comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deus sine ip̃o fecisse. Si enĩ fecit: mentit᷑
scriptura. s absit. quia fĩdelis est scrip¬
tura que ut errorem amputet: qnͣta pͥͭ
utitur mamfestatõne ad salutẽ hoĩm
redimendam. Demq subietit. qd̾ fcm̃
⁊ postea aut data aut fc̃a est in illo uita.
s ip̃m uerbum uitam uult intelligiẽẽ.
Si de pr̾e deo põt dici qd̾ aliud ip̃e est. ⁊
aluid in se ht. ita ⁊ de filio eiꝰ. qr sicut
hto pr᷑ unitam in semet ip̃o: ita dedit ⁊ filio
uitam hr̃e in semet ip̃o. humana enim
eloquia nõ sunt ydonea ad res explican¬
das diumas. Ideo uiciosum iidetur qd̾ diͫ.
ut cũ factura nõ sit dei filius fc̃m in ip̃o
dicatur. Et si dixisset qd̾ genitum est in
ip̃o. ⁊ sic inciosum nidebatur. s ut substã¬
tiũ gñatõnem eiꝰ ostend̾et opus in eam
fc̃ãm quali uti potuit sermone ꝑ quod
existeret demonstraiit. quia gñatõ eiꝰ
intam in se ht̃. nos enĩ uummus quidẽ s

Expanded text:
deus sine ipso fecisse? si enim fecit, mentitur deus sine ipso fecisse? si enim fecit, mentitur scriptura. sed absit, quia fidelis est scriptura, quae,. ut errorem amputet, quanta potest utitur manifestatione ad salutem hominum redimendam. Denique subiecit: quod factum et postea aut data aut facta est in illo uita, sed ipsum uerbum uitam uult intellegi esse. si de patre deo potest dici quia aliud ipse est et aliud in se habet, ita et de filr vitam in semetipso, ita dedit Filio vitam habere in semetipso. Humana enim eloquia non sunt idonea ad res explicandas diuinas; ideo uitiosum uidetur quod dicitur, ut, cum factura non sit dei filius, factum in ipso dicatur. et si dixisset: \'quod genitum est in ipso\', et sic- uitiosum uidebatur. sed ut substantiuam generationem eius ostenderet, opus in eam factum, quali uti potuit sermone, per quod exsisteret, demonstrauit, quia generatio eius uitam in se habet. Nos enim uiuimus quidem, sed
Abbreviated transcription (Latin):
mistice ꝯtinebat⁊ ꝑ quod diuina clem̃cia
humane infirmitati ꝓuidisse uidetur
ut aꝑiret qd̾ clausum potioris fidei me¬
ritis reseruauerat. unde adiecit dicẽs.
om̃ia ꝑ ip̃m fc̃a sunt. ut si quis suꝑiorib
in aliquo ambig̾et quia angusta est intlłi̾¬
gencia hominũ ad diumas res capiendas.
ex hiis capax fieret cum audit. om̃ia
ꝑ ip̃m fc̃a sunt. ut nõ utiq facturam
ip̃m putaret. quia om̃ia ꝑ ip̃m audit
fr̃a a deo. Si aũt ⁊ ip̃e ẽẽt factura: nõ¬
om̃ia ꝑ ip̃m fc̃a a deo dixisset. nec em̃ ip̃e
ꝑ se fiebat qd̾ ut adhuc absolutius tra¬
deret adiecit. ⁊ sine ip̃o inqͥt fcm̃ est ni¬
chil. hoc dicens exclusit om̃em ꝯtrou̾siã
⁊ argim̃ta terrena qnͣnus nen desint
qui disfidant. tñ qñ sine ip̃o nichil fcm̃
ostendit millo modo illum facturam eẽ
suspicari debere edocuit. Quomͦ enĩ põt
dici ip̃e est rec factura cũ nichil dicatꝰ᷑

Expanded text:
mystice continebat, per quod diuina clementia mystice continebat, per quod diuina clementia humanae infirmitati prouidisse uidetur, ut aperiret quod clausum potioris fidei meritis reseruauerat. Unde adiecit dicens: omnia per ipsum facta sunt. ut si quis ex superioribus in aliquo ambigeret, quia angusta est intellegentia hominum ad diuinas res capiendas, ex his capax fieret, cum audit: omnia per ipsum facta sunt, ut non utique facturam ipsum putaret, quia omnia per ipsum audit facta a deo. si autem et ipse eomnia per ipsum facta a Deo dixisset: nec enim ipse per se fiebat. Quod ut adhuc absolutius traderet, adjecit, Et sine ipso, inquit, factum est nihil: hoc dicens, exclusit omnem controversiam et argumenta terrena. Quamvis non desint qui diffidant; tamen quando sine ipso nihil factum ostendit, nullo modo illum facturam esse suspicari debere edocuit. quo modo enim potest dici ipse esse factura, cum nihil dicatur
Abbreviated transcription (Latin):
ud est qd̃ ꝓpͥe extitit de deo: ⁊ aluid qd̾ mi¬
tu deforis creatum est dei. hoc est aliuid est
atum est tune cepit in sb̾am cũ creatũ est
ac ꝑ hoc iniciũ ht̃ trinitatis sola declara¬
tõ. gͦ minist̾ii merita fidei minorauit. qr
qnͣto occultum est qd̾ credit᷑ tanto magis
ꝓpensior credentis est mertes ⁊ minor pe¬
na diffidentis. declaratõ aũt mistii sicut
minora fecit mereri credentes. ita maio¬
res exsuscitaiit defendentib penas. ma¬
infestior enĩ lex plus facit reum. nam suf¬
fecerat testimomũ saluatoris. quo sibi
ꝓpͥum pr̃em dixerat dm̃. Quis enĩ creden¬
tium dubitaret nichil a pr̃e differre in
sb̾a filium: S quia hereticoꝵ ꝑu̾sitas in¬
fidelitatis cõmentis fidei uira pulsare ce¬
ꝑat aliter accipiendo filium dei qmͣ p̾dica¬
tur. additum est ad faciendã manifesta¬
tõnem. hũc aute omia apud dm̃ fuisse ⁊
dm̃ eẽ. ut declararet ꝙ filii ueri ratio

Expanded text:
ud est quod proprie exstitit de deo et aliud quod nuud est quod proprie exstitit de deo et aliud quod nutu. de foris creatum est dei; hoc est, aliud est atum est tunc coepit in substantiam, cum creatum est, ac per hoc initium non habet trinitas sola. Declaratio igitur mysterii merita fidei minorauit, quia, quanto occultius est quod creditur, tanto magis propensior credentis est merces et minor poena diffidentis. declaratio autem mysterii, sicut minora fecit mereri credentes, ita maiores exsuscitauit diffidentibus poenas. manifestior enim lex plus facit reum. Nam suffecerat testatio saluatoris, qua sibi proprium patrem dixerat deum. quis enim credentium dubitaret nihil a patre differre in substantia filium? sed quia hereticorum peruersitas infidelitatis commentis fidei iura pulsare coeperat aliter accipiendo filium dei quam praedicatur, additum est ad faciendam manifestationem hunc ante omnia apud deum fuisse et deum esse, ut declararet quod filii ueri ratio
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ urtus ⁊ sapiencia dei. hic est filius dei
Qui qnͣtum ad effectum ꝑtinet filius dr᷑ dĩ
qͣntum aũt ad allocutõnem qua nos alloqͥ¬
tur deus ꝑ ip̃m uerbum dr᷑ dei. anͣtum
uero ad sapientiam qua nos dens per ip̃m
alii possent ꝯpetere isi filio dei. ꝓptͥ qd̾ em̃
ex deo deus est om̃ia dei dmͣr. naidendo enĩ
omia ꝯsecutus esb dei Net enĩ monemẽs e¬
rat degener dici uerbum dei ⁊ uirtutem
⁊ sapĩa. xp̃c aũt quia totus de toto est deo
ait. hoc erat in pͥncipio apud dñi. Ad de¬
uincendas enĩ increduloꝵ mentes coacta
scͥptura erupit. ut ostend̾et xp̃m esse dm̃i
cũ om̃i loco p̃p̃ unntatem dei intelligiuuilt
dm̃ ⁊ semꝑ fuisse apud dñ. sacramentũ
patefaciens dei ne oĩo solitarns putare¬
tur. declarauit nõ ꝓpt̾ea unum dici dm̃
ut solitarnis estimetur. s licet duo uel
tres ex uno nõ tñ p̃iudicat unitati. qr
qd̾ de uno est ad illum ip̃m refertur. quia
imus est qmͣuis om̃ia dicant᷑ ex deo. A ali¬

