comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnto p̃ciosius ẽ qd desicłamꝰ. s utinam
uel equales eẽ possimꝰ. Mlagna enĩ ꝯfu¬
sio. Magna enim ualde. qd̾ ardentius
illi ꝑniciosa desid̾ant. qͣm nos utilia.
Citius illi ad mortẽ ꝓperant. qͣm nos
aduitã. Quanto enim desicłio pecume
osus exestuet. qͣm uiolent̾ deniq t̾hat¬
sua quẽq uoluptas. qͥs explicet bideas
certe eos quicqͥd adepti st̃ paruipend̾e.
ñ attende qͣntolabore ⁊ desidio ea uix
tandem ꝯsequi potuere. qm̃ uilesctͥ eis
necesse fuerit ne qualib&e ex causa tri¬
stior fias. De cet̾o ea semꝑ mag̃ atten¬
de que alius hab&. tu non habes. qd̃
hec cogitatio in humilitate te c̾todiat.
⁊ a descensu tepiditatis elonget. mag̾
autẽ & accendat desidĩo ꝓficiendi.
Uide enim qͣnta ex regione mala co¬
gitatio illa parturiat. qua sedule u¬
quẽpiam estimas ñ hr̃e. hinc enim
eleuaris insuꝑbiã.: dũ te p̃ponis alt̃
hinc ꝓfic̾e̾ negligis: dũ te magnũ
quẽpiam arbitraris. hinc demũ in¬

Expanded text:
iosius est quod desideramus: sed utinam vel aequales esse possimus! Magna enim confusio, magna valde, quod ardentius illi perniciosa desiderant, quam nos utilia; citius illi ad mortem properant, quam nos ad vitam. Quanto enim desiderio pecuniosus exaestuet, quam violenter denique sua trahat quemque voluptas, quis explicet? Videas certe eos quidquid adepti sunt parvipendere, non attendere quanto labore et desiderio ea vix tandem consequi potuere; quoniam vilescunt eis necesse fuerit, ne qualibet ex causa tristior fias. De caetero ea semper magis attende quae alius habet, tu non habes: quod haec cogitatio in humilitate te custodiat, et a descensu tepiditatis elonget, magis autem et accendat desiderio proficiendi. Vide autem quanta e regione mala cogitatio illa parturiat, qua sedule verquempiam aestimas non habere. Hinc enim elevaris in superbiam, dum te praeponis alteri; hinc proficere negligis, dum te magnum quempiam arbitraris; hinc demum in
Abbreviated transcription (Latin):
forti. Armet᷑ ipse ꝯtͣ goliam. qͥ ⁊ ursũ
uicerit & leonem. Uideat sane utrum
saulis ei possint arma ꝓdeẽ. utrũ scła¬
ri sapientia:⁊ philosophicis tͤditionibꝰ¬
seu &̃ diuinaꝵ suꝑficie scͥpturarũ. quã
nimirũ occidentem litt̾am uocat apłs.
uideat in qͣm utrũ his armis debellare
suꝑbiã. utrũ hac uia humilitatẽ app̃¬
hendẽ possit. ut onerari sese ꝗͦ. roborari
sentiens. huiꝰmoi arma atq ĩpedim̃ta
ꝑiciat. iactans oĩo cogitatũ suũ in dno
⁊ de ꝓpͥa penitꝰ desꝑans industria. so¬
la fide armatꝰ ñ reputet golie ꝓceritatẽ
ne forte magnitudinis eiꝰ mole p̃mat᷑.
s potiꝰ psallat sp̃u. psallat ⁊ m̃te. Dñs
inquiens defensor uitȩ mex̧ ⁊ cet̾a. Ham¬

Expanded text:
forti. Armetur ipse contra Goliam, qui et ursum vicerit et leonem. 3. Videat sane, utrum Saulis ei arma possint prodesse, utrum saeculari sapientia et philosophicis traditionibetiam divinarum superficie Scripturarum, quam nimirum occidentem litteram vocat Apostolus : videat, inquam, utrum his armis debellare superbiam, utrum hac via humilitatem apprehendere possit, ut onerari sese magis quam roborari sentiens, hujusmodi arma atque impedimenta projiciat, jactans omnino cogitatum suum in Domino; et de propria penitus desperans industria, sola fide armatus, non reputet Goliae proceritatem, ne forte magnitudinis ejus mole prematur, sed potius psallat spiritu, psallat et mente: Dominus, inquiens, defensor vitae meae; a
Abbreviated transcription (Latin):
liores ꝓrsꝰ ignorent. seminꝰ om̃ib facere
ꝯquerant᷑. Nimirũ qr suꝑiores sẽꝑ attẽ¬
dunt: cũ apło obliti que retro sc. ⁊ extẽti
in ant̾iora. Quantũ putas illos. ego am¬
miror. qͣntũ ueneror incorde meo. qͣntũ
amplector caritatis affectu. qui uelut
nescientes eos quos secũ cotidie uident.
unũ forte aut duos. aut &̃ plures. quos
semꝑt̾n illor sibi p̃ponunt ⁊ ꝓponunt
scã in dño studia. ⁊ ex̾citia corꝑalia seu c̃¬

Expanded text:
liores prorsus ignorent, se minus omnibus facere liores prorsus ignorent, se minus omnibus facere conquerantur. Nimirum quia superiores semper attendunt, cum Apostolo obliti quae 1159 retro sunt, et extenti in anteriora . Quantum. putas, illos ego admiror, quantum veneror in corde meo, quantum amplector charitatis affectu, qui velut nescientes eos quos secum quotidie vident: unum forte aut duos, seu etiam plures, quos semper tamen illorum sibi praeponunt et proponunt sancta in Domino studia et exercitia corporalia, seu
Abbreviated transcription (Latin):
patient̾ ferre. regle nr̃e monet auctoritaᷤ:
bet. Uidet hoc alt̾ quispiã: & fortassis
incipit ut uide cui ꝯdolere debuerat. Nc̃
accidit ut sepe beatificet eũ in corde suo:
ea de re un miserũ se reputat. moleste fe¬
rens necessitatẽ suã. Om̃ino gͥ incuruatũ
se ẽẽ: ⁊ basso corde carnẽ saꝑe ꝓbat apd̾
quẽ ne ipsa qͥdem miseria caret inuidia:
s eis quas certa caritatis ꝯsidatiõe aliene
necessitati dispensationes p̃latꝰ ĩpendit.
talib apponit cor suũ. similia querit. mͣ¬
murat adu̾sus eũ qui deneget irrationa¬
bilit̾ postulanti. hinc suspitiones detrac
munire necessariũ duxi. ꝓpt̾ multos qͥ
int̾ uos sunt tẽneri ⁊ delicati. quibꝰ aut
etas. aut infirmitas rigorẽ ꝯmunis regłe
exigit aliquatenꝰ tẽꝑari. Grãs ei de cuius
mun̾e uenit. quia multos hic uideo qͦꝵr
mens intenta deo tã longe facta: ab illo
infimo cogitatu. ut iuxta se positos debi¬

