comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tatis sibi opitulatione conferri: repul¬
sum se putat atq desertũ. Qͥd ẽ au¬
tem qͦd ait. ñ ꝓgredieris ds: & qͥds¬
uult qͦd ds̃ interdum aut ꝓgredi dici¬
tur aut egredi: aut exurgere aut
descendere: Non enĩ corporaliter ds
mouet᷑. aut de aliquo loco exit aut
ad alterũ tͣnsit. qui supͣ omnia est:
aut uere exurgit quasi in aliquo ia¬
ceat cubili. uel in aliqua sede corpo¬
raliter sedeat. S hec dicunt᷑ ut cu in¬
telligas. qͣndo &̾ ad quẽ egredi dicatur
& ad qͦm exurgere. Legimus enĩ in hoc
ipso psalmo: extirge. qͣre obdoriis dñe.
Q̾ considerandũ ne qͣndo nr̃is imꝓba¬
bilib actib indormire uideat᷑. ut in e¬
uuͣngłio legimus: cum adhuc imꝑfec
Uerum ubi metu naufragii & timore
ꝑcussi sunt : xp̃m excitauert̃ dormi¬
entem. ꝑfidis gͣ dormit dñs iħc: fide¬
lib uigilat. Deniq & qui fidelis est
intrat ad dm. & a negligente ds̃
uidetur exire: atq discedere. Certe

Expanded text:
tatis sibi opitulatione conferri, repultatis sibi opitulatione conferri, repulsum se putat atque desertum. quid est autem quod ait: non progredieris, duulc, quod deus interdum aut progredi dicitur aut egredi aut exurgere aut descendere? non enim corporaliter deus mouetur aut de aliquo loco exit aut ad alterum transit, qui supra omnia est, aut uere exurgit, quasi in aliquo iaceat cubili uel in aliqua sede corporaliter sedeat, sed haec dicuntur, ut tu intellegas, quando et ad quem egredidicatur etadquemexurgere; legimus enim in hoc ipso pszlmo: exurge; quare obdormis, domine? etconsiderandum. ne quando nostris improbabilibus actibus obdormire uideatur. ut in euangelio legimus, cum adhuc inperfeuerum ubi metu naufragii et timore percussi sunt, Christum excitauerunt dormientem. perfidis ergo dormit dominus Iesus, fidelibus uigilat. Denique et qui fidelia est intrat ad deum et a neglegente deus uidetur exire atque discedere. certe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdidisti om̃s quifornicant᷑ abste. Qͥa
ẽ abs te fornicant᷑ : Quia turpitudiins
suc ludibriis te relinquunt. & a tẽ
recedunt: & ap̃ceptis tuis diuisi sunt.
Deniq alibi habes scriptũ. adulteros
autẽ iudicat ds̃. disꝑdens eos a se:
hoc ẽ alienãdo abs te ꝑdidisti eos. Er¬
go qui se a dño separat. ipse a dño
separat᷑. & qui ñ cognoscit dñm a dño
ñ cognoscit᷑. & qui ignorat ignorat᷑:
sicut ipse dñs dixit. N iscedite ame
onĩs oꝑarii iniquitatis: nescio uos.
Non enim scire dignat᷑ iniustitie
ministros: & iniquitatis auctores.
Peccator g̃ ñ repellit̾. quia ipse se re¬
pellit. Hoc gͥ genere dicit. nunc autem
reppulisti & confudisti nos. Qͦmͦ tamen
reppellat ds̃: qui sequit᷑ uersiculus ex¬
ponit. Quia ñ ꝓgredieris inqͥt deus
in uirtutib nr̃is. Dcus qͣndo ñ adiu¬
uat: repellere uidet᷑. Unusquisq e¬
nim qui adiumenta ñ sentit. diuini¬

Expanded text:
perdidisti omnes qui fornicantur abs te. quid perdidisti omnes qui fornicantur abs te. quid est \'abs te fornicantur\' ? quia turpitudinis suae ludibriis te relinquunt et a te recedunt et a piueceptis tuis deuii sunt. denique alibi habes scriptum: adulteros autem iudicat deus disperdens eos a se, hoc est: alienando abs te perdidisti eos. ergo qui se a domino separat, ipse a domino separatur et qui non cognoscit dominum, a domino non cognoscitur et qui ignorat, ignoratur, sicut ipse dominus dixit: discedite a me omn.es operarii iniquitatis. nescio ucs, non enim scire dignatur iniustitiae ministros et iniquitatis auctores. peccator ergo non repellitur, quia ipse se repellit. hoc igitur genere dicit: nunc autem reppulisti et confudisti nos. Quomodo tamen repellat deus, qui sequitur uersiculus exponit, quia non progredieris, inquit, deus. in uirtutibuo nostris. deus quando non adiuuat, repellere uidetur; unusquisque enim, qui adiumenta non sentit diuini
Abbreviated transcription (Latin):
ue facce sunt. Q uidet᷑ in paucis nõ
repulisse quidem popłm: tam̃ &
siñ totum popłm. s ex eo plurimoᷤ
reppulisse. Unde addidit ponendo
responsum dei. qͦd ñ solum it
paucis seruauerit plebem: s etiam
septe in milla
iuroꝵ sibi reliquerit. qui ñ ccirua¬
uerunt genua ante baal. Uerum
diuini tempus referat᷑ ad zelum
adhuc fidei feruentẽ: qͣndo etiam ꝓpħa¬
rum gr̃a redundabat popło iudeoꝵ.
Unde si helie tempore negauit dñs ple¬
bem repulsam: multo magis tempore
dauid. uel filioꝵ chore. q adhuc fides
electi popłi p̃nitebat. Tam̃ ut & ipsũ
bem suam ñ reppulerit colligamus.
slam cum sit ds appropians ñ elon¬
ginquans sicut habet scriptura ueteris
testamenti: utiq qui appropiat. ñ repel¬
lit. Est enim miscd̾ie diuine. ut nulli
causa sit mortis: & omnes putet ẽẽre¬
dimendos. S uide ne ille repellatur.
qui se elongat a dño: sic̃ dic̃ dauid.
Qm̃ ecce qui elongant se a teꝑibunt:

Expanded text:
uae factae sunt. et uidetur in paucis non uae factae sunt. et uidetur in paucis non reppulisse quidem populum, tamen, etsi non totum populum, sed ex eo plurimos reppulisse. unde addidit ponendo responsum dei, quod non solum in paucis seruauerit plebem, sed etiam septem milia uirorum sibi reliquerit, qui non curuauerunt genua ante Baal. uerum diuini tempus referatur ad zelum adhuc fidei feruentem, quando etiam prophetarum gratia redundabat populo Iudaeorum. unde si Heliae tempore negauit dominus a se plebem repulsam, multo ma;is tempore Dauid uel filiorum Core, quo adhuc fides electi populi praenitebat. Tamen  ut et ipsum bem suam non reppulerit, colligamus. nam cum sit deus appropinquans, non elonginquans: sicut habet scriptura ueteris testamenti, utique qui appropiat non repellit. est enim misericordiae diuinae, ut nulli causa sit mortis et omnes putet esse redimendos. sed uide ne ille repellatur, qui se elongat a domino, sicut dicit Dauid: quoniam ecce qui se elongant a te peribunt;
Abbreviated transcription (Latin):
cultatib ait. Dñs dedit. dñs abstult.
sit nomen dñi benedictum. Nunc autem
appilisti & confudisti nos: oe ñ ꝓgredie¬
sis ad̾s iniuitutib nr̃is. Cum ipse sc̃i da¬
aid alio loco dix̾it. quia ñ repellet dñs
plebem suã: qͦmͦ hoc loco ait. reppu¬
snti nos: Presertim cum hec de plebe
aicat. que ñ mediocria insignia ꝓpriȩ
uirtutis enum̾ent: Neq enim medi¬
ocie ẽ dicere quod tempestates & uarie
temptationes suꝑ se uenerint. & obliti
in testamentũ eiꝰ: & cet̾a que secuntur.
cit. qͦd cousq ñ reppulerit dñs plebem
suã. ut posuerit loquentẽ eũ: tota
cdhie expandi manus meas ad plebem
ñ credentem & contͣ dicentẽ. Cuius
sermonis auccoritate subnpxus. ait.
tatem suam: Absit. Nam & ego
isłita sum ex semine abham de tri¬
bu beniamin. Non reppulit ds ple¬
bem suam qͣm p̾sciuit. S potest hoc
loco dici. q̃m ideo ñ reͤpulit plebem:
quia reliquie scd̾m electionẽ gr̃e sal¬

