comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est. &e sic d̾s sp̃s paraclitus ẽẽ negatur e Hẏpocrite. quenrad
modum accipitis hec omĩa oꝑatur unus atq idem sp̃s
diuidens unicuiq sicut uult. si eum de unita dĩtatis oꝑa¬
uera natura in om̃ib mirabilia oꝑ antem non suscipitis :
Hypocrite ꝑquem sumministratur sermo sapientie. siue
uerbum scientie. siue fides. siue gr̃a sanitatis. siue oꝑatio
ta plenitudine est: Hẏpocrite discite unam eẽ oꝑationem in
Resp̃. Queso iam quotiens tibi indicatum est. ite baptitate
oñs gentes in nomine patris & filii & sp̃s sci. aut in unum¬
donum baptismi oꝑationes nomen cdĩtatis uniter intrini.¬
rate contineatur. Cur tri non hoc nomine dĩtatis sublato
sepossis unitum nomen tacite in dĩtate non nominare
lit abnegare .ẜ ce nomina inꝑsonis tantummͦ uelis assig¬
haro s s uia sisic erat celebrandum baptisma: obtinuerat

Expanded text:
est , si et Spiritus paraclitus Deus esse negatur? hypocritae, quomodest , si et Spiritus paraclitus Deus esse negatur? hypocritae, quomodmodo suscipitis, Haec omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens unicuique sicut vult , si eum de unita deitatis operaerum Deum de vera unita natura in omnibus mirabilia operantem non suscipitis? hypocritae, per quem subministratur sermo sapientiae, sive verbum scientiae, sive fides, sive gratia sanitatum, seu operatio  de unita plenitudine est? hypocritae, discite unam esse operationem in Responsio. Quaeso, jam quoties tibi indicatum est: Ite, baptizate omnes gentes in nomine Patris, et Filii, et sadonum baptismi operationes nomine deitatis uniter in Trinitate non contineantur, cur tu hoc nomine deitatis sublato,se unitum nomen eorum tacite in deitate non nominare, vel abnegare, sed et nomina in personis tantummodo eorum velis assignare. Quia si sic erat celebrandum baptisma, obtinuerat
Abbreviated transcription (Latin):
indicat. si non est inhis una inuisibilis imago nature ue-¬
ritatis: Cur legitis seruare unitatem sp̃s inuincło pacis. si
eum de ipsa unita deitate patris &e filii eẽ non accipitis: Ctir
legitis uas electionis dixisse. om̃s unum sp̃m potauimris. si
eum uos de unita uera natura discernitis : Cur hio aduo¬
catus sp̃s ueritatis adõ patre ꝓcedit & uenit. si uos eum in
alia substantia eẽ afseritis: Cur hoc unitum nomen diui¬
nitatis celebrari &e honorari inuenitur ingentib. si nipso
nomine trinitatis baptismum uniter non celebratur di¬
unitatis : Cur tres unum ioħem euangłistam dixisse
legitis. si diuersas naturas in ꝑsonis cẽ accipitis : Cur un
donum baptisini scdm stilum scͥpture eẽ dicitis. si discre¬
Cur scd̃m traditionem baptismum celebratis. & inconfes¬
sione unitum sempiternum nomen trinitatis blasphe.¬
matis : Hypocrite. quomͦ accipitis qui nascitur ex spũ sp̃s

Expanded text:
indicat, si non est in his una invisibilis imago naturae veindicat, si non est in his una invisibilis imago naturae veritatis? cur legitis: Servare unitatem Spiritus in vinculo pacis , si eum de ipsa unita deitate Patris, et Filii esse non accipitis? cur legitis Vas electionis dixisse: Omnes unum Spiritum potavimus , si eum vos de unita natura discernitis? cur hic advocatus Spiritus veritatis a Deo Patre procedit et venit, si vos eum in alia substantia 263 esse asseritis? cur hoc unitum nomen divinitatis celebrari, et honorificari invenitur in gentibus, si in ipso nomine Trinitatis baptismus uniter non celebratur divinitatis? cur Tres unum sunt Joannem evangelistam dixisse legitis, si diversas naturas in personis esse accipitis? cur unum donum baptismi secundum stylum Scripturae esse dicitis, si discrecur secundum traditionem baptismum celebratis et in confessione unitum sempiternum nomen Trinitatis blasphematis? Hypocritae, quomodo accipitis, Qui nascitur ex Spiritu, Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
hec sic se habent. ut de regula scͥpturarum michi declares im¬
pensissime obsecro. Respꝰ. Scito prius in hac scͥpture senten¬
tia. argumentum fidei eẽ expositum. cum increpatione
nocturni suꝑ seminantis ⁊ Raniam. Oplena p̾stigiis obses¬
sa mens hereticoꝵ adiabolo. Cur in nomine patris & filii ce
ipsa equalis plenitudo diuinitatis: Cur nr̃m intelleccum
pater significauit de unigenito filio suo. ex utero ante luci¬
ferum genuite: siuos diumitatem filii dĩcreatam uel con¬
ditam aut fundatam eẽ testamini: Cur unus inuno est.
si diuisa natura este Cur ego & pater unum sumus. si ñ ẽ
in illis una uirtus sapientie & diuinitatis: Cur omnia mea
tua sunt. & tua mea sunt. si non est inhis una dĩtas siue
una oꝑatio facture : Cur uerum patrem blasphematis. cũ
filium eius uerum. creature sue comparatis : Cur ipse
clamat. ego in patre & pater in me.si diuersa uel excisa in
his natura est: Cur qui me uidit iudit &e patrem meum

Expanded text:
ec sic se habent, ut de regula Scripturarum mihi declares, impensissime obsecro. Responsio. Scito prius in hac Scrtia argumentum fidei esse expositum, cum increpatione nocturni superseminantis zizaniam. O plena praestigiis obsessa mens haereticorum a diabolo! Cur in nomine Patris, et Filii, ipsa aequalis plenitudo divinitatis? cur ad nostrum intellectum Pater significat de unigenito Filio suo: Ex utero ante luciferum genui te , si vos divinitatem Filii Dei creatam, vel conditam, aut fundatam esse testamini? cur unus in uno est, si divisa natura est? cur ego et Pater unum sumus , si non est in his una virtus sapientiae et divinitatis? cur omnia mea tua sunt, et tua mea sunt , si non est in his una deitas, sive una operatio facturae? cur verum Patrem blasphematis, cum Filium ejus verum creaturae suae comparatis? cur ipse clamat: Ego in Patre, et Pater in me si diversa vel excisa in his natura est? cur qui me videt, videt et Patrem meum
Abbreviated transcription (Latin):
ut tamen que loquitur eius eẽ & non aliena credant᷑:
qui loquimini s sp̃s patris ur̃i qui loquitur inuobis.
Habet ergo ipse ꝓpͥam fandi auctoritatem: qui lib̾ar
auctoritatil docere poteris spm sc̃m dm̃ eẽ quem ego
creaturam eẽ confiteor :
Athanasius dixit. Hinc p̃ci

