comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cha dñi celebͣuit. Indeq
m̃se maio ad aitimacum
missos fr̃is si ludouici
ꝓ diuisione regni accepit.
qui suꝑciliose tam de sanita¬
te corꝑis ludouici. ꝙͣ de ꝓs¬
dũ sͥ duitino tpr̃ infestis¬
simũ tam dolo ꝙͣ bello cap¬
tũ eleuati. minꝰ debito sa¬
cram̃ta int̾eos fc̃a duxere
ẜuanda. Que diuisio młti¬
farie mltisq modis huic
⁊ illinc agitata ⁊ ꝑ diu̾sos
missos alt̾utrũ directa.
ad hũc finẽ ex karoli mã¬
dato ꝑuenit. ut ĩ illud rez¬
nũ qd̃ int̾ eos scd̃m saca¬
m̃ta p̾stita diuidend̾ erat
pacifice ꝯuenirẽt scd̃ sac̃¬
iectõe regie põtati ⁊ ĩobe¬
dientia erga suũ archiep̃m
huicinarꝰ laudunensis ep̃s
ut se ab ĩpetitis expediret.
in synodo ep̃oꝵ decem pro¬
subscriptum porrexit hec
continentẽ.
Go hincinarꝰ ecc̃e lau¬
dunensis ep̃s amodo ⁊
deĩceps dño seniori meo ka¬
rolo regi sic fideł ⁊ obediẽs

Expanded text:
it. Indeque mense Maio ad Attiniacum missos fratris sui Hludowici pro divisione regni accepit; qui superciliose tam de sanitate corporis Hludowici quam de prosdum, sibi diutino tempore infestissimum, tam dolo quam bello captum –, elevati, minus debito sacramenta inter eos facta duxere servanda. Quae divisio multifarie multisque modis hinc et illinc agitata et per diversos missos alterutrum directa ad hunc finem ex Karoli mandato pervenit, ut in illud regnum, quod inter eos secundum sacramenta praestita dividendum erat, pacifice iectione regiae potestati et inoboedientia erga suum archiepiscopum Hincmarus Laudunensis episcopus, ut se ab impetitis expediret, in synodo episcoporum decem prosubscriptum porrexit, haec continentem: Ego Hincmarus ecclesiae Laudunensis episcopus amodo et deinceps domno seniori meo Karolo regi fidelis et oboediens
Abbreviated transcription (Latin):
erunt .
arolus u̾o ciuitates:
tnͣsseqͣnã ab ĩcolis fir¬
mari rogauit. cuiomãnis
scilic ac turonis.⁊ ut p̾si¬
dio cͣcͣ normãnos ppłis ẽẽ
possẽt. Normãni ã hoc au¬
diẽtes multã sũmã argẽ¬
ti frum̃ti. qͦ ⁊ uini ac aĩa
erũt ut c̃ eis pacẽ fac̾ent¬
arolꝰ in uilla duciaco
UiI. idꝰ. octbꝰ. certo nũ¬
sone filio buuni qͦndam
comitis. hoc missaticũ
apd̃ matrẽ ⁊ mat̾teram
lotharii regis relictã so¬
rorẽ ip̃iꝰ bosonis noie Ri¬
childem mox sͥ adduci fe¬
cit ⁊ in cõcubinã accep̃.
Qua de re eid̾ bosoni abba
tium eand̃ concubinã sec̃
ducens. festinare accełauit
qui lotharii fu̾ant ibi sic̃
ei mãdau̾ant ĩ sua duusio¬
ne suscipet denutiãs se ab

Expanded text:
erunt. arolus vero civitates trans Sequanam ab incolis firmari rogavit, Cynomannis scilicet ac Turonis, ut praesidio contra Nortmannos populis esse possent, Nortmanni autem hoc audientes, multam summam argenti, fruerunt, ut cum eis pacem facerentKarolus in villa Duciaco 7. Idus Octobris certo nunsone, filio Buvini quondam comitis, hoc missaticum apud matrem et materteram Hlotharii regis relictam, sororem ipsius Bosonis nomine Richildem mox sibi adduci fecit et in concubinam accepit. Qua de re eidem Bosoni abbattium, eandem concubinam secum ducens, festinare acceleraviqui Hlotharii fuerant, sicut ei mandaverant, in sua divisione susciperet, denuntians, se ab
Abbreviated transcription (Latin):
udouicꝰ ludorici regis
g̾manie filiꝰ cũ saxo¬
one saxoñ st̃ bellũ con¬
nuttens. cũ ml̾ta strage
hõĩm ex utͣqͣ ꝑte quoqͦ
mͦ uictoriã est adeptꝰ. inde
landꝰ arelatensis archiep̃s
abbatiã scĩ cesarii. apud
b̾gam ñ uacua manii ad¬
eptus in insula camarra
niis undec̃q ditissima
in qͣ res ip̃ius alb̾ie plu¬
rime ꝯiacẽt. ⁊ in qua por¬
tũ sarracem hr̃e solebãt
castellũ oꝑe tumulario de
sola t̾ra edificãs audito
sarracenoꝵ aduẽtu. ĩ illud
satis ĩconsulte ĩtrauit. ⁊
applicantib ad ip̃m castel¬
lum sarracenis. amplius
eisd̾ sarracenis ẽ captꝰ. ⁊
in eoꝵ naues deductꝰ ẽ ac
religatꝰ. Uñ .c.l. libͥs argẽ¬

Expanded text:
regis ermaniae filius, cum Saxoonibus Saxonum sunt, bellum committens, cum multa strage hominum ex utraque parte quoquo modo victoriam est adeptus indeque landus Arelatensis archiepiscopus abbatiam Sancti Caesarii apud bergam non vacua manu adeptus, in insula Camaria nimis undecumque ditissima, in qua res ipsius abbatiae plurimae coniacent et in qua portum Sarraceni habere solebant, castellum opere tumultuario de sola terra aedificans, audito Sarracenorum adventu, in illud satis inconsulte intravit; et appulentibus ad ipsum castellum Sarracenis, amplius eisdem Sarracenis est captus et in eorum naves deductus est ac religatus. Unde 150 libris argen
Abbreviated transcription (Latin):
parauerat.
⁊lomon dux britomĩ
pacẽ cũ normãme ĩ li¬
gerim residẽtib fecit. ⁊
uinũ sue partis de pago
andegauẽsi cũ britonib
sius collegit.
uigo abba. ⁊ gaufridꝰ
cũ tñssequanis confli¬
gentes cũ normãnis ĩ li¬
gerim residentib .lc. cir¬
cit᷑ inde int̾fecer̃. Et cã¬
pientes quẽdã apostatã
monachũ qui relicta xͥa¬
nitate se normãnis cõ¬
infestissimꝰ erat decolla¬

Expanded text:
paraverat. Salomon, dux Britonum, pacem cum Nortmannis in Ligeri residentibus fecit, et vinum partis suae de pago Andegavensi cum Britonibus suis collegit. Hugo abba et Gauzfridus cum Transsequanis, confligentes cum Nortmannis in Ligeri residentibus, 60 circiter inde interfecerunt; et capientes quendam apostatam monachum, qui relicta christianitate se Nortmannis coninfestissimus erat, decolla
Abbreviated transcription (Latin):
rantes de redẽptione illius
qͣi non possẽt ibi ampliꝰ in¬
morari. si illũ uellent re¬
ciꝑe redẽptores illiꝰ redẽptõ¬
nem ꝓ eo dare accelerarẽt.
Qd̾ ⁊ fc̃m ẽ. Et sarrace¬
ni suscepta oĩ redẽptõne

