comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mñs qui ingre diuntur eccłam dĩ. & scripturas sacras audi¬
u̾nt nec cõmunicant moratione cũ populo. sed ꝓquadam
intemperantia se aꝑceptione scẽ cõmunionis ai irtunt. hi
de eccła remoueantur. quãdu ꝑ confessionẽ. pe. itentie frue¬
tiis ostendant. & p̃cib indulgentiam consequantur Itẽ in eodẽ

Expanded text:
mnes qui ingrediuntur ecclesiam Dei, et Scripturas sacras audiunt, nec communicant in oratione cum populo, sed pro quadam intemperantia se a perceptione sanctae communionis avertunt: hi de ecclesia removeantur, quandiu per confessionem poenitentiae fructus ostendant, et precibus indulgentiam co
Abbreviated transcription (Latin):
Niquis aꝓprio ep̃o cõmunione priuatus ÷: non ante sus¬
cipiatur ab aliis. quã suo recõcilietur ep̃o. aut certe ad
synodũ que cõgregatur occurens. pro se satisfatiat:
imperatorẽ. hunc reꝓbari& abici oportere. non solũ acomunione.
uerũ& ab honore cuiꝰ particeps uidetur existere: quia uenerãdi
principis aurib molestiã temptauit inferre contra leges eccłe. Si
qͥ ad ire principẽ necessaria causa deposcit. hoc agatur cũ tracta¬
tu & consilio metropolitani. & ceteroꝵ epoꝵ. quin eadẽ ꝓuintia¬

Expanded text:
quis a proprio episcopo communione privatus est, non ante suscipiatur ab aliis, quam suo reconcilietur episcopo: aut certe ad synodum, quae congregatur, occurrens, pro se satisfaciat. imperatorem, hunc reprobari et abjici oportere, non solum a communione, verum et ab honore cujus particeps videtur existere, quia venerandi principis auribus molestiam tentavit inferre contra leges Ecclesiae. Si igitur adire principem necessaria causa deposcit, hoc agatur cum tractatu et consilio metropolitani, et caeterorum episcoporum qui i
Abbreviated transcription (Latin):
In lad oicensi cõcił ut hi qui in satrario seruiunt. usuras non exigan
dicitĩ sexcupla. id ÷ & sũma capitis & dimidiũ sumine accipere.
ĩs tund t. qui& de codice canunt. aliosinpulpitũ conscendere & in
Nondebeant beue dicere. uel benedictionẽ tribuereeue
uod hi qui non sunt ab ep̃is ordinati. tam in eccłus qua indore¬

Expanded text:
ntium celebrari. Ut hi qui sacrario serviunt usuras non exigantdicuntur sescupla, id est et summam capitis et dimidium summae, percipere. istunt, qui et de codice canunt, alios in pulpitum conscendere, et in non debeant benedicere, vel benedictionem tribuere. CXXVIII. Quod hi qui non sunt ab episcopis ordinati, tam in ecclesiis, quam in domi
Abbreviated transcription (Latin):
Quas &iã ab eodẽ incrastinũ tẽpore accipiat cõstituto: si uͦ
inobe diensatq ꝓt̾uus idẽ reꝑtus fuerit portariꝰ: sicut de
alus ministris neglegentib superius dictũ ẽ. iudice tur:¬

Expanded text:
quas etiam ab eodem in crastinum tempore accipiat constituto. Si vero quas etiam ab eodem in crastinum tempore accipiat constituto. Si vero inobediens atque protervus idem repertus fuerit portarius, sicut de aliis ministris negligentibus superius dictum est, judicetur
Abbreviated transcription (Latin):
scr ptinbat cosolationib necũ es ꝓpriarũ rerũ sacultatib
amminicula necessaria p̾beant. ut impleatur in eis illud
ligatur necesse ẽ. apre lato ex cõgrega nicoꝵ custodiat᷑¬
tĩone sibi cõmissa fr̃ ꝓbabilis uite. cuiꝰ officii sit portã cano¬
nicoꝵ cũ sũma obedientia & humilitate eõpe tenti tẽpore
claudere ac reserare. ut nulli ꝑeeã nisi ꝑlicentiã adituspa¬
teat intrandi aut exeundi. Cui etiã obseruandũ ẽ: ne eisqͥb
cordiẽ. plus otiis uacare. quã diuinis obsequiis incũbere:
foras euagandi locũ p̃beat. & eoꝵ nugarũ quod nefasẽ. par¬
ticeps fiat. Deb& p̃terea aduenientes quosq cũ caritate sus¬
cipere. & priori aduentũ eoꝵ causãq nuntiare. Expletonã¬
q uesꝑtino. & cõpletorio officio. obseratisq portis. claues
earũ idẽ portariꝰ ei qui uicẽ p̃lati ten& ferat. ut nulliho¬
ris incõpetentib intrandi aut exeundi maneat facultas:

Expanded text:
ctarum consolationibus, nec non et propriam rerum facultatibus, adminicula necessaria praebeant, ut impleatur in eis illud ligatur necesse est a praelato, ex cobabilis vitae, cui officii sit portam canonicorum cum summa obedientia et humilitate competenti tempore claudere ac reserare, ut nulli per eam nisi per licentiam aditus pateat intrandi aut exeundi. Cui etiam observandum est, ne eis quibus cordi est plus otiis vacare quam divinis obsequiis incubare, foras evagandi locum praebeat, et eorum nugarum, quod nefas est, particeps fiat. Debet praeterea advenientes quosque cum charitate suscipere, et priori adventum eorum causamque nuntiare. Expleto namque vespertino et completorio officio, obseratisque portis, claves earum idem portarius ei qui vicem praelati tenet, ferat, ut nulli horis incompetentibus intrandi aut exeundi maneat facultas:
Abbreviated transcription (Latin):
eũ siue ab eccłusquib p̃suit. siue a quolib& homine defensari: int̾¬
posita pena dãni pecume. atq honor quo nec etatẽ. nec sexum ex
głe cupiditatẽ. hoc aut facientes: reuocari debere ad suã eccł̃am
inqua pͥmitus ordinati sunt. & ibi tantũ modo ministrare. Sui
iam qui trans latus : exalia inaliam eccłam. prioris eccłe uel marts¬
locãmunic& ẜos uͦ qui ausi fuerint pꝰ difinitionẽ magne &uar¬
niuersalis huiꝰ sy nodi quicquã ex hisque sunt ꝓhibita ꝑpetrare.
decreuit scã synodus aproprio huiusce modi gradu recederez
cõmendatias literas sui epĩ. nusquã penitus ministrare debere:¬

