comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
modo mihi det omĩa fatebor omnia
paciscar mihi tantune rede si Romani
ego ac tusciam possiderem tantum abest
ui facerem que facio ut ẽt frustra mihi
pascalis donatioius sient reor false cant¬
ret cantilam. Nnne concedo que nec
teneo nec habiturũ eẽ me spero oleiure
pape inquirere nõ adme ꝑtinet sed ad
onstantino politanũ illum angustũ
Contificibus pactione suspicandum
est. cum scianius quid Sigis mundus
fecerit princeps alioquin optiuus ac
fortissimus: sed iai affecta etate mi¬
nus fortis quĩ per italiam pancis sti¬
patoribus sectum in diem uiuere ii¬
Aimius rome etiam fame periturs
in si eum. sed non gratis extorsit emi
donationem Eugeñius pauiss et is
cum Romain ueniss et ut pro imꝑatore
romanoꝵ edronaretur non aliter a
papa coronari potuit ꝙͣ fonstantini
donationem ratam heret. eademq oĩa
de integro donaret. Quid magis contͣriũ
ꝙͣ pro imperatore coro nari. qui Rome

Expanded text:
modo mihi det, omnia fatebor, omnia modo mihi det, omnia fatebor, omnia paciscar. Mihi tamen crede, si Romam ego ac Tusciam possiderem, tantum abest, ut facerem que facio, ut etiam frustra mihi Pascalis donationis sicut reor false caneret cantilenam. Nunc concedo, que nec teneo nec habiturum esse me spero. De iure pape inquirere non ad me pertinet, sed ad Constantinopolitanum illum Augustum.» pontitifibus pactione suspicandum est, cum sciamus, quid Sigismundus fecerit, princeps alioquin optimus ac fortissimus, sed iam affecta etate minus fortis? Quem per Italiam paucis stipatoribus septum in diem vivere vidimus, Rome etiam fame periturum, nisi eum sed non gratis, extorsit enim donationem Eugenius pavisset. Is cum Romam venisset, ut pro imperatore Romanorum coronaretur, non aliter a papa coronari potuit, quam Constantini donationem ratam haberet eademque omnia de integro donaret. Quid magis contrarium quam pro imperatore Romano coronari, qui Rome
Abbreviated transcription (Latin):
romamis imꝑator. Qnid coetera que possi¬
des tua ne an pascalis sunt: Credo tua
dices Nihil ergo ualet douatio onstan¬
tini si ab eo pontifici denata tu poseides
si ualet quo iure pascalis tibi coetera re¬
mittit retentis tantum sibi que possiolet
Quid sibi uult tanta aut tra in illum
ant illius in te de smperio onia nolar¬
gito. Merito igitur pactum appellas qͣsi
quadam. collusionem sed quid faciam
inquies repetam armique papa occupat.
At ip̃e iam factus est me potentior repe¬
tam iure. It ius meum tantũ est ꝙͣ tum
ille esse uoluit. Non enim heraditario
noĩe ad imꝑium ueni: sed pacto ut si
imꝑator de uolo. hec et hec inuicem pa¬
pe promittam. Dicam in hil donasse
ex imperio onstantinum. At isto m̃o
causam agerem greci imꝑatoris et me
omini fraudarem imꝑñ dignitate hac
enim ratione papa sei dicit facere Iuia¬
torem me quasi quenedam uicar ium
sum et insi ꝓmittani nõ facturum
et insi parem me abdicatur um dir¬

Expanded text:
Romanus imperator. Quid, cetera que possiRomanus imperator. Quid, cetera que possides, tua ne an Pascalis sunt? Credo, tua dices: nihil ergo valet donatio Constantini, si ab eo pontifici donata tu possides. Si valet, quo iure Pascalis tibi cetera remittit retentis tantum sibi que possidet? Quid sibi vult tanta aut tua in illum aut illius in te de imperio Romano largitio? Merito igitur pactum appellas quasi quandam collusionem. «Sed quid faciam», inquies, «repetam armis, que papa occupat? At ipse iam factus est me potentior. Repetam iure? At ius meum tantum est, quantum ille esse voluit. Non enim hereditario nomine ad imperium veni, sed pacto, ut si imperator esse volo hec et hec invicem pape promittam. Dicam nihil donasse ex imperio Constantinum? At isto modo causam agerem Greci imperatoris et me omni fraudarem imperii dignitate. Hac enim ratione papa se dicit facere imperatorem me quasi quendam vicarium suum et, nisi promittam, non facturum et, nisi paream, me abdicaturum. Dum
Abbreviated transcription (Latin):
quibuslam pactionibus soli Achiles et
patroelus inter se partitu sunt qui ẽt
mihi uidentur indicare ladoici uerba
cum ait Ego lodoicus imꝑator Romanus
Angustus statuo et concedo per hoc pactu
confirmationis nostre. tibi beato petro pͥn¬
cipi apostoloꝵ et per te uicario tio dñs
pascali summo pontifici et suecess orib
eius non per perpetuum sieut a prede¬
cese oribus nostris usq nune in ur̃a po¬
restate et ditione tenustis Roma nam
cmuitatem cum ducatõ suo et suburbãis
ac uiculis omnibus et territoriis eins mon¬
tanis oitq maritimis lictoribuis et portub
scu cunctis cinitatibus castellis oppidie
ac uillis in tuscie partibus. su ne ludo¬
ice cum pascale pascisceris Si tua idest
immperni rõmam sunt ista: cur alteri
concedis si ip̃ius et ab eo possidentur ꝗd
attinet te illa confirmare. ꝗuantulim
etiam ex imperio romano triũ exit si ca¬
put ip̃m imꝑii amnsisti A roma odicitur

Expanded text:
quibusdam pactionibus soli Achilles et quibusdam pactionibus soli Achilles et Patroclus inter se partiti sunt. Quod etiam mihi videntur indicare Ludovici verba, cum ait: «Ego Ludovicus Imperator Romanus Augustus statuo et concedo per hoc pactum confirmationis nostre tibi, beato Petro, principi apostolorum, et per te vicario tuo, domino Pascali, summo pontifici, et successoribus eius in perpetuum, sicut a predecessoribus nostris usque nunc in vestra potestate et dicione tenuistis, Romanam civitatem cum ducatu suo et suburbanis atque viculis omnibus et territoriis eius montanis atque maritimis litoribus et portubus seu cunctis civitatibus, castellis, oppidis ac villis in Tuscie partibus». 81 Tu ne, Ludovice, cum Pascale pacisceris? Si tua, idest imperii Romani sunt ista, cur alteri concedis? Si ipsius et ab eo possidentur, quid attinet te illa confirmare? Quantulum etiam ex imperio Romano tuum erit, si caput ipsum imperii amisisti? A Roma dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
cham quasi patrem patrum: et papã
ab interiectione pape dictũ si fidem
orthodoxam quasi recte glorie Et simo¬
nem media corxepta: quom legendum sit
media longa ut ꝑ latonem et Catonem
et multa similia que trausceo neecul¬
pa aliq noꝵ omnes summos Pontifices
uidear insectari. hec dicta sunt ut ut¬
mo miretur si donationem onstanti¬
ni cõmenticiam fuusse pape multi nõ
potuerunt de prehendere. ta ietsi ab
detriniẽto res ista cedebat donationẽ
Constantini nõ negant sed fatentur
affirmant. conseruant ingens arguiut᷑¬
tum mirifica defensio Nam de quo lo¬
queris imꝑatore si de greco qui uerus
fuit imperator negabo confesgionẽ Sin
de latino libenter enam conficebor Ere i
quis nesci imperatorem latinum gratis
factum essẽ a fummo pontifice: ut opinor
Stephano qui grecũ Imperatorẽ ꝙ auxi¬
lium non ferret italie priuauit latiuũq
fecit. ita ut płra imꝑator a Papa ꝙ papa
ab imꝑatore acciꝑet sane noĩanas opes

