comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nõ recuꝑaiit nsi cum scẽ incorporaretur
etcẽ. Et putas nullam uini adhibendam
eẽ homo ut ab eiroris ꝑ uicie liberetur cũ
ipm̃ dnm̃ quo nemo ntiluis diugit. certis¬
simis exemplis hoc facere uideas ex xpm̃ an
deas dicentemi. Nemo ad me uenit nͥ quẽ
pr̃ attraxerit. Quod fit in cordib om̃iumqͥ
se ad eum diuine iracondie timore ꝯu̾tũt ti
Et nouis aliqñ furem adu̾tendis pecoril
pabulum spargere et anqũ pastorem fl
contumacem ancillam data sͥ potestate.
saira pocuis affligebat: Et utiq nõ eam
ꝙͣ suꝑnis bñficio suo matrem fecerat cru¬
deliter oderat. Sed mea superbiam salubͥ¬
ct edomabat. Non autẽ iguoras quod iste
due mulieres sarra et agar et duo filii eaꝵ
ysaac et hismahel ꝓ spiritalib et camali¬
b fugerentur. Et cum legamus ancslã s
et filium eius a saira passos graues mo
ille qui erat scd̾m carnem persequebatur

Expanded text:
non recuperauit, nisi cum sanctae incorporaretur non recuperauit, nisi cum sanctae incorporaretur ecclesiae. et putas nullam uim adhibendam esse homini, ut ab erroris pernicie liberetur, cum ipsum deum, quo nemo nos utilius diligit, certissimis exemplis hoc facere uideas et Christum audias dicentem: Nemo ad me ueuit, nisi quem pater adtraxerit, quod fit in cordibus omnium, qui se ad eum diuinae iracundiae timore conuertunt, et noueris aliquando furem auertendis pecoribus pabulum spargere et aliquando pastorem flacontumacem ancillam data sibi potestate Sara potius affligebatV et utique non eam, quam superius beneficio suo matrem fecerat, crudeliter oderat, sed in ea superbiam salubriter edomabat. non autem ignoras, quod istae duae mulieres Sara et Agar et duo filii earum Isaac et Ismahel pro spiritalibus et carnalibus figurentur; et cum legamus ancillam et filium eius a Sara passos graues molille, qui erat secundum carnem. persequebatur
Abbreviated transcription (Latin):
neticum ligat et qui letargicum excitat
ambobus molestuis: ambos amat. Quis
nos potest amplius amare ꝙͣẜ deus: et tam̃¬
deus nos non solum docere sua inter. uerã
etiam salubriter t̾tere nõ cessat fom̃tis
lerib quib consolatur sepe etiam morda¬
cissimum medicamẽtum tribulatiouis ad¬
ningens. ex̾cet fame patriarchas etiam pios
et teligiosos populum contumatẽ penis gra¬
iorib agitat non aufert ab apło stimulum
carnis ter ab eo rogatus ut uirtutem in infir¬
mitate perficiat. diligamus etiam mimicos
ntõs quia hoc iustum est et hoc p̃cepit deus
dona eius laudamus: uti etiam flagella eiꝰ
i eos quos diligit cogitemus. putas nemi¬
nem debere cogi ad iusticiam cum legas pa¬
ctem familias dixisse seruis quoscũq uue¬
ñitis cogite intrare cumi legas etiam ipiũ pꝰ
saulum postea paulum ad cognoscendum
cogentis ẽe conpulsum nisi forte carioremi
ille celesti ꝓstratus luuine: subito amissã

Expanded text:
neticum ligat et qui lethargicum excitat, neticum ligat et qui lethargicum excitat, ambobus molestus ambos amat. quis nos potest amplius amare quam deus? et tamen nos non solum docere suauiter uerum etiam salubriter terrere non cessat. fomentis lenibus, quibus consolatur, saepe etiam mordacissimum medicamentum tribulationis adiungens exercet fame patriarchas etiam pios et religiosos, populum contumacem poenis grauioribus agitat, non aufert ab apostolo stimulum carnis tertio rogatus, ut uirtutem in infirmitate perficiat. diligamus etiam inimicos nostros, quia hoc iustum est et hoc praecepit deudona eius laudamus, ita etiam flagella eius in eos, quos diligit, cogitemus. Putas neminem debere cogi ad iustitiam, cum legas patrem familias dixisse seruis: \'Quoscumque inueneritis, cogite intrare\', cum legas etiam ipsum primo Saulum postea Paulum ad cognoscendam cogentis esse compulsum, nisi forte cariorem pille caelesti uoce prostratus subito amissam
Abbreviated transcription (Latin):
et molentas perditorum hominũ minuci¬
tias formidare quas quid̃ ꝑ iusticia .i. pro
et̾na uita utiq contempnere debuerũt.
Sed calium infirmitas dones firmi efficiã¬
tur. Sustinenda est nõ desꝑanda. Non obli¬
uiscendum quod ip̃e dñs adhuc infirmo pe¬
salutaris adiungitur ut nõ solum tenebrã
crroris lux uĩtatis expellat. u̾m etiam ma¬
le consuetudinis uincula huius timoris
ab rompat de multorum sicut dixi salute
t̾o quod sua pollicitatione completa qua
reges terre xp̃o seruituros ẽẽ ꝓmisit sicut
curauit morbidos sic sanauit infirmos
Non omĩs qui partis est amicus est. nõ õis
qui uerbat nuimicus. Meliora sunt uer¬
ba amici qua uoluntaria o̾cula mimici.
exilus est cum seiu̾tat diligere quam cra
leuitate oecipere. Utilius esurienti panis
tollitur si de cĩbis securus iusticiam negli¬
gebat qua esurienti panis frangitut ut
inusticie: seductus adquiestat. Et qui fre¬

Expanded text:
ed violentas perditorum hominum inimicied violentas perditorum hominum inimicitias formidare: quas quidem pro justitia et pro aeterna vita utique contemnere debuerunt; sed talium infirmitas, donec firmi efficiantur, sustinenda est, non desperanda. Nec obliviscendum quod ipse Dominus adhuc infirmo Pesalutaris adjungitur, ut non solum tenebras erroris lux ueritatis expellat, uerum etiam malae consuetudinis uincula uis timoris abrumpat, de multorum, sicut dixi, salutedeo, quod sua pollicitatione completa, qua reges terrae Christo seruituros esse promisit, sic curauit morbidos, sic sanauit infirmos. Non omnis, qui parcit, amicus est nec omnis, qui uerberat, inimicus. meliora sunt uulnera amici quam uoluntaria oscula inimici. melius est cum seueritate diligere quam cum lenitate decipere. utilius esurienti panis tollitur, si de cibo securus iustitiam neglegebat, quam esurienti panis frangitur, ut iniustitiae seductus adquiescat. et qui phre
Abbreviated transcription (Latin):
ctur nos sͥ molestos ẽe debuisse ne tanquam
mortifõ sompno ita morbo uet̾ nosce consuetũ¬
dinis interrirent ac cum quibdam ista non
ꝑsunt Nonquid ido negligenda est medicina
qma non nullorum est insanabił pestilenti¬
a tu non attendis nisi eos qui ua dixi sunt:
ut nec istam recipiant disciplinam. De tali¬
b .n. scriptum est frustra flagellani filios nr̃õ
disciplinam non recepetunt. puto tam̃ qui¬
a dilectione ñ odio flagellati sunt. Sed de¬
bes enĩtam multos attend̾e. de quorum sa¬
lute gaudemus. Si .n. t̾rerẽtur et nõ doc̾ent᷑
improba quasi dñatio inderetur. sed rursus
si docͥentur et nõ terrerẽtur uetustate con¬
suctudinis obdurarentur et ad capescendã
mam salutis pigrius mouerentur. quã do¬
quidem muiti quod bene nouimus reddi¬
tã sͥ rõne et manifesta ex diuinis testimo¬
mis ueritate respondebant nob̾ cupere se
in eccłie catholice cõmuniouẽ transire. S¬