Expanded text:
et uirtus et sapientia dei\' hic est filius dei, qui, quantum ad effectum pertinet, filius dicitur dei; quantum autem ad adlocutionem, qua nos adloquitur deus per ipsum, uerbum dicitur dei; quantum uero ad sapientiam, qua nos deus per ipsum alii possent conpetere nisi filio dei. propter quod enim ex deo deus est, omnia dei dicitur. nascendo enim omnia consecutus est dei. nec enim conueniens erat degener dici uerbum dei et uirtutem s sapientia. Christus autem, quia totus de toto est deo ait: hoc erat in principio apud deum, ad euincendas enim incredulorum mentes coacta scriptura erupit, ut ostenderet Christum esse deum; cum omni loco propter unitatem dei intellegi uultdeum et semper fuisse apud deum. sacramentum patefaciens dei, ne omnino solitarius putaretur, declarauit non propterea unum dici deum, ut solitarius aestimetur, sed licet duo uel tres, ex uno tamen, non praeiudicare unitati, quia quod de uno est ad illud ipsum refertur, quia unus est. Quamuis omnia dicantur ex deo, sed ali
Abbreviated transcription (Latin):
de do pr̃e anathema sit. Si quis oicit emi
tempus qñ non erat falius: anathema¬
nero cuncti epĩ et tota simul ecẽa planisu
quodam et tripudio ualentis uocem ex¬
cererunt quod si quis a nob̾ fictum pu¬
tat scͥma publiea scrutetur plene suns
rel memoria est. Super sunt homines ẽ A
illi synodo int̾fuctunt et qd̃ u̾tatem

Expanded text:
 anathema sit. Si quis dixerit, erat tempus, quando non erat Filiuvero cuncti episcopi, et tota simul Ecclesia plausu quodam et tripudio Valentis vocem exceperunt. Quod si quis a nobis fictum putat, scrinia publica scrutetur. Plenae sunt rei memoria est. Supersunt homines, qui illi synodo interfuerunt; et quod veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
nemo dignus inuentus eib aperire librũ
⁊ signacula eiꝰ insi uerbum dei. Ita ⁊ dm̃
pr̃em nemo udere dignus est. neq nat᷑u
neq meritis nisi uerus filius eiꝰ. nchil
em̃ medium est qd̾ obstet int̾ pr̃em et
filiũ. Ip̃o nobis teste qui ait. nec enĩ pr̃em
uidit quisqͣm. nisi qui est a deo. hic uidit
deum. S si in filio uidetur pater: quare
nemo dignus dicit᷑ indere deum. cũ ui¬
deatur in filio. qr nichil differt a pr̃e
qr om̃is potencia a pr̃e in filio esb. Et
si in sb̾a minor nõ est filus. anctorita¬
te. Si diligẽtis me gaude̾tis quia nado¬

Expanded text:
nemo dignus inuentus est aperire librum nemo dignus inuentus est aperire librum et signacula eius nisi uerbum dei, ita et deum patrem nemo uidere dignus est neque natura neque meritis, nisi uerus filius eius. nihil enim medium est, quod obstet inter patrem et filium ipso nobis teste qui ait: nec enim patrem uidit quisquam, nisi qui est a deo, hic uidit deum. Sed si in filio uidetur pater, quare nemo dignus dicitur uidere deum, cum uideatur in filio, quia nihil differt a patrequia omnis potentia a patre in filio est et, si in substantia minor non est filius, auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
fuit fecisse in sllo uitam. nt ⁊ inueni
ret ⁊ uitam aliis p̾staret uiuendi. agẽ
uoluit. quasi ymago dei. dũ enĩ ymago
dr᷑ dei ad utrumq refert᷑. qr᷑ per expͥs¬
sam natiuitatem plenam in se ht słltu¬
dinem pris ⁊ põt quicquid põt ⁊ pater. ut
uerum sit patrem inderi in filio qͥ esb
yͣmago inuisibilis dei. nũquid qr pr̃em
muisibilem dixit filium iuisibilem fecit.
cũ litiq hoc sit siłiis ꝑ naturam qd̾ ⁊ pr̾.
⁊ cũ creatura celestis iuisibilis sit qͣnto
magis creator eoꝵ. S hoc significait qd̾
m celus est. si qd̾ in terra. quia qmͣus et
filius misibilis sit illic tamen .i. in celesti
dixit pater. uolo ut ubi sum ⁊ isti sint
metum ⁊ uideant claritatem meam. ⁊¬
alio loco. beati inquit mundo corde qm̃ ip̃i
dm̃ uidebunt. hoc est pr̃em in filio dm̃ in
ymagine. qd̾ est dm̃ in deo. sicut corꝑalis
corpus ymago esb. ita ⁊ dei deus ymago ẽ.
quia exemplũ est pater. filius uero exem¬

Expanded text:
fuit fecisse in illo uitam, ut et uiueret et uitam aliis praestaret uiuendi agendiuoluit quasi imago dei. Dum enim imago dicitur dei, ad utrumque refertur, quia et per expressam natiuitatem plenam in se habet similitudinem patris et potest quidquid potest et pater, ut uerum sit patrem uideri in filio, qui est imago inuisibilis dei. Numquid quia patrem inuisibilem dixit filium uisibilem fecit, cum utique hoc sit filius per naturam quod et pater? et cum creatura caelestis inuisibilis sit, quanto magis creator eorum! sed hoc significauit quod in caelis est, non quod in terra, quia, quamuis et filius inuisibilis sit, illic tamen, id est in caeldixit: pater, uolo ut ubi ego sum et isti sint mecum et uideant claritatem meam; etalio loco: beati, inquit, mundo corde, quia ipsi deum uidebunt, hoc est patrem in filio, deum in imagine, quod est deum in deo. Sicut corporalis corpus imago est, ita et dei deus imago est, quia exemplum est pater, filius uero exem
Abbreviated transcription (Latin):
cipio: qm̃ legimꝰ ⁊ in uet̾ib libris. in
pͥncipio fecit deus celum ⁊ terram. ⁊
in epła eiꝰ cuiꝰ enuͣgłium est. de cuius
pͥncipio aliquid conamur edicere. eodẽ
sensu significatum est. ait enĩ qd̾ erat
sensum. aliud est enĩ qd̃ in ueteri ait.
in pͥncipio fecit deus celum ⁊ terram. ⁊
aliud cum dicit. in pͥncipio erat u̾bum
⁊ qd̃ erat ab inicio. In pͥncipio enĩ esse
⁊ ab inicio ẽe unũ significat. qr ab inicio
fcũs alios cepit post se hr̾e. que pͥus illũ
sunt fcĩ. Sicut legimꝰ. quia in pͥncipio
fecit deus celum ⁊ t̾ram. nõ dixit ĩ pͥn¬
cipio erat celum ⁊ terra. qr cũ nõ eẽnt
⁊ disponeret deus facere mundũ. In pͥn¬
cipio hoc est inter cet̾a que ad mundi fa¬
bricam ꝓfecerunt pͥmũ fecit celum ⁊
terram. qr pͥncipium iniciũ est inchoantis
aliquid qd̾ sit pͥmum in ordine. Illud aũt
qd̾ dicit᷑. qr in pͥncipio erat idem uerbũ
ante inchoatõnem creature suꝑne ⁊ inf̾n̾e

