comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dum in huius mundi desideriis dells¬
unt. in xp̃i idest uncti se morte musl¬
tus. Maledictum iusticie iudicio pro.¬
fatur: cum ad abraham dicitur. Ma-¬
lenicam maledicentib tibi. Rursum
uia maledictum non iudicio iusti¬
de sed liuore iundicte promittitur:
uoce pauli predicantis ad monemur
qui ait. Benedicite: & nolite maledice
. Et rursum. Neq maledici regnũ
uti possidebunt. Seus ergo maledicere
dicatur. & tamen maledicere homo pro-¬
hibetur: quia quod homo agit mali¬
cia uindicte. deus non facit. nisi ex-¬
amine & uirtute iusticie. Cum uero
sũ iuri maledictionis sententiam ꝓ-¬
fiunt: non adhanc ex uoto ultionis.
io ex iusticie examine erumpunt. In-¬
tus enĩ subtile dei iudicium aspiciunt.
& mala foris exsurgentia quo male¬
uito debeant feriri cognoscunt: & eo
in maledicto non peccant. quo ab in¬
terno iudicio non discordant. Hinc
est quod petrus in offerentem sibi pe
cunias sẏmonem: sententiam male-¬

Expanded text:
dum in hujus mundi desideriis defludum in hujus mundi desideriis defluunt, in Christi, id est uncti se morte mis. Maledictum justitiae judicio profertur, cum ad Abraham dicitur: Maledicam maledicentibus tibi . Rursum quia maledictum non judicio justitiae, sed livore vindictae promitur, voce Pauli praedicantis ammonemur, qui ait: Benedicite et nolite maledicere . Et rursum: Neque maledici regnum Dei possidebunt . Deus ergo maledicere dicitur, et tamen maledicere homo prohibetur, quia quod homo agit malitia vindictae, Deus non facit nisi examine et virtute justitiae. Nam et sancti viri cum maledictionis sententiam proferunt, non ad hanc ex voto ultionis, sed ex justitiae examine erumpunt. Intus enim subtile Dei judicium aspiciunt, et mala foras exsurgentia quia maledicto debeant feriri se cognoscunt, et eo in maledicto non peccant, quo ab interno judicio non discordant. Hinc est quod Petrus in offerecuniam Simonem, sententiam male
Abbreviated transcription (Latin):
cat. quod in eis sc̃s uir iuxta litterã
nichil dicat. Sed si prius in sacro eloqͥo
alia maledicta discutimus: hoc quod
beati iob ore prolatum est subtilius
indagamus. Quid est enĩ quod dauro
qui retribuentib mala non reddidr
cum saul & tonathas bello occumberẽt.
gelboe montib maledicit dicens. mõ¬
tes gelboẽ. nec ros nec pluuia ueniant
suꝑ uos. neq sint agri primitiarũ.¬
ieremias cum predicationem suam cei¬
neret audientiũ difficultate prepedi¬
ri. maledicit dicens. maledictus uir
qui annuntiauit patri meo dicens.
natus est tibi puer masculus: Quid
ergo montes gelboe saul moriente de
liquerunt. quatinus in eis nec ros ne
pluuia caderet. & ab omni eos uiridi¬
tatis germine. sententie sermo sicca¬
ret: Sed quia gelboe interpretatur de¬
cursus. per saul autẽ unctum &e mor¬
tuum. mors nr̃i redemptoris exprim¬
tur. non in merito per gelboe montel
suꝑba iudeorũ corda signantur: que

Expanded text:
cat, quod in eis sanctus vir juxta litteram cat, quod in eis sanctus vir juxta litteram nihil dicat. alia maledicta discutimus, hoc quod beati Job ore prolatum est, subtilius indagamus. Quid est enim, quod David, qui retribuentibus sibi mala non reddidit, cum Saul et Jonathas bello occumberent, Gelboe montibus maledicit, dicens: Montes Gelboe, nec ros nec pluvia veniat super vos, neque sint agri primitiaruJeremias, cum praedicationem suam cerneret audientium difficultate praepediri, maledicit dicens: Maledictus vir qui annuntiavit patri meo, dicens: Natus est tibi puer masculus ? Quid ergo montliquerant, quatenus in eos nec ros nec pluvia caderet, et ab omni eos viriditatis germine sententiae sermo siccaret? Sed quia Gelboe interpretatur decursus, per Saul autem unctum et mortuum, mors nostri mediatoris exprimitur; non immerito per Gelboe montes superba Judaeorum corda signantur, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ris obsequiũ cineis constipantur: Uel
quam difficile hi ad requiem tendunt.
qui tam duris rationum multipliciũ
nexib astringuntur. scriptura attestan¬
te que ait. iudicium durissimũ in his
qui presunt fiet. Unde. & in etiuange¬
lio ueritas dicit. Cui multũ datum est:
multũ queritur ab eo. Qui adhuc quos
in eadem requie socios habuisset: insinu¬
at dicens. Aut cum principib qui pos¬
sident aurũ: & replent domos suas ar-¬
gento. Rarum ualde est ut qui aurum
possident at requiem tendant: dum ꝑ¬
semetipsam ueritas dicat. Difficile qui pe¬
ciinias habent: intrabunt in regnum
celorum. Nam qui hic multiplicandis
diuitiis inhiant. que alterius uite gau¬
dia sperant: Quod tamen ut redemptor
nr ualde rarum. & ex solo diuino mi¬
raculo euenire posse monstraret. apuo
homines inquit hoc impossibile est:
apud deũ autem omnia possibilia st̃
Quia igitur uerba hec in suꝑficie ara¬
tione discordant: ipsa iam littera indi¬

Expanded text:
ris obsequentium cuncis constipantur? Vel ris obsequentium cuncis constipantur? Vel quam difficile hi ad requiem tendunt, qui tam duris rationum multiplicium nexibus astringuntur? Scriptura attestante, quae ait: Judicium durissimum in his qui praesunt fiet . Unde in Evangelio Veritas dicit: Cui multum datum est, multum quaeretur ab eo . Qui adhuc quos in eadem requie socios habuisset, insinuat dicens: Aut cum principibus, qui possident aurum, et replent domos suas argento. Rarum valde est ut qui aurum possident, ad requiem tendant, dum semetipsam Veritas dicat: Difficile, qui pecunias habent, intrabunt in regnum coelorum . Nam qui hic multiplicandis divitiis inhiant, quae alterius vitae gaudia sperant? Quod tamen, ut Redemptor noster valde rarum, et ex solo divino miraculo evenire posse monstraret: Apud homines, inquit, hoc impossibile est, apud Deum autem possibilia omnia sunt. Quia igitur verba haec in superficie a ratione discordant, ipsa jam littera indi
Abbreviated transcription (Latin):
sola fides. uel pro maiorib uirtus sacri¬
ficii. uel pro his qui ex abrahe stirpe
prodierant. mysteriũ circumcisionis.
Nam quia unusquisq cum culpa pri¬
mi parentis concipitur: propheta testa¬
tur dicens. Ecce enĩ in iniquitatib con¬
ceptus sum. Et quia is quem salutis
unda non diluit. oritialis culpe suppli-¬
cia non amittit: aperte persemetipsam
ueritas perhibet dicens. Nui quis rena¬
tus fuerit ex aqua & sp̃u sco: nõ habebit
uitam eternã. Ouro est ergo quod in
uuluam mortuum se fuisse desiderat. &
potuisse se quiescere eiusdem mortis bene¬
ficiis sperat. dum constet quod nequaqͣm
eum requies uite susciperet. si areatu illũ
originalis culpe. nequaqͣm diuine cog-¬
nitionis sacramenta liberassent: Qui
adhiic cum quib quiescere potuisset: ad¬
iungit dicens. Cum regibus &e consulibꝰ
terre: qui edificant sibi folitudines. Qs
ignoret. quod reges terre ac consules eo
a solitudine longe sunt. quo in niime¬

