comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mittitur : ut uidelic& cognoscat᷑. cuiꝰ mare
culpa turbetur. Ionas inculpa dẽp̾hendit᷑.
in ꝑfundũ mergitur: cȩto sorbente deuorat᷑.
Atq illic gestante belua ꝑuenit. quo ire
pestas inuenit. sors ligat. mare suscipit.
belua meludit. & qui auctoris uoci obedire
renititur. ad locũ quo missus fuerat suo reu
carcere portatur. Iubente dõ ministrare
uoluntatis redigit. ꝑ quod sibi uoluntas huma.¬
na contra dicit. Per scrutemur adhuc hebreoꝵ
sapientiam: ut uideamus quid prouidendo pro¬
hibuit : quid ꝓhibendo prouocauit. Certe
cum ad redemptoris nr̃i miracula credenciũ
turba confluer&. cũ sacerdotes populi. inuidię
facibus accensi. mundum post eum ire pro¬
clamarent dicentes : uidetis quia nichil ꝓfi¬
cimus. ecce mundus totus post eum abiit.
ut ab illo uim tante concursionis abscidere.
gens pereat. Sed redemptoris mors. ad
coniunctionẽ sui corporis. id est ȩccłȩ ualu¬

Expanded text:
mittitur, ut videlicet cognoscatur, cujus mittitur, ut videlicet cognoscatur, cujus culpa mare turbetur. Jonas in culpa deprehenditur, in profundum mergitur, ceto sorbente devoratur, atque illuc gestante bellua pervenit, quo ire pestas invenit, sors ligat, mare suscipit, bellua includit, et quia auctoris voci obedire renititur, ad locum quo missus fuerat, suo reus carcere portatur. Jubente Deo ministrare voluntatis redigit, per quod sibi voluntas humana contradicit. 32. Perscrutemur adhuc Hebraeorum sapientiam, ut videamus quid providendo prohibuit, quid prohibendo provocavit. Certe cum ad Redemptoris nostri miracula credentium turba conflueret, cum sacerdotes populi, invidiae facibus accensi, mundum post eum ire proclamarent dicentes: Videtis quia nihil proficimus, ecce mundus totus post eum abiit ; ut ab illo vim tantae concursionis absciderentet non tota gens pereat . Sed Redemptoris mors ad conjunctionem sui corporis, id est Ecclesiae, valu
Abbreviated transcription (Latin):
centũ p̃putia philistinoꝵ ut fiat ultio de inimicis. Porro saul.
cogitabat tradere daud in manib pbilistinoꝵ. S dauid
dispositionis intimȩ fauore roboratus:
centũ se dare ꝑhibuit. & ducenta prepu.¬
tia reportauit. Cuiꝰ nimirũ oꝑis saul ar-¬
gum̃to superatꝰ. suꝑna ꝓuidentia in sapien¬
tiȩ suȩ est consilio comprehensus: quia unde
succrescentis militis uitam se extinguere
credidit. uir tutis eius głam inde cumulauit:
Sed quia non nuqu̾a astute aliquid sapere
&iam electi moliuntur. lib& ad medium
aliũ sapientem deducere. & quo simi intͣ¬
ni consilii. astucia mortalium comp̃hendat᷑.
demonstrare. Prudent̃ qͥppe ionas sapere
uoluit. cũ ad predicandã nineuitarũ pęni¬
tenciã missus. qui electis gentib iudȩam
deseri timuit: p̃dicationis officium implere
recusauit. Nauem pecut: fugere tharsis
elegit. Sed ꝓtinus tempestas exoritur. sors

Expanded text:
centum praeputia Philisthinorum, ut fiat ultio de inimicis regis . Porro Saul centum praeputia Philisthinorum, ut fiat ultio de inimicis regis . Porro Saul cogitabat tradere David in manus Philisthinorum, sed David dispositionis intimae favore roboratus, centum se dare perhibuit, et ducenta praeputia reportavit. Cujus nimirum operis. Saul argumento superatus, superna providentia in sapientiae suae est consilio comprehensus, quia unde succrescentis militis vitam se exstinguere credidit, virtutis ejus gloriam inde cumulavit. Sed quia nonnunquam astute se aliquid sapere etiam electi moliuntur, libet ad medium alium sapientem deducere, et quo sinu interni consilii astutia mortalium comprehenditur, demonstrare. Prudenter quippe Jonas sapere voluit, cum ad praedicandam Ninivitatem poenitentiam missus, quia electis gentibus Judaeam deseri timuit, praedicationis officium implere recusavit, navem petiit, fugere Tharsis elegit; sed protinus tempestas exoritur, sors
Abbreviated transcription (Latin):
retur : sed diuino iuditio qͦd declinare cona¬
ti sunt. renitendo seruierunt. Inde qͥppe co-¬
acti sunt di uoluntatẽ ꝑagere. unde hanc
moliti sunt astute cõmutare. Sic sic diui¬
nũ consilium dum deuitat᷑ impletur. fic hu-¬
mana sapiencia dũ reluctat᷑ cõprehenditur.
Timuerunt fratres ne ioseph suꝑ eos excres¬
cer&: sed hoc qͦd diuinitus dispositũ fuerat.
cauendo actũ est ut uenir&e. Humana gͦ
sapientia. inseipsa comp̃hensa est: quȩ uolun¬
tati di unde ꝑintentionẽ restitit. inde eiꝰ
impletioni militauit. Sic saul dum dauid
subiettum cotidiano succrescere uirtutum
successu conspicer&. suã ei inconiugio filiam
spo ͣ dit. atq in eiꝰ dotẽ centum dari ab eo
philistinoꝵ preputia p̾etiit.: ut cũ ꝓuocatꝰ mules ultrase
excrescere quereret. inunicoꝵ gladiis traditꝰ. uitã finiret.
Sicut scͥptũ ẽ. Nonhabet rex necesse sponsalia. nisi tantũ

Expanded text:
retur, sed divino judicio quod declinare conaretur, sed divino judicio quod declinare conati sunt, renitendo servierunt. Inde quippe coacti sunt Dei voluntatem peragere, unde hanc moliti sunt astute conum consilium dum devitatur, impletur; sic humana sapientia dum reluctatur, comprehenditur. Timuerunt fratres ne Joseph super eos excresceret: sed hoc quod divinitus dispositum fuerat, cavendo actum est ut eveniret. Humana ergo sapientia in seipsa comprehensa est, quae voluntati Dei unde per intentionem restitit, inde ejus impletioni militavit. Sic Saul dum David subjectum quotidiano succrescere virtutum successu conspiceret, suam ei in conjugium filiam spopondit, atque in ejus dotem centum dari ab eo Philisthinorum praeputia petiit, ut cum provocatus miles, ultra se excrescere quaereret, inimicorum gladiis traditus vitam finiret, sicut scriptum est: Non habet necesse rex sponsalia, nisi tantum
Abbreviated transcription (Latin):
erunt. Ecce somniator uenit: uenite occida¬
mus eũ. & uideamus quid illi ꝓderunt som¬
tunt. sõniatorem inputeũ deponunt: eũq
ismahelitis transeuntibꝰ uendunt. Qui ĩ
egyptum ductus: seruituti subditus. lux¬
uriȩ accusatione dampnatus. castitatis
merito adiutus. ꝓpheciȩ iudicio ereptus:
om̃i egypto prelatus est. Per suꝑnã uero
sapientiam prouidus frum̃ta congessit¬
& futuro periculo necessitatis obuiauit.
Cũq in orbem fames i rruit.: de alim̃¬
toꝵ pͣparatione sollicitus ia cob. filios in egyp¬
tũ misit. Qui frumentoꝵ dispensatione p̃po¬
sitũ ioseph nescientes inueniunt: atq ut me¬
rerentur alimͣta ꝑcipere. eoꝵ dispensator̾ẽ.
compulsi sunt pronis interram. ceruicibus
adorare. Pensemus igit᷑ gestȩ rei ordinem:
ioseph uenditꝰ fuerat ne adoraretur. sed ideo
est adoratus quia uenditꝰ. Astute namq ali¬
quid agere ausi sunt. ut d̃i consilium muta¬