Expanded text:
cham quasi patrem patrum, et papam cham quasi patrem patrum, et papam ab interiectione pape dictum, et fidem orthodoxam quasi recte glorie, et Simonem media correpta, cum legendum sit media longa ut Platonem et Catonem, et multa similia, que transeo, ne culpa aliquorum omnes summos pontifices videar insectari. Hec dicta sint, ut nemo miretur, si donationem Constantini commenticiam fuisse pape multi non potuerunt deprehendere, tam et si abdetrimento res ista cedebat, donationem Constantini non negant, sed fatentur, affirmant, conservant? «Ingens argumentum», mirifica defensio! Nam de quo tu loqueris imperatore? Si de Greco, qui verus fuit imperator, negabo confessionem, sin de Latino, libenter etiam confitebor: etenim quis nescit imperatorem Latinum gratis factum esse a summo pontifice, ut opinor, Stephano? Qui Grecum imperatorem, quod auxilium non ferret Italie, privavit Latinumque fecit, ita ut plura imperator a papa quam papa ab imperatore acciperet. Sane Troianas opes
Abbreviated transcription (Latin):
multi aiuctores meminerũt. de hoc
principe orbis terraꝵo nemo ue suoꝵ
quidem ciuium scripsit insi nescioꝙ
alienigena: En non aliter habenda est
fides. ꝙͣ alteri cuidam de uespis intra
nares Uespasiani nidificandibus et de
raua partu a Nerone enissa. Unde late¬
ranũ uocitatum locum dicunt.ꝙ ibi
rana lateat in sepulchro ꝙ neo nespe
ip̃e. nec rane si loqui possent dixissent
insi ad adcos capitoliuos hoc referiunt
quasi illi loqui consuesgent hoc fieri ius¬
sissent sed quid nurer hec uon intelligẽ.
Pontifices cum nomen ignorent siuini.¬
ephas eium dicunt nocari Petrumga
caput apostoloꝵ esset. tãꝙͣ hoc uocabu¬
et non he¬
braicum seu potius spriacũ qđ greci
et petra grecum uocabulum. stulteq
per etymo logiam latina exponitur petra
quasi pede trita. Et metro politamun
ab erchio episcopo distingunt noluntq
illum a mensura ciuitatis dictũ q uom
grece dicatur non metropolis sed

Expanded text:
multi auctores meminerunt, de hoc multi auctores meminerunt, de hoc principe orbis terrarum nemo ne suorum quidem civium scripsit, nisi nescio quis alienigena. Cui non aliter habenda est fides quam alteri cuidam de vespis intra nares Vespasiani nidificantibus et de rana partu a Nerone emissa, unde Lateranum vocitatum locum dicunt, quod ibi rana lateat in sepulcro: quod nec vespe ipse nec rane, si loqui possent, dixissentisi ad deos Capitolinos hoc referunt, quasi illi loqui consuessent et hoc fieri iussissent. Sed quid mirer hee non intelligere pontifices, cum nomen ignorent suum: Cephas enim dicunt vocari Petrum, quia caput apostolorum esset, tanquam hoc vocabuet non Hebraicum seu potius Syriacum, quod Greet petra Grecum vocabulum stulteque per etymologiam Latinam exponitur petra quasi pede trita. Et metropolitanum ab archiepiscopo distinguunt voluntque illum a mensura civitatis dictum, cum Grece dicatur non metropolis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
geintricis atq adeo christi improba que¬
dam et pseudo euangelia scribere non
reformidarunt. Et simnius ponti¬
fex hos libros appellat apocriphosos
quasi inhil nnitii sit quod eorum igno¬
ratur anctor quasi credibilia sint.
que narrantur quasi sancta: et ad
confirmationem religionis ꝑtinentia
nt iam non nuiis culpesit penes hũt
qui mala probat. ꝙͣ penes illũ qui
ma la cogitanił Numinos reprobos dis¬
cerninus seꝑamus abnicimius doctrnãi
reprobam non discerminus sed retiue¬
bimus sed cũ bona miscebumis sed
probona defendennis. Ego nero ut nige¬
inie feram sententia gesta siluestri
nego tẽ apochripha qmat diti ensebis
quidam fertur anctor sed falsa atq mais¬
na que legantur existimo crim in alus.
tum uero i alio ꝙ narratur de dracõe
de tauro de talpa lepra propterꝙͣ refu¬
tandam tanta repetii. Neq enimi s na¬
aman leprosus fuit continuo et onstã¬
tinum leprosum fuisse dicemus de illo

Expanded text:
genitricis atque adeo Christi improba quegenitricis atque adeo Christi improba quedam et pseudevangelia scribere non reformidarunt. Et summus pontifex hos libros appellat apocryphos, quasi nihil vitii sit, nisi quod eorum ignoratur auctor; quasi credibilia sint, que narrantur; quasi sancta et ad confirmationem religionis pertinentia, ut iam non minus culpe sit penes hunc, qui mala probat, quam penes illum, qui mala excogitavit. Nummos reprobos discernimus, separamus, abiicimus: doctrinam reprobam non discernemus, sed retinebimus? sed cum bona miscebimus? sed pro bona defendemus? Ego vero, ut ingenue feram sententiam, gesta Silvestri nego esse apocrypha, quia, ut dixi, Eusebius quidam fertur auctor, sed falsa atque indigna que legantur existimo, cum in aliis tum vero in eo, quod narratur de dracone, de tauro, de lepra, propter quam refutandam tanta repetii. Neque enim, si Naaman leprosus fuit, continuo et Constantinum leprosum fuisse dicemus. De illo
Abbreviated transcription (Latin):
nidistis. Rite delicastis. At uero nostri
fabulatores pass im nducunt idola loquẽ¬
cia qͥ ip̃i gentiles et idoloꝵ cultores nõ
dicunt et sincerius negant ꝙͣ christiam
affirmant Apud istos panoissima muiracu¬
la non fide anctoro sed ueluti sacra quadã
ac religiosa uestustatis cõmendatione ni¬
nuntur Apud istos recentiora queda n
narrantur que illoꝵ hoies temporum
nescirent. Neq ego admirationi sc̃torũ
derogo nec ip̃or diuma opera abuuo¬
q uom sciam tantum fidei ꝗ̃tun est gra¬
nũ sinapis montes etiam posse tranfferee
Imo defendo illa et tuor sed misceri cũ
fabulis non sino Nec per suaderi poszum
hos scriptores alios fuisse ꝙͣ cuit infideles
qui hoc agerent inderisum christianoꝵ
hec figmenta per dolosos hoĩes in uianus
Imꝑitoꝵ delata acciperentur pro ueris
aut fideles habentes quidem emulationẽ
dei sed non secundum scientiain q ui siõ
modo de gestis sanctoꝵ uerum etiam dei

