comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non porat. quia nelitis nolitis ꝑ pot̃m mors nec
mori possit. s mortalem fecit. Iam responsur ⁊
scͥptum esse. ⁊ Dens mortẽm nõ fcait. nͨ letatur
in ꝑditione uinorim. Et ifnropẽos creaint ho¬
minem incorruptalem. Si ergo ꝑfm nõ fecit
net crasionem pectandi honitu dedit. qd̾ rectedi¬
citnr. honum mortis scd̾m nos qd̾ recte non dicit᷑:
Quomodo ꝑ malum pet̃i ad homiñem potuit. ꝑ¬
uenre: Quid enim luci gum teneb̾ias. aut que
ꝑs iusticie cum miquitate. Uidete infelices si tam̃
indere possetis. quas amicitias int̾ dm̃ ⁊ draibolim
faciatis. Quod absit a dnõ. Pm̃ enĩ mortem. fe¬
cisse dicitis. dyuolum pecm. Si tam̃ uł hoc adsig¬
uatis dẏabolo. ¶istuerũt ergo oꝑa sua ex̾ consẽ¬
su fue. tamꝙͣ in anxilum nementes ut hominẽ
uita priuari possint. ⁊ ideo dictum ÷. ꝑ pcc̃m
mors. Iam hic adultite unmo qui sami sũt sensu
adu̾tant. quia soletis uos dicere. manitheos quis

Expanded text:
non poterat; quia, velitis nolitis, Per peccatum mors. « Nnon poterat; quia, velitis nolitis, Per peccatum mors. « Nmori posset, sed mortalem fecit. » Jam responsum est scriptum esse, Deus mortem non fecit, nec laetatur in perditione vivorum : et iterminem inexterminabilem . Si ergo peccatum non fecit, nec occasionem peccandi homini dedit, quod recte dicitur; bonum mortis secundum vos, quod recte non dicitur, quomodo per malum peccati ad hominem potuit pervenire? Quid enim luci cum tenebris? aut quae pars justitiae cum iniquitate ? Videte, infelices, si tamen videre potestis, quas amicitias inter Deum et diabolum faciatis, quod absit a Domino. Deum enim mortem fecisse dicitis, diabolum peccatum: si tamen vel hoc assignatis diabolo. Miscuerunt ergo opera sua, ex consensu tanquam sibi in auxilium venientes, ut hominem vita privare possent: et ideo dictum est, Per peccatum mors. 4. Jam hic advertite, imo qui sani sunt sensu advertant, quia soletis nos dicere Manichaeos, quis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ mortis ꝑcussi mortui sunt quia stanulus mor¬
tis peccatum. Dic ergo querenti mithi. Si pec¬
catumi ꝑmilus mullum carnalit̾ natus atraxit
cur brenis dieꝵ sortemortis astringitur. Qiia
ubi pec̃m non est uta mors eẽ non debet. ⁊ ¶ on
enim me fingente. S apło predicante dem̃ ẽ ꝑ¬
pet̃m mors. Ac ꝑ hoc scd̾m etrorem nr̃m iniquuls
fallatiam dogmatis ur̃i respicientes eu iam suꝑ¬
suis responsum est. inquietis michi. Reus mortẽ
fecit. quia mortalem hommemi fecit. Det̃m aũt
non fecit. cyua i primordro hominem ꝓbibuit
ne petcaret. Immo qudd aliud dicitis cipen diũ
mortem fecisse creditis nisi ⁊ ptc̃m deus feat ut
ꝑ pcc̃m mors intrare possit i mundũ. Qmaut
itm iterumꝰ est repetendum. dicente magistro
gentium ꝑ pt̃m mors. Respondetis. absit. Deus
pec̃m non fecit non ferit. Ergo octasione pẽcandi
homini: tribuit ut opus enis sicut dicitis moꝵ
hpmnu possit contingere sine pccõ enum mors ẽẽ

Expanded text:
que mortis percussi, mortui sunt; quia stimulus mortis, peccatum . Dic ergo quaerenti mihi, Si peccatum parvulus nullum carnaliter natus attraxit, cur brevis dierum sorte mortis astringitur? Quia ubi peccatum non est, utique mors esse non debet: non enim me fingente, sed Apostolo praedicante dictum tum mors. Ac per hoc secundum errorem vestrum, iniquus fallaciam dogmatis vestri respicientes, cui jam superius responsum est, inquietis mihi: Deus mortem fecit, quia mortalem hominem fecit; peccatum autem non fecit, quia in primordio hominem prohibuit ne peccaret. Imo quid aliud dicitis, cum Deum mortem fecisse creditis, nisi et peccatum Deus fecit, ut per peccatum mors intrare posset in mundum? Quia, ut iterum iterumque est repetendum, dicente magistro Gentium, Per peccatum mors; respondetis: Absit, Deus peccatum non fecit. Ergo occasionem peccandi homini tribuit, ut opus ejus, sicut dicitis, mors homini posset contingere. Sine peccato enim mors esse
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i menbris fuisse dicere non tremuistis. Etce
cuiꝰ obscenitas ⁊ turpitudinis estis acerrimi lau¬
datores impudentissimi de fensores. ⁊ si non
fallor cum ad huc non displicet forsitan ⁊ fas¬
tores. Quis enim de uobis bene sentiat quos
de tanto malo bene sentire coguoscit: Si igit᷑
in uobis ullus pudor est. si honestas aliqua si
castitatis intentio tantam mali ncc̃itatem id cõ¬
cupiscentiam caris sordib libidinis nuxtam
bonũ dicere ⁊ laudare desinite. cuiꝰ auctorem
non dm̃ s dy̾abolum esse credite. precedent e
prothoplausti peccato. ⁊ qd̃ eam uoluntas hu¬
mana in tuipissimis motib refrenare nõ uale¬

Expanded text:
Christi membris fuisse dicere non tremuistis. Ecce Christi membris fuisse dicere non tremuistis. Ecce cujus obscenitatis et turpitudinis estis acerrimi laudatores, impudentissimi defensores; et, si non fallor, cum adhuc non displicet, forsitan et factores. Quis enim de vobis bene sentiat, quos de tanto malo bene sentire cognoscit? Si igitur in vobis ullus pudor est, si honestas aliqua, si castitatis intentio, tantam mali necessitatem, id est, concupiscentiam carnis sordibus libidinis mixtam, bonum dicere et laudare desinite: cujus auctorem non Deum, sed diabolum esse credite, praecedente protoplasti peccato: et quod eam voluntas humana in turpissimis motibus refrenare non vale
Abbreviated transcription (Latin):
incurrit cognotam non erubescit opprim̾e. Uirgo
non sustinet licentiam nuptiaꝵ stuprum tem¬
pore concupistit. illicito. ¶Maritus minime con¬
tentus licitos uxoris amplexus: uentos contami¬
nat alienos. Smilit̾ ⁊ uxor ĩmenor ꝓprii cu¬
bilis. adulterino amore uxoris occupat aliene.
⁊Iam masculi relicto naturali usu femine exar¬
descunt. in desideriis suis ininuicem: masculi
in masculos turpitudinem oꝑantes. Horret ⁊̃
plus hiis que diximus dicere. qd̾ homo ĩmemor
sue nature rationalis irrationali nature ⁊ aliene
a sua pecu dico ire compellitur. Quid deruina
aliqnͣtoꝵ seruorum dei ⁊ satrarum uirginũ di¬
tam que hac tempestate naufragia patiuntur.
Quid ue de diuersis inmundiciis inquibus
eoꝵ auctorem ip̃m sibi prito pro uobis dẏabolum
displicere: Eite calor ille amantissimus ur̃ in qͣs
ignominiorum sordes humanas ire illicit ⁊ p̾¬
cipitat mentes. Ecce qmͣ illuuẽ etiam in sanitiᷤᷤ

