comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te apło. uos estis templũ dei
uiui: multa nobis uigilantia
laborandũ. ẽ. ut cordis nr̃i re¬
ceptaculum. tanto hospite non
sit indignũ. Et sicut in domib
manu factis laudabili diligen¬
tia ꝓuidendũ.ẽ. ut si quid aut
infusione imbriũ. aut turbine
ꝓcellarũ. uel ipsa fuerit antiqui¬
tate corruptũ. cita in integrum
cura restituat. ita iugio port&
sollicitudine p̃caueri. ne quid
In nr̃is animis in cõpositũ. pe
quid inueniatur inmundum.
Quã uis cñĩ ȩdificiũ nr̃m sine ope
sui non subsistat artificis. pec
sabrica nra possit. ẽẽ. ixcolu¬
mis. uisi ei ꝓtectio p̃fuerit con¬
ditoris. tamen quia rationabiles
lapides sumus. et uiua materies.
sic nos auctoris nr̃i extruit ma¬
nus. ut cũ opifice suo etiã his
qui reparatur operetur
rẽ igitur dĩ oboedientia se hu¬
mana non subtrahat. nec ab illo
bono sine quo non potest bona
ẽẽ. deficiat. Ac si quid sibi in¬
possibile aut arduũ in manda¬
torum effectib experitur.

Expanded text:
 Vos enim estis templum Dei vivi ; multa nobis vigilantia laborandum est, ut cordis nostri receptaculum tanto hospite non sit indignum. Et sicut in domibus manufactis laudabili diligentia providendum est, ut si quid aut infusione imbrium, aut turbine procellarum, vel ipsa fuerit antiquitate corruptum, cita in integrum cura restituat: ita jugi oportet sollicitudine praecaveri, ne quid in nostris animis incompositum, ne quid inveniatur immundum. Quamvis enim aedificium nostrum sine ope sui non subsistat artificis, nec fabrica nostra possit esse incolumis, nisi ei protectio praefuerit conditoris: tamen quia rationabiles lapides sumus, et viva materies, sic nos auctoris nostri exstruit manus, ut cum opifice suo etiam is qui reparatur, operetur. Gratiae igitur Dei obedientia se humana non subtrahat, nec ab illo bono, sine quo non potest bona esse, deficiat; ac si quid sibi impossibile aut arduum in mandatorum effectibus experitur,
Abbreviated transcription (Latin):
lica dilectissimi doctrina.
Lnos ad mon&. ut deponen¬
tes ueterem hominem cũ actib
suis. de die indiem scã conuer¬
satione renouemur. Si enim
templũ dĩ sumus. & mentium

Expanded text:
lica, dilectissimi, doctrina nos admonet, ut deponentes veterem hominem cum actibus suis, de die in diem sancta conversatione renovemur . Si enim templum Dei sumus, et mentium
Abbreviated transcription (Latin):
et posse quȩ dĩ sunt. Sed nequi¬
tię enis. nec ista sufficiunt.
Tertię ad huc tẽptationis laque¬
os nectit : Duxit in quit illum
in montẽ excelsũ ualde. et osten¬
dit ei om̃ia regna mundi et
honores eorũ dicens: Hac omia
bi dabo. si ꝓcidens adoraueris
me. Sollicite fr̃s ad uertite.
quia cadere . ẽ. omne qđ suad&
inimicus. Uere enĩ ꝓcidit om̃is.
qui adorat diabolũ. Q uere
cadit. qui potestates honoresq
mundi. ꝑ artes sacrilegas. ini¬
mico ꝓmittente secttiua. Sed
dñs ac saluator nr̃ solpa cum
responsione consudi dicene.
Uade satanas. scriptũ .s. eni Onte

Expanded text:
et possit, quae Dei sunt. Sed nequiet possit, quae Dei sunt. Sed nequitiae ejus nec ista sufficiunt; tertiae adhuc tentationis laqueos nectit: Duxit, inquit, illum in montem excelsum valde, et ostendit ei omnia regna mundi, et honores eorum, dicens: Haec omnia tibi dabo, si procidens adoraveris me. Sollicite, fratres, advertite quia cadere est omne quod suadet inimicus; vere enim procidit omnis, qui adorat diabolum; et vere cadit, qui potestates honoresque mundi per artes sacrilegas, inimico promittente, sectatur. Sed Dominus ac Salvator noster solita cum responsione confudit, dicens: Vade retro, Satana; scriptum est eni
Abbreviated transcription (Latin):
cadere non potest. sed ruinas
uenit emendare. lapsorum
Dñs enĩ ut lectũ.ẽ. erigit elisos.
dñs soluit cõpeditos. Qui
ergo uenerat non decĩpi. sed de¬
cepta saluare. ex plorantis artẽ
tanta mensura cautissime res¬
ponsionis euacuat. ut tenebro¬
sus hostis non solũ misterium
ꝓ nobis ꝓpositũ uidere non
posset. sed magis magisq res¬
ponsis dominicis circũ actus.
obscuriore confunderetur in¬
certo. Ait enĩ illi spiritalis p̃¬
lii bellator inuictus. Scrip¬
tum. ẽ. Non tẽptabis dñm dm̃
tuũ. Quam simplex in hac
responsione prudentia. et quã
circũspecta simplicitas. ꝑ quã
pec uerias reticetur. nec rȩpb
potest ꝓhare quȩ uera sunt:
Uere ut scriptũ. ẽ. lux in tebris
lucet. & tenebrȩ eã non cõpre¬
henderunt. Audit diabolus
dñm non. ẽẽ. tẽptandũ. non tam̃
agnoscit dm̃ hominẽq eẽ. quẽ
tẽptat. Uidet enĩ pariter. xp̃m.
et respondere quȩ hominis sunt.

Expanded text:
cadere non potest, sed ruinas cadere non potest, sed ruinas venit emendare lapsorum. Dominus enim, ut lectum est, erigit elisos, Dominus solvit compeditos . Qui ergo venerat non decipi, sed decepta salvare, 127 explorantis artem tanta mensura cautissimae responsionis evacuat, ut tenebrosus hostis non solum mysterium pro nobis propositum videre non possit, sed magis magisque responsis dominicis circumactus obscuriore confunderetur incerto. Ait enim illi spiritualis praelii bellator invictus: Scriptum est: Non tentabis Dominum Deum tuum . Quam simplex in hac responsione prudentia, et quam circumspecta simplicitas, per quam nec veritas reticetur, nec reprobus potest probare, quae vera sunt. Vere, ut scriptum est: Lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt . Audit diabolus, Deum non esse tentandum; non tamen agnoscit, Deum hominemque esse, quem tentat: videt enim pariter Christum, et respondere, quae hominis sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
non posset. non accepit panem
quẽ non manducandi consuetu¬
dine. sed decipiendi fraude pos¬
cebat. In quo enĩ filius di pa¬
nem necessariũ haber& huma¬
num. cui om̃is erat ꝓpria in di¬
uinitate substantia. uel qua
ratione qualicũq de lapide xp̃c
terrenũ faceret panem. cũ ipse
sicut legitur. spiritalis et panis
eẽt. & lapis. Illusus itaq irri¬
susq tẽptator. aliam machinã
tẽptationis aggreditur: Nam
cũ secreto suo archanoq. consilio
staret dñs suprr pinnã tẽpli.
ait illi diabolus. Si filius dĩes
mitte te deorsum: Nũquid uon
rectius dixisset. Si filius dei es.
ascende in cęlũ : qđ utiq si fa¬
ceret dñs. uere illũ dei filiũ õ¬
ꝓbaret. sed in imicus cęli.
uec tẽptando quidem as cen¬
sum uult suadere cęlestem:
De orsum et in ima ꝓuocat. quia
optat om̃s cadere. qui se sentit
p̃ om̃ib cecidisse. Nec intelligit
cecus. quia a illi conatur rui¬
nam suadere. qui non solum

