comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scursionis itiner subcundum. nec cȩterarum
me auscultare comm̃tis stelligeri raptus me¬
ta ꝑmittit. Et fateor uellem siquã examinati¬
onem uirgium ꝓrogarte auctoritas: ipsa qͦ
tam precluis eruditionis asserta cognoscere.
Presertimq cum ꝑendinatio racionabiliter
expectatur. ne laxata cognoscentis cure fati¬
gatione fastidia. omnẽ doctȩ intimationis
excursum. grauatȩ laborib intentionis exclu¬
dant. & illa expetende cognitionis approban¬
deq subtilitas. in odium noscendorum obte¬
sa multiplici prolixitate uertatur. ẜ quiꝰ
igitur duco ampliandam. discussionem tan¬
tum in ardentem sitim auriũ uiuidarum:¬
¶ Quȩ cum luna dissereret: omnes certatim
assensere diui. Dehinc utrũ repensatrix dato die
conferendȩ dotis prerogari iure publico posset
inquiritur. Quo dicto: archanus ille prisci iuris
assertor. magna nepotũ obsecratione consulitur.
responditq regularit̃ ⁊̃ matrimonio copulato

Expanded text:
cursionis itiner subeundum nec ceterarum cursionis itiner subeundum nec ceterarum me auscultare commentis stelligeri raptus meta permittit; et fateor uellem, si qua examinationem uirginum prorogaret auctoritas, ipsa quoque tam praecluis eruditionis asserta cognoscere praesertimque cum comperendinatio rationabiliter expectatur ne lassata cognoscentis curae fatigatione fastidia omnem doctae intimationis excursum grauatae laboribus intentionis excludant, et illa expetendae cognitionis adprobandaque subtilitas in odium noscendorum, obtusa multiplici prolixitate, uertatur: aequius igitur duco ampliandam discussionem tantam in ardentem sitim aurium uiuidarum». Quae cum Luna dissereret, omnes certatim assensere diui dehincque utrum repensatrix data diesque conferendae dotis prorogare iure publico posset inquiritur. Quo dicto arcanus ille prisci iuris assertor magna nepotum obsecratione consulitur responditque regulariter, etiam matrimonio copulato,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ eas in terras nos certum ẽ demeare.
Post has uero astabit decens illa sydereis
fulgoransq luminib. quȩ epistolaris tua
& dicta est &e ꝓbata. Huic semꝑ pater tuas
assereris credidisse manubias ac trisulcȩ lu¬
cis commisisse fulgorẽ. quȩ uias. uestigia.
aduentum. exitusq igniuage deñciatiõis
agnoscit. Huic igitur feminȩ colloquium
denegamus. ꝑ quam edictorum tuorũ ad¬
monitꝰ mortalib innotescunt: Cur igit᷑
pater optime remoraris. ⁊ intromittere
eas alacer et probare:¬
¶ Postquam hoc latonuis dixii: iupiter armonien
uenire quam suggestum ẽ mercurialiũ solã suꝑeẽ
p̃cepit. Tuncq alias in ordinem continuari.
Hic luna iam gemina emensi diei portione cõmonita:
ingressuram mox inquit feminã possũ explora¬
re uobiscum: ceterum ꝓpinquante confinio.
noctis cum sequentib tempora imꝑtire ñ possũ.
Quippe plaustrũ michi tauriq ac mundanȩ di.¬

Expanded text:
per eas in terras nos certum sit demeare? per eas in terras nos certum sit demeare? Post has uero adstabit decens illa sidereis fulgoransque luminibus quae epistularis tua et dicta est et probata: huic sempre, Pater, tuas assereris credidisse manubias ac trisulcae lucis comisisse fulgorem, quae uias, uestigia, aduentum exitusque igniuagae denuntiationis agnoscit. Huic igitur feminae colloquium denegamus per quam edictorum tuorum admonitus mortalibus innotescunt? Cur igitur, Pater optime, remoraris et intromittere eas alacer et probare?» Postquam haec Latoius dixit, Iuppiter Harmonien uenire, quam suggestum est Mercurialium solam superesse, praecepit tuncque alias in ordinem continuari. Hic Luna iam gemina emensi diei portione commonita: «Ingressuram mox — inquit — feminam possum explorare uobiscum: ceterum, propinquante confinio noctis, consequentibus tempora impertire non possum quippe Plaustrum mihi Taurusque ac mundanae de
Abbreviated transcription (Latin):
etheriȩ conscia. pensa lachesis ad oꝑtȩ instanti¬
um scł̃orum gerenda deñciat. Demnde symbo¬
lice. que uarietatib ominatis uentura compo¬
nens. auspiciorũ ꝓuentus pensat uirib fu-¬
turorum. Oenistice t̃cia ẽ. ꝑ quã tripos illa ucri¬
tura deñciat. atq om̃is eminuit nr̃a cortina.
Demq in argum̃tũ p̃scientiȩ mͥ coruus alludit.
nos auib presentire concolor tẽpoꝵ pluma
testetur. Ipsaq tripos. trini cursus prȩsagia
pollicetur. Hoc est extantis. instantis. ⁊ rapti.
Demum trigarium supplicantis semꝑ germa¬
nitatis adueniet. quod ur̃a uulgo suffragia
pollicendo incertos mortalium sensus
primum in spem opis suꝑȩ proritauit.
presidiiq indigam. in cultum fecit proce¬
dere nationem. Hanc igit᷑ siue trigeminã
femmam siue tres in unius nominis uoca¬
bulum conspirantes. quis in cȩlũ uenientes
in examinatas attemptet explodere. cum

Expanded text:
aetheriae conscia, pensa Lachesis adoperte atque instantiaetheriae conscia, pensa Lachesis adoperte atque instantium saeclorum generanda denuntiat; deinde Symbolice quae, uarietatibus ominatis uentura componens, auspiciorum prouentus pensat uicibus futurorum; Oeonistice tertia est per quam tripus illa uentura denuntiat atque omnis eminuit nostra cortina. Denique in argumentum praescientiae mihi coruus alludit, nos avibus praesentire concolor temporum pluma testetur. ipsaque tripus trini cursus praesagia pollicetur, hoc est exstantis, instantis et rapti. 895 demum trigarium supplicantis semper germanitatis adveniet, quod vestra vulgo suffragia pollicendo incertos mortalium sensus primum in spem opis superae proritavit, praesidiique indigam in cultum fecit procedere nationem. hanc igitur, sive trigeminam feminam sive tres in unius nominis vocabulum consinexaminatas adtemptet explodere cum
Abbreviated transcription (Latin):
uirginis secretis sanctiorib alumnatȩ. Quone
odio quibq deliciis ac ꝓrsus enerui mollitu¬
dine syd̃alis curiȩ transeunt᷑: Iouialis ui¬
goris maiestate ꝑcense. Hic tritonida. At qͥ
ait ungines quas fronesis educauit superũ
incessabilit̃ pectorum archana tenuerunt.
nec fuit ur̃m quisquam qui non illis uo¬
luptatis abdite int̾pretam̃ta cõmiserit. Deniq
ex his quamplures antesticiã ꝓfessȩ diuum.
ac ni ꝑ illas nefas in t̾ris sanctis liberare numi¬
nibus. certe litare penitus abnegatum. Uerũ
transacce uirgines eruditiõis castȩ p̃stitere
miracula. hȩc familiaritatis uix̃ p̃ferunt
documenta. Nam int̾ diumna humanaq
discidia sole semꝑ int̾runxere colloquia. has
gͥ ingressas agnocetis probabitisq diui:¬
¶ Quȩ dum delius pallasq dissererent:
carum disquisita uocabula. Tum phebus.
Genethliace inquit prio astabit. quȩ ratioĩs