Expanded text:
incurrit: cognatam non erubescit opprimere. Virgo incurrit: cognatam non erubescit opprimere. Virgo non sustinet licentiam nuptiarum, sed stuprum tempore concupiscit illicito. Maritus minime contentus licito uxoris amplexu, uteros contaminat alienos. Similiter et uxor immemor proprii cubilis, adulterino amore uxoris occupat alienae. Nam et masculi, relicto naturali usu feminae, exardescunt in desideriis suis in invicem, masculi in masculos turpitudinem operantes . Horret etiam plus iis quae diximus dicere, quod dum homo immemor suae naturae rationalis, irrationali naturae, et alienae a sua, pecudi coire compellitur. Quid de ruina aliquantorum servorum Dei et sacrarum virginum dicam, quae hac tempestate naufragia patiuntur? Quidve de diversis immunditiis, in quibus eorum auctorem ipsum sibi puto pro vobis diabolum displicere? Ecce calor ille amantissimus vester in quas ignominiarum sordes humanas ire illicit et praecipitat mentes? Ecce quam illuviem etiam in sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
oculorum. ⁊ fuꝑbia uite que non ⁊ ex patre. S
exmundo est. ⁊ mundus transit ⁊ concupĩa eius
Qui aũt̃ fecit uoluntatem dei manet in eter.¬
num. Claudite ad huc si placet cculos cordis
ad uidendum ⁊ obturate aures ad audiendum
tanti apłi u̾itatem. ⁊ clamate dicentes ne sci¬
licet dilecte ur̃e faciatis miuriam. Ex deo ẽ cõ¬
cupiscentia carnis non ex mundo. ⁊ ideo calor bo
stimoniis quib defensio ur̃a probatur eẽ damp¬
nabilis e nitar ꝓuulgare sermonem: quia si oĩa
de legis diume thesauris ꝓducantur: tempus
me deficiet enarrantem. Audite gͦ breuiter
non breuia s crimine ingentia caloris ur̃i a¬
mantissimi oꝑa quib in licitum coire p̾cipi¬
tat hebetata corda mortalium: ⁊ erubescite
uł contiscescite tandem. Isto calore succensus
⁊ turpit᷑ alectus non nũqmͣ pater incł̃inat fi¬
liam. ⁊ oꝑatur incestum. filius etiam patris
thorum matulat cum matri uł nouerce aliqnͣdo
miscetur. In sororem frater turpitudine ductus

Expanded text:
ex Patre, sed ex mundo est. Et mundus transit et concupiscentia ejus: qui autem facit voluntatem Dei, manet in aeternum . Claudite adhuc, si placet, oculos cordis ad videndum, et obturate aures ad audiendum tanti apostoli veritatem: et clamate dicentes, ne scilicet dilectae vestrae faciatis injuriam, « Ex Deo est concupiscentia carnis, non ex mundo, et ideo calor bonstimoniis, quibus defensio vestra probatur esse damnabilis, nitar promulgare sermonem? Quia si omnia de legis divinae thesauris producantur, tempus me deficit enarrantem. Audite ergo breviter, non brevia, sed crimine ingentia caloris vestri amantissimi opera, quibus in illicitum coire praecipitat hebetata corda mortalium, et erubescite et conticescite tandem. Isto calore succensus et turpiter illectus nonnunquam pater inclinat filiam, et operatur incestum: filius etiam patris thorum maculat, cum matri vel novercae aliquando miscetur. In sororem frater cupidine ductus
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝑentibus sumpsi ꝑ qd̾ adult̾ium ⁊ homicidi¬
um ꝓprio pec̃o ꝑegi. Cum enim subiungens inqͥti
ecce enim u̾itatem dilexisti pcc̃a ꝓpͥa uoluntate cd̃¬
missa fatetur. quia u̾itatem dicit deo pemitens quͣ¬
to nichil illi de cõmissis scelerib celat. nõ q̃d̾ ⁊ uo
luntate celauerit deus ignoret. set u̾itatem ab eo
dicuult: ut ueniam consequatur. Si uero m̃te
aliqua excederint confiti uertatem deo ut cum ge¬
mam largiaris. ⁊ hec est̾ u̾itas utiq confitent is.
quam diligit deus. Eua ergo prc̃mꝗ diasolo mu¬
tuauit. adam consensu cantionem fecit. usura
posteritati creuit. Dnnc est utaifans mutero
matris hereditario uire constrictus ante ꝓmitat
debitũ quam cautionem patris agnoscat lł de¬
bitorem etiam geintorem. Huiꝰ ꝙ rograpbi usu¬
re sunt id malignissime passiones. quib tan
maioꝵ etate quam ꝑuuloꝵ anime depeimunt ͤ¬

Expanded text:
de parentibus sumpsit, per quod adulterium et homicidide parentibus sumpsit, per quod adulterium et homicidium propria peccata peregit. Cum enim subjungens inquit, Ecce enim veritatem dilexisti ; peccata propria voluntate commissa fatetur. Quia veritatem dicit Deo poenitens, quando nihil illi de commissis suis sceleribus celat: non quod etsi voluntate celaverit, Deus ignoret; sed veritatem sibi ab eo dici vult, ut veniam consequatur: si vero mente aliqua exciderint, confiteri veritatem Dei; ut cum geniam largiaris. Et haec utique est veritas confitentis, quam diligit Deus. 2. Eva ergo peccatum a diabolo mutuavit, Adam consensu cautionem fecit, usura posteritati crevit. Hinc est ut infans in utero matris haereditario jure constrictus ante promittat debitum, quam cautionem patris agnoscat, vel debitorem etiam genitorem. Hujus chirographi usurae sunt, illae malignissimae passiones, quibus tam majorum aetate quam parvulo
Abbreviated transcription (Latin):
espondemus¬
iam de originali
i
tenentur obstricti suꝑus dispu ios auita ade¬
ome humanũ genus hoc intio clau to p¬
dicare. Dei etiam filumis ni similitu¬
dine carnis pc̃i obhoẽnenisse ut morteerit.
sua ꝑ cracem uinceret mortem ⁊ glã sua gͣtui¬
ta uulnera nr̃a curaret. Uerum tamer falsa esse
de pmilis beretite que predicas non solum prõr
S ⁊ etiam eorum saluatore xp̃c̃ uiuante septura¬
rum auctoritate conuunicam. Quid igitur aꝑtuis
qd̾ ꝑuuli ade pcc̃o nascantur obnoxii dici potuit
qmͣ q̃d dictum ÷ ꝑ dauid. Ette enim ininiquita¬
tib conceptus sum. ⁊ in delictis peꝑit me mat̾
mea. Ille enim cum adult̾ium defleret ⁊ homi¬
cidium qd̾ bersabee causa cõmisit: Bant u̾itatẽ
in sue confessionis gemitu eructauit. Camꝙͣ di¬
ceret. Non qd̾ ex hoc solo facmore ꝑpetrato pec¬
cator sim: quia anteqmͣ id facerem sine pec̃o eram
tatib conceptus sum ⁊ in delitis pepit me mat
inea. Sitium ergo pcc̃i semmatus ⁊ conceptus

