comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
b nr̃is. spem suã tam̃ in xp̃o. atq in eiꝰ ꝓmissionib ue¬
ram.certam. firmã ẽẽ confidant. nullo tam̃ mͦ. nisi
adiuuante gr̃a saluatoris xp̃i crucifixi. et dono sp̃s eiꝰ.
uł quosubet ad plenissimam ꝑfectionẽ: uł quenquã
ad qualencunq ꝓuectum uere pieq iusticiȩ ꝑuenire
qͥ negauerit. nescio utrum recte possit in qualiuncũ
q xp̃ianoꝵ numero deputari. Ac ꝑ hoc et ea testimo¬
nia que ñ quidem de scripturis canonicis. s de quib¬
dam catholicorum tractatoꝵ opusculis posuit. uolens
occurrere his qui eũ solum dicerent ista defendere
ita sunt media. ut neq contra nr̃am sententiam sint.
neq contra ipsius. In quib ñ nichiletiã de libris me¬
is int̃ponere uoluit. me quoq aliquem deputans. qͥ
cum illis cõmemorari dignus uiderer. unde ingratus
ẽẽ ñ debeo.et familiariori affectu nolo ut erret.qui

Expanded text:
bus nostris, spem suam tamen in Christo atque in eius promissionibus uebus nostris, spem suam tamen in Christo atque in eius promissionibus ueram, certam, firmam esse confidant! nullo tamen modo nisi adiuuante gratia saluatoris Christi crucifixi et dono spiritus eius uol quolibet ad plenissimam perfectionem uel quemquam ad qualemcumque prouectum uerae piaeque iustitiae peruenire qui negauerit, nescio utrum recte possit in qualiumcumque Christianorum numero deputari. Ac per hoc et ea testimonia, quae non quidem de scripturis canonicis, sed de quibusdam catholicorum tractatorum opusculis posuit uolens occurrere his qui cum solum dicerent ista defendere, ita sunt media, ut neque contra nostram sententiam sint neque contra ipsius. in quibus nonnihil etiam de libris meis interponere uoluit me quoque aliquem deputans, qui cum illis commemorari dignus uiderer. unde ingratus esse non debeo et familiariore affectu nolo ut erret, qui
Abbreviated transcription (Latin):
sufficit adiuuatur: Utrum enim in hoc scło fuerit
uł sit. uł possit ẽẽ aliquis ita iuste uiuens. ut nullũ
habeat omnino peccatum potest ẽẽ aliqua questio
int̾ ueros piosq xp̃ianos. Posse tam̃ ẽe certe post hãc
uitam: quisquis ambigit desipit. S ego nec de ista
uita uolo contendere: Quanquã enim mͥ ñ uideatur
alit̾ intelligendum ẽẽ qͦd scriptũ ẽ. ñ iustificabit᷑ in
conspectu tuo om̃is uiuens. et si qua similia. tam̃ uti¬
nam possit ostendi. uł hec testimonia meliꝰ alit̃ intelli¬
gi posse: uł ꝑfectam plenamq iusticiam. cui ꝓrorsus
nichil addendum sit. et heri fuisse in aliquo dũ in isto
corpore uiueret. et hodie ẽẽ. et cras futuram. dũ tamen
longe plures sint. qui cũ sibi usq ad ultimũ uitȩ huiꝰ
diem necessarium ẽẽ ñdubitent. ut ueracit᷑ dicant di¬
mitte nobis debita nr̃a. sicut et nos dimitimꝰ debittori¬

Expanded text:
sufficit adiuuatur? Vtrum enim in hoc saeculo fuerit sufficit adiuuatur? Vtrum enim in hoc saeculo fuerit uel sit uel possit esse aliquis ita iuste uiuens, ut nullum habeat omnino peccatum, potest esse aliqua quaestio inter ueros piosque \'Christiano; posse tamen esse certe post hanc uitam quisquis ambigit desipit. sed ego nec de ista uita uolo contendere. quamquam enim mihi non uideatur aliter intellegendum quod scriptum est: non iustificabitur i n conspectu tuo omnis uiuens et si qua similia, tamen utinam possit ostendi uel haec testimonia melius aliter intellegi posse uel perfectam plenamque iustitiam, cui prorsus nihil addendum sit, et heri fuisse in aliquo, dum in isto corpore uiueret, et hodie esse et eras futuram, dum tamen longe plures sint, qui cum sibi usque ad ultimum uitae huius diem necessarium esse non dubitent, ut ueraciter dicant: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitori
Abbreviated transcription (Latin):
et quis nolit ẽẽ sine peccato. si hoc in hominis ẽẽt posi¬
tum potestate. recte quidem disputat. hoc ipso eos
confiteri ñ eẽ impossibile: quia hoc uł multi. uł om̃s
uolunt.S: hoc unde sit possibile confiteatur. et pax ẽ:
iste nos orantes adiuuari ut ñ peccemꝰ. nusꝗͣ dicere uo
luit. Qd̾ si forte latenter sentit. ignoscat alit̃ suspicanti¬
b. Ipse enim hoc facit. qͥ cũ tant̾a de hacre paciatur
inuidiã. sentire id uult. et confiteri uł ꝓfiteri ñ uult.
Qd erat magnũ ut hoc diceret. cũ p̃sertim sibi hoc tanꝗͣ
ex ꝑsona adusarioꝵ oppositum tractare et aꝑire susce¬
ꝑar: Cur illic solam naturam defendere uoluit. et qͥa
ita homo creatus est. ut ñ peccare posset si peccare no¬
luisset asseruit. acꝑ hoc quod ita creatus est eam pos¬
sibilitatem ad gr̃am ꝑtinere definiuit. qua possibili¬
tate si noluerit᷑ peccare ñ peccat. et noluit anquid di¬

Expanded text:
\'et quis nolit sine peccato esse, si hoc in hominis esset posi\'et quis nolit sine peccato esse, si hoc in hominis esset positum potestate?\' recte qconfiteri non esse impossibile, quia hoc vel multi, vel omnes volunt: » sed hoc unde sit possibile confiteatur, et pax est.iste nos orantes alunt. quod si forte latenter sentit, ignoscat aliter suspicantibus. ipso enim hoc facit, qui cum tantam de hac re patiatur inuidiam, sentire id uult et confiteri uel profiteri non uult. quid erat magnum ut hoc diceret, cum praesertim sibi hoc tamquam ex persona aduersariorum oppositum tractare et aperire susceperit? cur illic solam naturam defendere uoluit et quia ita homo creatus est, ut non peccare posset. si peccare noluerit. asseruit, ac per hoc quod ita creatus est eam possibilitatem ad gratiam dei pertinere definiuit, qua possibilitate, si noluerit peccare, non peccat, et noluit aliquid di
Abbreviated transcription (Latin):
poni. diabolus nobis adu̾satur. Orsus hinc obiectioni
eadem u̾ba respondemꝰ. quȩ ipse respondit. Resistamꝰ
illi et fugiet. Resistite inquit beatꝰ apłs diabolo: et
fugiet a uob̾. Unde animadu̾tendũ quid possit his
nocere qͦs fugit. uł quam uirtutem habere intelligen¬
dus sit. qui solis ñ p̾ualere resistentib potest. Hȩc et
mea u̾ba sunt. Uerius enim dici ñ potest. s hoc int̾ ẽ:
int̾nos et istos. qͦd nos etiam cum diabolo resistitur.
poscendum di adiutorium. ñ solũ ñ negamꝰ. uerum
etiam p̃dicamꝰ. Isti autem tantam uoluntati tribu¬
unt potestatem. ut pietati auferant orationem. Nã
utiq ut diabolo resistamꝰ. et fugiat a nobis. ideo pre¬
cantes dicimus. ne nos inferas in temptationem.I¬
deo et admoniti sumꝰ. tanquam ab imꝑatore militeᷤ.
exortante et dicente. Nigilate et orate: ne intretis in
temptationẽ. Qͦd uͦ contra eos disputat qui dicunt.

