comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fenditur hodie unam eȩ tantumꝰ
xp̃i natura Si una est : profecto gͥ
ex duabus abolita est una. Quȩ nã
igitur : Si humana. sola est ergo uer¬
bi natura. & falsum erit. quia iħs¬
xp̃s sic ueniet quem ad modum uisus
est ire incelum. Corporeus namq ꝑ
nͣri generis spetiem. intuentium ocu¬
lis idem dñs apparebat : sicut rursus
in eadem corporis forma compungen¬
tium oculis in consumatione tempo¬
ris sese demonstrat. Nam si harum
duarum una extincta. uel pocius cõ¬
sumpta. relicta est una: id consequens
non et ds idem impiissime pͣdicetur.
Non itaq debemus ꝑhanc stulte predi-¬
cationis insaniam dignationis dig¬
nitatisq cassare misterium. Dignati¬
onis scilicet : quia ds dignatus est fie¬
ri homo. Dignitatis autem : quia uer¬
bi natura in carnis adunatione im¬
mutabiliter ꝑmanente ꝑ unius ꝑso-¬
ne archanum. idem homo est ds. &
hic sensus catholicus naturarum in
sese coeuntium adunationem. non

Expanded text:
fenditur hodie una esse tantummodo fenditur hodie una esse tantummodo Christi natura? Si sic est: profecto igitur ex duabus abolita est una. Quaenam igitur? Si humana, sola est ergo Verbi natura, et falsum erit quia ChrisJesus sic veniet quemadmodum visus est ire in coelum. Corporeus namque per nostri generis speciem intuentium oculis idem Dominus apparebat; sicut rursus in eadem corporis forma compungentium oculis in consummatione temporis sese demonstrabit. Nam si harum duarum una exstincta vel potius consumpta, relicta est una; id consequens non et Deus idem impiissime praedicetur. Non itaque debemus 5 per hanc stultae praedicationis insaniam, dignationis, dignitatisque cassare mysterium. Dignationis scilicet, quia Deus dignatus est fieri homo. Dignitatis autem, quia Verbi natura in carnis adunatione immutabiliter permanente, per unius personae arcanum idem homo est Deus. Et hic sensus catholicus naturarum in sese coeuntium adunationem non
Abbreviated transcription (Latin):
imane¬
uerbi carnisq natura. et ex his dua-
ga opinione indutus eo usq desipi-¬
at. quis in tam abruptum erroris
baratrum semet ipsum initiat ut fili¬
um dei sine sua ꝓpria carne quam
in sacrȩ uirginis utero in effabili socie¬
tatis ꝑmixtione. ita sibimet adunauit.
ut uerbum homo. & homo ds̃. idemq
unus non mutatis naturȩ generibus
fieret: neget hodie sedere addexteram
patris uenturumq uidicare uiuos et
mortuos. cum ipsum dnͣm dixisse nõ
nesciat. cum uenerit filius hominis
in gła patris sui. non quod ut sepe di¬
ximus alius sit filius hominis alius fi¬
lius dei. sed usq adeo ostendere uo¬
luit nri generis naturam. ꝑ cõmixti¬
onis unitat̾e in diuinam non fuisse
consumptam. ut sȩ ętiam in celo posi-¬
tum filium hominis dicat. ut ꝑue
ri appellationem nominis ueritat᷑e
agnoscas naturȩ manentis. Si ergo
nunc usq manet uerbi intemerata
natura. manet etiam quam idem
sine sui mutatione suscepit humani¬
tatis inlibata natura. quomodo de¬

Expanded text:
ManeVerbi carnisque natura, et ex his duabuga opinione indutus eousque desipiat? Quis in tam abruptum erroris baratrum semetipsum injiciat, ut Filium Dei, sine sua propria carne, quam in sacrae Virginis utero ineffabili societatis permixtione ita sibimet adunavit, ut Verbum homo, et homo Deus, idemque unus, non mutatis naturarum generibus fieret, neget hodie sedere ad dexteram Patris, venturumque judicare vivos et mortuos; cum ipsum Dominum dixisse non nesciat, Cum venerit Filius hominis in gloria Patris sui ? Non quod, ut saepe diximus, alius sit Filius hominis, alius Filius Dei: sed usque adeo ostendere voluit nostri generis naturam per commixtionis individuam unitatem non fuisse consumptam, ut se etiam in coelo positum Filium hominis dicat, ut per veri appellationem nominis, veritatem agnoscas naturae manentis. Si ergo nunc usque manet Verbi intemerata natura, manet etiam, quam idem sine sui mutatione suscepit, humanitatis illibata natura. V. Quomodo de
Abbreviated transcription (Latin):
tem eorum impudentiȩ callo obdu¬
ctam armauerit. ut iure in eis ꝓphe¬
ticum illud oraculum ualeat redun¬
dare: facies meretricis facta est tibi.
Namsi non ita est.: quid sibi ergo uult.
quod nec tantis conciliorum decre¬
tis. nec tam plurimis antiquorum
patrum sententiis cedunt : Accusãt
igitur nos dum utriusq naturę
xpͣm fatemur tanquam duos xp̃os.
dualitatem nature uideamur asse¬
rere. Sed nos unum xp̃m eundẽq¬
dei filium & hominis filium: non
duos profitemur. Et ita uerbum
intra uirginei uteri secreta. carnis
sibi initia conseuisse. id est incarna
tum fuisse. ut tamen uerbi natura
non mutaretur in carne. Itemq car¬
nis naturam. ita ꝑsuscipientis comix¬
tionem in uerbi transisse ꝑsonam:
ut non tamen fuerit in uerbo con¬
sumpta. Manet enim utraq id est

Expanded text:
tem eorum impudentiae callo obdutem eorum impudentiae callo obductam armaverit, ut jure in eis propheticum illud oraculum valeat redundare: Facies meretricis facta est tibi . Nam si non ita est, quid sibi ergo vult quod nec tantis conciliorum decretis, nec tam plurimis antiquorum Patrum sententiis cedunt? Accusant igitur nos dum utriusque naturae Christum fatemur, tanquam duos Christodualitatem naturae videamur asserere. Sed nos unum Deum, eumdemque Filium Dei, et hominis 4 Filium, non duos profitemur: et ita Verbum intra virginei uteri secreta, carnis sibi initia consevisse, id est itum fuisse, ut tamen Verbi natura non mutaretur in carnem; itemque carnis naturam ita per suscipientis commistionem in Verbi transisse personam, ut non tamen fuerit in Verbo consumpta. Manet enim utraque, id est
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniorũ iacula filiũ dĩ. dm̃ uerũ ẽȩ
contestantia uibrauero. Necesse habeo in¬
tercetera. & iam illud opponere qđ insimili¬
tudine hominũ factus sit: ihabitu inuentꝰ
ut homo. In quo michi loco. manicheus
strangulat: & adse recursũ fecisse cũ tota
ouantis animi exultatione uociferatur.
Sed multum est & nimis operosum.
talia sentenciarum tendicula reuol¬
uere. quibus heretice machinationis
fraudulenta subreptione libertatem
catholioe fidei. nititur captiuare. &
qm contra has om̃s hereticorum pe¬
stes plenissime a nͣris maioribus dis¬
putatum est. quod etiam si n erro¬
ris eorum destructione nulli conde¬
rentur libri. hoc ipsum solum quod
heretici sunt ꝓnunciati orthodoxoꝵ
se curationi sufficeret. nunc istos ui¬
deamus quorum mentem anguis ille
teterrimus a castitate fidei quȩ est
in xp̃o iħu: ita corrupit. ut in aꝑtu
nefande pͣdicationis adulterinam fron¬

