comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tus exsistere ueruille sapiens authȩc nedegit aut si per fec¬
tec dicdectica ipsccscientic ueritatis est. sicille nouit ut storũ
mendicissimã calũniam siuerum est fcdsuest si fcd sumest
uerumest contemnendo & nonmiserando famenec&. hȩc
deperceptione satisesse proptereccputo quiccdeassentien¬
docum dicere cocperoto taibirursum causauersabitur
Iamergo cedeam paestem uenicomus in quadubitare adhuc
uid&ur ali.pius & primoidipsum perspiciamus quele sit
quodte acutissime atque cautis sime mou& : Nã sitot tantis¬
que rationib: roboratam hocenim dixisti achademicorum sen¬
tentiãm quacisplaccuit nihilscire sapientem hoctuum lede fac¬
tat inuentũ quo cogimur confiteri multo esse probabilius
sapientem scire sccpientiam magis est assensio cohibendec
hoc ipsoenim ostenditur nihilquã lib& copiosissimis suptilis¬
simisque argumentis posse succdere cuinon ex parte contra¬

Expanded text:
tus exsistere. uerum ille sapiens aut haec neglegit aut, si perfectus exsistere. uerum ille sapiens aut haec neglegit aut, si perfecta dialectica ipsa scientia ueritatis est, sic illam nouit, ut istorum mendicissimam calumniam : si uerum est, falsum est, si falsum est, uerum est, contemnendo et non miserando fame necet. haec de perceptione satis esse propterea puto, quia de assentiendo cum dicere coepero, tota ibi rursum causa uersabitur. Iam ergo ad eam partem ueniamus, in qua dubitare adhuc uidetur Alypius, et primo id ipsum perspiciamus quale sit. quod te acutissime atque cautissime mouet. nam si tot tantisque rationibus roboratam — hoc enim dixisti — Academicorum sententiam, qua eis placuit nihil scire sapientem, hoc tuum labefactat inuentum, quo cogimur confiteri multo esse probabilius sapientem scire sapientiam, magis est assensio cohibenda. hoc ipso enim ostenditur nihil quamlibet copiosissimis subtilissimisque argumentis posse suaderi, cui non ex parte contra
Abbreviated transcription (Latin):
utcum auscruntur c&era siue unũ siue plurc sint rest& aliquid
quodeorum ab latione firm&ur. docuit &iam mecum derecons¬
tat propter quã uerbadicuntur. de uerbis non debere conten
di&quis quis id faciat sumperita faciat docendũ esse simoditico
deserendũ sidoceri non potest monendũ utaliquid aliud potius
agat quam tempus insuperflus operamque consumat si non
optemperat neglegendum. De captiosis autem atq: sodlcccib
ratiunculis breue preceptum est simedeconcedendo iseruntur
ad eaquȩ conces sccsunt esseredeundum siuerum fcd sũ que
inuna condusione confligunt accipiendum inde quodintel¬
legitur quod explicari non potest felinquendum: si autem mo¬
dus incdiquib reb lat& penitus hominem scientiam cius ñ
essequȩrendam: hȩc quidem habeo adialectica & alia multa
quȩ commemorarenon est necesse neque enim debeo ingra¬

Expanded text:
ut, cum auferuntur cetera, siue unum siue plura sint, restet aliquid, ut, cum auferuntur cetera, siue unum siue plura sint, restet aliquid, quod eorum ablatione firmetur. docuit etiam me, cum de re constat, propter quam uerba dicuntur, de uerbis non debere contendi, et quisquis id faciat, si imperitia faciat, docendum esse, si malitia, deserendum, si doceri non potest, monendum, ut aliquid aliud potius agat, quam tempus in superfluis operamque consumat, si non optemperat, neglegendum. de captiosis autem atque fallacibus ratiunculis breue praeceptum est: si male concedendo inferuntur, ad ea quae concessa sunt esse redeundum; si uerum falsumque in una conclusione confligunt, accipiendum inde quod intellegitur, quod explicari non potest relinquendum; si autem modus in aliquibus rebus latet penitus hominem, scientiam eius non esse quaerendam. haec quidem habeo a dialectica et alia multa, quae commemorare non est necesse; neque enim debeo ingra
Abbreviated transcription (Latin):
clectica nihil scire potuisti ego uero plurcquam dequauis
paste philoso phicce Nam primo illecsomnes propositiones
quib: supra urs sum ueraserseistamedocuit. deinde per
ista nouialia multa ueroo sed quam multa sint numerate si
potestis si quattuor in mundo elementa sunt non sunt quinq
Si solunus est Non sunt duo non potest una animac ac mori
&erse mmosteclis. Non potest homo simul& beatur & miser
esse pon hic& solluc& & noxest aut uigilamus nunc aut
dormimus autcorpus est quod mihi uidere uideor aut non
estcorpus hac & clia multa quȩ commemorare longirsi¬
mumest peristã didici ucraesse quo quomodoset habeant sen¬
sus nostri inseipsc uera docuit mesicuius eorum quȩ per conexi¬
onem modo proposui pars antecedens as sumpta fuerit trahe¬
reneces sccrio id quod annexuest : eauero quȩ ꝑrepugnantiam
uel dis iunctionem a me sunt enuntiata hanchebere naturam.

Expanded text:
alectica nihil scire potuisti?\' ego uero plura quam de quauis alectica nihil scire potuisti?\' ego uero plura quam de quauis parte philosophiae. nam primo illas omnes propositiones, quibus supra usus sum, ueras esse ista me docuit. deinde per istam noui alia multa uera. sed quam multa sint, numerate, si potestis: si quattuor in mundo elementa sunt, non sunt quinque; si sol unus est, non sunt duo; non potest una anima et mori et esse inmortalis; non potest homo simul et beatus et miser esse; non hic et sol lucet et nox est; aut uigilamus nunc aut dormimus; aut corpus est, quod mihi uidere uideor, aut non est corpus. haec et alia multa, quae comme>;morare longissimum est, per istam didici uera esse, quoquo modo sese habeant sensus nostri, in se ipsa uera. docuit me, si cuius eorum, quae per conexio nem modo proposui, pars antecedens assumpta fuerit, trahere necessario id, quod annexum est, ea uero, quae per repugnantiam uel disiunctionem a me sunt enuntiata, hanc habere naturam,
Abbreviated transcription (Latin):
enimeum recte uituperabit quodsal sum uidit in somnis: aut
fortasse illud formidabis nedormiens amittat sapienticom si
proueris sed scc probaberit . hoc iamnedormiens quidem au¬
d& somniare ut sapientem uigilantem uoc& neg& sidormiat
hȩc &iam defurore dicipos sunt sed malia festinat oratio hȩcta¬
men si ne condusione sccuris sima non relinquo: aut enimamit¬
titur furore sccpientia &iamnonerit sapiens quemuerum
ignorareclamatis aut scientic eius man& intellectu&iam
npars animi c&era id quodaccepit a sensib: uelut in somnisima¬
gineur pestat dicclectica quã cestesapiens benenouit Nec fal¬
sum scire quis quac̃ potest. siuero ecam nescit non ꝑtin& ad sapien¬
tiameius cognitio sinequccesse sapiens potuit & superfluo u¬
trum uera sit possitue percipit quȩrimus hic fortas sismi¬
hicliquis dicct: soles prodere tu stulte quid noueris andedi¬

