comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ ab operibꝰ mortuis. & fundam̃tũ
fidei ꝑquam accedit᷑ ad dm̃. qđ in uo-¬
bis iactum ẽ anteqͣm ad baptismi gra-¬
tiam uenissetis: Penitentiã ab operi-¬
bꝰ mortius agere ẽ: ipsa opera mala
ꝑpenitentiam delere: quȩ anima mor-¬
tificabant. Opera nãq mortis sunt
peccata. Nam sic̃ anima uiuificatur
fide. aliisq uirtutibꝰ: ita infidelita¬
te moritur &e peccatis. Sequitur.
Honrursũ iacientes fundam̃tũ bap.¬
tismatũ doctrinȩ. fundam̃tũ baptis¬
matũ doctrine ẽ institutio &e doctri.¬
na baptismatis. uidelicet qđ conti¬
neat inse baptismꝰ. ce quid conferat
ad fidem accedentibꝰ. S qđ dixit
posuit. ñ qđ plura baptismata debeant
elligi sed unũ: qr sic̃ unꝰ ẽ d̾s &r una
fides. ita ce unũ baptisma. In positi¬
onem quoq manuũ fundam̃tũ. ñ
debemꝰ rursũ iacere: Inpositionẽ ma¬
plenissime creditur accipi donum
his gͥ in eccłia ꝑceptis: fides resurre¬
ctionis & iuditu futuri: habenda est.

Expanded text:
s, et fundamentum fidei, per quam accedit ad Deum quod in vobis jactum est antequam ad baptismi gratiam venissetis. Poenitentiam ab operibus mortuis agere est ipsa opera mala per poenitentiam delere, quae animam mortificabant. Opera namque mortis sunt peccata. Nam sicut anima vivificatur fide aliisque virtutibus, ita infidelitate moritur et peccatis. Sequitur: Non rursum jacientes fundamentum baptismatum doctrinae. Fundamentum baptismatum doctrinae est institutio et doctrina baptismatis, videlicet quid contineat in se baptismus, et quid conferat ad fidem accedentibus. Sed quod dixit posuit, non quod plura baptismata debent intelligi, sed unum: quia sicut unus est Deus et una fides, ita et unum baptisma. Impositionis quoque manuum. Fundamentum non debemus rursum jacere. Impositionem maplenissime creditur accipi donum His igitur in Ecclesia perceptis, fides resurrectionis et judicii futuri habenda est.
Abbreviated transcription (Latin):
fundam̃tum penitentiȩ uocat. unde
primũ instrui debet qui baptitandus
est. si tam̃ ad etatẽ in telligibilem ꝑue¬
nit. hoc ẽ ut credat dñm iħ m xp̃m ge
tẽpoꝵ. ꝓsalute generis humani. sine
semine uiri. passũ. mortuum. resurre¬
xisse tercia die. ascendisse adcęlos.
uenturũ adiudicium ut reddat uni¬
cuiq scđm oꝑa sua. resurrectionem
corpoꝵ. in cõmutabilitatẽ animarũ:
bonos ingła. malos inpena manere:
om̃ipotentẽ trinitatẽ habere inꝑsonis.
unitatẽ in substantia. Post qͣm ista om¬
nia confessus fuerit se credere: debet
confiteri peccata sua. sicq in iungen
aut etiam septẽ dierũ. sicut inpassi¬
onibꝰ scõꝵ legimꝰ: ac debet deinde bap.¬
tizari. abrenũtians diabolo & om̃ibꝰ
pompis eiꝰ. om̃ibꝰq oꝑibꝰ eiꝰ Baptitatus
uͦ debet pleniꝰ instrui de diuinitate.
ut credat patr̃ẽ ingenitũ. filiũ geni¬
tũ. sp̃m scm̃. nec genitũ. nec ingenitũ.
s ab utroq aꝓcedentẽ. Regulam ui

Expanded text:
Fundamentum poenitentiae vocat, unde primum instrui debet qui baptizandus est, si tamen ad aetatem intelligibilem pervenit: hoc est, ut credat Dominum Jetemporum pro salute generis humani, sine semine viri; passum, mortuum, resurrexisse tertia die, ascendisse ad coelos, venturum ad judicium ut reddat unicuique secundum opera sua, resurrectionem corporum, incommutabilitatem animarum: bonos in gloria, malos in poena manere: omnipotentem Deum Trinitatem habere in personis, unitatem in substantia: postquam omnia ista confessus fuerit se credere, debet confiteri peccata sua, sicque injungendiginti, aut etiam septem dierum, sicut in passionibus sanctorum legimus; ac debet deinde baptizari abrenuntians diabolo et omnibus pompis ejus, omnibusque operibus ejus. Baptizatus vero debet plenius instrui de divinitate, ut credat Patrem ingenitum, Filium genitum, Spiritum sanctum nec genitum, nec ingenitum, sed ab utroque procedente
Abbreviated transcription (Latin):
sũ sunt querite: idẽ gaudi¬
tans inplenitudine paternȩ maiesta¬
tis. o ubi ẽ illuc debemꝰ anhelare:
ce quȩ sursũ sunt sapere. id ẽ ꝑpen-¬
dere. oc intelligere. & in his animũ
ponere. ñ in his quȩ suꝑ t̾ram st̃ tͣnsi¬
toria. Mortui enĩ estis. Mortui su.¬
mꝰ peccato tẽpore baptismatis: sic̃ pau¬
lo supͣ diximꝰ. Et uita ur̃a. idẽ beati

Expanded text:
sum sunt sapite, id est gauditans in plenitudine paternae majestatis, et ubi est, illuc debemus anhelare: et quae sursum sunt sapere, id est perpendere et intelligere, et in his animum ponere, non in his quae supra terram sunt transitoria. Mortui enim estis. Mortui estis peccato tempore baptismatis, sicut paulo supra diximus, et vita vestra, id
Abbreviated transcription (Latin):
ille ẽ: ibi ẽ uita & beatitudo nr̃a ab¬
scondita: non ut nobis deneget᷑. uel
occultet᷑: s ut potius conseruet᷑ ad
salutẽ. Cum xp̃c apparuerit uita
ur̃a. sub audis iniuditio gloriosus
&e fulgidus: tunc & uos apparebitiᷤᷤ
cũ ipso ingloria. gloriosi or fulgidi.
sic̃ ipse. ꝓmisit

Expanded text:
ille est, ibi est vita et beatitudo nostra abscondita, non ut nobis denegetur vel occultetur, sed ut potius conservetur nobis ad salutem. Cum Christus apparuerit vita vestra, subaudis in judicio gloriosus et fulgidus, tunc et vos apparebitis cum ipso in gloria, gloriosi et fulgidi, sicut ipse promisit
Abbreviated transcription (Latin):
neutrũ illoꝵ sibi ministrantes sancti-¬
ficare ꝑfectosq facere potuit: Qđ̃
dixit non manufactũ: ex posuit ip¬
.I. in troiuit semel in sc̃a: eterna redẽp.¬
tione inuenta. Non cũ sanguine le-¬
galiũ animalium. a quo ꝑfecta iusti-¬
ficatio ñ poterat dari: s cũ san¬
gune passionis suȩ introiuit
in patriã cȩlestem. Quo sangiune om̃es
sunt redẽp̃ti ꝑfecteq iustificati: ñ
temporali s eterna redẽptione. De
ioħis. Uisitauit nos: &e fecit redẽp¬
tionẽ plebis suȩ. Redẽptio autẽ: ad