Expanded text:
ntur nos sibi molestos esse debuisse, ne tanquam ntur nos sibi molestos esse debuisse, ne tanquam mortifero somno, ita morbo veternosae consuetudinis interirent. 3. At enim quibusdam ista non prosunt. Numquid ideo negligenda est medicina, quia nonnullorum est insanabilis pestilentia? Tu non attendis nisi eos qui ita duri sunt, ut nec istam recipiant disciplinam. De talibus enim scriptum est: Frustra flagellavi filios vestros; disciplinam non receperunt . Puto tamen quia dilectione, non odio flagellati sunt Sed debes etiam tam multos attendere, de quorum salute gaudemus. Si enim terrerentur, et non docerentur, improba quasi dominatio videretur. Rursus si docerentur et non terrerentur, vetustate consuetudinis obdurati ad capessendam viam salutis pigrius moverentur; quandoquidem multi, quos bene novimus, reddita sibi ratione et manifestata divinis testimoniis veritate, respondebant nobis, cupere se in Ecclesiae catholicae communionem transire, s
Abbreviated transcription (Latin):
mus extitisser. Sed plane salute repara
cisse sensisset. O si possem ostendere ex ipĩs
circũcellionib quam multos iam catho¬
licos manifestos heamus dampnantes
suam pͥstinam iutam et misabilem errorẽ¬
quo se arbitrabantur pro ecc̃a dei facere
quicquid inquieta tem̾itate faciebant
Qui tamen ad hanc sanitatem nõ perdu¬
c̾entur. nisi legum istaꝵ que tibi displicẽt
tuncuł: tanquã frenetie ligarentur. Qiͥd
illud alt̾m genus morbi grauissimi eorũ
qui tribulentam quidem audaciam nõ ha¬
bebant. Sed quedam uetusta consuetu¬
dine p̾mebantur dicentes nob̾ uerum qui¬
dem dicitis. Non est qui respondeat. Sed
durum est nob̾ traditionem uel parentur
relinquere. Nonne salubrit̾ regula tem¬
poralium molestiaꝵ excucienda erat ut t̾ã¬
quan de sompno ietargico emergerent
et in salutem unttatis euigilarẽt: Qm
multi ex ip̃is nunc nob̾cum gaudentes pͥsti¬
num pondus pernitiosi oꝑis accusant et fat̾e¬

Expanded text:
mus extitisset; sed plane salute reparatmus extitisset; sed plane salute reparatcisse sensisset. o si possem tibi ostendere, ex ipsis Circumcellionibus quam multos iam catholicos manifestos habeamus damnantes suam pristinam uitam et miserabilem errorequo se arbitrabantur pro Ecclesia Dei facere quidquid inquieta temeritate faciebant! qui tamen ad hanc sanitatem non perducerentur, nisi legum istarum quae tibi displicent, vinculis tanquam phrenetici ligarentur. Quid illud alterum genus morbi gravissimi eorum, qui turbulentam quidem audaciam non habebant, sed quadam vetusta socordia premebantur, dicentes nobis, Verum quidem dicitis, non est quod respondeatur; sed durum est nobis traditionem parentum relinquere: nonne salubriter regula temporalium molestiarum excutiendi erant, ut tanquam de somno lethargico emergerent, et in salutem unitatis evigilarent? Quam multi ex ipsis nunc nobiscum gaudentes, pristinum pondus perniciosi sui operis accusant, et fate
Abbreviated transcription (Latin):
dotiles fc̃i nonm calumpniis et fabuł huma¬
nis. sed in diuinis libris ꝓmissam per omnes
gentes inuenirent eccam. qui a suis oculis red¬
atum etiam non uisum super celos ẽẽ cubita¬
rent. Non quid nam ego rustorum saluti mn¬
idere debebam. ut collegas meos ab huuis
modi patͥna diligenda reuocarem. per qͣm
exaltatum xpm̃ etiam non uidentes crede¬
bant. głam tñ eius super omnem terrã eti¬
celos deus et super omnem terram gła tua
Istos ergo atroces quõdam inimicos nrõs p:
sic contempneremus et toleramus et nicħ
omĩo quod ad eos t̾rendos ac corrigendos
ualere posset excogitaretur et arguer̾e̾tur
a nob̃ uere malum pro malo redderemũ.
Si .n. quisquam mimitum suum pericu¬
losis frebrib freneticum fcm̃ currere. ui¬
d̾et imp̾ceps ñne tunc poctus malo ꝓ ma¬
lo redoet sic eum sic ire ꝑmutet quam si cor¬
ripiendum ligandumq curaret. Et tamẽ
tunc ei molestissimus et adu̾sissimus uide̾¬
tur quando utilissimus et misericordissi¬

Expanded text:
dociles facti non in calumniis et fabulis humanis sed in diuinis libris promissam per omnes gentes inuenirent ecclesiam, quam suis oculis reduntiatum etiam non uisum super caelos esse minime dubitarent. num quidnam ego istorum saluti- inuidere debebam, ut collegas meos ab huius modi paterna diligentia reuocarem, per quamexaltatum Christum etiam non uidentes credebant, gloriam tamen eius super omnem terram eticaelos, deus, et super omnem terram gloria tua. Istos ergo atroces quondam inimicos nostros psic contemneremus et toleraremus, ut nihil omnino, quod ad eos terrendos ac corrigendos ualere posset, excogitaretur et argueretur a nobis, uere malum pro malo redderemus. si enim quisquam inimicum suum periculosis febribus phreneticum factum currere uideret in praeceps, nonne tunc potius malum pro malo redderet, si eum sic ire permitteret, quam si corripiendum ligandumque curaret? et tamen ei tunc molestissimus et aduersissimus uideretur, quando utilissimus et misericordissi
Abbreviated transcription (Latin):
piget illa ꝑnitiosa confusione sẽ paritum
fico: p̾naricatorem me ipm̃ constituo. que
si dici posset etiam in eos qui neritatem cor¬
recti p̾dicabant quam ꝑu̾si oppugnabant
in ipm̃ paulum primitus diceretur. iiqͥ¬

