comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i & exemplũ ꝑfecti¬
onis uirginib. Conuer¬
satur aũt̃ cũ testibus
sc̾ȩ resurrectionis  ip¬
sa testis : onuersatur
cum senatorib celi in¬
fra curiam paradisi.
sub sỹs scĩ disciplina. &
macsisterio totiꝰ diui¬
nȩ inaiestatis. Inuenit᷑¬
ria int̃ pmas sũ¬
uita nonerat iã de ter¬
abatur sed decelis.
disse legunt᷑ ince¬
nacłm. quo pas¬
cha dignissime celebrat᷑.
bi qͥpp̃e manebant
um maria matre iblũ
unanimit̃ aspirati n
coritate. ꝑseueru tes
inoratione. donec in
rtute exal
dño conuersantes uir¬
tutib & miraculis pas¬
cebantur. Et bene per¬
seuerantes mnoratione.
nichil hesitantes do¬
nec acciperent mu¬
nera sp̃s scĩ quȩ pos¬
cebant: Quos & uos
filiȩ imitamini. quȩ
re uouistis. Per seue¬
rate inorationib u¬
nanimiter uiuentes.
quousq intrare pos¬
sitis gaudia etne u¬
tȩ . quo beata uirgo
feliciter hodie intro¬
iuit alternantib
ymindicis angłoꝵ
choris infra pãscua
ȩternȩ uiriditatis.

Expanded text:
 exemplum perfectionis virginibus. Conversatur autem cum testibus sanctae resurrectionis et ipsa testis. Conversatur cum senatoribus coeli intra curiam paradisi sub Spiritus sancti disciplina et magisterio totius divinae majestatis. Invenitria inter primas suvita jam non erat de terabatur, sed de coelis. disse leguntur in coenaculum, in quo pascha dignissime celebrabatur: ibi quippe manebant cum Maria matre Jesu unanimiter aspirati in charitate, perseverantes in oratione, donec inrtute ex alto. no conversantes virtutibus et miraculis pascebantur. Et bene perseverabant in oratione nihil haesitantes, donec acciperent munera Spiritus sancti quae poscebant. Quos et vos, o filiae imitamini, quae re vovistis: perseverate in orationibus unanimiter viventes, donec intrare possitis gaudia aeternae vitae, quo beata Virgo feliciter hodie introivit, alternantibus hymnidicis angelorum choris intra pascua aeternae viriditatis:
Abbreviated transcription (Latin):
habent : quia nitorem
gloriȩ intra conscientiã
retuent. paulo atte¬
stante qui ait. Głã nr̃a
hȩc ÷: testimonium
conscientiȩ nr̃e .
autẽ uir¬
gines oleũ
secũ ñsumunt: qͥa¬
gła intra conscien¬
tiam non habent. dũ
hanc abore ꝓrimors
quęrunt. N otandum
uero quod om̃s lampadeᷤ
habent sed om̃s oleũ ñ
habent. quia plerunq
bona inse opera cum
electis & reꝓbi osten¬
dunt. sed soli ad spon¬
sum cum oleo uenuns
qui de his quȩ foris e¬
gerint intꝰ głam que¬
runt. Unde ꝑ psalmistã
quoq de scã electorũ
eccła dicitur. Omĩs gła
eiꝰ filiȩ regum abint̾ꝰ¬

Expanded text:
habent, quia nitorem habent, quia nitorem gloriae intra conscientiam retinent, Paulo attestante, qui ait: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . autem virgines oleum secum non sumuntintra conscientiam non habent, dum hanc ab ore proximorum quaerunt. Notandum vero quod omnes lampades habent, sed omnes oleum non habent, quia plerumque bona in se opera cum electis et reprobi ostendunt, sed soli ad sponsum cum oleo veniunt, qui de his quae foris egerint intus gloriam requirunt. Unde per Psalmistam quoque de sancta electorum Ecclesia dicitur: Omnis gloria ejus fili
Abbreviated transcription (Latin):
the ñ reprehenditur: sed
mariȩ laudatur. N eq
enim bonam partem e¬
Igisse mariam dicit sed
timam: ut etiam par
iarthȩ indicaretur bo¬
na. Quare aut̃ pars ma¬
riȩ sit optima: subinfer¬
tur cum dicitur. Quȩ n
auferet᷑ ab ea. Actiua
& enim uita: cum cor¬
pore deficit. Quis enĩ
in ȩterna patria panẽ
esurienti porrigat. u¬
bi nemo esurit : quis
potum tribuat sicienti.
ubi nemo sitic: Quis
mortuũ sepeliat ubi
nemo moritur. Cumpꝰ¬
senti ergo scło: uita
aufertur actiua. Contẽ¬
platiua aut̃ hic incipit᷑
ut in cęlesti patria ꝑfi-¬
ciatur . quia amoris
ignis qui hic arde re
inchoat : cum ipsũ
quẽ amat Euiderit
inamore ampliꝰ ig¬
nescit. Contemplatiuã
ergo uita minime au¬
fertur : quia subtracta
prȩsentis scłi luce per¬
runt oleũ secũ
inuasis suis. cũ
lampadib. Per oleũ
quippe: nitor głȩ de
signatur. Uascula au¬
tem nr̃a sunt corda:
in quib ferimꝰ cuncta
quȩ cogitamꝰ. Pruden¬
tis ergo oleum inuasis

Expanded text:
thae non reprehenditur, sed Mariae laudatur. Neque enim bonam partem elegisse Mariam dicit, sed optimam, ut etiam pars Marthae indicaretur bona. Quare autem pars Mariae sit optima, subinfertur cum dicitur: Quae non auferetur ab ea. Activa etenim vita, cum corpore deficit. Quis enim in aeterna patria panem esurienti porrigat, ubi nemo esurit? Quis potum tribuat sitienti, ubi nemo sitit? Quis mortuum sepeliat, ubi nemo moritur? Cum praesenti ergo saeculo vita aufertur activa. Contemplativa autem hic incipitur, ut in coelesti patria perficiatur. Quia amoris ignis qui hic ardere inchoat, cum ipsum quem amat viderit, in amore amplius ignescit. Contemplativa ergo vita minime aufertur, quia subtracta praesentis saeculi luce perrunt oleum in vasis suis cum lampadibus. Per oleum quippe nitor gloriae designatur; vascula autem nostra sunt corda, in quibus ferimus cuncta quae cogitamus. Prudentes ergo oleum in vasis
Abbreviated transcription (Latin):
uer̃. quia dũ ue¬
nire uidex ad extremũ
iudiciũ differt. electi
& reꝓbi in mortis somno
sopiuntur. Dormire
somnũ uͦ dormitare ÷
ande mortẽ a salute
languescere . quia per
pondꝰ egritudinis ꝑue¬
nitur ad somnũ mortis.
nocte clamor fac¬
tꝰ est : ecce sponsꝰ
uenit. exite obuiam ei.
De aduentu sponsi cla

Expanded text:
unt, quia dum venire judex ad extremum judicium differt, electi et reprobi in mortis somno sopiuntur. Dormire somnum vero dormitare est ante mortem a salute languescere, quia per pondus aegritudinis pervenitur ad somnum mortis. nocte clamor factus est: Ecce sponsus venit, exite obviam ei. 3. De adventu
Abbreviated transcription (Latin):
sit castitatis incorpore.
& lumen ueritatis in oꝑa¬
tione. Redemptori & enĩ
nr̃o unu̾ sine altero place¬
re nequaqͣm potest: si
aut is qui bona agit ad¬
huc luxuriȩ inqͥnamenta
nondeserit. aut is qui
castitate pręminet nec¬
dũ se ꝑbona oꝑa excercet.
Nec castitas ergo magna
est sine bono oꝑe: nec
opus bonũ est aliqͥd sine
triã tendat. nequaquam
se a uitiis ꝓmundi huiꝰ
honestate contineat.
Qui & si quȩdã bona ali¬
qnͣdo ꝓ honestate inchoat:
ineius damen intentio¬
ne ñ debet ꝑmanere. nec
ꝑbona oꝑa prȩsentis mun¬
di glam quȩrere: sed
totam spem in redẽptoris
sui aduentu constituat.
Unde & ꝓtinꝰ subdit. Et
uos similes hominib
expectantib dñm suum.

