comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
extuset. cet̾is aũt bñficiũ dei qd̾ ad cuncta
pcc̃a abluenda futurũ erat ĩ x ͦ sigͥficaint.
Et sequit᷑. cor mundũ crea in me deus et
spm̃ rectũ dedica in inst̾ib meis. hoc est bo¬
na mente miscdi̾am dep̾cari. nõ solũ aũt
de p̾t̾itis rogat s et de futuris sollcitꝰ est.
ne pectator tendens odisse peccare se adiu
in iuscerib suis .i. ut nomus ad hoc ponat᷑
in eo ut custodiat eum a pcc̃o. ne cogatur
facere qd̾ scitur nolle. Cor aũt muidũ sic
põt hẽre. si neq intꝰ neq foris delinquat.
hoc est neq in oꝑe neq in cogitatõne. qd̾
qr ꝓpe impossibile eib. ut in om̃ib seruet᷑.
uł in dei causa seruandum est. q̃ pͥncipalit
est. ⁊ cor mundũ in sacram̃to dei ⁊ xͥ custo¬
diatur. dum fides eoꝵ inmolata seruatur.
qr in alio psalmo ait. quis głiabitꝰ mundũ
se hẽre cor aut ĩmunem ẽe a ꝑcc̃is. Deniq

Expanded text:
excuset; ceteris autem beneficium dei, quod ad cuncta excuset; ceteris autem beneficium dei, quod ad cuncta peccata abluenda futurum erat in Christo, significauit. Et sequitur: cor mundum crea in me, deus, et spiritum iustum dedica in uisceribus meis; hoc est bona mente misericordiam deprecari. non solum autem de praeteritis rogat, sed et de futuris sollicitus est ne peccet, ut ostendens odisse peccare se adiuuin uisceribus suis, id est, ut nouus ad hoc ponatur in eo, ut custodiat eum a peccatis, ne cogatur facere quod scitur nolle. cor autem mundum sic potest habere, si neque intus neque foris delinquat, hoc est neque in opere neque in cogitatione. quod quia prope inpossibile est ut in omnibus seruetur, uel in dei causa seruandum est, quae principalis est, ut mundum cor in sacramento dei et Christi custodiatur, dum fides eorum inuiolata seruatur, quia in alio psalmo ait: quis gloriabitur mundum se habere cor aut inmunem esse a peccatis? denique
Abbreviated transcription (Latin):
nolutatus miscd̾iam p̾cabatur qͣm obtinẽs
eleuatus est mentis exultatõne ⁊ corpis re¬
fectõne. ⁊ subietit. Aũte faciem tuam a pacĩs
meis ⁊ om̃s iniquitates dele. hac forma re
missionem postulat sicut ꝯstitutum erat in
futurũ ꝑ fidem xp̃i ut saluator qui ei spe
ꝯstituatur. ⁊ inimicoꝵ eiꝰ ora claudunt᷑.
qui enĩ nõ respicit poc̾a nõ illa imputat.
hoc est au̾tere faciem a pcc̃is. aliciꝰ acusa¬
tõnem ccͣ eum nõ respicere. ⁊ quid est hoc :
ut cũ de duob pcc̃is sit correctus hic addat
de mltis se accusatũ. ⁊ cũ audierit a ꝓph̾a
nathan. qr ignotum erat ei quare sic pos¬
tulat sedula p̾ce ut possit ad ueniam ꝑueni¬
re nisi qr nõ suam soluis causam agit. sed
sub occasione pocĩ sui totius ppłi miserias
narrat. Sibi enĩ reformatõnem p̾catur.
qr cui ignostit᷑ nõ est sine robore. nisi loco
suo fu̾it redditus. ut dignitas loci roborẽ

Expanded text:
uolutatus misericordiam precabatur, quam obtinens uolutatus misericordiam precabatur, quam obtinens eleuatus est mentis exultatione et corporis refectione. Et subiecit: auerte faciem tuam a peccatis meis et omnes iniquitatemissionem postulat, sicut constitutum erat in futurum per fidem Christi, ut Salvator qui ei spirconstituatur, et inimicorum ejus ora clauduntur. Qui enim non respicit peccata, non illa imputat. Hoc est enim avertere faciem a peccatis alicujus, accusationem contra eum non recipere. et quid est hoc, ut, cum de duobus peccatis correptus sit, hic addat de multis se accusando? et cum audierit a profeta Nathan quia ignotum erat ei, quare sic postulat sedula prece, ut possit ad ueniam peruenire, nisi quia non suam solius causam agit, sed sub occasione peccati sui totius populi miserias narrat? sibi enim reformationem precatur, quia cui ignoscitur non est sine rubore, nisi loco suofuerit redditus, ut dignitas loci ruborem
Abbreviated transcription (Latin):
albabor mamfestũ eit quia fcm̃ dei distat
a fcõ hõis. Ideo suꝑ nuem inquit dealbabor.
qr qd̾ deus fecit młto melius est ꝙͣ qd̾ fecit
homo. postea asꝑsione hisopi petit se mun¬
dari. ut sicut carnale corpus aqͣ abluit᷑
ita ⁊ ꝑ hysopi significadõnem spiritali rõ¬
ne aĩaꝵ macule abluantur. asꝑsione enĩ
hisopi illustraltõ quedam esb. ut ꝑ id quod
uisibile est ĩnisibilit̾ emundet᷑. Et sequit᷑.
duditui meo dabis gaudiũ ⁊ leticiam. du¬
biũ nõ eit . qr uox p̾dicantis remissionem
gaudiũ p̾stat pcc̃orib. Quis emĩ nõ letet᷑
cũ andit dari indulgenciam : cui enĩ deus
remittit: ⁊ in p̾senti ⁊ in futuro secutus
est ꝓpt̾ea exultabunt ossa hũiliata. dupli¬
cigenere sunt ossa hũiliata. qr ⁊ ut pecca¬
ret hũiliatus est. nemo enĩ peccant exal¬
datur. ⁊ ut postea supplex ueniam implo¬
raret. Nam utiq in cilicio ⁊ in cinere

Expanded text:
albabor. manifestum est, quia factum dei distat albabor. manifestum est, quia factum dei distat a facto hominis. ideo super niuem, inquit, dealbabor, quia quod deus fecit multo melius est quam fecit homo. propterea asparsione hysopi petit se mundari, ut, sicut carnale corpus aqua abluitur, ita et per hysopi significationem spiritali ratione animarum maculae abluantur. asparsio enim hysopi inlustratio quaedam est, ut per id, quod uisibile est, inuisibiliter emundetur. Et sequitur: auditui meo dabis gaudium et laetitiam. dubium non est, quia uox praedicantis remissionem gaudium praestat peccatoribus. quis enim non laetetur, cum audit dari indulgentiam? cui enim deus remittit, et in praesenti et in futuro securus est. Propterea exultabunt ossa humiliata. duplici genere sunt ossa humiliata, quia et ut peccaret humiliatus est — nemo enim peccans exaltatur — et ut postea subplex ueniam imploraret. nam utique in cilicio et cinere
Abbreviated transcription (Latin):
cordis manifesta sunt diligentib deũ.
ut qr dolebant delictis cͥtũueniri nec cor¬
recti negabant sibi ⁊ origini sue imputã¬
tes in auctorem dm̃ tͣnffentes q̃ pectabãt
corda eoꝵ iliũata sunt spiritali corruido
ut id̾e̾nt dei ꝓuidenciam in xp̃o qr uen¬
turus erat ad dãpnandũ pccm̃. qd̾ ex
p̾uaricatõne ade hũano generi imꝑabat.
hoc gͦ orat rex dauid ut qd̾ decreu̾at deus
m futurum uidens genus hominũ labora¬
re sibi pͥus subneniret in eadem nccͣitate
ꝯstricto. qua om̃ib se decreuerat subuen¬
turũ. Ut donũ qd̾ gratuitũ futurũ erat
⁊ ante tempꝰ dari nõ pot̾at hiꝰ ꝓ p̾ce ⁊ lacri¬
mis ꝯcederet᷑. qd̾ quomodo fiat nõ tacet di¬
cens. Asꝑges me hỹsopo ⁊ mundabor. recte
asꝑsione hỹsopi petit se mundari. de hoc enĩ
filii ispł postes suos sanguine limerunt. uͭ
tuti p̾starentur a morte. Ita ⁊ hic asꝑsio¬
ne hysopi orat mundari se a pcc̃is. ne tanga

