comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
odiERuam dilectissimi fes¬
uitatẽ de descensione scĩ sp̃c
consecratam: sequitur ut nos¬
tis solenne ieuinium. quod animis
corporibq curandis salubriter insti¬
tutum. deuota nob̃ est obseruantia
celebrandum. Repletis nanq apłis
uirtute promissa. & in corda eorum
sp̃u ueritatis ingresso: ñ ambigimꝰ
intercetera celestis sacram̃ta doctrinȩ
hanc sp̃ualis continentie disciplinã
de paracliti magisterio primitꝰ fuisse
conceptam: ut scĩficate ieiunio menteᷤ.
conferendis sibi carismatib fierent
aptiores. Ad erat quippe xꝑidiscipłis
protectio omipotentis auxilii: & pͥn¬
cipib nascentis eccłȩ tota patris filii¬
q: diuinitas. in prȩsentia scĩ sp̃e pre¬
sidebat. Sed contra instantes impetꝰ
ꝑsequentium. contra minaces fre¬
mitus impiorum. ñ corporis fortitu¬
ame nec carnis erat saturitate cer¬
tandum. cum hoc maxime hominis
interiora corrumpat quod exteriora
delectat. & tanto fiat rationał ani¬
ma purgatior. quanto fuerit sub¬

Expanded text:
odiernam, dilectissimi, festivitatem descensione sancti Spiritus consecratam sequitur, ut nostis, solemne jejunium, quod animis corporibusque curandis salubriter institutum, devota nobis est observantia celebrandum. Repletis namque apostolis virtute promissa, et in corda eorum Spiritu veritatis ingresso, non ambigimus inter caetera coelestis sacramenta doctrinae, hanc spiritalis continentiae disciplinam de Paracleti magisterio primitus fuisse conceptam: ut sanctificatae jejunio mentes conferendis sibi charismatibus fierent aptiores. Aderat quidem Christi discipulis protectio 314 omnipotentis auxilii, et principibus nascentis Ecclesiae tota Patris Filiique Divinitas in praesentia sancti Spiritus praesidebat. Sed contra instantes impetus persequentium, contra minaces fremitus impiorum, non corporis fortitudine, nec carnis erat saturitate certandum; cum hoc maxime hominis interiora corrumpat, quod exteriora delectat; et tanto fiat rationalis anima purgatior, quanto fuerit sub
Abbreviated transcription (Latin):
dispoliat. qui de studiis industrie sue
in se magis quam in dño glatur: cũ
beatus dauid doceat insc̃orum oꝑib
dm̃ ẽẽ. laudandum dicens Mirabił
deus in scĩs suis: deus isrł ipse dabit
uirtutem & fortitudinẽ plebi suȩ
Et iterum. Dñe in lumine uultꝰ tui

Expanded text:
dispoliat qui 318 de studiis industriae suae dispoliat qui 318 de studiis industriae suae in se magis quam in Domino gloriatur : cum beatus David doceat in sanctorum operibus Deum esse laudandum, dicens: Mirabilis Deus in sanctis suis, Deus Israel ipse dabit virtutem et fortitudinem plebi suae ; et iterum: Domi
Abbreviated transcription (Latin):
apud illos infidelitas polluit ieiu¬
nantem. Unde quia extra eccłam
catholicam nichil ẽ. integrum. ni¬
chil castum. dicente apło: omne
quod ñ ẽ. ex fide peccatum ẽ: cũ di¬
uisis ab unitate corporis xp̃i nulla
similitudine comparamur. nulla
communione miscemur: qͦd utiq
nob̾ saluberrimũ maximũq ieni¬
nium est. Ad urtutem enim conti¬
nentiȩ nichil prius ꝑtinet quam
ab errorib abstinere. qͥa tunc demũ
bene ambulatur cum ꝑuiam uentati
inceditur. Nam quia angusta & ardua
declinantes: procliua & lata sectan¬
do. cito in ꝑditionem deuemunt. Me¬
lior est gradus lentior ꝑitet rectum:
mas largitates sterilissimum erit.
nisi de sci sp̃c rigatione processent
Cum enim dicat apłs: nullas sibi uir¬
tutes sine caritate prodesse. idemq di¬
cat caritatem dei diffusam ẽe. in cor
cauendum est ne bona que facere si¬
ne bonitate ñ possumus. elatione
ꝑdamus Nam omni se merito laude

Expanded text:
apud illos infidelitas polluit jejuapud illos infidelitas polluit jejunantem. Unde quia extra Ecclesiam catholicam nihil est integrum, nihil castum, dicente Apostolo: Omne quod non est ex fide, peccatum est : cum divisis ab unitate corporis Christi nulla similitudine comparamur, nulla communione miscemur: quod utique nobis saluberrimum maximumque jejunium est. Ad virtutem enim continentiae nihil prius pertinet quam ab erroribus abstinere, quia tunc demum bene ambulatur, cum per viam veritatis inceditur. Nam quia angusta et ardua declinantes, proclivia et lata sectando, cito in perditionem deveniunt, MELIOR est gradus lentior per iter rectum, mas largitates sterilissimum erit, nisi de sancti Spiritus rigatione processerit. Cum enim dicat Apostolus nullas sibi virtutes sine charitate prodesse , idemque dicat charitatem Dei diffusam esse in cords est nobis : cavendum est ne bona quae facere sine bonitate non possumus, elatione perdamus. NAM OMNI se merito laude
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ obseruantiam xꝑiana
ttuditionis ẽẽ. dnuinȩ. & quicquid
ab eccłia in consuetudinẽ ẽ. deuotio¬
quoq cordib fidelium suis presidet
institutis. ut ea om̃s & obedienter cu¬
stodiant. & sapienter intelligant.
Nam cum in die pentecostes quem
a paschadñi quinquagesimũ cele¬
bramus. promissus a domino sp̃c sc̃s
expectantium m̃tes maiori quã un
quam copia & clariori prȩsentia suȩ
maiestatis impleuerit. manifestissi¬
me patet inter cȩtera dei munera ie¬
iumorum quoq gr̃am que hodier¬
nam festimitatẽ indiuisa subsequi¬
turtunc fuisse donatam. ut sicut
fuit concupiscentia initium peccatoꝵ
ita sit continentia origo uirtutum.
In exertendo autẽ hoc deimunere ñ
ideo segniores ẽẽ. debemꝰ: quia & iu¬
dei & heretici sepe ab edendi lib̾tate
se continent. & apud ipsos paganos
sunt quedam uana ieninia. Aliud
autem agit sub ueritate ratio: ali¬
ud sub faisitate deceptio. Apud nos
fides scĩficat etiam manducantem:

Expanded text:
rvantiam Christianam eruditionis esse divinae, et quidquid ab Ecclesia in consuetudinem est devotio317 quoque cordibus fidelium suis praesidet institutis, ut ea omnes et obedienter custodiant et sapienter intelligant. Nam cum in die Pentecostes, quem a Pascha Domini quinquagesimum celebramus, promissus a Domino Spiritus sanctus exspectantium mentes majore qua . . . amquam copia et clariore praesentia suae majestatis, impleverit, manifestissime patet inter caetera Dei munera, jejuniorum quoque gratiam, quae hodiernam festivitatem indivisa subsequitur, tunc fuisse donatam: ut sicut fuit concupiscentia initium peccatorum, ita sit continentia origo virtutum. CAP. II. In exercendo autem hoc Dei munere, non ideo segniores esse debemus, quia et Judaei et haeretici saepe ab edendi libertate se continent, et apud ipsos paganos sunt quaedam vana jejunia. Aliud enim agit sub veritate ratio, aliud sub falsitate deceptio. Apud nos fides sanctificat etiam manducantem;
Abbreviated transcription (Latin):
sentem autẽ solennitatem etiam
bremus. Quia & hoc inter maxima
scĩ sp̃c dona numerandũ ẽ: quod
nob̾ adũsum illecebras carnis & in¬
sidias diaboli. ieiuniorũ sunt col

Expanded text:
sentem autem solemnitatem, dilecbremus, quia et hoc inter magna sancti Spiritus dona numerandum est, quod nobis adversum illecebras carnis et insidias diaboli jejuni
Abbreviated transcription (Latin):
in uob̾. Non ergo potuit promissio
dñi ꝑ tanta etatum interualla dit¬
ferri. nec ille sp̃c ueritatis quẽ mun¬
dus ñ accepit impiorum. ita septifor¬
mem illam donorũ suorũ continu¬
it largitatem. ut tot eccłe generati¬

Expanded text:
I. Non ergo potuit promissio Domini per tot aetatum intervalla differri, nec ille Spiritus veritatis, quem mundus non accepit impiorum, ita septiformem illam donorum suorum continuit largitatem, ut tot Ecclesiae generati
Abbreviated transcription (Latin):
ctorem sp̃c sc̃s aliqua exparte dig¬
natussit. Nichil ad istum prorsus
de illa uirtute ꝑuenit: quã eccłię¬
quia iħc ñdum fuerat clarificatus.
dñi ascensio dandi sp̃c fuit ratio.
Quem ille necesse ẽ. ut neget datũ:
qui ad consessum pat̾ne dextere ue¬
rum in xp̃o hominem negat ẽẽ. pro¬
uectum. Nos aut̃ẽ dilectusimi ad
beatam ȩt̃nitatem & anime & car¬
nis ꝑ regenerationẽ sci sp̃c ad opta¬
tr: sacratissim festi istius diem ra
celebremꝰ. confitentes cum beato
cendens in altum captiũa duxit
captiuitatem dedit dona homi¬
nib ut euangłium dei ꝑ omne¬

Expanded text:
ctorem Spiritus sanctus aliqua ex parte digctorem Spiritus sanctus aliqua ex parte dignatus sit. Nihil ad istum prorsus de illa virtute pervenit, quam Ecclesquia Jesus nondum erat clarificatus : Domini ascensio, dandi Spiritus fuit ratio, quem ille necesse est ut neget datum, qui ad consessum paternae dexterae verum in Christo hominem negat esse provectum. Nos autem, dilectissimi, ad beatam 308 aeternitatem et animae et carnis per regenerationem sancti Spiritus adoptati, saclebremus, confitentes cum beato cendens in altum captivam duxit captivitatem, dedit dona hominib
Abbreviated transcription (Latin):
q: ipso dei timore fraudaret: donec
pro digiosus turpiũ mendaciorum
signifer nasceretur. cui nec hoc qui¬
dem tribui potest. quod uł exiguã
diuinȩ inspirationis acceꝑit porti¬
onem: qĩn & hic de illa mundi ex¬
titit parte. que ñ potest sp̃m ueri¬
tatis acciꝑe. Repletus enim sp̃u di¬
aboli: sꝑui resticit xp̃i. Et cum scĩs
dei hoc paracliti doctrina contulerit:
ut futura predicerẽt. hic ne falsitateᷤᷤ
eius ipse rerum processus argueret.
ridendarum impudentiam fabu¬
larum in prȩteritas retorsit etates.
Et quasi nichil nos de sempit̾nitate
creatoris. nichil de ordine creature¬
m̃datiorum monstra contexuit. Qb
tandem suas in sinuaturus insanias.
pietatis auersis. qui siue ꝑ ignoran¬
tis cecitatem. siue ꝑ turbinis appe¬
titum ad illa ñ sacra. sed execram̃ta
ꝑueniunt: Quȩ propt̃ communem
uerecundiam ñ sunt nr̃o sermone
prom̃da: cum iam habundantissi¬
me ipsorum sint confessione patifa
adeatur: quod tantȩ impietatis au¬

Expanded text:
 inspiratione fraudaret, donec prodigiosus turpium mendaciorum signifer nasceretur  cui nec 307 hoc quidem tribui potest, quod vel exiguam divinae inspirationis acceperit portionem: quoniam et hic de illa mundi exstitit parte, quae non potest Spiritum veritatis accipere. Repletus enim spiritu diaboli, Spiritui restitit Christi; et cum sanctis Dei hoc Paracleti doctrina contulerit, ut futura praedicerent, hic ne falsitates ejus ipse rerum processus argueret, sacrilegarum impudentiam fabularum in praeteritas retorsit aetates. Et quasi nihil nos de sempiternitate Creatoris, nihil de ordine creaturmendaciorum monstra contexuit. Quibus tandem suas insinuaturus erat insanias, veritatis aversis, qui sive per ignorantiae caecitatem, sive per turpitudinis appetitum, ad illa non sacra, sed exsecramenta perveniunt, quae propter communem verecundiam non sunt nostro sermone promenda, cum jam abundantissime ipsorum sint confessione patefacadeatur quod tantae impietatis au
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ grãm Sicut enim hebreo quondã
populo abegyptiis liberato quinqua¬
gesimo die post immolationẽ agni
lex data ẽ. in monte sy na. ita post
passionem xp̃i qua uerus dei agnus
occisus ẽ. quinquagesimo a resurre¬
ctionis ipsius die. in apłos plebẽq
tredentium sp̃c sc̃s illapsus est: ut fa¬
cile diligens xꝑianus agnoscat. ini¬
cia ueteris testam̃ti euangelicis mi¬
nistrasse principiis. & ab eodẽ sp̃u
conditum fędus scđm: a quo primũ
fuerat institutum. Namsicut apłi
discipuli pariter in eodem loco. fac¬
tus ẽ. repente de cęlo sonuis tanquã
aduementis sp̃c uehem̃tis. & reple

Expanded text:
per gratiam. Sicut enim Hebraeo quondam per gratiam. Sicut enim Hebraeo quondam populo ab Aegyptiis liberato, quinquagesimo die post immolationem agni lex data est in monte Sina ; ita post passionem Christi, qua verus Dei Agnus occisus est, quinquagesimo a resurrectione ipsius die in apostolos plebemque credentium Spiritus sanctus illapsus est : ut facile diligens Christianus agnoscat initia veteris Testamenti evangelicis ministrasse principiis, et ab eodem Spiritu conditum foedus secundum, a quo primum fuerat institutum. CAP. II. Nam, discipuli pariter in eodem loco, factus est repente de coelo sonus tamquam advenientis sp
Abbreviated transcription (Latin):
potius tribuliq uiciorum qͣm ullũ
uere uirtutis semen oriatur. Resis¬
tamus ergo dilectissimi huic tam
pestifero malo. & caritatem sine qua
ulla uirtus potest enitere sectemur:
dit dilectionis uiam. ctiam nos ad
ipsum possimus ascendere: cui ẽ. cũ
deo patre & sp̃u scõ honor & gloria.
in secula seculorum amen
PDIERNAM solennitatem dilec¬
tissimi in precipius festis ẽẽ. ue¬
uerandam om̃ium catholicoꝵ
corda cognoscunt: nec dubiũ ẽ. qͣnta
hunc diei reuerentia debeatur. quẽ sp̃c
sc̃s excellentissimo sui muncris mira¬
culo consecrauit. Nam ab illo die quo
dñs suꝑ omnẽ cęlorum altitudinem
ad dexteram dei patris consessurus as-¬
cendit. deumꝰ iste ẽ: qui ab enus resur¬
rectione quinquagesimꝰ nobis in eo
a quo cepit illuxit. magna mysteria
& ueterum sacram̃torum in se conti¬
nens & nouorum: quib manifestis¬
sime declaratur & grãm pręnuntiatã
fuisse ꝑ legem: & legem impletam ẽẽ

