comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
um. Iuditus inhymnis. ⁊ canticis.
inũbis qñq ociosis. in lytis. ⁊ tympa¬
nis cicetis musicis instrum̃tis. Sustus
mnolla carnium cum egyptiis ĩnum̃o
uolatium cum hebreis: cum esau in
edulio lenticule. cum loch in sapore uinet.
raro cum helia appet t ꝯuiuium panis sub¬
cineritii. nuraqͣm cum filiis ꝓpħarur
ollam heh̾sei. similit ⁊ alii sensus. uͭ pote
odoratu redolentia. tactu suamia. ⁊ lenia.
Scł̾m autem nanitates sensuum: effec¬
tus dirigatur opationum. Uult enim o¬
pari uisus: quod recreet. Auditus: qͥd
uelectet. Gustus: quod sapiat. Auditus:
quod asficiat. Tactus: quod mulceat.
Huiꝰ modi delectatio sensuum. qũq ani¬
mam omnino deicit. quando agradu
ꝑfectionis ex parte retrahit. De pͥmo ha
fortitudinis abcidit. qui suꝑuenientib
inimicis captiuaeꝰ: priuatus ẽ oculis.
Talia enim int̾pretata pauꝑcula: hocẽ
delectatio breuis. ⁊ transitoria: sansoni
hoc cuilibet uiro forti: crines fortitudi¬

Expanded text:
mnis et canticis, in verbis quandoque otiosis, in lyris et tympanis, et caeteris musicis instrumentis. Gustus in olla carnium cum Aegyptiis, in numero volatilium cum Hebraeis. Cum Esau in edulio lenticulae, cum Loth in sapore vineae raro, cum Elia appetit convivium panis subcinericii, nunquam cum filiis prophetarum ollam Elisei. Similiter et alii sensus, utpote odoratu redolentia, tactu suavia et lenia. Secundum autem vanitates sensuum effectus dirigatur operationum. Vult enim operari visus quod recreat, auditus quod delectet, gustus quod sapiat, odoratus quod afficiat, tactus quod mulceat. Hujusmodi delectatio sensuum quandoque animam omnino dejicit, quando a gradu perfectionis ex parte retrahit. De primo habfortitudinis abscidit, qui supervenientibus inimicis captivatus et privatus est oculis . Dalida enim interpretata paupercula, hoc est, delectatio brevis et transitoria, Samsoni, hoc est cuilibet viro forti crinem fortitudi
Abbreviated transcription (Latin):
Non est fratres dilectissimi domus
ista matiał s spũalis. in qua sporus. spon¬
lam. dilectus dilectam. spetio sus speciosami
splali sibi neceite mat̾morio. despondens
sollemipiua nuptiarũ fiant uͥ filie ieiła
regem salomonẽ in decore suo conspici¬
ante. uͥ deniq laudent eum ĩ choro. ĩtym¬
pano ⁊ psatt̾io psallant ei. Net ad hoc
opus ꝯsũmandum sapientẽ aliquen.
s ip̃am sapiam que est uerbum patris.
uittus ⁊ forcitudo det direxit. ñ ũbum

Expanded text:
Non est, fratres dilectissimi, domus ista materialis sed spiritalis, in qua sponsus sponsam, dilectus dilectam, speciosus speciosam, spiritali sibi nectit matrimonio, despondens solemnia nuptiarum fiant, ubi filiae Jerusalem regem Salomonem in decore suo conspiciant, ubi denique laudent eum in choro, in tympano et psalterio psallant ei. Nec ad hoc opus consummandum sapientem aliquem, sed ipsam sapientiam, quae est Verbum Patris, virtus et fortit
Abbreviated transcription (Latin):
iħmi. qui ponunt᷑ mediatores int̃ am̃ ⁊
homines. ut ꝓpitiet᷑ iniquatta edrum.
Quanto aũ iuitutũ decore minister al¬
Lus ornatus ẽẽ debeagiuetĩ sac̃docii
is uustice figurat. sacerdos si qͥdem

Expanded text:
Jesum, qui ponuntur mediatores inter Deum et Jesum, qui ponuntur mediatores inter Deum et homines, ut propitietur iniquitati eorum. Quanto autem virtutum decore minister altaris ornatus esse debeat, veteris sacerdotii cultus mystice figurat. Sacerdos siquidem
Abbreviated transcription (Latin):
intelligere. uidełc sacraiũtum altaris.
Dequa scͥptuni est. Posiasti ĩ ꝯspec. meo.¬
potestis comunicare mense xp̃i ⁊ mense
demonioꝵ. In hac meusa diligent᷑ atcen¬
denti quatuor panũ geña q̃ apponunt᷑
Pͥmus õ sacramentalis. De quo apłe. su
Mittamus lignum inpans eius. tcius
sꝑitalis. ipẽ est uerbum cłi. De quo dt᷑
Ego sum panis uiuus qui de celo deseen¬
tens. Quartus: Intellectualis apẽ est uincu¬
lum eccłiastice unitatis . De quo dr᷑. Crede
⁊ manducasti. pͥmus panis foris ꝑspeti¬
em nutͥe sidem. Scłs: nature humane
exhibet ũttatem. t̾cius: intus oꝑat᷑ iusti¬
ficationem. Quaitus: eccłiastice caritatĩ
fouet unionem. Sic iuiini diu̾sitates sccu¬
tato diligens pot̾it ĩuenire. Bomo ꝙͥ et
mensa preparatisc restat disponere. ũ hui
mense ministti fint ydon᷑ adexhiben¬
dum obseqͥum xp̃o discunbente. Uere
uuno idonci c̃ẽ debent. qua astant
anti d  cee. qui gestant puetum

Expanded text:
intelligere, videlicet sacramentum altaris, intelligere, videlicet sacramentum altaris, de qua scriptum est: Ponam in conspectu meopotestis communicare mensae Christi, et mensae daemoniorum . In hac mensa diligenter attendenti quatuor panum genera sunt quae apponuntur. Primus est sacramentalis, de quo Apostolus: ejus . Tertius spiritalis, ipse est Verbum Dei, de quo dicitur: Ego sum panis vivus qui de coelo descendi . Quartus intellectualis, ipse est vinculum ecclesiasticae unitatis, de quo dicitur: Crede et manducasti. Primus panis foris per speciem nutrit fidem, secundus naturae humanae exhibet veritatem, tertius intus operatur justificationem, quartus ecclesiasticae charitatis fovet unionem. Sic et vini diversitates scrutator diligens poterit invenire. Domo igitur et mensa praeparatis, restat disponere ut hujus mensae ministri sint idonei ad exhibendum obsequium, Christo discumbente. Vere omnino idonei esse debent, qui astant ante Dominum terrae, qui gestant puerum
Abbreviated transcription (Latin):
are. Sedisti ad mensam dͥuutis. diligen¬
der attende que apponunt᷑ tibi. ut ttu si¬
milia prepares. Hes est mensa uet̾is eab
naculi. suꝑ qͣm dnodecĩ pemes ꝑposttionꝰ
ponebantut. quib sacerdotes ⁊ eorum
filũ reficiebant᷑. Quo decim illi panes.
nocte. cec̾isq eccłie filiis ũbum uite
m inistrauerũt. cibantes illos pane
uite iintellectus ⁊ aqua sapĩe saluta¬
tis. pota. il. Dequa aqua. ⁊ cibo alibi ꝓpħi
dicit. flumen dei repletum ẽ aquis. pa
rai possumꝰ. iudelicet sensum histona¬
lemi qui insicuit ad u̾itatem moralẽ
qui informat uoluntatẽ. allegoricũ.
qui toborat fidem. anagogicũ: qͥ sur¬
sum trahit ꝑꝯtemplationẽ. Uel possu¬
mus scdm apłm huius mense fercula
nailitet distinguere. Siuisiones uquir
grãrum sunt. Aluĩ enim datur sermi
lapientie. Alũ sermo scientie. alii ine¬
pritatio sermonum. Alii mistiorum reue¬
latio. Alii ꝓpħie. que om̃ia fercula apponit

