comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
atmas littas carm̃tis nẏm¬
pha pͥma italis tradidit.
¶arm̃tis aũt dicta. qr carmini¬
b fut᷑acanebat. Cet̾um ꝓprie
aut ꝯmunes st̾ aut lib̾ales. Cõ¬
munes dicte quia multi eas
ĩ cõmune utunt᷑. ut scrib̾e ⁊ le¬
g̾e. lib̾ales quia eas tm̃ illi no¬
uerũt qui libros conscͥbunt
recteq locũdi dictandi q ratio¬
nẽ nouert̃. Litt̾arũ duphx mo¬
dꝰ est. Diuidũtur .n. pͥncipałr
in duas ꝑtes. ĩuocales ⁊ ꝯso¬
nantes. Nocales st̃ q̃ directo
hyatu fauciũ site ulla collisi¬
one uarie emittunt᷑. ⁊ dicte uo¬
se sillabam faciant nulla ad¬
herente consonante.

Expanded text:
atinas litteras Carmentis nympha prima Italis tradidit. Carmentis autem dicta, quia carminibus futura canebat. Ceterum proprie aut communes sunt aut liberales. Communes dictae, quia multi eas in commune utuntur, ut scribere et legere. Liberales, quia eas tantum illi noverunt, qui libros conscribunt recteque loquendi dictandique rationem noverunt. Litterarum duplex modus est: dividuntur enim principaliter in duas partes, in vocales et consonantes: vocales sunt quae directo hiatu faucium sine ulla collisione varie emittuntur. Et dictae vose syllabam faciant, nulla adhaerente consonante
Abbreviated transcription (Latin):
a lege cepisse ꝑ moysen. Sy¬
rorum aũt ⁊⁊ caldeorũ ꝑ abrahã.
Unde ⁊ cum hebreis ⁊ num̾o ⁊ so¬
no contordant solis caractib dis¬
crepant.  E Gyptioꝵ litas y¬
sis regina. machi filia. de grecia
ueniens in egyptum repꝑit ⁊ e¬
giptiis tͣoidit. Ap̃ egyptios aũt
alias huisse litt̾as sac̾dotes. aliaᷤ¬

Expanded text:
a Lege coepisse per Moysen, Syrorum autem et Chaldaeorum per Abraham. Unde cum Hebraeis, et numero, et sono concordant, solis characteribus discrepant. Aegyptiorum litteras Isis regina, Inachi filia, de Graecia veniens in Aegyptum, reperit, et Aegyptiis tradidit. Apud Aegyptios autem alias habuisse litteras sacerdotes di
Abbreviated transcription (Latin):
tres: idest armonimusice.
ta. fithmisa. metrica. Armoni¬
ca est que disc̾int in sonis acu¬
tum ⁊ grauem. Rithmica est
que recurrit incursione u̾boꝵ
utrũ bene sonꝰ an male cohe¬
reat. Metrica est q̃ mensura
cognoscit: ut u̾bi grã. Heroi¬
con iambicon. elegiacon ⁊ cͥ.

Expanded text:
tres, id est, harmonica, rhythmica, metrica. Harmonica est, quae decernit in sonis acutum et gravem. Rhythmica est, quae requirit incursionem verborum, utrum bene sonus an male cohaereat. Metrica est, quae mensuram cognoscit, ut verbi gratia heroicon, iambicon, elegiacon,
Abbreviated transcription (Latin):
noluit. hũc uoluit cũ aliqͦꝵ¬
ñ est ausus. hc̃ muiria alieno
temꝑe cum ꝑiculo capitis ñ
dubitauit occid̾e. Pretea scd̾ni
uictorinũ ethimematis ẽ ai¬
t᷑a diffiitio ex sola ꝓpositõe
gio requirenda. aliꝰ lib̃. Ex so¬
la assumptõe: ut illud ẽ. St̃
aũt qui mũdũ dñt sine diui¬
ua ãministͣcͣb̃e discurr̾e. ex so¬
la ꝯolusione.ut ẽ illd. Uera
⁊ assumptõe: ut ẽ illd̾. Si ĩn¬
cus ẽ occidit. Inimicus aũt ẽ
Et quia illi deest ꝯclusio. en¬
thimema uocat᷑. Sequit᷑ epi¬
kerema. descendens de ratio
natione latior ⁊ executior in¬
rethoricis silogismis. latitudi¬
ne distans ⁊ ꝓductione sermo¬
nis. a dyaleticis sillogismis.
ꝓpt̾ qd̾ rechorib datur. Sic añ¬

Expanded text:
noluit, hunc uoluit cum aliqnoluit, hunc uoluit cum aliqn est ausus, hunc iniuria, alieno tempore, cum periculo capitis non dubitauit occidere?' Praeterea secundum Victorinum enthymematis est altera definitio. Ex sola propositione, gatio requirenda.' Ex sola assumptione, ut est illud: 'Sunt autem qui mundum dicant sine diuina amministratione discurrere.' Ex sola conclusione, ut est illud: 'Vera et assumptione, ut est illud: Si inimicus est, occidit; inimicus autem est. Et quia illi deest conclusio, enthymema vocatur. 16. Sequitur epicherema, descendens de ratiocinatione latior et executior rhetoricis syllogismis, latitudine distans et productione sermonis a dialecticis syllogismis, propter quod rhetoribus datur. Hic a
Abbreviated transcription (Latin):
sione constat eẽ ꝑfcm̃. Inde
magis rechorib qmͣ dialecticiᷤᷤ
ꝯuenire iudicatum est. Ratio¬
tinationis duost̃ modi. Primꝰ
euthimema qui ẽ imꝑfcũs sil¬
legismus. atq rethoritꝰ. Scd̾ns
sentenã abłe. qͥrtu exemplablẽ
le est qd̾ euidenti rõne ꝯiuna¬
tur sic̃ fecit cic̾o ꝓ milone.
Euis ue gͥ mortis sedetis ulto¬
res cuiꝰ uitam si putetis ꝑ uoᷤ
restitui posse nolletis. ostenta¬
tibile est: qd̾ cta rei demonstra¬
tione constringit sic̃ cicero in
catilma. Hic tam̃ uiuit ĩmo
uiuit. etiã m senatũ uiuit. Sẽ¬
tenciale est qd̾ sentencia gn̾a¬
lis addiat. ut ap̃ terentium.
Ob seqͥum anuicos. u̾itas odiũ
parit. Exemplabile ẽ: qd̃ ali¬
cuiꝰ exempli comꝑatione euẽ¬
tum similem ꝯminat᷑. sic̃ a¬
cero in philippicis. Te minor
antoni quoꝵ exempla muta¬
ris. eoꝵ exitꝰ ñ ꝑtimesc̾e. sõl¬
lectũ est. cũ in unũ q̃ argu¬
mentata st̃ colligunt᷑. sic̃ ait
cic̾o ꝓ milone. Quẽ gͥ cũ grã

Expanded text:
ione constat esse perfectum; unde magis rhetoribus quam dialecticis convenire judicatum est. 8. Ratiocinationis duo sunt modi. Primus enthymema, qui est imperfectus syllogismus, atque rhetoricus. Secundus sententiale, quartum exemplabile, le est quod euidenti ratione conuincit, sicut fecit Cicero pro Milone: 'Eius igitur mortis sedetis ultores, cuius uitam si putetis per uos restitui posse, nolitis. Ostentabile est quod certa rei demonstratione constringit, sicut Cicero in Catilinam: 'Hic tamen uiuit. Viuit? Immo etiam in senatum uenit.' Sententiale est quod sententia generalis adicit, ut apud Terentium: 'Obsequium amicos, ueritas odium parit.' Exemplabile est quod alicuius exempli comparatione euentum simile comminatur, sicut Cicero in Philippicis, 'Te miror, Antoni, quorum exempla imitaris, eorum exitus non pertimescere.' Collectiuum est cum in unum quae argumentata sunt colliguntur, sicut ait Cicero pro Milone: 'Quem igitur cum gratia
Abbreviated transcription (Latin):
sicda illatio q̃ ⁊ assumꝓtõ dicit᷑
t̾cia ꝯclusio. Inductio ẽ q̃ reb
ñ dlibiis captat assensionẽ es
ciu instituta ẽ siue int̾ phos sũ
int᷑ rethiores siue int̾ sermocinã¬
tes. ꝓpositio induttiois ẽ que
similitudines ꝯcedende rei ne¬
cessario uniꝰ inducit aut płium
nis est .q̃ aut ꝯcessionẽ itlatiõis
confirmat. Aut quid ex ea con¬
siciat᷑ declarat. Ratiocinatio
est: or̃o qͣ id de quo est cõ com¬