Expanded text:
vidistis, rite dedieastis. At vero nostri vidistis, rite dedieastis. At vero nostri fabulatores passim inducunt idola loquentia, quod ipsi gentiles et idolorum cultores non dicunt et sincerius negant quam christiani affirmant. Apud illos paucissima miracula non fide auctorum, sed veluti sacra quadam ac religiosa vetustatis commendatione nituntur; apud istos recentiora quedam narrantur, que illorum homines temporum nescierunt. Neque ego admirationi sanctorum derogo nec ipsorum divina opera abnuo, cum sciam tantum fidei, quantum est granum sinapis, montes etiam posse transferre. Immo defendo illa et tueor, sed misceri cum fabulis non sino. Nec persuaderi possum hos scriptores alios fuisse quam aut infideles, qui hoc agerent in derisum christianorum, si hec figmenta per dolosos homines in manus imperitorum delata acciperentur pro veris, aut fideles habentes quidem emulationem Dei, sed non secundum scientiam, qui non modo de gestis sanctorum, verum etiam Dei
Abbreviated transcription (Latin):
gandentii miraculis aptiora ꝙͣ ad fidẽ
neq affirmare. neq refellere est oꝑe
pretium. Terentius Uaxro his d uobus
et prior et doctior et ut sentio graui¬
or ait anctor. Ixiplicem historiam de
lacu surtio a totidem auctoribus ꝑditas.
unam a proculo quod is lacus ita sit
appellatus a urtio qui se in eu deiecit
alteram a pisone q a nertio sabmo Tercia
a cornelio cnus rei socium addit luctatiũ
qđ a urcio consule cui collega fuit. N.
Seniũ neq nero dissimula uerim. Uale¬
rium non plane posse reprehendi quod
ita lognatur. quom paulo post grauit
et subire subiciat. Nec me preterit de
motu de noce deoꝵo imiuortalium hũa¬
is oculis auribusq percepto ꝙ̃ in acipiti
opinione existimatio uersetur. Sed ꝗa
non noua dicũtur. sed tradita reppetũ
fidem auctores uendicent de uoce deors
dixit ꝑpter simonem monetam et ꝓpter
simulacrũ fortume qđ bis locutum fiu¬
gitur his nerbis. Nite me matrone

Expanded text:
gaudentis miraculis aptiora quam ad fidem, gaudentis miraculis aptiora quam ad fidem, neque affirmare neque refellere est opere pretium. Terentius Varro his duobus et prior et doctior et, ut sentio, gravior auctor, ait triplicem historiam de lacu Curtio a totidem auctoribus proditam, unam a Proculo, quod is lacus ita sit appellatus a Curtio, qui se in eum deiecit, alteram a Pisone, quod a Mettio Sabino, tertiam a Cornelio, cuius rei socium addit Luctatium, quod a Curtio consule, cui collega fuit M. Genutius. Neque vero dissimulaverim Valerium non plane posse reprehendi, quod ita loquatur, cum paulo post graviter et severe subiiciat: Nec me preterit de motu et voce deorum immortalium humanis oculis auribusque percepto, quam in ancipiti opinione estimatio versetur. Sed quia non nova dicuntur, sed tradita repetuntur, fidem auctores vendicent. De voce deorum dixit propter Iunonem Monetam et propter simulacrum Fortune, quod bis locutum fingitur his verbis: Rite me, matrone,
Abbreviated transcription (Latin):
hiatũ ꝑ mansisse iuilt nec tam fuisse
subitum ꝙͣ netustũ etiam. ante condi¬
tam urbem appellatumq Curtiũ lacũ
q in eo delicuisset curtius Metrius
Sabinus romanoꝵ fugiens impressiõe
et Iunonem ammisce non respondis¬
se. adiectumq fabule postea nocem
reddidisse. atq de mitu quoq palã
est illos eẽ mentitos. uel ꝙ motum
simulatri Auellebant antem illud
interpretrati sunt sua sponte eẽ factã
uel quia lasciia hostilem et nictam
et lapideam deam interrogabant eađ
lasciua annuiss effinxerunt tamet
si illius inquit non annuisse sed unlites
quod anniusset exlamasge. Que tamen
bom scriptores non defendinit facta so
dicta excusant. Nam pro ut liuius ait
datur hec uenia antiq uitati ut mi¬
scendo hũana duuis pennordia ur¬
bium augustiora faciat. Et alibi sed
in rebus tam antiquis si qua sinuilia
ueri sunt: pro ueris accipiantur Satis
habeam hec ad ostentationem scene

Expanded text:
hiatum permansisse vult nec tam fuisse hiatum permansisse vult nec tam fuisse subitum quam vetustum, etiam ante conditam urbem appellatumque Curtium lacum, quod in eo delituisset Curtius Mettius Sabinus Romanorum fugiens impressionem; et Iunonem annuisse, non respondisse, adiectumque fabule postea vocem reddidisse. Atque de nutu quoque palam est illos esse mentitos, vel quod motum simulacri – avellebant autem illud – interpretati sunt sua sponte esse factum vel, qua lascivia hostilem et victam et lapideam deam interrogabant, eadem lascivia annuisse finxerunt, tam et si Livius inquit non annuisse, sed milites, quod annuisset, exclamasse. Que tamen boni scriptores non defendunt facta, sed dicta excusant, nam prout idem Livius ait: Datur hec venia antiquitati, ut miscendo humana divinis primordia urbium augustiora faciat, et alibi: Sed in rebus tam antiquis, si qua similia veri sunt, pro veris accipiantur, satis habeam, hec ad ostentationem scene
Abbreviated transcription (Latin):
contumeliosissimis: siccine deus arbi¬
trio demonum tradiderat genus hũa¬
num: ut tam maiifestis. tã impiosis
miraculis seducerentur ut propemo¬
dum posget in iusticie accusari qui oues
lupis cominisiset et homines magũa
erroreim suoꝵ haberent excusationẽ
Quod si tantum oliui licebat demo¬
iubus et nuĩc apud infideles nel uia¬
gis liceret quod minime uidennis.
nec ulle ab eis hinusmodi fabule ꝑ¬
feruntur Iacebo de aliis populis dicã
de Romanis apuo quos pauciss mia
miracula fer imtur eq uetusta atq
incerta ł alerius maximus ait hĩa¬
tũ illum terre in medio foront
quom si in eum curtius armatum
adacto equo ininisisset iterum oo¬
isse inq pristinam formã conti¬
nuo rerdertisse. Item Iunonẽ mone¬
tam quomi a quodam mulit hĩo
captis uelis per iocum interrogata esset.
an Romam migrare uellet respondis¬
se uelle. quoꝵ neutrum litus lnnius
et prior anctor et grauior. Nam et

