comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
telligamus uoluntates eius munera gr̾e qͥ
gratis data est. idẽ. qr uoluit. non qr debebatur
Unde est. scuto bone uolundatis tue coronasti
nos. et in uoluntate tua deduxistime. et uo¬
luntarie genuit nos uerbo ueritatis. et pluui¬
am uoluntariam segregabis deus hereditati
tue. et diuidens propria uni cuiq prout uult.
et alia inumerabilia. ꝑide mirificauit õs
uolũtates suas i illis. In quib. nsi m scls qui ĩ
terrasunt eus: Si enim terra sicut supra ost̾e̾¬
dimꝰ põt accipi in bono. et ubi non additum est.
euis. quantomagis ubi dicitur terra eiuis: Nliras gͦ
fecit uoluntates suas i illis. Miras omĩo fecit. q
clamat apłs. O altitudo diuitiaꝵ sapientie et scĩt
dei. Supra quippe dixerat. Conclusit enĩ deus oĩa
in mfidelitate ut om̃ium msereatur. Namħ
etiam hic sequitur. Multiplicate sud infir¬
mitates eoꝵ. postea accelerauerunt. Infurmi¬

Expanded text:
tellegamus uoluntates eius munera gratiae, quae tellegamus uoluntates eius munera gratiae, quae gratis data est, id est quia. uoluit, non quia debebatur. unde est: Scuto bonae uoluntatis coronasti nos et: In uoluntate tua deduxisti et: Voluntarie genuit nos uerbo ueritatis et: Pluuiam uoluntariam segregans, deus, hereditati tuae et: Diuidens propria unicuique, prout uult, et alia innumerabilia. proinde: Mirificauit omnes uoluntates suas in illis; in quibus nisi in sanctis, qui in terra sunt eius? si enim terra, sicut supra ostendimus, potest accipi in bono et ubi non additum est \'eius\', quanto magis ubi dicitur \'terra eius\'! miras ergo fecit omnes uoluntates suas in illis, miras omnino fecit, quexclamat apostolus: 0 altitudo diuitiarum sapientiae et scientiae dei! supra quippe dixerat: Conclusit enim deus omnes in infidelitate, ut omnium misereatur. nam hoc etiam hic sequitur: Multiplicatae sunt infirmitates eorum; postea accelerauerunt. infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽẽt saturati sint filioꝵ. Sed recte int̾pres
sententiam secutus est et latino more dixit sa¬
turati sunt filiis. Quod uero sequitur et dimi¬
serunt reliquias ꝑriuł suis: existimo ꝑuulos ac¬
cipiendos. mnanifestos carnis filios. Unde eciã
scd̾m istam non de porcina sed de filiis exposi¬
tione manet illa sententia qua dixersit sã¬
gus eñi eius suꝑ nos et suꝑfilios ur̃os. Ita n
reliq̾̃runt operunt suoꝵ reliquias parnulis
suis. In quinto decimo aũ psalmo qd̃ sciptũ
est. mui ficauit uel mirificet om̃s uoluntates
suas int̾ illos: nicħ phibet intelligi ĩmo et c̾o¬
uenientius uidetur non int̾ illos sedmillis.¬
ces habent. Sepe aũt quod ħt illa suigua in
illis. nr̃i interpretantur inter illos: ubi iuidet᷑
sententeie conuenire. Accipiamꝰ ergo scĩs qͥ
in terra sunt eius. mirificauit om̃s uolunta¬
tes suas ni illis. quod pleriq codices hñt: et in¬

Expanded text:
tum esset: Saturati sunt filiorum; sed recte interpres tum esset: Saturati sunt filiorum; sed recte interpres sententiam secutus est et Latino more dixit: Saturati sunt filiis. quod uero sequitur: Et reliquerunt reliquias paruulis suis, existimo paruulos accipiendos manifestos carnis filios. unde etiam secundum istam non de porcina sed de filiis expositionem manet illa sententia. qua dixerunt: Sanguis huius super nos et super filios nostros; ita enim reliquerunt operum suorum reliquias paruulis suis. In quinto decimo autem psalmo quod scriptum est: Mirificauit uel: Mirificet omnes uoluntates suas inter illos, nihil prohibet intellegi, immo et conuenientius uidetur non\'inter illossed ices habent; saepe autem, quod habet illa lingua in illis, nostri interpretantur inter illos, ubi uidetur sententiae conuenire. accipiamus ergo: Sanctis, qui in terra sunt eius, mirificauit omnes uoluntates suas illis, quodplerique codices habent, et in
Abbreviated transcription (Latin):
Maliergo filii mala opera quib cognoscuntur qͥ
de absconditis dei iudiciis internis cogitationum
suaꝵ tamqu̾ã in uentre ad impleti siuit. bona oꝑa
boui filii sint. Unde ad sponsam ecc̾am dicitur.
Dentes tui sicut grex detonsaꝵ ascendens de laua¬
chro que om̃s genunos creant. et sterilis uõ ẽ ĩ eis.
In quo gemino fetu. geminũ opus dilectionis a¬
gnoscitur dei .s. et ꝑximi. in quib duob p̾ceptis
totalex pendet et ꝓphete. Iste aũt sensus quo ita
exponitur. quod scriptum est. saturati sunt fili¬
is. non michi occuiterat. cum ante rescriberem
sed recensui quandam breuissunã. quandam
enisdem psalmi expositione quã iam olum di¬
ctauer̃a. et hos satis breuiter ame positũ reppe¬
ri. Inspexieciam codices grecos. utrum datuꝰ
casus ẽet quod dcm̃ est filiis au genitiuus. qͦ
illa lingua utitur pro ablatiuo et inuenige¬
nitiuum. Quod si ad uerbum int̾ptaretur: scͥp¬

Expanded text:
Mali ergo filii, mala opera, quibus cognoscuntur, et qui Mali ergo filii, mala opera, quibus cognoscuntur, et qui de absconditis Dei judiciis internis cogitationum suarum tanquam in ventrem adimpleti sunt. Bona opera, boni filii sunt. Unde ad sponsam Ecclesiam dicitur: Dentes tui sicut grex detonsarum ascendens de lavucro, quae omnes geminos creant, et sterilis non est in illis . In quo gemino fetu geminum opus dilectionis aei scilicet et proximi, in quibus duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae. Iste autem sensus, quo ita exponitur, quod scriptum est: Saturati sunt filiis, non mihi occurrerat, cum ante rescriberem; sed recensui breuissimam quandam eiusdem psalmi expositionem, quam iam olim dictaueram, et hoc satis breuiter a me positum repperi. inspexi etiam codices Graecos, utrum datiuus casus esset, quod dictum est \'filiis\', an genetiuus, quo illa lingua utitur pro ablatiuo, et inueni genetiuum. quod si ad uerbum interpretaretur, scrip
Abbreviated transcription (Latin):
uero sequitur. Saturati sunt porcina: iamquid
habendet uerius hr̃e ꝑhibentur: quia diligenti¬
ora exemplaria ꝑ accentus notam eandem u̾bi
greci ambiguitãtem greco scribendi more dissol¬
uut obscuuꝰ est quidem. sed electiori sententie
uidetur aptius conuenire. Quia eni dixerat. et
de absconditis tiuis adĩpletus ẽ uenter eoꝵ qui¬
b u̾b occulta dei uidicia significata sinu: occuite
quippe sunt miseri. qui eciam gaudent in malis
quos tradidit deus in concupiscentias cordis eoꝵ
uelut q̃ reretur unde possint cognosci. qui in ab¬
scondito ita dei ad p̃pleti sunt et respondetur qd
in eu̾głio dictum est: ex fructib eoꝵ cognostetis
eos: continuo subiunctum est: saturati sunt filiis
hoc est frucꝰtib. quod euidentius dicitur oꝑib suis.
Unde alibi legitur. Etce parturiuit inuisticiam.¬
et concepit dolorem et peperit iiquidatem. Et au¬
bi. deinde concup̃iacum conceperit: parit pecm̃.