Expanded text:
patienter ferre Regulae nostrae monet auctoritas , patienter ferre Regulae nostrae monet auctoritas , itas. Videt hoc alter quispiam, et fortassis incipit invidere cui condolere debuerat. Hinc accidit ut saepe beatificet cum in corde suo ea de re, unde miserum se ille reputat, moleste ferens necessitatem suam. Omnino igitur incurvatum se esse, et basso corde carnem sapere probat, apud quem ne ipsa quidem miseria caret invidia. Sed eis quas certa charitatis consideratione alienae necessitati dispensationes praelatus impendit, talibus apponit cor suum, similia quaerit, murmurat adversus eum qui denegat irrationabiliter postulanti. Hinc suspiciones, detracmunire necessarium duxi propter multos, qui inter vos sunt teneri et delicati, quibus aut aetas, aut infirmitas rigorem communis regulae exigit aliquatenus temperari. Gratias ei de cujus munere venit; quia multos hic video, quorum mens intenta Deo, tam longe facta est ab illo infimo cogitatu, ut juxta se positos debi
Abbreviated transcription (Latin):
lugebit cũ ꝓpħa suꝑ eos qͥ amplexati
sunt st̾cora. Ipse uͦ sc̃a qͥdem humiliq
suꝑbia. hec uniu̾sa despiciet.⁊ magna
in altitudine animi collocatꝰ. ñ beatũ
dicet ꝑpłm cui hec st̾. s miser̃ plane:
ita sui ꝯparatiõe ilł miseret᷑: in ue
indext̾a dñi usq in finẽ. Uñ fit. ut qͥ priꝰ
de inferiori irriguo lacͥmas fundens plã
nuꝑrime dictũ÷ sursũ alios alios
ddeorsum aspice̾: habeo adhuc aliqͥd qd̾
ur̃e ñ sileam caritati. Nam earũ quidẽ
cogitationũ quas exp̃ssimꝰ: t̾c si bn memi¬
Sunt aut̃ qui alio mͦ aut sursũ cor habe¬
ant. sic fec̾ dñs hominẽ rectũ ⁊ secure re¬
spondeant ad exhortantis uocẽ prb̃i. ha¬
animalib inclinati deorsũ: derisui sese
faciant ẽẽ in mundis sp̃ib: qui ꝓfecto
clamitant illd̃. euntes incuruare ut tͣn¬
seamꝰ. Scitis enĩ qm̃ in ꝯgregatiõe płimoꝵ
ĩpossibile ÷ uniꝰ om̃s fortitudiniᷤ eẽ. seu
corpor seu mor. Nam ut᷑mq infirmidatẽ

Expanded text:
lugebit cum propheta super eos qui amplexati sunt stercora . Ipse vero sancta quadam humilique superbia haec universa despiciet, et magna in altitudine animi collocatus, non beatum dicet populum cui haec sunt, sed miserum plane, hic ita sui comparatione miseretur illis, in dextera Domini usque in finem. Unde fit ut qui prius de inferiori irriguo lacrymas fundens plangnuperrime dictum est, sursum alios, alios deorsum aspicere ; habeo adhuc aliquid quod vestrae non sileam charitati. Nam earum quidem cogitationum, quas expressimus tunc, si bene memiSunt autem qui alio modo aut sursum cor habeant, sicut fecit Deus hominem rectum, et secure respondeant ad exhortantis vocem presbyteri: « Haanimalibus inclinati deorsum, derisui sese faciant esse immundis spiritibus, qui profecto clamitant illudentes: Incurvare ut transeamus . Scitis enim quod in congregatione plurimorum impossibile est unius omnes fortitudinis esse, seu corporum, seu morum: nam utramque infirmitatem
Abbreviated transcription (Latin):
cogitatione humiliam̃. sub potenti manu
altissimi. ⁊ dulci qͣdã pietate mens plena.
miserabilẽ se exhib& in ocłis mĩe eiꝰ. hic
quippe scͥpt᷑a nos ammonet. miserere ĩ¬
quiens anime tue placens deo. Nec du¬
bium qͥn ea quȩ deo placet mĩa: facile

Expanded text:
cogitatione humiliamur sub potenti manu Dei, et dulci quadam pietate mens plena, miserabilem se exhibet in oculis ejus. Hinc quippe Scriptura nos admonet: Miserere, inquiens, animae tuae placens Deo . Nec dubium quin ea quae Deo placet miseria facile
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ino mͥ placet affectio in aĩa spĩtali.
Longiꝰ enim positꝰ ⁊ a iudicio ueritatis
qui beatificat quos uelut miserrimos
lugere debuerat. qͥ peccant & ñ agt̾
penitentiã.: ⁊ se miserũ reputat. ñ sane
ꝯsensu iudicii. s affectionis sensu. qͦd ñ
sit sicut illi qui id magis oꝑtare debu¬
erant. ut om̃s eeñt sicut ip̃e. Hoc t̾n so¬
lum inͣcogitatione laudabile ẽ: si mise¬
riam ip̃am ꝗͣ reputat ꝓ amore seu ti¬
more dei patient̾ ferre delib̾et. & cũ
pietate quadã dic̃ deo. Propt̾ u̾ba la

Expanded text:
omnino talis mihi placet affectio in anima spirituali. omnino talis mihi placet affectio in anima spirituali. Longius enim positus est a judicio veritatis, qui beatificat quos velut miserrimos 1165 lugere debuerat, qui peccant et non agunt poenitentiam: et se miserum reputat non sane consensu judicii, sed affectionis sensu, quod non sit sicut illi, qui id magis optare debuerant, ut omnes essent sicut ipse. 3. Hoc tamen solum tali in cogitatione laudabile est, si miseriam ipsam quam reputat, pro amore sive timore Dei patienter ferre deliberat, et cum pietate quadam dicit Deo: Propter verba la
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾te. Honne uelut int̾ duas mensas.
positi. epulantes hinc ĩn spectamꝰ i eiu¬
ni: Sic sumꝰ om̃ino. sic sumꝰ. Uñ gͦ sic
positis risus. un iocꝰ. un leuitas. uñ su¬
ꝑbia. uñ extollentia ocłoꝵ: An forte ñ
agnoscimꝰ m̃sas. ñ ꝯsid̾amꝰ fercula. de¬
licias ñ uidemꝰ: Certe hinc mͥ st̃ quos
uideo deliciose uiuentes in õib bonis
sensibił huiꝰ mundi. inde ꝯtẽplor alios
quib disposuit xp̃c regnũ. ut edant &
bibant suꝑ m̃sas eiꝰ in regno patͥs. Utͦbiq
uideo similes mei hoĩes fr̾s meos: & heu
me ad neutrũ licet extendẽ manũ. Ab
sionis. ab illa corꝑis uincło: ut nec ad
inferiorẽ audeã. nec ad suꝑiorẽ accedẽ
queã. Quid int̾ hec restat. ñ comedere
panem doloris. ut sint mͥ lacͥme mee
fragm̃ta demitat: Nam inferior qͥdẽ
ꝯsid̾atio qua nob̃ ipsis cõꝑatimͣ. eoꝵ
respectu quos nouimꝰ delitiose uiuen¬
tes in hoc scło. infirme adhuc aĩe ẽ. nec

Expanded text:
atis. Nonne velut inter duas mensas positi, epulantes hinc inde spectamus jejuni? Sic sumus omnino, sic sumus. Unde ergo sic positis risus, unde jocus, unde levitas, unde superbia, unde extollentia oculorum? An forte non agnoscimus mensas, non consideramus epulas, delicias non videmus? Hinc mihi sunt, quos video deliciose viventes in omnibus bonis sensibilis hujus mundi - inde contemplor alios, quibus disposuit Christus regnum, ut edant et bilant super mensam ejus in regno Patris sui . Utrobique video similes mei homines, fratres meos; et, heu me! ad neutram licet extendere manum. Ab sionis, ab illa corporis vinculo; ut nec ad inferiorem audeam, nec ad superiorem accedere possim. Quid inter haec restat, nisi comedere panem doloris, ut sint mihi lacrymae meae fragmenta demittat? Nam inferior quidem consideratio, qua nobis ipsis compatimur, eorum respectu, quos novimus deliciose viventes in hoc saeculo, infirmae adhuc animae est, nec
Abbreviated transcription (Latin):
laicꝰ. toto intendit spatio uigiliarũ. &¬
enim sũmo mane app̃hensũ me in au
deraui in quo .xiͣ. uirtuces numeraui:
quarũ ne unã quidem in me inuenio: &
fortasse nullã ille tantã habebat qͣnta erat¬
erat hec ipsa religiose emulatiõis humilitaᷤ.
hic itaq fructꝰ sic nr̃i huiꝰ sermonis. ut
altiora semꝑ attendas: quia in eo pleni¬
tudo ꝯstat humilitatis. Nam si forte ĩre
aliq̃ maior tͥ fr̾e aliquo gr̃a collata uidr̃.
s in multis si bonꝰ emulator fueris iudica¬
re de pot̾is inferiorẽ. Quid enĩ si forte la¬
borare aut ieiunare plꝰ isto potes. & ille
caid qd̃ uidis hr̃e insipienti cogitatioe
u̾saris: Eisto magis sollicitꝰ ut sciat qͥd
desit tibi: hoc enim meliꝰ. Utinã fr̃s sic
nos eẽmꝰ cupidi gr̃e sp̾itał. quẽ admod̾¬