Expanded text:
cultatibus ait: dominus dedit, dominus abstulit; cultatibus ait: dominus dedit, dominus abstulit; sit nomen domini benedictum. Nunc autem reppulisti et non f udisti no s, etnonprogredieris, deus, in uirtutibus nostris. cum ipse sanctus Dauid alio loco dixerit: quia 11s o n repellet dominus plebem suam, quomodo hoc loco ait: reppulisti nos, praesertim cum hoc de plebe dicat, cui non mediocria insignia propriae uirtutis enumeret? neque enim mediocre est dicere, quod tempestates et uariae temptationes super se uenerint et obliti in tedicit quod eo usque non repulerit plebem suam Dominus, ut posuerit loquentem eum: Tota die expandi manus meas ad plebem non credentem, et contradicentem . Cujus sermonis auctoritate subnixus ait: D haereditatem suam? Absit. Nam et ego Israelita sum ex semine Abraham, tribuBeniamin. non reppulit deus plebem suam quam praesciuit. sed potest hoc loco dici, quoniam ideo non reppulit plebem, quia reliquiae secundum electionem gratiae sal
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: & occulta diume cognitiom
peccata hominũ c̃ẽ ñ possint. Crgo
sc̃s laudabit᷑ in futurũ: quia ñ quesi¬
uit p̃sentium laudem. s grãm futu¬
roꝵ. Wide tam̃ distantiã: hic dum est
in dño głatur. illic in dño laudabitur
& ꝓ breui tempore mercedem et̾nicatis
accipiet. A quila tam̃ posuit in dño
gloriabim᷑ tota die. symmachus ait.
deo hẏmnũ dicemus: ꝑ omnẽ diem.
Concordat omniũ sensus. ut ñ desina¬
mus cirra dei laudes: siue hẏmnnum
dicendo. siue diuinam ꝑ omnia momen¬
ta głam concinendo. Qui enim hẏm¬
num dicit. puro corde & sp̃italiter
dicit. & omne genus passionis excludit
humane. ut nullo merore. nullius
doloris acerbitate impediat᷑ eiꝰ officum.
immobilis atq irreuocabilis ꝑseuerit:
sicut ipse dauid qui ait. Benedicam
dñm in omni tempore: semꝑ laus eus
in ore meo. Sicut iob qui amissis filis
iuteremptis omnib suis: direptis fa¬

Expanded text:
sint et occulta diuinae cognitioni sint et occulta diuinae cognitioni peccata hominum esse non possint. ergo sanctus laudabitur in futurum, quia non quaesiuit praesentium laudem, sed gratiam futurorum. Uide tamen distantiam. hic dum est, in domino gloriatur, illic in domino laudabitur, pro breui tempore mercedem aeternitatis accipiet. Aquilas tamen posuit: in domino gloriabimur tota die, Symmachus ait: deo hymnum d icemus per omnem diem. concordat omnium sensus, ut non desinamus circa dei laudes siue hymnum dicendo siue diuinam per omnia momenta gloriam concinendo. qui enim hymnum dicit, puro corde et spiritaliter dicit et omne genus passionis excludit humanae, ut nullo maerore, nullius doloris acerbitate impediatur eius officiu deo dicendo immobilis atque inreuocabilis perseueret sicut ipse Dauid, qui ait: benedicam dominum in omni tempore, semper laus eius in ore meo, sicut Iob, qui amissis filiis, interemptis omnibus p.uis, direptis fa
Abbreviated transcription (Latin):
confundunt᷑ gͣuissime. s multo
amplius confundent᷑. cum uid̾int
scõs dñi resurgentes: & eungłicum il¬
lud impleri qͦd ait dñs. Multi dor¬
mientium in terre monumentis resur¬
gent. isti in uitam eternam: & hii in
ohꝓbriũ & ꝑpetuã confusionẽ. Cũ ceꝑint
am: sc̃s dñi dic̃ In deo laudabim᷑ tota
die. & in nomine tuo confitebim iN
scła. Opulentus in diuitiis laudat᷑. luxu¬
riosꝰ in conuiuiis schortator in nocce:
potens in hac uita que habet noctes.
Sc̃s autẽ ñ in hac uita s in deo lauda¬
bit᷑. qui dño ꝑ omnia placere gestuiit.
qui potest dicere. fortitudo & lauda¬
cio mea dñs. Laudabit᷑ tota die quia
honeste egit. & oꝑa sua ñ abscondit ꝙ
crumina: s regi patefecit eterno. in die
ambulans ũ in tenebris & occultis.
Unde apłs. sic ut in die honeste am¬
bulemus. hoc ẽ ñ inganeis atq gur
possit dei scientiam p̃terire. cum inue¬
lata apud dm uniuersoꝵ flagitia

Expanded text:
confunduntur grauissime, sed multo confunduntur grauissime, sed multo amplius confundentur, cum uiderint sanctos domini resurgentes et euangelicum illud impleri, quod ait dominus: multi dormientium in terrae monumentis resurgent, isti in uitam aeternam et hi in obprobrium et perpetuam confusionem. Cum coeperint am, sanctus domini dicet: in deo laudabimur tota die et in nomine tuo confitebimur in saecula. opulentus in diuitiis laudatur, luxuriosus in conuiuiis, scortator in nocte, potens in hac uita quae habet noctes; sanctus autem non in hac uita, sed in deo laudabitur, qui domino per omnia placere gestiuit, qui potest dicere: fortitudo et laudatio mea dominus. laudabitur tota die, quia honeste egit et opera sua non abscondit et crimina, sed regi patefecit aeterno, in die ambulans, non in tenebris et occultis. unde et apostolus: sicut in die honeste ambulemus, hoc est non in ganeis atque gurgpossit dei scientiam praeterire, cum inuelata apud deum uniuersorum flagitia
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑandum ẽ. & in dei arcu quem po¬
suit in nube. ut a diluuio genus hu¬
manũ tiere desineret: isto arcu
nos ꝓtegit. quo arcu iaculatur sa¬
gittas quib ꝑcutiat inimicos. & ad¬
uersarios nr̃os. Unde &e ait. Libe¬
rasti enim nos ex affligentib uos.
& eos qui oderunt nos confudisti.
mͦ uos liberet. Quia sagittis que iacu¬
lant e celo. terre nr̃e interiora penetͣnt᷑.
ut motus omnis terrenus intereat & qͥ¬
escat: sic̃ in posteriorib ait. De celo iacu¬
latus es udicium: terra tremuit & qͥ¬
euit. Sic gͥ liberam᷑ dum confundun¬
tur iniice & aduersarie potestates:
uel sapientia carnis istuis retusa cele¬
stib imꝑatis. in suis cͥminib erubesc̃:
&e flagitioꝵ suoꝵ pudore confundit᷑.
Adulter in libidinis sue flammis o
uesaniam oris incendio: auarus im
modice cupiditatis ardore. Qui alie¬
na rapiendo qͦ plura inuaserit: eo ma¬
iora desiderat. Cbriosus in temulen¬
tia. facinorosus in scelere. qui &e hic