Expanded text:
cordis manifestata sunt diligentibus deum cordis manifestata sunt diligentibus deum et, quia dolebant delictis se circumueniri nec correpti negabant sibi et origini suae inputantes, in auctorem deum transferentes quae peccabant, corda eorum inluminata sunt spiritali corusco, ut uiderent dei prouidentiam in Christo, quia uenturus erat ad damnandum peccatum, quod ex praeuaricatione Adae humano generi imperabat. hoc ergo orat rex Dauid, ut, quod decreuerat deus in futurum uidens genus hominum laborare, sibi prius subueniret in eadem necessitate constricto, in qua omnibus se decreuerat subuenturum, ut donum, quod gratuitum futurum erat et ante tempus dari non poterat, huic pro prece et lacrimis concederetur. Quod quo modo fiat, non tacet dicens: asparges me hysopo et mundabor. recte asparsione hysopi petit se mundari. de hoc enim filii Israhel postes suos sanguine linierunt, ut tuti praestarentur a morte; ita et hic asparsione hysopi orat mundari se a peccatis, ne tangat
Abbreviated transcription (Latin):
suadet ut peccet. pccm̃ enĩ qui est dyabolus
subiecto sibi pͥmo hoĩe potestatem accepit
carm eiꝰ se nserere. ⁊ delictoꝵ quadam su¬
tilitate oblectamenta suggere. ꝑ qd̾ cap¬
tum hoĩem spoliat iuitam. qͣm rẽ magist᷑
gentiũ memorans. uideo aũt in qͥt aliam
legem in membris meis repugnantẽ legi
mentis mee. ut hec ꝯtuens iudex dolenti ar¬
uentũ se porrigat mañ. Et sequit᷑. ecce
em̃ uͥitatem dilexisti qr gͦ uero u̾itatem
diligis inquit subueno roganti. et ꝙ̃ scis
uera pectoris sui impedim̃to exponere cuia
pei olmi motus miscd̾iam subuenire decre¬
uisti ut errorem admissũ in t̾ram celestis
ꝓuidẽtia emendaret ꝓpt̾ qd̾ subiecit. in¬
certa ⁊ occulta cordis maiifestasti michi
Incerta ⁊ occulta cordis hec significat q̃
deus ad p̾sidiũ humam geñis ꝓcurauit.
diligunt dm̃ nisi qui legi eiꝰ ꝯseatiũt nõ
celando nec excusando pcc̃a hec gͦ occulta

Expanded text:
suadet ut peccet. peccatum enim, qui est diabolus, suadet ut peccet. peccatum enim, qui est diabolus, subiecto sibi primo homine potestatem accepit carni eius se inserere et delictorum quadam subtilitate oblectamenta suggerere, per quod captum hominem spoliat uita. quam rem magister gentium memorans: uideo autem, inquit, aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis. meae, ut hoc contuens iudex dolenti circumuentum se porrigat manum. Et sequitur: ecce enim ueritatem dilexisti. quia ergo ueritatem diligis\', inquit, \'subueni roganti et quem scis uera pectoris sui inpedimenta exponere cuique reo olim motus misericordia subuenire decreuisti, ut errorem admissum in terra caelestis prouidentia emendaret. Propter quod subiecit: incerta et occulta cordis manifestasti mihi. \'incerta et occulta cordis\'haec significat, quae deus ad praesidium humani generis procurauit, diligunt deum, nisi qui legi eius consentiunt non celando nec excusando peccata? haec ergo occulta
Abbreviated transcription (Latin):
uidicant illum mendacem. nõ emĩ credant
maleuiuendo uera eẽ que ꝓmisit. Iccͥco petit
rex dauid ut uincat hoc deus qd̃ putant ho¬
mines ⁊ det que ꝓmisit. ut erubestant qui
dũ nõ seruant mandata uidicant illum nõ
daturum. Et sequitꝰ. ecce enĩ iniquitatib
ꝯceptus sum. Nunc hoc adiecto causam et
nnfirmitatẽ hũam gem̾s memorat. quia
facile est hoĩ pectare: ut examen cͥcͥa se iu¬
dicis mitiget. pͥme enĩ cause facit mentõ¬
nem ex qua p̾uaricando adam gemis hũa¬
num obnoxium fecit pcc̃õ. Snasi emĩ ⁊ fall¬
lacia mĩmici. imquitatem ꝯcipiendo om̃e
semen suũ miquitate subiecit. ut ex eo
om̃s ꝑ traducem geniti pccõ eẽnt obuoris
ꝓpd̾ea adiecit. ⁊ in delictis ꝯcepit me mat̾
mea. ut ab adam dirmatõ fc̃a pocĩ ꝯceptis
⁊ natis impedim̃to ẽet ad bonam untam
agendam. ac ꝑ hoc supplici nõ negandã mi¬
sericordiam. quia insertũ ht̃ hosrem qui ei

Expanded text:
iudicant illum mendacem. non enim credunt iudicant illum mendacem. non enim credunt male uiuendo uera esse quae promisit. idcirco petit rex Dauid ut uincat hoc deus, quod putant homines, et det quae promisit, ut erubescant qui, dum non seruant mandata, iudicant illum non daturum. Et sequitur: ecce enim in iniquitatibus conceptus sum. nunc hoc adiecto causam et infirmitatem humani generis memorat — quia facile est homini peccare —, ut examen circa se iudicis mitiget. primae enim causae facit mentionem, ex qua praeuaricando Adam genus hominum obnoxium fecit peccato. suasu enim et fallacia inimici iniquitatem concipiendo omne semen suum iniquitati subiecit, ut ex eo omnes per traducem geniti peccato essent obnoxii. Propterea adiecit: et in delictis concepit me mater mea, ut ab Adam deriuatio facta peccati conceptis et natis inpedimento esset ad bonam uitam agendam; ac per hoc supplici non negandam misericordiam, quia insertum habet hostem, qui ei
Abbreviated transcription (Latin):
q nõ inte s in lege tua peccaui. Sic enĩ p̾caui
ut honorificenciam nõis tui nec negarem
nec alt̾i darem. fuit itaq ude ꝯmou̾etur
ad miscd̾iam iudex. cũ enĩ młti in illũ p̾cent.
quos em̃ hortatur ad se ꝯu̾ti. dũ hii qui nõ
ilłum peccant ex aliis tñ causis uemiam pos¬
tulant libent̾ admittit. Semꝑ em̃ dñs ad
auxiliũ siĩ uult ꝯfugere seruos suos. unde
adiecit. ut iustificeris in sermonib tuis et
unncas cũ iudicaris. miscdi̾am postulans dñi
iusticiam suam nõ inmutare p̾catur. cum
solet ⁊ media ẽẽ iusticia ut nõ pectantib e
sit .i. ut imicuiq reddat scd̾m oꝑa sua. sed
nõ ignorat quid postulet uir m̃ocens in dei
sacramento. Sciens em̃ om̃em frequẽt᷑ in
sermonib suis. deus iustificet᷑ dum ĩ eo ꝑ ma¬
net qd̃ locutus est. nec ꝑcc̃is hominũ uin̾cit᷑.
ut nõ misereat᷑. Sciens enĩ qui peccant que
ꝓmisit deus bñ uinentib. ⁊ qr in eo ꝑdurãt