Expanded text:
contumeliosissimis. Siccine Deus arbicontumeliosissimis. Siccine Deus arbitrio demonum tradiderat genus humanum, ut tam manifestis, tam imperiosis miraculis seducerentur? ut propemodum posset iniustitie, accusari, qui oves lupis commisisset, et homines magnam errorum suorum haberent excusationem? Quod si tantum olim licebat demonibus et nunc apud infideles vel magis liceret, quod minime videmus, nec ulle ab eis huiusmodi fabule proferuntur. Tacebo de aliis populis, dicam de Romanis, apud quos paucissima miracula feruntur eaque vetusta atque incerta. Valerius Maximus ait hiatum illum terre in medio foro, cum se in eum Curtius armatum adacto equo immisisset, iterum coisse inque pristinam formam continuo revertisse; item Iunonem Monetam, cum a quodam milite Romano captis Veiis per iocum interrogata esset, an Romam migrare vellet, respondisse velle. Quorum neutrum Titus Livius sentit et prior auctor et gravior, nam et
Abbreviated transcription (Latin):
draconis serpentis ne cum matre con¬
cubitu geniti dicuntur. Quid denegato
postea uictu non potius aut produsset.
ant fuisget extinctus o miram hominũ
dementiam qui his amlibus deliramẽ¬
tis fidem habent. Iam uero ꝙͣ diu hoc
factitatum est: qũ fieri coeptum Ante
aduentum saluatoris an postea.: ni¬
hil horum scitur. Pudeat nõ Puatat
harunpueniarum et leuitatis plusq
mimice. Erubescat christianus homo
qui ueritatis se ac lucis filium nomĩãt.
pro loqui que nõ modo uera non sunt:
sed uerismmilia. At enim inquiunt
hanc olemones potestatem in gentibus
obtinebant ut eas diis seruientes Illude¬
rent. Silite imꝑitissimi hoĩes ne dicam
scceleratiss miõs qui fabulis uestris tale
semꝑ uelamentũ obtenditis Non desiderat
siuceritas christiana patrocinium fal¬
sitatis satis per se superq sua ipsius
luce ac ueritate defenditur sine istis
cõmentitii: ac prestigiosis fabellis in
deum. In christũ. in spiritum sanctũ

Expanded text:
draconis serpentis ve cum matre condraconis serpentis ve cum matre concubitu geniti dicuntur. Quid, denegato postea victu non potius aut prodiisset aut fuisset extinctus? O miram hominum dementiam, qui his anilibus deliramentis fidem habent! Iam vero quandiu hoc factitatum est? quando fieri ceptum? Ante adventum Salvatoris an postea? Nihil horum scitur. Pudeat nos, pudeat harum neniarum et levitatis plus quam mimice, erubescat christianus homo, qui veritatis se ac lucis filium nominat, proloqui, que non modo vera non sunt, sed nec verisimilia. 'At enim', inquiunt, 'hanc demones potestatem in gentibus optinebant, ut eas diis servientes illuderent'. Silete, imperitissimi homines, ne dicam sceleratissimos, qui fabulis vestris tale semper velamentum optenditis. Non desiderat sinceritas christiana patrocinium falsitatis, satis per se superque sua ipsius luce ac veritate defenditur sine istis commenticiis ac prestigiosis fabellis in Deum, in Christum, in Spiritum sanctum
Abbreviated transcription (Latin):
chitipo nou agnoscunt id est sidoctissmu
quinq latiuorum: pleriq grecoꝵ singli
hebreop illam ut fabulam dannant.
Ego non hanc adumbratam ex illa
doumabo que nullius scriptoris ancto¬
ritate fulcitur el os ne magistra in iułto
superat sculticia. Iam quis bellue sub¬
terraneam domumi edifica uerat. Quis
illic eam collocauerat et ne prodiret atq
auolaret. Uolant enim dracones ut qͣdã
aiunt et si alii negant imꝑauerat: Qiii
genus illud cibi excogitauerat. Quis foe¬
minus easq nirgines ac sanctimoniales
descendere precẽperat. Hec insi kalẽdis
An tenebat draco quis esset dies Ralendap.
et tam paro raroq erat abo contentus.
nec uirgines tam altum specum. tam im¬
manein et exurientem beluam exorre¬
bantur: Credo blandiebatur eis draco.
ut feminis ut uirginibus ut cibaria af¬
ferentibus. xedo etiam cum illis fabu¬
labautur. Qnid in honore dicto etiam
coibat. Nam et Alexander et scipio ex

Expanded text:
chetypo non agnoscunt, idest si doctissimi chetypo non agnoscunt, idest si doctissimi quique Latinorum, plerique Grecorum, singuli Hebreorum illam ut fabulam damnant, ego non hanc adumbratam ex illa damnabo, que nullius scriptoris auctoritate fulcitur et que magistram multo superat stultitia? Nam quis belue supterraneam domum edificaverat? Quis illic eam collocaverat et, ne prodiret atque avolaret – volant enim dracones, ut quidam aiunt, et si alii negant –, imperaverat? Quis genus illud cibi excogitaverat? quis feminas easque virgines ac sanctimoniales descendere preceperat nec nisi kalendis? An tenebat draco, quis esset dies kalendarum? et tam parco raroque erat cibo contentus? Nec virgines tam altum specum, tam immanem et esurientem beluam exhorrebant? Credo, blandiebatur eis draco ut feminis, ut virginibus, ut cibaria afferentibus; credo etiam, cum illis fabulabatur: quid ni, honor dicto, etiam coibat? Nam et Alexander et Scipio ex
Abbreviated transcription (Latin):
res ulum suors conitum serpentis
affatu iundit extinctum neq illi populi
ob id acrem sentiunt pestilentem Et si
quid fabulis cxedimus et chimera et hi¬
dra et cerberus sine noxa uulgo con¬
speeti sunt ac tacti Ad huc quin eumilao¬
mani potius cecidissent non poterant
inꝗs At multo grandiorem serpentem
fnafrica ad ripam bragade Regulus oc¬
cidit Hunc uero nel obstructo ore specs
facile erat interi mece in nolebant Ita
opmner pro deo colebant ut babilonnse¬
cerunt Curergo ut damel illum diat
occidise non ue sil uester hunc potius
ocai disset ꝙ̃ canabateo filio alligascet et
domũ in eteruum perdidisset. Ideo conia¬
tor fabule noluit draconen interuui
nec plaue dauielis narratio referri ui¬
deretur Q si lyerouimus uit doctis ma
ac fidelissmius interpres Appoli narisq
et origenes atq Eusebius ei nõ uulli alii
narrationem belli fictam ee affirmiant.
si eam Iudei inueteris instrumenti ar¬

