comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in illo ñ erat: sic & bis insabbato ieuinare in homine quał fuerat ille phariseus in¬
fructuosũ ẽ. in homine autẽ humilit̾ fideliuel fidelit̃ humili religiosũ ẽ. qͣmius
euangłica scͥpt̾a ñ dixi̾t dãpnatũ phariseũ. s magis iustificatũ dixerit publicanũ.
Uerũ si hoc mͦ putat iste intelligendũ qd̾̃ ait dñs. nͥ habundau̾it iusticia ur̃a¬
bato ieunemꝰ hoc p̃ceptũ ñ possumꝰ implere. bene qd̃ septẽ dies sunt qui uolumi¬
ne temporũ ꝑsua uestigia reuocantur cũ gͦ ex his biduũ qͥsq detraxerit ne ui¬
sabbato. dñicoq ieuinet. remanent dies quinq inqͥb phariseũ suꝑare possit bis
insabbato ieunantẽ: puto enĩ quod si ter insabbato qͥsq ieuinet. iã suꝑat pha¬
riseũ qui bis insabbato ieuinabat. Quod si & qͣt̾. uł etiã ut nullus dierũ excepto

Expanded text:
in illo non aderat, sic et bis in sabbato ieiunare in homine, qualis fuerat ille Pharisaeus, inin illo non aderat, sic et bis in sabbato ieiunare in homine, qualis fuerat ille Pharisaeus, infructuosum est, in homine autem humiliter fideli uel fideliter humili religiosum est. quamuis euangelica scriptura non dixerit damnatum Pharisaeum, sed magis iustificatum dixerit publicanum. Verum si hoc modo putauit iste intellegendum, quod ait dominus: Nisiabundaueritiustitiauestrabato ieiunemus, hoc praeceptum non possimus implere. bene quod septem dies sunt, qui uolumine temporum per sua uestigia reuocantur. cum ergo ex his biduum quisque detraxerit, ne sabbato dominicoque ieiunet, remanent dies quinque, de quibus Pharisaeum superare possit bis in sabbato ieiunantem. puto enim, quod, si ter in sabbato quisque ieiunat, iam superat Pharisaeum, qui bis in sabbato ieiunabat. quod si et quater uel etiam, ut nullus dierum excepto
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ. uoluisset. Neq id confirmando dixerĩ: s qͥd ei multo aptiꝰ qmͣ st̃ ea que loqͥt᷑ res¬
tes s Tanqm̃ phariseus ideo dãpnetur qͥabis in sabbato ieiunabat: ⁊ ñ qr suꝑ publica¬
nũ secũ idẽ excollebat. ꝑ ocest aũt iste dic̃e ⁊ illos qui oĩũ fructuũ suorũ decimas dant
pauꝑib cũ phariseo dãpnari: quia hoc qͦ ille int̾ sua oꝑa p̃dicabat. qd cupimus
a multis fieri xͥanis. ⁊ uix paucissimos inuenimꝰ Aut uͦ qͥñ fuerit in iustus adult.
& raptor cũ phariseo dãpnabit᷑. qr ille se talẽ ñ ẽẽ iactabat: Qd̾ certe qͥsqͥs sentit in¬
sanit Porro si hȩc sine dubio bona que s̃ phariseus in eẽ. cõmemorabat ñ habenda sunt
cĩ suꝑba iac tantia quȩ in illo apparebat. s tñ habenda sunt cũ pietate humili quȩ

Expanded text:
esse uoluisset. neque id confirmando dixerim. sed, quid ei multo aptius, quam sunt ea, quae loquitur, resesse uoluisset. neque id confirmando dixerim. sed, quid ei multo aptius, quam sunt ea, quae loquitur, resr publicanum se tumidus extollebat. potest autem iste dicere etiam illos, qui omnium fructuum suorum decimas dant pauperibus, cum Pharisaeo damnari, quia hoc quoque ille inter sua opera praedicabat, quod cupimus a multis fieri Christianis et uix paucissimos inuenimus, aut uero, qui non fuerit iniustus, adulter et raptor, cum Pharisaeo damnabitur, quia ille se talem non esse iactabat; quod certe quisquis sentit, insanit. porro si haec sine dubio bona, quae sibi Pharisaeus inesse commemorabat, non habenda sunt cum superbiente iactantia, quae in illo apparebat, sed tamen habenda sunt cum pietate humili, quae
Abbreviated transcription (Latin):
manducantib. luctũ ieuinantib deputauit. uł intellexit a dño de ieuinio deputari
ubi respondens ait. Non possunt lugere filii sponsi: qmͣdiu cũ illis ẽ. sponsus. Quod
autẽ ꝓpt̾ea dic̃ sabbato apłos manducasse. qͥa ñdũ erat tẽpus ut sab̾o ieuinarent. qd̃
scił ueterũ tͣdicio ꝓhibebat: nunqͥd gͦ iã erat tẽpꝰ ut sabbato ñ uacarent: Non ne ⁊
gimꝰ manducasse discipłos. uulserunt utiq spicas qd̾ sab̾to ñ licebat: qr ueterũ tͣditio
ꝓhibebat. U ideat gͥ ne forte congruentius ei respondeat᷑ ideo dñm die illo a discipulis
hec duo fieri uoluisse. unũ de spicis uellendis. alt̾m dealim̃tis sum̃dis: ut illud eẽt
adu̾sus eos qͥ sabbato uolunt uacare. hoc autẽ adu̾sus eos qͥ cogunt sabbato ieuinare:
cũ illud mutaco tẽpore iã suꝑsticiosũ ẽẽ. significasset: hoc autẽ utroꝙ tẽpore liberũ

Expanded text:
manducantibus, luctum ieiunantibus deputauit uel intellexit a domino deputari,manducantibus, luctum ieiunantibus deputauit uel intellexit a domino deputari, ubi de ieiunio respondens ait: Non possunt lugere filii sponsi, quam diu cum eis est sponsus. Quod autem propterea dicit sabbato apostolos manducasse, quia nondum erat tempus, ut sabbato ieiunarent, quod scilicet ueterum traditio prohibebat, numquid ergo iam erat tempus, ut sabbato non uacarent? nonne et i legimus manducasse discipulos, uulserunt utique spicas. quod sabbato non licebat, quia ueterum traditio prohibebat. uideat igitur, ne forte congruentius ei respondeatur ideo dominum die illo a discipulis haec duo fieri uoluisse unum de spicis uellendis alterum de alimentis sumendis, ut illud esset aduersus eos, qui uolunt sabbato uacare, hoc autem aduersus eos, qui cogunt sabbato ieiunare, cum illud mutato tempore iam superstitiosum esse significasset, hoc autem utroque tempore liberum
Abbreviated transcription (Latin):
nec qñdo scĩficauit ds̃ diẽ septimũ. qr in illo reqͥeuit ab omnib oꝑib suis. aliqͥd
deieuinio uł prandio sabbati exp̾ssit: nec cũ postea popło hebreo do ipsius diei
obseruatione mandauit. aliqͥo dealim̃tis uł sum̃cis ł ñ sum̃dis locut: uacatio
tantũ homini a sius uł seruilib oꝑib imperat᷑: qm̃ pͥor populus in ũbra accipi¬
ens futuroꝵ. sic uacauit ab oꝑib qũe ad modũ nc̃ uideos uacare conspicimꝰ Ñ ut
hanc sabbati uacationẽ: qm̃ iudei putant ad huc eẽ. seruandam. Unde illud est
qͥd lapidare ds hominẽ uissit: qͥ sabbato ligna collegerat. Nusꝙ̃ autẽ legimus
lapidatũ. ł aliqͦ dignũ supplicio iudicatũ: siue ieuinantẽ sabo siue prandentẽ.
Quid tũ horũ duoꝵ quieti conueniat. qͥd laba ri: iste ipse iuiderit qͥ gaudium