Expanded text:
quod in conseruum peccaui. sic enim peccaui, ut honorificentiam nominis tui nec negarem nec alteri darem\'. fuit itaque unde commoueretur ad misericordiam iudex. cum enim multi in illum peccent, quos etiam hortatur ad se conuerti, dum hi, qui non in illum peccant, ex aliis tamen causis ueniam postulant, libenter admittit. semper enim dominus ad auxilium suum uult confugere seruos suos. Unde adiecit: ut iustificeris in sermonibus tuis et uincas, cum iudicaris. misericordiam postulans deum iustitiam suam non inmutare precatur, cum soleat media esse iustitia, ut non st, ut uni cuique reddat secundum opera sua. sed non ignorat quid postulet uir innocens in dei sacramento. sciens enim dominum frequenter in sermonibus suis deus iustificetur, dum in eo permanet, quod locutus est, nec peccatis hominum uincitur, ut non misereatur. scientes enim qui peccant, quae promisit deus bene uiuentibus, et quia in eo perdurant,
Abbreviated transcription (Latin):
aquam que erat sub fumamento. ut dĩ
uͥtute in medio aquaꝵ ꝯsist̾et f̾mam̃tũ
sub se. ⁊ intra se. ⁊ supͣ ⁊ cͥca se hñs aquã.
ut ẽet ꝯcauũ deforis ⁊ intͣ muratũ. ne aq̃
siue int̾ioris siue ext̾ioris penetrarent
ꝯcauũ eiꝰ. ut eẽt quasi domus minnta. at¬
q firmata. ut securi ẽẽnt hĩtantes ĩ ea.
Tertio die uissit congregari aquam que
erat sub celo. hoc est int capacitatem
firmamenti in ꝯgregatõnem nttam ut ap¬
pareret arida que est t̾ra ⁊ fcm̃ est sic. ex¬
hausta em̃ latitudine t̾re fcm̃ est uelut al¬
neũ. sn qd̾ demerg̾etꝰ᷑ oñs aqua que erat in¬
tra firmamentũ. ⁊ tunc apparuit arida.
Recedente enĩ aqua nccͣe erat t̾ram appare¬

Expanded text:
aquam quae erat sub firmamento; ut Dei aquam quae erat sub firmamento; ut Dei virtute in medio aquarum consisteret firmamentum, sub se, et intra se, et supra et circa se habens aquam; ut esset concavum deforis, siue exteriores siue interiores . penetrarent concauum eius, ut esset quasi domus munita adque firmata, ut securi essent habitantes in ea. Tertio die iussit congregari aquam quae erat sub caelo, hoc est intra capacitatem firmamenti, in congregationem unam, ut appareret arida, quae est terra, et factum est sic. exhausta enim latitudine terrae factum est uelut alueum, in quod demergeretur omnis aqua, quae erat intra firmamentum, et tunc apparuit arida. recedente enim aqua necesse erat appare
Abbreviated transcription (Latin):
pitũ uocat. ut prauam asseueratõnem cõ¬
uellat. qua quidam utunt᷑ dicentes aliqͥd
eẽ qd̾ nõ sit dei. Nam nec ordinis nͨ rõnis
cũ constat om̃ia dei ẽẽ. ait em̃ deus inter
cet̾a. facturus dilumũ. nõ ꝑmanebit
sp̃c meus in hõib istis. qr sunt caro. ⁊
in exechiele int̾ alia. hec dicit dñs. ossi¬
b istis. extendam suꝑ uos cutem. ⁊ dabo
spm menm in uos ⁊ iniuetis. Nunquid
ordo est hiis p̾esse. Luce gͥ fc̃a ⁊ cursu diei
ĩmod̾ato ⁊ ꝑacto. Scdd die fecit firmamẽ¬
tum .i. celum. ut lux in t̾ra firmam̃tũ
moderaretꝰ᷑. diem ut ẽẽt quasi lucerna
dicͤtis sb̃iis singłe ꝑtes aptarentꝰ᷑. q̃ ad
ad membra mundi ꝓficeret. Sb̾e enĩ quas
pͥmũ fc̃as dixiiꝰ impense sunt mundi. ⁊
idcõ mundꝰ dicitur. quia res abinuicem se¬
ꝑate que erant confuse. ⁊ in spẽm ꝓducte
mundũ fec̾unt uocari cuiꝰ in fabricam
aquam que erat supͣ firmamentũ. ⁊ int̾

Expanded text:
ritum vocat, ut pravam asseverationem conritum vocat, ut pravam asseverationem convellat, qua quidam utuntur, dicentes aliquid esse quod non sit Dei. Nam nec ordinis, nec rationis cum constat omnia Dei esse. Ait enim Deus inter caetera facturus diluvium, Non permanebit spiritus meus in hominibus istis, quia sunt caro : et in Ezechiele inter alia, Haec dicit Dominus ossibus istis: extendam super uos cutem et dabo spiritum meum in uos et uiuetis. numquid ordo est his. praeesse. Luce igitur facta et cursu diei moderato et peracto secundo die fecit firmamentum, id est caelum, ut lux intra firmamentum. moderaretur diem, ut esset quasi lucerna discretis substantiis singulae partes aptarentur, quae ad membra mundi proficerent. subsprimum factas esse diximus, impensae sunt mundi. Et ideo mundus dicitur, quia res ab invicem separatae quae erant confusae, et in speciem productae, mundum fecerunt vocari, cujus in fabricam aquam quae erat supra firmamentum, et inter
Abbreviated transcription (Latin):
tis. terta aũt erat minsibilis ⁊ ĩꝯposcta
Mamfestum est quia terra postꝙͣ fc̃a eũ
minsibilis erat ⁊ tꝯposita. tegebatur
emĩ aquis ideo erat mminsibilis. In ꝯposita
aũt sdeo. quia cũ eẽt fluxa nõ erat apta
ad culturam. ⁊ tenebre erant suꝑ abys¬
sum. tenebras dicit finsse suꝑ abyssum
.i. suꝑ ĩmensam ex om̃i ꝑ te aquam. et
sp̃o dei suꝑfẽbatur suꝑaquam. hanc aqͣlu
qͣ simtatem significat super aquam sp̃s
dei. quia suꝑfebatur ostendit. ut tenebs
suꝑ msmitam ꝓ fuditatem fuisse igfice
Sp̃m aũt dei super aquas. quia nbi sp̃s dei
erat. obicuritas nõ erat. qͣntũ emĩ potat
⁊ tenebre suꝑ abyssum. Iccͥtͥo aũt huno dei
sp̃m dicit. nõ quia scm̃ hunc intellig̾e iualt
ꝙm̃: s cum suꝑ creaturam hilitam spiri¬
talit̾ nult intealigi. totum aũt dei ẽẽ sig¬
uificans. dei hunc qui suꝑ aquaᷤ fe̾batur spi¬