Expanded text:
in corpore et lumen veritatis in operatione. Redemptori etenim nostro unum sine altero placere nequaquam potest, si aut / is, qui bona agit, adhuc luxurię inquinamenta non deserit, aut is, qui castitate praeminet, necdum se per bona opera exercet. Nec castitas ergo magna est sine bono opere, nec opus bonum est aliquid sine nequaquam se a vitiis pro mundi hujus honestate contineat. Qui etsi quaedam bona aliquando pro honestate inchoat, in ejus tamen intentione non debet permanere, nec per bona opera praesentis mundi gloriam quaerere, sed totam spem in Redemptoris sui adventum constituat. Unde et protinus subditur: Et vos similes hominibus exspectantibus dominum suu
Abbreviated transcription (Latin):
& pharisei sup᷑ pin¬
ce magna clamantes ad
eũ dixer̃. Uirorũ iustissi¬
me. eui om̃s nos obtẽpe¬
om̃is errat post ia̾m qui
crucifixꝰ ÷: enuntia nobis

Expanded text:
et Pharisei supra pince magna clamantes ad eum dicunt: 'Virorum iustissime, cui omnes obtempepopulus errat post Iesum, qui crucifixus est, enuntia nobis,
Abbreviated transcription (Latin):
tam nos quã popłs desti¬
moniũ ꝑ hibemꝰ quia iu¬
stus es: & ꝑsonã nullius
accipis. Tu ergo suade
popło de n̾u ne erret.
quia om̃s tͥ obȩdiemus:
Ascende itaq in excelsũ
locũ pinnȩ templi. ut
in edito positꝰ appareas
om̃ib. & uerba tua au¬
diant᷑ a cunctis: quia¬

Expanded text:
tam nos quam populus testimonium perhibemus, quia justus es, et personam nullius accipis. Tu ergo suade populo de Jesu ne erret, quia omnes tibi obedimus. Ascende itaque in excelsum locum pinnae templi, ut in edito positus appareas omnibus, et verba tua audiantur a cunctis. Igit
Abbreviated transcription (Latin):
cognominatus ẽ. iustꝰ: ab ip¬
sis dñi temporibꝰ ꝑdurans
usq adnos. Multi quidem
iacobi uocati ft̃. s hic exute¬
ro matris sue sõs fuit. uinũ
⁊ ficerã non bibit. neq animal
manducaũ. Ferrũ incaput eiꝰ
nõ ascendit. Oleo nõ ÷ ꝑunctꝰ.
balneis nõ ÷ usus. Huic soli
licebat introire in sc̃a sc̃oꝵ.
Neq enim laneo utebatur in¬
dumento. sed sindone sola.
Ingrediebatur autẽ templũ.
⁊ iacebat suꝑ genua sua oranᷤᷤ
pro populi indulgentia:¬
ita ut orando callos faceret
in genibus in modum came¬
li. semꝑ genu flectendo. nec
unquam ab oratione cessan¬
taq pro incredibili continen¬
tia ⁊ summa iustitia appella¬
tus est iustus. ⁊ oblias quod in¬
terpretatur munim̃tũ ppłi ⁊¬

Expanded text:
ominatus est Justus, ab ipsis Domini temporibus perdurans usque ad nos. Et multi quidem Jacobi vocati sunt, sed hic ex utero matris suae sanctus fuit, vinum et siceram non bibit, sed neque animal manducavit, ferrum in caput ejus non ascendit, oleo enim est perunctus, balneis non est usus, huic soli licebat introire in sancta sanctorum. Neque enim laneo utebatur indumento, sed tantum sindone. Solus ingrediebatur in templum, et jacebat super genua sua, orans pro populi indulgentia, ut orando callos faceret in genibus ad modum cameli, semper genua flectendo, neque unquam ab oratione cessantaque pro incredibili hac continentia, et summa justitia appellatus est Justus, et Oblias, quod interpretatur munimentum po
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c anteqͣm de
interitu sathane
triumphans in¬
ctor ⁊ exultans peniͤtraret re
solidauit : scilicet ut¬
et ipsa inuiolata sem¬
per gloriosa maneret.
et illorum predicatione
nouam sibi progeniem
gregaret. Exquoꝵ. consor¬

Expanded text:
stus antequam de interitus Satane triumphans, victor exultans, penetraret regsolidavit, scilicet ut ipsa inviolata semper et gloriosa maneret, et illorum haedificatione nova et projenie gregaret.
Abbreviated transcription (Latin):
patrem ur̃m qui in
uo aut̃ sunt
quȩ iubentur:
& lumbos res¬
tringere. & lucerna ᷤᷤ
tenere : ut &̃ mun¬
ditia sit castitatis
incorpore. & luiñ
ueritatis in oꝑatione.
Redẽptori & enĩ nr̃o
unum sine altero pla¬
cere nequaquã potest:
si aut his qui bona
agit adhuc luxuriȩ
inquinamenta non
deserit . aut his qui
castitate prȩminẽt
nec dum se ꝑbona o¬
pera exercet. N ec ca¬
stitas ergo magna ÷
sine bono opere. nec
opꝰ bonum est aliqͥd
sine castitate.

Expanded text:
in Duo autem sunt, quae iubentur: et lumbos restringere, et lucernas tenere, ut et munditia sit castitatis in corpore et lumen veritatis in operatione. Redemptori etenim nostro unum sine altero placere nequaquam potest, si aut / is, qui bona agit, adhuc luxurię inquinamenta non deserit, aut is, qui castitate praeminet, necdum se per bona opera exercet. Nec castitas ergo magna est sine bono opere, nec opus bonum est aliquid sine castitate.
Abbreviated transcription (Latin):
& illud. ne dũ super
aquas ambulans pekꝰ
pede intrepido ꝑue¬
forte sui uirgutibus
equaretur.
ed quid illũ tan¬
toꝑe dicimꝰ tre¬
pidasse. cũ pia trepidatio
sua maorem ꝓficit ad
fidem: Ut enim credi¬
dit petrꝰ imꝑio dñi
sui posse se a fluctib
sustentari. ita nichilo¬
minꝰ dũ mergit᷑ cre¬
didit ipsiꝰ diũ sui se uir¬
tute saluandũ. Uere be¬
ati petri & dũ trepidat
mirabilis fides. quã nec
ꝑurgentis ꝑicłi potuit
turbare formido. Cla¬
mando enĩ dũ mergit᷑
dñe libera ͤ de sẽ diffi¬
sus ÷: ñ de dño dubi¬
tauit. N eqͥs ergo timo¬
rem hunc gloriosissimi
petri ducat̃ inuitium.
qm̃ timor iste quã uis
primã eiꝰ turbauerit
fidem confidentiã ta-¬
men in eo reparatȩ cre-¬
d litatis ornauit. Hic
cõmunionẽ sui nominiᷤᷤ
libenter indulsit. Sçdm