Expanded text:
ndo sanctificauit deus diem septimum, quia in illo requieuit ab omnibus operibus suis, aliquid ndo sanctificauit deus diem septimum, quia in illo requieuit ab omnibus operibus suis, aliquid de ieiunio uel prandio sabbati expressit nec, cum postea populo Hebraeo de ipsius diei obseruatione mandauit, aliquid de alimentis uel sumendis uel non sumendis locutus est. uacatio tantum homini a suis uel seruilibus operibus imperatur, quam prior populus in umbra accipiens futurorum sic uacauit ab operibus, quem ad modum nunc Iudaeos uacare conspicimus non, hanc sabbati uacationem, quam Iudaei putant adhuc esse seruandam. unde illud est, quod lapidari deus hominem iussit, qui sabbato ligna collegerat; nusquam autem legimus lapidatum uel aliquo dignum supplicio iudicatum siue ieiunantem sabbato siue prandentem. quid tamen horum duorum quieti conueniat, quid labori, iste ipse uiderit, qui gaudium
Abbreviated transcription (Latin):
ria consulentes uentri. ñ disciplinȩ suocũbentes. & qͦd curo sint. & mortẽ sapiant.
etcetera huiꝰmodi: Que si de uno quopiã di famulo diceret. qͥs eũ audire qͥs non de
uitare deberet: Cum uͦ his obpbriis atq maledictis insectat᷑ ęccłiam ꝑtotũ mundũ
fructificantẽ atq crescentẽ. ⁊ die sabbati pene ubiq praidentẽ: admoneo qͥsqͥs ẽ. ut
sese cohibeat Ham cuiꝰ me nom̃ ignorare uoluisti: ꝓfecto deillo me iudicire no
malefacimꝰ qnͣdo prandemꝰ: nullo die dñico benefacimꝰ. Qđ autẽ fatetur apłos sab-¬
Deinde cũ uult intelligi luctũ ieuinio. oibo gaudiũ deputandũ: cut ñ cogitat qͥc¬
qͥd ẽ. illud qd̾ significare deus uoluit in eo qͦd scriptũ ẽ. eũ die septimo reqͥeuisse ab
omnib oꝑibꝰ suis. ñ ibi luctũ significatũ fuisse s gatdiũ: Dicturꝰ ẽ. in illa reͥe

Expanded text:
ria consulentes uentri, non disciplinae succumbentes, et quod caro sint et mortem sapiant ria consulentes uentri, non disciplinae succumbentes, et quod caro sint et mortem sapiant et cetera huius modi, quae si de uno quopiam dvitare deberet? Cum vero his opprobriis atque maledictis insectatur Ecclesiam per totum mundum fructificantem atque crescentem et die sabbati pene ubique prandentem, admoneo quisquis est, ut sese cohibeat. Nam cujus me nomen ignorare voluisti, profecto de illo me judicare nomale facimus, quando prandemus; nullo die dominico bene vivimus. Quod autem fatetur Apostolus sabDeinde cum vult intelligi luctum jejunio, cibo gaudium deputandum, cur non cogitat, quidquid est illud quod significare Deus voluit in eo quod scriptum est, eum die septimo requievisse ab omnibus operibus suis , non ibi luctum significatum fuisse, sed gaudium? Nisi forte
Abbreviated transcription (Latin):
sorem ñ habet᷑ xp̃ianũ prandia priꝰ scõrũ a uoracitate. ⁊ ebriositatȩuentricolarũ iste dis¬
cernat. ne romanos ipsos qñ ñ ieuinant uentͥcolas faciat: & tẽ inqͥrat. ñ utrum li¬
drĩt unebriari salbato. quod nec dĩnco licet: s utrũ nec sabbato ieunandũ sit. sic̃
diñeos ñ solet. Quod udiiã sic querexet. aut sic affirmaret: ut toto orbe t̾rarũ disfusã
ereptis romanis. oi ad huc paucis occidentalib aꝑtissime ñ blasphemaret ȩccłiant nss
mulis famulabꝰq xp̃i sablato sobrie modesteq prandentib. abisto dici qd incar ne sint
& deo placere ñ possint. & qd̾ deillis sit scriptũ. recedat iniqui a me. uiã eorũ nosse nolo:
Et qͦd sint uentricolȩ udeam eccłiȩ p̃ponentes. & ancille filios. & lege ñ uista s uolunta¬

Expanded text:
sorem non habet Christianum, prandia prius sanctorum a uoracitate et ebriositate uentricolarum iste dissorem non habet Christianum, prandia prius sanctorum a uoracitate et ebriositate uentricolarum iste discernat, ne Romanos ipsos, quando non ieiunant, uentricolas faciat, et tunc inquirat, non utrum liceat inebriari sabbato, quod nec dominico licet, sed utrum nec sabbato ieiunandum sit, sicut dominico non solet. Quod utinam sic quaereret aut sic adfirmaret, ut toto terrarum orbe diffusam exceptis Romanis et adhuc paucis occidentalibus apertissime non blasphemaret ecclesiam. nunmulis famulabusque Christi sabbato sobrie modesteque prandentibus ab isto dici, quod in carne sint et deo placere non possint et quod de illis sit scriptum: Recedant iniqui a me, uiam eorum nosse nolo, et quod sint uentricolae Iudaeam ecclesiae praeponentes et ancillae filios et lege non iusta sed uolupta
Abbreviated transcription (Latin):
timuisse. N ec dixerĩ pene uniu̾sam: s plane uniu̾sam. Nam neq ipsis quoꝵ
consuetudinẽ sͥ uidetur defendere inuenitur peꝑrisse romanis: s quomͦ ineos
qͦ redundet conuitioꝵ eiꝰ impetꝰ nescit. qm̃ ũ adu̾tit. Nam cũ ei arguñta defici¬
unt qͥb ꝓbet sabluto ieiunandũ: inluxurias epularũ et temulenta conuuua
et neqͥssimas ebrietates insultabundꝰ uiuehit᷑: quasi non ieinare hoc sit in ebri¬
ari. Quod si hoc ẽ quid gͦ ꝓdest romanis sabbato iouinare. qnͣdoqͥdẽ aliis diebꝰ qͥb
ñ ieuinant. necesse ẽ. eos scd̾m disputationẽ huiꝰ. ebriosos ⁊ uentricolas iudicari
Porro sialiud ẽ grauare corda incrapula. ⁊ ebrietate qd̃ semꝑ ẽ. malũ. aliud ẽ aũ
modestia & tẽꝑantia custodita relyxare ieuiniũ. qͦd certe cũ fit die dñico rep̃hen¬