Expanded text:
potius tribulique vitiorum, quam ullum potius tribulique vitiorum, quam ullum verae virtutis semen oriatur. Resistamus ergo, dilectissimi, huic tam pestifero malo, et charitatem, sine qua nulla virtus potest nitere , sectemur: dit, dilectionis viam, etiam nos ad ipsum possimus ascendere, cui est cum Deo Patre et Spiritu sancto honor et gloria in saecula saeculorum. Amen. Hodiernam solemnitatem, dilectissimi, in praecipuis festis esse venerandam, omnium catholicorum corda cognoscunt: nec dubium est quanta huic diei reverentia debeatur, quem Spiritus sanctus excellentissimo 297 sui muneris miraculo consecravit. Nam ab illo die quo Dominus super omnem coelorum altitudinem ad dexteram Dei Patris consessurus ascendit, decimus iste est qui ab ejusdem resurrectione quinquagesimus nobis in eo a quo coepit illuxit, magna mysteria in se et veterum sacramentorum continens et novorum: quibus manifestissime declaratur, et gratiam praenuntiatam fuisse per legem, et legem impletam esse
Abbreviated transcription (Latin):
trina dñici amoris professione conce¬
pit: obsecrans dicit. Rm̃i. obsecro
uos tanquam aduenas & ꝑegrinos
abstinere uos acarnalib desideriis. qͦ
militant adu̾sus animam. Cui atitẽ
nisi diabolo carnales militant uolup¬
tates. qui animas ad suꝑna tendenteᷤᷤ
corruptibiliũ bonorũ delectationib
obligare. & ab illis sedib de quib ipse
excidit gaudet abducere: Contra cuiꝰ
insidias sapienter debet fidelis quis¬
q: uigilare: ut inimicũ suu de eoquod
temptatur possit elidere. Nichil autẽ
est ualidius dilectissimi contra diabo¬
li dolos quam benignitas miscđiȩ. &
largitas caritatis: ꝑquam omne pec¬
catum aut declinaturaut uincitur.
Sed huius uirtutis fublimitas ñ priꝰ
apprehenditur. quam illud quod ei ẽ.¬
contrarium subruatur. Quid autem
om̃ium malorũ germen emergit:
Quȩ nisi in suis fomitib enecetur.
necesse ẽ. ut in agro cordis illius in qͦ
huius mali planta conualiit. spinȩ

Expanded text:
trina Dominici amoris professione concetrina Dominici amoris professione concepit , obsecrans dicit: Charissimi, obsecro vos tamquam advenas et peregrinos, abstinere vos 296 a carnalibus desideriis, quae militant adversus animam . Cui autem nisi diabolo carnales militant voluptates, qui animas ad superna tendentes corruptibilium bonorum delectationibus obligare et ab illis sedibus de quibus ipse excidit gaudet abducere? Contra cujus insidias sapienter debet fidelis quisque vigilare, ut inimicum suum de eo quod tentatur possit elidere. Nihil autem est validius, dilectissimi, contra diaboli dolos, quam benignitas misericordiae et largitas charitatis, per quam omne peccatum aut declinatur aut vincitur. Sed hujus virtutis sublimitas non prius apprehenditur quam illud quod ei adversarium est subruatur. Quid autem omnium malorum germen emergit? Quae nisi in suis fomitibus enecetur, necesse est ut in agro cordis illius, in quo hujus mali planta convaluit, spinae
Abbreviated transcription (Latin):
famulatus seruisset angelicus. Sient
sic & editum de uirgine uox celestiũ
pastorib cecinit. Sicut resurrexisse
amortuis suꝑnorum nuntiorũ pͥma
testimonia docuerunt: sic ad iudicas¬
dum mundũ in ipsa carne uenturũ.
angłorum officia prȩdicarunt. ut in¬
telligeremꝰ quante potestates sint af¬
futturȩ cum iudicaturo: cui tantȩ mi
one lȩcantes: liberoscordis oculos ad
illam altitudinem in qua xp̃c ẽ. eri¬
gamus.Sursum uocatos animos de¬
sideria terrena ñ deprimant. ad ȩt̾na
prȩelectos peritura ñ occupent: iam
ueritatis ingressos. fallaces illecebre
ñ retardent. Et ita a fidelib hec tem¬
poralia decurrantur: ut peregrinari
se in hac mundi ualle cognoscant. In
qua etiam si quȩdam commoda blan¬
diantur: ñ amplectenda nequiter.
sed transeunda sunt fortiter. Ad harc
enim nos deuotionem beatissimus
apłs petaus incirat. & scđm illam di¬
lectionem quam pascendis xp̃ionib

Expanded text:
famulatus servisset angelicus. Sicut famulatus servisset angelicus. Sicut sic et editum de Virgine vox coelestium pastoribus cecinit: sicut resurrexisse a mortuis, supernorum nuntiorum prima testimonia docuerunt, sic ad judicandum mundum in ipsa carne venturum, angelorum officia praedicarunt: ut intelligeremus quantae potestates sint adfuturae cum judicaturo, cui tantae minone laetantes, liberos cordis oculos ad illam altitudinem in qua Christus est erigamus. Sursum vocatos animos desideria terrena non deprimant; ad aeterna praeelectos peritura non occupent; viam veritatis ingressos fallaces illecebrae non retardent; et ita a fidelibus haec temporalia decurrantur, ut peregrinari se in hac mundi valle cognoscant, in qua etiamsi quaedam commoda blandiantur, non amplectenda nequiter, sed transeunda sunt fortiter. Ad hanc enim nos devotionem beatissimus apostolus Petrus incitat; et secundum illam dilectionem quam pascendis Christi ovibus
Abbreviated transcription (Latin):
surrectionem suam dñs mariȩ mag¬
dalene ꝑsonam eccl̃ȩ gerenti cum ad
contactum ipsius proꝑaret accedere:
dicit. Noli me tangere. Nondum eñi
ascendi ad patrem meũ. hoc est. Nolo
ut ad me corporaliter uenias: necut
me sensu carnis agnoscas. Ad subli¬
miora te differo. maiora tibi preparo
cumad patrem ascendero. Tunc me
ꝑfectius ueriusq palpabis apprȩhen¬
sura quod ñtangis: & creditura qͦd
ñ cernis. Cum autem ascendentem
ad cȩlos dñm sequaces discipulorũ
oculi intenta admiratione suspice¬
rent: astiterunt ipsis angeli duo.
mirabili uestium candore fulgentes.
qui & dixerunt. Uiri galilei quid statiͦ
aspicientes incelum: hic iħc qui assũp¬
tus ẽ. a uob̃ incęlum: sic uemiet quẽad¬
modum uidistis eum euntem in cęlũ
Quib uerbis om̃s eccl̃ȩ filii docebant᷑
carne uenturus uisibilis crederetur.
nec posset ambigi omĩa illi ẽẽ subiecta
cui ab ipso corporeȩ natiuitatis exordio

