comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trib suis terrȩ scẽ suscipiunt. Et primo om¬
nium puto. quod impossibile fuerit fortu¬
itu accidisse. ut ii qui ꝑ moysen accipiunt.
portionem. omnes primogeniti essent.
seph. Nunquam ego michi ꝑsuadeo. ut
fortuitu acciderit primogenitos ẽẽ omnes
quib ꝑmoysen discernebatur hereditas
sed magis hoc arbitror. quod iam uihis tune¬
duorum adumbrabatur forma populorũ.
unius quidem qui proͥmogenitus ꝑnaturę
ordinem uideretur. alterius qui ꝑfidera
et gram benedictionem hereditatis acciꝑet.
Nec prius illis qui ꝑmoysen accipiunt he¬
reditatem. idest qui ꝑlegem placuerunt
dõ requies datur. nisi ad iuuent in preliis
fratres suos. Mulieres tantum et infantes
accipiunt quietem ꝓmoysen. ceteri autem
non requiescunt. sed exeunt ad auxiliũ

Expanded text:
ionem terrae sanctae suscipiunt. Et primo omnium puto quod impossibile fuerit fortuitu accidisse ut hi qui per Moysen accipiunt portionem, primogeniti essent. seph. Nunquam ergo mihi persuadeo ut fortuitu acciderit primogenitos esse omnes quibus per Moysen discernebatur haereditas; sed magis haec arbitror quod jam in his tunc adumbrabatur forma populorum: unius quidem, qui primogenitus per naturae ordinem videretur; alterius, qui per fidei gratiam benedictionem haereditatis acciperet. Nec prius illis qui per Moysen accipiunt haereditatem, id est, qui per legem placuerunt Deo, requies non datur, nisi adjuvent in praeliis fratres suos. Mulieres tantum et infantes accipiunt quietem per Moysen, caeteri autem non requiescunt, sed exeunt ad auxilium
Abbreviated transcription (Latin):
declinarunt. Est et alia meretrix. quam
in osee iubetur accipere ꝓpħa. insigura sine
dubio huius. quȩ exgentib congregaita est.
Talis ergo et hȩc meretrix esse dicitur. quȩ
exploratores suscepit iħu. Sed hȩc susceptos
insuꝑiorib collocat. atq ineditis et exelsis.
fidei constituit sicramentis. Nemo enim
qui abiħu mittitur. inuenitur deorsum.
& humi iacens sed insuꝑiorib ꝑmanet. E
excessis. Sed et ista meretrix. quȩ eos suscepͥit.
ex meretrice efficitur iam ꝓpħa. Dicit enĩ.
terram hanc. Uides quomodo illa quȩ ali¬
quando erat meretrix. &. impia. & im¬
munda. nunc spũ scõ repleta. est. & de
preteritis quidem confitetur. depresentib
uero credit. ꝓphetat autem et prenunti¬
at defuturis : Sic ergo raab quȩ latitudo
inter pretatur. dilatatur et ꝓficit. usq
quo momnem terram exeat sonus eius.
Sed et iafeth simili modo dilatatio inter¬

Expanded text:
declinaverunt. Et alia meretrix quam declinaverunt. Et alia meretrix quam Osee propheta jubetur accipere , in figura sine dubio hujus quae ex gentibus consecrata est. Talis ergo et haec mulier meretrix esse dicitur, quae exploratores Jesu suscipit: sed haec susceptos in superioribus collocat, atque in editis et excelsis fidei constituit sacramentis. Nemo enim qui ab Jesu mittitur, invenitur deorsum et humi jacens, sed in superioribus permanens et excelsis. Sed ista meretrix quae eos suscipit, ex meretrice efficitur jam propheta; dicit enim: « terram hanc. » Vides quomodo illa aliquando erat meretrix, et impia et immunda: nunc Spiritu sancto repleta est; et de praeteritis quidem confitetur, de praesentibus vero credidit, prophetat autem et praenuntiat de futuris. Sic ergo Raab, quae latitudo interpretatur, dilatatur et proficit, usque in omnem terram exeat sonus ejus. Sed et Japhet simili modo dilatatio inter
Abbreviated transcription (Latin):
hoc contempletur. quod meretrix iħu explo¬
rnores susceperit. ꝑ quos deinteritu totius
mimicȩ gentis refertur erepta. Sed iudea¬
mus tandem. quȩ sit ista meretrix. Raab
dicitur. Raab uero interpretatur latitudo.
& dicit. Angustus est michi locus. Fac mui¬
chi locum ubi habitem. hos autem michi
quis enutriuit. & iterum ad quam dicit᷑.
dilata palos tuos. et extende. o tentora
tua: Ita ergo est latitudo quȩ. I suscepit
exploratores iħu. Scio me ali  quanclo
in quadam ȩccła disputantẽ. . de duabus
meretricib dequib scriptum ẽ. intertio
rant salomonis. Quarum una uiuum¬
alia mortuum habebat infantem. Discus¬
sisse diligentius. et dixisse. quia illa mere¬
trix hec esset cui salomon. non ille sed hic
qui pacem uenit facere eorum. quȩ incelis
sunt. & quȩ interris. reddi uiuum iussit
infantem. Illa uero alia quȩ mortuum ha¬
bebat infantem. uel illius esset prioris po¬
puli sinagoga. uel eorum qui inheresim

Expanded text:
hoc completur quod meretrix Jesu explohoc completur quod meretrix Jesu exploratores susceperit, per quos de interitu totius inimicae gentis refertur erepta. Sed videamus tandem quae sit ista meretrix. Raab dicitur. Raab vero interpretatur latitudo. Et dicit: « Augustus mihi est locus, fac mihi locum ubi habitem. Hos autem mihi quis enutrivit? » Et iterum ad quam dicitur: « Dilata palos tuos et extende tentoria tua . » Ista ergo est latitudo quae suscepit exploratores Jesu. Scio me aliquando in quadam ecclesia disputantem de duabus meretricibus de quibus scriptum est in tertio rant Salomonis: quarum una vivum habebat infantem, discussisse diligentius et dixisse quia illa meretrix haec esset cui Salomon non ille, sed hic qui pacem venit facere eorum qui in coelis sunt, et quae in terris reddi vivum jussit infantem, illa vero alia quae mortuam habebat infantem, vel illius esset prioris populi Synagogae, vel eorum qui in haeresim
Abbreviated transcription (Latin):
et og regem basam. et amalechitas deiecer
transiordanem. Iħs uero ubi ducit exercitũ.
nunc quinq reges simul cadunt. qui con¬
fugerant inspeluncas & non solum cadunt.
sed et suspenduntur inligno. Nunc uiginti
et nouem pariter iugulantur & imrensȩ
multitudines aduersi exercitus. ꝓsternuntur:
& exterminantur omnes. qui terram in in¬
mundituis possident. qui terram fluentem
lac & mel inamaritudinem malitiȩ detinent.
richo: & suscipiuntur ameretrice raab.
Exploratores isti qui mutuntur ante fatiem
iħi. possunt et angeli dĩ putari sicut scru¬
tum ẽ. Ecce mitto anglum meum ante fa¬
tiem tuam. qui preparabit uiam tuam.¬
Quod ꝑ alios quidem inuisibiliter. iniohanne
uero uisibiliter complebatur: Dequo et hoc
scriptum est. Deniq deiohannis baptismo. di¬
citur adño. quia sctibȩ et pharisei non credi¬
derunt ei. Meretrices autem et publicani
credentes buptiati sunt. Sic ergo &iam in

