comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cõtͣtium uide᷑. quod apłe ad philemonẽ
loqñs ait. Ita fr̃ ego te fruar in dtĩo.
te fruar. et nõ addidisset in dño. nid̾erꝰ᷑
finẽ dileccõis ac sꝑem cõstituisse in eo.
S qr illud addidit in dño se finẽ pos¬
augꝰ ait homĩe itiddo frueris: deo po
cit. q̃ eius dilectõnẽ etꝑda nos multũ ꝯ¬

Expanded text:
on debet quod Apost. ad Philemonem loquens ait: Ita, frater, ego te fruar in Domino. te fruar, et non addidisset in Domino, videretur finem dilectionis ac spem constituisse in eo; sed quia illud addidit in Domino se finem posCum enim homine in Deo frueris, Deo potcit, quae ejus dilectionem erga nos multum c
Abbreviated transcription (Latin):
cõsistendũ S ultͣ gradiendũ. Non hic̃
ħ̃ent dileccõnis gressus. neq hic sit dilec¬
cõnis t̃minus. S referatur hoc ad illd̾
sũmũ bonũ. cui soli oĩo. inherend̾ est.
qr illd̾ pp̃ se tm̃ amand̾ũ est. et ult᷑ ald

Expanded text:
consistendum, sed ultra gradiendum, non hic haereat dilectionis gressus, neque hic sit dilectionis terminus; sed referatur hoc ad illud summum bonum, cui soli omnino inhaerendum est, quia illud propter se tantum amandum est, et ultra
Abbreviated transcription (Latin):
¶ et attende. quod iidẽtur augͦ diõe il¬
los frui tm̃. qui in te gaudent nõ Iã
in sꝑe. et ita inhac ut̾ta nõ uidem᷑ si¬
ui. S tm̃ uti. uͥ gaubemꝰ in sꝑe. cũ sup̃
dcm̃ sit. frm e̾c̃ amore ihere alicui

Expanded text:
. Et attende quia videtur Aug. dicere illos frui tantum qui in re gaudent, non jam in spe: et ita in hac vita non videmur frui, sed tantum uti, ubi gaudemus in spe; cum supra dictum sit, frui esse amore inhaerere al
Abbreviated transcription (Latin):
diges. Om̃e enĩ bonũ nrm uel ip̃ẽ est
uel ab ip̃o est. Nõ gͦ frm᷑ nobis s uti.
Si enĩ nec fruit ͦ nec utit᷑ nõ inuenie
qũo diligat nos. Neq tum̃ sic utit᷑
nobis ⁊t nos aliis reb. Nos eñi tes qͥls
utim᷑ ad id ieferimꝰ. ut dei bonitute ꝑ¬
fiuamꝰ. deus u̾o ad suã bonitatemiu¬
sum nr̃m refeit. Ille enĩ miseret  nĩ¬
miseiers. ut illo fruam᷑. dum enĩ nos alid̃ ms
serem᷑ ⁊ alicui ꝯsulimus: ad euims quid̃ facimꝰ
utilitatẽ. eam q intuent᷑. s ⁊ nraã fit ꝯse¬

Expanded text:
l ipse est, vel ab ipso est; non ergo fruitur nobis, sed utitur. Si enim nec fruitur, nec utitur, non invenio quomodo diligat nos. Neque tamen sic utitur nobis, ut nos aliis rebus. Nos enim res quibus utimur ad id referimus ut Dei bonitate perfruamur: Deus vero ad suam bonitatem usum nostrum refert. ille enim miseretur nmiseremur, ut illo fruamur. Cum enim nos alicujus miseremur, et alicui consulimus, ad ejus quidem facimus utilitatem, eamque intuemur . Sed nostra fit
Abbreviated transcription (Latin):
um aut̃
an uti. an uitũq. ad quod sic respondet augꝰ
dus est. fruim᷑ eo. ss pp̃ aliud. utimꝰ᷑ eo.
iude᷑ aut̃ michi pp̃ alids  diligendus. quod
enĩ pp̃ se diligñdũ est. in eo cẽłtigiu᷑ beata
uita. cuiꝰ ⁊̃ spes ħdcͣ tempore cõsolat᷑. In
hoĩe ant̃ sꝑes poñda ne est qr maredutꝰ¬

Expanded text:
um autem an uti, an utrumque? Ad quod sic respondet Aug. dus est, fruimur eo; si propter aliud, utimur eo . Videtur autem mihi propter aliud diligendus. Quod enim propter se diligendum est, in eo constituitur beata vita, cujus etiam spes hoc tempore nos consolatur. In ho
Abbreviated transcription (Latin):
toritater. quib diuint unitatis atq bͥnititis
u̾itas demõstret᷑. ac pͥmũ legit crordia oc¬
aitunt uͥ morses ait. audi isrł. dñs deut
uostt᷑ deus unus estꝰ. Item. ego sum dñt deꝰ
tuus qui te edim de terra egipti. Nõ e¬
iunt ⁊̾ dii alsi pt̃ me. egce hic signi¬
ficauit inu̾tatẽ diuine nat᷑e. deuts enĩ ⁊¬
fẽ. nom̃ est potestatis. Item alibi deus loqm̃¬
ad moꝵsen ait ͤ  ego sum qui sum. ⁊ siq̃¬
sient nom̃ meũ. uade et dic eis. Qui ẽ. mi¬
sit me aduos. dicens enĩ ego sum nõ tos
Gumus. ⁊ qui est nõ qui sumꝰ: aꝑtissime de¬

Expanded text:
es, quibus divinae unitatis atque Trinitatis veritas demonstretur. Ac primum ipsa legis exordia occurrant, unde Moyses ait: Audi Israel, Dominus Deus tuus Deus unus est . Item: Ego sum Dominus Deus tuus qui te eduxi de terra Aegypti, non erunt tibi Dii alii praeter me . Ecce sic significavit unitatem divinae natturae nomen est potestatis. Item alibi Deus ad Moysem loquens, ait: Ego sum qui sum. Et si quaesierint nomen meum, dic eis: Qui est misit me ad vos . Dicens enim: Ego sum; non, nos sumus; et qui est, non qui sumus; apertissime de
Abbreviated transcription (Latin):
fidei sinceram ꝓfessigñe iuꝑee doctͥne fra¬
udulenciam prodidim᷑ aditum demonstrã¬
de ilitatis complex. nec ꝑicło impie profesio¬
nic inserti temꝑato int̾utrũs mod̾am̃e ut¬
prͣnis discessit limitib. Nõ gͥ d̃ hic labor cͦ¬
am pigͦ uel młtũ docto uideri suꝑfluus cũ
multis impigris multis q indoctis int̃quos

Expanded text:
fidei sinceram professionem, vipereae doctrinae fraudulentiam prodidimus, aditum demonstrandae veritatis complexi, nec periculo impiae professionis incerti, temperato inter utrumpaternis discessit limitibus. Non igitur debet hic labor cuiquam pigro vel multum docto videri superfluus, cum multis impigris multisque indoctis, inter quos
Abbreviated transcription (Latin):
ft̃m sit tñ dum aliud aliis autͣ idͤ autͤ
cõplacet: u̾itati uel nõ inellecie. uel offen̾¬
denti. ĩ pietatis error obuitat᷑: ac uolun
uoluntatem subiciunt: nec doct̾ne studi¬
uia impendunt  hiis que sopmatũt᷑
citi rõem sectͥantes quos ini qua uolũ¬
tas nõ ad intiłigñciam u̾itatis. s ad defẽ¬
sioñe placencium inritat. nõ desid̾antes do¬
deri u̾itatem s ab ca ad fabulas conũten¬
tes auditũ. quoꝵ ꝓfessio est magis placita
qmi docenda cõa.rete. nec docenda desid̾a
etas qm amserit ꝯscĩa. Ip̃am q simulatã
pietutem om̃ium u̾boꝵ mendaci o impiã
reddũti false doct̾ue mnstitutis fidei scĩtatẽ
cortũꝑe molientes autiũ q priiginem
sub nõnello sui desid̾ii doginate aliis ing¬
ences. qui cõtentõni studentes. ccͣ u̾itatem
sine fede beliant. Inter ui namq asercõ¬
nemi et placiti defensionẽ. ꝑtinax ꝑugna
in alios efund̾e̾ queart. et luẽnam i̾ntatis