Expanded text:
testimoniorum jacula, Filium Dei Deum verum esse testimoniorum jacula, Filium Dei Deum verum esse contestantia vibravero, necesse habeo inter caetera etiam illud opponere, quod in similitudinem hominum factus sit, et habitu inventus ut homo . In quo me loco Manichaeus strangulat, et ad se recursum fecisse cum tota ovantis animi exsultatione vociferat. Sed multum est, et nimis operosum, talia sententiarum tendicula revolvere, quibus haereticae machinationis fraudulenta subreptio libertatem catholicae fidei nititur captivare. IV. Et quoniam contra has omnes haereticorum pestes plenissime a nostris majoribus disputatum est quod etiam si in erroris eorum destructionem nulli conderentur libri, hoc ipsum solum quod haeretici sunt pronuntiati, orthodoxorum securitati sufficeret, nunc istos videamus quorum mentem anguis ille teterrimus a castitate fidei, quae est in Christo Jesu, ita corrupit, ut in apertum nefandae praedicationis adulterium fron
Abbreviated transcription (Latin):
subicere. Cognoscit inquiens potiore̾
ȩȩ qui mittit eo qui mittitur: inferi¬
orem ee̾ qui obsequitur. digniorem
cui munificentia exibetur. Mani¬
cheum itidem cum deueritate dñici
corporis optundo. quod non fallaci si¬
mulatione & quibusdam lusionum
prestigiis fuerit susceptum. tument᷑e
uirginis aluium ad lego pͣstolati tem¬
poris moras quas diutius intra ma¬
terni uteri hospitium usq ad legitimũ
partus diem ꝑegit in sinuo puerperię
cunas. uagitum infantis. etatis profecꝰ¬
tum. adultimum passionis ludibria.
crucis patibulum. confixiones clauo¬
rum. aꝑti lateris cruorem simul &
laticis discessionem. sepulturam. re¬
surrectionem. et quod ipse dñs ait.¬
ritatem locutus sum uobis. & apłs.
Sicut ꝑ unum hominem mors: ita &
ꝑunum hominem resurrectio mor¬
totum uelut preparatum cibum. a¬
uidioribus ꝑfidie faucibus nititur
transuorare.Rursũs cum me contra eum
armis uiuificȩ lectionis instruxero: & multa

Expanded text:
subigere. Cognoscite inquiens, potiorem subigere. Cognoscite inquiens, potiorem esse qui mittit eo qui mittitur; inferiorem esse qui obsequitur, digniorem cui munificentia exhibetur. III. Manichaeum itidem cum de veritate dominici corporis obtundo, quod non fallaci simulatione et quibusdam illusionum praestigiis fuerit susceptum, tumentem Virginis alvum allego; praestolati temporis moras, quas diutius intra materni uteri hospitium, usque ad legitimum partus diem peregit 3 insinuo: puerperii cunas, vagitum infantis, aetatis profectum, ad ultimum passionis ludibria, crucis patibulum, confixiones clavorum, aperti lateris cruorem simul et laticem, descensionem, sepulturam, resurrectionem, et quod ipse ritatem locutus sum vobis . Et Apostolus: Sicut per unum hominem mors, ita et per unum hominem resurrectio mortotum velut praeparatum cibum, avidioribus perfidiae faucibus nititur transvorare. Rursus cum me contra eum armis vivificae lectionis instruxero, et multa
Abbreviated transcription (Latin):
hoc solum despitiunt ut male con¬
ceptas nouitatum suarum senten¬
tias eccłȩ intromittant. Obid etiã
nouis tamquam dialecticȩ artis:
magistri non tamquam uere xp̃i
discipłi ancipitis responsionis in e¬
uitabilem sillogismum tendunt: ar¬
bitrantes posse se his ꝓpositionum la-¬
queis animas uenari xp̃ianas. Sed
nichil nouum. nichil peregrinum:
eccłȩ fortitudo experitur. Talibus
pene abuniuersis hereticis questio¬
num turbinibus agitata trium¬
phum de contrariis: & immobilitat᷑e
sortitaest de aduersis. Nam dum se
contra sabellium armigero certami
qui gignit: alius qui gignitur. et
alius sit ꝓcedens: alius de quo ꝓcedit.
lius mittens: alius missus. Alius qui
onem carnis cuncta nͣre fragilitatis
offitia explet : alius qui sine his om̃ib
manet: uideas ilico arrium tanquͬa
crium phalis uictorię suscepta mate¬
ria elatius insultare. & sub detestabi¬
li ꝑfidie suȩ iugo fidelium uelle colla

Expanded text:
hoc solum despiciunt, ut male conhoc solum despiciunt, ut male conceptas novitatum suarum sententias Ecclesiae intromittant. Ob id etiam nobis, tanquam dialecticae artis magistri, non tanquam vere Christi discipuli, ancipitis responsionis inevitabilem syllogismum tendunt, arbitrantes posse se his propositionum laqueis animas venari Christianas. Sed nihil novum, nihil peregrinum Ecclesiae fortitudo experitur, talibus pene ab universis haereticis quaestionum turbinibus agitata; triumphum de contrariis, et immobilitatem sortita de adversis. Nam dum se contra Sabellium armigero cartaminqui gignit, et alius qui gignitur; et alius sit procedens, alius de quo procedit; alius mittens, alius missus; alius Deusonem carnis, cuncta nostrae fragilitatis officia explet, alius Pater qui sine his omnibus manet. Videas illico Arium tanquam triumphalis victoriae suscepta materia elatius insultare, et sub detestabili perfidiae suae jugo, fidelium velle colla
Abbreviated transcription (Latin):
edocta magisterio insidiarum sua¬
rum ancipites laqueos dextra leuaq
tetendit: ut ꝑ angustum & nimis
arduum cõmeantibus itineris callẽ
reliquerit. Si enim paululum in
utramlibet partem nutantia uo-¬
lueris inferre uestigia. ilico capie¬
ris. Inter nestorii ergo quondam
eccłe constantinopolitane non rec¬
thoris. sed dissipatoris. non pastoris
sed depredatoris. sacrilegum dogma.
et eutichetis nefariam & detestabi¬
lem sectam. ita serpentine grassa¬
tionis sese calliditas temꝑauit: ut
utraq non sine utriusq periculo
pleriq uitare possint. dum siquis
nestorii ꝑfidiam dampnat: eutti¬
chetis putatur error succumbere.
Rursus dum eutichiane hereseos
impietatem destruit. nestorii argu-¬
itur dogma erigere. Sed has in a-¬
nium accusationum nebulas illi of¬
fendunt precipuȩ qui aut imperi¬
tiȩ uitio. aut contentionis morbo
egrotant. & dum petulantis animi
suꝑcilio eriguntur. antiquitus tra¬
ditas a patribus fidei regulas ob

