comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ tuli̾m qd̾ fiet utiliñse si duce pietate requi¬
rancͥ/ Que cũ ita sint qͥs ẽ qͥ iũste stomachet᷑
ꝙ agendo atq ãmi̾strando corꝑi aĩa data sit.
cũ tant̾ ⁊ tã diumnꝰ reꝵ ordo ꝯiecti meliꝰ ñ possit̃.
aut q̃rend̾ putet qualis in hoc morͥ ⁊ fragili
post hoc corpꝰ suta᷑ sit cũ ⁊ pona mortis nccĩo
mane̾ debeat manente pcc̃o. ⁊ uͥtuti psetatiq
dis dĩ p̃ceptis uigilancissime ⁊ religiosissiẽ
oꝑam demꝰ. Non .n. ẽ alia fuga de tantis ma¬
lis. Si qͥd aut̃ obscuriꝰ a me doñ ÷ ꝙͣ uelles.
facito ut memorie mãdatũ alias oꝑtunius
nia ita sũ affectus ut eã iñt̾polare nefas pu¬
ĩ p̃senͣ uise st̃. cedã iudicio tuo. ac demñceps
tã magnis reb muestigandis ñ mͦ cẽpꝰ pp̃ tiã¬

Expanded text:
protulerim. Quod fiet utilissime, si duce pietate requirantur. 81. Quae cum ita sint, quis est qui juste stomachetur, quod agendo atque administrando corpori anima data sit, cum tantus et tam divinus rerum ordo connecti melius non possit; aut quaerendum putet, qualis in hoc mortali et fragpost hoc corpus futura sit, cum et poena mortis necessario manere debeat manente peccato, et virtuti pietatique dis Dei praeceptis vigilantissime et religiosissime operam demus: non est enim alia fuga de tantis malis. Si quid autem obscurius a me dictum est quam velles, facito ut memoriae mandatum alias opportunius ne ita sum affectus, ut eam interpellare nefas puin praesentia visae sunt; cedam judicio tuo, ac deinceps tam magnis rebus investigandis, non modo tempus propt
Abbreviated transcription (Latin):
ciliatõne religat᷑. Inectit gͦ aĩam ĩ illo actio
t̾cio. atq incipit dice. purgat ĩ qͣrto. refort ĩ
qͥnto. intͦouat iñ sexto. pasait ⁊̃ .uiiͦ. atq sͥ
fit alias citiꝰ. alias tardiꝰ. ut queq amore ac
pulchrmmie sacit̃ quoqͦ mͦ Rese hr̃e uolulut de qbꝰ

Expanded text:
. Innectit ergo animam in illo actu tertio, atque incipit ducere; purgat in quarto; reformat in quinto; introducit in sexto; pascit in septimo. Atque hoc fit alias citius, alias tardius, ut quaeque amore ac pulcherrime facit, quoquo modo s
Abbreviated transcription (Latin):
diuẽ qͣ se lib̾tate dignã facit. Nã ille ab oĩb
lib̾at. cui oĩb S̾uire utilissĩmũ ẽ ⁊ ĩ cuius ser¬
uicio place̾ ꝑfcẽ. sola libertas est.
ed uideo me pene excessisse metas ꝓpositi mei
ac sñ ulla int̾roga ͤ tã diu tͥ młta dixisse
id me penitet. Nam cũ sint ista ꝑ tã młtas

Expanded text:
acit: nam ille ab omnibus liberat, cui servire omnibus utilissimum est, et in cujus servitio placere perfecta et sola libertas est. Sed video me pene excessisse metas propositi mei, ac sine ulla interrogatione tamdiu tibi multa dixisse: neque id me poenitet. Nam cum sint ista per tam multas
Abbreviated transcription (Latin):
Est gͦ iste qͥntꝰ gͣdus. Aliũd ẽ .n. effice̾ aᵈ ten̾e
pitatẽ. ⁊ alia ꝓrsus actio qͣ se coinqͥnatã reĩtegt᷑.
alia qͣ ñ patit᷑ se rursus iñquinari. In ħ gradu
omnifarie concipit qͣnta sit.
ducia ꝑgit iñ dm̃i .i. ĩ ip̃am ꝯtẽpłonẽ uĩtatis.

Expanded text:
Est ergo iste quintus gradus: aliud est enim efficere, aliud tenere puritatem; et alia prorsus actio qua se inquinatam redintegrat, alia qua non patitur se rursus inquinari. In hoc gradu omnifariam concipit quanta sit: fiducia pergit in Deum, id
Abbreviated transcription (Latin):
pulcre ĩ pulcͦ. pultre ad pulcͥtudinẽ. pilcre
a pd̾ pulcͥcudinẽ. De quib oĩb post reqͥres
si qͥd uidebit᷑ aꝑiend̾. Nũt iõ uelut totiens
ista signare uocabulis ne te moueat cũ alii
mõĩs ead̾ res ⁊ appellari ⁊ diuidi p rcissime
ac sb̾tilissime s iñ tanta copia modoꝵ uti¬

Expanded text:
lchre apud pulchritudinem. De quibus omnibus post requires, si quid videbitur aperiendum: nunc ideo volui toties ista signare vocabulis, ne te moveat cum alii modis eaedem res et appellari, et dividi possunt rectissime ac subtilissime; sed in tant
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ̾ boni s ⁊̃ mali płimũ iñ ea pucent eẽ atq
ab ea nͥ uĩtatis abiũdicẽt. ⁊ cũ q̃dã libidine ⁊
uolupͭ  misa̾błi in suas tenebͣs q̃s eoꝵ morb
pati pͭ mediciñe maledicentes refugiant. Unde
diuino afflatu ⁊ ꝓrsus ordinatisime iꝰ a ꝓpħa

Expanded text:
imum in ea putent esse, atque ab ea nomen veritatis abjudicent: et cum quadam libidine et voluptate miserabili in suas tenebras, quas eorum morbus pati potest, medicinae maledicentes, refugiant. Unde divino afflatu et prorsus ordinatissime illud a
Abbreviated transcription (Latin):
ñ et̾na pat̾nitas docebit᷑ płis. Et quõ stabit
qr totũ in pr̃e docetis ingenitũ. qui ip̃t
pr̃nitatis nom̃ hr̃e putatis iniciũ cũ cepisse ex
tẽꝑe diotis filiũ quo nũdũ ex̃sfante prẽmi
dici ñ pͣ uocitatũ: felꝰ. Non sũ tam stultus
Augꝰ. Quid gͦ int̾ pr̃em ⁊ fi liũ dicis medium

Expanded text:
n aeterna paternitas docebitur Patris. Et quomodo stabit, quia totum in Patre docetis ingenitum, qui ipsius paternitatis nomen habere putatis initium, cum coepisse ex tempore dicitis Filium, quem nondum exstante Patre dici non potest vocitatum? Fel. Non sum tam stultus Aug. Quid ergo? Inter Patrem et Filium dicis medium
Abbreviated transcription (Latin):
ato corꝑe discessisse aĩam ⁊ qiͣ mortẽ qͣndam
nous ꝯtigisse. Ren̾. Non solũ assencior s ita
libent̾ ut nscħ me magis iñ hoc s̾ione delcã¬
uit. Augꝰ. Si aͦ satis ꝑspexisti in hac siłitudĩe
quõ possit dissecto corꝑe aĩa ñ secari accipe
nũc quõ fustra ip̃a corꝑis cũ aĩa ñ secta sit
uiu̾e̾ possint. Iã .n. ꝯcessisti ⁊ rͤte ut opinor

Expanded text:
ato corpore discessisse animam, et quasi mortem quamdam nominis contigisse? E. Non solum assentior, sed ita libenter, ut nihil me magis in hoc sermone delectaverit. 67. A. Si ergo satis perspexisti in hac similitudine, quomodo possit dissecto corpore anima non secari; accipe nunc quomodo frusta ipsa corporis, cum anima secta non sit, vivere possint. Jam enim concessisti, et recte, ut opino
Abbreviated transcription (Latin):
litas q̃dã eẽ uite rõni undiq ꝯsentientis. Nã
si aliud ab alio in uita discrepet magis ni
fallor offendim᷑. ꝙͣ si aliqͣ ꝑs cculi maiore
minore ue int̾uallo ꝙͣ alie ꝑtes distent a pũc¬
to. An tu alit̾ existimas: Renatꝰ. Immo assen¬