Expanded text:
et illud, ne, dum super et illud, ne, dum super aquas ambulans Petrus pede intrepido perveforte sui virtutibus aequaretur. ed quid illum tantopere dicimus trepidasse, cum pia trepidatio sua majorem profecit ad fidem? Ut enim credidit Petrus imperio Domini sui posse se a fluctibus sustentari, ita nihilominus dum mergitur, credidit ipsius Domini sui se virtute salvandum. Vere beati Petri et dum trepidat mirabilis fides, quam nec urgentis periculi potuit turbare formido: clamando enim dum mergitur, Domine, libera me , de se diffisus est, non de Domino dubitavit. Ne quis ergo timorem hunc gloriosissimi Petri ducat in vitium: quoniam timor iste quamvis primam ejus turbaverit fidem, confidentiam tamen in eo reparatae credulitatis ornavit. Hic communionem sui nominis libenter indulsit.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m ꝑ carnem
& incarne natũ
dmĩpotentis patris. ẽẽ.
filium sentire potuisset.
nisi ꝓpitiꝰ hoc ipse pat̃
ꝑpetrũ nob reuelas ẽt
ẽ cȩlo: hȩc illi confes¬
sio dedit. ut ante claues
regni cȩlestis acciperet
quã celi ianuas intro¬
iret. Sed nequa uos fr̃i
de creditis petro clauib
regni more nr̃arũ cla¬
uium cogitatio terre¬
na ꝑmoueat. claius
enim cęli lingua ⁊ pe¬
tri. quia singłoꝵ meri-¬
ta censendo apls uni¬
cuiq regnũ cęli aut
claudit aut aꝑit:
artificis aptata mana.
seritis meccata remissa
erunt. & quoꝵ. detinu¬
eritis: detenta erunt.
confidentissimũ
subiecta uestigiis eiꝰ ma-¬
ria ꝓbauerunt. N am
a dño suo nouos sibi
dari influctib gressus
ut fidelis poposcit. &
ut dilectꝰ ȩmeruit. Qͥ
obhoc solum trepidas¬
se uisus est: ut fragi¬
litas humana cognos¬
ceret. qͣnta. ẽẽt. int̾
dñm seruũq distan¬
tia. dũ aggrauata pec¬
catis caro mergitur:
& imma culati nescit
planta deficere: simul

Expanded text:
per carnem, et in carne natum omnipotentis Patris esse Filium sentire potuisset, nisi propitius hoc ipse Pater per Petrum nobis revelasset e coelo? Hoc illi confessio dedit ut ante claves regni coelorum acciperet quam coeli januas introiret. Sed ne qua vos, fratres, de creditis Petro clavibus regni more nostrarum clavium cogitatio terrena permoveat. Clavis enim coeli lingua est Petri: quia singta censenda apostolus unicuique regnum coeli aut claudit aut aperitartificis aptata manu, seritis peccata, remissa erunt; et quorum detinueritis, detenta erunt confidentissimum subjecta vestigiis ejus maria probaverunt. Nam a Domino suo novos sibi dari in fluctibus gressus, ut fidelis poposcit, et ut dilectus emeruit: qui ob hoc solum trepidasse visus est, ut fragilitas humana cognosceret quanta esset inter Dominum et servum distantia, dum aggravata peccatis caro mergitur, et immaculati nescit planta desidere: simul
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m qͥ huiꝰ auctor ⁊ fi¬
dei debita religione
uenermur. Apostoli
nãq latino sermone
dicunt᷑ missi. Quigs
honorant missos. ma¬
nifestũ est ens hono¬
rare mittentẽ. qm
dignitas quȩ defert᷑
ministris illi sine du¬
bio cuiꝰ ministri sunt
exhibet᷑. ut ait ipse
saluator ad discipłos
suos. Qui uos audit
me audit. & qͥuos re¬
cipit me recipit.
ere beata apłoꝵ
merita. in quib
& audiri. Beati nichi¬
lominꝰ & illi: quorũ
deuotio delata apłis
recurrit in xp̃m. Tenen¬
tes itaq frẽs tantȩ
huiꝰ ꝓmissionis fidem
de suppliciis patrum
q̃ui de martyrũ morte
lȩtatur martyres ñ
dubitat cũ xp̃o regna¬
re post mortẽ.
os uero eccłarũ
om̃iũ reuerentis¬
simos patres petrum
te natalis . quib finiᷤ
uitȩ uiuendi initiũ
dedit. quib ut ait

Expanded text:
rum, qui hujus auctor est fidei, debita religione veneramur. Apostoli namque Latino sermone dicuntur missi; qui ergo honorant missos, manifestum est eos honorare mittentem; cum dignitas quae defertur ministris, illi sine dubio cujus ministri sunt exhibetur, ut ait ipse Salvator ad discipulos suos: Qui vos audit me audit, et qui vos recipit me recipit Vere beata apostolorum merita, in quibus  audiri; beati nihilominus et illi quorum devotio delata apostolis recurrit in Christum. Tenentes itaque, fratres, tantae hujus promissionis fidem, de suppliciis patrum qui de martyrum morte laetatur, martyres non dubitat cum Christo regnare post mortem. os vero Ecclesiarum omnium reverendissimos patres, Petrum te natalis; quibus finis vitae vivendi initium dedit; quibus, ut ait
Abbreviated transcription (Latin):
erat sine xp̃o. Erat
tum xp̃i ꝓficiebat ec¬
cłiis quod inuebant.
Frat eis & mori lucrũ.
quia tali hac morte
uitã sibi mercabant᷑
etnam. Erat eis mori
lucrũ quoꝵ corrupti¬
or in corruptio suece¬
cͥebat. & camna prȩ¬
sentiũ tempoꝵ lucra
perpetua sequebantur.
ditas linguȩ nr̃e inge¬
nig̾q tenuitas pacitur
immo ut misericors ds̃
dissima inuictaq nob̾
credendi fundamenta
construit. Nam ꝑcun¬
ctanti dño quis esse ab¬
hominib diceretur:
respondit. Tues xp̃c
filiꝰ dĩ uiui. Id est tu
dñe de carne uirginiᷤᷤ
factꝰ es xp̃e. qͥuĩ dĩ

Expanded text:
o; erat tum Christi proficiebat Ecclesiis quod vivebant, Erat eis et mori lucrum, quia tali hac morte vitam sibi merebantur aeternam; erat eis mori lucrum, quorum corruptioni incorruptio succedebat, et damna praesentium temporum lucra perpetua sequebantur. ditas linguae nostrae ingeniique tenuitas patitur, imo ut misericors Deusdissima invictaque nobis credendi fundamenta constituit. Nam percunctanti Domino quis esse ab hominibus diceretur, respondit: Tu es Christus Filius Dei vivi ; id est, tu, Domine, de carne Virginis factus es
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝓ redẽptione nr̃
ad passionẽ ueniens
ĩpassibilis permanes
apud patrem. L¬
uis igitur unquã
tañtũ hoc incõ¬
prchense dĩtatis archa¬
nũ humani sensus at¬
tollere potiisset obtutꝰ.
nisi abore petri saluta¬
ris huiꝰ fidĩ ueritas radi.¬
asset: Quis meritorũ
eiꝰ gloriam quã uis mag¬
no ęquiperare possit elõ¬
quio. a quo nob adoran¬
dȩ diumnitatis fides &
cepit & ꝑmanet: Quid
tanto gloriosiꝰ uirõ. qͥ
fidem secreti in scruta¬
bilis loquendo cdidit.
uiuendo docuit. patien-¬
do firmaiit᷑. Ut aut̃ con¬
fessionis huiꝰ quanta. ẽẽt.
magnitudo saluator o¬
stenderet : ait ei. Beatꝰ
es symon bariona: qͥa
caro & sanguis ñ reue¬
lauit tibi. sed pat̾ m̃s

