comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uos iustos dicitis: exitum audem urm̃ ñ abll¬
itis.Iam si uelum & illa commemorare que
conius homo cõmunionis ur̃e seriptis sius i¬
serit. qui magis eontra uos ꝓ eccłia catholis
apcuaginta ep̃is urĩs. concilium celebra¬
ami. carthagini: In quo concilio ꝑ septuagĩta¬
uimatam ẽẽ sententiam atq decretã: ut tradi¬
urib ĩmensi criminis reis. si baptizari nollẽt.
pintegris communicaretur: Deuteriũ etiã
merianensem ep̃m. cominunionis ur̃e dicit
e sedđm statuta illius concilii aducentis & sep¬
auginta epĩs urĩs facti. fecisse cum traditoribꝰ
unitatem. eiq deuterio post hoc factum iugit̃
inmunicasse donatum: nec solum huic de
num factam. traditorib sine baptismo cõmu¬
nicasse: s dicis. Qͥs michi ẽ iste tychoniꝰ: ille ẽ
tchonius quem parmenianus rescribendo
aompescit: & eum deterret ne talia scribat.
ñitim̃ refellit ea ipsa quȩ scribit. Uno sicut

Expanded text:
uos iustos dicitis, exitum autem uestrum non abluuos iustos dicitis, exitum autem uestrum non abluitis. Iam si uelim et illa commemorare, quae Tychonius, homo communionis uestrae, scriptis suis inserit, qui magis contra uos pro ecclesia catholica septuaginta episcopis uestris concilium Carthagini celebratum, in quo concilio per septuagintalimatam esse sententiam atque decretam, ut traditoribus immensi criminis reis, si baptizari nollent, pro integris communicaretur. Deuterium etiam Macrianensem episcopum communionis vestrae, dicit  et secundum statuta illius concilii a ducentis et septuaginta episcopis vestris facti, fecisse cum traditoribus unitatem eique Deuterio post hoc factum jugiter communicasse Donatum; nec solum huic Deuium factam traditoribus sine Baptismo communicasse. 44. Sed dicis: Quis mihi est iste Tychonius? Ille est Tychonius, quem Parmenianus rescribendo compescit, et eum deterret ne talia scribat: non tamen refellit ea ipsa quae scribit; sed uno, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i sanitatem negabant. & claues eccłie ꝓ¬
santib subtrahebant. & miscđissiȩ patien
dei. quȩ illos ꝓpterea sinebat uiuere ut pere¬
do sanarentur. sacrificio contriti sp̃c. & conci¬
bulato cordis ablato: dura crudelitate con
dicebant. Nec tamen istos misccłes & pacifis
cum eis xp̃iana sac ram̃ta communie ante
eos intra unitatis retia colerantes. donec al
litus ꝑducti seꝑarentur: tam iminanis ena
ror & impietas inquinabat: Aut si inquinls
iã cunc ȩccłia maloꝵ cõmunione deleta c̃ u
erat quȩ pareret ipsum cyprianum: si aut̃
qd certum ẽ. ꝑmansit eccłia: certum ÷ etiã ps¬
catis alienis in unitate. xp̃i neminem posse
macłari: ñ maloꝵ factis consentientem. neu
sis peccatis communicando polluatur: s&
ꝓpter sotietatem bonors malos tanquã pals
usq ad ultimam uentilationem. in arca d¬
ca tolerantem. Quȩ cum ita sint. ubi : pre

Expanded text:
Christi sanitatem negabant et claues ecclesiae pChristi sanitatem negabant et claues ecclesiae pulsantibus subtrahebant et misericordissimae patientiae dei, quae illos propterea sinebat uiuere, ut paenitendo sanarentur sacrificio contriti spiritus et contribulati cordis oblato, dura crudelitate contra dicebant. nec tamen istos misericordes et pacificos cum eis Christiana sacramenta communicantes et eos intra unitatis retia tolerantes, donec ad litus perducti separarentur, tam immanis eorum error et impietas inquinabat aut, si inquinabat, iam tunc ecclesia malorum communione deleta est nec erat, quae pareret ipsum Cyprianum. si autem, quod certum est, permansit ecclesia, certum est etiam peccatis alienis in unitate Christi neminem posse maculari non malorum factis consentientem, ne ipsis peccatis communicando polluatur, sed propter societatem bonorum malos tamquam paleam usque ad ultimam uentilationem in area dominica tolerantem. quae cum ita sint, ubi est pr
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia seꝑaretur. manente concordiȩ uincło
ꝑseuerante eccliȩ catholice indiuiduo sacras
actum suum disponit & dirigit unus quis
ep̃c: rationem ꝓpositi sui dño redditurus. Iu
adhȩc dicis fr̃ uncenti: nempe intueris hu
tantum uirum pacificum ep̃m & fortissimi
martirem nichil uchementuis sat egisse: qu
ne unitatis uincłm rumꝑetur. Uides eum
turientem ñ solum ut paruuli in xp̃o conca
nascantur: uerum ȩtiam ne iam nati de sinue
tris excussi moriantur. Porro autem ipsamm
quam contra impios seꝑatores cõminemora
adcende si adulteris communicabat: qui pent¬
tib adulteris pacem dabant: Nunquid illi ou
hoc ñ faciebant. collegio macłabantur istoꝵ:
autem ꝗd ueritas habet. & qd eccłia merito cen
recte penidentib adulteris pax dabatur. illis
in totum locum pęnitentiȩ contra adulter
claudebant. impie utiq agebant qui mẽi

Expanded text:
ecclesia separaretur. manente concordiae uinculo ecclesia separaretur. manente concordiae uinculo et perseuerante ecclesiae catholicae indiuiduo sacramento actum suum disponit et dirigit unusquisque episcopus rationem propositi sui domino redditurus.\' quid ad haec dicis, frater Vincenti? nempe intueris hunc tantum uirum, pacificum episcopum et fortissimum martyrem nihil uehementius sategisse quam ne unitatis uinculum rumperetur. uides eum parturientem, non solum ut paruuli in Christo concepti nascantur, uerum etiam ne iam nati de sinu matris excussi moriantur. Porro autem ipsam rem, quam contra impios separatores commemorauit, adtende. si adulteris communicabant, qui paenitentibus adulteris pacem dabant, numquid illi, qui hoc non faciebant, collegio maculabantur istorum? si autem, quod ueritas habet et quod ecclesia merito tenet, recte paenitentibus adulteris pax dabatur, illi, qui in totum locum paenitentiae contra adulteros claudebant, impie utique agebant, qui membris
Abbreviated transcription (Latin):
eum pater meus: ut maiorem fructum af¬
ferat. Uide nisi quia herens in diffusione
uitis. radicem ñ deseruit unitatis: nam&. si
traderet corpus suum ut arderet. laritatem
audem ñ hab̾es: nichil ei ꝓdesset. Attende ad¬
huc paululum in litteras cypriana: ut ad¬
uertas quam in excusabilem ostenłit. qui
se uoluerit ab unitate ȩccliȩ quam ds̃ in om¬
nib gentib ꝓmisit & reddidit quasi iusticie
suȩ causa seꝑͥare: magisq intelligas quam
sit uera sententia paulo ante ame cõmemo¬
rata: filius malus ipse se iustum dicit. exitũ
autem suũ ñ abluit: Ponit in quadã epla
sua quam scribit ad antonianum rem quã¬
dam satis rei de qua nunc agimus necessariã:
smeliꝰ uerba eius inserimus. Antecessores
iiquit nr̃ĩ quidam ep̃i istie in ꝓuincia nr̃a
dandã pacem mȩchis non putauerunt. in
recesserunt. aut catholicȩ ecelie uiutatem
uł duriciȩ uł censurȩ suȩ obstinatione ruꝑũ