Expanded text:
uero sequitur: Saturati sunt porcina, iam, quiuero sequitur: Saturati sunt porcina, iam, quihabent et uerius habere perhibentur, quia diligentiora exemplaria per accentus notam eandem uerbi Graeci ambiguitatem Graeco scribendi more dissoluunt, obscurius est quidem, sed electiori sententiae uidetur aptius conuede absconditis tuis adimpletus est venter eorum, quibus verbis occulta Dei judicia significata sunt; occulte quippe sunt miseri, etiam qui gaudent in malis, quos tradidit Deus in concupiscentias cordis eorum : velut quaereretur unde possint cognosci qui in abscendito ira Dei adimpleti sunt, et responderetur quod in Evangelio dictum est, Ex fructibus eorum cognoscetis eos , continuo subjunctam est, Saturati sunt filiis, hoc est fructibus, quod evidentius dicitur, operibus suis. Unde alibi legitur, Ecce parturivit injustitiam, concepit dolorem, et peperit iniquitatem : et alibi, Deinde concupiscentia, cum conceperit, parit peccatum .
Abbreviated transcription (Latin):
ex illa gente saluas fecisti de terra dispertite eos
illo eciam loco recte intelligi potest. beati nittes:
qm̃ ip̃i hereditate possidebunt terram. Cum aũ
dcm̃ eẽt a paucis. de terra duude eos. additumẽ ĩ
uita eoꝵ: ut in manifesto futurum intellig̾etur
dum hic uiuunt. Seꝑantur em̃ multi ab ecc̃a
s cũ mornintur. qui tũ cum uiuunt ꝑ ꝯmimi¬
onem sacram̃toꝵ uuitatisq catholice uident᷑
ecc̃e copulati. Isti ergo diuisi sunt a paucis qui
ex illis crediderunt de terra: quam sicut agrum
suum excolit pater agricola. Dunsi aũt ĩ inta
sua. idest hic in manifesto: sicut uidemꝰ. Seqͥtur
autem. Et de absconditis tiuis ad impletus est uen¬
ter eoꝵ. id ẽ p̾ter hoc quod in manitesto duusi sũt.
eciam de absconditis tuis quem occuito reddes cõ¬
scientie maloꝵ. ad impletus est uenter eoꝵ. Uen¬
trem posuit pro int̾noꝵ latentiũq fecretis. Qd̃

Expanded text:
ex illa gente saluas fecisti, de terra dispertire eos,ex illa gente saluas fecisti, de terra dispertire eos,illo etiam loco recte intellegi potest: Beati mites, quoniam ipsi hereditate possidebunt terram. cum autem dictum esset: A paucis de terra diuide eos, additum est in uita eorum\', ut in manifesto futurum intellegeretur, dum hic uiuunt. separantur enim multi ab ecclesia, sed cum moriuntur, qui tamen cum uiuunt, per communionem sacramentorum unitatisque catholicae uidentur ecclesiae copulati. isti ergo diuisi sunt a paucis, qui ex illis crediderunt, de terra, quam sicut agrum suum excolit pater agricola, diuisi autem in uita sua, id est hic in manifesto, sicut uidemus. sequitur autem: Et de absconditis tuis adimpletus est uenter eorum, id est praeter hoc, quod in manifesto diuisi sunt, etiam de absconditis tuis, quae in occulto reddis conscientiae malorum, adimpletus est uenter eorum; uentrem posuit pro internorum latentiumque secretis. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
eo quod iterum interiogasti quedam que iam me in ea
respondisse lego et agnosco. Sed ista per quem dix̾mi
nescio. Scripta qiuppe caritatis tue quib eam reddidi.
non distuli. Quia ergo tunc sicut scripsi. non potue¬
ram inspicere codices grecos. pp̃ quedam psalmi sex¬
tideciini. insperi postea quos mueni. Et unus habe¬
bat quod et latini nr̃i. dñc ꝑdens de terra disꝑtire eos
alius sicut ip̃e posiusti. a paucis de terra. Et illud qͥd̃
aꝑtum ħt sensum. ꝑdens de terra qũa eis dedisti. disꝑ¬
tire cos in gentib. quod et fcm̃est eis. cum grauibel¬
lo expugnati atq sb̾uersi sunt. Illud aut̾e alterum
quomodo accipiendũ sit non m octurrit nsi quia
in comꝑatione perdite multitudinis eoꝵ reliquie
salue facte sunt utiq in paucis. a quib eos disꝑtiẽ¬
dos. hoc est diuidendos atq separandos. scrptura p¬
muitiauit dicens. dñe a paucis. idẽ areliquiis quaᷤ

Expanded text:
eo, quod iterum interrogasti quaedam, quae iam me in . ea eo, quod iterum interrogasti quaedam, quae iam me in . ea respondisse lego et agnosco. sed istam per quem direxerim, nescio. scripta quippe caritatis tuae, quibus eam reddidi, non distuli. Quia ergo tunc, sicut scripsi, non potueram inspicere codices Graecos propter quaedam psalmi sexti decimi, inspexi postea, quos inueni. et unus habebat, quod et Latini nostri: Domine. perdens de terra dispertire eos; alius, sicut ipse posuisti: A paucis de terra. et illud quidem apertum habet sensum, perdens de terra, quam eis dedisti, dispertire eos in gentibus, quod et factum est eis, cum graui bello expugnati atque subuersi sunt. illud autem alterum quo modo accipiendum sit, non mihi occurrit, nisi quia in comparatione perditae multitudinis eorum reliquiae saluae factae sunt utique in paucis, a quibus eos dispertiendos, hoc est diuidendos atque separandos scriptura praenuntiauit dicens: Domine, a paucis, id est a reliquiis, quas
Abbreviated transcription (Latin):
et hoc ad uinen ip̃e ꝓsperes qui iam curam nt̾am
magna ex parte lenuit qr ꝑuectus et ꝯm̃datꝰ e
catissimus homo non solum bonis opib. sedeciã
mutta q̃sisti er q̃ renda comnoniusti. et q̃rendo
dociusti. ad me ꝑuenerinit sed quas ip̃e continuo
sicuti his tuis recentiorib comperi ño sunt reddi¬
te ueneratiomi tue. In quib quidem quatenus
ad interrogata responderim recolere nõ eualui. nͦ
eaꝵ exemplum cram requisissem. ubi hoc possẽ re¬
cognostere nueni. Ad nomilia tñ me respondisse
cectus omĩo sum: et ĩo ño ad omĩia. qi ut cito finiũe
festinatio perlatoris utgebat. Simul eciam mise¬
ram sicut uisseras et illuis epse exemplum qũa
tue caritati apud carchagniẽ de corpoꝵ resurres¬
tione rescripseram. ubi deusu menbroꝵ exorta e¬
rat q̃o. Nlunc ergo et hoc misi. et alterũ alternis.
qua net ipam imanus tuas ꝑuenisse comieci