Expanded text:
tis. Terra autem erat inuisibilis et inconposita. tis. Terra autem erat inuisibilis et inconposita. manifestum est, quia terra, postquam facta est, inuisibilis erat et inconposita. tegebatur enim aquis, ideo erat inuisibilis; inconposita autem ideo, quia, cum esset fluxa, non erat apta ad culturam. Et tenebrae erant super abyssum. tenebras dicit fuisse super abyssum, id est super inmensam ex omni parte aquam. Et spiritus dei superferebatur super aquam. hanc aquam quasi summitatem significat, super quam spiritum dei, quia superferebatur, ostendit, ut tenebras super infinitam profunditatem fuisse significet, spiritum autem dei super aquas, quia, ubi spiritus erat dei, obscuritas non erat. quantum enim poterat, et tenebrae super abyssum. Idcirco autem hunc dei spiritum\' dicit, non quia sanctum hunc intellegi uulm, sed eum super creaturam hylicam spiritualiter vult intelligi, totum autem Dei esse significans, Dei hunc, qui super aquas ferebatur, spi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑit qd est hẏemis. ⁊ fit equinoctium pͥmi
temꝑis qͣndo dens mundũ creaint. qui diei
pasche est .i. pͥmis dies pͥmi mensis iͥn loge
enĩ mandatum est ut decimadie pͥm m̃sis
nesꝑe ĩpararent se ad pascha faciendũ:
Quarta decima mensis die .i. ab undecĩo
Iani em̃ uesꝑ decum diei in undecnũ l¬
det ut ab undecino.Rł apͥlis. iniciumm ei¬
⁊ pͥmi mñsis. In pͥncipio ⁊ enĩ fc̃a lima fu¬
it qrtadecimna. quia om̃ia sunt plena fc̃d
adde tridiũ a decima uesꝑe. ⁊ hii sunt e
dies ante luminaria qui fuerunt ut .xi
Int pͥncipiũ gͦ ⁊ claritatem qr ilumina¬
tus est nuimdus saluator n̾ ⁊ passus eie
⁊ uesurexit. quia quartadetima lima
pasus est. pͥmo die resurrexit. qui ides
dnicus dicid᷑. quia ip̃m fecit qui młtiplica¬
tus menses ferit ⁊ temꝑa ⁊ aimos. ur aĩ
imo atq ecdem modo mimine celebrat᷑
cupsus facit lime in detrimentis ⁊ cͤnen¬

Expanded text:
poris, quod est hiemps. et fit aequinoctium primi poris, quod est hiemps. et fit aequinoctium primi temporis, quando deus mundum creauit, qui dies pasenim mandatum est, ut decima die primi mensis vespere praepararent se ad Pascha faciendum quarta decima mensis die, id est, ab undecimo. Jam enim vesper decimi diei in undecimum lucet, ut ab undecimo calendas aprilis initium esset primi mensis. In principio etenim facta luna fuit quarta decima, quia omnia plena sunt facta; adde et triduum a decima uespere, et hi sunt tres dies ante luminaria qui fuerunt, ut XI Inter principium ergo et claritatem, qua inluminatus est mundus, saluator noster et passus est et resurrexit. quia quarta decima luna passus est et primo die resurrexit, qui ideo \'dominicus\' dicitur, quia ipsum fecit, qui multiplicatus menses facit et tempora et annos. ut autem uno adque eodem modo minime celebretur, cursus facit lunae in detrimentis et cremen
Abbreviated transcription (Latin):
qd eñ subiecte sunt tenebre lumini aucto¬
ritati carent ne possint mimerũ facere.
trignita erem̃ dies ima lua appellatꝰ
cũ secum hẽant noctes. Itaq lucis m̃st̾iũ
quo spaciũ ꝯsũmat sibi decretum dies mui¬
tur nox appesiatur. ꝯꝑaciũ aũt illud qd̾
int̾ occasuł et ortũ est nox est. Non em̃¬
tenebye facuĩt ncctem sicut ⁊ lux diem quia
tenebre manent in sua natura. Lucis aũt
accessus facit diem ⁊ destensus nectem. Nõ
amerito gͦ subiecta est nox diei. luce sͥ fc̃a
noctis spacium ꝑacto equinoctium fuit. In
pͥno die ⁊ exinde cepit dies crescere super
uoris ey eo. demide angũto suo mĩ̾untͦ dies
alis mensib trib qm sunt tempꝰ est adis.
⁊ it̾uni fit equinoctim. ita ut ex eo uox
icreitat sirper diem. alis mensib tribus
qui sint tempꝰ autũpmi ⁊ incipit it̾ium
nor de magnitudine qua suꝑgreditur
diem minorari usq ad fiem. Q uartodẽ¬

Expanded text:
quod enim subiectae sunt tenebrae lumini, auctoquod enim subiectae sunt tenebrae lumini, auctoritate carent, ne possint numerum facere. triginta etenim dies una luna appellatur, cum secum habeant et noctes. itaque lucis ministerium, quo spatium consummat sibi decretum, dies nuntur, nox appellatur. spatium autem illud, quod inter occasum et ortum est, nox est. non enebrae faciunt noctem, sicut et lux diem, quia tenebrae manent in sua natura. lucis autem accessus facit diem et decessus noctem. non inmerito ergo subiecta est nox diei. - Luce igiturnoctis spatio peracto aequinoctium fuit in primo die. et exinde coepit dies increscere super  deinde augmento BUO minuitur dies aliis mensibus tribus, qui sunt tempus aestatis. et iterum fit aequinoctium, ita ut ex eo nox increscat super diem aliis mensibus tribus, qui sunt tempus autumni. et incipit iterum nox de magnitudine, qua supergreditur diem, minorari usque ad finem quarti tem
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ram .i. suꝑnam ⁊ infernam sb̾am. suꝑna
eit qua constat celum. Inferna aũt ꝯcrerũ
est quedam feculenta. que ꝓ ficit ĩ ardam
que drͣ t̾ra. ⁊ tenebras. unde dicit ⁊̃ yatia
sub sirmamento sunt. firmam̃tum em̃sicut
quibdam uidet᷑ glacies est aquaꝵ ⁊ adõ fir¬
mamentũ dr᷑. quia ꝯcretis diuintꝰ aquis
firmamentũ. qd̾ ab oculendo uł celando ap¬
penatum est celum. Itaq apt̾ qd̾ a quama¬
uis est elementũ: pͥor es significatie str
quia ꝑs eiꝰ ꝓfenit in cameram mundi. d̾ ra¬
celos sunt laudent nomen dñ. quia ppse
dixit ⁊ fc̃a est. mandauit ⁊ creata est pꝰc
hec gͦ elementa ante ꝯpagmatõnẽ minidi
retit deus lucem. ut oꝑa eiꝰ i luce aꝓcedent
que lux modo disposito cuysia diei exple¬
uit. ft̃a est nox nixta diei modum q̃ sileͥ
impleto modo spaci illuminata est aduẽ¬
tu luminis matutim. ⁊ sic impletus est
pͥmus dies cũ cepit sod̾is. Nox enĩ diei de¬
putata est. ut simł dicant᷑ imus dies. pp̃

Expanded text:
t supernam et infernam substantiam. superna est, qua constat caelum; inferna autem concretio est quaedam faeculenta. quae profecit in aridam, quae dicitur terra, et tenebras. unde dicit in Eseia sub firmamento sunt; firmamentum enim, sicut quibusdam uidetur, glacies est aquarum et ideo firmamentum dicitur, quia concretis diuinitus aquis firmatum est, quod ab occulendo uel celando appellatum est caelum. itaque propter quod aqua maius est elementum, prior est significata et quia pars eicaelos eat, laudet nomen domini, quia ipse dixit et facta est, ipse mandauit et creata est —, post haec ergo elementa ante conpaginationem mundi fecit deus lucem, ut opera eius in luce procederent, quae lux modo disposito cursum diei expleuit. et facta est nox iuxta diei modum, quae similiter impleto modo spatii inluminata est aduentu luminis matutini, et sic impletus est primus dies, cum coepit secundus; nox enim diei deputata est, ut simul dicantur unus dies. propter
Abbreviated transcription (Latin):
iuquit angeli ⁊ ministrabant ei. Hii gͦ dñt
ad pͥncipes ⁊ potestates. Adu̾sus quos nobis col¬
iuctatõnem ẽẽ dicit apłus. ut tollant portas
pͥncipis su .i. dẏaboli. qui est pͥnceps pͥncipñ ĩ

