comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sessis sunt necessaria. Tunc castra metati sunt suꝑ ripam flu¬
minis: quod ñ longe distat amenib ciuitatis. In die crastina.
onust bonis omnib ad ciuitatem ire disponunt. Ad quam dõ
ductore ꝑuenientes in trib partib castra cireumponunt. Ex una¬
et enim parte montana ꝓhibent accessum: ⁊ omne bellantli
ꝓcul arcent ingenium. Quarta feria .xii. kł. nouembris obsidio
airra antiochiam posita fuit: ad laudem dñi nr̃i iħu xp̃i qui
solum naturali situ uerum etiam menibus excel¬
sis turribusq in altum porrectis desisimis ꝙ¬
in ca cuminib murorum ꝓpugnaculis p̾munita erat consili¬
um mierunt pͥucipes quod contra eam pugnarent ñ uirtuce
s ingenio. arte ũ marte. machinamento non conflicto belio
Prius gͥ pontẽ supͣ. flumen statuerunt. ut expediciuꝰ iden¬
fuimen transitent. quotiens tianseundi necesie haberetde ̃
quupe ie confinio urbis magnam bonorum fructuum ub̾ta¬

Expanded text:
obsessis sunt pernecessariae. Tunc castrametati sunt super ripam fluobsessis sunt pernecessariae. Tunc castrametati sunt super ripam fluminis, quod non longe distat a moenibus civitatis. In die crastina onusti bonis omnibus ad civitatem ire disponunt; ad quam Deo ductore pervenientes in partibus tribus castra circumponunt: Ex una enim parte montana prohibent accessum, et omne bellandi procul arcent ingenium. Quarta feria duodecimo Kal. Novembris obsidio circa Antiochiam posita fuit, ad laudem et gloriam futuram Domisolum naturali situ, verum etiam moenibus excelsis, turribusque in altum porrectis densissimisquin cacuminibus murorum propugnaculis praemunita erat, consilium inierunt principes, quod contra eam pugnarent, non virtute, sed ingenio; arte, non Marte; machinamento, non conflictu bellico. Prius igitur pontem supra flumen statuerunt, ut expeditius flumen transirent, quoties transeundi necesse haberent. Tunc quippe in confinio urbis magnam bonarum fructuum uberta
Abbreviated transcription (Latin):
ncipem cultu fidei catholice. in ea ep̃alem cathedram posuit.
Q apłos barnabam ⁊ paulum ordinauit. Nunc uero ut dñs os¬
tenderet oculis mortalium. quia non ẽ uirtus nec ulla potestaᷤᷤ
usi ab ipsoł prus hanc ad quirere uoluit in humilitate sermo¬
s ore p̾dicantium: modo eam recuꝑare uoluit in sublimitate
otentie armis debellantium. Sic nrͣi in uͥtuate dei ad ciuita
mꝑꝑantes. ad pontem farreum ꝑuen̾unt:. inueneruntq
ibi numerositatem turcorum pontem transire uolentium: ut
isqui erant in urbe prestarent auxilium. S non ẽ hominum
irigere gressus suos: s eius ẽ cuius uniu̾sa subiecta sunt imꝑio.
Onsternati fugerunt: ⁊ sic uite presenti sue consuluerunt. Sic
piani potiti uictoria. multa mibi receꝑunt spolia: iumenta
sinos. camelos. oneratos uino. frumento. oleo. ⁊ reb aliis. que

Expanded text:
stolorum principem cultu fidei catholicae: in ea episcopalem cathedram posuit, stolorum principem cultu fidei catholicae: in ea episcopalem cathedram posuit, et apostolos Barnabam et Paulum ordinavit. Nunc vero ut Dominus ostenderet oculis mortalium quod non est virtus, nec ulla potestas, nisi ab ipso, prius hanc acquirere voluit in humilitate sermonis ore praedicantium, modo eam recuperare voluit in sublimitate potentiae armis debellantium. Sic nostri in virtute Dei ad civitatem properantes ad pontem Ferreum venerunt; inveneruntque ibi numerositatem Turcorum pontem transire cupientium, ut his, qui erant in urbe praestarent auxilium. Sed non est hominum dirigere gressus suos, sed ejus est, cujus universa subjecta sunt imperioconsternati fugerunt, et sic vitae praesenti suae consuluerunt. Sic potiti Christiani victoria, multa inibi repererunt spolia, jumenta, asinos, camelos oneratos vino, frumento et oleo, et rebus aliis quae
Abbreviated transcription (Latin):
quia nulli eorum equitabant. Plurimi libentissime loricas
galeas clipeosq suos uendidissent: si emptorem inuenissent
Mult quidem p̾nimia lassitudine deficientes ea ꝓbietebare
ut saltem sic expediti ire ualerent. Iumenta cum onerib ue
nequaquam poterant: s plerisq inlocis onera iumentorum
homines deferebant. Stare loco aut sedere nemo poterat: quii
ad subsequentem. Tandem finita tam infelici ua.⁊ inuia ue¬
nerunt ad ciuitatem que marasim memoratur: ⁊ ab incoliꝰ
illis cum honore ⁊ gaudio recipiuntur. Illic abundantiam re¬
rum temꝑalium inuen̾unt: ibi sue miserie ac defectus conso¬
lationem receꝑunt. Ihi prior prestolatur ultimum. s ante ꝑtͣis¬
siit integra dies. quam cauda capiti coh̾eret. De siti ce nobiu¬
quietantes. sc̃a die uenerunt in uallem in qua an
tiochia ẽ sita : regia uidelicet ciuitas. ab antiocho rege con¬
stituta:⁊ ab ipso ita nuncupata. Hec metropolis ⁊ caput

Expanded text:
quia nulli eorum equitabant, plerique libentissime loricas, quia nulli eorum equitabant, plerique libentissime loricas, galeas, clypeosque suos vendidissent, si emptorem invenissent; multi quidem plurima lassitudine deficientes ea projiciebant, ut saltem sic expediti ire valerent. Jumenta cum oneribus ire nullatenus poterant, sed plerisque in locis onera jumentorum homines ferebant. Stare loco aut sedere nemo poterat, quia i valebat ad subsequentem. Tandem finita tam infelici via, et invia, venerunt ad civitatem, quae Marasim memoratur, et ab incolis illis cum honore et gaudio excipiuntur. Illic abundantiam rerum temporalium inveniunt; ibi suae miseriae et defectus consolationem recipiunt. Ibi prior praestolatur ultimum, sed ante pertransiit integra dies, antequam cauda capiti cohaereret. Coentes, secunda die venerunt in vallem, in qua est Antiochia sita, regia videlicet civitas ab Antiocho rege constituta, et ab ipso nuncupata. Haec metropolis est et caput
Abbreviated transcription (Latin):
uc pͥmum audierunt uerum ñ ẽẽ quod turci discessissent
aciuitate: s omni nisu quo poterant moliebantur defendẽ.
igitur usq ad castrum plblicanorum eoq sibisubui¬
ato. alias secundo itinere diuerterunt: n inuallem derugia
ueneruntͥ multosq ibi turcos ac saracenos inuenerunt.
cum t̾ra sua redbiderunt se illis: i rusam ciuitatem obti-¬
uerunt: ⁊ plurima castella suo dñio mancipauerunt.
qui remanserat iter arripuit. misero quidem infor¬
dunii successu ꝑ quedam montana: que nulli erant nisi feriꝰ
aut reptilibus ꝑ uia. Ubi semita erat que ñ amplius quam
spacio pedis unuis dilatabatur. sic hinc ⁊ inde rupibus . ⁊den¬
sis spinarum seu ueprium frutectis coartabatur. Ima ualliũ
inabyssum uid ebantur immergi: cacumina montium ad
sydera tolli. Hac in equali semita milites⁊ armigeri collo suo
arma dependentia gestabant: om̃s quidem equalit̾ peclites