Expanded text:
rantes de redemptione illius, quasi non possent ibi amplius immorari, si illum vellent recipere, redemptores illius redemptionem pro eo dare accelerant; quod et factum est. Et Sarraceni, suscepta omni redemptione,
Abbreviated transcription (Latin):
facturꝰ. Qui fnͣcoꝵ ueri¬
ti aĩositatẽ ne ĩ burgũ¬
diam ꝑarent expeditõem
si eoꝵ regi memorata ñ
trad̾ent᷑ puella. talia suo
pͥncipi dedere ꝯsilia. Re¬
puelle desid̾et animꝰ. et
utrũ eid̃ regi fnͣcoꝵ dela¬
tus fu̾it anulꝰ. Qd̾ si est
ut ħ illa uẽlit. ⁊ forte iã
spõsalia ⁊ mun̾a suscepit
reniti ñ pot̾is. qͣn pocius
legatis eã trad̾e matura¬
bis. Burgũdiones nãq õs
plꝰ ꝯsiliis ꝙͣ armis suam
tutant᷑ rem publicã. Inqͥ¬
sita puella fatetͣ supͣ me¬
morata se suscepisse do¬
na. regisq copulã mente
uelle cupida. Gundebaldus
lic ĩuitus dodouei eam
tradidit legatis. nich̾ ei de
suis tͥbuens thesauris. Uñ¬
oꝑe ⁊ indust̾a aureliani
pars maxĩa ex ip̃is cessit
dñio clodouei. Uñ cũ clo¬
doueus regnũ suũ usq
sequanã atq pꝰmod̾ usq
ligerim fluuios amplias

Expanded text:
facturus. Qui Francorum veriti animositatem, ne in Burgundiam pararent expeditionem, si eorum regi memorata non traderetur puella, talia suo principi dedere consilia: « Repuellae desideret animus, et utrum eidem regis Francorum delatus fuerit annulus. Quod si est ut haec illa velit, et forte jam sponsalia munera suscepit, reniti non poteris; quin potius legatis eam tradere maturabis. Burgundiones namque omnes plus consiliis quam armis suam tutantur rempublicam. » Inquisita puella fatetur supra memorata se suscepisse dona, regisque copulam mente velle cupida. Gundebaldus, licet invitus, Clodovei eam tradidit legatis, nihil ei de suis tribuens thesauris. ere et industria Aureliani, pars maxima ex ipsis cessit dominio Clodovei. Unde cum Clodoveus regnum suum usque Sequanam, atque postmodum usque L
Abbreviated transcription (Latin):
mandandꝰ sepultẽ. Cuiꝰ
dalmaticã q̃ sꝑ suꝑ fere¬
trũ eiꝰ posita erat. cum
quidã demoniacꝰ tetigis¬
set statĩ lib̾atꝰ ẽ. Germa¬
no ã capuano ep̃o medi¬
ci dictauerãt. ut ꝓ recu¬
panda salute corꝑis in
angulans thermis la¬
uari debuiss. hic itaq
easdẽ thermas ingressus
eund̃ paschasiũ in eisdẽ
colorib stantẽ ⁊ s̾ obse¬
qui paratũ ĩuenit. Quẽ
cũ treme factꝰ ĩquireret
quid ibi tantꝰ iur ag̾et
hoc ab eo responsũ acce¬
pit. ꝓ nlła inqͥt alia re:
in hiis sum deputatus
colorib nͥ qr laurentio
fauens ei ccͣ simachũ ne¬
quit̾ agenti ꝯsensi. Por¬
ro si ꝓ me dño p̾ces digna¬
ris fund̾e. in hoc te exaudi¬
tũ scito ẽẽ. si huc rediẽs
me ñ quiueris ĩuenire.
hostiã ꝓeo salutarẽ dño
obtulit. ⁊ ad thermas re¬
uersus eũ minime ĩuenit.

Expanded text:
mandandus sepulturae. Cujus dalmaticam, quae super feretrum ejus posita erat, cum quidam daemoniacus tetigisset, statim liberatus est. Germano autem Capuano episcopo medici dictaverant ut pro recuperanda salute corporis in Angulanis thermis lavari debuisset. Hic itaque easdem thermas ingressus eumdem Paschasium in eisdem caloribus stantem et sibi obsequi paratum invenit. Quem cum tremefactus inquireret « quid ibi tantus vir ageret, » hoc ab eo responsum accepit: « Pro nulla, inquit, alia re in his sum deputatus caloribus nisi quia, Laurentio favens, ei contra Symmachum nequiter agenti consensi. Porro si pro me Domino preces dignaris fundere, in hoc te exauditum scito esse si huc rediens me non quiveris invenire. hostiam pro eo salutarem Domino obtulit, et ad thermas reversus eum minime invenit.
Abbreviated transcription (Latin):
pietate. sͥ tam̃ ꝯsueto be¬
nignitatis ⁊ clem̃tie
more. laicos quid̃ pcepit
locis oportunis adcondi.
dũ imꝑator aqͥsgrani
secessit. Habuit aũt ꝑ
idẽ tempꝰ secũ semꝑ lo¬
thariũ filiũ suũ. misit
int̾ea ĩ aquitamã ꝯuigẽ¬
q reuocauit. fr̃esq illiꝰ
chonradũ. ⁊ rodulfum
iam dudũ attonsos. quã
tñ ꝯuigis honore ñ est
dignatꝰ. donec se legali p̾¬
scripto mͦ ab obiectis pur¬
garet. Quod pꝰquã gestũ
est in purificatõe sc̃e ma¬
rie cunctis duuidicatis ad
mortẽ: uitã ꝯcessit. ac lo¬
thariũ in italiã. pippinũ
in aquitaniã. Ludouicũ
in baioariã ire ꝑmisit.

Expanded text:
pietate, sibi tamen consueto bepietate, sibi tamen consueto benignitatis et clementiae more, laicos quidem praecepit locis oportunis attundi, dum imperator Aquisgrani successit. Habuit autem per idem tempus secum semper Hlotharium filium suum. Misit interea in Aquitaniam, coniugemque revocavit fratresque illius Chonradum et Rodulfum iamdudum attonsos, quam tamen coniugis honore non est dignatus, donec se legali praescripto modo ab obiectis purgaret. Quod postquam gestum est, in purificatione sanctae Mariae cunctis diiudicatis ad mortem vitam concessit, ac Hlotharium in Italiam, Pippinum in Aquitaniam, Hludouuicum in Baioariam ire
Abbreviated transcription (Latin):
ditis. lic dehortantib qͥ
cirta illũ erãt ad patrem
uenit. A quo ñ est aspera
ĩcrepatõe inuectꝰ. s mo¬
desta lenitate correptus.
Ingresso aũt illo intͣ᷑ pe¬
netralia regie domꝰ. diabo¬
li ĩuestigatõe uulgꝰ ꝯtra
se cepit furere ꝓcessisset¬
q furor usq ad mutuã
cedẽ nͥ imꝑatoria ꝓspexis¬
set prudencia. Dũ enum
illi int̾ se tumultuãtes
pene ininsanũ ruerent
furorẽ. imꝑator ad cũctoꝵ
cũ filio ꝓcessit aspectũ.
Quo fc̃o omnis illa ꝯqui¬
euit feralis cõmotõ. Im¬
peratoria enĩ audita ora¬
tione: oĩs facessit ppłaris
tumultꝰ. Post hec impe¬
rator õs illos huiꝰ impie
cõspuatõis pͥncipes sub
pͥuata custodia p̾cepit
adseruari. Quos post ea ad
udiciũ adductos. cũ õs
iuris censores filiiq ĩpe¬
ratoris. iudicio legali tan¬
ꝙͣ reos maiestatis decer¬
nerẽt capitali sñia feri¬
ri nullũ ex eis ꝑmisit
occidi. s usus ut młtis
uisũ ẽ lemori ꝙͣ debuit

Expanded text:
ditis, licet dehortantibus qui circa illum erant, ad patrem venit; a quo non est aspera increpatione invectus, sed modesta lenitate correctus. Ingresso autem illo intra penita regie domus, diaboli instigatione vulgus contra se coepit furere, processissetque furor usque ad mutuam caedem, nisi imperatoria prospexisset prudentia: dum enim illi inter se tumultuantes pene in insanum ruerent furorem, imperator ad cunctorum cum filio processit aspectum. Quo facto, omnis illa conquievit feralis commotio; imperatoria enim audita oratione, omnis facessit popularis tumultus. Post hec imperator omnes illos huius impię conspirationis principes sub privata custodia praecepit adservari. Quos postea ad iuditium adductos, cum omnes iuris censores filiique imperatoris iuditio legali tamquam reos maiestatis decernerent capitali sententia feriri, nullum ex eis permisit occidi; sed usus, ut multis visum est, leniori quam debuit
Abbreviated transcription (Latin):
manu sumendo ꝑcepe¬
rat. pͥmo pane.deinde
aliis oĩb cibis ⁊ potib
abstinendo in tantũ ie¬
uinasse ꝑhibet᷑. ut nlła
penitꝰ corꝑis alim̃ta ꝑ¬
cipiens sine om̃i uictꝰ
desid̾io plenũ t̾enniũ
ꝯpleu̾it. Cepit aũt ie¬
natõis. decc .xxiii. sicut
in ip̃ius anni descripti¬
one suꝑiꝰ ãnotatũ est.
⁊ hoc anno idest. detc.¬
xxu. curta nouembris
m̃sis iniciũ ꝑacto ieui¬
nio escam sume. ac mo
legati sui quid ege¬
rint renuciassent. iter̃
eum quẽ pͥmo miserat
ad ĩꝑatorẽ cum litt̾is
remisit. rogans ut sñ
moraꝵ int̾positõe t̾mi¬

