comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
linum uero patrẽ eoꝵs fecit p̾sbiterũ. Sc̃m
sebustianũ qui ad multoꝵ ꝓfectũ sub speciȩ
militiȩ latebat. defensorẽ eccłȩ constituie:
&teros uero subdia cones fecit. Secd quia tutꝰ
nullus inueniri poterat locus. ad lacebram
confouendam: morabant᷑ om̃s apud castu.¬
lum quẽcdã xpĩanũ retariũ palatis Quica¬
tulus ibidẽ inpalatio insuꝑiori loco. &
ualde altissimo cõmanebat. Ideo autem
ec alta mansio ꝓbabat᷑. quia ipse castu¬
lus cũ suis omĩb xpianissimꝰ erac dlex da:¬
adesacrificiis cũ ubiq sui feruore dde¬
suiret: in illis qui palatio ad herebanc.
Qula nec suspitio de eis ẽe poterat celabat᷑
Siant ergo ut diximꝰ om̃s hi morances
nses gaio papa apud castulum retariũ
iipsis supiorib palacii &e die noc tuq

Expanded text:
linum vero patrem eorum, fecit presbyterum. S. linum vero patrem eorum, fecit presbyterum. S. Sebastianum autem, qui ad multorum profectum sub specie militiae latebat, defensorem Ecclesiae instituit, caeteros vero subdiaconos fecit. 69. Sed quia tutus nullus inveniro poterat locus ad latebram confovendam, morabantur omnes apud Castulum quemdam Christianum zetarium palatii: qui Castulus ibidem in palatio, in superiori loco et valde altissimo commanebat. Ideo autem haec apta mansio probabatur, quia et ipse Castulus cum suis omnibus christianissimus erat; et lex data de sacrificiis cum ubique sui fervore desaeviret, in illis qui palatio adhaerebant, quia nec suspicio de eis esse poterat, celabatur. Erant ergo, ut diximus, omnes hi morantes cum sancto papa Caio apud Castulum zetarium, in ipsis superioribus palatii, et die noct
Abbreviated transcription (Latin):
quos xp̃i caricas necꝰtic: nec absentiã uram
sentiunt oculi nr̃i. quia de interioris ho¬
minis uos intuemur aspectu. Hex & hissi.¬
milia dicente papa gaio: exclainauit tibur¬
Obseoro te pat̾. ẽpiscoporũ episcope: ne me
dignitatẽ inueniam. quã nullus mͥ succes¬
sor eripiat. nulla temꝑa finẽ imponant.
Tunc sc̃s gauis congaudens fidei eiꝰ. lacrimaᷤᷤ
effundebat: orans ue om̃s qui remanseraÑ
certaminiᷤ uotores existerent. triumphũ
matyrii capientes. Remanserunt aut̃ cũ¬
uenerabili papa gaio: hi. Alarcellianꝰ &mar.¬
cus: simul quoq apat̃ eoꝵ uirgloriosissimꝰ
tranquillinus. Itẽ beatꝰ sebastianꝰ. &pulcher¬
rimꝰ iuuenis sedmente pulchrior sc̃s tibur¬
tius. Nicostratꝰ ex primiscrinio cũ fratre suo
castorio. &cũconiuge sua zoe nomine.Itẽ
tantũ uniuersis cũ chromatio ꝓficiscentib:
cũ gaio ep̃o remanserunc. Qui marcũ &mar.¬
cellianũ diaconii honore scĩficauit: tranqͥl.¬

Expanded text:
quos Christi charitas nectit, nec absentiam vestram sentiunt oculi nostri, quia de interioris hominis vos intuemur aspectu. 67. Haec et his similia dicente papa Caio, exclamavit TiburObsecro te, pater et episcoporum episcope, ne me dignitatem inveniam, quam nullus mihi successor eripiat, cui nulla tempora finem imponant. Tunc S. Caius, congaudens fidei ejus lacrymas effundebat, orans ut omnes qui remanserant certamine victores existerent, triumphum martyrii capientes. CAPUT XIX. venerabili Caio papa hi, Marcellianus et Marcus, simul quoque et pater eorum vir clarissimus Tranquillinus, item B. Sebastianus, et pulcherrimus juvenis, sed et mente pulchrior, S. Tiburtius, et Nicostratus ex primiscrinio cum fratre suo Castorio, et cum conjuge sua, Zoe nomine; itemtantum, universis cum Chromatio proficiscentibus, cum Caio episcopo remanserunt: Marcum et Marcellianum diaconii honore sanctificavit, Tranquil
Abbreviated transcription (Latin):
auc immobilis curcate extitie cursus in
stellis. Hȩc & hissimilia dũ dixerit: ratioĩs
tibi ueri simile assignare nititur aliquid
& ꝓbare. Age nunc interroga alterũ ma.¬
thematicũ. cui ipsas horas ipsũq tẽpꝰ in
bonis tibi exuberasse casib dicas: ilieo ui¬
debis eũ cibi rationabilia sce maca infini¬
ca afferre. quib apꝓbet quia in ipsis tem
porib tibi euenire debuerint bona. Cir¬
culum a enĩ tenet ex omni parte collecꝰtu
inquo diuersas & uarias causas accipit. ex
quib occasionẽ capiat dicendi qđ uolueri
clymac terica dixer̃ idẽ. naturȩ rei inoer.¬
ta ꝓfugia. Nã diuersis cẽporib nati: uno
naufragio perier̃. Et in hora una dieiuł
femiuȩ. pudicissima altera. altera efficit᷑
inpudica. Siutrisq stellȩ meritũ con¬
tulerunt: nec meretrix uituꝑanda est.
nec casta laudanda. Certe legum latore
&principes. sacra sua p̾uaricata pimiuł
a ideo forum. ideo uidex. ideo uira ut uss

Expanded text:
aut immobilis circa te exstitit cursus in aut immobilis circa te exstitit cursus in stellis. Haec et his similia cum dixerit, rationis tibi verisimile assignare nititur aliquid et probare. Age nunc, interroga alterum mathematicum, cui ipsas horas ipsumque tempus in bonis tibi exuberasse casibus dicas, illico videbis eum tibi rationabilia schemata infinita afferre, quibus approbet, quia in ipsis tibi temporibus evenire debuerint bona. Circulum etenim tenet ex omni parte collectum, in quo diversas et varias causas accipit, et quibus occasionem capiat dicendi quod voluerclimactericas dicunt, id est naturae rei incerta profugia. Nam diversis temporibus nati uno naufragio perierunt, et una hora diei vel feminae, pudicissima altera, altera efficitur impudica: utriusque stellae si meritum contulerint, nec meretrix vituperanda est, nec casta laudanda. Certe legum latores et principes sacra sua praevaricata puniunt, et ideo forum, ideo judex, ideo jura, ut jus
Abbreviated transcription (Latin):
re mars: & inomĩb istis monstruosis
de moniis. ars deo ininica cognoseit᷑.
Ista quis ñica recuset. ut ñsolũ ipsi non
habeant. non colant. non ereclant non
teneant: uer̃ &iã nec amicos illos ha¬
bearit. qͥ huiꝰ cemodi nugis suu̾ occir¬
pant pectus: om̃a enĩ ista falsa de¬
ceptionisq ministra sunt. Similitu.¬
do enĩ ineis ueritatis.ẽ: non ipsa ue.¬
ritas. Dicit ei chromatius. Quid qđ
nonnũ quã futura ꝓnuntiant: Sẽs
nunc manifestius aꝑeriemꝰ. Precipe hodie
adte machesis uenire docꝰtorẽ. cui dicas
illo tempe asperiste casib laborassẽ. xinqͥ
re ꝑquas stellas hoc tibi euenerit mali.
Responsa eiꝰ erunt ꝓcul dubio talia: qđ
tempus tuũ amalitioso marte susceptĩ.ẽ.
aut saturnus a pocatasticus fuit. aue annꝰ
tuus exdiainetro susceptꝰ ẽ auc cli mãc te¬
rica tibi incencro st̃ uata. aue sincletos
fuit cũ malo aut inuisibilis uł inscemace.