Expanded text:
ret, ullum suorum comitum serpentis ret, ullum suorum comitum serpentis afflatu vidit extinctum neque illi populi ob id aerem sentiunt pestilentem, et si quid fabulis credimus, et Chimera et Hydra et Cerberus sine noxa vulgo conspecti sunt ac tacti. Adhuc quin eum Romani potius occidissent. 'Non poterant', inquis? At multo grandiorem serpentem in Africa ad ripam Bragrade Regulus occidit, hunc vero vel obstructo ore specus facile erat interimere. An nolebant? Ita opinor, pro deo colebant, ut Babylonii fecerunt. Cur ergo, ut Daniel illum dicitur occidisse, non et Silvester hunc potius occidisset, quem canabaceo filo alligasset, et domum illam in eternum perdidisset? Ideo commentor fabule noluit draconem interimi, ne plane Danielis narratio referri videretur. Quod si Hieronymus, vir doctissimus ac fidelissimus interpres, Apollinarisque et Origenes atque Eusebius et nonnulli alii narrationem Beli fictam esse affirmant, si eam Iudei in veteris instrumenti ar
Abbreviated transcription (Latin):
potisg imũ loqui decebit. ut ex uno ex̃e¬
olo facile alioꝵ coiectura capiatur Et
ex multis mẽptiis que ibi narrantur
uinam tantum de dracone attingani
ut doccam onstantinũ nou fausge le¬
prosun. Et enini gesta siluestrl ab
ensebio quodam greto homine unt pi
natio ad mendatia semꝑ prontiss inia
est. ut iunenalis satyrica censura ait.
Quicquial greca mendap and in histo¬
ria Unde draco ille uenerat: Nome
dracones non gignuntur. Unde etiã illi
nenenũ. In africa tantum pestiferi dra¬
cones ob ardorem regionis esse dicũtur
Unde preterea tantum ueneni: ut tã
spaciosam ciuitateni peste corrumꝑet
presertim q uoni in tanto albo specu de¬
mersus esset ad quem centum quĩqua¬
ginta gradibus descenderetur serpens
excepto forcitam basilisco non a flatu
sed morsu uirus inspirant atq inter¬
nõi. Nec Cato Cesarem fugiens cum
tanta hominũ mauu permedias afri¬
te harenas dum iter faceret ac doruii¬

Expanded text:
potissimum loqui decebit, ut ex uno exempotissimum loqui decebit, ut ex uno exemplo facile aliorum coniectura capiatur. Et ex multis ineptiis, que ibi narrantur, unam tantum de dracone attingam, ut doceam Constantinum non fuisse leprosum. Etenim gesta Silvestri ab Eusebio quodam Greco homine, ut intnatio ad mendacia semper promptissima est, ut Iuvenalis satyrica censura ait: quicquid Grecia mendax audet in historia. Unde draco ille venerat? Rome dracones non gignuntur. Unde etiam illi venenum? In Africa tantum pestiferi dracones ob ardorem regionis esse dicuntur. Unde preterea tantum veneni, ut tam spatiosam civitatem peste corrumperet, presertim cum in tam alto specu demersus esset, ad quem centum quinquaginta gradibus descenderetur? Serpentes, excepto forsitan basilisco, non afflatu, sed morsu virus inspirant atque interimunt. Nec Cato Cesarem fugiens cum tanta hominum manu per medias Africe arenas, dum iter faceret ac dormi
Abbreviated transcription (Latin):
hierommi. Quȩris argumentum ꝗa
multum ut inquit Uirgilius est pictai
uestis et auri res que miagis hiere¬
mini manu indicat scriptũ esse:
Illũ ergo diligentius inspectũ compi
scriptum esse iusgu regis: ut opinor
Roberti cy rographo hominis imꝑiti
huic simile est ꝙͣ decem milia huius¬
modi rome sunt q inter religiosa de¬
monstratur in tabella effigies petri
et paruuli ꝙͣ Siluester. Oustantino
ab eisdem apostolis. in sõnis adnioito
in conformationem uisionis exibuit. Non
hoc loco dico quia xaruiem effigies esse¬
eset epitela lentule nouline mssa de
ffigie christi que non minus improbe
ementita est q̃ priulegiũ quod con¬
futanimiq sed quia tabella illa a
sil nestro non fuerit exhibita onsta¬
tiuo in quoͣ sustineo amirationem¬
annmi mei continere. Disputabo
enim aliquid de fabula siluestri.
quia et onnis in hoc questio uersa:
et mihi cum sermo sit cum Pontis¬
ficibus romanis de pontifice romano

Expanded text:
Hieronymi. Queris argumentum? quia Hieronymi. Queris argumentum? quia multum, ut inquit Virgilius, est pictai vestis et auri, res, que magis Hieronymi manu indicat scriptum non esse. Illum ego diligentius inspectum comperi scriptum esse iussu regis, ut opinor, Roberti, chirographo hominis imperiti. Huic simile est, quanquam decem milia huiusmodi Rome sunt, quod inter religiosa demonstratur in tabella effigies Petri et Pauli, quam Silvester Constantino ab eisdem apostolis in somnis admonito in confirmationem visionis exhibuit. Non hoc dico, quia negem effigies illaesset epistola nomine Lentuli missa de ffigie Christi, que non minus improbe ementita est quam privilegium, quod confutavimus –, sed quia tabella illa a Silvestro non fuerit exhibita Constantino. In quo non sustineo admirationemanimimeicontinere. Disputabo enim aliquid de fabula Silvestri, quia et omnis in hoc questio versatur et mihi, cum sermo sit cum pontificibus Romanis, de pontifice Romano
Abbreviated transcription (Latin):
stulticie atq nesane affines se ac socios
faciunt quicũq uera hune dixisse
existimant atq defendunt licet nihil
tam habeant quo opinionem suã nõ
sescientem hoe piaculo obstringere. In nõ
mentitur uno uero a sanctissimis uiris
se quom hoc facit disentire nõ uidet
laceto alios Iheronymus uarronis te¬
stimomio utitur decem Sybillas fuisse
opus Uarro aute angustum con¬
didit Idem de templo pacis ita scribit
Uaspasicnus et litrs. Rome templo
pacis edificato uasa templi et uniuer¬
sa donaria in delubro illius cosacrarẽt
Que greca et romana narrat historia
Et ħ unis indoctus plus uult libello
suo etiam barbace scripto credi ꝙͣ
fideliss imis ueterũ preidentiss miorũ
honiniũ historiis Quia hieromimũs
actigi non patiar hanc cõtumeliam
ipsius tacito preteriti Rome ex ancto¬
pltare Pope ostenditur sodex biblie
tauq̃ reliquie sanctoꝵ luminibus semꝑ
accensis q dicũt scriptũ  rographo

