comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sei & gaio scripsit epłam ꝑ
sententias. differentẽ. quomͦ
quacdam ignorantia cognosca¬
tur ds. & quomꝰ uisus sit ab
his. qui eum uidisse legunt᷑.
ligatur. & quod ñ solum di¬
uinitatis. sed & humanitatis
xp̃i mrsteriũ & dictu archa
num maneat. & intellectu
ignotũ. & quomͦ ins qui est
suꝑ om̃ia. hominib ẽ substan¬
cialit̾ constitus. & quod scd̃m
homines. de hominum sub¬
stantia substancͥalit᷑ ẽ substan¬
ciatus sicut ostendit uirgo
suꝑ excellent̃ pariens. & aq
instabilis materialem. & ter¬
restrem grauicatẽ. sustinens.
& quod non diuise scd̃m dm̃
tantum. diuina egit benig¬
nus iħc: neq humana tan¬
tum scđm hominẽ. sed uir
factus d̾s: nouam quandam
dĩ uirilem. oꝑationem nob
percil it auit
Dorocheo quoq ministro di¬
necit utteras in notescens
luod diuina caligo sit lieo
i accemibilis in qua habita¬
re ds dr̃: & in qua fit om̃¬
uisqui eum scire & uidere
dignus in hoc corpore fue¬
rit dosipattẽ aut̃ sacerdo¬

Expanded text:
Gaio scripsit epistolam, per sententias disserentem, quomodo quadam ignorantia cognoscatur Deus, et quomodo visus sit ab his, qui eum vidisse leguntur:ligatur, et quod non solum divinitatis, sed et humanitatis Christi ministerium, et dictu arcalectu ignotum; et quomodo Jesus, qui est super omnia, hominibus est substantialiter constitutus, et quod secundum homines, de hominum substantia, substantialiter est substantiatus, sicut ostendit virgo superexcellenter pariens, et aqua instabilis, materialem et terrestrem gravitatem sustinens: et quod non divise secundum Deum tantum divina egit benignus Jesus, neque humana tantum secundum hominem: sed vir Dei factus, novam quamdam Dei virilem operationem nobis percivilitavit. Dorotheo quoque ministro direxit litteras, innotescens quod divina caligo sit lux inaccessibilis, in qua habitare Deus dicitur, et in qua sit omnis qui eum scire et videre dignus in hoc corpore fuerit; Sosipatrem autem sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
nis sui foute ab inmundicia
idolorum occubuit baptirata.
in remissicnem peccatorũ. Cuiꝰ
filius uisbius. quẽ ex p̃soapto
itbio uiro suo susceꝑat romã
ductus. domiciano euis ꝑ tres
cęsares militauit: & sub sc̃o
masso ep̃o qui t̾cius a beato
dionisio parisiorũ rexit ccebam
reuersus om̃ib quȩ st̃ mundi
relictis baptizatus: & religiosoꝵ¬

Expanded text:
nis sui fonte ab immunditia nis sui fonte ab immunditia idolorum occubuit baptizata in remissionem peccatorum. Cujus filius Visbius, quem ex praescripto Lisbio viro suo susceperat, Romam ductus, Domitiano evespillatoper Caesares militavit, et sub sancto Masso episcopo, qui tertius a beato Dionysio Parisiorum rexit Ecclesiam reversus, omnibus quae sunt mundi relictis, baptizatus, et religioso
Abbreviated transcription (Latin):
mirificatũ scm suũ in cęlis.
talit̾ demonstrare in terris.
qui ad ferocissimos poplos in¬
cutus nuncius & confessor
ipsius p̃ciosus. suc census igne
diuini amoris ẽstant̾ sustinuit
supplicia passionis. & ꝑ inma
ad soci&atem angłorũ Nẽpe
nouum prius & inauditum
miraculum examine corpus
uiuentis currere more. & ho¬
minem ᷝ ͣ mortuum: recto gressu
ꝓcedere. Sei quamquã sit mi¬
rum. non ẽ. tameni difficile
ambulare. cum idem ds̃ sua
potentia. efflato sp̃u eiꝰ cadauer
facile ꝓpt̾ fidei suȩ cõm̃dationẽ
quã isdem seruus fidelis suus
p̃dicauerat. facile ut ir & potuit
regere : qui idipsum corpus. de
puluere t̾rę conpingens. sp̃u qͦ
uegetar&ur dignatus est inspi¬
rare : idemq redactum in cinerẽ
dignabͥtur reparare: & qua
uixerat anima uiuidũ phernit̃
uod stupendum miraculũ cũ
suꝑius fata lartia c̃spexiss&:
psiliuit in infideliũ turbas
& uociferata est se esse xp̃i gra

Expanded text:
mirificatum sanctum suum in coelis mirificatum sanctum suum in coelis taliter demonstrare in terris, qui ad ferocissimos populos inclytus nuntius et confessor ipsius pretiosus, succensus igne divini amoris, constanter sustinuit supplicia passionis, et per ad societatem angelorum. Nempe novum, prius et inauditum, miraculum, exanime corpus viventis currere more, et hominem jam mortuum recto gressu incedere. Sed quanquam sit mirum, non est tamen difficile, ambulare, cum idem Deus sua omnipotentia efflato spiritu, cadaver ejus facile propter fidei suae commendationem, quam idem suus fidelis servus praedicaverat facile ut iret, potuit regere, qui idipsum corpus de pulvere terrae compingens, spiritum, quo vegetaretur, dignatus est inspirare: idemque redactum in cinerem dignabitur reparare, et qua vixerat anima, vividum perenniter uod stupendum miraculum, cum superius fata Larcia conspexisset, prosiluit in infidelium turbas, et vociferata est se esse Christi g
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis resplenduit: & beatis¬
simi dionisii se caclauer erexit
Sc̃aq manu caput a corpore
doi abra lictoris truncatum:
anglco ductu gressum regen¬
te & luce cęlesti circũ fulgen¬
te : pendulis cepit brachits
uectitare Et facta ẽ. comes
muititudo caelestis. exercitus.
exanimi eius corpori. caput
ꝓprium ab ipso monte ubi
fuerat decollatus. ꝑ duo fere
milia deportanti. usq ad locũ
in quo nunc dĩ dispositione
& sua el ectione requiescit
humatum: sine cessatione
celos p&entia diuinorũ sp̃uum
innumerabilia agmina sunt
audnita canore in astimabi¬
us suauitatis modulantia
gła tibi dñe. acliuncto fre
potuit tantus auditus. ut ut
alt̾natim chori anglici hȩc &
alia quoꝵ intelectus non
potuit ꝑcipi. concinebant:
iod uidentes & audientesi
innumeri popłi. & multi &iã
ꝑsecutorum in dm̃ crediderẽ
Non credentes aut̃ nimio ter¬
rore ꝑculsi. quiq in suas par
fecto erat diuinę lignationi.

