comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dum me sensero: ut uł modico accepte
amoris uulnere. dicat etiam aĩa mea. Uuln̾¬
ta caritate ego sum. Quis mͥ tribuat in hi
modum ñ mͦ uulu̾ari. s expugnari omi¬
no usq ad ext̾minationẽ coloris ⁊ caloris
lius qui militat adu̾sus aĩam: Si exprol¬
uerint filie huiꝰ scł̃i illi aĩe que huiꝰm ol
ẽ dicentes pallidam .⁊ sine colore ẽẽ no¬
ne tͥ ẽgrue posse responde uidebit᷑. noli
considerare qd̃ fusca sim. quia decoloraũ
me sol: ⁊ si se adhoc memin̾it ꝑuenisse. ad hor¬
tationib seu increpationib aliquoꝵ seruoꝵ
Dei emulantiũ eam dei emulatione nonne cõ¬
equent̾ ueracit̾q inferre pot̾it. quia filii
matris mee pugnauert contra me: Erit gͥ
ensus iuxta qd̾ dictum ẽ. ut eccł̃ia seu stu¬
liosa q̃uis aĩa id loquat᷑. ñ quas gemens
uit conquerens. s quasi gaudens. ⁊ grãs a
cp̃i digna sit fusca seu decolor ẽẽ.⁊ dici. at¬
se. Nam qͣndo crederet sine p̾dicante: aͦ¬

Expanded text:
 me sensero, ut vel modico accepto amoris vulnere, dicat etiam anima mea: Vulnerata charitate ego sum . Quis mihi tribuat in hunc modum non modo vulnerari, sed et expugnari omnino usque ad exterminationem coloris et caloris illius, qui militat adversus animam? 9. Si exprobraverint filiae hujus saeculi illi animae quae hujusmodi est, dicentes pallidam et sine colore esse; nonne tibi congrue posse respondere videbitur: Nolite me considerare quod fusca sim, quia decoloravit me sol? Et si se ad hoc meminerit pervenisse adhortationibus seu increpationibus aliquorum servorum Dei, aemulantium eam Dei aemulatione; nonne consequenter veraciterque inferre poterit, quia filii matris meae pugnaverunt contra me? Erit ergo sensus, juxta quod dictum est, ut Ecclesia seu studiosa quaevis anima id loquatur, non quasi gemens aut conquerens, sed quasi gaudens et gratias age et amore Christi digna sit fusca seu decolor esse et dici: atse. Nam quomodo crederet sine praedicante? qu
Abbreviated transcription (Latin):
tas ẽ. Non.Nam ⁊ si minus diligit creat᷑a
deest uͥ totum ẽ. Propterea ut dixi sic
amare nupsisse ẽ. qm̃ ñ potest sic dilig̾e.
⁊ parum dilecta eẽ ut in consensu auoꝵ
integrum stet ꝑfectũq conubium. Nisi
quis dubitet anmam aũbo.: ⁊ pͥus ama¬
ri ⁊ plus. Prorsus ⁊ p̾uenitur amando
te suauitatis complexum exꝑiri dona-¬
tum ẽ. Quod ñ ẽ aliud qͣm amor sẽs
⁊ castus. amor suauis: idulcis.amor tan¬
te serenitatis. qͣnte ⁊ sinceritatis amor
mutiuis. intimus ualidus q: qui ñ in
carne una. s uno plane in sp̃u. duos.
iungat. duos faciat. iam ñ duos
s uanum. paulo ita dicente. Qui adhe¬
ret deo unus sp̃s ẽ. Et nunc potius eã
suꝑ his audiamus qͣm facile magistrã
de omnib fecit:⁊ magistra unctio. ⁊ fre¬
quens exꝑientia. Nisi forte id meliusser¬
uamus in aliud sermonis pͥncipiũ ne
rem bonam coartemus inter angusti¬
as huius iam ꝓpe modum finiendi.i

Expanded text:
tas est? Non. Nam, etsi minus diligit creaturatas est? Non. Nam, etsi minus diligit creaturadeest ubi totum est. Propterea, ut dixi, sic amore, nupsisse est: quoniam non potest sic diligere, et parum dilecta esse, ut in consensu duorum integrum stet perfectumque connubium. Nisi quis dubitet, animam a Verbo et prius amari, et plus. Prorsus et praevenitur amando, tae suavitatis complexum experiri donatum est! Quod non est aliud, quam amor sanctus et castus, amor suavis ei dulcis; amor tantae serenitatis, quantae et sinceritatis; amor mutuus, intimus, validusque, qui non in carne una, sed uno plane in spiritu duos jungat, duos faciat jam non duos, sed unum, Paulo ita dicente: Qui adhaeret Deo, unus spiritus est . Et nunc potius eam super his audiamus, quam facile magistram de omnibus fecit et magistra unctio, et frequens experientia. Nisi forte id melius servamus in aliud sermonis principium, ne rem bonam coarctemus inter angustias hujus jam propemodum finiendi. Et
Abbreviated transcription (Latin):
multi filioꝵ honorare parentes magis
qͣm amare affecti sunt. Esto. qd̾ honor
regis iudicium diligat. s sponsi amor
immo sponsus amor solam amoris uicẽ
requirit: ⁊ fidem. Liceat ꝓinde reclare
dilectam. Quidni amet sponfrisponsa
amoris: Quidni amet᷑ amor: Merito
cunctis renuntians affectionib aliis.
soli: i tota incumbit amori. que ipsi
respondere amori habet in redibendo
amore. Nam ⁊icum se totam effuderit
inamorem. qͣntum ẽ hoc ad illius fon¬
tis ꝑhenne ꝓfluuium: Non plane pa¬
ri ub̾tate fluunt amans.⁊ amor. aĩa
⁊ u̾bum. spona ⁊ sponsus. creator ⁊ cre¬
atura. ñ magis qͣm sitiens ⁊ fons. Qͥd
gͦ: Peribet ꝓpt̾ hoc: ⁊ex toto euacua¬
bitur nupture uotum. desidium sus¬
pirantis. amantis ardor. p̾sum̃tis fidu¬
cia. qua ñ ualet ex equo currere cum
gigante. dulcedine cũ melle contendere.
lenitate cum agno. candore cum lilio.
cdaritate cum sole. caritate cum eo qͥ cari¬

Expanded text:
multi filiorum honorare parentes magis multi filiorum honorare parentes magis quam amare affecti sunt. Esto quod honor regis judicium diligat: sed sponsi amor, imo sponsus Amor solam amoris vicem requirit et fidem. Liceat pro inde redamare dilectam. Quidni amet sponsa, et sponsa Amoris? Quidni ametur Amor? 6. Merito cunctis renuntians affectionibus aliis, soli et tota incumbit amori, quae ipsi respondere amori habet in redhibendo amore. Nam et cum se totam effuderit in amorem, quantum est hoc ad illius fontis perenne profluvium? Non plane pari ubertate fluunt amans et Amor, anima et Verbum, sponsa et sponsus, Creator et creatura, non magis quam sitiens et fons. Quid ergo? peribit propter hoc, et ex toto evacuabitur nupturae votum, desiderium suspirantis, amantis ardor, praesumentis fiducia, quia non valet ex aequo currere cum gigante, dulcedine cum melle contendere; enitate cum agno, candore cum lilio, claritate cum sole, charitate cum eo qui chari
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ filii. s de hereditate cogitant. Quam
dum uerentur qͦ quomͦ amittere ipsum.
a qͦ expectatur hereditas. plus reuerent᷑.
minus amant. Suspectus ẽ mͥ amor cui
aliud qͥd adipiscendi spes suffragari uide¬
tur. Infirmus ẽ qͥ forte spe subtracta aut
extinguitur. aut minuitur. In purus
est. qui ⁊ aliud cupit. Purus amor mer¬
cennarius ñ ẽ. purus amor de spe uires
ñ sumit. nec tam̃ diffidentie dampna
sentit. Sponse hic ẽ qͥa hoc sponsa ẽ que¬
cumq ẽ. Sponse res. ⁊ spes unus ẽ amor.
hoc sponsa habundat. hoc contemptus
ẽ sponsus. Nec his aliud querit. nec illa
alud habet. hinc ille sponsus ⁊ sponsa
illa .ẽ. Is sponsis ꝓprius quẽ alter nemo
attingat. ne filius quidem. Deniq ad filioꝰ clamat
ubi ẽ honor meus: ⁊ ñ uͥ ẽ amor meus dic̃.¬
agnoscens. seruans sponsȩ p̃rogatiuam
S ⁊ iubetur homo honorare patrem su
amandi sint parentes afiliis. s quia