Expanded text:
edocta magisterio, insidiarum suarum ancipites laqueos dextra laevaque tetendit, ut perangustum et nimis arduum commeantibus itineris callem reliquerit. Si enim paululum in utramque partem nutantia volueris inferre vestigia, illico capieris. II. Inter Nestorii ergo quondam Ecclesiae Constantinopolitanae, non rectoris sed dissipatoris, non pastoris sed praedatoris sacrilegum dogma, et Eutychetis nefariam et detestabilem 2 sectam, ita serpentinae grassationis sese calliditas temperavit, ut utrumque sine utriusque periculo plerique vitare non possint; dum si quis Nestorii perfidiam damnat, Eutychetis putatur errori succumbere. Rursum dum Eutychianae haeresis impietatem destruit, Nestorii arguitur dogma erigere. Sed has inanium accusationum nebulas illi offundunt praecipue, qui aut imperitiae vitio, aut contentionis morbo aegrotant; et dum petulantis animi supercilio eriguntur, antiquitus traditas a Patribus fidei regulas ob
Abbreviated transcription (Latin):
AG NUM
It graue fi¬
lei pericu¬
lum quod
nec facile sen¬
tiri. nec faci¬
le aplerisq ualeat euitari. Qm
est pietatis speciȩ obumbratum
ꝑ multas orientis eccłias domesti¬
ca contentione crassari comperimꝰ.
Et eo usq ꝑtinaci animorum obsti¬
natione defendi. ut nec antiquo¬
rum patrum traditionibus. nec
religiosorum principum seueris
sanctionibus possit uł potuerit
amputari. Preuentus enim false
opinionis errore humanus audi¬
tus. ad ueri rationem ꝑcipiendã
durus & ꝑdifficilis in uenitur :
quantis cumq testibus urgeatur.
Mauult enim praui dogmatis sen¬
tentiam qua semel infectus eͣ
ꝑuersius uindicare: quam hanc
eandem tantis diuinarum huma¬
narumq legum auctoritatibus
refutatam. salubrius immutare.
Hȩc ergo ꝑniciosi discriminis leta¬
lis & mortifera pestis intra uene¬
randos eccłie aditus ita cuncta
ferocius populantur. ut eo plus no¬
ceat : quo minus nocere intelligi¬
tur. Sic enim deterrimi anguis

Expanded text:
agnum et grave fidei periculum, quod nec facile sentiri, nec facile a plerisque valeat evitari quoniam est pietatis specie obumbratum per multas Orientis Ecclesias domestica contentione grassari comperimus; et eo usque pertinaci animorum obstinatione defendi, ut nec antiquorum Patrum traditionibus, nec religiosorum principum severis sanctionibus possit vel potuerit amputari. Praeventus enim falsae opinionis errore humanus auditus, ad veri rationem percipiendam durus et perdifficilis invenitur, quantiscunque testibus urgeatur. Mavult enim pravi dogmatis sententiam, qua semel infectus est, perversius vindicare, quam hanc eamdem tantis divinarum humanarumque legum auctoritatibus refutatam salubrius immutare. Haec ergo perniciosi discriminis lethalis et mortifera pestis intra venerandos Ecclesiae aditus ita cuncta ferocius populatur, ut eo plus noceat, quo minus nocere intelligitur. Sic enim teterrimi anguis
Abbreviated transcription (Latin):
treme atq profunde stulticie genꝰ
est : patrem nominare eum qui nõ
genuit. & filium credere eum qui
genitus non sit : sed ꝑ in ania & re¬
bus uacua falsorum nominum com¬
menta. humanarum mentium sen¬
sus auocare. & ludicris sententiaru᷑
obiectionibus fidei xp̃ianȩ illuderȩ.

Expanded text:
tremae atque profundae stultitiae genus tremae atque profundae stultitiae genus est Patrem nominare eum qui non genuit, et Filium credere eum qui genitus non sit; seu per inania et rebus vacua falsorum nominum commenta, humanarum mentium sensus avocare, et ludicris sententiarum objectionibus fidei Christianae illudere.
Abbreviated transcription (Latin):
spͣs nomine nominari censeatur :
trinomium asserens dm̃. id est tan¬
quam si una species uł ꝑsona trib
uocabulorum nominibus nuncu¬
petur. non distinctione generis sed
offitii ꝑmutatione: ut pater non
quia genuit. sed quia condidit
habeatur. Idemq ipse de paterni
honoris dignitate decidens. ꝑ que¬
dam naturȩ augmenta. aut po¬
cius detrimenta: in filii nomine ex
uirginei ortus natiuitate transie¬
rit. Sed hȩc in epta ẽẽ & impia. om¬
niq fidei ueritate carentia : eorum
qui contra ueniebant prosecutioni¬
bus manifestissime claruit. Ostensũ
namq est multis & copiosis diuina¬
rum lectionum probamentis. et pa¬
trem & filium et sp̃m sc̾m suis speci¬
aliter & propriis extare ꝑsonis : &¬
alium ẽę genitorem. alium genitu.
alium geniti atq ingentti sp̃m
sc̃m : licet scđm athanasii probabi¬
lem fidei ueritatem aliud ee non
possint. cum alius atq aliuscredi
possint: & ꝓfecto sint : quia uere ex¬

Expanded text:
Spiritus nomine censeatur: Spiritus nomine censeatur: trinomium asserens Deum, id est tanquam si una species vel persona tribus vocabulorum nominibus nuncupetur, non distinctione generis, sed officii permutatione, ut Pater, non quia genuit, sed quia condidit habeatur: idemque 189 ipse de paterni honoris dignitate decidens per quaedam naturae augmenta, aut potius detrimenta, in Filii nomine ex virginei ortus nativitate transierit. Sed haec inepta esse, et impia, omnique fidei veritate carentia, eorum qui contraveniebant prosecutionibus manifestissime claruit. Ostensum namque est multis et copiosis divinarum lectionum probamentis, et Patrem, et Filium, et Spiritum sanctum, suis specialiter et propriis exstare personis: alium esse genitorem, alium genitum, alium geniti atque ingeniti Spiritum sanctum; licet secundum Athanasii probabilem fidei veritatem, aliud esse non possint, cum alius atque alius credi possint, et profecto sint. Quia enimvero ex
Abbreviated transcription (Latin):
MoR e ueritatis et
fidei. inter sec tatores
xp̃iane religionis
id est athanasium.
Sabellium. arrium. & fotinum: ar¬
biter sedi. Qui qͣm diuersitate dog¬
matum. et sententiarum uarieta¬
te. longo discriminis inter uallo a se
inuicem dirimuntur : studiosius
explorare curaui. cuius nam ȩoru
fides ueris assertionibus in signaret᷑.
Quod ut facilius cognoscere possem.
singillatim eos fidei sue feci profer¬
re sententias. eosdemq documentis
probabilibus roborare mea interlo¬
cutione flagitaui. obuiantibus si¬
bi scilicet & refellentib his qui cõ¬
tra uenirent: ut aliis defendenti-¬
bus. aliis obnitentibus: lucidissime
ueritatis agnitio panderetur. Qđ
eos ita fecisse: ipsarum prosecutio¬
num lectione de monstratur.
UMigitur sabellio primu
disputandi licentiam consul-¬
tatione pocius quam auctoritate
tribuissem. talem de deo fidei sen¬
tentiam tulit. quo diceret patr̃e
ita solitarium & singłarem sine
subsistere. ut ipse magis filii atq

