comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rax. & ideirco ÷ ipsa ueritas sic̃ tu. ñ ala ꝗͣtu. & fic estu fim¬
plex ut dete non possit nasci aluid ꝗͣ qͦd tues. Hocipsũ : amor
& ille te ꝙ seipsũ. quantꝰ es tu & ille. nec ÷ aliud ate et ab
illo quod dispar ñ ÷. tibi & illi. nec desũa simplicitate pot᷑¬
ettas. que nec multiplicari nec aliud & aliud ẽẽ pot̾. Porro u¬
num ÷ necessaruĩ. Porro hoc ÷ alud necessariũ in qͦ ÷ omne
bonum. immo qd ÷ omne ꝙ unũ ꝙ totũ et solum bonum
gita quantũ potes qͣle & q̾ntũ sit illud bonũ. di enĩ singula
bona deleclabilia st̃ cogita intente ꝗͣ delectabile sit illud bo¬
num. qd ẽtin& iocunditatẽ omĩũ bonoꝵ. & ñ qualẽ cũꝙ ĩrebꝰ
creatis sunꝰ exꝑti.s. tanto differentẽ qͣnto differt ereator a
creatura. diemm bona ÷ utta creata. ꝗqͣ bona ÷ uta creatrax.
Driocunda ÷ salꝰ facta. ꝗͣ iocunda ÷ sal quȩ feͥcit omnẽ salutẽ.
Siamabił ÷ sapientia incognitione rerũ conditaꝵ.qͣ amabił

Expanded text:
rax. Et idcirco est ipsa veritas sicut tu; non alia quam tu; et sic es tu simplex, ut de te non possit nasci aliud quam quod tu es. Hoc ipsum est amor et ille te et seipsum; quantus es tu, et ille; nec est aliud a te et ab illo quod dispar non sit tibi et illi; nec de summa simplicitate potcitas, quae nec multiplicari nec aliud et aliud esse potest. " Porro unum est necessarium ". Porro hoc est illud unum necessarium, in quo est omne bonum, immo quod est omne et unum et totum gita quantum potes, quale et quantum sit Dei bonum. Si enim singula bona delectabilia sunt, cogita intente quam delectabile sit illud bonum, quod continet jucunditatem omnium bonorum, et non qualem in rebus creatis sumus experti, sed tanto tura. Si enim bona est vita creata, quam bona est vita creatrix! Si jucunda est salus facta, quam jucunda est salus quae fecit omnem salutem! Si amabilis est sapientia in cognitione rerum conditarum, quam amabilis
Abbreviated transcription (Latin):
tur ã te. Utiq & obscurabat᷑ sua breuitate: & obruit᷑ tua ĩ¬
mensitate. Cere et contrabitur angustia sua. etuincitur
amplitudine tua. Quanta nãꝙ ÷ lux illa deqͣ micat omẽ ue¬
rum. qͥdrationali m̃ti lucet. Quã ampla ÷ illa ueritas inqͣ:
onne quod tierum ÷. & extra ꝗͣ non nͥ nichil & falsum ÷. Quã

Expanded text:
tur a te. Utique et obscuratur sua brevitate, et obruitur tua imtur a te. Utique et obscuratur sua brevitate, et obruitur tua immensitate. Vere et contrahitur angustia sua, et vincitur amplitudine tua. Quanta namque est lux illa, de qua micat omne verum, quod rationali menti lucet? Quam ampla est illa veritas, in qua omne quod verum est; et extra quam nonnisi nihil et falsum est? Quam
Abbreviated transcription (Latin):
uitã. lucẽ. sapientiã. bonitatẽ. ęt̾nã beatitudinẽ. & beatã
et̾nitatẽ. ꝙ hoc ee̾ ubiq & semꝑ. Nam si ñ intienisti dm̃
tim̃. quomꝰ ÷ ille hoc quod inuienisti. & quod illum tã certa
ueritate & uera certitudine intellexisti. Siuͦ inuenisti. qͥd:
quod ñ sentis quodinuensti : Ctir ñ te sentit dnẽ ds̃ ms̃
anima mea sunuenit te: Anñ inuenit quẽ inuenit esse
ñ ꝑlucẽ tuã & ueritatẽ tuã.Di gͦ uidit lucẽ & ueritatẽ:
uidit te. Di ñ uidit te ñ uidit lucẽ nec ueritatẽ. Anue
ritas ⁊ lux ÷ quod uidit. & tam̃ non dum teuidit. quia
udit᷑ aliquatemis. s ñ tudit te sicuti es: Dne ds̃ ms̃. forma¬
tor. & reformator ins̃. dic desidanti anime meȩ qͥd aliud es
quã qͦd mdit utpure uideat qͦd desid̾at. Intendit se ut pł
Cur hoc dnẽ cur boc: Tenebratur oculꝰ eiꝰ insirmitate sua
ant reu̾b̾atur fulgore tuo. S certe ꝙ tenebrat᷑ inse. & reu̾b̾a¬

Expanded text:
 beatitudinem et beatam aeternitatem; et hoc esse ubique et semper. Nam si non invenisti Deum tuum, quomodo est ille hoc, quod invenisti, et quod illum tam certa veritate et vera certitudine intellexisti? Si vero invenisti, quid est quod non sentis quod invenisti? Cur non te sentit, Domine Deus, anima mea, si invenit te? An non invenit, quem invenit esse nisi per lucem tuam et veritatem tuam? Si ergo vidit lucem et veritatem, vidit te: si veritas et lux est, quod vidit; et tamen nondum te vidit, quia vidit te aliquatenus; sed non vidit te, sicuti es? Domine Deus meus, formator et reformator meus, die desideranti 33 animae meae, quid aliud es quam quod vidit, ut pure videat quod desiderat. Intendit se, ut plCur hoc, Domine, cur hoc? Tenebratur oculus ejus infirmitate sua, aut reverberatur fulgore tuo? Sed certe et tenebratur in se, et reverbera
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ. E quiãuis ita sis magnꝰ dnẽ. ut omnia sint teplena. &
sint inte. sic tam̃ es sine omni sꝑatio. ut nec mediñ nec di¬
quies. Nã qͦđ aluid ÷ intoto & aliud inpartib: ꝙ in quo aliuad
⁊̃ mutabile. ñ omnino ÷ quod ẽ. Et qͦd incepit añ eẽ ꝙ pot᷑
q es q qͥe qͥd aliquando aut aliqͦ mͦ es ħ totꝰ ꝙ sẽꝑ es. Et tu
es qͥ ꝓpͥe & simplicit̃ es. qi nec habes fuisse. aut futuruĩ ẽe. s
tantum p̃sens e̾ẽ nec potes cogitari. aliquando non e̾e. Et
uita es & luix. & sapientia. & beatitudo. & ȩc̾ntas. & multa
hutus modi bona. & tam̃ ñ es nisi unũ & sũmũ bonũ. tn tibi¬

