comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ uocem omib abstulisset: qͣm solꝰ
amiserat. W ideo ut hos lupos effu¬
gere possimꝰ: docet dñs qͥd seqͣmur
dicens. Nolite portare saculũ. neq
peram. neq calciam̃ta. Qͥdsit saccu¬
lum ñ eẽ portandũ: alibi euident̾
ad discipłos suos dñs. nolite possi¬
dere aurum neq argẽtum. Si ꝓhi¬
bemur aurũ possid̾e. quid eriꝑe
bes donare pcipis. quẽad mod̾ cõge¬
risqd ñ habes: Qui p̾dicas furandũ
furaris: Q dicis ñ mechand̾ mecha

Expanded text:
quod uocem omnibus abstulisset. quam solus quod uocem omnibus abstulisset. quam solus amiserat. et ideo ut hos lupos effugere possimus, docet dominus quid sequamur dicens: nolite portare sacculum neque peram neque calciamenta. quid sit sacculum non esse portandum alibi euidenterad discipulos dominus: nolite possidere aurum neque argentum. si prohibemur aurum possidere, quid eripere, beas donare praeciperis, quemadmodum congeris quod non habeas? qui, praedicas non furandum fura
Abbreviated transcription (Latin):
lib uulnus affigut̃. G raues st̃ mor¬
sus h̾eticoꝵ. qr ip̃is grauiores ⁊ rapa¬
tiores bestiis nullũ auaritie finem
bestia fremit. sẜ iõ eos lupos ñ du¬
biũ est. nxxta dñi iħu diuinã sẽtẽ¬
fructib eoꝵ cognoscetis eos. Siquis
gͦ spe mouet᷑: fructum intr̾oget.
Audis aliquẽ sac̾dotem dici. Rapi¬
nas eius cognoscis. uestitũ ouis ha¬
bet: facta p̾donis. F oris ouis. intus
lupłs est: qui modũ ñ habet rapina¬
rum. qui tãqͣm in nocte schytico
mẽbracturatus gelui. cruẽtus ora. cir¬
cumuolat querens quẽ deuoret. Nõ¬
ne uob̾ uidetur eẽ lupus qui huma¬
ne necis insaturabił crudelitate. fide¬
li morte ppłoꝵ rabiẽ suã desiderat ex¬
plere᷑ Ululat iste ñ tractat. qui ne¬
gat uocis auctorẽ. ⁊ sacͥlego sermone
bestiale murmur int̾strepit: quiñ
in orbem gladius mut̾et᷑. dentes as¬
ꝑos. ora tumida p̾ferebat.⁊ putabat

Expanded text:
libus vulnus affigunt. Graves sunt morlibus vulnus affigunt. Graves sunt morsus haereticorum, qui ipsis graviores et rapaciores bestiis, nullum avaritiae finem bestia fremit. Et ideo eos lupos esse non dubium est, juxta Domini Jesu divinam sentenfructibus eorum cognoscetis eos . Si quis ergo specie movetur, fructum interroget. Audis aliquem sacerdotem dici, rapinas ejus agnoscis. Vestitum ovis habet, facta praedonis. Forilupus est qui modum non habet rapinarum, qui tamquam in nocte Scythico membra duratus gelu, cruentus ora circumuolat quaerens quem deuoret. nonne uobis uidetur lupus, qui humanae necis insaturabilis cruditate fidelium morte populorum rabiem suam desiderauit explere? ululat iste, non tractat qui negat uocis auctorem et sacrilego sermone bestiale murmur interstrepit, qui noin orbem gladius mitteretur. dentes asperos, ora tumida praeferebat et putabat
Abbreviated transcription (Latin):
pastoris absẽtiã. ⁊ ideo pastores eccłia¬
rum uł necare uł in exiliũ agere cõ¬
tendũt. qr p̾sentib pastorib oues
xp̃i incursare ñ possũt. Spoliare gͦ
gregem dñi raptores conãt᷑. qui cor¬
porea qͣdam m̃tis intẽtione duri ac
rigidi neqͣqͣm solẽt asuo errore defle¬
ctere. Ideo apłs ait. Heticũ hoĩem pꝰ
unã correptonẽ deuita. sciẽs qr subu̾¬
sus est qui erusmodi est. hos scͥptu¬
reuerus int̾pres xp̾c istudit. ut ina¬
nes suos inuanũ isffundãt impetꝰ.
inoc̾e ñpossint. Qui siquẽ uersuta
disputat̾onis sue cͥcumscͥptione pre¬
uen̾int: faciũt obmutesc̾e. Mutꝰ ẽ
enim qui u̾bũ dĩ ñ eadem qͣ est głia
confitetur: Cauegͦ netͥ uocem tollatꝰ
heticus: si pͥor eum ñ ip̾e dep̾hend̾is.
Serpit enĩ dum latet eiꝰ ꝑfidia. Si
aut̃ ꝯm̃ta impietatis eius agnoue¬
ris. iacturã pie uocis tim̾e ñ pot̾is. sa¬
uegͥ u̾sute disputat̾onis uenena.
animã petũt. guit᷑ inuadũt. uita¬

Expanded text:
ideo pastores ecclesiarum uel necare uel in exilium agere contendunt, quia praesentibus pastoribus oues Christi incursare non possunt. spoliare ergo gregem domini raptores conantur, qui corporea quadam mentis intentione duri ac rigidi nequaquam solent a suo errore deflectere. et ideo apostolus ait: haereticum hominem post unam correptionem deuita sciens quia subuersus est qui eiusmodi est. hos scripturae uerus interpres Christus inludit, ut inanes suos in uanum effundant inpetus et nocere non possint. qui si quem uersuta disputationis suae circumscriptione praeuenerint, faciunt ommutescere; mutus est enim qui uerbum dei non eadem qua est gloria. confitetur. caue ergo ne tibi uocem tollat haereticus, si prior eum non ipse deprehenderis. serpit enim, dum latet eius perfidia; si autem conmenta inpietatis eius agnoueris, iacturam piae uocis timere non poteris. caue igitur uersutae disputationis uanimam petunt, guttur invadunt, vita
Abbreviated transcription (Latin):
quis mẽtiũ ꝯsid̾et scrutatorẽ. du¬
bitare ñdebeat untuscuiꝰq factũ
m̃te discerni. deniq alii dic̃ seq̃¬
re me: alii uulpes foueas habẽt.
Ille cogitur. iste remouetur. ut
scias qr deuotus admutit᷑: in de¬
uotus excluditur. Qd̃ u̾o discipło
increpauit. qr ignẽ supͣ eos descẽ.¬
dere cupiebant᷑ qui ñ receꝑãt xͫ.¬
ostenditur nob̃ ñ semꝑ in eos qͥ
peccau̾int uindicandũ. qr ñ nũꝙͣ
amplius ꝓdest clem̃tia tͥ ad patiẽ¬
tiam: lapso ad correctionẽ. Deniq
hoc loco ignis arcetur. Simł disce
qr recipi noluit ab his quos sciebatꝰ
ñ simplici m̃te ꝯu̾sos. Nam si uo¬
iuisset: ex indeuotis deuotos fecis¬
setꝰ Cur aut̃ ñ receꝑint eum. eugłi¬
staipe memorauit dicẽs. qr facies
eius erat euntis mnierłm. discipłi¬