Expanded text:
more veritatis et fidei, inter sectatores Christianae religionis, id est Athanasium, Sabellium, Arium et Photinum, arbiter sedi. Qui quoniam diversitate dogmatum et sententiarum varietate, longo discriminis intervallo a se invicem dirimuntur, studiosius explorare curavi cujusnam eorum fides veris assertionibus insigniretur. Quod ut facilius cognoscere possem, singillatim eos fidei suae feci proferre sententias, easdemque documentis probabilibus roborare mea interlocutione flagitavi; obviantibus sibi scilicet et refellentibus his qui contravenirent, ut aliis defendentibus, aliis obnitentibus, lucidissimae veritatis agnitio panderetur. Quod eos ita fecisse ipsarum prosecutionum lectione demonstratur. gitur Sabellio primum, disputandi licentiam consultatione potius quam auctoritate tribuissem, talem de Deo fidei sententiam protulit, quod diceret Patrem ita solitarium et singularem sine ti persona subsistere, ut ipse magis Filii atque
Abbreviated transcription (Latin):
ter unum sumus. Et dicere pat̾
maior me est. De nͣr̃o enim illi est:
minor patre humanitas. De pa¬
tre illi est equalis cum patre diui-¬
nitas. His uerbis utramq uoluit
in xp̃o demonstrare naturam. ut
unum quod sublimius egit uł
dixit ex natura sit diuinitatis eiꝰ.
Aliud quod inferus gessit humiliꝰ¬
uł locutus est exnatura sit carnis
eius: ut hȩc unius xp̃i diuersitas
actionum. non nesciatur ex dif¬
ferentia descendere naturarum.
De qua etiam cirillus ita loquit᷑
dicens. Unus igitur est ante in¬
carnationem uerbum ds. & qui
in humanitate mansit inqua erat
steterit non discernendo. Igitur
non ignorantes differentias natu¬
rarum. sed eas in confuse inter
tractarores inmedium ad du¬
camus: ex quorum multiplicib
dictis pauca & breuia excerpen¬
tes. huic oꝑi subnectimus: adla¬
tiores eorum. & diffusiortes eoꝵ¬
de hac confessione tractatus.
quos beatissimus leo inunum
testimoniorum cumulum pro¬

Expanded text:
ter unum sumus , et dicere: Pater ter unum sumus , et dicere: Pater major me est : de nostro enim illi est minor Patre humanitas; de Patre illi est aequalis cum Patre divinitas. His verbis utramque voluit in Christo demonstrare naturam; ut unum quod sublimius egit vel dixit, ex natura sit divinitatis ejus; aliud quod inferius gessit vel humilius locutus est, ex natura sit carnis ejus: ut haec unius Christi diversitas actionum, non nesciatur ex differentia descendere naturarum; de qua etiam Cyrillus ita loquitur, dicens: Unus igitur est ante incarnationem verus Deus, et qui in humanitate mansit id quod erat, et est, et erit. Non discernendum igitur non ignorantes differentias naturarum, sed eas inconfusas inter tractatores in medium 79 adducamus, ex quorum multiplicibus dictis pauca et brevia excerpentes, huic operi subnectimus, ad latiores eorum et diffusiores de hac confessione tractatus, quos beatissimus Leo in unum testimoniorum cumulum pro
Abbreviated transcription (Latin):
pater unum sumus. alium pat̾
maior me est. qua quã sit fami¬
liare &e ꝓprium cunctis in cõmu¬
ne hereticis. studio falsitatis & ma-¬
liuolentie catholicorum uiroru
sententias immutare Solent tam̃
hoc ita subtilius. & longo quodã
uerborum ambitu facere ut ue¬
risimile uideatur. quod uerispe¬
tie obumbratur. Isti uero absq
ulla fucatae orationis caligine
tam sunt aꝑte usi mendatio. ut
nullum nobis coniuincendi eos
laborem reliaquerint : dum pro¬
prio se ipsi mendatio suꝑ auerint.
Leonis enim quȩ nefario mentis
incestu uiolare conati sunt: ista
sunt uerba. Sicut inquit ut
multa preteream. non est eiusdẽ
nature flere miserationis affectu
amicum mortuum et eundem
semotum quatriduane aggere
sepulture aduocis imꝑium exci-¬
tare rediuiuum. aut ligno pende¬
re. & in nocte luce conuersa omĩa
elementa tremefacere. aut clauis
confixum eȩ. & paradisi portas fi-¬
dei latronis aperire. Ita non eius¬
dem nature est dicere. ego & pa¬

Expanded text:
Pater unum sumus; alium: Pater Pater unum sumus; alium: Pater major me est. Quanquam sit familiare et proprium cunctis in commune haereticis, studio falsitatis et malevolentiae, catholicorum virorum sententias immutare; solent tamen hoc ita subtilius, et longo quodam verborum ambi u facere, ut verisimile videatur quod veri specie obumbratur. Isti vero absque ulla fucatae orationis caligine tam sunt aperto usi mendacio, ut nullum nobis convincendi eos laborem reliquerint, dum proprio se ipsi mendacio superaverint. Leonis enim quae nefario mentis incestu violare conati sunt ista sunt verba : Sicut, inquit, ut multa praeteream, non est ejusdem naturae flere miserationis affectu amicum mortuum, et eumdem remoto quatriduanae aggere sepulturae, ad vocis imperium excitare redivivum; aut in ligno pendere, et in noctem luce conversa omnia elementa tremefacere; aut clavis confixum esse et paradisi portas fidei latronis aperire: ita non ejusdem naturae est, dicere: Ego et Pa
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃am ille susciꝑae: et suam faceret. quẽ
nec peccatum contaminare nec mors
potuit detinere. Item in ꝑsona euti-¬
chetis. Nam si crucem inquit dñi no
putat falsam. & susceptum ꝓmundi
salute supplitium uerum fuisse non
dubitat. cuius credit mortem agnos¬
cat & carnem. & quam plura hissi¬
milia. quȩ inunum congregare cu¬
mulum. & laboriosum et non neces¬
sarium uidico. Neq enim frequent᷑
et sepius dicta: sed tantum di¬
cta suffitiunt. Item isti arguentes
uenerabile concilium. suꝑ leonis
ꝑsona Ita dicunt respuentes apo¬
stolica destimonia. accestati estis
leoni tãqua bene sencienti qui ad¬
uersus diuina euangłia. simul
& apłicas scripturas dogmatiza¬
uit dicens. alium suꝑ lazarum
lacrimasse. alium uoce latarum
suscitasse. alium crucifixum. ali¬
um elementa in nocte immutas¬
se. alium clauis confixum. & aliũ
paradisi portas fidei latronis ap-¬
peruisse. alium dicentem ego &

