comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sime tunc erunt hõi multa
bona: cũ recesserit ab oĩ pcc̃o
tũc enĩ ei nulla erunt mala
ut nũc opꝰ hãt dr̃e libera nos
a malo. Qmͣuis ⁊ nũc om̃is qͥ
ꝓficit. recta intentione ꝓfi¬
ciens. recedit ab om̃i poc̃o. Et
tanto inde fit longinquior
quanto plenitudini iusticie
ꝑfectioni ꝙ ꝓpinquior. Qua
⁊ ip̃a ꝯcupiscencia qd̃ est pee¬
catũ habitans in carne nr̃a. ⁊
si manet adħ ĩ menbis mor¬
talib minui tũ ñ desmit in
proficientib. aliud est gͦ re¬
aliud recessisse ab oĩ põco qd̾
adhuc recedit: ñ est negan¬
dis facere bonũ. Qũo gͦ ocm̃¬

Expanded text:
sime tunc erunt homini multa bona, cum recesserit ab omni peccato; tunc enim ei nulla erunt mala, ut non opus habeat dicere: libera nos a malo. quamuis et nunc omnis qui proficit recta intentione proficiens recedit ab omni peccato et tanto inde fit longinquior, quanto plenitudini iustitiae perfectionique propinquior, quia et ipsa concupiscentia. quod est peccatum habitans in carne nostra, etsi manet adhuc in membris mortalibus, minui tamen non desinit in proficientibus. aliud est ergo realiud recessisse ab omni peccato, adhuc recedit, non est negandus facere bonum. quom
Abbreviated transcription (Latin):
p̃hendit me cor meũ i om̃i ui¬
ta mea. Tũc nos in ista uita in
qua ex fide iuuimꝰ ñ rep̃hendit
cor nr̃m si eadẽ fides in qua cor¬
de creditur ad iusticiã nõ negli¬

Expanded text:
prehendit me cor meum in omni vita mea : tunc nos in ista vita, in qua ex fide vivimus, non reprehendit cor nostrum, si eadem fides qua corde creditur ad justitiam, non negli
Abbreviated transcription (Latin):
tus qui ex fide uiuit ⁊ tñ facit
qd̃ odit. qr ꝯcupiscit. qmͣius post
ꝯcupiscencias suas ñ eat. Qd̾ sis
fecerit: tũc uere ip̃o fecit ut ce¬
dat ut ꝯsenciat .i. ut desiderio
poc̃i obediat. Tũc enĩ cor eius re¬
prehendit qr ip̃m rep̃hendit ñ ald̾
Cũ uero ñ sinit regnare poem
in suo mortali corpore ad odedi¬
endũ desiderus eius. nes exibet
meubra sua arma miquitatis
pcc̃o : mest quide̾ pcc̃m in mõ:¬

Expanded text:
acit quod odit, quia concupiscit, quamuis post concupiscentias suas non eat: quod si fecerit, tunc uere ipse fecit ut cedat. ut consentiat, ut desiderio peccati oboediat. tunc eum cor eius reprehendit, quia ipsum reprehendit, non illud cum uero non sinit regnare peccatum in suo mortali corpore ad oboediendum desideriis eius nec exhibet membra sua arma iniquitatis peccato, inest quide
Abbreviated transcription (Latin):
qui iam ꝑfcũs est. s qui ad
ip̃am ꝑfectionẽ irrep̃hensi¬
bilit̾ currit carens crimũb
sinis. Laborant aũt in dei p̃¬
ceptis qui ea timendo conant᷑
ĩplere. S ꝑfc̃a caritas foras
mittit timore̾. ⁊ facit p̃cepti
sarcinã leuẽ ñ solũ ñ p̃mẽ¬
tẽ onere ponderũ. uer̃ ⁊̃ sub¬
leuantẽ uice ponnar. Nec¬
aliam obcãm scriptum ꝯme¬
morat ñ ẽẽ grauia p̃cepta
diuma. nͥ ut aĩa q̃ illa graui¬
a sentit. intelligat nõdũ se
accepisse iures quib talia
sint p̃cepta dñi qualia ꝯmẽ¬
dantur. leuia .s. atq suauia
⁊ oret gemitu uolinitatis
rit ĩpetret donũ facilitatis
Que ut fierent nec iubet᷑
nec oraretur si sola suffic̾et¬

Expanded text:
qui jam perfectus est, sed qui ad ipsam perfectionem irreprehensibiliter currit, carens criminibundo? laborant autem in dei praeceptis, qui ea timendo conantur implere; sed perfecta caritas foras mittit timorem et facit praecepti sarcinam leuem, non solum non prementem onere ponderum, uerum etiam subleuantem uice pinnaraliam ob causam scriptura commemorat non esse grauia praecepta diuina, nisi ut anima quae illa grauia sentit intellegat nondum se accepisse uires, quibus talia sint praecepta domini qualia commendantur, leuia scilicet atque suauia, et oret gemitu uoluntatis, ut impetret donum facilitatis. qui nec oraretur, si sola suffice
Abbreviated transcription (Latin):
iquitates meas in sagulo it an¬
notasti si quid inuitus transg̾s¬
sus sũ. Testimõnia gͦ q̃ posuit
de u̾bis sc̃i iob. nos sic̾ potumꝰ
quẽ adm̃n sint accipienda mõs¬
traiumꝰ. Nec tũ aio soluit qũos
cundẽ iob dixisse ꝓposuit. Quis
lud ꝯͣria testimonia ap̃ eos qui
nõ indelligunt scãm scripturã
dũunã eloquia in lite dimiste.
iñnĩieri libro scriptũ est homo
uerax. ⁊ de sco idb legitur tra.
Erat iur habitans in regione au¬
sintide noĩe. Iob uerax sine crumi¬
ne iustus dei cultor abstinens
se ab onũi re mala. Miror qd̾ au¬
sus est pon̾e hoc testimoniũ uͥ
dc̃m est ablluiens se ab oĩ re ma¬
la. Cũ hoc ab oĩ poc̾o uellet intel¬
ligi cũ superius dix̾ĩt peccatũ

Expanded text:
niquitates meas in sacculo et annotasti, si quid inuitus transgressus sum. testimonia ergo, quae posuit de uerbis sancti uiri Iob, nos, sicut potuimus, quemadmodum sint accipienda monstrauimus. nec tamen ille soluit, quod eundem Iob dixisse proposuit: quis lut contraria testimonia apud eos qui non intellegunt sanctam scripturam diuina eloquia in lite dimisit. in Numeri libro scriptum est: homo uerax; et de sancto lob legitur ita: erat uir habitans in regione Ausitide nomine Iob uerax, sine crimine, iustus, dei cultor, abstinens se ab omni re mala. miror quod ausus est ponere hoc testimonium, ubi dictum est: abstinens se ab omni re mala, cum hoc ab omni peccato uellet intellegi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ om̃i mͦ extota aĩa diligitur
deus. Non eiũ caro sũ aĩa ꝯcu¬
piscit. quarus caro ꝯcupiscere
Cur gͦ ñ p̃ciperetur hõi ista
ꝑfectio. quã uis eam in hac uita
nemo habeat: Nou enuĩ rocte dr̃¬
curut᷑. si quo currendũ est nes¬
ciat᷑. Qũo aũt sciretur si nullꝰ
p̃ceꝑtis ostenderet᷑. Currmꝰ cre¬
dendo sperando desiderando. Cur¬
nmꝰ corpꝰ castigando ⁊ elemo¬
sinas iubonis dandis mał ꝙ ig¬
noscendis. hilarit̾ ⁊ excorde fa¬
ciendo ⁊ curranciũ iures ut
aduiient᷑ orando. Et sic audi
rere negligamus ad piẽitu¬