Expanded text:
cunctis resplenduit; et beatiscunctis resplenduit; et beatissimi Dionysii se cadaver erexit, sanctaque manu caput a corpore dolabra lictoris truncatum, angelico ductu gressum regente, et luce coelesti circumfulgente, pendulis coepit brachiis vectitare. Et facta est comes multitudo coelestis exercitus exanimi ejus corpori caput proprium, ab ipso monte, ubi fuerat decollatus, per duo fere millia deportanti usque ad locum, in quo nunc Dei dispositione et sua electione requiescit humatum, sine cessatione coelos petentia divinorum spirituum innumerabilia agmina sunt audita, canore inaestimabilis suavitatis modulantia: Gloria tibi, Domine, adjuncto freqpotuit tantus auditus, velut alternatim chori angelici, haec et alia, quorum intellectus non potuit percipi, concinebant. Quod videntes et audientes innumeri populi, et multi etiam persecutorum, in Dominum crediderunt. Non credentes autem, nimio terrore perculsi, quique in suas partfecto erat divinae dignationi
Abbreviated transcription (Latin):
pis p̾ceptum securib de collati
sunt atq in hac fidei ẽstantia
Eꝑmanentes. reddentes ter¬
rę corpora beatas cęlo animas
intulerunt. Taliq ad dominũ
meruer ꝓsessione migrare.
ut amputatis capitib l huc
putaretur lingua palpitans
unde mentib inerat amor
lic& p̾cisis capitib quod ore
iam sumpserat sermonibus
aestuabat ardor: Uere beata
nimum& dño nr̃o grata soci¬
ctas. int̾ quos nec primus e̾e¬
alt̾ potuit nec tercius sed tri¬
nitatem confitentes. trino me¬
ruerunt decorari margrio.
Quatenus fiie pares. gła corona
eadem die cum illo. & in cir¬
cuitu ciuitatis ꝓ xp̃i nomine
cesa diuersis ac antea inau¬
ditis supplicus. est affecta.
nio fuerat por atũ Posuert̃
mortalia seruorum tuoꝵ in cir¬
cuitu eius & ñ erat qͥ sepelir &:
Namq ad declaranda martrris
& galliarũ pͥmi sacerdotis merita
gloriosa. ut ubi salutifer pͥma srueł᷑
ipsius pater& triumphus ma¬
ximus tunctos assistentes hor¬
ror inuasit: ac. lux ineffabilis

Expanded text:
pis, securibus decollati sunt: atque in hac fidei constantia permanentes, reddentes terrae corpora, beatas coelo animas intulere. Talique ad Dominum meruere professione migrare, ut amputatis capitibus adhuc putaretur lingua palpitans unde mentibus inerat amor, licet praecisis capitibus, quod ore jam sumpserat, sermonibus aestuabat ardor. Vere beata nimium et Deo nostro grata societas, inter quos nec primus alter potuit esse, nec tertius: sed Trinitatem confitentes, trino meruere decorari martyrio, quatenus fide pares, gloria coroeadem die cum illo, et in circuitu civitatis pro Christi nomine caesa et diversissimis ac antea inauditis suppliciis est affecta, nio fuerat peroratum: posuerunt mortalia servorum tuorum in circuitu ejus, et non erat qui sepeliret. Namque ad declaranda sancti martyris et Galliarum primi sacerdotis merita gloriosa, ut ubi salutifer primo coeperipsius pateret triumphus, maximus cunctos honor assistentes invasit, ac lux ineffabilis
Abbreviated transcription (Latin):
ni quippemiutes cadunt uelo
cit᷑. Sergo & noc̃ psalmus dicit.
Uos aut ut homines moriemini.
&srut unus ex principibus ca¬
dceis Et iterũ: Uiddi impium¬
suꝑ exaltari & eleuari. sic ut
cetros libani & transiui &¬

Expanded text:
ni quippe principes cadunt uelo- citer; erga quos Psalmus dixit: Vos autem sicut homines mo- riemini, et sicut unus ex principibus cadetis. Et iterum: Vi- di impium exaltari et eleuari usque ad cedros Libani; transiui
Abbreviated transcription (Latin):
a fidelium deuotione sũpta
sunt̃. usq hodie debiti cultꝰ
reuerentia conseruantur:
Quoꝵ meritis & p̾cib eadem
uenerabilis femina in nomine
sc̃ȩ̨ trinitatis. ex aqua & sp̃u
sc̃o renata: cuncta. quȩ habe
eorum corpora quamdiu suꝑ¬
uixerat celebrans: in bona con¬
fessione ac conuersatione.

Expanded text:
a fidelium devotione sumptae a fidelium devotione sumptae sunt, usque hodie debiti cultus reverentia conservantur, quorum meritis et precibus, eadem venerabilis femina, in nomine sanctae Trinitatis ex aqua et Spiritu sancto renata, cuncta, quae habereorum corpora, quandiu supervixerat, celebrans, in bona confessione ac conversatione,
Abbreviated transcription (Latin):
clata pinguedine: Atq sic se
in eam benesicium ubercatis
infudit. ut centuplicat. os
fructus. deuotissima cuItrie
adquirer&. & patria merer&᷑
psecutionis tepuisse feruorem:
locum tantorum martrrũ
ossa seruantẽ. qua oportuit
honcrficentia una cũ sc̃is
dñi sacerdotib & fidelium
turbis. reuerentissime satis
aggreditur & in cõparabilem
thesaurum. quem diu sibi et
posteris ꝓfuturũ seruauit.
om̃ib patent̃ eadem sacratissi¬
ma die innotuit. qua sc̃s
dionisius cum sotiis suis tri¬
umphans agonem expleuit.
& coronam uictonę accipe de ma¬
nu dñi meruit. adq testis iħu
dñi p̃ciosus srdereũ senatum
possedit. ipsũq locũ eminentis
mausolei aedificatione signauit:
Sc̃oꝵ quoq corporibus dignaue¬
neratione sepuitis. eorum ues¬
cimenta tunica uidelic&. cili¬
cium. & caligę dionisu p̃ciosi
& casula scĩ rustici. archipbri.
chidiaconi. exceptis portionib
quȩ ꝓ reliquus electorũ dñi

Expanded text:
data pinguedine, atque sic se data pinguedine, atque sic se in eam beneficium ubertatis effudit, ut centuplicatos fructus devotissima cultrix acquireret, et patria mereretupersecutionis tepuisse fervorem, locum tantorum martyrum ossa servantem, qua oportuit honorificentia una cum sanctis Domini sacerdotibus et fidelium turbis reverentissime satis aggreditur, et incomparabilem thesaurum, quem diu sibi et posteris profuturum servavit, omnibus patenter eadem sacratissima die innotuit, qua beatus Dionysius cum sociis suis triumphans agonem explevit, et coronam victoriae accipere de manu Domini meruit, atque testis Jesu Domini pretiosus sidereum senatum possedit, ipsumque locum eminentis mausolei aedificatione signavit. Sanctorum quoque corporibus digna veneratione sepultis, eorum vestimenta, tunica videlicet, cilicium, et caligae Dionysii pretiosi, et casula sancti Rustici, archipresbychidiaconi, exceptis portionibus quae pro reliquiis electorum Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
conscũs. secr&a ordinatione
cõmittit. ut subtracta furco
p̃ciosa corpora beatorum diligens
el abor& occultare prouisio:
Qui dñȩ uolumtate & iussione
comꝑta festinant᷑ quod eis pͣcep¬
tum fuerat exequunt᷑: Furtũq
laudabile quod nemini dãpnũ
intulit. & om̃ib pie credentibus.
lucrum maximum contulit.
sexto a memorata urbe lapide
in sulcis autunnalib quos tc
seminib iaciendis p̃scripta ma¬
trona inł abundantia parabat
arantium. speciem agricolarũ
p̾tendentes. uł ut quiddã rura¬
iis oꝑis. laborantes abscondunt
Locum &iam certo notamine
ad signare ꝓcurant Ex quo
eadem dei futura plenius
femina. ac sibi college xp̃iar
int̾ nocturna secr&ea scilentia
p̃scripta martrrũ copora.
tollentes beati dionisu corpori
iunexerunt: & ueneratione
qua int̾ ꝑsecutorum rabie m
poterant deuotissime freqnͦ¬
tabant. Facta deinceps satio¬
ne. nec suum seges negauit
officium. quȩ̨ tałi est fecuni¬

