comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aut prauȩ uitȩ hominib lacerandi:
s potius ab om̃ib fidelib portandi.
ipso dño exemplũ dante quando
ꝑ seipsum ⁊ ñ ꝑ alium uendentes &
ementes eiecit detemplo sacerdotes.
Nullus enim ut reor inuenitur int̾¬
nos: qui uelit seruum suũ abalio
quã ase iidicari. Quod si p̃sũptũ
fuerit : aut multa indignatione
ipse irascitur. aut potius uindictã
querit suꝑ eum: Unde &e dñs ait
ꝑꝓpħam: Qui uos tangit : tangit
seruoiũ dĩ. Et paulo post. Si detrac¬
tores quorũq grauiter iudicant᷑.
⁊ inꝑditionis laqueũ cadunt :
multomagis laceratores & detracto¬
res atq accusatores famulorũ dei
dampnantur. & in baratrum nisi se
correxerint. & ꝑ eorũ satiffactionẽ
condignã egerint pęnitentiam
indubitant᷑ uadunt : & uindicib
flammis exuruntur. ¶Hȩc &e alia¬
ꝑ periculosa considerantes apłi.
statuer̃ ne facile cõmouerentur.
aut lacerarentur uł accusarentur

Expanded text:
aut pravae vitae hominibus lacerandi, aut pravae vitae hominibus lacerandi, sed potius ab hominibus fidelibus portandi, ipso Domino exemplum dante, quando per seipsum, et non per alium vendentes et ementes ejecit de templo sacerdotes . Nullus enim, ut reor, inter nos invenitur qui velit servum suum ab alio quam a se judicari. Quod si praesumptum fuerit, aut multo indignatione ipse irascitur, aut potius vindictam quaerit super eum. Unde et Dominus aitam: Qui vos tangit, tangit i Et paulo post. Si detractores quorumcunque graviter judicantur, et in perditionis laqueum cadunt, multo magis laceratores et detractores atque accusatores famulorum Dei damnantur, et in barathrum, nisi se correxerint et per eorum satisfactionem condignam egerint poenitentiam, indubitanter vadunt et vindicibus flammis exuruntur. Haec et alia periculosa considerantes apostoli statuerunt ne facile commoverentur, aut lacerarentur, vel accusarentur
Abbreviated transcription (Latin):
doctores. ut eos ꝑdant & propriȩ
uoluntatis placita adimpleant :
non ꝓpt̾ea tam̃ doctores inquantũ
iures suppetunt. arecta emuilatione
& bona intentione recede debent:
scientes quia beati qui ꝑsecutionem
patiutur ꝓpt̃ iustitiã: Nic hil aut̃
illo ẽ. pastore miseriꝰ. qui luporum
laudib głatur. Quib si placere
uolueritꝰ atq ab his amari delegerit.
erit hinc ouib magna ꝑnities. Nullus
ergo pastorũ placere lupis & gregib
ouium potest Deo enim ꝑfecte sa¬
crificantes ñ debent uexari s porta¬
ri. consolari. atq ab om̃ib uenerari
Iccusatio eorũ quoq suꝑ qua nos
consulere uoliustis. non nisi ab
idoneis & ꝓbatissimis uiris. qui &e
suspicionib & scelerib careant fieri
debet: quia dñs sacri sui corporis tra-¬
ctatores aiulib & reꝓbis ac ñ idoneis
ꝑsonis infamari noluit. nec calũ pni-¬
ari: s ipse ꝓpͥo flagello peccantes
sacerdotes atemplo eiecit Un deliquet

Expanded text:
doctores, ut eos perdant et propriae doctores, ut eos perdant et propriae voluntatis placita adimpleant, non propterea tamen doctores, in quantum vires suppetunt, a recta aemulatione et bona intentione recedere debent, scientes quia Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam . Nihil est autem illo pastore miserius qui luporum laudibus gloriatur; quibus si placere voluerit atque ab his amari delegerit, erit hinc ovibus magna pernicies. Nullus ergo pastorum placere lupis et gregibus ovium potest. Deo enim perfecte sacrificantes non debent vexari, sed portari, consolari atque ab omnibus venerariccusatio eorum quoque, super qua nos consulere voluistis, non nisi ab idoneis et probatissimis viris, qui et suspicionibus et sceleribus careant, fieri debet, quia Dominus sacri sui corporis tractatores a vilibus et reprobis, ac non idoneis personis infamari noluit, nec calumniari, sed ipse proprio flagello peccantes sacerdotes a templo ejecit. Unde liquet
Abbreviated transcription (Latin):
bene loquendo studuerit. Mebior
ẽ. in malis factis. humilis confessio:
usurpet. nec alterius parrochianũ
ex comiunicatio uł dampnatio nec
rata erit nec uires ullas habebit: qm̃
nullus alt̾ius uidicis nisi sui sententiã
tenebitur aut dampnabitur. Unde¬
&e dñs loquitur dicens. Ne transgre¬
diaris termmos antiquos. quos posuer
ant recipi ad accusationẽ uł testimo¬
petro in primo decretali. Beatus pre
dĩ plenus. una cum reliquis scĩs colle¬
gis sius statuit dicens. Accusandi
uł testificandi licentia denegetur.
his qui xp̃i religionis xpianȩ & nõis
dignitatem & sũȩ legis uł sin ꝓpositi
normã aut regularit̾ prohibita
neglexerint transgressores enĩ spon
te legis suȩ eiusq uiolatores: apos¬
tate nominantur O mis enĩ aposta¬
ta refutandus ẽ. ante reũsionẽ
suã: nec in accussationẽ recte agen¬
tium aut destimoniũ suscipiendus.
Scimus autẽ multos ob id infestare

Expanded text:
bene loquendo studuerit. Melior bene loquendo studuerit. Melior est in malis factis humilis confessio usurpet, nec alterius parochianum jexcommunicatio vel damnatio nec rata erit, nec vires ullas habebit, quoniam nullus alterius judicis, nisi sui, sententia tenebitur aut damDominus loquitur dicens Ne transgrediaris terminos antiquos quos posuerunt ant recipi ad accusationem, et testimopa in prima decretali: Beatus prae et spiritu Dei plenus, una cum reliquis sanctis collegis suis statuit dicens: Accusandi vel testificandi licentia denegetur his qui Christianae religionis et nominis dignitatem, et suae legis vel sui propositi normam aut regulariter prohibita negte legis suae, ejusque violatores, apostatae nominantur. Omnis autem apostuta refutandus est ante reversionem suam, non in accusatione recte agentium, aut testimonio suscScimus autem multos ob id infestare
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ fidelit̃ agit. & infidelis callide
insidiatur. atq fideles & pie ac iuste
uiuentes ꝑde nititur. quia similis.
similem sibi querit. Infidelis uͦ homo
mortuus ẽ. incorpore uiuente : econtͣ
sermones fidelis hominis uitam
custodiunt auditorum. Doctorẽ enĩ
catholicum. & precipue dnĩ sac̃dotẽ
sic̃ nullo errori implicari : ita nulla
oportet machinacione aut cupiditate
uiolari. dicente scriptura sc̃ã. Post
concupiscentias tuas ne eas: & auo¬
luntate tua auertaris. Item idem:¬
Quicqͥd m̾ rep̃hensibile ẽ: catholica
defendit ȩcoła. Nulli imꝑatori uel
cuiquã pietatẽ custodienti lic& aliqͥd
contra mandata duuina presumere :¬
Iniustum ergo iudiciũ & definitio
iniusta regio metu aut iussu aut
cuiꝰcũq epĩ aut potentis ãiudicib
ordinata uł acta non ualeat: Homini
religioso parum eẽ. debet inimioicias
aliorũ non exercere uel augere male
loquendo : nisi etiam eas extinguere