Expanded text:
poni: \'diabolus nobis aducrsatur\'. prorsus huic obiectioni poni: \'diabolus nobis aducrsatur\'. prorsus huic obiectioni eadem uerba respondemus, quae ipse respondit: resistamus illi, et fugiet. res istite, inquit beatus apostolus, diabolo, et f ugi e t a uob i s. unde animaduertendum quid possit his nocere quos f ugit uel quam uirtutem habere intellegendus sit, qui solis praeualere non resistentibus potest. haec et mea uerba sunt; uerius enim dici non potest. sed hoc interest inter nos et istos, quod nos etiam cum diabolo resistitur poscendum dei adiutorium non solum non negamus, uerum etiam praedicamus, isti autem tantam uoluntati tribuunt potestatem, ut pietati auferant orationem. nam utique ut diabolo resistamus et fugiat a nobis, ideo precantes dicimus: n p nos inferas in temptationem; ideo et admoniti sumus tamquam ab imperatore milites exhortante et dicente: uigilate et orate, ne intretis in temptationem. Quod uero contra eos disputat, qui dicunt:
Abbreviated transcription (Latin):
bertatis.
ñ seruitutis. quia caritatis utiq ñ timoris. De qua
et iacob apłs ait. Qui autem ꝑspexerit in legem ꝑfec¬
tam libertatis. Unde et ille non quidem iam lege di
t̾rebatur ut seruus. s condelectabatur ei scđ̾m inte¬
riorem hominem. Uidet tam̃ adhuc aliã legem in
membris suis. repugnantem legi mentissuȩ. Ita &
hic. Si sp̃u inquit ducimini: non adhuc estis sub le¬
ge. In quantum quisq sp̃u ducitur. ñ est sub lege
quia in qͣntũ condelectatur legi dĩ. ñ ẽ sub legis ti¬
more: quia timor tormentũ habet ñ delectationem.
ꝓinde si recta sentimus. sicut ꝓ membris sanatis
gr̃as agere. ita ꝑsanandis orare debemꝰ. ut absolutis¬
sima nichil cui addi possit sanitate ꝑfecta d̃ĩ suaui¬
tate:plena libertate ꝑfruamur. Non enim abnui¬
mꝰ humana naturam posse ẽẽ sine peccato.aut pul
eri dicimꝰ. ut iusta et beata sit. a quo creata ẽ. ut sit.
facile itaq refellitur. qͦd a quibusdam sibi dicit op¬

Expanded text:
bertatis, non seruitutis, quia caritatis utique, non timoris, de qua et Iacobus apostolus ait: qui autem perspexerit in legem perfectam libertatis. unde et ille non quidem iam lege dei terrebatur ut seruus. sed condelectabatur ei secundum interiorem hominem; uidet tamen adhuc aliam legem in membris suis repugnantem legi mentis suae. ita et hic: s i s p i ritu, inquit, ducimini, non adhuc estis sub lege. in quantum quisque spiritu ducitur, non est sub lege. quia in quantum condelectabatur legi dei, non est sub legis timore, quia timor tormenum habet, non delectationem. Proinde si recte sentimus, sicut pro membris sanatis gratias agere ita pro sanandis orare debemus, ut absolutissima cui nihil addi possit sanitate, perfecta dei suauitate, plena libertate perfruamur. non emim abnuimus humanam naturam posse esse sine peccato aut ullo eri dicimus, ut iusta et beata sit, a quo creata est ut sit. facile itaque refellitur, quod a quibusdam sibi dicit op
Abbreviated transcription (Latin):
tias aꝑtissimas firmissimasq retinemus. Si autem
iste frat̃. quod de spiritali corpore adhuc requiro.iam
sibi firmat ẽẽ certissimum. insi placidus audiero do¬
centem. ita ut ille quoq placidus me audiat inqui¬
rentem.habebit unde iure succenseat. Nunc tamen
ꝑ xp̃m obsecro. ut de illa asꝑitate litterarũ mearũ
qua se ñ immerito offensum ẽẽ dicit. ueniam mͥ ab
illo impetres: et me rescriptis dño adiuuante letifi

Expanded text:
tias apertissimas firmissimasque retinemus. si autem tias apertissimas firmissimasque retinemus. si autem iste frater, quod de spiritali corpore adhuc requiro, iam sibi firmat esse certissimum, nisi placidus audiero docentem ita, ut ille quoque placidus me audiat inquirentem, habebit, unde iure suscenseat. nunc tamen per Christum obsecro, ut de illa asperitate litterarum mearum, qua eum non inmerito offensum esse didici, ueniam mihi ab illo impetres et me rescriptis domino adiuuante laetifi
Abbreviated transcription (Latin):
forisecus oculati. eum quo circundabunt᷑ uideb̾t.
restat interim de uisione dĩ scd̃m interiorẽ homi¬
nem certissimi simus. Si autem etiam corpꝰ mira cõ¬
mutatione hoc ualuerit: aliud accedet. ñ illud ab¬
scedet. Melius gͦ id affirmamꝰ. unde minime dubi¬
tamꝰ: qͦd homo interior uidebit dm. qui mͦ solus po¬
test uidere caritat̾ẽ. quȩ cum laudaretur dictũ ẽ.
ds caritas ẽ: solus potest uidere pacem et scĩficationẽ.
sine qua nemo poterit uidere dm. Neq enim cari¬
tatem. pacem. sc̃ificationem. et si qua similia uidet mͦ
ullus oculus carnis. quȩ tam̃ omnia iam uidet
quantum potest oculus mentis. tanto purius quan¬
to purior. ut sine dubitatione dm nos uisuros eẽ cre¬
damus. siue inueniamꝰ. siue ñ inueniamꝰ qͦd de qua¬
litate futuri corporis querimꝰ. cum tam̃ corpꝰ resur¬
recturum et immortale atq incorruptibile futurũ
ñ ambigamꝰ. q̃m hinc scãrum scripturarum senten¬

Expanded text:
forinsecus oculati eum, quo circumdabuntur, uidebunt —, restat, ut interim de uisione dei secundum interiorem hominem certissimi simus. si autem etiam corpus mira commutatione hoc ualuerit, aliud accedet, non illud abscedet. Melius ergo id adfirmamus, unde minime dubitamus, quod homo interior uidebit deum, qui modo solus potest uidere caritatem, quae cum laudaretur, dictum est: Deus caritas est, solus potest uidere pacem et sanctificationem, sine qua nemo poterit uidere deum. neque enim caritatem, pacem, sanctificationem et si qua similia uidet modo ullus oculus carnis; quae tamen omnia iam uidet, quantum potest, oculus mentis tanto purius quanto purior, ut sine dubitatione deum nos uisuros esse credamus, siue inueniamus siue non inueniamus, quod de qualitate futuri corporis quaerimus, cum tamen corpus resurrecturum et inmortale atque incorruptibile futurum non ambigamus, quoniam hinc sanctarum scripturarum senten
Abbreviated transcription (Latin):
ut foris tantum uideri ab exteriore homine possit. intꝰ
autẽ ab interiore ñ possit. Que si absurde sentiuntur.
magis enim sc̃i pleni erunt dõ. ñ inanes intrinsecus.
ab illo circundabuntur extrinsecus : nec ceci intrin¬
secus. eum quo pleni erunt ñ uidebunt. et tantum

