comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
atꝙ anud est munus mustice doc¬
trine. Alu mnuno. alii in alio pre
ip̃m sapientia fratremq eius eło¬
quentia p̾min̾e cognoscimus. Si
ad dauid repicimus. muno eo ntũꝵ
mnuenire pot̾imus. Interta ⁊ o¬
culta sapientie tue manifestoti
miha. Ecce de uno. Itemq ꝓalio
Apiam inꝑabols os meumn lõquas
ꝓpontionẽs abinitio. quidam aũt
iam primum ꝑceꝑunt ⁊ de scdo qͥd¬
pene uł penit᷑ diffidunt. Mnticam
um iusionem ieremias cognou̾at
qui suꝑ ħ ip̃m int̾rogatꝰ dicebat.
yngtam iugilantem ego udeo. ⁊¬
taciem euis afacile aquilonis. Ecce
ilam audis de nuo munere ꝓficente
Audi eundem de alio adhlic diffide¬
tem. An .A. dñc nescio loqui. Euis¬
modi sanc diffitentia expͥmitur cũ
cognoscenti uisonem iam dicitur
Hutas ne uere potes indicare m

Expanded text:
atque aliud est munus mysticae docatque aliud est munus mysticae doctrinae. Alii in uno, alii in alio praepipsum sapientia, fratremque ejus eloquentia praeeminere cognoscimus. Si ad David respicimus, in uno utrumque invenire poterimus: Incerta, et occulta sapientiae tuae manifestasti mihi . Ecce de uno. Itemque pro alio: Aperiam in parabolis os meum, loquar propositiones ab initio . Quidam autem jam primum perceperunt et de secundo quidem penitus diffidunt. Mysticam jam visionem Jeremias cognoverat, qui super hoc ipsum interrogatus, dicebat: Virgam vigilantem ego video; faciem ejus a facie aquilonis . Ecce jam audis de uno munere profitentem, audi eumdem de alio adhuc diffidentem: A, a, a, Domine, nescio loqui. Ejusmodi sane diffidentia exprimitur, cum cognoscenti visionem jam dicitur. Putasne vere potes indic
Abbreviated transcription (Latin):
aliqñ deuotõis magistio totum de
gr̃a diuina p̾imuitur. Griud eñ
est responsio damelis nin magisti¬
um uete deuotõis Et respondẽs
daniel coram rege ait. Mistum
ꝙ rex int̾rogat sapientes magi ⁊
arioli. ⁊ aru̾spices nequeunt indi¬
eire regi. s ẽ deus incelis reuelans
mistia. qui indicant t̃ nabugodo
nosor. que uentura st̾ nouissmis¬
temporib s. qr daniel imsticam ũ
uilionem agnouerat. quam ad huc
regia sollicitudo querebat. cupit ꝯib
quis fortassis aꝑtius ostendi quom
und̾ eademq res ab codem animo
possit inxta aliquid sciri. ⁊ ixta aͥ
nesciri. S annd est mist̾ioꝵ ꝑfũda
ꝑ lolam intelligentiam caꝑe aliud
est autem quociens uolu̾is facie
explicare ⁊ explanare posse. Uide ꝙ̃
tari sunt qui mistica scriptimtsi
sine aliena ope ⁊ expone penetuat
ualeant. multo tamen pautõres
qui eaꝵ explanationem uerto uł
scripto ad eoꝵ noticiam ꝓpalare q̃¬
ant. ppendis gͦ ut arbit᷑ror qr alĩ
est munus mistice intelligentie.

Expanded text:
aliquando devotionis magisterio totum de gratia divina praesumitur. Quid enim est responsio Danielis, nisi magisterium verae devotionis? Et respondens Daniel corquod rex interrogat sapientes magi et arioli et aruspices non queunt indicare regi sed est Deus in caelo revelans mysteria qui indicavit tibi nosor quae ventura stemporibus. Sed quia Daniel mysticam jam visionem agnoverat quam adhuc regia sollicitudo quaerebat, cupit sibi quis fortassis apertius ostendi quomodo una, eademque res ab eodem animo possit juxta aliquid sciri, et juxta aliquid nesciri. Sed aliud est mysteriorum profunda per solam intelligentiam capere, aliud est autem quoties volueris facile explicare, et explanare posse. Vide quam rari sunt qui mystica Scripturarum sine aliena opera et expositione penetrare valeant, multo tamen pauciores qui earum explanationem verbo, vel scripto ad aliorum notitiam propalare queant. Perpendis ergo, ut arbitror, quia aliud est munus mysticae intelligentiae,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ambislantes einsmõi conspicunt
Quando rõ ⁊ intelligentia huiaũ
Modum exredentes. firtim quideui ⁊
raptim sublimũ spectacula ꝑcurrũt.
Tunc aucẽ dominus longius se ire
fingit. uec tũ penitus recodit qñ in
contemplatõnis gr̃am qmͣ musericor¬
diter inpendit consueuit nõ minus
utiliter ad temipus subtͣhit. Ut me¬
lius ꝑ exꝑientiã doceat cum qnͣta
ainditate requiri. uel retinendebeat
Mauere aũ ⁊ ad eos intrare compel¬
litur qñ multa p̾cum iustantia a¬
missa gra reparat᷑ ut uisionem ex¬
t̾ius oblatam introrsum trahat. ⁊
ꝑ exceslum uisa aĩmꝰ ad se ip̃m reuertͤ
memorit᷑ retineat. ⁊ conten iplatõis
grãm decet᷑o familiariꝰ possideat:

Expanded text:
mbulantes ejusmodi conspiciunt, quando ratio, et intelligentia humanum modum excedentes furtim quidem, et raptim sublimium spectacula percurrunt. Tunc autem Dominus longius se ire fingit, nec tamen penitus recedit, quando contemplationis gratiam quam misericorditer impendere consuevit, non minus utiliter ad tempus subtrahit, ut melius per experientiam doceat cum quanta aviditate requiri, vel retineri debeat. Manere autem, et ad eos intrare compellitur, quando multa precum instantia amissa gratia reparatur, ut visionem exterius oblatam introrsum trahat, et per excessum visa, animus ad se ipsum reversus memoriter retineat, et ad contemplationis gratiam de caetero fa
Abbreviated transcription (Latin):
Ad prosimdiorem fortassis intellitiani
nos uocat. Ge nec isłud sibi damel ax¬
ascͥbat quod merito deuotõris obtinuer¬
at. S ut int̾pretatõ inquid regi mai¬
feslafieret forte ⁊ illud gaͣtis optmetur
quod merito deuocõnis ad quiritur.
Nlam ⁊ ip̃am deuotõnem quidem uõ
a nob habemꝰ. s eximnere largientis
accipimꝰ. Quid enĩ hs̃ inquid apłs at¬
opimꝰ quod uõ accepisti: Ergo ⁊ deuo¬
br̃atis iuquit accepistis gratis date: Sigͦ
deuocõnẽ gratis accipimꝰ gratuitum ẽ
ꝗ id quod es merito optinemꝰ. Quando
gratia pro gratia inpenditur. Sicut pͥ¬
mimi rta ⁊ scd̾m mimꝰ gratis optinet᷑.
Nongͥ dona dei ꝑcipimꝰ qr meruimꝰ s