Expanded text:
non omni modo ex tota anima diligitur Deus. Non enim caro sine anima concupiscit, quamvis caro concupiscere cur ergo non praeciperetur homini ista perfectio, quamuis eam in hac uita nemo habeat? non enim recte curritur, si quo currendum; est nesciatur. quomodo autem sciretur, si nullis praeceptis ostenderetur? dendo, sperando, desiderando; curramus corpus castigando, et eleemosynis, in bonis dandis, malisque ignoscendis, hilariter et ex corde faciendo, et currentium vires ut adjuventur orando, et sic audiarere negligamus ad plenitu
Abbreviated transcription (Latin):
ces ꝑficiens redditur. s eis tan¬
tũ a quib in hac iuita eiusdem
mercedis meritũ operat᷑. Non .ni.
ad saturitatẽ iusticie cũ hinc ex¬
ierit quisq ꝑueniet. uͥ ad cam
cũ hic est esuriendo ⁊ siciendocu¬
currecit. Beati quippe qui esuri¬
ũt ⁊ siciũt iusticiã qm̃ ip̃i satã¬

Expanded text:
ces perficiens redditur, sed eis tantum a quibus in hac uita eiusdem mercedis meritum comparatur. non enim ad saturitatem iustitiae, cum hinc exierit, quisque perueniet, nisi ad eam, cum hic est, esuriendo et sitiendo cucurrerit. beati quippe, qui esuriunt et sitiunt iustitiam, quoniam ipsi satur
Abbreviated transcription (Latin):
uias dei. qui ñ sic exorbitat
ut eas rel inquat s meis cur¬
rendo ꝓficit a ut si aliqñ ut
infirmus offendit. aut citu¬
bat ꝓficit aũt minuendo pec¬
clta donec ꝑueniat uͥ sñ põco¬

Expanded text:
uias dei, qui non sic exorbitat, ut eas relinquat, sed in eis currendo proficit, etsi aliquando ut infirmus offendit aut titubat; proficit autem minuendo peccata, donec perueniat ubi sine pec
Abbreviated transcription (Latin):
peccato ẽẽ. proculdubio uult. ⁊
ꝓcul dubio pot̾. Qiuis enĩ tam de¬
mens ut uł dubitet fiꝰ posse qd̾ de¬
ũ uelle ñ dubitet. ẜ̾ndet᷑ si uel¬
let deus hoĩeni sine põco ẽẽ: non
nutteret filiũ sine peccato. qui

Expanded text:
peccato esse. procul dubio uult et procul dubio potest. quis enim tam demens, ut uel dubitet fieri posse, quod deum uelle non dubitet\'? respondetur: si nollet deus hominem sine peccato esse, non mitteret filium suum sine peccato, qui
Abbreviated transcription (Latin):
re. ñ niutata est ea uolunta¬
te. qmͣ uoluntatẽ satis eiu¬
dent̾ exp̃ssit apłs diceus ut
nõ ea que uultis faciatis si
facile pot̾ uoluntas uolim¬
tate mutari. Neo sane isto
modo naturã suie aĩe sũ corporis
qũa deus creauit. ⁊ que dota bo¬
na est accusamꝰ. s eã diciꝰ ꝓp̾i
uoluntate iuciatã. sine dei gr̃a
ũ posse sanari. ¶ Iter̃ ait que¬
rendũ est. Si ñ pot̃ homo siue
cẽ hõis culꝑam qd ñ est sine pet¬
cato i qr sola hõĩs uolutate fac¬
tũ est. ut ad istã ncc̃itatẽ ueni¬
ret quã sola hõss uoluntas
superare ñ possit. ¶ Iterũ ait
querendũ est si na᷑ hoĩs bona
est qd̃ nullus nogare uͥ marchi¬
on. aut manicheus au debit
quõ gͥ bona est. simalo ei non
est car̾e possibile. Om̃e enitu
pec̃m malũ ẽẽ quis dubitet
id̾o clamaniꝰ libera nos a malo
corrũpit᷑ agͣgnat aĩam. S hoc
agitur gr̃a ꝑ fide̾. Et si est aliqd̃¬

Expanded text:
n mutata est ea uoluntate, quam uoluntatem satis euidenter expressit apostolus dicens: ut non ea quae uultis faciatis, si facile potest uoluntas uoluntate mutari ? nec sane isto modo naturam siue animae siue corporis, quam deus creauit et quae tota bona est, accusamus, sed eam dicimus propria uoluntate uitiatam sine dei granon posse sanari. Iterum, ait, quaerendum est, si non potest homo sine esse hominis culpam quod non est sine peccato, quia sola hominis voluntate factum est ut ad istam necessitatem veniret, quam sola hominis voluntas superare non possit. Iterum, ait, quaerendum est, si natura hominis bona est quod nullus negare, nisi Marcion, aut Manichaeus audebit, ur bona est, si malo ei non est carere possibile? omne enim peccatum malum esse quis dubitet?ideo clamamus: libera nos a malo. corrumpitur, adgrauat animam. sed hoc agitur gratia per fidem, ut aliq
Abbreviated transcription (Latin):
Respondet᷑ eadẽ similitudine qua
suꝑius iam R̾ndimꝰ. Cũ enĩ iude¬
mꝰ claudũ qui sanari pot̃. rocte
utiq dicimꝰ d eẽ hõ iste sine clau¬
dicatione. Et si d pot̃ noc tam̃c̃

Expanded text:
Respondetur eadem similitudine, qua superius jam respondimus. Cum enim videmus claudum, qui sanari potest, recte utique dicimus, Debet homo iste esse sine claudicatione; et si debet, potest.
Abbreviated transcription (Latin):
ic testimonio alus testimonus
qd̃ ip̃e iob dixit̃. Iustus enĩ iur
⁊ sñ querela fcũs sũ inderisũ
ñ intelligens posse dici hoĩem
iustũ: qui ꝑfectioni iusticie
plurinũ accessit. ita ut ei ꝓ¬
poc̃o qd̾ de solo in hac uita uni¬
genito dcm est aliud ẽẽ sine q̃¬
rela. qd̃ de muldis iustis ⁊ in
hac uita dici potuit. Qm̃ est
quidẽ modus bone uite de quo
⁊ mista humiana ꝯu̾satione
uista querela ẽẽ ñ possit. Qis

Expanded text:
ic testimonio aliis testimoniis, quod ipse Iob dixerit: iustus enim uir et sine querella factus sum in derisu, non intellegens posse dici hominem iustum, qui perfectioni iustitiae plurimum accessit, ita ut ei ppeccato, quod de solo in hac uita unigenito dictum est, aliud esse sine querella, quod de multis iustis etiam in hac uita dici potuit, quoniam est quidam modus bonae uitae, de quo etiam in ista humana conuersatione iusta querella esse non pos
Abbreviated transcription (Latin):
cessitatẽ culpa caret. S ꝑ arbitͥi
libertatẽ querendũ est a quo ip̃ã
arbitrii lib̾catẽ acceperit ꝓcul
dubio ad̾o. Deus aũt qd̃ dedit cer¬
te bonũ est. Negari enĩ ñ pot̾. Qua
g̾ rõne bonũ probatur si magis
ad malũ quã ad bonũ pronũe.
Magis enĩ ad malũ quã ad bonũ
ꝓnũ est. si hͦ ꝑ illud pot̾ eẽ cũ p᷑¬

Expanded text:
bitrii libertatem, quaerendum est a quo ipsam arbitrii libertatem acceperit. Procul dubio a Deo: Deus autem quod dedit, certe bonum est, negari enim non potest. Qua igitur ratione bonum probatur, si magis ad malum quam ad bonum pronum est? magis enim ad malum quam ad bonum pronum est, si homo per illud potest esse cum p
Abbreviated transcription (Latin):
cetiseos. Rectissime queritur
quos fructus nos atcendere
uoluerit quib cognoscere
sarborẽ possimꝰ. mulci eñ q̃¬
dam in fructib deputant q̃
hoc modo a lupis decipiuntur
sicuti sunt uł ieunua uł or̃o¬
nes uł elemosine q̃ oĩa nͥ fierĩ
⁊̃ ab ypocritis possont ñ sr̃nis
cere corã hõib ut iudeam̃ ab