Expanded text:
consciis secreta ordinatione consciis secreta ordinatione committit, ut subtracto furto pretiosa corpora beatorum diligens laboret occultare provisio. Qui dominae voluntate et jussione comperta, festinanter, quod eis praeceptum fuerat exsequuntur, furtumque laudabile, quod nemini damnum intulit, et omnibus pie credentibus lucrum maximum contulit, sexto a memorata urbe lapide, in sulcis autumnalibus, quos tunc seminibus jacendis, praescripta matrona in abundantia parabat arantium, speciem agricolantium praetendentes, velut quiddam ruralis operis laborantes abscondunt: locum etiam certo notamine assignare procurant. Ex quo eadem Dei futura plenius femina, ac sibi collegae Christiani, inter nocturna secreta silentia, praescripta martyrum corpora tollentes, beati Dionysii corpori conjunxerunt, et veneratione, qua inter persecutorum rabiem poterant, devotissime frequentabant. Facta deinceps satione, nec suum seges negavit obsequium, quae tali est fecun
Abbreviated transcription (Latin):
tio sc̃oꝵ corpora rustici. & el euthe¬
trocinium coligerent & tumu¬
larent: inito consilio eligunt
tetris sequanęꝓsundisq gur¬
gitibus. marerrum corpora
ꝑdenda cõmitte Quȩ inposita
nauibus. ad ꝓuisum gurgite᷑.
ministros iub& demergenda
& quod p̃destinauit ñ mutat
consilium. qui malum olofernis
conceptum: prudentia beniuo¬
lentis feminȩ in mutauit. in¬
iquorum consilia suę dispositio¬
quȩdam mat̾ familias catul¬
la nomine. quȩ lic& paganoꝵ
ad huc erroribus necessitate
potius quã uolumtate. tene¬
r&ur addicta: conuerti tamen
acd fidem xp̃i ꝑ exempla mar̃¬
trrum atq ad baptismi grãm
ꝑuenire se desiderare & men¬
te de monstrabat & corpere:
dĩ miscda inspirata. mactae uir¬
tutis consilium appariuit. atq
ad conuiuiũ uenire postulat.
scc̃rũ coopoꝵ ꝑditores Et dũ eis
copti. oblatę humanitatis ex¬
pendit. a memoria eoꝵ quȩ su¬
sceꝑant agenda: discussit: Cide¬
libusq suis & familiaris uoti

Expanded text:
tio, sanctorum corpora Rustici et Eleuthetrocinium colligerent, et tumularent, initio consilio, eligunt terris Sequanae profundisque gurgitibus martyrum corpora perdenda committere. Quae imposita navibus, ad provisum gurgitem ministros jubent demergenda et quod praedestinavit non mutat consilium: qui malum Holophernis conceptum prudentia benevolentis feminae immutavit, iniquorum consilia suae dispositioquaedam mater familias, Catulla nomine, quae licet paganorum adhuc erroribus necessitate potius quam voluntate, teneretur addicta, converti tamen ad fidem Christi, per exempla martyrum, atque ad baptismi gratiam pervenire se desiderare, et mente demonstrabat et opere, Dei misericordia inspirata, mactae virtutis consilium appetivit, atque ad convivium venire postulat sanctorum corporum perditores. Et dum eis copiam oblatae humanitatis expendit, a memoria eorum quae susceperant agenda, discussit, fidelibusque suis et familiaris voti
Abbreviated transcription (Latin):
it erum uelut ab initio uirgis.
in conspectu om̃iũ sc̃i martrres
nudi casi. & suis uestib reiduti.
e regione idoli mercuru ad locũ
constitutum ectucti. ad decolla
cdionisius manus expandens
oculos ad cęlos erigens: ait
D ñe ds m̃s qui me creasti &
gr̃a tua in uitam hanc induxi¬
sti me. qui aet̾na sapientia tua
dociusti me. & consilia secr&oꝵ
tuorum non abscondisti a me.
miserationibus consolatus esme:
& fuisti mecũ in om̃ib ad quecũq
prexi: tibi grͣas ago ꝓ cunctis
quȩ fecisti & ostendisti mihi. atq
dignatus es oꝑari ꝑme: Maxime
nẽ qr humilitatẽ meã uisistasti
ꝑ te: & uocasti senectutẽ meaͬ
tuo desiderio fatigatã adte.
sciens quia iã ex iulto tẽpore
largius concupiui uidere te
Iunc iam dñe ꝑ coronã marty¬
ru cum fr̃ib meis seruis tuis
suscipe me: Tuosq custodie tuȩ
cõmendo. quos ministerio tuo
& tibi tuo sanguine adquisisti.

Expanded text:
iterum, velut ab initio, virgis iterum, velut ab initio, virgis in conspectu omnes sancti martyres nudi caesi, et suis vestibus reinduti, e regione idoli Mercurii, ad locum constitutum educti, ad decollatDionysius manus expandens, et oculos ad coelos erigens, ait: Deus, Deus meus, qui creasti me, et gratia tua in vitam hanc induxisti me, qui aeterna sapientia tua docuisti me, et consilia secretorum tuorum non abscondisti a me: miserationibus multis consolatus es me, et fuisti mecum in omnibus, ad quaecunque perrexi; tibi gratias ago pro cunctis quae fecisti et ostendisti mihi, atque dignatus es operari per me. Maxime quia nunc humilitatem meam visitasti per te, et vocasti senectutem meam, tuo desiderio fatigatam, ad te: sciens quia jam ex multo tempore largius concupivi videre te; nunc jam, Domine, per coronam martyrii cum fratribus meis servis tuis suscipe me: tuosque tuae custodiae commendo, quos ministerio nostro, et tibi tuo sanguine acquisisti:
Abbreviated transcription (Latin):
infelicitate excedite: & infelicit᷑
ut desiceratis obite Adhanc
uocem xp̃i martrres dronisius.
rusticus & eleutherius: in agonia
pari confessione fidei. & uirtutis
constantia roborati: post nimia
torm̃ta gloriosum complere mar¬
trrium clegerunt: Et iudicis
abstracti conspectib ac funerib
sibi scõrum ostensis. diuina. iusta.
& occulta laudare iudicia. qui
sic eos in p̾senti  humiliare
disponit: quos in caelesti regno
tam gloriose exaltari ante om̃e
tempus decreuit: Deinde t̾rore sub¬
& non antea ꝓlatis supplicus ma¬
cerati. xp̃i se famulos magna
confessionis uoce ꝓnunciant:
Laceraba t̾q p̾cipue sc̃s dĩ sa¬
cerdos humana rabie cui ser¬
uiuit & bestia: Qui p̃currebant
ad tormenta. ne tarde ir& adgłam:
Prouocabat inse penam ut maior
ess& uictoria: Confligebant
int̾ se illinc carnisices. hinc pal¬
mata uox martrris Ambiebat
supplicia. ut tormento crescen¬
te : crescer& & corona: Quapptͣ