Expanded text:
tunc primum audierunt verum non esse quod Turci discessissent tunc primum audierunt verum non esse quod Turci discessissent a civitate, sed omni nisu quo poterant moliebantur defendere. que ad castellum Publicanorum, eoque subjugato, alio secundo itinere diverterunt; et in vallem de Rugia pervenerunt, multosque ibi Turcos et Sarracenos invenerunt, cum terra sua reddiderunt se illis. Et Rusam civitatem obtinuerunt, et plurima castella suo dominio mancipaverunt. qui remanserat iter arripuit, miseroque infortunii successu per quaedam montana, quae nulli erant nisi feris aut reptilibus pervia, ubi semita erat quae non amplius quam unius pedis spatio dilatabatur, sed hinc et inde rupibus et densis spinarum seu veprium frutetis arctabatur, ima vallium in abyssum videbantur immergi, cacumina montium ad sidera tolli; hac inaequali semita milites et armigeri collo suo arma dependentia gestabant, omnes aequaliter pedites,
Abbreviated transcription (Latin):
ain quibus latere debehant ꝑagrauit. S sicut delator ma
fuit: sic inquisitionis effectus exinaniuit. De hinc consur¬
ntes uenerunt ad quandam urbem que uocatur choror:
ie plena erat omnib bonis. que sunt utilia corꝑibus hu¬
sanis. Ad quam accedentes ab his qui erant in eaxp̃ĩanis.
ficiocissime suscepti sunt ⁊ ꝑ tres ibi dies hospitati sunt. Il
unusquisq sue consuluit indigentie. Lassi inuenerunt
quiem ⁊ esurientes refectionem: sitientes potum: nudi oꝑi-¬
entum. Preuidit itaq eis deus tale habitaculum quo faci¬
is pati ualerent. ualidum suꝑuenture famis cruciatũ. In¬
ea nunciatum ẽ comiti raimundo quod turci metu territi
antiochia fugerant: ciuitatemq minime p̾munitam reli-¬
uerant. Quiinde accepit consilium quod illuc qͥngentos mi¬
tes iirigeret: qui arcem ciuitatis occuparent. antequam alisᷤ
gnitum ẽẽt. Et ut uen̾unt inuallem antiochie uicinam.

Expanded text:
loca in quibus latitare dicebantur peragravit. Sed sicut delator inanis loca in quibus latitare dicebantur peragravit. Sed sicut delator inanis fuit, sic et inquisitionis effectus frustratus. Dehinc consurgentes venerunt ad quamdam urbem, quae vocatur Cosor, quae plena erat omnibus bonis quae utilia sunt corporibus humanis. Ad quam accedentes, ab his qui erant in ea Christianis, officiosissime suscepti sunt. Et ibi per tres dies feriati sunt. Illic unusquisque suae consuluit indigentiae, lassi invenerunt requiem, esurientes refectionem, sitientes potum, nudi operimentum. Providit itaque eis Deus tale habitaculum, quo facilius pati valerent validum superventurae famis cruciatum. Interea nuntiatum est comiti Raimundo, quod Turci metu territi, de Antiochia fugerant, civitatemque minime praemunitam reliquerant. Qui inde accepit consilium, quod illuc quingentos milites dirigeret, qui arcem civitatis occuparent, antequam aliis cognitum esset. Et ut venerunt in vallem Antiochiae vicinam,
Abbreviated transcription (Latin):
rat autem in exercitu miles quidam uir fortis accepit¬
et strenuus ab illa regione oriundus: qui t̾ram illam
posfulauit acunctis pͥncipib. ut eam infidelitate dĩ ⁊ scĩ se¬
pulchri ⁊ eorum eustodiret: ⁊ ab immicis ut uitam ⁊ honori
n idoneum. Dehinc: prosꝑo successu uenerunt ad cesaream
capadotie. Cappadocia autem regio ẽ in capite sirie sita: ad sep¬
temtͥonalem plagam porrecta. Cuiꝰ incole ciuitatis ultro seti
uberrimam : quam turci non multo ante obsederant. ⁊ ꝑ tre
ebdomadas impugnauerant: s expugnare nequiuerant. A
quam accedentes. mox cum summa leticia ciues obuiam ue¬
anc it̾m peciit alter miles nomine petrus de alpibus
et impetrauit eam celerrime ab unuiersis pͥncipib
Ipsa nocte quidam delator nugarum uenit adboamuntũ
diritq ei usq ad uginti milia turcorum in ꝑrimo ad esse.
rhis mendacib elegit milites electos quos secum durit: &

Expanded text:
rat autem in exercitu quidam miles fortis etrat autem in exercitu quidam miles fortis et strenuus et ab illa regione oriundus, qui terram illam postulavit a cunctis principibus, ut eam in fidelitate Dei et sancti sepulcri et eorum custodiret, ut vitam et honorem neum et fortem. Dehinc prospero successu venerunt ad Caesaream. Cappadociae. Cappadocia autem regio est in capite Syriae sita, ad septentrionalem plagam porrecta; cujus incolae civitatis ultro se truberrimam, quam Turci non multo ante obsederant, et per tres hebdomadas impugnaverant, sed expugnare nequiverant. Ad quam accedentes, mox cum summa laetitia cives obviam veanc iterum petiit alter miles, nomine Petrus ab Alpibus, et impetravit eam celerrime ab universis principibus. Ipsa nocte quidam delator nugarum venit ad Boamundum, dixitque ei usque ad viginti millia Turcorum in proximo adesse, rbis mendacibus, elegit milites electos quos secum duxit, et
Abbreviated transcription (Latin):
utrorumq dñio subderetur. Tancredus renitebatur. qm
ꝑ se uolebat eam habere: s tandem cessit balduino: quia
maior erat illi exercitus furcitudo. Fuerunt autem illis in
breui temꝑis int̾uallo tradite due ciuitates: una que uo¬
catur athena. alia que manustra: ⁊ plurima castella. Iam
uero ibant secundis successib: qm̃ turci iam non equitabãt:
abditi erant inmunitissimis munitionib. Maior autem
airs francorum. ingressa ẽ t̾ram armeniorum: quia inhiant̾
affectabant inebriare t̾ram sanguine turcorum. Terta au
onłis silebat in conspectu ipsorum: cisq armenii obuiam
leueniebant.⁊ in suis ciuitatibus ac castellis recipieban
Ad quoddam uero castrum ꝑuenerunt: quod ita naturali pi¬
sitione munitum erat : quia nulla arma. nulla bellica ma¬
chinamenta metuebat. S tamen noluerunt ibi dui remora¬
ri: cum scilicet tota t̾ra illa eis eẽt subdita ⁊ ⁊ ex affectu uolela