Expanded text:
et Og regem Basan, et Amalecitas devicerint et Og regem Basan, et Amalecitas devicerint trans Jordanem. » Jesus vero ubi ducit exercitum, tunc quinque reges cadunt simul, qui confugerunt in speluncas: et non solum cadunt, sed et set novem pariter jugulantur, et immensae multitudines adversi exercitus prosternuntur, et exterminantur omnes qui sanctam terram in immunditiis possident, qui terram fluentem lac et mel in amaritudine malitiae detinent. in Jericho, et suscipiuntur a meretrice Raab. Exploratores isti qui mittuntur ante faciem Jesu possunt et angeli Dei putari, sicut scriptum est: « Ecce mitto angelum meum ante faciem tuam, qui praeparat vias tuaquod per alios quidem invisibiliter, in Joanne vero visibiliter comprobatur, de quo et hoc scriptum est. Denique de Joannis baptismo dicitur a Domino, quia « et Scribae et Pharisaei non crediderunt ei, meretrices autem et publicani credentes baptizati sunt . » Sic ergo etiam in
Abbreviated transcription (Latin):
post hȩc omnia scĩ sp̃s quis gr̃am mnereatur
accipere: Alioquin nichil ineo ꝑfectum pu¬
rium beatȩ trinitatis impletur. Uis ut ad¬
huc tibi euidentius ꝓbem. apud priorem
populum illum. quem moyses induabus
semis trib adumbrabat. non fuisse omnia in¬
tegra et ꝑfecta: declarat hoc &iam illa hỹ¬
storia. quȩ in hoc ipso libello iħu nauȩ scripta
est. cum dicit. quia altare quidem uerum
erat in illa terra. quam iħs dispensabat. Iti
tamen qui erant transiorlanem. idest ruben
et gad. et dimidia trib manassȩ. fecerunt
sibi altare. sed nron uerum altare. Sed quod
typum haberet et formam ueri altaris. qd̾
erat apud iħm. Nichil ergo mireris. si non
integram scientiam trinitatis acceperant.
illi qui nec uerum. nec integrum altare¬
altare construxerant. Ideo deniq nec multi
hostes. neq plures reges contrariarum uir¬
tutum. ab illis dicuntur ẽẽ deiecti. Seon
inquam tantum modo regem amorreorũ.

Expanded text:
post haec omnia sancti Spiritus quis gratiam mereatur post haec omnia sancti Spiritus quis gratiam mereatur accipere. Alioquin nihil in eo perfectum purium beatae Trinitatis impletur. Vis ut adhuc tibi evidentius probem, apud priorem populum, illum quem Moyses in duabus et semis tribubus adumbrabat, non fuisse omnia integra et perfecta? Declarat etiam illa historia quae in hoc libro Jesu Nave scripta est: quia altare quidem verum erat in illa terra quam Jesus dispensabat; isti tamen qui erant trans Jordanem, id est, Ruben et Gad, et dimidia tribus Manasse, fecerunt sibi altare, sed non verum altare, sed quod typum haberet et formam veri altaris, quod erat apud Jesum. Nihil ergo mireris si non integram scientiam Trinitatis acceperant illi qui nec verum nec integrum altare construxerant. Ideo denique nec multi hostes, neque plures reges contrariarum virtutum ab illis dicuntur esse dejecti. « Seon, inquit, tantummodo regem Amorrhaeorum,
Abbreviated transcription (Latin):
habeo. quȩ uobis loquar. sed non potestis
illa modo audire. Ueniet autem sp̃s ue
ritatis. qui apatre ꝓcedit. et demeo ac¬
cipiet. et ille uobis indicabit omnia.
Uides quia nonsolum apud moysen iste
tertius numerus. non demonstratur im¬
pletus. sed adbuc et iħs dicit discipłis suis.
Nondum potestis audire. nuisi ille paraclitꝰ
uenat. sp̃s ueritatis. quia ꝑ ipsum et in ip¬
sum adimpletur ꝑfectio trinitatis. Ram ꝙ.¬
trib sunt. quȩ subiħu duce agunt. et
non integre decem. qui numerus in omnib
consummatus dicitur ꝑfectus. eadem sine
dubio ratio inuenitur. ut hoc quod adnõ
uideatur. ac medium. Quamius enim ꝑ
dñm et saluatorem penitentia predicetur.
et conuersatio amalis adbona. et cdetur
omnib credentib remissio peccatorum. et
omnia quȩ adꝑfectionem decadȩ uidentur
tendere compleantur. tamen ꝑfectio et sum¬
ma cunctorum bonorum ieo consistit. si

Expanded text:
habeo quae vobis loquar, dixit, sed non potestis habeo quae vobis loquar, dixit, sed non potestis illa modo audire. Veniet autem Spiritus veritatis qui a Patre procedit, et de meo accipiet, et ille vobis indicabit omnia . » Vides quia non solum apud Moysen iste tertius numerus non demonstratur impletus, sed adhuc et Jesus dicit discipulis suis: « Nondum potestis audire, nisi ille Paracletus veniat, Spiritus veritatis; » quia per ipsum et in ipso adimpletur perfectio Trinitatis. Nam tribus sunt quae sub Jesu duce aguntur, et non integrae decem, qui numerus in omnibus consummatus dicitur et perfectus; eadem sine dubio ratio invenitur, ut hoc quod a Domivideatur ac medium. Quamvis enim per Dominum et Salvatorem poenitentia praedicetur, et conversio a malis ad bona, et detur omnibus credentibus remissio peccatorum, et omnia quae ad perfectionem de eodem videntur tendere compleantur: tamen perfectio et summa cunctorum bonorum in hoc consistit, si
Abbreviated transcription (Latin):
.& quod nos nuno iam factum credimus
et impletum. illi tantummodo futurũ
credebant. Propterea ergo trib ille neq
due sunt. neq pares. extra fidem et salu¬
tem sint trinitats. neq tres integrȩ et ꝑ¬
fectȩ. ne beatȩ trinitatis in illis iam sacra¬
mentum uideretur expletum. Sed conti¬
gerunt quidemꝰ tertium numerum. et
sicut dixit dñs. Cupierunt uidere quȩ
uidemus. & audire quȩ audimus. sed
munime potuerunt: quia nondum filius
hominis fuerat eraltatus nec temporum
iam uenerat plenitudo. Hic me etiam ali¬
quid amplius mouet. Ego puto quod for¬
tasse nec mnaduentu ib̃u et incarnatione
eius adhuc quod ꝑfectum ẽ. & integrum
cliscimus. sednec si adcrucem ductus iam
et consuminatus inomnib. nec si amor¬
tuis resurrexerit. cuncta nobis ꝑsemetip¬
sum quȩ ꝑfecta sunt pandit. Habet ad¬
habemus & nos opus qui nobis aperiat.
& reuelet uniuersa. Audi ipsum dñm¬
ineuangeliis dicentem. Oulta adhuc