Expanded text:
iam legimus et in ueteribus libris: in principio fecit deus caelum et terram, et in epistula eius, cuius euangelium est, de cuius principio aliquid conamur edicere, eodem sensu significatum est; ait enim: quod erasensum. aliud est enim quod in uetere ait: in principio fecit deus caelum et terram, et aliud cum dicit: in principio erat uerbum, et: quod erat ab initio. in principio\' enim esse et ab initio\' esse unum significafactus alios coepit post se habere, qui post illum sunt facti, sicut legimus, quia in principio fecit deus caelum et terram. non dixit: in principio erat caelum et terra\', quia, cum non essent et disponeret deus facere mundum, <in principio\', hoc est inter cetera, quae ad mundi fabricam profecerunt, primum fecit caelum et terram\', quia principium initium est inchoantis aliquid, quod sit primum in ordine. Illud autem quod dicitur, quia in principio erat, id est uerbum, ante inchoationem creaturae supernae et infernae
Abbreviated transcription (Latin):
gos confitentes. qr digitus dei est hie
consentientes apło dicenti. nolo enĩ ait
uos ignorare fr̾es. qr pr̃es nr̃i om̃s sb̾
nube fuerunt. ⁊ om̃s ꝑ mare tnͣsiert̃.
⁊ om̃es in. moysen baptisati sunt ĩ nu¬
be ⁊ in. mari. ⁊ om̃s eaandem escam spi¬
ritalem ederunt. ⁊ om̃s eundem potũ
spiritalem biberunt. bibebant de spiri¬
tali sequenti petra. petra aũt erat x ͦ.¬

Expanded text:
gos confitentes quia digitus dei est hic; gos confitentes quia digitus dei est hic; consenti apostolo dicenti: nolo enim, ait, uos ignorare, fratres, quia patres nostri omnes sub nube fuerunt et omnes per mare transierunt et omnes in Moysen baptizati sunt in nube et in mari et omnes eandem escam spiritalem ederunt et omnes eundem potum spiritalem biberunt. bibebant enim de spiritali sequenti petra; petra autem erat
Abbreviated transcription (Latin):
ciat pocõres. qr ut cause sue aliqͣm ꝯfat
medicinam. grandit̾ suadet hoĩes pectare
magnum. ex eo querens solaciũ. dum cri¬
minis sui socios młtos ostendit. leuem pe¬
nam estimans. ac si grans sit. si secum
młtos indeat in gehenna uiderint in
pcc̃is cet̾is hoĩes dum uincuntꝰ aut per ici¬
ignoranciam defendent nõ uindicandã
hic que contͣria decipit ꝯcupiscencia aut
que obitat caligo ut nõ qd̾ uerum est
indeatur. nam solent littere aliud ind̾i
disputet. quis dubitet. quis qd̾ bñdcũ
audit maledcm̃ putet isi alio spiritu
ammetur : Q uod quidẽ si hoĩs uox esse
dice̾tur: forte aliqua fallacia crederet᷑.
deus dr᷑ loqui: ⁊ dubitas. deus bñdicit. et
reꝓbas. s forte sub dei noĩe moyses erro¬
rem induxit. satis tibi faciant signa et
ꝓdigia ꝑ moysen. fc̃a in egypto. Suadeãt
tibi mirabilia que in rubro mari gesta
sunt ad lib̾atõnem filioꝵ isrł. audi ma¬

Expanded text:
ciat peccatores, quia, ut causae suae aliquam conferat ciat peccatores, quia, ut causae suae aliquam conferat medicinam, granditer homines suadet peccare magnum ex eo quaerens solatium, dum criminis sui socios multos ostendit leuem poenam aestimans, acsi grauis sit, si secum multos uideat in gehenna. uiderint in peccatis ceteris homines, dum uincuntur uitiis, aut per ignorantiam defendent non uindicanda hic. Quae contraria decipit concupiscentia aut quae obstat caligo, ut non quod uerum est uideatur! nam solent litterae aliud uidisputet? quis dubitet? quia quod benedictum audit, maledictum putet, nisi alio spiritu animetur? quod quidem si hominis uox esse diceretur, forte aliqua fallacia crederetur: deus dicitur loqui et dubitas? deus benedicit et reprobus? Sed forte sub dei nomine Moyses errorem induxit! satis tibi faciant signa et prodigia per Moysen facta in Aegypto: suadeant tibi mirabilia quae in rubro mari gesta sunt ad liberationem filiorum Israhel; audi ma
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃imonia amatores eẽ se simulent. eciã
inꝑcias dicunt ẽẽ dampnandas ut per id
ꝯmendent ᷑ ⁊ ppłm a ueritate auertent. ⁊ ut
abstinencie studere se fingant temꝑandũ
a cibis tradunt ut ꝑ hec alienos se a mũ¬
do ad celestia regna festinare ostendũt.
ꝑ quod mentes hom̃i illicientes deinceps
slicita docent licere. ⁊ licita qiͣ inꝯcessa
dampnare. hec sunt p̾stigia sachane ił
causas inuertat qiͣ nouum in sumans ali¬
quid excludat ueritatem in qua nichil ꝯ¬
nouũ est qr totum et̾mim est. Quis nõ
au̾tat sensum istum ab adu̾sario ẽẽ ap¬
tatum : Quis eñ audeat dei imuentum
reꝓbare : ⁊ qd̾ nuĩqͣm alicui obfuit nisi
adu̾sarius u̾itatis qui ut impuritatem
suam tegat scĩmoniam p̾dicat ꝙ̃ nõ amat.
ut dum ex eo se quasi bone uoluntatis
ostendet illicita suadet qiͣ licita. Comẽdat
enĩ se ut ꝓnituis fallat. ac ꝑ hoc capitis
imprudentib sugget ꝑ que plus eos fa¬

Expanded text:
sanctimonii amatores esse se simulent, etiam sanctimonii amatores esse se simulent, etiam nuptias dicunt esse damnandas, ut per id et populum a ueritate auertant, et, ut abstinentiae studere se fingant, temperandum a cibis tradunt, ut per haec alienos se a mundo ad caelestia regna festinare ostendant. per quod mentes hominum inlicientes deinceps inlicita docent licere et licita quasi inconcessa damnare. Haec sunt praestrigia satanae, ut causas inuertat, quasi nouum insinuans aliquid excludat ueritatem, in qua nihil nonum est, quia totum aeternum est. quia non aduertat sensum istum ab aduersario esse aptatum? quis enim audeat dei inuentum reprobare et quod numquam alicui obfuit nisi aduersarius ueritatis, . qui, ut inpuritatem suam tegat, sanctimonium praedicat, quem non amat, et, dum ex eo se quasi bonae uoluntatis ostendit, inlicita suadet quasi licita? commendat enim se, ut promtius fallat, ac per hoc captis inprudentibus suggerit per quae plus eos fa
Abbreviated transcription (Latin):
as nõ solũ nõ ꝓhibuit. s ⁊ int̾ẽe dignatꝰ
est. testimoniũ eis tribuens qm̃ deꝰ auctor
eaꝵ est. ⁊ qd̾ a deo uinctum est. ne ꝓhiberi
neq seꝑari debere salutari p̾cepto monstͣ¬
uit. Et quia natiuitas ꝓdest cũ iam relin¬
queret mundũ mr̾em suam iohi discipło
suo ꝯmendauit./amͣobrem ⁊ nos ꝑ om̃ia
legis net̾is ⁊ noue mandata ut parẽtes
est p̾sũptio aut ex quali descendit nupci¬
arũ additꝰ int̾cludere. qñ tam noua qmͣ
uetus lex ꝑ omia istis fauere iuideat᷑. Sed
illud est qd̾ legimꝰ. quia qd̾ extra est a ma
cit hẽre ꝯstĩam. qui ꝓhibentes mibere. ⁊
a quib qd deus ad ꝑcipiendũ creauit ab¬
stinendũ docent. hoc enĩ in hiis ꝓcisi inimi¬
ciciaꝵ causa facere denotantur. ut legẽ
corrupta enĩ mente aliund scientes aliud
ꝓfitentur. sicut ⁊ uidei qui nõ ignorantes
ppłm a fide eiꝰ au̾terent. talis est. ⁊ supra
memoratum u̾sucia. qr ut castitatis et