Expanded text:
utrorumque dominio subderetur. Tancredus renitebatur, quia utrorumque dominio subderetur. Tancredus renitebatur, quia pro se eam volebat habere, sed tandem cessit Balduino, quia major erat illi exercitus fortitudo. Fuerunt autem eis in brevi temporis intervallo traditae duae civitates: una quae vocatur Athena, alia quae Manustra, et multa castella. Jam vero ibant secundis successibus, quoniam Turci jam non equitabant, sed abditi erant in munitissimis munitionibus. Major autem pars Francorum ingressa est terram Armeniorum, quia inhianter affectabant inebriare terram sanguine Turcorum. Terra autem omnis silebat in conspectu ipsorum, eisque Armenii obviam veniebant, et in suas civitates et castella recipiebant. Ad quoddam vero castrum pervenerunt, quod ita naturali positione munitum erat ut nulla arma prorsus, nulla machinamenta bellica metuebat. Sed tamen noluerunt ibi diu demorari, cum scilicet tota alia terra eis esset subdita, et ex affectu volebat
Abbreviated transcription (Latin):
e uero quinta de cuutate exierunt: et tunc baldumꝰ
comesfratri godefridi ducis ⁊ tancredus. ab aliis se cũ
uis militibus diuiserunt: ⁊ad urbem que tharsum uo¬
atur idiuert̾unt. Erant autem mult turci mea. qui ꝯtra
eos exierunt ad bellum: s diu obstare non potuerunt. Cum
enim en uelo ces impetus nr̃orum :⁊ sinuatos icursus ⁊⁊ diroᷤᷤ
ctus ferre non potuerunt: plurib suorum prostratis. in mu¬
ntionem urbis se receꝑunt: ⁊ nr̃i castra sua ante locauerunt:
octe media ad castra uen̾unt cum gaudio magno claman¬
tes atq dicentes. Surgite inuicti milites francorum : qm̃
dirci om̃s de ciuitate fugiunt: ⁊ ult̾ius uobiscum decertare
presumunt. slr̃i tamen eos ꝑsequi noluerunt qm̃ nox
rat: tempus scilicet ad fugandum minime idoneum. Die gͥ
ucescente nr̃i ciuitatem introierunt: ⁊ciues ipsos libentĩs¬
acta est autem contentio int̾ tancredum ⁊ comitem
balduinum. quis eorum ciuitati pͥnciparetur: an

Expanded text:
e vero quinta de civitate omnes exierunt. Tunc Balduinus comes, frater Godefridi ducis, et Tancredus, ab aliis se cum suis militibus diviserunt, et ad urbem Tarsum diverterunt. Erant autem multi Turci in ea, qui contra eos exierunt ad praelium, sed diu obstare non potuerunt. Cum enim veloces impetus nostrorum, et sinuatos incursus et diros ictus ferre non potuerunt, pluribus suorum prostratis, in munitionem urbis se receperunt: et nostri castra sua ante urbem locave Christiani, nocte media ad castra veniunt, cum magno gaudio clamantes atque dicentes: « Surgite, invicti milites Francorum, quoniam Turci omnes de civitate fugiunt et ulterius vobiscum decertare non praesumunt. » Nostri tamen eos persequi noluerunt, quia nox erat, tempus scilicet ad persequendum minime idoneum. Die vero lucescente nostri in civitatem introierunt, et cives eos libentissacta est autem contentio inter comitem Balduinum et Tancredum, quis eorum civitati dominaretur, an
Abbreviated transcription (Latin):
erunt. ⁊ ip̃i unanimit̾ flentes concesserunt. Ut quid enim de¬
tinerent quos consolari non poterant: Nuntus in castris¬
t dum sic inualide desolatio pullularet tͦoᷤᷤ ꝓpedix̃ adẽẽ.
in castris. ⁊ nullum haberet consilium. miseratio diuina
solitum eis prestitit solacium. Affuit nuntiꝰ qui in numera
supra arech nominauimꝰ illa nocte congregari asserunt. Q
ideo latenter: ⁊ in magno silentio ueniebant. ut imparatos
in castris inuenirent. Hoc dictum cunctis innotuit ⁊ quoᷤ
omno pigritie torpentes inuenit. excitatos ⁊uigiles red¬
lidit. Salit ac tripudiat. quinuꝑ ambulare nequibat.
Eeuixit sp̃c illorum quos sopierat inuigentia ciborum.
Cretis in celum manibus deum laudant.⁊ quasi iam uice¬
rint bellum manib applaudũt illalebant enim iubello
boneste mori quam escarum mopia eruciari. Tunc ꝓceres ex¬
ercitus acceꝑunt consilium quod pars una omnium in casts

Expanded text:
erunt, et ipsi unanimiter flentes eis concesserunt. Ut quid enim reerunt, et ipsi unanimiter flentes eis concesserunt. Ut quid enim retinerent, quos consolari non poterant? Dum sic invalide desolatio pullularet in castris, et nullus ullum haberet consilium, miseratio divina solitum eis praestitit auxilium. Affuit nuntius qui innumera supra memoravimus, illa nocte aggregari asseruit. Qui ideo latenter et in magno silentio veniebant, ut imparatos in castris invenirent. Hoc dictum cunctis innotuit, et quos somno pigritiae torpentes invenit, excitatos reddidit. Salit et tripudiat, qui antea ambulare nequibat. Revixit spiritus illorum, quos sopierat indigentia ciborum. Erectis in coelum manibus Deum laudant, et quasi jam vicerint, manibus applaudunt. Malebant enim honeste in bello mori quam escarum inopia cruciari. Tunc proceres exercitus acceperunt consilium, ut pars una omnium in castris
Abbreviated transcription (Latin):
Si uob̃ honum uidetur. ego in regionem tomanie ꝑgame uinde
ob infidelitate unꝑatoris copiosum mercatum ad ducam.
laues onustas om̃i mercimonio. frumento uino ⁊oleo. ordeo.
une farina. caseis. ꝑ mare ad duci faciam. et equos. mulos ac
mullas ꝑt̾ram. Et ne ullam de me sp̃e diffidentie habeatis. pa¬
piliones meos ⁊ omnia bona mea derelinquam hoc solum ex¬
depto quod me.. cum feram. Et si adhuc mͥ de creditis
rincipes men utos dacibus uerbis illuis credid̾unt. s
acramentum receꝑunt. S ip̃e nec sacramentũ tenuit. nec
aborum sponsionem impleuit. Hec ideo de his duobͦ militi¬
duis oiximus ut quisq ꝑcipiat. quanta egestas in castͥs erat.
que etiam idiuites fugere ac ꝑiurate compellebat. Cumq iam
Ic artarentur: ⁊ omnis humana spes omnino deficeret. pluri¬
a pars unu̾isi erercitus retro eundilicenciã a pͥncipib peti¬