Expanded text:
Ad profundiorem fortassis intelligentiam Ad profundiorem fortassis intelligentiam nos vocat, quod nec illud sibi Daniel ascribat quod merito devotionis obtinuerat. Sed ut interpretatio, inquit, regi manifesta fieret. Forte et illud gratis obtinetur, quod merito devotionis acquiritur. Nam et ipsam devotionem quidem non a nobis habemus, sed ex munere largientis accipimus: Quid enim habes, inquit Apostolus, quod non accepisti? . Ergo et devoGratis, inquit, accepistis, gratis date . Si igitur devotione gratis accipimus, gratuitum est et id quod ejus merito obtinemus. Quando gratia pro gratia impenditur, sicut primum, ita et secundum munus gratis obtinetur. Non ergo dona Dei percipimus, quia meru
Abbreviated transcription (Latin):
sti Iam ad pedes dm̃i sedere ⁊ quiescere ad̃
similicudiuẽ marie. Turbaris iamgͣ.
plurima ad similitudinem marthe
Memento gͦ uũ extid̃ñs ⁊ age penitent¬
am. ⁊ priora oꝑa fac. Si p̾stinã illams
grãm cupis reformare. siuisiones capu
tui incubitulo tuo queris recuꝑnare. ixc¬
recurre ad dameleui renoua deuocõuen
Ad cordis tui saue renouatõnem ad
misse grẽ reformacõnem melius ꝓsi
citius ꝓmoueris intima de uotõne qmͣ
funda iuuestigatõne. Nisi forte nuebi¬
gacõ tua sit cͥca detͥiuenta tua detͥurent¬
q reuiedia. Consonã in hecc uerba di¬
insapientia que est iume plusqͣm in
cunttis biuentib satraniẽtũ hoc reꝰ¬
latii est. Certe omne. Uerbum saꝑ¬
entie ⁊ intesf̾ tus sciscitans rex de¬
lum suꝑ onnes ariolos ⁊ magos indani¬
qm p̃ce qͦd quesiuit obtinuit slemo
gͦ querat ꝑ humanã sapienitiam ea
que sunt suꝑ humanã intelligentiam.

Expanded text:
sti jam ad Domini pedes sedere et quiescere, ad sti jam ad Domini pedes sedere et quiescere, ad similitudinem Mariae. Turbaris jam erga plurima, ad similitudinem Marthae. Memento ergo unde excideris, et age poenitentiam, et priora opera fac. Si pristinam illam gratiam cupis reformare, si visiones capitis tui in cubili tuo quaeris recuperare, recurre ad Danielem, renova devotionem. Ad cordis sane renovationem, ad amissae gratiae reformationem melius proficis, citius promoveris intima devotione quam profunda investigatione, nisi forte investigatio tua sit circa detrimenta tua, detrimentorumque remedia. Consonat in haec verba Dain sapientia quae est in me plus quam in cunctis viventibus, sacramentum hoc revelatum est. Certe omne verbum sapientiae, et intellectus sciscitans rex, decuplum super omnes ariolos, et magos in Danim prece, quod quaesivit obtinuit. Nemo ergo quaerat per humanam sapientiam ea quae sunt supra humanam intelligentiam.
Abbreviated transcription (Latin):
euismoi edoctum. ⁊ de his que quesi¬
erat profunde illumꝰ natum. Misera¬
tor ⁊ misericors dominus longa nimis
⁊ multm̃ misericors nõ iuperpetuum
meoꝵ ⁊ ip̃m nõ est mecum. Ad pͥstuũ
ni falsor grãm aspirabat quidicebat.
Quis indet ut sim iuxtͣ dies p̾stmnos:
Solitam tuist̾ioꝵ reuelacõnem repetẽb
qr a dũo postulabat Reuela occulos n¬
os ⁊ considerabo mirabilia delege tua
Tuqͦ qui hec andis uel legis si ab huiꝰm
gr̃a excidisse te sentis attende diligenter
quid tecimitacitꝰ agis ogita quibus cogi¬
tatõinbus uehemẽtius occuparis. Si sola
uana sola instancia meditaris. quid un¬
rui si ꝓfũdoꝵ Si fut᷑oꝵ reuelatõne fra¬
daris. Inmicio conuiersatõnis tue qñ so¬
la etͥna. sola spũalia ⁊ fut᷑a cogitasti. q¬
ad sola sb̃ limia sisuspirasti. quid mitꝰ
s ẜin desid̾ ium tuũ consolari merussi
Desid̾ium pauꝑum exaudiuit dñs desi¬

Expanded text:
ejusmodi edoctum, et de his quae quaesiejusmodi edoctum, et de his quae quaesierat profunde illuminatum: Miserator, et misericors Dominus, longanimis, et multum misericors, non in perpetuum um, et ipsum non est mecum . Ad pristinam, ni fallor, gratiam aspirabat, qui dicebat: Quis mihi det, ut sim juxta dies pristinos? Solitam mysteriorum revelationem repetebat, qui a Domino postulabat: Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua . Tu quoque qui haec audis, vel legis, si ab ejusmodi gratia excidisse te sentis, attende diligenter quid tecum tacitus agis, cogita quibus cogitationibus vehementer occuparis. Si sola vana, sola instantia meditaris, quid mirum si profundorum, si futurorum revelatione fraudaris? In initio conversionis tuae, quando sola aeterna, sola spiritualia et futura cogitasti, quando sola sublimia suspirasti, quid mirum si secundum desiderium tuum consolari meruisti? Desiderium pauperum exaudivit Dominus. Desi
Abbreviated transcription (Latin):
re cepisti instͥatu tuo quid eẽ futrũ
post te ⁊ qui reuelat mist̾ͥia ostẽdit
tibi que uentura st̃ ac siaperte dicat
Quia de futuris studiose quesisti.
fũturoꝵ reuelatõnem acciꝑe meru¬
isti. De secło quoq ad ñugit michi
quoq nõ insapientia que est in me
plusquam incinitis uiuentib sacm̃¬
tum hoc reuelatiu est s ut int̾ p̾ca¬
tõ regi manifesta fiexet. ⁊ cogitatões
mẽntis tue scires. Ac si iegi aꝑtiꝰ di¬
cał michi poͣq ipsum est reuelatum
lam autẽ omĩb puto ħ ipm qͣutũ
iuxt᷑ historiam placei. quod illud
quidem quod p̃scibus opimierat. In¬
dustͥe uel meritis siñs miso modo a¬
scribat. Tunt rex inquit cogitare¬
scepisti ꝗ tucogita. ⁊ ex cogita si ualeᷤ
Ualeat q futuroꝵ yeuelatoꝵ d̾initꝰ
remut̾iari soleat Audi hom̃lis̃ defu¬
turis sollicitũ ⁊ ⁊ eiusmoĩ cogitatõib
Iit ab ad huot Aut infiuẽ mis¬
ericordiã siram absidet agen̾auõne
ingeneratõnem Auoeindem de

Expanded text:
atu tuo quid esset futurum post te. Et qui revelat mysteria ostendit tibi quae ventura sunt. Ac si aperte dicat: Quia de futuris studiose quaesisti, futurorum revelationem accipere meruisti. De secundo quoque adjungit: Mihi autem quoque non in sapientia quae est in me plus quam in cunctis viventibus, sactum hoc revelatum est, sed ut interpretatio regi manifesta fieret, et cogitationes mentis tuae scires. Ac si regi apertius dicat: Mihi quoque ipsum est revelatum,lam autem omnibus puto hoc ipsum, quantum juxta historiam placeat, quod aliud quidem quod precibus obtinuerat industriae, vel meritis suis nullo modo ascribat. Tu rex, inquit, coepisti. Et tu cogita, et excogita, si vales, valeat, quae futurorum revelatione divinitus remunerari soleat. Audi hominem de futuris sollicitum, et in ejusmodi cogitationibus isericordiam suam abscindet a generatione in generationem? Audi eumdem de
Abbreviated transcription (Latin):
accedit. cum ad iuugit.
Sompnũ tuum ⁊ uisiones
capitis tui incubili tuo huiꝰ¬
sopitur sensus corꝑoreus recte ꝑ
illuu mẽtis excessum intelligiuoti
excessum udemius. Capud est sum ac¬
mũ ⁊ precipium membꝵ corꝑoris
⁊ meus est pͥncipale hominis inter¬
ioris. Uisiones Itaq capitis sunt cou¬
templatõues mentis incubili autẽ
quiesc̾e consueuimꝰ ⁊ id̾cirto in ip̃o
quietis ocium recte intelłiginꝰ. In
hoc cubili qiͣ ad quiescendum in