Expanded text:
non possit: non accepit panem, non possit: non accepit panem, quem non manducandi consuetudine, sed decipiendi fraude poscebat. In quo enim Filius Dei panem necessarium haberet humanum, cui omnis erat propria in divinitate substantia? vel qua ratione, qualicunque de lapide Christus terrenum faceret panem , cum ipse, sicut legitur , spiritalis et panis esset, et lapis? Illusus itaque, irrisusque tentator, aliam machinam tentationis aggreditur. Nam cum secreto suo arcanoque consilio staret Dominus supra pinnam templi, ait illi diabolus: Si Filius Dei es, mitte rectius dixisset: Si Filius Dei es, ascende in coelum? Quod utique si faceret Dominus, vere illum Dei esse Filium comprobaret. Sed inimicus coeli, ne tentando quidem ascensum vult suadere coelestem: deorsum, et in ima provocat: quia optat omnes cadere, qui se sensit prae omnibus cecidisse; nec intelligit caecus, quia illi conatur ruinam suadere, qui non solum
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptationis aggreditur dicens:
Si filius dĩ es dic ut lapides isti pa¬
nes fiant. Cogitabat ut aestimo
et dicebat. Si hic ipse. ẽ. cuius
p̃cepto esurientib ꝑ deserta po¬
i maina fluxit e cęlo. Si
ipse ẽ. quem noui ego flumina
IN panem lapdes trans formare.
&̾si non mea pͥtitione. sua tamen
uecessitate qu esurit. Quad si fe¬
cerit. dm̃ ꝓhbo. Si nequiuerit.
hominẽ dephedã. Expectabat
ergo diabolus panem. quem pon
tam sibi ad quirer&. quã mundo
conabatur auferre. Sed rerum
dñs qui et panẽ de lapide poss&
ef ficere. et exploranti humanȩ
Nol l& salutis clarescere saent¬
mentum. sic suũ moderatus. ẽ. scõ
in ore responsũ. ut nec ipse qui ue¬
ritas erat mendatiũ loqueretur.
Nec ille qui ab initio mendax. ẽ.
quã non erat crediturus.
posset agnoscere ueritatẽ. Ait
ergo illi dñs. Scriptũ.ẽ. Non
inpane tantũ uiuit homo. sed ip
om̃i uerbo dei. Accepit tẽptator
ex lege responsũ. cui contraire

Expanded text:
tentationis aggreditur, dicens: tentationis aggreditur, dicens: Si Filius Dei es, dic ut lapides isti panes fiant . Cogitabat, ut aestimo, et dicebat: Si hic ipse est, cujus praecepto esurientibus per deserta populis manna fluxit e coelo ; si ipse est, quem novi ego flumina in panem lapides transformare, etsi non mea petitione, sua tamen necessitate, qui esurit. Quod si fecerit; Deum probabo: si nequiverit; hominem deprehendam. 126 Exspectabat ergo diabolus panem, quem non tam sibi acquirere quam mundo conabatur auferre. Sed rerum Dominus, qui et panem de lapide posset efficere, et exploranti humanae nollet salutis clarescere sacramentum, sic suum moderatus est sancto in ore responsum, ut nec ipse, qui veritas erat, mendacium loqueretur, nec ille, qui ab initio mendax est, quam non erat crediturus, possit agnoscere veritatem. Ait ergo Dominus: Scriptum est: Non in pane tantum vivit homo, sed in omni verbo Dei . Accepit tentator ex lege responsum, cui contraire
Abbreviated transcription (Latin):
onflictus iste mirabii
quem inter cęli rege &
regni cȩlestis tyrannũ fuisiq. cara¬
tatis ur̃ȩ aurib scĩ euangłilec¬
tio nunc de cursa testatq ẽ. do¬
minicȩ nobis in carnatods triũ¬
phale mysteriũ sonat. Om̃ps
enĩ dñs. in effabilis pietaas affectu
captiuitatẽ miseratus lumanã.
simulq uolens diabolicã potesta¬
tem suo iã remouere de mundo.
misit unigenitũ filiũ suũ. Non di¬
uinitate de generem. non uirtute
dissimilem. pon uoluntate discor¬
dem. Qui nr̃am suscipiens carnẽ.
spreta ueteri conditione nascendi.
de femina incorrupti corporis. no¬
ua lege. nouus filius nasceretu&.
quatinus diabolus salutarẽ hunc
hominem. in consortiũ deitatis ad¬
scitũ. et si tẽptare p̃sumeret. supera¬
re non posset. Itaq cũ uideret
leo ille ferabilis agnũ dei post lon¬
gissimũ atq continuũ quadra¬
ginta dierũ ac noctiũ ieiuniũ
esurire. et esurientẽ dm̃. ẽẽ. poꝵ
crederet. arte illũ callidissime

Expanded text:
onflictus ille mirabilis, quem inter coeli Regem, et regni coelestis tyrannum fuisse, caritatis vestrae auribus sancti Evangelii lectio, nunc decursa testata est, dominicae nobis incarnationis triumphale mysterium sonat. Omnipotens enim Dominus ineffabilis pietatis affectu captivitatem miseratus humanam, simulque volens diabolicam potestatem suo removere de mundo, misit unigenitum Filium suum, non divinitate degenerem, non virtute dissimilem, non voluntate discordem, qui nostram suscipiens carnem, spreta veteri conditione nascendi, de femina incorrupti corporis nova lege novus Filius nasceretur, quatenus diabolus salutarem hunc hominem in consortium deitatis adscitum, etsi tentare praesumeret, superare non posset. Itaque cum videret leo ille feralis agnum Dei post longissimum, atque continuum quadraginta dierum ac noctium jejunium esurire, et esurientem Deum esse non crederet, arte illum callidissimae
Abbreviated transcription (Latin):
ipso uanarum cogitationũ
spinas. euangelico sulcante
uomere. uelut quidã pecto¬
ris su a rator excidit. Scificat
ieuiniũ. qui in opias egenoꝵ.
ꝓ quantitante substantiȩ suȩ
miserantis manus. humanitate
solatua Ad primȩ scĩficat
ille ieiuniũ. qui ꝑ om̃ia p̃ceptis
diuinȩ legis intentus: diabolica
a corde suo respuit tẽptamenta:
cita exibere ieiunia. simus infide
fortes. in iudiciis iusti. in amiertia
fideles. in in iuriis pacientes. ix
contentionib moderati. refugien¬
tes turpiloquia. aduersus iniqua
constantes: in conuiui is sobrii. in
uoluptatib continentes. in caritate
simplices. inter subdolos cauti.
condolentes tristib. cortumacib
resistentes. in suspicionib parci.
inter maliloquos tacit. int̃ hu¬
miles co aquales. Si huiusmodi
uirtutib nr̃a uoluerimus scĩfi¬
care ieiunia. tribuente dño ad
festiuitatẽ paschalis gr̃ȩ. & ad
gaudia cęlestiũ ꝓmissionũ. iu¬
dubitata siducia & conscientia