Expanded text:
uirginis secretis sanctioribus alumnatae, quone uirginis secretis sanctioribus alumnatae, quone odio quibusque deliciis ac prorsus enerui mollitudine sideralis curiae transeantur, Iouialis uigoris maiestate percense». Hic Tritonida: «Atquin — ait — uirgines quas Phronesis educauit, superum incessabiliter pectorum arcana tenuerunt, nec fuit uestrum quisquam qui non illis uoluntatis abditae interpretamenta commiserit. Denique ex his quamplures antistitium professae diuum ac ni per illas nefas in terris sanctis libare numinibus, certe litare penitus abnegatum. Verum transactae uirgines eruditionis causa praestitere miracula, hae familiaritatis uestrae praeferunt documenta: nam inter diuina humanaque discidia solae semper interiunxere colloquia; has igitur ingressas agnoscetis probabitisque, diui». Quae dum Delius Pallasque dissererent, earum disquisita uocabula; tunc Phoebus: «Genethliace prior — inquit — astabit quae, rationis
Abbreviated transcription (Latin):
stinatione conuelleret. qui ꝓbandarũ nũs suꝑeẽt.
nichil afferens festinationis exquirit. Cui deliꝰ
medicinã sugg̃it architectonicãq in p̃paratis
assistere. Sed q̃m his mortaliũ rerum cura ter¬
renorumq sollertia est. nec cum etbere quicꝗͣ
hr̃e suꝑisq confine: ñ congrue si fastidio respu¬
untur in senatu celico reticebunt. ab ipsa deinceps
uirgine explorande discusius: ¶Una uͦ quȩ
potissima cȩli sydumq dilectio ẽ: examinis huiꝰ
tam fauore quam uoluptate disquiritur. tuisq
conspectib non pot̾it sine scelere uiduari. Sed
illud precunctis intimatum uelim. qđ dotis
offerende cumulandȩq recipco. alias aduexit
uirgines mat̾ puellas. quas opulentis colloca¬
tura minerib examine isto explorare ostituit:
¶Hȩ igitur non dispares nũo nec disgrege ue¬
nustate: eruditionis etiã dignitate paucis
astantium conferendȩ. In penetrabilib qͦq

Expanded text:
stinatione conuelleret, qui probandarum numerus superesset, stinatione conuelleret, qui probandarum numerus superesset, nihil afferens festinationis, exquirit; cui Delius Medicinam suggerit Architectonicamque in praeparatis assistere: «Sed, quoniam his mortalium rerum cura terrenorumque sollertia est nec cum aethere quicquam habent superisque confine, non incongrue, si fastidio respuuntur, in senatu caelico reticebunt, ab ipsa deinceps uirgine explorandae discussius: una uero quae potissima caeli siderumque dilectio est, examinis huius tam fauore quam uoluptate disquiritur tuisque conspectibus non poterit sine scelere uiduari. Sed illud prae cunctis intimatum uelim quod, dotis offerendae cumulandaeque reciproco, alias aduexit uirginis mater puellas quas, opulentis collocatura muneribus, examine isto explorare constituit: hae igitur, non dispares numero nec disgregae uenustate, eruditionis etiam dignitate paucis adstantium conferendae, in penetralibus quoque
Abbreviated transcription (Latin):
t cum dicto supina paululũ reclinisq
pone consistentis sese ꝑmisit ample¬
xibus uoluptatis. Cuius uerbis assertiõiq
ruricolȩ om̃s. cunctiq fluctigene. ꝗͣ plures
etam astriluci assensere diui. Prescrtĩq
lemniꝰ mulciber fabriliũ tantum operum
sollers maritus: ꝓmptiore attestatione col¬
laudat. Tunc deniq qd̃ decent̃ innixa. atq
ipsa relabentẽ lass itudo decuerat. mars emi¬
nus conspicatus ẽ. tenere cũ admirationis
obtutu. languidiore fractior uoce laudauit.
ꝓfundaq uisus ẽ traxisse sũpiria. Nec bromiꝰ
in fauoris grã dispar fuit. Cum etiã ipsum
athlanciadem tã flãmatȩ cupiditatis cura
concussit: ut omittere uellet quȩ cura spos.¬
salem centũ ornatiora disposuit. Tanti qͥppe
uisum ñꝗͣ ueneri displicere. ¶Herũ suꝑum
pater licet insinuatione germanȩ ut ꝓparce
ad monitus: tam̃ nequid nuptialib derogaite
ornatib. aut tante eruditionis exam̃ deliciosa fe.¬

Expanded text:
t cum dicto resupina paululum reclinisque, pone consistentis sese permisit amplexibus Voluptatis: cuius uerbis assertionique ruricolae omnes cunctique fluctigenae, quamplures etiam astriluci assensere diui praesertimque Lemnius Mulciber, fabrilium tantum operum sollers maritus, promptiore attestatione collaudat; tunc denique, quod decenter innixa atque ipsa relabentem lassitudo decuerat, Mars eminus conspicatus tenere cum admirationis obtutu languidiore fractior uoce laudauit profundaque uisus est traxisse suspiria; nec Bromius in fauoris gratiam dispar fuit; quin etiam ipsum Atlantiadem tam flammatae cupiditatis cura concussit ut omittere uellet quae circa sponsalem coetum ornatiora disposuit: tanti quippe uisum numquam Veneri displicere. Verum superum pater, licet insinuatione germanae ut properaret admonitus, tamen, ne quid nuptialibus derogaret ornatibus aut tantae eruditionis examen deliciosa fe
Abbreviated transcription (Latin):
Ieͦq suã meruit ĩmemor erudicen
Quo cantu stupide tygridis ira ruit
Quo fertur rabidas ꝑdomuisse feras.
Quo udit rigidas glandib ire comas
Ist maros: ⁊ siluas currẽ monte suas
Carmine quo strimon ꝯtinuit latices
Et tanays uersis sepe reflatus aquis.
Q uo impie accubuit rictib agna lupi
Et lepꝰ immiti contulit ora cam:
Hoc nc̃ ꝑmulsit insonuitq melo
Accumulansq magis carmina sacͣ ioui
Amphyon rigido in corpore m̃tis iter
Quoq dedit montes sume̾ posse aĩas
Quo sensus duris cautib inseruit
Et docuit rupes carmina uelle seqͥ
Nam muros thebis dulcisonis fidib
Presidiũq dedit carminis arbitrio
Sed nec arioniã marmora surda chelin:
Tempseret extremã cũ flagitaret opẽ.
Et licet indomiti dira ꝓcella nothi
Spumea cynei uerrẽt ima maris
Delpbinas totis sollicitauit aquis
Et melicos cantus belua grata tulit
O uere antistans numina magna dcũ
Quȩ istorum laudes ꝓtulit armonia.
Quȩ domitare erebũ. marmora. saxa. feras.