Expanded text:
sperandum est, sed in dei arcu quem posperandum est, sed in dei arcu quem posuit in nube, ut a diluuio genus humanum timere desineret. isto arcu nos protegit, quo arcu et iaculatur sagittas, quibus percutiat inimicos et aduersarios nostros. Unde et ait: liberasti enim nos ex affligentibus nos et eos qui o derunt nos confudisti; . audi quomodo nos liberet, quia sagittis quas iaculatur e caelo terrae nostrae interiora penetrantur, ut motus omnis terrenus intereat et quiescat, sicut in posterioribus ait: de caelo iaculatus es iudicium, terra tremuit et quieuit. sic igitur libeiamur, dum confunduntur inimicae et aduersariae potestates uel sapientia carnis istius retunsa caelestibus imperatis in suis criminibus erubescit et flagitiorum suorum pudore confunditur: adulter in libidinis suae flammis et uaesani amoris incendio, auarus in inmodicae cupiditatis ardore, qui aliena rapiendo, quo plura inuaserit, eo maiora desiderat, ebriosus in temulentia, facinorosus in scelere. qui et hic
Abbreviated transcription (Latin):
nec aliqñ ñ defuisse. hac gͦ cognitiõe ꝓpͥeta¬
tis diuine: moyseᷤ insurgentes in se uole¬
bat sꝑn̾e. uelut aqͥla aut symachꝰ dixer̃t.
calcare resistentes sibi. tanqͣm serpentes
ce scorpiones. quos etiam dñs dicit in
euangłio ẽẽ seͥpt᷑alib uestigiis ꝓt̾endoᷤ. ut
iuã nr̃am ĩpedire ñ possint qͥ duc̃ ad secre¬
ta paradisi. Habemus gͦ in nobis stu¬
dium diuine cognitionis: habemus
dei uerbum qͦd ẽ nom̃ patris. Hecu̾e
ꝓpͥetas dei: quia pater apĩ ẽ. Q ideo
in nomine patris uenit qui uenit:
ut patris faceret uoluntatẽ. & ideo
ait. in nomine patris ueni: & ñ me
suscepistis. Si alius uenerit in nomi¬
ne suo. illum susceͥpittis. Significanᷤ
uideos in antixp̃m credituros. qui
in xp̃m credere noluerunt. Ergo qͥ
in xp̃m credit. ñ in arcu suo nec¬
in gladio suo sꝑat: s in nomine eius
spem uictorie locat. & ideo ait. Non
enim in arcu meo sꝑabo. & gladius
meus ñ saluabit me. S si in arcu

Expanded text:
nec aliquando non fuisse. hac ergo cognitione proprietatis diuinae Moyses insurgentes in se uolebat spernere uel, ut Aquilas aut Symmachus dixerunt, calcare resistentes sibi tamquam serpentes et scorpiones, quos etiam dominus dicit in euan- gelio esse spiritalibus uestigiis proterendos, ut uiam nostram impedire non possint, quae ducit ad secreta paradisi. habemus ergo in nobis studium diuinae cognitionis, habemus dei uerbum, quod est nomen patris. haec uere proprietas dei, quia pater Christi est, et ideo in nomine patris uenit qui uenit ut patris faceret uoluntatem. et ideo ait: in nomine patris ueni et non me suscepistis; si alius uenerit in nomine suo, i 11 um suscipietis, significans Iudaeos in antichristum credituros, qui in Christum credere noluerunt. ergo qui in Christum credit, non in arcu suo nec gladio suo sperat, sed in nomine eius spem uictoriae locat. Et ideo ait: non enim in arcu meo sperabo et gladius meus non s aluabitf me, etsi in arcu
Abbreviated transcription (Latin):
re: ut uirtus succedat. culpa pona¬
tur. Postremo quia factus a dño
est: citius sibi posse donari pecca¬
tum. Confidenter existimat. qui
fortitudinem manus dñi potuerit
sustinere. & hoc utiq bone substã¬
tie ẽ: & si fortitudinem manus dñi
defecisse se dicat. Fortis manus sicut
male ꝑcutit: sic cito sanat. Que
fortis ad uulnus: fortis &e ad re¬
medium ẽ. Unde & ipse ait. Fer¬
cutiam & sanabo: ut ñ memin̾it
uulneris quod sanatus euasit. De¬
niq hec manus dñi scõ iob om¬
nia abstulit. & omnia rep̃sentauit.
immo omnia cumulo auxit. ut
amissa geminaret. Nec te moueat
qͦd defecisse se dixit. Est qui deficit
ce fortior surgit. Suffulcit enĩ dñs
omnes qui ruunt: & corrigit omnẽ
elisos. Cum uirtute enim surgit.
quicunq corrigitur. Defecit paulꝰ
a fortitudine manus huius. Lecidit
dine manus tue ego defeci. Q ad¬
s didit in increpationib. suꝑ iniqui¬
tatem erudisti hominem: & tabes¬

Expanded text:
re, ut uirtus succedat, culpa ponare, ut uirtus succedat, culpa ponatur. postremo, quia factus a domino est, citius sibi posse donari. peccatum confidenter aestimat, qui fortitudinem manus domini potuerit sustinere. Et hoc utique bonae substantiae est, etsi fortitudine manus domini defecisse se dicit. fortis manus sicut male percutit, sic cito sanat; quae fortis ad uulnus, fortis et ad remedium est. unde etipseait: percutiam et sanabo, ut non meminerit uulneris qui sanatus euasit. denique haec manus domini sancto Iob omnia abstulit et omnia repraesentauit, immo omnia cumulo auxit, ut amissa geminaret. nec te moueat quod defecisse se dixit. est qui deficit et fortior surgit; suffucit enim dominus omnes qui ruunt et corrigit omnes elisos; cum uirtute enim surgit quicumque corrigitur. defecit Paulus a fortitudine manus huius; cecidit dine manus tuae ego defeci. Et addidit: in incr ep ationibus super iniquit at em erudisti hominem et tahes
Abbreviated transcription (Latin):
as. Quomͦ hoc sibi congruit. In
suꝑiore psalmo flagellis se obtu¬
lit. hic flagella a se postulat amo¬
ueri: Nisi quia soluit iam de ma¬
nu dñi duplicia. peccata sua eru¬
bescendo. obpbria sustinendo. com¬
punctiones cordis suiꝰ. Sunt &
cogitationũ: sunt & increpationũ
flagella. Uideamus tamen ne
ideo dit̾it ante dm ẽẽ substantiam
amine sue: quia ñ impugnaret ad¬
uersarius eam. nͥ potestatem accepis¬
set a dño. Quod enim fecit dñs:
& tuetur. Deniq angelus in circu¬
itu ẽ hominis. qui pretendat ne
quis noceat ei. Non discedit ange¬
lus. nͥ uissus a dño: ut suus ath¬
leta decertet. Ergo quasi substan¬
tia dñi p̃sumit ueniam sibi iniqui¬
tatum suarum a conditore suo
posse concedi. Q ideo rogat: quia
nouit auctorem suum miscdem.
Deinde quia datus sit in obpbri¬
um ñ resistit: s patitur adu̾sum se
assistere peccatorem. Q silet sub¬
stantie sue conscientia que bonaẽ.
& potest corporis ferociam refrena¬