Expanded text:
espondemusam de originali i tenentur obstricti, superius disputaomne humanum genus hoc vitio claudicare. Dei etiam Filium in similitudine carnis peccati ob hoc venisse, ut morte sua per crucem vinceret mortem, et gratia sua gratuita, vulnera nostra curaret. Verumtamen falsa esse de parvulis, haeretice, quae praedicas, non solum nostro, sed et eorum salvatore Christo juvante, Scripturarum auctoritate convincam. Quid igitur apertius, quod parvuli Adae peccato nascantur obnoxii, dici potuit, quam quod dictum est per David, Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea? Ille enim cum adulterium defleret, et homicidium quod Bersabeae causa commisit, hanc veritatem in suae confessionis gemitu eructavit, tanquam diceret, Non quod ex hoc solo facinore perpetrato peccator sim, qui antequam id facerem sine peccato nonitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea. Vitium ergo peccati seminatus et conceptus
Abbreviated transcription (Latin):
facile grẽ gub̃naculo pot̾as libari ⁊ cognosc̾e ma¬
lum qd̾ in malo positus putas ẽẽ pulchrimũ. An
u di ⁊ alium suꝑ ih̾u pectus distunbentem ⁊ cõtestan¬
tem contupiscentiam. non esse ex patre deo s ex mũ¬
to. ⁊ eam cum mundo tͣnsituram Iobem dico apo¬
stolum. ⁊ olite ait dilig̾e mundum. neq ea que¬
que in mundo sunt. Si quis diligit mundum
non est carnas patris in eo. quia om̃e qd̃ est in¬

Expanded text:
facile gratiae gubernaculo poteras liberari, et cognoscere mafacile gratiae gubernaculo poteras liberari, et cognoscere malum quod in malo positus putas esse pulcherrimum. 16. Audi et alium super Jesu pectus discumbentem, et contestantem, concupiscentiam non esse ex Patre Deo, sed ex mundo, et eam cum mundo transituram: Joannem dico apostolum. Nolite, ait, diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt. Si quis diligit mundum, non est charitas Patris in eo: qu
Abbreviated transcription (Latin):
enmi temptatur a concupiscentia sua. abstrastꝰ
⁊ illectus. Nemꝙ concufĩa cum concepit ꝑit
petatum. Dermñ uero cum consũmatum fuerit ge¬
uerat mortem: Uidete dilcam ur̃am semine laudũ
ir̃arum conaipientem dolorem parturientem pera¬
tum gen̾antem mortem. Guiꝰ dum auctorem dm̃ ec̃
p̃dicatis sine dubio arguitis tantum apłm ⁊ dm̃ eẽ.
ac ꝑ hoc ipẽ unde peant fecit. Quod si ita non itañ¬
sentiretis dm̃ mortem fecisse minue diceretis. S
audite adhuc reꝑcutientem uirga sapientie celestiᷤ
uamloqua ora nr̃a enndem apłm iacobum. Unde
inquit bella ⁊ lites in uobis: ⁊Ionne hinc. ex
concupiscentiis ub̃is que militant in menbris urĩs
Au̾distis quale officium habet niium delicta urã
atq sub lege mortifera. te heretice mlitare delec¬
tat. Si pacem fidei catholice sequereris atibine
belłorum hoꝵ ⁊ litium quo in cordis tui pelagus cur¬
cutuquaꝙ iactaris ne ad portum ꝑuenias u̾tatiᷤ

Expanded text:
tatur a concupiscentia sua abstractus et illectus. Dein concupiscentia cum conceperit, parit peccatum: peccatum vero cum consummatum fuerit, generat mortem . Videte dilectam vestram semine laudum vestrarum concipientem dolorem, parturientem peccatum, generantem mortem. Cujus dum auctorem Deum esse praedicatis, sine dubio arguitis tantum apostolum, et Deac per hoc ipse unde pereant fecit. Quod si ita non sentiretis, Deum mortem fecisse minime diceretis. Sed audite adhuc repercutientem virga sapientiae coelestis vaniloqua ora vestra eumdem apostolum Jacobum. Unde inquit, bella et lites in vobis? Nonne hinc ex concupiscentiis vestris, quae militant in membris vestris ? Auditis quale officium habet nimium dilecta vestra atque sub lege mortifera te, haeretice, militare delectat? Si pacem fidei catholicae sequereris, a turbine bellorum horum et litium, quo in cordis tui pelago circumquaque jactaris ne ad portum pervenias veritatis,
Abbreviated transcription (Latin):
non a nobis sed ex deo est. Non enun qd̃ uolo bo¬
num facio. S qd̾ uolo malum hoc ago. Ad bonũ
igitur ꝑagendum uoluntas mea de se p̾sumẽs et
non de deo. nichil proficit. Ad malum etiam quod
non uult aliquotieus inclinatar ut uelit. Si aũt
qd̾ uolo illud facio non ego opor illud. S qd̾ ha¬
bitat in me pccm. Cum itaq uolle meum concu¬
piscere ꝓuocatur ut uelit. non uoluntas resistens.
id agat. S pct̃i cupiditas quia sola mea uoluntate
suꝑari non pot̾ quia sine me ait doꝰ nichil potestiᷤᷤ
facere. Inuenio igitur legem uolenti mithi fa¬
cere bonum qm̃ michi malum adiacet. Condelec¬
tor enm legi dei scd̾m inf̾iorem hominem. Qͥa¬
ergo malum concupiscentie ad iacet mithi. i dest
sponte. ⁊ cum non desid̾atur ceciurit. ⁊ ut ꝑpetre¬
tur. est uoluntati deprauate possibile qͥa af sme dõ
iã ut dictim ÷ nõ potest enarrari tam̃ uidetur mͥ
De me p̾sumenti ad ꝑficiendum bonum legis

Expanded text:
non a nobis, sed ex Deo est. Non enim quod volo bonon a nobis, sed ex Deo est. Non enim quod volo bonum, hoc facio; sed quod nolo malum, hoc ago. Ad bonum igitur peragendum voluntas mea de se praesumens, et non de Deo, nihil proficit: ad malum vero etiam quod non vult, aliquoties inclinatur ut velit. Si autem quod nolo, illud facio; non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum. Cum itaque nolle meum concupiscere provocatur, ut velit, non voluntas resistens id agit, sed peccati cupiditas, quae a sola mea voluntate superari non potest: quia sine me, ait Dominus, nihil potestatum. inuenio igitur legem uolenti mihi facere bonum, quia mihi malum adiacet. condelector enim legi dei secundum interiorem hominem. igitur malum concupiscentiae adjacet mihi, id est, sponte, et cum non desideratur occurrit, et ut perpetretur est voluntati depravatae possibile, quia sine Deo, ut jam dictum est, non potest enervari; tamen videtur mihi de me praesumenti ad perficiendum bonum, legis
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc aũt iam non ego oꝑor illud s qd̾ habitat in
me pcc̃m. Igitur hoc malum eid̾ discordare facit cor¬
pus ⁊ spm̃. ut sit in me. non ego opto uł facio qͥ
illud demonstrante lege ex quo malum esse cogno¬
ui ne sit mme. consentire legi contendo. S dũ
m eo uelle ⁊ posse id stirpare non ualeo. idem pͤ¬
catum qd̃ in me fixum ÷ ꝑ peccatum manens in
me. ea que nolo oꝑatur aduersum me. Scio enĩ
quia non habitat in me hoc est in me carne mea
bonum. Certus sum ergo. qd̵ hec concupiscentia
que est conatui aduersa in corpore meo uon est bo¬
num. Cum enim resistitur ei ⁊ defecisse putat᷑
mag̾ magisq malicia sua uariis appetitionbus
mnouatur. ⁊ Iam uelle sidracet mithi ꝑficere
autem bonum non muenio. Uolo quidem tam
hoc pcc̃m uincere. quam legis precepto parere qd̾
utrumq bonum ut ꝑficiam posse michi de est.
cum uelle in eo non sufficit. quia sufficientia nr̃a