Expanded text:
ut tamen quae loquitur, ejus esse, et non aliena credantur.ut tamen quae loquitur, ejus esse, et non aliena credantur.qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri qui loquitur in vobis . Habet ergo ipse propriam fandi auctoritatem, qui liberamauctoritatibus docere poteris Spiritum sanctum Deum esse, quem ego creaturam esse confiteor? Athanasius dixit: Hinc p
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m sc̃m etiam si patre minor est ut falso opinaris: sibi
tamen ostendit equalem. quod impie refugis. Si enim
utriq nichil auctoritate ꝓpͥa loquendum p̾sumunt: nul-¬
lo se inuicem dignitatis honore p̾̃cellunt. Adhuc tamen
audi manifestius quomꝰ & patri equales habeantur:
Et iterum. Ego ex me facio nichil. s pater in me maneis
facit oꝑa. Quomͦ nunc sua. quomͦ patilo post non sua
dicit. ẽẽ. oꝑa que facit : S uolens utiq unius nature de.¬
monstrare uirtutem: ꝑpetrandoꝵ oꝑum efficientiã ad
paterne dignitatis retulit unitatem. Ut dum opus patͥs
nio agnoscatur. eẽ. nature. Sicut gͦ sua oꝑa non sua esse¬
dicit. que tamen ipsius. ẽẽ ꝓbantur: sic oe ueba non sua
se loqui testatur. que ꝓcerto eiusdem. eẽ. noscuntur. Et
quod de filio hoc etiam conice de sp̃u scõ. qui sic aseipso
ꝓpter demonstrandam unus nature dĩtatem non loqͥt᷑

Expanded text:
Spiritum sanctum, etiam si Patre minor est ut falso opinaris, sibi Spiritum sanctum, etiam si Patre minor est ut falso opinaris, sibi tamen ostendit aequalem, quod impie refugis. Si enim utrique nihil auctoritate propria loquendum praesumunt, nullo se invicem dignitatis honore praecellunt. XXXVI. Adhuc tamen audi manifestius quomodo Patri aequales habeantur. et iterum: Ego ex me nihil facio, sed Pater in me manens, ipse facit opera . Quomodo nunc sua, quomodo paulo post non sua dicit esse opera quae facit? Sed volens utique unius naturae demonstrare virtutem, perpetrandorum operum efficientiam, ad paternae dignitatis retulit unitatem. Ut dum opus Patris et nio cognoscatur esse naturae. Sicut ergo sua opera non sua dicit; quae tamen ipsius esse probantur; sic et verba non sua se loqui testatur, quae profecto ejusdem esse noscuntur. Et quod de Filio, hoc etiam conjice de Spiritu sancto, qui sic a se ipso propter demonstrandam 176 unius naturae deitatem non loquitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ultomagis ex hoc apparet sp̃m sc̃m apatris & fi¬
lii suhstantia non eẽ alienum dum non ascipso tanquã
alienus ce extranens. s utpote unius eiusdem nature so¬
cius. que patris & filii cominuinia sunt agit ce loquit᷑
Nam si ꝓpͥis loqueretur: non solum apatre alienus. sed
& fallax &e deceptor ꝓculdubio hab̃etur. qm̃ ut filiuis ait oĩs¬
qui loquitur mendatium deꝓpͥis loquitur. Et idõ hic uerũ
loquitur: quia non deꝓpͥo id est non aseipso. s de patris
&e filii que loquenda sunt loquitur. De meo inquit acci-¬
piet. & annuntiabit uobis. & ut ostendet hoc eẽ ase acci-¬
ꝑe quod est etiam de patre sumpsisse: ait. Idõ dixi de meo
accipiet: quia omina que ht̃ pater mea funt. Uides ergo
sp̃m sc̃m apatre & filio non eẽ discretum. dum ea loquitur
que patris &e filii ꝓpͥa eẽ noscuntur: S & filius tale aliqͥd
ꝓfitetur dum dicit. Non enim ame ipso loquor. s que au-¬
diui apatre meo nota feci uobis. Que sententia filium &

Expanded text:
us Arium: « Apparet Spiritum sanctum a Patris et Filii substantia non esse alienum, dum non a seipso tanquam alienus et extraneus, sed utpote unius ejusdemque naturae socius, quae Patris et Filii communia sunt agit et loquitur; nam si de propriis loqueretur, non solum a Patre alienus, sed et fallax et deceptor procul dubio haberetur. Quoniam, ut ait Fiqui loquitur mendacium, de propriis loquitur . Et ideo hic verum loquitur, quia non de proprio, id est non a seipso, sed de Patris et Filii, quae loquenda sunt loquitur. De meo, inquit, accipiet, et annuntiabit vobis . Et ut ostenderet hoc esse a se accipere, quod est etiam de Patre sumpsisse, ait: Ideo dixi, De meo accipiet, quia omnia quae habet Pater, mea sunt . Vides ergo Spiritum sanctum a Patre et Filio non esse discretum, dum ea loquitur quae Patris et Filii propria esse noscuntur. Sed et Filius tale aliquid profitetur, dum dicit: Non enim a meipso loquor , sed quae audivi a Patre meo, nota vobis feci . Quae sententia Filium et
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s sci missum est. Uere in hac sacratissima trinitate nomina
in ꝑsonis tantum distincta sunt. Uere nec lex nec ꝓpħe tan
tum ab solute hoc archanum mysterium reuelauerunt:
Srap om̃em custodiendam diunitus dispositionem hoc
uiarime custodiendum est. Uere suꝑ hoc non est qd̾ addi.
& abhoc non est qd̾ minuere. Uere in hoc donum baptismi
p̾ceptum addere uł minuere blasphemum est.

Expanded text:
Spiritus sancti missum est. Vere in hac sacratissima Trinitate nomina Spiritus sancti missum est. Vere in hac sacratissima Trinitate nomina in personis tantum distincta sunt. Vere nec lex, nec prophetae, tam absolute hoc arcanum mysterium revelaverunt. Super omnem custodiendam divinitus dispositionem hoc maxime custodiendum est. Vere super hoc non est quod addi, et ab hoc non est quod minuere. Vere in hoc donum baptismi praeceptum addere vel minuere blasphemum est.
Abbreviated transcription (Latin):
Ropter quod impensissime obsecro tuam sublimi¬
tatis głam. ut elonges a sensilb nr̃is hec eradican¬
da atq comburenda semina zizanie. & quantum distat orieis
ta libro ad ulterina hereticoꝵ confessio. Unde puto hic iam
nullam ignorantie fuisse derelictam excusationem inter
lucis & uiam tenebrarum. Ergo ubi placet quisqui
es ꝓficiscere. Sane non sumus emuli in sacram̃to diuino ce-¬
lando. s magis hortamur ut inuiam lucis uniter ingredien¬
entes inueniamur. Unde pͥus nobis maxima cura docendi
de tam ad mirabili regaliq decreto. inquo om̃ib gentibus
p̾mium uite et̾ne ꝓmiititur dicente dño. Cuntes baptirate
om̃s gentes in nomine patris &e filii & sp̃s scĩ. Uere in hoc ego
satis ad miror & stupore mentis diutius intentus collaudo
tantam sacratissime trinitatis głam. induodecim penitus
uerbis distinctionum uł sillabis breuiter fuisse expositam
Uere in hoc edicto. unitum dĩtatis nomen patris & filii c

