comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
phetȩ sensu spiritalia aspiciunt. eisq & illa
sunt p̃sentia : quȩ nr̃ȩ ignorantię absentia
uident᷑. Unde fit. ut inmente ꝓpħarum ita
coniuncta sint exteriorib interiora. quatinꝰ
simul utraq uideant: Simulq in eis fiat. &
intꝰ uerbũ qđ audtunt. & foras quod dicunt.
Patet igitur causa. cur qui nichil dixerat in¬
choauit dicens. & factũ ẽ in tricesimo anno.
quia hoc uerbũ qđ foris ꝓtulit. illi uerbo
qd intus audierat coniunxit. Continuauit gͦ
uerba quȩ ꝓtulit uisioni intimȩ: & idcirco in¬
cipit dicens. Et factũ ẽ. Subumxit enĩ hoc qđ
exterius loqui inchoat. ac si & illud foris sit qd̾
intus uiditdHoc aut̃ quod dicit᷑ quia tricesi.¬
mo anno sp̃m ꝓphetiȩ acceperit: indicat nob̃¬
aliquid considerandum. Uidelicet. quia iuixta
rationis usũ. doctrinȩ sermo ñ suppetit: nisi
inetate ꝑfecta. Unde & ipse dñs anno duode¬

Expanded text:
phetae sensus spiritalia aspiciunt, eisque et illa phetae sensus spiritalia aspiciunt, eisque et illa sunt praesentia quae nostrae ignorantiae absentia videntur. Unde fit ut in mente prophetarum ita conjuncta sint exterioribus interiora, quatenus simul utraque videant, simulque in eis fiat et intus verbum quod audiunt, et foras quod dicunt. Patet igitur causa cur qui nihil dixerat inchoavit dicens: Et factum est in tricesimo anno. Quia hoc verbum quod foris protulit illi verbo quod intus audierat conjunxit. Continuavit ergo verba quae protulit visioni intimae, et idcirco incipit dicens: Et factum est. Subjungit enim hoc quod exterius loqui inchoat, ac si et illud foris sit quod intus videt. 3. Hoc autem quod dicitur, quia tricesimo anno spiritum prophetiae acceperit, indicat aliquid nobis considerandum, videlicet quia juxta rationis usum doctrinae sermo non suppetit nisi in aetate perfecta. Unde et ipse Dominus anno duode
Abbreviated transcription (Latin):
Eus ꝓpheticȩ locutionis ẽ.
ut prius ꝑsonam. tempus.
locũq describat. & post mo.¬
dũ dicere misteria ꝓphetiȩ
incipiat: quatinꝰ adueritatẽ
solidius ostendendã ante
historiȩ radicẽ figat. & post fructus sp̃s per
mensis. Locum quoq denuntians adiungit.¬
Cum eem in medio captiuoꝵ iuxta flumen
cbobar: apti sunt cęli. & uidi uisiones dr̃i.
sis. ipse ẽ annus quintꝰ trans inigrationis regis¬
ioachim. Qui ut bene ꝑsonã indicet. etiã genꝰ
narrat cũ subditur. Et factũ ẽ uerbũ dñi ad
erechiel filiũ buri sacerdotẽ. Sed prima nob̾
questio ontur. cur is qui nichil adhuc dixe¬
rat. ita exorsus ẽ dicens. Et factũ ẽ intricesi¬
mo anno. Q. nãcu: sermo coniunctionis ẽ.
Et scimus quia ñ coniungit᷑ sermo subsequed.
nisi sermoni p̃cedenti. Qui igit᷑ nichil dixe.¬
ra. curdicit & sactũ ẽ. cum non sit sermo
cui hoc quod incigit subiungat: Quainre
intuendũ ẽ. quia sicut nos corporalia. sic pro¬

Expanded text:
us propheticae locutionis est ut prius personam, tempus locumque describat, et postmodum dicere mysteria prophetiae incipiat, quatenus ad veritatem solidius ostendendam, ante historiae radicem figat, et post fructus spiritus per mensis. Locum quoque denuntians, adjungit« Cum essem in medio captivorum juxta fluvium Chobar, aperti sunt coeli, et vidi visiones Domini. sis ipse est annus quintus transmigrationis Joachin. » Qui ut bene personam indicet, etiam genus narrat cum subditur: « Et factum est verbum Domini ad Ezechiel filium Buzi sacerdotem. » Sed prima nobis quaestio oritur, cur is qui nihil adhuc dixerat, ita exorsus est dicens: « Et factum est in tricesimo anno. Et namque sermo conjunctionis est, et scimus quia non conjungitur sermo subsequens nisi sermoni praecedenti. Qui igitur nihil dixerat cur dicit: Et factum est, cum non sit sermo cui hoc quod incipit subjungat? Qua in re intuendum est quia sicut nos corporalia, sic pro
Abbreviated transcription (Latin):
in morib trahitur electoꝵ: & in resurrecti¬
one sequitur similitudo ȩt̾nitatis in mente.
qm̃ uidebimꝰ eum sicuti ẽ. Et quia similitudi¬
nẽ quoq illius etiã corpora nr̃a ꝑcipient
in configuratione : dicatur recte de scĩs ani-¬
malib. dicatur. Similitudo hominis in
eis. Hȩc nos u. expositionis exordio p̃libasse
sufficiat. ut loquendi uirtꝰ silentio refota. ad
indaganda misteria quȩ sequunt᷑ robustior
exurgat. Certi & enĩ fumus. quia ipsũ de qͦ
loquimur habemꝰ aditorẽ qui uiuit et
regnat cũ patre inunitate sp̃s scĩ ds̃. ꝓ omĩa

Expanded text:
in moribus trahitur electorum, et in resurrectiin moribus trahitur electorum, et in resurrectione sequitur similitudo aeternitatis in mente, quoniam videbimus eum sicuti est; et quia similitudinem quoque illius etiam corpora nostra percipient in configuratione, dicatur recte de sanctis animalibus: Similitudo hominis in eis. Haec nos in expositionis exordio praelibasse sufficiat, ut loquendi virtus silentio refota, ad indaganda mysteria quae sequuntur robustior exsurgat. Certi etenim sumus quia ipsum, de quo loquimur habemus adjutorem, qui vivit et regnat cum Patre in unitate Spiritus sancti
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Apud quẽ non ẽ transinutatio. Nec uicis¬
situdinis obumbratio. Itaq ꝑ ioħem dicit᷑.
Similes ei erimꝰ. qm̃ uidebimus eũ sicuti est.
Quia ꝑ hoc qđ aspicimꝰ eius ẽentiã naturȩ :
amutabilitate nr̃a liberati. figimur in ȩt̃ni.¬
tatẽ. Immutabim᷑ quippe in ip̃so. qũe uide.¬
bimus: quia morte carebimꝰ uidendo uitã.
Mutabilitatẽ nr̃am transcendemꝰ. uidendo
immutabilẽ. Corruptione nulla tenebimur:
uidendo incorruptionẽ. Erit autẽ tunc simi¬
litudo hominis. etiã incorporib nr̃is. Hinc¬
& enĩ ꝑ paulũ dicitur. Nr̃ã conuersatio us
iħm .xpm. qui reformauit corpꝰ humilitatꝰ
nr̃ȩ: configuratum corpori claritatis suȩ.
Erunt ergo tunc electoꝵ corpora claritati
dnĩci corp̾oris configurata: quȩ & si ȩquali.¬
tatẽ głȩ eius ñ habent ꝑ naturã. similitudi¬
nẽ tamen configurationis eiꝰ habebunt ꝑ
grãm. Quia itaq similitudo uitȩ eiꝰ nunc