Expanded text:
hibuit, sed et interesse dignatus est testimonium eis tribuens, quoniam deus auctor earum est, et quod a deo iunctum est neque prohiberi neque separari debere salutari praecepto monstrauit. Et quia natiuitas prodest, cum iam relinqueret mundum, matrem suam Iohanni discipulo suo commendauit. quam ob rem et nos per omnia legis ueteris et nonae mandata ut parentes est praesumptio aut ex qua lege descendit nuptiarum aditus intercludere, quando tam noua quam uetus lex per omnia istis fauere uideatur? sed illud est quod legimus, quia quod extra est a malcit habere conscientiam, qui prohibentes nubere et a cibis, quos deus ad percipiendum creauit, abstinendum docent. hoc enim in hypocrisi inimicitiarum causa facere denotantur, ut legem ntur conscientiam. corrupta enim mente aliud scientes aliud profitentur, sicut et Iudaei, qui non ignorantes populum a fide eius auerterent. talis est et supra memoratorum uersutia, quia, ut castitatis et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ ꝑsona ⁊ dignitate sua ⁊ legem hẽre.
Eit enĩ qd̾ om̃mo gen̾aliter om̃ib nõ lice¬
at. Est it̾um qd̾ aliis licet ⁊ aliis nõ licet.
Et est qd̾ aliqñ licet aliqñ uero nõ licet
formcari om̃ib semꝑ nõ licet. negocia¬
riu̾o aliqũ nõ licet. anteqmͣ em̃ eccliasti
cus quis sit licet ei negociari. fcõ iam nõ
licet. ⁊ xp̃iano cum uxore sua cõuenire
aliqñ licet aliqñ u̾o nõ licet. ꝓpt̾ dies enĩ
ꝓfessionis aliqũ nõ licet ꝯuenire. quia
etiam a licitis abstinendum est. ut faci¬
lus impetrari possit qd postulatur. uñ
apłis. ex ꝯsensu ait abitmendũ ad tẽpꝰ
ut uacetis oratõni. Nam ⁊ scd̾m legem
in ieumio cedi ⁊ uirgari nõ licet. pꝰtea
licet qr maior reu̾encia debetur dĩ causs.
Nunquid om̃e qd̾ int̾ cet̾os licet añ im¬
ꝑatorem licet. qͣnͣto magis in dei cauas
ac ꝑ hoc antistitem eiꝰ puriorem cet̾is eẽ

Expanded text:
pro persona et dignitate sua et legem habere? pro persona et dignitate sua et legem habere? est enim quod omnino generaliter omnibus non liceat; est iterum quod aliis licet et aliis non licet; et est quod aliquando licet, aliquando uero non liceret. fornicari omnibus semper non licet; negotiari uero aliquancus quis sit, licet ei negotiari: facto jam non licet. Et Christiano cum uxore sua convenire aliquando licet, aliquando uero non licet. propter dies enim processionis aliquando non licet conuenire, quia etiam a licitis abstinendum est, ut facilius impetrari possit quod postulatur. unde apostolus: ex consensu ait abstinendum ad tempus, ut uacetis orationi. nam et secundum legem in ieiunio caedi et iurgari non licet, postea licet, quia maior reuerentia debetur dei causis. Numquid omne, quod inter ceteros licet, ante imperatorem licet? quanto magis in dei causis! ac per hoc antestitem eius puriorem ceteris ess
Abbreviated transcription (Latin):
tura in qua leginus xp̃m dñm nr̾m dicẽ¬
tem uideis. si cred̾e̾tis moysi crede̾tis ⁊
mͥ. qr de me scͥpsit moyses. Qͥs huic ꝯcor¬
die fidem deneget : quis audeat dicere
qd̾ iniũ est discrepare : quis tam male
mentis est. ut indiuiduam caritatem
inderi ꝯtendat inimiciciam. ecce hẽs ⁊
l̾iboꝵ testimoma ⁊ exempla iurtutum
que amiũ tuũ subiugant u̾itati uͭ nõ

Expanded text:
rum -dicentem Iudaeis: si crederetis Moysi, crederetis et mihi, quia de me scripsit Moyses. quis huic concordiae fidem deneget? quis audeat dicere quod unum est discrepare? quis tam malae mentis est, ut indiuiduam caritatem uideri contendat inimicitiam? ecce habes et uerborum testimonia et exempla uirtutum, quae animum tuum sub
Abbreviated transcription (Latin):
nõ tm̃ m dei timore durauit. uerum ⁊̃
uxorem ꝯtͣria suggͥentem increpans do¬
tuit om̃ia que deo ꝑmittente accedĩte
fortit̾ toleranda. qd̾ ad duplicem penam
ꝑtinet inꝑpuidi sathane. qr nec huic quasit
qd uoluit. ⁊ tũ huic inuidet alios fecit dic¬
cere. qd̃ nec hunc scire uolebat. Qnͣtum gͦ
ꝙꝓsit temptatõ dei seruis ⁊ obsit dẏabolo hec
letõne plemus edocemꝰ. cũ enĩ putat se
nocere eis ꝓmouet eos ⁊ cũ inum ꝓseqͥt¬

Expanded text:
non tantum in dei timore durauit, uerum etiam non tantum in dei timore durauit, uerum etiam uxorem contraria suggerentem increpans docuit omnia, quae deo permittente accidunt, fortiter toleranda. quod ad duplicem poenam pertinet inprouidi satanae, quia nec huic suasit quod uoluit et, cum huic inuidet, alios fecit discere quod nec hunc scire uolebat. Quantum ergo prosit temptatio dei seruis et obsit dia-10 bolo, hac lectione plenius edocemur. cum enim putat se nocere eis, promouet eos et, cum unum pe
Abbreviated transcription (Latin):
tõnem iuri iusti. msi aliud ad u̾sus eum
machinaretur qd̾ scire ab hoĩe ferri
nõ posse. petit it̾um ut illum ip̃m seno
mluere ꝑcuteret a caꝑite usq ad un¬
gues. ⁊ cũ hoc ꝓmissũ eẽt. qma fides ei
haberi nõ debet p̃̾ceptum est ei uͦ aĩam
sernaret. ꝓptͥ arbitrium tie quid molẽ¬
ter audiret in eum quẽ rõns iure su¬
ꝑare nõ poterat. Accepta gͥ potestate
retrudestente in se crudelitatis semcia
ꝑcuisit iurũ iustum plaga magna niis
ut nichil eẽt in corꝑe qd̾ ĩmutne esset a
nslncre. qd̾ nemo hominũ tolerare pos
te solus ios qui uincere potuit sathanã
Et cũ nec sic nequicia dyaboli aliqͥd ꝯt¬
siposset ⁊ istim ꝑ mulierem decipere:
ꝯu̾ia facie quis decipitur ꝑ domesticũ
at hiis om̃ib nicha ꝓficiens ĩmo detoi¬
mentũ tacient imꝑudentili̾mis catha¬
nas nõ solum ĩmobilem m̃uenit dĩ sernum
s ⁊ magistrum. In ip̃a enĩ nccͣitate positꝰ