Expanded text:
re Mars, et in omnibus istis monstruosis re Mars, et in omnibus istis monstruosis daemonibus ars Deo inimica cognoscitur. Ista Christiani ita recusant, ut non solum ipsi non habeant, non colant, non credant, non teneant; verum etiam nec animos illos habeant, qui hujuscemodi nugis suum occupant pectus? Omnia enim ista falsa deceptionisque ministra sunt: similitudo in eis veritatis est, non ipsa veritas. 55. Dicit ei Chromatius: Quid? quod nonnumquam futura praenuntiant? S. nunc manifestius aperiemus. Praecipe hodie ad te mathesis venire doctorem, cui dicas, illo tempore te asperis casibus laborasse, et inquire per quas stellas hoc tibi evenerit mali; responsa ejus erunt procul dubio talia, quod tempus tuum a malitioso Marte susceptum est, aut Saturnus apocatasticus fuit, aut annus tuus ex diametro susceptus est, aut climacterica tibi in centro sunt nata, aut syndetus fuit cum malo, aut invisibilis, aut in schemate,
Abbreviated transcription (Latin):
idoloꝵ signa confringentes ceꝑunt grãs
idola tu debiusti sanitatẽ reciꝑe: nisi
forte aliqua tibi in animo signa infide¬
litatis derelicta sunt. Hoc eni apud noᷤᷤ
ceitũ gerimꝰ. qđ aut. ẽ. aliquid qđ nou¬
dũ.ẽ. fractũ. auc si om̃a frac ta sune:
quid in animo geras nob̃ euidentius
manifesta. Tum ille habeo inquid eu¬
biculũ olouitreũ. in quo om̃is discipli¬
na stellar̃ ac mat hesis mecanica . ẽ. arte
constructum: incuiꝰ fabrica pat̾ meus
tarquinius amplius quã ducenta
ponda auri dinoscit᷑ expendisse. Cui
sc̃s sebastianꝰ dix̃. Si hunc integrum
hab̾e uolueris. te ipsum frangis. Chro¬
matius dix̃. Quid enĩ mathesis auc
efẽmeris aliquo sacrificioꝵ ritu colun¬
plenitudo uł diminutio. digitoꝵ mo
Illic signa leonis. & capricorni. & sagit¬
tarii. ascorpionis. &tauri sunt: illie
in ariece luna. incancro hora. in ioue
stella. in mercurio tyropica. inuene¬

Expanded text:
idolorum signa confringentes, coeperunt gratias idolorum signa confringentes, coeperunt gratias idola tu debuisti sanitatem recipere, nisi forte aliqua tibi in animo signa infidelitatis derelinquuntur. Hoc enim apud nos certum gerimus, quod aut est aliquid, quod nondum est fractum; aut si omnia fracta sunt, quid in animo geras nobis evidentius manifesta. Tunc ille: Habeo, inquit, cubiculum holovitreum, in quo omnis disciplina stellarum ac mathesis mechanica est arte constructa, in cujus fabrica pater meus Tarquinius amplius quam ducenta pondo auri dignoscitur expendisse. Cui S. Sebastianus dixit: Si hoc tu integrum habere volueris, te ipsum frangis. Chromatius dixit: Quid enim? Mathesis aut ephemeris aliquo sacrificiorum usu colunplenitudo vel diminutio, digitorum motsbyter dixit: Illic signa Leonis et Capricornii et Sagittarii, et Scorpionis, et Tauri sunt, illic in Ariete luna, in Cancro hora; in Jove stella, in Mercurio tropica, in Vene
Abbreviated transcription (Latin):
fringant. Sc̃s sebastianꝰ dix̃. Dubii &
tumidi & infideles si ea confregeriNT:
inueniet diabolus ꝑ quãcũq negłi.¬
gentiã eoꝵ occasionem ledendi eos:
&stati ut lesi fuerint. dicent infi.¬
deles ꝓpterea eos lȩsos eẽ. quia idola
ꝯ fregerunt. Nisi enĩ loricã habens:
non eripit᷑ ictib sagitarum. Galea
enĩ & seuco &hasta utitur docta manꝰ
inp̾lio: ut exmunimine armoꝵ &im¬
petu feriendi. assumat audaciã: &ter¬
ga non ueitat. Similit̾ & milices dĩ qui
scuco fidei muniunt ur. & lorica teg¬
minis xp̃i ꝓtegunt᷑. habentes galeã
spei & salutis: ipsis. ẽ. tucũ inire ceita¬
men. Plgnant & enĩ acerrime afor.
tit̃ uincune: quia contra inuisibi.¬
lẽ hostẽ die nocꝰtuq infatigabiliter
pliant᷑: a sunt tecti in om̃ib men¬
bris. fide potiꝰ armati quã ferro.
Chromatius dix̃. Fat uoluncas dei
selustianꝰ p̾cingentes se: orauerunc. Et
post orationẽ amplius quã ducenta

Expanded text:
fringent. S. Sebastianus dixit: Dubii et fringent. S. Sebastianus dixit: Dubii et timidi et infideles si ea confregerint, inveniet diabolus per quamcumque negligentiam eorum occasionem laedendi eos, et statim ut laesi fuerint, dicent infideles, propterea eos laesos esse quia idola confregerunt. Nisi enim loricam habens non eripitur ictibus sagittarum. Galea enim et scuto et hasta utitur docta manus in praelio, ut ex munimine armorum et impetu feriendi assumat audaciam, et terga non vertat. Similiter et milites Dei, qui scuto fidei muniuntur, et lorica tegminis Christi proteguntur, habentes galeam fidei et salutis, ipsis est tutum inire certamen. Pugnant enim atiter vincunt, quia contra invisibilem hostem die noctuque infatigabiliter praeliantur; et sunt tecti in omnibus membris, fide potius armati quam ferro. Chromatius dixit: Fiat volontas Dei Sebastianus praecingentes se oraverunt; et post orationem amplius quam ducenta
Abbreviated transcription (Latin):
poterimꝰ trade fontem ueritatis. nisi
prus ce abomĩb i doloꝵ sordib &osqua¬
loribus feceris alienũ: Cromacius dix̃
Et quo ordine alienus effici potero ab
his: Sẽs sebastianꝰ dix̃. Va nobis potesta¬
tem ut omĩa idola quȩ intra domũ
tuã inuenerimꝰ lapidea confriugamꝰ
lignea incendamꝰ. aurea uero xar¬
gentea. uel ȩrea conflemꝰ: ap̾cia eoꝵ
egentibus diuidamꝰ. Chromatius dix̃.
Ee dum hȩc feceritis. michi quid fructꝰ
accicdec : Sc̃s sebastianꝰ dix̃. Om̃ĩum
neruoꝵ tuoꝵs quoꝵs nodositate con¬
stringeris. statim consequeris sanita¬
tem: & quasi cui nũ quã uichil dolue.¬
rit. ita pedib cuis currere incipies:
xagnosces qđ inunicos tuȩ salutis dõs
dilexerif Tuum uero parencẽ hune
ẽẽ: qui te statim ut eius noticiã acq
culturã inueneris restaurac & saluat.
Chromatius dix. Nolice uosmet ipses
ad hanc iniuriam deponere: sed ser.¬
uis ineis p̃cipiam & ipsi uuuersa con¬

