comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quioscat maledicere dauid. Uelit nolit peccator qui uidet irascit᷑im
inficat᷑ in conspectu regum portans coronã głe. Nũquid ñ om̃s pͥno
cognouerunt. quia ipse ẽ u̾e dei electꝰ: francoꝵ. angloꝵ. hispanoꝵ.
⁊ postremo romanorũ rex. innocentium in papã suscipiunt. ⁊ roa¬
noscunt singularẽ ep̃m animaꝵ suaꝵ. Solus adhuc ignorat ad¬
totrei suĩi iam patefactũ acdissipatũ consiliũ. Frustra molit᷑ mnser sie
popłm dei malignare consiliũ. ⁊ cogitare adu̾sus scõs. sc̃õ firmise
adherentes ⁊ contempnentes curuare genu ante baal. Nulla fui
p̾ualebit parricide suo obtinere regnũ suꝑ irł. ⁊ suꝑ ciuitutẽ siũ¬
quȩ ẽ eccła dei uiuentis. colũpna fi̾dei ⁊ firmam̃tũ u̾itatis. funa¬
lus tͥplex. difficile rũpitur. Plectio melioꝵ approbatio plurure
⁊ quod his efficatius ẽ moꝵ attestatio: in nocentiũ ap̃ om̃s d̃m¬

Expanded text:
quiescat maledicere David. Velit, nolit peccator qui videt et irascitur, quiescat maledicere David. Velit, nolit peccator qui videt et irascitur, magnificatur in conspectu regum, portans coronam gloriae. Nunquid non omnes principes cognoverunt quia ipse est vere Dei electus? Francorum, Anglorum, Hispanorum, et postremo Romanorum rex, Innocentium in papam suscipiunt, et recognoscunt singularem episcopum animarum suarum. Solus adhuc ignorat Achitopel suum jam patefactum ac dissipatum consilium . Frustra molitur miser super populum Dei malignare consilium, et cogitare adversus sanctos sancto firmissime adhaerentes, et contemnentes curvare genua ante Baal. Nulla fraude praevalebit parricidae suo obtinere regnum super Israel et super civitatem sentis, columna fidei, et firmamentum veritatis. Funiculus triplex difficile rumpitur . Electio meliorum, approbatio plurium, et, quod his efficacius est, morum attestatio, Innocentium apud omnes com
Abbreviated transcription (Latin):
ante xͥ ẽ. aut antixp̃c. Cernitꝰ ab hominatio stare in loco scõ. quẽ ut abta¬
ret. incedit igniꝰ scũarium dei. ꝑ sequitur in nocentiũ : ⁊ cum eo omnen
in nocentiam. fugit ille nimirum a facie leonis sic̃ dic̃ ꝓpħa. Leo rugie
quis ñ timebit : fũgit sodm p̃ceptum dm̃i dicentis. Siuos ꝑsecuti fua ua
unam cuutatẽ: fugite in aliã fugit ⁊n hoc uere uitum
qͦd a płica sese forma in signierit. Nec enim paislus erubuit inporta
mitti ꝑ murũ. ⁊ sic effugere manꝰ quȩrentiũ animã suã. Subfugt
autẽ ñ parcens uitȩ suȩ s dans locum irȩ. ñ ut mortẽ euad̾et. s ut uitam
qui reret. Merito eccła in nocentio c̃cedit ipsiꝰ uicẽ. quẽ ꝑ eadẽ uestigi
gͣdientẽ cernit. Nec sane ociosa fuga in nocentii. Laborat qͥui dẽ. s hones¬
tur in laborib suis. Pulsꝰ urbe. ab orbe suscipitur. A finb t̾rȩ occuri
cum panib fugienti ⁊ si furor semei s̃ irardi engolism̃sis ñ dũ ex ton

Expanded text:
o sancto, quem ut obtineret, incendit sanctuarium Dei. Persequitur Innocentium, et cum eo omnem innocentiam. Fugit ille nimirum a facie leonis, sicut dicit propheta: Leo rugiet, quis non timebit? Fugit secundum praeceptum Domini dicentis: Si vos persecuti fuerint in una civitate, fugite in aliam . Fugit, et in hoc veica sese forma insignierit. Nec enim Paulus erubuit in sporta dimitti per murum , et sic effugere manus quaerentium animam suam. Subfugit autem non parcens animae suae, sed dans locum irae; non ut mortem evaderet, sed ut vitam acquireret. Merito Ecclesia Innocentio concedit ipsius vicem, quem per eadem vestigia gradientem cernit. Nec sane otatur in laboribus suis. Pulsus Urbe, ab orbe suscipitur. A finibus terrae occurritur cum panibus fugienti, etsi furor Semei, Gerardi Engolismensis, nondum ex toto
Abbreviated transcription (Latin):
idum ate pͥnceps eximie ut totis affectib bene tͥ tuisq cuperem totis
sib salutem ur̃am ⁊ honorẽ ur̃m ubicumq possem uiuarẽ. eo quod ñ
direm fraudatus fructu ad uentꝰ mei ad u̾os. s letus p̃t̃ spem multoꝵ
portarem mecum pacẽ eccłȩ oum exultatione uniu̾se t̾re. Miror aũ
io cuiꝰ ne consilio mira illa mutatio dextere excelsi. tam subito in deteriꝰ
mutata. ut rursum adiniuriam ȩccłȩ clericos sc̃ĩ hilarii decunitate
pelleres. ⁊ iram dei in te grauiꝰ quam pͥmum excitares. Quis te
ssimnauit tam cito recedere a uia u̾itatis ⁊ salutis: ꝓfecto iudiciũ
ntabit quicũꝙ ẽ ille. Utinani ⁊ abscidant᷑. qui uos conturbant.
reuoca amicos tuos ad pacem. ⁊ clericos ad ȩccłam. antequã irrecu¬
ibilit̾ reddas tͥ adu̾sum t̾ribilem. ⁊ eum qui aufert sp̃m pͥncipũ.
rribilem apud reges t̾rȩ.

Expanded text:
dum a te, princeps eximie, ut totis affectibus hene tibi tuisque cuperem, totis nisibus salutem vestram et honorem vestrum, ubicunque possem, juvarem; eo quod non redirem fraudatus fructu adventus mei ad vos, sed laetus praeter spem multorum reportarem mecum pacem Ecclesiae, cum exsultatione universae terrae. Miror autem quo, cujusve consilio mira illa mutatio dexterae Excelsi tam subito in deterius est mutata; ut rursum ad injuriam Ecclesiae clericos Sancti Hilarii de civitate expelleres, et iram Dei in te gravius, quamprimum excitares. Quis te fascinavit tam cito recedere a via veritatis et salutis? Profecto judicium portabit quicunque est ille. Utinam et abscindantur qui vos conturbant. nquam, et revoca amicos tuos ad pacem, et clericos ad ecclesiam, antequam irrecuperabiliter reddas tibi aversum terribilem, et eum qui aufert spiritum principum, terribile
Abbreviated transcription (Latin):
iuisa xͥ nullum xͦ p̃ponamꝰ. Illud aut̃ scitote quia expedit uob̃
ut ei silentiũ imponatur. cuiꝰ os maledictione plenũ ẽ ⁊ama