Expanded text:
enim eum recte uituperabit, quod falsum uidit in somnis? aut enim eum recte uituperabit, quod falsum uidit in somnis? aut fortasse illud formidabis, ne dormiens amittat sapientiam, si pro ueris falsa probauerit? hoc iam ne dormiens quidem audet somniare, ut sapientem uigilantem uocet, neget, si dormiat. haec etiam de furore dici possunt; sed in alia festinat oratio. haec tamen sine conclusione securissima non relinquo. aut enim amittitur furore sapientia et iam non erit sapiens, quem uerum ignorare clamatis, aut scientia eius manet in intellectu, etiamsi pars animi cetera id, quod accepit a sensibus, uelut in somnis imaginetur. Restat dialectica, quam certe sapiens bene nouit, nec falsum scire quisquam potest. si uero eam nescit, non pertinet ad sapientiam eius cognitio, sine qua esse sapiens potuit, et superfluo utrum uera sit possitue percipi quaerimus. hic fortassis mihi aliquis dicat: \'soles prodere tu stulte, quid noueris, an de di
Abbreviated transcription (Latin):
tur deloctari sescire uel eo quo offenduntur offendi quod
refelli posse non uideo eũ commouebunt qui finem bonimen¬
te complectitur : quidhorũ tueligis siquid mihi uideatur quȩ¬
ris inmente arbitror esse sumum hominis bonũ sed nunc
descientia quȩ rimus: ergo interroga sapiente qui non po¬
test ignorare sccpientiã mihi tamen tardo illi atquestulto li¬
c& inter imscireboni humcni finem in quo in hebit&: beata
uita aut nullũes se aut manimo esse aut incorpore aut mu¬
troque hoc me si potes nescire conuince quod notissimȩ illȩ
uestrȩ rationes nullo modo faciunt. quod sinon potes non
enimre peries cui fod sosimile sit egone concludere dubi¬
tabo recte mihi uideri scires cpienti quicquid inphilosophi¬
ccucrũ est cuego inde tam multa uesi cognouerim sedm&u¬
it fostas se ne summum bonũ eligat dormiens nihil periclicst
cũ euigilecuerit repudiabuit si displic& tenebit siplocc& : quis

Expanded text:
tur, delectari se scire uel eo, quo offenduntur, offendi, quod tur, delectari se scire uel eo, quo offenduntur, offendi, quod refelli posse non uideo. eum commouebunt, qui finem boni mente complectitur? quid horum tu eligis ? si quid mihi uideatur quaeris, in mente arbitror esse summum hominis bonum. sed nunc de scientia quaerimus. ergo interroga sapientem, qui non potest ignorare sapientiam; mihi tamen tardo illi atque stulto licet interim scire boni humani finem, in quo inhabitet beata uita, aut nullum esse aut in animo esse aut in corpore aut in utroque. hoc me, si potes, nescire conuince, quod notissimae illae uestrae rationes nullo modo faciunt. quod si non potes — non enim reperies, cui falso simile sit-egone concludere dubitabo recte mihi uideri scire sapientem quidquid in philosophia uerum est, cum ego inde tam multa uera cognouerim ? Sed metuit fortasse, ne summum bonum eligat dormiens. nihil pericli est; cum euigilauerit, repudiabit, si displicet, tenebit, si placet. quis
Abbreviated transcription (Latin):
contra quȩ nihil dictumesse abachecdemicis accepi sed quidcedme
si uolunt istec & sipossunt &iam me fauente rescindant euuicquid
enim contra sensus cbeis disputantur non contraonines philoso¬
phos ued& : sunt enim quiomnia istecquȩ corporis sensu accipit
animus opinionẽ possegignere confitentur. scientiam uero
negant quan tamen uolunt intellegentia contineri remotã¬
que ac sensib: mmente uiuere & forte meorũ numero est sacpi¬
ens illequem quȩrimus seddchocedias nunccdreliquacper¬
gccmus quȩ propter istecquȩ iam dicta sunt paucis nisi fedlor
explicabimus: quid enim demorib inquirentem uel iubcet uel
impedit corporis sensus nisi uero illos ipsos qui sumũ hominis
uerũ bonũ in uoluptate posuerunt. nihil impedit aut coluba
collũ aut uox incestec aut graue pondus homini quod came¬
lis leucest autalia sescenta quo minus diccent eoquo delectan¬

Expanded text:
contra quae nihil dictum esse ab Academicis accepi. sed quid ad me? contra quae nihil dictum esse ab Academicis accepi. sed quid ad me? si uolunt ista et si possunt, etiam me fauente rescindant. quidquid enim contra sensus ab eis disputatur, non contra omnes philosophos ualet. sunt enim qui omnia ista, quae corporis sensu accipit animus, opinionem posse gignere confitentur, scientiam uero negant, quam tamen uolunt intellegentia contineri remotamque a sensibus in mente uiuere. et forte in eorum numero est sapiens ille, quem quaerimus. sed de hoc alias. nunc ad reliqua pergamus, quae propter ista, quae iam dicta sunt, paucis, nisi fallor, explicabimus. Quid enim de moribus inquirentem uel iuuat uel Ünpedit corporis sensus ? nisi uero illos ipsos, qui summum hominis uerum bonum in uoluptate posuerunt, nihil impedit aut columbae collum aut uox incerta aut graue pondus homini, quod camelis leue est, aut alia sescenta, quominus dicant eo, quo delectan
Abbreviated transcription (Latin):
ole astri frondes quas capertam pestincciter appetţo ho¬
minem improbum non neest caper ipre modestior: nes¬
cio quoclespecori sint mihi tamen amarȩ sunt : quid quȩ¬
ris amplius sedest fostaes se aliquis &i cemhominum cui
non sint amccre tendis ne m molesticem. Numquid nac
egocemarases se omnib hominib diximihi. dixi& hoc non
semꝑ ceffirmo: quidsi enim aliar alicc causa nunc dulce quip¬
piam nunc amcrum inoresentiatur: illud dico pos scho¬
minem cum cliquid gustatbonaside iusdere sescire palatosuo
illud suaue esse uel contra necullec calũnice greca abistec
scienticopor sededaci quisenim impudens nt quimibi cum
delectatione aliquid ligurrienti dicat fostaesse non gus¬
tarse sedhoc soniniuest Num quid nã resisto sed me tam̃
illud insomnis &iam delecter & quare illud quod mesci¬
redixit nullecconfundit similitudo felsorum &epicure¬
us ueles renaici& edia multa fostar se ꝓsensib dicant:

Expanded text:
oleastri frondes, quas caper tam pertinaciter appetit.s o hooleastri frondes, quas caper tam pertinaciter appetit.s o hominem inprobum! nonne est caper ipse modestior? nescio, quales pecori sint, mihi tamen amarae sunt. quid quaeris amplius ? sed est fortasse aliquis etiam hominum, cui non sint amarae. tendisne in molestiam? numquidnam ego amaras esse omnibus dixi? mihi dixi et huc non semper adfirmo. quid, si enim alias alia causa nunc dulce quippiam, nunc amarum in ore sentiatur? illud dico, posse hominem, cum aliquid gustat, bona fide iurare se scire palato suo illud suaue esse uel contra nec ulla calumnia Graeca ab ista scientia posse deduci. quis enim tam inpudens sit, qui mihi cum delectatione aliquid ligurrienti dicat: fortasse nongustas, sed hoc somnium est ? numquidnamresisto? sed me tamen illud in somnis etiam delectaret. quare illud, quod me scire dixi, nulla confundit similitudo falsorum et Epicureus uel Cyrenaici et alia multa fortasse pro sensibus dicant,
Abbreviated transcription (Latin):
entis inscnientis que confingat sestat ut quȩratur utrum
cumipsi renuntiant uerum renuntient: A gesidicat epicure¬
us quis piam nihilhcd eo quod desensib: conquerar iniustum
est enim ab eis exigere plus qucc̃ pos sunt: quicquidautem
pos sunt uider eoculiuerum uident: Ergo neuerum est
quod deremo ina quoc uident prorsus uerũ pã causa acceden¬
tequare ita uider&ur sidemer sus unda remus rectus appa¬
rer& magis oculos meos feclsȩ renuntiationis arguerem
Nonenim uiderent quodtalib existentib causis uidendum
fuit quod multis opusest hoc̃ de cdirriũ motu hoc depennu¬
lis auium hocdec&eris innumerabilib dicipotest: egota¬
menscllor siad sentiar ait quispiam noliplus as sentiriquã
ut itcctibicpparere persuc deces & nulla deceptio est. non
enim uideo quomodo refelleet achademicus eum quidicit
hoc mihi sceperedulciter sciohocmihi essefrigidum sciohoc¬

Expanded text:
entis insanientisque confingat. Restat, ut quaeratur, utrum entis insanientisque confingat. Restat, ut quaeratur, utrum cum ipsi renuntiant uerum renuntient. age, si dicat Epicureus quispiam: \'nihil habeo quod de sensibus conquerar; iniustum est enim ab eis exigere plus quam possunt; quidquid autem possunt uidere oculi, uerum uident\', ergone uerum est quod de remo in aqua uident? prorsus uerum. nam causa accedente, quare ita uideretur, si demersus unda remus rectus appareret, magis oculos meos falsae renuntiationis arguerem. non enim uiderent, quod talibus existentibus causis uidendum fuit. quid multis opus est? hoc de turrium motu, hoc de pinnulis auium, hoc de ceteris innumerabilibus dici potest. \'ego tamen fallor, si adsentiar\', ait quispiam. noli plus adsentiri, quam ut ita tibi apparere persuadeas, et nulla deceptio est. non enim uideo, quomodo refellat Academicus eum qui dicit: hoc mihi sapere dulciter scio, hoc mihi esse frigidum sc
Abbreviated transcription (Latin):
test esse sal sosimillimũ si autem unus & sex mundi sunt sep¬
temmundosesse quo quomodo ad fectursim manifestum
est & idmescire non impudenter affirmo quare uel hanc co¬
nexionem uel illa superius disiunctione doce somno aut fu¬
rore autuanitate sensuum posse essefalsas & mesi exper¬
gefactus ista meminerouictum esse concedam. Credo enim
iamsatis liquere quȩ persomniũ & dementiam falsa uideantur
ea scilic& quȩ adcorporis sensus pertinent. Namter terna no¬
uemes se & quadratum intellegibilium numerorum neces¬
seest uel genere humano stertente sit uerum. qua quecm
&iam proipsis sensib: multa uideo possediciquȩ ab achade¬
micis reprehensa non inuenimus. Credo enim sensus non
accusari uel quodimaginationes falsas furentes patiuntur
uel quod falscc in somnis uidemus si enim uersa uigilantibus
sanis que renuntiarunt nhilccdeos quid sibi animũ dormi¬

Expanded text:
test esse falso simillimum. si autem unus et sex mundi sunt, septest esse falso simillimum. si autem unus et sex mundi sunt, septem mundos esse, quoquo modo affectus sim, manifestum est et id me scire non impudenter affirmo. quare uel hanc conexionem uel illas superius disiunctiones doce somno aut furore aut uanitate sensuum posse esse falsas et me, si expergefactus ista meminero. uictum esse concedam. credo enim iam satis liquere, quae per somnium et dementiam falsa uideantur, ea scilicet quae ad corporis sensus pertinent; nam ter terna nouem esse et quadratum intellegibilium numerorum necesse est uel genere humano stertente sit uerum. quam quam etiam pro ipsis sensibus multa uideo posse dici, quae ab Academicis reprehensa non inuenimus. credo enim sensus non accusari, uel quod imaginationes falsas furentes patiuntur uel quod falsa in somnis uidemus. si enim uera uigilantibus sanisque renuntiarunt, nihil ad eos, quid sibi animus dormi
Abbreviated transcription (Latin):
trouersiam facis cumidame dixerim mundum uocari &iam ne
inquies sidormis mundus est istequemuides: iam dictum est quic¬
quid talemihi uidetur mundum appello. sed sieum solum placet
mundum uocare quiuidetur auigilantibus uel &iam a sanis illu
contende si potes eos quidor miunt acfuriunt non inmundo
furere atque dormire quam obrem hocdico istam totam corpo¬
rum molem atquema chinam inqua sumus siue dormientes
siuefurentes siue uigi lantes siue sani autunamesse aut nonesseund
edissere quomodo ista porsit falsec essesententia sienim dormio
fieripotest ut ni hil dixerim aut si&iam oredormientis uerba
ut sol& euaserunt potest fieriut non hic non ita sedens nonis¬
tis audientib dixerim. utautem hoc falsum sit non potest nec
ego meillud percepisse dico quoduigilem: potes enim dicere
hoc mihi &iam dormientiuideri potuirse. Ideo que hoc po¬