Expanded text:
et filii, sed de haereditate cogitant: quam et filii, sed de haereditate cogitant: quam dum verentur quoquo modo amittere, ipsum a quo exspectatur haereditas, plus reverentur, minus amant. Suspectus est mihi amor cui aliud quid adipiscendi spes suffragari videtur. Infirmus est, qui forte spe subtracta, aut exstinguitur, aut minuitur. Impurus est, qui et aliud cupit. Purus amor mercenarius non est. Purus amor de spe vires non sumit, nec tamen diffidentiae damna sentit. Sponsae hic est, quia hoc sponsa est quaecunque est. Sponsae res et spes unus est amor. Hoc sponsa abundat, hoc contentus et sponsus. Nec is aliud quaerit, nec illa aliud habet. Hinc ille sponsus, et sponsa illa est. Is sponsis proprius est, quem alter nemo attingat, nec filius quidem. Denique ad filios clamat: Ubi est honor meus? et non. Ubi est amor meus, dicit; servans sponsae praerogativam. Sed et jubetur homo honorare patrem suuamandi sint parentes a 1559 filiis, sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
amor ex omnib anime motib. sensib atq
affectib in quo potest creatura. ⁊ si ñ ex
equo respondere auctori. uel de simili mu¬
tuam respendere uicem. Uerbi gr̃ã. Si
mͥ irascatur d̃s. nũ illi ego similiter retras¬
car: Non utiq s pauebo. s contremiscã.
s ueniam dep̃cabor. Ita si me arguat. ñ
redarguetur a me. s ex me potius iusti-¬
ficabitur. nec sime iudicabit udicabo e¬
go eum: s ad orabo: ⁊ saluans me ñ q̃rit
a me ipse saluari. nec uicissim eget ab
aliquo liberi qui liberat om nes. Si do¬
minatur me oportet seruire. si imꝑat.
me oportet parere:⁊ ñ uicissim a dñouł
seruitium exigere uł obsequium. Nũc
iam uideas de amore qͣm alit̾ sit. Nam
cum amat ds̃. ñ aliud uult qͣm amari.
quippe ñ ad aliud amatꝰ: ut ametur. sci¬
ens ipso amore beatos qui se amauerint
Magna res amor s sunt in eo gradus.
Sponsa in summo stat. amant enim

Expanded text:
amor ex omnibus animae motibus, sensibus atque amor ex omnibus animae motibus, sensibus atque affectibus, in quo potest creatura, etsi non ex aequo, respondere auctori, vel de simili mutuam rependere vicem. Verbi gratia, si mihi irascatur Deus, num illi ego similiter reirascar? Non utique, sed pavebo, sed contremiscam, sed veniam deprecabor. Ita si me arguat, non redarguetur a me, sed ex me potius justificabitur. Nec, si me judicabit, judicabo ego eum, sed adorabo: et salvans me non quaerit a me ipse salvari, nec vicissim eget ab aliquo liberari, qui liberat omnes. Si dominatur, me oportet servire; si imperat, me oportet parere, et non vicissim a Domino vel servitium exigere, vel obsequium. Nunc jam videas de amore quam aliter sit. Nam, cum amat Deus, non aliud vult quam amari: quippe non ad aliud amat nisi ut ametur, sciens ipso amore beatos qui se amaverint. 5. Magna res amor; sed sunt in eo gradus. Sponsa in summo stat. Amant enim
Abbreviated transcription (Latin):
iste sponsus ñ mͦ amans s amor ẽ. Nun¬
quid honor: Contendat quis ẽẽ. ego aut̃¬
rem non uult ds̃ qͥ ait. si ego pater uͥ ẽ
honor meus. Uerum id pat̾.S si sponsũ
exibeat. puto quia mutabit uocem ⁊
dicet. Si ego sponsus uͥ ẽ amor iñs: Nã
⁊ ante ita locutus ẽ. Si ego dñs. iͥ ẽ timor
meus: exigit gͦ ds̃ timori ut dñs. hono¬
rari ut pater. ⁊ ut sponsus amari. Qd
in his p̃stat. quid eminet Nempe .⁊¬
amor. absq hoc ⁊ timor penam habet.
⁊ honor ñ habet grãm. seruilis ẽ timor
qͣnliu ab amore ñ manu mittitur. ⁊ qui
dita non fuerint. Is ꝑse sufficit. Is ꝑ se
placet. ⁊ ppt̾ se. Ipse m̃itum. ipse p̾mi¬
um ẽ sibi. amor p̃ter se ñ requirit causam.
ñ fructum. Fructus eiꝰ usus eiꝰ. amo qͥa
amo. amo ut amem. Magna res amor si
tam̃ ad suum recurrat pͥncipium. si sue
origini redditus. si refusus suo fonti sẽꝑ
ex eo sumat. unde iugit̾ fluat. solus ẽ

Expanded text:
iste sponsus non modo amans, sed amor est. Nuniste sponsus non modo amans, sed amor est. Nunquid honor? Contendat quis esse: ego norem non vult Deus, qui ait: Si ego pater, ubi est honor meus? Verum id Pater. Sed, si sponsum exhibeat, puto quia mutabit vocem, et dicet: Si ego sponsus, ubi est amor meus? Nam et ante ita locutus est: Si ego Dominus, ubi est timor meus? Exigit ergo Deus timeri ut Dominus, honorari ut pater, et ut sponsus amari. Quid in his praestat, quid eminet? Nempe amor. Absque hoc et timor poenam habet, et honor non habet gratiam. Servilis est timor, quandiu ab amore non manumittitur. Et qui dita non fuerint. Is per se sufficit, is per se placet, et propter se. Ipse meritum, ipse praemium est sibi. Amor praeter se non requirit causam, non fructum. Fructus ejus, usus ejus. Amo, quia amo; amo, ut amem. Magna res amor, si tamen ad suum recurrat principium, si suae origini redditus, si refusus suo fonti semper ex eo sumat, unde jugiter fluat. Solus est
Abbreviated transcription (Latin):
gisterio ñ contenta ꝑtemet o anima
fiducialit̾ accedas ad u̾bum. uerbo con¬
q de omni re. qͣntum intellectu capax
tantum audax desidĩo: llere sp̃alis
sc̃iq comibii contractus ẽ iste. Parum
dixi contractus. complexus ẽ. Complexus
plane. uͥ idem uelle. ⁊ nolle idem: unũ
rilitas ꝑsonarum claudicare in aliqͦ
quippe amor denominatur non ab ho
stupet. qui metuit. qui miratur. ua¬
cant hec omnia penes amantem. amor¬
amor sibi habundat. amor uͥ uen̾it ce¬
teros in se om nes traducit ⁊ captiuat
affectus. Propt̾ea que amat. amat. ⁊ a-¬
liud nouit nichil. Ipse qui honori m̾i-¬
to. merito stupori: imiraculo ẽ amori tñ
plus amat. Sponsus ⁊ sponsa sunt. Qͣm
queris aliam inter sponsos necessitudinẽ
uel conexionem p̾ter amari ⁊ amare: Hic
nexus uincit etiam qͦd natura artiuis iun-¬
xit. uinculum parentum ad filios. Deniq
fectib. s etiam seipso potentior: ad deqͣ