Expanded text:
tionem uiri iusti, nisi aliud aduersus eum tionem uiri iusti, nisi aliud aduersus eum machinaretur, quod sciret ab homine ferri non posse, petit iterum, ut illum ipsum saeuo uulnere percuteret a capite usque ad ungues. et cum hoc permissum esset, quia fides ei haberi non debet, praeceptum est ei, ut animam eius seruaret propter arbitrium, ne quid uiolenter auderet in eum, quem rationis iure superare non poterat. accepta igitur potestate recrudescente in se crudelitatis saeuitia percussit uirum iustum plaga magna nimis, ut nihil esset in corpore quod inmune esset a uulnere, quod nemo hominum tolerare posset, nisi solus Iob, qui uincere potuit satanan. et cum nec sic nequitia diaboli aliquid posset et istum per mulierem decipere; quia facilius quis decipitur per domesticum. Et in his omnibus nihil proficiens, imo detrimentum faciens impudentissimus satanas non solum inmobilem inuenit dei seruum, sed et magistrum. in ipsa enim necessitate positus
Abbreviated transcription (Latin):
meritoꝵ temptatori nõ uisum est plenũ
petit ut ꝑmitt̾etur ei dui̾sis temptatõib
ꝓbare euis iusticiam ut in młtis ꝯscłtus
alicubi hereret ⁊ posset modũ excedere
Qui ad hoc solent pectantib diu̾se pene
inferri. ut qr nemo om̃ia potest ferre
mortem filioꝵ. Ut si dampnũ ferret
boum ounim nõ ferret. aut si ut omũ
si quia grandis amini erat ⁊ satis mere
denotõns hnis om̃ib nõ uinceretꝰ cepte
ut affectu caritatis cogente frange̾tur
mocte simul filioꝵ om̃ium. S qũa añ
legem editam legem in corde suo scrip¬
tam hẽbat. milia dampna n orbitates
minorem illumi in dei deuotõne fecerũt.
ut formam daret dm̃ ex toto corde sr̃
om̃ia ad diligendũ. Qnͣta gͦ dignus eir
głia qui ante legem legem sernamte.
ut lex que futura erat qũõ custodien¬
da erat demonirraret nõ in uerbis s
auctor in scĩt. ⁊ qr temptator irreuerẽt
ett nec hec głia satis ei isa eit ad ꝓba¬

Expanded text:
meritorum temtatori non uisum est plenum, meritorum temtatori non uisum est plenum, petit ut permitteretur ei diuersis temtationibus probare eius iustitiam, ut in multis constrictus alicubi haereret et posset modum excedere, quia ad hoc solent peccantibus diuersae poenae inferri, ut, quia nemo omnia potest ferre mortem filiorum, ut, si damnum ferret boum, ouium non ferret; aut si et ouiumsi, quia grandis animi erat et satis merae deuotionis, his omnibus non uinceretur, certe uel affectu caritatis cogente frangeretur morte simul omnium filiorum. sed quia ante legem editam legem in corde suo scriptam habebat, nulla damna neque orbitates minorem illum in dei deuotione fecerunt, ut formam daret deum ex toto corde super omnia diligendum. quanta ergo dignus est gloria, qui ante legem legem seruauit, ut lex, quae futura erat, quo modo custodienda erat, demonstraret non in uerbis, sed actor in factis!- Et quia temtator inreuerens est nec haec gloria satis ei uisa est ad proba
Abbreviated transcription (Latin):
titerat. qr exemplũ secutus fuerat a¬
lienũ. Scñs añt iob cũ nichil tale uidis¬
set neq uoluminib lectitasset. talem
se p̾stitit ut nullius aliquid in se collatũ
hẽret. s ip̃e cet̾is ꝯferret. formam p̾bẽt
mirabiliũ gestoꝵ ad dñm ꝓmerendũ
Quare ⁊ dñi destimomo ꝯmgndat ᷑ dicẽ¬
tis. ammam adu̾tisti ad puerũ meũ iob.
nõ est eñ siłis ei quisqmͣ in terris uerꝰ
dei cultor qui tantum potint mereri.
cui tale testimoniũ dñs ꝑhibet. nsi huic
qui nõ imitator inuenitur. s auctor eo¬
rum que gessit. unde ⁊ uerus dei cultor
asseritꝰ᷑. Nulla enĩ põt simulatio cõm̃¬
ticie ueritatis in eo uideri qui ante se
nõ ht̃ talem. om̃is enĩ qui fingit ħ fingit
qd cerint  mutari ⁊ hcis tm̃ om̃ib adhuc
potiora sunt que dicant᷑ in hiis em̃ lau¬
aꝓpositum deo dicatum in exticio ⁊ obier¬
natõnib ꝯstitutam. Qd̃ quia ad coronam

Expanded text:
stiterat, quia exemplum secutus fuerat astiterat, quia exemplum secutus fuerat alienum. sanctus autem lob, cum nihil tale uidisset neque uoluminibus lectitasset, talem se praestitit, ut nullius aliquid in se conlatum haberet, sed ipse ceteris conferret formam praebens mirabilium gestorum ad dominum promerendum. quare et domini testimonio commendatur dicentis: animaduertisti ad puerum meum Iob? non est enim similis ei quisquam in terris uerus dei cultor. Qui tantum potuit cui tale testimonium Dominus perhiberet, nisi hic qui non imitator invenitur, sed auctor eorum quae gessit? Unde et verus Dei cultor asseritur. Nulla enim potest simulatio commeticiae ueritatis in eo uideri, qui ante se non habet talem. omnis enim qui fingit, hoc fingit quod cernitur imitari. Et his tamen omnibus adhuc potiora sunt quae dicantur. in his enim laupropositum deo dicatum in exercitio et obseruationibus constitutum, quod quia ad coronam
Abbreviated transcription (Latin):
fructiferũ. ut ⁊ nobis ꝓficiat ⁊ illum
misereri delectet. Igitur qm̃ bonus est
⁊ om̃s hoĩes uult saluos ficri exemplũ
nobis iusticie in iob famulum suum de¬
monstrait. sicut presens lectõ ꝯtestatꝰ᷑.
Qd̾ sicuti ⁊ malo carere ⁊ ad bonm ue¬
nire possemꝰ : nõ solum a pena liberi. s ⁊
remim̾ati. Qmͣ gͦ admirabilis est scĩssi¬
mus iob qui aute legem litt̾is editam o¬
ꝑib sins exemplar legis ostendit. nlła
in hac causa alicuiꝰ docum̃ta addistens. s
natura ip̃a duce cui deus iusticie semina
tur aliter inẽẽ decreuit creatori reue¬
renciam pia deuotõne seruauit. Qnͣta
gͥ laude dignus. ⁊ quib uerbis facta eiꝰ
debeant extolli. cui neq ante legem n
post legem parem possimꝰ inuenire. em¬
uis si quis posset gesta eiꝰ mirari. nõ iã
cũ eo ꝯferendus erat. neq ei siłis iuire
diceretꝰ. nõ enĩ suum erat ꝙ talis ex¬

