comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
doceat᷑ homo tantũ sĩbi e̾e̾. aprid dnĩ laci. tantumq
fusucie ut etiã si sit aliqua in dõ indgnatio obsecia¬
tionꝰb mitiget᷑ humanis tantũq a dc̃ impetrare
posse hominẽ. uti ꝓpͥa statuta comiertat. Bonitas
aut̃ quȩ subseqͥt᷑ nacinidã. ⁊ moysi siduciã ostendit
apud dm̃. ⁊ alienã ab nacundiȩ nicio chimũ docet
e̾e. nat᷑am: simul ⁊ inysteriũ in scłis fut᷑is explendum
continet sermo ꝑ quẽ ꝓmxtit ds̃ qđ altũ popłm
lioc abiecto resufcitet. Ait enĩ. Percutiã eos morte.
⁊ ꝑdd̃ eof. ⁊ facã te ⁊ domũ patristin in nationem
magnã multo magis quã hec ẽ: Comininatio gͣ hec
alia natiã. id̃ popłs iste natiomũ s̾. ñ ꝑ moysen
excusiuit nãq sermanes. Sciebat enĩ qr gens illa
magna quȩ rxpmittitur ñ ꝑ moysen ñoeinda
erat᷑ .s. ꝑ iłm apm. ⁊ ñ moẏsiacus s xp̃ianus eiãt

Expanded text:
doceatur homo tantum sibi esse apud Deum loci tantumque fiduciae, ut etiam si sit aliqua in Deo indignatio, obsecrationibus mitigetur humanis, tantumque de eo impetrare posse hominem, ut et propria instituta convertat. Bonitas enim quae subsequitur iracundiam, et Moysi fiduciam ostendit apud Deum, et alienam ab iracundiae vitio divinam docet esse naturam: simul et mysterium in saeculi futuris explendum continet sermo, per quem promittit Deus quod alium hoc abjecto resuscitet. Ait enim: Percutiam eos morte et perdam eos, et faciam te et domum patris tui in nationem magnam, multo magis qalia natio, id est, populus iste nationum, sed non per Moysen. Excusavit se namque Moyses. Sciebat namque quia gens illa magna, quae repromittitur, non per Moysen vocanda erat, s
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ. qͥ nescrebamꝰ bonũ ł malũ. Ex gentib enim
mala quȩ ex peccato generant᷑. si tam̃ succedenteᷤ
in lacũ earũ qi abiecti st̃. tanti lapsiis seueritadem¬
timeamꝰ audientes cõmonitionẽ pauli dicentem
Uide aut seueritatẽ ⁊ bomitatẽ ch. In eos qͥde qͥ orcude

Expanded text:
sciebamus bonum vel malum. Ex gentibus enim mala, quae ex peccato generantur. Si tamen succedentes in locum eorum, qui abjecti sunt, tanti lapsus timeamus exemplum, audientes commonitionem Pauli dicentis: Vide autem severitatem et bonitatem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑ conrupascentid malad. frangit᷑ autẽ ⁊ contertur
ꝑ oꝑa peccati. Quȩ si omia indere possemꝰ. ⁊ uubneratȩ
amme sentrre cicatrices : certũ ÷ qđ isꝙ ad mortem
resistere debemꝰ adn̾sũ pecatũ: S minc sicut hi
qͥ nł demone repleti. ł mente alienati st̃. ñ sentiunt
si uulnerent᷑. qr nat᷑alib sensib carent. ita ⁊ nos
ł cupiditatib scłi amentes effecd uł icis inebrati
sentire ñ possumꝰ qͣnta uulner. qͣntaᷤ contritio¬
nes animȩ peccando conqͥrimꝰ Et idõ consequen¬

Expanded text:
frangitur autem et conteritur, per opera peccati. Quae si omnia videre possimus, et vulneratae animae sentire cicatrices, certum est, quod usque ad mortem resisteremus adversum peccatum. Si nunc sicut hi qui vel daemone repleti, vel mente alienati sunt, non sentiunt si vulnerantur, quia naturalibus sensibus carent, ita et nos vel cupiditatibus saeculi amentes effecti vel inebriati, sentire non possumus quanta vulnera, quantas contritiones animae peccando conquirimus. Et ideo consequen
Abbreviated transcription (Latin):
porib accede. ⁊ plurimis postmodũ cruciatib
ac dalcuih exactis multo  tẽpore sanari. quanti
enĩ timores in loco quanta torm̃ta generant᷑ :
am uͦ si accidat ut i egdẽ uulnere. ⁊eł m eactẽ
frassina iterũ ⁊ sepius qͥs ⁊ ulneret᷑. frequentiꝙ
fringat᷑ quantis hoc potꝰ curis. ⁊ quantis potest

Expanded text:
poribus accidere, et postmodum, cruciatibus poribus accidere, et postmodum, cruciatibus ac doloribus exactis, multo vix tempore sanari. Quanti enim timores in loco, quanta tormenta generantur. Jam vero si accidat ut in eodem vulnere vel in eadem fractura, iterum et saepius quis vulneretur, frequentiusque frangatur, quant
Abbreviated transcription (Latin):
suppliciis consumendus ẽ: uereoꝵ ne forte nob
qͥ cotidie peccamꝰ.⁊ nullũ forte uite nr̃ȩ diem
absq peccato transigimꝰ: nec ipsa forte scła aute¬
etia scłascloꝵ sufficere possint ad pȩnas luendas
ꝑmittit᷑. similitudo quȩdã fut᷑i nidicuĩ uidetur
ostendi. ubi percatorũ ratio discutienda ẽ: nisi
erit aliqua fintasse etũ bemorũ oꝑũ cõpensatio.
ut abrahã de lataro ddocuit . S. hec nullius ad¬
putat᷑. non sobũ in hoc bbro in qriꝯ niehł omni¬
no ẽ. qđ dubitari possit ostenditur. ẜimbibello
pastoris sicut tam̃ serpt᷑a illa recipienda indet᷑.
similia designant᷑. S fortasse aliqͥs neget bom¬
tati ddĩ conuenire ut ꝓ uniꝰ cici peccato annrũ
diẽ ꝓ die reddat. quãus nistus. ñ tam̃ clemeis
uidet᷑ ẽe. aut benignꝰ. Audi gͦ ad hȩcsi forte
possimꝰ difficultate rei exẽplis lucidiorib. expla¬
nare. Si uulnꝰ corpori infsigat᷑. aut os confrm
hore spatio. Nuiꝰ modi eñ uulnera solent cor¬

Expanded text:
ereor ne forte nobis qui quotidie peccamus, et nullum forte vitae nostrae diem absque peccato transegimus, ne ipsa forte saecula saeculorum sufficere possint ad poenas luendas.permittitur, similitudo quaedam futuri judicii videtur ostendi, ubi peccatorum ratio discutienda est, nisi erit aliqua fortasse etiam bonorum operum compensatio, ut Abraham de Lazaro docuit . Sed haec nullus putatur, non solum in hoc libro, in quo nihil omnino est quod dubitari possit, ostenditur, sed et in libello Pastoris, si cui tamen scriptura recipienda videtur, similia designantur. Sed fortasse aliquis neget bonitati Dei convenire, ut pro unius diei peccato, annum diem pro die reddat, quamvis justum, non tamen clemens videtur aut benignum. Audi ergo adhaec, si forte possimus difficultatem rei exemplis lucidioribus explanare. Si vulnus corpori infligatur, horae spatio hujus mundi vulnera solent cor
Abbreviated transcription (Latin):
citius festmare:⁊ ad penitentiã sine dissimuilatione
conuerti. lugere p̃terita. cauere fut᷑a. inuoca¬
re auxiliũ dĩ. Statim enĩ ut conu̾sus ingemu¬
eris. salurs eris. Inuemes eñ aduocatũ qͥ ꝓ te
int̾pellat patrẽ qhnim̃ iłmm multo p̃stantiorem¬