Expanded text:
vitis. 80. Rectissime sane quaeritur quos fructus nos attendere voluerit, quibus cognoscere arborem possimus. Multi enim quaedam in fructibus deputant, quae hoc modo a lupis decipiuntur: sicuti sunt vel jejunia, vel orationes, vel eleemosynae; quae omnia nisi fieri etiam ab hypocritis possent, non superius cere coram hominibus, ut videamini ab
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. S fortasse quis dicat ñ posse
iniquos iusibłia illa miracula
fac̾e ⁊ mentiri pociꝰ istos credat
qui dicturisunt in nõĩet ꝓħa¬
tutes multas fetimꝰ. Legat gͦ qnͣ¬
ta fet̾int rosistentes famulo dei
moysi magi egyptioꝵ: aut si ħ
runt legat q̃ ip̃e dñs dicit. de ꝑ¬
nobis dixit: ecce hic est xp̃c. aut

Expanded text:
85. Sed fortasse quis dicat non posse iniquos visibilia illa miracula facere, et mentiri potius illos credat, qui dicturi sunt, In nomine tutes multas fecimus. Legat ergo quanta fecerint resistentes famulo Dei Moysi magi Aegyptiorum : aut si hoc runt, legat quae ipse Dominus dicit de pvobis dixerit, Ecce hic est Christ
Abbreviated transcription (Latin):
nus nͥ unus deus sũ qr om̃ia
q̃ creatã sunt. quãuis ea deus
fet̾it bona ualde creatori tñ ꝯ
parata. nec bona sunt cui ꝯꝑa.¬
ta nec sunt altissimo ꝓpͥ̾e ⁊ ꝓ¬
pria modo quodã de se ip̃o dix̃
ego sũ qui sñ. Sic dem est ue¬
mo bonus nͥ uniis deus: quẽ

Expanded text:
nus nisi unus deus. siue quia omnia quae creata sunt, quamuis ea deus fecerit bona ualde, creatori tamen comparata nec bona sunt, cui comparata nec sunt — altissime quippe et proprio modo quodam de se ipso dixit: ego sum qui sum. sic dictum est: nemo bonus nisi unus
Abbreviated transcription (Latin):
intueri. Quecũq gͦ infcĩs uł
dc̃is apparere ñ potuerut tẽp¬
tatõib apinut᷑. Temptatio ã
dup᷑ est. aut in spe a dipiscen¬
di aliqd̃ ꝯmodũ tꝑ̃ale aut in

Expanded text:
intueri; quaecumque in factis vel dictis apparere non potuerint, tentationibus aperiuntur. Tentatio autem duplex est; aut in spe adipiscendi aliquod commodum temporale, aut in
Abbreviated transcription (Latin):
faciat. ¶ Iter̃ querendũ est n¬
quit pcc̃m uolinitatis an noci¬
tatis est: Si nc̃citatis est: poc̃m
ñ est. Si uolintatis est uitari
mo. de ncc̃itatib meis educme.
¶Iterũ inquit querendũ est ꝙͥ
sit poc̃m. Naturale an accidens.
Si naturale: poc̃m ñ est. Si aũ
accidens est. ⁊ reced̾e pot̃. Et qd̾
reced̾e pot̾: uitari pot̃. Et qd̾ ui¬
tari pot̃. pot̾ ħo sñ eo ẽẽ: qd u

Expanded text:
quaerendum est" inquit "peccatum uoluntatis an necessitatis est. si necessitatis est, peccatum non est; si uoluntatis est, uitarimo: de necessitatibus meis educ me.- III. "Iterum" inquit "quaerendum est: quid est peccatum, naturale an accidens? si naturale, peccatum non est. si autem accidens est, recedere potest, et quod recedere potest, uitari potest, et quod uitar
Abbreviated transcription (Latin):
penalis uiciositas subsecuta. ex
is erue me. Uicta enĩ uicio in qd̾
cecidit uolutate. caruit liber¬
tate natura. hĩc alia scriptura
dicit. a quo enĩ quis deuictus
est: huic ⁊ seruis adictus est
Quia erũ peccauit uoluntas: se¬
cita est peccantẽ poc̃m habendi
dura nc̃citas. donec dota sanet᷑
infirmutas. ⁊ accipiatur tacita
libertas. in qua sic̾ ucce est ꝑma¬
neat beate uiuendi uoluntas
ica ut sit ⁊̃ beneuiuendi ⁊ nõ¬
ꝙͣ peccandi uoluntaria felix¬
catũ duob infallor. Si aut
illa fiant q̃ ꝓhibentur. aut
illa ñ fiant que iubentur.
Tam certe om̃ia illa q̃ proh̾i¬
ta sunt uitari possunt. qua
que p̃cepta sunt ꝑfici. Nam
frustra aut prohiberet᷑ aũt
iuberetur. qd̃ uł caueri uł
impleri ñ posset. ¶ Iterũ q̃¬
an natura. Si natum. per¬
catũ ñ est. si uoluntate: ꝑfa¬
cile pot̾ uoluntas uolutate
mutari. Rudemꝰ admouen¬
tes ẽẽ cogitantesdũ qnͣta sit
p̃sup̃tio qua dr̃. ñ solũ posse

Expanded text:
poenalis vitiositas subsecuta ex is. I uicta enim uitio, in quod cecidit uoluntate, caruit libertate natura. hinc alia scriptura dicit: a quo enim quis deuictus est, huic seruus addictus estquia uero peccauit uoluntas, secuta est peccantem peccatum habendi dura necessitas, donec tota sanetur infirmitas et accipiatur tanta libertas, in qua, sicut necesse est, permaneat beate uiuendi uoluntas, ita ut sit etiam bene uiuendi et numquam peccandi uoluntaria felixcatum. duobus, nisi fallor: si aut illa fiant quae prohibentur, aut illa non fiant quae iubentur. tam certe omnia illa, quae prohibita sunt, uitari possunt, quam quae praecepta sunt perfici. nam frustra aut prohiberetur aut iuberetur quod uel caueri uel impleri non posset, et quan natura? si natura, peccatum non est; si uoluntate, perfacile potest uoluntas uoluntate mutari." Respondemus admonentes esse cogitandum, . quanta sitsumtio, qua dicitur non solum posse,
Abbreviated transcription (Latin):
ieumiũ. Multi enĩ multa pau
unt᷑. Et multi orant uł pociꝰ
uidentur orare ñ intuentes
deũ. s hõĩb plac̾e̾ cupientes
Et multi ieuinant ⁊ imiibi¬
lem abstiuenciam p̃dendũt
eis quib ista difficilia iuden¬
tur ⁊ honore digna estiman¬
tur ⁊ huiꝰ modi dolis eos ca¬
punit dũ aliud ostentant ad
decipiendũ: aliud exeruntad
dep̃dandũ uł int̾ficiendũ
eos qui sub isto uestitu oĩo
lupos uid̾e ñ possunt. Et quist̃¬

Expanded text:
ium. Multi enim multa paupuntur; et multi orant, vel potius videntur orare, non intuentes Deum, sed hominibus placere cupientes; et multi jejunant, et mirabilem abstinentiam praetendunt eis quibus ista difficilia videntur, et honore digna existimantur: et hujuscemodi dolis eos capiunt, dum aliud ostentant ad decipiendum, aliud exserunt ad depraedandum vel interficiendum eos qui sub isto vestitu ovino lupos videre non possunt. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ⁊ odiũ. Odiũ est enĩ ira ĩ¬
uet̾ata qiͣ que uetustate ip̃a
tantũ robur acceperit ut me¬
rico appelletur trabes. fieri aũ
pot̃ ut si mascaris hoĩ. uelis
oum corrigi. Si aũt o deris ho¬
mine̾: ñ potes eũ uelle corri¬
gere. Et idoo pie cauteq iugi¬
landũ est ut cũ aliquẽ rephon¬
dere uł obiurgare neccessitas
coeg̾it: pͦ cogitenus utrũ tale
iam carunmꝰ. Et si ñꝙͣ hũimus
cogitemꝰ ⁊ nos hoĩes ẽẽ ⁊ habe̾
bemꝰ: tangat memoriã ꝯmu¬
citate oculi nr̃i securisumꝰ. si ã
cogitantes nosmet ꝓp̃os ĩuene¬