Expanded text:
timuisse. nec dixerim paene uniuersam sed plane uniuersam. nam neque ipsis, quorum timuisse. nec dixerim paene uniuersam sed plane uniuersam. nam neque ipsis, quorum consuetudinem sibi uidetur defendere, inuenitur pepercisse Romanis, sed, quo modo in eos quoque redundet conuiciorum eius impetus, nescit, quoniam non aduertit. nam cum eum argumenta deficiunt, quibus probet sabbato ieiunandum, in luxurias epularum et temulenta conuiuia et nequissimas ebrietates insultabundus inuehitur, quasi non ieiunare hoc sit inebriari. quod si hoc est, quid ergo prodest Romanis sabbato ieiunare, quando quidem aliis diebus, quibus non ieiunant, necesse est eos secundum disputationem huius ebriosos. et uentricolas iudicari? porro si aliud est grauare corda in crapula et ebrietate, quod semper est malum, aliud est autem modestia et temperantia custodita relaxare ieiunium, quod certe, cum fit die dominico, reprehen
Abbreviated transcription (Latin):
tudine. alios imꝓbare. orietur int̾minata luctatio: que labore sermotinationis
cũ certa docum̃ta nulla ueritatis insinuet. utiq cauendũ ẽ. ne tẽpestace contentio¬
nis. serenitatẽ caritatis obnubilet. Quod periculũ uitare neglexit: cuiꝰ mͥ ꝓlixam
disputationẽ ut ei responderẽ. cũ tuis pͥorib litteris existimasti ẽẽ mitendã. Non aũ
usq adeo mͥ spacia tẽporũ larga sunt ut ea refellendis singulis sententiis eiꝰ impen¬
dam. que aliis oꝑib magis urgentib explicandis habeo necessaria. S: ideo qͦte mͥ in
tius epłis ostendis ingenio. quod inte donũ dĩ admodũ diligo: eundẽ sermonẽ
cuiꝰdã ut scͥbis urbici. paulo diligentius ipse considera. & uidebis eũ pene uniu̾
sam xͥ ȩccłiam ab ortu solis usq ad occasum u̾bis i nuiriosissimis neqͣqmͣ lacerare

Expanded text:
tudine alios inprobare. orietur interminata luctatio. quae labore sermocinationis tudine alios inprobare. orietur interminata luctatio. quae labore sermocinationis cum certa documenta nulla ueritatis insinuet, utique cauendum est, ne tempestate contentionis serenitatem caritatis obnubilet. quod periculum uitare neglexit, cuius mihi prolixam disputationem, ut ei responderem. cum tuis prioribus litteris existimasti esse mittendam. Non autem usque adeo mihi spatia temporum larga sunt, ut ea refellendis singulis sententiis eius inpendam, quae aliis operibus magis urguentibus explicandis habeo necessaria. sed eo quo te mihi in tuis epistulis ostendis ingenio, quod in te donum dei admodum diligo, eundem sermonem cuiusdam, ut scribis, urbici paulo diligentius ipse considera et uidebis eum paene uniuersam Christi ecclesiam ab ortu solis usque ad occasum uerbis iniuriosissimis nequaquam lacerare
Abbreviated transcription (Latin):
Nescio unde sit factũ ut pͥmis tuis litteris meas ñ redderẽ: ñ tam̃ tuo contẽpͥcu
id fecisse me scio Nam & studiis tuis ⁊ ipso sermone delector: teq in ista ętate iuueriili
ꝓficere inu̾bo dĩ & habundare ad edificationẽ ęgcłiȩ & opto & xortor. Nc̃ uͦ scriptis tuis
alteris sũptis. qͥb tͥ tandẽ aliqndo responderi uire caritatis. inqua unũ sumꝰ fr̃no & eqͥssimo
bato ieuinare: respondeo. Si nullomͦ liceret: ꝓfecto quadraginta continuos dies. nec
moyses. nec helias. nec ipse dĩs ieuinasset. Uerũ ista rõne concluditur: ⁊̃ dũico die
ñ illicitũ eẽ ieuiniũ. & tam̃ qͥsqͥs hunc diẽ ieuinio decernendũ putauerit. sicut
quidã ieuinantes sabbatũ obseruant: ñ paruo scandalo erit ȩccłcȩ : Nec inmeri¬
to In his enĩ reb dequib nichil certi statuit diuina scriptura: mos popłi di. uel
insticuta maior ꝓlege tenenda sunt Deqͥb si disputare uoluerimꝰ & exalior consue¬

Expanded text:
Nescio, unde sit factum, ut primis tuis litteris meas non redderem; non tamen tui contemptu id fecisse me scio; nam et studiis tuis et ipso sermone delector teque in ista aetate iuuenali proficere in uerbo dei et abundare ad aedificationem ecclesiae et opto et exhortor. nunc uero scralteris sumptis, quibus tibi tandem aliquando responderi jure charitatis, in qua unum sumus, fraterno et aequissimo bato leiunare. respondeo: si nullo modo liceret, profecto quadraginta continuos dies nec Moyses nec Helias nec ipse dominus ieiunasset. uerum ista ratione concluditur etiam dominico die non inlicitum esse ieiunium. et tamen quisquis hunc diem ieiunio decernendum putauerit, sicut quidam ieiunantes sabbatum obseruant, non paruo scandalo erit ecclesiae nec inmerito. in his enim rebus, de quibus nihil certi statuit scriptura diuina, mos populi dei uel instituta maiorum pro lege tenenda sunt. de quibus si disputare uoluerimus et ex aliorum consue
Abbreviated transcription (Latin):
dñica celebritate ꝑfecta. Tunc gͦ eulogia: ñ ut suꝑiꝰ ait alogia celebrat᷑ s quid
dm̃ offendit sabbati dies quẽ dñs scificauit ignoro. ut ineo ñ putet posse mau¬
ducari ⁊ bibi cũ tali iocunditate quȩ careat ebrietate: cũ sic ante sabbatũ ieuina¬
re possimꝰ. qͦmͦ dic̃ ante dm̃cũ sabbato ieuinandũ. an continuo biduo p̾nderi
nefas eẽ. arbitratur. Uideat gͦ quanta afficiat contumelia ipsam qͦ romanatu
ȩccłian. uͥ & his ebdomadib inquib qͥnta & sexta & sib bato ieiuinatur.

Expanded text:
dominica celebritate perfecta\'. tunc ergo eulogia, non, ut superius ait, alogia celebratur. sed quid dominica celebritate perfecta\'. tunc ergo eulogia, non, ut superius ait, alogia celebratur. sed quid eum offendit sabbati dies, quem deus sanctificauit, ignoro, ut in eo non putet posse manducari et bibi eum tali iucunditate, quae careat ebrietate, cum sic ante sabbatum ieiunare possimus, quo modo dicit ante dominicum sabbato ieiunandum. an continuo biduo prandere nefas esse arbitratur? uideat ergo, quanta afficiat contumelia ipsam quoque Romanam ecclesiam, ubi et his hebdomadibus, in quibus quarta et sexta et sabbato ieiunatur,
Abbreviated transcription (Latin):
immolatur Ahoqͥn qͦd nullus ñ dioo xp̃ianꝰ. s nec in sanꝰ dicẽ auderet.
dies illi qͣdraginta pꝰ pascha usq adpentecosten quib ñ ieuinat᷑. eruit sed̾n
istũ a sacͥficio laudis alieni: qͥbꝰ tantũ mͦ diebꝰ inmuiltis ȩcłus i nom̃ib aũt̃ mari¬
me cantat᷑ alła: qua uocẽ laudis eõ. nullus xp̃ianꝰ qm̃libet ĩꝑitꝰ iguorat. Confitet᷑
tam̃ ⁊̃ inipso die dñico ñ inebrietate. s iniocunditate pranderi. cũ dic̃ debere
nos exuideis ⁊ gentibꝰ multos xp̃ianos nomuine. fide paucos eloctos. uesptino sab¬
batorum incenso ꝓpecudũ uictiis ieuinsũ deo placitũ laudis immolire. cuiꝰ fer¬
uore cremata deficiant oꝑa delictory. ẜt mane inquit exaudiat nos a nobis audi¬
tus. & ert̃ nobis domꝰ ad manducandũ ibibendũ ñ inebrietate. s in iocunditate:

Expanded text:
immolatur. alioquin, quod nullus non dico Christianus sed nec insanus dicere auderet, immolatur. alioquin, quod nullus non dico Christianus sed nec insanus dicere auderet, dies illi quinquaginta post pascha usque ad pentecosten, quibus non ieiunatur, erunt secundum istum a sacrificio laudis alieni. quibus tantum modo diebus in multis ecclesiis, in omnibus autem maxime cantatur alleluia, quam uocem laudis esse nullus Christianus quamlibet inperitus ignorat. Confitetur tamen etiam ipse die dominico non in ebrietate sed in iucunditate pranderi, cum dicit debere nos ex Iudaeis et gentibus multis Christiani nominis fide paucos electos uespertino sabbatorum incenso pro pecudum uictimis ieiunium deo placitum laudibus immolare, cuius feruore cremata deficiant opera delictorum. \'et mane, inquit, \'exaudiet nos a nobis auditus et erunt nobis domus ad manducandum et bibendum non in ebrietate sed in iucunditate
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enĩ dñicꝰ dies sine sacrificio qd d̃õ carũ ẽ. ꝑagit᷑: quia ñ ieiunat᷑. Seqͥt
ad huc. ⁊ ingerit testimonia. ad causam qm defendendã suscepit penitꝰ aliena.
Immola inqͥt deo sacͥficiũ laudis. & istã uocẽ diuini psalmi uolens ad qͦd
agitur. nescio quomͦ conectere. utiq inquit ñ sangͥnis aut ebrietatis con¬
iuuiũ qͦ ñ laudes debitȩ deo. s blasphemie diabolo suffragante siluestun
Oimꝓuidã p̃sũptionẽ Non gͦ immolatur sacͥficiũ laudis dñico die qr
ñ ieurnat᷑. s agit ebrietatis conuiuũ. ⁊iblasphemiȩ diabolo suffragante
sil uescunt. Os uod si nefas ẽ. dicẽ: intelligat ñ ieuniũ signifioiri. i neo qͦs
scriptũ ẽ. immola dõ sacͥficiũ laudis Ieuiniũ qͥppe certis dieb umax¬
me festis ñ agitur: sacrificrũ uͦ laudis ab ȩccłia toto orbe diffiisa dieb õib

Expanded text:
Neque enim dominicus dies sine sacrificio, quod Deo charum est, peragitur, quia non jejunatur. Sequitur Neque enim dominicus dies sine sacrificio, quod Deo charum est, peragitur, quia non jejunatur. Sequitur adhuc et ingerit testimonia a causa, quam defendendam suscepit, penitus aliena. Immola, inquit, Deo sacrificium laudis ; et istam vocem divini psalmi volens ad quod agitur nescio quomodo connectere: Utique, inquit, non sanguinis aut ebrietatis convivium, quo non laudes debitae Deo, sed blasphemiae diabolo suffragante silvescunt. O improvidam praesumptionem! Non ergo immolatur sacrificium laudis dominico die, quia non jejunatur; sed agitur ebrietatis convivium, et blasphemiae diabolo suffra intellegat non ieiunium significari in eo, quod scriptum est: Immola deo sacrificium laudis. ieiunium quippe certis diebus et maxime festis non agitur, sacrificium uero laudis ab ecclesia toto orbe diffusa diebus omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ gͦ blasphemetur bonũ nr̃m : tt̃ adiunxit. Non enĩ ẽ regnũ dĩ. esca ⁊ potꝰ
ncetera. Nam si ut iste uerba hec apłi intelligit. regnũ dĩ qd ẽ. ȩccłia ñ sit iuesca i
potu s inieiunio ÷ ñ dico sabbatis ieuinare. s nunꝙ̃ omnino cibũ ⁊ potũ sumere
deberemꝰ: ne de isto dei regno ũꝙ̃ recederemꝰ. Puto autẽ qr isto conficence aliqͣnto
religiosius die dñico ad ęccłiam ꝑtinemꝰ: quando tam̃ ⁊ ipso concedente prandemꝰ.¬
Cur inqͥt sacrificiũ pociori dño carũ murmuraniꝰ offerre. qͦd sp̃c desiderat. ⁊ an¬
gelus laudat: Deinde adiungit angłi testimoniũ dicentis. Bona ẽ. oratio cũ
ieuinio & elemosina. Quid dixerit pociori dño nescio. nͥ forte scͥptor errauit.¬
⁊ te fugit. ut qͦd mͥ ad legendũ nusisti. ñ emendares Sacͥficiũ gͦ dr̃o carũ ieui¬
nũ uult intelligi. quasi deieuinio uersetur hec questio. ⁊ ñ deieuinio sabbi.

Expanded text:
go blasphemetur bonum nostrum, tunc adiunxit: Non enim est regnum dei esca et potus et cetera. nam sicut iste uerba haec apostoli intellegit, ut regnum dei, quod est ecclesia, non sit in esca et potu sed in ieiunio, non dico sabbatis ieiunare, sed numquam omnino cibum ac potum sumere deberemus, ne de isto dei regno umquam recederemus. puto autem, quia isto confitente aliquanto religiosius die dominico ad ecclesiam pertinemus, quando tamen et ipso concedente prandemCur, inquit, sacrificium potiori Domino charum murmuramus offerre, quod spiritus desiderat et angelus laudat? deinde adjungit angeli testimonium dicentis: Bona est oratio cum jejunio et eleemosyna . Quid dixerit, potiori Domino, nescio, nisi forte scriptor erravit, et te fugit, ut quod mihi legendum misisti non emendares. Sacrificium ergo Domino charum, jejunium vult intelligi, quasi de jejunio versetur haec quaestio, et non de jejunio sabbati.
Abbreviated transcription (Latin):
Scõrum corpora & p̾cipue beatoꝵ martirũ reliquias. ac si xp̃i m̃bra siucerissĩme
honoranda: ⁊ basilicas eoꝵp nominib appellatas. uł loca eoꝵ diuino cultui mancipa¬
ullum cathecuminũ qmͣuis iuboniis oꝑibus defunctũ. uitam et̾nam habere cre
dimus. excepto martirio: ubi tota baptismi sacramenta complentur. Baptitandus co¬
nficet᷑ fidẽ suã corã sac̾dote: n int̾rogatꝰ respondet: hoc & martyr corã ꝑsecutore facit:
illo. Ille communicat eucharistia in ꝯmemoratione mortis dñi : hic ipsi xp̃o cũmorit᷑.
Ile conficetur se mundi actib renunciaturũ: hic ipsi renuntiat uitȩ. Illi pecc̃a oĩa dimit
sobrietatis falluntur imagine. s uinũ cũ aqua mixtũ: Quia & uinũ fuit in redẽptionis
nr̃e misti̾o cũdicit. ñ bibam a modo de hoc gemmine uitis.⁊ aqua mixtũ qd̵ pꝰcenã dabatur-¬

Expanded text:
orum corpora, et praecipue beatorum martyrum reliquias, ac si Christi membra, sincerissime honoranda, et basilicas, eorum nominibus appellatas, velut loca sancta divino cultui mancipaullum catechumenum, quamvis in bonis operibus defunctum, vitam aeternam habere crdimus, excepto martyrio, ubi tota baptismi sacramenta complentur. Baptizandus confitetur fidem suam coram sacerdote, et interrogatus respondet: hoc et martyr coram persecutore facit, illo. Ille communicat eucharistiae in commemoratione mortis Domini; hic ipsi Christo commoritur. Ille confitetur se mundi actibus renuntiaturum; hic ipsi renuntiat vitae. Illi peccata omnia dimisobrietatis falluntur imagine, sed vinum cum aqua mixtum; quia et vinum fuit in redemptionis nostrae mysterio, cum dixit: Non bibam amodo de hoc genimine vitis ; et aqua mixtum, non
Abbreviated transcription (Latin):
Ullus sc̃s & iustus: caret peccato. Nec tam̃ ex hoc desinit ẽẽ uistus uel sc̃s cum affe¬
ctu teneat scĩtatẽ. Non enĩ naturȩ humanȩ uirib. s ꝓpositi ad ium̃to ꝑdĩ grãm
adquirimus sanctitatem. Et ideo ueracit̾ se om̃s scĩ ꝓnuntiant peccatores. quia in
ueritate habent qd̃ plangant : & si non reprehensione conscientiȩ. certe mobilitate et