Expanded text:
neutrum illorum sibi ministrantes sanctineutrum illorum sibi ministrantes sanctificare, perfectosque facere potest. Quod dixit, Non manu factum, exposuit ipm introivit semel in sancta aeterna redemptione inventa. Non cum sanguine legalium animalium, a quo perfecte justificatio non poterat dari, sed cum sanguine passionis suae introivit in patriam coelestem: quo sanguine omnes sunt redempti perfecteque justificati, non temporali, sed aeterna redemptione: de iam: Visitavit nos, et fecit redemptionem plebis suae. Redempti
Abbreviated transcription (Latin):
tifex futuroꝵ bonoꝵ. Nisi erĩ adue¬
nisset. neqͥquã hec futura bona no¬
bis administrassec : neq assisteret
uultui dei patris ꝓ nobis. Notandũq
q ñ dixit simplicit̾ apłs illũ assistere
s ꝑ tabernacłm. usus etiam cõpa¬
ratuio gradu dicens: amplius n
ꝑfectius. Tabernaculũ autem ꝑ qd̾
assistit deo patri. humanitas illiꝰ ẽ :
qm̃ nisi homo fieret. neqͣquã d̾o pa¬
tri assistere posset. Tabernaculum
gͦ corporis dñici. amplius ẽ tabernacło¬
moysi. tabernacło quoq salomonis:
quia illa manibꝰ carnalium hominũ fa¬
cta sunt. hoc uͦ intra uterũ uirginis &¬
sine semine uiri tocius trinitatis oꝑe
effigiatũ ẽ. Siue in hoc ampliꝰ maius
illis tabernacłis. qr diuinitas uerbi
quȩ tota ñ potest cõprehendi in taber-¬
nacło manufacto: in illo homine ple-¬
nissime requiescit. Perfectiꝰ siue san¬
ctius in hoc ẽ illis tabernacłis. qr

Expanded text:
tifex futurorum bonorum. Nisi enim advetifex futurorum bonorum. Nisi enim advenisset, nequaquam haec futura bona nobis administrasset, neque assisteret vultui Dei Patris pro nobis. Notandumque quia non dixit simpliciter Apostolus illum assistere, sed per tabernaculum, usus etiam comparativo gradu, dicens: Per amplius et perfectius. Tabernaculum autem per quod assistit Deo Patri, humanitas illius est quoniam nisi homo fieret, nequaquam Deo Patri assistere posset. Tabernaculum ergo corporis Dominici amplius est tabernacMoysi, tabernaculo quoque Salomonis: quia illa manibus carnalium hominum facta sunt: hoc vero intra uterum virginis sine semine viri, totius Trinitatis opere effigiatum est: sive in hoc amplius et majus illis tabernaculis, quia divinitas Verbi, quae tota non potest comprehendi in tabernaculo manu facto, in illo homine plenissime requiescit: perfectius sive sanctius in hoc est illis tabernaculis, quia
Abbreviated transcription (Latin):
plius &e ꝑfectius ta¬
bernacłm ñ manufa-¬
ctũ: idẽ ñ huiꝰ creati¬
orus.Pontifex iudeoꝵ qui semel
inanno cũ sanguine introibat intra
uelu̾ in sc̃a sc̃oꝵ oraturꝰ ꝓ populo
xp̃m significabat sicut iam mul¬
tis in locis declaratũ ẽ: qui cum
sanguine passionis sue reserato ce¬
lo ingressus est secreta patrie cele¬
stis. ubi nc assistit uultui dei pa¬
tris orans ꝓ nobis. Pontifex autẽ
futuroꝵ bonoꝵ: duob modis apel¬
latur. futura enĩ bona que ipse
nobis administrauit. fuert̾ bona
celestia. passio illiꝰ. resurrectio. bab¬
tismus. remissio peccatoꝵ: ꝑfectaq
iustificatio. Que idcirco futura bo¬
na apellant᷑. uel quia misteriis pre¬
signata sunt: uel etiam qr p̾dicta
sunt in diuinis oraculis. Altiori autẽ
intellectu futura bona possumꝰ acciꝑe
gaudia patrie celestis : que nobis per
xp̃m ministrata sunt. Unde ⁊ pon
cendendi nobis se exhibuerit. Alia
translatio habet. ꝓ p̃c adueniens pon¬

Expanded text:
ius tabernaculum non manufactum, id est non hujus creationis. Pontifex Judaeorum qui semel in anno cum sanguine introibat intra velum in Sancta sanctorum oraturus pro populo Christum significabat sicut jam multis in locis declaratum est, qui cum sanguine passionis suae reserato coelo ingressus est secreta patriae coelestis, ubi nunc assistit vultui Dei Patris, orans pro nobis. Pontifex autem futurorum bonorum duobus modis appellatur: futura enim bona quae nobis ipse administravit, fuerunt verba coelestia, passio illius, resurrectio, baptismus, remissio peccatorum, perfectaque justificatio, quae idcirco futura bona appellabantur, vel quia mysteriis praefigurata sunt, vel etiam quia praedicta sunt in divinis oraculis. Altiori autem intellectu futura bona possumus accipere gaudia patriae coelestis, quae nobis per Christum administrata sunt. Unde et poncendendo nobis exhibuerit. Alia translatio habet, Christus adveniens pon
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ enĩ anima uiuit uirtutibꝰ quȩ
oꝑa uitȩ appellant᷑: ita morit᷑ uiti¬
is &r peccatis. simulq simalq trahi¬
t᷑ ad mortẽ ȩternȩ ꝑditionis. Et
bene dixit aboꝑibꝰ mortius. Siquis
eñĩ in lege tangebat mortuũ pollue.¬
batur.
tam̃ aspersione sanguinis postea
mundabatur: similit̃ qui imitatus
fuerit opꝰ mortuȩ animȩ inquinat᷑.
tam̃ ꝑfidem dñicȩ passionis munda¬
tur. Qui enĩ tetigerit picem in qͥna-¬
bitur abea : hoc ẽ si ꝑpenitentiam
& gratiã baptismatis qͥs fuerit ablu¬
tus. ab oꝑibꝰ mortuis. si eadem iterũ
attigerit contaminabit᷑. Sequit᷑.
Ad seruiendũ d̾o uiuenti. Hic aꝑtissi¬
me ostendit᷑. qr oꝑa mortua habentes
ñ possunt seruire uero oe uiuo đo: qr
illa mortua sunt &e falsa. Si enĩ qui
mortuum aut aliqͥd in mundũ tan¬
gebat: ñ oportebat eum intrare in
templũ: qͣnto magis qͥs oꝑa mortua
habens ñ poterit intrare cęlũ: Et