Expanded text:
tatem. Et quamvis ita sis magnus, domine, ut omnia sint te plena et sint in te: sic tamen es sine omni spatio, ut nec medium nec diqui es. Nam quod aliud est in toto et aliud in partibus, et in quo aliquid est mutabile, non omnino est quod est. Et quod incepit a non esse et pquia quidquid aliquando, aut aliquo modo es hoc totus et semper es. Et tu es qui proprie et simpliciter es; quia nec habes fuisse, aut futurum esse; sed tantum praesens esse, nec potes cogitari aliquando non esse. Sed et vita es, et lux, et sapientia, et beatitudo, et aeternitas, et multa hujus
Abbreviated transcription (Latin):
est futurum e̾e̾. & e̾e̾ non ÷ fuisse. uł futurũ ẽẽ. quomͦ
ȩt̾nitas tua tota ÷ semꝑ: An de et̾nitate tua niebil ꝓ̃t̾ĩt
utiã ñ sit. nec aliquio futurũ ÷ quasi nondu sit. Non gͦ
sinsti beri aut eris eras. s heri ꝙ hodie ꝙ cras es lmmonee
herinec hodie nec eras es: s simplicit̾ es extra omne tẽp
Ior miil aliud est heni &̃ hocdie & cras. ꝗͣ intempore. t u
aũt̃ licet niebil sit sine te: nones tam̃ inloco aut intpr.
ẜ omia sunt inte. Nichil enim te continet: ẜ tu contines
ultra omnia. Et quide ante omma es. quia anteꝗͣ fierent
tues. Uultra omnia uͦ qͦmꝰ es: Qualit̃ enim es ratra ea quȩ
finẽ ñ habebunt. Anquia illa sine te nullateñ eẽ possdunt
tu aũ millomꝰ minus es. ꝙ̃ si illa redeunt innichilũ. Dic em̃
quod̾amͦ es ult᷑ illa. an ꝙ̃ quia illa cogitati possunt habere
finẽ. tuuͦ nequaꝗ̃: Namsic illa quid̾e habent finẽ qͥdam᷑.¬

Expanded text:
fuisse vel futurum esse: quomodo aeternitas tua tota est semper? An de aeternitate tua nihil praeterit ut iam non sit, nec aliquid futurum est quasi nondum sit? Non ergo fuisti heri aut eris cras, sed heri et hodie et cras es. Immo nec heri nec hodie nec cras es, sed simpliciter es extra omne tempus. Nam nihil aliud est heri et hodie et cras quam in tempore; tu autem, licet nihil sit sine te, non es tamen in loco aut tempore, sed omnia sunt in te. Nihil enim te continet, sed tu contines ultra omnia. Et quidem ante omnia es, quia antequam fierent tu es. Ultra omnia vero quomodo es? Qualiter enim es ultra ea quae finem non habebunt? An quia illa sine te nullatenus esse possunt, tu autem nullo modo minus es, etiam si illa redeunt in nihilum? Sic enim quodam modo es ultra illa. An etiam quia illa cogitari possunt habere finem, tu vero nequaquam? Nam sic illa quidem habent finem quodam
Abbreviated transcription (Latin):
uobis uisũ fuent. Fateor quãlib ꝓtileritis sententiã animo li¬
benti ercipiã ⁊ aure obtẽꝑante andam. Tam̃ quidã ex iudeis
A tũe landonie erant. opitulante miscd̾ia dei. ad fidẽ ap̃i anã
se conũtit apus uist monasteriũ corã omnib fidẽ ꝙi ꝓfes
sus babasmũ petiit. accepit. ił abtiꝯatꝰ dõ se ibi seruiturũ de¬
uouit. ⁊ monachus factꝰ nobcũ remansit. Sic gͦ uideias ille
disputator aliis plurib int̾positis me ꝓuocando adorsus ÷¬

Expanded text:
tibi visum fuerit. Fateor quamlibet protuleritis sententiam, animo litibi visum fuerit. Fateor quamlibet protuleritis sententiam, animo libenti excipiam, et aure obtemperanti audiam. Tamen quidam ex Judaeis, qui tunc Londoniae erant, opitulante misericordia Dei, ad fidem Christianam se convertit apud Westmonasterium, coram omnibus fidem Chrisaccepit, et baptizatus Deo se inibi serviturum devovit, et monachus factus nobiscum remansit. Sic ergo Judaeus ille disputator, aliis pluribus interpositis, me provocando adorsus
Abbreviated transcription (Latin):
sio uicino satis pede ad ꝓpositũ illiꝰ respondebat. ⁊ scriptu¬
rarũ eque testimonio utens. eidẽ ipsi concessu facilis esse
uidebat᷑ ⁊ approbanda: rogauerut quidã qͥ aderant ut me¬
morie darẽ hanc nostrã disceptatiunculã fortasse aliqͥb ꝓ
futurã.Scripsi gͦ ⁊ tatito mei. ⁊ ipsiꝰ nomine. Scripsi sub ꝑso¬
na iudei cũ ap̃iano de side nostra disputantĩ.scriptũq iex
aratũ hoc opꝰ ur̃e trau̾mito examinand̾ censure. Sires apꝑ¬
robanda ⁊ ur̃o placebit approbata uiditio. Si uͦ respuenda
⁊ seu tota seupar̾ eiꝰ aliqͣ. qͥcqͥd respuend̾ erit: accipite ami¬
co dictũ ui aure. Et qr soli amico ĩnotuit silentio subpͥmat᷑
nec alicui h̃ ad legend̾ pagina cõmunicet᷑. Saluo qͥdẽ am¬
ore mutuo untegra ꝓrsus pace mirtua deleat᷑ qͥcqͥd delen¬
dũ esse uob̾ placuerit. aut resecat᷑. si qͥd ⁊ qd resecari posse

Expanded text:
sio vicino satis pede ad opposita illius respondebat, et Scriptusio vicino satis pede ad opposita illius respondebat, et Scripturarum aeque testimonio nitens eadem ipsi concessu facilis esse videbatur, et approbanda, rogaverunt quidam, qui aderant, ut memoriae darem nostram hanc disceptationem fortasse aliquibus profuturam. Scripsi igitur, et tacito mei et ipsius nomine scripsi sub persona Judaei cum Christiano de fide nostra disceptantis, scriptumque et exaratum hoc opus vestrae transmitto examinandum censurae. Si res approbanda est, vestro placebit approbata judicio; si vero respuenda est, seu tota, seu pars ejus aliqua, quidquid respuendum erit, accipite amico dictum in aure; et quia soli amico innotuit, silentio supprimatur, nec alicui haec ad legendum pagina communicetur, salvo quidem amore mutuo et integra prorsus pace mutua, deleatur quidquid delendum esse vobis placuerit, aut corrigatur, si quid est quod corrigi posse
Abbreviated transcription (Latin):
pcurator ⁊ seriuis ꝓsꝑam in hac uita duiturnitatẽ. ⁊ beatã
in futuro eternitatẽ. ꝑ at̾ntati ⁊ prudentie ur̃e discutied̾
iitto libellũ. quẽ nuꝑ scripsi pagine cõmendan̾ que uid¬
eus quidã ołi mecũ disputans cont̃ fidẽ nostrã de lege su
a ꝓferebat.⁊ que ego ad obiecta illiꝰ ꝓ fide nostra responde¬
bã. Hescio uñ ortꝰ.s apud maguntiã litteris educatus. legiꝰ
i litt̾arũ &̃ nostrarũ bene sciens erat. ⁊ excercitatũ in scrip¬
turis atq disputationib contͣ nos ingeniu̾̃ habebat. ꝑlu¬
rimũ michi familiaris. sepe ad me ueniebat. tũ negotii sui
causa.tũ me uidendi gr̃a.qm̾ in aliquib illi multũ neces¬
sariꝰ eram. ⁊ quotieiis conueniebamꝰ. mox de scripturis de
fide nostra sernionẽ omnino anueo habebamus. Quadã gͦ
die solito maiꝰ michi ⁊ illi deus otiũ concessit. ⁊ mox unde
nõ minꝰ conuenient᷑ ꝓsequendo explicabat: nr̃a uͦ resꝑon¬

