comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tam oe si hr̃i atq dimitti cõtraris sunt unũ atq id ip̃mm sũ
Utroq in uerbo oñditur. Temporꝰ cĩ duo cum inter se opposita
arq ita coherentĩs ut alt̾ius finis cum alterius ditio misceãt non
refert uirũ ꝑ exitemitatẽ pͥoris aut ꝑ initiũ sequẽtis Locus
ĩpe consinis demõstrarẽt.¬
Imis pingui hom̃i &e corpulento censores equũ adime so¬
litos silics minꝰ idoncũ ratos c̃eꝰ cum tanti oꝑis pondere
ad faciendũ cꝗtis munus. Nam cum pena id fuit ut ꝗdam
ex istimant : ħ munus sine ignominis remitibãt tñ c̃ato in
or̃one quã de sacrifino cõmisso sccipsit obicit hanc tẽ criminosus
Sti magis uideri possit cum ignominiꝯ fiusse: Quod si ita ac¬
cipuas id profecto existimandum ẽ nõ oĩo inculpatũ n in desi¬
dem uisum ẽc cuiꝰ corpus in tam ĩ modicũ luxuriasset exuberd

Expanded text:
etsi haberi atque dimitti contraria sunt, unum atque id ipsum tamen utroque in verbo ostenditur. Tempora enim duo cum inter sese opposita sunt atque ita cohaerentia ut alterius finis cum alterius initio misceatur, non refert utrum per extremitatem prioris an per initium sequentis locus ipse confinis demonstretIMIS pingui homini et corpulento censores equum adimere solitos, scilicet minus idoneum ratos esse cum tanti corporis pondere ad faciendum equitis munus. Non enim poena id fuit, ut quidam existimant, sed munus sine ignominia remittebatur. Tamen Cato, in oratione quam De Sacrificio Commisso scripsit, obicit hanc rem criminosius, uti magis videri possit cum ignominia fuisse. Quod si ita accipias, id profecto existimandum est, non omnino inculpatum neque indesidem visum esse, cuius corpus in tam inmodicum modum luxuriasset exu
Abbreviated transcription (Latin):
sint obnoxii nr̃o deuincti bñficio qua u̾o ille gramaticus finitiõe¬
usis ẽ sca ñe in uerbo iam multiplici unã tantũmodo usur pa¬
tonem eiꝰ notasse qua ꝗdem congruit cum significatu quo
aailius usus t̃ in chorisio in his uersib. Et q ego mercede
hio conductus tua aducnio ne sibi me ẽẽ ob eam tem obnoxi

Expanded text:
sint obnoxii, nostro devincti beneficio. Visint obnoxii, nostro devincti beneficio. Viusus est, ea videtur in verbo tam multiplici unam tantummodo usurpationem eius notasse, quae quidem congruit cum significatu quo Caecilius usus est in Chrysio in his versibus: quamquam ego mercéde huchue conductús tua Advénio
Abbreviated transcription (Latin):
simi . Na ñ tũc Castris acieo obnisa uideri. Nce frĩs tadip
obnoria surgere luns. qd̾ tu aio culpe sue ꝯsciũ: Alio qͦ Lato
Uirgilius uer̃bo isto utitur atus sententis diuerse inhis Axtsib
Iuuãt arua uidete. nõ rastris hominũ nõ nulli obnoxis cute
cum enis prodesse arus solet nõ nocerẽ ꝗd̾ tu de obnoxio dixia
iieait fortiterq ĩ noxiũm uocare aducrsus aduersarios Ea lib̾tas
⁊ ꝗ pectus puro et fitmum gestitat. Alie tes obnoxie nocte inobscura
glius & Salustiuo et plautus & enniuo̾ senẜint. Et nebulo
qdem ille ubi hoc dixit digressus ẽ: Si ꝗs aũt uolet nõ ori¬
diñe solam uerbi is tius s g̾nãtione quoq ciuo uarietatẽ q te¬
censere Ut hoc ctim plautinum spectat ascripsi uersus ex as¬
miis maxĩs opinitates gaudio effertissimas sius etis ille nã me¬
cum pãiet gnatoq &e pͤatris deuota etate ambo ambob nobio

Expanded text:
simi: Nam neque tunc astris acies obtunsa videri, Nec fratris radiis simi: Nam neque tunc astris acies obtunsa videri, Nec fratris radiis obnoxia surgere luna, quod tu ais culpae suae conscium. Alio quoque loco Vergilius verbo isto utitur a tua sententia diverse in his versibus: iuvat arva videre Non rastris hominum, non ulli obnoxia curae; cura enim prodesse arvis solet, non nocere, quod tu de obnoxio dixisti. áddecet, Fórtiterque innóxium stare ádversum adversários. Éa libertas ést, qui pectus púrum et firmum géstitat, Áaliaeliae res obnóxiosae nócte in obscurá gilius et Sallustius et Plautus et Ennius senserint. At nebulo quidem ille, ubi hoc dixit, digressus est; si quis autem volet non originem solam verbi istius, sed significationem quoque eius varietatemque recensere, ut hoc etiam Plautinum spectet, adscripsi versus ex As maximas opimitates, gaudio exfertissimas suis eris ille una mecum pariet, gnatoque et patri, adeo ut aetatem ambo ambobus nobis
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ego omniũm solus ut tibi sum uisus ignoraui s ut reo ẽ plaut̾
qͣ homo lingue. atq ellegantie in uerbio latine princepo ꝗ eẽt obro¬
xius nesciuit. Uecsus enĩ ẽ instituto illius ita scciptus. Nunc ego
hercle perii plane nõ obnoxie. qđ minime congruit cum ista quã
me docuisti significatione Composuit enim plautus tanq duo ine
se contraria p̾lane et obnoxie qđ a tua significatione longe abẽ A
ille gramaticuo satis ridicule qͣi obnoxius & obnoxie nõ declinanã
sola s re atq snĩa differrẽt: Ego inꝗt dixi ꝗd c̃et obnoxius rõ
ob noxie. At tunc ego admirans insolentis homĩs inscitiam ditu¬
tamus inquã sicuti u̾is qd̾ plautuo obnoxie dix̃. Sed id minus
ẽẽ remotũ putas atq illd quoq p̃cermittamuo qd̾ salustius iẽ
catilina scribit. minari &ẽ ferro ni sibi obnoxia foret & quel