Expanded text:
ait: Sedisti ad mensam divitis, diligenait: Sedisti ad mensam divitis, diligenter attende quae apponuntur tibi, ut et tu similia praepaaculi super quam duodecim panes propositionis ponebantur, quibus sacerdotes et eorum filii reficiebantur . Duodecim illi panes anocte, caeterisque Ecclesiae filiis verbum vitae ministraverunt, cibantes illos pane vitae et intellectus, et aqua sapientiae salutaris potantes illos. De qua aqua et cibo alibi Propheta dicit: Flumen Dei repletum est aquis, pare possumus, videlicet sensum historialem, qui instruit ad veritatem, moralem, qui informat voluntatem; allegoricum, qui roborat fidem; anagogicum, qui sursum trahit per contemplationem. Vel possumus secundum Apostolum hujus mensae fercula aliter distinguere. Divisiones, inquit, gratiarum sunt. Alii enim datur sermo sapientiae, alii sermo scientiae, alii interpretatio sermonum, alii mysteriorum revelatio, alii prophetiae, quae omnia fercula apponit
Abbreviated transcription (Latin):
gorem miraculoꝵ ut inseqñtib dicit᷑.
designat. Decinus autem crisoptassus
uitidi aurtoq colore distinguitur uit¬
tutem hñs aiunt fiscici medicinalẽ.
⁊ sigt̃ eõs qui precer fidei uͥtuttm: etiam
oꝑationem mitacłorum accepunt. ut
illi qui sanare infirmitatel. sulcitare
mortuos. tugate demones. meruerunt.
Undecimus est iacictus. qui totus celestẽ
siue aerii coloris est. ⁊ significat uiros sũ¬
me ꝯtemplationi. deditos. solum deumi
⁊ ea que dei suit meditantes. toti q ab¬
sorti in sp̃m: corpore sunt interris. ⁊ conũ¬
satione iicelis. Suodecimus ametistus tec¬
tum ꝯsu̾mat. purpurcum ħrs colorem.
Purputa uͦ: regum ornam̃tum ẽ solet.
l ꝓpter ea ꝑametistum apłi recte de fignant᷑.
qui uerb ⁊ martirio xp̃m ꝑuiũsum
muncdum cͥcumferentes. ꝓ̃cec̾is singłariẽ
inundo eum ĩnotuerunt. Et hec de do¬
mus pulcritudine. Mens u huius
comus. est sacca scͥptuta. Dequa salomõ

Expanded text:
gorem miraculorum ut in sequentibus dicetur, gorem miraculorum ut in sequentibus dicetur, designat. Decimus aut chrysoprasus viridi aureoque colore distinguitur, virtutem habens aiunt physici medicinalem, et significat eos, qui praeter fidei virtutem, etiam operationem miraculorum acceperunt, ut illi qui sanare infirmitates, suscitare mortuos, fugare daemones meruerunt. Undecimus est hyacinthus qui totus coelestis sive aerii coloris est, et significat viros summae contemplationi deditos, solum Deum et ea quae Dei sunt meditantes, totique absorpti in spiritum, corpore sunt in terris et conversatione in coelis. Duodecimus amethystus tectum consummat, purpureum habens colorem; purpura vero regum ornamentum esse solet, et propterea per amethystum apostoli recte designantur, qui verbo et martyrmundum circumferentes prae caeteris singulariter mundo eum innotuerunt. Et haec de domus pulchritudine. Mensa vero hujus domus est sacra Scriptura, de qua Salomon
Abbreviated transcription (Latin):
sanguine suo ꝑfusos se ipõs deo obtuletẽ.
Septimus: crisolitus. totus est aureus.
Inauro uͦ: telestis tonum sapĩe expͥmit᷑.
⁊ significat iste lapis eos qui hoc donum
diuinitus ꝑceꝑunt. ut iohes inapocał.
⁊ paulus qui ꝑreuelationem. ⁊ ꝑpħe qͥ¬
uerunt. Octanus ẽ berillus. exime cda¬
tteatis. colorem ceruleuni hñs admixtũ.
uiros significat clanstrales ⁊ religiosos.
qui sca conũsatione puri. tñ. ne ali.¬
qua seculi ꝯtagione maculent᷑. se ip̃õs
atnͣis occupationib. soli deo ua canteᷤᷤ
seqͥuestraueeunt. Parietib uͦ ꝯsũmatis
cectum domiis uichoat topatiꝰ. qui aeti¬
or i aureo colore int̾mixtus. eos designat.
qui inutraq uta ꝑfecdi ab actua ad
contemplatiuã cͥnsierunt. Color enim
aerius qui ⁊ celestis designat ꝯtempla¬
tioneni. Color uͦ aureus eoquod ad tu¬
btum accedat colorem: uite acfiue tri¬
bulationes. ut inisto loco: ⁊ qñq ful¬

Expanded text:
sanguine suo perfusos seipsos Deo obtulerunt. sanguine suo perfusos seipsos Deo obtulerunt. Septimus chrysolitus totus est aureus, in auro vero coelestis donum sapientiae exprimitur, et significat iste lapis eos qui hoc donum divinitus perceperunt, ut Joannes in Apocalypsi, et Paulus qui per revelationem, everunt. Octavus est beryllus eximiae claritatis colorem coeruleum habens admistum, viros significat claustrales et religiosos, qui sancta conversatione puri, tamen ne aliqua seculi contagione maculentur, se ipsos a terrenis occupationibus, soli Deo vacantes, sequestraverunt. Parietibus vero consummatis, tectum domus inchoat. Topazius, qui aerio et aureo colore intermistus, eos designat, qui in utraque vita perfecti, ab activa ad contemplativam transierunt. Color enim aerius, qui et coelestis, designat contemplationem. Color vero aureus eo quod ad rubeum accedat colorem vitae activae tribulationes, ut in isto loco: et quandoque ful
Abbreviated transcription (Latin):
parati sunt ad omĩa ꝑnomine ih̃u
sustinenda. tempore tranqͥllitatis obscu¬
ri. s si estus ꝑsecutionis eos pupugerit:
tunc quales uitus latuerint. pacientia
i pugna manifestum faciunt. Quartꝰ
smnaragdus fundam̃tum ꝑficit. qui co¬
lore usq ad eo est uitidis. quod cͥcumiia¬
centes herbas ⁊ folia uiriditate sua affi¬
cit. significans scõs eccłe doctores qui fi¬
dei uigore ꝑfecte uirentes uerbo p̃dicati¬
onis ⁊ ex hortationis cedos afficiunt. ⁊¬
⁊ adinam ueritatis conuertunt. Quintus:
sarrlonix. huius domus parietes erigere in¬
cipit. qui colore candidus. ⁊ quodam uͦ
uergens incolorem rubeum: figurat. scõs
uiros ineccłia. qui licet innocentia. ⁊ pu¬
ritate uite sint candidi. tam̃ uigilando.
expͥmit᷑ ꝑp̃ deum imposuerunt. huic su¬
ꝑponitur sardius. qͥ totꝰ rubeus significat
scõs martires. qui per multas ꝑsecu¬
tiones: ⁊ miutias tandem hostiam inuã

