comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t septem tempora mutabun¬
tur suꝑte: donec scias qd
dominet᷑ excelsus in reg¬
no hominum: ⁊ cuicumq uoltierit
det illud. Ista iam suꝑns exposumꝰ.
⁊ eademiterum replicare ñ debemꝰ
Illud sane notandum. qd̾ unum atq d̃
sepiꝰ repetit᷑ & ima ⁊ eadem diuine
seueritatis sententia t̃cio replicat᷑.
Ꝙ. ut tͥ ꝓpriis differentiis distingã.¬
pͥmo aninius ꝑ contemplationẽ. &¬
qͣi ꝑ insionem agnoscit. qͥd euenire
nielis officium inuenit. qͥd dese ipso
timere iam debeat. nouiffime ad fub¬
tractionem grẽ desꝑatione iam fractꝰ.
manifeste dep̃hendit. qͥd iam euita¬

Expanded text:
m tempora mutabuntur super te, donec scias, quod dominetur Excelsus in regno hominum, et cuicunque voluerit det illud . Ista jam superius exposuimus, et eadem iterum replicare non debemus. Illud sane notandum quod unum atque idem saepius repetitur, et una et eadem divinae severitatis sententia tertio replicatur. Et ut tibi propriis differentiis distingurimo animus per contemplationem, quasi per visionem agnoscit quid evenire Danielis officium invenit quid de seipso timere jam debeat, novissime ad subtractionem gratiae desperatione jam fractus, manifeste deprehendit quid jam evita
Abbreviated transcription (Latin):
ad celum.⁊ potestas tua int̾minos
uniu̾se t̾ri. Quomͦ in his u̾bis des¬
cribat᷑ qͥdam magne deuotionis sta¬
tus. suꝑiꝰ iam diximus. ⁊ hic replica¬
re ñ debemꝰ. Nota aut̃ illd̃ quod dr̃
Arborem qͣm udistitues. Si ꝑ eiꝰmo¬
di arborem magnũ qddam amimi¬
rande uͥtutis robut oportet intellige.
si ꝑ uifionẽ diumit᷑ ostensam. contẽ¬
plationis reuelationẽ debemꝰ acciꝑe:
quid que soerit dice. tu es arbor qͣm
uidisti. nͨ qr talem grãm accepisti.
qualem pͥus ꝑcontemplationẽ uidis¬
ti.&. magne ꝑfectionis uirum. qualẽ
eẽ oport̾e ꝑ contemplationis grãm
intellȩxisti. talis ⁊ tantus ex diuino
munẽ ẽẽ meruisti: In atbore gͥ mys¬
tice describitur. grã diuinit̾ accepta.
sequentib aut̃ uerbis expͥmitur ar¬
rogantis anime fuꝑuemiens ruma.
T̃ aut̃ inqͥt uidit rex iigilem &
scin descend̾e decelo ⁊ dice̾. succidite

Expanded text:
ad coelum, et potestas tua in terminos universae terrae. Quomodo in his verbis describatur quidam magnae perfectionis status, superius jam diximus, et hic replicare non debemus. Nota autem illud quod dicitur: Arborem quam vidisti, tu es. Si per ejusmodi arborem, magnum quoddam admirandae virtutis robur oportet intelligere, si per visionem divinitus ostensam contemplationis revelationem debemus accipere, quid, quaeso, erit dicere, tu es arbor quam vidisti, nisi quia talem gratiam accepisti, qualem prius per contemplationem vidisti, et magnae perfectionis virum qualem esse oporteret per contemplationis gratiam intellexisti, talis, et tantus ex divino munere esse meruisti. In arbore igitur mystice describitur gratia divinitus accepta, sequentibus autem verbis exprimitur arrogantis animae superveniens ruina: Quod autem, inquit, vidit rex vigilem, et sanctum descendere de coelo, et dicere: Succ
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ: & catisa ruine inuenta atq ꝑ¬
specta. uiolentissimũ cadendi metũ
incut̾e. spem tam̃ firmissimã risi¬
piscendi ⁊ tefurgendi in concusse
retiere. Quom᷑ uͦ hec omĩa debe¬
ant plemꝰ intelligi. ex sitꝑiori ex
portrat. ł qͣmtt̃i elem ofina ualeat. si
simplici inteticione fiat. sxXXUIII.¬
mminenti ꝑiculo iam cognito. ⁊
in mediũ ꝓlato. noiuissimo dam¬
el loco adiangat. quid fub tante

Expanded text:
enta atque perspecta, violentissimum cadendi metum incurrere, spem tamen firmissimam resipiscendi, et resurgendi inconcusse retinere. Quomodo vero haec omnia debeant plenius intelligi, ex superiori expporteat, vel quantum eleemosyna valeat, si simplici intentione fiat. Imminenti periculo jam cognito, et in medium prolato, novissimo Daniel
Abbreviated transcription (Latin):
sam inquirere. Apud semet ipm co¬
gitat: cum studii & ex̾citii sui quali¬
tatem. modum ⁊ intentionem pon¬
sat. Cogitat apd̃ semnet ip̃m. dum di¬
ligenter inquirit. si hoc ipsum qd̃
bene intendit: ñ de suis uirib. s de
sola dnĩ pietate p̾sumit. Deuotio
itaq nr̃ã sepe cum hoc secum agit:
bat dep̃hendit. S absq dubio uiciũ
arrogantie cum reꝑit menti p̃ualero.
semꝑ solet ẽẽ causarume. Cum gͦ hoc
uticium ad eam enormitatem deuotio
excreuisse inuen̾it. futuram aurim
ruinam immin̾e̾ colligit ⁊ ꝑtimescit.
Scit enim qd̾ ante rumam exaltabit᷑

Expanded text:
sam inquirere. Apud semetipsum cosam inquirere. Apud semetipsum cogitat, cum studii et exercitii sui qualitatem, modum et intentionem pensat. Cogitat apud semetipsum dum diligenter inquirit si hoc ipsum quod bene intendit non de suis viribus, sed de sola pietate Domini praesumit. Devotio itaque nostra saepe cum hoc secum agit, bat deprehendit. Sed absque dubio vitium arrogantiae cum coeperit menti praevalere, semper solet esse causa ruinae. Cum igitur hoc vitium ad eam enormitatem devotio excrevisse invenerit, futuram animi ruinam imminere colligit, et pertimescit. Scit enim quod ante ruinam exaltabitur
Abbreviated transcription (Latin):
dru tacitꝰ meditat᷑: ad p̃noscendã regie
potestats ruinam. eiꝰdemq rume cau¬
sam diuinitꝰ erudit᷑. De uera mentis
deuotione quomͦ debeat semet ipsam
ebet autem ñ mediocͥter. &
qͣi intͣnsitu int̾iora sua me¬
ditari. qͥ uult ad ꝓfundum:
planam fui cognitionem erudiri.qͥ
sue uł aliene saluti necessaria optat
sͥ reuelari. Sic daniel qͣi hora una a¬
pud semet ip̃m cogitauit. & causam
qͣm quesiuit obtinuit. Inuestigatio¬
nis hora tõ demum debito fine con-¬
duditur. qñiam inuenit᷑ qd querit᷑.
nos itaq articulo necessitatis ur¬
gente.studeamꝰ orare.querere. pulsa¬
re.qͣntum necessitas cogit. uł oportu¬
nitas sinit: & studii ntĩ conttiruatio
instantem horam compleuit.S si ꝑ
danielem deuotionem oportet intelli¬
gu̾.forte hoc erit danielem int̾ semet¬
ip̃m cogitare. deuotionẽ nr̃am semet¬
ipsam discut̾i. semet ipsam examina¬
re. q̃m feruens. qͣm frequens. qͣm