Expanded text:
gisterio non contenta, per temet, o anima, gisterio non contenta, per temet, o anima, fiducialiter accedas ad Verbum, Verbo conque de omni re, quantum intellectu capax, tantum audax desiderio? Vere spiritualis, sanctique connubii contractus est iste. Parum dixi, contractus: complexus est. Complexus plane, ubi idem velle, et nolle idem, unum ritas personarum claudicare in aliquoquippe amor, non ab honstupet, qui metuit, qui miratur: vacant haec omnia penes amantem. Amor sibi abundat, amor ubi venerit, caeteros in se omnes traducit et captivat affectus. Propterea quae amat, amat, et aliud novit nihil. Ipse qui honori merito, merito stupori et miraculo est: amari tamen plus amat. Sponsus et sponsa sunt. Quam quaeris aliam inter sponsos necessitudinem vel connexionem, praeter amari, et amare? Hic nexus vincit etiam quod natura arctius vinxit, vinculum parentum ad filios. Denique, fectibus, sed etiam se ipso potentior. 4. Adde quod
Abbreviated transcription (Latin):
atur. semꝑ aut stare cum u̾bo. aut re-¬
dire si mota fu̾it. Non mota quasi lo¬
cis migrans aut pedib gradiens. s mo-¬
ta sicut substantiȩ utiq sp̃ali moueri ẽ
cum suis affectib. immo defectib a se qͦ¬
dam mͦ in peius uadit. cum se sibi uitȩ
⁊ moꝵ pͣuitate dissimilem facit reddit de¬
generem. Que tamen dissmilitudo ñ na-¬
turȩ abolitio s uitium ẽ. bonum ipsum
nature qͣntum sui comparatione attol¬
lens. tantum fedans comunctione. Iam
nͦ animȩ reditus conu̾sio eiꝰ ad u̾bum. re¬
formande ꝑ ipsum. conformande ipsi.
In quo: In caritate. ait enim. E store i¬
sic̃ ⁊ xꝰ. d.n. Talis conformitas maritat
animam ũbo. cũ cui uidelicet similisẽ
ꝑ naturam. similem nichilominꝰ ipsi
se exhibet ꝑ uoluntatem. diligens dile¬
cta ẽ. Ergo si ꝑfecte diligit: nupsit. Qd
hac conformitate iocundius. qͥd optabi¬
lius caritate. qua fit in humano ma-¬

Expanded text:
atur semper, aut stare cum Verbo, aut reatur semper, aut stare cum Verbo, aut redire, si mota fuerit. Non mota quasi locis migrans, aut pedibus gradiens, sed mota sicut substantiae utique spirituali moveri est cum suis affectibus, imo defectibus a se quodam modo in pejus vadit, cum se sibi vitae et morum pravitate dissimilem facit, reddit degenerem: quae tamen dissimilitudo non naturae abolitio, sed vitium est, bonum ipsum naturae quantum sui comparatione attollens, tantum foedans conjunctione. Jam vero animae reditus, conversio ejus ad Verbum, reformandae per ipsum, conformandae ipsi. In quo? In charitate. Ait enim: Estote vos . 3. Talis conformitas maritat animam Verbo, cum cui videlicet similis est per naturam, similem nihilominus ipsi se exhibet per voluntatem, diligens sicut dilecta est. Ergo, si perfecte diligit, nupsit. Quid hac conformitate jucundius? quid optabilius charitate, qua fit ut humano ma
Abbreviated transcription (Latin):
ire fedus societatis ñ trepidet. suaue a¬
moris iugum cum rege ducere angłoꝵ
ñ uereatur. Quid enim ñ tutȩ audeat
apud eum. cuius se insignum cernit
imagine. illustrem similitudine nouit:
Qͥd in qͣm uereatur de maiestate cui de
origine fidutia datur: Tantum ẽ ut
curet naturȩ ingenuitatẽ uitȩ hones¬
tate seruare: immo celeste decus qd̵ si¬
bi originalit̾ in est. dignis quibdam stu-¬
deat moꝵ affectuumq nenustare ⁊ de-¬
corare colorib. Ut quid enim dormitet
industria: Grande ꝓfecto in nob̃̾ do¬
num naturȩ ipsa ẽ. Quȩ si minus su-¬
as exequatur partes. nonne qd̵ reliquũ
habet natura in nob̃ totum turpabi-¬
tur. totum quasi quadã uetustatis oꝑi-¬
etur rubigine: Id quidem in iuiria au¬
ctori. Et utiq ad hoc auctor ipse ds̃.
diuine insigne generositatis ꝑpetuo
uoluit in anima conseruari. ut semper
hoc in sese ex u̾bo habeat quo admone¬

Expanded text:
ire foedus societatis non trepidet, suave aire foedus societatis non trepidet, suave amoris jugum cum Rege ducere angelorum non vereatur. Quid enim non tute audeat apud eum, cujus se insignem cernit imagine, illustrem similitudine novit? quid, inquam, vereatur de majestate, cui de origine fiducia datur? Tantum est ut curet naturae ingenuitatem vitae honestate servare, imo caeleste decus, quod sibi originaliter inest, dignis quibusdam studeat morum affectuumque venustare et decorare coloribus. 2. Utquid enim dormitet industria? Grande profecto in nobis donum naturae ipsa est: quae si minus suas exsequatur partes, nonne quod reliquum habet natura in nobis, totum turbabitur, totum quasi quadam vetustatis operietur rubigine? Id quidem injuria auctori. Et utique ad hoc auctor ipse Deus divinae insigne generositatis perpetuo voluit in anima conservari, ut semper haec in sese ex Verbo habeat, quo admone
Abbreviated transcription (Latin):
cietas indiuidua. similitudo ꝑfecta. Tc̃
cognoscet anima sicut cognita ẽ tc̃ ama¬
bit sicut amata ẽ ⁊ gaudebit sponsuᷤ
suꝑ sponsam. cognoscens ⁊ cognitus. di¬
regłaris hora ꝓmisit qͣm nobis
constitunus ad loquendum triduum ħ
pensum ẽ. Quȩ utilitas in omni labore
isto: Nempe hec. Dociumus omnem aĩam
licet oneratam peccatis. intiis irretitam.
captam illecebris. exilio captiuam. corꝑe
carceratam. luto herentẽ. infixam limo.
affixam menbris. confixam curis. disten-¬
tam negotiis. contractã timorib. afflictã
dolorib errorib uagam. sollicitudinib
anxiam. suspicionib inquietam. ⁊ pꝰtre¬
mo aduenam in t̾ra inimi coꝵ iuxta ꝓ¬
phȩ uocem. comquinatam cum mortu-¬
is. deputatã cum his qui in inferno sũt.
licet in qͣm sic dampnatã. ⁊ sic desꝑatam.
spem miscd̃iȩ queat. s etiam unde au¬
deat aspirare ad nuptias u̾bi. cũ deo in¬