Expanded text:
accedit, cum adjungit: accedit, cum adjungit: Somnium tuum, et visiones capitis tui in cubili tuo, hujusopitur sensus corporeus, recte per illum mentis excessum intelligimus, et excessum videmus. Caput est summum et praecipuum membrum corporis, et mens est principale hominis interioris. Visiones itaque capitis sunt contemplationes mentis. In cubili autem quiescere consuevimus, et idcirco in ipso quietis otium recte intelligimus. In hoc cubili quasi ad qu
Abbreviated transcription (Latin):
que uisio ista nux allegoricũ immo pe¬
ne iuxͣ historicuni sensum loquitur.
Nemo scͥptuam̃ sãctarum ꝑitus igno¬
pare ꝑmiitit᷑. S sic ista ad nr̃am seu
Qioꝵ edificatõnem iuxtͣ moralem seu¬
sum discutimus. Ut detanti misfii aut¬
Toritatem iuxͣ sacͣcõrem iutelligentiam
nicħ inmͥniere. Uel actenuare presu¬
mamus. illud itaq stupendum. ⁊ mul¬
ta ad miracõne dignũ occurrit qͦni con¬
templatõnis occulus tam late pateat.
qui diuine reuelacõnis cooꝑatõne se
usq ad ea que innouissimo siunt. ꝑ¬
hiis uerbis latet. quod non um alicui
tm̃ s plurib seu eriam ꝑfectis pene
omiib uixtͣ aliquid conuenire que¬
al. Neq. fs. albi qmͣ ap̃ electos reginĩ
cloꝵ suscitatur. regnum qud̃ scd̃m da¬
melis sententiam ineterñ nõ dissi
patur regium quod intra nos ẽẽ dr̃
dñs inuorissinuis eor suscitat. Olna¬
licũq modo eos inprimordiis suis
ꝑuaria tẽtam̃ta fluctiuare ꝑmittat.
ed quos amssan
Lel expositõnẽ

Expanded text:
ae visio ista juxta allegoricum, imo pene juxta historicum sensum loquitur, nemo Scripturarum sanctarum peritus ignorare permittitur. Sed sic ista ad nostram seu aliorum aedificationem juxta moralem sensum discutimus, ut de tanti mysterii auctoritate juxta sacratiorem intelligentiam, nihil minuere vel attenuare praesumamus. Illud itaque stupendum, et multa admiratione dignum occurrit, quomodo contemplationis oculis tam late pateat, qui divinae revelationis cooperatione se usque ad ea quae in novissimo fiunt perhis verbis lateat quod non uni alicui tantum, sed pluribus, seu etiam praefectis pene omnibus juxta aliquid convenire queat. Neque enim alibi quam apud electos regnum coelorum suscitatur. Regnum quod secundum Danielis sententiam in aeternum non dissipatur, regnum quod intra nos esse diciDominus in novissimis eorum suscitat, qualicunque modo eos in primordiis suis per varia tentamenta fluctuare permittat. X. Quod amissam vel expositionem
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ rõ qiͣ ad hoc datur ut regi manifes¬
tetur qũ ad hoc deuotõ ad uerit atem
illumiuat᷑ ubi lib̾um arbitriũ habe¬
at ⁊ aguoscat. in quo se excercere. Qd̾
cauere quid eligẽ debeat. Cond
uuat hoc loco osa recapitulatio
ad ducere quo mõdos uitt¬
Nta lectõ ⁊ enͣgelica uideaut᷑ Atic¬
S mistica locutõne cõscmere. Sefeit
lucas euangelista quomnͦ uoluerit dñl
itłiantib discipi ilis presentiam suã
inꝑegͥna specie ex lib̾e. ⁊ post modum
subtͣhere. s cum rogantib manere
ad cõpͤslentes iutͣre. ⁊ tandem aliq̃u in¬
ter epulas spẽm qu recoguosc̾ent ostũ¬
dere. Qund itaq est xp̃m. hoc est dĩ
sapientiaui iuꝑegͥua specie presentẽ

Expanded text:
o, quasi ad hoc datur, ut regi manifestetur, quando ad hoc devotio ad veritatem illuminatur, ut liberum arbitrium habeat, et agnoscat in quo se exercere, quid cavere, quid eligere debeat. CAPUT XX. Compendiosa recapitulatio adducere quomodo ista lectio, et evangelica videantur sibi mystica locutione concinere. Refert Lucas evangelista quomodo voluerit Dominus itinerantibus discipulis praesentiam suam in peregrina specie exhibere, et postmodum subtrahere, sed cum rogantibus manere, ad compellentes intrare, et tandem aliquando inter epulas speciem quam recognoscerent ostendere . Quid itaque est Christum, hoc est Dei sapientiam, in peregrina specie praese
Abbreviated transcription (Latin):
ex uera deuotione inqͣntum auicũs
purgatur. inquantũ adu̾itatem il¬
iuminatur. inqͣntũ aduͥtutem in¬
tlammat᷑. in tantũ ꝓculdubio deco¬
ratur uł ornatur. Nota gͦ ꝙ ⁊ ille de
baltasar ꝓmissione diffioit qui ei
tale nomen inposint. nam a rege
utriq eiusmodi nomen accepit. Et
fit quid̾ ut mens ad miram sub¬
tilitatem exmulta deuotione exa
leat uł debeat de uirtute deuotõis
p̾sumat. Putas ne uere inquit po¬
tes indicare mͥ sompinũ ꝙ uidi ⁊
int̾pretationem euis Et damel su¬
ꝑus. Introduc me n conspectu re¬
gͥis. ⁊ solutionem regi narrabo.⁊
Eo̾tum hoc sepe apud unum eũdẽ
ꝙansimim agitur ⁊ pene quot
affectionib cangitur. tot senten¬
cus uatiatur. Unam eandemq rẽ
modo sperat. modo desꝑat. ⁊ scom
uarios affectus inic telpectus sen¬
centias suc estimationis alt̾nat
Sista alt̾rãtium uicissitudinũ
tluctuatõ tandem utili exitu op¬
timaꝙ fine concluditur. qñ ꝙ de¬

Expanded text:
ex vera devotione in quantum a vitiis purgatur, in quantum ad veritatem illuminatur, in quantum ad virtutem inflammatur, in tantum procul dubio decoratur, vel ornatur. Nota ergo quod et ille de Balthasar promissione diffidit, qui ei tale nomen imposuit. Nam a rege utique ejusmodi nomen accepit. Et fit quidem ut mens ad miram subtilitatem ex multa devotione exacleat, vel debeat de virtute devotionis praesumat. Putasne vere, inquit, potes indicare mihi somnium quod vidi, et interpretationem ejus? Et Daniel superius: Introduc me in conspectu regis et solutionem regi narrabo. ETotum hoc saepe apud unum eumdemque animum agitur, et pene quot affectibus tangitur, tot sententiis variatur. Unam eamdemque rem modo sperat, modo desperat, et secundum varios effectus sive respectus, sententias suae aestimationis alternat. Sed ista alternantium vicissitudinum fluctuatio, tandem utili exitu optimoque fine concluditur, quand
Abbreviated transcription (Latin):
In hoo cũbili dc̃ quodũ modo somp¬
thim uidetur qñ int̾ intimũ qui¬
etis sue sũmeq tͣnquilłitatis ocia
mens ad sublimia contemplanda
subleuatur. Sompriũ inqͥt tuum
⁊ uisoͥnes capitis tui ħ cemodi .s̃.
Nicħ aliud est danielem nrr̃am
ista dr̃e amissumq sompnͥum retͣc¬
tare. regeniq docere qm deuotam
mẽtẽ sepe poͦt amissam contempla¬
com̃s gr̃am quał in ea aliqͣudd fu̾it:
Ad inemoriam reuocare ⁊ ꝑmultã
compunctõis instanciã int it̾m
eam reparare. firmiusq tandem
atq ꝑfecius possidere. firimus
namq atq perfecius rex ꝑ damel
officium uisioneui fuain cognouit¬
Q̃ prius ꝑlemet ipsum acce pit.
Ald hoc namq sepe eiusmoĩ grã qͥ¬
brisdam insiuis primordiis datur
acq sb̃trahitur. Ut ꝑ ex perientiã
agnoscant quid cum quanta auidi¬
tate expet̾e debeant ad hoc itm̃ nec
tñ siue magno labore datur recuꝑ¬
ari. ut ex eo melius innotescat qͣm
stͥcte oporseat custodiri S ut ãsequẽ¬

