comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
circũ uoluit᷑ ãnũ: Antiꝗ tempora a siderib ꝯputabãt: et dixerũt pͥmũ lunarẽ ãnũ¬
solsticiał ãnus reꝑtus est ꝗ .xii. ꝯtinet menses mox maiore cura ãnũ esse magiꝰ
uoluerĩt oĩbus planctis ĩ eundem recurrẽtibus locũ. & hic fit ut s. diximꝰ ymꝰ¬

Expanded text:
CIRCVMVOLVITVR ANNVM antiqui tempora sideribCIRCVMVOLVITVR ANNVM antiqui tempora sideribsolstitialis annus repertus est, qui XII. continet menses. mox maiore cura annum esse magnum voluerunt omnibus planetis in eundem recurrentibus locum, et hic fit, ut supra diximus, s
Abbreviated transcription (Latin):
tauro ĩ thratia ĩmolato. ut diximꝰ .s̃. & lic& multa secura fuissẽt sacrificia. ĩtelli¬
gebat᷑ tñ adhuc numen iratũ non desinẽtibus malis. Sane sciẽdũ moris fuisse ut
piaculo comisso ludi celebrarẽt. Nam cũ romani iracũdiã matris deũ laborarent¬
& eam nec sacrificus nec ludis imolando placare possent. quidã senex statutislu¬
dis cutensibus salutauit. q̃ sola fuit cã pllacatioĩs. unde & natũ prouerbiũ ẽ oiã
ludos agonales. Patrias palestras. Palestrȩ usus pͥmii apudatheniẽses reꝑtus ẽ. Iro¬
uni aut p̃ter Dardanũ. & seucrũ ẽ ab atheniẽsibus ongĩem ducũt. unde ctai¬
neruã colunt hĩc in uͦ nen populũ subrelligioͬt tueri. Antiqua. ab athenic̃sibus
tradita i hiacis: gͦ atheniẽsibus unde Ilicnses didicerũt fuga. ł enuisst ꝑ hosto:¬
ludos celebrasse. qr hostiles terras ꝓsꝑa nauigatiõe trãsierant. Interea magnũ sol¬

Expanded text:
tauro in Thracia immolato, ut diximus supra, et, licet multa fuissent secuta sacrificia, intellegebatur tamen adhuc numen iratum non desinentibus malis. Sciendum sane moris fuisse ut piaculo commisso ludi celebrarentur; nam cum Romani iracundia matris deum laborarent et eam nec sacrificiis nec ludis placare possent, quidam senex statutis ludis circensibus saltavit, quae sola fuit causa placationis - unde et natum proverbium est «omnia  ludos statuit agonales. PATRIAS PALAESTRAS palaestrae usus primum apud Athenienses repertus est. Troiani autem praeter Dardanum et Teucrum eneu populum antiqua sub religione tueri», ‘antiqua’ ab Atheniensibus tradita. ‘Iliacis’ ergo ‘Atheniensibus’, unde Ilienses didicerunt. FVGAM TENVISSE ludos celebrasse, quia hostiles terras prospera navigatione transierant. MAGNVM
Abbreviated transcription (Latin):
interogationẽ didonis post insidias grȩtoꝵ et casus suoꝵ
proprios errores exequit᷑. quos ꝑtulit ante ꝙ ac africã per¬
ueniret ordine ut .s diximus cõmutato. Nam rectũ opis
initiũ est fracti bello fatisq repulsi. fuga aũt euis hec ẽ
rclinquem iliũ idam tenuit. inde Atrandrũ ciuitatẽ iux
quã factis nauigus tenuit thraciam inqua enum ciui¬
tatem constituit ut multi putant. Mox prodigiis territꝰ
delum tenuit. Illic accępto augurio errore pris p̃teruectꝰ
cycladas uenit ad Cretam: ubi cũ pestilentia laborare adiis penatibus¬
ad monitus ad strophadas delatus ẽ insulas. Inde p̃teruectus inaritiam
grȩciȩ apudd epirũ suscgotus ẽ heleni hospicio. Inde prosectus calabriã
tenuit. & illic statim territus aduentũ iomedis. nauigauit usq ad¬

Expanded text:
interrogationem Didonis post insidias Graecorum et casus suorum proprios errores exsequitur, quos pertulit antequam ad Africam perveniret, ordine, ut supra diximus, commutato: nam rectum operis initium est «fracti bello fatisque repulsi». Fuga autem eius haec est. Relinquens Ilium Idam tenuit, inde Antandrum civitatem, iuxta quam factis navigiis tenuit Thraciam, in qua Aenum constituit, ut multi putant. Mox prodigiis territus Delum tenuit. Illic accepto augurio errore patris praetervectus Cycladas venit ad Cretam: ubi cum pestilentia laboraret, a diis penatibus monitus ad Strophadas delatus est insulas. Inde praetervectus maritima Graeciae apud Epirum susceptus est Heleni hospitio. Vnde profectus Calabriam tenuit, et illinc statim territus adventu Diomedis abscessit,
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ muneribus ut porcus cereri: qr obest frugibus hircus libero. qr uitibus
nocet. Aut certe ad similitudĩẽm ut inseris nigras pecudes sciꝑis albas imo
tempestan airas candidas strenitati taurũ nep̾tono ꝑꝑ suturã taingatioem¬
aurũ pulder apollo. ꝑꝑ oraculũ datũ Nigram hiemi pecudẽ zephyris foclicibus
albam: bono usus est ordine ut prius auertẽt mala. sic conciliaret optanda fru¬
terent᷑ ĩ tempestate deuouit se sacrificatuꝵ de ea re q̃ pͥmũ ei &curriss&. Cõ¬

Expanded text:
eorum muneribus - ut porcus Cereri, quia obest frugibus, hircus Libero, quia vitibus eorum muneribus - ut porcus Cereri, quia obest frugibus, hircus Libero, quia vitibus nocet - aut certe ad similitudinem, ut inferis nigras pecudes, superis albas immolent, tempestati atras, candidas serenitati. TAVRVM NEPTVNO propter futuram navigationem. PVLCHER APOLLO propter oraculum datum. NIGRAM HIEMI PECVDEM ZEPHYRIS FELICIBVS ALBAM bono usus est ordine, ut prius averteret mala, sic conciliaret optanda; fruteretur, in tempestate devovit sacrificaturum se de re q
Abbreviated transcription (Latin):
gendorũ malo e retenta suꝑata c̃. Sed byppoments potitꝰ uictoria ĩ luco
mris deũ amoris ĩpatienua cũ incta athlanta cõcubuit. Unde irata dea¬
cos in leones cõuersos suo curri subiugauit et p̃cȩpit ne secũ ũꝙͣ leones
nẽ cũ parda et pardũ cũ leena cõcũbeͬ Ideo aũt mater deũ curri uehi dicit
qr ipã ẽ tena q̃ pendet inacre: Idco sustinet᷑ rotis:qr mũdus rotat᷑. et uolubi¬
lis est ideo subiũgũt᷑ ci leones ut oñdat̾ maternã pietatem omnia posse sipar
Idco corybantes eius mĩstri cũ strictis gladus osse fungũt᷑. ut sigͥsicet omẽs
pro terra sua debere pugnare. Ꝙ aũt turitã gestat coronã ostendit super¬
positas esse terrę ciuitates. quas insigͥtas tumibus constat Enosia regna. crriẽ
aũt uiitimarũ fit pro qualitate numinũ. Nam aut hec ĩmolant᷑ ꝗ obsunt