Expanded text:
qui pro redemptione nostra ad passionem veniens, impassibilis permanes apud Patrem. Quis igitur unquam in tantum hoc incomprehensae Deitatis arcanum humani sensus attollere potuisset obtutum, nisi ab ore Petri salutaris hujus fidei veritas radiasset? Quis meritorum ejus gloriam quamvis magno aequiparare possit eloquio, a quo nobis adorandae Divinitatis fides et coepit et permanet? Quid tanto gloriosius viro, qui fidem secreti inscrutabilis loquendo edidit, vivendo docuit, patiendo firmavit? Ut autem confessionis hujus quanta esset magnitudo Salvator ostenderet, ait ei: Beatus es, Simon Barjona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus
Abbreviated transcription (Latin):
padib intꝰ & foris:
recte colit᷑. Idõ emen¬
dum est oleũ dũ ua¬
cat. ne cũ sponsus
uenerit . quod absit
uacuȩ inueniamini.
Ppterea quȩ sursum
sunt sapite ubi be¬
ata peruenit uirgo.
& nonquȩ super ter¬
ram. quia ur̃a conuer¬
satio si estis iam quod
uouistis incęlis fore
debet. Illuc dirigite
mentẽ. illic abscondi¬
te uitã urãm donec
ꝑtranseat furor dnĩ.
quo beata dei genitrix
hodie ꝑuenit. Ibi nanq
habetis sponsum. ibi
pontificem. ibi omĩa
quec̃q quȩsistis. Illuc
dirigite mentẽ. ut
apparuerit infine scl̃i:

Expanded text:
padibus intus et foris padibus intus et foris recte colitur. Ideo emendum est oleum dum vacat, ne cum sponsus venerit, quod absit, vacuae inveniamini. Propterea quae sursum sunt sapite, ubi beata pervenit Virgo, et non quae super terram; quia vestra conversatio, si estis jam quod vovistis, in coelis fore debet. Illuc dirigite mentem, illuc abscondite vitam vestram, donec pertranseat furor Domini, quo beata Dei genitrix hodie pervenit: ibi namque habetis sponsum, ibi pontificem, ibi omnia quaecumque quaesistis. Illuc dirigite mentem, ut apparuerit in fine saeculi,
Abbreviated transcription (Latin):
cernitur. sed qui fecerit
inquit uoluntatem pa¬
tris mei qui incęlis . ẽ.
Unde quia libera facul¬
tas cunctis prestatur.
matres xp̃i ac
sponse. estote
sorores ac ꝓpinque
quia qͦd carne ñ potu¬
istis. gr̃a totũ condo¬
natum ÷ uob̾. Et idõ
diligite matrẽ dñi quȩ
uobis sponsum genuit
immortalem. cũiꝰ &
uobiscũ soror est ipsa
quia uoluntatem pa¬
tris facit ut. ẽẽt. mat᷑.
ꝑpinqua quidẽ uobis
non carne sed sp̃u. ut
unitas cõmendet᷑ ex¬
cłȩ. & societas corpo¬
ris xp̃i intelligatur.
unitas. per unum me¬
diatorem dei & homi¬
num efficit᷑. Facide
ergo uoluntatẽ patriᷤ
possitis. Ornate lam¬
padas ur̃as. occurrite
sponso. quia iã ad ostiũ
pulsat. Et matrem
sieam diligitis: sequi¬
mini. Intꝰ aut̃ parate
& ornade lampadas
ur̃as. quia filiȩ regiᷤ
estis.
ur̃a abintꝰ sit.
& intꝰ habete
quod foris luceat . ne
forte inter has so len
extinguantur. N am
cȩlebritas huiꝰ diei.
non nisi accensis lam¬

Expanded text:
cernitur, sed, qui fecerit, inquit, voluntatem Patris mei, qui in coelis est. XIX. Unde quia libera facultas cunctis prestatur, matres Christi ac sponsae, estote sorores ac propinquae: quia quod carne non potuistis, gratia totum condonatum est vobis. Et ideo diligite matrem Domini, quae vobis sponsum genuit immortalem: cujus et vobiscum soror est ipsa, quia voluntatem patris fecit, ut esset mater. Propinqua quidem vobis non carne, sed spiritu: ut unitas commendetur Ecclesiae, et societas corporis Christi intelligatur. unitas per unum mediatorem Dei et hominum efficitur. Facite ergo voluntatem Patris possitis. Ornate lampades vestras, occurrite sponso, quia jam ad ostium pulsat, et matrem, si eam diligitis, sequimini. Intus autem parate et ornate lampades vestras, quia filiae regis estis. tra ab intus sit, et intus habete, quod foris luceat: ne forte inter has solemnides exstinguantur. Nam celebritas hujus diei, non nisi accensis lam
Abbreviated transcription (Latin):
cm̃ ȩuanglium
cũ legerẽtur.
audiuimꝰ a fe¬
mina religiosa suscep¬
tum. ẽẽ. dnm hospi¬
cio abea que martha
uocabat᷑. Et cũ ipsa
eet occupata in eu¬
ra ministrandi soror
eiꝰ maria sedebat
ad pedes dñi. & au¬
diebat uerbũ eius.
La horabat illa. uaca¬
bat ista. Illa erog¬
bat. hȩc implebat᷑.
uerurantamen mar¬
tha laboraus multu
in illa occupatione &
negocio ministrandi in¬
terpellauit dnm : & de
sorore sua conquesta÷.
quod eam laborantem
non adiuuaret. Dñs
aut̃ ꝓ maria respondit
marchȩ : & ipse eiꝰ factꝰ
est aduocatꝰ : qui iudex

Expanded text:
m Evangelium cum legeretur, audivimus a femina religiosa susceptum esse Dominum hospitio, eaque Martha vocabatur. Et cum esset ipsa occupata in cura ministrandi, soror ejus Maria sedebat ad pedes Domini, et audiebat verbum ejus. Laborabat illa, vacabat ista: illa erogabat, haec implebatur. Verumtamen Martha laborans multum in illa occupatione et negotio ministrandi, interpellavit Dominum, et de sorore sua conquesta est, quod eam laborantem non adjuvaret. Dominus autem pro Maria respondit Marthae; et ipse ejus factus est
Abbreviated transcription (Latin):
nuditatẽ. cui prȩpa¬
ras uestemꝰ. N on sit
egritudo. Quẽ uisitas:
Nonsit captiuitas. quẽ
redimis Nonsit rixa.
quẽ concordas: Nlon
sit mors. quẽ sepelis:
In illo scło fu¬
turo non erunt ista
mala. Ergones ista mi¬
nisteria: Bene ergo
martha circa corpora¬
lem dñi qͥd dicã neces¬
sitatẽ an uoluntatẽ:
M inistrabat carni mor¬
tali. Sed quis erat in
carne mortali: Inpͥn¬
cipio erat uerbũm.
& uerbũ erat apud
Ecce qͦd maria audie¬
bat: Uerbũ caro factũ
est. & habitauit inno¬
ministrabat. Ergo
ĩeliorẽ partẽ mãria
elegit. quȩ ñ aufere¬
tur ab ea. Hoc enĩ ele¬
git quod semꝑ ma¬
nebit. Idõ ñ auferet᷑ ab