Expanded text:
sicut enim anima vivit virtutibus, quae sicut enim anima vivit virtutibus, quae opera vitae appellantur: ita moritur vitiis et peccatis, simulque trahitur ad mortem aeternae perditionis, et bene dixit, ab operibus mortuis: si quis enim in lege tangebat mortuum, polluebatur, tamen aspersione sanguinis postea mundabatur: similiter qui imitatus fuerit opus mortuae animae, inquinatus, tamen per fidem dominicae passionis mundatur. Qui enim tetigerit picem, inquinabitur ab ea: hoc est, si per poenitentiam et gratiam baptismatis quis fuerit ablutus ab operibus mortuis, si eadem iterum attigerit, contaminabitur. Sequitur: Ad serviendum Deo viventi. Hic aptissime ostendit quia opera mortua habentes non possunt servire vero et vivo Deo, quia illa mortua sunt et falsa: si enim qmortuum aut aliquod immundum tangebat, non oportebat eum intrare in templum, quanto magis quis opera mortua habens, non poterit intrare in coelum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
d̾o emundauit conscientiam nr̃am
ab oꝑibꝰ mortuis ad seruiendũ d̾o ui¬
uenti: Si sanguis animalium in ra-¬
tionabiliũ poterat carnẽ mundare.
&e sic̃ tunc tẽporis uidebat᷑. scĩfica¬
batur siqͥs inmundus asꝑsus fuisset
illo sanguine: multomagiꝰsanguiᷤ xp̃i
poterit mundare animã ce plenissime
iustificare : Sed nequis putaret ple¬
nã iustificationẽ & emũdationẽ ꝓ¬
uenire asꝑsione illiꝰ sanguinis legaliᷤ:
subintulit apłs carnis emũdationẽ
scđm legem ꝑ illũ dari. Quasi diceret.
Sc̃ĩficatur quidem caro &e emũdat᷑
ꝓpt̾ legis p̃ceptũ: sed tam̃ anima ñ
expiatur. Addidit quoq differentiȩ
causam. ꝑ qͣm demonstrauit illũ san-¬
guinẽ animaliũ ñ esse in macłatũ:
ut absq peccato ab hoc mundo tran-¬
siret: essetq in macłatũ sacrificiũ
in odorẽ suauitatis do patri. Emun¬
dauit conscientiã nr̃am. id ẽ m̃tẽ
nr̃am ab oꝑibꝰ mortuis. Oꝑa mortua
sunt peccata quȩ anima occidunt:

Expanded text:
ientiam nostram ab operibus mortuis ad serviendum Deo viventi! Si sanguis animalium irrationabilium poterat carnem emundare, et sicut tunc temporis videbatur, sanctificabatur, si quis immundus aspersus fuisset illo sanguine: multo magis sanguis Christi poterat mundare animam, et plenissime justificare; sed ne quis putaret plenam justificationem et emundationem provenire aspersione illius sanguinis legalis, subintulit Apostolus carnis emundationem secundum legem per illum dari: quasi diceret, Sanctificatur quidem caro, et emundatur, propter legis praeceptum: sed tamen anima non expiatur. Addidit quoque differentiae causam, per quam demonstravit illum sanguinem animalium non esse immaculatum, ut absque peccato ab hoc mundo transiret, essetque immaculatum sacrificium in odorem suavitatis Deo Patri. Emundabit conscientiam nostram, id est mentem nostram ab operibus mortuis. Opera mortua sunt peccata, quae animam occidunt.
Abbreviated transcription (Latin):
N primordiis huiꝰ epłȩ dicendũ est.
quȩ causa extiterit. cur apłs paulus
morẽ suũ in hac epła ñ seruauerit:
uidelicet ut uel uocabulũ nominis
sui uel ordinis ñ describeret digni¬
tatẽ. Hȩc gͥ causa extitit qđ nomi¬
ne suo eam ñ titulauit: qr iudeis scri¬
bebat suis fratribꝰ quibꝰ odiosus erat.
eo qđ circũcisionẽ &r sabbatũ & sa¬
crificia. ceteraq quȩ lex p̃cepit ob¬
seruanda. ipse doceret ñ debere car¬
naliter obseruare post dñi passionem.
Nam illi qui crediderunt iudei conten¬
debant uͥt̾q teneri. baptizari scilicet
scđm gratiam ȩuangelii &e cirtũcidi.
sabbatũ qͦq obseruari: scd̾m legis p̃cep¬
tũ. Qua ꝓpt si posuisset nom̃ suũ apłs
in exordio huiꝰ epłe. poterat ut eiꝰ emu

Expanded text:
n primordiis hujus epistolae diccendum est quae causa exstiterit cur apostolus Paulus morem suum in hac epistola non servaverit: videlicet ut vel vocabulum nominis sui, vel ordinis describeret dignitatem. Haec igitur causa exstitit, quod eam nomine suo non titulavit? quia Judaeis scribebat suis fratribus, quibus odiosus erat, eo quod circumcisionem, et sabbatum, et sacrificia caetera, quae lex praecepit observanda, ipse doceret non debere carnaliter observari post dominicam passionem. Nam illi qui crediderant Judaei, contendebant utrumque tenere, baptizari scilicet secundum gratiam Evangelii et circumcidi, sabbatum quoque observare secundum legis praeceptum. Quapropter si posuisset nomen suum Apostolus in exordio hujus Epistolae, poterat evenire u
Abbreviated transcription (Latin):
cere. ñ ẽ dedignatꝰ uenire ad illũ: sed
consolatꝰ ẽ illũ oe p̃buit ei quȩ necessaria
erant. Inde dicit apłs. Sepe me refri-¬
gerauit suo colloquio or consolatiõe:
&e cathenã meã ñ erubuit. Det illi ds
legit᷑ ingenesi. Pluit dñs filiꝰ. adño pa¬
tre. Quanta ephesi ministrauit idem
onesiphorus. ñ solũ mͥ ce tibi. uerũ
etiã aliis fidelibꝰ: tu meliꝰ nosti sub¬
audis qͣm alius

Expanded text:
cere, non est dedignatus ad illum venire, sed consolatus est illum, et praebuit ei quae necessaria erant. Inde dicit Apostolus: saepe me refrigeravit, suo colloquio et consolatione, et catenam meam non erubuit. Det illi Deulegitur in Genesi: Pluit Dominus Filius a Domino Patre. Quanta Ephesi ministravit, idem Onesiphorus non solum mihi et tibi, verum etiam aliis fidelibus; tu melius nosti, subaudis quam alius.
Abbreviated transcription (Latin):
qr au̾si sunt ame: idẽ recesser̃t ame
om̃es qui in asia sunt :Si apłs intan¬
tum p̃dicauit inasia donec om̃es
asiani crederent siẽ in actibꝰ apłoꝵ
lucas diẽ: qͣre hic narrat apłs om̃es
electi &e p̃destinati: recesser̃t om̃es
ce hermogenes socii fuert̃. dequib
hic d̾r. ce philetꝰ similit ce himeneus.
de qͥbꝰ in subsequentibꝰ sermo habetur.
Phigelus gͦ & hermogenes adheser̃t
eiꝰ p̃dicationẽ o&e conu̾sionẽ. ut rep̃¬
henderent eũ. S cũ hoc ñ potuissent.
recessert̃ abillo: qr ñ erant recte fidei.
Det misccłiã dñs onesiphori domui:
idẽ familiȩ illiꝰ. Iste onesiphorus asianꝰ
fidelis erat effectꝰ: ꝑ p̃dicationẽ apłi.
Qui cũ sui causa uenisset romã adim-¬
ꝑatorẽ ut peteret qr nobilissimꝰ erat.

Expanded text:
quia aversi sunt, id est recesserunt a me omnes qui in Asia sunt. Si Apostolus interim praedicavit in Asia, donec omnes Asiani crederent, sicut in Actibus apostolorum Lucas dixit, quare hic dicit Apostolus electi et praedestinati, recesserunt omnes et Hermogenes socii fuerunt, de quibus hic dicitur, et Philetus similiter et Hymenaeus, de quibus in subsequentibus sermo habebitur. Phygelus ergo et Hermogenes adhaeserunejus praedicationem et conversationem, et reprehenderent eum; sed cum hoc non potuissent, recesserunt ab illo, quia non erant rectae fidei. Det misericordiam Dominus Onesiphori domui, id est familiae illius. Iste Onesiphorus Asianus fidelis erat affectus per praedicationem Apostoli. Qui cum sui causa venisset Romam ad imperatorem, ut pote
Abbreviated transcription (Latin):
ñ erubesco. Quid patiebat᷑ apłs: ꝑse
cutiones. flagella. carceres. uincła.
cippum. famem. &e. sitim: cet̾aq talia
in commoda. Scio enĩ cui credidi. id
&e certꝰ sũ qr potens ẽ depositũ meũ
seruare in illũ diem. Depositũ posuit
pro cõmendatũ. Et qͥd habebat apłs

Expanded text:
non erubesco. Quid patiebatur Apostolus? persecutiones, flagella, carceres, vincula, cippum, famem, sitim, et caetera talia incommoda. Scio enim cui credidi, id et certus sum quia potens est depositum meum servare in illum diem. Depositum posuit per comme
Abbreviated transcription (Latin):
pora. quousq uenit uicissitudo
diei ce noctis. & mutabilitas tẽ.¬
poris: s quasi euũ erat. Igit᷑ ante
om̃ia scła ce tẽpora. data est apłis
etiam electi ado p̃destinati sũt
in xp̃o ante mitiũ mundi: siẽ in
epła ad ephesios dicit᷑. Qui p̃desti.¬
nauit nos in ipso. id ẽ in xp̃o: an.