Expanded text:
nostram ille susciperet, et suam faceret, quem nostram ille susciperet, et suam faceret, quem nec peccatum contaminare, nec mors potuit detinere . Item in persona Eutychetis: Nam si crucem, inquit, Domini non putat falsam, et susceptum pro mundi salute supplicium verum fuisse non dubitat, cujus credit mortem, agnoscat et carnem . Et quamplura his similia quae in unum congregare cumulum et laboriosum et non necessarium judico: neque enim frequenter et saepius dicta, sed tantum dicta sufficiunt. XXI. Item isti arguentes venerabile concilium super Leonis persona, ita dicunt: Respuentes apostolica testimonia, attestati 78 estis Leoni tanquam bene sentienti, qui adversus divina Evangelia simul et apostolicas Scripturas dogmatizavit, dicens: alium super Lazarum lacrymasse, alium voce Lazarum suscitasse; alium crucifixum, alium elementa in nocte immutasse, alium clavis confixum, et alium paradisi portas fidei latronis aperuisse; alium dicentem: Ego et
Abbreviated transcription (Latin):
debitum natura in uiolabilis natu¬
rȩ est unita passibili. ut quod nͣris
remediis congruebat. unus atq ide
non possit ex altero. In integra ergo
ueri hominis ꝑfectaq natura. uerus
natus est ds. totus insius. totus in nris.
Item. Impassibilis ds non dedignatus ẽ
homo eẽ passibilis. & in mortalis mor¬
tis legib subiacere. Item. unus enim
idemq est uerus dei filius : et uere
hominis filius. Item ut agnosceret᷑
inquit in eo ꝓprietas diuine huma¬
neq nature in diuidua ꝑmanere. ut
unum dei filium & uerbum confite¬
amur &e carnem. Eoce indiuisam
dixit utriusq nature ꝓprietatem.
Eocȩ unum dei filium confessus est
uerbum &e carnem. Cum scđo aute
cirilli capitulo quod id consultius
et catholice definit ut carnem dñi-¬
cam non alterius cuiusdam sed uer¬
bi ẽẽ credatur quȩ ei facta est propͥa:
hec beati leonis concinunt uerba. Nõ
enim inquit suꝑare possemus pecca-¬
ti & mortis auctorem. nisi naturam

Expanded text:
debitum, natura inviolabilis natudebitum, natura inviolabilis naturremediis congruebat, unus atque idenon posset ex altero. In integra ergo veri hominis, perfectaque natura verus natus est Deus, totus in suis, totus in nostris . Item: Impassibilis Deus non dedignatus est homo esse passibilis, et immortalis mortis legibus subjacere . Item: Unus enim idemque est vere Dei Filius, et vere hominis filius . Item: Ut agnosceretur, inquit, in eo proprietas divinae humanaeque naturae individua permanere, ut unum Dei Filium et Verbum confiteamur, et carnem . Ecce indivisam dixit utriusque naturae proprietatem: ecce unum Dei Filium confessus est Verbum et carnem. Cum secundo autem Cyrilli capitulo, quod id consultius et catholice definit, ut carnem Dominicam non alterius cujusdam, sed Verbi, esse credatur, quae ei facta est propria, haec beati Leonis concinunt verba: Non enim, inquit, superare possemus peccati et mortis auctorem, nisi naturam
Abbreviated transcription (Latin):
ti uero capitulo ut carnem dñicam
proprie uerbi qui exdeo natus est ẽẽ
credamus: & non alterius cuiusdam
tãqua coniuncti ei scđm dignita¬
tem. in quo ueluti extrinsecus diui-¬
nitas habitauerit. Sicut in uno qͦq
scorum & obhoc nos uiuificatricem
dñicam carnem debere asserit con¬
fiteri. qm ꝓpria facta est uiuificantis
uerbi. Ad primum ergo cyrilli capi¬
tulum ista leonis conlata respondent.
atq consentiunt uerba. quib osten¬
ditur induab ꝑsonis xpͣm non diui-¬
sisse: ut unum ueluti ostenderet ex
tra dm̃ uerbum in propria ꝑsona sub¬
sistentem. alterum uero dm̃ ȩquȩ in
sua ꝓprietatis ꝑsona manentem. quib
quasi singulis congruas diuideret
uoces. Sed unum eundemq in una
utriusq naturȩ ueritatem non diui¬
se. sed significantius fuisse loquittum.
Dicit ergo. idem sempit̾ni genitoris uni-¬
genitus sempiternus natus est de sp̃u
scõ ex maria uirgine. Item. Et adre¬
soluendum in quit conditionis nͣrȩ

Expanded text:
ti vero capitulo, ut carnem dominicam proprie Verbi, qui ex Deo natus est, esse credamus, et non alterius cujusdam tanquam conjuncti ei secundum dignitatem, in quo veluti extrinsecus divinitas habitaverit, sicut in unoquoque sanctorum; et ob hoc nos vivificatricem dominicam carnem debere asserit confiteri, quoniam propria facta est vivificantis Verbi. XX. Ad primum ergo Cyrilli capitulum ista Leonis collata respondent atque consentiunt verba, quibus ostenditur in duabus personis Christum non divisisse; ut unum veluti ostenderet, 77 extra Deum Verbum in propria persona subsistentem; alterum vero Deum aeque in suae proprietatis persona manentem, quibus quasi singulis congruas divideret voces; sed unum eumdemque in una utriusque naturae veritatem, non divise, sed significantius fuisse locutum. Dicit ergo: Idem sempiterni Genitoris Unigenitus sempiternus, natus est de Spiritu sancto et Maria Virgine . Item: Et ad resolvendum, inquit, conditionis nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
Cyrilli autem tamqu̾a Patrum
his contraria ista subnectunt. Siquis
ꝑsonis duab seu substantiis quȩ de
xp̃o in euangłicis & apłicis litteris
dicta sunt. diuidet uoces & quasdã
quidem ut homini extra dei patris
uidelicet uerbo specialiter cognoscͬe̾¬
do adsignat. alias autem ut deo
dignas soli qui expatre est deo uer¬
bo: anathema sit. Item siquis non cõ¬
fitetur dñi carnem uiuificantem.
et ꝓpriam esse eius qui exdeo patre
ẽ u bi. sed alterius cuiusdam con¬
iictioe scđm dignitatem tãquam
diuinam solam in habitationem ha¬
buisse. & non magis uiuificantem
ut dixi. quia facta est ꝓpria uerbi
qui omĩa uuuficat. anathema sit.
Suꝑiore capitulo: cir illus hoc cautis¬
sime & catholicȩ p̃cepit euitandũ.
Nequis audeat induas ꝑsonas separa¬
tim subsistentes diuidere xp̃m. ut
unum quidem uelit ostendere homi¬
nem extra dm̃ uerbum proprie ce
specialiter cognoscendum. Alterum
uero dm̃. qui expatre sir intelligen¬