Expanded text:
illud pater meus, ut maiorem fructum adillud pater meus, ut maiorem fructum adferat. unde, nisi quia haerens in diffusione uitis radicem non deseruit unitatis? nam etsi traderet corpus suum, ut arderet, caritatem autem non haberet, nihil ei prodesset. Adtende adhuc paululum in litteras Cypriani, ut aduertas, quam inexcusabilem ostenderit, qui se uoluerit ab unitate ecclesiae, quam deus in omnibus gentibus promisit et reddidit, quasi iustitiae suae causa separare, magisque intellegas, quam sit uera sententia paulo ante a me commemorata: Filius malus ipse se iustum dicit, exitum autem suum non abluit. ponit in quadam epistula sua, quam scribit ad Antonianum, rem quandam satis rei, de qua nunc agimus, necessariam; sed melius uerba eius inserimus. antecessores\', inquit, \'nostri quidam episcopi istic in prouincia nostra dandam pacem moechis non putauerunt, in recesserunt aut catholicae ecclesiae unitatem uel duritie uel censurae suae obstinatione ruperu
Abbreviated transcription (Latin):
tis illius sententiam. baptismum ñ habebant:
& tamen ȩccłia ñ ꝑisse. s in sui generis digni¬
tate ꝑ totum orbem sparsa. dñica frumenta
mansisse. Acꝑ hoc si turbati tanꝗͣ. ad aliquẽ
portum sic ad auctoritatem cypriani confu¬
gitis: uidetis quem illic scopulum ur error
offendat. Si autem iam nec illuc confugere
audetis: sine ullo luctamine naufragatis. Por¬
ro autem eẜ prianus aut ñ sensit omĩno qđ
cum sensisse recitatis. aut hoc postea correxit
in regła ueritatis: aut hunc quasi neuũ sui
candidissimi pectoris cooꝑuit ube karitatis:
dum unitatẽ ȩccłiȩ toto orbe crescentis & co¬
piosissime defendit: & ꝑseuerantissime tenui¬
it uinculũ pacis. scriptum ẽ enuim Naritas
cooꝑit multitudinem peccatoꝵ. accessit
huc ȩciam qd tamꝙ. sarm̃tũ fruc tuosissim̃
si quid in eo fuerat emendandum: purgaũ
pater falce passionis. Sarmentum inquit¬
enim ait dñs quod in me dat fructũ purgat

Expanded text:
tis, illius sententiam baptismum non habebant, tis, illius sententiam baptismum non habebant, et tamen ecclesiam non perisse, sed in sui generis dignitate per totum orbem sparsa dominica frumenta mansisse. ac per hoc si perturbati tamquam ad aliquem portum sic ad auctoritatem Cypriani confugitis, uidetis, quem illic scopulum uester error offendat; si autem iam nec illuc confugere audetis, sine ullo luctamine naufragatis. Porro autem Cyprianus aut non sensit omnino, quod eum sensisse recitatis, aut hoc postea correxit in regula ueritatis aut hunc quasi naeuum sui candidissimi pectoris cooperuit ubere caritatis, dum unitatem ecclesiae toto orbe crescentis et copiosissime defendit et perseuerantissime tenuit uinculum pacis; scriptum est enim: Caritas cooperit multitudinem peccatorum. accessit huc etiam, quod tamquam sarmentum fructuosi quid in eo fuerat emendandum, purgavit Pater falce passionis: Sarmentum enim, ait dominus, quod in me dat fructum, purgat
Abbreviated transcription (Latin):
diri: quemadmodum scriptura canonica
dot linguarum litteris & ordine ac successi¬
one cęlebrationis eccłiastice custodit᷑: contͣ
quam tamen ñ defuerunt qui sub nominib
aptore multa confingerent: frustra quidẽ:
quia illa sic comendata. sic celebrata sic nota¬
ta est. U erum quid possit aduersꝰ litteras. ñ
canonica auctoritate fundatas. etiam hinc
demonstrauit impie conatus audatiȩ. quod
& aduers eas quȩ tanta noticiȩ molȩ firmate
sunt. se se erigere ñ pretermisit. Hos tam̃ duas
obres ñ negamus illud sensisse cyprianum.
Qd & stilus eius habet quandam ꝓpriã faciẽ
qua possit agnosci & qđ ibi magis contra uos
eausa urã demonstratur inuictior. ur̃ẽq seꝑa¬
tionis presumptio: uidelicet ne maclaremini
peccatis alienis: quib tota facilitate subu̾tit᷑
cum apparet in litteris cypriani comunicata
ẽẽ cum peccatorib sacramenta. cum ad missi
sunt in eccłiam. qui scd̾m urãm & sicut uul¬

Expanded text:
diri, quem ad modum scriptura canonica diri, quem ad modum scriptura canonica tot linguarum litteris et ordine ac successione celebrationis ecclesiasticae custoditur, contra quam tamen non defuerunt qui sub nominibus apostolorum multa confingerent frustra quidem, quia illa sic commendata, sic celebrata, sic nota est; uerum quid possit aduersus litteras non canonica auctoritate fundatas, etiam hinc demonstrauit impiae conatus audaciae, quod et aduersus eas, quae tanta notitiae mole firmatae sunt, sese erigere non praetermisit. Nos tamen duas ob res non negamus illud sensisse Cyprianum, quod et stilus eius habet quandam propriam faciem, qua possit agnosci, et quod ibi magis contra uos causa nostra demonstratur inuictior uestraeque separationis praesumptio, uidelicet ne macularemini peccatis alienis, tota facilitate subuertitur, cum apparet in litteris Cypriani communicata esse cum peccatoribus sacramenta, cum admissi sunt in ecclesiam, qui secundum uestram et, sicut uul
Abbreviated transcription (Latin):
ñ equatur. qui ꝓpter paria sacramenta nec ip¬
sos ħeticos audet rebaptizare. sicut ñ eqͥtur
meritis petri. quisqͥs ñ cogit gentes iudairare.
S illa petri ñ tantum claudicatio. uerũ etiã¬
claudicatio correctio scripturis canonicis eõ¬
cinetur: cyprianus aũ sensisse aliter de bap¬
cisino. quam foria et consuetudo habet eccłie.
ñ incanonicis s in suis & in conciliis litteris
inueniunt᷑. correxisse audem istam sententiã
ñ inuenitur. Non incongruenter tamen
de tali uiro existimandum ẽ. quod corre¬
xerit. & fortasse suppressum sit ab eoͥs qͥ hoc
errore nimium delectati sunt. & tanto ue¬
lut patrocinio carere noluerunt: quãquã
ñ desint qui hoc cypriauum ꝓrsꝰ ñ sensisse
contendant: si sub eius nomine apresũpto¬
rib atq mendacib fuisse confictum: Neque
eium sic potuit integritas atq noticia litte¬
rarum. unius quamlibet illustris ep̃i custo¬