Expanded text:
laicus toto intendit spatio vigiliarum. Etenim summo mane apprehensum me in audderavi, in quo triginta virtutes numeravi; quarum ne unam quidem in me invenio . Et fortasse nullam ille tantam habebat, quanta haec ipsa erat religiosae aemulationis humilitas. Hic itaque fructus sit nostri hujus sermonis, ut aliorum altiora semper attendas, quia in eo plenitudo constat humilitatis. Nam si forte in re aliqua major tibi fratre aliquo gratia collata videtur; sed in multis, si bonus aemulator fueris, judicare te poteris inferiorem. Quid enim si forte laborare aut jejunare plus illo potes, et ille ca id quod videris habere, insipienti cogitatione versaris? Esto magis sollicitus, ut scias quid desit tibi. Hos enim melius. Utinam, fratres, sic nos essemus cupidi gratiae spiritualis, que
Abbreviated transcription (Latin):
homo quia magnificas eũ. aut quis
apponis erga eum cor tuũ: Itaq qui
głatur iam ñ in meritis suis gloriet᷑.
quid głatur qͣsi ñ acceꝑit: In eogͦ aquo
accepit gletur. ñ quasi ipse magnus sit.
s quia magnificet eũ ds: hoc ⁊ ut in his
quȩ accepit. ñ quasi ea ñ acceꝑit. s quasi
qui ea acceꝑit głet᷑. Neq enimut ait
apłs si autem accepisti. qͥd głaris tantũ¬

Expanded text:
homo, quia magnificas eum? aut quid apponis erga eum cor tuum? Itaque qui gloriatur, jam non in meritis suis glorietur.quid gloriatur quasi non acceperit? In eo ergo a quo accepit, glorietur, non quasi ipse magnus sit, sed quia magnificet eum Deus: hoc est, ut in illis quae acceperit, non quasi ea non acceperit, sed quasi qui ea acceperit glorietur. Neque enim ait Apostolus: Si autem accepisti, quid gloriari
Abbreviated transcription (Latin):
s quẽ ds cõmendat: Quis ÷ enĩ quẽ
in hoc scło comm̃det ds: Quomͦ com¬
mendabit u̾itas eum. qui adhuc rep̃¬
hensibilis inuenit᷑: Deniq ego inquit
quos amo. arguo ⁊ castigo. Heccine to¬
ta cõmendatio est:. Prsus qͣntum mͥ
uidet᷑ ipsa. Quȩ ÷ enĩ melior aut effi¬

Expanded text:
sed quem Deus commendat? Quis est enim quem in hoc saeculo commendat Deus? Quomodo commendabit Veritas cum, qui adhuc reprehensibilis invenitur? Denique ego, inquit, quos amo arguo, et castigo . Haeccine commendatio est tota? Prorsus, quantum mihi videtur, ipsa est. Quae est enim melior
Abbreviated transcription (Latin):
atcestatio caricatis: Testimonium uͦ
amoris eiꝰ nullũ credibiliꝰ. nullũ cerciꝰ
in hac uita: qͣm qd̾ desidat ꝓpħa uͥ ait.
titudinẽq repellit: quo triplici uicio
om̃e paulominꝰ religiosoꝵ hominũ
genꝰ ꝑicłose laborat. ꝓ eo qd̃ minꝰ atten¬
ta cordis aure ꝑcipiant. qͥd intꝰ loquat᷑
is qui neminem palpat sp̃c ueritatis:
possunt. cum inse ipsis penitꝰ nichil
inueniunt ũn possint ali qͣtenꝰ glãri.
ꝑfecta autẽ & secura głatio ẽ. cũ uerem̃
omĩa oꝑa nr̃a. sicut testat᷑ beatꝰ iob de
seipsa. ⁊ cum ysaia ꝓpħa om̃s iusticias
nr̃as ñ aliud qͣm pannum menstruate
reputandas ẽẽ cognoscimꝰ: nichilommꝰ
t̾n confidimꝰ etiam ⁊ głamͣ in dño. cuiꝰ¬
mĩa tanta ẽ suꝑ nos. ut ã grauioribus
qͥdem ⁊ quȩ ad mordem pecc̾a sunt cu¬
stodiat d̾s. ⁊ tam benigne ipsa ĩꝑfectioĩs
nr̃a delicta ⁊ conu̾sationis nr̃e ĩpuritat̃e
nob̾ manifestare. & agnitam condonare

Expanded text:
is? Testimonium vero amoris ejus nullum credibilius, nullum certius in hac vita, quam quod desiderat propheta, ubi ait: titudinemque repellit. Quo triplici vitio omne paulo minus religiosorum hominum genus periculose laborat, pro eo quod minus attenta cordis aure percipiant, quid intus loquatur is, qui neminem palpat, 1101 Spiritus vpossunt, cum in se ipsis penitus nihil inveniunt unde possint aliquatenus gloriari. Perfecta autem et secura gloriatio est, cum veremur omnia opera nostra, sicut testatur beatus Job de se ipso : et, cum Isaia propheta, omnes justitias nostras non aliud quam pannum menstruatae reputandas esse cognoscimus . Nihilominus tamen confidimus etiam et gloriamur in Domiia tanta est super nos, ut a gravioribus quidem, et quae ad mortem peccata sunt, custodiat nos, et tam benigne ipsa imperfectionis nostrae delicta, et conversationis impuritatem nobis manifestare, et agnitam condonare
Abbreviated transcription (Latin):
sed considauit rationalem creaturam
ad eo affectare głam. ut aut uix aut ñ¬
qͣm abhoc compesci desidĩo possit: qͥ ppe
quȩ adimaginem facta ⁊ creatoris. ꝓpt̾¬
ea scdm datam a deo sͥ saꝑientiã salu¬
berrimũ adinuenit consilium dicens.
philosophia ꝓpħiam sapientiũ mundi
huiꝰ: quȩ nimirũ stulticia ẽ apd̾ dm̃.
Cum enim ñ nullos uide̾nt philoso¬
phi alienis delectari laudib. ⁊ glam
ab inuicẽ querere: qui int̾ eos fuere
p̃cipui. prudent̾ adu̾terunt uanã eẽ
huuꝰ cemodi głam ⁊ penitꝰ contẽpnen¬
dam. S considantes dem̃ ac studiosiꝰ
inquirentes quȩ nam eẽt appetenda
gła sapienti. hic iã plane euanuert̃
glłam cuiq arbitrantes: quasi uero
anima quȩ a semetipsa ẽẽ ñ potest.
a se possit ẽẽ beata. Sicut gͦ cupidi
laudis aliene tota sollicitudine oꝑã
dabant ea oꝑari quȩ mirarentur
homines ⁊ laudarent: sic isti sola
ea iudicabant eẽ sectanda quȩ int̾ior ar¬

