comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
morteni et edualit moriant᷑. Sic ĩ ꝯsumꝓtũ ticoii semꝑ q renastens. sron pered cot possit
sepe ꝑue iecur. Gnuc ent mors ĩmortalis. Onno umnent morti. qui uits ant mortossit
centem. In dieb illis ꝯuerent ħoies mortẽm ⁊ non inuenient eam. descderabuns moriͥ¬
mors fugiet ab illis. O mors qmͣ dulcis esses quib tam amara finft te solã desidẽ¬
seo miẜacões eius suꝑ om̃ia oꝑa ei̾s. qr õñ iratus est non obl̃mistit᷑ miseieñ. nec

Expanded text:
 Titii semperque renascens non perit, ut possit sepe perire iecur. 2 Tunc erit mors immortalis, tunc vivent morti qui vite sunt mortui. centem: «In diebus illis querent homines mortem et non inet fugiet mors ab illis. » O mors quam dulcis esses quibus tam amara fuisti, te solam desidersed «miseratio eius super omnia opera eius», quia «cum iratus est, non obliviscitur misereri», nec
Abbreviated transcription (Latin):
a tinea. pas mo es mat mea ⁊ soror mea umib hõ pntredo. ⁊ filius hõis uiis. qmͣ turpis
pat qm uilis mad qmͣ abh ominabilis soror. Conceptus est ħõ do sangͥns ꝑ ardor̃s libidins
pntreftõ cusꝰ tandem cadam̃ quasi finebies dines assistont / um̾us genunt pediculos ⁊ lũ¬
Ouid em̃ fetidius ħnuo cadcne. Quid hombilius hõis mortuo. Gna gͣtissimus erat amplo
bat ornatus in anla mͦ cordedmdus in tumba. Con oͦ cedebat gl̃iosus in thiono. modo

Expanded text:
ater mea, et soror mea vermibus’». «Homo putredo et filius hominis vermis». Quam turpis pater, quam vilis mater, quam abhominabilis soror! 3 Conceptus est homo de sanguine per ardorem libidinis putrefacto, cuius tandem cadaveri quasi funebres vermes adsistent. Vivus genuit pediculos et lumQuid ergo fetidius humano cadavere? quid horribilius mortuo homine? Cui gratissimus erat amplexus bat ornatus in aula, modo sordet nudus in tumba; qui modo vescebatur deliciis in cenaculo, modo
Abbreviated transcription (Latin):
naꝵq ꝓut hoi datũ est sapiencia. In qua intelligend̃ est quod cauend̃ sit hoi. uel quid faci¬
end̃ Et hoc est quod in psalmo legit᷑. Dñcte a malo ⁊ facbonũ. Iusticia est aĩ nobilitas. uni¬
cuiq rei ꝓpriam tribuens dignitatem. In hac dimuntatis cultus. ⁊ humanitatis iuia. ⁊ iusta
mdicia. ⁊ equitas tocius uite consernat᷑. ffortitudo est magna aniun paciencia ⁊ longaui-¬
mitas. ⁊ ꝑseu̾ancia in bonis oꝑib. ⁊ uictoria contͣ om̃i uicioꝵ gen̾a. Semꝑancia est tocius¬
uite modus. ne quid minis ho uel amet uel odio h̃eat. Set om̃es uite huius uarietates con¬

Expanded text:
vel quid faciendum: et hoc est, quod in Psalmo legitur: 145 Diverte a malo, et fac bonum . Justitia est animi nobilitas, unicuique rei propriam tribuens dignitatem. In hac divinitatis cultus, et humanitatis jura, et justa judicia, et aequitas totius vitae conservatur. Fortitudo est magna animi patientia et longanimitas, et perseverantia in bonis operibus, et victoria contra omnium  ite modus, ne quis homo nimis lamet vel habeat odio; sed omnes huius vite varietates con
Abbreviated transcription (Latin):
nabit᷑ dñ male agit. Dicit em̃ ꝓpheta. Irastimimi ⁊ nolite pectars. concessit quod natis
est. tulit quod culpe est. Ira alt̾uis: tua limet᷑ paciencia. ⁊ roli unici a malo: set unics mn
bono malũ. aldius pc̃cm: tum̃ ait p̾miñ. displicet tibi ald̃ns na. quod tibi in alto displicet

Expanded text:
nabitur, dum male agit. Dicit Propheta: Irascimini et nolite peccare . Concessit quod naturae nabitur, dum male agit. Dicit Propheta: Irascimini et nolite peccare . Concessit quod naturae est, tulit quod culpae est. Ira alterius tua leniatur patientia. Noli vinci a malo, sed vince in bono malum . Alterius peccatum t
Abbreviated transcription (Latin):
miciũ suꝑbia est. dñ aĩa p̾cepta contempint crdatoris. mox in cuuislt peccati corint
foneam. Dm̃is dupbia: tanto in n̾na iacet: quanto in alto c̃d erigit /tantoꝰ ꝓfincdius la¬
ditur quanto excelsius elenat̃. Quiem̃ ꝑ ꝓpriam suꝑbiam attollit̃. ꝑ dei iusticiam dampnat᷑¬
ante iuinam h̃ois exaltat᷑ opũs eius. ⁊ richil magis xp̃iano uitand̃rest: qmͣ suꝑbiai que iram
dei ꝓnocat. ⁊ram suꝑbia ex angelis demones fecit. humilitas antem h̃oies cc̃is Angelis siłes
reddit. Suꝑbi cupinnit in se p̾dicari quod non faciunt: hules refugiunt quicanid bom oꝑ¬
to exꝑo est sonis. Responsio mollis mitigat iram ciuo dnrus suscitat furorem. uii nracidus
te o h̃o p̾ocenpam̃t ira: mitiga eani. Illa ira mala est que mentem tubat. ut iectũ consilm
ꝑdat. Illa na iusta est ⁊ necessaria: quando h̃o contͣ ꝓpria nascitꝰ peccata. ⁊ contͣ sd ip̃m indig¬

Expanded text:
 quia dum anima praecepta contemnit Creatoris, mox in cujuslibet peccati corruit foveam; nam omnis superbia tanto in imo jacet quanto in altum se erigit, tantoque profundius labitur quanto excelsius elevatur. Qui enim per propriam superbiam attollitur, per Dei justitiam damnatus. Nihil magis Christiano vitandum est quam superbia, quae iram Dei provocat. Nam superbia ex angelis daemones fecit: humilitas autem homines sanctis angelis similes reddit. Superbi cupiunt in se praedicari quod non faciunt: humiles refugiunt, quidquid boni opto expers est rationis. Responsio mollis mitigat iram, sermo durus suscitat furorem . Vir iracundus,te, o homo, praeoccupaverit ira, mitiga eam. Illa ira mala est quae mentem turbat, ut rectum consilium perdatur. Illa ira est justa et necessaria, quando homo contra propria irascitur peccata, et contra seipsum indig
Abbreviated transcription (Latin):
̾nanta sit uers humilitatis unrtus. facils ex u̾bis dñi agnoscit᷑. qui ot suꝑbiam pha¬
r seoꝵ dampuaret dixit. Om̃ĩs qui so exaltat humiliabit᷑. ⁊ qui se humliat exal¬
tabit᷑. hummlitatis passib ad celi culmina conscendit᷑. quia deus excelsus non suꝑbia &
himulitats actingtͦ. De quo dc̃iũ est. deus suꝑbis rosistit. humuilib antomi dect g̾iam
Undo ⁊ in psaluuo dicit᷑. Excelsus dñs ⁊ himuilia respicit ⁊ alta a longo cognostit. Alta¬