Expanded text:
non aequatur, qui propter paria sacramenta nec ipnon aequatur, qui propter paria sacramenta nec ipsos haereticos audet rebaptizare, sicut non aequatur meritis Petri, quisquis non cogit gentes iudaizare. sed illa Petri non tantum claudicatio uerum etiam correctio scripturis canonicis continetur; Cyprianus autem sensisse aliter de baptismo, quam forma et consuetudo habebat ecclesiae, non in canonicis sed in suis et in concilii litteris inuenitur. correxisse autem istam sententiam non inuenitur: non incongruenter tamen de tali uiro existimandum est, quod correxerit et fortasse suppressum sit ab eis, qui hoc errore nimium delectati sunt et tanto uelut patrocinio carere noluerunt. quamquam non desint, qui hoc Cyprianum prorsus non sensisse contendant, sed sub eius nomine a praesumptoribus atque mendacibus fuisse confictum. neque enim sic potuit integritas atque notitia litterarum unius quamlibet inlustris episcopi custo
Abbreviated transcription (Latin):
iꝓpter illam ñ eos credat ab eccłiȩ mune¬
ib seꝑari. Qua in re sicut ingenium tuũ
loiii. facillime ꝑspicis dotam causam urãm
tuitus euersam. & extinctam. Si enĩ sacra¬
unta cum peccatorib cõmunicando sicut
ltatis ꝑut eccłia quȩ fuerat in orbe terra¬
sim. nam uos ideo seꝑastis: iam prius tota
Perat. cum sicut dicit cyprianus in eam
lue haptismo admittebatur: ac sic nec ipse
cyprianus habebat in qua eccłia nasceret᷑:
Qulanto magis multo posterior ur̃ auctor pat̃o
donatus : s i autem illo tempore cum in eam
sine baptismo ad mittebantur. erat camen ȩx¬
cłia quȩ pareret cyprianum. pareret et dona¬
tum. manifestum ÷ non contaminari iustospec¬
catis alienis: quando cum eis sacram̃ta cõmu¬
nicant: Ac ꝑhoc seꝑacionem qua existis ab uni¬
tate. qua excusatione possis abluere ñ habetis.
impleturq in uob̃ sc̃e scripture illud oracłm.
filius malus ipse se iustum dicit: exitũ suum
autem ñ abluit. Meritis autem cypriaui sic

Expanded text:
pter illam non eos credat ab ecclesiae muneribus separari? Qua in re, sicut ingenium tuum noui, facillime perspicis totam causam uestram penitus euersam et extinctam. si enim sacramenta cum peccatoribus communicando, sicut putatis, periit ecclesia, quae fuerat in orbe terrarum — nam uos ideo separastis —, iam prius tota perierat, cum, sicut dicit Cyprianus, in eam sine baptismo admittebantur, ac sic nec ipse Cyprianus habebat, in qua ecclesia nasceretur, quanto magis multo posterior uester auctor paterque Donatus! si autem illo tempore, cum in eam sine baptismo admittebantur. erat tamen ecclesia, quae pareret Cyprianum, pareret et Donatum, manifestum est non contaminari iustos peccatis alienis, quando cum eis sacramenta communicant. ac per hoc separationem, qua existis ab unitate, qua excusatione possitis abluere, non habetis impleturque in uobis sanctae scripturae illud oraculum: Filius malus ipse se iustum dicit. exitum autem suum non abluit. Meritis autem Cypriani sic
Abbreviated transcription (Latin):
catorem me ipsum constituo: Q ue si dici pos¬
set ȩtiam in eos qui ueritatẽ correcti predicant.
quam ꝑu̾si oppugnabant: in ipsum paulum
primitus diceretur. in quo excliȩ xp̃i magnifi¬
cabant dm̃. audientes qd eugłizaret fidẽ. quã
aliq̃n uastabat Nec quemquam putes ab errore
ad ueritatem. uł a quocumq seu magno seu par¬
uo peccato. ad correctionẽ sine penĩtentia posse
transire. S nimis impudens error ẽ. hic uelle
calupniari excłiȩ. quam tot diuinis testuo¬
niis ẽẽ constat eccłiam xp̃i: qd aliter tractat
illos qui eam deserunt. si hoc ipsum peniten¬
do corrigant: aliter illos qui in ea ñdum fu¬
erunt & tunc primum pacem eius accipuit:
illos ampliꝰ humiliando. istos lenius suscipi¬
endo: utrosq diligendo. utrisq sanandis ma¬
terna haritate seruiendo: habes epłam ꝓliri-¬
orem fortasse quam uelles: esset autem multo
breuior si te tantum in respondendo cogita¬

Expanded text:
catorem me ipsum constituo. quae si dici poscatorem me ipsum constituo. quae si dici posset etiam in eos, qui ueritatem correcti praedicant, quam peruersi oppugnabant, in ipsum Paulum primitus diceretur, in quo ecclesiae Christi magnificabant deum audientes, quod euangelizaret fidem, quam aliquando uastabat. Nec quemquam putes ab errore ad ueritatem uel a quocumque seu magno seu paruo peccato ad correctionem sine paenitentia posse transire. sed nimis inpudens error est hic uelle calumniari ecclesiae, quam tot diuinis testimoniis esse constat ecclesiam Christi, quod aliter tractat illos, qui eam deserunt, si hoc ipsum paenitendo corrigant, aliter illos, qui in ea nondum fuerunt et tunc primum pacem eius accipiunt, illos amplius humiliando, istos lenius suscipiendo, utrosque diligendo, utrisque sanandis materna caritate seruiendo. habes epistulam prolixiorem fortasse, quam uelles. esset autem multo breuior, si te tantum in respondendo cogita
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥd gͥ adhuc dubitas tenere qd sentis. nisi quia
id qd nunc sentis. uł aliquando ñ sensisse. uel
aliud defendisse confundis:& dum erubescis
corrigere errorem. ũ erubescis ꝑmanere in er¬
rore: quod utiq potius erubescendum fuit. hoc
ẽ illud qd scriptura ũ tacuit: Est confusio addu¬
cens peccatum: & ÷ confusio adducens grãm. ꝙ
głam. Confusio adduceus peccatum. cum eru¬
bescit quisq prauam mutare sententiam: ne
aut inconstans putetur. aut diu errasse se ipso
indice teneatur. Ita descendunt in infernum
uiuentes. id÷ suam ꝑdicionem sencientes. qͦs
to ante futuros figurauerunt. Confusio autem
adducͥens grãm & głam. cum erubescit quisq
de ꝓpria iniquitate. & penitendo in meli cõmu¬
tatur.⁊ qd ce facere piget. illa ꝑniciosa confusioe
suꝑatum. ne tibi ab ominib nescientibꝰ quid lo¬
quantur. obiciatur illa apłica sentencia. si enĩ
quȩ destruxi hec eadem iterum ȩdifico: preuari¬

