comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui mala est oꝑatus extinguitur. et nt
bona opetur: accenditur. Quid ergo esti
mirũ si illa dcã est ministratõ mortis. iͥ
litt̾a ocridit malũ ꝓhibendo quod fit. ⁊ bo¬
nũ imꝑando quod nõ fit. Ista u̾o dcã esti
ministratio spt̃ itiq iuuificantis. ut a p̃¬
irabicatõnis morte surgamus. ⁊ iustitiã
nõ tei legamus in cabulis: s lib̾i in cor¬
dib ⁊ morib hẽamus. Hoc est testam̃tũ
nouũ distans a uet̾e. Quia ibi uetus hs̃
formidints coartatur angustiis. Hic
nouus homo spatiatur latitudine cari¬
tatis. Quod aut̃ dcm̃ est de ministro net̾is
testam̃ti moyse. quod nõ pot̾ant inten¬
dere filii isrs in faciem eius pp̃ głam uul¬
tus eius: signũ erat qr in lege xp̃m in¬
tellecturi nõ erant. ⁊ iõ uelam̃ int̾ faciẽ
moysi ⁊ ip̃os positũ est erat ut nõ inten¬
d̾e̾nt sicut scriptũ est filii isrł usq in fi¬
nem. finis aut̃ legis quis est : Ad hoc ñ

Expanded text:
qui mala est operatus exstinguitur, et ut qui mala est operatus exstinguitur, et ut bona operetur accenditur. Quid ergo est mirum, si illa dicta est ministratio mortis, ubi littera occidit, malum prohibendo quod fit, et bonum imperando quod non fit; ista vero dicta est ministratio spiritus, utique vivificantis, ut a praevaricationis morte surgamus, et justitiam non rei legamus in tabulis, sed liberi in cordibus et in moribus habeamus? Hoc est Testamentum Novum distans a Vetere; quia ibi vetus homo formidinis coarctatur angustiis, hic novus homo spatiatur latitudine charitatis. 26. Quod autem dictum est de ministro Veteris Testamenti Moyse, quod non poterant intendere filii Israel in faciem ejus, propter gloriam vultus ejus, signum erat quia in Lege  inter faciem Moysi et ipsos positum erat, ut non intenderent, sicut scriptum est, filii Israel usque in finem . Finis autem Legis quis est? Ad hoc non
Abbreviated transcription (Latin):
data est ꝑ moysen qr dcã est ministratio
mortis ilict̾is figurata lapideis. non
intuentes pp̃ eos eẽ dcm̃ qui suo libero
arbitrio legem fuisse suffice arbitradã¬
tur. ⁊ spũ gr̃e nõ adiuti: rei p̾uaricatõ¬
nis sub enud̃ legis litta tenebantur.
Unde alibi dicit. Lex iram oꝑatur. Ubr
enĩ lex nõ est: nec p̾uaricatõ. Hinc ostẽ¬
dens unde dix̾it. lex iram oꝑatur. seqꝑ
enĩ eits p̾uaricatõ mala eẽt: nisi lex
ip̃a bona eẽt. Multũ esb ⁊ nimis longũ¬
cuncta collige̾ que in hac snĩa beatus
dicit apłs. legem distinguens a gr̃a
eo ꝙ sub illa elidantur elati sub ista
erigantur elisi. Et ꝙ illa intantũ bo¬
na sit: ut bona ubeat. hec intantum.
ut bona ꝯferat. Illa iustitie facit au¬
ditorem. ista fcorem. Et iõ subilla pec¬
catur Insuꝑ etiam p̃uaricator amis¬
sa excusatõne ignorantie: ꝯictꝰ acet
Subista n̾o ⁊ parcente ⁊ opitulante nec

Expanded text:
data est per Moysen, quia dicta est ministratio data est per Moysen, quia dicta est ministratio mortis in litteris figurata lapideis: non intuentes propter eos esse dictum, qui suo libero arbitrio Legem sufficere arbitrabantur, et spiritu gratiae non adjuti, rei praevaricationis sub ejusdem Legis littera tenebantur. Unde alibi dicit, Lex iram operatur: ubi enim lex non est, nec praevaricatio : hinc ostendens unde dixerit, Lex iram operatur. Neque enim ejus praevaricatio mala esset, nisi Lex ipsa bona esset. 25. Multum est et nimis longum colligere, quae in hanc sententiam beatus dicit Apostolus, Legem distinguens a gratia; eo quod sub illa elidantur elati, sub ista erigantur elisi; et quod illa in tantum bona sit ut bona jubeat, haec tantum ut bona conferat. Illa justitiae facit auditorem, ista factorem. Et ideo sub illa peccator, insuper etiam praevaricator amissa excusatione ignorantiae convictus jacet: sub ista vero et parcente et opitulante, nec
Abbreviated transcription (Latin):
Nam si ministratõ dampnatõnis głie est.
młto magis minestratõ iustitie ab imda¬
bit in gła. Etemĩ nõ głificatũ est in hac
ꝑte id quod declaratũ est pp̃ excellentem
claritatem. Ram si id quod destruitur ĩ
gła est. mltomagis illud quod manet in
gła est. hoc modo iste posuit ũba aplica.
nec a meliore int̾p̃tatõe plimũ distat. q̃
dcã est ministratõ mortis in licc̃is formata
auctorem. ignorans ministratõm mortis
dcãm legem. scd̃ illud quod alidi dicit. lit¬
tera occidit. spc̃ aut̃ nunficat. Lex enĩ qͣm¬
ius iusta ⁊ scã ⁊ bona p̾uaricatorib intu¬
lit mortem. quos dei grã nõ adiuuit ad
iustitiam legis implendam. Oportebat
enĩ ut testam̃to uet̾e lex imponeturi
supdis ⁊ de sue uoluncatis uirtute fidẽ¬
tib. que nõ daret iustitiam. s itberet
ac sic morte p̾naricatõis impliciti ad gͣ¬
iuuantem. que nouo testam̃to est reuela¬
ta. Hinc putant isti duunoꝵ eloquioꝵ
blasphematores malam fuisse legem q

Expanded text:
nis gloria est, multo magis ministratio justitiae abundabit in gloria. Etenim non glorificatum est in hac parte id quod declaratum est propter excellentem claritatem. Nam si id quod destruitur, in gloria est; multo magis illud quod manet, in gloria est. Hoc modo iste posuit verba apostolica, nec a meliore interpretatione plurimum distat. Quia ergo dicta est ministratio mortis in litteris formata auctorem: ignorans ministrationem mortis dictam Legem, secundum illud quod alibi dicit, Littera occidit, spiritus autem vivificat . Lex enim quamvis justa et sancta et bona, praevaricatoribus intulit mortem, quos Dei gratia non adjuvit ad justitiam Legis implendam. Oportebat enim ut Testamento Vetere Lex imponeretur superbis, et de suae voluntatis virtute fidentibus, quae non daret justitiam, sed juberet; ac sic morte praevaricationis impliciti, ad grjuvantem, quae Novo Testamento est revelata. Hinc putant isti divinorum eloquiorum blasphematores, malam fuisse Legem quae
Abbreviated transcription (Latin):
mari ⁊ negari p̃o. Ad̾ Intlłigo. Aug̃s̃
attende cet᷑a ⁊ finge nos uidere aliqͥd
longius ⁊ incertũ hr̃e utrũ ał sit aut
si homo est. ał est: Aug̃. Recte dicis.i
Itaq in tua locutõne placet mͥ. si pla¬
cet ⁊ tibi. utriq aut̃ nr̃m in mea dis
sunt. placet si. displicet qr. Ad̾. plene
oĩo . aug̃. Age nunc dic mͥ que ibi sũt
u̾ba. que noĩa. Ad̾. Uerba ibi uideo esse
placet ⁊ displicet. Noĩa u̾o que sunt
alia qm si ⁊ qr : Aug̃. Has ergo duas
ꝯmnctõnes etiam noĩa ẽẽ satis ꝓba¬
tum est. Ad̾. Satis ꝓrsus. Aug̃. Potos¬
ne ip̃e ꝑ te in aliis ꝑtib orõnis hec id̾