Expanded text:
in hac vita diuturnitatem, et beatam in futura aeternitatem. Paternitati et prudentiae vestrae discutiendum mitto libellum, quem nuper scripsi paginae commendans quae Judaeus quidam olim mecum disputans, contra fidem nostram de lege sua proferebat, et quae ego ad objecta illius pro fide nostra respondebam. Nescio unde ortus, sed apud Moguntiam litteris educatus, legis et litterarum etiam nostrarum bene sciens erat, et exercitatum in Scripturis atque disputationibus contra nos ingenium habebat. Plurimum mihi familiaris saepe ad me veniebat, tum negotii sui causa, tum me videndi gratia, quoniam in aliquibus illi multum necessarius eram, et quoties conveniebamus, mox de Scripturis, ac de fide nostra sermonem amico animo habebamus. Quadam ergo die solito majus mihi et illi Deus otium concessit; et mox unde non minus convenienter prosequendo explicabat; nostra vero respon
Abbreviated transcription (Latin):
renoues & reformes eam. Non tempto dnẽ penetrare altitudiẽ
tuiã. quia nullatenꝰ ẽparo illi intellectum meũ: s desidero aliqͣ¬
tenꝰ intellig̾e. ueritatẽ tuã. ꝗ credit & amat cor meũ. Ileq enĩ
quero intellig̾e̾ ut creda. s credo ut intelligã. Nã ꝙ ħ credo.
lectum: da mihi ut quantum scis expidire intelligã. qr es fic̃
credimꝰ. & ħ es qd credimus. Et quid̃e credimꝰ te e̾e aliquid qͦ
nichil matus cogitari possit. An gͦ ñ ÷ aliqͦ talis natura. quia dix̃
dit hoc ipsum qͦd dico. aliqͥd qͦ matꝰ nichil cogitari potest: intel¬
ligit quod andit. & qͦd intelligit mintellectu etꝰ ẽ. ꝙ̃ si non ĩ¬
telligat illud ee̾. Aliud enim est rẽ e̾e̾ tnintellectu. aliud in¬
teslige rẽ esse. Nã cumpichor p̃cogitat quȩ facturꝰ ÷ bt quid̃e
in intellectu. s̃ ñdum intelligit e̾e qđ nondu fecit. Cũ uͦ pinx̃.

Expanded text:
renoves et reformes eam. Non tento, domine, penetrare altitudinem renoves et reformes eam. Non tento, domine, penetrare altitudinem tuam, quia nullatenus comparo illi intellectum meum; sed desidero aliquatenus intelligere veritatem tuam, quam credit et amat cor meum. Neque enim quaero intelligere ut credam, sed credo ut intelligam. Nam et hoc credlectum, da mihi, ut quantum scis expedire intelligam, quia es sicut credimus, et hoc es quod credimus. Et quidem credimus te esse aliquid quo nihil maius cogitari possit. An ergo non est aliqua talis natura, quia " dixdit hoc ipsum quod dico: 'aliquid quo maius nihil cogitari potest', intelligit quod audit; et quod intelligit in intellectu eius est, etiam si non intelligat illud esse. Aliud enim est rem esse in intellectu, aliud intelligere rem esse. Nam cum pictor praecogitat quae facturus est, habet quidem in intellectu, sed nondum intelli
Abbreviated transcription (Latin):
rere tẽ. ne desinã ieuinꝰ dete. Famelicꝰ accessi. ne receda in¬
past. patiptiem ad diuitẽ. miser admisericoedẽ. ne redeã
nͥacuus & contempt. Et si anteꝗͣ comedła sufpiro: da iał
p̃ suspiria quod comedã. Domine mctiruatꝰ non possũ nsi
deoes u aspice. erige me ut possim sursum intende. Inqͥ¬
tates ineȩ suꝑ grese caput meum obuoluunt me. & sicutꝰ
onis graue grauant me. Cuobieme. exonera me. ne uige¬
it puteus edrum os suum suꝑ me. Liceat imibi suspicere
bset teiã. uł delonge ł deprofundo. Doceme querere te. s
osfende te querenti. quia nec querere te possum nsi tu do¬
ceas. nec inuenire insi te ostendas. Qtierã te defidando. qe
dnẽ & grãs ago quia creasti mme hanc imagine tus. ut tui
memor te cogitẽ te amẽ. D sic ÷ abolita attricione uftĩoꝵ. sic ÷
obfuscata fumo peccatoꝵ. ꝑt non possit face̾ ad qͦd facła ÷ inisitu

Expanded text:
rere te, ne desinam ieiunus de te. Famelicus accessi, ne recedam imrere te, ne desinam ieiunus de te. Famelicus accessi, ne recedam impastus. Pauper veni ad divitem, miser ad misericordem; ne redeam vacuus et contemptus. Et si " antequam comedam suspiro ", da vel post suspiria quod comedam. Domine, incurvatus non possum nisi deorsum aspicere, erige me ut possim sursum intendere. " Iniquitates meae supergressae caput meum " obvolvunt me, " et sicut onus grave " gravant me. Evolve me, exonera me, ne " urgeat puteus " earum " os suum super me ". Liceat mihi suspicere lucem tuam, vel de longe, vel de profundo. Doce me quaerere te, et ostende te quaerenti; quia nec quaerere te possum nisi tu doceas, nec invenire nisi te ostendas. Quaeram te desiderando, dteor, domine, et gratias ago, quia creasti in me hanc imaginem tuam, ut tui memor te cogitem, te amem. Sed sic est abolita attritione vitiorum, sic est offuscata fumo peccatorum, ut non possit facere ad quod facta est, nisi tu
Abbreviated transcription (Latin):
Aebo siuis eue elongaris a d̃o. quid incepi quid effeci: quo ten¬
lebam quo deuemꝰ. Ad quid aspirabã. inquib sufptro. Que¬
ui bona. & ecce turbatio. Tendebã in dm & offendi inmeipfũ.
fichuẽ querebã insecreto meo: & tͥbulationẽ s. dol oxe mue¬
ni gretmis meis Elolebã ridẽ agaudio m̃tis meȩ . .&. cogor
ongur a gemitu cordis mei. d ꝑabat᷑ leticia ꝙ ecce unde den¬
nos usꝙ quo ãuertes faciẽ tuã anobis. Qñ respicies & exaudies
nos Quando illitminabis oculos mõs. & ostendes nobis faciẽ
tuam. Qñ restitues te nobis. Respice dñẽ. exaudi illumina
nos. ostende nobis te ipsum. Nestitue te nobis. ut bene sit
nobis. sine quo tam male ÷ nobis. Miserare labores & conatus
mõs adte qni mcbil ualemus sine te. Imiutasnos aduiua no
Absecro anẽ amaricatũ est cormeum. sua desolatione anciti¬
ca illud tua consolatione. Obsecro dnẽ estiriens incepi que¬

Expanded text:
ris filiis Evae elongatis a deo, quid incepi, quid effeci? Quo tenris filiis Evae elongatis a deo, quid incepi, quid effeci? Quo tendebam, quo deveni? Ad quid aspirabam, in quibus suspiro? " Quaesivi bona ", " et ecce turbatio "! Tendebam in deum, et offendi in me ipsum. Requiem quaerebam in secreto meo, et " tribulationem et doloremis meis. Volebam ridere a gaudio mentis meae, et cogor rugire " a gemitu cordis mei ". Sperabatur laetitia, et ecce unde den" nos, " usquequo avertis faciem tuam " a nobis? Quando respicies et exaudies nos? Quando illuminabis oculos nostros, et ostendes nobis " faciem tuam "? Quando restitues te nobis? Respice, domine, exaudi, illumina nos, ostende nobis teipsum. Restitue te nobis, ut bene sit nobis, sine quo tam male est nobis. Miserare labores et conatus nostros ad te, qui nihil valemus sine te. Invitas nos, " adiuva nobsecro, domine, amaricatum est cor meum sua desolatione, indulca illud tua consolatione. Obsecro, domine, esuriens incepi quae
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ adq̃ factis ÷. & iuenit miseriã ꝓpt̾ ꝗͣ factus non est.
Abscessit sine quo niebil felix ⁊ ꝙ remansit quod ꝑse ñ nisi
miserum ÷. Manducabat tunc homo panẽ angłox que nẽ a
eftirit. manncat᷑ nũnc panẽ doloꝵ quẽ tunc nesciebat.
Heu priblicꝰ luctus hominĩ. uniũsał planctꝰ filioꝵ ade Ille
ructabat saturitate. nos suspiramꝰ efurie. Ille habundabat
nos mendicamꝰ. Ille felicit᷑ tenebat ꝙ misere deseruit. nosĩ¬
felicit᷑ egemus & miserabilit̃ desidamus. ꝙ heu uacui re¬
manemus. Cur non nobis custodiuit cũ facile poss& qͦtã
gͣnit̃ careremꝰ. Quare sic nobis obseruauit lucẽ. ꝙ obdux̃
nos tenebͥs: Vt quid nob̾ abstulit uitã. & inflix̃ mortẽ:
Crũnodi. tiñ sumus expulsi. quo sumius imprilsi. Unde
p̃cipitati. quo obriti.patria inexilium. auisione di ince¬
citatẽ nãm. Niocunditate imoxtalitatis: in amaritudmẽ