Expanded text:
que odium. Odium est enim ira inveterata, quasi quae vetustate ipsa tantum robur acceperit, ut merito appelletur trabes. Fieri autem potest ut si irascaris homini, velis eum corrigi: si autem oderis hominem, non potes eum velle corri. et ideo pie cauteque uigilandum est, ut, cum aliquem reprehendere uel obiurgare necessitas coegerit, primo cogitemus, utrum tale iam caruimus; et si numquam habuimus, cogitemus et nos homines esse et habere bemus, tangat memoriam commucitate oculi nostri securi simus. si autem cogitantes nosmet ipsos inuene
Abbreviated transcription (Latin):
ra mensi fu̾rtis: meadẽ̾ reme¬
ciet᷑ uobis. Peccatũ est aũ cũ
uł ñ est caritas que eẽ debet¬
uł minor est quã d. siue hoc
uitari uoluntate possit. siue ñ
posset. qr si pot̾. p̃sens uoluutas
hoc facit. Si aũt ñ pot̃. p̃t̾i̾ta.
uolintas ħ ferit. ⁊ tũ uitari p

Expanded text:
em remetietur uobis. peccatum est autem, cum uel non est caritas, quae esse debetuel minor est, quam debet, siue hoc uitari uoluntate possit siue non. possit, quia, si potest, praesens uoluntas hoc facit; si autem non potest, praeterita uoluntas haec fecit. et tamen uitari p
Abbreviated transcription (Latin):
quid aporiatur ei qui ñ capit
Melius enĩ querit qd̃ clausũ
est quã id qd̾ apertũ est ant ĩ¬
festat aut negligit. Neꝙ u̾oa
lia cã reperitur cur ea que ma¬
nifesta ⁊ magna sunt ñ acci¬
piant᷑ p̃t̃ odiũ ⁊ ꝯtep̃tũ. quo¬
rũ pp̃ unũ canes pp̃ alteru
porci nominꝯti sut. Que cũ
om̃is ĩ mũdicia rer̃ tp̃aliũ
⁊c̾. petitio ꝑtinet ad ĩpetrã¬
dam sc̃itatẽ firmitate̾ ꝙ aĩ.
ut ea q̃ p̃cipiunt᷑ ĩ plere pos¬
sumꝰ. In quisitio aũt ad inue¬
mandam ueritate. Cũ eiũ
beata uita actone ⁊ coguitõe
ꝯpleatur actio facultatẽ iu¬
uiũ. ꝯtemplatio manifena
ut illud detur hocinueniat
S cognitio in hac uita iue:
pͥusqm᷑ ip̃iꝰ possossõns est.
S cũ quisq uerã iuam inue¬
uerit ꝑueniet ad ip̃am posses
sionẽ quetũ pulsanti aperi¬
etur. ut gͦ tria ista id est peti¬
tio. in quisitio pulsatio ma¬
nifesta fiant. sub aliquo exͦ
ponamus aliꝙͣ infirnus pe¬

Expanded text:
quid aperiatur ei qui non capit: melius enim quaerit quod clausum est, quam id quod apertum est aut infestat aut negligit. Neque vero alia causa reperitur cur ea quae manifesta et magna sunt, non accipiant praeter odium et contemptum, quorum propter unum canes, propter alterum porci nominati sunt. Quae tamen omnis immunditia rerum temporalium etitio pertinet ad impetrandam sanitatem firmitatemque animi, ut ea quae praecipiuntur, implere possimus: inquisitio autem, ad inveniendam veritatem. Cum enim beata vita actione et cognitione compleatur, actio facultatem virium, contemplatio manifestaut illud detur, hoc inveniatur. Sed cognitio in hac vita, viae prius quam ipsius possessionis est: sed cum quisque veram viam invenerit, perveniet ad ipsam possionem, quae tamen pulsanti aperietur. Ut ergo tria ista, id est, petitio, inquisitio, pulsatio, manifponamus aliquem infirmis pe
Abbreviated transcription (Latin):
cia quedã ãbulandi ꝑ sap¬
encie uiã in bonis morib
ꝯstituta est. qui ꝑducunte
usq ad mundationẽ sim¬
plicitatẽ q cordis. de qua iam
diuloquens. ita ꝯcludit. Om̃ia
gͦ quecũq uultis ut faciant
uobis hõĩes bona ⁊ ita uos fa¬
cite illis. Io qd̾ dc̃m est quocũ

Expanded text:
ntia quaedam ambulandi per sapientiae viam, in bonis moribus constituta est, qui perducuntur usque ad mundationem simplicitatemque cordis, de qua jam diu loquens ita concludit: Omnia ergo quaecumque vultis ut faciant vobis homines bona, ita et vos facite illis: haec
Abbreviated transcription (Latin):
si illa queratis sñ ullo nr̃o ĩpedi¬
mento. Nectũ ista queritis illic
au̾tamini aut ne duos fines ꝯ¬
stituatis ut ⁊ regnũ dei pp̃ se ap¬
petatis ⁊ ista ncc̃ia. S hec poci¬
us pp̃ illud ita nobis ñ deerint

Expanded text:
si illa quaeratis, sine ullo vestro impedimento: ne cum ista quaeritis, illinc avertamini; aut ne duos fines constituatis, ut et regnum Dei propter se appetatis, et ista necessaria; sed haec potius propter illud: ita
Abbreviated transcription (Latin):
simulatone faciebat quẽadm̃
quedã intelligi uolunt. ut eoꝵ
detestanda simulatio tanti ex¬
empli auctoritate minuatur
S hoc faciebat caritate qua
enis infirniitate̾ cui uolebat
subuenire. tamꝙͣ suã cogita¬

Expanded text:
simulatione faciebat, quemadmodum quidam intellegi uolunt, ut eorum detestanda simulatio tanti exempli auctoritate muniatur, sed hoc faciebat caritate, qua eius infirmitatem cui nolebat subuenire tamquam suam cogita
Abbreviated transcription (Latin):
ñ coactus euͣngelizare s uolens
si enũ uolens inquit hoc facio
mercede̾ habeo. Si aũt mintꝰ
dispensatio mͥ credita est .i. si
choactus ĩopia oaꝵ rerũ q̃ tp̃a
liũ alii ꝑ me habebunt m̃ce¬
dem eungelii qui qunͣgeliũ
ip̃m me p̃dicante diligent.
Ego aũt ñ habebo: qr ñ ip̃m e¬
sas est fi̾. Ergo quecũq res pp̃ aliud

Expanded text:
 potest non coactus euangelizare, sed uolens. si enim uolens, inquit, hoc facio, mercedem habeo; si autem inuitus, dispensatio mihi credita est, id est: si coactus inopia earum rerum, qualium, alii per me habebunt mercedem Evangelii, qui Evangelium ipsum me praedicante diligent; ego autem non habebo, quia non ipsum Efas e
Abbreviated transcription (Latin):
debemus cũ incertũ est quo aĩo
quidq fcm̃ sit. uł cũ incertũ ẽ
qualis futurꝰ sit: qui nũc uł
bonus uł malus apparet. Si gͦ
quispiã u̾bi grã ꝯquestus desto¬
maco ieumare noluit ⁊ tu id
ñ credens edacitatis iudicio tͥ¬
bueris temere iudicabis. Ite̾
si manifestã edacitatẽ ebriosita
dicabis. Non gͦ rep̃hendamꝰ ea
que nescimꝰ quo aĩo fiant nec
ita rep̃hendamꝰ que manifes¬
ta sunt ut desperemꝰ sanitatẽ
⁊ uitabimꝰ iudiciũ de quo ñc
dicitur. Nolide iud icare ne ui¬
dicetur de uobis. Pot̾ aũ mo¬
uere qd̃ ait. In quo enĩ uidicio
iudicau̾itis iudicabit᷑ de uob̾.
⁊ in qua mẽsura mensi fu̾i¬
tis mea remeciet᷑ uobis. Nss¬
quid enĩ sinos in iudicio te¬
merario iudicau̾imꝰ demere
⁊ de uobis ⁊̃ deus iudic abre.