Expanded text:
ipso vanarum cogitationum 110 ipso vanarum cogitationum 110 spinas evangelico sulcante vomere, velut quidam pectoris sui arator excidit. Sanctificat jejunium, qui inopias egenorum pro quantitate substantiae suae miserantis manus humanisolatur. Apprime sanctificat ille jejunium, qui per omnia praeceptis divinae legis intentus, diabolica a corde suo respuit tentamenta. cita exhibere jejunia, simus in fide fortes, in judiciis justi, in amicitia fideles, in injuriis patientes, in contentionibus moderati, refugientes turpiloquia, adversus iniqua constantes, in conviviis sobrii, in voluptatibus continentes, in charitate simplices, inter subdolos cauti, condolentes tristibus, contumacibus resistentes, in suspicionibus parci, inter maliloquos taciti, inter humiles coaequales. Si hujusmodi virtutibus nostra voluerimus sanctificare jejunia, tribuente Domino ad festivitatem Paschalis gratiae, et ad gaudia coelestium promissionum indubitata fiducia, et conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
abscessit. Ergo nunc fr̃s lem̃i.
recensentes. triũphũ nr̃ẽ salutis
agnouimus. ieiunia nr̃a
religiosis scĩficemus obsequiis.
Quid autẽ aliud .ẽ. scĩficare ieui¬
nium. pisi ieuni causa scã
uelle. iusta facere: iniqua ui¬
tare : Scificat ille ieiuniũ.
cuius cor ad ulatio potentum
amicoꝵ. parentũq gr̃a. clien¬
tum etiã parua magnaue mu¬
nuscula. a rectrtramite Non
auertunt. Sc̃ĩficat ieiunium
suũ. cuius iustitia p̃cio non ui¬
lescit: Scĩficat ille ieiunium.
qui flãmas seuientis ira cundiȩ.
mansuete mentis placabilitate
restringit. Sc̃ificat ieiuniũ.
qui lasciuientes oculos. turpi
ab aspectu a benis castitatis a uer¬
tit. Sc̃ĩficat ieiuniũ. qui con¬
uitiorũ iacula scuto pacientiȩ
reꝑcussa disꝑgit. Scĩficat ie¬
iuniũ. quilitigantiũ tumul¬
tus pacisici sanitate sermonis
et linguȩ prudentioris arte cõ¬
pescit. Sc̃ificat ieuinium.
qui consurgentes in semet¬

Expanded text:
abscessit. Ergo nunc, fratres carabscessit. Ergo nunc, fratres carrecensentes, triumphum nostrae salutis agnovimus, jejunia nostra religiosis sanctificemus obsequiis. Quid autem est aliud sanctificare jejunium, nisi jejunii causa sancta velle, justa facere, iniqua vitare? Sanctificat ille jejunium, cujus cor adulatio potentum amicorum parentumque gratia, clientum etiam parva magnaque munuscula a recti tramite non avertunt. Sanctificat jejunium suum, cujus justitia cor non vilescit. Sanctificat ille jejunium, qui flammas saevientis iracundiae mansuetae mentis placabilitate restinguit. Sanctificat jejunium, qui lascivientes oculos turpi ab aspectu habenis castitatis avertit. Sanctificat jejunium, qui conviciorum jacula, scuto patientiae repercussa dispergit. Sanctificat jejunium, qui litigantium tumultus pacifici sanitate sermonis, et linguae prudentioris arte compescit. Sanctificat jejunium, qui consurgentes in semet
Abbreviated transcription (Latin):
a quo nihil potuit de panib im¬
petrare: Cui respondet᷑ a xp̃o.
Scriptũ. ẽ. Non tẽptabis dñm dm̃
tiũ. Id .ẽ. Hoc qđ suadesdiabole.
tẽptationis p̃sũptio.ẽ. Non con¬
silium sanitatis. Iactantiȩ uani¬
tas. non uirtutis exẽplũ: In ane
ẽ. enĩ omne miraculũ. qđ utilita¬
tem salutis non oꝑatur humanȩ
Et hac dñi responsione cassatus.
ostendit ei omĩa regna mundi. &
honores eorũ dicens. Hac omĩa
tibi dabo. si ꝓcidens ad oraueris.
me. Cui iterũ respondetur.
Scriptũ. ẽ: Dñm dm̃ tuũ ad orabis.
et ipsi soli seruies. Id .ẽ. Qui te
dȩmon ad orauerit. non ei regna
sed inferna debentu&. Ad orare
nanq dm̃ uerũ. eiq seruire. p̃¬
rogatiua regnandi. ẽ. Ti autẽ
qui honores mundi expetita p̃ua¬
ricatione ꝓmittis. Nec regnum
dare posse te noueris Ecce
tẽp tator trina iam ixterro¬
gatione nihil ꝓficit. In¬
certus uenit. redut incertior.
Aggressus .ẽ. u ꝓbaret. rȩobatus

Expanded text:
a quo nihil potuit de panibus ima quo nihil potuit de panibus impetrare. Cui respondetur a Christo: Scriptum est: Non tentabis Dominum Deum tuum . Id est, hoc quod suades, diabole, tentationis praesumptio est, non consilium sanitatis, jactantiae vanitas, non virtutis exemplum; inane est enim omne miraculum, quod utilitatem saluti non operatur humanae. Et hac Domini responsione cassatus, ostendit ei omnia regna mundi et honores eorum dicens: Haec omnia tibi dabo, si procidens adoraveris me . Cui iterum respondetur: Scriptum est: Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies . Id est, qui te, daemon, adoraverit, non ei regna, sed inferna debentur. Adorare namque Deum verum eique servire, praerogativa regnandi est: tu autem, qui honores mundi expetita praevaricatione promittis, nec regnum dare posse te noveris. Ecce, tentator, trina jam interrogatione nihil proficit; incertus venit, redit incertior; aggressus 109 est ut probaret, reprobatus
Abbreviated transcription (Latin):
triũ phar&. Unde & p̃s sptor
ille. furore suo cecatus. ał ad
dñm Si filiui deies di ut la¬
pide isti panes siant. S dil tissima
hȩc ei in anisq. subreptio. Per pa¬
nem enĩ. uult eũ tẽptare qui pa¬
laborare. qui uoluntariã p̃fere¬
bat esuriem. Cui respondit dñs
Sufficiat tibi suadendo. cibos inli
iterũ ꝑ escã sub plantare conaris.
deceptũ. Nec esuries me uincit.
Nec tuis suasionib cedo. Uolun¬
dei. mihi. ẽ. ꝑfecta refectio.
hoc rei.ẽ.: Uideo illũ esurire.
et necessitatem in eo noninuenio
manducandi Om̃ia ut homo
pititur. & om̃ia uincit ut ds̃
A dati ille certe manib dei factus.
reis quondam cessit insidi is:
p natus e femina. peq. suis ne¬
essittab flectitur. neq. meis con¬
lis id quiescit. Illũ serpentis
ore si poraui. hic me etiã ipsũ lo¬
quemmm contẽpnit. Iterũ stanti
dũo iipr pinnã templi. ait:
Si filius lei es. mitte te deorsum.¬
batus hoc loquitur. qui pitat