Expanded text:
isto praeponatis. Illud autem scitote, quia expedit vobis, ut ei silentium imponatur, cujus maledictione os plenum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ł uocatus abbas.ñ declinare ad dexteram nec ad sinistium. I¬
riam facio uob̃. si aliquẽ a uob̃ ita diligi credam. ut cum eo pari
errores diligatis. Quisquis enĩ sic aliquẽ diligit: nondũ ne
alii de aliis ꝓut uolunt. ego ad huc ae uob̃ estimare ñ posse
nͥ quod uicinum ẽ rationi. quod Ad lineam ꝑtint equitat
Quid am pͥus uidicant ⁊ pꝰea ꝓbant. ego de potione utr̃ disli
in amara. ante gustũ ñ iudicabo. Magist̾ petrꝰ inlibͥs suiᷤ
mas uocum nouitates in ducit ⁊ sensuũ. disputenis de fide
is ⁊inmirabilib suꝑ se. Melius illi erat siuixta titulum libͥ
seipsum cognosc̾et. nec egrederetur m̃surã suã. s saꝑet ad
itatem. Ego ñ eum accuso ap̃ patrẽ. ẽ qui eũ accuset̾. Liber
uis in quo sibi male cõplacuit. Cum detͥnitate loquit᷑ sapit
nim: cum de grã sapit pelagiũ.cũ de ꝑsona xͥͥ sapit nes

Expanded text:
 vocatus abbas, non declinare ad dexteram, nec ad sinistram. Injuriam facio vobis, si aliquem a vobis ita diligi credam, ut cum eo pariter ejus errores diligatis Quisquis enim sic aliquem diligit, nondum novalii de aliis prout volunt: ego adhuc de vobis aestimare non possum, nisi quod vicinum est rationi, quod ad lineam pertinet aequitatis. Quidam prius judicant, et postea probant: ego de potione, utrum dulcis sit an amara, ante gustum non judicabo. Magister Petrus in libris suis profanas vocum novitates inducit et sensuum: disputans de fidegnis et in miribilibus super se. Melius illi erat, si juxta titulum libri sui, se ipsum cognosceret, nec egrederetur mensuram suam, sed saperet ad sobrietatem. Ego non eum accuso apud Patrem: est qui eum accuset liber suus, in quo sibi male complacuit. Cum de Trinitate loquitur, sapit Arium: cum de gratia, sapit Pelagium: cum de persona Christi, sapit Nes
Abbreviated transcription (Latin):
minis facies miseranda uilis habitꝰ. uultus supplex. demissa suꝑcila.
u̾boꝵ humilitas. s nec ip̃e quidẽ lacrimule ourrentes ut aunit ad mitũ
eiꝰ doctȩ m̃tiri. Hȩc omĩa in facie st̃: ⁊ scitis qͥ dixerit. Nolite scłm faciem
iudicare. In his atꝙ similib forma pietatis ex istit. s ñ sẽꝑ ⁊ uͥtꝰ. Uestim̃¬
ta ouiũ st̃ ħ. frequent̾ sic̃ designauit dñs usurpata alupis in stragẽ ma
u̾tentes. ꝙ a sapiente sapient̾ ac ueracit̾ d̾r. Est qͥ se humiliat nequit
⁊ int̾iora es plena sũt dolo. Uos gͦ ñ aitendatis adu̾ba eiꝰ. neq ad corꝑis
gestꝰ. oꝑa int̾rogate. A. fructib eiꝰ cognoscetis eũ. Multa ⁊ grauia di¬

Expanded text:
minis facies miseranda, vilis habitus, vultus supplex, demissa supercilia, minis facies miseranda, vilis habitus, vultus supplex, demissa supercilia, verborum humilitas: sed nec ipsae quidem lacrymulae, currentes, ut aiunt, ad nutum ejus, doctae mentiri. Haec omnia in facie sunt: et scitis qui dixerit, Nolite secundum faciem judicare . In his atque similibus forma pietatis existit, sed non semper et vita ovium sunt haec, frequenter, sicut designavit Dominus, usurpata a lupis in stragem maxvertentes quod a Sapiente sapienter ac veraciter dicitur: Est qui se humiliat nequiter, et interiora ejus plena sunt dolo . Vos ergo non attendatis ad verba ejus, neque ad corporis gestus: opera interrog
Abbreviated transcription (Latin):
ambitu ue u̾boꝵ : a re ip̃a incipio. Homo fallax uenit ad uos: cͦedo ut
fallat. s ab sit ut uos. Hoc enĩ non nͥ inmultoꝵ discm̃ idq maximũ. possetai¬
cidere. Semꝑ quidẽ sic̃ fallere malũ. ita falli amalo ẽ pleꝵ ꝙ ⁊ malũ. S
int̾est qͥs.⁊ in quo fallat᷑. Quanto ur̃a potestas ⁊ dignitas maior. tant
ea quȩ uob̃ forte surreptio fit. ñ mͦ ꝑiculosior. s ⁊ turpior ẽ. p̃sertim in
ecołasticis cansis. Si u̾bi gr̃a sagiensis hȩc uulpecula fraudulenta. ꝯcimas
dolos. uob sic̃ callide cogitat illudere poterit ⁊ ad umeã dnĩ sabaoth quin
breui tempore parte ñ modica demolita ẽ ur̃a auctoritate redire. qͣn
putatis malignitate de cȩt̾o seintam: Heu qd̾ reliquũ ẽ deuorabit. su¬
pe qͥuenit uulpecula. redibit. leena. ⁊ in quosꝙ tam oleri quã ppłi non
iam calliditate utetur: s crudelitate. Uigilandũ itaq adu̾sꝰ astuciã.
ne ad tantã seuitiã denuo ꝓrumpere possit. Non ergo uos moueat ly¬

Expanded text:
ambituve verborum: a re ipsa incipio. Homo fallax venit ad vos, credo ut fallat; sed absit ut vos. Hoc enim non nisi in multorum discrimen, idque maximum posset accidere. Semper quidem, sicut fallere malum, ita falli a malo est plerumque et malum. Sed interest quis et in quo fallatur. Quanto vestra potestas et dignitas major, tanto ea quae vobis forte subreptio fit, non modo periculosior, sed et turpior est, praesertim in ecclesiasticis causis. Si verbi gratia, Sagiensis haec vulpecula fraudulenta, concinnans dolos vobis, sicut callide cogitat illudere, poterit et ad vineam Domini sabaoth, quam brevi tempore parte non modica demolita est, vestra auctoritate redire; quanta putatis malignitate de caetero saevituram? Heu! quod reliquum est, devorabit. Nempe qui venit vulpecula, redibit leaena: et in quosque, tam cleri, quam populi, non jam calliditate utetur, sed crudelitate. Vigilandum itaque adversus astutiam, ne ad tantam saevitiam denuo prorumpere possit. 2. Non ergo vos moveat ho
Abbreviated transcription (Latin):
hreuit᷑ ꝯiectam. certi ne aliqͥd habeat uos udicabitis. Cur datos sͥ iudices
declinauit: Si ꝑsonas causatis. non erant suspecti.si loci importunita¬
tẽ: erat ħ in terra sua.⁊̃ in cognatione sua. ubi ⁊ expensis paucis ⁊ itin̾e
uon longo.facile ⁊ absꝙ labore totũ negotiũ pot̾at ex plicari. Restat
ꝓinde nichil aliud suspicandũ quã fugisse hominẽ sub dolũ accu¬
sntiũ multitudinẽ. qui eũ extra patͥam minime pre in opia seqͥ
⁊ uos agite illi. qr ur̃o quoq nomini. Hȩo eiꝰ cura ñ parũ ꝯferre uidet᷑. qͣ
fit ut conuincat᷑ malignꝰ. ⁊ sic deiciat᷑ : q̃ ẽ gła ur̃a.