Expanded text:
dinem ad quam factus est, et invenit miseriam propter quam factus non est. dinem ad quam factus est, et invenit miseriam propter quam factus non est. Abscessit sine quo nihil felix est, et remansit quod per se nonnisi miserum est. " Manducabat " tunc " homo panem angelorum " quem nunc esurit, manducat nunc " panem dolorum ", quem tunc nesciebat. Heu publicus luctus hominum, universalis planctus filiorum Adae! Ille ructabat saturitate, nos suspiramus esurie. Ille abundabat, nos mendicamus. Ille feliciter tenebat et misere deseruit, nos infeliciter egemus et miserabiliter desideramus, et heu, vacui remanemus. Cur non nobis custodivit cum facile posset, quo tam graviter careremus? Quare sic nobis obseravit lucem, et obduxit nos tenebris? Ut quid nobis abstulit vitam, et inflixit mortem? Aerumnosi, unde sumus expulsi, quo sumus impulsi! Unde ecipitati, quo obruti! A patria in exsilium, a visione dei in caecitatem nostram. A iucunditate immortalitatis in amaritudinem
Abbreviated transcription (Latin):
&. quomꝰ te querat. ubi ꝙ quomͦ te tntienat. Dnẽ si bie ñ
es tibi te querã absentẽ: Si aut̃ ubiq es cur ñ uideo p̃sentẽ
S certe habitas lucẽ in accessibiłe. ubi ⁊ dnẽ lux inaccessi¬
bilis aut quomͦ accedã ad licẽ in accessibiłe. Aut qͥd me de¬
aucet s inducas milla. utuideã te inilla: Dem̃ quibꝰ signis
exul. Qa saciet seriuis tuiis anxrꝰ amore tui. & longe ꝓiect᷑ a
facie tua: Anhelat uid̾e te & nimis ab est illi facies tua. acce¬
de adte desidat & maccessibił ÷ habitatio tua. Inuenire te
cupit. ꝙ nescit locum tuuim. Quer̾e te affectat. & ignorat
Tn me fecisti & refecisti & omnia mea bona tumͥ contulisti.
ꝙ ñ dum noui te. Deniq adte tudend̾u factus sum. & ñ dũ
feci ꝓpt̾ quod factus sum. Omisera sors hominis cum hoc ꝑdi¬
dit ad quod factus÷. Odurꝰ & dirꝰ cafus ille. Heu quid ꝑdidit
& quidimienit. quid abscessit & qͥd re mansit. ꝑdidit beatitu¬

Expanded text:
 te inveniat. Domine, si non es hic, ubi te quaeram absentem? Si autem ubique es, cur non video te praesentem? Sed certe habitas lucem inaccessibilem. Et ubi est lux inaccessibilis, aut quomodo accedam ad lucem inaccessibilem? Aut quis me ducet, et inducet in illam; ut videam te in illa? Deinde, quibus signis, exsul? Quid faciet servus tuus anxius amore tui, et longe projectus a facie tua? Anhelat videre te et nimis abest illi facies tua. Accedere ad te desiderat, et inaccessibilis est habitatio tua. Invenire te cupit, et nescit locum tuum. Quaerere te affectat, et ignorat Tu me fecisti et refecisti, et omnia mea bona tu mihi contulisti, et nondum novi te. Denique ad te videndum factus sum, et nondum feci propter quod factus sum. O misera sors hominis, cum hoc perdidit ad quod factus est. O durus et dirus casus ille! Heu, quid perdidit et quid invenit, quid abscessit et quid remansit! Perdidit beatitu
Abbreviated transcription (Latin):
trir gͦ &̃ insipiens e̾e̾ uł inintellectu aliqͥd qͦ mebilmaiꝰ cogita¬
Ri potest. q hoc cũ audit intelligit. & quicquid intelligitur ĩ
intellectu ÷. Et certe id quo maiꝰ cogitari nequit. ñ potest
ẽẽ tnsolo intellectu. Si enim uł insolo intellectu ÷ potest co¬
gitari e̾e̾ ꝙ inre quodmanis ÷. Si gͦ id qͦ maiꝰ cogitari ñ pot̃
est insolo intellectu. idipsũ quo maiꝰ cogitari ñ pot᷑. ÷ qͦ maiꝰ
cogitari potest. S certe ħ ee̾ ñ potest. Existit gͦ ꝓcul dubio
aliquid quo maiꝰ cogitari nonualet: & mintellectu & inre
¶Quod utiq sic uere est. ut nec cogitari possit ñ e̾e̾. Nã pot̃.
cogitari e̾e aliqͥd quod ñ possit cogitari ñ e̾e̾. qͦd maiꝰ: ꝗͣ qͦd

Expanded text:
 nihil maius cogitari potest, quia hoc cum audit intelligit, et quidquid intelligitur in intellectu est. Et certe id quo maius cogitari nequit, non potest esse in solo intellectu. Si enim vel in solo intellectu est, potest cogitari esse et in re, quod maius est. Si ergo id quo maius cogitari non potest, est in solo intecogitari potest: sed certe hoc esse non potest. Existit ergo procul dubio aliquid, quo maius cogitari non valet, et in intellectu et in re.»... «Quod utique sic vere est, ut nec cogitari possit non esse. Nam potest cogitari esse aliquid quod non possit cog
Abbreviated transcription (Latin):
siẽ es misericors. non quia tu sentias affectum. ẜ quia nos senti¬
mus effectum. ita uistus es non quia nobis redaas debitũ.s. ꝙ
facis quod decet te summe bonũ. dic itaq sine repugnantia
tior nequeas cogitari. Qͦd nequaꝗͣ eẽs. si tantũ bonis bona. ꝙ ñ
malis mala. reddes. Instior enĩ ÷ qui ꝙ bonis ꝙ̃ malis. quã qui
bonis tantũ meritã retribuit. Iustũ gͥ ÷ sedm te iuste & be