Expanded text:
secunda illatio, quae et assumptio dicitur, secunda illatio, quae et assumptio dicitur, tertia conclusio. 5. Inductio est quae rebus non dubiis captat assensionem ejus cui instiinter rhetores, sive inter sermocinantes. Propositio inductionis est, quae similitudines concedendae rei necessario unius inducit aut plurium.nis est, quae aut concessionem inlationis confirmat, aut quid ex ea conficiatur declarat. Ratiocinatio est oratio, qua id, de quo est
Abbreviated transcription (Latin):
nestum. Admirabile humi¬
le anceps. obscurũ. Honestũ
cause genꝰ est: aui statim sine
orõne nr̃a fauet aĩmus audito¬
tus aũmꝰ eoꝵ qui audituri st̃.
pumile ẽ qd̃ neggligit᷑ ab au
ditore Anceps ẽ: in quo aut iu¬
dicatio dubia est. aut causa ho¬
nestatis ⁊ turpitud̾is ꝑticeps¬
aeit beniuolentiam pariat tof¬
fenisam. Qbscurũ: in quo aut tar¬
di auditores st̃ aut difficilioribꝰ
Ad ceguoscend̾ negoriis cã c̾mtͤ
illogismꝰ gͦce latme argu¬
metatio appellat᷑. Argum̃¬
tatio as̃t dicta est. qiͣ argute m̃¬
tis oratio. quia muentũ ꝓba
exambigentis in cto. aut ex fi
puta. qd̾ honũ est turpem usũ
hrẽ ñ pot̾. Consensit audiens.
Assumpsit iłle. Pecunia turpẽ
usum habet. ꝯcludit᷑. Ergo pe¬
cunia bonũ ñ est. Sillogismiᷤ
Aũt ñ solũ rechores s⁊ maxĩe
dyalectici utunt᷑. licet apłs se¬
pe ꝓponat. assumat ꝯfirmet
artisꝰ dyalectice ac rethorice st̃.¬
Industio ⁊ ratiꝯnatio. Inductõ¬

Expanded text:
nestum, admirabile, humile, anceps, obscurum. Honestum causae genus, est cui statim sine oratione nostra favet animus auditoatus animus eorum qui audituri sunt; humditore. Anceps est, in quo aut iudicatio dubia est, aut causa honestatis et turpitudinis particeps, ut benivolentiam pariat et offensam. Obscurum, in quo aut tardi auditores sunt, aut difficilioribus ad cognoscendum negotiis causa cernitur yllogismus Graece, Latine argumentatio appellatur. Argumentatio autem dicta est, quasi argutae mentis oratio, qua inventum probabex ambigentis incputa: Quod bonum est, turpem usum habere non potest. Consentit audiens; assumit ille: Pecunia turpem usum habet; concluditur: Ergo pecunia bonum non est. 3. Syllogismis autem non solum rhetores, sed maxime dialectici utuntur, licet Apostolus saepe proponat, assumat, confirmet, artis dialecticae, atque rhetoricae sinductio, et ratiocinatio. Inductio
Abbreviated transcription (Latin):
samonas imbre ut ferũt diui¬
no ĩuenit᷑ ad reꝑcussũ lune ple¬
ne. Dĩa aũt gen̾a eiꝰ sculpte᷑ re¬
sistũt. Alabandina dicta ab ala¬
bando asie regione cus color ad
calcedoniũ uadit. s rarꝰ. Dracon¬
tides ex cerebro draconis exuit᷑.
¶ nͥ muenti abscisa fu̾it. ñ ĩgẽ¬
mescit. Unde ⁊ eam magi dormi¬
entib dͣconib amputant. Auda¬
ces enĩ uiri explorant draconum
specus. sꝑgunt ibi gͣmma medi¬
cata. ad incitandũ draconũ so¬
porem atq ita sompno sopitis ca¬
pita deserant ⁊ gẽmas detͣhũt.
Sũt aũ candore tnslucido.Usu
eaꝵ orientis reges p̾cipue gloriã¬
tur. Crisopͣarius ethiopicꝰ ẽ. ꝙ
lapidem lux celat. ꝓdit obscu¬
ritas. Noge enĩ igneus.÷. die
aueus. Flogitos ex ꝑsida ẽ ostẽ¬
tans intͣ se qiͣ flãmas estuãtes
in littore sirtiũ ĩuenta pͥmũ
ĩ ꝑte lucanie. Color eiꝰ croceu̾s
intꝰ stellas ꝯtinens languidas¬

Expanded text:
samonas imbre, ut ferunt, divisamonas imbre, ut ferunt, divino: invenitur ad repercussum lunae plenae. Omnia autem genera sculpturae resistunt. Alabandina dicta ab Alabanda Asiae regione, cuius color ad carchedoniam vadit, sed rarus. Dracontites ex cerebro draconis eruitur. Quae nisi viventi abscisa fuerit, non ingemmescit; unde et eam magi dormientibus draconibus amputant. Audaces enim viri explorant draconum specus, spargunt ibi gramina medicata ad incitandum draconum soporem, atque ita somno sopitis capita desecant et gemmas detrahunt. Sunt autem candore translucido. Usu earum orientis reges praecipue gloriantur. Chrysoprasus Aethiopicus est; quem lapidem lux celat, prodit obscuritas. Nocte enim igneus est, die aureus. Phlogites ex Persida est, ostentans intra se quasi flain littore Syrtium inventa primum est in parte Lucaniae. Color ejuscroceus, intus stellas continens elanguidas
Abbreviated transcription (Latin):
antrax dr̃. Gignit᷑ in libia
ap̃ trogoditas. Antracitis uo¬
catus qd̃ sit ⁊ ip̃e coloris igne¬
iut carbuncłs. s candida ue¬
tatus igni uelut int̾ mortu¬
sus exardescit. Sandasirus
uascit᷑ in indis loco eiꝰdem.
noĩs. Spẽs eiꝰ qd̾ ueluti in
tra lucido igne intus fulgen¬
te thuree gutte. Constat int̾
õs qnͣtus numerꝰ stellaꝵ ac¬
cedit tanto ⁊ p̾cio acced̾e. Lig¬
nis ex eodem gn̾e ardentiũ
ẽ appellata. a lucernaꝵ flagnͣ¬
cia. Wignit᷑ in młtis locis.
s ꝓbatissima ap̃ indos. Qui¬
dam eam remissiorẽ carbũcu¬
lũ ẽẽ dix̾unt. Huiꝰ duplex
facies: una gͤ purpure radi¬
at. Alt̾a q cocci rubores. a sole
ex calefc̃a. aut digitoꝵ attri¬
tu paleas ⁊ cartarũ fila ad se
raꝑe dr̃. scit sculpturis re¬
sistit. aut si qñ sculpta ẽ dũ
signa ĩpͥmit qiͣ qͦdã aĩalis
morsu ꝑtem cere temptat. Ee¬
nera eiꝰ qͣtuor. Carcedonia ħ qd̾
uilior nafcit᷑ p̾dc̃is. Nascitꝰ ap̃ na¬

Expanded text:
tur. Gignitur in Libya apud Trogodytas. Anthracitis vocatus quod sit et ipse coloris ignei ut carbunculus, sed candida vetatus igni velut intermortusus exardescit. Sandasirus nascitur in Indis, loco eiusdem nominis. Species eius quod veluti in tralucido igne intus fulgent aureae guttae. Constat inter omnes, quantus numerus stellarum accedit, tanto et pretium accedere. Lychnis ex eodem genere ardentium est, appellata a lucernarum flagrantia: gignitur in multis locis, sed probatissima apud Indos. Quidam eam remissiorem carbunculum esse dixerunt. Huius duplex facies; una quae purpura radiat, alia quae cocci rubore. A sole excalefacta aut digitorum adtritu paleas et chartarum fila ad se rapere dicitur; sculpturis resistit, ac si quando sculpta est, dum signa inprimit, quasi quodam animali morsu partem cerae retentat. Genera eivilior praedictis. Nascitur apud Na
Abbreviated transcription (Latin):
Februarius nũcupat᷑ a februa
.⁊. a pultone. cui eo m̃se sacͥfica¬
batur. Nam ianuariũ diis su¬
ꝑis: februariũ diis manib ro¬
mani ꝯsecrauerũt. Ergo febͣ¬
aruis a februa .i. a puitone nõ¬