Expanded text:
ait: Apud quem non est transmutatio, nec vicisait: Apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio . Itaque per Joannem dicitur: Similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est: quia per hoc quod aspicimus ejus essentiam naturae, a mutabilitate nostra liberati figimur in aeternitatem. Immutabimur quippe in ipso quem videbimus, quia morte carebimus videndo vitam: mutabilitatem nostram transcendemus, videndo immutabilitatem; corruptione nulla tenebimur, videndo incorruptionem. Erit autem tunc similitudo hominis etiam in corporibus nostris. Hinc enim per Paulum dicitur: Nostra conversatio in istum, qui reformabit corpus humilitatis nostrae, configuratum corpori claritatis suae . Erunt ergo tunc electorum corpora claritati dominici corporis configurata, quae etsi aequalitatem gloriae ejus non habent per naturam, similitudinem tamen configurationis ejus habebunt per gratiam. Quia itaque similitudo vitae ejus nunc
Abbreviated transcription (Latin):
In mandatis tuis exercebor. & considerabo
uias tuas. Qui enĩ uias dñi tacite m m̃te
considerat. & se exercere in mandatis illius
festinat: quid aliud insemet ipso nisi ima¬
ginem noiu hominis reformat: Qđ quia
inscõꝵ cordib incessanter agitur: recte nunc
de animalib dicit᷑. Similitudo homnis in eis.
Post hanc uero similitudinẽ que nunc in morib
tenetur: quandoq ad similitudinẽ głȩ ꝑuenit᷑.
Hinc ce enĩ ioħs dicit. Nunc filii d̾i sumus. &
nondũ apparuit quid erimꝰ. Scimꝰ aut̃ qm̃ cũ
apparuerit : similes ei erimꝰ. Qui mox unde
hoc fieri ualeat. adungit dicens. qm uidebimꝰ
eũ sicuti est. Esse enĩ dei est. ȩternũ hunc atq
incõmutabilẽ ꝑmanere. Nam om̃e qđ mutat᷑.
desinit eẽ qđ fuit : ⁊ incipit eẽ qđ nor fuit.
Dei uero eẽ est dissimilit numquã ẽẽ. Unde
ad morsen dr̃. Ego sũ qui sũ. Et dices filiis is¬
rahel. Qui est misit me aduos. Iacob quoq

Expanded text:
In mandatis tuis exercebor, et considerabo In mandatis tuis exercebor, et considerabo vias tuas . » Qui etenim vias Domini tacitus in mente considerat, et sese exercere in mandatis illius festinat, quid aliud in semetipso nisi imaginem novi hominis reformat? Quod quia in sanctorum cordibus incessanter agitur, recte nunc de animalibus dicitur: « Similitudo hominis in eis. » Post hanc vero similitudinem, quae nunc in moribus tenetur, quando ad similitudinem gloriae pervenitur. Hinc etenim Joannes dicit: « Nunc filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus. Scimus autem quoniam cum apparuerit, similes ei erimus . Qui mox unde hoc fieri valeat adjungit dicens: Quoniam videbimus eum sicuti est . Esse enim Dei est aeternum hunc atque incommutabilem permanere. Nam omne quod mutatur desinit esse quod fuit, et incipit esse quod non fuit; Dei vero esse, est dissimiliter nunquam esse. Unde ad Moysen dicitur: Ego sum qui sum. Et dices filiis Israel: Qui est, misit m
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m dicit᷑. Disc ite ame. quiamitis sũ &
humilis corde. Persecutores quoq suos dili¬
gunt p̃dicatores scĩ. Sed ip ⁊ auctor om̃ium
ac redemptor inpassione psitus ꝓꝑsecuto.¬
ciunt quid faciunt. Menbra sua ponunt in
mortem se tradidit auctor uitȩ. Dicatur gͦ
de scĩs animalib quod similitudo hominis
in eis ẽ: quia qđ scã. qđ mira sunt. hoc ineis
de specie similitudinis ẽ. id est de uircute
imitationis. Caput quippe om̃ium nr̃m.
redẽptor nr̃ est. Et ꝑ salomonẽ dr̃. Oculi
sapientis incapite eius. stultus aut̃ intene.¬
bris ambulat. Tunc eñi incapite ocłos habe.¬
mus. cũ uitã redẽptoris nr̃i tacita cogitatio¬
ne conspicimꝰ : cũ om̃is nr̃a intentio in eius
imitatione se erigit. Ne siuias lucis aspicere
ocłs mentis neglexerit: statim clausus us
tenebris erroris cadat. Ad huiꝰ similitudinẽ
hominis surgere festinabat ꝓpħa. cũ dicer&.

Expanded text:
nostrum dicitur: « Discite a me quia mitis sum, et nostrum dicitur: « Discite a me quia mitis sum, et humilis corde . » Persecutores quoque suos diligunt praedicatores sancti, sicut ipse auctor omnium ac Redemptor in passione positus pro persecutosciunt quid faciunt . » Membra sua ponunt in mortem se tradidit auctor vitae. Dicatur ergo de sanctis animalibus, quod similitudo hominis in eis est. Quia quod sancta, quod mira sunt, hoc in eis de specie similitudinis est, id est, de virtute imitationis. Caput quippe omnium nostrum Redemptor noster est. Et per Salomonem dicitur: « Oculi sapientis in capite ejus, stultus autem in tenebris ambulat . » Tunc enim in capite oculos habemus, cum vitam redemptoris nostri tacita cogitatione conspicimus, cum omnis nostra intentio in ejus imitatione se erigit, ne si vias lucis aspicere oculus mentis neglexerit, statim clausus in tenebris erroris cadat. Ad hujus similitudinem hominis surgere festinabat Propheta, cum diceret: «
Abbreviated transcription (Latin):
aliud quã a similitudine longe recedere.
Plangunt autẽ uitã delinquentiũ p̃dicatores
Sc̃i. Sed de ipso nr̃o capite scriptũ ẽ. quia fle.¬
uit suꝑ hierłm. Gaudent debonis actibus
subditorũ. & recte oꝑantes diligunt. Sed
de redẽptore nr̃o scriptũ ẽ. Cui cũ adolescens
quidã diceret hȩc om̃ia custodiui aiiuentu.¬
te mea: magis dilexit eũ. Portant illatas
contumelias p̃dicatores scĩ. & nullã ad in¬
uicem contumeliã reddunt. Sed cũ redẽptori
nr̃o diceretur demoniũ habes: non in uirrã
reddidit. sed mansuetudinẽ respondit dices.
Ego dȩmoniũ non habeo. Feruent ⁊elo res¬
titudinis p̃dicatores scĩ. Sed redẽptor omĩũ
flagello de resticulis facto. uendentes et
ementes eicit de tẽplo. cathedras uendentiũ
colũbas euertit. & nũmulariorũ effudit es.
In omne qđ fortit̾ agunt. humilitatem tota
intentione custodunt. Sed ꝑ redẽptorem