Expanded text:
infelicitate excedite, et infeliciter, infelicitate excedite, et infeliciter, ut desideratis, obite. Ad hanc vocem Christi martyres, Dionysius, Rusticus et Eleutherius, in agonia pari confessione fidei et virtutis constantia roborati, post nimia tormenta gloriosum complere martyrium elegerunt. Et judicis abstracti conspectibus, ac funeribus sibi sanctorum ostensis, divina justa et occulta laudavere judicia, qui sic eos in praesenti humiliare disponit, quos in coelesti regno tam gloriose exaltari ante omne tempus decrevit. Deinde terrore subet non ante perlatis suppliciis macerati, Christi se famulos magna confessionis voce pronuntiant: lacerabaturque praecipue sanctus Dei sacerdos humana rabie, cui servivit et bestia: qui praecurrebat ad tormenta, ne tarde iret ad gloriam. Provocabat in se poenam, ut major esset victoria. Confligebant inter se, illinc carnifices, hinc palmata vox martyris. Ambiebat supplicia, ut tormento crescente, cresceret et corona. Quapropter
Abbreviated transcription (Latin):
antea uiderat In qua ueniens
uidentibus quib datũ ÷ uidere.
cum muititudine angelorum:
Et accipiens panẽ scm̃: dedit uii
dicens Accipe hoc care m̃s
quod mox complebo tibi una
cum patre meo Qm̃ mecũ est
maxima merceͭ ͦ & his qui audi¬
erint te salus in regno meo:
Nunc facies scotit᷑. & memoria tua
erit in laucie: Dulectio autem
& benignitas quam habes. semp
ꝑ quib cumq p&ierit imperabit:
Huius uero terribilis & admiran¬
di spectaculi mrsterio qͣmquã
ad nuc pagana curiositate. tamͣ
miracul orũ solicita p̾dicta lar
ad sunt carnifices qui xp̃i famu¬
los desqualore careris educentes.
p̾fecti obtutib iterum p̾senta¬
rent Quibus p̾fectus ait Si p̾ru¬
denti consilio tandẽ ad uitam
tenditis: in molate diis & uiuite:
Siuero mori eligitis. mortuorum
quos seduxistis cad auera infelicit᷑
inhumata. & torm̃toꝵ ad huc signa
seruantia euntes cernite. & si ñ
resipueritis infelicitatẽ eorum

Expanded text:
antea viderat: in qua veniens antea viderat: in qua veniens identibus, quibus est datum videre, cum multitudine angelorum: et accipiens panem sanctum, dedit illi, dicens: Accipe hoc, chare meus, quod mox complebo tibi una cum Patre meo: quoniam mecum est maxima merces tua, et his qui audierint te, salus in regno meo. Nunc facies fortiter, et memoria tua erit in laude, Dilectio autem et benignitas, quam habes semper, pro quibuscunque petierit, impetrabit. Hujus vero terribilis et admirandi spectaculi mysterio, quanquam adhuc pagana curiositate, tamen miraculorum sollicita, praedicta Larcadsunt carnifices, qui Christi famulos de squalore carceris educentes, praefecti obtutibus iterum praesentarunt. Quibus praefectus ait: Si prudenti consilio tandem ad vitam tenditis, immolate diis, et vivite: si vero mori eligitis, mortuorum quos seduxistis, cadavera infeliciter inhumata, et tormentorum adhuc signa servantia, euntes cernite, et si non respueritis, infelicitatem eorum
Abbreviated transcription (Latin):
& eleutherius. & ad penas simi¬
u uoto ꝓmptissimo ꝓperantes:
uincti differunt᷑ ñ dimitt̾unt᷑
Cumq extincto ad orationem
eius fornacis incendio: beatus
or auro deductus. patibulo cru¬
ciarię stipitis. torm̃taliũ instru¬
mentorrum confrcione appen¬
tantibus p̃dicans. diutius toatꝰ
nec mortuus deponit᷑: in car¬
cere glaucinii tres simul dñi
electiꝰ cum fideliũ multitudine
recludunt᷑: Ducebant᷑ a delicto
obligatis sane iusti inuinculis.
condẽpnandi adãpnatis. & in no¬
centes a nocentibus exponunt᷑:
U bi cum p̾multas & ꝑnecessari¬
as popłi qui eum sequendo car¬
cerem irruꝑant exhortationes.
& absentes ꝑ cdirectas institutio¬
num p̾cepta. dñica missar um
sollempnia. ut confirmarentur
participatione cooporis & sangui¬
iam in celis positus celebrar&.
hora qua frangebant̾ panis sc̃s.
quo ipse & popts cõmunicare
cdebebant resplenduit huiꝰ modi
lux de cęlo suꝑ eũ. & om̃s qui
ibi aderant qualem nemo eorum

Expanded text:
 flentes, et ad poenas similes voto promptissimo properantes, vincti differuntur, non dimittuntur. Cumque exstincto ad orationem ejus fornacis incendio, beatus or auro eductus, patibulo cruciarii stipitis, tormentalium instrumentorum confixione appentantibus praedicans, diutius tortus nec mortuus, deponitur, et in carcere Glaucini, tres simul electi Domini, cum fidelium multitudine recluduntur. Ducebantur sane a delicto obligatis, justi in vinculis, condemnandi a damnatis, et innocentes a nocentibus exponuntur. Ubi cum post multas et pernecessarias populi, qui eum sequendo, carcerem irruperant, exhortationes, et ad absentes directa institutionum praecepta, Dominica missarum solemnia, ut confirmarentur participatione corporis et sanguijam in coelis positus celebraret: hora, qua frangebatur panis sanctus, quo ipse et populus communicare debebant, resplenduit hujus modi lux de coelo super eum et omnes qui ibi aderant, qualem nemo eorum
Abbreviated transcription (Latin):
est in caelo & in t̾ra: & regnum
ipsius non accipi& finem:¬
Quid uob uid&᷑ homo erit an
& ipse renouaturus ẽ. mundum:
Sed ad huc in cognitꝰ ÷ hominib
qm̃ apud dm in cęlo conuer¬
satio eius ẽ Etait paulus. ulũ dm̃
p̃dico uob. quẽ in cognitũ appel¬