Expanded text:
quis mentium consideret scrutatorem, duquis mentium consideret scrutatorem, dubitare non debeat uniuscuiusque factum mente discerni. denique alii dicit: sequere me, alii: uulpes foueas habent. ille cogitur, iste remouetur, ut scias quia deuotus admittitur, indeuotus excluditur. quod uero discipulos increpauit quia ignem supra eos descendere gestiebant qui non receperant itur nobis non semper in eos qui peccaverint vindicandum; quia nonnunquam amplius prodest clementia tibi ad patientiam, lapso ad correctionem 23, q. hoc loco ignis arcetur. Simul disce quia recipi noluit ab his, quos sciebat non simplici mente conversos; nam si voluisset, ex indevotis devotos fecisset. Cur autem non receperint eum, evangelista ipse memoravit dicens: Quia facies ejus erat cunctis in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑit: xp̃m recipit. Et qui ymaginẽ
dĩ receꝑit: recipit dm̃. S qr yma¬
ginem dĩ ñ pot̾amus uid̾e. facta ẽ
ad nos ꝑ incarnat̾onẽ u̾bi p̾sẽtia. ut
conciliaret᷑ nob̃ que supͣ nos ẽ diui¬
nitas. Qd̃ aut̃ ꝓpensuis studio cari¬
tatis ioh̃s płimũ diligẽs. ⁊ ideo reda¬
matus płimũ. excludendũ putabe
nefitio eum qui ñ utatur obsequio.
Recte ñ rep̃hendit᷑. s docet᷑. Nõ re¬
p̾henditur qr amore faciebat: s do¬
cetur ut nou̾it infirmoꝵ eẽ firmo¬
rumq distãtiã. Et ideo ddñs ⁊ si forti.¬
ores remunerat: tam̃ ñ excludit in¬
firmos. Sinite eos ⁊ nolite ꝓhibere.
Qui enĩ ñ est adu̾sũ uos: ꝓ uob̾ ẽ.
Bene dñe. nam ⁊ ioseph ⁊nichode¬
mus occulti discipłi ꝓpt̾ metũ in
tp̃r.tam̃ suũ tͥ offitium ñ negar̃.
S tam̃ qr alibi dixisti. qui ñ est
mecũ adu̾sũ me est.⁊ qui mecũ
ñ colligit disꝑgit: aꝑi nob̾ ne ui¬
deatur eẽ contrariũ. & puto qr si

Expanded text:
pit Christum recipit et qui imaginem dei receperit, recipit deum. sed quia imaginem dei non poteramus uidere, facta est ad nos per incarnationem uerbi praesentia, ut conciliaretur nobis quae supra nos est diuinitas. quod autem propensius studio caritatis Iohannes plurimum diligens et ideo redamatus plurimum excludendum putat a beneficio eum qui non utatur obsequio, recte non reprehenditur. sed docetur; non reprehenditur, quia amore faciebat, docetur, ut nouerit infirmorum esse firmorumque distantiam. et ideo dominus etsi fortiores remuneratur, tamen non excludit infirmos. Sinite eos et nolite prohibere; qui enim non est aduersum uos pro uobis est. bene, domine; nam et Ioseph et Nicodemus occulti discipuli propter metum in tempore tamen suum tibi officium non negarunt. sed tamen quia alibi dixisti: qui non est mecum aduersum me est et qui mecum non colligit dispergit, aperi nobis, ne uideatur esse contrarium. et puto quia si
Abbreviated transcription (Latin):
uit illos. ⁊ ait. Nescitis cuiꝰ sp̃c estis.
ẜ̾ilius enĩ hominis ñ uenit animas
hominũ ꝑd̾e. s saluas fac̾e̾. ꝑ fecti¬
ores gꝰ sine uͥga dirigũt᷑. infirmio¬
res cum baculo mãducãt. S ⁊ pau¬
tus uͥgã quid̾ minat᷑ s in sp̾u man¬
suetudinis uisitat delinq̃ntes. de¬
niq ut scias mittem ẽẽ doctorem.

Expanded text:
uit illos et ait: nescitis cuius spiritus estis; uit illos et ait: nescitis cuius spiritus estis; filius enim hominis non uenit animas hominum perdere, sed saluas facere. perfectiores ergo sine uirga diriguntur, infirmiores cum baculo manducant. sed et Paulus uirgam quidem minatur, sed in spiritu mansuetudinis uisitat delinquentes. denique ut scias mitem esse doctorem
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ paulus testificatur dicẽs. Quid
uultis inuͥga ueniã ad uos. an ĩca¬
ritate. sp̃uq mansuetudinis: hãc
uͥgam etiã timotheo dedit apłs di¬
cens. Argue.obsecra. increpa.Aut
fortasse ante passionẽ dñi que nu
saria sola fu̾it mansuetudo: post
passionẽ correptio. Certe mulceat
dñs. increpet paulus. S uadeat eti¬
am qui potest etiã pectora dura mol¬
lire. arguat qui ñpotest uniu̾sa su¬
adere. Nirgaigͥ paulus ex doctri¬
na legis assumpserat. Legerat enim
qui parcit baculo: odit filiũ suũ.
Legerat etiã qr agnum mãducãtes.
baculũ in manib hab̾e: p̾cepto ꝓpħi¬
couibebantur. ħ ided dñs in ueteri
testam̃to ait. Uisitabo inuͥga iniqͥta.¬
teseoꝵ. In nouo aut̃ seip̃m obtulit:
ut ignosc̾et uniu̾sis dicens. Si me
queritis: sinite hos abire. W alibi
habes. qr cum apłi ignem de celo pe¬
tere uellẽt. ut ꝯsum̾et samarita.¬
nos qui iħm dñm intͣ ciuitatem
suam reciꝑe noluer̃: ꝯu̾sus increpa¬

Expanded text:
ur, dicens: Quid vultis, in virga veniam ad vos, an in charitate et spiritu mansuetudinis ? Hanc virgam etiam Timotheo dedit Apostolus, dicens: Argue, obsecra, increpa . Aut fortasse ante passionem Domini, quaesaria sola fuerit mansuetudo; post passionem correctio. Certe mulceat Dominus, increpet Paulus: suadeat qui potest pectora etiam dura mollire: arguat qui non potest universa suadere. Virgam igitur Paulus ex doctrina Legis assumpserat. Legerat enim: Qui parcit baculo, odit filium suum . Legerat etiam quia agnum manducantes, baculum in manibus habere praecepto prophetico iubebantur. et ideo dominus in ueteri testamento ait: uisitabo in uirga iniquitates eorum: in nouo autem se ipsum obtulit, ut ignosceret uniuersis dicens: si me quaeritis, sinite hos abire. et alibi habes quia cum apostoli ignem de caelo petere uellent, ut consumeret Samaritanos, qui Iesum dominum intra ciuitatem suam recipere noluerunt, conuersus increpa
Abbreviated transcription (Latin):
diriat affectũ. Qui diudit cu¬
ram: differt ꝓfectum. Ergo pͥus
obeunda que maxima. Nam ⁊ apłi
ne occuparent᷑ studio disputãili:
ministros pauꝑib ordinar̃. W ip̃i
cuma dño mut̾e̾nt᷑: neminẽ in
uia salutare p̾scͥptum est: ñ quo
beniuolẽtie displic̾et offitiũ. s qd̃
ꝑseq̃nde deuotionis intẽtio plus
plac̾et. Quomodo aut̃ mortui se¬
pelire mortuos possũt. nisi gemi¬
nam ħ intelligas mortẽ. unã nat̾e
alteram culpe: est etiam mors tet
mors. qua copula corꝑis ⁊ anime se¬
ꝑatur. Non formidabił. ñ tim̃da.
cum discessio quedam nr̃i uideat᷑
eẽ ñ pena. ñ metuenda fortib. de¬
sideranda sapiẽtib. miseris expec¬
tanda. Dequa dictum est. Querẽt
hoĩes mortẽ. ⁊ ñ inueniẽt eam. Est
⁊ alia que scłarium afferat interi
delicta moriũt᷑. Hanc mortẽ sub¬
mus ꝯsepulti in baptismo. ⁊ mor¬
tui cũ xp̃o ab helem̃tis huiꝰ mũdi