Expanded text:
aliud quam a similitudine longe recedere? aliud quam a similitudine longe recedere? Plangunt autem vitam delinquentium praedicatores sancti: sed de ipso nostro capite scriptum est, quia flevit super Jerusalem . Gaudent de bonis actibus subditorum, et recte operantes diligunt; sed de Redemptore nostro scriptum est quia cum adolescens quidam 1191 diceret: Haec omnia custodivi a juventute mea , magis dilexit eum. Portant illatas contumelias praedicatores sancti, et nullam ad invicem contumeliam reddunt; sed cum Redemptori nostro diceretur: Daemonium habes , non injuriam reddidit, sed mansuete respondit, dicens: Ego daemonium non habeo . Fervent zelo rectitudinis praedicatores sancti; seflagello de resticulis facto, vendentes et ementes ejecit de templo, cathedras vendentium columbas evertit, et nummulariorum effudit aes . In omne quod fortiter agunt, humilitatem tota intentione custodiunt, sicut per Redemptorem
Abbreviated transcription (Latin):
formã serui accipiens. insimilitudinẽ homi.¬
nũ factus. & habitu inuentus ut homo :
Hȩc itaq animalia ut surgere ad scĩtatis
uirtutẽ ualeant: ad huius hominis simili.¬
tudinẽ tendunt. Scã enĩ non eẽnt: si huiꝰ
hominis similitudinẽ non haberent. Quia
quicqͥd in eis de uiscerib pietatis. quic quid
est: hoc abipso fonte miscđię. abipsa ra-¬
dice mansuetudinis. ab ipsa uirtute iusticiȩ.
id est a mediatore dĩ & hominũ dõ dño tra¬
xerunt. Huiꝰ se hominis similitudinẽ ha¬
here. egregius p̃dicator ostendit dicens.
Imitadores mei estote: sicut & ego xꝑisti.
Ad eius nos similitudinẽ surgere admonet:
cum dicit. Primꝰ homo de terra terrenus.
scds homo de cęlo cȩlestis. Sicut portauimꝰ
imaginẽ terreni : portemus & imaginem¬
eius qui de cęlo descendit. Sc̃s & eñi quisq
intantũ ad similitudinẽ huiꝰ hominis ducit᷑
in quantũ uitã sui redẽptoris imitat᷑. Nam
ab eius mandatis atq oꝑib discordare. quid ÷

Expanded text:
formam servi accipiens, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo ? Haec itaque animalia ut surgere ad sanctitatis virtutem valeant, ad hujus hominis similitudinem tendunt. Sancta enim non essent, si hujus hominis similitudinem non haberent, quia quidquid in eis de visceribus pietatis, quidquid est, hoc ab ipso fonte misericordiae, ab ipsa radice mansuetudinis, ab ipsa virtute justitiae, id est a Mediatore Dei et hominum Deo Domino traxerunt. Hujus se hominis similitudinem habere egregius praedicator ostendit, dicens: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . Ad ejus nos similitudinem surgere admonet, cum dicit: Primus homo de terra terrenus, secundus homo de coelo coelestis. Sicut portavimus imaginem terreniejus qui de coelo descendit . Sanctus etenim quisque in tantum ad similitudinem hujus hominis ducitur, in quantum vitam sui Redemptoris imitatur. Nam ab ejus mandatis atque operibus discordare, quid est
Abbreviated transcription (Latin):
factus ẽ mortalis cũ hominib in suo tunc ter.¬
rore uidebit᷑. eiq ignis iudicũ in reꝓboꝵ uin¬
dicta famulat᷑. Hinc enĩ scriptũ ẽ. Dies dñi
declarabit. quia inigne reuelabitur. HiNc
psalmista ait. Deus manifeste uenier. Us nr̃
& non silebit. Ianis inconspectr eius ardebit.
& incircuctu eius tempestas ualida. Ninc petrꝰ

Expanded text:
factus est mortalis cum hominibus, in suo tunc terfactus est mortalis cum hominibus, in suo tunc terrore videbitur, eique ignis judicii in reproborum vindicta famulabitur. Hinc enim scriptum est: Dies Domini declarabit quia in igne revelabitur . Hinc Psalmista ait: Deus manifestus veniet, Deus noster, et non silebit; ignis in conspectu ejus ardebit, et in circuitu ejus tempestas va
Abbreviated transcription (Latin):
informa diuinitatis conspicere reꝓbi ñ ꝑmit.¬
tuntur. Nidebunt enĩ inquẽ transfixerunt.
& tollatur impius ne uideat głamdi. Ubi et
apte subditur. Et ignis inuoluens. Quia ui¬
delicet ignis ille uidicii qui cęlũ atriũ & t̾rã
concremat. peccatores iã in sua suꝑbia non
ꝑmittit erigi sed inuoluit: quos ꝓculdubio.
inpęna suȩ dãpnationis confringit. Et splen-¬
dor incircuitu eius. Quia sicut fulgur exit
ab oriente & paret usq ad occidentẽm: ita
erit aduentus filii hominis. Ui nullus tunc
aiudicio in sua mente latere ꝑmittitur : quia
ipso iudicis fulgore penetratur. De quo mox
iudiciidie subditur. Et de medio eius qua.¬
si species electri. id est de medio ignis. Ipse
enim angłis atq archangłis om̃ib q uirtuti¬
bus p̃sidens redemptor nr̃. qui uelut in electri
similitudinẽ unus ex utraq ⁊ inutraq natura.
& ds ꝑmansit cũ patre: & ad redẽptionẽ nrãm

Expanded text:
in forma divinitatis conspicere reprobi non permitin forma divinitatis conspicere reprobi non permittuntur. Videbunt enim in quem transfixerunt . Et, Tollatur impius, ne videat gloriam Dei . Ubi et aperte subditur: Et ignis involvens. Quia videlicet ignis ille judicii, qui coelum aereum et terram concremabit, peccatores jam in sua superbia non permittet erigi, sed involvet, quos procul dubio in poena suae damnationis confringet. 17. Et splendor in circuitu ejus. Quia sicut fulgur exit ab Oriente, et paret usque ad Occidentem, ita erit adventus Filii hominis . Ubi nullus tunc a judicio in sua mente latere permittitipso judicis fulgore penetratur, de quo mox judice subditur. « Et de medio ejus quasi species electri, » id est, de medio ignis. Ipse enim angelis atque archangelis omnibusque virtutibus praesidens Redemptor noster qui velut in electri similitudinem unus ex utraque natura et Deus permansit cum Patre, et ad redemptionem nostram
Abbreviated transcription (Latin):
omia simul elementa ꝑturbet. Terror enim
ꝑturbationis ultimȩ inde uenire dicit᷑¬
unde generat᷑. Nam quia adferiendas frigidas
peccatoꝵ mentes iudiciũ ꝑturbationis ultimȩ
agit᷑. recte ab aquilone uentꝰ turbinis uenire
ꝑhibetur. Quȩ uidelicet concussio apte uentus
turbinis dr̃. quia in illo die cunctoꝵ qui tunc
incarne mortali inuenti fuerint. in pauore
nunio corda cõmouent᷑. Cũ enĩ ceperit ĩpleri
qđ scriptũ.ẽ. sol oliscurabitur. & luna ñdabit
lum̃ suũ. & stellȩ cadent de cęlo. & uirtutes cę¬
lorũ cõmouebuntur. quȩ mens erit homi¬
nis. ȩt̃ni iudicis sententiã non formidantis:
bi enĩ tunc cuncta simul peccata ante ocłos
redeunt. ibi omĩa quȩ cũ delectatione acta st̃
ad memoriã cũ pauore reuocant᷑. ibi caligo
cogitationis miserȩ: expęna ꝓximȩ dãpnatio.¬
nis. Inde & subditur. Et nubes magna. Tinc
quippe expeccatoꝵ memoria sensũ mentis de¬
primit caligo cęcitatis. cũ unigenitũ d filium