Expanded text:
parati sunt ad omnia pro nomine Jesu parati sunt ad omnia pro nomine Jesu sustinenda, tempore tranquillitatis obscuri, sed si aestus persecutionis eos pupugerit, tunc quales intus latuerint, patientia et pugna manifestum faciunt. Quartus smaragdus fundamentum perficit, qui colore usque adeo est viridis, quod circumjacentes herbas et folia viriditate sua afficit: significans sanctos Ecclesiae doctores, qui fidei vigore perfecte virentes, verbo praedicationis et exhortationis caeteros afficiunt, et ad viam veritatis convertunt. Quintus sardonyx hujus domus parietes erigere incipit, qui colore candidus, et quodammodo vergens in colorem rubeum, figurat sanctos viros in Ecclesia, qui licet innocentia et puritate vitae sint candidi, tamen vigilando,exprimitur, propter Deum imposuerunt. Huic superponitur Sardius, qui totus rubeus, significat sanctos martyres, qui per multas persecutiones et injurias, tandem hostiam vivam
Abbreviated transcription (Latin):
chra. mensa locuples. idonei ministͣntes
Ad domus huiꝰ pulcritudinem sufficit ꝑ¬
ponere. quod uniũsus lapis preciosus inͣ
rus. Calcedonus. Sinaradꝰ. Sardonix.
topariꝰ. Crisoprassus. Iacinctus: ⁊ ame¬
stĩtus. Iaspis: qui colore ẽ mediocriter
uiridis. ⁊ infundam̃to huiꝰ domus. pri¬
mo ponit᷑. imꝑfectos quosq sigt̃ inec¬
desia. qui sũmam uͥtutum uiam ñ dum
attinguentes. sola fidei uirent simplicita¬
te. Dequib scͥptum est. Iustus autem meꝰ
ex fide uiuit. Huic suꝑponit᷑ saphitus. qͥ
colorem habẽs aeriũ. maculis quibꝰ dam
distinguit᷑. significans eos qui plerumq
rapiunt᷑ desidio celestium. s terrena sol¬
licitudine ⁊ negotiis huius seculrquasi
quibdam maculis asficiunt᷑. Terciũ lo¬
cum optinet calcedonꝰ. colorem habers
rubeum. s obscurum. qui si cauatꝰ fũit
eum colorem quem pͥus habebat obscu¬
rum: exhibet clarissinũ. sig̃cans eos qͥ

Expanded text:
chra, mensa locuples, idonei ministrantes. chra, mensa locuples, idonei ministrantes. Ad domus hujus pulchritudinem sufficit proponere, quod universus lapis preciosus in rus, chalcedonius, smaragdus, sardonyx, topazius, chrysoprasus, hyacinthus et amethystus. Jaspis qui colore est mediocriter viridis, et in fundamento hujus domus primo ponitur, imperfectos quosque significat in Ecclesia, qui summam virtutum viam nondum attingentes, sola fidei virent simplicitate, quibus scriptum est: Justus autem meus ex fide vivit . Huic superponitur saphyrus, qui colorem habens aerium maculis quibusdam distinguitur, significans eos qui plerumque rapiuntur desiderio coelestium, sed terrena sollicitudine et negotiis hujus seculi, quasi quibusdam maculis afficiuntur. Tertium locum obtinet chalcedonius colorem habens rubeum, sed obscurum, qui si cavatus fuerit, eum colorem quem prius habebat obscurum exhibet clarissimum: significans eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
ta dei uias suas ditigere. quod ⁊acheus fec̃.
sicut de se ip̃o dicat dicit ⁊ siquid aliquem
tefraudaui retdo quadruplũ. Iusticia exẽ¬
pli est pret mandata dei ad exemplum uir¬
tutis umnitande relinquere testimoniũ boni
oꝑis. Ut ibi. Ecce dimidiũ bonorũ meorũ
do pauꝑib. Iusticia ũo ꝯsilĩ est: sprecis
rel transitoriis deo firmit ꝑꝯtemplati¬
onem adherere. sic ⁊ acheo scͥptum ẽ. ⁊ de¬
scendit festinant̃ ⁊ excepit illum gau¬
dens. Et cecte p̃dictis uerbis nob̾ qui per
zacheum sigcati sumus. in ⁊ acheo loquit᷑
xp̃c. iubens nos predictis passib iusticie.
de arlore sychomors desedere ne aliqͥ
remaneant ĩ nob̾ uestigia: uoluptatil.
uanitatis. siue leuitatis. quib domus no¬
stra que est eccłia sordilata: ad uenientis
offendat reũentiam maiestatis. Oportet gͦ
domum hanc inqua xp̃c uult manere:
cͥplici apparatu p̃parari. ut sit domus pul¬

Expanded text:
ttt de seipso dicit: Et si quid aliquem defraudavi, reddo quadruplum. Justicia exempli est praeter mandata Dei ad exemplum virtutis imitandae relinquere testimonium boni operis, ut ibi: Ecce dimidium bonorum meorum do pauperibus. Justicia vero consilii est, spretis rebus transitoriis Deo firmiter per contemplationem adhaerere, sicut de Zachaeo scriptum est: Et descendit festinanter, et excepit illum gaudens. Et certe praedictis verbis nobis qui per Zachaeum signati sumus, in Zachaeo loquitur Christus, jubens nos praedictis passibus justiciae de arbore sycomoro descendere, ne aliqua remaneant in nobis vestigia voluptatis, vanitatis, sive levitatis, quibus domus nostra, id est ecclesia sordidata advenientis offendat reverentiam majestatis. Oportet ergo domum hanc in qua Christus vult manere triplici apparatu praeparari, ut sit domus pul
Abbreviated transcription (Latin):
gemtus peccatoris designant᷑. Hec ẽ domꝰ
illa. inqua xp̃c cum zacheo uult manere
dicens. Tachee festinans descende ⁊ cet̾a.
S que ẽ arbor ista de qua iubetur descend̾e
racheus. anteqͣm repͣiat xp̃m indomũ suã.
p̃a est sicomorus ficus uidelicet fatua ex¬
ub̾ans cortice ⁊ foliis. fructum ferens ĩuti¬
lem. ⁊ sig̃t huiꝰ uite delectationẽ ferentẽ.
ficus malas. malas ualde. ficus imqͣm no¬
luptatis. corticem uanitatis: ⁊ folia leuita¬
tis. Fructus arboris huius pleniꝰ nouerunt qͥ
implicuetunt se uoluptatib huiꝰ uite ducẽ¬
tes ĩ bonis dies suos: ⁊ hãc sibi partẽ statue¬
runt. uti deliciis ⁊ frui bonis. S te oracheẽ.
quis docuit de hac arbore descendẽ. qͥs fugere
auentura ira: Ip̃s̃ certe qui te iustificauit.
zacheus enim iustus uel iustificatꝰ inc̾pr᷑.
Iustificatus planc. ⁊ hoc iusticia triplici usdłe
iusticia precepti. iusticia exempli. iusticia
consilii. Iusticia precepti ẽ. scd̃m manda¬