Expanded text:
sola fides, vel pro majoribus virtus sacrisola fides, vel pro majoribus virtus sacrificii, vel pro his qui ex Abrahae stirpe prodierant, mysterium circumcisionis. Nam quia unusquisque cum primi parentis culpa concipitur, Propheta testatur, dicens: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum . Et quia is quem salutis unda non diluit, originalis culpae supplicia non amittit, aperte per semetipsam Veritas perhibet, dicens: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non habebit vitam aeternam . Quid est ergo quod in vulva se mortuum fuisse desiderat, et potuisse se quiescere ejusdem mortis beneficiis sperat, dum constet quod nequaquam eum requies vitae susciperet, si a reatu illum originalis culpae 103 nequaquam divinae cognitionis sacramenta liberassent? Qui adhuc cum quibus quiescere potuisset, adjungit dicens: Cum regibus et consulibus terrae, qui aedificant sibi solitudines. Quis ignoret quod reges terrae ac consules eo a solitudine longe sunt, quo innume
Abbreviated transcription (Latin):
nec laude digna. Expectet lucem ce nõ
uideat: nec ortum surgentis aurore. Di¬
es qui elapsus cursu temporis scitur. cur
uerti in tenebras dicitur: Et cũ constet.
quia non subsisteret. cur optatur ut
eum umbra mortis obscuret. Uel qͤm¬
diem caligo occupat. quem implicatio
amaritudinis inuoluit: Aut quã noc¬
tem tenebrosus turbo possidet. quã nul¬
lus status tenet: Aut quomodo optat᷑¬
solitaria fieri. que trauseundo iam fue¬
rat nulla: Aut lucem quomodo expec¬
tat. que & sensu caret. & in proprio sta¬
tu non ꝑmanet: Quib adhuc uerbis
Quare exceptus genibus: cur lactatus
uberibus: Nunc enĩ dormiens silerem:
si egressus exutero statim perisset. retri-
butionis meritũ ex hac ipsa ꝑditione
conciperet: Numquid eterna requie
abortiui ꝓfruuntur: Quisquis enim
regenerationis unda non soluitur: rea¬
tu primi uinculi ligatus tenetur. Quod
uero apud nos ualet aqua baptismatis:
hoc egit apud ueteres uel pro paruulis

Expanded text:
nec laude digna; exspectet lucem, et non nec laude digna; exspectet lucem, et non videat, nec ortum surgentis aurorae. Dies qui elapsus cursu temporis scitur, cur verti in tenebras dicitur? Et cum constaret quia non subsisteret, cur optatur ut eum umbra mortis obscuret; vel quae caligo occupat, quae implicatio amaritudinis involvit; aut quis noctem tenebrosus turbo possidet, quam nullus status tenet? Aut quomodo optatur fieri solitaria, quae transeundo jam fuerat nulla? Aut lucem quomodo exspectat, quae et sensu caret, et in proprio statu non permanet? Quibus adhuc verbis Quare exceptus genibus, cur lactatus uberibus? Nunc enim dormiens silerem, si egressbutionis meritum ex hac ipsa perditione conciperet? Nunquid aeterna requie abortivi perfruuntur? Quisquis enim regenerationis unda non solvitur, reatu primi vinculi ligatus tenetur. Quod vero apud nos valet aqua baptismatis, hoc egit apud veteres vel pro parvulis
Abbreviated transcription (Latin):
preteritis festinat non esse. Cur ergo
uir tantus malediceret ei rei. quam ne¬
quaqͣm subsistere non ignoraret: Sed
forasse aliquis dicat. quod ex eo pon¬
dus uirtutis eius aspicitur: quia tri¬
bulatione commotus. illi rei maledic¬
tum irrogat. quam constat quod mi¬
nime subsistat. Sed hoc citius ꝑspecta
litis destruit: quia si subsistebat res
cui malediceret. ꝑnitiosum maledictum
intulit. si autẽ non subsistebat: ociosũ.
Qtuisquis uero eius spiritu plentis est
qui ait. omne uerbũ ociosum quod
locuti fuerint homines. rationẽ red¬
dent de eo in die iudicii: ita otiosa ad¬
mittere. sicut etiam ꝑnitiosa formidat.
Cui adhuc sententie adiungitur. Dies
ille uertatur in tenebras. nõ requirat
Ceum deus desuper. & non sit in recorda¬
tione & non illustret lumine. Obscu
Srent eum tenebre &e umbra mortis: oc¬
: cupet eũ caligo. & in uoluatur a mari¬
tudine. Noctem illam tenebrosus tur¬
bo possideat. Sit nox illa solitaria.

Expanded text:
praeteritis festinat non esse. Cur ergo praeteritis festinat non esse. Cur ergo vir tantus malediceret rei, quam nequaquam subsistere non ignoraret? Sed fortasse aliquis dicat, quod ex eo pondus virtutis ejus aspicitur, quia tribulatione commotus, illi rei maledictum 102 irrogat quae constat quod minime subsistat. Sed hoc citius perspecta ratio destruit, quia si subsistebat res cui malediceret, perniciosum maledictum intulit: si autem non subsistebat, otiosum. Quisquis vero ejus spiritu plenus est, qui ait: Omne verbum otiosum, quod locuti fuerint homines, rationem reddent de eo in die judicii , ita otiosa admittere, sicut etiam perniciosa formidat. Cui adhuc sententiae adjungitur: Dies ille vertatur in tenebras, non requirat eum Deus desuper, et non sit in recordatione, et non illustumbra mortis, occupet eum caligo, et involvatur amaritudine. Noctem illam tenebrosus turbo possideat, sit nox illa solitaria,
Abbreviated transcription (Latin):
ligentia. cum per cordis humilitatem
queritur: legendi assiduitate penetra-¬
tur. sicut em̃ ignotorũ hominũ facies cer-¬
nimus. & corda nescimus. sed si familia-¬
ri eis locutione coniungimur. usu col-¬
loquii. eoꝵ etiam cogitationes indaga-¬
mus: ita cum in sacro eloquuo sola his¬
toria aspicitur. nichil aliud quã facies
iudetur. sed si huic assiduo usu cõiun-¬
ginur: eius nimirũ mentem quasi ex
conlocutionis familiaritate penetramꝰ.
Dum enĩ alia ex aliis colligimus: facile
in eius uerbis agnoscimus. alud esse
quod intimant. aliud quod sonãt.
lanto autẽ quisq noticie illius extra¬
neus redditur: quanto in sola eiꝰ suꝑfi¬
ei suo maledixisse describit᷑ dicens. pe
tur. quid his uerbis reprehensibilius
inuenitur: Quis autẽ nesciat diem in
quo natus est nequaqͣm tunc stare po¬
tuisse: Modus quippe est temporis: ut
statum non habeat mansionis. Quia
enĩ peruentiira tendit ad esse: semꝑ ex