Expanded text:
ut foris tantum uideri ab exteriore homine possit, intus ut foris tantum uideri ab exteriore homine possit, intus autem ab interiore non possit. quae si absurdissime sentiuntur — magis enim sancti pleni erunt deo, non inanes intrinsecus ab illo circumdabuntur extrinsecus nec caeci intrinsecus eum, quo pleni erunt, non uidebunt et tantum
Abbreviated transcription (Latin):
alicubi legisse. quod michi sufficere estimarem. siue
ad discendum. siue ad docendum. Ac ꝑhoc si non dis¬
plicet huic fr̃i mea qualiscunq cautela. interim ꝓpt̃
qͦd scriptum est. q̃m uidebimus d̾m sicut ẽ. quantum
possumus cor mundũ ad illam uisionem ipso auxilian¬
te p̃paremus. De corpore autem spiritali pacatius et di¬
ligentius inquiramꝰ. ne forte aliquid certum ac liqui.¬
dum si nobis hoc utile ẽẽ nouit. scđm scripturas suas
ds monstrare dignetur. Si enim hoc inuenerit inqui¬
sitio diligentior tantam futuram corporis mutationẽ
ut possit uidere inuisibilia. ñ ut opinor talis potentia
corporis menti au ferret uisionem. ut exterior homo
đm uidere tunc possit. ñ possit interior: quasi tantũ
foris sit d̾s ad hominem. et intus ñ sit in homine: cũ
aꝑte scriptum sit. ut sit d̾s om̃ia in om̃ib. aut ita sit
intus ille qui sine ullis locorum spacuis ubiq totus est.

Expanded text:
alicubi legisse, quod mihi sufficere existimarem sine alicubi legisse, quod mihi sufficere existimarem sine ad discendum sine ad docendum. Ac per hoc, si non displicet huic fratri mea qualiscumque cautela, interim, propter quod scriptum est: Quoniam uidebimus eum, sicuti est, quantum possumus, cor mundum ad illam uisionem ipso adiuuante praeparemus. de corpore autem spiritali pacatius et diligentius inquiramus, ne forte aliquid certum ac liquidum, si nobis hoc utile esse nouit, secundum scripturas suas deus demonstrare dignetur. si enim hoc inuenerit inquisitio diligentior, tantam futuram corporis mutationem, ut possit uidere inuisibilia, non, ut opinor, talis potentia corporis menti auferet uisionem, ut exterior homo deum uidere tunc possit, non possit interior, quasi tantum foris sit deus ad hominem et intus non sit in homine, cum apertissime scriptum sit: Ut sit deus omnia in omnibus, aut ita sit intus ille, qui sine ullis locorum spatiis ubique totus est,
Abbreviated transcription (Latin):
rectione habebimus. quantam capiat in meliꝰ commu¬
tationem. utrũ in simplicitatẽ sp̃s cedat. ut totus ho¬
mo iam sp̃s sit. an quod magis puto. s: nondum ple¬
na fiducia confirmo ita futurum sit spiritale corpus.
ut ꝓpt̾ quandam ineffabilem facilitatem spiritale di¬
catur. seruet tam̃ substantiam corporalem. que ꝑ se ip¬
sam uiuere ac sentire ñ possit. s. ꝑ illum qui ea utatur
sp̃m. neq enim et nunc. quia corpus dicitur animale:
eadem ẽ. animȩ natura atq corporis. et utrum sicorpo¬
ris quamuis iam immortalis atq incorruptibilis na¬
tura seruabitur. adiuuet tunc aliquid sp̃m ad uiden¬
da ipsa uisibilia. id est corporalia sicut nunc tale aliqͥd
nisi ꝑ corpꝰ uidere ñ possumus. an uͦ etiam sine corporis
organo ualeat tunc sp̃c ñr nosse corporalia neq enim
et d̾s talia ꝑ sensus corporis nouit. et multa alia que
in hac questione mouere possunt.fateor me nondum

Expanded text:
rectione habebimus, quantam capiat in melius commurectione habebimus, quantam capiat in melius commutationem, utrum in simplicitatem spiritus cedat, ut totus homo iam spiritus sit, an, quod magis puto, sed nondum plena fiducia confirmo, ita futurum sit spiritale corpus, ut propter quandam ineffabilem facilitatem spiritale dicatur, seruet tamen substantiam corporalem, quae per se ipsam uiuere ac sentire non possit sed per illum, qui ea utitur. spiritum — neque enim et nunc, quia corpus dicitur animale, eadem est animae natura quae corporis —, et utrum, si corporis quamuis iam inmortalis atque incorruptibilis natura seruabitur, adiuuet tunc aliquid spiritum ad uidenda ipsa uisibilia, id est corporalia, sicut nunc tale aliquid nisi per corpus uidere non possumus, an uero etiam sine organo corporis ualeat tunc spiritus noster nosse corporalia — neque enim et deus talia per sensus corporis nouit — et multa alia, quae in hac quaestione mouere possunt, fateor me nondum
Abbreviated transcription (Latin):
uis debetur hominib aliquiad in eoꝵ sc̃ptis impba¬
re atq respuere: si forte inuenerimꝰ quod alit̾ sense¬
rint quam ueritas habet diumo adiutorio uł ab ali¬
is intellecta uł a nobis. Talis ego sum in scriptis alioꝵ:
tales ẽẽ uolo intellectores meorum. Deniq et his om̃ib
quȩ de opusculis sc̃orum atq doctorum commemora¬
ii. ambrosui. iheronimi. athanasii. gregorii. et siqua
aliorum talia legere potui. que commemorare lon¬
gum putaui. d̾m ñ ẽẽ corpus.nec forme humanȩ ha¬
bere membra. nec eũ ẽẽ ꝑlocorum spacia diuisibilem.
et ẽẽ natura incommutabilit inuisibilem. nec ꝑ ean¬
dem naturam atq substantiam. s assumpta uisibili
specie: sicut uoluit apparuisse quibus apparuit. qͣn
doꝑ corporeos oculos in scripturis scĩs uisus ẽe narrat᷑.
in adiutorio dñi inconcusse credo: et quantum ipse do¬
nat intelligo. De spiritali autem corpore quod in resur¬