Expanded text:
uit, sive a quolibet homine defensari, interposita poena damni pecuniae atque honoris, quo nec aetatem, nec sexum excgloriae cupiditatem. Haec autem faciens revocari debet ad suam ecclesiam in qua primitus ordinati sunt, et ibi tantummodo ministrare. Si vero quis jam translatus est ex alia in aliam ecclesiam, prioris ecclesiae, vel martyautem, qui ausi fuerint post diffinitionem magnae et universalis huius synodi quicquam ex his quae sunt prohibita perpetrare, decrevit sancta synodus a proprio gradu recedere. commendatitias litteras sui episcopi, nusquam penitus ministrare debere
Abbreviated transcription (Latin):
miysteria. suꝑnoꝵ ciuiũ adeẽ. cõuentus Unde studendũ sol¬
lerter ẽ ut cũ eccłam uel ad diuine laudis debita soluenda. uel
adagenda missarũ sollempnia intramꝰ. sẽꝑ angelice p̾sentie
memores. cũ timore & ueneratione cõpetenti. celeste cõple a¬
mus officiũ. ne si qđ absit. id negligent̾ aut in honeste uel te¬
pide expleuerimꝰ: & ad ꝑficiendũ pigri aduenerimꝰ. insentẽtiã
qua dicit᷑. maledictus homo qͥ opusdĩ fecerit negle gent̃: mis¬
erabilit̾ labamur Ergo sollerti ui dustria nob̾ obseruandũ est:
ne quid ineccła dĩ ineptũ. ne quid: ꝑuersũ ne ꝗd indecens aut
crgitatione. aut uerbis aut acibus ꝑpetremꝰ quatinꝰ & cospet¬
tu angłoꝵ digni efficiañ & dñs ad nosueniens: nonquos codẽ¬
n& in nob sed potius quod remuner& inueniat: quales adle¬

Expanded text:
mysteria, supernorum civium adesse conventus. Unde studendum somysteria, supernorum civium adesse conventus. Unde studendum solerter est, ut cum ecclesiam vel ad divinae laudis debita solvenda, vel ad agenda missarum solemnia intramus, semper angelicae praesentiae memores, cum timore et veneratione competenti, coeleste compleamus officium: ne si quod absit id negligenter, aut inhoneste, vel tepide expleverimus, et ad perficiendum pigri advenerimus, in sententiam qua dicitur, Maledictus homo qui opus Dei fecerit negligenter, miserabiliter labamur. Ergo solerti industria nobis observandum est, ne quid in ecclesia Dei ineptum, ne quid perversum, ne quid indecens, aut cogitatione, aut verbis, aut actibus perpetremus, quatenus, et conspectu angelorum digni efficiamur, et Dominus ad nos veniens, non quod condemnet in nobis, sed potius quod remuneret, inveniat. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipue tamͣ eũ cũ diuino assistimus officio. ꝑ grãm nobis cre¬
dimꝰ adesse: Dequare beda uenerabilis presbit᷑. in expositio¬
ne euangelu luce ita dicit: Non lat& angłos crebro electis. in¬
uisibili ad eẽ p̾sentia. ut eos uel ab hostis callidi defendant in¬
sidu̾s. uel maiori celestis desiderii gra sustollant. apło atestã¬
te: quiait: Non ne oñs st̃ ad ministratorii sp̃s in ministeri¬
ũ missi. ꝓpt̾ eos qui hereditatẽ capiunt salutis: oraxime¬
tam̃ angelici nob̾ sp̃s adesse credendi sunt: cũ diunus speti¬
alit̾ mancipanur obsequis. id ẽ. cũ eccłam ingressi uel lec¬
tionibus sacris aure̾ accõnodamus. uel psalmodie operaui¬
damus. uel orationi incũbimꝰ. uel etiã missarũ sollempnia ce¬
lebramus Unde ait ꝓpħa. In cõspectu angłoꝵ psallã tibi
Nec dubitari lic&: ubi corporis & sanguinis dñici geruntur

Expanded text:
praecipue tamen eum, cum divino assistimus officio, per gratiam nobis crepraecipue tamen eum, cum divino assistimus officio, per gratiam nobis credimus adesse. De qua re Beda Venerabilis presbyter, in expositione Evangelii Lucae ita dicit: Non latet angelos crebro electis invisibili adesse praesentia, ut eos ab hostis callidi defendant insidiis, vel majori coelestis desiderii, gratia sustollant, Apostolo attestante, qui ait: Nonne omnes sunt administratorii spiritus, in ministerium missi propter eos qui haereditatem capiunt salutis? tamen angelici nobis spiritus adesse credendi sunt cum divinis specialiter mandati obsequiis, id est, cum ecclesiam ingressi vel lectionibus sacris aurem accomodamus, damus, vel orationi incumbimus, vel etiam missarum solemnia celebramus. Unde ait Propheta: In conspectu angelorum psallam tibi . Nec dubitari licet, ubi corporis et sanguinis Dominici geruntur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯde emaetur a ceteri timore habentes. hũcemed anesbge¬
tan cadseant: Sea qͥm aliud ẽ extoto omanttiere lalidro plat e
aui eree qui segnit aui tarde ad matuteaũ auit a liud conoliba
Qiuinĩ eb hequiui pagendũ occurrerit: dignũ est ut nonceum
alus inchoro. sed oñiũ ultimus: aut certe lit erubescere discat
mloco huiuscemodi negli ⁊ gentib ap̃latis constatuo sbeoee
Foris u nullate nꝰ remanere p̃sumat ne otio & sabulis uacet:
& di laudib: penitus alienꝰ existat Custo des p̃terea ecełe. la¬
rũ horarũ distintiones bene norint. ut silic&. signa certis
temporib pulsent. luminaria uͦ. cũ om̃i diligentia cõem¬
nanda ꝓuideant. sitq eore studii. ut nichil de sibi cõmissis
sallentiũ in eccła dño. mens concordare deb& assuit p̃sidia:¬
cũ uoce. ut impleatur ilud apłi: psallam sp̃u psallã & mte.¬
o m̃quide̾ ubiq dm̃ ꝑpotentiã diuinitatis nouerinus eẽ.

Expanded text:
 habentes hujuscemodi negligentiam caveant. Sed quoniam aliud est ex toto omittere, aliud pigre occurrere; qui segniter aut tarde ad matutinum, aut aliud quodlibet divinum obsequium peragendum occurrerit, dignum, ut non cum aliis in choro, sed omnium ultimus, ut certe erubescere discat, in loco hujuscemodi negligentibus a praelatis constituto stet. Foris vero nullatenus remanere praesumat, ne otio et fabulis vacet, et a Dei laudibus penitus alienharum horarum distinctiones bene norint, ut scilicet signa certis temporibus pulsent. Luminaria vero cum omni diligentia concinnanda provideant, sitque eorum studii, ut nihil de sibi commissis sallentium in ecclesia Domino mens concordare debetcum voce, ut impleat illud Apostoli: Psallam spiritu, psallam et meominum per potentiam divinitatis noverimus esse,
Abbreviated transcription (Latin):
qua debent in aliã ecłam recipi. sed omnẽ necessitate̾ u ueiut
illis imponi: iti adsuas parrochias reuertantur. Qpod sinon
fecerint: oporta. eos cõmumone priuari. Si quis uĩt ad Lii
ꝑtinentẽ aud act inuadere . & insua eccła ordinare tẽptaue
rit non cõsentiente ep̃o a quo discessit is qui regule mancipat᷑.
ordinatio huiuscemo di irrita comprobetur: ltẽ uieode̾ cõcilio de¬
m̃ sunt quidã indie dñico genuflectentes. flectendo genu¬
& dindieb pente costes. ut om̃ia muniuersis locisconsonant obser¬
uentur placuit sc̃o cõcilio stentes dño uota ꝑsoluere In antiote no¬
concilio de dannatis &. ministrare temptantibus.
suerint de ministerio sacro contingere: siue ep̃s iuxta pͥcedentẽ
cõsuetudinẽ. siue prb̃r. aut diaconus. nullo mͦ liceat ei nec inalia
sy nono restitutionis spem aut locũ habere satisfationis. Sed& com¬