Expanded text:
manu sumendo perceperat, primo pane, deinde aliis omnibus cibis et potibus abstinendo, intantum ieiunasse perhibetur, ut nulla penitus corporis alimenta percipiens, sine omni victus desiderio plenum triennium compleverit. Coepit autem iee DCCCXXIII., sicut in ipsius anni descriptione superius adnotatum est; et hoc anno, id est DCCCXXV., circa Novembris mensis initium peracto ieiunio escam sumere ac molegati sui, quid egerint, renuntiassent, iterum eum, quem primo miserat, ad imperatorem cum litteris remisit, rogans, ut sine morarum interpositione termi
Abbreviated transcription (Latin):
teris mandatesũt. ⁊ leo¬
ni pape ut his sua ma
lui scrib̾et ꝑ emhardũ
missa. Quib põtifex le¬
ctis ⁊ assensũ p̾buit ⁊t
ꝓpͥa manu sb̾scribit. Im¬
ꝑator dimisso utͦq filio
in regnũ sͥ deputatum
pippino scił ⁊ ludouico de
uilla theodonis mosellã

Expanded text:
teris mandata sunt, et Leoni papae, ut his sua manu subscriberet, per Einhardum missa. Quibus pontifex lectis, et adsensum praebuit, et propria manu subscripsit. Imperator, dimisso utroque filio in regnum sibi deputatum, Pippino scilicet et Hludoico, de villa Theodonis Th. pa
Abbreviated transcription (Latin):
tauriacoꝵ finib. rectaq
fluminis danubii regio¬
ne. ⁊ ꝑtingit ad fines da¬
coꝵ ⁊ anartiũ. hinc se
flectit sinistrorsus diu̾¬
sis a flumine regionib

Expanded text:
Rauriacorum finibus rectaque fluminis Danubii regione, et pertingit ad fines Dacorum et Anartium. Hinc se flectit sinistrorsus diversis a flumine regionib
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ si pͥncipis uoluntas
in sua ꝑdurau̾it ꝑtina¬
tia in qualib illos se spõ¬
det᷑ clausuros ecc̃a. Doñ
guntrãni defuesc̾et ira.
Hac mũmolus seductꝰ
u̾sutia Gundoaldũ tali
identidẽ curũuenit mus¬
cipula. Primo inqͥt aĩo
deuotaq m̃te me t̾ fide¬
lem fore ñ solũ ꝯͣ hostes
sti experiendo. Nam qͣm
t semꝑ fruitus sis ꝓsperis
tu te meliꝰ scis. Nunc qͦ
par mͥ manet ꝯsulendi
affectus. Sicut tubene es
meritus. Idõ deniq cum
adu̾sariis ẜmonẽ habui
ut eoꝵ erga uos ꝑsentis¬
cerem quis sit animus.
Qui inqͣntũ ppend̾e quiui
tue nequaꝙͣ adu̾sant᷑ uti

Expanded text:
Quod si principis voluntas in sua duraverit pertinacia, in qualibet illos se spondet clausuros ecclesia, donec Guntranni defervesceret ira. Hac Mummolus seductus versutia, Gundoaldum tali identidem circumvenit muscipula: « Prono, inquit, animo devotaque mente me tibi fidelem fore, non solum contra hostes sti experiendo. Nam quam , semper fruitus sis prosperis, tute melius scis. Nunc quoque par mihi manet consulendi affectus, sicut tu bene es meritus. Ideo denique cum adversariis sermonem habuit ut eorum erga nos persentiscerem quis sit animus. Qui, in quantum perpendere quivi, tuae nequaquam adversantur uti
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑. Modius aũt qui ꝑ
carantanos intrabat
qũaqͣm in trib locis
ei resist̾etur feliciore usꝰ
fortuna.ter hoste suꝑa¬
to drauo ⁊ transmisso
celerius ad destinata lo¬
ca ꝑuenit. Contra hec
Luidemiitꝰ nichil moli¬
tus municione tantũ

Expanded text:
batur; medius autem, qui per Carantanos intrabat, quamquam in tribus locis ei resisteretur, feliciore usus fortuna ter hoste superato, Dravo etiam transmisso celerius ad destinata loca pervenit. Contra haec Liudewitus nihil molitus munitione tantu
Abbreviated transcription (Latin):
riani cũ corona regni be¬
lisariꝰ sustulit. ueniẽs¬
q ad iustinianũ talit̾
ei locutꝰ est. Emuli in¬
quit mee tueq salutis
seminariũ discordie int̾
nos id̾o ꝙͣ maxĩe seuis¬
se nisi sũt. ut ⁊ me exor¬
tem honoris redd̾ent. ⁊
te mei p̾sentia destitutũ
ꝯtumeliis uti nc̃ palã
cernit᷑ affic̾e̾nt. aitam̃
ego his q̃ adu̾sariis sug¬
g̾entib ꝯͣ me egisse
cognosc̃is post habitis:
grãm imꝑii lucisq re¬
pendo ꝙͣ illi ereptũ ire
uoluerãt. Recolensq pͥ¬
ora erga me bñfc̃a tua
hoc te nũc dignor mu¬
nere. Hiis dictis diade¬
ma regni eiꝰ ĩposuit ca¬
piti. Ist iustimanꝰ hoc
mͦ ĩꝑio restitutꝰ sepefatũ
belisariũ it̾ato patͥcium

Expanded text:
riani, cum corona regni, Beriani, cum corona regni, Belisarius sustulit, veniensque ad Justinianum taliter ei locutus est. « Aemuli, inquit, meae tuaeque salutis seminarium discordiae inter nos ideo quam maxime saevisse visi sunt, ut et me exsortem honoris redderent, et te, mei praesentia destitutum, contumeliis, uti nunc palam cernitur, afficerent. Attamen ego, his quae adversariis suggerentibus contra me egisse cognosceris posthabitis, gratiam imperii lucisque rependo, quam illi ereptum ire voluerant, recolensque priora erga me beneficia tua, hoc te nunc dignor munere. » His dictis, diadema regni ejus imposuit capiti. Justinianus hoc imperio restitutus, saepefatum Belisarium iterato patri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯspectũ ꝓpat noui pͥn¬
cipis cunctis ut se seque¬
rentꝰ suis p̾cipiẽs pu̾is
Et ꝓforib theatri stans
ꝯspexit eminꝰ turbã se
odientiũ catedre ĩꝑato¬
ris floriani cͥꝯsist̾e̾. Cõ¬
uersus gͥ ad eos qͥ secũ
erãt. En ĩquit fidissimi
milites adest õĩb uotis
expectata dies ad capessã¬
dam ultionẽ ex ĩimicis.
uallatus ẽ tiramiꝰ cater¬
na malignãtiũ qui se
ei sociauerũt freti imꝑ¬
bitate moꝵ. Nec dubitã¬
dũ pari eos deb̾e perire
int̾itu: qͦs equales red¬
didit malicie cã. Arma¬
te itaq dext̾as iũdices
⁊ qd me ud̾itis facere.
uos qͦ facite. Post ħ intͤ¬
gressus dũ ueluti adora¬
turꝰ genu flect̾et. euagi¬
nato gladio falsi pͥnci¬
pis caput amputauit
Qd̃ cernentes qui cũ oo
uen̾ant distͥctis gladiis
cͥꝯstantes fortit̾ ferire
cepunt. eurbati hii qͥ
pͥus de ꝑmutatõe dña¬
tõis sͥ applaudebãt. fuge
pociꝰ ꝙͣ defensionis auxi¬
liũ quesiert̃. Caput flo¬

