comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe iuidemus quos¬
dam a proposito suõ ad¬
licia: ad negotiationem.
a causis: ad arma. Mu¬
tant industriam:. ut
mutent infelicitatem.
s deo dispensante: om¬
nia eueniunt contraria.
ut ꝑ miserias coacti. nõ
in se̾. s in creatore confi¬
dant.

Expanded text:
Saepe videmus quosdam a proposito suo trlitia ad negotiationem: a causis ad arma mutant industriam, ut mutent infelicitatem. Sed, Deo dispensante, omnia eveniunt contraria, ut per miserias coacti non in se, sed in Domino creatore confidant.
Abbreviated transcription (Latin):
istam ut disꝑderem eam: Dominus dix̃ ad me. Ascende sr̃
t̃ram istam ⁊ disꝑde eam. Et dix̃ eliachim ⁊ sobna ac ioe
ad rapsacem. Ioquere ad seruos tuos sira lingua sunttes¬
ligimus: Ne loquaris adnos iudaace in aurib popłi qui
ẽ suꝑ murum. Et dix̃ ad eos rapsaces. Niniquidab Dnii¬
tiumi.⁊ ad te misit me dñs ut loquerer omĩa uerba ista.¬
⁊ñ potius ad uiros qui sedent in muro ut comedannt¬
stercora sua ⁊ bibant urinam pedum suorum uob̃cum.¬
t stetit rapsaces ⁊ clamauit uoce magna inobliceelix.¬

Expanded text:
istam ut disperderem eam Dominus dixit ad me ascende super terram istam et disperde eam et dixit Eliachim et Sobna et Ioae ad Rabsacen loquere ad servos tuos syra lingua intelegimus enim ne loquaris ad nos iudaice in auribus populi qui  murum et dixit ad eos Rabsaces numquid ad dot ad te misit me don potius ad viros, qui sedent in muro, ut comedantercora sua, et bibant urinam pedum suorum vobiscumtit Rabsaces, et clamavit voce magna Judaice
Abbreviated transcription (Latin):
iror calami:
Impletio scripture
que ꝑ calamum. ⁊
intentionis audito¬
rum: que ꝑ iuncũ.
calamus enim ⁊
iuncus. iuxta aqs
oriuntur ⁊⁊ uirẽt.

Expanded text:
iror calami. Impletio Scripturae, quae per calamum; et intentionis adjutorium, quae per juncum: calamus enim et juncus juxta aquas oriuntur et virent.
Abbreviated transcription (Latin):
cent. quicquid enim ħe¬
tici loquuntur in sina¬
gogis sathane. ñ est
doctͥna domini. s eui¬
latus demonũ ⁊ pilo¬
soꝵ. quos imitat᷑ esau.
sirene quiescunt.: in de¬
lubris uoluptatis. q̃
dulci ⁊ mortifero car¬
mine animas trahũt

Expanded text:
ea. Quidquid enim haeretici loquuntur in synagogis Satanae, non est doctrina Domini, sed ululatus daemonum et pilosorum, quos imitabatur Esau. Et sirenae requiescent in delubris voluptatis, quae dulci et mortifero carmine animas pertrahunt
Abbreviated transcription (Latin):
Ilule. magnitudi¬
nis coruine. s maculis
resꝑse que rostro in palu¬
de fixo horrendum
stridunt. Sirene ser
pentes cͥstati ⁊ alati. ł¬
ut alii. pisces mariui ĩ
spẽ muliebrił portenta

Expanded text:
ibus. Magnitudinis corvinae, sed maculis respersae, quae rostro in palude sito horrendum stridunt. Sirenes. Sunt serpentes cristati et alati velut alii pisces marini in specie muliebri, vel portenta
Abbreviated transcription (Latin):
tor medorum fuerit.
qui interpretatur
mensura. siue a potẽ¬
te. ł forti. Igitur ccͣ
babilonios qui m̃te
confusi sunt. suscitã¬
tur a potente ⁊ forti
deo: fortĩtudines ad
puniendum. q̃ red¬
dant unicuiq scđm¬

Expanded text:
tor Medorum fuit: qui interpretatur mensura, sive a potente vel forti. Igitur contra Babylonios qui mente confusi sunt, suscitantur a potente et forti Deo fortitudines ad puniendum, quae reddant unicuique s
Abbreviated transcription (Latin):
Haues. In greco
aꝑtius. ululate na¬
ues cartaginis. uos
re consueiuistis cau¬
sa negotiationis.
cartago colonia fu¬
it tiruis ab eis con¬
structa.

Expanded text:
ate. In Graeco apertius: Ululate, naves Carthaginis: vos, re consuevistis causa negotiationis. Carthago colonia fuit Tyriis, ab eis constructa
Abbreviated transcription (Latin):
Qui tunet. ñ ẽ ꝑfectus in ca¬
ritate. s hic: timor ꝓ tunidi
more. scͥptum est. Timor dñi
omnia suꝑat.⁊ alibi. Non
est inopia tim̃tib eum.⁊ ti¬

Expanded text:
Qui timet, non est perfectus in charitate . Sed hic timor pro timiditmore scriptum est: Timor Domini omnia superat . Et alibi: Non est inopia timentibus Deum
Abbreviated transcription (Latin):
Qui se exaltat hu¬
miliabitur. ⁊ qui se
humiliat .e. hoc usq
hodie in deserto gen¬
tilium eccl̃iarum cla¬
mant magistri
tu subito ad scđm rap¬
tus. dicit. ⁊ uidebit .o.¬

Expanded text:
Qui se exaltat, humiliabitur, et qui se humiliat, etc. Hoc usque hodie in deserto gentilium Ecclesiarum clamant magistri.o adventu subito ad secundum raptus dicit: Et videbit o
Abbreviated transcription (Latin):
Wgillus. Con¬
tractis digitis pug¬
nus. palmus: a pol¬
lice usq ad mini¬
mum digitum ex¬
tenta manus. ut ꝑ
palmũ ⁊ pugillũ:
celos extentos. ⁊
globum terre no¬
uerimus.

Expanded text:
gillus, contractis digitis pugnus, palmus a pollice usque ad minimum digitum extenta manus, ut per palmum et pugillum coelos extentos et globum terrae noverimus.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Non me muoc̃. ad
uideos loquitur qui
aute aduentum dñi
idola coluerunt uł
ad eos qui aduentum
credere noluerunt.¬
¶ Hec laborasti. Non
feci te laborare pꝰ ad¬
uentum filii. ut p̃cio¬
sa queq conferres. quia
ydolis offerebas.

Expanded text:
Non me invocasti. Ad Judaeos loquitur, qui ante adventum Domini idola coluerunt; vel ad eos qui post adventum credere noluerunt. Nec laborasti. Non feci te laborare post adventum Filii, ut pretiosa quaeque offerres, quia:idolis offerebas.
Abbreviated transcription (Latin):
Der thus. ⁊ calamũ
qui est surculus arbo¬
ris aromatice: omnia
me laborare. sub oñe
peccati tui. iõ ñ iam
seruum meum ñ pue¬
rum noco. s fimplici¬
ter appello iacob ⁊ isrł.
ut ostendam ⁊ arguã
peccatores.

Expanded text:
er thus et calamum, qui est sarculus arboris aromaticae, omnia me laborare sub onere peccati tui; ideo jam non servum meum, non puerum voco, sed simpliciter appello Jacob et Israel, ut ostendam et arguam peccatores.
Abbreviated transcription (Latin):
stauratione que facta ẽ
a zorobabel ⁊ aliis duci¬
b cẏro ꝑmittente. loqr̃.
dario .s. ⁊ ciro nepote
eius. nocte enim qua
ab eis balthasar est oc¬
cisus: eufrates fluuiꝰ
qui ꝑ mediam ciuita¬
tem fluebat: ab eorum
exercitu in riuos diuisꝰ¬
alueum: ciuitatem in¬
grederentur.