Expanded text:
Si bonum vobis videtur, ego in regionem Romaniae pergam, et inde Si bonum vobis videtur, ego in regionem Romaniae pergam, et inde in fidelitate imperatoris copiosum mercatum adducam; naves onustas omnibus rebus, frumento, vino, oleo, hordeo, carne, farina, caseis, per mare adduci faciam, et equos, mulos, mulasque per terram. Et ne ullam de me spem diffidentiae habeatis, papiliones meos et omnia bona mea derelinquam, hoc solum excepto quod mecum feram. Et si adhuc mihi decreditis, » Principes mendacibus verbis illius crediderunt, sed et sacramentum receperunt. Ipse autem nec sacramentum tenuit, nec verborum sponsionem implevit. Hoc ideo de his duobus militibus refero, ut quisque percipiat quanta egestas in castris fuerit, quae etiam fugere divites et perjurare compellebat. Cumque jam sic arctarentur, et omnis humana spes omnino deficeret, plurima pars exercitus retro eundi licentiam a principibus peti
Abbreviated transcription (Latin):
surum coram hominib uirauit. s tamen sacramentũ diu¬
noncustodiuit. quia quantotiꝰ potuit clam discessit. Hanc
ꝯut t̾ror suus fieret in uniu̾sis nationibus. slam ⁊÷ suos p̾me¬
bat ieuinio. ⁊ uicinas nationes eorum dist̾minabat gladio. Ca¬
debant mille a latere unuis. decem milia adertris alterns.
Et ideo nunquam ẽ a tali dũo desꝑandum. quia omĩa quecũs
agit diligentibus se cooꝑatur inbonum ne illi insolescerent
tot uictorus bellorum oppͥrimebat eos graui inopia ciborum.
Intanto namq exercitu mille equi non poterant inueniri ad
pugnandum idonei. ut ꝑ hoc in notesceret quod infortitu¬
uolebat ⁊ quando uolebat suꝑabant. De ꝑfidia cutusclam
nomine tetigus. diues apud suos ac nominatissimus
in r̃omanie partib bene notus. palliato nugatitatis tegmins
uelatus. Hic uenit ad pͥncipes ⁊ att illis. Ut quid ita hic tor¬
pescimus: Quare que nob̃ ꝓfutura sunt non querimus:¬

Expanded text:
surum coram omnibus juravit. Sed tamen diu sacramentum surum coram omnibus juravit. Sed tamen diu sacramentum non custodivit, quia quantocius potuit clam discessit. CAPUTet ut terror ejus fieret in universis nationibus. Nam et suos premebat jejunio, et vicinas nationes eorum disterminabat gladio. Cadebant mille a latere unius, et decem millia a dextris alterius. Et ideo nunquam est a Domino tali desperandum, quia quaecunque agit, diligentibus se cooperantur in bonum . Ne illi insolescerent tot victoriis bellorum, opprimebat eos gravi inedia jejuniorum. In toto namque exercitu mille equi inveniri non poterant, ad pugnandum idonei, ut per hoc innotesceret quoniam in fortituquando volebat, superabant. Erat quidam nomine Tetigus, dives apud suos, et nominatissimus, in Romaniae partibus bene notus, palliato nugacitatis tegmine velatus. Hic venit ad principes, et ait illis: « Ut quid hic ita torpescimus? Quare quae nobis sunt profutura non quaerimus
Abbreviated transcription (Latin):
qui duros lancee illius siue mucronis sustineret ictus. Unde
mirandum ⁊ cum admiratione dolendum. quomͦ in tm
ac talem uirum tõta mentis hebitudo incesserit quod tam
turpiter a castris urorum illustrium recesserit. S hoc non
metu preliorum ut sꝑamꝰ fecerat. s tantam famis inuiriam
pati nunquam didicerat. Qd̃ fuge discidium ut tancredus
miles fortis et integer animo cognouit. uehement̾ con¬
dolens insecutus ẽ illos ⁊ comprehenbit. ac cum dedecore reu̾t
coegit. ad tentoria boamundi addipcit. Non dicendum sipaᷤ¬
sus ẽ uerecundiam. qui nullo fugante inierat fugam. Dole.¬
bant plurimi qui eum agnouerant. conuitiabantur om̃s
qui qualis extit̾it ignorabant. Tandem multis lacessitus
iniuriis ꝓ reuerentia bugonis magni cuiꝰ ꝯsanguineus erat.
⁊ quiaiam cum ipsis in retro actis certaminib honeste pug¬
nauerat. pacem obtinuit. s numquam se amplius ita disces¬

Expanded text:
qui duros lanceae illius sive mucronis sustineret ictus. Unde qui duros lanceae illius sive mucronis sustineret ictus. Unde mirandum, et cum admiratione dolendum, quod in talem ac tantum virum tanta mentis hebetudo incesserit, quod tam turpiter a castris virorum illustrium recesserit. Sed hoc non metu praeliorum, ut speramus, fecerat; sed tantam famis injuriam pati nunquam didicerat. Quod fugae discidium ut Tancredus miles fortis et integer animo cognovit, vehementer condolens, insecutus est illos et comprehendit, et cum dedecore reverti coegit, et ad domum Boamundi adduxit. Non dicendum est si passus est verecundiam, qui nullo fugante inierat fugam. Dolebant plurimi qui eum agnoverant; convitiabantur omnes qui qualis exstiterat ignorabant. Tandem multis lacessitus injuriis, pro reverentia Hugonis Magni, cujus consanguineus erat, et quia jam cum ipsis in retroactis certaminibus honeste pugnaverat, pacem obtinuit, sed nunquam se amplius ita disces
Abbreviated transcription (Latin):
nichil prorsus inueniebant. quia om̃s detoto t̾re illiuis
confinis. aut longe fugerant alt̃ in speluneis. autt petia
atferre ualerent. S apud tantos ualde rarũ erat. nͨtante mul¬
itudini suppetebat. Et ideo uendebatur asinarum onus fru¬
nenti.ui. librarum precio ouumxii. denariis. ⁊ una nux uno.
quid uniu̾sa ꝑcurrerem cũ carum nimis uendebatur. qͥcqͥd
ulius habebatur : Propt̾ quod multi ibi fame ꝑierunt. quid
one spei diffidentia. Et quid mirum si pauꝑm siue inbecil¬
carpentarius nocturno elapsu in fugam uersi sunt. Ia
ã fidelium dei deuotione disiuncti sunt. De suillermo uero
uis fu̾it dicamus qm̃ de petro suꝑius mentionem fecimus.
uillermus de regali prosapia ortus fuit ac iucecomes cuiꝰdam
regii castelli quod miliounum dicitur olim exticit. Qui ideo
carpentarius cepit cognominari quia in bello nullus uole¬
bat illi occursari. Nlulla enim lorica erat. galea uel clipeus.

Expanded text:
nihil prorsus inveniebant, quia omnes de toto terrae illius nihil prorsus inveniebant, quia omnes de toto terrae illius confinio, aut longe fugerant, aut in speluncis, aut in caveafferre valerent. Sed apud tantos parum erat, nec tantae multitudini suppetebat, et ideo vendebatur asinarium onus frumenti septem librarum pretio, ovum duodecim denariis; et una nux, uno. Ut quid universa percurram, cum carum nimis vendebatur quidquid vilius habebatur; propter quod multi fame ibi perierunt, qui  totius bonae spei diffidentia. Et quid mirum si pauperum, si imbecillCarpentarius nocturno elapsu in fugam versi sunt, et a sacra fidelium Dei societate disjuncti sunt. De Willelmo vero qui fuerit, dicamus, quoniam de Petro superius mentionem fecimus. Willelmus de regali prosapia ortus fuit, et vicecomes cujusdam regii castelli, quod Milidunum dicitur, olim exstitit: qui ideo Carpentarius coepit cognominari, quia in bello nullus volebat ei occursari. Nulla enim lorica erat, galea vel clypeus,
Abbreviated transcription (Latin):
onem. Pum largitur dñs ẽ ⁊amicus. cum cessat indignane
uobis iudetur ẽe ac extraneus. Tui unquam gentĩ contu¬
lit deus intam breui temꝑe tot bella committẽre tot acerr¬
mos hostes suꝑare tot spolus gentium ditari. tot triumphar¬
pugnat pro nobis. Sepe quidem fideles suos temptat. ut¬
ensdem uteum se diligãt innotescat. Nunc temptat uos ꝑ
mopie molestias : ꝑ assiduas inimicantium uobis pressuras
Qd̾ si tantas intulisent nobis inuirias. quantas et nos eis io¬
togauimus. sitot de nobis occidissent. quot de illis et nos pn
iplo uuitis aut pi ipso morimini eritis semꝑ beati. his ac tal
dictis animos eorum eneruatos robustos reddidit. et in effemi¬
euolutis hiemis asꝑitas mhorruit. ⁊in castris ciboꝵ
abundantia euanuit. Itli qui cibos uendere solebant nuis¬
bus ac glacie prohibente nullatenus uenire ualebant. Curso¬
res exercitus qui usq int̾ram sara cenorum transcurrebant.