Expanded text:
citius festinare, ad poenitentiam sine dissimulatione converti, lugere praeterita, cavere futura, invocare auxilium Dei. Statim enim ut conversus in gemueris, salvus eris. Invenies enim advocatum, qui pro te interpellat Patrem,
Abbreviated transcription (Latin):
ac benignitaᷤᷤ etiã in ipsis anum supplicus tindens
fiet. ut Prȩc auchens qui peccauit resipiscat ⁊ ultra
ñ peccet. Conuersio aut̃ in p̃senti uita ⁊ penitentu
fructuose gesta. celerẽ conferet huiꝰmodi uulnerib.
miedicinã: qi penitentia ñ solũ uulmis p̃teritũ
sanat᷑ .s. ⁊ ultra animã peccato ñ frnit iralnerari.
nima ⁊ illud adiciã. uerbi carsa si peccator sum.
ñqͥd eadẽ mͥerit pena si semel peccam quȩ & si
scđo ⁊ tercio.⁊ si frequentiꝰ peccẽ. ñ ita erit .s ꝓ
mado ⁊ numero ⁊ m̃sura pectati etiã pȩnȩ quan¬
titas metienda ẽ: dĩ enĩ dabat nob panẽ lacri¬
marur.⁊ potabit nos in lacͥmis. sed in mensura.
Mensura aut̃ hec erit. quã sibi in hac uita unꝰqͥsq¬

Expanded text:
nitas etiam in ipsis animae suppliciis evidens fiat, ut haec audiens, qui peccavit resipiscat, et ultra non peccet. Conversio enim in praesenti vita et poenitentia fructuosa gesta celerem conferet hujusmodi vulneribus medicinam, quia poenitentia non solum vulnus praeteritum sanat, sed et ultra animam peccato non sinit vulnerari. Imo et illud adjiciam verbi causa: Si peccator sum, nunquid eadem erit mihi poena si semel peccavi, quae et si secundo et tertio, et si frequentius peccem? Non ita erit, sed pro modo, et numero, et mensura peccati, etiam poenae quantitas metienda est. Deus enim dabit nobis panem lacrymarum, et potabit nos in lacrymis, sed in mensura. Mensura autem haec erit, quam sibi in hac vita unusq
Abbreviated transcription (Latin):
annuĩ recipietis peccata ur̃ã &l annis Timeo
ego misterii huiꝰ secreta cdiscutere. Uideo enĩ
qđ peccatorũ in hoc ratio cõphendit᷑.⁊ pena¬
rũ. Si enĩ unicuiq percatori annꝰ adscrilitur
ad penã ꝓ umꝰ diei peccato. ⁊ scđ̾m rationem

Expanded text:
annum recipietis peccata vestra quadraginta annis. Timeo ergo mysterii hujus secreta discutere. Video enim quod peccatorum in hoc ratio comprehenditur, et poenarum. Si enim unicuique peccatorum annus ascribitur ad poenas pro unius diei peccato, et s
Abbreviated transcription (Latin):
M. dies reu̾si. diuersa
renuncunt. Nã decẽ
ex his in desꝑationem popłm mittunt: ita ut
uebns abiecto moyse eligere aliũ ducẽ. ⁊ reuerti
in atyptir ipelint alii uͦ duo lioni nunciant. &
copttant᷑ popłm ꝑmanere in fide dicentes. Si
dilurit nos ds̃ introducat nos ad tram kãne.
s. popłs infidelitatis in desꝑationẽ p̃ceps agitur.
⁊ ad lapidandos eos qͥ bona nunciant prosibit.
Marestas nͨ dni ꝓteget eas inmibib Et dicit dñs ad
moẏsen.fenã eos morte.⁊ int̾imã eof.⁊ faciã te⁊ do

Expanded text:
 dies reversi, diversa renuntiant. Nam decem ex his in desperationem mittunt populum, ita ut velint abjecto Moyse eligere alium ducem, et reverti in Aegyptum. Alii vero duo bona nuntiant, et cohortantur populum permanere in fide dicentes: « Si diligit nos Deus, introducet ad terram hanc . » Sed populus infidelitatis desperatione praeceps agitur, et ad lapidandos eos qui bona nuntiant prosilit. Majestas vero Domini protegit eos in nubibus, et dixit Dominus ad Moysen: « Feriam eos m
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ exauditꝰ ẽ. Et foitasse ꝓptẽa mopses seribitur
int̃uenisse ꝓ peccatis popłi pͥoeis ⁊ impetrasse
ueniã: ut multomagis nos confidamꝰ qđ aduo¬
citus nr̃ iħis indubitatã nob ueniã pstabit a
pati ⁊ fitamen conuertam᷑ ad dm̃. Iñ recedat
retro cor nrm̃: sicut ⁊ ioħs in epła sua dicit. Hȩc
autẽ dica filiobr ut ñ peccetis. Qđ isi peccauerit
aliqͥs urm: habemꝰ aduocatũ apud patrẽ iłim iustũ.
qͥ int̃pellat ꝓ peccatis nr̃is. ipsi gła in scła scłorũ

Expanded text:
t fortasse propterea Moyses scribitur intervenisse pro peccatis populi prioris et impetrasse veniam, ut multo magis nos confidamus, quod advocatus noster Jesus indubitatam nobis veniam praestabit a Patre, si tamen convertamur ad eum, et non recedat retro cor nostrum, sicut Joannes in Epistola sua dicit: Haec autem dico, filioli, ut non peccetis . Quo si peccaverit aliquis vestrum, habemus advocatum apud Patrem justum, qui interpellat pro peccatis
Abbreviated transcription (Latin):
cibũ ꝓximo suo. Potest enĩ qͥs mnocens ⁊ rectus
enti se cibũ mundũ: tanquã oius quȩ ÷ animal
mundũ. Similit̃ ⁊ in cę̧teris Et idõ om̃is homo
sermonib suis. siue nocet: mundũ ei aut immun¬
dum esficit᷑ amnial Ex qͥb uł mundis utendum
ł immundis p̃cipit᷑ abstinendũ. Si scđm hanc.
intelligentiã dicamꝰ dm̃ sũmũ leges hominib
iestate legis latio. Si uͦ adsideamꝰ litt̾ȩ. ⁊ scđm¬
qi̾ tales leges dederit ds̃. Mlidebunt᷑ enim magis
grã. ł romanonĩ. ł atheniensiũ. ł lacedenioniorũ.

Expanded text:
ximo suo. Potest enim quis innocens et rectus enti se mundum cibum, tanquam ovis, quae est animal mundum, similiter et in caeteris. Et ideo omnis homo sermonibus, sive nocet, mundum ei aut immundum efficitur animal, ex quibus vel mundis utendum est, vel immundis praecipitur abstinendum. Si secundum hunc intellectum dicamus summum Deum leges hominibus jestate legislatio. Si vero assideamus litterae, Deum tales leges dedisse. Videbuntur enim magis gratia, Romanorum, Atheniensium, Lacedaemoniorum.
Abbreviated transcription (Latin):
st oculꝰ. ⁊ ñ sit turbatꝰ. qͣntũ ꝑtinet ad indenduĩ:
Si desint ei reliqua m̃bra. quȩ ert oculo leticã. aut
que uidebit᷑ eẽ. ꝑfectio si manꝰ ñ habeat. si pedes
desint᷑. aut reliqua m̃bra ñ adsint  Qisi ÷ aliqua
oculi gła p̃cellens. in eo maxime ÷ ut uł ipse dux
sit corporis: uł ceterorũ m̃bruiũ ñ deserat᷑ offici is
Hoc aut̃ nos ⁊ ꝑ illã ictechielis ꝓpħȩ uisionẽ doceri
puto cũ dicit congregandũ as ad os. ⁊ iuncturã
ad iunctarã. ⁊ neruos. ⁊ uenas. ⁊ pellẽ. ac singła
locis sius ẽẽ. reparanda Deniq inde qͥd addit
ꝓpłia. Ossa inqͥt ista. Non dixit om̃s homines sunt
s. dixit ossa ista domus isrł st̃. Habebis gͦ lȩticiã
de hac uita discedens: si fueris sc̃s. S tc̃ erit plena
⁊ tu alios: sic̃ ipse expectatꝰ es Qđ si tͥ qͥ m̃brũ
es ñ uidet᷑ ẽẽ. ꝑfecta leticia si desit aliud m̃brũ