Expanded text:
semper fideliter agit, et infidelis callide semper fideliter agit, et infidelis callide insidiatur, atque fideles et pie ac juste viventes perdere nititur, quia similis similem sibi quaerit. Infidelis vero homo mortuus est in corpore vivente, econtra sermones fidelis hominis vitam custodiunt auditorum. Doctorem enim catholicum, et praecipue Domini sacerdotem, sicut nullo errori implicari, ita nulla oportet machinatione aut cupiditate violari, dicente Scriptura sancta: Post concupiscentias tuas ne eas, et a voluntate tua avertaris . CAP. quid irreprehensibile est catholica defendit Ecclesia. Nulli imperatori, vel cuiquam pietatem custodienti licet aliquid contra mandata divina praesumereInjustum ergo judicium et definitio injusta, regio metu aut jussu, aut cujuscunque episcopi aut potentis, a judicibus ordinata vel acta, non valeat. Homini religioso parum esse debet inimicitias aliorum non exercere vel augere, male loquendo, nisi etiam eas exstinguere
Abbreviated transcription (Latin):
inxp̃o. Triminationes contͣ doctorẽ
nemo suscipiat. quia non oportet
filios patres reprebende. nec seruos
domino lacerare. ⁊ilu ergo sunt
doctoꝵ om̃s quos instruunt. & sicut
filii patres carnales: sic & hi patres
debent diligere sp̃itales. Non enim
bene uiuunt. qui non recce credt̃:
aut patres reprebendunt. uł detra¬
hunt suos Doctores ergo qui &
patres uocantur. magis portandi
quã rep̃hendendi sunt: nisi in recta
fide errauerint: Nullus ergo doctoꝵ
ꝑscripta accusetur. nec nisi fideli &e
legitimo qui etiã in rep̃hensibilẽ uitã.
ac conũsationẽ dricat accusatori
respondeat : quia indignũ ẽ. ut
doctor stulto & in docto atq rep̃hensi¬
bilit̾ uiuenti respondeat. iux tastul¬
ticiam suã dicente scriptura Non
respondeas stulto iuxta stulticiã suã
Non bene iuut: quia ñ rec̾e credit.
Nichil mali uult: qui fidelis est:
Siquis fidelis ẽ. uideat ne falsa loqͥt᷑
aut curquã insidias ponat. fidelis hõ

Expanded text:
in Christo. Criminationes vero contra doctorem nemo suscipiat: quia non oportet filios patres reprehendere, nec servos dominos lacerare. Filii ergo sunt doctorum omnes quos instruunt: et sicut filii patres carnales, sic et hi patres debent diligere spiritales. Non enim bene vivunt qui non recte credunt, aut patres reprehendunt, vel detrahunt suis. Doctores ergo, qui et patres vocantur, magis portandi quam reprehendendi sunt, nisi in recta fide erraverint. Nullus ergo doctorum per scripta accusetur, nec nisi fideli et legitimo, qui etiam irreprehensibilem vitam ac conversationem ducat, accusatori respodoctor stulto et indocto atque reprehensibiliter viventi, respondeat, juxta stultitiam suam, dicente Scriptura: Non respondeas stulto juxta stultitiam suam . Non bene vivit qui non recte credit. Nihil mali vult, qui fidelis est. Si quis fidelis est, videat ne falsa loquatur, aut cuiquam insidias ponat. Fidelis homo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfiteri: Pessimũ ẽ. enĩ de suspitione
aut exõrta confessione quẽꝙͣ iudicare:
cum magis inspector cordis sit dñs
in hoc scło uindicata eent: locũ diui¬
na iudicia ñ haberent: Et paulo pꝰ.
Peuis malũ ñ et̃ existimo: quã xp̃ia¬
nos suis inuidere sacerdotib Quo
ordine adeundis̃ primates uł alii
iudices. Si quis erga epm̃ uł actores
eccłȩ quãlibet querelam iustã habere
credidit : non prius pͥmates aut alios
adeat uidices. quã ipsos aquibus se
lesum existimat conueniat familiant᷑
ñ semel s pissime ut ab eis aut suã¬
iustitiã accipiat. aut excusationem:.
Si aut̃ secus egerit: ab ipsis & ab alus
communione priuetur. tãq apłorum
patrumq aliorum contemptor.

Expanded text:
rri profiteri: pessimum est enim de suspicione rri profiteri: pessimum est enim de suspicione aut extorta confessione quemquam judicare, cum magis inspector cordis sit Dominin hoc saeculo vindicata essent, locum divina judicia non haberent. Et paulo post. Pejus malum non esse existimo, quam Christianos suis invidere sacerdotibus. CAP. 242. - Quo ordine adeundi sint primates vel alii judices. Idem. Si quis erga episcopum vel actores Ecclesiae quamlibet querelam justam habere crediderit, non prius primates aut alios adeat judices, quam ipsos a quibus se laesum existimat conveniat familiariter, non semel, sed saepissime ut ab eis aut justitiam suam accipiat, aut excusationem. Si autem secus egerit, ab ipsis et ab aliis communione privetur, tanquam apostolorum Patrumque al
Abbreviated transcription (Latin):
iudicare: priusꝙͣ manifeste agnos¬
ceret quȩ dicebantur. Unde ipse ait.
Descendã ⁊ uidebo utrũ clamorẽ qui
uenit adme oꝑe compleuerint. an
ñ ÷̃ itaut sciã. Os̃ omp̃s cui nichil
absconditũ ẽ. s omĩa ei manifestas.
etiã anteꝗ fiant : ñ ob aliud hȩc &
alia multa quȩ hic ꝓlixitatẽ uitantes
ñ inseruimus ꝑse inquirere dignatꝰ
ẽ : nisi ut nob̾ exemplũ daret. ne
precipites indisciendis & iudicandis
exorta confessione.
Ilexander papa quintꝰ apetro in
quo quomodo ꝑmecũ aut fraudẽ.
aut ꝑuim excorte fuerint uł ut se
lib̾are possent : quocũq ab eis con¬
scripte uł laborate fuerint ingenio.
adnullum eis p̃iudiciũ uł nocum̃¬
tum ualere censemꝰ. neq ullã eis
infamiã uł calumpniã aut asuis
sequestrationẽ bonis umꝗ auctore
enim in talibus: non comptilsa
sed spontanea fieri debet Omnis
enim confessio quȩ fit ex necessita¬
te : fides non ẽ: Confessio gͦ intalibꝰ:
non extorqueri: s debet. sponte