Expanded text:
diu tacitus meditatur, ad praenoscendam regiae diu tacitus meditatur, ad praenoscendam regiae potestatis ruinam ejusdemque ruinae causam divindevotione, quomodo debeat semetipsam ebet autem non mediocriter et quasi in transitu interiora sua meditari, qui vult ad profundam et plenam sui cognitionem erudiri, qui suae vel alienae saluti necessaria optat sibi revelari. Sic Daniel quasi hora una apud semetipsum cogitavit, et causam quam quaesivit obtinuit. Investigationis hora tunc demum debito fine concluditur, quando jam invenitur quod quaeritur. Et nos itaque, articulo necessitatis urgente, studeamus orare, quaerere, pulsare quantum necessitas cogit, vel opportunitas sinit et studii nostri continuatio instantem horam complevit. Sed si per Danielem devotionem oportet intelligere, forte hoc erit Danielem intra semetipsum cogitare, devotionem nostram semetipsam discutere, semetipsam examinare, quam fervens, quam frequens, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. S inhorrore iusionis nocturne. in
ꝯfid̾atione horride conscientie unum
irdelicet dei sui:⁊ hoc ẽ qd̾ additur
ibi. Ad me ip̃m anima mea contur¬
bataẽ: ꝓpt̾ea memor ero tui. Hoc est
qd̃ alias dr̃ Memorfi dei ⁊ delectatꝰ
sitm. Ꝙ hoc in loco. Exitꝰ matutini. &
uesꝑe delectabis. Tu inqtuit delectabis.
non ipsa hora. non introttꝰ Ipsi uesꝑti¬
ni temporis. Nam que queso poterit
ẽẽ delect̾o. inconfid̾anda tenebrosa
illa humani cordis abysso:S Prauũ
siqͥdemẽ corhominis ⁊ inscrutabile
N .q .c. illud: Hoc ẽ qd̾ damel dum
diti cogitat apud semet ipsum. co¬
git̾ones sue ꝑtur babant eum. S qͥ
infirma sua libenter confid̾at. dili¬
genter retractat. ⁊ se ineorum conłi¬
d̾atione humiliat. dumillud studiose
discutii. qd̾ inseipso ꝑ semet ipsum
dep̃hend̾e potuit. sepe ad id diuinitus
isluminat᷑ qd ꝑ se ipsum scire ñ potu¬
it.Hoc ẽ qd daniel dum apd̃ seipsum

Expanded text:
est . Sed in horrore visionis nocturnae, in est . Sed in horrore visionis nocturnae, in consideratione horridae conscientiae unum videlicet Dei sui, et hoc est quod additur ibi: Ad meipsum, anima mea conturbata est, propterea memor ero tui. Hoc est quod alias dicit: Memor fui Dei, et delectatus sum . Et hoc in loco: Exitus matutini, et vespere delectabis. Tu, inquit, delectabis, non ipsa hora, non ipsi introitus vespertini temporis. Nam quae, quaeso, poterit esse delectatio in consideranda tenebrosa illa humani cordis abysso? Pravum siquidem est cor hominis, et inscrutabile illud? Hoc est quod Daniel, dum diu cogitat, apud semetipsum cogitationes suae conturbant eum. Sed qui infirma sua libenter considerat, diligenter retractat, et se in eorum consideratione humiliat, dum illud studiose discutit quod in seipso per semetipsum deprehendere potuit, saepe et ad id divinitus illuminatur quod per seipsum scire non potuit. Hoc est quod Daniel, dum apud se
Abbreviated transcription (Latin):
oculos lumen reuelantis gr̃e emer¬
głł. & in sui ammirationẽ cont̾itit.
⁊̃ sepe exira semet ipsum ꝑm̃tis ex¬
cessum rapit. Exitꝰ inqͥt matutini
⁊uesꝑe delectabis. Qͥ fitnt isti matu¬
tim exitus: nͥ ad uerisolis trradiatio¬
nem hirmane mentis excefsus. Dic̃
gͦ quia delectant exit᷑ matutini. cur
ñ ⁊ uesꝑa. uł introitus uesꝑtini. Nã
mane solentus ab int̾iorib ad ext̾io¬
ra exire:.&. uesꝑe ab ext̾iorib ad int̾i¬
ora redire. Qͥs aut̃ digne in irecur.
qͣm sit dulce. qͣmne delectabile ferten¬
te iam caritate. qͣ sub estruo tempo¬
re ad matutinam lucem radiantis
drignitatis se a somno excut̾e. ⁊ extra
humane mentis angustias. imautam
lib̾tatis erumꝑe. &. in latum istum di¬
iinorum spectaculoꝵ campũ mentis
alienatione tͣnsire: S Delectant itaq
exitꝰ matutiniᷤ contͥstant ant̃ uitroitꝰ
uesꝑtini. eo ꝓcul dubio temꝑe cũ am¬
mus reu̾titur ad ꝯsid̾ationem fui. Ad
me ipsum inqͥt anima mea ꝯturbata

Expanded text:
n revelantis gratiae emergit et in sui admirationem convertit, et saepe extra semetipsum per mentis excelsum rapit: Exitus, inquit, matutini, et vespere delectabis . Qui sunt isti matutini exitus, nisi ad veri solis irradiationem humanae mentis excessus? Dicit ergo quia delectant exitus matutini, cur non et vespera, vel introitus vespertini? Nam mane solemus ab interioribus ad exteriora exire, et vespere ab exterioribus ad interiora redire. Quis autem digne miremur quam sit dulce, quamve delectabile, fervente jam charitate, et quasi sub aestivo tempore ad matutinam lucem radiantis divinitatis se a somno excutere, et extra humanae mentis angustias in auram libertatis erumpere, et in latum illum divinorum spectaculorum campum mentis alienatione transire? Delectant itaque exitus matutini, contristant autem introitus vespertini, eo procul dubio tempore cum animus revertitur ad considerationem sui: Ad meipsum, inquit, anima mea conturbata
Abbreviated transcription (Latin):
sanari neqͥuerit:⁊ hoc ẽ qd̃ danel
ꝑmist̾ium loquit᷑ cum dicit. Eici¬
ent te ab hominib: cum bestiis
fetisq erit habitacio tua. Audiamus
nc̃ quiddicat. ⁊ eo colligamtis quomͦ to¬
tum sepe int̾ioris hominis statum de¬
uotio dep̃hendat: & eam p̃sentem descͥ¬
bat. qͣm futurum ꝓuideat. Dicat gͦ
iam imminente ruina. qͥd aniitis
int̾im sit ꝑ grãm. qualis futurus sit
ꝑculpam. nouissime aut̃ addat rui¬
ne ipsius cł reꝑationis sue causam.
Hc̃ ni fallor ordinem in u̾bis damelis
ad regem iiuenies. si recte examines.
Arborem inqͥt qͣm uidisti fublimẽ
atq robustam. cuiꝰ altitudo ꝑtingit
ad celum.: ⁊ aspectus illiꝰ inomnẽ t̾rã.
⁊ rami eiꝰ ptilcherrimi. ⁊ fructus eiꝰ