Expanded text:
cietas individua, similitudo perfecta. Tunc cietas individua, similitudo perfecta. Tunc cognoscet anima, sicut cognita est ; tunc amabit, sicut amata est; et gaudebit sponsus super sponsam, cognoscens et cognitus, diregularis hora permisit, quam nobis constituimus ad loquendum, triduum pensum est. Quae utilitas in omni labore isto? Nempe haec. Docuimus omnem animam, licet oneratam peccatis, vitiis irretitam, captam illecebris, exsilio captivam, corpore carceratam, luto haerentem, infixam limo, affixam membris, confixam suris, distentam negotiis, contractam timoribus, afflictam doloribus, erroribus vagam, sollicitudinibus anxiam, suspicionibus inquietam, et postremo advenam in terra inimicorum, juxta prophetae vocem, coinquinatam cum mortuis, deputatam cum his qui in inferno sunt ; licet, inquam, sic damnatam, et sic desperatam, spem misericordiae queat; sed etiam unde audeat aspirare ad nuptias Verbi, cum Deo in
Abbreviated transcription (Latin):
Puta gͦ deͤ ficultate magis qͣm de impossi¬
bilitate uenire illam ꝑcunctationẽ. Dñe
quis similis tͥ: aut si hoc ma̾gis ꝓbas.
uox ẽ admirantis. Ad miranda ꝓrsus et
stupenda illa similitudo qͣm dei uisio co¬
mitatur. immo que dei uisio ẽ. ego autẽ
dico in caritate. Caritas illa uisio illa
similitudo ẽ. Quis ñ stupeat caritatẽ
dei spreti ⁊ reuocantis: Merito iniquus
arguitur ille qui supra inductus ẽ simi¬
litudinẽ usurpans sibi. cum diligendo in¬
iquitatẽ. neq se possit diligere neq dm̃.
Sic enim habes. Qui diligit iniquitatẽ
odit animam suam. facta gͥ de medio
iniquitate quȩ eam quȩ exparte ẽ dissi¬
nilitudinẽ facit. erit unio sp̃c. erit mu¬
ua uisio. mutuaq dilectio. Siquidem
ueniente qd̵ ꝑfectum ẽ euacuabitur qd̃
ex parte est. eritq ad alterutru casta ⁊
consummata. dilectio. agnitio plena.
uisio manifesta. comunctio firma. so¬

Expanded text:
Puta ergo de difficultate magis, quam de impossiPuta ergo de difficultate magis, quam de impossibilitate venire illam percunctationem: Domine, quis similis tibi? 8. Aut, si hoc magis probas, vox est admirantis. Admiranda prorsus et stupenda illa similitudo, quam Dei visio comitatur, imo quae Dei visio est; ego autem dico in charitate. Charitas illa visio, illa similitudo est. Quis non stupeat charitatem Dei spreti et revocantis? Merito iniquus arguitur ille, qui supra inductus est, Dei similitudinem usurpans sibi, cum diligendo iniquitatem, neque possit se diligere, neque Deum: sic enim habes: Qui diligit iniquitatem, odit animam suam . Facta igitur de medio iniquitate, quae eam quae ex parte est dissimilitudinem facit, erit unio spiritus, erit mutua visio, mutuaque dilectio. Siquidem veniente quod perfectum est, evacuabitur quod ex parte est; eritque ad alterutrum casta et consummata 1557 dilectio, agnitio plena, visio manifesta, conjunctio firma, so
Abbreviated transcription (Latin):
spem.a tanto bono. Inde ẽ. ut quo sibi
plus desplicet in malo qd̃ in se uidet.
eo se ardentius ad bonum quod eque
in se conspicit trahat cupiatq fieri
ad qd̃ facta ẽ simplex ⁊ recta ⁊ timeis
dm̃ ac recedens a malo. Quidni recedere
tam̃ utrumq dixerim de grã p̾sum̃¬
dum ñ de natura. s ne de industria
quidẽ. Nempe sapientia uincit ma-¬
liciam ñ industria uł natura. Nec
deest occasio p̾sumendi: ad u̾bum est
conu̾sio eiꝰ. Non ẽ apud u̾bum ociosa
anime generosa cognatio. de quatri-¬
duo iam tractamus ⁊ cognationis
testis similitudo ꝑseuerans. Dignan¬
ter admittit in societatẽ sp̃s. similẽ
innatura. Et certe de ratione nature
similis similem querit. Uox requi¬
rentis. Reu̾tere sunamitis. reu̾tere
ut intuamur te. Intuebitur similem qui
dissimilem ñ uidebat. S ⁊ se intuendum
p̾stabit. Scimus qm̃ cum apparuit simi¬
les ei erimus qm̃ udebimus eũ sicuti ẽ.

Expanded text:
spem a tanto bono. Inde est ut quo sibi spem a tanto bono. Inde est ut quo sibi plus displicet in malo quod in se videt, eo se ardentius ad bonum, quod aeque in se conspicit, trahat, cupiatque fieri ad quod facta est, simplex et recta, et timens Deum, ac recedens a malo. Quidni recedere tamen utrumque dixerim de gratia praesumendum, non de natura, sed ne de industria quidem. Nempe sapientia vincit malitiam , non industria, vel natura. Nec deest occasio praesumendi: ad Verbum est conversio ejus. Non est apud Verbum otiosa animae generosa cognatio, de qua triduo jam tractamus, et cognationis testis similitudo perseverans. Dignanter admittit in societatem Spiritus similem in natura. Et certe de ratione naturae, similis similem quaerit. Vox requirentis: Revertere, Sunamitis; revertere, ut intueamur te . Intuebitur similem, qui dissimilem non videbat; sed et se intuendum praestabit. Scimus quoniam, cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est .
Abbreviated transcription (Latin):
itur. Existimasti inique ait.⁊ ñ dicit
existimasti anima. uł existimasti hõ.
qd̾ ero tui similis. S si statuatur ini¬
quus ante faciem suam:⁊ contra ulil¬
tum quendam morbidum putidũq
interioris hominis sui sistatur. ut dis¬
simulare aut dedinare ñ queat im¬
puritatẽ conscientie sue. s uideat uel
inuitus sordes peccatoꝵ suoꝵ. uitioꝵ in¬
spiciat deformitatẽ. nequaqͣm iam pote-¬
rit existimare dm̃ fore similem sibi: s qͣ¬
si diffidens ꝓ tanta dissimilitudine qͣm
uidebit. puto exclamabit. ⁊ dicet. Domi¬
ne. quis similis tͥ: Quod quidẽ dictum
ꝓ uoluntaria illa ⁊ nouitia dissimilitu-¬
dine. iam manet pͥma similitudo. Et iõ
illa plus displicet. qd̃ ista manet. O qͣntũ
eminet. Cum gͦ anima tantum in se u-¬
na rerum distantiam cernit. quidni
clamet inter spem ⁊ desꝑationẽ utiq po¬
sita. dñe quis similis tͥ: Trahitur in de¬
sꝑationẽ ꝓ tanto malo. s reuocatur in