Expanded text:
erunt: Ecce somniator venit: Venite, occidaerunt: Ecce somniator venit: Venite, occidamus eum, et videamus quid illi proderunt somuunt, somniatorem in puteum deponunt, eumque Ismaelitis transeuntibus vendunt. Qui in Aegyptum ductus, servituti subditus, luxuriae accusatione damnatus, charitatis merito adjutus, prophetiae judicio ereptus, omni Aegypto praelatus est. Per supernam vero sapientiam providus frumenta congessit, et futuro periculo necessitatis obviavit. Cumque in orbem famis inhorruit, de alimentorum praeparatione sollicitus, Jacob filios in Aegyptum misit, qui frumentorum dispensationi praepositum Joseph nescientes inveniunt, atque ut mererentur alimenta percipere, eorum dispensatorem compulsi sunt pronis in terram cervicibus adorare. Pensemus igitur gestae rei ordinem, Joseph venditus fuerat, ne adoraretur, sed ideo est adoratus, quia venditus. Astute namque aliquid agere ausi sunt, ut Dei consilium muta
Abbreviated transcription (Latin):
na sapientia inflati. dum desideriis suis
diuina iudicia contraire conspiciunt: as¬
tutis eis reluctari machinationibꝰ conant᷑.
Et quo ad uotum suũ uim suꝑnę disposi¬
tionis intorqueant. callidis cogitationib
insistunt: subtiliora consilia exquirunt.
Sed inde uoluntatem di ꝑagunt. unde
hanc immutare contendunt: atq om̃ipo.¬
tentis consilio dum resistere nituntur ob¬
secuntur. Quia sȩpe & hoc eius dispositi¬
oni apte militant: qͦd ei ꝑhumanũ studi-¬
ũ friuuͦle resultant. Sapientes gͦ dñs
in ipsa eoꝵ astucia comprehendit: quando
eius consiliis humana facta. &iam tunc
congrue seruiunt cum resistunt. Quod
melius ostendimus: si pauca ad mediũ
fratrũ eiꝰ se manipuli ꝓsternebant. Sõnium
uiderat. qͦd sol ac luna sẽ cum reliquis stellis
adorabant. Quȩ qͥa pure fratribus retulit:
eoꝵ corda ꝓtinus futurȩ dominationis in¬
uidia pauorq ꝑcussit. Cumq hunc ad se
uenire conspicerent: malicia seuiente dix¬

Expanded text:
na sapientia inflati, dum desideriis suis divina judicia contraire conspiciunt, astutis eis reluctari machinationibus conantur, et quo ad votum suum vim supernae dispositionis intorqueant, callidis cogitationibus insistunt, subtiliora consilia exquirunt. Sed inde voluntatem Dei peragunt, unde hanc immutare contendunt, atque omnipotentis Dei consilio dum resistere nituntur, obsequuntur; quia saepe et hoc ejus dispositioni apte militat, quod ei per humanum studium frivole resultat. Sapientes ergo Dominus in ipsa eorum astutia comprehendit, quando ejus consiliis humana facta etiam tunc congrue serviunt, cum resistunt. Quod melius ostendimus, si pauca gestarum rfratrum ejus se manipuli prosternebant ; somnium viderat, quod sol et luna se cum radorabant. Quae quia pie fratribus retulit, eorum corda protinus futurae dominationis invidia pavorque percussit. Cumque ad se hunc venire conspicerent, malitia se vertentes dix
Abbreviated transcription (Latin):
adoMiNo. Prima uirtus est. ne ꝑpe¬
trare debeantpeccata: secunda
autẽ saltẽ ꝑpetrata corrigere. Sed ple¬
rũq culpas non solum inminentes mi¬
nime uitamus: uerũ &iam nec cõmissas
agnoscimus: Q peccatoris mens tanto
altius tenebrescit: quanto nec dampnũ
suȩ cȩcitatis intellegit Unde fit plerũq
diuini mimeris largitate. ut culpam
pena subsequatur. & flagella oculo
delinquentis aperiant. qͦs int̃ uicia securita
cȩcabat. Torpens qͥppe animꝰ ꝑcussione
tangit᷑. ut excitet᷑. quateͥnus qui statũ
suȩ rectitudinis securus ꝑdidit. afflictꝰ
consider& quo iac&. Huic itaq ipsa aspe¬
ritas correptionis: origo fit lummis. Un¬
de & ꝑ paulũ dicit᷑. Omne qͦd argintur.
a lumine manifestat᷑. Argumentũ gͦ sa¬
lutis est: uis doloris. Hinc est enĩ quod
salomon ait. Curatio. cessare facit pecca¬
ta marima. Hinc iterũ dicit. Quem
diligit dñs castigat: flagellat omnẽ fili¬
hannẽ dñs loquitur dicens. Ego quos

Expanded text:
orius: Prima virtus est, ne perpetrari debeant vitia vitanda; secunda autem, saltem perpetrata corrigere. Sed plerumque culpas non solum imminentes minime vitamus, verum etiam nec commissas agnoscimus. Et peccatoris mens tanto altius tenebrescit, quanto nec damnum suae caecitatis intelligit. Unde fit plerumque divini muneris largitate, ut culpas poena subsequatur, et flagella oculos delinquentis aperiant, quos inter vitia securitas caecabat. Torpens quippe animus percussione tangitur, ut excitetur, quatenus qui statum suae rectitudinis securus perdidit, afflictus consideret, quo cecidit. Huic itaque ipsa asperitas correptionis origo fit luminis. Unde et per Paulum dicitur: Omne quod arguitur a lumine manifestatur. Argumentum enim salutis est vis doloris. Hinc est enim quod Salomon ait: Curatio cessare faciet peccata maxima . Hinc iterum dicit: Quem diligit Dominus castigat, flagellat omnem filioannem Dominus loq
Abbreviated transcription (Latin):
re non cessat. Sed tunc inquitas os suũ
contrahit. cum iustis quanta suppetat gła
retributionis agnoscit. Tunc enĩ eloqui
contra bonos non uacat. qͥa maloꝵ suoꝵ
digna retributione linguã tormenta ligan.
Unde bene anna ꝓphetante dicit᷑. Pedes
sc̃oꝵ suoꝵ seruabit: & impiiꝰ intenebrie
conticesent. Sed ut electus quisq ȩterna
supplicia euadat. ut ad ꝑhennẽ głam
pauꝑ ascendat. deb& hic̾ asiduis flagel¬
lis ad teri. quatenꝰ in iuditio ualeat pur-¬
gatus inueniri. Ipso nãq infirmitatis nr̃e
pondere deorsum cotidie ducimur: nisi
mira manu artificis ꝑ subuenientia fla¬
gella releuemur. Unde & subditur.¬