Expanded text:
stauratione quae facta est a Zorobabel et aliis ducibus, Cyro permittente, loquituDario scilicet et Cyro nepote ejus. Nocte enim qua ab eis Balthasar occisus est, Euphrates fluvius, qui per mediam civitatem fluebat, ab eorum exercitu in rivos divisalveum civitatem ingrederentur.
Abbreviated transcription (French):
cutus est de idolorum
subũsione ⁊ isrłis peni¬
tentis redemptione. nc̃
autem de potentie sue
magnitudine ne quis
dubitet de saluatione
quam ꝓmittit.

Expanded text:
cutus est de idolorum subversione, et Israel poenitentis redemptione: nunc autem de potentiae suae magnitudine, ne quis dubitet de salvatione quam promittit.
Abbreviated transcription (Latin):
Iuomͦi. si .p. Paucis
baccis oliuarum raris¬
suis comparetur qb¬
arboris collectis quoq
racemis uix pauci re
terunt remanere ⁊ p̃s¬
suram antixpĩ fugere
⁊ ardorem umminen¬
tis gehenne.
IN hebreo: alis. ale
autem ł fines terre ꝓ
de t̾reuis ad celestia uo¬
lant. ⁊ quibdam p̃¬
ceptorum finib iuuendi
modum t̾iuiuant. Di
tum.

Expanded text:
 pauci baccis olivarum rarissimis comparetur, quaad collectis quoque racemis vix pauci remterunt remanere et pressuram Antichristi fugere, vel ardorem imminentis gehennae.. Alae autem vel fines terrae, de terrenis ad coelestia volant, et quibusdam praeceptorum finibus vivendi modum terminant. Dictum
Abbreviated transcription (Latin):
S ic̃ aquila scd̾
pħicos. alliso ad
silicem rostro ue¬
tustate nimia ad¬
uncato innouat᷑:
sic qui uetustatẽ
peccati ꝑ petrani

Expanded text:
Sicut aquila secundum physicos, alliso ad silicem rostro, vetustate nimia aduncato innovatur, sic qui vetustatem peccati per petram,
Abbreviated transcription (Latin):
corpus xp̃i ⁊ sanguinẽ
sig̃cabant. Uñ caro mea
uere ẽ cib ⁊ sanguis
m. uere est potus. hic
hodie ñ sumitur ab
stros eccłie qui alios
introducunt. uł uir-¬
tutes. que ducunt in
celum. qi. ite de uirtu¬
te in uirtutem.

Expanded text:
corpus Christi et sanguinem significabant. Unde, Caro mea vere est cibus, et sanguis meus vere est potus . Hoc hodie non sumitur ab stros Ecclesiae, qui alios introducunt. Vel virtutes, quae ducunt in coelum, quasi de virtute in virtutem.
Abbreviated transcription (Latin):
discipłi. quoꝵ custo¬
des. ipsi apł̃i.¬
est. ł ipsa longe lateq
diffusa ubiq laudetur.
det creatorem suum.

Expanded text:
discipuli, quorum custodes ipsi apostoest, vel ipsa longe lateque diffusa, ubique laudetur, per creatorem suum.
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑ muros. Apłos.
p̃dicatores qui eccłiã
muniunt. quoꝵ cu¬
stodes angłi sunt. Uñ
omnes administrato¬

Expanded text:
s tuos. Apostolos, praedicatores, qui Ecclesiam muniunt, quorum custodes angeli sunt. Unde: Omnes administrato
Abbreviated transcription (Latin):
conculcanda. nec imbrẽ
dona contempsit.
nathan dd̃ int̾rogat. ut
de se tanquam de alio
sententiam proferat.¬
scđm quosdam. supra
apud se dixit. hic uero
quod cogitauerat. alios
interrogat.

Expanded text:
conculcanda: nec divinumdona contempserit. Nathan David interrogat, ut de se tanquam de alio sententiam proferatsecundum quosdam supra apud se dixit, hic vero quod cogitaverat, alios interrogat.
Abbreviated transcription (Latin):
uii. m̃sib ñ pluerunt.
ne ꝓ uuis afferent spi¬
nas. s ꝓ ariditate. roga¬
rent eum qui dat im
t̾ram eneam.⁊ alibi.

Expanded text:
sex mensibus non pluerunt , ne pro uvis afferrent spinas, sed pro ariditate rogarent eum, qui dat imbterram aenaeam .
Abbreviated transcription (Latin):
angłm corrumpunt. pessimi
caupones de uino aquas facien¬
tes cum aquam ĩ uinum ꝯu̾ti̾t
dominꝰ quod mirat᷑ architrim᷑s
⁊ regina saba ĩ comuino salomo¬
nis. collaudans pincernas ⁊ mi¬
nistros uini.

Expanded text:
angelium corrumpunt, pessimi caupones, de vino aquam facientes, cum aquam in vinum verterit Dominus, quod miratur architriclinus: Et regina Saba, in convivio Salomonis collaudans pincernas et ministros vini.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ choros asaph. ⁊ iditum. ⁊ eman.
⁊ filii chore constituti sunt. ut
paulatim a sacrificiis uictimarũ:
ad laudes dei transiret religio:
Moꝵ. Anima fidelis ⁊ plena iu¬
diiͦ. dum deo obedit: ds̃ in eo ha¬
bitat qui ẽ iustificans iusticia. Si
autem a deo recedit ñ loco s m̃i¬
to habitatur a malignis sp̃itib
qui sunt homicide animarum:¬

Expanded text:
per choros Asaph, et Idithun, et Eman, et filii Chore constituti sunt, ut paulatim a sacrificiis victimarum ad laudes Moraliter; anima fidelis et plena judicii, dum Deo obedit, Deus in ea habitat, qui est justificans justitia; si autem a Deo recedit non loco, sed merito, habitatur a malignis spiritibus, qui sunt homicidae animarum
Abbreviated transcription (Latin):
nomen accepit.
misereri. par cere.
condonare. ñ suum
s alienum ẽ. irasci.
punire..
crat opus sunm.
manum ut fruc¬
tum boni oꝑis af¬
ferat. arat ut agͥ¬
cola: nomere p̃di¬
cationis. ꝓsciderit:
ũbere tribulatio¬
nis. nc̃ peste. nc̃
captiuitate corri-¬
git. ⁊ hoc ẽ. Nun
tiuntur. gentes¬

Expanded text:
nomen accepit. misereri, parcere, condonare. Non suum, sed alienum est, irasci, punire. ciat opus suum, manum, ut fructum boni operis afferat, arat ut agricola vomere praedicationis, proscindit verbere tribulationis, nunc peste, nunc captivitate corrigit; et hoc est: Nunqtiuntur, et
Abbreviated transcription (Latin):
Ixcelsus suꝑ om̃s
gentes dñs. ⁊ ipse
fundauit eam altis¬
simus. hebreum tñ:
excelsum sigc̃at. nõ
excelsus. Ipse ẽ enĩ
ipsa altitudo. non

Expanded text:
xcelsus super omnes gentes Dominus. Et ipse fundavit eam Altissimus . Hebraeum tamen excelsum significat, non excelsus. Ipse est enim ipsa altitudo, non
Abbreviated transcription (Latin):
nus quoq ascendens in montẽ:
docebat discipulos suos. prius
gͦ discende uie post ambulan¬
dum in semitis.
bum ⁊ legem simul posuit.
ut principes audirent u̾bum.
legem populus aure ꝑciperet.
Qui enim fecerit legeni ꝑue¬
qiͣ de fonte. ut alios irriget.
bellandi u̾tetur in pacem. quod in¬

Expanded text:
nus quoque ascendens in montem docebat discipulos suos. Prius ergo discendae viae, post ambulandum in semitis. bum et legem simul posuit, ut principes audirent verbum, legem populus aure perciperet. Qui enim fecerit legem, perve de verbo quasi de fonte, ut alios irriget. bellandi vertetur in pacem,
Abbreviated transcription (Latin):
um lucem habetis credite ĩ
lucem. Accedite ad eum ⁊ illumi
dit lucem. s uenite mecum am
P ost quam exhortatus ẽ. iudit in
spũ duritiam eoꝵ ⁊ subito occłm
m̃tis ad dm̃ conũtens. ait. ꝓ iecisti