Expanded text:
ionem. Cum largitur Dominus, amicus est; cum cessat, inimicus ionem. Cum largitur Dominus, amicus est; cum cessat, inimicus vobis videtur esse et extraneus. Cui unquam genti praestitit Deus in tam brevi tempore tot bella committere, tot acerrimos hostes superare, tot spoliis gentium ditari, tot triumphanpugnat pro vobis; saepe quidem fideles suos tentat, ut utrum diligant ipsum innotescat. Nunc tentat vos per inopiae molestias, et per assiduas inimicantium vobis pressuras. Quod si tantas intulissent nobis injurias, quantas et nos eis irrogavimus? si tot de nobis occidissent, quot de illis nos prostripso vivitis, aut pro ipso morimini, estis beati. » His et talibus dictis animos eorum enervatos, robustos reddidit, et in effemievolutis hiems aspera inhorruit, et in castris ciborum abundantia evanuit. Illi qui vendere cibos solebant, nivibus et glacie prohibente, nullatenus venire valebant. Cursores exercitus qui usque ad terram Sarracenorum transcurrebant,
Abbreviated transcription (Latin):
um isti gloriosi pͥncipes abfuerunt: qui in ciuitate erant repen-
de ea exierunt. nr̃osq inter castra inuaserunt. et plurimosex
Coccidunt. Ipso die podiensis ep̾c ꝑdidit dapiferum suum
ui sue aciei deferre solebat uexillum :⁊ nisi flumen int̾ castra
urbem fuisset maiorib inuiriis ac frequentiorib lacessissent.
Quib bellorum euentib ⁊ maxime famis inopia pleriq nr̃oꝵ
afflicti abire moliebantur quia nimis graue erat iuitis ferre
ieunium⁊ ideo machinabant᷑ ab obsidione diffugium. Quoᷤ.
boamundꝰ uir facuntꝰ ⁊ gͣtꝰ eloqͥo ita affatus est dicens. Exhortatio
extitistis bellatores egregii quos deus ꝑ multa iam belloꝵ
icula uictores reddidit. quosq uirtus exꝑientie ut illustres
ecusarit. ut quid contia deum murmuratis. quia premit
uos angustia pauꝑtatis. Cum uobis porrigit manum eril
taus tunc. eum relaxat tunc desꝑatis. In hoc uidemini uon
diligere donantem s dona. ñ laugientem s largientis oblat¬

Expanded text:
um isti gloriosi principes abfuerunt, qui in civitate erant, repente de ea exierunt, nostrosque inter castra invaserunt, et plurimos ex eis occiderunt. Ipso die Podiensis episcopus perdidit dapiferum suum, qui suae aciei deferre solebat vexillum. Et nisi flumen inter castrum et urbem fluxisset, majoribus injuriis et frequentioribus lacessissent. Quibus bellorum eventibus, et maxime famis inopia, plerique nostrorum afflicti, abire moliebantur, quia nimis grave erat invitis ferre jejunium, et ideo machinabantur ab obsidione diffugium. Quos Boamundus vir facundus et gratus eloquio, ita affatus est, dicens: « O istis bellatores egregii, quos Deus per multa jam bellorum pericula victores reddidit, quosque virtus experientiae ut illustres decoravit, ut quid contra Dominum murmuratis, quia premit vos angustia paupertatis? Cum vobis porrigit manum, tunc exsultatis; cum relaxat, tunc desperatis. In hoc videmini non diligere donantem, sed dona; non largitorem, sed largientis oblat
Abbreviated transcription (Latin):
epredantes eorum possessiones. domos incendebant: ipsosq
ut trucidabant. aut loris astrictos secum ducebant. Nolebãt
iuppe ut franci qui eos insequebantur. quid inuenirent:
ut uel sic inopia constricti ꝑsequi desisterent. Qui in hoc
prudenti usi consilio: quia ualde eis profuit nocuitꝰ omni ete¬
citui nr̃o. Nr̃i enim inuen̾unt t̾ram illam desertam ⁊ in aquo¬
sam omnibusq bonis ꝑegͥnam. Uellebant spicas segetum¬
iam ad maturitutem ꝓximantium. int̾ manus confrican¬
do expilabant ÷ taliq cibo famen ut cumq mitigabant. Ibi
mortua fuit maior pars equorum: imulti qui prius equites
extiterant. pedites effecti sunt. Equitabant uaccas. ⁊boues: et
magne fortitudinis ⁊ altitudinis t̾re illius arietes ⁊ canes. Tran¬
sierunt itaq solum illud quam citius potueruntͥ ⁊ intraue¬
runt licaoniam ꝓuinciam omnib bonis uberrimam: et
st autem yconium ciuitas opulentissima temporalib¬

Expanded text:
depraedantes eorum possessiones, domos incendebant, ipsosque depraedantes eorum possessiones, domos incendebant, ipsosque aut trucidabant, aut loris astrictos secum ducebant. Nolebant quippe ut Franci qui eos insequebantur, aliquid invenirent, ut vel sic inopia coacti persequi desisterent. Qui in noc, prudenti usi sunt consilio, quia illis valde profuit, nocuitque omni exercitui nostro. Nostri enim invenerunt terram illam desertam, et inaquosam, omnibus bonis vacuam. Vellebant spicas segetum ad maturitatem proximantium, et inter manus confricando expilabant, talique cibo famem utcunque mitigabant. Ibi mortua fuit major pars equorum, et multi qui prius equites exstiterant, pedites effecti sunt. Equitabant vaccas et boves, et magnae fortitudinis et altitudinis terrae illius arietes et canes. Transierunt itaque solum illud quam cito potuerunt, et intraverunt Lycaoniam, provinciam omnibus bonis uberrimam, et st autem Iconium opulentissima civita
Abbreviated transcription (Latin):
equehuic ualeat resistere :ͥ que fugiendi locum possit inue¬
nire: quia aut diuino aut diabolico fulciuntur aurilio. Om̃s
alie gentes nr̃os arcus expauescunt ⁊ tela timent: isti uero post.¬
quam loricati sunt tantum timent sagittam qͣntum stipu¬
sam: sic formidant telum sicuti ⁊ fustem ligneum. Heu heu
trecenta ⁊ quadraginta milia fuimus : & omnes uel occisi su¬
mus ab istis: uel disꝑsi fugimus. Nunc quarta dies ẽ ex quo
ꝑma die trepidamus. Qua decausa si sano uultis parere consilio
uam citius ualetis a tota romania abscedite: ⁊ ne eorum ocłs¬
ec arabes ut audierunt. cum ipso solimanno fugam
el castella. hilarem uultum quasi potiti uictoria preferebant
mortuus sit aut teneatur in uinculis nr̃is. Solimannus ⁊ enĩ
dux nr̃ alia uia ꝓcedit. ⁊ captiuos secum deducit. Qui uerbis eoꝵ
creduli erant aꝑiebant. seductiq graues penas luebant. Nam