Expanded text:
gendorum malorum retenta superata est. Sed Yppomenes potitus uictoria in luco gendorum malorum retenta superata est. Sed Yppomenes potitus uictoria in luco matris deum amoris impatientia cum uincta Atalante concubuit; unde irata dea in leones eos conuertit et suo currui subiugauit et praecepit ne umquam leones nem cum parda et pardum cum leaena concumbere. Ideo autem mater deum curru uehi dicit ipsa est terra, quae pendet in aëre; ideo sustinetur rotis, quia mundus rotatur et volubilis est; ideo ei subiugantur leones, ut ostendatur maternam pietatem totum posse superare; ideo Corybantes eius ministri cum strictis gladiis esse finguntur, ut significetur omnes pro terra sua debere pugnare. Quod autem turritam gestat coronam, ostendit superpositas terrae esse civitates, quas insignitas turribus constat. GNOSIA REGNA Cretam, enim victimarum fit pro qualitate numinum. Nam aut haec immolantur quae obsunt
Abbreviated transcription (Latin):
gulę reuerentia ĩ latinas cõuertẽ diphthogũ in e longã mutas̃ ut
Seneas medea rhoctrum o ptauit: ellegit: ut pars optare locum
recto habitabãt uallibus imis: hi ꝗ cũ dardano uenerũt. Cultrix: cy belli mõ¬
tis phrigię in quo & colit et a quo cybale dicta ẽ. Alii dñt cybellã sacerdotẽ
cuis pmũ fuisse. et ab eo cydalem dictam fuisse. Nõnulli cultrix cybelle le
hic ĩꝗt ĩuentũ est ẜuare sacris fidele silentã. Et iũcti curiũ domine subire
lcones: dñãs deas dñt: ut alibi: hi dominã ditis thalamo deduce̾ adhorti fa¬
bula tabs est: Schyros est ciuitas critide fuit inrgo athlanta p̃potens cursu
adco ut sponsos prouocatos. ac uictos occideret Postea hyppomenes ucner̃¬
ut sibi adesset regauit: a qua cũ accepisset de orto bespidũ iria mala aurta
prouocauit puellã et singula coepit uactare tunc atlanta cupiditate collii¬

Expanded text:
gulae revegulae reveeum. Ad v. 109 Optavitque elegit, ut "pars optare locum" . Ad v. 110 Habitabant vallibus imis hi sunt qui cum Dardano venerant. Ad v. 111 tis Phrygiae, in quo colitur, a quo et Cybele dicta est. Alii dicunt Cybelum sacerdotem eius primum fuisse et ab eo Cybelen dictam. Non nulli ‘cultrix Cybele’ lehinc, inquit, inventum est servare sacris fidele silentium. ET IVNCTI CVRRVM DOMINAE SVBIERE LEONES dominas deas dicunt, ut alibi «hi dominam Ditis thalamo deducere adorti». Fabula talis est. Schoenos civitas est. Exinde fuit virgo Atalante, praepotens cursu adut sibi adesset, rogauit, a qua cum accepisset de orto Hesperidum tria mala aurea, puellam prouocauit et singula iacere cepit. Tunc Athalanta cupiditate colli
Abbreviated transcription (Latin):
sũt curetes. et corybantes ꝗuiniti ęris prohiberẽt audiri pueri uagitũ un¬
de ipĩ sunt mr̃is deũ mĩstri ut aũt singit᷑ satumũ silios suos comisse rõ¬
dem intelligi sccũdũ salu. longe a continẽti sod altior est hoc loco pocte ĩtuit
cgro et de alus. de creta omnes in quo mari sit dubitant. Nam ꝑte lybicom
ꝑir egyptiũ. ꝑte achacũ pie ionicũ respic̃ gͦꝰ medio ponto ac si dici posset in¬
ubi ucent ĩfantes cune uocãt: et latenter dat głiam troianis diccas cos a diis¬
originem ducc̾: unde a Ioue pͥncipiũ gnĩs ibi .n. de dardano et de teucro
son. hyerapydnã Uberrima regna: hic decipit᷑ ꝗ auduit atq ubeͬ glebȩ. N axitꝰ
unde pr̃. fallit̾. nã antiꝗor est dardanus. Si rite audita recordor bñi ex¬
cusat dubitatioe errorẽ. Rhetheas: amat uirgilius deoliuationes gretas salua ie¬

Expanded text:
sunt Curetes et Corybantes qui tinnitu aeris prohiberent audiri pueri uagitum. Vnsunt Curetes et Corybantes qui tinnitu aeris prohiberent audiri pueri uagitum. Vnde ipsi sunt Matris Deum ministri. Vt autem fingatur Saturnus filios suos comessedem intellegi, secundum Sallustium, ‘longe a continenti’. Sed altior est hoc loco poetae intuitAegeo, et de aliis. De Creta omnes dubitant in quo sit mari; nam parte Libycum, parte Aegyptium, parte Achaicum, parte Ionium respicit. ergo 'medio ponto', ac si dici possit 'ubi iacent infantes cunae vocantoriginem ducere. Vnde est «ab Iove principium generis»; ibi enim et de Dardano et de Teucro son et Hierapydnam. VBERRIMA REGNA hic decipitur, quia audivit «ubere laeto». MAXIMVS VNDE PATER fallitur; nam antiquior est Dardanus. SI RITE AVDITA RECORDOR bene dubitatione excusat errorem. RHOETEAS amat Vergilius declinationes Graecas, salva re
Abbreviated transcription (Latin):
tatem. Monumenta uiroR: historias. Spes discue ur̃as: Aut qiͣ senex Ioꝗtur
aut qr ut s̾diximus scit se esse moriturũ: Ereta: Qardaniis fillius iouis &
Mlectre prosictus de Corỹtho ciuitate tuscię p̾mus ueĩt adtroiã et illic ꝑua
edificia collocauit. post cuiꝰ obitũ tenceruenit ex Creta et ĩuenit dardani
socios hĩtantes ĩuallib ꝗ ꝯstituit arces et moenia Modo gͦ erat Anchises nec¬
respiciens aduẽtũ dardani oraculũ erctã signaficare credidit et arguiẽt̾at᷑
ex his. q̃ solent ab aduenis fieri Ida in ꝗt ille est ad cuius similitudinẽ troia
apud maiores nephas erat perire unde Eneas in xii sacraq deosq dabo
socer arma latinus hẽto. Iouis magni:ꝗr illic dr̃ esse nutritus. Qd aut ut
iouis hec fabula ẽ. Saturnus postꝙͣ a shemidis oraculo ꝯperit a filio se posse
depelli natos ex ria uxore deuorabat quȩ natũ iouẽ pulcritudĩe delectata
nymphis cõmendauit ĩmõte crete dycteo ubi eũ alueriĩt apes. et adhibin