Expanded text:
tum sit, tamen dum aliud aliis aut videtur, aut complacet, veritati vel non intellectae, vel offendenti, et impietatis error obnitatur, ac volunvoluntatem subjiciunt, nec doctrinae studium impendunt, sed his quae somniarunt citi rationem sectantes, quos iniqua voluntas non ad intelligentiam veritatis, sed ad defensionem placentium incitat; non desiderantes doceri veritatem, sed ab ea ad fabulas convertentes auditum. Quorum professio est magis placita quam docenda conquirere; nec docenda desideraetas, quam amiserit conscientia, ipsamque simulatam pietatem, omni verborum mendacio impiam reddunt; falsae doctrinae institutis fidei sanctitatem corrumpere molientes, auriumque pruriginem, sub novello sui desiderii dogmate aliis ingerentes, qui contentioni studentes, contra veritatem sine foedere bellant. Inter veri namque assertionem et placiti defensionem pertinax pugna in alios effundere queant, et lucernam veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
upientes aliquid de penu¬
na ac tenuitate nr̃a eñ
dñi mutt̾e. ardua scandere.
opus ultra mres nr̃as ag̾e
p̃sumpsimꝰ. consũmacõre fi¬
duciam laboris q m̃cedẽ
in samartano statuentes. qui ꝑlatis inẽ¬
anti cunta bedd̾e ꝓfessus est. delectat nos
u̾itas pollicentis. s terret in mensitas la¬
boris. desid̾iũ hortat ᷑ ꝓficiendi. s dehortat᷑
infirmitas de ficiendi. qm uincit zelus do¬
mꝰ dei. Quo mardescentes. fidem nr̃am ad¬
u̾sus errores carnalium atq aĩaliũ hõm̃
dauitice turris clipeis munre nel poeius
munitam octende. ac theologicaꝵ inqͥ¬
sicõnũ abdita aꝑite. nec nõ et sacͣmen

Expanded text:
upientes aliquid de penuria ac tenuitate nostra cum Domini mittere, ardua scandere, opus ultra vires nostras agere praesumpsimus; consummationis fiduciam, laborisque mercedem in Samaritano statuentes, qui, prolatis in canti cuncta reddere professus est. Delectat nos veritas pollicentis; sed terret immensitas laboris. Desiderium hortatur proficiendi, sed dehortatur infirmitas deficiendi , quam vincit zelus domus Dei. Quo inardescentes, fidem nostram adversus errores carnalium atque animalium hominum, Davidicae turris clypeis munire, vel potius munitam ostendere, ac theologicarum inquisitionum abdita aperire, necnon et Sacramen
Abbreviated transcription (Latin):
Suis ꝓͥs spũalib corporib supuestian¬
tur aliqua corpulenciori spẽ in qua pꝰ¬
seat uideri an ip̃m corpꝰ mutarent ⁊
transformarent in quãt̃q uellent spẽm¬
tit in qua possent cerni. In quib u̾

Expanded text:
is spiritualibus corporibus supervestirentur aliqua corpulentiori specie, in qua possent videri; an ipsum corpus mutarent et transformarent in quamcumque vellent speciem in qua possent cerni. In quibus ve
Abbreviated transcription (Latin):
spẽm de creatura corporea in usum
mĩsterii sui. aut ipm corpus suum
cui nõ subdunt᷑ ẜ subditum iegcunt
mutatites atq u̾tentes in sp̃ẽs quas
uolunt ad comodatas atq aptas
accõnib sius scd̃m atributam sibi¬
a creatois potenciam. s fateor ex¬
cedere iuires intencõrus met. utrirm
angłi manente spĩtali sui corporis
qualitate ꝑ hanc occulcius ohantes.
assumunt ge infeciorib elementis
torpulenciorib corpus quod sibi coa¬
ptatum quasi aliquara uestera ut¬
tant mutant ⁊ uertant in quas¬
lib spẽt corporales ⁊ ipãs ueras.
Sicut aqua uera. in uerium uinirar
quersa ⁊ a domino. An ipsa ꝓͥa cor¬
pora ⁊ sua trausforment an id qd̾
uolunt accomodatum ad id quod
agunt s quod horum sit qũ hortio
Sum nullo expimento conp̃hãdere ua¬
les sicut angeli qui hec agirnt

Expanded text:
speciem de creatura corporea in usum speciem de creatura corporea in usum ministerii sui; an ipsum corpus suum cui non subduntur, sed subditum regunt, mutantes atque vertentes in species quas vellent accommodatas atque aptas actionibus suis, secundum attributam a Creatore sibi potentiam. Sed fateor excedere vires intentionis meae utrum angeli, manente spirituali sui corporis qualitate, per hanc occultius operantes, assumant ex inferioribus elementis corpulentioribus corpus quod sibi coaptatum quasi aliquam vestem mutent et vertant in quaslibet species corporales et ipsas veras, sicut aqua vera in vinum verum conversa est a Domino; an ipsa propria corpora et sua trasforment in id quod volunt accommodatum ad id quod agunt. Sed quod horum sit quoniam homo sum nullo experimento comprehendere valeo; sicut angeli qui hoc agunt.
Abbreviated transcription (Latin):
angꝰ q̃rens ad exhibend has corporales aputa¬
cõnes. Ereatura noua sit formata angłi qͥ
ante erant missi si ip̃i missi sũt utt̃ suta
aliquam spẽm corporalem de corpulento¬
ri materia assumpserint an smim
querbas utou̾m in dlas corporalio appa¬
ricõnib creatuta Aliqua c̃atet ᷑ ad illud
opus trã in qua deus homĩb apareret.
An angłi qui ante erant ita nutt̃en¬
tur. ut manentes in suis spĩtalib cor¬
porib assumerent ex corpidenta in¬
feniorum elementorum mat̾ia aliqũã
spẽm̃ corporalem. quam coaptatam
quasi aliquam uestem mutarent
in quallib spet corporales ue. T¬
ras quidena. an corꝑus suũ
ꝓͥum uetterent in spẽs aptas accõ¬
gib suis ꝑ uͥtutem sibi a deo datã.
formis uisis. utrũ ad hod opus toõ
Fatura formata sit. in quã deuc tũt
oportuisse iudicauit humanis ostẽ¬
dexetur aspectib. au angłi qui iara
etaut ita mutabant᷑ ut ex ꝑte dei
loquerent᷑. asumentes corpotalem

Expanded text:
ns an ad exhibendum has corporales apparitiones creatura nova sit formata, an angeli qui ante erant missi; et si ipsi missi sunt, utrum servata aliquam speciem corporalem de corpulentiori materia assumpserint, an propquaerens utrum in illis corporalibus apparitionibus creatura aliqua crearetur ad illud opus tantum, in qua Deus hominibus appareret: an angeli qui ante erant ita mitterentur, ut manentes in suis spiritualibus corporibus assumerent ex corpulenta inferiorum elementorum materia aliquam speciem corporalem, quam coaptatam quasi aliquam vestem mutarent in quaslibet species corporales veras quidem; an corpus suum proprium verterent in species aptas actionibus suis per virtutem sibi a Deo datam. formis et visis utrum ad hoc opus tantum creatura formata sit, in qua Deus, sicut tunc oportuisse judicavit, humanis ostenderetur aspectibus; an angeli qui jam erant ita mittebantur, ut ex persona Dei loquerentur, assumentes corporalem
Abbreviated transcription (Latin):
q mat̾iam tres ꝑsone dicant  eẽ una eeñ¬
cͥia. sic̃ exeodem auro sifiegent tres statue.
diceremus tres statuas unũ autũ. nõ aut̃
hic t̾tutatis t̾nitatem .i. tres ꝑsonas dicimus
na mat̃ia tria quedam subssstant. instatuis
.ni equalib plus anti ẽ tres simł qm᷑ sin¬