Expanded text:
Nunc autem jam non ego operor illud, sed quod habitat in Nunc autem jam non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum. Igitur hoc malum, quod discordare facit corpus et spiritum, ut sit in me, non ego opto vel facio, qui illud demonstrante lege, ex quo malum esse cognovi, ne sit in me, consentire legi contendo: sed dum de meo velle et posse id stirpare non valeo, idem peccatum, quod in me inflictum est per peccatum, manens in me, ea quae nolo operatur adversum me. Scio enim quia non habitat in me, hoc est in carne mea, bonum. Certus sum ergo, quod haec concupiscentia, quae est conatui meo adversa in corpore meo, non est bonum. Cum enim resistitur ei et defecisse putatur, magis magisque sua malitia in variis appetitionibus innovatur. Nam velle adjacet mihi, perficere autem bonum non invenio. Volo quidem tam hoc peccatum vincere, quam legis praecepto parere. Quod utrumque bonum ut perficiam, posse mihi de me cum velle meo non sufficit; quia sufficientia nostra
Abbreviated transcription (Latin):
Lex spũalis est. ego autem carnalis sum. Ipse me
cum in corpore suꝑare. Qd̃ enimi opor non itelli¬
go qd̃ mala uidelicet concapisco: non ea ut ueniãt
quero uel opto. quia natura nõ tali sum ĩstitutus.
S hoc malo quo est ꝑ noxam uitiata natura. Cũ
aurem prebeo legi. caliginosis subito ac prauis de¬
sideriis conturbor illectus. Non enim qd̃ uolo
hoc ago. sed qd̾ odi illud facio legis mandato de ꝓpͥe
uoluntatis conatu parere uolo. ⁊ non ualeo. pec̃o ił
dum resisto consentire delector. Si aut̃ qd̾ nolo il¬
lud fatio consentio legi qm̃ bona est. Dum ergo
uolo ut nullam concupiscentie malum concipi¬
am appetitum. ⁊ magis hoc facio magnum uere
malum esse concupiscentiam in menbris meis
que me peccare cum quadam delectatione sollicitat
legi consentio. hoc est credo ⁊ ꝑ ipam̃ agnosco quia
cum sua bonitate michi indicat. non concupisces.
uenenum mortis in concupiscentia esse desiguat.

Expanded text:
Lex spiritualis est, ego autem carnalis sum: ipse me Lex spiritualis est, ego autem carnalis sum: ipse me cum in corpore superare. 7. Quod enim operor, non intelligo. Quod mala videlicet concupisco, non ea ut veniant quaero vel opto; quia natura non tali sum institutus: sed hoc malo quo est per noxam vitiata natura, cum aurem praebeo legi, caliginosis subito ac pravis desideriis conturbor illectus. Non enim quod volo, hoc ago; sed quod odi, illud facio. Legis mandato de propriae voluntatis conatu parere volo, et non valeo: peccato vero dum resisto, consentire delector. Si autem quod nolo, illud facio; consentio legi, quoniam bona. Dum ergo volo ut nullum concupiscentiae malum concipiam appetitum, et magis hoc facio; magnum vere malum esse concupiscentiam in membris meis, quae me peccare cum quadam delectatione sollicitat, legi consentio; id est, credo, et per ipsam agnosco; quia cum sua bonitate mihi dicit, Non concupisces, venenum mortis in concupiscentia esse designat.
Abbreviated transcription (Latin):
que radix est onĩium maloꝵ cognoscatur malum ꝑ
mandatum bonum p̾ualuit immo mag̾ non deficit
quia lex subintrauit ut habundaret delictum. Mortẽ
ergo michi oꝑatam est delictum cum ex delicto id
ex concupiscentia mala. Infirmante me uirtute
ꝓpria ad obediendum legi. delicta creuerunt ⁊ fcm̃
est supͣ modum peccans ꝑcc̃m ꝑ mandatum cum
ꝑ legem ut dixi non deficit. S magis ĩmod̾atis
cup̃iditatibus creuit. Quia iurtus pcci lexz. pro¬
hibendo ⁊ non auferendo. Sennus enim qd̾ lex spi¬
ritualis est. ego autem carnalis sum. uenũ daltus
sub pcc̃o. Spũ igitur dei tam decente qnͣi iuuante
quo lex data ÷. non sola uoluntate carnali legis
possimt impleri piecepta. quia ꝑ legem iutia ⁊¬
mea tantum agnosco. non aufero. frustra de car¬
nis infirmitate psumo. hostem meum cui deo iu¬
dice iusto sum traditus ꝓpter pec̾m tui me uolũtas
uendidit ꝓthoplausti solus suꝑare non ualeo.

Expanded text:
quae radix est omnium malorum, cognoscatur malum, per quae radix est omnium malorum, cognoscatur malum, per mandatum bonum praevaluit in me magis, non defecit: quia lex subintravit ut abundaret delictum. Mortem ergo mihi operatum est delictum, cum ex delicto, id est, ex concupiscentia mala, infirmante me virtute propria ad obediendum legi, delicta creverunt. Et factum est supra modum peccans peccatum per mandatum, cum per legem, ut dixi, non defecit, sed magis immoderatis cupiditatibus crevit: quia virtus peccati lex est, prohibendo et non auferendo. Scimus enim quod lex spiritualis est; ego autem carnalis sum, venumdatus sub peccato. Spiritu igitur Dei tam docente quam juvante, quo lex data est, non sola voluntate carnali legis, possunt impleri praecepta: quia per legem vitia mea tantum agnosco, non aufero. Frustra de carnis infirmitate praesumo, hostem meum, cui Dei judicio justo sum traditus propter peccatum, cui me voluntas vendidit protoplasti, solus superare non valeo.
Abbreviated transcription (Latin):
teriesto mandato ad pͥuaricandum de quo uitium¬
pectandi contraxi seduxit me tamqmͣ denuo di¬
cens nõmorte morieris si de ligno manducailis
int̾dicto immo aꝑientur oeuli tui ⁊ eris sicut dii
sciens bonum ⁊ malum. Ideo ⁊ ꝑ illud occidit.
Itaq lex quidem scã ⁊ mandatum scm̃ ⁊ iustum.
⁊ bonimi. ⁊Ion igitar imputo legi dei qd uitio
meo factus sum infirmus. Preceptura eiꝰ implere
nequeo que ⁊ si iubendo non uiuat tam̃ saui suas
sanctitate ⁊ iusticia malum esse concupiscentiani
qd̃ nesciebam oftendit quia quia pcc̃m ait nõ cog¬
uoui nisi ꝑlegem ⁊ docuit ad suꝑandos eiꝰ illici¬
tos appetitus. cum in me deficio debẽ diuinũ auxi¬
lium implorare. Quod ergo bonum est micbi
factum est mors. Absit. ⁊ sunquid enim maudatũ
benum coutra mortis oꝑa datam mithi est in mor
tem contintatum. Absit. Ego nidelicet qd̾ morior
non mandati bom uitio morior. S mandato bono