Expanded text:
Sed consideravit rationalem creaturam adeo affectare gloriam, ut aut vix aut nunquam ab hoc compesci desiderio possit: quippe quae ad imaginem facta est Creatoris. Propterea secundum datam sibi a Deo sapientiam, saluberrimum adinvenit consilium; dicens: philosophia philosophiam sapientium mundi hujus, quae nimirum stultitia est apud Deum . Cum enim nonnullos viderint philosophi alienis delectari laudibus, et gloriam ab invicem quaerere; qui inter eos fuere praecipui, prudenter adverterunt vanam esse hujuscemodi gloriam, et penitus contemnendam. Sed considerantes deinde, ac studiosius inquirentes quaenam appetenda esset gloria sapienti; hic jam plane evanueruntgloriam arbitrantes, quasi vero anima, quae a semetipsa esse non potest, a se possit esse beata. Sicut ergo cupidi laudis alienae tota sollicitudine operam dabant ea operari quae mirarentur homines et laudarent: sic isti sola ea judicabant sectanda esse quae interior ar
Abbreviated transcription (Latin):
chilo sit habendum. Quid enim michi
cum eoꝵ laudib. quib ignotꝰ sum:
Qđ si uel ipse qui in homine ẽ spcͥ.
omĩa quȩ hominis sunt nosse posset:
ꝓfecto sufficer& testimoniũ. eiꝰ. Hunc
autẽ prauũ ÷ cor hominis & inscrutabile
etiam sibi ipsi: adeo ut p̃sentia qͦ mag¬
na exparte ignoret. futura uͦ sua õio
nosse non possit. Quia t̾n aliquatenus
nouit p̾sentia si cor nr̃m ñ rep̃hendat
ad dm̃ sicut beatus ioħs ait. Cum autẽ
ueritatis ipsius qͣm nicħ ladet sententiã
de nob tenere meruerimꝰ: in ea plane
dñs qui ⁊ illuminabit abscondita de¬
nebrarũ. Illa enĩ ꝑfecta oĩo erit ⁊ secu¬
ra głatio: cum erit unicuiq laus a deo.
Nunc qͦ licet ñ plenarie. licet ñ sine
timore ⁊ sollicitudine multa: aliqͣtenꝰ¬

Expanded text:
hilo sit habendum. Quid enim mihi cum eorum laudibus quibus ignotus sum? Quod si vel ipse qui in homine est spiritus omnia quae hominis sunt nosse posset, profecto sufficeret testimonium ejus. Nunc autem pravum est cor hominis, et imperscrutabile etiam sibi ipsi ; adeo ut praesentia quoque magna ex parte ignoret, futura vero sua omnino nosse non possit. Quia tamen aliquatenus novit praesentia, si non reprehendat averitatis ipsius, quam nihil latet, sententiam de nobis tenere meruerimus, in ea plane Dominus, qui et illuminabit abscondita tenebrarum . Illa enim perfecta omnino erit et secura gloriatio, cum erit unicuique laus a Deo. Nunc quoque licet non plenarie, licet non sine timore et sollicitudine multa, aliquaten
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itatis transcendens apłs: qui glatur
inquit ñ in alt̾o. ñ in se s in dño głet᷑.
Et eam que u̾itati uidebat᷑ ẽẽ uicinior
maiori ꝓinde redarguens sollicitudine.
⁊ condempnans certo iudicio u̾itatis:
teriꝰ hominis. aut de meo ipsiꝰ iudicio
sollicitꝰ fim. cuiꝰ nec uituꝑio reꝑbꝰ nec
laude ꝓbatꝰ inueniar: fis si me añ¬
ur̃m stare oporteat tribunał: merito
suꝑ ur̃is laudib głarer. Qd̃ si uł meo
ipsius eẽm iudicandꝰ examine: iure
meo ipsius testimonio contentꝰ ꝓpriis
laudib delectarer. Nunc aũ cum nec
ur̃o nec meo. s dei sim iudicio p̃sent̃adꝰ.
qͣnte insipientiȩ unmo in sanie ẽ. aut
in uro me. aut in meo ipsiꝰ destimonio

Expanded text:
ur, inquit, non in altero, non in se, sed in Domino glorietur. Et eam, quae veritati videbatur esse vicinior, majori proinde redarguens sollicitudine, et condemnans certo judicio veritatis: terius hominis, aut de meo ipsius judicio sollicitus sum, cujus nec vituperio reprobus, nec laude probatus inveniar? Fratres, si me ante vestrum oporteret tribunstris laudibus gloriarer. Quod si vel meo ipsius essem judicandus examine, jure meo ipsius testimonio contentus, propriis laudibus delectarer. Nunc autem cum nec vestro, nec meo, sed Dei sim judicio praesentandus; quantae insipientiae, imo et insaniae est, aut i
Abbreviated transcription (Latin):
habitꝰ ⁊ q̃n homo ut głosꝰ uideatur
mollib uestiunt᷑ in domib reg̾ st̃
ubi suꝑbia habundat. Sunt autẽ
quinꝙ que adremediũ tam morti¬
fere pestis ã dño rationali aĩe sunt
prestita. Locͥus corpꝰ. temptatio dia
quia exilium. corpꝰ quia onerosum.
format. hiis quasi qͥnq sensib d̾c
humilitatẽ oꝑat᷑ in anma. dicut
eium anima uita ÷ corꝑis. itad̾s
uita : anime. ⁊ sicut corpꝰ tuum

Expanded text:
ando homo, ut gloriosus videatur, mollibus vestiuntur, in domibus regum sunt , ubi superbia abundat. Sunt autem quinque, quae ad remedium tam mortiferae pestis a Domino rationali animae sunt posita, locus, corpus, tentatio diabquia exsilium; corpus, quia onerosum; format. His quasi quinque sensibus Deus humilitatem operatur in anima. Sicut enim anima vita est corporis, ita Deus vita
Abbreviated transcription (Latin):
uid÷ qd̾ dicimꝰ beatã mariã
la purificatione: qͣm nec ille cͥcũcisiõe.
Nob̃ gͦ ⁊ hic circũcidit᷑ ⁊ illiꝰ p̃ificat᷑.
prebentes exẽplum penitentib. ut a
uiciis ꝯtinentes. pͥmũ ꝑ ipsam ꝯtinen¬
tiam circũcidamur. deinde ã cõmissiᷤᷤ
ꝑ penitentiã purificem᷑. Qd ÷ autẽ
in hum̾o. in egẏptũ scił iens: ⁊ inde¬
denuo rediens. symeon portat in bra¬
chiis. Significant isti tres. tres electoꝵ
ordines. Maria p̾dicatores. ioseph con¬
tinentes: simeon. bonos oꝑatores. Qͥ
enim aliis eugłizat. qͣi iħm in utero
portat: ut eum aliis. uł potiꝰ alios
ei pariat. de talib erat beatꝰ paulus.
qui dicebat. filioli mei. qͦs.i.p.d.xͦ. f.¬
qui ꝑsecutionem patiunt᷑. qui nulli
mala infert̾. s ab aliis illata sibi patient̾
ferunt. merito isti portare eũ in hum̾is
dicunt᷑. quib ⁊ abipsa ueritate d̾r. Qͥ
Siquis autẽ ÷ qui porrigat panẽ esuri
cite impendat egenti. non ne iste recte

Expanded text:
uod dicimus beatam Mariam la purificatione, quam nec ille circumcisione. Nobis ergo et hic circumciditur, et illa purificatur, praebentes exemplum poenitentibus, ut a vitiis continentes, primum per ipsam continentiam circumcidamur, deinde a commissis per poenitentiam purificemur. Quid est autem in humero, in Aegyptum scilicet iens et inde rediens; Simeon portat in brachiis? Significant isti tres electorum ordines: Maria, praedicatores; Joseph, poenitentes; Simeon, bonos operatores. Qui enim aliis evangelizat, quasi Jesum in utero portat, ut eum aliis, vel potius alios ei pariat. De talibus erat beatus Paulus, qui dicebat: Filioli mei, quos iterum qui persecutiones patiuntur, qui nulli mala inferunt, sed ab aliis illata patienter ferunt, merito isti portare eum in humeris dicuntur: quibus et ab ipsa Veritate dicitur: Qui Si quis autem est qui porrigat panem esuriecite impendat egenti, nonne iste recte
Abbreviated transcription (Latin):
bia cordis ẽ. quando homo in ocłis suis
magnus ẽ. cont̾ qͣm sapiens orat dicẽs
Extollentiã ocłoꝵ meoꝵ ne dedĩs m̃
⁊ alibi. Ue qui sapientes estis in ocłis
ur̾is. Suꝑbia oris uel lingue que et
iactantia d̾r ẽ. qñ hõ ñ solum magna
Disꝑdat dñs uniuisa labia doł . .l.mn.