Expanded text:
Februarius nuncupatur a Februo, id est Plutone, cui eo mense sacrificabatur. Nam Ianuarium diis superis, Februarium diis Manibus Romani consecraverunt. Ergo Februarius a Februo, id est Plutone
Abbreviated transcription (Latin):
at uł alie regiones. Nom̃ aũ aro¬
mata tͣxisse uident᷑. siue cid̾ ario
imposita diuinis ĩuccatiõib ap¬
ta uideant᷑. siue qd̾ sese aeri ĩse¬
rere ac misd̾e̾ ꝓbant᷑. Nam qͥd ⁊
xor. nisi aer ꝯtattus. Tiꝰ arbor
arabie ĩmensa atos ramosa leuis¬
simi corticis. ramis ad aceris qͣlita¬
tem amigdale mͦ. sucum aroma¬
titũ furdẽs albũ. ⁊ ad masticatio¬
nem uelut ĩ pulu̾e resolutũ ⁊ c̃
frangitur nitus pingͤ ⁊ igni ap¬
positum facole ardescens. ⁊ appella¬
tur ap̃ nos masculꝰ eo qd̾ sit nat᷑a
rotundum ad modũ testiculorũ.
Reliquũ planũ ⁊ pene scabrosũ
munꝰ optimũ. Adult̾at᷑ aũ admͦ¬
ta resma suie gũmi: s dignoscit᷑
sua ꝓpͥetate. Nam thus igͥni ĩpo¬
litum ardescit. resma fumescit¬
gũmicꝰ liquescit calefattũ. Thꝰ
aũ a tundendo ditũ: hoc ⁊ libanũ
uocatum a monte arabie uͥ sabei
st̃. Nam mõs eoꝵ libanꝰ dr̃ ubi

Expanded text:
ttit, sive aliae regiones. Nomen autem arottit, sive aliae regiones. Nomen autem aromata traxisse videntur, sive quod aris inposita divinis invocationibus apta videantur, seu quod sese aeri inserere ac misceri probantur. Nam quid est odor nisi aer contactus? Tus arbor Arabiae inmensa atque ramosa lenissimi corticis, ramis ad aceris qualitatem, amygdalae modo sucum aromaticum fundens album nem velut in pulvere resolutum: et cum frangitur intus, pingue, et igni appositum facile ardescit: et appellatur apud nos masculum, eo quod sit natura rotundum in modum testiculorum. Reliquum planum, et pene scabrosum, minus optimum. Adulteratur autem admista resina, sive gummi, sed dignoscitur sua proprietate. Nam thus igni impositum ardescit, resgummi vero liquescit calefactum. Tus autem a tundendo dictum. Hoc et libanum vocatum a monte Arabiae, ubi Sabaei sunt. Nam mons eorum Libanos dicitur, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
tina oĩum p̾stantior. Affertur
syria cipro ⁊ africa ex insulis qͥ
cicladib. Scd̾a est lentistina q
mastix uocatur. Hec ex chio ĩsu¬
la deportat᷑. Tercia pmalis qͣꝵ
liquida. alia arida. ⁊ afferunt᷑
ex tirrena colofonia: unde etiã
nomĩ colofonia resinaꝵ sũpsit.
uocant. Alii uolũt ex pino pi¬
cem uocari. Hec agrecis appel¬
lem dic̾e̾ possumꝰ. Quiꝰ ꝓpabiliᷤᷤ
splendens lenis ⁊ mũda. Crean¬
daꝵ arboꝵ nat᷑alit̾ tria st̃ gen̾a
Aut enĩ sua sponte nascũt᷑ aut
ex seĩb fortuitu iacentib sur
gunt. aut ex radicib pullulãt
Nam cet̾a usus ĩuenit fauẽte
uatura. Omĩa pom̾a latini neu¬
tri gen̾is ẽẽ dñt. Arbores aũ fe¬
minuiũ ferest̾ gen̾is. exceptis
Item hoc buxũ. licet ⁊ hec buxꝰ
dicat᷑. Nam suꝑfluã quidam
uolũt fac̾e discretõem. ut hec
buxus de arbore dicamꝰ blixũ
ił de ligno compõito.
odoris qͤ idia uł arabia mͣ¬

Expanded text:
nthina omnium praestantior. Affertur nthina omnium praestantior. Affertur Syria, Cypro, et Africa, ex insulis quoque Cycladibus. Secunda est lentiscina, quae mastix vocatur; haec ex Chio insula deportatur. Tertia pinalis, quarum liquida, alia arida: et adferuntur ex Tyrrhena Colophonia. Unde etiam nomen Colophonia resina sumpsit. vocant. Alii volunt ex pino picem vocari. Haec a Graecis appellem dicere possumus. Cuius probabilis splendens, lenis et munda. Creandarum arborum naturaliter tria sunt genera: aut enim sua sponte nascuntur; aut ex seminibus fortugunt, aut ex radicibus pullulant. Nam caetera usus invenit, favente natura. 74. Omnia poma Latine neutri generis esse dicuntur; arbores autem feminini sunt generis, exceptis Item hoc buxum, licet et haec buxus dicatur. Nam superfluam quidam volunt facere discretionem, ut haec buxus de arbore dicamus, buxum vero de ligno composito. odoris, quae India, vel Arabia mi
Abbreviated transcription (Latin):
romanã eccłiam sua p̾sũptione
ꝯfund̾e ⁊ ꝑturbare contͣ ħ statu¬
tum temptau̾it ꝑpetuo anathe¬
mate atq excõicatione damp¬
net᷑ ⁊ cũ impiis qͥ ñ resurgent

Expanded text:
Romanam aecclesiam sua praesumptione confundere et perturbare contra hoc statutum temptaverit, perpetuo anathemate atque excommunicatione dampnetur, et cum impiis, quando resurgent
Abbreviated transcription (Latin):
quisq in domo sua sepeli¬
ebatur. postea uetitũ ẽ legis
ne forte ip̃o corꝑa uiuẽtia
ꝯtacta inficentur. Monum̃¬
tũ idõ nũcupat᷑ eo qd̾ m̃tem
moneat ad defuncti memo¬
riam. Cum enĩ ñ uideris mo¬
num̃tũ illud ẽ qd̾ scͥptũ ẽ.
Excidit tanꝙͣ mortuus a cor¬
de. Cum aũ uideris monet
m̃tem ⁊ ad menioriã redu¬
cit te. ut mortuũ recorderis.
Monum̃ta itaq ⁊ memorie
ꝓͥ m̃tis amonitõe dicte. Tumis¬
lus dictus qiͣ tumens cellus
eo qd̃ ibi corꝑa assumantur
Sartia .n. grece caro. fagus
comed̾e d̾r. Mausolea st̃ sepl¬
chra seu monum̃ta regum.¬
a mansoleo rege egyptiors
dicta. Nam eo definicto uxo
eiꝰ mire magnitudis ⁊ pul¬
chritudinis extruxit sepul¬
monum̃ta p̾cigsa ex nõie
eiꝰ mausolea nũcupentur
Diramides ẽ genꝰ sepulc̾rũ
qͥdratum ⁊ fastigiatũ. ult
omnẽ excelsitatem qͤ fieri
manu possit. Unde ⁊ m̃su¬
lam hr̃e umbͣm dñt. Tali
aũ edificio surgunt ut a la¬
to incipiant ⁊ mangusto