Expanded text:
non ego omnium solus, ut tibi sum visus, ignoravi, sed, ut res est, Plautus non ego omnium solus, ut tibi sum visus, ignoravi, sed, ut res est, Plautus quoque, homo linguae atque elegantiae in verbis Latinae princeps, quid esset obnoxius nescivit; versus enim est in Sticho illius ita. scriptus: nuncNune ego hercle perii pláne, non obnóxie, quod minime congruit cum ista, quam me docuisti, significatione; composuit enim Plautus tamquam duo inter se contraria plane et obnoxie, quod a tua significatione longe abest. Atque ille grammaticus satis ridicule, quasi obnoxius et obnoxie non declinatione sola, sed re atque sententia differrent, Ego, inquit, dixi quid esset obnoxius, non quid obnoxie. At tunc ego admirans insolentis hominis inscitiam, Mittamus, inquam, sicuti vis, quod Plautus obnoxie dixit, si id nimis esse remotum putas, atque illud quoque praetermittamus, quod Sallustius in Catilina scribit: Minari etiam ferro, ni sibi obnoxia foret, et quo
Abbreviated transcription (Latin):
Etcunctabar Rome quempiam gramaticum prime ĩ docendo
celebritatis nõ hele exꝑiundi uil tentandi gr̃a s discendi magis
studio & cupidine: ꝗd significaret obnoxius queq eiꝰ uocabuli orio
ac r̃o cẽt. Atq ille aspit᷑ me illudens leuitatem q̃stionis ꝑuitati¬
q: obscurã inꝗt. sane rem q̃ris multaq prorsus uigilis iñdagandã
Quis adeo tam lingue latine ignarus ẽ ꝗn sciat cũ esse obnoxiu
cui ꝗđ ab co cui ẽc obnoxiꝰ dicitur ĩ comodari & noceri põt ei qui
hẽat aliquẽ noxe .i. culpe sue conscium. Quin potius inꝗt hec mit¬
tis nugaliꝯ et affers ea q̃ digne q̃ri sctariq sint. Tum uo ego ꝑmos
agendum iã oblique ut cum homĩe stulto existimaui & cettra inq̃
uir doctissime grauiors remotiorꝯq si discẽ & sare debuero qñ m
Usus uenerit tñ q̃ram ex te atq discam Sed enim qa dixi sepe
obnoxius. et ꝗd dicerem nesciui: didia exte. et sare nũc cepi qul

Expanded text:
ERCONTABAR Romae quempiam grammaticum primae in docendo celebritatis, non hercle experiundi vel temptandi gratia, sed discendi magis studio et cupidine, quid significaret obnoxius quaeque eius vocabuli origo ac ratio esset. Atque ille aspicit me, inludens levitatem quaestionis pravitatemque: Obscuram, inquit, sane remguae Latinae ignarus est, quin sciat eum dici obnoxium cui quid ab eo cui esse obnoxius dicitur incommodari et noceri potest, ut qui habeat aliquem noxae, id est culpae suae, conscium? Quin potius, inquit, haec mittis nugalia et affers ea quae digna quaeri tractarique sint? Tum vero ego permotus, agendum iam oblique, ut cum homine stulto, existimavi et Cetera, inquam, vir doctissime, remotiora gravioraque si discere et scire debuero, quando mihi usus venerit, tum quaeram ex te atque discam; sed enim quia dixi saepe obnoxius et quid dicerem nescivi, didici ex te et scire nunc coepi quod
Abbreviated transcription (Latin):
duersoꝵ inter se finiũ morts & uite cohentiã. Et idarda
paperie ⁊ pe er pssit qr aliud qddam nouũ in cõfiuio tempus qdđ
dico inꝗt in libro cui parmenides titulus ẽ scriptũ ab eo repictis
Tales apud thaurũ symbola & alis que erant mensarũ sccun¬
darum ut ip̃e dicere solitus erat. S.¬

Expanded text:
diversorum inter se finium mortis et vitae cohaerentiam, et idcirco diversorum inter se finium mortis et vitae cohaerentiam, et idcirco peperit ipse expressitque aliud quoddam novum in confinio tempus, qdico, inquit, in libro, cui Parmenides titulus est, scriptum ab eo reperietis. Tales aput Taurum symbolae taliaque erant mensarum secundarum, ut ipse dicere solitus erat,
Abbreviated transcription (Latin):
lepida. et minuta et florentẽ uĩo animũ lacescentis. quale
hoc ferme ẽ subtilitatis ludicre. qd̾ dicã q̃sitũ ẽ: quando mon¬
ens morerẽt cum iam in morte ẽẽt: an cum d̃ tũ ĩ uito
foret. Et qñ surgens surgeret çum iam staret. an cum
etiã tum sederet: et ꝗ artem disceret quando artifex fient
cum um esset an cum tamen etiam nõ esset Uetũ eniz
sprum dices absurde atq ridicule dĩxis multo ꝙ ab surdiuo esse¬
ddebitur si aut utrumq esse dicas aut neuttum. Si es om̃is
ui cuptiones esse ꝗdam futiles & inanes dicerent. Holite ĩꝗt
mentũ manente adhuc uita dici atq ficti putauerunt. aliini¬
bilin eo tempore uite teliquerunt. totumq illud qđ mori dr̃
morti uindicauerunt. Item de ceteris similib in diuersa tpr̃s
id tempus neq mortĩ dedit. Idemq in oĩ consuum reꝵ discip¬
racione frcc̃ Uidit ꝗppe utrumq esse pugnãs neq posse ex duob
contrariis altero manẽte alterum constitui qoremq fieri per

Expanded text:
lepida et minuta et florentem vino animum lacessentia, quale hoc ferme est subtilitatis ludicrae, quod dicam. Quaesitum est quando moriens moreretur? cum iam in morte esset, an cum etiamtum in vita foret; et quando surgens surgeret? cum iam staret, an cum etiamtum sederet; et qui artem disceret, quando artifex fieret? cum iam esset, an cum etiamtum non esset. Utrum enim horum dices, absurde atque ridicule dixeris, multoque absurdius videbitur, si aut utrumque esse dicas aut neutrum. Sed ea omnia cum captiones esse quidam futtiles atque inanes dicerent, Nolite, inquit mentum manente adhuc vita dici atque fieri putaverunt, alii nihil in eo tempore vitae reliquerunt totumque illud, quod mori dicitur, morti vindicaverunt; item de ceteris similibus in diversa tempora id tempus neque morti dedit, idemque in omni consimilium rerum disceptatione fecit. Vidit quippe utrumque esse pugnans neque posse ex duobus contrariis, altero manente, alterum constitui quaestionemque fieri per
Abbreviated transcription (Latin):
est. Has tris ulciscendi rationes et pħi alii plurifaris̃: & nr̃ tha
tas reliꝗt. Plato aũt ipse uerbis aꝑtis duas solas esse puniendi
cãs dic̃. U nã quã pͥmo in loco ꝑꝑ corrigendũ altam quã ĩttio¬

Expanded text:
est. Has tris ulciscendi rationes et philosophi alii plurifariam et noster Test. Has tris ulciscendi rationes et philosophi alii plurifariam et noster Tiptas reliquit. Plato autem ipse verbis apertis duas solas esse poeniendi causas dicit: unam, quam primo in loco propter corrigendum, alteram, quam in t
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a q̃ grece uł. S dr̃ cum pena adhibet᷑ castigandi arp
emendandi gr̃a ut is ꝗ fõrnũto delinꝗt attentior fiat cõtectior ꝙ
cã aĩaduerrendi e cum dignitas auctoritas q eĩ inquẽ ẽ peccatr̃
tuenda t̃ ne p̃emisss aĩaduersio cõtemptũ eiꝰ pariat. et honorẽ
leuet. Id archo q id ci uocabulũ a cõseruanone honoris factũ puo¬
pp exemplũ necessaris. ut eeteri asimilib peccãns q̃ prolbeti
publicitꝰ intest nutu coguite pene detereant. Ia archo ueteresd
nt̃i exemplis pro maximis grauissimisq penis dicebãt. S uando
ĩꝗ aut spes magna ẽ ut is ꝗ peccauit citta peña ut ip̃e sese ult
cõrigat aut spes contra nũlla ẽ emendari cũ posse . et. corig
aut iacturã dignitaris in quẽ pecc̃m̃ ẽ metur nõ necessu est¬
aut non id peccatũ ẽ cuiꝰ exemplo necessario metui santiendũ sit tũqa
ita telictũ est non sane dignũ esse ĩponende poene studiũ uisum