Expanded text:
ror enim perturbationis ultimae inde venire dicitunde generatur. Nam quia ad feriendas frigidas peccatorum mentes judicium perturbationis ultimae agitur, recte ab Aquilone ventus turbinis venire perhibetur. Quae videlicet concussio apte ventus turbinis dicitur, quia in illo die cunctorum qui tunc in carne mortali inventi fuerint, in pavore nimio corda commovebuntur. Cum enim coeperit impleri quod scriptum est: Sol obscurabitur, et luna non dabit lumen suum, et stellae cadent de coelo, et virtutes coelorum commovebuntur , quae mens erit hominis aeterni Judicis sententiam non formidantis? Ibi enim tunc cuncta simul peccata ante oculos redeunt, ibi omnia quae cum delectatione acta sunt ad memoriam cum pavore revocantur, ibi caligo cogitationis miserae ex poena proximae damnationis. Unde et subditur: Et nubes magna. Tunc quippe ex peccatorum memoria sensum mentis deprimit caligo caecitatis, cum unigenitum Dei Filium
Abbreviated transcription (Latin):
uos suꝑ sedes duodecĩ: iudicantes duodecim
tribus isrł. H ino asaias ait. Dñs ad iudi¬
ciũ ueniet. cum seniorib popłi sui. Hinc
salomon de ȩccła loquitur dicens. N obilis
inportis uir eius. cũ sederit cũ senatorib
terrȩ. Nis itaq sub breuitate transcursis.
aduentus primi ordinẽ sicut cepimus ex se-¬
quentes. ad euangłistarum ꝑsonas in exposi¬

Expanded text:
cim, judicantes duodecim tribus Israel . Hinc Isaias ait: Dominus ad judicium veniet cum senioribus populi sui . Hinc Salomon de Ecclesia loquitur, dicens: Nobilis in portis vir ejus, cum sederit cum senatoribus terrae . His itaque sub brevitate transcursis, adventus primi ordinem, sicut coepimus, exsequentes, ad Evangelistarum personas in exposi
Abbreviated transcription (Latin):
nũ uoluens. quid aliud quã olla succensa
fuit: Cuius facies afacie aquilonis ẽẽ dicit᷑.
quia si se aduerso sp̃ui ꝑtorporẽ mentis ñ
subderet: contra bonos in tanta malitia non
exarsisset. Nubẽ itaq sequit᷑ ignis in uoluens.
quia in eius cȩcitatẽ mentis. secuta ẽ crudeli¬
tas ꝑsecutionis. Si enĩ cognouissent. nũquã¬

Expanded text:
succensa fuit? Cujus facies a facie Aquilonis esse dicitur, quia si se adverso spiritui per torporem mentis non subderet, contra bonos in tanta malitia non exarsisset. Nubem itaque sequitur ignis involvens, quia in eis caecitatem mentis secuta est crudelitas persecutionis. Si enim cognovissent, nunqua
Abbreviated transcription (Latin):
dum idem dauid quia tẽplũ deo uellẽt con¬
struere requisisset. ilico respondit. Om̃e qđ
est incorde tuo uade ⁊ fac. quia dñs decũ est.
De quo illic statim subditur. Factũ ẽ autẽ in
nocte illa. Et ecce sermo dñi ad nathan dicens.
Uade ⁊ loquere ad seruũ meũ dauid. Hȩc dicit
dñs ds̃. Numquid tu edificabis mͥ dontũ ad

Expanded text:
dum idem David, quia templum Deo vellet condum idem David, quia templum Deo vellet construere, requisisset, illico respondit: Omne quod est in corde tuo, vade et fac, quia Dominus tecum est . De quo illic statim subditur: Factum est autem in nocte illa, et ecce sermo Domini ad Nathan, dicens: Vade et loquere ad servum meum David. Haec dicit Dominus Deus: Nunquid tu
Abbreviated transcription (Latin):
Cantate dño. psalmũ dicite nomini eiꝰ: iter
facite ei qui ascendit suꝑ occasum. dñs nom̃ ẽ
ei. Ipse & eñĩ suꝑ occasum ascendit. qͥ mortem
resurgendo calcauit. Cui dũ cantamꝰ: iter facimꝰ
ut ad nr̃m corueniat. ⁊ sui nos amoris gratia
accendat. Quia autẽ ꝓphetis ꝓphetiȩ sp̃s ñ
semꝑ adest: etiã uir di indicat. qui contͣ sama¬
riam missus: mala quȩ ei erant uentura nunti¬
auit. Qui tam̃ ꝓhibitus a dño in uia comede¬
re: ꝓphetȩ falsa ꝑsuasione deceptus ẽ. Quẽ¬
habuisset. Sciendũ quoq ẽ⁊ qđ aliquando pro.¬
phetȩ scĩ dũ consulunt᷑. ex magno usu ꝓphe.¬
tandi quȩdã ex suo spũ ꝓferunt. & se hȩc ex
ꝓphetiȩ sp̃u dicere suspicantur. Sed quia sc̃i
sunt audiunt: & semet ipsos quia falsa dixe.¬
rint rep̃hendunt. Nathan &e enĩ ꝓphetã scm̃
uirũ fuisse quis nesciat: Qui dauid regẽ &
de culpa aꝑte rep̃hendit: & quȩ ei ꝓ culpa
eadem ẽẽnt uentura nunciauit. Qũȩ̃ tamen

Expanded text:
almum dicite nomini ejus, iter facite ei qui ascendit super occasum, Dominus nomen est ei . Ipse etenim super occasum ascendit, qui mortem resurgendo calcavit. Cui dum cantamus, iter facimus, ut ad nostrum cor veniat, et sui nos amoris gratia accendat. Quia autem prophetis prophetiae spiritus non semper adest, etiam vir Dei indicat, qui, contra Samariam missus, mala quae ei ventura erant nuntiavit ; qui, tamen, prohibitus a Domino in via comedere, prophetae falshabuisset. 16. Sciendum quoque est quod aliquando prophetae sancti dum consuluntur, ex magno usu prophetandi quaedam ex suo spiritu proferunt, et se haec ex prophetiae spiritu dicere suspicantur; sed quia sanctsunt audiunt, et semetipsos quia falsa dixerint reprehendunt. Nathan etenim prophetam sanctum virum fuisse quis nesciat? Qui David regem et de culpa aperte reprehendit, et quae ei pro culpa eadem essent ventura nuntiavit; 1181 quem tamen
Abbreviated transcription (Latin):
qͦui mundũ ꝑfecte reliquerunt iudiees ueni-¬
unt: apte mox subdit᷑. Et in medio eiꝰ simili.¬
tudo quatuor animaliũ. Quid enĩ ꝑ quatuor
animalia Nisi quatuor euangłiste signant᷑:
Nec inmerito ꝑ euangłistas quatuor ꝑͦfectoꝵ
om̃ium numerꝰ exprunit᷑. quia om̃s qui in
ȩccła modo ꝑfecti sunt. ꝑfectionis suȩ recti¬
tudinẽ ꝑ eorum euangłium didicerunt.
De medio enĩ eius similitudo quatuor ani-¬
maliũ. quia illi tunc eius corpori uniti. eius
maiestati coniuncti. & simul facti cum eo
iudices uidebunt᷑: qui modo ꝑfecta opera
iuxta euangłica p̃cepta secuti sunt. Hino ẽ
enĩ quod ipsis scĩs apłis dr̃. Uos qui secuti es

