comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dñs infidelib. Uos a patre diabolo estis. Ille
est pater om̃iũ impioꝵ: ipse oꝑat᷑ infiliis
disfidentiȩ. Mater est illa babylonia societas
omniũ ꝑditoꝵ. ab oriente usq in occiden¬
tem: ipsa habet regnũ terrenũ. Hec pͥma fu¬
it mater nr̃a: in hac natisumꝰ. Cognouimꝰ
alium patrem dm̃: reliquimꝰ diabolum.
Cognouimꝰ aliam matrẽ ierusalẽ cȩlestem:
quȩ c̃ scã ȩccł̃ia: cuiꝰ portio ꝑegrinat᷑ interra.
reliquimꝰ babyloniam. Seꝑatisumꝰ a mundo
& diabolo: assumpsit nos dns ut pater. qͥa
condidit. quia uocat. quia iubet. qͥa regit.
assumpsit ut mater: quia fouet. quia nu¬
trit. quia lactat. qͥa continet. S assumptꝰ
test intelligi: semita recta: caritas. de qua
apłs discipłis suis ait. ad huc excellentiorem
uiam uobis demonstro: & cepit loquide ca¬
ritate. Inimici sc̃ẽ eccłiȩ sunt. carnaltt̃ uiuen¬
tes ae heretici: qui male uiuendo & pue do¬

Expanded text:
Dominus infidelibus, Vos a patre diabolo estis Ibidem. Iste Dominus infidelibus, Vos a patre diabolo estis Ibidem. Iste est pater omnium impiorum, ipse operatur in filiis diffidentiae . Mater est illa Babylonia societas omnium perditorum, ab oriente usque in occidentem. Ipsa habet regnum terrenum. Haec prima fuit mater nostra: in hac nati sumus. Cognovimus alium patrem Deum , reliquimus diabolum. Cognovimus aliam matrem Jerusalem coelestem, quae est sancta Ecclesia cujus portio peregrinatur in terra: reliquimus Babyloniam. Separati sumus a mundo et diabolo. Assumsit nos Dominus ut Pater, quia condidit, quia vocat, quia jubet, quia regit. Assumsit ut mater, quia lovet, quia nutrit, quia lactat, quia continet. Sed assumtus test intelligi: semita recta, caritas: de qua Apostolus discipulis suis ait, Adhuc excellentiorem viam vobis demonstro : et coepit loqui de caritate. Inimici sanctae Ecclesiae sunt carnaliter viventes, et haeretici: qui male vivendo, et prave do
Abbreviated transcription (Latin):
dam qui illi dicunt. auerte faciẽ tuã a pecco
meis: Quando a peccatis tuis auertit facũ
suam: ñ inira ate declinat. Auertat gͦ facĩ
suam apeccatis tius: s ñ auertat faciẽ siuã
a te. Ira eius. ñ est nisi auersio uultus euus
Sadiutor meus estone derelinquas me: neg
despicias me deus salutaris meus. Ecce in
uia sum: petiui a te unam. Liberum arbi¬
trium habeo: recta quȩ agere debeã cogna¬
co: s sine te nicħ agere ualeo. Esto gͦ adutĩ
meus ut ꝓficiam. nec me derelinquas neca¬
dam. neq despicias me ne ꝑeam. qd debes
facere. quia tu deus meus es qui me creast̾
& salutaris meus qui me redemisti. Non
assumpsit me. Exceptis illis duob parenti¬
b de quorum carne natisumꝰ. habemꝰ hic ali¬
um patrem e aliam matrem. uel potius ha¬
buimꝰ. Pater scđm scłm diabolus ẽ: & fuit
nobis pater cum eẽmus infideles: Nam dicit

Expanded text:
dam, qui illi dicunt, Averte faciem tuam a peccatis dam, qui illi dicunt, Averte faciem tuam a peccatis meis . Quando a peccatis tuis avertit faciem suam, non in ira a te declinat. Avertat ergo faciem suam a peccatis tuis, sed non avertat faciem suam a te. Ira ejus non est nisi aversio vultus ejus. Adjutor meus esto: ne derelinquas me, neque despicias me, Deus salutaris meus. Ecce in via sum: petivi a te unam, liberum arbitrium: habeo. Recta quae agere debeam, cognosco: sed sine te nihil agere valeo . Esto ergo adjutor meus, ut proficiam: nec me derelinquas, ne cadam: neque despicias me, ne peream: quod debes facere, quia tu Deus meus es, qui me creasti, et salutaris meus, qui me redemisti. Non Dominus autem assumpsit me. Exceptis illis duobus parentibus, de quorum carne nati sumus: habemus hic alium patrem, et aliam matrem, vel potius habuimus. Pater secundum saeculum diabolus est , et fuit nobis pater, cum essemus infideles. Nam dicit
Abbreviated transcription (Latin):
mamꝰ mͦ.oremꝰ modo᷑ gemitꝰ ñ est nisi
miseroꝵ: oratio non est nisi indigentiũ. Tran¬
siet oratio. succedet laudatio: transiet fletur.
succedet gaudium. Interim mõdo qͣndo indis
maloꝵ sumꝰ: ñ cesset oratio nr̃a ad dm̃: a quo
unam illam petamꝰ. & ab ipsa peticione ñ desi¬
tamꝰ. donec ad illam illo donante ac ꝑducenti
ꝑueniamꝰ. finiant᷑ om̃s cupiditates: una m
corde sit. & inpostulatione. Unde &e subr udte̾
Tibi dixit cor meum exquisuut te facies mer
Sfaciem tuam dñe requiram. Acsidicat. Orat
mei ñ in solis labiis est: s corde ꝓlata. Ex qu¬
siuit te facies mea. idest intentio mea ÷ fids
mea. mens mea. inqua me cognoscis: faciẽ ti
dñe requiram. Nonhonorem. non glam.ne
diuitias quero. facies tua. pulcritudo tua.
Ssio tua. mͥ est in desiderio. Non au̾tas facin
tuam ame: ne declines in ira a seruo tuo. fer
ab aliquib declinat ñ inira: quomͦ aquib¬

Expanded text:
mamus modo, oremus modo. Gemitus non est nisi mamus modo, oremus modo. Gemitus non est nisi miserorum, Oratio non est nisi indigentium. Transiet oratio, succedet laudatio. 119 Transiet fletus, succedet gaudium. Interim modo, quando in diebus malorum sumus, non cesset oratio nostra ad Deum, a quo unam illam petamus. Et ab ipsa petitione non desistamus, donec ad illam, illo donante ac perducente, perveniamus, finiantur omnes cupiditates, una in corde sit et in postulatione. Unde et subditur: 8. Tibi dixit cor meum, exquisivit te facies mea: faciem tuam Deus requiram. Ac si dicat, Oratio mea non in solis labiis est, sed corde prolata. Exquisivit te facies mea, idest, intentio mea, fides mea, mens mea, in qua me cognoscis: faciem tuam Deus requiram. Non honorem, non gloriam, non divitias quaero, facies tua, pulchritudo tua, visio tua mihi est in desiderio. 9. Non avertas faciem tuam a me, ne declines in ira a servo tuo. Forte ab aliquibus declinat non in ira, quomodo a quibus
Abbreviated transcription (Latin):
des &e sacrificia ñ cessat immolare eccłia. Ido
subiungit. Circuiui & immolaui in tab̃nacło
eiushostiam uociferationis: cantabo &e psal¬
mum dicam dño. Consid̾aui fide orbis trarũ.
in qua exaltatũ est caput meum suꝑ eos qui
me ꝑsequebant᷑. & ĩ ipso tab̃nacło. id est in
eccłia toto orbe terraꝵ diffusa: totis uirib
laudaui dñm. Uociferare ẽ: ingente uirtu¬
te uocẽ efferre. Immolamꝰ dõ hostiam uoci¬
ferationis: qnͣdo ei laudes offerimꝰ cũ magna
deuotione &e contritione cordis. In hoc qd̾ ait
cantabo & psalmũ dicam. frequentiã diuini
ministerñ insinuat. Cantꝰ ꝑtinet ad iocundi¬
tatem laudis: psalmꝰ uero ad exercitiũ bone
oꝑationis. Sicẽ. lauᷤ nr̃a acceptabilis ão.
si uoce. corde. & oꝑe. laudamꝰ eum. Deinde
postulat ut exaudiat᷑: cũ subiungit. ẜ
audidñe  uocem meã qua clamaui
ad te: miseqis rere mei &e exaudi me. Gẽ¬