Expanded text:
 dicitur, cum poena adhibetur casti gandi atque emendandi gratia, ut is qui fortuito delinquit attentior fiat correctiorque. cum dignitas auctoritasque eius in quem est peccatum tuenda est, ne praetermissa animadversio contemptum eius pariat et honorem levet; idcircoque id ei vocabulum a conservatione honoris factum pupeccatis, quae prohiberi publicitus interest, metu cognitae poenae deterreantur. Idcirco veteres quoque nostri exempla pro maximis gravissimisque poenis dicebant. Quando igitur aut spes magna est ut is qui peccavit citra poenam ipse sese ultro corrigat, aut spes contra nulla est emendari eum posse et corrigi, aut iacturam dignitatis, in quem peccatum est, metui non necessum estaut non id peccatum est cuius exemplum necessario metu sanciendum sit: tum, quicquid ita delictum est non sane dignum esse imponendi poenae studium visum
Abbreviated transcription (Latin):
Hs tautus uir memoris nr̃a in disciplina platonica cele¬
bratus cum aliis bonis multis salubrib q exemplis hore¬
uisse. Dccrero inꝗt suo athenienses cauerant uiꝗ megaris
cusꝰ esset si i tullisse athenas pedem phensuo lit ui eires
c hom̃i capitalis eẽt. Tanto athenienses inꝗt lidio flagrabat̃
finiamoꝵ hominũ inegarensium. Tum euelides ꝗ indidem
megaris erat ꝗ q ante id deccetũ. et eẽ athenis ⁊ audire so¬
eratem cõsucuerat. Postĩp̃ id decretũ sanx̾unt sub noteni
quami aduespascẽt tinica longa muliebri inducus et palio
uersi colore amictus et caput tica uellatuo e dono sũs mega¬
ris athenas ad socratem cõmeabat. ut ł noctis alquo ipr̃e coni¬
siliotũ sermonũ q eiꝰ ficret ꝑticeps. Rursusq sub lucẽ milis
passuũ paulo amplius xx. eadem ueste illa redabar dr nũc¬

Expanded text:
S TAURUS, vir memoria nostra in disciplina Platonica celeS TAURUS, vir memoria nostra in disciplina Platonica celebratus, cum aliis bonis multis salubribusque exemplis horvisse. Decreto, inquit, suo Athenienses caverant, ut qui Megaris civis esset, si intulisse Athenas pedem prensus esset, ut ea res ei homini capitalis esset; tanto Athenienses, inquit, odio flagrabant finitimorum hominum Megarensium. Tum Euclides, qui indidem Megaris erat quique ante id decretum et esse Athenis et audire Socratem consueverat, postquam id decretum sanxerunt, sub noctem, cum advesperasceret, tunica longa muliebri indutus et pallio versicolore amictus et caput rica velatus, e domo sua Megaris Athenas ad Socratem commeabat, ut vel noctis aliquo tempore consiliorum sermonumque eius fieret particeps, rursusque sub lucem milia passuum paulo amplius viginti eadem veste illa tectus r
Abbreviated transcription (Latin):
añi filium et edilẽ curulẽ. L ꝑiso in t̾no annali scripset
Eaq res ꝑ ꝗ̃ pure & uenustr̾ narrat a pisonẽ locũ istũ toñ
hunc ex pisonis annali cõposuimuo. Eti inꝗt flauius ptĩ
libertĩo natus scriptũ faciebat. Isq in eo tpr̃e edili curuli appi¬
rebat: q̃ tpr̃e edileo subrogant̃ cumq pro tribu edilẽ curuli
ronũtiauerũt. At edilis ꝗ comitia hẽbat negabat acciꝑe neq
sibi placere ꝗ scciptũ faceret eum edilem fieri. Sti. flauiuo
imn bli dt̃ tabulas posuisse scriptũ sese abdicasse. Ioq edilis
curulus factuo est. Idem gn. fauiuo anni filuis dicaitur ad
callegam uenisse uisere egtotum & in conclaue postq̃ intro¬
iust  ado lescens ibi complures nobiles sedebant li cõtemnẽteo
eur assurgere ei nemo uoluit Sn flauius am̃ filius edilis id
arrisit selłam curulem uisie sibi afferri: cam ulm̃s apposuit
neq illoꝵo exire posset. Unq ii omnes inuiti uiderũt se se
in sellꝰ curuli sedentem

Expanded text:
Anni filium, aedilem curulem, L. Piso in tertio Annali scripsit, eaque res perquam pure et venuste narrata a Pisone, locum istum totum huc ex Pisonis Annali transposuimus. Cn., inquit, Flavius, patre libertino natus, scriptum faciebat, isque in eo tempore aedili curuli apparebat, quo tempore aediles subrogantur, eumque pro tribu aedilem curulem renuntiaverunt. Aedilem qui comitia habebat negat accipere, neque sibi placere, qui scriptum faceret, eum aedilem fieri. Cn. Flavius, Anni filius, dicitur tabulas posuisse, scriptu sese abdicasse, isque aedilis curulis factus est. Idem Cn. Flavius, Anni filius, dicitur ad collegam venisse visere aegrotum. Eo in conclave postquam introivit, adulescentes ibi complures nobiles sedebant. Hi contemnentes eum, assurgere ei nemo voluit. Cn. Flavius, Anni filius, aedilis, id arrisit, sellam curulem iussit sibi afferri, eam in limine apposuit, ne quis illorum exire posset utique hi omnes inviti viderent sese in sella curuli sedentem
Abbreviated transcription (Latin):
marca omnia recundunt̃ eiusq eustodia seruantur et consine nt
Ita homno tenax paruoq contentus om̃ĩs custodita et recundir. it
rinus ubi hec audiuit suꝑsticiose inꝗt et nimis molede atq odio sẽ
confabricatuo cõmolitus q magis ⁊̃ originem uocabuli ginius ise prassus
que en at rauit. Elam si licet res dicere cõmentatiqis cur nõ proba¬
bilius uideatir ut acapiamuo parcum ob eam cãm dletum ꝙ pecen¬
niam cosumi atq ĩpendi arecat et prohibeat se peamiar dlios a

Expanded text:
area omnia reconduntur eiusque custodia servantur et continentur, ita homo tenax parvoque contentus omnia custodita et recondita habrinus, ubi haec audivit, superstitiose, inquit, et nimis moleste atque odiose confabricatus commolitusque magis est originem vocabuli Gavius iste Bassus quam enarravit. Nam si licet res dicere commenticias, cur non probabilius videatur ut accipiamus parcum ob eam causam dictum, quod pecuniam consumi atque impendi arceat et prohibeat, quasi pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
Um ingnatissimis homib nõ esse ꝯuitio tecartandũ neq
in maledictis aduersus ĩpudentes et improbos uelitan¬
dum qr tantisꝑ simul et compar coꝵ fias. dum patia e
cõsimilis dicas atq audias nõ minus ex oratione. Q metl¬
li numidia sapientis uiri cognosci põt ꝙ̃ ex libris et discipłi
putat esse si se mihi ĩ imicũ dictitauerit quẽ ego mihi in
amicũ recipio neq ĩimicũ respitio meũ ego nõ sum plura do¬
turuo Nam cũ indignissimũ arbitror.ciui a uirio bñdicatur
Tum e ne idoncũ ꝗdem a probis male dicãt᷑. Nam si in eo tpri
huiꝰmõi homũculũ nomines in quo punire ñõ possio maiore
honore q̃ contumelis afficias