Expanded text:
poterimus tradere fontem veritatis, nisi poterimus tradere fontem veritatis, nisi prius te ab omnibus idolorum sordibus et squaloribus feceris alienum? Chromatius dixit: Et quo ordine alienus effici potero ab his? S. Sebastianus dixit: Da nobis potestatem ut omnia idola, quae in domo tua invenerimus, lapidea confringamus, lignea incendamus, aurea et argentea vel aerea conflemus, et pretia eorum egentibus dividamus. Chromatius dixit: Et cum haec feceritis, mihi quid fructus accedet? S. Sebastianus dixit: Omnium nervorum tuorum, quorum nodositate constringeris, statim consequeris sanitatem; et quasi qui numquam dolueris, ita pedibus tuis currere incipies, et agnoscere quod inimicos tuae salutis deos dilexeris; tuum vero parentem hunc esse, qui te statim ut ejus notitiam atque culturam inveneris, restaurat et salvat. 53. Chromatius dixit: Nolite vosmetipsos ad hanc injuriam deponere: sed servis meis praecipiam; et ipsi universa con
Abbreviated transcription (Latin):
ni  Sẽs sebastianꝰ ait. Hoc responsũ tuũ.
nĩe paitis affirinac assertionẽ. Nã abori.¬
gine mundi: cũ ruricolis & pastoribus
ouium ds̃ habuit rationem. Et iuxta
finẽ mundi ueniens: non elegic gr̃ama¬
tieos et oratores. sed piscatores &simpli¬
ces. &ipsis tradidic noticiã suã. Chro.¬
matius dix̃. Cur ergo me dicis prius
agnoscere debere qui sit ereator meus.
quẽ nisi cognouerim salutẽ inuenire
non possim. Sẽs sebastianꝰ dix̃. Quia
multos deos et multas deas coluisti: nͥ
hos acorde tuo excluseris. &imagines
eoꝵ cõfregeris. & cognoueris unum &
uerum dmñ: uitã &salucem inuenire
non poceris. Chromatus dix̃. Indicagͦ
michi: quis ẽ. unꝰ & uerꝰ deus. Sc̃s sebastia¬
nus respondit. Si seruum tuũ adhau¬
riendã aquã miseris: dũ ad fontem
uenerie. aspicit prius nesordes aliquȩ
intꝰ lateant in lagriena & non est ausus
Aquã inuas mictere. nisi mundatum
asordib uiderit. Nostibi quoq quomͦ

Expanded text:
 tuum nostrae partis firmat assertionem. Nam ab origine mundi cum ruricolis et pastoribus ovium Deus habuit rationem, et juxta finem mundi veniens non elegit grammaticos et oratores, sed piscatores et simplices, et ipsis tradidit notitiam suam. 52. Chromatius dixit: Cur ergo me dicis prius debere agnoscere quis sit creator meus, quem nisi agnoverim salutem invenire non possim? S. Sebastianus dixit: Quia multos deos, et multas deas coluisti. Nisi ergo hos a corde tuo excluseris, et imagines eorum confregeris, et cognoveris unum et verum Deum, vitam et salutem invenire non poteris. Chromatius dixit: Indica ergo mihi quis sit unus et verus Deus. S. Sebastianus respondit: Si servum tuum ad hauriendam aquam miseris, dum ad fontem venerit, aspicit prius ne sordes aliquae intus lateant in lagena, et non est ausus aquam in vas mittere, nisi mundatum a sordibus viderit; nos tibi quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
occupati: exorabant dnm ut digni habereqᷤ
tolerantia confessionis eiꝰ &numero scõꝵ mar.¬
tyrũ sociari. ascendebant aut̃ adeos occulte
religiosi uiri. & religiosȩ femine & ut pote¬
ascĩs diuersas sibi sanitacũ grãs inpetiabañ.

Expanded text:
 ut digni haberentur tolerantia confessionis ejus, in numero sanctorum martyrum sociari. 70. Ascendebant autem ad eos occulte religiosi viri et religiosae feminae, et a Sanctis diversas sibi sanitatum gratias impetrabant.
Abbreviated transcription (Latin):
gitoꝵ. Nam qui ꝑ incredulitatẽ uoluta¬
bamur insqualorb mundi. ꝑfidẽ abluci
asordib diuinis sumꝰ manib ut ille tuus
anulus. restituti. Nũ quid serui qui te
negauer̃ dominũ suũ dũ ce inhabitu
seruili respicerent. nõ potuer̃ ut rebelleᷤ
niuit. &formã serui suscepit. nullatenꝰ
poter̃ ȩt̃m ignis pęnas euadere. Ideo de¬
niq nobis qui in eũ credimꝰ et̾ni fontis
unda subuenie. ut ȩternꝰ ignis abȩter¬
no fonce uincat᷑ x infidelitas afideli.¬
tace suꝑet᷑. Prefectꝰ dix̃. Ut uideo non
ut filios cuos ab hac incentione tolleres.
roposeisse ꝓbaris inlutias sedut has
anles fabulas ad nr̃ã tribunalia medi¬
tas afferres. Tranquillinus dix̃. hon
medicant᷑ discipuli xpĩ. quid uicons¬
pectu iudicũ ꝓsequant᷑. Sic enĩ p̃monu¬
it dicens. Quancdo potestatib huiusmun.

Expanded text:
gitorum. Nam qui per incredulitatem volutagitorum. Nam qui per incredulitatem volutabamur in squaloribus mundi, per fidem abluti a sordibus, divinis sumus manibus, ut ille tuus annulus, restituti. Numquid servi tui, qui te negaverunt dominum suum, dum te in habitu servili respicerent, non potuerunt ut rebellenivit, et formam servi suscepit, nullatenus poterunt aeterni ignis poenas evadere. Ideo denique nobis qui in eum credimus, aeterni fontis unda subvenit, ut aeternus ignis ab aeterno fonte vincatur, et infidelitas a fidelitate superetur. 45. Praefectus dixit: Ut video, non ut filios tuos ab hac intentione tolleres poposcisse probaris inducias, sed ut has aniles fabulas ad nostra tribunalia meditatus afferres. Tranquillinus dixit: Non meditantur discipuli Christi quid in conspectu judicum prosequantur. Sic enim praemonui
Abbreviated transcription (Latin):
in clusa est. Corpꝰ uero & anima unum
hominem faciunt. quomͦ aurũ agẽma
unum anulum facere cõꝓbantur. Sed
quantum uis tibi p̃tiosus sit anulus. lon¬
ge satis homo p̃tiosior est centuplum
de sordib eriꝑent. & nulla ratione eum
eruere potuerung misit ꝓphetas suos
ds̃ decęlo loquens adeos. uc humanum
genus asordib huiꝰ mundi eriꝑent. &enul¬
la ratione omnino hoc facere nulla instan.¬
tia potuerunt. Tu de posuisti aureasues.¬
tes aseruili indumento indutꝰ descendisti
incloacam. & manꝰ tuas misisti insordib.
ut anulum de sordib liberares. exuit se
& maĩestas diuinitatis suȩ splendore. non
tam̃ suꝑna relinquens. & induicͤseruili
nr̃i corꝑis indiunento. & huc incloacam
huiꝰ mundi de celo descendens. misic manꝰ
suas insordib passionum nr̃arũ: & passio.¬
nem quȩ meritis nr̃is debebat᷑ insemet¬
ipso suscipiens. głȩ nos sitoꝵ reddidit di¬

