comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eos qui deficicis disputant. fibre iecoriᷤ
gt̃ extremitates. sict et extreme parteᷤ
folioꝵ in intibis. siue qͣsi lingue emi.¬
nentes. Dictas autẽ fibras qd̾ apud gẽ¬
tiles in sacris ad phebi aras ferebãt᷑.
ab ariolis. quib ablatis atq succensis:
responsa acciꝑent. Splen dictũ a sup¬
plem̾to ex cͣcia parte iecoris ne uaco.¬
a existerẽt. qͥm quidã oẽ risus c̃a fc̃m
existimãt. Nam spene ridemus. fel¬
le irascimur. corde sapimꝰ iecore ama¬
mꝰ. quib quatuor elem̃tis constantib
integrũ ẽ animal. fel appellatũ qd̃
sit folliculũ gestans humorẽ qͥ uo¬
cat᷑ bilis. Stomacꝰ grece os uocat᷑. eo
qd̃ ostium uentris sit. et ipse cibũ ac¬
cipiat. atq ad intestina transmutat
Intestina dñr eo qd corporis interio¬
re parte cohibentur. Que icͥcco longiꝰ
nexib in cͥculoꝵ ordinata st̃ mͦ: ut
susceptas escas paulatĩ digerant. ⁊ su¬

Expanded text:
eos qui de physicis disputant. Fibrae iecoris eos qui de physicis disputant. Fibrae iecoris sunt extremitates, sicut et extremae partes foliorum in intibis, sive quasi linguae eminentes. Dictas autem fibras quod apud gentiles in sacris ad Phoebi aras ferebantur ab ariolis, quibus oblatis atque subcensis responsa acciperent. Splen dictum a supplemento ex contraria parte iecoris, ne vacua existeret: quem quidam etiam risus causa factum existimant. Nam splene ridemus, felle irascimur, corde sapimus, iecore amamus. Quibus quattuor elementis constantibus integrum est animal. Fel appellatum, quod sit folliculum gestans humorem, qui vocatur bilis. Stomachus Graece os vocatur, eo quod ostium ventris sit, et ipse cibum excipiat atque in intestina transmittat. Intestina dicuntur, eo quod corporis interiore parte cohibentur; quae idcirco longis nexibus in circulorum ordinata sunt modo, ut susceptas escas paulatim digerant, et su
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ: dũ incorpore ẽ. effufus sio cruor
d̾r. Nam cruor uocat᷑ ex eo. qd̃ effusꝰ de¬
surrit. uł ab eo qd ruendo cruor cͤrat.
Alii cruorẽ int̾pretant᷑. sanguinẽ corio¬
ptũ. qui emittit᷑. Alii auĩt uocatũ san¬
ginẽ qd̃ suauis sit. Sanguis autẽ ñ
ẽ integer. n iniuuen ib. Nam dicũt
phis ici sanguinẽ minui ꝑetatẽ. Unde.
tius p̾bent᷑. pulmo ex greco trahit uo¬
uocant. eo qd̾ cordis flabellũ sit. in qͦ pne
tando aerẽ emittit et recipit a qͦmouẽ.¬
tur pulmones. et palpitant. et aꝑiendo
se it flatum capiant. stringendo ut ac¬
eͣiprant. E enĩ organꝰ corporis. lecur no¬
m̃ habet. eo qd̾ ignis ibi habeat sedem qͥ
incerebro subuolat. Inde ad oculos ceto¬
q sensꝰ et menbra diffundit᷑. et calore
suo ad se succũ ex cibo tractũ uertit in
sanguinẽ qͣm adusũ pascendi nutͥendi¬
q singłis menb̾s p̃bet. In iecore ã cõsis¬
tit uoluptas atq concupiscentia. nͦta

Expanded text:
 effusus vero cruor dicitur. Nam cruor vocatus ab eo quod effusus decurrit, vel ab eo quod currendo corruat. Alii cruorem interpretantur sanguinem corruptum qui emittitur. Alii aiunt vocatum sanguinem quod suavis sit. Sanguis autem non est integer nisi in juvenibus. Nam dicunt physici minui sanguinem per aetates, unde ituis praebentur. Pulmo ex Graeco trahit vovocant, eo quod cordis flabellum sit, in quo pnetando aerem emittit et recipit, a quo moventur pulmones et palpitant, et aperiunt se eiciant. Est enim organus corporis. Iecur nomen habet eo quod ignis ibi habeat sedem, qui in cerebro subvolat. Inde ad oculos ceterosque sensus et membra diffunditur, et calore suo ad se sucum ex cibo tractum vertit in sanguinem, quem ad usum pascendi nutriendique singulis membris praebet. In iecore autem consistit voluptas et concupiscentia iuxta
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ dorsũ qd̾ sit suꝑficies durior corꝑiꝰ.
ĩmodũ saxi fortis. ce ad portand̃. et ad pa¬
tiendũ. Tergũ qi in eo suppini iacemꝰ ĩ¬
terra: qd̃ solus homo pot̃. Nã muta a¬
nimalia tm aut inuentre aut ĩ latẽ
cetiras corporis partes. Sacra spina ẽ
uocant. qm̃ pͥmũ infante concepto naꝰ¬
cit᷑. ideoq et hostia id pͥmũ agñtilib
diis suis dabat᷑. unde et sacra spina d̾r.
Renes ait uarro dictos. qd̃ riui ab his ob.¬
sceni humoris nascunt᷑. Nam uene.⁊ me¬
dulle tenuẽ liquorẽ desudat̃ in renib qͥ
liquor rursꝰ a renib calore uenerioreso.¬
mnumbilico feminis. Unde &e ad iob ĩ ex.¬
ordro sermonis dictũ ẽ. Aecinge sic̃t̃ uir
lumbos tuos. ut in his eẽt resistendi p̃¬
paratio. in qͥb libidinis ẽ usitata domi¬
nandi occasio. Umbilic̾ ẽ. mediꝰ locͦ cor¬
poris dictꝰ. qd̃ sit umbꝰ ilioꝵ. Uñ ⁊ uin¬

Expanded text:
autem dorsum, quod sit superficies durior corporis, autem dorsum, quod sit superficies durior corporis, in modum saxi, fortis, et ad portandum, et ad perpetiendum. 92. Terga, quia in ea supini jacemus interra: quod solus homo potest, nam muta animalia tantum, aut in ventre, aut in latere ceteras corporvocant, quoniam primum infante concepto nascitur, ideoque ex hostia id primum a gentilibus diis suis dabatur, unde et sacra spina dicitur. Renes ait Varro dictos quod rivi ab his obsceni humoris nascantur. Nam venae et medullae tenuem liquorem desudant in renibus, qui liquor rursus a renibus calore Venerio resoin umbilico feminis. Unde et ad Iob in exordio sermonis dictum est38, 3: 'Accinge sicut vir lumbos tuos': ut in his esset resistendi praeparatio, in quibus libidinis est usitata dominandi occasio. Umbilicus est medius locus corporis, dictus quod sit umbus iliorum. Unde et um
Abbreviated transcription (Latin):
rent᷑ ab antiqͥs. siue ut alii putãt ab
ore eo qd̃ ibi pate̾nt. Nam ubiq cute
uisceribq obtecta celant᷑. Medilla uo¬
cata qd̃ madefaciat oesa. Irrigãt enĩ &
crassioribꝰ.¬
tes nodis conglobatȩ. dicte ita eo qs in¬
flexione m̃broꝵ illa u̾tant᷑. Cartilagi¬
nes ossa mollia. et sine medulla qd̃ ge¬
nus auriculȩ et nariũ discrim̃ et cos¬
tarũ extremitates hñt siue oꝑcula
ossuũ q̃ mouent᷑. Et dicte caitilaginẽ
qd̃ leui ad tritu carent dolore dũ pͣlectũt᷑
Costas appellari qͥdam putãt qd ab ipsiꝰ
interiora custodiant᷑. et tota mollicies
uentris uallata saluet᷑. latꝰ qi iacentib
nobis latet. Est enĩ leua pars corporis.
Dextra autẽ lateri habilior ẽ motꝰ. leua
forcior. et honeri ferendo a comodatior.
gestat clipeum. ensẽ. pharetrã. et reliqͣ¬
onera. ut expedita sit dext̃a ad ãgend̾.
Dorsum ẽ a ceruice usq ad renes. Dictũ