Expanded text:
re non cessat. Sed tunc iniquitas os suum re non cessat. Sed tunc iniquitas os suum contrahit, cum justis quanta suppetat gloria retributionis agnoscit. Tunc enim ei loqui contra bonos non vacat, quia malorum suorum digna retributione linguam tormenta ligant. Unde bene, Anna prophetante, dicitur: Pedes sanctorum suorum servabit, et impii in tenebris conticescent . Sed ut electus quisque aeterna supplicia evadat, et ad perennem gloriam pauper ascendat, debet hic assiduis flagellis atteri, quatenus in judicio valeat purgatus inveniri. Ipso namque infirmitatis nostrae pondere deorsum quotidie ducimur, nisi mira manu artificis per subvenientia flagella relevemur. Unde et subditur
Abbreviated transcription (Latin):
modis : ad culpam qͥsq ꝑtrahitur. Aut de¬
lectatione enĩ dicit᷑: aut terrore superat᷑.
Gladius nãq oris est : iniquitas ꝑsuasionis.
Manꝰ autẽ uiolenti est: aduersitas potestatiᷤ.
Sed qͥa ueraciter humilis. qͥ hoc loco pauꝑ
uocat᷑. quo nulla huiusmodi ꝓsꝑa appetit.
eo audenter & iam aduersa contempnit:
recte dicitur: saluũ faci& de gladio oris
eoꝵ: & de manu uiolenti pauperẽ. Ac si
aꝑte diceret᷑. Sic in se ds̃ mentes humi¬
liũ solidat: ut eas ad ꝑpetrandã nequiciã.
nec blandimenta suasionũ ꝑtrahant. nec
dolores supplicioꝵ frangant. Spes qͥppe
in ęt̾nitate animũ erigit: & idcirco nulla
mala exterius quȩ tolerat sentit. Unde
& subdit᷑. Et erit egeno spes. Ad cuius
spei uidelic& fructum cũ pauꝑ ꝑuenerit.
om̃is elatꝰ obmutescit. Unde adhuc subdit᷑.
Iniquitas autẽ: contrah& os suũ. N unc
enĩ malus bonis derogat: & recta quȩ age¬
re neglegit. hȩc in aliis obtrectando lacera¬

Expanded text:
modis ad culpam unusquisque pertrahitur; aut delectatione enim ducitur, aut terrore superatur. Gladius namque oris est iniquitas persuasionis; manus autem violenti est adversitas potestatis. Sed quia veraciter humilis, qui hoc loco pauper vocatur, quo nulla hujus mundi prospera appetit, eo audenter etiam adversa contemnit, recte dicitur: Salvum faciet egenum de gladio eorum, eorum et de manu violenti pauperem. Ac si aperte diceretur: Sic in se Deus mentes humilium solidat, ut eas ad perpetrandam nequitiam nec blandimenta suasionum pertrahant, nec dolores suppliciorum frangant. Spes quippe in aeternitatem animum erigit, et idcirco nulla mala exterius quae tolerat sentit. Unde et subditur: Et erit egeno spes. Ad cujus spei videlicet fructum eum pauper pervenerit, omnis elatus obmutescit. Unde et adhuc subditur: Iniquitas autem contrahet os suum. Nunc enim malus bonis derogat, et recta quae agere negligit. haec in aliis obtrectando lacera
Abbreviated transcription (Latin):
corrigunt: ne tamen contra bonos p̃uale-¬
ant. eoꝵ uires refrenat. Qͦs contra. miro
iuditio agitur. ut effectu quidẽ praui ope¬
ris careant. & tamen iustȩ sentenciȩ iudi¬
cis. reos conscientia addicat. Quod ergo
mala cogitant: quid ipsi faciant ostendunt.

Expanded text:
corrigunt, tamen ne contra bonos praevalecorrigunt, tamen ne contra bonos praevaleant, eorum vires refrenat. Quos contra miro judicio agitur, ut effectu quidem pravi operis careant, et tamen justae sententiae judicis reos conscientiae addicat. Quod ergo mala cogitant, quid ipsi faciant ostendunt;
Abbreviated transcription (Latin):
miseri merultatione diffluunt: unde¬
a bonis flentur. Freneticoꝵ uidelicae sen-¬
sib similes. in saniam qͣa p̃ualent uirtutẽ
putant: qͥa ex morbo esse nesciunt. hoc qͦd
amplius sanis possunt. & qͣsi creuisse se
uiribꝰ ęstimant.: dum aduitȩ terminũ per
augmenta languoris ad propinquant. Qui
qͥa rationis sensum non habent. flentur & ri¬
dent : & tanto in magna exultatione se dila-¬
tant. quanto & insensibiles malũ quod paci-¬
untur ignorant. Sospitate gͦ dñs merentes
erigit: quia electoꝵ mens non de presentis
uitȩ insania. sed de certitudine ȩternę salu¬
tis hilarescit. Unde apte mox de hac ipsa
prauoꝵ destructione subiungit᷑. Qui dis¬
Sieat cocitationes malioNorΥm. Ne
possiNt ĩ oyeleat manus forym euod
COEPERANT. Repborum mentes ꝑuersis
cogitationib semꝑ inuigilant. sed plerũq
eis suꝑna dispensatio obuiat. Et quam uis
prauitatẽ consilii. nec fracti aduersitatib

Expanded text:
miseri in exsultatione defluunt, undemiseri in exsultatione defluunt, undea bonis flentur. Phreneticorum videlicet sensibus similes, insaniam qua praevalent, virtutem putant; qui ex morbo esse nesciunt hoc, quod amplius sanis possunt; et quasi crevisse se viribus aestimant, dum ad vitae terminum per augmenta languoris appropinquant. Qui quia rationis sensum non habent, flentur, et rident; et tanto in magna exsultatione se dilatant, quanto et insensibiles malum quod patiuntur ignorant. Sospitate ergo Dominus moerentes erigit, quia electorum mens non de praesentis vitae insania, sed de certitudine aeternae salutis hilarescit. Unde apte mox de hac ipsa pravorum destructione subjungitusipat cogitationes malignorum ne possint implere manus eorum quae ceperant. - Reproborum mentes perversis cogitationibus semper invigilant, sed plerumque eis superna dispensatio obviat. Et quamvis pravitatem consilii nec fracti adversitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
cessauerit. sub sem&ipsam &iam indesi-¬
nenter ruit. In alto aut̃e figitur: si amo¬
rem temporalium deserens ad spem ĩcõ-¬
mutabilis ȩt̃nitatis ligatur: bene ergo¬
dicitur. qui ponit humiles insublimi: atq¬
 apte subiungitur. & merentes erigit sos¬
pitate. Sȩpe in hoc mundo & iam lȩti
quilib& erecti sunt: dũ de ipsa gła suae
ꝓsperitatis intumescunt. Sed merentes
dñs sospitate erigit: quia afflictos suo ᷤ
ad głam uerȩ lȩticiȩ soliditate sustollit.
Sospitate quippe non insania erecti st̃:
qui in bonis actibus positi. spe indm̃ fir¬
ma gratulantur. Non nulli enĩ sicut dix¬
imus: & iniquitates ꝑpetrant. & gaude¬
re non cessant. De quib ꝑsalomonẽ di-¬
citur. Qui lȩtantur cum male feceriñ:
& erultant in rebus pessimis. Et rursũ.
Sunt impii qui ita securi sunt : ac si
iustoꝵ facta habeant. Hi nimirũ non
sospitate eriguntur sed insania: qui
suꝑbiunt cũ affligi debuerunt. Ꝙ inde