Expanded text:
stultitie atque vesanie affines se ac socios stultitie atque vesanie affines se ac socios faciunt, quicunque hunc vera dixisse existimant atque defendunt, licet nihil iam habeant, quo opinionem suam non se scientem hoc piaculo obstringere? An non mentitur? Immo vero a sanctissimis viris se, cum hoc facit, dissentire non videt. Tacebo alios, Hieronymus Varronis testimonio utitur decem Sibyllas fuisse, quod opus Varro ante Augustum condidit. Idem de templo Pacis ita scribit: Vespasianus et Titus Rome templo Pacis edificato vasa templi et universa donaria in delubro illius consecrarunt, que Greca et Romana narrat historia. Et hic unus indoctus plus vult libello suo etiam barbare scripto credi quam fidelissimis veterum prudentissimorum hominum historiis. Quia Hieronymum attigi, non patiar hanc contumeliam ipsiustacito preteriri: Rome ex auctoritate pape ostenditur codex Biblie tanquam reliquie sanctorum luminibus semper accensis, quod dicant scriptum chirographo
Abbreviated transcription (Latin):
ad Ioncitam filiũ religata: ut fere onnĩes
leprosi fecerunt quo uno argumẽto totii
prorsus primlegium confutatur ꝓfligat :
euertitur: ac nec quis ombigat antele¬
prosum esse debuisse ꝙͣ consũlem. sciat
et ex medicina paulatim hunc morbũ
subcrescere et ex noticia antiquitatis cõ¬
sulatum miri Iannario mense nagi¬
stratũq eẽ annuũ et hec martio pxiõ
gesta refermitur Ubi neq hoc sillebo in
epistolis scribi solere: dant non antem
in creteris insi apud indoctos dicũtur
em epistole dari nel illi nel ad illũ.
illi quidem qui ꝑfert: ut puta tabel¬
lario. ut reddat et in manũ porrigat
honimi cui mittuntur Ad illũ uero
ut ei aꝑferente reddantur. hic est his
qi mittuntur: priuilegium antem ut
aiunt. Constantini qđ redoli alicui nõ
debeat nec dari debuit dici: ut appa¬
reat eum qni sic locutus est mẽtitũ
esse nec scisse fingere qsđ. oustantinũ
dixisse ac fecisse uerisimile esset. Cnnus

Expanded text:
ad Ioatham filium relegata, ut fere omnes ad Ioatham filium relegata, ut fere omnes leprosi fecerunt. Quo uno argumento totum prorsus privilegium confutatur, profligatur, evertitur. Ac nequis ambigat ante leprosum esse debuisse quam consulem, sciat et ex medicina paulatim hunc morbum succrescere et ex notitia antiquitatis consulatum iniri Ianuario mense magistratumque esse annuum: et hec Martio proximo gesta referuntur. Ubi neque hoc silebo: in epistolis scribi solere datum, non autem in ceteris nisi apud indoctos. Dicuntur enim epistole dari vel illi vel ad illum illi quidem, qui perfert, utputa tabellario, ut reddat et in manum porrigat homini, cui mittuntur; ad illum vero, ut ei a perferente res lantur, hic est is, cui mittuntur, privilegium autem ut aiunt Constantini, quod reddi alicui non debebat, nec dari debuit dici, ut appareat eum, qui sic locutus est, mentitum esse nec scisse fingere, quod Constantinum dixisse ac fecisse verisimile esset. 70 Cuius
Abbreviated transcription (Latin):
quidlem qui de sua etate scripserunt.
seq uitur anctoritatem. Quare ꝗcũq
ueteres non sequitur is de illoꝵ miero
erit quibus ipsa netustas prebet anda¬
tiam mentiendi.q si quo in loco ista res
legitur non aliter cum antiꝗtate cõsentit
sis ingretiam plũsqͣ stulta narratio dĩ
lito luuo aliisq prestantiss imis scrip
lealenolas aprilis. Constantino augusto
quarto consule Gallicano quarto cõsule
diem posunt perultinũ martii ut sen¬
tiremius hoc factũ esse sub tempus sanc¬
toꝵ dierum qui illo plerumiq temꝑe
solent esce Et onstantiuo quartum
consule et Gallicano quartu consule
Mirum si uterq terfuerat tõsul in
quarto consulatu forent college sed
mirandum magis Angustũ leprosit̃
elephautia. qui miorbus inter coeteros
ut elephas inter belluas eminet uelle
etiam acciꝑe consulatũ: quom repa
rarias simul ac lepra tactiis est in pri¬
uato se continuerit pro curatione regin

Expanded text:
quidem, qui de sua etate scripserunt, quidem, qui de sua etate scripserunt, sequitur auctoritatem. Quare quicunque veteres non sequitur, is de illorum numero erit, quibus ipsa vetustas prebet audaciam mentiendi. Quod si quo in loco ista res legitur, non aliter cum antiquitate consentisis in Greciam plus quam stulta narratio cum Tito Livio aliisque prestantissimis scriptkalendas Aprilis Constantino Augusto quarto consule et Gallicano quarto consule. Diem posuit penultimum Martii, ut sentiremus hoc factum esse sub tempus sanctorum dierum, qui illo plerunque tempore solent esse. Et Constantino quartum consule et Gallicano quartum consule: mirum, si uterque ter fuerat consul et in quarto consulatu forent college, sed mirandum magis Augustum leprosum elephantia, qui morbus inter ceteros ut elephas inter beluas eminet, velle etiam accipere consulatum, cum rex Azarias, simul ac lepra tactus est, in privato se continuerit, procuratione regni
Abbreviated transcription (Latin):
non illie Cesar paginam col¬
locasset. An Beatissimo Sul¬
uestro paginam non crede.¬
bat ut parum sancto: parũ
cauto parum diligenti C Pe¬
tre O S il uester O Sancti
Romane ecclesie Ponti¬
fices quibus oues domini
commisse sunt Cur uobis
conmnissam pagiam non
custoditis. Cur a tineis il.¬
lam rodi. Cur sitri tabe¬
scere passi estis opinor
quia corpora quoque ue¬
stra contabuerunt. S tulte
igitur fecit. Constantinus
En redacta in pusuerem pa¬
gnia ius simul priuilegii
in puluerem abut at qui
ut uidemus pagine exem plar
ostenditur. Quis ergo illam
de sinai sanctissimi apostoli
temerarius accepit. Nemo
ut reor hoc fecit Unde por¬
ro exemplar nimirum ali.¬
quis antiquorum scrip¬
torum debet afferri. nec
posterior Constantini tem¬
poribus. At is millus affers¬
tur sed fortasse aliquis reces
Unde hic habuit: Quisi¬
quis emm de superiore etate
historiam texit aut spiritu sancto dictãte
loquitur aut netorum scriptoꝵ. et oꝵ