Expanded text:
inquit, Angeli, et ministrabant ei . Hi ergo dicunt inquit, Angeli, et ministrabant ei . Hi ergo dicunt ad principes et potestates adversus quos nobis colluctationem dicit esse Apostolus , ut tollant portas principis sui, id est diaboli, qui est princeps principum in
Abbreviated transcription (Latin):
a mortalib facies dei inderi nõ põt sig¬
nificatõ hec ꝙ facie est. cũ di ͤ dens iacob
diapsalma. diapsalma hoc ĩ loco perione
ĩmutatõnem significat: post enĩ iia que
ad pris dei ꝑsonam ꝑtment: subm̃git ea
que ad filiũ dĩ ꝑtinent. Sacramenta ut or dor
aeger ꝯseruetꝰ pacrĩ ⁊ filii. Nam data lex
at ⁊ moysen. ut quasi pedagogus eẽo hoĩbus.
erudiens cos ⁊ ꝑpͥans eot magistna iusticia ait
ignii fierent ad expiandũ annũ dm̃ ⁊ diem
ne ributõnis. ut qui sub spe futuri xͥ fideles
saissent: susdipent eum ⁊ possent ade pecm̃
esugere de suis securi. qr aduentꝰ eĩis quem
eser fiuerũt daturus illis eẽt miscdi̾am. de
hi mn quib subreptũ est illis ut deliqͥrẽt.
hec est qd̾ suꝑnis memoraiit dicens. Accipiet
mistd̾iam a deo sallutari suo. Dicit gͦ tollite
portas pͥncipes ur̃as. hoc uox scoꝵ est ange¬
ioꝵ. de quib dicit in eiuigłio. qr accesserũt

Expanded text:
a mortalibus facies dei uideri non potest, siga mortalibus facies dei uideri non potest, significatio haec pro facie est, cum dicitur: \'deus Iacob\'. DIAPSALMA. Diapsalma hoc in loco personae inmutationem significat. post enim illa, quae ad patris dei personam pertinent, subiungit ea quae ad filii dei pertinent sacramentum, ut ordo integer conseruetur patris et filii. nam lex data est per Moysen, ut quasi pedagogus esset hominibus erudiens eos et praeparans magistra iustitia, ut digni fierent ad excipiendum annum domini et diem retributionis, ut, qui sub spe futuri Christi fideles fuissent, susciperent eum et possent Adae peccatum effugere de suis securi, quia aduentus eius, quem sperauerant, daturus illis esset misericordiam de his, in quibus subreptum est illis ut delinquerent. hoc est quod superius memorauit dicens: accipiet misericordiam a deo salutari suo. Dicit ergo: tollite portas principis uestri. haec uox sanctorum est angelorum, de quibus dicit in euangelio, quia acce
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯu̾satõne. illa in ꝑfidia ⁊ obliquis oꝑib
Iire sunt due leges boni ⁊ mali ⁊ dyaboli
⁊ quam secutus quis fu̾it eiꝰ applilibitur
filius. ac ꝑ hoc requirentiũ dm̃ gñatõ hec
est fĩdes mn dm̃ ⁊ dilectõ in ꝓximum sicut
supͣdiximꝰ. Qui enĩ fidẽ ht̃ in dm̃ semꝑ eiꝰ
querit auxilium nec hõib imustũ se pre¬
bet qui uult d̾m hẽre ꝓpiciũ. cuiꝰ signum
hec est cũ dicit᷑ deus iacob. qr notus in iu¬
dea deus. Et quare faciem dei querere di¬
cantꝰ cũ audierit moyses. qr nõ inqͥt iude¬
bitur tibi facies mea. Si gͦ ⁊ moyses fa¬
ciem dei quesunt ⁊ indere nõ potuit: frus¬
tra hii querere dicint᷑ qr meliores moy¬
se nõ sunt. S nemo frustra faciem dei
quer̾e dicendꝰ est. qr idõ faciem dei dicim¬
tur querere: ut sciatur quẽ querunt. qr
digni sunt ⁊ uidere. om̃is enĩ qui q̃ritur
tunc cognoscit᷑ si facies eiꝰ uideat᷑ͫ. S qm̃

Expanded text:
conuersatione, illa in perfidia et obliquis operibus. conuersatione, illa in perfidia et obliquis operibus. istae sunt duae leges, boni et mali, dei et diaboli, et quam secutus quis fuerit, eius appellabitur filius. ac per hoc requirentium deum generatio haec est: fides in deum et dilectio in proximum, sicut supra diximus. qui enim fidem habet in deum, semper eius quaeret auxilium; nec hominibus iniustum se praebeat, qui uult deum habere propitium, cuius signum hoc est cum dicitur: deus Iacob\', quia notus Iudaea deus. et quare faciem dei quaerere dicantur, cum audierit Moyses, quia non, inquit, uidebitur tibi facies mea? si ergo et Moyses faciem dei quaesiuit et uidere non potuit, frustra hi quaerere dicuntur, quia meliores Moysi non sunt. sed nemo frustra faciem dei quaerere dicendus est, quia ideo faciem dei dicuntur quaerere, ut sciatur, quem quaerunt quia digni sunt et uidere. omnis enim qui quaeritur, tunc cognoscitur, si facies eius uideatur. sed quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
tnit. Nec enĩ tam cͥcͥũspectus põt a aliqͥs
eẽ ut nusꝙͣ erret. S ut m magrat sollici¬
tus ⁊ fidelis inuentꝰ est in mininis mĩam
accipiat a deo suo. qui ideo salutaris dicicͦ.
q nõ nult morientis mortem :ͥ s ut reuer¬
tatmr ⁊ uuat. ⁊ sequitꝰ. hec gͦ eso gñstõ
requirentiũ dñm querentiũ faciem dei
iacob. unam dixit ẽẽ gñ̾atõnem requiren¬
tium dm̃ ⁊ q̃rentiũ faciem dei iacob: qd̾ nõ
es ot iosum. Qmͣins em̃ utrũq bonũ sc̃c
duos tñ gradus huit dictic signficaut. bo¬
mĩest requirere dñm. plenũ aũt bonum¬
eir querere faciem dei iacob. Dignorer
enĩ sunt qui ante faciem iudias sunt. hor
Q meritoꝵ hec est gn̾atõ. q ut ad har ue¬
matur ĩ nocencia facit ⁊ puritas cordis.
S est itͥum ut malum possit uenire pͥcur¬
xit niusticia atq imquitas. qr due gen̾a¬
tõnes sunnt. una ex ꝑte iniquitatis. que
est mater caym. alia ex ꝑte iusticie que
est mater abel. hec in fide ꝯsistit ⁊ bona

Expanded text:
aliquis esse, ut nusquam erret, sed quia in magnis sollicitus et fidelis inuentus est, in minimis misericordiam accipiet a deo suo, qui ideo salutaris dicitur, quia non uult morientis mortem, sed ut reuertatur et uiuat. Et sequitur: haec est generatio requirentium illum, quaerentium faciem dei Iacob. unam dixit esse generationem requirentium deum et quaerentium faciem dei Iacob, quod non est otiosum. quamuis enim utrumque bonum sit, duos tamen gradus his dictis significauit. bonum est requirere deum, plenum autem est bonum quaerere faciem dei Iacob. digniores enim sunt, qui ante faciem iudicis sunt. horum ergo meritorum haec est generatio. quia, ut ad hoc ueniatur, innocentia facit et puritas cordis, sicut iterum, ut ad malum possit uenire, praecurrit iniustitia adque iniquitas, quia duae generationes sunt, una ex parte iniquitatis, quae est mater Cain, alia ex parte iustitiae, quae est mater Abel. haec in fide consistit et bona
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ astuciam ⁊ subtilitas inuenit dyabo¬
li. quia enĩ aꝑte repugnare nõ audet
auctori tͥgiu̾satõne id agit. ut ⁊ deo ĩiui¬
riam faciat. ⁊ hoĩem legi iniuncũ ꝯstitu¬
ens morte młcet scda. Qui gͥ dei auctori¬
tati cedit. ⁊ fcm̃ eiꝰ retractari nefarũ
ducit legi ab illo date obtemꝑat. Die noc¬
tuq studiis eiꝰ insistens. nec aliqͥd ad u̾sũ
respicit nõ dubitans qr potens est homo
p̾cepta eiꝰ sernare. Nam hiiqui peccare
gestiũt occõnes querunt quomꝰ pcc̃a sua
a se faciant aliena. ut dũ nature qua¬
si imputanda pcc̃a sunt : ĩmuis eẽ indea¬