Expanded text:
des et sacrificia non cessat immolare Ecclesia . Ideo des et sacrificia non cessat immolare Ecclesia . Ideo subjungit, Circuivi et immolavi in tabernaculo ejus hostiam vociferationis: cantabo et psalmum dicam Domino. Consideravi est caput meum, super eos qui me persequebantur. Et in ipso tabernaculo, id est in Ecclesia toto orbe terrarum diffusa, totis viribus laudavi Dominum. Vociferare est ingenti virtute vocem efferre. Immolamus Deo hostiam vociferationis , quando ei laudes offerimus cum magna devotione et contritione cordis. In hoc quod ait, Cantabo et psalmum dicam, frequentiam divini ministerii insinuat. Cantus pertinet ad jocunditatem laudis, Psalmus vero ad exercitium boni operis. Sic est laus nostra Deo acceptabilis, si voce, corde et opere laudemus eum. Deinde postulat ut exaudiatur, cum subjungit, 7. Exaudi, Domine, vocem meam qua clamavi ad te, miserere mei, et exaudi me. Ge
Abbreviated transcription (Latin):
isto tab̾naculo carnẽ filiꝰ dei: & factus ẽ no¬
bis absconditũ tab̃naculi. Abscondit noᷤ
in tab̾naculo ꝑfidem: ꝑtegit nos in xꝑoad
put. De hac petra: ipse dñs aic. Et suꝑ hanc
petram: ȩdificabo eccłiam meam. In hac petra
firmit̃ fundata. exaltat᷑ de mundo ad cȩlum.
de diabolo ad dm̃: ubi & nuncdum morat᷑ &e
laborat corpꝰ int̾ inimicos int̾ra: iam caput
suum. id est xꝑm ȩxaltatũ dictt. Surrexit enĩ
a mortus: & sedet ad dext̾am patris incelo.
Confidant gͦ m̃bra nectimeant inimicos:
cum iam nc̃ suꝑ eos caput suum uideant
exaltatũ. Ubi enim caput ẽ: ibi & m̃bra se¬
cutura sunt. Sumus & nos cum illo sursum:
est & ille nobiscũ deorsum. Ecce quale pignꝰ
habemꝰ. unde & nos fide. spe. & caritate cum
capite nr̃o sumꝰ in celo in et̾nũ: quia & ꝓplum
bonitate. diuinitate. unitate. nob̾cum est in
terra: usq in consũmationẽ scłi. Unde ei lau¬

Expanded text:
isto tabernaculo carnem Filius Dei, et factus est noisto tabernaculo carnem Filius Dei, et factus est nobis absconditum tabernaculi. Abscondit nos in tabernaculo per fidem, protegit nos in Christput . De hac petra ipse Dominus ait, Et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . In hac petra firmiter fundata exaltatur de mundo ad coelum, de diabolo ad Dominum: ubi et nunc dum moratur et laborat corpus inter inimicos in terra, jam caput suum, idest, Christum exaltatum, dicit, Surrexit enim a mortuis, et sedet ad dexteram Patris in coelo . Confidant ergo membra nec timeant inimicos: cum jam nunc super eos caput suum videant exaltatum. Ubi enim caput est, ibi et membra secutura sunt. Sumus et nos cum illo sursum. Est et ille nobiscum deorsum. Ecce quale pignus habemus. Unde et nos fide et spe et caritate cum capite nostro sumus in coelo in aeternum: quia et ipsum bonitate, divinitate, unitate nobiscum est in terra usque in consummationem saeculi Unde ei lau
Abbreviated transcription (Latin):
facturuses. ad quid hoc petis: Ut uideam
inquit uoluntatẽ d̾ni: & uisitẽ tempłu eius.
Ecce qd̾ amo. ecce quare uolui habitare in do
mod̾ni: ut contempler delectationẽ eiꝰ. Uideo
enim nc̃ ꝑ speculũ & in enigmate: tunc autẽ
facie ad faciem. Nunc ex parte cognosco. tunc
autẽ cognoscam. sicut & cognitꝰ sũ. Bene au¬
tẽ ait. & uisitem tempłu eiꝰ: quia illa beata
uisio ñ implebit᷑ nisi in uisitatione templi
dei. Quod recte & domũ nominat & templũ.
Domus dicit᷑in eo qd̾ in habitat᷑ a scĩs: tem¬
plũ eo qd̃ ibi laudes d̾no ꝑsoluunt᷑. Ut autẽ
illuc ꝑueniam: unde mͥ ꝓmitto : Sequit᷑ &e
dicit. Qm̃ abscondit me intab̃naculo suo in
die maloꝵ: ꝓtexit me in abscondito taber¬
naculi sui. Dies maloꝵ. p̃sens uita est: in
qua fit malũ. Unde apls ait. Redimentes
tempꝰ: qͣm dies mali sunt. Tab̾naculũ ẽ
ecclia p̾sens: in qua militamꝰ. Accepit de

Expanded text:
facturus es? Ad quid hoc petis? Ut videam facturus es? Ad quid hoc petis? Ut videam inquit voluntatem Domini, et visitem temptum ejus. Ecce quod amo. Ecce quare volui habitare in domo Domini, ut contempler delectationem ejus. Video enim nunc per speculum et in aenigmate: tunc autem 118 facie ad faciem. Nunc ex parte cognosco, tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum . Bene autem ait, et visitem templum ejus; qu a illa beata visio non implebitur, nisi in visione templi Dei, quod recte et domum nominat et templum. Domus dicitur, eo quod habitatur a sanctis. Templum, eo quod ibi laudes Domino persolvuntur. Ut autem illuc perveniam, unde mihi promitto: sequitur et dicit, 5. Quoniam abscondit me in tabernaculo suo, in die malorum: protexit me in abscondito tabernaculi sui. Dies malorum praesens vita est, in qua fit malum. Unde Apostolus ait, Redimentes tempus, quoniam dies mali sunt . Tabernaculum est Ecclesia praesens, in qua militamus. Accepit de
Abbreviated transcription (Latin):
ibi maiorẽ mercedẽ expectat. Hinc in ȩuangło
dñs ait. Cum maledixerint uobis homines.
& ꝑsecuti uos fuerint ꝓpter me: gaudete
in illa hora. quia merces ur̃a multa est ince¬
lo. Uideamꝰ ergo quã unã petit: qui inter
aduersa constitutꝰ. nicħ timet. Quȩ est illa
una : Ut in habitem inquit in domo dñi:
om̃ib dieb uitȩ meȩ. Domus: ea dicit᷑ ubi
semꝑmanebimꝰ. In ista ꝑ egrinatione: ꝓpͥe
appellat᷑ tab̃naculũ. qd̃ ꝑtinet ad militantes
& pugnantes contͣhostẽs. Quid acturi sumꝰ
in illa domo: habes in alio psalmo. Beatun
& amore estuans: desid̾at ꝑ om̃s dies uitȩ suȩ
indomo dni habitare. Dies in quã non finien¬
dos: s eternos. Sic dicunt᷑ dies. quomͦ anni de
quib dictũ est: & anni tui non deficient.
Nam dies uite ȩterne: unꝰ dies est sine occasu.
hoc gͦ dixit: a d̾no concupiui. Hanc unã pe¬
tii: hanc requirã. Et quasi diceremꝰ. qͥd ibi

