comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur:. ut societas illoꝵ bonoꝵ uitam exer¬
ceat. Quos et felicitate sua ammonent po¬
ciora his ⁊ que mali cõmunicare ñ pos¬
sunt bona querere ⁊ iniqͥtate sua cogũt
artius uͥtutem amare. postremo ut dũ
illos diuina gr̃a destitutos. uident per
quelibet ab rupta uicioꝵ ruere. discant
qͣntas ꝓ sua salute debeant creatori gr̃as
referre. Ratio siquidẽ diuine dispensa¬
tionis ad nr̃e salutis augm̃tum et glifi¬
cationis docum̃tum hoc exigebat. ut sic̃
in uica beatoꝵ bestiaꝵ dicimus summã
felicitatem non ẽẽ his uti. ita quoꝙ in
uita maloꝵ hominũ discamus nec ẽẽ
summam felicitatẽ istis dominari Simi¬
liter gͥ bonis ac malis ista conceli debu¬
erunt. qr alit̾ boni pociora sͥ seruari ñ
crederent. nisi ista tam malis ꝙͣ bonis
cõmunia eẽ uiderent. Nichil igit᷑ am¬
plius de societate aut felicitate maloꝵ
conq̃raris. Nec ideo in pͥuilegium sin¬

Expanded text:
tur, ut societas illorum, bonorum vitam exertur, ut societas illorum, bonorum vitam exerceat, quos et felicitate sua admonent potiora his, et quae mali communicare non possunt, bona quaerere, et iniquitate sua cogunt arctius virtutem amare. Postremo, ut dum illos divina gratia destitutos vident per quaelibet abrupta vitiorum ruere, discant quantas pro sua salute debeant Creatori gratias referre. Ratio siquidem divinae dispensationis ad nostrae salutis augmentum et glorificationis documentum hoc exigebat, ut sicut in vita bestiarum dicimus summam felicitatem non esse his uti, ita quoque in vita malorum hominum discamus nec esse summam felicitatem istis dominari. Similiter igitur bonis ac malis ista concedi debuerunt, quia aliter boni potiora sibi servari non crederent, nisi ista tam bonis quam malis communia esse viderent. Nihil igitur amplius de societate aut felicitate malorum conqueraris, nec ideo in privilegium sin
Abbreviated transcription (Latin):
dem ip̃i homines aliis creaturis ñ au¬
tem adinuicem amplius głari hñt. Nã
ꝙ in assertionẽ singłaris amororis di¬
cis etiam mͥ inter cetera donatam ẽẽ so¬
cietatem hominũ cum tam mea illie.
qͣm illoꝵ mͥ concessa sit. nicħ ego in hoc
singłare reꝑire possum. In qua societa¬
te ñ solum me ledit amissa gła singu¬
laritatis. s et uilitas participationis.
Quot enĩ increduli. quot scelesti. qͦt im¬
puri sunt qui in hac societate similiter
głari possunt: HDon te conturba¬
re debet quod in usu reꝵ temꝑalium ea
deo amari existimes. qr his omnibus
tecum similiter communicare uidee.
Nam sicut bestie non ꝓpter se s ꝓpter ho¬
minem create sc̃. ita mali homines non
pp̃ se s ꝓpter bonos uiuunt. Et sic̃ uita
eoꝵ utilitati bonoꝵ deseruit. sic om̃e quo
uita illoꝵ alitur dubium ñ est quin ad¬
ditionem bonoꝵ referendum sit. Idcirco
aut̃ mali inter bonos uiuere ꝑmittun¬

Expanded text:
dem ipsi homines aliis creaturis, non audem ipsi homines aliis creaturis, non autem ad invicem, amplius gloriari habent. Nam quod in assertionem singularis amoris dicis, etiam mihi inter caetera donatam esse societatem hominum, cum tam mea illis, quam illorum mihi concessa sint, nihil ego in hoc singulare reperire possum. In qua societate non solum me laedit amissa gloria singularitatis, sed et vilitas participationis. Quot enim increduli, quot scelesti, quot impuri sunt, qui in hac societate similiter gloriari possunt? HOMO. Non te conturbare debet, quod in usu rerum temporalium eadDeo amari existimes, quia his omnibus tecum similiter communicare vides. Nam sicut bestiae non propter se, sed propter hominem creatae sunt, ita mali homines non propter se, sed propter bonos vivunt. Et sicut vita eorum utilitati bonorum deservit, sic omne, quo vita illorum alitur, dubium non est quin additionem bonorum referendum sit. Idcirco autem mali inter bonos vivere permittun
Abbreviated transcription (Latin):
hoc querebat᷑ quod unice diligens uni¬
ce dilecta ñ sum. qr pignus amoris mei
aliis eque uideo ẽẽ concessum. Tue uero
rõnes hoc ꝑsuaserunt ut illa quoq sin¬
gulariter mͥ donata crederem. que in usũ
seruientium mͥ communiter data uide¬
rem. In quo conuenient̾ satis s non suf¬
ficienter de hoc ꝙ me monebat locutũ
ẽẽ confiteor. Huic enim doceor omnia
qͥb uita irrationalium fouetur mee po¬
cius dicioni ẽẽ assignanda. ꝓpterea quod
illa quoq que his aluntur in usum me¬
um sunt deputata. Priuilegium tamen
singłaris amoris ex iñ non astruit᷑. qr
hec non soli mͥ s cunctis similit̾ homi¬
nib multis uͦ amplius subiecta ẽẽ noscũ¬
tur. In his ergo om̃ib que cõmuniter
usui hominum concessa sunt et si quidã
non uste amplius aliquid sͥ uendicent.
errant qui sue ditioni quicqͣm singula¬
riter ascribunt. Est gͥ specialis quidam
amor creatoris ad homines in quo qui¬

Expanded text:
hoc querebar, quod unice diligens, unihoc querebar, quod unice diligens, unice dilecta non sum, quia pignus amoris mei aliis aeque video esse concessum. Tuae vero rationes hoc persuaserunt, ut illa quoque singulariter mihi donata crederem, quae in usum servientium mihi communiter data viderem. In quo te convenienter satis, sed non sufficienter de hoc, quod me movebat, locutum esse confiteor; hinc enim doceor omnia, quibus vita irrationalium fovetur, meae potius ditioni esse assignanda, propterea quod illa quoque, quae iis aluntur, in usum meum sunt deputata. Privilegium tamen singularis amoris exinde non astruitur, quia haec non soli mihi, sed cunctis similiter hominibus, multis vero amplius subjecta esse noscuntur. In iis ergo omnibus, quae communiter usui hominum concessa sunt, et si quidem non juste amplius aliquid sibi vindicent, errant qui suae ditioni quidquam singulariter ascribunt. Est igitur specialis quidam amor Creatoris ad homines, in quo qui
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sunt creati homines suꝑ t̾ram. non st̃
bestie. sola diuitias mundi possidet. ubi gͥ
illa gͣta et utilis societas humane conu̾¬
sationis: ubi solatia uͥ oblectamenta
quib nĩ frueris: Uide igitur qr et in ħ
multum tͥ contulit quod hec ad solam̃
tuũ tecum creauit. Si mundus istis et
hec omĩa tibi seruiunt. quomͦ etiam oĩa
adobsequium tuũ facta non sunt: Nũ¬
quid pat̾ familias solus panem suum
comedit. Numqͥd solus poculum suũ bi¬
bit: Numquid solus uestimentis suis in¬
duitur: Numqͥl solus calefit igne suo:
Numquid solus habitat in domo sua:
Totum tam̃ non inm̾ito eius dicit᷑ quic¬
quid hñt hii qui ei uł ꝑ dilectionẽ uł
ꝑ subiectionẽ famulantur. Siue igit᷑
illa que tͥ seruiunt. siue illa que tͥ ser¬
uientib necessaria sunt. om̃ia tibi da¬
ta sunt. omĩa tibi obsequium impen¬
dunt. F Quod me mouebat prect di¬
di pocius qͣm eradicasti. Ego namq

