comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pugnis s q̃libet feruida lacessabat ĩ¬
tentio. uñ ⁊ pugna nom̃ accepit: pꝰca
belus ferreũ gladium pͥm᷑ ꝓdux̃. a qͦ
⁊ bellum placuit noiari. Consilium
atrox. crudele p̃sidiũ. feriua cogita¬
tio. Nam ⁊ si datũ est pꝰ illi iner¬
mem facile uinc̾e: tñ crimni appli¬
candum ẽ qd iñ pt̾itas potuit int̾i
pectacula uoluptatũ leticiã uolu¬
mꝰ ẽẽ ppłoꝵ. nec erig̾e debet mo¬
tus iraꝵ: qͦ ad remissionẽ animi ꝯstat
inuentum. Io.Rt. tot expensaꝵ onͦ
strepitꝰ: s pacis ornat᷑. Mores ꝑegͥnos
abicite. romana sit uox pleb qd̾ delecꝰ¬
tet audiri. Conuitia nͨ gaudiũ pari¬
unt: n de leticia ꝓcreant᷑. Hoc fuit
certe qͦ culpabatisꝰ in exteros. nolite mͦ
uitia turbulenta ꝯtͣhere. q̃ uidetis ali¬
os abiecisse. atq iõ edictali pͣginate
diffinim᷑ ut si atroces iniurias inqͣmpi¬
am senatoꝵ uor miusta p̃sum ꝓsent.¬
ut ad teliani atq agapiti illustrium

Expanded text:
pugnis se quamlibet fervida lacessebat inpugnis se quamlibet fervida lacessebat intentio, unde et pugna nBelus ferreum gladium primus produxit, a quo et bellum placuit nominari. Consilium atrox, crudele praesidium, ferina concertatio. Nam et si datum illi est prius inermem facile vincere, tamen crimini applicandum est, quod inde posteritas potuit interipectacula voluptatum laetitiam volumus esse populorum, nec erigere debet motus irarum, quod ad remissionem animi constat inventum. ideo enim tot expensarum onstrepitus, sed pacis ornatus. mores peregrinos abicite: Romana sit vox plebis, quam delectet audiri. convicia nec gaudium pariunt nec de laetitia procreantur. hoc fuit certe, quod culpabatis in exteros: nolite modo vitia turbulenta contrahere, quae videtis alios abiecisse. Atque ideo edictali programmate definimus, ut, si atroces iniurias in quempiam senatorum vox iniusta praesumpseut ad Caeliani atque Agapiti illustrium
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝑicula subiturũ. s ut honestatem
libent̾ amplectim᷑. ut alt̾utra uissiõe
pensata resartiat᷑ ciuib escissa ꝯcordia.
ꝑm̃ nullũ abspectaculoꝵ gaudio re¬
mouemꝰi: s seditionis semina radicit᷑
amputamꝰ. Int̾ sit gͥ int̾ splendorem
ur̃m moresq mediocres. refugite taleᷤ
fimiliares qui sint iniuriaꝵ ministri.
qui honori ur̃o nitant᷑ ascrib̾e. qͦd dere¬
linquunt.⁊ dũ leuitates suas ex ser̾e cu¬
piunt: urãm reu̾entiam implicare
ꝯtendunt. uos .R. quos semꝑ gͣuitas de¬
cet: nolite truculent̾ insequi mnania
mñeat᷑ aomissum in p̃fecti urb notictã
deferat᷑. ut culpa legib ñ ꝑ p̃sumptã
coħ̾ceat᷑ iniunani. Quid .i. discre¬
pat a peccante: qui se ꝑ excessũ nitit᷑
uindicare. In penitenda ẽ ultio de ciue
q̃ legib uenit. ⁊ excellent̾ uidet᷑ de pul¬
sato trium phasse:. qui uictor ꝓnuntia¬
tur a iuidice. Int̾ ip̃os qͦ adu̾sarios ut
scitis ñ errãt pꝰ armata c̾tamina. s p

Expanded text:
est, pericula subiturum. Sed ut honestatem libenter amplectimur; ut alterutra jussione pensata resarciatur civibus scissa concordia. Proinde nullum a spectaculorum gaudio removemus, sed seditionis semina radicitus amputamus. Intersit igitur inter splendorem vestrum moresque mediocres: refugite tales familiares, qui sint injuriarum ministri: qui honori vestro nitantur ascribere, quod delinquunt et dum levitates suas exerere cupiunt, vestram reverentiam implicare contendunt. vos enim, quos semper gravitas decet, nolite truculenter insequi inaniamereatur, admissum, in praefecti urbis notitiam deferatur, ut culpa legibus, non per praesumptam coerceatur iniuriam. quid enim discrepat a peccante, qui se per excessum nititur vindicare? impaenitenda est ultio de cive, quae legibus venit: et excellenter videtur de pulsato triumphasse, qui victor pronuntiatur a iudice. Inter ipsos quoque adversarios, ut scitis. non erant prius armata certamina, sed
Abbreviated transcription (Latin):
os seriuił furor armat᷑. ⁊ que ilł hiel¬
nitas nr̃a leticie cã p̃stitit: intustices
audatia plectenda conũtit. aial¬
mentie nr̃e solita ꝑuisione ꝯ pͥmim̃.
ne paulatĩ sinendo gͣuiorẽ undicare
cogam᷑ offensam. Benigni quippe
pͥncipis ẽ si tam delicta ulsiꝰ punire ꝗͣ
polere. ne aut acrit̾ uindicando estimet᷑
nmn. aut leuit̾ agendo putet᷑ inꝓui¬
dus. atꝙ iõ p̃senti diffinitione sancti¬
m. ut si c̃piam senatoris famuł. minge¬
nui cede fu̾it fortasse u̾sat᷑. eum tͣdat le¬
gib impetitũ ut facti qͣlitate discussa:

Expanded text:
oxios servilis furor armatus, et quod illis humanitas nostra laetitiae causa praestitit, in tristitiam audacia plectenda convertit. mentiae nostrae solita provisione comprimimus, ne paulatim sinendo graviorem vindicare cogamur offensam. benigni quippe principis est non tam delicta velle punire quam tollere, ne aut acriter vindicando aestimetur nimius aut leniter agendo putetur improvidus. Atque ideo praesenti definitione sancimus, ut, si cuiuspiam senatoris famulus in ingenui caede fuerit fortasse versatus, eum tradat legibus impetitum, ut facti qualitate discussa
Abbreviated transcription (Latin):
maxime tñ optamꝰ bñ geri regioni
licanis. uͥ ⁊ recens uastatio ñ portare
riam. ⁊ ip̃a initia bene plantare dea
nr̃i nominis famã. Pͥncipis siqͥd ape¬
onẽ longe lateq disseminat. subitͥ
ꝓsit eis destinata defensio. nͭ alis
mͣ opp̾ssione lib̾ari. Wandilisio uiro¬

Expanded text:
maxime tamen optamus bene geri in regionibus Gallicanis, ubi et recens vastatio non portat iniuriam et ipsa initia bene plantare debent nostri nominis famam. principis siquidem opinionem longe lateque disseminat subiectorum prosit eis destinata defensio nec aliqumur oppressione liberari. XXXVIIII.
Abbreviated transcription (Latin):
olerabile fit om̃e qd eqͣbili ordina¬
tione disponit᷑. qr diu̾sum onus
sub cõmunione subiectos certũ ẽ ñ gͣua¬
re. Pars enĩ extrema ad unũ quẽq redit.
cũ sũma uniu̾sos incluserit. Tritici itaq
spẽm qͣm obex̃cituales expensas nr̃a ꝑ
uidentia de italia destinauit. ne fatiga¬
ta ꝓuintia hui p̃bitione lecłet᷑: ad castel¬
la supͣ druentiã constituta. de massiliẽ¬
sib horreis ꝯstat ẽẽ portanda. Q pp iu¬
bem᷑ ut studiũ deuehendi supͣdicte sp̃ei
cõmune subeat᷑. qͣtmꝰ celent̾ possit fi̾:

Expanded text:
olerabile fit omne quod aequabili ordinatione disponitur, quia divisum onus sub communione subiectos certum est non gravare: pars enim extrema ad unumquemque redit, cum summa universos incluserit. Tritici itaque speciem, quam ob exercituales expensas nostra providentia de Italia destinavit, ne fatigata provincia huius praebitione laederetur, ad castella supra Druentiam constituta de Massiliensibus horreis constat esse portandam. Quapropter iubemus ut studium devehendi supradictae speciei commune subea
Abbreviated transcription (Latin):
sensum nr̃e pietatis turba multi¬
plex cogitatõnis intͣret. ⁊ diu̾sas regni
partes ꝯsueta sedulitate respic̾et. festi¬
ie tñ remedia ur̃e utilitatis aspeximũ.
Qñ apd̾ conscientiã nr̃am lesionis ge¬
us ẽ ꝓfut᷑a tardare. ni possumꝰ estimare
iocindũ: qd ingͣta fu̾it dilatione suspñ¬
sum. slam excrescentib morb̾ lesio de¬
bachari ꝑmittit᷑: t̃ medicina differt᷑.
ob itaꝙ hostili ferocitate uastatis ꝑ
tionẽ. qr ñ gͣtulam᷑ exig̾e: qd̾ tristis nõ¬
citur solutor offerre. Ita tñut de ulł q̃
ꝯstat intacta ex̃cituales uiuent᷑ expen¬
se. qr in totum deuotio deser̃e ñ debet.
quos ꝑ se laboreire cognoscit. Inualidꝰ
siquid̃ ẽ ieumꝰ defensor. nͨ auimꝰ ministt

Expanded text:
sensum nostrae pietatis turba multiplex cogitationis intraret, et diversas regni partes consueta sedulitate respiceret, festine tamen remedia vestrae utilitatis aspeximus: quoniam apud conscientiam nostram laesionis genus est, profutura tardare, nec possumus aestimare jucundum, quod ingrata fuerit dilatione suspensum. Nam excrescentibus morbis laesio debacchari permittitur, cum medicina differtur. Vobis itaque hostili ferocitate vastatis prtionem: quia non gratulamur exigere, quod tristis nocitur solutor offerre. ita tamen ut de illis, quae constat intacta, exercituales iuventur expensae: quia in totum devotio deserere non debet quos pro se laborare cognoscit. invalidus est siquidem ieiunus defensor nec animus ministrat
Abbreviated transcription (Latin):
citͦ nr̃ intͣuit. siqͣ mancipia seruiti¬
um declinantia. ad alios se qmͣ quib
fundi ñ decent iura imꝑante uisti¬
cia. nͨ potest abicto fauere seriutio lib̃¬
tatiꝰ defẽsor. Alioꝵ forte regũ p̃lia captaꝵ
ciitatũ. aut p̃das appetũt: aut rui¬
nas. Nob̃ ꝓpositũ est ło iuuantes
uinc̾e: ut subiecti se doleant nr̃m
dominiũ tardiꝰ acqͥsisse. Uniuersis
uãuis possessorib arelatñsib. t .r.

Expanded text:
rcitus noster intravit, si qua mancipia servitircitus noster intravit, si qua mancipia servitium declinantia ad alios se, quam quibfundi non decent iura imperante iustitia nec potest abiecto favere servitio libertatis defensor. Aliorum forte regum proelia captarum civitatum aut praedas appetunt aut ruinas: nobis propositum est deo iuvante sic vincere, ut subiecti se doleant nostrum dominium tardius adquisisse. XLIIII. NIVERSIS POSSESSORIBUS ARELATENSIBUS T
Abbreviated transcription (Latin):
on occurrit᷑ sub pͥncipe benigno
remedia postulare subiectos.
qm̃ supplicationẽ p̃cedit humanitas.
et miro modo p̾t̾iora siunt uota quã
p̃stita. Nuꝑ siquid̃ moti iusticia iusse¬
ram᷑ ut pars aliqͣ ulesa ꝑuintie gothiͦ
nñs alimoniã reꝑtã p̾stare: S qr licet
pͥncipẽ semꝑ humaniora censere. dũ
res illatione gͣuarent᷑. ex italia desti¬
nauimꝰ ex̃cituales expensas. ut ad
defensionẽ urãm directꝰ ex̾cit᷑ nr̃is hu
tirent. Ducib etiã ac p̃̾positis sufficiẽ¬
tem tnͣsmisimꝰ pecunie qnͣtitatẽ: ut
eoꝵ p̃bende q̃ ñ potuer̃t ꝯuehi. ibi de¬
buissẽt sine alicꝰ dispendio cõparari.
qr dilectu ur̃o nͨ illa uolumꝰ impon̾e.
q̃ uos potuistis ut arbit᷑mur offerre.
Uiugis spartario theodorͣus rex.
electam᷑ uire romano uiu̾e. qͦs
armis cupimꝰ uindicare. nec
minor nob̾ ẽ cura rerũ moraliũ. qmͣ
potest cẽ belloꝵ. Quid enĩ ꝓficit bar¬
baros remouisse confusos: nͥ uiuat᷑

Expanded text:
on occurritur sub principe benigno remedia postulare subiectos, quoniam supplicationem praecedit humanitas et miro modo posteriora fiunt vota quam praestita. nuper siquidem moti iustitia iusseramus, ut pars aliqua illaesa provinciae Gothis nostris alimonia reperta praestaret. Sed quia licet principem semper humaniora censere, dum res illatione gravarentur, ex Italia destinavimus exercituales expensas, ut ad defensionem vestram directus exercitus nostris humtirent. Ducibus etiam ac praepositis sufficientem transmisimus pecuniae quantitatem, ut eorum praebendae, quae non potuerunt convehi, ibi debuissent sine alicuius dispendio comparari, quia delectui vestro nec illa volumus imponere, quae vos potuistis, ut arbitramur, offerre. XLIII. UNIGIS SPATHARIO THEODERICUS REX.electamur iure Romano vivere quos armis cupimus vindicare, nec minor nobis est cura rerum moralium quam potest esse bellorum. quid enim proficit barbaros removisse confusos, nisi vivat
Abbreviated transcription (Latin):
ueo dementissime pͥncipum¬
limͦ hactenꝰ indicare filii nr̃i
głose recordationis occasum:
ne amantis led̾emꝰ animũ ꝑ tͥstia nuntioꝵ.
ẜ nc̃ uiuante d̾o. qui consueuit casꝰasꝑos
in ꝓsꝑa cõmutare. illa mag̃ eligimꝰ ĩ ũrã
eferre noticiã. de quib nob̾cũ positi.: par¬
nopata exultatione gaudeatis. Iuuat .i.
diuina inun̾a diligentib confiter. ꝑdimi¬
nͦꝰ ad cept᷑ uir̃ fr̃na nob̾ ꝓximitate con¬
unctũ. qui regiã dignitatẽ cõmuni no¬
diũ consilii robore sustineret. ut et uie
aoꝵ suoꝵ p̃pureo decore fulg̾et. et ani¬
mos nr̃os solatiũ prudentis elig̾et. Iun¬
ꝓte nẽ uota felitia ut sic̃ nos iimꝑio pie¬