Expanded text:
cessaverit, sub semetipsam etiam indesicessaverit, sub semetipsam etiam indesinenter ruit. In alto autem figitur, si amorem temporalium deserens, ad spem incommutabilis aeternitatis ligatur. 26. dicitur: Qui ponit humiles in sublimi. Atque apte subjungitur: Et moerentes erigit sospitate. Saepe in hoc mundo etiam laeti quilibet erecti sunt, dum de ipsa gloria suae prosperitatis intumescunt. Sed moerentes Dominus sospitate erigit, quia afflictos suos ad gloriam verae laetitiae soliditate sustollit. Sospitate quippe, non insania erecti sunt, qui in bonis actibus positi, spe in Deum firma gratulantur. Nonnulli enim, sicut diximus, et iniquitates perpetrant, et gaudere non cessant; de quibus per Salomonem dicitur: Qui laetantur cum malefecerint, et exsultant in rebus pessimis . Et rursum: Sunt impii, qui ita securi sunt, ac si justorum facta habeant . Hi nimirum non sospitate eriguntur, sed insania, qui superbiunt cum affligi debuerant; et inde
Abbreviated transcription (Latin):
farinas ꝓicit: qͥa seducto cordeͥ semꝑ mi
quam uͦ qui quietus alicuius esse meriti cre-¬
ditur : positus in qualib& actione denuda¬
tur. Unde illic ꝓtinus subinfertur. Denu¬
da turpitudinẽ tuã. disco oꝑi humerum.
reuela crus. transi flumina. In administra.¬
tione qͥppe oꝑis turpitudo denudatur.
dum uilis mens abiectaq in actionis os¬
tentatione cognoscitur. quȩ quieta prius
magna putabatur. Humerum mens disco¬
operit: quando opus suum qͦd ignorabat᷑
ostendit. Crus reuelat: quia quib deside-¬
rioꝵ passibus lucris mundi inhi&. manifes.¬
tat. Numina &iam transit: quia actiones
huius scłi quȩ cotidie ad terminũ deflu¬
unt. indesinenter appetit. Dumq alias
relinquit. alias ad sequitur. qͣsi semꝑ de
flumine ad flumen tendit. Hȩc paucis ꝑ
excessum diximus: ut mens asolio sc̃ẽ inten¬
tionis excussa. quo iaceat monstraremus.
Quia si adea quȩ suꝑ ipsam sunt inhiare

Expanded text:
farinas projicit, quia seducto corde, semper mfarinas projicit, quia seducto corde, semper mI.  Nonnunquam vero qui quietus alicujus esse meriti creditur, positus in qualibet actione denudatur, unde illic protinus subinfertur: Denuda turpitudinem tuam, discooperi humerum, revela crura, transi flumina . In administratione quippe operis turpitudo denudatur, dum vilis mens abjectaque in actionis ostentatione cognoscitur, quae quieta prius magna putabatur. Humerum mens discooperit, quando opus suum quod ignorabatur ostendit. Crura revelat, quia quibus desideriorum passibus lucris mundi inhiet manifestat. Flumina etiam transit, quia actiones hujus saeculi, quae quotidie ad terminum defluunt, indesinenter appetit; dumque alias relinquit, alias assequitur, quasi semper de flumine ad flumen tendit. Haec paucis per excessum diximus, ut mens a solio sanctae intentionis excussa quo jaceat monstraremus, quia si ad ea quae super ipsam sunt inhiare
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd mens quȩ intus consilii sedem ꝑdiderit.
cȩcat᷑ recte. ut & iam nesciat qͥd agat. Et
sȩpe iusto iudi ͤio insua ipsa uoluptate re¬
linquit᷑: & sub ea quȩ an xͥe appetit. labo¬
riosa mundi ministeria relaxatur. Unde
Constat nimirũ. qͦd tenerȩ suȩ filiȩ paren-¬
ram filiam uocat. qͣndo dilectã uniuscuiꝰq
animã a laboriosis huius mundi seruici¬
is reuocat: Ne dum exterioribꝰ actibus
afficitur : ab internis desideriis obduret᷑.
Sed chaldeoꝵ filia mollis & tenera non
uocatur. quia mens prauis desideriis de-¬
dita. in eo quẽ anxiȩ appetit. huiꝰ scłi
labore relinquit᷑: ut foras mundo uelut
ancilla seruiat. quȩ intus dm̃ ut filia
nequaquã amat. Unde & mołã tollere.
ac farinã molere iubetur. Mola ingyrũ
ducitur: & farina ꝓfertur. Una quȩq
autẽ mundi huiꝰ actio: mola est. Quae
dũ multas curas congerit. humanas men-¬
tes quasi ꝑgyrũ uertit. Atq ex se uelut

Expanded text:
quod mens quae intus coquod mens quae intus cocaecatur recte, ut etiam nesciat quid agat, et saepe justo judicio in ipsa sua voluntate relinquitur, et sub ea, quae anxie appetit, laboriosa mundi ministeria relaxatur. Unde Constat nimirum quod tenerae suae filiae parenram filiam vocat, 193 quando dilectam uniuscujusque animam a laboriosis hujus mundi servitiis revocat; ne dum exterioribus actibus afficitur, ab internis desideriis obduretur. Sed Chaldaeorum filia mollis et tenera non vocatur; quia mens pravis desideriis dedita, in eo quod anxie appetit hujus saeculi labore relinquitur, ut foras mundo velut ancilla serviat, quae intus Deum ut filia nequaquam amat. Unde et molam tollere, ac farinam molere jubetur. Mola in gyrum ducitur, et farina profertur. Unaquaeque autem mundi hujus actio mola est, quae dum multas curas congerit, humanas mentes quasi per gyrum vertit; atque ex se velut
Abbreviated transcription (Latin):
uilescit. Ubi adhuc ingeminando subiun-¬
gitur: sede in terra. Ac si aꝑte exprobrans
dicat. Quia cęlesti conuersatione noluisti
te ͤ regere: sub̃ tem&ipso prostratus in ter.¬
renis actibus humiliare. Unde & neces.¬
sario ꝓtinus addit᷑. Non est solium filiȩ
chaldeoꝵ. Chaldei nãq feroces interpre.¬
tant᷑. Ualde autẽ feroces sunt. qui uolup¬
tates ꝓprias sequentes: nec suis parcere
mortibus sciunt. Ferocia sunt terrena
desideria: quȩ non solum contra precepta
conditoris. sed sȩpe &iam contra ꝑcussio¬
nuͣ uerbera. duram atq insensibilem men-¬
tẽ reddunt. Sed filia ferocium soliũ non
hab&: quia mens quȩ ad amorem mundi
exprauis desideriis nascitur. atq eisdem de.¬
sideriis obduratur: in eo qͦd se terrenis
concupiscentiis subicit. sedem iudicii amit.¬
tit. Nullꝰq apud se solio presid&: quia
ex amine discretionis carce. Et quasi a ui-¬
dicuĩ sui sessione repellitur. quia ꝑ exterio.