Expanded text:
enim astutia et subtilitas invenit diaboenim astutia et subtilitas invenit diaboli. Quia enim aperte repugnare non audet auctori, tergiversatione id agit, ut et Deo injuriam faciat, et hominem legi inimicum constituens, morte mulctet secunda. Qui ergo Dei auctoritati cedit, et factum ejus retractari nefarium ducit, legi ab illo datae obtemperat, die noctuque studiis ejus insistens, nec aliquid adversum respicit, non dubitans quia potens est homo praecepta ejus servare. Nam hi qui peccare gestiunt, occasionem quaerunt quomodo peccata sua a se faciant aliena; ut dum naturae quasi imputanda peccata sint, immunis esse
Abbreviated transcription (Latin):
Sichil tam ꝯtͣriũ xp̃iano. qm si archima¬
theseos adhibeant curam. hec enĩ ĩnui¬
cã d̾moscitur dei legi. Si enĩ nascuntur qͥ
mali sint. ⁊ eꝯtͣ qui bom sint frustra loy
data dicit᷑ ⁊ nõ solura hoc s ⁊ iniustus hẽbi¬
tur legislator. qui emĩ lege data cogit ho¬
mines contͣ id qd̾ nati sunt facere sciens
nõ poise mutari naturam ad hoc utiq le¬
gem dedisse indet᷑ ut hẽret occasionem qua
crudelitatem suam de nece hõĩs saciaret.
ut quid enĩ ꝓhibet qd̾ scita u̾ti nõ posse. aut
ꝙ̃ ad̾i dampnat hoĩem qui nõ fecit quod
facere nõ potiit Si añt iustus indetur nͤ
est. quia istud de deo sentire nephariũ est.
recte ⁊ salutari rõne legem dedit. scius
posse hoĩem ꝯtin̾e ab eo se qd̾ ꝓhibet lex.
Igit᷑ quia iuste legem dedit: nõ est utiq mi¬
quuis cũ idicat. Itaq si legi dei fides cõ¬
modanda est. qr iusre ꝓbatur data. ars
mathesseos eintanda ⁊ fugienda est. hãc

Expanded text:
Nihil tam contrarium Christiano, quam si arti matheseos adhibeat curam. haec enim inimica dinoscitur dei legi. si enim nascuntur qui mali sint et e contra qui boni sint, frustra lex data dicetur, et non solum hoc, sed et iniustus habebitur legis lator. qui enim lege data cogit homines contra id quod nati sunt facere sciens non posse mutari naturam, ad hoc utique legem dedisse uidetur, ut haberet occasionem, qua crudelitatem suam de nece hominis satiaret. ut quid enim prohibet, quod scit auerti non posse? aut quemammodum damnat hominem qui non fecit, quod facere non potest, quia istud de Deo sentire nefarium est; recte et salutari ratione legem dedit, sciens posse hominem continere se ab eo quod prohibet lex. Ergo quia juste legem dedit, non est utique iniquus cum vindicat. Itaque si legi Dei fides commodanda est, quia juste probatur data; ars matheseos evitanda et fugienda est. Hanc
Abbreviated transcription (Latin):
in ⁊ malum coram te feci. hoc est qr tibi ⁊
nulli alii. quẽ dm̃ ꝑ errorem dic̾e̾m peccaui
minor mea causa est qm cet̾oꝵ qui sunt ꝑ¬
ditõni obnoxi. nõ em̃ mmpłꝰ sũ q peccator

Expanded text:
ui et malum coram te feci, hoc est: \'quia tibi et ui et malum coram te feci, hoc est: \'quia tibi et nulli alii, quem deum per errorem dicerem, peccaui, minor mea causa est quam ceterorum, qui sunt perditioni obnoxii. non enim impius sum, sed peccator
Abbreviated transcription (Latin):
neat delicti aut inusticie in eo unde suspectꝰ
sit. ⁊ ut hoc ip̃i obtinere possit uł impetͣre.
adiecit. qm̃ iniquitatem meam ego cognosto
⁊ delictum meũ contͣ me est semꝑ. qm̃ gra¬
uiter se peccasse sollicitus est. ne ñ totum¬
ei remittatur. consid̾ans enĩ magnitudinẽ
pccõꝵ suoꝵ timet. sciens grauia peccata ñ
facile ignosti. ac ꝑ hoc cũ fletib confitetur
pcc̃m suũ ante ocłbs hñs ut ex om̃i ꝑte ꝓpi¬
cuim sibi faciat iudicem. Scit enĩ scͥptũ eẽ.
dic pͥor imqͥtates tuas ut iustificeris. Et
sequitur. tibi soli peccaui ⁊ malum coram
te feci. nuinc ex alia ꝑte cause sue medelã
ꝓ spicit: ut ad effectũ postulatõnem deducat.
hac enĩ ꝑsecutõne in pͥma causa ĩocentem
se dicit. quia alt̾i deo peccat inmicus est auc¬
toris dei. In locum em̃ eiꝰ altlm elegit cui auc¬
toritatẽm eiꝰ ascribat. Unde hic ab hac se
iniquitate alienũ ostendens tibi ait. pecca¬

Expanded text:
neat delicti aut iniustitiae in eo, unde suspectus neat delicti aut iniustitiae in eo, unde suspectus sit. Et ut hoc ipsum obtinere possit uel impetrare, adiecit: quoniam iniquitatem meam ego agnosco et delictum meum contra me est semper. quoniam grauiter sei remittatur. Considerans enim magnitudinem peccatorum suorum, timet, sciens gravia peccata non facile ignosci; ac per hoc cum fletibus confitetur, peccatum suum ante oculos habens. ut ex omni parte propitium sibi faciat iudicem. scit enim scriptum esse: dic prior iniquitates tuas, ut iustificeris. Et sequitur: tibi soli peccaui et malum coram te feci. nunc ex alia parte causae suae medellam prospicit, ut ad effectum postulationem deducat. hac enim prosecutione in prima causa innocentem se dicit, quia qui alteri deo peccat inimicus est auctoris dei. in locum enim eius alterum eligit, cui auctoritatem eius adscribat. unde hic ab hac se iniquitate alienum ostendens: tibi, ait, soli pecca
Abbreviated transcription (Latin):
gͣinter se peccasse. sic postulat dicens. mise̾re
mei deus scd̾m magnam mĩam tuam. Mag¬
na enĩ miscd̾ia tunc est cũ gͣndia ignostit poo¬
cata. Et adiecit. ⁊ scd̾m młtitudinem mise¬
ratõnũ tuaꝵ dele iiquitatem meam. Ut
mamfestaret acerbe se deliquisse pccm̃ suum
iniqͥtatem appellat. qr imquitas non leue
pcc̃m est. ⁊ qm delet iniqͥtatem. hoc est nõ
imputat. iniseratõne habundat. Nichil gͦ
in causa sua excusare enititꝰ. ut nõ solum
animũ sibi iudici mitiget: s ⁊ faciat ꝯdolere.
cõmonet ᷑ enĩ aĩmꝰ ad miscdi̾am. qñ uidet re¬
um sic sua ꝯfiteri pcc̃a ut ostendat dolere sͥ
qr pecctlunt. Cui enĩ nõ dolet irridere iudetꝰ
iudicẽ. qr ideo p̾catur ut euadat. Int̾im pꝰtea
eadem fcũrus. Et sequit᷑. usqqͣ inquit laua
me ab iniuisticia mea ⁊ a delicto meo mũda
me. qm̃ młtam miseratõnem dei p̾dicat:
penitus se mundari p̾catur. ut nichil rema¬