Expanded text:
sicut misericors es non quia tu sentias affectum, sed quia nos sentisicut misericors es non quia tu sentias affectum, sed quia nos sentimus effectum: ita iustus es non quia nobis reddas debitum, sed quia facis quod decet te summe bonum. Sic itaque sine repugnantia tior nequeas cogitari. Quod nequaquam esses, si tantum bonis bona, et non malis mala redderes. Iustior enim est qui et bonis et malis, quam qui bonis tantum merita retribuit. Iustum igitur est se
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑari. ut nonpossis cogitari potentius. Quid enĩ ħ iustrꝰ
Hocutiq nonfier& si eẽs bonus tantũ. retͥbuendo & ñ par¬
cendo. et si faceres denon bonis tantum bonos. & ñ ꝙ iam
demalis. Hoc itaq modo iustũ ÷ utparcas mał. & ut fa¬
cias bonos demał. Deniq quod ñ iuste fit ñ deb& fieri. &
quodñ deb& fieri iniuste fit. Si gͦ non uste malis misere¬
ris. non debes misereri. & si non debes misereri. iniuste mi¬
sereris. Quod si nefas ÷ dicere. fas ÷ crede te iuste misere
iustius. ꝗͣ ut bom bona. & mali mala recipiant. Quomͦ gͦ
et iustum ÷ ut malos punias. & iustũ ÷ ut malis parcas. Eỹ
cis malis iustum ÷. ñ q illox meritis. s qr bonitati tuȩ ꝯdecenꝰ ÷
lam parcendo malis ita uustꝰ es scãm te & ñ scãm nos sic̃ mise¬
ricorses scd̾mn nos & ñ scđ̾m te. Qm̃ saluando nos quos iuste ꝑdes

Expanded text:
operari, ut non possis cogitari potentius? Quid enim hoc iustius? operari, ut non possis cogitari potentius? Quid enim hoc iustius? Hoc utique non fieret, si esses bonus tantum retribuendo et non parcendo, et si faceres de non bonis tantum bonos, et non etiam de malis. Hoc itaque modo iustum est ut parcas malis, et ut facias bonos de malis. Denique quod non iuste fit, non debet fieri; et quod non debet fieri, iniuste fit. Si ergo non iuste malis misereris, non debes misereri: et si non debes misereri, iniuste misereris. Quod si nefas est dicere, fas est credere te iuste misereriustius, quam ut boni bona et mali mala recipiant? Quomodo ergo et iustum est ut malos punias, et iustum est ut malis parcas? An acis malis, iustum est, non quia illorum meritis, sed quia bonitati tuae condecens est. Nam parcendo malis ita iustus es secundum te et non secundum nos, sicut misericors es secundum nos et non secundum te. Quoniam salvando nos quos iuste perderes,
Abbreviated transcription (Latin):
mitante ̃̾istos uͦ lib̾as iusticia dampnante. Illos meritis ad¬
uiuantibꝰ. istos meritis repugnantibꝰ. Illos bona quȩ dedisti.
cognoscendo. istos mala quȩ odisti ignoscendo. Oinm̃sa bom¬
illa. quȩ detanta opulentia tui ꝓcedit. Influat inme. que pro¬
fluit dete. Parce ꝑclementiã neulciscaris ꝑusticiã. Nã & si
difficile sit intellige̾ quomͦ miscđia tua non absit atua ius¬
ticia. necessarium tam̃ ÷ credẽ. quia nequaꝗͣ adũsatur uis¬
ticiȩ quod exundat ex bonitate que nulla ẽ sine iusticia. tm¬
mo uere concordat iusticie. Nempe si misericors es. quia es
summe bonus. & sũme bonꝰ ñ es. nsi quia es sũme iustus:
uere idcirco es misericors quia summe iustus es. Aduuame
iuste ꝙ misericors ds̃ cuiis lucẽ quero. adiuuame ut in¬
ticia: Si sic ÷ dnẽ. si sic est. doceme quomͦ est. Anquia tustũ
est te sic e̾e̾ bonum ut nequeas intelligi metior. & sic potent᷑

Expanded text:
mitante, istos vero liberas iustitia damnante. Illos meritis admitante, istos vero liberas iustitia damnante. Illos meritis adiuvantibus, istos meritis repugnantibus. Illos bona quae dedisti cognoscendo, istos mala quae odisti ignoscendo. O immensa bonicordia illa, quae de tanta opulentia tui procedit! Influat in me, quae profluit de te! Parce per clementiam, ne ulciscaris per iustitiam! Nam etsi difficile sit intelligere, quomodo misericordia tua non absit a tua iustitia, necessarium tamen est credere, quia nequaquam adversatur iustitiae quod exundat ex bonitate, quae nulla est sine iustitia, immo vere concordat iustitiae. Nempe si misericors es quia es summe bonus, et summe bonus non es nisi quia es summe iustus: vere idcirco es misericors, quia summe iustus es. Adiuva me, iuste et misericors deus, cuius lucem quaero, adiuva me, ut intitia? Si sic est, domine, si sic est, doce me quomodo est. An quia iustum est te sic esse bonum, ut nequeas intelligi melior, et sic potenter
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. quam qui bonis tantũ bonus ÷. Et mehior ÷ qui mꝗł ꝙ
puniendo & parcendo ÷ bonꝰ ꝗͣ qui puniendo tantũ. ldo gͦ
misericors es. quia totꝰ & sũme bonus es. Et c̃soesttã uideat᷑
cur bonis bona ꝙ mał mala retͥbuas. iltud certe penit᷑ est
bona tͥbuas. U altitudo bonitatis tuȩ d̾s. & indetur un sis
misericors. & non ꝑiudetur. Cernitur ginde flumeri manat.
es non ꝑspicitur fons unde nascatur. Nam & deplemitudie
bonitatis :÷ quia peccatorib tins pius es. & maltitudine. bo¬
nitatis latet. qua ratione hoc es. Et enim licet bonis bona
& mał mala ex bonitate retribuas. ratio tamen iusticiȩ hoc
postulare uidetur. Cum uͦ mał bona tͥbuis. & scitur qura
sumie bonuis hoc facere uoluit & mirũ ÷ cur summȩ iꝰ
tus hoc uelle potinit. Omiscia. dequã opulenta dulcediẽ¬
et dulci opulentia nobis ꝓfluis: Oinmensitas bonitatis di qͦ
affectii amanda es peccatoribꝰ. Iustos entm saluas iusticia co¬

Expanded text:
est, quam qui bonis tantum est bonus; et melior est, qui malis et puniendo et parcendo est bonus, quam qui puniendo tantum. Ideo ergo misericors es, quia totus et summe bonus es. Et cum forsitan videatur cur bonis bona, et malis mala retribuas: illud certe penitus estbona tribuas. O altitudo bonitatis tuae, Deus, et videtur unde sis misericors, et non pervidetur! Cernitur unde flumen manat, et non perspicitur fons unde nascatur. Nam et de plenitudine bonitatis est, quia peccatoribus tuis pius es; et in altitudine bonitatis tuae latet, qua ratione hoc es. Etenim licet bonis bona, et malis mala, ex bonitate retribuas; ratio tamen justitiae hoc postulare videtur. Cum vero malis bona tribuis, et scitur quia summe bonus hoc facere voluit, et mirum est cur summestus hoc velle potuit. O misericordia, de quam opulenta dulcediet dulci opulentia nobis profluis! O immensitas bonitatis dei, quo affectu amanda es peccatoribus! Justos enim salvas iustitia co
Abbreviated transcription (Latin):
ut nec cogitari postis non c̾e. Et merito. Di entm aliqua mens
posset cogitare aliquid melius te. ascend&. creatura suꝑ crea¬
torẽ. & iudicars decreatore quod ualde absurdũ ÷. Et qͥd̾e
quicquid ÷ aluid p̃t̃ te solum: pot̾ cogitari ñ ee̾̃. Solus gͥ ue¬
rissime omniũ. & ido maxime omniũ habes e̾e̾. quia quicqͥd
altud ÷ ñ sic uͭ: & idcirco minꝰ b̾t e̾e̾. Cutr itaq dixit insipieniᷤᷤ