Expanded text:
 incertum est quo animo quidquam factum sit, vel cum incertum est qualis futurus sit, qui nunc vel bonus vel malus apparet. Si ergo quispiam verbi gratia conquestus de stomacho, jejunare noluit, et tu id non credens, edacitatis vitio id tribueris, temere judicabis. Item si manifestam edacitatem, ebrietatedicabis. non ergo reprehendamus ea quae nescimus quo animo fiant, neque ita reprehendamus quae manifesta sunt, ut desperemus sanitatem, et uitabimus iudicium, de quo nunc dicitur: nolite iudicare, ne iudicetur de uobis. Potest autem mouere quod ait: in quo enim iudicio iudicaueritis, iudicabitur de nobis, et in qua mensura mensi fueritis, remetietur nobis. numquid enim, si nos in iudicio temerario iudicauerimus, temere etiam de nobis deus iudicabit
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ demeraritas qua punis
est. Nisi forte arbitradũ est qd̾
sepe uͥ nocet ei qui patitur in¬
iuriam ei aũ qui facit ncc̃e est
ut noceat. Quid enĩt nocuit
mardo iniquitas ꝑ sequẽciũ:
ip̃i quo ꝑsequebant᷑ excecabat
illos malicia eoꝵ. Sic temerari¬
ũ iudiciũ plerũq n nocet ei
de quo temere iudicatur. eiã
qui temere iudicat. ip̃a tenu̾¬
tas noc̃e est ut noceat. Qd̃ uici¬

Expanded text:
m temeritas qua punis est; nisi forte arbitrandum est quod saepe nihil nocet ei qui patitur iniuriam, ei autem qui facit necesse est ut noceat. quid enim nocuit martyribus iniquitas persequentium? l quo persequebantur, excaecabat illos malitia illorum. sic et temerarium iudicium plerumque nihil nocet ei de quo temere iudicatur, ei autem qui temere iudicat ipsa temeritas necesse est ut noceat. i
Abbreviated transcription (Latin):
me idest si ira emnͣigeliz auero ut
ad illa ꝑueniã ⁊ sinẽ eunͣgeli
in cibo ⁊ poni ⁊ uestitu colloca¬
uero. S quare ñ est ei gła: Ncc̃i¬
id̾o eungłizẽ qr unde uiuã non

Expanded text:
me, id est: si propterea euangelizauero, ut ad illa perueniam et fidem euangelii in cibo et potu et uestitu collocauero. sed quare non est ei gloria? necessiideo euangelizem, quia unde uiuam non
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ pcepta ista ad scptẽ illas res¬
re sñias quas in pͥncipio serui¬
nis ħꝰ posui de beatis. Eñ drẽm
dus sit. siuł as alius facienda
sunt q̃ audiuimꝰ a dño si uolu¬
mꝰ edificare suꝑ petram. Incip̃¬

Expanded text:
cepta ista ad septem illas referre sententias, quas in principio sermonis hujus posuit, de beatis cum diceret; dus sit, sive aliquis alius, facienda sunt quae audivimus a Domino, si volumus aedificare super petram. EXP
Abbreviated transcription (Latin):
nus est ⁊ c̃. quid mirũ simt̾ra
diabolus ꝯstiturus ante pedes
dei stetit ⁊ corã illo aliquid
locirtus est: Nam qñ illi ualẽt
tur deus. quis inscripsit incor¬
dib hõmũ naturale legem
nͥ deus: de qua lege apłs dicit.
Cũ enĩ gentes q̃ legẽ ñ hñt.
naturalit̃ q̃ legis sunt facuĩt

Expanded text:
jus : quid mirum si in terra diabolus constitutus, ante pedes Dei stetit, et coram illo aliquid locutus est? Nam quando illi valent tur Deus? Quis enim scripsit in cordibus hominum naturalem legem, nisi Deus? De qua lege Apostolus ait: Cum enim Gentes, quae Legem non habent, naturaliter quae legis sunt faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
quis itaq dimitut debitũ:
mopi dimittit opusq xp̃ianũ
opatur manente illa regula ut
in aso patus sit amitere qd̃ ͥ
debetur. Nam si modeste ac le¬
uit̾ om̃imodo eg̾it ut sͥ restitu¬
atur ñ tam intendens fructũ
pecume quẽ irt hosem corrigat
Cui sñ dubio ꝑniciosũ est hre
unde reddat : ⁊ ñ redd̾e nõ solũ
ñ peccabit. s ꝓderit ⁊̃ pluri¬
mũ. ne illaiẽ d̾ĩ alienani pe¬
cuniam lucrũ facere uult. dłp¬
nũ fidei paciati Qd̾ tanto est
grauiꝰ itt nulla sit ꝯparatio.
Ex quo intelligimꝰ dimrede
nobis ⁊ c̃. sĩ de pecuma quidẽ
dici s de oĩb q̃ in nos quisꝙ
peccat. ac ꝑ hoc ⁊̃ de pecimui¬
a. peccat namq in te qui tͥ q
pecuiã debitã cũ hẽat unde
reddat. recusat redd̾e. Qd pͦ¬
catũ si nõ dimiseris ñ poteris
⁊ nos dimittimus. Sexta pe
ticio est. Et ne nos inducas in
temptat̾onẽ. Non nulli codices
ita dñt. ne nos paciaris induci
ip̃m inducit deus. S induci pa¬

Expanded text:
que tali dimittit debitum, inopi dimittit, opusque christianum operatur, manente illa regula, ut in animo paratus sit amittere quod sibi debetur. Nam si modeste ac leniter omni modo egerit, ut sibi restituatur, non tam intendens fructum pecuniae, quam ut hominem corrigat, cui sine dubio perniciosum est habere unde reddat, et non reddere; non solum non peccabit, sed proderit etiam plurimum, ne ille dum alienam pecuniam lucrum facere vult, damnum fidei patiatur; quod tanto est gravius, ut nulla sit comparatio. Ex quo intelligitur enostra, non de pecunia quidem dici; sed de omnibus quae in nos quisque peccat, ac per hoc etiam de pecunia. Peccat namque in te, qui tibi pecuniam debitam, cum habeat unde reddat, recusat reddere. Quod peccatum si non dimiseris, non poteris t nos dimtitio est: Et ne nos inferas in tentationem. Nonnulli codices ita dicunt: Ne nos patiaris induci ipsum inducit Deus, sed induci pa
Abbreviated transcription (Latin):
inquid dico uobis ñ hr̃e sol¬
licitudinẽ in aĩa ur̃a quid
edatis neq corꝑi quid indu
duplicetur ⁊ ad ista aquirẽ¬
da nu decorqueat᷑ intentio.