Expanded text:
um lucem habetis, credite in lucem. Accedite ad eum, et illumdit lucem: sed venite mecum, amPostquam exhortatus est, vidit in spiritu duritiam eorum, et subito oculos mentis ad Dominum convertens, ait: Projecisti
Abbreviated transcription (Latin):
stia contiñi. ⁊ notandum: quia
iͥ: uisionem uidit. hic: u̾bum
quod erat in principio apud de¬
um. ⁊ in illa uidis cõminans
ad gentium uenit salutem. In
ista: a gentium salute incipiẽs:
punito ifrłe: ex utroq pariete

Expanded text:
andum, quia ibi visionem videat; hic Verbum, quod erat in principio apud Deum: et in illa Judaeis comminans ad gentium veniat salutem; in ista a gentium salute incipiens, punito Israel, ex utraque vocatione
Abbreviated transcription (Latin):
¶m̃s. accipientes a scbis ⁊ pharies.¬
seis. inun̾a que pauꝑib auferebat̃.
In passione quoq domimi infide¬
les fuerunt. nolentes credere in
xp̃m ⁊ socii furum scribarum ⁊¬

Expanded text:
m. Accipientes a Scribis et Pharisaeis munera, quae pauperibus auferebant. In passione quoque Domini, infideles fuerunt, nolentes credere in Christum; et socii furum, Scribarum
Abbreviated transcription (Latin):
monte syon. in quo
ierłm. in qua templũ
⁊ religio dei. dominꝰ
quoq in templo do¬
cuit. ꝙ ñ oportuerit
ꝓpħam mori extra
ost nocationem
gentium ⁊ ostensio¬
nem montis dei ĩui¬
tat populum suum
qui de iacob.ut exiens
de tenebris infidelita¬
tis. suscipiat lumen

Expanded text:
monte Sion, in quo Jerusalem, in qua templum et religio Dei. Dominus quoque in templo docuit quod non oportuit Propheta mori extra ost vocationem gentium et ostensionem montis Dei, invitat populum suum, qui est de Jacob, ut, exiens de tenebris infidelitatis, suscipiat lumen
Abbreviated transcription (Latin):
Eleuare. Cos hortat᷑.a
ad penitentiam. qui in
passione negauerunt.
uł in infidelitate ꝑstite¬
runt. clamantes cru¬
ole̾nt medici ama .b.¬
rissimũ antidotum qd̾
ex gustu nomen accepit:
dare stomaco nauseanti.
ut noxios humores e¬
bibit de calice furoris

Expanded text:
elevare. Eos hortatur ad poenitentiam qui in passione negaverunt; vel in infidelitate perstiterunt, clamantes, Cruolent medici amarissimam antidotum, quae ex gustu nomen accepit, dare stomacho nauseanti, ut noxios humores ebibit de calice furoris
Abbreviated transcription (Latin):
d. terrena oꝑa
ad nichilum re¬
digentur. ut ab
caro enim ⁊ san¬
guis. regnum dĩ
ñ possidebunt.
quia mortale ħ
induet iimor¬
talitatem
In consũmatio¬
ne mundi. p̃ti¬
tarum delicia¬
rum recordatio:
erit mat̾ia cru¬
ciatuum. Uñ
purpuratus di¬
ues qui receꝑat
bona in uita
sua. eleuans
occłos. de infer¬
no cermi lara¬
rum in reqͥe.
Uñ. ue uobis
qui saturati
estis quia esn¬
rietis.¬

Expanded text:
. Terrena opera ad nihilum redigentur, ut aboCaro enim et sanguis regnum Dei non possidebunt, quia mortale hoc induet immortalitatemIn consummatione, mundi praeteritarum deliciarum recordatio erit materia cruciatuum; unde, purpuratus dives qui receperat bona in vita sua, elevans oculos de inferno, cernit Lazarum in requie ; unde: Vae vobis qui saturati estis, quia esurietis
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quĩ incredulus. Gña¬
ł sententia. qrͣ culpa sin¬
głorum ẽ quod tempe¬
state oppͥmuntur
o ꝑse ⁊ mecti nolite ti¬
mere. equos ascendite.
babilonem obsidete.
alias gentes gemere fa¬
ciebat. uł ut nullus iã
gemat p̃ssus potentiã
babilonis. uł tantis
malis sit afflicta: ut
contra te gemere non
audeat.

Expanded text:
Qui incredulus. Generalis sententia, quasi culpa singulorum est quod in tempestate opprimuntur.  et Medi, nolite timere, equos ascendite, Babylonem obsidete. alias gentes gemere faciebat; vel, ut nullus jam gemat pressus potentia Babylonis; vel, tantis malis sit afflicta, ut contra te gemere non audeat.
Abbreviated transcription (Latin):
¶uia pꝰ aggeum
zachariam. malachi¬
am. qui ⁊ eforas. nõ
habuerunt ꝓpħas
qui eos in lege nutri
magis affectuose. asti¬

Expanded text:
Quia post Aggaeum, et Zachariam, et Malachiam, qui et Esdras, non habuerunt prophetas qui eos in lege nutrirmagis affectuose. Unde: Asti
Abbreviated transcription (Latin):
Ex hoc dicimus ierł̃m
in regione palestine ñ ẽẽ
tie de t̾rima ⁊ saxosis
montib asꝑata. pemi¬
riam fontium patitur.

Expanded text:
Ex hoc discimus Jerusalem in regione Palestinae non esse ciae deterrima et saxosis montibus exasperata penuriam fontium patitur.
Abbreviated transcription (Latin):
diabolo locum dederit. ⁊ cor
suum omni custodia ñ ser¬
uau̾it. lugebunt porte eiꝰ.
⁊ absente sponso: semꝑ ĩ lucty
erit. ⁊ corruens in puluere
sedebit.
sedere in porta. uñ adu̾sũme¬

Expanded text:
diabolo dederit, et cor suum omni custodia non servaverit, lugebunt portae ejus, et absente sponso, semper in luctu erit, et corruens in pulvere sedebit. sedere in porta. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
spũs ꝯtͥbulatꝰ ⁊c̃. ⁊ ħ fiet: ꝙr doctͥna ħecicoꝵ qͥ pardis ⁊ p̃uaricatoribꝰ¬
sermone eoꝵ uiride uidebatur. exaruit.⁊ scd̃m magnitudinẽ pecca¬
toꝵ. adõ uisitati sunt. ut quẽ ꝑ beneficia ñ senserant. ꝑ flagella
cognoscãt. ducentur deniq ad uallem ł torrentt̃ salicum. ut nul¬
lus in eis fructꝰ remaneat. hanc enĩ seminis har arboꝵ dñt ẽẽ na¬
turam: ut qui illud ĩ pocło hauserit.: careat lib̃is. Uñ scĩ in salicibꝰ¬
quod int̾p̃tatur sufficiens dolor ł meror:
q̃ multos sua asꝑsione polluerant: ar¬
guentur. deceptis popłiꝰ ñ saluti fuisse:
s sangumi. uUñ ꝓpħicus sermo ꝓnuttit
ut suꝑfluentes lacrimas quod int̾p̃tat᷑
dibon. ñ unum merorem. s plura mero¬
ris additam̃ta congeminẽt. ut cũ ple¬
nam eg̃int penitentiã: ⁊ fug̾int de mo¬
ab. leonem pͥncipem hr̃e mereantur.
quẽ .lix. dixerunt ariel. quod int̃p̃ta¬
tur leo dei