Expanded text:
quid igitur adhuc dubitas tenere, quod sentis, nisi quia quid igitur adhuc dubitas tenere, quod sentis, nisi quia id, quod non sentis, uel aliquando sensisse uel aliud defendisse confunderis, et, dum erubescis corrigere errorem, non erubescis permanere in errore, quod utique potius erubescendum fuit? Hoc est illud, quod scriptura non tacuit: Est confusio adducens peccatum et est confusio adducens gratiam et gloriam. confusio adducit peccatum, cum erubescit quisque prauam mutare sententiam, ne aut inconstans putetur aut diu errasse se ipso indice teneatur; ita descendunt in infernum uiuentes, id est suam perditionem sentientes, quos to ante futuros figurauerunt. confusio autem adducit gratiam et gloriam, cum erubescit quisque de propria iniquitate et paenitendo in melius commutatur, quod te facere piget illa perniciosa confusione superatum, ne tibi ab hominibus nescientibus, quid loquantur, obiciatur apostolica illa sententia: Si enim, quae destruxi, haec eadem iterum aedifico, praeuari
Abbreviated transcription (Latin):
tore contep̃nas obꝓbriũ qui dicturi sunt qͦre
modo sine dubio transies ad eccłiam. quã uerã¬
te sentire incelligo. nec huius sententiȩ tuȩ tes¬
cimonia longe peto: Tu ipse in eius dem epłȩ tuȩ
pricipio cui nunc respondeo: hec uerba posu¬
isti: Cum optime inquis ce nouerim longe ad¬
huc a fide xp̃iana sepositum. & studiis olĩ de¬
ditum licterarum. quietis & honestatis fuisse
cultorem: cumq postea conu̾s ad xp̃ianã fidẽ
ut ex muldors relatione cognoui. disputatioibꝰ
legalibꝰ oꝑam dares. Certe si tu ad me illã epłam
nusisti. hȩc u̾ba tua sunt. Cum gͥ fatearis me con¬
uersum ad xpĩanam fidem. cum ego nec ad do¬
natistas nec ad rogatistas conũs s im. sine ulla
dubitatione confirmas & preter rogatistas & p̃¬
ter donatistas eẽ xp̃ianam fidem: hec gͦ fides sic̃
dicimus in omnib gentib dilatatur: que scdm
dei destimonium in semine abrahe benedicũt᷑:

Expanded text:
torum contemnas opprobrium, qui dicturi sunt: Quare torum contemnas opprobrium, qui dicturi sunt: Quare modo t sine dubio transies ad ecclesiam, quam ueram sentire te intellego. nec huius sententiae tuae testimonia longe peto. tu ipse in eiusdem epistulae tuae principio, cui nunc respondeo, haec uerba posuisti: Cum optime\\ inquis, te nouerim longe adhuc a fide Christiana sepositum et studiis olim deditum litterarum quietis et honestatis fuisse cultorem cumque postea conuersus ad Christianam fidem, ut ex multorum relatione cognoui, disputationibus legalibus operam dares\'. certe si tu ad me illam epistulam misisti, haec uerba tua sunt. cum ergo fatearis me conuersum ad Christianam fidem, cum ego nec ad Donatistas nec ad Rogatistas conuersus sim, sine ulla dubitatione confirmas et praeter Rogatistas et praeter Donatistas esse Christianam fidem. haec ergo fides, sicut dicimus, in omnibus gentibus dilatatur, quae secundum dei testimonium in semine Abrahae benedicuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
tre. ideoq res urãs falso appelletis. quas nec
iusti possidetis. & sedin leges regum terrenoꝵ
amutere iussi estis. frustraq dicatis. nos eis con¬
regandis laborauimus: cum scriptum legatis
libores impiors iusti edent:⁊ s camen quis quis
roccasione legis huiꝰ quam reges terrȩ xp̃o ser¬
as congregationum quas sub nomine exclis
mebatis. quȩ omnino ñ debentur nͥ ei eccłie q̃¬
dssplicet nob. Qsquis ꝑ aliquo flagicio uł facino
rpiectum a uob ita suscipit. sicut suscipiunt᷑ qͥ
cepto errore quo a nob seꝑamini. sine crimine
iduos uixerunt: displicet nob̃. S nec facile is
dmonstracis. & si monstretis ñ nullos toleramꝰ.
quos corrigere uł puure ñ possumus: neque
in fine segregandos deserimus gregẽ dñi
ppter uasa faͤ in contumeliam. migramus
de domo diũ. Tu autem fr̃ quantum mͥ uidetur.
lunam glam hominum ñ actendas a insens.¬

Expanded text:
terrae, ideoque res uestras falso appelletis, quas nec terrae, ideoque res uestras falso appelletis, quas nec iusti possidetis et secundum leges regum terrenorum amittere iussi estis, frustraque dicatis: Nos eis congregandis laborauimus\', cum scLabores impiorum justi edunt sed tamen, quisquis ex occasione hujus legis, quam reges terrae Christo sercas congregationum, quas sub nomine Ecclesiae tenebatis quae omnino non debentur nisi ei Eccledisplicet nobis. quisquis pro aliquo flagitio uel facinore proiectum a uobis ita suscipit, sicut suscipiuntur, qui excepto errore, quo a nobis separamini, sine crimine apud uos uixerunt, displicet nobis. sed nec facile ista monstratis et, si monstretis, nonnullos toleramus, quos corrigere uel punire non possumus; neque r haedos in fine segregandos deserimus gregem domini neque propter uasa facta in contumeliam migramus de domo domini. Tu autem, frater, quantum mihi uidetur, si uanam gloriam hominum non adtendas et insensa
Abbreviated transcription (Latin):
salter publicanus: & cetera. Iam tibi g̃
enntur. ipse responde. Inspice tamen dili¬
ntius ipsos paucos urõs utrum nulluᷤ illic
uptiret ebriosꝰ. Tam eium late uastat animaᷤᷤ
hec pestilentia. & tanta lib̾tate dñatur. ut mul¬
cum mirer si ñ etiam urm gregicłm penetra¬
uit: quamuis ande ipsum aduentum filii ho¬
minis unius boni pastoris iam uos oues ab he¬
dis seꝑasse iactetis. Audi sane ꝑ me uocẽ diũ¬
oꝵ frumentore. in area dñica usq ad ultimã
uentilationem inder paleam laborantium per
tocum sciłt mnundum. quia deus uocauit trãa
soł ortu usq occasum: ubi etiam laudant pu¬
eri dnm̃. Quicumq uos ex occasione legis hu¬
ulsimꝑial ñ dilectione corrigendi. si inimicã
uedio ꝑsequicur: displicet nob̃. Et quamuis
nes queq terrena. ñ recte a quoquam possidi
possit. nisi uł iure diuino quo cuncta iustoꝵ
sunt. ul iure humano qd in potestate ẽ regum