Expanded text:
est in coelo et in terra, et regest in coelo et in terra, et regeius non accipet finem«Quid uobis uidetur: homo erit an mo, et ipse renouaturus est mundum; sed adhuc incognitus est hominibus quoniam apud deum in celo est conuersatio eius». Et ait Paulus: «Illum deum predico uobis quem incognitum appel
Abbreviated transcription (Latin):
uisceribus tanti misterui. quod
uentum erat quasi uenturum
ualuit reserare: ut pote loci
primatem. cum areopagũ adiss&e.
erectis ad uerbum omniũ auri¬
bus. int̾rogare specialit coepit
paulus. quid coler&: & quibus
numinib in tã spacioso & uene¬
rabili loco inseruir& Cui res¬
pondit dronisius Dõs quos co¬
luerunt patres nrͣi. quorum
uirtute & sollercia. mater ter¬
ra contin&̾. hos colimus & ad¬
oramus: Aras quas uides mar¬
tis. & herculis mercurui& pͥapi.
nomine & honore sacratę sunt:
um uero paulus singula alta¬
ria & simulachra falsorũ dõꝵ
plustrass&. int̾ c&eras aras rep¬
perit altare unum. cui erat
titulus suꝑscriptus dõ ignoto:
Et conuersus ad eum paulus.
in terro &gauit ulum dicens
Quis est ille ds̃ in cognitus. ad
quem dronisius Adhuc inqt
non est ipse dds de monstratꝰ
int̾ dõs. sed est in cognitꝰ nobisi
& sclo uenturo uenturꝰ Ipse
est enim dĩ. qui regnaturus

Expanded text:
visceribus tanti mysterii quod visceribus tanti mysterii quod ventum erat, quasi venturum valuit reserare, ut pote loci primatem, cum Areopagum adisset, erectis ad verbum omnium auribus, interrogare specialiter coepit Paulus, quid coleret, et quibus numinibus in tam spatioso et venerabili loco inserviret. Cui respondit Dionysius: Deos quos coluerunt patres nostri, quorum virtute et solertia mater terra continetur, hos colimus et adoramus: aras, quas vides, Martis et Herculis, Mercurii et Priapi nomine et honore sacratae sunt. um vero Paulus singula altaria et simulacra falsorum deorum perlustrasset, inter caeteras aras reperit altare unum, cui erat titulus superscriptus, Deo ignoto. Et conversus ad eum Paulus, interrogavit illum dicens: Quis est ille Deus incognitus? Ad quem Dionysius: adhuc, inquit, non est ipse Deus demonstratus inter deos, sed est incognitus nobis, et saeculo futuro venturus. Ipse enim est Deus, qui regnaturus
Abbreviated transcription (Latin):
plinę uoto. agipti iliopolim
transiigra uit Ubi simul cũ
te inuidia iudeorum cruci pe¬
pendit adficus. & soi sui dñi
mortem pauescens lucis suę
uit horrorem. atq orbis clrmata
tenebrarum obtexit caligine.
earumdem tenebrarum signo.
antea inuiso & maudito: atto¬
nitus ut om̃iũ litterarũ dis¬
ciplinis edoctus dixit Hȩc
nox quam nr̃is oculis nouam.
descendisse miram᷑ totius mun¬
di ueram lucem aduenturam
signauit. atq dm̃ humano ge¬
neri effulsurũ. serena dic
tis ꝓ quibus ꝑrexerat feliciter
rediit. arciq totius urbis at¬
hena p̾erat. & curię ariopa¬
gi p̾sidens. om̃iũ negotiorum
ciuilium publice & priuatĩ.
ut nobil ior nobilissimis mode¬
ramina disponebat: atq int̾
primos primus. sophistica &¬
sill ogistica uniuersalium doctri¬
narum acumina & strophas in¬
fulatus toga philophica. ciuib
ac undiq acd id studium cͣfluenti¬
bus ꝓfundebat:. Hunc siquidẽ
uatem. qui olim paganis ad huc

Expanded text:
plinae voto Aegypti Heliopolim plinae voto Aegypti Heliopolim transmigravit. Ubi simul cum te invidia Judaeorum cruci pependit affixus, et sol sui Domini mortem pavescens, lucis suae tis horrorem, atque orbis climata tenebrarum obtexit caligine, earumdem tenebrarum signo antea inviso et inaudito attonitus, ut omnium litterarum disciplinis edoctus, dixit: haec nox, quam nostris oculis novam descendisse miramur, totius mundi veram lucem adventuram signavit, atque Deum humano generi effulsurum, serena digntis, pro quibus perrexerat, feliciter rediit, arcique totius urbis Athenae praeerat, et curiae Areopagi praesidens omnium negotiorum civilium publice et privatim ut nobilior nobilissimis moderamina disponebat, atque inter primos primus sophistica syllogistica universalium doctrinarum acumina, et strophas, infulatus toga philosophica civibus ac undique ad id studium confluentibus profundebat. Hunc si quidem vatem, qui olim paganus adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
ciita antea dogiata: pdicantes
t cum ei resisere non ualer&
inuenit ueram esse doctrinã
quam pauius apud apeoni
docuit:Relinquens geetuiias¬
cas ludificationes & gertulicias
adinuentiones ꝓuolutus apsi
pedibus dep̃catust eum. ut ui
ueram doctrinam. & uiã sai utis
gestis cuocis nouitate de peuis¬
onses c uomotiquadã die pauiso
ad areopagum duxissentuit ibi
etamer sua doctrina accipor
adorsus ẽ dronisiũ. qui ob pie¬
nitudinem diuȩ̨ suꝑnoꝵ numi¬
num scientię. theosophus icl est
dm̃ sapiens. & a regione urbis
qua sedulo cõmorabat᷑. & inna¬
tus principat᷑. arcopagita. genu¬
mno. quasi uocabulo utebatur
altissimo sanguine pͥmi & mag¬
ni di onisu. non illius semelę
uł deocalionis. sed eius qui uitis
inuentor. apud athenas
insignis ÷ habitus. longissima &
H ic namq annos atatis quinq
& urginti agens: & cunctis po¬
ene artibus. copiose inbutus.
crem̃ti studio excitus. una cum
philosopho suo astrologicȩ̨ disci¬

Expanded text:
dita antea dogmata praedicantem: dita antea dogmata praedicantem: et cum ei resistere non valeret, invenit veram esse doctrinam, quam Paulus apud Athenas docuit. Relinquens ergo daemoniacas ludificationes et gentilitias adinventiones, provolutus apostoli pedibus, deprecatus est eum, ut illi veram doctrinam et viam salutis gestis, cum vocis novitate Athenienses permoti, quadam die Paulum ad Areopagum duxissent, ut ibi examen sua doctrina acciperet, adorsus est Dionysium, qui ob plenitudinem divinae supernorum numinum scientiae, Theosophus, id est Deum sapiens, et a regione urbis, qua sedulo commorabatur, et innatus principabatur, areopagita genuino quasi vocabulo utebatur, altissimo sanguine primi et magni Dionysii, non illius Semelae vel Deucalionis, sed ejus qui vitis inventor apud Athenas insignis est habitus, longissima et Hic namque annos aetatis quinque et viginti agens, et cunctis pene artibus copiose imbutus, crementi studio excitus, una cum philosopho suo astrologicae disci
Abbreviated transcription (Latin):
guissimis. nemorib esitis &e ato¬
matib odoratis uina nec ta¬
rcis & ubtitis copia fluentibus
olui&is habundantissimis. uirec¬
tis florentibus. pascuis pecorib
sufficientissimis. auri & argen
tarum affluentis. ultra ur¬
bes alias exornata quondam
nobilissime floruit: Sed quȩ
suo priori scto cunctis mundi
felicitatib suꝑerat. modo genci
Ubi in aduentu pauli quidam
uir nobilis erat. qui sinmrs.¬
tes id÷ consecr&alis apouo.
cronos pagita. qm̃ in eadem urbis
regione c&eros p̾cellebat no¬
minabat᷑. cuiusdam a pollinis
nobilissimi atheniensiũ prm¬
cipis ꝓsapia deriuatus E une
pat nichol aus uit magna iege¬
ni intterarum studio pouenis
ciuis & argolicę artis magifo
fuit. huius igit̃ filius apollo
dum int̾ phiosophoꝵ scolas
darus hab&᷑ & autenticaet
uibuiotecas reuoluer&: duitꝰq
ess& philgsophię. & uanis sup¬
stitionibus  paganoꝵ audiuit
paulum apłm noua & inau¬