Expanded text:
. Aug. Attende caetera, et finge nos videre aliquid longius, et incertum habere utrum animal sit an Si homo est, animal est. Aug. Recte dicis. Itaque in locutione tua placet mihi, Si; placet et tibi: utrique autem nostrum in mea dispronuntiata sint: Placet si, displicet, quia. Ad. Plena omnino. Aug. Age, nunc dic mihi quae ibi sint verba, quae nomina. Ad. Verba ibi video esse, placet, et, displicet: nomina vero quid aliud quam, si, et, quia? Aug. Has ergo duas conjunctiones etiam nomina esse satis probatum est. Ad. Prorsus satis. Aug. Potesne ipse per te in aliis partibus orationis hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ibi ⁊ orand̾. Quare nõ opus est locutõe
cũ oramus .⁊. sonantib u̾bis. nisi forte
sicut sacerdotes faciint significande
m̃tis sue causa. nõ ut ds. s ut hoĩes se¬
audtant. ⁊ ꝯsensione qͣdam ꝑ ꝯmemo¬
intõm suspendantur in dm̃ : Antu a¬
liud existimas: Ad̾. Dĩo assentior Aug̃
Nõ te ergo monet ꝙ sũmus magub
cũ orare doce̾t disciplos: u̾ba quedam
eẽt orand̾ cum in penet᷑ lib m̃tis ut di¬
ctum est orarent. Aug̃. Necte intlłigis. s il
enĩ te credo ac̃adũte etam si quisqͣm aten¬
dat. ꝙͣnis ulłm edamus sonum tũqr ipsa
u̾ba cogitamus: nos intus apud animũ
loqui. Stc quoq locutõne nich aliud agit᷑
qͣm ꝯmemorarẽ cum memoria cui uerba
mherent. ea reuoluendo facit uenire in¬

Expanded text:
ibi et orandum. Quare non opus est locutione ibi et orandum. Quare non opus est locutione cum oramus, id est sonantibus verbis, nisi forte, sicut sacerdotes faciunt, significandae mentis suae causa, non ut Deus, sed ut homines audiant, et consensione quadam per commemorationem suspendantur in Deum: an tu aliud existimas? Ad. Omnino assentior. Aug. Non te ergo movet quod summus Magister cum orare doceret discipulos, verba quaedam esset orandum, cum in penetralibus, ut dictum est, mentis orarent. Aug. Recte intelligis: simul enim te credo animadvertere, etiamsi quisquam contendat, quamvis nullum edamus sonum, tamen quia ipsa verba cogitamus, nos intus apud animum loqui, sic quoque locutione nihil aliud agere quam commonere, cum memoria cui verba inhaerent, ea re
Abbreviated transcription (Latin):
memorandi causa nõ ẽẽ insticutam lo¬
oramus utiq loquimur. nec cñ dm̃ aut
dere. Aug̃. Nestire te arbitror nõ obaliud
nob̃ p̃ceptũ eẽ ut in clausis cubiculis
oremus. quo noĩe significantur m̃tis
penetralia: nisi ꝙ ds̃ ut nob̾ quod cupi¬
mus p̾stet. Cõmemorãri aut doci nr̃a lo¬
cutõne nõ querit. Qui enĩ loquitur. sue
uoluntatis signũ foris dat ꝑ articula¬
tũ sonũ. Ds̃ aitẽ in ip̃is rõnalis anime
secretis qui homo int̾ior uocatur: ⁊ q̃rẽ¬
dus ⁊ dep̾candus est. Hec enĩ sua tẽpla
ẽẽ uoluit. an aꝑtid apłm nõ legisti. ne¬
scitis qr templũ dei estis ⁊ spc̃ dei hĩtat
in nob̃: Et in int̾iore hoĩe hĩtare xp̃m.¬
nec in ꝓpħ̾a aĩadũtisti. dicite in cordib
Dacrificate sacrifitiũ iustitie ⁊ sꝑate
in dño. Ubi putas sacrificiũ iustitie
sacrificarinisi in templo m̃tis. ⁊ incu¬
bilib cordis : Ubiant̃ sacrificand̾ est.

Expanded text:
memorandi causa non esse institutam lomemorandi causa non esse institutam looramus, utique loquimur; nec tamen Deum adere. Aug. Nescire te arbitror non ob aliud nobis praeceptum esse ut in clausis cubiculis oremus , quo nomine significantur mentis penetralia, nisi quod Deus, ut nobis quod cupimus praestet, commemorari aut doceri nostra locutione non quaerit. Qui enim loquitur, suae voluntatis signum foras dat per articulatum sonum: Deus autem in ipsis rationalis animae secretis, qui homo interior vocatur, et quaerendus et deprecandus est; haec enim sua templa esse voluit. An apud Apostolum non legisti, Nescitis quia templum Dei estis, et spiritus Dei habitat in vobis ; et, In interiore homine habitare cite in cordibus sacrificate sacrificium justitiae, et sperate in Domino? . Ubi putas sacrificium justitiae sacrificari, nisi in templo mentis, et in cubilibus cordis? Ubi autem sacrificandum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ut eum quem int̾rogas: doceas. quid
uelis. Ad̾. Uerum dicis. aug̃. Uides
ergo iam nicħ nos locutõne nisi ut
doceamus: appet̾e. Ad̾. Nõ plane uideo
Nam si mich est aliud loqui qͣm u̾ba ꝓ¬
mere: ideo nos id fac̾e cũ cantamus
te qui discat: nõ puto nos docẽ aliqͥd
uelle. Aug̃. At ego puto ẽẽ quoddam
genus docendi ꝑ ꝯmemoratõm. Mag¬
nũ sane quod in hac nr̃a sermocinatõ¬
ne tes ipa moicabit. s si tu nõ arbi¬
traris nos dil cere cũ recordamur. nec
doce illũ quicõmemorat: nõ resisto tibi
uł nos ip̃os. quod etiam dum cantamus:
Aug̃. Uideo quid sentias. S nõ ne attẽdis
id quod te dełcat in cantu modula tõm
Nam ⁊ tybiis ⁊ cythara cantatur ⁊ aues
cantant.⁊ nos int̾dum smne n̾bis mitsi¬
cum aliquid sonamus. Qui sonus: can¬
tus dici pt̃. locutõ nõ pt. an quicqͣm est
quod ꝯtradicas Ad̾. Ricħ sane. Aug̃. Ui¬
detur ergo tibi nisi auc docendi arit cõ¬

Expanded text:
ut eum quem interrogas doceas quid ut eum quem interrogas doceas quid velis? Ad. Verum dicis. Aug. Vides ergo jam nihil nos locutione, nisi ut doceamus appetere. Ad. Non plane video: nam si nihil est aliud loqui quam verba promere, video nos id facere cum cantamus. te qui discat, non puto nos docere aliquid velle. Aug. At ego puto esse quoddam genus docendi per commemorationem, magnum sane, quod in nostra hac sermocinatione res ipsa indicabit. Sed si tu non arbitraris nos discere cum recordamur, nec docere illum qui commemorat, non resisto tibi:vel nosmetipsos; quod etiam dum cantamus, ectandi. Aug. Video quid sentias. Sed nonne attendis id quod te delectat in cantu modulationemNam et tibiis et cithara cantatur, et aves cantant, et nos interdum sine verbis musicum aliquid sonamus, qui sonus cantus dici potest, locutio non potest: an quidquam est quod contradicas? Ad. Nihil sane. 2. Aug. Videtur ergo tibi, nisi aut docendi, aut com
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓferuintur ũsipelli dolositate. uelut
inde ostendatur utrũq ab imo deo eẽ
nõ posse. s alt̾m ab alt̾o. Contͣ hoc aut̃
malignũ. machinam̃tũ: iam olim
scripsimus. ut pauloañ ꝯmemoraui
ip̃m opusculũ nr̃m hr̃e uos credo. ꝙͣ¬
lus quedam sint ꝓpanca in fine huius
oꝑts adimantii qͥuib nõ respondi ne¬
scio. Quib enĩ ut fieri solet incurren¬
tib que magis iudebantur urg̾e illa
nt̾rupta sic remanserunt. S ut dixi
in fine ꝓpanca sunt que si dñs uolu̾it.
gͣntocis explicare curabo. Incipit re¬
er idem tp̃s scripi librũ cutꝰ
est tytulus de magistro inquo
disptitatur ⁊ q̃re. ⁊ inuenitur magr̃m
nõ ẽẽ qui docet hot̃em scĩam: nisi deum
Uid trbi uidemur effic̾e¬
nelle dum loquimur Ad
Ad̾. Quo tandem censes nisi cũ int̾ro¬
gamus. Aug̃. Etiam cunc nich aliud
qͣm doc̾e nos uelle intlłigo. Nam quero
abste utrũ ob aliam cãm int̾roges. nͥ