Expanded text:
itae, rationi undique consentientis. Nam si aliud ab alio in vita discrepet, magis, ni fallor, offendimur, quam si aliqua pars circuli, majore minoreve intervallo quam aliae partes distet a puncto. An tu aliter existimas? E. Imo assen
Abbreviated transcription (Latin):
cũ corꝑe ãi c̾tũ argum̃tũ sit. qd̾ etatis accessu
aꝑtior hñane ꝯsuetudini hõ ⁊ iñ ea magor
magisq ꝑitꝰ ÷. Ren̾. Age ut placet nã ⁊ ego
id genus docendi ac discendi maxie ꝓbo. Nescio
quo .n. mͦ cũ id ꝙ nesciens q̃ rebã ip̃e xindeo
fit ip̃a inuentio ñ mͦ re s ãmiratõne ⁊̃ dulcior

Expanded text:
cum corpore animi certum argumentum sit, quod aetatis accessu aptior humanae consuetudini homo, et in ea magis magisque peritus est. E. Age ut placet; nam et ego id genus docendi ac discendi maxime probo: nescio quo enim modo cum id quod nesciens quaerebam ipse respondeo, fit ipsa inventio non modo re, sed admiratione etiam dulc
Abbreviated transcription (Latin):
ñ eẽt p̃stancioe uisus ceti̾s sensib. Qͥd ꝙ ictum
cũ iͥ patiant᷑ꝰ oculi u st̾ n hoc aĩam lacet nec
ista pͥassio uisus s tactus uocat᷑ꝰ ⁊ tñ talia pati
oculus poss ⁊̃ ĩ exanime corꝑe ꝙͣuis deeẽt aĩa
qͣm passio nõ lat̾e̾t. iᵈ aut̃ qd̾ pati ñ nͭ oculus

Expanded text:
ictum cum ibi patiantur oculi ubi sunt; neque hoc animam latet, nec ista passio visus, sed tactus vocatur: et tamen talia pati oculus posset etiam in exanimo corpore, quamvis deesset anima, quam passio non lateret; illud autem quod pati non potes
Abbreviated transcription (Latin):
abscessũ ad suꝑna euadũt ac sese expediũt
moue̾ illa corpuscula tanto ꝯcĩtatiꝰ qͣnto pla¬
ga recentõre subito erũpũt. Deĩde poero mo¬
tũ languesce. postremo desine̾ dũ minꝰ mip᷑ ꝙ
sit ꝙ effugit. ac deinde totũ euolat ¶s ab hoc re
uocat me ꝙ hausi oculis hñs. pene serłꝰ ꝙͣ cͤdi
pͭ. s c̾ce nõ seriꝰ ꝙͣ deb̾e̾m. Cũ .ii. nuꝑ in agro
eẽmꝰ ligurie. nr̃i illi adolescentes qui tũt mecum
erãt studioꝵ suoꝵ gr̃a aĩadu̾terũt humi ĩ acẽte
in opaco loco reptantẽ bestiolam młtipedẽ. lon¬
gũ dico ꝙ̃dã ilmiculũ. uulgo notꝰ. hoc tñ ꝙ¬

Expanded text:
abscessum ad superna evadunt, ac sese expediunt, movere illa corpuscula tanto concitatius, quanto plaga recentiore subito erumpunt: deinde porro motum languescere, postremo desinere, dum minus minusque fit quod effugit, ac deinde totum evolat. Sed ab hoc me revocat quod his hausi oculis pene seri sed certe non serius quam deberem. Cum enim nuper in agro essemus Liguriae, nostri illi adolescentes qui tunc mecum erant studiorum suorum gratia, animadverterunt humi jacentes in opaco loco, reptantem bestiolam multipedem, longum dico quemdam vermiculum: vulgo notus est,
Abbreviated transcription (Latin):
satis. Tu uo̾ si p̃naricatõis argueris quid
oppugnata ut tͣpit̾ cedẽt: Augꝰ. Nũqͥd nã ÷
his qͥsꝙͣ iudex a quo huic uł mͥ metuend̾ sit:
Ego te pͥuatĩ qiͣ adhibitꝰ iuris ꝯsultꝰ ĩstrnẽdi
cã refenleꝰ uolui ut cũ ad iidiciũ uentũ fu̾s

Expanded text:
st: tu vero si praevaricationis arguaris, quid oppugnata ut turpiter cederet? A. Numquidnam est hic quisquam judex, a quo huic vel mihi metuendum sit? Ego te privatim quasi adhibitus jurisconsultus, instruendi causa refellere volui, ut cu
Abbreviated transcription (Latin):
ter querentib inueniendi facultas desit.
recedamꝰ N placet ⁊ ad alia tͣnseamꝰ Qͥqqd
eẽ concedis. Nam ⁊ ex̾cet aĩm ħ genꝰ disopli¬
naꝵ ad sd̾tiliora c̾nenda ne luce illoꝵ reꝑchũ
cupiebat libent̾ refugiat. ⁊ afft̾ argum̃ta
nͥ fallor ctissima quib ꝙ fui̾t᷑ inuẽtũ atq
ꝯfectũ ĩpudentẽ hãt dubitatõnẽ ꝙ hoĩ talia

Expanded text:
ter quaerentibus, inveniendi facultas desit.recedamus, si placet; et ad alia transeamus: quidquid esse concedis: nam et exercet animum hoc genus disciplinarum, ad subtiliora cernenda, ne luce illorum reperccupiebat, libenter refugiat; et affert argumenta, nisi fallor, certissima, quibus quod fuerit inventum atque confectum, impudentem h
Abbreviated transcription (Latin):
n᷑ uideo nͨ mͦ senest̾e̾. n id auditu. aut ol fani
aut gustu. aut tactu sentio. Aug U̾ gͦ istud
nosti:: Een̾. Rõne id colligo. Augꝰ. Quibus
argum̃tis rõ tua utit᷑.: Ren̾. Qd̾ alios indeo
senes qui ut ego nc̃ sũ uuenes erant. Aug̃
Nõne sonsusẽ quo eos uides unꝰ de qͥnqs
Ren̾. Quis negat: S ex eo ꝙ illos uideo

Expanded text:
nec video me modo senescere, neque id auditu, aut olfactu, aut gustatu, aut tactu sentio. A. Unde ergo illud nosti? E. Ratione id colligo. A. Quibus argumentis ratio tua nititur? E. Quod alios video senes, qui ut ego nunc sum, juvenes erant. A. Nonne sensus est, quo eos vides, unus de quinque? E. Quis negat? Sed ex eo
Abbreviated transcription (Latin):
negotiũ postulat uide nẽ eas q̃ ducũt᷑ ĩ aĩalib
uires. utrũ roĩ huit̃ ꝯgruant. Nam corꝑa oĩũ
aĩaliũ qͥs negat suo ponde̾ ꝓdita: Qd̾ pono
nutu aĩe actũ quo inclinaui̾t młtũ ualet mag¬
nitudine ꝓp̾a. ẜ nutꝰ aĩe ad mouend̾ corꝑis
pondus neruis qiͣ torm̃tis utit᷑. neruos aut̃
sõpno qr eũ frigidũ ⁊ hũidũ dicũt medior ꝓbat.¬

Expanded text:
negotium postulat, vide nunc eas quae dicuntur in animalibus vires, utrum rationi huic congruant: nam corpora omnium animalium quis negat suo pondere praedita? Quod pondus nutu animae actum, quo inclinaverit, multum valet magnitudine propria. Sed nutus animae ad movendum corporis pondus, nervis quasi tormentis utitur: nervos autem somno, quia eum frigidum et humidum dicunt medici et
Abbreviated transcription (Latin):
ualent. nͥ uis artis ⁊ ex̾citatõis accedat. qͥ epe
eĩ uisũ ingentis corꝑis uiros ab exiguis brenib
magnitudies ualent płimũ. Et si ex̾catatões tm̃ affert
ut celiberrime creditũ sit. hõĩem tollendo coridie
uiculũ ꝑuũ egisse. ut eũ ⁊̃ taurũ sñ sonsu maioris
onĩs. ꝙ paulatĩ addebat᷑ tolle̾ ac sustĩne̾ poss. neqͣꝙͣ
ãplioris etitis uires cũ corꝑe aĩam creuisse sig̃it.