Expanded text:
quisque in domo sua sepelebatur. Postea vetitum est legibus, ne fetore ipso corpora viventium contacta inficerentur, Monumentum ideo nuncupatur, eo quod mentem moneat ad defuncti memoriam. Cum enim non videris monumentum, illud est quod scriptum est: Excidit tanquam mortuus a corde. Cum autem videris, monet mentem, et ad memoriam te reducit, ut mortuum recorderis. Monumenta itaque et memoriae pro mentis admonitione dictae. 2. Tumulus dictus, quasi tumens tellus. eo quod ibi corpora absumantur; sarci enim grece caro, phagos comedere dicitur. Mausolea sunt sepulchra seu monuma Mausoleo rege Aegyptiorum dicta. Nam eo defuncto uxor eius mirae magnitudinis et pulchritudinis extruxit sepulmonumenta pretiosa ex nomine eius Mausolea nuncupentur. Pyramides genus sepulchrorum quadratum et fastigiatum ultra omnem excelsitatem quae fieri manu possit, unde et mensullam habere umbram dicuntur. Tali autem aedificio surgunt ut a lato incipiant et in angusto
Abbreviated transcription (Latin):
dicimꝰ p̃cellere. Unde ⁊ cͥs¬
pmꝰ in eraclea ait. diuinis uir¬
tutib antistans alcides. Quid

Expanded text:
dicimus praecellere; unde et Crispinus in Eraclea ait: ‘Diuinis uirtutibus antistans Alcides’. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
gue sint. sͫ ꝓ exaggeratõem
dr᷑. Item q̃rit᷑ qͣ lingꝰ in futu¬
rum hoĩes loqnͣtur qd̾ nusqmͣ
reppit᷑ Nam dicit apłs. Siuie
lnigue cessabũt. Idõ aũ pͥus de
lingus ac deinde de gentirꝰ po¬
siumꝰ quia ex linguis gentes
ñ ex gentib lingue exorte st̃.

Expanded text:
guae sint, sed per exaggerationem dicitur. Item quaeritur qua lingua in futurum homines loquantur, quod nusquam reperitur. Nam dicit Apostolus: Sive linguae cessabunt . Ideo autem prius de linguis, ac deinde de gentibus posuimus, quia ex linguis gentes, non ex gentibus linguae exortae s
Abbreviated transcription (Latin):
p̃positionẽ int̾ponebant anti¬
qui ꝓ .e. Neuius mare int̾bi
bere ⁊plantꝰ int̾ luere mare.
.i. ebibere. ⁊ eluere. Fructũ ẽ rei
aliene clandestina contretatõ
a furuo id fusco uocatum. qͥa
mobseuro fit. Furtum aũt capi¬
tale cͥm̃ ap̃ maiores fuit ante
penam qͣdrupli. ꝑuasio ẽ rei
aliene manif᷑a p̃sumptio. Fur¬
tum aut̃ earumdẽ rerum fit q̃
de locom locum tͣnfferri possũt.
Duasio aũt ⁊ earum q̃ tranfferũ¬
tur. ⁊ earũ que ĩmobiles st̃. In

Expanded text:
praepositionem inter ponebant antiqui pro e. Naevius: Mare INTER- bibere. Et Plautus: INTER luere mare, id est, ebihere, et eluere. 19. Furtum est rei alienae clandestina contrectatio, a furvo, id est fusco vocatum, quia in obscura fit. Furtum autem capitale crimen apud majores fuit ante poenam quadrupli. 20. Pervasio est rei alienae manifesta praesumptio. Furtum autem earum rerum fit, quae de loco in locum transferri possunt, pervasio autem et earum quae transferuntu
Abbreviated transcription (Latin):
tio. Ambitꝰ iudiciũ meũ ẽ qͥ
largiorem honorem caꝑit ⁊ am¬
uit: amissurꝰ dignitatem quã
mun̾e inuadit. Peculatꝰ indici¬
um in eo dat᷑. qui frandem erario
faciunt: pecuniamq publicam
intͥuertũt. Nam a pecunia pe
hoc uidicio reus. si ante moria¬
tur. mn bona eius iudiciũ reddit᷑.
Incesti iuiditiũ in uirgines satra¬
tas uł ꝓpinquas sangume con¬
stitutum est. Q enĩ talib mis¬
cent᷑ incesti idest ĩcasti hñtur.
Maiestatis reatu tenent᷑. hii qͥ
regiam maiestatem leserunt
plicam ꝓdiderunt. uł cũ hos¬
tib consenserũt. Piaculum
dictum. ꝓ eo qd̾ expiari pot̾.
Cõmissa st̃ enĩ q̃ erant quogͦ
ordine expianda. De penis in

Expanded text:
tio. Ambitus iudicium in eum est, qui largitione honorem capit et ambit, amissurus dignitatem, quam munere invadit. Peculatus iudicium in eos datur qui fraudem aerario faciunt, pecuniamque publicam intervertunt. Nam a pecunia pechoc iudicio reus si ante moriatur, in bona eius iudicium redditur. Incesti iudicium in virgines sacratas vel propinquas sanguine constitutum est. Qui enim talibus miscuntur incesti, id est incasti habentur. Maiestatis reatu tenentur hi qui regiam maiestatem laeserunt blicam prodiderunt vel cum hostibus consenserunt. Piaculum dictum pro eo quod expiari potest; commissa sunt enim quae erant quoquo ordine expianda. De poenis in
Abbreviated transcription (Latin):
iecerit uł expugnau̾it. Uis pu¬
blita est. Si qͥs cuiem aute po¬
pulum uł urdicem uł regẽ aꝑ¬
pellantem necauerit:aut torse¬
est m̃tis calliditas ab eo qd̾ delu¬
dat. Aliud enĩ agit. ⁊ aluid si¬
mulat. Petronuis alit̾ existimit
dicens. Qͥd est iuidicis dolꝰ: Ni¬
mirũ ubi ad fcm̃ est qd̾ legi do¬
let. Habetis dolum. accipite nc̃
malũ. Calumpnia ẽ iuggiũ ali¬
ene litis. a cauendo. to⁊ detipien¬
cu ditta. Fauatas aeeliatu a r̃t

Expanded text:
iecerit vel expugnaverit. Vis publica est, si quis civem ante populum vel iudicem vel regem appellantem necaverit, aut torseest mentis calliditas, ab eo quod deludat. Aliud enim agit, et aliud simulat. Petronius aliter existimat dicens: 'Quid est, iudices, dolus? Nimirum ubi aliquid factum est quod legi dolet. Habetis dolum, accipite nunc malum.' Calumnia est iurgium alienae litis, a calvendo, id est decipiendo dicta. Falsitas appellata
Abbreviated transcription (Latin):
Rimen a carendo lege con¬
tum falsitas ⁊ cet̾a q̃ ñ acciount
s infamant. Facmꝰ dcm̃ a facien¬
do malum. qd̾ uecat alt̾i. flagi¬
tiũ aflagitando corruptelam ni¬
bidinis qua nocat sͥ. Hec st̾ duo
gen̾a. Oñim pccõꝵꝰ. lus est uirtꝰ¬

Expanded text:
rimen a carendo tum, falsitas et cetera, quae non occidunt, sed infamant. Facinus dictum a faciendo malum, quod noceat alteri. Flagitium a flagitando corruptelam libidinis, qua noceat sibi. Haec sunt duo genera omnium peccatorum. Vis est virt
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Ascribendo aũt scri¬
ta scribe calamsꝰ ⁊ pennia
Ex hiis enĩ u̾ba paginis
infigunt᷑. S calamꝰ arbo¬
ris ẽst. pemia auis: cuius
acumẽ in duo diuidit: into¬
tocorꝑe unitate seruata: oͤ
doꝓpt̾ myst̾ium ut ĩduo¬
u apicib uetꝰ ⁊ nouũ testa¬
mentum signaret᷑. quib
expͥmit u̾bi sacͣm̃tum san¬
giune passionis effusũ. Dc̃a
aũ calamus qd̾ liquorem po¬
nat. Unde ⁊ ap̃ nautas cala¬
re pon̾e dr̃. Penna aũ a pen¬
libroꝵ appellata. siue ex siłi¬
ex follib fuint .i. ex pellib.
que de occisis pecudib detͣhi
solent. Cus ꝑtes pagne di¬
cunt᷑ eo qd̾ sibi iniuicem com¬
paginant᷑. Uersus aũ uulgo
uocati qr sic scribebant anti¬
qui sicut aratur t̾ra. Asinis¬
tra enĩ ad dext̾am ꝓͥmũ de