Expanded text:
grauiter se peccasse sic postulat dicens: miserere grauiter se peccasse sic postulat dicens: miserere mei, deus, secundum magnam misericordiam tuam. magna enim misericordia tunc est, cum grandia ignoscit peccata. Et adiecit: et secundum multitudinem miserationum tuarum dele iniquitatem meam. ut manifestaret acerbe se deliquisse, peccatum suum iniquitatem appellat, quia iniquitas non leue peccatum est, et qui delet iniquitatem, hoc est non inputat, miseratione abundat. nihil ergo in causa sua excusare nititur, ut non solum animum sibi iudicis mitiget, sed et faciat condolere. commouetur enim animus ad misericordiam, quando uidet reum sic sua confiteri! peccata, ut ostendat dolere sibi quia peccauit. cui enim non dolet, inridere uidetur iudicem, quia ideo precatur, ut euadat interim postea eadem facturus. Et sequitur: usque quaque, inquit, laua me ab iniustitia mea et a delicto meo munda me. quoniam multam miserationem dei praedicat, penitus se mundari precatur, ut nihil rema
Abbreviated transcription (Latin):
funta septimana pͥmus est. Ita ⁊ post sep¬
tem septimanas: qͥ qͥnqͣgesinus nũat᷑: in mis¬
t̾io pͥmus est. qui duplici gen̾e dñicus dies
applłatus est. pͥmũ qr inicio fcũs a dño est.
qui semꝑ in se ꝯu̾sus ꝑ curricula impleta
septimana pͥmus est. Deinde quia in eo re¬
cupatur. Non ĩmerito gͦ in qͥnquagestmo mu¬
mero. ꝙ̃ in mist̾io pͥmũ significatũ adu̾timꝰ
remissio ꝯtinetur. Demq lex qͥnqͣgesimo
die data est. a ꝓfectõne enĩ filioꝵ isrł ex
egypto. quadgesimo octauo die ablm iu¬
bentur. ut hii duo purificati tercio die
pati essent ad legem accipiendam. Que
ablutõ quid alud indicat ꝙͣ remissionem
fc̃am in qͥnquagesimo die. ut purificati legem
acciꝑent. ex quo decet̾o p̾t̾itis oblit̾atis actus
sui redderent rõnem scdm creditam sibi legẽ.
hac etiam rõne possessionẽ emptam qͥnquage¬
simo anno remtti debere p̾cipit lex. Hinc est
g ͦ unde psalmus qͥnqͣgesimus titulatus est.

Expanded text:
finita septimana dies primus est; ita et post septem septimanas quinquagesimus numeratus, in mysterio primus est, qui duplici genere dominicus dies appellatur: primum quia initio factus a Domino est, qui semper in se conversus per curricula impleta septimana primus est; deinde quia in eo renquagensimo numero, quem - in mysterio primum significatum aduertimus, remissio continetur. denique lex quinquagensimo die data est. a profectione enim filiorum Israhel ex Aegypto quadragensimo et octauo die ablui iubentur, ut biduo purificati tertio die parati essent ad legem accipiendam. quae ablutio quid aliud indicat quam remissionem factam in quinquagensimo die, ut purificati legem acciperent, ex quo de cetero praeteritis obliteratis actus sui redderent rationem secundum creditam sibi legem? hac etiam ratione possessionem emtam quinquagensimo anno remitti debere praecepit lex. hinc est ergo unde et psalmus hic quinquagensimus titulatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
utetum m tenebras ⁊ lima in scinguiẽm
pͥusqͣm uemat dies dñi magnas ⁊ ms¬
infestus hoc qnͣtum apparet scdo̾ aduen¬
tiu magnis congruit. tuno em̃ om̃ib¬
sic aꝑte manifeit abitur dicente sdpanis¬

Expanded text:
vertetur in tenebras, et luna in sanguinem, priusquam veniat dies Domini magnus et manifestus . Hoc quantum apparet, secundo adventui magis congruit; tunc enim omnibus aperte manifestabitur, sic dicente Scri
Abbreviated transcription (Latin):
her. hominem fct qui srueret eo ⁊ ortudb
art baceret sunũ tͥbe manib apphendisse dec¬
cribit . ut młtũ differre hoĩem ab his q̃
fecait edoceret. ad honorem em̃ hoĩes ꝑtin̾e
iuilt. qñ eum dei manib fcm̃ describit. ⁊
fcm̃ ad ymagiem ⁊ sisitudinem dei .i. ad
pris ⁊ filii. Quid sit aũt ad ymagniem ⁊
⁊ causã postulat: ut it̾um dicamꝰ. prĩs

Expanded text:
hoc hominem fecit, qui frueretur eo, et omnibus ut faceret, limum terrae manibus apprehendisse describitur, ut multum differre hominem ab his quae fecerat, edoceret. Ad honorem enim hominis pertinere vult, quando eum Dei manibus factum describit, et factum ad imaginem et similitudinem Dei, id est Patris et Filii. Quid sit autem ad imaginem et et causa postulat ut iterum dica
Abbreviated transcription (Latin):
rõnem emendandi in quib oꝑam nõ dede¬
runt. ut plus hẽrent laudis ꝙ uituꝑatõis.
Iusti uero ualde ꝓpensiores in ex̾cicio implẽ¬
de legis inuenti remim̾andi sunt. ⁊ sb̾iecit
qui memores p̃ceptoꝵ eiꝰ bonis oꝑib insistũt
iusti ut abiecti coronentur. huis autem qͥ
ĩmemores eus cͥca curilm aĩe negligẽtes
sunt. sic dicit recedite me. nestio uos opliiᷤ
uñ psalmus ceptus esb. ⁊ t̾mmatus ĩ cau¬
cã impioꝵ tractata nulli alii qͣm ꝓditõmi
docentur obnoxii. sicut em̃ dixi. Icͥcco dr᷑
deus stire mam iustoꝵ. qr in lege eiꝰ ambu¬
lant. Item aũt impioꝵ. quia extra dĩ le

Expanded text:
rationem, emendandi in quibus operam non dederationem, emendandi in quibus operam non dederunt, ut plus haberent laudis quam uituperationis; iusti uero ualde propensiores in exercitio implendae legis inuenti remunerandi sunt. Et subiecit: qui memores praeceptorum eius bonis operibus insistunt, ut iusti habiti coronentur. his autem, qui inmemores eius circa curam animae neclegentes sunt, sic dicit: recedite a me; nescio uos, operarii Unde Psalmus coeptus est, et terminatus, ut causa impiorum tractata, nulli alii quam perditioni docerentur obnoxii. Sicut enim dixi, idcirco dicitur Deus scire viam justorum, quia in lege ejus ambulant: iter autem impiorum, quia extra
Abbreviated transcription (Latin):
uentus a facie terre. Fodem modo dicit
facie auctoris dei sine quo nõ possunt ui¬
ui int̾ibunt. ⁊ sequitꝰ. Ideo nõ resur¬
gunt impii in uidicio. Dignũ est quod
dicit. Quid em̃ in iudicio resurgant qͥ
nullũ negociũ dei credi sibi maluerũt.
cuiꝰ redderent rõnem. Sꝑnentes emĩ dĩ
legem.⁊ negantes nõ est unde prestẽt
rõnem. ut in iudicio int̾rogati uixta
legem sibi creditam p̾stent calusas. ar¬
rogantes gͦ ⁊ rebesler in dm̃ inuenti
ad hoc resurgent: ut uideant uerũ
ẽẽ qd̾ credere noluerũt ut ꝑeant. qr
dm̃ mendacẽ uidicarunt. ⁊ adiecit. n
pccõres in ꝯsilio iustoꝵ. In hoc psalmo
tria genera significat hõim. Impioꝵ.
⁊ pcc̃oꝵ. ⁊ uistoꝵ. quo ordine ceptus
est error. S impii ab luiis aliem sunt
qr sub dei decreto sicut dixi uiuere no¬
luerunt. pccõres aũt sub dei lege agẽ¬
tes ante tribunal xp̃i sistendi sunt se¬
gregati a iustis. ut accepte legis p̾stent