Expanded text:
ropter quod impensissime obsecro sublimitatis gloriam, ut elonges a sensibus nostris haec eradicanda atque comburenda semina zizaniae, et quantum distat oriens bro praescripta a nobis adulterina haereticorum confessio. Unde puto hic jam nullam ignorantiae fuisse derelictam excusationem inter viam lucis et viam tenebrarum. Ergo ubiubi placet quisquis es proficiscere. Sane non sumus aemuli in sacramento divino celando; sed magis hortamur ut in viam benedictionis uniter ingredientes inveniamur. Unde prius nobis maxima cura fuit docendi de tam admirabili regalique decreto, in quo omnibus gentibus praemium vitae aeternae promittitur, dicente Domino: Euntes baptizate omnes gentes in nomine Pasatis admiror, et stupore mentis diutius intentus collaudo tantam sacratissimae Trinitatis gloriam in duodecim penitus verbis distinctionum vel syllabis breviter fuisse expositam Vere in hoc edicto unitum deitatis nomen Patris et Filii et
Abbreviated transcription (Latin):
espondeant etiam. utrum omĩa
que de dõ dicuntur. scdm substantiam accipienda sunt.
Arrius dixit. I

Expanded text:
espondeant etiam utrum omnia quae de Deo dicuntur secundum substantiam accipienda sint. Arius dixit: I
Abbreviated transcription (Latin):
tis unam dicit ẽẽ substantiam: id nunc disputationis ratio
poscit. rit assertiones ur̃as non subtilitate argum̾̃torum de m¬
dustria dialectice artis uenientium s puris & simplicib diui¬
ne scͥpture documentis robustius fulciatis
ARaius dixit.

Expanded text:
tis unam dicat esse substantiam; id nunc disputationis ratio poscit, ut assertiones vestras non subtilitate argumentorum de industria dialecticae artis venientium, sed puris et simplicibus divinae Scripturae documentis robustius fulciatis. Arius dixit
Abbreviated transcription (Latin):
Aui suis
assertionib ad ẽẽ non possunt: quib libet fallacib ar¬
gumentis uł cauillationib excusationem sibi inuenire
non desinunt. sicut nunc id facere arrium plenius ur̃a
ꝑspicit magnitudo. Michi uero ad omia que ab eo incul¬
minis ur̃i p̃sentia ꝓposita sunt: ueram fidem uindicans
respondisse sufficiat.

Expanded text:
ui suis assertionibus adesse non possunt, quibuslibet fallacibus argumentis vel cavillationibus excusationem sibi invenire non desinunt, sicut nunc id facere Arium plenius vestra perspicit magnitudo. Mihi vero ad omnia quae ab eo in vestri culminis praesentia proposita sunt, veram fidem vindicanti re
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtum ualde est
quod inquirit & nullo obscuritatis tegmine obuelatur. Int̃¬
rogat enim utrum uoluntate dm̃. an naturaliter immuta¬
bilem dicas. Idest hoc ipsum qd bonus & sapiens credicur ds̃.
uoluntate talis est an pruuilegio maiestatis. & quodam iure
nature his uirtutum effectib pollet.
ARRIUS dixit.

Expanded text:
tum valde est quod inquirit, et nullo obscuritatis tegmine obvelatur. Interrogat enim utrum voluntate Deum, an naturaliter immutabilem dicas. Id est, hoc ipsum quod bonus et sapiens creditur Deus, voluntate talis est, an privilegio majestatis, et quodam jure naturae his virtutum affectibus pollet? Arius dixit
Abbreviated transcription (Latin):
Quantiscumq cum eo rationib agas: nullatenus potest
abhac intentione reuocari. Nouit enim certissime. quia
facillime se posse suꝑari. Et idõ diffidentie ac timoris ꝑicło
actus:. nudi sermonis flagitat documentum. Sed suis est
iterum ꝓfessionib constringendus. Exigis ame. ut unã
patris & filii substantiam id est omousion scͥptum osten¬
dam. tu autem tres usias id est tres substantias confiteris.
Ostende igitur michi. ubi legisti tres usias. Si enim ego
uinam hoc est omousion idõ negare debeo quia hoc rude
scͥptum non inuenio: tu quemad modum audes tres
poteris demonstrare:
Probꝰ uidex dixit.S

Expanded text:
Quantiscunque cum eo rationibus agas, nullatenus potest ab hac intentione revocari. Novit enim certissime quia facillime se posse superari: et ideo diffidentiae et timoris periculo actus, nudi sermonis flagitat documentum. Sed suis est iterum professionibus constringendus. Exigis a me ut unam Patris et Filii substantiam, id est homousion scriptum ostendam; tu autem tres usias, id est tres substantias confiteris. Ostende igitur mihi ubi legisti tres usias. Si ego enim unam, hoc est homousion, ideo negare debeo, quia hoc nude scriptum non invenio; tu quemadmodum audes tres poteris demonstrare? Probus judex dixit
Abbreviated transcription (Latin):
Apparet gͦ scdm p̾̃sentis testimonii dictum. & patrem &
filium danieli quoq apparuisse ꝓpħe. Item obiciunt. Ego
inquit uiuo ꝓpter patrẽ ut quasi hinc inferior uideat᷑.
trem.Simile est istud huic quod alibi dicit. Sicut habet
pater uitam insemetipso. Que res non equalitatem in¬
dicat s unitatem substantie monstrat. & quod filius

Expanded text:
Apparet ergo secundum praesentis testimonii fidem, et Patrem et Apparet ergo secundum praesentis testimonii fidem, et Patrem et Filium Danieli quoque apparuisse prophetae. Item objiciunt, Ego, inquit, vivo propter Patrem; ut quasi hinc inferior videatur,trem . Simile est illud huic quod alibi dicit: Sicut Pater habet vitam in semetipso . Quae res non inaequalitatem indicat, sed unitatem substan
Abbreviated transcription (Latin):
sus eẽt: apparuit ei ds̃ dicens. Surge & ascende inbethel
fr̃is tui. Eligant igitur sibi isti quod uolunt aut patrem
apparuisse fugienti. & filium reuertenti:aut filium fugi¬
enti. & patrem nichilominus remeanti. Qua hinc exeant¬
riusse scͥptura diuina testatur. Item damel ꝓpħa dm̃ pa-¬
trem humano habitri se uidisse describit. Aspiciebam in¬
quit donec sedes posite fuissent. & uetustus dierum sede¬
bat. Uestimentum euis candidum ut nix: capilli capitis
eius ut lana munda thronus eius flamina ignis. rote eiꝰ
ignis accensus. Fluuius igneus egrediebatur afacie eius.
milia milium ministrabant ei. & decies centena milia
assistebant ei. Et ut manifestius ostendamus dm̃ patrẽ
fuisse qui danieli in antiqui hominis sp̃e uisus est: in
sequentib quoq de filio ita dicit. Ecce innubib celi filiꝰ
hominis ueniebat. & usq ad uetustum dierum ꝑuenit.