Expanded text:
qui mundum perfecte reliquerunt judices veniunt, apte mox subditur: « Et in medio ejus similitudo quatuor animalium. » Quid enim per quatuor animalia, nisi quatuor Evangelistae signantur. Nec immerito per evangelistas quatuor perfectorum omnium numerus exprimitur. Quia Ecclesia modo perfecti sunt perfectionis suae rectitudinem per eorum Evangelium didicerunt. In medio enim ejus similitudo quatuor animalium, quia illi tunc ejus corpori uniti ejus majestati conjuncti, et simul facti cum eo judices videbuntur, qui modo perfecta opera juxta Evangelica praecepta secuti sunt. Hinc est enim quod ipsis sanctis apostolis dicitur: Vos qui s
Abbreviated transcription (Latin):
infundat. Vnde scriptũ ẽ. Sacrificiũ laudis
honorificauit me: & illic iter ẽ quo osten¬¬
dam illi salutare dei. Quod enim latine
salutare.: hoc hebraice iħs dicit᷑. In sacri¬
ficio igitur laudis fit iłiu iter ostensionis.
quia dum ꝑ psalmodiã cõpunctio effundi-¬
tur. uia nohis in corde fit: ꝑ quã ad iħm is
fine ꝑuenitur. Si cut ipse de sua ostensione
loquitur dicens. Qui diligit me: diligetur
a patre meo. & ego diligamꝰ eum: ⁊ manife.¬
stabo ei me ipsumꝰ. Hinc quoq scrꝙtũ est.

Expanded text:
infundat. Unde scriptum est: Sacrificium laudis infundat. Unde scriptum est: Sacrificium laudis honorificabit me, et illic iter est quo ostendam illi salutare Dei . Quod enim Latine salutare, hoc Hebraice Jesus dicitur. In sacrificio igitur laudis fit Jesu iter ostensionis, quia dum per psalmodiam compunctio effunditur, via nobis in corde fit, per quam ad Jesum in fine pervenitur, sicut ipse de sua ostensione loquitur, dicens: Qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum
Abbreviated transcription (Latin):
uoc abitur nom̃ eius admirabł. consiliariꝰ.
as. fortis. pater futuri scłi: princeps pacis.
Multiplicabit᷑ eius imꝑium: ⁊ pacis not
erit finis. Qui etiã de ezechia rege ꝓphetiȩ
spũ tactus e uicino. quia de infirmitate sia
surgeret p̃dixit: & quot annis post infira
mentib presto est: quatinꝰ cũ huno nots
habent se hunc agnoscant ex dono habere
cũ habent. Unde heliseus cũ flentem suna.¬
mitem mulierẽ a suis pedib ꝑgieri ꝑuerũ
auclli ꝓhiberet: dixit. Dimitte illa. anima
eñi eius in amaritudine ẽ: & dñs celauit a
me. ⁊ non indicauit mͥ. Sic quoq cum eũ
iosaphath de futuris requireret.⁊ ꝓphetiȩ
ei sp̃s de esset: psalten fecit applicari. ut
ꝓphetiȩ adhunc sp̃s ꝑ laudem psalmodie
descenderet: atq eius animũ de uenturis
repleret. ¶Uox et enĩ psalmodiȩ cũ ꝑ inten¬
tionẽ cordis agitur. ꝑ hanc omĩpotentido.¬
mino ad cor iter paratur: ut intentȩ men-
tił ꝓphetiȩ misteria. uł cõpunctionis grãm

Expanded text:
siliarius, Deus, fortis, pater futuri saeculi, princeps pacis. Multiplicabitur ejus imperium, et pacis non erit finis . Qui etiam de Ezechia rege prophetiae spiritu tactus e vicino, quia eum de infirmitate sua surgeret praedixit, et quot annis post infirmimentibus praesto est, quatenus cum hunc non habent, se hunc agnoscant ex dono habere cum habent. Unde Elisaeus cum flentem Sunamitem mulierem a suis pedibus per Giezi puerum avelli prohiberet, dixit: Dimitte illam, anima enim ejus in amaritudine est, et Dominus celavit a me, et non indicavit mihi . Sic quoque cum eum Josaphat de futuris requireret, et prophetiae ei spiritus deesset, psaltem fecit applicari, ut prophetiae ad hunc spiritus per laudem psalmodiae descenderet, atque ejus animum de venturis repleret . Vox enim psalmodiae cum per intentionem cordis agitur, per hanc omnipotenti Domino ad cor iter paratur, ut intentae menti vel prophetiae mysteria, vel compunctionis gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
Quia sp̃s dñi repleuit orbem t̾rarũ. & hoc qđ
continet omia. scientiã habet uocis. Omp̃s eñi
ds̃. sermo patris om̃ipotentis ẽ. Et qui de illo
loqui concupiscimꝰ: muti in illo nullomͦ erimꝰ
Dabit uerba utilia omp̃s uerbũ. quod ꝓ nobis
incarnatũ uiuit & regnat cũ patre in unitate

Expanded text:
quia spiritus Domini replevit orbem terrarum, et hoc quod quia spiritus Domini replevit orbem terrarum, et hoc quod continet omnia scientiam habet vocis . Omnipotens enim Deus, sermo Patris omnipotentis est, et qui de illo loqui concupiscimus, muti in illo nullo modo erimus. Dabit verba utilia omnipotens Verbum, quod pro nobis incarnatum vivit et regnat cum Patre in unitate
Abbreviated transcription (Latin):
uobiscũ: ne cadatis corã inimicis ur̃is. Qua in
re pensandũ ẽ. sicum ipsis ñ erat. cur eos ne ca-¬
derent ascendere ꝓhibebat : Si aut̃ cum ipsis
ut uincerent. sed tam̃ cũ ipsis erat: ne ab hostib
perirent. Oineffabilia pietras uiscera. Culpas
insequitur. & tam̃ peccantes ꝓtegit. Iratum se
indicat. & tamen ab hostib defendit. Sic ple¬
rumq paruulo filio delinquenti irascit᷑ mat̃.
rephendit. increpat. uerberat. Sed si hc̃ in p̃ceps
ire conspexerit ubi in mortis periculum ruat:
manũ tendit ⁊ retinet. & quȩ sic irata uerbera¬
uerat acsi non diligeret: sic diligenter retinet.
acsi irata non uerberasset. Hȩc in sola p̃fatione
colloquentes. nauigii nr̃i quasi intra portum
exercitium fecimꝰ: ut ad indaganda ꝓphetiȩ mi¬
steria. uelut in immensitatẽ pelagi post uela
pandamꝰ. Quod tam̃ non in nr̃a uirtute presu¬
mimꝰ. sed in eo qui linguas infantiũ fecit disertaᷤ.