Expanded text:
illis debetur hominibus, aliquid in eorum scriptis inprobaillis debetur hominibus, aliquid in eorum scriptis inprobare atque respuere, si forte inueuerimus, quod aliter senserint, quam ueritas habet diuino adiutorio uel ab aliis intellecta uel a nobis. talis ego sum in scriptis aliorum, tales uolo esse intellectores meorum. denique in his omnibus, quae de opusculis sanctorum atque doctorum commemoraui, Ambrosii, Hieronymi, Athanasii, Gregorii, et si qua aliorum talia legere potui, quae commemorare longum putaui, deum non esse corpus nec formae humanae habere membra nec eum esse per locorum spatia diuisibilem et esse natura incommutabiliter inuisibilem nec per eandem naturam atque substantiam sed adsumpta uisibili specie, sicut uoluit, apparuisse, quibus apparuit, quando per corporis oculos in scripturis sanctis uisus esse narratur, in adiutorio domini inconcusse credo et, quantum ipse donat, intellego. De spiritali autem corpore, quod in resur
Abbreviated transcription (Latin):
manꝰ est: quia om̃ia oꝑatur. Totus pes ẽ: quia ubiq
ẽ. Ergo uidete quid dicat. Qui plantauit aurem ñ
audiet: Non dixit. qui plantauit. gͦ ipse aurem ñ
habet : Non dix̃gͦ ipse oculos ñ habet.S. quid dix̃:
Qui plantaiit aurem ñ audiet: qui finxit oculos
ñ considerat: Membra tulit: efficientias dedit. Hec
omĩa de litteris eorum et latinorum et grecoꝵ qui
priores nobis in catholica eccłia uiuentes diuina
eloquia tractauerunt. ideo commemoranda arbi¬
tratus sum: ut sciat iste frat̃ si quid alit̃ quam isti
sentit deposita dissensionis amaritudine: et frat̾nȩ
caritatis suauitate in integrum restituta atq ser¬
uata a diligenti et tranquilla consideratione que¬
rendum. uł discendũ. uł docendũ. Neq enim quoꝵ¬
libet disputationes quamuis catholicorũ et laudan¬
doꝵ hominũ uelut canonicas scripturas habere
debemus. ut nobis ñ liceat salua honorificentia quȩ

Expanded text:
manus est, quia omnia operatur; totus pes est, quia ubique manus est, quia omnia operatur; totus pes est, quia ubique est ergo uidete, quid dicat: Qui plantauit aurem, non audiet? et non dixit qui plantauit, ergo ipse aurem non habet\'; non dixit \'ergo ipse oculos non habet\'; sed quid dixit? qui plantauit aurem, non audiet? qui finxit oculum, non considerat? membra tulit, efficientias dedit. Haec omnia de litteris eorum et Latinorum et Graecorum, qui priores nobis in catholica ecclesia uiuentes diuina eloquia tractauerunt, ideo commemoranda arbitratus sum, ut sciat iste frater, si quid aliter quam isti sentit, deposita dissensionis amaritudine et fraternae caritatis suauitate in integrum restituta atque seruata diligenti et tranquilla consideratione quaerendum uel discendum uel docendum. neque enim quorumlibet disputationes quamuis catholicorum et laudatorum hominum uelut scripturas canonicas habere debemus, ut nobis non liceat salua honorificentia, quae
Abbreviated transcription (Latin):
faciam. hoc unũ sc̃i iheronimi int̃pono: ut nouerit
iste frat̾ ñ se de hacre mecũ magis quã cum prioribꝰ
agere debere: si quid eum contra ꝑmouet. Cum gͦ ille
uir in scripturis doctissimꝰ psalmum exponeret ubi
dictum est. intelligite gͦ qui insipientes estis in popłõ.
et stulti aliquando sapite:qui plantauit aurem ñ
audiet. aut qui finxit oculum ñ considerat. int̾ cete¬
ra iste locus inquit adu̾sus eos maxime facit qui an¬
tropomorphi sunt: qui dicunt d̾m habere mẽbra
quȩ etiam nos habemꝰ. Uerbi causa. Dicitur d̾s habe¬
re oculos: oculi dñi respiciunt omnia. Manꝰ d̃ñi facit
omia. Et audiuit inquit adam sonũ pedum d̾ni:
deambulantis in paradyso. Hec simplicit audiunt.
et humanas imbecillitates ad di magnificentiã re¬
ferunt. Ego autem dico qͦd ds totus ocłs ẽ. totus manꝰ
ẽ. totus pes ẽ. Totus oculus ẽ: quia om̃ia uidet. Totus

Expanded text:
faciam, hoc unum sancti Hieronymi interpono, ut nouerit faciam, hoc unum sancti Hieronymi interpono, ut nouerit iste frater non ae de hac re mecum magis quam cum prioribus agere debere, si quid eum contra permouet. Cum ergo ille uir in scripturis doctissimus psalmum exponeret, ubi dictum est: Intellegite ergo, qui insipientes estis in populo, et stulti aliquando sapite. qui plantauit aurem, non audiet? aut, qui finxit oculum, non considerat? inter cetera: Iste locus\', inquit, \'aduersus eos maxime facit, qui anthropomorphi sunt, qui dicunt deum habere membra, quae etiam nos habemus. uerbi causa dicitur deus habere oculos: oculi domini respiciunt omnia; manus domini facit omnia; et audiuit, inquit, Adam sonum pedum domini deambulantis in paradiso. haec simpliciter audiunt et humanas inbecillitates ad dei magnificentiam referunt. ego autem dico, quod deus totus oculus est, totus manus est, totus pes est. totus oculus est, quia omnia uidet; totus
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit admonere.quid debeant homines p̃para¬
re: quid̾m uolunt uidere: hoc ẽ. cor mundare ꝑ
fidem quȩ ꝑdilectionem oꝑatur. dono sp̃c sc̃i un¬
de pignus accepimꝰ. quo illam uision̾e desiderare
nouerimus. Nam de membris dĩ que assidue scͥp¬
tura cominemorat. ne quisquã scđ̃m carnis huiꝰ for¬
mam et figuram nos ẽẽ crederet similes dõ. ꝓpt̾ea
eadem scriptura et alas habere d̃m dixit. quas noᷤ
utiq ñ habemꝰ. Sicut gͦ alas cum audimꝰ. ꝓtectionẽ
intelligimꝰ. sic et cũ audimꝰ manꝰ. oꝑationẽ intellige¬
re debemꝰ. & cũ audimꝰ pedes. p̃sentationem. et cum
audimꝰ oculos uisionẽ qua cognoscit. et cum audimꝰ
faciem. noticiam qua innotescit. et siquid aliud ea¬
dem scriptura tale commemorat. puto spiritaliter
intelligendum.Neq hoc ego tantum.aut ego prior.
s: om̃s qui qualicunq spiritali intelligentia resistũt
eis. qui obhoc antropomorphi nominant᷑. ex quoꝵ
litteris ne multa commemorando maiores moras

Expanded text:
uoluit admonere, quid debeant homines praeparare, qui deum uolunt uidere, hoc est cor mundare per fidem, quae per dilectionem operatur, dono spiritus sancti, unde pignus accepimus, quo illam uisionem desiderare nouerimus. Nam de membris dei, quae assidue scriptura commemorat, ne quisquam secundum carnis huius formam et figuram nos esse crederet similes deo, propterea eadem scriptura et alas habere deum dixit, quas nos utique non habemus. sicut ergo, alas cum audimus, protectionem intellegimus, sic et, cum audimus manus, operationem intellegere debemus et, cum audimus pedes, praesentationem et, cum audimus oculos. uisionem, qua cognoscit, et, cum audimus faciem, notitiam, qua innotescit; et si quid aliud eadem scriptura tale commemorat, puto spiritaliter intellegendum neque hoc ego tantum aut ego prior sed omnes, qui qualicumque spiritali intellegentia resistunt eis, qui ob hoc anthropomorphi nominantur. ex quorum litteris ne multa commemorando maiores moras
Abbreviated transcription (Latin):
ideo sequitur et aicit. Neq is quiđm uidere noluerit.
potest dm udere. Deinde quia occurrebat etiã om̃s
impios uelle dmuid̾e stat̃ ut ostend̾et quare dixerit
qui dm uidere noluerit. quia utiq illo modo ñ uult
am uidere impiꝰ. quia cor mundare ñ uult quo ille
uideri poterit. sequutꝰ adiunxit et ait. Nec in loco ds
uidetur. s: corde mundo. nec corporalib oculis ad̃s que¬
ritur. nec circumscribitur inisu. nec tactu tenetur.