Expanded text:
surrectionem suam Dominus, cum Maria Magsurrectionem suam Dominus, cum Maria Magdalene personam Ecclesiae gerens, ad contactum ipsius properaret accedere, dicit ei: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum : hoc est, nolo ut ad me corporaliter venias, nec ut me sensu carnis agnoscas; ad sublimiora te differo, majora tibi praeparo. Cum ad Patrem meum ascendero, tunc me perfectius veriusque palpabis, apprehensura quod non tangis, et creditura quod non cernis. Cum autem ascendentem ad coelos Dominum sequaces discipulorum oculi intenta admiratione suspicerent, astiterunt coram ipsis angeli duo mirabili vestium candore fulgentes, qui et dixerunt: Viri Galilaei, quid statis aspicientes in coelum? Hic Jesus qui assumptus est a vobis in coelum, sic veniet, quemadmodum vidistis eum euntem in coelum . Quibus verbis omnes Ecclesiae filii docebanturcarne venturus visibilis crederetur; nec posset ambigi omnia illi esse subjecta, cui ab ipso corporeae nativitatis exordio
Abbreviated transcription (Latin):
ut quicquid illis prius intulerat metũ.
uerterctur ingaudium. Totam eñ con¬
templationem animi in diumitatem
ad patris dexteram consedentis erexe¬
rant. nec iam corporeȩ uisionis tarda¬
bantur obiectu. quo minus in id aciem
m̃tis intenderent. quod nec apatre
descendendo abfuerat. nec a discipłis
ascendendo discesserat. Tunc igitur
dilectissimi filius hominis: dei filius.
excellentius sacratiusq innotuit. cũ
in paternȩ maiestatis głam se recepit.
& in effabili modo cȩpit ẽẽ. diuinita¬
te presentior: qui factus ẽ. humanita¬
te longinquior. Tunc ad cqualem pa¬
tri filium erudicior fides gressu cȩpit
m̃tis accedere. & contrectatione corpo¬
ree in xp̃o substantiȩ. quȩ patre minor
est ñ egere: q̃m glorificati corporis ma¬
nente natura. eo fides credentium uo¬
cabatur: ubi ñ carnali manu sed sp̃u-¬
ali intellectu. pargenitori unigenitꝰ
tangeretur. hinc illud ẽ. quod post re-¬

Expanded text:
ut quidquid illis prius intulerat metum, ut quidquid illis prius intulerat metum, verteretur in gaudium. Totam enim contemplationem animi in Divinitatem ad Patris dexteram consedentis erexerant, nec jam corporeae visionis tardabantur objectu, quominus in id aciem mentis intenderent, quod nec a Patre descendendo abfuerat, nec a discipulis ascendendo discesserat. CAP. IV. Tunc igitur, dilectissimi, filius hominis, Dei Filius, excellentius sacratiusque innotuit, cum in paternae majestatis gloriam se recepit et ineffabili modo coepit esse Divinitate praesentior, qui factus est humanitate longinquior. Tunc ad aequalem Patri Filium eruditior fides gressu mentis coepit accedere, et contrectatione corporeae in Christo substantiae, qua Patre minor est , non egere: quoniam glorificati corporis manente natura, eo fides credentium vocabatur, ubi non carnali manu, sed spiritali 295 intellectu, par Genitori Unigenitus tangeretur. Hinc illud est quod post re
Abbreviated transcription (Latin):
candis eccłȩ filiisadiuinitus prestituta
ꝑagantur. & ad iudicandos uiuos &
mortuos in eadem carne in qua ascen¬
dit adueniat. Quod itaq redemp¬
toris nr̃i conspicuum fuit: in sacram̃¬
ta transiuit. & ut fides excellentior ẽẽt
ac firmior. uisioni doctrina successit.
cuius auctoritatem suꝑnis illumi¬
nata radiis. credentium corda seque
ñ ignis aut laniatus ferarum: nec ex¬
quisita ꝑsequentium crudelitatib
supplicia terruerunt. Pro hacfide ꝑ
uniuersum raundũ: ñ solum uri sed
etiam femine. nec tantũ impubes pu¬
eri. sed etiam tenere uirgines: usq ad
effusionem sui sanguinis decertarĩ
hȩc fides demonia eiecit. egritudines
depulit. mortuos suscitanit Unde &
ipsi apłi beati. qui tot miraculis con¬
firmati. totsermonib eruditi. atro¬
citatem tam̃ dñice passionis expa¬
uerant. & ueritatem resurrectionis
eius ñ sine hesitatione susceꝑant
tantum de ascensione dñi profecert̃.

Expanded text:
candis Ecclesiae filiis divinitus praestituta candis Ecclesiae filiis divinitus praestituta peragantur, et ad judicandos vivos et mortuos in eadem carne in qua ascendit adveniat. Quod itaque Redemptoris nostri conspicuum fuit, in sacramenta transivit; et ut fides excellentior esset ac firmior, visioni doctrina successit, cujus auctoritatem supernis illuminata radiis credentium corda sequernon ignis, non laniatus ferarum, nec exquisita persequentium crudelitatibus supplicia terruerunt. Pro hac fide per universum mundum, non solum viri, sed etiam feminae, nec tantum impubes pueri, sed etiam tenerae virgines, usque ad effusionem sui sanguinis decertarunt. Haec fides daemonia ejecit, aegritudines depulit, mortuos suscitavit. Unde et ipsi beati apostoli, qui tot miraculis confirmati, tot sermonibus eruditi, atrocitate tamen Dominicae passionis expaverant, et veritatem resurrectionis ejus non sine haesitatione susceperant, tantum de ascensione Domini profecerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Quo ordine oꝑum diuinorũ nos fun¬
dati. nos edificati sumus. ut mirabili¬
or fieret gr̃a dei cum remotis a conspec¬
tuhominũ quȩ merito reuerentiam
sui sentiebantur indicere.fides ñ diffi¬
deret. spes ñfluctuaret: caritas ñ tepe¬
ret. Magnarum enim hic uigor est m̃¬
tium. & ualde fidelium lumen ẽ ani¬
marum: incunctant᷑ credere que cor¬
poreo ñ uidentur intuttu. & ibi figere
desiderium: quo nequeas in ferre cons¬
pectum. hȩc autem pietas unde innr̃is
cordib nasceretur. aut quom quisquã
iustificaretur ꝑ fidem. siinhis tantum
salus nr̃a consisteret quȩ obtutib sub¬
iacerent: Inde & illi uiro qui de resur¬
rectione xp̃i uidebatur ambigere. nisi
in ipsius carue uestigia passionis & ui
expletis omnib que euangłice predi¬
cationi & noui testam̃timysteriis con
discipulis eleuatus in cȩlum. corporali
prȩsentie modũ fecit. mansurus in ꝑa¬
tris dextera. donec tempora multipli¬