Expanded text:
triumpharet; unde et praesumptor triumpharet; unde et praesumptor ille furore suo caecatus ait ad Dominum: Si Filius Dei es, dic ut lapides isti panes fiant . Stultissima haec ejus inanisque subreptio: per panem eum vult tentare, qui palaborare, qui voluntariam pebat esuriem. Cui respondit Dominris: sufficiat tibi suadendo cibos illiiterum per escam supplantare conaris: deceptum. Nec esuries me vincit, nec tuis suasionibus cedo, volunDei mihi est perfecta refectio. hoc rei est, video illum esurire, et necessitatem non invenio manducandi; omnia ut homo patitur, et omnia vincit ut Deus. Adam ille, Dei certe manibus factus, meis quondam cessit insidiis, hic natus e femina, neque suis necessitatibus flectitur, neque meis consiliis acquiescit; illum serpentis ore superavi, hic me etiam ipsum loquentem contemnit. Iterum stanti Domino super pinnam templi ait: Si Filius Dei es, mitte te deorsumbatus haec loquitur, cui se
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s meos conatus euacuat. Quid
agam : quo me conuertã : for¬
tiorem sentio. Poͬto illũ in regno
meo uelle regnare. ne forte dẽ
sit iste. quẽ pullũ potest macu¬
lare delictũ. Sed si ds̃. eẽt: quo¬
modo indignitates partus femi nei
sustiner& : quomodo. eẽt. cunas
pannos contẽptus: quis credere
possit infantiȩ uagitus in dõ:
cui non audienti ridiculũ. ẽ. dm̃
femineo lacte nutriri: Pot om̃a
ecce esurit. cũ utiq esurire dm̃
ratio uulla ꝑsuadeat. Ignorabat
nimirũ diabolus. quia qđ xp̃c
nutrimenta ꝑ ferebat infantię.
quodq esuriebat ut homo. nor
erat frrgilitatis corporeȩ. sed cę¬
lestis gr̃ę sacramentũ. Dĩ enĩ fili¬
us. cui cũ sempit̾no patre in fepo¬
ralis constat &t̾nitas. qui cũ siio
genitore naturaliter in passibalis
in corrupto regnat imꝑio. egte
in carne nr̃a salutare mi st riu
tobhoc cõmunionem mo aliũ
subiit passionũ. ut inimicũ gene¬
ris humani. hominis certamine

Expanded text:
omnes meos conatus evacuat. Quid omnes meos conatus evacuat. Quid agam? quo me convertam? Fortiorem sentio; puto illum in regno meo velle regnare, ne forte Deus sit iste, quem nullum potest maculare delictum. Sed si Deus esset, quomodo indignitates partus feminei sustineret? Quomodo esset cunis pannisque contentus? Quis credere possit infantiae vagitus in Deo? Cui non audienti ridiculum est Deum femineo lacte nutriri? Post omnia ecce esurit, cum utique esurire Deum ratio nulla persuadeat. Ignorabat nimirum diabolus, quia quod Christus nutrimenta perferebat infantiae, quodque esuriebat ut homo, non erat fragilitatis corporeae, sed coelestis gratiae sacramentum. Dei enim Filius, cui cum sempiterno Patre intemporalis constat aeternitas, qui cum suo genitore naturaliter impassibilis 108 incorrupto regnat imperio, egit in carne nostra salutare mysterium; et ob hoc communem mortalium subiit passionem, ut inimicum generis humani hominis certamine
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. uelut in infante corruptio.
Pannis obsitus sordet. sed cęlũ illi
radio stellȩ lętioris arrid&: atq
in honorem ipsius ministrantes
ei angłi. inter sydera terrasq
concurrunt. et exultantes an¬
nuntiant quã non intelligo
Nouitatem. Quid hoc miraculi
ẽ: uideo qđ ad uertere nequeo.
audio qđ sustinere non possũ.
Ut homo natus. honoratur ut ds̃
A scłis nũquã mihi hoc contigit.
ut quisquã nasceretur homo.
& humani uitu nihil haberet
Quȩ haec tã noua potensq gene¬
ratio. ẽ: Inter peccatores et
impios natus. mortali etiã de
matre ꝓgessus. purgatior
cunctis nascentib. & ipso mihi
çęlo purior appar&. Auaritiȩ
lingua. mendatiũ. Oculi eius.
concupiscentiã non admitunt
N ulla auriũ uoluptate mollitur:
Iuxuries certe ꝑ quã mihi huma¬
num subieci genus. pectus eius
non potest penetrare. Nulla
illi iactantia in .ẽ. uec uilla ma¬
lia. Et quid plura: Nihil
in eo repperio. qđ me delectet

Expanded text:
est velut in infante corruptio. est velut in infante corruptio. Pannis obsitus sordet; sed coelum illi radio stellae laetioris arridet, atque in honorem ipsius ministrantes ei angeli inter sidera terrasque concurrunt, et exsultantes annuntiant, quam non intelligo novitatem. Quid hoc miraculi est? Video quod advertere nequeo, audio quod sustinere non possum; ut homo natus honoratur ut Deus. A saeculis nunquam mihi hoc contigit, ut quisquam nasceretur homo, et humani vitii nihil haberet. Quae haec tam nova potensque generatio est? Inter peccatores et impios natus, mortali etiam de matre progressus, purgatior cunctis nascentibus et ipso mihi coelo purior apparet. Avaritiae ejus mendacium, oculi ejus concupiscentiam non admittunt, nulla aurium voluptate mollitur; luxuries certe, per quam mihi humanum subjeci genus, pectus ejus non potest penetrare: nulla illi jactantia inest, nulla malitia. Et quid plura? Nihil in eo reperio quod me delectet;
Abbreviated transcription (Latin):
plaretur in xp̃o. p̃sentia tam en
diuinitatis eius concitatus. sus¬
picabatur eũ plus. eẽ. quã homi¬
nem. Animabat itaq illũ p̃su¬
mere congressũ partus femineus.
sed terrebat uirginitas parientis.
Quã uis enĩ xp̃m maria euȩ utiq
filia peperisset. non tamen eum
conceperat de adam:. Cum ergo
uider& inimicus dei filiũ tanta
ꝑ miracula ꝓcreatũ. uoluebat
secũ ut arbitror. atq ad mirans
dicebat. Quis iste .ẽ. qui uescien¬
te me hunc ingressus. ẽ. mundũ :
Noui quidem quia de femina natus.
.ẽ. sed uescio unde conceptus
Ad stat ecce mater. sed patrem in¬
uestigare non possũ. Partũ uideo.
sed non agnosco nascentẽ. Et qđ
stupori meo ad crescit. in consueta
lege pariendi. etiã edito filio. mat̃
exultat uirgo. En iacet incuna¬
bulis paruulus. suffundit lacrimis
uultũ. similemq se. eẽ. mortalum a¬
uagitib ꝓdit. Et cũ uihil eide
infantia desit. nulla tamen illi