Expanded text:
as. quomodo hoc sibi congruit? in as. quomodo hoc sibi congruit? in superiore psalmo flagellis se optulit, hic flagella a se postulat amoueri, nisi quia soluit iam de manu domini duplicia peccata sua erubescendo, obprobria sustinendo. conpunctiones cordis sui sunt et cogitationum, sunt et increpationum flagella. uideamus tamen ne ideo dixerit ante deum esse substantiam animae suae, quia non inpugnaret aduersarius eam, nisi potestatem accepisset a domino; quod enim fecit dominus, et tuetur. denique angelus in circuitu est hominis, qui praetendat, ne quis noceat ei. non discedit angelus nisi iussus a domino, ut suus athleta decertet. ergo quasi substantia domini praesumit ueniam sibi iniquitatum suarum a conditore suo posse concedi et ideo rogat, quia nouit auctorem suum misericordem. deinde, quia datus sit in obprobrium, non resistit,. sed patitur aduersum se assistere peccatorem et silet substantiae suae conscientia, quae bona est, et potest corporis ferocitatem refrena
Abbreviated transcription (Latin):
&̾ obꝓbrium. siquidem etiam ip¬
se ꝓdest carnis interitiis. ut testi¬
ficatur apłs dicens. Tradidi eum
in interitum carnis. ut sp̃s saluꝰ
cens. ad abessam. Sine maledicat mͥ
gemineus. q̃m dixit illi dñs: ut ui¬
deat humilitatem ineam. & retribu¬
et mͥ dñs bona ꝓ maledicto hoc
Q re uera uidit obꝓbrium eius
dñs quod flens ibat & excalciatꝰ
oꝑto capite: & amouit eiꝰ obpbri¬
um. Liquet gͥ quia cum datus
in obpbriũ dd̃ fugit. & humiliat᷑
sit. nudis pedib dño satisfec̾it. &
lapides iacientem ñ reꝑcusserit:
& in maledicentem ñ ꝑmiserit
uindicari ÷ Q post hȩc regno suo
lere. Deniq uictoria post secuta
est. Ergo obpbrium ꝓdest. S qͥd
est qͦd addidit. q̃m tu fecisti me:
Nonne ideo obmutuisse se dicit. &
ñ aꝑuisse os suum: quia agnouit
dñi uoluntatem. & ꝓpterea se pati¬
enter ꝑtulisse. ut satis fieret dño
ꝑ obpbrium ꝓ peccato: Unde &
adiunxit. amoue a me plagas tu¬

Expanded text:
et obprobrium, siquidem etiam ipet obprobrium, siquidem etiam ipse prodest carnis interitus, ut testificatur apostolus dicens: tradidi eum in interitum carnis, ut spiritus sacens ad Abessam: sine mal e die at mihi Iemineus, quoniam dixit illi dominus, ut uideat humilitatem meam et retribuat mihi dominus bona pro maledicto hoc. et re uera uidit obprobrium eius dominus, quod flens ibat et excalciatus operto capite, et amouit eius obprobrium. liquet igitur quia, cum datus in obprobrium fugerit et humiliatus sit et nudis pedibus domino satisfecerit et lapides iacientem non repercusserit et in maledicentem non permiserit uindicari et post haec regno suo lere. denique uictoria post secuta est. ergo obprobnum prodest. sed quid est quod add?dit: quoniam tu fecisti me? nonne ideo ommutuisse se dicit et non aperuisse os suum, quia agnouit domini uoluntatem, et propterea patienter se pertulisse, ut satisfieret domino per obprobrium pro peccato? Unde et adiunxit: amou e a me plagas me
Abbreviated transcription (Latin):
culpam. Obꝓbrium inquit insi¬
pienti dedisti me. Quis est insi¬
piens nisi qui facit: peccatum. & eli¬
git inala ꝓ bonis: Ergo qui auctor
est peccatoꝵ: ipse insipiens magis
qͣm eius minister. Cum peccamus
g in obꝓbrium tradimur aduer¬
sario: ut ille nos quasi inimicus in
die iudicii accuset & pdat. Susci¬
piamus gͦ obpbrium crucis xp̃i.
qͦd suscepit moyses: & egypti re¬
ñ ẽ insipienti in obpbrium tradi¬
tus. Alii habent codices: obpbrium
insipienti ne tradas me. S mageᷤ
dauid eam consuetudinem habet
sione eẽ ueniam. & in peccati sui
condempnatione iustitiam. Demo
ex huis que secuntur manifestatur
hic sensus : quia subiecit. Obinutui
& ñ aꝑui os ineum : q̃m̃ tu fecisti
me. Hoc ẽ dedisti me obpbrium in¬
sipienti. Ideo obmutui & ñ aꝑui
os meum. ne peccata maiora con¬
traherem. Agnoui uoluntatem tu¬
am ut ad tempus erubescerem:
& postea saluus fierem ueniam
postulando. Prodest gͦ interdum

Expanded text:
culpam. 30. Opprobrium, inquit, insiculpam. 30. Opprobrium, inquit, insipienti dedisti me. Quis est insipiens, nisi qui peccatum facit, et eligit mala pro bonis? Ergo qui auctor est peccatorum, ipse insipiens magis, quam ejus minister. Cum peccamus igitur, in opprobrium tradimur adversario; ut ille nos quasi inimicus in die judicii accuset et prodat. Suscipiamus ergo opprobrium crucis Christi, quod suscepit Moyses, et Aegypti thenon est insipienti in opprobrium traditus. Alii habent codices: Opprobrium insipienti ne tradas me. Sed magis David eam consuetudinem habet, sione esse ueniam et in peccati sui condemnatione iustitiam. Denique ex his quae secuntur manifestatur hic sensus, quia subiecit: ommutui et non aperui os meum, quoniam tu fecisti me, hoc est: \'dedisti me tu obprobrium insipienti; ideo ommutui et non aperui os meum, ne peccata maiora contraherem. agnoui uoluntatem tuam, ut ad tempus erubescerem et postea saluus fierem ueniam postulando\'. prodest ergo interdum
Abbreviated transcription (Latin):
mea. nonne dñs: Q substantia mea
Sante te est. Spes & patientia nr̃a
xp̃c est. ipse factus redemptio nrã.
ipse ẽ nr̃a expectatio: ut dicamus
singuli. Expectans expectaui dñm.
& respexit me. Respice gͥ nos in
iudicio tuo. Respiciat suꝑ nos mi¬
scdia tua ut qui de m̾ito diffidi¬
mus nr̃o. ꝑ tuam miscdiam libe¬
remur: in cuius potestate est ani¬
me nr̃e uiteq substantia. Q ideo
ñ tumeamus corporis mortem. s
cum qui potest animam nr̃ãm
uel scruare uel ꝑdere: cuius sub¬
stantie uirtus ẽ. qͣm ds̃ ad simili¬
tudinem sui. pectorib infudit hu¬
manis. Quisquis g habet istam
substantiam: anime sue dicit.
ab omnib iniquitatib meis eri¬
pe me. Non unius criminis lap¬
sum fatetur. qui ab omnib se
inquitatib solui precat. Seit
enim quia nͥ dñs ignoscat: nemo
saluus c̃ẽ possit. Quicumq natꝰ
est sub peccato. quem ipsa noxie
conditionis hereditas astrinxit ad