Expanded text:
quam debent in aliam Ecclesiam recipi, sed omnem necessitatem convenit illis imponi, ut ad suas parochias revertantur; quod si non fecerint, oportet eos communione privari. Si quis autem ad alium pertinentem audacter invadere, et in sua Ecclesia ordinarerit, non consentiente episcopo, a quo discessit is qui regulae mancipatur, ordinatio hujuscemodi irrita comprobetur. CAPUT XLVI. Quoniam sunt quidam in die dominico genu flectentes, et in diebus Pentecostes: ut omnia in universis locis consonanter observentur, placuit sancto concilio stantes Domino vota persolvere. REGULAE  De dampnatis et ministrare temptantibus efuerint aliquid de ministerio sacro contingere, sive episcopus juxta praecedentem consuetudinem, sive presbiter aut diaconus, nullo modo liceat ei nec in alia synodo restitutionis spem aut locum habere satisfactionis, sed et com
Abbreviated transcription (Latin):
obhior costniuendu oporturt. ut si qui inclero pueri aut ad¬
liles entelens annos non lircuria sed disciplunseecle boltis
isarit seputat ꝓbatisimo seniori quẽ &. magistrũ doctrine
& tes ten uite habeant. & cetera: hisitaq p̾uussis oport&e
ut ꝓbatissimo senior pueri ad eustodiendũ. lic&. ab alio erudi¬
antur deputent̾: Frater uero cui hec cura cõmittitur. si
eoꝵ curã paruipenderit: & aliud quã oport&. docuerit.
aut eis maliquo cuiꝰ lib& lesionis maculã ingesserit: seue¬
rissime correptus. ab officio amoueatur. & fratri alio idcon¬
mittatur. qui eos & in nocentis uite exemplis inform&. & ad

Expanded text:
ob hoc constituendum oportuit, ut si qui in clero pueri aut adob hoc constituendum oportuit, ut si qui in clero pueri aut ade aetatis annos, non in luxuria, sed in disciplinis ecclesiasticis agant, deputati probatissimo seniori, quem et magistrum doctrinae, et testem vitae habeant, etc. His ita praemissis: oportet ut probatissimo seniori pueri ad custodiendum, licet ab alio erudiantur, deputentur. Frater vero, cui haec cura committitur, si eorum curam parvipenderit, et aliud quam oportet docuerit, aut eis in aliquo cujuslibet laesionis maculam ingesserit, severissime correptus ab officio amoveatur, et fratri alii id committatur, qui eos et innocentis vitae exemplis informet, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
ca instantissima sit adhibenda custodia:¬
Iollerter rectores eccłarũ uigilare oporta. ut pueri& adu¬
Nescentesqui in cõgregatione sibi cõmissa nutriut.ł
eruaiuntur ita ugibus ecclesiasticis disciplinis cõstringanit᷑ e
eor lasciua etas & ad peccandũ ualde ꝓclius nullũ possit repe¬
rire locũ quo inpeccati facinus proruat: Quaꝓpt husee¬
modi custo diendis & spiritalit᷑ erudiendis. talis aplatis colte¬
tuendus ẽ. uite ꝓbabilis frat᷑. quieoꝵ curã sũma gerat mnd¬
ustria. eosq ita artissime constringat: qualit̾ ecclesiasticildoc¬
trinisimbuti. &armis spiritalib induti & eccłe ut ilitati b
decent᷑ parere & ad gradus ecclesiasticos quãdo digue pos¬
sunt ꝓ moueri. libuit p̃terea obedisicationẽ cõgrua erna
srictionẽ negotii de quo agit᷑. quãdam sc̃or patrũ sentesae
huc operi inserere. que itase habet. Prona e. onusecesab
aous oscentia imalũ. Nichil incertius qua ura gaelescentiũ

Expanded text:
ca, instantissima sit adhibenda custodiaolerter rectores ecclesiarum vigilare oportet, ut pueri et adolescentes, qui in congregatione sibi commissa nutriuntur vel erudiuntur, ita jugibus ecclesiasticis disciplinis constringantur, ut eorum lasciva aetas, et ad peccandum valde proclivis, nullum possit reperire locum, quo in peccati facinus proruat. Quapropter in hujuscemodi custodiendis, et spiraliter erudiendis, talis a praelatis constituendus est vitae probabilis frater, qui eorum curam summa gerat industria, eosque ita arctissime constringat, qualiter ecclesiasticis doctrinis imbuti, et armis spiritalibus induti, et ecclesiae utilitatibus decenter parere, et ad gradus ecclesiasticos quandoque digne possint promoveri. Libuit praeterea, ob aedificationem congruam, et instructionem negotii de quo agitur, quamdam sanctorum Patrum sententiam huic operi inserere, quae ita se habet: Prona est omnis aetas ab adolescentia in malum. Nihil
Abbreviated transcription (Latin):
uitatib. prbis gram saere cõmunionis diaconi pourigat.
qd nec reguli nec cosuetudo iradidit ut abhis qui pote lat
non habeit ofserendi. illiqui offerunt xp̃i corpusa capa ana
Nec hon &. illus mnotuit qđ qͥdã diaconiante ep̃ossacra oblata
contiuigant. hee gͥ om̃ia resecentur. & insua dacotdetior¬

Expanded text:
teris gratiam sacrae communionis diaconi porrigant, quod nec regula, nec consuetudo tradidit, ut ab his qui potestatem non habent offerendi, illi qui offerunt, Christi corpus accipiant. Necnon et illud innotuit, quod quidam diaconi ante episcopos sacra oblata contingant. Haec igitur omnia resecentur, et in sua diaconi
Abbreviated transcription (Latin):
tale. & boni testimonii frat cõstituat᷑. qui hospites &. peregri¬
nos ad uentãtes. ut pote ꝓp̃m inm̃bris suis suscipiat. eisq neces¬
saria libent᷑ ꝓuirib amministr& Quietiã ea que musus pau¬
perũ cedere debent. nequaquã in suosusus reflectat. ne cum
uida loculos dnĩ surante. sententiã dannationis excipiat Sed
& plaroꝵ deb& uigilare industria. ne eũ eui hospitale paure¬
rũ cõmittitur. res pauperib deputatas in aliquo minuere
authis quasi beneficiario munere concessis. sinaet ico: quodt&
platis quib: dã curã pauperũ pariupendẽtib sieri espenete