Expanded text:
ligentia cum per cordis humilitatem ligentia cum per cordis humilitatem quaeritur, legendi assiduitate penetratur. Sicut enim ignotorum hominum facies cernimus, et corda nescimus, sed si familiari eis locutione conjungimur, usu colloquii eorum etiam cogitationes indagamus; ita cum in sacro eloquio sola historia aspicitur, nihil aliud quam facies videtur; sed si huic assiduo usu conjungimur, ejus nimirum mentem quasi ex collocutionis familiaritate penetramus. Dum enim alia ex aliis colligimus, facile in ejus verbis agnoscimus, aliud esse quod intimant, aliud quod sonant. Tanto autem quisque notitiae illius extraneus redditur, quanto in sola ejus superfiei suo maledixisse describitur dicens: Petur, quid his verbis reprehensibilius invenitur? Quis autem nesciat, diem in quo natus est nequaquam tunc stare potuisse? Modus quippe est temporis, ut statum non habeat mansionis. Quia enim per ventura tendit ad esse, semper ex
Abbreviated transcription (Latin):
siderat. & sensum sa¬
cre locutionis ignorat
non tam se eruditione
Instruit. quam ambiguitate confundit
quia non numqͣm sibi littere uerba
contradicunt. sed dum a semetipsis per
contrarietatem dissidunt. lectorem ad
intelligentiam ueritatis mittunt. Et
est enĩ quod salomon ait. melius ẽ mã¬
tus. & non longe post subicit. melius
est ire ad domũ luctus. quam ad domũ
conuiuii: Cur luctum coniuiuo p̃tu¬
lit. qui prius esum potumq laudau
Si enĩ per electionem bonũ est comedi¬
re &e bibere: proculdubio esse melius de¬
bet ad domũ gaudii. quam ad domũ
lamenti properare. Hinc est enĩ quod
terũ dicit. Letare iuuenis in adolescen¬
tia tua. Et paulopost subicit. Ad olescen¬
tia enĩ & uoluptas: uana sunt. Quid
est hoc quod uel prius reprehendenda
precipit. uel post. precepta reprehendls
niui quod in ipiis littere uerbis innuit.
ur qui difficultatem exterius patitur.
ueritatis intelligentiam consideret qͣra
sequatur: Que nimirũ ueritatis intel¬

Expanded text:
siderat, et sensum sacrae locutionis ignorat, non tam se eruditione instruit, quam ambiguitate confundit, quia nonnunquam sibi litterae verba contradicunt; sed dum a semetipsis per cotrarietatem dissident, lectorem ad intelligentiam veritatis mittunt. Quid enim est quod Salomon ait: Melius est cot non longe post subjicit: Melius est ire ad domum luctus, quam ad domum convivii ? Cur luctum convivio praetulit, qui prius esum potumque laudavit? Si enim per electionem bonum est comedere et bibere, procul dubio esse melius debet ad domum gaudii, quam ad domum lamenti properare. Hinc est quod iterum dicit: Laetare, juvenis, in adolescentia tua . Et paulo post subjicit: Adolescentia enim et voluptas vana sunt . Quid est hoc quod vel prius reprehendenda praecipit, vel post praecepta reprehendit, nisi quod ipsis litterae verbis innuit, ut qui difficultatem exterius patitur, veritatis intelligentiam consideret, quam sequatur? quae nimirum veritatis intel
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃am uisitans ad amorem suum e¬
rigit. inde hanc ꝑlacrimas grauius
affligit. Ac si aꝑte dicat. Relinquendo
me nequaꝗͣ afficis: quia insensibilem
reddis. Sed cum reuerteris crucias:
quia dum te insinuas. mͥ me quam
sim lugendus demonstras. Unde &
nequaꝗͣ se penaliter. sed mirabiliter
asserit cruciari: quia dum ꝑ fletum
mens adsũma rapitur. cõpunctionis
sue penam gaudens mirat᷑. Et libet
affici: quia afflictione sua se conspi-¬
pescere suꝑna pietas cernit. exempla
se sequentium nr̃is obtutibus obi¬
cit: ut mens ꝑ otium remissa. quo
ĩaliis uigilantiam ꝓuectꝰ considerat.
eõ inse pigredinem torporis erubes-¬
cat. unde & recte subiungitur. Instau¬

Expanded text:
nostram visitans ad amorem suum enostram visitans ad amorem suum erigit, inde hanc per lacrymas gravius affligit. Ac si aperte dicat: Relinquendo me nequaquam afficis, quia insensibilem reddis; sed cum reverteris crucias, quia dum te insinuas mihi me quam sim lugendus demonstras. Unde et nequaquam se poenaliter, sed mirabiliter asserit cruciari, quia dum per fletum mens ad summa rapitur, compunctionis suae poenam gaudens miratur; et libet affici, quia afflictione sua se conspipescere superna pietas cernit, exempla se sequentium nostris obtutibus objicit, ut mens per otium remissa, quo in aliis vigilantium provectus considerat, eo in se pigritudinem torporis erubescat. Unde et recte subjungitur: CA
Abbreviated transcription (Latin):
a nobis ꝓtinus cõpunctio amoris
recedit. Cũ uero suꝑna nos gr̃a ui¬
sitat: statim ꝑlacrimas ad sua
desideria instigat. Unde & apte
relinquimur. nec ipsa ullatenus
destitutionis nr̃e clampna sentimꝰ.
Quo enĩ longe nos conditor de-¬
serit: eo mens nr̃a insensibilius
obdurescit. Nulla que dei sunt diui¬
git. nequaꝗͣ suꝑna concupiscit. Et
quia amoris intimi calorem non ha¬
bet. frigida deorsum iacet. ac mise¬
rando mͦ fit cotidie tanto securior.
quanto peior. Cũq unde sit lapsa nõ
meminit. & supplicia secutura nõ
metuit: quantum lugenda sit nes¬
cit. at si afflatu sc̃i sp̃s tangitur: ad
considerationẽ ꝓtinꝰ sue ꝑditionis e¬
ui gilat. In celestium ĩquisito¬
ne se excutit: amoris sũmi estibus
mardescit. Que se circũprimunt dã¬
pna considerat: & plorat ꝓficiens.
que pͥus leta ꝑibat. Sene gͦ condito¬
ri dicitur. reuersusq mirabiliter me
crucias: quia om̃ps deus cũ mentẽ