Expanded text:
Et quod nunc nos jam factum credimus Et quod nunc nos jam factum credimus et impletum, illi tantummodo futurum credebant. Propterea ergo tribus illae neque duae sunt, neque extra fidem sunt Trinitatis; neque tres integrae et perfectae, ne beatae Trinitatis in illis jam sacramentum videretur impletum, sed contingerent quidem tertium numerum. Et sicut dixit Dominus, cupierant videre quae vidimus, et audire quae audivimus; sed minime potuerunt, quia nondum Filius hominis fuerat exaltatus, nec temporum jam venerat plenitudo. Hic me etiam aliquid amplius permovet. Ego puto quod fortasse nec in adventu Jesu et incarnatione ejus id quod perfectum est et integrum diximus. Sed nec si ad crucem ducatur, et consummetur in omnibus, nec si a mortuis resurrexerit, cuncta nobis per semetipsum quae perfecta sunt pandit. Aliud adhabemus, quod nobis aperiat et revelet universa. Audi ipsum Dominum dicentem: « Multa adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
Michi tamen nec oriosum uidetur. qđ
non tres intregre trib sunt. istȩ quȩ ꝑ
moysen dispensantur: nec ille integrȩ
nouem. quȩ ꝑiħm hereditate potiunt᷑.
Sed duȩ semis hic. et ibi nouem senis.
Etita una trib diuiditur. induas par¬
tes. per quam neq hic tertius numerꝰ¬
integer adimpletur. neq ibi decimus¬
ꝑfecte et integre consũmatur. In quo
arbitror illud indicari. quod illi pri¬
ores qui ꝑlegem agebantur. contige¬
rint quidem scientiam trinitatis. nõ
tamen integre et ꝑfecte. sed exparte.
Deerat enim illis. mirinitate &. iam dĩ
unigeniti incarnationem cognoscere. Nã
licet deaduentu eius crederent. et dere
crederent. sed &. iani predicarent. non
tamen &iam uidere. & adipisci ea quȩ
erediderant potuerunt. Sicut et dñs
discipulis suis dicit dehis. Quia multi pro-¬
phetȩ et iusti cupierunt uidere quȩ uos ui¬
detis. & non uiderunt. & audire que uos
inxp̃o fuerat dispensatio carnis impleta.

Expanded text:
» Mihi tamen nec hoc otiosum videtur quod » Mihi tamen nec hoc otiosum videtur quod non tres integrae tribus sint istae quae per Moysen dispensantur, nec illae integrae novem quae per Jesum haereditatem potiuntur; sed duae et semis hic, et ibi novem et semis: et ita una dividitur tribus in duas partes, per quam neque hic tertius numerus adimpletur, neque ibi decem perfectae et integrae consummantur. In quo arbitror illud indicari, quia illis prioribus qui legem agebant contigerit quidem scientia Trinitatis, nec tamen integre et perfecte, sed ex parte. Deerat enim illis in Trinitate, etiam de Unigeniti incarnatione cognoscere. Nam licet de adventu ejus non tantum crederecrederent, sed etiam praedicarent, non tamen etiam videre et adipisci ea quae crediderant potuerunt, sicut et Dominus discipulis suis dixit de his: « Quia multi justi et prophetae cupierunt videre quae vos videtis, et non viderunt; et audire quae vos dum in Christo fuerat dispensatio carnis impleta.
Abbreviated transcription (Latin):
prelium nr̃m. Nec mirum. Infans enim
dicitur. aui non loquitur. Quid me er¬
go uiuare potuit ille. qui nichil locutꝰ
est. cuius nichil inuenio quod legam.
cuius me sermo non instruit: Mulieres
uero dicit apłs infirmum uas ẽẽ. Unde
et consequenter infirmum uas ad con¬
flictum non uenit. ne confringatur &
pereat. Sic namq et de ibu dño in euan¬
geliis dicitur. Quia calamũ quassatum
non confringet. Quia ergo mulieres a
uiris suis domi doceri iubentur. et magis
indiscipulorum. quam indocencium
ꝑ sona ponuntur. inauxilium meum
non uenit qui docere me non potest.
dicunt adiħm. isti qui ueniunt ex illa
terra. quam distribuit moyses. Sicut
audiuimus. auint moysen. ita audiemꝰ
et te. Nichil tam uerum quam omnis
dñs ineuangelio. arguens eos qui exeo
quod sibi non eredunt᷑. nec moysi credũt̃.
dicit. Si crederetis moysi. crederetis u¬
tiq et michi. Deme enim ille scripsit.

Expanded text:
praelium nostrum. Nec mirum, non enim praelium nostrum. Nec mirum, non enim dicitur vir esse qui non loquitur. Quid me ergo juvare potuit qui nihil locutus est; cujus nihil invenio quod legam, cujus me responsum non instruit? Mulierem vero dixit apostolus infirmum vas esse . Inde et consequenter infirmum vas ad conflictum non veniat, ne confringatur et pereat. Sic namque et de Jesu Domino in Evangeliis dicitur: « Quia calamum quassatum non confringet . » Quia ergo mulieres a viris suis domi doceri jubentur, et magis in discipulorum quam in docentium persona ponuntur, in auxilium meum non conveniat qui me docere non potest.dicunt ad Jesum isti qui veniunt ex ista terra quam distribuit Moyses? « Sicut audivimus, » aiunt, « Moysen, ita audiemus et te. » Nihil tam verum quam quod omnis Dominus in Evangelio arguens eos qui ex eo quod sibi non credunt, nec Moysi credant, dicit: « Si Moysi crederetis, crederetis utique et mihi: de me enim ille scripsit .
Abbreviated transcription (Latin):
ti certamen aduersum inimicos. idest con¬
trarias potestates. quomodo in auxilium
ueniunt illi. qui ante aduentum iħu
xp̃i dñi mei inlege iustificati sunt. Uide
quomodo isaias prestat auxilium. cum
sermonib suȩ lectionis illuminat. Uide
accinctum & expeditum uenientem ie¬
remiam. adauxilium nr̃m. & uolumi¬
nis sui iaculis. hostes acerrimos. cordis mei
tenebras effugantem. Accingitur et da¬
niel adauxilium nr̃m. cum nos dexp̃i
presentia ac regno. et deante xp̃i futura
fraude instruit et premonet. Adest
et erechiel sacramenta nobis celestia in
quadriformib rotarum circulis signans.
et rotam coneludens in rota. Ducit et ho¬
seȩ bissenas ꝓphetici agminis turmas.
et ꝓcedunt omnes succincti lumbos inue¬
ritate: quam pretendunt ad auxilium
fratrum suoꝵ. ut eorum uoluminibus
instructi. diabolicas non ignoremus astu¬
tias. Isti uero qui uirifortes sunt armati
⁊ precincineti lumbos inueritate. exeunt
Infantes autem et mulieres non exeunt ad