Expanded text:
proferuntur versipelli dolositate, velut proferuntur versipelli dolositate, velut inde ostendatur utrumque ab uno Deo esse non posse, sed alterum ab altero. Contra hoc autem malignum machinamentum jam olim scripsimus, ut paulo ante commemoravi, et ipsum opusculum nostrum habere vos credo. Quamvis quaedam sint perpauca in fine ipsius operis Adimanti, quibus non respondi: nescio quibus enim, ut fieri solet, incurrentibus, quae magis videbantur urgere, illa interrupta sic remanserunt. Sed, ut dixi, in fine perpauca sunt, quae si Dominus voluerit, quantocius explicare curabo.er idem tempus scripsi librum cujus est titulus, de Magistro: in quo disputatur et quaeritur, et invenitur, magistrum non esse, qui docet hominem scientiam, nisi Deum, uid tibi videmur efficervelle cum loquimur? ADAd. Quo tandem censes, nisi cum interrogamus? Aug. Etiam tunc nihil aliud quam docere nos velle intelligo. Nam quaero abs te, utrum ob aliam causam interroges, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ seduce̾ si possint młtitursnem q̃rũt.
Post hunc ergo finem libri. rursus ai¬
t̾ius apparet exordiũ. eiusd̃ forsitan
hoĩs auctorte. eiusd̾ tñ quod nõ dubi¬
tatur eororis. Disputare aut̃ ceꝑat
ꝙ caro aliũ hret rabricatorem nõ dm̃
Unde cum pauca dixisses: in ip̃o exor¬
dio: cepta finita sunt. S utrũ ip̃e ꝯue¬
tor an scriptor codicis. nõ potuit implẽ
quod ceꝑat: nescio. De hac tñ dementia
hoĩm nõ ꝯsidantiũ quio loqntur: ad¬
u̾sus manicheos młta iam scripsimus
⁊ in huius ip̃ius oꝑts initio: ydoneai
qͣntũ existimo iacta sunt fundam̃ta
quib prudens ⁊ pius lector mtlłigat.
nõ iõ sbtuahendam carnem opib dei.
tp̃ralia: qr m̾ito eis pponuntur et̾na. Nec
meliora. cũ ds̃ creau̾it omnia bona. mag
aliud quod in eod̾ codice scribi ceꝑat: adi¬
manci opus est illius discipli manichei
qui ꝓpͥo noĩe addas dc̃s est. tibi de utroq
testam̃to uelut int̾ se ꝯtͣrta testimoĩa

Expanded text:
 seducere possint multitudinem quaerunt : post hunc ergo finem libri, rursus alterius apparet exordium, ejusdem forsitan hominis auctoris, ejusdem tamen, quod non dubitatur, erroris. Disputare autem coeperat, quod caro alium haberet fabricatorem, non Deum: unde cum perpauca dixisset, in ipso exordio coepta finita sunt. Sed utrum ipse auctor an scriptor codicis non potuerit implere quod coeperat, nescio. De hac tamen dementia hominum non considerantium quid loquantur, adversus Manichaeos multa jam scripsimus. Et in hujus ipsius operis initio idonea, quantum existimo, jacta sunt fundamenta, quibus prudens et pius lector intelligat, non ideo subtrahendam carnem operibus Detemporalia, quia merito eis praeponuntur aeterna; necmeliora: cum Deus creaverit omnia bona, magn. Jam illud aliud quod in eodem codice scribi coeperat, Adimanti opus est, illius discipuli Manichaei, qui praenomine Addas dictus est: ubi de utroque Testamento velut inter se contraria testimonia
Abbreviated transcription (Latin):
coram p̾põm siue illo loco adu̾bium sit.
ut cum ego illum locum minis bñ
intlłigam exponaturq alias alit̾ ue
ame ut ab alio: est ad quod respondĩ
posse nicħ puto. Tradiuit enĩ nobilu¬
suni dispritatõnũ magri. noĩe ⁊ u̾bo
plenam ꝯstare suĩam. quẽ affirmari
negari q possit. quod genus idem tul¬
lius quodam. loco ꝓmuitiatũ uocat.
⁊ cum u̾bi t̾cia ꝑ sona est. noĩatiuum
cum ea casum noĩs aiunt eẽ oport̾e.
⁊ recte aiunt. Quod mecũ sic ꝯsideres
uelim cum dm̃s homo sedet. equus
currit. agnoscis ut opinor duo ꝓnũ
tiata ẽẽ. Ad̃. Agnosco. Aug̃. Cernis ĩ
singłis singula ẽẽ not̃a. in uno: hõ.
in altõ. equus. ⁊ u̾ba singła. in ino
sedet. in altõ: currit : Ad̾. Cerno. Aug̾

Expanded text:
onem, sive illo loco adverbium sit, st ut ego illum locum minus bene intelligam, exponaturque alias aliter, vel a me vel ab alio; est ad quod responderi posse nihil puto. Tradunt enim nobilissimi disputationum magistri, nomine et verbo plenam constare sententiam, quae affirmari negarique possit: quod genus idem Tullius quodam loco pronuntiatum vocat: et cum verbi tertia persona est, nominativum cum ea casum nominis aiunt esse oportere; et recte aiunt: quod mecum si consideres, velut cum dicimus, Homo sedet, Equus currit, agnoscis, ut opinor, duo esse pronuntiata. Ad. Agnosco. Aug. Cernis in singulis singula esse nomina, in uno homo, in altero equus; et verba singula, in uno sedet, in altero currit? Ad. Cerno. Aug.
Abbreviated transcription (Latin):
signoꝵ audidilium. hec u̾o audibilia. ꝙ
ꝑtim intlsigibiliũ. sicut est nirtus aug̾
accipio ⁊ ꝓdo si scis ne omnia que noce
articulata cum aliquo significatu ꝓfe¬
runtur. u̾ba appellari: ad̾. Scio. Ang̃ Ergi
⁊ nom̃ u̾bũ est. qñ quid̾ io uidemus cum
aliquo significatu articulata uoce pro¬
ferri ⁊ cum dm̃s disertũ hoĩem bonis
u̾bia uti:etiam nõĩb utiq utitur. et
cum seni dño apud terentiũ seruus
retulit bona siba queso młta: ale etiam
noĩa dicat. Ad̾. Assentior. Aug̃. Cõcedis
igitur hiis duab sillabis quas edmiꝰ
cum dm̃s u̾bum: nom̃ quoq significa¬
ri. ⁊ ob hoc. illud huius signũ eẽ. ad̾.
Concedo. aug̃. Hoc quoq respondeas: ue¬
lim. cum ubum signũ sit noĩs. ⁊ nom̃
signũ sit fluminis. ⁊ flum̃ signũ sit