Expanded text:
rentur ab antiquis; sive, ut alii putant, ab rentur ab antiquis; sive, ut alii putant, ab ore, eo quod ibi pateant. Nam ubique cute visceribusque obtecta celantur. Medulla ap eis madefiant ossa; impinguant enim ea et crassioribus nodis conglobata, dicta eo quod ad inflexionem membrorum illa vertantur. Cartilagines ossa mollia et sine medulla, quod genus auriculae, et narium discrimen, et costarum extremitates habent, sive opercula oquod leni attritu carent dolorem dum flectuntur. Costas appellari quidam putant quod ab ipsis interiora custodiantur, et tota mollities ventris vallata salvetur. Latus, quia iacentibus nobis latet: est enim laeva pars corporis. Dextro autem lateri habilior motus est; laevo fortior, et oneri ferendo adcommodatior.  gestat clipeum, ensem, pharetra et reliqonera, ut expedita sit dextera ad agendum. 91. Dorsum est a cervice usque ad renes; dictum
Abbreviated transcription (Latin):
ta eo qd̃ ꝑ eos uiuificꝰ sp̃c exteriꝰ minis¬
tret᷑. Aruina ẽ pĩguedo adherens cuti. Pul.¬
pa ẽ caro sine pingnedine dicta qd̃ pal.¬
pitet. Regilit enĩ sepe. hanc pleriiq &
inscum uocãt ꝓpt̾ qd̃ glutinos a sit. Mẽ.¬
ligant᷑ menbra ab artando dicti. Nerur
greca diriuafone appeslati qͦs illi uocãt
neura. Alii latine uocatos neruos putat
eo qd̾ artuũ comũctõnes inuicẽ his in¬
hereant. Maximã autẽ uiriũ sub̃am:
neruos facere certissimũ ẽ. Nã qͣnto fy¬
erint densiores: tanto ꝓpensiꝰ augesc̾e
infirmitatẽ. Aitus dicti qd̃ colligati
inuicẽ neruis artent᷑. idẽ stringant᷑.
qͦrũ diminut᷑a st̃ articłi. Nam artus
dicimꝰ mbra maiora ut brachia. Arti¬
culos: minora snbra: ut digiti. Cõpa¬
go capita sut ossuũ dicta eo qd s com.¬
pacta nerus uł glutino qͦdã adhere¬
ant. Ossa st̾ corporis sollidam̃ta.I
his enĩ porcio onsĩs roburq confistit.
Ossa autẽ abusto dicta ꝓpt̾ qd̾ crema¬

Expanded text:
 eo quod per eos vivificus spiritus exterius ministretur. Arvina est pinguedo cuti adhaerens. Pulpa est caro sine pinguedine, dicta quod palpitet: resilit enim saepe. Hanc plerique et viscum vocant, propter quod glutinosa sit. Memligantur membra, ab artando dicti. Nervi Graeca derivatione appellati, quos illi νεῦρα vocant. Alii Latine vocatos nervos putant, eo quod artuum coniunctiones invicem his inhaereant. Maximam autem virium substantiam nervos facere certissimum est: nam quanto ferint densiores, tanto propensius augescere firmitatem. 84. Artus dicti, quod colligati invicem nervis arctentur, id est, stringantur, quorum diminutiva sunt articuli. Nam artus dicimculos minora membra, ut digiti. Conpage capita sunt ossuum, dicta eo quod sibi conpacta nervis velut glutino quodam adhaereant. Ossa sunt corporis solidamenta. In his enim positio omnis roburque subsistit. Ossa autem ab usto dicta, propter quod crema
Abbreviated transcription (Latin):
miseͬrimũ est debilitate et odio.Su¬
beunt enĩ morbi tristisq senectꝰ. Nã
duo st̃ quib minuunt᷑ corporis ui¬
res. senectꝰ et morb. Mors dicta qd̾
sit amara. uł a marte qui ẽ effector
mortiũ. Tria st̃ autẽ gña mortis. Acer¬
ba. ̃ matura. naturalis Acerba. infan¬
turalis senũ. Mortuus autẽ ex qͣ parte
or̃onis declinetur: ĩcertũ ẽ. Nam sict̃
ait cesar. ab eo qd̃ ẽ morior in partici¬
pio p̾teriti tẽporis intꝰ exire debuit.
ꝑ unũ .ii. scilicet non ꝑ duo. nã ubige¬
minata ẽ litt̃a .u. nomen est. ñ par¬
ticipiũ. ut fatuus. arduus. Conuem.¬
enter itaq factumͣ qm ad mod̾ id qd̾
significat ñ pot̾ agendo. ita ip̃m nom̃
ñ possit loq̃ndo declinare. omĩs aũ
mortuus. aut funꝰ ẽ aut cadauer. fimꝰ
ẽ si sepeliat᷑. et dem fimꝰ. ã funib accen.¬
sis qͦs ante feretrũ papiris cera cͥcum
datͣi ferebant. Cadauer autẽ. Si insepul.¬

Expanded text:
miserrimum est, debilitate et odio. Sumiserrimum est, debilitate et odio. Subeunt enim morbi, tristisque senectus. Nam duo sunt, quibus minuuntur corporis vires: senectus et morbus. 31. Mors dicta, quod sit amara, vel a Marte, qui est effector mortium. 32. Tria sunt autem genera mortis: acerba, immatura, naturalis. 30 Acerba infanturalis senum. 33. Mortuus autem ex qua parte orationis declinetur incertum est. Nam, sicut ait Caesar, ab eo quod est morior in participio praeteriti temporis in tus exire debuit, per unum, scilicet, u, non per duo. Nam ubi geminata est littera, nomen est, non participium, ut fatuus, arduus. Convenienter itaque factum ut quemadmodum id quod significat non potest agendo, ita et ipsum nomen non possit loquendo declinari. Omnis autem mortuus, aut funus est, aut cadaver. 34. Funus est, si sepeliatur. Et dictum funus a funibus accensis, quos ante feretrum datis ferebant; cadaver si insepul
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ. Ad olescentior ñ utiq magis ado¬
lescẽs sedminꝰ ut senior minꝰ senex. ubi
nes autẽ qͥdam dictos putant a sensuꝰ
sipiant. Nam phisici dñt stultos eẽ ho¬
mines frigidioris sanguimꝰ. prudentes
calidi. Unde et senes in quib iam friget
et pueri in quib nec dum calet: minꝰ
sapiunt. Inde ẽ qd̾ conuenit sͥ infant̃
etas & senũ. Senes enĩ ꝑ nimiã etatẽ
delirant. pueri ꝑ lasciuã et infanciã
ignorant qͥd agant. Senex enĩ tm maͦ.¬
culim gnĩs ẽ. sic̃t anus feminei. Nã
anus dicit᷑ sola mulier. Anus autẽ ap.¬
pellata. amultis annis: qͣsi annosa.
Nam si cõmune eẽt nom̃. cur dic̾et te¬
rentiꝰ senẽ mulierẽ. hinc et uetula qͣs
uetusta. Sict̃ autẽ ã sene senectꝰ: ita
nocata a candore qͣsi candicies. Unde
& illõ. florsda iuuentꝰ. candida cani¬
cies ꝓut diceret candida. Senectꝰ ã
multa secũ et bona affert et mala.
git impetũ. auget sapĩam. dat mati¬
ora confilia. Mala autẽ: qr seniũ mi.