Expanded text:
ti certamen adversus inimicos, id est, contrarias potestates, quomodo in auxilium veniunt illi qui ante adventum Jesu Christi Domini mei in lege justificati sunt. Vide quomodo Isaias praestet auxilium, ac me sermonibus suae lectionis illuminet. Vide accinctum et expeditum juvantem Jeremiam ad auxilium nostrum, et voluminis sui jaculis hostes acerrimos, id est, tenebras cordis mei, effugantem. Accingitur et Daniel ad auxilium cum nos de Christi praesentia et regno, et Antichristi futura fraude instruit et admonet. Adest et Ezechiel sacramenta nobis coelestia in quadriformibus rotarum circulis signans, et rotam in rota concludens. Ducit et Osee bis senas prophetici agminis turmas: et procedunt omnes succincti lumbos in veritate quam praedicant in auxilium fratrum suorum, ut eorum voluminibus instructi, diabolicas non ignoremus astutias. Isti ergo qui viri fortes sunt, armati et praecincti lumbos in veritate, exeunt Infantes autem et mulieres non exeunt ad
Abbreviated transcription (Latin):
geliis significat dñs cum dicit. Remis¬
sa sunt tibi peccata tua. Sed iam noli
peccare. nequid tibi deterius accidat.
Si enun post remissionem peccatorum
ultra non pecces. uere ablatum est ate op¬
probrium egypti. Si uero iterum pec¬
caueris. iterum utte uetera reuoluent᷑¬
opprobria. eo magis. quo multo maioris
criminis est filium dĩ conculcare. et
sanguinem testamenti polluere. quam
legem moysi neglegere. Multo et enim
maioris opprobriĩ est. qui post euange¬
lium. quam ille qui sub lege positus
fornicatur. quia iste tollens menbra xp̃i.
facit ea menbra meretricis. Uides ergo
quam grauiora. & cum latiora inte
opꝓbria sineglexeris reuoluantur.
guit: sed sacrilegii scelere condemp¬
nat. quia dicitur adte. Annescitis.
quia corpora ur̃a templum dĩ est.
Siquis autem templum dĩ uiolauerit.
disꝑdet illum ds̃. Hȩc & iam siprius

Expanded text:
geliis significat Dominus, cum dicit: « Remisgeliis significat Dominus, cum dicit: « Remissa sunt tibi peccata tua, sed jam noli peccare, ne quid tibi deterius accidat . » Si enim post remissionem peccatorum ultra non peccas, vere ablatum est a te opprobrium Aegypti; si vero iterum peccaveris, iterum in te vetera revolventur: eo magis quia multo majoris criminis est Filium Dei conculcare, et sanguinem testamenti polluere, quam legem Moysi negligere; multo enim majoris opprobrii est, qui post Evangelium, quam ille qui sub lege positus, fornicatur, quia iste tollens membra Christi, facit ea membra meretricis. Vides ergo quam graviora et cumulatiora in te opprobria, si neglexeris, revolventur guet, sed sacrilego crimine condemnat, quia dicitur: « An nescitis quia corpora vestra templum Dei est? si quis autem templum Dei violaverit, di
Abbreviated transcription (Latin):
sit hoc ipsum quod dicitur. quia ho¬
die abstuli opprobrium egypti a filiis
ant. &iam si ꝑmoysen eruditi sint.
erit similis paulo. ꝙiam secundum legis
obseruantiam : Audi deniq ipsum dicen¬
tem. secundum iustitiam quȩ inlege est¬
se conuersatum sine querela. Ipse tamen
ꝓnuntiat et dicit. Fiumus enim et nos
aliquado inscipientes. increduli. errantes.
bria esse. et opprobria egẏpti : sed ex qͦ
uenit xp̃s. et dedit nobis secundam cir¬
cumcisionem ꝑbaptismũ regenerationis.
et purgauit animas nr̃as. ab iecimus hȩc
omuia. & ꝓhis assumpsimus conscientiȩ
bonȩ astipulationem indm̃. Tunc per se¬
cundam circumcisionem ablata nobis
sunt opprobria egypti. & purgata sunt
uitia peccatorum. Nemo ergo suntegre
conuersus est. si excorde penituit. si fide¬
liter iordanis fluenta ingressus est. si se¬
cunda ꝑeuangelium cutumcisione pur¬
gatus est. preteritorum metuat oppro¬
bria delictorum. Audis quia hodie abs¬
tuli ate opprobria egypti: Hȩc et in euã¬

Expanded text:
ia hodie abstulit opprobrium a filiis amsi per Moysen eruditi sint, erit similis etiam secundum legis observantiam factorum? Audi denique ipsum dicentem: « Secundum justitiam quae in lege est, conversatus sine querela ; » ipse tamen pronuntiat, et dicit: « Fuimus enim et nos aliquando insipientes, increduli, errantes, bria esse Aegypti? Sed ex quo venit Christus, et dedit nobis secundam circumcisionem per baptismum regenerationis, et purgavit animas nostras, abjicimus haec omnia, et pro his assumimus conscientiae bonae astipulationem in Deum. Tunc per secundam circumcisionem ablata a nobis sunt opprobria Aegypti, et purgata sunt vitia peccatorum. Nemo ergo, si integre conversus est, si ex corde penitus fideliter Jordanis fluenta digressus est, si secunda per Evangelium circumcisione purgatus est, praeteritorum metuat opprobia delictorum. Audis quia hodie abstuli a te opprobrium Aegypti. Hoc in Evan
Abbreviated transcription (Latin):
Ndiuinis uoluminibus refertur. qđ
ad constructionem tabernaculi unus¬
quisq ꝓuirib suis obtulerit. Potentes
quidem et principes populi. aurum.
argentum. & lapides. pretiosos ęsaliĩ
et ligna sechim. putribilia: quidam
ꝙ.iam coccum. purpuram. bẏssum.
et luium: alii uestes. has quoq sacer¬
doti. et soli pontifici profuturas: pauperi¬
ores autem quiq & iam pelles rubras offe¬
rentes. et pilos caprarum. non respuun¬
tur. Iccirco namq beselehel ille repletus
nichil exofferentium deuotione repudi¬
at. Quia ergo et tu o uenerabilis pater¬

Expanded text:
divinis voluminibus refertur, quod ad constructionem templi unusquisque pro viribus obtulerit: potentes quidem, et principes populi aurum, argentum, lapides pretiosos, aera, et alii ligna, sed imputribilia: quidam etiam coccum, purpuram, et byssum, et linum alii, vestibus haec quoque sacerdotum et stolae pontificis profutura. Pauperiores autem, quique etiam pelles rubras offerentes et pilos caprarum, non respuuntur. Idcirco namque Beselehel ille repletus nihil ex offerentium devotione repudiet. Quia ergo et tu, o mihi se
Abbreviated transcription (Latin):
dicit corhominis confortat. & uinum le¬
tificat. Quecumq decontinentia. de ob¬
seruantũs et custodia mandatorum dicun¬
fortat. Eauero quȩ adscientiam ꝑtinent.
ꝓ occultorum ex planatione mentes letificatt