Expanded text:
bia cordis est, quando homo in oculis suis magnus est, contra quam Sapiens orat dicens: Extollentiam oculorum meorum ne dederis mihi; et alibi: Vae qui sapientes estis in oculis vestris. Superbia oriicitur, est quando homo non solum magna Disperdat Dominus universa labia dolosa,
Abbreviated transcription (Latin):
bene plena: quia deo.⁊ angłis ⁊ hõib
grata. Hominib ꝑfecunditatẽ. anglis
ꝑuirginitatẽ. deo ꝑ humilitatẽ. In
hoc solo a tlño se respectam testatur:¬
quia ipse ⁊ qui humilia respicit. &
alta a ionge cognoscit. Sicut enim
ocłi sathane omne sullime uident.
ita ocdĩ dni omnẽ humilẽ intuent᷑.
Uñ aut in canticis canticoꝵ. Reu̾dere

Expanded text:
Bene plena; quia Deo, et angelis, et hominibus grata. Hominibus per fecunditatem, angelis per virginitatem, Deo per humilitatem. In hoc tertio a Domino se respectam testatur , qui humilia respicit, et alta a longe cognoscit . Sicut enim oculi Satanae omne sublime vident, ita oculi Domini omnem humilem intuentur. Unde ait in Cantico canticorum: Re
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ̃m magis ei congruere ar¬
bitror lib̾tatem qͣm dicere possumus
a necessitate: eo quod necessarium uo¬
luntario contrarium ẽẽ uideat᷑. Siqͥdẽ
qd̾ ex necessitate fit iam non ẽ ex uo¬
luntate. & econu̾so similiter¬
interim potuit occurrere nob̃.
triplex sit ꝓposita lib̾tas. a peccato. a
miseria. a necessitate: hanc ultimo
loco positam contulit nob̾ incondidi¬
one natura: in pͥmam restauram᷑
a gra: media nobis reseruat᷑ in pat̾a.

Expanded text:
quam magis ei congruere arbitror libertatem, quam dicere possumus a necessitate, eo quod necessarium voluntario contrarium esse videatur: siquidem quod ex necessitate fit, jam non est ex voluntate, et e converso similiterinterim potuit occurrere nobis, triplex sit nobis proposita libertas, a peccato, a miseria, a necessitate; hanc ultimo loco positam contulit nobis in conditione natura, in primam restauramur a gratia, media nobis reservatur in patria.
Abbreviated transcription (Latin):
& clauis moratꝰ. cum unctione uictor
⁊ uicturꝰ ꝑhennit̾ resurrex̃. Sic ⁊ electoᷤᷤ
in duob predictis ñ diutiꝰ patit᷑ ĩmorari:
fixi mundo ⁊ mundꝰ ilł. iam resurgant
in nouitate sp̃c & dicant. Quis nos se¬
parabit a caritate dei: Hoc glute glu¬
tinauit suos sibi ille diuinus intuitus
a constitutione mundi: ut eẽmꝰ sc̃i ⁊ in¬
maculati inconspectu eiꝰ incaritate. Sci¬
mus enum qm̃ qui natꝰ ÷ ex deo ñ peccat:
qm̃ generatio celestis et̾na pͣdestinatio
qua d̾s p̃uidit conformes fieri imagini
filii sui. Ex his nullus peccans. in pecc̃o
nitur. & si maria magdalene septem de¬
moniis cumulat᷑. & si pͥnceps apłoꝵ in
ꝓfundum negatiõis submergit᷑. ñ ÷ t̾n
qui de manu dei possit eruere.Quos
enim p̃destinauit. hos ⁊ uocauit: & qͦs
uocauit. hos ⁊ iustificaũ. Honne huic ad¬
herere bonũ est: Querite frs querite¬
uiuet: que mundo mortua ẽ. Que enim
eum ut semꝑ queramꝰ: & cum uenerit

Expanded text:
ictor, et victurus perenniter resurrexit. Sic et electos in duobus praedictis non diutius patitur immorari, fixi mundo, et mundus illis, jam resurgant in novitate spiritus, et dicant: Quis nos separabit a charitate Dei? 5. Hoc glutino agglutinavit nos sibi ille divinus intuitus a constitutione mundi, ut essemus sancti et immaculati in conspectu ejus in charitate. Scimus enim quia qui natus est ex Deo, non peccat Generatio coelestis est aeterna praedestinatio, qua Deus praevidit nos conformes fieri imagini 1096 Filii sui. Ex his nullus peccat, id est, in ritur, etsi Maria Magdalene septem daemoniis cumulatur, etsi princeps apostolorum in profundum negationis submergitur: non est tamen qui de manu Dei possit eruere. Quos enim praedestinavit, hos et vocavit: et quos vocavit, hos et justificavit . Nonne huic adhaerere Deo bonum est? Quvivet , quae mundo mortua est. Quae enim eum, ut et semper quaeramus, et cum venerit
Abbreviated transcription (Latin):
non horret: u̾m etiam libent̾ excipit.
dum ꝑeam pret̾ire uite pec̾ca purgari
fideliter credit. Hinc enim scͥptum est.
Non contristabit iustum. quicqͥd ei acci¬
derit. Opponit gͥ uariis uoluptatib qͥb
corruit: contraria medicam̃ta ꝑque re¬
surgit. Uerbi gr̃a. Cecidit ꝑ in obedien¬
tiam: ꝑ obedientie laborem redit ad ui¬
tam. Lubricꝰ extitit ac dissolutꝰ: ꝑconti¬
nentiȩ studium rigorẽq discipline re¬
parat᷑. Patit᷑ ab ipsis elem̃tis mundi
penam: quoꝵ usum dudũ inflexerat
ad uoluptadem. Quib cruciatib cũ diu
tanqͣm aurũ infornace ꝓbatꝰ fuerit.
qͣntum scilicet iudicabit is qͥ in pane
lacͥmarũ nos cibat. ⁊ potũ dat nobis
in lacͥmis in mensura. incipit iã con¬
solari. ⁊ audit illam ysaie ꝓpħe uocẽ
dicentis. Consolamini ꝯsolamini pplẽ
meus: dicit dñs ds u̾r. Loqͥmini ad cor