Expanded text:
ementissime principummus hactenus indicare filii nostri gloriosae recordationis occasum, ne amantis laederemus animum per tristia nuntiorum: sed nunc iuvante deo, qui consuevit casus asperos in prospera commutare, illa magis elegimus in vestram deferre notitiam, de quibus nobiscum possitis participata exultatione gaudere: iuvat enim divina munera diligentibus confiteri. Perduximus ad sceptra virum fraterna nobjunctum, qui regiam dignitatem communi nobiscum consilii robore sustineret; ut et ille avorum suorum purpureo decore fulgeret, et animos nostros solatium prudentis erigeret. Jungite nunc vota felicia; ut, sicut nos in imperio pie
Abbreviated transcription (Latin):
grã p̃iudiciali uacabat alias labore. ut
te sententie sue topiosa laude cõpłet.
Non .ii. ꝓpͥos fines sub te ulla dignitas
tustodiuit. qñ consciẽtie tue ꝯstat cre¬
ditum qd̃ a multis fuit p̾cib sinc̾issieͫ
ꝑagend̾. Hesciuit qͥsꝙͣ de te murmu¬
rare contͣna. c̃ tũ de pͥncipali gͣtia su¬
stin̾es inuidiã. derogare cupientes ui
cit integͥtas actionis. adu̾si tui sepe lo¬
cuti sunt coacti: qd̃ animꝰ ñ habebat.
Nam queliba̾t malitia formidat con¬
tra manifesta bona aliquid ꝑfuti: dum
gn̾alib odiis ũef̃ exponi. Egisti rer̃
dñõ iudicẽ familiarẽ. et int̾num
teui.Nam c̃ eẽt publica cura ms¬
tus. sententias p̾dentiũ. atius fabis
exigebat. ut factis ꝓpͥis se eqͣret a¬
quis. Stellaꝵ cursus. marissinꝰ. aon¬
um miracula. rimator acutisim᷑ iꝰ¬
bat. ut rer̃ nat̾is cdiligenti ꝑscrutans
quidã pur purat᷑ uid̾et᷑ eẽ philosopra

Expanded text:
gratia praeiudiciali vacuabat alios labore, ut gratia praeiudiciali vacuabat alios labore, ut te sententiae suae copiosa laude compleret. Non enim proprios fines sub te ulla dignitas custodivit, quando conscientiae tuae constat creditum, quod a multis fuit proceribus sincerissime peragendum. nescivit quisquam de te summurmurare contraria, cum tamen de principali gratia suscit integritas actionis, adversi tui saepe locuti sunt coacti quod animus non habebat. Nam quaelibet malitia formidat contra manifesta bona aliquid profiteri, dum generalibus odiis veretur exponi. Egisti rerum domino judicem familiarem, et internumem. nam cum esset publica cura vacuatus, sententias prudentium a tuis fabulis exigebat, ut factis propriis se aequaret antiquis. stellarum cursus, maris sinus, fontium miracula rimator acutissimus inquirebat, ut rerum naturis diligentius perscrutatis quidam purpuratus videretur esse philosophus.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qd̾ uidebaris equissimo pͥncipi glo¬
bili sequestratione diuisꝰ. Int̾pellanti¬
um te pondib sapientissimꝰ arbit̾ one¬
rabat. tm̃q de animu tui cognita discep¬
tione p̃sumpsit: ut in beneficiis locũ
tuũ p̃staret estuantib sñ aliqͣ cunctatõ¬
ne iuditiũ. Qciens ille te gͣnde uis p̃cib
imputauit. dum ñ suffic̾ent ad pͥmor¬
dia tua. quos tanta lõgeuitas etatis in¬
struxat: Erat planeꝙ in te p̾dicaret
eximiũ. animũ ad ꝑmerenda bñfitta pa¬
tulum. et contͣ uitia cupiditatis obstruc¬
tum. dum nescio qͦ pacto rara ẽ in ho¬
minib manꝰ clausa: et aꝑta iusticia. Ue¬
niam᷑ ad magist̾iam ma dignitatem.
qͣñ pecunie dignitate. s moꝵ nosceris
suffragio ꝯsecut᷑. qͦ loco positꝰ. semper
q̃storib affuisti. Nam c̃ opꝰ eẽt eloquio
defecato: cã tuo ꝑtinꝰ credebat᷑ ingenio.
Exigebans a benigno pͥncipe. ꝙ se tibi
nou̾at minime cõmisisse. et quadam

Expanded text:
est quod videbaris aequissimo principi gloest quod videbaris aequissimo principi globili sequestratione divisus. interpellantium te ponderibus sapientissimus arbiter onerabat tantumque de animi tui cognita disceptatione praesumpsit, ut in beneficii locum tuum praestaret aestuantibus sine aliqua cunctatione iudicium. Quotiens ille te grandaevis proceribus inputavit, dum non sufficerent ad primordia tua, quos tanta longaevitas aetatis instruxerat? erat plane quod in te praedicaret eximium, animum ad promerenda beneficia patulum et contra vitia cupiditatis obstructum, dum nescio quo pacto rara est in hominibus manus clausa et aperta iustitia. Veniamus ad magisteriam dignitatem, quam non pecuniae largitate, sed morum nosceris suffragio consecutus: quo loco positus semper quaestoribus affuisti. nam cum opus esset eloquio defaecato, causa tuo protinus credebatur ingenio. exigebaris a benigno principe quod se tibi noverat minime commisisse et quadam
Abbreviated transcription (Latin):
assiduus eregit m̾itis ut uia facet. que
suꝑna giã custodiret. slam q̃ ille i¬
nim aut ex̾citib p̃ficiens. c̃ uictora ñ
recepit: aut uidicẽ ungens. ñ uistutĩ¬
mũ cõꝑbauit: Cũ futis reb eũ cirdes
habere tc̃tatum. Nam qd̾ concepilet
animꝰ. recldebat sem ꝑ effectꝰ. miroꝙ
sapientie studio ñ habebat dubut. qd̾¬
u̾actꝰ p̃uidebat ẽ uentut. deniq ex tẽ
ꝓbare possumꝰ eximiũ pͥncipis inattũ.
quẽ pͥmeuũ recipiens ad questoris osti¬
tiũ mor reꝑꝑit. ꝯscientia p̾ditũ. et le¬
gum eruditione maturã. fuisi nimit
summa laus tempoꝵ. ut illũ sic ad oiã
sollicitũ in offensa redises famulatione
secur̃: dum molem tantã regał ingeris
facundie tue irib susti̾es. Te indictio¬
nib amenũ. te aditiciã rigidũ: te hũit
a cupiditatib alienũ. ẜenesitia quippe
ip̃iꝰ mulla ab hominabili taxationeus¬
debas. ut honor tͥ ad optionis diuitias
ꝑficet. dum minime p̃tio subiac̾et. ħc̃

Expanded text:
tis, ut illa faceret quae superna gratia custodiret. Nam quem ille virum aut exercitibus praeficiens cum victoria non recepit aut iudicem cingens non iustissimum comprobavit? cum futuris rebus eum crederes habere tractatum: nam quod concepisset animus, reddebat semper effectus miroque sapientiae studio non habebat dubium, qpraevidebat esse venturum. Denique ex te probare possumus eximium principis institutum. quem primaevum recipiens ad quaestoris officium mox repperit conscientia praeditum et legum eruditione maturum, fuisti nimirum summa temporum laus, ut illum sic ad omnia sollicitum inoffensa redderes famulatione securum, dum molem tantam regalis ingenii facundiae tuae viribus sustineres. te in dictationibus amoenum, te ad iustitiam rigidum, te habuit a cupiditatibus alienum. Beneficia quippe ipsius nulla abominabili taxatione vendebas, ut honor tibi ad opinionis divitias proficeret, dum minime pretio subiaceret. hinc
Abbreviated transcription (Latin):
iraꝵ ñ ꝑdurat austerꝰ. suaꝵ ret̃ dits¬
tor egͥiꝰ. Et dum nesciat aliena quer.
nouit ꝓpͥa largͦ offerre. Hos gͥ mors
tio diuina solidauit. qñ semꝑ bene gn¬
tur. si celestis met᷑ humanis mothyq
ponat᷑. hinc .N. uͥtutum om̃iuinsa¬
mitur manifesta cognitio. hinesq¬
entia u̾itatis sapore condit᷑. Sic adõ
redoit᷑ humił: qmͦ imbuit doctum
celestis. huic gͦ patres conscrpn do e¬
spice a duodecima indictione p̃fecͥtmi
p̃toriane regendam tribumꝰ digna¬
tem: ut querelas om̃s infideliũ nri¬
natione collectas. cło p̃stante suam
gͥtate cõponat. faciatq tã nuint
de sicd̾atus: ut cunctis possit eẽ mutꝰ