Expanded text:
 congregatione frater constituatur, qui hospites et peregrinos adventantes, utpote Christum in membris suis, suscipiat, eisque necessaria libenter pro viribus administret; qui etiam ea quae in usus pauperum cedere debent, nequaquam in suos usus reflectat, ne cum Juda loculos Domini furante sententiam damnationis excipiat. Sed et praelatorum debet vigilare industria, ne eum cui hospitale pauperum committitur, res pauperibus deputatas in aliquo minuere, aut his quasi beneficiario munere concessis sinant uti, quod a praelatis quibusdam, curam pauperum parvipendentibus, fieri comperimus.
Abbreviated transcription (Latin):
Indecretali pape leonis. ut nullus alienũ clericũ sollictiare uelte¬
uere p̃sumat: suo ep̃o non prebente consensum:
lienũ clericũ inuito ep̃o ipsius nemosuscipiat. nemo sollicit&: nisi
forte explacito caritatis ad inter dantẽ accipientẽ ꝙ conueniat.
Nam grauis iniurie reus est: qui de fr̃is eccła id quod ÷ utilius aut
spetiosius aud& uel abicere uel tenere Itaꝙ suntra ꝓuintiam
res agat᷑: transsugisse clericũ deeccła sua me tropolitanus redi¬
re cõpellat Si aũt longius recessit: tui p̃cepti autoritate re¬
uocabit᷑. ut nec cupiditati. nec ambitioni occasio relinquatur:¬

Expanded text:
augeri. VIII. Ut nullus alienum clericum sollicitare vel tenere praesumat, suo episcopo non praebente consensum. Alienum clericum, invito episcopo ipsius, nemo suscipiat, nemo sollicitet nisi forte ex placito charitatis id inter dantem, accipientemque conveniat. Nam gravis injuriae reus est qui de fratris Ecclesia id quod est utilius aut pretiosius audeat vel allicere vel tenere. Itaque si intra provinciam res agitur, transfugam clericum ad ecclesiam suam metropolitanus redire compellat. Si autem longius recessit, tui praecepti auctoritate revocabitur, ut nec cupiditati nec ambitioni occasio relinquatur
Abbreviated transcription (Latin):
rios. iuixta possibilita iau te̾ rerũ habere ualeant. ex¬
ceptis decimis. que de eccłe uillis ibi dẽ cõferunt᷑. Sed & ca¬
nonici tã de frugib. quã etiã de om̃ibus elemoh narũ obla

Expanded text:
rios juxta possibilitatem rerum habere valeant, exrios juxta possibilitatem rerum habere valeant, exceptis decimis, quae de Ecclesiae villis ibidem conferuntur. Sed et canonici tam de frugibus quam etiam d
Abbreviated transcription (Latin):
ligenti cura am ministr&. & i amministrando nullatenꝰ fratres
cõstrist&. Cuietiã pistrinũ fratrũ comittendũ ẽ: ut illudita
iugilãtissima cura custodiat. ne ministri ibidẽ deputati. an¬
nonam fratrũ. aut surtim surripiendo. aut alio quolib &
mͦ negligent᷑ uiuendo dissipent: Hiuͦ famuli eligant᷑ de side¬
lissima eccłe familia. & his ossicus diligent᷑ erudiant᷑. ut sci¬
lic&e & pistoria arte. & sidei puritate necessitatib fratrũ opor¬
tunissime ualeant suffragari Fadem quoq forma de cocis
seruanda ẽ. Inutiles deniq atq mobedientes cellar᷑u. scdni
superiꝰ cõprehensã sententiã iudicentur Cui cõmitii debeant¬
ut merito de nob̾ adũo dicat᷑ hopes sui & collegistis mę.
&ecetera. Proinde oport&. ut p̾lati eccłe p̃cedentiũ patrũ
exempla sectanolũinma tes. aliquod p̃parent recepta¬
culũ. ubi paupe escendũ noi res colligant᷑. & de rebus eccłe
tantũ ibidẽ depu lla tribueni tent. unde sumptꝰ necessa¬

Expanded text:
 fratres contristet. Cui etiam pistrinum fratrum committendum est, ut illud ita vigilantissima cura custodiat, ne ministri ibidem deputati, annonam fratrum aut furtim subripiendo, aut alio quolibet modo negligenter vivendo dissipent. Hi vero famuli eligantur de fidelissima ecclesiae familia, et his officiis diligenter erudiantur, ut scilicet et pistoria arte, et fidei puritate necessitatibus fratrum opportunissime valeant suffragari. Eadem quoque forma de cocis servanda est. Inutiles denique atque inobedientes cellararii secundum superius comprehensam sententiam judicentur. CAPUT CXLI. Evanut merito de nobis a Domino dicatur: Hospes fui, et collegistis me . Proinde oportet ut praelati Ecclesiae, praecedentium Patrum exempla sectantes, aliquod praeparent receptaculum, ubi pauperes colligantur, et de rebus Ecclesiae tantum ibidem deputent, unde sumptus necessa
Abbreviated transcription (Latin):
emplo: uit iuxta apłm exemplo sint ceteris. inuerbo. in couersa¬
tione. incaritate. infide. in castitate. & cetera: Qui &iã si pͥorat᷑¬
sui causa intu mescere ceperint. & curã fratrũ nichil penderut.
si crebro amoniti in corrigibiles existerunit: aministerio ꝓpellant᷑
aliiꝙ in loco illoꝵ qui id strenue ꝑagere possint. substituantur:
usus tam̃ obtinuit eos uocari p̃positos. qui quãdaon po¬
ratus curam sub aluis p̃latis gerunt. Hi tam̃ qui uixta hunc morẽ
endi sunt. qui& uite tũ. ne quid  ꝓbabilis sint: & ea que sibi
iuncta sunt. fidelit̾ humi literq expleant. & ꝓ eo qđ aliis
p̾lati st̃. nequaquã pariupendant canonica instituta: sed quãto
plus implicant᷑ infratrũ curis. tãtonagis studeant celestib obtẽ¬
perare monitis Debent gͥ cuncte cõgregationi in utiles eẽ. &
de ministerio sibi cõmisso sidelit̾ ꝓdesse. ẜauͦ que frĩbus dare

Expanded text:
emplo, ut, juxta Apostolum, exemplo sint caeteris in verbo, in conversaemplo, ut, juxta Apostolum, exemplo sint caeteris in verbo, in conversatione, in charitate, in fide, et castitate, etc. . Qui etiam, si prioratsui causa intumescere coeperint, et curam fratrum nihili penderint, si crebro admoniti incorrigibiles exstiterint, a ministerio propellantur, aliique in loco illorum, qui id strenue peragere possint, substituantur. usus tamen obtinuit eos vocari praepositos, qui quamdam prioratus curam sub aliis praelatis gerunt. Hi tamen qui juxta hunc morem endi sunt, qui vitae probabilis sint, et ea quae sibi injuncta sunt, fideliter humiliterque expleant; et pro eo quod aliis praelati sunt, nequaquam parvipendant canonica instituta, sed quanto plus implicantur in fratrum curis, tanto magis studeant coelestibus obtemperare monitis. Debent igitur cunctae congregationi utiles esse, et de ministerio sibi commisso fideliter prodesse. Ea vero quae fratribus dare
Abbreviated transcription (Latin):
huis officiis excelsa soleat edi
sal tas pbabidi silic& uite. quitẽpore statato icisñm eũca¬
toꝵr scola sint ne hiqui discere debent aut oriouaseet ur in¬
run grauit ac seuere iudicent᷑ ut em̃dati atꝙ eorrodti. talẽ¬
tu sibi adõ collatũ. aliis erogare ꝓcurent. huiusce nodiplinis
correptionis modus erga eosqui quarũ lib& artiũ disciplinis
eruditi sunt. & detalento sibi diuinitꝰ cõlato magis se aliis sup¬
biendo p̃ferre. quã id cũ caritate insinuare gestiunt. apla¬
regiminis secure possint partiri. Quib etiã talem conferant po
liora ualeant prouocare. N onem̃ cõstituendi st̃ ꝑsonalie. aur
eo ordine quo in collegio fratrũ ad missi sunt: sed scd̾m uite meri¬
tũ. & spiritaliũ donor: p̃rogatiuã gr̃ãm: Qui& in cõgregatione
assidui sint: & fratrũ curã ꝑ uigili studio gerant. & sicut alios p̃¬
cedunt magisterio ita nimirũ in nocentis uite informeniees¬