Expanded text:
ibi majorem mercedem exspectat. Hinc in Evangelio ibi majorem mercedem exspectat. Hinc in Evangelio Dominus ait, Cum maledixerint vobis homines, et persecuti vos fuerint propter me: gaudete in illa hora, quia merces vestra multa est in coelo . Videamus ergo quam unam petit, qui inter adversa constitutus nihil timet. Quae est illa una? Ut inhabitem inquit in domo Domini omnibus diebus vitae meae. Domus ea dicitur, ubi semper manebimus. In ista peregrinatione proprie appellatur tabernaculum, quod pertinet ad militantes et pugnantes contra hostem. Quid acturi sumus in illa domo, habes in alio psalmo, Beati et amore aestuans, desiderat per omnes dies vitae suae in domo Domini habitare. Dies, inquam, non finiendos, sed aeternos. Sic dicuntur dies, quomodo anni, de quibus dictum est, Et anni tui non deficient . Nam dies vitae aeternae, unus dies est sine occasu. Hoc ergo dicit, A Domino hanc concupivi, hanc unam petii, hanc requiram. Et quasi diceremus: Quid tibi
Abbreviated transcription (Latin):
ae occidant: ut carnales & imꝑfectos decipiant.
ce nefario corpori suo conungant. Uel carneᷤ
edere ẽ: carnales affectiones igne tribulationis
consumere.: s eo in firmant᷑ a ꝓpriis uirib
e uicti cadunt: quo ad int̾iora animiirrũꝑe
ñ possunt. Unde adhuc etiam subiungit.
Si consistant ad u̾sum me castra: non time¬
bit cormeum. Si impioꝵ. exercitus. si uicioꝵ.
impetus. si demonioꝵ cȩtus. collectis uirib
atq acie ordinata consurgat: nicħ cor dubi
gendo confirmat. Si exurgat aduersũ me pre¬
liũ. ut me debellare uelint inimici supͣdicti:
in hoc ego sꝑabo. Inquo: Sequit᷑ e dicit. Unã
petii ad̾no hanc requiram: ut in habitẽ in do¬
mno dii om̃ib dieb uitȩ meȩ. Ualent nobis
Amptationes. & tribulationes huius scti:
ad consequendũ regnum dĩ. Unde scã ȩcełia
dũ bella inimis sustinet: spem suã ad alta
subleuat: e quanto gͣuiora hie patit᷑. tanto

Expanded text:
et occidant, ut carnales et imperfectos decipiant, et occidant, ut carnales et imperfectos decipiant, et nefario corpori suo conjungant. Vel carnes edere, est carnales affectiones igne tribulationis consumere: sed in eo infirmantur a propriis viribus, et victi cadunt, quo ad interiora animi irrumpere non possunt. Unde adhuc etiam subjungit: 3. Si consistant adversum me castra, non timebit cor meum. Si impiorum exercitus, si vitiorum impetus, si daemoniorum coetus collectis viribus atque ordinata acie consurgat, nihil cor dubitgendo confirmat. Si exsurgat adversum me praelium, ut me debellare velint mimici supradicti, in hoc ego sperabo. In quo? Sequitur, et dicit: 4. Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini omnibus diebus vitae meae. Valent nobis tentationes et tribulationes hujus saeculi ad consequendum regnum Dei. Unde sancta Ecclesia dum bella in imis sustinet, spem suam ad alta sublevat: et quanto graviora hic patitur, tanto
Abbreviated transcription (Latin):
ominus illuminatio mea.& salus
mea. quẽ timebo:ꝰ Dñs ꝓtector uis
meȩ: a quo trepidabo: Tria sunt quȩ dicit.
uuminatio: salus. ꝓtectio. Ista tria reddt̃
intrepidum hominẽ: contͣ I. aduersa oĩa.
Sienim eum illuminat dsut recta ui¬
deat: si sanat. ut recta q̃ Ior. uiderit
oꝑe compleat: deinde si del ꝓtegat ne
temptatꝰ cadat: quidrestat qd̃ for¬
midare debeat: Uenit lux uera quȩ illumi¬
nat omnẽ hominẽ uenientẽ in hunc mundũ :
redemit animãmeam. illuminauit. ꝓtegit
ne amittat: a quo trepidabo: Uideo hostes.
iudeo tyrannos incurrentes: s neminẽ timeo.
dominica fretꝰ ammonitione qua dicit᷑. noli¬
te timere eos qui occidunt corpꝰ. animã autẽ
non possunt occidere. Unde & subdit᷑. Dum
apppiant suꝑme nocentes. ut edant carnes
meas: Qui tribulant me inimici mei. ipsi in¬
firmati sunt & ceciderunt. Appropinquant
nocentes. inuadunt me hostes: inimici obsi¬
dent. ut carnes meas edant. ut me lacerent.

Expanded text:
ominus illuminatio mea, et salus mea, quem timebo? Dominus protector vitae meae, a quo trepidabo? Tria sunt quae dicit: illuminatio, salus, protectio. Ista tria reddunt intrepidum hominem contra adversa omnia. Si enim eum 117 illuminat Deus, ut recta videat: si sanat, ut recta quae viderit, opere compleat. Deinde si protegat, ne tentatus cadat: quid restat, quod formidare debeat? Venit lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Redemit animam meam, illuminavit, protegit ne amittat, a quo trepidabo? Video hostes, video tyrannos incurrentes: sed neminem timeo Dominica fretus admonitione, qua dicitur, Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere . Unde subditur: 2. Dum appropiant super me nocentes, ut edant carnes meas: Qui tribulant me inimici mei, ipsi infirmati sunt, et ceciderunt. Appropinquant nocentes, invadunt me hostes, obsident inimici: ut carnes meas edant, ut me lacerent,
Abbreviated transcription (Latin):
obligati sc̃ ae cec iderunt. Et ideo ipsi tẽ¬
iliũ rerum cupiditate obligati st̃. timen
Parcere dño. ne a romanis ꝑderent locũr:
ientes in lapidem offensionis &e petram
li. despe celesti ceciderunt: quib cecitas
mi &e erecti sumꝰ. Nos uͦ ut popłs gentiũ
inteet: de lapidib excitati filii abraham.
su monstrauit. offerat &e sacrifi cia nr̃a sacer
excitatꝰ a moituis: &e in cȩlo constitutus.