Expanded text:
mea? nonne dominus? et substantia mea? nonne dominus? et substantia ante te est. Spes et patientia nostra Christus est: ipse factus est redemptio nostra, ipse est nostra exspectatio; ut dicamus singuli: Exspectans exspectavi Dominum, et respexit me . Respice ergo nos in judicio tuo. Respiciat super nos misericordia tua; ut qui de merito diffidimus nostro, per tuam misericordiam liberemur, in cujus potestate est animae nostrae vitaeque substantia. Et ideo non timeamus corporis mortem; sed eum qui potest animam nostram vel servare, vel perdere: cujus substantia virtus est, quam Deus ad similitudinem sui pectoribus infudit humanis. 29. Quisquis igitur habet istam substantiam animae suae, dicit: Ab omnibus iniquitatibus meis eripe me. Non unius criminis lapsum fatetur, qui ab omnibus se iniquitatibus solvi precatur. Scit enim quod nisi Dominus ignoscat, nemo salvus esse possit, quicumque natus est sub peccato, quem ipsa noxiae conditionis haereditas astrinxit ad
Abbreviated transcription (Latin):
fensor. Quod si fueris qualis iacob
dices labe qui se tͣnsfigurat in an¬
głm lucis. Recognosce si quid tu¬
oꝵ. in me inuenis. Tunc ille requi¬
ret & ñ inueniet. & confutatus ab¬
scedet. quia abscondisti atq oblit¬
terasti omnia simulacra uitioꝵ.
Beatus qui potest dicere. ueniet
huius mundi pͥnceps: & in me in
enim querit ille: ñ ista que xp̃i.
quas ñ habebas affectare diuitias:
augere noli quas habebas. ut di¬
uitem sibi sentiat pauꝑ. In duc
in domũ tuam inopem. frange pa¬
nem esurienti. & nudum oꝑi: ut
tͥ thesaurus condatur in celo. qui
cum diues ẽẽt: ut nos sua inopia
diuites faceret. Noli gͦ ꝓpter diui¬
tias uane conturbari. excitari de
sompno. cogitare qͦmadmodum
pecuniam tuam serues: opes ta¬
as angeas. de nocte ꝓcedere. excuba¬
re ad iudicis domum. ut aliena di¬
ripias. litem moueas: terreas pauꝑem
uerearis exactorem tributi. Uana
est ita conturbatio. Q ideo iustus
dicit. Q nunc que est expectatio

Expanded text:
fensor. quodsi fueris quatslacob, fensor. quodsi fueris quatslacob, dices Labae qui se transfigurat in angelum lucis: recognosce si quid tuorum in me inueni . tunc ille requiret et non inueniens confutatus abscedet, quia abscondisti atque obliterasti omnia simulacra uitiorum . beatus qui potest dicere: ueniet huius mundi princeps et in me suum enim quaerit ille, non ista quae Christi. quas non habeas affectare diuitias, augere quas habeas, sed diuitem te sibi sentiat pauper. rndiic in domum tuam inopem, frange panem esurienti et nudum operi, ut tibi thesaurus condatur in caelo qui tcum diues esset, ut nos sua inopia diuites faceret. noli ergo propter diuitias uane conturbari, excitari de somno, cogitare quemadmodum pecuniam tuam serues ?, opes tuas augeas, ae nocte procedere, excubare ad iudicis domum, ut aliena diripias, litem moueas pauperi, uerearis exactorem tributi. uana est ista conturbatio. Et ideo iustus dixit: et nunc quae est expectatio
Abbreviated transcription (Latin):
mine. s in luce. Uidebis illum
uerum & eternum atq ꝑpetuũ
sacerdotem. qui huius hic ima¬
gines uidebas. petrum. paulum
ioh̾em. iacobum. math̾m. thomam.
Uidebis ꝑfectum hominẽ iam ñ
inimagine: s in ueritate. Qualis
enim celestis: tales & celestes. Ut¬
q & ipsi iam in gła uel decore:
iam in resurrectionis grã: ñ in cor¬
pore mortis. & corruptionis defor¬
mitate. ide ne eo deferas ima¬
ginem terrestris. ubi lux celesti¬
um est. Hic si quis tyrannii¬
magnies habeat. qui iam uictꝰ
interiit: iure dampnat᷑. Quomͦ
tu hostis & aduersarii imaginẽ
in cautatem ueri imꝑatoris inducis:
nisi ut ipse te dampnes: Q si uo¬
iueris imaginem terrestris inferre.
contradicet tͥ pͥnceps istuis mundi:¬
& dicet In ea ẽ imago hȩc: & quȩ
offers mea sunt. Quid facies depͥ¬
hensus. cum tͥ dix̾it mea ẽ auari¬
tia. mea ẽ ambitio. meȩ diuitie :
qͣrum imaginem in te recognos¬
co: Ipse est enim aduersarius & de¬

Expanded text:
mine, sed in luce. uidebis uerum mine, sed in luce. uidebis uerum lumen, aeternum atque perpetuum sacerdotem, cuius hic imagines uidebas Petrum Paulum Iohannem Iacobum Matthaeum Thomam. uidebis perfectum hominem iam non in imagine, sed in ueritate; qualis enim caelestis, tales et caelestes, utique et ipsi iam in gloria uel decore, iam in resurrectionis gratia, non in corpore mortis et corruptionis deformitate. Uide ne eo deferas imaginem terrestris, ubi lux caelestium est. hic si quis tyranni imagines habeat, qui iam uictus interiit, iure damnatur. quomodo tu hostis et aduersarii imaginem in ciuitatem ueri imperatoris inducis, nisi ut ipse te damnet ? et si uolueris imaginem terrestris inferre, contradicet tibi princeps istius mundi; dicet: \'mea est imago haec et quae offers mea sunt\'. quid facies deprehensus , cum tibi dixerit: \'mea est auaritia, mea est ambitio, meae diuitiae, quarum imaginem in te recognosco\' ? ipse est enim aduersarius et de
Abbreviated transcription (Latin):
oe caliginis iudeoꝵ: dies appro¬
pinqͣuit ȩccłiȩ. Sidemus nunc ꝑ
maginem bona: & tenemus ima¬
ginis bona. Uidimus pͥncipem sa¬
cerdotum ad nos uenientem: ui¬
dimus & audiuimꝰ offerentem ꝓ
nobis sanguinem suum: seqͥmur
ut possumus sacerdotes. ut offe¬
ramus ꝓ popło sacrificiũ: & si
infirmi merito: tamen honorabi¬
les sacrificio. Quia & si nunc ap̃e
ñ uidetur offerre. tam̃ ipse offer
tur in terris : qͣndo xp̃i corpus
offertur. Immo ipse manifestatur¬
offerre in nob̾: cuius sermo scĩf¬
cat sacrificium qͦd offeitur. &
ipse quidem nobis apud patrem
aduocatꝰ assistit. S nunc eum
ñ uidemus : tunc uidebimus cum
imago tͥnsierit: ueritas uen̾it. a
nam ñ ꝑ sꝑeculum. s facie ad
faciem: ea que sunt ꝑfecta uide¬
antur. A scendens gͦ homo in ce¬
lum: & uidebis illa qͦrum um¬
bra hic erat uel imago. Uidebis
ñ ex parte. ñ in enigmate. s in
consummatione: Non in uela¬