Expanded text:
et alter publicanus et cetera. iam tibi, quae et alter publicanus et cetera. iam tibi, quae sequuntur, ipse responde. inspice tamen diligentius ipsos paucos uestros, utrum nullus illic baptizet ebriosus. tam enim late uastat animas haec pestilentia et tanta libertate dominatur, ut multum mirer, si non etiam uestrum gregiculum penetrauit, quamuis ante ipsum aduentum filii hominis, unius boni pastoris, iam uos oues ab haedis separasse iactetis. Audi sane per me uocem dominicorum frumentorum in area dominica usque ad ultimam uentilationem inter paleam laborantium per totum scilicet mundum, qua deus uocauit terram a solis ortu usque ad occasum, ubi etiam laudant pueri dominum: Quicumque uos ex occasione legis huius imperialis non dilectione corrigendi sed inimicandi odio persequitur, displicet nobis. et quamuis res quaeque terrena non recte a quoquam possideri possit nisi uel iure diuino, quo cuncta iustorum sunt, uel iure humano, quod in potestate est regum
Abbreviated transcription (Latin):
tismum xp̃i quem dat heticus: nichil intdĩ
Agnoscitur enim sacramenti speties equi
etiam cum magna differentia ÷ in hominus
meritis: Sed daueniam. Erraui quando teu¬
lui de ebrioso baptirante conuincere. E xeidi¬
donatista. Potes enim tu in tam paucis collegts
inuenire forsitam ebriosum. Uos enĩ estis qui
ñ ex tociꝰ orb comunione. s ex obseruatiõe pre¬
ceptoꝵ omnium diuinoꝵ. adq omniũ sacram̃¬
toꝵ tenetis catholicam fidem. in quib eã sol
inuenturꝰ ÷. cum uenerit filius hominis q̃ni
inueniet fidem in terra. quia nec terra est
nec in terra. s cęlestes in cęlo habitatis: nerl
tenditis nec timetis. quia deus suꝑb resistit.
humilib autem dat grãm nec uos eũgłii lol
ipse compungit. ubi dñs ait: cum ueneris fil
hominis. putas inueniet fidem in terra. con¬
tinuo quippe tanquam prescientes ñnullos
sibi suꝑbe arrogaturos hane fidem. dixst al
isunc in demplum orare. unus pharise

Expanded text:
tismum Christi, quem dat haereticus, nihil interest. agnoscitur enim sacramentorum species aequalis, etiam cum magna differentia est in hominum meritis. Sed da ueniam; erraui, quando te uolui de ebrioso baptizante conuincere; excideualicumque Donatista. potes enim tu in tam paucis collegis inuenire forsitan ebriosum. uos enim estis, qui non ex totius orbis communione sed ex obseruatione praeceptorum omnium diuinorum atque omnium sacramentorum tenetis catholicam fidem, in quibus eam solis inuenturus est, cum uenerit filius hominis, quando non inueniet fidem in terra, quia nec terra estis nec in terra, sed caelestes in caelo habitatis! nec adtenditis nec timetis, quia deus superbis resistit. humilibus autem dat gratiam? nec uos euangelii locus ipse compungit, ubi dominus ait: Cum uenerit filius hominis, putas inueniet fidem in terra? continuo quippe tamquam praesciens nonnullos sibi superbe adrogaturos hanc fidem dixit ad ascenderunt in templum orare, unus Pharisaeus
Abbreviated transcription (Latin):
casti postulauit. ad omĩa illi respoudẽ ñ gra¬
ueris: qd & ante facere potiusti: Scies enun
cum legeris iuchil pene ame dictum qd ipse
ũ noueras: aut qd ine tacente nosse ñ poteras.
S hoc opus meum habeas rogo cum ceteris:
quoꝵ studio scis conuenire. Tum uero illud
qd flagito habeat ipse eiu hoc potissimum
congruit. & ceteri quos ñ parum ista delec¬
tant. quemad modum abste dici possunt: ir̃
quos & ipse sum. Uiuas semꝑ in xcp̃o: nr̃im¬

Expanded text:
casti, postulauit, ad omnia illi respondere non gracasti, postulauit, ad omnia illi respondere non graueris, quod et ante facere potuisti. scies enim, cum legeris, nihil paene a me dictum, quod ipse non noueras aut quod me tacente nosse non poteras. sed hoc opus meum habeas rogo cum ceteris, quorum studio scis conuenire. tuum uero illud, quod flagito, habeat ipse, cui hoc potissimum congruit, et ceteri, quos non parum ista delectant, quem ad modum abs te dici possunt, inter quos et ipse sum. uiuas semper in Chri
Abbreviated transcription (Latin):
tini ep̃i: ad deogratia. sxxxiiii
augustinus in dño salutem. Questi¬
ones tibi ꝓpositas mͥ delegare ma¬
liusti: ñ ut opinor pigricia. s qd ea
.quoꝙ ipsa quȩ nosti libentius ꝑ nos audis:
dum nos nimis diligis. At ego ꝓpterea male¬
bam a te illas aꝑiri qd̃ ille ipse amicus qui
eas ꝓposuit. quantum ex hoc conici datur
ꝗd michi ad quasdam epłas ñ rescripsit: qͣsi
nos uerecundatur sequi. Uidĩt quam obcau¬
sain. hoc tamen suspicor: nec suspitio mea ma
liuola ẽ. uł absurda: cum & optime noueris
quantum eum diligam. quantoq mͥ dolori
nienter arbitror eum quem uideo mͥ rescri¬
bere noluisse: nichil sibi ame seribi uoluisse:¬
Proinde obseero te ut quemadmodũ ego
cibi parui. atq inter meas artissimas oceu¬
pationes. tuam scãm mͥq karissimã uoluii¬
tatem offendere timui. ut facerem qd petis¬
ci: ita tu quoq facias qd peto.hoc ÷ autem
ut breuiter quemadmodum ate sic̃ mͥ uidi¬

Expanded text:
I AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Quaestiones tibi propositas mihi delegare maluisti non, ut opinor, pigritia, sed quod ea quoque ipsa, quae nosti, libentius per nos audis, dum nos nimis diligis. at ego propterea malebam a te illas aperiri, quod ille ipse amicus, qui eas proposuit, quantum ex hoc conici datur, quod mihi ad quasdam epistulas non rescripsit, quasi nos uerecundatur sequi; uiderit quam ob causam. hoc tamen suspicor nec suspicio mea uel maliuola est uel absurda, cum et optime noueriquantum eum diligam, quantoque mihi dolori nienter arbitror eum, quem video mihi rescribere noluisse, nihil sibi a me sproinde obsecro te, ut, quem ad modum ego tibi parui atque inter meas artissimas occupationes tuam sanctam mihique carissimam uoluntatem offendere timui, ut facerem, quod petisti, ita tu quoque facias, quod peto. hoc est autem, ut breuiter, quem ad modum a te, sicut mihi indi
Abbreviated transcription (Latin):
die. ebrietates comessationes. & his similia:
que predico uob sicut predixi: qm̃ qui calia
agunt regnum dei ñ possidebunt: Hac ers
ratione quamuis baptizatum sit post ioħim.
ñ baptiratur post heticum qua ratione quã¬
uis bapcizatum sit post ioħm ñ bapciratur
post hebriosum: quoniam heses & ebrietates
in eis oꝑib sunt. quȩ oꝑa qui agunt regnũ
dei ñ possidebunt: Nonne tibi uidetur quis
intolerabiliter in dignum. ut cum baptis
fuerit post eum qui ñ sobrie uinum bibe
si uinum omnino ñ bibens regno dei uiã
ñ baptizetur post ebriosum. qui regnum
ñ possidebit: quid hic respondetur. nisi qui
ille baptismus erat ioħis. post quem xp̃iba
tismo baptizauit apłs: iste autem baptisms
xp̃i ÷ quo baptizauit ebrios: inter iolim
& ebriosum a contrario multum interest.
incer baptisinum ioħis & baptismum xp̃iũ
a contrario. s camen multum int̾est. Inter
apłm et ebriosum multum interẽ. in ter bu¬