Expanded text:
oc cubili tunc quodammodo somnium videtur, quando inter intimae quietis suae, summaeque tranquillitatis otia mens ad sublimia contemplanda sublevatur. Somnium, inquit, tuum et visiones capitis tui hujuscemodi sunt. Nihil aliud est Danielem nostrum ista dicere, amissumque somnium retractare, regemque docere, quam devotam mentem saepe post amissam contemplationis gratiam, qualis in ea aliquando fuerit, ad memoriam revocare, et per multam compunctionis instantiam iterum eam reparare, firmiusque tandem atque perfectius possidere. Firmius namque atque perfectius rex per Danielis officium visionem suam cognovit per semetipsum accepit. Ad hoc namque saepe ejusmodi gratia quibusdam in suis primordiis datur, atque subtrahitur, ut per experientiam agnoscant quid cum quanta aviditate expetere debeant. Ad hoc iterum nec tamen sine magno labore datur recuperari, ut ex eo melius innotescat, quam stricte oporteat custodiri. Sed ut ad sequen
Abbreviated transcription (Latin):
tulo. de quo pendet talnando¬
rum õium summa beatitado.
Credo autem me nõ nnch fe¬
cisse a detur michi mendes stu¬
diosas in huiꝰmodi negctio. ł

Expanded text:
ulo, de quo pendet salvandorum omnium summa beatitudo? Credo autem me nonnihil fecisse, si detur mihi mentes studiosas in hujus negotio
Abbreviated transcription (Latin):
Roximis ẽ quẽ nemo
applłoe idem signifi¬
samus. si tm̃ aꝑpet
defunctũ animalia
dumtaxat. qui ꝑ se
ip̃a mouerentur.
mouencia uocasfe

Expanded text:
roximus' est, quem nemo appellatione idem significamus: si tamen apparet defunctum animalia dumtaxat, quia se ipsa mouerent, mouentia uocasse
Abbreviated transcription (Latin):
uimtꝰ datur: db trahit᷑ tandemq mul¬
tipliciꝰ reparatur Actnic autem uite
det̾ͥmenta designant᷑ instatu .a. Maue
inchoata ex auro desinit intestar. In
sumino aurea in medio argentea ł
erea inimo ferrea ueltestea Ecce ut ui¬
des qͣnto inferior: Tanto semꝑꝑ mue¬
itͣ se ip̃a deterior. Inuaria ꝑ mutacõe
metalloꝵ: digñat᷑ uaria decrinẽta n¬
Negnoꝵ et mutͥsq multiformis
de fectiis moꝵ uł meritoꝵ: S ecce pꝰ
młt iplicẽ regnoꝵ defectum regnum
illud suscitatur quod nõ dissipabit᷑ in
etermĩ. Sic sepe mẽs humana pꝰ multi¬
plicem ruĩam diuinam in spitac̃one
ꝯpuncta: Ad iusticiam᷑ redd̾it ⁊ ex ip̃o
suo casu exudita qͣnͣta eruditor qͣntoq¬

Expanded text:
um subtrahitur, tandemque multiplicius reparatur. Activae autem vitae detrimenta designantur in statua, quae inchoata ex auro desinit in testa, in summo aurea, in medio argentea, vel aerea, in imo ferrea vel testea. Ecce ut vides quanto inferior, tanto semper invenitur seipsa deterior. In varia permutatione metallorum signantur varia detrimenta regnorum, et in utrisque multiformis defectus morum, vel meritorum. Sed ecce post multiplicem regnorum defectum, regnum illud suscitatur, quod non dissipabitur in aeternum. Sic saepe mens humana post multiplicem ruinam, divina inspiratione compuncta ad justitiam redit, et ex ipso suo casu erudita et humi
Abbreviated transcription (Latin):
q intelligidat᷑. Nam scriptã sacra se¬
pe unum dicie: Et alim in nuit
e⁊ hoĩem indelcet mactiua extifat̃
sbito ⁊ mopinate cadere ⁊ item a dtẽ¬
platiua deiectum ꝑ insitantem grã
miranda facilitate resurgͥe: S con¬
grue satis ħ loco uͥ deutrnsq uite
ꝓporcõne respondeant ostendũt. Ia
Adtemplatiua faciłi decidimĩ.: Et ad
actiuam facilius resurgimꝰ: Nec aũ
tale. nom̃ accep̃. Nam sompnũ ꝓcu¬
ldubio quod uidit fut᷑oꝵ presagiũ
fint ⁊ illud nchoninꝰ quod ꝑ pͥsagi¬
um futur̃ pͥidit rerum aliaꝵ sing¬
num fuit nam moꝵ accidentia ex pͥs¬
sit. uide gͦ quam recte tale nonien soe¬
titur. Nabugo donosor quippe ꝓpħans
os regnor defectus portendebat: Quis
autẽ nctia qr onĩia insigura ꝯtingeb¬
ant illis: Ergo illa regnoꝵ ꝑ mictacõ
sigura fuit. Q ura aliuꝰ aliqͥd̃ ꝑmist̾mũ
singnificauit. Et rerũ sp̃ualium signũ
sut᷑. Signum itaq ꝓphabat. Qui in
suturox pͥsagio reriłm spũalum figu¬

Expanded text:
ue intelligi datur. Nam Scriptura sacra saepe unum dicit, et aliud innuit. et hominem videlicet in activa exercitatum, subito et inopinate cadere, et item a contemplativa dejectum per visitantem gratiam miranda facilitate resurgere. Sed congrue satis hoc loco, ubi de utriusque vitae proportione respondeant ostendit. Nam a contemplativa facilius decidimus, et ad activam facilius resurgimus. Haec autale nomen accepit. Nam somnium procul dubio quod vidit futurorum praesagium fuit. Et illud nihilominus quod per praesagium futurum praevidit rerum aliarum signum fuit: nam morum accidentia expressit. Vide ergo quam recte tale nomen sortitur. Nabuchodonosor quippe prophetos regnorum defectus portendebat? Quis autem nesciat quia omnia in figura contingebant illis? Ergo illa regnorum permutatio figura fuit quia aliud aliquid per mysterium significavit; et rerum spiritualium signum fuit. Signum itaque prophetabat, qui in futurorum praesagio rerum spiritualium figu
Abbreviated transcription (Latin):
Ne paratur hunc est ꝯuod irabucho¬
donosor sompnii isiconem qͣmi
tam facile amsit. Cum danta diffi¬
cultate recuꝑauit hunc ⁊ quod. Ne¬
gnoꝵ detmentũ latius describitur.
Et gradib. distinguntꝰ ⁊ inext̾mm̃a¬
bił regni sb̾itroductõ pauciss ꝑsfn¬
git᷑: Et sbito. quidem ⁊ sine ulla