Expanded text:
. Adulescentior non utique magis adolescens, sed minus; ut senior minus sene, ubi nes autem quidam dictos putant a sensus sipiant. Nam physici dicunt stultos esse homines frigidioris sanguinis, prudentes calidi: unde et senes, in quibus iam friget, et pueri, in quibus necdum calet, minus sapiunt. Inde est quod convenit sibi infantum aetas et senum: senes enim per nimiam aetatem delirant; pueri per lasciviam et infantiam ignorant quid agant. Senex autem tantum masculini generis est, sicut anus feminini; nam anus dicitur sola mulier. Anus autem appellata a multis annis, quasi annosa. Nam si commune esset nomen, cur diceret Terentius senem mulierem? Hinc et vetula, quia vetusta. Sicut autem a sene senectus, ita ities autem vocata a candore, quasi ties. Unde t illud: Florida juventus, lactea canities, prout diceret, candida. 30. Senectus autem multa secum et bona affert et mala. git impetus, auget sapientiam, dat maturiora consilia. Mala autem, quia senium
Abbreviated transcription (Latin):
ex humo. Greci autẽ hoĩem antropon
appellau̾nt. eo qd̃ sursũ ex pectet suble¬
uatꝰ ab humo ad contẽplationẽ sui ar¬
tificis. Qd̾ ouidiꝰ poeta designat õ dic̃.
ꝓnaq cum spetent aĩalia cet̾a t̾ram.
Os hominiꝰ sublime dedit celũq uide.¬
luss it et erectos ad sid̾a tolłe uultꝰ. Qͥ iõ
erectꝰ celum aspicit. ut dm q̃rat. si ut t̾¬
ram intendat. ueluti pecora q̃ natura
ꝓna et uentris obedientia fixit. Du¬
rior homo aĩa.extior corpꝰ. Aĩa autẽ a
gentilib nom̃ accepit. eo qd̃ uentꝰ sit.¬
trahentes aere unuere uideam᷑. s aꝑtiꝰ¬
Sime falsũ ẽ. qr multo priꝰ gignit᷑ aĩa.
qͣm concipi aer ore possit. qui ĩgenit¬
cis utero uiuit. Non ẽ gͥ aer anuma ꝙͦ
putatint qͥdam. q̃ ñ potuert̃ ĩ corporeã

Expanded text:
ur. Graeci autem hominem anthropon appellaverunt, eo quod sursum exspectet, sublevatus ab humo ad contemplationem artificis sui. Quod Ovidius poeta designat, cum dicit: Pronaque cum spectant animalia caetera terram, Os homini sublime dedit, coelumque videussit, et erectos ad sidera tollere vultus. Qui ideo erectus coelum aspicit, ut Deum quaerat, non ut terram intendat, veluti pecora, quae natura prona et ventri obedientia finxit. Durior homo corpus. Anima autem a gentilibus nomtrahentes aerem vivere videamur: sed apertissime falsum est, quia multo prius gignitur anima quam concipi aer ore possit, quia iam in genetricis utero vivit. Non est igitur aer anima, quod putaverunt quidam qui non potuerunt incorporea
Abbreviated transcription (Latin):
gins a quo ꝑfusꝰ trrigeqͣtenue semen
locis muliebrib ñ ad herere d̾r. Labi¬
tur enĩ nec ht̃ uim ad herendi. Simi¬
liter.⁊ crassũ iuim s̃ ht̃ gignendi q
muliebri sanguini miscere se ñ pot̃.
ꝓpt̾ numiã sui spissitudinẽ. hinc ⁊ ste¬
riles mares tił feminas fieri. uł ꝑni.
miã seminis uł sanguinis crassitu¬
aint cor hominis fingi qd̃ in eosit
⁊ uita hoĩs et sapĩa. Deinde qͣdragesi¬
mo die totũ opus expleri qd̵ ex aborti¬
onib ut ferunt collectũ ẽ. Alii fetꝰ a ca¬
pite sumere dñt exordiũ. unde & ĩ aui¬
mꝰ. fetꝰ autẽ nominatuꝰ qd̾ adhuc ĩu

Expanded text:
guis, a quo perfusum inrigetur. Tenue semen guis, a quo perfusum inrigetur. Tenue semen locis muliebribus non adhaerere; labitur enim nec habet vim adhaerendi. Similiter et crassum vim non habet gignendi, quia muliebri sanguini miscere se non potest propter nimiam sui spissitudinem. Hinc et steriles mares vel feminas fieri; vel per nimiam seminis vel sanguinis crassituaiunt cor hominis fingi, quod in eo sit et vita omnis et sapientia; deinde quadragesimo die totum opus expleri; quod ex abortionibus, ut ferunt, collecta sunt. Alii foetus a capite sumere dicunt exordium. Unde et in avius. Foetus autem nominatus, quod a
Abbreviated transcription (Latin):
tim̃ta efficiant᷑. Sem̃ ẽ qd̾ iactũ sumi.¬
tur. aut a terra. aut ab utero ad gigi¬
nend̾. uel fructꝰ. uel fetus. Est enĩ liqͦr
ex cibi &e corporis decoctione factꝰ ac dif¬
fusꝰ ꝑuenas atq medullas qui inde de¬
sudatur in modũ sentine concrescit ĩ
renib. eiectꝰq ꝑ coitũ. et inutero mu¬
lieris susceptꝰ. calore qͦdammͦ uiscerũ
et menstrualis sangumis irrigat᷑one
format᷑ incorpore. Menstrua suꝑuacu¬
tis mulieris sanguis. Dicta autẽ mẽ¬
strua acircuitu lunaris. luminis. qͦ
Nam mulier solũ anmal mstruale ẽ.
cuiꝰ cruoris ꝯtactu fruges ñ germinãt.
a cescunt musta moriuntar berbe.
Amitiũt arbores fetus. ferrũ rubigo
corripit. ingresc̃t aera. si canes inde ede¬
rint in rabiẽ efferunt᷑. Glutinũ aspalti
qd̾ nec ferro nec aquis dissolinit᷑. criore
ipso pollutũ sponte disꝑgit᷑. pꝰ płimoᷤᷤ
autẽ dies menstruos ideo semen ñ ẽẽ
generabile. qr iam ñ ẽ menstrualis sã¬

Expanded text:
timenta efficiantur. Semen est quod iactum sumitur aut a terra aut ab utero ad gignendum vel fructus vel foetus. Est enim liquor ex cibi et corporis decoctione factus ac diffusus per venas atque medullas, qui inde desudatus in modum sentinae concrescit in renibus, eiectusque per coitum, et in utero mulieris susceptus calore quodammodo viscerum et menstrualis sanguinis inrigatione formatur in corpore. Menstrua supervacuus mulierum sanguis. Dicta autem menstrua a circuitu lunaris luminis, quo nam mulier solum animal menstruale est. Cuius cruoris contactu fruges non germinant, acescunt musta, moriuntur herbae, amittunt arbores fetus, ferrum rubigo corripit, nigrescunt aera. Si qui canes inde ederint, in rabiem efferuntur. Glutinum asphalti, quod nec ferro nec aquis dissolvitur, cruore ipso pollutum sponte dispergitur. Post plurimos autem dies menstruos ideo semen non esse germinabile, quia iam non est menstrualis san
Abbreviated transcription (Latin):
ceteris sensib iudicare si possimꝰ. du¬
o autẽ gn̾a tactꝰ ce. Nlam aut exͥnsecꝰ
uenit qd̾ feriat: aut intꝰ in ip̃o corꝑe¬
oritur. unicuiq autẽ sensui ꝓpͥam
naturã datã. Nam qd̃ uidend̾ ẽ. ocłꝰ
capit᷑. qd̃ audiend̾ aurib. mollia et
dura tactu estimant᷑. Sapor gustu.o¬
capd̾ t̃m. datũq ẽ illi hoc nom̃. eo qd̾
sensꝰ omẽs. et nerui inde initiũ capi.¬
ant. atq ex eo omĩs uigendi c̃a oriat᷑.
Ibi enĩ omes sensꝰ apparent. unde ipsiꝰ
pitis colligunt᷑. in qͣ cesarieᷤ ũtit᷑. unde
et nũcupat᷑. Caluaria abossib caluiᷤ
dicta ꝑdefectionẽ. & neutrabit̾ ꝓnũci¬
atur. Occipitiũ capitis parᷤ pꝰterior.
qͣsi cͣcͣ capitiũ. uł qd̾ sit capiti retror¬
sum. Capilli uocati qͣsi capitis pili. fa.¬
cti ut decorẽ p̃stent: et cerebrũ adũsꝰ
frigꝰ muniãt. atq a sole defendãt. Pr¬
los autẽ dictos ã pelle qͣ ꝓdeunt. sict̃