Expanded text:
jecturam: certine aliquid habeat, vos judicabitis. Cur datos sibi judices declinavit? Si personas causatur, non erant suspecti. Si loci importunitatem; erat hoc in terra sua, et in cognatione sua, ubi et expensis paucis, et itinere non longo, facile et absque labore totum negotium poterat explicari. Restat proinde nihil aliud suspicandum, quam fugisse hominem subdolum accusantium multitudinem, qui extra patriam eum minime prae inopia sequi et vos agite illi, quia vestro quoque nomini haec ejus cura non parum conferre videtur: qua fit ut convincatur malignus, et sic de
Abbreviated transcription (Latin):
cum plene ꝑ dĩ grãm asseoutum fi̾t. diligetur corpꝰ ⁊uniu̾sa corꝑis bona
les sumꝰ. ⁊decarnis concupiscentia nascitĩ. necesse ẽ cupiditas uł amor nr̃¬

Expanded text:
cum plene per Dei gratiam assecutum fuerit, diligetur corpus, et universa corporis bona cum plene per Dei gratiam assecutum fuerit, diligetur corpus, et universa corporis bona les sumus, et de carnis concupiscentia nasci
Abbreviated transcription (Latin):
s ⁊̃ seruoꝵ ⁊ merdennarioꝵ leges portabiles ac leues rebditiq
litit non destruit. s facit ut impleantur dicente dño. Non uemi legẽ sa
s adimplere. Illam tẽꝑat. istam ordinat: utramq leiugat. Nũquam en
caritas sine timore.s casto: minquam sine cupiditate: s ordinata.qͥn
gͦ caritas legẽ serui. cũ in fundit deuotionẽ: implet ⁊ mercennariꝰ¬
ordinat cupititatẽ. Porro timori ꝑmixta deuotio: ip̃m ñ admullats
castificat. Pena tantũ tollit᷑. sine qua eẽ ñ potuit dum fuit ser uilis
mor manet in sołm scłi. castus ⁊ filialis. Nam quod legit᷑ ꝑfecta caritas
foras mittit timorẽ. pęna intelligenda ẽ quȩ seruili ut diximꝰ nũquam deest
timori: illo scsticet gen̾e locutionis. quo sepe causa ponit᷑ ꝓ effectii. Deinde cupi¬
ditas tunc recte a suꝑueniente caritate ordinat᷑. cum mala quidẽ penitꝰ res¬
puunt᷑. bonis uͦ meliora p̾ferunt᷑: nec bona nͥ ꝓpt̃ meliora appetunt᷑. Quod

Expanded text:
servorum et mercenariorum leges portabiles ac leves reddit, quas utique non destruit, sed facit ut impleantur, dicente Domino: Non veni legem solvere, sed adimplere . Illam temperat, istam ornat, utramque levigat. Nunquam erit charitas sine timore, sed casto: nunquam sine cupiditate, sed ordinata. Implet ergo charitas legem servi, cum infundit devotionem: implet et mercenariordinat cupiditatem. Porro timori permixta devotio ipsum non annullat, sed castificat. Poena tantum tollitur, sine qua esse non potuit dum fuit servilis; et timor manet in saeculum saeculi castus et filialis . Nam quod legitur, Perfecta charitas foras mittit timorem , poena intelligenda est, quae servili, ut diximus, nunquam deest timori, illo scilicet genere locutionis, quo saepe causa ponitur pro effectu. Deinde cupiditas tunc recte a superveniente charitate ordinatur, cum mala quidem penitus respuuntur, bonis vero meliora praeferuntur, nec bona nisi propter meliora appetuntur. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
mettensis eccłȩ pͥmiçerio: fr̃s qui in clareualle qualicumo obsequio
beneplacitum in omnib. his maxime quȩ ad eũ ꝑtinent ante omnia
⁊ suꝑ omia necesse ẽ nos ⁊ in quirere ⁊ custodire. iccͥco ad cõꝓbandum cer
ret. ⁊hortante ut celerit᷑.⁊ uuuiante ut honor abilit̾ fieret ñ quidem
te ex pectanda. necessario int̾mittendam ẽẽ putauimus. Iam uͥ tunc si
⁊ ipsi uoluntas nedem ꝑstiterit ⁊ uob̃ nichilominꝰ idip̃m eꝙ ut mͦ pla¬
euerit. t ali coniectura dei quoꝙ consilium eẽ securiꝰ confidentes. sꝑamꝰ
nos uato utasqpd euocioni ucta quod definitum erat satis eẽ facturos.
Arlntramur enim acceptum esse deo. si quantum in nob̃ ̃ nensetaqueri
ee stuauer unus. ne ñ tam fructum quam datum in hoc eiꝰ negocio requ¬
rers quod ab sit uideamur. Et p̃cipue nr̃is nos maiorisb atꝙ in stantio.¬
tib ottupationib sub huiꝰ rei occasione importunꝰ ingerere. ⁊ molestoᷤᷤ

Expanded text:
Metensis Ecclesiae primicerio, fratres qui in Clara-Valle qualicunque obsequio beneplacitum in omnibus, et his maxime quae ad eum pertinent, ante omnia et super omnia necesse est nos et inquirere, et custodire; idcirco ad comprobandum certret, et hortante ut celeriter, et juvante ut honorabiliter fieret; non quidem ris opportunitate exspectanda, necessario intermittendam esse putavimus. Jam vero tunc, si et episcopi voluntas in eodem perstiterit, et vobis nihilominus idipsum aeque ut modo placuerit: tali conjectura Dei quoque esse consilium securius confidentes, speramus nos vestrae utriusque devotioni juxta quod diffinitum erat, satis esse facturos. Arbitramur enim acceptum esse Deo, si quantum in nobis est, nemini oneri esse studuerimus: ne non tam fructum, quam datum in hoc ejus negotio requirere quod absit videamur; et praecipue vestris nos majoribus atque instantioribus occupationibus sub hujus rei occasione importunius ingerere, et molestos,
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptat. qnͣtȩ dem̃tiȩ quod sꝑat : Semel ⁊ scdo iam apłici contem
mandati iusticiã subt̾fugit ⁊ nc̃ impudentior temeritate au
denuo nichilominꝰ tantȩ ȩquitatis uultib p̾sentari: Cui obsci
quam impie cogitet in mãmonȩ uirib turrim fo.
gnare. homo qui de uisticia penitus ñ p̾sumit: S securi sumi
Si quidẽ qui temptat᷑ In nocentius ẽ.⁊ filius iniquitatis ñ appona
nocere ei. De cȩtero memoriã habundantiȩ suauitatis tuȩ dis¬
sime pat̾ dum suspiramꝰ p̾sentiã: duicit̾ in uicẽ eructamꝰ. Qiui
remus illa: in ista consolamur. Hȩo sedula cordib: hȩc oribi
quens. Sal ẽ in omni sermone. aures mulcet. dulcorat ora. cs
creat ⁊ in flãmat. Celeberrima ẽ inconuentib scõꝵ. colloquiu
dit. impugnat p̾ces. adorandum sollicitat. Oramꝰ ⁊ nc̃ solliti
ꝓ qua temporalit̾ laboratis. Am̃¬

Expanded text:
tentat, quantae dementiae quod sperat! Semel et secundo jam apostolici contemptor tentat, quantae dementiae quod sperat! Semel et secundo jam apostolici contemptor mandati, justitiam subterfugit: et nunc impudentiori temeritate audet denuo nihilominus tantae aequitatis vultibus praesentari! Cui obscurum est quam impie cogitet in mammonae viribus turrim fortitudinis oppugnare, homo qui de justitia penitus non praesumit! Sed securi sumus: siquidem qui tentatur, Innocentius est, et filius iniquitatis non apponet nocere ei. 4. De caetero memoriam abundantiae suavitatis tuae, dulcissime Pater, dum suspiramus praesentiam, dulciter invicem eructamus: quia caremus illa, in ista consolamur. Haec sedula cordibus, haec oribus frequens, sal est in omni sermone, aures mulcet, dulcorat ora, corda recreat et inflammat: celeberrima est in conventibus sanctorum, colloquia condit, impinguat preces, ad orandum sollicitat. Oramus et nunc solliet pro qua temporaliter laboratis. Am
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc ꝓrsus eleuata ẽ magnificentia ur̃a suꝑ celos. tantũ ut lau¬
lent expectant. idq flagitant maturari. Sane simili zelo ⁊ in
umi eq̃ potenti eccłȩ turonensi iãiamꝗ subuenire necesse ẽ. Ali¬
um ꝓpe interitũ ẽ ⁊ ipsa: nͥ cito feratis auxiliũ. Reuixit ut
unt sisleb̃ti sp̃s in philippo. ipsius plane ⁊ nepote carnis: ⁊ here
lambitionis. Quanta nempe dominandi cupiditate ⁊ iste uiuemis
e euiscerat miser: ut se parturiat in honorẽ. Est tai
uctore deo eiꝰ t̾gi̾sationib tandem finis impositꝰ. s tñ quodaic¬
nte iusticia ⁊ cõpellente malitia ⁊ pace ꝓuocante in eirm actũ ẽ
apłicȩ auctoritati ratum habere placuerit. Absit aut̃ ut confu
fideles suos benigna maiestas. quib idem negocium dignume
cõmitt̾e t̾minandum. Absit absit ut seua ambitio refuguguin
habeat apud in nocentiȩ defensorem. Hoc ipsum qͣnͣte audatiş ẽq