Expanded text:
inclusa est. Corpus vero et anima unum inclusa est. Corpus vero et anima unum hominem faciunt, quomodo aurum et gemma unum annulum facere comprobantur. Sed quantumvis pretiosus tibi sit annulus, longe satis homo pretiosior est centuplum de sordibus eriperent, et nulla ratione eum eruere potuerunt. Misit et prophetas suos Deus de coelo loquens ad eos, ut humanum genus a sordibus hujus mundi eriperet: et nulla ratione omnino hoc facere vel instantia potuerunt. Tu deposuisti aureas vestes, et servili indumento indutus descendisti in cloacam, et manus tuas misisti in sordibus, ut annulum de sordibus liberares: Exuit et se majestas Divinitatis suae splendore, non tamen superna relinquens; et induit se servili nostri corporis indumento, et huc in cloacam hujus mundi coelo descendens, misit manus suas in sordibus passionum nostrarum; et passionem, quae meritis nostris debebatur, in semetipso suscipiens, gloriae nos suorum reddidit di
Abbreviated transcription (Latin):
in eiꝰ legitur passione cõpletum. Tranquil¬
linus dix̃. Audi sitmlitudinem: &intelli¬
ge uericaceus. Uerbi gra. Si hoclie anulũ.
tuum habentem gẽmã p̾ciosam uideas
ineloacã aut ĩ sterquilinio uoluta tem.
&adhunc eruendum mictas seruos tuo̾.
illi aut̃ nec illum potuerine liberare. ses
& se ipsos in aliquo dũ illũ conant᷑ eriꝑe
polluerint. postea uero tu ipse de pouens
has sericas quas indutus es uestes. ainduas
te seruilem tunicam. &descendens incloa¬
cam. mittas manus tuas instercoribus.
&anulum aureum simultius manib
om̃s inuitas adȩpulas xlȩtaris suꝑ anuilii
&gẽmã. qđ sint de nimiis squalorib lilu¬
ti. Prefectus dixit. Hanc ꝓpositionem
ad cuiꝰ simĩlitudinẽ actulistit Tranquil¬
linus respondit. Qt ostenderem tibi
unum dm̃ nosinuisibilem eolere. Pte
fectus dix. Et qđ ẽ aurũ. auc que . ẽ ge¬
ina que interquilinio uolutabatur
Tranquillinꝰ dix̃ Aurum corpꝰ humañ¬
est: gẽma uero anima quȩ inipso corꝑe

Expanded text:
eta? Tranquillinus dixit: Audi similitudinem et intellige veritatem: Verbi gratia, si hodie annulum tuum habentem gemmam pretiosam videas in cloaca, aut in sterquilinio volutantem, et ad hunc eruendum mittas servos tuos; illi autem nec illum potuerint liberare, sed et seipsos in aliquo dum illum conantur eripere, polluerint; postea vero tu ipse, deponens has sericas quas indutus es vestes, induas te servilem tunicam et descendens in cloacam mittas manus tuas in stercoribus, et annulum aureum simul tuis manibus tuos invitas ad epulas et laetaris super annulum et gemmam, quod sint de nimiis squaloribus liberata. Praefectus dixit: Hanc propositionem ad cujus similitudinem attulisti? Tranquillinus respondit: Ut ostenderem tibi unum fectus dixit: Et quod est aurum? aut quae est gemma, quae in sterquilinio volutabatur? Tranquillinus respondit: Aurum, corpus humanest, gemma vero anima est, quae in ipso corpore
Abbreviated transcription (Latin):
et : aut sine dubio qđ nosti ob¬
time. mors ex inꝓuiso aggre¬
diens. ita tibi illas extorq̃uet
ut tu illas ulterius in toto nec
habere preualeas. nec uiderȩ:
Nũquid si transires ꝑ medias
acies barbaroꝵ. et inuenires for¬
te uirũ quite semper dilexit.
qui tibi etiã sacculũ peccunii
donauerat plenũ hunc dicen¬
tem tibi. da michi custodienda
pecunias quas tibi dedi. qua
isti barbari insidiant᷑ ut eas
tibi auferant. quas dũ cibi ab¬
stulerint suis tẽ gladiis lani¬
abunt. nũquid non pedibus
eius aduolutus rogares eum.
ut eas ipse susciper̃et. dequs
cero¬

Expanded text:
et, aut sine dubio, quod nosti opet, aut sine dubio, quod nosti optime, mors ex improviso aggrediens ita tibi illas extorquet, ut tu illas ulterius in toto nec habere praevideas, nec videre. Numquid si transires per medias acies barbarorum, et invenires fortem virum qui te semper dilexit, qui tibi etiam sacculum pecuniis donaverat plenum, dicentem tibi: Da mihi custodiendas pecunias quas dedi tibi; quia isti barbari insidiantur ut eas tibi auferant, quas dum tibi abstulerint suis te gladiis laniabunt; numquid non pedibus ejus advolutus rogares eum, ut eas ipse susciperet, de quo cer
Abbreviated transcription (Latin):
remur Sequi uos morientes ñ
possumꝰ: ante cede autẽ uos
uiuentes possumus:. sed si ipsi
iubeatis: Cupidus fȩnerator
& auarus agricola. unus au¬
rũ tradit homini. qđ dupli¬
catũ recipiat alius diuersa se¬
mina t̾rȩ cõmittit. ut si posset fi¬
eri qđ simplũ tradit. centuplũ
qu e at recipere Et debitor au¬
rũ creditori reddit duplicatũ
& terra semen reddit centupli¬
catũ Proh nefas: Fȩnus debitor
feneratori reddere preualet du
tuere centuplicata semina po¬
test deus si diuitias ate acce¬
perit. eas tibi amplificatas red¬
dere non potest: Inquiris nunc:
cur diuitias michi dedit. si ame
ipsi reddendȩ sunt: Tradit eas
tibi. ut scias quanta in eis est re¬
quies. quantaq uoluptas. qnt
luxus. quantȩq possunt. eẽ. deli¬
tiȩ. ut ꝑ hȩc habens k aritatem
cũ diuitiis tuis. ipse eas tradas
ipsi nolueris credere. aut ed aci¬
tas gulȩ eas inuadet. aut luxi¬
ria libidinũ mater tibi eas eripi¬