Expanded text:
plaretur in Christo, praesentia tamen plaretur in Christo, praesentia tamen divinitatis ejus concitatus, suspicabatur eum plus esse quam hominem. Animabat itaque illum praesumere congressum partus femineus, sed terrebat virginitas parientis; quamvis enim Christum Maria, Evae utique filia, peperisset, non tamen eum conceperat de Adam. Cum ergo videret inimicus Dei Filium tanta per miracula procreatum, volvebat secum, ut 107 arbitror, atque admirans dicebat: Quis est iste qui, nesciente me, hunc ingressus est mundum? Novi quidem quia de femina natus est, sed neseio unde conceptus. Astat ecce mater, sed patrem investigare non possum. Partum video, sed non agnosco nascentem: et quod stupori meo accrescit, inconsueta lege pariendi, etiam edito filio, mater exsultat ut virgo. En jacet in cunabulis parvulus, suffundit lacrymis vultum, similemque esse mortalium vagitibus prodit; et cum nihil ei de infantia desit, nulla tamen illi
Abbreviated transcription (Latin):
sicut euangelica tuba ceri¬
nit. dñm ac redẽptorem
nr̃m aduersus tẽptamenta diabo¬
li.reluctantem quidem uerbis.
sed spũ dimicantem. Sermone enĩ
certamen agit. sed ꝑ agit maiestate
uictoriã. Nec sine ingenti mẏsterio.
huidis modi putemus. eẽ. conflictũ.
iiiquo aut accensus diabolus ip
ue rba ꝓrũpit. aut rerũ dñs tẽpta¬
ori suo uerbis nhil ominus respon¬
dere dignatu& In his autẽ om̃ib.
pr̃ȩ salutis . ẽ. ratio. Nobis salua¬
tor e irit. ꝓ nobis loquitur. Nos
in IIl u incimus. quia nos ei causa
sumi pugnandi. Nam quis ambi¬
gat ui genitũ patris cui nulla ob¬
uare. ta it creatura ꝓ illus in isse
certar l. orũ se carne uesiuit .
Humani igitur corporis forma. hos¬
tem callidissimũ. ꝓdire suasit
ad p̃lium. quẽ uerus dei filius.
ueri hominis responsione confi¬
dit ꝓpter quod errabundus
et anceps tẽptator. mollia suspen¬
saq tẽptamenta rimatur. quia
lic& carnalis uiri speciem contẽ¬

Expanded text:
sicut evangelica tuba cecinit, Dominum ac Redemptorem nostrum adversus tentamenta diaboli reluctantem quidem verbis, sed spiritu dimicantem; sermone enim certamen agit, sed peragit majestate victoriam. Nec sine ingenti mysterio hujusmodi putemus esse conflictum, in quo aut accensus diabolus in verba prorumpit, aut rerum Dominus tentatori suo verbis nihilominus respondere dignatur. In his autem omnibus nostrae salutis est ratio. Nobis Salvator esurit: pro nobis loquitur; nos in illo vincimus, quia nos ei sumus causa pugnandi. Nam quis ambigat Unigenitum Patris, cui nulla obviare poterat creatura, pro illis iniisse certamen, quorum se carne vestivit? Humani igitur corporis forma hostem callidissimum prodire suasit ad praelium, quem verus Dei Filius veri hominis responsione confudit. Propter quod errabundus et anceps tentator mollia suspensaque tentamenta rimatur: quia licet carnalis viri speciem contem
Abbreviated transcription (Latin):
pater uester qui incȩlis. ẽ. non longe
.ẽ. ab uno quoq qđ poscit. cũ benig¬
nitate supplicis. sententia pendeat
iudicantis. qui humanarũ precum
misericors et iustus auditor. & quitati
suȩ de nr̃a lenitate p̃scribit. ut nou
haberet in eos ius seueritatis. quos
non inuenisset cupidos ultionis
Clementes autẽ et mites animos. ediã
largitas decet. Nihil enĩ .ẽ. dignu
aluntur esurientes. uestiuntur
nudi. fouentur infirmi. donne
auxiliũ dñi manus expletminis¬
tri. & benignitas serui. qunus ẽ.
dñi : qui cũ ad effectus miscđiȩ
suę adiutore non egeat. ita suam
omnipotentiã temperauit. ut labori¬
bus hominũ ꝑ homines subueniret
Et merito dõ gr̃ȩ referentur de pie¬
tatis officiis. cuius oꝑa uiderentur
in famulis. Propt̾ qđ ipse dñs dis¬
cipulis suis ait. Sic luceat lumen
ur̃m coram hominib. ut uidentes
oꝑa ur̃a bona. magnificent patrẽ

Expanded text:
Pater vester qui in coelis est : non longe Pater vester qui in coelis est : non longe est ab unoquoque quod poscit; cum de benignitate supplicis sententia pendeat judicantis. Qui humanarum precum misericors et justus auditor, aequitati suae de nostra lenitate praescribit, ut non haberet in eos jus severitatis, quos non invenisset cupidos ultionis. Clementes autem et mites animos etiam largitas decet. Nihil enim dignius estaluntur esurientes, vestiuntur nudi, foventur infirmi, nonne auxilium Domini manus explet ministri, et benignitas servi munus est Domini? Qui cum ad effectus misericordiae suae adjutore non egeat, ita suam omnipotentiam temperavit, ut laboribus hominum per homines subveniret, et merito Deo gratiae referrentur de pietatis officiis, cujus opera videntur in famulis. Propter quod ipse Dominus discipulis ait: Sic luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videntes opera vestra bona, magnificent Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
impunitate contẽpnat. pec ideo
illũ aestimet non offensũ. quia
necdũ ẽ. exꝑtus iratũ. Non ĩ
longȩ uitȩ mortalis indutiȩ. pec
diuturna . ẽ. licentia insipienti¬
um uoluntatũ. in &t̾narũ do¬
lorem transitura pęnarũ. sidũ
fugiamus ergo ad p̃sentem u
lebretur: Cunctoꝵ se fidelium
corda scĩficent. Mitescat seuraa. man¬
suetudo iracundia. Remittant sibi om̃s
culpas inuicem suas. Ne exactor sit uin¬
dictȩ. qui petitor. ẽ. ueniȩ. Dicentes.
enĩ. dimitte nobis debita pr̃a sicut &
nos dimittimus debitorib pr̃is. durissi¬
mis nos uinculis inligamus. nisi quod
ꝓfitemur impleamus. Unde si orati¬
onis huius sacratissimũ pactũ. non tota
sui conditione seruatũ. ẽ. nunc saltim
conscientiam suam unusquisq cognos¬
cat. et alienis ignoscendo delictis. ab¬
olitionem suorũ obtineat peccatorum
Dicente pãq dño. Si dimiseritis homini¬
bus peccata eorũ. dimitt& uobis et¬

Expanded text:
impunitate contemnat: nec ideo impunitate contemnat: nec ideo illum aestimet non offensum, quia necdum est expertus iratum. Non sunt longae mortalis vitae induciae, nec diuturna est licentia insipientium voluptatum in aeternarum dolorem transitura poenarum, si dumfugiamus ergo ad praesentem ublebretur, cunctorum fidelium corda sanctificentur. Mitescat saevitia, mansuescat iracundia: remittant sibi omnes culpas invicem suas, nec exactor sit vindictae qui petitor est veniae. Dicentes enim, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris ; durissimis nos vinculis alligamus, nisi quod profitemur impleamus. Unde, si orationis hujus sacratissimum pactum non tota sui conditione servatum est; nunc saltem conscientiam suam unusquisque cognoscat, et alienis ignoscendo delictis, abolitionem suorum obtineat peccatorum. Dicente namque Domino, Si dimiseritis hominibus peccata eorum, dimittet et vobis
Abbreviated transcription (Latin):
puluere terrenȩ conuersati¬
onis asꝑgitur. Et nitor men¬
tium ad dei imaginẽ condita¬
rum. non ita fumo totius
uanitatis alienus. ẽ. ut nulla
possit sorde fuscari. & non sẽꝑ
indigeat expoliari. Quod
si etiam cautissimis animis
necessariũ. ẽ. quanto illis am¬
plius. ẽ. expetendũ qui tota
forte anni spatia. aut securius
aut neglegentius transierunt:
Quos caritate debita cõmonemꝰ
ut non ideo sibin& blandiant᷑.
quia nobis conscientiȩ singuloꝵ
parere non possunt. cũ oculos
dĩ simul uniuersa cernentis.
non abdita locorũ. non parie¬
tum septa secludant. nec solũ
acta et cogitata. uerũ et agen¬
da & cogitanda sint cognita
I sta ergo scientia sũmi iudicis.
iste .c̃. tremendus aspectus. cui
ꝑ uiũ. ẽ. omne solidũ. et aꝑtũ
omne secretũ. cui obscura cla¬
rent. muta respondent. silentiũ
confitetur. et sine uoce mens
loquitur Nemo pacientiam
bonitatis dĩ. de peccatorũ suoꝵ