Expanded text:
entus a facie terrae. Eodem modo dicit facie auctoris Dei, sine quo non potest viui, interibunt. Et sequitur: ideo non resurgunt impii in iudicio. dignum est quod dicit ut quid enim in iudicio resurgant, qui nullum negotium dei credi sibi maluerunt, cuius redderent rationem? spernentes enim dei legem et negantes non est unde praestent rationem, ut in iudicio interrogati iuxta legem sibi creditam praestent causas. adrogantes ergo et rebelles in deum inuenti ad hoc resurgent, ut uideant uerum esse quod credere noluerunt, ut pereant, quia deum mendacem iudicarunt. Et adiecit: neque peccatores in consilio iustorum. in hoc psalmo tria genera hominum significat: impiorum et peccatorum et iustorum, quo ordine coeptus est error. sed impii ab his alieni sunt, quia sub dei decreto, sicut dixi, uiuere noluerunt; peccatores autem sub dei lege agentes ante tribunal Christi sistendi sunt segregati a iustis, ut acceptae legis praestent
Abbreviated transcription (Latin):
quentes deum opificem eiꝰ asserebant. hoꝵ
gꝰ causam diu̾sitatis qui faua opitnone
trahebantur: coactus esb moyses q̃ esset
causa huiꝰ uero ostendere. ne filii ispł erep¬
ti de potestate egyptioꝵ a falsa tamen
intesligencia eoꝵ liberati non essent:
Ip̃i em̃ int̾ cet̾os magis erroris studiũ seq̃betnt᷑.
hii em̃ antiquitꝰ pͥcet̾is nane philosophieo¬
pam dabant. Demq moyses ꝓ id qd̾ a fĩia
pharaonis adoptatimis indebatꝰ eruditꝰ est
om̃e sapiencia egiptioꝵ. Quid gͦ esb qd̃
dicit. in pͥncipio fecit deus celum ⁊ t̾ram
Si enĩ srmamentũ significat. sdd̾ma qd su¬
pra ostendimꝰ: iideamnuis qnd dicror arbi¬
pramuir qr moyses. ut om̃em eprorem infi¬
di mn pͥncipio sb̾as ip̃as quib mundus constat
fc̃as eẽ signisicait. quia si hoc tacuisseẽ

Expanded text:
quentes deum opificem eius adserebant. horum quentes deum opificem eius adserebant. horum ergo causa diuersitatis, qui falsa opinione trahebantur,. coactus est Moyses quae esset causa huius uera ostendere, ne filii Israhel erepti de potestate Aegyptiorum, a falsa tamen intellegentia eorum liberati non essent. ipsi enim inter ceteros magis erroris studium sequebantur; hi enim antiquitus prae ceteris uanae filosofiae operam dabant. denique Moyses, per id quod a filia Faraonis adoptatiuus uidebatur, eruditus est omni sapientia Aegyptiorum. Qdicit, In principio fecit Deus coelum et terram? Si enim firmamentum significat secundum quod supra ostendimus, videamus quid dicat. Arbitramur, quia Moyses ut omnem errorem inferidi, in principio substantias ipsas, quibus mundus constat, factas esse significauit, quia, si hoc tacuisset,
Abbreviated transcription (Latin):
nificat. ut talis sit qualis sol. ꝙͣuis scõꝵ ra¬
tõ hic uertatur. Sub hac tñ causa limia¬
riũ ex ꝑte ꝓdidit qͣntitatem ut post crem̃¬
tum solis ⁊ lime. tm̃ it̾um maior sit qͣntũ
erat sol ut qͣntum in p̾senti distat scũs a
scõ. t m̃ distat in fut uro post remunera¬
Spͥncipio fecit deus celum ⁊ t̾ram. si
celum in pͥncipio fecit ⁊ t̾ram. celum
aũt firmamentũ est. sicut in subietis ap¬
paret. nõ est uerum. quia pͥor lux fc̾a est.¬
⁊ sic firmamentũ. Aliud enĩcelũ significare
nõ pot̾at quia fcũram mundi deicribit.
hõies fallebant᷑ mͥ causa mundi. Moyses deo
se inspirante ostendit que esset ratõ mũdi.
Qibdam enĩ uidebatur inicium nõ hẽre.
aliis iniciũ quidẽ hẽre. s ab angelis qͥbdã
fabricatus ẽẽ. nõnullis uero fc̃is siłr. s ad
scła quod̾ qui est ⁊ deus potestatis aduerse.
pauci aũt de origine u̾itatis traducem se¬

Expanded text:
nificat, ut talis sit qualis sol. quamuis sanctorum ranificat, ut talis sit qualis sol. quamuis sanctorum ratio hic uertatur, sub hac tamen causa luminarium ex parte prodidit quantitatem, ut post crementum solis ac lunae tantum iterum maior sit, quantum erat sol, ut, quantum in praesenti distat sanctus a sancto, tantum distet et in futuro post remuneraprincipio fecit deus caelum et terram. si caelum in principio fecit et terram, caelum autem firmamentum est, sicut in subiectis apparet, non est uerum, quia prior lux facta est et sic firmamentum; aliud enim caelum significare non poterat, quia facturam mundi describit dopinionibus homines fallebantur in causa mundi, Moyses deo se inspirante ostendit quae esset ratio mundi. quibusdam enim uidebatur initium non habere; aliis initium quidem habere, sed ab angelis quibusdam fabricatus esse; nonnullis uero factus similiter, sed a Sacla quodam, qui esset deus potestatis aduersae; pauci autem de origine ueritatis traducem se
Abbreviated transcription (Latin):
tunt uisti inqͥt fulgebunt sicut idl. Dñs
enĩ oꝑa iusta lumen appellat. Sic enĩ ait
dñm secunt᷑ iusticie ⁊ sãtatis causa soliet
lime comꝑant᷑ septies honorati sicut dicit
dñs. Nemo est qui relinquit domũ aut uxo¬
rem aut filios aut agros qui nõ recipiet sep¬
ties tautũ in hoc scłb. Qui gͦ ad p̾sens septies
honorant põt iñtelligi quia ⁊ in futuro septẽ
ꝑtib clariores cet̾is futuxi credant᷑ ut resur¬
ut qui hic claritatem lune ht̃ in futuro
solis accipiat claritatem. ⁊ qui hic soli ꝯꝑa¬
tur septies tm̃ futuris credatur accipere.
merita augeri p̾dixit. Nec ĩmerito. si enĩ
runt. ioh̾e apło dicente. cũ enĩ apparuit in¬
quit siłes ei erimꝰ. sũ uenit. scõs in sole sig¬
inficatos septem tñ ꝑtib maiorem solem
lunam solis futuram sicut lumen solis futu¬
ram ostendit. solem aũt septies tantum ad
modũ utiq solis septies limam angeri sig¬

Expanded text:
tunc iusti, inquit, fulgebunt sicut sol. dominus tunc iusti, inquit, fulgebunt sicut sol. dominus enim opera iusta lumen appellat; sic enim dominum sequuntur iustitiae et sanctitatis causa soli et lunae conparantur septiens honorati, sicut dicit dominus: nemo est qui relinquat domum aut uxorem aut filios aut agros, qui non recipiat septiens tantum in hoc saeculo. qui ergo ad praesens septiens honorantur, potest intellegi, quia et in futuro septem partibus clariores ceteris futuri credantur, ut resurut qui hic claritatem lunae habet in futuro solis accipiat claritatem et qui hic soli conparatur septiens tantum futurus credatur accipere. ne sanc- s torum merita augeri praedixit, nec inmerito. si enim runt Iohanne apostolo dicente: cum enim apparuerit, inquit, similes ei erimus, conuenit sanctos in sole significatos. septem tamen partibus maiorem solem lunam sicut lumen solis futuram ostendit, solem autem septiens tantum, ad modum utique solis septiens lunam augeri sig