Expanded text:
vobiscum, ne cadatis coram inimicis vestris . Qua in vobiscum, ne cadatis coram inimicis vestris . Qua in re pensandum est, si cum ipsis non erat, cur eos ne caderent ascendere prohibebat? Si autem cum ipsis ut vincerent, sed tamen cum ipsis erat ne ab hostibus perirent. O ineffabilia pietatis viscera! Culpas insequitur, et tamen peccantes protegit. Iratum se indicat, et tamen ab hostibus defendit. Sic plerumque parvulo filio delinquenti irascitur mater, reprehendit, increpat, verberat; sed si hunc in praeceps ire conspexerit, ubi in mortis periculum ruat, manum tendit et retinet, et quae sic irata verberaverat ac si non diligeret, sic diligendo retinet, ac si irata non verberasset. 19. Haec in sola praefatione colloquentes, navigii nostri quasi intra portum exercitium fecimus, ut ad indaganda prophetiae mysteria, velut in immensitatem pelagi, post vela pandamus. Quod tamen non in nostra virtute praesumimus, sed in eo qui linguas infantium facit disertas,
Abbreviated transcription (Latin):
repellendo tenet: quando cum his quos di-¬
iudicat simul intribulationẽ mittit qͦs amat.
Quis ista tantȩ pietatis uiscera pensare suffi¬
ciat. quod & culpas popłi dñs sine uindicta ñ
deserit. & tam̃ delinquentẽ popłm ase fundi.¬
tus ñ repellit: Sic cũ moyses ad reꝓmissionis
terrã exploratores duodecĩ misisset. ex quib
cũ decẽ post modũ desꝑationẽ popło facerent
idem populus in ira murmurationis accensus.
seductũ se adño eẽ conquestus ẽ: ut eiꝰ cada¬
uera iacerent indeserto. Cui om̃ꝑs ds̃ iratꝰ drx̃.
qđ nullus eoꝵ in terrã repmissionis intraret.
Quo terrore cõpuncti. praue se egisse cogno¬
uerunt: sese in lacrimis afflixerunt. Et accin¬
cti armis ꝓtinus ceperunt contra hostes ascen¬
dere: ut reꝓmissionis terrã post lacrimas in-¬
trare potussent. Quib ꝑ moysen dñs dicit. Dic
eis. Nolite ascendere neq pugnetis. ñ enĩ sum

Expanded text:
repellendo tenet, quando cum his quos dijrepellendo tenet, quando cum his quos dijudicat simul in tribulationem mittit quos amat. Quis ista tantae pietatis viscera pensare sufficiat? Quod et culpas populi Dominus sine vindicta non deserit, et tamen delinquentem populum a se funditus non repellit. Sic cum Moyses ad repromissionis terram exploratores duodecim misisset , ex quibus cum decem postmodum desperationem populo facerent, idem populus in ira murmurationis accensus, seductum se a Domino esse conquestus est, ut ejus cadavera jacerent in deserto ; cui omnipotens Deus iratus dixit quod nullus eorum in terram repromissionis intraret : quo terrore compuncti, prave se egisse cognoverunt, sese in lacrymis afflixerunt, et accincti armis, protinus coeperunt contra hostes ascendere, ut repromissionis terram post lacrymas intrare potuissent . Quibus per Moysen Dominus dicit: Dic eis, Nolite ascendere, neque pugnetis; non enim sum
Abbreviated transcription (Latin):
Cum quo tam̃ erechiel ꝓpheta in captiuitatem
mittitur. Quẽ diuina grã ita sibi placabilem
fecerat. ut ꝑ eũ uentura queq p̃diceret: ⁊ affli¬
cti popłi mentẽ consolari dignaret᷑. Considere.¬
mus ergo si possumꝰ. quanta est dispensatio suꝑ¬
ne pietatis. Quia sic iratus ẽ popło suo dñs. ut
tam̃ om̃i modo ñ irasceretur. Nam si iratꝰ ñ
ẽẽt: incaptiuitatẽ popłm minime tradidisset.
Et si om̃i modo iratus eẽt: electos suos in captiui¬
tatẽ cũ illo ñ mitteret. Sed agit hȩc diuina
miscđia. ut ex una eademq re exqua carnalib
dat flagellum: ex ea spiritalib uirtutis p̾stet
incrementũ. Cumq illos ꝑtribulationẽ pur¬
gat: istos ex societate tribulantiũ ad maiora
ꝓͥmerenda excitat. Et sic in iustis irascitur: ut
tam̃ eoꝵ corda ꝑiustoꝵ consortiũ consoletur.
ne si omimodo deserat: nullus post culpas
adueniã redeat. Tenendo igitur repellit. et

Expanded text:
cum quo tamen Ezechiel propheta in captivitatem cum quo tamen Ezechiel propheta in captivitatem mittitur , quem divina gratia ita sibi placabilem fecerat, ut per eum ventura quaeque praediceret, et afflicti populi mentem consolari dignaretur. Consideremus ergo, si possumus, quanta est dispensatio supernae pietatis, quia sic iratus est populo suo Dominus, ut tamen omnimodo non irasceretur. Nam si iratus non esset, in captivitatem populum minime tradidisset; et si omnimodo iratus esset, electos suos in captivitatem cum illo non mitteret. Sed agit haec divina misericordia, ut ex una eademque re, ex qua carnalibus dat flagellum, ex ea spiritualibus virtutis praestet incrementum. Cumque illos per tribulationem purgat, istos ex societate tribulantium ad majora promerenda excitat. Et sic injustis irascitur, ut tamen eorum corda per justorum consortium consoletur; ne si omni modo deserat, nullus post culpas ad veniam redeat. Tenendo igitur repellit, 1182 et
Abbreviated transcription (Latin):
diem hanc. Et paulo post. Cum completi
fuerint dies tui. & dormieris cũ patribus
tiuis: suscitabo semen tuũ post te qđ egredie¬
tur de utero tuo. Et firmabo regnũ eiꝰ. Ipse
ȩdificabit domũ nomini meo. Ecce nathadi
ꝓpheta qui prius regi dixerat uade ⁊ fac:
ipse post inodũ ꝓphetię spũ edoctus hoc fi¬
eri non posse denuntians. & regis consiliis
⁊ suis sermonib contradixit: quia qđ ex suo
spũ dixerat. falsũ fuisse rep̃hendit. Qua in¬
re inter prophetas ueros ac falsos ista distan¬
tia est: quia ꝓphetę ueri siquid aliquando ꝑ
suũ sp̃m dicunt. hoc ab auditorũ mentib ꝑ
scm sp̃m eruditi citius corrigunt. Prophete
aut̃ falsi ⁊ falsa denunciant. & alieni a scõ
sp̃u in suafalsitate ꝑdurant. Consideraties
igitur ꝓphetiȩ temporib ⁊ modis. intueri
irȩ suȩ moderamina dispensat. Israheliticus
quippe popłs conditori suo deliquerat. et
id circo regi baby lonio incaptiuitate seruiebat.

Expanded text:
leti fuerint dies tui, et dormieris cum Patribus tuis, suscitabo semen tuum post te, quod egredietur de utero tuo, et firm abo regnum eius, ipse aedificabit domum nomini meo. Ecce Nathan Propheta, qui prius regi dixerat, Vade et fac: ipse postmodum prophetiae Spiritu eductus, hoc fieri non posse denuncians, et regis consiliis et suis sermonibus contradixit: quia quod de suo spiritu dixerat, falsum fuisse deprehendit. re inter prophetas veros ac falsos ista distantia est, quia prophetae veri si quid aliquando per suum spiritum dicunt, hoc ab auditorum mentibus per Spiritum sanctum eruditi citius corrigunt. Prophetae autem falsi et falsa denuntiant, et alieni a sancto Spiritu in sua falsitate perdurant. 18. Consideratis igitur prophetiae temporibus et modis, intueri  hominum suae irae moderamina dispensat. Israeliticus quippe populus conditori suo deliquerat, et idcirco regi Babylonio in captivitate serviebat;
Abbreviated transcription (Latin):
homo de curru suo in occursũ tibi: Sciendum
quoq ẽ quia ꝓphetiȩ tempora in uicẽ sibi conci¬
nunt ad ꝓbationem: ut aliquando ex futuris p̃te.¬
rita: aliquando uero ex p̃teritis ꝓbentur futura.
Dixerat enĩ morses. In principio creauit ds̃ celũ
⁊ terram. Sed quis crederet quia uerũ de prete¬
rito diceret. si de futuro etiã aliquid ñ dicisset.
In ipsus et enim libri fine in cuiꝰ exordio illa de
p̃terito dixerat : aliquid ꝓphetię ꝑ iacob ucoem
de uenturis ꝑmiscuit dicens. Non auferetur¬
sceptrũ de iuda. ⁊ dux de femorib eiꝰ. donec ueniat
qui mittendus ẽ: & ipse erit expectatio gentium.