Expanded text:
fuisset, apparuit ei Deus, dicens: Surge, et ascende in Bethelfuisset, apparuit ei Deus, dicens: Surge, et ascende in Bethelfratris tui . Eligant igitur sibi isti quod volunt, aut Patrem apparuisse fugienti, et Filium revertenti; aut Filium fugienti, et Patrem nihilominus remeanti. Qua hinc exeantruisse Scriptura divina testatur. Item Daniel propheta Deum Patrem in homine vidisse se describit: Aspiciebam, inquit, donec sedes positae fuissent; et vetustus dierum sedebat: vestimentum ejus candidum ut nix: capilli capitis ejus ut lana mignis accensus. Fluuius igneus rapidusque egrediebatur a facie eius. Milia milium ministrabant ei, et decies centena milia assistebant ei . Haec ut manifestius ostendamus, Deum Patrem fuisse qui Danieli in antiqui hominis specie visus est, in sequentibus quoque de Filio ita dicit: Ecce in nubibus coeli Filius hominis veniebat, et usque ad vetustum dierum pervenit .
Abbreviated transcription (Latin):
continetur. dum luci splendor semꝑ est coeternus dum
splendor alumine nunquam est separatus dum splendor
a luce natura & substantia numquam potest. eẽ. duiersus:
Hoc est quod nos recto fidei tramite indiuisibilem & coeuum
atq unius cum patre substantie filium ꝓfitemur. ꝓpħis in¬
quiunt solus filius apparuit. & iocuro maior dicendus est
qui nulli apparuit. Si docuerimus & patrem hominibus
apparuisse. aut equales confiteantur eos qui similiter uisi
sunt: aut certe querant sibi cui patrem minorem faciant.
si apparitio muiorem facit apparentem. Et ne ꝓbationẽ
patris hominib apparentis differam: ipsa in medio ꝓferã
testimonia. Ingenesigͦ de iacob ita refertur cum in meso¬
potamiam syrie ꝑgeret fugiens esau frẽm suum: quod ui¬
derit dñm incumbentem suꝑ scalam. sibiq dicentem. Ego
sum ds̃ abraham patris tui ce ds̃ ysaac non timeas. Item
multi temporis seriem cum ad patrium solum rei

Expanded text:
continetur, dum luci splendor semper est coaeternus, dum continetur, dum luci splendor semper est coaeternus, dum splendor a lumine nunquam est separatus, dum splendor a luce natura et substantia nunquam potest esse diversus. Hoc est quod nos recto fidei tramite indivisibilem atque 536 unius cum Patre substantiae Filium profitemur. Prophetis, inquiunt, solus Filius apparuit, et huic minor dicendus est qui nulli apparuit. Sed si docuerimus, et Patrem hominibus apparuisse; ut aequales confiteantur eos qui similiter visi sunt, aut certe quaerant sibi cui Patrem minorem faciant, si apparitio minorem facit apparentem. Et ne probationem Patris hominibus apparentis differam, ipsa in medio proferam testimonia. In Genesi ergo de Jacob clare fertur, cum Mesopotamiam Syriae pergeret, fugiens Esau fratrem suum, qui viderit Dominum incumbentem super scalam, sibique dicentem: Ego sum Deus Abraham patris tui, et Deus Isaac; ne timeas . Item post multi temporis seriem cum ad patrem reversus
Abbreviated transcription (Latin):
humane generationis consuetudine metiatur. obitiens
filio. quia si natus est. non fuit antequam nasceretur.
Igitur ut dixi : durinis est approbandum testimoniis. pa-¬
trem & filium unius eẽ nature. De dõ certe patre legimꝰ.
non sunt ulle. filius uͦ de se ipso ait. ego sum lux. Sigit᷑
lux pater. lux filius: apparet unus ẽẽ substantie. dum lu-¬
cis ce lucis diuersa non potest ẽẽ natura eus scił que
de se gignit: & que de gignente existit. Deniq ne aliqͣ
temeraria p̾sumptione inter patrem & filium diuersita¬
tem naturalis luminis introducat: paterne lucis splen-¬
dorem filium eẽ scͥptura tradidit dicens. Splendor est in qͥt
lucis eterne. & specłm sine macła dĩ maiestatis. & imago
bonitatis illus. In quo euidentius & coeternus patri ce
inseparabilis apatre. & unius cum eo eẽ nature docetur.
Om̃is enim in hoc breui uersicdo catholice fidei ꝓfessio

Expanded text:
ex humanae generationis consuetudine metiatur; objiciens ex humanae generationis consuetudine metiatur; objiciens Filio, quia si natus est, non fuit antequam nasceretur. Igitur, ut dixi, divinis est approbandum testimoniis, Patrem et Filium unius esse naturae. De Deo certe Patre legimus,non sunt ullae . Filius vero de se ipso ait: Ego sum lux Joan VIII, 12. Si igitur lux Pater, lux Filius, apparet unius esse substantiae, dum lucis et lucis diversa non potest esse natura, ejus scilicet quae de se gignit, et quae de gignente existit. Denique ne aliquam temeraria praesumptione inter Patrem et Filium diversitatem naturalis luminis introducat, paternae lucis splendorem esse Filium Scriptura tradidit, dicens: Splendor est, inquit, lucis aeternae, et speculum sine macula Dei majestatis, et imago bonitatis illius : in quo evidentius et coaeternus Patri, et inseparabilis a Patre, et unius cum eo esse naturae docetur. Omnis enim in hoc brevi versiculo catholicae fidei professio
Abbreviated transcription (Latin):
ipse est siquid illud est filium generauit: apparet unam
eẽ. gignentis genitiq naturam. Ecce breuiter solui qđ
dixit. ꝓpositionem meam siualet ipse qualibet arte dis¬
soluat. Dixit ingenitus pater est. Pro hoc ipso qd̃ patrem inge¬
nitum asserit. quod quidem scͥptum nusquam ostendere po¬
terit: ego patrem dm̃ genitorem appellare uolo. quod scͥptũ
ẽẽ facillime demonstrabo. Respondeat gͥ michi utrum ge¬
nitor & genitus diuersam possunt habere naturam. quod
nec inadam qui genitus non est. & in sech qui ex eo natus
est poterit demonstrare. Quod si hoc fateri noluerit: miror
si totius contra se nature reclamantis testimonio non suc¬
cumbat. que nichil aliud quam id quod ipsa est generat.
S ne calumnientur nosterrene originis uoluisse uti exẽplo:
ad ipsius diuine auccoritatis magisterium recurramus. li¬
et ipse magis in effabilem om̃ipotentis dĩ natiuitate