Expanded text:
introitu, clamorem contritionis levabunt ad Dominum, ut posermone eorum viride videbatur, exaruit. Et secundum magnitudinem peccatorum a Deo visitati sunt: ut quem per beneficia non senserant, per flagella cognoscerent. Denique ducentur ad vallem sive torrentem salicum, ut nullus in eis fructus remaneat. Hanc enim seminis harum arborum dicunt esse naturam, ut qui illud in poculo hauserit, liberis careat. Unde et sancquod interpretatur sufficiens dolor, sive moeror, quae multos sua aspersione polluerant, arguentur deceptis populis non saluti fuisse, sed sanguini. Unde propheticus sermo promittit, ut super fluentes lacrymas, quod interpretatur Dibon, non unum moerorem, sed plura moeroris additamenta congeminent: ut postquam plenam egerint poenitentiam, et fugerint de Moab leonem, principem habeant Deum, quem LXX dixerunt ariel, qui interpretatur leo Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ducent eum. quoniam circuit
clamor. ¶ exminum moab
usq ad alim ululatus eius.¬
⁊ usq ad puteum helim cla¬
mor eius quia aque dibon

Expanded text:
ducent eos quoniam circumiit clamor terminum Moab usque ad Gallim ululatus eiusque ad puteum Helim clius quia aquae Dibon
Abbreviated transcription (Latin):
tollentur. ut nudi maneant ⁊
deformes. ⁊ siquid uirilitatis in¬
barba hr̃e uidebantur: rasum a
uiro eccłiastico: effeminatum ⁊ de¬
bile comꝓbetur. In tͥuiis quoq¬

Expanded text:
tollentur; ita ut nudi maneant et deformes. Et si quid virilitatis habere videbantur in barba, rasum a viro Ecclesiastico, effeminatum et debile comprobetur. In triviis quoq
Abbreviated transcription (Latin):
Tisitatio in malo. uisitabo in uirga
iniquitates .e. uisitatio in bono. uisi¬
tauit nos oriens ex alto.
d torrentem salicum. hactenus de
captiuitate moabitarum ꝑ assirios.
quia ubi prius luxis ⁊ delectatio pp̃
irrigua ⁊ fontium amena: ibi modo
riui sanguinis.

Expanded text:
Visitatio in malo: Visitabo in virga iniquitates eorum ; visitatio in bono: Visitavit nos oriens ex alto . Ad torrentem salicum. Hactenus de captivitate Moabitarum per Assyrios, quia ubi luxus prius, et delectatio propter irrigua et fontium amoena, ibi modo rivi sanguinis.
Abbreviated transcription (Latin):
mortem: erit ululatus. neq as
cendent in suꝑbiam. s descen¬
quod eleale sonat. ut uox eoꝵ
audiatur usq ad mala oꝑa q̃
fuerint in moab ⁊ errorem su¬
um ĩtellex̾int. ululabunt. ⁊

Expanded text:
teis erit ululatus. Et nequaquam ascendent in superbiam, sed descenquod Eleale sonat, ut vox eorum audiatur usque ad mala opera quae fuerint in Moab, et errorem suum intellexerint, ululabunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
ignum¬
ice ainsucchã
quod genꝰ
ligni est ĩ¬
putribile.
de quo max¬
ne idola fi¬
unt. hoc
autem dic̃:
ut idolis re¬
ꝓbatis. susci¬
piatur doc¬
trina euan¬
gelii. ⁊ reue¬
lecur gła
bit omnis
caro saluta

Expanded text:
ignumice mesuchan , quia genus ligni est imputribile, de quo maxime idola fiunt: hoc autem dicit ut, idolis reprobatis, suscipiatur doctrina Evangelii et reveletur gloria at omnis caro saluta
Abbreviated transcription (Latin):
ropt̾ea hec dic̃ dominꝰ de rege assirioꝵ.¬
Non itrabit ciuitatẽ hanc.⁊ si iacier ibi sa¬
gittam. ⁊ ñ occupabit eam clipeus.⁊ ñ mit¬
tet in circuitu eius agg̃em. In uia qua uenit:
ꝑ eam reu̾tetur. ⁊ cuutatem hanc ñ ingredi¬
et. dic̃ dñs Et ꝓtegam ciuitatem istã ut

Expanded text:
pterea haec dicit Dominus de rege Assyrinon introibit civitatem hanc et non iaciet ibi sagittam et non occupabit eam clypeus et non mittet in circuitu eius aggerem in via qua venit per eam revertetur et civitatem hanc non ingredietur dicit Dominus et protegam civitate
Abbreviated transcription (Latin):
siro ⁊ dario babiloñ ua¬
stantib. ydola sunt con¬
fracta. templo belis sub¬
ũso: ⁊ igne concremato.
popule qui recondendꝰ
es in horrea mea. quem
triui uariis angustiis. ut
excuterem paleas. ⁊ triti¬
cum purum conferrem
in horrea: que audiui a

Expanded text:
yro et Dario Babylonem vastantibus, etiam idola sunt confracta, templo Beli subverso et igne concremato. popule, qui recondendus es in horrea mea, quem trivi variis angustiis, ut excuterem paleas et triticum purum, conferrem in horrea, quae audivi a
Abbreviated transcription (Latin):
bolicos. neq em̃i
sam:⁊ bestiarũ
multitudinem
maximam fuꝑ¬
estate ⁊ hieme
cadaña suffici¬
ant in escam.

Expanded text:
bolicos. Neque enimsam, et bestiarum multitudinem maximam supaestate et hieme cadavera sufficiant in escam.
Abbreviated transcription (Latin):
N igne. Qui et̾nꝰ ma¬
lis quos ĩuoluet ⁊ ducet
ad suppliciũ et̾nũ. in quo
purgabitur. qd̃ in bonis
erit purgandũ.

Expanded text:
n igne. Qui aeternus erit malis quos involvet, et adducet ad supplicium aeternum quo purgabitur quid in bonis erit purgandum.
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ ⁊ c̃. Om̃ipotens
ds̃ tãqm misericor ⁊ mise¬
rator: mͦ aquile. mͦ galline:
alliciat. sic̃ ⁊̃ aquila ĩ ru¬
pib in accessis nidum pa¬
rat. ne accessus ciulibet
pateat:⁊ in medio ametis¬
tum lapidem qui omĩa
cendos: ⁊ q̃dam alia na¬
ture secreta collocat: sic
ipse in cordib nr̃is lapi¬
dem .i. fidem suam ponit.
.s. se ipsum qui ẽ lapis

Expanded text:
Quomodo. Omnipotens Deus tanquam misericors et miserator, modo aquilae modo gallinae, alliciat. Sicut etiam aquila in rupibus inaccessis nidum parat, ne accessus alicui pateat, et in medio amethistum lapidem qui omnia cendos, quaedam alia secreta naturae collocat: sic ipse in cordibus nostris lapidem, id est fidem suam ponit, scilicet, seipsum, qui est lapis
Abbreviated transcription (Latin):
Ut̃ mulg̃. Sc̃a eccłia
in om̃ib una: in aluis
ht̃ lac simplicem. s. fi
dem ⁊ oꝑationẽ. ĩ alus
affluit om̃imoda gła

Expanded text:
Ut mulgeatis. Sancta Ecclesia in omnibus una, in aliis habet lac, simplicem, scilicet fidem, operationem. In aliis affluit omnimoda gloria,
Abbreviated transcription (Latin):
quib superbia.¬
s ut plangat. ubi
antem dĩ compactus ẽ ⁊ stabił. uñ.
manna uidetur qiͣ glacies. quia non
fluit s consistit.
Dabo: sessio uł ꝓpħia. mecdaba de
saltu. esebon: cogitationes. eleale: ascẽ¬
sio. iasa. factum siue mandatum. segor:
parua luit.gene. oronaim: foramen
meroris. nenirĩ: pardi ł p̃uaricatores.
galim: uituli ł harenaꝵ tumuli. elim:
arietes ł fortes. dibon : sufficiens me¬
mone destructa sunt: ⁊ ꝯticuerunt ⁊¬

Expanded text:
quibus superbid ut plangat ubi pautem Domini est compactus et stabilis. Unde manna videtur quasi glacies: non fluit, sed consistit.atur sessio vel prophetia: Medaba, de saltu: Esebon cogitationes: Eleale, ascensio: Jasa, factum sive mandatum: Segor, parva: Luith, genae: Oronaim, foramen moeroris: Nemrim, pardi sive praevaricatores: Agallim, vituli vel arenarum tumuli: Elim, arietes sive fortes; Dimon, sufficiens moemone destructa sunt, ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
discrecio eiꝰ ⁊ iꝰticia
monstrat᷑. dũ bo¬
nos a mał iudi¬
ñ potentia:¬
N gladio. Sen¬
tentia. Uñ amos.
gladio dĩ ꝑibũt
om̃s peccatores.
dum em̃i reddet
imicuiq quod
meretur: omues
cognoscent illũ
⁊ laudabunt eiꝰ
inditium.