Expanded text:
obligati sunt, et ceciderunt: et ideo ipsi temporalium rerum cupiditate obligati sunt, timentes parcere Domino, ne a Romanis perderent locum ; et irruentes in lapidem offensionis et petram scandali, de spe coelesti ceciderunt: quibus caecitamus, et erecti sumus: nos vero ut populus Gentium intraret, de lapidibus excitati filii Abraham q monstravit, offerat etiam sacrificia nostra, sacerdos excitatus a mortuis, et in coelo cons
Abbreviated transcription (Latin):
ut uidelicet qui iam dmhonorat ex fide:
sollicite udicet qͥd ei debeat in oꝑatione.
Et salomon ait. Cogitationes uistoꝵ. uidi¬
cia. Iustus enim quisq intra se & cogitando
& formidando considerat. quã districte qnͣ¬
doq feriat: qui dui patient̃ expectat. Metu¬
it in his que se egisse meminit. punit flendo
qd̾ perpetrasse se intelligit. Odit se qualẽ fu¬
isse agnoscit. & ipse qui est. insequit᷑ illũ qͥ
fuit. fit ꝙ rixa in animo: parturiens pacẽ cũ cño
Et hoc facit. ut quem timet uidicẽ: inueniat
miscdem. De quo ae subdit᷑. Miscd̃ia dñi plena
ẽ terra. Quid celie Non indigent miscdia: ubi
nulla est miseria. In terra abundat homuinis
miseria: suꝑ abundat dimiscdĩa. Nunqͥd eg
cęli. quia ñ indigent miscłia: non indigent
dno:ꝰ Omĩa enim indigent d̃no: & miseriaa
felicitas. Sine illo miser ñ subleuat᷑. sine illos
lix ñ erigit᷑. Ergo ne forte decȩlis quereres. sul¬

Expanded text:
ut videlicet qui jam Deum honorat ex fide, ut videlicet qui jam Deum honorat ex fide, solicite judicet quid ei debeat in operatione. Et Salomon ait, Cogitationes justorum judicia . Justus enim quisque intra se cogitando et formidando considerat, quam districte quandoque feriat, quandiu patienter expectat. Metuit in his quae se egisse meminit. Punit flendo, quod perpetrasse se intelligit. Odit se, qualem fuisse agnoscit. Et ipse qui est, persequitur eum qui fuit: fitque rixa in animo parturiens pacem cum Deo. Et hoc facit, ut quem timet judicem, inveniat misericordem. De quo et subditur: Misericordia Domini plena est terra. Quid caeli ? non indigent misericordia, ubi nulla est miseria. In terra abundat hominis miseria, superabundat Dei misericordia. Numquid ergo caeli, quia non indigent misericordia, non indigent Domino? Omnia indigent Domino, et miseria et foelicitas. Sine illo miser non sublevatur, sine illo felix non erigitur. Ergo ne forte de caelis quaereres, su
Abbreviated transcription (Latin):
mum debitorem: quia tenemꝰ miscdissimũ
ꝓmissorẽ. Om̃ia dona quib gaudemꝰ: ab illo
sunt. Omĩa oꝑa eiꝰ in fide sunt: om̃ia instru¬
unt. omĩa ad suꝑiora nos mittunt. Diligit
quin ipse diligat alia: s quia ipse potius
re. mittit. Scd̃m uidiciũ: cũ &e bonis &e malis
scđm meritoꝵ. qualitatẽ retribuit. Miscdĩȩ
tempꝰ mͦ ẽ: udicii tempꝰ post erit. Uocat mͦ
auersos ⁊donat peccata conuersis: patiens est
suꝑ peccatores donec conũtant᷑. Uenturũ est
iudiciũ: erit & tunc penitentia: siam infruc¬
tuosa. Dilige & tu miscdiam & udiciũ. Scͥp¬
qui autẽ miseret᷑. miscdiam consequet᷑. Qursꝰ
de iudicio scͥptum ẽ. Nunquid qui ñ amat
iudiciũ. sanari potest: Amat iudiciũ qͥs qͥs
uias suas subtilit̃ discutit. & secretariũ cor¬
dis ingressus. quid dñs tribuat ipsi. quid
ipse dño deo debeat. pensat. Hinc idem psal¬
mista: alibi dicit. Honor regis iudiciũ diligit:

Expanded text:
mum debitorem, quia tenemus misericordissimum mum debitorem, quia tenemus misericordissimum promissorem. Omnia dona, quibus gaudemus, ab illo sunt . Omnia opera ejus in fide sunt. Omnia instruunt, omnia ad superiora nos mittunt. 142 5. Dquin ipse diligat alia: sed quia ipse potius remittit. Secundum judicium, cum et bonis et malis secundum meritorum qualitatem retribuit. Misericordiae tempus modo est: judicii tempus post erit. Vocat modo aversos, donat peccata conversis. Patiens est super peccatores, donec convertantur. Venturum est judicium. Erit et tunc poenitentia, sed jam infructuosa. Dilige et tu misericordiam et judicium. ScripQui autem miseretur, misericordiam consequetur. Rursus de judicio scriptum est, Nunquid qui non amat judicium, sanari potest ? Amat judicium, quisquis vias suas subtiliter discutit, et secretarium cordis ingressus, quid Dominus ipsi tribuat, quid ipse Domino Deo debeat, pensat. Hinc idem Psalmista alibi dicit, Honor regis judicium diligit :
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinentes iã ad testam̃tũ nouũ. qd̾ est regnũ
cȩloꝵ. Ei suspirat om̃is amornr. Nouus homo.
noua gr̃a: noua uita nobis cõmendat᷑. De his
agere. in his dm̃ laudare. in nouitate sꝑc: canti¬
cũ nouũ cantare est. Bene psallite ei inuocife¬
ratione. Bene psallit: qui bene uiuit. S hȩc
ipsa bonauita nr̃a: quandã in aurib dei de¬
bet habere sꝑitałẽ uociferationẽ: ut quicqͥd
bene uuendo agimꝰ. toto affectu. tota fide.
tota deuotione ad laudẽ dei in quantũ pos¬
sumus faciamꝰ. Et inde causam subiungit:
cũ ait. Quia rectũ est uerbũ domini: & om¬
nia oꝑa eiꝰinfide. Dñicũ uerbũ rectũ est. quia
recte docet. recta iubet: recta p̃dicat. recta pro¬
mittit. Ad nullã falsitatẽ distortũ est: ad nul¬
lamuanitatẽ : ad dexterã ñ declinat. neq ad
sinistram: recto itin̾e. regia uia. ad suꝑnam
bens homini quod ꝓmisit. Teneamꝰ fidelissi¬

Expanded text:
pertinentes jam ad Testamentum novum, quod est regnum pertinentes jam ad Testamentum novum, quod est regnum caelorum. Ei suspirat omnis amor noster . Novus homo, nova gratia, nova vita nobis commendatur. De his agere, in his Dominum laudare, in novitate spiritus canticum novum cantare est. Bene psallite ei in vociferatione. Bene psallit, qui bene vivit. Sed haec ipsa bona vita nostra quandam in auribus Dei debet habere spiritualem vociferationem, ut quicquid bene vivendo agimus, toto affectu, tota fide, tota devotione ad laudem Dei inquantum possumus faciamus . Et inde caussam subjungit, cum ait: 4. Quia rectum est verbum Domini, et omnia opera ejus in fide. Dominicum verbum rectum est: quia recta docet, recta jubet, recta praedicat, recta promittit. Ad nullam falsitatem distortum est, ad nullam vanitatem, ad dexteram non declinat neque ad sinistram, recto itinere, regia via ad supernam t, reddens homini quod promisit. Teneamus fidelissi
Abbreviated transcription (Latin):
reris: quia furtũ patiñ uis. Nonfalsũ testi¬
moniũ dicas: quia odisti adu̾sus te falsum
testimoniũ dicentẽ. Non concupiscas uxorẽ
proximitui: quia & tuã ñ uis ab alio concu¬
pisci. Non concupiscas rem proximi tui: qͥa
si quis tua concupierit displicet tͥ. Conũte
& in te linguam: quando tͥ displicet qui te
nocet. Hȩc om̃ia p̃cepta dĩ sunt. sapientia
donante data sunt: desuꝑsonant. Tange psal¬
t̾ium umple legem: quã ds tuus ñuenit solũe.
s adimplere. Implebis enim amore: quod timo¬
re ñ pot̾as. Qui enim timendo ñ facit male:
mallet facẽ si liceret. Itaq & si facultas ñ dat᷑.
uoluntas rea tenet᷑. Hec cogitantes recti corde.
confitemini dño in cythara. in psalt̾io decẽ cor¬
darũ psallite ei. Cantate ei canticũ nouum.
Exuite uetustatẽ. ñ enim ꝑtinet canticũ no-¬
uũ aduet̾es homines. Ñ illud discunt nisi ho¬
mines noui renouati ꝑ grãm ex uetustate: &