Expanded text:
ideo sequitur et dicit: neque is, qui deum uidere noluerit. ideo sequitur et dicit: neque is, qui deum uidere noluerit. potest deum uidere\'. deinde, -quia occurrebat etiam omnes impios uelle deum uidere, statim, ut ostenderet, qua re dixerit qui deum uidere noluerit\', quia utique illo modo non uult deum uidere impius, quia cor mundare non uult, quo ille uideri poterit, secutus adiunxit et ait: \'Nec in loco deus uidetur sed mundo corde nec corporalibus oculis deus quaeritur nec circumscribitur uisu
Abbreviated transcription (Latin):
bat. quando dicebat. et ego diligam eũ et ostendam
me ipsum illi. cum ante oculos hominũ conspicuũ
loqueret᷑. Unde autẽ inuisibilia uident᷑. nisi ocłis
cordis. de quib paulo ante dixi. quid sc̃s iheronimus
senserit ad uidendum d̾m: Hinc ẽ qͦd etiam memo¬
ratus mediolanensis ep̃c in ipsa resurrectione dint
ñ facile ẽe dm uidere. nisi his qui mundo sunt corde.
et ideo scriptum ẽẽ: beati mundo corde. quia ipsi dm
rat. et tamen eis uidendi d̾m ñ ꝓmiserat facultatem.
Deinde adiungit et dicit. Sigͦ hi qui mundo sunt cor¬
de dm uidebunt: utiq am ñ uidebunt. Et ne alios il¬
los acciꝑemꝰ de quib dictum ẽ: beati pauꝑes. beati mi¬
tes. et cetera. continuo subiunxit. Neq enim indigni
dđm uidebunt. indignos utiq illos uolens intelligi.
qui licet resurgant m uidere ñ poterunt. q̃m ad
damnationem resurgent.quia ꝑfidem ueram que
ꝑ dilectionem oꝑatur. cor mundare noluerunt.

Expanded text:
is, quando dicebat, Et ego diligam eum, et ostendam is, quando dicebat, Et ego diligam eum, et ostendam meipsum illi , cum ante oculos hominum conspicuus loqueretur. Unde autem invisibilia videntur, nisi oculis cordis? de quibus paulo ansenserit ad uidendum deum? Hinc est, quod etiam memoratus Mediolanensis episcopus in ipsa resun-ectrone dixit non facile esse deum uidere nisi his, qui mundo sunt corde, et ideo scriptum esse: Beati mundo corde, quia ipsi deuumerauerat et tamen eis uidendi deum non promiserat facultatem!\' deinde adiungit et dicit: Si ergo hi, qui mundo sunt corde, deum uidebunt, utique alii non uidebunt\'. et ne alios illos acciperemus, de quibus dictum est: Beati pauperes, beati mites et cetera, continuo subiunxit: \'Neque enim indigni deum uidebunt\', indignos utique illos uolens intqui licet resurgant, Deum videre non poterunt; quoniam ad damnationem resurgent, quia per fidem veram quae per dilectionem operatur , cor mundare noluerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
scripturarũ quibus d̾s uisus ẽẽ narratur. quia et
inuisibilis ẽ. ꝑ ꝓpͥam deitatis natura. et cũ uult ui¬
deri potest ꝑ assumptã sicut placuerit creaturam.
Porro si nature ipsius ẽ. inuisibilitas. sicut incorrup¬
tibilitas. ñ mutabitur utiq in futuro scło illa natu¬
ra. ut de inuisibili uisibilis fiat: quia neq poterit.
de incorruptibili corruptibilis fieri. Simul eni. et
incomutabilis ẽ: Et utiq naturam eiꝰ cominendauit
apłs.cum duo ista simul poneret dicens. Regi autẽ
scłoꝵ immortali. inusibili. incorruptibili. soli dõ. ho¬
nor et glã: in scła scłorum. Unde ñ audeo ego ita di¬
stinguere. ut dicam incorruptibili quidem in scła se¬
scło. Uerum quia nec illa testimonia falsa ẽẽ possunt.
beati mundo corde. q̃m ipsi d̾m uidebunt. et scimus
quia cũ apparuerit similes ei erimꝰ. quia uidebimꝰ
eũ sicuti ẽ: negare ñ possumꝰ filios di uisuros d̾m.
sicut udent᷑ inuisibilia. sicut se ipsum ostensurum

Expanded text:
scripturarum, quibus deus uisus esse narratur, quia et inuisibilis est per propriam deitatis naturam et, cum uult, uideri potest per adsumptam, sicut placuerit, creaturam. Porro si naturae ipsius est inuisibilitas sicut incorruptibilitas, non mutabitur utique in futuro saeculo illa natura, ut de inuisibili uisibilis fiat, quia neque poterit de incorruptibili corruptibilis fieri; simul enim et incommutabilis est. et utique naturam eius commendauit apostolus, cum duo ista simul poneret dicens: Regi autem saeculorum, inuisibili, incorruptibili soli deo honor et gloria in saecula saeculorum. unde non audeo ego ita distinguere, ut dicam; Incorruptibili quidem in saecula saem in hoc saeculo. uerum quia nec illa testimonia falsa esse possunt: Beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt, et: Scimus, quia, cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam uidebimus esicut videntur invisibilia, sicut seipsum ostensurum
Abbreviated transcription (Latin):
enim mutatis morib dicimus hominem ñ ẽẽ qui
fuit. si deniq mutatis etatibus ipsum corpus di¬
cimꝰ ñ ẽẽ qͦd fuit. quantomagis ipsum ñ erit tanta
conuersione mutatum. ut ñ solum immortaliter
uiuat. uerũ etiã inuisibilem uideat: Quaꝑpt̾ siui¬
debunt d̃m. ñ istius corporis oculi uidebunt: quia
et in hoc ñ erit ipsũ corpꝰ usq in illã uim potentiãs.
mutatũ et ñ ẽ contraria ista opinio. illis uerbis eple
mee. Si autem hactenꝰ ñ erit ipsum. quia nunc me¬
tale: tunc immortale: nunc aggrauans animam.
tunc nullo pondere ad om̃em motum erit facilli¬
mum. ad uidenda uͦ ea quȩ locoꝵ spacus int̾uallsꝙ
cernuntur si ñ aliud quam ipsum erit. substantiã
incorporalem. et ubiq totam nullomͦ uidebit. Siue
gͦ illud siue hoc uerum sit. scđd̾m utrunq uerum ẽ:
quod istius corporis oculi d̾m non uidebunt. Aut
enim istius erunt et ñ uidebunt. aut ñ erunt istius