Expanded text:
que materiam tres personae dicantur esse una essentia; sicut ex eodem auro si fierent tres statuae, diceremus tres statuas unum aurum. Non autem sic Trinitatem in tres personas dicimus na materia tria quaedam subsistant. In statuis enim aequalibus, plus a
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ naturam nel minis nature. nam in hus
reb nõ tm̃ ẽ unus homo qnͣtũ tres simul¬
homines. ⁊ plus aliquid sunt hoĩes duo ꝙͣ
unus homo. sic̃ instatuis ẽẽ diximus. at
⁊ filius sunul qmͣ solus pat̃ uel filius solus.
S ires simusbet ꝑsons equales sunt sin

Expanded text:
naturam vel unius naturae. Nam in his rebus non tantum est unus homo, quantum tres homines simul, et plus aliquid sunt homines duo quam unus homo, sicut in statuis esse diximus; at et Filius simul quam solus Pater vel solus Filius, sed tres
Abbreviated transcription (Latin):
ec aut̃ que
hic dñr. licet
in sermonis suꝑficie aliquid a fide alienũ
resonare iudeantur sane tam̃ intstigi
rem płitaũ efflagcitant. In quoꝵ exꝑlana¬
cõne mallem silens alios audire. qmͣ lo¬
qñdo maliuolit dethendi occasionẽ pr̃are
uidetur cñ michi ita posse accipi cũ ait.
hec accipit cũ de deo dicantur ut acci¬
piuntur in pħica disciplina. s ꝑ simłitu¬

Expanded text:
ec autem quae hic dicuntur, licet in sermonis superficie aliquid a fide alienum resonare videantur, sane tamen intelligi rem plurimum efflagitant. In quorum explanatione mallem silens alios audire quam loquendo malevolis detrahendi occasionem praestare. Videtur tamen mihi ita posse accipi, cum ait:iculare. Non ita haec accipit cum de Deo dicantur, ut accipiuntur in philosophica disciplina, sed per similitu
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ ioħes dicit
ipostases differre nũo nõ natura. in eo
quad nõ differre natura ait u̾issime ⁊ sius
scruptulo loquit᷑ quod uero dicit diffenre
nũo. cauendũ ẽ quõ intlłigatur. diu̾sis.tl

Expanded text:
autem Joannes dicit hypostases differre numero, non natura; in eo quod non differre natura ait, verissime et sine scrupulo loquitur. Quod vero dicit differre numero, cavendum est quomodo intelligatur. Diversis
Abbreviated transcription (Latin):
urtra est hec regła. s inmalis excipiũ¬
tur illa aire ꝑse mala sunt. Sinĩa gͥ ho¬
miis oꝑa scd̾ intentõnem ⁊ cam̃ iudi¬
cantur bona uł mala. exceptis hũs que
tione ficri necueunt.¬
em̃ aliena furat᷑ ut pauꝑib tͥbuat
nõ p bono ut aiunt furatur. nõ enĩ bo¬
niũ est aliena pmꝑib srogare. qui enĩ
de rapina satrisinuĩ doo off̾cet. idem fa¬
cit ut ait auc̃toritas ut si iͦmolaret fili¬

Expanded text:
vera est haec regula; sed in malis excipiuntur illa quae per se mala sunt. Omnia ergo hominis opera secundum intentionem et causam judicantur bona vel mala, exceptis his quae tione fieri nequeunt.enim aliena furatur ut pauperibus tribuat, non pro bono, ut aiunt, furatur. Non enim bonum est aliena pauperibus erogare. Qui enim de rapina sacrificium Deo offert, idem facit, ut ait auctoritas, Eccl. 34, ac si fili
Abbreviated transcription (Latin):
munto queri pocest uttũ om̃is intentio
onr̃e ꝙ illoꝵ opus tualum sit aui fudem
nõ hũt. si eni fides incentõnẽ dixigat¬
⁊ intentio bonũ opus facit. ubi nõ est fi¬
des nec incentio bona necͣ opus bonũ cõ
struit᷑ qui dũt om̃s astiones ⁊ uolunta¬
ces hoĩs sure fide malas ẽẽ lus fide ha-¬

Expanded text:
um omnis intentio, omneque illorum opus malum sit, qui fidem non habent. Si enim fides intentionem dirigit, et intentio bonum opus facit, ubi non est fides, nec intentio bona, nec opus bonum esse astruitur, qui dicunt omnes actiones et voluntates ho
Abbreviated transcription (Latin):
lis est ad uitã quã fides digĩt. s nõ illa sola
bona est ut aiunt. Nam sictuis  iudens ꝑ
u̾it nat᷑ali pietate duc̃tus bonũ fecit.⁊
bona fuit uoluntas qͣ illd̃ fecit.

Expanded text:
lis est ad vitam, quam fides dirigit; sed non illa sola bona est, ut aiunt. Nam si quis Judaeus vel erit naturali pietate ductus, bonum fecit, et bona fuit voluntas qua illud fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
flua diuiti. ut p̃ beret pauꝑiri falsa¬
niũ etui alienũ coempit cestam̃tinti
ut it ec̃t heres aufacoret cremosi¬
nas largas. nõ ille qui nullas. ⁊ eum
am ce feaisse ad ult̾rũ offendit. ut ꝑ
illam t̃ qua fecit hoĩem de morte li¬
beret. S dicet alicuus. gͦ eauandus
unus peior est enĩ qui ꝯcupiscendo ꝙͣ
qui miserando furatur. s si furtũ om̃e
Qius cnĩ dicat eõ poccand̾ isi aliud
sit grauius. aliud leuius pectatum. Nẽ
Aũt querimus quis actos prm̃ sit ꝑ
que nõ u̾itilem hñt erercitacionẽ ⁊
dinosces quis actꝰ sit pcc̃m. qui .s. malã¬

Expanded text:
ut praeberet pauperi; et falsarium qui alienum corrumpit testamentum, ut is esset haeres qui faceret eleemosynas largas, non ille qui nullas; et eum qui se fecisse adulterium ostendit, ut per illam cum qua fecit, hominem de morte liememus? Dicet aliquis: ergo aequandus unus. peior est enim, qui concupiscendo quam qui miserando furatur; sed si furtum omne quis enim dicat esse peccandum, etiamsi aliud sautem quaerimus quis actus peccatum siquae non inutilem habent exercitationem; et dignosces quis actus sit peccatum, qui, scili
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ er fine iudicat᷑ uolũtas siue actõ
mala. sic̾ ĩ illis q̃ ꝑ se pecc̃a sũt. Illa
łt cũqͥs gesserit ꝓ aliqua bona causa.
bonũ iudet᷑ habe̾re finem. nec er fine
uoluntas ẽ mala nec er uolũtate ac¬
cio fit malas er actõne uoluntas fit
praua. In qͥb aliqͥ ponũt accũ iudeoꝵ
qͥ crucifigendo. xp̃m arbitrabant᷑ se
obseqͥum p̾stare deo. qr bonũ fur̃e dñt
eos possuise sibi .s. dei obsequm ⁊ tñuo
luntatem eoꝵ ⁊ actõnẽ ꝑu̾sam fore
asserunt. de bonis aũt nulla fit excep¬
tõ ĩp̾missis u̾bis anb̃i. quin om̃is uolũ¬
tas bona ex fide sit bõa ⁊ ex fine ⁊ uo¬
luntate om̃is bona accio bona est. s ñ
om̃is mala uoluntas ex fine mala est nͤ
om̃is mala accio exfie ⁊ uoluntate
mala est. ⁊ omĩs que ht̃ malam cau¬
sani mala est. s nõ om̃is que ht bonã¬