Expanded text:
remus. Sequi vos morientes non remus. Sequi vos morientes non possumus; antecedere autem vos viventes possumus; sed si ipsi jubeatis. Cupidus foenerator et avarus agricola, unus aurum tradit homini quod duplicatum recipiat, alius diversa semina terrae committit, ut si possit fieri quod simplem tradit centuplum quaerat recipere: et debitor aurum creditori reddit duplicatum, et terra semen reddit centuplicatum. Proh nefas! fenus debitor feneratori reddere praevalet; tuere centuplicata semina potest; Deus divitias suas si a te acceperit, eas tibi amplificatas reddere non potest? 16. Inquiris nunc: Cur divitias mihi dedit, si a me ipsi reddendae sunt? Tradidit eas tibi, ut scias quanta sit in eis requies, quanta voluptas, quantus luxus, quantaeque possunt esse deliciae, ut per haec habens charitatem cum divitiis tuis, ipse eas tradas ipsi nolueris credere, aut edacitas gulae eas invadet, aut luxuria libidinum mater tibi eas eripi
Abbreviated transcription (Latin):
libet amortis timore euadere.
uitã ȩternã querant. et dir pre¬
ter istam alterã. eẽ. didicerint
inquirant utrũ & ipsa possit se¬
nectute intercipi. aut morte
concludi. Quã dũ immortalẽ
agnouerint. inquirant iterũ
norẽ tradere iustis. uel inuis
ita esse ꝓbauerint. restat ut
introgent cur acreatore diui¬
tiȩ facte sunt: si eius leges con¬
tẽpnendȩ sunt: uel quãre qua-¬
drupedũ & uolucrũ atq repen¬
tium uarietas acreatore facta.
si singulis renuntiandũ est. Cur
autẽ abipso ereatore medulli¬
tus genuina delectatio ad inci-¬
tamẽntũ libidinis est fundata
corꝑib. si usus eius auctori suo¬
non solũ eũ faciet reum sed
ȩtiam perpetius tradet incen¬
diis: Int̾rogatur ergo. cur acre¬
atore diuitiȩ date. si contemp¬
nende sunt: Respondemus:
Istȩ diuitiȩ a creatorȩ facte
alloquuntur quodã modo a¬
matores suos dicentes: Sic nos
amate. ut auobis nũquã sepa¬

Expanded text:
libet a mortis timore evadere, libet a mortis timore evadere, vitam aeternam quaerant; et dum praeter istam vitam alteram esse didicerint, inquirant utrum et ipsa possit senectute intercidi aut morte concludi: quam dum immortalem agnoverint, inquirant utrum noita esse probaverint, restat, ut interrogent, cur a Creatore divitiae factae sint, si ejus lege contemnendae sunt, vel quare quadrupedum et volucrum atque repentium varietas a Creatore facta sit, si singulis renuntiandum est: cur autem ab ipso Creatore medullitus genuina delectatio ad incitamentum est libidinis fundata corporibus, si usus ejus auctori non solum eum faciat reum, sed etiam perpetuis tradat incendiis. Interrogatur ergo: Cur a Creatore divitiae datae sunt, si contemnendae sunt? Respondemus: Istae divitiae a Creatore factae, alloquuntur quodammodo amatores suos, dicentes: Sic nos amate, ut a vobis numquam sepa
Abbreviated transcription (Latin):
nũquã ibi audita sunt: fulgu¬
ra & choruscationes nũquã pa¬
ruer̃: Cinnamomũ illic uirgul¬
ta gignunt: & balsamũ arbus¬
ta prorũpunt: O dor aeri us
delectationẽ ꝑ om̃ĩa menbra
diffundit: & aesca ibi nulla
stercora conficit: Sicut enim
bono nuntio aures. & bono o¬
dore nares. & bono aspectu
oculi saginantur. & ipsa refec¬
tio non potest indigestionem
ꝓ rũpere. ita illic refectio quã
os susceperit melli flua. ingus¬
tu hoc unicuiq sapit qͦđ fue¬
rit delectatus: Statĩ denique
qd concupierit anima. deside-¬
rio eiꝰ uniu̾sa famulant᷑ & om̃i.¬
b delectationib eiꝰ paratissimꝰ
seruit effectꝰ Nã si in ista uita
mortali contra concupiscenti¬
as suas. & contra delectationes¬
suas pugnauerit quisqͥs eas hic
non expenderit. illic eas in tegras
a suo ereatore consequet᷑. Ipse e¬
nim creauit hominẽ ut uiue¬
ret. & mortẽ iuxta introitum
delectationis posuit: ut hi quos

Expanded text:
ibi numquam audita sunt, fulguibi numquam audita sunt, fulgura et coruscationes numquam paruerunt. Cinnamomum illic virgulta gignunt, et balsamum arbusta prorumpunt. Odor aeris delectationem per omnia membra diffundit, et esca ibi nulla stercora conficit. Sicut enim bono nuntio aures, et bono odore nares, et bono aspectu oculi saginantur, et ista refectio non potest in digestionem prorumpere; ita illic refectio, quam os susceperit, melliflua in gustu hoc unicuique sapit, quo fuerit delectatus. Statim denique quod concupierit anima, desiderio ejus universa famulantur, et omnibus delectationibus ejus paratissimus servit effectus. 14. Nam qui in ista mortali vita, contra concupiscentias suas et contra delectationes pugnaverit, quisquis eas hic non expenderit, illic eas integras a suo Creatore consequitur. Ipse enim ita creavit hominem ut viveret: et mortem juxta introitum delectationis posuit, ut hi queis
Abbreviated transcription (Latin):
& magaritis habent ⁊etas in¬
structas: Iuic flos purpureus
rosarũ nũquã marcescit illic
ditate uernantu: illic prata
recentia semper melleis fluunt
riuiss illic croceis gramina flori¬
bus redolent: & alantes camp
iocundis admodũ odorib pol¬
lent: Auras ibi uitã ȩt̃nã ha
nubilo: et absq tenebris noc¬
turnis die oculi ꝑfruunt᷑. Nul¬
la ibi impediuntur occupatio¬
ne deliciȩ: nulla penitus solli¬
citudine. ibi securitas contur¬
batur: Mugitus. ululatus. ge¬
dũ. nũ quã ibi penitus uider̃
oculi habitantium: Pulchritu¬
dine uero in amȩnitate nemoꝵ.
splendore in aere iocundo. et
formositate. atq om̃i elegan¬
tia sine int̾missione oculi pa¬
tenter per fruuntur & nichil
om̃ino qđ conturbet̾ mentem
aurib datur: Sonant eñi ibi
iugiter organa hymnorum.
quȩ ad laudẽ regis ab angłis
& archangłis decantantur: A¬
maritudo & fellis asperitas.
ibi locũ non habent: Tonitrua

Expanded text:
et margaritis habent zetas inet margaritis habent zetas instructas? Illic flos purpureus rosarum numquam marcessit: illic ditate vernant: illic prata recentia semper melleis fluunt rivis: illic croceis gramina floribus redolent, et halantes campi jucundis admodum odoribus pollent. Aurae ibi vitam aeternam habnubilo, et absque tenebris nocturnis die oculi perfruuntur. Nulla illic impediuntur occupatione deliciae, nulla penitus sollcitudine ibi securitas conturbatur; mugitus, ululatus, gedum numquam ibi penitus viderunt oculi habitantium: pulchritudine vero in amaenitate nemorum, splendore in aere jocundo et formositate atque omni elegantia sine intermissione oculi patentes perfruuntur; et nihil omnino quod conturbet mentem auribus datur. Sonant enim ibi jugiter organa hymnorum, quae ad laudem regis ab angelis et archangelis decantantur. Amaritudo et fellis asperitas ibi locum non habent: tonitrua
Abbreviated transcription (Latin):
uorat. ubi dracones blasphema¬
tiũ labia comedunt : ubi serpei¬
ces morsib suis. increduloꝵ pec¬
tora depascuntur: Illic ululatus
& gemitus sonat & clamor con¬
fusus. quẽ uis torm̃torũ exagi¬
tat: & incendii arsura extorquet:
Hec ipsa autẽ tribulatio quȩ il¬
lic excipiet in fideles. nullo ter¬
mino definit᷑. nullo fine conclu¬
ditur: sed nec post flãmarũ atro¬
cium adustionẽ consumitur. sed¬
& ad rediuiua incendia. iterum
qui ad ustus fuerit reparatur: hanc
ergo pęnã & istis ꝑmittite euade¬
re: & uosmet ipsos eriꝑe cogitate:
Permitcite interĩ istos ad coronã
ꝑtingerẽ destinatã Nolite time¬
re. non separabunt᷑ auobis sed
sidereas mansiones: in quib una
uobiscũ & cũ filus ur̃is inperpe¬
tuo gaudio maneat s Quod si
uos domus ur̃ȩ ex lapidib factȩ
delectant. quanto magis illarũ
uos debet pulchritudo inuitare
domoꝵ. ubi sunt triclinia auro
puro radiantia. que exgẽmis