Expanded text:
sanari nequiverit. Et hoc est quod Daniel sanari nequiverit. Et hoc est quod Daniel per mysterium loquitur, cum dicit: Ejicient te ab hominibus, et cum bestiis ferisque erit habitatio tua. Audiamus nunc quid dicat, et ex eo colligamus quomodo totum saepe interioris hominis statum devotio deprehendat, et tam praesentem describat, quam futurum provideat. Dicat ergo, jam imminente ruina, quid animus interim sit per gratiam, qualis futurus sit per culpam, novissime autem addat ruinae ipsius, vel reparationis suae causam. Hunc, ni fallor, ordinem in verbis Danielis ad regem invenies, si recte examines: Arborem, inquit, quam vidisti sub limem atque robustam, cujus altitudo pertingit ad coelum, et aspectus illius in omnem terram, et rami ejus pulcherrimi, et fructus
Abbreviated transcription (Latin):
scientiam ꝑspiciat. quiam futurum
espondens rex att. Baltha¬
sar. sominũ ⁊ int̾p̃tationes
eiꝰ non ꝯturbent te. Qd da¬
nielem rex turbariꝓhibuit. qd ali¬
ud ẽ. nͥ qd̾ mens seipsam deludit. &¬
spe inani sepeutilem timorem tollit:ͤ
S ecce daniel facit. qd̾ imminente
ꝑicło a nobis fieri tioluit: ꝙ qd̃ uere
deuotionis ẽ. se ad or̾onem conu̾tit.
espondit balthasar. sdixit. Oñe
mi sominum hisqͥte oderunt:: mter¬
p̃tacio eiꝰ hostib tus sit. Maligni
sp̃c̃ sunt. qͥ odio in extingmbili ĩ nos
exarseruntꝰ. Uicia item ueri amme
lunt. Horum ruiam imp̃cari doce¬
mur: in eo qd̃ dr̃᷑. Somnrũ his qͥ te
oderunt: ⁊ int̾pret̾o eiꝰ hostib tuis
natur cum artogantia ⁊ uana głia
oppͥmitur. debet ad or̃onem confug̾e.
⁊ nuxta damelis exemplũ eorum ru¬
inam expostulare. S cum animi
deuotio cont᷑ arrogantiam ⁊uanã
glłam ꝑ oronem p̾ualere non possit:
sẽps ex eo ipso altiꝰ intelligit. certiꝰq

Expanded text:
futurum espondens rex ait: Balthasar, somnium, et interpretationes ejus non conturbent te . Quod Danielem rex turbari prohibuit, quid aliud est nisi quod mens seipsam deludit, et spe inani saepe utilem timorem tollit? Sed ecce Daniel facit quod, imminente periculo, a nobis fieri voluit, et quod verae devotionis est, se ad orationem convertit Respondit Balthasar, et dixit: Domine mi, somnium his quae te oderunt, et interpretatio ejus hostibus tuis sit. Maligni spiritus sunt qui odio inexstinguibili in nos exarserunt. Vitia veri animae lunt. Horum ruinam imprecari docemur in eo quod dicitur: Somnium his qui te oderunt, et interpretatio ejus hostibus tuis natur, cum arrogantia, et vana gloria opprimitur, debet ad orationem confugere, et juxta Danielis exemplum eorum ruinam expostulare. Sed cum animi devotio contra arrogantiam et vanam gloriam per orationem praevalere non possit, saepe ex eo ipso altius intelligit, certiusqu
Abbreviated transcription (Latin):
d̾atione infirmitatis sue humi¬
li atur. sepe ad fublim etn intelli¬
gentiamp dimnttꝰ illuminatur.
nomen balthasar.cepit intͣ
semet ipsum tacitꝰ cogitare.
quasi hora una: ⁊ cogit̾ones eiꝰ ꝯtur¬
tat ad semet ipsum redireᷤ. ext̾ioꝵ
oblitusci. ⁊ int̾iora cogitare. Sma¬
xime tempore cum debet ꝓpͥe uel
aliene saluti confulere. Ahud est
tempꝰ inuestigandi q̃ sitnt supͣ se:
atq altud tempꝰ ẽ discuciendi ꝙ̃ st̃
mira se. Omĩa enim tempꝰ hñt. Tẽ¬
pus itaq ẽ contemplandi magna¬
lia diuina. & ẽ tempus ꝯsid̾andi
infirma nt̃a. Istud ẽ tempꝰ flendi.

Expanded text:
suae humiliatur, saepe ad sublimem intelligentiam divinitus illuminatur. nomen Balthasar, coepit intra semetipsum tacitus cogitare quasi hora una, et cogitationes ejus conturtat ad semetipsum redire, exteriorum oblivisci et interiora cogitare, eo maxime tempore cum debet propriae, vel alienae saluti consulere. Aliud est tempus investigandi quae sunt supra se, atque aliud est tempus discutiendi quae sunt intra se. Omnia enim tempus habent. Tempus itaque est contemplandi magnalia divina, et est tempus considerandi infirma nostra. Istud est tempus ridendi.
Abbreviated transcription (Latin):
potes inquit. Ꝙ cansam qͦ adrungit.
Scimus qͥa inscͥpturis scĩs homines
scĩ dicti sunt dii. & potest eadem tõ¬
ne ⁊ hoc de angłis dici. Qͥs gͦ ẽ istoꝵ¬
deoꝵ sp̃c. nͥ sp̃c sc̃s. Iste ꝓfecto ẽ qui
int̾pellat ꝓ nobis gemitib menar¬
rabilib. Ipse ẽ qui sugg̾et nobis qͥd
oremus ipse qui docit quomͦ orare de¬
beamus. Sine isto spũ deuotio nt̃a n̾a
eẽ ñ potest. qd̾ cum ipso ⁊ ꝑ ip̃m at¬
temptau̾it: incassim iri ñ potest.
Tui aut̃ inqͥt potes.: quia sp̃c sc̃orum
nabuchodonosor ñ imitilia ⁊ suꝑta¬
cua ꝑdamelis officium questint:
s q̃ ad n dedinandi ꝑicłi cautelam
sciri oportit. Dabitur aut̃ ⁊ nobis
qd̃ petimus: si tuxta istiꝰ exemplam
cumfide ⁊ exuera deuotione querumꝰ.
qd̾ sine ꝑiculo ignorare ñ possumiꝰ.

Expanded text:
potes, inquit? Et causam quoque adjungit: potes, inquit? Et causam quoque adjungit: Scimus quia in Scripturis sanctis homines sancti dicti sunt dii, et potest eadem ratione et hoc de angelis dici. Qctus? Ipse profecto est qui interpellat pro nobis gemitibus inenarrabilibus. Ipse est qui suggerit nobis quid oremus. Ipse qui docet quomodo orare debeamus. Sine isto Spiritu devotio nostra vera esse non potest, quod cum ipso, et per ipsum attentaverit incassum iri non potest: TuNabuchodonosor non inutilia et supervacua per Danielis officium quaesivit, sed quae ad declinandi periculi cautelam sciri oportuit. Dabitur autem et nobis quod petimus, si juxta illius exemplum cum fide et ex vera devotione quaerimus quod sine periculo ignorare non possumus.
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s sapientes regn mei. nequeunt so¬
lutionem edic̾e̾ m. Qͥ st̃ queso sapientes
illius int̾ioris regni: nͥ acerrima acu¬
mina. ⁊ ꝑacuti senfus cordis humanr: ᷤᷤ¬
Attende gͦ q̃ sit uircus deuotionis qͣm
recte dicatur capillus capitis. si ꝑ ipsã
mens potest. qd̃ ꝑ om̃s regnistu sapi-¬
entes ñ potest. Cumgͥ mens qd̃ supͣ
suam intelligentiam multiformiter
querit. querendo insistit. infistendo
deficit. deficiendo diffidit: qd aliud
queso iam aptid se taçita ꝑ diffedentiã
loquitur nͥ si qd̾ rex nabuchonosor
palam ꝓfitetur. ͤ Quia om̃s sa¬
pientes regni mei. nequeunt solutione
edicẽ mͥ. S cum ueritas dicat. am̃ di
credit qd̃ audit. si se ad orationem cor¬
u̾tit. si ꝑ ueram ⁊intimam deuotio¬
nem se posse obtin̾e ñ diffedit. qd̃ ꝑ
inuestigationẽ non potrnt: qd alrud
queso ꝑspei fidutiam. fideiq constan¬
tiam apd̾ semet ipsam asserit. nͥ idem
ip̃m qd̾ rex ad damelem. Cu ant̃