Expanded text:
Hinc prorsus elevata est magnificentia tua super coelos: tantum ut lau amant, vehementer exspectant: idque flagitant maturari. 3. Sane simili zelo, et in manu aeque potenti, Ecclesiae Turonensi jamjamque subvenire necesse est. Alioquin prope interitum est et ipsa, nisi cito feratis auxilium. Revixit, ut aiunt, Gisleberti spiritus in Philippo, ipsius plane et nepote carnis, et haerede ambitionis. Quanta nempe dominandi cupiditate et iste juvenis uciatus, quo pene eam eviscerat miser, ut se parturiat in honorem. Est tamen auctore Deo ejus tergiversationibus finis tandem impositus: si tamen, quod dictante justitia, et compellente malitia, et pace provocante in eum actum est, apostolicae auctoritati ratum habere placuerit. Absit autem ut confundat fideles suos benigna majestas, quibus idem negotium dignum duxit committere terminandum! Absit, absit ut saeva ambitio refugium habeat apud innocentiae defensorem! Hoc ipsum quantae audaciae est quod
Abbreviated transcription (Latin):
Liud ap̃ scm̃ dñdictum: Nũquid regia indignatio ꝓhibere ualuit
m lib̃tatis accensum atꝙ accinctum adu̾sꝰ carnem ⁊ sanguinẽ:
e sẽĩ meminii. sic seĩ satẏri miro mͦ ȩccłe inmutate sunt. ⁊ de synago
sathane restitute st̃ in scũarium dei uellent nollent om̃s iniqua
rentes suꝑ uacue. S nec leodtii ceruicib ĩ minens mucro barbaricꝰ
mpulit acquiescere importunis imꝓ bisꝙ postulationib iracund
uirascentis regis. Quis uͦ dignis efferat laudib. quod nouissime
ebꝰ istis de manu potentis eminꝰ licet emissum ẽ. in turbatores eccłȩ
a cum illo. oagis aut̃ mtigauit omnẽ iram suã: ⁊ipse tandẽ. Eru

Expanded text:
Quid apud Sanctum-Benedictum? numquid regia indignatio prohibere potuit Quid apud Sanctum-Benedictum? numquid regia indignatio prohibere potuit spiritum libertatis, accensum atque accinctum adversus carnem et sanguinem? Sic Sancti Memmii, sic Sancti Satyri, miro modo ecclesiae immutatae sunt, et de synagoga Satanae restitutae sunt in sanctuarium Dei, vellent, nollent omnes iniqua agentes supervacue. Sed nec Leodii cervicibus imminens mucro barbaricus compulit acquiescere importunis improbisque 154 postulationibus iracundi atque irascentis regis. Quis vero dignis efferat laudibus, quod novissime diebus istis de manu potentis, eminus licet, emissum est in turbatores Ecclesiae a cum illo. Magis autem mitigavit omnem iram suam et ipse tandem. Eru
Abbreviated transcription (Latin):
in menbra. Unguentũ quod descendit in barbam duu
de. extrema quoq fimbria uestimãti participet. Si ꝑcussop¬
re diffugerant oues. ualente ⁊ in columi securȩ reu̾tantus
pastum. Quod dicimis: hoc ẽ. De głȩ ur̃ȩ crebris successibus
chꝰ roboratio sit. ⁊ cum exaltat d̾s electum de blebe sua. ipsa quot
sentiat exaltari. ac de roboris in crem̃to fortiorẽ agnoscat. Nam si
pussa ẽ. ⁊ con regnare deb. Sic dignum uob̃: sic nob̃ necessarum.
uid enim: Si in timore ⁊ angustia equitatis uigor ñ languit. nec
puit feruor mͦ cedimꝰ cũ ꝓpinquamꝰ ad palmam: Quȩ eminint
infirmitate an sułlimitate uirtꝰ succũbet: Quam nempe in
mu ualida ordinatũ ẽ. nobile illud monast̾ium uirziliacense.
ꝑ insanis ꝓfecto tumultib armatȩ plebis.nec effreni furentiũ
 obstrepentium uesaniȩ monachoꝵ nec quod his fortuis fuit
pis mãmone cedendum putauit uł ad modicũ apłica celsitudo.

Expanded text:
in membra. Unguentum quod descendit in barbam de capite, extrema quoque fimbria vestimenti participet. Si percusso pastore diffugerant oves, valente et incolumi secure revertantur ad pastum. Quod dicimus hoc est. De gloriae vestrae crebris successibus tra prosperatio Ecclesiae roboratio sit: et cum exaltat Deus electum de plebe sua, ipsa quoque se sentiat exaltari, ac de roboris incremento fortiorem agnoscat. Nam si compassa est, et conregnare debet. Sic dignum vobis, sic nobis necessarium. Quid enim? si in timore et angustia aequitatis vigor non languit, non tepuit fervor, modo cedimus cum appropinquamus ad palmam? quae eminuit in infirmitate, in sublimitate virtus succumbet? 2. Quam nempe in manu valida ordinatum est nobile illud monasterium Virziliacense? Nec insanis profecto tumultibus armatae plebis, nec effreni furentium atque obstrepentium vesaniae monachorum, nec, quod his fortius fuit, copiis mammonae cedendum putavit vel ad modicum apostolica celsitudo.
Abbreviated transcription (Latin):
Non mireris rex. ante elegissem a corꝑe ꝑ egͥnari. quam istos en¬
re: si solus causs de eẽt as. Suscipe illos tanquam aduenas ⁊ ꝑet¬
nos: ueruntam̃ ciues scõꝵ ⁊ domesticos dei. Parum dixi ciuess
ges st̃. Ipõꝵ ẽ enĩ regnũ cęloꝵ : iure ⁊ merito pauꝑtatis. Non derat
stra elonginquo ẽẽ uocatos.⁊ sius sedib exules inutili ꝑ egͥnation
uagari. Putas poterunt cantare canticum dñi in t̾ra aliena
ñ recte forte dixerim auenam.quȩ semini bono spontaneũ expi¬
dit sinũ.⁊ p̾ciosum depositum iam lȩto in gremio pie fouere su
Cecidit ut uideo oecidit granũ bonum int̾ram bonam ⁊ optiman
spero indño quod radicabit germinabit. multiplicabitur in
ꝓ fractum inpatientia. Porro hanccum rege partibor ⁊ imꝰquisq sccd̃m¬
um laborem accipiet.¬