Expanded text:
 comissationes et his similia, quae praedico uobis, sicut praedixi, quoniam, qui talia agunt, regnum dei non possidebunt. hac ergo ratione, quamuis baptizatum sit post Iohannem, non baptizatur post haereticum, qua ratione, quamuis baptizatum sit post Iohannem, non baptizatur post ebriosum, quoniam et haereses et ebrietates in eis operibus sunt, quae opera qui agunt, regnum dei non possidebunt. nonne tibi uidetur quasi intolerabiliter indignum, ut, cum baptizatum fuerit post eum, qui non sobrie uinum bibens sed uinum omnino non bibens regno dei uiam parauit, non baptizetur post ebriosum, qui regnum dei non possidebit? quid hic respondetur, nisi quia ille baptismus erat Iohannis, post quem Christi baptismo baptizauit apostolus, iste autem baptismus Christi est, quo baptizauit ebriosus? inter Iohannem et ebriosum a contrario multum interest; inter baptismum Iohannis et baptismum Christi non a contrario sed tamen multum interest. inter apostolum et ebriosum multum interest; inter ba
Abbreviated transcription (Latin):
questioni non sufficeret nec si ita legen
genere feminino que exierunt de femei¬
bus eius animas intelligeremus que geit̃
Ideo autem non sufficeret qm̃ et anine
nomine corpus solum posse significars
catur per id quod continetur illudo
continet. sicur ate quidam uina core
cum coronantur uasa uinaria. U̾mi
eñi continetur: et nas continet. Sicut is
appellamus eccłiam basilicam qua coni
ne eccłie idẽ. ppłi qui continentur. siguisid¬
mus locum qui continet: ita quod amimne
corporib coritinentur intelligi cor porafil¬
orum ꝑ nominatas animas possunt. Sie
eñi meluis acipitur etiam illud quod hex
inquinari dicit eum qui in trauerit suꝑ
animam mortuam. hoc ẽ. suꝑ defunctis
quis is somine anime mortue mortuũ
uusselligatur quod animam conti¬
u: quia et absente popło idẽ. eccłia lo¬
iscainon ille nichilominus eccłia non¬
upmur. hec responderentur si ut dixi
tmineo genere positum eẽt. que exiert̃

Expanded text:
quaestioni non sufficit, nec si ita legeretur quaestioni non sufficit, nec si ita legeretur genere feminino: quae exierunt de femoribus eius, ut animaIdeo autem non sufficeret, quoniam et animae nomine corpus solum posse significari, catur per id quod continetur illud quod continet, sicut ait quidam: uina coronant, cum coronarentur uasa uinaria; uinum enim continetur, uas continet. sicut ergo appellamus ecclesiam basilicam, qua contnomen ecclesiae, id est populi, qui continetur, significemus locum, qui continet: ita, quod animae corporibus continentur, intellegi corpora filiorum per nominatas animas possunt. sic enim melius accipitur etiam illud, quod lex inquinari dicit eum qui intrauerit super animam mortuam, hoc est super defuncti uer, ut nomine animae mortuae mortuum corpus intellegatur, quod animam continebat, quia et absente populo, id est ecclesia, locus tamen ille nihilominus ecclesia dicitur. haec responderentur, si, ut dixi, feminino genere positum esset: quae exierunt
Abbreviated transcription (Latin):
inconsiderata demeritate defendunt inte
alia testimonia quȩ sue cause suffiagarie
bitrantur: nullum quasi manifestuis et
pressius pro se possunt putare ꝓferendur
id quod in genesi seriptum ẽ. Omnes aut
anime quȩ introierunt ia cob in egy ptir
qui exierunt de femorib euis. hoc eniu
lut euidentissimo testimonio possunt e¬
di anime in filios ex parentib ꝓpagare
satis aperte dictum uidetur animas etr
de femorib iacob non sola exisse eorporas
liorum: ut eo modo etiam illud intelliq
uelit a parte totum quod dixit adim
cum illi mulier eus ostenderetur: hoer
os ex ossibus meis et caro de carne mea
enĩ dixit et anuna de anima mea .s iq̃
ri potest ut carne nominata utrumqui
telligatur. sicut hic animas nominaurt a
tamen etiam corpora in filus intelligiue¬
luit. S hoc testimonium certe quasi tu
clarum atq manifestum enodande ho

Expanded text:
inconsiderata temeritate defendunt, inter inconsiderata temeritate defendunt, inter alia testimonia, quae suae causae suffragari arbitrantur, nullum quasi manifestius et expressius pro se possunt putare proferendum, quam id quod in Genesi scriptum est: omnes autem animae, quae introierunt cum Iacob in Aegyptum, qui exierunt de femoribus eius. hoc enim uelut euidentissimo testimonio possunt credi animae in filios ex parentibus propagari, quoniam satis aperte dictum uidetur animas etiam de femoribus Iacob, non sola exisse corpora filiorum, ut eo modo etiam illud intellegi uelint a parte totum, quod dixit Adam, cum illi mulier eius ostenderetur: hoc nunc os ex ossibus meis et caro des carne mea; non enim dixit: et anima de anima mea. sed ita fieri potest, ut carne nominata utrumque intellegatur, sicut hic animas nominauit et tamen etiam corpora in filiis intellegi uoluit. Sed hoc testimonium certe quasi tam clarum atque manifestum enodandae huic
Abbreviated transcription (Latin):
fingit sp̃m hominis in ipso. et qui funxit
sigulatim corda homi.enum: de quibus
uides quem ad modum possit a resistentib
responderi. Utrum enĩ cum fingit ex alio
fingat an ex nichilo: incertum ẽ. Illud ta¬
men inter cetera testimonia uidetur eẽ.
precipium quod in libro salomonis eccłi¬
astice legitur. et reuertetur puluis in terrã
sient erat. et sp̃s reuercetur ad dm̃ qui dedit
eum. s fac illime respondetur: corpus inter¬
ram de qua factumẽ. primum hominis cor¬
pus: et sp̃e ad deum a quo facta ẽ. prima
hominis anima. Sicut enĩ nr̃m corpus in¬
quiunt quamuis ex primo illo corpore ꝓpa¬
gatum sit eo tamen redit unde ipsum pri¬
mum corpus effectum ẽ: sic anima nr̃a quaor¬
uis ex illa anima ꝓpagata non ad nichilũ
quia inmortalis ẽ. s ad illum redit a quo
istam obscurissimam questionem: qua
ex illo uno siue ex nullo alio deus utiq dedit
cum. Itemq illi qui ꝓpaginem animarun