Expanded text:
trouersiam facis, cum id a me dixerim mundum uocari. Etiamne, trouersiam facis, cum id a me dixerim mundum uocari. Etiamne, inquies, si dormis, mundus estiste quem uides ? iam dictum est, quidquid tale mihi uidetur, mundum appello. sed si eum solum placet mundum uocare, qui uidetur a uigilantibus uel etiam a sanis, illud contende, si potes, eos, qui dormiunt ac furiunt, non in mundo furere atque dormire. quam ob rem hoc dico, istam totam corporum molem atque machinam, in qua sumus siue dormientes siue furentes siue uigilantes siue sani, aut unam esse aut non esse unam. edissere, quomodo ista possit falsa esse sententia. si enim dormio, fieri potest, ut nihil dixerim; aut si etiam ore dormientis uerba, ut solet, euaserunt, potest fieri, ut non hic, non ita sedens, non istis audientibus dixerim; ut autem hoc falsum sit, non potest. nec ego me illud percepisse dico, quod uigilem. potes enim dicere hoc mihi etiam dormienti uideri potuisse, ideoque hoc po
Abbreviated transcription (Latin):
salso ꝑquod discernibnino non possint: Vndeinquit sci sesseis¬
tum mundum sisensus falluntur numquam rationes uestrae
itauim sensuum refellere potuerunt ut conuincer &is nobis nibil
uideri ne comnino ausiestis aliquando istatentare sed posseali¬
udesse acuidetur ueliementer persuadere incubuistis egoita¬
que hoctotum qualecumque est quod nos continet atquealitho
inquam quodoculiꝰmeis appar&ame quesentitur habereter ram &
cielum autiterram & quasicelum mundum uoco sidicis nihilmi¬
hiuideri num quã errabo ssenimerat qui quod sibi uidetur teme
reꝓbatꝰ posseenim falsum uidere asentientibus dicitis nibil uideri
nondicitis: pror susenim omnis disputationis causa tolleturubi
regna reuos libet si non solam nihul scimus sed &iam nil nobis uidet᷑
si autem hoc quod mili uidetur negas mundum esse de nominecon¬

Expanded text:
falso, per quod discerni omnino non possint. Unde, inquit, scis esse isfalso, per quod discerni omnino non possint. Unde, inquit, scis esse istum mundum, si sensus falluntur? numquam rationes uestrae ita uim sensuum refellere potuerunt, ut conuinceretis nobis nihil uideri, nec omnino ausi estis aliquando ista temtare, sed posse aliud esse ac uidetur uehementer persuadere incubuistis. ego itaque hoc totum, qualecumque est, quod nos continet atque alit, hoc, inquam, quod oculis meis apparet a meque sentitur habere terram et caelum aut quasi terram et quasi caelum. mundum uoco. si dicis nihil mihi uideri, numquam errabo. is enim errat, qui quod sibi uidetur temere probat. posse enim falsum uideri a sentientibus dicitis, nihil uideri non dicitis. prorsus enim omnis disputationis causa tolletur, ubi regnare uos libet, si non solum nihil scimus, sed etiam nil nobis uidetur. si autem hoc, quod mihi uidetur, negas mundum esse, de nomine con
Abbreviated transcription (Latin):
tentiam carneades falseesse similem doceat: Item sciomumdũ
istum nostrum aut naturae corporum autaliqua ꝓuiden¬
tia sicesse dispositum eumque aut semper fius se& fore aut
coepisseeẽ minime desiturum.: aut ortum &e tempore non
habere sed habiturum essefinem : Aut& manere coepisse &
non ꝑpetuo essemansurum & innumerabilia phrsica hoc
modo noui ueraenim sunt ista disiuncta nec similitudineali¬
qua falsiseaquis quam potest confundere: sed ad sumea liquid
ait achademicus nolo nam hocest dicere relinq quod scis dicquodne¬
seis sed pend& sententia melius certepend& quame adit nem¬
peplena est nempeiam potest aut falsa utsi autuera nominari :
hancego mesciredico tuquinec adplulo sopliam pertinere ista
negas & eorum scirinilul posse asseris ostendem ȩista nescire: Dic
istas disiunctiones aut fal sasesse aut aliquid commune haberecũ

Expanded text:
tentiam Carneades falsae esse similem ducent. item scio mundum tentiam Carneades falsae esse similem ducent. item scio mundum istum nostrum aut natura corporum aut aliqua prouidentia sic esse dispositum eumque aut semper fuisse et fore aut coepisse esse minime desiturum aut ortum ex tempore non habere, sed habiturum esse finem aut et manere COl\'pisse et non perpetuo esse mansurum et innumerabilia physica hoc modo noui. uera enim sunt ista disiuncta nec similitudine aliqua falsi ea quisquam potest confundere. sed adsume aliquid. ait Academicus. nolo; nam hoc est dicere: relinque quod scis. dic quod nescis. sed pendet sententia. melius certe pendet quam cadit; nempe plena est; nempe iam potest aut falsa aut uera nominari. hanc ego me scire dico. tu, qui nec ad philosophiam pertinere ista negas et eorum sciri nihil posse asseris, ostende me ista nescire; dic istas disiunctiones aut falsas esse aut aliquid commune habere cum
Abbreviated transcription (Latin):
uilulais inpluloso plua posse ꝑfici&utorationemtuam
largelateque diffundas arripis rixas dissensiones que plilo¬
sopho rum & easabi contraillas armaitinistra rearbitraris
quomodoenim inter democritum & superriores plir sicos de
unomundo & innumerabilibus litem diiudicabimus cuminter
ipsum heredem queeius epicurũ concordia manere nequiuert
namisteluxorionis cumat homas quasiancillulas suas id est
corpuscula quae intenebris laetus amplectitur non tenere ui¬
am̃suam sed inalienos limđ tes passim sponte declinareꝑ
mitait. totum patrimonium &iamꝑ iurgia dissipauit. hoc
ueronihi ladme attin&siemmi adsipientia pertin& horumali¬
quid stireid non potest lateresapientem : siautem alium quiddã
est sapientiam illamscit sapiens ista contemnit tamenego ꝗͥ lon¬
geadhuc ab sum uelauicinitate sapientis inistis phrsicis non¬
nihil scio certumenim habeo aut unum esse mundum aut non
unum: & sinonunum aut fintt nimeri autinsinitustã senten¬