Expanded text:
omnes sapientes regni mei nequeunt soomnes sapientes regni mei nequeunt solutionem edicere mihi. Qui sunt, quaeso, sapientes illius interioris regni nisi acerrima acumina, et peracuti sensus cordis humani? Attende ergo quae sit virtus devotionis, quam recte dicatur capillus capitis, si per ipsam mens potest quod per omnes regni sui sapientes non potest. Cum igitur mens quod supra suam intelligentiam multiformiter quaerit, quaerendo insistit, insistendo deficit, deficiendo diffidit, quid aliud, quaeso, jam apud se tacita per diffidentiam loquitur nisi hoc quod rex Nabuchodonosor palam profitetur? Quia omnes sapientes regni mei nequeunt solutionem edicere mihi. Sed cum Veritas dicat: Amen dicredit quod audit, si se ad orationem convertit, si per veram et intimam devotionem se posse obtinere non diffidit quod per investigationem non potuit, quid aliud, quaeso, per spei fiduciam, fideique constantiam apud semetipsum asserit nisi idem idipsum quod rex ad Danielem: Tu autem
Abbreviated transcription (Latin):
sor. Tu gͦ balthasar int̾pretacionem
eiꝰ narra festinꝰ. Ppendis ut arbitror qͥa
alia rer ꝑseipsum uidet. ⁊alia a damie¬
le extorquet᷑ qͥa alia funt q̃ animo lib̾e
⁊ ex facili occurrunt᷑ alia que fine mag¬
no labore ⁊ ingenti sollicitudine sciri
ñ possunt. In illis animus ꝓuocatur
ut ad maiora assurgat inistis ex̾cetur
⁊humiliat᷑ ne p̃sumat. Innuitur au¬
tem qd̵ in his que rex uid̾at. sine timo¬
re ñ fuerit. qui in̾tp̃tacionem cum festi¬
eiꝰ absolutionem cũ omni festinatione
querere. ubi ꝑiculi suspicio pot̾ metã
otandum sane qd damel bal¬
thasar. hoc ẽ capistus capitis
uocatur:ubi ad subtilem ⁊ fub¬
Iinum ab solutionem inuitat᷑. In
humanis ⁊ trnm menbris. qͥd capite
stiblimitis. qͥd capillo subtilius: Rec
tegͦ capillts capitis dr̃: a quo subtili¬
tas sublimis intelligenr ie exigitur.
actiitur. Peffectun itaq ipsa ẽ capillꝰ
capitis: ipsa subtilitas mentis. Audia.¬
mus adhuc qͥd ad hec subiungat. Qͥa

Expanded text:
asar, interpretationem ejus narra festinus. Perpendis, ut arbitror, quia alia rex per seipsum videt, et alia a Daniele extorquet, quia alia sunt quae animo libere et ex facili occurrunt, alia quae sine magno labore, et ingenti sollicitudine sciri non possunt. In illis animus provocatur ut ad majora assurgat, in istis exercetur et humiliatur, ne praesumat. Innuitur autem quod in his quae rex viderat, sine timore non fuerit qui interpretationem cum festinos ejus rei absolutionem cum omni festinatione quaerere, ubi periculi suspicio potest metuotandum sane quod Daniel Balthassar, hoc est capillus capitis vocatur, ubi ad subtilem et sublimium absolutionem invitatur. In humanis etenim membris quid capite sublimius, quid capillo subtilius? Recte ergo capillus capitis dicitur, a quo subtilitas sublimis intelligentiae exigitur. acuitur. Per effectum itaque ipsa est capillus capitis, ipsa subtilitas mentis. Audiamus adhuc quid ad haec subjungat: Quia
Abbreviated transcription (Latin):
tutimim leticia. Cur ñsit tempꝰ ri¬
dendi. ⁊ urmatutino diuine reuela¬
donis: ⁊ contemplacione ẽt̃m lu¬
minis:  Cur ñ sit tempꝰ flendi ues¬
ꝑtino horrende uisiomis: inconsi¬
d̾andis humane conscientie tene¬
bris: Cesꝑtimum tempꝰ ẽ. quando

Expanded text:
utinum laetitia. Cur non sit tempus ridendi in matutino divinae revelationis et contemplatione aeterni luminis? Cur non sit tempus flendi in vespertino horrendae visionis, in considerandis humanae conscientiae tenebris? Vespertinum tempus est quando
Abbreviated transcription (Latin):
uidet quom hoc ip̃m gr̃am dei com¬
mendat. quomͦ hoc ip̃m statites ad¬
huc ad cautelam informat. quomͦ lap¬
tens bonitas comimine bo e num
impedire nolit. nec debeat. S ecce ite¬
rum mirari incipit. quom possit sum¬
me iusticie conueture. uł quomͦ pos¬
tis utilitatem. ꝑmittant᷑ aliqui cad̾e.
Nam ficut unu̾sitatis debitor ẽ qui
omĩa fecit: sic ⁊ singłorum debitor ẽ
qͥ singła instituit. Ꝙ sicut pium ẽ cõ¬
imune bonumñ impedire: si ͤ equum¬
causam lapfuro inẽẽ: ꝓpt̾ qͣm merito
debeat imminenti patere ruine. Qui
gͥ ei̾modi causam nosse concupiscit.
ꝑe querit: qͥd aliud qͣm ostense uifio¬
nis int̾ptacionem inquirit. Tc̃ autẽ

Expanded text:
Videt quomodo hoc ipsum ad gratiam Dei comVidet quomodo hoc ipsum ad gratiam Dei commendat, quomodo hoc ipsum stantes adhuc ad cautelam informat, quomodo laptens bonitas commune bonum impedire nolit, nec debeat. Sed iterum mirari incipit quomodo possit summae justitiae convenire, vel quomodo postis utilitatNam, sicut universitatis debitor est qui omnia fecit, sic et singulorum debitor est qui singula instituit. Et, sicut pium est commune bonum non impedire, sic causam lapsuro inesse propter quam merito debeat imminenti patere ruinae. Qui igitur ejusmodi causam nosse concupiscit, re quaerit, quid aliud quam ostensae visionis interpretatione
Abbreviated transcription (Latin):
scõrum deoꝵ inte ẽ. Sicut in suꝑiorib
iam dixi. aliud ẽ iudicia diuma ꝑspi¬
catie uł p̃uidentie oculo cernere. atq
aliud ẽ eorum ronem discretionis
iudicio. ⁊ intelligentie uiuacitate
penettare atq cognoscẽ. Illrid ad
somnii usionem: istud ꝑtinet ad
somiti int̾pretacionem. Ad somnti
uisionem ꝑtinet ex diuina reuelatio¬
ne cognosc̾e quid conting̾e oporte¬
at: ad interp̾tacionem aut̃ somtiis
ꝑtinet intellig̾e qualitatem ꝑsone.
cui hoc accid̾e debeat: causam ꝑpen
psonam impellere soleat. Hoc ẽ qd
daniel inuestigando inuenit: & regi
interp̃tando aꝑuit. cumdic̃. Tu
es arbor illa qͣmuidisti. Qd enim
ẽ dic̾e tu es. nͥ talem te eẽ ꝑpendis.
talem intecausam inuenio.: unde ta
tensam diuinitꝰ uisionem. solemus
immo ⁊ debemꝰ eiꝰ intecp̃tacionem
querere: Ecce forte quis ꝑ ꝯtempla¬
tonis lucem uidet. quomͦ quoꝵdã
sublimium uirorum lapfum:⁊reꝑa¬
lonem communis ualtras reqͥrat:

Expanded text:
orum in te est . Sicut in superioribus jam dixi, aliud est judicia divina perspicaciae vel praevidentiae oculo cernere, atque aliud est eorum rationem discretionis judicio et intelligentiae vivacitate penetrare atque cognoscere. Illud ad somnii visionem, istud pertinet ad somnii interpretationem. Ad somnii visionem pertinet ex divina revelatione cognoscere quid contingere oporteat, ad interpretationem autem somnii pertinet intelligere qualitatem personae cui hoc accidere debeat, causam videlpersonam impellere soleat. Hoc est quod Daniel investigando invenit, et regi interpretando aperuit, cum dicit: Tu es arbor illa quam vidisti. Quid enim est dicere, tu es, nisi talem te esse perpendo, talem in te causam invenio, unde taltensam divinitus visionem solemus, imo et debemus ejus interpretationem quaerere? Ecce forte quis per contemplationis lucem videt quomodo quorumdam sublimium virorum lapsum, et reparationem communis utilitas requirat.
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ cont᷑ pecc̃m statuitur. qd̾ asolo pec¬
cato destruit᷑ uł dissipatur. Ecce iam
exfine uifionis manifeste colligimꝰ.
qd̾ longe suꝑius p̃locuti sumtis. qr
cominune bonum. ⁊ unt̾sitaris u¬
tilitas exigebat. talem hominem
fore. qualis designat᷑ in arbore: talem
inqͣm hominem. qͥ iuxta similitu¬
dinem arboris. de sublimi quodam
statu cad̾et.⁊ i̾m resurg̾et. ut ex sui
ruma stantib met̾um cadendi incute¬
ret. & ex sui reꝑatione lacentes ad spẽ
resurgendi reformaret. Quod aliud
sit druma fudicia ꝑ contem plationĩ
crn̾e. atq altud eoꝵ ronem perpen¬
tce somirum qđ nabucho

Expanded text:
quod contra peccatum statuitur, quod a solo pecquod contra peccatum statuitur, quod a solo peccato destruitur, vel dissipatur. Ecce jam ex fine visionis manifeste colligimus quod longe superius praelocuti sumus, quia commune bonum et universitatis utilitas exigebat talem hominem, forte qualis designatur in arbore, talem, inquam, hominem qui juxta similitudinem arboris de sublimi quodam statu caderet et iterum resurgeret, ut ex sui ruina, stantibus metum cadendi incuteret, et ex sui reparatione jacentes ad spem resurgendi reformaret. CAPUT XXXIII. Quod aliud sit divina judicia per contemplationem cernere, atque aliud eorum rationem perpencce s
Abbreviated transcription (Latin):
gram: & certo qͣnto humiliorib tan¬
to sublimiorem. Absq dubio si illud
int̾num regnum cogitemꝰ: eris in
hoc regno qͣnto humibior. tanto fub¬
liuor. & tanto sine ambiguitate ma¬
ior. qͣnto mocalis tuis fu̾is minor.
Cuinam queso dubitm eẽ queat. qd̃
millo ext̾iori regno multo alirer feu
e cont̾rio etiam sepe contingat᷑. In il¬
lo aut̃ int̾iori regno semꝑ ex menfu¬
ra humilitatis: pendit menfia mag¬
nittidrns. Qͥa humilem in eo shu¬
millimũ constituet suꝑ eo. Humilis
ẽ qͥ se ipsum apudsemet ipsum tieta¬
citer grempnit. Humilior auẽ quise
ꝯtempni:iab aliis ñrefugit. Humil¬
limus uͦ. qͥ contemptum suũ non so¬
ltm contemintꝰ. s ad modum concu¬
piscit. Qͥd itaq queso inillum suꝑbia
pofsit:. cui despectꝰ suus in despectum
uenit:ᷤ Cum gͥ aitestante scͥpt᷑a ingti¬
um fit omnis pectĩ suꝑbia: qͥd queso
contͣ illum possit peccatum. cui ex

Expanded text:
gratiam, et certe quanto humiliorem, tangratiam, et certe quanto humiliorem, tanto sublimiorem. Absque dubio si illud internum regnum cogitemus, eris in hoc regno quanto humilior, tanto sublimior, et tanto sine ambiguitate major, quanto in oculis tuis fueris minor. Cuinam, quaeso, dubium esse queat quod in illo exteriori regno multo aliter, seu econtrario saepe contingat? In illo autem interiori regno semper ex mensura humilitatis pendet mensura magnitudinis. Quia humilem in eo, et humillimum constituet super eo. Humilis est qui seipsum apud semetipsum veraciter contemnit, humilior autem qui se contemni etiam ab aliis non refugit. Humillimus vero qui contemptum suum non solum contemnit, sed et admodum concupiscit. Quid itaque, quaeso in illum superbia possit, cui despectus suus in despectum venit? Cum igitur, attestante Scriptura, initium sit omnis peccati superbia , quid, quaeso, contra illum possit peccatum cui ex v
Abbreviated transcription (Latin):
ambitionis cred̾e oportet. ut regiiun
ifrłiticum a dnõ pet̾et. ut ab eiꝰmodi eñ
peticione. nec saltem pudor cohib̾et:
S si ñ potuit cohib̾e linguam ne hoc
pet̾et. cur ñ saltem phibuit manũ ne
aliqͥd tale scribet: S abfit de anima
picari. S tale utiq regnum uł imꝑiũ
de dm̃ pietate postulabat: uñ salittis
sue ꝓuentum uł ꝓtiectum sꝑabat. Da
imꝑium inqͥt puero tuo: ⁊saltiũ fac
filium ancille tue. Pete gͦ ⁊ tu tale
imꝑiumuł regnum. ad nõ deo tuo.
ut ꝓ hac parte psallere possis ego auit̃
constitutꝰ sum rex ab eo. Uera namq
satis sententia. Quicũq uoluerit
dabit illd̃. Non ẽ enim uolentis neq
currentis. s miserentis dei. Si enim
nichil habes qd non accepisti. qͣnto
magis regnum: Qd ex modo humi¬
litatis pendeat mensura longitudi¬
It humillimũ inqͥt hõrem.
constituer suꝑ eo. Suꝑbis nã¬
q refistit. htimilib aut̃ dał

Expanded text:
ambitionis credere oportet, ut regnum ambitionis credere oportet, ut regnum Israeliticum a Domino peteret, et ab ejusmodi eum petitione nec saltem pudor cohiberet? Sed si non potuit cohibere linguam ne hoc peteret, cur non saltem prohibuit manum ne tale aliquid scriberet? Sed absit de anima picari. Sed tale utique regnum, vel imperium de Domini pietate postulabat, unde salutis suae proventum, vel provectum sperabat. Da imperium, inquit, puero tuo, et salvum fac filium ancillae tuae. Pete ergo et tu tale imperium, vel regnum a Domino Deo tuo, ut pro hac parte psallere possis: Ego autem constitutus sum rex ab eo . Vera namque satis sententia, cuicunque voluerit dabit illud. Non est enim volentis, neque currentis, sed miserentis Dei. Si enim nihil habes quod non accepisti, quanto magis regnum? CAPUT XXXII. Quod ex modo humilitatis pendet mensura magnitudihumillimum, inquit, hominem constituet super eo. Superbis namque resistit, humilibus autem dat
Abbreviated transcription (Latin):
mim. Unentes itaq ẽ eiꝰmodi cog¬
cognitionẽ hab̾e iuiꝰtum quemlibet
⁊ celestem uitam ducentẽ in bono stu
attribuere. Qiuentis unq eiꝰmodi
cognitionem ħnt᷑. qñ ⁊ in bona in¬
tencione ꝑdurant. ⁊ nicħ de sua uir¬
tute psumunt: s totum qd̃ utiliter
hossunt. dnõ ascbtint. eo qd̾ ipse fit
qui solus dominat᷑ in regno hominum.
qm̃ doiiim ẽ regnum. ⁊ tp̃e dominabit᷑
gentium. Sane ⁊ illud regnum ext̾nis
quo homines hominib p̃ ẽẽ solent. ⁊ il¬
lud item interius quo inciis. ⁊ passiorib
suis pͥncipari debent. ab ipso disponitur
idispensat᷑ . &. utrumq ex eiꝰ munere
possidit᷑ S illud utiq uitare ⁊ fugere
omino oportet: sic̃ magestra ueritas
ꝓpͥo exemplo nos docet. Istud aut̃ de¬
bemus desid̾are & querere. &. tñ fĩmo
desid̾io postulare. ⁊ cum ꝓpħa fupplica¬
re. Da imꝑium puero tuo. Numqͥt¬
nam queso animam ꝓpħalem tante