Expanded text:
reris, quia furtum pati non vis. Non falsum testireris, quia furtum pati non vis. Non falsum testimonium dicas, quia odisti adversus te falsum testimonium dicentem. Non concupiscas uxorem proximi tui, quia et tuam non vis ab alio concupisci. Non concupiscas rem proximi tui, quia si quis tua concupierit, displicet tibi. Converte et in te linguam, quando tibi displicet, qui te nocet. Haec omnia praecepta Dei sunt: Sapientia donante data sunt: desuper sonant. Tange psalterium, imple legem quam Deus tuus non venit solvere, sed adimplere . Implebis enim amore, quod timore non poteras. Qui enim timendo non facit male, mallet facere si liceret. Itaque et si facultas non datur, voluntas rea tenetur. Haec cogitantes recti corde, Confitemini Domino in cythara, in psalterio decem chordarum psallite ei. 3. Cantate ei canticum novum. Exuite vetustatem. Non enim pertinet canticum novum, ad veteres homines. Non illud discunt nisi homines renovati per gratiam ex vetustate, et
Abbreviated transcription (Latin):
te. quia in his duob p̃ceptis: tota lex pendet
a ꝓpħȩ. Dicit tibi ds desuꝑ. quia dñs d̃ stu
us unus ẽ: habes unã cordam. Non accipias¬
inuanũ nomen dñi d̃i tui: habes alt̾am cor¬
dm. Obserua diem sabb̃i ñ carnalit᷑: ñ ui¬
Aicis deliciis: qui otio abutunt᷑ ad nequitiã.
Nelius eis eẽt ut totadie foderent: quã tota
Ns enim qui facit peccatũ est seruus est:¬
utinã hominis. & ñ peccati. Hȩc t̾a ꝑti¬
sient ad dilectionẽ dei: cuiꝰ cogites unitatẽ.
leritatẽ. uoluntatẽ. Est enim que da uo¬
luntas in deo. ubiuerũ sabbatũ. uera reqͥes:
unde dicit᷑. Delectare indño: & dabit tͥ petici¬
ones cordis tui. Quis enim sic delectat: quã
ille qui fecit om̃ia quȩ delectant: In his tͥb
caritas dei:̃ in aliis septẽ caritatis proximi:
cͥaberis: quia nec mechari post te uxorẽ tuã
uis. Non occidas: quia & occidiñius. Non fu¬

Expanded text:
te, quia in his duobus praeceptis tota lex pendet, te, quia in his duobus praeceptis tota lex pendet, et prophetae . Dicit tibi Deus desuper, quia Dominus Deus tuus Deus unus est. Hin vanum nomen Domini Dei tui: habes alteram chordam. Observa diem sabbati, non carnaliter, non judaicis deliciis, qui otio abutuntur ad nequitiam. Melius enim utique tota die foderent, quam tota nis enim qui facit peccatum, servus estet utinam hominis, et non peccati. Haec tria pertinent ad dilectionem Dei. Cujus cogites unitatem, veritatem, voluntatem. Est enim quaedam voluntas in Deo, ubi verum sabbatum, vera requies. Unde dicitur, Delectare in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui . Quis enim sic delectat, quam ille, qui facit omnia, quae delectant? In his tribus caritas Dei, in aliis septem caritas est proximi. cheris , quia nec moechari post te uxorem tuam vis. Non occidas, quia et occidi non vis. Non fu
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾m carnẽ: cũ fructꝰ large ꝓueniunt: cũ ha¬
bundant om̃ia quib uiuimꝰ. Quisquis inde
ñ laudat dm̃: ingratus est. Adu̾sitates uͦ sunt
indolorib. in languorib: in p̃ssuris. in amis¬
sione rerũ: intͥbulationib. Ergo confit̾e dño.
in cythara. Siue tibi abundet terrenũ aliqͥd.
siue desit: grãs age illiqui dedit. uel abstulit.
Non enim tͥ ablatus ẽ ille qui dedit: qmͣuis tibi
ablatũ fuerit qd̾ dedit. Tange gͦ cordas in cor¬
de: & dic tanqm incythara inferiore. dñs de¬
dit. dñs abstulit. sicut dño placuit ita fac̃¬
tũ est: sit nomen dñi benedictũ. Iamu̾cũ at
uert̾e a& ad psalt̾iũ: psalle dõ inpsalt̾io decem
cosdarũ. Precepta enim legis: decem sunt.
Indecem p̃ceptis legis: habes psaft̾ium. ꝑfecta
re est. Habes ibi dilectionẽ di in tͥb. & dilec¬
tignẽ ꝓximi in septẽ. Et utꝙ nosti dño dicen¬

Expanded text:
secundum carnem: cum fructus large proveniunt: cum asecundum carnem: cum fructus large proveniunt: cum abundant omnia, quibus vivimus: quisquis inde non laudat Deum ingratus est. Adversitates vero sunt in doloribus, in languoribus, in pressuris, in amissione rerum, in tribulationibus. Ergo confitere Domino in cythara, sive abundet tibi terrenum aliquid, sive desit: gratias age illi, qui dedit, vel abstulit , non est enim tibi ablatus ille qui dedit, quamvis tibi ablatum fuerit, quod dedit. Tange ergo chordas in corde; et dic tanquam in cythara inferiore, Dominus dedit, Dominus abstulit. Sicut Domino placuit ita factum est . Sit nomen Domini benedictum. Jamvertere et ad psalterium psalle Deo, in psalterio decem chordarum. Praecepta enim Legis decem sunt. In decem praeceptis Legis habes psalterium. Perfecta res est: habes ibi dilectionem Dei in tribus, et dilectionem proximi in septem. Et utique nosti Domino dicen
Abbreviated transcription (Latin):
dño: quia rectos decet laudatio. Non est aut̃s
spetiosa laus: in ore peccatoris Qui sunt recͥi
Qui dirigunt cor scđ̾m uoluntatẽ deĩ &e sieos
conturbat humana fragilitas: diuna con¬
solat᷑ ȩquitas. Iusti sunt: qui ꝑ fidem e bꝰ¬
nam oꝑationẽ dño seruiunt. Rect sunt.
nec extollunt᷑ in ꝓsꝑis. nec frangunt᷑ in adĩl¬
sis: & inhis eidem dño grãs referunt. Iufti¬
cia gͦ in fide & actione ẽ. rectitudo in uolun¬
tate. Qui tales sunt: ad laudandũ dm̃. &
eo exultandũ idonei sunt. Tales ammnoles
ꝑsalmus: cũ subiungit. Confitemini d̃no in
Mthara: in psalt̾io decem cordarũ psallite illi.
sythara ȩxinferiore parte sonat: psalt̾ium ex
suꝑiore. Uitam ex ista terra: tan quã ex infe¬
riore parte habemꝰ. Est autẽ terrena ꝓsꝑitas.
& terrena aduersitas: & in utroq laudandꝰ
ẽ deus. Quȩ est terrena ꝓsꝑitas: Cũ sani sumꝰ