Expanded text:
Non mireris, Rex. Ante elegissem a corpore peregrinari, quam istos emitteNon mireris, Rex. Ante elegissem a corpore peregrinari, quam istos emittere, si solus causae deesset Deus. Suscipe illos tanquam advenas et peregrinos, verumtamen cives sanctorum, et domesticos Dei Parum dixi cives; reges sunt. Ipsorum est enim regnum coelorum, jure et merito paupertatis. Non decet frustra e longinquo esse vocatos, et suis sedibus exsules inutili peregrinatione vagari. Putas poterunt cantare canticum Domini in terra aliena? Sed non recte forte dixerim alienam, quae semini bono spontaneum expandit sinum, et pretiosum depositum jam laeto in gremio pie fovere suscepit. Cecidit, ut video, cecidit granum bonum in terram bonam et optimam: spero in Domino quod radicabit, germinabit, multiplicabitur, et referet fructum in patientia . Porro hunc cum Rege partibor, et unusquisque secundum suum accipiet
Abbreviated transcription (Latin):
mei quos dedit mͥ ds. Fertur nãꝙ mea humilitas inuens
gͥratiam ap̃ regiam maiestatẽ: ita ut querat uide me. Et quis egos
ut dissimilẽ beneplacitum regis: Accurro. ⁊ qui quȩrebar ut
ad sum ñ in p̃sentia corꝑis infirma in qua despexit dũm heni
eos quocũqꝙ ierint ⁊ si habitauerint in extremis maris ñ erum
ꝙͣ me. Habes rex lum̃ oculoꝵ meoꝵ. habes cor meũ ⁊ aĩam meam.
sĩ modicum nr̃i ab est: Corpusculum loquor uilẽ istud mancipu
qͦs ⁊ si uoluntas expon̾et. s retineret necessitas. Non ualet sequ
uolantẽ animum qm̃ in firmum ẽ. ⁊ solum pene illi suꝑ ẽ sop¬
chrum. S quȩ cura : Anima mea inbonuis demorabit᷑. cum sem̃i
hereditabit t̾ram. Sem̃ meum : sem̃ bonsi. Germinabit: si tam̾s
ram bonam cecidit ⁊ lȩtabitur. Delectabitur in crassitudine alis
quippe ut confido dabitur illi de fructu manuũ suaꝵ. Repos
ẽ hec spes mea in simi meo. ut patient̾ feram ab his uł corpore so

Expanded text:
uos dedit mihi Deus. Fertur namque mea humilitas invenisse gratiam apud regiam majestatem, ita ut quaerat videre me. Et quis ego sum, ut dissimulem beneplacitum Regis? Accurro, et, qui quaerebar, ecce adsum: non in praesentia corporis infirma, in qua despexit Dominum Heeos quocumque ierint: et si habitaverint in extremis maris, non erunt absque me. Habes, Rex, lumen oculorum meorum, habes cor meum, et animam meam. Quid si modicum nostri abest? Corpusculum loquor, vile istud mancipium, quod etsi voluntas exponeret, sed retineret necessitas. Non valet sequi volantem animum, quoniam infirmum est, et solum pene illi superest sepulcrum. Sed quae cura? Anima mea in bonis demorabitur, cum semen meum haereditabit terram. Semen meum, semen bonum. Germinabit, si tamen in terram bonam ceciderit. Laetabitur et delectabitur in crassitudine anima mea; quippe, ut confido, dabitur illi de fructu manuum suarum. Reposita est haec spes mea in sinu meo, ut patienter feram ab his vel corpore separari.
Abbreviated transcription (Latin):
bas de claraualle. sałm ⁊ orationes. Peccatori hinc quẽ ad nos
peccatores obanimȩ suȩ consiliũ ur̃a ut ipse ꝑ hibuit dirig̾e̾ curauit
dignatio: nichil ad p̾sens sanuis confulere in ꝓntu habuimꝰ. qmͣ
ut ad sinũ pat̾rię pietatis rediret: ⁊ ex ore sac̾dotis legẽ requireret.
Nos enim nr̃s paruitatis ⁊ officii m̃surã attendentes. nec nos ultra
nos extendentes dare penitentiã maxime in oͥminalibꝰ nulli hõiũ
p̾sumere omnino solemꝰ. nͥ solis quos in nrãm curam suscepi
siõ⁊ cȩteri hominũ quotiens grauior aliqua causa int̾ nos
oboritur. quam ꝑ nos diffinire auit nescimꝰ aut nequimꝰ
tali pastore qui canones ñ ignorat. congrua penitentiȩ
medicina: ne si inpeocato quod absit anima ꝓ qua xp̃c
mortuus ẽ moriatur.saginnẽ eiꝰ de manu ur̃a sũmus
pastor requrrat.Uerũ nos dõ Ai inspirante mundũ re¬
linquere ꝑsuasimꝰ. si tñ homo senex ⁊ pam in aliquo sere¬

Expanded text:
bas de Clara-Valle, salutem et orationes. Peccatori huic, quem ad nos peccatores ob animae suae consilium vestra, ut ipse perhibuit, dirigere curavit dignatio - nihil ad praesens sanius consulere in promptu habuimus, quam ut ad sinum paternae pietatis rediret, et ex ore sacerdotis legem requireret. Nos enim nostrae parvitatis et officii mensuram attendentes, nec nos ultra nos extendentes, dare poenitentiam, maxime in criminalibus, nulli hominum praesumere omnino solemus, nisi solis, quos in nostram curam suscepimsicut et caeteri hominum, quoties gravior aliqua causa inter nos oboritur, quam per nos definire aut nescimus, aut nequimus, rio pastore, et tali pastore, qui canones non ignorat, congrua poenitentiae medicina: ne si in peccato, quod absit, anima pro qua Christus mortuus est, moriatur; sanguinem ejus de manu vestra summus Pastor requirat. Verum nos Deo illi inspirante mundum relinquere persuasimus: si tamen homo senex et pauper in aliquo se re
Abbreviated transcription (Latin):
quod ñ decuit. aut quomͦ ñ decuit: ñ tam nos lesit quã
se ipsum. Magis namq ita scͥbendo suã ꝓdidit leuitatẽ. quã nr̃m
dep̃hendit errorẽ. Qmͣqͣm ⁊ si lesisset inaliquo: nr̃m tam̃ ñ erat
reponere malũ. Attendens ꝓide ñ quod ille mereat᷑. s qͦd me de¬
et. donari uiueni ⁊̃ auob̃ hanc ⁊̃ culpam rogo ⁊ supplico. que¬
olam quã malitiã redolere uidet᷑. Ita tam̃. ut in
demceps ihibeat a scͥbendis tͣctandis uequȩ supra ipsum ẽẽ ꝯstite¬
rit Nam ut liquido satis apparet in hoc exiguo quod p̾sumpsit.
pꝰ erat stilo ⁊ aĩo maturiori. Certũ enĩ sit uob̃ hominẽ licet
mbreui pagina aut ñ scͥpsisse ut sensit. aut ñ sensisse ut debuit.

Expanded text:
quod non decuit, vel quomodo non decuit, non tam nos laesit, quam se ipsum. Magis namque ita scribendo suam prodidit levitatem, quam nostrum deprehendit errorem. Quanquam etsi laesisset in aliquo, nostrum tamen non erat reponere malum. Attendens proinde non quod ille meretur, sed quod me decet, donari juveni etiam a vobis hanc culpam rogo et supplico, quolam quam malitiam redolere videtur: ita tamen, ut manum deinceps inhibeat a scribendis tractandisve quae supra ipsum esse constiterit. Nam, ut liquido satis apparet, in hoc exiguo quod praesumpsit, opus erat stilo et animo maturiori. Certum enim sit vobis, hominem, licet in brevi pagina, aut non scripsisse ut sensit, aut non sensisse ut debuit.
Abbreviated transcription (Latin):
pastore ur̃o opus ẽ Rm̃i. ut de substituendo alio sollicite satagatis.
smne id ñ p̃cipitant̃ agendum. ñ tumultuose aut in consulte ne forte
uacuetur quod p̾t̾ rationẽ ⁊ ordmẽ p̾sumet᷑. ⁊ uos intrare incipiatis
poiitũ quoꝵdam q ii in ciresiitu ur̃o st̃. De uicinis si placet ȩcołiis
unte exꝑim̃tum. ⁊ illaꝵ uexatio det in tellectum auditin incausa
senti. Graridis quippe res ẽ in manib nobili senonensi eccłe in stau¬
nr pastorem. Grandis ꝓrsꝰ. nec sine grandi ad orienda consilio. Ex¬
uttandũ ꝓinde suffraganeoꝵ consiliũ ep̃oꝵ. ex pectandꝰ assensirs
rligiosoꝵ. qui st̃ in ep̃atu. atq in cõmune tractand̾ cõmune ne¬
gooium. Alioquin dilestissimi moleste credite in tuebim᷑ tͥbula
inget facile. sullud contingat effici. quod oporteat reuocari.
rgo indicat᷑ ieuiniũ. conuocent᷑ ep̃i. religiosi arciscant᷑. nec
ua quod absit sollempnitate fraudet᷑ tanti sac̾dotis rite ce¬