Expanded text:
itur: Existimasti inique, ait; et non dicit: itur: Existimasti inique, ait; et non dicit: Existimasti, anima; vel, existimasti, homo, quod ero tui similis. Sed, si statuatur iniquus ante faciem suam, et contra vultum quemdam morbidum putidumque interioris hominis sui sistatur, ut dissimulare aut declinare non queat impuritatem conscientiae suae, sed videat vel invitus sordes peccatorum suorum, vitiorum inspiciat deformitatem; nequaquam jam poterit existimare Deum fore similem sibi, sed quasi diffidens pro tanta dissimilitudine quam videbit, puto exclamabit, et dicet: Domine, quis similis tibi? quod quidem dictum pro voluntaria illa et novitia dissimilitudine. Nam manet prima similitudo: et ideo illa plus displicet, quod ista manet. O quantumeminet. 7. Cum ergo anima tantam in se una rerum distantiam cernit, quidni clamet, inter spem et desperationem utique posita: Domine, quis similis tui? Trahitur in desperationem pro tanto malo; sed revocatur in
Abbreviated transcription (Latin):
ter exeat qui similit̾ uixit: More besti¬
ali incubuit terrenis. morte bestiali exce¬
det terris. Audi illud. Quid mirum si
similem sortimur exitum. qui ⁊ simi¬
lem habemus introitum: Unde enim
hominib nisi desimilitudine bestiali il-
le intemꝑans ardor incoitu tam ĩmo¬
datus dolor in partu: Ita homo in cõ-
Quid quod lib̾a creatura sibi subditũ
appetitum ñ regit ut dña. s sequitur
⁊ obsequitur ut ancilla: Nonne ⁊ in ħ
se assimilat ⁊ annumerat ceteris animã¬
tib quȩ natura ñ in lib̾tatẽ uocauit. s
condidit in seruitutẽ. seruire suo uentri.
appetitui obedire: Nonne tali m̾ito con-¬
funditur ꝑhib̃i uł existimari similis ds̃:
Ideoq ait. Existimasti inique qd̃ ero tui
similis. Et infert. Arguam te ⁊ statuã
contra faciem tuam. Non ẽ se se uidẽ¬
tis anime dm̃ existimare similem sibi.
anime dumtaxat qualis mea ẽ pecca-¬
tricis ⁊ inique. Eiusmodi namq argu¬

Expanded text:
ter exeat, qui similiter vixit? More bestiter exeat, qui similiter vixit? More bestiali incubuit terrenis, morte bestiali excedet terris. Audi aliud. Quid mirum si similem sortimur exitum, qui et similem habemus introitum? Unde enim hominibus, nisi de similitudine bestiali, ille tam intemperans ardor in coitu, tam immoderatus dolor in partu? Ita homo in concetus est illis. 6. Quid, quod libera creatura sibi subditum appetitum non regit ut domina, sed sequitur et obsequitur ut ancilla? Nonne et in hoc se assimilat et annumerat caeteris animantibus, quae natura non in libertatem vocavit, sed condidit in servitutem servire suo ventri, appetitui obedire? Nonne tali merito confunditur perhiberi vel existimari similis Deus? Ideoque ait: Existimasti inique, quod ero tui similis; et infert: Arguam te, et statuam contra faciem tuam . Non est sese videntis animae, Deum existimare similem sibi, animae duntaxat, qualis mea est, peccatricis et iniquae. Ejusmodi namque argu
Abbreviated transcription (Latin):
apparebit qd̃ ñ sit istiusmodi similitu¬
dinis parit̾ .⁊ dissimilitudinis diploide
ad oꝑtum. Annon diplois uͥ ñ innata.
s affixa: iquadam quasi peccati acu¬
assuta ẽ simplicitati fraus. immorta¬
litati mors. necessitas lib̾ati: Neq enĩ
eẽntie simplicitati p̾scͥbit duplicitã
cordis. ñ nature immnortalitati mors
aut uoluntaria peccati. aut necessaria
corꝑis. ñ arbitrii lib̾tati necessitas uolũ¬
tarie seruitutis. Ita bonis nature mala
aduenticia dum ñ succendunt. s acce¬
dunt. turpant utiq ea ñ ext̾minant.
conturbant ñ deturbant. Inde dissi¬
milis anima deo: inde dissimilis ẽ ⁊
sibi. inde comꝑata iumentis insipientib
⁊ similis facta illis. inde qd̾ legitur cõ¬
mutasse głam suam in similitudinẽ
uituli comedentis fenum. Inde hoĩes
tanquam uulpes duplicitatis ⁊ fraudis
runt. Inde iuxta salomonem unus exi¬
tus homini ⁊ iumento. Quid ni simili-¬

Expanded text:
apparebit, quod non sit istiusmodi similituapparebit, quod non sit istiusmodi similitudinis pariter et dissimilitudinis diploide adopertum. Annon diplois, ubi non innata, sed affixa, et quadam quasi acu peccati assuta est simplicitati fraus, immortalitati mors, necessitas libertati? Neque enim essentiae simplicitati praescribit duplicitas cordis; non naturae immortalitati mors, aut voluntaria peccati, aut necessaria corporis; non arbitrii libertati necessitas voluntariae servitutis. Ita bonis naturae mala adventitia, dum non succedunt, sed accedunt, turpant utique ea, non exterminant; conturbant, non deturbant. Inde anima dissimilis Deo, inde dissimilis est et sibi; inde comparata jumentis insipientibus, et similis facta est illis; inde quod legitur commutasse gloriam suam in similitudinem vituli comedentis fenum; inde homines, tanquam vulpes, duplicitatis et fraudis runt; inde juxta Salomonem, unus exitus homini, et jumento . Quidni 1556 simili
Abbreviated transcription (Latin):
bi defenderet lib̾tatem manentẽ in
uigore ⁊ decore suo. Heu ñ ita ẽ muta¬
tus ẽ color optimus. Fugitas ⁊ latitas.
audis uocẽ domini dei:⁊abscondiste.
Cur hoc nͥ quia quẽ amabas times: ⁊
lib̾tatis spẽm forma seruilis exclusit. S
⁊ uoluntaria illa necessitas: i contraria
lex inflicta membris de qua ꝓximo ser¬
mone disserui. eidem incubat lib̾tati:
liberam natura creaturam ꝑ ꝓpͥam ip¬
siuis uoluntatẽ. dum allicit. subicit ser¬
uituti implens faciem eius ignominia.
ita ut uł carne seruiat legi peccati: ⁊ ñ
uolens. Quia gͦ naturȩ ingenutatẽ moꝵ
ꝓbitate defensare neglexit. iusto auc-¬
toris iudicio. factum ẽ ñ quidẽ ut liber¬
uͥ ueste ueluti duplicata manente liber-¬
tate ꝓpt̾ uoluntatẽ. seruilis nichilomi¬
nus conu̾satio necessitatẽ ꝓbat. Hoc de
simplicitate. hoc de immortalitate aĩe
adu̾tere ẽ. ⁊ nil tibi in ea si bene considẽs

Expanded text:
bi defenderet libertatem, manentem in bi defenderet libertatem, manentem in vigore et decore suo! Heu! non ita est! mutatus est color optimus. Fugitas, et latitas: audis vocem Domini Dei, et abscondis te. Cur hoc, nisi quia quem amabas times, et libertatis speciem forma servilis exclusit? 5. Sed et voluntaria illa necessitas, et contraria lex inflicta membris, de qua proximo sermone disserui, eidem incubat libertati, et liberam natura creaturam per propriam ipsius voluntatem, dum allicit, subjicit servituti, implens faciem ejus ignominia, ita ut vel carne serviat legi peccati, et non volens. Quia ergo naturae ingenuitatem morum probitate defensare neglexit; justo auctoris judicio factum est, non quidem ut liberubi veste veluti duplicata, manente libertate propter voluntatem, servilis nihilominus conversatio necessitatem probat. Hoc de simplicitate, hoc de immortalitate animae advertere est: et nil tibi in ea, si bene consideres,
Abbreviated transcription (Latin):
ens inquinabitur ab ea. Fruento mortalib
mortalitatẽ se induit. ⁊ uestem immorta¬
litatis incidente mortis similitudine deco
fectando. Ut quid enim cum immortał
eẽt mortalia ñ contempsit. ⁊ tͣnsitoria.
contempta sibi similib immortalib ⁊
ȩt̾nis: Hidit inquit lignum qd̾ eẽt pul-¬
chrum oculis ⁊ aspectu delectabile. acsu-¬
aue aduescendum. Non ẽ tua omulier is¬
ta suauitas. ista delectatio. istaq pulchri¬
tudo. Et si tua ꝓ parte limi. ñ tua soliuꝰ
s cominunis cunctis animantib t̾rȩ.
Tua quȩ uere tua ẽ aliunde ⁊ alia. nã
ȩt̾na ẽ. de ȩt̾nitate. Quid tu animȩ tuȩ
alt̾am formam immo deformitatem
impͥmis alienam: Enm uͦ qd̃ delectat
habere id etiam ꝑderet timet:⁊timor
color ẽ. Is libertatẽ dum tingit tegit:⁊
eam nichilominus sibimet reddit dis¬
similem. Quam dignuis sua origine
nichil cuꝑet ut nichil metueret. ac ꝑ
hoc a seruili timore isto ingenitam si¬