Expanded text:
ris. A scribendo scrita scribe, calamus et penna. Ex his enim verba paginis infiguntur; sed calamus arboris est, penna avis cuius acumen in duo dividitur, in toto corpore unitate servata. Credo propter mysterium, ut in duobus apicibus, vetus et novum testamentum signaretur, quibus exprimitur verbi sacramentum, sanguine passionis effusum. Dictus autem calamus, quod liquorem ponat; unde et apud nautas calare ponere dicitur. Penna autem a penlibrorum appellata, sive ex simiex follibus fiunt, id est pellibus que de occisis pecudibus detrahi solent. Cuius partes pagine dicuntur, eo quod sibi inuicem compaginantur. Versus autem vulgo vocati; quia sic scribebant antiqui sicut aratur terra: a sinistra enim ad dexteram primum d
Abbreviated transcription (Latin):
a tybermo rege albanoꝵ dr̃ap¬
pellatꝰ. qͥ in hũc fluiiũ cecidit ⁊¬
de exitu suo nom̃ dedit. Nã an¬
tea abbula antiquũ nom̃ acolo¬
re huĩt qͥd inuib alb sit Ipẽ

Expanded text:
a Tiberino rege Albanorum dicitur appellatus, qui in hunc fluvium cecidit, et de exitu suo nomen dedit. Nam antea Albula antiquum nomen a colore habuit, quod nivibus albus sit. Ip
Abbreviated transcription (Latin):
macer qͥ festalia gue oues.
satroꝵ scͥpsit. ait uinoni eas q ͤ
geminos parerent oues sacͥfica¬
ri cum duob agnis altͥnsecus
religatis qͣs oues ambignas
uocari qͣi ex utraq ꝑte agnos

Expanded text:
Macer, qui fastalia sacrorum scripsit, ait Iunoni eas quae geminos parerent oues sacrificare cum duobus agnis altrinsecus religatis; quas oues ambignas uocari quasi ex utraque parte agnos
Abbreviated transcription (Latin):
negatione sola positum est.
⁊ est nomĩ grecum. Panageri¬
cum est licentiosum ⁊ lasciui¬
osum genus dicendi in lau¬
dib regum: in cuiꝰ ꝯpositiõe
hoĩes multis mendatiis adu¬
lant᷑. Qd̃ malum a grecis ex¬
ortum est: quoꝵ leuitas inste¬
ta dicendi facuitate ⁊ copia i¬
credibis multas mendatiorũ
nebulas suscitauit. Fastoꝵ
libri st̃ in quib reges uł ꝯsu¬
les scribuntur. a fascib uxa
⁊ ouidis libri fastoꝵ dicuntur

Expanded text:
negatione sola positus est, et est nomen Graecum. Panegyricum est licentiosum et lasciviosum genus dicendi in laudibus regum: in cujus compositione homines multis mendaciis adulantur. Quod malum a Graecis exortum est; quorum levitas instructa dicendi facultate et copia incredibili multas mendaciorum nebulas suscitavit. Fastorum libri sunt, in quibus reges ac consules scribuntur, a fascibus et Ovidii libri Fastorum dicuntur
Abbreviated transcription (Latin):
hilosophi aũ mundi uiiͤ.
celos .i. planetas globoꝵ
ꝯsono motu introdux̾unt. qͦ¬
rum orbib cõnexa memorãt
om̃ia. quos sͥ m̃exos ⁊ uelut
instos u̾sari retro ⁊ eꝯͣrio ce¬
t̾is motib suis ferri arbitnͣ¬
tur. De eiusdem spere motu
pere motꝰ duobꝰ axib uol¬
uitur. Quoꝵ uus ẽ sep¬
dit appellat᷑ q boreus. alter
australis qui nũqmͣ udetꝰ

Expanded text:
hilosophi autem mundi septem caelos, id est planetas, globorum consono motu introduxerunt, quorum orbibus conexa memorant omnia, quos sibi innexos et velut insertos versari retro, et e contrario ceteris motu ferri arbitrantur. De eiusdem sphaerae motu . Sphaerae motus duobus axibus volvitur, quorum unus est sepdit, appellaturque boreas, alter vero australis, qui nunquam videtur,
Abbreviated transcription (Latin):
qtrio. seuio postea appellatio singło¬
rũ mutata est ⁊ unionem. canem
tͥonem suppũ qͣtrionem planum
tib componit᷑ ut afferat qd̾ uolu¬
erint: ut puta senionem qͥ eis ĩ iac¬
tu bonũ affert. Uitant aũ canem
qui dampnosus ẽ unũ enĩ sig̃tat.¬
alculi ꝑtim ordine mouẽt᷑ u̾iii¬
ꝑtim u̾age. ⁊i dõ alios ordinari¬
os alios uagos appellant. At il qͥ
moui om̃o ñ possunt incitos dũt¬

Expanded text:
r senio. Postea appellatio singulorum mutata est, et unionem canem, trinionem suppum, quaternionem planum ribus conponitur ut adferat quod voluerit, utputa senionem, qui eis in iactu bonum adfert. Vitant autem canem quia damnosus est; unum enim sigalculi partim ordine moventur, partim vage. Ideo alios ordinarios; alios vagos appellant: at vero qui moveri omnino non possunt, incitos d
Abbreviated transcription (Latin):
aleatores sibi iuudent᷑ fisiolo¬
gice ꝑ allegoriam hanc artem ex̾ce
⁊ sub qͣdam rerum siłitudine fing̾e
tas ꝓptͥ etates hõm t̾nariis lineis
ꝓpt̾ temꝑa argum̃tantꝰ. Inde ⁊ ta¬
hulam tͣnis descͥptam dñt lmeis.

Expanded text:
aleatores sibi videntur physiologice per allegoriam hanc artem exercere, et sub quadam rerum similitudine fingere. tas propter aetates hominum ternariis lineis opter tempora argumentantur. Inde et tabulam ternis descriptam dicunt lineis.
Abbreviated transcription (Latin):
romane uniu̾salis eccłie ponti¬
fice. ĩ pͥmis cardinales. ep̃i dili¬
gentissima simł ꝯsid̾atione tͣc¬
tantes. mox sͥ cłicos cardinales
adhibeant. sic q reliquꝰ clerꝰ ⁊
ppłs ad ꝯsensũ noue electionis
accedant. ut nimirũ ne ueniali¬
tatis morb qͣlib accasione sb̾ri¬
piat. religiosi uiri p̾duces sut
ĩ ꝓmouẽdi pontificis electionẽ
reliciͥ aũ seq̃ces. Et c̾te rectꝰ ato¬
legutimꝰ hic electionis ordo ppẽ
Nulla ĩqͥt rõ sinit. ut int̾ ep̃os
h̾eant᷑. qͥ nͨ acłicis st̾ electi nec
a plebib expetiti. nͨ a ꝯꝓĩcia¬

Expanded text:
Romanae universalis aecclesiae pontifice, imprimis cardinales episcopi diligentissima simul consideratione tractantes, mox sibi clericos cardinales adhibeant, sicque reliquus clerus populus ad consensum novae electionis accedant, ut nimirum ne venalitatis morbus qualibet occasione subripiat, religiosi viri praeduces sint in promovendi pontificis aelectione, reliqui autem sequaces. Et certe rectus atlegitimus hic electionis ordo perpeNulla, inquit, ratio sinit ut inter episcopos habeantur qui nec a clericis sunt electi, nec a plebibus expetiti, nec a
Abbreviated transcription (Latin):
decessore nr̃o hec apłica sẽdis cui
auctore dõ deseruio ert adu̾sa ꝑ¬
tulerit. qt deniq ꝑ simoniace
heresis traperetas. malleisq cͤ¬
brisq tunsionib sb̾iacu̾it ad eo
ut columpna dei uiuentis iã iã
pene uid̾et᷑ nutare. ⁊ sagena sũ¬
mi piscatoris ꝓcellis ĩtumescẽ¬
sb̃̾ingi. Unde si placet fr̃nitati
gur̃e debemꝰ auxsliante dõ futiͣs
casib pͣdent̾ occurr̾e. ⁊ ecͣcͣstico
statui ne reduuua qd̃ absit ma¬