Expanded text:
tatem. MONVMENTA VIRORVM historias. SPES DISCITE VESTRAS aut quasi senex loquitur, aut quia, ut supra diximus, scit se esse moriturum. CRETA Dardanus, Iovis filius et Electrae, profectus de Corytho, civitate Tusciae, primus venit ad Troiam et illic parva aedificia collocavit. Post cuius obitum Teucer venit ex Creta et invenit Dardani socios habitantes in vallibus. Qui constituit arces et moenia. Modo errespiciens adventum Dardani oraculum Cretam significare argumentatur ex his quae solent ab advenis fieri. Ida, inquit, illic est, quae et in Troia apud maiores nefas erat perire: unde Aeneas in XII. "sacra deosque dabo, socer arma Latinus habeto" . iovis magni quia illic dicitur esse nutritus: quod, ut Iouis haec fabula est: Saturnus postquam a Themide oraculo comperit a filio regno se posse depelli, natos ex Rhea uxore deuorabat. Quae natum Iouem pulchritudine delectata Nymphis commendauit in monte Cretae Dictaeo, ubi eum aluerunt apes. Et adhibiti
Abbreviated transcription (Latin):
Iubent. uolũt. lit s̃. ĩ uiͦ infandũ regina uibes renouare dolorem. s iue dee: qr
Iouẽ. Mercuriũ Mineruã sm Samothracas  eritos. cõgruos .i. expiatorios. unde seꝗt
ꝑ pluralem utit numeꝵ: lic& possit & singulis ẽẽ nemorosa zacynthus. Insulas
greciȩ cõmemorat. Sameq: cephaleĩe ẽ ista. nã samos ĩ asia ẽ. Effugimꝰ trãnmꝰ cele¬
riter. laertia regna. irrisorie cũ p̃misserit scopulos. ut ĩminia saxa uestras eure do
quã Augustus Nicõpolin noiãuit uictis illic Antoĩo & eleopatra ibi & templum
Acriaco apollini instituit. & lucos acciacos. Unde nũc Uirgilius in honorẽ au¬
gusti. ¶ facit dat cius origini Nam eneam dic̃ illic ludos celebrasse ut alibi
ĩduc̃ ȩneam proĩtentẽ tẽplũ apollimi quod sccisse ꝯstat Augustũ ut tũ phoebo &
trunc solido de marmore templũ cõstituã. Et formidatuis nautis aꝑirit᷑ apollo au ͭ¬

Expanded text:
ut «infandum, regina, iubes renovare dolorem». SIVE DEAE quia inervam Mercurium secundum Samothracas. MERITOS congruos, id est ‘expiatorios’; unde sequitur per pluralem utimur numerum, licet possit et singularis esse. NEMOROSA ZACYNTHOS insulas Graeciae commemorat. SAMEQVE Cephalleniae est ista; nam Samos in Asia est. EFFVGIMVS transimus celeriter. LAERTIA REGNA inrisorie, cum praemiserit scopulos, ut «inmania saxa, vestras, Eure, doquam Augustus Nicopolim appellavit victis illic Antonio et Cleopatra. Ibi et templum Actiaco Apollini constituit et ludos Actiacos. Vnde nunc Vergilius in honorem Augusti quae ipse fecit dat eius origini; nam Aeneam illic dicit ludos celebrasse, ut alibi inducit Aeneam promittentem templum Apollini, quod fecisse constat Augustum, ut «tum Phoebo et Triviae solido de marmore templum constituam». ET FORMIDATVS NAVTIS aut propt
Abbreviated transcription (Latin):
canes in bdce suꝑna destituã ut in ui ip̃e uirgiliꝰ ut uiseq cane ululare per
ũbrã aduẽtait dea Sane apud ĩseros furie dne & canes apid suꝑos. dire ut anes.
ut ip̃e in xiiꝰ oñdit In medio uero harpye dnr̃. Unde duplex in his effigies ĩ¬

Expanded text:
canes in luce superna destituam, et ut Virgilius in VI°: Viseque canes ululare per canes in luce superna destituam, et ut Virgilius in VI°: Viseque canes ululare per umbram aduentante dea. Sane apud inferos Furie dicuntur et canes, apud superos Dire et aues, ut Virgilius in XII° ostendit, in medio Arpie dicuntur, unde duplex effigies in his in
Abbreviated transcription (Latin):
noriercim cuiꝰ instinctu atiuit oquam rẽ irari dũ ei oculos subtraxerũt &adhi¬
buerũt harpus quę cũ ei dui cibos arriperẽt Iasonẽ cũ argonautis pꝑ uellus aurẽn col¬
chos petẽtem suscepit hospitio cui &̃ ductor̃ dedit hoc ergo bñficio illecti argonante
⁊ctum et calau filios bortȩ et orythiȩ allatos uuene harpyas pelie quã¬
cũ strictis gladñs ꝑseqrent᷑ pulse de archidia ꝑuenerũt ad insulas. q̃ appellabãt plote
& cũ uellent ulterius rendẽ ab inde ad moĩti ut elesisteret ab iouis cimibꝰ suos con¬
uerte uolatus. quoꝵ cõnersio .i strophe nom̃ ĩsulis dedit: qđ Apolloniꝰ plenissic̃
dño arripere quod ẽ furiaoꝵ ut manibus prohibẽt cõtinge̾ mẽsas unde& aua¬
rifingũt furias pati ꝗ abstinẽt ꝑtis. Item has fimmas esse ip̃a paulopost testat᷑ ut uo¬
bis sciriarũ ego iaxima patdo furias aũt canes dici lucanus testat᷑: ut stigiasq

Expanded text:
nstinctu eos caecauit, ob quam rem irati dii ei oculos sustulerunt et adhibuerunt Harpyias. Quae cum ei diu cibos arriperent, Iasonem, cum Argonautis propter uellus aureum Colchos petentem, suscepit hospitio, cui et ductorem dedit. Hoc ergo beneficio illecti Argonautae Zetum et Calain, filios Boreae et Orithyiae, alatos iuuenes, ad pellendacum strictis gladiis persequerentur, pulse de Archadia peruenerunt ad insulas que appellabantur Plote. Et cum uellent ulterius tendere, ab Iride admoniti ut desisterent a Iouis canibus, suos conuerterunt uolatus, quorum conuersio, id est strophe, nomen insulis dedit. Fineus enim in  arripere quod est Furiarum, ut: et manibus prohibet contingere mensas. Vnde et auari finguntur Furias pati quia abstinent a paratis. Item ipsas Furias ipse Virgilius esse testatur bis Furiarum ego maxima pando. Furias autem canes dici et Lucanus testatur, ut: Stigiasque
Abbreviated transcription (Latin):
sractus aũt seritio a nautis ꝗ finem legendo i aspera loca p̃tercũt retam
proauos ꝗ petamus celcuma dñt & bene metro celeumatico usus eit i ana
nõ flans ponẽs et residens dr̃ ut cũ uẽti posuere oĩsq repenie resedit flatꝰ
Et tandem: ad desideriũ ꝑunet nauigantiũ. nam seꝗt. ergo auidus muros
Curctũ: curetes pͥmi sunt cultores cretę. pergamcãq uoco. ⁊euma a supiori
uenał. et matutinis operatur festa lucernis. Corrupto egli tractu: hic ẽ ordo pe¬
stilentię ut lucreuꝰ dic̃ pͦ aeris coruptio post aquaꝵ et terrȩ mox oũim aĩali¬
um. Notandũ sane appolline offenso pestilentia sẽmꝑ orrari. quod & homerꝰ
oñdit cũ tũ armatũ induc̃¬

Expanded text:
Tractus autem sermo a nautis, quod funem legendo, id est colligendo, aspera loca praetereunt. CRETAM Tractus autem sermo a nautis, quod funem legendo, id est colligendo, aspera loca praetereunt. CRETAM PROAVOSQVE PETAMVS celeuma dicunt. Et bene metro celeumatis usus est, id est‘non flans’ ‘ponens’ et ‘residens’ dicitur, ut «cum venti posuere omnisque repente resedit flatus». ET TANDEM ad desiderium pertinet navigantum; nam sequitur «ergo avidus muros». CVRETVM Curetes sunt primi cultores Cretae. PERGAMEAMQVE VOCO zeugma a superioribus, venalis «et matutinis operatur festa lucernis». CORRVPTO CAELI TRACTV hic est ordo pestilentiae, ut Lucretius docet: primo aëris corruptio, post aquarum et terrae, mox omnium animalium. Notandum sane Apolline offenso pestilentiam semper creari, quod etiam Homerus ostendit, cum eum armatum induc
Abbreviated transcription (Latin):
uoluisse a ciuibus pulsus regno salentiũ nũc calabne ꝓmõtoriũ tenuit
uix̃ quod condidit ciuitatẽ. et ut salentinos obsedit milite campos lituis
idomeneus. Relatio gͦ historiȩ ad iniciendũ troianis cũdi desideriũ per¬
nnet. & reuera alite& ad hostis proiũciam ire non poterãt.  domenca: huiꝰ no
uno nomĩe uarietas ĩueniat᷑: ut eoce ĩ hoc nomĩe idomeneus comunis lin
neo. hoste: multi distinguũt hic adstare esse quod tũc sig̾t. qñ de his loꝗ¬
mur q̃ cadere nõ possunt ut si dicas terras adstare b acchatãq uigis naxom.
aut uitibus cõsitam. aut bacchis celebratã. aut ubi bacchus exindis egit triũ
marmoris lacedemoũ uel siluestrẽ.olearon: nõ adiccit epitheton cã uanẽ¬
tatis. Nuitamq paron: unde candidũ marmoR ut parius ue lapis circũdat᷑
auro. ꝑsas ꝗ ꝑ ȩquor cycladas. et he quas dix̃ cylades sunt unde minus ẽ. et
ria sint maria uicinitate terra&. quas cõstat anhelitũ quẽdã ex se emitẽ ũde