Expanded text:
pulvere terrenae conversatipulvere terrenae conversationis aspergitur: et nitor mentium ad Dei imaginem conditarum non ita a fumo totius vanitatis alienus est, ut nulla possit sorde fuscari, et non semper indigeat expoliri. Quod si etiam cautissimis animis necessarium est, quanto illis amplius est expetendum, qui tota forte anni spatia aut securius aut negligentius transegerunt? Quos charitate debita commonemus, ut non ideo sibimet blandiantur, quia nobis conscientiae singulorum patere non possunt: cum oculos Dei simul universa cernentis non abdita locorum, non parietum septa secludant; nec solum ei acta et cogitata, verum et agenda et cogitanda sint cognita. Ista ergo scientia summi judicis, iste est tremendus aspectus, cui pervium est omne solidum, et apertum omne secretum; cui obscura clarent, muta respondent; silentium confitetur, et sine voce mens loquitur. Nemo patientiam bonitatis Dei de peccatorum suorum
Abbreviated transcription (Latin):
A. se. eẽ. a peccato. om̃s sibi in¬
Alegant delictorũ indulgentiã.
& reparationis necessariam. ẽẽ.
rimi quã cũ ipsa nobissacra¬
menta hredẽptionis nr̃ȩ tẽporũ
lege ribruntur. quȩ ut dignius
celebrenus. saluberrime nos
quadraginta dierũ ieiunio pre¬
paremus. Non enĩ hi tantũ
qui ꝑ mortis xp̃i resurrectio¬
nisq mysteriũ in nouã uitã
baptismo sunt regenerante
uenturi. sed etiam om̃s po¬
puli renatoꝵ et utiliter &
necessarie p̃sidiũ sibi huius
scĩficationis assumunt
lli ut quę nondũ habent
accipiant. isti ut accepta
custodiant. Dicente nãq¬
apło. qui stat uideat ne ca¬
dat. nemo tanta. ẽ. firmi¬
tate suffultus. ut de stabili¬
tate sua debeat. eẽ. securus
U tamur igitur dilectissimi
saluberrimi tẽporis uenera¬
bilib institutis. et solliciciore
cura cordis nr̃ispecula terge¬
amus. Quantũ lib& enim
caste et sobrie mortalis hȩc
uita ducatur. quodam tam̃

Expanded text:
dum se esse a peccato ? omnes sibi indum se esse a peccato ? omnes sibi intelligant delictorum indulgentiam et reparationis necessariam esse rimus, quam cum ipsa nobis sacramenta redemptionis nostrae temporum lege referuntur? Quae ut dignius celebremus, saluberrime nos quadraginta dierum jejunio praeparemus. Non enim ii tantum qui per mortis Christi resurrectionisque 165 mysterium in novam vitam baptismo sunt regenerante venturi, sed etiam omnes populi renatorum, utiliter sibi necessarie praesidium hujus sanctificationis assumunt: illi, ut quae nondum habent accipiant; isti, ut accepta custodiant: dicente Apostolo, Qui stat, videat ne cadat . Nemo tanta est firmitate suffultus, ut de stabilitate sua debeat esse securus. Utamur igitur, dilectissimi, saluberrimi temporis venerabilibus institutis, et sollicitiore cura cordis nostri specula tergamus. Quantumlibet enim caste et sobrie mortalis haec vita ducatur, quodam tamen
Abbreviated transcription (Latin):
tas. tamex cũ quędam non scđm
desideria nr̃a ꝓcedunt. & sub hu¬
inani errore iudicu superior. ẽ.
plerũq iniqui causa quã iusti. uici¬
num nimis atq contiguũ. ẽ. ut etiã
magnos animos ista concutiant. et
in aliquod in licitȩ causationis mur¬
mur impellant. Si quidem istis uari¬
etatib etiam excellentissimus ꝓpħa
dauid. usq ad periculũ se turbatũ
ꝓfitetur. & dicit. Mei autẽ pęne mo
ti sunt pedes. pene effusi sunt gressus
mei. quia zelaui in peccatorib. pa¬
cem peccatorũ uidens. Unde quia
paucorũ . ẽ. tam solida fortitudo. ut
nulla in ȩqualitatũ ꝑturbatione
quatiantur. & multos fideliũ non
ad uersa tantũ sed etiã secunda cor¬
rũpant. sanandis uulnerib: quib
humana infirmitas sauciatur. dili¬
gens. ẽ. adhibenda curatio. Ideo
enĩ de periculis quib mundus hic
plenul .ẽ. quȩdam breuiter ꝑcurri.
ut dicerte scriptura. quis gloriabi¬
tũ castũ se habere cor. aut mun¬

Expanded text:
en cum quaedam non secundum desideria nostra procedunt, et sub humani errore judicii superior est plerumque iniqui causa quam justi, vicinum nimis atque contiguum est ut etiam magnos animos ista concutiant, et in aliquod illicitae causationis murmur impellant: siquidem istis varietatibus etiam excellentissimus propheta David usque ad periculum se turbatum profitetur ti sunt pedes, pene effusi sunt gressus mei, quia zelavi in peccatoribus, pacem peccatorum videns . Unde quia paucorum est tam solida fortitudo, ut nulla inaequalitatum perturbatione quatiantur, et multos fidelium non adversa tantum, sed etiam secunda corrumpant, sanandis vulneribus quibus humana infirmitas sauciatur, diligens est adhibenda curatio. Ideo enim de periculis quibus mundus hic plenus est quaedam breviter percurri, ut dicente Scriptura: Quis gloriabitur castum se habere cor, aut mun
Abbreviated transcription (Latin):
inferre ꝑ cibũ. Nouit & ꝑ ipsũ no¬
cere ieuiniũ. et ad contraria fraudis
inter dicta p̃sumi. ita ꝑ famen su¬
ad& concessa uitari. Ut ilis quidem
ẽ. continentia. quę parco assueta
uictu. deliciarũ cohib& appeti¬
tum. sed uę illoꝵ doginati. apđ
quos etiam ieiunando peccatur
Dãpnant enĩ creaturarũ uaturã.
increatoris in iuriã. & contami¬
nari edentes asserunt. his quoꝵ
Non dm̃ sed diabolum conditoꝵ