Expanded text:
Quo ordine operum divinorum nos funQuo ordine operum divinorum nos fundati, nos aedificati sumus: ut mirabilior fieret gratia Dei, cum remotis a conspectu hominum, quae merito reverentiam sui sentiebantur indicere, fides non diffideret, spes non fluctuaret, charitas non tepesceret. Magnarum enim hic vigor est mentium, et valde fidelium hoc lumen est animarum, incunctanter credere quae corporeo non videntur intuitu, et ibi figere desiderium, quo nequeas inferre conspectum. Haec autem pietas unde in nostris cordibus nasceretur, aut quomodo quisquam justificaretur per fidem, si in iis tantum salus nostra consisteret, quae obtutibus subjacerent? Unde et illi viro qui de resurrectione Christi videbatur ambigere, nisi in ipsius carne vestigia passionis et visexpletis omnibus quae evangelicae praedicationi et novi Testamenti mysteriis congdiscipulis elevatus in coelum , corporalis praesentiae modum fecit, mansurus in Patris dextera, donec tempora multipli
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi salutis nr̃e quam
precio sanguinis sui uniuersitatis
conditor estimauit: adie corporał
ortus usq ad exitum passionis ꝑ
dispensationem humilitatis im¬
pletum est. Et licet multa cciam
informa serui diuinitatis figna
radiauerint: proprie tam̃ ulius
suscepti hominis ꝑtinuit ueritatẽ.
Post passionem uero ruptis mortis
uinculis que ium suam in eum qui
peccati erat nescius incedendo ꝑdide¬
rant. infirmitas in uirtutẽ mortalitaᷤᷤ
in immortalitatem. contumclia tu
rum declarauit aspectibus: donec tri¬
umphũ uictoriȩ quem reportarat
a mortuis. inferret & cęlis. Sicut ergo
in solennitate paschali resurrectio dñi
nob̾ fuit causa letandi.ita ascensio eiꝰ
in celos prȩsentium nob est materia
gaudiorum: recolentib illum diem &
rite uenerantib: quo nature nr̃e hu¬
militas in xp̃o supra omñe celi mili¬
ciam. supra omnes ordines angelorũ.
& ultra om̃ium altitudine potestatũ
ad dei patris est prouecta consessum

Expanded text:
dilectissimi, salutis nostrae, quam pretio sanguinis sui universitatis 293 conditor aestimavit, a die corporalis ortus usque ad exitum passionis, per dispensationem humilitatis impletum est. Et licet multa etiam in forma servi Divinitatis signa radiaverint, proprie tamen illius suscepti hominis pertinuit veritatem. Post passionem vero, ruptis mortis vinculis, quae vim suam in eum qui peccati erat nescius incedendo pandiderat: infirmitas in virtutem, mortalitas in aeternitatem, contumelia trarum declaravit aspectibus, donec triumphum victoriae, quem reportarat a mortuis, inferret et coelis. Sicut ergo in solemnitate paschali resurrectio Domini fuit nobis causa laetandi, ita ascensio ejus in coelos praesentium nobis est materia gaudiorum, recolentibus illum diem et rite venerantibus, quo natura nostrae humilitatis in Christo super omnem coeli militiam, supra omnes ordines angelorum, et ultra omnium altitudinem potestatum ad Dei Patris est provecta consessum.
Abbreviated transcription (Latin):
tes ignorarent. quod roma didicisset:
hic conculcande philosophiȩ opinio¬
nes: hic dissoluendȩ erant t̾rene sapi¬
entie uanitates. Hic confutandi de¬
monum cultus. hic om̃ium sacrifici¬
orum impietas destruenda: ubi di¬
ligentissime habebatur suꝑsticione

Expanded text:
tes ignorarent quod Roma didicisset? tes ignorarent quod Roma didicisset? Hic conculcandae philosophiae opiniones, hic dissolvendae erant terrenae sapientiae vanitates, hic confutandus daemonum cultus, hic omnium sacrificiorum impietas destruenda, ubi diligentissima superstitione
Abbreviated transcription (Latin):
sitas. Disposito nanq diumitꝰ oꝑi
maxime congruebat: ut multa re¬
gna. uno federarentur imꝑio. & cito
ꝑuios haberet popuilos predicatio
generalis. quos uius teneret regim̃¬
ciuitatis. Hȩc autẽ ciuitas ignorans
sue prouectionis auctorem. cũ pene
om̃ib dñarctur gentibꝰ. om̃ium gen-¬
tium seruiebat erroribus: & magña
sibi udebatur assumpsisse religionẽ.
quia nullam respuerat falsitatem
Unde quantum erat ꝑ diabolũ tena¬
tius illigata. tantum ꝑ xp̃m ẽ. mira¬
bilius absoluta. Nam cum duodeci
tione linguarum. imbiiadũ euan¬
gelio mundũ. aistribittis sibi t̾rarũ
partib suscepissent. beatissimꝰ petrꝰ
princeps apłici ordinis ad arctin ro-¬
mani destinatur imꝑii. ut lux ueri¬
tatis quȩ mom̃ium gentium reuela-¬
batur salutem. efficatius se abipso ca-¬
pite ꝑ totum mundi corpus effund̾et.
Cunis aut̃e nationis homines. in hac
tunc urbe ñ ẽẽnt: Aut quȩ usqͣm gen¬

Expanded text:
sitas. Disposito namque divinitus operi sitas. Disposito namque divinitus operi maxime congruebat, ut multa regna uno confoederarentur imperio, et cito pervios haberet populos praedicatio generalis, quos unius teneret regimcivitatis. Haec autem civitas ignorans suae provectionis auctorem, cum pene omnibus dominaretur gentibus, omnium gentium serviebat erroribus, et magnam sibi videbatur suscepisse religionem, quia nullam respuerat falsitatem. Unde quantum erat per diabolum tenacius illigata, tantum per Christum est mirabilius absoluta. CAP. III. Nam cum duodecimtione linguarum, imbuendum Evangelio mundum, distributis sibi terrarum partibus, suscepissent, beatissimus Petrus princeps apostolici 323 ordinis, ad arcem Romani destinatur imperii: ut lux veritatis quae in omnium gentium revelabatur salutem, efficacius se ab ipso capite per totum mundi corpus effunderet. Cujus autem nationis homines in hac tunc urbe non essent? aut quae usquam gen
Abbreviated transcription (Latin):
terdotalis. & regia: ꝑ sacram beati pe¬
trisedem caput orbis effecta. latius
prȩsi deres religione diuina: quam
dũatione t̾rena. Quanuis eñĩmultiꝰ
aucta uctoriis. ius imꝑii tui terra
mariq protuleris: minus tam̃ ẽ. qͦd
tibi bellicus labor subdidit. quam
gautt. om̃sq incommune mortaleᷤ
ad cognitionem sui habundantissi¬
mis semꝑ beneficiis erudiuit: uo¬
luntariam errantium cecitatem. &
procliuem in deteriora nequitiam
secretiore consilio & altiori pietate
miseratus ẽ: mittendo u̾bum suũ
equale sibi atq coct̾num Uerbũ gͥ
caro factum tra diuina naturam na-¬
ture unuuit humane: ut illius ad
infima inclinatio. nr̃a fieret ad sum¬
ma prouectio. Ut autẽ huius menar¬
rabilis gr̃e ꝑ totum mundũ diffun¬
deretur effectus: romanũ regnum
diuma prouidentia preparauit. Cu¬
ius ad eos limites increm̃ta ꝑducta
sunt: quib cunctarum undiq gen¬
tium uicina & contigua ẽẽt unuier¬