Expanded text:
spectum properat novi principis, cunctis ut se sequerentur suis praecipiens pueris. Et pro foribus theatri stans conspexit eminus turbam se odientium cathedrae imperatoris Floriani circumsistere. Conversus igitur ad eos qui secum erant; « En, inquit, fidissimi milites, adest omnibus votis exspectata dies, ad capessendam ultionem ex inimicis. Vallatus est tyrannus caterva malignantium, qui se ei sociaverunt, freti improbitate morum. Nec dubitandum pari eos debere perire interitu, quos aequales reddidit malitiae causa. Armate itaque dexteras vindices, et quod me videritis facere, vos quoque facite. » Posthaec introgressus, dum veluti adoraturus genu flecteret, evaginato ense falsi principis caput amputavit. Quod cernentes qui cum eo venerant districtis gladiis circumstantes fortiter ferire coeperunt. Turbati hi qui prius de permutatione dominationis sibi applaudebant, fugae potius quam defensionis auxilium quaesiverunt. Caput Flo
Abbreviated transcription (Latin):
susceꝑunt. ⁊ inde dunis¬
si cũ epła imꝑatoris ro¬
mani regressi: atq cõ¬
stantinopolĩ reu̾si sũt.
Imꝑator aũt in baica¬
riam ꝓfectꝰ depositis pã¬
noꝵ causis decembrio
m̃se aquisgͣni reu̾sus
est. ibiq natalẽ dñi ce¬
lebrauit.
xoniam ductu ex̾citu.
om̃s qui tͣns albiam. ⁊
uihmuodi. habitant
saxones cũ mulierib ⁊
infantib tͣnͣstulit in
franciã ⁊ pagos tnͣsal¬
branos a bodritis dedit.
Eod̃ tp̃r godefridꝰ rex
danoꝵ uenit cũ classe
sua necñ ⁊ om̃i eqͥtatu
regni sui ad locũ qui dr̃

Expanded text:
susceperunt. Et inde dimissusceperunt. Et inde dimissi cum epistola imperatoris, Romam regressi atque Constantinopolim reversi sunt. Imperator autem in Biaoariam profectus, dispositis Pannoniarum causis, Decembrio mense Aquasgrani reversus est, ibique natalem Domini celebravit. xoniam ducto exercitu, omnes qui trans Albiam et in Wihmuodi habitabant Saxones cum mulieribus et infantibus transtulit in Franciam, et pagos transalbianos Abodritis dedit. Eodem tempore Godofridus, rex Danorum, venit cum classe sua necnon et omni equitatu regni sui ad locum qui d
Abbreviated transcription (Latin):
m̃se iulio . xiii. kł. aug̃.
to ⁊ cet̾is mun̾ib que
a rege ꝑsaꝵ missa sunt.¬
⁊ aquis gram oĩa imꝑa¬
tori detulit. Nom̃ elephã¬
to erat ebulabar. orna¬
ta cuutas in italia in
dedicionẽ accepta. Luce¬
ria quoq freq̃nti obsi¬
dione fatigata. ⁊ ip̃am
dedicionẽ uenit. p̾sidiũ¬
q nr̃oꝵ in ea positũ. Im
tnͣsalbianos saxones na¬
stauit. Grimaldꝰ beneuẽ¬
tanoꝵ dux in luceria uui¬
nigisum comitẽ spoleti
qui p̾sidio p̾erat adu̾sa
ualitudine fatigatum
obsedit. ⁊ in dedicionẽ
accepit. captũq honori¬
fice habuit. Imꝑator
aquis grani natalẽ dñi
circa ip̃m palatiũ ⁊ si¬
nitimas regiones t̾re
nigisus a grimoldo red
legati nicefori ĩꝑatoris
qui tũc rem publicam
regebat. Nam herenam
pꝰ aduentũ legatõis frã¬
cie deposuerũt. Quorũ
nõia fuerũt michael
candidatꝰ. qui uenerũt
ad imꝑatorẽ ing̾mania
suꝑ fluuiũ sala. in loco
faciende pacis in scͥpto

Expanded text:
mense Iulio, XIII. Kal. Augusti mense Iulio, XIII. Kal. Augusti to et ceteris muneribus, quae a rege Persarum missa sunt, Aquisgrani omnia imtori detulit; nomen elefanti erat Abul Abaz. Ortona civitas in Italia in deditionem accepta, Luceria quoque frequenti obsidione fatigata et ipsa in deditionem venit, praesidiumque nostrorum in ea positum. ImpTransalbianos Saxones vastavit. Grimoaldus Beneventanorum dux in Luceria Winigisum comitem Spoletii, qui praesidio praeerat, adversa valitudine fatigatum obsedit et in deditionem accepit captumque honorifice habuit. Imperator Aquisgrani natalem Domincirca ipsum palatium et finitimas regiones terranigisus a Grimoaldo reddlegati Nicifori imperatoris, qui tunc rempublicam regebat, – nam Herenam post adventum legationis Franciae deposuerunt, – quorum nomina fuerunt Michahel et Candidatus. Qui venerunt ad imperatorem in Germania super fluvium Sala in loco faciendae pacis in scripto
Abbreviated transcription (Latin):
suis miserat. reu̾sum
ẽ magnis mun̾ib nũ¬
ciau̾nt. Nam lanfridꝰ
ac sigismũdꝰ ambo in¬
Tum ille misit erchem¬
baldũ notariũ suũ in
liguriã ad classem pa¬
iandam qua elephans
⁊ ea que cum eo affere¬
bant᷑ subueherent᷑. ip̃e
u̾o celebrato die natał
iam alpes tnͣsgressurꝰ in
galliã reu̾sus ẽ. Ip̃a esta¬
te capta ẽ barriona ciui¬
tas. in hispama iã bien¬
nio obsessa. Tatun p̾fe¬
ctus eiꝰ ⁊ alii cõplures i¬
sarraceni ꝯp̾hensi. ⁊ in
italia teate ciuitale siłr
capta ⁊ incensa ẽ. eiusq
p̾fectus roselinꝰ ꝯp̾hen¬
sus. castella que ad ip̃am
tiam imꝑatoris deducti¬
⁊ exilio dãpnati sunt.
Ip̃ius anni m̃se octob̾o
i saac uideꝰ de affrica cũ
elephanto regressus por
Erena imꝑatͥx de cõ¬
stantinopoli misit
legatũ nõie leonẽ spata¬
rium pp̃ pacẽ ꝯfirmã¬
dam int̾ frãcos ⁊ gͤcos.
ip̃m absoluto illo mi
cum ea statũent. Cele¬
bratũ ẽ pascha aquis¬
grani palacio. Ipsiꝰ ãni

Expanded text:
 reversum cum magnis muneribus nuntiaverunt; nam Lantfridus ac Sigimundus ambTum ille misit Ercanbaldum notarium in Liguriam ad classem parandam, qua elefans et ea, quae cum eo deferebantur, subveherentur. Ipse vero celebrato die nataliiam Alpes transgressus in Galliam reversus est. Ipsa aestate capta est Barcinona civitas in Hispania iam biennio obsessa; Zatun praefectus eius et alii conplures Sarraceni conprehensi. Et in Italia Teate civitas similiter capta et incensa est eiusque praefectus Roselmus conprehensus; castella, quae ad ipsam tiam imperatoris deducti exilio dampnati sunt. Ipsius etiam anni mense Octobrio Isaac Iudeus de Affrica cum elephante regressus PortHerena imperatrix de Constantinopoli misit legatum suum nomine Leonem spatarium de pace confirmanda inter Francos et Grecos. ipacem cum ea statuerent. Cele et pascha Aquisgrani palacio. Ipsius anni
Abbreviated transcription (Latin):
rant. Alt̾ sarracenꝰ de
affrica legatꝰ amirati
abraham qui in ꝯfinio
affrice infossato p̾fide¬
bat. qui ysaac udesi
ꝙͣ imꝑator ante qͣdri¬
enniũ ad memoratũ