Expanded text:
signorum audibilium: haec vero audibilia quidem signorum audibilium: haec vero audibilia quidem partim intelligibilium, sicut est virtus 9. Aug. Accipio et probo: sed scisne omnia quae voce articulata cum aliquo significatu proferuntur, verba appellari? Ad. Scio. Aug. Ergo et nomen verbum est, quandoquidem id videmus cum aliquo significatu articulata voce proferri; et cum dicimus disertum hominem bonis verbis uti, etiam nominibus utique utitur; et cum seni domino apud Terentium servus retulit, Bona verba quaeso , multa ille etiam nomina dixerat. Ad. Assentior. Aug. Concedis igitur iis duabus syllabis quas edimus, cum dicimus, Verbum, nomen quoque significari, et ob hoc illud hujus signum esse. Ad. Concedo. Aug. Hoc quoque respondeas velim. Cum verbum signum sit nominis, et nomen signum sit fluminis, et flumen signum sit
Abbreviated transcription (Latin):
te audire quidnam id sit. ad̾. hoc uł in
placet ne appellemus significabilia⁊
ea que signis significantur ⁊ signa ñ
sunt. sicut ea que iud̾i possunt uisibi¬
lia noĩamus. ut de hiis deinceps ꝯmo¬
dius disseramus : ad̾. Placet no. Aug̃.
quid: illa qͣtuor signa que paulo añ ꝑ¬
muntiasti. ulło alio signo significant᷑
nõ admittas. si admisimus significa¬
bilias Aug̃. Prsus admito ⁊ gratum
hẽo. s rursus quero. qͣtuor hec signa
ne ullło ne alio signo audibili signi¬
fĩcari queant. ut iisibilta recordatus
es. Ad̾. Hoc quoꝙ recenius dcm̃ re¬
cordor. Nam nom respond̾am signifi¬
care aliquid. ⁊ huic signification
qͣtuor ista signa subieceram. ⁊ illuo
aut̃ ⁊ hoc siquid̃ uoce ꝓferuntur: au¬
dibilia ẽẽ cognosco. aug̃. Qiud ergo
int̾ audibile signĩ ⁊ audrbilia signifi¬
cata que rursus signa sunt int̾est. Ad̾
distare nideo Illud audibile. signum est

Expanded text:
te audire, quidnam id sit. Ad. Hoc vel in te audire, quidnam id sit. Ad. Hoc vel in Placetne appellemus significabilia ea quae signis significari possunt et signa non sunt, sicut ea quae videri possunt, visibilia nominamus, ut de his deinceps commodius disseramus? Ad. Placet vero. Aug. Quid? illa quatuor signa quae paulo ante pronuntiasti, nullone alio signo significanturnon admittas, si admisimus significabilia? Aug. Prorsus admitto, et gratum habeo. Sed rursus quaero, quatuor haec signa nullone alio signo audibili significari queant, ut visibilia recordatus es? Ad. Hoc quoque recentius dictum recordor. Nam nomen responderam significare aliquid, et huic significationi quatuor ista subjeceram; et illud autem et haec, si quidem voce proferuntur, audibilia esse cognosco. Aug. Quid ergo inter audibile signum et audibilia significata, quae rursus signa sunt, interest? Addistare video, quod illud audibile signum est
Abbreviated transcription (Latin):
nifestũ est. Aug̃. Dic mn ergo. si signa q̃
t̾ba sunt ad quem sensum ꝑtineant:
ad̾. ad auditum. Aug̃. Quid gestus: ad̾.
Ad insum. Aug̃. Riio cũm uba scripta
inuenimus. &um u̾ba nõ sunt. an u̾ba¬
signa u̾boꝵ uerius intlłiguntur. ut ũ¬
bum sit quod cum aliquo significatit.
articulata uoce ꝓfertur: Uox aut̃ miło
alio sensu qͣm auditu ꝑcipi p̃t. ita fit.
cum scribitur u̾bum : signũ fiat ocłis.
quo illud quod ad aures ꝑtinet: ueniat
ni m̃tem. ad̾. Omnino assentior. Aug̃.
Id quoq te arbitror assentiri: cũ de¬
dm̃s nom̃ est significare nos aliquid.
ad̾. Uerum est. Aug̃. Quid tandem: ad̾.
Id scil quo quidq appellatur. uelut ro¬
mulus. roma. uirtus. fluuius ⁊ innu¬
m̾abilia cet᷑a. Aug̃. Num ista qͣtuor no¬
mina nlła res significant. ad̾. Immo
aliquas. Aug̃. Nunĩ nicħ distas int̾ ł
noĩa. ⁊ eas res que hiis significantur:
ad̾. Inmo plurimũ. alig̃. Uellem abs

Expanded text:
nifestum est. 8. Aug. Dic ergo signa quae nifestum est. 8. Aug. Dic ergo signa quae verba sunt, ad quem sensum pertineant. Ad. Ad auditum. Aug. Quid gestus? Ad. Ad visum. Aug. Quid, cum verba scripta invenimus? num verba non sunt, an signa verborum verius intelliguntur? ut verbum sit quod cum aliquo significatu articulata voce profertur; vox autem nullo alio sensu quam auditu percipi potest: ita fit ut cum scribitur verbum, signum fiat oculis, quo illud quod ad aures pertinet, veniat in mentem. Ad. Omnino assentior. Aug. Id quoque te arbitror assentiri, cum dicimus, Nomen, significare nos aliquid. Ad. Verum est. Aug. Quid tandem? Ad. Id scilicet quod quidque appellatur, velut Romulus, Roma, virtus, fluvius, et innumerabilia caetera. Aug. Num ista quatuor nomina nullas res significant? Ad. Imo aliquas. Aug. Num nihil distat inter haec nomina, et eas res quae his significantur? Ad. Imo plurimum. Aug. Vellem abs
Abbreviated transcription (Latin):
signa nõ sunt: aut eas agendo post m¬
quisitõm si agi possunt. aut signa dã¬
do: ꝑ ques aĩadũti q̃unt Ad̾. Ita est.
Ang̾ In hac igitur triptita distribir¬
tõne pͥus illud ꝯsid̾e̾mus si placet. qͣ
signis signa mon stntur. Nõ enĩ sola
u̾ba sunt᷑ signa. Ad̾. Ron. aug̃. uidetur
ergo mͥ loq̃ndo nos aut u̾ba ip̃a signi¬
ficare u̾bis: aut alia signa. uelut cũ¬
gestum dm̃s aut litt̾am. Cam hits
duob u̾bis que significantur: nichilo¬
minus signa suno. aut aliud aliquid
quod signũ nõ sit. uelut cum dñs
nõ ꝯtinito signũ est. Quod tñ genus
idelt cum ubis ea que signa nõ sunt sig¬
nificantur: nõ ꝑtinet ad hanc ꝑtem quã
discut̾e ꝓposiimus. suscepimus enĩ con¬
sid̾are illud quõ signis signa monstnͣtur.
⁊ ꝑtes in eo duas comꝑimus. cũ aut oad̾
aut alia signa signis docemus uł ꝯme¬
moramus. an tibi nõ uidetur. Ad̾. Ma¬