Expanded text:
a nobis protinus compunctio amoris a nobis protinus compunctio amoris recedit; cum vero superna nos gratia visitat, statim per lacrymas ad sua desideria instigat. Unde et apte relinquimur, nec ipsa ullatenus destitutionis nostrae damna sentimus. Quo enim longe nos conditor deserit, eo mens nostra insensibilius obdurescit, nulla quae Dei sunt diligit, nequaquam superna concupiscit; et quia amoris intimi calorem non habet, frigida deorsum jacet, ac miserando modo fit quotidie tanto securior, quanto pejor; cumque unde sit lapsa non meminit, et supplicia secutura non metuit, quantum lugenda sit nescit. At si afflatu sancti Spiritus tangitur, ad considerationem protinus suae perditionis evigilat, in coelestium inquisitione se excutit, amoris summi aestibus inardescit, quae se circumprimunt damna considerat, et plorat proficiens quae prius laeta peribat. Bene ergo conditori dicitur: Reversusque mirabiliter me crucias, quia omnipotens Deus unde mentem
Abbreviated transcription (Latin):
sue p̃sumptionis erigitur: sed
mira dispensatione pietatis an¬
te eius oculos resquelibet inqua
corruat ordinatur. Dumq ꝑcul¬
pam aliquid appetit. quid ali¬
ud quam predam infouea con-¬
cupiscit: Sua sponte inhians ce¬
cidit: sed suis surgere uiribus ñ
ualet. Qui cũ se nil ex se esse consi-¬
derat: discit ꝓculdubio cuius ad¬
iutorium requirat. Quem tamen
suꝑna miseratio captum qͣsi a fo¬
uea euehit: quia hc̃ infirmitate
cognita. ad ueniam reducit. Leene
itaq more ꝓpter suꝑbiam ad suꝑ¬
iores partes uicaueam remeat: qui
cum de uirtute extollitur. lapsus
ad desideria. inhumilitate religatur.
Quia enĩ priꝰ ꝓpria p̃sumptione ꝑ¬
ierat: mira pietate agitur. ut in¬
firmitatis sue iam noticia clausus
uiuat. Quod quia sc̃s uir crebro
Caccidere hominib conspicit. nr̃i
inse ꝑiculi uocem sumit. ut cum
nos eiꝰ fletus agnoscimus. que in
nobis sunt flenda discamꝰ. Sed eñ
mentẽ nram elatio erigit: sũmi

Expanded text:
suae praesumptionis erigitur, sed suae praesumptionis erigitur, sed mira dispensatione pietatis ante ejus oculos res quaelibet, in qua corruat ordinatur. Dumque per culpam aliquid appetit, quid aliud quam praedam in fovea concupiscit? Sua sponte inhians cadit, sed suis surgere viribus non valet. Qui cum se nihil ex se esse considerat, discit procul dubio cujus adjutorium requirat. Quem tamen superna miseratio captum quasi a fovea evehit, quia hunc infirmitate cognita ad veniam reducit. Leaenae itaque more, propter superbiam ad superiores partes in caveam remeat, qui cum de virtute extollitur lapsus ad desideria in humilitate religatur. Quia enim prius propria praesumptione perierat, mira pietate agitur, ut infirmitatis suae jam notitia clausus vivat. Quod quia sanctus vir crebro accidere hominibus conspicit, nostri in se periculi vocem sumit; ut cum nos ejus fletus agnoscimus, quae in nobis sunt flenda discamus. Sed cum mentem nostram elatio erigit, summi
Abbreviated transcription (Latin):
uagetur. Que gͦ sponte sua ĩfoue¬
am cecidit. ad auras liberas s re¬
dusa redit: quia ce ꝑ libertatem
arbitrii inculpam corruit. & ta-¬
men hanc a suis motib. condito¬
ris gr̃a coactam nolentemq con¬
strinxit. Post foueam itaq caue¬
am patitur: que erepta ex et̾no
supplicio. a praue libertatis moti
b sub celestis artificis dispensatõ-¬
ne religatur. Recte gͥ dicit. & pro¬
pter suꝑbiam qͣsi leenam capies
me: quia & liber homo ꝑcibum
sibi mortem intulit. & reductus
adueniam. sub disciplina melius
clausus uiuit. Quasi leena ergo
propter suꝑbiam captus est: q̃a
inde nunc eũ disciplina sue cor¬
ruptionis deprimit. unde trans¬
gressionem p̃cepti non timens.
audacter in foueam saltum de-¬
dit. Sed si parũꝑ obtutus men¬
tis aculpa primi parentis auer-¬
timus: nos adhuc cotidie ut le-¬
enam capi ꝑuitium elationis
inuenimus. Sepe namꝙ homo
acceptis uirtutibus in audatiam

Expanded text:
vagetur. Quae ergo sponte sua in fovevagetur. Quae ergo sponte sua in foveam cecidit, ad auras liberas clausa redit, quia et per libertatem arbitrii in culpam corruit, et tamen hanc a suis motibus, conditoris gratia coactam nolentemque constringit. Post foveam itaque caveam patitur, quae, erepta ex aeterno supplicio, a pravae libertatis motibus, et sub coelestis artificis dispensatione religatur. Recte igitur dicit: Et propter superbiam, quasi leaenam capies me, quia et liber homo per cibum sibi mortem intulit, et reductus ad veniam sub disciplina melius clausus vivit. Quasi leaena ergo propter superbiam captus est, quia inde nunc eum disciplina suae corruptionis deprimit, unde transgressionem praecepti non timens, audacter in foveam saltum de-Sed si parumper obtutum mentis a culpa primi parentis avertimus, nos adhuc quotidie ut leaenam capi per vitium elationis invenimus. Saepe namque 328 homo acceptis virtutibus in audaciam
Abbreviated transcription (Latin):
clausa in caueam leuatur. Que enĩ
sua sponte in caueam corruit: ad
suꝑiores partes circũsepta uectib
redit. Sic sic nimirũ humana mẽs
capta est: que ĩ libertate arbitrii
condita. dum nutrire desideria car¬
nis appetiuit. qͣsi leena catulis escã
quesiuit: atq indeceptionis sue fo¬
ueam cecidit. que suadente hoste
ad cybum ꝓhibitum manum teten¬
dit. Sed in foueam ꝓtinus caueam
imienit. quia sponte ad mortem¬
ueniens. corruptionis sue mox car¬
cerem ꝑtulit. atq adauras libe¬
ras gr̃a interueniente reducitur.
Sed cũ multa agere conatur. &
ñ ualet : eiꝰdem corruptionis sue
obstaculis. qͣsi canee uectib ligat᷑.
Iam quidem eam ĩquam cecide-¬
rat dampnationis foueam eua¬
sit: quia secuture mortis suppli-¬
cium. manu redemptionis ad iu-¬
ta. ad ueniam redeundo suꝑauit.
Ged tam̃ coartata caueam tolerat.
qͥa suꝑne quoq discipline nexi¬
b cingit᷑. ne ꝑ carnis desideria

Expanded text:
clausa in cavea levatur. Quae enim clausa in cavea levatur. Quae enim sua sponte in foveam corruit, ad superiores partes circumsepta vectibus redit. Sic sic nimirum humana mens capta est, quae in libertate arbitrii condita, dum nutrire desideria carnis appetivit, quasi leaena catulis escam quaesivit, atque in deceptionis suae foveam cecidit, quae, suadente hoste, ad cibum prohibitum manum tetendit. Sed in fovea protinus caveam invenit, quia sponte ad mortemveniens corruptionis suae mox carcerem pertulit; atque ad auras liberas, gratia interveniente, reducitur. Sed cum multa agere conatur, et non valet, ejusdem corruptionis suae obstaculis quasi caveae vectibus ligatur. Jam quidem eam in quam ceciderat damnationis foveam evasit, quia secuturae mortis supplicium, manu redemptionis adjuta, ad veniam redeundo superavit. Sed tamen coarctata caveam tolerat, quia supernae quoque disciplinae nexibus cingitur, ne per carnis desideria
Abbreviated transcription (Latin):
nos tota sibi intentione seruientes.
carnis nr̃e ꝑmittit inpugnationib
concuti. ne mens nr̃a insuꝑbiam au¬
deat. p̃sũptione sue securitatis eleua-¬
ri : ut dũ pulsata trepidat. in solo
auctoris adiutorio. spei pedem ro-¬
bustius figat. Unde & adhuc apte
catulis ex quirit: inhianter
ĩ foueam captionis ruit. Sicut enĩ
exquibdam regionib fertur. fit ĩ
eiꝰ itinere fouea. inquam pecus de¬
ponitur: ut illuc se eiꝰ appetitu ꝓice¬
re leena ꝓuocetur. Que angusta simul
& alta p̃paratur: ut ineam riiere am¬
biendo ualeat. sed hanc saliendo nul
lomͦ euadat. alia quoꝙ fouea que
pͥori cohereat effoditur: que tamen
ei ĩ qua pecꝰ est. extreme partis aꝑtio¬
ne coniungitur. In qua nimirum ca-¬
uea ponitur: ut leena corruens. qͥ a
de suꝑ terrorib urgetur. cũ quasi ĩ
secretiori parte fouee occultare se ap¬
petit. caueam uolens intͤet. Cuiꝰ iam
seuitia nequaꝗͣ ꝑtimescitur: quia