Expanded text:
inquit dico vobis, non habete sollicitudinem in anima vestra quid edatis, neque corpori quid induaduplicetur, et ad ista conquirenda nostra detorqueatur intentio,
Abbreviated transcription (Latin):
sordib luctuosis ẽẽ sactanciã
⁊ eo periculosiorẽ quosub
uõie seruitutis dei decipit. Qͥ
gͥ ĩmoderato cultu corporis
citur reb ip̃is ponpaꝵ secu¬
li ẽ sectator nec quẽqua fallit¬
dolosa ymagnie scĩcatis. Nõ p̃p¬
ea ornatu suꝑfluo debet aspectus
ĩdecipiant. Qr ⁊ ille om̃s ñ debent
deponere pelles suas. si aliqũ lu
ꝑi eis se ꝯtegunt. Queri gͦ solet
qͥd sit qd̃ ait. bos aũt ieumantes
ꝑtinet. lauare aũt faciem ad nĩ¬
diciã. Et id̾o cap̃ ungit qui leta¬
tur int̾ius mente atq rõne. ħ
eñ tͦte accipimꝰ cap̃. qd̾ ĩ aĩa p̃¬
minet. ⁊ quo cet̾a hõis regi ⁊ gu¬
bernari mainfestũ est. Et hoc
facit qui ñ foris querit letioiam.
gaudeat. Caro enĩ q̃ subiecta eẽ
debet nullo mͦ est tocius natu
hũane cap̃. Nemo quidẽ ñ ꝙͦ cr¬
nem suã odio hu̾it sic̾ apħ dicit:¬

Expanded text:
sordibus luctuosis esse posse jactantiam, et eo periculosiorem, quo sub nomine servitutis Dei decipit. Qui ergo immoderato cultu corporis citur rebus ipsis pomparum saeculi esse sectator. Nec quemquam fallitdolosa imagine sanctitatis: qui ea ornatu superfluo debet aspectus decipiant, quia et illae oves non debent deponere pelles suas, si aliquando eis lupi se contegunt. Quaeri ergo solet quid sit quod ait: Vos autem jejunantes, tinet, lauare autem faciem ad munditiam,%et ideo caput unguit qui laetatur interius mente atque ratione. hoc enim recte accipimus caput, quod in anima praeminet et quo cetera hominis regi et gubernari manifestum est; et hoc facit qui non foris quaerit laetitiam, gaudeat. caro enim, quae subiecta esse debet, nullo modo est totius naturae humanae caput. nemo quidem umquam carnem suam odio habuit, sicut aposto
Abbreviated transcription (Latin):
portumis. ꝑ qd̾ hostiũ ea que
foris sunt improbe se mñgũt
⁊ int̾lora nr̃a appecunt. Clau¬
dendũ est gͦ hostiũ .i. carual
sensui resistendũ est ut or̃ost
ritał oirigat᷑ aod patre̾ q̃ fit ĩ
utimis cordis. uͥorat᷑ pat̾ in ab¬
aũt nolite multũ loqui sic̾ eth¬
nici. arbitrant᷑ eñ qd̾ in multi¬
loquio suo exaudiant᷑. Sic̃ ỹpo¬
cutaꝵ est p̃bere se spectandos ĩ
oratõne. quoꝵ fructus est pla

Expanded text:
portunis, per quod ostium ea quae foris sunt, improbe se immergunt, et interiora nostra apedendum est ergo ostium, id est, carnali sensui resistendum; ut oratio spiritualis dirigatur ad Patrem, quae fit in intimo cordis, ubi oratur Pater in abautem nolite, ait, multum loqui, sicut Ethnici: arbitrantur enim quod in multiloquio suo exaudiantur. Sicut hypocritarum est praebere se spectandos in oratione, quorum fructus est plac
Abbreviated transcription (Latin):
Quis aũe pot̾ uł paratꝰ oẽ ab in¬
firmis iniurias sustin̾e̾ qũatũ
eoꝵ saluti ꝓdest. ⁊ malle am¬
pluis iniquitatis alione ꝑpeti
qmͣ id qd̃ ꝑpessus est redd̾e oĩpo¬
re. nec se au̾tere ab eo qui mu¬
tuari cupit. diligere inimicos
benefacere hus qui se oderiuit
orare. ꝓ eis qͥ se ꝑsecunt᷑ Quis gͦ
hoc facit nͥ plene ꝑfc̃e q mise¬
ricors. Quo imo ꝯsilio miseria
deuitat᷑ oꝑitulante illo qui di
misericordiã uolo magis quã sal¬

Expanded text:
Quis autem potest vel paratus esse ab infirmis injurias sustinere, quantum eorum saluti prodest; et malle amplius iniquitatis alienae perpeti, quam id quod perpessus est reddere; omni peum, nec se avertere ab eo qui mutuari cupit; diligere inimicos, benefacere his qui se oderunt, orare pro eis qui se persequuntur? quis ergo haec facit, nisi plene perfecteque misericors? Quo uno consilio miseria devitatur, opitulante illo qui ait, Misericordiam volo magis quam sac
Abbreviated transcription (Latin):
catoꝵ qr milla peccata. Et tẽp̃¬
tationes tp̃alem iutã istã in¬
festant. Non aũt erunt cũ ꝑ¬
fectũ erit qd̃ dc̃m est abscondes
eos inabscondito uultustii.
Et malũ a quo liberari obta¬
mus. ⁊ il ip̃a liberatio a malo
ad hanc irtiq uitã ꝑtinet. ꝙͥ
⁊ iusticia dei mortͤm meru¬
nnus ⁊ unde ip̃ius mĩa la̾e

Expanded text:
catorum, quia nulla peccata. Et tencatorum, quia nulla peccata. Et tentationes temporalem istam vitam infestant, non autem erunt cum perfectum fuerit quod dictum est: Abscondes eos in abdito vultus tui . Et malum a quo liberari optamus, et ipsa liberatio a malo ad hanc utique vitam pertinet, quam et justitia Dei mortalem meruimus, et unde ipsius mise
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ pͥmũ est panẽ nostrũ coti¬
dianũ da nobis hodie. hoc ip̃o.
enĩ qd̾ dc̃m est cotidianus panis¬
siue spiritalis significet᷑ siue in
sacramento aut nuictu isto
isibili ad hoc tp̃e ꝑtinet qd̾ ap¬
pellauit hodie. Non ꝙ spiritał¬
cib ñ est sempiternꝰ: s qr iste
qui cocidianus dc̃us est in scrip¬
turis siue instrepitu sermonis
siue quibꝙ tꝑ̃alib signis exi¬
betur anime. Que om̃ia tunc u¬
les deo. Et ip̃am meffabile̾ lucẽ
ueritatis nõ motu dorꝑm sigui¬
ficantes s puritate mentis hui¬
rientes. Nam fortasse p̃p̃ea pa¬
nis dcũs est ñ potusq panis fr̃¬
sicuti est transit in corpꝰ ut is¬
to tp̃e panis sit ueritas. cũ coti¬
dianus panis dr̃. Tunc aũ potus
motinandi qiͣ frangendi atq¬
mandendi opus erit. s solo ha¬
ustu sincere atq ꝑspicue ue¬
ritatis. Et pc̃ca nr̃a nobis nũc¬
dimittuntur. ⁊ nũc dimitti¬
petitionũ. secunda petitio est
Tunc aũt nulla erit uenia pet¬

Expanded text:
Quorum primum est: Panem nostrum quotidianum da nobis hodie. Hoc ipso enim quod dictus est quotidianus, panis spiritalis significatur, sive in sacramento, aut in victu isto visibilis, ad hoc tempus pertinet, quod appellavit hodie: non quia spiritacibus non est sempiternus; sed quia iste qui quotidianus dictus est in Scripturis, sive in strepitu sermonis, sive quibusque temporalibus signis exhibetur animae: quae omnia tunc ules Deo , et ipsam ineffabilem lucem veritatis non motu corporum significantes, sed puritate mentis haurientes. Nam fortasse et propterea panis dictus est, non potus, quia panis frasicuti est, transit in corpus: ut isto tempore panis sit veritas, cum quotidianus panis dicitur; tunc autem potus, mocinandi, quasi frangendi atqmandendi, opus erit, sed solo haustu sincerae ac perspicuae veritatis. Et peccata nunc nobis dimittuntur, et nunc dimittireliquarum secunda petitio est; tunc autem nulla erit venia pec
Abbreviated transcription (Latin):
ne temptationes. Credo cũ bo
aut irritatur in frẽm studio
lac de quib apħs dicit. Temptatõ
uos ũ app̃hendat nͥ hũana. Cũ idẽ
tendit non id nobͥis orandũ ẽẽ ut
ñ tep̃tem᷑ s ne in cep̃tatonẽ in¬
ducannir. S cũ teptationes pe¬
riculose in quas inferriatq in
mofrangit᷑ adũsaꝵ molestia qͥ
prosperaꝵ deloctatione ñ capit᷑
¶ Ultima ⁊ septima petitio est.s
libera nos a malo. Orandũ enĩ
est ut ñ solũ inducam᷑ in ma¬
lũ quo caremꝰ qd̾ sexto loco peti¬
tur. s ab illo ⁊̃ liberemur quo
inducti sumnis. Qd̃ cũ fom erit