Expanded text:
sit oculus, et non sit turbatus, quantum pertinet ad videndum; sit oculus, et non sit turbatus, quantum pertinet ad videndum; si desint oculo reliqua membra, quae erit ei laetitia? aut quae videbitur esse perfectio, si manus non habeat, si pedes desint, aut reliqua membra non adsint? Quia etsi est aliqua oculi gloria, in eo maxime est, ut vel ipse dux sit corporis, vel caeterorum membrorum non deseratur officiis. Hoc autem nos et per illam Ezechielis visionem doceri puto, cum dicit congregandum esse os ad os, et juncturam ad juncturam, et nervos, et venas, ac singula locis suis esse reparanda. Denique vide quid dicit propheta: Ossa, inquit, ista: non dixit: Omnes homines sunt, sed dixit: Ossa ista domus Israel sunt . Habebis ergo laetitiam de hac vita discedens, si fueris sanctus; sed tunc erit pet tu alios, sicut et tu exspectatus es. Quod si tibi, qui membrum es, non videbitur esse perfecta laetitia, si desit aliud membrum,
Abbreviated transcription (Latin):
timo integra meritorũ p̃imia consecunt᷑. s &
expectant etũ nos licet morantes. licet desides:
Ñ enĩ ÷ illis ꝑfecta ucentia. danec ꝓerrorib nrĩs
delent. ⁊ lugent peccata nr̃a Hoc fortasse mͥ
dicenti ñ credas. quis enĩ ego sũ. qͥ confirmare
sententiã tanti dogmatis audeã: S adhibeo testẽ
nistificati st̃: addit post am̃ia etũ hoc S isti in qͥt
am̃s tefimornũ habentes ꝑ fidẽ. ñdũ assecuti sunt
expectat adł nuc abrahĩ ut quȩ ꝑfecta st̃ consequat᷑
expectat ⁊ isaac ⁊ iacob. ⁊ om̃s ꝓpłiȩ expectant nos
ut nob̾cũ ꝑfectã heatitudinẽ capiant. Propt̃ hoc¬
gͣ etiã misferñ illud ni ultimã dilati nidicii cus¬
stoditur. Unũ em̃ corpꝰ ẽ. qđ iustificar expectat᷑¬
unũ enĩ corpꝰ ẽ. qđ resurgere dr̃ in iudicio:
Licet enĩ sint multa m̃bra: s unũ coipꝰ. Non potest
ocusꝰ dicere manui. ñ es mͥ necessara. etũ si sanꝰ

Expanded text:
tinuo integra meritorum suorum praemia consequuntur, sed exspectant etiam nos, licet morantes, licet desides. Non enim illis est perfecta laetitia, donec pro erroribus nostris dolent, et lugent peccata. Hoc fortasse mihi dicenti non credas: quis enim ego sum, qui confirmare sententiam tanti dogmatis audeam? Sed adhibeo horum justificati sunt, addit post omnia etiam hoc: Sed isti, inquit, omnes, testimonium habentes per fidem, nondum assecuti sunt exspectat adhuc Abraham, ut quae perfecta sunt consequatur: exspectat et Isaac, et Jacob, et omnes prophetae exspectant nos, ut nobiscum perfectam beatitudinem capiant. Propter hoc etiam, mysterium illud in ultimum diem dilati judicii custoditur: unum enim corpus est, quod justificari exspectatur, unum corpus est, quod resurgere dicitur in judicio; licet enim sint multa membra, sed unum corpus » . Non potest oculus dicere manui: Non es mihi necessaria. Etiamsi sanus
Abbreviated transcription (Latin):
Uor enĩ fugientiũ ⁊ resalnatorũ. Ñ sufficit fugere de tr̃a
babilonis s ⁊ resaluari ex tr̃a babilomꝰ ad anñtiandũ
in siom uindictã dnõ dẽ nr̃o: ut fugientes de t̾ra ba¬
biloniꝰ. ueniatis ad sion speculatoriĩ aeccłam dei: ad
anñciandũ in sum. id ÷ accłam dĩ uindictã a dño deo
nr̃o. Uidictã popłi eiꝰ denc̃ate in babilone multis. om̃
intendenti areũ. Significant᷑ positũ ÷ multis. Multi enũ
pauci estis ab om̃ib gentib Intellige pcn̾ro ⁊ hoc. paici

Expanded text:
fugere de terra Babylonis: sed et resalvari ex terra Babylonis, ad annuntiandum in Sion vindictam Domino Deo nostro, ut fugientes de terra Babylonis veniatis ad Sion speculatorum, Ecclesiam Dei ad annuntiandum in Sion, id est Ecclesiam, vindictam a Domino Deo nostro, vindictam populi ejus. Denuntiate in Babylone multis, omni intendenti arcum: significanter positum est multis. Multi enim pauci estis ab omnibus gentibus. » Intellige porro et hoc: « Pauci
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ tr̃ã ob iã qr plurima que gerunt᷑ in t̾ris stellis conseero
se ꝑsuiasi omb dedicauer̃. Om̃is gͥ qͥ his credit: in tecra
caldeorũ ẽ. Si qͥs nr̃m matenaticorũ deliram̃ta sectt᷑.
in tra caldeorũ ẽ. Si qͥs natnutati dic̃ supputat. ⁊ uara¬
hoiarũ mom̃torũq ratioeinationib credens hoc de¬
ma suscepit. qr stelle talit̾ ⁊ talit̾ sigͣate faerunt hont
luxur iosos. adultos. castis. aut oerte qđ cũq eour
iste in tr̃a cͥaldeor̃ ẽ. Iã qͥdã estiniant xp̃ianos era

Expanded text:
 terram, ob id, quia plurima, quae geruntur in terris, stellis consecrense superstitionibus dedicaverunt. Omnis igitur, qui his credit, in terra Chaldaeorum est. Si quis vestrum mathematicorum deliramenta sectatur, in terra Chaldaeorum est. Siquis nathorarum momentorumque ratiocinationibus credens hoc dogma suscipit quia stellae taliter et taliter figuratae faciunt homines luxuriosos, adulteros, castos, aut certe quodcunque eorum, iste in terra Chaldaeorum est. Jam quidam aestimant Christianos ex
Abbreviated transcription (Latin):
talis. qr longe fut᷑us: ⁊ a regno. Et qͦmͦ athleta qͥ ñ est
in agone conscriptꝰ. neq flagella metint. neq expectat
coionã. ꝗͥ aut̃ semel nonĩ ꝓfesus ẽ. si uictꝰ fuerit uerbat᷑.
atq ꝓicit᷑. si uͦ uicerit coronat᷑. cadẽ mͦ qͥ ingressiis est
aeccłam: O catecimine ausculta qͥ accessit ad sermonẽ
oĩ. nichil aliud quã conseriptꝰ : m certamine pietatis. &
conscriptꝰ si legitune ñ certauerit. cedit᷑ flagellis: quib
ñ uerb̾ant᷑. hn qͥ ne in pͥncipio qͥdẽ conscrptist᷑. Si
aut̃ contendit fonter ad fugienda uerła ⁊ contumelid̃:¬