Expanded text:
et hoc adiuuet, ipse prosperet, qui iam curam nostram ex et hoc adiuuet, ipse prosperet, qui iam curam nostram ex magna parte leniuit, quia peruectus et commendatus est cai-issimus homo non solum bonis operibus sed etimulta quaesisti et quaerenda admonuisti et quaerendo docuisti, ad me peruenerunt. sed quas ipse continuo  nostrorum, sicut his tuis recentioribus comperi, non sunt redditae uenerationi tuae. in quibus quidem quatenus ad interrogata responderim, recolere non eualui nec earum exemplum cum requisissem, ubi hoc possem recognoscere, inueni. ad nonnulla me tamen respondisse certus omnino sum et ideo non ad omnia, quia, ut cito flnirem, festinatio perlatoris urgebat. simul etiam miseram, sicut iusseras, et illius epistulae exemplum, quae tuae caritati apud Carthaginem de corporum resurrectione rescripseram, ubi de usu membrorum exorta erat quaestio. nunc ergo et hoc misi et alterum alterius; quia nec ipsam in manus tuas peruenisse conieci
Abbreviated transcription (Latin):
multoꝵ cordium cogitationes reuelate sunt. Expo¬
ne ergo hanc maxime de uerbis symeonis clausu¬
lam michi. qr lucere non dubito sc̃e anime tue q̃
de interioris oculi puritatem. meruit illumminati¬
onem sp̃c scl: per quem scrutari et inspic̾e possit
eciam alta dei. Deus misereatur mei ꝑ or̃ones tu¬
as. et illuminet uultum suũ super me: per lucer¬
s nanime magr̃ meus in fide ueritatis. et susceptor
dño salutem. Quod de ꝑuentione tam ꝓspera fr̃is¬
ñi eo compresbiteri quinti et qui cumꝰ es nauiga¬
uerunt eito nos dñs exhilarauti nuntiantib br̃is
sc̃ltatis tue: grãs agens ei qui recreat afflictos. et
humiles consolatur. sinceritati cordis tiu occasiõe
filii et condyaconi nr̃ rufini que ꝓxima occurito
mint rescripta ꝑsoluo. De littore namq ypponi¬
ensi profectus est: ut approbo nũe consilium qd̾¬
tͥ deus inspitauit m̾q infinuare dignatus ẽ. Ip̾e

Expanded text:
multorum cordium cogitationes reuelatae sint? expomultorum cordium cogitationes reuelatae sint? expone ergo hanc maxime de uerbis Symeonis clausulam mihi, quia lucere non dubito sanctae animae tuae, quae de interioris oculi puritate meruit inluminationem spiritus sancti, per quem scrutari et inspicere possit etiam alta dei. deus misereatur mei per orationes tuas et inluminet uultum suum super me per lucerunanime, magister meus in fide ueritatis et susceptor US IN DOMINO SALUTEM. Quod de peruentione tam prospera fratris et conpresbyteri nostri Quinti et qui cum eo nauigauerunt cito nos dominus exhilarauit nuntiantibus litteris sanctitatis tuae, gratias agens ei, qui recreat afflictos et humiles cofilii et condiaconi nostri Ruffini quae proxima occurrit, nunc rescripta persolvo: de littore namque Hipponensi profectus est. Et approbo misericordiae tibi dominus inspirauit mihique insinuare dignatus es. ipse
Abbreviated transcription (Latin):
et ancipitis gladii penetrabilioe acies. et sc̃i iose¬
pholimet postea beate marie aĩam ꝑtransiuit.
¶am neq in illius. neq in huiꝰ corpore ferrum
transisse cognouinus. Atq ut magis pateat ĩ
ipħam ferrum pro uerbi gladio posuisse: statim
sb sequenti usiculo ait. Sermo dñi igniuit eum.
Sermo .n. oeieo ignis et gladius est: uerbo ip̃o do
utuumq dicente de se. Ignem inquit uemi mittere
interram. et quid uolo nisi ut acc endatur: Itema¬
libi dici Non uem pacem mit Eꝰ tere sed gladumi
uides em̃ iiam uim doctrmesue diuerso ignis et gla¬
dii nomine designasse. aut quomodo marie illata
ꝑ gladium passio uł tribulatio ꝑstaret. Itach hos sor¬
re cupio quid ad mariam ꝑtineret ut reuelarẽtur
inultoꝵ cordium cogitationes: aut ubi apparuio qr
ex eo quod anmã eiuis siue carnalis infetro. sue
spiritał gladius in uerbo dñi ꝑtransiui exinde n¬

Expanded text:
et ancipitis gladii penetrabilior acies et sancti Ioseet ancipitis gladii penetrabilior acies et sancti Ioseph olim et postea beatae Mariae » animam pertransiuit? nam neque in illius neque in huius corpore ferrum transisse cognouimus. atque ut magis pateat ibi prophetam ferrum pro uerbi gladio posuisse, statim subsequente uersiculo ait: Sermo domini igniuit illum. 6 sermo enim dei et ignis et gladius est uerbo ipso deo utrumque dicente de se: Ignem, enim inquit, ueni mittere in terram et quid uolo, nisi iam accendatur? item alibi dicit: Non ueni pacem mittere sed gladium. uides eum unam uim doctrinae suae diuerso ignis et gladii nomine designasse. aut quo modo Mariae inlata per gladium passio uel tribulatio praestaret? itaque hoc scire cupio: quid ad Mariam pertineret, ut reuelarentur multorum cordium cogitationes, aut ubi apparuit, quia ex eo, quod animam eius siue carnalis in ferro siue spiritalis gladius in uerbo dei pertransiuit, exinde
Abbreviated transcription (Latin):
deret eam p̾ter se qui ex uirgine natus eẽt nec
hiũisse filium nec hr̃e: qi nec saluator tantoꝑe
curã. de solatio eius huisset. si illi unicus non
fuisser. Sed redeamꝰ ad uerba symeonis. ĩ quo¬
rum clausula intellectũ meũ caligare fateor
¶ tuam inquit ip̃ius animã ꝑtransibit fra¬
mea ns gladius. ut reuelentur multorũ cordium
cogitationes. Scd̾m litteram hoc mͥpenitus obscu¬
runi est: quia nec mariam beatissimã us qu̾a legi¬
mͦ occisam. ut de corꝑali gladio scũs ille futiitam
passionem ꝓpħasse uideatur. Sed et quod subie¬
cit ut reuelentur ex multis cordib cogitationes
scrutans. nanquit. corda et renes deus. et de futo
uidicio apłs ai qi tunc manifestabit deus oꝑta
quo ad hebreos ait uiiuis est sermo dei er effi¬
cas et penetrabilior omigladio ancipiti ꝑtige̾s
inquit usq ad diuisionẽ aĩe ac sp̃c et reliqua q̃
nosti. quid ergo mirum si istius uerbi ignita uis