Expanded text:
non sunt creati homines super terram, non sunt non sunt creati homines super terram, non sunt bestiae, sola divitias mundi possides, ubi igitur illa grata et utilis societas humanae conversationis? ubi solatia, ubi oblectamenta, quibus nunc frueris? vide igitur quia et in hoc multum tibi contulit, quod haec ad solamen tuum tecum creavit. Si mundus iste, et haec omnia tibi serviunt, quomodo etiam omnia ad obsequium tuum facta non sunt? Nunquid paterfamilias solus panem suum comedit? nunquid solus potum suum bibit? nunquid solus vestimentis suis induitur? nunquid solus calefit igne suo? nunquid solus habitat in domo sua? Totum tamen non immerito ejus dicitur, quidquid habent ii, qui ei vel per dilectionem, vel per subjectionem famulantur. Sive igitur illa, quae tibi serviunt, sive illa, quae tibi servientibus necessaria sunt, omnia tibi data sunt, omnia tibi obsequium impendunt. ANIMA. Quod me movebat, praecidisti potius quam eradicasti. Ego namque
Abbreviated transcription (Latin):
si sigłarit̾ data fuissẽt h Non mͥ displicere pͥ
hec diligentia tua. qr in hoc patet ꝙ ꝑfec¬
te amare desideras q̃m causam ꝑfecti amoris
tam diligent inuestigas. Gratanter gͥ hoc
tecum disserendum suscipio. ut ⁊ tam oꝑ¬
timi amorem ab hac ꝓ qua causaris in¬
iuria defendam.⁊ simul te ne qua ab il¬
lius dilectione suspitione uacilles: ad in¬
tegrum restituam. Tria q̃dam sunt in
quib id quod te mouet inuenias. Dis¬
cerne q̃ dona a sponso tuo accepisti alia
enĩ communiter alia specialiter alia sin¬
gulariter data sunt. Communit᷑ data
sunt que om̃ib pp̃ te tecum seruiunt.
Sp̃aliter data sunt. que młtis nec tamen
om̃ib ꝓpter te tecum sunt concessa. Sin¬
gulariter data sunt q̃ tibi soli sunt da¬
ca. Quid gͥe Num quid iõ minus te di¬
ligit. qr quedam dona sua tecum simul
omnib concessit: Numqͥd feliciorem te
fecisset. si tͥ soli mundum dediss: Ecce

Expanded text:
si singulariter data fuissent. HOMO. Non mihi displicere potest si singulariter data fuissent. HOMO. Non mihi displicere potest haec diligentia tua, quia in hoc patet, quod perfecte amare desideras, quoniam causam perfecti amoris tam diligenter investigas. Gratanter igitur hoc tecum disserendum suscipio, ut et tam optimi amorem ab hac, pro qua causaris, injuria defendam, et simul te, ne qua ab illius dilectione suspicione vacilles, ad integrum restituam. Tria quaedam sunt, in quibus id quod te movet, invenias. Discerne quae dona a sponso tuo accepisti; alia enim communiter, alia specialiter, alia singulariter data sunt. Communiter data sunt, quae omnibus propter te tecum serviunt. Specialiter data sunt, quae multis nec tamen omnibus propter te tecum sunt concessa. Singulariter data sunt, quae tibi soli sunt data. Quid igitur, nunquid ideo minus te diligit, quia quaedam dona sua tecum simul omnibus concessit? Nunquid feliciorem te fecisset, si tibi soli mundum dedisset? Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
te laudabilis amor ñ sit. si uł alter cum solo
diligitur. uł qui summe diligendus ũ est
solus amatur. Ecte gͥ ego unice electum ⁊ uni¬
ce dilectum diligo. S hanc huiꝰ dilectionis
mee iniuriam patior ꝙ solum diligens so¬
la ñ amor. Nam hanc dilectionis eiꝰ arram
qͣm michi obicis quot sint uł certe quales
cum quib hec mͥ communis ẽ tu ip̃e ag¬
noscis. Quomͦ gͥ de priuilegio singularis
amoris potero gloriari. que hoc quod tam
magnum asseris ñ dicam cum bestialib
s et cum ip̃is bestiis commune accepi: Qa
mͥ lux solis amplius confert qͣm reptilib
et u̾mib t̾re: Omnia similiter uiuunt.
om̃ia spirant. idem pastus. idem potus oĩ¬
um. Quid hoc tam magnum: Quid hoc
tam singulare: uides certe quale est. Non
itaq satis cong̾e singłarit̾ diligend̾ ꝓbassiñ¬
⁊ ip̃m qͦ uł ii aliqͦ singłarit̾ dilexisse dem̃õsigͣ
Magna qͥdẽ fateor ħ ⁊ sĩgłari amore digna forẽt.

Expanded text:
te laudabilis amor non sit, si vel alter cum solo te laudabilis amor non sit, si vel alter cum solo diligitur, vel qui summe diligendus non est, solus amatur. Ecce igitur ego unice electum et unice dilectum diligo. Sed hanc hujus dilectionis meae injuriam patior, quod solum diligens sola non amor. Nam hanc dilectionis ejus arrham, quam mihi objicis, quot sint, vel certe quales, cum quibus haec mihi communis est, tu ipse agnoscis. Quo igitur de privilegio singularis amoris potero gloriari, quae hoc, quod tam magnum asseris, non dicam cum bestialibus, sed et cum ipsis bestiis commune accepi? Quid mihi lux solis amplius confert, quam reptilibus et vermibus terrae? Omnia similiter vivunt, omnia spirant, idem pastus, idem potus omnium, quid hoc tam magnum? quid hoc tam singulare? vides certe quale est. Non itaque satis congrue singulariter diligendum probas quoque vel in aliquo singulariter dilexisse demonstras. Magna quidem fateor haec et singulari amore digna forent,
Abbreviated transcription (Latin):
nondũ uiderim hunc quẽ tam amabi¬
lem ẽẽ asseris: ip̃a me tamen fateor ser¬
monis tui dulcedine. ⁊ exhortationie.
suauitate ad amorẽ eius accendis. Cogor
siquidem rõnib tuis illum suꝑ omnia
diligere: a quo me uideo omĩa inpiguꝰ
dilectionis accepisse. ueruntam̃ adhuc
unum suꝑ ẽ quod apud me ualde felicita¬
I cetera manus tue consolationis abstergat.
H. Liducialiter tͥ ꝓmitto in hoc amore nͥl
eẽ quod iure displicere debeat. ⁊ tamen ne
magis iuidear credulitatẽ tuam fallere. qͣm
u̾itati testimonium ꝑhibere uolo ut quod
iũ te mouet aꝑias. ut meis it̾m rationib cõ¬
firmata amplius in eius desiderio conuales¬
cas. AMeminisse te uolo s nec oblitum es¬
timo ꝙ paulo ante cum tu ꝓbabilem et
honestum amorẽ commendares dixeris ñ
solum unicum. S et unice electum ẽe de¬
bere amorem. idest in solum dilecto. et so¬
lum diligendo constitutum. eo quod ꝑfec¬