Expanded text:
is officiis excelsa soleat edi fratres, probabilioris scilicet vitae, qui tempore statuto vicissim cum cantorum schola sint, ne hi qui discere debent, aut otio vacent, aut inrint, graviter ac severe judicentur, ut emendati atque correcti, talentum sibi a Deo collatum aliis erogare procurent. Hujuscemodi autem correptionis modus erga eos qui quarumlibet artium disciplinis eruditi sunt, et de talento sibi divinitus collato, magis se aliis superbiendo praeferre, quam id cum charitate insinuare gestiunt, a praelaregiminis secure possint partiri. Quibus etiam talem conferant digliora valeant provocare. Non constituendi sunt personaliter, aut eo ordine quo in collegio fratrum admissi sunt, sed secundum vitae meritum, et spiritalium donorum praerogativam: qui et in congregatione assidui sint, et fratrum curam pervigili studio gerant; et sicut alios praecedunt magisterio, ita nimirum innocentis vitae informent ex
Abbreviated transcription (Latin):
suantate sectionis ac melodie. & doctos demulceati oemiiꝰ
doctoserudiamt: plusq uelint in lectione uelcãtue populi
coifieitione ⁊ qua populare uanissimã adulat aoneistris. d
hec doete pagere nequeunt: erudiantur priusa madieris. &
instructi. hec adimplere studeant: ut auoientes edisicent: de¬
troendu̾sũmopere cantorib ẽ ne donũ sibi diui ad astndr¬
I collaturnortiis fedent sed potius illud humal tiee caluore
a sobrietare. & ceteris scarũ uirtutũ ornam̃tisexor mearẽ q cedes¬

Expanded text:
suavitate lectionis ac melodiae et doctos demulceant, et minus doctos erudiant; plusque velint in lectione vel cantu populi aedificationem, quam popularem vanissimam adulationem. Qui vero haec docte peragere nequeunt, erudiantur prius a magistris: et instructi, haec adimplere studeant, ut audientes aedificent. tudendum summopere cantoribus est, ne donum sibi divinitus collatum vitiis foedent, sed potius illud humilitate, castitate, et sobrietate, et caeteris sanctarum virtutum ornamentis exornent: q
Abbreviated transcription (Latin):
gistris corrigatur. tit ceteris ne quid tale agere piempten.
exemplo correptionis sibi exhibite terrorẽ incutiat:¬
nec aliciu om̃ino qui udero est: licere sub intro ductã habere
mulierẽ. nisi forte matrẽ. aut sororẽ. aut amiã uel eas ta̾tũ
ꝑsonas. que sospitiones effugiunt: In eo dẽ cõcilio c.ipł. deele

Expanded text:
gistris corrigatur, ut caeteris, ne quid tale agere pertentent, gistris corrigatur, ut caeteris, ne quid tale agere pertentent, exemplo correptionis sibi exhibitae terrorem incutianec alicui omnino qui in clero est licere subintroductam habere mulierem, nisi forte matrem, aut sororem, aut amitam, vel eas tantum personas q
Abbreviated transcription (Latin):
in om̃i pietate & castitate h oc eñ inquit apłs. bonũ est & accep¬
tũ corã saluatore nr̃o dõ. Caueant &iã. ne ꝓrequie sibi inlocis
diuino cultui mancipatis cõcessa: otio torpeant: sed masi smp
soluendis duiinis lauaib. ꝓmptiores acdeuotior es eellarit. ual e
hane quiete bene operates ad eã que sine car& ꝓueniese uale¬
an Qui a has horas frequẽtare & inhisut diguie. celeste ne

Expanded text:
castitate. Hoc enim, inquit Apostolus, bonum est et acceptum coram salvatore nostro Deo. Caveant etiam, ne pro requie sibi in locis divino cultui mancipatis concessa, otio torpeant: sed magis in persolvendis divinis laudibus promptiores ac devotiores existant: ut per hanc quietem bene operantes, ad eam quae fine caret, pervenire valeant. Qui vero has
Abbreviated transcription (Latin):
mi deuotione ut somnũ sibiꝰ quo utiꝗ corpora bumaia defici¬
unt penit᷑ ut̃ dixt. donec locũ ac templũ dño sabricatu inpee¬
tore suorex & propħa repperira : Que res nos fortir deb& am¬
monere: uit si ipsilocus dñi eẽ. uolumꝰ & tabernaculũ. eiꝰ aut
templũ cupimꝰ haberi: inquãtũ possumus exempla sc̃oꝵ initem̃.
nede nobis dicat᷑ qd̾ legit᷑. dormierunt somnũ suuĩ. & niehil in¬

Expanded text:
mi devotionem, ut somnum sibi, sine quo utique corpora humana deficiunt, penitus interdixerit, donec locum ac templum Domino fabricandum in pectore suo rex et propheta reperiret? Quae res nos debet fortiter admonere, ut si ipsi locus Domini esse volumus, et tabernaculum ejus aut templum cupimus haberi, in quantum possumus, exempla sanctorum imitemur, ne de nobis dicatur quod legitur: Dormierunt somnum suum et nihil in
Abbreviated transcription (Latin):
ediangelicuꝰ si ego dñs & magister laui uob pe des qua roapo¬
giaruos debetis alt̃ alterius lauare pedes : &cetera ipappt
etpedit ut in cõpetentiloco hospitale sit pauperũ uibi ꝑfaci¬
lisao illua ueniendi cõuentus sieri possit fratrũ. Quod. se s cu
hosputale cõmissũ e. curã pauperũ neglexertt eoꝵ q resio
suosusus retorserit. quãquã diuina ultione digñ sit. seue¬
rotam quã ceteri delinquente sap̃possitis iudicãdus &. anre¬
nisterio remouendus est Nec inmerito quippe.qer ẽ gere¬
cia peccator & alunta pauperũ & thesaurũ celo recũde ndũt
Niauas mron icis pprias licitũ sit habere mansiones. oeha. dr ũ
naaẜ lato mansio insirmoꝵ & senũ intra elastra can amussimn
sieri ut quisua forte non habent neadẽ suã possint aptissime
tolerare inbecillitate: quati  abet qu mibdẽ cesubsiduls¬