Expanded text:
signa non sunt, aut eas agendo post isigna non sunt, aut eas agendo post inquisitionem si agi possunt, aut signa dando per quae animadverti queant. Ad. Ita est. Aug. In hac igitur tripartita distributione prius illud consideremus, si placet, quod signis signa monstrantur: num enim sola verba sunt signa? Ad. Non. Aug. Videtur ergo mihi loquendo nos aut verba ipsa signare verbis, aut alia signa, velut gestum cum dicimus aut litteram; nam his duobus verbis quae significantur, nihilominus signa sunt: aut aliquid aliud quod signum non sit, velut cum dicimus, non continuo signum est: quod tamen genus, id est cum verbis ea quae signa non sunt significantur, non pertinet ad hanc partem quam discutere proposuimus. Suscepimus enim considerare illud, quod signis signa monstrantur, et partes in eo duas comperimus, cum aut eadem aut alia signa signis docemus vel commemoramus: an non tibi videtur? Ad. Ma
Abbreviated transcription (Latin):
or nõ nos posse rem monstrare smne
signo. si cũ id agimus int̾roemur s̃
enĩ nicħ addamus: putabit qui togat
nolle nos ostend̾e. ꝯtempto q se in eo
quod agintus ꝑsen̾are. S se de hus ro¬
ges que ag̾e possumus. nec eo tñ tpre i¬
quo agimus roget: possumus posdetꝰ
int̾nazatõm id agendo re ip̃a potius ꝙͣ
signo demonstͣre quod rogat nͥ forte
loqntem me int̾roget quio sit loqui.
Quicquid enĩ dix̾o ut eum doceam: lo¬
quar. nocẽ est ex quo securus docebo. do¬
nec et planũ faciam quod uult. non
recedens a re ip̃a quam sibi noluit de¬
monstͣbi. nec segna q̃rens quib eam
ea posse demonscr̃i sine signis. quei
aut nõ agimnus cũ int̾rogamur ⁊ tñ
statim ag̾e possumus. aut ip̃a forte
signa aginus. cũ enĩ loquimur: sigͥ¬
na facimus. de quo dcm̃ est significã¬
re. Ad̾. Conuenit. Aug̃. Cum ergo de
quibdam signis q̃ritur: possut sig¬
nis signa monstrari. cũ aut̃ de reb q̃

Expanded text:
or rem non posse nos monstrare sine or rem non posse nos monstrare sine signo, si cum id agimus interrogemur: si enim nihil addamus, putabit qui rogat, nolle nos ostendere, contemptoque se, in eo quod agebamus perseverare. Sed si de his roget quae agere possumus, nec eo tamen tempore quo agimus roget, possumus post ejus interrogationem id agendo, re ipsa potius quam signo demonstrare quod rogat: nisi forte loquentem me interroget quid sit loqui; quidquid enim dixero, ut eum doceam, loquar necesse est: ex quo secutus docebo, donec ei planum faciam quod vult, non recedens a re ipsa quam sibi voluit demonstrari, nec signa quaerens quibus eam ea posse demonstrari sine signis, quae aut non agimus cum interrogamur, et tamen statim agere possumus, aut ipsa signa forte agimus. Cum enim loquimur, signa facimus, de quo dictum est significare. Ad. Convenit. Aug. Cum ergo de quibusdam signis quaeritur, possunt signis signa monstrari: cum autem de rebus quae
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bis ad me docend̾̃. aut ullis alus sigͥ¬
nis ut̾eris: Ad̾. tateor ita eẽ. ⁊ pudet rẽ
tam in ꝓmꝑtu positam nõ idisse ex
qua etiam mnͥ milia reꝵ iam occurrũt
que ip̃e ꝑ se ualeant nõ ꝑ signa monst̃¬
ui. ut edere. sedẽ. stare clamare.⁊ ĩnita¬
bilia cet̾a. Aug̃. Age nunc dicmͣ si oĩo
nesciens huius abi ui abs te ambulã¬
te qtemqilio sit ambulare quo mei
deces. Ad. so ip̃m ag̾em alñ celerius ito
post int̾rogatõm tuam aliqua nouita
quod deberet ostendi. Aug̃. Scis ne aliuo
eẽ ambulare. aliuo festinare: Eam qui¬
⁊ ambulat: nõ ꝯt̾muo festinat. ⁊ qui fe¬
stinat: nõ ꝯtinuo ambulat. Dicunus
enĩ in scribendo ⁊ in legendo alus q in¬
numabilib reb festinatõm qͣde cum
ulud quod agebas celerius ages post
int̾rogatõmi meam. putarem ambri¬
lare nich eẽ aliud qͣm festinare. Id enĩ
noui addidas. ⁊ ob hoc fallerer. Ad̾. fate¬

Expanded text:
verbis ad me docendum, aut ullis aliis sigverbis ad me docendum, aut ullis aliis signis utereris? Ad. Fateor ita esse, et pudet me rem tam in promptu positam non vidisse: ex qua etiam mihi millia rerum jam occurrunt, quae ipsae per se valeant, non per signa monstrari, ut edere, bilia caetera. Aug. Age, nunc dic mihi, si omnino nesciens hujus verbi vim, abs te ambulante quaererem quid sit ambulare, quomodo me doceres? Ad. Idipsum agerem aliquanto celerius, ut post interrogationem tuam aliqua novitatquod deberet ostendi. Aug. Scisne aliud esse ambulare, aliud festinare? Nam et qui ambulat, non statim festinat; et qui festinat, non continuo ambulat: dicimus enim et in scribendo et in legendo, aliisque innumerabilibus rebus festinationem. Quare cum illud quod agebas, celerius ageres post interrogationem meam, putarem ambulare nihil esse aliud quam festinare: id enim novi addideras; et ob hoc fallerer. Ad. Fate
Abbreviated transcription (Latin):
quid̃ ille saluator hystrio. tibi sine u̾bis
quid significet: posset ostende̾. Aug̃. ue¬
rum fortasse dicis. S fingamus eum
posse. nõ ut arbitror dubitas quisquis
iue motus corporis fu̾it. quo mͥ rem que
hoc u̾bo significatur. demonstie conabr̃
nõ ipam rem futuram ẽẽ s signũ. ¶re
hic quoq nõ quidꝰ ũbo u̾bũ. s tñ signo
signũ nchominus uidicabit. Ut ⁊ hoc
monassilabũ. ex ⁊ ine gestus: unam
rem quamdam significent. quam mͥ
ego uellem nõ significando monstrari
ad. Quis pt̾ quod queris orote: Aug̃.
Quõ paries potuit : ad̾. Reip̃e quidem.
qͣnͣtum rõ ꝑgrediens docuit. ostenor
sme signo pt. Lam intentio digiti nõ
est utiq ꝑtos. S signũ datur ꝑ quod
ꝑtes possit inderi. Nich̃ itaq iideo quod
sine signis ostendi queat. Ang̃. Qid si
ex te quer̾em quid sit ambulare sur¬
g̾e̾s q ⁊ id ag̾es. Nõno re ip̃a potius ꝙͣ

Expanded text:
ipse quidem saltator histrio tibi sine verbis ipse quidem saltator histrio tibi sine verbis quid significet posset ostendere. 6. Aug. Verum fortasse dicis: sed fingamus eum posse; non, ut arbitror, dubitas, quisquis ille motus corporis fuerit, quo mihi rem quae hoc verbo significatur, demonstrare conabitur, non ipsam rem futuram esse, sed signum. Quare hic quoque non quidem verbo verbum, sed tamen signo signum nihilominus indicabit; ut et hoc monosyllabum, ex, et ille gestus, unam rem quamdam significent, quam mihi ego vellem non significando monstrari. Ad. Qui potest quod quaeris, oro te? Aug. Quomodo paries potuit. Ad. Ne ipse quidem, quantum ratio progrediens docuit, ostendi sine signo potest. Nam et intentio digiti non est utique paries, sed signum datur per quod paries possit videri. Nihil itaque video quod sine signis ostendi queat. Aug. Quid, si ex te quaererem quid sit ambulare, surgeresque et id ageres? nonne re ipsa potius quam
Abbreviated transcription (Latin):
uolebam .⁊. omnta que in corporib secũ¬
tur. Aug̃. Consid̾a tñ utrũ etiam hinc a¬
liqua tibi exciptenda sint. ad̾ Uene am¬
mones. Nõ enĩ omnia corporalia. s omĩa
nisibilia dice debmi. Fateor enĩ sonum.
odorem saporem. grauitatem. colorem ⁊
alia que ad cet̾os sensus ꝑtinent. qͣmqͣm
sentiri sine corporib nesciant. ⁊ pp̃ea sint
corporalia: nõ tñ digito posse monstri.
Ang̃. Qũquid ne mdisti. ut hoĩes cũ sur¬
dis gestu qͣiͣ sermocinañtur. tp̃i q sur¬
di nõ minus gestu uł q̃rant. uł rospõ¬
doant. uł doceant. uł uiditent. aut oĩa
que uolunt. aut certe płima : Quod cũ
fib: nõ utiq sola uisibilia sine u̾bis ostẽ¬
duntur. S etiam soni ⁊ sapores ⁊ cetra
hi᷑. Nam ⁊ hyst̾ones totas in theatris fa¬
bulas sine u̾brs saltando plerum aꝑi¬
unt ⁊ exponunt ad̾. Nicħ hẽo quod atͣ¬
dicam. nisi ꝙ ulud. ex: nõ mͦ ego. S ne