Expanded text:
terjecto mandato ad praevaricandum, de quo vitiumterjecto mandato ad praevaricandum, de quo vitiumpeccandi contraxi, seduxit et me, tanquam denuo dicens, Non morte morieris, si de ligno manducaveris interdicto; imo aperientur oculi tui, et eris sicut dii, sciens bonum et malum . Ideo et per illud occidit. 6. Itaque lex quidem sancta, et mandatum sanctum et justum et bonum. Non igitur imputo legi Dei, quod vitio meo factus infirmus, praeceptum ejus implere nequeo: quae etsi jubendo non juvat, tamen sua sanctitate et justitia malum esse concupiscentiam, quod nesciebam, ostendit; quia peccatum, ait, non cognovi, nisi per legem: et docuit ad superandos ejus illicitos appetitus, cum in me deficio, debere divinum auxilium implorare. Quod ergo bonum est, mihi factum est mors? Absit. Numquid enim mandatum bonum, contra mortis opera datum, in mortem mihi est commutatum? Absit. Ego videlicet quod morior, non mandati boni vitio morior, sed mandato bono
Abbreviated transcription (Latin):
b cupiditatis me uiuere. arbitrabar. S tum ue¬
iisset mandatum pec̃m reuixit. Ego autem mor
tiuis sum. Andit enm intentione mortifera pͥ¬
ma lege. id qnͣdo in ꝑadyso captuauit adam. re¬
iuxit cadem fallatia scd̾̃a lege ⁊ occidit me tamꝙxͣ
sinim captinui silium tͣnsgressoris quia ꝑ legemꝰ
cognitio pocĩ non iuctoria de peccato. Et muen¬
tum est michi ꝑ mandatum qd̾ erat ad uitam. ħ
esse ad mortem. Optime dixit iuentum est
michi id÷ non mandatum deus ad mortem dedit s
irs insum est michi tamꝙͣ mortiferum eo qd̾ illud
uirtute ꝓpria implere non possum. cum ego non
maudati uitio s stimulo concupiscentie mortis
ꝑtussiis morior. Stimnlus enim mortis ꝓcc̾m:¬
⁊ Iam pcc̃m cccasione accepta ꝑ mandatum sedu¬
xit me ⁊ ꝑ illud occidit. Uides pcc̃m q̃d̾ ⁊ ut sepe
dictum ⁊ cupiditas unde libido exorta est de legis
auttoritate inchil ualere me contͣ se. sicut adam in¬

Expanded text:
bus cupiditatis me vivere arbitrabar. Sed cum vebus cupiditatis me vivere arbitrabar. Sed cum venisset mandatum, peccatum revixit; ego one mortifera prima lege, id est, quando in paradiso captivavit Adam: revixit eadem fallacia secunda lege, et occidit me, tanquam suum captivum, filium transgressoris; quia per legem cognitio peccati, non victoria de peccato. Et inventum est mihi mandatum quod erat ad vitam, hoc esse ad mortem. Optime dixit, Inventum est mihi: id est, non mandatum Deus ad mortem dedit, sed visum est mihi tanquam mortiferum, eo quod illud virtute propria implere non possum; cum ego non mandati vitio, sed stimulo concupiscentiae mortis percussus moriar. Stimulus enim mortis peccatum. Nam peccatum occasione accepta per mandatum seduxit me, et per illud occidit. Videns peccatum, quod est, ut saepe dictum est, cupiditas unde libido exorta est, de legis auctoritate nihil valere me contra se; sicut Adam, in
Abbreviated transcription (Latin):
lam consuetudmem nominat. ⁊ esse dicit. ĩ mẽ¬
bris cantͣriam legi mentis. ne obediant legi dei.
Audite ergo qnͣta sit iiquitas huiꝰ mali. quid¬
ue hinc homo patiatur infirmus. apło dicente
Quid utrum malum esset: habebam igitur
S tamꝙͣ naturale bouum. s esse tredebam. Q̃
añt lex dice̾t. non concupisces cognoui non nat᷑a¬
le bonum s ꝑ pot̾m accidens eẽ malum concupis¬
tentiam. Octasione aũt accepta. pcc̃m ꝑ man¬
datam oꝑatum est in me oẽm concupiscentiam.
Cum ergo sperarem qd̾ urib apriis iubente le¬
ge possem concupiãm iuncere maiorib magis
eius urgebar stiulis ⁊ infirmante me cupidi¬
tas augebatur. Sine lege enim pct̃m mortuũ
erat. qd̃ pcc̃m libido utiq que ⁊ contupiscentia.
mala dicitur Non dixit non erat sed mortu¬
um erat. idͤcum p̃̾ceptum legis qd̾ ⁊ ei contͣriũ
ad huc non esset. in pecõre Lateb̾at quia legis im¬

Expanded text:
lam consuetudinem nominat, et esse dicit in memlam consuetudinem nominat, et esse dicit in membris contrariam legi mentis, ne obediatur legi Dei. CAPUT V. 5. Audite ergo quanta sit iniquitas hujus mali, quidve hinc homo patiatur infirmus, Apostolo dicente quid? utrum malum esset. Habebam igitur, sed tanquam naturale bonum esse credebam: cum autem lex diceret, Non concupisces; cognovi non naturale bonum, sed per peccatum accidens esse malum concupiscentiam. Occasione autem accepta, peccatum per mandatum operatum est in me omnem concupiscentiam. Cum ergo sperarem, quod viribus propriis jubente lege possem concupiscentiam vincere; majoribus magis ejus urgebar stimulis, et infirmante me, cupiditas augebatur. Sine lege enim peccatum mortuum erat. Quod peccatum? Libido utique, quae et concupiscentia mala dicitur. Non dixit, Non erat; sed, mortuum erat: id est, cum praeceptum legis, quod est ei contrarium, adhuc non esset, in peccatore latebat, quia legis im
Abbreviated transcription (Latin):
Dynbolum faccat eẽ iuctorem. Ideo castigo corpus
meum ubi porto hostem meum i me puguan¬
ti contra me uirtute grẽ confortatus repugno pro
me. Sed tunc hostis potenciam destruo. cum casti¬
gans corpus meum infirmor i me. Cum em̃ inf¬
cupiscentiarum appetitus uł st miulos suꝑaret libi¬
dinis cur hoc se facere dicebat. illo melius sapien¬
tes ⁊ docentes exponite. Non enĩ naturale esse
honum libidinem predicaretis. si castitatem intu¬
entes. ut paulus. corpora ur̃a castigaretis Immo
impudenti fronte lascuuentes. in enis motũ sic
proraci lingua laudatis ut cinictis pateat quid a
uobis geritur i secreto si tamen qd̃ laudare pu¬
blice non pudet eligaut uł secretum. Ista ergo eru¬
bescite. Unde ꝓthoplausti et iam dictum ⁊ post p¬
catum erubuerunt quorum ⁊ ip̃i pt̃ores sumus
filii. Et credite malum ex dẏabolo. non bonum
ex deo eẽ libidinem. qmͣ apłs legeri hoc est ma¬