Expanded text:
Cyrilli autem tanquam his contraria ista subnectunt: Si quis personis duabus, seu substantiis, quae de Christo in evangelicis et apostolicis litteris dictae sunt, dividit voces; et quasdam quidem ut homini, extra Dei Patris, videlicet Verbo specialiter cognoscendo assignat; alias autem ut Deo dignas, soli qui ex Patre est, Deo Verbo, anathema sit . Item: Si quis non confitetur Domini carnem, vivificantem et propriam esse ejus qui ex Deo Patre est, Verbi; sed alterius cujusdam conjuncti ei secundum dignitatem, tanquam divinam solam inhabitationem habentis; et non magis vivificantem, ut dixi, quia facta est propria Verbi qui omnia vivificat, anathema sit Superiore capitulo Cyrillus hoc cautissime et catholice praecepit evitandum, ne quis audeat in duas personas separatim subsistentes dividere Christum; ut unum quidem velit ostendere hominem extra Deum Verbum proprie et specialiter cognoscendum; alterum vero Deum, qui ex Patre sit intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
incarnatum. quod est carne indutũ
homo eẽ uoluit nudum & uacuum.
ad patrem a quo fuerat missus reuer¬
ti non potuit. sed in eodem quo in¬
dutum est corpore celestia penetra¬
uit. Et ideo eum pater uacuum ad
se dicit non posse reuerti: quia nefas
est ex quoin uͥginis terra descen¬
dit. nudum eum et homine uacuũ
confiteri. idest absq humani corꝑ¬
ris natura solam eius asserere deita¬
tem. Equalis enim et eiusdem pe¬
riculi res est aut diuinam eius
tantumodo aut humanam
fateri naturam. quia unum sine alio
non ꝓficit adsalutem. Quod & ipse
dñs in euangłio. subtali similitudinis
comꝑatione aꝑtissime docet. Iteru
inquit simile est regnum cęlorum
chesauro absconso in agro. quem
qui inuenerit abscondit et pre

Expanded text:
incarnatum quod est carne indutum incarnatum quod est carne indutum homo esse voluit, nudum et vacuum ad Patrem, a quo fuerat missus, reverti non potuit; sed in eodem quo indutum est corpore coelestia penetravit. Et ideo eum Pater vacuum ad se dicit non posse reverti, quia nefas est, ex quo in Virginis terram descendit, nudum eum et homine vacuum confiteri; id est, absque humani corporis natura solam ejus asserere deitatem. Aequalis enim et ejusdem periculi res est, aut divinam ejus tantummodo, aut humanam fateri naturam, quia unum sine alio non proficit ad salutem. XI. Quod et ipse Dominus in Evangelio sub tali similitudinis comparatione apertissime docet. Iterum, inquit, simile est regnum coelorum thesauro abscondito in agro, quem qui invenit, abscondit, et prae
Abbreviated transcription (Latin):
exaltatum & sublimatum intelligi
uoluit. Ceterum id quod de patre
est: semꝑ sublime fuit. Sed nec dero¬
re celi. quod in uerbi dei figura sit po¬
situm. ulla dubietatis patet occasio.
cum ipse dixerit isaias. & nubes plu¬
ant iustum. & alibi satis aꝑtius imbri
celesti uerbum suum. patrem compa¬
rasse descripserit. Nam ita ex ꝑsona
eus dicit. Quomodo si descendat ym¬
ber aut nix de celo & illuc non reuer¬
tatur. sed in ebriat terram & facit eã
germinare. sic erit uerbum quod e¬
gredietur de ore meo. N on reuertet᷑
adme uacuum: sed faciet quecumq
uolui. & ꝓsꝑabitur in his ad quȩ mi¬
si illud. Quis intam aꝑta et absolu¬
tissima diuine pͣdicationis claritate.
lumen non aspitiat ueritatis: Eccȩ
uerbum dei sicut ymber in terra id÷
ingremio sinus mariȩ influerȩ dicit᷑.
quam sci spͣs ębrietate fecundatam
ingermine dñici ortus ꝓrumpere
facit. & turgentis alui preciosissimu
ederȩ fructum. Quod uerbum qr

Expanded text:
exaltatum et sublimatum intelligi exaltatum et sublimatum intelligi voluit. Caeterum id quod de Patre est, semper sublime fuit. X. Sed nec de rore coeli, quod in Verbi Dei figura sit positum, ulla dubietatis patet occasio, cum ipse dixerit Isaias: Et nubes pluant justum ; et alibi satis apertius imbri coelesti Verbum suum Patrem comparasse descripserit: nam ita ex persona ejus dicit: Quomodo si descendat imber aut nix de coelo, et illuc non revertatur sed inebriat terram, et facit eam germinare: sic erit Verbum quod egredietur de ore meo, non revertetur ad me vacuum, sed faciet quaecunque volui, et prosperabitur in his ad quae misi illud . Quis in tam aperta et absolutissima divinae praedicationis claritate, lumen non aspiciat veritatis? Ecce Verbum Dei sicut imber in terra, id est in gremio sinus Mariae influere dicitur; quam Sancti Spiritus ebrietate foecundatam, in germine dominici ortus prorumpere faciat, et turgentis alvi pretiosissimum edere fructum. Quod Verbum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tur terra & germinet saluatorem.
Ui de quam consonis ueritas muniat᷑
ꝓphetica auctoritate sententiis. Id
enim dauid ait. iuisticia decelo ꝓspe¬
xit: hoc isaias dixit. nubes pluant
iustum. & quod illȩ subiunxit. &
terra nr̃a dabit fructum suum. Hoc
iste addidit. aperiatur terra. et
germinet saluatorem. Perspicuo
satis & aꝑto immo ꝓprio fidei nomine
usus. ut fructum & germen terrę
sepius in ꝓphetia nominatum. nati¬
uitatem xp̃i exmaria ẽȩ nullus au-¬
deat dubitare. De quo germine uł
fructu idẽ adhuc isaias loquitur di¬
cens. Indie illa erit germen dñi in
magnificentia et ingła: & fructus
terre sublimis. Relictus ne est ullus
ambigendi locus . quin clareat ger¬
minis & fructus nomine xpͣm aꝑtis¬
sime significari. qui intanta głȩ mag¬
nificentia sublimatus est ut in nomi¬
ne eius omne genu flectatur cele-
terrȩ sublimis: manifestissime hic qͣ
deterra id est ex maria sumptum est.