Expanded text:
nuditatem; cui praepanuditatem; cui praeparas vestem? Non sit aegritudo; quem visitas? Non sit captivitas; quem redimis? Non sit rixa; quem concordas? Non sit mors; quem sepelis? In illo saeculo futuro non erunt ista mala: ergo nec ista ministeria. Bene ergo Martha circa corporalem Domini, quid dicam, necessitatem an voluntatem? ministrabat carni mortali. Sed quis erat in carne mortali? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud ecce quod Maria audiebat. Verbum caro factum est, et habitavit in noministrabat. Ergo, Maria meliorem partem elegit, quae non auferetur ab ea. Hoc enim elegit, quod semper manebit: non auferetur ab
Abbreviated transcription (Latin):
sepeliendꝰ. Si melior
hoc faciunt. qͣndo
ipiũ dñm in hac cau¬
sa patronũ habemꝰ.
Nonenim timeniꝰ in
sic̃ dix̃ dñs ita est. Qͦ¬
modo intelligis ñ. ẽ.ͤ
Est autẽ quom intel¬
ligere debes: Ecce ad¬
uerte. Circa multa
es occupata: qnͣdo.
unũ est necessariũ.
Maria meliorẽ par¬
dem elegit. Non tu
malã. sed illa melio¬
rem: Sed unde me M̃¬
liorem: Quia tu cir¬
ca multa. illa circa
unũ. Prȩponit᷑ unũ
multis. N on enĩ amul¬
tis unũ. sed multa
abuno. Multa ft̃
mare & om̃ia quȩ
mneis st̃. Quã mul¬
da st̃. Quis ista nu¬
meret.: Quis hoꝵ
multitudinẽ cogitet:
melior ille qui fecit :
Attendamꝰ igit᷑ occu¬
pationes ꝓras. circa
multa.
ecessariũ est mi¬
nisteriũ corpora
refecturis. Quare
hocᵈ : Quia esurit᷑. qͥa
sititur. Miscdia mise¬
ris necessaria ¶ Frangiᷤᷤ
panẽ esurienti. quiã
inuenisti esurientem.
Tolle famẽ. cui frau¬
gis panẽ: Tolle ꝑegri¬
nationem. cui exhibes
hospitalitatẽ. Tolle

Expanded text:
entiae. Si melior hoc faciunt, quando ipsum Dominum in hac causa patronum habemus? Non enim timemus in sicut dixit Dominus, ita est. Quomodo intelligis, non est: est autem quomodo intelligere debes. Ecce adverte: Circa multa es occupata, quando unum est necessarium. Maria meliorem partem elegit. Non tu malam: sed illa meliorem. Sed unde meliorem? Quia tu circa multa, illa circa unum. Praeponitur unum multis. Non enim a multis unum, sed multa ab uno. Multa sunt mare, et omnia quae in eis sunt, quam multa sunt! Quis ista enumeret? quis horum multitudinem cogitet? melior ille qui fecit? Attendamus igitur occupationes nostras circa multa. ecessarium est ministerium corpora refecturis. Quare hoc? Quia esuritur, quia sititur. Misericordia miseris necessaria est. Frangis panem esurienti; quia invenisti esurientem: tolle famem; cui frangis panem? Tolle peregrinationem; cui exhibes hospitalitatem? Tolle
Abbreviated transcription (Latin):
gincatis &̃ castit̾atiᷤᷤ
amaeore. qui matrẽ
uirginẽ ideo elegit.
ut ipsa om̃ib eẽt exẽ¬
plum castitatis. quȩ qͣsi
inspeculo refulget for¬
ma uirtutis. Habetis
igitur in ea magisteria
ꝓbitatis expressa. qͥd
primũ eligere. quod
respuere. qͦd seqͥ debe¬
atis. Prima eiꝰ uirt
est fundam̃tũ om̃iũ
uirtutũ & custos hu¬
militas ipsa dequa glo¬
riatur : quia respexit
inqͥt humilitatem an¬
cille suȩ. ecce enĩ ex
hoc beatã me dicent
om̃s generationes. In

Expanded text:
ginitatis et castitatis ginitatis et castitatis amatorem, qui matrem virginem ideo elegit, ut ipsa omnibus esset exemplum castitatis, in qua velut in speculo refulget forma virtutis. Habetis igitur in ea magisteria probitatis expressa, quid primum eligere, quid respuere, quid sequi debeatis. Prima ejus virtus est fundamentum omnium virtutum et custos, humilitas ipsa, de qua gloriatur: Quia respexit, inquit, humilitatem ancillae suae: ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes gen
Abbreviated transcription (Latin):
lari cõmẽndatur pr̃i-¬
uilegio. & imanenso
ditat᷑ mercinonis.
Iccirco dilectissimȩ ama-¬
te quã colitis. & colite
quã amatis : quia tunc
eam uere colitis & a¬
matis. si imitari ueli¬
tis de toto corde quã
laudatis. Hec nanq
uita uob̾ decelo fulsit.
quã ꝑfesse estr̃
i.urhe uita
est. quã ⁊ mnetis.¬
sponsus. quẽ seqia¬
unacũ. matre debe.
Nec immerito uiuendi
usum decelo quȩsistis.
quȩ uob̾ decelo spon¬
sum petistis. Ideo ur̃a
conuersatio incelis sit
semper. qm̃ uerbũ dĩ
quod amatis non nisi
insinu patris inueni¬
tur. Licet igit᷑ ubiq
totus sit & non longe
abuno quoq nr̃m:
tamen non nisi casto
rursus. haurit᷑ pecto¬
re. Ppe enĩ inquit mo¬
yses incorde tuo & in
ore tuo. tantũ eum
recto si quęsieris corde.
Unguentũ enĩ ex ina-¬
nitum ÷ nomen eius.
ꝓpterea ac si adolescen¬
tulȩ diligite animo.
Iquod ꝓuobis effusũ
est. Fabetis n
sponsũ uirgine. uin¬

Expanded text:
lari commendatur prilari commendatur privilegio, et immenso dicatur mercimonio. Idcirco, dilectissimae, amate quam colitis, et colite quam amatis: quia tunc eam vere colitis et amatis, si imitari velitis de toto corde quam laudatis. Haec namque vita vobis de coelo fluxit, quam professae estis: ita est, quam tenetissponsus, quem sequi cum matre debetis: nec immerito vivendi usum de coelo quaesistis, quae vobis de coelo sponsum petistis. Ideo vestra conversatio in coelis sit semper: quoniam Verbum Dei quod amatis, non nisi in sinu Patris invenitur. Licet igitur ubique totus sit, et non longe ab unoquoque nostrum, tamen non nisi casto sursum hauritur pectore. Prope est enim, inquit Moyses, in corde tuo et in ore tuo, tantum eum recto si quaesieris corde . Unguentum exinanitum est nomen ejus: propterea, adolescentulae, diligite animo, quod pro vobis effusum est. Habetis nsponsum virginem, vir
Abbreviated transcription (Latin):
ri scissimi ut exꝓprio
labore deheret mona¬
sterium fabricare. Euoł. Inerau̾ iñs
beata dei gentrix̃. quȩ
ad huc tantis in terra
prȩdicatur laudib. ñ
rificata. qͣntũ nouit
ille qui eam elegit
in sua sapientia &̃ dis¬
ponit omia. Quod si in
domo patris mansioneᷤᷤ
muldȩ sunt. credimꝰ
splendidiorẽ matri ho¬
die filium prȩstitisse.
quã olim ȩdificauit do¬
mũ subnixam colũ niᷤ
septem . Inqua nimirũ¬
domo parant᷑ nuptie
excłarũ dei. & federant᷑
terrenis cȩlestia. In eo
nanq utero uirginis
sponso immortali uir
cium.
te so lenniter uir¬
girus festũ. quȩ
celestem uobis uitam
interris ostendit. qm
qui non nubent neq
nubentur. erunt sicut
angeli incȩlo. N ec mi-¬
rum si angelis compa¬
retur uirginitas. quȩ
angeloꝵ dño federe.
copulatur nuptiarũ.
Et si quelibet uirgini-¬
tas tantũ erigitur ut
angłis comparet᷑. mul¬
tomagis beata & glo¬
riosa uargo. quȩ singu¬