Expanded text:
gemitus peccatoris designantur. Haec est domus illa, in qua Christus cum Zachaeo vult manere dicens: Zachaee, festinans descende, etc. Sed quae est arbor de qua jubetur descendere Zachaeus antequam recipiat Christum in domum suam? Ipsa est sycomorus, ficus videlicet fatua exuberans, cortice et foliis fructum ferens inutilem. Et significat hujus vitae delectationem ferentem ficus malas valde, ficus, inquam, voluptatis, corticem vanitatis et folia levitatis. Fructus arboris hujus plenius noverunt, qui implicuerunt se voluptatibus hujus vitae, ducentes in bonis dies suos, et hanc sibi partem statuerunt uti deliciis et frui bonis. Sed, o Zachaee, quis te docuit de hac arbore descendere? quis fugere a ventura ira. Ipse certe, qui te justificavit. Zachaeus enim justus vel justificatus interpretatur. Justificatus plane, et hoc justicia triplici, scilicet justicia praecepti, justicia exempli, justicia consilii. Justicia praecepti est, secundum manda
Abbreviated transcription (Latin):
gitationis. praue delectationes. Aq̃
abysi ext̾ĩoris: uana gła. ꝯcupiscentia
ocłoꝵ. ⁊ suꝑbia. Iste gͦ aque pͥmo uidẽt
deuu. qñ iudicium mecuunt. ⁊ hoc ẽ.
Uiderunt te aque deus. uiderunt te aq.
⁊tunuerunt. Turbant᷑ abysi duni pa¬
ce uanitatis int̾rupta: cor retrahi inci¬
pit ab amore mundi. Sunt ⁊ de alio
genere laborantium. qui ⁊ si ñ gradi¬
uutur ꝑuiam unuĩse carnis. hoc est
uniũse carnalitatis: quippe omnis
caro uiã suã corrumpit: ꝑsensum ta¬
men extĩorem. delecfationes hauriũt. q̃s
de illa. sensus delectatione. oculus meus
anquit depdatus est anunam meã
incunctis filiab urbis mee. nͨ solum
uisus. uerum etiam quilibet alius
sensus in his delectatur. Siquidem in¬
uisus reficitur incursu fluminũ. risu
campoꝵ. condensis nemoꝵ ⁊ cet̃is hmi.¬

Expanded text:
gitationes, pravae delectationes; aquae gitationes, pravae delectationes; aquae abyssi exterioris, vana gloria, concupiscentia oculorum et superbia. Istae ergo aquae primo vident Deum, quando judicium metuunt, et hoc est: Viderunt te aquae, Deus, viderunt te aquae et timuerunt. Turbantur abyssi, dum pace vanitatis interrupta, cor retrahi incipit ab amore mundi. Sunt et de alio genere laborantium, qui, etsi non gradiuntur per viam universae carnis , hoc est, universae carnalitatis quippe omnis caro viam suam corrumpit, per sensum tamen exteriorem delectationes hauriunt, quaerentem de illa sensus delectatione: Oculus meus, inquit, depraedatus est animam meam in cunctis filiabus urbis meae , nec solum visus, verum etiam quilibet alius sensus in his delectatur. Siquidem visus reficitur in cursu fluminum, risu camporum, condensis nemorum, et
Abbreviated transcription (Latin):
t̃renitatis latet in corde. ꝑ ꝯfissionem oris
manitestum faciunt. fundam̃tũ tͥꝑtita
distinctione lapidum ornant. dum pri¬
testationem mali. Tcitio: ꝑ cautelam
futuri. se inꝓposito bono confirmant. Ce¬
mñtum de lacinis ⁊ feruore deuotionis cõ¬
fitiuit ne ĩmiuente temptatione. ispũ¬
ꝓcellars̃ A disiungi possit tanti oꝑis ar¬
tificium. Attende cam̃ quia ⁊ hoc fun¬
am̃tum t̾re ꝓfundius infixum: at̾a
hine inde collidit᷑. qmn his qui aꝯsuctu¬
dine praua ĩnouitatem uite euadere
nititur: exc̾ius ꝑmundi oblectam̃ta: int̃¬
ius pillicita desideria frequentissime
pulsat᷑. Iste sunt que exc̃ĩores unt̾ĩores.
que nr̃e domui frequent̾ allidunt. que
tamen ad sp̃ualem ingressum di ad cor
honunis metuunt ⁊ recedunt. Uiderẽ
abyssus int̾ioͬ. iest abyssus ext̾ior. Inf̾i¬
byssus cordis. Ext̾ior abyssus est. abyssu
mundi. Aque abyssi int̾ioris: uane co¬

Expanded text:
terrenitatis latet in corde, per confessionem oris terrenitatis latet in corde, per confessionem oris manifestum faciunt. Fundamentum tripartita distinctione lapidum ornant, dum pridetestationem mali, tertio per cautelam mali futuri se in proposito bono confirmant. Coementum de lacrymis et fervore devotionis conficiunt, ne imminente tentatione cellarum sibi disjungi possit tanti operis artificium. Attende tamen quia et hoc fundamentum terrae profundius infixum, a terra hinc inde colligitur: quam is qui a consuetudine prava in novitatem vitae evadere nititur, exterius per mundi oblectamenta, interius per illicita desideria frequentissime pulsatur. Istae sunt aquae exteriores et interiores, quae nostrae domui frequenter allidunt, quae tamen ad spiritalem ingressum Dei ad cor hominis metuunt et recedunt. Viderunt, abyssus interior, et est abyssus exterior. Inbyssus cordis: exterior abyssus est, abyssus mundi. Aquae abyssi interioris, vanae co
Abbreviated transcription (Latin):
te pͥma manlione pͥmo dlictes salte¬
tiuui: ali sunt infectores. ali suꝑiores. pͥ¬
ni sunt qui ad similitudinem moysi afilia
pharaonis ad optati. ⁊ influmine egypti
repositi: postmodum ad optionẽ eiꝰ de testan¬
tur. ⁊egiptios relinquentes. ad filios iscł re¬
ũtuntur. ꝑcarnis enim concupiscentiam
piunt. attendentes enim inquos fines se¬
culorum. hoc est fines scłaritatis deueni¬
unt: quasi in se ipos inuectiua faciertes.
uoce ꝓpħica exclamant dicentes. filia ba
filia babylonis. hoc est de uoluptate car¬
nis. conquerunt᷑ dicentes ei. bcatus est qui
dignam recompensationẽ tͥ exhibũt. ut
sicut tu spm̃ incarne mortificasti: sic ⁊ tu
ꝑ sp̃m̃ ĩ carue mortificeris. Abiciunt gͦ
gregem portorum. quem pascebant ĩ regi¬
oue dissimilitudinis.: in domum pr̃is suiłi
mansiones multe sunt redeunt. ⁊ꝯuentiõe
untur. pͥmꝰ gͥ c̾ram estodiut. Postea or¬
dine qͥptito lapidum fundam̃tum dispo¬
nuit. Eram estoduuut: dum quicquid

Expanded text:
de prima mansione primo dicamus, laborantium alii sunt inferiores, alii superiores . Primi sunt qui ad similitudinem Moysi a filia Pharaonis adoptati, et in flumine Aegypti repositi, postmodum adoptionem ejusdem detestantur, et Aegyptios relinquentes ad filios Israel revertuntur. Per carnis enim concupiscentiam piunt: attendentes enim in quos fines seculorum, hoc est, fines secularitatis deveniunt, quasi in se ipsos invectiva facientes, voce prophetica exclamant, dicentes: Filia Babfilia Babylonis, hoc est, de voluptate carnis, conqueruntur dicentes ei: Beatus est qui dignam recompensationem tibi exhibuerit, ut sicut tu spiritum in carne mortificasti, sic et tu per spiritum in carne mortificeris. Abjiciunt ergo gregem porcorum, quem pascebant in regione dissimilitudinis, et in domum Patris sui, ubi mansiones multae sunt redeunt, et conventione untur. Primo ergo terram effodiunt, postea ordine tripartito lapidum fundamentum disponunt. Terram effodiunt, dum quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
sus temilitant subdita esto domino. ⁊
ora eum. Ora. adora. ex ora. ora sincerit᷑.
adora fideũt̃. ex ora ꝑseũant̃. Si ĩ domo
orationis es: ora. si meritis cuis exigentibꝰ
foris er pulsa ad potas tomus huuis.⁊
apientur tͥ. Sicut aũt indomo oronis
diuersc sunt mansiones. ita ⁊ pottarum
diuerletates. Domus siquidoni dei que ẽ
est intrantium: scd̃a: pugnantiũ. Fcia:
regnantiũ. pͥme gͦ mansionis porte sũt
sacram̃ta eccłie. ꝑ que cͥminosi quic̃q
ĩgremium eecłie recipiunt᷑. De quibus
portis dr̃. Diligit dominus portas syon.¬
.s.o. tab̃. ia. Porte scdẽ mansionis sũt
coccrine. ⁊ iũtatis słlic. euangelii. legis.
iusticie. ⁊ pie uiuendum in hoc scło. de qͣb
dicitur. Aꝑite michi poetas iusticie ⁊ ĩgres¬
sus ineas confitebor dño. Porte t̾rie man