Expanded text:
UM inquinatissimis hominibus non esse convicio decertandum neque in maledictis adversum inpudentes et inprobos velitandum, quia tantisper similis et compar eorum fias, dum paria et consimilia dicas atque audis, non minus ex oratione Q. Metelli Numidici, sapientis viri, cognosci potest quam ex libris et disciplinis  ampliorem putat esse, si se mihi inimicum dictitarit, quem ego mihi neque amicum recipio neque inimicum respicio, in eum ego non sum plura dicturus. Nam cum indignissimum arbitror cui a viris bonis benedicatur, tum ne idoneum quidem cui a probis maledicatur. Nam si in eo tempore huiusmodi homunculum nomines, in quo punire non possis, maiore honore quam contumelia adficias
Abbreviated transcription (Latin):
gent: ꝗ apud gentes solus p̃statꝰ eu suus p̃r cũ palio uno ab aĩo
ab duxit. Hisꝰ ergo uersib credo abductũ ualexiũ antiatẽ ad¬
uersus cetero omnes scciptoreo de Scipionis morib sensisse
et cum eam puellã captiua nõ redditũ patri sccipsisse cõtra
quẽ nos supridiximus. sed retentã a Scipione atq ĩ delitiis
a moribq ab eo usurpatam

Expanded text:
gent, qui apud géntes solus praéstat, Eum súus pater cum pállio uno domum ab amíca gent, qui apud géntes solus praéstat, Eum súus pater cum pállio uno domum ab amíca abduxit. His ego versibus credo adductum Valerium Antiatem adversus ceteros omnis scriptores de Scipionis moribus sensisse et eam puellam captivam non redditam patri scripsisse, contra quam nos supra diximus, sed retentam a Scipione atque in deliciis amoribusque ab eo usurpatam
Abbreviated transcription (Latin):
ĩꝙ q̃stio agitari potest utrũ uideri continontiorem par sir
P. ne affricanũ suꝑiorẽ ꝗ carthaginẽ amplã ciuitate in hispa.¬
nis expugnatꝰ. Uirginẽ tempestiũq̃ forma egregia nobilis Ui
his pani filiam captam ꝑductamq ad se pr̃i ĩ uiolatã reddidit
an regem alexandrum: ꝗ Darii regis uxorẽ eandem cius demꝗ
sororem p̃lio magno captã. quã esse audiebat exuꝑanti foti
uidere noluit ꝑduaq ad sese prohibuit: sed hanc uirãq dedi¬
mantiũ culã suꝑ alexandro et Scipione celebrauerĩt. ꝗb abiu
et ingenii et ocii. et uerboꝵ ẽ. Nos satis hẽbimꝰ qd̾ ex historis
⁊ id discere Sc̃pionẽ istum uero ne an falgo inc̾tum fama
tam̃ cum eẽt adolescens. aut sincera fuisse: et ꝓpe mõ consti¬
tisse hosce uiesus.a. GN. Nemo pocta in eũ scriptos ẽẽ Eñ
ꝗ res magnas manu sepe gessit gloriose cuiꝰ factꝰ uiuꝯ nũc ii¬

Expanded text:
igitur agitari potest, utrum videri continentiorem par sit, igitur agitari potest, utrum videri continentiorem par sit, Publiumne Africanum superiorem, qui, Carthagine ampla civitate in Hispania expugnata, virginem tempestivam, forma egregia, nobilis viri Hispani filiam captam perductamque ad se patri inviolatam reddidit, an regem Alexandrum, qui Darii regis uxorem eandemque eiusdem sororem, proelio magno captain, quam esse audiebat exuperanti forma, videre noluit perducique ad sese prohibuit. Sed hanc utramque declamatiunculam super Alexandro et Scipione celebraverint, quibus abunde et ingenii et otii et verborum est; nos satis habebimus, quod ex historia est, id dicere: Scipionem istum, verone an falso incertum, fama tamen, cum esset adulescens, haud sincera fuisse et propemodum constitisse, hosce versus a Cn. Naevio poetaqui res magnás manu saepe géssit glorióse, Cuius fácta viva núnc vi
Abbreviated transcription (Latin):
accalarentia corpus in ułguis dabat pecuniq̃ q emeruerat. ex eo q̃s tu
uberem eo testo ut in antiatis historis scriptum ẽ romulũ regem
ritum a flantĩe ꝗrinali sacrificiũ ci publie fit. et dies et nomine
eiꝰ infastos additus Sed sabinus masurius in pͥmo memoraliũ se-¬
cutus t̃ quosdam historie scriptores. Accalarentiã romuli nutricẽ
fuisse dicit. Ea inꝗt mulier ex xii. filiis marib unũ morte a¬
misit in illius locum romulus accalarentie sese filiuim dedit
seq et ceteros cius filioo fratres aruales appella uit ex eo tẽpori
insigne ẽ spicca corona. et albe insule¬
Grecus homo ꝗ G. appellatus facili at alacri facundis
fuit. Is cum enis de alexandri regis ludib scriberet uica
inꝗt hostis uxorẽ facie inolita mulierem uetuit in cõspectum
slium deduci: ut eam ne oculis siuis ꝗdem contingeret: lepid

Expanded text:
Acca Larentia corpus in vulgus dabat pecuniamque emeruerat ex eo quaestu Acca Larentia corpus in vulgus dabat pecuniamque emeruerat ex eo quaestu uberem. Ea testamento, ut in Antiatis Historia scriptum est, Romulum regeritum a flamine Quirinali sacrificium ei publice fit et dies e nomine eius in fastos additus. Sed Sabinus Masurius in primo Memorialium, secutus quosdam historiae scriptores, Accam Larentiam Romuli nutricem fuisse dicit. Ea, inquit, mulier ex duodecim filiis maribus unum morte amisit. In illius locum Romulus Accae sese filium dedit seque et ceteros eius filios fratres Arvales appellavit. Ex eo tempore insigne est spicea corona et albae inful appellatus est, facili atque alacri facundia fuit. Is cum de Alexandri regis laudibus scriberet: Victi, inquit, hostis uxorem, facie incluta mulierem, vetuit in conspectum suum deduci, ut eam ne oculis quidem suis contingeret. Lepide
Abbreviated transcription (Latin):
rome tũ etiã cũ ad gramaticos ita rem audiui apollinarẽ sulpa¬
tium quẽ in pͥmis sectabar cum de uite augurio queterẽt᷑ et men¬
tio p̃perũ auiũ facta esset. e lucio claro pfecto ueibi dicẽ p̃petes
mũ augures specrarent que ingentib alis patule ani porrecte p̃¬
uolarent. Atq ibi hos homeri uersus dix̃. E¬
Calarentie. et gaietaranie siue ills sufecis nõĩs in intiꝗs annalib
celebria sunt. Earum alte post mortẽ tarate autẽ uiue
fiunt ine quosius q testinonii dicendi tribiit᷑ testabilisq una
omiu femĩaꝵ ut sic dieat. Id uerbum ẽ legis ip̃u horatie con¬
trarium ẽ in xii. tabulis scriptum Improbus ĩtestabilis q esto Pre
terea si xl annos nata sacerdono abire ut nubd uolusset ius ei
potestas qi ex augurandi atq nubendi facta ẽ munlicentis et be¬
ne ficii gr̃s ꝙ campũ tyberinũ siue martiũ.p.x. õdonasset. Sec