Expanded text:
magister lavi vobis pedes, quanto magis vos debetis alter alterius lavare pedes , et caetera. Quapropter expedit ut in competenti loco hospitale sit pauperum, ubi perfacilis ad illud veniendi conventus fieri possit fratrum. Quod si is cui hospitale commissum est curam pauperum neglexerit, eorumque res in suos usus retorserit, quanquam divina ultione dignus sit, severius tamen quam caeteri delinquentes a praepositis judicandus, et a ministerio removendus; nec immerito, quippe qui et pretia peccatorum, et alimenta pauperum, et thesaurum coelo recondendum, Quamvis canonicis proprias licitum sit habere mansiones, debet tamen a praelato mansio infirmorum et senum intra claustra canonicorum fieri; ut qui suam forte non habent, in eadem suam aptissime possit tolerare imbecillitatem, quatenus ibidem e
Abbreviated transcription (Latin):
ceaonur hisoe etiã horis uenturũ se esse ieuanglio salicatore
asserit. Unde ad uigilandũ auditores suos exsuscitans dieit Sẽ¬
ati serui illi: quos cũ uenerit dñsinuenerit uigilates lsu
uesptina in quit hora uenerit: & simedia nocte &esigallicã¬
tu & inuenerit eos uigilãtes: beatisunt seruu illi sueqra
e s iquidẽ nec uerbis solũ docuit iuigilias. sed & doiã cõfirma

Expanded text:
ceamur. Iisdem etiam horis venturum se esse in Evangelio Salvator asseruit. Unde ad vigilandum auditores suos exsuscitans, dicit: Beati servi illi, quos cum venerit Dominus, invenerit vigilantes. Et si vespertina, inquit, hora venerit, et si media nocte, et si galli cantu, et invenerit eos vigilantes, beati sunt servi illi: itaque et est . Siquidem
Abbreviated transcription (Latin):
iste execrabilis usus radicitꝰ euellatur: quia scđm dñi sentẽtiã. dom̃¬
tũ parit᷑ castigent. & linguã. & in eccła cũ timore & ueneratione
stantes: aut orent. aut cantent. aut legant. aut audiant. Uerba
uͦ turpia & liuida. ac secularia: nec ipsi ꝓferant. nec alios ꝓferre si¬
nant. Quinimmo: laudes dõ in cõmune ꝑsoluentes. ꝓsuis populoꝵ¬
q. quoꝵ oblationib uiuunt delictis dñm exorent: Debent quoꝙ
tiones. grarił actiones: ꝓ om̃ib hominib ꝓregib. & om̃ib quius¬

Expanded text:
iste exsecrabilis usus radicitus evellatur, secundum sententiam Domiste exsecrabilis usus radicitus evellatur, secundum sententiam Domtum pariter castigent, et lin guam, et in ecclesia cum timore et veneratione stan tes, aut orent, aut cantent, aut legant, aut audiant. Verba vero turpia, et livida, ac saecularia nec ipsi proferant, nec alios proferre sinant. Quinimo laudes Deo in commune persolventes, pro suis populorumque, quorum oblationibus vivunt, delictis Dominum exorent. Debent quoque tiones, orationes,
Abbreviated transcription (Latin):
Qtudeant sũmopere canonici p̾dietas horas iugi lo ossiua eura
custodire ⁊ a hns duiinũ osficiu humilit ac deuote psoluiere. orex
enludroretũ suerit siguũ festinato oms ad ecłam conueniant
Quã non oport& ponpatice aut in honeste. uel incõposie. sed
cũ reuerentia & dĩ timore ingraediant᷑. Nec cũ baculis incho¬
ro. exceptis debilib: sed religiosissime illis standũ & psallendũ est.
s unt᷑ eñĩ quidã clericoꝵ: qui in secularib negotiis & dispensati¬
onib pene totũ in fatigabilit᷑ deducunt diẽ. & mox ut eccl̃am
ad diinũ officiũ ꝑ agendũ intrauerint. ita fatigati uidentur.
ut nec orationi uacare. nec ad psalle̾dũ stare queant. sed potĩ
sedentes: non diuinis. seduanis solent instare loquelis. & secula¬
ria uerba & quod dictu nefas ẽ. turpia & obscena inuicẽ ꝓfert: opor.¬
te naq iat abhis qui id faciunt. & ab illis qui eossorte unitari uolũt:

Expanded text:
Studeant summopere canonici praedictas horas vigilantissima cura Studeant summopere canonici praedictas horas vigilantissima cura custodire, et in his divinum officium humiliter ac devote persolvereenim ut auditum fuerit signum, festinato omnes ad ecclesiam conveniant, quam non pompatice, aut inhoneste, vel incomposite, sed cum reverentia et Dei timore ingrediantur. Nec cum baculis in choro, exceptis debilibus, sed religiosissime illis standum et psallendum est. Sunt etenim quidam clericorum, qui in saecularibus negotiis et disceptationibus pene totum infatigabiliter deducunt diem, et mox ut ecclesiam ad divinum officium peragendum intraverint, ita fatigati videntur, ut nec orationi vacare, nec ad psallendum stare queant: sed potius sedentes, non divinis, sed vanis solent instare loquelis, ac saecularia verba, et quod dictu nefas est turpia et obscena invicem proferunt. Oportet namque ut ab his qui id faciunt, et ab illis qui eos forte imitari volunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nr ab inferis resurrexit quãdo cepit oriri lux sidelib que eno¬
rente xp̃o occiderat peccatorib. Siquide̾ & eodẽ tempore
cunc tisspes suture resurrectionis creditur orta eũ tuser
aom̃s ab hac temporali morte quasi asopore somni refiurgeu¬
xpletis religiosissime obsequ̾is horis cõpefentib duirnuofficu
ab om̃ib canonicis dato signo deuotissime ad copletoi erulis
celebrandu ueniendũ est Quo cõpleto: oportant uon erpass
copotationib: uanisq inseruiant loquelis. seohis pentt̾ post posus.
humilit & honeste dormitoriũ petant: & nequaquã duo inuuno
sed singuli insingulis lectis quiescant: lucerna quoq ieode¬
dormitorio noctis tempore iugit᷑ ardeat: Nichil deriq uiha¬
nestũ aut in decens. in dor mitorio gerat᷑ ab aliquo. neequispiã
aliquẽ in quatare p̃sumat: nec ad uerba in utilia & stiala uros¬
rupere cogat huiꝰ uero capituli cõtemptor specialit̃ aplatib
nici religiose obseruent:

Expanded text:
r ab inferis resurrexit, quando cepit oriri fidelibus riente Christo occiderat peccatoribus. Siquidem et eodem tempore cunctis spes futurae resurrectionis creditur, cum justi et omnes ab hac temporali morte, quasi a sopore somni resurgenxpletis, religiosissimo obsequio horis competentibus, diurnis officiis, ab omnibus canonicis, dato signo, devotissime ad completorium celebrandum veniendum est. Quo completo, oportet ut non epulis et potationibus, vanisque inserviant loquelis, sed his penitus postpositis, humiliter et honeste dormitorium petant: et nequaquam duo in uno, sed singuli indormitorio noctis tempore jugiter ardeat. Nihil denique inhonestum aut indecens in dormitorio geratur ab aliquo; nec quispiam aliquem inquietare praesumat, nec ad verba inutilia et otiosa prorumpere cogat. Hujus capituli contemptor specialiter a praelatis nici religiose observare debent.
Abbreviated transcription (Latin):
moratione di ꝓ aulus quoq & sylas meustodia puplica eu ce
me dui noctis orates hy nũ audientib eunctis utistidur ssei
mee morant᷑ arbi repente tre motufaeto. &e eõ eussis carceris
sdanotis & ianue sponte aꝑte & om̃iũ uineula st soluseis ha
de oportebas horis psallendi grandiq frequentiã nos iuscis ha¬
dere officiis. sinẽ q nr̃m uel si aduenerit sub tali aetu eepec¬
tare securos Est aut̃ quod dã genꝰ herencoꝵ suꝑfluas estites¬
antiũ sacras uigilias. &spiritali opere inftuetuolas. dicẽtes
ura temerari diuina qui noctẽ fecit ad requiem: sicut diẽ
ad laborẽ Qui heretici grecosermone r ne tate .e. hoc
e somniculosi uocantur: pe cratuturic¬