Expanded text:
non horret, verum etiam libenter excipit, non horret, verum etiam libenter excipit, dum per eam praeteritae vitae peccata purgari fideliter credit. Hinc enim scriptum est: Non contristabit justum quidquid ei acciderit . Opponit igitur variis voluptatibus quibus corruit, contraria medicamenta per quae resurgat. Verbi gratia, cecidit per inobedientiam; per obedientiae laborem redit ad vitam: lubricus exstitit ac dissolutus; per continentiae studium rigoremque disciplinae reparatur. Patitur ab ipsis elementis mundi poenam, quorum usu dudum defluxerat ad voluptatem. Quibus cruciatibus cum diu, tanquam aurum in fornace probatus fuerit, quantum scilicet dignum judicabit is qui in pane lacrymarum nos cibat, et potum dat nobis in lacrymis in mensura, incipit jam consolari, et audit illam Isaiae vocem dicentis: Consolamini, consolamini, popule meus, dic
Abbreviated transcription (Latin):
imaginem tͣnsformem᷑. a claritate in
claritatem. tanqͣm a dñi spũ. Hoc ip̃m
⁊ psalmista de scĩs uidet᷑ sensisse. Be¬
ciat donec ad quartũ gradum ꝑueniat.
Ibi s ine dubio factus sapiens. uidebit
dm̃ deoꝵ in syon. Porro eo ipso qd̾ sic̃
dixi qui bene diligit animam suam.
debet etiam diligere iusticiã. Alioquin
si diligit iniqͥtatem: odit plane. ñ dilig̃
atumam suam. Diligendo autẽ iusti¬
ciam. transit ad scđm gradum: ⁊ audit
illud sapientie pͣceptum. Diligite iusti¬
ciam: qui iudicatis t̾ram. Quã si ꝑfecte
dilexerit. deb& ꝓea ferre patient̾ omtẽ
penam & qͣncumq illatam contume¬
liam. Duo quippe p̃scribit ei iusticia:
unum ut faciat qd̾ debet. Alterum ut
patiatur qd̃ debet: scilicet ut si bonum
non fecerit qͦd debuit. malũ qd̃ meruit
patiatur. Sic miro mͦ deserendo iusticiã¬
quilibet pͣuaricationis reatꝰ puniatur.
Hec ÷ enim qui se abscondat a calore eiꝰ.
Hanc autẽ penam ñ solum uir iustus

Expanded text:
em transformamur a claritate in claritatem, tanquam a Domini Spiritu . Hoc ipsum et Psalmista de sanctis videtur sensisse: Beciat, donec ad quartum gradum perveniat. Ibi sine dubio factus sapiens videbit Deum deorum in Sion. Porro eo ipso quod dixi, qui bene diligit animam suam, debet etiam diligere justitiam. Alioquin si diligit iniquitatem, odit plane, non diligit, animam suam . 3. Diligendo autem justitiam transit ad secundum gradum, et audit illud Sapientiae praeceptum: Diligite justitiam, qui judicatis terram . Quam si perfecte dilexerit, debet pro ea ferre patienter omnem poenam et quamcunque illatam contumeliam. Duo quippe praestabit ei justitia: unum, ut faciat quod debet; alterum, ut patiatur quod debet: scilicet, ut si bonum non fecerit quod debuit, malum quod meruit patiatur. Sic miro modo ne deserendo quricationis reatus punitur. Neque enim est qui se abscondat a calore ejus. Hanc autem poenam non solum vir justus
Abbreviated transcription (Latin):
gatiuam: ut scdm baptisma nuncu¬
petur. Arbitror ob ꝑfectam mundi
ab renuntiationẽ ac singłarem excellẽ¬
tiam uite sp̾alis: qua preminens et
uniu̾sis uite humane generib huiꝰ¬
cemodi conu̾satio ꝓfessores ⁊ amatoreᷤᷤ
suos angłos similes. dissimiles hoiby
facit: immo diuinã in homine refor¬
mat imaginẽ configurans nos xp̃o
instar baptismi. & quasi deniq scd̾o
baptizam᷑: dum ꝑ id qd mortificam᷑
menbra nr̃a que sunt suꝑ t̾rã rursũ
xp̃m induimus complantati denuo
similitudinẽ mortis eius. S ⁊ quomͦ
in baptismo eruim᷑ in potestate tene¬
brarum ⁊ in regnũ transferrimur
claritatis et̾ne: ita ⁊ in scĩ huiꝰ scd̾a¬
quadam regeneratione ꝓpositi de te¬
nebris eque ñ uniꝰ originał. s mul¬
tors actualiũ delictoꝵ in lum̃ uirtutũ
euadimꝰ reaptantes nob̃ illd̃ apłi. nor

Expanded text:
gativam, ut secundum baptisma nuncugativam, ut secundum baptisma nuncupetur Arbitror ob perfectam mundi abrenuntiationem, ac singularem excellentiam vitae spiritualis, qua praeeminens 521 universis vitae humanae generibus hujuscemodi conversatio, professores et amatores suos Angelis similes, dissimiles hominibus facit; imo divinam in homine reformat imaginem, configurans nos Christo instar Baptismi. Et quasi denique secundo baptizamur, dum per hoc quod mortificamus membra nostra quae sunt super terram, rursum Christum induimus, complantati denuo similitudini mortis ejus. Sed et quomodo in Baptismo eruimur de potestate tenebrarum, et in regnum transferimur claritatis aeternae: ita et in sancti hujus secquadam regeneratione propositi, de tenebris aeque, non unius originalis, sed multorum actualium delictorum, in lumen virtutum evadimus, reaptantes
Abbreviated transcription (Latin):
ad hec nil ad p̃sens certiꝰ breuiꝰq res¬
pondendum occurrit: nͥ qd̾ ita sciꝰ
antistites sapuerunt. recte ne ipsi ui¬
derint. Nam ego in sensib actibq
illustrauit patrum cautꝰ ꝓfecto sum:
ñ om̃ino aliud estimare. qͣm qd̃ beato
teste apło. querit᷑ iam inter dispensa¬
tores ut uidł fideł quis inueniatur.
delei. illum in lispendo qͦd p̃manib
erat: istum in icribendo qd̾ senserat:
Qd̾ deniq queritis dequibdã ep̃is
quos sc̃s item papa gregoriꝰ ad npus
in monasteriis ꝓ eoꝵ excessibl itur
reclusisse. utrum nam in suo an in mo¬
nastico interĩ habitu habitau̾int. cum
monachis: ego nescio. nͥ qd credibiliuᷤ
uidetur: nequaqͣm illos religionis
erant ꝓpetuo habituri: sed tm̃ que¬
uisse quietem insecretis monast̾ioꝵ
⁊ oportunitatẽ penitentiȩ.
udire & hoc uultis ame: ũn int̾
cetera penitentiȩ instituta. monast̾i¬
alis disciplina meruerit hanc p̃ro¬

Expanded text:
ad haec nihil ad praesens certius breviusque resad haec nihil ad praesens certius breviusque respondendum occurrit, nisi quod ita sancti antistites sapuerunt: rectene? ipsi viderint. Nam ego in sensibus actibusque illustrium Patrum cautus profecto sum omnino non aliud aestimare, quam quod beato Apostolo teste quaeritur jam inter dispensatores, ut videlicet fidelis quis inveniatur .deles, illum in dispensando quod prae manibus erat, istum in scribendo quod senserat. 53. Quod denique quaeritis de quibusdam episcopis, quos sanctus idem papa Gregorius ad tempus in monasteriis pro eorum excessibus legitur reclusisse, utrumnam in suo, an in monastico interim habitu habitarint cum monachis: ego nescio, nisi quod credibilius videtur, nequaquam illos insignem erant perpetuo habituri; sed tantum quaesisse quietem in secretis monasteriorum, et opportunitatem poenitentiae. 54. Audire et hoc vultis a me, unde inter caetera poenitentiae instituta monasterialis disciplina meruerit hanc praero
Abbreviated transcription (Latin):
mus & nos in nre huiꝰ disputatiũ cłe
conclusione: ut & qui ꝓpͥa impellente
conscientia suũ deserit locũ. ne suũ
qd̾ putat deserat uotum: ñ deserentẽ
non sꝑnat: & qui secura conscientia
frat̾num scandalũ timens fr̾s ñ deserit:
deserentẽ non iudicet. Et de his me
accipite sane qd̾ sentio respondisse:
saͥne p̃iudicio samiꝰ sentientis. tem¬
gregoriꝰ nescio quẽ uenantiũ. habitũ
monachilem quem pie susceꝑat ĩpieq:
reiecerat. ñ solum resumere ñ coegit
sed etiã omnẽ legit᷑ indulsisse cõmu¬
nionẽ apostate ꝑduranti: uel sẽs
augustinus coniugii legi. uotũ quo¬
damm subiciat continentie: ita ut
libro de uirginitate asserere uideat᷑.
nec celibis quidem uite ꝓpositũ. copu¬
le posse prescribe coniugali qͦ minꝰ
in dissolubile maneat: etiam qd̃ ãcon¬
tinentib fallente diabolo fracto scĩta¬
tis uotoanitũ fuerit matͥmoniũ. &