Expanded text:
inferre per cibum, novit et per ipsum noinferre per cibum, novit et per ipsum nocere jejunium; et ad contrariainterdicta praesumi, ita suadet concessa vitari. Utilis quidem est observantia, quae parco assueta victu, deliciarum cohibet appetitum; sed vae illorum dogmati, apud quos etiam jejunando 160 peccatur! Damnant enim creaturarum naturas in Creatoris injuriam, et contaminari edentes asserunt iis quorum non Deum, sed diabolum conditorem
Abbreviated transcription (Latin):
itaq dolo scrutatus. ẽ. Ap ipse. eẽt.
substantiarũ creator. qui rerũ cor¬
porcarũ poss& in quas uell& mu¬
tare naturas. Scđo. an sub huma¬
nȩ carnis spetie. diuinitas obũbra¬
ta tegeretur. cui facile. eẽt. ꝑ uiũ
sibi aera facere. et terrena ꝑ uacuũ
menbra librare. Sed cũ illi dñs
iustitiã maluisset opponere ueri
hominis. quã potentiã manifesta¬
re deitatis. ad hoc conuertit tertiȩ
fraudis ingeniũ. ut eũ in quo diui¬
nȩ potestatis signa cessauerant.
dominandi cupiditate tẽptar&.
& ad uenerationẽ sui regna mundi
pollicendo traducer&. Sed prii¬
dentiam diaboli. stultã fecit sapi¬
entia dĩ. ut suꝑb hostis hominẽ
uidens quẽ aliquando superaue¬
rat. non metueret eũ ꝑsequi. quẽ
ꝓ om̃ib oportebat occidi:. Huius¬
igitur aduersaru dolos. non
solum in in lecebris gulȩ̨. sed etiã
iu ꝓposito abstinentię caueamus.
Qui enĩ sciuit humano generi mortẽ

Expanded text:
itaque dolo scrutatus est an ipse esset itaque dolo scrutatus est an ipse esset substantiarum creator, qui rerum corporearum posset in quas vellet mutare naturas; secundo, an sub humanae carnis specie Divinitas obumbrata tegeretur, cui facile esset pervium sibi aerem facere, et terrena per vacuum membra librare. Sed cum illi Dominus justitiam maluisset opponere veri hominis, quam potentiam manifestare Deitatis, ad hoc convertit tertiae fraudis ingenium, ut eum in quo divinae potestatis signa cessaverant, dominandi cupiditate tentaret, et ad venerationem sui regna mundi pollicendo traduceret. Sed prdentiam diaboli stultam fecit sapientia Dei, ut superbus hostis hominem videns quem aliquando superaverat, non metueret eum persequi quem pro omnibus oportebat occidi. » Iigitur adversarii dolos, non solum in illecebris gulae, sed etiam in proposito abstinentiae caveamus. Qui enim scivit humano generi mortem
Abbreviated transcription (Latin):
exortus. ẽ. ut sc̃ĩs usib Nonminu¬
eretur eius substantię plenitudo.
cuius non fuerat formidata de
fidimus p̃paratos. Non ambigen¬
tes diabolũ qui om̃ium uirtutũ
.ẽ. aduersarius ix uidere. et ad
hoc uim suȩ malignitatis arma¬
re. ut pietati laqueos de ipsa
pietate p̃tendat. & quos non
potuerit deicere ꝑ diffidentiam.
conetur superare ꝑ głam. quia
difficile. ẽ. ut laudabiliter ui¬
uentem. laus humana non ca¬
piat. nisi ut scriptũ. ẽ. qui glori¬
atur in dño glorietur. Cuius
uero ille hostis pequissimus nop
audcat inpugnare ꝓpositũ. cuius
non appetat uiolare ieiunium.
quando uersutias suas sicut euan¬
gelica lectione pate factũ.ẽ. Nec
ab ipso mundi saluatore continuit.
Ex pauescens enĩ in eo quadraginta
dicrũ noctiũq ieuiniũ. explorare
callide uoluit. utrũ hanc continen¬
tiam donatam haber& an ꝓpriam.
ut non metuer& deceptionũ suarũ
ditionis. cuius & corporis. Primo

Expanded text:
exortus est: ut sanctis usibus non minuexortus est: ut sanctis usibus non minueretur ejus substantiae plenitudo, cujus non fuerat formidata deffidimus praeparatos, non ambigatis diabolum, qui omnium virtutum est adversarius, invidere et ad hoc vim suae malignitatis armare, ut pietati laqueos de ipsa pietate praetendat, et quos non potuerit dejicere per diffidentiam, conetur superare per gloriadifficile est ut laudabiliter viventem laus humana non capiat, nisi, ut scriptum est, qui gloriatur, in Domino glorietur . Cujus vero ille hostis nequissimus non audeat impugnare propositum? cujus non appetat violare jejunium? quando versutias suas, sicut evangelica lectione patefactum est, nec ab ipso mundi Salvatore continuit? Expavescens enim in illo quadraginta dierum noctiumque jejunium, explorare callidissime voluit utrum hanc 159 continentiam donatam haberet an propriam: ut non metueret deceptionum suarum ditionis cujus est corporis. Primo
Abbreviated transcription (Latin):
& bonã famã. securã consci¬
entiam Nec laudes inflent. nec¬
meatur inter oꝑa miscđiȩ. ter¬
renarum diminutio faculta
mundo indigentia laborare.
cui donatũ . ẽ. in om̃iũ rerũ
dño omĩa possidere. Oꝑantib
ergo quȩ bona sunt. non. ẽ.
omnino metuendũ. ne eis facul¬
tas desit oꝑandi. cũ & in duob
nũmis euangłicę illius uidue
sit laudata deuotio. & ꝓ calice
aquȩ frigidȩ p̃mium habeat
gratuita largitio. Ex affectib
enĩ pioꝵ benignitatis mensura
taxatur. & nũquã eũ miserendi
efficatia deserit. in quo miscđia
ipsa non deficit. Exꝑta. ẽ. hoc
uidua illi de sarepta. quȩ beato
heliȩ in tempore samis unius diei
cibũ quem solũ habebat apposuit.
& ꝓpħȩ esuriem necessitati suȩ
p̃ferens. exiguũ farinȩ ac pusillũ
olei incunctanter expendit: Sed
Non ei defuit quod fideliter ero¬
gauit. & in uasis pia effusione
uacuatis. fons nouę ubertatis

Expanded text:
et bonam famam, securam consciet bonam famam, securam conscientiam cmeatur inter opera misericordiae terrenarum diminutio facultatmundo indigentia laborare, cui donatum est in omnium rerum Domino omnia possidere. Operantibus ergo quae bona sunt, non est omnino metuendum ne eis desit facultas operandi; cum et in duobus nummis evangelicae illius viduae sit magnificata devotio , et pro calice aquae frigidae praemium habeat 158 gratuita largitio . Ex affectibus enim piorum benignitatis mensura taxatur; et numquam eum miserendi efficacia deserit, in quo misericordia ipsa non deficit. Experta est hoc vidua sancta de Sarepta, quae beato Eliae in tempore famis, unius diei cibum, quem solum habebat, apposuit , et prophetae esuriem necessitati suae praeferens, exiguum farinae et pusillum olei incunctanter expendit. Sed non defuit ei quod fideliter erogavit, et in vasis pia effusione vacuatis, fons novae facultatis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptis a postolicis oboedire cu¬
remus. emundantes nos ab om̃i
in quinamento carnis ac sp̃s.
ut castigatis conluctationibus
quę sunt inter utramq. substan¬
tiam. animus quem sub dĩ guber¬
naculis constitutũ corporis sui
dec&. eẽ. rectorem. dominatio¬
nis suȩ obaineat dignitatem
N on enĩ in sola abstinentia cibi
stat nr̃i sũma ieiunii. aut fruc¬
tuose corpori esca subtrahitur.
nisimens ab iniquitate reuocet᷑¬
& ab obtrectationib lingua
cohibetur. Sic ergo nobis edendi
.ẽ. moderanda libertas. ut
etiam aliȩ cupiditates eadem
lege frenentur. Mansuetudinis
& pacientiȩ pacis & tranquilli¬
tatis hoc tempus. ẽ. in quo ex¬
clusa om̃i contaminatione ui¬
ciorũ. ꝑ petuitas nobis. ẽ. obti¬
nenda uirtutũ. Nunc patrũ
mentiũ fortitudo. donare cul¬
pas. neglegere contumelias.
& obliuisci assuescant in iuri¬
as. Nunc fidelis animus ꝑ
arma iustitię adextris se exer¬
ceat & sinistris. ut ꝑ głam &
ignobilitatem. ꝑ in famiam