Expanded text:
ustodia publica circa medium noctis orantes, hymnum, audientibus cunctis vinctis, dixisse memorantur, ubi repente terraemotu facto, et concussis carceris fundamentis, et januae sponte apertae, et omnium vincula sunt soluta. 4. Unde oportet his horis psallendi orandique frequentiam nos in sanctis habere officiis, finemque nostrum, vel si advenerit sub tali actu, exspectare securos. Est autem quoddam genus haereticorum, superfluas existimantium sacras vigilias, et spirituali opere infructuosas, dicentes jussa temerari divina, qui noctem fecit ad requiem, sicut diem ad laborem. Qui haeretici Graeco sermone Nyctages, hoc est, somniculosi vocantur. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
discretionis moderatissime tenenda ẽ que plenissin etiseia
caltiamta. uel lec tualia: exmoderato & copetenti habitis eli¬
rana nee nitida nimiiũ. nec abiecta plurimũ Eauabis ple

Expanded text:
discretionis moderatissime tenenda est. Quae plenissime in Vita discretionis moderatissime tenenda est. Quae plenissime in Vita calciamenta et lectualia eius ex moderato et competenti habitu erant nec nitida nimium nec abiecta plurimum, quia: «Pler
Abbreviated transcription (Latin):
documta uigilãter ꝑpendere: ut humilitarẽ quã corde ges¬
tant actui habitu. in cessu. ipsa etiã equitatione relgiosif¬
sue demonstrent: plus eni uelint sc̃a cõuersatione exinu
isꝙ morib quã ornatu uestiũ sulgeree. siem̃ riore cõuiga¬
tor uise ornadis nitore uestiũ. faleris equoꝵ ceteris ꝙhil¬
mane uanitatis rebus abusi fueruit: silicorut se sumils¬
b arte aebere cõtendant. in quo eoꝵ conuersatio alticoꝵ dis¬
tare iudebitur Deca porro. ut eortalissit uestiũ cubt̃
qui occasione uanitatis careat & nichil uanitatis richil sapi¬
fluitatis redoleat nichilq rep̃hensionis aut detras tiorus
habeat: N dñ enĩ spetialit psumi deb& ab aliquo. qd ñ gene¬
ralit teneat᷑ ab om̃ib idẽ nec plus iusto cultior uestis. necit¬
solita at defomis: Q uia inutroꝙ illoꝵ. aut electionis. aut
certe simulationis noxia patesc&. Inter utrũꝙenue urt̃

Expanded text:
documenta vigilanter perpendere, ut humilitate, quam corde gesdocumenta vigilanter perpendere, ut humilitate, quam corde gestant, actu, habitu, incessu, ipsa etiam equitatione, religiosissime demonstrent, plusque velint sancta conversisque moribus, quam ornatu vestium fulgere. Si enim more conjugatorum in se ordinandis, nitore vestium, phaleris equorum, caeterisque humanae vanitatis rebus abusi fuerint, scilicet ut se similibus uti debere contendant, in quo eorum conversatio a laicorum distare videbitur? Decet porro ut eorum talis sit vestium cultus, qui occasione vanitatis careat, et nihil novitatis, nihil superfluitatis redoleat, nihilque reprehensionis, aut detractionis habeat. Non enim specialiter praesumi debet ab aliquo, quod non generaliter teneatur ab omnibus, id est, nec plus justo cultior vestis, nec insolita atque deformis: quia in utroque illorum, aut elationis, aut certe simulationis noxa patescet. Inter utrumque enim virtus
Abbreviated transcription (Latin):
ueture scẽ pat& indicus: ꝓ roinde canonicis totisiurib
elaborandũ ẽ. ut & indum̃ta uirtutũ habeant interiꝰ. & ꝑimo¬
deratũ cultũ caueant dehonestare religionis dignitate exteriꝰ
Quantũ etiã asuꝑfluo & inmoderato cultu uestiũ se cõpescere
debeant: multis scoꝵ patrũ docum̃tis ꝑ doceri potest. diar
em̃ beat᷑ hieronimꝰ inepła ad eustochiũ. s unt quidã mei ordi¬
nis : quib om̃iscura ẽ. deuestib sibene oleant. sipes laxa pelle non
solleat crines calamistri uestigio rotant᷑: digiti de anulis radiant¬
& ne plantas humidior uia spargat. uox in pͥmunt suma uestigia
Tales inquit cũ uideris: sponsos magis estimato quã dericos st
eccatũ de esse. ouia sihoc culpa non ess& nullomo iohanne snl
de cului uestiũ. que culpa sit hoc etiã iurosapperere. aqͦ
curauit pastor eccłe & feminas ꝓhibere. Quapt oport&
canonicosscãrũ scripturarũ autoritati parere sioi ꝙ patrũ

Expanded text:
otis viribus elaborandum est, ut et indumenta virtutum habeant interius, et per immoderatum cultum caveant debonestare religionis dignitatem exterius. Quantum etiam a superfluo et immoderato cultu vestium se compescere debeant, multis sanctorum Patrum documentis perdoceri potest. Dicit enim beatus Hieronymus in epistola ad Eustochium: Sunt quidam mei ordinis quibus omnis cura est de vestibus, si bene oleant, si pes laxa pelle non folleat: crines calamistri vestigio rotantur, digiti de annulis radiant, et ne plantas humidior via spargat, vix imprimunt summa vestigia: tales, inquit, cum videris, sponsos magis aestimato, quam clericos. Et eccatum deesse, quia si hoc culpa non esset, nullo modo Joannem Dominus de cultu vestium, quae culpa sit, hoc etiam viros appetere, a quo curavit pastor ecclesiae et feminas prohibere. Quapropter oportet canonicos sanctarum Scripturarum auctoritati parere, sanctorumque Patrum
Abbreviated transcription (Latin):
ratione danonicis dandã eẽ. censium̃. Et hoc ideo: quia cũliũ¬
cemodi nisure duier sissime & inequales soleant haberi publ¬
cũtam pondus ꝓiuntus. ciuitatib: metallis ꝙ inditũ: nichi
uarietatis aut in equalitatis pati deb& Quatenus sicat iden.
pondus equũ ꝑͥmane. ita & iã eadẽ m̃sura eque illistriberam
Nouerit tam̃ generalit om̃s librã ñ plusãplius quã duo decim