Expanded text:
nondum viderim hunc, quem tam amabinondum viderim hunc, quem tam amabilem esse asseris, ipsa me tamen fateor sermonis tui dulcedine et exhortationis suavitate ad amorem ejus accendis. Cogor siquidem rationibus tuis illum super omnia diligere, a quo me video omnia in pignus dilectionis accepisse. Verumtamen adhuc unum superest, quod apud me valde felicitaoque sicut caetera manus tuae consolationis abstergat. HOMO. Fiducialiter tibi promitto in hoc amore nihil esse, quod jure displicere debeat, et tamen ne magis videar credulitatem tuam fallere, quam veritati testimonium perhibere, volo ut mihi quod te movet aperias, ut meis iterum rationibus confirmata amplius in ejus desiderio convalescas. ANIMA. Meminisse te volo, sed nec oblitum existimo, quod paulo ante cum tu probabilem et honestum amorem commendares dixeris non solum unicum. sed et unice electum esse debere amorem, id est in solum dilecto et solum diligendo constitutum, eo quod perfec
Abbreviated transcription (Latin):
ista cum illo. s ista ꝓpter illum. ⁊ ꝑ ista il¬
lum. ⁊ supͣ ista illum diligas. Caue o ani¬
ma ne quod absit ñ sponsa s meretrix
dicaris si mun̾a dantis plusqmͣ aman¬
tis affectum diligis. Maiorem caritati eiꝰ
iniuriam facis. Si et dona illius accipis.
et tamen uicissitudinem dilectionis non
rependis. Aut dona illius si potes res¬
pue. uł si dona illius respuere ñ potes.
uicissitudinẽ dilectionis repende. Dilige
illum. dilige te ꝓpter illum. dilige do¬
na illius ꝓpter illum. Dilige illum ut
fruaris illo. dilige te quod diligeris ab
illo. Dilige in donis illius. quod data sc̃
ab illo. Illum tͥ. et te illi dilige. dona il¬
lius ab illo tͥ ꝓpter te. Hec pura et casta di¬
lectio est nich̃ habens sordidum. nichil
amarum. nicħ transitorium. decora casti¬
tate. iocunda dulcedine. stabilt et̾nita¬
te. N. Uerba tua inflammauert̃ me. cõ¬
cepi ardorem et estuo intus. Qmͣuis enĩ

Expanded text:
ista cum illo, sed ista propter illum, et per ista ilista cum illo, sed ista propter illum, et per ista illum, et supra ista illum diligas. Cave, o anima, ne quod absit! non sponsa, sed meretrix dicaris, si munera dantis plus quam amantis affectum diligis. Majorem charitati ejus injuriam facis, si et dona illius accipis, et tamen vicissitudinem dilectionis non rependis. Aut dona illius si potes respue, vel si dona illius respuere non potes, vicissitudinem dilectionis repende. Dilige illum, dilige te propter illum, dilige dona illius propter illum. Dilige illum ut fruaris illo, dilige te quod diligeris ab illo. Dilige in donis illius, quod data sunt ab illo. Illum tibi, et te illi dilige, dona illius ab illo tibi, propter te. Haec pura et casta dilectio est, nihil habens sordidum, nihil amarum, nihil transitorium, decora castitate, jucunda dulcedine, stabili aeternitate. ANIMA. Verba tua inflammaverunt me, concepi ardorem, et aestuo intus. Quamvis enim
Abbreviated transcription (Latin):
multum tͥ contulit. qui hoc totum ⁊ tm̃
tͥ dedit. Multum diligendus ẽ qui tã¬
cum dare potuit. et qui tm̃ dare uolu¬
it multum dilexit. Tantum gͦ diligẽs
et tm̃ diligendus dono suo demonstra¬
ti. ut qͣm stultum ẽ amorem tam po¬
tentis ñ ultro concupiscere: tam impiũ
sit atq ꝑu̾sum. tam diligentẽ non a¬
amare. uide ergo o anima imprudens
et temeraria uide quid agis. cum in ħ
mundo amari. ⁊ amarie concupiscie.
Totus tͥ mundus subiectus ẽ. et tu non
dico totum mundum. S nescio quid
uix aliqͣm mundi portiunculam qd̃
nec specie pulcra. nec utilitate necessaria.
nec qͣntitate magna nec bonitate opti¬
ma antecedat. in societatẽ tui amorie.
ad mittere ñ asꝑnaris. Certe si hec dili¬
gis ut subiecta dilige. ut famulãtia dilige
ũ dona dilige ũ arrã spõsi ũ mun̾a amict ũbe¬
neficia dñi. Sic tamen ut semꝑ memi¬
neris quid illi debeas. nec ista ꝓ illo. nec

Expanded text:
multum tibi contulit, qui hoc totum et tantum multum tibi contulit, qui hoc totum et tantum tibi dedit multum diligendus est, qui tantum dare potuit et qui tantum dare voluit, multum dilexit. Tantum ergo diligens, et tantum diligendus dono suo demonstratur, ut quam stultum est amorem tam potentis non ultro concupiscere, tam impium sit atque perversum tam diligentem non redamare. Vide ergo, o anima imprudens et temeraria, vide quid agis, cum in hoc mundo amari et amare concupiscis. Totus tibi mundus subjectus est, et tu non dico totum mundum, sed nescio quid vix aliquam mundi portiunculam, quod nec specie pulchra, nec utilitate necessaria, nec quantitate magna, nec bonitate optima antecedat, in societatem tui amoris admittere non aspernaris. Certe si haec diligis, ut subjecta dilige, ut famulantia dilige, ut dona dilige, ut arrham sponsi, ut munera amici, ut beneficia Domini. Sic tamen, ut semper memineris quid illi debeat, nec ista pro illo, nec
Abbreviated transcription (Latin):
de głari possis. Dicam gͥ tibi ut scias
quid tͥ dedit sponsus tuus. Respice uni¬
u̾sum mundum istum. ⁊ considera si
aliquid in eo sit quod tͥ non seruiat.
Omnis natura adhũc fiuem cursum
suum dirigit ut obsequiis tuis famule¬
tur. et utilitati deseruiat. tuisq oblecta¬
mentis pariter: ⁊ necessitatib scd̃m af¬
fluentiam indeficientem occurrat. hoc
celum. hoc t̾ra. hoc aer. hoc maria. cũ
his que in eis sunt uniu̾sis explere
ñ cessant. hoc cirruitus tempoꝵ annu¬
is in nouationib et rediius partub.
antiqua innouans. dilapsa reformans.
consumpta restauraus pastu ꝑpetuo sb̾¬
ministrat. Quis ergo putas hoc insti¬
tuit. quis istud nature p̾cepit ut sic a¬
uno consensu tͥ seruiat⁊ Beneficium
accipis. ⁊ auctorem eiꝰ non agnoscie..
Donum in manifesto est. largitor occul¬
tus. Et tamen ip̃a te ratio dubitare ñ
sinit. hoc tuum ñ esse debitum. s bene¬
ficium alienum. Quicũq ergo ille est