Expanded text:
judicare, priusquam manifeste agnosceret quae dicebantur. Unde ipse ait: Descendam et videbo clamorem qui venit ad me, opere compleverint, an non est ita, ut sciam . Deus omnipotens cui nihil absconditum est, sed omnia ei manifesta sunt, etiam antequam fiant, non ob aliud haec et alia multa quae hic prolixitatem vitantes non inseruimus, per se inquirere dignatus est, nisi ut nobis exemplum daret, nec praecipites in discutiendis et judicandis extorta confessione. Alexander papa quintus a Petro in quoquomodo per metum, aut fraudem, aut per vim extortae fuerint, vel ut se liberare possint, quocunque modo ab eis conscriptae vel roboratae fuerint ingenio, ad nullum eis praejudicium aut nocumentum pervenire censemus, neque ullam ejus infamiam vel calumniam, aut a suis sequestrationem bonis unquam, auctenim in talibus non compulsa, sed spontanea fieri debet: omnis enim confessio quae fit ex necessitate, fides non est. Confessio ergo in talibus non extorqueri, sed debet sponte p
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ꝑꝓpħam loquitur dicens: Hec dicit
dñs. Iudicate mane uidicium. & eruite ui
opp̃ssos demanii calumpniantis: ne forte
egrediatur quasi ignis indignatio mea.
& succendatur: & non sit qui extinguat.
uos ergo qui in summo speculo adño
constituti estis. attende cos & oppͥmere
oportet qui int̾ fr̃s seditiones & scandala
excitant ÷ ne simul cũ eis pereatis.
inuicem corro serint. Exeiusdem
& canino dente uos derodere ceꝑitis:
non solum eos ñ superabitis. s & uobipsi
nocebitis atq ab eis suꝑabimini. &
nocenter forte ꝑibitis. De ep̃isqͥ fr̃ib¬

Expanded text:
ns: Haec dicit ns: Haec dicit Dominus: Judicate mane judicium, et eruite vi oppressos de manu calumniantis, ne forte egrediatur, quasi ignis, indignatio mea et succendatur, et non sit qui exstinguat . Vos ergo qui in summa specula a Domino constituti estis, attendere eos et opprimere oportet qui inter fratres seditiones et scandala excitant, ne simul cum eis pereatis. nino dente corroserint. Ex ejusdem et canino dente vos derodere coeperitis, non solum eos non superabitis, sed et vebis ipsis nocebitis, atque ab eis superabimini, et nocenter forte peribitis. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
cuisse dicebat: & reliquoꝵ discipłoꝵ
uicem tenere prb̃os debe insinuabat:¬
&e siquis aliquẽ ex his scandaliz aret.
grauissimã pęnã inferri deb̾e p̾dicabat:
Cunctos se inuicẽ diligere & adiuiuare
debe. ⁊ neminem ab adiutorio frĩs se
subtrahere instruebat Ut ep̃c ep̃m
t nullus ep̃s alium conculcet.
eũq calumpniare uł iniuriare
a frm̃ adiutorio subtraxerint. Ex
ui aut̃ ex ur̃o collegio fu̾erit:¬
& ab auxilio ur̃o se subtraxerit:
magis scismaticus quã sac̃dos esse
probabitur. Ecce inquit ꝓpħa quã
bonum & quã iocundũ. habitare
fr̃s inunum. Illi uͦ ñ inuno habitant
qui afr̃m se solatio subtrahunt:
parant. aut laqueos ponunt. Itẽ p̾
pauca. Nos ergo qui discipłi dñi
& dici & eẽ. cupimꝰ. portare crucẽ dñi
& compati fr̃ib debemꝰ : & ñ quascũq
eis insidias aut foueas p̾parare. quia
talionẽ meretur qui fr̃ib foueam
sua int ꝓ om̃ib laboretis. & cunctis opp̃s¬
sis opem ferre non negligatis Unde &¬

Expanded text:
cuisse dicebat, et reliquorum discipulorum vicem tenere presbet si quis aliquem ex his scandalizaret, gravissimam poenam inferri debere praedicabat. Cunctos se invicem diligere et adjuvare debere, et neminem ab adjutorio fratris se subtrahere instruebat. CAP. 228. - NUt nullus episcopus alium conculcet, eumque calumniare vel injuriare a fratrum adjutorio subtraxerint. Ex ui autem ex vestro collegio fuerit, et ab auxilio vestro se subtraxerit, magis schismaticus quam sacerdos esse probabitur. Ecce, inquit Propheta, quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum. » Illi vero non in unum habitant, qui a fratrum se solatio subtrahunt, parant, aut laqueos ponunt. Item post pauca: Nos ergo qui discipuli Domini et dici et esse cupimus, portare crucem Christi et compati fratribus debemus, et non quascunque eis insidias aut foveas praeparare, quia talionem meretur qui fratribus foveam suam, ut pro omnibus laboretis, et cunctis oppressis opem ferre non negligatis; unde
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ certis indiciis comꝓbantur.
nisi quȩ manifesto iudicio comun-¬
cuntur. nisi quȩ uidiciario ordine
publicantur Nullus ergo potest
humano condemnari examine.
quẽ ds̃ suo uidicio reserualut:
Hec omĩa summoꝑe sunt p̃cauenda
ne p̃sumptores ẽẽ. iudeamur. &
accusatio ep̃orũ nꝰ ÷ facile recipien¬
da: dicente dño. non suscipias uoce̾
absq duob uł trib idoneis testib

Expanded text:
ertis indiciis comprobentur, nisi quae manifesto judicio convincuntur, nisi quae judiciario ordine publicantur. Nullus ergo potest humano condemnari examine, quem Deus suo judicio reservavit . Haec omnia summopere sunt praecavenda, ne praesumptores esse videamuraccusatio episcoporum facile est recipienda, dicente Domino: Non suscipias vocem absque duobus vel tribus idoneis testibus .
Abbreviated transcription (Latin):
id ipsum fieri p̃cipiunt:. xii. eñĩ iudices
quilibet ep̃s accusatus sinecesse fuerit
eligat : aquib eiꝰ causa iustł iudicetur.
Nec prius audiatur aut excõmunicetur.¬
uł uidicetur: quã ipsi ꝑ se eligantur.
& regularit̾ uocato ad suorũ primo
conuentũ epõꝵ ꝑ eos eiꝰ causa iufte

Expanded text:
idipsum fieri praecipiunt. Duodecim enim judices idipsum fieri praecipiunt. Duodecim enim judices quilibet episcopus accusatus, si necesse fuerit, eligat, a quibus ejus causa juste judicetur; nec prius audiatur aut excommunicetur, quam ipsi per se eligantur, et regulariter vocatus a suorum primo convent
Abbreviated transcription (Latin):
Patriarche uͦ uł pͥmates accusatum
discutientes ep̃m. ñ ante sententiã
ꝓferant finitiuam : quã apłica fubti
auctoritate. aut reum se ipse confi¬
teatur. aut ꝑinnocentes & regularit̃
examinatos conuincatur testes Qui
minori ñ sint numero. quã illi dis¬
cipuli fuer̃ quos dñs adadium̃tũ
apłorũ eligere p̃cepit: id: lxxii.¬
Detractores ꝗꝗ qui diuna auctoritate
eradicandi sunt. & actores inimicorum
ab ep̃ali submonemus accusatione uł
testimonio: Nec fummorũ quispiã minoꝵ
accusationib impetatuꝵ a ut disꝑeat:
neq in re dubia certa uidicetur senten-¬
tia. nec ullum iudicium nisi ordinabi.¬
lit̾ habitum teneatuꝵ. Ab sens uero
nemo iudicetur : quia & diuinȩ & hu¬
manȩ hoc ꝓhibent leges. Accusatores
aut̃ eorũ omĩ careant suspicione:
quia columnas dñs suas firmit̃ stare
uoluit ñ aquib libet agitari. Nullũ
nãq eorum sententia a suo iudice¬
ñ dicta constringat: quia &e leges scłi