Expanded text:
ne judicatur voluntas sive actio mala, sicut in illis quae per se peccata sunt. Illa enim cum quis gesserit pro aliqua bona causa, bonum videtur habere finem; nec ex fine voluntas est mala, nec ex voluntate actio fit mala, sed ex actione voluntas fit prava. In quibus aliqui ponunt actum Judaeorum, qui crucifigendo Christum arbitrabantur se obsequium praestare Deo,  posuisse, scilicet Dei obsequium; et tamen voluntatem eorum et actionem perversam fore asserunt. De bonis autem nulla fit exceptio in praemissis verbis August. quin omnis voluntas bona ex fine sit bona; et ex fine et voluntate omnis actio bona, bona est. Sed non omnis mala voluntas ex fine mala est, nec omnis mala actio ex fine et voluntate mala est; et omnis quae habet malam causam mala est, sed non omnis quae bona
Abbreviated transcription (Latin):
ut nec bom uł mali ꝑ se sint. s ex intẽ¬
tõue bona bonus. ⁊ ex mala malus sit
om̃is actus. scd̾m quos quilib ac̃tus po¬
test tẽ bomuis sibona intentõne gerat᷑
liis aut̃ iudet᷑ ꝙ quidam ac̃tus in se
mali sint. ita ut nõ possint eẽ insi pec¬
cata ĩ si bonam hareant cam̃ ⁊ cnudam
nise tom. ita ut si malã hãnt cam̃ ñ

Expanded text:
ut nec boni nec mali per se sint, sed ex intentione bona bonus, et ex mala malus sit omnis actus. Secundum quos quilibet actus potest esse bonus, si bona intentione geratur. Aliis autem videtur quod quidam actus in se mali sint, ita ut non possint esse nisi peccata, etiam si bonam habeant causam; et quidam in se boni, ita ut etsi mal
Abbreviated transcription (Latin):
ad nat᷑e subsidiũ fiñt semꝑ bona scmꝑ a¬
stanũt. s qd̾ ab mala cẽ dicit si malas ha¬
beant causas nõ ita acripiens est. quasi
ipã mala sint. s qr peccꝗut. ⁊ mali sunt
qr ca malo fure agunt᷑. Item ⁊ illd̾ aliud.¬

Expanded text:
ad naturae subsidium fiunt, semper bona esse astruunt. Sed quod Aug. mala esse dicit, si malas habeant causas, non ita accipiendum est, quasi ipsa mala sint, sed quia peccant et mali sunt qui ea malo fine agunt. Item illud aliud,
Abbreviated transcription (Latin):
aut quis dicat adult̾ui eẽ ut ꝑ illã¬
cũ qua fit hõ d morte lib̾etur. Testi¬
⁊ falsa supponamus ireheditates h̃ant
indigentes adipuant: cur ño siant il
triad aire dicant stupratores capiat
diuicias uidetur bonus ut radigenti¬
b eas largiatur. cũ nillũ malã sit
si ꝓ lono fiat. ⁊uis hoc dicat. niłi qui
res hũanas mores q conatur ileges
Subũtere. qd̾ ciĩ faciimu nõ dicaeur

Expanded text:
Aut quis dicat adulterium esse faAut quis dicat adulterium esse facum qua fit, homo de morte liberetur? Testaet falsa supponimus, ne haereditates habeant lindigentes adjuvant? Cur non fiant illtricibus quas ditant stupratores, rapiat divitias vir bonus, ut indigentibus eas largiatur, cum nullum malum malum sit si pro bono fiat? Quis hoc dicat, nisi qui res humanas moresque conatur et leges subvertere? Quod enim facinus non dicatur
Abbreviated transcription (Latin):
stat eẽ potã in alo bone cause obtentur
nullo qiͣi bono fine. ulła uelud bona ĩ¬
centõne fatrenda lunt. Ea quippe oꝑ¬
a hõium si cãs hadueñt bonas uł ma¬
ias. uũc sunt bona ñc sunt malarai
iso sunt ꝓ se ipã peccata. sic̃ uictũ p̃b¬
ere pauꝑib bonũ est si sit cã miseri
cordis ⁊ nt̃ta fide. ⁊ contubitus ꝯuiga¬
lis qñ fit tã gñandi. si ea fide siat ut
ꝯignantur regeu̾andi. ħ rursus ma-¬
la sunt simalas hãnt sãs. uł ut si
iactantre causa pascitur pauꝑ. aut
lasciue cã cũ uxore ꝯtũbitur. aut fi¬
lii gñãtur nõ ut deo s ut diabolo n
ut furta. stupra. adult̾ia. haspheni¬
it. quis disat cãis bomis ẽẽ facienda
uł peratꝯ nõ eẽ. ł quid est absur¬
dius iusta cẽ pccã. quis dicat. furemͦ
duntib ut habeamus qd demꝰ pauꝑ¬
ib. aut faĩsa testimduia ꝓferamus.
u̾o ude innocentes ledatitur s potui
Saluentur. duo enĩ bona his suntuit
inops alatur. ⁊ unorens nõ pu niatꝰ.

Expanded text:
 peccata, nullo bonae causae obtentu, nullo quasi bono fine, nulla uelut bona intentione facienda sunt. ea quippe opera hominum, sicut causas habuerint bonas seu malas, nunc sunt bona, nunc mala, quae non sunt per se ipsa peccata: sicut uictum praebere pauperibus bonum opus est, si fit causa misecordiae cum recta fide: et concubitus conjugalis quando fit causa generandi, si ea fide fiat, ut gignantur regenerandi. Haec rursus mala sunt, si malas habeant causas: velut si jactantiae causa pascitur pauper, aut lasciviae causa cum uxore concumbitur, aut filii generentur non ut Deo, sed ut diabolo nuut furta, stupra, blasphemiae, quis dicat causis bonis esse facienda, vel peccata non esse; vel, quod est absurdius, justa peccata esse? Quis dicat: Furemur divitibus, ut habeamus quid demus pauperibus; aut: Falsa testimonia proferamus, non ut inde innocentes laedantur, sed potius salventur? Duo enim bona hic sunt: ut inops alatur, et innocens non puniatur.
Abbreviated transcription (Latin):
facit gͦ aliquis ꝙ bonũ est intentõne
nõ bona. Ido asserunt illi quedamo¬
ꝑa eẽ talia qus sic bona sunt qd̃ ma¬
possint cẽ mala bona quatũq s c̃a
fiant alia aut̃ eẽ oꝑa que ex fie ł
ca bona sunt. ł mala ad illa referũt
Sanstoꝵ sestimoni a. quib exasfcẽtu

Expanded text:
Facit ergo quod bonum est intentione non bona. Ideo asserunt illi quaedam opera esse talia, quae sic bona sunt, quod mapossint esse bona, quacumque ex causa fiant. Alia autem esse opera quae ex fine vel causa bona sunt vel mala, et ad illa referunt sanctorum testimonia, quibus ex affectu
Abbreviated transcription (Latin):
toritates. Nõ g ͦ eius uosuntate fuit
mala Utem si nollet mala fieri uł ucł¬
let nõ fieri. ⁊ tñ fierent. om̃ĩpotũs nõ
ẽẽt̃ cũ eius noluntas humane uolunta¬
tis effectu impeditet ͦ Ieoq nõ ꝯcedũt
deum uelle mala fieri ne maloꝵ auo¬
tor intelbgat . nec ꝯcedunt cum ma¬

Expanded text:
ctoritates; non ergo ejus voluntate fiunt mala. Item, si nollet mala fieri, vel vellet non fieri, et tamen fierent, omnipotens non esset, cum ejus voluntas humanae voluntatis effectu impediretur. Ideoque non concedunt Deum velle mala fieri, ne malorum auctor intelligatur; nec concedunt eum
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ ẽ.
uod aut̃ ait aͥg. mala fier. bonũ est.
nec sinerent᷑ mala ab omipotãti bo¬
no fieri nisi hoc eẽt bonũ ut ea fierent.
ea rõne. dciñ eẽ asserunt qr ex malis q̃
fiunt deus fecsa elicit. nec ipẽ ꝑmitẽt
ea fieri nisi de eis bñ aliquid faceret.
ait. deus omipotens cui rerũ e̾ sũma po¬
tesbas cum sũme bonus sit nlło modo
siñet aliquid mali eẽ in oꝑib suis. nsi
us a deo eẽt̃ omĩpotens ⁊ honus ut bñ¬
faceret eciam de malo. ¶Item in eodẽ
facere quã nulla mala ꝑmitt̃e. ¶ex
hoo utiq sensu dictũ ẽ ac uerũ ẽ bo