Expanded text:
tur terra et germinet Salvatorem . tur terra et germinet Salvatorem . IX. Vide quam consonis veritas muniatur prophetica auctoritate sententiis. Quod enim David ait: Justitia de coelo prospexit, hoc Isaias dixit: Nubes pluant justum. Et quod ille subjunxit: Et terra nostra dabit fructum suum, hoc iste addidit: Aperiatur terra, et germinet Salvatorem; perspicuo satis et aperto, imo proprio Filii Dei nomine usus; ut fructum et germen terrae saepius in prophetia nominatum, nativitatem Christi ex Maria esse nullus audeat dubitare. De quo germine vel fructu idem adhuc Isaias loquitur, dicens: In die illa erit germen Domini in magnificentia: et gloria, et fructus terrae sublimis . Relictusne est ullus ambigendi locus, quin clareat germinis et fructus nomine Christum apertissime significari, qui in tanta gloria et magnificentia sublimatus est, ut in nomine ejus omne genu flectatur, coeleterrae sublimis, manifestissime id quod de terra, id est 31 ex Maria sumptum est,
Abbreviated transcription (Latin):
uȩ. Et in psalmis. Filii merces fruc¬
cus uentris. & defructu uentris
tui ponam suꝑ sedem tuam. De quo
fructu: hic idem sacri carminis au-¬
ctor: in alio psalmo concinit. Ueritas
de terra orta est: & iusticia decelo
prospexit. Et enim dñs dabit benig¬
nitatem: & terra nr̃a dabit fructũ
suum. In quo euidenter utriusq na¬
ture confessionem predicans: ꝑfidoꝵ
ora obtundit. dum ueritatem de ter¬
ra ortam & iusticiam de celo asserit
prospexisse: quia xp̃s ex utroq sub¬
stantiam habens. de cęlo scilicet qr
de patre genitus. De terra autem.
quia de matre natus est. utriusq
parentis habet geritq naturam.
A summo enim celo: egressio eius. Sũmu
celi pater est. & ꝓcessio eius tamqu̾a
sponsi de thalamo uteri uirginulis.
Iuod misterium utriusq naturȩ :¬
ȩtiam isaias hisdem significationib
pandens. celi haut dubium & terrȩ.
sic locutus est dicens. Rorate celi de¬
suꝑ: & nubes pluant iustum. aperia-¬

Expanded text:
vae ? Et in Psalmis: Filii merces, frucvae ? Et in Psalmis: Filii merces, fructus ventris ? Et: De fructu ventris tui ponam super sedem tuam ? De quo fructu hic idem sacri carminis auctor in alio psalmo concinit: Veritas de terra orta est, et justitia de coelo prospexit. Etenim Dominus dabit benignitatem, et terra nostra dabit fructum suum ? In quo evidenter utriusque naturae confessionem praedicans, perfidorum ora obtundit, dum veritatem de terra ortam, et justitiam de coelo asserit prospexisse. Quia Christus ex utroque substantiam habens, de coelo scilicet, quia de Patre genitus; de terra autem, quia et de matre natus est, utriusque parentis habet geritque naturam. A summo coeli egressio ejus . Summum enim coeli Pater: Et processio ejus tanquam sponsi , de thalamo uteri virginalis. Quod mysterium utriusque naturae etiam Isaias iisdem significationibus pandens, coeli haud dubium et terrae, sic locutus est dicens: Rorate, coeli, desuper, et nubes pluant justum; aperia
Abbreviated transcription (Latin):
sunt in lege. Et ideo scire debes qd
inpinguedine terrȩ. & in rore cȩli
id est in xp̃o futura sit benedictio
tua. la cob ętiam benedicens ioseph
filium suum: abhuius sacramenti
misterio non recessit dicens. Bene¬
dicat te benedictionibus cęli desuꝑ:
et benedictionibus terrȩ habentis
omĩa. Quȩ est benedictio celi. nisi
uerbum quod decelo descendit: ẽt
quȩ est benedictio terre habentis
omĩa. nisi xp̃i caro quȩ de terra.
idest de terreno uirginis corpore
sumpta est: In qua omĩum spirita¬
lium gratiarum redundat ueri¬
tas. et tocius benedictionis fruct
exuberat. in quo fructu qui ꝓcul
dubio xp̃s est cunctorum fideli¬
um benedictio consummatur:
ut dauid ait. Terra dedit fruc¬
tum suum. benedicat nos d̃s ds
nr. benedicat nos ds̃. Quȩ est ter¬
ra quȩ fructum benedictionis
dedit. nisi Maria cui dicitur. bene¬
dicta tu. &e benedictus fructus
uentris cui: Et in genesi. Bene¬
dictiones inquit uberum et uul¬

Expanded text:
sunt in lege . Ideo scire debes quod sunt in lege . Ideo scire debes quod in pinguedine terrae et in rore coeli, id est in Christo, futura sit benedictio tua. VIII. Jacob etiam benedicens Joseph filium suum, ab hujus sacramenti mysterio non recessit, dicens: Benedicet te benedictionibus coeli desuper, et benedictionibus terrae habentis omnia . Quae est benedictio coeli, nisi Verbum quod de coelo descendit? Et quae est benedictio terrae habentis omnia, nisi Christi caro, quae de terra, id est de terreno Virginis corpore sumpta est, in qua omnium, spiritalium gratiarum redundat veritas, et totius benedictionis fructus exuberat? In quo fructu, qui procul dubio Christus est, cunctorum fidelium benedictio consummatur, ut David ait: Terra dedit fructum suum. Benedicat nos Deus Deus noster, benedicat nos Deus . Quae est terra quae fructum benedictionis dedit, nisi Maria, cui dicitur: Benedicta tu, et benedictus fructus 30 ventris tui ? Et in Genesi: Benedictiones, inquit, uberum et vul
Abbreviated transcription (Latin):
uidaici populi aꝑtissime gestans.
Dum in agro legis diutius immorat᷑.
uagis &e fugacibus carnalium sensu¬
um insistens uenatibus uł transi-¬
toriis legis umbris. & imaginibus
obsecundans. serus uenit ad gr̃am.
Ipse est ille euangłicus senior filius :
qui dum ruris id est legis. exercita¬
tionibus occupatur : alacriorem
unioris industria preuenitur: &¬
saginati uituli carnibus defrau-¬
datur. Casso igitur & in ani sem&e¬
ipsum labore conterens: audit
a patre frustra in his om̃ibus exer-¬
ceris. & ultra temporum conditio¬
nem legalium decretorum dogma¬
tibus occuparis. arbitrans te ex le-¬
ge benedictionis gratiam conseqͥ
posse. Cum & tempus carnalis ob¬
seruande legis semen sumpsit &
impossibilitate ꝑficiendi quȩ legȩ
iubentur: Non tam benedictionẽ
quam maledictum preuaricatores le¬
gis eiusdem sorciantur : quia scrip¬
tum est. Maledictus omĩs qui nõ
ꝑmanserit in omĩbus quȩ scripta