Expanded text:
rant--alter Sarracenus de Africa, legatus Amirati Abraham, qui in confinio Africae in Fossato praesidebat; qui Isaac Iudaeum, quem imperator ante quadriennium ad memoratum
Abbreviated transcription (Latin):
tur saxones uelut ꝑ¬
oportunã absentiã regis
nacti occasionẽ ꝯtiguos
sͥ assoꝵ t̾minos fro et
igni populant᷑. Cumq
in eo loco qui nũc frideslar
ab incolis nõĩat᷑ basilicã
a bo bonefacio martyre
dedicatam incend̾e moli¬
rent᷑ atq hoc effic̾e casso
labore conarent᷑ ĩmisso sͥ
diuinitꝰ pauore subitaneo
tͣpi trepidatõe ꝯfusi dom̃
fugiendo reu̾tunt᷑. At
rex dimisso ad obsidionẽ
atq expugnatõem ticini
ex̾citu. orandi gr̃a romã
ꝓficiscit᷑. ⁊ cũ ꝑactis uo¬
tis inde ad ex̾citũ fuiss
reu̾sus. fatigatã lõga
obsidione cuutatẽ ad de¬
dicionẽ cõpulit. Quam
cet̾e ciuitates secute. õs
se regis ac francoꝵ pote¬
stati subdider̃. at rex
subacta ⁊ ꝓ tp̃r ordinata
italia in frãciã reu̾titur.
captiuũ ducens desid̾iũ
regẽ. Nam adalgisꝰ filiꝰ
eius in quo longobardi
multũ spei hr̃e uideban¬
tur. desꝑatis patͥe rebus
relictã italia in greciã

Expanded text:
tur, Saxones velut ptur, Saxones velut peroportunam de absentia regis nancti occasionem, contiguos sibi Hassorum terminos ferro et igni populantur. Cumque in eo loco qui nunc Frideslar ab incolis nominatur, basilicam a beato Bonifatio martire dedicatam incendere molirentur, atque hoc efficere casso labore conarentur, inmisso sibi divinitus pavore subitaneo, turpi trepidatione confusi, domum fugiendo revertuntur. At rex, dimisso ad obsidionem atque expugnationem Ticeni exercitu, orandi gratia Romam proficiscitur. Et cum, peractis votis, inde ad exercitum fuisset reversus, fatigatam longa obsidione civitatem ad deditionem compulit; quam caeterae civitates secutae, omnes se regis ac Francorum potestati subdiderunt. Et rex, subacta et pro tempore ordinata Italia, in Franciam revertitur, captivum ducens Desiderium regem. Nam Adalgis filius ejus, in quo Langobardi multum spei habere videbantur, dissperatis patriae rebus, relicta Italia in Graeciam
Abbreviated transcription (Latin):
italiam fi̾ non pot̾at. eũ
quẽ miserat legatũ no¬
mine petrũ rome nauĩ
cõscend̾e ⁊ massiliã usq
ꝑ mare ire. atq inde t̾re¬
no itinere in frauciã fe¬
cit ꝑuenire. Qui cũ ad
regẽ in theodone uilla
set. ⁊ ei legatõis sue cau¬
sam aperuiss. eadẽ qua
uen̾at uia romã regress
est. Rex u̾o reb que int̾
romanos ac longobardos
gerebant᷑ diligenti cura
ꝑtractatis. bellũ sͥ ccͣ lon¬
gobardos ꝓ defensione ro¬
manoꝵ suscipiend̾ ratus
cõmoto francoꝵ excitu
genuã burgũdie cuuta¬
tem iuxta rhodanũ sitã¬
piendo delib̾ans. copias qͣs
secũ addux̾at diuisit ⁊
unã ꝑtem cũ b̾nardo pa¬
truo suo ꝑ montẽ ioius
ire iussit. alt̾am ip̃e ducẽs
ꝑ montẽ cinisiũ. italiam
intrare cõtendit. Suꝑato¬
q alpiũ iugo: desid̾ium
regẽ frustra sͥ resistere
conantẽ citra cõgressio¬
nem fugauit. ticinoq
dit. ⁊ in obpugnatõne ci¬
uitatis qr difficilis erat
totũ hib̾ni tp̃ris spatiũ

Expanded text:
am fieri nori poterat, eum, quem miserat, legat um nomine Petrum Romae navem conscendere et Massiliam usque per mare ire atque inde terreno itinere in Franciam fecit pervenire. Qui cum ad regem in Theodonevilla, set et ei legationis suae causam aperuisset, eadem, qua venerat, via Romam regressus est. Rex vero rebus, quae inter Romanos ac Langobardos gerebantur, diligenti cura pertractatis bellum sibi contra Langobardos pro defensione Romanorum suscipiendum ratus cum toto Franc orum exercitu Genuam Burgundiae civitatem iuxta Rhodanum sitapiendo deliberans, copias quas secum adduxerat divisit, et unam partem cum Bernhardo patruo suo per montem Iovis ire iussit; alteram ipse ducens, per montem Cinisium Italiam intrare contendit. Superatoque Alpium iugo, Desiderium regem frustra sibi resistere conantem citra congressionem fugavit, Ticenoque t in obpugnatione civitatis, quia difficilis erat, totum hiberni temporis spacium
Abbreviated transcription (Latin):
apłici de dãpnatõe formo¬
si ep̃i. gregorii nom̃colla¬
toris. ⁊ ꝯsentientiũ eis
⁊ p̾sentata sũt ĩꝑatori
ab apłico missa dona. In¬
ter que fuer̃ p̾cipua. scep¬
trum ⁊ baculus aureus
q. ⁊ imꝑat̾ci dona sunt
ab eo missa pallia ⁊ ar¬
mille cũ gẽmis ⁊ sic so¬
luta ẽ synodꝰ ĩ illa die.

Expanded text:
tolici de dampnatione Formosi episcopi, Gregorii nomencolatoris et consentientium eis, et praesentata sunt imperatori ab apostolico transmissa dona, inter quae fuerunt praecipua sceptrum et baculus aureus. Sed et imperatrici dona sunt ab eo missa, pallia et armilla cum gemmis. Et sic soluta est synodus in illa die.
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i ⁊ cͥca horã nonã
uenert missi domni apłi¬
ci. leo ep̃s. ⁊ apocͥsariꝰ. ac
nepos apłici. atq petrus
forosimpronii ep̃s defen¬

Expanded text:
et circa horam nonam venerunt missi domni apostolici Leo episcopus et apocrisiarius ac nepos apostolici atque Petrus Foro-Simpronii episcopus, deferen
Abbreviated transcription (Latin):
hoc impetrauit audebat
resistere.
mane defensionis firmi¬
tatẽ accepit. ip̃m sacra
unctione ad regie dig¬
nitatis honorẽ consecra¬
uit. ⁊ cũ eo duos filios
eiꝰ karolũ ⁊ karlomã¬
num. mansitq hib̾no
tp̃r in francia. Eodẽ an¬
no bonefacius archiẽp̃s
magonciensis in frisia
uerbũ dei p̾dicans a pa¬
ganis int̾ fectꝰ martirio

Expanded text:
hoc imperavit, audebat resistere. manae defensionis firmitatem accepit, ipsum sacra unctione ad regiae dignitatis honorem consecravit, et cum eo duos filios eius, Karlum et Karlomannum; mansitque hiberno tempore in Francia. Eodem anno Bonifatius, archiepiscopus Magontiacensis, in Frisia verbum Dei praedicans a paganis interfectus, mar
Abbreviated transcription (Latin):
claomir abodritoꝵ
rex ob cuiꝰ ꝑfidiam
ulciscendã excitus saxo¬
nũ ⁊ orientaliũ frãcoꝵ
eod̃ anno trans albiam
missus fu̾at ꝑ p̾dc̃os sa¬
xomcilimitis. ⁊ lega¬
tos imꝑatoris qui ex̾ci¬
tui p̾erant aqͣsgͣm ad¬
ductus ẽ. Quẽ cum pri¬
mores ppłi sui qͥ simul
uissi uen̾ant multis cri¬
minib accusarẽt. et
ille rõnabili defensio¬
ne cui obiecta refellere
non ualeret exilio con¬
dẽpnatꝰ ẽ. ⁊ regnũ cea¬
drago thrasconis filio
datũ. Simuli mͦ ⁊ lupꝰ
centulliuusco qui cum
berngari tolose ⁊uua