Expanded text:
ceteris sensibus iudicare non possumus. Duceteris sensibus iudicare non possumus. Duo autem genera tactus esse; nam aut extrinsecus venit quod feriat, aut intus in ipso cororitur. Unicuique autem sensui propria natura data. Nam quod videndum est, oculis capitur: quod audiendum est, auribus; mollia et dura tactu aestimantur. Sapor gustu, ocaput, datumque illi hoc nomen, eo quod sensus omnes et nervi inde initium capiant, atque ex eo omnis vigendi causa oriatur. Ibi enim omnes sensus apparent. Unde ipsiuspitis colliguntur, et in qua caesaries vertitur, unde et nuncupatur. 27. Calvaria, ab ossibus calvis dicta, per defectionem, et neutraliter pronuntiatur. Occipitium, capitis pars posterior, quasi contra capitium, vel quod sit capiti retrorsum. 28. Capilli vocati, quasi capitis pili, facti ut et decorem praestent, et cerebrum adversus frigus muniant, atque a sole defendant. Pili autem dicti a pelle, e qua prodeunt, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qͥ a philosophiͤ humor uttreᷤ applłat᷑.
uisum ã qͥdam fieri asseuerãt aut ext̾ma¬
& etherea luce. aut int̾no sp̃u lucido: ꝑ
tenuas uias a cerebro uenienteᷤᷤ atq
penetratis tumicis in aere exeunteꝰ.⁊¬
tc̃ cõmixtione similis mat̾ie uisũ dan¬
tes. Uisus dictꝰ qd̾ inuacior sit ceteriꝰ
sensib ac p̾stantior siue uelotior. am¬
pliusq ingeat. qͣntũ memoria int̾ ce¬
tera mentis officia. uicimor ẽ enĩ ce¬
rebro. unde omĩa manãt. ex quo fit u̾
ea q̃ ad alios ꝑtinẽt sensꝰ. ide dicamꝰ.
ueluti cũ dicimꝰ. uide quomͦ sonat. ui¬
de quomͦ sapit. sic et cetera. duditꝰ ap.¬
pellatꝰ qd̃ uoces hauriat. hoc ẽ aere ũbe¬
rato suscipiat sonos. Odoratꝰ qͣsi aeriᷤ
odor ᷤͤ ad tactus. Tacto enĩ aere sentit᷑.
Sic et olfactꝰ qd̾ odorib afficiat᷑. Gustꝰ.
agutture dict᷑. Tactꝰ eo qd ꝑtractet. oe
tangat. et ꝑomĩa menbra uigorẽ sẽ¬
sus asꝑgat. Nam tactu ꝓbamꝰ qͥcqͥd

Expanded text:
est qui a philosophis humor vitreus appellatur. Visum autem quidam fieri asserunt aut externa aetherea luce, aut interno spiritu lucido, per tenues venas a cerebro venientes, atque penetratis tutunc conmixtione similis materiae visum dantes. Visus dictus, quod vivacior sit ceteris sensibus ac praestantior sive velocior, ampliusque vigeat, quantum memoria inter cetera mentis officia. Vicinior est enim cerebro, unde omnia manant; ex quo fit ut ea quae ad alios pertinent sensus, 'vide' dicamus; veluti cum dicimus: 'Vide quomodo sonat,' 'vide quomodo sapit,' sic et cetera. Auditus appellatus, quod voces auriat; hoc est aere verberato suscipiat sonos. Odoratus quasi aeris odoris adtactus. Tacto enim aere sentitur. Sic et olfactus, quod odoribus adficiatur. Gustus a gutture dictus. Tactus, eo quod pertractet et tangat et per omnia membra vigorem sensus aspergat. Nam tactu probamus quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
mimꝰ. sed et solum dr omne qd̃ aliqͥd
sustinet qͣsi solidum. Unde et t̃ra so¬
lũ qd̾ cuncta sustineat. et solũ pedis qd̾
totã corporis molẽ portat. uiscera ñ
tm intestina dicimꝰ. s qͥcqͥd sub corioẽ.
ã uisco. qd̃ est inter cutẽ. et cainẽ. Itẽ
iuscera uitalia. sdẽ circum fusa cordis
loca quasi uiscera eo qd̃ et ibi uita idẽ
amina continet᷑. Item uiscera capita
neruoꝵ. ex sanguine et nerins copu¬
lata. Idem lacerti siue muteᷤ qr sic in
singłis menbriꝰ cordis loco st̃. ut cor
inmedia tociꝰ corporis parte appellã¬
turq a nõie similiũ animaliũ sub

Expanded text:
mimus. Sed et solum dicitur omne quod aliquid mimus. Sed et solum dicitur omne quod aliquid sustinet, quasi solidum: unde et terra solum, quod cuncta sustineat; et solum pedis, quod totam corporis molem portat. Viscera non tantum intestina dicimus, sed quidquid sub corio est, a visco, quod est inter cutem et carnem. Item viscera vitalia, id est circumfusa cordis loca, quasi viscora, eo quod ibi vita, id est anima, continetur. Item viscera capita nervorum ex sanguine et nervis copulata. Item lacerti, sive mures, quia sic in singulis membris cordis loco sin media totius corporis parte, et appellantur a nomine similium animalium sub
Abbreviated transcription (Latin):
quib oculi formant᷑. ut caui ac re¬
ad gena se ꝓsternt statĩ lacrimant᷑. uo¬
luit eñ eos natura uterũ maternũ re¬
memorari. tibi qͣsi intenebriᷤᷤ consede¬
bant anteqͣm ueniãt ad lucẽ. Crura
dicta qr his currim᷑. et gressũ facimꝰ.
St̃ autẽ agenib usq ad suras. Tibie
dicte qͥdi tube. Sunt enĩ et longitu¬
dine et sp̃e similes. T̃alus dictꝰ. atolo
calcanei. pedes exgreca ethimologia
nom sortiti st̃. hos enĩ greci podas
dñt. qui alternis motib solo fixi in¬
cedunt. plante a planitie nũcupate:
qr ñ rotunde. ut in quadrupedes ne
stare possit bipes hõ. s plane atq lon.¬
giores. formate st̃. ut stabile corpꝰ ef¬
ficerent. Sunt autẽ plante anterio¬
res partes. q̃ &̃ demultis ossib cõ¬
stant. Cals prima pars plante ã cal.¬
lo nom̃ illi impositũ quo t̾rã calcamꝰ.
hinc et calcaneus. Solum inferior pars
pedis dictũ. quia eo terre uestigia ⁊ pri¬

Expanded text:
quibus oculi formantur, ut cavi ac requibus oculi formantur, ut cavi ac read genua se prosternunt, statim lacrimantur. Voluit enim eos natura uterum maternum rememorare, ubi quasi in tenebris consedebant antequam venirent ad lucem. Crura dicta, quia in his currimus et gressum facimus. Sunt autem sub genibus usque ad suras. Tibiae vocatae quasi tubae. Sunt enim et longitudine et specie similes. Talus dictus a tocalcanei. Pedes ex Graeca etymologia nomen sortiti sunt. Hos enim Graeci πόδας dicunt, qui alternis motibus solo fixi incedunt. Plantae a planitie nuncupatae, quia non rotundae, ut in quadrupedibus, ne stare non possit bipes homo, sed planae atque longiores formatae sunt, ut stabile corpus efficerent. Sunt autem plantae anteriores partes, quae etiam de multis ossibus constant. Calcis prima pars plantae: a callo illi nomen inpositum, quo terram calcamus; hinc et calcaneus. Solum inferior pars pedis, dictum quia eo terrae vestigia inpri
Abbreviated transcription (Latin):
natura uiri. Testiculi ꝑ diminutonẽ
ãtestib oicti: quoꝵ nũs incipit aduo¬
b. hii sem̃ calomo emittũt qd̃ ab spi¬
ne medulla et renes &e lumbi suscipi¬
unt ad gr̃am ꝓcreandi. uiscus ẽ pelliꝰ
id ẽ egerunt᷑ stercora. femoralia dicta¬
st. qd̃ ea parte a femina uiri sexꝰ disc̃¬
pat. St̃ autẽ ab inguinib usq adge¬
nua. femina autẽ ꝑderiuationem
femoꝵ partes gt̃. quib in equitando
tergis equoꝵ adheremꝰ. Unde et pli.
sisse dicebant᷑. Coxe qͣsi coniũcte areᷤ.
In ipsis enĩ femora mouent᷑. Quoꝵ
concana utebra uocant᷑. qr in eis ca
pita femoꝵ ũtunt᷑. Subfragines. qr
subtꝰ frangunt᷑ idẽ plectut᷑. ñ supͣsic̃
in brachiis. Genua st̃ cõmissiones fe¬
moꝵ et cruriũ. & dictagenua eo qd ĩ
utero fint genis opposita. Coherẽt enĩ
s. et cognata st̃ oculis lacrimaꝵ in¬
dicib et miscd̃ie. Nam agenis genu¬
a dñr. Deniq complicatũ gigni forma¬
riq hominẽ. ita ut genua sursũ sĩt.