Expanded text:
de gloriari possis. Dicam igitur tibi, ut scias de gloriari possis. Dicam igitur tibi, ut scias quid dedit sponsus tuus. Respice universum mundum istum, et considera si aliquid in eo sit, quod tibi non serviat. Omnis natura ad hunc finem cursum suum dirigit, ut obsequiis tuis famuletur, et utilitati deserviat, tuisque oblectamentis pariter et necessitatibus secundum affluentiam indeficientem occurrat. Hoc coelum, hoc terra, hoc aer, hoc maria, cum iis, quae in eis sunt, universis, explere non cessant; in hoc circuitus temporum annuis innovationibus, et redivivis partubus antiqua innovans, dilapsa reformans, consumpta restaurans, pastu perpetuo subministrat. Quis ergo putas hoc instituit? quis istud naturae praecepit ut sic uno consensu tibi serviat? beneficium accipis, et auctorem ejus non agnoscis. Donum in manifesto est, largitor occultus. Et tamen ipsa te ratio dubitare non sinit hoc tuum non esse debitum, sed beneficium alienum. Quicunque ergo ille est,
Abbreviated transcription (Latin):
eum singłaris decor. ⁊ ultra cet̾os admi¬
raudus ñ traheret. Quid gͥ ages: Nunc
uidere illum non potes. qr absens est.⁊
iõ non times neq erubescis illi iniuri¬
am facere quod singularẽ eius amorẽ
contempnis. teq aliene libidini turpit̾
et impudice prostituis. Noli sic facere.
Sic adhuc scire ñ potes qualis ille sit
qui te diligit: considera saltem arram
qͣm dedit. fortassis in ip̃o munete eus
quod penes te est pot̾is agnoscere quo
affectu illum diligere. quo studio et di¬
ligentia te illi debeas conseruarẽ. In
signis est arra euis nobile donum eiꝰ.
qr nec magnum decuit ut parua da¬
ret. nec ꝓ paruo sapiens magna dedis¬
set. Magnum gͦ est quod tͥ dedit s ma¬
ius ẽ quod in te diligit. Magnum gͦ
est quod dedit. Quid dedit tͥ o anima
sponsus tuus: Expectas fortassis et
nescis quid dicturꝰ sim. Cogitas a qͦ
quid magni accepis. nec inuenis te
aliquid tale habere aut accepisse un¬

Expanded text:
eum singularis decor et ultra caeteros admieum singularis decor et ultra caeteros admirandus non traheret. Quid igitur ages? Nunc videre illum non potes, quia absens est. Et ideo non times, neque erubescis illi injuriam facere, quod singularem ejus amorem contemnis, neque alienae libidini turpiter et impudice prostituis. Noli sic facere. Si adhuc scire non potes qualis ille sit, qui te diligit, considera saltem arrham, quam dedit; fortassis in ipso munere ejus, quod penes te est, poteris agnoscere quo affectu illum diligere, quo studio et diligentia te illi debeas conservare. In signis est arrha ejus, nobile donum ejus, quia nec magnum decuit ut parva daret, nec pro parvo sapiens magna dedisset. Magnum ergo est quod tibi dedit, sed majus est quod in te diligit. Magnum ergo est quod dedit. Quid dedit tibi anima sponsus tuus? Exspectas fortassis, et nescis quid dicturus sim. Cogitas a quo quid magni acceperis, nec invenis te aliquid tale habere aut accepisse, un
Abbreviated transcription (Latin):
ligere. Non est tͥ in uisibilis facies tua.
Oculus tuus nich bene uidet si se ipsum
ñ uideat. Nam cum ad seip̃m contẽplan¬
dum bene ꝑspicuus ẽ. nulla eum foris
ꝑegrina similitudo. uł ad umbrata u̾i¬
tatis umaginatio fallere pot̃. Quod si
forte interna illa tua uisio ꝑ negligen¬
tiam obscurata est. ⁊ temetip̃am ut. de¬
cet. ⁊ expedit contemplari ñ sufficis. cur
saltem quid de te estimare debeas ex in¬
dicio alieno ñ ꝑpendis: Sponsum ha¬
bes. S nescis. Pulcherrimus est omni¬
um. s faciem euis non uidisti. Ille te
uidit. qr nisi te uidisset non te dilige¬
ret. Noluit adhuc seip̃m tibi presenta¬
te. S munera misit. aͬram dedit. pig¬
nus amoris. Signum dilectionis. si cog¬
noscere illum posses si sp̃em illius ui¬
deres. ñ ampluis de tua pulcritudine
ambigeres. Scires enĩ quod tam pul¬
cher: tam formosus. tam elegans. tam
unicus in tuo aspectu captus ñ esser.Si

Expanded text:
ligere. Non est tibi invisibilis facies tua. ligere. Non est tibi invisibilis facies tua. Oculus tuus nihil bene videt, si seipsum non videat. Nam cum ad seipsum contemplandum bene perspicuus est, nulla eum foris peregrina similitudo, vel adumbrata veritatis imaginatio fallere potest. Quod si forte interna illa tua visio per negligentiam obscurata est, et temetipsam ut decet et expedit contemplari non sufficis, cur saltem quid de te existimare debeas, ex judicio alieno non perpendis? Sponsum habes, sed nescis. Pulcherrimus est omnium, sed faciem ejus non vidisti. Ille te vidit, quia nisi te vidisset, non te diligeret. Noluit adhuc seipsum tibi praesentare, sed munera misit, arrham dedit, pignus amoris, signum dilectionis. Si cognoscere illum posses, si speciem illius videres, non amplius de tua pulchritudine ambigeres. Scires enim quod tam pulcher, tam formosus, tam elegans, tam unicus in tuo aspectu captus non esset, si
Abbreviated transcription (Latin):
tit. Primum gͥ necesse est. ut quisq id
semetip̃m consideret. et cum cognou̾it
dignitatem suam ne iniuriam faciat o¬
amori suo abiectiora se non amet. Nam
et ea que ꝑse considerata pulcra sunt pol¬
criorib comparata uilescunt et sĩc inep¬
tum est deformia pulcris coniung̾e. sic
omnino indecens est ea que non hñt nͥ
infimam qͣndam et imaginariã pulcͥ¬
tudinem pulcherrimis coequate. Non
uis hr̃e anima amorem solitarium. no¬
li tñ habere ꝓstitutum. Queris unicõ.
quere et unice electum. Scis qr amor
ignis ẽ: ⁊ ignis quidẽ fomentum q̃rit
ut ardeat. s caue ne id inicias ꝙ fumũ
pocius aut fetorem ministrat. Faiues
amoris ẽ ut talem ẽẽ necesse sit. quale
illud est ꝙ amas et cui ꝑ affectũ coniungis
ĩ ip̃ius similitudinem ip̃a quodam modo
dilectionis societate transformaris. Tuã
gͥ anima pulcritudinẽ attende. et intel¬
liges qualem debeas pulcritudinem di¬