Expanded text:
ia, a civibus pulsus regno Sallentinum Calabriae promunctorium tenuit, iuxta quod condidit civitatem, ut "et Sallentinos obsedit milite campos Lyctius Idomeneus" . relatio ergo historiae ad iniciendum Troianis Cretam eundi desiderium pertinet: et re vera aliter ad hostis provinciam ire non poterant. Ad v. 122 Idomeneauno nomine varietas inveniatur, ut ecce in hoc 'Idomeneus'. communis lingnea’. HOSTE hic multi distinguunt. ADSTARE ‘esse’, quod tunc significat quando de his loquimur quae cadere non possunt; ut si dicas terras ‘adstare’. BACCHATAMQVE IVGIS NAXON aut vitibus consitam, aut celebratam Bacchis, aut ubi Bacchus ex Indis egit triumpmarmoris Lacedaemonii. OLEARON non adiecit epitheton causa varietatis. NIVEAMQVE PARON unde candidum marmor, ut «Pariusve lapis circumdatur auro». SPARSASQVE PER AEQVOR CYCLADAS et hae quas dixit Cyclades sunt; unde minus est ‘et a sint maria vicinitate terrarum, quas constat anhelitum quendam ex se emittere; un
Abbreviated transcription (Latin):
ĩlipidem cõuersa diu sub fluctibus latuit postea suplicãte iomi latona clenata
suꝑserri aquis corpit. Hec pͦ neptuno s doridi fuit cõsetrata Postta cũ iunogra¬
uidã phytone ĩmisso latonã ꝑseq̃ret᷑ terris oĩbus expulsã tandt̃ aliqñ applicanit
se litoribus a sorore suscepta est E illic dianãpꝰ postappollinit̃ ꝗ stitĩ occisso plito¬
oraculo apollinis terremotu cariut nã pręcepit ne illic mortuus sepeluret: c÷
iusit q̃dã sacrificia fieri postea uero Nicone Giareq uicinis insulis popiili
post dicm quẽ sol efficit ꝗ est apollo ut aũt delos pꝰ ortygia dicet factũ esi

Expanded text:
in lapidem conuersa diu sub fluctibus latuit; postea supplicante Ioui Latona eleuata in lapidem conuersa diu sub fluctibus latuit; postea supplicante Ioui Latona eleuata superferri aquis coepit. Haec primo Neptuno et Doridi fuit consecrata. Postea cum Iuno grauidam Pythone immisso Latonam persequeretur, terris omnibus expulsa, tandem aliquando applicante se litoribus sorore suscepta est eoraculo Apollinis terrae motu caruit; nam praecepit ne illic mortuus sepeliretur et iussit quaedam sacrificia fieri. Postea e Mycono Egyaroque uicinis insulis populi post diem, quem sol efficit, qui est Apollo. ut autem Delos primo Ortygia diceretur, factum
Abbreviated transcription (Latin):
nocte ordine quo nã p̃missit cũcti seq̃muꝵ. fides pelago: qr alibi ait toxiens de¬
ceptus fraude sereni. Ienis crepitans austeꝵ: duo epitheta posuit uiciose . uii
posita est. Sane inter helespõtum. & adriaticũ mare omne ilico mare egeũ aꝑ
& quotãnis sex nobilitate atheniẽsiũ septẽ pueri uł puelle ad uescendũ niino¬
tauro mitterẽt tandẽ dolor thescũ subiit. Profectus itaq ad thaurũ ꝑimẽdũ
AMinotauro fuisset op̃pssus ꝗ ranigiũ cũ atris uelis rediret. Sed cũ extĩiss&
Minotaurũ oblitꝰ nõ cũ candidis. sed nigris uelis reuerti eoepit. & pr̃i ĩspe¬
cula cõstituto sui interitus signũ dedit: ꝗ extinctũ siliũ credens se p̃opita¬
uit ĩ mare Unde ggeũ pelagus ãppellatũ ẽ. fabula tał c̃ postuicutã latonam
Iupꝑ ctiam cũ cius sororem Asteriem uiciare uellet illa optauita diis ut uener

Expanded text:
e sollemni’: ‘vale; nos te ordine quo natura permiserit cuncti sequemur’. FIDES PELAGO quia alibi ait «totiens dee sollemni’: ‘vale; nos te ordine quo natura permiserit cuncti sequemur’. FIDES PELAGO quia alibi ait «totiens deceptus fraude sereni». LENIS CREPITANS AVSTER duo epitheta posuit vitiose, ut posita est. sane inter Hellespontum et Adriaticum mare omne illud mare Aegeum apet quotannis ex nobilitate Atheniensium septem pueri vel puellae ad vescendum Minotauro mitterentur, tandem dolor Theseum subiit. profectus itaque est ad Minotaurum pa Minotauro fuisset oppressus, navigium cum atris velis rediret. sed cum extinxisset Minotaurum, oblitus non cum candidis, sed cum nigris velis reverti coepit, et patri in specula constituto triste sui interitus signum dedit; qui extinctum filium credens se praecipitavit in mare, unde Aegeum pelagus appellatum est. Ad v. 75 Pius Iuppiter, cum etiam eius sororem Astarien uitiare uellet, illa optauit a diis, ut in a
Abbreviated transcription (Latin):
Pubetenus . tenus p̃poĩtio ẽ ablatiua
Qdemt sod genitiuo figurate etiã coheret. ut et crurũ tenus aemẽto paalȩaria pẽ¬
derit Sane post gaude ⁊ p̃positiõt pistrix:si n. narũ iꝑtelligas Ixc pistix huiꝰ
missa erat et luporũ uttra caudas delphinũ cõmissas hẽbat. Cessantẽ: ĩ morã¬
tem ꝗ seqͥntia indicant longos et circũ flectẽ cursus prȩterea: hic oñdit cũcta¬
scire helenũ etiã ĩfensam uinont̃ sed prohiberi ut diximus sheleno prudẽtia.