Expanded text:
ipse est, si quid illud est, Filium generavit, apparet unam ipse est, si quid illud est, Filium generavit, apparet unam esse gignentis genitique naturam. Ecce breviter solvi quod dixit: propositionem meam, si valet, ipse qualibet arte dissolvat. Dicit, Ingenitus Pater est, pro hoc ipso ut Patrem ingenitum asserat; quod quidem nusquam scriptum ostendere poterit; ego Patrem Deum genitorem appellare volo; quod scriptum esse facillime demonstrabo. Respondeat ergo mihi utrum ingenitus et genitus diversam possunt habere naturam, quod nec in Adam, qui genitus non est, qui ex eo natus est poterit demonstrare. Quod si hoc fateri voluerit, miror si totius contra se naturae reclamantis testimonio non succumbat, quae nihil aliud quam id quod ipsa est generat. Sed nec calumnientur nos terrenae originis voluisse uti exemplo: ad ipsius divinae auctoritatis magisterium recurramus: licet ipse magis ineffabilem omnipotentis Dei nativitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
erit. qui de dignitate dĩtatis ad effectum pat̾ni honoris
transitum fecit. Quid oro te ista questionum tormenta de¬
lectant e Quid in solubilibus obiectionum nodis uinciri
non pudet. dum ipse laqueum tendis. eo te irretiri non
patris. in ore patris. in sini patris id est inoccultis natura¬
rum archanis. Inde nascendo ꝓcessit. non recedendo disces-¬
sit. Ego inquit exore altissimi ꝓcessi. ego inquit de dõ patre
exiuii. Ecce habes nascentis ꝓcessionem. audi non discedentis
unde ꝓcesserat mansionem. Ego inquit in patre. ce pater
inme.Item ingenitus inquiunt pater. genitus filius. Non
fieri potest unam. eẽ. substantiam geniti atq ingeniti : Si
sicut ingenitus est pater ingenitus effet & filrus: tunc ma¬
gis diuersa posset. eẽ. substantia. quia unusqͥsq aseipso
subsistens cominunionem substantie cum altero non ha¬
beret. Cum uero ingenitus pater de se ipso id est de eo qd̃

Expanded text:
erit qui de dignitate deitatis ad effectum paterni honoris erit qui de dignitate deitatis ad effectum paterni honoris transiit. Quid oro, te ista quaestionum tormenta delectant? quid insolubilibus objectionum nodis vinciri non pudet? dum ipse laqueum tendis, et te irretiri non ro Patris, in sinu Patris, id est in occultis naturae arcanis. Inde nascendo processit, non recedendo decessit. Ego, inquit, ex ore Altissimi processi : ego, inquit, de Domino Patre exivi . Ecce habes nascendi processionem, audi non decedentis unde processerat mansionem. Ego, inquit, in Patre, et Pater in me . Item ingenitus, inquiunt, Pater, genitus Filius. Non fieri potest, unam substantiam geniti atque ingeniti. Si sicut ingenitus est Pater, ingenitus esset et Filius, tunc magis diversa posset 535 esse substantia; quia unusquisque a seipso subsistens communionem substantiae cum altero non haberet. Cum vero ingenitus Pater de se ipso, id est, de eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
negant quod fateri simulant. Rursus obiciunt. Gum eẽt
natus est an cum non ẽẽt: Recte id obicerent. si natiurta¬
tem filii penitus non negarent. ut solum de temporibꝰ
questio remaneret. utrum ante tempus an ex tempore
fuerit natus. quem tamen natum eẽ. constabat. At cum
omĩno paterne generationis ad imant ueritatem. cur
de eo requirunt quando natiuitatis sumpserit ortum qͦm
omĩno denegant natum : Uerum tamen ne respousionis
in opia ista obtendere uideamur: questionis solutionem
isto initio ordinamus. similem ce nos referentes pͥmitus qͦ¬
stionem utrum cum pater eẽt ds̃ filium generauit. an
cum pater non eẽt. Et si cum pater eẽt: gͦ & filium cum
eẽt ipse filius generauit. Et si cum pater non eẽt: ꝓuectũ
ergo honoris accepit. ac sic ꝑfectus in seipso non fuit. qͥ
ut ꝑfectione frueretur. postea filium generando pat̾ñ
sibi nomen adiecit & ꝑ hoc in sua substantia mutabilis

Expanded text:
negant, dum fateri simulant, rursus objiciunt: Cum esset, negant, dum fateri simulant, rursus objiciunt: Cum esset, natus est, an cum non esset? Recte objicerent, si nativitatem Filii penitus non negarent: solum de temporibus quaestio remaneret, utrum ante tempus, an ex tempore fuerit natus, quem tamen natum esse constabat. At cum omnino paternae generationis adimant veritatem, cur de eo requirunt quando nativitatis sumpserit ortum, quem omnino denegant natum? Verumtamen ne responsionis inopia ista obtendere videamur, quaestionis solutionem isto initio ordinis, sic similem et nos referentes primitus quaestionem, utrum cum Pater esset Deus Filium generavit, an cum Pater non esset. Si cum Pater esset; ergo et Filium, cum esset Filius generavit: et si cum Pater non esset, profectum ergo honoris accepit, ac sic perfectus in seipso non fuit, qui ut perfectione frueretur, postea Filium generando, paternum sibi nomen adjecit; et per hoc in sua substantia mutabilis:
Abbreviated transcription (Latin):
dam increduloꝵ. dementiam ꝑ terrene natiuitatis uoca-¬
bulum diuine generationis traxit exemplum dicens. Ex it̾o
ite luciferum genuite. Quid clarius. quid luculentu
fari diuinitas potuit: Quib indiciis. quib existentium re-¬
rum exemplis ꝓpͥetatem generationis potuit intimare.
quam ut usq ad uteri appellationem semetipsum compa¬
raret non quia corporeis compositus est membris aut ali¬
quib arcuum limam̃ntis distinctus: s quia nos aliter ue¬
ritatem diuine generationis auditu mentis ꝑciꝑe non
possemus. nisi humani uteri ꝓuocaremur exemplo. ut
ambigi ultra non possit de dĩ substantia natum eẽ quẽ
constat de patris utero ꝓcessisse : Porro isti quantum uideo.
magnum reb dare compendium uolunt. Si enim fatent᷑
dm̃n non genuisse: non est quare confiteantur filium na¬
tum eẽ. ac sic om̃is nobis erit ꝓfligata contentio. dum aꝑte

