientissimus
illedicit gladiuseis infemoreipsius ad didit et specietua etpulchritudine tua: hic
utramq naturam positã euidenter agnoscimus ut species pertinecit adhumcinitatẽ
pulchritudo addĩtactẽ: illtenĩspecies benedicitur in qua mundo sclut ariscipparuit:
istapulchritudo aptissi mepronuntiatur : unde om̃ apulchraueniunt quaetũq decoras¬

Expanded text:
nationem crederes, quam potentia Divinitatis assumpsit. Similiter et sapientissimus nationem crederes, quam potentia Divinitatis assumpsit. Similiter et sapientissimus ille dixit: Gladius ejus in femore ipsius. Addidit, specie tua et pulchritudine tua . Hic utramque naturam positam evidenter agnoscimus, ut species pertineat ad humanitatem, pulchritudo ad deitatem. Illa enim species bene dicitur, in qua mundo salutaris apparuit: ista pulchritudo aptissime pronuntiatur, unde omnia pulchra veniunt quaecunque decora
Abbreviated transcription (Latin):
ad netiq̃ qđ en ĩ geuidiũ propheta subuectus praecatur dnm̃ ut expectutus gentib
t udem saluberrim appareret : Dicit enĩ accingeregladictuo meta fora abellictore
conceptie : quidimicaturus gladio cingitur ut᷑ pros ternat inimicũ: Sedhic glco¬
diu sermonẽ p̃dicationis debemꝰ accipere : dequo ipsein euangelio testatur : Nonuen
pacẽ mittere in terram sed gladici : ett ipłs dicit: et gladium sp̃s quod ẽ uerbum dĩ
Glaudicis cuit̃ dicit᷑ sermodĩ qui a corpulenta uituiscordahominũ hictus sucie uir¬
tutis in rumpitꝰ nec potest in becillitas humaina resistere ubi illa fortitudinis gloria
dignatur intrare : Femuruero in carnationem significat dñi saluatoris sicut inge¬
nesilegitur non deficiet princepsexiudi nec dux de foemoribu scius : In ipso etic̃mrs¬
terio et abraham fecit iurare famulum sucm : quando ei tactofemore iurisiurandi¬
religione constrictus ẽ: Femoretiutem subiuncxit potentissime : ut reuerendã in car¬

Expanded text:
nim quod gaudium propheta subvectus, precatur Dominum ut exspectatus gentibus tandem saluberrimus appareret. Dicit enim: Accingere gladio tuo. Metaphora a bellatore concepta, qui dimicaturus gladio cingitur, ut prosternat inimicum. Sed hic gladium sermonem praedicationis debemus accipere, de quo ipse in Evangelio testatur: Non veni pacem mittere in terram, sed gladium ; et Apostolus dicit: Et gladium spiritus, quod est verbum Dei . Gladius autem dicitur sermo Dei, quia corpulenta vitiis corda hominum ictu suae virtutis irrumpit; nec potest imbecillitas humana resistere, ubi illa fortitudinis gloria dignatur intrare. Femur vero incarnationem significat Domini Salvatoris, sicut in Genesi legitur: Non deficiet princeps ex Juda, nec dux de femoribus ejus . In ipso etiam mysterio, et Abraham fecit jurare famulum suum, quando ei tacto femore praliabus Chananaeorum. Femori autem subjunxit potentissime, ut reverendam jam incar
Abbreviated transcription (Latin):
etio dben nsinism entibas mohibest som̃a poeris mea sunt et nat neti pettrissunt̃
ome aeni pats sionhabeset nisiesset eqdelis eius dem quenaturae. SATgtuE

Expanded text:
potio debet insanis mentibus adhiberi: Omnia Patris mea sunt, et omnia mea Patris sunt . potio debet insanis mentibus adhiberi: Omnia Patris mea sunt, et omnia mea Patris sunt . Omnia enim Patris non haberet, nisi esset aequalis ejusdemque naturae. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
tudipe etingriniã eroeducet tominapilat en dexneratux
Adhuc actus sacra e incarnationis exponitur et singulis quibusque uerb& miracula
ipsius poteniam praedicatur : Intonde dictum ẽ ut hominem poreuntẽ decelo
miseratus aspiceret sicut intertio decimo psalmo dictum ẽ: dñs decaeloprospexu
superfilios hominum prospere : ⁊ m̃ erathumtanogeneri liberationis beneficia
praestaturus. Procede ueluti sponsus deutero uirginali sicut scriptume : etipse
tam quamsponsus procedens dethalamosuo : Regna hoc ẽ in homine credulitateoo:
potentiam tuciema iestcitis ostende ceterũ filius et ante mundi constitutionem¬
cum patre et spũ scõsinedubi tatione regnauiti proptor uueri aa nlluados gnars cie tudo¬
tursuabuust in caalo et interra Audiant hocuenbum dec suet poesipu stcit ficut cun
dicrq ho uero prie uo luntatis insunctus namscoronorcs sed contrad unsiter sicnt eum¬
ficcre incon fertunic qiud cid modũ potese haberem uiore dis sed eontra hune omerbumi ille