Expanded text:
piget illa perniciosa confusione superatumpiget illa perniciosa confusione superatumfico, praeuaricatorem me ipsum constituo. quae si dici posset etiam in eos, qui ueritatem correcti praedicant, quam peruersi oppugnabant, in ipsum Paulum primitus diceretur, i
Abbreviated transcription (Latin):
mas et p̾t̾ donatistas et pp̃ rogatistas ẽẽ xp̃ĩa¬
nam fidem. Her ergo fides sicut diximus in
omib gentib dilatat que scd̾m deitestimo¬
nium in semune abrahe benedicantur. Q̾d
igitur adhuc dubitas tenere quod sentis
insi quia id quod non sentis uel aliquã do
sensisse uel aluid defendisse confunderis: et
dum erubestis cortigere etrorem: non eru¬
bescis permanere in errore. quod utiq po¬
cius crubescendum fuit. hoc est quod scrip¬
tura quidem non tacuit. Est confusio ad¬
ducens peccatum et est confusio adducens
gram̃ et gloriam. Confusio adducit peccatũ
cum erubescit quisꝙ prariam mutare sentẽ¬
ciam ne aut inconstans putetur: aut diu̾
sitate se ipo iudice teneatur. ita descendt̃
in infernum uruentes idest suam ꝑoitionẽ
confusioautem adducit gram̃ et głam cũ
erubescit quisq de ꝓpria iniquitate et peni¬
tendo: in ieliris ꝯmutatur quod te facere

Expanded text:
mas et praeter Rogatistas et praeter Donatistas esse Christiamas et praeter Rogatistas et praeter Donatistas esse Christianam fidem. haec ergo fides, sicut dicimus, in omnibus gentibus dilatatur, quae secundum dei testimonium in semine Abrahae benedicuntur. quid igitur adhuc dubitas tenere, quod sentis, nisi quia id, quod non sentis, uel aliquando sensisse uel aliud defendisse confunderis, et, dum erubescis corrigere errorem, non erubescis permanere in errore, quod utique potius erubescendum fuit? Hoc est illud, quod scriptura non tacuit: Est confusio adducens peccatum et est confusio adducens gratiam et gloriam. confusio adducit peccatum, cum erubescit quisque prauam mutare sententiam, ne aut inconstans putetur aut diu errasse se ipso indice teneatur; ita descendunt in infernum uiuentes, id est suam perditionem confusio autem adducit gratiam et gloriam, cum erubescit quisque de propria iniquitate et paenitendo in melius commutatur, quod te facere
Abbreviated transcription (Latin):
cno uel facinore ꝓiectum a uob̾ ita suscipit
sicut suscipuintur qui excepto errore quo a
nob̾ separamini sine crimine apud uos iuxe¬
runt: displicet nob̾. Sed nec facile ista mon
nel punire nõ possumus neq ip̃ paleam re¬
gregandos deserimus gregem dm̃. neq ꝓpt̾
uata sacra inotumeliam migramus de domo
quia uera sentire te intelligo nec huius
sentencie tue principio cu minc responde
o ħ uerba posiunti. Cumoptime in quisno
iu̾m te longe adhuc afide xpĩana se poĩtũ
et studiis olim deditum litteraꝵ quietis
et bonestatis fuisse cultorem cumq poste¬
a conu̾sus ad xp̃ĩanam fidem ut ex multo¬
rum relatione cognoui disputationibus
legalib operam dares certe si tu ad me il¬
lam epistolam misisti. ħ uerba tua sunt. Cũ
ergo fatearis me conu̾sum ad xp̃ĩanam fidẽ
Cum ergo nec ad donatistas nec ad rogatistas
conuersus sim: sine ulla dubitatione cõfir¬

Expanded text:
itio vel facinore projectum a vobis ita suscipit, itio vel facinore projectum a vobis ita suscipit, sicut suscipiuntur qui, excepto errore quo a nobis separamini, sine crimine apud vos vixerunt, displicet nobis. Sed nec facile ista monsvel punire non possumus: neque propter paleam regregandos, deserimus gregem Domini, neque propter vasa facta in contumeliam, migramus de domo quam veram sentire te intelligo: nec hujus stulae tuae principio, cui nunc respondeo, haec uerba posuisti: Cum optime\\ inquis, te nouerim longe adhuc a fide Christiana sepositum et studiis olim deditum litterarum quietis et honestatis fuisse cultorem cumque postea conuersus ad Christianam fidem, ut ex multorum relatione cognoui, disputationibus legalibus operam dares\'. certe si tu ad me illam epistulam misisti, haec uerba tua sunt. cum ergo fatearis me conuersum ad Christianam fidem, cum ego nec ad Donatistas nec ad Rogatistas conuersus sim, sine ulla dubitatione confir
Abbreviated transcription (Latin):
am laborantium per totum.s. mundũ qua
deus uocauit terram a solis ortuusq ad oc¬
ꝯ uos ex occasione legis huius imꝑiał non
dilectione corrigendi. Sed municandͥ odio
persoquitur: displicet nob̾. Et quamuis
resq terrena nõ recte aquoquam possid̾i
possit. iisi iute diuino quo cunsta iustorũ
sunt uel ture humano quo ĩ potestate ẽ re¬
quas nec iuiste possidetis et scd̾m leges regũ
terre amtt̾e uissi estis. frustra q dicatis. non
eis congregandis laborauimus cum scriptũ
legatis labores impioꝵ iusti ed̾et. Sed tamẽ
quisquis ex occasione legis huius quamre¬
ges terre xpõ seruientes ad emẽtẽdam nram̃
cupide appet᷑at displicet nobis. O iusquis de¬
niq ipãs res paupm. uel basilicas cõgͥgati¬
onum quas sb̾ nomine ecc̃e tenebatis que o¬
omũo non debentur nͥ ei eccẽ que nera xp̃i
er̃a est. non ꝑrstitiani ses ꝑ araricia ten
displicet nob̾. Quisquis pro aliquo flag¬

Expanded text:
am laborantium per totum scilicet mundum, qua am laborantium per totum scilicet mundum, qua deus uocauit terram a solis ortu usque ad ocQuicumque uos ex occasione legis huius imperialis non dilectione corrigendi sed inimicandi odio persequitur, displicet nobis. et quamuis res quaeque terrena non possit, nisi vel jure divino quo cuncta justorum sunt vel jure humano quod in potestate est requas nec juste possidetis, et secundum leges terrenorum regum amittere jussi estis; frustraque dicatis, nos in eis congregandis laboravimus, cum scriptum legatis: Labores impiorum justi edent : sed tamen quisquis ex occasione hujus legis quam reges terrae Christo servientes ad emendandam impietcupide appetit, displicet nobis. Quisquis denique ipsas res pauperum vel basilicas congregationum, quas sub nomine ecclesiae tenebatis quae omnino non debentur, nisi ei ecclesiae, quae vera Chriesia est, non per justitiam, sed per avaritiam tenet, displicet nobis. Quisquis pro aliquo flag
Abbreviated transcription (Latin):
ta estis nec in terra. sed celestes in terra habi¬
ctatis nes attenditis nec timetis. quia dens
suꝑbis resistit humilib autem dat gram̃
nec nos enuangelii locus ip̃e compungit
ubi dñs ait. Cumueui̾t filius hom̾is. pu¬
das iuemet fidem interram. Continuo qͥ¬
ppe tanquã p̾sciens nõ nullos sͥ suꝑbe arroga
turos ħat fidem. dixit ad quosdam qui sͥ
iusti iudebantur et sꝑnebant cet̾os simili¬
tudinem hanc. Duo quidam asscenserũt
intemplum orare inius phariseus et alter
ponde. Inspicetamen diligentius ip̃os pau-
tos nr̃õs utrum nullus illic baptitaret ebͥ¬
osus. Tantum .n. late uastat animas ħ pesti¬
lentia et tanta lib̾tate dominatur ut mul¬
tum mirer si non etiam in ur̃m gregicłm
filii homiis unius boni pastoris. iam uos o
nes ab edis seꝑasse iactetis audi per meno¬
cem domuinicoꝵ frum̃toꝵ. in area domini¬
ca usq ad ultimã uentilationem int̾ pale¬