Expanded text:
deriuat affectum, qui diuidit cuderiuat affectum, qui diuidit curam differt profectum. ergo prius obeunda quae maxima; nam et apostoli, ne occuparent studium disputandi, ministros pauperibus ordinarunt et ipsis, cum a domino mitterentur, neminem in uia salutare praescriptum est, non quo beniuolentiae displiceret officium, sed quo persequendae deuotionis intentio plus placeret. quomodo autem mortui sepelire mortuos possunt nisi geminam hic intellegas mortem, unam naturae, alteram culpae? est etiam mors tertmors, qua copula corporis et animae separatur, non formidabilis, non timenda, cum discessio quaedam nostri uideatur esse. non poena, non metuenda fortibus. desideranda sapientibus, miseris expetenda, de qua dictum est: quaerent homines mortem et non inuenient eam. est et alia, quae saecularium adferat interitra. sed delicta moriuntur. hanc mortem subimus consepulti in baptismo et mortui cum Christo ab elementis huius mundi,
Abbreviated transcription (Latin):
struũt in pectorib imꝓboꝵ. Ꝙ ĩo
filius hoĩe qr habundauit iniqͥtas
ñ habet ubi caput suum reclinet.
Etenim dñante uersutia. cum sim¬
plicatati locus nullus sit: nulla po¬
test in affectib singłoꝵ duunitatis
eẽ possessio. Caput enĩ xp̃i ds̃ ẽ. Qͥ
nat. Qd̃ eẽ uidet᷑ inditio qr ꝓfu¬
siore quadam gr̃a bonoꝵ pectori¬
bus inserat᷑. Itaq ut adu̾tas dm̃
ñcultus asꝑnantẽ eẽ s fraudis. qui
repudiauerat fraudulentũ: elegit̾
ĩnocentẽ dicens. S eq̃re me. S hoc
dicit ei. cuiꝰ patrẽ iam sciebat mor¬
tuum. Illum utiq patrem de quo
dictum est illi. Obliuiscẽ domũ pa¬
dit. Sine. mortui sepeliãt mor¬
tuos suos. tuaut̃ uade ãnũcia re¬
gnum dĩ. Itaq cum religiosum
humandi acceꝑimꝰ offitiũ. quẽad¬
mod̾ hic pat̾ni quoq fun̾is sepul¬
tura ꝓhibetur. nisi ut intelligas
humana post habenda diuinis:
Bonum studium. s manus im¬
pedim̃tũ. Namq̃ partitur studiũ

Expanded text:
struunt in pectoribus improborum, et ideo filius hominis, quia abundauit iniquitas, non habet ubi caput suum reclinet. etenim dominante uersutia cum simplicitati locus nullus sit, nulla potest in affectibus singulorum diuinitatis esse possessio. caput enim Christi deus estnat, quod esse uidetur indicio quia profusior quaedam gratia bonorum pectoribus inseratur. Itaque ut aduertas deum non cultus aspernaDtem esse, sed fraudis, qui repudiauerat fraudulentum eligit innocentem dicens: sequere me. sed hoc dicit ei cuius patrem iam sciebat mortuum, illum utique patrem, de quo dictum est illi: obliuiscere domum padit: sine mortui sepeliant mortuos suos. tu autem uade adnuntia regnum dei. itaque cum religiosum humandi acceperimus officium, quemadmodum hic paterni quoque funeris sepultura prohibetur nisi ut intellegas humana posthabenda diuinis? bonum studium. sed maius inpedimentum; nam qui partitur studium
Abbreviated transcription (Latin):
dia deponite. Insolẽtiam u̾b̾antũ
ñ iniurie relat̾one.s magnanimi¬
tate patientie uerb̃ate. Nemo ip̃e
debet qd̾ in alio repͥhendit mmuta¬
ri.Grauiora contumacib: mãsue¬
tudo uulnera refert: hoc pugnore¬
ꝑtussit dñs u̾bantem dicendo. Qͥ
te ꝑcutit in maxilla: p̾be ei ⁊ alterã.
ẜ it eni ut iuditio suo ip̃e se damp¬
net. ⁊ quodã stimulo sui ꝯpungat᷑

Expanded text:
 insolentias uerberantum non iniuriae relatione, sed magnanimitate patientiae uerberate. nemo ipse debet quod in alio reprehendit imitari; grauiora contumacibus mansuetudo uulnera. refert. hoc pugno repercussit dominus uerberantem dicendo: qui te percutit in maxilla, praebe ei et alteram. fit enim ut iudicio suo ipse se damnet et quodam sti
Abbreviated transcription (Latin):
no magis tp̃r qͣmdiurno: Semꝑ
enĩ ꝑfidis nox est. qui lucẽ xp̃i se¬
uenebuł int̾pretationis obdut̾e. et
qͣntum in p̾is est obfuscare conãt
Uersantur gͦ circa caulas. stabula
tam̃ xp̃i intrare ñ audẽt. W ido n
sanantur. qr. instabulũ suũ ñ ui
eos xp̃c introduc̾e̾. in quo curatus
est ille qui de ierłm descendẽs inti¬
dit in latrones. quẽ uuln̾ib alli¬
gatis infuso oleo ⁊ uino. imponẽs
in ium̃tũ suũ samaritanꝰ ille dip
instabulũ. ⁊ sanandũ stabulario
dereliquit. Nongͦ accipiũt medi

Expanded text:
no magis tempore quam diurno? semper no magis tempore quam diurno? semper enim perfidis nox est, qui lucem Christi scaeuae nebulis interpretationis obducere et quantum in ipsis est fuscare conantur. uersantur ergo circa caulas, stabula tamen Christi intrare non audent et ideo non sanantur, quia in stabulum suum non uult eos Christus inducere, in quo curatus est ille qui de Hierusalem descendens incidit in latrones. quem uulneribus adligatis, infuso oleo et uino inponens in iumentum suum Samaritanus ille duxit in stabulum et sanandum stabulario dereliquit.
Abbreviated transcription (Latin):
cipit dñs. s a suo nido arcet ⁊ ꝓhi¬
bet. Lupi quid significare uideãt᷑
debemus adu̾tere. Bestie nẽpe st̃
que insidiãtur ouilib. cirta pasto¬
rales u̾sant᷑ casas. habitacula dom¬
rum intͣre ñ audent. sõpnũ canũ
absẽtiam aut desidiã pastoris ex¬
plorant. ouiũ guitur inuadũt ut
cito strangulẽt. feri. rapaces. idẽꝙ
natura corꝑis rigidiores. ut sefacii
ñ possint inflectere. impetu qͦdam
suoferũt᷑. ⁊ ideo sepe ludũt᷑. lumpͥ¬
terea siquẽ pͥores hominẽ uiderint
uocẽ eius qͣdam nature ui ferunt᷑
eriꝑe. S i aut̃ homo pͥus eos uideri
exagitari memorãtur. Q ideo cauẽ¬
dum mͥ est: ne si in hodierno tracto¬
tu sp̾italiũ myst̾ioꝵ gr̾a ñ potuet
refulge̾. lupi me pͥus uidisse credã¬
tur. ⁊ sollempne uocis extorsisse si¬
fragium. Nõne lupis istis ħetici cõ¬
ꝑandi st̃. qui insidiantur ouilibꝰ
xp̃i. fremut̃ circa caulas. noctur¬