Expanded text:
vilescit. Ubi adhuc ingeminando subjunvilescit. Ubi adhuc ingeminando subjungitur: Sede in terra. Ac si aperte exprobrans dicat: Quia coelesti conversatione noluisti te regere, sub temetipso prostratus in terrenis actibus humiliare. Unde et necessario protinus additur: Non est solium filiae Chaldaeorum. Chaldaei namque feroces interpretantur. Valde autem feroces sunt, quia voluntates proprias sequentes, nec suis parcere moribus sciunt. Ferocia sunt terrena desideria, quae non solum contra praecepta Conditoris, sed saepe etiam contra percussionum verbera duram atque insensibilem mentem reddunt. Sed filia ferocium solium non habet, quia mens, quae ad amorem mundi ex pravis desideriis nascitur, atque eisdem desideriis obduratur, in eo quod se terrenis concupiscentiis subjicit, sedem judicii amittit, nullique apud se solio praesidet, quia examine discretionis caret: quasi a judicii sui sessione repellitur, quia per exterio
Abbreviated transcription (Latin):
cende sede inpuluere uirgo filia babylon:
sede interra. non est solium filiȩ chaldeoꝵ.
Hoc enim loco humana mens uirgo. non ĩ¬
corrupta. ut arbitr or dicit᷑: sed infecunda:
& quia babylon confusio interpretat᷑. recte
infecunda mens. babylonis. filia uocatur.
Quȩ in eo qͦd nequaquã bona oꝑa germinat.
dũ nullo ordine rectȩ uitȩ componit᷑. qͣsi
confusione matre generat᷑. Sin autẽ uirgo
non infecunda dicit᷑. sed incorrupta: postqũa
statũ salutis ꝑdidit. ad confusionis suȩ cumu¬
lũ appellat᷑ qͦd fuit. Cui apte ꝑ increpati¬
onẽ dicitur. diuina uoce: descende. In alto
qͥppe humanus animus stat. qͣndo suꝑnis
retributionibꝰ inhiat. Sed ab hoc statu des-¬
cendit: cum turpiter uictꝰ se defluentibus
mundi desideriis subicit. Cui mox bene
additur: sede inpuluere. Descendens enĩ
inpuluere resid&: quia cȩlestia deserens.
terrenis cogitationibus aspersus: in infimis

Expanded text:
cende, sede in pulvere, virgo filia Babylonis, cende, sede in pulvere, virgo filia Babylonis, sede in terra, non est solium filiae Chaldaeorum . Hoc enim loco humana mens virgo non incorrupta, ut arbEt quia Babylon confusio interpretatur, recte infecunda mens Babylonis filia vocatur, quae in eo quod nequaquam bona opera germinat, dum nullo ordine rectae vitae componitur, quasi confusione matre generatur. Sin autem virgo non infecunda dicitur, sed incorrupta, postquam statum salutis perdidit, ad confusionis suae cumulum appellatur quod fuit. Cui apte per increpationem dicitur divina voce: Descende. In alto quippe humanus animus stat, quando supernis retributionibus inhiat. Sed ab hoc statu descendit, cum turpiter victus sese defluentibus mundi desideriis subjicit. Cui bene mox additur: Sede in pulvere. Descendens enim in pulvere residet, quia coelestia deserens, terrenis cogitationibus aspersus in infimis
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia tolerant. sed dignos se suꝑnis sedib
confidentes. ęt̃nitatis głam cũ certitudine
expectant. Cumq laborant foris aduersi-¬
tate ꝑsecutionis : ad munitã recurrunt ĩ¬
trinsecus arcem mentis. Et inde cuncta sub
se ire despiciunt: inter quȩ transire cor¬
poralit̾ &iam seme ipsos cernunt. Minas.ñ.
metuunt. qͥa & tormenta paciendo contẽp¬
nunt. Hinc enĩ ꝑsalomonẽ dicit᷑. Iustus qͥsi
leo confidens: absq terrore erit. Hinc ab eo
iterum scriptũ est. Non contristabit iustũ.
quicqͥđ ei acciderit. Quia enim recti quiq
inalto intentionis suȩ uertice sunt siti : dũ
mortẽ moriendo non sentiunt: miro mͦ eos
reꝓboꝵ iacula & feriunt & non contingunt.
Insublimi gͦ sunt humiles positi: qͥa unde se
in om̃ib despiciunt. inde contra om̃ia secu¬
riores fiunt. Quo contra: recte sub babyloniᷤ¬
specie ꝑ ꝓpħam. menti reprobȩ dicitur. Des¬

Expanded text:
omnia tolerant; 192 sed dignos se supernis sedibus omnia tolerant; 192 sed dignos se supernis sedibus confidentes, aeternitatis gloriam cum certitudine exspectant; cumque laborant foris adversitate persecutionis, ad munitam recurrunt intrinsecus arcem mentis; et inde cuncta sub se ire despiciunt, inter quae et transi e corporaliter etiam semetipsos cernunt; minas non metuunt, quia et tormenta patiendo contemnunt. Hinc enim per Salomonem dicitur: Justus quasi leo confidens absque terrore erit . Hinc ab eo iterum scriptum est: Non contristabit justum, quidquid ei acciderit . Quia enim recti quique in alto intentionis suae vertice siti sunt, dum mortem moriendo non sentiunt, miro modo eos reproborum jacula et feriunt, et non contingunt. In sublimi ergo humiles sunt positi, quia unde se in omnibus despiciunt, inde contra omnia securiores fiunt.  specie per prophetam menti reprobae dicitur: Des
Abbreviated transcription (Latin):
nunc qͥdẽ tristiciã habetis: iterũ autẽ uide¬
bo uos & gaudebit cor ur̃m. & gaudium
urm nemo aufert᷑ a uobis. Sospitate gͦ
dñs merentes erigere dicit᷑: qͥa ꝓ se afflic¬
tos temporaliter. uera salute consolatur.
Qͦd tamen de electis di: &iam in hac uita
miles ponunt᷑: qͥa cum se ex humilitate
substernunt. altę mentis iuditio cuncta
tẽporalia transeunt. Cumq se in dignos
in om̃ib estimant. rectȩ cogitationis exami¬
ne huiꝰ mundi głam transcendentes calcant.
Cideamus humiłẽ paulũ. ecce discipuliᷤᷤ
dicit. Pon exũ nos m& ipsos p̃dicamus.
ꝑ iħm. Uideamus hunc humilẽ insublimi
iam positũ. Ait. An nescitis quia angłos iu-¬
dicabimus. Et rursum. Conresuscitauit: &
consedere nos fecit incȩlestibꝰ. Fortasse hunc
exterius tunc catena religabat. mente tam̃
positus insublimib fuerat: qui iam ꝑspei
suȩ certitudinẽ incȩlestib sedebat. Sc̃ĩ itaq
uiri foris despecti sunt. & uelut indigni