Expanded text:
ra estis nec in terra, sed caelestes in caelo habira estis nec in terra, sed caelestes in caelo habitatis! nec adtenditis nec timetis, quia deus superbis resistit. humilibus autem dat gratiam? nec uos euangelii locus ipse compungit, ubi dominus ait: Cum uenerit filius hominis, putas inueniet fidem in terra? continuo quippe tamquam praesciens nturos hanc fidem, dixit ad quosdam, qui sibi justi videbantur et spernebant caeteros, similitudinem hanc: Duo quidam ascenderunt in templum orare, unus pharisaeus et alter ponde. Inspice tamen diligentius ipsos paucos vestros, utrum nullus illic baptizet ebriosus. Tam enim late vastat haec pestilentia animas, et tanta libertate dominatur, ut multum mirer si non etiam vestrum gregiculum Filii homiues ab haedis separasse iactetis. Audi sane per me uocem dominicorum frumentorum in area dominica usque ad ultimam uentilationem inter pale
Abbreviated transcription (Latin):
talia agunt. regnum dei non possidebunt
Non tibruidetur quasi intollerabiliter
indignum ut cum baptizatum fuit post
eum qui non sobrie uinum uibens. Sed ui¬
num omĩo non bibens regno dei uam pa¬
rauit non baptiratur post ebriosum res
num dei non possidebit. Quid hic respõ
detur nisi quia ille baptismus erat ioħis
post qũe xp̃i baptismo baptitauit apłꝰ
Iste autembaptismus xpĩ est quo bapti¬
rauit ebriosus. int̾ ioh̾em et ebriosum a
ꝯtrano multum int̾est. int̾ apłm et eb̾¬
sus: nicħ int̾est. Sic int̾est int̾ ioħem et ħe¬
non a contrario sed multum int̾est. Int̾
am magna differentia est in hominũ mi¬
cum rogatista me hr̃e non qualiq oona¬
ctista. potes.n. tu in tam pacis coliegi saũ
et momĩb cleritis urĩs nullum inuenire for¬
sitan ebriosum. uos enii estis qui non ey
docius orbis ꝯmunione. Sed ex obseruatõe
ĩuenturus est. cum uenerit filius hominis ꝙͣ¬
do non mueniet fidem in terrã. quia nec ter¬

Expanded text:
i agunt, regnum dei non possidebunt. nonne tibi uidetur quasi intolerabiliter indignum, ut, cum baptizatum fuerit post eum, qui non sobrie uinum bibens sed uinum omnino non bibens regno dei uiam parauit, non baptizetur post ebriosum, qui regnum dei non possidetur, nisi quia ille baptismus erat Joannis, post quem Christi baptismo baptizavit Apostolus; iste autem baptismus Christi est, quo baptizavit ebriosus? Inter Joannem et ebriosum a men multum interest. inter apostolum et ebrsus, nihil interest. sic inter Iohannem et haerenon a contrario sed multum interest; inter m magna differentia est in hominum mericum Rogatista me habere rem, nontista. potes enim tu in tam paucis collegis in omnibus clericis uestris nullum inuenire forsitan ebriosum. uos enim estis, qui non ex totius orbis communione sed ex obseruationeinuenturus est, cum uenerit filius hominis, quando non inueniet fidem in terra, quia nec ter
Abbreviated transcription (Latin):
thiorum baptirau̾it. nisi trispum et gai¬
um et stephane domum. tanto .n. mebꝰ
baptrrarentur: qͣnto erat paulus meliorsi
ab ip̃o baptitarentur demq quod dicit. ego
plantaui apollo rigauit. Uidetur significare
so enuangeliraresse. illum baptitasse. Nonꝙ
melior apollo quam iohes. cur ergo post illum
non baptizauit qui prius ioħem baptitau̾at
nisi quod iste baptismus per ꝙ̃ libet. datus xͥ
erat Ille autem per ꝙ̃libet datus ꝙͣuis xp̃o
uam p̃pararet tñ ioħis erat. Inuidiose dici
udetar post ioħ̾em baptiratum est et post
hercticos non baptiratur. Sͣ potest et hoc
mindiose dici post ioħem baptitatum est
et post hereticos non baptizatur. Meluis.n¬
hoc nicium cõmemoro quod uec occultare
possunt in quibus regnat et quam niul¬
ti ubiq sunt. quis uł cecus ignorat. et cũ o
pera carnis quc qui paragunt regnũ dei

Expanded text:
thiorum baptizauerit nisi Crispum et Gaithiorum baptizauerit nisi Crispum et Gaium et Stephanae domum; tanto enim melius baptizarentur, quanto erat Paulus melior, si ab ipso baptizarentur. denique cum dicit: Ego plantaui, Apollo rigauit, uidetur significare se euangelizasse, illum baptizasse. numquid melior Apollo quam Iohannes? cur ergo post istum non baptizauit, qui post Iohannem baptizauerat, nisi quia iste baptismus per quemlibet datus Christi erat, ille autem per quemlibet datus, quamuis Christo uiam praepararet. tamen Iohannis erat? Inuidiose dici uidetur: Post Iohannem baptizatum est et post haereticos non baptizatur\'; sed potest et hoc inuidiose dici: Post Iohannem baptizatum est et post ehoc vitium commemoro, quod nec occultare possunt in quibus regnat; et quam multi ubique sint, quis vel caecus ignorat? Et tamen inter opera carnis, quae qui
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s post nos baptizare debetis. Si pꝰt ma¬
iorem: debes et tu post rogatum. Si pꝰt mi¬
norem debuit post te rogatus cum p̃sb̾r
baptirasse. Si autem baptismus qui nũc
datur a d̾o pariter ualet in eis quib datur
quamuis sint imparis m̾̃ti per quos datur
quia xp̃i est non corum a quib datur: pu¬
cto quod iam intelligas ĩo paulum dedisse
quibdam baptismum xp̃i: quia ioħis bap
ille baptismus dictus est sicut multis locis
diuina scriptura testatur quod et ip̃e dñs
dixit. baptismus autem ioħis unde erat¬
dederunt qui tempore apłorum nõ caste.
Sed per inuidiam xpm̃ annunciabant ñ
erat eorum. sod xp̃i. et ꝙ̃ dederunt quitem¬
pore cypriani fundos insidiosis fraudib
rapiebant nsuris multiplicantib femis
eis. tamen quib dabaturequalit̾ ꝑde¬
rat. Nam sitanto meluis quisq bãptira¬
tur. quanto a meliore su̾it baptizatus. ñ
recte gr̃as agit apłs quod neminem corĩ¬