Expanded text:
e suam meruit immemor Eurydicen; quo cantu stupidae tigridis ira ruit; quo fertur rabidas perdomuisse feras; quo uidit rigidas glandibus ire comas Ismaros et siluas currere monte suas; carmine quo Strymon continuit latices et Tanais uersis saepe reflatus aquis; quo impune accubuit rictibus agna lupi et lepus immiti contulit ora cani: hoc nunc permulsit insonuitque melo accumulansque magis carmina sacra Ioui; quo Amphion rigido in corpore mentis iter quoque dedit montes sumere posse animas; quo sensus duris cautibus inseruit et docuit rupes carmina uelle sequi: nam muros Thebis dulcisonis fidibus praesidiumque dedit carminis arbitrio. Sed nec Arioniam marmora surda chelyn tempsere, extremam cum flagitaret opem, et, licet indomiti díra procella Noti spumea Scyllaei uerreret ima maris, delphinas totis sollicitauit aquis et melicos cantus belua grata tulit. O uere antistans numina magna deum: quae istorum laudes protulit Harmonia, quae domitare Erebum, marmora, saxa, feras
Abbreviated transcription (Latin):
tum religate eque pendebant. Uerum ille
orbis. non chelis. nec barbiton. nec tetracordos
apparebat. s ignota rotunditas omniũ melo¬
dias transcendãt organorum. Deniq mox
ingressa. atq enisdem orbis sonuere concenꝰ.
cuncta illa quȩ dissona suauitas cõm̃darat.
uelut mutescentia tacuerunt. Ipseq tunc
iupit̃ cȩlestesq diui suꝑioris melodiȩ agnita
flammȩ insopibilis fundebat᷑. reueriti in ti¬
mum patrimumq carmen paululũ in ue¬
nerationem extramundanȩ om̃is intelligen¬
tiȩ surrȩxerunt. Tunc egerimon infabile uir¬
go concludens. ad iouem reu̾sa. aliis mo¬
dulis num̃isq uoce ⁊ associata sic cȩꝑit.

Expanded text:
tum religatae aeque pendebant: Verum ille tum religatae aeque pendebant: Verum ille orbis non chelys nec barbiton nec tetrachordon apparebat sed ignota rotunditas omnium melodias trascenderat organorum. Denique mox ingressa atque eiusdem orbis sonuere concentus: cuncta illa quae dissona suauitas commendarat uelut mutescentia tacuerunt ipseque tunc Iuppiter caelestesque diui, superioris melodiae agnita cani ac flammae insopibilis fundebatur, reueriti intimum patrimumque carmen, paululum in uenerationem extramundanae omnes intellegentiae surrexerunt. Tunc egersimon ineffabile uirgo concludens, ad Iouem reuersa, aliis modulis numerisque uoce etiam associata, sic coepit
Abbreviated transcription (Latin):
ost hos bonoratior fontigenarum
uirginum chouis. pegaseȩ uocis
fectare diffluebat. Qui frigii cuiusdã pu¬
bidȩ citutis geminatis intstinctus. omnes
precedentiũ suauitatũ dulcedines ante ibat.
Tandem int̃ phebuni palladẽq media
armonia sublimis ingreditur. Cuius soroꝵ
caput auri coruscantis bratteis comebat᷑.
Ceso etiam tenuatoq metallo rigens uestis
& om̃ib ad motũ gressumq rata congru¬
entia temꝑatum. blandis lemt̃ crepita¬
culis tinniebat. Cuius incensum mater
paphiȩ ut eam contigue sequebat᷑ licet
pulcris rosea numeris ac libratis passib
moueret᷑ uix tamen pot̾at imitari. Dextͣ
autẽ quoddam gyris multiplicib circula¬
tum & miris ductib int̾cextum uelut
clipeũ gestitabat. qđ quidem suis inuicẽ
complexionib modulatũ. ex illis fidib
circulatis omnium modorũ ꝯcinentiã
psonabat. Leua autẽ uirginis. quam plures ex au¬
ro assimilatȩ paruȩq essigies. teathraliũ uolupta¬

Expanded text:
ost hos honoratior fontigenarum uirginum chorus Pegaseae uocis nectare diffluebat qui, Phrygii cuiusdam bupaedae cicutis geminatis interstinctus, omnes praecedentium suauitatum dulcedines anteibat: tandem inter Phoebum Pallademque media, Harmonia sublimis ingreditur, cuius sonorum caput auri coruscantis bratteis comebatur; caeso etiam tenuatoque metallo rigens uestis et omnibus ad motum gressumque rata congruentia temperatum blandis leniter crepitaculis tinniebat. Cuius incessum mater Paphie, ut eam contigue sequebatur, licet pulchris rosea numeris ac libratis passibus moueretur, uix tamen poterat imitari. Dextra autem quoddam gyris multiplicibus circulatum et miris ductibus intertextum uelut clipeum gestitabat quod quidem, suis inuicem complexibus modulatum ex illis fidibus circulatis omnium modorum concinentiam personabat; laeua autem uirginis quamplures ex auro assimulatae paruaeque effigies theatralium uolupta
Abbreviated transcription (Latin):
Fandis tacenda sarcinat. immiscuit.
Musas deoq disciplinas cyclicas:
Garrire agresti cruda finxit plasmate
Acipsa nauci rupta conscientia.
Turgensq felle. ac bile multa clamide
ꝓ dire doctis approbanda cultib
Possemq comis utq e martiscuria.
Felicis inqͥt s capellȩ flamine:
Indocta. rapidũ quẽ uidere scła:
Lurgis caninos blatteratꝰ pendẽ
Ipsoq dudũ bombinat ore flosculo
Decertũ falce iam canescenti rota.
Beata alumnũ urbs elissȩ quẽ uidit:
Iugariorũ murcidã uiciniã.
Paruo obsidẽ. uixq resꝑsum lucro.
Nictantẽ cura somnolentũ lucib
Decente q̃n possem haurire pocło.
Secute nugis nate ignosce lectitans:¬

Expanded text:
fandis tacenda farcinat, immiscuit Musas deosque, disciplinas cyclicas garrire agresti cruda finxit plasmate. 999 haec ipsa namque rupta conscientia turgensque felle ac bili, 'multa chlamyde prodire doctis approbanda cultibus possemque comis utque e Martis curia; Felicis' inquit 'sed Capellae flamine, indocta rabidum quem videre saecula iurgis caninos blateratus pendere †ipsoque dudum bobinatore flosculo decertum fulquem iam canescenti rota,† beata alumnum urbs Elissae quem videt iugariorum murcidam viciniam parvo obsidentem vixque respersum lucro, nictante cura somnolentum lucibusdecente quando possem haurire poculo?secute nugis, nate ignosce lectitans
Abbreviated transcription (Latin):
ox elatione quȩ longa ẽ & duab postionib. Et numerꝰ quidẽ ẽ ad
da ctilicum similis. Partib uͦ ad numerũ iomcũ ducit̃. ⁊ iambicinũ.
alius ũ nũs ẽ qui trocheades nominatur. Io: qui figura qnia spemq
tiochei br̃e uidetur. ex clationib geminis ⁊ longa positione ꝯfistens.