Expanded text:
Quanta sit verae humilitatis virtus, facile ex verbis Domini cognoscitur, qui ut superbiam Pharisaeorum damnaret, dixit: Omnis qui se exaltat, humiliabitur, et qui se humiliat, exaltabitur . Humilitatis passibus ad coeli culmina conscenditur; quia Deus excelsus non superbia, sed humilitate attingitur. De quo dictum est: Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam  excelsus Dominus humilia respicit et alta a longe cognoscit
Abbreviated transcription (Latin):
hec pñdeamñ et ad quod bonũ corpus cũ quo hito nccaro uolu. ¶ som. ⁊ ioñ stt obseqio¬
in no dñs concupisconcia libidins : set amor inhiteo pulchemino castitatis. Wmm as
malũ andiend ̃ tarda ad u̾bñ tuũ festina ad ꝓficiend̃ accolerans. Snm in tno tio
solicita. in amoro ꝑfcã. in fide constaus in spe millatemus dubitaus. dileccos ꝓxum fei¬
neam. odii ardore non urar nec mindipliuore tabestam. Scdm comꝑ opus in mo spia
nec guls concupisco ucia fornicacio nec anaricia imuidia nec iia tristicia nec uanaglia

Expanded text:
haec respondeam, et ad quod bonum corpus, quod inhabito incitare voluissem. CAPUT LXVIhaec respondeam, et ad quod bonum corpus, quod inhabito incitare voluissem. CAPUT LXVItatis. Sim ad malum audiendum tarda, ad verbum tuum festina, ad perficiendum accelerans. Sim in tuo timore sollicita, in amore perfecta, in fide constans, in spe nullatenus dubitans. Dilectione proximi ferveam, odii ardore non urar, nec invidiae livore tabescam. Sanctum semper opus in me spira nec gulae concupiscentia, fornicatio nec avaritia, invidia nec ira, tristitia nec vana gloria.
Abbreviated transcription (Latin):
ens cemꝑ ad malũ ꝓua. les bonũ excusabit et prgerrima. uelox ad mortom ad
uitam difficilis cmi egosa sunt oꝑa luas ⁊ tenobraꝵ amantissima quia cadere
diligit ouigero negligit amarã est illi calus ⁊ dnlcis ꝑdicio in malĩ semꝑ
conuens delius ⁊ de peiore in pessima deflueus in quieta et impaciens flãmus gehenno
aĩãm c̾cmidaus Iuicieus int̾es g̾mina onpid itatis ⁊ anaricie ⁊ uanitatis ⁊ apoganas ⁊¬
no ⁊ impaciencie cedaꝵ q nequiciaꝵ suꝑflua in honosta se depͥuñt abftrah̃ons cd a colds¬
tib ⁊ delcans in donti Relinquit u̾itatom festinat hamriio usmtatem̃ ⁊ sba mledach
Et qͣnie plua. Sicut tinea lanam̃ denorat ⁊ sicut ignis lig̃na fem̃i stipulamq cõsi¬
mut. ita caro rebellis ⁊ delicata aĩam consinut ⁊ conqdiiat. Qid tli ad hoc co
quid tu ad hec respondes. Dicam inquit redemptori meo auto qui carus sxnar quid ad

Expanded text:
ens, semper ad malum prona, ad bonum excusabilis et pigerrima, velox ad mortem, ad vitam difficilis; cui exosa sunt opera lucis, et tenebrarum amantissima: quia cadere diligit, surgere negligit, amara est illi salus, et dulcis perditio: de malo semper corruens in deterius, et de pejoribus in pessima defluens; inquieta et impatiens, flammis gehennae animam circumdans, injiciens se inter germina cupiditatis et aad superflua et inhonesta se deprimit, abstrahens se a coelestibus, et delectans in terrenis; relinquit veritatem, festinat haurire vanitatem, et verba mendacii. Et quid plura? Sicut tinea lanam devorat, et sicut ignis ligna, fenum, et stipulam consumit: ita caro rebellis et delicata animam consumit et concremat. Quid tu ad haec anima, quid tu ad haec respondes? Dicam, inquit, Redemptori meo, antequam carne exuar, quid ad
Abbreviated transcription (Latin):
ito sunt uicia principalia uel originalia om̃i uicioꝵ ex quib quasi radicib om̃ia cor.¬
Imꝑte mentis uel incasti corporis dn̾isaꝵ uitia pusulant miqnitatũ. de ꝯmib pan¬
ta dice iatũ duxmiꝰ. oes ex quib ra dicib qui iami uicioss gͣmmacdis qestere uideaittir
ut sciat unusquisq iadicib extippatis facilius iamos p̃cideis posso
inuũ uitm̃ est spiritale. ouꝑbia. de qua dicit᷑. Iiicm̃ om̃is peccati est suꝑbia: que
regna est om̃i maloꝵ ꝑ quam angeli cecederut de celo. Qe fit ex contemptu mã¬
datoꝵ dei. fit eciam quando attollit᷑ mens de bonis opib suis. ⁊ se meliorẽm estimat aliis.
dum ui eo ip̃e peior est alus. quo se meliorem pntat ffit eciam ꝑ contimificiam snꝓbia: qũ
despicunt hoĩes cemorib obediis suis. Ex ip̃a uero nastit᷑ om̃is mobediencia. ⁊ om̃is p̃simp

Expanded text:
to sunt vitia principalia vel originalia omnium vitiorum, ex quibus quasi radicibus omnia corruptae mentis vel incasti corporis diversarum vitia pullulant iniquitatum. De quibus pauca dicere ratum duximus, vel ex quibus radicibus qui rami vitiosae germinationis crescere videantur; ut sciat unusquisque radicibus exstirpatis, facilius ramos praecidere posse. Primum vitium est spirituale, superbia, de qua dicitur: Initium omnis peccati superbia , quae regina est omnium malorum, per quam angeli ceciderunt de coelo, quae fit ex contemptu mandatorum Dei. Fit etiam, quando attollitur mens de bonis operibus, 142 et se meliorem aestimat aliis, dum in eo ipse pejor aliis est, quo se meliorem putat. Fit etiam per contumaciam superbia, quando despiciunt homines senioribus obedire suis. Ex ipsa ve
Abbreviated transcription (Latin):
hoib: ut uideamini ab eis. Idest ut ea uctencõe non faciatis bona ᷑ ut ab hõib uanã
landem h̃eatis. Set quicguid homo faciat boni: ꝓ dei amore ⁊ saluto aĩs sue ĩ frad̾na caitats
faciat. Ideo ip̃e dño dixct de quibusdam qui elemosinas faciunt. uel or̃ones ⁊ iemna. xt ab
hoib landem accipiant. Anen dico uob̃ receperunt n̾cedem suam. Qmi ꝓ eo bonũ quodlt-
facit. ut ab hõib landet᷑. hec est m̃ces illuis quam quosut: ⁊ millam a deo õpeĩars debet
iẽtribucõem: quia ꝓ eius amore non fecit. set ꝓ ual̃na hunano landis iactancia. sit᷑ ypoc̾te
Set scom̃ apłm. Qm gliat᷑ in dño głietui. Qm landem non appetit nec ꝓ contunelia con-¬
tmbat. nec ideo bonũ existimet se ho. ꝯmͣuis ab alio landet᷑. quia deus inspector est cordis
Quud em̃ ꝓdest malo h̃õi si bonuis p̾dicet᷑. Simo uacit᷑ hoc quos agit homo bomt est
quando placero deo desiderat: a quo h̃et quicquio bom hẽt uel facit. Qm bona ag̃o uidit᷑¬