Expanded text:
irarum non perdurat austerus: suarum rerum distrirarum non perdurat austerus: suarum rerum distributor egregius et dum nesciat aliena quaerere, novit propria largus offerre. hos igitur mores lectio divina solidavit, quando semper bene geritur, si caelestis metus humanis motibus obponatur. hinc enim virtutum omnium sumitur manifesta cognitio: hinc sapientia veritatis sapore conditur, sic ad omnia redditur humilis, quem inbuit doctrina caelestis. Huic ergo, patres conscripti, deo auspice a duodecima indictione praefecturae praetorianae regendam tribuimus dignitatem, ut querellas omnes infidelium nundinatione collectas deo praestante sua integritate componat faciatque tam nimium desideratus, ut cunctis possit esse bene
Abbreviated transcription (Latin):
ut nec ꝓuintiales ꝑcelleret. nec siscum
nr̃m expensaꝵ om̃ib ingͣuaret. arma
eiꝰ nulla possessor dampna senserunt.
ie. Mox ãt̃ ut tempꝰ clausit nauiũ cõ¬
meatũ. belliq cura resoluta ẽ: ingeniũ
suũ legum potꝰ ductor ex̃cuit. sanans
sñ dampno litigantiũ. qd̾ añ sub p̾tio
ꝯstabat ẽẽ lac̃atum. Talem metalli in
asia. talem catonis in hispania legunꝰ
fuisse ducatũ: qui plus te sua discrpli¬
na ꝗͣ ꝑ arma laudati s. ñ iniuria: qͥa
hostem ꝯgredi uariꝰ semꝑ euentꝰ est.
uidubitata u̾o gła. moꝵ custodisse m̃¬
suram. Quid gͦ: Numquid alias¬
ne p̃sumens. aliqͣ se elatione iatas
dum familiare ẽ hominib extoli
bñ de se cognouit estimanie Nonu
tanta se cõmunione tͣcͣtauit. ut pͥn¬
pis sbi grãm ad bñficia tm̃ crecłe ent
concessa: Benuiolus cunctis. mod̾ahͥ¬
ꝓsꝑis. ignorans nͥ gͣuit̾ lascessit᷑ rasi.
qui c̃ sit iusticia rigidꝰ. ad remissiones

Expanded text:
ut nec provinciales percelleret nec fiscum ut nec provinciales percelleret nec fiscum nostrum expensarum oneribus ingravaret. arma eius nulla possessorum damna senserunt. ie. Mox autem ut tempus clausit navium commeatum bellique cura resoluta est, ingenium suum legum potius auctor exercuit, sanans sine damno litigantium quod ante sub pretio constabat esse laceratum. talem Metelli in Asia, talem Catonis in Hispania legitis fuisse ducatum, qui plus de sua disciplina quam per arma laudati sunt: non iniuria. quia hostem congredi varius semper eventus est, indubitata vero gloria morum custodisse mensuram. Quid ergo? num quid tali actione praesumens aliqua se elatione iactavit, dum familiare est hominibus extolli, cum bene de se cognoverint aestimari? nonne tanta se communione tractavit, ut principis sibi gratiam ad beneficia tantum crederet esse concessam, benivolus cunctis, modis, ignorans nisi graviter lacessitus irasci? qui cum sit iustitia rigidus, ad remissiones
Abbreviated transcription (Latin):
ti: ita uob̾ antiqͣ rer̃ ꝑgenies imꝑaret.
Credimꝰ patres conscrpti. et si aohuc
referre uolumꝰ bñficia collata suꝑant᷑.
nr̃is qͦ pͥncipiis qnͣto se labore ꝯcessit:
c̃ nouitas regni multa posc̾et ordinari.
Erat solꝰ ad uniu̾sa sufficiens. ip̃m dic¬
iatio publica. ip̃m consilia nr̃a posce¬
bant. et labore eiꝰ actũ ẽ. ne laboraret
imꝑiũ. Repꝑimꝰ eũ quid̾ magistr̃. s i¬
pleuit nob̾ q̃storis officiũ. et m̃cedes ĩtiͤ¬
sima deuotione ꝑsoluens. cautelã qmͣ
ab actore nr̃o didic̃at᷑. libent̾ ħedis uti¬
litatib exibebat. Uer̃ his aliqͥd maiꝰ ad¬
iciens. pͥmordia regni nũ et armis uiuit
et litt̾is. Nam dũ cure litoꝵ regias cogi¬
tationes incesserẽt. subito alitt̾aꝵ pe¬
netralib eiectꝰ. par siuismaiorib duca¬
tum sumpsit intrepidꝰ. cui qr defuit hõ¬
tis: morib triumphauit exiiis. Nã
deputatos gothos ꝓpͥis paiit expensĩ.

Expanded text:
ti, ita vobis antiqua regum progenies inperaret. ti, ita vobis antiqua regum progenies inperaret. cedimus, patres conscripti, et si adhuc referre volumus, beneficia collata superantur. Nostris quoque principiis quanto se labore concessit. cum novitas regni multa posceret Erat solus ad universa sufficiens. Ipsum dictatio publica, ipsum consilia nostra poscebant; et labore ejus actum est ne laboraret imperium. Reperimus eum quidem magistrum, sed implevit nobis quaestoris officium et mercedes iustissima devotione persolvens cautelam, quam ab auctore nostro didicerat, libenter heredis utilitatibus exhibebat. verum his aliquid maius adiciens primordia regni nostri et armis iuvit et litteris. nam dum curae litorum regias cogitationes incesserent, subito a litterarum penetralibus eiectus par suis maioribus ducatum sumpsit intrepidus, cui quia defuit hostis, moribus triumphavit eximiis. Nam deputatos Gothos propriis pavit expensis,
Abbreviated transcription (Latin):
pendit᷑: ꝑ̾dicatio at̃. nͥ bono pͥncipi ñ de¬
betur. Qd̾ p̃coniales uiri creditis his tm̃
fuisse contentũ. ut dños nit̾etur laudare
suꝑsites. a quib dum uicisitudo p̾ͥmi¬
&ꝵ forsitan q̃rit᷑. laboris tedia ñ uitant̃:
Tetendit seĩ ĩ antiqͣ ꝓsapiẽ ñrã. lectio¬
ne discens: qd̾ uix maioꝵ notitia cana
retinebat. Iste reges gothoꝵ longa obli¬
uione celatos latibulo uetꝰtatis eduxit.
iste hamalos c̃ gen̾is sui claritate resti¬
tuit. euident̾ ostendens in septimã deci¬
mã ꝓgeniẽ: stirpẽ nos habere regalem.
originem gothicã ystoriã fecit eẽ roma¬
nam: colligens qͣi in unã coronã gͥmen
floridũ. qd ꝑ libroꝵ campos passim fu̾at
añ disꝑsum. ẜpendite qnͣtũ uosin nr̃a
laude dilex̃it. qui ur̃i pͥncipis nationẽ
docuit ab antiqͥtate mirabilẽ. ut sic̃ fu¬
istis a maiorib uñs semꝑ nobiles estima¬