Expanded text:
st, charissimi, ut de substituendo alio sollicite satagatis. Sed sane id non praecipitanter agendum, non tumultuose aut inconsulte, ne forte vacuetur quod praeter rationem et ordinem praesumetur et vos intrare incipiatis circuitum quorumdam qui in circuitu vestro sunt. De vicinis, si placet, Ecclesiis sumite experimentum; et illarum vexatio det intellectum auditui in causa praesenti. Grandis quippe res est in manibus, nobili Senonensi Ecclesiae instaurare pastorem. Grandis prorsus, nec sine grandi adorienda consilio. Exspectandum proinde suffraganeorum consilium episcoporum, exspectandus assensus Religiosorum qui sunt in episcopatu, atque in commune tractandum commune negotium. Alioquin, dilectissimi, moleste, credite, intuebimur tribuld utrumque continget facile, si illud contingat effici, quod oporteat revocari. Ergo indicatur jejunium, convocentur episcopi, Religiosi adsciscantur: nec sua quod absit! solemnitate fraudetur tanti sacerdotis rite cel
Abbreviated transcription (Latin):
indomo di. si ttm̃ ipse elegit eum fore uas in honorẽ ⁊utilẽ futum
an merito flaglitet᷑ a uob̃ facienda dispensatio: uñ tał pot̃ sꝑari ra

Expanded text:
in domo Dei si tamen ipse elegit eum fore vas in honorem, et utilem futurum in domo Dei si tamen ipse elegit eum fore vas in honorem, et utilem futurum t judicare, an merito flagitetur a vobis facienda dispensatio, unde talis potest spera
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ quidã ꝓfessione monac hus conuersatione peccator : se ipsum
quantillꝰ ẽ. Aiunt ap̃ uos plus ualere pauꝑis p̃cem. quam potentis
uultum. De qua ur̃a singulari dignatione tam scã opinio: facit me dig¬
nitatis celsitudinẽ ñ uereri. quo minꝰ audeam loqui ad uos id p̾sertim qd
caritas suggerit. De ȩccła dico dñe catalaunensi ouius quantũ ĩ me
ẽ. nec ualeo nec debeo dissimulare ꝑicłm. Uidemꝰ nimirũ iam iamq
imminẽ sentimus nos qui uicini sumꝰ pacẽ uidelicet memorate eccłȩ gͣ
uit̾ mox ẽẽ turbandã: si electioni illustris illuis uiri. idest magistri
alberici. inquam utiq totꝰ tam clerꝰ quã popls pari uoto ⁊ uoce conuene¬
rant ⁊ conueniunt ur̃ȩ pietatis assensũ impetrare nequiuerunt. De
qua re si ⁊ nr̃a querit᷑ aut curat᷑ sententia : noiumꝰ hominẽ sanȩ fidei et
doctus hactenus extitisse. in diuinis parit᷑ : hum anuis prudentẽ eẽ :⁊ sꝑomiꝰ

Expanded text:
r quidam professione monachus, conversatione peccator, se ipsum quantillus est. Aiunt apud vos plus valere pauperis precem, quam potentis vultum. De qua vestra singulari dignatione tam sancta opinio facit me dignitatis celsitudinem non vereri, quo minus audeam loqui ad vos, id praesertim quod charitas suggerit. De Ecclesia dico, domine, Catalaunensi, cujus, quantum in me est, nec valeo, nec debeo dissimulare periculum. Videmus nimirum, jamjamque imminere sentimus, nos qui vicini sumus, pacem videlicet memoratae Ecclesiae graviter mox esse turbandam, si electioni illustris illius viri, id est, magistri Alberici, in quam 34 utique totus tam clerus, quam populus pari voto et voce convenerant et conveniunt, vestrae pietatis assensum impetrare nequiverint. De qua re si et nostra quaeritur aut curatur sententia, novimus hominem sanae fidei et doctrinae hactenus exstitisse; in divinis pariter et humanis prudentem esse; et speramus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ quam quam tͥ in felix iste cunctas suȩ egressionis demonast̾io. ⁊ denuis
reg̾ssionis. regulares uices in felicit̾ ꝑcurrisse uidet᷑. qr tam̃ ipsã alit̾ puta
ñ solum patient̾ s ⁊̃ libent̾ aucdiendum ẽ quod humilit̾ calũpniat᷑. si forte n
aesꝑatȩ salutis reparandȩ rationabił ulla occasio in ueniat᷑. quam ut bi
mecum tua in telligit ex ꝑientia. difficile quidem in congregatione. s mi¬
to difficilius foris poterit obtinere. Inito itaꝙ om̃iũ frm̃ consilio. on
quȩ in eum fecisti udicia diligent̃ retͣctare ñ dedigneris. quatenꝰ tu
humilitate eius contumatia sanet᷑: si sic uidelicet ad in ueniri pot̾itus¬
modo ad huo semel regularit̾ recipiat᷑. Nec timendum ẽ in hac m̃a¬

Expanded text:
non est, quanquam tibi infelix iste cunctas suae egressionis de monastario, et denuo non est, quanquam tibi infelix iste cunctas suae egressionis de monastario, et denuo regressionis, regulares vices infeliciter percurrisse videtur, quia tamen ipse aliter putat, non solum patienter, sed etiam libenter audiendum est quod humiliter calumniatur, si forte tam desperatae salutis reparandae rationabilis ulla occasio inveniatur, quam ut bene mecum tua intelligit experientia difficile quidem in congregatione, sed multo difficilius foris poterit obtinere. Inito itaque omnium fratrum consilio, omnia quae in eum fecisti judicia diligenter retractare non dedigneris, quatenus tua humilitate ejus contumacia sanetur, si vel sic videlicet adinveniri poterit quomodo adhuc semel regulariter suscipiatur. Nec timendum est in hac retra
Abbreviated transcription (Latin):
miserabuilem conditionẽ misereor quidem s uereor ne frustra. Naꝙ
anea n ideo mideor frustra misereri. quod ipso lie remanente in sua mi¬
ius dolor uniflixit. Mĩa qiuppe effectio ẽ. quȩ nec uoluntate cohercet᷑.
nec rationi subicit. qñ ñ cam quisꝙ inse ꝑtrihit uoluntario nutu.s iplape
mentes ad cõpassionẽ dolentium necessario cogit affectu. ita ut ⁊̃ si peccati
eẽt misereri. ⁊ si multum uellem. non possem ñ misereri. Pot̃ quidẽ ratio
uł uoluntas affectui effectum subtrahere. s nũquid ipsum affectum euel¬
re: Discedant a me qui me consolantur. ⁊ dicunt quia oratio mea in sinumi
reu̾tet᷑: dum is ꝓ quo emissa ẽ ñ dũ ꝯu̾tit᷑. Nec auclio illos qui michi blandn¬
tes afferunt. iusticia iusti suꝑ eum erit. dum ĩpius in sua adhuc ĩpueti¬
te remorat᷑. N in quam recipio consolationẽ: ubi fr̃is uideo desolationẽ q
gͦ dulcissime fili tua quoq pia mens similit̾ affecta ẽ immo quia alit̾ affi