Expanded text:
Matth, VI, 1, id est, ut ea intentione non faciatis bona, ut ab hominibus vanam laudem habeatis; sed quidquid homo facit boni, pro Dei amore et salute animae suae, et fraterna charitate faciat. Ideo ipse Dominus dixit de quibusdam, qui eleemosynas faciunt, vel orationes et jejunia, ut ab hominibus laudem accipilaudetur, haec est merces illius quam quaesivit, et nullam a Deo sperare habet retributionem; quia pro ejus amore non fecit, sed pro vana humanae laudis jactantia, sicut hypocritae stolum: Qui gloriatur, in Domino glorietur . Qui laudem non appetit, nec pro contumelia conturbatur. Nec ideo se bonum existimet homo, quamvis ab alio laudetur, quia Deus inspector est cordis. Quid enim prodest malo homini, si bonus praedicetur? Tunc veraciter hoc quod agit homo bonum est, quando Deo placere desiderat, a quo habet quidquid boni habet vel facit. Qui bona agere videt
Abbreviated transcription (Latin):
itaq ⁊ inuudus est: qui ⁊ p̾tita plangit. ⁊ itim flenda non admitit lanat᷑ ⁊ non est
ninidus. qui plaugit quod gossit. uec deserit. ⁊ post lacͥmas hec eadẽ quo flen̾at repetit
de hus qui p lac̾mas ad delca ieu̾tunt᷑ pnora. b̃o petius tribilis ait canis rei̾ttitmn ad
uomitũ sũ. ffili peccasti dr̃ in scriptua ot̃a. ue adicias idum. q de prisoinis dẽptaro
ut reniiaant᷑ tibi. peintencia uora: non annoꝵ nimo censet᷑. set amaritudino anim uide
⁊ becttus petrus mox a dño mdulgenciam recepit. quia amarissiuo flent trme negacõĩs cul¬
pam. penitencia qmͣms sit exigni temporis. si intiua cordis amaritudins agit ͦ. nõ despi¬
at᷑ apud idicem instñ deñ. qui cordis seceta considerat. ⁊ ron em̃ longitudinem temporis t̾m
requnt deus. quantũ affcm eiiceritatis penitentis penset᷑. Qui em̃ in xp̃m tota mento
ait. Ego sñ resmieccio ⁊ uita: qui ciedit in nd. eciam si mortuus fu̾it uiiot. ⁊ om̃is qmi uiit

Expanded text:
 Lavatur et non est mundus, qui plangit quod gessit, nec deserit; et post lacrymas haec quae fleverat repetit. De his qui post lacrymas ad delicta revertuntur priora, beatus Petrus terribiliter ait: Canis reversus ad vomitum suum . Fili, peccasti, dicitur in Scriptura sancta, ne adjicias iterum: sed de pristinis deprecare ut remittantur tibi . 3. Poenitentia vera beatus Petrus mox a Domino indulgentiam recepit, quia amarissime flevit trinae negationis culpam . Poenitentia quamvis sit exigui temporis, si intima cordis amaritudine agitur, non despicitur apud judicem justum Deum, qui cordis secreta considerat. Non enim longitudinem temporis tantum requirit Deus, quantum affectum sinceritatis poenait: « Ego sum resurrectio et vita: qui credit in me, etiamsi mortuus fuerit, vivet; et omnis qui vivit
Abbreviated transcription (Latin):
fecisset uel rapiam. Et nestit qdͥ in ħ̃mꝰ pcc̃o. luuen ꝑdidit cordis quod melius est oñn
luine corporis. Magis auare da pauꝑib quod hec: ut inuenias ini celo quod dedisti in t̾ra
¶ynd tunes pecuñam tuam ꝑders: ⁊ non tunes ut totus ꝑeas: pro adquisicõs pecimie.
falsum testimomiũ dicis ⁊ mentirs. rapis aliena. inras ꝑmias. quelos uetat. Nonus cũ hec
omia facis quaro non tues ut totus ardeas net̾nũ. Tni auare plus amas anrũ: qmͣ
aiãm Quid em̃ ꝓderit tibi si mundũ uninsũ lucreris. aĩe autem tue detimiontũ paciaris

Expanded text:
fecisset vel rapinam? Et nescit, quod in ejusmodi peccato lumen perdit cordis, quod melius est omni fecisset vel rapinam? Et nescit, quod in ejusmodi peccato lumen perdit cordis, quod melius est omni lumine corporis. Magis, avare, da pauperibus quod habes, ut invenias in coelo quod dedisti in terra. Quid times pecuniam tuam perdere, et non times ut totus pereas? Pro acquisitione pecuniae faomnia facis, quare non times ut totus ardeas in aeternum? Cur, avare, plus amas aurum quam animam? Quid enim proderit tibi si mundum universum lucreris, animae autem tuae detrimentum patiaris?
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i altaris. quoꝵ uita alioꝵ debet ẽẽ erudicio. ⁊ assidua saluo p̾dicacio. Sales enim
decet dñm hero amustros ⁊ q̃ui a nullo carius cõntagio conimpdat᷑ : got p̃oci Iconti¬
nencia castitatis oplendeant ⁊ tocius houostatis fulgeant in ppl̃o exemplis
anaricia ⁊ iniusta peciiue ad quisicõe. Qui uero ait de iustis laborib tuis fac ele¬
aliquid adquisient: ꝑdit iusticie equitatem. Dic anars. dic cupide. dic stelerate quid adqͣsisti
forte diccs aniũ adquisim. ⁊ unuu dic̃is Ecceamũ adquisisti ꝑ fraudem: ⁊ fidem ꝑ didisti ꝑ
miusticiam. Si in m̾cato fidem inueniies ueualem: sĩ bonus esses. quonͦ comparares eam .
ud quid p̾ciosum in archa: set damꝑnũ in corde. hus om̃ib meliores dinicias ꝑdidisti. id e̾
fidem ⁊ iusticiam. ⁊ dileccõem dei ⁊ ꝓxi. lucrñ tnũ cogitas: dampnũ timi non consideras. Si
huic lucio gaudes quare illa ꝑdita non plangis: plus ꝑdidisti: qmͣ adquisisti. Odmes rapis

Expanded text:
isti altaris, quorum vita aliorum debet esse eruditio, et assidua salutis praedicatio. Tales enim decet Dominum habere ministros, qui a nullo carnis contagio corrumpantur, sed potius continentia castitatis splendeant, et totius honestatis fulgeant in populo exemplisavaritia et injusta pecuniae acquisitione. Qui vero ait: De justis laboribus tuis fac eleaequitatem  Ms., justitiae aequitatem. Dic avare, dic cupide, dic scelerate, quid acquisisti? Forte dicis: Aurum acquisivi? et verum dicis. Ecce aurum acquisisti per fraudem, et fidem perdidisti per injustitiam. Si in mercato fidem invenires venalem: si bonus esses, quomodo comparasses  Ms., comparares eam? Qud quid pretiosius in area; sed damnufidem et justitiam et dilectionem Dei et proximi. Lucrum tuum cogitas, damnum tuum non consideras? Si huic lucro gaudes, quare illa perdita non plangis? plus perdidisti quam acquisisti. O dives, rapis
Abbreviated transcription (Latin):
niparars caini ⁊ caro faniula ⁊ obediie dñe sue .i. iõnali aĩe. Qne formeacio fit ꝑ cõmigti¬
oueni caruis cũ feĩa qualt. uel eciam alia quacũq ĩmiidicia. ad explend̃ libidimis asdorem
de qua .i. formcacõe nastit᷑ cecitas mentis. in cõnstancia ocłoꝵ ueltocius corporis amor ĩno¬
deratus. Sepe ꝑiculũ uite. lastima. loca petulancia. ⁊ om̃is incontinencia. odm̃ maudato
dei. mentis em̾iacio. ⁊ nnuste cupiditates. ⁊ regligencia uits futuis. ⁊ p̾sentis delectacio