Expanded text:
Romae, cum etiamtum ad grammaticos itarem, audivi Apollinarem SulpiRomae, cum etiamtum ad grammaticos itarem, audivi Apollinarem Sulpicium, quem inprimis sectabar, cum de iure augurio quaereretur et mentio praepetum avium facta esset, Erucio Claro praefecto urbi dicere, praepetes mum augures spectarent quae ingentibus alis patulae atque porrectae praevolarent. Atque ibi hos Homeri versus dixLarentiae et Gaiae Taraciae, sive illa Fufetia est, nomina in antiquis annalibus celebria sunt. Earum alterae post mortem, Taraciae autem vivae, fiunt, inter quos ius quoque testimonii dicendi tribuitur, testabilis que una omnium feminarum ut sit datur. Id verbum est legis ipsius Horatiae; contrarium est inraginta annos nata sacerdotio abire ac nubere voluisset, ius ei potestasque exaugurandi atque nubendi facta est munificentiae et beneficii gratia, quod campum Tiberinum sive Martium populo condonasset. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
brundũsiũ pulchꝰ p̃cinctũ p̃pete porni. Et si uim potiꝰ natutãs
uebi cõsidcrasset neq id solum: qđ augures dicerent si spexiĩs
urniã prorsus poctis daret similitdine ac translatione uerhor
nõ signifreatione propris utentib Ham qm̃ nõ ip̃e tancuta
aues que prospiuo p̃uolant. sed etiam loci quos capiunt ꝙ ido¬
nee felicesq sunt p̃petes appellant̃ Id circho tedali pennas p̃pe
po dix̃ qm̃ ex locis inꝗb ꝑiculum metuebat in loca tutiora pro¬
uenerat locos porro p̃petes et augures appellant et enniꝰ ĩ anna¬
liuim pͥmo dix̃ p̃penb sese pulcris locis dant. Auibus aũt p̃per¬
abus contrarias aues inferras. appellati. Higidius figulus in libꝰ
pino augurii puati ita dĩẽ. Diserepat dexir᷑a sinistae p̃petes in¬
fere ex qͣuo ẽ comectare p̃petes appellatoo q̃ altiuo sublimiusq uo¬
lirent cũ differe ap̃penb nigidius inferas dix̾it. Adolescens ego

Expanded text:
uit pulcro praecinctum praepete portu? Set si vim potius naturamque verbi considerasset neque id solum quod augures dicerent inspexisset, veniam prorsus poetis daret similitudine ac translatione verborum, non significatione propria utentibus. Nam quoniam non ipsae tantum aves quae prosperius praevolant, sed etiam loci quos capiunt, quod idonei felicesque sunt, praepetes appellantur, idcirco Daedali pennas praepetes dixit, quoniam ex locis in quibus periculum metuebat in loca tutiora pervenerat. Locos porro praepetes et augures appellant et Ennius in Annalium primo dixit: praepetibus sese pulcrisque locis dant. Avibus autem praepetibus contrarias aves inferas appellari, Nigidius Figulus in libro primo Augurii Privati ita dicit: Discrepat dextra sinistrae, praepes inferae. Ex quo est coniectare praepetes appellatas quae altius sublimiusque volitent, cum differre a praepetibus Nigidius inferas dixerit. Adulescens ego
Abbreviated transcription (Latin):
u delli proximo deinceps prelio.rem. pu male gestam esse Tum sena
iscam rem ad pontifices reiecit ut ip̃i quod iuderetur stateren t
onasias tecreuerunt nullum his dicb sacrificaum uete fũtutũ Ante
nonas sextiles

Expanded text:
uli Romani facta esset, eius belli proximo deinceps proelio rem publicam male gestam esse. Tum senatus uli Romani facta esset, eius belli proximo deinceps proelio rem publicam male gestam esse. Tum senatus eamearn rem ad pontifices reiecit, ut ipsi quod videretur statuerent. Pontifices decreverunt nullum his diebus sacrificium recte futurum. Ante Nonas Sextiles
Abbreviated transcription (Latin):
in ea q̃ uiden queunt emissionẽ acrisq simul ĩbentionẽ Epicurus
affluere semp ex oib corporib simulat̾ q̃dam corporo ip̃oꝵ eaq sese
in oculos inferre: atq ita ficri sensum uidendi putat. plato existi¬
mat genus qđ̃dam ignis lucisq de oculis exire idq ꝯiunctũ ꝯtinua¬
tum qͦi uł cum luce solis uł cum alt̾ius ignis lumĩe sua ui et ꝯt̾na uise
efficere: ut que cunq offenderint illustrauerintq cernamus: S hic
ea q̃ dixerimus imaginandũ ciusdemq illius enniani neoptolomi a
recupata. L. attilius in senatu ũba fec̃. Qsulpitiũ tribunum
militum ad alliã aduersuo gallos pugnatuꝵ. rem diuinã dimican
gr̃a postridie id fecisse cum exercitumꝰ ppłi romani occidione oco¬
sum & post diem ttiũ eiꝰ dici urbem p̃ter capitoliũ captã esse
Compluresq alii oenatores recordari sc̃se dixerũt qͦtiens belli

Expanded text:
in ea quae videri queunt emissionem aerisque simul intentionem. Epicurus in ea quae videri queunt emissionem aerisque simul intentionem. Epicurus afluere semper ex omnibus corporibus simulacra quaedam corporum ipsorum eaque sese in oculos inferre atque ita fieri sensum videndi putat. Plato existimat, genus quoddam ignis lucisque de oculis exire idque, coniunctum continuatumque vel cum luce solis vel cum alterius ignis lumine, sua vi et externa nixum efficere ut quaecumque offenderit inlustraveritque cernamus. Set hic aeque non diutius muginandum, eiusdemque illius Enniani Neoptolemi, de recuperata, L. Atilius in senatu verba fecit, Q. Sulpicium tribunum militum, ad Alliam adversus Gallos pugnaturum, rem divinam dimicandi gratia postridie Idus fecisse; tum exercitum populi Romani occidione occisum et post diem tertium eius diei urbem praeter Capitolium captam esse: compluresque alii senatores recordari sese dixerunt, quotiens belli
Abbreviated transcription (Latin):
Urbe teta circum tabernas ire donari. ere androdum Noribus
sit uox an incorporeum. Hoc enim uocabulũ ꝗdam finxerunt
prom̃ qđ ꝯrece dicitur asomaton Corpus aũt ẽ qđ aut efficiens ẽ aut
ea q esse dicunt sita aera ꝑlato aũt nõ esse uoc̃e corpus putat. Nõ
enim ꝑcussuo inꝗt aer s plaga ip̃a atq ꝑcussio uor ẽ. Demotritꝰ
ac deinde Epicureus ex indiuiꝰduis corpib uocẽ constare dicũt camꝗ
bilis q desidie aculcos cum audiremus uł lectitaremus neq in hio
scrupulis aut emolum̃tu aliquod solidum: ad rationẽ uite ꝓtineno
aut finẽ ullun querendi iuderemus ennianũ neoptoleniu ꝓbabamꝰ
ꝗ profẽcto ita ait phandum ẽ paucis. Nlam omio haud placet.
E uidendi rõne deq cernendi ñͣq diuersas esse opiniones phoꝵ
aĩaducrtimus. Stoia cãs esse uidendi dicunt radioꝵ & oculis