Expanded text:
cor hominis confirmat, vinum laetificat . Quae de continentia, de observantiis et de custodiis mandatorum dicunfortat. Ea vero quae ad scientiam pertinent et occultorum exploratione laetificant
Abbreviated transcription (Latin):
Mauis ẽ peccatum in quo maledicitur ds̃.
quam inquo nominatur. dubitare non
possumus. Restat ergo ut ostendamus mul¬
to esse grauius accipere peccatum. & ha¬
bere secum. quam morte multari. Mors
quȩ penȩ causa infertur ꝓpeccato. pur¬
gatio ẽ peccati ipsius. ꝓ quo iubetur in¬
ferri. Absoluitur ergo peccatum ꝑ penã
at. Ubi uero quis accipit peccatum. et
habet illud secum ac ꝑmanet cum ipso.
nec aliquo supplitio penaq diluitur. transit
cum ipso & iam post mortem. Et quia hic
temporalia non ꝑsoluit. ibi expendit eterna
supplitia. Uides ergo quanto grauius sit ac¬
cipere peccatum. quam morte multari:
hic enim mors ꝓuindicta datur: ⁊ apud
ustum udicem dñm non uindicabitur
his inidipsum. sicut ꝓpħa dicit. Ubi autẽ
non ẽ soluta uindicta. peccatum manet
uinis uoluminib adhibere. Ruben et uidas¬
patriarchas loquentes ad patrem suum ia¬
& ducere adegiptum ꝓpter sponsiones. quas
quidem ita dicit ad patrem. Ambos filios

Expanded text:
majus esse peccatum, in quo maledicitur Deus, quam in quo nominatur, dubitare non possumus, Restat ut ostendamus multo esse gravius accipere peccatum et habere secum quam morte mulctari. Mors quae poenae causa infertur pro peccato, purgatio est peccati ipsius pro quo jubetur inferri. Absolvitur ergo peccatum per poenam at. Ubi vero quis accipit peccatum, et habet illud secum et permanet cum ipso, nec aliquo supplicio poenaque diluitur; transit cum illo etiam post mortem; et qui hic temporalia non persolvit, ibi expendit aeterna supplicia. Vides ergo quanto gravius sit accipere peccatum quam morte mulctari; hic enim mors pro vindicta datur, et apud justum judicem Dominum non judicatur bis in idipsum, sicut propheta dixit ; ubi autem non est soluta vindicta, peccatum manet vinis voluminibus adhibere Ruben et Judam loquentes ad patrem suum Ja ducere quidem ita dixit ad patrem: Ambos filios
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximi esse dõ. Sed memento quod scriptũ
q. Qui approximauerint michi. apꝑ¬
nmant igni. Si aurum aut argentum
sueris. & igni approximaueris. multo
pignem splendidior et rutilantior efful¬
gebis. Siuero suꝑ fundamentura inte fidĩ
positum conscus tibi es suꝑ edifficasse te lig¬
na. fenum stipulam. cum tali edifficatio¬
ne si igni approximaueris. consumeris.
Beati igitur quiita ꝓ ximi sunt. ut ignis
cos illuminet. &. non adurat. Saluatur
tamen et isrł. sed longe positus. Saluatur:
et iter agit. non sua uirtute. sed admini¬
culis & ꝓuidentia sacerdotum. Quando¬

Expanded text:
proximi esse Deo. Sed memento quod scriptum proximi esse Deo. Sed memento quod scriptum est: « Qui approximaverint mihi, approximant igni . » Si aurum aut argentum fueris, et igni approximaveris, multo per ignem splendidior et rutilantior refulges. Si vero super fundamentum tantae fidei positum, conscius tibi es superaedificasse te ligna, fenum, stipulam ; cum tali aedificatione si igni approximaveris, consumeris. Beati igitur qui proximi sunt, ut ignis eos illuminet et non adurat. Salvabitur tamen et Israel, sed longe positus salvabitur; et iter agit, non sua virtute, sed adminiculis et providentia sacerdotum. « D
Abbreviated transcription (Latin):
suspensum. quem qui uiderit. idest quicre¬
diderit ineo. cuius figuram serpens ille¬
monstrabat. diabolica ꝑhȩe uenena diffu¬
giat. Sacerdotalis & leuiticus ordo est.
qui assistit archȩ testamenti dñi. in qua
lex dĩ portatur sine dubio ut ipsi illumi¬
nent populum demandatis dĩ. sicut pro¬
ꝑsacerdotes accenditur. et leuitas. Quod
siforte aliquis ex hoc ordine accensam lu¬
cernam posuerit submodio. et non supra
candelabrum ut luceat omnib qui in
domo sunt. uideat quid sibi agendũ sit.
Cum dño lucis cȩperit reddere rationem.
ꝑus qui nichil illuminationis. asacerdotib¬
iccipientes intenebris ambulant. & pecca¬
torum obscuritate cecantur. Uide deniq¬
quid dicitur. Populus inquit longe sit ab¬
reba testamenti. duo milia cubita sacer¬
dotes uero et leuitȩ ꝓximi. et satis ꝓximi:
ut inhumeris ipsorum archa dñi. et legis¬
litio diuina portetur. Beati qui merent᷑

Expanded text:
suspensum, quem qui viderit, id est, qui cresuspensum, quem qui viderit, id est, qui crediderit in eum cujus figuram ille serpens monstrabat, diabolica per hoc venena diffugiet; sacerdotalis et leviticus ordo est qui assistit arcae testamenti Domini, in qua lex Domini portatur, sine dubio ut ipsi illuminent populum de mandatis Dei, sicut Proper sacerdotes accenditur et Levitas. Quod si forte aliquis ex hoc ordine accensam lucernam posuerit sub modio, et non super candelabrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt, videat quid sibi agendum sit, cum Dominus lucis coeperit reddere rationem pro his qui nihil illuminationis a sacerdotibus capientes, in tenebris ambulant et peccatorum obscuritate caecantur. « Jordaniquid dicitur de eis: Populus, inquit, ab arca testamenti duo millia cubita, sacerdotes vero et levitae proximi, et satis proximi; ita ut in humeris eorum arca Domini et legislatio divina portetur. Beati qui merentur
Abbreviated transcription (Latin):
culum bibunt. inea aquarum parte formen¬
tur. quȩ inmare ꝓfluit. atq insalsis fluctib
deperit: pars uero illa quȩ cum stabilitate ꝑ¬
manet. et dulcedinem suam seruat. designet
eos qui acceptum dĩ munus in declinabiliter
tenent. Et recte una pars est eorum. qui sal¬
uantur. quia et panis unus est. qui decelo de¬
scendit. et dat huic mundo uitam: &. fides
una est. et unus baptismus. et unus sp̃s. quo
omnes potantur inbaptismo & unus ds̃ pat̾
omnium. Interea sacerdotalis ordo est. er
leuiticus. qui iter ostendit populo dĩ. qui
exiit deterra egypti. Ipsi enim sunt qui e¬
docent populum. exire deegypto. de errorib
scilicet mundi. Transire ꝑheremum ua¬
stam. idest temptationum genera diuersa
transcurrere. et neq noceri aserpentib qui
sunt morsus demonum: et malarum sugge¬
stionum. uenena uitare. Quod et si forte
aliquis ꝑcussus fuerit inheremo aserpente.
ut ostendant ei. eneum serpentem. incruce