Expanded text:
culi, per diminutionem a testibus dicti, quorum numerus incipit a duobus. Hi semen calamo ministrant quod a spinae medulla et renibus et lumbis suscipiunt ad gratiam procreandi. Viscus est pellis id est egeruntur stercora. Femora dicta, quod ea parte a femina sexus viri discrepet. Sunt ab inguinibus usque ad genua. Femina autem per derivationem femorum partes sunt, quibus in equitando tergis equorum inhaeremus: unde et olim sisse dicebantur. Coxae quasi conjuncti axes, in ipsis enim femora moventur, quorum concava vertebrae vocanturpita femorum vertuntur. Suffragines, quia subtus franguntur, id est flectuntur, non supra, sicut in brachiis. Genua sunt commissiones femorum et crurum; et dicta genua eo quod in utero sint genis opposita. Cohaerent enim ibi sibi, et cognata sunt oculis, lacrimarum indicibus et misericordiae. Nam a genis genua dicuntur. Denique conplicatum gigni formarique hominem, ita ut genua sursum sint,
Abbreviated transcription (Latin):
lia opera facit: recte inrago d̾r. ut a¬
matona. Que uero nc̃ femia antiqͥt
uirago uocabat᷑. sict̃ ã seruo serua. fict a
famulo famula: sio a uiro uit᷑a. hino et
iniginis nom̃ qͥdã putant. femina aũ
a partib femoꝵ dicta. ubi sexus sỹes a
uiro distinguit᷑. Alii gca ethimologia
feminã ab ignea ui dietã putat̃ qr ue¬
hement̃ concupiscit. libidinosiores
enĩ feminas eẽ:tã in mulierib qͣm in
animãtib. Unde numiꝰ amor aprid an¬
tiqͦs femineꝰ uocabat᷑. Senior ẽ ad hoc¬

Expanded text:
recte virago dicitur, ut Amazona. Quae vero nunc femina, antiquitus vira vocabatur; sicut a servo serva, sicut a famulo famula, ita a viro vira. Hinc et virginis nomen quidam putant. Femina vero a partibus femorum dicta, ubi sexus species a viro distinguitur. Alii Graeca etymologia feminam ab ignea vi dictam putant, quia vehementer concupiscit. Libidinosiores enim viris feminas esse tam in mulieribus quam in animalibus. Unde nimius amor apud antiquos femineus vocabat
Abbreviated transcription (Latin):
&̃ et nutrit᷑. Ilium gͥco sermone appella¬
t᷑. qd̾ ibi nos obuoluamꝰ. Grece enĩ ilios
obuolũe d̾r. Climes uocate qd sĩt iuxta
colum. qd̾ ẽ longas. Nates qd̾ in ipsis
innitimur dũ sedemꝰ. Unde et congloba¬
ta ẽ in eis caro. ne p̃mentis corꝑis mo.¬
le ossadolerent. Genitalia corporiꝰ par¬
tes st̃. ut nom̃ ip̃mrbocet gignende so¬
bolis acceꝑunt uocabła. qd̾ his ꝓcreat᷑.
et gignit᷑. hec &e pudenda ꝓuerecũdia
siue a pube. Unde et indum̃to oꝑiunt᷑.
Dicunt᷑ aũ ista ce in honesta dãr qr nõ
hnst eam spẽm decoris: sict̃ menbra q̃
in ꝓmytu locata st̃. Idem et ueretrũ.

Expanded text:
co sermone appellatum, quod ibi nos obvolvamus. Graece enim †ilios† obvolvere dicitur. Clunes vocatae, quod sint iuxta colum, quod est longao. Nates, quod in ipsis innitimur dum sedemus. Unde et conglobata est in eis caro, ne prementis corporis mole ossa dolerent. Genitalia corporis partes, ut nomen ipsud docet, gignendae sobolis acceperunt vocabulum, quod his procreatur et gignitur. Haec et pudenda pro verecundia, sive a pube: unde et indumento operiuntur. Dicuntur autem ista et inhonesta, quia non habent eam speciem decoris sicut membra quae in
Abbreviated transcription (Latin):
ca appellatione d̾iuatum: qd illi cardi.¬
an dicunt. siue a cura. In eo enĩ omĩs
sollicitudo. & consc̃ie causa manet. Qͣ
ideo pulmom uiemꝰ ẽ. ut cũ ira accen¬
dit᷑ pulmonis humor temꝑet᷑. Huiꝰ
due arterie st̃. ex quib sinistra plus
sanguinẽ ht̃. dext̃a plus sp̃m. unde
et in dextro brachio pulsũ inspicimꝰ.¬

Expanded text:
ca appellatione derivatur, quod illi cardian dicunt: sive a cura. In eo enim omnis sollicitudo et scientiae causa manet. Quod ideo pulmoni vicinum est: ut cum ira accenditur, pulmonis humore temperetur. Hujus duae arteriae sunt, e quibus sinistra plus sanguinem habet, dextera plus spiritum. Unde et in dextro brachio pulsum inspicim
Abbreviated transcription (Latin):
lus gerit᷑. Idem et medicinalis. qd̾ eo tͥ¬
ta colurra a mediers colligunt᷑. Quintꝰ.
auricdaris ꝓ eo qd̾ eo aurẽ scalpimꝰ.
ungulas ex greco uocamꝰ. Illi enĩ haꝰ
onices dñt. Trũcus media pars cor¬
poris. acollo ad ingueni de quo nigi.¬
dius. Caput collouehit᷑. Trũcus sus.¬
tinet᷑ coxis et genib cruribq. Torax
a gcis dr̃ anterior pars trunci a collo
quo ceteri arcent᷑. Unde et archa ⁊ ara
qd̃ pexos capillos faciat. Mamille uoca¬
to qd̃ rotunde st̃. qͣsi male ꝑdiminut᷑o.¬
lactis ĩ morẽ uuaꝵ plena. lac iuim no¬
minis a colore trahit qd̃ sit arbꝰ liqͦr.