Expanded text:
enim mutatis moribus dicimus hominem non esse, qui enim mutatis moribus dicimus hominem non esse, qui fuit, si denique mutatis aetatibus ipsum corpus dicimus non esse, quod fuit, quanto magis ipsum non erit tanta conuersione mutatum, ut non solum inmortaliter uiuat, uerum etiam inuisibilem uideat! quapropter, si uidebunt deum, non istius corporis oculi uidebunt, quia et in hoc non erit ipsum corpus usque in illam uim potentiamque mutatum, et non est contraria ista opinio illis uerbis epistulae meae. si autem hactenus non erit ipsum, quia nunc mortale tunc inmortale, nunc adgrauans animam tunc nullo pondere ad omnem motum erit facillimum ad uidenda uero ea, quae locorum spatiis interuallisque cernuntur, si non aliud quam ipsum erit, substantiam incorporalem et ubique totam nullo modo uidebit. siue ergo illud siue hoc uerum sit, secundum utrumque uerum est, quod istius corporis oculi deum non uidebunt; aut enim istius erunt et non uidebunt aut non erunt istius,
Abbreviated transcription (Latin):
derogare. Et si uera ẽ ista sententia. ñ erit contraria
ubis meis. quȩ in illa epła posui. Istius nanq corpo¬
ris oculos dixi ñ uisuros d̾m. hoc intuens quod istiꝰ
corporis oculi omnino ñ possunt cernere nisi corpora
quȩ ab eis aliquo loci int̾uallo separata sunt. Nam
si nullũ int̾uallum sit: nec ipsa corpora ꝑ eos uiden
Porro autẽ si in tantam sui dissimilitudinem nr̃a co¬
pora mutabuntur. ut oculos habeant ꝑ quos in¬
deatur illa substantia quȩ ñ ꝑ locoꝵ spacia. uł fun¬
tur uł diffunditur. alibi habens aliam partem. ali¬
bi aliam. in minore minorem. in maiore maiorem.
s. ubiq incorporalit̃ tota est. longe aliud erunt he
corpora: et ñ erunt ipsa. Nec sola detracta mortalita¬
te atq corruptione. et ponderis grauitate. aliua
erunt: s. in uirtutem ipsius mentis quodam inodo
conu̾tentur. si uidere poterunt quomͦ tunc menti.
nunc autem nec ipsi menti uidere concessum ẽ. Si

Expanded text:
derogare. et si uera est ista sententia, non erit contraria derogare. et si uera est ista sententia, non erit contraria uerbis meis, quae in illa epistula posui. istius namque corporis oculos dixi non uisuros deum hoc intuens, quod istius corporis oculi omnino non possunt cernere nisi corpora, quae ab eis aliquo loci interuallo separata sunt; nam si nullum interuallum sit, nec ipsa corpora per eos uidemus. Porro autem, si in tantam sui dissimilitudinem nostra corpora mutabuntur, ut oculos habeant, per quos uideatur illa substantia, quae non per locorum spatia uel diffunditur uel finitur alibi habens aliam partem alibi aliam, in minore loco minorem in maiore maiorem, sed ubique incorporaliter tota est, longe aliud erunt haec corpora et non erunt ipsa nec sola detracta mortalitate atque corruptione et ponderis grauitate aliud erunt, sed in uirtutem ipsius mentis quodam modo. conuertentur, si uidere poterunt, quo modo tunc menti nunc autem nec ipsi menti uidere concessum est. si
Abbreviated transcription (Latin):
et in loci spacio. int̾ualloq uisibilis. nichil enim
uidere alit̾ istius corporis oculus potest. et ne illud
qͦd dictum ẽ. facie ad faciem sic accipiatur tanꝗͣ
membris corporeis t̾minatus sit ds̃. Ideo me gͦ illud
dixisse ñ penitet. ne de ipso do tam impie sentiamꝰ.
ut eum ñ ubiq totum s ꝑ localia spacia diuisibilẽ
estimemus. Talia quippe: his ocłis nouimus. Cete¬
rum nichil tale de do sentiens. s eum incommuta¬
bilem & incorporalem sp̃m ubiq totum ẽe credens.
sitantam quisquam mutatationem huiꝰ corporis
futuram putat. cum ex animali fuerit spiritale.
ut etiam substantiam incorporalem ñ locoꝵ int̾ual¬
lis uł spacuis diuisibilem. uł etiam membroꝵ linia¬
mentis ac finib t̾minatam. s ubiq totam. ꝑ tale
corpus uidere possimus. uolo ut me doceat si uerum
sapit. Si autẽ in hoc falsum sentit. longe tolerabiliuꝰ
ẽ substantiȩ corporali aliquid arrogare. quam do

Expanded text:
et in loci spatio interualloque uisibilis — nihil enim et in loci spatio interualloque uisibilis — nihil enim uidere aliter istius corporis oculus potest — et ne illud, quod dictum est: Facie ad faciem, sic accipiatur, tamquam membris corporis terminatus sit deus. ideo me ergo illud dixisse non paenitet, ne de ipso deo tam impie sentiamus. ut eum non ubique totum sed per localia spatia diuisibilem existimemus; talia quippe his oculis nouimus. Ceterum nihil tale de deo sentiens sed eum incommutabilem et incorporalem spiritum ubique totum esse credens si tantam quisquam mutationem huius corporis futuram putat, cum ex animali fuerit spiritale, ut etiam substantiam incorporalem non locorum interuallis uel spatiis diuisibilem uel etiam membrorum liniamentis ac finibus terminatam sed ubique totam per tale corpus uidere possimus, uolo, et me doceat, si uerum sapit; si autem in hoc falsum sentit, longe tolerabilius est corpori aliquid adrogare quam deo
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uidebunt : An forte cecierunt. uł sine causa erũt:
Neq enim attendunt qui hec loquuntur. quia si ñ
erunt corpora: ꝓfecto illi oculi ñ erunt corporales.
Siaut̃ er̃t corpora. erit qͦd uidere possint ocłi corporales.
S hec ĩasatis dicta sint. q̃ ab initiohuiꝰ op̾culi mei diligent̃ lecta
& relecta consid̾ans. sine ulla fortasse dubitatione ꝑspicies ad
uidendũi dm̃ ꝑ eiꝰ auxiliũ cor mundũ te debere preparare
De corpore uͦ spiritali. si d̃ns iuuerit oꝑe alio exꝑiem̃:
icut p̃sens rogaui et nunc commoneo.ut fra¬
trem nr̃m de quo colloquuti sumꝰ uidere et
rogare digneris. ut ignoscat mͥ si qͥd auriꝰ
et asꝑius in se dictum accepit. in ea epła
quam me illo modo scripsisse ñ penitet.
qua dixi istius corporis oculos. nec nunc iide¬
re dm. nec ẽe uisuros. Causam quippe adiunxi cur
hoc dixerim: ne scilicet ds ipse corporeus ẽẽ credatur.

Expanded text:
non uidebunt? an forte caeci erunt uel sine causa erunt? non uidebunt? an forte caeci erunt uel sine causa erunt? neque enim adtendunt, qui haec loquuntur, quia, si non erunt corpora, profecto illi oculi non erunt corporales; si autem erunt corpora, erit, quod uidere possint oculi corporales. sed haec iam satis dicta sint, quae ab initio huius opusculi mei diligenter lecta et relecta considerans sine ulla fortasse dubitatione perspicies ad uidendum deum per eius auxilium cor mundum te debere praeparare. de corpore uero spiritali, si dominus iuuerit, opere alio experiemur, icut praesens rogaui, et nunc commoneo, ut fratrem nostrum, de quo conlocuti sumus, uidere et rogare digneris, ut ignoscat mihi, si quid durius et asperius in se dictum accepit in ea epistula, quam me illo modo scripsisse non paenitet, quia dixi istius corporis oculos nec uidere deum nec esse uisuros. causam quippe adiunxi, cur hoc dixerim. ne scilicet deus ipse corporeus esse credatur
Abbreviated transcription (Latin):
nos extendendo corda mundemus. Ut enĩ ñ tantũ
qͦd beatus ambrosius. uerũ etiã qͦd sc̃s iheronimus
dicam: ñ solũ pat̾s diuinitatẽ. s nec filii quidẽ. nec¬
sp̃c scĩ. quia una in trinitate natura est. possunt ocłi¬
carnis aspicere: s: oculi mentis de quib ipse saluator
ait. Beati mundo corde: qm̃ ipsi a̾m uidebunt. Nãq
sicut alibi idem iheronimus breuiter ac ueraçiter
definiuit res in corporalis. corporalib oculis ñ uide¬
tur. Has sententias de re tanta uirorum tantorum.
ñ ob hoc int̾ponere uolui: ut cuiusquam hominis
sensum tanquam scripture canonice auctoritatem
sequendum arbitreris. s ut illi qui alit sapiunt co¬
nentur mente uidere quod uerum ẽ. & in simplici¬
tate cordis querere dm. ne tam doctos diuinorum
eloquiorum tractatores temere rep̃hendant. Nec
te moueat. qͦd a quibusdam minus considerate di¬
citur. Quid tunc uidebunt oculi corporales: si dm