Expanded text:
dam incredulorum dementiam, terrenae nativitatis vocadam incredulorum dementiam, terrenae nativitatis vocabulum in divinae generationis traxit exemplum, dicens: Ex utero ante luciferum genui te . Quid clarius, quid luculentius effari divinitas potuit? quibus indiciis, quibus existentium rerum exemplis, proprietatem generationis potuit intimare? quam ut usque ab uteri appellatione semetipsum compararit? Non quia corporeis compositus est membris, aut aliquibus 534 artuum lineamentis distinctus, sed quia nos aliter veritatem divinae generationis auditu mentis percipere non possemus, nisi humani uteri provocaremur exemplo; ut ambigi ultra non posset, de Dei substantia natum esse, quem constat de Patris utero processisse. Porro isti, quantum video, magnum rebus dare compendium volunt: si enim fatentur Deum non genuisse, non est qua non confiteantur Filium natum esse: ac sic omnis nobis erit profligata contentio. Dum aperte
Abbreviated transcription (Latin):
Rima eoꝵ obiectio est: qui dicunt impossibile
eẽ dm̃ patrem qui in corporeus est & inuisibilis.
de sua sua substantia generare. Aquib illud
primum querendum est: utrum uoluntate an impos¬
sibilitate cohercente. pater generare nequiuit. Et siqͥdem
uoluntate non genuit: ergo habuit in natura ut genera¬
re potuerit. s agenerationis effectu uoluntatem conti¬
nuit ac sic eoꝵ suꝑflua obiectio uicta cedit explosa qͦ
dicunt dõ fuisse impossibile ut de sua substantia genera-¬
ret. cum impossibilitatis uitio diuinam certum sit carere
naturam. Sin uͦ dicant nature impossibilitate eum ge-¬
nerare non posse: in aꝑtum blasphemie baratrum cadt̃
asserentes impossibilem eum qui sit omp̃s. Tum deuide
mendacio arguent dñm. ut homines sua p̾dicatione fe¬
fellerit dicens. genui. cum scdm istos impossibilitatem
habuerit generandi. Namq ut de sue ineffabili nature
substantia ꝓpͥum se filium generasse doceret: ad obtunden¬

Expanded text:
rima eorum objectio est, qua dicunt impossibile esse Deum Patrem, et incorporeum, et invisibilem, de sua substantia generare. A quibus illud primo quaerendum est utrum voluntate coercente Pater generare nequivit: et si quidem voluntate non genuit, ergo habuit in natura ut generare potuerit; sed ad generationis effectum voluntas continuit; ac sic eorum superflua objectio victa, cedit explosa, dicunt Domino fuisse impossibile ut de sua substantia generarit; cum impossibilitatis vitio divinam certum sit carere naturam. Sin vero dicant naturae impossibilitate eum generare non posse, in apertum blasphemiae baratrum cadunt, asserentes impossibilem eum qui sit omnipotens. Tum deinde de mendacio arguent Deum, ut homines sua praedicatione fefellerit, dicens Genui, cum secundum istos impossibilitatem habuerit generandi. Namque ut de se ineffabili naturae substantia proprium se Filium generasse doceret, in obtunden
Abbreviated transcription (Latin):
Redimus inunum dm̃ pa-¬
trem omĩpotentem omĩum usibilium & inuisibilrum
tum expatre unigenitum. hoc est de substantia patris dm̃
ex dõ. lumen ex lumine. dm̃ uerum de dõ uero. natum non
factum unius substantie cum patre. qd̾ &e greci dicunt
omousion ꝑ quem facta sunt omnia que in celo &e que

Expanded text:
redimus in unum Deum Patrem omnipotentem, omnium visibilium et invisibilium tum ex Patre unde Deo, lumen de lumine, Deum verum de Deo vero; natum, non factum, unius substantiae cum Patre, quod Graeci dicunt omousion; per quem omnia facta sunt sive quae in coelo, sive quae
Abbreviated transcription (Latin):
& minus de scientia p̾sumentis est prauitati potius stu¬
dium dare quam ueritati pacientiam commendare cũ
id assertorib fidei conueniat. ueritatem potius sequi: qͣm
erroris uel falsitatis compede p̃pediri. Hoꝵ igitur mos est
cum sue ꝑfidie causam ad finem usq uenire conspexerint:
metuentes ne cunctis hominib eoꝵ ꝑfidia in notescat. ad
potioris se conferre p̾sentiam. ignorantes q̃m & illic uic
frustra igitur arrius uidetur de nr̃o iudicio ad pͥncipis
appellare p̾sentiam. cum in conflictu certaminis nichil ad¬
uersum se senserit pͣuitatis. qui suam ignauiam quib li

Expanded text:
 vel doctrina praesumentium est, pravitati potius 117 studium dare quam veritati patientiam commodare: cum id assertoribus fidei conveniat, veritatem potius sequi quam erroris vel falsitatis compede praepediri. Horum igitur mos est, qui cum suae perfidiae causam ad finem usque venire conspexerint, metuentes ne cunctis hominibus eorum perfidia innotescat, ad potioris se conferre praesentiam; ignorantes quoniam et illictia promulgatur. Frustra igitur Arius videtur de nostro judicio ad principis appellare personam, cum in conflictu certaminis nihil adversum se senserit pravitatis, quem constat Athanasi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentiam. quem constat athanasium ab omousii defen¬
sione qd̾ est unius substantie diuellere. penitus non po¬
tuisse. S ut eius suꝑflua decreuit intentio: eum ne fa¬
ciat nullo mͦ refrenabo. ne iusti ꝑsonam non sustinens.
de adempto temporis spatio głietur. Mee uero sollertie
erit uniuersa que ab utrisq in nr̃a cognitione ꝓlata st̃.

Expanded text:
tis, quem constat Athanasium ab homousii defensione quod est unius substantiae divellere penitus non potuisse. Sed ut ejus superflua decrevit intentio eum ne faciat nullo modo refrenabo, ne victi personam non sustinens, de adempto sibi temporis spatio glorietur. Meae vero solertiae erit universa quae ab utrisque in nostra cognitione prolata sunt
Abbreviated transcription (Latin):
implicis atq immutabilis nature dm̃ eẽ:
non reor athanasium ignorare.Uiri si ut idem asseruit. de
sua substantia generauit: mutabilis ꝓculdubio erit. Ne¬
cesse enim est ex sese qd̃ ipsa est generando aut partem sub¬
stantie ꝑ derurationis generationem ꝑdidisse. aut diuisio¬
nis uitium ꝑpeti potiusse. Ego enim dĩ patris substantiã
neq ex sese aliquid edidisse. neq in partium qualitates de¬
riuatam fuisse neq acces sionis aut detractionis uel ali¬
quid huitismͦi qd̃ sit passioni obnoxium sensisse. uł sentire
potuisse confiteor.
Athanasius dix̃. S

Expanded text:
implicis atque immutabilis naturae Deum esse non reor Athanasium ignorare; qui si, ut idem asseruit, de sua substantia generavit, mutabilis proculdubio erit. Necesse est enim, ex sese quod ipse est generando, aut partem substantiae per derivationis generationem perdidisse, aut divisionis vitium perpeti potuisse. Ego enim Dei Patris substantiam, neque ex sese 105 aliquid edidisse, neque in partium qualitates derivatam fuisse, neque sectionis aut detractionis, vel aliquid hujusmodi, quod sit passioni obnoxium sensisse, vel sentire potuisse confiteor. Athanasius dixit: S
Abbreviated transcription (Latin):
lius diurine trinitatis nomen: & solum hoc omnipotentis
substantie unitum nomen. nec non & unum bonum
diuinitatis nomen. Nonne hec superius dicta adeñtiatã
ne aliter quam dicta sunt acciꝑes. & simplicem sensum in
ambigrio retorqueres. dum om̃e dictum ad sensum dicentiᷤᷤ
requirendum. & non ad stultam uoluntatem unius ciuꝰq
heretici inuestigandum sit¬