Expanded text:
ut nec cogitari possis non esse. Et merito. Si enim aliqua mens posset cogitare aliquid melius te, ascenderet creatura super creatorem, et iudicaret de creatore; quod valde est absurdum. Et quidem quidquid est aliud praeter te solum, potest cogitari non esse. Solus igitur verissime omnium, et ideo maxime omnium habes esse: quia quidquid aliud est non sic vere, et idcirco minus habet esse. Cur itaque " dixit insipien
Abbreviated transcription (Latin):
dici potest. tu soł inctrẽscriptꝰ es ꝙ et̾nus. Qnomꝰ igit᷑ dicunt᷑
alicub totam÷: ñ potest simul e̾e̾ alibi. qͦd desoł ooeꝑeis cer¬
nitur. Incircũ scͥptum nͦ.: qͦd simul ÷ ubiq totũ qͦd dete solo
intelligitur. Cirẽseriptm aũ simul & meirẽseriptũ ÷ qͦa
cum alicubi sit totũ. potest simul e̾e̾ totũ. alibi non tamen
ubiq quod decreatis spitib cognoscit᷑. di enm ñ ee̾t anima
tota insingłis m̃bris sui corꝑis: non sentiret tota infingłis
Tu gͦ dnẽ singłarit̃ es incircimscriptꝰ & ȩt̾nis. & tam̃ & alii

Expanded text:
 igitur dicuntur alicubi totum est, non potest simul esse alibi: quod de solis corporeis cernitur. Incircumscriptum, vero, quod simul est ubique totum: quod de te solo intelligitur. Circumscriptum autem simul et incircumscriptum est, quod cum alicubi sit totum, potest simul esse totum alibi, non tamen ubique: quod de creatis spiritibus cognoscitur. Si enim non esset anima tota in singulis membris sui corporis, non sentiret tota in singulis. Tu ergo, Domine, singulariter es incircumscriptus et aeternus; et tamen et alii
Abbreviated transcription (Latin):
ti. Qnomodo solus sit incircũscriptꝰ & et̃mis. cũ alii
ñ uidet᷑ dõ aquerentibꝰ eum .xx. Quod maior sit quã
cogitari possit. xxi. Quod hȩc sit lux inaccesibilis quã
inhabitat.xxii. Qa indo sit armonia odor sapor lenitã
pul ebritudo suo mes abili mͦ.xxiii. Qd indo nec ineini¬
tate etꝰ quȩ ipse : nullȩ sint partes.xix. Quodñ sititi
loco aut temꝑe. s omnia sint in illo. xr. Qđ sit ante &
ult᷑ omnia &iã ȩm̃a.xxi. An hoc sit scłm scłi. siue secula¬

Expanded text:
I. Quomodo solus sit incircumscriptus et aeternus; cum alii n videtur deus a quaerentibus eum. XV. Quod maior sit quam cogitari possit. XVI. Quod haec sit " lux inaccessibilis ", quam " inhabitat ". XVII. Quod in deo sit harmonia, odor, sapor, lenitas, pulchritudo, suo ineffabili modo. XVIII. Quod in deo nec in aeternitate eius, quae ipse est, nullae sint partes. XIX. Quod non sit in loco aut tempore, sed omnia sint in illo. XX. Quod sit ante et ultra omnia etiam aeterna. XXI. An hoc sit " saeculum saecul
Abbreviated transcription (Latin):
rec igit᷑ qđ supra dixi quia relationes predictȩ licet sint in uno:
ñ possunt unitati intittere płali suã. nec unitas relationibus singłin¬
ũ afferentiarĩt singulus quisꝙ habet unã ꝓptiã qua differt abaliis auobꝰ
et duas ita cõmunes et ꝓprias ut qđ cõmunicat uni eadisfe.¬
rat ab altera. Pat̃ nãꝙ habet filiũ solus. quo differt ab ali is duobꝰ.
Habet sp̃m ꝓcedentem de se qđ cõmune ẽ illi cũ filio ⁊ quo differt

Expanded text:
ret igitur, quod supra dixi, quia relationes praedictae licet sint in uno, non possunt unitati immittere pluralitatem suam; nec unitas relationibus sinum differentiarum singulus quisque habet unam propriam, qua differt ab aliis duobus; et duas ita communes et proprias, ut qua communicat uni, ea differat ab altero. Pater namque habet Filium solus, quo differt ab aliis duobus; habet Spiritum sanctum procedentem de se, quod commune est illi cum Filio, et quo differt
Abbreviated transcription (Latin):
bpͥetatẽ scc aut̃ ita sit quãus in p̃fataepła de incaruacione ubi
de hoc aliquantulũ dix erũ breuit̃ tam̃ hic repetam. Sepe sit
ut plura ꝯueniant in unũ sed eo dẽ nõie et eadẽ quanttateqͥ
babeant singłai ante qͦ unũ fierent Iuippe si puncto punctũ sine
mꝰ q̃ cũꝙ de di dicunt᷑ eẽncia si inse replicent᷑ nec quantitats augẽt

Expanded text:
tas. Cur autem ita sit, quamvis in praefata epistola de incarnatione Verbi, de hoc aliquantulum dixerim, breviter tamen hic repetam. Saepe fit ut plura conveniant in unum sub eodem nomine et eadem quantitate, quam habebant singula antequam unum fierint. Quippe si puncto punctum addimus sine modo quaecunque de Dei dicuntur essentia, si in se replicentur, nec quantitatem augent,
Abbreviated transcription (Latin):
neularẽ irmationẽ & pirticularc̃ negationem designat. Particul dris
Smo asfirmatio uniuersali negationi opposita est contradictorie. Pardicularis

Expanded text:
ularem affirmationem et particularem negationem designat. Particularis namque affirmatio universali negationi opposita est contradictorie, particularis
Abbreviated transcription (Latin):
aiarõ ⁊. puserta cantã ꝓbet ueritatẽ sic̃ ostendimꝰ nec illa tinthat
ali quã secũ tbrtabat falsitatẽ cogitet cor racionale quaratione
ilt excbudat anide ⁊ p̃iana Peniꝗ sl error ẽ hãc credere de fiuo
nũ ea illa ex quibꝰ Bec sequit᷑ ꝓcessio et que illã sequnt᷑ nos docet
net alieubi aut illã negit aut qđ illi repugnet aliquomꝰ ponuncuat
rspugnet si eẽ negandũ. Picimꝰ etiã quia satis ila asstrmat c̃uila
eosdẽ inuicem non posse dici ⁊ ꝓpt᷑ hac solũ filiũ ñ posse eẽ de

Expanded text:
 asserta tantam probet veritatem, sicut ostendimus, nec aliquam ullatenus secum trahat falsitatem, cogitet cor rationale qua ratione illam excludat a fide Christiana. Denique si error est hanc credere de Filiocum et illa ex quibus haec sequitur processio et quae illam sequuntur, nos docet; nec alicubi aut illam negat, aut quod ille repugnet aliquo modo pronuntrepugnet, non esse negandam. Dicimus etiam quia satis illam affirmat, cum illa eos de invicem non posse dici, et propter hoc solum, Filium non posse esse de
Abbreviated transcription (Latin):
aut ulla ratione aliqͦ indigens sed tocũ qđ est ñ tamn eqͣle ł simile sibi
et coȩt̃nũ qđ idẽ sibi ipsi et per se sibi ipsi om̃ino sufficiens nec
nascit᷑ nec ꝓced̾ ibi aliquid qͣsi ide ñ eẽ ꝓficiens ad eẽ. Sic̃ gͥ uitellec tus
noster non potest transire ultra eternitatem ut quaside principro
euisiudicet. sic ñ pot dehac natuntate ł ꝓcessione necdebet adsomilitu¬