Expanded text:
e, id est, rationali animae. Quae fornicatio fit per commistionem carnis cum femina qualibet, vel etiam alia quacunque immunditia ad explendum libidinis ardorem. De qua fornicatione nascitur caecitas mentis, inconstantia oculorum vel totius corporis amor immoderatus; saepe periculum vitae, lascivia, joca, petulantia, et omnis incontinentia; odium mandatorum Dei, mentis enervatio, et injustae cupiditates; negligentia vitae futurae, et praesentis delectatio
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ amore. Timore: de metu potestatis a licuꝰ u̾itatem dide uel indicare quislt panestit
epiditato: dñ p̾mio min̾us aliciꝰ conumpit᷑ idex. Odio: dum cuiuslt inmicicis.
causa noceri abdi desiderat. Amore: dñ amicos uel ꝓpiquos contͣ iusticiam defendit po¬
tentior. h̃ns quatuor modis cape equitas indicii oubũtit᷑. ⁊ iuocencia ledit᷑. magis do¬
lendi sunt qm oppͥmunt panꝑes : qͣmͣ qui pacumt᷑ iniuriam. Illi em̃ qui oppͥumtur
temꝑalem imẜiam ccto fumuit: Illi uero qui oppͥmunt eos ꝑ iniusticiamd et̾ius flãmis
deputant᷑. hic uero seps a malis bom ndicant᷑. n futura siquidem uita mali indicant᷑
a bomis. Sepe eciam ⁊ bom hic infelices aut. ⁊ misen coram ħoĩb: ⁊ mali felices. In illa
hoc scl̃o. contendant maxino ne bona ꝑdant ꝑpetua. Et qui molostias pacunit᷑: fortiter.
eos sufferant. ut et̾ua b̃ctudins digni iuenant

Expanded text:
, amore; timore, dum metu potestatis alicujus, veritatem dicere vel judicare quislibet pavescit; cupiditate, dum praemio muneris alicujus corrumpitur judex; odio, dum cujuslibet inimicitiae causa nocere alteri desiderat; amore, dum amicos vel propinquos contra justitiam defendit potentior. His quatuor modis, saepe aequitas judicii subvertitur, et innocentia laeditur. Magisque dolendi sunt qui opprimunt pauperes, quam qui patiuntur injuriam. Illi enim qui opprimuntur temporalem miseriam cito finiunt, illi vero qui opprimunt eos per justitiam, aeternis flammis deputantur. Hic vero saepe a malis boni judicantur, in futura siquidem vita mali judicantur a bonis. Saepe etiam et hic boni infelices sunt et miseri coram hominibus, et malhoc saeculo, contendant maxime ne bona perdant perpetua: et qui molestias patiuntur, fortiter eas sufferant, ut aeterna beatitudine digni inveniant
Abbreviated transcription (Latin):
mudet. diabolo similis est: qui ꝑ munidiam hõiem de paradisi felicitate deiecit. magnꝰ uii.
est qui muidiam humilitate suꝑat. discordiam caritate deftrunt. Quid infelicius est hõi:
qmͣ aldius bonũ smũ egisse suppliciũ: Omĩs enĩ inindus aĩo torquet᷑. unde gͥ bonł ꝓficit:
inde inindus contabestit. Melius ẽ bonoꝵ muitari exempla: qmͣ eos iuidie stimulis agiꝰ¬
tars. Imudia sonsũ mordet. pectus urit. mentem affligit. Nullus de altius ouiusls dole¬
at bono. uel felicitate alieua contristet᷑. Potest itaq homo aloms bonũ oũ fadei dñ amat
in alio quod ip̃e non facet

Expanded text:
invidet, diabolo similis est, qui per invidiam hominem de paradisi felicitate dejecit. Magnus vir est, qui invidiam humilitate superat, discordiam charitate destruit. Quid infelicius est homini, quam alterius bonum suum egisse supplicium? Omnis enim invidus animo torquetur. Unde igitur bonus proficit, inde invidus contabescit. Melius est 140 bonorum imitari exempla, quam eos invidiae stimulo agitare. Invidia sensum mordet, pectus urit, mentem affligit. Nullus de alterius cujuslibet doleat bono, vel felicitate aliena constristetur. Potest itaque homo alterius bonum suum facere, dum amat in altero, quod
Abbreviated transcription (Latin):
mundi doctor ait. qui faciunt. set qui cousencuint facientib digni efficnnt᷑ morte ꝑpetua
Sepe iudices pram. cupiditatis causa. aut diffornt aut ꝑr̃tunt uedicia. nec fimt
causas. quousq sacculus eoꝵ impleat᷑. Quando em̃ indicant: non cansam set dona consi¬
p̾sentis uite cõmodo tm̃i cogitand: de fictura autem nichil. Inpoꝵ more cunta rapientes. ⁊ uix pan¬
ca panꝑib relinquentes. Iracundus iudex indicii examen pleuo. contuers non ualet. quia
caligne fmorio nou uidet claritatem insticie. ⁊ ron est ꝑsona in indicio considerand̃a. Se
causa. Scnptum est em̃. Non accipies ꝑsonam in iudido. Iniqui indices errant in u̾itatis
sentencia dum intendunt gualitatem ꝑsons. ⁊ nocent cepe nustis. dñ improbe defundint
impios. Accepcio inu̾iñ in iudicus: p̾naricacio est u̾itatis. Qui deñ timentes iuste indicant.
et̾ua a deo acceptini sunt p̾mia

Expanded text:
mundi doctor ait, qui faciunt, sed qui consentiunt facientibus, digni efficiuntur morte perpetua mundi doctor ait, qui faciunt, sed qui consentiunt facientibus, digni efficiuntur morte perpetua . Saepe judices pravi cupiditaticausas quousque sacculus eorum impleatur; quando enim judicant, non causam, sed dona consiommodo tantum cogitant, de futuro autem nihil, luporum more cuncta rapientes, et vix pauca pauperibus relinquentes. Iracundus judex judicii examen plene contueri non valet, quia caligine furoris non videt claritatem justitiae. Non persona in judicio consideranda, sed causa. Scriptum est enim: Non accipias personam in judicio. Iniqui judices errant in veritatis sententia, dum intendunt qualitatem personae; et nocent saepe justis, dum improbe defendunt impios. Acceptio munerum in judiciis praevaricatio est veritatis. Qui Deum timentes, juste judicant, aeterna a Deo ac
Abbreviated transcription (Latin):
auaro scelestiuis: qui aĩam suam h̃et uenalem ꝓ cupiditate diniciaꝵ Anaricia modum
uaꝵ accepcõe debent ẽẽ indicia. Nichibem̃ iiquius est. qui iniu̾ia acciꝑe in indicũs. q̃ma
ditis. idicabit᷑ de uobis. Qua ꝓpł index deũ indicem timeat: neforte deo indicante damp¬
net᷑. qui innocentes dampnat. uel impĩos instificat ꝓ mim̾b uel emustt̃ ꝑsons amore uel
odio. ⁊ remo principum stultos uel improbos iudices pone debet. Nam stultus ꝑ ignoran¬
ciam ignorat insticiam: improbus antem ꝑ cupiditatem subu̾tit ipãm quam didicet uitatem
Pene gͣmius ladant᷑ panꝑes a pͣuis indicib: qmͣ a quentissimis hostib. Nullus enim p̃do
tam oupidus in alienis. qmͣ iudex m̾iguus in suis. peiores sunt hostib indices iniqui. hostes¬
congregaro student. Aliquociens iudices bom ministros h̃ent rapaces: quoꝵ scelers comꝯmiuãt᷑.
si non ꝓhibent rapacitatem illoꝵ hni i alienis ꝑeunt peccatis. ꝙr nõ solũ ut egiegnis