Expanded text:
LXXXVI. Nullus sanctus et justus caret peccato, nec tamen ex hoc desinit esse justus, vel sanctus, cum affeLXXXVI. Nullus sanctus et justus caret peccato, nec tamen ex hoc desinit esse justus, vel sanctus, cum affectu teneat sanctitatem. Non enim naturae humanae viribus, sed propositi adjumento per Dei gratiam acquirimus sanctitatem. Et ideo veraciter se omnes sancti pronuntiant peccatores, quia in veritate habent 44 quod plangant; et si non reprehensione conscientiae certe mobilitate et
Abbreviated transcription (Latin):
sit̃ dĩ qͦ decreinit salti are qd̾ ꝑierat. stat immobile: ⁊ iõ qi uoluntas eiꝰ n mutatur. siue
em̃datione uite sitempꝰ ꝯcedit᷑. siue supplici ꝯfessione si continuo uita exceditur. uenia
peccati fidelit̾ p̃sumatur ab illo qͥ ñ uult mortẽ peccatoris: s ut ꝯũtatur a ꝑditione pen¬
nitendo. . ⁊ saluatꝰ miseratione dñi uiuat. Siqͥs alit̾ de iustissima dĩ pietatẽ sentit: non¬
dere certi sumꝰ. s. motu eas corꝑis abillo. ⁊ affectionũ indiciis colligi ex piͣto didicimꝰ.
ex nr̃i arbitrii motu emergunta b̾one autẽ eogitationes semꝑ adeo sunt. .I.¬
Semones ꝑinergiam oꝑationẽ: ñ credimꝰ substantialit̾ illabi animȩ.s. applicaci¬
one ⁊ opp̾ssione uniri. I llabi autẽ menti: illi soli possibile ⁊ qͥ cirauit: Quinatura
agat: T emꝑatis autẽ .⁊ placitis morib ⁊̃ absq signori efficatia: & scm̃ ni ꝑfectũ &o dei¬

Expanded text:
oluntas ejus non mutatur, sive emendatione vitae, si tempus conceditur, sive supplici confessione, si continuo vita exceditur, venia peccatorum fideliter praesumatur ab illo qui non vult mortem peccatoris, sed ut convertatur a perditione poenitendo, et salvatus miseratione Ddere certi sumus, sed motibus eas corporis ab illo et affectionum indiciis colligi experimento didicimus. ex nostri arbitrii motu emergunt. Bonae autem cogitationes semper a Deo sunt. emones per ἐνέργειαν non credimus substantialiter illabi animae, sed applicatione 43 et oppressione uniri. Illabi autem menti illi soli possibile est qui creavit: qui natura agat; temperatis autem et placidis morib
Abbreviated transcription (Latin):
mutarentur cũ ceteris : s arbitͥ seruantes bonã uoluntatẽ. & bonũ conditionis ⁊ fidẽ suodño
seruauerunt. ꝓpt̾ qd ⁊ mĩto abipso dño scĩ angłi uocant᷑: qd tenuerunt arbitrii societatẽ.¬

Expanded text:
mutarentur cum caeteris, sed arbitrio servantes bonam voluntatem, et bonum conditionis, et fidem suo Domutarentur cum caeteris, sed arbitrio servantes bonam voluntatem, et bonum conditionis, et fidem suo Doer quod et merito ab ipso Domino sancti angeli vocantur, quod tenuerunt arbitrio sanctitate
Abbreviated transcription (Latin):
Ullum credimꝰ ad silitem nisideo inuitante uenire. N ullum inuitatũ salutẽ suã nͥ deoau¬
xiliance operari. Nullũ nͥorantẽ auxiliũ ꝓmereri. Nullũ dĩ uoluntate ꝑire. s ꝑseipsum. pe
lectione arbitrinlle ingenuitatis libtas atq potestas semel hõi adtͥbuta adseruilẽ cogatur
Haluoi uł malicia non ÷ adeo creata: s adiabolo inuenta. qui &.necessitateo: x xuI.¬
ipse bonus a deo creatus est. S quia arbitͥo lib̾o ut pote rationabilis creatura cõmissus
est. & cogitandi acceꝑat facultatẽ. scientiam boni uerrit ad malii. Et multã cogitando
factus ÷ inuentor mali. Quod inse ꝑdidat inuidit inalios. nec contentus solus perire
suasit aliis: ut qui eẽt suȩ maliciȩ inuentor. fiẽt & alioꝵ auctor. Et ex hoc. malum uł
malicia ꝑcuturit inter cȩteras rationales creaturas.  xuiI.
Ngeli uͦ qui in illa qͣcreati sunt beaticudine ꝑseuerant. ñ natura possident bonũ. ut non

Expanded text:
ullum credimus ad salutem nisi Deo invitante venire; nullum invitatum salutem suam nisi Deo auxiliante operari; nullum nisi orantem auxilium promereri; nullum Dei voluntate perire, sed per seipsum pro electione arbitrii, ne ingenuitatis libertas atque potestas semel homini attributa, ad servilem cogaturalum vel malitia non est a Deo creata, sed a diabolo inventa, quia et ipse bonus a Deo creatus est. Sed quia libero arbitrio, ut pote rationalis creatura a Deo commissus est, et cogitandi acceperat facultatem, scientiam boni 34 vertit ad malum, et multa cogitando factus est inventor mali; et quod in se perdiderat invidit in aliis, nec contentus solus perire suasit aliis; ut qui esset suae malitiae inventor, fieret et aliorum auctor: et ex eo malum vel malitia percurrit in caeteras rationales creaturas. CAPUT LVIII. . CAPUT LIX. Angeli vero, qui in illa qua creati sunt beatitudine perseverant, non natura possident bonum, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
condita. ẜt ñ ẽ mala ut uolunt. sedianus. & ophyanus. ⁊ patrocimanus: nec mali causa. ut
docuit fiorinus: ne exmalo & bono compacta ut manicheus blasphemat. S cũ sit creatione
bona: arbitrio animȩ efficitur nobis uel bona uł mala. ñ immutatione substantiȩ. s execu¬
tionis mercede. Ipsa enim ÷ que stabit aute tribunal xp̃i: inqua ꝑferat anima ꝓpria corꝑis¬
nutabit᷑. s uir morcuus resurget informa uiri. & femina informa femine:Carens
sexu tñ uite huiꝰ tantũ ꝯditione non specie naturali. ne ñ sit uera resurrectio si ñid re

Expanded text:
condita; et non est mala, ut volunt Sethianus, et Ophianus, et Patricianus; nec mali causa, ut docuit Florianus; nec ex malo et bono compacta, ut Manichaeus blasphemat. Sed cum sit creatione bona, arbitrio animae efficitur nobis vel bona vel mala, non immutatione substantiae, sed exsecutionis mercede. Ipsa enim est quae stabit ante tribunal Christi, in quo perferat anima propria cord vir mortuus resurget in forma 41 viri, et femina in forma feminae, carens tamen sexuum in hac vita conditione, non specie naturali, ne non sit vera resurrectio, si non id re
Abbreviated transcription (Latin):
fornicationis obtentu. XXX Melior ÷ continentia: s ñsͥ sufficit adbeatitudinẽ. nisi
ꝓsolo amore pudicitiȩ retinetur s nsi cũ hoc affectu. causa uacandi dño eligitur. Alioqͥn
diuorcium magis coniugii uidebitur eẽ. quam appetitio castitatis: xxxi.
corporis integritate: puguam castimoniȩ pace.xxxiiPonũ ÷ incibo cũgrarumac¬
tione sumere quicqͥd deus edendum p̃cepit Abstinere autẽ ab aliquib ñ quasi amalis.
s quasi ñ necessapii s non ÷ malũ Moderari uͦ carniũ usu ꝓnecessitate. ⁊ tẽpore. ꝓpͥe xp̃i
Ialas dĩcere nuptias uł fornicationi cõparandas. aut stupro:. non ÷ ẜ anorum ÷:¬