Expanded text:
est quae huic valeat resistere, quae fugiendi locum possit inveest quae huic valeat resistere, quae fugiendi locum possit invenire, quia aut divino aut diabolico fulciuntur auxilio. Omnes aliae gentes nostros arcus expavescunt, et tela timent; isti vero postquam loricati sunt, tantum timent sagittam quantum et stipulam; sic formidant telum, sicut et fustem ligneum. Heu heu! trecenta sexaginta millia fuimus, et omnes vel occisi sumus ab istis, vel dispersi fugimus. Nunc quartus dies est ex quo am et primo die trepidamus. Qua de re, si sano vultis parere consilio, quam primum valetis a tota Romania abscedite; et ne illorum oculec Arabes ut audierunt, cum ipso Solimanno fugam ebant, hilarem vultum quasi potiti victoria, praeferebanmortuus sit, aut teneatur in vinculis nostris. Solimannus etenim dux noster alia via procedit, et captivos secum deduxit. » Qui vero verbis eorum creduli erant, aperiebant, seductique graves poenas luebant. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
francorum: nec exꝑti estis ammositates eorum. Uirtus eor
non ẽ humana. s celestis aut diabolica: nec ip̃i tamen in suo
confidunt auxilio s in diuino. Nonne intm̃ deuiceramꝰ eos. q
iam parabamus illeceos funes  canabinos. ut eorum collo im¬
mitteremꝰ ÷ cum subito gens innumera que mortem ñ ueret᷑.
nec timet hostem. erupit de montib ͥ ⁊ idubitant̾ inseruit
se nr̃is agminibus: Quorum oculi ferre poterant eorum t̾ri¬
bilium splendorem armorum: Lancee eorum choruscabant
ut micantia sidera galee ⁊ lorice ut uernantis aurore lumina
micantia fragor armorum t̾ribilior erat sonitu thonitruoꝵ.
Cum se bello preparant erectis in celum lanceis seriatim ince¬
dunt: ⁊ ac sisine u̾bo eẽnt conticescunt. Cum uero suis appror¬
mant adu̾sariis. tunc laxatis loris tanto impetu irruunt. ac
si leones quosstimulat ieuina fames ⁊ sanguinem anima¬
necant. Et quid dicerem de tam crudeli gente: Nulla gens

Expanded text:
Francorum, nec experti estis animos eorum. Virtus eorum Francorum, nec experti estis animos eorum. Virtus eorum non est humana, sed coelestis, aut diabolica. Nec ipsi tantum in suo confidunt auxilio, sed divino. Nonne in tantum deviceramus eos, quod jam parabamus iliceos funes et canabinos, ut eorum collo immiteremus? Tum subito gens innumera, quae mortem non veretur et hostem non timet, erupit de montibus, et indubitanter se inseruit nostris agminibus. Quorum oculi ferre poterant eorum terribilium armorum splendorem? Lanceae eorum micabant ut coruscantia sidera, galeae et loricae, ut vernantis aurorae lumina vibrantia, fragor armorum terribilior erat sonitu tonitruorum. Cum se bello praeparant erectis in coelum lanceis, certatim incedunt, et hac si sine voce essent, conticescunt. Cum vero suis approximant adversariis, tunc laxatis loris tanto impetu irruunt, ac si leones quos stimulat jejuna fames, et sanguinem animanecant. Et quid dicere de tam crudeli gente valeo? Nulla gens
Abbreviated transcription (Latin):
iãerat t̾cia mensis uilii tentoria summo mane defix̾unt:
uestigia turcoꝵ fugientium sequi festinauerunt. S illi sic̃
trepide columbe afacie accipitris. ita ante eorum faciem fugi¬
bant. Igitur ꝑ quatuor dies sic huc illucq fugientes. ꝯtigit
it solimãmis dux illorum inuenixet decem milia arabum:
enientia sibi mauxilium. Erat autem solimannus filiꝰ soli¬
manni uet̾is: qui totam romaniam abstulit imꝑatori. hic
autem postquam de nicea fugerant gentem hanc in unum ag
xerat. Hic cum eos uidisset ⁊ arabes illum ÷ p̾nimio dolore de
equo lapsus in t̾ram. cepit magnis uocib eiilare: seq miserũ
⁊ infelicem ꝓclamare. Cui arabes infortunii sui casum igno¬
rantes aunt. O cunctorum hominum impudentior. quid
ita fugis: Multum degeneras. qm̃ nunquam pat̾ tuus de p̾lio
fugiit. Resume animi ꝯstantiam ⁊ reuertere ad p̾lium: qm no
uenimꝰ tibi maurilium. Niuib ille suspiriis uocem int̾rumper¬

Expanded text:
erat tertia mensis Julii, tentoria summo mane defixerunt, et vestigia Turcorum fugientium sequi festinaverunt. Sed illi sicut trepidae columbae a facie accipitris, ita ante eorum faciem fugiebant. Igitur per quatuor dies huc illucque fugientes, contingit ut Solimannus dux illorum inveniret decem millia Arabum venientia sibi in auxilium. Erat autem Solimannus filius Solimanni veteris, qui totam Romaniam abstulit imperatori. Hic quippe postquam de Nicaea urbe fugerat, gentem hanc in unum conxerat. Hic cum eos vidisset et Arabes illum, prae nimio dolore equo lapsus in terram, coepit magnis vocibus ejulare, seque miserum et infelicem proclamare. Cui Arabes infortunii sui casum ignorantes, dicunt: « O cunctorum hominum impudentior! quid ita fugis? Multum degeneras: quia nunquam pater tuus de praelio fugit. Resume animi constantiam, et revertere ad praelium, quoniam venimus tibi in auxilium. » Quibus ille, suspiriis vocem interrumpen
Abbreviated transcription (Latin):
ut om̃s iherosolimitani caꝑentur. ⁊ ad se ꝯstantino polim du¬
cerentur. Uolebat namq ut sibi onĩs fidelitatem facerent ut sci¬
licet suum ẽet quicquid ꝑ arma ad quirerent. De hugone &. Go¬
hugonem magnum ⁊ godefridum ducem inuicem amplexari
et osculari conspexit. Eaudet hugo magnus se fuisse comprehen¬
sum. quia meruit adduci ad ducem godefridum. Fiaudet dux
quia amplexatur p̾cordialem amicum ⁊ cognatum suum et to-¬
tius generositatis nobilem uirum. Raudet alt̾ in altero in no
insigne decus ꝓbitatis. In his duobus uiris pͥmo denudate sunt
pͥncipum ꝯstantinopolim uenit quia ꝑ hungariam recto
ressu itinerauit. Uenit itaq duobus uiebus ante natale dñi
t hospitari uoluit extra urbem. s subdolus imꝑator intra sub¬
urbana eum recepit. Sꝑauit int̾im dux ibi securus remanere:
randa. dolosus imꝑator precepit turcopolis suis ⁊ pincenatib