Expanded text:
talis quidem longe futurus est et a regno. Et quomodo athleta, qui non est in agone conscriptus, neque flagella metuit, neque exspectat coronam, qui autem semel nomen professus est, si victus fuerit, verberatur atque projicitur; si vero vicerit, coronatur: eodem modo qui ingressus est Ecclesiam, o Catechumene, ausculta; qui accessit ad sermonem Dei, nihil aliud quam conscriptus est in certamine pietatis, et conscriptus si non legitime certaverit, caeditur flagellis, quibus non verberantur ii, qui non in principio conscripti sunt. Si autem contenderit fortiter ad fugienda ver
Abbreviated transcription (Latin):
noinssimũ erit stultũ. Iste ab eo qa̾ suit sapienᷤ
male. sapientior enĩ erst om̃ib bestis si t̾rã.
fiet cont̾ria ei qđ sapiens fuit male insipiens.
Intelliges uͦ qđ sit norissimũ eiꝰ erit insipiens.
tua insipientiã recipiasᷤ Si qs in qͥt uidet᷑ fibo
sipiens tẽ. in uob in isto scło: stultꝰ fat: Attende ñ
clamauit. stultꝰ esto ⁊ fatinis: ut sapiens fias. Si itaq
scłi sapientiores st̃ a sibs lucis in gen̾atione istã. bo¬
nus ẽ. ds qͥ contͣruis dñisa subutit: ut faciat cõpler
id qđ scriptũ ÷ nouissimũ eiꝰ erit inspiens. quando
nouissimũ eiꝰ erit insipiens: Opoitet. xp̃m reg¬
nare usqr dũ ponat om̃s iimicos eiꝰ dr̃sil. prdib
destruet᷑ mois. E ũ destrueta suerit mutunt

Expanded text:
novissimum ejus erit stultum. Iste ab eo, quod fuit sapiens male, sapientior enim erat omnibus bestiis super terram, fiet contrario ei, quod sapiens fuit male, insipiens. Intelliges vero quid sit « novissimum ejus, erit insipiens: tua insipientiam recipias. « Si quis, inquit, videtur sibi sapiens esse in vobis: in isto saeculo stultus fiat. » Attende, clamavit: stultus esto et fatuus, ut sapiens fias  Al. fiathujus sapientiores sunt filiis lucis in generatione ista, bonus est Deus qui contrariis diversa subvertit, ut faciat compleri id quod dictum est: Novissimum ejus erit insipiens. Quando novissimum ejus erit insipiens, oportet Christum regnare, usque dum ponat omnes inimicos ejus Deus sub pedibus destrue
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i intelligentiã tẽꝑare. Magis arit̃ c̾uenit ⁊abulo mala
adiungere ⁊ suꝑ adisario lectionẽ intellurere psentẽ :
si tañ totiꝰ capituli nos secuta fuxrit intp̃tatio. Incipinꝰ
gͦ ab eo qđ scriptũ ẽ. Clamauit ꝑelix. ẽgregauit quae

Expanded text:
i intelligentiam temperare. Magis autem convenit mala Zabulo i intelligentiam temperare. Magis autem convenit mala Zabulo adjungere, et super adversario lectionem intelligere praesentem: si tamen 784 totius capituli nos secuta fuerit interpretatio. Incipiamus ergo ab eo quod scriptum est: Clamavit perdix, congregavit quae
Abbreviated transcription (Latin):
possimꝰ utrũ ad bonã an ad malã partẽ nẽ nominati
ꝑdicis intelligentiã referamꝰ. Dr̃ aut̃ hoc ẽe̾. animal malignũ.
fraudulentũ callidũ. multũq decipiens uenatines. Sepe
qͥppe ante pedes aucupis uoluit᷑.⁊mn medio eiꝰ conatu
qͣsi iã appliendenda elabit᷑. p̃dã su ex uicinitate ꝓmittit.
⁊ hoc agit ne ad niduĩ fȩtuuĩ suorũ citꝰ uenator occuirat.
Cũꝙ iã senserit pullos suos fugisse: tc̃ ⁊ ipse illuso hoste
discedit. S neqͥtiã eiꝰ uncit ip̃uritas Ambigendũ ñ ÷
de eo qđ dicturi sumꝰ. qi ex his qͥ mansueti in ĩuis mi¬
triunt᷑. uitas aꝑꝑbat᷑. Masculus in masculũ mairgr.
oblnuscit᷑ seru libido. p̃ceps pugnat ad coitũ. ⁊ una
palma uictoris ẽ. pollinsse quẽ uicerit Si gͥ malignũ.
si ĩmundñ. si dolosũ hoc animal ẽ: impnĩ ĩndet᷑ ad
ineliorẽ partẽ hnꝰ referre nom̃. ⁊ ad saluatons nr̃i iłni¬

Expanded text:
 utrum ad bonam, an malam partem nunc nominati perdicis intelligentiam referamus. Dicitur autem hoc esse 783 animal malignum, fraudulentum, callidum, multumque decipiens venatores. Saepe quippe ante pedes aucupis volvitur, et in medio ejus conatu, quasi jam apprehendendus elabitur. Praedam sui ex vicinitate promittit: et hoc agit, ne ad nidum foetuum ejus citus venator occurrat. Cumque jam senserit fugisse pullos suos, tunc et ipse illuso hoste discedit. Sed nequitiam ejus vincit impuritas. Ambigendum non est de eo quod dicturi sumus, quod ex iis qui mansueti in casis nutriuntur, veritas approbat: masculus ad coitum, et una palma victoris est polluisse quem vicerit. Si igitur malignum, si immundum, si dolosum hoc animal est, impium videbitur ad meliorem partem hujus referre nomen, et ad Salvatoris n
Abbreviated transcription (Latin):
st̃. hisspũalit̾ cõeiat᷑ qͥ se ipso geneal ogus ⁊ fato car¬
crauernit. asserentes cuncta quȩ int̾ moitales fiant it
ex astroꝵ motib aut ex fati necessitate pendere si
ds̃ abrahã ꝓmouens ad melina cdix̃ ei. Ego sũ qͥ teito
de tr̃a cͥaldeorii. Potens ÷ enĩ ds̃ qͥ etiã uob̾ tribuat ẽ¬

Expanded text:
t, his spiritaliter comminatur, qui se ipsos genealogiis et fato consecraverunt, asserentes cuncta quae inter mortales fiunt, aut ex astrorum motibus, aut ex fati necessitate pendere. Sed Deus Abraham promovens ad meliora dixit ei: « Ego qui te educo de terra Chaldaeorum
Abbreviated transcription (Latin):
transcendo. Unũ subiadens ẽ. d nõ meo ĩmi sabuator. Hos
pastor ẽ. scd̃m qđ irrationabilib preet. alio intellect
rex scd̾m qdđ rationabilib pͥncipat᷑. alio intellectu uitis
⁊ exculti a patre agncola pinguedinẽ uitis uerȩ ex radics
uniꝰ consortio assumunt. Iuxta aliũ intellectũ sapientia ẽ¬
uixta aliũ u̾itas iuxta alnĩ nssticia. uerũtamen subiacens

Expanded text:
transcendero. Unum subjacens est Domino meo Jesu Salvatori. Hoc pastor est, secundum quod irrationabilibus praeest; alio intellectu rex, secundum quod rationabilibus principatur. Alio intellectu vitis ctus, et exculti a patre agricola, pinguedinem vitis verae ex unius radicis consortio assumunt. Juxta alium intellectum sapientia, juxta alium veritas, juxta alium justitia. Verumtamen subjacen
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩ tantũmꝰ uasa ire sint. ⁊ thesaurꝰ dĩ qͥ ẽ. thesaurꝰ omñuĩ
ñ habint uasa miscđiȩ. an aliud qͥd intelligi oporteat de
thesauro di unde efferant᷑ uasa irȩ eiꝰ: Thesaurũ dnĩ ega
sepe homines latitare. qͥ st̃ utasa ire. Ueniet gͥ tẽpus. qͣndo
aꝑiat dñs thesaurũ eccłam Nc̃ enĩ clausa ÷ accła. ⁊ uasa¬
ire cũ uasis miscdiȩ inhabitant. ⁊ palee cũ fruiñto st̃.¬
de egredientib uasis ire. Fxier̃ a nob. ñ enĩ erant ex
A lud qͥddã eupit sermo ꝓrũꝑe qđ aut̃ audemꝰ dicere
istiꝰmodi ẽ. In thesauro dĩ uasi ire st̃: extra thesaurũ uasa
peccantua ñ st̃ uasa irȩ. s uasis ire niora st̃: serui enim
st ignorantes uoluntatẽ dm̃ sui. ⁊ ñ facientes uoluntatẽ