Expanded text:
guissimis nemoribus, consitis et aroguissimis nemoribus, consitis et aromatibus odoratis, vinetis nectareis et ubertatis copia effluentibus, olivetis abundantissimis, viretis florentibus, pascuis pecoribus sufficientissimis, auri, argentitarum affluentiis, ultra urbes alias exornata, quondam nobilissime floruit. Sed quae suo priori saeculo cunctis mundi felicitatibus supererat, modo gentiuUbi in adventu Pauli quidam vir nobilis erat qui Symmistes, id est, consecretalis Apollo Kronospagita, quoniam in eadem urbis regione caeteros praecellebat, nominabatur, cujusdam Apollinis nobilissimi Atheniensium principis prosapia derivatus: cujus pater Nicolaus, vir magni ingenii, litterarum studio pollens civis et Argolicae artis magister fuit. Hujus igitur filius Apollo, dum inter philosophorum scholas clarus haberetur, et authenticas bibliothecas revolveret, deditusque esset philosophiae, et vanis superstitionibus ritu paganorum, audivit Paulum apostolum nova et inau
Abbreviated transcription (Latin):
nis symulachra. statutis die¬
bus : a pastoribus uenerabant᷑
Quȩ regio panos pagos appella¬
cuni Possedon namq grece
neptunus dt̃ Cuius srmula¬
chrum & dianę effigiem. agei
ibidem colebant: & quo recur¬
sus totius populi iuna rena¬
scente in muitis functionib
confluebant Quarta regio in
eaciem ut be  ubi idolum
martis & s mulachrum aber¬
culis in colȩ tritomi montis
inmedio urbis positi ftecerat.
ad coiendum. muitis in mola¬
tionib & delunonibus martẽ
& herculem. quos ii dõs ma¬
rimos & fortissimos adorabant.
Ubii&iam exer cebat᷑ iudicia
& docebant᷑ fora ingenuq om¬
nis souercia: Qui cocus a¬
pagos apeliat᷑: a martenor ars
enim. aris grece apellatur dum¬
ta regio ciuitatis eiusdem. uer¬
sa est aci portam scheam. ermis
pagos ex nomine mercurudͥ
qua staticulum ipsius mercu¬
rii. ueneratione sui mente coe
nitissimis menib mare iflo¬
riio meuitis ut ne dictũ sit
riuu ie& fluminibus satis pi¬

Expanded text:
num simulacra statutis dienum simulacra statutis diebus a pastoribus venerabantur; quae regio Pagos appellatuni: Possedon namque Graece, Neptunus dicitur, cujus simulacrum et Dianae effigiem Aegii ibidem colebant: et quo recursus totius populi, luna renascente, in multis functionibus confluebat. Quarta regio in eadem urbe est, ubi idolum Martis et simulacrum Herculis in colle Tritonii montis, in medio urbis positi, steterat, ad colendum multis immolationibus et delationibus Martem et Herculem, quos illi deos maximos et fortissimos adorabant. Ubi etiam exercebantur judicia et docebantur fora, ingeniique omnis solertia, qui locus Areopagus appellatur aenim Ares Graece vocatur. Quinta regio civitatis ejusdem versa est ad portam Schaeam, Hermis pagus ex nomine Mercurii, qua staticulum ipsius Mercurii veneratione sui, mente cepnitissimis moenibus, mari florido, mellitis, ut sic dictum sit, rivulis et fluminibus, satis pin
Abbreviated transcription (Latin):
apollo & hrppoeras. ac aristo¬
teles. c&eriq inuentores. &
ꝓpagatores totius pericię sunt
exorti. & in toto orbe suis pre¬
sentia. & temporibus nr̃is me¬
moria fulgent: In hac sũmo¬
pe urbe temporib ceropis &
me nancdriregumq succeden¬
tium. cultus simul ac hrorum
& statuarum ad oratio idolo¬
rumq suꝑstitiosa religio pri¬
ma est reꝑta: & sanctionibus
ppalata: Rȩc quoq in ꝓuectu
sui est mineruę sacrata. &e
ipsi eius de nomine nomen
aptatum: Hȩc prima cuncta¬
rum urbium leges condidit.
nibus difc̃minata signatur.
Prima regio est: quę ageum ma¬
re respicit. in qua situs mons
extat supeminens urbi. ubi
saturni & priapi. aureę statuę
uariarum uliusionum. coleban¬
tur dementiis Hȩc enim re¬
gio bronos pagos apellatur
ex saturni nomine. qui grece
uronos uocat᷑ Sesa regio as¬
qe athe ne est quę respicit
traciam. ub terebintꝰ mira
magnitudinis inerat. sub qua
siluan & faun agrestis homi¬

Expanded text:
Apollo et Hippocras ac AristoApollo et Hippocras ac Aristoteles, caeterique inventores et propagatores totius peritiae sunt exorti, et in toto orbe suis praesentia, et temporibus nostris memoria fulgent. In hac summopere urbe temporibus Cecropis et Menandri, regumque succedentium cultus simulacrorum et statuarum adoratio, idolorumque superstitiosa religio primo est reperta, et sanctionibus propalata. Haec quoque in provectu sui est Minervae sacrata, et ipsi ejus de nomine nomen aptatum. Haec prima cunctarum urbium leges condidit, nibus disterminata signatur: Prima regio est, quae Aegeum mare respicit, in qua situs mons exstat supereminens urbi, ubi Saturni et Priapi aureae statuae variarum illusionum colebantur dementiis: haec enim regio Kronos pagos appellatur ex Saturni nomine, qui Graece Kronos vocatur. Secunda regio Athenae est, quae respicit Thraciam, ubi terebynthus mirae magnitudinis inerat, sub qua Sylvani et Fauni agrestium homi
Abbreviated transcription (Latin):
om̃iũ gentiũ. ꝑ agrans suꝑi¬
ores & uicinas ciuitates tem¬
pore quo princẽs claudius
agebat in sceptris deuenit
narum m&e ropolis in c̾finio
thraciae ꝓspiciens lacedemoniȩ
t̃minos posita. media uit̾ achai¬
am. & macedoniã iac&. qua
nihil habuit grecia clarius:
Situ terrarum emninentibus. &
frequentib collib montuosa.
antiqua scriptorum facumdia.
pat̾na uiscera. & maternia.
ubera appellata: lonci maris
faucib bithalassi more int̃clusa.
aegeum pelagus a leua c̃tingit:
Urbs inclita & antiqua. sola
p̃t̃ ext̃num incẽm̃tũ gloriosa.
C uius ciuib non dedit inicium
collecta natiuitas. sed quȩ̨ illi
sedes eadem est & origo Ter¬
rarum fertilitate opulenta.
fandi & eloquentiȩ̨ nutrix. phi¬
losophorum & sapientiũ geni¬
trix. artium liberaliũ & diui¬
ciarum copia p̃ urbib cunc¬
tis emicuit. Hęc sita est iN
attica elladis ꝓuincia. qua
ci crops & minander reges
generosi splenduerunt. ubi