Expanded text:
cissitudo dici et noctis, et mutabilitas temporis, sed quasi aevum erat. Igitur ante omnia saecula et tempora, data est apostoiam electi a Deo praedestinati sunt in Christo ante initium mundi, sicut in epistola ad Ephesios dicitur: Qui praedestinavit
Abbreviated transcription (Latin):
Non enĩ dedit nob̾ d̾s spm timoriᷤᷤ.
s uirtutis. Duo sunt timores:
unꝰ bonꝰ alter malus. Malus timor
ẽ: qui adiabolo immittit᷑. quẽ ha¬
buit petrus. qͣndo dñm negauit. &
dequo dicit dñs. Nolite timere eos
qui occidunt corpꝰ. bonꝰ autẽ timor

Expanded text:
Non enim dedit nobis Deus spiritum timoris, Non enim dedit nobis Deus spiritum timoris, sed virtutis. Duo sunt timores, unus bonus, alter malus: malus timor est qui a diabolo immittitur, quem habuit Petrus quando Dominum negavit, et de quo dicit Dominus: Nolite timere eos qui occidunt corpus ; bonus autem timor
Abbreviated transcription (Latin):
dationẽ accipiens siue habens eiꝰ
fidei. que ẽ inte. ñ ficta: qr bonis
oꝑ ibꝰ illã exhornas. Quȩ fides habi¬
tauit pͥmũ in auia tua loide: &
matre tua eunice. Genealogiam
timothei ad memoriã reducebat
apłs. ut ostenderet amorẽ suũ quẽ
habebat. ñ solũ erga illũ. s etiã pa
rentes eiꝰ quoꝵ memoriã retinebat.
Certus sũ autẽ qd̃ & inte subaud̾
habitat eade fides. ꝓpt̃ qͣm causã
qr fide uerã habes ammoneo te:
ut resuscites gr̃ãm di quȩ ẽ inte.
ꝑ inpositionẽ manuum mearum.
Quia timotheus mansuetissimꝰ
erat &e nimie patientiȩ: hortat᷑
illũ apłs quatinꝰ fortit̃ consistat
in p̃dicationis offitio. or fortit᷑ ar¬
guat negligentes. inquiens. Id̾o
inquit moned te. ut euigilare
facias grãm di ut sine timore p̃di¬
ces: & corripias peccantes. Grãm
aũt cdi appellat fid̾e. doctrinã. ce
oꝑationẽ : quȩ om̃ia gratis dant᷑.

Expanded text:
dationem accipiens, sive habens ejus dationem accipiens, sive habens ejus fidei quae est in te non ficta, quia bonis operibus illam exornas, quae fides habitavit primum in avia tua Loide et in matre tua Eunice. Genealogiam Timothei ad memoriam reducebat Apostolus, ut ostenderet amorem suum quem habebat non solum erga illum, sed etiam erga parentes ejus, quorum memoriam habebat; certus sum autem quod et in te, subaudis habitat eadem fides. Propter quam causam, quia fidem veram habes, admoneo te ut resuscites gratiam Dei, quae est in te per impositionem manuum mearum. Quia Timotheus mansuetissimus erat et nimiae patientiae, hortatur illum Apostolus quatenus fortiter consistat in praedicationis officio, et fortiter redarguat negligentes, inquiens: Ideo admoneo te ut evigilare facias in te gratiam Dei, ut sine timore praedices, et corripias peccantes. Gratiam autem Dei appellat fidem, doctrinam, et operationem, quae omnia gratis dantur.
Abbreviated transcription (Latin):
seruiuit. Et hoc ẽ qd̾ dicit gr̃as a¬
go đo meo cui seruio a ꝓgenitoribꝰ
meis. Hoc aũt id̾o dicit. ut osten¬
cdat eancłe fid̾e habuisse ueteres
patres qui dñi aduentũ p̃cessert̃.
qͣm habebat ipse. aliiq apłi. oe ab
illis patrib descendit ad apłos.
& ab illis nos. sic̃ oe anobis descen¬
det ad illos qui futuri sunt. Refert
autẽ grãs do. quo donante semꝑ
erat memor sui discipłi timothei:
nec poterat illiꝰ obliuisci. Uel eti¬
am in hoc referebat ei gras. qr ser.¬
uiebat illi a ꝓgenitorib suis. Desi¬
derans te uidere. ut gaudio imple-¬
ar de tuo aduentu. memor lacri-¬
tuaꝵ qͣs fudisti ame recedendo. Quan-¬
do apłs ista scribebat. tunotheus
erat ultra mare. & ipse iacebat in
carcere. constrictus cathenis oe cippo.
Idoq tantũ desiderabat illũ: ut in
illo haberet aliqͣm consolationẽ. Nã
qͣndo ab illo discessit timotheus. ama¬
rissimas ꝓfudit lacrimas. Recor¬

Expanded text:
servivit. Et hoc est quod dicit: Gratias aservivit. Et hoc est quod dicit: Gratias ago Deo meo cui servio a progenitoribus meis. Hoc autem ideo dicit ut ostendat eamdem fidem habuisse ut veteres patres qui Domini adventum praecesserunt, quam habebat ipse aliique apostoli, et ab illis patribus descendit ad apostolos, et ab aliis ad nos, sicut et a nobis descendit ad illos qui futuri sunt. Refert autem gratias Deo, quo donante semper erat memor discipuli sui Timothei, nec poterat illius oblivisci; vel etiam in hoc referebat ei gratias, quia serviebat illi a progenitoribus suis, desiderans te videre ut gaudio replear de tuo adventu, memor lacrtuarum quas fudisti a me recedendo. Quando Apostolus ista sciebat, Timothus erat ultra mare, et ipse jacebat in carcere constrictus catenis et cippo: ideoque tantum desiderabat illum, ut in illo haberet aliquam consolationem. Nam quando ab illo discessit Timotheus, amarissimas fudit lacrymas. Recor
Abbreviated transcription (Latin):
ta. Et hec ẽ uita et̃na. ut cognos¬
cant te. & quẽ misisti iħm x p̃m
unũ oe uerũ dm̃: Simotheo caris¬
simo filio. In greco habet᷑ germani¬
ssimo fr̃i. Gr̃ãs ago do meo cui ser-¬
uio aꝓgenitorib siue apatribꝰ me-¬
is in conscientia pura. id ẽ in m̃te
pura ab om̃i finctione & simulatiõẽ
qđ sine intermissione habeã tuime¬
moriam. Quida codices habent. qͣm
sine intermissione. Sed meliꝰ ẽ dic̾e
qd̃ legimꝰ in genesi. qd̃ ab rahã reu̾¬
tente acede quatuor regũ. occur¬
rit ei melchisedech sacerdos cłi sũmi.
& obtulerit ei panẽ oe uinũ. cui &¬
abraham dedit decimas ex om̃ibꝰ p̃¬
dis hostium. Et dicit id̾e paulus in
accepit afr̃ibꝰ suis. ipse decimatꝰ ẽ
in pro auo abrahã. Adhue mn lũbis
erat abrahȩ qͣndo decimas dedit
mel chi sedeth sacerdoti. Unde con¬
siderandũ ẽ. quia sic̃ leui in proauo
suo decimatꝰ est. ita apłs in abrahã.
ysaac oe iacob. aluisq patribꝰ do