Expanded text:
non illic Cesar paginam colnon illic Cesar paginam collocasset. An beatissimo Silvestro paginam non credebat ut parum sancto, parum cauto, parum diligenti? O Petre, o Silvester, o sancti Romane ecclesie pontifices, quibus oves Domini commisse sunt, cur vobis commissam paginam non custodistis? Cur a tineis illam rodi, cur situ tabescere passi estis? Opinor, quia corpora quoque vestra contabuerunt. Stulte igitur fecit Constantinus, en redacta in pulverem pagina ius simul privilegii in pulverem abiit. 68 Atqui, ut videmus, pagine exemplar ostenditur. Quis ergo illam de sinu sanctissimi apostoli temerarius accepit? Nemo, ut reor, hoc fecit. Unde porro exemplar? Nimirum aliquis antiquorum scriptorum debet afferri nec posterior Constantini temporibus: at is nullus affertur. Sed fortasse aliquis recens? Unde hic habuit? Quisquis enim de superiore etate historiam texit, aut Spiritu sancto dictante loquitur aut veterum scriptorum et eorum
Abbreviated transcription (Latin):
nec tamen uiꝙͣ a morte atqͣ seput¬
turam reuersam presertim aute qͣ cõ¬
scripta escet roboratam nec unalid
una tantũ seod utraq esaris manii
Et quid istud est roborare illam chyro¬
grarho ne Cefaris aut millo signatorio
Magnum ue mirum robur manisq
multo ꝙͣ si tabulis ereis mandanisset
sed non est scultura erea cum supra
corpns beati petri carta imponatut Gi
Hie paulum retices qui simul iacet
cum petro et magis custodire posstt
ambo ꝙͣ si afforet tantũmodo corpus
unius Uidetis artes nequitiamq ue¬
quissum simonis. Quia donatio lon¬
stantini doceri non potest ideo nou
in tabulis ereis sed carteis priuibterusn
esge ideo latere illud cum corpore sane¬
tissimi apostoli dixit: ne aut audereus
e uenerabili sepulcheo inquirere aut
s. Inquirerenius carie ab sumptur pti¬
taremins sed ubi tune erat corpus beati
Petri Certe nondum in tem¬
plo ubi nunc est non in loco
sane munito ac tuto Ergo

Expanded text:
nec tamen unquam a morte atque sepulnec tamen unquam a morte atque sepultura reversam, presertim antequam conscripta esset roboratam, nec id una tantum, sed utraque Cesaris manu. Et quid istud est roborare illam? Chirographo ne Cesaris aut anulo signatorio? Magnum nimirum robur maiusque multo, quam si tabulis ereis mandavisset. Sed non est opus scriptura erea, cum super corpus beati Petri charta reponatur. Cur hic Paulum retices, qui simul iacet cum Petro, et magis custodire possent ambo, quam si afforet tantummodo corpus unius? 67 Videtis artes malitiamque nequissimi Sinonis: quia donatio Constantini doceri non potest, ideo non in tabulis ereis, sed charteis privilegium esse, ideo latere illud cum corpore sanctissimi apostoli dixit, ne aut auderemus e venerabili sepulcro inquirere aut, si inquireremus, carie absumptum putaremus. Sed ubi tunc erat corpus beati Petri? Certe nondum in templo, ubi nunc est, non in loco sane munito ac tuto: ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ypocritam eẽ si grecam uocem exꝗrims
sub aliena persona abscondere tuam.
Nuins nero Imperialis decreti pagiuã
propͥus manibus roborantes suꝑ uene¬
rodum corpus beati petri põsuinius
Carta ne an membrana: fiut pagma
in qua scripta sunt hec. tam et si pagi¬
nam nocamus alteram faciem ut dicũt
folii ueluti quinterno ht̃ folia dena
pagnia uicenas Orem mauditam et
muexedibilem Quam esgenp addescen¬
tulus interrogasoe me quedam memi¬
n quis librum iob scripsisset Cumqille
responolisset ip̃e Iob tunc me subuin¬
xisset Qno pacto igitur de sua ipsius
morte faceret mentionem: Ꝙde młtis
aliis libris dici potest quoꝵ ratio huic
loco non conuenit. Nam quonio uere
narrart potest ia quod non dum eẽt
administratũ et in tabulis contiueri
id ꝙ post tabulaꝵ ut sic dicam scultur̃a
factum est esse fateatur Hoc inhil
aliud est qͣ pagniam priuibegii ante
fuisse mortuam sepultamq ꝙͣ natã:

Expanded text:
hypocritam esse, si Grecam vocem exquirimus, hypocritam esse, si Grecam vocem exquirimus, sub aliena persona abscondere tuam. XXI. 66 Huius vero imperialis decreti paginam propriis manibus roborantes super venerandum corpus beati Petri posuimus. Charta ne an membrana fuit pagina, in qua scripta hec sunt? Tam et si paginam vocamus alteram faciem ut dicunt folii, veluti quinternio habet folia dena, paginas vicenas. O rem inauditam et incredibilem! Cum essem adolescentulus, interrogasse me quendam memini, quis librum Iob scripsisset, cumque ille respondisset ipse Iob, tunc me subiunxisse, quo pacto igitur de sua ipsius morte faceret mentionem. Quod de multis aliis libris dici potest, quorum ratio huic loco non convenit. Nam quomodo vere narrari potest id, quod nondum esset administratum? Et in tabulis contineri id, quod post tabularum, ut sic dicam, sepulturam factum esse ipse fateatur? Hoc nihil aliud est, quam paginam privilegii ante fuisse mortuam sepultamque quam natam,
Abbreviated transcription (Latin):
minum et mnc ecclesiascͥorum Itaq
non est onstantini oratio hec sed ali¬
cius cdericuli stolidi nec quid dicat
aut quomodo dicat scientis saginati
et crassi: ac inter exapulam: interq fer¬
norem uini has sententias et hec ner¬
ba ructantis que non in alium traus¬
euntem sed in ip̃m conuertuntur au¬
ctorem. Primũ ait eternis connatio¬
nibus subiaceat deiude quasi plus ad¬
di queat alia addere uult et ipse eter¬
nitatem poenaꝵ adiungit poenas uite
presentis et cum olei condenatione nos
odio petri cui paulum cur ad iuugat.
aut cur solũ nescio Iterumq solito lethar¬
go add poenas eteruas redit ueluti non
hoc aute dipiset. quod si iniue he gxe¬
crationesq Constantini forent inuicẽ
execraretur ut tyranium et profliga¬
torem rei publice mee et illi me roꝰ¬
mano ingenio minare ultorem Nũc
quis extimescat execrationẽ auarissimi
hominis et ritu historionum nerba
similantis ac sub persona Constantini
alios ret deterrentis. Hoc est proprie