Expanded text:
bonum est. Quod vero Aug. ait: Mala fieri bonum est, nec sinerentur mala ab Omnipotenti bono fieri, nisi hoc esset bonum, ut ea essent, ea ratione dictum esse asserunt, quia ex malis quae fiunt Deus bona elicit; nec ipse permitteret ea fieri nisi de eis boni aliquid faceret. ait: Deus omnipotens, cui rerum est summa potestas, cum summe bonus sit, nullo modo sineret aliquid mali esse in operibus suis, nisi usque adeo esset omnipotens et bonus. ut benefaceret etiam de malo. Item in eodem, facere, quam mala nulla permittere. Ex hoc itaque sensu dictum est ac verum est: Bo
Abbreviated transcription (Latin):
st .n. aliquid quod inłe bonũ est
⁊ cui fit s nõ ẽ bonũ facienti.
cui fit. ut cũ ueritas sp̃ dnĩ aliemi
nõ obedienti pdicatur. ⁊ aliquid inse
⁊ facienti ⁊ cui fit bonũ. ut cũ ue¬
ritas p̃dicat ͦ sp̃ dñi credenti. uñ apo. I cre.¬
stolus . bonus o dorsumus deo alus o¬
dor uite alus odormortis. Est aus̃ a¬
liquid qued nec se bonũ ẽ ⁊ facienti
nocet ⁊ dampnat nisi peniteat nt
malũ. ualet .n. ad aliquid ut .n. ait

Expanded text:
st enim aliquid quod in se bonum est, et cui fit; sed non est bonum facienti, cui fit, ut cum veritas propter Deum alicui non obedienti praedicatur. Et aliquid in se et facienti et ei cui fit bonum, ut cum veritas praedicatur propter Deum credenti. Unde Apostolus: Bonus odor sumus Deo, aliis odor vitae, aliis odor mortis. Est autem aliud quod nec in se bonum est, et facienti nocet, et damnat nisi poeniteat, ut malum: valet tamen ad aliquid. Ut enim ait
Abbreviated transcription (Latin):
sint eo.i. sine eius uoluntate qr nõ
eius uoluntate fit peccatũ. nõ g ͦ d
nolente. uł uolente s nõ uolente fi¬
unt mala. qr nõ subẽ dei uoluntati
ut malũ fiat uł nõ fiat s ut fieri
sinat. qr bonũ ẽ siuert mala fieri.
⁊ utiq nolens siuit ns̃ uolens mala.
S uolens siu̾e ut ip̃ã fiant. qr ma

Expanded text:
id est, sine ejus voluntate, quia non ejus voluntate fit peccatum. Non ergo Deo volente vel nolente, sed non volente, fiunt mala; quia non subest Dei voluntati ut malum fiat vel non fiat, sed ut fieri sinat, quia bonum est sinere mala fieri: et utique volens sinit non volens mala, sed volens sinere sinti ut ipsa fian
Abbreviated transcription (Latin):
filii eiut efficim᷑. Siłir ⁊ ille pat̾ nost᷑ ẽẽ
stancier quod gͦ temealit̃ dici incipit
deus. quod aña nõ dice̾bat᷑. manifestũ
ẽ relatiue dici. nõ tñ scd̃m actidens di
quod ei aliquid acriderit. s plane scd̾m
accident eius ad quod dici aliquid deus
inçip̃ relatiue :¬

Expanded text:
simul et ille pater noster esse stantiae. quod ergo temporaliter dici incipit deus quod antea non dicebatur, manifestum est relatiue dici, non tamen secundum accidens dei, quod ei aliquid acciderit, sed plane secundum accidens eius, ad quod dici aliquid deus incipit relatiue
Abbreviated transcription (Latin):
noł. ni refect᷑ ⁊ tunc refugium nr̃m fit
cum ad eum refugimus. Nuncquid fit a¬
liquid in eius natura quod añam refuge¬
remus ad eum nõ erat. In uobis gͦ fit
aliqua mutncio qui ad erm effugiendo
efficimur meliores aut̃ in ille nuilla.
ic ⁊ pat̃ nost̃
eẽ incip̃ cum ꝑ euis grãm reguam᷑¬

Expanded text:
nos enim refertur; et tunc refugium nostrum fit cum ad eum refugimus. Numquid tunc fit aliquid in ejus natura quod antequam refugeremus ad eum non erat? In nobis ergo fit aliqua mutatio, qui ad eum refugiendo efficimur meliores; in illo autem nulla. Sic et pater noster esse incipit, cum per ejus gratiam reg
Abbreviated transcription (Latin):
statur inbap̃o nisi forte miracło mresfabili
crratoris ut hex pcrĩ que est in menbris pror¬
sus erainguatur ⁊ nõ sit inhõrs. s ut qͥd¬
quid mali ab hoĩe fcm̃ ẜ dcm̃ ⁊ cogitatumm
uincło auo ꝑ ilam diatolus aiãm nane¬
bat ⁊ asuo as ꝗtore seꝑabat maneat

Expanded text:
statur in baptismo, nisi forte miraculo ineffabili Creatoris, ut lex peccati, quae est in membris prorsus exstinguatur et non sit; sed ut quidquid mali ab homine factum, dictum, cogitatum vinculo quo per illam diabolus animam retinebat et a suo Creatore separabat, maneat
Abbreviated transcription (Latin):
um dminatoemq reuocetur.
Sic aꝑce insiuat inbap̃o concupitoẽ¬
tiam debilitari. er quo dicitur dimuti
nõ solum ĩo qr reatus ibi solitut quẽ
nis est. qd̾ ex psua pccĩ rex tradute m¬

Expanded text:
cetur. Hic aperte insinuatur in baptismo concupiscentiam debilitari, ex quo et dicitur dimitti, non solum ideo quia reatus ibi solvitur. Quenis est, quod ex poena peccati et ex traduce m
Abbreviated transcription (Latin):
cia pꝰ bapm̃. nõ tñ cominatur ⁊ regnat si¬
cut ante. ĩnio ꝑ grãm bãpi mictigntur. et
minuitur. ut post dommnari nõ uareat inst
cris roddat inres hosti eundo pꝰ ꝯtupiscẽ ĩ¬
tias. ires pꝰ bapm̃ remaneat ad reatimi. qr

Expanded text:
aptismum, non tamen dominatur et regnat sicut ante; imo per gratiam baptismi mitigatur et minuitur, ut post dominari non valeat, nisi quis reddat vires hosti eundo post concupiscentias. Nec post baptismum remanet ad reatum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa mala tãquã fuc̃tus maios. s ip¬
sam malam uoluntatem hñ dic̃ stor¬
tam̃ nͥ ex bono: sicĩ ex angło: quid est an.¬
głe aͥ comũ opus ai fi ex hoĩe quid crat
ille nõ młi bonũ opus dei s ĩmo quid srãt
tas nisi bonũ opus dti. ⁊ bona ⁊ laudan¬
da nat᷑a. Sͦ ex hons oritur malũ. nes fuit
uude oriri posset nisi et bono. dico gᷤ qr
tr uo lũtatẽ malã nulłm malũ ꝓcestit.