Expanded text:
 Haec est vita aeterna ut cognoscant te, et quem misisti Jesum Christum, unum et verum Deum . Timotheo charissimo filio, in Graeco habetur germanissimo fratri; gratias ago Deo meo, cui servio a progenitoribus, sive a patribus meis, in conscientia pura, id est in mente pura ab omni fictione et simulatione, quod sine intermissione habeam tui memoriam. Quidam codices habent: quam sine intermissione, sed melius est dicere quod legimus in Genesi , quod Abraham revertente a caede quatuor regum, occurrerit ei Melchisedech, sacerdos Dei summi, et obtulerit et panem et vinum, cui Abraham dedit decimas de praedis omnium hostium; et dicit idem Paulus apoaccepit a fratribus suis, ipse decimatus est in proavo suo Abraham. Adhuc enim in lumbis erat Abrahae, quando decimas dedit Melchisedech sacerdoti. Unde considerandum est, quia sicut Levi in proavo suo decimatus est, ita Apostolus in Abraham, Isaac, et Jacob, aliisque patribus Deo
Abbreviated transcription (Latin):
xit: atq ascendit ad cȩlos ubi sedet
ti aut homicidii teneor adstrictꝰ.¬
uinculis: s ꝓueritate. S conlabo¬
ra euangelio. Laboro ego. conlabora
tu mecum. Scđm uirt̾utẽ di qͥ nos
liberauit amorte. & uocauit uo¬
catione sua sc̃a. Hic iungit se om̃ibꝰ
apłis. qui adño sunt uocati. Nam

Expanded text:
xit, atque ascendit ad coelos, ubi sedetti aut homicidii teneor astrictvinculis, sed pro veritate. Sed collabora Evangelio. Laboro ego, collabora tu mecum, secundum virtutem Dei, qui nos liberavit a morte et vocavit vocatione sua sancta. Hic jungit se omnibus Ap
Abbreviated transcription (Latin):
test &r animã &e corpꝰ ꝑdere. De ma-¬
de: dicit hic apłs. Non dedit nobiꝰ
d̾s sp̃m̃ timoris. ut timeamꝰ ꝑsecu¬
tores huiꝰ scłi. & cessemꝰ ꝓpt hoc a
p̃dicatione: s spm̃ uirtutis. idest
fortitudinis. ut constanter ad nun¬
tiemꝰ uerbũ fidei & dilectionis.
ut diligamꝰ dm̃ & pximũ. Et sobri-¬
etatis: ut in om̃ibꝰ sobrie & tẽꝑati¬
Noli itaq erubescere testimoni¬

Expanded text:
test animam et corpus perdere. De made, dicit Apostolus hic: Non dedit nobis spiritum timoris, ut timeamus persecutores hujus saeculi, et cessemus propter hoc a praedicatione, sed spiritum virtutis, id est fortitudinis, ut constanter annuntiemur verbum fidei et dilectionis, ut diligamus Deum et proximum; et sobrietatis, ut in omnibus sobrie et temperaNoli itaque erubescere testimoni
Abbreviated transcription (Latin):
ecunda epistolam timo¬
theo scribit aburbe ro¬
ma de carcere. de exhor¬
tatione martẏrii: & quid futurũ
sit tẽporibꝰ nouissimis. deq sua
passione. ut ꝑ seueraret inoffitio
aulus apłs. Cuius apłs:¬

Expanded text:
ecundam Epistolum Timotheo scripsit ab urbe e carcere de exhortatione martyrii, et quid futurum sit temporibus novissimis, et sua passione; et ut perseveraret in officiis aulus apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
gat corda ur̃a: idẽ si aliqͥd tortitu.¬
dinis in uobis habet᷑ auferat. ce faci¬
Iat
uos ꝑ rectitudinẽ uitȩ ambulare.
oe rec̾tos gressus figere in bono oꝑe.
patientia. xp̃i. ut patientes sitis int̃
c̃ẽ. uel sic̃ qͥda codices habent. in expec¬
tatione xp̃i. ut expecbetis xp̃i aduen-¬
tũ adiuditium.

Expanded text:
d fortitudinis in vobis habetur, augeat, et faciat vos per rectitudinem vitae ambulare, et rectos gressus figere in bono opere. patientia Christi, ut patientes sitis intercem: vel sicut quidam codices habent in exspectatione Christi, ut exspectetis Christi adventum ad judicium.
Abbreviated transcription (Latin):
uitiȩ: & cõmoda p̃sentis uite. Quȩ
ideo dicunt᷑ esse retro. quia cũ ab
hac uita transierimꝰ ꝑ morte carnis
omnia pꝰnos relinquemꝰ.: d ea quȩ st̃
pͥora. extendens me. Quȩ sunt pͥora:
Premia &e gaudia patriȩ cȩlestis
quȩ nobis fut᷑a sunt. &e sine fine man-¬
sura. ad ea. Aliter. ẜeatus apłs oĩa
bona quȩ in hoc scło habebat ꝑ acta
ad cõparationem. ȩternoꝵ. ꝓnichi¬
lo deputabat: &e sic cottidie uiuebat.
quasi semꝑ incipiens. Iđoq dixxit.
obliuiscor p̃teritoꝵ: desiderans sem¬
ꝑ adalia tendere. Ad destinatum
ꝑ sequor: id ẽ ad ꝓmissũ tendo. Ad
brauium. id ẽ ad coronã suꝑne re-¬

Expanded text:
vitiae, et commoda praesentis vitae. Quae vitiae, et commoda praesentis vitae. Quae ideo dicuntur esse retro, quia cum ab hac vita transierimus per mortem carnis, omnia post nos relinquemus. Ad ea quae sunt priora extendens me. Quae sunt priora? Praemia et gaudia patriae coelestis, quae nobis futura sunt et sine fide mansura. bona quae in hoc saeculo habebat perfecta, ad comparationem aeternorum pro nihilo deputabat, et sic quotidie vivebat quasi semper insipiens, ideoque dixit: Obliviscor praeteritorum, desiderans semper ad alia tendere. Ad destinatum persequor, id est ad promissum tendo, ad bravium, id est ad coronam supernae re
Abbreviated transcription (Latin):
sionis eiꝰ: in quo & conp̃hensus sum.
Omnes ȩlecti p̃destinati ad uitã
ȩternã in passione dñi sunt conp̃¬
ensi: qr ꝑ illam sunt redẽpti. n solũ
qui pꝰ resurrectionẽ eiꝰ saluandi erãt
&t purgandi ꝑbaptismũ. s etiã om̃es
iusti qui p̃cessert̃ eiꝰ aduentũ. S
dicit aliquis. Si ego conp̃hensus
sũ in eiꝰ passione. idẽ redẽptꝰ. & in
baptismate purgatus: quare non
habeo modo inp̃senti ꝑfectionẽ sapi
entiȩ. atq iusticie: Cui responden¬
dũ ẽ. Quia baptismi renouationẽ
polluisti male uiuendo. ñ poteris
illã ꝑfectionẽ optinere: quousq
iterum mundatus ꝑpenitentiam
uenias adillũ qui te. in baptismo
muncdauit. Fues ego me ñ arbitror
conp̃hendisse. subaudis ꝑfectionẽ:
quia inp̃senti scło ñ possumꝰ esse ꝑfecti.
Unum aũt sub audis uerbũ dicam:
quȩ quidem retro sunt obliuiscens.
Quȩ sunt illa quȩ retro sunt: Omnia
temporalia. & transitoria. p̃dia. di¬