Expanded text:
aut ulla ratione aliquo indigens: sed totum quod est non tam aequale vel simile sibi aut ulla ratione aliquo indigens: sed totum quod est non tam aequale vel simile sibi et coaeternum, quam idem sibi ipsi, et per se sibi ipsi omnino sufficiens; nec nascitur vel procedit ibi aliquid, quasi de non esse proficiens ad esse. Sicut igitur intellectus noster non potest transire ultra aeternitatem, ut quasi de principio ejus judicet; sic non potest de hac nativitate vel processione nec debet ad similitu
Abbreviated transcription (Latin):
in rebus creatis cũ aliquid asserimus. eẽ principalit̃ uolu mꝰ signifi¬
care. qđ magi sit hoc qđ dicit᷑ eẽ principalit̃ ꝗͣ illud ad qd refert᷑
Ut cũ dispensator alicuiꝰ dñi euis precepto pascit familiã domꝰ. lñs
principaliꝰ ⁊ magis eã pascere recte dicit᷑ quã dispensator Nã ñ ort̃ta
que st̃ dñi st̃ dis pensatoris equalit᷑. sic̃ ea que st̃ patris fili ĩ qͦꝙ st̃¬
ligi ut habeat cẽ de aliqͦ. ⁊ ñ sit aliqͦ mͦ id ãe quo÷ principaliꝰ
aut dignius et hoc qđ ex eo ẽ quodã mͦ muinus et quasi scdariũ
c̃ ne qͥ̃ quã egeat eo qđ̃ de se ÷. Nd qđ respondendũ qͥa sic eẽntia dĩ
ualde diuersa ⁊ aliena est acreata eeñtia: ita cũ dicimus dm̃ existere
de deo nacendo ł ꝓcedendo. longe alcera intelligenda ẽ ista natua¬
tas siue ꝓcessio quã cũ dicumnus inali is rebus aliqͥd nasci ł ꝓcedere abi
enĩ nihilaut nat᷑a aut tp̃r aut uuialiqͣ priꝰ aut posteriꝰ maiꝰ aut minꝰ

Expanded text:
olumus significare quod magis sit hoc quod dicitur esse principaliter, quam illud ad quod refertur: ut cum dispensator alicujus domini ejus praecepto pascit familiam domus, dominus principaliter et magis eam pascere recte dicitur, quam dispensator. Nam non omnia quae sunt domini, sunt dispensatoris aequaliter; sicut ea quae sunt Patris, Filii quoque suliquid habeat esse de aliquo; et non sit aliquo modo id, de quo est, principalius et dignius; et hoc, quod ex eo est, quodammodo minus et quasi secundarium: est, nequaquam egeat eo quod de se est? Ad quod respondendum quia sicut essentia Dei valde diversa et aliena est a creata essentia, ita, cum dicimus Deum de Deo existere nascendo vel procedendo, longe aliter intelligenda est ista nativitas sive processio, quam cum dicimus in aliis rebus aliquid nasci vel procedere. Ibi enim nihil est aut natura, aut tempore, aut in aliquo prius aut posterius, magis aut minus,
Abbreviated transcription (Latin):
sipso uec prioaut posterior. Nec aliquid habet in se diuersũ. sic fliꝰ
nesi duor. nec posterior nec maior nec minor est patre. nec habet alqd
it se diuer sũ ł ab eo sed sicut habet abillo ꝑfece esse. ita habet ꝑ om̃ia
ab eodem quale illi et simile ummo idipsil ẽ. Iui ꝓpt̾ sic̃ pat᷑ ñ est
magis deus quã filius quãius filius habeat ẽẽ de patre: ita ñ magis
de patre quã de filio. licet filiꝰ apatre habeat ut de illo sit sp̾c sc̃e.

Expanded text:
seipso, nec prior nec posterior, nec aliquid in se habet diversum; sic 60 Filius seipso, nec prior nec posterior, nec aliquid in se habet diversum; sic 60 Filius nec prior nec posterior, nec major nec minor est Patre, nec habet aliquid in se diversum ab eo; sed sicut habet ab illo perfecte esse, ita habet per omnia ab eodem aequalem illi et similem, imo idipsum esse. Quapropter sicut Pater non est magis Deus quam Filius, quamvis Filius habeat esse de Patre; ita non de Patre quam de Filio, licet Filius a Patre habeat, ut de illo sit Spiritus sanctus.
Abbreviated transcription (Latin):
olligamus breuit̃ qđ supͣ pluribus racionibus effatũ est.
filipatre nec eam̃ eẽ quasi de duobꝰ diuersis sed quasi de uno. Ex eo
dict̾ es̃ de patre et de filio qui duo st̃. E. q̃ pater non ⁊ prior aut
posterior filio aut maior aut minor nec alter magis aut minus es
quã de patre. nec inau nec minor est existens de patre. quã ex is¬
tens dde flio. nec magis minus est de uno quã de altero. Nam si prius
au post ł maior aut minor aut magis aut minus de uno eẽt ꝙ
des coto magis et nunis pot̃ cẽ de uno et sume simplici do. Ia si dict ꝓ¬
spẽ sc̃s principaliter ẽ de patre quasi magis sit de patre quã de
filio non ita dicendũ ẽ ut intelliget᷑ ulla p̃diccarũ uarietatũ inoise.
filio habere de patre de quo habet eẽ non inconuenient᷑ asseritur.
Amidĩ sic habet ẽ de patre fliuis ut om̃ino idipsũ st qđ pater.
et utꝰ idẽ ꝙ deus sic̃ solus et simplȩx deus. ñ pot ẽẽ maior⁊ mitio

Expanded text:
olligamus breviter quod supra pluribus rationibus effectum est. uti est de Patre; nec tamen esse quasi de duobus diversis, sed quasi de uno. Ex eo itur esse de Patre et Filio, qui duo sunt. Et quoniam Pater non est prior aut posterior Filio, aut major aut minor, nec alter magis aut minus estquam de Patre; nec major nec minor est existens de Patre, quam existens de Filio; nec magis nec minus est de uno, quam de altero. Nam si prius aut post, vel major vel minor, aut magis aut minus de uno esset quam Deo toto, magis aut minuspotest esse de uno et summe simplici Deo. CAPUT XXIV sanctus principaliter est de Patre, quasi magis sit de Patre quam de Filio, non ita dicendum est ut intelligatur ulla praedictarum varietatum inesse; Filio, habere de Patre, de quo habet esse, non inconvenienter asseritur. Quoniam tamen sic habet esse de Patre Filius, ut omnino idipsum sit quod Pater, et unus idemque Deus: sicut solus et simplex Deus non potest esse major vel minor
Abbreviated transcription (Latin):
Uonom̃e eẽ albũ ꝙ ad fir matio uniũ salit̃ ẽẽ ꝓposuerat. Oinẽm hominẽ eẽ ilbũ
onens: Eodẽ modo etiã innegatione quas nos supia ingulares posiumꝰ & contra¬
aoria sinde scriptione hununceas demoppositas controdictorie uocat : Qdđ uia

Expanded text:
on omne esse album, quod affirmatio universaliter esse posuerat, omnem hominem esse album proponens. Eodem modo etiam in negatione, quas nos supra angulares posuimus, et contradictorias in descriptione. Hic nunc easdem oppositas contradictorie vocat. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
sunt aꝑt̾ui eẽ existimo. Uidetur itaq seqͥ quod aut infans statim ab ip¬
sa c̃ceptiõe animã ht rationałe. sine qua uoluntatẽ rationałe nequit
habere. aut in eo nͥ ẽ peccatũ originale. mox cu conceptus ẽ. Quod au
mox ab ipsa c̾ceptio̾e rationałe anima habeat. nullus humanus sus¬
cipit sensus. Sequitur enĩ ut quotiens suscept̾i sem̾ human̾u etiam
ab ipso mom̾to susceptionis ꝑit. antequ̾a ꝑueniat ad humana figura
S si ñ stat̾i infans ex ipsa c̃ceptione  ħt peccat̾ii. quid ẽ qd dicit i obd̾o:¬