Expanded text:
discretio ejus et justitia monstratur, dum bonos a malis dinon potentia. Gladio. Sententia: unde Amos, Gladio Dei peribunt omnes peccatores, etc. Dum enim reddet unicuique quod meretur, omnes cognoscent illum et laudabunt ejus judicium.
Abbreviated transcription (Latin):
de filiis tuis qui exibunt de te quos genue¬
ris tollent ⁊ er̃unt eunuchi in palatio regis
babilonis. Et dixit ezechias ad ysaiam. Bo¬
num uerbum domini quod. locutus est.
Et dixit. fiãt tantum pͣax ĩ dieb meis

Expanded text:
de filiis tuis, qui exibunt de te, quos genuris, tollent, et erunt eunuchi in palatio regis Babylonis. Et dixit Ezechias ad Isaiam: Bnum verbum Domini quod locutus est. Et dixit: Fiat tantum pax et ve
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut supradictum est
cum ñ possent nabu¬
godoñ resistẽ: festinaue¬
runt qui potuerunt:
conscendere naues. alii
remanserunt in cuuta¬

Expanded text:
Sicut supra dictum est, cum non possent Nabuchodonosor resistere, festinaverunt qui potuerunt naves conscendere: alii remanserunt in civita
Abbreviated transcription (Latin):
S em̃ nili ⁊ c̃. sic construitur. se
quam irrigat nilus. fertił fru¬
gib. quas tirus ab egiptus com
formauit ad illudendỹ
ei. uidens a uenatorib
xp̃i capi. qui a demoni¬
b fuerant capti. dicit
contrarie fortitudini ue¬
natoꝵ: quam sig̃cat
sydon. erubesce sydon.

Expanded text:
 etc. Sic construitur: semquam irrigat Nilus, fertilis frugibus, quas Tyrus ab Aegyptiis commformavit ad illudendum ei videns eos a venatoribus Christi capi, qui a daemonibus fuerunt capti, dicit contrariae fortitudini venatorum quam significat Sidon: Erubesce, Sidon.
Abbreviated transcription (Latin):
bonorum. ⁊ de pena reꝓ¬
borum: nunc reũtitur
ad reliquias que reman¬
serunt in t̾ra uida du¬
cto sedechia ⁊ aliis in
babilonem. s prius
monuit ne irent in e¬
giptum. mͦ quia iert̾.
minatur malum.¬
Non requisierunt.
corde. ⁊ si u̾bis. dixerũt
enu ad ieremiam ora
agere debeamus. ⁊ nolu¬
erunt obedire. cui si¬
mile dm̃ ñ inuocauert̃.
quod de malis sacerdo

Expanded text:
m et de poena reproborum, nunc revertitur ad reliquias quae remanserunt in terra Juda, ducto Sedecia et aliis in Babylonem. Sed prius monuit ne irent in Aegyptum: modo quia ierunt minatur malum.Non exquisierunt corde, sed verbis; dixerunt enim ad Jeremiam: Ora agere debeamus? et noluerunt obedire. Cui simile: Deum non invocaverunt. Quod de malis sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
sic in die indicii tͣnsito
mundo. dampnato dia¬
leticia exultabunt in
dĩ landib. eodẽ mͦ. in ꝯ¬
u̾sionem gentium.
Preceptum ẽ filiis ifrł ut
decimas bonor suoꝵ tẽ

Expanded text:
sic in die judicii, transito mundo et damnato dialaetitia exsultabunt in Dei laudibus; eodem modo in conversione gentium. Praeceptum est filiis Israel, ut de
Abbreviated transcription (Latin):
olocaustum. totũ
offertur deo. ⁊ incen¬
ditur. uictune pars:
sac̃dotib datur. holo¬
caustum deo tͥbuit.
qui mundum reliquit.
ut semꝑ uacet oratio¬
ni. Uictimam: qui ⁊ dõ
uste disponit.¬
idem. suꝑ quam
omnia offeruntur.
sine qua impossibile
est deo placere. uñ. Iu¬
stus autem ms̃ ex fide

Expanded text:
olocaustum totum offertur Deo, et incenditur. Victimae pars sacerdotibus datur. Holocaustum Deo tribuit, qui mundum relinquit, ut semper vacet orationi. Victimam, qui Deo unt disponitFidem super quam omnia offeruntur, sine qua impossibile est Deo placere. Unde: Justus autem in fide
Abbreviated transcription (Latin):
sit de sex dixb: quib
factus est mundꝰ. de qͥ¬
dr. si de mundo eẽtis:
mundꝰ ꝙ suum erat
diligeret. s ego elegi
uos de mundo. idcirco
odit uos mundꝰ.¬

Expanded text:
t de sex diebus quibus factus est mundus. De qudicitur: Si de mundo essetis, mundus quod suum erat diligeret, etc. Ego elegi vos de mundo, idcirco odit vos mund
Abbreviated transcription (Latin):
to gentium uaticinio
que in aduentu xp̃i de
saluinca ⁊ urtica. in a¬
bietem mirtumq mu¬
tantur. loquitur ad au¬
ditores illius temporis:
ut se parent in aduen¬
tumn saluatoris. qui est

Expanded text:
to gentium vaticinio, quae in adventu Christi de saliuncula et urtica in abietem myrtumque mutantur: loquitur ad auditores illius temporis, ut se parent ad adventum Salvatoris, qui est
Abbreviated transcription (Latin):
Etͣ filios. a. ⁊ c̃. Post
eunuchos: ad alienige¬
nas transit. ⁊ p̃mia ꝓ¬
IN seruos. Qualis
paulus. qui de se ait.
paulus seruus xp̃i iħu.
⁊ moyses famulus dĩ¬

Expanded text:
Et filios advenae: post eunuchos ad advenas transit et praemia pIn servos. Qualis Paulus qui de se ait: Paulus servus Christi Jesu, et Moyses famulus D
Abbreviated transcription (Latin):
uisi sunt romani
irruere cum toni¬
truo ⁊ terra moũi
eorum aduentu.
⁊ cum flamina
ignis. quia ⁊ cuui¬
tatem succendert̃
⁊ templum.

Expanded text:
isi sunt Romani irruere cum tonitruo, et terra moveri eorum adventu, et cum flamma ignis, quia et civitatem succenderunt et templum.
Abbreviated transcription (Latin):
E xp̃ugnauit. Cũ
potentissima eẽt.
repugnantib cecis
⁊ claudis. qñ ioab
primus domatiis
habebant. neq sa¬
crificium. ⁊ hoc ꝑ
multos annos. ⁊
aunus ad annum.