Expanded text:
tit. Primum igitur necesse est, ut quisque tit. Primum igitur necesse est, ut quisque semetipsum consideret, et cum cognoverit dignitatem suam ne injuriam faciat amori suo abjectiora se non amet. Nam et ea, quae per se considerata, pulchra sunt, pulchrioribus comparata vilescunt. Et sicut ineptum est deformia pulchris conjungere, sic omnino indecens est ea, quae non habent nisi infimam quamdam et imaginariam pulchritudinem, pulchritudinis coaequare. Non vis habere anima amorem solitarium, noli tamen habere prostitutum. Quaeris unicum, quaere et unice electum. Scis quod amor ignis est, et ignis quidem fomentum quaerit ut ardeat. Sed cave ne id injicias, quod fumum potius aut fetorem ministrat. Ea vis amoris est, ut talem esse necesse sit, quale illud est quod amas, et qui per affectum conjungeris, in ipsius similitudinem ipsa quodammodo dilectionis societate transformaris. Tuam igitur anima pulchritudinem attende, et intelliges qualem debeas pulchritudinem di
Abbreviated transcription (Latin):
discunt honines facies suas. ⁊ sp̃em
uultus sui audiendo sepius qͣm ui¬
dendo cognoscunt. Nisi forte quoddam
alt̾ius generis speculum afferas in quo
faciem cordis mei cognoscam ⁊ diligam.
qͣi ec illum ñ rectissime insipientẽ quis
ꝙ drẽt qui ad pascendum amorem suũ
similitudinẽ uultus sui iugiter in spe¬
culo consideraret. Ego gͥ qr faciem meã
et sp̃em uultus mei qualis sit contem¬
plari nequeo facilius in ea que foris am¬
miranda uidentur affectum dilectionis¬
mee extendo. Presertim qr amor numꝙͣ
solitarius ẽẽ patitur: et in hoc ip̃o iam qͦ¬
damm̾ amor ẽẽ desinit. si in alt̾m parilita¬
tis consortem ium dilectionis ñ diffundit.
.H. Non est solitarius cum quo ẽ deus.
nec iccuro uis dilectionis extinguit᷑ si a re¬
bus abiectis et uilib appetitus eius cohibe¬
at᷑. Ille magis sͥ iniuriam facit. qui uel
inhonesta uel certe ea que amore suo dig¬
na ñ sunt in societatem dilectionis admit¬

Expanded text:
discunt homines facies suas, et speciem discunt homines facies suas, et speciem vultus sui audiendo saepius quam videndo cognoscunt, nisi forte quoddam alterius generis speculum afferas, in quo faciem cordis mei cognoscam et diligam, quasi et illum non rectissime insipientem quisque diceret, qui ad pascendum amorem suum similitudinem vultus sui jugiter in speculo consideraret. Ego igitur quia faciem meam et speciem vultus mei qualis sit, contemplari nequeo, facilius in ea, quae foris admiranda videntur, affectum dilectionismeae extendo. Praesertim quia amor nunquam solitarius esse patitur, et in hoc ipso jam quodammodo amor esse, si desint in alterum parilitatis consortem vim dilectionis non diffundit. HOMO. Non est solitarius, cum quo est Deus, nec idcirco vis dilectionis exstinguitur, si a rebus abjectis et vilibus appetitus ejus cohibeatur. Ille magis sibi injuriam facit, qui vel inhonesta vel certe ea, quae amore suo digna non sunt, in societatem dilectionis admit
Abbreviated transcription (Latin):
pot̃. qr uł in hoc solo miserum ẽẽ cons¬
tat quod ñ diligit id quod ẽ. Immo ue¬
ro quis illum ñ dico beatum. S uł ho¬
minem dr̃et qui humanitatis oblitus.
et societatis pacem respuens solitaria qͣ¬
dam et misera dilectione se solum ama¬
ret: Necesse est gͥ ut aut eoꝵ que uiden¬
cur amorem approbes aut si hunc tollis.
alia que salubrius atq iocundius amẽ¬
tur demonstres. HSi temporalia is¬
ta et uisibilia iccuro amari debere exis¬
timas qr illis quendam sui gn̾is decorẽ
inẽe conspicaris. cur te ip̃am pocius nõ
diligis que sp̃e tua omnium uisibiliũ
dacorem ⁊ pulcritudinẽ uincis: O si
te ip̃am aspiceres. O si faciem tuam ui¬
deres. agnosceres certe qͣnta reprehensi¬
one digna fueras. cum aliquid extra
te amore tuo dignum existimabae.
AOculus cuncta uidet seip̃m non ui¬
det ⁊ eo lumine quo reliqua cernimus
ip̃am in qua positum ẽ lumen faciẽ
ur̃am non uidemus. Alienis indiciis

Expanded text:
potest, quia vel in hoc solo miserum esse conspotest, quia vel in hoc solo miserum esse constat, quod non diligit id quod est. Imo vero quis illum non dico beatum, sed vel hominem diceret, qui humanitatis oblitus, et societatis pacem respuens, solitaria quadam et misera dilectione se solum amaret? Necesse est igitur, ut aut eorum quae videntur amorem approbes, aut si hunc tollis, alia quae salubrius atque jucundius amentur, demonstres. HOMO. Si temporalia ista et visibilia idcirco amari debere existimas, quia illis quemdam sui generis decorem inesse conspicaris, cur teipsam potius non diligis, quae specie tua omnino visibilium decorem et pulchritudinem vincis? O si teipsam aspiceres! O si faciem tuam videres, agnosceres certe quanta reprehensione digna fueras, cum aliquid extra te amore tuo dignum existimabas! ANIMA. Oculus cuncta videt, seipsum non videt, et eo lumine, quo reliqua cernimus, ipsam, in qua positum est lumen, faciem nostram non videmus. Alienis indiciis
Abbreviated transcription (Latin):
poralium ñ figeris. S doleo quod in
amore et̾noꝵ nondum requiescis. Infe¬
licior eẽs si de exilio patͥam faceres. nc̃
uero qr inexilio erras. ad uiam reuo¬
canda es. De exilio patͥam faceres. si
in ista uita transitoria et̾num amo¬
rem hr̃e uelles. Nunc uero in exilio
erras. q dum traberis ꝑ concupiscẽ¬
tiam temporalium: amorem ñ inue¬
nis et̾noꝵ. S magnum salutis pͥn¬
cipium tͥ esse potest ꝙ amorem tuũ¬
mutare didicisti in melius. qr sic ab
omni temꝑalium amore a uelli po¬
teris si maior tͥ pulcritudo ostensa fue¬
rit qͣm gratius amplectaris. Fuo
modo pot̾ demonstrari ꝙ uideri nõ
potest: Quod aut̃ uideri non potest
quom potest diligi: Certe si in reb
temporalib et que uideri possunt
uerus et ꝑmanens amor ñ est. ama¬
ti aut̃ non potest quod non potest
uideri: eterna miseria semꝑ uiuentem
sequit. si semꝑ ꝑmanens amor ñ inue¬
nitur. Nemo enim sine amore ẽẽ beatus