Expanded text:
sus te militant, subdita esto Domino, et sus te militant, subdita esto Domino, et ora eum, ora, adora, exora. Ora sinceriter, adora fideliter, exora perseveranter. Si in domo orationis es, ora: si meritis tuis exigentibus foris es, pulsa ad portas domus hujus, et aperientur tibi. Sicut autem in domo orationis diversae sunt mansiones, ita et portarum diversitates. Domus siquidem Dei, quae esest intrantium, secunda pugnantium, tertia regnantium. Primae ergo mansionis portae sunt sacramenta Ecclesiae, per quae criminosi quicunque in gremium Ecclesiae recipiuntur, de quibus portis dicitur: Diligit Dominus portas Sionacula Jacob . Portae secundae mansionis sunt doctrinae et veritatis, scilicet Evangelii, legis ejustitiae, et pie vivendum in hoc seculo, de quibus dicitur: Aperite mihi portas justitiae et ingressus in eas, confitebor Domino . Portae te
Abbreviated transcription (Latin):
quod illorũ deuotionẽ pariter ⁊ p̃ces ante
deum dirigant. ⁊ deducant. Un dr̃. qui a
bulon. hoc est ꝯtinentiũ. pͥncipes nepta¬
lim. hoc e ꝯtemplantium sunt. duces eo¬
rum. hoc est psallentium. Iudas enim qui
int̃p̃tat᷑ confitens. sig̃t̃ confitentes. ⁊ abu¬
lon qui int̾pteeat᷑ habreacłm fortituduil.
significat ꝯtinentes. Neptalim: qui int̾pi
ceruus emissus. lig̾t̃ ꝯtemplantes. Istorum
gͦ pͥncipes sunt duces deuote orantium.
iuhis que deo placita sunt eos dirigentes.
Timeo uehement̃ ne aninas pias ꝑqͥbus
fideliter ñ int̾cessisti ĩuenias accusatces
tiu ante deum. angelos. testes. ip̃m deum:
iudicem exꝑiaris. qui in diuinis obiequiis
tam negligens tam ui deuota ꝯuinceris ex¬
titisse. Resipisce gͦ tandem anuna mea .⁊
quecumq es mei similis anima peccatͥx.
ut indiuinis officiis sedula psallas sp̃u
psallas ⁊ mente. ⁊ relictis his que aduer¬

Expanded text:
quod illorum devotionem pariter et preces ante quod illorum devotionem pariter et preces ante Deum dirigant et deducant. Unde dicitur qbulon, hoc est, continentium; principes Nephtalim, hoc est, contemplantium sunt duces eorum, hoc est psallentium. Judas enim, qui interpretatur confitens, significat confitentes: Zabulon, qui interpretatur habitaculum fortitudinis, significat continentes: Neptalim, qui interpretatur cervus emissus, significat contemplantes. Istorum ergo principes sunt duces devote orantium in his quae Deo placita sunt eos dirigentes. Timeo vehementer ne animas pias pro quibus fideliter non intercessisti, invenias accusatrices tui ante Deum, angelos testes, ipsum Deum judicem experiaris, qui in divinis obsequiis tam negligens tam indevota convinceris extitisse. Resipisce ergo tandem, anima mea, et quaecunque es mei similis anima peccatrix, ut in divinis officiis sedula psallas spiritu, psallas et mente, et, relictis his quae adver
Abbreviated transcription (Latin):
rationis ĩmo uit̾ orandũ tot curpia. tec cu¬
riosa tot uana cogitasti: quid respondebis
deo tuo cum tecum ponet rationẽ. quod
opus suum feteris freudulent̃: Quid responi¬
debus puis animab. quarum peccata portar
debueras. quatũ bona ꝑcepisti ĩuita tua.
ut asiteres indignationem dei ab illis: Quid
demum: angłicis spirttib respondere pot̾is
quoꝵ ñ ss reũita p̾sentiam. ꝯtempsisti an¬
xilia. officia neglȩcisti: Solent enu lp̃e
angeliti orantib assistere. non solum itt
defend ant eos ab infestationib mimici h
lentes pueniunt modo auxiliando. mod
carnem suam ꝑabstinentie uͥtutem. ⁊ la¬
bores plurimos mortificantiũ. ⁊ alibi ĩ id
ip̃m ꝓpħa consonat dicons. Principes. ducẽ
eorum. pͥncipes ⁊ abulon. pͥncipes neptalĩ.
Angeli siquidem spẽ. qui aliis iuste ⁊ pie ui¬
uentib pͥncipes sunt regendo eos ⁊ auxiliũ
p̃bendo: orantib etiam duces dicunt᷑. eo ꝙ

Expanded text:
rationis, imo inter orandum, tot turpia, tot curationis, imo inter orandum, tot turpia, tot curiosa, tot vana cogitasti, quid respondebis Deo tuo cum tecum ponet rationem, quod opus suum feceris fraudulenter? quid respondebis piis animabus, quarum peccata portare debueras, quarum bona percepisti in vita tua, ut averteres indignationem Dei ab illis? quid demum angelicis spiritibus respondere poteris, quorum non es reverita praesentiam, contempsisti auxilia, officia neglexisti? solent enim spiritus angelici orantibus assistere, non solum ut defendant eos ab infestationibus inimici,lentes praeveniunt modo auxiliando, modo carnem suam per abstinentiae virtutem, et labores plurimos mortificantium. Et alibi in id ipsum Propheta consonat, dicens: Principes Juda duces eorum, principes Zabulon, principes Neptalim . Angelici siquidem spiritus, qui aliis juste et pie viventibus principes sunt, regendo eos et auxilium praebendo, orantibus etiam duces dicuntur, eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
cut incensum: Incensum cum accendit᷑
tumũ. flãmam. odorem ex se emtetit. sic
⁊ oio deo grata: mͦ fumũ ꝯpuictionis ꝑre
cordationẽ p̃titorum. mͦ flãmam cauta¬
tił ꝑamiorem celestiũ. modo odorem deuo¬
tionis ꝑbonum mentis affectum ĩ deum:
emittit. Quid enim ualet litt̾a sine spũ.
uox sine sensu. cib sine appetitu. ore line
affectu: nam si spũalium ad corꝑalia fi¬
at comꝑatio: sicut cib corporał refectio e
corporis: tta ⁊ oro cib est anime. Certe li
absq appetitu cibum corporalem accipia̾.
magis detͥmentum qͣm nutͥmentum eͥ
acquiris. eo quod suꝑflue infusum aut
noxium fiec aut l iocundum. Simili mͦ
oro sine affectu que cib debet eẽ animne illã
non teficit. quia sine fructu est or̃o que ĩ¬
munsdis fectata cogitationib. ⁊ spũalib
plagis. odĩ. ĩ uidie. dationis. ⁊ cec̾oril tali¬
um sauciata:. caret deuotione. Tibi gͦ loquat
nunc o anima mea misera. que in domo o¬