Expanded text:
ionem, in quo et comprehensus sum. Omnes electi praedestinati ad vitam aeternam in passione Domini sunt comprehensi, quia per illam sunt redempti non solum qui post resurrectionem ejus salvandi erant et purgandi per baptismum, sed etiam omnes justi qui praecesserunt ejus adventum. Sed dicit aliquis: Si ego comprehensus sum in passione ejus, id est redemptus, et baptismate purgatus, quare non habeo modo in praesenti perfectionem fidei, sapientiae atque justitiae? Cui respondendum est, quia baptismi renovationem polluisti male vivendo, non poteris illam perfectionem obtinere, quousque iterum mundatus per poenitentiam venias ad illum qui te in baptismate mundavit. Fratres, ego non arbitror me comprehendisse, subaudis perfectionem, quia in praesenti saeculo non possumus esse perfecti. Unum autem, subaudis verbum dicam, quae quidem retro sunt obliviscens. Quae sunt illa quae retro sunt? Omnia temporalia et transitoria, praedia, di
Abbreviated transcription (Latin):
animaꝵ ce corpoꝵ infuturo. Istud
fundam̃tũ stat in cordibꝰ fideliũ ha¬
bens hoc signaculũ sub audis qđ se¬
quit᷑. Nouit dñs qui sunt eiꝰ. Ista est
inp̃ssio sigilli: qr nouit idẽ elegit
dñs illos qui ad eiꝰ hereditat᷑e ꝑtinẽt.
Et hoc ẽ signaculũ fidei. qr alus rece¬
dentibꝰ afide: illi qui electi sunt. nul
let corpore. saltẽ m̃te. Ueletiã ab
om̃i iniquitate oe errore recedat
om̃is electꝰ qui nominat nom̃ dñi
sic̃ nominandũ ẽ: corde uidelicet.
Nmagna autẽ domo. ñ solũ sunt ua¬
sa aurea ce argentea: s ce lignea oe
fictilia. Quantũ adlitterã attinet.
in magna domo regis aut alicuiꝰ ho-¬
minis magni sunt uasa aurea.&
argentea inhonorẽ in quibꝰ ipse come¬
dit ce potat: sunt lignea & fictilia.
in contumeliã. in quibꝰ cocunt᷑ car-¬
nes oe fert᷑ aliquid. Altiori autem
sensu ista magna domꝰ scã ȩccła est.
quȩ tantȩ magnitudinis ẽ. ut abori¬
ente usq ad occidentẽ: ameridie

Expanded text:
i et corporum in futuro. Istud fundamentum stat in cordibus fidelium habens hoc signaculum, subaudis quod sequitur: Novit Dominus qui sunt ejus. Ista est impressio sigilli, quia novit, id est elegit Dominus illos qui ad ejus haereditatem pertinent. Et hoc est signaculum fidei, quia aliis recedentibus a fide, illi qui electi sunt, nullo let corpore, saltem mente. Vel etiam ab omni iniquitate et errore recedat omnis electus qui nominat nomen Domini, sicut nominandum est, corde videlicet, magna autem domo non solum sunt vasa aurea et argentea, sed et lignea et fictilia. Quantum ad litteram attinet: in magna domo regis, aut alicujus hominis magni sunt vasa aurea et argentea in honorem in quibus ipse comedit et potat: sunt lignea et fictilia in contumeliam ubi concoquuntur carnes et defertur aliquid. Altiori autem sensu, ista magna domus sancta Ecclesia est, quae tantae magnitudinis est ut ab oriente usque ad occidentem, a meridie
Abbreviated transcription (Latin):
nichil duxi: &e ꝓnichilo deputato
niar mn illo. idẽ infide ezus ꝑfectus.
Non habens meã iusticiã quȩ ex lege
quȩ in lege erat. iusticia hominis di¬
cebat᷑: qr manibꝰ oꝑ abat᷑ uidelicet in
circũcisione & oblatione munerũ.
Istã iusticiã respuebat apłs &r nole-¬
bat ampliꝰ eam habere: s pociꝰ deside¬
rabat inueniri in iusticia fidei &¬
euangłii quȩ ñ ẽ hominis iusticia
s di: qr sp̃ualit᷑ inbaptismate fit &
inmente. Que exdo ẽ iusticia sub au¬
dis dico infide. ad cognoscendũ illũ:
quia ꝑficde quȩ bonis oꝑibꝰ adornat᷑.
cognoscit᷑ ds. Et uirtutẽ resurrecti

Expanded text:
 duxi, et pro nihilo deputo, niar in illo, id est in fide ejus perfectus, non habens meam justitiam quae ex lege quae in lege erat, justitia hominis dicebatur, quia manibus operabatur, videlicet in circumcisione et oblatione munerum. Istam justitiam respuebat Apostolus, et nolebat eam amplius habere, sed potius desiderabat inveniri in justitia fidei Evangelii, quae non est hominis justitia, sed Dei, quia spiritaliter in baptismate fit et in mente. Quae ex Deo est justitia, subaudis dico, in fide ad cognoscendum illum, quia per fidem quae bonis operibus adornatur, cognoscitur Deus: Resurrecti
Abbreviated transcription (Latin):
scripturarũ. maxime illi qui sapien¬
tes uident᷑ esse. decipiunt corda au¬
ditoꝵ simplicium: q plerũq talia
ꝓfert̃ quȩ contra salutẽ sunt oe
contra ueritatẽ. ñ curantes nisi tã¬
tũmodo ut uincant. At ram̃ si aliqͥd
disputandũ ẽ de scripturis diuinis:
inter sapientes pociꝰ collatio ẽ haben.¬
cũ ratione: qͣm contentio cũ furore:
Sollicite id ẽ studiose cura te ip-¬
sũ ꝓbabilem. id ẽ ꝓbatũ & lauda¬
bilem exibere do. operariũ in confu-¬
sibilem. siue in rep̾hensibilem. recte
tractanctem: & cũ ueritate expo-

Expanded text:
Scripturarum, maxime illi qui sapienScripturarum, maxime illi qui sapientes videntur esse decipiunt corda auditorum simplicium, quia plerumque talia proferunt quae contra salutem sunt et contra veritatem, non curantes nisi tantummodo ut vindicant. Attamen si aliquid disputandum est de Scripturis divinis, inter sapientes potius collatio est habencum ratione, quam contentio cum furore. Sollicite, id est studiose, cura teipsum probabilem, id est probatum et laudabilem, exhibere Deo operarium inconfusibilem, sive irreprehensibilem, recte tra
Abbreviated transcription (Latin):
am si cõmortui sumꝰ. & conuiue-¬
mꝰ. Id ẽ simorim peccatis inbaptis-¬
mate sic̃ xp̃c mortuus ẽ in carne
sine peccato. uiuemꝰ utiq cũ illoi
mꝰ sub audis tribulationes or passi
uerimꝰ sub audis illũ corã hominibꝰ:
&e ille negabit nos sic̃ ipse dixit. Qui
negauerit me corã hominibꝰ: negabo
eum corã patre meo. Si ñ credimꝰ sub
ille fidelis manet. idẽ ds uerus ma¬
net. Sicut d̾s om̃ips ñ eget nr̃a lau¬
de. sic etiã si adheremꝰ ille ñ crescit.
neq si recesserimꝰ de crescit: qr semꝑ¬
idem manet. Negare se ipsũ non po-¬
test. id ẽ negare seipsũ non uult: qd̾
non sit d̾s: ut beatus augustinꝰ dicit.
Nec enĩ decet dm̃ ut seipsũ neget.
Hȩc cõmone testificans corã do: id
ẽ testem dm̃ in uocans. Noli u̾bis
contendere. sub audis cũ gentilibꝰ.
neq cũ iudeis. Ad nichil utile est
contencdere. nisi ad subuersionem.
siue deceptionem au dientium. Se¬
pe dũ contendunt de questionibꝰ