Expanded text:
ex elatione quae longa est, et duabus positionibus, et numero quidem est ad ex elatione quae longa est, et duabus positionibus, et numero quidem est ad dactylicum similis, partibus uero ad numerum ionicum iungitur et iambicum; alius uero est numerus qui trochaeides nominatur, id est qui figuram quandam speciemque trochaei habere uidetur, ex elationibus geminis et longa positione consiste
Abbreviated transcription (Latin):
os appellaui ex longa positione & longa elatione ac dnplici positiõe ꝓdueca
ae arsi longiori uingitur. Hi sunt peonici gm̃s nũi. quos incõpositos cẽ pre¬
airimus. Neq ui ꝑ comunctionẽ hoc ⁊ sinzugiã neq ꝑꝑiodũ inisto gñe rych
mus accelit Inde a patoic dictus ẽ idt quasi duplicia mnbra dniscetnate En i¬
iste quȩ docimine nominant᷑ Ex quib prius qđ fuerit hac lege cõponit᷑:
stratur. Qui aũ deducti nũi nominantur: ꝓp assiduũ ⁊ cõpositũ sonum
appellari uident᷑. fiunt autẽ nũi qui ⁊ ꝓsodiaci uocant᷑. quorũ alũ ꝑ t̾uos
pedes funt. pyrrichio. iambico ⁊ trocheo. Alii uͦ. iͭͦͫi. ut his tͥb pedib
rambus pͥmus aptetur. Auii uͦ ex duab sintugiis io: copulis bachio ⁊ ionio
apomi⁊ onos constare consuerunt: ¶ Sunt sane qui ⁊̃ irrationabiles
ee dñr. quos alogos uocitamus. quos ⁊ corios appellare consue uimus.
Sunt autt̃ numero duo quoꝵ alt̾ duambi figurã respicit ce ostat

Expanded text:
o ἐπιβατός ex longa positione et longa elatione ac duplici positione producta et arsi longiore iungitur. Hi sunt paeonici generis numeri quos incompositos esse praediximus; neque uero per coniunctionem, houidem dictus est, id est quasi duplicia membra discernat; ἐπιβst approbativae dicuntur. E quibus prius quod fuerit, hac lege componitur, stratur. Qui autem deducti numeri nominantur, propter assiduum et compositum sonum appellari uidentur. Fiunt autem numeri qui et prosodiaci uocantur: quorum alii per ternos pedes fiunt, pyrrhichio iambo et triambus primus aptetur: alii vero ex duabus syzygiis, id est copulis, bacchio et ionico apomizonos constare consuerunt. 992 Sunt sane, qui etiam irrationabiles esse dicuntur, quos alogos vocitamus; quos etiam chorios appellare coSunt autem numero duo: quorum alter diiambi figuram respicit et constat
Abbreviated transcription (Latin):
pylempsis id÷ pceptio. ꝑ quam scimus quo. q̾ntum nũo utendũ
sit. sresis. id: usus ꝑquẽ positiones aut elationes decent̃ apramus.
Mis. idt pmixtio. ꝑ quã cũ oportunũ fuerit ex arte nuscemus :
¶Tropi uero ut in melopcia &e in tymopeia tres sunt. Syst alticos
dicinus ⁊ in armonicis eos suꝑuis memoraui. umerũ aũ mait
et melos femimnã nouermꝰ. Et enĩ melos matico ẽ: quȩ sine ꝓpa
figira censeturr. Rydhmus autẽ oꝑe quodi uiriis atus ca sorma
soni quam uarios prestat effectus:
ue eum ar moma intentis tam diuis quam herou ꝑoplis
augusta quadam suauitate peurret: ad cantiis carminũq
dulcedines decent̾ regreosa continuit. Tunq ioue assungente oi¬
pust preambulis. eymelm modulata in thalamũ ꝙͥ uiigiis magna
cunctorũ uoluptate ꝑuenit
abes senilẽ marciane fabulam.
Miscillo lusit quã lucernis famine.
Ssatyra. pelagos dum docẽ nitit̃.
Artes creagris iixamicas atticis.

Expanded text:
est perceptio, per quam scimus quo quantum numero utendum sit; χρῆσις, id est usus, per quem positiones ad elationes decenter aptamus; μίξις id est permixtio, per quam, cum opportunum fuerit, ex arte miscemus. Tropi uero ut in melopoeia et in rhythmopoeia tres sunt: systalticos dicimus et in harmonicis eos superius memoraui. Numerum autem marem esse, melos feminam nouerimus; etenim melos materies est quae sine propria figura censetur, rhythmus autem opere quodam uirilis actus tam formam sonis quam uarios praestat effectus». Quae cum Harmonia intentis tam diuis quam heroum populis angusta quadam suauitate percurreret, ad cantus carminumque dulcedines decenter regressa, conticuit. Tuncque, Ioue assurgente diuisque praeambulis coemesin modulata, in thalamum quoque uirginis, magna cunctorum uoluptate, peruenit. Habes senilem, Martiane, fabulam, miscillo lusit quam lucernis flamine Satura, Pelasgos dum docere nititur artes creagris uix amicas Atticis,
Abbreviated transcription (Latin):
&ẽ freq̃ntia cõp̃hendentis se inuicẽ syllabȩ. nec magnitutinẽ aliꝗ̃ nec modũ
diuisȩ potestatis extendit. Ideoq eo rare uti decet. ne assiduitas breuis syllabe
carm̃ ipsum qd̾ cum dignitate aliqͣ ꝓferri oportte incidat. In ꝑmixtione u̾
aliorũ pedũ qui longiores ponunt᷑ decent̃ aptatur: ut illoꝵ ꝓlixã morã inter¬
ueniente sua celeritate cõpenset quare ꝓceleumaticus qui ad nũos aptat᷑ qua¬
drisemo exordiũ debet acciꝑe. Anapestus qͥ uocat᷑ iambꝰ. accipiet elationẽ pedis
unius temporis. positionẽ uͦ duoꝵ tẽporũ faciet. Monocronon quippe dr̃ temptis.
ĩ cũ longa ponitur. quȩ longa .ii. temꝑa reciꝑe osueuit: ł cũ .iii. tempora simul
breuia collocant᷑. ł cũ sunt.iiii. nũo. quȩ omĩa ad cõparationẽ longe syllabȩ
cõputant᷑. Igiur maior a napestus elationẽ quidẽ suscipiet. quȩ monocronos

Expanded text:
et frequentia comprehendentis se inuicem syllabae nec magnitudinem aliquam nec modum et frequentia comprehendentis se inuicem syllabae nec magnitudinem aliquam nec modum diuisae potestatis extendit ideoque eo raro uti decet ne assiduitas breuis syllabae carmen ipsum quod cum dignitate aliqua proferri oportet, incidat. In permixtione uero aliorum pedum qui longiores ponuntur, decenter aptatur, ut illorum prolixam moram interueniente sua celeritate compenset. Quare proceleumaticus qui ad numeros aptatur a quadrisemo exordium debet accipere. Anapaestus qui uocatur maior accipiet elationem pedis unius temporis, positionem uero duorum temporum faciet: monochronon quippe dicitur tempus etiam cum longa ponitur, quae longa duo tempora recipere consueuit, uel cum tria tempora simul breuia collocantur uel cum sunt quattuor numero: quae omnia ad comparationem longae syllabae computantur. Igitur maior anapaestus elationem quidem suscipiet quae monochronos
Abbreviated transcription (Latin):
nem ꝑ gcuus. ꝑ opositionẽ. ꝑ magnitudint̃: cũ ex dissemo uel tetrasemo cõpont̃
nus. ẜ genus. cum diplasiũ aut emioliũ simul ungintꝰ. uel qđ ex pluribus
equalit̾ copulat᷑. E opositionẽ id÷ ꝑ anthitesin: cum aut p̾mos dissemos po¬
minus sequentib longe potiorib aut tetrasemos disemis in sequentib appłi¬
camus. Uerũ eẽ notũ conueniet unũ ⁊̃ pedẽ posse sufficere ad complendã ꝑ¬
iodon. si sol cęt̾is inequalis inseritur. S eorũ quȩ in pedẽ recidunt. dactiluor
ticus quidẽ ẽ. qui ⁊ positionẽ breuẽ ⁊ elationẽ breuẽ retinet. Ntet᷑ autẽ hic
idem tetrasemo frequentius. Namq ⁊ dissemꝰ huiꝰ id÷ qui duob temporibus
implet. ꝓ celeumaticus quidẽ s breuior nominat᷑. Ille uͭ maior ẽ qui ex.im. bre¬
uibus esfingit᷑. At uͦ breuior id: disemus fineces uocat᷑. qui ab ipsa assiduitate