Expanded text:
poralium non figeris, sed doleo quod in poralium non figeris, sed doleo quod in amore aeternorum nondum requiescis. Infelicior esses, si de exsilio patriam faceres; nunc vero, quia in exsilio erras, ad viam revocanda es. De exsilio patriam faceres, si in ista vita transitoria aeternum amorem habere velles. Nunc vero in exsilio erras, quia dum traheris per concupiscentiam temporalium, amorem non invenis aeternorum. Sed magnum salutis principium tibi esse potest, quod amorem tuum didicisti mutare in melius, quia sic ab omni temporalium amore avelli poteris, si major tibi pulchritudo ostensa fuerit, quam gratius amplectaris. ANIMA. Quomodo potest demonstrari, quod videri non potest? quod autem videri non potest, quomodo potest diet quae videri possunt, verus et permanens amor non est, amari autem non potest, quod non potest videri, aeterna miseria semper viventem sequitur, si semper permanens amor non invenitur. Nemo enim sine amore esse beatus
Abbreviated transcription (Latin):
ta plurima. Multa iam uidisse te recoł.
et adhuc multa uides in quib ꝙ dico ex¬
periri et comꝑbare possis. Dic ergo obse¬
cro michi quid de his omnib unicum tͥ
feceris quod singłariter amplecti. quo sẽ¬
per ꝑfrui uelis: Certus enim sum. ꝙ
aut hoꝵ que uidentur aliquid amas.
aut si iam post posuisti uniu̾sa hec: ali¬
ud habes. quod preom̃ib his diligas.
ASicut amare non possum ꝙ num¬
qͣm uidi. Sic de his omnib que uiden¬
tur. nich adhuc amare non potui ⁊ ta¬
men de his om̃ib quod suꝑ omnia amã¬
dum sit nondum inueni. Multis enim
iam exꝑimentis didici fallacem ẽe ⁊ fu¬
gacem amorem huiꝰ seculi. quem semꝑ
uł cum ꝑit id quod mͥ elegeram ꝑdere.
uel cum aluid ꝙ magis placeat suꝑ¬
uen̾it: cogor commutare. Sic adhuc
desideriis incerta fluctuo. dum nec sine
amore ẽẽ ꝑossum. nec ueꝵ amorẽ inue¬
nio. ħ Gaudeo ꝙ saltem in amore tem¬

Expanded text:
ta plurima. Multa jam te vidisse recolis, ta plurima. Multa jam te vidisse recolis, et adhuc multa vides, in quibus quod dico experiri et comprobare possis. Dic ergo obsecro mihi, quid de his omnibus unicum tibi feceris, quod singulariter amplecti, quo semper perfrui velis? Certus enim sum, quod aut horum quae videntur aliquid amas, aut si jam postposuisti universa haec, aliud habes quae prae omnibus his diligas. ANIMA. Sicut amare non possum quod nunquam vidi, sic de his omnibus quae videntur, nihil adhuc amare non potui, et tamen de his omnibus quid super omnia amandum sit nondum inveni. Multis enim jam experimentis didici fallacem esse, et fugacem amorem hujus saeculi, quem semper, vel cum perit id quod mihi elegeram perdere, vel cum aliud, quod magis placeat, supervenerit, cogor commutare; sic adhuc desideriis incerta fluctuo, dum nec sine amore esse possum, nec verum amorem invenio. HOMO. Gaudeo quod saltem in amorem tem
Abbreviated transcription (Latin):
anime mee et amica arra aĩe.¬
confabulatione exigam ab ea quod sci¬
te cupro. Nemo alienus ad mittet᷑. S
aꝑta conscientia soli u̾ba conseremus.
Sic enim nec mͥ timor erit occulta que¬
tere. nec illi pudor uera respondere
Dic michi queso anima mea quid est
ꝙ suꝑ omnia diligis: Ego scio quod
uita tua dilectio ẽ. et scio quod sine di¬
lectione ẽe non potes. s uelim mͥ sine ue¬
recundia confitearis ꝙͥ inter omnia di¬
ligendum elegeris. Dicam adhuc ut
manifestius intelligas quid te interrogẽ
Aspice mundum ⁊ om̃ia que in eo sũt.
Multas ibi spẽs pulcras ⁊ illeceb̾sas in¬
uenis. que humanos affectus illiciunt.
et scł̃m uarias utentium delectationes
ad fruendum se desideria accendunt. Ha¬
bet aurum. hñt lapides p̾ciosi fulgorẽ
suum. ht̃ decor carnis speciem. ꝑicta ta¬
petia. ⁊ uestes fucate colorem. Infinita st̃
talia. S hec cur tͥ enumerem: Ecce ⁊ tu
nouisti om̃ia. uidisti pene singła. exꝑ¬

Expanded text:
animae meae, et amica confabulatione exigam ab ea quod scire cupio. Nemo alienus admittetur, sed aperta conscientia soli verba conferemus. Sic enim nec mihi timor erit occulta quaerere, nec illi pudor vera respondere. Dic mihi, quaeso, anima mea, quid est quod super omnia diligis? Ego scio, quod vita tua dilectio est et scio quod sine dilectione esse non potes. Sed velim mihi sine verecundia confitearis, quid inter omnia diligendum elegeris? Dicam adhuc, ut manifestius intelligas quid te interrogem. Aspice mundum, et omnia quae in eo sunt; multas ibi species pulchras et illecebrosas invenies, quae humanos affectus illiciunt, et secundum varias utentium delectationes ad fluendum se desideria accendunt. Habet aurum, habent lapides pretiosi fulgorem suum, habet decor carnis speciem, picta tapeta et vestes fucatae colorem. Infinita sunt talia. Sed haec cur tibi enumerem? Ecce et tu novisti omnia, vidisti pene singula, exper
Abbreviated transcription (Latin):
ti s reducti ꝑgunt. ex ip̃a diuturna
ut ita dicam itineris fatigatione ag¬
noscunt qr de longinquo adducti st̃.
Et hoc totum fit ut hominib gr̃a d̃i
cõmendecur. ut tanto ardentius dm̃ di¬
ligant qͣnto se ab eo nec cum longe fu¬
erint uident derelictos. sicut ꝑ ꝓpħam
isaiam ip̃e ꝓmisit dicens. Adducã ab
oriente semen tuũ. et ab occidente con¬
gregabo te: dicam aquiloni da ⁊ austͦ
noli ꝓhibere. Affer filios meos de lon¬
ubi fuerit. et agnoscit uͥ sit. in se ipso for¬
tassis uidere quomͦ homo ꝑ diuinã
misccłiam de longinquo adducat᷑. i de
disꝑsione sua in unum colligatur. Res¬
tat nunc ut consideremus q̃ sint res
ille quas supͣ diximus in quib exer¬
ceri oporteat animũ ut paulatim as¬
suescat se ab huius mundi distractio¬
ne retrahere. ⁊ ad illam sũmam stabi¬
licatem. idẽ contemplarõem dei robo¬
ratꝰ assurgat. Qd̾ sic uideri potest.