Expanded text:
urbe tota circum tabernas ire, donari aere Androclum, floribus urbe tota circum tabernas ire, donari aere Androclum, floribus  corpusne sit vox an incorporeum. Hoc enim vocabulum quidam finxerunt proinde quod Graece dicitur ἀσώματον. Corpus autem est quod aut efficient est aut eamque esse dicunt ictum aera, Plato autem non esse vocem corpus putat: Non enim percussus, inquit, aer, sed plaga ipsa atque percussio, id vox est. Democritus ac deinde Epicurus ex individuis corporibus vocem constare dicunt eamqubilisque desidiae aculeos cum audiremus vel lectitaremus neque in his scrupulis aut emolumentum aliquod solidum ad rationem vitae pertinens aut finem ullum quaerendi videremus, Ennianum Neoptolemum probabamus, qui profecto ita ait: Philósophandum est paúcis; nam omnino haút placet. E videndi ratione deque cernendi natura diversas esse opiniones philosophorum animadvertimus. Stoici causas esse videndi dicunt radiorum ex oculis
Abbreviated transcription (Latin):
midine siccũ penitus atq dec̾si cruorem. Illa tum mes opers
& mendela leuatus pede in manib meis posito reubuit. atq ex
co die trienniũ totum ego et leo in eadem specu odemq iuctu
uiximuo: Nlam quas uenebãt feras membra opiiora id spe¬
cum mn suggerebat. q̃ ego ignis copiã nõ hẽñs soli meridiano
torrens edbam sed ubi me inꝗt uite illius ferne iam ꝓresum
e lcone inuenatũ proficto reliꝗ specum. ce uiã feime trĩdus pet¬
mensus a militib uisus apphensusq sum & ac dominũ ex af¬
frica roma deductus. Is me statim rei capitalis damnandum
Hec apion dixisse androdũ tradit eaq oĩa sccipta arailats¬
q populo tabula declarat. A tq ideo cunctis petentib dimissũ
androdum & poena solutũ leonẽq ci suffragiis populi donatũ
Dostra inꝗt uidebamꝰ androdũ & leonẽ loro tenui reuictum

Expanded text:
midine siccavi penitus atque detersi cruorem. Illa tunc mea opera midine siccavi penitus atque detersi cruorem. Illa tunc mea opera et medella levatus, pede in manibus meis posito, recubuit et quievit atque ex eo die triennium totum ego et leo in eadem specu eodemque et victu viximus. Nam, quas venabatur feras, membra opimiora ad specum mihi subgerebat, quae ego, ignis copiam non habens, meridiano sole torrens edebam. Sed ubi me, inquit, vitae illius ferinae iam pertaesum est, leone in venatum profecto, reliqui specum et viam ferme tridui permensus a militibus visus adprehensusque sum et ad dominum ex Africa Romam deductus. Is me statim rei capitalis damnandum Haec Apion dixisse Androclum tradit, eaque omnia scripta circumlataque tabula populo declarata, atque ideo cunctis petentibus dimissum Androclum et poena solutum leonemque ei suffragiis populi donatum. Postea, inquit, videbamus Androclum et leonem, loro tenui revinctum,
Abbreviated transcription (Latin):
hotib ad fugam sum coactuo. Et ut mihi a domino tͥoc illiꝰ
ꝑside ntiores latebre forent in camporũ et arenaꝵ solitudiẽs
conaessi At si defuisset cibus consilium fuit mortem aliquo
quandã nactꝰ remotã latebrosamq in eã me penetro. & recundo
meq inulto post ad candem specum uenit hic leo debili uno &
iriento pede gemitus edens & murmura dolotẽ cenciatunq¬
q ulneris cõñiẜantis. Atq illic pͥmo eꝗdem cõspectii adueniẽns
sonis fritum sibi o pauefactum animũ dixit sed postq̃ ĩ trogres¬
sus inꝗt leo Ut re ip̃s apparuit ̃ habitaculũ ilud suñ iudit
me procul deliciscentem mitis et monsuetus accessit & sublatum
pedem oñdẽ mͥ et porigere q̃i opis petende gr̃s usuo e. Tibi ĩꝗt
eoo stirpem ingentẽ estigio pedi cus herentem reułsi cõceptã¬
ꝓͣ saniẽ ułnere ĩ timo exp̃ssi accuratius q sine nagna iã for¬

Expanded text:
beribus ad fugam sum coactus et, ut mihi a domino, terrae illius beribus ad fugam sum coactus et, ut mihi a domino, terrae illius praeside, tutiores latebrae forent, in camporum et arenarum solitudines concessi ac, si defuisset cibus, consilium fuit mortem aliquo quandam nanctus remotam latebrosamque, in eamearn me penetro et recondo. Neque multo post ad eandem specum venit hic leo, debili uno et cruento pede, gemitus edens et murmura, dolorem cruciatumque vulneris commiserantia. Atque illic primo quidem conspectu advenientis leonis territum sibi et pavefactum animum dixit. Sed postquam introgressus, inquit, leo, uti re ipsa apparuit, in habitaculum illud suum, videt me procul delitescentem, mitis et mansues accessit et sublatum pedem ostendere mihi et porgere quasi opis petendae gratia visus est. Ibi, inquit, ego stirpem ingentem, vestigio pedis eius haerentem, revelli conceptamque saniem volnere intimo expressi accuratiusque sine magna iam for
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc ille leo ubi uidit procul repente inꝗt qͣr admirans
strtit: atq dcm̃ sensim: arq placide: qͣi nõscrabundus ad ho¬
minẽ accedit. Tum caudam more atq ritu adulantiũ canũ
clementer & blande mouet: hom̃isq sese corpori ad iũgit
cruraq eiuo & manuo ꝓpe iam exaĩati metu lingua Le¬
uiter demulcet. Homo androdus inter illã tã atrocis fere
bladimẽta amissum animũ recuꝑat. Paulatin oculos ad cõ¬
tuendum leonẽ refert. Tum qͣi̾ mutua recogninone facti
letos inꝗt. & gratulabondos uidereo homine et leonem
Ea re prorsus tam admirabili maxĩos populi excitatos di
Accersitumq a Cesare androdũ q̃sitamq cãm cur ille atroo¬
simuo lconũ parsisset. Ibi androclus rẽ mirificam narrat
an admirandã: Cum prountia inꝗt affricã pro consulaꝵi ĩ pio
mous dominus obtineret ego ibi inĩꝗs eius et quottidianis uer¬