Expanded text:
dem tristitiam habetis, iterum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo auferet a vobis . Sospitate ergo Dominus moerentes erigere dicitur, quia pro se afflictos temporaliter vera salute consolatur. Quod tamen de electis Dei etiam in hac vita miles ponuntur, quia cum se ex humilitate substernunt, altae mentis judicio cuncta temporalia transeunt; cumque se indignos in omnibus aestimant, rectae cogitationis examine hujus mundi gloriam transcendentes calcant. Videamus humilem Paulum. Ecce discipulis dicit: Non enim nosmetipsos praedicamus,  . Videamus hunc humilem in sublimi jam positum. Ait: An nescitis quia angelos judicabimus ? Et rursum: Conresuscitavit et consedere nos fecit in coelestibus . Fortasse hunc exterius tunc catena religabat, mente tamen positus in sublimibus fuerat, qui jam per spei suae certitudinem in coelestibus sedebat. Sancti itaque especti sunt, et velut indigni
Abbreviated transcription (Latin):
mũ lothͣ ducitur & munit᷑: nisi qͦd iustus
quisq dũ prauoꝵ insidias sustin&. ad men¬
tem reuertit᷑. & inper territꝰ manae sodo¬
mite autem uiri indomo loth inuenire
ostium nequeunt. qͥa corruptores mentiũ.
contra uĩam iusti. nullum accusationis adi¬
tũ deprehendunt. Percussi enim cecitate
qͥsi domũ circuunt. qͥ inuidentes fac̾ ta
dictaq ꝑscrutant᷑. Sed quia eis de uita
iusti fortis undiq ac laudabilis actio
obuiat. errantes nil aliud quã parietem
palpant. Bene gͦ dicitur: qͥsi in nocte. sic
palpabunt inmeridie. qͥa dum bonũ qͦd
udent accusare. nequeunt. cecati malitia malũ qͦd non
subiungit᷑. Porro saluum faciet de gladio oris eoꝵ: &
de manu uiolenti pauperem. Pauper quippe. est:
quisquis aput semetipsum elatus non est. Unde
ꝑ euuangeliũ ueritas dicit. Beati paupe

Expanded text:
us us quisque dum pravorum insidias sustinet, ad mentem revertitur, et imperterritus manet? Sodomitae autem viri in domo Lot invenire ostium nequeunt, quia corruptores mentium contra vitam justi nullum accusationis aditum deprehendunt. Percussi enim caecitate quasi domum circumeunt, qui invidentes facta dictaque perscrutantur. Sed quia eis de vita justi fortis undique ac laudabilis actio obviat, errantes nihil aliud quam parietem palpant. Bene ergo dicitur: Quasi in nocte, sic palpabunt in meridie, quia dum bonum quod vident accusare nequeunt, caecati malitia, malum quod non subjungitur: Porro salvum faciet de gladio oris eorum, et de manu violenti pauperem. Pauper quippe est, quisquis apud semetipsum elatus non est. Unde et per Evangelium Veritas dicit: Beati paupe
Abbreviated transcription (Latin):
siqua mala lateant inuestigant. Ꝙ solli¬
citis inquisitionib laborant: siquid forte
qͦd accusari possit inueniant. Sana qͥdem
membra conspiciunt: sed clausis cordis ocu¬
lis uulnus palpantes querunt. Unde &
bene subdit᷑. Et quasi in nocte sic pal¬
pabunt in meridie. Dies boni opis in paei¬
mo exterius luca. sed quasi in nocte pal¬
pant. quia liuoris sui intꝰ tenebras tole¬
rant. Per uenire ad aliqua quȩ reprehen¬
dant satagunt: detractionis aditũ querunt.
Sed quia hunc inuenire non ualent: ceci
exterius circuu̾nt. Qd bene exprimit᷑. cũ
loth ꝑtegentibꝰ angłis indomo eius sodomitȩ¬
ostium non inuenerunt. sicut scriptũ est.
Uim faciebant loth uehementissime: &iam
primũ erat. ut frangerent fores. Et mi¬
serunt manũ uiri. & introduxerunt ad se
loth clauseruntq ostiũ: & eos qui erant fo-¬
ras. ꝑcusserunt cęcitate aminimo usq ad
marimũ ita ut ostium inuenire non posin .

Expanded text:
si qua mala lateant investigant, et sollisi qua mala lateant investigant, et sollicitis inquisitionibus laborant, si quid forte quod accusare possint inveniant. Sana quidem membra conspiciunt: sed clausis cordis oculis vulnus palpantes quaerunt. Unde et bene subditur: Et quasi in nocte, sic palpabunt in meridie. Dies boni operis in proximo exterius lucet; sed quasi in nocte palpant, quia livoris sui intus tenebras tolerant. Pervenire ad aliqua, quae reprehendant, satagunt, detractionis aditum quaerunt; sed quia hunc invenire non valent, caeci exterius circumeunt. Quod bene exprimitur, cum Lot, protegentibus angelis, in domo ejus ostium Sodomitae non invenerim faciebant Loth vehementissime, et jam proximum erat ut frangerent fores, et miserunt manum viri, et introduxerunt ad se Loth, clauseruntque ostium, et eos qui erant foris percussere caecitate a minimo usque ad maximum, ita ut ostium invenire non possent .
Abbreviated transcription (Latin):
quitas dilatat: qͥa humani generis redemp¬
torẽ. lingua infidelium contumelus lacesse¬
re nequaquã cessat. Sed tunc os contrahĩt:
conuersis ꝑsecutoribꝰ potest. Saluato enĩ
paupere. dum egenus ad spem redit: contrac-¬
to ore inquitas obmutescit. qͥa resur recti¬
onis eius clarescente miraculo. dum copiosa
multitudo infidelium credidit: a redemp¬
toris sui iniuriis contumelusq cessauit. Os
enĩ suũ qͦd dm̃ deridendo aperuit. iam for¬
posita iudeoꝵ significatione transcurrere:
atq a prauis generaliter quomͦ agant᷑ inda¬
gare. Iniquoꝵ qͥppe hominũ mentes. cum
quȩdã a proximis benegesta conspiciunt.
inextenso liuoris sui eculeo torquentur.
Et grauem maliciȩ suȩ pęnam sustinent.
cũ bona in aliis tabescentes uident. Recte
itaq dicit᷑. ꝑdiem incurrent tenebras. qͥa
mens eoꝵ cum de aliena melioratione
affligitur. de radio lucis obscuratur. Qui
sȩpe inprimis dum bona aꝑta considerant.

Expanded text:
quitas dilatat, quia humani generis Redempquitas dilatat, quia humani generis Redemptorem lingua infidelium contumeliis lacessere nequaquam cessat. Sed tunc os contrahet, cconversis persecutoribus potest. Salvato enim paupere, dum egenus ad spem redit, contracto ore iniquitas obmutescit, quia resurrectionis ejus clarescente miraculo, dum copiosa multitudo infidelium credit, a Redemptoris sui injuriis contumeliisque cessavit. Os enim suum, quod Deum deridendo aperuit, jam forstposita Judaeorum significatione, transcurrere, atque a pravis generaliter quomodo agantur indagare. Iniquorum quippe hominum mentes cum quaedam a proximis bene gesta conspiciunt, in extenso livoris sui equuleo torquentur, et gravem malitiae suae poenam sustinent, cum bona in aliis tabescentes vident. Recte itaque dicitur: Per diem incurrent tenebras, quia mens eorum cum de aliena melioratione affligitur, de radio lucis obscuratur; quia saepe in proximis dum bona aperta considerant,
Abbreviated transcription (Latin):
titur. sed resurgente solidatur. Ipsos nãq
primos huiꝰ populi pauperes electos uide¬
lic& p̃dicatores uisa eius pͦculit: sed resur¬
rectio ostensa reparauit. Saliato gͦ paupe¬
re. spem egenus recipit. qͥa resurgente:^ car¬
ne dño.fidelis quisq ad ȩternę uitȩ fiduciã
conualescit Sed ecce iam inmanifesta os¬
tensione ueritas uenit. iam carnis mortem
p̃tulit. eamq resurgendo destruxit.Iam
resurrectionẽ gła ascensionis honorauit. &
amen hebreoꝵ lingua. adhuc eum contume¬
lũs lacessere non desinit. Quos nimirum
ȩquanimiter tolerat. ut alios tolerando con¬
uertat. atq alios minime conuersos. qͣndoq
districtius feriat. Tunc enĩ tunc lingua in.¬
fidelium. ab effrenatione suȩ loquacitatis
obmutescit. cum uenire eũ iustũ iudicem
uiderit : quẽ nunc in iuste iudicauit. Unde
bene subdit᷑. Imouitas auteo. cõntra¬
hec os suxm. Os enĩ suũ mnc adhuc ini¬