Expanded text:
fructiferum, ut et nobis proficiat et illum fructiferum, ut et nobis proficiat et illum misereri delectet. Igitur quoniam bonus est et omnes homines saluos uult fieri, exemplum nobis iustitiae in Iob famulum suum demonstrauit, sicut praesens lectio contestatur, quod secuti et malo carere et ad bonum uenire possimus non solum a poena liberi, sed et remunerati. Quam ergo admirabilis est sanctissimus Iob, qui ante legem litteris editam operibus suis exemplar legis ostendit nulla in hac causa alicuius documenta addiscens, sed natura ipsa duce, cui deus iustitiae semina naturaliter inesse decreuit, creatori reuerentiam pia deuotione seruauit! Quanta igitur laude dignus est et quibus uerbis facta eius debeant extolli, cui neque ante legem neque post legem parem possumus inuenire? quamuis si quis posset gesta eius mirari, non iam cum eo conferendus erat neque ei similis iure diceretur. non enim suum erat quod talis ex
Abbreviated transcription (Latin):
debere qd̃̾ mbet deus ut hoc exemplo doce¬
remur om̃i cura dei facere mandata. Si
em̃ fidelissimꝰ abraham in re tam graui
⁊ aspa obediens muemt᷑. qͣnͣto magis nos
quib illa p̾cipunt᷑ que possunt portari O
fides deo dicata ⁊ spes in dño firma que
tam cara ⁊ suauis est ut parentum ac
filioꝵ affectib p̃pͥonatur. dicente scͥptura
gustate ⁊ indete qmͣ suauis est dñs. pr̃ĩ¬
archa aũt nr̃ fidelisimꝰ abraham qr
apha erat scit quid sequi deberet. Ideo sm
qmͣuis carisimo dm̃i in dilectõne p̾fr̾et.
dicente dño. si quis diligit patrem aut
matrem aut filios suꝑ me nõ est me
dignus. unde dño pr̃iartha ut dño p̾
cet̾is dignus existeret eciam occid̾e̾ filiũ
Agna dilectõ est fr̾es rarusimi om̃i¬
potentis dei erga gens humanũ. q̃
intellecta quidẽ ꝑducit ad regna celestia
nõ intellecta aũt deducit ad inferos. deꝰ
enĩ bñficium suum gradum uult ẽẽ et

Expanded text:
debere quod iubet deus, ut hoc exemplo docedebere quod iubet deus, ut hoc exemplo doceremur omni cura dei facere mandata. Si enim fidelissimus Abraham in re tam graui et aspera oboediens inuenitur, quanto magis nos, quibus illa praecipiuntur quae possunt portari! o fides deo dicata et spes in domino firma, quae tam cara et suauis est, ut parentum ac filiorum affectibus praeponatur dicente scriptura: gustate et uidete, quam suauis est dominus! Patriarcha autem noster, fidelissimus Abraham, quia profeta erat, scit quid seququamvis charissimo Deum in dilectione praeferret dicente Domino, Si quis diligit patrem et matrem, aut filios supra me, non est me dignus . Unde Patriarcha ut Domino prae caeteris dignus existeret, etiam occidere filium agna dilectio est, fratres dilectissimi, omnipotentis dei erga genus humanum, quae intellecta quidem perducit ad regna caelestia, non intellecta autem deducit ad inferos. deus enim beneficium suum gratum uult esse et
Abbreviated transcription (Latin):
pore quo ad huc mundꝰ scĩa ꝑuulus erat. ⁊¬
nec signis ac ꝓdigiis que ad fidem attrahe¬
rent illusttͣus deo ꝯtͣ scĩam suam fidem nõ
neganit. Scũs gͥ ab raham exemplũ gnm̾
uenire ꝑ fidem. cuiꝰ ut suꝑhabundans cre¬
mentum fidei nosceret᷑. temptatur ac
iubetꝰ filium suum deo ĩmolare. Qd̾ fcm̃
erat iqmͣ ⁊ nec renouitate turbatur.¬
⁊ nec disputatam fieri debet deo iubente
parricidium qui homicidiũ ne fieret cõmi¬
natus esb. Sic dei uoluntate intrepidus ⁊
securus nõ cuncdatꝰ ꝓuidum ẽẽ qd̾ iubet
deus ⁊ hunc filium quẽ duo senes ex ꝓmis¬
sione suscipent p̾miũ fidei meritoꝵ iuidicẽ
⁊ in quo om̃s spes ex ꝓmissione futuri se¬
minis hẽbatur. ad̾ ⁊ om̃i deuotõne imple¬
ret macri eiꝰ nõ indicauit ne qd̾ dicatõni
eiꝰ impedim̃tũ afferret. stiens cuta affcm̃
filioꝵ ꝓliuiores in amore ẽẽ matres.
Ideoq celauit eam nõ ambigens impleri

Expanded text:
tempore, quo adhuc mundus scientia paruulus erat et tempore, quo adhuc mundus scientia paruulus erat et nec signis ac prodigiis, quae ad fidem adtraherent, inlustratus, deo contra scientiam suam fidem non denegauit. Sanctus igitur Abraham exemplum generuenire per fidem, cuius ut superabundans crementum fidei nosceretur, temptatur ac iubetur filium suum deo immolare, quod factum erat numquam, et nec rei nouitate turbatur nec disputat an fieri debet deo iubente parricidium, qui homicidium ne fieret comminatus est. sic de dei uoluntate intrepidus et securus non cunctatur prouidum esse, quod iubet deus, et hunc filium, quem duo senes ex promissione susceperant, praemium fidei, meritorum indicem et in quo omnis spes ex promissione futuri seminis habebatur. quod ut omni deuotione impleret, matri eius non indicauit, ne quod dicationi\' eius impedimentum adferret, sciens circa adfectum filiorum procliuiores in amore esse matres; ideoque celauit eam non ambigens impleri
Abbreviated transcription (Latin):
cur nõ laudanda fides est que tantum dat
creatori qnͣtum creatura posse negatur.
Magniis gͥ ⁊ admirabilis abraham qui contͣ
mundi sm̃am deo credere nõ dubitauit qd̾ pͭ
gister credulitatis apparuit qnͣmis astrolo¬
gie peritus dm̃ tñ p̾posuit humano ꝯsilio
dignum estimans. Si hoc credatur de deo
qd̃ quomͦ fiat inuestigari nõ possit. Infir¬
mitatem enĩ suam dei potencia ꝯfirmauit.
qr ad maiestatis sue unncam magnitudinẽ
ꝓtestandam facere disponeret que impossi¬
bilia ⁊ maudita sunt mundo quo fcõ osten¬
deret se dnm creature. ⁊ creatura subicet
se ei cuiꝰ opus cet̾is om̃ib impossibile uidere¬
tur. quoꝵ incredulitate plus sublimatur
fidelissimus abraham. fides enĩ eiꝰ incredu¬
loꝵ pena est. Increduloꝵ ꝑfidia głia eiꝰ est.
Nam fidelium pater esb ⁊ infideliũ index.
huiꝰ em̃ exemplo ⁊ boni et̾na uita donant᷑.
⁊ mali et̾na dãpnabunt supplicia. illo tem

Expanded text:
cur non laudanda fides est, quae tantum dat cur non laudanda fides est, quae tantum dat creatori, quantum creatura posse negatur? Magnus igitur et admirabilis Abraham, qui contra mundi sententiam deo credere non dubitauit, quia pgister credulitatis apparuit: quamuis astrologiae peritus, deum tamen praeposuit humano consilio dignum aestimans, si hoc credatur de deo, quod quo modo fiat inuestigari non possit. infirmitatem enim suam dei potentia confirmauit, quia ad maiestatis suae unicam magnitudinem protestandam facere disponeret quae inpossibilia et inaudita sunt mundo, quo facto ostenderet se dominum creaturae et creatura subiceret se ei, cuius opus ceteris omnibus inpossibile uideretur, quorum incredulitate plus sublimatur fidelissimus Abraham. fides enim eius incredulorum poena est et incredulorum perfidia gloria eius est; nam fidelium pater est et infidelium iudex. huius enim exemplo et boni aeterna uita donantur et mali aeterna dabunt subplicia. illo enim
Abbreviated transcription (Latin):
est ei ad iusticiam. nam rem absur dam
⁊ que impossibilis scitur. hebetis est crede
nis ꝑsona sit que credi istud suadeat.
unde abraham ⁊ admirabilis fidei est
⁊ cordis ꝑiti dum ⁊ illud credit qd̾ incͤ¬
dibile est. ⁊ huic se ꝯmittit cui nõ cre¬
dere ⁊ stultum est ⁊ ꝑiculosum est. fid̾
emĩ nr̃am hoc ꝓbat rõnabilem. qr nõ de
alio qmͣ de deo credit poise eum qd̾ ꝓmit¬
tit. hoc gͦ fidei ꝓpugnaculum ⁊ hic tͥum¬
phus. Qd ꝯuidẽ ꝓspicientes mundi sapiẽ¬
tes rerũ naturam quia hoc nõ põt stul¬
tum aiunt credere ignorantes.qr scd̾m
si hoc de rerum nadura crederemꝰ. quod
ꝓbatur nõ posse. porro añt ea que rerũ nat᷑a
nõ põt. nos deum credimꝰ posse facturum si
ꝓmiserit. que in hac re põt stulticia depre¬
hendi. Si aũt indigim deo ⁊ opus qd̃ posse
creditur: recte fides hebetudim ꝯꝑatur. qd̾
si dignũ esb ꝑ id qd̾ creature impossibile est:

Expanded text:
est ei ad iustitiam. nam rem absurdam est ei ad iustitiam. nam rem absurdam et quae inpossibilis scitur hebetis est credere, nisi persona sit, quae credi istud suadeat. unde Abraham et admirabilis fidei est et cordis periti, dum et illud credit quod incredibile est et huic se committit, cui non credere et stultum est et periculosum est. Fidem enim nostram hoc probat rationabilem, quia non de alio quam de deo credit posse eum quod promittit. hoc ergo fidei propugnaculum est, hic triumphus. quod quidem perspicientes mundi sapientes rerum naturam, quia hoc non potest, stultum aiunt credere ignorantes, quia secsi hoc de rerum natura crederemus, quod probatur non posse. porro autem ea, quae rerum natura non potest, nos deum credimus posse facturum, si promiserit. quae in hac re potest stultitia deprehendi? si autem indignum deo est opus, quod posse creditur, recte fides hebetudini conparatur; quod si dignum est, per id quod creaturae inpossibile est,
Abbreviated transcription (Latin):
cens etenĩ hunc dñs ostendit eis sbellas
celi ⁊ dixit. si potes nim̾are eas sic erit
semen tuũ. ⁊ credidit abraham deo ⁊
deputatum est illi ad iusticiam. Nõ mag¬
num eẽt credidisse deo. msi qr qd̾ credi¬
dit mundus nõ credendum ⁊ stultum iu¬
dicat. qr istud in spe reꝵ nature nõ est
unde abraham inus e mundo quia hoc
credidit segregatus. a minidanis iustifi¬
catus est. hoc gͦ credidisse ꝑfidia munda¬
ne sapĩe magnũ facit. contͣ cuiꝰ spem hoc
crediduse maximi meriti est. desꝑatõ
enim munidanoꝵ meritum est ⁊ spes xp̃i¬
anoꝵ. bonoꝵ enĩ p̾miũ causa facit ma¬
loꝵ. fortior namq ⁊ plemor fides est. cũ
se incredibilib magis ꝯmittit. homo em̃
iam aridus ⁊ de uxore auicula semense
credidit hĩturum qd̾ p̾copia numerau
nõ possit. nõ hoc magis respiciens quod
ostensum est s silum qui ostendit men¬
tiri posse nõ estimans. Ideoq deputatum

Expanded text:
cens etenim hunc dominus ostendit ei stellas cens etenim hunc dominus ostendit ei stellas caeli et dixit: si potes numerare eas? sic erit semen tuum. et credidit Abraham deo et deputatum eat illi ad iustitiam, non magnum esset credidisse deo, nisi quia quod credidit mundus non credendum et stultum iudicat, quia istud in spe rerum naturae non est. unde Abraham unus e mundo, quia hoc credidit, segregatus a mundanis iustificatus est. Hoc ergo credidisse perfidia mundanae sapientiae magnum facit, contra cuius spem hoc credidisse maximi meriti est. desperatio enim mundanorum meritum est et spes Christianorum. bonorum enim praemium causa facit malorum; fortior namque et plenior fides est, cum se incredibilibus magis committit. homo enim iam aridus et de uxore anicula semen se credidit habiturum, quod prae copia numerari non possit, non hoc magis respiciens quod ostensum est, sed illum qui ostendit mentiri posse non aestimans. ideoque deputatum
Abbreviated transcription (Latin):
misternĩ ꝑ sanguinem nr̃m redimit
mortem ꝑ mortem deuictam sicut as¬
colet uenenũ ueneno suꝑari de ab̾ham
⁊ admirabilis fuit ut cet̾i om̃s ite
p̃sem hunc credulitatis dei iudicio ta¬
deantur. nec sit aliquis deo dignus ⁊
carus nisi eiꝰ filius fu̾it appellatus. p̾ro¬
gatiua em̃ honoris eiꝰ ac m̾iti fidet est¬
qmͣ cũ reb incredibilib dare nõ ambi¬
git. Int̾ cet̾a eciam saluatorem indere
dignus extitit in spẽ tunc future incar¬
natõnis. dicente ⁊ ꝓbante dño ad iudeos
abraham pr̃ ur̃ cupunt ut iuderet diẽ
meum ⁊ indit ⁊ gainsus est. Qui enĩ me¬
rito pater fidei fcũs eir: dignũ fuit ut
futuroꝵ filioꝵ suoꝵ spẽ pͥideret que ꝓpi¬
cio ⁊ ꝓuido deo hereditatis gr̾a ab hũa¬
no ⁊ pio pr̃e in filios obsequentes redũ¬
daret. uideamus mũc quid credidit fides
hec ut ad tantũ honorem ⁊ głiam diui¬
no udicio ꝑueniret. fidem enĩ laudaui¬
mus. s quis credidit mindũ diximꝰ. edu¬

Expanded text:
er sanguinem nostrum redemit morte per mortem deuicta, sicut assolet uenenum ueneno superari. CXVII. t admirabilis fuit, ut ceteri omnes iusti patrem hunc credulitatis dei iudicio fateantur nec sit aliquis deo dignus et carus, nisi eius filius fuerit appellatus. praerogatiua enim honoris eius ac meriti fides estm rebus incredibilibus dare non ambigit, inter cetera etiam saluatorem uidere dignus exstitit in specie tunc futurae incarnationis dicente et probante domino ad Iudaeos: Abraham pater uester cupiuit, ut uideret diem meum, et uidit et gauisus est. qui enim merito pater fidei factus est, dignum fuit ut futurorum filiorum suorum spem praeuideret, quae propitio et prouido deo hereditatis gratia ab humano et pio patre in filios obsequentes redundaret. Uideamus nunc quid credidit fides haec, ut ad tantum honorem et gloriam diuino iudicio perueniret. fidem enim laudauimus, sed quid credidit, nondum diximus. edu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuid̾e ꝙ̃ dñs nemo eñ põt alt̾nis opus plꝰ
diligere qmͣ ip̃e qui fecit. dicente apło. qr
eiꝰ abraham cũ placuisset deo inter cet̾a
ad remunerittõnem eiꝰ fidei ꝑtinent. cum
senior ẽẽt eciam filium generare dignus
est iudicatus. Qũo gͦ accusari põt quod ꝓ
merito cecidisse uidetur. ut qmi ip̃i dei uolũ¬
tatem fecerat dem uoluntatem eiꝰ iiple¬
ret. que minime impleta fuisset nisi mori¬
a ẽẽt. nec deus impleret qd̾ male mꝑiteue
posci iudebat. maxime ab eo qui sibi placet
hoc enĩ nec hõi ꝯuenit. ⁊ amia cũ sterilit
ẽẽt ⁊ dm̃ diligeret petit ut hẽret filium
⁊ accepit. Qd̃ si ꝯtͣbium ẽẽt moten potuit
ab ip̃o quem diligebat ne rem postularet
adu̾sam. ⁊ natus ex eo scnsimꝰ samuel fi¬
lios genuit ⁊ nõ tñ iusticie sue merita mi¬
nuut. pͥma enĩ etate sua semꝑ auctus ut ĩ
senectute ꝓpensior dei testimonio ꝯmendeͭ ᷤ.
Et zacharias sacerdos uir iustus ĩsenectu¬