Expanded text:
diabolum faciat esse victorem. Ideo castigo corpus diabolum faciat esse victorem. Ideo castigo corpus meum, ubi porto hostem meum: in me pugnanti contra me virtute gratiae confortatus repugno pro me. Sed tunc hostis potentiam destruo, cum castigans corpus meum infirmor in me. Cum enim infcupiscentiarum appetitus vel stimulos superaret libidinis, cur hoc se facere dicebat, illo melius sapientes et docentes exponite. Non enim naturale esse bonum libidinem praedicaretis, si castitatem intuentes, ut Paulus corpora vestra castigaretis; imo impudenti fronte lascivientes, ejus motum sic procaci lingua laudatis in publico, ut cunctis pateat quid a vobis geritur in secreto: si tamen quos laudare publice non pudet, eligant vel secretum. Rogo, erubescite, unde protoplasti, ut jam dictum est, post peccatum erubuerunt, quorum et ipsi peccatores sumus filii; et credite malum ex diabolo, non bonum ex Deo esse libidinem. Quam Apostolus legem, hoc est, ma
Abbreviated transcription (Latin):
discordiam carnis ⁊ spe̾. drabolum excusantes dm̃ ac¬
casantes fecisse credatis. S absit. Absit hoc malum
a catholicis sensib ut austorẽ libidinis deum esse.
grẽ antidoto confidentes. Om̃l sancti castigantes
corpus suum ⁊ i seruitutem redigentes. ne forte a
fide xp̃i reꝓbi efficerentur fortiter pugnauerunt.
⁊ pugnant. Ne hac enim congressione loquebatut
paulus apłs. cum dicit. Ego igitur sic curro nõ qͣsi
incertum. sic prigno non quasi aerem uerberaus. ⁊
tanquͣ econtrario responderetur. Quis est uł Ubi
est aduersarius tuus. Respondens ait. Castigo cor¬
pus meum ⁊ inseruitutem redigo. Id in corpore
meo est non maere contra quem pugno. Libido
est scilic inimica uite mee. que me currentem pla¬
cere deo ꝑducatum grẽ enis diu̾soꝵ libitum ma¬
lorum ꝑ momenta aculeis impugnat ⁊ ꝓuocat.
qͦ agonis nnchi cursum impediens. auitorem suũ

Expanded text:
discordiam carnis et spiritus, diabolum excusantes, Deum acdiscordiam carnis et spiritus, diabolum excusantes, Deum accusantes fecisse credatis. Sed absit, absit hoc malum a catholicis sensibus, ut auctorem libidinis Deum esse, oc venenum de gratiae antidoto confidentes omnes sancti, castigantes corpus suum, et in servitutem redigentes, ne forte a fide Christi reprobi efficerentur, fortiter pugnaverunt et pugnant. De hac enim congressione loquebatur apostolus Paulus, cum dixit: Ego igitur sic curro, non quasi in incertum; sic pugno, non quasi aerem verberans: et tanquam e contrario respondecontra quem pugnas? respondens ait, Castigo corpus meum, et in servitutem redigo : id est, in corpore meo est, non in aere, contra quem pugno; libido est scilicet inimica vitae meae, quae me currentem placere Deo per ducatum gratiae ejus, diversorum libituum malorum per momenta aculeis impugnat et provocat, quo agonis mei cursum impediens, auctorem suum
Abbreviated transcription (Latin):
minaris. quia cum ex malo libidinis a udbis nega¬
tur confusio contigisse. deus aꝑtissime hominum
opifex eccusatur. S utmam sic uos istam libidi¬
nem landare erubesceretis. sicuti tunt illi cum se pꝰ¬
casse eus conuincente motu de prehendent erubue¬
runt. Quid uero nidicant folia fici quibꝰ ut dixi
non deo auctore pudenda menbra s ꝑ hocm̃ facta
texerunt nisi quẽdam pruritum libidinis turpẽ.
Imno cur illas corporis partes texerunt ⁊ nõ poclꝰ
manus quib ꝓhibita ad trectauerũt. aut ora ma¬
le quib desid̾ata ederunt s illa menbra tex̾unt
in quib peteati cupiditas exardescens coucupiscenti¬
am in continentis guituris accusabat. Ista ÷ ur̃ã lau¬
dabilis ato dilecta libido ꝑ quam ut ait apłs caro
concupiscit adu̾sus spm̃. Contra quam spem ha¬
bens i deo. nisi fortit̾ coricupiscat. nec caro nec spc
urtam possidebant et̾nam. Sic stulti estis ut istã

Expanded text:
criminaris: quia cum ex malo libidinis a vobis negacriminaris: quia cum ex malo libidinis a vobis negatur confusio contigisse, Deus apertissime hominum opifex accusatur. Sed utinam sic vos istam libidinem laudare erubesceretis, sicuti tunc illi, cum se pcasse ejus convincente motu deprehenderent, erubuerunt. Quid vero indicant folia fici, quibus, ut dixi, non Deo auctore pudenda membra, sed per peccatum facta texerunt, nisi quemdam pruritum libidinis turpem? Imo cur illas corporis partes texerunt, et non potius manus quibus prohibita attrectaverunt, aut ora quibus male desiderata ederunt? Sed illa membra texerunt, in quibus peccati cupiditas exardescens concupiscentiam incontinentis gutturis accusabat. Ista est vestra laudabilis atque dilecta libido, per quam, ut ait Apostolus, caro concupiscit adversus spiritum : contra quam spiritus spem habens in Deo, nisi fortiter concupiscat, nec caro nec spiritus vitam possidebunt aeternam. Sic stulti estis, ut istam
Abbreviated transcription (Latin):
tͣns gressionem naturalia menbra texerũt. ⁊ nõ sic̾
añ pcc̃m fuerant ꝑmanserunt. qnͣdo utiq mudie¬
rant ⁊ non confundebantur. NIichil enimn deus
unde confundetur homo cum enm plasmaret ad
suam ymagnem menis forma creauit. Quod
si nou scd̾m fidem ur̃am accidentis malo libidinis
post pcc̃m confusi sunt. scd̾m dogma ur̃m deꝰ meiss
fecit unde confund̾entur Nec enim aliud dici¬
tis. cum turpissime libidinis dñi eẽ auctorem pre
rit in ꝙthoplaustis pudorem. It̾m ergo. It̾mq ꝑ
tunctor. Si nthil unde pudeat deus fecit. ⁊ plena
fide dicitur quia penitus fecit. ⁊ malum libidims
ex diubolo non est qd̾ recta fide non dicitur. quia
ex ipso est. dicite cur texerint genitalia menbra
post culpani que a die istitutionis sue muicem
go confitere ⁊ accusa malam libidinem cuiꝰ impu¬
dentia pudentes foliis feci texerunt. Quod si di¬
cere nequis aꝑte dnĩ pudoris eẽ huiꝰ auctorem eͥ