Expanded text:
opera mala tanquam fructus malos; sed ipsam malam voluntatem unde dicet exortam, nisi ex bono? Si enim ex angelo, quid est angelus nisi bonum opus Dei? Si ex homine, quid erat ipse homo, nisi bonum opus Dei? Imo quid erant tas, nisi bonum opus Dei, et bona, et laudanda natura? Ergo ex bono oritur malum, nec fuit homini, unde oriri posset, nisi ex bono. Dico ergo quia malam voluntatem nullum malum praecessit.
Abbreviated transcription (Latin):
deoq nihiis ꝯtͣriis aue mala uuala
et bona uocantur. illa dialeticoꝵ
regła defcit. qua dñt nlłi rti auo simł
mẽẽ ꝯtͣria. Nullꝰ omĩ potus aut cious sim¬
ui duias est ⁊ amarus. nullum simul u̾
album: ibriigrum ⁊ hoc nrultis. ac pene

Expanded text:
deoque in his contrariis quae mala et bona vocantur, illa dialecticorum regula deficit, qua dicunt, nulli rei duo simul inesse contraria. Nullus enim potus aut cibus simul dulcis est, et amarus. Nullum simul corpus album, ibi et nigrum; et hoc in multis ac pene
Abbreviated transcription (Latin):
rũperctur. qm̃ nicħ est ahud corruptio qm
boni er̃tinatio. Et bonis sͥ mala orta it̃
nisi inbonis nõ sunt nec fuit ꝓrsus unde
oineturulla mali nat᷑a iisi et angłi ⁊ hõit
nat᷑a bona. bñ primitus orra est uolũtas.
mala.

Expanded text:
rumperetur, quoniam nihil est aliud corruptio quam boni exterminatio. Ex bonis ergo mala orta sunt, et nisi in bonis non sunt; nec fuit prorsus unde oritur ulla mali natura, nisi ex angeli et hominis natura bona, unde primitus orta est voluntas mala.
Abbreviated transcription (Latin):
mus rerũ honarũ que ad nos ꝑtruẽt cłru¬
sam nõ eẽ isi be matem dei. Malarũ
uris ab inmutabili bono a ficientem. bo¬
in nutabis uoluntatem pͥus angłi post¬
ea hõis. hoc pͥmũ est creature rõnalis

Expanded text:
mus rerum bonarum quae ad nos pertinent, causam non esse nisi bonitatem Dei; malarum vero, ab immutabili bono deficientem boni mutabilis voluntatem, prius angeli, postea hominis; hoc primum est creaturae rationalis
Abbreviated transcription (Latin):
ria ⁊ noliintas siue dileccõ siłr̃ ad ali¬
ꝗd̃ dici ͦ uita u̾o d ad se ip̃ãmi et mẽs
co . na uita una mens. una eẽncia. ⁊ qͥc¬
referunt᷑᷑¬
gula om̃ib. alioqui nõ se inuicẽ scͥꝑent.
Se aut̃ in uicem capiunt. Capiunt᷑ e
et asingłis singła. et asingulis om¬
ma. sthemini .n. me hẽre memoriã.
intłłigentiam: et uoluntatem. et ĩ¬
telligo me intłigere. et nelle atq me

Expanded text:
 ad aliquid dicitur; vita vero ad se ipsam, et mens quo una vita, una mens, una essentia, et quireferuntgula omnibus; alioquin non se invicem caperent; se autem invicem capiunt. Capiuntur enim et a singulis singula, et a singulis omnia. Memini enim me habere memoriam, et intelligentiam, et voluntatem; et intelligo me intelligere, et velle, atque me
Abbreviated transcription (Latin):
cõnes aĩaꝵ et ita inc̾atisͤ pͣlucet uestigi¬
um tͥtutatis. In illa enĩ tͥnitate sũma
origo est om̃inm rer̃. ⁊ ꝑfectissima pule¬
tudo. et b̾issima delectacõss̃ma aut̃
origo ut augꝰ ostendit in li. de u̾a ieli¬
gione intłligiꝰ deus pr̃ a quo sunt oĩa
nulla ex ꝑte ei disiłis. qmͣ cũ ppõ et ĩ

Expanded text:
tiones et ita in creaturis praelucet vestigium Trinitatis. In illa enim Trinitate summa origo est omnium rerum et perfectissima pulchritudo, et beatissima delectatio. Summa autem origo, ut Augustinus ostendit in libro De vera religione, intelligitur Deus Pater a quo sunt omnia, nulla ex parte ei dissimilis; quem cum ipso, et in
Abbreviated transcription (Latin):
tͥnitatis indicat᷑. Non enĩ ꝑ cͤaturaꝵ cõcem¬
placõnẽ sufficiens noticia tͥnitatis pocest
he̾ri. uel potuit sine doctͥne uel intioris
inspiracõnis reuelacõne. uñ illi antiqui
rũt u̾itatem. deficientes in contuitu tͥ¬
intatis ut magi ꝓ hõtus in t̾cio signo
adiuuam᷑ tñ in fide inuisibłium ꝑ ea q̃
foã sunt.
uero ad enm iam ꝑueniamus
disꝑitacõem. uͥ in mente humana ⁊
tatis ꝓmagiñe reꝑiamus. ut enĩ ait

Expanded text:
nitatis indicatur; non enim per creaturarum contemplationem sufficiens notitia Trinitatis potest haberi vel potuit, sine doctrinae vel interioris inspirationis revelatione. Unde illi antiqui runt veritatem, deficientes in contuitu Trinitatis, ut magi Pharaonis in tertio signoAdjuvamur tamen in fide invisibilium per ea quae facta sunt. vero ad eam perveniamus disputationem, ubi in mente humana, nitatis imaginem reperiamus. Ut enim ait
Abbreviated transcription (Latin):
repeni ⁊ grãm sibi subtrahi. Ideoq
dixit in quibdam pecoatorib ẜ cede¬
te quo digni sunt iustificatõne
s hoc frinolũ ẽ. Opinio quoꝵdam falsa de oc¬
nẽi atq scd̃m ꝯieccuris cordis sui inse¬
nucabilem altitudinẽ iudicioꝵ di cogita¬
re cor nantes infabulat uanitatis abieĩt
dicentes. qr aĩe sursũ in celo pecant. ⁊ scd̾
sua peccata ad corꝑa ꝓ meritit drigunt¬
⁊ dignis sibi quasi carcerib includuntͤ
Ierunt tñ hui tales post cogitacõnes suas.
⁊ uolentis disputare de dei ꝓsundo u̾si
sunt inꝓfundo. dicentes amnas it celo
añ cõuersatas. s ibi aliquid botu uł tria¬
li egisse. ⁊ ꝓ m̃itis ad corpora terrena de
nati ceñt. asit aliquid botu aut mali
egissent ⁊ c̃. melior ẽ gͦ fidelis ignorã¬
it gracnita mĩa. nõ qr fideles fututi e¬
rant. s ut fideles eeñt. eisq gr̃am dedit
nõ qr fideles erant. s ut fierent ait . no
s data ẽ ⁊̃ prius ut eetͣ fidelis. ita ẽ reꝑ¬

Expanded text:
repelli, et gratiam sibi subtrahi. Ideoque dixit in quibusdam peccatoribus praecedere quo digni sint justificatione, ed hoc frivolum est. 4. Opinio quorumdam falsa de ocnem atque secundum conjecturas cordis inscrutabilem altitudinem judiciorum Dei cogitare conantes in fabulas vanitatis abierunt, dicentes quia animae sursum in coelo peccant, et secundum sua peccata ad corpora pro meritis diriguntur, et dignis sibi quasi carceribus includuntur. Ierunt hi tales post cogitationes suas, et volentes disputare de Dei profundo, mersi sunt in profundum, dicentes animas in coelo ante conversatas, et ibi aliquid boni vel mali egisse, et pro meritis ad corpora terrena detnati essent, aut aliquid boni vel mali egissent. Melior ergo est fidelis ignoranita misericordia, non quia fideles futuri erant, sed ut fideles essent; eisque gratiam dedit, non quia fideles erant, sed ut fierent, ait enimsed data est etiam prius ut esset fidelis. Ita etiam rep
Abbreviated transcription (Latin):
e p̃sciã p̾mo respondemus dñtes mul¬
ta eum p̾scisse que mͦ nõ p̃scit cũ
.il eius p̃scĩa nõ sit nisi de futuris. Ex quo
ila que futura erant p̃sencia fũit᷑ uł p̃¬
t̃eunt. sub dei p̃scĩa ec̃ desinunt. sub scĩã¬