Expanded text:
et caliginis Iudaeorum, dies approet caliginis Iudaeorum, dies appropinquauit ecclesiae. uidemus nunc per imaginem bona et tenemus imaginis bona. uidimus principem sacerdotum ad nos uenientem, uidimus et audiuimus offerentem pro nobis sanguinem suum. sequimur ut possumus sacerdotes; ut offeramus pro populo sacrificium etsi infirmi merito, tamen honorabiles sacrificio, quia, etsi nunc Christus non uidettur in terris quando Christi corpus offertur: immo ipse offerre manifestatur in nobis, cujus sermo sanctificat sacrificium quod offertur. Et ipse quidem nobis apud Patrem advocatus assistit: sed nunc eum non videmus; tunc videbimus, cum imago transierit, veritas venerit. Tunc jam non per speculum, sed facie ad faciem ea quae sunt perfecta, videbuntur. 26. Ascende ergo, homo, in coelum, et videbis illa qbra hic erat uel imago; uidebis non ex parte, non in aenigmate, sed in consummatione, non in uela
Abbreviated transcription (Latin):
nes fatebantur. Tatebant᷑ & pa¬
trem: quia filium dei p̃caban¬
tur. fatebantur & ipsum. quia
ꝑ ipsum eiciebantur. Scriptum est
qͦͥd si in sp̃u dei ego eicio demonia:
filii ur̃i in quo eiciunt: Primũ gͥ
umbra precessit: secuta ẽ imago:
erit ueritas. Umbra in lege: ima
go in euuangłio: ueritas in celesti¬
b. Umbra eungłii⁊ eccłie. congre¬
gationis in lege: imago future
ueritatis in euuangłio: ueritas in
iudicio dei. Cigo quȩ nunc celebͣn¬
tur in eccłia. eoꝵ umbra erat in
sermonib ꝓpħarum: timbra in di¬
luuio Umbra in rubro mari:
qͣndo baptizati sunt patres nr̃i
in nube & in mari. Umbra inpe¬
tra que aqͣm fluxit. & populum
sequebatur. Nonne illud inumbra
erat sacro sci huius misterii sacra¬
mentum: Nonne in umbra erat
aqua de petra quasi sanguis ex
xp̃o: que fugientes se populos
sequebantur ut biberent. & ñ si¬
tirent: redimerentur & ñ ꝑirent:
S iam discessit umbra noctis

Expanded text:
nes fatebantur; et panes fatebantur; et patrem, qui dei filium precabantur, fatebantur et in ipso uel per ipsum eiciebantur, ut scriptum est: quodsi in spiritu dei eicio daemonia, filii uestri in quo eiciunt? Primum igitur umbra praecessitsecuta est imago, erit ueritas; umbra in lege, imago uero in euangelio, ueritas in caelestibus. umbra euangelii et ecclesiae congregationis in lege, imago futurae ueritatis in euangelio, ueritas in iudicio dei; ergo quae nunc celebrantur in ecclesia, eorum umbra erat in sermonibus prophetarum, umbra in diluuio, umbra in Rubro Mari, quando baptizati sunt patres nostri in nube et in mari, umbra in petra quae aquam fluxit et populum sequebatur. nonne illud in umbra erat sacrosancti huius mysterii sacramentum? nonne in umbra erat aqua de petra quasi sanguis de Christo, qui fugientes se populos sequebatur, ut biberent et non sitirent, redimerentur et non perirent? sed iam discessit umbra noctis
Abbreviated transcription (Latin):
habet in imagine dei: s tantũm
in imagine. In qua gͦ imagine
ambulat homo In ea utiq ambu¬
lat in cuius similitudinem factus
est: id ẽ ad imaginem dei. Imago
autem dei xp̃c: qui est splendor
gle & imago substantie eius.
A p̃c gͦ imago scĩ. Ad imaginem
hec imago uenit ad terras. ut iã
ñ in umbra ambularemus: s in
imagine. In . xp̃o enim ambulat:
qui sequitur euuangłium. Ideo
discipulo suo dicit. Wade pͦ me
retro. ut me sequaris. Ideo errauit
populus iudeoꝵ: quia in umbra
ambulauit. Ideo ñ errat populus
xp̃ianus. quia in imagine am¬
bulat: habcns solem sibi iustitie
refulgentem. Bona imago. ñ ceris
picture fucata radiantis: s pleni¬
tudine diuinitatis expressa. In qͣ
imagine &e pater simul uidetur
& filius: quia utrumq eoꝵ uni¬
tas oꝑationis effulget. Q̾ si iam
Lego qͦd lazarum suscitau̾it: &¬
patris opus & filii credo. Filius
uocauit. pater audiuit: laz arus
ambulauit. Lego quiaeum demo¬

Expanded text:
habet: in imagine dei, sed tantummodo: habet: in imagine dei, sed tantummodo: in imagine. in qua ergo imagine ambulat homo ? in ea utique ambulat ad cuius similitudinem factus est, id est ad imaginem dei; imago autem dci Christus, qui est splendor gloriae et imago substantiae eius. Christus ergo imago sancti. ad imaginem haec imago uenit in terras, ut iam non in umbra ambularemus, sed in imagine; in Chriato enim ambulat qui sequitur euangelium. ideo discipulo suo dicit: uade retro post me, ut me sequaris. ideo errauit populus Iudaeorum, quia in umbra ambulauit; ideo non errat populus christianus, quia in imagine ambulat, habens solem sibi iustitiae refulgentem. bona imago non ceris picturae figurata radiantis, sed plenitudine diuinitatis expressa. in qua imagine et pater simul uidetur et filius, quia utriusque eorum unitas operationis effulget. etsi iam lego quod Lazarum suscitauerit, et patris opus et filii credo. filius uocauit, pater audiuit, Lazarus ambulauit. lego quia eum daemo
Abbreviated transcription (Latin):
habes: beatior si auaritiam ñ ha¬
beres. Aliud bonum mentis ẽ ȩt̃¬
num : aliud uanum carnalis
cupiditatis incendium. fides enim
deo militat: auaritia tempta¬
tori. Ista congerit qͦd sibi ꝓsit :
illa quod ꝓficiat alienis. Quid
gͥ tam uanum quam nescire
cui laboret heredi: Quis enim
scit si sibi filius aut nepos ꝓpͥꝰ
suꝑuiuat : Sepe conditis tabuł.
testamentis scriptis. heres funcito
ambitu testatorem precedit ad
cumulum: aut hereditatem su¬
ꝑstes absorbet. aut luxuriosus
dissipat: aut stultissimus ñ tuet᷑
aut ꝓscriptus amittit. Si qͦm
gͦ uiꝰderis studiose diuitias con¬
git᷑antem : dic &. tu. Uane con¬
turbatur. Thesaurizat: & ignorat
cui ꝯgregat ea. Neq enim secum
pocest auferre. que possidet: &¬
cum morietur relinquet alieñ
diuitias suas. Succedit freq̃nt̃
inimicus & ingratus: decessori
successor insultat. Quos ille di¬
lecit iste psequitur. quos ille nu¬
triuit hic uendit. Grecus enm non