Expanded text:
penditur, praedicatio autem nisi bono principi non dependitur, praedicatio autem nisi bono principi non debetur. quid, praeconiales viri, creditis his tantum fuisse contentum, ut dominos niteretur laudare superstites, a quibus dum vicissitudo praemiorum forsitan quaeritur, laboris taedia non vitantur? Tetendit se etiam in antiquam prosapiem nostram, lectione discens quod vix maiorum notitia cana retinebat. iste reges Gothorum longa oblivione celatos latibulo vetustatis eduxit. iste Hamalos cum generis sui claritate restituit, evidenter ostendens in septimam decimam progeniem stirpem nos habere regalem. Originem Gothicam historiam fecit esse Romanam, colligens quasi in unam coronam germen floridum quod per librorum campos passim fuerat ante dispersum. Perpendite, quantum vos in nostra laude dilexerit, qui vestri principis nationem docuit ab antiquitate mirabilem, ut, sicut fuistis a maioribus vestris semper nobiles aestima
Abbreviated transcription (Latin):
norb senatorẽ. cͦ si m̃ita ꝯsid̾etis. debemiuᷤ
oñe od soluimꝰ. Qͣ. N. cõpensatione cõm̃¬
dandꝰ ẽ. qui aures dominantiũ luculen¬
ta sepi p̃dicatione compleuit. dignitateᷤ
sbi creditas exina gͣuitate tͣctauit. et ui¬
ut iuaret᷑ ip̃e qui fecit. auegauit so¬
usqd̾om̃s iuuaret. et dum p̃puratas
dediton suo fen̾at laudes. gͥnosum uob̾
st̃n fet impiũ. Commendat. e luã
gentem. qui or̃one placabili ꝑmulcet re¬
giam suminitatẽ. qñ ex uob̾. et alt̾ talis
credit᷑: a quo similia postudent᷑. Patrem
qͦ clementie nr̃e in ip̃a cuna lib̾tatis. qua
disertitudine deuotꝰ asseruit Recolitis q̃¬
admodũ facta eiꝰ orator nob̾ excolebat: uͥ¬
tutes ip̃iꝰ plus mirabiles faciens qmͣ hono¬
res. In absoluto dat᷑ ꝓbare qd̾ dnĩs. estim̃¬
te patres conscripti qͣli grã potustis ab
illo respui: a quoꝵ se corꝑe sic uidebat or¬
nan: Głosis quippe dĩis gͣtiosa s̃ p̃conia
qͣm tribulata:. q stipendiũ et tuanno

Expanded text:
 Senatoren: cuius si merita consideretis, debemus omne quod solvimus. qua enim compensatione commendandus est, qui aures dominantium luculenta saepius praedicatione complevit, dignitates sibi creditas eximia gravitate tractavit et niut miraretur ipse qui fecit. Allegavit solus quod omnes iuvaret et dum purpuratas auditori suo fenerat laudes, gratiosum vobis nostrum fecit inperium. commendat enim suam gentem, qui oratione placabili permulcet regiam summitatem, quando ex vobis et alter talis creditur, a quo similia postulentur. Patrem quoque clementiae nostrae in ipsa curia Libertatis qua disertitudine devotus asseruit! recolitis quemadmodum facta eius orator nobilis excolebat, virtutes ipsius plus mirabiles faciens quam honores. in absoluto datur probare quod dicimus. aestimate, patres conscripti, quali gratia potuistis ab illo respici, a quorum se corpore sic videbat ornari. gloriosis quippe dominis gratiora sunt praeconia quam tributa, quia stipendium et tyranno
Abbreviated transcription (Latin):
Diuti quidẽ differendo ꝑte cunctoꝵ u
ta lassauimͦ. ut et bñiuolentiã inte s¬
uilescit oblatum. et ꝯtͣ dulciꝰ accipitur.
de tuor tempoꝵ laude ꝯtenti. ꝑqͥre oĩa
ad titulos p̃fecture p̃toriane ꝑtinentia. q̃
alior uisa ẽ fraudare cupiditas. Non liceat
qͣmꝗͣ głiari furtis. aut p̃iudicib suis. lum̃
te imisimꝰ reb celatis. qñ nͨ p̾dentie tue
quisꝗͣ potit illud̾e: nec fidẽ aliꝗͣ ablatiõe
lentare. Constitue ⁊ huic regłam clignita¬
ti. qui añ actis fascib mirabił ꝯtinentie
scentie lona. uͥ nullã decet ẽẽ mensuram.
hinc eñi decoꝵ ẽ. t̾minũ ñ habere: ħ ho¬
nesta ꝓbatur ambitio: cꝰ etiã ⁊ nimietas pla¬
cet. Om̃e si qͥd̾ p̃dicandũ. qnͣto ꝓfusius q̃¬

Expanded text:
diutius quidem differendo pro te cunctorum vota lassavimus, ut et benivolentiam in te pvilescit oblatum et contra dulcius accipitur, de tuorum temporum laude contenti: perquire omnia ad titulos praefecturae praetorianae pertinentia, quae aliorum visa est fraudare cupiditas. non liceat quemquam gloriari furtis aut praeiudiciis suis. lumen te inmisimus rebus celatis, quando nec prudentiae tuae quisquam poterit illudere nec fidem aliqua oblatione lentare. Constitue et huic regulam dignitati, qui ante actis fascibus mirabilis continentiae scientiae bona, ubi nullam decet esse mensuram. hic enim decorum est terminum non habere: hic honesta probatur ambitio, cuius etiam et nimietas placet. omne siquidem praedicandum quanto profusius qu
Abbreviated transcription (Latin):
pani legatis nr̃s u̾b insinuanda com¬
palimꝰ. q̃ consuetudine ur̃e serenita
libenter accipite. ut ab omnibuis
euident̾ possit agnosci: ꝓ iuste nob̾
ꝓbamꝰ de ur̃a mansuetudine pollicĩ.
Conuenit .N. cle uoẜ in dubitant̾ pre¬
sumi. qñ et uosꝑ desiderio ur̃o. ĩ his
quos cõmendastis talia facimꝰ. qͣla uo
sꝑasse cognouimꝰ. Iustiniano imꝑatori

Expanded text:
atis nostris verbo vobis insinuanda commisimus, quae consuetudine vestrae serenitatis libenter accipite, ut ab omnibus evidenter possit agnosci quod iuste nobis probamus de vestra mansuetudine polliceri. convenit enim de vobis indubitanter praesumi, quando et nos pro desiderio vestro in his quos commendastis talia facimus, qualia vos sperasse cognovimus. II. IUSTINIANO IMPERATORI
Abbreviated transcription (Latin):
aur similitudine dertuatũ. fidelissima
ẽapellatione ꝯfirmat. ñ tnͣslaticia
ulatione uocabislis honora sorte nã¬
endi. sedant uob̾ hanc felicitatẽ diu
petiã. ut licet grãm p̾stetis exotic̃.¬

Expanded text:
a curae similitudine derivatum fidelissima a curae similitudine derivatum fidelissima rerum appellatione confirmat, non translaticia usitatione vocabuli, sed honora sorte nascendi. cedant vobis hanc felicitatem divina perpetuam, ut licet gratiam praestetis exotic
Abbreviated transcription (Latin):
uites facit. qñ nullũ melius pot̾ eẽ cõpen¬
dum: ꝗͣ laudibꝰ successisse maioꝵ. ꝓbatĩ
ẽ etiã in eobonis dispensatorib nilde eẽ. alii
ꝯtinens. ꝓpͥa sub mod̾atione clistribuens.
et misutata laude mirabił. nulli gͣuit̾ tot
ꝑtulit ꝯsulares. Recipiat ħ audiens frue
semel accepisse palmatã. quid ille cens¬
edꝰ ẽ. qui tot m̾ct᷑ in filiis ꝯsulatꝰ. Et iõ
prẽs conscͥpti alũpnũ nr̃m pausinũ aie¬
ma dignitate uestimꝰ. ut uiuentꝰ elq̃ fui
git m̃itis. trabea ꝙͦ resplendeat tris̃pha¬
i. hc̃ honorẽ decioꝵ familia ñ miratur.
aucoꝵ plena st̃ atria fascib lauieatis alis
tara dignitas ista contingit in hoc decur
ugns pene nascit᷑ ꝯsulares. fauete gͦ
ares conscrpti nr̃is mun̾ib et nr̃o ni¬
homiu̾ candidato. Nam licet nc̃ cupa¬
n om̃ib gn̾alit̾ patres. huic etiam
issipatialit̾ et parentes. Nom̃ ur̃m