Expanded text:
ceptis apostolicis obedire curemus, emundantes nos ab omni inquinamento carnis ac spiritus : ut castigatis colluctationibus quae sunt inter utramque substantiam, animus, quem sub Dei gubernaculis constitutum corporis sui decet esse rectorem, dominationis suae obtineat dignitatemNon enim in sola abstinentia cibi stat nostri summa jejunii, aut fructuose corpori esca subtrahitur, nisi mens ab iniquitate revocetur et ab obtrectationibus lingua cohibeatur. Sic ergo nobis edendi est castiganda libertas, ut etiam aliae cupiditates eadem lege frenentur. Mansuetudinis et patientiae, pacis et tranquillitatis hoc tempus est: in quo exclusa omnium contaminatione vitiorum, perpetuitas nobis est acquirenda virtutum. Nunc piarum mentium fortitudo donare culpas, negligere contumelias, et oblivisci assuescat injurias. Nunc fidelis animus per arma justitiae a dextris se exerceat et sinistris : ut per gloriam et ignobilitatem, per infamiam
Abbreviated transcription (Latin):
dano puluere. etiã religiosa cor¬
da sordescere Magna diuine
institutionis salubritate ꝓuisũ
.ẽ. ut ad reparandam mentium
puritatem. quad raginta nobis
dierũ exercitatio mederetur.
in quib alioꝵ tempors culpas.
& pia oꝑa redimerent. & ieiu¬
nia casta decoquerent. Ingres¬

Expanded text:
dano pulvere etiam religiosa cordano pulvere etiam religiosa corda sordescere, magna divinae institutionis salubritate provisum est ut ad reparandam mentium puritatem quadraginta nobis dierum exercitatio mederetur, in quibus aliorum temporum culpas et pia opera redimerent, et jejunia casta decoquerent.
Abbreviated transcription (Latin):
uobis dilectissimi sacratissi¬
mum maximũq ieiunium.
Iquo aptius utar exordio. quã
batur. incipiam. dicãq quod
lectũ. ẽ. Ecce nunc tẽpus ac¬
ceptabile. ecce nunc dies salutis
Quã uis enĩ nulla sint tempora
quȩ diuinis ponsint plena mu¬
nerib. & semꝑ nobis ad miscđĩã
dĩ ꝑ ipsius grãm prestetur acces¬
sus nunc tamen omniũ mentes
maiore studio ad spiritales ꝓfec¬
tus moueri. et ampliore fidutia
uersa pietatis officia. illius nos
diei in quo redẽpti sumus recur¬
sus inuitat. ut excellens suꝑ omĩa
celebremus. Debebatur quidem
tantis mysteriis. ita in cessabilis
deuotio & continuata reueren¬
tia. ut tales ꝑ maneremus. in
conspectu dĩ quales nos in ipso
paschali festo dignũ. ẽ. in ueniri
Sed quia hȩc fortitudo paucoꝵ. ẽ:
& dũ carnis fragilitati austerior
obseruantia relaxatur: dũq ꝑ
uarias actiones uitȩ huius sollici¬
tudo distendit᷑. necesse. ẽ. de mun¬

Expanded text:
 dilectissimi, sacratissi dilectissimi, sacratissimum maximumque jejunium, quo aptius utar exordio, quam us loquebatur, incipiam, dicamque, quod lectum est: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis ? Quamvis enim nulla sint tempora quae divinis non sint plena muneribus, et semper nobis ad misericordiam Dei per ipsius gratiam praestetur accessus, nunc tamen omnium mentes majori studio ad spiritales profectus moveri, et ampliori fiducia versa pietatis officia, illius nos diei, in quo redempti sumus, recursus invitat: ut excellens super omnicelebremus. Debebatur quidem tantis mysteriis ita incessabilis devotio et continuata retia, ut tales permaneremus in conspectu Dei, quales nos in ipso Paschali festo dignum est inveniri. Sed quia haec fortitudo paucorum est, et dum carnis fragilitate austerior observantia relaxatur, dumque per varias actiones vitae hujus sollicitudo distenditur, necesse est de mun
Abbreviated transcription (Latin):
nec carnali origine a nobis nec
spiritali natiuitate diuisi sunt.
Eodem spũ scificamur. eadem fide
uiuimus ad eadem sacramenta
concurrimus. Non spernatur
hȩc unitas. nec uilis nobis sit
tanta cõmunio sed hoc ipsum
nos ꝑ om̃ia faciat mitiores. qđ
eorũ utimur subiectione. cum
quib uni dõ eadem subicimur
seruitute. Si qui ergo horum
grauiorib dominossuos offende¬
re delictis in dulgentiam nunc
in dieb reconciliationis accipi¬
ant. Auferat miseratio seueri¬
tatem. & uenia deleat ultionẽ:
Nullũ custodia teneat. nullum
carcer in cludat. qm̃ ds̃ noster
miscđiam suã hac conditione
ꝓmisit. ut his remittenda sibi
noss& peccata ꝓpria. qui remi¬
sisset aliena. Dissensionũ ma¬
teriȩ dilectissimi. & inimicitia¬
rum aculei conterantur. Ces¬
sent odia. deficiant simulta
enĩ pacifici. qm̃ filiidĩ uocabu n¬
tur Nec solũ filii. sed etiam
heredes coheredes autẽ xp̃i dñi
scła scł orum amen. ITES ER

Expanded text:
nec carnali origine a nobis, nec nec carnali origine a nobis, nec spiritali nativitate divisi sunt. Eodem Spiritu sanctificamur, eadem fide vivimus, ad eadem sacramenta concurrimus. Non spernatur haec unitas, nec vilis nobis sit tanta communio; sed hoc ipsum nos per omnia faciat mitiores, quod eorum utimur subjectione, cum quibus uni Domino eadem subjicimur servitute. Si qui ergo horum gravioribus dominos suos offendere delictis, indulgentiam nunc in diebus reconciliationis accipiant. Auferat miseratio severitatem, et venia deleat ultionem. Nullum custodia teneat, nullum carcer includat: quoniam Deus noster misericordiam suam hac conditione promisit, ut remittenda sibi is nosset peccata propria, qui remisisset aliena . Dissensionum materies, dilectissimi, et inimicitiarum aculei conterantur. Cessent odia, deficiant simultatenim pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur ; nec solum filii, sed etiam haeredes, cohaeredes autem Christi ecula saeculorum. Amen. SER