Expanded text:
claomir Abodritorum rex, ob cuius perfidiam ulciscendam exercitus Saxonum et orientalium Francorum eodem anno trans Albiam missus fuerat, per praefectos Saxonici limitis et legatos imperatoris, qui exercitui praeerant, Aquasgrani adductus est. Quem cum primores populi sui, qui simul iussi venerant, multis criminibus accusarent et ille rationabili defensione obiecta sibi refellere non valeret, exilio condempnatus est et regnum Ceadrago Thrasconis filio datum. Simili modo et Lupus Centulli Wasco, qui cum Berengario Tolosa
Abbreviated transcription (Latin):
nũtio reddidit alacrem.
puella sane eũ ꝙ̃ chlodo¬
ueus miserat anulũ in
thesauris patrui reposu
gundebald̾ ut spõsam re¬
quirat suã nptiali fed̾e̾
sͥ copulandã. Qui regẽ
adiens burgundioñ. mã¬
data ei deꝓmit. regis fnͣ¬
coꝵ. Ille se nescire fatet᷑
que eiꝰ sit sponsa. nec se
ulla posse dare responsa.
S tͥ inquit cauend̾ ne
publica affectꝰ ꝯtumelia
ex hac pellaris aula qui
nr̃a aduenisti exploratũ
regna. Cui legatꝰ. Hec in¬
quit mandat dñs tuus
rex fnͣcoꝵ nr̃ chlodoueus
siuis mͥ chrotildẽ meam
redd̾e sponsã. locũ designa¬

Expanded text:
nuntio reddidit alacrem. Puella sane eum, quem Clodoveus miserat, annulum in thesauris patrui reposuiGundebaldum, ut sponsam requirat suam, nuptiali foedere sibi copulandam. Qui, regem adiens Burgundionum, mandata ei depromit regis Francorum. Ille se nescire fatetur quae ejus sit sponsa, nec se ulla posse dare responsa. « Sed tibi, inquit, cavendum ne publica affectus contumelia ex hac pellaris aula, qui nostra advenisti exploratum regna. » Cui legatus: « Haec, inquam, mandat dominus tuus, rex noster Clodoveus: Si vis mihi Clotildem meam reddere sponsa
Abbreviated transcription (Latin):
ne suscipiens ⁊ ꝓ fid̾i in¬
tegͥtate grãs agens pip¬
pinũ quid̃ filiũ ĩ aquita¬
niã cũ leticia dimisit. ce¬
teros aũt ad loca sͥ cõgru¬
a redire letꝰ ꝑmisit. Ipse
aũt aquisgrani ꝑuenit.
ibiq iudith augustã ab
italia rececentib ratal¬

Expanded text:
ne suscipiens et pro fidei inne suscipiens et pro fidei integritate gratias agens, Pippinum quidem filium in Aquitaniam cum letitia dimisit, ceteros autem ad loca sibi congrua redire letos permisit. Ipse autem Aquisgrani pervenit, ibique Iudith augustam ab Italia reducentibus Ratal
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ excresc̾et habundã¬
tia. flatus uentoꝵ inpe¬
riuabłes redd̾et flumm̃
alueos. S in illiꝰ ab solu¬
tione ita quodãmͦ ꝯiuras¬
se uisa sũt elem̃ta. ut
mox ⁊ uenti seruiẽtes
mitesc̾ent. ⁊ celi facies ĩ
antiquã. ⁊ młto tp̃re in¬
iusam serenitatẽ rediret.
cepit s nequaꝙͣ filiũ ꝑ¬
sequi abeuntẽ lic młtis
hortantib uoluit. Inde
gͦ᷑ nautogilũ. ac post ue¬
int carisiacũ iullã regiã
u̾ cõsistens opꝑiebat᷑ fili¬
um pippinũ ⁊ eos qui
tͣnͣsmat̾nam residebant.
s ⁊ eos qui tnͣs rhenũ ad
ludonicũ filiũ eiꝰ cõfugi¬
um fec̾ant. s ⁊ ip̃m fili¬
um qui ad eũ ueniebat
ludonicũ. Quo cõsistẽti
medio quad̃gesime tp̃re
arridente ⁊ leticia ip̃ius
diei. ⁊ officii. ⁊ hortante
cantilena ecc̃a ac dicẽtes.
Letare ierłm ⁊ diẽ festũ
agite õs qui diligitis eam
maxima mł̃titudo fideli¬
um suoꝵ ibid̃ occurrit.
cõgratulãs leticie cõmu¬
ni. Quos imꝑator benig¬

Expanded text:
um excresceret superhabundantia, flatusque ventorum inperviabiles redderet fluminum alveos; sed in illius absolutione ita quodammodo coniurasse visa sunt elementa, ut mox et venti sevientes mitescerent et cęli faties in antiquam et multo tempore invisam serenitatem redirent.coepit, sed nequaquam filium persequi abeuntem licet multis hortantibus voluit. Inde ergo Nantogilum ac post venit Carisiacum villam regiam; ubi consistens opperiebatur filium Pippinum et eos qui trans Matronam residebant, sed et eos qui trans Hrenum ad Hludouuicum filium eius confugium fecerant, sed et ipsum filium qui ad eum veniebat Hludouuicum. Quo consistenti medio quadragesime tempore, arridente etiam letitia ipsius diei et offitii exhortante cantilena ecclesiae ac dicente: Letare Hierusalem , et diem festum agite omnes, qui diligitis eam, maxima multitudo fidelium suorum ibidem occurrit, congratulans letitiae communi. Quos imperator benig
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o. ⁊ reliquis pippinũ in
hoc ip̃o instigabat. Porro
berhardꝰ. ⁊ uuerinꝰ ĩ bur¬
gundia cõsistentẽ ppłm
suasionib accendebãt. ꝓ¬
missionib alliciebãt. ui¬
ram̃tis astͥngebant. ⁊ in
unũ uelle fed̾abant. hie
me aũt exacta ⁊ uere iã
roseã faciẽ p̾tendente. lo¬
thariꝰ patre assũpto ꝑ pa¬
gum hasbanensẽ iter ar¬
ripuit ⁊ parisiꝰ urbẽ pe¬
tiit. uͥ obuiã sibi fore cũ¬
ctos sͥ fideles p̾cepit. Cui
eggebardꝰ comes. ⁊ alii aliꝰ
pagi ꝓceres cũ magna co¬
acta manu. obuiã ꝓ lib̾a¬
tione imnꝑatoris pugnati
ad effectũ. nͥ piissimꝰ ĩpe¬
rator cauens ⁊ mł̾toꝵ pe¬
riculũ sĩmul ⁊ ꝓpũ ab hoc
incepto. p̾cepto ⁊ obtestatõe

Expanded text:
opo et reliquis, Pippinum in opo et reliquis, Pippinum in hoc ipso instigabat; porro Berhardus et Uuerinus in Burgundia consistentem populum suasionibus accendebant, promissionibus alliciebant, iuramentis adstringebant et in unume autem exacta, et vere jam roseam faciem praetendente, Lotharius patre assumpto per pagum Hasbaniensem iter arripuit, et Parisiorum urbem petiit, ubi obviam sibi fore cunctos fideles praecepit. Cui Eggebardus comes et alii illius pagi proceres cum magna coacta manu, obviam pro liberatione imperatoris pugnaturi ad effectum, nisi piissimus imperator, cavens et multorum periculum simul et proprium, ab hoc incoepto praecepto et obt
Abbreviated transcription (Latin):
rent u̾botenꝰ consensere
Adiudicatũ gͦ eũ absen¬
tem ⁊ ĩauditũ nec ꝯfi¬
tentẽ. neq cõuictũ ante
corpꝰ scĩ medardi ꝯfesso¬
ris. ⁊ scĩ sebastim martꝰ¬
ris. arma depon̾e. ⁊ añ alta¬
re pon̾e cogũt. pulla ĩdu¬
tum ueste. adhibita mag¬
na custodia subtectũ qd̃¬
dam retrudũt. Expleto hoc
negõ: missa scĩ martini
ppłs licentia accepta pro
talib gestis mestus ad ꝓpͥa
reu̾tit᷑. Lothariꝰ aũt patrẽ¬
suũ secũ ducẽs aquisgͣm
hiematũ regredit᷑. In fra
huiꝰ hiemis etatẽ. grega
tim ppłi tam francie ꝙͣ
s ⁊ g̾manie coeuntes ca¬
lamitosis querelis de ĩpe¬
ratoris ĩfortunio q̃rebant᷑
⁊ quid̃ in frantiã eggardꝰ
comes ⁊ iullmꝰ comes
stabuli. qͦs pot̾ant sͥ ĩini¬
one uoluntatis restituen¬
dũ impatorẽ coadumbãt.
Ag̾mania porro hugo abb̾.
in aqͥtamã missus a ludo¬
uico. ⁊ abeis qui illuc cõ¬
fugerãt ad rogone scilic¬