Expanded text:
nos extendendo corda mundemus. ut enim non tantum nos extendendo corda mundemus. ut enim non tantum quod beatus Ambrosius uerum etiam quod sanctus Hieronymus dicam, non solum patris diuinitatem sSpiritus sancti, quia una in Trinitate natura est, possunt occarnis aspicere sed oculi mentis, de quibus ipse saluator ait: Beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt. namque, sicut alibi idem Hieronymus breuiter ac ueraciter definiuit, \'res incorporalis corporalibus oculis non uidetur. Has sententias de re tanta uirorum tantorum non ob hoc interponere uolui, ut cuiusquam hominis sensum tamquam scripturae canonicae auctoritatem sequendum arbitreris, sed ut illi, qui aliter sapiunt, conentur mente uidere, quod uerum est, et in simplicitate cordis quaerere deum, ne tam doctos diuinorum eloquiorum tractatores temere reprehendant. nec te moueat, quod a quibusdam minus considerate dicitur: Quid tunc uidebunt oculi corporales, si deum
Abbreviated transcription (Latin):
in omnẽ plenitudinem dĩ miscdia sua implere dig¬
netur. ut uideri possit a nobis. Hec uerba sc̃i uiri que
ñ carnalia s spiritalia sunt. in quantum intelligis
et uera ẽẽ. ñ quia ipse dixit. s quia ueritas sine stre¬
pitu clamat. in quantum agnoscis. in tantum in¬
celligis. unde: adhereas dño. teq ipsam intrinsec
p̃paras incorporalem locum mansionis eius. ad au¬
diendũ silentium narrationis eius. et uidendam
inuisibilem formã eius. Beati enim mundicordes
quia ipsi d̾m uidebunt. ñ cum eis sicut corpꝰ ex aliqͦ
loci int̾uallo apparebit: s cũ uenerit ad eos. & man¬
sionẽ fecerit apua eos. qm̃ sic implebunt᷑ in omn̾e
plenitudinem cłi. ñ cum fuerint et ipsi plenus ds̃.
s cum ꝑfecte fuerint pleni do. Si autem ñ nisi cor¬
pora cogitamus. et nec illud saltim digne cogitare
possimus. unde uł ipsa corpora cogitemus. ñ quera¬
mus quid aduersum nos ipsos loquamur. s abhac
potius carnali consuetudine orando.et in anteriora

Expanded text:
dia sua implere dignetur, ut uideri possit a nobis. 2 2 Haec uerba sancti uiri, quae non carnalia sed spiritalia sunt, in quantum intellegis et uera esse, non quia ipse dixit, sed quia ueritas sine strepitu clamat, agnoscis, in tantum intellegis, unde adhaereas domino, teque ipsam intrinsecus praeparas incorporalem locum mansionis eius ad audiendum silentium narrationis eius et uidendam inuisibilem formam eius. beati enim mundo corde, quia ipsi deum uidebunt, non cum eis sicut corpus ex aliquo loci interuallo apparebit, sed cum uenerit ad eos et mansionem fecerit apud eos, quoniam sic implebuntur in omnem plenitudinem dei, non cum fuerint et ipsi plenus deus, sed cum perfecte fuerint pleni deo. si autem nonnisi corpora cogitamus et nec illud saltem digne cogitare possumus, unde uel ipsa corpora cogitemus, non; quaeramus, quid aduersum nos ipsos loquamur, sed ab hac potius carnali consuetudine orando et in anteriora
Abbreviated transcription (Latin):
huiusmodi scͥpturarũ sc̃arũ auctoritatib ꝑ fidem
ambulantes. qui dato uł adiuto diuinitus intellec¬
tu spiritalit̾ ꝓfecerunt. et spiritalia spiritalibus com¬
parare potuerunt. uiderunt melius uideri mente
quam corpore. et ea uideri mente quȩ ñ continerent᷑
locis. nec int̾ se locorum int̾uallis separarentur: nec
minora eeñt in parte quam in toto.Hinc ẽ. quod fidu¬
cialit᷑ ille dixit. quod nec in loco d̾s uidetur. s mun¬
do corde. nec corporalib oculis queritur. nec circum

Expanded text:
huius modi scripturarum sanctarum auctoritatibus per fidem huius modi scripturarum sanctarum auctoritatibus per fidem ambulantes qui dato uel adiuto diuinitus intellectu spiritaliter profecerunt et spiritalia spiritalibus comparare potuerunt, uiderunt melius uideri mente quam corpore et ea uideri mente, quae non continerentur locis nec inter se locorum interuallis separarentur nec minora essent in parte quam in toto. Hinc est. quod fiducialiter ille dixit, quod Cnec in loco deus uidetur sed mundo corde nec corporalibus oculis quaeritur ne
Abbreviated transcription (Latin):
lux est. & tenebre in eo ñ sunt ullȩ. & quod apud eum
ñ est commutatio. nec momenti obumbratio. et qͦa
lucem habitat in accessibilem. quem nemo hominũ
uidit nec uidere potest. et quod pat̾. et filius et sp̃c sẽs.
& qͦd mundicordes eum uidebunt. et qͦd similes ei eri¬
mus. qm̃ uidebimꝰ eum sicuti est. et qͦd ds̃ caritas est.
et qui manet in caritate in do manet et ds in illo ma¬
net. & qd̾ pacem ac sc̃ificationem sectari debemꝰ. sime
qua nemo poterit uidere d̾m. et qͦd corruptibile hoc
et mortale corpꝰ nr̃m in resurrectione commutabitur.
et induet incorruptionem atq immortalitatem. et qͥa
seminat᷑ corpꝰ animale. resurget corpꝰ spiritale. transfi¬
gurante dño corpus humilitatis nr̃e ut conforme faci¬
at corpori głe sue. et quod d̾s fecit hominem ad inagi
nẽ suam. & qͦd sp̃u mentis nr̃e renouam᷑ in agnitione
di. scd̾m imaginem eius qui creauit nos. In his atcy