Expanded text:
ec apostolica sedes, cui Deo auctore deservio, quot adversa pertulerit, quot denique per Symoniacae heresis trapaezetas malleis et crebris tunsionibus subjacuerit, adeo ut columpna Dei viventis jamjam pene videretur nutare, et sagena summi piscatoris procellis intumescensubmergi. Unde, si placet fraternitati vestrae, debemus auxiliante Deo futuris casibus prudenter occurrere, et ecclesiastico statui, ne recidiva quod absit ma
Abbreviated transcription (Latin):
be tolete̾na ĩuenerũt.
Nam ꝑ motꝰ fueram cã con¬
cilii. s ꝙͣiuis uissio pͥncipis
mitin̾e positũ remeare me
ãmonusset. ego tñ qr ꝓpin¬
quior eram p̾sentie ip̃ius ꝙͣ
regressioni. malui etiam po¬
tius cursũ itin̾is ñ int̾clud̾e.
Neni ad p̾sentiam pͥncipis. In¬
ueni p̾sentem dyaconũ tuũ
ꝑ eũ eloquia tua suscipiens
amplexus sũ ⁊ legi. ⁊ de salu¬
spes ñ confundit ꝑ caritatem
que diffusa est incordib nr̃e
Codicem efhimologiarũ cũ
aliis codicib in itin̾e tͣnsmi¬
dine tam̃ tͥ mͦ ad enĩdandũ
studueram offerre si ad desti¬
natum concilii locum ꝑue¬
nissem. De constituendo ã
gis. s tam̃ ⁊ ip̃e adhuc ubi
cercius cõuertat animũ illi
manet incertum. Peto aũ

Expanded text:
be Toletana invenerunt. Nam permotus fueram causa concilii. Sed quamvis jussio principis in itinere positum remeare me admonuisset, ego tamen quia propinquior eram praesentiae ipsius quam regressioni, malui potius cursum itineris non intercludere. Veni ad praesentiam principis, inveni praesentem diaconum tuum: per eum eloquia tua suscipiens, amplexus sum et legi, et de saluspes non confunditur per charitatem, quae diffusa est in cordibus nostris. Codicem Etymologiarum cum aliis Codicibus de itinere transmidine, tamen tibi modo ad emendandum statueram offerre, si ad destinatum concilii locum pervenissem. De constituendo autgis, sed tamen et ipse adhuc, ubi certius convertat animum, illi manet incertum. Peto aute
Abbreviated transcription (Latin):
b dr̃ ex similitudine elefon¬
ti cuiꝰ naturalit̾ dura pellis
⁊ asꝑa nom̃ morbo in hoĩb de¬
dit: qr corꝑis suꝑficiem simi¬
lem facit elefantoꝵ cuti. siuie
quia ingens passio est sicut
aĩal ipm̃ ex quo diriuatum no¬
mẽ ducit Hicteris greci apper¬
lant a cusdam aĩalis nomĩe
qd̾ sit coloris feller. Hũt me¬
bum satmi arcuatum dicunt.
a similitudine celestis arcus.
Auriginẽ uero uarro appella¬
ri ait a colore auri. Regium
aũt morbum in de estimant
dictum: qd̾ umo bono ⁊ rega¬
lib cibis facilius curet᷑. Can¬
cer a similitudine marituni
aĩalis uocatum. nuluꝰ sic̃ me¬
dici dicunt nullis medicam̃¬
tis sanabile. Aut gͦ pcidi so
mortem qmͣlibet taldius ad¬
futuram. Ordeolus est pͣuissi¬
ma ac purusenta collectio ⁊̃
capillis palpebraꝵ ꝯstituta.
ĩ medio lata. ⁊ ex iitro ꝓ con¬
Uucta. Ordei gͣnum simans.

Expanded text:
bus dicitur ex similitudine elephanbus dicitur ex similitudine elephanti, cuius naturaliter dura pellis et aspera nomen morbo in hominibus dedit; quia corporis superficiem similem facit elephantorum cuti, sive quia ingens passio est, sicut animal ipsud ex quo derivatum ducit nomen. Hicteris Graeci appellant a cuiusdam animalis nomine, quod sit coloris fellei. Hunc morbum Latini arcuatum dicunt, a similitudine caelestis arcus. Auriginem vero Varro appellari ait a colore auri. Regium autem morbum inde aestimant dictum, quod vino bono et regalibus cibis facilius curetur. Cancer a similitudine maritimi animalis vocatum. Vulnus sicut medici dicunt nullis medicamentis sanabile. At ergo praecidi solmortem, quamlibet tardius, adus. 16. Ordeolus est parvissima, et purulenta collectio in capillis palpebrarum constituta, in medio lata, et ex utroque conducta, hordei granum similans;
Abbreviated transcription (Latin):
serpentinũ quo uenena pellã¬
tur. ut pestis peste soluatur.
Cartatiaca grece latini lati¬
ni purgatoria dicũt. Catha¬
podia eo qd̾ modicum potet᷑
seu inglutiatur. iamoron
a suco more nom̃ sumpsit ex
quo conficit᷑ sic̃ diacodion
qr ex codia .i. ex papauere fit.
sic̃ diasꝑmaton. qr ex semi¬
uocatum eo qd̃ molle sorbeat᷑.
Trociscos dictos qr ĩ modum
grece rota ła dr̃. Colliria lati¬
num sonant: qd̾ uitia oculo¬
rũ det̾gant. Epithema eo ꝙ
suꝑponat᷑ aliis adiutoriis p̃¬
cedentib. Cathapłasma
eo qd inductio sola sit. Im¬
plastrũ u̾o eo qd mdutatur.
Malagia qͥd̾ sine igne ma
latine relaxio dr̃. Pessaria du¬
ta qd̃ initus initiant᷑. Medici¬
nam uim̃toꝵ cyron quidã gc¬
cus muenit. Inde pingit᷑ di¬
midia ꝑte homo diudia e¬
dies medici uocant: quib
credo ex iudicio infirintatis
qͣrͣ idicent hoĩem ⁊ sñten¬
cia sua aut puniant aut

Expanded text:
serpentinum quo venena pellunserpentinum quo venena pelluntur, ut pestis peste solvatur. Catartica Graece, Latine purgatoria dicuntur. Catapotia, eo quod modicum potetur, seu inglutiatur. Diamoron a suco morae nomen sumpsit, ex quo conficitur; sicut diacodion, quia ex codia, id est ex papavere fit; sicut diaspermaton, quia ex semivocatum, eo quod molle sorbeatur. Trochiscus dictus, quia in modum Graece rota dicitur. Collyria, Latine sonant, quod vitia oculorum detergant. Epithema, eo quod superponatur, aliis adjutoriis praecedentibus. 11. Cataplasma, eo quod inductio sola sit. Emplastrum, eo quod inducatur. Malagma, eo quod sine igne macLatine relaxatio dicitur. Pessaria dicta, quod intus injiciantur. 12. Medicinam jumentorum Chiron quidam Graecus invenit; inde pingitur dimidia parte homo, dimidia edies medici vocant, quibus, credo, ex judicio infirmitatis quasi judicent hominem, et sententia sua, aut puniant, aut
Abbreviated transcription (Latin):
iuri ⁊ femine ꝯiunctio. Lib̾o¬
rũ successio ⁊ educatio. ꝯmu
na lib̾tas. ad quifitio eoꝵ que
celo. t̾ra mariq capunt᷑. Itẽ
deposite rei uł ꝯm̃date pecunie
restitutio. molentie ꝑ ium re¬
pulsio. Nam hoc aut si qͥd
huic simile est nũqmͣ ĩuistũ¬

Expanded text:
le aut gentium. Ius naturaet quod ubique instinctu nature, non na libertas, acquisitio eorum que celo, terra marique capiuntur. Item deposite rei vel commodate pecunie restitutio, violentie per vim repulsio. Nam hoc, ac si quid huic simile est, nunquam iniustu
Abbreviated transcription (Latin):
culi ꝯcipiũt ⁊ pariũt catulos. a¬
lie ponũt oua sine masculi sus-¬
ceptione ꝯcepta. q̃ itẽ in seqñs
sui seĩs iastu ꝑfundũt᷑. Et qͥ
hoc mim̾e fu̾it afflata genera¬
bilia fiũt. q̃ u̾o ꝑfusa ñ fiu̾nt
sterilia ꝑseuerãt aut putresc̃t.