Expanded text:
transgressionem naturalia membra texerunt, et non sicut transgressionem naturalia membra texerunt, et non sicut ante peccatum fuerant permanserunt, quando utique nudi erant, et non confundebantur? Nihil enim Deus unde confunderetur homo, cum eum plasmaret ad suam imaginem, in ejus forma creavit. Quod si non secundum fidem nostram de accidentis malo libidinis post peccatum confusi sunt, secundum dogma vestrum Deus in eis fecit unde confunderentur: nec enim aliud dicitis, cum turpissimae libidinis Deum esse auctorem praedrit in protoplastis pudorem. Iterum ergo, iterumque percontor: Si nihil unde pudeat, Deus fecit, et plena fide dicitur, quia penitus non fecit; et malum libidinis ex diabolo non est, quod recta fide non dicitur, quia ex ipso est: dicite cur texerint genitalia membra post culpam, quae a die institutionis suae invicem go confitere et accusa malam libidinem, cujus impudentiam pudentes foliis fici texerunt. Quod si dicere nequis, aperte Deum pudoris hujus auctorem esse
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑti sunt oculi eorum. ⁊ scierunt quia nudierant
⁊ consuersĩt folia fici ⁊ fec̾unt sibi tegumenta. S
nũqnid clausis cculis erant creati. quia dictum est
⁊ aꝑti sunt oculi eorum. Quod si dlausi fuer̃ cculi
eoꝵ. Quomodo uerum erit qd̾ scͥptum ÷. Et udit
mulier quia bonum ⁊ lignum ad escam. ⁊ quia op¬
timũ ÷ iudere oculis. ⁊ speciosum ad intendendum
Aꝑti ergo eraut oculi ad tuendum oꝑa domini que
ualde bona creauit clausi uero erant ignorantia ma¬
li. qd̃ creatur bonorum om̃ium nõ treauit. S aꝑti
sunt conscĩa delicti pussante uł cum in se uid̾ent
id sentirent iam iuidati anime carnisq pate mo¬
tum quendam turpissimũ atꝙ p̾cipitem noniter
accidisse. Unde confusi ad fici folia cucurrers̃t ⁊
hiis lbidinis pudore sollicitata menbra texerũt
¶s si naturale bonum ⁊ scd̾muos ista libido et
nichil ⁊m ea qͥd̾ pudeat. quero qua ex causa post

Expanded text:
aperti sunt oculi eorum, et sciverunt quia nudi erant, aperti sunt oculi eorum, et sciverunt quia nudi erant, et consuerunt folia fici, et fecerunt sibi tegumenta. Sed numquid clausis oculis erant creati, quia dictum est, Et aperti sunt oculi eorum? Quod si clausi fuerunt oculi eorum, quomodo verum erit quod scriptum est, Et vidit mulier quia bonum est lignum ad escam, et quia optimum est videri oculis, et speciosum ad intuendum ? Aperti ergo erant oculi eorum ad intuendum opera Domini, quae valde bona creavit: clausi vero erant ignorantia mali, quod Creator bonorum omnium non creavit. Et aperti sunt conscientia delicti pulsante, vel cum in se viderent, id est sentirent, jam nudati animae carnisque pace motum quemdam turpissimum atque praecipitem noviter accidisse: unde confusi ad fici folia cucurrerunt, et his libidinis pudore sollicitata membra texerunt. Quod si naturale bonum est secundum vos ista libido, et nihil est in ea quod pudeat; quaero, qua ex causa post
Abbreviated transcription (Latin):
dici ꝑ diriuationem libido ẽ. nũcupata. M ais m.
Ergo omne qͥd̃ libet libido℥. Respondeo. non oẽ
ti non potest. S uoluntas. de ratione sclic mẽ¬
tis naturalis exoriens. In malo u̾o libitu nõ uo¬
linitas ÷ sed uoluptas. quam tͣnsgredieus ꝓthoplau⁊ fecti¬
sti uoluntas cum scil illicituri male lbuit suadẽ¬
te serpente cuiꝰ sy sibilo uenenoso ut supͥiam di¬
xi hũc morbum quem non labuit ante ciapam eiꝰ
delinquens natura concepit: ⁊ ꝑ cortum semiũ
tͣnsinasit in posteros. faitos eni homines pͥmos
absꝙ libidinis malo. scͥptura sancta testatur cũ
dicit. Et erant ambo nũdi adam ⁊ missier euis.
cuti contigit post peccatum libidinis stmulis ur:¬
geb̾antur. In uoluntate enim eorum creatus erat li¬
attus geuitalium usus ad gignendos uidelicet filios
non in uoluptate luxurie. Nost pec̃m uero hanc eis¬
dem aceidisse ipã it̾ m scͥptura demonstrat dicens. Et

Expanded text:
r derivationem libido est nuncupata. Sed ais mihi: r derivationem libido est nuncupata. Sed ais mihi: Ergo omne quod libet, libido est? Respondeo: Non omneci non potest, sed voluntas, de ratione scilicet mentis naturalis exoriens. In malo vero libitu non voluntas est, sed voluptas, quam fecit transgrediens protoplasti voluntas: cum scilicet illicitum male libuit suadente serpente, cujus sibilo venenoso, ut supra jam dixi, hunc morbum quem non habuit ante culpam ejus delinquens natura concepit, et per coitum seminum transmisit in posteros. Factos enim primos homines absque libidinis malo, Scriptura sancta testatur, cum dicit: Et erant ambo nudi, Adam et mulier ejus, cut contigit post peccatum, libidinis stimulis urgebantur. In voluntate enim eorum creatus erat licitus genitalium usus ad gignendos videlicet filios, non in voluptate luxuriae: post peccatum vero hanc eisdem accidisse ipsa iterum Scriptura demonstrat, dicens, Et
Abbreviated transcription (Latin):
opprimens dommatu ut etiam pectare uolentem
sicut uenenum trahit ad mortem: peccare id ma¬
lum uellet incitaret muitum. hinic pectator. hinc
uitiatus uitiosusꝙ factus ⁊ dictus est. hinc priua¬
tionem meruit uite. Contra hoc uenenũ malum
ne p̾ualeat miscd̾ia insipiente deo remediũ idest
mo penitus interiret. Quod si crẽdere non uis.
quero ut dicas quomodo pot̾ molli sy sibilo ser¬
pentis uenenum ut ꝑrnat hominem aꝑmare
qd̾ contingere hominum nullus ignorat. S qnͣ¬
tumk bet tergiuersetisi mt̃tedente pc̃o ⁊ dyaboli
serpentis t̾reni malo natura humana potuit cap¬
tiuari ⁊ serpentis t̾reni potest flatilr ueneno gxa¬
minari quia sic illud potuisse transire tcedimus.
sicut istud posse fieri cognostimus. Et eogno uide¬
mus qͥd̾ penitus nec illic potuisset nec hic. si na
est igitur. cur hoc malum de quo agitur. libido
dicatur. Smnedubio alibendo id a libitu libide¬