Expanded text:
a irae sint, et thesaurus Dei, qui est thesaurus omnium, non habeat vasa misericordiae; an aliud quid intelligi oporteat de thesauro Dei unde efferantur vasa irae ejus? Thesaurum Domini ergo cclesia, saepe homines latitare qui sint vasa irae. Veniet igitur tempus quando aperiat Dominus thesaurum Ecclesiae. Nunc enim clausa est sis misericordiae inhabitant, et paleae frumento, et mde egredientibus. Vasa irae exierunt ex nobis, sed non erant ex aliud quiddam cupit sermo prorumpere. Quod autem audemus dicere, istiusmodi est: in thesauro Dei vasa irae sunt. Extra thesaurum vasa peccantia non sunt vasa irae, sed vasis irae minora sunt. Servi enim sunt ignorantes voluntatem domini sui, et non faci
Abbreviated transcription (Latin):
uasa eẽ. in magna domo qus nundata ñ st̃.
s st̃ uasa testea in contumeliã: at tam̃ necessa¬
ria domin. Uide aut̃ si ualuero hoc ipsũ ex¬
empliĩ ex alia seript᷑a ⁊ testimonio cõpbare.
Inhonoratꝰ : in qͥt iechonias: qͣsi uas cinꝰ nulla
ẽ. utilitas Ñ ait ñ ÷ qͥdẽ eiꝰ utilitas. in contume¬
liã aut̃ ÷ eiꝰ utilita . S qr erat ex tͥomo dei
⁊ peccauit: in totũ ñ÷ eiꝰ utilitas. Habeo et
aliã scrptam in qua dr᷑ de alio qͦdã peceatore:
Q erit qͣsi testa in qua attralus aque pusillir. ⁊ in quã
carbonẽ banilalns. Et rursũ affirmat ñ necessariũ
penitꝰ. ⁊ ex om̃i parte ẽe uas inutile. Ñqͥdnã gͦ nos qͥ
in domo ista di suinꝰ qͣndo aꝑire dñs ceꝑit dicsaur u m¬

Expanded text:
vasa esse in magna domo, quae mundata non sunt, sed sunt vasa testea in contumeliam, attamen necessaria domui? Vide autem si voluero et hoc ipsum exemplum ex alio Scripturae testimonio comprobare. Inhonoratus est, inquit, Jechonias, quasi vas cujus nulla est utilitas . Non ait, est quidem ejus utilitas, in contumeliam autem ejus est utilitas: sed quia erat ex domo Dei, et peccavit, in totum non est ejus utilitas. Habeo et aliam Scripturam, in qua dicitur de alio quodam peccatore: Et erit quasi testa, in qua attrahes aquae pusillum, et in qua carbonem bajulabis. Et rursum affirmat non necessarium penitus, et ex omni parte esse vas inutile. Numquid non igitur nos qui in domo ista Dei sumus, quando aperire coeperit Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
inalleus inuenit᷑ contͣria fortitudo. ⁊ draco incus
iꝑducibilis. istiꝰmadi seꝑ in script᷑is malleo ł quȩ¬
cũꝙ alia mat̾ia cãpositũ nonĩ assumens: instabo
sermoni: Cam generaint filios. s de cam onrtꝰ: faber
uns ⁊ ferri. frgo ut tabuꝰ qͥ om̃iũ tẽptationũ oꝑa

Expanded text:
malleus invenitur contraria fortitudo, et draco incus malleus invenitur contraria fortitudo, et draco incus producibilis, istius modi semper in Scripturis malleo, vel quacumque alia materia compositum nomen assumens, instabo sermone: Cain generavit filios, et de Cain ortus est faber aeris et ferri. Ergo ut Zabulus, qui omnium tentat
Abbreviated transcription (Latin):
nescait ignorat᷑ Certissinȩ aut̃ nouit adamanti¬
noiuĩ lapidũ nat᷑am solꝰ ds̃ pluriiᷤꝰ ignonatã. Ego ipse
adhuc nescio utrũ uemente malleo aut ꝑcutiente
me confringar ⁊ conterar c̃ĩnctꝰ qr ñ sim addamad.
an certe uerꝰ adama ostendar: si ingruentib
ꝑsecutionib. ꝑiculis. tep̾tationib. ñ tã cantritꝰ
fuero ad ictus mallei quã ꝓbatꝰ. Et tu ipse ꝑcur¬
re senptͣas. ⁊ quere sicuba potes in uenire uesti¬
giũ bene a dõ ꝑnutti. ut malleus ꝑcutienda
pcutiat. Uerbi gra chctũ sit ad intelligentiam emĩ
excitat : quȩ audientiũ animos clangore suo a can¬
tit a uellũ. Necessanꝰ x̃. malleus. ut tulia ꝓdue¬
tilis fat. cmilta cooꝑatꝰ ÷ iste malleus tubie ꝓiduic¬
tili paulo. ut eũ ꝑ uaria tẽptam̃ta ꝓ cluceret
⁊ aꝑpluret: qi illesu̾s possit excludi. figurãq assu¬
mere tubȩ magnisonȩ. ñ incertã dans uocem in
audientes: ut pp̃urarent᷑ ad nlitiȩ bellũ. Et quĩ

Expanded text:
nesciunt, ignoratur. Certissime autem novit adamantinorum lapidum naturam solus Deus plurimis ignoratam. Ego ipse adhuc nescio utrum, veniente malleo, et percutiente me, confringar et conterar, convictus, quia non sum adamas, an certe verus adamas ostendar, si ingruentibus persecutionibus, periculis, tentationibus, tam contritus fuero ad ictus mallei, 772 quam probatus. Et tu ipse percurre Scripturas, et quaeres, si quod potes invenire vestigium, bene a Deo promitti, ut malleus percutienda percutiat. Verbi gratia dictum sit ad intelligentiam enim excutiat, quae audientium animos clangore suo accendit ad bellum. Necessarius est malleus, ut tuba productilis fiat. Multa cooperatus est iste malleus tubae productili Paulo, ut eum per varia tentamenta produceret, et approbaret, quia illaesus posset excudi, figuramque assumere tubae magnisonae, non incertam dans vocem in audientes, ut praeparentur ad militiae bellum. Et quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
cani: Quotienscũq in tep̃tationẽ in cidis. scito mlleũ
diabolũ eẽ. ⁊ malleatorẽ eũ ꝑ quẽ ⁊ zabuꝰ inseqͥt᷑ uelit
ni ꝓcicione saluatoris malleus tabulꝰ malleatin iuas
fint. Et multi erat malleatonres in tẽpore illo qͥ dñs
passus ẽ. clamantes tolle tolle de tr̃a tale̾. erueifige
crucisige eũ. Omĩa malleatorib pbena st̃: quot qtͦ
enĩ in actu suo zabulũ suscipiunt ⁊ ministrant ei
ad ꝓbandũ iustũ ⁊ innustũ coarguendũ: om̃s malle¬
atores st̃. Iecirco etiã si lieri malleator eras ⁊ in manu
nulleũ continebas. nc̃ adiscens qi a cam fr̃ĩcida ouant᷑
malleatonres: ꝓioe malleũ de manu tua. ⁊ tͣnsinigra
ad meliorẽ quȩ spũalis ẽ. gen̾ationẽ sech. ce enos:¬
⁊ reliquionũ qͥ scriptͣarũ laucib efferuit᷑. Uerũtamen fiis¬