Expanded text:
ti, sed reducti pergunt, ex ipsa diuturna ti, sed reducti pergunt, ex ipsa diuturna ut ita dicam itineris fatigatione agnoscunt, quod de longinquo adducti sunt. Et hoc totum fit, ut hominibus gratia Dei commendetur, ut tanto ardentius Deum diligant, quanto minus se ab eo etiam cum longe fuerint, vident derelictos, sicut per prophetam Isaiam ipse promisit dicens: Abducam ab oriente semen tuum, et ab occidente congregabo te. Dicam aquiloni: Da; et austro: Noli, prohibere. Affer filios meos de lonubi fuerit, et agnoscit ubi sit, in seipso fortassis videre quomodo homo per divinam misericordiam de longinquo adducatur, et de dispersione sui unum colligatur. Restat nunc ut consideremus, quae sint illae res, quas supradiximus, in quibus exerceri oporteat animum, ut paulatim assuescat se ab hujus mundi distractione retrahere, ut ad illam summam stabilitatem, id est contemplationem Dei roboratus assurgat, quod sic videri potest.
Abbreviated transcription (Latin):
sitos ascendentes paulatim in unum col¬
ligimur: quo usq ad illam simplicem
unitatem et ueram simplicitatẽ eternã¬
q stabilitatem q̃ apud dm̃ est ꝑtinga¬
mus. Nemo subito ꝑfectus fit. s ꝓfici¬
endo quisq ad ꝑfectionem tendit qui
qͣm diu adhuc ht̃ in quo ꝓficere possit.
non dum adsummã ꝑfectionem ꝑue¬
nit. Hic si uolumus considerare possumꝰ
modum reꝑationis nr̃e. Omnipotens
enĩ deus cui nich̾ impossibile ẽ. posset
utiq si uellet eos quib misereri ꝓposu¬
it de laborib et erumpnis.⁊ de ꝑiculis
p̾sentis uite que temptationib plena ẽ.
subito et absq dilatione ad et̾ne uite sta¬
bilitatem tͣnsferre. s uult ut electi sui
ꝑ uarias tribulationes et temptationes
plurimas purgandi transeant ut cũ
ꝑ multos dolores ad eum redeunt dis¬
cant qͣm longe ab eo peccando disces¬
serunt. Dum enͥm uiam ꝑ qͣm abie¬
rant peccando penitendo non transla¬

Expanded text:
sitos, ascendentes paulatim in unum colsitos, ascendentes paulatim in unum colligimur, quousque ad illam simplicem unitatem, et veram simplicitatem, aeternamque stabilitatem, quae apud Deum est, pertingamus. Nemo subito perfectus fit, sed proficiendo quisque ad perfectionem tendit, qui quandiu adhuc habet, in quo proficere possit, nondum ad summam perfectionem pervenit. Hic, si volumus, considerare possumus modum reparationis nostrae. Omnipotens enim Deus, cui nihil impossibile est, posset utique si vellet eos, quibus misereri proposuit, de laboribus, et aerumnis, et de periculis praesentis vitae, quae tentationibus plena est, subito et absque dilatione ad aeternae vitae stabilitatem transferre, sed vult ut electi sui per varias tribulationes, et tentationes plurimas purgandi transeant, ut cum per multos dolores ad eum redeunt, discant quam longe ab eo peccando discesserint. Dum enim viam, per quam abierant peccando, poenitendo non transla
Abbreviated transcription (Latin):
mus ueram stabilitatem imitari. Et ut
ꝙ loquimur ꝑ exemplum manifestius
fiat: constituamus tres res. unam in
imo. alteram in summo. terciã in medio.
Inimo ponamus mundũ. In summo dm̃.
et in medio collocemus humanũ animũ.
De inde consideremus deorsum in mundo
isto. magnam qͣndam et horribilem oĩ¬
um rerum confusionẽ. ⁊ infinitam hu¬
manarum mentium distractionẽ. sursũ
aut̃ apud dm ꝑpetuam et in concussam
stabilitatem. post hec imaginem᷑ quasi
humanũ animum de hoc mundo sursũ
ad dm ascendentem. et in ascendendo ma¬
gis semꝑ ac magis in unum se se colli¬
gentem ⁊ tunc sꝑitaliter uidere poteri¬
mus formam aite nr̃e que in imo lata
fuit. ⁊ sursum in angustum surrexit.
quo usq ad mensuram unius cubiti ĩ
cacumine suo ꝑueniret. Similiter enĩ
nos de hoc ꝓfundo. de hac conualle lacͥ¬
maꝵ. ꝑ quedam increm̃ta uirtutũ qua¬
si ꝑ quosdam gͣdus in corde nr̃o dispo¬

Expanded text:
mus veram stabilitatem imitari. Et ut mus veram stabilitatem imitari. Et ut quod loquimur, per exemplum manifestius fiat, tres constituamus res; unam in imo, alteram in summo, tertiam in medio. In imo ponamus mundum, in summo Deum, et in medio collocemus humanum animum. Deinde consideremus deorsum in mundo isto magnam quamdam, et horribilem omnium rerum confusionem, et infinitam humanarum mentium distractionem; sursum autem apud Deum perpetuam et inconcussam stabilitatem. Post haec imaginemur quasi humanum animum de hoc mundo sursum ad Deum ascendentem, et in ascendendo magis semper ac magis in unum sese colligentem, et tunc spiritaliter videre poterimus formam arcae nostrae, quae in imo lata fuit, et sursum in angustum surrexit, quousque ad mensuram unius cubiti in cacumine suo perveniret. Similiter enim nos de hoc profundo, de hac convalle lacrymarum per quaedam incrementa virtutum, quasi per quosdam gradus in corde nostro dispo
Abbreviated transcription (Latin):
ralis discretionis ordo ꝑturbet᷑. Nam
qr res mundane qͣs in ordinate appe¬
timus infinite sunt cogitationes quo¬
ꝙ qͣs ex ipsarum rerum memoria in¬
trinserus concipimus finite ẽẽ non pos¬
sunt. Nam dũ ꝑ singła momẽta alie
ex aliis orientes multipliciter ꝓdeunt.
nec ip̃i nos comp̾hendere ualemus qͦ
ordine uel quomͦ ad cor ueniunt. aut
a corde recedunt. Pro inde si ordinatas.
et stabiles ac quietas cogitationes hr̃e
uolumus. ab hac immoderata distrac¬
tione. corda nr̃a cohibere studeamus.
Hoc aut̃ fieri poterit. si certas quasdã
et det̾iminatas res nobis pͥscribamus
in quib assidue et intentio cordis nr̃i
u̾sari ⁊ meditatio exerteri possit. Tria
enĩ sunt. idẽ. ꝑ infinita distrahi in eo¬
dem semꝑ ꝑsistere. moderate uagari.
ñ possumus. interim saltem ab inmo¬
derata distractione corda nr̃a colligamus.
ut dum semꝑ nitimur minus instabi¬
les fieri. semꝑ magis ac magis incipia¬