Expanded text:
ontinentia. Melior est continentia, sed non sibi sufficit ad beatitudinem, si pro solo amore pudicitiae retinetur, sed si et cum affectu causa vacandi Domino eligatur; alioquin divortium magis conjugii videtur esse quam appetitio castitatis. CAP. corporis integritate, pugnam castimoniae pace. Bonum est in cibo cum gratiarum actione sumere quidquid Deus edendum praecepit; abstinere autem aliquibus, non quasi a malis, sed quasi non necessariis, non est malum. Moderari vero carnium usum pro necessitate et tempore, proprialas dicere nuptias, vel fornicationi comparandas, aut stupro; cibos vero
Abbreviated transcription (Latin):
Sonum ÷ facultates cũ dispensatione pauꝑib erogare: melus: xxxuiis turam:
ꝓintentione sequendi dominũ semel donare. & absolutũ sollicitudine cũ xp̃o egere.
Iaritym duarũ post baptismũ matronarũ clericũ ñ ordinandũ. Neq eiũ qui unã
quidẽ. s concubinã non matronam habuit. Nec illũ qui uiduam aut repudiatam ułme¬
retricem in matͥmonio sũpsit. Neq eũ qͥ seipsum qͦlibet corꝑis menbro sui. indignatione
aliqͣ uł iusto in iustoue tumore suꝑatꝰ truncauerit. Neq illũ qui usuras accepisse ꝯuincũ

Expanded text:
onum est facultates cum dispensatione pauperibus erogare. Melius est pro intentione sequendi Dominum insimul donare, et absolutum sollicitudine cum Christo egere.m duarum post baptismum matronarum clericum non ordinandum. Neque eum qui unam quidem, sed concubinam non matronam habuit. Nec illum qui viduam, aut repudiatam, vel meretricem in matrimonio sumpsit. Neque eum qui semetipsum quolibet corporis sui membro indignatione aliqua, vel justo injust
Abbreviated transcription (Latin):
in peocando qmͣ se accusare paratist̃. Dicunt enĩ. Si ada & eua peccauert᷑. qͥd nos mi¬
seri fecimꝰ. ut cũ ignorantie cecitate. & difficultatis cruciatib nascerem̃. & pͥmo
erraremꝰ nescientes qͥd nobis ẽẽt faciendũ. deinde ubi nobis inciꝑent aꝑiri p̃cepta
iusticiȩ. uellemꝰ ea facere. ⁊ renitente carnalis ꝯcupiscentiȩ nescio qua necessitate nͥ
ualeremꝰ  Quib breuit̾ respondet᷑ ut qͥescant: nadu̾sus dñi murmurare de¬
sistant. Recte enĩ fortasse quererent᷑: si erroris. ⁊ libidinis nullus hominũ ui¬
ctor existeret. Cũ uero ubiq sit p̃sens. qͥ multis modis ꝑcreaturã sibi dño ser¬
uientẽ auersum uocet. doceat credentẽ.
consoletur sꝑantẽ. diligentẽ
ad hortetur. conantẽ aduiuet. exau¬
diat dep̃cantẽ: ñ tͥ deputat᷑
ad culpã qd̾ inuitꝰ ignoras. s qd̃
negligis q̃rere qd̵ ignoras.

Expanded text:
in peccando quam se accusare parati sunt. Dicunt enim: Si Adam et Eva peccaverunt, quid nos miin peccando quam se accusare parati sunt. Dicunt enim: Si Adam et Eva peccaverunt, quid nos miseri fecimus, ut cum ignorantiae caecitate, et difficultatis cruciatibus nasceremur, et primo erraremus nescientes quid nobis esset faciendum; deinde ubi nobis inciperent aperiri praecepta justitiae, vellemus ea facere, et renitente carnalis concupiscentiae nescio qua necessitate non valeremus? Quibus breviter respondetur ut quiescant, et adversus Deum murmurare desistant. Recte enim fortasse quererentur, si erroris et libidinis nullus hominum victor existeret: cum vero ubique sit praesens, qui multis modis per creaturam sibi Domino seruientem auersum nocet, doceat credentem, consoletur sperantem, diligentem a d hortetur, conantem adiuuet, exaudiat deprecantem, non tibi deputatur ad culpam quod inuitus ignoras, sed quod neglegis quaerere quod ignoras;
Abbreviated transcription (Latin):
onis qͦdã mͦ naturalit̾ ioleuit. uideat qͥd recte faciendũ sit. & uelit nec possit
ĩplere Illa ẽ. enĩ peccati pena ustissima. ut amittat unꝰqͥsq qͦbene uti noluit.
cũ sine ulla posset difficultate siuellet: id ẽ. aut̃ ut qͥ sciens recte ñ facit. amit¬
tat scire qͥd rectũ sit. & qui recte fac̾e cũ posset noluit: amittat posse cũ uelit.
Nam st̃ reuera om̃i peccanti aĩȩ duo ista penalia: ignorantia . ⁊ difficultas. Ex igno¬
rantia de honestat error: ex difficultate cruciatꝰ affligit. S approbare falsa pro
ueris ut erret inuitus. & resistente atq torquente dolore carnał iuncłi. ñ posse
alibidinosis oꝑib tẽꝑare. ñẽ. natura instituti hoĩs. s pena dãpnanti. Cũ aut̃
delibera uoluntate recte faciendi loquim᷑: de illa scił inqͣ hõ factus ẽ loquimur.

Expanded text:
on i s quodam modo naturaliter i nolenuit, uideat quid recte faciendum sit et uelit nec possit on i s quodam modo naturaliter i nolenuit, uideat quid recte faciendum sit et uelit nec possit inplere. illa est enim peccati poena iustissima, ut amittat quisque quo bene uti nolui t, cum sinc ulla posset difficultate, si uellet. id est autem, ut qui sciens recte non facit, amittat scire quid rectum sit, et qui recte facere cum posset noluit. amittat posset cum uelit. nam sunt reuera omni a peccanti animae duo ista poena 1 i a, ignorantia i a et difficultas. ex ignorantia i a dehonestat error, ex difficultate cruci atus affligit. sed approbare falsa pro ueris, ut erret inuitus, et res i stente atque torquente dolore carnalis uinculi non posse a libidinosis operibus temperare non est natura instituti homi n i s, se d poena damnati. cum autem de libera uoluntate recte faciendi loquimur, de illa scilicet, in qua homo factus e s t, .
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc aũ qr ita ẽ. ñ ẽ bonꝰ. nec habet inpotestate ut bonꝰ sit siue ñ uidendo qͣlis
et̃ debeat. si ue uidendo & ñ ualendo eẽ qͣlẽ deb̾e̾ eẽ se uidet. ꝑ enã istã ẽẽ qͥs dubi¬
tet: O nĩs autẽ ꝑ ena si iusta ẽ. peccati pena ẽ. & suppliciũ noĩat᷑. Si autẽ iniusta
tentia di ⁊ iusticia dubitare dem̃tis ẽ: iusta hȩc pena ẽ. & ꝓpecc̃o aliqͦ penditur. Ñ
enĩ qͥsqmͣ iniustꝰ dñator aut surriꝑe hoĩem potuit uelut ignoranti dõ: aut extr¬
quere inuito tanqm in ualidiori. ł t̾rendo. uł cont̾bando. ut hoĩem in iusta pena
cruciaret. Relinquit᷑ gͦ ut heo pena uista de dãnatione hoĩs ueniat. Nec miran
dũ: qd̾ uł ignorando ñ habet arbitriũ liberũ uoluntatis. ad eligendũ qͥd
recte faciat : uł resistente carnali consuetudine. que uolentia mortał successi¬