Expanded text:
ri sanctissimi, ut ex proprio ri sanctissimi, ut ex proprio labore deberet monasterium fabricare. Tunc ad rege beata Dei genitrix, quae adhuc tantis in terra praedicatur laudibus, norificata, quantum novit ille qui eam elegit in sua sapientia, qua disposuit omnia. Quod si in domo patris mansiones multae sunt, credimus splendidiorem matri hodie filium praestitisse, quam sibi olim aedificavit domum, subnixam columnis septem: in qua domo nimirum parantur nuptiae Ecclesiarum Dei, et foederantur terrenis coelestia. In eo namque utero Virginis, sponso immortali virgcium. te solemniter Virginis festum, quae coelestem vobis vitam in terris ostendit: quoniam qui non nubent, neque nubentur, erunt sicut angeli in coelo. Nec mirum si angelis comparatur virginitas, quae angelorum Domino, foedere copulatur nuptiarum. Et si quaelibet virginitas tantum erigitur, ut angelis comparetur, multo magis beata et gloriosa virgo Maria, quae singu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ facinore eum in ho¬¬
norem pristinũ studu¬
erunt reuocare: atq
ei deinceps cũ caritatiᷤ
studio obedire.
ed quia ꝑfecti
ctiora sectant᷑.
tepit sacerdos dñi
scõrũ cenobia circui¬
re ut aliqͥd emo¬
lumenti ex successio¬
ne scĩtatis ualeret
accipere. Lustrans lu-¬
xodium & bobium
uel reliqͣ cȩnobia
suh norma scĩ colum̃¬
bani degentia. atq
om̃ia monasteria
quȩ intra uu gre¬
miũ siuia et ĩtalia
buroii.dia. astuta
intẽtione piudens
apis. quic quid me¬
liorib forere uidit
studiis hoc suis traxit
exemplis: Basilii scĩ la¬
rismata. machariĩ re-¬
gulam. benedicti decre¬
ta: Columbani institu-¬
ta scĩssima. lectione fre¬
quentabat assidua.
Sicq honestꝰ uirtute a¬
romatũ. sequacibus sc̃m
monstrabat exemplum:
Sẽ cũ diuina uirtꝰ lu-¬
men illiꝰ super candela¬
brum. uellet constiturre
ut lampada scitatis illiꝰ
longe lateq fulguran¬
te radio deberet splen-¬
dere. posuit incorde ui¬

Expanded text:
pro facinore, eum in hopro facinore, eum in honore pristinum studuerunt revocare atque ei deinceps cum caritatis studio oboedire. Sed quia perfecti ctiora sectantur, coepit sacerdos Domini sanctorum caenubia circuire, ut aliquod emulumenti ex successione sanctitatis valeret accipere. Lustrans Luxovium et Bobium vel reliqua cenobia sub norma sancti Columbani degentia atque omnia monasteria, quas intra suo gremio Francia et Italia Burgundia, astuta intentione providens, apis, quicquid melioribus florere vidit studiis, hoc suis traxit exemplis. Basilii sancti charismata, Macharii regula, Benedicti decreta, Columbani instituta sanctissima lectione frequentabat assidua, sicque honustus virtute aromatum sequacibus sanctum monstrabat exemplum. 6. Sed cum divina virtus lumen illius super candelabrum vellet constitui, ut lampada sanctitatis illius longe lateque, fulgorante radio, deberet splendere, posuit in corde vi
Abbreviated transcription (Latin):
intra eccłam tẽp¬
tasset terrere. & noc¬
te alia deferro can¬
delabri nisus fuisset
transfigere: uel nocte
tercia ostiũ eccłe
ex pansis brachiis uel¬
let ꝓhibere. omĩa eiꝰ
machinam̃ta filib̾tꝰ
expulit uirtute diui¬
na. per scͬȩ crucis ima¬
ginem. Igitur cum
beatꝰ agilus obisset
in dño. frm concor¬
dante consensu uiii
dñi philibertus sus¬
cȩpit̾ regiminis locũ.
Cepit namq humilil¬
tate pollere. hospitali¬
tatem sectari. absti-¬
nentia iugere: pru¬
dentiȩ lampade ra¬
diare. florigera ca¬
ritate uernãre. zelo
dei succendi: domũ
sibi traditã strenue.
gubernare. nulliꝰ ꝑ¬
sonam acciꝑe. inuen¬
ta uitia radicitꝰ ex¬
dirpare.
unc nonnulli e
fratrib malig.¬
nitatis sp̃u in¬
flamati. ad sumpta
rebellione scm dei
extrahere. sed ultrix
manꝰ dei hoc mnpu¬
nitũ non pertulit.
Nam unꝰ ex eis fulmi¬
nis ictu interut.
aliꝰ more arriĩ inster
na morte finiuit.
Tunc reliqui timore
perculsi. petentes ueniã.

Expanded text:
intra ecclesiam temptasset terrere et ipsum nocte alia de ferro candelabri nisus fuisset transfigere vel nocte tertia ostium ecclesiae expansis brachiis vellet prohibere, omnia eius machinamenta Filibertus expulit virtute divina per sanctae crucis indagia. 4. Igitur cum beatus Agilus obisset in Domino, fratrum concordante consensu, vir Domini Filibertus suscepit regiminis locum. Coepit namque humilitate pollere, hospitalitatem sectare, abstinentiam vegere, prudentiae lampada radiare, florigera caritate vernare, zelo Dei succendi, domum sibi traditam strinuae gubernare, nullius personam accipere, inventa vitia radicitus extyrpare. Tunc nonnulli e fratribus, malignitatis spiritu inflammati, adsumpta rebellione, sanctum Dei extrahere; sed ultrix manus Domini hoc inpunitum non pertulit. Nam unus ex eis fulminis ictu interiit, alius more Arrii in sterqnam mortem finivit. Tunc reliqui timore perculsi, petentes veniam
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ñ auferet᷑ abẽa.
Rudiuimꝰ fr̃s & interpel¬
lationẽ int̃pellantis :¬
& sententiam uidicis.
Quȩ sendentia interpel¬
lanti respondit: suscep¬
tum defendit.Lo¬
rat enĩ maria in¬
tenta dulcedini
uerbi dñi: Inten¬
ta erat martha quomͦ
pasceret dñm: inten¬
ta maria qͣm pasceret᷑
a dño: A martha conui¬
uium dño parabatur:
iocundabat᷑. Cũ ergo ma¬
ria suauit̃ audiret uer¬
bũ dñĩ dulcissimũ & cor¬
de intentissimo pasceret᷑.
interpellato dño a so¬
rore sua quom putamꝰ
eam timuisse ne diceret
ei dns surge. & adiuua
sororẽ tuã. Mira emĩ sua-¬
uitate tenebat᷑: quia ꝓ¬
fecto maior: mentis
intentio quã uentris.
ad nõ. sedit securior.
Quomͦ aut̃ excusata. at¬
tendamꝰ. inspiciamꝰ. ꝑ¬
scrutemur quod possu
enim putamꝰ. ẽẽ. repre¬
hensum ministerium
marthȩ. quã cura hos¬
pitalitatis occupauerat.
quȩ ipsũ orĩm hospicio
uomͦ reprehen¬
debatur . que
tanto hospite
lȩtabat᷑: hoc siuerũ