Expanded text:
am si commortui sumus, et convivemus, id est si morimur peccatis in baptismate, sicut Christus mortuus est carne sine peccato, vivemus utique cum illo bimus, subaudis tribulationes et passioverimus, subaudis illum coram hominibus, et ille negabit nos, sicut ipse dixit: Qui negaverit me coram hominibus, negabo eum coram Patre meo . Si non credimus illum, ille fidelis manet, id est verus Deus manet. Sicut Deus omnipotens non eget nostra laude, sic etiam si adhaeremus illi non crescit, neque recesserimus decrescit, quia semper manet idem. Negare seipsum non potest, id est negare seipsum non vult quod non sit Deus, ut beatus Augustinus dicit: nec enim decet Deum ut semetipsum neget. Haec commone, testificans coram Deo, id est testem Deum invocans. Noli verbis contendere, subaudis neque cum gentibus neque cum Judaeis; ad nihil enim utile est contendere, nisi ad subversionem sive ad deceptionem audientium. Saepe dum contendunt homines de quaestionibus
Abbreviated transcription (Latin):
sunt lignea oe fictilia. reꝓbi. Paurũ
in telligunt᷑ illi qui spũalem sensũ
habent. ꝑ argentũ minoris dignitatis.
qui habent eloquiũ &e sermonẽ. Isti
sunt in honorẽ. qui adhonorẽ & głam
patriȩ celestis subleuabunt᷑. Lignea
& fictilia sunt reprobi: qͥ demergunt᷑
insupplicium dãpnationis. Siquis
gͦ se mundauerit ab istis: sub audis
hereticis oe erroribꝰ. erit uas in ho

Expanded text:
tilia, reprobi. Per aurum intelliguntur illi qui spiritalem sensum habent, per argentum minoris dignitatis qui habent eloquium et sermonem. Isti sunt in honorem, quia ad honorem et gloriam patriae coelestis sublevabuntur: lignea et fictilia sunt reprobi, qui demerguntur in supplicium damnationis. Si quis ergo se emundaverit ab istis, subaudis haer
Abbreviated transcription (Latin):
impietatẽ. id ẽ multũ p̃ualent ad
in religiositatẽ uaniloquia: & ser-¬
mo eoꝵ. id ẽ sermo hereticoꝵ ut can-¬
cer serpit. Sic̃ morbꝰ qui appellat᷑ can¬
cer. quando nascitur in menbro
hominis totũ m̃brũ occupat. & ple-¬
rumq totũ corpꝰ mortificat: qr ma-¬
gis ac magis serpit. idẽ crescit. car-¬
nẽq comedit. ita sermo hereticoꝵ.
& mortificat ipsam animã suo erro-¬
re. Et sic̃ cancer serpit. id ẽ crescit
de m̃bro in m̃brũ: ita crescit de uno
transeundo ad plurimos. Ex qͥbꝰ
ẽ ymeneus. & philetꝰ. qͥ aueritate
fidei excider̃t. siue cecider̃t: dicen¬
tes resurrectionẽ iã factã. Duȩ re-¬
surrectiones adño sunt plate:. &¬

Expanded text:
id est multum praevalent ad irreligiositatem vaniloquia, et sermo eorum, id est sermo haereticorum ut cancer serpit. Sicut morbus qui appellatur cancer, quando nascitur in membro hominis, totum membrum occupat, et plerumque totum corpus mortificat, quia magis ac magis servit, id est crescit, carnemque comedit, ita sermo haereticorum omedit et mortificat ipsam animam suo errore: et sicut cancer serpit, id est crescit de membro in membrum, ita error crescit de uno transeundo in plurimos. Ex quibuest Hymenaeus et Philetus, qui a veritate fidei exciderunt, sive ceciderunt, dicentes resurrectionem jam factam. Duae resurrectiones a Domino sunt prolatae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfide etiã ad societatẽ passionũ xp̃i¬
ꝑuenitur: quia nisi fide haberemꝰ.
nequa quã passionem eiꝰ imitaremur
Debemꝰ aut̃e imitari illam. ponendo
animas nr̃as pillo si necessitas fue¬
rit: uel etiã in nobis ipsis debemꝰ mor¬
tificare uicia &r peccata. Configu¬
ratus sũ morti eiꝰ. idẽ initator mor¬
tis eiꝰ &e passionis illiꝰ. Si quomͦ. idẽ
si aliqͦ modo occurrã ad resurrecti¬
onẽ sub audis electoꝵ. Ista resur¬
rectio ñ erit om̃iũ resurrgentium.
sed tantũ mͦ ȩlectoꝵ: quia licet om̃es
inmom̃to resurgant. iusti &e impii
in die iuditui: soli tam̃ iusti occurrẽt
dño in aera deportati ab angłis. sic̃
alibi idem apłs dicit. Rapiemur ob¬
uiam xp̃o inaera. Impii uͦ manebũt
in terra. quousq ꝑcipiant illam
terribilem sententiã iudicis. ite ma¬
ledicti inignẽ ȩternũ. Quȩ ẽ. id est
quȩ futura ẽ exmortuis indie iuditii.
Nonqd acceperim. idẽ ñ icło talia dico

Expanded text:
pervenitur ad societatem passionum christi, quia nisi fidem haberemus nequaquam passionem ejus imitaremur. Debemus autem imitari illam, ponendo animas nostras pro illo, si necessitas fuerit, vel etiam in nobisipsis debemus mortificare vitia et peccata. Configuratus sum morti ejus, id est imitator sum mortis ejus et passionis illius. Si quo modo, id est si aliquo modo occurram ad resurrectionem, subaudis electorum. Ista resurrectio non erit omnium resurgentium, sed tantummodo electorum, quia licet omnes in momento resurgant justi et impii in die judicii, soli tantum justi occurrunt Domino, in aera deportati ab angelis, sicut alibi idem Apostolus ait: Rapiemur obviam Christo in aera . Impii vero manebunt in terra quousque percipient illam terribilem sententiam judicis: Ite, maledicti, in ignem aeternum . Quae est, id est, quae futura est ex mortuis in die judicii. Non quod jam acceperim, id est non ideo talia dico
Abbreviated transcription (Latin):
r̃t. sic̃ ymeneus. & philetꝰ. qui afi¬
de &r societate beati apłi recedentes.
seminabant error̾ẽ huiꝰmodi. Qui-¬
cũq baptihatus ẽ: iam resurrexit
in anima. Non ẽ necesse ut timeat
aliqͥs. qr ñ erit resurrectio corpoꝵ.
Ded firmũ fundam̃tũ cłi Cap̾ x¬
stat: habens signaculũ hoc. Quasi
diceret aliquis. Et quis poterit re¬
sistere eis: phileto udelicet &e ymeneo:¬
Ido subiecit statim firmũ autẽ di¬
fundamentum stat: firmũ fun-¬
dam̃tũ di appellat firmã fiłe. qͣ cre¬
dimꝰ dm̃ om̃ipotentẽ: sicuti creden