Expanded text:
e tentationes, credo cum bonaut irritatur in fratrem studio lat; de quibus Apostolus dicit: Tentatio vos non apprehendat nisi humana, cum idem tendit non id nobis orandum esse ut non tentemur, sed ne in tentationem inus. Sed cum tentationes periculosae in quas inferri atque imo frangitur adversarum molestia, qui prosperarum delectatione non capitur. 35. Ultima et septima petitio est, Sed libera nos a malo. Orandum est enim ut non solum non inducamur in malum, quo caremus, quod sexto loco petitur; sed ab illo etiam liberemur, quo jam inducti sumus. Quod cum fact
Abbreviated transcription (Latin):
nrãm nitent̾onẽ inĩt̾iora gau¬
dia dirigi. ne foris querentes
mercede huic seculo ꝯforme¬
to solidioris atq firmioris qnͣ¬
to int̾ioris beatitudinis. In hoc¬

Expanded text:
nem intentionem in interiora gaudia dirigi, ne foris quaerentes mercedem huic saeculo conformeto solidioris atque firmioris, quanto interioris beatitudinis qua no
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmodũ aꝯ ipiscat᷑ quõ erit mũ¬
dũ qd̾ in t̾ra uoluptatur ͤ Si ã
incelo mundũ erit. qr mũda
sunt quecũq celestia. Sordescit
aliquid. Cũ inferiori miscet᷑
nature qmͣuis in suo genere
ñ sordide. qr ⁊ de puro argen¬
to. sordidatur aurũ si miscea¬
cupiditate sordescit. quãiis ip̃a
t̾ra in suo genere atq ordine

Expanded text:
iscatur, quomodo erit mundum, quod in terra volutatur? Si autem in coelo, mundum erit, quia munda sunt quaecumque coelestia. Sordescit enim aliquid, cum inferiori miscetur naturae, quamvis in suo genere non sordidae; quia etiam de puro argento sordidatur aurum, si misceacupiditate sordescit, quamvis ipsa terra in suo genere atque ordine
Abbreviated transcription (Latin):
seqͣ. Querite pͥmũ regnũ dei
⁊ iusticiã enisꝰ ⁊ hec omĩa ap¬
ponent᷑ uobis. Hic manifestis¬
sime ostendit. ñ ħ ẽẽ appetenda.
tamꝙͣ talia bona nr̃a. Ut pp̃ ip̃a
debeamus bene facere si quid

Expanded text:
e ergo primum regnum Dei et justitiam ejus, et haec omnia apponentur vobis. » Hic manifestissime ostendit non haec esse appetenda, tanquam talia bona nostra, ut propter ipsa debeamus bene facere, si quid
Abbreviated transcription (Latin):
tep̃tatꝰ est illecebra stupͥ. s nõ
est illatus in tep̃tatõnẽ. mul
stabilitatẽ in deo dño suo cũ illi
heretici. hostes uet̾is destamenti
ore sacrlego irrid̾e uoluerint
illud p̃cet̾is uentilant qd̾ satha¬
nas petiuerit cũ temptandũ
Querunt enĩ ab ĩperitis hõi

Expanded text:
tentatus est illecebra stupri, sed non est illatus in tentationem : Susastabilitatem in Deo Domino suo, cum illi haeretici hostes Veteris Testamenti ore sacrilego irridere voluerint, illud prae caeteris ventilant, quod satanas petierit eum tentandum . Quaerunt eni
Abbreviated transcription (Latin):
hodie aũt dt̃m est qmͣdiu dr̃ ho¬
die .i. in hac temporali uita. Sic
ciũ cibo spiritali post hanc uitã
satumbim᷑ mee̾nũ. ut ñ tunc
dicatur cotidianus panis qr ibi
temporis uolubilitas. q̃ dieb di¬
e succed̾e facit. Unde appellat᷑ co¬
tidie. nulla erit. Siquis aũ Et
illa que de uictu corporis nocio
uel sacraniento dñici corporis is¬
tam sentenciã uult accipere ꝯpor¬
tet ut ꝯĩcte accipiantur oĩa

Expanded text:
hodie autem dictum est, quandiu dicitur hodie, id est hac temporali vita: sic enim cibo spiritali post hanc vitam saturabimur in aeternum, ut non tunc dicatur quotidianus panis, quia ibi temporalis volubilitas, quae diebus dies succedere facit, unde appellatur quotidie, nulla erit. Si quis autem etiam illa quae de victu corporis necessario, vel sacramento Dominici corporis istam sententiam vult accipere, oportet ut conjuncta accipiantur omnia
Abbreviated transcription (Latin):
potestate. Erant enĩ multi qͥ
occasionẽ hr̃e cupiebant ac¬
quirendi ⁊ uendendi ennͣge¬
tare apłs manib suis iuclũ
suũ tolerauit. ¶ De hoc alio

Expanded text:
potestate. Erant enim multi qui occasionem habere cupiebant acquirendi et vendendi Evangetare Apostolus, manibus suis victum suum toleravit . De his enim
Abbreviated transcription (Latin):
errore obmibilaute sapĩam
coꝵ nulla miseria ĩpediente
beatitudinẽ illoꝵ. tta fiatm̃
scũs tius qui iit̾ra sunt. ⁊ d
t̃ra qd̾ ad corpus attiuet fñ

Expanded text:
errore obnubilante sapientiam eorum, nulla miseria impediente beatitudinem eorum; ita fiat in sanctis tuis qui in terra sunt, et de terra, quod ad corpus attinet, facti
Abbreviated transcription (Latin):
det ĩa filus petentib. cũ hoc ip̃m
iam dederit ut filii eent postre¬
mo quanta cura animũ tang̾
trepidabet. nec faclle audebix ꝯ¬
sontire cogitans hũilitatẽ gn̾is
sui ⁊ opũ indigenctã ⁊ ꝑlebeie
ꝑsone iulitatẽ. quanto gͤ magis
trepcdandũ est appellare patrẽ
deũ si tanta l est labes tante q sor¬
des in morid itt milto iustius
eas a sua ꝯiuĩctone deus expellat.
qnĩ alle senator cuiꝰuus mendici eges
didos mores ñqũa cadit. Amino¬

Expanded text:
non det filiis petentibus, cum hoc ipsum ante dederit, ut filii essent? Postremo quanta cura animum tangittrepidabit, nec facile audebit, cogitans humilitatem generis sui, et opum indigentiam, et plebeiae personae vilitatem: quanto ergo magis trepidandum est appellare Patrem Deum, si tanta est labes, tantaeque sordes in moribus, ut multo justius eas a sua conjunctione Deus expellat, quam ille senator cujusvis mendici egestsordidos mores nunquam cadit.
Abbreviated transcription (Latin):
mento aũt corporis dm̃i ut illĩ
moueant q̃ onẽ. qui plurimi
morientalib partib ñ coti¬
die cenc dñice cõĩcant. Cum
iste panis cotidianꝰ dcũs sit. ut
gͦ illi taceant neq de hac re su¬
am snĩam deffendant ub ip̃a
auctoritate eccłastica sint ꝯ¬
tẽp̃ti qd̾ sine scandalo ista faci¬
unt. n ab eis qui eccłus p̃sfĩt¬
facere ꝓhibent᷑. neq ñ obtem.¬
perantes dap̃nant᷑. Unde proba¬
tur ñ hũc nillis partib intel¬
ligi cotidianũ pane̾. Nam mag¬