Expanded text:
ut omnes Hierosolymitani caperentur, et ad se Constantinopolim duut omnes Hierosolymitani caperentur, et ad se Constantinopolim ducerentur. Volebat namque, ut omnes sibi fidelitatem facerent, ut scilicet suum esset quidquid per arma acquirerent. SHugonem Magnum et ducem Godefridum invicem amplexari et osculari conspexit. Gaudet Hugo Magnus se fuisse comprehensum, quia meruit hac occasione adduci ad ducem Godefridum. Gaudet dux, quia amplexatur pracordialem amicum et cognatum suum et totius generositatis nobilem virum. Gaudet alter in altero innovainsigne decus probitatis. In his duobus viris primo denudatae sunt ncipum Constantinopolim venit, quia per Hungariam recto gressu profectus est. Venit atque duobus diebus ante Natale Domini, et hospitari voluit extra urbem; sed subdolus imperator eum inter suburbana recepit. Speravit interim dux ibi securum remanere se a, dolosus imperator praecepit Turcopolis suis et Pincenatibus,
Abbreviated transcription (Latin):
crucis sponsiouie fiat. Tunc tot ad accipiendum confluxerunt qr
quod boamundus crucem uie scĩ sepulchri acceꝑat om̃s ad
eum confluunt: ⁊ tam mediocres quam potentes. senes quam uiue¬
nes. serui quam dñi. uiam scĩ sepulchri ꝓmutunt. Dux uero ip̃ius¬
apulie ut hec uidit ⁊ audiuit. uehement̾ indoluit: qm̃ solus cũ
paruulis ac mulierib inducatu sua remanere ꝑtimuit. Erat
autem ux ille frat̾ boamundi. utͥq scilicet filii roberti uiuscardi.
Dux uero boamundus uite sue necessaria parauit. francigene ad
marinos portus ꝑuen̾unt: alii scilicet ad brondosum. alii adba¬
rim. alii ortrentum mare intrau̾unt. Hugo siquidem magnꝰ
et willermus marchisi filius in portu barim mare intrau̾unt.
uos ut deprehendit ad ẽe dux loci illius captus iuiqua cogi¬
tatione. illos continuo iussit apprehendi: ⁊ apprehensos
constantinõpolim transduci. Edixerat enim ꝑfidus imꝑator.

Expanded text:
crucis, sponsio viae fiat. » Tunc tot ad accipiendum confluxerunt, utcrucis, sponsio viae fiat. » Tunc tot ad accipiendum confluxerunt, utquod Boamundus crucem viae S. sepulcri susceperat, omnes ad eum confluunt, et tam mediocres quam potentes, senes quam juvenes, servi quam domini, viam S. sepulcri promittunt. Dux vero Apuliae, ut haec vidit et audivit, vehementer indoluit, quoniam solus cum parvulis ac mulieribus in ducatu suo remanere pertimuit. Erat autem dux ille frater Boamundi, uterque filii scilicet Roberti Wischardi. Dum vero Boamundus viae necessaria paravit, Francigenae ad marinos portus pervenerunt: alii scilicet ad Brundosium, alii ad Barim, alii Otrentum mare intraverunt. Hugo siquidem Magnus, et Wilermus Marchisi filius, in portu Barim mare intraverunt, uos ut deprehendit adesse dux loci illius, captus iniqua cogitatione, illos continuo jussit apprehendi, et apprehensos Constantinopolim transduci. Edixerat enim subdolus imperator,
Abbreviated transcription (Latin):
in deo exultauit quia omĩa hec ñ tantum hominum s di ẽẽ intellex̃.
Qui concite eadem deuotione succensus duo preciosa pallia uissit
afferri:̃ ⁊ ex eis corrigiatim incisis precepit cruces fieri. De boamun¬
michi. Omilites nunc mei. estote dei nuiam sc̃i sepulchri mecum
incipite ͥ n que mea sunt ut ur̃a accipite. Nonne ⁊ nos francige¬
ne sumus: Nonne patres nr̃i de francia uen̾unt ͥ ꝯt̾ram hanc
militarib armis sibi mancipauer̃t: Pdedecus. Ibunt sine nob̾
In omnib futuris temꝑib debet ascribi tam nobis quam liberis
si nobis absentib agitur. hec diuina milicia. Et cum istis ⁊ his si¬
milib animosus miles finem daret. om̃s qui auerant clamaue¬
runt dicentes. Nos tecum ibimus: ⁊ absq retractatione uiam scĩ
sepulchri ꝓmutimus. Tunc uir sapiens ⁊ astutus uissit cruces
afferri. quas precepit fieri. Quib al latis dixit. Si dictis ur̃is un¬

Expanded text:
in Deo exsultavit, quia omnia haec non tantum esse hominum intellexit. in Deo exsultavit, quia omnia haec non tantum esse hominum intellexit. Qui statim eadem devotione succensus, duo pretiosa pallia jussit afferri, et ex eis corrigiatim incisis praecepit cruces fieri. Tmihi. O milites nune mei, estote Dei; et viam sancti sepulcri mecum incipite; et quae mea sunt, ut vestra, assumite. Nonne et nos Francigenae sumus? Nonne parentes nostri de Francia venerunt, et terram hamc militaribus armis sibi mancipaverunt? Proh dedecus! Ibunt consanguinIn omnibus futuris temporibus debet ascribi tam nobis quam liberis si, nobis absentibus, agitur haec divina militia. » Et cum his et istis similibus animosus miles finem daret, omnes clamaverunt qui aderant, dicentes: « Nos tecum ibimus et absque retractatione viam S. sepulcri promittimus. » Tunc vir sapiens et astutus cruces jussit afferri, quas praeceperat fieri. Quibus allatis dixit: « Si dictis vestr
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. quia si obuiam sibi ueniret omi orienti t̾rorem ineut̾et. Et cũ
sie armis ac telis accingantur. tamen ut ꝑegrini sibi necessaria
mercantur. Que cum audiss uir circumspectꝰ ⁊ diuitiis opulen¬
tissimꝰ talia uerba protulit. dicens coram omnib. Qr̃as agere deo
omnes debemus. qui in sua potestate habet omium corda ⁊⁊ quo
uult melinat ea. Quis enim tot pͥncipes tantumq ppłm insimul
collegisset: nisi ip̃e mentib eorum presideret: Cumq requireret
quod signum gestarent ꝑ egrinationis. didicit quia in frontib in¬
aut in spatulis dextris signum ferebãt sc̃e crucis. Cum uero ꝑ campos
discurrendo bellico usui se exercerent ⁊ soculando inuicem alt̾ in
alt̾um hastas iubrarent. om̃s una uoce clamabant dicentes. Deus
uult deus uult. Et hoc erat signum bellici clamoris illorum. Et
cum hoc it̾m audiret uir prudens ac mente sagax magis ac magiᷤ