Expanded text:
mus et nos in nostrae hujus disputatiunculae mus et nos in nostrae hujus disputatiunculae conclusione, ut et qui propria impellente conscientia suum deserit locum, ne suum quod putat deserat votum; non deserentem non spernat: et qui secura conscientia fraternum scandalum timens, fratres non deserit; deserentem non judicet. Et de his me accipite sane quod sentio respondisse, sine praejudicio sanius sentientis. CAGregorius nescio quem Venantium, habitum monachalem, quem pie susceperat, impieque rejecerat, non solum resumere non coegit, sed etiam omnem legitur indulsisse communionem apostatae perduranti , vel sanctus Augustinus conjugii legi votum quodammodo subjiciat continentiae; ita ut in libro de Virginitate asserere videatur, nec caelibis quidem vitae propositum copulae posse praescribere conjugali, quominus indissolubile maneat, etiam quod a continentibus, fallente diabolo, fracto sanctitatis voto, initum fuerit matrimonium. Et
Abbreviated transcription (Latin):
nachos acquieuerint absq mutuo dũ¬
taxat assensu. Quod totiens equidẽ exꝑi¬
mur. quotiens talis uspiam monacoꝵ
susceptio plane ñ nͥ contra decretum
forte animũ pulsau̾it recordatio scan¬
dali qd̾ dicedens frĩb quos deseruit
fecit. ⁊ quia oporteat emendari suo
reditu qd̃ ex discessu deliq̾rit: prudẽ¬
ter adu̾tat qui hoc cogitat. scandalũ
scandalo non bene emendari. Quał
deniq emendatio erit: si ut aliis scan¬
dalum tollas alios scandaliras: Quã¬
qͣm ꝑfecto ⁊ tolerabilius scandalum
illud sit & uenialius. qd̾ factum est
intentione ꝓficiendi in meliꝰ: ꝙͣ. qd̃
facere cogitas ad deteriꝰ apostatando.
S ⁊ ante qd̾q licet ñ sine scandalo.
tutius tuam sine dubio ad id qd̾ pu¬
tasti melius secutꝰ es conscientiam:
qͣm si in priori bono ⁊ loco contͣ con¬
scientiam ꝑmaneres: qͣmqͣm secure
id posses: si sane hinc eandem tuã
ipsius conscientiã reddere securam

Expanded text:
nachos acquieverint absque mutuo dunnachos acquieverint absque mutuo duntaxat assensu. Quod toties equidem experimur, quoties talis uspiam monachorum susceptio plane non nisi contra decretum forte animum pulsaverit recordatio scandali, quod discedens fratribus, quos deseruit, fecit; et quia oporteat emendari suo reditu quod ex discessu deliquerit: prudenter advertat qui hoc cogitat, scandalum scandalo non bene emendari. Qualis denique emendatio erit, si ut aliis scandalum tollas, alios scandalizas? Quanquam profecto et tolerabilius scandalum illud sit, et venialius, quod factum est intentione proficiendi in melius, quam quod facere cogitas ad deterius apostatando. Sed et ante quoque, licet non sine scandalo, tutius tuam sine dubio ad id quod putasti melius, secutus es conscientiam, quam si in priori bono et loco contra conscientiam permaneres, quanquam secure id posses: si sane hinc eamdem tuam ipsius conscientiam reddere securam
Abbreviated transcription (Latin):
querit uͥ soluat qd̾ suo in loco suo utiq¬
Iudicio uouerat quidem s ñ solu̾at:
sicut ñ laudo qd egredit᷑. ita ut ẽgre¬
diat᷑ non consulo. si t̾n ad remotum
ignotũq monast̾ium migrauerit.
Cur ita: Tum ꝓpt̾ pauli sententiã
qua beatum manifeste ꝓnuntiat qui
seip̃m ñ iudicat in eo qd̾ ꝓbat. tũ ex
nr̃i auctoritate magistri qui talem
⁊ suscipi iubet ⁊ retineri. inuentum
qͦ bonum ⁊ utilem suasione allici. ꝓ¬
fessione ligari. Deniq suadentur
ei inquid ut stet. Elt ne forte pͥoris
sui monast̾ii memor remordente
ut assolet conscientia incipiat denuo de
rupta stabilitate causari: generalem suꝑ
huiusmõi scrupulo consolatoriã ꝓfert
sententiã dicens. Ubiq enĩ unideo ser¬
uitur: uni regi militatur. Porro de ui¬
cino ꝓhib& quod iubet de ꝑegrino ne
uicinitas inter monastia fomes scandala
rixe mat̾ia sit: si alt̾utrũ reciꝑe mo¬

Expanded text:
quaerit ubi solvat quod suo in loco  quaerit ubi solvat quod suo in loco  judicio voverat quidem, sed non solverat: sicut non laudo quod egreditur, ita ut regrediatur non consulo, si tamen ad remotum ignotumque monasterium migraverit. Cur ita? Tum propter Pauli sententiam, qua beatum manifeste pronuntiat, qui se ipsum non judicat in eo quod probat : tum ex nostri auctoritate magistri, qui talem et suscipi jubet, et retineri; inventum quoque bonum et utilem suasione allici, professione ligari. « Denique suadeatur, » inquit, « ut stet . » Et ne forte prioris sui monasterii memor, remordente, ut assolet, conscientia, incipiat denuo de rupta stabilitate causari; generalem super hujusmodi scrupulo consolatoriam profert sententiam, dicens: Ubique enim uni Deo servitur, uni Regi militatur. Porro de vicino prohibet, quod jubet de peregrino: ne vicinitas inter monasteria fomes scandali, rixae materia sit, si alterutrum recipere mo
Abbreviated transcription (Latin):
mutant uel pretermittunt. a regłari
t̾n omĩno ꝓfessione ñ discedunt. donec
tam̃ sobrie ⁊ iuste ⁊ pie ꝓsuoꝵ morib
uiuere ñ desistunt. Deniq regła iꝑsa
tradit octauum humilitatis gradum.
ut nichil agat monachus nisi qd̾ com¬
munis monasterii regła uel maioꝵ co¬
hortant᷑ exempla. Exceptis ꝓinde cis¬
terciensib. ⁊ qui illoꝵ forte ritu ñ tã
uiuere. scdm regłam qͣm ip̃ãm ex inte¬
gro pure ad litteram uti se sane ꝓfessoᷤᷤ
ẽẽ putant tenere curant. de cet̾o nemi¬
nem obedient̾ degentẽ regłaris mo¬
ueat sollẽpnisq ꝓfessio. in qua ñ fit
de tota regła ꝓmissio. in his dũtaxat
monasterus inquib ordo ⁊ disciplina
seruatur cũ bonis consuetudinibus.
Salua gͥ sua cuq manet incenobiis
bene ordinatis ꝓfessio: t̾m si sana fue¬
rit ⁊ intentio. Cet̾m qui inquietꝰ est
⁊ ita crecde non potest. s magis credeis
⁊ ceclens stimulanti conscientie exit &