Expanded text:
Domino: quia, Rectos decet laudatio. Non est autem Domino: quia, Rectos decet laudatio. Non est autem speciosa laus in ore peccatoris. Qui sunt recti ? qui dirigunt cor secundum voluntatem Dei, et si eos perturbat humana fragilitas, divina consolatur aequitas. Justi sunt, qui per fidem et bonam operationem deserviunt. Recti sunt, qui nec extolluntur in prosperis, nec franguntur in adversis: et in his eidem Domino gratias referunt. Justitia ergo in fide et actione, rectitudo in voluntate. Qui tales sunt, ad laudandum Deum, et in eo exultandum idonei sunt. Tales admonet psalmus, cum subjungit: 2. Confitemini Domino in cythara, in psalterio decem chordarum psallite illi. Cythara ex inferiore parte sonat. Psalterium ex superiore. Vitam ex ista terra, tanquam ex inferiore parte habemus: est autem terrena prosperitas, et terrena adversitas, et in utroque laudandus est Deus. Quae est terrena
Abbreviated transcription (Latin):
git. Letamini indno. & exultate iusti. Letami¬
ni incorde. & exultate in corꝑe.ñ inuobis. ñii
mundo. s indño. Nonmundi amatores. ñ pi¬
catores: s iusti. Et gloriamini om̃s recti corde
Non ẽ magnũ głari ingaudiis: rectus corde gla¬
tur etiã intͥbulatione. Uide rectum cor. Scie¬
tes inquit qm̃ tͥbulatio patientiã oꝑat᷑. pati¬
entia ꝓbationẽ: ꝓbatio spem. Spes autẽ ñ
confundit: quia caritas dĩ diffusa ẽ incordib
nr̃is: ꝑ sꝑm scm̃ qui datꝰ est nobis. Ergo si iusti
sumus. si rectũ cor habemꝰ: letemur corde in
dño. exultemꝰ corꝑe. głemur intͥbulatione.
N finem psalmus dauid. Psalmus iste conue¬
nit dauso ꝓpħȩ. cuiꝰ mat̾ia est laus dĩ: siueli¬
neficia ipsiꝰ. siue potentia. Ammonet nos
ad laudem dei: ꝓponendo causas quare debu¬
mus eum laudare. Et hȩc est eiꝰ intentio. In
scda parte ostendit illos ẽẽ beatos: qui dm̃

Expanded text:
git: 11. Laetamini in Domino, et exultate justi. Laetamigit: 11. Laetamini in Domino, et exultate justi. Laetamini corde: exultate in corpore, non in vobis, non in mundo: non mundi amatores, non peccatores, sed justi. Et gloriamini omnes recti corde. Non est magnum gloriari in gaudiis. Rectus corde gloriatur etiam in tribulatione . Vide rectum cor. Scientes, inquit, quoniam tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio spem. Spes autem non confritum Sanctum, qui datus est nobis . Ergo si justi sumus, si rectum cor habemus, 140 laetemur corde in Domino: exultemus corpore: gloriemur in tribulatione. n finem psalmus David. Psalmus iste convenit David prophetae. Cujus materia est laus Dei, sive beneficia ipsius, sive potentia. Admonet nos ad laudem Dei, proponendo caussas, quare debeamus eum laudare. Et haec est ejus intentio. In secunda parte ostendit illos esse beatos, qui Deum
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑. multa flagella peccatoris. In domitũ aĩal
ẽe cupiebat: domat᷑ freno & flagello. atq uti¬
nã ꝑdomet᷑. Herendũ ẽ enim nenimiũ resis¬
tendo deo dñatori. relinqui mereat᷑. & ire inua¬
gam suam licentiam. ut dicat᷑ de illo. ꝓdiet
quasi ex adipe iniquitas eiꝰ. sicut de illis qͥb
mͦ impunita sunt peccata. Ergo cum flagel¬
lat᷑. corrigat᷑. domet᷑: quia & ille sic se dixit
edomitũ. Equũ & mulũ se dixerat: qm̃ tacu¬
it. S unde domitꝰ est. flagellis. conũsus in
erũpnam: dũ infigeret᷑ spina. Siue flagella
dicas. siue stimulos dicas: domat deus ui¬
mentũ ciui insideat: quia iumento expedit
ut insideat᷑. & flagello domet᷑. quatinꝰ dei
miscdiam consequat᷑. Unde & subdit̾. Sꝑan¬
stẽ autẽ in dño: miscdia circumdabit. Quempͥ¬
mo circũdat tͥbulatio. postea circumdat miscdia
tͥbularinos uoluit. Ideo ammonendo subiun¬

Expanded text:
ditur: 10. Multa flagella peccatoris. Indomitum animal ditur: 10. Multa flagella peccatoris. Indomitum animal esse cupiebat: domatur freno et flagello. Atque utinam perdometur. Verendum est enim, ne nimium resistendo Deo dominatori, relinqui mereatur, et ire in vagam suam licentiam: ut dicatur de illo, Prodiet quasi ex adipe iniquitas ejus : sicut de illis, quibus modo sunt impunita peccata. Ergo cum flagellatur, corrigatur, dometur: quia et ille sic se dixit edomitum. Equum et mulum se dixerat, quoniam tacuit. Sed unde domitus est? flagellis, conversus in aerumnam dum configeretur spina. Sive flagella dicas, sive stimulos dicas, domat Deus jumentum, cui insideat: quia jumento expedit, ut insideatur, et flagello dometur: quatenus Dei misericordiam consequatur. Unde et subditur: Sperantem autem in Domino misericordia circumdabit. Quem primo circumdat tribulatio, postea circumdat misericotribulari nos voluit. Ideo admonendo subjun
Abbreviated transcription (Latin):
nos facẽt ꝑman̾e. Post hunc intellectũ & ꝑtec¬
tionẽ suam. conu̾tit se ad suꝑbos defendentes
peccata sua: & ostendit nobis quid sit intellec¬
tus. Nolite fieri sicut equus & mulus: quib
ñ est intellectꝰ. Equus. suꝑbos sig̾cat & luxurio¬
sos Mulꝰ aũ. pigros & infecundos. Tales sunt
homines huiꝰ scłi. in elatione se erigunt:
carnalib uoluptatib deseruiunt: nullũ aĩe
fructũ faciunt: & dũ solis terrenis inherent.
bestialit̃ uiuentes sicut equus & mulus. in¬
tellectũ de cȩlestib ñ hñt. Qualit̃ t̃ctandi suit
tales: Sequit᷑ e dicit. In chamo & fremo max¬
illas eoꝵ. constringe: qui ñ approximant ad
te. Duris disciplinȩ uinculis debent coherceri.
crebris uerb̃ib ora iactantia repͥmi: quia pͣue
& in domite uuunt. effrenate loquunt᷑: dm̃ fu¬
giunt. in mortẽ currunt. De talib ñ est mirs̃:
si adhibito freno flagella sequunt᷑. Unde sub¬