Expanded text:
deret eam praeter se, qui ex ea uirgine natus esset, nec deret eam praeter se, qui ex ea uirgine natus esset, nec habuisse filium nec habere, quia nec saluator tantopere curam de solatio eius habuisset, si illi unicus non fuisset. Sed redeamus ad uerba Symeonis, in quorum clausula intellectum meum caligare fateor: Et tuam, inquit, animam pertransibit framea uel gladius, ut reuelentur multorum cordium cogitationes. secundum litteram hoc mihi penitus obscurum est, quia nec Mariam beatissimam usquam legimus occisam, ut de corporali gladio sanctus ille ei futuram passionem prophetasse uideatur. sed quod subiecit: ut reuelentur multorum cordium cogitationes -.scrutans, enim inquit, corda et renes deus —, et de futuro iudicio apostolus ait, quia tunc manifestabit deus operta quo ad Hebraeos ait: Viuus est sermo dei et efficax et penetrabilior omni gladio ancipiti, pertingens, inquit, usque ad diuisionem animae ac spiritus et reliqua, quae nosti. quid ergo mirum, si istius uerbi ignita uis
Abbreviated transcription (Latin):
to ioħe. mulier ecce filius tius: itemq ibidem c̾o¬
sistenti. ecce mater tua: iam scłt ab humana fragi¬
litate qua erat natus ex femina ꝑ crucis mortem
demigrans ineternitatem dei. ut ẽet ingła dei pa¬
tris: delegat homini iura pietatis humane. et ex
discipuiꝰ a dolescentior suis: a dolescentiorem eleg̾:
ut ꝯuemienter assignaret uirgini apło uirginẽ
nr̾em duo pariter meadem sententia docens.
formam pietatis relinquens nob̾ cumẽ de matre
sollicitus ut qu̾a relinquebat corpore. ño relin¬
querer cura. sed nec corpore erat relictintꝰ qi qũe
qͥd ad fidem om̃ium ꝑtineret salutiterum pieta¬
tis sue sacram̃tũ archana diuini rõne consili sẜ
hac uoce designans nt et alii matrem de legarz
ꝓ mr̃e habendam. et uice sua consolandã. atiꝑ
illi iucissim nonum filium uice corporis suitͣ¬
deret ĩmo ut ia dixerin gigneret. quo osten¬

Expanded text:
to Iohanne: Mulier, ecce filius tuus itemque illi ibidem conto Iohanne: Mulier, ecce filius tuus itemque illi ibidem consistenti: Ecce mater tua. iam scilicet ab humana fragilitate, qua erat natus ex femina, per crucis mortem demigrans in aeternitatem dei, ut esset in gloria dei patris, delegat homini iura pietatis humanae et ex discipulis suis adulescentior adulescentiorem elegit, ut conuenienter adsignet uirgini apostolo uirginem matrem duo pariter in eadem sententia docens, formam pietatis relinquens nobis, cum est de matre sollicitus, ut, quam relinquebat corpore, non relinqueret cura sed nec corpore relicturus, quia, quem  et illud, quod ad fidem omnium pertineret, salutiferum pietatis suae sacramentum arcana diuini ratione consilii sub hac uoce designans, ut et alii matrem delegaret pro matre habendam et uice sua consolandam atque illi uicissim nouum filium uice corporis sui traderet, immo, ut ita dixerim, gigneret, quo osten
Abbreviated transcription (Latin):
ita dcm̃. humiliauerunt in compedib pedes eiꝰ
ferrum ꝑtransiit animã enis. sicut in eu̾gelio
dixit symeon. et tuam ip̃ius animã ꝑtransibit
gladus. Non ait carnem sed ammã. ĩ qua pie¬
tatis affectio continetur. et doloris aculeus ꝙͣ
gladiuis operatur. cum aut aliqua carns sue
iniuria afficitur ut in ioseph: qui no mortis s
inuiriaꝵ ꝑtulit ꝑassiones. in serumuenditus
in reum uintulatus et carceri datus. aut cũ affe¬
ctionis interne tristicia uel dolore cruciatur ut
in maria qũa utiq ad crucem dñi i quo tunc
tm̃ sui corporis filium cogitabat mat̾na mens
duxerat. ut cum eum iudisset mortuum. hu¬
mana nnfirmitate lugerer. sepeliendumq
sbsecuture ãmirationis fidem ĩ ocus posita¬
passionis pena cecabat quamuis eandem astãtẽ
cruci sue dñs non morientis infirmitate trepidans
consolatus sit. sedipam qua obibat uolens. in pot̃a
surrecturi. de cruce ammonet dicens de apłobea¬

Expanded text:
ita dictum: Humiliauerunt in compedibus pedes eius; ita dictum: Humiliauerunt in compedibus pedes eius; ferrum pertransiit animam eius, sicut euangelio dixit Symeon: Et tuam ipsius animam pertransibit gladius. non ait carnem sed \'animam\', in qua pietatis affectio continetur et doloris aculeus quasi gladius operatur, cum aut aliqua carnis suae iniuria afficitur, ut Ioseph, qui non mortis sed iniuriarum pertulit passiones in seruum uenditus et in reum uinculatus et carceri datus, aut cum affectionis internae tristitia uel dolore cruciatur, ut in Maria, quam utique ad crucem domini, in quo tunc sui tantum corporis filium cogitabat, materna mens duxerat, ut, cum eum uidisset mortuum, humana infirmitate lugeret sepeliendumque subsecuturae admirationis fidem in oculis positpassionis poena caecabat, quamuis eandem adstantem cruci suae dominus non morientis infirmitate trepidans consolatus sit, sed ipsam, qua obibat uolens, in potestsurrecturi de cruce admonet dicens de apostolo bea
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc tm̃ homo uideor: postea me tanges. cũ
ad agnoscendum me credendo constenderis
De illis etiam beatissimus symeonis uerbis qͥd
sentias edissere mͥ. ut sequar sensum tuum:
quib cum ad uidendum ex oratulo dei xpm̃
agente spũ uenisset in templum. et acceptũ¬
in sinui benedixisset in fautem dñn: ait ad
mariam. Ecce hic positus est in ruinam et inre¬
surrectionem multoꝵ inisrs: et in signum cui
contradicetur: ut tuam ip̃ius animã pertran
sibit gladius ut reuelentur multoꝵ cordrũ co¬
gitationes. Nunquid de passione marie que
nusqu̾a scripta est. hoc ꝓphasse credendus ẽ:An
uero de materno euis affectu quo postea intẽpore
passionis eius cruci assistens qua hoc erat fixum
quod ipsa peperat. mat̾uoꝵ usterũ dolore confi¬
ua est: et animã illuis illaq̃ eius scd̾m carnemfi¬
lium ipsa spectante confoderat. crucis rũphea
penetrabat᷑ Uideo enimet inpsalmis de iosepb