Expanded text:
Patriarchae vel primates accusatum discutientes episcopum, non ante sententiam proferant, finitivam quam apostolica fulti auctoritate, aut reum se ipse confiteatur, aut per innocentes et regulariter examinatos convincatur testes: qui minores non sint numero quam illi discipuli, quos Dominus adjumentum apostolorum eligere praecepit, id Detractores quoque, qui divina auctoritate eradicandi sunt, et auctores inimicorum ab episcopali submovemus accusatione vel testimonio. Nec summorum quispiam, nec minorum accusationibus impetatur aut dispereat, neque in re dubia certa judicetur sententia, nec ullum judicium, nisi ordinabiliter habitum, teneatur. Absens vero nemo judicetur, quia et divinae et humanae hoc prohibent leges. Accusator autem eorum omni careat suspicione, quia columnas suas Dominus firmiter stare voluerit, non a quibuslibet agitari. Nullum namque eorum sententia non a suo judice dicta constringat, quia et leges saeculi
Abbreviated transcription (Latin):
Et pꝰ paululum. Omĩs qui odit frẽmsuũ.
homicida ẽ. Et scitis qm̃ om̃is homicida.
non habet uitã ȩt̃nã inse manentem:
Ecce homicida eẽ. ꝓbabilit̃ declaratur
qui afr̃na societate diuiditur. Nã
& si manus non moueat ad occidendũ:.
ꝓ eo tam̃ qui᷑ inmitis ẽ. ad no cendum
iam adõ homicida tenetur. Uruit ille:
& iste iam int̾fector coniuncitur. Cũ
his gͥ p̃ceptis beatus apłs paulus con¬
sona p̾dicatione concordet dicens. Non
occidat sol suꝑ iracundiam ur̃am. &
nolite locum dare diabolo Relatȩ st̃
nobis quorundã sacerdotũ persone
intantũm obstinationis efferbuisse
discordiã ÷ ut non solũ illos abira occas
solis non reuocet. s ne annosa quidẽ
transactio temporũ adbonũ caritatis
inclinet. Quippe: in quorũ cordib
idem sol iustitiȩ. xp̃s occubuit. ut ad
lum̃ caritatis redire uix possint. Horũ
gͥ &e similium discordantiũ frm̃ oblatio¬
nes : iuxta antiquã canonũ diffiniti¬

Expanded text:
 Omnis qui odit fratrem suum, homicida est. Et scitis quoniam omnis homicida non habet vitam aeternam in se manentem. Ecce homicida probabiliter esse declaratur qui a fraterna societate dividitur. Nam et si manus non moveat ad occidendum, pro eo tamen quia immitis est ad nocendum, jam a Deo homicida tenetur. Vivit ille, et iste jam interfector convincitur. Cum igitur his praeceptis beatus apostolus Paulus consona praedicatione concordet, dicens: Sol non occidat super iracundiam vestram; et: Nolite locum dare diabolo, relatae sunt nobis quorumdam sacerdotum personae in tantam obstinationis efferbuisse discordiam, ut non solum illos ab ira occasus solis non revocet, sed ne annosa quidem transactio temporum ad bonum charitatis eclinet. Quippe in quorum cordibus ita sol justitiae Christus occubuit, ut ad lumen charitatis redire vix possint. Horum igitur et similium discordantium fratrum oblationes, juxta antiqui canonis definiti
Abbreviated transcription (Latin):
sationẽ. S siquis adu̾sus eos uel
eccłias eorũ commotus fuerit. aut
causas habuerit: prius ad eos recur¬
rat caritatis studio. ut familiari
quȩ sananda sunt: &e caritatiue
emendent. quȩ iuste emendanda
cognouerint: Si aut̃ aliqui eos priꝰꝙͣ
hec egerint. lacerare. accusare. aut̃
infestare p̃sumpserint: ex cõmuni¬
centur. & minime absoluantur. anteꝗͣ
dignam egerint penitentiã: qm̃
iniuria eorũ ad xp̃m ꝑtinet. cuius
legatione funguntur. Ite. Ciectionẽ
qͦq ut supra memoratũ ẽ. sũmorum
sacerdotum sibi dñs reseruauit. li¬
cet. electionem eorum bonis sac̾dotib
& spĩtalib popłis concessisset.
ccusatores &e testes eẽ. nonpossunt.
diẽ mimici fuer᷑. ne irati nocere
cupiant. uł lesi se uleisci uelint:
In offensus gͥ accusatorũi &e testiũ
affectus que rendus ẽ: ⁊ ñ suspectꝰ.¬
Et paulo inferuis: Deteriores quippe
sunt. qui p̃positorum uitã morẽsq
corrumpunt: his qui substantias
aliorum prediaq corrumpunt

Expanded text:
tes. Si quis adversus sacerdotes vel ecclesias eorum commotus fuerit aut causas habuerit, prius ad eos recurrat charitatis studio, ut familiari quae sananda sunt, et charitate emendent quae juste emendanda agnoverint. Si autem aliqui eos priusquam haec egerint, lacerare, accusare, aut infestare praesumpserint, excommunicentur, et minime absolvantur antequam dignam egerint poenitentiam, quoniam injuria eorum ad Christum pertinet, cujus legatione funguntur. Item. Ejectionem quoque, ut supra memoratum est, summorum sacerdotum sibi Dominus reservavit; licet electionem eorum bonis sacerdotibus et spiritualibus populis concessisset. ccusatores autem et testes esse non possunt inimici, ne irati nocere cupiant, ne laesi ulcisci se velint. In offensis igitur accusatorum et testium affectus quaerendus est, et non suspectEt paulo inferius. Deteriores quippe sunt qui praepositorum vitam moresque corrumpunt, his qui substantias aliorum praediaque corrumpunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Non ÷ itaq aplebe aut ãuulgarib
hominib arguendus uł accusandus.¬
ep̃c̃: licet sitꝰ in ordinatus. qr ꝓmeritis
accusatores ep̃orũ uł reliquorũ sacer¬
dotum. ñ oportet eos auidicib eccłȩ
audiri. anteq eorũ discutiatur esti¬
mationis suspicio. uł opinio. qua in¬
tentione. qua fide. qua temeritate.
qua uita. quaconscientia. quo ue
merito. si ꝓ deo aut ꝓuana gła. aut
inimicicia. uł odio. aut cupiditate

Expanded text:
non a plebe, aut a vulgaribus hominibus sunt arguendi, vel accusandi, licet sint inordinati: quia pro meritis accusatores episcoporum, vel reliquorum sacerdotum, non oportet eos a judicibus ecclesiae audiri, antequam eorum discutiatur aestimationis suspicio vel opinio, qua intentione, qua fide, qua temeritate, qua vita, qua conscientia, quove merito, si pro Deo, aut pro vana gloria, aut inimicitiis, vel odio, aut cupiditate
Abbreviated transcription (Latin):
communionis scẽ ꝑcipiat. s geminato
tempore ꝑpenitentiã compensabunt:
quo discordiȩ seriuerunt. Quod si unꝰ
eorum alio contempnente ad satisfacti¬
onẽ caritatis cucurrerit: ex eo tẽpore
iã pacificus intra eccłiam recipietur.
ex quo ad concordiã festinasse conuin¬
citur. sententia tam̃ suꝑiori seruata.
Upõs aut̃ asolo dño iudicandos aut
remouendos. & ñ ab alus esse dice¬
bat : quia sui sunt. & non alterus. Et qͥs
ẽ. qui alterius uidicet seruum: Nã si
ista non patiuntur homines: nec ds̃
dicebat: ꝑ quos dñs loquitur dicens.
Ecce excoxi te: s non quasi argentũ.
elegi te incamino ꝓ pauꝑtatis. a pter
preuidendũ ne offendantur ep̃i. de
Iimis timenda ẽ. fr̃s hȩc sententia.
&e p̾uidendũ uob̾ ne offendatis eos
qui tantã adño habent potestatem.
& idõ potius obediendi. diligendi.
⁊ ñ detrahendi. uł lacerandi. aut eici¬
endi. s portandi. & amandi. ipso di¬
cente dño. Qui uos audit me audit.