Expanded text:
cut incensum? Incensum cum accenditur, fumum, flammam, odorem ex se emittit: sic et oratio Deo grata, modo fumum compunctionis per recordationem peccatorum, modo flammam charitatis per amorem coelestium, modo odorem devotionis per bonum mentis affectum in Deum emittit. Quid enim valet littera sine spiritu, vox sine sensu, cibus sine appetitu, oratio sine affectu? Nam si spiritalium ad corporalia fiat comparatio, sicut cibus corporalis refectio est corporis, ita et oratio cibus est animae. Certe, si absque appetitu cibum corporalem accipias, magis detrimentum quam nutrimentum tibi acquiris, eo quod superflue infusum aut noxium fiet aut injucundum. Simili modo oratio sine affectu, quae cibus debet esse animae, illam non reficit, quia sine fructu est oratio, quae immundis foedata cogitationibus, et spiritalibus plagis odii, invidiae, elationis, et caeterorum talium sauciata, caret devotione. Tibi ergo loquar nunc, o anima mea misera, quae in domo o
Abbreviated transcription (Latin):
tificis. uel in anno iubileo ad posseslioneᷤᷤ
pristinas redirent. Ip̃e quippe tres cuu¬
tates refugii eccłam figurabant. ꝓꝑter
tria remecuia. uidelicet regeñationis. cõ¬
fessionis: ⁊ ꝯuersionis. que peccatorib

Expanded text:
tificis vel anno jubilaeo ad possessiones tificis vel anno jubilaeo ad possessiones pristinas redirent. Ipsae quippe tres civitates refugii Ecclesiam figurabant propter tria remedia, videlicet regenerationis, confessionis, et conversionis, quae pecc
Abbreviated transcription (Latin):
festiuo quodam gaudio. ⁊ ut rea dicã
gaudio gandiorum. hodicrne diei sol¬
lempnitas suscipienda ost. quia die¬
b ceceris. ⁊ si cuiussibet sc̃orum digne
ꝑmerito recolitut gła. sed certe ihac
tociꝰ eccłie gaudia sunt nob rep̾sen¬
tata. Ipẽ enim templi mat̾ialis decor
qui oculis nr̃is foris ingeritur. tem¬
pli sp̃uał quod est eccłia. nob̾ fig̃at
stiticationem. quam nomini fuo. ꝑsã¬
quiuem redemptionis ꝯsectatam. qͣi
quoddam salitis refugium anime
cui benedixit deus ĩmedio terre collo¬
cauie. hoc est quod ip̃a eccłia inscͥp¬
turis modo domus refugũ. mͦturris
modo domus orõnis appellata est.
An ñ ip̃a ẽ domus refugii ad qͣm de
potestate tyranni. de carcere mortis.
to peccatoꝵ uinculis: rei confuguint
ilib̾antur: hec est que uilege ueti
ꝑtres illas ciuitates re fugii significata ẽ.
ad quas rei confugientes tam diu mo¬
rabantur. quo usq in morte sũmi pon¬

Expanded text:
Festivo quodam gaudio, et, ut ita dicam, Festivo quodam gaudio, et, ut ita dicam, gaudio gaudiorum hodiernae diei solemnitas suscipienda est, quia diebus caeteris, etsi cujuslibet sanctorum digne pro merito recolitur gloria, sed certe in hac totius Ecclesiae gaudia sunt nobis repraesentata. Ipse enim templi materialis decor, qui oculis nostris foris ingeritur, templi spiritalis, quod est Ecclesia, nobis figurat sanctificationem, quam nomini suo per sanguinem redemptionis consecratam, quasi quoddam salutis refugium, animae cui benedixit Deus, in medio terrae collocavit. Hoc est quod ipsa Ecclesia, in Scripturis, modo domus refugii, modo turris, modo domus orationis appellata est. An non ipsa est domus refugii, ad quam de potestate tyranni, de carcere mortis, de peccatorum vinculis rei confugiunt et liberantur? Haec est quae in lege veteri per tres illas civitates refugii significata est, ad quas rei confugientes tam diu morabantur, quousque in morte summi pon
Abbreviated transcription (Latin):
da me. Similis abeata illa peccatx.
que ꝓstrata ĩ faciem suam: Lactimis
lauit pedes tomini ⁊ capillis suis exeͣsie.
Insccła uͦ mansione ad orantes ustificati.
manib inhiant domini. manũ defensi¬
onis ⁊ auxilii aheo postulantes. Dum enĩ
uiti iusti ad huc in presenti uita militã¬
tes a deo postulantes contra carnis desid̾ia
fortitudinem ꝯtineritie: cont᷑ in iurias sͥ
illatas uͥtutem pacientie. uelut manib
dei incendurt. ꝑquas sͥ bnficium ab ip̃o
conari capiunt. Usi scͥptum ẽ. Aꝑis ta
manum tuam ⁊ imples omne aninial
bencdictione. Ad orantes int̾tia mansi¬
one. que est tͥumphans eccła respiciũt
infaciem cus semꝑ. asfectu laudatio¬
nis ⁊ exultationis deo semꝑ adherentes.
ꝓ nobis ecram uoto ⁊ delid̾io supplicãt.
ut quos aliqñ habuerunt sociõs tͥbu¬
lationum: regni etiam qñq habeant
cohetedes. largiente domino nr̃o tħu
descende quia one eccłie.
hodie domo tua oportet me manere.

Expanded text:
da me . Similiter et beata illa peccatrix, da me . Similiter et beata illa peccatrix, quae prostrata in faciem suam, lacrymis lavit pedes Domini, et capillis suis extersit. In secunda vero mansione adorantes justificati manibus inhiant Domini, manum defensionis et auxilii ab eo postulantes. Dum enim viri justi adhuc in praesenti vita militantes a Deo postulant contra carnis desideria fortitudinem continentiae, contra injurias sibi illatas virtutem patientiae, velut manibus Dei intendunt, per quas sibi beneficium ab ipso donari cupiunt, unde scriptum est: Aperis tu manum tuam, et imples omne animal benedictione . Adorantes in tertia mansione, quae est triumphans Ecclesia, respiciunt in faciem ejus semper, affectu laudationis et exultationis, Deo semper adhaerentes, pro nobis etiam voto et desiderio supplicant, et quos aliquando habuerunt socios tribulationum, regni etiam quandoque habeant cohaeredes, largiente Domino nostro descende, quia hodie in domo tua oportet me manere .
Abbreviated transcription (Latin):
Accollite portas pͥncipes ur̃as ⁊ eleuami¬
ni porte ecernales. ⁊ introibit rex głie.
Ingressi gͦ has portas admansiones: oñis
ad orant. s non uno mͦ. In pͥma enl man¬
sione orantes ꝓstniuntur pedib donuni.
In scd̾a ad orantes quasi eleuati ihiant
manib ipsuis. Int̃cia ad orantes erecti
respiciunti faciem eius semꝑ. Qui in
pͥma mansione ad orant ꝑstrati sũt
nuꝑ conuersi. qui adhuc maloꝵ suoꝵ
consciͥ carnalib obnoxũ desidetiis. ual¬
lati cemptationib. lacͥmosas preces ꝓ
peccatis fuidunt ad dñm. Nec enim
illi qui recentes ad huc cicatrices cͥmi¬
num suorum aspiciunt. p̃sumere debẽt.
postulare a deo puritatem angłicam.
iuitam illam beatam. quam nec ocłs
iudit. nec auris audiuit. s pociꝰ cum
lacͥmosis: ueniam pecc̃orum. spatium
penitentie. lacͥmarum imbrem quib
lauent peccã sua debent postulare. hãc
orandi formam docuit nos ppha da¬
uid cum diceret. Ampliꝰ laua me duẽ
abĩiquitate mea. ⁊ a peccato meo mun¬