Expanded text:
adhuc tantum homo uideor; postea me tanges, cum adhuc tantum homo uideor; postea me tanges, cum ad agnoscendum me credendo conscenderis. De illis etiam beatissimi Symeonis uerbis quid sentias, edissere mihi, ut sequar sensum tuum, quibus, cum ad uidendum ex oraculo dei Christum agente spiritu uenisset in templum et acceptum sinu benedixisset infantem dominum, ait ad Mariam: ecce hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum in Israel et in signum, cui contradicetur; et tuam sibit gladius, ut reuelentur multorum cordium cogitationes. numquid de passione Mariae, quae nusquam scripta est, hoc prophetasse credendus est? an uero de materno & eius affectu, quo postea in tempore passionis adsistens cruci, qua hoc erat fixum, quod ipsa pepererat, maternorum uiscerum dolore confixa est et animam illius illa, quae eius secundum carnem filium ipsa spectante confoderat, crucis rumphea penetrabat? uideo enim et in psalmis de Ioseph
Abbreviated transcription (Latin):
In eodem .n. corpore resurrexit. in quo et passus est.
Et qũo in eademerat eusdem corporis forma que
fu̾ati aut si eadem erat qũo non agnoscebatur ab
his quieamuoueraut. Ilud uero sacram̃eti ẽẽ
credo. quod qui muia ambulantib non fuerat a¬
gintus: in fractione panis reuelatus est. Id ip̃m
tũ tuo sensu uolo tenere. non meo. Et quod ad
mariam ait. noli me tangere. nondũ .n. asc̃edi
ad patrem meum: si cõmunis stantem nõ siue¬
batur tangere. quomodo eum tangeret cumas¬
cendisser ad patrem: nisi forte fidei profectu. et
mentis accensu. qua deus homini fir longinquũ:
Et illa dubitauerat de xp̃o quem ortolanũ pu¬
tauerat. ideo fortassis audire meruit. noli me
tangere. Indigna enim iudicabatur ut tange¬
ret manu xpm̃ quem nec dum fide app̾hende¬
rat neo intellexerat dm̃ cum ortolanũ putas¬
set. de quo pauloante ab angelis audierat. Qͥd
queris iuuentem cũ mortuis: Noliergo me

Expanded text:
in eodem enim corpore resurrexit, in quo et passus est. in eodem enim corpore resurrexit, in quo et passus est. et quo modo non eadem erat eiusdem corporis forma, quae fuerat, aut, si eadem erat, quo modo non agnoscebatur ab his, qui eam nouerant? illud uero sacramenti esse credo, quod, qui in uia ambulantibus non fuerat agnitus, in fractione panis reuelatus est. id 5 ipsum tamen tuo sensu uolo tenere, non meo. Et quod ad Mariam ait: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad patrem, si comminus stantem non sinebatur adtingere, quo modo eum tangeret, cum ascendisset ad patrem, nisi forte fidei profectu et mentis ascensu, qua deus homini fit longinquus aut proximus? et illa dubitauerat de Christo, quem hortulanum putauerat; ideo fortassis audire meruit: Noli mtangere. indigna enim iudicabatur, ut tangeret manu Christum, quem necdum fide adprehenderat nec intellexerat deum, cum hortulanum putasset, de quo paulo ante ab angelis audierat: quid quaeritis uiuentem cum mortuis? noli ergo me
Abbreviated transcription (Latin):
tationis huius in mentem uenuint suscitabor.
de ronis forma non grandem sed plenam fidei
ĩstructione epłam quam sed̾e consultationime¬
e dum carthagini exhiemarem. rescripseras. si
habes relatamm scelis rogo ut mittas. aut certe
retexas eam michi: quod tibi facile. est. Nam et si
scripta non exstat quia forte breuis epła ut tumł¬
tuaria tibi inter libros tuos haberi sprela sin reno¬
ua eam michi eodem sensu promptã de thesauro e¬
cordis tui. et mitte inter alia responsa que reddes
mͥut spero p̃stantemͥ. ac tibi comeatum dierũ
xp̃o. ut eaque labor tuus in me frustificet accipi
ẜm dm̃ interrogam. ut audiam quid inte ueli¬
te mͥ facias quomodoͣ. ex te mͥ loquatur deus. Hoc
autem rogo lucere michi facias quomodo uł qua
rone dñs post resurrectione uł mulierib qͥ prius
ad sepulcrum uenerunt. uł postea illis duob ĩ ua
deinde discipulis suis et ño agnitus sit et agnitꝰ

Expanded text:
tationtationde resurrectionis forma non grandem sed plenam fidei instructione epistulam, qua secundae consultationi meae, dum Carthagini exhiemarem, rescripseras, si habes relatam in schedis, rogo, ut mittas aut certe retexas eam mihi, quod tibi facile est. nam etsi scriptura non extat, quia forte breuis epistula ut tumultuaria tibi inter libros tuos haberi spreta sit, renoua eam mihi eodem sensu promptam de thesauro cordis tui et mitte ad me inter alia responsa, quae reddes mihi, ut spero, praestante mihi ac tibi commeatum dierum Christo, ut ea, quo labor tuus in me fructificet, accipium, interrogaui, ut audiam, quid in te uel ex te mihi loquatur deus. Hoc autem rogo lucere mihi facias, quo modo uel qua ratione dominus post resurrectionem uel mulieribus, quae primae ad sepulcrum uenerunt, uel postea illis duobus in uia, deinde discipulis suis et non agnitus sit et agnitus;
Abbreviated transcription (Latin):
magna erroris peruersi rep̃hensione confingunt.
tranffigurantes se in ministros iusticie. Sed qd̾ ad¬
iecit ad saturitatem carms. contrariũ mͥ ludetur illi
quod dicit ad non parcendum corpori. Uidetur en̾i
m̾ ille non parcere corpori qui carnem ieuuuis do
nis aliena est. nisi forte et ip̃am saturande carnis
curam que maxime obẜuantiam religionis p̾tend̾e¬
tib probosa est. non partere corpori dixit. scd̾m illud
honestatis p̾ceptum quod aubi dicit. ut imusquis
siumuas honorifice nouerit possidereut hostiam
niuam et placentem d̾o suum corpus exsbeat ño
in satiuitatem carnis. qi distensio corporis anime
sobrietatem negat. et inimita est castitati. Restat
ut aliquid et de eu̾gelicis locis suggeram beati¬
tudini tue. non quidem quanta legenti ꝑ ocium
occurrere possunt. Nec enim nunc nacabat disꝑ¬
sa per libros querere. aut in reminiscendis mem¬
oriamuentilare. sed uel pauca que ad horam dic¬

Expanded text:
magna erroris perversi reprehensione conficiunt, magna erroris perversi reprehensione conficiunt, transfigurantes se in ministros justitiae. Sed quod adjecit, Ad saturitatem carnis, contrarium mihi videtur illi quod dicit: Ad non parcendum corpori. Videtur enim mihi ille non parcere corpori, qui carnem jejuniis domnis aliena est. Nisi forte et ipsam saturandae carnis curam, quae maxime observantiam religionis praetendentibus probrosa est, non parcere corpori dixit, secundum illud honestatis praeceptum, quod alibi dicit, ut unusquisque suum vas honorifice possidere noverit; ut hostiam vivam et placentem Deo suum corpus exhibeat: non in saturitatem carnis; quia distensio corporis animae sobrietatem necat, et inimica est castitati. 14. Restat ut aliquid et de evangelicis locis suggeram beatitudini tuae; non quidem quanta legenti per otium occurrere solent; nec enim nunc vacabit dispersa per libros quaerere, aut in reminiscendis memoriam ventilare: sed vel pauca, quae ad horam dic
Abbreviated transcription (Latin):
litas quoq et deo plactia. et maxime in uerare¬
ligione laudabił. cum r̾õne sapĩe ipis daturde
quoꝵ doctrimis et actib dicitur nobis. netetige¬
ritis. nec gustaueritis que sunt minteritũ. qr ño
sunt ex deo. et omne quod nõ est ex fide: pccm̃ẽ.
deus autemi dissipauit concilia sapientium. qͥ
deo stulti sunt per prudentiã carns. que legi
tatem qualemcumq rationem sapientie suꝑ¬
stitioni ex hominũ doctrinis uenienti mẽe di¬
cat requiro. Et quod art ño ad parcendũ corꝑi
non in honore aliquo ad saturitatem carins. prors
hoc paruum ino. telligo: quia in eadem sententia
magna iudetur ⁊ mͥ ẽe discretio. Arbitror enĩcum
de abstinentia qualibet ficta. uł nuitili. qualis solet
ab hereticis affectari. hoc dicere. ad non parcendum
corpori. Quod autem adiecit. non in honore alicͦ
qr sc̃i operis speciem non in fide ueritatis exert̾etes
nullus glorie honore. uel fructu agunt. quod in