Expanded text:
Hunc ille leo ubi vidit procul, repente, inquit, quasi admirans Hunc ille leo ubi vidit procul, repente, inquit, quasi admirans stetit ac deinde sensim atque placide, tamquam noscitabundus, ad hominem accedit. tumTurn caudam more atque ritu adulantium canum clementer et blande movet hominisque se corpori adiungit cruraque eius et manus, prope iam exanimati metu, lingua leniter demulcet. Homo Androclus inter illa tam atrocis ferae blandimenta amissum animum recuperat, paulatim oculos ad contuendum leonem refert. Tum quasi mutua recognitione facta laetos, inquit, et gratulabundos videres hominem et leonem. Ea re prorsus tam admirabili maximos populi clamores excitatos dicit, accersitumque a C. Caesare Androclum quaesitamque causam cur illi atrocissimus leo uni parsisset. Ibi Androclus rem mirificam narrat atque admirandam. Cum provinciam, inquit, Africam proconsulari imperio meus dominus obtineret, ego ibi iniquis eius et cotidianis ver
Abbreviated transcription (Latin):
sese dicit fortasse in uitio studioq ostentationis fit. loquatior ĩ
enim sane : ꝙ in p̃dicandis doctrinis suis uendicator. Hoc autẽ
q̃đ in libro egiptiacorũ ꝗnto scripsit. neq audisse neq legisse s
ip̃m sese in uibe romana uidisse oculis suis cõfirmat. In circo mi¬
imo inꝗt uenationis amplissime pugna populo dabatur. Eius
rei rome cũ forte essem spectator inꝗt fuit młte ibi sẽuientes
ferre magnitudines bestiaꝵ excelentes oiuq inusitata aut for¬
ma erat. aut ferotia. s preter alis oĩs leonũ inꝗt ĩmanitas
adiniration fuit p̃terq oĩs ceteros iniuis. Is unius leo corporis
ĩ peni & uastitudine terrisico q fremitu: et sonoro torio comis¬
q ceruicũ fluctuantib aĩoo oculosq oũi insese couerterat
Introductus erat inter compluxis ceteroo ad pugnã bestiaꝵ
danis seruus uiri cõsularis. Ei seruo androdus nomẽ fuit

Expanded text:
sese dicit, fortassean vitio studioque ostentationis sit loquacior—est sese dicit, fortassean vitio studioque ostentationis sit loquacior—est enim sane quam in praedicandis doctrinis sui venditator—hoc autem, quod in libro Aegyptiacorum quinto scripsit, neque audisse neque legisse, sed ipsum sese in urbe Roma vidisse oculis suis confirmat. In Circo Maximo, inquit, venationis amplissimae pugna populo dabatur. Eius rei, Romae cum forte essem, spectator, inquit, fui. Multae ibi saevientes ferae, magnitudines bestiarum excellentes omniumque invisitata aut forma erat aut ferocia. Sed praeter alia omnia leonum, inquit, immanitas admirationi fuit praeterque omnis ceteros unus. Is unus leo corporis impetu et vastitudine terrificoque fremitu et sonoro, toris comisque cervicum fluctuantibus, animos oculosque omnium in sese converterat. Introductus erat inter compluris ceteros ad pugnam bestiarum datos servus viri consularis; ei servo Androclus nomen fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
chentidum cognato postes affini de qua cã femĩe iuitis ponores hit̃e
pupillaris q nitella mulicri plata enã aduersus quẽ affrussentor
cius filii natores relicti in cadem cã pupillo adexant. firmũ ati
clarum isd testimoniũ rei ꝑhibet auctoritas. Seesatis neipio¬
fias maximi ꝗ in oratione quã pro bithiniis dixit hoc pesuapis
usus ẽ uul pre hospitio regis in comodis uł pro horũ necessitate q̃
res igitut. Aufugere hoc minuo. Ad uinc no potiũ. Nlam neq homiui
morte memoris teleri debet. ꝗ a proximis retineãt neq elientes sine
sũm̃a infamis deseri possunt. ꝗb de a propinꝗs nt̃is auxilium fera
instituimuo¬
Dion ꝗ plistonices appellatus ẽ est lr̃is homo multis preditus
incelebres ferunt᷑ ꝗb om̃ib ferme q̃ mirifica in egipto uisuntur
audiuñtq historis comp̃hendit sed in his que audisse uł legisse

Expanded text:
clienti, tum cognato, postea adfini. Aequa causa feminae viris potiores habitae clienti, tum cognato, postea adfini. Aequa causa feminae viris potiores habitae pupillarisque tutela muliebri praelata. Etiam adversus quem adfuissent, eius filiis tutores relicti, in eadem causa pupillo aderant. Firmum atque clarum isti rei testimonium perhibet auctoritas C. Caesaris pontificis maximi, qui in oratione quam Pro Bithynis dixit hoc principio usus est: Vel pro hospitio regis Nicomedis vel pro horum necessitate quorum res agitur, refugere hoc munus, M. Iunce, non potui. Nam neque hominum morte memoria deleri debet quin a proximis retineatur, neque clientes sine summa infamia deseri possunt, quibus etiam a propinquis nostris opem ferre instituimuPION, qui Plistonices appellatus est, litteris homo multis praeditus us libri non incelebres feruntur, quibus omnium ferme quae mirifica in Aegypto visuntur audiunturque historia comprehenditur. Sed in his quae vel audisse vel legisse
Abbreviated transcription (Latin):
uiẽ penteo locum tenere pupillos debere fidei nitelle q nr̃e credi
ios smi eos proximũ locum clientes hr̃e ꝗ sese ĩtiden in fide patro¬
anium q nr̃um dederunt. Tune int̾nio loco esse hospites postea
esse cognatos affinesq huius moris obseruationisq nulta sune
testimonis atq documẽta in antiꝗtatib ꝑscripts erqb unũ hoc
interim de clientib cognatisq qd p̃manib ẽ ponemis. AE ato
in oratione quam dixit apud censoreo in lentulũ it scripsit. ꝙ
imaiores sanctius hũcre defendi pupillos ꝗ̃ clienten nõ fallere
aduersus cognatos. ꝑro chente testatur testimoninr aduersas
dientem nem̾o dicit pr̃em pͥmũ postra patronũ proximũgos
men hr̃e Ftasutius aũt sabinus in libro uiris uilii tuo antiqoe
locum hospiti tribuit q̃ clientĩ: L erba ex eo libro hersunt. In officiio
apud maiores ita obẜuatũ t̃. pmũ tutelle. deinde hospin de inde

Expanded text:
iuxta parentes locum tenere pupillos debere,fidei tutelaeque nostrae creiuxta parentes locum tenere pupillos debere,fidei tutelaeque nostrae creditos; secundum eos proximum locum clientes habere, qui sese itidem in fidem patrociniumque nostrum dediderunt; tum in tertio loco esse hospites; postea esse cognatos adfinesque. Huius moris observationisque multa sunt testimonia atque documenta in antiquitatibus perscripta, ex quibus unum hoc interim de clientibus cognatisque, quod prae manibus est, ponemus. M. Cato in oratione, quam dixit apud censores In Lentulum, ita scripsit: Quod maiores sanctius; habuere, defendi pupillos quam clientem non fallere. Adversus cognatos pro cliente testatur, testimonium adversus clientem nemo dicit. Patrem primum, postea patronum proximere. Masurius autem Sabinus in libro luris Civilis tertio antiquiorem locum hospiti tribuit quam clienti. Verba ex eo libro haec sunt: In officiis apud maiores ita observatum est, primum tutelae, deinde hospiti, deinde
Abbreviated transcription (Latin):
imus: Uesani aũt et uecordes ex una tantũ ꝑte diai q̃ pͥuatius
Quapꝑ cum deu̾m plerumq appolinẽ essẽ dixerũt ĩ molãtq
rici humano capra eiusq aĩalis figmentũ iusta simulacrũ stat
ppa urgilium quoq aiunt multe antiꝗtatis hominẽ sine osai¬
praoui odlio ꝑitum numina leua ingeargioas depcari significãtes
quandam iuĩ esse huscemõi deorum inꝰ lede̾ndo magis q̃r in uiuanꝰ
potente. Uersus uirgilii sunt. In tenui laboe ac denus nõ gloria
si quem numina leua sinũt audiq uocatus appolo In istix᷑ aũt
dix quos placati oportet uti mala a nobis uł a feugib natis ad¬
moneant aurunguis qͦ hẽtur & robigus.
q ueterum docttina memoriaqi p̃stantium disceptatio queda
quererẽt ꝗb nos ca pͥoris ponotib qi facere oporitrt si necesse set
Conueniebat aũt facere cõstabat q ex morib popibi tomãĩ pͥmũ