Expanded text:
cerdotalis et regia, per sacram beati Pecerdotalis et regia, per sacram beati Petri sedem caput orbis effecta, latius praesideres religione divina quam dominatione terrena. Quamvis enim multis aucta victoriis jus imperii tui terra marique protuleris, minus tamen est quod tibi bellicus labor subdidit quam gavit, omnesque in commune mortales ad cognitionem sui abundantissimis semper beneficiis erudivit, voluntariam errantium caecitatem et proclivem in deteriora nequitiam secretiori consilio et altiori pietate miseratus est, mittendo Verbum suum aequale sibi atque coaeternum. Quod caro factum ita divinam naturam naturae univit humanae, ut illius ad infima inclinatio, nostra fieret ad summa provectio. Ut autem hujus inenarrabilis gratiae per totum mundum diffunderetur effectus, Romanum regnum divina providentia praeparavit; cujus ad eos limites incrementa perducta sunt, quibus cunctarum undique gentium vicina et contigua esset univer
Abbreviated transcription (Latin):
Miium quidem sc̃arum so¬
lennitatum dilectissimi. to¬
tus mundus ẽ. particeps. & uniꝰ fidei
pietas exigte. ut quicqͥd prosalute u¬
niu̾sorum gestum recolitur: cõmunib
ubiq gaudiis celebretur. Ueruntam̃
hodierna festiuitas: prȩter illam re¬
uerentiam quam toto trarum orbe
promeruit. speciali & propria nr̃e
urbis exultatione ueneranda ẽ. ut
ubi precipuorũ apłorum głisicatus
est exitus. ibi indie marty rii eorum
sit lȩticie principatus. Isti enĩ sunt
uiri: ꝑ quos tibi euangłium xp̃i ro¬
ma resplenduit. Et quȩ eras magi¬
stra erroris. facta es disçipula ue¬
ritatis. Isti sunt patres tui ueriq
pastores: qui te regnis celestib in se¬
rendam. multo melius multoq fe¬
licius condiderunt: quã illi quoꝵ¬
prima studio męnium tuorũ fundam̃¬
tu locata sunt. Ex quib is qui tibi nom̃
dedit: fraterna te cede fedauit. Isti ft̃
qui te ad hanc głam prouexerunt ut
gens sc̃a. populus electus. qiuitas sa¬

Expanded text:
mnium quidem sanctarum solemnitatum, dilectissimi, totus mundus est particeps, et unius fidei pietas exigit ut quidquid pro salute universorum gestum recolitur, communibus ubique gaudiis celebretur. Verumtamen hodierna festivitas, praeter illam reverentiam quam toto terrarum orbe promeruit, speciali et propria nostrae urbis exsultatione veneranda est: ut ubi praecipuorum apostolorum glorificatus est exitus, ibi in die martyrii eorum sit laetitiae principatus. Isti enim sunt viri per quos tibi Evangelium Christi, Roma, resplenduit; et quae eras magistra erroris, facta es discipula veritatis. Isti sunt sancti patres tui verique pastores, qui te regnis coelestibus inserendam multo melius multoque felicius condiderunt, quam illi quorum studio prima moenium tuorum fundamenta locata sunt: ex quibus is qui tibi nomen dedit fraterna te caede foedavit. Isti sunt qui te ad hanc gloriam provexerunt, 322 ut gens sancta, populus electus, civitas sa
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ fuerit uirtus carismatũ. quanuiᷤ
ñ carebant. nec potentia huiꝰ uirtutis
ab erat ab oꝑibus saluatoris. Et cum
discipulis daret infirmitatũ curatio¬
nem. & eiciendorum demonũ potes¬
tatem. eius utiq sp̃c largiebatur effec¬
tum in quo ipsum immundis spiritib
imꝑantem. uideorum negabat impi¬
etas. & diuina beneficia diabolo de¬
putabat. Unde taliter blasphemantes
merito illam dñi excepere sententiã.
qua ait. Omne peccatum & blasphe¬
mia remitcetur hominib. sp̃c autem
blasphemia ñ remitcetur hominib.
Et quicunq dixerit uerbum contra

Expanded text:
semper fuerit virtus charismatum, quamvis semper fuerit virtus charismatum, quamvis n carebant, nec potentia hujus virtutis aberat ab operibus Salvatoris. Et cum discipulis daret infirmitatum curationem, et ejiciendorum daemonum potestatem, ejus utique Spiritus largiebatur effectus, in quo ipsum immundis spiritibus imperantem Judaeorum negabat 303 impietas, et divina beneficia diabolo deputabat . Unde taliter blasphemantes merito illam Domini excepere sententiam, qua ait: Omne peccatum et blasphemia remittetur hominibus; Spiritus autem blasphemia non remittetur hominibus. Et quicumq
Abbreviated transcription (Latin):
inseparabiliter diceretur Bene epo
ipsa difficultas loquendi cor nr̃mad
intelligentiam trabit: & ꝑ infirmita¬
tem nr̃am celestis doctrina nos adiu¬
uat. ut quia in deitate patris & filii
sentiri. sed ñ possit simul ore proferri.
simul tota trinitas: una uirtus ẽ. una
maiestas. una substantia. in discreta
oꝑe. inseparabilis dilectione. in diffe¬
rens potestate. simul implens omĩa.
& uera deitas in nullo ẽe. aut maior
aut minor potest. quȩ sic intrib
est confitenda ꝑsonis. ut & solitudi¬
nem ñ recipiat trinitas: & unitatem
seruet ȩqualitas. Hac inquam di¬
lectissimi fide firm iterapprehensa.
ñ ambigamꝰ quod cũ in die penteco
fuit inchoatio muneris. sed ad iectio
largitatis. Qm̃& patriarche & propħȩ
& sacerdotes. om̃sq sc̃i qui priorib fu¬
ere temporib eiusdem sunt sc̃i sp̃e sc̃ĩ¬
ficatione uegetati: & sine hac gr̃a nul¬
la unquam instituta sacram̃ta. nul¬
la sunt celebrata mysteria. ut eadem