Expanded text:
il ais in philosophia posse percipi et, ut orationem tuam large lateque diffundas, arripis rixas dissensionesque philosophorum et eas tibi contra illos arma ministrare arbitraris. quomodo enim inter Democritum et superiores physicos de uno mundo et innumerabilibus litem diiudicabimus, cum inter ipsum heredemque eius Epicurum concordia manere nequiuerit? nam iste luxuriosus cum atomos quasi ancillulas suas, id est corpuscula, quae in tenebris laetus amplectitur, non tenere uiam suam sed in alienos limites passim sponte declinare permittit, totum patrimonium etiam per iurgia dissipauit. hoc uero nihil ad me attinet. si enim ad sapientiam pertinet horum aliquid scire, id non potest latere sapientem. si autem aliud quiddam est, sapientiam illam scit sapiens, ista contemnit. tamen ego, qui longe adhuc absum uel a uicinitate sapientis. in istis physicis nonnihil scio. certum enim habeo aut unum esse mundum aut non unum; et si non unum, aut finiti numeri aut infiniti. istam sen
Abbreviated transcription (Latin):
sionim filum arenȩe in ammo constituero
quonihd exilius solem uidere : occuirrio mihi &icẽ in eo
tamen & longitudo prose: & latitudo & celtitudo quaequa¬
les cũ que sint eẽ tecm̃ negare non possũ : ENonusq quaq
absurda ÷ repositiotua : sed certe cũ tria ista eẽ in araneȩ
filo intellegis discernirhȩc : & quid interse differaot nosti :¬

Expanded text:
si enim filum araneae in animo constituero, si enim filum araneae in animo constituero, quo nihil exilius solemus videre; occurrit mihi etiam in eo tamen et longitudo per se, et latitudo, et altitudo: quae qualescumque sint, esse tamen negare non possum. A. Non usquequaque absurda est responsio tua sed certe cum tria ista in araneae filo esse intelligis, discernis haec, et quid inter se differant nosti
Abbreviated transcription (Latin):
derideo qui superiorirationi tacito consenserã ut existo
corporis modo quanta sit anima terminarem: Nonergo
iamtibi tele aliquid uid&ur queclisuentus ÷ nullo modo
Nc̃c̃ &iã siaer iste quasi cuius fluctũ uentũ ẽe ꝓbebilit̃
credit uniu sũ istũ mundũ possit implere innumer abiler
teclertantos que mundos secũ anima imaginari potest
quas imocgines quo spatio contineat suspicari nompos sum:
Videergo nemelius sit eam credere ut superius dixeram
nec longem nec latã nec altam : sicut mihi deiustitia. cõcesse¬
ras facile as sentirer nisime plus conturbar& quorur sum
acto tantorũ i mcegines innumercbiles nulla suoc & longi
quantũ lic& si prius diligent̃ discutiamus hȩctria Id est longitu¬
dinem latitudinẽ & altitudinẽ : Itaq: enitere cogitocre
longitudinẽ qux adbuc nullã latitudinẽ ad sup̃serri nihil possũtale cogio

Expanded text:
derideo, qui superiori rationi tam cito consenseram, ut ex isto derideo, qui superiori rationi tam cito consenseram, ut ex isto corporis modo quanta sit anima terminarem. A. Non ergo jam tibi tale aliquid videtur, qualis ventus est? E. Nullo modo: nam etiamsi aer iste cujus quasi fluctum ventum esse probabiliter creditur, universum istum mundum possit implere, innumerabiles tales tantosque mundos secum anima imaginari potest, quas imagines quo spatio contineat suspicari non possum. A. Vide ergo ne melius sit eam credere, ut superius dixeram, nec longam, nec latam, nec altam, sicut mihi de justitia concesseras. E. Facile assentirem, nisi me plus conturbaret, quo rursum pacto tantorum spatiorum imagines innumerabiles nulla sua et longitquantum licet, si prius diligenter discutiamus haec tria, id est longitudinem, fatitudinem, et altitudinem. Itaque enitere cogitare longitudinem, quae adhuc nullam latitudinem assumpserit. E. Nihil possum tale cogitare:
Abbreviated transcription (Latin):
pcest: Nionenim aliud runt urbes terre qu ȩquã corpora
Nũ quec ine intiuturles parua specillce Aut nũ quam
in ꝓdpilla oculi alieni faciemtuae iudisti immo sȩpe
e Qtur multo breuior quã est appcer& quid enii uellis aliud¬
Aliud quã ut ꝓ modo speculi uider&ur Y Necesse: ergo¬
imaginer corporũ sipoeruec sunt corporce in quib: apparen
paruos appacrere & Necerse omnino E Quur ergo
cũ taem paruo spatio sit animac quac m corpus÷ eius tã magie
in eapossun: ex primi imaginer ut &urbes & latitudo terra¬
rũ & quaeq alia ingentiec aput᷑ se porsit imaginaeri
uolo enim cogites paudo diligentius queenta & quã multee
memoria nostra contineat : quaeutiq: animȩ continentur:
Quiergo fundus ÷ quisinus: quae mmensitecs. quae pos sit
haec capere cũ eam toentã quantũ corpus÷ superior ratio
do cuisse uideatꝰA Non inuenio quid respondeã nec patis
explicare possũ quantũ me istoc moueant & maltũ mei psõ

Expanded text:
est: non enim aliud sunt urbes terraeque, quam corpora. 9. A. Nunquamne intuitus es parva specilla, aut nunquam in pupilla oculi alieni faciem tuam vidisti? E. Imo saepe. A. Cur multo brevior quam est apparet? E. Quid enim velles aliud quam ut pro modo speculi videretur? A. Necesse eparva sunt corpora in quibus apparent, parvas apparere. E. Necesse omnino. A. Cur ergo, cum tam parvo spatio sit anima quam corpus est ejus, tam magnae in ea possunt exprimi imagines, ut et urbes, et latitudo terrarum, et quaeque alia ingentia apud se possit imaginari? Volo enim cogites paulo diligentius, quanta et quam multa memoria nostra contineat, quae utique anima continentur. Qui ergo fundus est, qui sinus, quae immensitas quae possit haec capere, cum et eam tantam quantum corpus est superior ratio docuisse videatur? E. Non invenio quid respondeam, nec satis explicare possum, quantum me ista moveant: et multum me ipse
Abbreviated transcription (Latin):
intellectu hȩc discreuisti hoc poter &iã reiunctir illis solã
longitudinẽ cogitore: necaliquod corpus uolucos animo:
Nam quod cũq fuerip̃ his omnib: non carebit : incorporeũ ÷
enim qđ tenunc intellegere cupio  Ncom sola longitudo
nonnisi intellegi animo pbtest: incorpore inueniri non po¬
test: A Iam intellego yc ergo istam longitudinem:
si quasi stari cogitctione ꝑ longũ uelis uides ꝓfecto
non porse: Namsi potest in est &icẽ latitudo a mani¬
festũ e hancigitꝰ longitudinẽ meram & simplicem
sitibi plac& lineã uocemꝵ: hoc enim nomin e ꝰ multis
doctis appella risol& : Auoca quie quid uis:
ponenim mihi de nominib laborandũ ÷ cũ res apestasit:
oc bene sacis & non solũ ad ꝓbo uerum euiã moneo ut sẽꝑ
peram curam mocgis quamuerborũte hebere delect&
sedlinea ista quã iam̃ opinor bene intellegis siporrigat᷑s