Expanded text:
 ab ea. Audivimus enim et interpellationem interpellantis, et sententiam judicis. Quae sententia interpellanti respondit, susceptam defendit. Erat enim Maria intenta dulcedini verbi Domini. Intenta erat Martha quomodo pasceret Dominum: intenta Maria quomodo pasceretur a Domino. A Martha convivium Domino parabatur, jucundabatur. Cum ergo Maria suaviter audiret verbum dulcissimum, et corde intentissimo pasceretur, interpellato Domino a sorore sua, quomodo putamus eam timuisse, ne diceret ei Dominus, Surge, et adjuva sororem tuam? Mira enim suavitate tenebatur: quae profecto major est mentis quem ventris. t, sedit securior. Quomodo autem excusata? Attendamus, inspiciamus, perscrutemur quod possumenim? putamus reprehensum esse ministerium Marthae, quam cura hospitalitatis occupaverat, quae ipsum Dominum hospitio recte reprehendebatur, quae tanto hospite laetabatur? Hoc si verum
Abbreviated transcription (Latin):
&e dixit: Capillo nigro
capitis & crispo. car̃o
candida. ocłi grandes.
nares equales & directȩ:
Lures coopertȩ crinib
capitis. barba plixa.
colobio albo. clauato
purpura. Induit᷑ pal¬
głos angulos singulaᷤ
gemmas purpurẽas.
Wiguiti & sex aͥni st̃
quod nunquara sordi¬
dantur uestimenta eiꝰ.¬
ueterꝰ scunt.LiiiI.
enties fleris ge¬
nib ꝑ diem. cen¬
ties ꝑ noctẽ orat
deum. Uox eiꝰ. quasi
cuba uehemens est.
Ambulant cũ eo an¬
geli dei . qui ñ permit
tunt eum fatigari
eodem uultu. eodem
uidet: omĩa nouit.
intelligit. Ecce &¬
gatis. & quod ego do
responsum de eõ iã
nouit. Angli enĩ dei
famulant᷑ ei. & ipsi
nuntiant ei. Et cũ¬
si uult ostendet se uob:
eum ne huc ueniat.¬
& hoç michi facians
angłi qui cũ eost̃.

Expanded text:
dit: « Capilli nigri capitis et crispi, caro candida, oculi grandes, nares aequales et directae, aures coopertae crine capitis, barba prolixa htitur colobio albo clavato purpura, induitur palgulos angulos singulas gemmas purpureas habens. Viginti sex anni sunt ex quo nunquam sordidantur vestimenta eveterascenties flexis genibus per diem, centies per noctem orat Deum. Vox ejus quasi tuba vehemens est. Ambulant cum eo angeli Dei, qui non petunt eum fatigari,eodem uultu et uidet, omnia nouit, intelligit; egatis, et quod ego do responsum de eo jam novit. Angeli Dei famulantur ei et ipsi nuntiant ei. » si uult ostendet se uobiseum ne huc ueniat, ne michi faciant angeli qui cum eo sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Ds ur̃ sic capti¬
tholomeus ingressus
est. Dicunt ei. Et qͥs
est ifte bartholomeus.:
micꝰ ÷ dei omĩpoten¬
tis : Et ideo huc uenit

Expanded text:
ster sic captitolus ingressus est». Dicunt ei: «Et quis est iste Bartholomeus?». micus dei omnipotentis et ideo uenit
Abbreviated transcription (Latin):
Apostole dei barcho¬
lomee. incendunt
me orationes tuȩ.
mutesce & exi abeo.
Et statim liberatꝰ ÷
homo.qui per mul¬
tos annos fuerat fa

Expanded text:
Apostole Bartholomaee, incendunt me orationes tuae. mutesce et exi ab eo. » Et statim liberatus est homo, qui per multos annos fatigatus
Abbreviated transcription (Latin):
non exequi iussionẽ
urãm: quarũ precib
nonnunquã ds̃ nr o¬
hȩdire udet᷑. prȩsertĩ
cũ habeatis uob̃ cum
quas imitari uirtutiᷤ
S: cũ quih discere
potestis affectũ a mẽ
potiꝰ quã magisteriũ
quod ad laudẽm hiuꝰ
diei ⁊ equisistis:
noe excusare
obseruantiam
grauitats. ne imper¬
quod mandascis. Qͦd
si docere nequiui. saltẽ
ad laudem tantȩ uir-¬
ginis exhortari omĩno
curaui: quatinꝰ non
de essem uob que diligi¬
tis in die tantȩ festiuit᷑a¬
tis. sed iungerer precib
iungerer uotis: quomͦ
mente ad ea uob cũ ele¬
uari merear urĩs suf¬
sraganti meritis. ad
quȩ̃ ꝑuenit beata
intemerata uirgo ma¬
ria. Ecce hodierna die
ad illum preclarũ & splen¬
didũ t̾ronũ archange¬
lorũ ipsa ꝑhumilitãtẽ¬
& per integritatẽ carnis
ascendit. unde intem¬
perantia olim eximios
archangłoꝵ & suꝑbia
oece: Gaudet inq̃iã.
quia uol i a facta ÷ pate

Expanded text:
qui jussionem vestram, quarum precibus nonnunquam Deus noster obedire videtur, praesertim cum habeatis nobiscum quas imitari virtutis est, cum quibus discere potestis affectum a me potius quam magisterium quod ad laudem hujus diei requisistis. Unde excusare observantiam gravitatis, ne imparquae mandastis. Quod si docere nequivi, saltem ad laudem tantae virginis exhortari omnino curavi: quatenus non deessem vobis quem diligitis in die tantae festivitatis, sed jungerer precibus, jungerer votis, si quo modo mente ad ea vobiscum elevari merear vestris suffragantibus meritis, ad quae pervenit beata et intemerata virgo Maria. Ecce hodierna die ad illum praeclarum et splendidum thronum angelorum, ipsa per humilitatem et integritatem carnis ascendit, unde intemperantia olim eximios archangelorum et superbia dete, gaudete, inquam, quia vobis via patefacta est
Abbreviated transcription (Latin):
Npotuit.L
eata itaq maria
hodie iam ab
Domib gentib longe
lateq p̃redicatur. &
uob̾ quȩ secutȩ estis ex¬
emplũ tantȩ uirginis.
beatitudo condonatur
cȩlestis : quas ñ illecebrȩ
sollicitant corporis.
non colluuio precipitat.
uoluptatis. ñ ęstꝰ in flã¬
mat incentiue carnis.
immo angłica imitatio
delectatur in terris.
quorũ infuturo ęqua¬
litas reꝓmittit᷑ incęlis.
Beatȩ igitur estis filiȩ.
sed & beatȩ uiduȩ quȩ

Expanded text:
potuit. Beata itaque Maria hodie jam ab omnibus gentibus longe lateque praedicatur: et vobis quae secutae estis exemplum tantae virginis, beatitudo condonatur coelestis. Quas non illecebrae sollicitant corporis, non colluvio praecipitat voluptatis, non aestus inflammat incentivae carnis, immo angelica imitatio delectat in terris: quorum in futuro aequalitas repromittitur in coelis. Beatae igitur estis, filiae, sed et beatae viduae, quae
Abbreviated transcription (Latin):
india quȩ ad ȩchiopiã
mittit. secunda quȩ¬
ad medos. tercia quȩ¬
finem facit. Nlam ex
regionẽ gerit. ex alio
latere mare oceanum.
In hanc ergo indiam in¬
plum in quo erat idolũ