Expanded text:
nem,per genus, per oppositionem. Per magnitudinem cum ex disemo uel tetrasemo componitur nem,per genus, per oppositionem. Per magnitudinem cum ex disemo uel tetrasemo componitur numerus; per genus cum diplasium aut hemiolium simul iungimus uel quod ex pluribus aequaliter copulatur; per oppositionem, id estnimus, insequentibus longe potioribus, aut tetrasemos disemis insequentibus applicamus. verum notum esse conveniet unum etiam pedem posse sufficere ad complendam periodon, si solus ceteris inaequalis inseritur. 981 Sed eorum, quae in pedem recidunt, dactylicum ticus quidem et positionem brevem et elationem brevem retinet; utetur autem hic idem tetrasemo frequentius. namque et disemus huius, id est qui duobus ille uero maior est qui ex quattuor breuibus efficitur. At uero breuior, id est disemus, syneches uocatur quia ipsa assiduitas
Abbreviated transcription (Latin):
in finem usq deducet. Eimoliũ sane a pentasemo ducit exordiũ. Implet᷑ aũ
in .xu. nũo. Cpytritus ab eptasemo pͥncipit̃ facit .xiiii. similib. Idem peos¬
cuius difficilis ẽ usus. Atq hos quidem om̃s numerorũ ordines ĩo memora¬
uimus. ut singł orũ leges ꝑ uniu̾sa seruent᷑. ¶ Sed nuimerorũ alñ sunt cõpo¬
siti. ali incompostti. ali ꝑmixti & compositi. ⁊ duob gm̃b uel plurib cesserunt.
In cõpositi qui uno pedũ gñt consistunt. ut sunt terrasemi. Mꝑxtiũ. qui aliqͣ̃ndo
in pedes. aliquando in nũos resoluunt̃. ut in exasemo mĩo acciꝑe debemꝰ. At uͭ
eorũ qui compositi eẽ dñr: alii ꝑcopulas. aliiuͦ ꝑ ꝑiodũ colligunt᷑. Etenim
synzugia id copula duorum pecdũ in unũ ẽ ascͥpta conexio. cũ dissimiles
sibi positi eẽ uideant̃. Perpodus sanc ẽ pedũ cõpositio plurimoꝵ. quiq dissimiles
sibi pares sociant᷑. SDissimilitudinũ sane differentis tres erunt. ẜ magnitudi¬

Expanded text:
in finem usque deducet. hemiolium sane a pentasemo ducit exordium, impletur autem in XXV numero. epitritus ab heptasemo principium facit, XIIII syllabis desinecuius difficilis est usus. Atque hos quidem omnes numerorum ordines ideo memorauimus ut singulorum leges per uniuersa seruentur. Sed numerorum alii sunt compositi, alii incompositi, alii permixti: et compositi ex duobus generibus uel pluribus cohaeserunt; incompositi qui uno pedum genere consistunt, ut sunt tetrasemi; mixti uero qui aliquando in pedes, aliquando in numeros resoluuntur, ut in hexasemo numero accipere debemus. At uero eorum qui compositi esse dicuntur, alii per copulas, alii uero per periodum colligantur: etenim syzygia, id est copula, duorum pedum in unum est astricta conexio qui in dissimiles sibi positi esse uidentur; periodos sane est pedum compositioplurimorum quique dissimiles sibique impares sociantur. Dissimilitudinurn sane differentiae tres erunt: per magnitudi
Abbreviated transcription (Latin):
iambos habebit. dupler bachius a ttocheo eẽ dicet. Qui ũ scdos iambos habebit:
duplex bachnus ab iambo nominat᷑. Cum autẽ trochei meii collocantur. tro¬
eheus medius uire dicetur. Cũ aũ in medio iambi: mediꝰ iambꝰ uocat᷑. Om̃s uel
numerati sunt. S S iambus dicnus ⁊ ab eo qd̾ iambitin gicet detirahere uxe¬
nuane. i hoe carmine quibq uetẽs detrabelunt. In hoc nom̃. ẽ. ab eo qdđ uenena
maledicai aut liuoris infundat. Trocheus uͦ ab eo dictuo qđ cel ete rãsi onem
faciat uelut rota. Or tuis ꝓꝑt̃ honestatẽ potionis c̃ nominat. Simancieu
bane. qa cumi sit eardior tempore. significationt ipsam ꝓducce ⁊ remant¬
tis cessacionis esfingit. Bachii uͦ sunt dicti. qui bachis maximosono con

Expanded text:
aeos recipit, duplex bacchius a trochaeo esse dicetur: qui vero primos iambos habebit, duplex bacchius ab iambo nominatur. cum autem trochaei medii collocantur, trochaeus medius iure dicetur: cum autem in medio iambi, medius iambus vocatur. omnes vel numerati sunt. Sed iambus dictus est ab eo quod ἰαμβίζειν Graeci detrahere dixerunt, et hoc carmine quibusque ueteres detrahebant; item hoc nomen est ab eo quod uenenum maledicti aut liuoris infundat; trochaeus uero ab eo dictus quod celerem reuersionem faciat, ueluti rota; orthius propter honestatem positionis est nominatus; semanticus sane quia, cum sit tardior tempore, significationem ipsam productae et remanentis cessationis effingit; bacchii uero sunt dicti quod Bacchicis max
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ metrũ ñ parua sic̃ post̾ius memorabo. S qr uisus auditusq nũo dictus ace¬
dere: is qͦ intria itidẽ gña diuidet᷑. In corꝑis motũ. in sonorũ modulandiq ra¬
cionem. atq in u̾ba quȩ apta modis ratio colligarit. Quȩ cuncta sociata ꝑfe¬
ctam faciunt cantilenã. Dundit̾ sane nũs in oratione ꝑ syllabas. in modulati¬
one ꝑ arsin ac thesm in gestu figuris de t̾minatis soematisq completur.¬