Expanded text:
Expugnavit. Cum potentissima esset, repugnantibus caecis et claudis, quando Joab primus domatum ehabebant, neque sacrificium, et hoc per multos annos: et annus ad annum
Abbreviated transcription (Latin):
mundi ꝑ filium qiͣ consili¬
um meum statur̃ nunc
dico. ut cum uiditis effec¬
tum. sciatis nullum eẽ dm̃.
nͥ qui futura cognouit. ⁊¬

Expanded text:
mundum per Filium, quasi, consilium meum statutum nunc dico, ut cum videritis effectum, sciatis nullum esse Deum nisi qui futura cognovit
Abbreviated transcription (Latin):
qͣiͣ quondam reginam
mͦ ancillam. loquitur.
Sede. humł ⁊ uił. tace.
ut tristis. considerans
miseriam tuam.
causam reddit. quare
caldeos afflixerit ita.
ne sine causa fecisse uide¬
recur:qui nichil sine
so irruente ciro ⁊ darĩo.¬
ñ enim metuebat ut a
medis ⁊ a ꝑsis qui nul¬
lius comꝑatione eiꝰ erant
fortitudinis. ⁊ ipsi subie¬
cti: posset suꝑari.

Expanded text:
quasi quondam reginam, modo ancillam alloquitur. Sede humilis et vilis. Tace ut tristis considerans miseriam tuam. . Causam reddit quare Chaldaeos ita afflixerit, ne sine causa fecisse videretur, qui nihil sine so irruente Cyro et Dario. Non enim metuebat ut a Medis et Persis qui illius comparatione nullius erant fortitudinis, et ipsi subjecti posset superari.
Abbreviated transcription (Latin):
creatura di fumus. nec iuix
ta ħeticos. natura babilo¬
nis dampnabił. ł ob luxu¬
riam ⁊ ornatum potentis¬
sime urb̃. q̃ iam seuer ⁊ uici¬
na occasui. uirguncłam se
⁊ puellam iactat.

Expanded text:
creaturae Dei sumus; nec juxta haereticos, natura Babylonis damnabilis; vel ob luxuriam et ornatum potentissimae urbis, quae jam senex et vicina occasui virgunculam se et puellam jactat.
Abbreviated transcription (Latin):
aliter dr̃ fornax ferrea.
ma ⁊ egiptus.¬
dominus contra sama¬
ritanos qui impedire
conati sunt edificatio¬
nem templi. ⁊ in tẽꝑe
machabeorum in pau¬
cis multos fudit.

Expanded text:
atur fornax ferrea. ma et AegyptusDominus contra Samaritanos, qui impedire conati sunt aedificationem templi. Et in tempore Machabaeorum in paucis multos fudit.
Abbreviated transcription (Latin):
pectabam te. ut
uenires ⁊ requi¬
escerem in te.
Tu es enĩ requi¬
es mea. tu es fi¬
lius m̃s pͥmo¬
genitus qui reg

Expanded text:
pectabam te, ut venires, et requiescerem in te. Tu es enim requies mea, tu es filius meus primogenitus, qui reg
Abbreviated transcription (Latin):
uah calefactus sum. uidi focum. Reli¬
quum autẽ eiꝰ dm̃ fecit ⁊ sculptile sͥ.
Curuatur ante illud ⁊ adorat illud ⁊ ob¬
secrat. dicens libera me quia ds̃ m̃s es tu.
Hescierunt neq intellexerunt. obliti eñi
sunt ne uideant ocłi coꝵ.⁊ ne intelligãt¬

Expanded text:
a calefactus sum vidi focum reliquum autem eius deum fecit sculptile sibi curvatur ante illud et adorat illud et obsecrat dicens libera me quia deus meus es tu nescierunt neque intellexerunt lutati enim sunt ne videant oculi eorum et ne intellega
Abbreviated transcription (Latin):
uicquid de idolis
tum suorum artifici cor¬
de componunt. ⁊ uene¬
rautur ea que se simu
lasse sciunt. nec suffic̃
eis error ꝓprius: nͥ sim¬
plices. ẽorum ad oratiõe¬

Expanded text:
utem de idolis tum suorum atque artifici corde componunt et venerantur ea quae a se sciunt esse simulata, nec sufficit eis error proprius, nisi simplices quosque
Abbreviated transcription (Latin):
fractam se sentiens. ut magi
a demonib docci. ł iixta ꝓ¬
pħiam balan: intelligentes
natũ filiũ dĩ. qͥ magicã des¬
trueret artẽ. ĩ bethleem ue¬
uert̃. ⁊ puerum ad orauert̃.¬

Expanded text:
fractam se sentiens, ut etiam magi a daemonibus docti, vel juxta prophetiam Balaam intelligentes natum Filium Dei, qui magicam destruerat artem, in Bethleem venerunt et Puerum adoraver
Abbreviated transcription (Latin):
ciendum multa q̃ .B.
hic diciuntur ad egip¬
tum historialiter ꝑti¬
nere. S ⁊ hic ⁊ in aliis
scͥpturarum locis mul¬
ta ponuntur. que nõ
possunt iuxta historiã
stare. ut rerum necc̃ita¬
te cogamur altiorem
intelligentiam q̃rerȩ.
dicuntur. tam ad eius
destructionem. que ꝑ

Expanded text:
Sciendum multa quae hic dicuntur ad Aegyptum historialiter pertinere; sed, et hic et in aliis locis, Scripturarum multa ponuntur quae non possunt juxta historiam stare, ut rerum necessitate cogamur altiorem intelligentiam quaerere. dicuntur, tam ad ejus destructionem, quae v
Abbreviated transcription (Latin):
magis ex collatione eor
intelligant : sic ⁊ isti sal¬
tem unum pꝰ pͥores hab̃e
dignentur int̃pretem.
legant pͥus.⁊ pꝰea despi¬
ciant. ne uideantur ñ ex.
iuditio. s ex odii p̃sũpti¬
one: ignorata dampna¬
re. ꝓ pħauit autem ysaias
dum .x. tribub in capti¬
uitatẽ ductis. ac de utroq
regno nunc cõmixtim.
nunc separatim texit ora¬
culum. Et cum int̃dum
ad p̃sentem respiciat hi¬
storiam.⁊ pꝰ babilonie¬

Expanded text:
magis ex collatione eorum intelligant: sic et isti saltem unum post priores habere dignentur interpretem. Legant prius, et postea despiciant: ne videantur, non ex judicio, sed ex odii praesumptione ignorata damnaredum decem tribubus in captivitatem ductis: ac de utroque regno, nunc commistim, nunc separatim, texit oraculum. Et cum interdum ad praesentem respiciat historiam; et post Babyloni
Abbreviated transcription (Latin):
cum editionem legeritis:
ab ilł animadũtetis abs¬
condita. Nec ignoro qnͣ¬
ti laboris sit: ꝓpħas in¬
telligẽ. nec facile quem¬
piam posse iudicare de
int̾pretatione: nͥ intellex¬
erit añ. quã legerit. Nos
qͦ pat̾e morsib pluri¬
mor. qui stimulante ĩui¬

Expanded text:
c ditionem legeritis, ab illis animadvertetis abscondita. Nec ignoro quanti laboris sit Prophetas intelligere, nec facile quempiam posse judicare de interpretatione, nisi intellexerit ante quae legerit: nos quoque patere morsibus plurimor
Abbreviated transcription (Latin):
eq misteria ad liquidũ
ꝓsecutus est: ut ñ eũ pu¬
tes de futuro uaticina¬
ri. s de p̃teritis historiã
texere. Uñ conitio nolu¬
terp̃tes fidei sue sacram̃¬
ta ꝑspicue echnicis ꝓdere:

Expanded text:
isteria ad liquidum prosecutus est, ut non eum putes de futuro vaticinari, sed de praeteritis historiam texere. Unde conjicio, noluInterpretes fidei suae sacramenta perspicue ethn
Abbreviated transcription (Latin):
Sayas uir nobilis ⁊ urbane eloquentie
nichil in eloquio rusticitatis hñs: ñ tam
ꝓpħ̃a dicendꝰ. quam euangłista. lta enim
necdum .x. tribub captiuatis.⁊ de utͦq
regno nunc mixtim. nunc separatim tex¬
it oracłm. ⁊ cum int̾dum ad p̃sentem
respiciat hystoriam ⁊ pꝰ babiloniam capt̾ re¬
ditum popłi sigc̃et in udeam: tñ aduocõẽ¬