Expanded text:
vorat, ubi dracones blasphemavorat, ubi dracones blasphemantium labia comedunt, ubi serptes morsibus suis incredulorum pectora depascuntur. Illic ululatus et gemitus sonat, et clamor confusus, quem vis tormentorum exagitat, et incendii arsura extorquet. Haec ipsa autem tribulatio, quae illic excipiet infideles, nullo termino definitur, nullo fine concluditur, sed nec post flammarum atrocium adustionem consumitur, sed ad rediviva incendia iterum qui adustus fuerit reparatur. 13. Hanc ergo poenam et istos permittite evadere, et vosmetipsos eripere cogitate. Permittite interim istos ad coronam pertingere destinatam. Nolite timere; non enim separabuntur a vobis, sed sidereas mansiones, in quibus una vobiscum et cum filiis vestris in perpetuo gaudio maneatis. Quod si vos domus vestrae ex lapidibus factae delectant; quanto magis illarum vos debet pulchritudo invitare domorum ubi sunt triclinia auro puro radiantia, quae ex gemmis
Abbreviated transcription (Latin):
Ex ipsa enĩ & exeius utero mors
et̾na est nata. tẽpore quo gulȩ
suȩ & libidini. et delectationib
oculorũ primi homines seriuer.
atq ideo qui ad et̾̃nã uitã facti
fuerant. huc in istam sunt mor¬
tis regionẽ iactati hinc iterum
sunt ad inferos deuoluti: nichil
secum preter peccata portantes:
Hȩc ergo uita ẽ. quȩ uos fallit
rentes sc̃issimi ut filios ur̃os ꝓfi¬
ciscentes ad comitatũ cęli. ad ho¬
norẽ in corruptibilẽ. ad amiticiã
imperatoris ȩt̃ni. stultissimis lam̃¬
tationib reuocetis: Ista .ẽ. quȩ uos
õ caftissime conuiges beatorum.
ꝑpietatis colorẽ. impietatẽ mar¬
tyrũ mentib fecit tradere & ne¬
cẽ ꝓ liberatione afferre: Si enun
consensissent reuocationi ur̃ȩ.
pauco quidẽ tẽpore uobiscum
.eẽ. poterant. post ea uero sepa¬
rari. Et ita habuerant separari
auobis. ut nũquã uos nisi intor
menta ꝑpetua uideritis ubi edax
flãma increduloꝵ animas de¬

Expanded text:
Ex ipsa enim, et ex ejus utero mors Ex ipsa enim, et ex ejus utero mors aeterna est nata, tempore quo gulae suae et libidini et delectationibus oculorum primi homines servierunt; atque ideo qui ad aeternam vitam facti fuerant, huc in istam sunt regionem mortis jactati: hinc iterum sunt ad inferos devoluti, nihil secum praeter peccata portantes. Haec ergo vita est quae vos fallit,rentes sanctissimi, ut filios vestros proficiscentes ad comitatum coeli, ad honorem incorruptibilem, ad amicitias imperatoris aeterni, stultissimis lamentationibus revocetis. Ista est quae vos, o castissimae conjuges Beatorum, per pietatis colorem impietatem Martyrum mentibus fecit tradere, et necem pro liberatione afferre. Si enim consensissent revocationi vestrae, pauco quidem tempore vobiscum esse poterant; postea vero separari, et ita habuerant separari a vobis, ut numquam vos nisi inter tormenta perpetua videretis; ubi edax flamma incredulorum animas de
Abbreviated transcription (Latin):
nus fr̃ occidit. si filius neca uit
patrẽ. si interemptus est abami¬
co amicus. cuius hȩc instinctu
facta sunt. cuius intuitu. cuiꝰ
cõmissa sunt: Nũqͥd non pre¬
sentis uitȩ amore seducti. dum¬
ista cõmittunt. & illã plusqua
iustũ est diligunt. iniquo oclio
homines ꝑ sequuntur: Ut qd
eni pirata nauigantẽ iugulat
Ut quid latro ꝑimit uatorem.
diues opprimit pauꝑem. suꝑ¬
bus humilẽ. & om̃is nocenis qũe¬
cũq potuerit aggrauat inno¬
centem: Hȩc aut̃ faciunt mala
qui isti uitȩ seruire desiderant:
& se existimant in amore eius per
tẽpora ꝓlixiora durare. Non ergo
alterius causa fiuint scelera. nisi ut
infelicissime isti carnali uitȩ. a car¬
nalib seruiatur: Ipsa . ẽ. deniq quȩ
eis crimina imperat iubet facino¬
ra: suadet in iusta Et post̾ea quã
om̃i crudelitate. om̃iq fuerit spur¬
cicia saginata. seruientes sibi tra¬
dit filię suȩ. id .ẽ. morti ꝑpetue:

Expanded text:
nus occidit, si filius necavit nus occidit, si filius necavit patrem, si interemptus est ab amico amicus; cujus haec instinctu facta sunt scelera, cujus intuitu, cujus commissa? Numquid non praesentis vitae amore seducti ista committunt, et dum illam plusquam justum est diligunt, iniquo odio homines prosequuntur? Ut quid enim pirata navigantem jugulat, ut quid latro perimit viatorem, dives opprimit pauperem, superbus humilem, et omnis nocens quemcumque potuerit aggravat innocentem? Haec autem faciunt mala, quia isti vitae servire desiderant, et se existimant in amore ejus per tempora prolixiora durare. Non ergo alterius causa fiunt scelera nisi ut infelicissimae isti carnali vitae a carnalibus serviatur. 11. Ipsa est denique quae eis crimina imperat, jubet facinora, suadet injusta; et posteaquam omni crudelitate, omnique fuerit spurcitia saginata, servientes sibi tradit filiae suae, id est morti perpetuae.
Abbreviated transcription (Latin):
fidẽ potuerit custodire Ab ori¬
gine eñi mundi in se credentes
fefellit: om̃s se expectantes
decepit. cunctos de se presu¬
mentes irrisit. uica nullum om̃i¬
no certũ reddidit: ut om̃ibus
ꝓbetur fuisse mentita atq uti¬
nã soluis mendatii culpȩ esset
obnoxia & ꝑ om̃ia criminacur¬
rere suos non cogeret amato¬
res: Ipsa dat edacitatẽ glut¬
tonibus: ipsa ebrietatẽ inge¬
rit temulentis: Ipsa naufragi.¬
um pudoris ad ulteris. ipsa exe¬
crabilẽ tradit ꝑuersitatẽ inces¬
tis: Ipsa ammonet furẽ ut ra¬
piat. iracundũ ut sȩuiat: m̃¬
dacẽ ut fallat: Ipsa inter con¬
iuges diuortia seminat: inter
amicos discordias. inter paci¬
ficos lites. inter iustos in iustici¬
am: int̾ fr̃s scandala Ipsa tol¬
lit iudicib iusticiam castispu¬
diticiam. artificib periciam:
ipsa aufert morib disciplinã
Et ut altiora que amatorib
suis ingerit crimina memore¬
mus sĩ frẽm aliquando germã¬