Expanded text:
fingit spiritum hominis in ipso. et: Qui finxit fingit spiritum hominis in ipso. et: Qui finxit singillatim corda hominum, de quibus uides, quem ad modum possit a resistentibus responderi: utrum enim. cum fingit, ei alio fingat an ex nihilo. incertum est. illud tamen inter cetera testimonium uidetur esse praecipuum, quod in libro Salomonis Ecclesiaste legitur: E t reuertetur puluis in terram, sicut erat, et spiritus reuertetur ad deum, qui dedit eum. sed facillime respondetur: Corpus in terram, de qua factum est primum hominis corpus. et spiritus ad deum, a quo facta est prima hominis anima; sicut enim nostrum corpus, inquiunt, quamuis ex primo illo corpore propagatum sit, eo tamen redit. unde ipsum primum corpus effectum est. sic anima nostra quamuis ex illa anima propagata non ad nihilum, quia inmortalis est, sed ad illum redit. a quo istam obscurissimam quaestionem, quia, siue ex illo uno siue ex nullo alio, deus utique dedit eum. Itemque illi qui propaginem animarum
Abbreviated transcription (Latin):
cit. Queritur tamen utrum omnem fla¬
tum ex uno illo flatu. sicut omne corpus
hominis ex uuo illo corpore faciat. ⁊ an uero
noua quidem corpora faciat ex uno. animas
autem nouas ex nichilo. Quis enim congrua
sius originib genera rerum etiam de semi¬
nib facit. nisi qui ipsa semina facit sine se¬
minibus fecit: S ubi res naturaliter ob̾eura
nr̃m modulum uincit. et aꝑte dituna scrip¬
tura ñ subuenit. temere hinc aliquid clifini¬
re humana coniectura presumit: Scd̾m ui¬
tas autem quas ꝓprias habere incipiunt no¬
uos homines dicimus nasci. siue anima su¬
ue corpore. At uero scđm originale peccatum
ueteres nascuntur: ideo baptismate renouan¬
tur. Aliquid ergo certum de animȩ origine.
non dum inscripturis canonicis comperi.
Nam hii qui nouas sine ulla propagine
asserunt animas fieri. inter cestimonia. qͥ¬
b id nituntur ostendere. ponunt etiam il¬
la duo que paulo ante cominemoraui. qui

Expanded text:
cit. quaeritur tamen, utrum omnem flacit. quaeritur tamen, utrum omnem flatum ex illo uno flatu sicut omne corpus hominis ex illo uno corpore faciat, an uero noua quidem corpora faciat ex uno animas autem nouas ex nihilo. quis enim congrua suis originibus genera rerum etiam de seminibus facit: nisi qui ipsa semina sine seminibus fecit? sed ubi res naturaliter obscura nostrum modulum uincit et aperta diuina scriptura non subuenit, temere hinc aliquid definire humana coniectura praesumit. secundum uitas autem, quas proprias habere incipiunt, nouos homines dicimus nasci siue anima sine corpore; at uero secundum originale peccatum ueteres nascuntur, ideo baptismate renouantur. Aliquid ergo certum de animae origine nondum in scnptuns canonicis comperi. nam hi, qui nouas sine ulla propagine adserunt animas fieri, inter testimonia, quibus id nituntur ostendere, ponunt etiam illa duo, quae paulo ante commemoraui: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
legitur qui fixit sigillatim corda homi¬
num. Si ꝑ corda significate sunt anunȩ
fingi eas posse quis dubitetꝰ S queritur
utrum ex una anima hominis primi:
sic̾ fingit sigulat᷑i facies hõiũ ex uno ta¬
m  i corꝑe hominis primi. Cum hȩc atq huiꝰ
m̃ de hac re multa querantꝰ que nullo sen¬
su carnis ex plorari posst̃.⁊ a nr̃a exꝑientia lon¬
ge remota sunt atq in abcdlitissimis nat̾e suub
satent: ñ erubescendũ ẽ. hõi ꝯfiteri s nescire qd̾ nes¬
cit ne dum se scire mentitur: nunquam scire
mereatur. Quis autem negat non uinius tan¬
tum seo om̃is anime creatorem dm̃. atq fac¬
torem: nisi qui etus eloquus aꝑtissime refragat᷑:
Sine ulla qiippe ambiguitate per propham dic
omnem flatum ego feci. anima uidelicet in¬
intelligi uolens: quod uerba consequentia
manifestant. Non icaq unum quem fac̾¬
to ex terra homini primo inspirauit: s
omnem flatum ipse fecit. ipse ad huc fa¬

Expanded text:
legitur: Qui finxit singillatim corda homilegitur: Qui finxit singillatim corda hominum, si per corda significatae sunt animae. fingi eas posse quis dubitet? sed quaeritur, utrum ex una anima hominis primi, sicut fingit singillatim facies hominum ex uno tamen corpore hominis primi. Cum haec atque huius modi de hac re multa quaeruntur. quae nullo sensu carnis explorari possunt et a nostra experientia longe remota sunt atque in abditissimis naturae sinibus latent, non erubescendum est homini confiteri se nescire. quod nescit, ne, dum se scire mentitur. numquam scire mereatur. quis autem negat non unius tantum sed omnis animae creatorem deum atque factorem, nisi qui eius eloquiis apertissime refragatur? sine ulla quippe ambiguitate per prophetam dicit: Omnem flatum ego feci animas uidelicet intellegi uolens. quod uerba consequentia manifestant. non itaque unum, quem facto ex terra homini primo inspirauit, sed omnem flatum ipse fecit, ipse adhuc fa
Abbreviated transcription (Latin):
tanquam lucerna de lucerna accendatur.
et sine detrimento alterius alter inde exis
tat ignis: sic anima de anima parentis fi¬
at inprole uel traducatur in prolemei utrũ
in corporeum semen animȩ sue quodam mͦ
occulta et inuisibili uia eorum ex patre
currat eorum in matrem cum fit conceptꝰ
in femina. an quod ẽ. incredibilius. in semi¬
buis semina. utrum semen animȩ non simul
ex ea tam summa sceleritate atq athomo
temporis unde exierat recurrat anꝑeat:¬
⁊ si perit quomodo ipsacuius mortale sem
ẽ. inmortalis ẽ anima. an in mortalitatẽ
tunc acccͥpit quando formatur ut uiuat.
sicut iusticia quando formatur ut sapiat:
et quo pacto deus eam fingat in homine
etiam si anima seminaliter trahatur ex
anima sicut fingit in homine corporis m̾¬
bra: quamuis corpus seminaliter trahatur
ex corpore. Si eñĩ i ni enã sp̃ualis creatura
fingeretur a deo: non scriptum ẽẽt. qui
fingit sp̃m hominis in ipso et in eo quod