Expanded text:
communionis percipiat, sed geminato tempore per poenitentiam compensabunt, quo discordiae servierunt. Quod si unus eorum alio contemnente, ad satisfactionem charitatis cucurrerit, ex eo tempore jam pacificus intra ecclesiam recipietur, ex quo ad concordiam festinasse convincitur, sententia tamen superiori servata, opos autem a solo Domino judicandos aut removendos, et non ab aliis esse dicebat, quia sui sunt, et non alterius. Et quis est qui alterius judicet servum: Nam si ista non patiuntur homines, nec Deusdicebat, per quos Dominus loquitur dicens: Ecce excoxi te, sed non quasi argentum elegi te in camino paupertatis. Propter et praevidendum, me offendantur episcopi.imis timenda est, fratres, haec sententia, et praevidendum est vobis, ne offendatis eos qui tantam a Domino habent potestatem, et ideo potius obediendi, diligendi, et non detrahendi vel lacerandi aut ejiciendi sunt, sed portandi et amandi, ipso dicente Domino: Qui vos audit, me audit,
Abbreviated transcription (Latin):
sedib ꝓpͥis pelli. suaq eis auferri sub¬
pellectilia. ⁊ sic nudos iexpoliatos
adiudicia uocari: qđ om̃iratione
caret. cũ constituta aplicorũ eorũq
successorũ &e precepta imꝑatorum ac
constitutiones legũ id ipsũ ꝓhibeant.
& aplicȩ sedis auctoritas id ipsũ ficri
inantiquis statutis epõs eiectos atq
sus reb expoliatos. eccłias proprias
reciꝑe. & pͥmo sua omĩa eis reddi. &
demum siquis eos iuste accusare uo¬
luerit: equo ꝑicło facere: Iudices eẽ.
decernentes epos. recta sapientes. &
in eccłia conuenientes ubi testeseẽnt
singulorũ qui opp̃ssi udebantur.
Nec prius eos respondere debe: quã
om̃a sua eis & eccłus eorũ legib inte¬
gerrime restituantur. fr̃ib ꝓ hispaniã.
iniuste dampnastis: scitote a nobis
uiste ẽẽ. restitutos. Iniuste dampna¬

Expanded text:
sedibus propriis pelli, suaque eis auferri supellectilia, et sic nudos et exspoliatos ad judicia vocari, quod omni ratione caret, cum constituta apostolorum eorumque successorum, et praecepta imperatorum, ac constitutiones legum idipsum prohibeant, et apostolicae sedis auctoritas idipsum fieri in antiquis statutis, episcopos ejectos atque suis rebus exspoliatos ecclesias proprias recipere, et primo sua omnia eis reddi, et demum, si quis eos juste accusare voluerit, aequo periculo facere; judices esse decernentes episcopos recta sapientes, et in ecclesia convenientes, ubi testes essent singulorum, qui oppressi videbantur, nec prius eos respondere debere, quam omnia sua eis et ecclesiis eorum legibus integerrime restituantur. QUAESTIO III.injuste damnastis, scitote a nobis juste esse restitutos. Quibus ex a
Abbreviated transcription (Latin):
uduumus ap̃ uos ur̃osq diu̾sa iudicia
Afieri: ⁊ incerta iudicari. Incerta km̃u
dominus qui latentia ꝓducet in lucẽ:¬
&e illuminabit abscondita tenebrarũ.
& manifestabit consilia cordium:
Quia quãuis uera sint. non tamen
credenda sunt: nisi quȩ manifestis
indiciis comꝓbantur. nisi quȩ mani¬
festo iudicio conuincuntur. nisi quȩ
iudiciario ordine publicantur. Itẽ.
Nacuit ut accusatus uł iudicatus aꝑ
uincialib inaliqua causa epõ licent᷑
appellet. & ad eat. apłicȩ sedis ponti¬
ficem : qui aut ꝑse aut ꝑ uicarios
suos eius retractari negotiũ ꝓcuret:
Et dum iterato iudicio pontifex causã
suã agit ÷ nullus alius in eius loco
ponatur. aut ordinetur ep̃s Ut¬

Expanded text:
udivimus apud vos vestrosque diversa judicia udivimus apud vos vestrosque diversa judicia fieri, et incerta judicari. Incerta, chare veniat Dominus qui latentia et inluminabit abscondita tenebrarum et manifestabit consilia cordium. Quamvis enim vera sint, non tamen credenda sunt nisi quae certis indiciis conprobantur, nisi quae manifesto iudicio convincuntur, nisi quae iuditiario ordine publicantur. 260.acuit, ut accusatus vel judicatus a comprovincialibus in aliqua causa episcopus licenter appellet, et adeat apostolicae sedis pontificem: qui aut per se aut vicarios suos ejus retractari negotium procuret, et dum iterato judicio pontifex causam suam agit, nullus alius in ejus loco ponatur, aut ordinetur epis
Abbreviated transcription (Latin):
pastorẽ suũ non rep̃hendant.
plebs ep̃m ñ accusat. neo uulgus
eũ arguat: quia ñ ÷ discipłs suꝑma¬
gistrum. Epĩ adeo sunt uidicandi:
qui eos sibi ocłos elegit. Nã a subditis
aut pͣuȩ uite hominib ñ sunt argu¬
endi. aut accusandi. aut lacerandi:
Et insequentib Nemo bonũ faciens
altĩ u̾bo aut facto nocere uult: qͣnto
minꝰ insuspitione deb& uenire fidelis
homo. ut dicat aut faciat ea quȩ pati
non iuilt Quia om̃is suspicio potiꝰ:
repellenda : quã apꝓbanda uł reci¬
pienda. Itẽ ipse in iͦi. decretali suo.
Sicut qui eccłiam dei uastat eiusq
p̃dia & donaria expoliat ⁊ inuadit
fit sacrilegus : sic &e ille qui eiꝰ sacer¬
dotes insequitur. sacrilegii reus existi.
quã quod in hominẽ : sic grauius ẽ.
sacrilegium agere quã forncari Siqͥs
suo ep̃o in obȩdiens fuerit. aut ei in¬
sidias parauerit. aut contumeliã. aut
calumpniam. & conuinci potuerit:
mox curiȩ traditur: & recipiat quod

Expanded text:
pastorem suum non reprehendant, plebs episcopum non accuset, nec vulgus eum arguat, quia non est discipulus super magistrum . Episcopi a Deo sunt judicandi, qui eos sibi oculos elegit. Nam a subditis aut a pravae vitae hominibus non sunt arguendi, aut accusandi, aut lacerandi. Et in sequentibus. Nemo bonum faciens alteri verbo aut facto nocere vult. Quanto minus in suspicionem debet venire fidelis homo, ut dicat aut faciat ea quae pati non vult? Quia omnis suspicio est potius repellenda, quam approbanda vel recipienda. Item idem in secundo decretali suo. sicut qui Ecclesiam Dei vastat ejusque praedia et donaria exspoliat et invadit, fit sacrilegus, sic et ille qui ejus sacerdotes insequitur, sacrilegii reus existit, quam quod in hominem, sic gravius est sacrilegium agere quam fornicari. Paulosuo episcopo inobediens fuerit, aut ei insidias paraverit, aut contumeliam aut calumniam, et convinci potuerit, mox curiae tradatur, et recipiat quod
Abbreviated transcription (Latin):
udicandi. sicut ait ꝓpħa Dĩ stetit
insẏnagoga dõrum : in medio autẽ
deos diuidicat. Unde oportet unum¬
quẽq fidelem si uidit aut cognouerit
plebes suas adũsus pastorẽ suũ tumes¬
cere aut clerum detractionib uacare:
hoc uicium ꝓuirib extripare pru-¬
dent̃q corrigere satagat. nec eis inqͥb¬
cũq negotiis misceri si in corrigibiles
apparuerint. antequã suo reconcili¬
entur doctori p̃sumat. Qm̃ tã sac̾do¬
tes quã reliqui fideles om̃s. summã
debent hab̾e curam dehis qͥpereunt :