Expanded text:
miserabilem conditionem, misereor quidem, sed vereor ne frustra. Neque enim non ideo mihi videor frustra misereri, quod, ipso licet remanente in sua mirnus dolor inflixit. Misericordia quippe affectio est, quae nec voluntate coercetur, nec rationi sumentes ad compassionem dolentium necessario cogit affectu, ita ut, etiam si peccatum esset misereri, etsi multum vellem, non possem non misereri. Potest quidem ratio vel voluntas aflectui effectum subtrahere; sed nunquid ipsum affectum evellere? Discedant a me qui me consolantur, et dicunt quia oratio mea in sinu meo revertetur, dum is pro quo emissa est, nondum convertitur. Nec audio illos qui mihi blandientes afferunt, Justitia justi super eum erit, , dum impius in sua adhuc impietate remoratur. Non, inquam, recipio consolationem ubi fratris video desolationem. Si ergo, dulcissime fili, tua quoque pia mens similiter affecta est, imo quia aliter affecta
Abbreviated transcription (Latin):
a ddm̃ ꝓ adu̾sariis sius ita dicens. Recordare dñe qd̾ steter
in ꝯspectu tuo ut loquerer ꝓeis bonũ. ⁊ au̾terẽ inclignationẽ tus
ab eis. Et infert. Propt̾a inqͥt da filios eoꝵ infamẽ. ⁊ deduc eit
in manus gladii.⁊ adhuc alia in hc̃ mod̃ eq̃ grauia ĩp̃cat᷑ iłł. Qͦ d ꝓpt¬
uideo accidisse. Uos g scitis qͦmͦ ego quoq ꝓrege steterĩ in ꝯpectu
dm̃ mei. corpore quidẽ absens s p̃sens sp̃u: ut loquerer ꝓ eo bonũ
Bona si quidẽ pollicebat᷑. Nõ aut̃ ip̃o reddente ꝓbono malũ: ogt
contraria scͥbere. Pudet erroris ⁊ falsȩ spei quam de eo ꝯceꝑam
bã medeferre regi pacifico. ⁊ ecce in uenior gͣuissimo hosti eccle ase¬
tasse. Conculcãt᷑ ap̃ nos sc̃a. eccła turpit̾ ancillat᷑. Nã ⁊ electione

Expanded text:
ens: Recordare, Domine, quod steterim in conspectu tuo, ut loquerer pro eis bonum, et averterem indignationem tuam ab eis; et infert: Propterea, inquit, da filios eorum in famem, et deduc eos in manus gladii . Et adhuc alia in hunc modum aeque gravia imprecatur illis. Quod puid cum Propheta video accidisse. Vos enim scitis quomodo ego quoque pro Rege steterim in conspectu domini mei, corpore quidem absens, sed praesens spiritu, ut loquerer pro eo bonum. Bona siquidem pollicebatur. Nunc autem, ipso reddente pro bono malum, cogor contraria scribere. Pudet erroris, et falsae spei quam de eo concepeabam me deferre regi pacifico, et ecce invenior gravissimo hosti Ecclesiae assentasse. Conculcantur apud nos sancta Ecclesia, turpiter ancillatur. Nam et electione
Abbreviated transcription (Latin):
illicita matͥmonia nec laudaui um quã nec laudo. s sciatis uos i
exarmareꝰ ecołam. ẽ ⁊ multam illi subtrahere fortitudinẽ. N
aliã pito ad u̾santiũ ipsisnuptiis intentionẽ. nͥ ut in t̾ris p̾¬
toꝵ. pͥncipum non possint habere refugiũ. quicũq audebunt
contͣclicere scismati quod minant᷑. Hucusq zelus meus. Non posi
ego em̃dare qd̾ potui redarguere: potui ⁊ cõmonere eũ qui possi
Zolus dñi mei faciet hoc. Ipsum duxi necessariũ in magno ȩccłe
rim stillũ. qui ad ip̃m dñi dĩ ꝓpħam aixisse scitis. Cum uiro in nota¬

Expanded text:
illicita matrimonia nec laudavi unquam nec laudo: sed sciatis vos, eillicita matrimonia nec laudavi unquam nec laudo: sed sciatis vos, eexarmare Ecclesiam est, et multam illi subtrahere fortitudinem. Nec aliam puto adversantium ipsis nuptiis intentionem, nisi ut in terris praefatorum principum non possint habere refugium quicunque audebunt contradicere schismati quod minantur. Hucusque zelus meus. Non possum enim ego emendare quod potui redarguere: potui et commonere eum qui possit. Zelus domini mei faciet hoc. Ipsum duxi necessarium in magno Ecclesimutaverim stylum, qui ad ipsum Deum Dei prophetam dixisse scitis: Cum viro innoce
Abbreviated transcription (Latin):
abia sua. Deniq reuocauit in domũ suã ⁊ ad consiliũ suũ uirum
adulterum ⁊ ex cõmunicatũ. quẽ ex constituto eiecerat. ⁊ ꝓ exertẽ¬
da matori maiori malitia. aliis multis nequã ȩque excõmuni¬
uxta illud ꝓpħȩ. Siuidebas furẽ currebas cũ eo. ⁊cũ adulteris
portionẽ tuam ponebas. Ad hec cogit suo more ep̃os ad male¬
ucendum bñdicendis. ⁊ iterum benedicendũ maledicendis.
⁊ qm̃ ñ obtemꝑatur. ꝓ suo libitu sͥ ciroumit mare ⁊ aridã ait in¬
mat iuratores quoꝵ ꝑuiriis quos fortassis d̾s coniungit. ꝑhi
mines separent. Qua fronte obsecro tantoꝑe aliis p̾scͥbere de
sanguinitate laborat. hõ c̃sua quod palã ẽ t̾cio ferme ꝯsang¬
tatis gradu ꝑmanens c̃ sobrina. Et quidẽ int filiũ comitis the¬
baldi ⁊ comitis flandrensis filiam.⁊ itẽ int̾ comitẽ suessionens
⁊ filiam comitis theobaldi si consanguuntas sit nescio. scient̾i

Expanded text:
labia sua. Denique revocavit in domum suam, et ad consilium suum virum labia sua. Denique revocavit in domum suam, et ad consilium suum virum adulterum et excommunicatum, quem ex constituto ejecerat; et pro exercenda majori malitia, aliis multis nequam aeque excommunijuxta illud prophetae: Si videbas furem, currebas cum eo, et eum adulteris portionem tuam ponebas . 4. Ad haec cogit suo more episcopos ad maledicendum benedicendis, et iterum benedicendum maledicendis: et quoniam non obtemperatur pro suo libitu sibi, circuit mare et aridam, ut inveniat juratores, quorum perjuriis, quos fortassis Deus conjungit, per homines separentur. Qua fronte, obsecro, tantopere aliis praescribere de consanguinitate laborat, homo cum sua quod palam est tertio ferme consanguinitatis gradu permanens consobrina? Et quidem inter filium comitis Theobaldi, et comitis Flandrensis filiam; et item inter comitem Suessionensem, et filiam comitis Theobaldi, si consanguinitas sit, nescio: scienter enim
Abbreviated transcription (Latin):
qidẽ ñ parum ñ laborantib pacẽ cũ comite theobaldo fecerat. fir¬
me ut putauimꝰ amicitiȩ fȩdꝰ inierat. ⁊ ecce occasiones quęrit qͦmͦ re-¬
cedat ab amico. Atq hoc grande cͥmen quod impingitur comiti i quia
oĩ baronib regis de lib̃is sius contͣhit matͥmonia. Suspecta est illi
ailatacio caritatis. nec se putat regẽ sise amauerint pͥncipes. Co¬
nisiat prudentia ur̃a. quid animi erga subditos gerat. qui de
odio atꝙ aiscordia si fu̾it int̾ suos. se estimat fortiorẽ. Uideat ⁊ ꝑ¬
pendat si est hic homo adeo. qui insuoꝵ magis mutua simulta¬
te quã caritate confidit cũ caritas sit deus. Qd̾ minime fac̾e̾t.
sisapientiã illiꝰ hab̾et qui ait. fortis ẽ ut mors dilectio. dura sic̃
inferus emulatio. ꝓpt̾ea gͦ pacis conuentiones. ⁊ constitutio¬
nes manifeste tͣnsgreditur. nec tenet pacta sua q̃ distuxerunt