Expanded text:
inseparabiliter diceretur. Bene ergo inseparabiliter diceretur. Bene ergo ipsa diffintelligentiam trahit, et per infirmitatem nostram coelestis doctrina nos adjuvat: ut quia in Deitate Patris, et Filiatenus sentiri, sed non possit simul ore proferri. CAP. III. simul tota Trinitas una virtus est, una majestas, una substantia, indiscreta opere, inseparabilis dilectione, indifferens potestate, simul implens omnia, us sanctus; et vera Deitas in nullo esse aut major aut minor potest, quae sic in tribus est confitenda personis, ut et solitudinem non recipiat Trinitas, et unitatem servet aequalitas. Hac, inquam, dilectissimi, fide firmiter apprehensa, non ambigamus quod cum in die Pentecosfuit inchoatio muneris, sed adjectio largitatis: quoniam et patriarchae, et prophetae, et sacerdotes, omnesque sancti qui prioribus fuere temporibus, ejusdem sunt Spiritus sanctificatione vegetati; et sine hac gratia nulla umquam instituta sacramenta, nulla sunt celebrata mysteria: ut eadem
Abbreviated transcription (Latin):
lo ab unitate sua discrepat diunita¬
tis ẽẽntia. Sempit̃num ẽ. patri: consem¬
pit̾num sibi filii sui esse genitorẽ. Sem¬
pit̾num ẽ. filio: intemporaliter a patre¬
existentiȩ gradib exclusis. nulla ibi
ꝑsona sit anterior. nulla posterior.
huius enimbeatȩ trinitatis & incom¬
mutabilis deitatisuna ẽ. substantia
indiuisa in oꝑe. concors inuoluntate.
par in om̃ipotentia. equalis ingloria.
De qua cum sc̃a scriptura sic loquitur.
ut aut in factis aut inuerbis aliquid
assignet quod singulis uideatur conne¬
nisse ꝑsonis ñ ꝑturbatur fides catho¬
lica sc̃d docetur ut ꝑ proprietatẽ aut
uocis aut oꝑis. insinuctur nob̾ ueri¬
tas trinitatis. & ñ diuidat intellectꝰ
quod distinguit auditus. Ob hoc enim
quedam sine sub patrissiue sub filii¬
siue sub sc̃i sp̃c appellatione ꝓmunt᷑.
ut confessio credentium in trimtate
ñ erret. Quȩ cum sit inseparabił. ñqͣ.
intelligeretur ẽẽ. trinitas. si semper

Expanded text:
lo ab unitate sua discrepat divinae Trinitalo ab unitate sua discrepat divinae Trinitatis essentia. Sempiternum est Patri, coaeterni sibi Filii sui esse genitorem. Sempiternum est Filio, intemporaliter esse a Patrexistentiae gradibus exclusis, nulla ibi persona sit anterior, nulla posterior. Hujus enim beatae Trinitatis incommutabilis Deitas una est in substantia, indivisa in opere, concors in voluntate, par in potentia, aequalis in gloria. De qua cum sancta Scriptura sic loquitur, ut aut in factis aut in verbis aliquid assignet quod singulis videatur convenire personis, non perturbatur fides catholica, sed docetur: ut per proprietatem aut vocis aut operis insinuetur nobis veritas Trinitatis, et non dividat intellectus quod distinguit auditus. Ob hoc enim quaedam sive sub Patrissive sub Spiritus sancti appellatione promuntur, ut confessio fidelium in Trinitate non erret. Quae cum sit inseparabilis, numquam intelligeretur Trinitas esse, si semper
Abbreviated transcription (Latin):
lectissimi causam atq ratio¬
nem solennitatis hodicrnȩ diuioꝵ
eloquiorũ textus ostendit. quo sc̃m
sp̃m quinquagesimo post dñi resur¬
rectionem die: qui ab ascensione eiꝰ
est decimꝰ. in fusum xp̃idiscipuł sic̃
promissus sꝑabatur agnouimꝰ. sed
ad nouos eccłe filios instruendos:
addendum est etiam nr̃i sermonis
obsequiũ. Non enim timemꝰ ut sp̃ua¬
les & eruditi nota fastidiant. ad quoꝵ
fructum ꝑtinet. ut quã plurimis in¬
sinuari uelint. quod ipsi cũi magna
humilitate didicerunt. Fiat ergo ꝑ
corda om̃ium dispensatio munerũ
diuinorũ: & seruitutẽ oris nr̃i doc¬
ti indoctiq ñsꝑnant. Illiut probeñ
se amare quod norunt. isti ut osteñ¬
dant se desiderare quod nesciunt.
huic enim preparationi nr̃e aderit
ipsius largitas de cuius loqui maie¬
state gestimus. ut ad profectũ totiꝰ
eccłe & uos capaces. & nos faciat ha¬
bundantes. Cum igitur ad intelligen
tia patris & filii cogitemus: quia in nul¬

Expanded text:
usam atque rationem solemnitatis hodiernae divinorum eloquiorum textus ostendit, quo sanctum Spiritum quinquagesimo post Domini resurrectionem die, 301 qui ab ascensione ejus est decimus, infusum Christi discipulis, sicut promissus sperabatur, agnovimus. Sed ad novos Ecclesiae filios instruendos, addendum est etiam nostri sermonis obsequium. Non enim timemus ne spirituales et eruditi nota fastidiant, ad quorum fructum pertinet ut quam plurimis insinuari velint quod ipsi cum magna sui utilitate didicerunt. Fiat ergo per corda omnium dispensatio munerum divinorum, et servitutem oris nostri docti indoctique non spernant: illi ut probent se amare quod norunt, isti ut ostendant se desiderare quod nesciunt. Huic enim praeparationi vestrae aderit ipsius largitas, de cujus loqui majestate tentamus, ut ad profectum totius Ecclesiae et vos capaces, et nos faciat abundantes. CAP. II. Cum igitur ad intelligendtia Patris et Filii cogitemus: quia in nul
Abbreviated transcription (Latin):
tetur ei neq in hoc scło neq infuturo.
Unde manifestum ẽ. peccatorũ remis¬
sionem sine sc̃i sp̃c aduocatione ñ fie¬
ri. nec quenquã sine illo sicut expedit
ingemiscere aut sicut oportet orare
dicente apło. Quid enim oremus siẽ
oportet nescimus: sed ipse sp̃c postu¬
lat pro nob̾ gemitib menarrabilib
Et nemo potest dicere dñm iħm: nisi
in sp̃u sc̃õ. Quouacuari nimis exitia¬
bile ẽ minisq mortiferũ. qͥa nunꝙ̃.
ueniam meretur. qui ab int̾eessore dese¬
ritur. Om̃s ergo dilectissimi qui in do¬
minũ r̃m crediderant. infusum sibi
peccatorũ iam tunc apłi acceꝑant po¬
testatem: quam post resurrectionem
suam dñs insufflauit & dixit. Accipi¬
te sp̃m sc̃m. quorum remiseritis pec¬
cata remittentur eis. & quorũ retinu¬
eriuis retinebuntur. Sed illi ꝑfectiomi
quȩ erat disupulis conferenda. maior
gr̃a & habundantior inspiratio serua¬
batur. ꝑ quam & quȩ nondũ acceꝑañ
sumerent. & excellentiuspossent ha¬

Expanded text:
tetur ei neque in hoc saeculo, neque in futuro . Unde manifestum est peccatorum remissionem sine Spiritus sancti advocatione non fieri, nec quemquam sine illo, sicut expedit, ingemiscere, aut sicut oportet, orare, dicente Apostolo: Quid enim oremus sicut oportet, nescimus; sed ipse Spiritus postulat pro nobis gemitibus inenarrabilibus ; et: Nemo potest dicere Dominum Jesum, nisi in Spiritu sancto : quo vacuari nimis exitiabile est nimisque mortiferum, quia numquam veniam meretur, qui ab intercessore deseritur. Omnes igitur, dilectissimi, qui in Dominum Jesum crediderant, infusum sibi peccatorum etiam tunc apostoli acceperant potestatem, quando post resurrectionem suam Dominus insufflavit, et dixit: Accipite Spiritum sanctum: quorum remiseritis peccata, remittentur eis; et quorum retinueritis, retinebuntur . Sed illi perfectioni, quae erat discipulis conferenda, major gratia et abundantior inspiratio servabatur, per quam et quae nondum acceperant sumerent, et excellentius possent ha
Abbreviated transcription (Latin):
sẽs patris filiiq: sit sp̃e. non sicut que¬
cunq creatura quȩ & patris & filii ẽ.
sed sicut cum utroq uiuens & poteis
& sempit̾nus ex eo quod ẽ pater filius¬
q: subsistens. Unde cum dñs ante pas¬
sionis suȩ diem discipulis suis sci sp̃c
sponderet aduentum: ad huc multũ
inquit habeo uobis dicere. sed ñ po¬
testis illa mͦ portare. Cum autẽ uene