Expanded text:
ncideris, scito malleum Zabulum esse, et malleatorem eum, per quem te Zabulus insequitur. Velut in proditione Salvatoris malleus Zabulus, malleator Judas fuit. Et multi erant malleatores in tempore illo, quo Dominus passus est, clamantes: tolle de terra talem: crucifige, crucifige eum. Omnia malleatoribus plena sunt. Quotquot enim in actu suo Zabulum suspiciunt, et ministrant ei ad probandum justum, et injustum coarguendum, omnes malleatores sunt. Idcirco si heri malleator eras, et in manu malleum continebas, nunc discens, quia a Cain fratricida oriuntur malleatores, projice malleum de manu tua, et transmigra ad malet reliquorum, qui Scripturarum laudibus efferuntur. Verumtamen finis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sod̃a expositio aliqͥd nob̾ utile in p̃senti laco iñponat¬
aurea ⁊ argentẽa. s ⁊ lignea. ⁊ fictilia. ⁊ alia qͥde in
honorẽ. alia porro in contumeliã. Si gͥ qͥs mundaue¬
rit semet ipsũ ab his. erit uas in honorẽ sc̃ificatũ utile
dnõ: ad omẽ opꝰ bonũ p̃paratũ. Futasne magna domꝰ
in p̃senti ẽ.⁊ in ea st̃ uasa in honorẽ. ⁊ alia in ẽtumeliã.
an in illa quȩ fut᷑a ẽ. domo uiasa qͥdẽ aurea ⁊ argen¬
tea quȩ st in hemioiẽ. inuement᷑ uasa mnscđie. reliqua

Expanded text:
ecunda expositio aliquid nobis utile in praesenti loco interponat, etaurea et argentea, sed et lignea, et fictilia: alia quidem in honorem, alia porro in contumeliam . Si igitur quis mundaverit semetipsum ab his, erit vas in honorem, et sanctificatum, utile Domino, ad omne bonum opus praeparatum. Putasne, magna domus in praesenti est, et in ea sunt vasa in honorem, et alia in contumeliam? An in illa quae futura est domo, vasa quidem aurea et argentea, quae sunt in honorem, invenientur vasa esse mi
Abbreviated transcription (Latin):
singłos senpt᷑arũ obseruare sermones Quomͦ itaq fit
in extm̃imũ babilonc: Quando ext̃minat᷑ om̃is confisio de
anima mea. neq ultũis me confundit mors filiȩ. aut
obitꝰ uxoris. cũ n÷ qͥ mne irrit̾et ⁊ ꝓmocet ad tristician.
ad irã. ad cõcupiscentiã. ad uoluptatẽ. qͣndo manio
inconfusus. assumens rationẽ quȩ me canfirmet et
fimgaris ⁊ conteraris. quando ista facta st ÷ In aduen¬
malleo uniu̾se t̾rȩ.⁊ ĩpletũ ÷ hoc qđ scriptũ÷ In gen¬
tib suꝑ ponent᷑ tibi. ⁊ capieris babilon: ⁊ nom cognoscis:
potest intelligi captiuitaᷤ babilomᷤ. qͣndo capta suf¬
fodit᷑. subu̾tit᷑. desolat᷑: ut nichil in nob̵ resident
confusions. ⁊ capieris babilom. ⁊ ñ cognoscis. Inuenta es ae
cõphensa. qi dnõ restitisti. Ergone sola babilon restitit¬
oño ⁊ ñ potiꝰ om̃s gs. dũ creatore deserto idola uenerate
st̃. duõ restiter̃ : An figͣalit̾ dic̃ omẽm animã contͣruam

Expanded text:
um observare sermones. Quando itaque fit in exterminium Babylon? Quando exterminantur omnes confusiones de anima mea, neque ulterius me confundit mors filii, aut obitus uxoris: cum non est qui me irritet, et provocet ad tristitiam, ad iram, ad concupiscentiam, 775 ad voluptatem, quando maneo inconfusus, assumens rationem, quae me confirmet, et fringaris et conteraris. Quando ista facta sunt? In advenet impletum est hoc quod scriptum est: In gentibus superponentur tibi, et capieris, Babylon, et non cognoscis. potest intelligi captivitas Babylonis, quando capta suffoditur, subvertitur, desolatur, nihil in nobis resideat confusionis. Et capieris, Babylon, et non cognoscis; inventa es, et comprehensa, quia Domino restitisti. Ergone sola Babylon Domino restitit, et non potius omnes gentes, dum, creatore deserto, idola veneratae sunt; Domino restiterunt? An figuraliter dicit omnem animam contrariam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. umu̾sȩ t̾re malleũ qͥ adu̾sũ cuncta tr̾ena potentiã sĩ rir¬
ceat ⁊abulũ ẽẽ: pcisse aut̃ etiã minorẽ malleũ intelligi qͥ non
uniu̾sȩ t̾re sit malleus. s illiꝰ ut ita dicã ⁊ illiꝰ partiᷤ t̾re. Et qͥdei¬
cu una aliqua contͣna fontitudo mͥ reprignat ⁊ colluctat᷑ mecĩ.
ñ ualens cũ umu̾sis simul honunib ẽgredi ut zabul. tẽ ÷ qdẽ
malleus in me. s ñ uniu̾se tre malleus. uerũ ut ita dicã mer
tantũ malleus t̾re Confracto aut̃ ⁊ c̃trito malleo unn̾se tñ
uere nc̃ admirandũ ÷ qi uniu̾se trȩ malleus confractus atꝙ
contritꝰ ẽ. Post hox quero qͥ sit iste qͥ uinu̾se t̾rȩ malleũ con¬
fregent ⁊ ct̾riuerit. ⁊ dicã ñ potuisse moysen confrnigen

Expanded text:
potentiam suam exerceat, Zabulum esse: posse autem etiam minorem malleum intelligi, qui non universae terrae sit malleus, sed illius, ut ita dicam, et illius partis terrae. Et siquidem una aliqua contraria fortitudo mihi repugnat, et colluctatur mecum, non valens cum universis simul hominibus congredi, ut Zabulus: tunc est quidem malleus in me, sed non universae terrae malleus; verum, ut ita dicam, meae tantum malleus terrae. Confracto autem et contrito malleo universae tvere nunc admirandum est, quia universae terrae malleus confractus atque contritus est. Post haec quaero quis sit iste, qui universae terrae malleum confregerit et contriverit: et dica
Abbreviated transcription (Latin):
niat̾iam mialleo fortiorẽ: quȩ nichil ab eo ꝑcissi patiat᷑
Q uã qͥdẽ querens. reꝑio in eo qđ senptũ ẽ: fece iuir stans
suꝑ inuros adamantinos: ⁊ in manu eiꝰ adaina. Refert
aut ab adamante historia qr foctio sit oñi cedenti se
nualleo. icantritꝰ ⁊ inuincibilis ꝑseueraus: licet suꝑ stetꝰ
malleus tabulꝰ. ⁊ suꝑ posstꝰ sit draco qͥ ẽ. qͣsi neus indo¬
nubulis: nicluil tamen in manu dĩ ⁊ in eonspectu eiꝰ con¬
titẽ uulgi sernione ꝓu̾biũ: ut de his qͥ auxietatib Et

Expanded text:
 nihil ab eo percussa patiatur. Quam quidem quaerens reperio in eo quod scriptum est: « Ecce vir stans super muros adamantinos, et in manu ejus adamas. » Refert autem de adamante historia, quia fortior sit omni caedenti se malleo, incontritus et inconvicibilis perseverans. Licet super stet malleus diabolus, et suppositus sit draco, qui est quasi incus indomabilis, nihil tamen in manu Domini, et in conspectu ejus contritum vulgi sermone proverbium, ut de his qui anxi
Abbreviated transcription (Latin):
contritꝰ: ut c̃gregantes
ea quȩ alicubi de malleo dicta st̃ cum iuenerinus
nom̃ eiꝰ inuestigemꝰ etiã namiuisᷤ uoluntatẽ ex his quae
U biq qͣsi in laudẽ dr̃ de domo ddr̃. qr malleus ⁊ securis
ñ st̃ audita in ddomo dĩ. Ergo qͦmͦ malleus ñ audit᷑ in