Expanded text:
, sicut ait Propheta: « Deus stetit in synagoga deorum, in medio autem deos dijudicat ; » unde oportet unumquemque fidelem, si viderit aut cognoverit plebes suas adversus pastorem suum tumescere, aut clerum detractoribus vacare, hoc vitium pro viribus exstirpare prudenterque corrigere satagat, nec eis in quibuscunque negotiis misceri, si incorrigibiles apparuerint antequam suo reconcilientur doctori, praesumat, quoniam tam sacerdotes quam reliqui fideles omnes debent habere summam curam de his qui pereunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmissum ẽ. Et alibi instatutis legit᷑
iquis putauerit se appͥo metropo¬
litano grauari: apud patriarchã
uł pͥmatẽ dioceseos aut penes uniuer¬
salis aplicȩ eccłȩ iudicetur sedem:.
Nichil aliud ÷ fr̃s talis p̃sumptio:
nisi apłorum suorũq successorũ t̃minos
transgredi. eorũq decreta uiolari:¬

Expanded text:
lis ; et alibi in statutis legitur is putaverit se a proprio metropolitano gravari, apud patriarcham vel primatem dioeceseos, aut penes universalis apostolicae Ecclesiae judicetur sedem. Nihil aliud est, fratres, talis praesumptio nisi apostolorum suorumque successorum terminos transgredi, eorumque decreta violari
Abbreviated transcription (Latin):
recipimus ut unus quis que ep̃s
sciat ꝑsingula monasteria quan¬
tos quisq abbas canonicos inmonaste.¬
rio suo habeat. & hoc omino ambo pa-¬
riter ꝓuideant. simonachi fieri uolu¬
erint: regulariter uiuant. Sin autẽ :
chum paterna deuotio. uel propria
professio faciat. Ex concł toletano.U.
onachum autem paterna deuo¬
tio aut propria ꝓfessio facro.
tenebit. Pro inde his admundum re¬
chos esse. Exeodẽ concł.
It clexici quise fingunt habitu
& nomine monachos esse & non
sunt: om̃imodis corrigantur atq
emendentur. ut uel ueri monachi
sine conscientia sui abbatis uotum
uouere non liceat. Ex diccis basilii.

Expanded text:
ecipimus ut unusquisque episcopus sciat per singula monasteria, quantos quisque abbas canonicos in monasterio suo habeat; et hoc omnino ambo pariter provideant, ut si monachi fieri voluerint, regulariter vivant; sin autem, cchum paterna devotio, vel propria professio faciat. Ex concilio Toletano IV, Monachum aut paterna devotio, aut propria professio facit. tenebit. Proinde his ad mundum rechos esse. Ex eodem concilio . Ut clerici qui se fingunt habitu et nomine monachos esse, et non sunt, omnimodis corrigantur atque emendentur, ut vel veri monachi sine consensu sui abbatis votum vovere non liceat. Ex dictis Basilii.
Abbreviated transcription (Latin):
ec hocquoq pretereundũ esse
duximꝰ. quosdã turpis lucri cu¬
piditate captos. usurariã exercere
pecuniã. & fenore uelle ditescere. Qd ñ
dicam meos id ÷ inclericali offitio ẽsti¬
tutos. s in laicos cađe qui xp̃ianos
se dici cupiunt condolemus Quid¬
tem placiit ut clericus si cõmodauerit
pecuniam: pecuniã accipiat. si speciẽ:
eandem speciem quantum dedit accipiat:¬
It prb̃i a turpib lucris & usuris ñ
solum ipsi abstineant. uerum etiã
plebes sibi subditas abstinere instruant:

Expanded text:
e hoc quoque praetereundum esse duximus, quos lam turpis lucri cupiditate captos, usurariam exercere pecuniam, et foenore velle ditescere. Quod non dicam in eos in clericali officio constitutos sed et in laicos cadere, qui Christianos se dici cupiunt, condolemus. Ctem placuit ut clericus si commodaverit pecuniam, pecuniam accipiat, si speciem, eamdem speciem quantum dederit accipiatteri a turpibus lucris et usuris non solum ipsi abstineant, verumetiam plebes sibi subditas abstinere instruant.
Abbreviated transcription (Latin):
Mare hic mundꝰ habeat᷑. Uentoꝵ
uͦ uarietates & turbinũ: dui̾sis
tẽptatiõib ꝯferant᷑. ꝑsecutiones
doctrinȩ u̾ba dicant᷑. ꝓmuntoria uͦ & loca
confraga. hiqͥ inpotestatib scłi s̃ indices

Expanded text:
mare hic mundus habeatur; ventorum vero varietates et turbinum, diversis tentationibus conferantur; persecutiones doctrinae verba ducantur; promontoria vero et loca confragosa, hi qui in potestatibus saeculi sunt judices
Abbreviated transcription (Latin):
scđicanonũ auctoritatẽ. Uolumꝰ ut laici
in eorũ ministĩo obędiant ep̃is ad regendas
ȩccłias dĩ. uiduas & orfanos defendendos:
& ut o bedientes sint eis ad eoꝵ xp̾ianitatẽ

Expanded text:
secundum canonum auctoritatem, volumus: et ut laici secundum canonum auctoritatem, volumus: et ut laici in eorum ministerio oboediant episcopis ad regendas aecclesias, viduas et orphanos defensandos; et ut oboedientes sint eis ad eorum christianitatem
Abbreviated transcription (Latin):
tib conferantur. Ypocrite uͦ & dolosi pirao
similes habeantur. Iã uͦ rapidus uorte x
&e tartarea caribdis. & saxis illisa naufragia.
urb intre. ⁊ ita dõ p̃cẽ fundẽ. ut naufragan
sibi curã inppłisptegendis ñ ambigant
ex concilio toletano: sapiił.xxxii.¬
Epĩ in protegendis ppłis ac defendendis¬
impositã adõ sibi curã ñ ãbigant. Idõq dũ
conspiciunt uidices ac potentes pauperũ
opp̃ss ores existere: priꝰ eos sac̃ dotali ã mo¬
nitione redarguant. & si contempserint
emendare anathemati zent᷑. ¶ De ilł qͥ in¬
cap̃uiii. Ut siqͥs quẽlibet expoliauerit
& ãmonente ep̃o ñ reddiđit: ex c̃municet᷑.¬
¶Ut epĩ potestates ammoneant ut panꝑes
ñ oppͥmant. excł aurelianensi. Cap̃ .iiii.
Ut uidices aut potestates qͥ pauꝑes
oppͥmunt. si c̃moniti a apontifice suo ñ
em̃dauerint: ex communicentur.
Ut epĩ potestatẽ habeant res. ęccłiasticas
p̃uide. regere ⁊gub̾nare : atq dispensare.