Expanded text:
valent, nisi vis artis et exercitationis accedat. Saepe etiam visum est, ingentis corporis viros ab exiguis brevibusmagnitudines valent plurimum; et si exercitationes tantum afferunt, ut celeberrime creditum sit, hominem tollendo quotidie vitulum parvum, egisse ut eum etiam taurum sine sensu majoris oneris, quod paulatim addebatur, tollere ac sustinere posset: nequaquam amplio
Abbreviated transcription (Latin):
hoc un̾ eẽ ꝯsenciã. Nam oculos meos iͥ sentire
uͥ ñ st̃: ne ĩ sõpnis quid̾ dic̾e̾. aude̾m¶Augꝰ. uide
gͥ ubi obdormieris. Qͥd .n. tͥ tandẽ elabe̾t᷑ iñcauti
augꝰ. Ĩmo ita ẽ. Is .n. foras se porrigit ⁊ ꝑ ocło̾s
emicat longius qͣqua u̾sũ pͭ lustrare qd̾ c̾nimꝰ.

Expanded text:
sentiam: nam oculos meos ibi sentire ubi non sunt, ne in somnis quidem dicere auderem. A. Vide igitur ubi obdormieris: quid enim tibi tandem elaberetur incautius, A. Imo ita est: is enim se foras porrigit, et per oculos emicat longius quaquaversum potest lustrare quod cernimus.
Abbreviated transcription (Latin):
tare. Id aut̃ ut tͥ ꝓbem q̃ro absq te utrũ
aliũ alio ꝑtinaciꝰ ambulare ac msciꝰ defatigari:
maioꝵ uiriũ eẽ arbitreris. Reñ. Ita sentio.
Augꝰ. Cur gͦ puer młto amphꝰ itini̾s ꝯficieban
Iñ defiũ cũ ancupandi studio ĩ ambulando ex̾ c̾er
ꝙͣ adolescens cũ me ad alia studia quibꝰ seds
mag̃ cogebar ꝯtulissẽ: si accedenti etati. ⁊ ꝑ hãt
aie crescenti uires amplores tͥbuende sunte¬

Expanded text:
tare: id adeo ut tibi probem, quaero abs te utrum alium alio pertinacius ambulare ac minus defatigari, majorum virium esse arbitreris? E. Ita sentio. A. Cur ergo puer multo amplius itineris conficiebam sine defectu, cum aucupandi studio in ambulando exercerer, quam adolescens cum me ad alia studia, quibus sedere magis cogebar, contulissem; si accedenti aetati, et per hanc animae crescenti vires ampliores tribuend
Abbreviated transcription (Latin):
batꝰ marcidi. ⁊ pp̃ mlłam ex̃cit̾atõnẽ languidi pod̾
ud̾ adeo sit exiguũ ut ne ab alio qͥd̾ ĩ pactũ
creuisse aĩam q̃ hũs ĩ dies amphorib utat᷑ rͤte
ac p̾dent̾ existim: Pot̃ .n. iste si ab aliquo
ñ longe ire moxq recidꝰ ac post paululũ sa¬
giitas iã fro gralies pẽnulis uegetatas neruo
itentissimo emisras celũ remotilinũ pete. fides¬

Expanded text:
berat marcidi, et propter nullam exercitationem languidi; pondus vero adeo sit exiguum, ut ne ab alio quidem impactumcrevisse animam, quae his in dies amplioribus utatur, recte ac prudenter existimet? Potest enim iste, si ab aliquo os, viderit non longe ire, moxque recidere; ac post paululum sagittas jam ferro graves, pennulis vegetas, nervo intentissimo emissas, coelum remotissimum petere; fides
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sus. s ⁊̃ cũ aliqͦ torm̃to aut iactu aut ĩpussu. aut
repussu. eo quo nõ sponte ferũt᷑ iñ aliena ire co¬
codit ꝓ frõ simulꝙ in solũ deduot᷑. It̃ n deicit᷑ de¬
cogebat᷑. Alt̾ uo̾ maiore ĩpetu locũ suũ petebat.
facito ut maior ĩ suꝑna iaculet᷑. ⁊ minori occiat

Expanded text:
sed etiam cum aliquo tormento aut jactu aut impulsu aut repulsu, eo quo non sponte ferrentur, vi aliena ire cocedit profecto, simulque in solum deducitur. Item si dejicitur decogebatur, alter vero majore impetu locum suum petebat; facito ut major in superna jaculetur, et minori occurrat
Abbreviated transcription (Latin):
cdã artis eẽ conçedas. Ren̾. Nõ possũ hoc
nt̃ concesseras. Ren̾. Artis oĩo. Aug̾. Non
gͦ ille didicĩt gestũ qd̾ rõne ñ minꝰ dederas.s
Ren̾. Didicit. s ħ ñ ÷ artis. Augꝰ. at quĩ tu
paulo añ dixisti artis eẽ ꝙ discit᷑. Ren̾. Age
iã concedo ⁊ loqui ⁊ gestũ fate̾ eo ꝙ ea didi¬
cimꝰ artis eẽ tĩ alie st̃ artes qͣs dũ ĩ alior¬

Expanded text:
o nunc concesseras. E. Artis omnino. A. Non ergo ille didicit gestum, quod item non minus dederas. E. Didicit, sed hoc non est artis. A. Atqui tu paulo ante dixisti artis esse quod discitur. E. Age, jam concedo, et loqui et gestum facere, eo quod ea didicimus, artis esse. Tamen aliae s
Abbreviated transcription (Latin):
istis nescio quib credo tͥ. S quorsũ ista augꝰ.
Nec nc̃ aliud. Nam istos nͥ fallor int̾ eos qͥ
loq̃nt᷑ natos eẽ concedis. Aug̃. Nõ eqͥdem
negauim. S cũ iã int̾ nos constet ñ nlłos
tales hoĩes eẽ posse. q̃so cogites si ex hoc
gend̾ masculus ⁊ femin̾a uige̾nt᷑. atq iñ
aliqͣm quoc̃q casu delati solitudinẽ ubi tñ
censes. nͥ ut ꝑentes ei dabãt ista gestu si¬
gna redditũm : S tñ puer ꝑrus neqͥdem¬

Expanded text:
iiNec nunc aliud dico: nam istos, nisi fallor, inter eos qui loquerentur, natos esse concedis. A. Non equidem negaverim: sed cum jam inter nos constet nonnullos tales homines esse posse; quaeso cogites, si ex hoc genere mas et femina jungerentur, atque in aliquam quocumque casu delati solitudinem, ubi tamcenses, nisi ut parentes ei dabant, ita gestu signa redditurum? Sed tamen puer parvus ne
Abbreviated transcription (Latin):
id ignorat. Augꝰ. Constitue gͦ ꝙ̃ piã ibi natũ
at altũ uͥ hoĩes ñ loq̃rent᷑ s nutibꝰ m̃broꝵq
motu cogitatões suas s̾m exꝑm̃das signarẽt.
Nõne censes eũ talia eẽ stũrũ n locuturũ
qͥ laq̃ntẽ nemi nẽ audierit : Renꝰ. Nolo me ħ
in t̾roges qd̾ fĩ ñ pͣ. Qd .ii. tale hoĩes int̾ qͦs
ꝙ̃qͣm natũ cogitare possit: Augꝰ. Itane: tu ñ
uidisti mediolani ado lescentẽ honestissimi
corꝑis ⁊ elegantissime urbanitatis mutũ tñ
ita atꝙ surdũ ut n alios nͥ motu corꝑis
intlłig̾et. n ip̃e alit̾ q̃ uellet significaret
hic .n. ẽ notisscmꝰ. Nam ego noui rusticũ
ꝙ̃dã loq̃ntẽ de loq̃nte uxore filios õs mareᷤᷤ
atq feĩas .iiiiͦ. fere aut̃ eo ampliꝰ. ñ .n. sacis
nc̃ ꝯmemini. mstosq surdos genuisse. Nã
ex eo ꝙ loqui ñ pota̾nt muti. Ex eo ã ꝙ
nlła signa ñ ocałis colligebãt ⁊̃ surdi ĩtl¬
gebant᷑ Renꝰ. Illũ uo̾ ego bñ noui. ⁊ de