Expanded text:
contritus, ut congregantes ea, quae alicubi de malleo scripta sunt, cum invenerimus nomen ejus, investigemus etiam nominis voluntatem ex his, quae Ubique quasi in laude dicitur de domo Dei, quia malleus et securis non sunt audita in domo Dei. Ergo quomodo malleus non auditur in
Abbreviated transcription (Latin):
pessiniȩ. honncidia. adult̾ia. fornicationes. furta. falsa
testimoiua. blasphennȩ: plantationes st̃ qͥs ñ pat᷑ planta¬
uit celestis. Si aut̃ iis scire cuiꝰ sit plantatio istĩodi co¬
itatus. audi qr inunciis hõ hoc fec̃. qͥ suꝑ semniauit
tamia in medio tntici. Instat ecce ds̃. instat ⁊ ⁊abulꝰ.
nabentes senuina sua Si dełimus locũ tabulo inimi¬
miieus hõ suꝑ sent plantatione quã ñ plantaui uxax¬

Expanded text:
a testimonia, blasphemiae, plantationes sunt, quas non plantavit coelestis Pater. Si autem vis scire cujus sit plantatio istiusmodi cogitatus, audi quia inimicus homo hoc fecit, qui superseminavit zizania in medio tritici . Instat ecce Deus, instat et Zabulus habentes semina sua. Si dederimus locum Zabulo, inimicus homo superserit plantationem, quam  Al. quonia
Abbreviated transcription (Latin):
e uulua egrediat᷑. Si ad saluationẽ ut dixi referad̾: ñ ÷ malũ dcen
pͥus eu scificatũ &e. quã natũ. Si de dnõ intelligadᷤ ñ solũ antequai
de uulua exiret sc̃iicatꝰ ẽ. s. iñfinito ante tẽpore seꝑ ses fuit. hc h

Expanded text:
e vulva egrediatur. Si ad Salvatorem, ut dixi, referas, non est malum dicere e vulva egrediatur. Si ad Salvatorem, ut dixi, referas, non est malum dicere prius eum sanctificatum esse quam natum. Si de Domino intelligas, non solum antequam de
Abbreviated transcription (Latin):
tr̃x̧ puluere hoc plasmat᷑ in ut̃o. Priisꝗͣ te plasiarẽ
in ut̃o. scio te. Si uiñs nouit dr̃. qͦmͦ quasi p̃cipuũ
a cet̾is iereiniȩ dicit noui tec an eos tantũ seit dc̃
qͥ scientia eiꝰ digni st̃. ⁊ cognoscit eos qͥ eiꝰ st̃. indiguos
uͦ nescit neq pat̾ neq filiꝰ. cͥcens ñ nomi uos: Nos
cũ simꝰ homines si aliqua p̃diti fuerimꝰ dignitate.
alios nr̃a noticia dignos. alios iudicamꝰ udignos &
qͦs seire nolumꝰ. neq audire eos uolumꝰ. nesciamꝰ qͥd
arbitraris de uniu̾sitati dõ: Cult scire pharao. inilt
regỹptios nosse .s. indigni st̃ uoticia xiꝰ s ipsi faciunt
ut ignorent᷑: Scit aut̾ moysen. scit ꝓpħial: ⁊ si quis
similis eoiũ ẽ. Mhultũ te opoitet laborare. ut nose inepuariꝰ a do
noui te. ⁊ pusꝗͣ exires de inilua maris tuꝑ scficaui te. ds̃ fibi uose
scificat aliqͦs. istũ ñ expestat ut sc̃ificet genitũ: s pͥiis sc̃ificat quan

Expanded text:
asmarem in utero, novi te. » Si omnes novit Deus, quomodo quasi praecipuum a caeteris Jeremiae dicit, « Novi te? » An eos tantum scit Dominus qui scientia ejus digni sunt, et cognoscit eos qui ejus sunt? indignos vero nescit neque Pater neque Filius, dicens: « Non novi vos. » Nos cum simus homines, si aliqua fuerimus praediti dignitate, alios nostra notitia dignos, alios judicavimus indignos; et quos scire nolumus, neque audire volumus, eos nescimus. Quid arbitraris de universitatis Deo? Vult scire Pharaonem, vult Aegyptios nosse, sed indigni sunt notitia ejus; sed ipsi faciunt ut ignorentur. Scit autem Mosen, scit prophetas, et si quis similis eorum est. Multum te oportet laborare, ut nosci incipiaris a Dnovi te; et priusquam exires de vulva matris tuae, sanctificavi te; » Deus sibi ipse sanctificat aliquos. Istum non exspectat ut sanctificet genitum, sed prius sanctificat quam
Abbreviated transcription (Latin):
indigeat. t̃c ipse magnꝰ medicꝰ p̃cinctis lũbis ad sectionẽ
tet̾rimi uilneris c̃citat᷑. Similiter itaq qͥndo st̃ minora
peccata ñ restitruit ds̃ ipse peccantib s aliis utit᷑ ministris:
Q iundo uͦ ꝑ merita sua ingens homine aegritudo cõp̾hendit
ut nc̃ babilonẽ que gͣuib ꝓpͥe maliciȩ ẽ. c̃fossa uulnerib.
tẽ ad rethutionẽ es̃ ipse festiat. Simile qͥddlã huic reqrs

Expanded text:
indigeat, tunc ipse manibus medicus praecinctus lumbos ad sectionem indigeat, tunc ipse manibus medicus praecinctus lumbos ad sectionem teterrimi vulneris concitatur. Similiter itaque quando sunt minora peccata, non restituit Deus ipse peccantibus, sed aliis utitur ministris: quando vero per merita sua, ingens hominem aegritudo comprehenderit, ut nunc Babylonem quae gravibus propriae malitiae est confossa vulneribus, tunc ad ret
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nrã. ⁊ angustiã : ũnissonẽ ꝑ angłos pessimos. His ñ ipse restitu¬
it .s ad retͥbutionẽ illonuĩ ministrisᷤ usus ẽ. angłis pessimis. et
aliis foustan ñ ꝑ malos reddat. s ꝑ bonos. ut eis qͥ ꝓscelerib
piimunt᷑. Multa ꝑ istiꝰ modi similia si script᷑a seruters inue¬
mes. Est aut̃ qͣndo ministrorũ officio refutato. retbutionem
ds̃ ipse restituit: sic̃ nc̃ babalom: Tnneo qͥddã obscuri in loco
manifestato int̾ponere: qđ mͥ indet᷑ latere si taceã Uerũta¬
men audendũ ÷ saltĩ parica ꝑstringere. quando st̃ uulnera
st̃ uulnera: ẽuenit qͦq aliqͦtiens ut sectionis ⁊ ferri indige¬
at qͥ sanat᷑. At tañ ñ ipse medicꝰ ꝑgit ad curã. s. eligens
unuĩ ex discipłis sins qͥ curare ualeat: eo utit᷑ ut ministro.
Quando uͦ insanabiles plage st̃. ⁊ in emortua carne putre¬
do c̃tabuit. ⁊ in tantũ nula ualitudo ẽ. ut ñ serui ł discipłi

Expanded text:
et iram, et angustiam, immissionem per angelos pessimos . His enim non ipse restituit, sed ad retributionem illorum ministris usus est angelis pessimis: et aliis forsitan non per malos reddit, sed per bonos, ut in eis, qui pro sceleribus puniuntur. Multaque istiusmodi, si Scripturas scruteris, invenies. Est autem quando, ministrorum officio refutato, retributionem Deus ipse restituit, ut nunc Babyloni. Timeo quiddam obscuri in loco manifesto interponere, quod mihi videtur latere si taceam. Verumtamen audendum est saltem pauca perstringere. Quando sunt vulnera sunt vulnera. Evenit quoque aliquoties, ut sectionis et ferri indigeat, qui sanatur: attamen non ipse medicus pergit ad eum; sed eligens unum ex discipulis, qui curare valeat, eo utitur ministro. Quando vero insanabiles plagae sunt, ut, et emortua carne, putredo contabuerit, et intantum mala valetudo est, ut non servi, vel discipuli,
Abbreviated transcription (Latin):
rationabilẽ: ⁊ de rationabili resina dicamꝰ. Est
malagna ĩpomnere ⁊ cileũ. ⁊ alligaturas. ⁊ impones
colligemꝰ uuliera babilonis: inntantes samaritem:¬
sanet᷑ iisera ciuita. ⁊ curata desinat eẽ. qđ fuerit.
stud ẽ. qđ ait acciꝑe resinã corruptiomi eiꝰ si qͦ modo
sanabit᷑. ubi st̃ heretici. ubi st̃ qͥ nat᷑as qͥsdã introduc.¬
piat salutẽc S ẽ. nat᷑a quȩ ꝑeat᷑. quȩ alia talis erit
ut babilone. At tam̃ neq istã despicit ds̃ łcipit enĩ
medics ut accipiant resinã suꝑ babilonẽ. si quo mnẽdo
sanet᷑. quidã gͥ eoũ qͥ manditũ acceꝑant accipien