Expanded text:
titur, sed resurgente solidatur. Ipsos namque titur, sed resurgente solidatur. Ipsos namque primos hujus populi pauperes, electos videlicet praedicatores, visa ejus mors perculit, sed resurrectio ostensa reparavit. Salvato ergo paupere, spem egenus recipit, quia resurgente in carne Domino, fidelis quisque ad aeternae vitae fiduciam convalescit. Sed ecce jam in manifesta ostensione Veritas venit, jam carnis mortem pertulit, eamque resurgendo destruxit, jam resurrectionem gloria ascensionis honoravit; et tamen Hebraeorum lingua adhuc cum contumeliis lacessere non desinit, quos nimirum aequanimiter tolerat, ut alios tolerando convertat, atque alios minime conversos quandoque districtius feriat. Tunc enim lingua infidelium ab effrenatione suae loquacitatis obmutescet, cum venire eum justum judicem viderit, quem nunc injuste judicavit. Unde et bene subditessabunt. --Os enim suum nunc adhuc ini
Abbreviated transcription (Latin):
Rem. Ipse qͥppe iste pauꝑ est: de quo ꝑ pau¬
lũ dicitur. Propt̃ nos egenus factus est:
cum diues ess&. Et quia iudei dnm̃ accu-
sando tradiderunt. quem traditũ gentiles
occiderunt : potest ꝑ oris gladium accusan-¬
tium hebreoꝵ lingua signari. de quibus ꝑ
psalmistã dicitur. Filii hominũ dentes
eoꝵ arma & sagitte: & lingua eoꝵ mache¬
ra acuta: Qua euuangłio ciam teste cla
primi : quȩ inredemptoris morte hebreoꝵ
uoces oꝑe impleuit. Ds̃ itaq hunc pau¬
perem & de uiolenti manu. & de oris gla¬
dio saluũ fecit. qͥa uidelic& redemptor
ñr & uires gentiliũ & linguas hebreoꝵ¬
moriendo ex humanitate p̾tulit. sed exdi¬
uinitatis suȩ potencia resurgendo supera¬
uit. Qua uidelic& resur rectione. quid
aliud agit᷑. nisi ut ad spem uitȩ subsequen¬
tis infirmitas nr̃a roboretur. e Unde &
bene mex subditur. Et trit totno
spem reducit᷑. quia humilis fidelium po¬
pulus. redemptore moriente pauore concũ¬

Expanded text:
Paulum dicitur: Propter vos egenus factus est, cum dives esset . Et quia Judaei accusando Dominum tradiderunt, quem traditum Gentiles occiderunt, potest per oris gladium, accusantium Haebraeorum lingua signari, de quibus per Psalmistam dicitur: Filii hominum dentes eorum, arma, et sagitta: et lingua eorum, machaera acuta . Qui Evangelio etiam teste clamprimitur, quae in Redemptoris mortem Hebraeorum voces opere implevit. Deus itaque hunc pauperem et de violenti manu, et de oris gladio salvum fecit: quia videlicet Redemptor noster et vires Gentilium, et linguas Hebraeomoriendo ex humanitate pertulit, sed ex divinitatis suae potentia resurgendo superavit. Qua videlicet resurrectione quid aliud agitur, nisi ut ad spem vitae subsequentis infirmitas nostra roboretur? Unde et bene mox subditur: CAPUT XXI. spem reducitur, quia humilis fidelium populus, Redemptore moriente, pavore concu
Abbreviated transcription (Latin):
subtrahit. qͣnto ꝑ spem ad sũma sustollit.
Annon qͣsi auis paulus aduolatũ natꝰ fuerat.
qui tot aduersa sustinens dicebat: nr̃a con-¬
uersatio incelis est: & rursum. scimꝰ qm̃ si
terrestris domꝰ nr̃a huiꝰ habitationis dissol
non manufactã ȩternam incęlis:: Uelut
auis gͦ ima transcenderat: quem adhuc cor¬
pore int̾ra demorantẽ. iam insublimib spei
penna subleuabat. Sed qͥa nullus suis uirib
ual& se se in alta sustollere. ut cũ uisibilib
affligit᷑. in inuisibilia subleuetur: recte mox

Expanded text:
subtrahit, quanto per spem ad summa sustollit. subtrahit, quanto per spem ad summa sustollit. An non quasi avis, Paulus ad volatum natus fuerat, qui tot adversa sustinens dicebat: Nostra conversatio in coelis est ? Et rursum: Scimus quoniam si terrestris domus nostra hujus habitationis dnon manufactam, aeternam in coelis . Velut avis ergo ima transcenderat, quem adhuc corpore in terra demorantem, jam in sublimibus spei penna sublevabat. Sed quia nullus suis viribus valet sese in alta sustollere, ut cum visibilibus affligitur, in invisibilia sublevetur, recte mox
Abbreviated transcription (Latin):
transeuntia appetit. desiderioꝵ suorũ
se pondere affligit. Grauis qͥppe labor
est. hanc ipsam presentis uitȩ głam quȩ¬
rere: quȩsitam quandoq ꝑcipere: & per¬
ceptam cũ circumspectione custodire.
Grauis labor est. hoc cum magna¬
fatigatione ad prehendere: qͦd is qͥ adpre¬
hendit nouerit diu stare non posse.
Scĩ autẽ uiri qͥa transeuntia non amant.
non solum nulla temporalium desideri¬
orũ pondera tolerant. sed & siqua aduͣsa
consurgunt. in ipsis suis pressuris non labo
de flagellatis apostolis scriptum est. Ibant
gaudentes a conspectu concilĩ: qm̃ digni
habiti sunt. ꝓ nomine iħu contumeliam
pati. Quis gͦ eoꝵ mentib labor est: quib &
pena uerberum labor non est Homo gͦ
adlaborem nascit᷑: qͥa ille huius mundi uera¬
citer mala sentit: qui eiꝰ bona inhiant̃ appe.¬
tit. Nam cuius mens ad alta suspenditur:
subipsa est quicqͥđ exterius contra ipsam