Expanded text:
ens, inquinabitur ab ea . Fruendo mortalibus ens, inquinabitur ab ea . Fruendo mortalibus mortalitatem se induit, et vestem immortalitatis incidente mortis similitudine decolfectando. Utquid enim, cum immortalis esset, mortalia non contempsit et transitoria, contenta sibi similibus, immortalibus et aeternis? Vidit, inquit, lignum quod esset pulchrum oculis, et aspectu delectabile, ac suave ad vescendum . Non est tua, o mulier, ista suavitas, ista delectatio, istaque pulchritudo: et si tua pro parte luti, non tua solius, sed communis cunctis animantibus terrae. Tua, quae vere tua est, aliunde, et alia est: nam aeterna est de aeternitate. Quid tu animae tuae aliam formam, imo deformitatem imprimis alienam? Enimvero quod delectat habere, id etiam perdere timet: et timor color est. Is libertatem dum tingit, tegit, et eam nihilominus sibimet reddit dissimilem. Quam dignius sua origine nihil cuperet, ubi nihil metueret, ac per hoc a servili timore isto ingenitam si
Abbreviated transcription (Latin):
ruente tenebrosa corꝑeȩ mortis caligine.
Nam ⁊ si ñ pͥuatur uita. uite tam̃ be¬
neficium suo corꝑi iam ñ sufficit uen¬
dicare. Quid qd̾ ne suam quidẽ sp̃alẽ.
peccau̾it ipsa morietur. Nonne morte
duplici incursante. illa qualiscũq im¬
mortalitas quam retentat tenebrosa sa-¬
tis redditur n misella : adde qd̾ appetẽ¬
tia terrenoꝵ que quidem omnia ad in¬
t̾itum sunt densat tenebras. ita ut in
anima sic uiuente nil aparte aliqua
nͥ pallida facies ⁊ imago quedã mortis
apparere cernatur. Cur ñ enĩ que ĩmor¬
talis ẽ similia sibi immortalia appetit
⁊ et̾na. ut qd̾ ẽ appareat.⁊ qd̾ facta ẽ ui¬
uat: Ceterum contraria sapit ⁊que¬
rit ⁊ mortalib sese degeneri conu̾satiõe
conformans. immortalitatis candorem qͦ¬
dam mortifere consuetudinis piceo colore
denigrat. Quidni mortalium appetitus i¬
mortalem mortali similem. immortalidĩ¬
similem faciat: Qui tangit picem ait sapi-¬

Expanded text:
ruente tenebrosa corporeae mortis caligine. ruente tenebrosa corporeae mortis caligine. Nam, etsi non privatur vita, vitae tamen beneficium suo corpori jam non sufficit vindicare. 1555 Quid, quod ne suam quidem spiritualpeccaverit, ipsa morietur . Nonne morte ista duplici incursante, illa qualiscunque immortalitas, quam retentat, tenebrosa satis redditur, et misella? Adde quod appetentia terrenorum, quae quidem omnia ad interitum sunt, densat tenebras, ita ut in anima sic vivente nilla parte aliqua nisi pallida facies et imago quaedam mortis apparere cernatur. Cur non enim quae immortalis est, similia sibi immortalia appetit et aeterna, ut quod est appareat, et quod facta est vivat? Caeterum, contraria sapit et quaerit, et mortalitas sese degeneri conversatione conformans, immortalitatis candorem quodam mortiferae consuetudinis piceo colore denigrat. Quidni mortalium appetitus immortalem mortali similem, immortali dissimilem faciet? Qui tangit picem, ait Sapi
Abbreviated transcription (Latin):
euulsum. Manet in fundam̃to ꝓrsus
inconcussa simplicitas. s minime appa¬
ret. duplicitate oꝑta humane dolosi¬
tatis: simulationis ypocrisis. Quam
in congruȩ simplicitati duplicitas admi-¬
scetur. qͣm indigne tali fundamento tał
structura commnitatur. huiusmodi sibi
u̾sutiam serpens induerat. cũ se ut deci-¬
ꝑet consiliariũ exhibebat. simulabat a-¬
micum. Huiusmodi qͦq seducti ab eo
paradisi incole induerant sibi. cũ pu-¬
dendam iam nuditatẽ teg̾e conarentur.
⁊ umbra frondosi ligni. i frundium suc-¬
cinctoriis: ⁊ u̾bis excusatoriis. Qͣm late
ex tc̃ ⁊ deinceps omnẽ posteritatẽ. here¬
ditarium hy pocrisis uirus infecit. Quẽ
dabis de filiis adam qui qd̃ ẽ ñ dico ue¬
ut. s uł patiatur uideri: s ꝑ seuerat
nichilominus in omni anima cũ origina¬
li duplicitate generał simplicitas. ut de-
collatione confusio augeatur. Perseuerat
eque immortalitas s fusca ⁊ tetra. ir¬

Expanded text:
evulsum. Manet in fundamento prorsus evulsum. Manet in fundamento prorsus inconcussa simplicitas, sed minime apparet duplicitate operta humanae dolositatis, simulationis, hypocrisis. 3. Quam incongrue simplicitati duplicitas admiscetur! quam indigne tali fundamento talis structura committitur! Hujusmodi sibi versutiam serpens induerat, cum se, ut deciperet, consiliarium exhibebat, simulabat amicum. Hujusmodi quoque seducti ab eo paradisi incolae induerant sibi, cum pudendam jam nuditatem tegere conarentur, et umbra frondosi ligni, et frondium succinctoriis, et verbis excusatoriis . Quam late extunc et deinceps omnem posteritatem haereditarium hypocrisis virus infecit! Quem dabis de filiis Adam qui quod est, non dico velit, sed vel patiatur videri? Sed perseverat nihilominus in omni anima cum originali duplicitate generalis simplicitas, ut de collatione confusio augeatur: perseverat aeque immortalitas, sed fusca et tetra, ir
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ in ꝑsona dei. existimasti inique
quod ero tui similis: ⁊ pleraq alia que
similitudinẽ dei in homine post pec-¬
catum deletam concordit̾ asseuerare
renda in quib similitudinẽ assigne-¬
mus aut ẽẽ quidem indeo s ñ in aĩa.
⁊ ne sic quidem in his similitudinem
inueniri aut eẽ ⁊ in anima. s posse etiã
ñ ineẽ. ac ꝑ hoc ñ inseꝑabilia eẽ: absit.
nec ẽ quod nos aliqͥd hoꝵ dixisse peni¬
teat. ita totũ subnixum ẽ indubitata
⁊ absolutissima u̾itate. s quod scͥpt᷑a
loquitur de similitudine facta ñ qͥa
similitudo ista deleta sit loquitur. s
quia alia suꝑducta. Non plane anĩa
natiuã se exuit formã. s suꝑ induit
ꝑegrinam. Illa addita ñ ista ꝑdita
e ⁊ quȩ suꝑuenit obscurare ingenitam
potuit. s ñ ext̾minare. Deniq obscu-¬
ratum ẽ insipiens cor illoꝵ apłs ait. Et
eẽ aurum plangit. s aurũ tñ. mutatũ
colorẽ obtimum. s ñ fumlam̃tũ coloris