Expanded text:
lux est, et tenebrae in eo non sunt ullae; et quod apud eum lux est, et tenebrae in eo non sunt ullae; et quod apud eum non est commutatio, nec momenti obumbratio; et quod lucem habitat inaccessibilem, quem nemo hominum vidit, nec videre potest; et quod Pater et Filius et Spiritus saet quod mundi corde eum videbunt, et quod similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est; et quod Deus charitas est, et qui manet in charitate in Deo manet, et Deus in illo manet ; et quod pacem et sanctificationem sectari debemus, sine qua nemo poterit videre Deum ; et quod corruptibile hoc et mortale corpus nostrum, in resurrectione commutabitur et induet incorruptionem atque immortalitatem; et quia seminatur corpus animale, resurget corpus spirituale , transfigurante Domino corpus humilitatis nostrae, ut conforme faciat corpori gloriae suae ; et quod Deus fecit hominem ad imaginem suam et quod spiritu mentis nostrae renouamur in agnitionem dei secundum imaginem eius, qui creauit nos. in his atque
Abbreviated transcription (Latin):
te tribuitur: Porro si ista inaccessibilis est oculis car¬
nis. quantomagis illa huic incomparabilit̃ suꝑemi¬
nens: Ac ꝑ hoc cum sit aliquid nr̃m insibile sicut
hoc corpus. aliquid uͦ inuisibile sicut homo interior.¬
& cum optimũ nr̃m. hoc est mens atq intelligentia
inuisibile sit ocłis corporis. quomͦ id qͦd est melius op¬
timo nr̃o uisibile erit inferiori nr̃o: Arbitror iam te
concedere his om̃ib consideratis recte dictum ẽẽ. quod
as nec in loco uidetur s mundo corde: nec corporalib
ocłis queritur ds. nec circumscribitur uisu. nec tactu
tenetur. nec auditur affatu. nec sentitur incessu. Et
siquid in his minꝰ intelligimꝰ uł alit̾ saꝑimus. id quo¬
q nobis ds reuelabit. si in qͦd ꝑuenimꝰ in eo ambulemꝰ.
ꝑuenimꝰ autẽ ut credamꝰ dm ñ corpꝰ ẽẽ s sp̃m: ꝑuenimꝰ¬
etiã ut credamꝰ qͦd d̾m nemo uidit unqũa. & qd deus

Expanded text:
te tribuitur? porro si ista inaccessibilis est oculis carte tribuitur? porro si ista inaccessibilis est oculis carnis, quanto magis illa huic incomparabiliter supereminens! ac per hoc, cum sit aliquid nostrum uisibile sicut hoc corpus aliquid uero inuisibile sicut homo interiort cum optimum nostrum, hoc est mens atque. intellegentia, inuisibile sit oculis corporis, quo modo id, quod est melius optimo nostro, uisibile erit inferiori nostro? Arbitror iam te concedere his omnibus consideratis recte dictum esse, quod deus nec in loco uidetur sed mundo corde nec corporalibus oculis quaeritur nec circumscribitur uisu nec tactu tenetur nec auditur affatu nec sentitur incessu. et si quid in his minus intellegimus uel aliter sapimus, id quoque nobis deus reuelabit, si, in quod peruenimus, in eo ambulemus. peruenimus autem, ut credamus deum non corpus esse sed spiritumetiam ut credamus quod Deum nemo vidit unquam, et quod Deus
Abbreviated transcription (Latin):
turam ñ alibi hoc et alibi aliud.s: om̃ia q̃ habet in
uno simul habentem. sicuti est ipsa nr̃a intelligentia.
ei naturȩ quȩ ita partibus constat. ut minussit dimi¬
dia quam tota. sicuti est om̃e corpus: suꝑfluo de reb
tantis ac talib disputamꝰ. Si autẽ hoc iam possumus
aliquid melius quam intellectum nr̃m dm ẽẽ cre¬
damꝰ. ut pax eius quȩ p̃cellit omnẽ intellectum cu¬
stodiat corda nr̃a et intelligentias nr̃as in xp̃o iħu
Ipsa enim pax quȩ p̾cellit omnẽ intellectũ ñ ẽ. uti¬
q minor nr̃o intellectu: ut cum iste sit corporalibꝰ ocu¬
lis inuisibilis illa putetur ẽẽ uisibilis. An aliud pax
dĩ. aliud splendor di. cum idem ipse sit unigenitus
filius. cuius et illa caritas quȩ suꝑeminet scientie.
cuiꝰ cognitione implebimur in omnẽ plenitudinẽ
dĩ. ñ est luce nr̃ȩ mentis inferior. quȩ illa illuminã¬

Expanded text:
turam non alibi hoc et alibi aliud sed omnia, quae habet, in turam non alibi hoc et alibi aliud sed omnia, quae habet, in uno simul habentem, sicuti est ipsa nostra intellegentia, ei naturae, quae ita partibus constat, ut minor sit dimidia quam tota, sicuti est omne corpus, superfluo de rebus tantis ac talibus disputamus. si autem hoc iam possumus, aliquid melius quam intellectum nostrum deum esse credamus, ut pax eius, quae praecellit omnem intellectum, custodiat corda nostra et intellegentias nostras in Christo Iesu. ipsa enim pax, quae praecellit omnem intellectum, non est utique minor nostro intellectu, ut, cum iste sit oculis corporalibus inuisibilis, illa putetur esse uisibilis. an aliud pax dei aliud splendor dei, cum idem ipse sit unigenitus filius, cuius et illa caritas, quae supereminet scientiae, cuius cognitione implebimur in omnem plenitudinem dei, non est luce nostrae mentis inferior, quae illa inluminan
Abbreviated transcription (Latin):
culoꝵ corporalium sensus accedit. si ea quȩ in illa lu¬
ce cordis ocłis intuem. et discernuntur int̾se. & nullis
locoꝵ spacuis separantur. quantomagis d̾s qui lucem
habitat in accessibilem corporis sensib. quo nec ipsiuꝰ
nisi mundi potest ẽẽ cordis accessus: Cum gͥ lucem
istam om̃i corporali luci ñ solum iudicio rationis.s
amoris quoq appetitu p̃posuerimus: quanto id ma¬
gis ualebimus. tanto melius ualebimꝰ. donec sanent᷑
om̃s languores anime nr̃ȩ: ab illo qͥ ꝓpitiꝰ fit om̃ibus
iniquitatib nr̃is. In hac enim uiuatiore uita. facti
spiritales poterimus om̃ia diiudicare: ipsi uͦ a nemi¬
ne diuidicari. Animalis autẽ homo ñ ꝑcipit quȩ st̃
sp̃c di. Stulticia ẽ enim illi. et ñ potest scire. qm spi¬
ritaliter duudicatur. Qd̃ si nondum possumꝰ p̃ferre
luce iudicantem ei luci de qua iudicatur p̃ferre ui¬
tam intelligentem uitȩ tantũm scienti. p̃ferre na¬

Expanded text:
culorum corporalium sensus accedit, si ea, quae in illa luculorum corporalium sensus accedit, si ea, quae in illa luce M cordis oculis intuemur, et discernuntur inter se et nullis locorum spatiis separantur, quanto magis deus, qui lucem habitat inaccessibilem corporis sensibus, quo nec ipsius nisi mundi potest esse cordis accessus! cum igitur lucem istam omni corporali luci non solum iudicio rationis sed amoris quoque appetitu praeposuerimus, quanto id magis ualebimus, tanto melius ualebimus, donec sanentur omnes languores animae nostrae ab illo, qui propitius fit omnibus iniquitatibus nostris. in hac enim uiuaciore uita facti spiritales poterimus omnia diiudicare, ipsi uero a nemine diiudicari. animalis autem homo non percipit, quae sunt spiritus dei; stultitia est enim illi et non potest scire, quoniam spiritaliter diiudicatur. Quod si nondum possumus praeferre lucem iudicantem ei luci, de qua iudicatur, praeferre uitam intellegentem uitae tantum modo sentienti, praeferre na