Expanded text:
PVBE TENVS ‘tenus’ praepositio ablativa quidem est, sed figurate etiam genetivo cohaeret, ut «et crurum tenus a mento palearia pendent». Sane gaudet postpositione. PISTRIX si navem intellegas, ‘haec pistris’ huius commissa erat luporum utero caudas delphinum, id est commissas habebat. CESSANTEM inmorantem, quod sequentia indicant ‘longos et circumflectere cursus’. PRAETEREA hinc ostendituscire Helenum et iam infensam Iunonem, sed prohiberi dicere, ut diximus supra. heleno prudentia
Abbreviated transcription (Latin):
tatis rõne uel produci uel corripi ⁊ oueri mons: cynthuis unde cynthuis apol¬
lo c ortita. locus unde oraculũ dat. Dicit aũt cortina uelꝙ apollinis tripos
corio phytonis tectus est. uelꝗ certa illic r̃sa sundũt᷑ qiͣ certina uelq ẽ¬
uerius qr cor illie uatis tenet. Nim cauerna queda intemplo apollinis fuit adquã
ti. Et sciendũ pro qualitate numinũ orantes inierdũ ima ĩterdũ sũma re¬
spice̾. Nam potates alie celestes alie terrenȩ a lię ꝑmixte Unde apollinem
sunt omnia. Nam dicendo dardaĩde oñdit italiã unde dardanus fuit ũde
si cretam sig̾sicaret teucride dice̾t duri: uł futurũ oñdit labore nel corum

Expanded text:
tatis ratione vel produci vel corripi. MOVERI MONS Cynthus, unde Cynthius Apollo. CORTINA locus unde oraculum datur. Dicitur autem cortina, vel quod Apollinis tripos corio Pythonis tectus est, vel quod certa illinc responsa funduntur, quasi certina, vel, erius, quia cor illic vatis tenetur. Nam caverna quaedam in templo Apollinis fuit, ad quati. Et sciendum pro qualitate numinum orantes interdum ima, interdum summa respicere; nam potesidem, sed vera sunt omnia; nam dicendo 'Dardanidae' ostendit Italiam, unde Dardanus fuit. Quod si Cretam significaret, ‘Teucriadae’ diceret. DVRI vel futurum
Abbreviated transcription (Latin):
spitiũ nõ pt qriã amicus fuit ꝑ ropriã. ppetuã ut ꝓpamq dicabo et bñ post
exꝑimẽtũ male cõdi cuntatis ꝑpetuas postulat sedes. ⁊ ymbree.: Hmbreus
apollo dr̃ ab agro troię uicino pleno tymbra herba in quo eius et templum
et nemus est ubi a paride Achilles occisus est unde singit manu apoluĩs.
Uulneratus gꝰ tymbreus ut delius nam numĩã a locis noiã accipĩt. Sane

Expanded text:
icabo». Et bene post experimentum male conditae civitatis perpetuas postulat sedes. THYMBRAEE Thymbraeus Apollo dicitur ab agro Troiae vicino, pleno thymbra, in quo eius et nemus est et templum, ubi a Paride Achilles occisus est; unde fingitur manu Apollinis vulneratus.
Abbreviated transcription (Latin):
aũt ẽ ymo more galloꝵ. Nam Massilienses quotiens pestilenna laborant
unus st ex pauperibus offerebat alendus anno inregro publicis et purioribꝰ
cibis hic postea omatus uerbenis et nestibꝰ sacris circũ ducebat᷑ ꝑ totã ciuita¬
tem cũ exerratioibus ut ĩ ipm̃ reciderẽt mala rotius ciuitans & prohicieba t̃
lix aũt ĩ setronio lectũ est. Sane sciendũ litenter encam hoc age̾ ut trounor di¬
doni et ĩfoclicitatis similitudie cõmendet Nam et euis manito sr̃ auri causa ĩtulit
necem.o mnibus idem plus est ꝙͣ si dice̾t similis s celerata ex cedeͬ terra: prosaleratt
nstauramꝰ funus. Nõ sepulcrũ quod uirgulta uellendo diruerat. Nam proprie
ficat ⁊ anibus. manes sunt aie illo tpĩt quo de aliis recedẽtes corporibꝰ necdũ ĩ altera

Expanded text:
 ex more Gallorum. nam Massilienses quotiens pestilentia laborabant, unus se ex pauperibus offerebat alendus anno integro publicis ‹sumptibus› et purioribus cibis. hic postea ornatus verbenis et vestibus sacris circumducebatur per totam civitatem cum execrationibus, ut in ipsum reciderent mala totius civitatis, et sicHoc autem in Petronio lectum est. Sane sciendum latenter Aenean hoc agere, ut Troianos Didoni ex infelicitatis similitudine commendet; nam et eius marito auri causa intulit necem. OMNIBVS IDEM plus est, quam si diceret ‘similis’. INSTAVRAMVS FVNVS modo sepulchrum, quod virgulta avellendo diruerat; nam proprie hic sermo significat. MANIBVS manes sunt animae illo tempore quo de aliis recedentes corporibus necdum in alia
Abbreviated transcription (Latin):
sthene dcm̃ ẽ. Regnata: ꝑticipiũ sine uerbi origine hospiciũ antiquũ:aut ca¬
rum: aut re uera antiquũ. Nam tanta inter eos familiaritas fuit: ut ilione

Expanded text:
sthene dictum est. REGNATA participium sine verbi origine. HOSPITIVM ANTIQVVM aut casthene dictum est. REGNATA participium sine verbi origine. HOSPITIVM ANTIQVVM aut carum, aut re vera antiquum. Nam tanta inter ipsos familiaritas fuit ut Ilione,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hrygriȩ idę: ad discretionẽ cretensis. Nolimur. paramus. et hñ petit loca
inquibus lateret. et nauigia p̃parar&. Incerti quo fata ferant: ꝗr quisq na¬
uigat. licet mente destinet locũ. quo tñ ferat̾ ĩcertꝰ ẽ ubi sisieͣ det a p̃teritis
sos & appollinis agris cos.s .s. qui ad auxiliũ uenerãt Uix:mox. ut uix ecõspecdu
siculę telluris in altũ Prima aestas: aut uernũ dic̃ tempus. aut qr est. est adulta
pro honore dici: Nam dii magni sunt.iuꝑꝑ Minerua Mercurius ꝗ Romæ co
lebant᷑. Penates uero apud laurouiniũ ũde appar& nõ esse unũ: Terra procul:
est procul ĩ pelago saxum: quod satis longe fuisse intelligi nõ põt ne pereat
transitus. Uastis: aut uastatis aut magnis. Traces arant: figurate nã minus
fuit. ꝗ ut hẽt fabula dũ ꝯtẽnens liberũ eiuis amputar& uites crura sua ĩcidit

Expanded text:
ur. PHRIGIAE IDAE ad discretionem Cretensis. MOLIMVR paramus. Et bene petiit loca, ur. PHRIGIAE IDAE ad discretionem Cretensis. MOLIMVR paramus. Et bene petiit loca, in quibus et lateret et navigia praepararet. INCERTI QVO FATA FERANT quia quisquis navigat, licet mente destinet locum, quo tamen feratur incertus est. VBI SISTERE DETVR a praeteritis sos et Apollinis agris» - eos scilicet qui ad auxilium venerant. VIX mox, ut «vix e conspectu Siculae telluris. PRIMA AESTAS aut vernum tempus dicit, aut quia est et adulta plebantur, penates vero apud Laurolavinium; unde apparet non esse unum. TERRA PROCVL «est procul in pelago saxum», quod satis longe fuisse intellegi non potest, ne S aut ‘vastatis’ aut ‘magnis’. THRACES ARANT figurate; nam minus ut habet fabula, dum contemnens Liberum eius amputat vites, crura sua incidit.
Abbreviated transcription (Latin):
nã riina breui fit: fumus u̾o logo ꝑmanet tempore. Nam quod ait Probus
Multi ad illud referũt. magnũ sꝑsa ꝑ orbem. Constat nãq duiersas orbis pres
ad diuersas terras: hoc ẽ e regione poĩtas ꝗ̃rere desertas: aũt a dardano accipe¬
Nam ubiq eas esse uberes legimus ut atq ubẽ glebx. Augurus agimur diuũ. i.¬
mouemira ex flãma ꝗ̃ tempora ascanii pasta est et cursu stelle et ad monitioe¬
ut et terrã hesꝑiam uenies. Sub ip̃a antandroriux̃ ipam antandrũ. Est aũt
ciuitas phrygie. dicta antandros uel ꝗ de andro insula eam condiderunt
p̃cio acccepere hanc ciuitatem q̃ ex facto nomen accępit. qtiasi¬
nõ consentiat. fertur tñ ꝙ post accęptũ p̃ciũ a grecis &cists sit lapidibus:
Alii a polymnestore occisum dñt post euersam troiam et ĩmare pcipatum
cuiis cũ mater hecuba agnouisset cadauer. cũ captiua duceret᷑ flendo in