Expanded text:
num. Viventes itaque est ejusmodi num. Viventes itaque est ejusmodi cognitionem habere, justum quaelibet et coelestem vitam ducentem in bono studattribuere. Viventes utique ejusmodi cognitionem habent, quando et in bona intentione perdurant, et nihil de sua virtute praesumunt, sed totum quod utiliter possunt, Domino ascribunt, eo quod ipse sit qui solus dominatur in regno hominum quoniam Domini est regnum, et ipse dominabitur gentium. Sane et illud regnum exterius quo homines hominibus praeesse solent, et illud item interius quo vitiis et passionibus suis principari debent ab ipso disponitur, et dispensatur, et utrumque ex ejus munere possidetur. Sed illud utique vitare et fugere omnino oportet, sicut magistra veritas proprio exemplo nos docet. Istud autem debemus desiderare, et quaerere, et cum summo desiderio postulare, et cum Propheta supplicare: Da imperium puero tuo . Nunquidnam, quaeso, animam prophetalem tantae
Abbreviated transcription (Latin):
b̾e. & int̾ quelibet uirturam exer
& absq simulatione quic¬
qͥd mali sͥ ipsi. quicquid bom diuine
gr̃ẽ ascrib̾e: S E solet qͥdem pietas
suꝑna uiros etiam uͥtutum inqͥbdã
humiliare:⁊ gr̃am subtrah̾e. donec
discant init̾quelibet morum insig¬
nia nil altum saꝑe. nichil de ꝓpria
uirture p̃sum̾e. felices qͥ alieno ca¬
su potiꝰ qͣm ꝓpͥo humane fragilita¬
tis infirma addiscunt:⁊ ad humili¬
tatis grãm ꝓfictunt. S ⁊ cum eis qͥ¬
dem beneagit᷑. qui ex ꝓpͥa rtuna ad
humilitatis cuistodiam etuigilant. cñ
tandem aliqñ pꝰ infirmitatis sue lap¬
sum. fortiores resurguͣnt. Utriusq
rei typꝰ. in regis nabuchodonosor ru¬
ma uł reꝑatione expͥmitur: qͥa ⁊ id̃e
ipse pꝰ ruinam ad maiorem głam te¬
ꝑatur.ꝙ. multi pꝰ eiꝰ rninam ad circũ¬
speccionis cantelam erudiunt᷑. Do¬
nec cognoscant inqͥt uiuentes. qd
dominatur excelfus in regno homi¬

Expanded text:
bere, et inter quaelibetbere, et inter quaelibett absque simulatione quidquid mali, sibi ipsi, quidquid boni divinae gratiae ascribere? Et solet quidem pietas superna viros etiam virtutum in quibusdam humiliare, et gratiam subtrahere, donec discant inter quaelibet morum insignia nil altum sapere, nihil de propria virtute praesumere. Felices qui alieno casu potius quam proprio, humanae fragilitatis infirma addiscunt, et humilitatis gratiam proficiunt. Sed et cum eis quidem bene agitur qui ex propria ruina ad humilitatis custodiam evigilant, cum tandem aliquando post infirmitatis suae lapsum fortiores resurgant. Utriusque rei typus in regis Nabuchodonosor ruina vel reparatione exprimitur, quia et idem ipse post ruinam ad maiorem gloriam reparatur, et multi per ejus ruinam ad circumspectionis cautelam erudiuntur. Donec cognoscant, inquit, viventes quod dominatur Excelsus in regno homi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdã ex alieno casu addiscãt qd nichi
sius uirib attribuere Aebeant
iuuentes. qd̃ dommet᷑ extel¬
sus in regno hominum.
Ecce utilitas: ut cognoseant iniuen¬
tes. Affectus in nobissane sed̾m dm̃
uiiuunt. dum mbono fortes ft̃.⁊ ad
uͥtutum oꝑa conialescut. dũ grãm
cooꝑantem hñt.ꝙ. instudiis spũ alib
se ex̾cere ualent: Tc̃ ꝓculdubio mo¬
riunt᷑: cum eis grã cooꝑatrix subtra¬
hitur. Subtrahit᷑ aut̃ cum de fuis
bonis. dururis uͦ donis mens imp¬
ba suꝑbit. & sua sibimet merita
ascribit. Subttta gra affectus bo¬
in deficiunt: & ad om̃e bontim lan¬
guescunt: & sic de tmnientib mor¬
tui frunt. Qd enim alud ẽ uͥtatũ
defectus. qͣm qͣi qͥdem illarum in¬
interitꝰ. Qnigͥ infirmitatẽ suam
grãmq diuina t̃t pͥmum aitendt̃.
cun iam in bono deficiunt. isti pꝰ
mortem & quasi ꝑ mortem diuine
dominationis ⁊ mod̾ationis ma¬
ttiit. infirmitatem suã attendere.
⁊ ichil ͥ. nichil sis meritis ascri¬

Expanded text:
hil suis viribus attribuere debeant. iventes quod dominetur excelsus in regno hominum. Ecce utilitas, ut cognoscant viventes. Affectus in nobis sane secundum Deum vivunt, dum in bono fortes sunt, et ad virtutum opera convalescunt, dum gratiam cooperantem habent, et in studiis spiritualibus se exercere valent. Tunc procul dubio moriuntur, cum in eis gratia cooperatrix subtrahitur. Subtrahitur autem cum de suis bonis et divinis donis mens improba superbit, et sua sibi merita ascribit. Subtracta gratia, affectus boni deficiunt et ad omne bonum languescunt, et sic de viventibus mortui fiunt. Quid enim aliud est virtutum defectus, quam quasi quidam illarum interitus? Qui igitur infirmitatem suam, gratiamque divinam tunc primum attendunt cum jam in bono deficiunt, isti post mortem, et quasi per mortem divinae dominationis, et moderationis mavivit infirmitatem suam attendere, et nihil sibi, nihil suis meritis ascri
Abbreviated transcription (Latin):
rore cȩli infund̃is. Septem qͦ temꝑa
mittabunt᷑ suꝑte. Quomͦ inhis u̾bis
animȩ de fublimi qͦdam statu in ima
ruentis. tygus expͥmitur: infciꝑiorib
habetur. Nota qd hic qͦ quemadmo¬
dum suꝑiꝰ pͥus sit diuinitꝰ ꝑ contem pło nẽ
ostensum: p̾ea aut̃ ex ere explendum.
Qu aut̃ uidit rex. hoc ꝑtinec ad con¬
templat̾onẽ. qd̾ insequentib addit᷑.
eicient te abhominib. hoc ꝑtinet ad
itsionis ex secritionẽ. Ac si dicat.
Scd̃m hoc qd̃ ꝑ contemplationẽ indis¬
ti. talem rignam detam sublimi sta¬
tu posse te solere ꝯting̾e̾. finils ꝑicu¬
lum tͥ uideo iimn̾e. qͥa inte inue¬
nio cansam rurne. Rurne aut̃ cati¬
sa innuit᷑. ineo qd̃ nouissime infer¬
tur. Donec scias qd̾ dominet᷑ ex¬
celftis suꝑ regnt̃ hominũ ⁊ ctiicũq
uoltut d̾abit ilłd̃. Qd̾ dicit. do nec
scias: notat qͥd hoc ip̃m ꝓ ut oportu¬
it ũdum agnotiat. Seqtientib aut̃