Expanded text:
Isaias, vir nobilis et urbanae eloquentiae, nihil in eloquio rusticitatis habens, non tam propheta dicendus est quam evangelista: Ita enim nondum decem tribubus captivatis: et de utroque regno nunc mixtim, nunc separatim, texuit oracula. Et cum interdum ad praesentem respicit historiam, et post Babylonicam captivitatem reditum populi significet in Judaeam, in advocat
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃e suꝑ geuesim:
ꝙ õs angłi ab ip¬
sa creatione sua
statim cognoue¬
runt ĩ contẽpla¬
tione sui creatoris:
facturns. Ier aũ

Expanded text:
re super Genesim quod omnes angeli ab ipsa creatione sua, statim cognoverunt in contemplatione sui creatoris, facturus. Hieronymus
Abbreviated transcription (Latin):
deorum ⁊ uinum
sepe dedit umi¬
cis eoꝵ. sic̃ in libͦ
iudicum legitur.:
ꝙ in temꝑe mes¬
sis madianite ir¬
ruebant. ⁊ eoꝵ
fruges colligebãt.
cti sunt: samari¬
tani qui eorum
messes comed̾ent:
substituti sunt.
S in hoc loco in¬
telligit cibum ec¬
bona oꝑa. corpus

Expanded text:
daeorum et vinum saepe dedi inimicis eorum, sicut in libro Judicum legitur : quod in tempore messis Madianitae irruebant et eorum fruges colligebant. cti sunt, Samaritani qui eorum messes comederent, substituti sunt. Sed in hoc loco intelligit cibum Ecbona opera, corpus
Abbreviated transcription (Latin):
rom̃ ex̃citu. scd̃m iosephum
diuisi sunt uidei in tres
partes de pͥncipatu conten¬
dentes. alii sibi aliũ pͥncipẽ
p̃ponentes. pars añ popłi ⁊ sa¬
cerdotum: tenebat templũ.
arcem uero ⁊ domum regi
am: pars popłi ⁊ pͥncipum.
reliqͣm qͦ ciuitatẽ t̾cia pars
⁊ maxime uulgͦ. Pugna¬
bant gͦ ⁊ extra contra hostes:
⁊ intͣ contͣ ciuies. Romanis
gͦ urbem irrumpentib. au¬
dita ẽ uox plangentis popłi¬
de ciuitate. uox sac̾dotum
⁊ qui cum eis erant. de tẽ¬
plo. uox ⁊ dñi audita est
in rom̃. exultantib. qui eiꝰ
nutu uenerunt. reddentis

Expanded text:
Romano exercitu, secundum Josephum, divisi sunt Judaei in tres partes de principatu contendentes. Alii sibi alium principem praeponentes Pars autem populi et sacerdotum, tenebant templum, arcem vero et regiam domum pars populi et principum, reliquam vero civitatem tertia pars et maxime vulgus. Pugnabant ergo et extra contra hostes, et intra contra cives. Romanis ergo urbem irrumpentibus audita est vox populi plangentis de civitate, vox sacerdotum, et qui cum ipsis erant de templo. Vox etiam Domini audita est in Romanis exsultantibus, qui etiam nutu Dei venerunt, reddentis
Abbreviated transcription (Latin):
d q̃uem. a. ablato
quod humana manis
construxerat recte aufe¬
ne forsitan dic̃ent. ñ tã
sumus stulti ut dm̃ pu¬
temus loco posse conclu¬
di. s inseꝑato ad sacri¬
timas immolamꝰ sic̃ ĩ
lege p̃cipitur:
d omo dĩ tui m̃cedem
ĩietcis. neq p̃tium ca¬
nis. ⁊ bñ canis ⁊ m̃etͥx
copulantur: quia simi¬
liter libidinantur.

Expanded text:
d quem, etc. Ablato quod humana manus construxit, recte aufene forte dicerent: Non tam sumus stulti, ut Deum putemus hoc loco posse concludi, sed in separato ad glorictimas immolamus sicut in lege praecipitur. domo Dei tui mercedem meretricis, neque pretium canis . Et bene canis et meretrix copulantur, quia similiter libidinantur.
Abbreviated transcription (Latin):
¶emi. ñ recipiens
patrem: qui ñ recipis fili¬
um. qui enim credit in
patrem: credit in filiũ.
g̾men alienum blasphe¬
mie contra xp̃m¬

Expanded text:
m. Non recipiens Patrem, quia non recipis Filium; qui enim credit in Patrem, credit in Filium. Germen alienum, blasphemiae contra
Abbreviated transcription (Latin):
omum dauid. uocat
domũ domim. in qͣ erat
aurea clauis.
reserauit: claudi ñ pot̃¬
it. quod in ccrimoniis
euangłio. omnis popłs
pendebat ex eo. hodie
quoq ad u̾bum sapi¬
entie eius pendent.

Expanded text:
omum David vocat domum Domini, in qua erat aurea clavis. reseravit claudi non poterit; quod in caeremoniis Evangelio: Omnis populus pendebat ex eo. Hodie quoque ad verbum sapientiae ejus pendent.
Abbreviated transcription (Latin):
difficile tudetur tͥ:
quod regna potentis¬
sima breui finiant᷑.¬
⁊ tu liber eris ⁊ po¬
pulus tiuis. s petes.
signum petere cuiꝰ

Expanded text:
Difficile videtur tibi quod regna potentissima brevi finiantur, et tu libereris et populus tuus, sed pete signu
Abbreviated transcription (Latin):
quasi ponamus¬
ibi idolum dĩ nr̃i.
ł ad litt̾am. filium
hominis sic uocati.
suis. ⁊ damasco tã¬
quam metropoli
sẏrie. imꝑabat ra¬
sin.⁊ caput cuita¬
samaria ⁊ in ea
int̾im regnabit
filius romelie.

Expanded text:
i ponamus idolum Dei nostri, vel ad litteram, Filium hominis sic vocat. Vsuis, et Damasco tanquam metropoli Syriae imperabit Rasim, et caput civitaSamaria erit, et in ea interim regnabit filius Romeliae.
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ ẽ quod estis uos. uasa
lorica: iusticie. clipens. fidi.
galea. salutis. ⁊ gladiꝰ. quod¬
tetur: quis dix̃it: qui loq̃¬
batur ecce assum: ⁊ quod
sit brachium dñi. pat̾ ꝑ¬
spicue docet.

Expanded text:
st, quod estis vos, vasa lorica justitiae, clypeus fidei, galea salutis, et gladiutetur, quis dixerit: Qui loquebar, ecce adsum, et quod sit brachium Domini; Pater perspicue docet.
Abbreviated transcription (Latin):
de. Contra deum
in celum posiit
os suum ꝓpħis
detrahens. illud
euangelii oppo¬
nens. om̃s qui
me fures fuert̾
⁊ latrones. moy¬
sen ⁊ dd̾ homici¬
das uocat. iosue
sanguinaruioi.