Expanded text:
entia primo respondemus, dicentes multa eum praescisse quae modo non praescit, cum enim ejus praescientia non sit nisi de futuris, ex quo illa quae futura erant praesentia fiunt vel praetereunt, sub Dei praescientia esse desinunt, sub sci
Abbreviated transcription (Latin):
cõnis. alus nõ. uñ obtundi᷑. s quid
intenigẽt uoliũt ignorat ͤͦ nisi forre di
catur hoc intellꝙplłe qd̾ supdiximus
eũ retractasse. Nam ibidẽ ⁊᷑ que dam¬
⁊ alia ꝯtinue subdit que in libro te¬
P legenti patebit. uñ neci fitułie
est in p̾missũ ⁊̃ hoc retractasse nẜ¬
pet᷑ quidaẽ tñ ex eo sensn accipi
fore dcm̃. nõ qͥr aliquis p̃destine ͦ ꝓ¬

Expanded text:
. Sed quid intelligere voluerit, ignoratur; nisi forte hoc dicatur intellexisse, quod supra diximus eum retractasse. Nam ibidem quaedam alia continue subdit, quae in lib. 1 Reque legenti patebit. Unde verisimile est in praemissis etiam hoc retractasse. Quidam tamen ex eo sensu accipiunt fore d
Abbreviated transcription (Latin):
e quentꝰ utiũ sic̃ dicit᷑ elexisse qu¬
osdam ut boni fierent ⁊ fideles. ita ⁊̃
9cedi debeat reꝓbasse quosdam ut mali geñt
⁊ ͥ fideles ⁊ obdurate ut peccent. quod nlła¬
tẽnus ꝯcedi oꝑ. nõ. ni reꝑbacõ ita ẽ causa mali.
sic̃ p̃destinacõ causa boni. neq obdura¬
cõ ita facit hoiẽm malũ quẽ ał modũ
miã facit bonum. mea q̃ semł scit deus

Expanded text:
 quaeritur utrum sicut dicitur elogisse quosdam ut boni fierent et fideles, ita etiam concedi debeat reprobasse quosdam ut mali essent et infideles, et obdurare ut peccent; quod nullatenus concedi oportet. Non enim reprobatio ita est causa mali, sicut praedestinatio est causa boni; neque obduratio ita facit hominem malum, quemadmodum dia facit bonum. 6. An ea quae semel scit Deus
Abbreviated transcription (Latin):
is mentis. qr ⁊ ip̃i peccatores cũ
pp̃ gnãle pecgatũ unam massam fe
torib quo qmiis non dũ sint in¬
stificati digni efficiantur iustifica¬
peocatorib quo digni sunt obtu¬
sione.

Expanded text:
is meritis, quia et ipsi peccatores, cum propter generale peccatum unam massam fectoribus, quo, quamvis nondum sint justificati, digni efficiuntur justificabus aliis, quo digni sint obtusione
Abbreviated transcription (Latin):
lo tẽ fc̃s irus est ac̃tu peccando. qrĩa pͥꝰ
erat sola uolũtate ae liqiren doq ꝑ ac̾tu
aui est aliud quã uolũtas. licet nõ alid̾

Expanded text:
 reus factus est actu peccando, quam prius erat sola voluntate delinquendo, quia pro actu, qui est aliud quam voluntas, licet non ali
Abbreviated transcription (Latin):
osteusionem uere hũanitntis ut tiui¬
orem ⁊⁊ custitiam. uł ad inplenioneni
oꝑis ad ꝙ uen̾at ut passibilitatem⁊
mortalitatem. uł ab ĩ morcalitatis deł¬
ꝑ atõne Spemi uram aitigendam ut m¬
ortem. suscepit. Hos aut̃ defec̃tus nõ ꝯoi¬
tõnus sue neccĩtate s missratõnis uolũ¬
tate suscepit. ueros quidem huĩt defer

Expanded text:
ostensionem verae humanitatis, ut timorem et tristitiam; vel ad impletionem operis ad quod venerat, ut passibilitatem et mortalitatem; vel ab immortalitatis desperatione spem nostram erigendam, ut mortem, suscepit. Hos autem defectus non conditionis suae necessitate, sed miserationis voluntate suscepit. Veros quidem habuit
Abbreviated transcription (Latin):
ed forte aliquis
oe dio ꝯdicionis hõi potuisse indere
quiens. Ignorantia n disficultas ñ¬
si eeñt pͥmi hoĩs pͥmordia nat᷑ali¬
a. nec sit culpandus deus E laudã¬
dus deus eẽt̃. S si ħ hõ inp̾mordio
ułr hũiss. mĩquid eẽt into defer¬
cus ec̃t  peua: Si de fec̃tus ułꝰ pe¬
na ei indita eẽt ant̃ pccm̃ m̾i̾te cũ
eo agi indepetur. si añ culpam sentir¬
et penam. Ob hoc sane diñs illam ñ
fuisir defectus uł penas sinat᷑łr hoĩ
infuissent. sirĩo suit hoĩ aute pocm̃ ñ¬
nõ posse ꝓficere. S postqmͣ gram recep¬
eamq culpa sua post amisit. simẜq ꝓ
fiuendi facultatem ꝑdidit. defectus fu¬
it ei et pena nõ posse ꝓsicere .s. ama¬

Expanded text:
Sed forte aliquis ordio conditionis homini potuisse indere,ct. inquiens: Ignorantia et difficultas etiamsi essent hominis primordia naturalia, nec sic esset culpandus Deus, sed laudandr habuisset, numquid essent in eo defectus et poenae? Si defectus, vel poena ei indita fuisset ante peccatum, injuste cum eo agi videretur, si ante culpam sentiret poenam. Ob hoc sane dicimus illa non fuisse defectus vel poenas, si naturaliter homini infuissent; sicut non fuit homini ante peccanon posse proficere. Sed postquam gratiam recepeamque culpa sua post amisit, simulque proficiendi facultatem perdidit, defectus fuit ei et poena non posse proficere,
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ⁊ ille aui est infeuor uõ umet. et
ut hõ cruifigitur. ꝑ nat᷑ant ꝑ nͣam
hõis ⁊tediauit ⁊ resurrent. Non curba¬
tas. S curbat᷑ aĩa. scd̃m hũane fragili¬
catis assũptionẽ airbatur. Nam qui sus¬
cepit aiãm suscepit aiẽ passionem. Nõ
snĩ eo ꝙ dus etat: aut surbari aut m¬

Expanded text:
quod et ille qui est inferior non timet, et ut homo crucifigitur, per naturam hominis et taediavit et resurrexit. Non turbatas, sed turbatur anima, secundum humanae fragilitatis assumptionem. Nam qui suscepit animam, suscepit etiam animae passionem. Non enim eo quod Deus erat, aut turbari aut m
Abbreviated transcription (Latin):
ar. appbare inquit falsa ꝓueris
ut aiet ĩ uitus. ⁊ resistent᷑e atq
torquente dolore carnał uncłmũ
stissius inflicta lib̾at dei grã. qr
sponte hõ lib̾o arbitͥo cadere potuit
tinet ignorantia ⁊ disficultas qͣni

Expanded text:
 Approbare, inquit, falsa pro veris, ut erret invitus, et resistente atque torquente dolore carnalis vinculstissime inflicta, liberat Dei gratia, quia sponte homo libero arbitrio cadere potuit, ertinet i
Abbreviated transcription (Latin):
nise ip̃a ꝙ extins ecus nũtiatur: Si¬
cut ꝯͦ aĩa ꝙ foris est ꝑ corpus tanꝙͣ
instium̃tũ uidet uł audit. ita ñ ꝓcor¬
pus quedam sentit mala. que sine
corpore nõ sentiret ut famẽ ⁊ sitim