Expanded text:
rent, verbo tenus consensere. rent, verbo tenus consensere. Adiudicatum ergo eum absentem et inauditum nec confitentem neque convictum, ante corpus sancti Medardi confessoris et sancti Sebastiani martyris arma deponere et ante altare ponere cogunt, pullaque indutum veste, adhibita magna custodia, sub tectum quoddam retrudunt. Expleto hoc negotio, missa sancti Martini populus licentia accepta, pro talibus gestis mestus ad propria revertitur, Hlotharius autem patrem secum ducens Aquisgrani hiematum regreditur. Infra huius hitim populi tam Franciae, quam sed et Germaniae coeuntes, calamitosis querelis de imperatoris infortunio querebantur. Et quidem in Franciam Eggebardus comes, et Willelmus comes stabuli, quos poterant sibi in unione voluntatis restituendi imperatoris coadunabant. A Germania porro Hugo abbas in Aquitaniam missus a Ludovico, et ab eis qui illuc confugerant, a Drogone scilic
Abbreviated transcription (Latin):
legatio ꝯstantinopolitam
ephesi ⁊ ꝓthospatarius
ĩꝑatoris ad patrẽ missa
occurrit. muera sͥ depu¬
tata obtulit. patͥ missa
subtraxit. Quã ille licet
ad patrẽ missa ad se tam̃
uemientẽ suscepit audi¬
uit. tragediã q reportã¬
tem pene ĩ auditã remi¬
sit. In eod̾ ꝯuentu cũ mł¬
ti ĩsimularent᷑ deuotois
ĩ patrẽ. deuotõis ĩ filium
quidã uerb̾ simplicib. qͥ¬
dam uram̃tis obiecta di¬
luer̃. Miseratõ tñ hiꝰce rei
tis auctorib õs habebat.
unde uerentes scełis ꝯspi¬
ratores ĩauditi. ne uersa
uice retro lapsa ferrent᷑
que gesta erãt. callido ut
gesserat ĩperator iterũ
publica pñĩa armis depo¬
sitis ĩ reuocabiłr quodã¬
mͦ ecc̃e satiffac̾e iudica¬
ret᷑. cũ ⁊ leges forenses
ñ ꝯͣ unã culpã semel cõ¬
missam bis ĩuemant uĩ
iudicare dñi bis midipm
Cui iuditio pauci ꝯͣ dixere
plures assensũ p̃buere.
maxĩa pars ut assolet in
talib ne pͥmores offende¬

Expanded text:
legatio Constantinopolitani Ephesi et protospatarius imperatoris, ad patrem missa occurrit, munera sibi deputata obtulit, patri missa subtraxit. Quam ille, licet ad patrem missam, ad se tamen venientem suscepit, audivit, traguediamque reportantem pene inauditam remisit. In eodem conventu cum multi insimularentur devotionis in patrem, defectionis in filium, quidam verbis simplicibus, quidam iuramentis obiecta diluerunt. Miseratio tamen huiusce rei tis auctoribus omnes habebat. Unde verentes sceleris conspiratores inauditi, ne versa vice retrolapsa ferrentur que gesta erant, callido, utgesserat imperator, iterum publica penitentia, armis depositis, inrevocabiliter quodammodo ecclesię satisfacere iudicaretur, cum et leges forenses non contra unam culpam semel commissam bis inveniant et iudicare Deum bis in idipsum. Cui iuditio pauci contradixere, plures adsensum prebuere, maxima pars, ut adsolet in talibus, ne primores offende
Abbreviated transcription (Latin):
in hac re cũ armis deo u¬
dice ẽẽnt obuiaturi. Ame
huic mandato respondit
lothariꝰ. nullũ plus se uł
cõpati pat̾ne calamitati.
sͥ imputari culpã semora¬
tus sͥ oblati. cũ ip̃i eum¬
ep̃ali. Cum hac gͦ satisfa¬
ctione p̾dicti remissi st̃
legati ad eos qui se mise¬
nus comes ⁊ odo. nec ñ
⁊ fulco ⁊ hugo abbates ad
se uenirẽt. quatmꝰ cũ eis
delib̾aret᷑ quomͦ petitio eyr
impleri poss. Precepit

Expanded text:
in hac re cum armis, Deo iuin hac re cum armis, Deo iudicehuic mandato respondit Lotharius, nullum plus se vel compati paternae calamitati, sibi imputari culpam senioris sibi oblati, cum ipsi eumepiscopali. Cum hac ergo satisfactione praedicti remissi sunt legati ad eos, qui se misenus comes et Odo, necnon et Fulco sed et Hugo abbates, ad se venirent, quatinus cum eis deliberaretur, quomodo petitio eorum impleri posset; precepit
Abbreviated transcription (Latin):
onisii martyris. P̃ippinus
u̾o ab aqͥtania cũ maxima
mami exiens. ⁊ ad sequanã
usq uemiẽs. cũ pontes destͤ¬
cti nauesq alto demerse
tͣnsitũ ꝓhibuissent sub¬
stitit. Porro uuermꝰ et
berhardꝰ comites płimis
socioꝵ ex burgundie parti¬
b coactis ad mat̾nã fluui¬
um usq ꝑuener̃. ⁊ ibi par¬
tun auctoritate atq intẽ¬
perle aeris retardati ꝑtim
ꝓ colligendis sociis suspẽsi.
in uilla bonogilo. ⁊ eisque
circũ iacẽt p̾diis aliqͦt cõ¬
sedere dieb. Instabat sa¬
ne sc̃e quadragesime tempꝰ
cuiꝰ ebdomada pͥma feria
qͥnta missi sũt ab illis le¬
gati ad rebald̃ abb̾. ⁊ gaut¬
selinꝰ comes. Ad lotharium
filiũ ĩꝑatoris postulãtes ut
eis ab solutꝰ custodie uĩcuł
imꝑator redd̾et᷑. Quoꝵ si
pareret postulatõi. ip̃i qͦ
ei causa apud patrẽ salutis
⁊ honoris olim depositi fo¬
rent. Sin alias. etiã si ne¬
cesse ẽẽt cũ sui ꝑicło eũ
requisiti. ⁊ resistentib sͥ

Expanded text:
onisii martyris. LI. LI.Pippinus vero ab Aquitania cum maxima manu exiens et ad Sequanam usque veniens, cum pontes destructi navesque alto demerse transitum prohibuissent, substitit. Porro Uuerinus et Berhardus comites, plurimis sotiorum ex Burgundię partibus coactis, ad Matronam fluvium usque pervenerunt, et ibi partim austeritate atque intemperiae aeris retardati, partim pro colligendis sotiis suspensi, in villa Bonogilo et eis quae circumiacent praediis aliquot consedere diebus. Instabat sane sanctae quadragesime tempus; cuius ebdomada prima, feria V., missi sunt ab illis legati, Adrebaldus abbas et Gautselmus comes, ad Hlotharium filium imperatoris postulantes, ut eis absolutus custodie vinculis imperator redderetur. Quorum si pareret postulationi, ipsi quoque ei causa apud patrem salutis et honoris olim dispositi forent, sin alias, etiamsi necesse esset cum sui periculo, eum requisituri et resistentibus sibi
Abbreviated transcription (Latin):
ctoꝵ. ab eo cognosc̾ent ui
roꝵ. ⁊ sic ad cõdictã diẽ
sͥ occurierẽt de cã supͣdi¬
cta tͣrtaturi. Et enĩ mu
tato ꝯsilio cũ his qui eiꝰ
fauore ducebant᷑ relicto
patre ĩ monast̾io sci dẏo¬
nisii ip̃e burgundiã pe¬
tiit. Uiennã usq ꝑuenit
ibidẽq statiuã facere de¬
legit. At n̾o hii qui cum
ĩꝑatore remãserãt. eum
ad recipiendas ĩperatorias
hortabant᷑ infulas. S ĩpe¬