Expanded text:
mutant, vel praetermittunt; a regulari mutant, vel praetermittunt; a regulari tamen omnino professione non discedunt, donec tamen sobrie, et juste, et pie, pro suorum moribus vivere non desistunt. Denique Regula ipsa tradit octavum humilitatis gradum, « ut nihil agat monachus, nisi quod communis monasterii regula, vel majorum cohortantur exempla . » 49. Exceptis proinde Cisterciensibus, et qui illorum forte ritu non tam vivere secundum Regulam, quam ipsam ex integro pure ad litteram uti se sane professos esse putant tenere curant: de caetero neminem obedienter degentem regularis moveat solemnisque professio, in qua non fit de tota Regula promissio, in his duntaxat monasteriis, in quibus ordo et disciplina servatur cum bonis consuetudinibus. Salva igitur cuique sua manet in coenobiis bene ordinatis professio, tantum si sana fuerit et intentio. Caeterum qui inquietus est, et ita credere non potest; sed magis credens et cedens stimulanti conscientiae exit, et
Abbreviated transcription (Latin):
deinceps uiuere disponit & eligit. Qͥd
enim: Nunqͥd uerbi gra aut in maiori¬
monasterio usus clumacensiũ aut isti
forte illor ritus. aut uͦ utriq cistecien¬
sium districtionẽ litt̾atoriã ꝑfitemur:
Attam̃ om̃s scd̃m regłam ꝓfitem᷑. Una
qͥdem oris ubiq ꝓmissio. s quia ñ una :
om̃ib cordis indentio: potest dubitant̃
sine detrim̃to salutis ⁊ sine dampno
ꝓfessionis. oꝑis qͦ non una ubiq ob¬
seruatio celebrari. Sicut enim ñ om̃s
om̃ia denent etiã boni xp̃iani quȩ
in eũgłio sunt. om̃s t̾n scd̾m eũgłium
uiuunt.nam qui concessis alligari cõ¬
iugiis contenti sunt. ñ ideo t̾n credt̃
se recessisse ab eũgłio quia euugłici sub¬
limitatẽ consilii de celibe ducenda uita
ñ elegerunt. ita sane si in gradu illo in¬
feriori legiame ac fideliter conu̾sentur:
sic qͦ qui scd̾m regłam uiuere statuunt¬
⁊ si non adunguem ut d̾r totam cus¬
dodiunt.⁊ si qua ꝓ sui claustri ritu uł

Expanded text:
deinceps vivere disponit et eligit. 48. Quid enim? nunquid verbi gratia, aut in Majori-Monasterio usus Cluniacensium, aut isti forte illorum ritus, aut vero utrique Cisterciensium, districtionem litteratoriam profitentur? Attamen omnes secundum Regulam profitemur. Una quidem oris ubique promissio: sed quia non una est omnibus cordis intentio, potest indubitanter sine detrimento salutis, et sine damno professionis, operis quoque non una ubique observatio celebrari. Sicut enim non omnes omnia tenent, etiam boni Christiani, quae in Evangelio sunt, omnes tamen secundum Evangelium vivunt nam qui concessis alligari conjugiis contenti sunt, non ideo tamen credunt se recessisse ab Evangelio, quia evangelici sublimitatem consilii de caelibe ducenda vita non elegerunt, ita sane si in gradu illo inferiori legitime ac fideliter conversentur: sic quoque qui secundum Regulam vivere statuunt, etsi non ad unguem, ut dicitur, totam custodiunt, etsi qua pro sui claustri ritu vel
Abbreviated transcription (Latin):
deuorauit me morsu a marissimo. hinc
ẽ qd corde confractus & corpore defluo
in uoluptates. in amaritudines. habens
in natam culpam. penã cognatã. totꝰ
fluidꝰ & eñuis. Ille autẽ qui idẽ ipse ẽ
qui dicit ego sum qui sum. ueracit̾ ẽ:

Expanded text:
devoravit me morsu amarissimo. Hinc devoravit me morsu amarissimo. Hinc est quod, corde confractus et corpore, diffluo in voluptates, in amaritudines, habens innatam culpam, poenam cognatam, totus fluidus et enervis. Ille autem qui idem ipse est, qui dixit: Ego sum qui s
Abbreviated transcription (Latin):
cum ille miserationis fons int̾minabili
siccabit᷑ siccitate. Queretis me inquit:
& ñ inuenietis. Bonus es dñe. anime
querenti de. Si querenti: qͣntomagis in¬
uenienti: gi tam dulcis ÷ memoria. qͣlis
erit p̾sentias Si mel & lac dulce ẽ sub
lingua. quid erit suꝑ linguã: hic ꝓ¬
bate uos fr̃̾s si inuia estis: si ñ exorbita¬
tis. Letet᷑ inquit cor querentiũ dnm. Si
gaudetis ad labores. si in offenso ⁊ defesso
pede curritis uiã mandatoꝵ dei. si coti¬
die utriꝰq hominis statꝰ recentior ẽ ad
endum: ꝓfecto queritis faciem eiꝰ semꝑ.
Quo gͦ abiit dilectus ex dilecto & q̃remꝰ
eum: Abi enim ẽ: Quid dixi miseꝵ:
sed uͥ non ẽ : Altior ÷ celo. inferno ꝓ¬
fundior: latior t̾ra mari diffusior.
Nusquã est & uͥq ẽ: quia nec ab est
ulli. nec ullo capitur loco. Ipse hic ẽ:
sed ego hic ñ sum. Quã ueri similius
uideret᷑ ut du hic ñ esses: & ego hic eẽm
dñe. S ego nec hic nec alibi sum: quia

Expanded text:
cum ille fons miserationis interminabili siccabitur siccitate. Quaeretis me, inquit, et non invenietis . Bonus es, Domine, animae quaerenti te. Si quaerenti, quanto magis invenienti? Si tam dulcis est memoria, qualis erit praesentia? Si mel et lac dulce est sub lingua, quid erit super linguam? 2. Hinc probate vos, fratres, si in via estis, si non exorbitatis. Laetetur, inquit, cor quaerentium Dominum . Si gaudetis ad labores, si inoffenso, si indefesso pede curritis viam mandatorum Dei, si quotidie utriusque hominis status recentior est ad endum; profecto quaeritis faciem ejus semper. Quo ergo abiit dilectus ex dilecto, et quaeremus eum? Ubi est? Quid dixi miser! Sed ubi non est? Altior est coelo, inferno profundior, latior terra, mari diffusior. Nusquam est, et ubique est; quia nec abest ulli, nec ullo capitur loco. Ipse hic est, sed ego hic non sum. Quam verisimilius videretur, ut tu hic non esses, et ego hic essem, Domine! Sed ego nec hic, nec alibi sum; quia
Abbreviated transcription (Latin):
tinemus adhoram: scdo iam timenteᷤᷤ
Sic gͥ duob p̃cedentib timore parit̾¬
& pudore exclusis: in soliꝰ amoris recli¬
tinosa aromatum in unctione linit᷑
Non qd̾ opus haberet corpꝰ huiꝰ modi
aromatib solidari: qd̃ dissolui oĩo ñ po¬
terat. aut uide corruptionẽ. S qui ꝓpter
Hnos iudeoꝵ spuca sustinuit: ꝓpt̾ nos qͦ

Expanded text:
do jam timentes Sic igitur duobus praecedentibus timore pariter et pudore exclusis, in solius amoris reclitinosa aromatum inunctione linitur: non quod opus haberet corpus illud hujusmodi aromatibus solidari, quod dissolvi omnino non poterat, aut videre corruptionem; sed qui propter nos Judaeorum sputa su