Expanded text:
nunc autem quia ita est, non est bonus nec habet in potestate, ut bonus sit, siue non uidendo, qualis nunc autem quia ita est, non est bonus nec habet in potestate, ut bonus sit, siue non uidendo, qualis esse debeat, siue uidendo et non ualendo esse, qualem debere esse se uidet. poenam istam esse quis dubitet ? omnis autem poena; si iusta est, peccati poena est et supplicium nominatur. si autem iniusta iustitia dubitare dementis est, iusta haec poena est et pro peccato aliquo penditur. non enim quisquam iniustus dominator aut subripere hominem potuit uelut ignoranti deo aut extorquere inuito tamquam inualidiori uel terrendo uel conturbando, ut hominem iniusta poena cruciaret. relinquitur ergo, ut haec poena iusta de damnatione hodum est quod uel ignorando non habet arbitrium liberum uoluntatis ad e 1 igendum quid recte faciat uel resistente carnali consuetudine, quae uiolentia mortalis successi
Abbreviated transcription (Latin):
tur Si aũ potest: ñei cedat᷑
iñ pecubit᷑. Anforte fallit incautum Ergo cauent ne fillatur. Ancanta
enĩ apłs. M iscdĩam consecutꝰ sũ qr ignorans feci. Ait & ꝓpħa. Pelicta uiuentutis mee
iignorantie mee ne memineris. Sunt ⁊̃ neccessita te facta ĩpbanda. uͥ uult homo
recte face. ⁊ ñ potest. Nã unde st̃ ille uoces. ñ enĩ qd uolo facio bonũ. s. qd̾ nolo malũ
hoc ago. & illud. uelle adiacet mͥ. ꝑ fice̾ autẽ bonũ ñ inuenio. & illudisaro coneu¬
piseit ad u̾sus spm̃. sp̃c aũ adu̾sus carnẽ:⁊ hec enĩ inuicẽ ad u̾sant᷑. ut ñ que uultis
faciatise S ħoĩa hominũ st̃ exilla mortis dãpnatione uenientiũ. Nã si ñ ẽ. istape¬
na hoĩs s nata᷑ : nulla ista peccata st̃. Si enĩ ñ recedit᷑ ab eo mͦ qͦ naturalit̾ factꝰ ẽ.
ita ut meliꝰ eẽ. ñ possit: ea que debet facit cũ hec fac̃ Si aũ bonꝰ hõ eẽt: alit̾ eẽt.

Expanded text:
tur ; si autem potest, non ei cedatur, et non peccabitur. an forte fallit incautum ergo caueat, ne f all atur. an tanta ericordiam consecutus sum, quia ignorans feci ; ait et Propheta: Delicta juventutis et ignorantiae meae ne memineris . Sunt etiam necessitate facta improbanda, ubi vult homo recte facere, et non potest. Nam unde sunt illae voces: Non enim quod volo facio bonum, sed quod odi malum hoc ago s autem aduersus carnem. haec enim inuicem aduersantur, ut non ea, quae uultis, faciatis? sed haec omnia hominum sunt ex illa mortis damnatione uenientium. nam si non est ista poena hominis, sed natura, nulla ista peccata sunt. si enim non receditur ab eo modo, quo naturaliter factus est ita, ut melius esse non possit, ea quae debet facit, cum haec facit. si autem bonus homo esset, aliter esset;
Abbreviated transcription (Latin):
urm adu̾sus alterũ negotiũ habens udicari apud inqͦs. ⁊ ñ apud scos s & paulop̃¬
Scłaria gͥ iudicia si habueritis inquit: eos qui ꝯtẽptibiles sunt in eccłia. hos colo¬
cate ad suudicandum. Ad uerecundiam uobis dico: Sic ñ ẽ int̾uos qͥsqm sapiens.

Expanded text:
vestrum adversus alterum negotium habens, judicari apud iniquos, et vestrum adversus alterum negotium habens, judicari apud iniquos, et aria igitur judicia, si habueritis, inquit, eos qui contemptibiles sunt in Ecclesia, hos collocate ad judicandum. Ad reverentiam vobis dico: Sic non est inter vos quisquam sapiens,
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo dictum est : misericordia eius preueniet me:. Lxx.
dicio Hidemꝰ enim quedam ab ipsis quoq apłis ignoscendo fuisse ꝯcessa: quale il¬
lud est qd uenerabilis paulus ꝯuigib ait Nolite fraudare inuicem. uisi exom¬
sensu ad tempus. ut uacetis orationi Et iterũ ad id ipsum reu̾timini. neuos temp¬
ted sathanas ꝓpt̾inꝯtinentiã urãm. Quod putari possec ñ eẽ peccatum iniseri
scilicet ꝯuigi. non filior ꝓcreandoꝵ causa quod bonum: nuptiale. s carnalis
uoluptatuᷤ. ut fornicationis. siue adultii. siue cuiꝰqm̃ alt̾ius inmundicię mor¬
tiferũ malũ qd̾ curpe est ⁊⁊ dicere. quo potest temptante sathana libido ꝑt̾ħere. in¬
ꝯtinentiũ deuitet infirmitas. Posset gͦ ut dixi hoc putari ñ eẽ pece̾m nisi addidis
dari ueniam facientib apłica auctoritas fateat᷑: tale qͥdda ⁊ ubi dis Audet qͥsqͣm

Expanded text:
ideo dictum est: Misericordia ejus praeveniet me . CAP. ideo dictum est: Misericordia ejus praeveniet me . CAP. dicio. Videmus enim quaedam ab ipsis quoque apostolis ignoscendo fuisse concessa, quale illud est quod venerabilis Paulus conjugibus ait: Nolite fraudare invicem, nisi ex consensu ad tempus, ut vacetis orationi, et iterum in idipsum revertimini, ne vos tentet Satanas propter incontinentiam vestram . Quod putari posset non esse peccatum, misceri scilicet conjugi, non filiorum procreandorum causa, quod bonum est nuptiale, sed carnalis etiam voluptatis, ut fornicationis, sive adulterii, sive cujusquam alterius immunditiae mortiferum malum, quod turpe est etiam dicere, quo potest tentante Satana libido pertrahere, incontinentium devitet infirmitas. Posset ergo, ut dixi, hoc putari non esse peccatum, nisi addidissdari veniam facientibus apostolica auctoritas fateatur? Tale quiddam est ubi dicit: Audet quisquam
Abbreviated transcription (Latin):
terioia. sicut alibi legicur. Mundate que intus sunt: et que deforis sunt
munda erunt s ne istas elemosinas que siuint de fructib terrȩ respuisse uideret᷑: hec
inqͥt oportuit facẽ. id ⁊ iudiciũ & caritatẽ di. & illa ñ omittẽ id÷ elemosinas fructuũ t̾renoꝵ
Nongͦ sefallant qui ꝑ elemosinas qͣs libet largissimas fructuũ stiorum uelcuiꝰcunq
pecuniȩ impututatem seemere existimant. in facinoꝵ immanitate ao flagitior neqͥ¬
tia ꝑmanendi ñsolum enĩ hec faciunt. s ita diligunt: ut in eis semꝑ optent᷑ tantũ sipos¬
sint impune t̾sari Qͥ autẽ diligit iniquitatẽ: odit ammã suã Et qͥ odit aĩam suam:
ñ ẽ inea misericors. s crudelis. Diligendo eam quippe scdm scłm: odit eã scd̾m dm̃i. Sier¬
go uellet dare ei elemosinã ꝑqm munda illi ee̾nt ominia. odisset eam scd̾ni scłm: ⁊ diligł̾t