Expanded text:
n sit peccatum. Videtur itaque sequi quod aut infans statim ab ipsa conceptione animam habet rationalem, sine qua voluntatem rationalem nequit habere; aut in eo non est originale peccatum, mox cum conceptus est. Quod autem mox ab ipsa conceptione rationalem animam habeat, nullus humanus suscipit sensus. Sequitur enim ut quoties susceptum semen humanum, etiam ab ipso momento susceptionis perit antequam perveniat ad humanam figuram; sed si non statim infans ab ipsa conceptione habet peccatum; quid est, quod dicit Job
Abbreviated transcription (Latin):
gruus uniu̾sitatis rerui hoc expostulat: Sio itaq cũ piinit d̾s ꝓ peccato quod
ẽ absentia debitȩ iusticiȩ quȩ nichil ẽ. nͥ om̾̃ino punit ꝓnichilo. & ueru

Expanded text:
gruus universitatis rerum hoc postulat. Sic itaque cum punit Deus pro peccato, quod gruus universitatis rerum hoc postulat. Sic itaque cum punit Deus pro peccato, quod est absentia debitae justitiae, quae nihi
Abbreviated transcription (Latin):
etiã om̃is essentia sit a d̾o. ⁊ nichil sit ad̾o nisi bonu. sufficient᷑ me puto
ofiendisse in eo tͣctatu qu̾e feci de casu diaboli.s de iusticia plenius in
mo puniri debeat : Quib qu̾auis humilis sit questio. tñ quia qđ que¬
runt ignorant. aliquid breuit̾ respondendũ ẽ Lic& parttꝰ hichil sit
absentia iufdiciȩ. & ubi deb& ee̾ iusticia ⁊ ubi nͥ deb& ẽẽ. punit t̾n d̾s
recte peccatores. ñ ꝓ nichilo s ꝓpt̾ aliquid quia ut in pͥfato librodixi
& debit̾u sibi honor̾e qu̾e sponte redd̾e noluerunt ab inuitis exigit. ⁊ ne
qͥd in ordinat̾u sit in regno eius eos separatim a iustis ordine cͥopetenti
disponit. Creaturasau in quib iusticia nͥ deb& eẽ nͥ punit. ꝓ absentia
iusticiȩ. hoc ẽ ꝓ nichilo quia ñ ẽ aliqͥd quod ab illis exigat. nẽe ordo con¬

Expanded text:
etiam omnis essentia sit a Deo, et nihil sit a Deo nisi bonum, sufficienter me puto etiam omnis essentia sit a Deo, et nihil sit a Deo nisi bonum, sufficienter me puto ostendisse in eo tractatu quem fecit De casu diaboli. Sed de justitia plenius in niri nemo debeat? Quibus, quamvis humilis sit quaestio, tamen quia quod quaerunt ignorant, aliquid breviter respondendum est. Licet pariter nihil sit absentia justitiae, et ubi debet esse justitia, et ubi non debet esse; punit tamen Deus recte peccatores non pro nihilo, sed propter aliquid, quia ut in praefato libro dixi et debitum sibi honorem, quem sponte reddere noluerunt, ab invitis exigit; et ne quid inordinatum sit in regno ejus, eos separatim a justis ordine competenti disponit. Creaturas autem in quibus justitia non debet esse, non punit pro absentia justitiae hoc est pro nihilo: quia non est aliquid, quod ab illis exigat; nec ordo con
Abbreviated transcription (Latin):
rati aliquid sunt. usus iniusticiã uocet. hac ipsa ratiõe intelligimꝰ ma¬
ita malũ nͥ ẽ aliud qu̾a absentia debitiboni. Nulla au essentia qu̾auis
mala dicat᷑ ẽ nichil. nec mała e̾e eͥ illi ẽẽ aliquid. Nulli eni essentiȩ ẽ
alud mała ẽe. qu̾a deee illiboni̾ qd̾ deb&. hab̾e. Dee̾e uͦ boriui quod deb&
ade̾e. ñ ẽ aliqͥdesse. Qua re mała ẽe nͥ ẽ ulli essentiȩ aliquid ẽe.
Hec breuit̾ de malo quod semꝑ e̾ nichil indubitant̾ qͦd eͥ in iusticia dixi
in comoditas enĩ ẽ mału unde incomoda mala dicunt᷑. quȩ aliquando
nichil ẽ ut cecitas & surditas. aliquando uidet᷑ esse aliquid ut dolor & tristi¬
cia. Quod aũ iusticia sit rectitudo uoluntatis ꝓpt̾ se seruata. & iniusti¬
cia ñ sit aliud qu̾a absentia debitȩ iusticiȩ.⁊ nulła habeat essentiã. qđ

Expanded text:
rati aliquid sunt, usus injustitiam vocet. Hac ipsa ratione intelligimus marati aliquid sunt, usus injustitiam vocet. Hac ipsa ratione intelligimus maita malum non est aliud quam absentia debiti boni. Nulla autem essentia quamvis mala dicatur est nihil, nec malam esse, est ulli esse aliquid. Nulli enim essentiae est aliud malam esse, quam deesse illi bonum quod debet habere, deesse vero bonum quod debet adesse, non est aliquid esse. Quare malam esse, non est ulli essentiae aliquid esse. Haec breviter de malo, quod semper est nihil, indubitanter quod est injustitia, dixi. Incommoditas enim est malum unde incommoda, mala dicuntur quae aliquando nihil est ut surditas et caecitas; aliquando videtur esse aliquid; ut dolor, et tristitia. Quod autem justitia sit rectitudo voluntatis propter se servata: et injustitia non sit aliud quam absentia debitae justitiae, et nullam habeat essentiam: quod
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid. sicut uidetur quando maliciosus ho mala facit oꝑa. ⁊a qu̾ead¬
modũ eũ indomita fera ruptis uinculis discurrendo seuit. ⁊ cũ nauis
si gubernator dimisso gubernaculo dimtitat ea uentis ⁊ motib maris
uagatur &d inuehitur in quȩlib& ꝑicła. dicimus quia hoc facit absen¬
tia cathenȩ. aut gubernacłi. nͥ quod absentia eoꝵ aliquid sit aut quicqu̾a faciat.
s qm si adessent facerent ne fera seuir&. aut nauis ꝑir&. ita cũ malus ho¬
s qm uoluntas cui subditi sunt om̃s uoluntarii motus totiꝰ hominis. absin¬
te iusticia diu̾sis appetitib impulsa se & om̃ia sibi subdita in multumoda¬
mala leuis & effrenata & sine rectore p̾cipitat. quod tot̾u iusticia siad¬
ess& ꝓhiber&. ne fiera. E x hisgͦ facile cognoscitur. quia iniusticia nullam
hab& essentia. qu̾auis iniustȩ uoluntatis affectus & ac tus. qui ꝑ se conside¬

Expanded text:
aliquid, sicut videtur quando malus homo facit mala opera. Nam quemadaliquid, sicut videtur quando malus homo facit mala opera. Nam quemadmodum cum indomita fera ruptis visi gubernator dimisso gubernaculo dimittat eam, ventis et montibus maris vagatur, et invehitur in quaelibet pericula; dicimus quia hoc facit absentia catenae, vel gubernaculi: non quod absentia eorum aliqsed quoniam, si adessent, facerent ne fera saeviret aut navis periret. Ita quoque sed quoniam voluntas cui subditi sunt omnes voluntarii motus totius hominis absente justitia diversis appetitibus impulsa, se et omnia sibi subdita in multmala levis et effrenata et sine rectore praecipitat, quod totum si justitia adesset, prohiberet ne fieret. Ex his ergo facile cognoscitur, quia injustitia nullam habet essentiam, quamvis injustae voluntatis affectus et actus, qui per se conside