Expanded text:
nos tota sibi intentione servientes nos tota sibi intentione servientes carnis nostrae permittit impugnationibus concuti, ne mens nostra in superbiam audeat praesumptione suae securitatis elevari, ut dum pulsata trepidat, in solo auctoris adjutorio spei pedem robustius figat. Unde et adhuc apte catulis exquirit, inhianter in foveam captionis ruit. Sicut enim ex quibusdam regionibus fertur, fit in ejus itinere fovea, in qua pecus deponitur, ut illuc se ejus appetitu projicere leaena provocetur: quae angusta simul et alta praeparatur, ut in eam ruere ambiendo valeat, sed hanc saliendo nullo modo evadat. Alia quoque fovea, quae priori cohaereat, effoditur, quae tamen ei, in qua pecus est, extremae partis apertione conjungitur. In qua nimirum cavea ponitur, ut leaena corruens, quia desuper terroribus urgetur, cum quasi in secretiori parte foveae occultare, se appetit, caveam volens intret; cujus jam saevitia nequaquam pertimescitur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ria. Impius namq ue habet. iustus
miseriam: quia & eterna dampna¬
tio reꝑbum sequitur. & electus quis¬
q dolonbus transitorie aduersitatis
expiatur. Impiꝰ caput leuat. sed ela-¬
tus euadere ue qd̃ sequit᷑. non ua¬
let. Iustꝰ labore sui certaminis af¬
fluctus. caput leuare non sinitur.
sed p̃ssus aꝑpetua affuctione libera¬
tur. Ille se in uoluptatibus erigit.
sed suppliciis sequentib mergit:
iste se indlolore deprimit. sed tam̃
aponcdere eterne animaduersionis
ab scondit. Consideret gͦ uir sc̃s. qd̵̾
aut renitens homo uitiis. p̃senti
labore afficitur. aut succumbens ꝑ-¬
petue afflctioni mancipatur: & di¬
cat. Si impiꝰ fuero. ue michi est: & si
iustus. non leuabo caput. saturatꝰ
afflictione & miseria. Ac si aꝑte de-¬
ploret dicens. aut substratus carnis
desideriis. supplicio eterno subitior.
aut repugnans illicitis motibus pe¬
na presenti crucior: quia alabo¬
re certa minnis liber non
sum. sed suꝑna dispensatio idcirco

Expanded text:
 Impius namque vae habet, justus miseriam, quia aeterna damnatio reprobum sequitur, et electus quisque doloribus transitoriae adversitatis expiatur. Impius caput letus evadere vae quod sequitur non valet. Justus, labore sui certaminis afflictus, caput levare non sinitur, sed pressus a perpetua afflictione liberatur. Ille se in voluptatibus erigit, sed suppliciis sequentibus mergit. Iste se in dolore deprimit, sed tamen a pondere aeternae animadversionis abscondit. Consideret ergo vir sanctus quod aut renitens homo vitiis praesenti labore afficitur, aut succumbens perpetuae afflictioni mancipatur, et dicat: Et si impius fuero, vae mihi est; et si justus, non levabo caput, saturatus afflictione et miseria. Ac si aperte deploret, 327 dicens: Aut substratus carnis desideriis, supplicio aeterno subjicior; aut repugnans illicitis motibus poena praesenti crucior, quia a labore certaminis liber non sum. Sed superna dispensatio idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
ut combiiri debeant lauentur:
quia nimirũ necesse est ut un-¬
mundas cogitationes timoris fle¬
tus diluat. quas ĩ acceptione sa¬
crificii suꝑnꝰ amor ĩcendat: &e qͥc¬
quid mens uel de ĩexꝑto certami¬
nne. uel de conuersationis p̾stine
memoria patitur lauetur. ut tã¬
to suauius inconspectu sui spec-¬
tatoris ardeat: quanto cum ei
ad sistere ceꝑit. nil terrenum se¬
cum. nil lubricum mara sue o¬
rationis imponat. uir gͥ sc̃s hu-¬
mane mentis dampna conspi-¬
ciat. quod plerũq se cogitatione
illicita inquinat: & post quam re¬
atum oꝑis iudex relaxat. & sua
plorans. nr̃a que de ploremus ape-¬
riat dicens.Si peccaui & adhoram
peꝑcisti michi. cur ab iniquitate
mea mundum me esse ñ pateris:
ac si aꝑte dicat. Si culpam uenia ab¬
stulit. cur hanc & amemoria non de
recordatione concutitur. ut ad ꝑpetra¬
tionem illius longe graunis quam
pͥꝰ capta fuerat urgeatur. Et dep̃hẽ¬

Expanded text:
ut comburi debeant, laventur, ut comburi debeant, laventur, quia nimirum necesse est, ut immundas cogitationes timoris fletus diluat, quas in acceptione sacrificii supernus amor incendat. Et quidquid mens vel de inexperto certamine, vel de conversationis pristinae memoria patitur, lavetur, ut tanto suavius in conspectu sui spectatoris ardeat, quanto cum ei assistere coeperit nil terrenum secum, nil lubricum in ara suae orationis imponit. Vir igitur sanctus humanae mentis damna conspiciat, quod plerumque se cogitatione illicita inquinat; et postquam reatum operis judex relaxat, et, sua plorans, nostra quae ploremus aperiat, dicens: Si peccavi, et ad horam pepercisti mihi, cur ab iniquitate mea mundum me esse non pateris? Ac si aperte dicat: Si culpam venia abstulit, cur hanc et a memoria non detrecordatione concutitur, ut ad perpetrationem illius longe gravius quam prius capta fuerat urgeatur; et deprehen
Abbreviated transcription (Latin):
iubetur ignib cremare: pedes
uero atq intestina hostie prius
aqua diluere. Nos quippe ipsos
sacrificium deo offerimꝰ: cũ uitã
nrãm cultui diuino dedicamus.
Qui membra hostie ꝑ frustra con¬
cisa. suꝑ ignem ponimus: cum
guentes immolauius. Caput
atq ea que iuxta iecur conti¬
nentur incendimus: cũ insen¬
su nr̃o quo om̃e corpus regitur.
atq ĩ occultis desideriis flãma
diuini amoris ardemꝰ. Et tamẽ
p̃cipitur. ut pedes atq ĩtestina
hostie lauentur. Pedibus enim
terra tangitur. intestinis uero
stercora gestantur: quia ple-¬
rumq iam ex desiderio ineter.¬
nitate succendimur. iam toto de¬
uotionis sensu ad appetitum nr̃e
mortificationis in hiamus. Sed
quia adhuc terrenũ p̃ifirmita¬
te aliquid agimus: non nulla e¬
tiam que iam subegimus. illicita
incorde toleramus. Cũq cogitatio¬
nes nr̃as immunda temptatio ĩ¬
quinat. quid aliud quam ĩte¬
stina hostie stercus portant: Sed