Expanded text:
nam ruina in brevi fit, fumus vero longo permanet tempore. Nam quod ait Probus, nam ruina in brevi fit, fumus vero longo permanet tempore. Nam quod ait Probus, multi ad illud referunt «magnum quae sparsa per orbem». Constat namque diversas partes orbis est diversas terras, hoc est e regione positas, quaerere. DESERTAS autnam ubique uberes esse eas legimus, ut «atque ubere glaebae». AVGVRIIS AGIMVR DIVVM ex flamma, quae tempora Ascanii pasta est, cursu stellae, Creusae admonitio«et terram Hesperiam venies». SVB IPSA ANTANDRO iuxta Antandrum. Est autem civitas Phrygiae, dicta Antandros vel quod de Andro insula eam condiderunt pretio hanc accepere civitatem, quae ex facto nomen accepit, Antandnon consentiat. fertur tamen quod post acceptum pretium a Graecis occisus sit lapidibus. alii a Polymestore occisum dicunt post eversam Troiam et in maria praecipitatum. cuius cum mater Hecuba agnovisset cadaver, cum captiva duceretur, flendo in
Abbreviated transcription (Latin):
nectendis aduĩgit rebus: ut postꝙ altos tetigit fluctus. Sic .n. dictis
qr terciȩ orbis ꝑtis. Nam phrygia in asia ẽ. Iliũ in phrygia sedminore. ꝓ na¬
miq cuertẽ gentẽ.: non est ueratio. Nam potuit aluid sine alio fieri: uel phy
tis et paridis culpa uniuersa gens perire nõ debuitu istim suꝑis. lausili
ut Horatius sic uisum ueneri cũ amorẽ oñdẽt non esse pulcritudinis
& bñ accusatio in deos hẽtie cũ quadã ueneratione. Alioꝗn sacrilegiũ ẽ.
ut nõ semel ilios uexata. Sine mõ ilion prope de ciuitate dix̃ nã troia regio en¬
ꝙͣuis interdũ prouĩciã pro ciuitate ponat : ut et campos ubi troia fuit. umo
fumat neptunia troia: humo ab humo ut signisic& prĩs suȩ solũ  arsisse. x
Querit᷑ sane quõ dixerit decidit et fumat: sed aut ꝑ licentiã pocticã tempꝰ
pro tpr̃e posuit. ut meĩsse horret luctusq refugit. Aut certe nam reꝵ expssit

Expanded text:
ec particula conectendis adiungitur rebus, ut "postquam altos tetigit fluctus" : sic enim dictis  tertiae orbis partis; nam Phrygia in Asia est, Ilium in Phrygia minore. PRIAMIQVE EVERTERE GENTEM non est iteratio; nam potuit aliud sine alio fieri, ut vel Pm Laomedontis et Paridis culpa universa gens perire non debuit. VISVM SVPERIS laus Iliut Horatius «sic visum Veneri», cum amorem ostenderet non esse pulchritudinis. Et bene accusatio in deos habet quandam venerationem; alioquin sacrilegium est. ut «non semel Ilios vexata». Sane modo ‘Ilium’ proprie de civitate dixit, nam regio is interdum pro civitate provinciam ponat, ut «et campos ubi Troia fuit». HVMO FVMAT NEPTVNIA TROIA ‘humo’ ab humo, ut significet patriae suae solum quoque arsisse. Sane quaeritur quo modo dixerit ‘cecidit’ et ‘fumat’. Sed aut per licentiam poeticam tempus pro tempore posuit, ut «meminisse horret luctuque refugit», aut certe naturam rerum expressit;
Abbreviated transcription (Latin):
est. licet gtm̃ usurpaueĩt lucanus: ut cornus tibi cura sinistri lentule: Sic
Cicero ĩ arato huiꝰ genus progenu accessi nõ ad cornũ: sed ad myrtũ q̃ inter
uerbenas est. et ben̾e matri sacrificaturus aras. ex myrto comnat. Siluã: bene
uariat. ut nũc siluã. nũc uimina. nũc uirgulta. nuc arborem dicat. Mira
bile mõstrũ: Nam statim quidessetꝯpparuit. et hec propetatis ẽ. abusione tñplę¬
sanguiẽ et nomen crsus septimitm̃: ut sponte nitu: qđ si uelis declinare
hec tabes huiꝰ tabis dicis Membra quatit: cã pendet excã. nã timor sanginẽ
gelat: ꝗ coactus gignit tremorẽ. uimen molle & flexuiosũ unde &

Expanded text:
est, licet genetivum usurparit Lucanus, ut «cornus tibi cura sinistri, Lentule». Sic est, licet genetivum usurparit Lucanus, ut «cornus tibi cura sinistri, Lentule». Sic Cicero in Arato «huius genus» pro ‘genu’. ACCESSI non ad cornum, sed ad myrtum, quae inter verbenas est. Et bene matri sacrificaturus aras coronat ex myrto. SILVAM bene variat, ut nunc silvam, nunc vimina, nunc virgulta, nunc arborem dicat. MONSTRVM bene ‘monstrum’; nam statim quid esset apparuit. Et hoc proprietatis est; abusione tamen plesanguine. Et est nomen casus septimi tantum, ut ‘sponte’, ‘natu’; quod si velis declinare, ‘haec tabes, huius tabis’ dicis. MEMBRA QVATIT causa pendet ex causa; nam timor sanguinem gelat, qui coactus gignit frigus. LENTVM VIMEN molle et flexu
Abbreviated transcription (Latin):
neȩ matri: ueneri a matre dione dicta Om homeoꝵ. et bñ dispẽsat ut cũ aduer¬
sam nauigationẽ subiũgit: dioneã uenerẽ dicat ut hoc loco. si prosꝑa erit naui:
bero cã lib̃tatis. Nam dii si alii ĩuocent᷑ ad pͥuatã ꝑtinent cam: ut de didone
ficat ueneri. Quod aũt de li bero diximꝰ hec cã est ut sit signũ liberę ciui¬
tatis. Nam apud maiores aut stipendiariȩ erãt. aut soederate aut libere sedĩ
liberis ciuitatibus simulacrũ aut Marsi aut Marsiȩ erat ꝗ in tutella liberi prĩs
est. Mactabã ĩ lutore taurũ: Contra rõnem ioui taurũ sigt sacrifieat adeo ut hĩc
robora cornii: Nam ĩuiutimis aetas etiam ẽ cõsideranda. ł umulus: hoc ẜmõe
bũ elligit hastis apta uirgulta. Nam legimus et bona bello cornus . Item et pa¬
storale p̃fixa cuspide e myrtũ . go si telł fuerat ꝯfixus merito illic coalue̾ uir¬
gulta. Cornus aũt declinat utsicus. et arbor sit nã cornu aĩałis ĩdeclinabile