Expanded text:
India ad Aethiopiam mittit, secunda ad Medos, tertia finem facit; quia ex regionem tenebrarum et ex alio mare Oceanum. In hanc ergo Indiam plum, in quo idolum
Abbreviated transcription (Latin):
alege uiri. sic ꝑ man¬
serunt. Beatior in qͥt
erit si sic permanserit.
sed̾m meum consiliũ.
Puto enĩ ait . quod &
ego sp̃m dei habeo:
eiudent̃ uolens expͥ¬
mere quid sit inter
eam quȩ adhuc est
inter eam que iam
soluta uinculo. hea¬
to predicatur.
uod si utraq
beata quia in
ctatur. Id eo uiduȩ
semꝑ uirginib bene
copulantur. ut ait
aplͭ. Mulier innup¬
ta & uirgo cogitat
Quodãmodo enim magi¬
steriũ uirginitatis .iii¬
duarũ gliscit & con¬
fortatur exemplis.
Quȩ uiris castum ser¬
uarunt conubiũ. do¬
cent integritatẽ ma¬
gis uirginib deo ser¬
uandam. & quod ꝑ¬
pemodũ non inferio¬
ris uirtutis ÷: a coniu¬
gio abstinere. quod
aliquando del ectaue¬
rit quã coniugii
delectamenta nẽsci¬
gradu fortitud
ordo sortitur. Unde

Expanded text:
a lege viri, sic permanserunt. Beatior, inquit, erit, si sic permanserit secundum meum consilium. Puto enim, ait, quod et ego spiritum Dei habeo: evidenter volens exprimere, quid intersit inter eam, quae adhuc est inter eam, quae jam soluta vinculo beatior praedicatur. Quod si utraque beata, quia in ctatur. Ideo viduae semper virginibus bene copulantur, ut ait Apostolus: Mulier innupta, et virgo, cogitat quodammodo enim magisterium virginitatis, viduarum gliscit et confortatur exemplis, quae cum viris castum servaverint connubium, docent integritatem magis virginibus Deo servandam: et quod propemodum non inferioris virtutis est a conjugio abstinere, quod aliquando delectaverit, quam conjugii delectamenta nescigradu fortitudoordo sortitur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
doli irrumpere. neq
prȩualuit fraus ini-¬
mici: sed per man¬
sit scã mente ac cor¬
pore. multis donoꝵ
priuilegiis sublima¬
ta. Iccirco hanc mit¬
tamni morib. seqͥ¬
mini castitate. hui
implorate auxilili.
Quod si me quia ita
loquor prȩsũptioniᷤ
uelit arguere inuido¬
rũ aliquis & qͦd uob̾
scripserim: arguatꝰ.
caritatem atqͣ. dile¬
ctionem : qͥa rogati¬
tib uobis ne hoo
quidẽ in ex pertꝰ iu¬
dicaui negandũ.

Expanded text:
doli irrumpere, nec doli irrumpere, nec praevaluit fraus inimici, sed permansit sancta mente et corpore, multis donorum privilegiis sublimata. Idcirco hanc imitamini moribus, sequimini castitate, hujus implorate auxilium. XVII. Quod si me, quia ita loquor, praesumptionis velit arguere invidorum aliquis, quod vobis scripserim: arguat charitatem atque dilectionem, quia rogantibus vobis ne hoc quidem inexpertus judicavi negand
Abbreviated transcription (Latin):
Gitur beata maria ñ
sine pudore sui custode
ꝓcessit. & ideo si pla
uita om̃iũ disciplina¬
est: cuiꝰ mores insti¬
tuta sunt eccłarum¬
quȩ precellit cunctis.
suꝑ eminet uniuersiᷤ.
abea petit prȩmiũ
& implorat auxiliũ.
ebet imitari exẽplũ.
ogo uosl
o uirgines. rogo
& uiduȩ. imita¬
uiduam exemplar
continentiȩ. & castita¬
tis : imitamini eusto¬
chium quã habetis
uob̾cũ uirginẽ. & for¬
mam ꝑfectȩ indegri¬
tatis. Quod si minꝰ
in illis est quã in ma¬
tre dnĩ immo quia
est: habetis ple fecun¬
dam & uirginẽ ꝑpe¬
tuam. quiã sicut in
comparatione dei ne¬
mo bonꝰ. ita & incõ¬
paratione matris dñi
nulla inuenit᷑ ꝑfec¬
ta: quã ius uirtutib
eximia compbetur.
ur̃ qui in cęlis
est: unꝰ & ma¬
gister . una est & for¬
ma uirginitatis. in
maria. cii uos om̃s
ut imaginẽ reforme¬
⁊is integritatis faciẽ
inpͥmerẽ debetis in
hec ÷ ortus conclus
fons signatꝰ. puteus
aquarum uiuentiũ.
Ad quã nulli potuer

Expanded text:
gitur beata virgo Maria sine pudoris sui custode processit, et ideo si placvita omnium est disciplina, cujus mores instituta sunt Ecclesiarumquae praecessit cunctos, supereminet universis. ab ea optat praemium et implorat auxilium, debet imitari exemplum. Rogo vos, o virgines, rogo et viduae, imitamatrem, exemplar continentiae et castitatis. Imitamini Eustochium, quam habetis vobiscum virginem, et formosam perfectae integritatis. Quod si minus in eis est, quam in matre Domini, immo quia est, habetis prole fecundam et virginem perpetuam: quia sicomparatione Domini nemo bonus, ita in comparatione matris Domini nulla invenitur perfecta, quamvis virtutibus eximia comprobetur.ter, qui in coelis est: unus et magister: una est forma virginitatis in Maria, cui vos omnes ut imaginem reformetis integritatis, faciem imprimere debetis in hortus conclusus, fons signatus, puteus aquarum viventium , ad quam nulli potuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
Innocentiȩ inimicis:
odiosa fit semꝑ liber¬
traria. uitiosis. sacri¬
legis exosa sc̃̾itas.
inimica castitas im¬
pudicis. corruptis
indegritas poena.
luxuriosis aduersa
frugalitas. crudelib
uxorem philippi fr̃iˢ
tui. Ecce unde iohes
offendit. ecce unde
herodes furit. Maloᷤᷤ
qui monet offendit .
incurrit odiũ qui
arguit criminosos.
iohes quod erat le¬
gis. quod iustitiȩ:
quod erat salutis. certe
quod erat ñ odii sed
amoris. Ecce qualẽ
consecutꝰ .ẽ. ab impio
ꝓpietate mercedem.
Uolens inquit occide¬
re eum : timuit po¬
płm. Facile deuiat
a iustitia. qui in cau¬
sis non dm̃ sed homi¬
reddit ad erimen. &
estuat animo qͦusq
ꝑficiat quod cogitat
malum. Solꝰ enun dĩ¬
est timor qͥ nocenteᷤᷤ
corrigit. fugat cri¬
mina: innocentiam
seruat. ꝑ petem tri.¬
bu̾it facultatem Lꝰ. UII.¬
ed audiamꝰ
ipsam iohis be¬
atissumi passio¬
nem. Die inquit nata¬
lis herodis saltauit he¬
rodiadis filia in medio

Expanded text:
innocentiae inimicis innocentiae inimicis odiosa fit semper libertraria vitiosis, sacrilegis exosa sanctitas, inimica castitas impudicis, corruptis integritas poena, luxuriosis adversa frugalitas, crudelibusuxorem Philippi fratris tui. Ecce unde Joannes offendit, ecce unde Herodes furit: malos qui monet, offendit; incurrit odium, qui arguit criminosos. nnes quod erat legis, quod justitiae, quod salutis; certe quod erat non odii, sed amoris: ecce qualem consecutus est ab impio pro pietate mercedem. Volens, inquit, occidere eum, timuit populum. Facile deviat a justitia, qui in causis non Deum, sed homireddit ad crimen, et aestuat animo quousque perficiat, quod cogitat malum. Solus est Dei timor, qui mentes corrigit, fugat crimina, innocentiam servat, perpetem tribuit facultatem. Sed audiamus ipsam Joannis beatissimi passionem. Die natalis Herodis saltavit Herodiadis filia in medio