Expanded text:
cipit Dominus, sed a suo nido arcet et prohicipit Dominus, sed a suo nido arcet et prohibet. Lupi quid significare videantur debemus aduertere. bestiae nempe sunt quae insidiantur ouilibus, circa pastorales uersantur casas, habitacula domorum intrare non audent, somnum canum, absentiam aut desidiam pastoris explorant, ouium guttur inuadunt, ut cito strangulent. feri et rapaces idemque natura corporis rigidiores, ut se facile non possint inflectere, inpetu quodam suo feruntur et ideo saepe luduntur. tum praeterea si quem priores hominem uiderint, uocem eius quadam naturae ui feruntur eripere: si autem homo prius eos uiderit, exagitare memoratur. et ideo cauendum mihi est ne, si in hodierno tractatu spiritalium mysteriorum gratia non potuerit refulgere, lupi me prius uidisse credantur et sollemne uocis extorsisse suffragium. nonne lupis istis haeretici conparandi sunt, qui insidiantur ouilibus Christi, fremunt circa caulas noctur
Abbreviated transcription (Latin):
gr̾e sequebant᷑. hos mundauit dñs.
⁊ passionis sue fec̃ heredes. Mutẽs
gͦ discipłos in messem suam. q̃ lic
u̾bo dĩ insita tam̃ culture laborem
⁊ sollicitũ munꝰ oꝑarii reqͥrebat:
ne aues celi sparsa semina dissipa¬
rent. Ecce ego mitto uos sic̃ agnos
int̾ lupos. Contraria st̃ sibi istaãn¬
malia. ut alia ab aliis deuorentur.
S bonus pastor lupos gregi suo ti¬
mere ñ nouit. I deoq isti discipłi ñ
in p̾dam. s ad gr̾am dirigunt᷑. Sol¬
licitudo enĩ pastoris boni effic̃: ut
lupi ĩ agnos audere nicħ possint.
Alatit gͦ agnos int̾ lupos. ut ꝯple¬
retur illud. tuc̃ lupi ⁊ agni simul
pascentur. Wẜ qm̃ ꝓxime de uulpe
nob̃ ñ ingratus tractatus euasit. si
uiditiuĩ ur̃m fidele infigura minꝰ¬
culi animãtis exꝑtus sum: p̾sumo
Qd̾ ꝓfunda mysterra q̃ lupoꝵ spetie
nificari supͣ exp̃ssimus. qui ꝓmitꝰ¬
tunt nomine qd̾ xp̃m seqͣntur.s
studio fraudis abiurãt. Hos ñ sus¬

Expanded text:
e sequebantur. hos mundauit dominus et passionis suae fecit heredes. mittens ergo discipulos in messem suam, quae licet uerbo dei insita tamen culturae laborem et sollicitum munus operari requirebat, ne aues caeli sparsa semina dissiparent, ait: ecce ego mitto uos sicut agnos inter lupos. contraria sunt ista sibi animalia, ut alia ab aliis deuorentur. sed bonus pastor lupos gregi suo timere non nouit, ideoque isti discipuli non in praedam, sed ad gratiam diriguntur; sollicitudo enim pastoris boni efficit, ut lupi in agnos audere nihil possint. mittit ergo agnos inter lupos, ut conpleretur illud: tunc lupi et agni simul pascentur. Et quoniam proxime de uulpe nobis non ingratus tractatus euasit, si iudicium uestrum fidele in figura minusculi animantis expertus sum, praesumo quod profunda mysteria, quae luporum specie nificari supra expressimus, qui promittunt nomine quod Christum sequantur, sed studio fraudis abjurant. Hos non sus
Abbreviated transcription (Latin):
panͥ p̾ferende potestatis insigne.⁊
ulciscendi instrum̃tũ doloris: gͦ
humił dñi. in humilitate enĩ. iu¬
ditium eius sublatum est. humił
misit ad seminãdam fidem. qui nõ
cog̾ent s doc̾ent. nec potestate se ex̾¬
cerent. s doctrina humilitatis at¬
toslerent. Quo loco humilitatie̾tiã
patientiã copulãdam pͥutauit. qr¬
ipse quoq ruxta testimontũ petri.
rũ maledic̾etur ñ remaledix̃. cum

Expanded text:
aeferendae potestatis insigne, et ulciscendi instrumentum doloris? Ergo humilis Domini  in humilitate enim judicium ejus sublimatum est , humimisit ad seminandam fidem, qui non cogerent, sed docerent: nec potestates exererent, sed doctrinam humilitatis attollerent. Quo loco humilitati putavit etiam patientiam copulandam; quia ipse quoque, juxta testimonium Petri, cum melediceretu
Abbreviated transcription (Latin):
mortib. hystorie grecoꝵ asserãt lib̾a¬
tos. si recordent᷑ qd̾ imꝑatoris filia
ꝓpt̾ grecoꝵ ex̾citus transferendos ad
sacrificium sit uocata. si nr̃m illud
consid̾emus. qr sanguis tauroꝵ ⁊ hyr¬
coꝵ. ⁊ cinis uitule asꝑsus inqͥnatos
scĩficat ad carnẽ emũdãdam. sic̃ ad
hebreos scͥptum est. si pestilentia re¬
gionum aliquib hoĩnũ ꝯtracta pec¬
catis untus alicuiꝰ morte asseritur
ẽẽ resoluta. qd̾ aut̾ rat̾one p̾ualuit.
aut dispositione ꝯualuit. quo faciliꝰ
incrucẽ dñi cred̾etur: ꝓcliue erit:
tolleret. neq enoch. neq abraham.
neq ysaac. qui licet morti se obtu¬
lerit seruatus tam̃ est qui om̃ia nõ
poterat abolere pcc̃a. Quis enĩ tã¬
tus homo in quo om̃iũ pcc̃a more¬
rentur. iccirco ñ unus ex plebe. nõ
unus e numero. s filius dei apatre
electus est: qui cum supͣ om̃s eẽt ꝓ
om̃ib seposset ausferre. Quẽ mori

Expanded text:
mortibus, historiae Graecorum asserant liberamortibus, historiae Graecorum asserant liberatos: si recordetur quod imperatoris filia propter Graecorum exercitus transferendos ad sacrificium sit vocata: si nostrum illud consideremus, quia Sanguis taurorum et hircorum, et cinis vitulae aspersus inquinatos sanctificat ad carnem emundandam , sicut ad Hebraeos scriptum est: si pestilentia regionum aliquibus hominum contracta peccatis, unius alicujus morte asseritur esse resoluta; quod aut ratione praevaluit, aut dispositione convaluit, quo facilius in crucem Domini crederetur: proclive erit tolleret mundi, neque Enoch, neque Abraham, neque Isaac qui licet morti se obtulerit, servatus tamen est ; quia omnia non poterat abolere peccata, quis enim tantus homo, in quo omnium peccata morerentur? idcirco non unus e plebe, non unus e numero, sed Filius Dei a Deo Patre electus est, qui cum supra omnes esset, pro omnibus se posset offerre: quem mori
Abbreviated transcription (Latin):
m̾ita suꝑgressum: deo magis quã
hominib ꝯferendum. Qd̾ si ad sa¬
cram̃ta fidelium tendens cathecu¬
minus imbuendus sit dicendum.
qr unus dẽ est ex quo omia.⁊ unꝰ¬
iħc xp̃e ꝑ quem om̃ia. Non duos̾
años eẽ clicendos. ꝑfectum quid̾ pa¬
trem. ꝑfectum eẽ filium. s unius
patrem ⁊ filium eẽ substãtie. u̾bũ
postea crucifixum. ħ est fidei głia.
siuere intelligas crucem xp̃i. Alie
michi utił est. Ꝙ uere utił ꝑ quã
michi mundus crucifixus est ⁊ego
Scio qr p̾terit: ñ concupisco eum.
Scio qr corruptela ꝯsumet hunc
mundum: qiͣ fetidum uito. qiͣ lu¬
em caueo. qrͣ nociturum relinquo.
S ñ statim ꝑ crucẽ possũt aliqui
crede salutem mundo refusã. Astrue
e gͦ ꝑ hystorias grecoꝵ hoc fuisse pos¬
sibile. Sic int̾dum etiã apłs suadet ĩ¬
fabulas destruat poetarum. Si enĩ
reuocetur in memoriã qd̃ legiones
sepe ⁊ magnos ppłos ablatis aliquoꝵ