Expanded text:
jubetur ignibus cremare, pedes jubetur ignibus cremare, pedes vero atque intestina hostiae prius aqua diluere . Nos quippe ipsos sacrificium Deo offerimus cum vitam nostram cultui divino dedicamus. Qui membra hostiae per frusta concisa super ignem ponimus, cum guentes immolamus. Caput atque ea quae juxta jecur continentur incendimus, cum in sensu nostro, quo omne corpus regitur, atque in occultis desideriis flamma divini amoris ardemus. Et tamen praecipitur ut pedes atque intestina hostiae laventur. Pedibus enim terra tangitur, intestinis vero stercora gestantur, quia plerumque jam ex desiderio in aeternitatem succendimur, jam toto devotionis sensu ad appetitum nostrae mortificationis inhiamus; sed quia adhuc terrenum prae infirmitate aliquid agimus, nonnulla etiam quae jam subegimus illicita in corde toleramus. Cumque cogitationes nostras immunda tentatio inquinat, quid aliud quam intestina hostiae stercus portant? Sed
Abbreviated transcription (Latin):
lamenta
conuertitur: ut fietibus diluat.
om̃e qd animum occulta inqui¬
natio accusat. Sed post occasum
solis ad castra redeat: quia defer¬
uescente tẽptationis ardore ne¬
cesse ẽ ut iterũ fiduciam erga
societatem bonoꝵ sumat. Post
aquam quippe occumbente sole
ad castra reuertitur. qui post la¬
menta penitentie. frigescente flã¬
ma cogitationis illicite. ad fideli¬
um merita p̃sumenda reparatur.
ut iam se a ceteris longe esse non
estimet. qui mundũ se: ꝑ obitũ
intimi ardoris gaudet. Sed ĩter
hec sciendum est: quod idcirco
nonnũquã impulsu illicite co-¬
gitationis affligim᷑. quia ĩqui¬
busdam terrene conuersationis
actib quamuis licitis libenter
occupamur. Cũq uel inminimis.
terrena actio ꝑdesideriũ tangit᷑:
crescente contra nos antiqui ho¬
stis fortitudine. mens nr̃a nimia
importunitate temptationis ĩqui¬
natur. Unde & sacerdos legis mẽ-¬
bra hostie ꝑfrustra concisa. ca¬
put atq ea que erga iecur sunt

Expanded text:
lamenta convertitur, ut fletibus diluat omne quod animum occulta inquinatio accusat. Sed post occasolis ad castra redeat, quia defervescente tentationis ardore, necesse est ut iterum fiduciam erga societatem bonorum sumat. Post aquam quippe ocad castra revertitur, qui post lamenta poenitentiae, frigescente flamma cogitationis illicitae, ad fidelium merita praesumenda reparatur; ut jam se a caeteris longe esse non aestimet, qui mundum se per obitum intimi ardoris gaudet. Sed inter haec sciendum est quod idcirco nonnunquam impulsu illicitae cogitationis affligimur, quia in quibusdam terrenae conversationis actibus, quamvis licitis, libenoccupamur. Cumque vel in minimis terrena actio per desiderium tangitur, crescente contra nos antiqui hostis fortitimportunitate tentationis inquinatur. Unde 326 et sacerdos legis, membra hostiae per frusta concisa, caput atque ea quae erga jecur sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ad correptionem nr̃ãm fieri ab aliis
demonstrat: ut qui p̃ceptis non accẽ¬
dimur. saltem exemplis excitemur
atq inappetitu rectitudinis. nil sibi
mens nr̃a difficile estimet: quam ꝑ-¬
fecte ꝑagi abaliis uidet. Et fit plerũꝙ
ut cum aliene uite bona conspicimus.
nr̃e sollicitius dampna timeamus: &
eo patescat quanͣte post pondere am¬
maduersionis impedimur. quo nẽ

Expanded text:
ad correptionem nostram fieri ab aliis ad correptionem nostram fieri ab aliis demonstrat; ut qui praeceptis non accendimur, saltem exemplis excitemur, atque in appetitu rectitudinis nil sibi mens nostra difficile aestimet quod perfecte peragi ab aliis videt. Et fit plerumque ut cum alienae vitae bona conspicimus, nostrae sollicitius damna timeamus; et eo patescat quantae post pondere animadversionis impatimur, quo n
Abbreviated transcription (Latin):
testes enĩ dei sunt: qui ꝑ exer¬
citium sc̃i oꝑis testantur. que
electos secutura sint p̾ima ueri¬
tatis. Unde hos quoq quos ꝓue-
ritate passos agnoscimus: greco e¬
loquio martires. idest testes uoca¬
mus. Et ꝑiohannem uoce angelica
dñs dicit. Indieb antiphas testis¬
ł meus.¬
mei fidelis: qui occisus est apud
uos. Sed testes suos contra nos dñs
instaurat: cũ electorum uitam pra-¬
uitati nr̃e contrariam. ad arguendos
nos instruendosq multiplicat. Con¬
tra nos gͦ testes illius instaurantur:
quia cuncta que agunt. studiis nr̃e
prauitatis aduersa sunt. Unde &
sermo ueritatis aduersarius uocat᷑:
cum mediatoris uoce ꝑeuuangłiũ
dicitur. Esto consentiens. aduersario
tuo cito: dum es cum eo inuia. atq
de hoc eodem redemptore: reꝓbi per¬
sequentes dicunt. Contrariꝰ est oꝑi¬
bus nr̃is. Et paulo post. Et dissimilis
est aliis uita illius. Testes itaq suos
contra nos dñs instaurat: quia bo¬
na que facere ipsi negligimus hec

Expanded text:
Testes enim Dei sunt, qui per exercitium sancti operis testantur quae electos secutura sint 329 praemia veritatis. Unde hos quoque quos pro veritate passos agnoscimus Graeco eloquio martyres, id est testes, vocamus. Et per Joannem voce angelica Dominus dicet: In diebus Antipas testis meus fidelis, qui occisus est apud vos . Sed testes suos contra nos Dominus instaurat, cum electorum vitam pravitati nostrae contrariam ad arguendos nos instruendosque multiplicat. Contra nos ergo testes illius instaurantur, quia cuncta quae agunt studiis nostrae pravitatis adversa sunt. Unde et sermo veritatis adversarius vocatur, cum Mediatoris voce per Evangelium dicitur: Esto consentiens adversario tuo cito, dum es cum illo in via . Atque de hoc eodem Redemptore reprobi persequentes dicunt: Contrarius est operibus nostris ; et paulo post: Et dissimilis est aliis vita illius . Testes itaque suos contra nos Dominus instaurat, quia bona quae facere ipsi negligimus, haec
Abbreviated transcription (Latin):
stie t̾re pacifice. erunt tͥ. Et scies qd̾ pacẽ
habeat tab̾nacłm tuũ: ce uisitans speciẽ
tuã nõ peccabis. Scies quoq qm multi¬
plex erit semen tuũ: & ꝓgenies tua quasi
herba t̾re. Ingredieris in abundantia se-¬
pulchrũ: sic̃ infert᷑ aceruus in tempore
suo. Ecce hoc ut in uestigaumꝰ ita ẽ: qd̃
auditũ mente ꝑtracta. Respondens au¬
tem iob dixit.¬