Expanded text:
teriora; sicut alibi legitur, Mundate quae intus sunt, et quae foris sunt teriora; sicut alibi legitur, Mundate quae intus sunt, et quae foris sunt munda erunt . Sed ne istas eleemosynas, quae fiunt de fructibus terrae, respuisse videretur: Haec, inquit, oportuit facere, id est, judicium ergo se fallant, qui per eleemosynas quaslibet largissimas fructuum suorum vel cujuscumque pecuniae, impunitatem se emere existimant in facinorum immanitate ac flagitiorum nequitia permanendi: non solum enim haec faciunt, sed ita diligunt, ut in eis semper optent, tantum si possint impune, versari. Qui autem diligit iniquitatem, odit animam suam ; et qui odit animam suam, non est in eam misericorsgo vellet ei dare eleemosynam, per quam munda illi essent omnia, odisset eam secundum saeculum, et di
Abbreviated transcription (Latin):
onis ordinẽ dictũ: Hiliges ꝓximũ tuũ tanqm te ipsum. Cũ gͦ increpasset eos qd̾ fori¬
secus se lauabant. intus autẽ rapina ⁊ iniquitate plenierant. admonens qͣdam ele-
date elemosinam. ⁊ ecce omnia munda sunt uobis. Deinde ut ostenderet quid
admonuisset. ⁊ qͥd ipsi facere ñ curarent: ne illum putarent eorum elemosinaᷤᷤ
ignorare. s ue uobis inquit phariseis tanqm dic̾e̾t: ego quidem commonu uos
adelemosi nam dandam. ꝑ quam uobis munda si nt omnia S ueuobis quide¬
cimatis m̃tam ⁊ rutani & om̃e olus. has enim noui elemosinas ur̃as. nec deillis
me nunc uos ad monuisse arbitremini: & p̃titis iudicium dei & caritatem qua
elemtiosina possetis ab onĩi inquinamento interiore mundari. ut uobis munda
essent et corpora que lauatis. hoc ÷ enim omnia. & interiorascilicet etex¬

Expanded text:
onis ordinem dictum est, Diliges proximum tuum tanquam te ipsum . Cum ergo increpasset eos quod forionis ordinem dictum est, Diliges proximum tuum tanquam te ipsum . Cum ergo increpasset eos quod forinsecus se lavabant, intus autem rapina et iniquitate pleni erant, admonens quadam eleedate eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis. Deinde ut ostenderet quid admonuisset, et quid ipsi facere non curarent, ne illum putarent eorum eleemosynas ignorare: Sed vae vobis, inquit Pharisaeis: tanquam diceret, Ego quidem commonui vos eleemosynam dandam, per quam vobis munda sint omnia; Sed vae vobis qui decimatis mentam et rutam et omne olus; has enim novi eleemosynas vestras, ne de illis me nunc vos admonuisse arbitremini: et praeteritis judicium et charitatem Dei; qua eleemosyna possetis ab omni inquinamento interiori mundari, ut vobis munda essent et corpora quae lavatis: hoc est enim omnia, et interiora scilicet et ex
Abbreviated transcription (Latin):
nda suit omnia. tantũ si elemosinas dedłint. siout isti eas dandas putant. cum sinc in-¬
mundi om̃s quos ñ mundat sides xͥ. dequa soriptũ ÷ mundans fide corda eorꝑ ⁊dicat apłs.
date elemosinam. & ecce omnia munda sunt uobis: Lxxuiii.¬
Ui enim uult ordinate dare elemosinam: a seipso debet inciꝑe. & eam sibi pͥmũ dare.
nascunur: ut deo placeamus. eui mĩto displicet. qd̾ nascendo contraximꝰ. ħ ec ÷ pͥma elemo¬
nationem: & magne caritati eiꝰ gr̾as agentes. deqͣidem ipse dicit gr̃e p̃dicator. Com mendat
autẽ suã dilectionẽ ds in nobis. qm̃ cum ad huc peccatores eẽmus. xp̃c ꝓnobis mortuꝰ::¬
ut ⁊ nos ueracit̾ de nr̃a miseria uidicantes ⁊ dm̃ caritate qmͣ donauit ipse diligentes.
pierecteq inriamꝰ. Quod iudiciũ & caritatẽ dĩ cum pharisei pret̾irent. decimabant

Expanded text:
nda sint omnia, tantum si eleemosynas dederint, sicut isti eas dandas putant? cum sint imnda sint omnia, tantum si eleemosynas dederint, sicut isti eas dandas putant? cum sint immundi omnes quos non mundat fides Christi, de qua scriptum est, Mundans fide corda eorum ; et dicat A« Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis. » Qui enim vult ordinate dare eleemosynam, a seipso debet incipere, et eam sibi primum dare. nascimur, ut Deo placeamus cui merito displicet quod nascendo contraximus. Haec est prima eleemonationem; et magnae charitati ejus gratias agentes . De qua idem ipse dicit gratiae praedicator: Commendat autem suam charitatem Deus in nobis, quoniam cum adhuc peccatores essemus, Christuut et nos veraciter de nostra miseria judicantes, et Dei charitatem quam donavit ipse, diligentes, pie recteque vivamus. Quod judicium et charitatem Dei cum Pharisaei praeterirent , decimabant
Abbreviated transcription (Latin):
bis pecc̃a ur̃a ad hoc tam magnũ tonitruum. qui ñ exꝑgiscitur: ñ dormit. s mortuꝰ ÷.
ĩpla facinora ⁊ flagitia sua elemosinas frequentare ñ cessant frustra. ideo sibi blandiunt᷑.:
non intelligunts ut intelligant actendant quib dixit Nempe in euangłio sic scrip¬
tum est. Cum loqueret᷑ rogauit illum quidã phariseus ut pnͣderet aput se. Et in¬
gressus recubuit. Phariseus autem cepit intra se reputans dicere: qͣre ñ baptitatus
ndatis: quod autem intꝰ ÷ ur̃m. plenũ ÷ rapina ⁊ iniquitate. Stulti. ñ ne qui fecitid
qd deforis ÷. etiamid quod intus ÷ fecit: Ueruntamen quod suꝑ est: date elemosi¬
namqs ecce omnia munda sunt uobis Itane hoc intellecturi sumꝰ. ut phariseis ñ haben¬
cib fidem xp̃i. etiam si non in eum credidint nec renati fuerint ex aqua & spũ mu¬

Expanded text:
et peccata vestra . Ad tam magnum tonitruum qui non expergiscitur, non dormit, sed mortuus est: et peccata vestra . Ad tam magnum tonitruum qui non expergiscitur, non dormit, sed mortuus est: ipsa facinora et flagitia sua eleemosynas frequentare non cessant, frustra ideo sibi blandiuntur, non intelligunt. Sed ut intelligant, attendant quibus dixerit. Nempe in Evangelio sic scriptum est: Cum loqueretur, rogavit illum quidam Pharisaeus ut pranderet apud se; et ingressus recubuit. Pharisaeus autem ndatis; quod autem intus est vestrum, plenum est rapina et iniquitate. Stulti, nonne qui fecit id quod deforis est, etiam id quod intus est fecit? Verumtamen quod superest, date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . Itane hoc intellecturi sumus, ut Pharisaeis non habentibus fidem Christi, etiamsi non in eum crediderint, nec renati fuerint ex aqua et Spiritu, mu