Expanded text:
lius divinae Trinitatis nomen, et solum hoc omnipotentis substantiae unitum nomen, necnon et unum bonum divinitatis nomen. Nonne haec superius dicta ad enuntiatane aliter quam dicta sunt acciperes, et simplicem sensum in ambiguo retorqueres: dum omne dictum, ad sensum dicentis requirendum, et non ad stultam voluntatem uniuscujusque haeretici investigandum sit
Abbreviated transcription (Latin):
michi sedes est. terra autem scabellum pedum meoꝵ. Con-¬
sidera in comp̃hensibilem eẽ unite diuinitatis uirtutem
Et celum qui palmo continetur: id est &e thronus elus sit:
&e terra que pugillo concluditur rursris scabellum pe-¬
dum eius sit dum uniuersitas celi palmo detinetur: qr
uniuersa terra pugillo concluditur. Qđ &e thronus &
scabellum pedum eius sit ÷ sicut scriptum est. Cui om̃is
terrarum orbis tanquam momentum statere estimabit᷑.
Ac ꝑhoc uniuersa implet & omĩa continet interius & ex¬
terius. & ubiq p̾sens est hec indiscreta sempit̾na trinitaᷤ.
cui est inuisibił plenitudo diuinitatis. Unde ne malus inter-¬
pres de suꝑioribꝰ dictis mat̾iam accipiat calũpianelidoẽ
ipsa breuit in reserando eo qͥfreqͥnt̃ indicaui unã subã. uł uni¬

Expanded text:
mihi thronus est, terra autem scabellum pedum meorum . Conmihi thronus est, terra autem scabellum pedum meorum . Considera incomprehensibilem esse unitae divinitatis 251 virtutem, ut coelum, quod palmo continetur, idem et thronus ejus sit: et terra, quae pugillo concluditur, rursus scabellum pedum ejus sit, dum universitas coeli palmo detinetur, et universa terra pugillo concluditur; quod et thronus, et scabellum pedum ejus sit: sicut et scriptum est: Cui omnis orbis terrarum tanquam momentum staterae aestimatus est . Ac per hoc universa implet, et omnia continet interius et exterius, ut ubique praesens est haec indiscreta sempiterna Trinitas, cui est invisibilis plenitudo divinitatis. Unde ne malus interpres, de superioribus dictis materiam accipiat calumniandi, ideo ipsa breviter reserabo: eo quod frequenter indicavi unam substan
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ipse dñs ꝑ ꝓpħam testatur. ego sum dñs ds̃ qui imple
celum &e terram.&. omĩa que ineis sunt : Similiter & sc̃s
ieremias de co una cum ꝓpħis indicat. Si abscondat se hõ
in abscondito. nonne ego uidebo eum: Nunquid ñ ego ce-¬
lum &e terram impleo dicit dñs : Uel hoc unitaer intrinitate
dictum accipe. Quo abibo ab sp̃u tuo. aut quo afacie tua fu-¬
giam: Si ascendo in celum tu ibi es. & si descendero ad infer-¬
num au ad es illic. Si assumpsero pennas ineas ante lucẽ.
& habitauero in postrema maris: & enim inde manus tua
tre ꝓcedit declarauit. faciem ipsius patris: filium demonstra-¬
uit manifeste. Quis potest ante unitam dĩtatem trinitatis
uelut stillicidium deputatum est aut sicut spuma gracilis.
aut quod ante lucanum de celo descendit: Sicut scͥptũ ẽ
Qui continet circłm terre. uł eos qui habitant in ea sicut
locuste. Necnon. Qui mensus est manu aquam & celum
palmo. & uniuersam t̾ram clausa manu. Et aursus. Celũ

Expanded text:
inus per prophetam testatur: Ego sum Dominus Deus, qui impleo coelum et terram, et omnia quae in eis sunt . Similiter et sanctus Jeremias de eo una cum prophetis indicat: Si abscondat se homo in absconsis, nonne ego vibebo eum? Nunquid non ego coelum et terram impleo? dicit Dominus . Vel hoc uniter in Trinitate dictum accipe: Quo ibo a Spiritu tuo, aut quo a facie tua fugiam? Si ascendero in coelum, tu illic es, et si descendero in infernum, tu ades illic. Si assumpsero pennas meas ante lucem, et habitavero in extremis maris: etenim inde manus tua tre procedit, declaravit. Faciem autem ipsius Patris Filium demonstravit manifeste. Quis potest ante unitam deitatem Trinitatis is terrarum, velut stillicidium deputatum est, aut sicut spuma gracilis, aut ros quod ante lucanum de coelo descendit, sicut scriptum est: Qui continet circuitum terrae, et eos qui habitant in ea sicut locustae . Necnon: Qui mensus est manu aquam et coelum palmo, et universam terram clausa manu . Et rursus: Coelum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ positum. ꝑ hoc testimonium de homine & sp̃u qui in
ipso est. & de dõ &e sp̃u qui de ipso est. Sicut idem ipse ma¬
gister gentium. fide &e ueritate nobis testatus est dicens:
Sp̃s enim dĩ omnia scrutatur. etiam altitudines dĩ. Qui
inea ẽẽt. & in sese eẽt & in ẽẽt. dum natura dĩ diuersa nat᷑e
ꝓpͥe non possit uniri & altitudines eius scrutans penetra
dealiter ininuicem consistere. nisi quia de ipsa unita nat᷑a
diuinitatis est: Nam & hoc apłi est dictum. Qui autem se
coniuingit dõ. unus sp̃s est. Uides indiscretam eẽ hanc ple¬
nitudinem diuine trinitatis s & ubiq p̃sentem eẽ hanc
plenitudinem diuine trinitatis que omnia implet interi

Expanded text:
esse positum per hoc testimonium de homine et spiritu qui in esse positum per hoc testimonium de homine et spiritu qui in ipso est, et de Deo et Spiritu qui de ipso est. Sicut idem ipse magister gentium, 250 et fide et veritate nobis testatus est, dicens: Spiritus enim Dei omnia scrutatur, etiam altitudines Dei . Qui in ea esset et in sese esset, dum natura Dei diversa naturae propriae non posset uniri, et altitudines ejus scrutans penetrardealiter in invicem consistere, nisi quia de ipsa unita natura divinitatis est? nam et hoc Apostoli est dictum: Qui autem se conjungit Deo, unus spiritus est . Vides indiscretam esse hanc plenitudinem divinae Trinitatis, sed et ubique praesentem esse hanc plenitudinem divinae Trin
Abbreviated transcription (Latin):
lio ce in se consistens. sicut ioh̃s euangłista in epla sua tam ab¬
solute testatur. & tresunum sunt. Porro ut quid unum dr̃.
si aliquid de eo inpartes diuiditur: Et ut quid unum dr̃. si
diuerse quid sentitur de eo: Et quomͦ heretice tres unum
sunt. si diuisa uel excisa in his substantia est : Aut quomͦ
unum sunt. si alter alteri p̃ponitur e Aut quomͦ tres unum
sunt. si diuerse in his diuinitates sunt : Quomꝰ untim sunt.
si non est inhis unita sempiterna plenitudo diuinitatis: Pre¬
terea dum una plenitudo nullam omĩno habeat in parte
aliqua diuisionem. dum untta plenitudo diuinitatis in
parte minor. uel maior dici non possit : Similiter & apłs
indicat. Quis enim scit hominum que sunt hominis insi
sp̃s dĩ. Nos autem non spm̃ huius mundi accepimus. s sp̃m
qui ex dõ est: ut sciamtis que adõ donata sunt nobis que
ce loquimur. Scito ꝓpͥe ueritatis argumentum indiscretũ