Expanded text:
nos faceret permanere. Post hunc intellectum et protecnos faceret permanere. Post hunc intellectum et protectionem suam convertit se ad superbos defendentes peccata sua, et ostendit nobis, quid sit intellectus. 9. Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus. Equus superbos significat, et luxuriosos. Mulus autem pigros et infoecundos. Tales sunt homines hujus seculi: in elatione se erigunt, carnalibus voluptatibus deserviunt: nullum animae fructum faciunt. Et dum solis terrenis inhaerent, bestialiter viventes sicut equus et mulus, intellectum de coelestibus non habent. Qualiter tractandi sunt tales, sequitur: et dicit, In chamo et freno maxillas eorum constringe, qui non approximant ad te. Duris disciplinae vinculis debent coerceri, crebris verberibus ora jactantia reprimi: quia prave et indomite vivunt, effrenate loquuntur, dum fugiunt, in mortem currunt. De talibus non est mirum, si adhibito freno flagella sequuntur. Unde sub
Abbreviated transcription (Latin):
giant alii adiures suas:ad munitiones
suas: ad defensiones peccoꝵ suoꝵ. michi
ñ est refugium nisi tu. qui es etiã exultatio
mea: quia de te gaudeo. Et ideo erue me a
circũdantib mẽ inimicis & uiciis. Audio
uocẽ gaudii exultatio mea: audio gemitũ.
redime me. Gaudes & gemis: Ita inquit.
Gaudeo inspe: gemo adhuc inre. Spe enĩ
salui facti sumꝰ. Ecce unde gaudiũ. Spes
ma. Responsio dĩ. Intellectũ tibi dabo.
ut cognoscas te sem̃ꝑ. & semꝑ gaudeas
ad dm inspe: donec ad illam patriã ꝑue¬
nias. ubi iam ñ spes. ẜ res erit. Et instruam
te armis iusticiȩ. scientia. bonis morib & uir¬
Stutib. Et in uia hac uirtutũ qua gradieris:
firmabo suꝑ te oculos meos. Suꝑnos inuia
nr̃a dñs oculos firmat: cũ ꝓfectũ nr̃m ꝑ uiã
uirtutũ miscdit̃ attendit: & nos in eod̾e itin̾e
ꝑseu̾ant̾ custodit. Neq enim suffic̾et intellec¬
tũ dare. & bene uiuendo informare. nisi &e in his

Expanded text:
giant alii ad vires suas, ad munitiones giant alii ad vires suas, ad munitiones suas, ad defensiones peccatorum suorum. Mihi non est refugium, nisi tu, qui es etiam Exultatio mea. Quia de te gaudeo. Et ideo, Erue me a circumdantibus me: Inimicis et vitiis. Audio vocem gaudii, Exultatio mea. Audio gemitum, redime me. Gaudes et gemis? ita, inquit. Gaudeo in spe, gemo adhuc in re. Spe enim salvi facti sumus : ecce unde gaudium. Spes ma. Responsio Dei. Intellectum tibi dabo. Ut cognoscas te semper, et semper gaudeas ad Deum in spe, donec ad illam patriam pervenias: ubi jam non spes, sed res erit. Et instruam te; Armis justitiae , scientia, bonis moribus et virtutibus; et In via hac, virtutum, qua gradieris, firmabo super te oculos meos. Super nos in via nostra Dominus oculos firmat, cum profectum nostrum per viam virtutum misericorditer attendit. Et nos in eodem itinere perseveranter custodit. Neque enim sufficeret intellectum dare, et bene vivendo informare: nisi et in his
Abbreviated transcription (Latin):
qui mͦ appropinquare contempnunt. hoc
est quod subiungit. Uerumptam̃ in dilu¬
uo aquarũ multarũ: ad eum ñ approxima¬
bunt. Recte ꝑdiluuiũ dei iudiciũ designat᷑:
quia sicut pͥus in diluiuo: ita in extremo
iudicio peccatores dampnabunt᷑. Nemoaũ
arbitret᷑ cũ repente finis ueñĩt. sicut in dieb
noȩ. remanere confessionis locũ: ꝓ qua pro
fluctus diluiuoꝵ. corda commouebt̃ prauo¬
rũ: quȩ illi sensuri ñ sunt. qui mͦ ad portũ
diuinȩ miscdiȩ refugiunt. Quod fecit iste
penitens: qui ait. Tues refugium meum
a tͥbulatione. quȩ circumdedit me. Multa
ẽ tͥbulatio quȩ nos undiq circũdat: teste
apło qui ait. foris pugnȩ: intus timores.
Et in alio psalmo legit᷑. multȩ tͥbulationes
iustoꝵ. Deniq tota ista uita mortalis: ser¬
ius di tͥbulatio est. S ab hac tͥbulatione
qua circũdat᷑ in hoc mundo. ñ inuenit ho¬
mo tã tutũ refugiũ: quã ipsũ dm̃. Refu¬

Expanded text:
qui modo appropinquare contemnunt. Hoc qui modo appropinquare contemnunt. Hoc est, quod subjungit. Veruntamen in diluvio aquarum multarum, ad eum non approximabunt. Recte per diluvium, Dei judicium designatur: quia sicut prius in diluvio, ita in extremo judicio peccatores damnabuntur. Nemo autem arbitretur, cum repente finis venerit sicut in diebus Noe, remanere confessionis locum, pro qua propfluctus diluviorum corda commovebunt pravorum, quos illi sensuri non sunt, qui modo ad portum divinae misericordiae refugiunt. Quod fecit iste poenitens, qui ait: 7. Tu es refugium meum, a tribulatione, quae circumdedit me. Multa est tribulatio, quae nos undique circumdat, teste Apostolo, qui ait, Foris pugnae, intus timores . Et in alio psalmo dicitur, Multae tribulationes justorum . Denique tota vita ista mortalis servis Dei tribulatio est . Sed ab hac tribulatione, qua circumdatur in hoc mundo, non invenit homo tam tutum refugium, quam ipsum Deum. Refu
Abbreviated transcription (Latin):
deus qd̾ male gessit. s etiã qd̾ impie absconde¬
rat amisit. Licet autẽ ds dimitat peccata ex
quo homo inuoluntate pęnitet: tam̃ est con¬
fitendũ ministris ȩccłiȩ. quia nisi confiterent᷑
ex sua inobedientia dampnarent᷑. Quõd osten¬
sũ est in lazaro: qui postquã uiuificatꝰ fuit.
indiguit solui. Pro hac uidelicet impietate
peccati: orabit ad te om̃is sc̃s. Inde orabit adte:
quia dimisisti peccata. Nam si ñ dimitteres
peccata: ñ ẽẽt sc̃s qui ad tẽ oraret. Orabit autẽ
intempore oportuno. Modo est oportunũ tẽ¬
pus orandi: confitendi peccata sua. & corrigen¬
Di. Modo ẽ enim tempꝰ gr̃ȩ. tempꝰ miscdiȩ ÷¬
e quo dicit apłs. ecce nunc tempꝰ accepta¬
bile: ecce nunc dies salutis.Modo possunt
sippropinquare do qui uolunt. si p̃terita
mala puniant:simores corrigant: si sobrie
& iuste uiuant: erit post modũ tempꝰ udicii:
tempꝰ uindictȩ. quo iam ñ apꝓpinquabunt.