Expanded text:
homo de curru suo in occursum tibi ? 2. Sciendum homo de curru suo in occursum tibi ? 2. Sciendum quoque est quia prophetiae tempora invicem sibi concinunt ad probationem, ut aliquando ex futuris praeterita, aliquando vero ex praeteritis probentur futura. Dixerat enim Moyses: In principio creavit Deus coelum et terram . Sed quis crederet quia verum de praeterito diceret, si de futuro etiam aliquid non dixisset? In ipsius etenim libri fine, in cujus exordio illa de praeterito dixerat, aliquid prophetiae per Jacob vocem de venturis permiscuit, dicens: Non auferetursceptrum de Juda, et dux de femoribus ejus, donec veniat qui mittendus est, et ip
Abbreviated transcription (Latin):
manifesta fiunt: ꝓfecto monstratur quia ꝑ hc
modũ ꝓphetię sp̃s non p̃dicit qđ futurũ ẽ. sed os¬
tendit quod ẽ. Quo aut̃ pacto ꝓphetiȩ dicatur sp̃s.
qui nichil futurũ indicat. sed psens narrat: Qua in
re animaduertendũ ẽ. qđ recte ꝓpħatia dicitur.
non quia p̃dicit uentura. sed quia ꝓdit occuit a.
Rem quippe quã lib& sicut ab oculis nr̃is in futu¬
ro subtrahunt tẽpora: ita ab oculis nr̃is in p̃senti
subtrahit causa. Uentura ⁊ enĩ res occultat᷑ in fu¬
turo tempore: p̃sens aut̃ cogitatio ab scondit᷑ us
latenti corde. Est etiã prophetia p̃sens. cum res
quȩ lib& non ꝑ animũ sed ꝑ absentẽ locũ tegit᷑.
quȩ tam̃ ꝑ sp̃m derudatur. Et ibi fit p̃sens ꝓphe¬
tantis animus: ubi ꝑp̾sentiam non ẽ corpꝰ. Nam
gieri longe apropheta recesserat: cũ naaman syri
munera ꝑcipiebat. Cui tam̃ idem propheta dicit.
Nonne cor meũ in p̃senti erat quando reuersus ⁊

Expanded text:
manifesta fiunt, profecto monstratur quia per hunc manifesta fiunt, profecto monstratur quia per hunc modum prophetiae sptendit quod est. Quo autem pacto prophetiae dicatur spiritus, qui nihil futurum indicat, sed praesens narrat? Qua in re animadvertendum est quod recte prophetia dicitur, non quia praedicit ventura, sed quia prodit occulta. Rem quippe quamlibet, sicut ab oculis nostris in futuro subtrahunt tempora, ita ab oculis nostris in praesenti subtrahit causa. Ventura enim res occultatur in futuro tempore, praesens autem cogitatio absconditur in latenti corde. Est etiam prophetia praesens, cum res quaelibet non per animum, sed per absentem locum tegitur, quae tamen per spiritum denudatur. Et ibi fit praesens prophetantis animus, ubi per praesentiam non est corpus. Nam et Giezi longe a propheta recesserat, cum Naaman Syri munera percipiebat, cui tamen idem propheta dicit: Nonne cor meum in praesenti erat, quando reversus est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa locuturus. prius debeo tempora & modos
aꝑire ꝓphetię: ut dum accessus eius ostendit᷑.
uirtus melius cognoscatur. Prophetiȩ tempora.
tria sunt. Scilicet preteritũ. p̃sens. & futurũ.
Sed sciendũ est: qđ in duob temporib ꝓpbetia
ethymologiã ꝑdit. Quia cum ideo prophetia
dicta sit quod futura p̃dicat: quando de p̃terito
uel p̾senti loquitur. rationẽ sui nominis amitat
morat quȩ transacta sunt: uel ea quȩ sunit.
Quȩ tam̃ tria ꝓphetię tempora uerius loquimͣ.
si ex sacrȩ scripture testimoniis ostendamꝰ. Prophe¬
tia de futuro ẽ: ecce uirgo concipiet ⁊ pariet fi¬
lium. Prophetia de p̃terito. In principio creau̾
quando paulus apłs dicit. Si aut̃ om̃s prophe¬
tent. intret aut̃ quis infidelis uel idiota: cor.¬
iuncitur ab om̃ib. diiudicatur ab om̃ib occul
ta cordis eius manifesta fiunt. Et ita cadens in
faciem ad orabit dñm : ꝓnuntians quod uere ds̃
in uobis sit. Cum igitur dicit᷑ occulta cordis eiꝰ

Expanded text:
a locuturus, prius debeo tempora et modos aperire prophetiae, ut dum accessus ejus ostenditur, virtus melius cognoscatur. Prophetiae tempora tria sunt, scilicet praeteritum, praesens et futurum. Sed sciendum est quod in duobus temporibus prophetia etymologiam perdit. Quia cum ideo prophetia dicta sit quod futura praedicat, quando de praeterito vel praesenti loquitur, rationem sui nominis amittit,morat quae transacta sunt, vel ea quae sunt. Quae tamen tria prophetiae tempora verius loquimur, si ex sacrae Scripturae testimoniis ostendamus. Prophetia de futuro est: Ecce Virgo concipiet et pariet filium . Prophetia de praeterito: In principio creavit quando Paulus apostolus dicit: Si autem omnes prophetent, intret autem quis infidelis vel idiota, convincitur ab omnibus, dijudicatur ab omnibus; occulta enim cordis ejus manifesta fiunt, et ita cadens in faciem adorabit Deum, pronuntians quod vere Deus in vobis sit . Cum igitur dicitur: Occulta cordis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ michi sacram̃tũ. Qui tam̃ hoc ipsũ euangłiũ
quod ꝑ reuel ationẽ cognouerat cũ hierosolinĩs
p̃dicaturus ascenderẽt: ait. Icce ego alligatꝰ
spũ uado in hierłm: quȩ in ea uentura sunt mi¬
surrexit. die quoq quadragesima ascendit in
cȩlum: atq in dext̾a patris sedet. Qui ergo ꝑ
reuelationẽ euangłium agnouit. ꝓphetiȩ spũ
de p̃terito tactus ẽ. Sed quia quid ꝓ eodẽ euan¬
gelio passurus ẽẽt ignorabat. de futuro ꝓcul
dubio tactus non ẽ. Nam sic dicit. Nisi qđ sp̃s