Expanded text:
d ignorat. A. Constitue ergo quempiam ibi natum atque altum ubi homines non loquerentur, sed nutibus membrorumque motu cogitationes suas sibimet expromendas signarent; nonne censes eum talia esse facturum, neque locuturum, qui loquentem neminem audierit? E. Nolo me hoc interroges, quod fiquemquam natum cogitare possim? A. Itane tu non vidisti Mediolani adolescentem honestissimi corporis et elegantissimae urbanitatis, mutum tamen atque ita surdum, ut neque alios nisi motu corporis intelligeret, neque ipse aliter quae vellet significaret? hic enim est notissimus. Nam ego novi rusticum quemdam loquentem, de loquente uxore, filios omnes mares atque feminas quatuor fere, aut eo amplius non enim satis nunc commemini mutos surdosque genuisse. Nam ex eo quod loqui non poterant, muti; ex eo autem quod nulla signa nisi oculis colligebant, etiam surdi intelligebantur. E. Illum vero ego bene novi, et de
Abbreviated transcription (Latin):
tribu̾e uelis ꝙ loqũnt᷑ hoĩes. ꝙ ã in fune abulãt
nolis. Ren̾. Nestio quõ ista ꝯfundis. Nã qͥ uͭ lingm
nrãm discat magr̃o tͥdit᷑. Nouit aliã q̃ndã suam
qͣm eñ ꝙ eiꝰ ãĩa creui̾t puto didicisse. Cũ aut̃
didiot alienã ñ ãpliori ste añ s arti tͣbuo. augꝰ
Qd si ille qͥ int̾ mictas natꝰ at alt̾. sero ac iã iuͣ¬

Expanded text:
 loquuntur homines; quod autem in fune ambulant, nolis. E. Nescio quomodo ista confundis: nam qui ut linguam nostram discat, magistro traditur, novit aliam quamdam suam, quam eum, quod ejus anima creverit, puto didicisse; cum autem discit alienam, non ampliori animae, sed arti tribuo. A. Quid si ille qui inter mutos nat
Abbreviated transcription (Latin):
qiͣ naͣlia ĩcrem̃ta st̃ cũ honestis ⁊ ad bñ bẽꝙ
uiu̾e dũ accomodatis disciplinis di᷑ augeri.
illo sedo̾ gñe nu̾anda st̃ . Nã .n. siqͥd̾ tibicnõdo
ut uarro auctꝰ÷. ita ppłm delcãuit ut rex fiet.
iõ aĩm nr̃m illo artificio augend̾ putare debeꝰ
qr nͨ maiores ꝙͣ hũani st̃ dentes hr̃e uellemus.
n audissemꝰ a qͦpiã ꝙ tales hũit morsu hostẽ
care pulm̃ta ⁊ quo lacu pisas captꝰ sit uhad̾¬

Expanded text:
naturalia incrementa sunt, cum honestis et ad bene beateque vivendum accommodatis disciplinis augeri dicitillo secundo genere numeranda sunt. Non enim si quidam tibicen, ut Varro auctor est, ita populum delectavit ut rex fieret, ideo animum nostrum illo artificio augendum putare debemus: quia nec majores quam humani sunt, dentes habere vellemus, si audissemus, a quopiam, quod tales habuerit, morsu hostem care pulmenta, et quo lacu piscis captus sit, vel q
Abbreviated transcription (Latin):
eã cꝰ ⁊ extremitas s̾ concors ẽ undiq nullo
angulo eqͣlitatẽ ꝑturbante ⁊ a cꝰ medio
ad õs extremitatis ꝑtes pares linee duci
possunt: Ren̾. Iam ut opinor intłłigo. nã
illã figurã q̃ una linea ĩ c̾tulũ ducta tmi¬
nat᷑ mͥ uidi̾s describere. Augustinus.
Ecte intelligis. Nũc itaq illd̾ ꝯsidã
cũ suꝑior rõ dociũt lneã. in solã longi¬

Expanded text:
et extremitas sibi concors est undique, nullo angulo aequalitatem perturbante, et a cujus medio ad omnes extremitatis partes pares lineae duci possunt? E. Jam, ut opinor, intelligo: nam illam figuram quae una linea in circulum ducta terminatur, mihi videris describere. A. Recte intelligis. Nunc itaque illud considera, cum superior ratio docuerit lineam in sola longi
Abbreviated transcription (Latin):
Rindeo ꝙ ẜ meã cam̃ ꝓbabilit̾ ualeat tota
nra intentio ꝑtã longũ munita smonẽ ab
res mone̾t eẽ uengiros. S q̃ ilł discedentibus
ne̾ uelim longe plura nob̾ dicenda st̃ ꝙͣ ab
ip̃o pͥnͦ tantis ãb agib at amfractib dc̃a sint.
Iñ apd̾ te tm̃ tacebo qd̾ sentio. Nisi inͥ tũc młta¬
iã nota eẽnt de corꝑe de specie ã ui corꝑi. de
loco. de cẽꝑe. de mocu. q̃ sb̾cilissime atꝙ abstrusi

Expanded text:
ndum meam causam probabiliter valet, tanta nostra intentio per tam longum munita sermonem, ab res moneret, esse venturos. Sed quae illis discedentibus nere velim; longe plura nobis dicenda sunt, quam ab ipso principio tantis ambagibus atque anfractibus dicta sunt: non apud te tamen tacebo qjam nota essent de corpore, de specie quae inest corpori, de loco, de tempore, de motu, quae subtilissime atque abstrusis
Abbreviated transcription (Latin):
curiosi ad nos ubi simł ego ⁊ alpłꝰ cõseda̾mus.
a lact̾ uiuentia fustra illa detulerũt. Neq nos
c̾uebamꝰ. atq unũ ip̃oꝵ stilo tactũ ꝯtorq̃bat se
ad Doloris locũ. nͥ sent ͤ alio. ac suos aͦ motꝰ ꝑa¬
gente. Qͥd pła: Tẽptauimꝰ qͣtenꝰ id uale̾t. acq
u̾miculũ ĩmo iã u̾miculos ĩ młtas ꝑtes ꝯsadimꝰ.

Expanded text:
curiosi, ad nos, ubi simul ego et Alypius considebamus, alacriter viventia frusta illa detulerunt. Neque nosebamus: atque unum ipsorum stilo tactum, contorquebat se ad doloris locum, nihil sentiente alio, ac suos alibi motus peragente. Quid plura? Tentavimus, quatenus id valeret; atque vermiculum, imo jam vermiculos in multa
Abbreviated transcription (Latin):
ñ eẽ ħ loco p̃te̾und̾ existimo. Augꝰ. Non ĩꝯgͣe
existimas. si pͥus de spacio eiꝰ ꝙ me adhuc mouet
explicemꝰ si placet. ut ⁊̃ ego aliqd discam si tͥ
iã satis ẜoñ ẽ. Reñ. Quereꝰ ut uis. nã ista cua
simulata dubͦ dubitare me uisime fat de ħ ip̃o
corꝑis: Reñ. Et hĩc dubitare ridiculã ẽ. Ꝙ eĩ
exanime corpꝰ meminisse ad credi aut inłłig
pͭ᷑ angꝰ. Meministi ne tandẽ urb mediolanensis.
Een̾. Ualde memini. augꝰ. Nũt gͦ qr etꝰ ftã
m̃tio ẽ recordaris qͣnta ⁊ qualit sit. Deñ. Recordo
sane. ac icħ recentiꝰ at intego s̃. Aug̾. Nuc

Expanded text:
 hoc loco praetereundum existimo. A. Non incongrue existimas, sed prius de spatio ejus quod me adhuc movet, explicemus, si placet, ut etiam ego aliquid discam, si tibi jam satisfactum est. E. Quaere ut vis; nam tua ista simulata dubitatio, dubitare me verissime facit de hoc ipso corporis? E. Et hinc dubitare ridiculum est. Quid enim? exanime corpus meminisse aliquid credi, aut intelligi potest? A. Meministine tandem urbis Mediolanensis? E. Valde memini. A. Nunc ergo quia ejus facta mentio est, recordaris quanta et qualis sit? E. Recordor sane, ac nihil recen
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ⁊̃ hiiic hoĩes sepe ambige̾ illa̾ qͥntũ opinor
saltẽ concedet plus asino saꝑe apiculã quoꝵ
sublime ita uolans ut a nob̾ in tanta luce di.¬
fficile c̾nat᷑ latentẽ sb̾ frutice lepusculum
hũanꝰ cꝰ excellentior ⁊ pene solus aspͤtus est
ip̃a rõ qua ⁊̃ se ĩueĩre molit nicħ̾ sit si
illũ ead̾ rõ .i. se ip̃e cũ magnitudine qͦ obti¬
crede magna s sñ ulla mole de aĩo cogitada
st̃. Qd̾ faciliꝰ contingit hñs qui aut bñ eru¬
diti ad ħ accedũt ñ studio inanis głie s
diumo amore ui̾tatis accensi ut qui cũ iã
ĩ hũs q̃rendis u̾sant᷑ ꝙͣuis minꝰ eruditi ad