Expanded text:
minum et nunc ecclesiasticorum: itaque non est Constantini oratio hec, sed alicuius clericuli stolidi, nec quid dicat aut quomodo dicat scientis, saginati et crassi ac inter crapulam interque fervorem vini has sententias et hec verba ructantis, que non in alium transeunt, sed in ipsum convertuntur auctorem. Primum ait eternis condemnationibus subiaceat, deinde, quasi plus addi queat, alia addere vult et post eternitatem penarum adiungit penas vite presentis; et cum Dei condemnatione nos terret nos odio Petri, cui Paulum cur adiungat aut cur solum nescio. Iterumque solito lethargo ad penas eternas redit, veluti non hoc ante dixisset. Quod si mine he execrationesque Constantini forent, invicem execrarer ut tyrannum et profligatorem rei publice mee et illi me Romano ingenio minarer ultorem. Nunc quis extimescat execrationem avarissimi hominis et ritu histrionum verba simulantis ac sub persona Constantini alios deterrentis? Hoc est proprie
Abbreviated transcription (Latin):
Non ingnorannus qui Reges persarum.
nedorum chaldeoꝵ. Nebreorum fuerint
aliorumq plurimoꝵ Et quoniodo hoꝵ
quisq aut acceperit regnũ. aut tenne¬
ru aut perdiderit. aut recupera uerit
Romaniu antem siue siluestrianni
Imperium qua ratione incceperit
aut qua desierit quando ꝑ quos in
ipsa quoq urbe nescitur Interrogo nũ
quos harum rerum testes anctoreq
proferre possitis: nullos responoletis
Et non pudet uos non tan homines
q̃ pecudes olicere. uerisimile esse pos¬
selisse sil uestrum quod quia uos
non potestis ego econtrario docebo ad
ultinum usq diem uitę onstantinũ
et gradatim deinceps onines Cesares pos¬
seodisse. ut ne quid habeatis quod hiscere
posgitis. It per difficile est et magni ut
opmor operis hoc dicere: Euoluantur oẽs
latine greceq historie. itentur ceteriq
anctores qui de illis memmere temgib
ac neminem reperies in hac re ab alio dis¬
crepare. Unum ex mille testimoniis suffi¬

Expanded text:
non ignoramus, qui reges Persarum, non ignoramus, qui reges Persarum, Medorum, Chaldeorum, Hebreorum fuerint aliorumque plurimorum, et quomodo horum quisque aut acceperit regnum aut tenuerit aut perdiderit aut recuperaverit: Romanum autem sive Silvestrianum imperium, qua ratione inceperit aut qua desierit, quando, per quos, in ipsa quoque urbe nescitur. Interrogo: num quos harum rerum testes auctoresque proferre possitis? Nullos, respondetis: et non pudet vos, non tam homines quam pecudes, dicere verisimile esse possedisse Silvestrum? IX. 31 Quod quia vos non potestis, ego e contrario docebo ad ultimum usque diem vite Constantinum et gradatim deinceps omnes Cesares possedisse, ut nequid habeatis, quod hiscere possitis. At perdifficile est et magni, ut opinor, operis hoc docere. Evolvantur omnes Latine Greceque historie, citentur ceteri auctores, qui de illis meminere temporibus, ac neminem reperies in hac re ab alio discrepare. Unum ex mille testimoniis suffi
Abbreviated transcription (Latin):
In contemptum religionis nostrę in ip̃i
etia in posteritatis exemplum: onmino eoꝵ
qui incti sunt. nemo fugam erepit nemo
latuit iemo timent o amiratilem casũ
Imperium Romanun tantis laboribus
tanto eruore parteim tam placide tam
quiete a christianis sacerdotibus nel ꝑtũ
est nel amissum ut nullus cruor: nullũ
bellum milla querela intercesserit et
ꝙ non minus admirari debeas ꝑ quos
sus ingnotum putẽs in siluis inter arbo¬
res regnasse siluesteũ non Romę et
inter homĩes. et ab hibernis Imbribus
fregoribusq non ab hominibus eiectũ.
Quis non habet cognitũ. qui paulo p̃łra
lectitarit: quot reges Romę quot consules
quot dictatores gtiot tribum plebis quot
censores quot ediles creati fuerũt. Nemo¬
q ex tanta hominũ copia: ex tanta ue¬
tustate nos fugit. scimus item quot athe¬
mensium duces quot thebanoꝵ quot
Lacedemomiorum extiterint. pugnas eoꝵ
terrestres. naualesq uniuersas tenems.

Expanded text:
in contemptum religionis nostre, in ipsum in contemptum religionis nostre, in ipsum etiam posteritatis exemplum? Omnino eorum, qui victi sunt, nemo fugam cepit, nemo latuit, nemo timuit? O admirabilem casum! Imperium Romanum tantis laboribus, tanto cruore partum tam placide, tam quiete a christianis sacerdotibus vel partum est vel amissum, ut nulius cruor, nullum bellum, nulla querela intercesserit, et quod non minus admirari debeas per qusus ignotum. Putes in silvis inter arbores regnasse Silvestrum, non Rome et inter homines, et ab hibernis imbribus frigoribusque, non ab hominibus eiectum. Quis non habet cognitum, qui paulo plura lectitarit, quot reges Rome, quot consules, quot dictatores, quot tribuni plebis, quot censores, quot ediles creati fuerint? Nemoque ex tanta hominum copia, ex tanta vetustate nos fugit. Scimus item, quot Atheniensium duces, quot Thebanorum, quot Lacedemoniorum extiterint, pugnas eorum terrestres navalesque universas tenemus;
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis saltem usq ad gregorium mag¬
nũ qui et ipse caruit poss essione qua
extra possesgioueui est nec se ab ea de¬
iectum probare potest is profecto numꝗͣ
possedit et si se posoedissedicat insanit
Uides ut te insanũ etiam probo: Alioꝗiĩ
die quis Papam deiecit ip̃e ne Constã¬
tinus an cius filii. An Iulianus an quis
alius Cesar prostr nomen expulsoris.
proser tempus unde primum unde sedo
ac deinceps expulsus Nuper inseditionem
et cędes. air sine his: comurtĩt coniurarũt
ni eum pariter nationes anꝙ prima Quid
nemo ounium auxilio fuit ne illorum
quidem qui per siluestrum alium ue pa¬
pam prępositi urbibus ac prouincuis erant
uno die uniuersa acuisit an saulatim
et perpartes: Restitit ip̃e suiq inaci¬
stratus: an ad primum tumultum se
abdicarũt. Quid ipsi iuctores non in eã
fecem. hominum qͣ indignam imperio
ducebant ferro graszati sunt in ultionẽ
contumelię au tutelã ocenpatę dñatiõis

Expanded text:
aliquis, saltem usque ad Gregorium Magaliquis, saltem usque ad Gregorium Magnum, qui et ipse caruit possessione. Qui extra possessionem est nec se ab ea deiectum probare potest, is profecto nunquam possedit et, si se possedisse dicat, insanit. Vides ut te insanum etiam probo, alioquin dic, quis papam deiecit: ipse ne Constantinus an eius filii an Iulianus an quis alius Cesar? Profer nomen expulsoris, profer tempus, unde primum, unde secundo ac deinceps expulsus est. Num per seditionem et cedes an sine his? Coniurarunt in eum pariter nationes an que prima? Quid, nemo omnium auxilio fuit, ne illorum quidem, qui per Silvestrum alium ve papam prepositi urbibus ac provinciis erant? Uno die universa amisit an paulatim et per partes? Restitit ipse suique magistratus an ad primum tumultum se abdicarunt? Quid, ipsi victores non in eam fecem hominum, quam indignam imperio ducebant, ferro grassati sunt in ultionem contumelie, in tutelam occupate dominationis,