Expanded text:
Attollite portas, principes, vestras; et elevamini, portae aeternales, et introibit rex gloriae . Ingressi ergo has portas ad mansiones omnes adorant, sed non uno modo. In prima enim mansione orantes prosternuntur pedibus Domini, in secunda adorantes quasi elevati inhiant manibus ipsius, in tertia exorantes erecti respiciunt faciem ejus semper. Qui in prima mansione adorant prostrati, sunt nuper conversi qui adhuc malorum suorum conscii, carnalibus obnoxii desideriis, vallati tentationibus, lacrymosas preces pro peccatis fundunt ad Dominum. Nec enim illi qui recentes adhuc cicatrices criminum suorum aspiciunt, praesumere debent postulare a Deo puritatem angelicam, vitam illam beatam, quam nec oculus vidit, nec auris audivit; sed potius cum lacrymis veniam peccatorum, spacium poenitentiae, lacrymarum imbrem, quibus lavent peccata sua, debent postulare. Hanc orandi formam docuit nos propheta David, cum diceret: Amplius lava me, Domine, ab iniquitate mea, et a peccato meo mun
Abbreviated transcription (Latin):
minis. qͣm humilieas lacͥmose cõ¬
fessionis dedersit. Remediũ ꝯũsionis.
contra ue penale institutũ est. ue ĩꝗͣ
ignis gehenualis uł ignis purgatorĩ.
ut hi qui ab iecta scłari ꝯuersatione.
labonb penitentie. ⁊ bonorũ oꝑum ex̃ci¬
cũs. pecc̃a sua in se ipsis puniunt. post
excessum uite huius nichil puniendũ
inse relinquentes. sñ inpeduneato di¬
rigant sp̃m ad dm̃ qui fecit illum.
Est etiam eccłia tris appellata ĩ can¬
ticis. ubi comꝑatur turri que edifica¬
ta est cum ꝓpugnacłis. ⁊ alibi. uos
qui intutrib estis aꝑite portas. quia
nob̾cum deus. Comꝑatur autem tr̃i
propt̾ tria. quia mun̾ita. qr subli¬
mis. quia fortis. Munit̃a est eccłia
Rumine ⁊ muro uallata ł. Supra
montem inquani ꝯstructa est. coagulatũ.
⁊pinguem. coagulatum: passione. pinguẽ.
caritate. de quo monte ysaias dit. Ueni¬
te alcendamus ad montem dñ.⁊ ad do¬
mum dei iacob. ⁊ docebit nos uias suas

Expanded text:
iminis, quam humilitas lacrymosae coniminis, quam humilitas lacrymosae confessionis detersit. Remedium conversationis contra vae poenale institutum est, vae, inquam, ignis gehennalis, vel ignis purgatorii, ut hi qui, abjecta saeculari conversatione, laboribus poenitentiae et bonorum operum exercitiis peccata sua in seipsis puniunt, et post excessum vitae hujus nihil puniendum in se relinquentes, sine impedimento dirigant spiritum ad Deum qui fecit illum. Est etiam Ecclesia turris appellata in Canticis ubi comparatur turri, quae aedificata est cum propugnaculis . Et alibi: Vos qui in turribus estis, aperite portas, quia nobiscum Deus . Comparatur autem turri propter tria, quia munita, quia sublimis, quia fortis. Munita est Ecclesia, flumine et muro vallata est; supra montem, inquam, constructa est coagulatum et pinguem, coagulatum passione, pinguem charitate: de quo monte Esaias dicit: Venite, ascendamus ad montem Domini et ad domum Dei Jacob, et docebit nos vias suas
Abbreviated transcription (Latin):
signifieata est. tres unqͥm plucali nsio
quia etiam una est eccł̃ia ⁊ plures ec¬
cłie. Unde dicitur incanticis. Una ẽ co¬
lumba mea. formosa mea. Et alibi.
In eccłiis benedicite deo domino. de fon¬
tib isrł. Est gͦ una. unione caritatis.
plures. ꝓpt̃ diuersas fidelium ꝯg̃gatio¬
nes. Possumꝰ cũ dicere. quod eccłia ꝑtres
ciuitates refugii significata est ꝓpt̃ cria
remedia que mea pecc̃orib ꝯferuntur.
uidłc. regeñationis. confessionis ⁊⁊ con¬
uersionis. Ista tͥa remedia cont ue cri¬
plex instituta sunt uidełc. ue origenale.
ue actuale. ue penale.. Remedium rege¬
nerationis contra ne originale institu¬
tũ est ut culpa natiuitatis. ꝑ quam
natura filii ire omnes efficurt᷑: non
noceat illis qui ꝑsactam̃tum baptismi
xpm̃ induerunt. Remediũ ꝯfessiõis.
contra ue actuale ĩstitutum ẽ. ĩqua
peccã actualia relaxant᷑. ⁊ restituunt᷑
merita pͥora. ne remaneat macula cͥ¬

Expanded text:
significata est. Tres, inquam, plurali numero, significata est. Tres, inquam, plurali numero, quia etiam una est Ecclesia, et plures Ecclesiae, unde dicitur in Canticis: Una es columba mea, formosa mea . Et alibi: In Ecclesiis benedicite Deo Domino, de fontibus Israel . Est ergo una unione charitatis, plures propter diversas fidelium congregationes. Possumus tamen dicere quod Ecclesia per tres civitates refugii significata est propter tria remedia quae in ea peccatoribus conferuntur, videlicet regenerationis, confessionis, et conversationis. Ista tria remedia contra vae triplex instituta sunt, videlicet vae originale, vae actuale, vae poenale. Remedium regenerationis contra vae originale institutum est, ut culpa nativitatis, per quam natura filii irae omnes efficiuntur, non noceat illis qui per sacramentum baptismi Christum induerunt: remedium confessionis contra vae actuale institutum est, in qua peccata actualia relaxantur et restituuntur merita priora, ne remaneat macula cr
Abbreviated transcription (Latin):
bis exhibetur iocundior. Uñ ⁊ uniũsalis
eccłie gaudia nobis hodie rep̃sentariui¬
dent᷑. ħe enim mea anima peccatrix.
unde gaudeat. cui contͣ. seuitiam ĩimi¬
corum ꝑsequentiũ ꝯstituit᷑ ciuitas refu.¬
gii. habet anima ꝑficiens̃. ⁊ ustificata
unde gandeat. cui contra temptatiões
uarias ĩ auxilium defensionis: ꝯstruit᷑
turis fortitudinis. Habet anima ꝑfc̃a
unde gaudeat. cui ĩ secretarium ꝯtẽpsatio¬
uis deduatur domus ceonis. Siue enĩ eccłi¬
am ciuitatem. siue trim. siue domum
orõnis appelles. ñ errabis. ut tñ dictorũ
causa exreiũ similitudine colligatur. No¬
mine ciuitatis appellatur eccłia ꝓpħe testi¬
monio ubi dicie. fundatur exultatione
uniuerse t̾re. mons sion latera aqͥlonis
ciuitas regis magni. ⁊ alibi. Conuer¬
tentur ad uesꝑum. ⁊ famem pacient᷑ ũ
tanes circiubunt ciuitatẽ. Uñ ⁊ĩloge
ueti eccłia ꝑties ciuttates refugii. tecte