Expanded text:
tiae terrae pacificae erunt tibi et scies quod pacem habeat tabernaculum tuum et visitans speciem tuam non peccabis scies quoque quoniam multiplex erit semen tuum et progenies tua quasi herba terrae ingredieris in abundantia sepulchrum sicut infertur acervus in tempore suo ecce hoc ut investigavimus ita est quod auditum mente pertracta respondens autem Iob dixit
Abbreviated transcription (Latin):
ledixi pulcritudini eiꝰ statĩ. Honge
fient filii eiꝰ a salute: & ꝯterent᷑ in porta.
&e nõ erit qui eruat. Cuiꝰ messem famelicꝰ
cõmedet: & ip̃m rapiet armatꝰ: & ebibent
sitientes diuitias eiꝰ. Nichil in t̾ra fit sine
causa: ce de humo nõ egrediet᷑ dolor. ho¬
mo ad laborẽ nascit᷑: & auis ad uolatũ.

Expanded text:
ledixi pulchritudini eius statim longe fient filii eius a salute et conterentur in porta et non erit qui eruat cuius messem famelicus comedet et ipsum rapiet armatus et ebibent sitientes divitias eius nihil in terra sine causa fit et de humo non orietur dolor homo ad labore
Abbreviated transcription (Latin):
discretionis libra. nesciebant. Unde ne-¬
cesse est: ut nõ solum intueam᷑ quid a¬
gimus. sed etiam cum quanta discretio¬
ne peragamus. Primũ qͥdẽ ne  mala
quo quom: post modum uero ne bona
incaute faciamus. Ao que nimirũ bo¬
na sollicite per agenda. proph̃a nos ad¬
monet. dicens. Maledictus homo: qui
facit opus dei negligenter. Ad hoc uero
ista profitiunt. ut aute terribilis iu¬
dicis subtile atq in comprehensibile exa¬
men. nõ solũ mala que commisimus.
sed ipsa etiã si qua in nobis sunt be¬
ne gesta timeamꝰ: quia sepe in eiꝰ iudi¬
cio culpa esse deprehendit᷑. quod urtꝰ
ante iudiciũ putatur. Et unde expec-¬
tatur pia merces operis: inde supplici-¬
um iuste sequit᷑ ultionis.

Expanded text:
discretionis libra, nesciebant. Unde nediscretionis libra, nesciebant. Unde necesse est ut non solum intueamur quid agimus, sed etiam cum quanta discretione peragamus. Primum quidem, ne mala quoquo modo, postmodum vero ne bona incaute faciamus. Ad quae nimirum bona sollicite peragenda propheta nos admonet, dicens: Maledictus homo, qui facit opus Domini negligenter . Ad hoc vero ista proficiant, ut ante terribilis judicis subtile atque incomprehensibile examen non solum mala quae commisimus, sed ipsa etiam, si qua in nobis sunt bene gesta, timeamus, quia saepe in ejus judicio culpa esse deprehenditur, quod virtus ante judicium putatur; et unde exspectatur pia merces operis, inde supplicium justae sequitur ultionis.
Abbreviated transcription (Latin):
locutione perdiderunt bonũ. quot tan-¬
to labore mercati sunt: ce nisi diuna
gatia offerre eos sacrificium r̃eatu p̃ro
suo precepisset. inde a dño iuste puniri
poterant. unde se placere dũo mirabiliter
estimabant. In de iudici dispilicent: unde
sibi quasi prodefeusione iudicis. per effre¬
nationẽ placent. Idcirco uero hec dicimꝰ.
ut ad memoriã legentium reuocemus.
quatinus sollicite quisq consideret. ea
que malo uoto perpetrant᷑. quanta dñs
animaduersione puniat: si inchoata
bono studio. sed negligentia indiscretio¬
nis ad mixta. tanta in uectione castigat.
Quis nõ mercedis causam per egisse se
crederet. si aut inoefensione dei quicquã
proximũ diceret. aut certe septem diebus
ac noctib pro proximi dolore tacuisset.
Et tam̃ amici beati iob hec agentes. ad
culpam laborando ꝑuenerunt: quia cõ¬
solationis qͥdẽ bonũ quod agebant no-¬
uerant. sed cum quanta agendum esset

Expanded text:
locutione perdiderunt bonum, quod tanlocutione perdiderunt bonum, quod tanto labore mercati sunt. Et nisi divini gratia offerre eos sacrificium pro suo tu praecepisset, inde a Domino juste puniri poterant, unde se placere Domino mirabiliter aestimabant. Inde judici displicent, unde sibi quasi pro defensione judicis per effrenationem placent. Idcirco vero haec dicimus, ut ad memoriam legentium revocemus, quatenus sollicite quisque consideret ea quae malo voto perpetrantur, quanta Dominus animadversione puniat, si inchoata bono studio, sed negligentiae indiscretionis admista, tanta invectione castigat. Quis non mercedis causam peregisse se crederet, si aut in defensione Dei quidquam contra proximum diceret, aut certe septem diebus ac noctibus pro proximi dolore tacuisset? Et tamen amici beati Job haec agentes, ad culpam laborando pervenerunt, quia consolationis quidem bonum quod agebant, noverant; sed cum quanta agendum esset
Abbreviated transcription (Latin):
sollicite discernendo pensare. Qo nimirũ
qui agere dissimulat: etiã recte offerens.
peccat. Sepe ergo & quod bono studio ge-¬
rimus. dum discernere caute negligimꝰ:
quo iudicetur fine nescimus. Et nõ nũ¬
quam hoc fit reatus criminis: quod pu¬
tatur causa uirtutis. Quis quis autem
amicorũ beati iob facta considerat: quã
pia ad eũ intentione uenerint non ig¬
norant. Pensemus enĩ cuius caritatis fu¬
erit ad afflictum concorditer conuenis-¬
se. quanta uirtus longanimitatis ex-¬
titerit. septem dieb & septem noctibus
cum afflicto tacuisse: que humilitas in
terra tot dieb ac noctib sedisse. que cõ-¬
passio puluere cãpita conspersisse. Sed
tamen inchoantes loqui. unde se estima-¬
uerunt premiũ mercedis ad quirere. in¬
de eos contigit reatũ reprehensionis in¬
uenire: quia incautis sepe ad peccati
finem uertitur. etiã quod pro solo stu-¬
dio mercedis inchoatur. Ecce precipiti