Expanded text:
pprimens dominatu, ut etiam peccare nolentem, pprimens dominatu, ut etiam peccare nolentem, sicut venenum trahit ad mortem, peccare, id est malum velle, incitaret invitum. Hinc peccator, hinc vitiatus vitiosusque factus et dictus est, hinc privationem meruit vitae. Contra hoc venenatum malum ne praevaleat, misericordia inspiciente Dei, remedium, id est mo penitus interiret. Quod si credere non vis, quaeso ut dicas quomodo potest molli sibilo serpens venenum, ut perimat, homini propinare, quod contingere hominum nullus ignorat? Sed quantumlibet tergiverseris, intercedente peccato sub diaboli serpentis malo natura humana potuit captivari sicut serpentis terreni potest flatili veneno exanimari: quia sic illud potuisse transire credimus, sicut istud posse fieri cognoscimus et videmus; quod penitus nec illic potuisset, nec hic, si nat. 2. Quaerendum est igitur, cur hoc malum, de quo agitur, libido dicatur. Sine dubio a libendo, id est a libitu, pe
Abbreviated transcription (Latin):
go responde. Quomodo potest alie nature uirꝰ
flatile. humane sic preualere nature. ut os ar¬
cus eius flatu mortifero faciat ⁊ uitalem flatũ
ee ea scagat exre: Sed noui quia inthil deurꝰ
eris. Peccato enim ꝓthoplausti non credis non
credis miserautis factam esse bumanã naturam
⁊ mortalem. Unde potest qͥd̾ libet accidente adu̾¬
sitate fatile deprimmi uł cradr Audiigitur sic̾
nũc in pctõre serpentis flatu pestifero uenenũ
infligitur ⁊ ꝑ illud mori compellitur ⁊ a marso
id ncantatore inspectus afflati enis eiꝰ. quia ser¬
pens illum inquit asflaiit. ⁊ stati ꝓ salute eurs
parat antidotum quo posaĩt uenenũ supare ita
tũc in peccante a dam cum serpenti hoc est dysbo¬
lo magis suadenti quam dea premonenti ne face¬
ret sese incautus obediens prestiset auertente se
ab illo irato deo. fraudifero flatu uenenosa ⁊ morti¬
fera libnido nifixa est. tanto eum deiceps opprimẽs¬

Expanded text:
go, responde quomodo potest alienae naturae virus go, responde quomodo potest alienae naturae virus flatile humanae sic praevalere naturae, ut omnes artus ejus flatu mortifero farciat, ut vitalem flatum ex ea cogat exire? Sed novi quia nihil dicturus eris. Peccato enim protoplasti non credis miseram factam esse humanam naturam et mortalem, unde potest qualibet accidente infirmitate facile deprimi vel occidi. Audi ergo: Sicut nunc in peccatore serpentis flatu pestifero venenum infligitur, et per illud mori compellitur, et a Marso, id est incantatore, inspectus afflatitius dicitur; quia serpens illum, inquit, afflavit; et statim pro salute ejus parat antidotum, quo possit venenum superare: ita tunc in peccante Adam, cum serpenti, hoc est diabolo, magis suadenti, quam Deo praemonenti ne faceret, sese incautus praebuisset, avertente se ab illo irato Deo, fraudifero flatu venenosa et mortifera libido inflicta est, tanto eum deinceps o
Abbreviated transcription (Latin):
dum cuiꝰ non deus austor est. S dyabolus. tant.¬
Quod uos errantes ⁊ anos merrorem mutẽtes
Ideo naturale esse bomĩ dicitis. quia dñi pestis hꝰ
auttorem creditis non dẏabolum. Omme enĩ qd̃
natira bonum est. deus sũme b̾onus ex inchilo
fecit non dyabolus. Nos aũt libidinem non
naturale bonum. S naturale eẽ malum diciũ
tredmusꝙ. Naturale aut̃ malum sic dicimus
non quia sit nature deo opifice congenitũ. S qd̾
Ced actus accidens defecti boni. Quamobrem qd̾
natura non ÷ deus non fecit. quia natura ẽ. Omẽ
qd̾ fecit. Boc engo malo madam qui male Bomim
islicctum concupiuit ut dixi mala natura est uitia¬
ta: qd̾ omĩs traxit ex semine natus. Sed forsitã
queris ame dicens. Et quemadmod̾ potuit malũ
serpentis hoc est dyaboli ni bonumn hominis tͣnsis¬
re nature: Ausculta serpentis non nũquam uene¬
nato flatu hominem ⁊ mori nouimus statmi ⁊
ut mori possit grauit̾ purgeri. Quapps int̾ro¬

Expanded text:
dum: cujus non Deus auctor est, sed diabolus. Quod vos errantes, et alios in errorem mittentes, ideo naturale bonum esse dicitis, quia Deum pestis hujus auctorem creditis, non diabolum. Omne enim, quod natura bonum est, Deus summe bonus ex nihilo fecit, non diabolus. Nos autem libidinem non naturale bonum, sed naturale esse malum dicimus credimusque. Naturale autem malum sic dicimus, non quia sit naturae Deo opifice congenitum, sed quosed actus accidens defectu boni. Quamobrem quod natura non est, Deus non fecit, quia natura est omne quod fecit. Hoc ergo malo in Adam, qui male bonum illicitum concupivit, ut dixi, humana natura est vitiata, quod omnis trahit ex semine natus. Sed forsitan quaeris a me dicens: Quemadmodum potuit malum serpentis, hoc est diaboli, in bonum hominis transire naturae? Ausculta: Serpentis nonnunquam venenato flatu hominem et mori novimus statim, et ut mori possit graviter perurgeri. Quapropter interro
Abbreviated transcription (Latin):
quam de paradyso ꝓiecti sunt in posteros tͣnsmi¬
serunt tamꝙͣ pcc̃i sui testimoniũ hereditario uire
dimittentes ut ex hoc p̾uaricatoꝵ nos esse filios cog
noscentes. non głiemur de nob̃ id÷ de natura no¬
quo dignetur in padẏsum reuccare. Unde m̾ito
exules fecit. Et eu in conuigatis igitur ⁊ i omĩ
hommes libido mala÷. Non mĩqmͣ enimad il¬
licita trahit quia uoluntati petcatrici qua frm̃ est
ut esset in menbris contraria est. ni tantum ut
ipõrum conuigatoꝵ ad hectum usum ardore sui
sic anhelantes precipitet mentes. quo eandem li¬
centiam acti pocus qmͣ agentes agant. fit enim
uoluntas in continens dum illecta uincitur. uolup¬
tate. S uemalis ÷ in conuigatis. malo bene utẽ¬
tibus. Quod ostendit apostolus. Cum causa cõ¬
tinentie orationis tempus indicit conuugatis¬
⁊ in id ipsum iterum reuertendum ꝓpt̾ incontine᷑¬
nentem temptationis sathane. p̾cipit dicẽs. No¬

Expanded text:
quam de paradiso projecti sunt, in posteros transmiquam de paradiso projecti sunt, in posteros transmiserunt, tanquam peccati sui testimonium haereditario jure dimittentesnoscentes, non gloriemur de nobis, id est de natura noquo dignetur in paradisum revocare, unde merito exsules fecit. 12. Et in conjugatis igitur et in omni homine libido mala est: nonnunquam enim ad illicita trahit, quia voluntati peccatrici, qua factum est ut esset in membris, contraria est in tantum, ut ipsorum conjugatorum ad licitum usum ardore sui sic anhelantes praecipitet mentes, quo eadem licentia acti potius quam agentes agant. Fit enim voluntas incontinens, dum illecta vincitur voluptate; sed venialis est in conjugatis, malo bene utentibus. Quod ostendit Apostolus, cum causa continentiae orationis tempus indicit conjugatis, et ad ipsum iterum revertendum propter incontinentiam tentationis satanae praecipit, dicens: No