Expanded text:
volebam, id est omnia quae in corporibus sentiunvolebam, id est omnia quae in corporibus sentiuntur. Aug. Considera tamen, utrum etiam hinc aliqua tibi excipienda sint. Ad. Bene admones: non enim omnia corporalia, sed omnia visibilia dicere debui. Fateor enim sonum, odorem, saporem, gravitatem, calorem, et alia quae ad caeteros sensus pertinent, quanquam sentiri sine corporibus nequeant, et propterea sint corporalia, non tamen digito posse monstrari. Aug. Nunquamne vidisti ut homines cum surdis gestu quasi sermocinentur, ipsique surdi non minus gestu, vel quaerant, vel respondeant, vel doceant, vel indicent aut omnia quae volunt, aut certe plurima? Quod cum fit, non utique sola visibilia sine verbis ostenduntur, sed et soni et saporesi. Nam et histriones totas in theatris fabulas sine verbis saltando plerumque aperiunt et exponunt. Ad. Nihil habeo quod contradicam, nisi quod illud, ex, non modo ego, sed nec
Abbreviated transcription (Latin):
nescire. uł potius siłare nescientem.i
Resposione mea freri quod is oĩo nõ
posse. Siquid̾ sermocinamur. ubi non
possumus responde nisi u̾bis. Tu autẽ
res queris eas que quotl sit uerba
u̾ba certe nõ sunt. Nuas tñ ex me. tu
quoq u̾bis queris. pͥor itaꝙ tu sine u¬
bis quere. ut ego demde istã ꝯditõne i¬
respondeam. Aug̃. Iure agis fateor. S
si quer̾em tres iste silade quio signi¬
ficent cum dr̃. paries. nõ ne posses di¬
gito ostend̾e ut ego prsus rem ip̃am
uiderem. cuius signũ est hoc trissilla¬
bum u̾bum demonstñte te. nła tñ uer¬
ba referente Ad. Hoc in solis nõib qͥb
corpora significantur. s si ead̾ corporã
p̃sentia sint: fieri posse ꝯcedo. Aug̃
Nõ colorem corpus dnĩs. ac nõ pot̾uis
quamdam corporis qͣlitatem. ad̾. Ita
In addis corporib etiam corpoꝵ q̃litates.
ut nichominus etiam iste cũ p̃sentes sũt
corpora dioem. etiam corporalia intelligi

Expanded text:
nescire, vel potius simulare nescientem, nescire, vel potius simulare nescientem, responsione mea fieri quod vis omnino non posse; siquidem sermossumus respondere nisi verbis. Tu autem res quaeris eas quae, quodlibet sint, verba certe non sunt, quas tamen ex me tu quoque verbis quaeris. Prior itaque tu sine verbis quaere, ut ego deinde ista conditione respondeam. Aug. Jure agis, fateor: sed si quaererem istae tres syllabae quid significent, cum dicitur, Paries, nonne posses digito ostendere, ut ego prorsus rem ipsam viderem, cujus signum est hoc trisyllabum verbum, demonstrante te, nulla tamen verba referente. Ad. Hoc in solis nominibus quibus corpora significantur, si eadem corpora praesentia sint, fieri posse concedo. Aug. Num colorem corpus dicimus, an non potius quamdam corporis qualitatem? Ad. Ita potest? An addis corporibus etiam corporum qualitates, ut nihilominus etiam istae cum praesentes suntcorpora dicerem, omnia corporalia intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
conare ut potes. cetã eius u̾ba quio sig¬
sima aliam uocem eque notissimam q̃
idem significet dicas. sed tm̃ id qliod
significat. S int̾m ꝯcedamus ita eẽ.
cerce si poeta iste nõ ex tanta urbe. s de
tanta dycisset: q̃rem̃ q̃ abste quid. de su¬
nificaret: dices .ex. cũ hec duo ũba eẽnt᷑
.i. signa unũ aliquid ut cu puitas sigm¬
ficantia. Ego aut̃ id ipm̃ nescio. Emon
nũ quod hus duob signis significat᷑.
inquiro. ad̾. Michi uidetur segregãtõm
quamdam significare ab ea re in qua
urbe pot̾ant aliqui ex illa eẽ troiani
sine mãneat. sicut ex urbe roma oine
eẽ negotiatores in affrica Ang̃. Uo cõ¬
cedam tibi hec ita et̃. nec enu̾em ꝙ me
ta fortasse p̃t̾ hanc tuam regłani tepi¬
antur: illud certe tibi attende facilẽ
est. exposuisse te u̾dis nba .i. signis sis¬
na. euo ꝙ notissimis: notissima. Egõ
aut̾ illa ip̃a quoꝵ hec segna sant. in si

Expanded text:
conare, ut potes, caetera ejus verba quid sigconare, ut potes, caetera ejus verba quid sigsima aliam vocem aeque notissimam, quae idem significet dicas; si tamen idem significat: sed interim concedamus ita esse. Certe si poeta iste non, ex tanta urbe, sed, de tanta, dixisset, quaereremque abs te quid, de, significaret; diceres, ex, cum haec duo verba essent, id est signa, unum aliquid, ut tu putas, significantia: ego autem idipsum, nescio quid unum, quod his duobus signis significatur, inquiro. Ad. Mihi videtur secretionem quamdam significare ab ea re in qua urbe, poterant aliqui ex illa esse Trojani: sive maneat, sicut ex urbe Roma dicimus esse negotiatores in Africa. Aug. Ut concedam tibi haec ita esse, nec enumerem quam multa fortasse praeter hanc tuam regulam reperiantur; illud certe tibi attendere facile est, exposuisse te verbis verba, id est signis signa, eisdemque notissimis notissima: ego autem illa ipsa quorum haec signa sunt, mihi, si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ omnia u̾ba signa sint. aut oẽ signũ
aliquid significet. Ad̾. Nimus qͥd̾ urges
s qñ nõ hẽmus quid significemus.¬
aut̃ nunc mecũ loqͣndo. cr̃edo ꝙ nlłm soñ
frustra emitt̃as. S omnib que ore tuo
q doceri uł ꝯmou̾i cũ aurib insonant.
uides etiam ꝓfecto quid uelim dicere
S explicare nõ possum. aug̃. Nauo gͥ
facimus: An affectõm animni quamdã
cum rem nõ uidet. tñ nõ eẽ inuenit
aut inuenisse se putat. hoc ubosigni¬
ficari diñs potius qͣm tem ip̃am que
nlła est. ad̾. Istuo ip̃m est fortasse quod
explicare moliebar. Aug̃. Transeamꝰ
ergo hine qtoquoisi se h̃s ne tes dbsur¬
dislima nobios aciaat.Ad. Que tandẽs
Aug̃. Si nicħ toneat ⁊ moras patianiur¬
modo uideo posse ꝯtinge. immo plane
uideo ꝯtigisse. Ang̃. Suo loco genus hoc
repugnantis si d̾o scu̾ut planus ĩcil¬
gemius. Runc ad illũ iulsum te refer. et