Expanded text:
culi concipiunt et pariunt catulos; aliae ponunt ova sine masculi susceptione concepta, qui idem insequens, sui seminis iactu perfunduntur; et quae hoc munere fuerint afflata generabilia fiunt, quae vero perfusa non fuerint sterilia perseverant aut putrescunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cupatur. Qͥ tres ꝑtes orbis ue¬
t̾es ñ eqͣlit̾ diuiserũt. Nam a¬
sia a meridie ꝑ orientẽ usq ad
orseptemtonẽ ꝑuenit. europa
u̾o a septemtone us ad occidẽ¬
tem. atq inde africa. ab occidẽ¬
te us ad m̾idiem. Unde euidẽ¬
t̾ orbem dimidiũ sola asya te

Expanded text:
cupatur. Quas tres partes orbis veteres non aequaliter diviserunt. Nam Asia a meridie per orientem usque ad septentrionem pervenit; Europa vero a septentrione usque ad occidentem; atque inde Africa ab occidente usque ad meridiem. Unde evidenter orbem dimidium duae te
Abbreviated transcription (Latin):
Mediocres numeri st̃ qui quo¬
dam modo simplices ⁊ incom¬
positi eẽ uidentur. alio u̾o mͦ
scd̃i ⁊ compositi: ut u̾bu grã.¬
qͥnq dum comꝑatus fu̾it. pͥ¬

Expanded text:
Mediocres numeri sunt qui quodam modo simplices et incompositi esse videntur, alio vero modo secundi et compositi. Verbi gradum comparatus fuerit, p
Abbreviated transcription (Latin):
saxo. Nũc torrite flãmis fruges
nc̃ frangite saxo. Clibanũ furnũ
nis ex eo fcũs ibi coquit᷑. ATorcu¬
lar dictũ eo qd̾ ibi uue calcent᷑
atq extorte expͥmant᷑ ⁊ qiͣ torre¬
lictus. Scd̾a uͥ magistͣtus iudica¬
re solet. Tercia qͣm supͣdiximuᷤᷤ
cia plana in nauib. De quib
uirgiliꝰ. Laxatq foros. Lacꝰ dict᷑
qr ibi decurrit frugũ liq̃uor. De

Expanded text:
s: Nunc torrete igni fruges, nunc frangite saxo. Clibanus, id estnis ex eo flar dictum, eo quod ibi uvae calcentur, atque extortae exprimantur. 8. Forlictus; secunda, ubi magistratus judicare solet; tertia, quam supra diximus, ta, spatia plana in navibus. De quibus Virgilius: Laxatque foros. Lacus dictus, quia ibi decurrit frugum liquor.
Abbreviated transcription (Latin):
rgast̾ium locus
est uͥ opus aliqͦd fit. Gre¬
co enĩ sermone erga oꝑa: st̾io
laquo ⁊ ip̃a a greco uocabłõ
nũcupant᷑. uͥ deputant᷑ noxii
ad aliqd̾ opus faciend̾̃. ut so¬
lent gladiatores ⁊exules qui
marmora secant. ⁊ tam̃ ui¬
culoꝵ custodiis alligati st̃. Ge¬
niceũ grecedictũ eo qd̾ ibi ꝯuen¬
tus femimnaꝵ ad opus lanificii
ex̾cendum ꝯueniat. Mulier enĩ
grece gent nũcupat᷑. Prstrinũ
qͣi pilistͥnũ qr pilo antea tonde¬

Expanded text:
rgasterium locus est, ubi opus aliquod fit. Graeco enim sermone erga opera sterila quoque et ipsa Graeco vocabulo nuncupantur, ubi deputantur noxii ad aliquod opus faciendum, ut solent gladiatores 225 et exsules, qui marmora secant, et tamen vinculorum custodiis alligati sunt. 3aeceum Graece dictum, eo quod ibi conventus feminarum ad opus lanificii exercendum conveniat. Mulier enim Graece γυνὴ nuncupatur. 4. Pistrinum, quasi pilistrinum, quia pilo antea tunde
Abbreviated transcription (Latin):
dentes ꝓpͥum neqͣqmͣ recipi¬
ũt eos qui aliquid in ħ mũ¬
do utunt᷑. Cerdoniani acer¬
done qłdam noĩati qͥ duo pͥn¬
cipia contͣria asseruit. Mar¬
cioniste a marcione stoito
philoso pho appellan aͥ c̾donis
dogma secutus. alt̾um bonum
duo pͥncipia creatoris ⁊ bortã¬
tis. Archo terite ab obłone uora¬
ti panem enĩ ⁊ caseum offerũt.
dicentes pͥmis hoĩb obłonem a
friutib tre ⁊ a fructib onũ fuis¬
se celebratam. Aqͣrii appellati
eo qd aqm̃ solam offerunt ĩ cã¬
lice satmenti. Seueriani a se¬
uero exorti. uinũ ñ bibũt. Uniũ
uetus testam̃tum. ⁊ resurrectie

Expanded text:
dentes proprium, nequaquam recipiunt eos qui aliquo in hoc mundo utuntur. Cerdoniani a Cerdone quodam nominati: qui duo contraria principia asseruit. Marcionistae a Marcione Stoico philosopho appellati: qui Cerdonis dogma secutus, alterum bonum, duo principia creatoris et bonitatis. Arroteritae ab oblatione vocati; panem enim et caseum offerunt dicentes primis hominibus oblationem a fructibus terrae et a fructibus ovium fuisse celebratam. Aquarii appellati, eo quod aquam solam offerunt in calice sacramenti. Severiani, a Severo exorti, vinum non bibunt, et Vetus Testamentum, et resu
Abbreviated transcription (Latin):
tes om̃ib ꝓpħis dicentes ali
gem solam custodiant. am
ꝓph̃as ñ recipiũt. Imero baꝑ¬
tiste eo qd̃ cotidie uestimẽ¬
ta sua ⁊corꝑa lauent. De hiẽ¬

Expanded text:
tes omnibus prophetis, dicentes aliis gem solam custodiunt, nam prophetas non recipiunt. Hemerobaptistae, eo quod quotidie vestimenta sua et corpora lavent. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
uit eatorem angl̃in nestio
gneũ affirmans. appelletẽ
fiati a pͥncipib appellan. qͥ
uniuisitatem qmͣ ds̃ condi¬
diti opa ee archangloꝵ desẽ¬
ade unitentur nuditatẽ. uñ
m adorant. Setͥbiani nom̃ ac¬
ceꝑunt a futo adam qui uora¬
qd melchisedech sac̾dotẽ dei
ñ hoĩem fusse. s u̾tutẽ dĩ
eẽ arbitnͣtur. Angłici uocati¬

Expanded text:
ui creatorem, angelum nescio igneum affirmans. Apellitae qntiaci a principibus appellantur: qui universitatem quam Deus condidit, opera esse archangelorum defenAdae imitentur nuditatem; undeCain adorant. Sethiani nomen acceperunt a filio Adam, qui vocaquod Melchisedech sacerdotem Dei non hominem fuisse, sed virtutem Dei esse arbitrantur. Angelici
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ ñ in apłis s in se traditum
asserũt. Cataroe ꝓpt̾ mũdici¬
am ita se noĩauerũt. Głianteᷤ
penitentib ueniam pcc̃oꝵ. Ui¬
duas si nupserint tanqͣm ad¬
ult̾as dampnãt. mũdiores se ce¬
teris pͣdicant. Qͥ si nom̃ suum
cognosc̾e uellent mũdanos se
pociꝰ qmͣ mũdos uocarẽt. Pau¬
liani a paulo samosateno ex
mogeniani ab ermogene qͥdã

Expanded text:
cti non in Apostolis, sed in se traditum adserunt. Catharoe propter munditiam ita se nominaverunt. Gloriantes paenitentibus veniam peccatorum: viduas, si nupserint, tamquam adulteras damnant: mundiores se ceteris praedicant. Qui nomen suum si cognoscere vellent, mundanos se potius quam mundos vocarent. Pauliani a Paulo Samosateno exomogeniani ab Hermogene quoda
Abbreviated transcription (Latin):
causis qͣs eligentes institue¬
rũt. Simoniaci dicti a symo¬
ne magice discipline ꝑito.
set. Sui dñt creaturam nõ
a dõ s a uirtute qͣdam suꝑna
creatam. Menandriani a me¬
nandro mago discipłõ symo¬
nis nũcupati quilirũdũ nõ
a dõ s ab anglis fcm̃ asseru¬
it basilidian a bafilide appel¬
lati qui int̾ reliqͣs blasphe¬
mias passũ ih̾m ab negauit.
icholaite deĩ a nicholao
diacono eccłie iheruso lm¬
ꝯsuetudo ut inuicem ꝯuigi
ꝯmutarent᷑. iͦs iob̃es ĩ apo¬
lipsin ĩ ꝓbat dicens. S ho
habes qd̾ odisti fc̃a incholi¬
tarum. Guostici ꝓpt̾ exceu¬
tiam scĩe se ita appellare u¬
luers̃t. Aminã nat᷑am deiq
se sius dogmiatib fingũt.
Carpocratiani acapine carpo¬
cͣte quodam uocant᷑ quidi¬
de utroq sexu ꝓgenitũ. oy
rinthiani a cirintho qdam
nũcupati. Hi int̾ cefa cͥõ¬
tisionem obseruant. milli
annos post rrͦnem ĩ uolũ¬
tate carnis futoͣs p̾dicant.
micili asti st̃ appellati. Na¬