Expanded text:
tudinem et justitiam, et deducet te mirabiliter dextera tua. Adhuc actus sacratissimae incarnationis exponitur, et singulis quibusque verbis miracula ipsius potentiae praedicantur. Intende dictum est, ut hominem pereuntem de coelo miseratus aspiceret, sicut in tertio decimo psalmo dictum est: Dominus de coelo prospexit super filios hominum . Prospere, quia erat humano generi liberationis beneficia praestiturus. Procede, velut sponsus de utero virginali, sicut scriptum est: Et ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo . Regna, hoc est in hominum credulitate potentiam tuae majestatis ostende. Caeterum Filius et ante mundi constitutionemcum Patre et Spiritu sancto sine dubitatione regnavit. Propter veritatur quae vult in coelo et in terra. Audiant hoc verbum detractores impii. Tua dextera dicit, hoc est propriae voluntatis instinctus. Nam si omnia sd contra hunc morbum illa
Abbreviated transcription (Latin):
Irsil il pot estesse fortius. nihilegregius quamaudire noxia et non responder e contra¬
ria: namisilocutus ẽ iusta ad illa tamen scrduserat quae quasi consolantiuminiquita
quid nor dicit inter dumbalbutiendo remarmurat sicut mutus cuitem quinonaperuit
ossuum fuit quilabici sua nullo sermone aspero nulla contradm̃ remur munetioper
cosciniouit: utranquillitas scae mentis foris uerhibus consume batur intus in passib¬
liserat : et tamquam fieret alteni siccognoscebatur diuinis ladidibus occupapasi

Expanded text:
Nihil potest esse fortius, nihil egregius, quam audire noxia, et non respondere contraNihil potest esse fortius, nihil egregius, quam audire noxia, et non respondere contraria. Nam etsi locutus est justa, ad illa tamen surdus erat, quae quasi consolantium iniquitaiquid non dicit, interdum balbutiendo remurmurat. Sicut mutus autem, qui non aperuit os suum, fuit, qui labia sua nullo sermone aspero, nulla contra Deum remurmuratione commovit. O tranquillitas sanctae mentis! Foris vermibus consumebatur, intus impassibilis erat; et tanquam assisteret altari  mss., fieret alteri, sic cognoscebatur divinis laudibus occupari
Abbreviated transcription (Latin):
bianranimamenea et qui in quener axtomlamihi locurisux
nonumi quidamerant sanguine : sed longissimi reddebantur fetori sorrore¬
dum quodille tolerabat in uulnere illi sustinere non poterant inodore nãetipse
de coniuee suadicit : Alitum meum exbrruit uxor meciquid rogo extraneorum fasti¬
dinsacerent dumꝰ a lationes eius uxoriscaritas sustinere non posset : Nam ecdopros¬
ximissiumendicit fratres meos longe fecitame et notimeiquasi alienirecesser
amo nsnimenim dicit etuim faciebtnt qui querebant animammeam: Diabolũ
cummenistnis suis de signeuit qui quanto illum uidebant indĩamore pensistere
molo e moutu ammae nitebantur inferre subiunexit : et quiin querebant
intlam ihulicuti suntutnitatem utxorem designat quae in mundiss pintibus
aniartã dum etum cupit libȩxari depoẽna uiro scissimosuadebat ut dniloqueretur
iuriam dicensse diccten bd indño et morere med ittubantur quo que si pradiciti
dolos qͥuiadum seconsola re corporeput abcint animae contria suggesebcat¬

Expanded text:
 Et qui inquirebant mala mihi, locuti sunt Proximi quidem erant sanguine, sed longissimi reddebantur fetoris horroredum quod ille tolerabat in vulnere, illi sustinere non poterant in odore. Nam et ipse de uxore sua dicit: Halitum meum exhorruit uxor mea . Quid, rogo, extraneorum fastidia, dum halationes ejus uxoris charitas sustinere non posset? Nam et de proximis suis ita dicit: Fratres meos longe fecit a me, et noti mei quasi alieni recesserm enim dicit: Et vim faciebant qui quaerebant animam meam, diabolum cum ministris suis designat, qui quanto illum videbant in Dei amore persistere, tanto ei mortem animae nitebantur inferre. Subjunxit: Et qui inquirebant mala mihi, locuti sunt vanitatem. Uxorem designat, quae immundis spiritibus adacta, dum eum cupit liberari de poena, viro sanctissimo suadebat, ut Domini loqueretur injuriam, dicens: Dic verbum in Domino, et morere . Meditabantur quoque supradicti dolos, quia dum se consulere corpori putabant, animae contraria suggereba
Abbreviated transcription (Latin):
Proximi auitem sunt qui nobis pcrentela sociantur : Haec en imduo sunt quorum humci¬
nitas consueuit gaudere solatiis : nunc autem deillis dicit : qui ad scm̃ uirum consolando
gratici sen iebtnt sicut libri ipsius textus eloquitur : et magiscrebris ex probrationib:
aorimum sciuiabant nunc autemuenit superteplaga etdefecistiꝰ cetigitro ercontur¬
bertunsem elteteu: Siedeon sideremus quam uchemenserat afflictio quando et ab amiciset
pirximi staliaesustinebut: ut qui solentes seremedium calamitatum multecnum fuerin
cmulus passsonum Merito ergo cumipsolumen suorum non eratoculorum cuiinde
ueniebat afflictio undesolet hominibus adessere medium