Expanded text:
poris Domini ut illi non moveant quaestionem, qui plurimi in orientalibus partibus, non quotidie coenae dominicae communicant, cum iste panis quotidianus dictus sit: ut ergo illi taceant, neque de hac re suam sententiam defendant vel ipsa auctoritate ecclesiastica, quod sine scandalo ista faciunt, neque ab eis qui ecclesiis prafacere prohibentur, neque non obtemperantes damnantur; unde probatur non hunc in illis partibus intelligi quotidianum panem; nam mag
Abbreviated transcription (Latin):
potissimũ ꝯmendandã eẽ indi¬
cauit. que ꝑtinet ad dimssio¬
nẽ peccatoꝵ qua nos misericor¬
des ẽẽ uoluit. Qd̾ unũ est ꝯsili¬
um miserias euadendi. Nulla
enĩ alia sñia sic oramꝰ: ut qiͣ
paciscamur cũ deo. dicimꝰ enĩ
nͥ dmte nobis sic̃ ⁊ nos dimͭi. In
qͣpeticione si mentim᷑ tociꝰ
or̃onis nullus est fructus. Sie
enĩ dicit si dimiseritis hoĩb
delicta eoꝵ dimittet ⁊ nobis
pat̾ ũr qui in celis est. Si aũt

Expanded text:
potissimum commendandam esse judicavit, quae pertinet ad dimissionem peccatorum: in qua nos misericordes esse voluit, quod unum est consilium miserias evadendi. In nulla enim alia sententia sic oramus, ut quasi paciscamur cum Deo: dicimus enim, Dimitte nobis sicut et nos dimittimus. In qua pactione si mentimur, totius orationis nullus est fructus. Sic enim dicit: Si enim dimiseritis hominibus delicta eorum, dimittet et vobis Pater vester qui in coelis est
Abbreviated transcription (Latin):
trũ peccatis intelligatur nõ p̃¬
ceptũ eẽ ut oremꝰ. ne ꝑ imꝑiciã
nrãm diunia scriptura qd̾ fĩ nõ
pot̃ a se dissentire uideatur. ¶S
satis apparuit. Generalit̾ aũt dc̃m
est benedicite ⁊ nolite maledr̃e
Et illud nemini malũ ꝓ malo red¬
dentes. Pro quo aũt nõ oras: non

Expanded text:
eccatis intelligatur non praeceptum esse ut oremus; ne per imperitiam nostram divina Scriptura quod fieri non potest a se dissentire videatur. Sed satis apparuit. Generaliter enim dictum est, Benedicite, et nolite maledicere: et illud, Nemini malum pro malo reddentes . Pro quo autem non oras, non
Abbreviated transcription (Latin):
rũ rer̾ ad istã uitã ꝑtinenciũ
sautiat ⁊ sordidat int̾iorẽ ocu¬
lũ nr̃m. Et plerũq eũ dupligit
ut ea q̃ idem᷑ cũ hoĩb rectaf¬
cere ñ eo corde faciamus quo dñs

Expanded text:
rum rerum ad istam uitam pertinentium et sauciat et sordidat interiorem oculum nostrum et plerumque conduplicat, ut ea quae uidemur cum hominibus recte facere non eo corde faciamus, quo dominus
Abbreviated transcription (Latin):
endũ est s ip̃i lum̃̃ ueritati ᷤ
a quo ueĩ denuit̃ ꝓ sui capa¬
citate illustrat᷑ ut uerũ ali¬
quid in rõcinando senciat.
Quidmirũ si diaboli aĩa pͣ¬
ua cupiditate ꝑu̾sa quieꝙͥ¬
tñ uerũ de iusto iuro cogitauit
ce audisse ꝑ hibetur. Quicꝙ aũ
falsũ: illi cupiditati trbintur¬
rũq locutus est: seu bonis seu
Qͥd gͦ mirũ si qũaquã nõ in ipa
cogitatione ꝑ aliqua certe crea¬
turã tali operi accomodatã deus
locutꝰ cũ diabolo dr̃. Nec dignitatis
da tamqmͣ si loqueretur cũ aĩa
humana stulta aut cupida. aut
ip̃i dicant qũo locutus est cũ illo
diuite cuiꝰ cupiditatẽ stultissi¬
mam arguere uoluit dicens stus¬
te hac nocte hac nocte aĩa tua
expostulat᷑ a te. hec q̃ p̃parasti:
cuius erunt. Certe hoc ip̃e dñs ĩ
euͣgelio dicit cui hereticisti
uelint uelint colla submittũt.

Expanded text:
est, sed ipsi lumini ueritatis, a quo uel tenuiter pro sui capacitate inlustratur, ut uerum aliquid in ratiocinando sentiat: quid mirum, si diaboli anima praua cupiditate peruersa quidqutamen uerum de iusto uiro cogitauit,ce, laudasse perhibetur, quidquid autem falsum, illi cupiditati tri locutus est, seu bonis, seu am non ipsa. cogitatione, per aliquam certe creaturam tali operi accommodatam deus locutus cum diabolo dicitur? Nec dignitatis da, tamquam si, loqueretur cum anima humana stulta et cupida. aut ipsi dicant, quomodo locutus est cum illo diuite, cuius cupiditatem i stultissimam arguere uoluit dicens: stulte, hac nocte anima tua expostulatur a te; et quae praeparasti . cuius erunt? certe hoc ipse dominus in euangelio dicit; cui haeretici isti, uelint, nolint, colla submittunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ad cuiꝰ tractationẽ diusl¬
liber pͥmus t̾minũ accepit.
fequitur cordis muundatio. ai¬
de iste sumit ex ordiũ. Cordis aũt
mundatio est : tamꝙͣ oculi quo
ur᷑ deus. Quiꝰ simplicitatẽ habẽ¬
di tantã cur̃ ẽẽ o quantã. eius
rei dignitas flagitat. que talio¬
culo ꝯspici pot̾. huic aũt oculo
magna ex parte mũdato diffi¬
alł est nõ subcepere sordes aliqͣs
t̃hus reb q̃ ip̃as bonas m̃s ac
hones comitari solent ueluti
est lax humana. Si quide̾ non
recte uiu̾e ꝑniciosũ est recte
añt uni̾e ⁊ nolle. laudari quid
est ꝙ aliud qua inimicũ eẽ reb
humanis : Cauete gͦ inquit fa¬
core iusticiã unãm corã hoĩb ut
uidea m̃i ab eis .i. cauete hoc aĩo
iuste uiu̾e ⁊ ibi ꝯstituere domũ
nr̃m: ut uos uideant hoĩes. S¬

Expanded text:
ad cujus tractationem liber primus terminum accepit, sequitur cordis mundatio, unde iste sumit exordium. Cordis autem mundatio est, tanquam oculi quo videtur Deus; cujus simplicis habendi tantam curam esse oportet, quantam ejus rei dignitas flagitat, quae tali oculo conspici potest. Huic autem oculo magna ex parte mundato difficile est non subrepere sordes aliquas de his rebus quae ipsas bonas nostras actiones comitari solent, veluti est laus humana. Si quidem non recte vixere, perniciosum est: recte autem vivere, et nolle laudari, quid est aliud quam inimicum esse rebus rat. Cauete ergo, inquit, facere iustitiam uestram coram hominibus, ut uideamini ab eis, idest: cauete hoc animo iuste uiuere et ibi constituere bonum uestrum, ut uos uideant homines.
Abbreviated transcription (Latin):
ditate caueamꝰ elemosinam
facere : s nec ita in hoc oꝑe at¬
tendamꝰ dm̃ ut sese misceat uł
adiũgat. ext̾i̾oꝵ appetitio ꝯmo¬
doꝵ. agit᷑ eñ de corde mudan¬
to qd̾ nͥ fu̾it simp᷑. mũdũ non

Expanded text:
ditate caueamus elemosynam facere, sed nec ita in hoc opere attendamus deum, ut sese misceat uel adiungat exteriorum appetitio commodorum. agitur enim de corde mundato, quod nisi fuerit simplex, mundum non