Expanded text:
tiunt. Hypocritae autem et dolosi, piratis similes habeantur. Jam vero rapidus vortex, et tartarea charybdis, et saxis illisa naufragia, urbis intrare, ita Deo precem fundsibi curam in populis protegendis non ambigant. Ex concil. Toletano IV, cap. 31. Episcopi in protegendis pimpositam a Deo sibi curam non ambigant. Ideoque dum conspiciunt judices, ac potentes pauperum oppressores existere, prius eos sacerdotali admonitione redarguant: et si contempserint emendare, anathematizentur. CAP. 2.-- Dfecerint. Ut si quis quemlibet expoliaverit, et admonente episcopo non reddiderit, excommunicetpi potestates admoneant, ut pauperes non opprimant. Ex concilio Aurelianensi, cap. 4. Ut judices aut potestates qui pauperes opprimunt, si commoniti a pontifice suo non emendaverint, excommunicentur.Ut episcopi potestatem habeant res ecclesiasticas praevidere, regere, gubernare, atque dispensare
Abbreviated transcription (Latin):
qui &̃ daindus ẽ illis qͥ iuros ec cłiasticossponte
occidunt. ⁊ in consuetudine habent sodo¬
ppetrauerint. Penitentia illiꝰ anni talis
de sico cibo id ÷ pane &e legu minib siccis.
s coctis: aut pomis aut holerib orudis.
unũ eligat ex his trib & utatur. & ceruisiã

Expanded text:
iam dandus est his qui viros ecclesiasticos sponte occidunt: et in consuetudine habent sodoperpetraverint. Poenitentia illius anni talis de sicco cibo, id est, pane et leguminibus sicci, sed coctis, aut pomis, aut oleribus crudis, unum eligat ex his tribus, et utatur; et cerevisiam
Abbreviated transcription (Latin):
ipsalmis. Iulianꝰ exatit insideł ĩꝑator.
ñne extiat apostata miqꝰ idolatra: Mili¬
tes xp̃iani sermer̃ imꝑatori infideli. Ubi
ueniebatur ad causã xp̃i. ñ agnoscebant
thurificarent p̃ponebant illi dm̃. Qͣndo
aut̃ dicebat ꝓducite aciẽ÷ ite contͣ illam
gentẽ: statĩ obtẽꝑabant. Distinguebant

Expanded text:
psalmos . Julianus exstitit infidelis imperator, nonne exstitit apostata, iniquus idololatra? Milites Christiani servierunt imperatori infideli. Ubi veniebatur ad causam Christi non agnoscebant, thurificarent, praeponebant illi Deum. Quando autem dicebat: Producite aciem, ite contra illam gentem, statim obtemperabant. Distinguebant
Abbreviated transcription (Latin):
pascha. & xu. dies ante festiuitatẽ sci ioħis
baptiste. & si ante festiutatẽ aliqͥđ reman¬
serit ⁊ pꝰ adimpleat. & xl dies añ natł
incibo uł potu uł cuicũq gn̾is siti
illud estimet quanti precusit ł eẽ possit
& medietatẽ illiꝰ p̃cii destribuat in
elemosinã pauꝑib: & assidue oret &
roget dm̃. ut ratio eiꝰ. & eiꝰ elemosinȩ
n pot̃. & obseruare qd inpenitentialiscrip¬
tum ẽ. faciat quod sc̃s bonefaciꝰ: papa
constituit: dimno die quẽ inpane & aqͣ
ieuinare deb&. roget prb̃m ut missã
cantet ꝓeo. nͥ sint crimina capitalia
quȩ confessa priꝰ lauacri cũ lacrimis
debent. & tunc ipse ad sit & audiat missã:
& deuote ipse offerat ꝓprus manib pa-
nẽ ⁊unũ manib sac̃dotis. & intente
respondeat quantũ sapit ad salutatiões
& adex hortationes sacerdotis. ⁊ humilit̃
dm̃ dep̃cet᷑. ut oblatio quã ipse & prb̃¬

Expanded text:
Pascha, et 40 dies ante festivitatem sancti Joannis Baptistae, et si ante festivitatem aliquid remanserit, post adimpleat, et 40 dies ante Natalem in cibo vel potu, vel cujuscunque generis sit, illud aestimet quanti pretii sit vel esse possit, et medietatem illius pretii distribuat in eleemosynam pauperibus et assidue oret, et roget Deum ut oratio ejus et eleemosynae non potest, et observare quod in Poenitentiali scriptum est, faciat quod sanctus Bonifacius papa constituit. Pro uno die quem in pane et aqua jejunare debet, roget presbyterum ut missam cantet pro eo, nisi sint crimina capitalia, quae confessa prius lavari cum lacrymis debent, et tunc ipse adsit et audiat missam, et devote ipse offerat propriis manibus panem, et vinum manibus sacerdotis, et intente respondeat, quantum sapit, ad salutationes, et ad exhortationes sacerdotis, et humiliter Deum deprecetur, ut oblatio quam ipse et pr
Abbreviated transcription (Latin):
t .xiin. dies om̃s xp̃iam ante festi¬
uitatẽ scĩ ioħis baptiste mabstinen¬
tia carnis sint & sanguinis. nisi in¬
firmitate impediente. aut aliouiꝰ festi
soleninitate quȩ in illo episcopio celebris
habetur int̾cedente. Et ante natł dñi
similit̃. Et inuigilia epiphanie. & mõiũ
uigiliis apłorũ. Et inuigilia assuĩptioĩs
scẽ maRiȩ. Et inuigilia scĩ laurentii.
Necñ &̃ inuigilia om̃iũ scõꝵ adicientes
p̃dictis uigiliis unã horã refectioĩs. excepta
infirmitate. & nͥ aliqͥs sit qͥ ꝓpͥo uoto
maiori abstinentia uti uelit. Quib tẽpo¬

Expanded text:
im dies omnes Christiani ante festivitatem sancti Joannis Baptistae in abstinentia carnis sint et sanguinis, nisi infirmitate impediente, aut alicujus festi solemnitate, quae in illo episcopio celebris habetur, intercedente. Et ante natalem Domini similiter, et in vigilia Epiphaniae, et in omnium vigiliis apostolorum et in vigilia assumptionis sancte Marię et in vigilia sancti Laurentii necnon etiam in vigilia omnium sanctorum, adicientes predictis vigiliis unam horam refectionis, excepta infirmitate, et nisi aliquis sit, qui proprio voto maiori abstinentia uti velit. Se
Abbreviated transcription (Latin):
impletis. & c̃. ccc. palmatis ꝑsingula psaltĩa
excusant .ii. annos. Lxxu. psalmi cũ totidẽ
ueniis ꝑ noctẽ & cũ palmatis . ccc. excusant
biduanã .c. psalmi cũ ueniis ꝑnoctẽ. &cũ
palmatis . ccc. excusant triduanã .c.xx.
ccc palmatis : excusant annũ. C. solidi
& causis corundeN¬

Expanded text:
ngula psalteria, excusant duos annos, 75 psalmi cum totidem veniis per noctem, et cum palmatis trecentis excusant biduanam. Centum psalmi cum veniis per noctem, et cum palmatis 300 excusant triduanam. Centumtrecentis palmatis excusant annum. Centum solidi et causis eorumde
Abbreviated transcription (Latin):
Hiqͥ altario dĩ seruiunt si subito flenda
carnis fragilitate corruerint. & dño respi¬
ciente digne penituerint. ita ut mortificato
corpore cord̃ c̃triti sacͥficiũ dõ offerant:
maneat inpotestate pontificis. ł ueracit᷑
afflictos ñ dui suspenđe. uł desidiosos
ꝓlixiore tẽꝑe ab eccłe corpore segregare.
Ita tñ ut sic officiorũ suorũ loca recipiant.
ne possint ad altiora offitia ult̾ius ꝓmoueri
Qđ si iterato uelut canes ad uomitũ reu̾si
fuerint. & uelut sues inuolutabris emersi
fuerint: nonsolum dignitate officii
careant. s &ẽ scãm cõmunionẽ ñ nͥ inexitu