Expanded text:
deum. nemo enim potest alterius opus plus diligere, quam ipse qui fecit, dicente apostolo, quia eius. Abraham cum placuisset deo, inter cetera, quae ad remunerationem fidei eius pertinent, cum senior esset, etiam filium generare dignus est iudicatus. quo modo ergo accusari potest quod pro merito cessisse uidetur, ut, quia ipse dei uoluntatem fecerat, deus uoluntatem eius impleret? quae minime fuisset impleta, nisi innoxia esset, nec deus impleret. quod male uel inperite posci uidebat, maxime ab eo, qui sibi placeret; hoc enim nec homini conuenit. et Anna, cum sterilis esset et deum diligeret, petit ut haberet filium et accepit. quod si contrarium esset, moneri potuit ab eo quem diligebat, ne rem postularet aduersam. et natus ex ea sanctissimus Samuhel filios genuit et non tamen iustitiae suae merita minuit. prima enim aetate sua semper auctus est, ut in senectute propensiori dei testimonio commendetur. et Zacharias sacerdos, uir iustus, in senectu
Abbreviated transcription (Latin):
care. cur gͦ nõ fati ẽẽ dicit᷑: Si gͦ fati erĩ
qd̾ supplicat. cuiꝰ erit supplicare ⁊ nõ impe¬
trare qd̾si fati erat impetͣre deberet qd̾
supplicat. Si aũt fati est supplicare ⁊ non
impet᷑re stultum est fatũ quia supplicare
facit hoĩem quem scit nõ impetrare.
Qd̾ si nescit an possit impetrare qd̾ illum
facit supplicare imꝑuidũ erit fatum e
carens ratõne. qui om̃es ignorancia insi¬
piencia est. insipiencia uero stulticia est.
In hanc ꝑtem cadit om̃is tractatꝰ paganoꝵ
uiderunt pagani qui cͥcũfusa caligie ñ
uident lumen antiquo eñ errore ccͥumi¬
uenti u̾tati que pͥus latebat aures accõ¬

Expanded text:
care: cur ergo non fati esse dicatur? si ergo fati erit care: cur ergo non fati esse dicatur? si ergo fati erit quod supplicat, cuius erit supplicare et non impetrare? quia, si fati erat, impetrare deberet quod supplicat. si autem fati est supplicare et non impetrare, stultum est fatum, quia supplicare facit hominem, quem scit non impetrare. quod si nescit an possit impetrare, quod illum facit supplicare, inprouidum erit fatum et carens ratione, quia omnis ignorantia insipientia est, insipientia uero stultitia est. in hanc partem cadit omnis tractatus paganorum. uiderint pagani, qui circumfusa caligine non uident lumen. antiquo enim errore circumuenti ueritati, quae prius latebat, aures accom
Abbreviated transcription (Latin):
facere te dicis debere. Si didicis expedire
nam fati est frustra. queris qd uelis nolis
queras. nõ queras facturus es. qr autẽ
nec apud eos ip̃os fixa est hec asseueratõ.
Iccͥto incerte temptant ne aliud uerum
inueniant qmͣ tractant. s prudentiores
iuxta fata sunt ne faciant nobis aliquid
⁊ uxta se sit aliquid qd̾ uideatur contrnĩ
quid pot̾it ẽẽ cũ bonũ fatum ĩmutari nege¬
tur. sicut ⁊ malum. Certe hoc qd̾ uixͣͫ fatũ
est. ne noceat supplicat᷑. Nocebit enĩ nͥ fu̾it
supplicatum. Quomͦ gͦ illud fatũ ĩnutari
negatur: qñ hoc qd̾ uiciũ est timet᷑. nec emĩ
hoc ⁊imeret ᷑ insi sllud ĩmutari posse cred̾et᷑.
S quia in eo magis causa ꝯsistit ne fatum
mutari dicatis: sine dubio sine causa sup¬
plicatis. uidete aũt ne ⁊ hoc fati sit qui
supplicatis qr sine sale solet eẽ quicquid a¬
to assignatis. certe nõ mala res est suppli¬

Expanded text:
facere debere te dicis, si didiceris expedire. facere debere te dicis, si didiceris expedire. nam si fati est, frustra quaeris, quod, uelis nolis, quaeras non quaeras, facturus es. Quia autem nec apud eos ipsos fixa est ista adseueratio, idcirco incerti temptant, ne aliud uerum inueniant quam tractaut. sed prudentiores iuxta fata sunt, ne faciant nobis aliquid  habeat et iuxta se sit aliquid quod uideatur contrarium, quid poterit esse, cum fatum bonum inmutari negetur, sicut et malum? certe hoc, quod iuxta fatum est, ne noceat supplicatur — nocebit enim nisi fuerit supplicatum —: quo modo ergo illud fatum inmutari negatur, quando hoc, quod uicinum est, timetur? nec enim hoc timeretur, nisi illud inmutari posse crederetur. sed quia in eo magis causa consistit, ne fatum mutari dicatis, sine dubio sine causa supplicatis. Uidete autem ne et hoc fati sit quod supplicatis, quia sine sale solet esse quidquid fato adsignatis. certe non mala resest suppli
Abbreviated transcription (Latin):
quadringentos sexaginta sic hic ueniũt.
quippe cũ minidꝰ iam sexto miliesimo an¬
no agitur qͣm du qd̾ dimitatꝰ quis fu̾it
facit. ⁊am cranus agelatus dictus est.
qr semel traditur in uita risisse. ⁊ c̾.
nimus brutus est cognoĩatus. qr sagaci
ꝯsilio stultum se simulauit. ne a suꝑbo
rege ip pecume sne maginitudinẽ aitidet᷑¬
de temꝑib constantini mur ionem se .xxx. anit
finxit qui samsuciꝰ uocabatur. ut imꝑatorẽ
sicut ip̃e postea dixit a tediis suis auocaret.
ubi est ratõ fatoꝵ qñ unusquisq qd̾ uult
facit. exclusa est. Illud aũt quale est quod
fatoꝵ assertores supplicatõnib sũt deuoti
cũ sint hiis adu̾se. Nam ⁊ anos suos ꝯmen¬
dant. ⁊ de nupciis ⁊ de ꝓfectõne quoꝵ ⁊ de
emptõnib ⁊ de dignitatib. Quod si fati
est quid oras quid supplicas. quid eciam
te iuito futurũ est. S quero inquit si
debe emere gͦ nõ in fato ꝯsistit qd̾ tũc

Expanded text:
quadringentos sexaginta, sic haec ueniunt, quadringentos sexaginta, sic haec ueniunt, quippe cum mundus iam sexto millesimo anno agitur. t quamdiu quod imitatus quis fuerit facit. nam M. Crassus Agelatus dictus est, quia semel traditur in uita risisse; et C. Iunius Brutus est cognominatus, quia sagaci consilio stultum se simulauit, ne a Superbo rege propter pecuniae suae magnitudinem occidetemporibus Constantini morionem se XXX annis finxit, qui Samsucius uocabatur, ut imperatorem, sicut ipse postea dixit, a taediis suis auocaret. ubi est ratio fatorum, quando unus quisque quod uult facit? exclusa est. Illud autem quale est, quod fatorum adsertores subplicationibus sunt deuoti, cum sint his aduersae? nam et annos suos commendant et de nuptiis et de profectione quaerunt et de emptionibus et de dignitatibus. quod si fati est, quid oras, quid supplicas, quod etiam te inuito futu rum est? \'sed quaero\', inquit, \'si debeam emere\'. ergo non in fato consistit quod tunc