Expanded text:
vites facit, quando nullum melius potest esse compenvites facit, quando nullum melius potest esse compendium quam laudibus successisse maiorum. probatum est etiam in eo bonis dispensatoribus nil deesse. alieni continens, propria sub moderatione distribuens et inusitata laude mirabilis, nulli gravis tot protulit consulares. recipiat haec audiens fructsemel accepisse palmatam, quid ille censendus est, qui tot meretur in filiis consulatus? Et ideo, patres conscripti, alumnum vestrum Paulinum aurea dignget meritis, trabea quoque resplendeat triumphali. Hunc honorem Deciorum 154 familia non miratur, quia eorum plena sunt atria fascibus laureatis. Aliis rara dignitas ista contingit, in hoc decursu generis pene nascitur consularis. Favete ergo, patres conscripti, nostris muneribus, et vestro nihilominus candidato. Nam licet nuncupemini omnibus generaliter patres, huic etiam estis specialiter et parentes. nomen vestrum
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ expendite. ut adsũmapis:
honorabili p̃sumptione nature . a
amen ueniant. quiputant᷑ icertis
quis de illa re estimet deub̾and̾. uͥns¬
repꝑit᷑ ambiguũ : Ocñs quidẽ bengi¬
tas ur̃a complectit᷑. s talesu̾itatis tei¬
incorrupta sententia. slam sic̃ scẽc
libtatis augmentũ: et nr̃ imꝑii crsa
edit᷑ ꝓdit auctores. et qͥcqͥd a diuints
m̃emur. defelici ꝓle colligit᷑. hinc ẽas
patͥciũ uenantiũ subadmiratione pei¬
samꝰ. et fecunda ꝑ le gaudentẽ ittiri
nis eqͣles. ingenii uiuacitate ꝯsims
et moꝵ societate u̾e g̾manos. quoy u
tiam bonis artib enutͥtam. uiuentũ
qͦ annis ex̾cuit. formans animũ inti
menbra gimnasuis. tͣdens amicis ehe¬
re ꝯstantiã. dñis fidem. uͤit qͥcqͥd mai
ro grã diuina ꝯcessit. integͣ ꝑsechon
tͣnsmissum cernas in posf̾is. Iactentl
alii possessione locupleti. sũmũqili
autẽ domo ñ tm̃ patͥmoniis. s ⁊ uͥtuti
additur hereditas. hoc ẽ ꝑfecto qd̾ u̾e di¬

Expanded text:
, expendite, ut ad summarum honorabili praesumptione naturae. ad examen veniant quae putantur incerta: num quis de illa re aestimet deliberanduem benignitas nostra complectitur, sed tales veritatis testiincorrupta sententia. nam sicut idem clibertatis augmentum et nostri imperii crescit editus prodit auctores; et quidquid a Divinitate meremur, de felici prole colligitur. Hinc est quod patricium Venantium sub admiratione pensemus, et fecunda prole gaudentem, et totonis aequales, ingenii vivacitate consimiles, et morum societate vere germanos; quorum infantiam bonis artibus enutritam, juventutem quoque armis exercuit, formans animum litteris, membra gymnasiis; tradens amicis exhibere constantiam, dominis fidem; et quidquiro gratia divina concessit, integra perfectione transmissum cernas in posteris. iactent se alii possessione locupleti summumque autem domo non tantum patrimoniis, sed et virtutibus aditur hereditas. Hoc est profecto quod vere di
Abbreviated transcription (Latin):
minist̾ia toto orbe narranda: donet᷑ qͦo
ꝓpͥum fuit. qñ iuste ꝑ largitatẽ recipit:
qd̾ sac̾dos legib obligauit. Suꝑatũ ẽ ex¬
emplum. qd̾ in historia nr̃a magna intẽ
tione retulimꝰ. Nãcũ rex athalaricꝰ urb̃
rome de p̾datione satiat᷑ apłi petͥ uasa su¬
i deferentib excepisset. mox ut rei cay¬
sam hĩta int̾rogatione cognouit. sacris
liminib deportari diripientiũ manibꝰ
imꝑauit. ut cupiditais q̃ dep̾dationis
ambitu admiserat scelꝰ. deuotione lar¬
gisima deleret excessũ. s quid mir̃. si re

Expanded text:
ministeria toto orbe narranda: donetur quod ministeria toto orbe narranda: donetur quod proprium fuit, quando iuste per, largitatem recipit quod sacerdos legibus obligavit. Superatum est exemplone retulimus. nam cum rex Alaricus urbis Romae depraedatione satiatus apostoli Petri vasa suis deferentibus excepisset, mox ut rei causam habita interrogatione cognovit, sacris liminibus deportari diripientium manibus imperavit, ut cupiditas, quae depraedationis ambitu admiserat scelus, devotione largissima deleret excessum. sed quid mirum, si re
Abbreviated transcription (Latin):
fidelissimi uiri scm̃ agapitũ utõs
gra mitt̾et᷑. uissione regia datis pigius
uob̾ tot libras auri facto pictatio soliu¬
nit̾ accepisse. ut cui ꝑuidꝰ dominatis¬
qͥdem benigne p̃sticit. qui innec̃citate
mutuas pecunias dedit. S qͣnto głiosiꝰ
fecit etiã alud largiri: qd̾ c̃ gr̃aꝵ actione
potuisset offerri: Uicta ẽ sine dampno ne
bebat. Et illud iter ẽ. indẽpne redditum.
qd̾ donis ꝯstat expletum. Qle rogo uide¬
batur antistitẽ petentib ecesiam. et ec¬
clesiam nulla detrimenta sentire: Distri¬
butor fuit potiꝰ ꝗͣ donator. qr neccẽe ẽ
ali applicari: de cꝰ facultatib uidebantur
expendi. Quid ñ agat apd̾ piũ pͥncipẽ
tał legatio. qmͣ destinatã singłari ꝯstat
ti. et regia iussione securi: scõꝵ uasa cũ
obligatione cỹ rogͦphi. auctoritatib scĩ
petri apli sñ aliqͣ dilatione refundite:
ut lucrose reodita. cesiter impetͣre uide¬
ant᷑ optata. Referant᷑ manib leuitaꝵ

Expanded text:
fidelissimi viri, sanctum Agapitum, urbis gratia mitteretur, jussione regia datis pignoribus, a vobis tot libras auri facto pictatio solemniter accepisse; ut cui providus dominator jusm. Primum quidem benigne praestitit, qui in necessitate mutuas pecunias dedit; sed quanto gloriosius fecit etiam illud largiri quod cum gratiarum actione potuisset offerri! Victa est sine damno necbebat; et illud iter est indemne redditum, quod donis constat expletum. Quale, rogo, videbatur antistitem petentibus Ecclesiam, et Ecclesiam nulla detrimenta sentire? Distributor fuit potius quam donator, quia necesse est illi applicari, de cujus facultatibus videbatur expendi. Quid non agat apud pium principem talis legatio, quam destinatam singulari constat ti et regia iussione securi sanctorum vasa cum obligatione chirographi actoribus sancti Petri apostoli sine aliqua dilatione refundite, ut lucrose reddita celeriter impetrare videantur optata: referantur manibus levitarum
Abbreviated transcription (Latin):
iusa ẽ suscepisse. qr sic̃ ꝑfecta laudem
pariunt. ita ⁊ uituꝑationẽ gen̾ant
q̃ in mediis conatib egͣ deseruntur.
defectus .N. rer̃. aut consiliũ titubare:
aut uires arguit desuisse. Qua p̃p̃scĩ
nr̃a auctoritate susce p̃: cełit̾̃ ad effecꝰ¬
tum faciat ꝑuenire. Nam qͥd aptiꝰ
ꝗͣ ut sicienti plebi ꝓuideat aquas
sanctissimꝰ sac̃dos. et humana ꝓuidũ¬
tia satiet: quos etiã miracuł pascere
debuisset: Imitaris .N. antiqͥssimum
moysen. qui israelitico pͦp. longa
ariditate siccato. de saxi st̾ilitate copio¬
sos latices ecduxit. et adimplendum
miracłm. iñ fecit currẽ humidos liqͦ¬
res. ubi erat siccaduricies. Tuãt si fõ¬
cis. hoc labore tuo p̃stes ppłis qd ille