Expanded text:
re et Filio et in se consistens, sicut Joannes evangelista in Epistola sua tam abre et Filio et in se consistens, sicut Joannes evangelista in Epistola sua tam absolute testatur: Et tresi aliquid de eo in partes dividitur? et utquid unum dicitur si diverse quid sentitur de eo? et quomodo, o haeretice, tres unum sunt, si divisa vel excisa in his substantia est? aut quomodo unum sunt, si alter alteri praeponitur? aut quomodo tres unum sunt, si diversae in his divinitates sunt? quomodo unum sunt, si non est in his unita sempiterna plenitudo divinitatis? Praeterea dum una plenitudo nullam omnino habeat in parte aliqua divisionem, dum unita plenitudo divinitatis in parte minor vel major dici non possit? Similiter et Apostolus indicat: Quis enim scit hominum quae in ipso m hujus mundi accepimus, sed Spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis, quae et loquimur . Scito propriae veritatis argumentum indiscretum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑientia hominis qui seipsum non intelligit. Utiq ubi unã
indicasti unitatis plenitudinem: substantie nomen indiui-¬
sum in eadem monstrasti nomina ad eque rursus in repeten-
do qd diftintisti ꝓpetatem singlis ꝑlonis inee demontastm
Memento quia in enarrabilia sunt que dicimus. Que omĩno
credenda est non tamen facultas data est. ut ad liquidum sint
rhec a nobis discitienda. qm̃ ipsa sacro scã trinitas sciri se
tantum uoluit. non tamen ꝑmisit de diuinitate sua ꝓpͥe dif¬
finiri.Unde non est diuina substantia.aut extensa uel ꝓtensa
inaliquo. uiel excisa in partibus. s nec diriuationi alicuntis rei
comparatur quia liquor non est in hac natura. Plane. s nec
defluxio quedam est: quia nullum decrimentum uel aug¬
mentum sustinet p̃sertim cum inenarrabilis sit hec pleni-¬
tudo substantie indiuise trinitatis. sicut ipse ds̃ dĩ filius in¬
dicat. Ego in patre & pater in me. S ce sp̃s sc̃s inpatre ce fi

Expanded text:
rientia hominis, qui seipsum non intelligit! Utique ubi indicasti unitatis plenitudinem, substantiae nomen indivisum in eodem demonstrasti nomine? Adaeque rursus in repetendo oprietatem earumdem singulis personis inesse demonstrasti. Memento quia inenarrabilia sunt quae dicimus, quae omnino credenda sunt. Non tamen facultas data est ut ad liquidum sint haec a nobis discutienda: quoniam ipsa sacrosancta Trinitas sciri se tantum voluit, non tamen permisit de divinitate sua proprie diffiniri: unde non est divina substantia divisa, aut extensa, vel protensa in aliquo, vel excisa in partibus, sed nec derivationi alicujus rei comparatudefluxio quaedam est, quia nullum detrimentum vel augmentum sustinet: praesertim cum inenarrabilis sit hac plenitudo substantiae indivisae Trinitatis, sicut ipse Deus Dei Filius indicat: Ego in Patre et Pater in me. Sed et Spiritus sanctus in Pat
Abbreviated transcription (Latin):
quia difficilis est exitus hic ignorantibus solenendo. s nos
oportet semꝑ ad coruscantis pauli eloquium intento corde as-¬
picere dicentis. Nos om̃s reuelata facie głam dñi speclantes.
ineandem imaginem reformamur agła in glam. sicut ado-¬
mini sp̃u. Consida inuna unagine quemadmodum unam

Expanded text:
quia difficilis exitus est hic ignorantibus in absolvendo, sed nos oportet semper ad coruscantis Pauli eloquium intento corde aspicere, dicentis: Nos omnes revelata facie gloriam Domini speculantes in eamdem imaginem reformamur a gloria in gloriam, sicut a Domini Spiritu . Considera in una imagine quemadmodum unam
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo non extrinsecus. neq exnichilo. neq ex aliqua
p̃cedente aut subsequente mat̾ia sed ex se ipso genuit. & ñ
aliud quam quod ipse est genuit:
Arrius dixit. Al

Expanded text:
Ergo non extrinsecus, neque ex nihilo neque ex aliqua praecedente aut subsequente materia, sed ex seipso genuit; et non aliud quam quod ipse est genuit. Arius dixit: Al
Abbreviated transcription (Latin):
oc scđm p̃destinationis ueritatem dictum accipit᷑.
apło contestante atq dicente. Qui p̾destinatus est filius dĩ
in uirtute. Nam sic dictum est ante om̃s colles genui me. uł
ante luciferum genuite. cum tamen nouissimis temporibꝰ
fuerit natus: quomͦ & apłs electionem scõꝵ ante exordium fa-¬
ctam asserit scłoꝵ. uii nos inquit elegit ante constitutionem
iundi. cumutiq non sint nisi infine mundi electi. Sic
electi ẽẽ dicuntur: eodem intelligentie genere & de xp̃o qd̃
destinatione electi ẽẽ diluntur: eodem intelligentie geners
natus: in p̃destinatione dictum accipitur. Moris est enim di-¬
uine scͥpture id qd̃ ꝓcerto futurum est. ac fi iam factum sit
enarrare. Unde ꝓpħa de dõ ait. Qui fecit que futura sunt
est inp̃destinatione facta. in re autem necdum existi
Ita & filii natiuitas ante scła p̃destinata. in fine uero ex tẽ¬
pore ueracit orta
Prob iudex dixit.
lla que ante mundũ

Expanded text:
cundum praedestinationis veritatem dictum accipitur, Apostolo contestante atque dicente: Qui praedestinatus est Filius Dei in virtute . Nam sic dictum est: Ante colles genuit me , vel: Ante luciferum genui te , cum tamen novissimis temporibus fuerit natus, quomodo et Apostolus electionem sanctorum ante exordium factam asserit saeculorum. Qui nos, inquit elegit ante constitutionem mundi . 132 Et utique non sunt nisi in fine mundi electi. Sicuelecti esse dicuntur; eodem intelligentiae genere et de Christo, quod ntelligentiae genere natus, in praedestinatione dictum accipitur. Moris est enim divinae Scripturae id quod pro certo futurum est ac si jam factum sit enarrare. Unde et propheta ait: Qui fecit quae futura sunt , id est; in praedestinatione facta, in re autem necdum existentia. Ita et Filii nativitas ante saecula praedestinata, in fine vero est temporum veraciter orta. Probus judex dixit: Illa quae ante mundu