Expanded text:
 altario Dei deserviunt, si subito in silenda carnis fragilitate corruerint, et Domino respiciente digne poenituerint, ita ut mortificato corpore cordis contriti sacrificium Deo offerant, maneat in potestate pontificis vel veraciter afflictos non diu suspendere, vel desidiosos prolixiore tempore ab EccleIta tamen ut sic officiorum suorum loca recipiant, ne possint ad altiora officia ulterius promoveri. Quod si iterato, velut canes, ad vomitum reversi fuerint, et velut sues, in volutabris immersi fuerint , non solum dignitate officii careant, sed etiam sanctam communionem non nisi in exitu
Abbreviated transcription (Latin):
Decodẽ. Si qͥs sinodochias pauꝑu̾adii¬
aliqͥd subtraxerit. qͣsi rerũ alienarũ.
inuasor reus damnũ restituat. & sub
canani couidicio reformetur & agat
penitentiã annis trib Scriptũ ẽ. enĩ.
Talem dispensatorẽ dñs querit. qui s
menstruate non offerant
Ut mulieres menstruo tẽpore ñ offerant.
mundũ sanguinẽ eccłam intrant. &
quȩ nupserint his dieb Expenit̃ teodꝰ.¬
Mulier quȩ intrat ȩccłiam ante mundũ
sanginnẽ pꝰ partũ. simasculũ genuerat
xxxiii. dies. si feminã.lui. Si qͦ aut̃ p̃sũsent
ante tẽpꝰ p̃finitũ eccłiam intrare: totđ
inpane ⁊ aqͣ peniteat. qͦt ȩccłia carere de¬
buerat. Qui aut̃ concubuerit cũ ea ħis diebꝰ:¬

Expanded text:
decimae. Si quis xenodochias pauperum admidecimae. Si quis xenodochias pauperum admialiquid subtraxerit, quasi rerum alienarum invasor: reus damnum restituat, et sub canonico judicio reformetur, et agat poenitentiam tribus annis. Scriptum est enim: Talem dispensatorem Dominus quaerit, qui sibi menstruatae non offerant. Ut mulieres menstruo tempore non offerant, mundum sanguinem ecclesiam intraverint, et quae nupserint his diebus. Ex PoeniteMulier quae intrat Ecclesiam ante mundum sanguinem post partum, si masculum generat, XXXIII dies, si foeminam LVI. Si qua autem praesumpserit ante tempus praefinitum Ecclesiam intrare, tot dies in pane et aqua poeniteat, quot Ecclesia carere debuerat. Qui autem concubuerit cum ea his dieb
Abbreviated transcription (Latin):
reconciliationis gr̃a tribuenda dicente
domino. Nolo mortẽ peccatoris tantũ
e his qui apostatant &e raro se ad eccłiã
iep̃sentant nec qͥdẽ penitentiã agere
quer̃ : &e pꝰ ea infiritate arrepti petunt
c̃miionẽ: placuit ñ dandam eis c̃mu¬
nionẽ nͥ reuelauerint eoꝵ rectã fidẽ.
&eegerint fructus dignos penitentia
De ilł qͥ xp̃iana mancipia captiu a uerint
Expenitentiali theodori.
Si qui sc̃ꝙ hominẽ quolib et ingenio cap¬
rie igne cremauerit: sublata ł incen̾sa
uerint puellã aut mulierẽ. Ex eodẽ.
Qiqͥs obtrectauerit puellȩ aut muli¬
Deris pectꝰ ł turpitudinẽ earũ sicde
ł sacerdos aministio diuino suspensi:
si aliqd tale fecerint .xx d peniteant
Scriptũ ÷ enĩ. Neq tetigeritis neq ob¬
trectaueritis turpitudinẽ feminarũ.
lauerint. Ex penit̃ theodori.
Siqͥs inbalneo cũ mulierib se lauare
De administratione sino dochii & decimȩ.

Expanded text:
reconciliationis gratia tribuenda, dicentreconciliationis gratia tribuenda, dicentDomino: Nolo mortem peccatoris, sed De his qui apostatant, et raro se ad Ecclesiam repraesentant, nec quidem poenitentiam agere quaerunt, et postea in infirmitate arrepti petunt communionem, placuit non dandam eis communionem, nisi revelaverint eorum rectam fidem, et egerint fructus dignos poenitentiaqui Christiana mancipia captivaverint. Ex Poenitentiali Theodori. Si quis aliquem hominem quolibet ingenio caprie igne cremaverit, sublata vel incensaverint puellam aut mulierem. Ex eodem. Si quis obtrectaverit puellae aut mulieris pectus, vel turpvel sacerdos a ministerio divino suspensi, si aliquid tale fecerint, 20 dies poeniteant. Scriptum est enim: Neque tetigeritis neque obtrectaveritis turpitudinem feminarum. laverint. Ex Poenitentiali Theodori. Si quis in balneo cum mulieribus se lavare De administratione xenodochiae, et
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ: nulla ꝓilł in oblationẽ memo.¬
ratio fiat. neq cũ psalmis ad sepulturã
eoꝵ cadauera deducant᷑. Multi enim sͥh
ꝑ ignorantiã usurpar̃. Si milit̃ & dehis
placuit fieri qͥ ꝓ suis scelerib pumunt᷑
Quic̃q se ꝓpͥa uoluntate aut in aqͣm
iactauerit. aut collũ ligauerit aut
deab arbore p̃cipitauerit. aut ferro ꝑ¬
cusserit. aut culibet uoluntariȩ se
morti tradidit ⁊ istiꝰ oblatio ñ recipiat᷑:¬
Qiͦi clericꝰ uł fidelis cum uideis cibum
sumpserit : placuit eũ ac̃munione
abstineri. ut debeat emendari: De illis
qui apostatant & ad idolatriã se
diectũ ẽ. ẽ. quosdã xp̃ianos ad apostasiã
qđ dici nefas ÷ transeuntes & idolorũ
cultu ac sacrificiorũ c̃taminatione ꝓfana¬
tos. qͦs axpĩ corpore ⁊ sangiune qͦ dudũ
redẽpti fuerant renascendo iubemꝰ ab scidi.
ae si resipiscentes forte aliquando fueruit
adlam̃ta c̃ũsi. his quandui uiuunt
agenda penitentia ẽ: & inultimo fine suo

Expanded text:
mortem, nulla illis in oblatione 605 commemoratio fiat, neque cum psalmis ad sepulturam eorum cadavera deducantur: multi enim hoc sibi per ignorantiam usurparunt. Similiter et de his plaQuicunque se propria voluntate, aut in aquam jactaverit, aut collum ligaverit, aut de arbore praecipitaverit, aut ferro percusserit aut cuilibet voluntarie se morti tradiderit, istius oblatio non recipiatquis clericus vel fidelis cum Judaeis cibum sumpserit, placuit eum a communione abstineri ut debeat emendari. LIqui apostalant, et ad idololatriam se Adjectum est etiam quosdam Christianos ad apostasiam quod dici nefas est transeuntes et idolorum cultu ac sacrificiorum contaminatione profanatos, quos a Christi corpore et sanguine, quo dudum redempti fuerant renascendo, jubemus abscindi, et si resipiscentes forte aliquando fuerint, ad lamenta conversi, his, quandiu vivunt, agenda poenitentia est, ut in ultimo fine suo