Expanded text:
litas quoque et deo placita et maxime in uera relitas quoque et deo placita et maxime in uera religione laudabilis cum ratione sapientiae ipsis datur, de quorum doctrinis et actibus dicitur nobis: Ne tetigeritis neque gustaueritis, quae sunt in interitum, quia non sunt ex deo et omne, quod non est ex fide, peccatum est. deus autem dissipauit consilia sapientium, qui deo stulti sunt per prudentiam carnis, quae nontatem qualemque rationem sapientiae superstitioni hominum doctrinis uenienti inesse dicat, requiro. et quod ait: Ad non parcendum corpori, non in honore aliquo ad saturitatem carnis, prorsus haec parum intemagna mihi videtur esse discretio . Arbitror enim eum de abstinentia qualibet ficta vel inutili, qualis solet ab haereticis affectari, hoc dicere: Ad non parcendum corpori. Quod autem adjecit: Non in honore aliquo; quia sancti operis speciem, non in fide veritatis exercentes, nullius gloriae honore vel fructu agunt, quod in
Abbreviated transcription (Latin):
nũ est. et hii ceci duces cetoꝵ. de quib dici puto.
me dereliquerunt fontem aque uiue. et fode¬
runt sibi lacus contritos qui non tenent aquam.
Demde in sb̾sequenti capitulo ad iecit ne tetige¬
ritis. neq gustaueritis. neq contrectaueritis. q
doctrinas homnum. rõm quidem habentia sa¬
pientie in suꝑstitione et humilitate ad ño ꝑ¬
cendum corpori. nõ in honore aliquo ad satu¬
rtatem carnis. Que sunt ista. quib et rõnem¬
sapientie mẽe testatur magr̃ ueritatis. et tñp̃ã
uerttatem religionis mẽe abnegat: Aune forte
de talib loquitur. de quib ad timotheum dicit
habentes quidem speciem pietatis. uirtut̾e aut̃e
enis abnegantes: Rogo ergo specialit̾ hec capła
duo de colosensium epła mͥ per singula uerba
dissoluas: qr laudabilib exectanda ꝑmistuit.
Quid enim tam laudabile qu̾a rõ sapientie. eo ꝙͥẜ
tamexetrabile quam superstitio erroris. Humi¬

Expanded text:
num est. et hi caeci duces caecorum, de quibus dici puto: num est. et hi caeci duces caecorum, de quibus dici puto: me dereliquerunt fontem aquae uiuae et foderunt sibi lacus contritos, qui non tenent aquam. Deinde in subsequenti capite adiecit: ne tetigeritis neque gustaueritis neque contrectaueritis, quae doctrinas hominum, rationem quidem habentia sapientiae in superstitione et humilitate ad non parcendum corpori, non in honore aliquo ad saturitatem carnis. quae sunt ista, quibsapientiae inesse testatur magister ueritatis et tamen ipsam ueritatem religionis inesse abnegat? ne forte de talibus loquitur, de quibus ad Timotheum dicit: Habentes autem speciem pietatis, uirtutem autem eius abnegantes? rogo ergo specialiter haec capitula duo de Colossensium epistula per singula mihi uerba dissoluas, quia laudabilibus execranda permiscuit. quid enim tam laudabile quam ratio sapientiae et quid tam execrabile quam superstitio erroris? humi
Abbreviated transcription (Latin):
dio eoꝵ. filios impios non saluabunt: soli salui et̾s
Adhuc alud obscinius mͥ erue de profundo et inua¬
dumm profer. In epła colosen sum om̃io colligere ño
possum quod ait. nemo uos seducat uoleus in hu¬
militate et religione angeloꝵ que non iudit. am¬
bulans frustra inflatus spũ carnis sue et ñ teuẽs¬
caput. Dc quib angelis dicit: Si de inimicis et mã¬
lis qrue illoꝵ religio. que humilitas et quis sit iua¬
gister seductionis huuis. qui pet optentum nescio
ciuus angelite religionis. quasi uisa et comꝑta do¬
ceat que non udit: Sme dubio heretiti qui doctes¬
nas demonioꝵ et secuntur ed promunt. conceptis
ab eoꝵ spũ ad inuentionib que ñõ iuderunt. fã¬
tastnata quasi iuisa fingentes. et pestiferis dispis¬
tationib in corda male credula seminantes. hii
sunt quinon tenent caput. idest xpm̃ fontẽ ue¬
ritatis. cuius doctrme quicquid adu̾satur. insa¬

Expanded text:
dio eorum, filios impios non saluabunt, soli salui erunt. dio eorum, filios impios non saluabunt, soli salui erunt. Adhuc aliud obscurius mihi erue de profundo et in uadum profer. in epistula Colossensium omnino colligere non possum, quod ait: Nemo uos seducat uolens in humilitate et religione angelorum, quae non uidit ambulans frustra inflatus scaput. de quibus angelis dicit? si de inimicis et malis, quae illorum religio aut quae humilitas et qui sit magister seductionis huius, qui per obtentum nescio cuius angelicae religionis quasi uisa et conperta doceat quae non uidit? sine dubio haeretici, qui doctrinas daemoniorum et sequuntur et promunt conceptis ab eorum spiritu adinuentionibus, quae non uiderunt phantasmata quasi uisa fingentes et pestiferis disputationibus in corda male credula seminantes, hi sunt qui non tenent caput id est Christum fontem ueritatis, cuius doctrinae quicquid aduersatur insa
Abbreviated transcription (Latin):
si iudei non credidissenti aut ip̃e om̃ium crea¬
tor deus qui oñis homines saluos fieriuult et
in agnitione ueritatis uenire: capax uon fuit i
adquisitionis utriusq insi alterum pro altͥo
aut unde kim̃ si nõ credant et mninuci dei ẽe ꝑ¬
sistant: Nonie inquit qui oderant te deus o¬
derani illos ex suꝑ inimicos tuos tabescebam.
ꝑfecto odio oderam illos. Certe hoc puto. p̃rna
uox loquitur ad filium per ꝓpħam in eod̾. psał
ubi supra de patre credentium dixerat. mͥ aũt
nimis honorati sunt amici tui deus. nimis con
fortatus ẽ pͥncipatus eoꝵ. Quid aũt illis prodẽ
ad salutem. que nõ uisi per fidem et gr̾am xp̃i
cpitur. si pp̃ fidem patrum kĩni deo sint: Cui
bono diliguritur. quos neceste est pp̃hoc damp¬
nari. quod ip̃ suam infidelitatem a pr̃ĩarchaꝵ
et ꝓpħaꝵ parentum fide discrepantes mimici
ne suo merito diliguntur. quomodo et pp̃ pres non sal¬
uabuntur: Sed et si fuerint noe. damel. et iob. ĩ mie¬