Expanded text:
icinalis, quod eo trita collyria a medicis colliguntur. Quintus auricularis, pro eo quod eo aurem scalpimus. Ungulas ex Graeco vocamus: illi enim has ὄνυχας dicunt. Truncus media pars corporis a collo ad inguidius: Caput collo vehitur, truncus sustinetur coxis, et genibus cruribusque. Thorax a Graecis dicitur anterior pars trunci a collo cretum, a quo caeteri arcentur. Unde et arca et ara tur, eo quod pexos capillos facit. Mamillae vocatae quod rotundae sint, quasi malae per diminutiolactis in modum uvarum plena. Lac vim nominis a colore trahit, quod sit albus liquor,
Abbreviated transcription (Latin):
catꝰ qd̾ paspitet. cuiꝰ iudicio aut ĩfin¬
mitatẽ intelligimꝰ aut salutẽ. Huiꝰ dy¬
plex ẽ motꝰ. simplex et compositꝰ. Sim¬
plex: qui ex uno saltu constat. Cõpositꝰ:
qui explurib motib in ordinat᷑. ⁊ ĩ eqͣ¬
lis existit. Qui motꝰ certa hñt spacta. ⁊¬
dactilicũ ꝑcussum qͣndo sine uicio st̃.¬

Expanded text:
us indicio aut infirmitatem intellegimus aut salutem. Huius duplex est motus; aut simplex, aut conpositus. Simplex, qui ex uno saltu constat; conpositus, qui ex pluribus motibus inordinatus et inaequalis existit. Qui motus certa habent spatia; dactylicum percussum, quamdiu sine vitio s
Abbreviated transcription (Latin):
incidentis inuirie offensione ledãt᷑. si¬
ue qi ocultũ lum̃ bñt. id ẽ secretũ uel
int᷑ positũ. hii int̾ omẽs sensꝰ aĩe uici
niores existunt. In ocłis enĩ om̃e m̃tiᷤᷤ
inditiũ ẽ. unde. ãnimi ꝑturbatõ uel
hilaritas in ocłis apparet. Oculiã idẽ
et lumina. & dicta lumina. qd̃ ex eis
lum̃ manat. ut qd̃ exinitio sui clausã
teneat lucẽ. aut extrinsecꝰ acceptã ui¬
sui ꝓponendo refundat. Pupilla ẽ me¬
dius punctꝰ oculi. in qͣ uis ẽ uidendi.
ubi qr parue imagines nob̃ uidñr: ꝓp¬
t̾ta pupiliȩ appeliant᷑. Nam paruuli
pupilli appellant᷑. hac̃ pleriq papulã
dñt. uocat᷑ autẽ pupilla qd̾ sit pura
atq inpolluta ut et̃ puelle. phisic dñt
easdẽ pupillas qͣs uidemꝰ in ocłis mo.¬
rituros ante tͥduũ si hr̃e. quib ñ uisi
cirta ẽ desꝑat̃o. Circłs uͭ ^ apupilla albe
parteꝰ ocłi seꝑant᷑ disc̾ta nig̾dine. Coro
nađr qd̾ rotunditate sui ornet ãbitũ

Expanded text:
sive quia occultum lumen habeant, id est secretum vel intus positum. Hi inter omnes sensus viciniores animae existunt. In oculis enim omne mentis indicium est, unde et animi perturbatio vel hilaritas in oculis apparet. Oculi autem idem et lumina. Et dicta lumina, quod ex eis lumen manat, vel quod ex initio sui clausam teneant lucem, aut extrinsecus acceptam visui proponendo refundant. Pupilla est medius punctus oculi, in quo vis est videndi; ubi quia parvae imagines nobis videntur, propterea pupillae appellantur. Nam parvuli pupilli dicuntur. Hanc plerique pupulam vocant: vocatur autem pupilla quod sit pura atque inpolluta, ut sunt puellae. Physici dicunt easdem pupillas, quas videmus in oculis, morituros ante triduum non habere, quibus non visis certa est desperatio. Circulus vero, quo a pupilla albae partes oculi separantur discreta nigredine, corona dicitur, quod rotunditate sui ornet ambitum
Abbreviated transcription (Latin):
it et earsi mitute aibescẽs: lactis acci¬
pit qͥlitatẽ. Cutis ẽ que incorpore pͥ¬
ma ẽ appellata. qd ipsacoryori suppo.¬
sita: incisionẽ peina paciat᷑. Cutis
em̃ gerce incisio d̾a. Ioem ⁊ pellis qd¬
externas iniurias corꝑis tegendo pellat
pluuiasq et uentos solisq ardoreꝰ ꝑfo.¬
rat. pellis autẽ mox detracta. Subacta
iam coriũ di. Coriũ autẽ ꝑ d̾iuationẽ
caro appellauit qd̃ eo tegat᷑ s hec ĩ bru¬
tis animalib ꝓpriũ ẽ. pori corporis g̃co

Expanded text:
 et earum virtute albescens lactis accipit qualitatem. Cutis est quae in corpore prima est, appellata quod ipsa corpori superposita incisionem prima patiatur: κυτις enim Graece incisio dicitur. Idem et pellis, quexternas iniurias corporis tegendo pellat, pluviasque et ventos solisque ardores perferat. Pellis autem mox detracta: subacta iam corium dicitur. Corium autem per derivationem caro appellavit, quod eo tegatur: sed hoc in brutis animalibus
Abbreviated transcription (Latin):
sub hircos uocant ꝓpt̾ qd̃ in plerisq ho¬
minib hircoꝵ fetorẽ redot̃. Manꝰ dicta
qd̾ sit tociꝰ corꝑorismimꝰ. Ipsa enĩ cibu
ori ministrat. ipsa oꝑatur omĩa atq
dispensat. Peam accipimꝰ et damꝰ. abu¬
siue autẽ manꝰ cẽ ars uel artifex. Unde &
manꝰ p̃cium dicimꝰ. Dextra uocata ãdã¬
do. Ipsa enĩ pignꝰ pacis dat᷑. lp̃a fideiteᷤ¬
tis atq salutis ad hibet᷑. ħocẽ uld̃ apd̃¬

Expanded text:
risque hominibus hircorum fetorem reddant. 66. Manus dicta, quod sit totius corporis munus. Ipsa enim cibum ori ministrat, ipsa operatur omnia, atque dispensat, per eam accipimus et damus. Abusive autem manus etiam ars, vel artifex, unde et manupretium dicimus. 67. Dextra vocatur a dando, ipsa enim pignus pacis datur, ipsa fidei testis atq
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Sinistra autẽ uocata qͣsi sine dex¬
tra. siue qd̃ rem fieri sinat. Asinendo
enĩ sinistra ẽ nũtupata. Palma ẽ ma¬
nus extensis digitis. sict̃ contractis¬
d̾r pugnus. Pugnꝰ autẽ ã pugillo die¬
tꝰ. Sict palma ab spansis palme ramiꝰ.
digiti nũ cupati. uel qd̾ decẽ sint. ł qr de¬
cent̾ iuncti st̃. Nam bñt in se numerõ¬

Expanded text:
 Sinixtra autem vocata quasi sine dextra, sive quod rem fieri sinat. A sinendo enim sinixtra est nuncupata. Palma est manus expansis digitis, sicut contractis, pugnus. Pugnus autem a pugillo dictus, sicut palma ab expansis palmae ramis. 70. Digiti nuncupati, vel quod decem sunt, vel quia decenter juncti existunt. Nam habent in se et numer
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ caluarie dextra leuaq subiacẽt. Que
iõ sic nũcupant᷑. qr mouent᷑. ipsaq mo¬
bilitate q̃ei tẽpors quib̾dã interuallis
mutant᷑. facies dicta ab effigie ibiẽ enĩ
tota figura hoĩs. et uniꝰcuiꝰq ꝑsone cog¬
nitio. Uultꝰ uero dictꝰ eo qd̾ ꝑ eũ animi
uoluntas ostendit᷑. Scd̾m uoluntatẽ
enĩ inuarios mutat᷑. uͥnde et differt̃ gͥ
utraq Nlã facies simplicit accipit᷑ de
umꝰcuiꝰq naturali aspectu. Uultꝰ ã ani¬
moꝵ qͣlitatẽ sig̃cat. frons ab ocłoꝵ
foraminib noĩata ẽ. hec imago q̃dã
amimiet mntis motũ sp̃e sua expͥmit.