Expanded text:
ctum est in persona Dei: Existimasti inique, quod ero tui similis : et pleraque alia, quae similitudinem Dei in homine post peccatum deletam concorditer asseverarerenda, in quibus similitudinem assignemus? aut esse quidem in Deo, sed non in anima, et ne sic quidem in his similitudinem inveniri? aut esse et in anima, sed posse etiam non inesse, ac per hoc non inseparabilia esse? Absit! nec est quod nos aliquid horum dixisse poeniteat, ita totum subnixum est indubitata et absolutissima veritate. Sed quod Scriptura loquitur de dissimilitudine facta, non quia similitudo ista deleta sit loquitur, sed quia alia superducta. Non plane anima nativam se exuit formam, sed superinduit peregrinam. Illa addita, non ista perdita est: et quae supervenit, obscurare ingenitam potuit, sed non exterminare. Denique: Obscuratum est insipiens cor illorum, ait Apostom aurum plangit, sed aurum tamen; mutatum colorem optimum, sed non fundamentum coloris
Abbreviated transcription (Latin):
xerit uirum alterum. numquid re-¬
uertetur ad eam ultra: Numquid
non polluta ⁊ contaminata erit mu-¬
amatorib multis: ⁊ tamen reuertere
ad me dicit dominus ⁊ ego suscipiam
te. Uerba domini sunt. non est fas sus¬
pendere fidem. Credant qd̾ ñ expiun-¬
tur ut fructum quandoq expientiȩ
fidei m̾ito consequantur. Satis arbitro
declaratum quid sit queri au̾bo. ⁊ quȩ
hec sit necessitas non uerbo s animȩ.
Nisi quod quȩ exꝑta exꝑta ẽ ⁊ plemꝰ
ista nouit et felicius. Restat ut sequenti
tractatu doceamiis sitientes animas quȩ¬
rere aquo quesitȩ sunt uel potius id dis-¬
camus ab illa quȩ hoc loco inducitur
querens ipsum quem diligit anima sua
sponsum animȩ iħm xp̃m dominum no-¬
strum qui est super deus benẽdictus in

Expanded text:
xerit uirum alterum, numquid rexerit uirum alterum, numquid reuer-. tetur adeam ultra? numquid non polluta et contaminata erit muamatoribus multis: et tamen revertere ad me, dicit Dominus, et ego suscipiam te . Verba Domini sunt: non est fas suspendere fidem. Credant quod non experiuntur, ut fructum quandoque experientiae fidei merito consequantur. Satis arbitror declaratum, quid sit quaeri a Verbo, et quae haec sit necessitas non Verbo, sed animae, nisi quod quae experta est, et plenius ista novit, et felicius. Restat ut sequenti tractatu doceamus sitientes animas quaerere a quo quaesitae sunt, vel potius id discamus ab illa, quae hoc loco inducitur quaerens ipsum, quem diligit anima sua, sponsum animae Jesum Christum Dominum nostrum, qui est super omnia Deus benedictus in
Abbreviated transcription (Latin):
dissi mulauit: Quin immo ñ repellet
requirentem. qui ⁊ contempnentem
nuntiat mͥ intimans ⁊ suadens de uerbi
zelo. desidioq qd̃ utitiq sibi ñ potest
ẽẽ. absconditum.Scrutatur alta dei coi-¬
scius earum quas cogitat cogitationes
pacis ⁊ ñ afflictionis. Quid ni animer
ad querendum exꝑta dementiam ꝑ
suasa de pace: fratres. hec suaderi au̾¬
bo. queri ẽ. ꝑ suaderi inueniri ẽ.S non
omnes capiunt hoc u̾bum. Quid facie-¬
mus paruulis nr̃is. illos loquor qui ad¬
huc inter nos incipientes sunt. ñ tamen
insipientes. cum teneant inicium sapĩȩ.
subiecti inuicem in timore xp̃i: Unde
in qͣm illis facimus fidẽ qd̾ hec ita se
habeant penes sponsam. cum ipsi talia
agi secum necdum ꝑsenserint: S mit-¬
to ego eos ad talem cui decredere non
debebunt. Legant in libro qd̾ in corde
altero. quia non cernunt ñ credunt.
Est scriptum in ꝓpħis. Si dimiserit
uir uxorem suam. ⁊ illa recedens du

Expanded text:
dissimulavit? Quinimo non repellet dissimulavit? Quinimo non repellet requirentem, qui et contemnentem nuntiat mihi, intimans et suadens de Verbi zelo desiderioque, quod utique sibi non potest esse absconditum. Scrutatur alta Dei, conscius earum, quas cogitat cogitationes pacis, et non afflictionis. Quidni animer ad quaerendum, experta clementiam, et persuasa de pace? 7. Fratres, hoc suaderi, a Verbo quaeri est; persuaderi, inveniri est. Sed non omnes capiunt hoc verbum. Quid faciemus parvulis nostris, illos loquor, qui adhuc inter nos incipientes sunt, non tamen insipientes, cum teneant initium sapientiae, subjecti invicem in timore Christi? Unde illis, inquam, facimus fidem, quod haec ita se habeant penes sponsam, cum ipsi talia agi secum necdum persenserint? Sed mitto eos ego ad talem, cui decredere non debeant. Legant in libro, quod in corde altero quia non cernunt, non credunt. Est scriptum in prophetis: Si dimiserit vir uxorem suam, et illa recedens du
Abbreviated transcription (Latin):
relicto uiro tuo pͥore cum quo tͥ bene
bene fuerat pͥmam fidem irritam fe¬
cisti. iens post amatores tuos: Et nũc
quo adlibuit fornicata cum illis. forte
⁊ contempta ab illis. audes impudenᷤ
⁊ frontosa uelle reu̾ti ad illum quẽ
suꝑba contempsisti: Quid: Digna la-¬
tebris queris lucem ⁊ curris ad spon-¬
sum. dignior plagis qͣm oscłis: Mirũ
si non ꝓsponso iudicem offendas. Felix
qui ad hec animam suam responden-¬
tem audierit. ñ timeo. quia amo. quod
ñ amata omnino ñ facerem. Itaq etiã
amor. Nichil dilecte timendum. Paue-¬
ant quȩ ñ amant. Quidni assidue mi-¬
micicias suspicentur: Ego uͦ amans
amari me dubitare ñ possum ñ plꝰ
qͣm amare. Nec possum uereri uul¬
tum: cuius sensi affectum. In quo: In
eo qd̾ talem ñ mͦ quesiuit. s i⁊ affecit.
fecitq certam ꝑinde de quesitu. Quid¬
ni respondeam inquesitu. cui in af-¬
fectu respondeo: Numquid irasce¬
tur quesitus. qui etiam contemptus