Expanded text:
ctus Patris Filiique sit spiritus, non sicut quaecumque creatura, quae et Patris et Filii est, sed sicut cum utroque vivens et potens, et sempiterne ex eo quod est Pater Filiusque subsistens. Unde, cum Dominus ante passionis suae diem discipulis suis sancti Spiritus sponderet adventum, Adhuc, inquit, multa habeo vobis dicere, sed non potestis ill
Abbreviated transcription (Latin):
tenda iudicio. dicente dño. Quic̃q
dixerit uerbum contra filium hõis.
remittetur ei. Qui aute dixerit con
tra sp̃m sc̃m: ñ remitcetur ei neq in
hoc seculo neq in futuro. Permaners
nanq: in hac impietate sine uenia ẽ
quia exclusit a se eum ꝑ quẽ poterat
confiteri. Nec inquã ꝑuenit ad indul¬
gentiȩ remedium: qui patrocinaturũ
sibi ñ habet ad uocatum. Ab ipso enĩ
est inuocatio patris. abipso sunt la¬
crimȩ penitentium. ab ipso gemitꝰ
supplicantum: & nemo potest dicere
dñm ĩ m nisi in sp̃uscõ. Cuiꝰ ȩqua

Expanded text:
tenda judicio, dicente Domino: Quicumque tenda judicio, dicente Domino: Quicumque dixerit verbum contra Filium Hominis, remittetur ei; qui autem dtum sanctum, non remittetur ei neque in hoc saeculo, neque in futuro . Permanens itaque in hac impietate sine venia est, quia exclusit eum a se per quem poterat confiteri; nec umquam perveniet ad indulgentiae remedium, qui patrocinaturum sibi non habet advocatum. Ab ipso enim est invocatio Patris, ab ipso sunt lacrymae poenitentium, ab ipso sunt gemitus supplicantium; et nemo potest dicere Dominum Jesum, nisi in Sp
Abbreviated transcription (Latin):
in illa trinitate si fuit ista commu¬
nio. quia hoc ẽ. ibi omnia habere:
quod semꝑ existere. Nulla ibi tem¬
pora. nulli gradus: nullȩ differentię
cogitentur. Et si nemo de eo potest
explicare quod ẽ: nemo audeat affir¬
mare quod ñ est. Excusabilius cm̃i
est de natura in effabili ñ eloqui di¬
gna: quã diffinire contraria. Quic¬
quid itaq de sempit̃na & in com¬
mutabili gła patris. pia possunt
corda concipere: hoc simul & defilio
& de sp̃u scõ. inseparabiliter atq in¬
differenter intelligant. Ideo enim
hanc beatam trinitatem unũ confi¬
temur dm̃. quia in his tribus ꝑsonis.
Sicut ergo detestamur arrianosqui
inter patrem & filium aliquã uoluÑ
esse distantiam.ita etiam macedoni¬
anos pariter detestamur. qui licet
patri & filio tribuant ęqualitatem.
sp̃m tam̃ sc̃m inferioris putant ẽe.
nature: non considerantes eamblas¬
phemiiam se incidere. que neq iN
presenti scł̃o neq in futuro sit remit¬

Expanded text:
in illa Trinitate non fuit ista communio, quia hoc est ibi omnia habere, quod semper existere. Nulla 299 ibi tempora, nulli gradus, nullae differentiae cogitentur: et si nemo de Deo potest explicare quod est, nemo audeat affirmare quod non est. Excusabilius enim est de natura ineffabili non eloqui digna, quam definire contraria. Quidquid itaque de sempiterna et incommutabili gloria Patris pia possunt corda concipere, hoc simul et de Filio, et de Spiritu sancto inseparabiliter atque indifferenter intelligant. Ideo enim hanc beatam Trinitatem unum confitemur Deum, quia in his tribus personis nas. CAP. IV. Sicut ergo detestamur Arianos, qui inter Patrem et Filium aliquam volunt esse distantiam, ita etiam Macedonianos pariter detestamur, qui licet Patri et Filio tribuant aequalitatem, Spiritum tamen sanctum inferioris putant esse naturae: non considerantes eam blasphemiam se incidere, quae neque in praesenti saeculo, neque in futuro sit remit
Abbreviated transcription (Latin):
in omnib his dilectissimi aliisq
docum̃tis: quib innumctabilit diui¬
norum eloquiorum choruscat aucto¬
ritas. ad uenerationem pentecostes
unanmiter moitemur: exultaN
ma racionalis imbuitur. Qui inspira¬
tor fidei. doctorscientie. fons dilecti¬
onis. signaculum castitatis. & totiꝰ
est causa uirtittis Gaudeant fideliũ
m̃ites. quod in toto mundo unus d̾s
guarum confessione laudatur. qͦdq
illa significatio quȩ in specie ignis
Ipse enim sp̃c ueritatis facit domũ
głe suȩ: luminis suinitore fulgere:
& in templo suo nec tenebrosum
aliquid uult ẽe. nec tepidum. De qͣ
opeatq doctrina etiam ieiumorĩt
nobis atq elemosinarũ est collata
purgatio. Nam hunc uenerabilẽ
diem sequitur saluberrime obser¬
uantie consuctudo. quam ittilissi¬
mani sibi omnes sc̃i semꝑ experti
sunt: & ad quam sedulo celebran¬
dam. pastorali uos sollicitudine co-¬
hortamur. ut si quid macularũ pro¬
ximis dieb neglegentia incauta con¬

Expanded text:
P. V. His, dilectissimi, aliisque documentis, quibus innumerabiliter divinorum eloquiorum conuscat auctoritas, ad venerationem Pentecostes unanimiter incitemur, exsultantr, omnis anima rationalis imbuitur; qui inspirator fidei, doctor scientiae, fons dilectionis, signaculum castitatis, et totius est causa virtutis. Gaudeant fidelium mentes, quod in toto mundo unus Deusguarum confessione laudatur; quodque illa significatio, 300 quae in specie ignis Ipse enim Spiritus veritatis facit domum gloriae suae luminis sui nitore fulgere, et in templo suo nec tenebrosum aliquid vult esse, nec tepidum. De qua ope atque doctrina etiam jejuniorum nobis atque eleemosynarum est collata purgatio. Nam hunc venerabilem diem sequitur saluberrimae observantiae consuetudo, quam utilissimam sibi omnes sancti semper experti sunt, et ad quam sedulo celebrandam, pastorali vos sollicitudine cohortamur: ut si quid macularum proximis diebus negligentia incauta con