Expanded text:
merita supergressum, deo magis quam merita supergressum, deo magis quam hominibus conferendum. Quodsi ad sacramenta fidelium tendens catechumenus endus sit, dicendum quia unus deus est, ex quo omnia,  per quem omnia : non duos dominos esse dicendos: perfectum quidem Patrem, perfectum esse et Filium; sed unius Patrem et Filium esse substantiae: Verbum postea crucifixum. Haec est fidei gloria, si vere intelligas crucem Christi. Almihi utilis est, et vere utilis. Per quam mihi mundus crucifixus est, et ego scio quia praeterit, non concupisco eum; scio quia corruptela consumit hunc mundum, quasi fetidum vito, quasi luem caveo, quasi nociturum relinquo. 108. Sed non statim per crucem possunt aliqui credere salutem mundo refusam. Astrue ergo per historias Graecorum hoc fuisse possibile, sicut interdum etiam Apostolus suadet infabulas destruat poetarum. Si enim revocetur in memoriam quod legiones saepe et magnos populos, oblatis aliquorum
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ cred̾ent: Quid int̾est quo quisq
credat ordine: ñ in pͥncipiis ꝑfecta
querantur. s de pͥncipiis ad ea que
ꝑfecta st̃ ꝑuenit᷑: ergo tali atheniẽ¬
ses informauit p̾cepto. tał nob̾ apd̾
gentiles ordo seruandus est.At uero
te sua dĩ filium nominabãt. s urrũ
ꝓbatum. uirũ iustum. uirũ a mor¬
tius suscitatũ. illũ uirũ de quo di¬
ctum est in ꝓpħis. F ilius m̃s es tu.
ego hodiegenui te. Itagͦ ⁊ tu ad ea
que difficile credunt᷑. auctoritatẽ
diuini sermonis adscisce.⁊ ꝓmissũ
eius aduentũ ꝓpħarum uoce desig¬
na. Resurrectionẽ quoq młto ante
comptã scͥptarũ testimoniis edocett
ñ usitatam cum ceteris atq omu¬
nem. ut in ip̃a suscitati corꝑis as¬
sertione et̾ne testimoniũ diumi¬
tatis adquiras. Cum enĩ cet̾oꝵ cor¬
porã corruptionẽ ꝓbau̾is subisse
post mortẽ. huncutiq de quo dr̃
ñ cdabis sc̃m tuũ id̾e corruptionẽ.

Expanded text:
Deum crederent . Quid interest, quo quisque Deum crederent . Quid interest, quo quisque credat ordine? Non in principiis perfecta quaeruntur: sed de principiis ad ea quae perfecta sunt pervenitur. Ergo tali Athenieses informauit praecepto, talis nobis aput gentiles ordo seruandus est. at uerote sua dei filium nominabant, sed uirum probatum, uirum iustum, uirum a mortuis suscitatum, illum uirum de quo dictum est in prophetis: filius meus es tu, ego hodie genui te. ita ergo et tu ad ea quae difficile creduntur auctoritatem diuini sermonis adscisce et promissum eius aduentum prophetarum uoce designa, resurrectionem quoque multo ante conpertam scripturarum testimoniis edoceto, non usitatam cum ceteris atque conmunem, ut in ipsa suscitati corporis adsertione aeternae testimonium diuinitatis adquiras. cum enim ceterorum corpora corruptionem probaueris subisse post mortem, hunc utique de quo dicitur: non dabis sanctum tuum uidere corruptionem,
Abbreviated transcription (Latin):
toritatis ⁊ fidei deferatur. Lege ser¬
monẽ apłi apd̃ athenienses habitũ.
Qͣm si a pͥmo destrui uoluiss ceri¬
monias ydoloꝵ: sermonẽ eius au¬
res gentilium respuissent. Ab uno
gͥ deo oꝑatore mũdi incipit dicens.
Ds̃ qui fec̃ mundũ ⁊ cuncta que st̃
in eo. negare ñ poterant unũ oꝑa¬
torem eẽ mundi unũ dñm. unũ
habitare. Demde qd̾ intra auri ar¬
gentiq cassam mat̾iam nequaqͣm
uerisimile sit artificio hominis uĩ
diuinitatis includi. erroris remediũ
docens ẽẽ studiũ penitendi. Tuc̃ ue¬
nit ad xp̃m. Nec tñ dm̃ maluit qͣm
hoĩem nuncupare dicens. in uiro qͦ
definiuitꝰ om̃ib fidem. suscitans eũ
ab inferis. Qͥ enĩ tractat debet au¬
dientiũ consid̾are ꝑsonas. ne pͥus ir¬
rideatur qͣm audiatur. Qñ enĩ athe¬
bant qr resurrectionẽ audierãt mo¬
tuoꝵ : t̾am̃ ⁊ ulioniisius ariopagites
credidit. ⁊ alii credider̃ in uirũ ut in

Expanded text:
toritatis et fidei deferatur: lege sertoritatis et fidei deferatur: lege sermonem apostoli aput Athenienses habitum, qui si a primo destruere uoluisset caerimonias idolorum, sermonem eius aures gentilium respuissent. ab uno igitur deo operatore mundi incipit dicens: deus qui fecit mundum et cuncta quae sunt in eo. negare non poterant unum operatorem esse mundi. unum deum, unum habitare, deinde quod intra auri argentique cassam materiem nequaquam ueri simile sit artificio hominis uim diuinitatdocens esse studium poenitendi. Tunc venit ad Christum, nec tamen Deum maluit quam hominem nuncupare, dicens: Inviro quo definivit omnibus fidem, suscitans eum ab inferis . Qui enim tractat, debet audientium considerare personas; ne prius irrideatur quam audiatur. Quomodo enim Athebant quia resurrectionem audierant mortuorum ? Tamen et Dionysius Areopagites credidit, et alii crediderunt in virum; ut in
Abbreviated transcription (Latin):
rent. Ordo gͥ disputationis est: ordo
trastatus. M ideo etiam cum aliqui
unum dm̃ auctorẽ mũdi om̃iũq
ẽẽ doceamꝰ. in quo uiiumꝰ. ⁊ sumꝰ.
et mouem᷑. cuiꝰ ⁊genus sumꝰ. ut ñ
solum ꝓpt̾ munera lucis ⁊ uite. ue¬
rumetiam ꝓpt̾ cognationẽ qͣndã
generis diligendus a nob̃ sit. De¬
inde opinionẽ illam q̃ est de ydol
destruamus. ꝙ ñ possit auri argẽ¬
tiq uł ignis mat̾ia uim in se hab̾e
diuinã. Cũ unũ dm̃ eẽ ꝑsuaseris. tẽ
uditio eius astruss ꝑ xp̃m nobis
salutem datam. incipiens ab illis
que gessit in corpore.⁊ ea diuma de¬
scribens. ut plus qͣm homo uideat᷑¬
mortuis ab inferis suscitatũ. Pau¬
latim enim fides crescit. ut cũ supͤ
hoĩem fuisse uidetur: ds̃ eẽ credat᷑:
Nam si ꝓbau̾is qd̃ facere illa sine
diuina uirtute ñ potuit. quẽadmo¬
dum potes ꝓbare in eo uim fuisse
diuinam : s fortasse nob̾ parũ auc¬

Expanded text:
rent. ordo igitur disputationis est ordo rent. ordo igitur disputationis est ordo tractatus, et ideo etiam nos, cum aliqui unum deum auctorem mundi omniumque esse doceamus, in quo uiuimus et sumus et mouemur, cuius et genus sumus, ut non solum propter munera lucis et uitae, uerum etiam propter cognationem quandam generis diligendus a nobis sit, deinde opinionem illam, quae est de idolis, destruamus, quod non possit auri argentique uel ligni materia uim in se habere diuinam. cum unum deum esse persuaseris, tunc indicio eius adstrues per Christum nobis salutem datam incipiens ab illis quae gessit in corpore et ea diuina describens, ut plus quam homo fuismortem, mortuum ab inferis suscitatum; paulatim enim fides crescit, ut cum supra hominem fuisse uideatur, deus esse credatur. nam nisi probaueris quod facere illa sine diuina uir\' tute non potuit, quemadmodum potes probare in eo uim fuisse diuinam? Sed fortasse nobis parum auc
Abbreviated transcription (Latin):
sunt confitentur. Multis gͥ ex cau¬
sis uibet tac̾e discipłos. ut fallat pͥn¬
cipem mundi. ut declinet iactãtiã.
doceat humilitatẽ. S uł ne rudes
⁊imꝑfecti adhuc discipłi. maxime
p̾dicationis molib oppͥmantur. Nc̃
qua causa etiã ĩmundos sp̃c iubeat
tacere consid̾emus. S ⁊ hoc nob̾ scͥp¬
tura aꝑuit: qr pcc̃ori dix̃ dẽ. Quare
tu enarras uisticias meas: nequis
dum p̾dicantẽ audit sequatur er¬
rantem. Improb enĩ magister est̾
diabolus: qui falsa ueris sepe ꝑmisc.
ut sp̃e u̾itatis testimoniũ u̾itãtis ob frãudis¬
texat. Etiam illud consid̾emus. utrũ
hic pͥmũ mandau̾it discipłis necui
denuncians illis iniias gentiũ ne
abieritis. ⁊ in ciuitatẽ samaritanoꝵ
ne introieritis. ite aut̃ ad ouesque
ꝑier̃ domus isrł. ẽ grotos curate. leꝓ¬
sos mundate. demones inquit eierte.¬
⁊ discite quis in ea dignus sit. atq
ibi manete. Itaq nec hic mãdatum
uidetur: ut xp̃m dei filiũ predica¬