Expanded text:
ec discrevisti, hoc potes etiam, sejunctis illis, solam longitudinem cogitare, si nec aliquod corpus volvas animo: nam quodcumque fuerit, his omnibus non carebit. Incorporeum est enim quod te nunc intelligere cupio: nam sola longitudo non nisi intelligi animo potest, in corpore inveniri non potest. E. Jam intelligo. A. Ergo istam longitudinem si quasi secare cogitatione per longum velis, vides profecto non posse: nam si potest, inest etiam latitudo. E. Manifestum est. A. Hanc igitur longitudinem meram et simplicem, si tibi placet, lineam vocemus: hoc enim nomine a doctis multis appellari solet. E. Voca quidquid vis: non enim mihi de nominibus laborandum est, cum res aperta sit. 11. A. Bene facis, et non solum approbo, verum etiam moneo, ut semper rerum curam magis quam verborum te habere delectet. Sed linea ista quam jam, ut opinor, bene intelligis, si porrigatur
Abbreviated transcription (Latin):
uerum fratrem ampleterear : miraris haec : & forsitan rides
quidsi hace &xplicarem ut uolebam quil si saltem uoxsiad hue
facies uideriate nom potest ipsius philosophiȩ possetaudiri
mirareris profecto sed nonrideres non desperares: crede
mihi denullo desperandum est: detalibus autem minime omnino
sunt exempla facileeuadio faciler ẽ uolat hoc genus auium multis
melusis multum mirantibus : seda dnos redeam: nosinquã roma¬
niane philosophemur : reddamtibi grauam filiustuus coepit
philo sophari : ego cum reprimo ut disciplinis necessarus prius &¬
clultus siugenitor& seriior insurgat quarumtene metuas & per¬
tem sibenete noui : aũra s tibiliberas tantumopto : Nain dein dole quid
dicamutinam nontam rardẽet in hominibus quamcerta est inte
restant duouitia & impedimenta inuenien daȩ ueritatis a quibus

Expanded text:
uerum fratrem amplecteretur? miraris haec et forsitan rides. uerum fratrem amplecteretur? miraris haec et forsitan rides. quid, si haec explicarem, ut uolebam ? quid, si saltem uox, si adhuc facies uideri a te non potest, ipsius philosophiae posset audiri? mirareris profecto, sed non rideres, non desperares. crede mihi, de nullo desperandum est, de talibus autem minime; omnino sunt exempla. facile euadit, facile reuolat hoc genus auium multis inclusis multum mirantibus. Sed ad nos redeam. nos, inquam, Romaniane, philosophemur; reddam tibi gratiam, filius tuus coepit philosophari. ego eum reprimo, ut disciplinis necessariis prius excultus uigentior et firmior insurgat. quarum te ne metuas expertem, si bene te noui, auras tibi liberas tantum opto. nam de indole quid dicam? utinam non tam rara esset in hominibus, quam certa est in te! restant duo uitia et impedimenta inueniendae ueritatis, a quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ri uolunt & sunt: quidest enim philosophia amor sapientiȩ
quidfilocalia amor pul chritudinis quȩ redegrecis : quider go
sapientia non ne ipsa uera est pulchritudo germanȩ igitur istȩ
prorsus : & eodem parente procreatȩ : sed illa uis colibidinis de¬
tracta cȩlosuo & inclusa cauta populari uiciniam tamen nomi¬
nis tenuit ad commonendum aueupem neillam contemnat:
hanc igitur sine pinis sordidatam &egentem uolitans libere
soror saepe agnoscit sed raro liberat Nonenim filio caliaista
undegenus ducat agnoscit nisiphilosophia quamtotam fabu¬
laminam subito osopus factus sum: licentius tibi carmi pae¬
ne suauius in dicebit poetaest enim paene ꝑ fectus ergoille
siueram pul chritudinem cuius false a mator est sanatis renu¬
datisque paululum oculis possit intueri quanta uoluptate
philosophiȩ gremio seinuolueret: quo modo ibite cognitum sicut

Expanded text:
ri uolunt et sunt. quid est enim philosophia? amor sapientiae. ri uolunt et sunt. quid est enim philosophia? amor sapientiae. quid philocalia? amor pulchritudinis. quaere de Graecis. quid ergo sapientia ? nonne ipsa uera est pulchritudo ? germanae igitur istae prorsus et eodem parente procreatae; sed illa uisco libidinis detracta caelo suo et inclusa cauea populari uiciniam tamen nominis tenuit ad commonendum aucupem, ne illam contemnat. hanc igitur sine pinnis sordidatam et egentem uolitans libere soror saepe agnoscit, sed raro liberat; non enim philocalia ista unde genus ducat, agnoscit nisi philosophia. quam totam fabulam — nam subito Aesopus factus sum — Licentius tibi carmine suauius indicabit; poeta est enim paene perfectus. ergo ille, si ueram pulchritudinem, cuius falsae amator est, sanatis renudatisque paululum oculis possit intueri, quanta uoluptate philosophiae gremio se inuolueret? quomodo ibi te cognitum sicut
Abbreviated transcription (Latin):
conuiuia & edomesticos striones. postremo quic quideum ariter
commouet inquas cumque delitias abiciens & reliquens ad
huius pulchritudinemblandus amator & sinctus mirans
anhelans aestuans ad uola ret : habetenim & ille quode confi¬
tendum est : quoddam decus animiuel potius decoris quasise¬
mentem quoderum pere uerã pulchritudinem intenstor¬
tuo seacde formiter interscabrauitiorum: & inter opinonẽ
fallacium dum &a frondescit tamen non cessat furondescere:
& paucis acute acdiligenter indensa intuentibus quantum
sinitur eminere: in de est illa ospitalitas : inde in coniuii is
multahumanitatis condimenta in deipsa elegantiaenitor inun¬
dissima faciesrerum omnium : & unꝰ que cuncta perfundens
adumbratȩ uenustatis urbanitas filocalia is uulgo dicitur: ne con¬
temnas nomen hoc & uulginomine: nam filocalia & filosophia
ꝓpesimiliter cognomina te sunt : & qua si gentiles inter seuide¬