Expanded text:
omnium gentium, peragrans superiomnium gentium, peragrans superiores et vicinas civitates, tempore quo princeps Claudius agebat in sceptris devenit narum metropolis in confinio Thraciae prospiciens Lacedaemoniae rminos, posita media inter Achaiam et Macedoniam jacet, qua nihil habuit Graecia clarius situ terrarum, eminentibus et frequentibus collibus montuosa, antiqua scriptorum facundia, paterna viscera et materna ubera appellata: Ionici maris faucibus, bithalassi more, interclusa, Aegeum pelagus a laeva contingit. Urbs inclyta et antiqua, sola praeter externum incrementum gloriosa: cujus civibus non dedit initium collecta nativitas: sed quae illis sedes, eadem est et origo: terrarum fertilitate opulenta, fandi et eloquentiae nutrix, philosophorum et sapientium genitrix, artium liberalium et divitiarum omnium copia prae urbibus cunctis emicuit. Haec sita est in Attica Helladis provincia, qua Cecrops et Menander, reges generosi, splenduerunt: ubi
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i Passionẽ
et aporatibã
eius as inferis
RESURRECTIONẼ
SEU IN CȨLOS¬
rent᷑ fieri xp̃i nominis con¬
sessores. quos catholica post¬
moclum gaud& mater eccła
ꝓmeruisse martrres. & fidei
bellatores : quȩ icabat᷑ in aplis
tantos se habere duces atq rec¬
tores Qui siquidemeͣ ĩminẽre
suas cernerent passiones. quȩ
confessionis głam & premiũ
transmigrarent Unde tibi
tisti esse & non uulnera s
int̾ c&era carimatũ munera
talem tius sidelibus tribiusti
ꝓ labore mercedem: ut nullũ
tuorum fuisse gaudeat hostis
inbellem. Quinimmo ꝑpauũ
ulis es largitus triumphum.
ut eccta tua semꝑ sint iN
exemplum: De quorũ collegio
beatus paulus apłs quẽ caelo
p̾sidens humanitas & benigni¬
tas saluatoris nr̃i dĩ cõpellans
saulum strauit. ac paulum
statuit. eorumq merito ac nu¬
mero sociauit. replens xp̃i
euuanglio. non solũ ab hie¬
rosolimis usq in illyricum.
uerum&iã usq ad terminos
quomͦ adõ constitutꝰ magister

Expanded text:
i passionem, et adorandam ejus ab inferis resurrectionem, seu in coelorentur fieri Christi nominis confessores, quos catholica postmodum mater Ecclesia, promeruisse martyres et fidei bellatores, quae laetabatur in apostolis tantos se habere duces et rectores. Qui si quidem cum imminere suas cernerent passiones, quae,confessionis gloriam et praemium transmigrarent. Unde gratitisti esse, et non vulnera: sed inter caetera charismatum munera, talem tuis testibus tribuisti pro labore mercedem, ut nullum tuorum fuisse gaudeat hostis imbellem: quinimo perpetuum illis es largitus triumphum, ut Ecclesiae tuae semper sint in exemplum. De quorum collegio beatus Paulus apostolus, quem coelo praesidens humanitas et benignitas Salvatoris nostri Dei, compellans Saulum stravit, ac Paulum statuit, eorumque merito ac numero sociavit, replens Christi Evangelio, non solum ab Hierosolymis usque in Illyricum, verum et usque ad terminos, quomodo a Deo constitutus magister
Abbreviated transcription (Latin):
quȩdam inchtę familiȩ̨ matro¬
na nobilis. multo comitatusti¬
pata nomine larcia suꝑuenit.
compelians p̾fectũ adionisio
ionico agnomine machario.
uirum suum lis biu magicis
artibus mente captũ. & reius.
transgressionibus sociatum:
Qui statim quesitus reꝑtuc
est & adductꝰ atq in xp̃i nomi¬
nis consessione. p̾fecto dictante
sententiam mortis. excipieNs.
& in conspectu scõꝵ rustici et
eleutherii. ut torm̃toꝵ ipsius
terrore ab intentione sua resi-¬
piscerent: p̾ciosus campidoctor
corum & fortissimus athi &a dñi
dionisius expoliat᷑. & toto cor¬
pore nudus. a ternis militum
ternionibus uicissim flagellat᷑
nec uincit᷑: Qui int̾ crepitus
uerberum dĩ głam c̾laudare
& cõmil itones suos ut ad hȩc
se unuictos. p̾pararent conmo¬
nere. om̃sq fideles ut hinc in
dñica fide corroborentur non
cdesinit p̾dicare dicens Laudẽ
dicat omnis caro nom̃ scm̃ eiꝰ:¬

Expanded text:
quaedam inclytae familiae matrona nobilis, multo comitatu stipata, nomine Larcia supervenit, compellans praefectum, a Dionysio Ionico, agnomine Macario, virum suum Lisbium magicis artibus mente captum, et ejus transgressionibus sociatum. Qui statim quaesitus, repertus est et adductus, atque in Christi nominis confessione, praefecto dictante sententiam mortis excipiens, et in conspectu sanctorum Rustici et Eleutherii, ut tormentorum ipsius terrore ab intentione sua resipiscerent, pretiosus campiductor eorum, et fortissimus athleta Domini Dionysius exspoliatur, et toto corpore nudus, a ternis militum ternionibus vicissim flagellatur, nec vincitur. Qui inter crepitus verberum Dei gloriam collaudare, et commilitones suos, ut ad haec se invictos praepararent, commonere: omnesque fideles, ut hinc in Dominica fide corroborarentur, non desinit praedicare, dicens: Laudem dicat omnis caro nome
Abbreviated transcription (Latin):
cidebant ei Prȩparant᷑ quoq
ingenti clibani incendia. & inea
crucis armatus picit᷑. Et hic
menti ĩ maginaria concrema¬
tione egrediar roreq tui sc̃i
sp̃s hos fidei meę sedes rogos.
qui rumpheam ignitam in cu¬
stodiam paradisi. cruoris tuȩ̨
iaticȩ fidelibus tuis ad uitã
p̾bens transitum extinexisti¬