Expanded text:
sunt confitetur. multis igitur ex causis iubet tacere discipulos, ut fallat principem mundi, ut declinet iactantiam, doceat humilitatem, simul ne rudes et inperfecti adhuc discipuli maximae praedicationis molibus opprimantur. Nunc qua causa etiam inmundos spiritus lubeat tacere consideremus. sed et hoc nobis scriptura aperuit, quia peccatori dixit deus: quare tu enarras iustitias meas? ne quis, dum praedicantem audit, sequatur errantem; inprobus enim magister est diabolus, qui falsa ueris saepe permiscet, ut specie ueritatis testimonium fraudis obtexat. etiam illud consideremus, utrum hic primum mandauerit discipulis, ne cui denuntians illis: in uias gentium ne abieritis et in ciuitates Samaritanorum ne introieritis; ite autem ad oues quae perierunt domus Israhel. aegrotos curate, leprosos mundate, daemones eicite et: discite quis in ea dignus sit et ibi manete. itaque nec hic mandatum uidetur, ut Christum dei filium praedica
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i uidebit. Octaua enĩ die facta
est resurrectio. Unde ⁊ pleriq psal¬
mi in octaua scribuntur. Aut for¬
te ut oftenderet nob̃ qd̾ dix̾at qd̾
is qui ꝓpt̾ dĩ u̾bum ꝑdiderit aĩa
suam: saluam faciet eam. qm̃ ꝓmis¬
sa sua in resurrectione restituat. S
maths ⁊ marcus post dies sex assũp¬
tos hos ẽẽ memorar̃. de quo possemꝰ
dum intelligamus. W ideo mũdi
temporib impletis: resurrectio fu¬
tura mõstratur: Aut qr is qui supͣ
mũdum ascenderit. ⁊ huius scłimo¬
m̃ta transcenderit. ułut in sublimi
locatus. fut᷑e resurrectionis fructus
expectabit met̾nũ. Transcendamꝰ
gͥ oꝑa mũdi. ut possimꝰ facie ad fa¬
ciẽ dm̃ uid̾e. Ascende in mõtẽ qui
eugłizas sẏon. Sin mõtẽ ascendit
qui eugłizat syon. qͣntomagis qui

Expanded text:
i uidebit? octaua enim die facta est resurrectio, unde et plerique psalmi in octauam scribuntur. aut forte ut ostenderet nobis quia dixerat quod is, qui propter dei uerbum perdiderit animam suam, saluam faciet eam, quoniam promissa sua in resurrectione restituat. sed Matthaeus et Marcus post dies sex adsumtos hos esse memorarunt. de quo possemus dum intellegamus. et ideo mundi temporibus inpletis resurrectio futura monstratur aut quia is qui supra mundum ascenderit et huius saeculi momenta transcenderit uelut in sublimi locatus futurae resurrectionis fructum exspectabit aeternum. Transcendamus igitur opera mundi, ut possimus faciem ad faciem deum uidere. ascende in montem qui euangelizas Sion. si in montem ascendit qui euangelizat Sion, quanto magis qui
Abbreviated transcription (Latin):
absit głiari nisi incruce dñi nr̃i iħu¬
reꝑiamus admonitos discipłos ne
cuidic̾ent. qd̾ ip̃e sit xp̃c. hic autẽ
scͥptum sit increpatos eẽ necui di¬
c̾ent. qd̾ eẽt młta passurus. Nide
tis qd̾ in uno xp̃i nomine omĩa sĩt.
Ip̃e est enĩ xp̃c qui natus ex uͥgine
est. ip̃e est qui mirabilia fec ĩppło.
si tͣraxeris: retraxisti salutem tuã.
Nam heretici habe sibi xp̃m uidẽt᷑.¬

Expanded text:
absit gloriari nisi in cruce domini noabsit gloriari nisi in cruce domini noriamus admonitos discipulos, ne cui dicerent quod ipse sit Christus: hic autem scriptum sit increpatos esse, ne cui dicerent quod esset multa passurus etis quod in uno Christi nomine omnia sint. ipse est enim Christus qui natus ex uirgine est, ipse est qui mirabilia fecit in popsi retraxeris, retraxisti salutem tuam. nam etiam haeretici habere sibi Christ
Abbreviated transcription (Latin):
mortis porta p̾ualuit. Fuge gͦ con¬
tentiones. dissensiones. strepitus. tu¬
multusq discordie. ne ꝑ portas mor¬
tis ingressus incurras. Dñs enĩ iħe
xp̾c predicari se primo noluit. ne
ullus strepitus nasc̾etur. Increpat
discipłos suos netui hecdic̾ent. qd̾
oportet filium hominis młta pati
⁊repbari apͥncipib sac̾ dotum. seni¬
fortasse sdeo hoc addidit qr sciebat
dñs difficile passionis ⁊ resurrectioĩs
etiam discipłos credituros. Ꝙ ideo
passionis ⁊ resurrectionis sue asser¬
torem se ẽẽ maluit. ut ex facto fi¬
des ñ ex audito discordia nasceret᷑.
Ergo xp̃c noluit głiari. s maluit
ignobilis uideri ut passionem su¬
biret. W tu qui ignobił natus es
għaris: eadem tibi qua xp̃c ãbula¬
uit gradiendum est̾ uia: qr ipse¬
imitatio ꝑ ignobilitatẽ ⁊ bonã fa¬
mam: ut głieris in cruce sic̃ ipse
est głiatus. Sic ambulauit paulꝰ
udeo głiatur dicens. Mlichi autẽ

Expanded text:
mortis porta praeualuit fuge ergo conmortis porta praeualuit fuge ergo contentiones dissensiones strepitus tumultusque discordiae, ne per portas mortis ingressus incurras. dominus enim Iesus Christus praedicari se primo noluit, ne ullus strepitus nasceretur. increpat discipulos suos. ne cui haec dicerent quod oportet filium hominis multa pati et reprobari a principibus sacerdotum et seniet fortasse ideo hoc addidit, quia sciebat dominus difficile passioni et resurrectioni etiam discipulos credituros. et ideo passionis et resurrectionis suae adsertorem se esse maluit, ut ex facto fides, non ex audito discordia nasceretur. ergo Christus noluit gloriari, sed maluit ignobilis uideri, ut passionem subiret: et tu qui ignobilis natus es gloriaris? eadem tibi qua Christus ambulauit gradiendum est uia. imitatio per ignobilitatem et bonam famam, ut glorieris in cruce, sicut ipse est gloriatus. sic ambulauit Paulus et ideo gloriatur dicens: mihi autem
Abbreviated transcription (Latin):
supra petram est. S⁊ in eccłia fu̾is.
porte inferi ñ p̃ualebũt tibi. P orte
inferi porte mortis sũt. ẜ orte aut̃
mortis: porte eccłie eẽ ñ possunt.
Que aut̃ sunt porte mortis. hoc ẽ
porte inferi. nisi singła queq pc̃c̃a:
Si fornicatus fu̾is: portas mortis ĩ¬
gressus es. Sifidem leseris: portas
penetrasti inferi. S ipcc̃m morta¬
le ꝯmiserie: portas mortis intrasti.
s potens est ds̃ qui exaltet te de por¬
tis mortis. ut ãnunties om̃s laudes
eius inportis filie syon. P orte aut̃
eccłie porte castitatis sunt. sũt por¬
te uisticie qͣs uistus intrare ꝯsue¬
uit dicens. Aꝑite michi portas ui¬
sticie. ⁊ ingressus in eas confitebor
dño. s ut porta mortis porta inferi
Ita ⁊ porta iusticie: dei porta est.hec
enim porta dñi iusti intrabũt ꝑ eã.
W ideo suge ꝑtinaciã delictoꝵ. ne
forte tibipossint inferi p̾ualere.Si
enim dominatũs fu̾it pẽc̃m in te:

Expanded text:
supra petram est. si in ecclesia fueris, supra petram est. si in ecclesia fueris, portae inferi non praeualebunt tibi. portae inferi portae mortis sunt, portae autem mortis portae esse ecclesiae non possunt. quae autem sunt portae mortis, hoc est portae inferi nisi singula quaeque peccata? si fornicatus fueris, portas mortis ingressus es. si fidem laeseris, portas penetrasti inferi. si peccatum mortale conmiseris, portas mortis intrasti. sed potens est deus, qui exaltet te de portis mortis, ut adnunties omnes laudes eius in portis filiae Sion. portae autem ecclesiae portae castitatis sunt, portae iustitiae, quas iustus intrare consueuit dicens: aperite mihi portas iustitiae et ingressus in eas confitebor domino. sed ut porta mortis porta inferi ita et porta iustitiae dei porta est; haec enim porta domini, iusti intrabunt per eam. et ideo fuge pertinaciam delictorum, ne portae tibi possint inferi praeualere; si enim dominatum fuerit peccatum in te,
Abbreviated transcription (Latin):
sententiã. s suam ꝓmłsit dicens.
Tues xp̃c filius dei uiui. Qui est sẽ¬
ꝑ est. Nec cepit ut eẽt: ⁊ eẽ ñ deficit.
Magna autẽ xp̃i gr̃a. qui om̃ia ꝓpe
nocabula sua discipłis suis dona
uit. Ego inquit lux mundi. ⁊ id
tam̃ quo ip̃e głiatur discipłis no¬
men indulsit dicens. Nosestis lux
mundi. Ego sum panis uiius. ⁊
nos om̃s unus panis sumus. Ego
sum uitis uera. ⁊ tibi dic̃. Plantaui
uitem fructuosam om̃em ueram.
Netra est xp̃c. Bibebant enĩ despi¬
ritali: sequenti petra. Petra autẽ
erat xp̃c. Etiam discipło suo huiꝰ
uocabuli gr̾am ñ negauit. ut et
ip̾e sit petrus. qd̾ de petra habeat
ñ extra te s int᷑te petram reqͥrłt.
petra tua actus est.petra tua mens
est. S upͣ hanc petram edificatur
domus tua. ut nulliss possit neqͥ¬
cie sp̃alis reuerb̃ari ꝓcelł. Petͣ tua
fides est. F undam̃tũ est fides eccłie
Si petra fu̾is in eccłia eris. qr eccłu

Expanded text:
sententiam, sed suam promsit dicens: sententiam, sed suam promsit dicens: tu es Christus filius dei uiui. qui est semper est nec coepit ut esset et esse non deficit. magna autem Christi gratia, qui omnia prope uocabula sua discipulis donauit suis. ego sum inquit lux mundi et id tamen quo ipse gloriatur discipulis nomen indulsit dicens: uos estis lux mundi. ego sum panis uiuus et: nos omnes unus panis sumus. ego sum uitis uera et tibi dicit: plantaui te uitem fructuosam omnem ueram. petra est Christus — bibebant enim de spiritali sequenti petra, petra autem erat Christus —: etiam discipulo suo huius uocabuli gratiam non negauit, ut et ipse sit Petrus, quod de petra habeat non extra te, sed intra te petram require. petra tua actus est, petra tua mens est. supra hanc petram aedificatur domus tua, ut nullis possit nequitiae spiritalis euerberari procellis. petra tua fides est, fundamentum est fides ecclesiae. si petra fueris, in ecclesia eris, quia ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
bus: possint cdicere singuli. Non
timebo quid faciatꝰ mͥ caro. Qui
enim carnem uicerit: eccłie fun¬
dam̃tum est:. Et si petro eq̃ri nõ
potest: imitari potest. Alagna
sunt᷑ dĩ mun̾a. qui ñ solum nobis
que fuerant nr̃a reꝑauit: uerum
etiam que st̃ sua ꝓpria concessit.
Refert tam̃ quid sibi uelit qd̾ ñ
alium turba opinabatur. nisi autꝰ
Ille rapitur. iste regreditur. Ille ĩ¬
unam rapitur. iste rapinam ñ ar¬
bitratus est eẽ se equalem deo. Ille
petitis ignib uincdicatur. hic ꝑse¬
cutores suos maluit sanare quã
ꝑdere. Cux autẽ ieremiam puta¬
bant.: fortasse qi scĩficatus ĩ uulua
est. S ñ hic ieremias. Ille scĩficat᷑.
iste scĩficat. Iilrus sc̃ĩficatio cepit
ex corꝑe. hic sc̃s ex sc̃o. Cur etiã io¬
ãnem ppłs putat. nisi forte qr in
matris utero positus dñi p̾sentiã
sentiebat: S ñ hic ioħs. Ille adora¬
bat in utero. hic adorabatur. Ille
bat.  io petrus ñ expectauit ppłi

Expanded text:
bus possint dicere singuli: non bus possint dicere singuli: non timebo quid faciat mihi caro! qui enim carnem uicerit ecclesiae fundamentum est et, si aequare Petrum non potest, imitari potest; magna sunt enim dei munera, qui non solum nobis quae fuerant nostra reparauit, uerum etiam quae sunt sua propria concessit. refert tamen quid sibi uelit quod non alium turbae opinabantur nisi aut hristus. ille rapitur, iste regreditur; ille inunam rapitur, iste rapinam non arbitratus est esse se aequalem deo; ille petitis ignibus uindicatur, hic persecutores suos maluit sanare quam perdere. cur autem Hieremiam putabant? fortasse quia sanctificatus in uulua est. sed non hic Hieremias. ille sanctificatur, iste sanctificat; illius sanctificatio coepit ex corpore, hic sanctus ex sancto. cur etiam Iohannem populus putat nisi forte quia in matris utero positus domini praesentiam sentiebat? sed non hic Iohannes. ille adorabat in utero, hic adorabatur; ille bat. Et ideo Petrus non exspectauit populi
Abbreviated transcription (Latin):
iudicauit nicħ se scire nisi xp̃m¬
om̃ia sintꝰ. om̃ia enĩ dedit pat̾ filio.
Si om̃ia dedit: et̾nitatẽ quam ha¬
bet. maiestatẽq transfuditꝰ. S ꝓ
quo labor longuis: fideii mee fi¬
nis xp̃c est. finis fideimeẽ dĩ filiꝰ
est. Non licetꝰ michi scire genera¬
tionis seriem. Non licet tam̃ ne¬
scire generationis fidem. Crede
gͥ sic quẽad mod̾ petrus credidit.
uit ⁊ tu beatus sis. ut ⁊ tu audire
merearis. qm̃ ñ caro ⁊ sanguis tͥ
reuelauit. s pat̾ m̃s qui inceł ẽ.
Caro enim ⁊ sanguis ñ queunt nͥ
que tr̾ena sunt reuelare. At uͦ qui
sp̾u loquitur mysteria. ñ carnis ⁊
sanguinis magisterio: s diuina in¬
spiratione fundatur. Noli gͦ acqͥes
caro est.⁊ qui adheret deo unus est¬
sp̾c. Non ꝑmanebit inqͥt sp̃c ms̃
in hominib istis in et̾num: ꝓpt̾
qd̾ st̃ carnes. S utinam caro ⁊ san¬
guis ñ sint qui audiunt. s a car¬
nis ⁊ sanguinis remoti cupiditati¬