Expanded text:
avaro scelestius, qui animam suam habet venalem pro cupiditate divitiarum. Avaritia modum narum acceptione debent esse judicia. Nihil enim iniquius est, quam munera accipere in judiciis: quia bitis; judicabitur de vobis . Quapropter judex Deum judicem timeat, ne forte Deo judicante damnetur. Qui innocentes damnat, vel impios justificat pro muneribus; vel cujuslit. Nemo principum stultos vel improbos judices ponere debet: nam stultus per ignaviam ignorat justitiam; improbus autem per cupiditatem subvertit ipsam quam didicit veritatem. Pene gravius lacerantur pauperes a pravis judicibus quam a cruentissimis hostibus: nullus praedo tam cupidus in alienis, quam judex icongregare student. Aliquoties judices boni ministros 139 habent rapaces; quorum scelere coinquinantur, si non prohibent rapacitatem illorum. Hi in alienis pereunt peccatis, quia non solum, ut egregius
Abbreviated transcription (Latin):
esse non potit. ⁊ie mĩa cola si fuerit secmitatem faciat peccandi subiectis. Itimi si disti¬
psina sola semꝑ aderis: Stit᷑ amnis desinquontis in desꝑacoem. Et idex nõ mebis a deo
m̃ãm : s hanc m̃ĩam a c̃ẽ tp̃o debet hõ mciꝑe. Qnom̾ in alios est misericors. qui in se ip̃o qui¬
delis est: In se ip̃o qudesis efo: qmi sibĩ ꝑpetuas peccatis sus parat fłamas. Beno inisericors est.
qm a oe ĩp̃o mapiti ⁊ se diligontꝰ custodit ne punat᷑ cũ diabolo. ⁊ sic alus p̾stet quos sibi bomĩ¬

Expanded text:
 Nam misericordia sola si fuerit, securitatem facit peccandi subjectis. Iterum, si disciplina sola semper aderit, vertitur animus delinquentis in desperationem, et judex non merebitur a Deo hanc misericordiam a se ipso debet homo incipere. Quomodo in aliis est misericors, qui in se ipso crudelis est? In se ipso crudelis est, qui sibi perpetuas peccatis suis praeparat flammas. Bene misericors est, qui a se ipso incipit, et se diligenter custodit, ne puniatur cum diabolo; et sic aliis praestet, quod sibi bo
Abbreviated transcription (Latin):
untutem: nec matiitatem consilii here potat: cet om̃ia ꝑ p̾cipiciũ quoddam fade uidetur
de gna .i. na. pullulat tumor mentĩs. nxe. contumelie. clamor indignacio. p̃sumpcio blasphe¬
mie. sang̃nis effusio. homiicidia. xlcistendi cupiditas. nm̾naꝵ menoria. Quie umicit᷑ ꝑ pacien¬
ciam. ⁊ longaninictatem. ⁊ ꝑ iõnem intellcũalem quans deus mͥ serit mentib humanis. ⁊¬
ꝑ recordacõem orõnis dñice ubi deo dicct᷑. Tnmate nob̃ debcta ña. sicut ⁊ nos dimittimꝰ debito¬

Expanded text:
tutem, nec maturitatem consilii habere poterit, sed omnia per praecipitium quoddam facere videtur. De qua, id est ira, pullulat tumor mentis, rixae et contumeliae, clamor, indignatio, praesumptio, blasphemiae, sanguinis effusio, homicidia, ulciscendi cupiditas, injuriarum memoria. Quae vincitur per patientiam et longanimitatem, et per recordationem Orationis Dominicae, ubi Deo dicitur: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debito
Abbreviated transcription (Latin):
ait ĩmudicia libcdmũ: dicente scriptura. Corpus pct̃is subdĩtũ: op̃s scus effugiet
membra ma deo debent ẽẽ dicata: nonforncacõi. Opponat ho desc̃derio carus sue. etnoꝵ flã¬
mas tormentoꝵ. Assuestat inuenis castitatem: ut sct dignus sapiencie dei. ubi ĩundicia est
corporis: ibi hitacio diabolici op̃s. qui maynus gaudet in inquinacõe carius ñe. Om̃es ĩmim¬
dicie deo displicent. ⁊ maxinis que non sunt uaturales. Ammonet itaq nos scriptura sc̃a¬

Expanded text:
lit immunditia libidinum, dicente Scriptura, Corpus peccatis subditum Spiritus sanctus effugiet . Membra nostra debent Deo esse dicata, non fornicationi. Opponat homo desiderio carnis suae aeternorum flammas tormentorum. Assuescat juvenis castitatem, ut sit dignus sapientia Dei. Ubi immunditia est corporis, ibi habitatio diabolici spiritus, qui maxime gaudet in inquinatione carnis nostrae. Omnes immunditiae Deo displicent, et maxime quae non sunt naturales. 2. Q
Abbreviated transcription (Latin):
metuit oꝑib sius scieus se nunqmͣ eius p̾senciam effuge posse. Sicut psalmista deo dicit. Qno
ibo a sp̃n tuo: ⁊ quoa facie tua fugiam: Item. Qmia neq ab oriente neq ab occidente: subaudit᷑
patet locus fugiendi deũ. Ou tunet dñiu accipiet doctrinam eius. ⁊ qui uigilau̾nt mͦ manda¬
tis issuus: in̾uenient bũdiccõem sempituam. Timentis deñ beata est ãĩa. ⁊ a temptacõs dia¬
boli tuta remanet. Beatus hõ qui semꝑ panidus est. ⁊ cui donatñ est dei timorem semꝑ ants¬

Expanded text:
metuit, sciens se ejus nunquam praesentiam effugere posse, sicut Psalmista Deo dicit: Quo ibo a spiritu tuo, et a facie tua quo fugiam? item: quia neque ab Oriente, neque ab Occidente, subauditur, patet locus fugiendi Deum. Qui timet Deum accipiet doctrinam ejus; et qui vigilaverint in mandatis ejus, invenient benedictionem sempiternam. Timentis Deum beata est anima, et a tentatione diabolica tuta remanet. Beatus homo qui semper est pavidus , et cui donatum est Dei timorem semper ant
Abbreviated transcription (Latin):
Qie trib modis regnare uidet᷑ in hõie. Is est dnm h̃o horam canonicam ⁊ statitam gule can¬
sa anticrpare cupit: aut ex quisiciores aibos sibi p̃parare inbet qmͣ necessitas corporis. uel
sue qualttas ꝑsone exigat. uel si plus accipiet in edendo uel bibendo. ꝓpt descdeñ intemꝑ¬
ancie sue: qmͣ sue ꝓficiat sãluti. de qua id est gula: nascit᷑ iepta loticia. otimlttas. lem¬
tas. uamlogiũ. ĩ mudicia corporis. instabilitas mentis. libido quia ex oatinitats uent̾s.
sibido corꝑoris congent᷑. Que ꝑ iemina ⁊ abstmonciam ⁊ oꝑis cuuisit assdintatem oꝑtimo

Expanded text:
Quae tribus modis regnare videtur in homine; id est, dum homo horam canonicam et statutam gulae causa anticipare cupit, aut exquisitiores cibos sibi praeparare jubet, quam necessitas corporis, vel suae qualitas personae exigat, vel si plus accipiet in edendo vel bibendo propter desiderium intemperantiae suae, quam suae proficiat saluti. De qua gula nascitur inepta laetitia, scurrilitas, levitas, vaniloquium, immunditia corporis, instabilitas mentis, ebrietas, libido: quia ex saturitate ventris libido corporis congeritur, quae per jejunia et abstinentiam, et operis cujuslibet assiduitate
Abbreviated transcription (Latin):
se michi postmodũ uoluit libent obligare. Hen hen frat carissims pobit ne talis aꝑ¬
ire os qui talis ibi iueniet᷑. ut iuste cũ diabolo disputet᷑. uideam quid agami. Ab illi¬
uideamꝰ quomodo lib̃em᷑. uideamus ⁊ caneamus ne in uacuũ g̾ram dei suscipiamus
set itegro corde ꝑfecta fide remintien atq õꝑnamꝰ tam dampnosam atq diabolicam
hereditatem: ne pnpilli ⁊ panꝑes remanetmn. Recitet᷑ in mediũ nr̃m sentencia panli