Expanded text:
culum bibunt, in ea aquarum parte formanculum bibunt, in ea aquarum parte formantur quae in mare profluit, atque in salsis fluctibus deperit; pars vero illa quae cum stabilitate pormanet, et dulcedinem suam servat, designat eos qui acceptum Dei munus indeclinabiliter tenent. Et recte una pars est eorum qui salvantur, quia et panis unus est qui de coelo descendit, et dat huic mundo vitam; et fides una est, unum baptismum, et unus spiritus quo omnes potantur in baptismo, et unus Deus Pater omnium. leviticus, qui iter ostendebat populo Dei qui exiit de terra Aegypti, ipsi enim sunt qui docent populum exire de Aegypto; de erroribus scilicet mundi transire per eremum vastam, id est, tentationum genera diversa transcurrere: et neque noceri a serpentibus, qui sunt morsus daemonum et malarum suggestionum venena vitare. Quod si forte aliquis percussus fuerit in eremo a serpente, ut ostendat ei aereum serpentem in cruce
Abbreviated transcription (Latin):
uerum tamen ꝑsacerdotes: deducitur popłs.
et iter agit interram repromissionis. ma¬
gisterio sacerdotum. Et quis hodie insacer
ne mereatur ascribi: Si enim fit aliꝙ
elementa uerebuntur. Parsaquarum.
fluminum. retrorsum resiliet: ac post
tergum frenabitur: pars uero in mare
salsum rapido lapsu desiliet. Quod tam̃
nec ipsum absq mysterii ratione. arbutror
scriptum. quod pars aquarum iordanis
demergatur inmare. atq in amaritudinẽ
ꝓfluat. pars uero indulcedine ꝑseueret.
Sienim omnes qui baptizantur. acceptã
cȩlestis gr̃ȩ dulcedinem custodirent. &
nullus inpeccatorum amaritudinem con¬
uerteretur. Non utiq esset scriptum.
quiꝰ pars fluminis salsi mag̾is gurgitib
fusset inmersa. Et ideo illa michi iude¬
tur inhis uerbis. baptiratorum uarietas
designari. quam ips nos quod cum dolore
cum merore sepe uidimus accidere. ut ii
qui scm̃ baptisma consequuntur. cum se
rursus ad negotia seculi. & illecebras libidi¬
num tradunt. et cum auaritiȩ salsum po¬

Expanded text:
ent. » Per sacerdotes deducitur populus, et iter agit ad terram repromissionis. Magisterio sacerdotum tantus ac ne mereatur ascribi. Si enim sit aliquelementa verebuntur: pars aquarum fluminum retrorsum resiliet, et post tergum frenabitur: pars vero in mare salsum rapido lapsu deficiet. Quod tamen nec ipsum absque mysterii ratione arbitror scriptum, quod pars aquarum Jordanis demergatur in mare, atque in amaritudine profluat, pars vero in dulcedine perseveret. Si omnes qui baptizantur acceptam coelestis gratiae dulcedinem custodirent, et nullus in peccatorum amaritudinem verteretur, non utique esset scriptum quia pars fluminis salsi maris gurgitibus fuisset immersa. Et ideo illa mihi videtur in his verbis baptizatorum varietas designari, quam ipsi nos quod cum dolore commemoro saepe videamus accidere, ut hi qui sanctum baptisma consequuntur, cum seipsos rursus ad negotia saecularia et illecebras libidinum tradunt, et cum avaritiae salsum po
Abbreviated transcription (Latin):
domum. idest extra eccłam. nemo sal¬
uatur. Siquis foras exierit. mortis suȩ
ipse fit reus. hic est sanguis signum.
quia hic est purificatio. quȩ ꝑ sangui¬
nem constat. Quod autem infenestra
dependet hoc signum. illud arbitror
indicari. quia fenestra est. quȩ illumi¬
suffitiat luminis capimus. Quia ergo et¬
incarnatio saluatoris non nobis uerum
ingessit et integrum dĩtatis aspectum.
sed tamquam ꝑfenestram fecit nos per
incarnationem suam lumen deitatis aspi¬
cere. Idcirco michi uidetur signum salu¬
tis ꝑfenestram datum. quo signo salutẽ
consequantur omnes. qui indomo eiuis
quȩ aliquando erat meretrix fuerint m¬
et insanguine domini. et saluatoris no¬

Expanded text:
domum, id est extra Ecclesiam, nemo saldomum, id est extra Ecclesiam, nemo salvabitur. Si quis foras exierit, mortis suae ipse reus sit, hoc est per sanguinis signum, quia haec est purificatio quae per sanguinem constat. Quod autem in fenestra dependet hoc signum, arbitror illud indicari quia fenestra est quae illumisufficiat luminis capiamus. Quia ergo incarnatio Salvatoris non nobis verum ingerit et integrum deitatis aspectum, sed tanquam per fenestram fecit nos per incarnationem suam lumen deitatis aspicere: idcirco mihi videtur signum salutis per fenestram datum, quo signo salutem consequantur omnes qui in domo ejus, quae aliquando erat meretrix, fuerint ito, in sanguine Domini et Salvatoris no
Abbreviated transcription (Latin):
Sed uideamus quid egit cum exploratori¬
b ista sapiens meretrix. Conscilium eis
dat maysticum et celeste. nichil habens
terrenum. Per montana inquit abite.
Nolite ꝑualles incedere. humilia et de¬
iecta refugite. quȩ excelsa sunt et sub¬
limia predicate. Ipsa autem actipiens
esset salus. nisi insanguine xp̃i. datur &. iã
hoc mandatum huic. quȩ quonclam me¬
retrix fuit. Omnes inquiunt. qui inuen
tifuerint indomo tua. saluabuntur.
Qui autem exierit dedomo. impunes
sumus nos abhoc uiramento tuo. Siquis
ergo saluari uult. ueniat in hanc domũ.
huius quȩ quondam meretrix fuit. &iam
si deillo populo uult aliquis saluari. ueni¬
possit. Adhanc ueniat domum. inqua
xp̃ĩ sangus insignum redemptionis est.
condempnationem est. Positus enim fuera
ths inrumam. et inresurrectionem mul¬
torum. et ideo contradicentib signo eiꝰ
efficitur sanguis eius adpenam. credentib
ad salutem. Nemo ergo sibi ꝑsuadeat.
nemo semetipsum decipiat. Extra hane