Expanded text:
omnes post uos baptizare debetis; si post maomnes post uos baptizare debetis; si post maiorem, debes et tu post Rogatum; si post minorem, debuit post te Rogatus, cum presbyter baptizasses. si autem baptismus, qui nunc datur, ideo pariter ualet in eis, quibus datur, quamuis sint inparis meriti, per quos datur, quia Christi est, non eorum, a quibus ministratur, puto, quod iam intellegas ideo Paulum dedisse quibusdam baptismum Christi, quia Iohannis baptille baptismus dictus est, sicut multis locis diuina scriptura testatur, quod et ipse dominus dicit: Baptismus Iodederunt, qui tempore apostolorum non caste sed per inuidiam Christum adnuntiabant, non erat eorum sed Christi et, quem dederunt, qui tempore Cypriani fundos insidiosis fraudibus rapiebant, usuris multiplicantibus faenus eis, tamen, quibus dabatur, aequaliter proderat. nam si tanto melius quisque baptizatur, quanto a meliore fuerit baptizatus, non recte gratias agit apostolus, quod neminem Corin
Abbreviated transcription (Latin):
autem estis in bapõ in symbolo. in ceteris dñitis
sacramentis. In sprctu autem unitatis et iũ¬
culo pacis in ipsa deniq eatholica ecc̃a nob̾cum
non estis. hec si accipiatis: non tunc ad er̃t
Sed tunc prodetunt que habetis. Noner¬
gosicut putatis suscipimus ur̃os sed susci¬
piendo esficimus nro qui recedunt a uobis.
ut recipiantura nob̾. et ut incipiant esse
nrĩ: prius desmunt ẽẽ nr̃i. Nec uob̾ cõum¬
gi compellimus. oꝑarios quidem erroris de
cestamur. Sed ĩo nobis illos homines comũ¬
gi uolumus ne hoc sint quod detestamur.
S baptirauit in quis post iohamniẽ pau¬
lus apꝰ. Nonquid post hereticum: aut si
forte audes illum amicum sponsi heretic̃
dicere. et in unitate eccẽ non fuisse. uolo a
ħ scribas. Si autem hoc dementissimũ est
uel sentire uel dicere. iain tue prudencie
est consid̾are quare post ioh̾em paulus
apꝰ baptitar̾t. Si autem post equalem:

Expanded text:
autem estis in baptismo, in symbolo, in ceteris dominicis autem estis in baptismo, in symbolo, in ceteris dominicis sacramentis. in spiritu autem unitatis et uinculo pacis, in ipsa denique catholica ecclesia nobiscum non estis. haec si accipiatis, non tunc aderunt, sed tunc proderunt, quae habetis. non ergo, sicut putatis, suscipimus uestros, sed suscipiendo efficimus nostros, qui recedunt a uobis, ut suscipiantur a nobis, et, ut incipiant esse nostri, prius esse desinunt uestri. nec nobis coniungi compellimus operarios erroris, quem detestamur, sed ideo nobis illos homines coniungi uolumus, ne hoc sint, quod detestamur. \'Sed baptizauit\', inquis, cpost Iohannem Paulus apostolus\'. numquid post haereticum? aut si forte audes illum amicum sponsi haereticum dicere et in unitate ecclesiae non fuisse, uolo et hoc scribas. si autem hoc dementissimum est uel sentire uel dicere, iam tuae prudentiae est considerare, quare post Iohannem Paulus apostolus baptizauerit. si enim post aequalem,
Abbreviated transcription (Latin):
uentis gaudeamus de quib perditis de¬
lebamus hereticos nos ẽẽ dicimus. Sedañ¬
quam ad pacem catholicam conu̾cam̃i
anteꝙͣ errore quo irretici estis exuamim
Cum autem transitis ad nos prius utiq
relinquitis quod eratis ne ad nos hereti¬
ci transeatis baptira ergo me: inquis fa
ta xp̃ĩana faciunt te hereticum sed pra¬
ua dissentio. Non pp̃ malum quod ꝓces¬
sit ex te negandum est bonum ꝙ reman¬
sit in te: ꝙ mali tud ħes si non ubi es. Uñ
est bonum quod hes ex catholica .n. eccã
sunt omia sacram̃ta dominisa que sic ha¬
betis et datis cyadmodũ habeantur et da¬
bantur etiam prius quã inde exiretis. Nõ
tamen iõ nõ habetisꝰ quia ibi non estis .Uͫ
sunt que habetis. non in uob̾ mnutamus
in quib nob̾ cum estis in multis .n. estis
multis erant metum. Sed ea corrigimus in
quibus non estis et ea uos hic accipere uolu¬
mus. que nõ habetis illic ubi estis. Nob̾cum

Expanded text:
uentis gaudeamus, de quibus perditis douentis gaudeamus, de quibus perditis dolebamus; haereticos autem uos dicimus, sed antequam ad pacem catholicam conuertamini, antequam errore, quo inretiti estis, exuamini; cum autem transitis ad nos, prius utique relinquitis, quod eratis, ne ad nos haeretici transeatis. \'baptiza ergo me/ inquis. fanta christiana faciunt te hereticum, sed prava dissensio. Non propter malum, quod processit ex te, negandum est bonum, quod remansit in te; quod malo tuo habes, si ibi non habes, unde est bonum, quod habes. Ex catholica enim ecclesia sunt omnia sacramenta dominica, quae sic habetis et datis, quomodo habebantur et dabanttamen ideo non habetis, quia ibi non estis, unde sunt, quae habetis. non in uobis mutamus. in quibus nobiscum estis; in multis enim estis uoniam in multis erant mecum; sed ea corrigimus. in quibus nobiscum non estis, et ea uos hic accipere uolumus. quae non habetis illic, ubi estis. nobiscum
Abbreviated transcription (Latin):
ena peteata ab afrorum quasi traditorum
contagione remonebat et erat inparte do¬
nati. posset autem dicere. per menianus
ista omĩa erm ẽẽ mentitum. S ed sicut id̾
citonius ꝯmemorat adhuc uiuebant mł¬
cti per quos ħ certissima et aꝑtissima ẽẽ mõ¬
strarentur. Sed de hiis taces. Contende
titoniũ ẽẽ metitum ad ꝙyprianum tereno¬
co curus mentionem ip̃e fecisti prorsus scd̾m
scriptura cẏpriani. si peccatis alienis ĩ enuta¬
cte quisq maculatur. Iam autem cyprianũ
periit ecc̃a. nec erat unde existeret ip̃e cypri¬
anus. Si autem hoc sentire sacrilegium ẽ.
et cͥtum est et̃cam permanere: nemo aliemꝰ
peccatis in eius imitate maculatur. frustra
filii mali iustos nos ẽẽ dicitis exitum nrm̃
nõ abliutis nõ prirgatis. Cur gͦ in quif nõ
queritis. cur sic suscipitis quos hereticos
dicitis. uide quam facile breuit̾q respon¬
Deam. Ꝙ.rimus nos: quia ꝑtitis. ut de in¬