Expanded text:
Deus, quod male gessit, sed etiam quod impie abscondeDeus, quod male gessit, sed etiam quod impie absconderat, dimisit. Licet autem Deus dimittat peccata, ex quo homo in voluntate poenitet: tamen confitendum est ministris Ecclesiae, quia nisi confiterentur, ex sua inobedientia damnarentur. Quod ostensum est in Lazaro, qui postquam vivificatus est, indiguit solvi. 6. Pro hac, videlicet impietate peccati, orabit ad te omnis sanctus. Inde orabit ad te, quia dimisisti peccata. Nam si non dimitteres peccata, non esset sanctus, qui ad te oraret. Orabit autem In tempore opportuno. Modo est opportunum tempus orandi, confitendi peccata sua et corrigendi. Modo enim tempus gratiae, tempus misericordiae, de quo dicit Apostolus, Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis ; modo possunt appropinquare Deo, qui volunt, si praeterita mala puniant, si mores corrigant, si sobrie et juste vivant. Erit postmodum tempus judicii, tempus vindictae: quo jam non appropinquabunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. Si autẽ dicat feci. prorsus peccatũ est.
s ds̃ hoc uoluit: quid ego feci: ꝓnuntiat ad¬
uersꝰ dm. Multi hoc dicunt. Dicunt & aliud.
fãtũ mͥfecit: casus mͥfecit. Et ita ꝑ circuitũ
uolunt uenire ad accusandũ dm̃. Tollit gͦ pe¬
nitens iste tales occasiones in peccatis: nec de¬
clinat cor suũ in u̾ba malicie: & confitet᷑ adu̾¬
sus se iniusticiã suã dño. Quid est adu̾sũ see
Accusans & increpaus semetipsũ: ñ aliũ. Talẽ
confessionẽ. sequit᷑ uelox remissio. Idoait. Et
tu remisisti impietatẽ peccati mei. Et notans¬
dũ qd ñ ait peccatũ: s impietatẽ peccati. Cum
enim agimꝰ malũ uel loquim᷑. uł cogitamꝰ: pec¬
catum quidem ẽ. Cum autẽ idipsũ do abscon¬
dere uolumꝰ : iam ñ solũ peccatũ ẽ. s eẽ impietas
peccati. Ex his gͦ uerbis ostendit. qd̾ ex hoc qd̾
confiteri peccatũ suum disposuit. ñ solum ei

Expanded text:
Dominum. Si autem dicat, Feci prorsus, peccatum est, Dominum. Si autem dicat, Feci prorsus, peccatum est, sed Deus hoc voluit, quod ego feci, pronuntiat adversus Dominum. Multi hoc dicunt. Dicunt et aliud, Fatum mihi fecit, Casus mihi fecit. Et ita per circuitum volunt venire ad accusandum Deum. Tollit ergo poenitens iste tales occasiones in peccatis, ne declinet cor suum in verba malitiae, et confitetur adversum se 138 injustitiam suam Domino. Quid est adversum se? Accusans et increpans semetipsum, et non alium. Talem confessionem sequitur velox remissio. Ideo ait, Et tu remisisti impietatem peccati mei. Et notandum, quod non ait peccatum, sed impietatem peccati. Cum enim agimus malum, vel loquimur, vel cogitamus, peccatum quidem est. Cum autem idipsum Deo abscondere volumus, jam non solum peccatum est, sed etiam impietas peccati. Ex his ergo verbis ostendit, quod ex hoc, quod confiteri peccatum suum disposuit, non solum ei
Abbreviated transcription (Latin):
datũ dei relinquimꝰ. iniusticia uͦ quando ipli
quȩ p̃cepta dei ꝓhibent oꝑe ꝑpetramꝰ. Utrĩ¬
q hoc peccatũ pͥus iste penitens reticuit. unde
& undicantẽ dñi manũ sensit: & sic flagellatꝰ
& eruditꝰ ad confessionẽ & emendationẽ hu¬
milis uenit. Piaq dñi dispensatione factũ
est: ut qd̾ pena pec ͥnco catiextitit. hoc ipsũ
uirtutis occasio  fuerit. llnde & ait.
Dixi confitebor adũsum me iniusticiã
meã dño: &e tu remissisti impietatẽ pecca¬
timei. Uide quã uelox sit dĩmiscłia: er
ga peccatorẽ. ꝑposuit se ꝓnuntiaturũ.
& ille iam dimisit. Uox ñdum uen̾at in
ore. ẜ auris deriam erat incorde. Post quã autẽ
dixit confitebor. ñ sine causa mox addidit ad¬
uersũ me. Multi enim ꝓnuntiant impietatẽ
suam: s aduersũ dm ĩpsum. Quando inueniuit᷑
in peccatis dñt. ds̃ hoc uoluit. Si enim homo
dicat ñ feci: aut hoc factũ qd̾ arguis ñ est pec¬
catũ. ñ ꝓnuntiat nec aduersus se nec adu̾sus

Expanded text:
 Injustitia vero, quod ipsa, quae praecepta Dei prohibent, opere perpetramus. Utrumque hoc peccatum prius iste poenitens reticuit. Unde, et vindicantem Domini manum sensit: et sic flagellatus et eruditus, ad confessionem et emendationem humilis venit. Piaque Domini dispensatione factum est, ut quod poena peccati extitit, hoc ipsum virtutis occasio fuerit. Unde et ait: Dixi, confitebor adversum me injustitiam meam Domino: et tu remisisti impietatem peccati mei. Vide quam veloga peccatorem. Proposuit se pronunciaturum, et ille jam dimisit. Vox nondum venerat in ore, sed auris Dei jam erat in corde. Postquam autem dixit, Confitebor, non sine caussa mox addidit, adversum me. Multi enim pronuntiant impietatem suam, sed adversus ipsum Dominum: quando inveniuntur in peccatis, dicunt, Deus hoc voluit. Si enim homo dicat, Non feci: aut, Hoc factum quod arguis, non est peccatum: non pronunciat nec adversus se, nec adversus
Abbreviated transcription (Latin):
norabat: qui iniquoꝵ corda & dolos uidebat᷑
Ignorabat peccatũ. ñ quasi ñ uidicando. sẽd
ñ committendo. Sunt huiusmodi locutio¬
nes etiam cotidianȩ: cum dicis de aliquo ñ
nouit male facere. quia ñ male fecre. Quod
alienum ẽ ab oꝑe: alienũ ẽ a conscientia.
Quod alienũ ẽ a conscientia nalienũ est & a
scientia: & d̃r nesciũ. Ignoraba t xꝑcblas¬
phemare: hinc interrogabat᷑ a ꝑsecutorib de
quib sequit᷑ Retͥbuebant mͥ mala ꝓ bonis:
sterilitatẽ animȩ meȩ. Ego attuli fecunditatẽ
ipsi retͥbuebant sterilitatẽ. Ego uitã: ipsimo¬
tẽ. P gohonorẽ: ipsi contumelias. Ego medici¬
nã: ipsi uulnera. Et in his om̃ib que retͥbue¬
bant: utiq sterilitas erat. Ego autẽ cũ mͥmo
lesti essent: induebar cilicio. Non inuenimꝰ uy¬
ta litterã. dñm iħm portasse ciliciũ. Intelli¬
gendũ est gͦ d̾nm ꝑsimilitudinẽ appellasse ali

Expanded text:
norabat, qui iniquorum corda et dolos videbat? norabat, qui iniquorum corda et dolos videbat? Ignorabat peccatum, non quasi non judicando, sed non committendo. Sunt hujusmodi locutiones etiam quotidianae. Cum dicis de aliquo, Non novit malefacere, quia non malefacit. Quod alienum est ab opere, alienum est a conscientia. Quod alienum est a conscientia, alienum est a scientia: et dicitur, Nescivit. Ignorabat Christus blasphemare, hinc interrogabatur a persecutoribus : de quibus sequitur, 12. Retribuebant mihi mala pro bonis: sterilitatem animae meae. Ego attuli foecunditatem, ipsi retribuebant sterilitatem. Ego vitam, ipsi mortem. Ego honorem, ipsi contumelias. Ego medicinam, ipsi vulnera. Et in his omnibus quae retribuebant, utique sterilitas erat. 13. Ego autem cum mihi molesti essent, induebar cilicio. Non invenimus juxta literam Dominum Jesum portasse cilicium. Intelligendum est ergo Dominum per similitudinem appe