Expanded text:
rationalem, et de rationali resina discamus ei malagma imponere, et oleum, et alligaturam, et imponentes colligemus vulnera Babylonis, imitantes Samaritesanetur misera civitas, et curata desinat esse quod fuerat. Istud est quod ait: Accipe resinam correptionis ejus, si quomodo sanabitur. Ubi sunt haeretici, ubi sunt, qui naturas quasdam introdupiat salutem? si est natura, quae pereat, quae alia talis erit ut Babylon? Attamen neque istam despicit Deus. Praecipit enim medicis Deus ut recipiant resinam super Babylonem, si quomodo sanetur. Quidam igitur eorum, qui mandatum acceperant, accipient
Abbreviated transcription (Latin):
corde ñ cecidit ciuitas confusioniᷤ. huic necdũ xp̃sas
nit. Ueniente qͥppe eo. babilon ruere aonsueuit. ꝓis
lioc ad matͥonũ psidia confugientes. pẽcite ut tionis
Ais ini corda niã ⁊ conterat babilonẽ. ⁊ faciat rueri
resinã corruptionis eiꝰ si qͦ modo sana bit᷑. Plangite o
babilonẽ. Deinde qr om̃is anima reciꝑe potẽst sabes
⁊ noq una apud dm̃ ÷ insanabibꝰ: icxireo consibiib
his qui posst̾ transnigͣtioniꝰ in ierłmn. ⁊ testimonii hi
resimã ad plastra faciena. ut adsumant medicanns
⁊qͣnto ualent studio sanitati r estituant. Hoe ype¬

Expanded text:
fusionis, huic necdum Christus advenit. Veniente quippe eo, Babylon ruere consuevit, propter hoc ad orationum praesidia confugientes petite ut veniat Jesus in corda vestra, et conterat Babylonem, et faciat ruere resinam correptionis ejus, si quomodo sanabitur. Plangite, ait, Babylonem. Deinde quia omnis insanabilis: idcirco consilium dat his, qui possunt transmigrationis in Hierusalem, et testimonii habere resinam ad emplastra facienda, ut assumant medicamina, et quanto valent studio sanitati restituant Baby
Abbreviated transcription (Latin):
rint: insitabo in uirga facmioia eoiũ.⁊ in flagellis imͥtates
eonĩ: mniscdian aut̃ meã ñ disꝑgã ab eis. Ista consicłanis. iude
qͦmͦ necdũ pena dignꝰ sit. qͥ issq in psens tẽpꝰ cõnntait scelera
nec punit᷑. Uisitatio qͥppe dĩ. ꝑ iusitati tom̃ta monstratur.
Qui aut̃ peccans compit᷑. necio qͥd ei excuriat ex pena:¬

Expanded text:
int, visitabo in virga facinora eorum, et in flagellis iniquitates eorum: misericordiam autem meam non dispergam ab eis . » Ista considerans vide quomodo necdum poena dignus sit, qui usque in praesens tempus committit scelera, nec punitur. Visitatio quippe Dei per visitati tormenta monstratur. Qui autem peccans corripitur, nescio quid ei excur
Abbreviated transcription (Latin):
angłis pcipiat d̃ ut ad languorẽ animnȩ tuę medica¬
minũ emplastra conficiant. si qͦ modo possit ab xgro¬
tatione sanar. ⁊ respondeant angłi. curauimꝰ istam
babilcniẽ. ostendentes a passionib confusa animani
tuã. ⁊ ñt sanata . Ñ scienciã artis sux neq resine irim
crmiinant᷑. s tẽ qͥ pceptiꝰ eoruĩ obseqͥ nolussti. dicente ᷤᷤ
curruimꝰ babilonẽ ⁊ ñ ÷ sanata. relinqͣmꝰ eã: Steter̃
mediei sub nugno medico angłi dĩ uolentes curare im¬
becillitates nr̃as. uolentes animã libare de uiciis. Nos
ipa repellimꝰ eos. dũ consilus eoiũ ñ adqͥescimꝰ. Uident¬

Expanded text:
angelis praecipiat Deus, ut ad languorem animae tuae medicaminum emplastra conficiant, si quomodo possis ab aegrotatione sanari. Et respondeant angeli: Curavimus istam Babylonem, ostendentes a passionibus confusam animam suam, et non est sanata. Non scientiam artis suae, neque resinae vim criminantur, sed te qui praeceptis eorum obsequi noluisti, dicentes: Curavimus Babylonem, et non est sanata; relinquamus eam. » Steterunt medici sub magno medico angeli Dei, volentes curare imbecillitates nostras, volentes animam liberare divinitus, sed nos ipsi repellimus eos dum consiliis eorum non acquiescimu
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑ ut dicere ceꝑamꝰ: seꝑ anĩma in aliqͦ ñcupatiuo terrx
loco ẽ : & sic̃ peccatores in babilone. sic e contrio rusti
siue circa uerłm. ⁊ ẽ. omñũ beatissima quȩ in media
ierłm urbe consistit. Qui uͦ peecator ẽ ⁊ miiis sceleribus
opp̃ssus. hic in babilone ẽ. Hoc modico minor ⁊ necdũ usꝙ
ad sũmũ peccatonĩ culmen ascendens. in xgẏpto ⁊ in partib
xgẏpti cõmorat᷑. Et sicuti qͥ in iudea st̃ ñ aqualia cuncti possides
loca. aliꝰ qͥppe in ierłm. ⁊ aliꝰ in dan. aliꝰ in neptahi. aliꝰ in fimb.
gar: sic cũ in xgẏpto om̃ssint. ñ equales xgẏpti parteᷤ ncoluit
A bꝰ in tafuii. aliꝰ in mẽphi. aliꝰ ni siene: aliꝰ in bubasti habitat.
Q uȩ loca ꝓpħa ietechiel plena msteriis uoce testat᷑. nomini qͦq
partiũ xgỹpti exponens. De qͥb si qͥs lector fuerit spĩulis dinidia
omĩa. ⁊ ipse a nullo dnudcatꝰ. ñ solũ maiores regiones allegont.

Expanded text:
gitur, ut dicere coeperamus, semper anima in aliquo nuncupativo terrae loco est, et sicut peccatoris in Babylone, sic e contrario justsive circa Jerusalem, et est omnium beatissima quae in media Jerusalem urbe consistit. Qui vero peccator est, et nimis sceleribus oppressus, hic in Babylone est: hoc modico minor, et nec dum usque ad summum peccatorum culmen ascendens, in Aegypto et in partibus Aegypti commoratur. Etest, alius in Dan, alius in Nephthalim, alius in finibus Gad: sic cum in Aegypto omnes sint, non aequales Aegypti partes incolunt, alius in Taphni, alius in Memphi, alius in Syene, alius in Bubasti habitat: quae loca propheta Ezechiel plena mysteriis voce testatur, nomina quoque partium Aegypti exponens. De quibus si quis lector fuerit spiritalis dijudicans omnia, et ipse a nullo dijudicatus, non solum majores regiones allegorizabit,