Expanded text:
Proximi autem sunt, qui nobis parentela sociantur. Haec enim duo sunt, quorum humaProximi autem sunt, qui nobis parentela sociantur. Haec enim duo sunt, quorum humanitas consuevit gaudere solatiis. Nunc autem de illis dicit qui ad sanctum virum consolandi gratia veniebant, sicut libri ipsius textus eloquitur, et magis crebris exprobrationibus ejus animum sauciabant. Nunc autem venit super te plaga, et defecisti: et tetigit te, et conturbatus es , etc. Sed consideremus quam vehemens erat afflictio, quando ab amicis et proximis talia sustinebat, ut qui solent esse remedium calamitatum multarum, fuerint cumulus passionum. Merito ergo cum ipso lumen oculorum suorum non erat, cui inde veniebat afflictio, unde solet hominibus adesse remedium
Abbreviated transcription (Latin):
meroorti idomeaeilum̃ oculo neneorum pones ÷ mnecum
Comporeis erumnis flebili alligatione decursis nunc ad animiuenit grauissimo
dolores : ut postquam caro mulit pertulerat mens quo queb ecitiuiriuehementio
probaretur afflicta : et respicequodecore distributa uerba conlucetnt: unum pendet
exaltero quuia de seruit fortitudo : Conturbatum ẽcor fortitudinem suamduat pa¬
tientae robun quȩ qucm diumcnserit uoluntatẽnrãm insuca firmitatec ustodit siuero
re esserit mensturbata succumbit: Malorumitaque abundantia mollitam insedicit
panentiae fi rinitatem : Sequitur : et lume noculorum meorum non ẽ mecum : Lum̃ oculo¬
rum ẽ ratio inperturbata iudicũ quam secum habere non poterat : qui ingentes molles¬
Aiu sunt a nr̃o quidem sanguine extranei sed caritate coniuncti : Amicusenim dictus e
quiasi animi aequus quiequadin obis uoluntate coniungitur Amicitia ẽ enim uoluntas
erga ali quem rerum boncrum illius ipsius causa quem diligit compriuolunttte

Expanded text:
me fortitudo mea: et lumen oculorum meorum non est mecum. Corporeis aerumnis flebili allegatione decursis, nunc ad animi venit gravissimos dolores; ut postquam caro multa pertulerat, mens quoque beati viri vehementius probaretur afflicta. Et respice quo decore distributa verba colluceant. Unum pendet ex altero: quia deseruit fortitudo, conturbatum est cor. Fortitudinem suam dicit patientiae robur, quae, quandiu permanserit, voluntatem nostram in sua firmitate custodit: si vero recesserit, mens turbata succumbit. Malorum itaque abundantia mollitam in se dicit patientiae firmitatem. Sequitur, et lumen oculorum meorum non est mecum. Lumen oculorum est ratio imperturbata judicii, quam secum habere non poterat, qui ingentes molesi sunt a nostro quidem sanguine extranei, sed charitate conjuncti. Amicus enim dictus est quasi animi aequus, quia aequali nobis voluntate conjungitur. Amicitia est enim voluntas erga aliquem rerum bonarum ipsius causa quem diligit compari voluntate.
Abbreviated transcription (Latin):
sitã : ubi sunt qui seuident sicuthic promissum ẽ sacrificia non habere. ex ttm̃ quã
sentiamistam in codicibus sacris nonhabetant sic stupe facti : ad obiectossermones
Tilii uerba diriguntur ad patrem : Desiderauit enim eius facere uoluntatẽ
qui non habut in consilio impiorum: et inuia peccatorum nonstecit : et incathe¬
dra pestilentiae non sedit : Nam quod dixit uoluit : uirtutem praesentiae decla rauit
ut diceret praeteritum quod constabat esseuenturum : canebat etiam lex di¬
uina in medio cordis ipsius dum in leged nĩ fuit uoluntaseius et inlegetius meditatus

Expanded text:
sitam. Ubi sunt qui se vident, sicut hic promissum est, sacrificia non habere: et tanquam sitam. Ubi sunt qui se vident, sicut hic promissum est, sacrificia non habere: et tanquam sententiam istam in codicibus sacris non habeant, sic stupefacti ad objectos sermones tatem, qui non abiit in consilio impiorum, et in via peccatorum non stetit, et in cathedra pestilentiae non sedit . Nam quod dixit, volui, virtutem praescientiae declaravit; ut diceret praeteritum, quod constabat esse venturum. Manebat etiam lex divina in medio cordis ipsius, dum in lege Domini fuit voluntas ejus, et in lege ejus meditatus