Expanded text:
rore coeli infunderis. Septem quoque tempora mutabuntur super te. Quomodo in his verbis animae de sublimi quodam statu in ima ruentis typus exprimitur, in superioribus habetur. Nota quod hic quoque quemadmodum superius prius sit divinitus per contemplationem ostensum, postea autem opere explenex hoc pertinet ad contemplationem, quod in sequentibus additur, ejicient te ab hominibus, hoc pertinet ad visionis exsecutionem, ac si dicat: Secundum hoc quod per contemplationem vidisti talem ruinam de tam sublimi statu posse et solere contingere, simile periculum tibi video imminere, quia in te invenio causam ruinae. Ruinae autem causa innuitur in eo quod novissime infertur: Donec scias quod dominetur Excelsus super regnum hominum, et cuicunque voluerit det illud. Quod dicit donec scias, notat quod hoc ipsum prout oportuit nondum agnoverat. Sequentibus autem
Abbreviated transcription (Latin):
effrenat᷑. Primo itaq uincło ferreo
⁊ereo p̃uaricatrir anima ligatt:¬
qñ cum forti labore ꝙ. ꝑtinaci sollici¬
tudine circa t̾renorum acquifitio¬
nem infatigabiliter occupat᷑. Ro¬
re celi tinguitur. qñ maligna sug¬
gestione ad fraudem unbuitur.
ut ad auariciȩ inuestigationem
qd̃ non potest ꝑ udustriam. nẽq¬
ꝑ fraudem acquirere. cupit ac sata¬
git ꝑ tuolentiam ⁊ raptnam opti¬
uere. Ecce quomͦ morb auariciȩ
crescit: & malum crudelitans
sine conscientie remordatione in ꝓ¬
crimum sitũ setire. Cor ab hitmano
cominutat᷑: qñ nulla comipassione mo¬
uetur. nulla humanitate mollit᷑. qñ¬
in ex̾tendis raptnis. nuillo dirim ti¬
moris respecta. nulla pene. uł mil¬
la penitꝰ conscientie stimulatione
mordet᷑. Cor fere accipit. qͥ gͣris etiã
seuit. qͥ sine causa aliqua. ad aꝑtam
maliciam erumpit. Primꝰ itaq ma¬
licie gratꝰ ẽ. qñ sine causa oĩo erga

Expanded text:
effrenatur. Primo itaque vinculo ferreo effrenatur. Primo itaque vinculo ferreo et aereo praevaricatrix anima ligatcum forti labore et pertinaci sollicitudine, circa terrenorum acquisitionem infatigabiliter occupatur. Rore coeli tingitur, quando maligna suggestione ad fraudem imbuitur, ut ad avaritiae instigationem, quod non potest per fraudem acquirere cupit, ac satagit per violentiam et rapinam obtinere. Ecce quomodo morbus avaritiae crescit, et malum crudelitatis sine conscientiae remorsu in proximum suum saevire. Cor ab humano commutatur, quando nulla compassione movetur, nulla humanitate mollitur, quando exercendis rapinis nullo divini timoris respectu, nulla poenae vel nulla penitus conscientiae stimulatione mordetur. Cor ferae accipit qui gratis etiam saevit, qui sine causa aliqua ad apertam malitiam erumpit. Primus itaque malitiae gradus est, quando sine causa omnino erga
Abbreviated transcription (Latin):
no amtitit᷑: qñ temꝑaltum amore
⁊ ex auaricie uicio. ad oꝑa miscđ̾ie
medullitꝰ obduratur. scd̃m illud. Uis¬
cera auari crudelia. Post corautem
corruptionis gradus. adhuc in aug¬
mentum mali. & illud additur. qd̃
subinfert᷑. Et cor fere detur ei.
Cor fere datur &. accipitur: qñ ꝓoci¬
mus ꝓaximũ fuũ sine alicinꝰ cõmo¬
di respectu. solo malignitatis in¬
stinctu tam umaniter qͣm crude¬
liter ꝑsequit᷑. Audi quid senciat
ꝓpħa detalib Uirũ sanguinũ ⁊ do¬
mabũ grassat᷑ inhis qͥsemꝑ in deterio¬
trende obsecro quomͦ malum
grassat᷑. Priꝰ amittunt᷑ bona.
pͥea commnittunt᷑ ⁊ mala.
In excussione foliorum. & disꝑsione
fructuũ. intellige detrimenta bono¬
rum. In alligatione inherbis ⁊ ob¬
duratione cordis. intellige increm̃ta
malorum. Illud aut̃ notandum. qͥb
gradib accrescat accunulatio inici¬
orum. Prius in auaticiam deicitur.
tandem aut̃ ꝑ multiplices corrupti¬
onis gradꝰ. ad omnẽ crudelitatem

Expanded text:
alium amore et ex avaritiae vitio ad opera misericordiae medullitus obduratur, secundum illud. Viscera avari crudelia . Post tot autem corruptionis gradus, adhuc in augmentum mali et illud additur, quod subinfertur, et cor ferae detur ei. Cor ferae datur et accipitur, quando proximus proximum suum sine alicujus commodi respectu, solo malignitatis instinctu, tam inaniter quam crudeliter prosequitur. Audi quid sentiat Propheta de talibus: Virum sanguinum, malum grassatur in his qui semper in deteriottende, obsecro, quomodo malum grassatur. Prius amittuntur bona, postea committuntur et mala. In excussione foliorum, et dispersione fructuum, intellige detrimenta bonorum. In alligatione in herbis et obduratione cordis, intellige incrementa malorum. Illud autem notandum, quibus gradibus accrescat accumulatio vitiorum, prius in avaritiam dejicitur, tandem autem per multiplices corruptionis gradus ad omnem crudelitatem
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑ ib potest animꝰ plenam fiduciam
hab̾e. qñ suꝑbie ⁊ in anis glẽ tabe cor-¬
ruptus ñ potest hȩc pura ⁊ simplici in¬
mitas expectat. uł quomͦ ꝑu̾s a mens
eiꝰ pacientia abuti soleat. .xXxI.¬
minia hec uenerunt suꝑ na¬
brichonosor regem. Onmnia
inqͥͣt nenert̃ suꝑ regem. &
regem talem Omĩa uenerunt. omĩa
uenire posfunt suꝑ regium animũ.
s qualem regia ꝑsona designat ꝑmis¬
terium. Post finem mensiũ duode¬
cim. in aula babyloiuis deambula
bat. Responditq rex⁊ ait. Non¬
ne hec ẽ babylon magna qͣm᷑ edifica¬
uii in domum regni. in robore forti¬
tudinis mee.⁊ingła decoris mei:S¬

Expanded text:
ibus potest animus plenam fiduciam habere, quando superbiae et inanis gloriae tabe corruptus, non potest haec pura et simplici inmitas exspectat, vel quomodo perversa mens ejus patientia abuti soleat. Omnia haec venerunt super Nabuchodonosor regem . Omnia, inquit, venerunt super regem, et regem talem. Omnia venerunt, omnia venire possunt super regium animum, et qualem regia persona designat per mysterium: Post finem mensium duodecim in aula Babylonis deambat. Responditque rex et ait: Nonne haec est Babylon magna, quam ego aedificavi in domum regni in robore fortitudinis meae, in gloria decoris mei
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾atur. Septenaria itaq temporum
mutacio ẽ multiformis. imimo unu̾¬
salis morum depͣuatio. Quasi enim
septem suꝑ eum tempora mutant᷑. qͥ
omniformit̾ corrumpit᷑. & ad omnẽ
uiciorum seruitutẽ tandem aliq̃n ener¬
uiter inclinat᷑. S uide mͦ qͣm sit mira¬
bile. qd diuina miseratio solet qͣndoq
atilitati deserinre. qd̾ quoscam contin¬
gat de sublum corruere. Capitulñ¬
decretum ẽ. ⁊ sermo sc̃orum ⁊ peticio
donec cognoscant uiuentes qd̾ dñatur