Expanded text:
tamen etiam hinc homines saepe ambigere; illud, quantum opinor, saltem concedet, plus asino sapere apiculam; quorum sublime ita volans, ut a nobis in tanta luce difficile cernatur, latentem sub frutice lepusculum,humanus, cujus excellentior et pene solus aspectus est ipsa ratio qua etiam se invenire molitur, nihil sit, si illum eadem ratio, id est se ipse omni magnitudine, qua obtimihi, magna, sed sine ulla mole de animo cogitanda sunt. Quod facilius contingit iis, qui aut bene eruditi ad haec accedunt, non studio inanis gloriae, sed divino amore veritatis accensi; aut qui jam in his quaerendis versantur, quamvis minus eruditi ad
Abbreviated transcription (Latin):
istud dedi̾m. Quis .n. dolorẽ uideat. ꝙ̃ tñ ocłi sepe
ꝯculi sentiũt: Augꝰ. Appar te de oculis agere.
Bñ uigilas. Itaq ide ut ut gaudẽs gaudendo
ac sagatissime. Gaudeo ꝙ difficile deceꝑis. S
nc̃ attende. Qm̃ constitit int̾ nos . ñ õe ꝙ ocli
putas ne ħ saltẽ um̾ eẽ oẽ ꝙ uiͫ sentibi. Ren̾

Expanded text:
istud dederim: quis enim dolorem videat, quem tamen saepe istud dederim: quis enim dolorem videat, quem tamen saepe oculi sentiunt? A. Apparet te de oculis agere: bene vigilas. Itaque vide, utrum ut gaudens gaudendo ac sagacissime; gaudeo quod difficile deciperis. Sed nunc attende: quoniam constitit inter nos, non omne quod oculi put
Abbreviated transcription (Latin):
Atrende gͦ. Nã sensũ puto eẽ ñ late̾ aĩam ꝙ
patit᷑ corpꝰ. Reñ. Placet mͥ ħ diffinitio / Augꝰ.
adesto gͦ huic tãꝙͣ nie. ac tuere illã dũ a me
paulisꝑ refellit᷑. Renꝰ. Tuebor sane si tu ad¬
tͥ uisa ⁊̃ refellenda. Augꝰ. Noli nmis ex aucte
aude. nͨ te ñ rõ subiũget priꝰꝙͣmetꝰ. Ren. Ego
ꝓrsus nicħ metuo quoqͦ res mͦ ꝓcessi̾t. ñ .n. er¬
rare me sines s iã incipe si qͥd habes ne dif¬
qͥd patiat᷑ corpꝰ tuũ cũ me uides. Renꝰ. Patit᷑
oĩo aͥd. Nam oculi mei ꝑtes nͥ fallor corꝑis mei
Nam uident. Si .n. me rogares qͥd pac̾etur
egͦtans. egͥtudinẽ uinde̾m. qͥd cupiens cupidi¬
tatẽ. qd metuens metũ. qͥd gaudẽs gaudiũ.
Cũ gͦ roganti qͥd uidens patiat᷑ ñ r̾te uisum
ip̃m uindeã : Aug̃̾. S .n. gaudẽs gaudiũ sẽtit.
an negabis: Ren̾. Imo assentior. Augꝰ. hoc de
Qͥcqͥd ã oculi sentiũt. ħ uident: Ren̾. Nullo mͦ

Expanded text:
puto esse, non latere animam quod patitur corpus. E. Placet mihi haec definitio. A. Adesto ergo huic tanquam tuae, ac tuere illam, dum a me paulisper refellitur. E. Tuebor sane, si tu adtibi visa est refellenda. A. Noli nimis ex auctoritate : ne non te ratio subjuget priusquam metus. E. Ego prorsus nihil metuo, quoquo res modo processerit: non enim errare me sines. Sed jam incipe si quid habes, ne difquid patiatur corpus tuum cum me vides? E. Patitur omnino aliquid: nam oculi mei partes, nisi fallor, corporis mei nam vident. Si enim me rogares quid pateretur aegrotans, aegritudinem responderem; quid cupiens, cupiditatem; quid metuens, metum; quid gaudens, gaudium. Cur ergo roganti quid videns patiatur, non recte ipsum visum respondeam? A. Sed enim gaudens gaudium sentit. An negabis? E. Imo assentioE. Nullo modo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣuis ita sit collocata. Reñ. Uidet᷑ in altitudo
dinẽ definieramꝰ: Ten̾ꝰ. Recordor plane. me ⁊̃ sic
Undisse pudet. Nam ⁊̃ hoc mͦ qiͣ erecta lantudo
sectõnẽ ꝑ longũ deorsũ u̾sus nõ admitrt qͣre
nulla ĩ ea possunt int̾iora cogitari ꝙͣuis mẽi
⁊ extrema cogitent᷑. Scd̾m aut̃ suꝑiorẽ demon¬
stratõnẽ altitudĩnis qͣm fetisti ut recordarer
nulla oĩo ÷ altitudo uͥ nicħ int̾ cogitari pͣ Aug̃
Tecte dicis ⁊ sic te oĩo memmisse cupiebam.
Qmabrẽ illd̾ iã uolo Rindeas utͫ falso uni̾ ante¬
ponas. Ren. Iam hiñc dubitare incredibilis de¬

Expanded text:
vis ita sit collocata. E. Videtur mihi altitudo altitudinem definieramus? E. Recordor plane, et me jam sic respondisse pudet. Nam etiam hoc modo quasi erecta latitudo sectionem per longum deorsum versus non admittit: quare nulla in ea possunt interiora cogitari, quamvis medium et extrema cogitentur. Secundum autem superiorem demonstrationem altitudinis, quam fecisti ut recordarer, nulla omnino est altitudo, ubi nihil intus cogitari potest. A. Recte dicis, et sic te omnino meminisse cupiebam. Quamobrem illud jam volo respondeas, utrum falso verum anteponas. E. Jam hinc dubitare, incredibilis de
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ solã lin̾eam intiore quodã oculo .i. intelligen᷑
uideꝰ concessũ ẽ. arbitͦr nos concedeꝰ nc aĩm
corꝰ ñ eẽ ut sit corꝑe melior. Quo concesso ut
ñ hiis oĩb eẽ meliorẽ. qui corꝑe ẽ melior.
at ip̃a linea qr melior eẽ ꝯuincit᷑ aĩmꝰ. iõ ce¬
tĩs duob pͣtat᷑ qr minꝰ ꝙͣ illa duo secari pͭ.
Porro illa duo eo magis secant᷑ ꝙͣ linea quo
magis se mñ spaciũ distendũt. Iiñea uo̾ spaciũ
nͥ longitudinis nicħ ht̃. quo sublato: nichͣ
oĩno reman spacĩ. Quapp̃ qͥtqd linea meliꝰ ẽ:
nocẽ ÷ nullo spacio sit ⁊ oĩno diuidi setariq nõ
ponit. Frustra gͥ ut opmor qͣnitatẽ aĩ q̃ nllã.¬

Expanded text:
 solam lineam interiore quodam oculo, id est intelligentia, videre concessum est: arbitror nos concedere sic animum corpus non esse, ut sit corpore melior. Quo concesso, non non his omnibus esse meliorem, qui corpore est melior. At ipsa linea, qua melior esse convincitur animus, ideo caeteris duobus praestat, quia minus quam illa duo secari potest. Porro illa duo eo magis secantur quam linea, quo magis se in spatium distendunt: linea vero spatium nisi longitudinis nullum habet, quo sublato nihil omnino remanet spatii. Quapropter quidquid linea melius est, necesse est nullo spatio sit, et omnino dividi secarique non possit. Frustra igitur, ut opinor, quantitatem a
Abbreviated transcription (Latin):
admitteꝰ ꝙͣuis plus admittat ꝙͣ linea. Ren̾.
Nescio ꝓrsus uñ nõ possit. Augꝰ. Eredo te ñ
recordari. nã nestire istud mło mͦ posses. Qͣre
cõmone̾ faciã te isto mͦ. Eerte .n. latitudinẽ
sic intlłigis ut cogitatõe tua de altitudine
nicħ usurpes. Ren̾. Sic̃ oĩo. Augꝰ. accedat