Expanded text:
Sed videamus quid egit cum exploratoribus ista sapiens meretrix. Consilium eis dat mysticum et coeleste, nihil habens terrenum. « Per montana, » inquit, « abite. » Nolite per valles incedere, humilia et dejecta refugite: quae excelsa sunt et sublimia praedicate. Ipsa autem accepit esset salus, nisi in sanguine Christi. Datur etiam hoc mandatum huic quae quondam fuerat meretrix: Omnes, inquiunt, qui in domo tua fuerint inventi, salvabuntur; qui autem exierit de domo tua, impunes sumus nos ab hoc juramento tuo. Si quis ergo salvari vult, veniat in hanc domum hujus, quae quondam meretrix fuit. Etiam si de illo populo vult aliquis salvarihanc veniat domum, in qua Christi sanguis in signo redemptionis est. condemnatione est: positus enim fuerat Jesus in ruinam et in resurrectionem multorum; et ideo contradicentibus signo ejus efficitur sanguis ejus ad poenam, credentibus vero ad salutem. Nemo ergo sibi persuadeat, nemo semetipsum decipiat. Extra hanc
Abbreviated transcription (Latin):
plgnabat. aer ipse impugnabat. cȩlum
eos impugnabat: iustis uero. &iam quȩ in¬
accessibilia uidentur. plana effitiuntur.
et ꝓcliua. Mate rubrum. iustus iramq
ꝑ aridam transit. egyptius uero si transire
uoluerit. sum mergiur. nec fit ei murus

Expanded text:
pugnabat, aer ipse impugnabat, coelum eos impugnabat. Justis vero, etiam quae inaccessibilia videntur, plana efficiuntur et proclivia. Mare Rubrum justus tanquam per aridam transit, Aegyptius vero, si pertransire voluerit, submergitur, nec fiet ei murus
Abbreviated transcription (Latin):
tale geratur.: omnia complentur inte.
secundum mysticam rationem. Renim
tu qui nuꝑ idolatriȩ tenebris derelictis.
cupis ad audientiam diuinȩ legis acce¬
dere. tunc primum egyptum derelin¬
quisti. cum catecuminorum aggrega¬
tus es numero. et preceptis eccłasticis
et indesertis stationib positus. ad audien¬
dam legem dĩ. o intuendum moysi
uultum. ꝑglorimm dñi reuelatum co¬
tidie uacas. Si uero & iam admysticũ
baptismi ueneris fontem. et confitens¬
a sacerdotali et leuitico ordine initiatus
fueris. uenerandis illis magnificisq sa¬
cramentis. quȩ norunt. illi quos nosse
fas est. tunc &iam sacerdotum mini¬
steris iordane degresso. terram repro¬
missionis intrabis. inqua te post moy¬
sen suscipit iħs: et ipse tibi efficitur no¬

Expanded text:
tale geratur, omnia complentur in te secundum mysticam rationem. Etenim tu, qui, nuper idololatriae tenebris derelictis, cupis ad audientiam divinae legis accedere, nunc primum Aegyptum derelinquis, cum catechumenorum aggregatus es numero, et praeceptis ecclesiasticis et in desertis stationibus positus, ad audiendam legem Dei, et intuendum Moysi vultum per gloriam Dei revelatum, quotidie vacas. Si vero etiam ad baptismi mysticum veneris fontem, et consistente sacerdotali et Levitico ordine, initiatus fueris et venerandis illis magnificisque sacramentis norunt illi quos nosse fas est, tunc cum sacerdotum ministeriis, Jordane digresso, terram repromissionis intrabis: in qua te post Moysen suscipit Jesus, et ipse tibi efficitur no
Abbreviated transcription (Latin):
manib extensis: affirit crucisuȩ trium¬
phans principatus et potestates iisemet¬
ipsum. Defunctus est igitur moyses. cessauit
enum lex: qm̃ lex et ꝓpħȩ usq ad iohannẽ.
Us autem descripturis ꝓferani documenta.
qđ lex moyses appellatur: Audi quid dic̃
ieuangelio. Habent moysen et ꝓpħas. au¬
diaut illos. Moysen hic utiq sine dubio¬
legem nominans. Defunctus ẽ ergo moy¬
ses famulus dĩ. defuncta est lex: et lega¬
lia precepta iam cessant. Aut siparum¬

Expanded text:
manibus extensis, affigit cruci suae, triummanibus extensis, affigit cruci suae, triumphans principatus et potestates in semetipso. Defunctus est Moyses, cessavit enim lex, quoniam « lex et prophetae usque ad Joannem . » Vis autem de Scripturis proferam documenta quod lex Moyses appellatur? Audi quid dicit in Evangelio: « Habent Moysen et prophetas, audiant illos . » Moysen utique legem nominans. Defunctus est ergo Moyses famulus Dei, defuncta enim est lex, et legalia praecepta jam cessant. Si er
Abbreviated transcription (Latin):
scribitur. Et fortassis ut michi uidetur. ex¬
ploratoris offitio non ibs sed ausem dictus est.
& naue filius nominatur. Cum uero redit
opere expleto. & perterritis omnib solus sub¬
leuat lapsos. desperationemq populi erigit.
tunc amoyse ibs nominatus ẽ: nee naue filius
dicitur. sed ille adquera dixerat moyses. Edue
exercitum. et conflige cum amalech. Illud
ẜum intuentes. magnitudinem eius per¬
uidemus quod cum transfigurationem
uultus moysi omnium filiorum ifrł. ui¬
taret aspectus. nec aliqui posset intueri
fatiem uultus eius. Iħs non solum infatiem
contuetur. uerum & iam ininteriorib ta¬
bernaculi. mysteriorum conscius ꝑseuerat.
Quo igitur nobis cuncta ꝓspitiuntur. nẽpe
eo quod liber hic non tam gesta nobis filii
depingit. Ipse ẽ enim qui post mortem
moysi suscepit imꝑium. ipse est qui duxit
exercitum. et confligit cum amalech.
Et quod ibi adadumbrabatur in montem.

Expanded text:
scribitur. Sed fortassis mihi videtur pro exscribitur. Sed fortassis mihi videtur pro exploratoris officio non Jesus, sed Auses dictus est, et Nave filius nominatur. Cum vero redit opere expleto, et perterritis omnibus, solus sublevat lapsos desperationemque populi solus erigit, tunc a Moyse Jesus nominatur, nec Nave filius dicitur, sed ille ad quem dicit Moyses: « Educ exercitum et conflige cum Amalec. » Illud enim intuens, magnitudinem ejus pervideamus. Quod cum transfigurationem vultus Moysi omnis filiorum Israel hebetaret aspectus, nec aliquis posset intueri faciem vultus ejus, Jesus non solum faciem contuetur, verum etiam in interioribus tabernaculi mysteriorum conscius perseverat. Quo igitur nutu haec cuncta perspiciunt? Nempe eo quod liber hic non tam gesta filii Nave idepingat. Ipse enim qui post mortem Moysis suscepit imperium, ipse est qui ducet exercitum et confliget adversus Amalec. Et quod ibi adumbrabatur in monte
Abbreviated transcription (Latin):
quando moyses erigit manus suas. Uictus ẽ
autem pobulus ille abamalech. quando nõ
erigebat moyses manus suas. sed erant demis¬
sȩ deorsum. Illi sunt enim. quib dicitur.
Si credideritis moysi. crederetis utiq &. mi¬
chi. Et ecce me uultis occidere. qui legem
non facitis. Cessante namq apud illos lege¬
& operib legis. quidum suam iustitiam que¬
runt statuere. iustitiȩ dĩ non sunt subiecti.
demisse sunt manus moysi: inualuit incredu¬
litas. uincitur populus. Sed et nadab & abi
non relinquitur. sed sequitur moysen in montẽ.¬
& cum quadam adiectione uerbi mirabilis. in¬
cundus. non ut inferior. sed ut ad iutor et pro¬
tegens. Sed et illud quale ẽ quod cum primũ
nominatus ẽ. non ẽ iuudicatum nomen patris
eus. neq insecundo neq interio. cum uero
pater eius nominatur naue. tunc ipse non
iħs. sed ause dicitur. Inter eos enum qui adex¬
plorandum missi sunt. nomen eius ausem