Expanded text:
conuiuia et domesticos histriones, postremo quidquid eum acriter conuiuia et domesticos histriones, postremo quidquid eum acriter commouet in quascumque delicias abiciens et relinquens ad huius pulchritudinem blandus amator et sanctus mirans anhelans aestuans aduolaret. habet enim et ille, quod confitendum est, quoddam decus animi uel potius decoris quasi sementem, quod erumpere in ueram pulchritudinem nitens tortuose ac deformiter inter scabra uitiorum et inter opinionum fallacium dumeta frondescit; tamen non cessat frondescere et paucis acute ac diligenter in densa intuentibus, quantum sinitur, eminere. inde est illa hospitalitas, inde in conuiuiis multa humanitatis condimenta, inde ipsa elegantia nitor mundissima facies rerum omnium et undique cuncta perfundens adumbratae uenustatis urbanitas. Philocalia ista uulgo dicitur. ne contemnas nomen hoc ex uulgi nomine. nam philocalia et philosophia prope similiter cognominatae sunt et quasi gentiles inter se uide
Abbreviated transcription (Latin):
dium concitarunt: quis metunc honor quae hominum pom¬
paquaeinanis famȩ cupiditas : quod denique huius morta¬
lis uitae fomentum atqueretinaculum commouebatꝰ pror¬
sus totus in mecursim redibam respexitanen confitebor qua¬
si deitinere in illam relggionem: quȩ pueris nobis insita est &
medulitus implicata uerumautem ipsa adsenescientẽ rapie¬
bat: itaquetitubas properans hesitans arripio apostolum
paulum neque enim uere inquam istitanta potuissent
uixissent que itauteos uixis semanifestum est : sieorumlit¬
terȩ at querationes huictanto bono aduersarentur: per¬
legiatum intentissime atq castissime : t unc uero quantu¬
locumque iamlumine aspersotanta semihi philo sophiȩ
facies aperuit ut non dicamtibi que eĩ in cognite famẽsem¬
ꝑ arsisti sedsiipsi aduersarto tuo quo nescio utrum plus
&ercearis quam impediaris eam de monstra potuis sem
neille & baias & amoena pomeria & diligata nitida que

Expanded text:
dium concitarunt. quis me tunc honor, quae hominum pomdium concitarunt. quis me tunc honor, quae hominum pompa, quae inanis famae cupiditas, quod denique huius mortalis uitae fomentum atque retinaculum commouebat? prorsus totus in me cursim redibam. respexi tamen, confitebor, quasi de itinere in illam religionem, quae pueris nobis insita est et medullitus inplicata; uerum autem ipsa ad se nescientem rapiebat. itaque titubans properans haesitans arripio apostolum Paulum. neque enim uere, inquam, isti tanta potuissent uixissentque ita, ut eos uixisse manifestum est, si eorum litterae atque rationes huic tanto bono aduersarentur. perlegi totum intentissime atque castissime. Tunc uero quantulocumque iam lumine adsperso tanta se mihi philosophiae facies aperuit, ut non dicam tibi, qui eius incognitae fame semper arsisti, sed si ipsi aduersario tuo, quo nescio utrum plus exercearis quam inpediaris, eam demonstrare potuissem, ne ille et Baias et amoena pomeria et delicata nitidaque
Abbreviated transcription (Latin):
flammatus ardoreutte diceres situabilarum importunarum ltaum
uinculis aliquomodo & imereris omnia mea uincula &iam patrimo¬
nitui mecum pasticipatione rupturum, Ita que cum amato nobis
fomite discessis sesnum quam cessauimus in hiantes inphilo¬
sopiiam at queillam uitam quȩ internos placuit atque con¬
uent ꝓrsur nihil aliud cogiare adq: id constante qͥd ẽ seđii¬
nus acriter agebamus put abamus tam̃ satis nos agere &
quoniã nundũ aderat ea flamma quȩ surimanos a reptura
erat illã qualen xstuaban arbitrabamur esse uel maximã
cumecde tibi libriꝗdã pleni ut ait celsin bonas resarabicas ũbi
Exhalarunt in nos ubiilli flammulae instillarunt preciosissi¬
miunguentiguttas paucissimas incredibile romaniane
intredibile & ultra quam de mefortasse & tuc redis quid
iam plius dicam &iam mihi ipsideme ipso incredibileincen¬

Expanded text:
flammatus ardore, ut te diceres, si tu ab illarum importunarum litium flammatus ardore, ut te diceres, si tu ab illarum importunarum litium uinculis aliquo modo eximereris, omnia mea uincula etiam patrimonii tui mecum participatione rupturum. Itaque cum admoto nobis fomite discessisses, numquam cessauimus inhiantes in philosophiam atque illam uitam, quae inter nos placuit atque conuenit, prorsus nihil aliud cogitare atque id constanter quidem, sed minus acriter agebamus, putabamus tamen satis nos agere. et quoniam nondum aderat ea flamma, quae summa nos arreptura erat, illam qualem aestuabamus arbitrabamur esse uel maximam, cum ecce tibi libri quidam pleni, ut ait Celsinus, bonas res Arabicas ubi exhalarunt in nos, ubi illi flammulae instillarunt pretiosissimi unguenti guttas paucissimas, incredibile, Romaniane, incredibile et ultra quam de me fortasse et tu credis — quid amplius dicam? — etiam mihi ipsi de me ipso incredibile incen
Abbreviated transcription (Latin):
sertia magistro : quam nostrȩ ments penetralia puritasq uersata
est: postremo quic quid deotiomeo modogaudeo quod a suꝑ flua¬
rum cupiditatium uinculis euolaui quod depositis oneribus mortua¬
rum curarum respiro. resipis coredeo admequod quȩro intentis¬
simus ueritatem quod inuenire iamingredior quod meadsum¬
mum ipsum modum peruenturum esseconfido tuanimasti tu in¬
pulis tufecisti: cuius autem minister fueris plus ad hoc fide concepiquã
rauone cõnꝰ prehendi: namcum praesens praesentitibi &x posuis sẽ
interiores metus animimei uehementer quaȩ acsepius assere¬
reminullam mihiuideri prosperam fortunam. nisiqua eotium phi¬
losophiandidaret: nullambeatam uitã nisi qua in philos ophia uiuere¬
tur sed metanto meorũ onere quorum &oficio meouita pender&
multis que necessitatibus uel pudoris uel in epte meorum miseriae
refrenari utam magno essȩelatus gaudiotam saneto huius uitae in¬