Expanded text:
reparatur. Hinc est quod Nabuchodonosor somnii visionem quam tam facile amisit, cum tanta difficultate recuperavit. Hinc est quod regnorum detrimentum latius describitur, et gradibus distinguitur, et inexterminabilis regni subintroductio paucis perstringitur, et subito quidem, et sine ul
Abbreviated transcription (Latin):
Uid illud nabugo donosor. Denust icb¬
designet: siotissima illa da nabogo¬
mełis exposicio docet s dispłict donolor¬
nõ debet sitropologica disscussio regis⁊¬
ex eadem mat̾ia eͦliciat qd̃ ad que int¬
lectore edificet. Ut ergõ inten̾ tẽ¬

Expanded text:
uid illud Nabuchodonosor sdesignet, potissima illa Danielis expositio docet. Sed displicere non debet, si tropologica discussio ex eadem materia eficiat quod ad veritlectore
Abbreviated transcription (Latin):
Et ꝑuisitanteni graciam qͣndoq ad pͥ¬
stimi: uł potuis podorem amini stat
resurgeres: Hec autẽ ꝑ mutacõnis cor¬
ruptea uł reꝑatõnis medela accid̾e uti¬
q solet inutq uta tamactina indehct
qͣm ꝯtemplatiua. Utriusq ifallor in
has una uisione tẏpus ex pͥmtur: Si
recte pensctͣ. Mand eĩ est qdđ nabugo¬
donosor mistigam uisionem quam ac¬
cipit. Amisit. Et post mod̾ it̾m cum¬
usatus agnouit. Nam ip̃am cum ip̃nis
interptacõne ad ultimum reciꝑe mer¬

Expanded text:
oque ad pristinam, vel potius potiorem animi statum resurgere. Haec autem permutationis corruptela, vel reparationis medela accidere utique solet in utraque vita, tam activa videlicet quam contemplativa. Utriusque, ni fallor, in hac una visione typus exprimitur, si recte pensetur. Quid enim est quod Nabuchodonosor mysticam visionem accepit, amisit, et postmodum iterum cumulatius agnovit. Nam ipsam cum ipsius interpretatione ad ultimum recipere mer
Abbreviated transcription (Latin):
hiun opinne maxi¬
me que sunt edes tra¬
dit. non hoc dicit ser¬
ruitutem illis deberi
set illud solum ip̃as
edes nb̾as eẽ hoc est
nulli seruire p autꝰr¬

Expanded text:
i optimae maximaeque sunt' aedes tradit, non hoc dicit seruitutem illis deberi, sed illud solum ipsas aedes liberas esse, hoc est nulli seruire.
Abbreviated transcription (Latin):
irracõnabiles quauĩ iusta ostũ¬
deret hoc est forte beluman
formam ad omis se simili¬
tudse erig̾e in irracõnabili
muruutacõne contra dũi
uelud racõues quasdam uel¬
le p̾tendere. huic seutencie
con̾cordare indetur quod ad¬
huc de hac bestia dr̃ cuui eĩ
cor eus datinu est el. Cuius
eius. Aũcor homnins au cor
leue. S co c̃ dicatur lena cor
siuim accepisse quod non dr̃
aunsisse accepit cor homimis
⁊ carualiter sapientis. cum ꝑ¬
uitente deo ucidit ꝑ prudẽ
ciraui. Ueltuuc ueraciter cor
hoĩs accipis qm̃i ꝑ mltam ex¬
ꝑieuciam errorem suum in¬
delligit. ⁊ tant suum de fechũ
qłn alioꝵ pro fectum pleiiꝰ
aguoscit S auod homimiu
dimrtus cõceditur ad bonũ
siil ip̃e homo sepe abutitur
ad ualu suũ et cognitis
suis uel alioꝵ iueritis dispari¬
bus: uũ deberet conpunigi
ad penitenciaui ñ eycrest
ad illaiorem inuidiam ecces
post qui descͥpta leeua corho

Expanded text:
irrationabiles quasi justas ostenirrationabiles quasi justas ostendere, et hoc est forte belluinam formam ad hominis se similitudinem erigere, in irrationabili murmuratione contra Deum velut rationes quasdam velle praetendere. Huic sententiae concordare videtur quod adhuc de hac bestia dicitur. Cum enim cor ejus datum est ei. Cujus ejus? Aut cor hominis, aut cor leaenae. Sed cur dicatur leaena cor suum accepisse quod non dicitur amisisse? Accepit cor hominis et carnaliter sapientis cum permittente Deo incidit in prudentiam carnis, vel tunc veraciter cor hominis accipit quando per multam experientiam errorem suum intelligit, et tam suum defectum quam aliorum profectum plenius agnoscit. Sed quod homini divinitus conceditur ad bonum suum, ipse homo saepe abutitur ad malum suum. Et cognitis suis, vel aliorum meritis disparibus, unde deberet compungi ad poenitentiam, inde excrescit ad majorem invidiam. Ecce enim postquam de
Abbreviated transcription (Latin):
Que est ista erectõ mostruosa
de testanda suꝑbia: contra ce¬
lum se erigit qui cõtͣ suꝑ celes¬
tem magestatem intunuescit.
Nõue ccͣ deum urtumessit. qui
eius iudicia repͥhendit. Qiuis
autem nesciat quomͦi pre sũtu¬
ose mẽtes soleant coutra di¬
pana flagella inurmurare:
Alioꝵ ꝓfectibus in uid̾e. ⁊ gre
sue de ⁊rim̾ra inpasciener fer¬
re: a aprunirant auten nõ
solum ccͣ iusticiam dei ueriu
⁊ contra ueritatem dei. Con¬
tra iusticiam dei in malis
sins. cõtra bonitatem dei boĩs¬
in aliemis. In soleus uamq¬
cie cupidus cum ꝑ nrmam
supbiam tadit inmudiam
petie molestius fect alioꝵ ꝓpͥũ
scõnem mõstinosam que in
murinurat. Coutra maiesta¬
dem diuinam quod deus suꝑ¬
bis resistat humlibus auti
det grãn. anocłs tumꝰ in quit
nequam est. quia ego bou̾
sum. Solent auterr qui eius¬
moĩ s̃ querelas quasdam ꝙiͣ
racõuabiles texere. ⁊ uuriuurͣ¬
cõuis sue causas cum uere suit

Expanded text:
Quae est ista erectio monstruosa, Quae est ista erectio monstruosa, detestanda superbia? Contra Deum se erigit, qui contra supercoelestem majestatem intumescit. Nonne contra Deum intumescit, qui ejus judicia reprehendit? Quis autem nesciat, quomodo praesumptuose mentes soleant contra divina flagella murmurare, aliorum profectibus invidere, et gloriae suae detrimenta impatienter ferre? Murmurant autem non solum contra justitiam Dei, verum etiam contra bonitatem Dei. Contra justitiam Dei in malis suis, contra bonitatem Dei in bonis alienis. Insolens namqtiae cupidus cum per nimiam superbiam cadit in invidiam pene molestius fert aliorum proftionem monstruosam quae inde murmurat contra majestatem divinam quod Deus superbis resistat, humilibus autem det gratiam . An oculus tuus, inquit, nequam est, quia ego bonus sum? Solent autem qui ejusmodi sunt, querelas quasdam quasi rationabiles texere, et murmurationis suae causas cum verae sint
Abbreviated transcription (Latin):
n locus remanet incium i¬
m. quomodo dicatur supͣ pe
tisse. Au forte suꝑ cantemi uł
i aliquaiustecille creditur.
nͥ ⁊ mari undiq cing̾etur ⁊
fluctib maris iudescluenter¬
presinutuose sigłaritati cou¬
digua. Ette qui pͦriꝰ omues pre¬
curiere presunebas. ⁊ ex sua
presunicõne fatigabat iam ñ
ht̃ quo eat nunc inuenit qͦ¬
modo requiescat ⁊ supra pedes
inqͥd qiͣ homo stecit ⁊ utinam
uel sero desmat s angłm cred̾e
⁊ taudem aliquando desistat
supra hominez pre sumcie. Et¬
ce iam augłui ex uẽs. nõ iam
uolat in sininius s auibulat
niuis. Iunuo lam nõ al ami
bulat s stat. Yt nũqmͣ requies¬
cat. Assidue gͦ stat. qr siue in¬
ter imissione laborat. Uedes siue
u sessu fatigat. siue fructu la¬
borat Stat itaq s quouiꝰ
Supͣ pedes ut homo grande spec¬
tacułm s fedum iiraculũ in¬
dere qͣdrupedem. bestiam leoni¬
nam deuq formam se supra
duos pedes ccͣ celum erig̾e ⁊
cont᷑ u̾atinam erectam stie:

Expanded text:
m locus remanet huic mirum quomodo dicatur, supra pedes stetisse. An forte super cautem, vel rupem aliquam stetisse creditur, ubi et mari undique cingeretur, et flpraesumptuose singularitati condigna! Ecce, quae prius omnes praecurrere praesumebat, et ex sua praesumptione fatigabat, jam non habet quo eat, nec invenit quomodo requiescat. Et supra pedes, inquit, quasi homo stetit. Et utinam vel sero desinat se angelum credere, et tandem aliquando desistat supra hominem praesumere. Ecce jam angelum exuens non jam volat in summis, sed ambulat in imis, imo jam jacet, sed stat ut nunquam requiescat. Assidue ergo stat, quia sine intermissione laborat. Pedes sine incessu fatigat, sine fructu laborat. Stat itaque, sed quomodo? Supra pedes, ut homo. Grande spectaculum, sed foedum miraculum, videre quadrupedem bestiam, leoninam denique formam, se supra duos pedes contra coelum erigere, et contra naturam erectam stare.
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃o formaui gent inuidie
⁊ ip̃a quideuiꝰ ut pote frdita
suam erubescen seuꝑ stud
latere. ursus autemi est au¬
animal mualiscõsum ⁊ fas

Expanded text:
hoc ipso formam gerit invidiae. Nam et ipsa quidem utpote foeditatem suam erubescens semper studet latere. Ursus autem est animal malitiosum et s
Abbreviated transcription (Latin):
pedĩb fix ͥ cap̃ ñc in hanc ñc
ie animũ nullo pene monĩto
ourare. Nemo enĩ repente fit
tpissimus sĩc eregione ne mo
pente fit sũmꝰ qiͣ ad huc itaq
de cõsistit. qmͣ ad aliqͣ bona a¬
nda antiq̃ ad huc homĩe cõ¬
etudo trahit. Etce qͦd in ħ statu
mus nõ dñ ad aꝑtam mali¬
m effrenat᷑ ĩ qnͣtũ uł timore
strĩgitur uł pudore cohibetur.

Expanded text:
nc in hanc, nunc quae animum nullo pene momento perdurare. Nemo enim repente fit turpissimus, sicut e regione nemo repente fit summus. Quasi adhuc itaque in parte consistit, quoniam ad aliqua bona agenda antiqua adhuc hominem consuetudo trahit. Ecce quod in hoc statu animus nondum et apertam malitiam effrenatur in quantum vel timore restringitur, vel pudore
Abbreviated transcription (Latin):
tractõnis. oblocucõ ẽ qñ mor¬
dar ⁊ reprehensoria locucõ u̾sat᷑
cca id. uł fit p̃p. id mali ꝙ uere
in homine est. Ꝙ̾ sit qͥd sit
rograre ex posito põc agnosc̾e
qͥd̃ sit de rogare. cimi siͤ sibi ꝑ
cõtͣriũ respondeant q̃m ad mo¬
dum suadere ⁊ dissuadere. Nõue
tibi derogacõ indet᷑ cũ estimacõ¬
nẽ de alio aliq bonam habent
dr. noli. sic cred̾e noli ita exti¬
mare faltis. deciꝑis longe alit̾
est qmͣ sẽtis teuebras lucem cre¬
dis ⁊ amarũ ĩ dulce ponis ħ
qr que maĩfesta s̃ ĩ alt̾ram ꝑ¬
tem inflect̾e nõ uales. detr̃a¬
here aũ ẽ. de aꝑtis bonis uł
aliquid uelle minuere c̃ nõ
possis e penitꝰ euacuere. Det̃¬
hit enĩ qui aliquid ob latan¬
do retͣhit uñ homĩs famani

Expanded text:
onis. Oblocutio est quando mordax et reprehensoria locutio versatur circa id, vel fit propter id mali quod vere in homine est. Qui scit quid sit rogare, ex opposito potest agnoscere quid sit derogare cum sic sibi per contrarium respondeant quemadmodum suadere et dissuadere. Nonne tibi derogatio videtur cum aestimationem de alio aliquo bonam habenti dicitur noli sic credere, noli ita existimare, falleris, deciperis, longe aliter est quam sentis, tenebras lucem credis et amarum in dulce ponis. Hquia quae manifesta sunt in alteram partem inflectere non valet. Detrahere autem est de apertis bonis vel aliquid velle minuere, cum non possis penitus evacuare. Detrahit enim qui aliquid inde oblatrando retrahit unde hominis famam
Abbreviated transcription (Latin):
gͥssus debent fac̾e pedib suns. ⁊ ge.¬
nua debilia .i. negligentiis resolu¬
ta roborare: ⁊ sit ad p̾ditand̾ eimͣ ge¬
lũ festinare.

Expanded text:
gressus debent facere pedibus suis; et genua debilia, id est negligentiis resoluta roborare, et sic ad praedicandum Evangelium festinare.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑm̃to ꝓbari ⁊ quasi ad oculum osten¬
dit uł signum istius modi. Quasi
el rei que pot digito ostendi. Si gs.

Expanded text:
obari, et quasi ad oculum ostendi, vel signum istiusmodi quasi ejus rei quae potest digito ostendi. Si
Abbreviated transcription (Latin):
seperes quelibet ꝑ historiami
est ꝑ singnificatõnem culpa n
aliqñ resgesta. infacto causa da¬
pnacõuis est. in scͥpto. autem p¬
daluo culpa dumideurie in uꝰ¬
tia tractaret dum palter ai¬

Expanded text:
epe res quaelibet per historiam virtus est, per significationem culpa, sicut aliquando res gesta in facto causa damnationis est, in scripto autem, pDavid culpa, dum de Uriae innocentia tractaret, dum per ad
Abbreviated transcription (Latin):
efectum istum. dauidꝰ celestit
quid uria mundius dĩc poĩt
lafrus. quid uria infidelius n
sac̾ eloqui sic tͣnsac̃ta narri
ut uentura exprimat. sic infi
hoc loco sane quod ipta habter¬
am est repreheusibile. iixta ni¬
um põt comendabile aliquide¬
mere Cuius nomen inquid bal¬
thasar ẜui nomeu dri mũ. si ps

Expanded text:
fectum istum David scelestius, quid Uria mundius dici potest? sacratius, quid Uria infidelius insacri eloquii sic transacta narrat, ut ventura exprimat. Sic in fahoc loco sane, quod juxta historiam est reprehensibile, juxta mysterium potest commendabile aliquid exprimere. Cui nomen, inquit, Balthassar secundum nomen Dei mei. Si per
Abbreviated transcription (Latin):
enter satis balthasar dici põt quia
balt hasar dicatur qui ẜui ad oꝑ¬
tionis grãm iuter eiusdem dĩ patͥs
filios deputaturI lõ tam̃ om̃isi
xpĩanꝰ hoc nomĩe est uelhonore
digiis. Sola deuoc̃o est que eos dis¬
ceruit soła de uocõ dei facit itaq
de uocõ indamele intelligitur uide
qmͣ recte balthasar ꝑ effectum dici¬
tur ꝑ qmͣ quilibet infilioꝵ hberta¬
deni ad oportet. Quid autem aliud
est de uoxõ nͥ ferinda murentis indeum
dilectõ: karitas aut̃ dei diflusa est
tis dr̃. que quasi desinno omnũ clp¬
te ꝓfluere uidetur duu de sũimi patͥs
iuspiratõne ꝓ creatur. recte balchaa¬
sar dr̃ qui mͣmodũ capilli sũmo om¬
mũ capiti inherere indetur. P pen