Expanded text:
quando Moyses erigit manus suas. Victus est quando Moyses erigit manus suas. Victus est autem populus ille ab Amalec, quando non erigebat manus suas Moyses, sed erant demissae deorsum. Illi sunt enim quibus dicitur: « Si crederetis Moysi, crederetis utique et mihi, et ecce me vultis occidere, qui legem non facitis et operibus legis, qui dum suam justitiam quaerunt statuere, justitiae Dei non sunt subjecti; demissae sunt manus Moysi, invaluit incredulitas, vincitur populus. Sed et Nadab, et Abnon derelinquitur, sed sequitur Moysen in montem. Ubi adjectio est verbi mirabilis: cundus, non ut inferior, sed ut adjutor et protegens. Sed et illud quale est, quod cum primum nominatus est Jesus, non est indicatum nomen patris ejus, neque in secundo, neque in tertio; cum vero pater ejus nominatur Nave, tunc ipse non Jesus, sed Auses dictus est? Inter eos enim qui exploratores missi sunt, nomen ejus Auses
Abbreviated transcription (Latin):
ib̃m. intaphidim. Hȩc est prima appellatio
nominis ib̃u. Elige inquit tibi uiros poten¬
tes exomnib filiis isrł. & egredere. & confli¬
ge cum amalech incrastino. Moises confitet᷑¬
se non posse exercitum ducere. Confitetur se
non posse obtinere. quamuis cum deterra ȩ¬
gipti eduxerit. Et ideo inquit uocauit ib̃m.
cui cesserit bellum agere. atalech. in hoc
primum nomen discimus iħu: ubi eum pri¬
num uidemus ducem exercitus. non cuimo¬
yses inuinxert principatum. sed eui cesserit
primatum. Non potest moyses eligere uiros
potentes: tu inquit elige tibi uiros potentes.
exomnib filis ifrł. Hic ergo ubi primum disco
nomen iħu. ibi continuo &iam mysterii uideo
sacramentum. ducit enim exercitum ibs. et
factum est. Cum extolleret moyses manus
suas. inualescebat isrł: cum autem deiceret
manus suas. inualescebat amalech. Tunc
ergo inualiscit iħs magis et tunc uincit.

Expanded text:
Jesum in Raphidim . » Haec est prima appellatio Jesum in Raphidim . » Haec est prima appellatio nominis Jesu. « Elige, inquit, tibi viros potentes ex omnibus filiis Israel, et egredere, et conflige cum Amalec crastino » . Moyses confitetur non posse se exercitum ducere, confitetur se non posse obtinere, quamvis eum de terra Aegypti eduxerit; et ideo, inquit, vocavit Jesum, cui cesserit bellum agere adversus Amalec. In hoc primo nomen discimus Jesu, ubi eum videmus ducem exercitus. Non cui Moyses injunxerit principatum, sed cui successerit in primatum. Non potest Moyses eligere viros potentes. « Tu, inquit, elige tibi viros potentes ex omnibus filiis Israel. » Hic ergo ubi primum disco nomen Jesu, ibi continuo etiam mysterii video sacramentum: ducit enim exercitum Jesus. « Et factum est cum extolleret Moyses manus suas, invalescebat Israel; cum autem dejiceret manus suas, invalescebat Amalec . » Tunc ergo invalescit Jesus magis, et tunc vincit,
Abbreviated transcription (Latin):
onauit ds̃ nomen quod ẽ suꝑ omne
nomen. dño et saluatori nr̃o iħu
xp̃o. E st autem nomen. quod est
suꝑomue nonien iħs. Et quia ẽ istud nomen:
super omine nomen. iccirco in nomine iħu
omne genu flectitur. celestium. terrestrium.
& infernorum. Et quia ẽ hoc nomen super
omne nomen. Ic circo multis generationibus
innullo cognominatum est. Seripsit moyses
librum genesis. inquo legimus abraham. &
eos qui exeo generati sunt: In quib sunt iusti
quam plurimi. sed nullus ex ipsis iħs meruit̃
nominari. Neq abel dictus ẽ ibs. neq ille
qui cepit inuocare nomen dñi dĩ neq ille
quidem qui repromissionis acceperat. testa¬
mentum acceperat ab raham: nec ille qui
exeo natus ẽ isaac. nec supplantator iacob.
nec quisquam exfiliis cius. Moises fidelis
erat. inomni domo nondum tamen uocatꝰ
est iłis. Sed iħs nomen primum inuenio in
men iħs cognonuinatur. Uenit inquit ama¬
lec. & expugnabat istł: & dixit moises ad

Expanded text:
onavit Deus nomen quod est super omne nomen Domino et Salvatori nostro Jesu Christo. Est autem nomen quod est super omne nomen, Jesus. Et quia est istud nomen super omne nomen Jesus, idcirco « in nomine Jesu omne genu flectitur, coelestium, terrestrium et infernorum. » Et quia est hoc nomen super omne nomen, idcirco in multis generationibus a nullo cognominatum est. Scripsit Moyses librum Genesis, in quo legimus Abraham et eos qui ex eo generati sunt, in quibus sunt isti quamplurimi, sed nullus ex ipsis Jesus meruit nominari. Neque Abel dictus est Jesus, neque ille qui coepit invocare nomen Domini Dei, neque ille quidem qui repromissiones acceperat testamenti Abraham; nec ille qui de eo natus est Isaac; sed nec supplantator Jacob, nec quisquam ex filiis ejus; Moyses fidelis erat in omni domo sua, necdum tamen vocatur Jesus: sed Jesu nomen primum invenio in men Jesu cognominatur. « Venit, inquit, Amalec, et expugnabat Israel: et dixit Moyses ad
Abbreviated transcription (Latin):
exdõ nati sunt. & cum uideris filios dĩ. qui
disꝑsi erant. congregari inunum. cum ui
deris sabbatizare populum dĩ non otium ge¬
rentem aconuersatione communi. sed otiũ
gerentem ab operatione peccati. cum hȩc om¬
na uideris. dicito quia moyses famulus
dĩ defunctus est: & iħs filius dĩ obtinet

Expanded text:
ex Deo nati sunt; et cum videris filios Dei qui ex Deo nati sunt; et cum videris filios Dei qui dispersi erant, congregari in unum cum sua voluntate, baptizari populum Dei, non otium gerentem a conversatione communi, sed otium gerentem ab operatione peccati: cum haec omnia vides, dicito quia Moyses famulus Dei defunctus est, et Jesus Filius Dei obtinet