Expanded text:
transeuntia appetit, desideriorum suorum transeuntia appetit, desideriorum suorum se pondere affligit. Gravis quippe labor est, hanc ipsam praesentis vitae gloriam quaerere, quaesitam quandoque percipere, et perceptam cum circumspectione custodire. Gravis labor est, hoc cum magnafatigatione apprehendere, quod is qui apprehendet, noverit diu stare non posse. Sancti autem viri quia transeuntia non amant, non solum nulla temporalium desideriorum pondera tolerant; sed et si qua adversa consurgunt, in ipsis suis pressuris et languode flagellatis apostolis scriptum est: Ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati . Quid ergo eorum mentibus labor est, quibus et poena verberum labor non est? Homo ergo ad laborem nascitur, quia ille hujus mundi veraciter mala sentit, qui ejus bona inhianter appetit. Nam cujus mens ad alta suspenditur, sub ipsa est quidquid exterius contra ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
ad yolatyo. Ad laborem qͥppe homo
nascit᷑: quia nimirũ is qui accepta est p̾ditꝰ
ratione. considerat. qͦd ualde sibi sit impos-¬
sibile ut hȩc peregrinationis suȩ tempora
sine gemitu euadat. Unde bene paulus
cũ tribulationes suas discipulis enumerar&.
adiunrit. Ipsi enĩ scitis: qͦd in hoc positi
sumꝰ. Sed in eo qͦd caro flagellis afficit᷑. mens
Ad appetenda altiora subleuat᷑: paulo
rursũ ad testante qͥ ait. & lic& is qui foris
est nr̃ homo corrũpit᷑ : tamen is qui intꝰ¬
S est renouat᷑ de die indiem. Homo gͦ ad
laborẽ nascit᷑. & auis aduolatũ: qͥa inde
mens ad sũma euolat. unde caro in insi¬
mis durius laborat. Potest quoq appel¬
latione hominis carnaliũ uita signari:
unde paulus ait. Cũ enĩ sit inter uos
telus & contentio: nonne carnales estis.
Quib paulo post subicit dicens. Ponne
homines estis.  In hac itaq uita homo
ad laborẽ nascitur: qͥa carnalis quisq cũ

Expanded text:
ad volandum. - Ad laborem quippe homo ad volandum. - Ad laborem quippe homo nascitur, quia nimirum is qui sui accepta est ratione praeditus, considerat quod valde sibi sit impossibile, ut haec peregrinationis suae tesine gemitu evadamus. Unde bene Paulus cum tribulationes suas discipulis enumeraret, adjunxit: Ipsi enim scitis quod in hoc positi sumus . Sed in eo quod caro flagellis afficitur, mens ad appetenda altiora sublevatur, Paulo rursus attestante, qui ait: Et licet is, qui foris est noster homo corrumpitur, tamen is qui intus est, renovatur de die in diem . Homo ergo ad laborem nascitur, et avis ad volatum, quia inde mens ad summa evolat, unde caro in inmis durius laborat. Potest quoque appellatione hominis carnalium vita signari, unde Paulus ait: « Cum enim sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis? Quibus paulo post subjecit, dicens: Nonne homines estis? In hac itaque vita homo ad laborem nascitur, quia carnalis quisque cum
Abbreviated transcription (Latin):
ali is desideratũ iter erecta incumulũ un-¬
da contra dicit. Terra non solũ germina fe-¬
cunditatis inminuit: sed &iam semina ac-¬
cepta consumit. In quibꝰ nimirũ cunctis
patenter aspicitur: hoc qͦd quidã saprens
de dño testatur dicens. Et pugnauit cũ
eo orbis terrarũ: contra insensatos. Or¬
bis qͥppe t̾rarũ cũ dño contra insensatos
pugnat: qͣndo in pęna delinquentiũ. &
elementoꝵ aduersitas militat. Sed tamen
de humo doloe non egredit᷑: quia res que¬
lib& insensibilis ad afflictionẽ nram stimu¬
lo nr̃e actionis excitatur. De humo dolor
non egredit᷑: quia nequaquã pena de ea
nascitur creatura quȩ ꝑcutit. sed de ea
ꝓcul dubio quȩ peccando uim ꝑcussionis
extorsit. Sed curandũ magnopere est.
ut cum in reb exterioribꝰ pondere dolo.¬
ris afficim᷑: spe ad suꝑna tendamꝰ. quat ͥnꝰ
eo mens ad alta ꝑueniat. quo nos exteri-¬
or pęna castigat. Unde & apte subiungit᷑.¬

Expanded text:
aliis desideratum iter erecta in cumulum unaliis desideratum iter erecta in cumulum unda contradicit; terra non solum germina fecunditatis imminuit, sed etiam semina accepta consumit. In quibus nimirum cunctis patenter aspicitur hoc, quod quidam sapiens de Domino testatur, dicens: Et pugnabit cum eo orbis terrarum contra insensatos . Orbis quippe terrarum cum Domino contra insensatos pugnat, quando in poena delinquentium et elementorum adversitas militat. Sed tamen de humo dolor non egreditur, quia res quaelibet insensibilis ad afflictionem nostram stimulo nostrae actionis excitatur. De humo dolor non egreditur, quia nequaquam poena de ea nascitur creatura, quae percutit, sed de ea procul dubio, quae peccando vim percussionis extorsit. Sed curandum magnopere est ut cum in rebus exterioribus pondere doloris afficimur, spe ad superna tendamus; quatenus eo mens ad alta perveniat, quo nos exterior poena castigat. Unde et apte subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Ꝙidcirco non nũquã studiosus tar-¬
ditate intellꝰ genciȩ p̃mit᷑. ut eo maiora
p̃mia retributionis inueniat. quo magis
instudio inuentionis elaborat. Hichilgͦ
interra sine causa: quando & studioso
tarditas ad premiũ ꝓficit. & desidioso
uelocitas adsupplicium crescit. Ad ĩtelle.
boris studio: aliquando uͦ dolore ꝑcussi¬
onis erudimur. Unde cum dictũ sit. ni¬
chil interra fit sine causa: apte protinuᷤᷤ
tus de rebus insensibilibꝰ flagellat᷑. Sed
quia datũ ꝑ occulta merita mentiũ.
aꝑta ꝓducunt᷑ flagella pęnarũ: de humo
dolorꝰ non egreditur. qmͣ sensus nr̃i mali¬
cia exigit. ut arebus insensibilib feriat᷑.¬
Ecce enĩ cernimꝰ quod adcorreptionẽ
nram exspectatꝰ imber  arente terra sus¬
pendit᷑. & caligosus aer in ardescente sole
siccat᷑. Mare ꝓcellis tumescentib seuit.¬
& alios ad transmeandũ susceptos int̾cipit:

Expanded text:
nit. Et idcirco nonnunquam studiosus tarnit. Et idcirco nonnunquam studiosus tarditate intelligentiae premitur, ut eo majora praemia retributionis inveniat, quo magis in studio inventionis elaborat. Nihil ergo est in terra sine causa, quando et studioso tarditas ad praemium proficit, et desiderio velocitas ad supplicium crescit.  Vet. V.  boris studio, aliquando vero dolore percussionis erudimur. Unde cum dictum sit, Nihil in terra sine causa; apte protinus atus, de rebus insensibilibus flagellatur. Sed quia per occulta merita mentium, aperta prodeunt flagella poenarum, de humo dolor non egreditur, quo modo sensus nostri malitia exigit, ut a rebus insensibilibus feriatEcce enim cernimus quod ad correptionem nostram exspectatus imber arente terra suspenditur, et caliginosus aer inardescente sole siccatur; mare procellis tumescentibus saevit, et alios ad transmeandum susceptos intercipit,