Expanded text:
se mihi postmodum se voluit libenter obligare. » Heu! heu! fratres charissimi, poteritne talis aperire os, qui talis ibi invenietur, ut juste cum diabolo deputetur? Videamus ergo quivideamus quomodo liberemur; videamus et caveamus, ne in vacuum gratiam Dei suscipiamus: sed integro corde, perfectaque fide renuntiemus, atque spernamus tam damnosam diabolicam haereditatem, ne pupilli et pauperes remaneamus. Recitetur in medio nostrum sententia beati
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ non gessit. ⁊ quod non oportuit egit. Confessio insttficat. confessio ueniam peccatis
donat. Oũuis apes ueni̾s in confessione consistib. Confessio apus est m̃e. salus egroti. uiii¬

Expanded text:
 non gessit, et quod non oportuit egit. Confessio justificat, confessio veniam peccatis  non gessit, et quod non oportuit egit. Confessio justificat, confessio veniam peccatis donat: omnis spes veniae in confessione consistit. Confessio opus est misericordi
Abbreviated transcription (Latin):
tn remisisti npietatem pcci mei. Uineus confiteat᷑ pccor quo fecit quia nõ est fructuosa cõ¬
fessio apud inferos. nec pentencia ad salictem ꝓficiens. Ecce muic tempus salutis. etes minc
tempuo acceptabile deo. Tempus est minc remissionis penitentib. set tempus erct post-
mortem uindc̃e negligentib confiteri scelera sua. Om̃es em̃ impii amarã h̃ens in tormdittis
penitenciã: set non ꝓficit eis penitencia ad remissionem: set constĩa torquet eos ad angnien¬
tũ penaꝵ quas pacunt᷑. Potuerunt sibi ꝑ confessiondm p̾cauero tormentoꝵ ĩmaitatem
ut iustam h̃eat cansam ignostendi. Qui peccata sua occultat: ⁊ emubestit salubrt confiteri-
deñ. quem testem h̃et. it̾nm h̃ebit eñ ultorem. Optino se indicat hõ in hac uita. ne indi¬
cet᷑ a deo dampnacõs ꝑpetua. duplicom h̃ers debet fletum in penitoncia om̃is peccator.
sino ꝯma ꝑ negligenciam bon non fecit. sen quia malũ ꝑ audaciam ꝑpetranit. Quod

Expanded text:
 dignus poenitentiae. Vivens confiteatur peccator quae fecit; quia non est fructuosa confessio apud inferos, nec poenitentia ad salutem proficiens. Ecce nunc tempus salutis, ecce nunc tempus acceptabile Deo . Tempus est nunc remissionis poenitentibus; sed tempus erit post mortem vindictae negligentibus confiteri scelera sua. Omnes enim impii amaram habent in tormentis poenitentiam: sed non proficit eis poenitentia ad remissionem, sed conscientia torquet eos ad augmentum poenarum quas patiuntur. Potuerunt enim sibi per confessionem praecavere tormentorum immanitatem, ut justam habeat ignoscendi causam. Qui peccata sua occultat, et erubescit salubriter confiteri, Deum quem testem habet, iterum habebit eum ultorem. Optime se judicet homo in hac vita, ne judicetur a Deo damnatione perpetua. Duplicem habere debet fletum in poenitentia omnis peccator: sive quia per negligentiam bonum non fecit, seu qui
Abbreviated transcription (Latin):
confessionis nr̃e. cũ om̃ia p̾sto suict que cogitamꝰ loqum aut agimꝰ. set nos alit̃ salui
fier non possimi. confiteam᷑ penitentes quod miqus gessimꝰ negligentes. Qui sd ip̃m ac¬
cusat in pc̃tis sũis: hunc diabolus non h̃es it̾nm accusare in die indicii. Si tamdn confitens
penitendo dilint que fecit. uec it̾um reuonat que egit. Confitemini dicit Iacobus apłus al
fit ad galtm. Set ⁊ Salomon de. confessions pccõꝵ dixit. Qui abscondit stelera sua nõ dirget᷑
Qm autem confessus fu̾it ⁊ religuerit ea: m̃am cousequet᷑. Magnũ e salutis medicamentũ:¬

Expanded text:
nos aliter salvi fieri non possumus, nisi confiteamur poenitentes, quod inique gessimus negligentes. Qui se ipsum accusat in peccatis suis, hunc diabolus non habet iterum accusare in die judicii: si tamen confitens poenitendo diluit quae fecit, nec iterum renovat quae egit. Confitemini, dicit Jacobus apostolufit ad salutem . Sed et Salomon de confessione peccatorum dixit: Qui abscondit scelera sua, non dirigetur: qui autem confessus fuerit, et reliquerit ea, misericordiam
Abbreviated transcription (Latin):
at milla calamitas frangat. Doꝰ mͥ ꝓrͦs est. pastor nr̃ circa nos est quid metuim. Et si
metumiꝰ clameniꝰ ad pasterem nr̃m ut nos andiat. Clamemꝰ n compiniccõe cordis dicentes
Enam sĩcut oms que ꝑnt. requiis dnuĩ tuũ dñs. Clamem/ ⁊ dicamꝰ. lib̃a a framea deus
aĩam meam ⁊ de mami canĩs unicam meam. Salua me ex ore leonis. clamoni ⁊ dicamꝰ
put fuga a nie ⁊ non est requiiat aĩam meam. Considerabo ad smistiam. ecce lupus ut di
abolus iugiet. ut le frendet Eccs iupus e̾ contͣ cau̾iolatiat. clamani ad te dñs dixi
tu es epes mea porcio mea in t̾ra umencĩ. lib̃ea ius dñs do iuanib imicoꝵ ⁊ eoꝵ qͣmi¬

Expanded text:
at, nulla calamitas frangat. Dominus in proximo est pastor noster circa nos est, quid metuemus? Et si metuimus, clamemus ad pastorem nostrum, ut nos audiat. Clamemus in compunctione cordis, dicentes: Erravi sicut ovis quae periit; require servum tuum, Domine . Clamemus et dicamus, Libera a framea Deus animam meam, et de manu canis unicam meam: salva me ex ore leonis . Clamemus et dicamus, Periit fuga a me, et non est qui requirat animam meam . Considerabo ad sinistram? Ecce diabolus ut lupus rugit, sicut leo frendet. Ecce lupus est? contra latrat canis. Clamavi ad te, Domine; dixi: tu es spes mea, portio mea in terra viventium
Abbreviated transcription (Latin):
reus quem denoret. Esto nob turs fortitudinis a facie mimici. petiniꝰ ⁊ instantissi¬
me petimꝰ ut libes. auidus em̃ in maligno positus est. Ecce seminit mala ⁊ ꝑemat
mali angelus ouꝑbus ꝑditus ⁊ om̃es ꝑders cupiens. lib̾a nos dñe deus ab om̃i malo
⁊ pars nĩa sit cũ om̃i bono ⁊ ab om̃i malo liba nos. qr tunc ab om̃i malo liberamui
qñ a diabolo ⁊ angelis eius separam̃. Angeli eius qui faciunt uoluntatem eius. ⁊ iõ
at nob̃ pais cũ talib qm facuut uoliitatem diãboli. Set cũ illo qui dixit. Qui fec̾it¬