Expanded text:
m metrumque non parua, sicut posterius memorabo. Sed, quia uisus auditusque numero dictus accem metrumque non parua, sicut posterius memorabo. Sed, quia uisus auditusque numero dictus accedere, hi quoque in tria itidem genera diuidentur: in corporis motum, in sonorum modulandique rationem atque in uerba quae apta modis ratio colligarit; quae cuncta socia perfectam faciunt cantilenam. Diuiditur sane numerus in oratione per syllabas, in modulatione per arsin ac thesin, in gestu figuris determinatis schematisque completur.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ñ dubiũ ẽ. R ythimnus gͥ ẽ compositio quȩdã ex scnsibilib couata temꝑib. ad
aliqũẽ habitũ ordinẽq conexa. Rursum sic definit᷑. Nũs ẽ diu̾sorũ modorũ
ordinata conexio. tempori ꝓ ratione modulatiõis inseruiens. ꝑio qd aut efferẽ¬
da uox fuerit. aut p̃menda. ⁊ quȩ nos a licentia modulationis ad artẽ disciplinã¬
q constringat. Int̾ ẽ tñ int̾ rychinũ ⁊ rychiromenoꝵ. Qiippe rydnzomenon.
mat̾ia ẽ nũorũ. Nũs aũ uelut quidã artifex. aut sp̃es modulatiõis apponitur¬
¶ Om̃is gͥ nũs triplici ratione discernit᷑ uisu. audituq uel tactai. Uisu: sicutsẽa
quȩ motu corꝑis colligunt᷑. Auditu: cũ ad iudiciũ modulationis itendimus.
Tactu: ut ex digitis uenarũ exploramus inditia. Uerũ nob̾ attribuit᷑ maxime
ꝓpͥe conu̾siõis accipiat. flexusq legitimos sortiat᷑. Est q̃ distantia int̃ rytmũ¬

Expanded text:
. Rhythmus igitur est compositio quaedam ex sensibilibus collata temporibus ad aliquem habitum ordinemque conexa. Rursum sic definitur: numerus est diuersorum modorum ordinata conexio tempori pro ratione modulationis inseruiens, per id quod aut efferenda uox fuerit aut premenda, et qui nos a licentia modulationis ad artem disciplinamque constringat. Interest tamen inter rhythmum et rhythmizomenon, quippe rhythmizomenon materia est numerorum, numerus autem uelut quidam artifex aut species modulationis apponitur. Omnis igitur numerus triplici ratione discernitur, uisu audituque uel tactu: quae motu corporis colliguntur; auditu, cum ad iudicium modulationis intendimus; tactu, ut ex digitis venarum exploramus indicia. verum nobis attribuitur maximpropriae conversionis accipiat flexusque legitimos sortiatur. est quoque distantia inter rhythmu
Abbreviated transcription (Latin):
quo gñe nũs modiq dicant᷑. Sextũ de conu̾sionib. Ultimũ rythinopocia. id:
ni nec partes nec mom̃ta recisiõis admittit. ut ÷ in geometeis punctũ. in ary¬
tbmeticis monas id: singłaris quedã ac se ipsa natura contenta. S nũs in u̾bis ꝑ
sptlabum. in modulatione ꝑsonũ aut spaciũ. qd̾ fuerit singulare. In gestu ꝑ
incipientẽ corporis motũ. qd scema dixims muenit᷑. Atq hoc erit breunssimõ
tẽpꝰ. qdđ insetabile memoraiti. Composttũ uꝰ ꝗd pot̃ duudi. & qd̾ a pͥmo aut diplũ
plene rationis ẽ t̾minus. Atq in hoc nũs toni similis intienit᷑. Ut enĩ ille ꝑ .im.
S⁊ eorum tẽpoꝵ quȩ ad nĩos copulant᷑: alia sunt que erythina tẽꝑa noĩant᷑.

Expanded text:
us modique ducantur; sextum de conuersionibus; ultimum rhythmopoeia, id est rem atomi, nec partes nec momenta recisionis admittit, ut est in geometricis punctum, in arithmeticis monas, id est singularis quaedam ac se ipsa natura contenta: sed numerus in uerbis per syllabam, in modulatione per sonum aut spatium quod fuerit singulare, in gestu per incipientem corporis motum, quod schema diximus, inuenitur; atque hoc erit breuissimum tempus quod insecabile memoraui; compositum uero quod potest diuidi et quod a primo aut duplum plenae rationis est terminus. atque in hoc numerus toni similis invenitur; ut enim ille per qua972 Sed eorum temporum, quae ad numeros copulantur, alia sunt, quae errhythma tempora
Abbreviated transcription (Latin):
uisus. in armenia eiusdẽ diei undecima comꝓbatur. ad faccũ ÷ utiq
spere circũitu. moras ꝑ ifiexus rotunditaas subinde uariante.
Denco epsa uasa ue horospica uel orosogia memorant᷑ ꝑ locorum

Expanded text:
uisus in Armenia eiusdem diei undecima comprobatur; quod factum est utique uisus in Armenia eiusdem diei undecima comprobatur; quod factum est utique sphaerae circuitu moras per inflexus rotunditatis subinde uariante. Denique ipsa uasa quae horispica uel horologia memorantur pro locorum
Abbreviated transcription (Latin):
tur. uͥ circa ortũ arcturi cum die nascitur. Quȩ itẽ in india patauitano
portu: pͥma tantũ parte noctis aspicitur. In qua ⁊̃ in malleo monte
.xuͦ. tantũ dieb annuis uidet᷑. Quis gͥ dubitet ⁊ globi deuexioris oppo¬
situ alia inconspicua fieri. atq alia uelut sꝑe curuationib eminere:
Additur ad fidẽ globi rotundioris ambigentib asserendũ. qđ solis lunȩq
deliquia in occasu facta orientis incolȩ ñ uidunt. Itemq in ortu si accidat̃
a tota britannia atq occasiuis regionib ignorantur. Etiam in mediis
plerumq regionib horarũ diu̾sitatib uariant᷑. sicut in magni alexandri
uictoriã limã noctis scd̾a. defecisse seruius nobilis in arabia ñciauit. qd̾ in
sicilia in exortus pͥmi splendore conspectũ. Alpiano ⁊ fonteio consulib un¬
decimo Kalendas maias solis defectus fuit. qui in campania die septimo

Expanded text:
tur ubi circa ortum Arcturi cum die nascitur, quae item in India Patalitano tur ubi circa ortum Arcturi cum die nascitur, quae item in India Patalitano portu prima tantum parte noctis aspicitur in qua etiam in Maleo monte quindecim tantum diebus annuis uidetur, quis igitur dubitet et globi deuexioris oppositu alia inconspicua fieri atque alia uelut sphaerae curuationibus eminere? Additur ad fidem globi rotundioris ambigentibus asserendam quod solis lunaeque deliquia in occasu facta orientis incolae non uiderunt, itemque in ortu si accidant, a tota Britannia atque occasiuis regionibus ignorantur. Etiam in mediis plerumque regionibus horarum diuersitatibus uariantur, sicut in Magni Alexandri uictoria lunam noctis secunda defecisse Seruius Nobilis in Arabia nuntiauit, quod in Sicilia in exortus primi splendore conspectum. Vipstano et Fonteio consulibus undecimo kalendas Maias defectus solis fuit qui in Campania diei septima
Abbreviated transcription (Latin):
retur assertio. qua docet. Nosq uͥ pͥmus equis oriens afflauit anhelis.
Illic sera rubens accendit lumina uesꝑ. Quin ⁊̃ cunctȩ noctes ac dies si¬
milib in tersticiis horisq semꝑ parib conuenirent. nulliq parti tel¬
luris uel apparerent certa. uel alia sydã negarentur. At cũ arctoa
conu̾sio supͣ uerticẽ uoluatur hesꝑiȩ. apud trogoditas egyptũq ofmem.
ignoto occultoq penitus sydere nescitur. cum canopũ ac berenices cri¬
nes stellas ad modum p̃nitentes. scẏthia galliaq atq ipsa ꝓrsus ñ cer¬
nat italia. Cum illȩ antarticis t̾ris conspicuȩ ac p̃ntentes ⁊ uelut
stitii signilis. ultra t̃ras emineat. trionesq gemiinos ut deuexa ñ cernat.
cum in arabia nouembri m̃se sub noctis auspicio helice non ꝯspecta.
scda uigilia ꝓspectet᷑. In meroe solsticio tantũ exiguaq breuitate ospici¬