Expanded text:
quidem non parum laborantibus, pacem cum comite Theobaldo fecerat; firquidem non parum laborantibus, pacem cum comite Theobaldo fecerat; firmae, ut putavimus, amicitiae foedus inierat; et ecce occasiones quaerit quomodo recedat ab amico. Atque hoc grande crimen quod impingitur Comiti, quia cum baronibus Regis de liberis suis contrahit matrimonia. 209 Suspecta est illi dilatatio charitatis, nec se putat regem, si se amaverint principes. Conjiciat prudentia vestra quid animi erga subditos gerat, qui de odio atque discordia, si fuerit inter suos, se aestimat fortiorem. Videat et perpendat si est hic homo a Deo, qui in suorum magis mutua simultate quam charitate confidit, cum charitas sit Deus : quod minime faceret, si sapientiam illius haberet qui ait: Fortis est ut mors dilectio, dura sicut infernus aemulatio . Propterea ergo pacis conventiones et constitutiones manifeste transgreditur: nec tenet pacta sua, quae distinxerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃ãri ñ sinit᷑. Deniq sedr̃ in tͥsticia ecła parisiacensis ꝓpͥo destira
istore: ⁊ nemo qui de substituendo alio mutire ar
ã dieb muttis debito honore frustrat᷑. ⁊ scitis quã ñ absꝙ graui gre¬
gisdñici det̾mento. Cõmisit rex germano suo Rob̃to uices ep̃i. ⁊ ule
incunctis t̾ris rebq ȩccłȩ potestatiue u̾sans. ⁊ ꝓuice sua ubiq haut
segnit᷑ agens infert cȩł cotidianas hostias ñ plane pacificas. clamore
pauꝑm. lacͥmas uiduarum. planctꝰ orphanoꝵ. gemitꝰ cõpeditoꝵ.
ñsc̃ĩmonialib parcens. Deniq sc̃ẽ Marie. scĩ Remigii. scĩ nicasii. scĩ
theodorici t̾raas frucꝰtiferas ⁊ uillas populosas.ita inore gladii de-¬
uastauit. ut pene in solitudinẽ redegerit unin̾sas. Frequens in õiũ
nrib uox. hereditate possideamꝰ scũarium dĩ. Sic rex emĩdat. quod
neccłiam bituricensẽ herodiano uiram̃to cõmisit. Preterea rex nob̃

Expanded text:
pari non sinitur. Denique sedet in tristitia Ecclesia Parisiensis, proprio destituta pastore; et nemo est qui de substituendo alio mutire audjam diebus multis debito honore frustratur, et scitis quam non absque gravi gregis dominici detrimento. Commisit Rex germano suo Roberto vices episcopi: et ille in cunctis terris rebusque Ecclesiae potestative versans, et pro vice sua ubique haud segniter agens, infert coelis quotidianas hostias, non plane pacificas, clamores pauperum, lacrymas viduarum, planctus orphanorum, gemitus compeditorum, non sanctimonialibus parcens. Denique sanctae Mariae, sancti Remigii, sancti Nicasii, sancti Theoderici terras fructiferas, et villas populosas, ita in ore gladii devastavit, ut pene in solitudinem redegerit universas. Frequens in omnium auribus vox: Haereditate possideamus sanctuarium Dei . Sic Rex emendat quod in Ecclesiam Bituricensem Herodiano juramento commisit. 3. Praeterea Rex, nobis
Abbreviated transcription (Latin):
brarum. Cȩterum hora nouissima ẽ ⁊ potestas cito tͣnsit. Ne t̾reama
ne seducamini. Dei uirtꝰ ⁊dei sapientia xp̃c uob̃cum ẽ. qui ⁊ in causi
ẽ. Confidite. ipse uicit mundum. fidelis ẽ ñ ꝑ nuttet uos temptari su
id quod potestis. Uidetis stultum firma radice: Sine dubio statim
maledicitur pulctudini eiꝰ. Non it diu derelinquet dñs uirgamp¬
catoꝵ suꝑ sortem ustoꝵ. Uerum ur̃e in terim iugilantiȩ ẽ ur̃is ꝓ r¬
officio sollicite ꝓuidere sicut ⁊ ꝓuidetis. ut ñ extendant iusti ad ma¬
¶scismaticis. Imple dñe facies eoꝵ ignominia. ut querant nomene¬

Expanded text:
ebrarum. Caeterum hora novissima est et potestas cito transit. Ne terreamini, ebrarum. Caeterum hora novissima est et potestas cito transit. Ne terreamini, ne seducamini. Dei virtus, et Dei sapientia Christus vobiscum est, qui et in causa est. Confidite, ipse vicit mundum: fidelis est, non permittet vos tentari supra id quod potestis. Videtis stultum firma radice? sine dubio statim maledicetur pulchritudini ejus. Non enim diu derelinquet Dominus virgam peccatorum super sortem justorum. Verum vestrae interim vigilantiae est, officio sollicite providere, sicut et providetis, ut non extendant justi ad iniquitacorde . Pro schismaticis: Imple, Domine, facies eorum ignominia, ut quaerant nomen
Abbreviated transcription (Latin):
tentione cont᷑ iis ⁊ fas. ⁊ uota omniũ bonoꝵ. in uitȩ ⁊ renitenti
is tam in digno. tam temerario. totis certe uirib renitendũ ẽẽ ui¬
letis. reuerentissummi ⁊ illustrissimi patres. Quod cum omni fa¬
nsliş dei. tñ uob̾ in axime ur̃isq conuenit. si tam̃ ⁊elus ãomꝰ dei¬
comedit animas ur̃as. Uob̃ in quam ⁊ nr̃is maxime uigilandũ ẽ ⁊oc
dum ne in tretis in temptationẽ. In ea sane parte maiori opꝰ ẽ fortitudm
⁊ cantela uñ acrior insistit adu̾sariꝰ: ⁊ uis belli maior in cumbit. Quri
seuuis ⁊ callidꝰ hostis insurrexerit in uos: ꝓpͥo certe agnoscitis exꝑm̃t
Heu quam multum iam malitia illius in illis partib ꝓ accep̾ta potisi¬
te ꝓcessit: utroq seuiens genere malignandi.ui ⁊ dolo.Nunquid autĩ
malitia uincet tandem sapientiã: S hec ẽ hora ipsuis. ⁊ potestas tra¬

Expanded text:
tentione, contra jus et fas et vota omnium bonorum, invitae et renitenti tentione, contra jus et fas et vota omnium bonorum, invitae et renitenti no, tam indigno, tam temerario, totis certe viribus renitendum esse videtis, reverendissimi et illustrissimi Patres. Quod cum omni familiae Dei, tum vobis maxime vestrisque convenit, si tamen zelus domcomedit animas vestras. Vobis, inquam, et vestris maxime vigilandum est et orandum, ne intretis in tentationem. In ea sane parte majore opus est fortitudine et cautela, unde acrior insistit adversarius, et vis belli major incumbit. Quam saevus et callidus hostis insurrexerit in vos, proprio certe agnoscitis experimento. Heu! quam multum jam malitia illius in illis partibus pro accepta potestate processit, utroque saeviens genere malignandi, vi et dolo! Nunquid autem malitia vincet tandem sapientiam? sed haec est hora ipsius, et potestas ten