Expanded text:
si Judaei non credidissent? Aut ipse unus omnium creator Deus, qui omnes homines salvos fieri vult, et ad agnitionem veritatis venire, capax non fuerit acquisitionis utriusque, nisi alterum pro altero aut unde, si carissimi non credant, et inimici Deo esse persistant? Nonne, inquit, qui oderant te Deus, oderam illos, et super inimicos tuos tabescebam? Perfecto odio oderam illos. Certe hoc puto paterna vox loquitur ad Filium per prophetam in eodem psalmo, ubi supra de parte credentium dixerat: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui fortati sunt principatus eorum. quid autem illis prodest ad salutem, quae non nisi per fidem et gratiam Christi capitur, si propter patres carissimi deo sint? cui bono diliguntur, quos necesse est propter hoc damnari, quod propter suam infidelitatem a prophetarum et patriarcharum parentum fide discrepantes inimici ne suo merito diliguntur, quo modo et propter patres non saluabuntur? sed etsi fuerint Noe, Danihel et Iob in me
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ feris langorib occupate: Ap̃c etenim liñ et uitatre¬
dentium est: et sanitas sb̃ pennis euis. Unde nõ mi¬
rum si et tenebre et infirmitates eoꝵ multiplicate
sunt in interitum. qui uitam et lutem ñ recepe¬
runt. neq sb̾ penius eius manere uoluerunt quo
et ip̃c flens in enuͣgelio suo ꝑtestatur. uoluit se¬
pe congregare sub alas. sicut gallina congregat
pullos suos et noluerunt. Multiplicatis ergo ĩ fir¬
mitatib. quo actelcrauerũt forte in crucem dñico
clamandam et niuito pylato nefariis nefarus uoci¬
b extorq̾dam: ut ad ĩplerent mesurã patrum sy¬
suoꝵ. ut isti dum̃ ꝓpb̾aꝵ occiderent qnoꝵ prẽs ipsos

Expanded text:
feris languoribus occupatae? Christus etenim lumen et uita creferis languoribus occupatae? Christus etenim lumen et uita credentium est et sanitas sub pennis eius. unde non mirum, si et tenebrae et infirmitates eorum multiplicatae sunt in interitum, qui uitam et lucem non receperunt neque sub pennis eius manere uoluerunt, quos, ut ipse flens in euangelio suo protestatur, saepe uoluit congregare sub alas suas, sicut gallina congregat pullos suos, et noluerunt. multiplicatis ergo infirmitatibus quo accelerauerunt? forte in crucem domini conclamandam et inuito Pilato nefariis uocibus extorquendam, ut adimplerent mensuram patrum suorum, ut isti
Abbreviated transcription (Latin):
nam legis accendit. et precepta uuendi dedit. notas
enĩ inquit fecit iuas suas moysi: filiis isrł uolunta¬
tes suas: Demde ipm̃ pietatis sue sacram̾itũ in ip̃is
operatus ẽ natus in carne ex uirgie deus. in gente
ip̃oꝵ. et de carne ip̃oꝵ fcũs est exsemine dauid homo
demde siurtutes sanitatum quas in ip̃is et corã ip̃is
ꝓfecit Qui per hec non modo creditus. sed et blasphe¬
matus ab eis cum dicerent. hic homo sieẽt adeo u̾o
curaret salbatis. et non eicit demonia insim beel¬
tebub principe demomioꝵ pp̃ hanc ment̾e̾ obdura¬
ta ĩpictate cecatam. multiplicate sunt infirmita¬
tes eoꝵ et tenebreeoꝵ. Sed quid est. quod ait p̾ea
diderunt in eum quem crucifixerant et festinãtes
tanto expiari pcco ad donum gr̃e cucurrerũt: An
uero quia uirtutes amine ex fide et caritate dei ro¬
borantur. illis impiis utroq uacuis multiplicate
sunt infirmitates aĩe ex ĩpietate scelerum morti¬

Expanded text:
nam legis accendit et praecepta uiuendi dedit. notas nam legis accendit et praecepta uiuendi dedit. notas enim, inquit, fecit uias suas Moysi et filiis Israel uoluntates suas. deinde ipsum pietatis suae sacramentum in ipsis operatus est natus in carne ex uirgine deus in gente ipsorum et de carne ipsorum factus ex semine Dauid homo, deinde uirtutes sanitatum, quas in ipsis et coram ipsis perfecit quippe haec non modo creditus sed et blasphematus ab eis, cum dicerent: Hic homo si a deo esset, non curaret sabbatis et: Non eicit daemonia nisi in Beelzebub principe daemoniorum. propter hanc mentem obdurata impietate caecatam multiplicatae sunt infirmitates et tenebrae eorum. Sed quid est, quod ait: Postea diderunt in eum, quem crucifixerant, et festinantes tanto expiari peccato ad donum gratiae cucurrerunt? an uero, quia uirtutes animae ex fide et caritate dei roborantur, illis impiis utroque uacuis multiplicatae sunt infirmitates animae ex impietate scelerum morti
Abbreviated transcription (Latin):
pct̃oꝵ suoꝵ. qua phariseum de imputationenist¬
ciaꝵ fuar Merto aũ ile laudatorsui repuorat
abscessit a fite facie dei qui cum ip̃o nomine pe¬
niam legis preferret oblitus fucret dim̃ mpro¬
milemet qmerum es trementem ẜmones suoss
Iuo autem incorde contirrto siuaccusator accipit᷑.
tosatmam pecoꝵ suoꝵ de iactantia sdlcatis i
que ex fide ass. que reputata est abraham pat
nuro as uisticiamiiid ex oꝑib en pͥm oĩpotentĩ¬
dei credidit deoꝰ apud quem ille uere iustus ẽ qui ex fi¬
te ui̾uit. nec sc̃s in terra est sedin celo: quia non carne
sed spũ ambulat. cuius conuersatio in celis est: ño glo¬
nanti in circuncisione carns. sed incircun cisione &¬
cordis: que non lutera sed spũ agitur inuisibilit̾. im̃
lauseus non est ex hominib sed ex d̾o. Demde quod
uigit in eodem uersiculo. miras fecit uolinitates su¬
as inter illos: credo ex eo dicit. quod ip̃is primũ lucer¬

Expanded text:
peccatorum suorum, quam Pharisaeum de imputatione justpeccatorum suorum, quam Pharisaeum de imputatione justitiarum suarum. Merito autem ille laudator sui, repudiatus abscessit a facie Dei, qui cum ipso nomine peritiam Legis praeferret, oblitus fuerat in proet quietum et trementem sermones meos? ille autem in corde contrito sui accusator accipitur te sarcinam peccatorum de iactantia sanctitatis. quae est ex fide, quae reputata est Abraham patri nostro ad iustitiam non ex odei credidit deo, apud quem ille uere iustus est, qui ex fide uiuit, nec sanctus in terra est sed in caelo, quia non carne sed spiritu ambulat, cuius conuersatio in caelis est non gloriantis in circumcisione carnis sed in circumcisione cordis, quae non littera sed spiritu agitur inuisibiliter, unde laus eius non est ex hominibus sed ex deo. Deinde quod iungit in eodem uersiculo: miras fecit uoluntates suas inter illos, credo ex eo dicit, quod ipsis primum lucer
Abbreviated transcription (Latin):
eate sii infiruinates eoꝵ. postea accelerau̾na. Qiuos
caris abrahe. et non filii repmissionis excluditur
tertena sapurit. et carnau obseruantia inuecusate
littere consenescunti non renascentes mnouamare¬
aturam. qr ño receperint eum per qu̾e uetera ttau¬
sienint et fra sin noua. Sion. forte eos ł̃ hoc psas.
nestienti d ño retoiens pͥdicabat in templo nonorans
nt eraudiretur ses exigens quasi debitũ mentipre
ebificauerat subia destebat nec idip̃m slentio sed
uoce clamabat un appatereo eum ũd diuinis auti¬
b locui qui et ab homib uelles audiri. Et ĩo uo
placui des. qri no placebat s: qm̃deus dissipaure
ossa eoꝵ hominũ s placentiũ confusi sunt inaqiuit
qim̃ spreuit eos quicor humile et contribuladum
ip̃e dñs ostendit quid in homine suscipias quid
repenat. sicut scriptum es. qi suꝑbis resistat. bremi
lib aũt das grãm. Id̾o ꝓtestatur᷑ mag̾ iuistifioa
tim e templo abisse p̾ublicanũ oe confessione