Expanded text:
liberatur. Septenaria itaque temporum liberatur. Septenaria itaque temporum mutatio, est multiformis, imo universalis morum depravatio. Quasi enim septem super eum tempora mutantur qui omniformiter corrumpitur, et ad omnem vitiorum servitutem tandem aliquando enerviter inclinatur. Sed vide modo quod sit mirabile quod divina miseratio solet quandoquutilitati deservire quod quosdam contingat de sublimi corruere. Indecretum est, et sermo sanctorum, et petitio, don
Abbreviated transcription (Latin):
tempora mutant᷑. qñ uariis cor¬
ruptionis gͣdib infirmitatis nr̃e
qualttas uariat᷑. dum semꝑ in de¬
t̾iora u̾titur. Nonne tunc aliud
tempꝰ ⁊ uelut pͥori contͣrium in¬
currimꝰ. qñ uicio cui pͥuis resistere
poturmus. iam oĩo ñ posse p̃uale¬
re incipimꝰ: Tempus itaq ctrca
quembibet multipliciter nratat᷑
qñ corruptionis eiꝰ modus multi¬
pliciter uariat᷑. Uitiorum siqͥdem
domminatio antmũ paulatim emos¬
lit. ⁊ semꝑ magis magisq debilẽ
reddit: & gͣdatim ad det̾iora impel¬
figurat᷑. Item capitalia uicia sep¬
tem eẽ legunt᷑. Hunc ẽ qd in erigłio
secum introduc̾e. & domum suã
qͣm ad tempꝰ reliquerat inhabitare:
qͥa unum qd libet uicium sepe cum
dominari iam ceꝑit. solet totum
illud decestandum igtioꝵ collegruim.
pedecemptim sub introduce. Hinc e¬
cont̃tio muilier peccatͥr a septẽ de¬
moniis purgata describit᷑. q̃ ab omniũ
uitiorum tytannide. ꝑseptiformẽ grãm

Expanded text:
tempora, quando variis corruptionis gradibus infirmitatis nostrae qualitas variatur, dum semper in deteriora vertitur. Nonne tunc aliud tempus, et velut priori contrarium incurrimus quando vitio cui prius resistere potuimus, jam omnino non posse praevalere incipimus? Tempus itaque circa quemlibet multipliciter mutatur, quando corruptionis ejus modus multiformiter variatur. Vitiorum siquidem dominatio animum paulatim emollit, et semper magis magisque debilem reddit, et gradatim ad deteriora impelfiguratur. Item capitalia vitia septem esse leguntur. Hinc est quod in Evangelio secum introducere, et domum suam quam ad tempus reliquerat inhabitare, quia unum quodlibet vitium saepe cum dominari jam coeperit, solet totum illud detestandum vitiorum collegium pedetentim subintroducere. Hinc econtrario mulier peccatrix a septem daemoniis purgata describitur, quae ab omni vitiorum tyrannide per septiformem gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
intelligimꝰ. Aplo aut̃ docente didicimꝰ.
eos qͥ h̾editatem capiunt salutis. Sa¬
lutis itaq nr̃e cooꝑatores angłi. ⁊ druri¬
ne ordinationis ministri humana dis¬
ponunt: ꝓ ut cõmuni hominum utlli¬
tati congruere dõ reuelante cognosc̃t.
Solet namq sepe multorum utilitati
militare. qd̃ qͦsdam ꝯtingit ex magno
sublimitatis culmine corrtiere: ut dis¬
cant ceti ñ altum saꝑe. s de se met ipsis
semꝑ humilia sentire. & inqͦlibet uir¬
tatum calmme morum tinnam tue̾.
⁊tĩaciter agnoscant. qͥa solus dñs ẽ
qui oꝑatir in nobis nelle ⁊ ꝑfic̾e ꝓ bo¬
na uoluntate. Hanc eiꝰmodiruine t¬
tilitatem: ꝓpħicus sermo innuit di.¬
cens. Donec cognoscant iguentes
qd̾ dominet᷑ excelsus in regno hominũ.
Druina itaq dispensatione cũ comimi¬

Expanded text:
lo autem docente, didicimus eos qui haereditatem capiunt salutis. Salutis itaque nostrae cooperatores angeli, et divinae ordinationis ministri humana disponunt, prout communi hominum utilitati congruere, Deo revelante, cognoscunt. Solet autem saepe multorum utilitati militare quod quosdam contingit ex magno sublimitatis culmine corruere, ut discant caeteri non altum sapere, sed de semetipsis semper humilia sentire, et in quolibet virtutum culmine morum ruinam timere, et veraciter agnoscant quia solus Dominus est qui operatur in nobis velle et perficere pro bona voluntate. Hanc ejusmodi ruinae utilitatem propheticus sermo innuit, dicens: Donec cognoscant viventes quod dominatur Excelsus in regno hominum. Divina itaque dispensatione, cum comm
Abbreviated transcription (Latin):
tum stestam ex luto pariter commis¬
cereᷤ Quia autem uidisti in¬
quit ferrum mirtum deste ex luto
commiscebunt᷑ qͥdem humauo se¬
mini: s ñ adherebunt sͥ. sicut fer¬
rum ñ potest misceri teste. Que ft̃
humana semina nͥ carnalis pru¬
dentie consilia: S Docet nos pruden¬
tla carnis ꝓpter usui necessaria. pe¬
cumam querere. docet nos eadem
multa de uite necessariis detrahe¬
re. &. pecume parcere: ne uideatur
innecessarios usus defic̾e̾. Ecce
quom adherent humano semini.
cum uideatur unum qͣi ex ꝯsilio
alt̾ni requirere. nec tamen ꝑmis¬
centur. qͥa unum alteri uidetur
sepe contradic̾e̾. Anud imꝑat a¬
mor diuitiarum: atq aliud amor
deliciarum. Aliud estus uoluptatis.
aliud questus cupiditatis. S cum
in hunc modum diu̾sa uicia homi¬
nem ꝑ diu̾sa rapiunt. uł ad contͣria
impellunt: miserabilicet affligunt.
nec die nec nocte quiesc̾e̾ sinunt.
⁊ mͦ mirabili atq miserabili qui eiꝰ¬

Expanded text:
rum, et testam ex luto pariter commisrum, et testam ex luto pariter commiscere? Quia autem vidisti, inquit, ferrum mistum testae ex luto, commiscebuntur quidem humano semini, sed non adhaerebunt sibi, sicut ferrum non potest misceri testae. Quae sunt humana semina nisi carnalis prudentiae consilia? Docet nos prudentia carnis propter usui necessaria pecuniam quaerere. Docet nos eadem multa de vitae necessariis detrahere, et pecuniae parcere, ne videatur in necessarios usus deficere. Ecce quomodo adhaereat humano semini cum videatur unum quasi ex consilio alterum requirere, non tamen permiscentur, quia unum alteri videtur saepe contradicere. Aliud imperat amor divitiarum, atque aliud amor deliciarum; aliud aestus voluptatis, aliud quaestus cupiditatis. Sed cum in hunc modum diversa vitia hominem per diversa rapiunt, vel ad contraria impellunt miserabiliter affligunt, nec die nec nocte quiescere sinunt, et modo mirabili atque miserabili qui ejus