Expanded text:
fidem potuerit custodire. Ab orifidem potuerit custodire. Ab origine enim mundi in se credentes fefellit, omnes se exspectantes decepit, cunctos de se praesumentes irrisit, et ita nullum omnino certum reddidit, ut omnibus probetur fuisse mentita. Atque utinam solius mendacii culpae esset obnoxia, et per omnia crimina currere suos non cogeret amatores. Ipsa dat edacitatem glutonibus, ipsa ebrietatem ingerit temulentis, ipsa naufragium pudoris adulteris, ipsa exsecrabilem tradit perversitatem incestis; ipsa admonet furem, ut rapiat; iracundum, ut saeviat; mendacem, ut fallat. Ipsa inter conjuges divortia seminat, inter amicos discordias, inter pacificos lites, inter justos injustitiam, inter fratres scandala. Ipsa tollit judicibus justitiam, castis pudicitiam, artificibus peritiam, ipsa aufert moribus disciplinam. Et ut altiora quae amatoribus suis ingerit crimina memoremus; si fratrem aliquando frater germa
Abbreviated transcription (Latin):
pedib ur̃is hostis deuicti cerui¬
ces. ad uictricia & rediuiua ite¬
rũ bella laxare: Cuius quãuis
seua contra uos extiterit. & per-¬
iniqua constantia. seuerior ta¬
men efficitur ira repetita Erigi¬
te igitur a t̾renis affectib trõ¬
pheũ ur̃i certaminis głosũ et
nolite illud omittere fletibus
par uuloꝵ: Istos quos plorantes
attenditis. gauderent hodie.
si possent scire qđ nostis: Putañ
enĩ. qđ ista uita sit sola quȩ si
finem acceperit. nulla uitalis
Animȩ corꝑe deficiente. uale-¬
at portio remanere: Si enim
scirent. eẽ. alterã uitã ignarã
mor is. tristiciȩ nesciam. inqua
in mortalitas regnat. & ꝑpetua
gaudia cõmorantur. ꝓfecto
uobiscum ad illã festinarent ꝑ¬
tingere & istam uitã ꝓ nichilo
cõputantes. illã appeterent.
quȩ & in exultatione ꝑ manet :¬
& penitus finiri non nouit Is¬
ta eñi uita fugit iua. ẽ: & tã in¬
fidelis. ut nec amatorib suis

Expanded text:
pedibus vestris hostis devicti cervipedibus vestris hostis devicti cervices ad victricia et rediviva iterum bella laxare, cujus quamvis saeva contra vos extiterit et periniqua instantia, saevior tamen efficitur ira repetita. Erigite igitur a terrenis affectibus tropaeum vestri certaminis gloriosum, et nolite illud amittere fletibus parvulorum. 10. Isti, quos plorantes attenditis, gauderent hodie si possent scire quae nostis; putant enim quod ista vita sit sola, quae si finem acceperit, nulla vitalis animae, corpore deficiente, valeat portio remanere. Si enim scirent esse alteram vitam ignaram mortis, tristitiae nesciam, in qua immortalitas regnat, et perpetua gaudia commorantur; profecto vobiscum ad illam festinarent pertingere, et vitam illam pro nihilo computantes, illam appeterent, quae et in exsultatione permanet et penitus finiri non novit. Ista enim vita fugitiva est et tam infideils, ut nec amatoribus suis
Abbreviated transcription (Latin):
ferreo. heu quã impio crudeli¬¬
tatis genere parentes despicitis:
amicos respuitis. uxores abici¬
tis. filios abdicatis: & uofipsos
carnifici ultroneos exhibetis¬
Interea dũ ista dicuntur. & illa
referunt᷑. inter uxorũ lacrimas
& suspiria filiorũ. cȩper̾ mili¬
tes xp̃i mollescere: & animos
suos flectere ad dolorẽ.
uic spectaculo ut supra di¬
ximus inter erat sc̃s sebas¬
quẽ occultabat militaris ha¬
bitus: & clamidis obumbrabat
aspectus. At ubi uidit athle¬
tas dei. inmenso certaminis
pondere fatigari: in medio eoꝵ
se obiciens dixit: O fortissimi
milites xp̃i.o instructissimi di¬
uni prelii bellatores. ꝑ nimiã
uirtitẽ animi fortiter ꝑ uenistis
ad palmã. & nunc ꝑmisera blan¬
dimenta. coronã deponitis sẽ¬
piternã: Discat nunc ꝑ uos xp̃i
militũ fortitudo. fide potius ar¬
mari qũa ferro: Nolite uictoria¬
rũ ur̃arũ insignia. ꝑ mulierum
blandim̃ta abicere: & subiectas

Expanded text:
ferreo, heu quam impiae crudeliferreo, heu quam impiae crudelitatis genere parentes despicitis, amicos respuitis, uxores abjicitis, filios abdicatis, et vos ipsos carnifici ultroneos exhibetisInterea dum illa dicuntur, et ista referuntur, inter uxorum lacrymas, et suspiria filiorum, coeperunt milites Christi mollescere, et animos suos flectere ad dolorem. Huic spectaculo, ut supra diximus, intererat S. Sebasquem occultabat militaris habitus, et chlamydis obumbrabat aspectus. At ubi vidit athletas Dei immenso certaminis pondere fatigari, in medio eorum se objiciens, dixit: O fortissimi milites Christi, o instructissimi divini praelii bellatores, per nimiam virtutem animi fortiter pervenistis ad palmam, et nunc per misera blandimenta coronam deponitis sempiternam? Discat nunc per vos Christi militum fortitudo, fide potius armari quam ferro. Nolite victoriarum vestrarum insignia per mulierum blandimenta abjicere, et subjectas
Abbreviated transcription (Latin):
re. qua ratione eam appetto
qui & bonis exuberat om̃ibus
& pęnitus ulli nichil debet: Ue.¬
nite huc senes. & mecũ super fili¬
os plangite: qui uos ui̾scera pater¬
na habere sentitis Uenite huc
iuuenes: & flete super iuuenes
sponte pereuntes. Huc accedite
patre s & ꝓhibete talia: ne talia
patiamini: Deficite plorando ocu-¬
li mei. & caliginẽ obducite. fun¬
dentes flumina lacrimarũ: ne
uideam cȩdi gladio. quos dũ uir¬
ga leuis tangeret tremui: dum
tristantes leuiter uiderẽ expaui
Igitur dum hȩc & talia senior. age¬
ret. ecce amboꝵ coniuges cũ na¬
tis ꝓpriis ueniunt: & aspectib
eorũ proprios infantulos offeren¬
tes. has uoces eiulando effun¬
dunt: Quib nos seruituras relin¬
quitis: quib coniugii ur̃i tradi¬
tis caritatem: Qui putatis erunt
horum infantium dñi & domoꝵ
erunt ur̃e occupatores familiȩ.
uel qui sibi diuisuri sunt uerna¬
culos quos nittristis: heu quã