Expanded text:
admittere, quamvis plus admittat quam linea. E. Nescio prorsus unde non possit. A. Credo te non recordari; nam nescire istud nullo modo posses: quare commonefaciam te isto modo. Certe enim latitudinem sic intelligis, ut cogitatione tua de altitudine nihil usurpes. E. Sic omnino. A. Accedat
Abbreviated transcription (Latin):
puncto at potentiꝰ. ꝙ nllo̾ dubitante ꝑtibꝰ car
quid mirũ naĩa n corpea sit n ulla aut lon¬
gitudine porrecta. aut latitudine diffusa aut
in agendo cunctaꝵ corꝑaliũ motõnũ: Cũ aut̃
diũ celũ cꝰ mẽffabile spaciũ ex aliqͦ emmẽti
loco cerni collustrariq possit. ñ aliboꝵet a uo̾
aĩm careꝰ oĩ corꝑea magnitudine q̃ tͥbus ulis

Expanded text:
puncto atque potentius, quod nullo dubitante partibus caret; quid mirum si anima neque corporea sit, neque ulla aut longitudine porrecta, aut latitudine diffusa, autin agendo, cunctarum corporalium motionum? 24. Cum autem idium coelum, cujus ineffabile spatium est, ex aliquo eminenti loco cerni collustrarique possit; non abhorret a vero animum carere omni corporea magnitudine, quae tribus illis
Abbreviated transcription (Latin):
porro dona sua ⁊ quib ea fua̾t largitũs dm̃
pstisse negare ñ possũt. Sic̃ gͦ cetã p̃dicanda
it̾ ut qui ea p̃dicat obedient᷑ audiat. ita p̃de¬
stinatõ p̃dicanda ẽ. ut qui obedient̾ ħ audit .
ñ in hõie ac ꝑ hoc in se ip̃o: s in dño głiet᷑ᷤ¬
milit̾ ut cetã dĩ donũ ẽ qd  donũ qui nõ ht̃ ñ
hẽant. Non itaꝙ simꝰ in disputatõib ꝓmpti
⁊ in orationibus pigri.
Remꝰ dilcissimi oremꝰ ut d̾s gr̃e det ⁊¬

Expanded text:
 quibus ea fuerat largiturus, Deum praescisse negare non possunt. Sicut ergo caetera praedicanda sunt, ut qui ea praedicat, obedienter audiatur; ita praedestinatio praedicanda est, ut qui obedienter haec audit, non in homine, ac per hoc nec in se ipso, sed in Domino glorietmiliter ut caetera, Dei donum est. Quod donum qui non habet, non enius habeant. Non itaque simus in disputationibus prompti, et in orationibus pigri. Oremus, dilectissimi, oremus, ut Deus gratiae det e
Abbreviated transcription (Latin):
c̾te ł qͣncũ ualeat nã ab ip̃o incipit linea. ip̃o
t̾minat᷑. figurã rͦtis lineis nullã uidemꝰ fł posse
nͥ ip̃a angulis clandat᷑. Deiñde Undecũq secare
lĩnea pͭ: ꝑ ip̃m secat᷑ cũ ip̃m oĩno nlłlãm ĩ se
admittat sectionẽ. Nulla linea linee nͥ ꝑ
ip̃m copulat᷑. Postremo cũ ceti̾s planis Rigis
nã de altitudine nicħ adhuc diximꝰ. eam p̃ponẽdã¬

Expanded text:
certe etiam quantum valeat. Nam ab ipso incipit linea, ipso terminatur; figuram rectis lineis nullam videmus fieri posse, nisi ipso angulus claudatur; deinde undecumque secari linea potest, per ipsum secatur, cum ipsum omnino nullam in se admittat sectionem; nulla linea lineae, nisi per ipsum copulatur. Postremo cum caeteris planis figuris nam de altitudine adhuc nihil diximus eam p
Abbreviated transcription (Latin):
alit̾ incorꝑea ulla cneꝰ uale̾t ut suꝑior ratid
demõstrabat: ꝓculdubio cai spacio qͦ corpea me¬
tilint᷑ꝰ ⁊ ob hoc recte credi aut cogitari aut
ĩtelligi talis eiũs quantitas nõ pot̃.
Iaut̃ te mouet cͣ tanta celi. t̾ee. marisq
spatia memoria ꝯtineat. cũ sit ipͣe nussi
qͣncitatis. mira q̃dani uis ẽ qͣm tñ ex hiis q̃ a

Expanded text:
orea ulla cernere valeret, ut superior ratio demonstrabat; procul dubio caret spatio quo corpora metiuntur: et ob hoc recte credi, aut cogitari, aut intelligi talis ejus quantitas non potest. Si autem te movet, cur tanta coeli, terrae, marisque spatia memoria contineat, cum sit ipse nullius quantitatis; mira quaedam vis est, quam tamen ex iis quae a
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtelligamꝰ : Illd̾ .n. dico linee p̾ncipiũ
a quo incipitͥ longitudo ꝙ uolo sine
ulla longiudine intelligas. Nam si longitudi¬
nẽ intelligis. neꝗͣꝙͣ ꝓfc̃õ intelligis unde ĩpsa
incipit longitudo. Ben̾. Tale oĩno/Augꝰ hoc gͦ
ꝙ iam te intellige uideo potissimũ oĩũ q̃ demõ¬
strata st̃. Siqͥd̾ ħ̃ ꝙ nullã diuisionẽ patiat᷑ pũ

Expanded text:
intelligamus? Illud enim dico lineae principium a quo incipit longitudo, quod volo sine ulla longitudine intelligas. Nam si longitudinem intelligis, nequaquam profecto intelligis unde ipsa incipit longitudo. E. Tale omnino. A. Hoc ergo quod jam te intelligere video, potentissimum omnium, quae demonstrata
Abbreviated transcription (Latin):
Ren᷑. Nullo modo. Nam ⁊̃si aer iste cꝰ
qͣiͣ fluctũ uentũ eẽ ꝓbabilit̾ credit᷑ uniu̾¬
sũ istũ mũdũ poss ĩpłe. i ni̾abiles tales
tantosq mũdos secũ aĩa xͥginari pͭ qͣs
ymagines quo spacio ꝯtineat suspicari ĩ
possũ ¶Augꝰ. Uide gͦ ne meliꝰ sit eã crede̾
ut suꝑius dixãm. nͦ longã nͨ latã nͨ altã
sic̃ mͥ de iustĩa concessa̾s. Benatus.
a cile assentirer nͥ me plus ꝯtͣbaret qͣ
rursũ pacto tantoꝵ spacioꝵ ꝓͣ gines ĩ¬
mi̾abiles nlła sua ⁊ longi ͤ ⁊ latitudine ⁊
altitudine caꝑe possit. Augꝰ. Inuẽiemꝰ hoc¬

Expanded text:
si aer iste cujus quasi fluctum ventum esse probabiliter creditur, universum istum mundum possit implere, innumerabiles tales tantosque mundos secum anima imaginari potest, quas imagines quo spatio contineat suspicari non possum. A. Vide ergo ne melius sit eam credere, ut superius dixeram, nec longam, nec latam, nec altam, sicut mihi de justitia concesseras. E. Facile assentirem, nisi me plus conturbaret, quo rursum pacto tantorum spatiorum imagines innumerabiles nulla sua et longitudine, et latitudine, et altitudine capere possit. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
li õs tantũdẽ patent an ẽ aliꝰ alio cont̾ctior
uł aꝑcior. Ren̾. Eciam ip̃os pares eẽ uideo.
Augꝰ. Potest ne si̾ ut in figura q̃ tͥb rectis
parib lineis ftã ẽ ĩpares anguli siñt. an ñ
⁊̃. in ista pares eẽ anguli. an aliud intelligiͣ.
Ren̾. oĩno nõ possũti Augꝰ. Recte dicis. S
dic q̃so q̃nã tͥ figura melior uideat᷑ ⁊ pułcor.
ea ne q̃ parib an q̃ ĩꝑib lineis conitat
Ren̾. Quis dubitet eã eẽ ieliorẽ ĩ q̃ eqͣlica᷑¬