Expanded text:
quod omnia verba signa sint, aut omne signum quod omnia verba signa sint, aut omne signum aliquid significet. Ad. Nimis quidem urges; sed quando non habemus quid significemusautem nunc mecum loquendo, credo quod nullum sonum frustra emittis, sed omnibus quae ore tuo que doceri vel commoneri cum auribus insonant, vides etiam profecto quid velim dicere, sed explicare non possum. Aug. Quid igitur facimus? An affectionem animi quamdam, cum rem non videt, et tamen non esse invenit, aut invenisse se putat, hoc verbo significari dicimus potius, quam rem ipsam quae nulla est? Ad. Istud ipsum est fortasse quod explicare moliebar. Aug. Transeamus ergo hinc, quoquo modo se habet, ne res absurdissima nobis accidat. Ad. Quae tandem? Aug. Si nimodo video posse contingere; imo plane video contigisse. 4. Aug. Suo loco genus hoc repugnantiae, si Deus siverit, planius intelligemus: nunc ad illum versum te refer, et
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ nos: tba signa ẽẽ. ad̾. sonstat. Aug̃
Quid: Signũ nisi aliquid significet pt
c̃ẽ signũ: Ad̾. Nõ pt̃ Aug̃. Quot u̾ba sũt
in hoc u̾su. Si nich̾ ex tanta suꝑis placet
urbe relinqui. ad̾. Octo. Ang̃. Octo ergo
sunt signa. Ad. Ita est. Aug̃. Credo te hũc
ũsum intslig̾e. Ad̾. Satis arbitror. Aug̃
dic mͥ quid singła uba significant. Ad.
uideo quid̃ quid significet si. s nlłm aliu
u̾bũ quoid expomi possit: inuento. lug̃.
saltem illud muenis quicquid signifi¬
detũr hoc u̾bo: ubinam sit. ad. Uidetur ñ
ubi nisi in animo est : Ang̾. accipio inte¬
rim ꝓsequere ⁊ cet̾a. ad. ꝑmenirip̃mi¬
nicħ quid aliud significat ntsi id quod
nõ est. Aug̃. Uerũ fortasse dicis. Q reno¬
cas ab assentiendo quod suꝑius ꝯcessisti
nõ eẽ signũ nisi aliquio significet. Nd̃
aut̃ nõ est: nlło modo eẽ aliquid pt̃. qͣre
scd̃m u̾bũ in hoc u̾su: nõ est signũ qr nõ
signi ficat aliquid. ⁊ faiso int̾ nos ꝯstitit

Expanded text:
inter nos verba signa esse. Ad. Constat. Aug. Quid? signum, nisi aliquid significet, potest esse signum? Ad. Non potest. Aug. Quot verba sunt in hoc versu, Si nihil ex tanta Superis placet urbe relinqui? Ad. Octo. Aug. Octo ergo signa sunt. Ad. Ita est. Aug. Credo te hunc versum intelligere. Ad. Satis arbitror. Aug. Dic mihi quid singula verba significent. Ad. Video quidem quid significet, si; sed nullum aliud verbum, quo id exponi possit, invenio. Aug. Saltem illud invenis, quidquid significatur hoc verbo, ubinam sit? Ad. Videtur mihubi nisi in animo est? Aug. Accipio interim; persequere caetera. Ad. Nihil, quid aliud significat, nisi id quod non est? Aug. Verum fortasse dicis: sed revocat me ab assentiendo quod superius concessisti, non esse signum nisi aliquid significet; quod autem non est, nullo modo esse aliquid m verbum in hoc versu non est signum, quia non significat aliquid; et falso inter nos constitit,
Abbreviated transcription (Latin):
noĩamus et: respond̃t. hal. Quid greci
noiẽnt quod noĩamus ad: respond̾i mͥ
atia. Quid greci nosent quod noĩamꝰ
heu: respond̾i iu. atq in hiis õĩb ꝑtib
orõnis quas nunc enu̾aut: uocte loqui
cum quis sic int̾roget. ꝙ nisl nomina
eẽnt. fieri nõ posset. Hac ergo rõnei
paulũ apłm recte locutũ ẽẽ. cũ remo¬
tis oĩm eloq̃nciũ auctoritatib obtin̾e
possimus. quid opus est quer̾e cutus
tardior aut impudentõr nond̃ cedat. alle¬

Expanded text:
ponderi, καὶ· quid Graeci nominent quod nos nominamus, Ab, responderi, ἀπὸ· quid Graeci nominent quod nos nominamus, Heu, responderi, οἴ· atque in his omnibus partibus orationis, quas nunc enumeravi, recte loqui eum qui sic interroget: quod, nisi nomina essent, fieri non posset? Hac ergo ratione Paulum apostolum recte locutum esse, cum remotis omnium eloquentium auctoritatibus obtinere possimus; quid opus est quaerere cujutardior aut impudentior nondum cedat, asse
Abbreviated transcription (Latin):
dici pt ꝙ aliquio noĩant. ⁊ mła eaꝵ sit
que nõ ubo adiuncto ꝑnuuttatũ possit
implere. S cum tantũdem ualeant
nomen ⁊ u̾bũ. eo c omnia que uerba
sunt. sint etiam noĩa: nõ tñ idẽ ualẽt
Alia quippe de causa ũba. ⁊ alia nomĩa
nuncupari sacts ꝓbabilit̃ dispitatũ
est. Si quid̃ altm ħoꝵ ad auris u̾bat m¬

Expanded text:
aliquid nominent, et nulla earum sit quae non verbo adjuncto pronuntiatum possit implere. Sed cum tantumdem valeant nomen et verbum, eo quod omnia quae verba sunt, sint etiam nomina; non tamen idem valent. Alia quippe de causa verba, et alia nomina nuncupari, satis probabiliter disputatum est. Siquidem alterum horum ad auris
Abbreviated transcription (Latin):
exlege: Utquid dicebat lex iram oꝑat᷑:
ut quio dicebat. lex p̃uaricatõnis gm̃a
posita est. quod equo animo ferre non
possent qui głabantur in lege: Quod
si ut infirmus loquebatur infirmis.
⁊ sic eos ut fallacib placet fallendo lac¬
tabat cur eos ab iibris ublb in quib
infirmi quiescebant seut¬

Expanded text:
ex Lege? utquid dicebat, Lex iram operatur? ex Lege? utquid dicebat, Lex iram operatur? utquid dicebat, Lex praevaricationis gratia posita est? quod aequo animo ferre non possent qui gloriabantur in Lege. Quod si ut infirmus loquebatur infirmis, et sic eos, ut fallacibus placet, fallendo lactabat, cur eos ab umbris veteribus, in quibus infirmi quiescebant, s
Abbreviated transcription (Latin):
licis ⁊ apłicis lict̾is sonare iudeatur: oso
nõ inuenit. Ubicũq ille noĩatur in libris
testam̃ti noui: cum honore debito noĩat᷑.
Ita ut uders dice̾t ip̃e dñs. Si filii abrahe
estis: fcã abrahe facite. ac ꝑ hoc iste quii
blasphemat abraham. xp̃m ꝓfectoblas¬
phemat qui tale testimoniũ ꝑhibet abra
he. S dicat si p̃t quam ꝑsonam illarum
qͥnq gerebat apłs cũ sic p̃dicaret abra¬
ham. Si enĩ eis qui sine lege fu̾ant fc̃s
erat. qiͣ eẽt ⁊ ip̃e sine loge: illi abraham
nõ nou̾ant. Ergo aliquem pͥncipem siue
romanoꝵ siue grecoꝵ. siue aliquem phoꝵ
ut eis sicut huic placet talem se qͣlesi
ip̃i erant fingendo: ꝯgysiet. Rõ abrahã
nescio quem alienigenam prẽm gentis
hebree. longe ab eoꝵ morib. longe ab eoꝵ
ritib. longe ab eoꝵ cogitatõnib alienũ
Si aut̃ iudeis tamqͣm uidens fc̃s erat.i
sub lege. Utquio dicebat nõ eẽ heredes