Expanded text:
retur assertio, qua docet: nosque ubi primus equis Oriens afflauit anhelis, retur assertio, qua docet: nosque ubi primus equis Oriens afflauit anhelis, illic sera rubens accendit lumina Vesper. Quin etiam cunctae noctes ac dies similibus interstitiis horisque semper paribus conuenirent, nullique parti telluris uel apparerent certa uel alia sidera negarentur. At cum Arctoa conuersio supra uerticem uoluatur Hesperiae, apud Trogodytas Aegyptumque confinem ignoto occultoque penitus sidere nescitur, cum Canopum ac Berenices crinem, stellas admodum praenitentes, Scythia Galliaque atque ipsa prorsum non cernat Italia, cum illae antarcticis terris conspicuae ac praenitentes et uelut stitii signilis ultra terras emineat Trionesque geminos ut deuexa non cernat, cum in Arabia Nouembri mense sub noctis auspicio Helice non conspecta secunda uigilia prospectetur, quae in Meroe solstitio tantum exiguaque breuitate conspici
Abbreviated transcription (Latin):
elatione uel inclmationib haberetur si ꝑ plane diffusis mundane
constitutionis oꝑib uno eodẽq tempore sup̃ t̾ras ⁊ eqͥra intussent
Aut item si emensi solis exortus concauis subductioris t̾re latebris ab¬
deretur. S qm̃ postior assertio. mage despicabił opinations crassȩ
uilitate tenuatur: illam priorẽ cui ⁊̃ physicus anaxagoras acces¬
sit prãt exigere. qͣnuis ñ nullas credatur astruere rationes. Quippe
dicit planã terrã ortu occasu ue solis ac lunȩ ꝑspicue comprobari:
qui mox ut primi luminis fulgor emerserit: confestim ad obtutus nr̃os
directis lineis dirigut᷑. Qđ magis indubitabilis ꝓbam̃ti fiet. si in litcore
consistentes obstacula montiũ relinquamus. Qd̾ si ita eẽt: cunctis supra
terras degentib eodem tempore emergentia uidentur: occasusq uno obi¬
ti condita cunctas ualerent tenebrare t̾ras. ac falsa romulei uatis explode¬

Expanded text:
elatione uel inclinationibus haberetur, si per plana diffusis mundanae elatione uel inclinationibus haberetur, si per plana diffusis mundanae constitutionis operibus uno eodemque tempore supra terras et aequora nituissent, aut item si emersi solis exortus concauis subductioris terme latebris abderetur. Sed quoniam posterior assertio mage despicabilis opinationis cassae uilitate tenuatur, illam priorem cui etiam physicus Anaxagoras accessit praestat exigere, quamuis nonnullas credatur astruere rationes; quippe dicit planam terram ortu occasuue solis aut lunae perspicue comprobari; qui mox primi luminis fulgor emerserit confestim ad obtutus nostros directis lineis diriguntur, quod magis indubitabilis probamenti fiet, si in litore consistentes obstacula montium relinquamus. Quod si ita esset, cunctis supra terras degentibus eodem tempore emergentia uiderentur occasusque uno obitu condita cunctas ualerent tenebrare terras ac falsa Romulei uatis explode
Abbreviated transcription (Latin):
celicolaruĩ auratã curiã ⁊ int̃ stinctũ ey lindris gemmantib pauim̃¬
tum rurali resꝑsura puluere credar intrasse.
eometria dicor. qđ ꝑ meatam crebro ammensamq tellurem. eiꝰq
figuram. magnitudinẽ. locum. partes ⁊ stadia possim suts ratiõib
explicare neq ulla sit in totius t̃rȩ diũsitate particio. quã ñ memoris cułrꝰ¬
su desc̾ptionis absoluã: ¶ Quo dicto: quoniam fuerant in deorũ sena¬
du quam plures. qui neq toti terris eẽnt. neq ipsam dr̃ent unqͣ se caleas¬
se tellurẽ ipse ⁊ iupit̾ curiosius totius cie latebras uellec exquirere
astruendę precepta artis aꝑire.Tum illa.
ormam eouus terrȩ non planam ut estimant positioni qui
eã dĩci diffusioris assimulant. neq concauã ut ali qͥ descen de
diccants asseuerat. Namq ortus obitusq sydũm ñ diũsus ꝓ terre

Expanded text:
caelicolarum auratam curiam et interstinctum cylindris gemmantibus pauimencaelicolarum auratam curiam et interstinctum cylindris gemmantibus pauimentum rurali respersura puluere credar intrasse. Geometria dicor, quod permeatam crebro admensamque tellurem eiusque figuram, magnitudinem, locum, partes et stadia possim cum suis rationibus explicare, neque ulla sit in totius terrae diuersitate partitio quam non memoris cursu descriptionis absoluam». Quo dicto quoniam fuerant in deorum senatu quamplures qui neque orti terris essent neque ipsi umquam dicerent se calcasse tellurem, ipse etiam Iuppiter curiosius totius terrae latebras uellet exquirere, astruendae praecepta artis aperire. Tum illa: «Formam totius terrae non planam, ut aestimant positioni qui eam disci diffusioris assimulant, neque concauam ut alii qui descendere Secundus Dicaearchus asseuerat. Namque ortus obitusque siderum non diuersus pro terrae
Abbreviated transcription (Latin):
andem gͥ reglutinantis ab echie int̾uibratis admiratione lumi¬
ubus: decenti collustrans diuios conspectansq censura. cum ab¬
om̃ib reuerenda uenerabili dignitate ⁊ magistra cȩterarũ quȩ note
piuisa sunt artib diceret᷑ exquisitum eruditionis archanũ. ut ab ip¬
sis p̃ceptionis cimabulis auspicata depmeret: Tum illa remoto paulu¬
lum obsfaculo contora crinis a facie orisq luculenta maiestate ir¬
spendens. atq abaci sui suꝑfusum puluere mouens. sic exorsa:
ioet arebimedem meum int̃ philosophos conspicata. cucly dẽq
doctsimũ mastruende p̃ceptionis excursus potuerim subrogare :
ne impolitum quicꝗͣ subsistẽt assertorum aut ꝓfunditas caligaret:
tamen congruentius ipsa uob̃cũ quia ⁊ cpllemũ excudit ornam̃. illi
ĩ esladica tantũm facultate niehil effantes laciarit atticuant. q
ac prius uocabuli mei ꝓmenda rõ: ne indecent᷑ squalentior ꝑagratr y