Expanded text:
visa est suscepisse: quia sicut perfecta laudem pariunt, ita et vituperationem generant, quae in mediis conatibus aegra deseruntur. Defectus enim rerum aut consilium titubare, aut vires arguit defuisse. Quapropter sanostra auctoritate suscepit, celeriter ad effectum faciat pervenire. Nam quid aptius quam ut sitienti plebi provideat aquas sanctissimus ille sacerdos; et humana providentia satiet, quos etiam miraculis pascere debuisset? Imitaris enim antiquissimum Moysen, qui Israelitico populo longa ariditate siccato, de saxi sterilitate copiosos latices eduxit; et ad implendum miraculum, inde fecit currere humidos liquores, ubi erat sicca durities. Tu autem si foncis, hoc labore tuo praestas populis, quod ille
Abbreviated transcription (Latin):
sti. Sacram urbem tuis uotis apei
didatam. Tende gͥ ad laudumasa
uestigia ut pͥores tuos quos honori
ꝑas iuitute tnscendas. Sume iaqi
dictionem qrͣtam consulat᷑ insi

Expanded text:
sti. sacram urbem tuis votis aspice candidatam. tende igitur ad laudum celsa vestigium, ut priores tuos, quos honore reparas, virtute transcendas. sume itaque per indictionem quartam consulatus insig
Abbreviated transcription (Latin):
ad candiclatũ ora conu̾tite ut pat̾naꝵ
laudum in hunc recognoscatis ẽẽ ueᷤ¬
tigium. nec tñi pat̾ imaginẽ dedisse
corporis. qmͣ sigua iudicet᷑ fudisse uͥtu¬
tis. uixit enĩ int̾uos ut scitis ñ ꝯsuetu¬
dine ꝑegͥna. s gͣuitate romana. Ab¬

Expanded text:
ad candidatum ora convertite, ut paternarum ad candidatum ora convertite, ut paternarum laudum in hunc recognoscatis esse vestigium, nec tam pater imaginem dedisse corporis, quam signa judicetur transfudisse virtutis. Vixit enim inter vos, ut scitis, non consuetudine peregrina, sed g
Abbreviated transcription (Latin):
tum. Litt̾aꝵ quippe studiis dedidicatꝰ.
ppetuam doctissimis disciplinis man¬
cipauit etatem. ñ pͥmis ut aiunt libͥs
eloquentiam ꝯsecut᷑. toto aonii de fõ¬
te satiauit. Uehemens disputator.
in libris. amenꝰ declamator. in fabuł.
m̾itis. quos lectiterat auctores. Com¬
mendarat etiam studioꝵ bona ꝑ be¬
nignitatis insignia. sciens imꝑitiam
magis inflari aures suꝑbie. q̃ leuib
fabris ex ponit᷑. qr uͥtutum radicib
ñ tenet᷑. fuit quidem nr̃oꝵ tẽpore
cato qui abstinendo iuicisalios forma¬
ret exempliᷤ: rer̃ ꝙͦ naturalium cãs
subtilissime ꝑscrutatis. cicpi dogina¬
tis attico semelle saginauit. Digna
plane scientia in qua mens honestis¬
sima conquiescat. q̃ animo semꝑ ali¬
quid salutare complectit᷑. cui accedere
uulla possunt ingͣta: dum sibi cõmen¬
dat omĩa mundanaꝵ rer̃ sola. tui labi¬
lis fortuna ñ imꝑat. Cet̾a de illo memi¬
nisse uos sufficit. qñ bona ex plicare

Expanded text:
tum. Litterarum quippe studiis dedicatus, tum. Litterarum quippe studiis dedicatus, perpetuam doctissimis disciplinis mancipavit aetatem. Non primis, ut aiunt, labris eloquentiam consecutus, toto se Aonii fonte satiavit. Vehemens disputator in libris, amoenus declamator in fabulis, meritis, quos lectitarat auctores. Commendavit etiam studiorum bona per benignitatis insignia: sciens imperitiam magis inflari aura superbiae, quae levibus flabris exponitur, quia virtutum radicibus non tenetur. Fuit quidam nostrorum temporum Cato, qui abstinendo vitiis, alios formaret exemplis. Rerum quoque naturalium causas subtilissime perscrutatus, Cecropii dogmatis Attico se melle saginavit. Digna plane scientia, in qua mens honestissima conquiescat; quae animo semper aliquid salutare complectitur: cui 25 accidere nulla possunt ingrata, dum sibi commendat omnia mundanarum rerum: sola cui labilis Fortuna non imperat. Caetera de ipso meminisse vos sufficit, quando bona explicare
Abbreviated transcription (Latin):
Aoquitat᷑i qnͣtum facultatib abrogͣ¬
tur. Respice te supͣ omĩum hum̾os
atꝙ hora uolutare. talẽꝙ te p̃be ut
uob̾ stipendia dignitatum. Gau¬
dete ꝓuintias longa etate desuetas ui¬
ios uob̾pend̾e consulares: ⁊ de tali au¬
fpitio maiora ꝓmittite. Solent initia
ptend̾e meliora dum a puis inchoãt:
qin sequentib magna se admiratiõe
sublimant. Iacebat nobił origo sub
gallicano ĩstituto. ⁊ honorib sius pri¬
uata ꝑegͥnabat᷑ ĩ patͥa tandẽ p̃ssoᷤᷤ diui¬
paleuauer. romã receꝑe c̃ gła. ⁊ auoꝵ¬
antiqͣs lauros ab ornata curie silua le¬
gerũt. Nam quis possit negare gn̾i
n ore qͥppe rumoris ẽ qͦndam felicis
adhuc uiu̾e consulatũ. qr bona nolu¬
gent᷑ fine temporis ñ tenet᷑. Cuiꝰ ut
antiqͣ ꝓsapiom satiati. uet̾m copia tnͣ¬
scam. ẽ adhuc in ocuł omĩum candi¬
dati nobilissim᷑ pater. qui prudencie
faicib ita p̃luxit incuria: ut hab̾etur
m̾ito clarus int̾ tot lumina dignita¬

Expanded text:
adquiritur, quantum facultatibus abrogatur. respice te supra omnium umeros atque ora volitare talemque te praebe, ut vobis stipendia dignitatum: gaudete provincias longa aetate desuetas viros vobis pendere consulares et de tali auspicio maiora promittite. solent initia portendere meliora, dum a parvis inchoant, quae in sequentibus magna se ammiratione sublimant. Iacebat nobilis origo sub Gallicano iustitio et honoribus suis privata peregrinabatur in patria. tandem pressos divina levaverunt: Romam recepeantiquas laurus ab ornata curiae silva legerunt. Nam quis possit negare generIn ore quippe rumoris est, quondam Felicis adhuc vivere consulatum: quia bona durageritur, fine temporis non tenetur. Cujus ut antiquam prosapiam, satiati veterum copia, transeamus; est adhuc in oculis omnium candidati nobilissimus pater, qui prudentiae facibus ita praeluxit in curia, ut haberetur merito clarus inter tot lumina dignita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbitatis inditium. głiosissimis uiris
emula semꝑ gͣuitate sotiauit: ut pꝰ
domestice uͥtutis exempla: sum̾et
de publica auctoritate sententiam.
electione sectat᷑: qd̾ de magnis raro
bił ꝯscientie signũ quod adiurum ui¬
rum uiꝰ est festinare p̃cipuũ. p̃stat
enĩ decꝰ amiticia potioꝵ. ꝗͣ societas bonoꝵ
moꝵ calet infunde̾. dum affectione
concordi parem sibi studet ẽẽ quẽ cli¬
ligit. huic gͦ patres conscuptia uitis
te fulgorẽ. Non impar a̾curialiũ ĩsig¬
nia uenit quid despetiosa stirpe descẽ¬
dit. Legit enĩ roma frequent̾ fasces de
menib gallicanis. ne aut in dampno
suo p̃cipua contempnẽt. aut ꝓbata
uͥtus inhonerascent. Impleat᷑ gͦ nobi¬
lis curia ꝓuincialib bonis. ciũ ẽ ꝓͥum.¬
tempoꝵ pat̾ quadripharia se diu̾sita¬
te cõponit. nec desid̾ium caꝑet: si no¬
uitatis grãm ñ haberet. fauete gͦ pa¬
nã si candidat᷑ ornabit᷑ ĩã nob̾ ꝓficit qd̾