Expanded text:
ralis discretionis ordo perturbetur. Nam ralis discretionis ordo perturbetur. Nam quia res mundanae, quas inordinate appetimus, infinitae sunt, cogitationes quoque, quas ex ipsarum rerum memoria intrinsecus concipimus, finitae esse non possunt. Nam dum per singula momenta aliae ex aliis orientes multipliciter prodeunt, nec ipsi nos comprehendere valemus, quo ordine, vel quomodo ad cor veniunt, aut a corde recedunt. Proinde si ordinatas, et stabiles, ac quietas cogitationes habere volumus ab hac immoderata distractione corda nostra cohibere studeamus. Hoc autem fieri poterit, si certas quasdam et determinatas res nobis praescribamus, in quibus assidue intentio cordis nostri versari, et meditatio exerceri possit. Tria enim sunt, id est per infinita distrahi, in eodem semper persistere, moderate vagari, non possumus, interim saltem ab immoderata distractione corda nostra colligamus, ut dum semper nitimur minus instabiles fieri, semper magis ac magis incipia
Abbreviated transcription (Latin):
sunt p̾cipue considerãtda ie Ordo. dispo¬
sitio. ⁊ definita dimensio. hñs principi¬
um et finem det̾minatum. Suꝑ ẽ. gͥ
nunc ut inquiramꝰ qualem ẽẽ opor¬
tet ordinem et dispositionẽ cogitatio¬
num nt̃aꝵ. ut ex eis construatur do¬
mus di. Beinde etiam diligenter consi¬
derandum ẽ qua ratione domus hec qͣm
ad inhabitandum deo edificamus defi¬
nitam dimensionẽ reciꝑe possit. cum
ip̃e euis in habitator deus infinitus sit
et in mensus. Quod pͥmum inuestigã¬
dum ꝓposuimus. pͥmum ꝓsequamur.
innium rerum
numerus qͣntum ad nr̃e
intelligentie capacitatem ꝑtinet. infi¬
nitus ẽ. qr a nob̃ comp̾hendi non po-¬
test. Ubi autem ñ est definitio. ñ est
certitudo. et ubi cetcitudo ñ est. confu¬
sio ẽ. Ubi uero confusio est ordo esse
nr̃a ad appetitum t̾renarum rerum ĩ¬
moderate laxamus oborta mox inani¬
um cogitationũ turba. ita in diu̾sa
mens nr̃a rapitur. ut ip̃e quoq natu¬

Expanded text:
sunt praecipue consideranda, ordo, disposunt praecipue consideranda, ordo, dispositio et definita dimensio, habens principium et finem determinatum. Superest nunc igitur inquiramus qualem esse oportet ordinem, et dispositionem cogitationum nostrarum, ut ex eis construatur domus Dei. Deinde etiam diligenter considerandum est, qua ratione domus haec, quam ad inhabitandum Deo aedificamus, definitam dimensionem recipere possit, cum ipse ejus inhabitator Deus infinitus sit et immensus. Quod primum investigandum proposuimus primum prosequamur.Omnium rerum numerus quantum ad nostrae intelligentiae capacitatem pertinet infinitus est, quia a nobis comprehendi non potest. Ubi autem non est definitio, non est certitudo; et ubi certitudo non est, confusio est; ubi vero confusio est, ordo esse m corda nostra ad appetitum terrenarum rerum immoderate laxamus, oborta mox inanium cogitationum turba, ita in diversa mens nostra rapitur, ut ipse quoque natu
Abbreviated transcription (Latin):
teria: cogitationis cordis. Artificium ar¬
tem duoꝵ est dei uidelicet et hominis
simul oꝑantur hi duo. Deus enim
qͥ dignatur cũ homine habitare. non
dedignat᷑ cum homine habitaculum
sͥ p̾parare. Pro iñ non debet homo su¬
am imꝑitiam aut infirmitatẽ conside¬
rans desꝑare: s eum potius qui secum
oꝑari dignatur attendere. Deus enim
ẽ uirtus et sapientia. et ñ potest aliqͥs
aut cum uͥtute deficere. aut cũ sapien¬
tia ignorare. maxime cum idem ipse
sit qui ⁊ nob̾ oꝑantib bonum cooꝑat᷑or
et ñ oꝑantib ut uelimus ⁊ possimus¬
in nob̾ nobiscum ẽ ⁊ nr̃m opus in
nob̾ ab ipso est. Euis opus in nob̃ no¬
biscum ẽ. nr̃m ad iutorium: et nr̃m opꝰ
in nob̾ ab ip̃o est suum donũ. his dic¬
tis ad ea que ꝓposuimus ueniamus .i.
ut postqͣm agnoueris uͥ ⁊ unde ⁊ cum
quo oꝑari debeas. nunc qualiter ope¬
reris agnoscas. In om̃i edificatione tͥa

Expanded text:
teria cogitationes cordis, artificium auteria cogitationes cordis, artificium autem duorum est, Dei videlicet et hominis, simul operantur haec duo. Deus enim, qui dignatur cum hominibus habitare, non dedignatur cum homine habitaculum sibi praeparare. Proinde non debet homo suam imperitiam aut infirmitatem considerans desperare, sed eum potius, qui secum operari dignatur, attendere. Deus enim est virtus et sapientia, et non potest aliquis aut cum virtute deficere, aut cum sapientia ignorare, maxime cum idem ipse sit, qui et nobis operantibus bonum cooperatur, et non operantibus ut velimus, et possimusin nobis nobiscum est, et nostrum opus in nobis ab ipso est. Ejus opus in nobis nobiscum est, nostrum adjutorium, et nostrum opus in nobis ab ipso est, et ipsius donum. His dictis ad ea, quae proposuimus veniamus, id est ut postquam agnoveris ubi, et unde, et cum quo operari debeas, nunc qualiter opereris agnoscas. In omni aedificatione tria
Abbreviated transcription (Latin):
inuoca. hunc ora. hunc obsecra. ut te qͦ
docere dignet᷑. Inuoca eum. dilige eum.
hoc ẽ enim inuocare eũ diligere eum. Di¬
lige gͦ eum et ip̃e ad te ueniet et docebit
te. sicut ꝓmisit diligentib se. Si quis di¬
ligit me sermonem meũ seruabit. et pa¬
ter meus diliget eũ et ad eum ueniemus
et mansionẽ apud eum faciemus. Non
dixit facta mansione ueniemus. s uenie¬
mus inquit.⁊ mansionẽ apud eum fa¬
ciemus. Ego sic intelligo ꝙ mundi cor¬
dis amator apud nos manere ñ possit.
nisi pͥus ip̃e sibi in nobis mansionem
loco ipsa sapientia ubi et unde domus
eius constructa sit. manifestat dicens.
Ego sapientia in consilio habito. ⁊ sen¬
satis intersum cogitationib. Et alibi se¬
des sapĩe appellatur anima iusti. Con¬
stat ergo ꝙ in corde hominis de cogita¬
tionib sensatis sapĩa sibi domum fabͤ¬
facit. Tria gͦ sunt. locus. materia. artifex.
Et sicut diximꝰ locus est cor hõis. Ma¬

Expanded text:
invoca, hunc ora, hunc obsecra, ut te quoque invoca, hunc ora, hunc obsecra, ut te quoque docere dignetur. Invoca eum, dilige eum; hoc est enim invocare eum, diligere eum. Dilige ergo eum, et ipse ad te veniet, et docebit te sicut promisit diligentibus se. Si quis diligit me, sermonem meum servabit, et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus . Non dixit, facta mansione veniemus, sed veniemus, inquit, et mansionem apud eum faciemus. Ego sic intelligo, quod mundi cordis amator apud nos manere non possit, nisi prius ipse sibi in nobis mansionem loco, ipsa sapientia ubi et unde domus ejus constructa sit manifestat, dicens: Ego sapientia in consilio habito, et sensatis intersum cogitationibus . Et alibi sedes sapientiae appellatur animae justi. Constat ergo, quod in corde hominis de cogitationibus sensatis sapientia sibi domum fabrefecit. Tria ergo sunt, locus, materia, artifex. Et, sicut diximus, locus est cor hominis, ma