Expanded text:
ena peccata, ab Afrorum se tamen quasi traditorum ena peccata, ab Afrorum se tamen quasi traditorum contagione remouebat et erat in parte Donati. posset autem dicere Parmenianus ista eum omnia esse mentitum; sed, sicut idem Tychonius commemorat, adhuc uiuebant multi, per quos haec certissima et apertissima esse ostenderentur. Sed de his taceo. contende Tychonium esse mentitum; ad Cyprianum te reuoco, cuius mentionem ipse fecisti. prorsus secundum scripta Cypriani, si peccatis alienis in unitate quisque maculatur, iam ante Cyprianum periit ecclesia nec erat unde existeret ipse Cyprianus. si autem hoc sentire sacrilegum est et certum est ecclesiam permanere, nemo alienis peccatis in eius unitate maculatur, frustra filii mali iustos uos dicitis, exitum uestrum non abluitis, non purgatis. \'Cur ergo\', inquis, \'nos quaeritis? cur sic suscipitis, quos haereticos dicitis?\' uide, quam facile breuiterque respondeam. quaerimus uos, quia peristis, ut de in
Abbreviated transcription (Latin):
lerantem. E̾ cumita sint ubi est. ubi est pre¬
sumptio separationis nr̃e. Nonne filii ma¬
li estis. Ipĩ uosiustos dicitis. epm̃ autẽ nrm̃
non abliutis. Iam si uelim et illa conmera¬
orare quetitonũs homo ꝯmunionis ur̃e scͥ¬
rum cõmunione se cernens. quo uno cum
ꝑuetuamis suffocat. Quid respond̾e poteni¬
tis nisi quod de uob̾ idem titonius dixit. et
et quĩq postpositis omĩb p̾t̾itis: lunatam
ee sententiam atq decretam ut craditoribꝰ
mmnensi criminis reis si baptiranti uellent
ꝓ integris ꝯmunicarentur. deut̾ium aut̾e
mac̾anẽsẽ epm̃ ꝯmunionis nre dicit tradi¬
torum plebem et congregatam ectẽ nuscu
ꝑsecutionem per macharium fc̃am traditorib
rescribendo compescit et eum deterret ne
talia scribat. non tamen refellit ea que. Sed
uno sicut supra dixi eum p̾mit quod ip̃e ta¬
lia diceret de ecc̃a toto orbe diffusa et quod
neniinem in enis unitate macularent ali¬

Expanded text:
lerantem. quae cum ita sint, ubi est praelerantem. quae cum ita sint, ubi est praesumptio separationis uestrae? nonne filii mali estis? ipsi uos iustos dicitis, exitum autem uestrum non abluitis. Iam si uelim et illa commemorare, quae Tychonius, homo communionis uestrae, scrrum communione secernens, quo uno eum Parmenianus suffocat, quid respondere poteritis, nisi quod de uobis idem Tychonius dixit et e dies postpositis omnibus praeteritis, limatam esse sententiam atque decretam, ut traditoribus immensi criminis reis, si baptizari nollent, pro integris communicaretur. Deuterium etiam m communionis uestrae dicit traditorum plebem congregatam ecclesiae miscuipersecutionem per Macarium factam traditoribus rescribendo compescit et eum deterret, ne talia scribat; non tamen refellit ea ipsa, quae scribit; uno, sicut supra dixi, eum premit, quod, cum talia diceret de ecclesia toto orbe diffusa et quod neminem in eius unitate macularent ali
Abbreviated transcription (Latin):
ecda merito tenet recte penitentib ad ultens
pax dabatur illi qui in totiun locum penitẽ¬
prilsantib retrahebant et misericordissime pa¬
bat iuuere ut penitendo sanarentur sacri¬
ficio contriti sp̃c et tribulati cordis. oblatio
dura crudelitate contradicebant. nec tamẽ
istos misericordes et pacificos cum eis xp̃ia¬
na sacramenta conmunisantes et eos intͣ
unitatis recia tollentes donec ad littus per¬
ducti separarentur.tam inmanis eorũ er¬
ror et ipietas inquinabat aut si inquina¬
ret iam tunc eccãm: malorum ꝯmunione
deleta est et nec erat que pareret ip̃m cypͥ¬
anum. Si auteni quod certum est permã¬
sisset ecc̃a: certum est etiam pecsatis aliemꝰ
inunitate xp̃i neminem posse maculari nõ
malorũ fc̃is consentientem ne ipis pectatis.
comunicando pollueretur. Sed p̃p societatẽ
bonorum malos tanquã palleas usq ad ul¬
timam uentilationem in area dominica to¬

Expanded text:
ecclesia merito tenet, recte paenitentibus adulteris ecclesia merito tenet, recte paenitentibus adulteris pax dabatur, illi, qui in totum locum paenitenpulsantibus subtrahebant et misericordissimae pauiuere, ut paenitendo sanarentur sacrificio contriti spiritus et contribulati cordis oblato, dura crudelitate contra dicebant. nec tamen istos misericordes et pacificos cum eis Christiana sacramenta communicantes et eos intra unitatis retia tolerantes, donec ad litus perducti separarentur, tam immanis eorum error et impietas inquinabat aut, si inquinabat, iam tunc ecclesia malorum communione deleta est nec erat, quae pareret ipsum Cyprianum. si autem, quod certum est, permansit ecclesia, certum est etiam peccatis alienis in unitate Christi neminem posse maculari non malorum factis consentientem, ne ipsis peccatis communicando polluatur, sed propter societatem bonorum malos tamquam paleam usque ad ultimam uentilationem in area dominica to
Abbreviated transcription (Latin):
legio recesserunt. quantum catholice eccẽ¬
unitatem uel duricie. uel censure sue. ob¬
stinaunt. ruperunt. Ut quia apud alios ad¬
ultis pax daretur quod non dabat de ecc̃a
separaretur manente concordie uinculo e
ꝑseu̾ante ecce catholice in diuiduo sacra¬
mento arcum suuni disponebat et dirige¬
bat uinusquisq ep̃e rationem ꝓpoiti sui
domino redditurus. Quid ad ħec dicis fr̃
uancenti. Nemͣpe intueris hunc tm̃ uir̃
pacificum epm̃ et fortissimum martirem
nicħ uehementius satagisse quã ne uita¬
tis iunculum rumperetur. Uides eum par¬
turicuem non solum ut pariuili in xp̃õ
concepi nascantur uerum etiam iã nati¬
de sinui matris extussi: moriantur. porro aũ
ipãm quam contra impios separatores cõme¬
mioramus. attende si adult̾is comunicabant
qui peutentib adult̾is pacem dabant. Non¬
quid illi qui hoc faciebant collegio maculaban.¬
tur istorum. Si autem quod ueritas ħt. et qd̾