Expanded text:
enter satis Balthassar dici potest, quia Balthassar dicatur, qui secundum adoptionis gratiam inter ejusdem Dei Patris filios deputatur? Non tamen omnis Christianus hoc nomine est, vel honore dignus. Sola devotio est quae eos discernit, sola devotio filios Dei facit. Si itaque devotio in Daniele intelligitur, vide quam recte Balthassar per effectum dicitur. Per quem quilibet in filiorum libertatem adoptatur. Quid autem aliud est devotio, nisi fervida mentis in Deum dilectio? Charitas autem Dei diffusa est tis dicitur, quae quasi de summo omnium capite profluere videtur, dum de summi Patris inspiratione procreatur. Recte Balthassar dicitur, qui in modum capilli summo omnium capiti inhaerere videtur. Perpen
Abbreviated transcription (Latin):
collega
inquit ingres¬
sus in con spectutneo mutu hu¬
daniel cuius nomenbal matiũ¬
thasar. balthasar capillus
capitis interprecatur recte gͦ
uera deuocõne ad ornantur ex
uera deuocõne ad ominem profũ¬
ditatem subtiliatur. S in hoc lo¬
co cũ damel balfhasar or̃aliqud
ad hut elacere ad iungitur. uñ
ut abitrior ad profundiorem
intelligentiam prouocamur.
Dames sñquid tus nom̃ baltha¬
sar ẜm uomen dei mei Ili
autem hoc loco premoteu
uolumus. Quod multa sẽ¬
aꝵ loca inept̃a aliquid ueli
sum sonant nirta histori
que tũ istice. discusia ret
aliquid. locuntur uirta spi¬
lem intelligenciam. Namo

Expanded text:
collega, inquit, ingressus est in conspectu meo Daniel, cujus nomen Balthassar. Balthassar capillus capitis interpretatur. Recte ergo era devotione adornatur, ex vera devotione ad omnem profunditatem subtiliatur. Sed in hoc loco cum Daniel Balthassar dicitur, aliquid adhuc latere adjungitur, unde, ut arbitror, ad profundiorem intelligentiam provocamur. Daniel, inquit, cujus nomen Balthassar, secundum nomen Dei mei. Illud autem hoc loco praemonere jam volumus, quod multa Scripturarum loca ineptum aliquid vel perversum sonant juxta historiam, quae tamen mystice discussa, rectum aliquid loquuntur juxta spiritalem intelligentiam. Nam quod
Abbreviated transcription (Latin):
tiuia incidenter rec̾iere et anteqͣm
ad uertat quid intendit: Multami¬
⁊ ibi moram in nectere. hoc est
sapientes suos ante compectum
sinimi non hr̃e. S ille absq dubio
sapientes suos ante conlpectum
suum sistere facit. qui studia sua

Expanded text:
tinia incidenter recurrere, et antequam advertat quid intendat, multam ibi moram invectere, hoc est sapientes suos ante conspectum suum non habere. Sed ille absque dubio sapientes suos ante conspectum suum sistere facit, qui studia sua
Abbreviated transcription (Latin):
Ece demostͣminꝰ
uestigĩ aliq tͥ
nitatis sũ me qͣntũ ua¬
let rõ humana de modi¬
co ꝙ suñ est. ⁊ datũ ẽ iłli. et
ẽ illa ⁊ modicũ est ad ꝑfectum
totũ. Gria enĩ ĩ nenit in se. et
ex hiis tͥnitatẽ dep̾hendit q̃ erat frͣ
se: ⁊ ꝯtestata est illi nꝰ foris sit̃ de
untate dĩnitatis. ⁊ appamerũt tͥa
foris signa tͥntatis. s nõ ymago
erant ⁊ idẽ erant. qr hoc ħ erat qd̾
ibi erat. S qd̾ hit eiat ymago e¬

Expanded text:
ce demonstravimus vestigium aliquod Trinitatis summae quantum valet ratio humana de modico quod suum est, et datum est illi et est in illa, et modicum est ad perfectum totum. Tria enim invenit in se et ex his Trinitatem deprehendit quae erat supra se. Et contestata est illi natura foris, sicut de unitate deitatis. Et apparuerunt tria foris signa Trinitatis, sed non imago erant, et idem erant, quia hoc hic erat quod ibi erat. Sed quod hi
Abbreviated transcription (Latin):
iecessarin esse: netessaria ra¬
cõne tarete S non est cuius¬
ius anse hurmodi rõnes de ꝓ¬
fundo ⁊ latebroso nature sii
elcere. et uend ⁊ nelud de in¬
sno quodam sapiencie secreta¬
no erutas iu comiine dedntere.
Multi ad hoc minus digni. młti
ad hoc minus ydonei. mutti iñ ħ
mlimis studioss. ⁊ quidem sem¬
per si fieri posset p̾ ocuł hr̃e de¬
beremus. uix uł raro cogitamꝰ
Cum quali queso studio qnͣ¬
to defiderio debemus illi in tũ¬
b̾e negocõ. iłłi in hiare ppecta

Expanded text:
necessarium non esse, necessariaque ratione carere, sed non est cujusvis animae hujusmodi rationes de profundo et latebroso naturae sinu elicere, et velut de intimo quodam sapientiae secretario erutas in commune deducere. Multi ad hoc minus digni, multi ad hoc minus idonei, multi in hoc minus studiosi, et quod semper, si fieri posset, prae oculis habere deberemus, vix vel raro cogitamus. Cum quali, quaeso, studio quandoque desiderio deberemus illi incumbere negotio, illi inhiare specta
Abbreviated transcription (Latin):
abiles. u̾m ⁊̃ ne tessarias
um̃ta u̾itatis enodacõne ⁊ ex¬
planatõne condire. Credo nã
saria argum̃ta nõ deesse. qͣm¬
uis illa int̾im ꝯtingat nostmͣ
In dustriam latere. Omma que
eperunt ẽẽ extemꝑe. ꝓ benepla¬
tito ꝯditoris possi bile est eẽ. pos¬
ibile est non eẽ. Uñ ⁊ eo ip̃o eoꝵ
ẽ nõ tam racõcinando colligrt᷑¬

Expanded text:
abiles, verum etiam necessarias cumenta, veritatis enodatione et explanatione condire. Credo namqusaria argumenta non deesse, quamvis illa interim contingat nostram industriam latere. Omnia quae coeperunt esse ex tempore pro beneplacito Conditoris, possibile est esse, possibile est non esse: unde et eo ipso eorum esse non tam ratiocinando colligit
Abbreviated transcription (Latin):
drͥa asuedam mnoꝵ suoꝵ cir¬
caispectõne excere iami ue¬
quit. Condubria taliu
uoluciuu nos amisisisse se¬
re dolemus. cum cogitacõ¬
des mras ab mepta euaga¬
oue restͥnge nẽ ualemus ita
Ut inus qͥsq nrĩ illud be¬
ati iob recte apud sedicat cum
suas aues non sine suo dolo

Expanded text:
suetam morum suorum circumspectionem exercere jam nequit. Contubernia talium volucrum nos amisisse saepe dolemus, cum cogitationes nostras ab inepta evagatione restringere non valemus, ita ut unusquisque nostrum illud beati Job recte apud se dicat, cum suas aves non sine suo dolo
Abbreviated transcription (Latin):
utilis forte uideatur uideatur
pp̃ prauum uite exemplumi
facile conculcatur. fructus ꝑ¬
dispergitue qñ inportunã
uariaꝵ cõcupiscenciaꝵ iucur¬
sione studium meditacõis dił¬
cipatur ⁊ subtilitas in uestigã¬
di uitelligendiq facilitas cogi¬
tur Ecte qmͣ fucilie ecte quo
or diue meus ab alto de icitur.
que meritis ex igentib a gͣ¬
tra diunia desei deseritur que
małgnis ex actorib exdiuina
ꝑ missiont̃ ex ponitur recte
gͦ de hac arbore dr̃ excutite
tolui eiuis ⁊ dusꝑgite fructum
eius.