Expanded text:
es patent, an est alius alio contractior vel apertior? E. Etiam ipsos pares esse video. A. Potestne fieri, ut in figura, quae tribus rectis paribus lineis facta sit, impares anguli sint; an non etiam in ista pares esse anguli, an aliud intelligis? E. Omnino non possunt. A. Recte dicis: sed dic, quaeso, quaenam tibi figura melior videatur et pulchrior? eane quae paribus, an quae imparibus lineis constat? E. Quis dubitet eam esse meliorem in qua aequalita
Abbreviated transcription (Latin):
tãꝙͣ si ctulũ facias aut .iiiiͬ. lm̃oas finib suis
d̾in iunge̾s ita ut nlłs sinis ab alt̾iꝰ copłone
lib̾ ẽẽt. Ren̾. Quid dicas figam iã me uide̾ ar¬
bitͦr s utinã tã uide̾m quo ista tendant aut qͥd
ex hnĩs effectuͣs sis. ut ego ꝙ de ada reqͥro sciã.
Augꝰ¶Hoc ĩ inicio te ãmonui ⁊ postulani ⁊ pati¬
ent̾ ferres aliq̃ntũ ccuitũ nr̃m qd̾ itẽ q̃so ut

Expanded text:
aut quatuor lineas finibus suis sibimet jungeres, ita ut nullius finis ab alterius copulatione liber esset. E. Quid dicas figuram, jam me videre arbitror; sed utinam tam viderem quo ista tendant, aut quid ex his effecturus sis, ut ego quod de anima requiro, sciam. 12. A. Hoc initio te admonui, et postulavi ut patienter ferres aliquantum circuitum nostrum, quod item quaeso ut
Abbreviated transcription (Latin):
młti exihorib breuiorib q m̃bris p̃dentõres
ĩnẽiunt᷑ quibdã magna mole corꝑis ꝑditis.
ita qm̃ iuniores ñ nlłos se morib plerisq ma¬
g̃ iñdustrios atq strenuos uidemꝰ. ñ uideo cͣ
putanda sint spacia tẽꝑis in etatibꝰ ĩcremta
ꝑ tẽpus crescẽ atq ampliora spatia tene̾
concessũ ẽ sepe sint ãnosiora breuiora. ñ mͦ¬

Expanded text:
ti exilioribus brevioribusque membris prudentiores inveniuntur quibusdam magna mole corporis praeditis; ita quoniam juniores nonnullos senioribus plerisque magis industrios atque strenuos videmus, non video cur putanda sint spatia temporis in aetatibus incrementa per tempus crescere atque ampliora spatia tenere concessum est, saepe sint annosiora breviora, non m
Abbreviated transcription (Latin):
massa ñ st̾ ar̃e p̃destinatõne discreti nͨ ip̃a eis
adhibent᷑ uł dc̃a diuina uł fc̃a ꝑ q̃ possent tre¬
deᷤ si audirent utiq talia uł uide̾nt. In eadem
ꝑdicõis massa relicti st̾ ⁊̃ iudei qui nõ potu̾nt
crede̾ fcĩs in ꝯsptu suo tam magnis clarisq
uirtutib. Cum .n. ñ potant crede̾ꝰ ñ tatuit
ewing᷑ dicens. cũ aut̃ tanta signa fetiss corã

Expanded text:
atiae praedestinatione discreti, nec ipsa eis adhibentur vel dicta divina vel facta, per quae possent credere, si audirent utique talia vel viderent. In eadem perditionis massa relicti sunt etiam Judaei, qui non potuerunt credere factis in conspectu suo tam magnis clarisque virtutibus. Cur enim non poterant credere, non tacuit Evangelium, dicens: Cum autem tanta signa fecis
Abbreviated transcription (Latin):
intlłigũt agant dõ aras. Qui aut̃ ñ ĩtlłi¬
gũt : orent ut illoꝵ ille sit doctor inti̾or c̾
fortassis ip̃i errent. Ego aut̃ eos . qui meor
labores legũt nõ solũ doctior um̾ ⁊̃ emẽdacior
maxĩe exp̾to sit iñ ipõꝵ manus uenit dignat ᷑

Expanded text:
intelligunt, agant Deo gratias: qui autem non intelligunt, orent ut eorum ille sit doctor interior, afortassis ipsi errent. Ego autem cum per eos qui meos labores legunt, non solum doctior, verum etiam emendatior maxime e
Abbreviated transcription (Latin):
ccipio iᵈ libentissime atq Renatus
assentior /S illd̾ me mouet cũ corporee
qͣntitatis ñ eẽ aĩam res ita clara sit m ut
concedã ꝓrsus ignorẽ.pͥmũ at̃ cͦ etate ut corꝰ
millaꝵ astucie cõꝑandos: Os ã dubitet
illis crescentib t̃ ip̃am ĩ eis qͦdã mͦ qͤst̾e rõnẽ:¬

Expanded text:
ccipio ista libentissime atque assentior: sed illud me movet, cum corporeae quantitatis, non esse animam res ita clara sit mihi,concedam, prorsus ignorem; primum, cur aetate ut corpunullarum astutiae comparandos? quis autem dubitet, illis crescentibus etiam ipsam in eis quodammodo cre
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ longe alios m̃tis oculos q̃rit qͣm hũana ꝯsue¬
tudo in coudiane uite actib hr̃e solita ẽ. ãmno¬
neo te ut ꝑ ea ꝑ q̃ te ꝑducendo existimo li¬
bens ꝓgas nͨ nro quodã nccio coutu defatigat᷑
egre tułis aliq̃nto te tardiꝰ ad id ꝙ cupis ꝑue.¬
mre. Nam p ͦ ab te q̃ro utͣ᷑ corpꝰ uliũ p̾te̾¬

Expanded text:
quam humana consuetudo in quotidianae vitae actibus habere solita est; admoneo te, ut per ea, per quae te ducendum existimo, libens pergas, nec nostro quodam necessario circuitu defatigatus, aegre tuleris aliquanto te tardius ad id quod cupis pervenire. Nam prius abs te quaero, utrum corpus ullum pute
Abbreviated transcription (Latin):
mari. hic mnͥ uolo aꝑias ꝗd tu sentias. Deñ.
ꝓrsus ñ dubito cor̾ oĩa hns care̾ ñ posse. Augꝰ
Qͥd ild̾ potes cogitare ista tͥa ñ eẽ nͥ ĩ corpiẜ̾¬
Ren̾. Non intlłigo quõ alibi eẽ possint. aug o
aĩam ñ putas eẽ alud ꝙͣ corpꝰ  Ren̾. Si eciã¬

Expanded text:
mari. Hinc mihi volo aperias quid tu sentias. E. Prorsus non dubito corpora omnia his carere non posse. A. Quid illud? potes cogitare ista tria non esse nisi in corporibus? E. Non intelligo quomodo alibi esse possint. A. Ergo animam non putas esse aliud
Abbreviated transcription (Latin):
hoꝵ ¶ Aug̃. Prius gͦ si uiꝰ ostendã tͥ młtas eẽ¬
tia qualia in aĩa requiris. ut nõ solũ ñ tͥ ex
tudinẽ sũ aliqͥd tale. s eo p̃ciosior ⁊ pluris exi¬
stimanda ẽ quo nicħ hoꝵ hẽat. deĩde ut
Augꝰ. Recte fatis. s uolo ut int̾roganti m eui¬
deas. fortasse .n. ea q̃ te doce̾ conor ip̃e iam no¬
sti. Eredo .ni. nõ te dubitare hanc arborẽ ñ eẽ
oĩno nł. Tenꝰ. Quis dubitauit: Augꝰ. Quid: Inld̾
ñ dubitas iustĩam młto ẽẽ hac arbore meliorẽ:
Augꝰ. libalit̾ mecuã agis. s illd̾ nc̃ attende. Eũ
cõstet ita eẽ hanc arborẽ deti̾orẽ ꝙͣs̃ iustĩa uͭ¬
nͨ ꝯꝑanda quid̾ tͥ uideat᷑. ⁊ hoc lignũ nõ eẽ nͥ
ꝯfessus sis. ꝓ lacet ne tͥ ut ipam iustĩam sił eẽ
credamꝰ: Een̾. Quis hoc demens credidi̾t: Aug̃.
Recte oĩno: si fortasse arbor pp̃ea tͥ uiͣ eẽ ad¬