Expanded text:
judicavit nihil se scire nisi Chrijudicavit nihil se scire nisi Chriomnia sint: omnia enim dedit pater filio. si omnia dedit, aeternitatem quam habet maiestatemque transfudit. sed quo prolabor longius? finis fidei meae Christus est, finis fidei meae dei filius est. non licet mihi scire generationis seriem, non licet tamen nescire generationis fidem. Crede igitur sic quemadmodum Petrus credidit, ut et tu beatus sis, ut et tu audire merearis: quoniam non caro et . sanguis tibi reuelauit, sed pater meus qui in caelis est. caro enim et sanguis non queunt nisi quae terrena sunt reuelare, at uero qui spiritu loquitur mysteria non carnis et sanguinis magisterio, sed diuina inspiratione fundatur. noli ergo adquiesccaro est et qui adhaeret deo unus s. non permanebit inquit spiritus meus in hominibus istis in aeternum, propter quod sint carnales. sed utinam caro et sanguis non sint qui audiunt, sed a carnis et sanguinis remoti cupiditati
Abbreviated transcription (Latin):
sa opinio est. Quia alii helyam
quem uenturũ putabant. alii io¬
hannẽ quẽ decollatum sciebant. aui
unum de ꝓphis pͥorib surrexisse
credebant. S hoc querere supͣ nos
est: Alterius sentẽtie. alt̾ius pru¬
dentie est. Nam si paulo apło satis
est nichil scire nisi xp̾m iħm ⁊ hc̃¬
crucifixũ. qͥd ampliꝰ mͥ desid̾andi
est scire qͣm xpͥm: in uno enĩ hoc
nomine ⁊ diuinitatis ⁊ incarna¬
tionis exp̾ssio. ⁊ fides est passionis.
s ideo licet ceteri apłi sciant: pe¬
trus tam̃ respondit p̾cet̾is. Tu es
xpͥc filius dei uiui. Complexus est
itaq om̃ia qui ⁊ naturam ⁊ nom̃
exp̃ssit. in quo sũma uirtutum ẽ
&um ne nos de generatione dei
serimus questiones: cum paulus
iudicau̾it nichil scire nisi xp̃m ie¬
sum ⁊ hunc crucifixũ. petrus̾
nichil amplius qͣmdĩ filiũ puta¬
ueritꝰ confitendum : nos ⁊ qñ ⁊ qͦ
ne infirmitatis ꝯtemplat̾one ri
magis offendiculum questionis
qͣm edificat̾onis ꝓfectus eẽt. W iõ

Expanded text:
sa opinio est, quia alii Eliam, quem venturum putabant: alii Joannem, quem decollatum sciebant, aut unum de prophetis prioribus surrexisse credebant. Sed hoc quaerere supra nos est: alterius scientiae, alterius prudentiae est. Nam si Paulo apostolo satis est nihil scire nisi Christum  desiderandum est scire quam Christum? in uno enim hoc nomine et diuinitatis et incarnationis expressio et fides est passionis. et ideo licet ceteri apostoli sciant, Petrus tamen respondit prae ceteris: tu es Christus filius dei uiui. conplexus est itaque omnia, qui et naturam et nomen expressit, in quo summa uirtutum est. etiamne nos de generatione dei adserimus quaestiones, cum Paulus iudicauerit nihil se scire nisi Christum Iesum et hunc crucifixum, Petrus nihil aliud quam dei filium putauerinae infirmitatis contemplatione rimmagis offendiculum quam aedificationis profectus esset, et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
ũbo desinũt. Finis enĩ legis ẽ xp̾c:
ad iusticiã om̃i credenti. Nulpes
foueas habent̾. ⁊ uolucres celi nidos.
ubi requiescãt. Namfilius hoĩnis
ñ habet ubi caput suũ reclinet. Nõ
uidetur couenire rationi. ut sĩplicẽ
fidelemq istum arbitrem᷑. qui dñi
signatione respuit᷑. cum indefessi
samulatꝰ obsequiũ spopondiss. S
dñs ñ obsequioꝵ sp̃em. s puritatẽ
querit affectus. deniq supͣ ait. Qui¬
cumq receꝑit puerũ istũ ĩ nomi¬
ne meo. Quo loco dñs simplicitatẽ
sine arrogantia docet. caritatẽ sine
inuidia. deuot̾onẽ sine iracũdia eẽ
deb̾e. Nam ⁊ pu̾i mẽs ꝓuectioris af¬
fectu recipienda suadet᷑. qr dum pu¬
er nicħ sibi uindicat. formã uͥtutis
exequit᷑. ⁊ ratonẽ nesc̃. culpã igno¬
rat. Tam̃ qr plerisq ñ uͥius s infir¬
mitas uidetur sine rat̾one simpli

Expanded text:
desinunt; finis enim legis est Christus ad iustitiam omni credenti. Uulpes foueas habent et uolucres caeli nidos, ubi requiescant; nam filius hominis non habet ubi caput M suum reclinet. non uidetur conuenire rationi, ut simplicem fidelemque istum arbitremur qui domini dignatione respuitur, cum indefessi famulatus obsequium spopondisset, sed dominus non obsequiorum speciem, sed puritatem quaerit adfectus. denique supra ait: quicumque receperit puerum istum in nomine meo. quo loco dominus simplicitatem sine adrogantia docet, caritatem sine inuidia, deuotionem sine iracundia esse debere; nam et pueri mens prouect.ioris adfectu recipienda suadetur, quia, dum puer nihil sibi uindicat, formam uirtutis exsequitur et, si rationem nescit, culpam ignorat. tamen quia plerisque non uirtus, sed infirmitas ui
Abbreviated transcription (Latin):
de suo. Addidit. Si ocłs tuus dext̃
scandalizat te: erue eum. habes
aliud . & si dext̾a tua scandalizat
te: abscide eam. Et qui dimissã
a uiro ducit: mechatur. Nides ex
uno qͣm młta fragm̃ta. Moyses
dic̃ qd̾ abraham duos filios ha¬
buit. unum de antilla ⁊ unũ de
lib̃a. s aulus dix̃. hec sunt duo
testam̃ta. Duusit hoc u̾bum: ⁊ in¬
uenit myst̾ium. Beatus gͦ qui col
ueret. qr manus eius incophino
seruier̃. hic est ppłs qui ante lutũ
in cophinis colligebat. hic iam ꝑ cri¬
cem xp̃i inte celestis oꝑatur alimo¬
niã. ⁊ eo fidei cibum congerit. ubi
erat ante cenum ꝑfidie gentił. Nec
paucoꝵ hoc munus: s om̃iũ est.
Nam ꝑ .xii. cophinos. tanqͣm tri¬
buum singularum. fidei firmam̃¬
tum redundat: panis enĩ confirmat
cor hominis. Dixit aut̃ eis. Nos ꝙ̃¬

Expanded text:
de suo. Addidit: Si oculus tuus dexter de suo. Addidit: Si oculus tuus dexter scandalizat te, erue eum . Habes aliud. Et si dextera tua scandalizat te, abscinde eam ; et, Qui dimissam a viro ducit, maechatur . Vides ex uno quam multa fragmenta. Moyses dicit quod Abraham duos filios habuit, unum de ancilla, et unum de libera . Paulus dixit: Haec sunt duo Testamenta . Divisit hoc verbum, et invenit mysterium. Beatus ergo qui collveret: Quia manus ejus in cophino servierunt : hoc est, populus qui ante lutum in cophinis colligebat, hic jam per crucem Christi vitae coelestis operatur alimoniam; et eo fidei cibum congerit, ubi erat ante coenum gentilis perfidiae. Nec paucorum hoc munus? sed omnium est. Nam per duodecim cophinos tamquam tribuum singularum fidei firmamentum redundat: Panis enim confirmat cor hominis .. Dixit autem illis: Vos