Expanded text:
utilis forte videatur, propter utilis forte videatur, propter tamen pravum vitae exemplum facile conculcatur. Fructus dispergitur quando importuna variarum concupiscentiarum incursione studium meditationis dissipatur, et subtilitas investigandi, intelligendique facilitas cogitur. Ecce quam facile, ecce quo ordine mens ab alto dejicitur quae meritis exigentibus a gratia divina deseritur, quae malignis exactoribus ex divina permissione exponitur. Recte ergo de hac arbore dicitur: Excutite folia ejus, et dispergite fructum ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
qr uirtute auimi
ciditur ⁊ ramis prestidit᷑ qũ
deficit in aꝑto. Pus gͥ sub tͥ¬
hta uirtus amimi post iod̾
ã tollitur facultas ⁊ o crasio
bũ agend ⁊ succisa robore arbor
rarns precisis: folia excutiint᷑
fructusq disꝑgitur qr deficien¬
te uirtiim ꝓposito uirtutumq
ex ercicio: priꝰ grãbũ loquendi
tollitur tandem ⁊̃ grã recte in¬
telligendi subtͥhitur. recte qͥdẽ
post qm de ficit studium bone
oꝑacõuis: subtͣhiur facundia
sermonis qr scandalis zare ma¬
gis qͣm edificare audientesi põc
ouinus castigacõ uel ex ordacõ
de prauati predicatoris cum ei
loquenti quiusitate respondea
cur gͣ hec ip̃e nõ facis Pecc̃ori
auteᷤm dĩ ds quare tueuarras
iusticias meas ⁊ a sũis testa¬
meutuui mueũ ꝑ os tum.
tolioꝵ gr̃a ex cutitit᷑ qũ ex iufa¬
ii suspicõne pͥus habita loqñ¬
di fiducia uel auc̃toritas am¬
itaitur. fructus dispergitur qñ
euis doctrina cõtempuitur. que
quͣnus ꝑ seusum seu cõsilium

Expanded text:
 virtute animi ciditur et ramus praeciditur, quando deficit in aperto. Prius igitur subtrahitur virtus animi, postmodum etiam tollitur facultas, et occasio bene agendi, et succiso robore arboris ramisque praecisis, folia excutiuntur, fructusque dispergitur; quia, deficiente virtutum proposito virtutumque exercitio, prius gratia bene loquendi tollitur, tandem etiam gratia recte intelligendi subtrahitur. Recte quidem postquam deficit studium bonae operationis, subtrahitur facundia sermonis, quia scandalizare magis quam aedificare audientes potest omnis castigatio vel exhortatio depravati praedicatoris, cum ei loquenti quivis tacite respondeat: Cur ergo haec ipse non facis? Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas et assumis testamentum meum per os tuum? Foliorum gratia excutitur, quando ex infami suspicione prius habita, loquendi fiducia vel auctoritas amittitur. Fructus dispergitur, quando ejus doctrina contemnitur, quae quamvis per sensum, seu consilium
Abbreviated transcription (Latin):
giant habitantes bestie.
S uigore amini fracto demp¬
n ualet̾ ipens caruales imn¬
tus cohibere uel quelib
nacionabllia desid̾ia subr
racõnis magistero coħtere
niuinceli cohabitacõnem
udtimus cuan sub luminu
uestigacõnũ iocũda spec¬
acula tot fautas inatũ oc¬
irsione tͣbati excere non

Expanded text:
abitantes bestiae, cum vigore animi fracto tentnon valet mens carnales impetus cohibere, vel quaelibet irrationabilia desideria sub rationis magisterio coercere. Avium coeli cohabitationem amittimus, cum sublimium investigationum jucunda spectacula, tot phantasmatum occursione turbati
Abbreviated transcription (Latin):
dignetur in herere. recte gͦ
iungitur quod ad huc de b
arhore dr̃ fugiant bestie qu
subter eam sunt ⁊ uolucu
de rauus euis. bestie si qua
que prius subter eam eria
uales quicq magistisi eui
tempunt uoluctres celi d
mas eius fug̾e est sprĩalo
quosq uiros inte illłꝰ in¬

Expanded text:
dignetur inhaerere? Recte ergo adjungitur quod adhuc de hac arbore dicitur: Fugiant bestiae quae subter eam sunt, et volucres de ramis ejus. Bestiae siquidem quae prius subter eam erantcarnales quique magisterium ejus contemnunt. Volucres coeli de ramis ejus fugere, est spirituales quosque viros
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̾ ẽ fr̃ ⁊ soror: sit ip̃e trũtus.
Illis seorsũ sem̃ctis. ex tadice
illius trũti egrediũt᷑ isti tant᷑¬
nili. nepos ⁊ neptis. pͥmꝰ. ꝓuepos
ꝓreptis. scd̃s. Ab nepos ab nep¬
tis t̃tius. a dnepos ⁊ ⁊dueptis.

Expanded text:
 et soror, sit ipse truncus; illis seorsum sejunctis ex radice illius trunci egrediuntur isti ramusculi: nepos, neptis: primus; pronepos, proneptis: secundus; abnepos, abneptis: tertius; atnepos, atneptis:
Abbreviated transcription (Latin):
culpa. Meusura eĩ suꝑioris ape¬
tttus in kiło arbitͥo poĩta fu̾at.
Meusura nͦ ĩ f̾ioris appetitus ꝯ¬
cessa in dono. Quap̃p illam te¬
nere uelle uirtutis faisset. Is¬
tani autẽ retin̾e posse feliitatis.
Uñ sit̃ culpa fuit ilłam tĩo tenu¬
isse. ita ita pena fcã est istã ami¬
sisse. In qua tũ pena ⁊̃ culpa fuͭ.
quia ⁊ hic quoq m̃suram non
culpa p̾cedentis culpe pena fuit.
deseruisset. caro sbiecta spaĩi
tu t̾minũ m̃sure nõ tͣnsiret.

Expanded text:
lpa. Mensura autem superioris appetitus in libero arbitrio posita fuerat. Mensura vero inferioris appetitus concessa in dono. Quapropter illam tenere velle, virtutis fuisset; istam autem retinere posse, felicitatis. Unde sicut culpa fuit illam non tenuisse, ita poena facta est illam amisisse. In qua tamen poena etiam culpa fuit, quia et hoc quoque mensuram non culpa praedeseruisset, caro subjecta spirittu terminum mensurae non transiret.
Abbreviated transcription (Latin):
Uia gͥ homo ap¬
petitũ iusti deserẽs
peccanit. ĩ retento appeti¬
tri ꝯmodi punitꝰ ẽ. Nam ⁊ ille
ip̃ea sic datus ẽ. ut ĩ seꝑ abilitꝰ
rõnali uolũtati ad eẽt : qͣtenꝰͦ
m eo uł pmuret᷑. si a isticia re¬
cederet uł remun̾aretur. si in iꝰ

Expanded text:
uia ergo homo appetitum justi deserens peccavit, in retento appetitu commodi punitus est. Nam et ille propterea sic datus est ut inseparabiliter rationali voluntati adesset, quatenus in eo vel puniretur si a justitia recederet