Expanded text:
. Contra Deum in coelum posuit os suum prophetis detrahens. Illud evangelicum apponens: Omnes qui me fures fuerunt et latrones. Moysen et David homicidas vocat, Josue sanguinarium.
Abbreviated transcription (Latin):
ego ascendi altitudinem montium. iuga li¬
bani. ⁊ succidam excelsa cedrorum eius. ⁊ ele.¬
ctas a bietes illus. Et introibo alitudinẽ¬
suminitatis eius. saltum carmeli eiꝰ. Ego fo¬
di ⁊ bibi aquam.⁊ ficcaui uestigio pedis mei:
omnes riuos aggerum. Nunquid ñ audisti

Expanded text:
ego ascendi altitudinem montium iuga Libani et succidam excelsa cedrorum eius elctas abietes illius et introibo altitudinesummitatis eius saltum Carmeli eius ego fodi et bibi aquam et exsiccavi vestigio pedis mei omnes rivos aggerum numquid non audisti
Abbreviated transcription (Latin):
rint ⁊ penitentiam
illi econtrario confi¬
dentes in falsis magi
rant. ⁊ eorum ueloci¬
tate letantur. quos
multiplicari dominꝰ
ꝓhibuit. Iõ eccłiastici

Expanded text:
 poenitentiam illi e contrario confidunt in falsis magisrant, et eorum velocitate laetantur, quos multiplicari Dominus prohibuit . Idcirco ecclesiastici
Abbreviated transcription (Latin):
siones que excedunt
mediocritatem illiꝰ
temporis: ad xp̃i refe¬
rimus aduentum.
ĩ quo captiuus quon¬
dam popłs passione
domini liberatus. ha

Expanded text:
siones quae excedunt mediocritatem illius temporis, ad Christi referamus adventum, in quo captivus quondam populus passione Domini liberatus, ha
Abbreviated transcription (Latin):
quam. s. edificauit
caim. cui ueniet re¬
pentina ꝑditio: cũ
capta fuerit ab ecłi¬
asticis uiris.⁊ ita de¬
structa ⁊ cõminuta:
in ea: quod possit
ignem emortuum
reaccendẽ.⁊ saltem
cenosam ⁊ paͬuulã

Expanded text:
it Cain, cui veniet repentina perditio, cum capta fuerit ab ecclesiasticis viris, et ita destructa et comminuta, aneat quod possit ignem emortuum reaccendere, et saltem coenosam, et parvulam
Abbreviated transcription (Latin):
principio benedaxit
ds̃ omni creature. sic
in fine maledicet his¬
his qui t̾reni sunt.
nec ꝑegͥni. s habita¬
tores t̾re.⁊ in ea peccãt:
obliti conditionis sue.
contra se mutuo deba¬
chantes.⁊ pauci rema¬
nebunt. qui hñt uma¬
tes: timonium inge¬
ui mis ñ solum gu¬
la ⁊ ebrietate. s auri¬
b luxuriant. ut ꝑ
om̃s sensus: anune for¬
titudo mollescat.

Expanded text:
principio benedixit Deus omni creaturae, sic in fine maledicit his qui terreni sunt; nec peregrini, sed habitatores terrae: et qui in ea peccant, obliti conditionis suae contra se mutuo debacchantes. Et pauci remanebunt, qui habeant imatestimonium viviis non solum gula et ebrietate, sed et auribus luxuriant, ut per omnes sensus animae fortitudo mollescat.
Abbreviated transcription (Latin):
singłarum gentium correp¬
tionem udee. babilonis. phi¬
listiim. moab. damasci. isrł.
egipti. deserti maris. idumee.
arabie. uallis uisionis. ⁊ tiri:

Expanded text:
singularum gentium correptionem, Judaeae, Babylonis, Philistiim, Moab, Damasci, Israel, Aegypti, deserti maris, Idumaeae et Arabiae, vallis visionis, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
dus in quo omnia uana.
uanitas uanitatum ⁊
eiuim erant: ꝑ plateas
que grece a latitudine
dicuntur. spatiosam ⁊
latam uiam que ducit
ad mortem accipimus.
Suꝑ his gͦ qui erraue¬
runt in lata ⁊ spacio¬
sa uia huuis scłi. in

Expanded text:
dus in quo omnia vana, vanitas vanitatum etenim errant. Per plateas quae Graece a latitudine dicuntur spatiosam et latam viam, quae ducit ad mortem, accipimus. Super his ergo qui erraverunt in lata et spatiosa via hujus saeculi, in
Abbreviated transcription (Latin):
Post uocationẽ
gentium. pꝰ capt̾
fortis cuiꝰ p̃da
duuisa est. apłis.
loquitur ad po
ait. dereliquit
est ut sciatis nõ¬
repudiasse. s eam
uoluntate ꝓpria¬

Expanded text:
Post vocationem gentium, post captionem fortis, cujus praeda divisa est apostolis, loquitur ad popuperius ait: Dereliquit est ut sciatis repudiasse, sed eam voluntate pr
Abbreviated transcription (Latin):
stimonium ponit.
ꝑdam sapientiam
sapientium.⁊ intel¬
lectum prudentiũ
reꝓbabo. aliiꝰ ũbis
eundem sensum.
uere grande mira¬
cłm fecit d̾s in ppło.
ut eod̃ tẽpore ciui¬
tas arcłeret. tem¬
plum corrueret. ⁊
Ut creator ignoret
creaturam. Uñ apłs.
o homo tu qui es qͥ
respondeaf deo:. nũ¬
quid dic̃ figm̃tum
factori suo. quare
me fecisti: ⁊ c̃.

Expanded text:
um ponit: Perdam sapientiam sapientium, et intellectum prudentium reprobabo: aliis verbis eumdem sensum: Vere grande miraculum fecit Deus in populo ut eodem tempore civitas arderet, et templum corrueret, et Ut Creator ignoret creaturam; unde Apostolus: O homo tu quis es, qui respondeas Deo? nunquid dicit figmentum factori suo: Quare me fecisti? VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
ustus .p. ⁊ c̃. Hec refe¬
riuit uidei ad ysaiam
qui serra lignea sectꝰ::
a manasse impiissimo
rege. ⁊ alios ꝓpħas qͦs

Expanded text:
ustus perit. Haec referunt Judaei ad Isaiam, qui serra lignea sectus est a Manasse impiissimo rege, et alios prophetas, quos
Abbreviated transcription (Latin):
p̾relati debent custodi¬
re plebem.
etiam bonos sepe ꝑse¬
quuntur. sic ⁊ iudei
impudenter clamaue
briis

Expanded text:
praelati debent custodire plebem. etiam bonos saepe persequuntur, sic et Judaei impudenter clamaverrobriis
Abbreviated transcription (Latin):
oͣntes ⁊c̾. Anime
tate uirtutum: mon
abies. alta ꝓcera. fabͥ¬
candis domib apta.
pice feciuda.¬

Expanded text:
ontes, scilicet animae tate virtutum monteAbies, alta, procera, fabricandis domibus apta, pice fecunda.
Abbreviated transcription (Latin):
Et quomͦ. alia si¬
militudine ostendit.
mon. mitte panem tu¬
um suꝑ aquam. quia
in muttitudine dier̃¬
tuoꝵ inuenies eum. ħ
est panem doctrine
tue. ⁊ grãm sp̃italẽ
cunctis infunde. quia
in nouissimo p̃mia
recipies.¬

Expanded text:
Et quomodo. Alia similitudine ostendit qmon: Mitte panem tuum super aquas, quia in multitudine dierum invenies eum, hoc est, panem doctrinae tuae et gratiam spiritualem cunctis infunde, quia in novissimo praemia recipies
Abbreviated transcription (Latin):
deum. qui aqͣm
et̃uam. s lacus
contritos. qui
continere ñ ua¬
lent aquam.
iiter duos .b.
uas aquas qͣsͣ
nnt̾iores putãt.
⁊ maiora con¬
tinere mstĩa.
quam uetus
testam̃tum.

Expanded text:
puteum qui aquam aeternam, sed lacus contritos qui continere non valent aquam. Inter duos murovas aquas, quas interiores putant et majora continere mysteria quam Vetus Testamentum.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Mulieres. matronas .S.¬
alloquitur captiuam¬
das a rom̃. ut penite¬
ant. ł ꝑ mulieres sy¬
nagogas uotat ł ur¬
dicationem xp̃i. quia
enim impenitentes
fuerunt. ⁊ si ñ ilico
captiuati: tam̃ ilico
conturbati. quia no¬
luerunt reciꝑe p̃dica¬
tionem domiiii.

Expanded text:
 Mulieres. Matronas alloquitur captivandas a Romanis ut poeniteant; vel, per mulieres Synagogas notat, dicationem Christi. Qui enim impoenitentes fuerunt, etsi non illico captivati, tamen illico conturbati, quia noluerunt recipere praedicationem Domini.