Expanded text:
serti a magistro quam nostrae mentis penetralia puritasque uersata serti a magistro quam nostrae mentis penetralia puritasque uersata est. Postremo quidquid de otio meo modo gaudeo, quod a superfluarum cupiditatium uinculis euolaui, quod depositis oneribus mortuarum curarum respiro resipisco redeo ad me, quod quaero intentissimus ueritatem. quod inuenire iam ingredior, quod me ad summum ipsum modum peruenturum esse confido, tu animasti, tu inpulisti, tu fecisti. cuius autem minister fueris, plus adhuc fide concepi quam ratione conprehendi. num cum praesens praesenti tibi exposuissem interiores metus animi mei uehementerque ac saepius assererem nullam mihi uideri prosperam fortunam, nisi quae otium philosophandi daret, nullam beatam uitam, nisi qua in philosophia uiueretur, sed me tanto meorum onere, quorum ex officio meo uita penderet, multisque necessitatibus uel pudoris uel ineptae meorum miseriae refrenari, tam magno es elatus gaudio, tam sancto huius uitae in
Abbreviated transcription (Latin):
hortatione animas tiope adiuuistitu in nostro ipso muni¬
cipio fauore familiaritate commimicatione do mustuae pae¬
ne tecum darum primatem que fecistigul arthaginem in lus¬
trioris pros fessionis gratia remeantem cumtibi & meorum
nulli consilium meum spemque aperuis sem s quamuis a liquan¬
tum illo tibi insito : quia ibiiam docebam patria eamore cunc¬
tatus estamen ubi eiuncere aduliscentis cupiditatem ad eaquȩ
uidebantur meliora tendentis  qui uisti & dehortatore in adiu¬
torem mira beniuolentiae moderatione conuerstises  Tu neces¬
sariis omnibus iterad miniculasti meum tuibidem rursus
quicun abla & quasinidum studiorum meorum foueras iam
uolare iudentis surtentar tirudimentatu &um cumte absente adque
imnor antenauigassem: Non nihil suscensens quod nontecum cum mu¬
nicas sem ut solerem atque aliud quiduis quam contumatia suspicãs:
mansisti in concussus in amicitia: necplus anteo culos tubs liberide¬

Expanded text:
hortatione animasti, ope adiuuisti; tu in nostro ipso munihortatione animasti, ope adiuuisti; tu in nostro ipso municipio fauore familiaritate communicatione domus tuae paene tecum clarum primatemque fecisti; tu Karthaginem inlustrioris professionis gratia remeantem, cum tibi et meorum nulli consilium meum spemque aperuissem, quamuis aliquantum illo tibi insito — quia ibi iam docebam — patriae amore cunctatus es, tamen ubi euincere adulescentis cupiditatem ad ea quae uidebantur meliora tendentis nequiuisti, ex dehortatore in adiutorem mira beniuolentiae moderatione conuersus es. tu necessariis omnibus iter adminiculasti meum; tu ibidem rursus, qui cunabula et quasi nidum studiorum meorum foueras, iam uolare audentis sustentasti rudimenta; tu etiam, cum te absente atque ignorante nauigassem, nonnihil suscensens, quod non tecum communicassem, ut solerem, atque aliud quiduis quam contumaciam suspicans mansisti inconcussus in amicitia nec plus ante oculos tuos liberi de
Abbreviated transcription (Latin):
temperantiae uno dieilla pride seuissima penitus libido mo¬
reretur ergo monerum pet aliquando ista uirtus & multorũ
desperantium risus inhorrorem stuporemque conuertet¬
& locuta interris quasi quaedam futuro rum signa rursus ꝓ¬
iecto totius corporis onerecurrit in caelum ergone augusti¬
nus de romaniano frustra istadixit: non sinetille cui metotũ
dediquem nunc recognoscere aliquantum . coepiergo ad¬
gredere mecum philoso phiam hicest quic quid teanxium
saepeatque dubitantem mirabiliter solet mouere: non enim
metuo autaso cordiamorum : auta tar ditate in geniotuo quis
tequando aliquantum respirere concessumest infermonib
nostris uigilantior qͣs acutior apparuit᷑ egotibi gratiam non
repensabo anfortasse paululum debeo: tume adulescentulũ
pauperem adstudia pergentem: & domo & sumttu & quod
pͥusestanimo excepisti tupatreorbatũ amicitia consulatus es

Expanded text:
temperantiae uno die illa pridie saeuissima penitus libido motemperantiae uno die illa pridie saeuissima penitus libido moreretur? ergo non erumpet aliquando ista uirtus et multorum desperantium risus in horrorem stuporemque conuertet et locuta in terris quasi quaedam futurorum signa rursus proiecto totius corporis onere recurret in caelum? ergone Augustinus de Romaniano frustra ista dixit? non sinet ille. cui me totum dedi, quem nunc recognoscere aliquantum coepi. Ergo adgredere mecum philosophiam; hic est quidquid te anxium saepe atque dubitantem mirabiliter solet mouere. non enim metuo aut a socordia morum aut a tarditate ingenio tuo. quis te, quando aliquantum respirare concessum est, in sermonibus nostris uigilantior, quis acutior apparuit? ego tibi gratiam non repensabo ? an fortasse paululum debeo ? tu me adulescentulum pauperem ad studia pergentem et domo et sumtu et, quod plus est, animo excepisti; tu patre orbatum amicitia consolatus es,
Abbreviated transcription (Latin):
impetrem cotidianis uotis aurartbi ꝓsperas orarenonces¬
sq oraautem ipsam summidĩ uirtutem atque sapientiã quid est
enim aliud quȩ mis teria nobis tradunt difilium: multum meũt
ahuuabis ꝓtedeprecantem sinonnos exaudiri possedespe¬
res nitaris q nobiscum & non solum uotis sed etiam uolun¬
tate atqueillatua naturalimentis altitudine ꝓpter quam
te quaero qua singulariter delector quam semper amͦmi¬
ror quae inte prone fas illis rerum domesticarũ nubibus
qua fulmen inuoluitur & multos ac peneom̃s latet meautem
& alium uel tertium samiliaris simos tuos laterenon potest qui
saepe non solum attente audiuimus murmuratua sed & iamñ¬
nulla fulgora fulminibus propiora conspexi mus: quisenim
ut cetera ꝓtempore taceam & unum commemo rem quis in quã
tam subito ũñ quam tantum intonuit tantumq lumine mentis
emicuit ut subuno fremitu rationis & quõdam corus camine

Expanded text:
impetrem, cotidianis uotis auras tibi prosperas orare non cesimpetrem, cotidianis uotis auras tibi prosperas orare non cesso; oro autem ipsam summi dei uirtutem atque sapientiam. quid est enim aliud, quem mysteria nobis tradunt dei filium? Multum me autem adiuuabis pro te deprecantem, si non nos exaudiri posse desperes nitarisque nobiscum et non solum uotis sed etiam uoluntate atque illa tua naturali mentis altitudine, propter quam te quaero, qua singulariterdelector, quam semper admiror, quae in te — pro nefas! — illis rerum domesticarum nubibus quasi fulmen inuoluitur et multos ac paene omnes latet, me autem et alium uel tertium familiarissimos tuos latere non potest, qui saepe non solum attente audiuimus murmura tua sed etiam nonnulla fulgora fulminibus propiora conspeximus. quis enim, ut cetera pro tempore taceam et unum commemorem, quis, inquam, tam subito umquam tantum intonuit tantumque lumine mentis emicuit, ut sub uno fremitu rationis et quodam coruscamine