Expanded text:
legio recesserunt, aut catholicae Ecclegio recesserunt, aut catholicae Eccunitatem uel duritie uel censurae suae obstinatione ruperunt, ut, quia apud alios adulteris pax daretur, qui non dabat, de ecclesia separaretur. manente concordiae uinculo et perseuerante ecclesiae catholicae indiuiduo sacramento actum suum disponit et dirigit unusquisque episcopus rationem propositi sui domino redditurus.\' quid ad haec dicis, frater Vincenti? nempe intueris hunc tantum uirum, pacificum episcopum et fortissimum martyrem nihil uehementius sategisse quam ne unitatis uinculum rumperetur. uides eum parturientem, non solum ut paruuli in Christo concepti nascantur, uerum etiam nde sinu matris excussi moriantur. Porro autem ipsam rem, quam contra impios separatores commemorauit, adtende. si adulteris communicabant, qui paenitentibus adulteris pacem dabant, numquid illi, qui hoc non faciebant, collegio maculabantur istorum? si autem, quod ueritas habet et quod
Abbreviated transcription (Latin):
fendit: et perseuerantissime tenuit iuĩcłm
pacis. Scriptum est .n. Cartas cooꝑit multi¬
tudinem pcc̃orum accessit huc etiam qid̃
tanquam sacrmentum frustuo sissimum.
si quid in eo fu̾at emendatur̃ purgatumẽ
pariter falce passionis. Sacramentum aũ
ait dñs quod in me facit fructum: purgat
illud pater meus. ut marorem fructum
afferat. unde nisi quia herens in diffusio¬
ne uitis. radicem non ħt unitatis. Nam
si traderet corpus suum ut arderet caritatẽ
a non ħeret: nicħ ei ꝓdẽẽt. attende ad hus
panlulum inltteras cypriani. ut adu̾sitaᷤᷤ
quem mexcusabilem ostendunt qui se uo¬
liu̾t ab tinitate ecc̃e quam deus in omĩbus
gentib ꝓmisit et reddidit: quasi iusticie
sue cansa separare. magisq intelligas qͣm
sit uera sentencia paulo añ a me ꝯmemora¬
cta filius malus ip̃e se iustum dicit exitum
suum nõ ablint. ponit in quadam epła ꝙͣ
nr̃a dandam pacem mechis nõ puta sim

Expanded text:
fendit et perseuerantissime tenuit uinculum fendit et perseuerantissime tenuit uinculum pacis; scriptum est enim: Caritas cooperit multitudinem peccatorum. accessit huc etiam, quod tamquam sarmentum fructuosissimum, si quid in eo fuerat emendandum, purgauit pater falce passionis: Sarmentum enim, ait dominus, quod in me dat fructum, purgat illud pater meus, ut maiorem fructum adferat. unde, nisi quia haerens in diffusione uitis radicem non deseruit unitatis? nam etsi traderet corpus suum, ut arderet, caritatem autem non haberet, nihil ei prodesset. Adtende adhuc paululum in litteras Cypriani, ut aduertas, quam inexcusabilem ostenderit, qui se uoluerit ab unitate ecclesiae, quam deus in omnibus gentibus promisit et reddidit, quasi iustitiae suae causa separare, magisque intellegas, quam sit uera sententia paulo ante a me commemorata: Filius malus ipse se iustum dicit, exitum autem suum non abluit. ponit in quadam epistulan
Abbreviated transcription (Latin):
stilus enis ht quandam ꝓpriam faciem qua
possit agnosci et quod ibi magis contra uos
cã nr̃a demonstratur inuictior: ur̃e q sepa¬
rationis p̾ͥsumptõ. Uide licet ne maculare¬
mini peccatis alienis quibus tota facilita¬
te sb̃uertitur. cum apparet in litteris. cy pͥ¬
ani ꝯmunicata ẽẽ cum peccatorib sacram̃¬
tamen eccam non perisse sed in sui generis
dignitate per totum orbem sparsa dñĩca
frumenta mansisse ac per hoe sie turba¬
ti tanquam ad aliquem portum: sic ad
auctoritatem cypriani cum fugitis. uidetis
quem illic sepulum nr̃ error offendat: Si aũ
iam nec illus confugero audetis sine ullo lu¬
ctamine naufragatis. porro autem cy prianꝰ
aut non sentit omne quod eum sensisse reci¬
Ctatis aut hos postea correxit in regula uerita¬
tis: aut hoc quasi nenũ sui candidissimi pͤ¬
toris cooꝑuit ubere caritatis dum imnitates ec¬
olesie toto orbe crescentis et copiosissime de¬

Expanded text:
stilus eius habet quandam propriam faciem, qua stilus eius habet quandam propriam faciem, qua possit agnosci, et quod ibi magis contra uos causa nostra demonstratur inuictior uestraeque separationis praesumptio, uidelicet ne macularemini peccatis alienis, tota facilitate subuertitur, cum apparet in litteris Cypriani communicata esse cum peccatoribus sacramentamen ecclesiam non perisse, sed in sui generis dignitate per totum orbem sparsa dominica frumenta mansisse. ac per hoc si perturbati tamquam ad aliquem portum sic ad auctoritatem Cypriani confugitis, uidetis, quem illic scopulum uester error offendat; si autem iam nec illuc confugere audetis, sine ullo luctamine naufragatis. Porro autem Cyprianus aut non sensit omnino, quod eum sensisse recitatis, aut hoc postea correxit in regula ueritatis aut hunc quasi naeuum sui candidissimi pectoris cooperuit ubere caritatis, dum unitatem ecclesiae toto orbe crescentis et copiosissime de
Abbreviated transcription (Latin):
correx̾t et fortasse supp̃ssum sit ab eis qui hoc¬
errore nimium delectati sunt. et tanto uelut
patrocinio carere noluerunt quãꝙ nõ de¬
sint qui hoc cỹprianum prorsus ño sensis¬
se contendant. Sed sb̾ enis nomine a p̃sump¬
torib atq mendacib fuisse confictum. ne
q sic potuit integritas atq noticia litteraꝵ
uniꝰ qualibet illustus epi custodiri. qm̃ad
mod̾ scriptura cononica tot linguaꝵ litt̾is
et ordine ac successione celebrationis ecc̃a¬
srite custoditur contra quam tñ non defu¬
crunt qui sb̾ nominib apłorum multa cõ¬
fring̾ent frustra quidem quia illa sic cõ¬
mendata sic celebrata. sic nota est. U̾m qͥd
possit adu̾sus litteras nõ catholica aucto¬
titate fundatas etiam hie demonstrauit ĩ¬
pie conatus audacie. quod et adu̾sus eas q̃
tanta notitie mole firmate sunt sese eng̾e
non p̃t̃misit. Nos tamen duas obres non
negamus illud sensisse cyprianum qui et