Expanded text:
re. Qua ratione eam appetit, re. Qua ratione eam appetit, qui et bonis exuberat omnibus, et penitus ulli nihil debet? Venite huc, senes, et mecum super filios plangite, qui vos viscera paterna habere sentitis. Venite huc, juvenes, et flete super juvenes sponte pereuntes. Huc accedite, patres, et prohibete talia, ne talia patiamini. Deficite plorando, oculi mei, et caliginem obducite fundentes flumina lacrymarum; ne videam caedi gladio, quos dum virga levis tangeret, tremui; dum tristantes leviter viderem, expavi. 8. Igitur dum haec et alia senior prosequeretur, ecce amborum conjuges cum natis propriis veniunt, et aspectibus eorum proprios infantulos offerentes, has ejulando voces effundunt: Quibus nos servituras relinquitis? quibus conjugii nostri traditis charitatem? qui putatis erunt horum infantium domini, et domerunt vestrae occupatores familiae? vel qui sibi divisuri sunt vernaculos, quos nutristis? Heu quam
Abbreviated transcription (Latin):
tre ꝓsequente. infirmꝰ pater et
grauis iam senio manib adduci¬
tur seruuloꝵ. et cigneo capiti
modi dabat uocem ad cȩlũ Ad
mortẽ ultro ꝓficiscentib filiis.
uale dicturus adueni⁊ ut uni¬
uersa quȩ afiliis sepulture mee
ex hibenda paraueram: ego infe¬
lix filios sepulturus. expendã:
Q filii. meȩ baculus senectutis. et
geminũ meorũ uiscerũ lumen.
nati feliciter. & prospere educati
excellentissimȩ memoriȩ & inge¬
nii singularis: om̃iumq liberali¬
um peritia litterarũ imbuti. que
ista repente insania ur̃a uolun¬
tate ꝓgenita. mortis uos fecit
eẽ amatores: Nũquam istaui¬
uentib placuit: nũquã moritu¬
ris suũ amorẽ indixit: Ad quos¬
cũq aut̃ ꝑuenire potuit. uio¬
lent̃ admissa ẽ: & non ẽ uolun¬
tate ab ullo uiuente suscepta
Si hanc nudus debitor sub aua¬
ro feneratore positus nulla potulł
ratione diligere: nec solũ non
diligere cognoscitur sed time¬

Expanded text:
tre prosequente, infirmus pater, et tre prosequente, infirmus pater, et gravis jam senio, manibus adducitur servulorum, et cygnaeo capiti modi dabat voces ad coelum: Ad mortem ultro proficiscentibus filiis valedicturus adveni, ut universa, quae a filiis sepulturae meae exhibenda paraveram, ego infelix filios sepulturus expendam. O filii, meae baculus senectutis, et geminum meorum viscerum lumen, nati feliciter, et prospere educati, excellentissimae memoriae, et ingenii singularis, omnium liberalium peritia litterarum imbuti, quae ista repente insania vestra voluntate progenita mortis vos fecit esse amatores? Numquam ista viventibus placuit: numquam morituris suum amorem induxit: ad quoscumque autem pervenire potuit, violenter admissa est, et non est voluntate ab ullo vivente suscepta. Si hanc nudus debitor sub avaro feneratore patitur, nulla potest ratione diligere; nec solum non diligere cognoscitur, sed time
Abbreviated transcription (Latin):
lb quas suxerant mãmas: &
blandimenta quȩ infantine
eorũ exhibuerat: eiulando
lacrimans memorabat: Aiebat
ergo adambos Tu patri uti¬
lior: iste similior Heu me mĩ¬
seram: Eircĩt uallant me ex
om̃i parte in cõparabilis luc.¬
tus. in audita miseriai &e ge¬
mina orbitas: nullis tribula.¬
tionib cõparanda Amitto fi¬
lios ad mortẽ ultro ꝓperan¬
tes: Quos si michi hostes au
tu mͥ semꝑ plus blandicꝰ es filie&xtu
amplius uerecũdatꝰ es. Inillo ĩmagi¬
nẽ meã peperii int̾e paternoᷤ uult̾
effudi:¬
ferrent: ꝑ medias sequerer acies
bellatorum Si iuiditia uiolenta
concluderent: carcerẽ simul ir¬
rũperẽ moritura Nouum hoc
genus. ẽ. pereundi inquo carni¬
fex rogatur ut feriat. uita opta¬
tur ut pereat: mors inuitatur
ut ueniat: Nouus hic luctus est
noua mĩserias inqua natoꝵ iuuen¬
tus sponte amittitur: & paren¬
tũ miseranda cogitur senectus
Luiut uiuat: Ista & hissimilia ma¬

Expanded text:
libus quas suxerant mammas, et libus quas suxerant mammas, et blandimenta, quae infantiae eorum exhibuerat, ejulando lacrymans memorabat. Aiebat ergo ad amboslior, iste similior. Heu me miseram! circumvallant me ex omni parte incomparabiles luctus, inaudita miseria et gemina orbitas, nullis penitus tribulationibus comparanda. Omitto filios ad mortem ultro properantes, quos si mihi hostes aumper plus blanditus es, fili; et tu amplius verecundatus es: in isto imaginem meam peperi, in te paternos vultus effudiferrent, per medias sequerer acies bellatorum; si judicia violenta concluderent, carcerem simul irrumperem moritura. Novum hoc genus est pereundi, in quo carnifex rogatur ut feriat, vita optatur ut pereat, mors invitatur ut veniat. Novus hic luctus est; nova miseria, in qua natorum juventus sponte amittitur, et parentum miseranda cogitur senectus ut vivat. 7. Ista et his similia ma
Abbreviated transcription (Latin):
uobis tam dura mens. tã fer¬
reum pectus. qđ caniciem pa¬
timini patris abicere: & matri
iam decrepitȩ. nouos doloris
partus afferre:: Nam illa par¬
tus sui dolores. consolationib
superabat dum in uno dolore
duos filios pareret: & geminũ
patri funderet filiorũ affec¬
tum: Nunc uero insanabilis do¬
lor. in cõsolabilis pȩna. in reme¬
diabilis cruciatus. in cõpara¬
bilis partus est. quo spes et
gaudium tollitur: uita contẽp¬
nitur. respuitur głia: & contẽp¬
tis om̃ib pietatis affectibus.
mortis atrocitas appetitur.
potius quã timetur Obsecra¬
mus uos o amici karissimi
tandẽ his date cladib finẽ:
& uos patres. eẽ. dulciũ filioꝵ.
uel ammoniti mem̃tote Hȩc
& hissimilia amicis dicentib
miseram se clamans mater ad¬
uenit. & soluto capite. canos
suȩ senectutis ostentans: in con¬
spectu eoꝵ uestem qua pectus
tegebatur scidit: & cunctis
flentib ostendebat eis laxis pel¬

Expanded text:
vobis tam dura mens, tamque fervobis tam dura mens, tamque ferreum pectus, quod canitiem patimini patris abjicere, et matri jam decrepitae novos dolores partus afferre? Nam illa partus sui dolores consolationibus superabat, dum in uno dolore duos filios pareret, et geminum patri funderet filiorum affectum: nunc vero insanabilis dolor, inconsolabilis poena, irremediabilis cruciatus, incomparabilis partus est, quo spes et gaudium tollitur, vita contemnitur, respuitur gloria, et, contemptis omnibus pietatis affectibus, mortis atrocitas appetitur potiusquam timetur. Obsecramus vos, o amici charissimi, tandem his date cladibus finem, et vos patres esse dulcium filiorum vel admoniti mementote. 6. Haec et his similia amici dicentibus, miseram se clamitans mater advenit, et soluto capite canos suae senectutis ostentans, in conspectu eorum vestem qua pectus tegebatur, scidit: et cunctis flentibus ostendebat eis laxis pel