Expanded text:
relicto viro tuo priore, cum quo tibi relicto viro tuo priore, cum quo tibi bene fuerat, primam fidem irritam fecisti, iens post amatores tuos? Et nunc quoad libuit fornicata cum illis, forte et contempta ab illis, audes impudens et frontosa velle reverti ad illum, quem superba contempsisti? Quid? digna latebris quaeris lucem, et curris ad sponsum, dignior plagis, quam osculis? Mirum si non pro sponso judicem offendas. Felix, qui ad haec animam suam respondentem audierit: Non timeo, quia amo; quod non amata omnino non facerem. Itaque etiam amor. Nihil dilectae timendum. Paveant quae non amant. Quidni assidue inimicitias suspicentur? Ego vero amans, amari me dubitare non possum, non plus quam amare. Nec possum vereri vultum, cujus sensi affectum. In quo? In eo quod talem non modo quaesivit, sed et affecit, fecitque certam proinde de quaesitu. Quidni respondeam in quaesitu, cui in affectu respondeo? Nunquid irascetur quaesitus, qui etiam contemptus
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. ñ quȩ dñi. Quesiui ait illa. quẽ
diligit an una mea. Nempe huc te ꝓuo¬
cat anticipantis benignitas illius qui te
⁊ pͥor quesiuit.⁊ pͥor dilexit. Mimine ꝑr¬
sus nͥ prius quesita quereres. sic̃ nec di¬
ligeres nͥ dilecta pͥus. Non in una tan¬
tum benedictione. s in duab p̾uentã
es dilectione ⁊ quesitione. Dilectio. cau¬
sa quesitionis. quȩsitio. fructus dilec¬
tionis ẽ. est ⁊ certitudo. Dilecta es. ne
ad suppliciũ potius quesitam suspi¬
ceris. quesita es. ne frustra dilectam con-¬
queraris. Utiaq tam amica comꝑta suaui-¬
tas ⁊ ausum dedit: ⁊ uerecundiam depu¬
lit. ⁊ reditum ꝑ suasit. ⁊ mouit affectum.
Hinc ⁊elus. hinc ardor ẽ iste querendi
quẽ diligit anima tua. quia ꝓfecto nec-¬
dum quesita querere poteras. necnon
sci unde huc ueneris. Et ut in me po¬
tius transfigurem quȩ dicuntur. id e¬
nim tutius. tu ne es o anima mea quȩ

Expanded text:
sunt, non quae Domini. 5. Quaesivi, ait illa, quem sunt, non quae Domini. 5. Quaesivi, ait illa, quem diligit anima mea. Nempe huc te provocat anticipantis benignitas illius, qui te et prior quaesivit, et prior dilexit. Minime prorsus nisi prius quaesita quaereres, sicut nec diligeres nisi dilecta prius. Non in una tantum benedictione, sed in duabus praeventa es, dilectione et quaesitione. Dilectio causa quaesitionis; quaesitio fructus dilectionis est et certitudo. Dilecta es, ne ad supplicium potius quaesitam suspiceris; quaesita es, ne frustra dilectam conqueraris. Utraque tam amica comperta suavitas et ausum dedit, et verecundiam depulit, et reditum persuasit, et movit affectum. Hinc zelus, hinc ardor iste quaerendi quem diligit anima tua; quia profecto necnon quaesita quaerere poteras, necnon sci unde huc veneris. Et ut in me potius transfigurem quae dicuntur, id enim tutius, tune es, o anima mea, quae
Abbreviated transcription (Latin):
modi animȩ posse competere locus pre¬
sens. quȩ scd̃am gram necdum ꝑcepit.
uolens quidem s ñ ualens adire quem
diligit anima sua. Nam qͦmͦ potest illi
conuenire qͦd ibi sequitur surgere scili¬
cet ⁊ circuire ciuitatem. s ⁊ ꝑ uicos. ⁊ pla¬
teas querere dilectum quȩ eget ipsa q̃ri:
faciat hoc quȩ potest se tantum memi¬
nerit quesitam pͥus. sicut ⁊ prius dilec¬
tam atq inde eẽ.: ⁊ qd̃ querit ⁊ qd̃ diligit.
Oremus ⁊ nos karissimi ut cito anticipẽt
nos miscdĩȩ istȩ. quia pauꝑes facti sumꝰ
nimis. Quod ñ de omnib nob̃ dico. Sci¬
o enim qͣmplurimos ur̃m ambulantes
in dilectione qua xp̃s dilȩxit nos. et
in simplicitate cordis querentes illum.
S sunt aliqui qd̃ tristis dico. qui nul¬
lum nob̃ adhuc in se dedere iudiciũ
huius tam salutaris anticipationis. ac
ꝑ hoc sue nec. salutis. homines seipsos
amantes. ñ dñm. ⁊ querentes quȩ sua

Expanded text:
modi animae posse competere locus praemodi animae posse competere locus praesens, quae secundam gratiam necdum percepit, volens quidem, sed non valens adire quem diligit anima sua. Nam quomodo potest illi convenire quod ibi sequitur, surgere et circuire civitatem, sed et per vicos et plateas quaerere dilectum , quae eget ipsa quaeri? Faciat hoc quae potest: tantum se meminerit quaesitam prius, sicut et prius dilectam; atque inde esse, et quod quaerit, et quod diligit. Oremus et nos, charissimi, ut cito anticipent nos misericordiae istae, quia pauperes facti sumus nimis: quod non de omnibus vobis dico. Scio enim quamplurimos vestrum ambulantes in dilectione, qua Christus dilexit nos, et in simplicitate cordis quaerentes illum. Sed sunt aliqui, quod tristis dico, qui nullum nobis adhuc in se dedere indicium hujus tam salutaris anticipationis, ac per hoc nec suae salutis: homines se ipsos amantes, non Dominum; et quaerentes quae sua
Abbreviated transcription (Latin):
ã u̾bo. Quasi uͦ aliud anima nr̃a sit. qͣm
sp̃c uadens. ⁊ ñ rediens. si sibi fuerit de¬
in uoluntate resẽ qͥd opem flagitas.: Qd
alunde mendicas. in quo habundas
gius agens qui nec uult. Q mqͣm nos
omnino illam animam expositam
dixerim uel relictam que reu̾ti cupit¬
⁊ requiri petit. Unde enim uoluntas
hec illi: Inde nifallor qd̾ au̾bo uisita¬
ta iam sit ⁊ quȩsita. Nec ociosa que¬
sitio que oꝑata ẽ uoluntatem. sine qͣ
reditus eẽ ñ pot̾at. S non sufficit se¬
mel queri. tantus ẽ animȩ languor
tantaq in reditu difficultas. Quid enĩ
si uult: Iacet uoluntas uͥ facultas nos
suppetit. Nam uelle adiacet mͥ inqͥt.
ꝑficere aut̾ bonum non inuenio. Q d
gͦ illȩ quem de psalmo inauximus q̃¬
rit: Non plane aliud qͣm queri. qd̾ ñ
quereret. si satis quesitus fuisset. Qd
ut qui dedit uelle: det ⁊ ꝑficere ꝓbona
uoluntate. Michi tam̃ ñ uidetur istius

Expanded text:
a Verbo. Quasi vero aliud anima nostra sit, quam a Verbo. Quasi vero aliud anima nostra sit, quam spiritus vadens et non rediens, si sibi fuerit dein voluntate res est, quid opem flagitas? quid aliunde mendicas, in quo abundas gius agens, qui nec vult. Quanquam non omnino illam animam expositam dixerim vel relictam, quae reverti cupit, et requiri petit. Unde enim voluntas haec illi? Inde, ni fallor, quod a Verbo visitata jam sit et quaesita. Nec otiosa quaesitio, quae operata est voluntatem, sine qua reditus esse non poterat. Sed non sufficit semel quaeri: tantus est animae languor, tantaque in reditu difficultas. Quid enim si vult? Jacet voluntas, ubi facultas non suppetit. Nam: Velle adjacet mihi, inquit, perficere autem bonum non invenio . Quid ergo ille, quem de psalmo induximus, quaerit? Non plane aliud, quam quaeri: quod non quaereret, nisi quaesitus fuisset; et ut qui dedit velle, det et perficere pro bona voluntate. 4. Mihi tamen non videtur istius