Expanded text:
correxerit, et fortasse suppcorrexerit, et fortasse supperrore nimium delectati sunt et tanto uelut patrocinio carere noluerunt. quamquam non desint, qui hoc Cyprianum prorsus non sensisse contendant, sed sub eius nomine a praesumptoribus atque mendacibus fuisse confictum. neque enim sic potuit integritas atque notitia litterarum unius quamlibet inlustris episcopi custodiri, quem ad modum scriptura canonica tot linguarum litteris et ordine ac successione celebrationis ecclesiasticae custoditur, contra quam tamen non defuerunt qui sub nominibus apostolorum multa confingerent frustra quidem, quia illa sic commendata, sic celebrata, sic nota est; uerum quid possit aduersus litteras non canonica auctoritate fundatas, etiam hinc demonstrauit impiae conatus audaciae, quod et aduersus eas, quae tanta notitiae mole firmatae sunt, sese erigere non praetermisit. Nos tamen duas ob res non negamus illud sensisse Cyprianum, quod et
Abbreviated transcription (Latin):
sacramenta cum peceatorib ꝯmunicando
sicut pudatis periit eccã que fuerat i orbe
terraꝵ. Nam uos ĩo separastisiam tota pe¬
rierat cum sicut dicit cꝙyprianus in eam sũ
bapõ admittebantur. ac sic nee ip̃e cẏprianꝰ
ħebat in qua eccã nasceretur quanto mag̃
multo postior nr̃ austor. par̾ꝙ donat᷑. Sed
autem illo tempore cum m ea sine baptismo
ad nuttebantur erat tamen ecc̃a que pareret
cyprianum pateres et donatum. Manifestũ
est. non cõtaminari uistos alienis. quaudo
separationem qua ex istis ab imitate. qua extu¬
satione positis ab luere non hetis impleturq
in nob̾ sc̃e scapture illud oraculum filius ma
sacramenta nec ip̃os hereticos audet rebapti¬
zare: sicut non equatur meritis petri quiscͥs
cis continetur. Cyprianus antem sensisse a¬
lit̾ de baptismo quam forma et consuetu¬
do hat eccẽ. non in canonicis. sed insius et in
ter tamen detali uiro existimandum est: qd̃

Expanded text:
sacramenta cum peccatoribus communicando, sacramenta cum peccatoribus communicando, sicut putatis, periit ecclesia, quae fuerat in orbe terrarum — nam uos ideo separastis —, iam prius tota perierat, cum, sicut dicit Cyprianus, in eam sine baptismo admittebantur, ac sic nec ipse Cyprianus habebat, in qua ecclesia nasceretur, quanto magis multo posterior uester auctor paterque Donatus! si autem illo tempore, cum in eam sine baptismo admittebCyprianum, pareret et Donatum, manifestum est non contaminari justos alienis peccatiser hoc separationem qua existis ab unitate, qua excusatione possitis abluere non habetis, impleturque in vobis sanctae Scripturae illud oraculum: Filius mapter paria Sacramenta nec ipsos haereticos audet rebaptizare, sicut non aequatur meritis Petri, quisquis cis continetur: Cyprianus autem sensisse aliter de Baptismo, quam forma et consuetudo habebat Ecclesiae, non in canonicis, sed in suis et in ter tamen de tali viro existimandum est quod
Abbreviated transcription (Latin):
putando defendit .s. cyprianus qui se tanꝙͣ
iustos ab ea separare uoliussent arroga¬
tissoimos et superbissimos indicauit ini¬
deus eos hoc sͥ assumere: quod nec apłis co¬
cessit dominus. ut ante tempus ⁊ idama col¬
lig̾ent aut tanqũã ip̃is paleam ferre et
aream purgare concessum sit: paleas co¬
narentur a tricico separare. Quod unum¬
quemq peccatis alienis maculari non pos¬
se monstrauit. qͣuam sibi omnes impie se¬
u̾sa sentientes nec iudicandos nec auire con¬
munionis ammonendo ẽẽ decreuit. Quod
austoritatem ad rebaptirandum sequinoᷤ
dicitis primitus recitata est cumfateatur ĩ
p̾t̾itum sic admissos ẽẽ in ecc̃a qui fuerant
alibi baptirati: ut de uno baptirarentur.
Unde illos sine baptismo fuisse arbitratur
Tantum tñ ponit itilitatis et salubritatis u̾
n̾b separari. Qua in resicut in gentum tu¬
um noui facillime perspicis totam causam
tt̃ram penitus euersam et exiũctam. Si .ii.

Expanded text:
putando defendit: quod eos qui se tanquam putando defendit: quod eos qui se tanquam justos ab ea separare voluissent, arrogantissimos et superbissimos judicavit, irridens eos hoc sibi assumere, quod nec Apostolis concessit Dominus, ut ante tempus zizania colligerent, aut tanquam ipsis paleam ferre et aream purgare concessum sit, paleas conarentur a triquemque alienis peccatis maculari non posse monstrauit, quam sibi omnes impiae seuersa sentientes nec iudicandos nec a iure communionis amouendos esse decreuit, quod auctoritatem ad rebaptizandum sequi uos dicitis, primitus recitata est, cum fateatur in praeteritum sic esse admissos in ecclesiam, qui fuerant alibi baptizati, ut denuo non baptizarentur, unde illos sine baptismo fuisse arbitratur, tantum tamen ponit utilitatis et salubritatis in neribus separari? Qua in re, sicut ingenium tuum noui, facillime perspicis totam causam uestram penitus euersam et extinctam. si enim
Abbreviated transcription (Latin):
ft̃ contra diuina tam multa tam clara tam
indubitata testimonia: colligere uelle ca¬
lumpuias ex ep̃orum scripturis. siue nr̃orũ
sicut hylarii sitie anteꝙͣ pais donati separa¬
retur ip̃ius unitatis sicut cypriani et agup¬
pini primo quia hoc genus literaꝵ. ab au¬
storitate canonis distinguendum est. Non
enim sicut leguntur tanquam ita ex eis testi¬
moniun ꝓferatur ut contra sentire non lice¬
at. Sic ubi forte aliter sapuerunt: quam ueri¬
ctas postulat in eo quippe miniero sumus ut ñ
dedignemur etiam nobis dictum ab apło ac¬
cipere et si alit̾ quid sapitis: id quoq nobis
iua ita psalmis loquitur. Deus misereat᷑
nr̃ĩ et benedicat nobis illuminet uultũ suũ
super nos. Ut cognoscamus interra iam tu
auctoritas quia quidem sicut dixi a cano¬
nis auctoritate distinguimus cur in eo te
non delectat quod mutatem orb̾ terre atq
om̃ium gentium et diligendo tenuit et dis¬

Expanded text:
frater, contra diuina tam multa, tam clara, tam frater, contra diuina tam multa, tam clara, tam indubitata testimonia colligere uelle calumnias ex episcoporum scriptis siue nostrorum sicut Hilarii siue, antequam pars Donati separaretur, ipsius unitatis sicut Cypriani et Agpini; primo quia hoc genus litterarum ab auctoritate canonis distinguendum, est: non enim sic leguntur, tamquam ita ex eis testimonium proferatur, ut contra sentire non liceat, sicubi forte aliter sapuerunt, quam veritas postulabat: in eo quippe numero sumus, ut non dedignemur etiam nobis dictum ab apostolo accipere: 'Si quid aliter sapitis, id quoque Deus via ita Psalmus loquitur Deus misereatur nostri, et benedicat nobis; illuminet vultum suum super nos, ut cognoscamus in terra viam tauctoritas, quam quidem sicut dixi, a canonica auctoritate distinguimus; cur in eo te non delectat, quod unitatem orbis terrae atque omnium gentium, et diligendo tenuit, et dis