Expanded text:
bitatis indicium gloriosissimis viris aemula semper gravitate sociavit, ut post domesticae virtutis exempla sumeret de publica auctoritate sententiam electione sectatus quod de magnis raro bilis conscientiae signum, quod ad virum visus est festinare praecipuum. Praestat esiderata potiorum, quam societas bonorum morum callet infundere, dum affectione concordi parem sibi studet esse quem diligit. huic igitur, patres conscripti, avitis te fulgorem. non impar ad curialium insignia venit, qui de speciosa stirpe descendit. Legit enim frequenter Roma fasces de moenibus Gallicanis, ne aut in damno suo praecipua contemneret aut probata virtus inhonora cessaret. impleatur ergo nobilis curia provincialibus bonis, cuius etemporum pater quadrifaria se diversitate componit, nec desiderium caperet, si novitatis gratiam non haberet. favete ergo, panam si candidatus ornabitur, iam vobis proficit q
Abbreviated transcription (Latin):
mutat᷑ enĩ fortuna c̃ dnĩs. et in lau¬
de regnantis ꝑsicit qd subiectꝰ ad qͥnt.
Ad tu parem te huic indulgentie p¬
tisti. illustri enĩ honore ditat᷑ tamntiq
matuntate iractabas: ut annosit
pat̾eris eẽ sub pondere. quẽ ñ pore
in pͥma etate uinc̾e: fortissima ui.
ture. Fat̾na enim sub̾a locuplas¬
q̃ semꝑ nouos extollit heredesan¬
seruasti diuittas. c̃ ad eas p̃ter labes
studia ꝑuenisses. Solet. Ri. faclels
qui sũ difficultatib potuit muena
auxisti patͥmoniũ uicinitatis ntat
Nam qd signum magis boneaqi¬
sationis querat᷑. uͥ testis ẽ ꝯfulanitn¬

Expanded text:
mutatur enim fortuna cum dominis: et in laumutatur enim fortuna cum dominis: et in laude regnantis proficit, quod subiectus adquirit. At tu parem te huic indulgentiae praestitisti. illustri enim honore ditatus tanta te maturitate tractabas, ut annos leves patereris esse sub pondere, quem non potuit in prima aetate vincere fortissima vis naturae. paterna enim substantia locupl semper novos extollit heredes, conservasti divitias, cum ad eas praeter laboris studia pervenisses. solet enim facile labi, quod sine difficultatibus potuit inveniri. Auxisti patrimonium vivacitatis instantia. nam quod signum magis bonae dispensationis quaeratur, ubi testis est consulat
Abbreviated transcription (Latin):
geminare. nͨ semel p̃stat largitaᷤᷤ
collata fastidium. magisq nos ꝑuocãt
ad freqñs p̃mium: qui initiũ nr̃e grẽ
susciꝑe m̃uerunt. Noiuis eñ iuditium
impendit᷑. fauor autẽ placit᷑ semelexi¬
betur. decorum nãꝙ ẽ pͥncipis arbitͥa
ñ herere. qr cõmendant᷑ pͥora post̾ib
bonis. ⁊ confirmat᷑ omnis indubitata
de repetitione sententia. Pridem tͥ ho¬
noꝵ tribuimꝰ gͣdum. nc̃ fastigium con¬
cedimꝰ dignitatũ ut ⁊ ant̾iora m̾ito cõ¬
tulisse uideam᷑: ⁊ in sequentib constã¬
tiam ten̾e nr̃a benignitas estimetur.
Non enĩ relinqui in głorios patim᷑: qͥ
gn̾is claritate p̃dicant᷑. surrat qͥnnimo
et p̃stare ꝓpositum. huiꝰ exꝑim̃ta cle¬
mentie tenes me approbasse. c̃ soli ge¬
nitał fortuna derelicta. uelud qͦdã
postliminio inantiqͣm prĩam ꝯme¬
asses. excepte nr̃ affectꝰ impleuit be¬
expetisses imꝑium. Sic enĩ decebat
crescere qui meliora uisus ẽ elegisse:

Expanded text:
geminare nec semel praestat largitas collata fastidium, rnagisque nos provocant ad frequens praemium qui initia nostrae gratiae suscipere meruerunt. novis enim iudicium impenditur, favor autem placitis exhibetur. decorum est namque principis arbitria non haerere, quia commendantur priora posterioribus donis et firmatur omnis indubitata de repetitione sententia. pridem tibi honorum tribuimus gradum, nunc fastigium concedimus dignitatum: ut et anteriora merito contulisse videamur et in sequentibus constantiam tenere nostra benignitas aestimetur. Non enim relinqui inglorios patimur, qui generis claritate praedicantur. currat quin immo et praestare propositum? huius experimenta clementiae te retines approbasse, cum soli genitalis fortuna derelicta velut quodam postliminio in antiquam patriam commeasses. excepit te noster affectus, implevit beexpetisses imperium. sic enim decebat crescere, qui meliora visus est elegisse.
Abbreviated transcription (Latin):
cimꝰ animũ ur̃m de obitu głio¬
se memoue domini aui nr̃i ac̃¬
bo dolore fatigari. dũ om̃ia bona gͣuit̾
desleant᷑ amissa: plus enĩ querit᷑. dũ
tomin᷑ desid̾abił abrogat᷑. Expedit at̃
studio pietatis afflictã mentẽ cõpensa¬
truo remedio ꝯsolari. qr uix sentitur
amissus: cui ñ succedit extͣnieus. Sic .N.
fata ꝓuidus. ut regionib suis pacem
relinqueret. ne aliqͣ nouitas quieta tur¬
bare. In sellã regni sui nos dnõscouo¬
cauit. qͣtm̃ detꝰ gen̾is qd̾ in illo flouut.
in successores ꝑtmꝰ eqͣli luce radiaret.
cu ordinationi gothoꝵ romanoꝵ ꝙ
desid̾ia conuenerunt. ita ut iurisiuran¬
di religione ꝑmitt̾ent. fidem se regno
nr̃o deuoto anuo seruaturos. qd̾ ad il¬
lustris magnitudinis ur̃e noticiã credi¬
m̃ ꝑferendũ. ut ab hiis ingalliis regno
pietatis nr̃e deuoti sunt. simile pro¬
serat᷑ exemplũ. et sic̃ animos nr̃os cir¬
ca se minores ñ desid̾ant effici. ita pari
conditione teneant᷑ astucti. Libeno

Expanded text:
cimus animum vestrum de obitu gloriosae memoriae domni avi nostri acerbo dolore fatigari, dum omnia bona graviter defleantur amissa: plus enim quaeritur, dum dominus desiderabilis abrogatur. expedit autem studio pietatis afflictam mentem compensativo remedio consolari, quia vix sentitur amissus, cui non succedit extraneus. Sic enimfata providus, ut regionibus suis pacem relinqueret, ne aliqua novitas quieta turbaret. in sellam regni sui nos dominos collocavit, quatenus decus generis, quod in illo floruit, in successores protinus aequali luce radiaret. cui ordinationi Gothorum Romanorumque desideria convenerunt, ita ut sub iurisiurandi religione promitterent fidem se regno nostro devoto animo servaturos. Quod ad illustris magnitudinis vestrae notitiam credidimus perferendum, ut ab his, qui in Galliis regno pietatis nostrae devoti sunt, simile proferatur exemplum et, sicut animos nostros circa se minores non desiderant effici, ita pari condicione teneantur astricti. VI