Expanded text:
evaque subjacent. Quae ideo sic nuncupantur, quia moventur, ipsaque mobilitate, quasi tempora, quibusdam intervallis mutantur. 33. Facies dicta ab effigie. Ibi est enim tota figura hominis, et uniuscujusque personae cognitio. 34. Vultus vero dictus, eo quod per eum animi voluntas ostenditur; enim in varios motus mutatur, unde et differunt sibi utraque. Nam facies simpliciter accipitur de uniuscuiusque naturali aspectu; vultus autem animorum qualitatem significat. Frons ab oculorum foraminibus nominata est. Haec imago quaedam animi mentis motum specie sua exprimit,
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo qd̾ nasci aliqͥd fa¬
ciat. Gignendi enĩ et fa¬
ciendi: potens ẽ. Hanc
quidã deum ẽẽ dixeit᷑.
a quo omĩa creata st̃.
et existunt. Genꝰ agignendo dictum
ꝓpt̾ iugorẽ uł qd̾ uim teneat nascendi
atq crescendi. Unde et arbores uitã ha¬
bere dñr. qr gignũtur ⁊ cresct. hõ dictꝰ
qr ex humo ẽ factꝰ. sic̃t et ingenesi đr. Et

Expanded text:
ab eo quod nasci aliquid faciat. Gignendi enim et faciendi potens est. Hanc quidam Deum esse dixerunt, a quo omnia creata sunt et existunt. 2. Genus a gignendo dictum, propter vigorem, vel quod vim teneat nascendi atque crescendi. Unde et arbores vitam habere dicuntur, quia gignuntur et crescunt. Homo dictus, quia ex humo est factus, sicut et in Genesi dicit
Abbreviated transcription (Latin):
lementis conpatta est. Nam t̾ra incar¬
ne ẽ. aer inanelitu. humor in sanguine.
ignis incalore uitali. habẽt enĩ ĩ nobisẽ¬
lem̾ta q̃q suam partẽ. cui qͥd debet᷑ com¬
page resoluta. Caro autẽ et corpͦ diu̾sa
incorpore caro. Nlam caro q̃ uiuit. sdẽ
et corpͦ. Corpꝰ qd̾ ñ uiuit idem nec carõ.
Nam corpꝰ dici. aut qd̾ post uitã ẽ mor¬
tuũ: aut sine uita ẽ conditũ. Interdũ
icũ uita corpꝰ. & ñ caro ut herba. et lig¬
num. Sensꝰ corporis qͥnq st̃. uisusau¬
dit᷑. odoratꝰ. gustus. et tactus. Ex quib
duo aꝑunt᷑ et olaudunt᷑. duo semꝑ pa¬
tentes st̃. Sensꝰ dicti: qr ꝑ eos aĩa subti.¬
lissime totũ corpꝰ agitat iugore senciẽ

Expanded text:
lementis conpacta est. Nam terra in carlementis conpacta est. Nam terra in carne est, aer in halitu, humor in sanguine, ignis in calore vitali. Habent enim in nobis elementa suam quaeque partem, cuius quid debetur conpage resoluta. Caro autem et corpus diversa in corpore caro. Nam caro est quae vivit, idem et corpus. Corpus, quod non vivit, idem non caro. Nam corpus dici aut quod post vitam est mortuum, aut sine vita est conditum. Interdum et cum vita corpus, et non caro, ut herba et lignum. Sensus corporis quinque sunt: visus, auditus, odoratus, gustus et tactus. Ex quibus duo aperiuntur et clauduntur, duo semper patentes sunt. Sensus dicti, quia per eos anima subtilissime to
Abbreviated transcription (Latin):
manereret. sine mente: animã durare.
Unde et amentes. Nã mentẽ uocari:
ut sciat. animã ut uelit. Mens autẽ
uocata. qd̾ emineat ĩ anima. uł qd̃ me¬
minit. Unde. et ĩmemoreᷤ amentes.
Quappt̾ si amma. s qd̾ excellit ĩ aĩa:
mens uocat᷑. tamꝗͣ capd̾̃ eiꝰ uł oculus.
Unde et ip̃e homo scd̃m mentẽ ima¬
go dei dicit᷑. Ita autẽ hec omĩa adiũc
⁊ aᷤ anime. ut una ressit. ꝓefficientii
enĩ causaꝵ. diu̾sa nomina sortita ẽ a¬
nima. Nam et memoria mẽs ẽ. Unde
&ẽ inmemores am̃teᷤ. Dũ gͦ uiuificat
corpꝰamma ẽ. dũ uult animꝰ ẽ. dum
scit mens ẽ. Dũ recolit memoria esti
tencia nõm accepit. Corpꝰ d̾ri eo qd̵ cor¬
rumptũ ꝑit. Solubile enĩ atq mor¬
tale ẽ aͣlquando soluend̾. Caro autẽ acͤ¬
ando ẽ appellata. Crementũ ã. semenẽ
masculi. Unde. et animaliũ ⁊ hõiũ cor¬
pora concipiunt᷑. hinc et parente cre¬
atores uocant᷑. Caro autẽ ex quatuor e¬

Expanded text:
manere, et sine mente animam durare. Unde et amentes. Nam mentem vocari, ut sciat: animum, ut velit. Mens autem vocata, ut emineat in anima, vel quod meminit. Unde et immemores amentes. Quapropter non anima, sed quod excellit in anima, mens vocatur, tanquam caput ejus, vel oculus. Unde et ipse homo secundum mentem imago Dei dicitur. Ita autem haec omnia adjuncta sunt animae, ut una res sit. Pro efficientiis enim causarum diversa nomina sortita est anima. Nam et memoria mens est. Unde et immemores amentes. Dum ergo vivificat corpus, anima est: dum vult, animus scit, mens est: dum recolit, memoria est: tentia nomen accepit. Corpus dictum eo quod corruptum perit. Solubile enim atque mortale est, et aliquando solvendum. Caro autem a creando est appellata. Crementum enim semen est masculi, unde animalium et hominum corpora concipiuntur. Hinc et parentes creatores vocantur. Caro autem ex quattuor e
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ in eo pars utraq consistat. fit autẽ ex
lectura. fims qͣlitas. translato. De fine:
tudicialis et negocialis. De iudiciali: ab¬
soluta. c& assumpt̾a. de assumptira. cõ¬
cessio. remotio criminis relatio eminꝰ.
compensat᷑o. De concessione: purgatõ. &
dep̃catõ. Coniecturalis stat᷑ ẽ. cũ fc̃m qd̃ ab
Alio obicit᷑. ab alio ꝑnegat᷑. Definituus
statꝰ ẽ cũ io qd̾ obicit. ñ hoc ẽẽ conte̾dit᷑.

Expanded text:
d in eo pars utraque consistat. Fit autem ex jectura, finis, qualitas, translatio. De fine juridicialis et negotialis. De juridiciali absoluta et assumptiva. De assumptiva, concessio, remotio criminis, relatio criminis, comparatio. De concessione, purgatio et deprecatio. 3. Conjecturalis status est, cum factum quod alii objicitur ab alio pernegatur. Definitivus status est, cum id quod objicitur, non hoc
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ oportet. aut ñ apud qͦs. quo tẽpore.
qua lege. q̃ crimine. qua pena oporteat.
latonis et cõmutat᷑omis indig̾e uidet᷑.
Iudicialis ẽ in qua equi et recti natura.
et p̾mii aut pene racio querit᷑. Nego¬
cialis ẽ. in qua qͥd uiris exciuili more
sa ex se nicħdat firmi ad recusationẽ. fo¬
ris autẽ aliqͥd defentionis assiunt. Cõ¬
ceosio ẽ. cũ reus ñ io qd̃ fc̃m ẽ. defendit
s ut ignoscat᷑ expostulat. qd̾ nos ad pe
nitentes ꝓbabimiꝰ ꝑtiñe. Remot̾o cri¬
minis ẽ eũ tocrim̃ qd̃ infert᷑ ab se.⁊ asu¬
a culpa. ui et potestate in aliũ retis de¬
fier& illud qd̾ arguitur dr ẽẽ cõmissũ. Pur¬
gatio ẽ cum fc̃m qͥdẽ concedit᷑. s culpa re¬
mouet᷑. hectres ht̃ partes imprudentiã.
casum. necessitatẽ. Dep̃catio ẽ. cũ ⁊ peccas¬
se. et consultu peccasse reus confitet᷑ ⁊ tñ¬
ut ei ignoscatur expostulat. qd̾ genꝰ ꝑra¬
ro pot accidere. Itẽ ex legali statu hec o