Expanded text:
licis Litteris sonare videatur: omnino licis Litteris sonare videatur: omnino non inveniet. Ubicumque ille nominatur in libris Testamenti Novi, cum honore debito nominatur: ita ut Judaeis diceret ipse Dominus, Si filii Abrahae estis, facta Abrahae facite . Ac per hoc iste qui blasphemat Abraham, Christum profecto blasphemat, qui tale testimonium perhibet Abrahae. 33. Sed dicat, si potest, quam personam illarum quinque gerebat Apostolus, cum sic praedicaret Abraham? Si enim eis qui sine Lege fuerant, factus erat quasi esset et ipse sine Lege, illi Abraham non noverant. Ergo aliquem principem, sive Romanorum, sive Graecorum, sive aliquem philout eis, sicut huic placet, talem se quales ipsi erant fingendo, congrueret: non Abraham nescio quem alienigenam patrem gentis Hebraeae, longe ab eorum moribus, longe ab eorum ritibus, longe ab eorum cognationibus alienum. Si autem Judaeis tanquam Judaeus factus erat,  et ipse sub Lege, utquid dicebat non esse haeredes
Abbreviated transcription (Latin):
daciloquoꝵ. caut̾iatam hñtes ꝯscĩam su¬
am. phibentes nubere. Nõ enĩ reꝑitur
abraham aliquo se ꝯtaminasse adult̾io
qm̃ nõ lubrico libidinis amarut ancil¬
lam. s ab uxore accepit qñ uycor eius fe¬
cit de suo iure quod uoluit. uolens hr̃e
alios de marito suo ꝙͣuis ex ntõ alieno.
ubi ulła oĩo lasciuiendi. s sola cogitata
est causa gen̾andi. Iste aut̃ abrahe us
obiecit crimen. ꝓfecto qr ⁊ post mortẽ i¬
sare alt̾am duxit. ubi ⁊ si ulłm intelli¬
g̾etur rei abdite sacram̃tũ: pp̃ hoc so¬
ium io face debuit abrabam ne puta¬
rent heretia adisus apłim̃. quib etiam
t̾cullianus astipulator assistit: pose uxo¬
ris mortem crim̃ ẽẽ duc̾e uxorem. S sicut
sibi iste uidetur inuenire in apłicis ltite¬
ris quedam ꝯtra legem ꝑ moysen datam
uł ꝯtra testam̃tũ uetus: inueniat tale
aliquid adu̾sus abraham quod ex eiͣnge¬

Expanded text:
daciloquorum, cauteriatam habentes conscientiam sudaciloquorum, cauteriatam habentes conscientiam suam, prohibentes nubere . Non enim reperitur Abraham aliquo se contaminasse adulterio: quoniam non lubrico libidinis amavit ancillam; sed ab uxore accepit, quando uxor ejus fecit de jure suo quod voluit, volens habere filios de marito suo, quamvis ex utero alieno : ubi nulla omnino lasciviendi, sed sola cogitata est causa generandi. Iste autem Abrahae, eobjicit crimen, profecto quia et post mortem Sarae alteram duxit . Ubi etsi nullum intelligeretur rei abditae sacramentum, propter hoc solum id facere debuit Abraham, ne putarent haeretici adversus Apostolum, quibus etiam Tertullianus astipulator assistit, post uxoris mortem, crimen esse ducere uxorem. Sed sicut sibi iste videtur invenire in apostolicis Litteris, quae dicat contra Legem per Moysen datam, vel contra Testamentum Vetus; inveniat et aliquid adversum Abraham, quod ex evange
Abbreviated transcription (Latin):
dinat. Abrahe dcẽ sunt ꝓmissiones ⁊ se¬
mini eius. Nõ dicit ⁊ seminib tamqͣm
in młtis. s tamqͣm in uno. ⁊ semini tuo
firmatũ a deo. que post qͣdrigentos ⁊ .xxx.
annos fcã est lex: nõ ĩ firmat ad euacu¬
andam ꝓmissionem. Si enĩ ex lege he¬
reditas: iam nõ ex ꝓmissione. Abrahe
aut̃ ꝑ repmissionem donauit d̾s. Quid
ergolex: Transgressionis gra posita est
donec ueniret sem̃ cui ꝓmissũ est. Nescio
utrũ isti qui legem nõ intlłigentes
criminantur: inueniant aliquid ex
deatur eid̃ legi adũsum ẽẽ atrꝑ ꝯtͣriũ.
ꝙ̃admod hoc iudetur quod ex ꝓmissiom¬
b que abrahe fc̃e sunt opponit apłs. Si gͦ
legem oderunt: abraham diligant. Sed
ciunt. Iste quippe ꝓcububro cui respon¬
demus. ex illis se ẽẽ manifestat. de quib
p̃dcm̃ est apło dicente. Spc̃ aut̃ mantreste
dicit. In nouissimis tpr̃ib recedent qui¬
dam a fide attendentes spiritib seducto

Expanded text:
dinat. Abrahae dictae sunt promissiones et sedinat. Abrahae dictae sunt promissiones et semini ejus. Non dicit, Et seminibus, tanquam ifirmatum a Deo, quae post quadringentos et triginta annos facta est Lex, non infirmat ad evacuandam promissionem. Si enim ex Lege haereditas, jam non ex promissione. Abrahae autem per repromissionem donavit Deus. Quid ergo Lex? Transgressionis gratia proposita est, donec veniret semen cui promissum est . Nescio utrum isti qui Legem non intelligentes criminantur, inveniant aliquid ex deatur eidem Legi adversum esse aadmodum hoc videtur, quod ex promissionibus quae Abrahae factae sunt opponit Apostolus. Si ergo legem oderunt, Abraham diligant. CAPUciunt. Iste quippe procul dubio cui respondemus, ex illis se esse manifestat, de quibus praedictum est Apostolo dicente: Spiritus autem manifeste dicit quia in novissimis temporibus recedent quidam a f
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ tp̃ris dispensatõne uetis testam̃ti mi¬
nistrabant siguras: ad nouũ tñ testam̃¬
tinebant. ad quod ꝑtinebat abraham.i
moyses. Quos itiq ⁊ isti eumõ colius¬
se ꝯfitentur dm̃. ꝙnis enm sic blasphe¬
uũ testam̃tũ significabant. sic oppoĩt
legi ꝑ moysen date: ut hec duo int̾ se
mimica uideantur. Quid ent̃ aliud ad
romanos or: Nõ ens ꝑ legem ꝓmissio a¬
brahe aut semini eius ut heres ẽẽt m̃¬
di. S ꝑ iustitiam fider. si enĩ qui ꝑ legẽ
heredes sunt: exmanita est fides ⁊ eua¬
cuata est ꝓmissio. Lex enĩ tram opatur.
ubi enĩ lex nõ est: nec p̃uaricatio. Attẽ¬
dant ꝙ̃ admod̾ sic disputat ueluti ꝯtra
legem. ut eam pͥore illa que fcã est ad abͣ¬
ham ꝓmissione: ꝯuincat. ꝙ nõ sint he¬
redes ex lege quicũq sunt heredes dei.
s ex ꝓmissione. Itemq ad gał. Frẽs in¬
quit scd̃ hoĩem dico. tñ hoĩs ꝯfirmatũ i¬
testam̃tũ nemo irritũ facit. aut suꝑor¬

Expanded text:
eris Testamenti ministrabant figuris, ad Novum tamen Testamepertinebant, ad quod pertinebat Abraham. Moyses: quos utique et isti eumdem coluisse confitentur Deum, quamvis eum sic blasphevum Testamentum significabant, sic opponit Legi per Moysen datae, ut haec duo inter se inimica videantur. Quid enim aliud ad Romanos dicit? Non enim per Legem promissio Abrahae aut semini ejus, ut haeres esset mundi, sed per justitiam fidei. unt; exinanita est fides, et evacuata est promissio. Lex enim iram operatur. Ubi enim Lex non est, nec praevaricatio . Attendant quemadmodum sic disputat, veluti contra Legem, ut ex priore illa quae facta est ad Abraham promissione convincat, quod non sint haeredes ex Lege quicumque sint haeredes Dei, sed ex promissione. Itemque ad Galatas: Fratres, inquit, secundum hominem dico; tamen hominis confirmatum testamentum nemo irritum facit, aut superor