Expanded text:
ratione canonicis dandam esse censuimus, et hoc ideo, quia cum hujratione canonicis dandam esse censuimus, et hoc ideo, quia cum hujuscemodi mensurae diversissimae et inaequales soleant haberi, publicum tamen pondus provinciis, civitatibus, metallisque inditum, nihil diversitatis aut inaequalitatis pati debet, quatenus sicut idem pondus aequum permanet, ita etiam eadem mensura aeque illis tribuatur. Noverint tamen generaliter omnes libram non amplius quam duodecim
Abbreviated transcription (Latin):
se siu ꝑbiendo extollant. quia sicut in libro prosꝑilegis mopse
Sebepb enocemo amanisa iactantia pferre. his quas qieblba¬
bebems paseit ac uestut eccła Ilud interea sempraleno pe au
toera tadarssus dutis subtrahant. ne pauꝑtartisoecasis ne eopul¬
si ꝑdiuersa uagari ac turpib se implicari negotus coantur
rebicroqr ee lastico oficio. incipiant indiseipltester iaryieno
adisoremuner a i poterant: distriete & seue ct undice locaeis¬
congrua a tribuant. inquib nutrunta siaus uende necessar la
pulita habeant: exceptishis que de eccle uillis uel ob latiorib side¬
bul accipuunt ħ abeant itaꝙ canonici hortos oleru unde cũce¬
teris additam̃tis aliquiꝰd pulm̃tũ cotidie inrefectorio sibi uicis¬
sin ministrent. ꝑ ropt̃ diuersitates nãꝙ & inequal ic a es insura¬
ru que apua plerosꝙ non eque scđm dĩ legẽ. sed scdmo uaeus¬
cuiꝰq uoduuare ꝓiuntie usũ habent᷑ m̃surã cibi& potꝰ ponderis

Expanded text:
se superbiendo extollant: quia, sicut in libro Prosperi legitur, non se debent hujuscemodi inani jactantia praeferre his quos nihil habentes pascit ac vestit ecclesia. Illud interea semper caveant prtenacitate subditis subtrahant, ne paupertatis occasione compulsi, per diversa vagari ac turpibus se implicare negotiis cogantur: relictoque ecclesiastico officio, incipiant indisciplinate vivere, eta Domino remunerari poterant, districte et severe judicentur. Dcongrua attribuant: in quibus nutrimina fiant, unde necessaria pulmenta habeant, exceptis his quae de ecclesiae villis vel oblationibus fidelium accipiunt. Habeant itaque iidem canonici hortos olerum, unde cum caeteris additamentis aliquod pulmentum quotidie in refectorio sibi vicissim ministrent. Propter diversitates namque et inaequalitates mensurarum, quae apud plerosque non aeque secundum Domini legem, sed secundum uniuscujusque provinciae usum habentur, mensuram cibi et potus ponderis
Abbreviated transcription (Latin):
Quãdoigͥ tẽpussterilitatis uiniextiterit: sicua utrebro peciaus
p̾pedientib euenire sola & plati quãtum debent dore iuum
canonicis ne quiuerint: id quod dederuit sic discrete& temi¬
peratte distribuent: ut om̃s cõmunit᷑ eo utanttur. Nonaut̃ id
murmurãtes. sed magis cũ gratiarũ actione qd̾ dari pocest aeci¬
piant & socialit᷑̃ inscõ ꝓposito ꝑseuerent Idcirdo ꝓspicere sibs
debent᷑ canoni. ut uinũ aut que lib& aliũ potũ melemos nasi
de modisterilitatis tẽpore: suis eos suffragent᷑ cõmunit uecessi¬
tatid Non tam̃ eis ꝓpt̃ hoc aplatis potus debitꝰ penitus subepas¬

Expanded text:
 tempus sterilitatis vini exstiterit, sicut crebro peccatis praepedientibus evenire solet, et praelati, quantum debent, dare vinum canonicis nequiverint, id quod dederint, sic discrete et temperate distribuant ut omnes communiter eo utantur. Non autem id murmurantespiant, et socialiter in sancto proposito perseverent, idcirco prospicere sibi debent canonici ut vinum aut quemlibet alium potum in eleemosyna siujuscemodi sterilitatis tempore, suis eo suffragentur communiter necessitatibus: non tamen eis propter hoc a praelatis potus debitus penitus subtra
Abbreviated transcription (Latin):
nuta ꝑ auperib & fratrib. refrigeria suꝑtuũ manuppra
deculariũ & matinie potentiũ consortiũ. deuita kabe c̃o
simpllertate colũbe. nec cuiquã machineris dolos &e serpe¬
fis afutiã ne alioꝵ supplãteris insidus: Nonmultũ distat
neplus placeat mundo qui ap̃o displica. Eede adriceo ne¬

Expanded text:
fuge. pauperibus et fratribus refrigeria sumptuum manu propria fuge. pauperibus et fratribus refrigeria sumptuum manu propria ecularium et maxime potentium consortium devita. Habeto simplicitatem columbae, ne cuiquam machineris dolos, et serpentis astutiam, ne aliorum supplanteris insidiis. Non multum distat omodo plus placeat mundo, qui Christo displicet. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
nos ipsos seueri iudicessumus Uolentesq festucã de oculo
alteriꝰ tollere. nr̃am prius trabem eiciamꝰ. Nullũ lesi. nul¬
liꝰ nom̃ de mea scriptura designatũ ẽ. nemine̾ spetialit᷑ m̃ss¬
ermo pulsauit. Generalis de uitus disputatio ẽ. siquis mͥ
irasciuoluerit: prius ipse de se qd̾ talis est cõsitebitur Excerp
salutationes. &. comuiua. ueluti quasdã catenas sugias
uoluptatũ. Sit tͥ uilis uesꝑtinus cibus. olera &. legumina.
intt̾dũq pisciculos paucos ꝓsũmis ducas delicus: Quixp̃m desi¬
derat & illo pane uescitur: non querat magnopere. quãde p̃¬
ciasis cibis stercus conficiat: Q uie quid post gulã non sentitur:¬
idẽ tibisit quod panis&e legumina: semꝑ ininanu tua sacra
sit lectio Frequent᷑ orãdũ &. flexo corpore mensergenda id
diĩi crebe uigilie. & uentre uacuo sepius dormendu lu¬
nusculosdgloriolas. & palpantes adulatores. quasi holtes de¬

Expanded text:
nos ipsos severi judices fuimus, volentesque festucam de oculo nos ipsos severi judices fuimus, volentesque festucam de oculo alterius tollere, nostram prius trabem ejecimus. Nullum laesi, nullius nomen mea scriptura designatum est. Neminem specialiter meus sermo pulsavit. Generalis de vitiis disputatio est. Qui mihi irasci voluerit, prius ipse de se, quod talis sit, confitebitur. CAPsalutationes et conuiuia ueluti quasdam catenas fugias uoluptatum. sit nilis et uespertinus cibus holera et legumina interdumque pisciculos pro summis ducas deliciis. qui Christum desiderat et illo pane uescitur, non quaerit magnopere, quam de pretiosis cibis stercus conficiat. quiidem tibi sit quod panis et legumina. Semper insit lectio, frequenter orandum et flexo corpore mens erigenda ad dominum. crebrae uigiliae et uentre uacuo saepius dormiendum. rumusculos et gloriolas et palpantes adulatores quasi hostes