Expanded text:
causis quas elegentes instituerunt. Simoniani dicti a Simone magicae disciplinae perito, set. Hi dicunt creaturam non a Deo, sed a virtute quadam superna creatam. Menandriani a Menandro mago, discipulo Simonis nuncupati; qui mundum non a Deo, sed ab angelis factum asserunt. Basilidiani a Basilide appellati, qui inter reliquas blasphemias passum Iesum abnegavit. icolaitae dicti a Nicolao diacono ecclesiae Hierosolymconsuetudo, ut invicem conjugia commutarentur. Quos Joannes in Apocalypsi improbat dicens: Sed hoc habes, quod odisti facta Nicolaitarum. § 3. Gnostici propter excellentiam scientiae se ita appellare voluerunt. Animam naturam Dei esse suis dogmatibus fingunt. § 6. Carpocratiani a Carpocrate quodam vocantur, qui dide utroque sexu progenitum. § 7. Cerinthiani a Cerintho quodam nuncupati. Hi inter cetera circumcisionem observant, mille annos post resurrectionem in voluptate carnis futuros praedicant. Mi
Abbreviated transcription (Latin):
aqͣnis transiit. Calices ⁊ calati ⁊
scale poculoꝵ gen̾a antea ex lig¬
no facta. inde ⁊ uocata. Greci eĩ

Expanded text:
arios transiit. Calices et calathi et cale poculorum genera, antea ex ligno facta, unde et vocata; Greci e
Abbreviated transcription (Latin):
Unguenta aũt q̃dam durͣ a
locis. ut teliũ. cuiꝰ iulł ce¬
sar meminit dicens. Corpꝰ¬
quo suaui telimo uiginus.
Hoc ꝯficiebat᷑ in insula telo.
dam ab ĩuentoꝵ nõie ut ama¬
racinũ. Nam qͥdam tͣdũt re¬
giũ q̃dam puerũ amaracũ no¬
mine ꝯplura unguẽtoꝵ gena
fentem casu ꝓlapsũ eẽ. ⁊ ma¬
iorem ꝓ ꝯmixtione odorem cre¬
asse. Unde nc̃ optima unguẽta
de ⁊ sui noĩs referũt odoratum.
ut aneticũ. Est enĩ sincerũ. ex
oleo ⁊ aneto tantũ. Composita
aũ st̃ q̃ plurib admixtis fuĩt.
Unde ⁊ noĩs sui odorẽ ñ hñt: qͥ
optinentib aliis q̃ admiscent
nic̾tũ odorem ducũt. ut cerotũ
celesticum. martiatũ. Explict

Expanded text:
Unguenta autem quaedam dicuntur a locis, ut telinum, cuius Iulius Caesar meminit, dicens: Corpusque suavi telino unguimus. Hoc conficiebatur in insula Telo, quaedam ab inventorum nomine, ut amaracinum. Nam quidam tradunt regium quendam puerum Amaracum nomine complura unguentorum genera ferentem casu prolapsum esse, et maiorem ex commixtione odorem creasse. Unde nunc optima unguenta de et sui nominis referunt odoratum, ut anetinum: est enim sincerum ex oleo et aneto tantum. Conposita autem sunt quae pluribus admixtis fiunt; unde et nominis sui odorem non habent, quia obtinentibus aliis, quae admiscentur, incertum odorem ducunt. Cerotum. Calasticum. Marciatum. § 13
Abbreviated transcription (Latin):
phoniam p̾stine sanitatis resti¬
tuit. Postremo ⁊ astronomiã
notam hẽbit. ꝑ quã ꝯtemple¬
tur rõnes astroꝵ ⁊ mutatioes
tempoꝵ. slam sic̃ ait quidã
medicoꝵ. cũ ip̃oꝵ qͣlitatib ⁊

Expanded text:
phoniam pristinae sanitati restituit. Postremo et Astronomiam notam habebit, per quam contempletur rationem astrorum et mutationem temporum. Nam sicut ait quidam medicorum, cum ipsorum qualitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
Post ea theodosius nmor aug̾t
ad similitudinẽ gregoriani et
hermogeniani coditẽ fcm̃ ꝯstitu¬
tionẽ a ꝯstantini temꝑib sub
ꝓprio cusq imꝑatoris titilo dis¬
posuit quem a suo noĩe theo¬
dosianũ uocanit. .ii.
m̃s aũ leges. aut diuinest̾.
aut humane. Diuine nat᷑a.
huinane morib ꝯstant. Iõ he
Discrepant: quĩ alie aliis genti¬
b placent. .iii
ex diuina fas ẽ: us ẽ lex
humana. Transire ꝑ alie¬

Expanded text:
Postea Theodosius minor Augustus Postea Theodosius minor Augustus ad similitudinem Gregoriani et Hermogeniani codicem factum constitutionum a Constantini temporibus sub proprio cuiusque imperatoris titulo disposuit, quem a suo nomine Theodosianum vocavit. § s autem leges, aut sunt divine, aut humane. Divine, natura, humane, moribus constant. Ideoque he discrepant, quoniam alie aliis gentibus placent. Fas ex divina est, ius lex humana. Transire per alie
Abbreviated transcription (Latin):
scipit qntus de auctorib legui.
oyses gentis
hebraice pͥmuᷤ
oĩum diuinaᷤ
leges sacͥs scͥp¬
lr̃is explicauit.
Coroneus rex
grecis pͥmꝰ le¬
ges uidiciaq ꝯstituit. Mercuriꝰ
crinegestus pͥmꝰ leges egyptiis
tradidit. Solon pͥmꝰ leges athe¬
niensib dedit. Ligurgꝰ pͥmuᷤ
lacedemoniis uira apposimis
antoritate confinxit. Numa
popilus qui romulo successit ĩ
regno pͥmus leges romanas
edidit. Demde cũ ppłõs seditio¬
sos magistratꝰ ferre ñ posset
decem uiros legib scͥbendis de¬
creuit quileges ex lib̾s solonis
i latraũ sermonẽ tͣnslatis ꝯuo¬
decim tabulis exposuerũt. fue
postumus. Hi decem uiri legũ
conscribendarũ electi st. Leges
aũ redigere in libris pͥmꝰ ꝯsul¬
pompeius mstitule uoluit: S ñ
ꝑseuerauit obtrectatorũ metu.
Demde cesar cepit hoc fac̾e. sed
añ int̾fectus est. Paulatimaũ
antiq̃ leges uetustate atq in¬
detur. Noue a constantino cesa¬
re ceꝑuit. ⁊ reliͥs succedentib̃.

Expanded text:
S § 1 De auctoribus legum. Moyses gentis Hebraeae primus omnium divinas leges sacris litteris explicavit. Phoroneus rex Graecis primus leges iudiciaque constituit. Mercurius Trimegistus primus leges Aegyptiis tradidit. Solon primus leges Atheniensibus dedit. Lycurgus primus Lacedaemoniis iura ex Apollinis auctoritate confinxit. Numa Pompilius, qui Romulo successit in regno, primus leges Romanis edidit; deinde cum populus seditiosos magistratus ferre non posset, Decemviros legibus scribendis creavit, qui leges ex libris Solonis in Latinum sermonem translatas duodecim tabulis exposuerunt. FuerPostumius. Hi Decemviri legum conscribendarum electi sunt. Leges autem redigere in libris pPompeius instituere voluit, sed non perseveravit obtrectatorum metu. Deinde Cesar cepit id facere, sed ante interfectus est. Paulatim autem antique leges vetustate atque indetur. Nove leges a Constantino inceperunt cesare et reliquis succedentibus