Expanded text:
e matri Veneri, a matre Diona secundum Homerum. et bene dispensat, ut cum adversam navigationem subiungit, Dionaeam Venerem dicat, ut hoc loco; si prosperam, de bero, causa libertatis. Nam dii alii, si invocentur, ad privatam pertinent causam. Vt de Didone ficat Veneri. Quod autem de Libero diximus, haec causa est, ut signum sit liberae civitatis. Nam apud maiores aut stipendiariae erant, aut foederatae, aut liberae. Sed in liberis civitatibus simulacrum Marsyae erat, qui in tutela Liberi patris est. MACTABAM IN LITORE TAVRVM contra rationem Iovi taurum sacrificat, adeo ut hinc robora cornu». Nam in victimis etiam aetas est considbene legit hastis apta virgulta: nam legimus "et bona bello cornus" item "et pastoralem pgulta. ‘Cornus’ autem declinatur ut ‘ficus’, si arbor sit. Nam ‘cornu’ animalis indeclinabile
Abbreviated transcription (Latin):
discreriont̃ ꝑ accentũ sae̾ mõtis & coli quod suꝑfluũ c̃ Arandũ: ꝗr legi¬
mus subtrabitꝙ solũ nõ imerito dix̃ nũc arandũ. hesꝑiam ueies. sequ̾ti
cꝓitheto italiam ab hspania segregauit q̃ et ipã hesꝑia c̃ ubi lidiis tybris
tuscus dictus hdiusa st̃ syrrheni Nã lyduis & Tyrrhenus duosẽs. cũ
cos prouicia una nõ ferret in sortem misserũt. ut diuisis copiis prosiseet
unus ad nouas sedes q̃rendas profectus tyrrhenus c̃. ꝗ suo noie tustos tyride¬
nos tiouuit. hdia aũt dicta c̃ inqua fr̃ remansat unde nũc transit ut

Expanded text:
elint per accentum facere montis et caeli, quod superfluum est. ARANDVM quia legimus «subtrahiturque solum», non inmerito dixit nunc ‘arandum’. HESPERIAM sequenti epitheto Italiam ab Hispania segregavit, quae et ipsa Hesperia dicitur. LYDIVS THYBRIS Tuscus, dictus ‘Lydius’ a fratre Tyrrheni. Nam Lydus et Tyrrhenus duo fratres, cum eos provincia una non ferret, in sortem miserunt ut divisis copiis proficisceretur unus ad novas sedes quaerendas. Profectus Tyrrhenus est, qui ex suo nomine Tuscos Tyrrhenos vocavit. Lydia autem dicta est, in qua frater remanserat. Vnde n
Abbreviated transcription (Latin):
nat Sed neq ui plumis ullã. Naturale ẽ .n. ut eludat ictũ pliima & leuitas un¬
de Raddit plumis nã quod onatꝰ dic̃ iõ eas esse ĩuulnerabiles. qrde sti¬
ge erant natę nõ pbat estigia pedũ signa i nfoelix uates. nũtia in soelici

Expanded text:
ae. VIM PLVMIS VLLAM naturale enim est ut eludat ictum plumarum levitas, unae. VIM PLVMIS VLLAM naturale enim est ut eludat ictum plumarum levitas, unde et addidit ‘plumis’. Nam, quod Donatus dicit, ideo eas fuisse invulnerabiles, quia de Styge erant natae, non probatur. VESTIGIA pedum signa. INFELIX VATES nuntia infelici
Abbreviated transcription (Latin):
is. Leni agiine. leni impetu Lacrimas dilectę pelle creusę: meliuis ad postrrio¬
qr hẽs uxorem paratam s cruitũ ut seruiam modis gerũdui. ita ut serua sũ
dardanis: laus a maioribusn urus.laus a cognationeh is locis. in quibus tolłr
Iamq uale: recedentis sig̾ficaͦ ẽ unde & mortuis dr̃ ut salue maxs palla ae¬
ternũq uale Nati serua comuĩs amorem. ꝑꝑ futurã nouercã cõmendatur
Ascanius N anum effugit imago: qiͣ imago q̃ nõ tenet᷑. Naturale .n. ẽ ut
mũ. nouissime ĩuenio admirans cũ ĩuenissem admiratus sum E xilio: ad
exiliũ . Donatus contra metrũ sensit dicens exilio qiͣ de ilio: nami. longa est.
Miserabile uulgus magnũ est ꝙ addidit uulgus. sic̃ Statius unde hoc exa¬
men. et una toti miẜa ⁊ nimis opibusq uolebant. & poterant. Lucifer ida.
ut troianis uidetur. sic alibi tibi deserit hesperus oetam. illinc oriri uel occi¬
dere putant᷑ sidera: unde uideri incipiũt uel desinũt. d uecbatq diem: ꝗr

Expanded text:
. LENI AGMINE leni impetu. LACRIMAS DILECTAE PELLE CREVSAE melius ad posterioicunt, quia habes uxorem paratam. SERVITVM ut serviam; modus gerundi est. DARDANIS laus a maioribus. NVRVS laus a cognatione. HIS ORIS in quibus colitur. IAMQVE VALE recedentis significatio est; unde et mortuis dicitur, ut «salve, maxime Palla, aeternumque vale». NATI SERVA COMMVNIS AMOREM propter futuram novercam commendatur 793 Manus effugit imago quasi imago, quae non tenetur. naturale enim est, ut MVM novissime. INVENIO ADMIRANS cum invenissem, admiratus sum. EXILIO ad exilium. Donatus contra metrum sensit, dicens ‘ex Ilio’, quasi ‘de Ilio’; nam longa est. MISERABILE VVLGVS magnum est quod addidit ‘vulgus’. Sic Statius «unde hoc examen, et una tot miserae». ANIMIS OPIBVSQVE et volebant et poterant. LVCIFER IDAE ut Troianis videtur. Sic alibi «tibi deserit Hesperus Oetam»; illinc enim oriri vel occidere putantur sidera, unde videri vel incipiunt vel desinunt. DVCEBATQVE DIEM quia
Abbreviated transcription (Latin):
Italia regna uocate: satis ꝓp̾e. unde in uiiiͦ expectate solo laurentũ aruisq latinis.¬
tum ꝗr iã probauit. E edamus ꝑhocbo :obsequam᷑ cuiꝰ instinctu dii penates pro¬
futura dixerũt ut hic canit & tua nos ultro ad limina mutit. Meliom sequam̃.
põt bis sbaudiri meliora ut Mehiora moĩti meliora seqͣmuꝵ. Ouantes: hoc aũt tractũ¬

Expanded text:
». REGNA VOCARE satis proprie, unde in octavo «exspectate solo Laurentum arvisque Latini». REGNA VOCARE satis proprie, unde in octavo «exspectate solo Laurentum arvisque Latini‘tum’, quia iam probavit. CEDAMVS PHOEBO cuius instinctu dii penates profutura dixerunt, ut «hic canit et tua nos en ultro ad limina mittit». MELIORA SEQVAMVR potest bis subaudiri ‘meliora’, ut ‘meliora moniti meliora sequamur’. HANC QVOQVE qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ autũ ramũ ad inferos esse descensũ : Tertiũ ꝗ iris didonis comã secueĩt
sed purgat᷑ hoc Curipis exemplo. qui de Alceste hoc dix̃ cũ subiret fatũ mariti
In soclix:aut qr um ĩ foclix esse coeꝑat aut cui ẽ prouisa nocuerũt Mandarat:
thracia thrcissa Nã solutio ioni&ę ligut cum n. sit iones dñt¬