Expanded text:
Esto nobis, Domine, turris fortitudinis a facie inimici . Petimus et instantissime petimus, ut liberes nos. Mundus enim in maligno positus est . Ecce saeviunt mala, et pereunt mali, angelus superbus, perditus, et omnes perdere cupiens? Libera nos, Domine Deus, ab omni malo, et pars nostra sit cum omni bono. Ab omni malo libera nos, quia tunc ab omni malo liberamur, quando a diabolo et angelis ejus separamur. Angeli ejus sunt, qui faciunt voluntatem ejus. Non sit nobis pa
Abbreviated transcription (Latin):
bilis angeloꝵ qeatura cẽcidit de celo. ꝑ humilitatom dei: fragilitas humans natuis ascen¬
dit in celũ. honesta est em̃ int hoies humilitatis consuetudo: sicut. Salomon ait ubi fu̾it
d̃nꝑbia ibi erit ⁊ contumelia. ubi antem humilitas: ibi ⁊ sapiencia. Item alius sapiens
ad quom antom rospiciam nisi ad humilem ⁊ quietũ. ⁊ trementem u̾ba mea. Quioimꝙ
himlis ⁊ quietus non erit: non potest in eo h̃itars gra ap̃s cc̃ĩ. Weus humilis fc̃us d̾ nr̃e¬

Expanded text:
bilis angelorum creatura cecidit de coelo, per humilitatem Dei fragilitas humanae naturae ascendit in coelum. Honesta est enim inter homines humilitatis consuetudo, sicut Salomon ait: Ubi fuerit superbia, ibi erit et contumelia; ubi autem humilitas, ibi et sapientia . Item alius SapiensAd quem autem respiciam nisi ad humilem, et quietum, et trementem verba mea ? Quicunque humilis et quietus non erit, non potest in eo habitare gratia Spiritus sancti. Deus hu
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s em̃ art. Sicut lutũ fignli. ctã uos estis in mãmi mea. Ideo huim̃lien nos sub ma¬
mi om̃ipotentis dei : ut nos exaltet in tempore uisitacõis. Cogitemi nos in consptu dei
estis pusillammes. confortamini ⁊ nolits timers. Eccs dens nr̃ redribuet ndicm.
Ipẽ ueniet ⁊ saluos nos faciet. Dñs in ꝓximo ẽ nnchil coliciti citis. richil nos t̾reat
mũdi infelicctas. qr si istam infilicctatem mñdanam sci ouĩes tumissent: ꝑpetuam fe¬
licitatom non h̃erent. Si felicitas h̃ui mitdi tnsitoria diligit᷑ hic ꝑpetua no ĩnenit᷑
Si uero ꝑpetua feliatas quert᷑. qm̃ hic non inuonit᷑ ad ꝑpetuam felicitatẽ tendanꝰ¬

Expanded text:
Sicut lutum in manu figuli, ita vos estis in manu mea . Ideo humiliemus nos sub manu omnipotentis Dei, ut nos exaltet in tempore visitationis . Cogitemus nos in conspectu Dei estis pusillanimes; confortamini, et jam nolite timere: ecce Deus vester retribuet judicium, ipse veniet et salvos nos faciemundi infelicitas: quia si istam infelicitatem mundanam sancti omnes timuissent, perpetuam felicitatem non haberent. Si felicitas hujus mundi transitoria diligitur, hic perpetua non invenitur. Si vero perpetua felicitas quaeritur, quoni
Abbreviated transcription (Latin):
plante eius. Sic qui mgredit᷑ ad muliorem ꝓgꝰ sui: non ent inimidus cũ tetigit eam. Silit
⁊b̃s paulus ammonet nos Apl̃us inquiens. Bonũ est mulierom non tange: quasi statim
in tactu ꝑiculũ eẽt. Pulqa est casta iuem̃i pudicicia: ⁊ deo amabilis. ⁊ ad om̃s bomũ utilis
Om filios ħet spiritales uel camales: intriat illos ni castitate deo: non in fornicacõs diabolo
Quid ꝓdest h̃oi filiũ h̃ere. initriis amare: ai ebius eũ intriet tormentis : Qui in castitato
unũt. angl̃icam h̃ent in t̾ris conu̾sacõem. Castitas hoiem celo comungit. angelis facet Cmĩ
Qui mulierom h̃et legitimam: legctinis otatur ea temporib oportumis: ut bndiccosm̃
meat᷑ filioꝵ a deo reciꝑe. ⁊ remo dicat a fornicacõe so custodiis non posse. ffidelis om̃

Expanded text:
plantae ejus: sic qui ingreditur ad mulierem proximi sui, nonplantae ejus: sic qui ingreditur ad mulierem proximi sui, nons Paulus admonet nos apostolus, inquiens: Bonum est mulierem non tangere , quasi statim in tactu periculum esset. Pulchra est casta juvenum pudicitia, et Deo amabilis, et ad omne bonum utilis. Qui filios habet spirituales, vel carnales, nutriat illos in castitate Deo, non in fornicatione diabolo. Quid prodest homini filium habere, nutrire, amare, si aeternis eum nutriet tormentis? Qui in castitate vivunt, angelicam habent in terris conversationem. Castitas hominem coelo conjungit, angelis facit concivem. Qui mulierem habet legitimam, legitime utatur ea temporibus opportunis, ut benedictionem mereatur filiorum a Deo recipere. Nemo dicat a fornicatione se custodire non posse. Fidelis est
Abbreviated transcription (Latin):
tissimus ꝓferebat sentencias de tanenda ĩnuidicia canus dicens. ffanus em̃ distillans
labia metricis. ⁊ intidius oleo gntt᷑ eius. srouissima auten illius amara quasiꝰ abscinthm̃
⁊ acuta quasi gladius biceps. pedes enis descendunt ad mortom: ⁊ ad inferos grossus illms
penẽtrant. Pei comitam uite non ambulant. uagi sunt gressus ei̾us ⁊ inuostigabiles ⁊iũc
eigo fili andi mo: ⁊ ne recedas a u̾bis oris mei. Longo fac ab ea uiam tuam: ⁊ us appropm¬
ques forib domus eius. hoc ciquidem non colũ de metricũ ĩniudicia dixit. set eciam
de om̃i caris concupiscencia quo colicitat aĩam suam consentiie desidenis. Set racio
mentis ꝓ hibers debet impetud̃ carnis. ⁊ refrenars uoluptates ei̾us miquas. Item ills qui
supͣ ꝓhibens cohitacõem feminaꝵ m̾uenib dicens. ⁊ unquid absconders pͭ h̃o ignem in
sum suo. xt uestimenta illius non ardeant ant ambularo suꝑ primas. ⁊ non comburent᷑

Expanded text:
a, dicens: Favus distillans labia meretricis, et nitidius oleo guttur ejus; novissima autem illius amara quasi absynthium, et acuta quasi gladius biceps. Pedes ejus descendunt ad mortem, et ad inferos gressus illius penetrant: per semitam vitae non ambulant, vagi sunt gressus illius et investigabiles. Nunc ergo, fili, audi me, non solum de meretricum immunditia dixit, sed etiam de omni carnis concupiscentia, quae sollicitat animam suam consentire desideriis suis: sed ratio mentis prohibere debet impetus carnis et refrenare voluptates ejus iniquas. Item ille qui supra, prohibens cohabitationem feminarum juvenibus, dicit : Nunquid abscondere potest homo ignem in sinu suo, ut vestimenta illius non ardeant; aut ambulare super prunas et non comburantur
Abbreviated transcription (Latin):
u paciencia em̃ dicit᷑ i em̃igelio: possidebitis aĩas oĩad. In om̃i em̃ uita humana:
paciencia nccia est. Sicut itaq padent onffeno deben iumpas ab alus in nos de¬
latas: ita ⁊ paciend trbulacões quo nob enenent sufferio uecosso est. Sepissims mn
hoc ocł̃o: boni a reprobis tribulacões pacinnt᷑. Ideo si quislt post bona oꝑa trbulaci¬
ones paciet᷑: non debet in cogitacõs dic̃e ꝑdidi oꝑa mea bona qus faciebam. Qmi em̃
hoc dixit: non ꝓ amore dei s ꝓ m̾cede felicitatis huil uits aut ꝓ laudo humana opus
boñi fecisso cognoscit᷑. probabit᷑ em̃ homo flagellis dei : quo aĩo bñfaciat. uel gua for¬
t̾audno oufferat temptacões cibi suꝑnementas. Semptat em̃ nos deus dic̃ Aplus
ut sciat si diligatis eñ. Prorsus tribulacio ꝑacienciam oꝑat᷑. paciencia antem opus est ꝑfectũ
Seatus un qui suffert temptacõem: qũi cũ ꝓbatus fu̾et accipiet coronam uiteꝰ quã ieꝓmisit¬