Expanded text:
Judaici populi apertissime gestans, Judaici populi apertissime gestans, dum in agro legis diutius immoratur, vagis et fugacibus carnalium sensuum insistens venatibus, vel transitoriis legis umbris et imaginibus obsecundans, servus venit ad gratiam . Ipse est ille evangelicus senior filius, qui dum ruris, id est legis exercitio occupatur, alacriore junioris industria praevenitur, saginati vituli carnibus defraudatur . Casso igitur et inani semetipsum labore conterens, audit a patre: Frustra in his omnibus exerceris, et ultra temporum conditionem , legalium decretorum dogmatibus occuparis: arbitrans te ex lege benedictionis gratiam consequi posse; cum et tempus carnalis observandae legis emensum sit; et pro impossibilitate perficiendi quae lege jubentur, non tam benedictionem quam maledictionem praevaricatores legis ejusdem sortiantur. Quia scriptum est: Maledictus omnis qui non permanserit in omnibus quae scripta
Abbreviated transcription (Latin):
terrȩ habundantiam. frumenti. ui¬
ni. & olei. Ad esau uero. Inpinguedi¬
ne inquit terrȩ. & in rore celi erit
benedictio tua. Quid aꝑtius qͥd¬
uȩ lucidius de utraq xp̃i natura
poterit ꝓferri: Siquidem in rore
celi uerbum: in terrȩ autem pin¬
guedine caro eius significari mon¬
stratur. Iacob autem. & esau popu¬
li gentium et iudeorum. tenere fi¬
guram nullum opinor ambige¬
re xpͣianorum. Primus ergo popu¬
lus gentium cuius iacob preforma¬
bat imaginem. arore celi. & apin¬
guedine terrȩ. id est axp̃o qui est
ds & homo benedictionis sortitur
gratiam frumenti et uini & olei
est habundantia cumulatus: id est
corporis & sanguinis xp̃i. et crisma¬
tis eius misterio consecratus. Cuius
trine benedictionis multiplioem
gratiam. dauid̃ ȩtiam sacro com¬
memorat carmine dicens. Adem¬
pore frumenti. uini. & olei sui multi¬
plicati sunt. Esau autem qui prior
scđm carnem fuerat natus: tipum

Expanded text:
terrae abundantiam frumenti, viterrae abundantiam frumenti, vini et olei . Ad Esau vero: In pinguedine terrae, et in rore coeli erit benedictio tua . Quid apertius, quidve lucidius de utraque Christi natura potuit proferri? Siquidem in rore coeli, Verbum; in terrae autem pinguedine, caro ejus significari monstratur. Jacob autem et Esau, populi gentium et Judaeorum tenere figuram, nullum opinor ambigere Christianum. Primus ergo populus gentium, cujus Jacob praeformabat imaginem, a rore coeli et a pinguedine terrae, id est Christo, qui est Deus et homo, benedictionis sortitus gratiam, frumenti, et vini, et olei est abundantia 29 cumulatus; id est corporis et sanguinis Christi, et chrismatis ejus mysterio consecratus. Cujus trinae benedictionis multiplicem gratiam, David etiam sacro commemorat carmine, dicens: A tempore frumenti, vini et olei sui multiplicati sunt . Esau autem qui prior secundum carnem fuerat natus, typum
Abbreviated transcription (Latin):
carnis xp̃i uidetur declarari natu¬
ra: consequens et fidei necessarium
duco. illa etiam replicare ac ꝓferre
cestimonia. quȩ utramq id est di¬
uinam & humanam in uno xp̃o
docent eͣe naturam. Dicit ergo
apłs. quod om̃s benedictionum ꝓ¬
missiones quȩ ꝓphetia & lege con¬
tinentur ad xp̃i ꝑtineant sacram¬
tum. Nam ita ait. Quod enim pro¬
missiones sunt : in ipso sunt. Uidea¬
mus itaq quomodo hȩ om̃s spon¬
sionum benedictiones. misticis in
xp̃o figuris aptentur. Et ibi reppe¬
riemus utriusq sacramenta natu¬
re. luce clarius emicare: quia rata
et firma benedictionis promissio
eẽ non poterat : nisi ꝑfecte fidei.
qua xp̃s ds̃ & homo futurus ad nun-¬
ciabatur continere archanum. Be¬
nedicens itaq isaacpatͥarcha iacob ⁊iesau
filios suos: ad ia cob quidem sic locutus
est dicens. Eccȩ odor filii mei. sicut
odor agri cui benedixit dñs. Det
tibi dñs arore celi & apinguedine

Expanded text:
carnis Christi videtur declarari natucarnis Christi videtur declarari natura; consequens et fidei necessarium duco, illa etiam replicare ac proferre testimonia, quae utramque, id est divinam et humanam, in uno Christo docent esse naturam. VII. Dicit ergo Apostolus quod omnes benedictionum promissiones, quae prophetia et lege continentur, ad Christi pertinent sacramentum. Nam ita ait: Quotquot enim promissiones sunt, in ipso sunt . Videamus itaque quomodo hae omnes promissionum benedictiones, mysticis in Christo figuris aptentur; et ibi reperiemus utriusque sacramenta naturae luce clarius emicare. Quia rata et firma benedictionis promissio esse non poterat, nisi perfectae fidei qua Christus Deus et homo futurus annuntiabatur, contineret arcanum. Benedicens itaque Isaac patriarcha Jacob et Esau filios suos, ad Jacob quidem sic locutus est, dicens: Ecce odor filii mei sicut odor agri cui benedixit Deus. Det tibi Dominus de rore coeli, et de pinguedine
Abbreviated transcription (Latin):
inquit quod nascetur exte sc̃m uo¬
cabitur filius dei. Hic itaq manipu¬
lus ex segete gentis iudeorum assũp¬
tus : deo patri est ꝑpassionem mor¬
tis oblatus. De quo apł̃s. Primitie
xp̃i. Cuius oblati manipuli resur¬
rectionis initium: Iosepħ etiam in
sua uisione : designat dicens. Ui de¬
bam ligare nos in campo manipu¬
los. et surrexisse manipulum meũ
urosq manipulos adorare mani¬
pulum meum. Quod in euangłio
manifestissime cernimus ad imple¬
tum: cum resurgens amortuis dñs
adiscipulis suis legitur adoratus.
Sicut et in consummatione seculi.
quod illius campi significat messis
ab om̃ibus informa serui ciuus ma¬
nipulus gessit imaginem. ad orand̃
sit & uidendus. Sunt alia multa
infiguris. & similitudinib aptata.
quę xp̃m indicent ex hominibus
carnis habuisse naturam. Sed ne
hinc fotinus et ei similes occasionẽ
nutriende ꝑfidiȩ conentur arriꝑe.
quod his testimoniis una tantũmͦ

Expanded text:
inquit, quod nascetur ex te, sanctum voinquit, quod nascetur ex te, sanctum vocabitur, Filius Dei . Hic itaque manipulus, ex segete gentis Judaeorum assumptus, Deo Patri est per passionem mortis oblatus: de quo Apostolus: Primitiae, Christi . Cujus oblati manipuli resurrectionis initium Joseph etiam in sua visione designat, dicens: Videbam ligare nos in campo manipulos, et surrexisse manipulum meum, vestrosque manipulos 28 adorare manipulum meum . Quod in Evangelio manifestissime cernimus adimpletum, cum resurgens a mortuis Dominus, a discipulis suis legitur adoratus . Sicut et in consummatione saeculi quod illius campi significat messis ab omnibus in forma servi, cujus manipulus gessit imaginem, adorandus sit et videndus . Sunt et alia multa in figuris et in similitudinibus aptata, quae Christum indicant ex hominibus carnis habuisse naturam. Sed ne hinc Photinus, et ei similes, occasionem nutriendae perfidiae conentur arripere, quod his testimoniis una tantummodo