Expanded text:
mihi sacramentum. Qui tamen hoc ipsum Evangelium quod per revelationem cognoverat, cum Jerosolymam praedicaturus ascenderet, ait: Ecce ego alligatus spiritu, vado in Jerusalem: quae in ea ventura sint miepultus, die tertia resurrexit, die quoque quadragesima ascendit in coelum, atque in dextera Patris sedet. Qui ergo per revelationem Evangelium agnovit, prophetiae spiritu de praeterito tactus est; sed quia quid pro eodem Evangelio passurus erat ignoravit, de futuro procul dubio tactus non est. Nam sic dicit: Nisi quod S
Abbreviated transcription (Latin):
trem nominans: quia redẽptorem humani
generis inutero portaret intellexit. et cũ om̃ia
ꝑficienda p̃diceret: quid etiã de futuro seque.¬
retur aspexit. Aliquando uero ꝓphetiȩ sp̃s ex
preterito tangit animũ nec tangit ex futuro.
sicut inpaulo apło aꝑte ostenditur: qͥ discipłis

Expanded text:
trem nominans, quia Redemptorem humani trem nominans, quia Redemptorem humani generis in utero portaret intellexit; et cum omnia perficienda praediceret, quid etiam de futuro sequeretur aspexit. 1178 9. Aliquando vero prophetiae spiritus ex praeterito tangit animum, nec tangit ex futuro, sicut in Paulo apostolo aperte ostenditur, qui discipulis
Abbreviated transcription (Latin):
are. Aliquando aut̃ ex p̃terito ⁊ ex p̃senti atq ex
futuro pariter animꝰ tangitur prophetantis. sic̃
elisabeth uenire ad se mariã conspiciens. qͥa in
carnatũ uerbũ gestaret inutero agnouit: eãq
iam dñi sui matrem uocauit dicens. Unde hoc
michi ut ueniat mater dñi mei ad me: De cuiꝰ
conceptione. ꝑ angłm quoq ad ioseph dicitus
Qđ enĩ in ea natum ẽ: de spu scõ est. Quȩ uide.¬
licet elisabeth dicit. Beata quȩ credidisti: qm̃ ꝑ
ficientur ea quȩ dicta sunt tibi adño. DiceN
enĩ beata quȩ credidisti. aꝑte indicat qͥa uerba
angłi quȩ dicta admariã fuerant: ꝑ sp̃magno.¬
uit. atq subiungens ꝑficient᷑ ea quȩ sunt dicta
tibi a dño: quȩ eam infuturo sequerent᷑ pre.¬
iuidit. Simul ergo de p̃terito ⁊ p̃senti atq ex
futuro ꝑ prophetiȩ spm̃ tacta est: quȩ & eam
ꝓnussionib angłi credidisse cognouit. & ma¬

Expanded text:
are. 8. Aliquando autem ex praeterito are. 8. Aliquando autem ex praeterito futuro pariter animus tangitur prophetantis, sicut Elizabeth Mariam ad se venire conspiciens, quia Verbum incarnatum gestaret in utero agnovit, eamque jam Domini sui matrem vocavit, dicens: Unde hoc mihi ut veniat mater Domini mei ad me . De cujus conceptione per angelum quoque ad Joseph dicitur: Quod enim in ea natum est, de Spiritu sancto est . Quae videlicet Elizabeth dicit: Beata quae credidisti; quoniam perficientur ea quae dicta sunt tibi a Domino. Dicens enim: Beata, quae credidisti, aariam fuerant per spiritum agnovit; atque sunjungens: Perficientur ea quae dicta sunt tibi a Domino, quae eam etiam in futuro sequerentur praevidit. Simul ergo de praeterito et praesenti atque ex futuro per prophetiae spiritum tacta est, quae et eam promissionibus angeli credidisse cognovit, et ma
Abbreviated transcription (Latin):
maior illo erit. Prophetiȩ ergo sp̃s ex presenti
parit ⁊ ex fucuro ꝓphetantis animũ tetigit.
dũ iacob &e uentura nunciabat: & eos quos cor.¬
poreis oclis uidere ñ poterat. ante se positos
ꝑ sp̃m discernebat. Sic achiae ꝓphetȩ animũ
ꝓphetiȩ sp̃s & ex p̾senti atq ex futuro tetige¬
rat. cum caligantib ocłis eam qua se ẽẽ aliã
simulabat. & uxorẽ hieroboam ẽẽ cognouit.
& quicqͥd ei futurũ eẽt aperuit dicens. In grede.¬
re uxor hieroboã. quare aliã te esse simulas:
Ego aut̃ missus sũ ad te durus nuncui Yade
⁊ dic hieroboã. Nȩc dicit dñs ds isrł. Quia ope¬
ratus es male suꝑ om̃s qui fuerunt ante te. &
fecisti tibi deos alienos ⁊ conflatiles ut me ad rra¬
cundiã ꝓuocares. me aut̃ ꝓiecisti post corpus
tuũ. id circo ego inducam mala suꝑ domum
hieroboam. Ex p̃senti ergo atq ex futuro parit̃
ꝓphetantis animus tactus fuerat. qͥ & ingre.¬
dientẽ dep̃hendere potuit: ⁊ ei uentura nunci¬

Expanded text:
go spiritus ex praesenti pariter et ex futuro prophetantis animum tetigit, dum Jacob et ventura nuntiabat, et eos quos corporeis oculis videre non poterat, ante se positos per spiritum discernebat. Sic Ahiae prophetae animum prophetiae spiritus ex praesenti atque ex futuro tetigerat, cum, caligantibus oculis, eam quae se esse aliam simulabat, et uxorem Jeroboam esse cognovit, et quidquid ei futurum esset aperuit, dicens: Ingredere, uxor Jeroboam, quare aliam te esse simulas? Ego autem missus sum ad te durus nuntius. Vade et dic Jeroboam: Haec dicit Dominus Deus Israel: Quia operatus es mala super omnes qui fuerunt ante te, et fecisti tibi deos alienos et conflatiles, ut me ad iracundiam provocares, me autem projecisti post corpus tuum, idcirco ego inducam mala super domum Jeroboam . Ex praesenti enim atque ex futuro pariter prophetantis animus tactus fuerat, qui et ingredientem deprehendere potuit, et ei ventura nunti
Abbreviated transcription (Latin):
pennata animalia subtilit̾ descri¬
bunt᷑. Utͥ hȩc euangłistaꝵ signi¬
ficari ꝑsonas. ipsa nob̾ subtilitaᷤᷤ
discretionis aꝑiat. nicħq ser¬
mođi nr̃o intellectui dubieta.¬
tis reluquat. Ecce enĩ dr̃. Similitudo aut̃¬

Expanded text:
pennata animalia subtiliter describuntur, ut per haec Evangelistarum significari personas ipsa nobis subtilitas descriptionis aperiat, nihilque sermo Dei nostro intellectui dubietatis relinquat. Ecce enim dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
is: & tam̃ multa quȩ euicino acta sunt mini.¬
me p̾udit. Ut eni pauca de multis loquar:
seruum miphiboseth sibã contra suum dnm̃
mentientẽ non incellexit. & amasȩ ꝓmuttens
dicit. Hȩc faciat michi ds̃ & hȩc addat. si non
magister miliciȩ fueris corã me omĩ tẽpore
pioab uidelicet quid sequeretur ignoraus.
quia amasa idem non solũ principatũ milt¬
tie ꝓ ioab non suscipera: sed etiã ꝑ ioab post

Expanded text:
is . Et tamen multa quae e vicino acta sunt miniis . Et tamen multa quae e vicino acta sunt minime praevidit. Ut enim pauca de multis loquar, servum Miphiboseth sibi contra suum dominum mentientem non intellexit ; et Amasae promittens, dicit: Haec faciat mihi Deus, et haec addat, si non magister militiae fueris coram me omni tempore pro Joab , videlicet quid sequeretur ignorans, quia Amasa idem non solum principatum militiae pro Joab non susciperet, sed etiam per Joab post