Expanded text:
tes eorum, postea accelerauerunt. quos carnis Abrahae et non filii repromissionis excluduntur terrena sapiunt et carnali obseruantia in uetustate litterae consenescunt, non renascentes in nouam creaturam, quia non receperunt eum, per quem uetera transierunt et facta sunt noua? sic enim fornescienti domino recolens praedicabat in templo non orans, ut exaudiretur, sed exigens quasi debitum meriti pro aedificauerat, superbia destvoce clamabat, ut appareret eum non divinis auribus loqui, qui et ab hominibus vellet audiri. Atque ideo non placuit Deo, quia placebat sibi. Quoniam dissipavit Dominus ossa hominum sibi placentium. Confusi sunt, inquit, quia sprevit illos, qui cor humile et contribulatum ostendit ipse Dominus quid in homine suscipiat, quid repellat, sicut scriptum est: Quia Deus superbiotestatur magis justificatum abiisse e templo Publicanum de confessione
Abbreviated transcription (Latin):
b extitissent. solent tñ hec abstimendia qͥb¬
dam cibis suꝑstitiosi mentem ꝯtaminat. di¬
uinitatis eis potiuit negasse ꝯspecͥtum. Eua¬
nuuit etgo iam atq extincta simulẽ dameł qͦ
hanc p̾dicationẽ q̃ censet nicħ ĩmũdũ. cas¬
a gentu̾̃i dapib et maxime ĩmo latis. omui
cũ studio se ꝯẜuauerur illibatos. Aunc .n.
demum apparuit et ip̃os ꝯtaminatos funse
m̃tib eo conscĩa. tñ maxue cũ os a sangͥne
sse excuser ignorantia. Nec dũ .n. apparente
xpĩana hac fide que dotẽt omĩa eõ mũda mu̾dis
quedam co ip̃i putau̾ino ẽẽ ño mũda. uos uero qͣ
nunc excusatione utimim sed paulo clamante
ntħ õẽ nõ mũdũ. eo doctnas demomoꝵ appellã¬
te ciboꝵ abstinentiam eo mẽte pollutos uocã¬
te qua alieriud putauint inqͥnatũ nõ solũ
abstinetis ut diximus. sed eciã głam captatis ex¬
inde. et eo acceptiores uos creditis xp̃o quo ertus

Expanded text:
bus exstitissent; sola tamen haec abstinendi a quibubus exstitissent; sola tamen haec abstinendi a quibusdam escis superstitio, si mentem contaminat, divinitatis eis potuit negasse conspectum. Evanuit ergo jam, atque exstincta simul est Danielishanc praedicationem quae censet nihil immundum, casa Gentium dapibus, et maxime immolatis, omni cum studio se conservaverint illibatos . Nunc enim demum apparuit et ipsos contaminatos fuisse mentibus et conscientia, tum maxime, cum os a sanguine sse excuset ignorantia; necdum enim apparente hristiana hac fide quae doceret omnia esse munda mundis, quaedam et ipsi putaverint esse non munda: vos vero, qua nunc excusanihil esse non mundum et doctrinas daemoniorum appellante ciborum abstinentiam et mente pollutos uocante, qui aliquid putauerint inquinatum, non solum abstinetis, ut diximus, sed etiam gloriam captatis exinde et eo acceptiores uos creditis Christo, quo eritis
Abbreviated transcription (Latin):
Immnũdis aũ. et comqͥnatis nichil
mũdum. sed inquinata sunt eoꝵ et
Inens eo conscĩa. Hoc quoq ip̃m̃ utrũ nob̾ ex¬
pediat a paulo dcm credere considandũ est
hactenꝰ .n. nõ tm̃ dem ouiis agitatos consta¬
bit moysen eo ꝓpħas cum tantas de ciborũ
diffcrentiis tulerunt leges. sed eciam ꝙ im¬
mũdi ipĩ fin̾im eo inquinati mente atq con¬
scĩa sua. ut congrue in ipõs et illud cad̾e possit
dei cognitorib cõgruebat Ego tñ nũc usq p̾¬
t᷑ adutt̾ia et fraudes. eo homicidia. nicħ aliud
cẽ putaueram. Unde conscias pollutas hu̾isse
uiderentur moyses et ꝓpħe. Nunc aũ hoc dem̃o¬
stnͣte capitulo scire iam datut eciam huic e¬
os inquinate mentis fuisse. qr aliqͥd putaue¬
rint inquinatum. Quorsum talib eciam i¬
nũc uot d uisionẽ diuine maiestatis cõtĩg̾e
potuisie arbitramini. cũ sio scriptũ. nisi eos
qui corde puri fuerint dm̃ uidere nõ posse:
at uero hii ociam si casti ab illicitis facinori¬

Expanded text:
mmundis autem et coinquinatis nihil mundum; sed inquinata sunt eorum et mens et conscientia. Hoc quoque ipsum, utrum vobis expediat a Paulo dictum credere, considerandum est: hactenus enim non tantum daemoniis exagitatos constitit Moysen et Prophetas, cum tantas de ciborum differentiis tulerint leges; sed etiam quod immundi ipsi fuerint et coinquinati mente atque conscientia sua, ut congrue in ipsos et illud cadere possit Dei cognitoribus congruebat. Ego tamen nunc usque, praeter adulteria, et fraudes et homicidia, nihil aliud esse putaveram, unde conscientias pollutas habuisse viderentur Moyses et Prophetae: nunc autem hoc demonstrante capitulo, scire jam datur etiam hinc eos inquinatae mentis fuisse, quia aliquid putaverint inquinatum. Quorsum ergo talibus etiam nunc vos visionem divinae majestatis contingere potuisse arbitramini, cum sit scriptum, nisi eos qui corde puri fuerint, Deum videre non posse ? At vero hi etiam si casti ab illicitis facinori
Abbreviated transcription (Latin):
necẽ est passim belus om̃ĩb et echinis et co¬
libas. ac reliquo om̃i gnẽ serpentino uigͣ
oroma petri. Hactenis .n. u̾edicto andientes
nos eẽ puabitis noci qmͣ ferrur audisse. Et tñ
deus. nixta nocis huiꝰ sm̃am multa putaiu̾nt
c̃e pollina. augͦ

Expanded text:
necesse est passim belluis omnibus et echidnis et conecesse est passim belluis omnibus et echidnis et colubris ac reliquo omni genere serpentino iuxta opajia Petri. hactenus enim uere dicto audientes uos esse probabitis uoci, quam fertur audisse; et - tadeus iuxta uocis huius sententiam, multa putauerint esse polluta. AUG