Expanded text:
tamquam lucerna de lucerna accendatur tamquam lucerna de lucerna accendatur et sine detrimento alterius alter inde ignis existat. sic anima de anima parentis fiat in prole uel traducatur in prolem. utrum incorporeum semen animae sua quadam occulta et inuisibili uia seorsum ei patre currat in matrem, cum tit conceptus in femina. an. quod est incredibilius, in semi ullis conceptibus semina. utrum semen ani- Illae non simul exeat, an summa celeritate atque atomo temporis, unde exierat, recurrat, an pereat; et si perit, quo modo ipsa, cuius mortale semen est, inmortalis est anima, an inmortalitatem tunc accipit, quando formatur, ut uiuat, sicut iustitiam, quando formatur, ut sapiat; et quo pacto deus eam fingat in homine, etiamsi anima seminaliter trahatur ex anima, sicut fingit in homine corporis membra, quamuis corpus seminaliter trahatur ex corpore. si enim non etiam spiritalis creatura fingeretur a deo, non scriptum esset: Qui fingit spiritum hominis in ipso; et in eo, quod
Abbreviated transcription (Latin):
dedit atq ita eas ex parentibus trahi dicunt:
siter tulliani opmionem sequinitur. pro¬
fecto eas non spc̃ s corpora eẽ c̃tendunt.
et corpulentis seminib exor iri. Quo quid¬
ꝑuersius dici potest: Neq hoc tertullia¬
num somniasse mirandum ẽ: qui etiam ip¬
sum creadorem dm̃ non ẽẽ. nisi corpus oꝑt¬
natur. Qua dementia repulsa a corde xp̃ĩa
no atq ore quisquis animam sicuti ẽ non
ẽ corpus s spm̃ confitetur. et tamen in fi¬
lios ex parentibus duci: in eo quidem nul¬
lis coartatur angustiis quod omnes ani¬
mas etiam pariulorum quos eccłia non
utiq in falsa s in uera peccatoꝵ remissio¬
ne baptizat. uera fides predicat trahere
originale peccatum. ꝓpria primi hominis
uosuntate cõmissum: & ĩõs posteros gen̾atiõe
cnsmissũ sola regenatiõe puigãdiis: considera¬
ri et ꝑtractari ceperit quid dicatur: mirũ
si ullus compͤrehendit humanus quonãmͦ

Expanded text:
dedit, atque ita eas ex parentibus trahi dicunt, dedit, atque ita eas ex parentibus trahi dicunt, si Tertulliani opinionem sequuntur, profecto eas non spiritus sed corpora esse contendunt et corpulentis seminibus exoriri. quo peruersius quid dici potest? neque hoc Tertullianum somniasse mirandum est. qui etiam ipsum creatorem deum non esse nisi corpus opinatur. Qaa dementia repulsa a corde atque ore Christiano quisquis animam. sicuti est, non esse corpus sed spiritum confitetur et tamen in filios ex parentibus duci, in eo quidem nullis coartatur angustiis, quod omnes animas etiam paruulorum, quos ecclesia non utique in falsa sed in uera peccatorum remissione baptizat, uera fides praedicat trahere originale peccatum propria primi hominis uoluntate commissum et in omnes posteros generatione transmissum sola regeneratione purgandum; sed cum considerari et pertractari coeperit. quid dicatur. mirum, si ullus sensus comprehendit humanus. quonam modo.
Abbreviated transcription (Latin):
Am̃ non facias nec aliquam naturam qua
non condidit ds̃. uel peccati earum uel in¬
iocentium dampnationis auctorem. Et
unueneris quod te querere ãmonui. qd
is idhue fateor non inueni: defende qͣn¬
amn potes atq assere animarum infantiũ
asmodi cẽ nouitatem. ut nulla propagaci¬
s duenitur: et nob̾cum quod inueneris
snterna dilectione communica.Si autem
non inueneris quare uel quomodo fiant
mime infancium peccatrices. et nichil in
s̃ ipsis habentes malitie a quo cogantur
qr adam trahere unde dampnentur. cum
cis credas non ex illa prima peccatrice
ꝓpugatas. s nouas atq insontes iueludi car¬
ne peccati. nec sic iam temere in aliam senten¬
cum tua deflectatur assenssio. ut eas ex il
umnacreclas propagando traduci: ne for¬
ti lius inuenire possit: qd̾ ipse non possif
aut aliquanelo inuenias quod nunc non
potuens. Nam et illi qui anias ex una
ꝓpigin asserunt quam ds homini primo

Expanded text:
deum non facias nec aliquam naturam. quam deum non facias nec aliquam naturam. quam non condidit deus, uel peccati earum uel innocentum damnationis auctorem. et si inueneris, quod te quaerere admonui, quod ipse adhuc, fateor, non inueni. defende, quantum potes, atque adsere animarum infantium eius modi esse nouitatem, ut nulla propagatione ducantur. et nobiscum, quod inueneris, fraterna dilectione communica. Si autem non inueneris, qua re uel quo modo fiant animae infantium peccatrices et nihil in se ipsis habentes malitiae a quo cogantur ex Adam trahere, unde damnentur, cum eas credas non ex illa prima peccatrice propagatas sed nouas atque insontes includi carne peccati, nec sic iam temere in aliam sententiam tua deflectatur assensio, ut eas ex illa una credas propagando traduci, ne forte alius inuenire possit. quod ipse non possis, aut aliquando inuenias, quod nunc non potueris. nam et illi. qui animas ex una propagari adserunt, quam deus homini primo
Abbreviated transcription (Latin):
solum ineis qui originali peccatom
addunt male uoluntatis arbitrio. ues
etiam in tam multis paruulis qui tantẽ
uinculo peccati originalis obstricti sus
gr̃a mediatoris ex hac luce rapiuntur
quippe ista massa iuste dampnationid
ꝑet debitum nisi ex ea faceret non sola
uistus s etiam misericors figulus aliaidl¬
sa inhonorem secundũ gr̃am non sedra
debitum: dum et paruulis subuenit quꝰ
nulla merita dici possunt. et maiorer ps¬
uenit ut habere aliqua merita possint.
eum ita sint si assercio tua non es cenal̃
stintur arbitrio dampnationiori
abnorias ẽẽ non posse s eas fide catho
ousitearis etiam si inilla tenera etate
a arpore exierint. in dampnationem ꝑ¬
ctionis ituras. nisi sacramento mediato¬
s̃ qui uenit quruenit querere et saluum
ficere quod ꝑierat liberentur: quere ubi
ues unde uel quando ceperite lamꝑnatiõis
neritum habere si noue sunt. ita sane itt

Expanded text:
solum in eis. qui originali peccato multa solum in eis. qui originali peccato multa addunt malae uoluntatis arbitrio. uerum etiam in tam multis paruulis, qui tantum modo uinculo peccati originalis obstricti sine gratia mediatoris ex hac luce rapiuntur. tota quippe ista massa lustae damnationis reciperet debitum. nisi ei ea faceret non solum iustus sed etiam misericors figulus alia uasa in honorem secundum gratiam non secundum debitum, dum et paruulis subuenit. quorum nulla merita dici possunt, et maiores praeuenit. ut habere aliqua merita possint. ! Quae cum ita sint, si assertio tua non eo tendit, libero utantur arbitrio. damnationi originali obnoxias esse non posse. sed eas fide catholica confiteris, etiam si in illa tenera aetate de corpore exierint, in damnationem perditionis ituras, nisi sacramento mediatoris, qui uenit quaerere et saluum facere, quod perierat, liberentur. quaere, ubi uel unde uel quando coeperint damnationis meritum habere, si nouae sunt, ita sane, ut