Expanded text:
rocidebant ei. Praeparantur quoque rocidebant ei. Praeparantur quoque ingentia clibani incendia, et in ea crucis armatus, projicitur, et hic,menti imaginaria concrematione egrediar: roreque tui sancti Spiritus, hos fidei meae sedes rogos, qui rhomphaeam ignitam in custodiam paradisi, cruoris tui latice, fidelibus tuis ad vitam praebens transitum, exstinxisti
Abbreviated transcription (Latin):
confessione eius in corpore meo.
quod ẽ gla ur̃a. o uiri fideles. &
dilectissimi fr̃es Idoq uid&e
ne Eciatis in tribulat ionibus
meis sed magis arment̾ corda
el eutherius satis accerrime.
& inmenso cathenarũ pondere
simul sc̃i dñi onerant᷑ & mner¬
gastulum tenebrosissimi car
catastis extensi. & flagellati.
dño gras referebant Tunc
beatissimus & acceptabilis xp̃o
nostia dionisius. in oculis suoꝵ
suꝑ iectum ferreum suppositis
fãmis nudus extensus est.¬
& cantabat dicens Ignitum
te. & dedisti mihi ꝑiculosiorem
ignẽ in cupiditatibus uincere.
fac & ad nominis tui gloriam.
hanc adustionem me suꝑare.
Et sic cum amlino toto corpore
gitur Quas cum impetu ua¬
lidissimo uidiss& accurrere:
contra eas faciens signũ cru¬
cis & suspiciens in celum ait:
Tu dñe qui semꝑ idemies adesto
nunc mihi eandem potentiam
exserendo quam in lacu ser¬
uo tuo danieli misericorditer
contulisti Fuenientes aut̃ ad
eum bestię mansuctissime p¬

Expanded text:
eo: quod est gloria vestra, o viri fideles, et dilectissimi fratres. Ideoque videte, ne deficiatis in tribulationibus meis, sed magis armentur cordaEleutherius satis acerrime, et immenso catenarum pondere simul sancti Domini onerantur, et in ergastulum tenebrosissimi carccatastis extensi et flagellati, Domino gratias referebant. Tunc beatissimus et acceptabilis Domino hostia Dionysius, in oculis suorum super lectum ferreum, suppositis flammis, nudus extensus est et cantabat, dicens: Ignitum te: et dedisti mihi periculosiorem ignem in cupiditatibus vincere, fac et ad nominis tui gloriam hanc adustionem me superare, et sic cum ambusto toto corpore gitur. Quos cum impetu validissimo conspexisset accurrere, contra eas faciens signum crucis, et suspiciens in coelum, ait: Tu, Domine, qui semper idem es, adesto nunc mihi, eamdem potentiam exerendo, quam in lacu servo tuo Danieli misericorditer contulisti. Pervenientes autem ad eum bestiae, mansuetissime p
Abbreviated transcription (Latin):
clocente didicerat galli s minis¬
trauit: non ueritus incredulę
gentis exp&ere feritatem: quia
uirtutem suam p̃tetarũ pena¬
rum. recordatio roborabat. Tor¬
mentis exꝑtus multis. morte tan¬
dem ad secuturum se uitam tõ¬
ta nihilominꝰ intentione deside¬
rans ut qui iam erat xp̃i no¬
minis int̾ multa tormentoꝵ
flagella ꝑfẽctus confessor: fieri
mortis multatione merer&ur
& martrr: Tunc memorata
parisiorum ciuitas ut sedes
regia: & conuentu gallorum ac
germanoꝵ & nobilitate polle¬
bat: quia erat salubris aere.
iocunda flumine. fecunda ter¬
ris. arboribus nemorosa. & uineis
ubrima. constipata populis. re¬
ferta commerciis ac uariis coͬ¬
meatibus unda sluminis cir¬
cumfluente.: Quęsi quidem int̾
multimoda commoditatum ge¬
nera &iam alueo suo magnam
piscium copiam ciuib ministra¬

Expanded text:
alliis ministravit: non veritus incredulae gentis expetere feritatem, quia virtutem suam praeteritarum poenarum recordatio roborabat, tormentis expertus multis, morte tandem assecuturum se vitam: tota nihilominus intentione desiderans, ut qui jam erat Christi nominis inter multa tormentorum flagella perfectus confessor, fieri mortis mulctatione mereretur et martyr. Tunc memorata Parisiorum civitas, ut sedes regia, et conventu Gallorum ac Germanorum, et nobilitate pollebat: quia erat salubris aere, jucunda flumine, fecunda terris, arboribus nemorosa, et vineis uberrima, constipata populis, referta commerciis ac variis commeatibus, unda fluminis circumfluente. Quae siquidem inter multimoda commoditatum genera, etiam alveo suo magnam piscium copiam civibus ministra
Abbreviated transcription (Latin):
De uirtute. de iusticia: de Ia¬
salute. de redemptione. & dẽ
inaqualitate : ubi elunam ma¬
gum ancipiti gladio ꝑcugis
ium calũpniantẽ siuogifico
spiculo terebrat. & corcere¬
brumq eius idn intelletu
& sensum ꝑfodit atq cõmi¬
nuit:
e magno & minore. sde ide¬
ipsum & altero. de simili &
insimili. de statu de maotu¬
& de aqualitate:
De om̃ipotente de antiquo di¬

Expanded text:
De virtute, de justitia, de De virtute, de justitia, de salute, de redemptione, et de inaequalitate: ubi Elymam Magum ancipiti gladio percutilum calumniantem syllogistico spiculo terebrat, et cor cerebrumque ejus, id est, intellectum et sensum perfodit atque comminuit. De magno et minore, et de idipsum, et de altero, et de simili et insimili, de statu, de motu, et aequalitate: de omnipotente, de antiquo di
Abbreviated transcription (Latin):
& a theologo iohanne. una cũ
p̃fato ier otheo. & sc̃o timotheo
aliis quamplurimis scĩs fr̃ib
audisse disputationem. & fidei
& numanitate dñi saluatoris:
S ed ex consequentib supp̃sso no¬
mine beatum paulum hit
int̾fuisse demonstrat De be¬
nigno de iuce: de bono e cu¬
piditate. & extasi. & de zcio
& quia masum nec est. nec¬
nec de existente. neq in exis¬
tentibus ÷: In quo capitulo
beati ignatu cupiditatẽ &iã
in uono accipi debereiasserens
cumnucherationis laude cõ¬
iogismos de maio disputans.
constrĩgit eos: ut in neutrã
partẽ deflecterę neq post
t̃gum regredi: sed & nec
alio scipsos possent dirigere.
nisi quo ipse eos cogt inpin¬
gerẽ: Deest & de paradigiis
in quo sensum cirinis phi¬
lo sopi accute redarguit:
De uita & in hoc am̃tiam.
refellit. magi simonis &
contemptiosos eius sermones
a diuino choro reppellit
De sapientia. de mente. dde uer¬
bo. de ueritate de fide

Expanded text:
et a Theologo Joanne una cum et a Theologo Joanne una cum praefato Hierotheo, et sancto Timotheo aliisque quam plurimis sanctis fratribus audisse disputationem, et fideiet humanitate Domini Salvatoris: sed et ex consequentibus, suppresso nomine, beatum Paulum his interfuisse, demonstrat. De benigno, de luce, de bono et cupiditate; et ecstasi, et de zelo, et quia malum nec est, nec de existente, neque in existentibus est. In quo capitulo beati Ignatii cupiditatem, etiam in bono accipi debere asserens, cum venerationis laude comsyllogismos de malo disputans, constringit eos, ut in neutram partem deflectere, neque post tergum regredi, sed et nec alio seipsos possint dirigere, nisi quo ipse eos cogit impingere. De est, et de paradigmis. In quo sensum Clymis philosophi acute redarguit. De vita, et in hoc amentiam refellit Magi Simonis, et contentiosos ejus sermones a divino choro repellit. De sapientia, de mente, de verbo, de veritate, de fide.