Expanded text:
sunt, quia si obviam sibi veniret, omni orienti terrorem incuterent. Et cum sunt, quia si obviam sibi veniret, omni orienti terrorem incuterent. Et cum sic telis et armis accingantur, tamen ut inermes peregrini necessaria sibi mercantur. Quae cum audisset vir circumspectus et divitiis opulentissimus, talia verba protulit coram omnibus: « Gratias agere Deo omnes debemus, qui in sua potestate habet omnium corda et quo vult inclinat ea. Quis enim tot principes, tantum populum in unum collegisset, nisi eorum mentibus ipse praesideret? » Cumque requireret quod signum gestarent peregrinationis, didicit, quod aut in fronte aut in scapulis dextris signum ferebant sanctae crucis. Cum vero per campos discurrendo bellico usui se exercerent, et jocando invicealterum hastas vibrarent, omnes una voce clamabant dicentes: Deus vult, Deus vult. Et hoc signum erat bellici clamoris ipsorum. Et cum haec iterum audiret vir prudens et mente capax, magis ac magis
Abbreviated transcription (Latin):
erat in obsidione malti suꝑ litus scaphari pelagi constituti. Qui
hec audiens inquiri fecit quib pͥncipib tantus exercitus regeba¬
tur. quib armis muniebatur. quo ordine inced̾ent. utrum rape
uenerant aut sibi necessaria compararent. Cui ab inquisitoribuᷤ
relatum ẽ depͥncipib quia hugo magnus philippi regis francoꝵ
germanus signifer erat. idur tante milicie Robertus comes nor¬
mannus ⁊ robertus flandrensis comes ⁊ stepħs comes carnotensis
ꝯraimundus comes scĩ gidii e⁊ ep̃s podiensis duces erant :⁊ dñi.
Exerritus autem sic deuote ⁊ seriatim incedebant quia nullus ernt
qui noceret. Arma autem equitum tam idonea erant. que in tan¬
to procinctumilicie dei conueniebant. slam quis carnalis oculus
loricarum aut galearum aut scutoꝵ seu lancearum sole radiante
ferre sic pot̾at intuitum : Pedites uero omni gn̾e telorum p̾munit

Expanded text:
erat in obsidione Malphi super littus Scaphardi pelagi constituti. Qui erat in obsidione Malphi super littus Scaphardi pelagi constituti. Qui hoc audiens, fecit inquiri quibus principibus tantus exercitus regatur, quibus armis muniatur, quo ordine incedant, utrum rapere venerant, aut sibi necessaria compararent. Cui ab inquisitoribus relatum est de principibus, quod Hugo Magnus, Philippi regis Francorum germanus, signifer et dux sit tantae militiae, Robertus comes Northmannus, Robertus comes Flandrensis, Stephanus comes Carnutensis, Raimundus comes Sancti Aegidii, et episcopus Podiensis duces erant et domini. Exercitus autem sic devote et seriatim procedebat, quia cui nocuerit nullus erat. Arma equitum tam idonea erant, quia in tanto procinctu militiae Dei conveniebat. Nam quis carneus oculus loricarum, aut galearum, aut scutorum, aut lancearum, sole radiante, ferre poterat intuitum! Pedites vero omni genere telorum sic praemuniti
Abbreviated transcription (Latin):
uis sẏd̾ibus sius excitatis qua p̾mebatur depellere cecitatem. Et
cum int̾ tanta agmina enitesceret. t̾ribilis fulgor armorum. hunc
tamen reuerberaret. si posset intueri splendor armor. hi ad bellũ
unanimit̾ incedunt. ñ ut fugiant. s ut aut moriantur aut
uincant. Mori quidem nullum uite credunt dispendium. iunc̾e
uero diuni subsidii ẽ preconum. hii ergo memorat pͥncipes quoᷤᷤ
supra diximus. satis contiguo temꝑe de suis sedib exierunt s nata¬
le solum transeuntes diu̾so tempore ⁊ itinere transalpmau̾unt.
Itaq ꝑ italiam iter direx̾unt ⁊ diuina preeunte gr̃a. scdo apulsu
romam usq ꝑuen̾unt. Et o gloriosa xp̃i milicia quam ñ potuer̾t
bus cõmorantes. loca sc̃a ꝑ egrina consuetudine ꝑambulau̾u̾nt:
ca bñdictione ꝑcepta. ab urbe discesserunt: ac ꝑ apuliam suaᷤ
um uero sic incedent rumor tanti exercitus ad aures cuiꝰ

Expanded text:
novis sideribus suis excitatis, qua premebatur, depellere caecitatem. Et novis sideribus suis excitatis, qua premebatur, depellere caecitatem. Et cum inter tanta agmina enitesceret terribilis fulgor armorum, hunc tamen reverberaret, si intueri posset, splendor animorum. Hi ad bellum unanimiter incedunt, non ut fugiant, sed ut aut moriantur, aut vincant. Mori quippe nullum vitae credunt dispendium; vincere vero divini subsidii est praeconium. Hi ergo memorati principes, quos supra diximus, satis congruo tempore de suis sedibus exierunt, sed natale solum transeuntes, diverso tempore et itinere transalpinaverunt. Itaque per Italiam iter direxerunt, et divina praeeunte custodia, secundo appulsu Romam usque pervenerunt. Et, o gloriosa Christi militia, quam non potuerunt bus commorantes, loca sancta peregrina consuetudine perambulaveruntca benedictione percepta, ab urbe discesserunt, et per Apuliam suas um vero sic incederent, rumor tanti exercitus ad aures cujus
Abbreviated transcription (Latin):
emensis eccłie. O quam innumeri optimates ⁊ miuoriᷤ fame ꝯsules
cum his sunt associati. tam eiusdem francȩ quam minoris aut ma¬
parte australi mota sunt castra podiensis ep̃i: ⁊ comitis scĩ egi¬
dii nomine raimundi. Uir iste cum diues eẽt ⁊ temporalib
bonis locupletaretur. omĩa sua uendidit: quiam deliberationis
dnĩci sepulchri arripuit.
cre nunc p̾sentialit̾ uidemus in re quod olim promisit ds¬
ierłm ꝑos ysaie propħe. Ait enim. Nolitimere quia ego
tecum sum. Ab aquilone adducam semen tuum: ⁊ ab occidente
congregabo te. Dicam aquilonida: austro noli ꝓhibere. Affer
filios meos de longinquo: ifilias meas ab extremis t̾re. slunc ut
uidemus filii dei ⁊ filie iherosolimam tendunt ab extremis terxe.¬
et auster ⁊⁊ aquilo nutritos suos non audent ꝓhibere. Reuera
nune dñs ascendit suꝑ occasum q̃m requiescit inanimabus
occidentalium. Nunc occioens illustrare parat orientem: no

Expanded text:
nuit exitus. O quam alii innumeri optimates et minoris famae consules, cum his sunt associati tam ejusdem Franciae quam majoris et mitrali mota sunt castra Podiensis episcopi, et comitis Sancti Aegidii, nomine Raimundi. Vir iste cum praedives esset, et temporalibus bonis locupletatus, omnia sua vendidit, et viam deliberationis sancti sepulcri arripuit. Ecce praesentialiter nunc videmus in re, quod olim Dominus promisit per os Isaiae prophetae. Ait enim: Noli timere, quia ego tecum sum. Ab aquilone adducam semen tuum, et ab occidente congregabo te. Dicam Aquiloni: Da; et Austro: Noli prohibere: affer filios meos de longinquo, et filias meas ab extremis terrae . Nunc, ut videmus, filii Dei et filiae, Hierosolymam tendunt ab extremis terrae; auster et aquilo nutritos suos non audent prohibere. Revera nunc Dominus ascendit super occasum, quoniam requiescit in animabus occidentalium. Nunc occidens illustrare parat orientem, et