Expanded text:
 ab eo cognoscerent, et sic ad condictum diem sibi occurrerent, de causa supradicta tractaturi. Etenim vero mutato consilio, cum his qui ejus favore ducebantur, relicto patre in monasterio sancti Dionysii, ipse Burgundiam petiit, Viennam usque pervenit, ibidemque stativa facere delegit. At vero ii qui cum imperatore remanserant, eum ad recipiendas imperatorias infulas hortabantur. Sed impe
Abbreviated transcription (Latin):
dñica que ĩ crastinũ ad¬
uenit in ecc̃a sc̃i dẏoni¬
gi. In qua re tanta exul¬
tatõ excreuit ppłi. ut ⁊̃
ip̃a elem̃ta uid̾ent᷑. ⁊ ĩ¬
iurlã patienti cõpati. ⁊
releuato cõgratulari.

Expanded text:
nica que in crastinum advenit, in ecclesia sancti Dyonigi. In qua re tanta exultatio excrevit populi, ut etiam ipsa elementa viderentur et iniuriam patienti compati et relevato congra
Abbreviated transcription (Latin):
⁊que uisa sũt ordinãs ac
tum ppło cõpendio ĩdicẽs.
uosagũ ꝑ mauri monast̾i¬
um tͣnsiit. ⁊ mẽdio metͥ¬
cum que alio noĩe metris
uocat᷑ ꝑuenit. Qua relicta
uiridunũ appulit ⁊ sues¬
sionũ adiit̃. ibiq ĩ mona¬
st̾io sc̃i medardi patrem
sub arta custodia eẽ p̾ce¬
pit. ⁊ karolo priunie cõ¬
m̃dato. nectam̃ attonso
ip̃e uenatõi institit. donͣ
autũm tẽpore iest. Kł.¬

Expanded text:
et que visa sunt ordinans ac et que visa sunt ordinans ac tum populo Compendio indicens, Uosagum per Maurimonasterium transiit et Mediomatricum, que altero nomine Metis vocatur, pervenit. Qua relicta, Uiridunum appulit et Suessionum urbem adiit, ibique in monasterio sancti Medardi patrem sub arta custodia esse praecepit, et Karolo Prumiae commendato, nec tamen attonso. Ipse venationi institit, donec autumni tempore, id est k
Abbreviated transcription (Latin):
sͥ ꝓcessuros. Quib altrin¬
secus gͥmet occͣrentib ĩpe¬
rator filios ãmonuit eqͥs
desilientes ⁊ sͥ occͣrentes
ut ꝓmissionis sue memo¬
res tam sͥ ꝙͣ filio ⁊ iycori
inlibata q̃ olim ꝓmiserãt
ꝯseruarẽt. Quos ꝯgrue
respondentes osculatꝰ. ⁊
ad castra illoꝵ est ꝓsecutꝰ.
Quo ꝑuenienti iyxor sub¬
ducit᷑. ⁊ ad ludouici taber¬
lothariꝰ ad sua cũ karolo
ad mod̾ pu̾o deduxit. et
cũ paucissimis in papilio¬
ne ad hoc deputato ꝯsist̾e
fecit. Pret̾ hec aũt iam
ppło uiram̃tis obstricto ĩpe¬
riũ int̾ fr̃es trina sectio¬
ne partit᷑ uxor patͥs a lu¬
douico rege recepta. exilio
iteꝵ deportat᷑ in cuntatẽ
italie tartonã. Gregorius
ppͣ. talia cernens cũ maxi¬
mo merore romã regredit᷑
am reũ̾tit᷑. Porro lotha¬
rius patre assũpto ⁊ seor¬
sum cũ deputatis eqͥtan¬
te. atq pͥuatim manẽte
merlegiũ ullã deuenit.
ibiq ꝓut libuit ꝯmorãs

Expanded text:
sibi processuros. Quibus altrinsibi processuros. Quibus altrinsecus sibimet occurrentibus, imperator filios ammonuit equis desilientes et sibi occurrentes, ut promissionis sue memores tam sibi quam filio et uxori inlibata que olim promiserant conservarent. Quos congrue respondentes osculatus et ad castra illorum est prosecutus. Quo pervenienti uxor subducitur et ad Hludouuici taberHlotharius ad sua cum Karolo admodum puero deduxit et cum paucissimis in papilione ad hoc deputato consistere fecit. Post haec autem, iam populo iuramentis obstricto, imperium inter se fratres trina sectione partiuntur. Uxor patris a Hludouuico rege recepta, exilio iterum deportatur in civitatem Italiae Tartonam. Gregorius papa talia cernens, cum maximo merore Romam regredituram revertitur. Porro Hlotharius, patre assumpto et seorsum cum deputatis equitante atque privatim manente, Merlegium villam devenit, ibique prout libuit commorans
Abbreviated transcription (Latin):
arma putaret᷑ nũtiatũ ẽ
ĩꝑatori aduenire papam
romañ. Qũe uenientẽ in
ip̃a acie ĩperator cõsistẽs
suscepit. lic indecentiꝰ ꝙͣ
debuit. ĩputãs ei qd̃ ip̃e sͥ
talẽ susceptionẽ p̃paraũnt.
qui ĩusitato mͦ ad se ue
nerit. Ductꝰ aũt papa ĩ
habitatõem castrensem
młtis assertionib ꝑdocuit
ñ se tm̃ iter ob aliud sus
in utrãq ꝑtem serere uel¬
let. Audita u̾o ꝑte ĩꝑato¬
ris mãsit cũ eo aliquot
dieb. Remissus aũt ab
ĩpatore filios ut pacem
mutuã ad necteret cum
pene oĩs ppłs partim do¬
nis abstractꝰ ꝑtim ꝓmis¬
sis illectꝰ. partim minis
t̾ritus adeos ppłmq cum
eis consistentẽ. more torrẽ¬
tis deflueret. nequaꝙͣ ut
sus. Tot gͦ copus inibi ad¬
ductis. ⁊ imꝑatori sb̾du¬
ctis. adeo defectõ indies
inualuit. ut festiuitate
sc̃i pauli plebeii ꝯͣ ĩꝑatorẽ
ualens filiis mãdauit ne
oni. Cui remandãt ut ca¬
stris relictis ad se ueniat.
se aũt maturrime obuiã

Expanded text:
arma putaretur, nuntiatum est imperatori advenire papam Romanum. Quem venientem in ipsa atiae imperator consistens suscepit, licet indecentius quam debuit, inputans ei, quod ipse sibi talem susceptionem praeparaverit, qui inusitato modnerit. Ductus autem papa in habitationem castrensem, multis assertionibus perdocuit, non se tantum iter ob aliud suscin utramque partem serere vellet. Audita vero parte imperatoris, mansit cum eo aliquot diebus. Remissus autem ab imperatore ad filios, ut pacem mutuam necteret: cum pene omnis populus partim donis abstractus, partim promissis illectus, partim minis territus, ad eos populumque cum eis consistentem more torrentis deflueret, nequaquam ut redire. Tot ergo copiis inibi adductis, et imperatori subductis, adeo defectio in dies invaluit, ut in festivitate sancti Pauli, plebeii contra imperatorem, bniti non valens, filiis mandavit ne Cui remandant ut castris rse autem maturrime obviam
Abbreviated transcription (Latin):
conatib eiꝰ restit̾unt. Chro¬
cus treueris infecto ne¬
gocio arelas expugnare
inisus. a quodã milite ma¬
rio nõie captꝰ ꝑ cuutates
quas euert̾at ductꝰ pe¬
nis excruciatꝰ interut

Expanded text:
conatibus ejus restiterunt. Chrocus Treviris infecto negotio, Arelas expugnare nisus, a quodam milite, Mario nomine, captus, per civitates quas everterat ductus, poenis excruciatus inter