Expanded text:
imus; vesani autem et vecordes ex una tantum parte dicti, quae priimus; vesani autem et vecordes ex una tantum parte dicti, quae priQuapropter eum deum plerumque Apollinem esse dixerunt; immolaturque ritu humano capra eiusque animalis figmentum iuxta simulacrum stat. Propterea Vergilium quoque aiunt, multae antiquitatis hominem sine ostentationis studio peritum, numina laeva in Georgicis deprecari, significantem vim quandam esse huiuscemodi deorum in laedendo magis quam in iuvando potentem. Versus Vergilii sunt: In tenui labor; at tenuis non gloria, si quem Numina laeva sinunt auditque vocatus Apollo. In istis autem diis quos placari oportet, uti mala a nobis vel a frugibus natis amoliantur, Auruncus quoque habetur et Robigus. umque veterum doctrina memoriaque praestantium disceptatio quaedaquaereretur quibus nos ea prioribus potioribusque facere oporteret, si necessConveniebat autem facile constabatque, ex moribus populi Romani primum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑĩ Iouem lanni ueteres a iuuando appellauere cundẽq alio uo¬
cabulo uncto prem appellauerũt. Nlam ꝗd ẽ in elisis aut in¬
muratis ꝗbusclam lr̃is Iupiter id plenũ atq integrũ ẽ iouis p̃e¬
& mars p̃r hoc eñ ẽ mars piter. Itemq iouis diespiter appellatus
autẽ iouẽ: Gñ nenius in libris belli punici appellant. Cũ iouẽ
ĩꝙ et diiouẽ a iuuando nominassent cumq contra deum ꝗ nõ iu¬
uandi poͬtate sed uin nocendi her̃et. Nam deos quosdã ut prodessit
celebrabant quosdam ut ne obessent placabant. Ue diiouẽ appellaue¬
runt dempta atqi detracta uiuandi facultate.Ut enis ꝑticula quo
in aliio atii aliis uocabulis uariatũ ꝑ has duas lr̃as eum a lr̃a medis
ĩmissa diat̃ duplicẽ significatũ cuudemq int̾ se se diuersu capit
Nam & augende rei et minuende ualet sicuti alie pticule plu¬
rime pꝑ quod accidit ut quedã uocabula ꝗb ꝑticula ista p̃po¬

Expanded text:
Latini veteres a iuvando appellavere, eundemque alio vocabulo iuncto patrem dixerunt. Nam quod est, elisis aut inmutatis quibusdam litteris, Iupiter, id plenum atque integrum est Iovisp Marspater —hoc enim est Marspiter — itemque Iovis Diespiter appellatus, autem Iovem Cn. Naevius in libris Belli Poenici appellat. Cum Iovem igitur et Diovem a iuvando nominassent, eum contra deum, qui non iuvandi potestatem, sed vim nocendi haberet—nam deos quosdam, ut prodessent, celebrabant, quosdam, ut ne obessent, placabant—Vediovem appellaverunt, dempta atque detracta iuvandi facultate. Ve enim particula, quae in aliis atque aliis vocabulis varia, tum per has duasinmissa dicitur, duplicem significatum eundemque inter sese diversum capit. Nam et augendae rei et minuendae valet, sicuti aliae particulae plurimae; propter quod accidit ut quaedam vocabula quibus particula ista praepo
Abbreviated transcription (Latin):
ictus solis oppositum cõtinebant atq intendere neelũ oculos
cogebant. palpebras ꝗ eiꝰ ne coniue̾ posset sur surio deor sũi duc¬
tis insuebant. Tuditanuo aũt somno diu prolibitũ. Atꝙ
ita uita pͥuatum refert. Idq ubi rome cognitũ ẽ nobilissiõs
penoꝵ captiuos libris reguli in senatu deditos & ab his uro
armario inurcib pfiioo destitutos eadeq ĩ sonpnna eruciatos
interiisse
lphenus uire cõsultuo seruĩi sulpitii discipilus rerumq
annquarum nõ incuriosus in libro digestoꝵ xxx& aui

Expanded text:
ictus solis oppositum continebant atque intendere in caelum oculos ictus solis oppositum continebant atque intendere in caelum oculos cogebant. Palpebras quoque eius, ne conivere posset, sursum ac deorsum diductas insuebant. Tuditanus autem somno diu prohibitum atque ita vita privatum refert, idque ubi Romae cognitum est, nobilissimos Poenorum captivos liberis Reguli a senatu deditos et ab his in armario muricibus praefixo destitutos eademque insomnia cruciatos interisseLFENUS iureconsultus, Servii Sulpicii discipulus rerumque antiquarum non incuriosus, in libro Digestorum tricesi
Abbreviated transcription (Latin):
illis locis stabulantẽ ĩ usitate ĩmanitatis pumq magna tocius
exeratus cõflictione balistis atq catapultis diu oppugnatũ eiꝰ cũq
int̾fecti lungum coriũ pedes centũ et iuginti Romã misisse:
Uod satis celebre ẽ de Attilio regulo id nuꝑime legimus scͥptũ
ꝗn Tuditã libris regulum captum ades q̃ in sen̾atu rome
dix suãdens: ne captiuiꝰ cum carthagineñ ꝑmuctarent̃ id quap
iadidisse uenenũ sibi cartaginenseo dedisse nõ presentariũ sed
amõi qđ mortẽ indiem proferet eo consilio ut uiueret quides
tantisꝑ quoad fieret ꝑmutacio Post aũt gͣlsanti sensi uenẽo
cor tabesceret. Eundem regulũ tubero in historio reddisse car¬
thaginẽ nouisq exemplorũ modis excruciatũ a poeĩs dĩc ĩatras
inꝗt. et profundas tenebras eũ claudebãt. Atdii post ubi
eat uisus sol ardentissimuo repente educebãt t aduersus

Expanded text:
illis locis stabulantem invisitatae inmanitatis, eumque magna totius illis locis stabulantem invisitatae inmanitatis, eumque magna totius exercitus conflictione balistis atque catapultis diu oppugnatum, eiusque interfecti corium longum pedes centum et viginti Romam missum UOD satis celebre est de Atilio Regulo, id nuperrime legimus scriptum in Tuditani libris: Regulum captum ad ea quae in senatu Romae dixit, suadens ne captivi cum Carthaginiensibus permutarentur, id quoque addidisse, venenum sibi Carthaginienses dedisse, non praesentarium, sed eiusmodi quod mortem in diem proferret, eo consilio, ut viveret quidem tantisper quoad fieret permutatio, post autem grassante sensim veneno contabesceret. Eundem Regulum Tubero in Historiis redisse Carthaginem novisque exemplorum modis excruciatum a Poenis dicit: In atras, inquit, et profundas tenebras eum claudebant ac diu post, ubi erat visus sol ardentissimus, repente educebant et adversus