Expanded text:
horum. A. Prius ergo si videtur, ostendam tibi multas estia, qualia in anima requiris: ut non solum non tibi tudinem, sive aliquid tale; sed eo pretiosior et pluris aestimanda sit, quo nihil horum habet. Deinde ut5. A. Recte facis: sed volo interroganti mihi respondeas; fortasse enim ea quae te docere conor, ipse jam nosti: credo enim non te dubitare hanc arborem non esse omnino nihil. E. Quis dubitaverit. A. Quid illud? num dubitas justitiam multo esse hac arbore meliorem? A. Liberaliter mecum agis; sed illud nunc attende: cum constet ita hanc arborem eideatur, et hoc lignum non esse nihil confessus sis; placetne tibi ut ipsam justitiam nihil esse credamus? E. Quis hoc demens crediderit? A. Recte omnino: sed fortasse arbor haec propterea
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmĩtiari pͭ ut dicat᷑ ⁊ si qͥ obeditis si p̃stit
estis reiciendi obedire cerabitis. Nempe
hoc ui̾ssimũ ẽ. Ita sane. s ĩꝓbissimũ ĩpor¬
tunnimũ. in ꝯgruenti sssmũ. Non falso elo¬
qͥo s ñ salubrit̾ ualicudini hũane ĩfirmi¬
tatis apposito. Illũ ⁊̃ modũ quo urenoñ et̃
ĩ p̃destinatõis p̃dicatõne nos diximꝰ loq̃ndi
obediendi ꝑseua̾ntiã a pr̃e lumimũ a quo
descendit om̃e datũ optimũ ⁊ õe donũ ꝑfcõi¬

Expanded text:
t, ut dicatur, « Et si qui obeditis, si praesciti estis rejiciendi, obedire cessabitis. » Nempe hoc verissimum est: ita sane, sed improbissimum, importunissimum, incongruentissimum; non falso eloquio, sed non salubriter valetudini humanae infirmitatis apposito. 62. Illum etiam modum, quo utendum esse in praedestinationis praedicatione nos diximus, loquenti obediendi perseverantiam a Patre luminum, a quo descendit omne datum optimum et o
Abbreviated transcription (Latin):
ocio. q̃so ut mͥ eendeas de hiis Renatꝰ¬
q̃ me mouẽt. ñ ut opmnor ĩoꝑtune at
mogrue. Sepe .n. cũ abs te multa q̃lissem: ne¬
so qua illa greca senua tentia me det̾rendum
putasti qͣ ꝓhibem᷑ ea que supͣ nos sũt req̃reꝰ.

Expanded text:
io, quaeso ut mihi respondeas de iis quae me movent, non, ut opinor, importune atque incongrue. Saepe enim cum abs te multa quaesissem, nescio qua illa graeca sententia me deterrendum putasti, qua prohibemur ea quae supra nos sunt requirere:
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ. q̃ alia ip̃iꝰ eqͣlitatis modãtio ÷ qͣm pũctũ ĩ
medio ꝯstitutũ: Multa de ħꝰ poͣ dici possunt
s adhibeo modũ ⁊ tͥ ip̃i cogitanda pła ꝑmitto.
Ren̾. Sane ut uidet᷑. Non .n. me require̾
pigebit. si qͥd fui̾t obscuriꝰ. Cerno ã medioc̾t᷑
ut puto magnã hꝰ signi eẽ pom Iaugꝰ. Nũc gͦ¬

Expanded text:
 alia ipsius aequalitatis moderatio est, quam punctum in medio constitutum? Multa de hujus potentia dici possunt, sed adhibeo modum, et tibi ipsi cogitanda plura permitto. E. Sane ut videtur; non enim me requirere pigebit, si quid fuerit obscurius: cerno autem mediocriter, ut puto, magnam hujus signi esse potentiam. 20.
Abbreviated transcription (Latin):
lexerũt qr ꝑuenit ad eos añꝙͣ me diligent aliqͣ
mei labors utilitas nolo exist̾e in gratꝰ qͣnto mag̃
Ã ingracius ꝙͣ negare ip̃am gr̃am dĩ dicendo eã ẜ
ꝙ ip̃i pelagio capitale cͥm̃ obiecit᷑ qd̃ i e pelagx̃ i
quid̾ amore ui̾tatis dĩ s tñ sue dãpnatõis timore

Expanded text:
lexerunt, quia pervenit ad eos antequam me diligerent aliqua mei laboris utilitas, nolo existere ingratus, quanto magis autem ingratius, quam negare ipsam gratiam Dei, dicendo eam sequod ipsi Pelagio capitale crimen objecit: quod ipse Pelagius, non quidem amore veritatis Dei, sed tamen suae damnationis timore
Abbreviated transcription (Latin):
in c̾t̾o minꝰ intlłigentiũ tot corda tͣbari am̃ ñ
minꝰ utilit̾ sñ hac de finitõne p̃destinatõis ꝑ tot
annos defensa eẽt catholita si des cũ ꝯͣ alios tũ
aliis hic taceã ipõs libeos nros ⁊ añꝙͣ pelagiani appa
cando gram̃ qua nos d̾s libat a malis erroribus
⁊ morib nr̃is nõ p̃cedentib bonis mi̾tis mras faci¬

Expanded text:
to minus intelligentium tot corda turbari: quoniam non minus utiliter sine hac definitione praedestinationis per tot annos defensa est catholica fides, tum contra alios, tum aliis hic taceam, ipsos libros nostros et antequam Pelagiani apparcando gratiam, qua nos Deus liberat a malis erroribus et moribus nostris, non praecedentibus bonis meritis nostris, faci
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ ẽ de quo alio loca dicit. mi sit d̾s spm̃ silii sui
in corda nrã clamantẽ abba ꝑat̾. Et hic qd est
clamantẽ nͥ clamare facientẽ: Troponllo qͦ
dm̃is letũ diẽ qui lecos facit qd̾ alibi mãĩfestat
ubi dicit. Non .n. accepistis spm̃ s̾uitutis itm̾
in timore s accepistis spm̃ ad optõis filioꝵ ĩ quo

Expanded text:
im, de quo in alio loco dicit, Misit Deus Spiritum Filii sui in corda nostra clamantem: Abba, Pater . Et hic quid est clamantem, nisi clamare facientem? tropo illo quo dicimus laetum diem, qui laetos facit. Quod alibi manifestat, ubi dicit, Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore: sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ fide ꝑseua̾ntiã ñ eẽ donũ dĩ. hanc .n. cotidie
poscit qui dicit. Ne nos inferas in tẽptatõnẽ
Et si exaudit᷑ hanc accpit. ac ꝑ hoc cotdie
ut ꝑseue̾it petẽs ꝓ fc̃õ ꝑseu̾antie sue spem nõ
a se ip̃o s ĩ deo ponit. Ego aut̃ nolo exagga
s̃pare: ꝙ spom suã ñ ĩ se ip̃o s ĩ d̾ didicĩt pone
cũ ꝓpħa clamet. Maledcũs oĩs qͥ spem hr̃ ĩ hoĩe. ħ

Expanded text:
in fide perseverantia non esse donum Dei. Hanc enim quotidie poscit, qui dicit, Ne nos inferas in tentationem ; et si exauditur, hanc accipit: ac per hoc, quotidie ut perseveret petens, profecto perseverantiae suae spem non in se ipso, sed in Deo ponit. Ego autem nolo exaggesperare, quando spem suam non in se ipso, sed in Deo didicerit ponere: cum propheta clamet, Maledictus omnis qui spem habet in homine .
Abbreviated transcription (Latin):
qua uelint atq efficiant᷑ elũ. D̾s .n. qui
oĩa q̃ p̃destinauĩt ĩpleuit᷑ iõ ⁊ ꝓ ĩimitis sidei
si p̃destinati estis reiciendi sb̾thent᷑ obediẽdi
aliud eẽ ꝙͣ malediceꝰ aut mala quodã mͦ ꝓpħa
dicere uł nocẽ ẽ cur ñ potiꝰ ita faltẽ dr᷑ ut

Expanded text:
qua velint atque efficiantur electi. Deus enim qui omnia quae praedestinavit implevit, ideo et pro inimicis fidei si praedestinati estis rejiciendi, subtrahentur obediendi aliud esse, quam maledicere, aut mala quodam modo prodicere, vel necesse est; cur non potius ita saltem dicitur, ut