Expanded text:
unt, sicut Hymenaeus et Philetus, qui a fiunt, sicut Hymenaeus et Philetus, qui a fide et societate beati Pauli recedentes seminabant errorem hujusmodi: Quicunque baptizatus est jam resurrexit in anima. Non est necesse ut timeat aliquis, quia non erit resurrectio corporum. Sed firmum fundamentum Dei stat, habens signaculum hoc. Quasi diceret aliquis: Et quis poterit resistere eis, Phileto scilicet et HymenaIdeo subjecit statim: Firmum autem fundamentum Dei stat. Firmum fundamentum Dei appellat fidem firmam qua credimus Deum omnipote
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus ẽ infidelitate: in obedien¬
tia
in iusticia. om̃ibꝰq peccatis uenit ad
baptismũ. &. ꝑfide qua credit in dm̃
om̃ipotentẽ. &r ꝑ gr̃ãm baptismatis re-¬
surgit adfidem. & ad obedientiã. De
qua resurrectione dicit dñs. Uenit
audient uocem filii di. & ꝓcedent.¬
De illa resurrectione quȩ fit in ani¬
ma oe infide. loquit᷑ hic apłs: qͣm
hẏmeneus & philetus dicebant
iam esse. Et nũqͥd uerũ p̃ dicebant :
Uerũ utiq. Neq ꝓpt̾ hoc rep̃hen-¬
dunt᷑ ab apło. s ꝓpterea qr istã so-¬
lũmͦ confitebant᷑: alterã quȩ erit
incorpore de negantes. Omnes enĩ
sectȩ quȩ suũ errorẽ hominibꝰ in¬
serere p̃sũpser̃t. ñ negauert istã
mentium resurrectionẽ: ut beatꝰ
augustinꝰ dicit. s corpoꝵ. ne dice-¬
retur eis. Si ñ resurgit anima: qͣre
mͥ talia loqueris: Quid in me fa-¬
cere uis: Si ñ facis exdeteriore me¬
liorem: qͣre mͥ loqueris: Multi ta-¬
m̃ carnis resurrectionẽ negaue-¬

Expanded text:
ortuus est in infidelitate, in inobedientia, in injustitia, omnibusque peccatis, venit ad baptismum, et per fidem qua credit in Deum omnipotentem, et per gratiam baptismatis resurgit ad fidem et obedientiam. De qua resurrectione dicit Dominus: Venit audient vocem Filii Dei; De illa resurrectione quae fit in anima et in fide loquitur hic Apostolus quam Hymenaeus et Philetus dicebant jam esse. Et nunquid verum non dicebant? Verum utique, neque proter hoc reprehenduntur ab Apostolo; sed propterea quia istam solummodo confitebantur, alteram quae erit in corpore denegantes. Omnes enim sectae quae suum errorem hominibus inserere praesumpserunt, non negaverunt istam mentium resurrectionem, ut beatus Augustinus dicit, sed corporum, ne dicerent eis: Si non resurget anima, quare mihi talia loqueris? Quid in me facere vis? Si non facis ex deteriore meliorem, quare mihi loqueris? Multi tamen carnis resurrectionem negaver
Abbreviated transcription (Latin):
sub audis misertus ẽ. Quare : Ne
tristiciã subaudis mortis eiꝰ suꝑ tristi¬
ciam sub audis infirmitatis eiꝰ habe¬
rem. Beatus apłs dolebat de infirini.¬
tate epafro diti. S si ille abhac luce
migrasset. suꝑ tristiciã infirmitatis
haberet tristiciã mortis eiꝰ: uel quia
ipse inuinculis adstrictꝰ tenebatur.
si contigisset. epa froditũ mori qui
ei necessaria ꝓcurabat: suꝑ tristici¬
am uinculoꝵ haberet tristiciam de

Expanded text:
 misertus est. Quare? ne tristitiam mortis ejus super tristitiam infirmitatis ejus haberem. Beatus Apostolus dolebat de infirmitate Epaphroditi. Sed si ille ab hac luce migrasset, super tristitiam infirmitatis haberet tristitiam mortis ejus. Vel quia ipse in vinculis astrictus tenebatur, si contigisset Epaphroditum mori, qui ei necessaria procurabat, super tristitiam vinculorum haberet tristitiam d
Abbreviated transcription (Latin):
aduos ame mittit᷑. uel qũe uos de
ur̃is elegistis in apłm mittendo illũ
adme. Et ministrũ necessitatis meę
&e desiderii: quia michi posito in car̾¬
cere ministrat quȩ necessaria sunt.
ce insuꝑ pͣdicationi insistit. Apłm
autẽ illũ uocat. qr ab illo missus ẽ
Omnis enĩ qui mittit᷑: apłus uoca¬
tur: ꝓpterea qd audieratis illũ
infirmatũ. Nam or infirmatꝰ ẽ usq

Expanded text:
ad vos a me mittitur, vel quem vos de vestris elegistis in apostolum mittendo illum ad me. Et ministrum necessitatis meae, et desiderii qui mihi jam posito in carcere ministrat quae necessaria sunt, et insuper praedicationi insistit. Apostolum autem illum vocat, quia ab illo missus est. Omnis enim qui mittitur Apostolus vocatur. Propterea quod audieratis illum infirmatum: nam et infirmat
Abbreviated transcription (Latin):
ut dicimꝰ. Et in hoc qd ei ministra¬
uit. impleuit qd ex illis deerat:
quia qd̃ illi debuerant agere ipse
fecit. sic̃ apłs declarat. Ut imple¬
res qd ex uobis deerat. id ẽ qd uos
ñ poteratis ĩplere. in pediente
longitudine terrarũ. ille ꝓuobis
mei infide. Gaudete indño: ñ in re¬
bꝰ temporalibꝰ &e terrenis atq cadu
idete canes: idẽ cauete & de¬
clinate. Canes appellat iudeos.
or malos oꝑarios. eosdeq appellat
circũcisionem: qr consuetudo eiꝰ ẽ.
iu deos appellare circũcisionẽ. &
gentiles p̃putium. Ideo gͦ appellat
eos canes: qr sic̃ canis pͥmũ latrat.
ac deinde mordet. ita illi loquen¬
do oblatrabant. oe seducendo asꝑe
mordebant. Mali oꝑaru erant. qr
male suadebant eis oꝑari. dicenteᷤᷤ
ñ potestis saluari ꝑ baptismũ. nisi
circũcidamini sic̃ lex p̃cipit: qr scͥp.¬
tũ ẽ. Masculus cuiꝰ caro circũcisa
ñ fuerit: peribit anima illiꝰ de ppło

Expanded text:
ut diximus, et in hoc quod ei ministraut diximus, et in hoc quod ei ministravit, implevit quod ex eis deerat, quia quod illi debuerant agere, ipse fecit sicut Apostolus declarat. Ut impleret quod ex vobis deerat, id est quod vos non poteratis implere impediente longitudine terrarum, ipse pro vobis mei in fide gaudete in Domino, non in rebus temporalibus et terrenis atque caducidete canes, id est cavete et declinate. Canes appellat Judaeos, et malos operarios eosdem appellat circumcisionem, quia consuetudo ejus est Judaeos appellare circumcisionem, et gentiles praeputium. Ideo ergo appellat eos canes, quia sicut canis latrat ac deinde mordet, ita illi loquendo oblatrabant, et seducendo aspere mordebant. Mali operarii erant, quia male suadebant eis operari, dicentes: Non potestis salvari per baptismum, nisi circumcidamini, sicut lex praecipit , quia scriptum est: Masculus cujus caro circumcisa non fuerit, peribit anima illius de populo