Expanded text:
qui oportet; aut non apud quos, quo tempore, qua lege, quo crimine, qua poena oporteat. lationis et commutationis indigere uidetur. Iuridicialis est in qua aequi et recti natura et praemii aut poenae ratio quaeritur. Negotialis est in qua quid iuris ex ciuili more sa ex se nihil dat firmi ad recusationem, foris autem aliquid defensionis assumit. Concessio est cum reus non id quod factum est defendit, snitentes probauimus pertinere. Remotio criminis est cum id crimen, quod infertur, ab se et ab sua culpa, ui et potestate in alium reus defieret, illud quod arguitur dicitur esse commissum. Purgatio est cum factum quidem conceditur, sed culpa remouetur; haec partes habet tres, imprudentiam, casum, necessitatem. Deprecatio est, cum et peccasse et consultu peccasse reus confitetur, et tamen ut ignoscatur postulat. Quod genus perraro potest accidere. Item
Abbreviated transcription (Latin):
do inter se dũe leges aut plures discre¬
pare noscunt᷑. Ambiguitas ẽ. cũ id qd̾
scͥptum ẽ quas aut plures res sigcare ui¬
det᷑. Couectio uel rõcinatio ẽ. q̃n exeo qd̾
constitutone in qua posita sit q̃rit᷑. Sta¬
tus ergo tam rõnales qͣm legales a qͥbdã
cerriꝰ decẽ et octo cõnumerati st̃. Cecers

Expanded text:
do inter se duae leges, aut plures discrepare noscuntur. 10. Ambiguitas est, cum id quod scriptum est duas aut plures res significare videtur. Collectio vel ratiocinatio est, quando ex eo quod constitutione, in quo posita sit, quaeritur. Status ergo tam rationales quam legales a quibusdam certius decem et octo connumerati sunt. Ceterum
Abbreviated transcription (Latin):
mutte maiores st his quas idemꝰ cõ¬
spicuas. sed longiꝰ posite parue uident᷑
a nobis. De circulari numero stellaꝵ
Umerꝰ circłaris stellaꝵ ẽ ꝑqͤm cog

Expanded text:
multae maiores sunt his quas videmus conspicuas, sed longius positae parvae videntur a nobis. De circulari numero stellarum . Numerus circularis stellarum est,
Abbreviated transcription (Latin):
Mappe conuiurii ẽpulaꝵ apposita¬
rũ sunt. quasi manupe. atq obid
nominatȩ. Cuiꝰ diminutitisi map.¬
pella ẽ. Toralia. longe ꝑpetueq
marpe atoro dicta. Sabanũ gre¬
cum nomen ẽ. facistergiũ et ma¬
nĩtergiũ atergendo faciẽ uel ma
nus uocata. ueladicta. qd̃ obiecto
suo interiora domoꝵ uelent. Au¬
lea uela picta. et grandia. q̃ ideo
aulea dicta sunt. qd̾ primũ ĩ au¬
la attuli regis asiȩ cui success it
populus romanus inuenta sũt.
Cortine sunt aulea. idest uela de
pellib qualia in exodo leguntur.
quib tabernacłm extrinsecꝰ te.¬
gebat᷑. Dicte autẽ cortine a corũ.
eo qđ priuis ex petlib finesent fac¬
te. unde et in eodem tabernaculo
legis iuibetur cortinas fieri expellibꝰ
arietũ rubris. et expellib iacintimᷤ.
Cilicia arabes nuncupant uelam̃¬
ta. pilis capraꝵ contexta. ex quib

Expanded text:
Mappae convivii et epularum appositaMappae convivii et epularum appositarum sunt, quasi manupae, atque ob id nominatae, cuius diminutivum mapella est. Toralia longae perpetuaeque mappae, a toro dictae. 7. Sabanum Graecum est. Facitergium, et manitergium nus vocatum. Vela dicta quod obiectu suo interiora domorum velent. Aulaea vela picta et grandia; quae ideo aulaea dicta sunt quod primum in aula Attali regis Asiae, cui successit populus Romanus, inventa sunt. Cortinae sunt aulaea, id est vela, de pellibus, qualia in Exodo leguntur, a quibus tabernaculum extrinsecus tegebatur. Dictae autem cortinae a coriis, eo quod prius ex pellibus fuissent factae: unde et in eodem tabernaculo legis jubentur cortinae fieri ex pellibus arietum rubris, et ex pellibus hyacinthinis. Cilicia Arabes nuncupant velamenta pilis caprarum contexta, ex quib
Abbreviated transcription (Latin):
tragulũ uestis ẽ. discolor q̃ ĩusu¬
qd̾ manu arcificis diu̾sa uahĩ.¬
rietate distinguit᷑. Dictũ autẽ qd̃.
et instratu &e inanneca apt̾sit.
fecit. luͦdices a ludis. idẽ teatris
nocatas quidã existimãt. Cũ enĩ
egrediebant᷑ deludi ꝓstibulo iuue¬
nes. horum uelamento tegebant
caput. et faciem. qr solet erubescere.
qui lupanar intrauerit. galnapes:
qd̾ inhis fulcimur idẽ sustinemi.
uel qd̾ toros fulciant. siue caput.
que reclinatoria. iuitgꝰ appellat.
Ceruicalia autẽ eo qd ponant᷑ sub
ceruce uel cubito. puluillus a pul¬
uinari qui ẽ diuitũ lectus. Culeite
uocate qd̾ calcent᷑. idẽ farciant᷑ plo-¬
ma. siue tomento quo mollioresca:¬
lidioresq sint. Tapeta dicta qd̾ pedi¬
b primũ sternerent. quasi tapedia.
sĩplatapeta exuna parte uillosa qͣ¬
si simpla. anfitapa ex utraq par¬
te uiuosa tapeta. lucilius. sipleatq
ꝯt᷑. que ut nomen ipsũ indicat o¬
lim tergendis manib p̃bebant᷑.

Expanded text:
um vestis est discolor quod manu artificis diversa varietate distinguitur: dictum autem quod et in stratu et in amictu aptus sit. lum vestem sibi fecit.' Ludices a ludis, id est theatrisvocatas quidam existimant. 462 Cum enim egrediebantur de ludi prostibulo juvenes horum velamento tegebant caput et faciem, quia solet erubescere qui lupanar intraverit. Galnapes .quod in iis fulcimur, id est, sustinemur, vel quod toros fulciat, sive caput, quae reclinatoria vulgus appellat. 4. Cervicalia autem, eo quod ponantur sub cervice, vel cubito. Pulvillus dictus a pulvinari, qui est divitum lectus. Culcitrae vocatae, quod calcentur, id est, farciantur pluma, sive tomento, quo molliores calidioresque sint. 5. Tapeta dicta, quod pedibus primum sternerentur, quasi tapedia. Sipla, tapeta ex una parte villosa, quasi simpla. Amphitapa, ex utraque parte villosa tapeta. Lucilius: Siplae, atsunt, quae, ut nomen ipsum indicat, olim tergendis manibus praebebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
imitatur marinas. lucrinꝰ or aũnꝰ
lacꝰ camyame st̃. lucrinꝰ autẽ dictꝰ qr
olim ꝓpt̾ copiã pisciũ uectigalia
biebãtur. ut exalantes aues inde ꝑ
angustias aque sulphuree odor gra¬
mesimꝰ suꝑuolantes aues alitu suo
necaret. Quã rem augustꝰ cesar ĩtel¬
ligens ueiectis silins ex pestilentib
amena reddidit loca. lacus ã idem e
stagnũ. ubi inmia aqͣ conuenit. Nã
dictũ ẽ stagnũ ab eo qd illic aqͣ stet

Expanded text:
imitatur marinas. Lucrinus et Avernus imitatur marinas. Lucrinus et Avernus lacus Campaniae sunt. Lucrinus autem dictus quia olim propter copiam piscium vectigalia ate sic ambiebatur ut exhalantis inde per angustias aquae sulphureae odor gravissimus supervolantes aves halitu suo necaret: quam rem Augustus Caesar intellegens, deiectis silvis ex pestilentibus amoena reddidit loca. Lacus autem idem et stagnus, ubi inmensa aqua convenit. Nam dictus est stagnus ab eo quod illic aqua stet