Expanded text:
nuntiatur. Sicut ergo anima quod foris est per corpus tanquam per instrumentum videt vel audit, ita etiam per corpus quaedam sentit mala quae sine corpore non sentiret, ut famem, et sitim
Abbreviated transcription (Latin):
hõis: s nõ om̃s. Assũpsit enĩ defectus
pene s nõ cłpe. nec tñ om̃s aefectus ꝑ.¬
ene. S eos om̃s qͦs hõi eum assum̾e ex¬
pediebat ⁊ sue dignitati nõ derogabat.
Sic̃ enũ pp̃ hõism hõ fac̾tus est: ita p̃p̃
eũ hõis defcc̃tus suscepit. Suscepit enĩ
de nro ut dẽ suo nob̾ tubueret. n nr̃m
tollere defec̃tum. Suscepit eiĩ nram
uetusstatem ut suam nob̾ in simierec
nouitatem. Simpłani accepit ille ue¬

Expanded text:
on omnes. Assumpsit enim defectus poenae, sed non culpae, nec tamen omnes defectus poenae, sed eos omnes quos homini eum assumere expediebat, et suae dignitati non derogabat. Sicut enim propter hominem homo factus est, ita propter cum hominis defectus suscepit. Suscepit autem de nostro, ut de suo nobis tribueret, ut nostrum tolleret defectum. Suscepit enim nostram vetustatem, ut suam nobis infunderet novitatem. Simplam ille accepit ve
Abbreviated transcription (Latin):
lud quoq p̃t̾unttend̾ nõ est. ꝙ dei
filius nͣm hõĩs ãccepit passiblem.
aĩam passiliłe. saruẽ passibłe ⁊ mor¬
talem. ut em̃ ꝓbaretur u̾m corpus
hrẽ: suscepit dessectus corꝑis fanrem
corpore uelud ui st᷑mento. bñ ab̃. sr̃ sq̃¬

Expanded text:
llud quoque praetermittendum non est, quod Dei Filius naturam hominis accepit passibilem, animam passibilem et carnem passibilem et mortalem . Ut enim probaretur verum corpus habere, suscepit defectus corporis, famem, corpore velut instrumento. Unde August., s
Abbreviated transcription (Latin):
Si. lucclin. uͥ angłs de nascit᷑o filis uir¬
ginis ait. hic erit magnꝰ: ⁊ filius altisu¬
in uocab. No ĩo inquit erit maguꝰ¬
qd̃ añ partũ mgmus magius nõ fu¬
ent .S qr potentiam ꝙͣ dei filiꝰ nałr ht̃¬

Expanded text:
super Lucam, ubi angelus de nascituro Filio Virginis ait: Hic erit magnus, et Filius altissimi vocabitur? Non ideo, inquit, erit magnod ante partum Virginis magnus non fuerit, sed quia potentiam quam Dei Filius nat
Abbreviated transcription (Latin):
dem sapĩa. Eadem bonitas. uñ abit᷑
nitas. non eet sũmum bonũ. s qr ibi
ẽ ꝑfecta potencia. infinita sapieticia.
inqͣs̃ hnsibilis bonitat rectẽ dicit ͦ ⁊̃¬
credit᷑ sũmũ bonũ. sumq unũ ꝑ idem
penitus sit radep pot̃cia sapiencia bo

Expanded text:
dem sapientia, eadem bonitas. Unde aperitur nitas, non esset summum bonum. Sed quia ibi est perfecta potentia, infinita sapientia, incomprehensibilis bonitas, recte dicitur ecreditur summum bonum. Cumque unum et idem penitus sit in Deo potentia, sapienti
Abbreviated transcription (Latin):
sit᷑ pat᷑ respondetur deus. queris quid sit
rogatus deum responde. de utroq in t̃rog¬
atus nõ deos s deu̾m responde. nõ sic in
honũb. tanta .n. ibi÷ sub stancie unitas
ut equalitatem Addinitat płaritactem
nõ ad̾mittat si gͦ tibi dcm̃ fũit. oum di¬
cis filirm cẽ quod pat̃ e. ꝓfecco filius
pat̃ ẽ responde. scd̾m substandiam tibi
dixi hoc eẽ filium quod pat̃ ẽi nõ scd̾m
id quod ad aliud dicit᷑᷑ ad se nõ dicit᷑
deus. ad prem̃ filius dicit᷑. rupsum qr pr̃
ad se dicitꝰ᷑ deus. ad filium deus pat᷑ qd̾¬

Expanded text:
sit Pater? Respondetur, Deus. Quaeris quid sit rogatus, Deum responde. De utroque interrogatus, non deos, sed Deum responde. Non sic in hominibus. Tanta enim est ibi substantiae unitasut aequalitatem admittat, pluralitatem non admittat. Si ergo tibi dictum fuerit cum dicis Filium hoc esse quod Pater est, profecto Filius est. Responde secundum substantiam, tibi dixi hoc esse Fiid quod ad aliud dicitur. Ad se enim dicitur Deus, ad Patrem dicitur Filius, rursumque Pater ad se dicitur Deus, ad Filium Deus Pater di
Abbreviated transcription (Latin):
tes ypostaseos et nõ nature. ⁊ ini ypostasim de¬
t̃mĩant ⁊ nõ naturam. Ideoq licet pat̃uctas ⁊
filiacõ sint indiuina eẽncia cum eã nõ det̾mi¬
natit. nõ ideo potest dici quod diuina emñcia
⁊ gñet ⁊ gñetur. uł quod eadem res sibi sit.
pat̃ ⁊ filius. Ita .ii. ꝓpͥetas det̃mĩat ꝑsonam.

Expanded text:
tes hypostaseos et non naturae; etenim hypostasim determinant et non naturam. Ideoque licet paternitas et filiatio sint in divina essentia, cum eam non determinent, non ideo potest dici quod divina essentia et generet et generetur; vel quod eadem res sit sibi Pater et Filius. Ita enim proprietas determinat personam,
Abbreviated transcription (Latin):
hylario. ego nescio nec requiro. ⁊ consolabor
me tñ. archangeli nescuint. angeli non au¬
dierunt. secła nõ tenent. ꝓpħ̾a non sensit..
apłt non int̾rogauit. filiu̾s ip̃e nõ edidit.
cesset gͦ dolor q̃reiar̃. nõ putet homo sua ĩ
to ꝓgenies a parente. uuiꝰ a uino non natura
deftatis alia ⁊ alia. qr ambo um̃. hoc c̃dendo
Incipe: ꝓcurre. ꝑsiste. ⁊ si nõ ꝑuentutũ sciam.
tã grãtulabor ꝓfecturũ. quĩ .n. pie infinita
undo. s ne te inserat in illud secretũ ⁊ archa¬
nuĩ mopinabilis natiuitatis. ne te inm̃gas sũ¬
mam intelligñdie ꝯpͣhñdere ẜsumens. s in¬
tellige in ꝯphñsibilia eẽ. his aliisq multis
euident̃ ostendit  uobis nullatenus licere
maiestacem ꝑscrutan. uis peñe potestati mo¬
dum. circuniscribere infitutũ.¬

Expanded text:
io: Ego nescio, non requiro, sed consolabor me tamen. Archangeli nesciunt, angeli non audierunt, secula non tenent, propheta non sensit, Apostolus non interrogavit, Filius ipse non edidit. Cesset ergo dolor querelarum: non putet homo sua intto, progenies a parente, unus ab uno; non natura deitatis alia et alia, quia ambo unum. Hoc credendo incipe, percurre, persiste; etsi non perventurum sciam, tamen gratulabor profecturum. Qui enim pie infinita undo. Sed ne te inseras in illud secretum et arcanum inopinabilis nativitatis, ne le immergas, summam intelligentiae tellige incomprehensibilia esse. His aliisque multis evidenter ostenditur nobis nullatenus licere majestatem perscrutari, jus ponere potestati, modum circumscribere infinito.