Expanded text:
 patientia vestra, dicitur in Evangelio, possidebitis animas vestras . In omni enim vita humana patientia necessaria est. Sicut itaque patienter sufferre debemus injurias ab aliis in nos delatas, ita et patienter tribulationes quae nobis evenient, sufferre necesse est. Saepissime in hoc saeculo boni a reprobis tribulationes patiuntur. Ideo si quislibet post bona opera tribulationes patitur, non debet in cogitatione dicere: Perdidi opera mea bona quae faciebam. Qui enim hoc dixerit, non pro amore Dei, sed pro mercede felicitatis hujus vitae, aut pro laude humana opus bonum fecisse cognoscitur. Probabitur enim homo flagellis Dei, quo animo benefaciat, vel qua fortitudine sufferat tentationes sibi supervenientes. Tentat enim vos Deus, dicit Apostolus, ut sciat si diligitis eum. Prorsus, tribulatio patientiam operatur, patientia autem opus est perfectum. Beatus enim vir, qui suffert tentationem, quoniam cum probatus fuerit, accipiet coronam vitae, quam re
Abbreviated transcription (Latin):
alsus testis dicit Salomon. non eret impmitus. Qui falsum testimnoniũ ꝓfert contͣ
ꝓxͫ suũ: extiugnet᷑ lingna eius in die ult̾imo. Qui metu cuinslt potestatis u̾ita¬
tem occũltat nraciuidiam dei suꝑ se ꝓnocat. quia magis tuet hõiem qmͣ deũ. ffalsidicus
testis: trib est ꝑ sonis obuoxius. Prinũ deo cums p̾senciam contempnit. dencde iudici quõ
mõciendo fallit. postremõ inuocenti. quem falso testimonioledit. Si falsi testes separant᷑

Expanded text:
alsus testis, dicit Salomon, non erit impunitus . Qui falsum testimonium profert contra proximum suum, exstinguetur lucerna ejus in die ultimo. Qui metu cujuslibet potestatis veritatem occultat, iracundiam Dei super se provocat, quia magis timet hominem quam Deum. Falsidicus testis tribus est personis obnoxius: primum Deo, cujus praesentiam contemnit; deinde judici, quem mentiendo fallit; postremo innocenti, quem falso testimonio laedit. Si falsi testes separantur,
Abbreviated transcription (Latin):
puint ueniam despars debom. Set xtroq ꝑiculo enitato: ⁊ a malo declinenii. ⁊ de pietats
dei ueniã epent. Sumilid ⁊ in om̃i tribulacionũ angustia: spe ad solacm ouꝑus pietatis
qͣeudũ est. qua in illo solo om̃uis spes ⁊ salus sine dubio consistit. diconts ꝓpha. In deo sa¬
sutars meñ. ⁊ głia mea: deus anxilii mei. ⁊ spes mea in deo est
ho se ip̃m considerars pͥ qualis sct. ⁊ quo tendat. leccio assidna pmificat aĩamti¬
mord̃m icutit gehemis. ad gaudia ouꝑna cor mstigat legentis. Qm uult cũ deo semꝑ ẽẽ
frequent debet orars. ⁊ frequent leg̾e. ⁊ 2am cũ orami: ip̃i cũ deo loqmimͣ. Cñ uͦ legnu  dẽ

Expanded text:
culo evitato, et a malo declinemus, et de pietate Dei veniam speremus. Similiter et in omni tribulationum angustia, spe ad solatium supernae pietatis currendum est, quia in illo solo omnis spes et salus sine dubio consistit, dicente Propheta: In Deo salutare meum et gloria mea: Deus auxilii mei, et spes mea in Deo est omo se ipsum considerare potest, qualis sit, vel quo tendat. Lectio assidua purificat omnia, timorem incutit gehennae, ad gaudia superna cor instigat legentis. Qui vult cum Deo semper esse, frequenter debet orare et legere. Nam cum oramus, ipsi cum Deo lo
Abbreviated transcription (Latin):
do. Et oapiencia ꝑfcã est. deñ colers ocdm mandatoꝵ illius u̾itatom. Qma in hus dnob
uita beata caquint᷑ ciciet pfalta act. dñito a malo ⁊ fac bonĩ ⁊ rec eciam snfficit cuiqm
mala non fade: insi eciam ⁊ uona faciat. Nec bona fade  insi eciam ⁊ mala ameltat Omĩs
gͥ qui sic sãpiens est: ꝓcul dñbio beatus erit metim̃. Beata siquidem ucta estꝰ cognicio di¬
imitatis. Cognicio dinuitatis uiitus bomi oꝑis est. Uiitus bom oꝑis: frictus ẽ edio bĩtu
es hec cognicio dnmitatis ⁊ cciencia uitatis: ꝑ fidem distenda est catho ¶ dius¬
sicam. quia sine fide impossibils e̾ placere deo. Uere beatus est qui ⁊ recte credendo
ene umis. ⁊ beus umendo fidem rectam custodit Igit᷑ sicut ociosa est fides smo oꝑib boms:

Expanded text:
m: quia in his duobus vita beata acquiritur, sicut Psalmista ait, Diverte a malo, et fac bonum . Nec etiam sufficit cuiquam mala non facere, nisi etiam et bona faciat; nec bona facere, nisi etiam mala omittat. Omnis ergo qui sic sapiens est, procul dubio beatus erit in aeternum. Beata siquidem vita est cognitio divinitatis; cognitio divinitatis, virtus boni operis est; virtus boni operis, fruc cognitio divinitatis et scientia veritatis per fidem discenda est cathoicam, quia sine fide impossibile est placere Deo. Vere beatus est qui et recte credendo bene vivit, et bene vivendo fidem rectam custodit. Igitur sicut otiosa est fides sine operibus bonis,
Abbreviated transcription (Latin):
ostendere. fiatna oña sius ꝑicula eqͥnanunt sustmers cuntis ꝓdesse non obesse
nilli noceis milli adũsan milli calnpiiã milli offentdiculũ poñe. muillimi
indicare millũ detrahere. nullũ calupinare. nuilli minriosũ ẽẽ. nullius carꝑe uitam. nil¬
sius explorare senutã set de me ip̃a tm̃ ẽẽ solicitam. Malũ ꝓ malo nequaqmͣ rependers
liciam: maledicenti bũ diccõem p̾stare. iniuncũ ⁊ amicũ dilig̾e. comncia ⁊ contumeliae

Expanded text:
sse, nulli nocere, nulli adversari, nullum calumniari, nulli offendiculum ponere, nullum judicare, nulli detrahere, nullum condemnare, nulli injuriosum esse, nullius carpere vitam, nullius explorare rectam semitam, de me tantum esse sollicitum, malum pro malo nequaquam rependere, li