Expanded text:
Tandem igitur reglutinatis ab aethrae interuibrantis admiratione lumiTandem igitur reglutinatis ab aethrae interuibrantis admiratione luminibus decenti collustrans diuos conspectansque censura, cum omnibus reuerenda uenerabili dignitate et magistra ceterarum quae notae diuis sunt Artium diceretur, exquisitum est eruditionis arcanum ut ab ipsis praeceptionis cunabulis auspicata depromeret. Tum illa, remoto paululum obstaculo contorti crinis a facie, orisque luculenta maiestate resplendens atque abaci sui superfusum puluerem mouens, sic exorsa: «licet Archimedem meum inter philosophos conspicata Euclidemque doctissimum, in astruendae praeceptionis excursus potuerim subrogare, ne impolitum quicquam subsisteret assertorum aut profunditas caligaret, tamen congruentius ipsa uobiscum, quia et Cyllenium excludit ornamen, illi etiam Helladica tantummodo facultate nihil effantes Latiariter atticissantAc prius uocabuli mei promenda ratio, ne indecenter squalentior peragratrix
Abbreviated transcription (Latin):
Namglobꝰ ⁊ cyiti. ⁊ oneq acfulgida signa
Nexa recurrebant arte locata pari
Tellus quȩ rapidũ consistens suscipit orbẽ
Puncti instar medio heserat una loco
Hanc tener ⁊ uitreis circ̃uoluptabił auris
Aer cõplectens. imbrificabat aquis.
Quȩ tam̃ imm̃so qͦ cingit᷑ illa ꝓfundo
Int̾riuata marmore tellus erat
Texerat ext̾ior qui fulget circulꝰ orbis
Etheris astrifico lumina multa peplo
Hinc nitidꝰ rutilũ tẏtan succend̾at orbẽ
Moxq imitata piũ lactea luna diem
Sic gͥ furuȩ ocłos splendescere noctis
Cerneres ex auro ut sacra flãma micat
Sic cypris oceani ꝑfuso sẏdere lẏmphis
Luciferd annuerat lumina tota suo
Omnia cõpar h̃t parib sub legib ordo
Nec minus hȩc mira ẽ quã domꝰ alta dm̃.
Hanc mundo assimilẽ stupuit tͥnac̾a tellꝰ
Archimedea astrificante manu
O felix cura ⁊ mentis prudentia maior
Corpore sub nr̃o equipasse iouem:

Expanded text:
nam globus et circi zonaque ac fulgida signa nam globus et circi zonaque ac fulgida signa nexa, recurrebant, arte locata pari. Tellus, quae rapidum consistens suscipit orbem, puncti instar medio haeserat ima loco. Hanc tener et uitres circumuolitabilis auris aer complectens imbrificabit aquis. Quae tamen immenso quo cingitur illa profundo interriuata marmore tellus erat. Texerat exterior qui fulget ciculus orbis aetheris astrifico lumina multa peplo. Hinc nitidus rutilum Titan succenderat orbem Moxque imitata pium lactea Luna diem. Sic igitur furuae oculos splendescere noctis cernas ex auro ut sacra flamma micat. Sic Cypris Oceani perfuso sidere lymphis Lucifero annuerat lumina tota suo. Omina compar habet paribus sub lecibus ordo nec minius haec mira est quam domus alta deum. Hanc mundo assimilem stupuit Trinacria tellus Archimedea astrificante manu. O felix cura et mentis prudentia maior Corpore sub nostro aequiperasse Iouem.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑueniens. uel luȩ orbes ac solis auratos
caliganti murice decolorans. int̃ sydera
uidebatur. Ipsum uͦ: uernantis ehmȩ
colore fulgebat. Deniq etiam in usum ger-¬
mane ipsius astronomie crebrius cõmo¬
datum. Reliqua uero u̾sis illitũ diu̾sita¬
tibus numerorum gnomonum stilis.
int̾sitiorum. pondum mensurarumq
formis. diu̾̃sitate colorum uariata reni¬
debat. Crtpidas ꝑagrande telluris causa.
easoemq ꝑm̃so orbe contritas uiatrix
infatigata gestabat. Que quidẽ ingressa
senatum deum. licet quot stadia e t̃ris
incęlum. quotq ulnas. quot deniq digi¬
tos ꝑmensa sit instant̾ absoluere: tam̃
ioiali cȩlestiumq maiestate contracta
ad illam abaci renudati mensulam cir¬
cunspectans. camerȩ ext̾ioris ornatum.
⁊ laqueata syłib palatia ꝓperauit.
onstitit attonito spectans
stellantia uisu.
Et decuit crines. puluereiq pedes
I psa ⁊̃ leua sphera fulgebat honora
Assimilis mundo syłib q fuit

Expanded text:
es ac solis auratos caliganti murice decolorans inter sidera uidebatur. Ipsum uero uernantis aethrae salo refulgebat, denique etiam in usum germanae ipsius Astronomiae crebrius commodatum, reliqua uero uersis illitum diuersitatibus numerorum, gnomonum stilis, interstitiorum, ponderum mensurarumque formis diuersitate colorum uariegata renidebat. Crepidas peragrandae telluris causa easdemque permenso orbe contritas uiatrix infatigata gestabat. Quae quidem ingressa senatum deum licet quot stadia e terris in caelum quotque ulnas, quot denique digitos permensa sit instanter absolueret, tamen Iouiali caelestiumque maiestate contacta, ad illam abaci renudati mensulam, circumspectans camerae exterioris ornatum et laqueata sideribus palatia, properauit. Consitit attonito spectans stellantia uisu, et decuit crinis puluereique pedes. Ipsa etiam laeua sphaera fulgebat honora, assimilis mundo sideribusque fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
in ysico sin positam. quinquagies bis .xu. milia. Inde ꝓxima nauiga¬
tione cẏprũ insulã. paterã lyciȩ. rhodũ. astipaleã in capartio mari.
Item in insula tenedarũ laconicȩ iñ lilibeũ syciliȩ. ⁊ caralim sardinȩ.
uicies quãt̃. quingenta milia. In de gadib quadragies qͥnqͣgena milia.
Quȩ m̃sura unu̾sa ab eoo mari efficit octogies. quinquies .lxx. uiii. mi¬
lra. Põt̃ itẽ aliud t̾ra mariq iter duci. Egantẽ eufratẽq fluinũ. capado¬
ciam. frigiam. ꝑ egeũ pelagus ⁊ laconicũ mare. itẽq ꝑsimis alios usq
peloponensũ. leucadã. corcyram. acrocerauniam. brondusium. romã.
tionib meis. ht̃ milia octogies sexies occoginta .u. habetis longitudi¬
nem multiplicit̾ memoratã: ¶ Latitudo aũ eiis meridiano situ
in septẽtrionis caput plurimũ iimnor ẽ. Nam utͥnq intemperati

Expanded text:
Syriae in Issico sinu positam quinquagies bis quindecim milia; inde proxima nauigaSyriae in Issico sinu positam quinquagies bis quindecim milia; inde proxima nauigatione Cyprum insulam, Patara Lyciae, Rhodum, Astypalaeam in Carpathio mari item insulam, Taenarum Laconicae, inde Lilybaeum Siciliae et Caralim Sardiniae tricies quater quingenta milia; inde Gades quadragies bis quinquagena milia. Quae mensura uniuersa ab Eoo mari efficit octuagies quinquies septuagium, Cappadociam, Phrygiam, per Aegeum pelagus et Laconicum mare itemque per sinus alios usque Peloponnesum, Leucada, Corcyram, Acroceraunia, Brundisium, Romam, tionibus meis, habet milia octogies sexies octoginta quinque. habetis longitudinem multipliciter memoratam. 614 Latitudo autem eius meridiano situ in septentrionis caput plurimum minor est; nam utrimque intemperati