Expanded text:
habes, beatior si auaritiam non hahabes, beatior si auaritiam non haberes. aliud bonum mentis aeternum, aliud uanum carnalis cupiditatis incendium; fides enim deo militatauaritiatemptatori; ista congerit quod sibi prosit, illa quod proficiat alienis. quid igitur tam uanum quam nescire cui laboret heredi ? quis enim scit, si aut filius aut nepos proprius superuiuat ? saepe aut in tabulis testamenti scriptus heres funesto obitu testatorem praecedit ad tumulum aut heredi- tatem superstes absorbet aut luxuriosus dissipat aut stultissimus non tuetur aut proscriptus amittit. si quem ergo uideris studiose diuitias congregantem, dicettu:uane conturbatur; thesaurizat, et ignorat cui congregat ea. neque enim secum potest auferre quae possidet et, cum morietur, relinquet alienis diuitias suas. succedit frequenter inimicus et ingratus et decessori successor insultat; quos ille dilexit iste persequitur, quos ille nutriuit hic uendit. Graecus tamen non
Abbreviated transcription (Latin):
ritalis absorbeat. Ut si supͣ uene¬
num plurima mella fundantur.
egre ac nimis sero ueneni uirꝰ
aboletur. Aqua etiam multa du
cum ueneni felle luctatur: si ñ
illud expuat s absorbeat. Ideo
laboriosa penitentia. suauis gr̃a.
quia peccatum expoliatur. ubi grã
est. absorbetur. uͥ penitentia. Ibi re¬
mittitur: hic absconditur. Q idõ
scriptum est. Beati quoꝵ remis¬
se sunt iniquitates: & quoꝵ tecta
sunt peccata. Q requieuit paulis¬
Pingemiscens humane conditio¬
nis crumpnam quia dyxat ue¬
runtamen uniuersa uanitas: om¬
nis homo uiuens. Q post diap¬
salma resumpto sp̃u ait. qͣnqͣm
in imagine dei ambulet homo:
tamen conturbabit᷑. Thesauri¬
Zat. & ignorat cui congregat el
Nide qͦmͦ ante asꝑitatem sue sen¬
tentie temꝑauit: postea rationem
sue uocis ab soluit. Temꝑauit di¬
cendo: quia in imagine dei am¬
bulat homo. Beatus horno qui
ad similitudinem dei ꝑ fidem
ambulas. Beatus qui in te fidẽ

Expanded text:
ritalis absorbeatur, ut, si supra ueneritalis absorbeatur, ut, si supra uenenum plurima mella fundantur, aegre ac nimis sero ueneni uirus aboletur, aqua etiam multa diu cum ueneni felle luctatur, si non illud expuat, sed absorbeat. ideo laboriosa paenitentia, suauis gratia, quia peccatum expoliatur ubi gratia est, absorbetur ubi paenitentia; ibi remittitur, hic absconditur, et ideo scriptum est: beati quorum remissae sunt iniquitates et quorum tecta sunt peccata. Et requieuit paulisper, ingemescens humanae condicionis aerumnam, quia dixerat: uerumtamen uniuer s a u finit , omnis homo uiuens, et post diapsalma resumpto spiritu ait: quamquam in imagine dei ambulet homo, tamen uane conturbabitur; thesaurizat, et ignorat at cui congr egat ea. uide quomodo ante asperitatem suae sententiae temperauit, postea rationem suae uocis absoluit. temperauitdicendo, quia in imagine dei ambulat homo. beatus homo, qui ad similitudinem dei per fidem ambulas; beatus quia in te fidem
Abbreviated transcription (Latin):
cato obuoxios dies meos nosti. Di¬
es enim uite huius que peccato est
obnoxia breues sunt : dies autem
uite eterne. sine fine. Aut certe sic.
Ir̃m est enim argumentis quere¬
re u̾itatẽ: tuũ ẽ eligere quid sequaris.
Ne peccatum inquit cresceret. ad¬
breuiasti dies uite humane qua
uiuimus in hiis terris: et tamen
cum maturior. in hoc breui cur¬
su istius uite finis sit peccatoꝵ:
mortis celeritate substantia mea
canqͣm nichil ante te. Quia &¬
si ad imaginem & similitudinẽ
dei facti sumus. grauat nos tñ
in hoc corpore constitutos quedam
terrena contagio que ñ grauaret
si nos exueret magis ueterem ho¬
minem cum induimus grãm qͣn
suꝑuestire mallemus. Minorem
etiam laborẽ nob̾ expoliatꝰ homo
uetus: qͣm suꝑuestitus asterret.
Nam qͦd expoliamur abicimus:
qͦd suꝑuestimur indumus. Q id̾o
ingemiscimus & laboramus do¬
uec mortale hoc uetĩs hominis
indumentum. & errori effectum
obnoxium: nouitate sue uite spi¬

Expanded text:
cato obnoxios dies meos nosti; dicato obnoxios dies meos nosti; dies enim uitae huius quae peccato est obnoxia breues sunt, dies autem uitae aeternae sine fine. Aut certe sic — nostrum est enim argumentis quaerere ueritatem, tuum est eligere quid sequaris —: ne peccatum, inquit, cresceret, adbreuiasti dies uitae humanae qua uiuimus in his terris, et tamen, cum maturior in hoc breui cursu istius uitae finis sit peccatorum mortis celeritate, substantia mea tamquam nihil ante te, quia, etsi ad imaginem et similitudinem dei facti sumus, grauat nos tamen in hoc corpore constitutos quaedam terrena contagio, quae non grauaret, si DOS exuere magis ueterem hominem, cum induimus gratiam, quam superuestire mallemus; minorem enim laborem nobis expoliatus homo uetus quam superuestitus afferret. nam quod expoliamus, abicimus, quod superuestimus, includimus et ideo ingemescimus et laboramus, donec mortale hoc ueteris hominis indumentum errori effectum obnoxium nouitate suae uitae spi
Abbreviated transcription (Latin):
uens: quod simachus manifestius
expressit dicens: & uita mea tan¬
qͣm nichilum ante te. Sunt au¬
tem qui breues putant dies dic¬
tos: quia simachus spithamas po¬
suit. Spitamen autem. palmus ẽ.
Q quia palmo mensus dicitur
d̃s celum. palma autem uel pal¬
mus portio manus est metientis. & ali¬
quid comp̃hendentis Ideo tanqͣm bre¬
ues dies estimant nuncupatos: cum
cognitio dei ꝑ mensuram ut
supͣ diximus possit intelligi. Ce¬
lestis autem ista cognitio. ut ad
mensuram facta sint omnia. i
gͦ bitues s magni dies ꝓpħe pos¬
sunt intelligi: qͦs ds̃ mensus est
palmo. qͦm mensus ẽ celum. Neq
enim breues sue uite die ᷤᷤ diceret. qui
p̾ea ait. heu me quia incolatus
meus ꝓlongatus est: Nisi forte qͥa
ꝓpter peccata hominũ d̃ Breuio¬
res uite istius dies fecit. que an¬
te & nongentis & septingentis an¬
nis extendebatur: ut nunc intra
centum annoꝵ curricula dauda¬
tur. Sic gͦ intelligendum: ecce pec¬