Expanded text:
per aureum ramum ad inferos esse descensum; tertium, cur Iris Didoni comam secuerit. per aureum ramum ad inferos esse descensum; tertium, cur Iris Didoni comam secuerit. Sed hoc purgatur Euripidis exemplo, qui de Alcesti hoc dixit, cum subiret fatum mariti. INFELIX aut qui iam infelix esse coeperat aut cui etiam provisa nocuerunt. MANDARAT a‘Thracia’ ‘Threissa’: nam solutio est Ionicae linguae. Cum enim sit Θρᾷξ,
Abbreviated transcription (Latin):
hũc sepultũ possumꝰ dict̾ cũ sepultura ĩ hoc nõ sit rite facta sed fortuita sit:
obrutus terra pias: et bñ ille ꝗ leditur excusat eneam: ꝙ pietatis grande
testimoium est. scelerare polue̾ et est sermo plautinus. quo hodit nõ utim̃
Extertiũ tulit: Ordo est: troia tibi me tulit hoc est educauit non externũ
Nam cuiis eneȩ fuerat et cognatus. Crudeł terras.i. crudeliũ auaroꝵ ꝑ ol¬
dorus ego. Siue ego distinguas: siue ego hic subaudias necc̾e est sum In¬
creuit reuiruit trahxit aũt hoc de historia romana. Nam Romuluis ca¬
ptato augurio hastam de auentino monte ĩplanũ iecit q̃ fixa fronduit &
arborẽ sc̾cit. Uituꝑabile .n. est poetam aliꝗd finge̾ ꝗ penitusa ueritaie di¬
sccdat. Peniq obucit᷑ uirgilio demutatione nauiũ ĩ nymphas. Et ꝗ dic̃

Expanded text:
hunc sepultum possumus dicere, cum sepultura non sit in hoc rite facta, sed fortuita sit hunc sepultum possumus dicere, cum sepultura non sit in hoc rite facta, sed fortuita sit obrutus terra. PIAS bene etiam ille qui laeditur excusat Aeneam; quod pietatis grande testimonium est. SCELERARE polluere; et est sermo Plautinus, quo hodie non utimur. EXTERNVM TVLIT ordo est ‘Troia me tibi tulit’ - hoc est ‘educavit’ – ‘non externum’; nam et civis Aeneae fuerat et cognatus. CRVDELES TERRAS id est crudelium et avarorum. POLYDORVS EGO sive ‘ego’ distinguas sive ‘ego his’, subaudias ‘sum’ necesse est. INCREVIR reviruit. Traxit autem hoc de historia Romana. Nam Romulus, captato augurio, hastam de Aventino monte in Palatinum iecit, quae fixa fronduit et arborem fecit. Vituperabile enim est poetam aliquid fingere quod penitus a veritate discedat. Denique obicitur Vergilio de mutatione navium in nymphas; et quod dicit
Abbreviated transcription (Latin):
Seticis. traicis: Eethe aũt populi sunt Misiȩ q̃ qr lata est multas continet
gentes Ritt secundarent: recte prosperos facerent i isus. prouisa posuit:
tunc n. masculino utimur gne̾: cũ de his loꝗmur quibus uidemꝰ
ur si dicas nubecula deest uisibus mcis si aũt neuiro utam᷑ ea qͣuidẽt sigͥfia¬
mus ut si hoc loco dicẽt. Rutt secundarent uisa quod ꝑꝑ metrũ nequaꝗͣ po¬
tuit simillima sunt nũcius nũciũ auditꝰ auditũ Leuarent: bonũ ac le¬
ue facerent. obluctor acrius nitentẽ oñdit. Elloquaꝵ an sileam: ꝑent hes
ad miraculũ posita. Gemitus lacrimabił: põt .n. etiã esse irascentis gemitus¬
cis. Nam laterart est sepius uulnerare ut lacerũ crudełr ora de iphobũ¬
uidit. Sepulto: modo iacenti sigt ut sõno uin oq sepulti. Item occupat x¬
eneas aditũ custode sepulto: nam sepultus est quasi sine pulsu. Nõ n

Expanded text:
ETICIS Thraciis. Getae autem populi sunt Mysiae, quae, quia lata est, multas continet gentes. RITE SECVNDARENT recte prosperos facerent. VISVS pro ‘visa’ posuit. Tunc enim masculino utimur genere, cum de his loquimur quibus videmus, ut si dicas ‘nubecula obest visibus meis’. Si autem neutro utamur, ea quae videntur significamus, ut si hoc loco diceret, ‘rite secundarent visa’; quod propter metrum nequaquam potuit. Similia sunt nuntius et nuntium, auditus et auditum. LEVARENT bonum ac leve facerent. OBLVCTOR acrius nitentem ostendit. ELOQVAR AN SILEAM parenthesis ad miraculum posita. GEMITVS LACRIMABILIS potest enim esse etiam irascentis. Vcis; nam ‘lacerare’ est ‘saepius vulnerare’, ut «lacerum crudeliter ora» de Deiphobo. SEPVLTO modo ‘iacenti’ significat, ut «somno vinoque sepulti», item «occupat Aeneas aditum custode sepulto»; nam ‘sepultus’ est quasi ‘sine pulsu’. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
deluis inspirat uates apollo fatidicus et sic ait delius ut nũo lytie sortes ⁊ apol
lini et dunę uincta sunt iempla ut & paulo post triuę phoebiꝙ et bene

Expanded text:
DELIVS INSPIRAT VATES Apollo fatidicus. Et sic ait ‘Delius’, ut «nunc Lyciae sortes», iDELIVS INSPIRAT VATES Apollo fatidicus. Et sic ait ‘Delius’, ut «nunc Lyciae sortes», ilini Dianae iuncta sunt templa, ut et paulo post «Phoebi Triviae
Abbreviated transcription (Latin):
ab inimico mortuũ filiũ et ne pollutus dedicare nõ posset mñdisse cadaue
sit hanc aũt purgationem cneę polluto dat ubiq uirgiliꝰ. ut paulopost. cor¬
pusꝗ recenti spargit aqua. At pius. quippe ad iempła festinans. Srces ꝗbus
altus apollo presidet. cum ubiꝗ arx ioui detur apud Cumas ĩ arce apollĩs¬
est templum. Altus aũt uel magnus ut iacet altus orantes et de ip̃o apolliẽ
sic pater ille deum faciat sicałtus apollo: uel ad simulacri magnitudinem
retulit : quod esse constat altissimũ. Quibus p̃sid& : quibiis preest. quas
defendit horrende uenerande ut horrendũ siluis. et .i.p. Procul: haud lõ¬
ge procul .n. quod pre oculis est. et quod porro ab oculis un de duplicẽ hẽt
signisicationem et uixta et longe Antrũ ĩmane: ephexegesis est domus sybille.
Ssentem animũꝗ pisologia est. Nim smn lucretiũ unum estnenos & inimus

Expanded text:
ab inimico mortuum filium, et, ne pollutus dedicare non posset, respondisse: Cadaver ab inimico mortuum filium, et, ne pollutus dedicare non posset, respondisse: Cadaver sit! Hanc autem purgationem Aeneae polluto dat ubique Vergilius, ut paulo post «corpusque recenti spargit aqua». AT PIVS AENEAS quippe ad templa festinans. ARCES QVIBVS ALTVS APOLLO P. cum ubique arx Iovi detur, apud Cumas in arce Apollinis templum est. ‘Altus’ autem vel magnus, ut «iacet altus Orodes» et de ipso Apolline «sic pater ille deum faciat, sic altus Apollo»; vel ad simulacri magnitudinem retulit, quod esse constat altissimum. QVIBVS PRAESIDET quibus praeest, quas defendit. HORRENDAE venerandae, ut «horrendum silvis et r. p.». PROCVL haud longe; procul enim est et quod prae oculis est et quod porro ab oculis, unde duplicem habet significationem. ANTRVM IMMANE epexegesis domus Sibyllae. MENTEM ANIMVMQVE perissologia est, nam secundum Lucretium unum est mens et animus.