Expanded text:
bis exhibetur jucundior, unde et universalis bis exhibetur jucundior, unde et universalis Ecclesiae gaudia nobis hodie repraesentari videntur. Habet enim in ea anima peccatrix unde gaudeat, cui contra saevitiam inimicorum persequentium constituitur civitas refugii. Habet anima proficiens et justificata unde gaudeat, cui contra tentationes varias in auxilium defensionis construitur turris fortitudinis. Habet anima perfecta unde gaudeat, cui in secretarium contemplationis dedicatur domus orationis. Sive enim Ecclesiam, civitatem, sive turrim, sine domum orationis appelles, non errabis, ut tamen dictorum causa ex rerum similitudine colligatur. Nomine civitatis appellatur Ecclesia prophetae testimonio ubi dicit: Fundatur exultatione universae terrae mons Sion, latera aquilonis et civitas Regis magni . Et alibi: Convertentur ad vesperum, et famem patientur, ut canes circuibunveteri Ecclesia per tres civitates refugii recte
Abbreviated transcription (Latin):
uocabit᷑. u̾bum abbreuuatum fracei
dilectissimm uob ꝓponere disposui. qui iͤ
stinata obedientia ⁊ breuitas tempis.
ño sinebat diligentius ꝑꝓcurare ꝙ dictr.¬
coquoa hodictut dici ex hortatio toriena lin¬
gue ⁊ fecundo pectori ꝯmissa fuerit. de cuius ple¬
nitudine sꝑabamus nos omnes accepturos.
Ne camen tante sollempnitati. uel potuis
caritati ur̃c uideatur inuiriosum. si scłm
morem diei: uerbum dei ñ ꝓcedat: dicã
aliquid lintabnaculo dei. non ꝙ uolos ꝙ
naleo sumens in hoc loquendi fiduci¬
am. quia deus munus qntumlibet paru¬
um ñ despicit. quod oblatum fuerit bo¬
ne uoluntatis affectu. Et ut a sollẽpni¬
is hodierne diei loquendi sũmam pͥncipi¬
uin: uidet᷑ festiuitas dedicationis quid
hre ceu̾s eminentius. inquib ornato sanc¬
tuario ꝑcultum altaris apparatu mini¬
strorũ laudib diuins incelum resonan¬
tib satis diem festum agere. s inhac to¬
ta templi suꝑficies lumine illustrata no¬

Expanded text:
vocabitur . Verbum abbreviatum, fratres dilectissimi, vobis proponere disposui, quoniam festinata obedientia et brevitas temporis, non sinebat diligentius procurare quod dicerquod hodiernae diei exhortatio torrenti linguae, et foecundo pectori commissa fuerit. De cujus plenitudine sperabimus nos omnes accepturos. Ne tamen tantae solemnitati, vel potius charitati vestrae videatur injuriosum, si secundum morem diei verbum Dei non procedat, dicam aliquid, et in tabernaculo Dei, non quod volo, sed quod valeo, sumens in hoc loquendi fiduciam, quia Deus munus quantumlibet parvum non despicit, quod oblatum fuerit bonae voluntatis affectu. Et, ut a solemniis hodiernae diei loquendi sumam principium, videtur festivitas Dedicationis aliquid habere caeteris eminentius. In quibus ornato sanctuario per cultum altaris, apparatu ministrorum, laudibus divinis in coelum resonantibus satis est diem festum agere. Sed in hac tota templi superficies lumine illustrata no
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯatunt᷑. q non diuidicat corpꝰ dĩi.
latum sollempnia. siue diutuas ho¬
tas. siue nocturnas imaculato er fe
unundo corde imple minisfium cuũ.
ne si alt̃um desuert alla phariseoꝵ
ꝯminatio intonet adũsum te: de
nob scribe: ⁊ pharisei. qui nundatẽ
quod foris est calicis. pritus autemõ¬
munditia plenum ẽ. Psallas ħ uo.¬
ce. psallas oꝑe. psallas uãte. Dicite
enim debes domino horas uocales: lic
los. hore uocales sunt septem que iaes
ne. ꝑegͥnorum susceptio. uestire nudũ.
uisitare infirmum. sepelite mortuũ. his
similia. Hore spuales sunt uututes aĩe.
que ipã mouent ad bñagñdum. uet huimi¬
litas ectitas. pax. pacia. longaninutã
bonitas. benigitas. modestia. continẽ¬
tia. caftieas. ⁊ cec̾e inhunc modum.In
his uirtutib inp̾senti iugitet exerceri. ⁊
infuturo earum fructum feliciter appre¬
hendere: nob ꝯcedat. ꝯditor nr. iħc xp̃o

Expanded text:
corpus Domini. sarum solemnia, sive diurnas horas, sive nocturnas, immaculato corpore et mundo corde imple ministerium tuum, ne si alterum defuerit, illa Pharisaeorum comminatio intonet adversum te: Vae vobis, Scribae et Pharisaei, qui mundatis quod foris est calicis, intus autem immunditia plenum est . Psallas ergo voce, psallas opere, psallas et mente. Sicut enim debes Domino horas vocales, sic les. Horae vocales sunt septem, quae in nae, peregrinorum susceptio, vestire nudum, visitare infirmum, sepelire mortuum, et his similia. Horae spiritales sunt virtutes animae, quae ipsam movent ad bene agendum, ut humilitas, charitas, pax, patientia, longanimitas, bonitas, benignitas, modestia, continentia, castitas, et caeterae in hunc modum. In his virtutibus in praesenti jugiter exerceri, et in futuro earum fructum feliciter apprehendere nobis concedat Conditor no
Abbreviated transcription (Latin):
no talis ꝓhibeair. Ut stptum ẽ. daci¬
tos de semine aaton macłam hãs uĩ
ministret intab̾nacło. neq ofterat
⁊ claudus. si grandi uł paruo uel
tortd naso. se fratto pado ł manu. Si
gulosus. Si lippus. Si albuginẽ hũs
inocło. Si iugem scabiem. si imixa¬
ginem. si pondolus. Hon eium debet sac¬
dos ministtate ad mensam dͥiũ. si fuerie
cecus ꝑignorantiam diuinc legil. Si el¬
aus ꝑ dissimilitidinem ꝯũsationis. l̃i
quod uerbis dicit contraditar faccis. li
paruo naso pindis cretionem boni ⁊ ma¬
li. Si grandi uel treto naso: ꝑnimtiam¬
tiam prutentie secularis. Si fracto peden dili
ne affect̾ionib mĩe ⁊ ulitatis. si fracta¬
mani .i. sine ex̾ticio boni oꝑil. Si gib¬
bosus .i. oñatꝰ iucio curiositatil. Si liꝑẜ
i. mente turbatus carnalib desid̾is.
Si albuginem hñs in ocło ratiotus. Si
ugem scãbiem ꝑ scandala luxurie. Si
impotigiuẽ ꝑ estum auaritie. Si pori

Expanded text:
tio talis prohibetur, ut scriptum est: Sacerdos de semine Aaron maculam habens non ministret in tabernaculo, neque offerat aecus, si claudus, si grandi vel parvo vel torto naso, si fracto pede vel manu, si gibbosus, si lippus, si albuginem habens in oculo, si jugem scabiem, si impetiginem, si ponderosus . Non enim debet sacerdos ministrare ad mensam Domini, si fuerit caecus per ignorantiam divinae legis; si claudus, per dissimilitudinem conversationis, ut quod verbis dicit, contradicat factis; si parvo naso per indiscretionem boni et mali; si grandi vel torto naso, per nimiam prudentiam secularem; si fracto pede, id est sine affectionibus misemanu, id est sine exercitio boni operis; si gibbosus, id est oneratus vitio curiositatis; si lippus, id est mente turbatus carnalibus desideriis; si albuginem habens in oculo rationis; si jugem scabiem per scandala luxuriae; si impetiginem, per aestum avaritiae;