Expanded text:
vens . Quod Symmachus manifestius vens . Quod Symmachus manifestius expressit dicens: Et vita mea tamquam nihilum ante te. 21. Sunt autem qui breves putant dies dictos, quia Symmachus σπιθαμὰς posuit: σπιθαμὴ autem palmus est; et quia palmo mensus dicitur Deus 851 coelum palma autem vel palmus portio manus est metientis, et aliquid comprehendentis, ideo tamquam breves dies aestimant nuncupatos; cum cognitio Dei per mensuram, ut supra diximus, possit intelligi: coelestis autem ista cognitio, ut ad mensuram facta sint omnia. Non ergo breves, sed magni dies Prophetae possunt intelligi, quos Deus mensus est palmo, quo mensus est coelum. Neque enim breves suae vitae dies diceret, qui postea ait: Heu me! quia incolatus meus prolongatus est ; nisi forte quia propter peccata hominum breviores vitae istius dies fecit Deus, quae ante et nongentis et septingentis annis extendecentum annorum curricula claudatur. sic ergo intellegendum: ecce pec
Abbreviated transcription (Latin):
tus est ds̃. quis mensus manu ẽ¬
aqͣm & celum palmo. & unuer¬
sam tertam clausa manu: Quis sta¬
tuit montes in statera: Wideamus
ne forte hic sensus hoc sermone col¬
ligendus. sit eo quod cognitos dies
omniũ habeat ds : cui nichil ĩmen¬
sum sit. quod omnia mensura qua¬
dam sue scientie comp̃hendat. ni-¬
chilq ei inestimabile. nichil inexa¬
minatum aq inenumerabile: qui
nouisti dies meos. Non te pretereuĩ
cotidiani accus inci: peccata mea.
ante oculos tuos posuisti. Ꝙ ideo
substantia mea tanqͣm nichilum
ante te. Quid enim ẽ homo nͥ qͥa
memor cuis es: homo uanitati si¬
milis factus est. Homo in peccato.
& si aliqͥd habeat ꝓbitatis attr
uirtutis: recte cet̾is terrenis ani¬
mantib antefertur: & in conspec¬
tu animaliũ quib ẽ p̃positus an¬
tecellit. In conspectu autem d̃i. tan¬
qͣm nichil est eius substantia. Sn¬
de &e alibi ait. Qm̃ ñ iustificabit᷑
in conspectu tuo omnis homo ui

Expanded text:
tus est deus: quis mensus est manu tus est deus: quis mensus est manu aquam et caelum palmo et uniuersam terram clausa manu? quis statuit montes in statera?, uideamus, ne forte hic sensus hoc sermone sit colligendus, eo quod cognitos dies omnium habeat deus, cui nihil inmensum sit, qui omnia mensura quadam suae scientiae comprehendat, nihilque ei sit inaestimabile, nihil inexaminatum atque inenumerabile, qui nouisti dies meos, non te praetereunt cotidiani actus mei, peccata mea ante oculos tuos posuisti et ideo sui stantia mea tamquam nihil ante t e. quid enim est homo nisi quia memor eius es? h o mo uanitati similis factus est, homo in peccato et, si aliquid habeat probitatis atque uirtutis, recte ceteris terrenis animantibus antefertur et in conspectu animalium quibus est praepositus antecellit, in conspectu autem dei tamquam nihil est eius substantia. unde et alibi ait: quoniam non iustificabitur in conspect
Abbreviated transcription (Latin):
um. Illa gͦ desid̾aui. illa exoptaui:
Q ideo diem hominis ñ requisiui.
Quod si palestas accipimus dies:
ex nomine intelligimus plenos cer¬
taminis & laboris. Qm̃ paleste
luctatores in agone dicuntur: qͥ
luctantur ad coronã. Ergo quia
& nobis lucta ñ solum aduersus
carnem & sanguinem est. s etiã
aduersus sp̃italia nequitie in ce¬
lestib: dies nr̃i hoc est uite istiuᷤᷤ
in labore sunt & dolore. nde in
posteriorib ait. Anni nr̃i sicut a¬
ranea meditabuntur: dies annorum
nr̃oꝵ in ipsis septuaginta anni.
Si autem in potentatib octogin¬
ta anui: & plurimum eoꝵ labor
& dolor. Unde apłs paulus abũ¬
dantiꝰ cet̾is apłis laborauit: ut le¬
gitime certando ad cororiam qͣm
cuꝑet ꝑueniret. S tam̃ quia &
architectoꝵ mensure paleste dici
feruntur. quib ad structure nu¬
merum uel modum spacũ colli¬
geudum edificia metiuntur. locũ¬
q eum cin quo edificia sunt
locanda. oe quia ꝑ ysaiam locu¬

Expanded text:
um. illa ergo desideraui, illa exoptaui um. illa ergo desideraui, illa exoptaui et ideo diem hominis non requisiui. Quodsi \'palaestas\' accipimus \'dies\', ex nomine intellegimus plenos certaminis et laboris, quoniam palaestae luctatoies in agone dicuntur qui luctantur ad coronam. ergo quia et nobis lucta non solum aduersus carnem et sanguinem est, sed et aduersus spiritalia nequitiae in caelestibus, dies nostri; hoc est uitae istius, in labore sunt et dolore. unde et m posterioribus ait: anni nostri sicut aranea meditabantur. dies annorum nostrorum in ipsis septuaginta anni, si autem in potentatibus, octoginta anni, et plurimum eorum labor et dolor. unde et apostolus Paulus abundantius ceteris apostolis laborauit, ut legitime certando ad coronam quam cuperet perueniret. Sed tamen, quia et architectorum mensurae palaestae dici feruntur, quibus ad structurae numerum uel modum spatii colligendum aedificia metiuntur locumque eum, in quo aedificia sunt locanda, et quia per Esaiam locu
Abbreviated transcription (Latin):
dit suꝑ omnes celos ad dei sedem:
homines autẽ a pͥmo celo ad secun¬
dum. & deinceps a scđo ad tercium.
& ab illo ꝑ distinctiones fere ad sep
cẽ numerus mansionũ: utiq nu¬
merus & dierum est ꝑ quos ad ce¬
li altitudinem ꝑuenitur. Ecce in¬
quit ueteres posuisti dies meos.
Alius habet palestas posusti di¬
es meos. Si fđ̃m septuaginta ui¬
ros uet̾es acceꝑimus dies hoc est
scdm uet̾em hominem. intelligi¬
mus exactos. S uetus homo nr̃
affixus ẽ cruci. Ergo & uetus
dies p̃teriit. nouus uenit. Ilius
dies hominis. alius dies xp̃i: qui
abraham uidit & gauisus ẽ. De
quo & dauid ait. Hec est dies qͣm
fecit dñs : exultemus & letemur
in ea. Sc̃s gͦ in die dñi exultat
in die nouo. in quo dñs deus il¬
luxit nobis. & dedit nouam luc̃.
innoxiam uitam & integram ie¬
formatis. Ideo uir iustus secuiꝰ
men solis illic lucebit aut lune. s
dñs illuminabit suꝑ populum su¬

Expanded text:
dit super omnes caelos ad dei sedem, dit super omnes caelos ad dei sedem, homines autem a primo caelo ad secundum et deinceps a secundo ad tertium et ab illo per distinctiones fere ad septet numerus mansionum, utique numerus dierum est per quos ad caeli altitudinem peruenitur. Ecce, inquit, ueteres posuisti dies meos. alius habet: palaestas posuisti dies meos. sisecundum Septuaginta uiros \'ueteres\' accipimus \'dies\', hoc est: secundum ueterem hominem intellegimus exactos. sed uetus homo noster affixus estcruci; ergo et uetus dies praeteriit, nouus uenit. alius enim dies hominis, alius dies Christi quem Abraham uidit et gauisus est, de quo et Dauid ait: hic est dies quem fecit dominus; exultemus et laetemur m eo. sanctus ergo in die domini exultat, in die nouo in quo deus dominus inluxit nobis et dedit nouam lucem innoxiam uitam et integram reformatis. ideo uir iustus securusmen solis illic lucebit aut lunae, sed dominus inluminabit super populum su