Expanded text:
sollicite discernendo pensare. Quod nimirum sollicite discernendo pensare. Quod nimirum qui agere dispeccat. Saepe namque et quod bono studio gerimus, dum discquo judicetur fine nescimus; et nonnunquam hoc fit reatus criminis, quod putatur causa virtutis. Quisquis autem amicorum beati Job facta considerat, quam pia ad eum intentione venerint non ignorat. Pensemus enim cujus charitatis fuerit, ad afflictum concorditer convenisse; quanta virtus longanimitatis exstiterit, septem diebus et noctibus cum afflicto tacuisse; quae humilitas, in terra tot diebus ac noctibus sedisse; 83 quae compassio, pulvere capita conspersisse. Sed tamen inchoantes loqui, unde se aestimaverunt praemium mercedis acquirere, inde eos contigit reatum reprehensionis invenire, quia incautis saepe ad peccati finem vertitur, etiam quod pro solo studio mercedis inchoatur. Ecce praecipiti
Abbreviated transcription (Latin):
non est. Sunt namq nõ nulli qui et
loqui precipitanter incipiunt: & effre¬
nate cepta effrenatius exsecuntur. Et
sunt non nulli qui tarde quidem loqͥ
inchoant: sed semel in choantes habere
modũ locutionis ignorant. Amici igitꝰ
beati iob dolorem uidentes du tacue¬
runt. sed tarde inchoantes in diserte
iocut sunt: quia parcere dolenti noluert.
Tenuerunt linguã ne prepropere inciperẽt:
seo incipientes semel nequaqͣm moderati
sunt. ne se ex consolatione usq ad contume¬
lias effrenarent. Et bona quidem inten¬
tione ad consolandũ uenerant: sed hoc qͦd
pia mens mundũ deo obtulit. locutio
precipitata uitiauit. Scriptũ quippe ẽ.
Si recte offeras. recte autẽ non diuidas:
peccasti. Recte namq offertur. cũ recta
intentione quid agitur: sed recte nõ di¬
inditur. si nõ hoc quod pie agitur. etiam
subtiliter discernatur. Oblata enĩ recte
biuidere est: quelibet bona nr̃a studia.

Expanded text:
non est. Sunt namque nonnulli qui et non est. Sunt namque nonnulli qui et loqui praecipitanter incipiunt, et effrenate coepta effrenatius exsequuntur. Et sunt nonnulli qui tarde quidem loqui inchoant, sed semel inchoantes, habere modum locutionis ignorant. Amici igitur beati Job dolorem videntes, diu tacuerunt; sed tarde inchoantes, indiscrete locuti sunt, quia parcere dolenti noluerunt. Tenuerunt linguam, ne praepropere inciperet; sed incipientem semel nequaquam moderati sunt, ne se ex consolatione usque ad contumelias effrenaret. Et bona quidem intentione ad consolandum venerant; sed hoc, quod pia mens mundum Deo obtulit, locutio praecipitata vitiavit. Scriptum quippe est: Si recte offeras, non recte autem dividas, peccasti . Recte namque offertur, cum recta intentione quid agitur. Sed recte non dividitur, si non hoc, quod die agitur, etiam subtiliter discernatur. Oblata enim recte dividere est quaelibet bona nostra studia
Abbreviated transcription (Latin):
hementem. ytrum continius septẽ diebue
&e septem noctib cum afflicto iob sederint.
an certe dieb septem & noctib totidem. in¬
stantia ei crebre uisitationis adheserĩt.
ignoramus. Sepe enĩ rem quamlibet tot
dieb agere dicimur: quamuis nõ eisdem
diebus ad eam continue uacemus. Se¬
pe uero scriptura sacra sic totũ pro par¬
te: sicut pro toto partem ponere con¬
sueuit. Pro toto enĩ pardem loquitur:
sicut iacob familiam describens dicit. In¬
trauit iacob in egẏptum. cũ animabus
septuaginta. Que nimirũ cum ami¬
mas memorat: constat quia intrantiũ
ce corpora comprehendat. Rursum totũ
pro parte insinuat: sicut ad monumen¬
tum maria queritur. dicens. Tulert̃
dñm meũ de monumento: & nescimꝰ
ubi posuerunt eũ. Solum quippe cor¬
pus dm̃i quesitura uenerat: & quasi n¬
tum simul dñm sublatum de płorat.
An ergo & hoc in loco totum pro parte
diu tacuerunt. & quandoꝙ: loquendo
reprobati sunt: neglecte pretereundũ

Expanded text:
ertum. --Utrum continuis septem diebus et septem noctibus cum afflicto Job sederint, an certe diebus septem et noctibus totidem instantia ei crebrae visitationis adhaeserint, ignoramus. Saepe enim rem quamlibet tot diebus agere dicimur, quamvis non eisdem diebus ad eam continue vacemus. Saepe vero Scriptura sacra sic totum pro parte, sicut pro toto partem ponere consuevit. Pro toto enim partem loquitur, sicut Jacob familiam describens dicit: Intravit Jacob in Aegyptum cum animabus septuaginta . Quae nimirum cum animas memorat, constat quia intrantium et corpora comprehendit. Rursum totum pro parte insinuat, sicut ad monumentum Maria queritur, dicens: Tulerunt Dominum de monumento, et nescimus ubi posuerunt eum . Solum quippe corpus Domini quaesitura venerat, et quasi totum simul Dominum tultum deplorat. An ergo et hoc in loco totum pro parte diu tacuerunt, et quandoque loquendo reprobati sunt, neglecte praetereundum
Abbreviated transcription (Latin):
benedicat tibi. Antiquus hostis. ex reb
exterioribus colligit: quod beato uiro ad
mentis crimen infligit. Pellem enĩ ꝓ pel-¬
le dare asserit: quia sepe dum uenire ic¬
tum contra faciem cernimꝰ. manũ pal¬
pebris opponimus: ut ab ictu oculos de¬
fendamus. & corpus uulueri obicimus:
ne in corpore teneriori uulnerem᷑. Sa¬
than ergo hec consuete fieri sciens: dicit.
Pellem pro pelle: &e cuncta que habet ho¬
mo dabit pro anima sua. Ac si aperte
dicat. Idcirco iob tot extra se flagella e¬
quanimiter patitur: quia pauet ne ip¬
se feriatur. Cura gͦ carnis est quod dãp¬
no affectuum carnaliũ motus non est:
quia dum sibimnet ipsi metuit. minꝰ suoꝵ
ꝑcussiones sentit. Unde ce mox eius carnẽ
feriendam postulat: dicens. Mitte manũ
tuã & tange os eius & carnem: & tunc
uidebis quod in faciem benedicat tibi.
Superius dixerat. tange cuncta que pos¬
sidet. & tunc uidebis quod in faciem be¬
nedicat tibi: nunc quasi prioris propo-¬

Expanded text:
escat. --Antiquus hostis ex rebus exterioribus colligit, quod beato viro ad mentis crimen infligit. Pellem enim pro pelle dari asserit, quia saepe dum venire ictum contra faciem cernimus, manum palpebris opponimus, ut ab ictu oculos defendamus; et corpus vulneri objicimus, ne in corpore teneriori vulneremur. Satan ergo haec consuete fieri sciens, dicit: Pellem pro pelle, et cuncta quae habet homo, dabit pro anima sua. Ac si aperte dicat: Idcirco Job tot extra se flagella aequanimiter patitur, quia pavet, ne ipse feriatur. Cura ergo carnis est, quod damno affectuum carnalium motus non est, quia dum sibimetipsi metuit, minus suorum percussiones sentit. Unde et mox ejus carnem feriendam postulat, dicens: Mitte manum tuam, et tange os ejus et carnem, et tunc videbis quod in faciem benedicat tibi . Superius dixerat: Tange cuncta quae possidet, et tunc videbis quod in faciem benedicat tibi . Nunc quasi prioris propo