comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
opterã stabilimtũ ꝑaniꝰ. Etmmittã in eã famem. ⁊ auferã
deea hoĩem & pecora. Et si fuerint tres uiri hu ĩmedio
es noe a daniel cr iob: ñ liberabt̃ filio neq filia. ipsi soli
aduersũ uirũ. orabt̃ ꝓ eo dñm. Si aũt indñm peccet hõ.
ꝗs orabit ꝓ eo U.
uoasic idolatriꝰ indignet᷑ ds̃. qͦ p̃ceperit etiã eos intficiqͥ
sacrificare ꝙ idoliꝰ seruire suaserint. ĩ deuterono¬
miũ. Q si rogauerit te frat̃ tuus aut filiu̾ tuu̾. aut filia
tua. aut uxor tua quȩ ẽ insinut uo  amicꝰ tuuꝰ qͥ ȩqͣlisẽ
animȩ tuȩ latent̃ dicenᷤ. eamꝰ & seruiamꝰ di is aliis. aut diis

Expanded text:
obteram ątabilimentum panis et inmittam in eam famem et auferam obteram ątabilimentum panis et inmittam in eam famem et auferam deejus, Noe, Daniel et Job, non liberabunt filios neque filias, ipsi soli adversus virum, orabunt pro eo Dominum. Si autem in Deum peccet homo, quis orabit pro eo UOD SIC IDOLOLATRIAE INDIGNETUR DEUS, UT PRAECEPERIT ETIAM EOS INTERFICI QUI SACRIFICARE ET SERVIRE IDOLIS SUASERINT. In Deuteronomio: Quod si rogaverit te frater tuus, aut filius tuus, aut filia tua, aut uxor tua quae est in sinu tuo, aut amicus tuus, qui aequalis est animae tuae, latenter dicens: « Eamus et serviamus di
Abbreviated transcription (Latin):
in a pocalypsi. Siꝗs ad orat bestiã & imaginẽ eiꝰ. ⁊ accipit
notã infronte sua & ĩmanu. & ipse bibet de uino irȩ dĩ
mixto ĩ poculo ire eiꝰ & exuret᷑ igne ⁊ sulphure subocu
ĩscła scłoꝵ ascendet. nec habent reꝗẽ die ⁊ nocte qͥcũꝙ
adorant bestiã Simaginẽ eiꝰ.iiii.
on facile ignoscere dm̃ ido latriꝰ. Moy ses uero dopro
ꝑyło rogat nec inpetrat. Precor ait dnẽ deliꝗt ppłs hic
delic tũ grande. fecert sibi deoꝰ aureos. Et nc̃si di¬
mitt̃ ilis delic tũ dimitte. Sin aut̃. dele me delibro que serip
iui. Qtir añs addmoysen. Siꝗs deliꝗt ante me: deleã
pipsis inp̾ee oratione. ꝗa ñ exaudiã in tp̃re qͦ inuocabir me.
ripre affuic tionĩsuȩ. E zechiel qͦq hanc eandẽ denun¬
ciat ĩ dignationẽ di. eis qͥ in dm̃ delinquunt. Et fuit inqr
uerbũ dni adme dicenꝰ. Fili hois t̾ra quȩcũq peccauerit
m ut delinquat delictũ. ex tendã manũ meã suꝑ eã.

Expanded text:
 Si quis adorat bestiam et imaginem ejus, et accipit vota in fronte sua et in manu, bibet et ipse de vino irae Dei, mixto in poculo irae ejus. Et puniet igne et sulphure sub ocuorum ascendet. Nec habebunt requiem die ac nocte, quicumque adorant bestiam et imaginem ejus .ON FACILE IGNOSCERE DEUM IDOLOLATRIS. Moyses in Exodo pro populo rogat, nec impetrat. Precor, ait, Domine, deliquit populus hic delictum grande. Fecerunt sibi deos aureos. Et nunc si dimittis illis delictum, dimitte. Sin autem, dele me de libro quem scripixit Dominus ad Moysen: si qui deliquit ante me, deleam pro ipsis in prece et oratione, quia non exaudiam in tempore quo inuocabunt me, in tempore adflictionis suae. Ezechiel quoque hanc eandem denuntiat indignationem Dei eis qui in Deum delinquunt, et fuit, inquit, uerbum Domini ad me dicens: fili ho. minis, terra quaecumque peccauerit mihi ut delinquat delictum, extendam manum meam super eam et
Abbreviated transcription (Latin):
ipugnat. Omĩa genera tẽptandi: artes atq ĩsiduũdei¬
ciendi. usu ipso uetustatiꝰ edidicit. Si ̃paratũ inuenerit
xp̃i militẽ. si rudẽ. si ñ sollicito ac toto corde uigilantẽ.
circũuenit nesciũ. fellit ĩ cautũ. decipit ĩperitũ. Siuõ
ꝗs dñica p̃cepta custodienꝰ. & fortit᷑ xp̃o adhereñ con¬
muctũ ẽ. Ac ne in longũ sermonẽ meũ extendere
frat̾ carisime. & audientẽ uł legentẽ sili sabori copia fa¬
tigarẽ. cõpendiũ feci. ut p̃positiꝰ tituliꝰ qͦs ꝗs ꝯ nosee debe
at & tenere. capitula dñica sub nec terẽ.: id qđ ꝓposu¬
erã diuinȩ lectioĩs auetoritate solidarẽ. ut ñ tã tracta

Expanded text:
inpugnat. omnia genera temptandi et artes adque insidias deiinpugnat. omnia genera temptandi et artes adque insidias deiciendi usu ipso uetustatis edidicit. si inparatum inuenerit Christi militem, si rudem, si non sollicito ac toto corde uigilantem, circumuenit nescium, fallit incautum, decipit inperitum. si uero quis dominica praecepta custodiens et fortiter Christo adhaereninuictus est. Ac ne in longum sermonem meum extenderem, frater carissime, et audientem uel legentem stili latioris copia fatigarem, conpendium feci, ut propositis titulis quos quis et nosse debeat et tenere capitula dominica subnecterem et id quod proposueram diuinae lectionis auctoritate solidarem, ut non tam tra
Abbreviated transcription (Latin):
incũbit. & ĩfine atq inc̾sumatione mun¬
di antixp̃i tẽpus infestũ ap ꝓpinquare iãce¬
pit. adp̃parandã & corroborandã frũm
m̃tẽ. de diuiniꝰ scripturiꝰ hortam̃ta cõpone¬
auxilio diuinȩ ĩspirationiꝰ instructa. qͦsi armã ac munim̃ta
quedã pugnaturĩ fr̃ib dep̃ceptiꝰ dnicis ꝓmerent᷑. Parũ
ẽ enĩ ꝙ dĩ plebẽ clasico nr̃ȩ uociꝰ erigimꝰ. nͥ credentiũ fi¬
lẽ & dicatã dõ deuotãq uirtutẽ. diuina lectione firmemꝰ.
cõmisũ nobiꝰ diuinit᷑ popłm & exercitũ incastriꝰ cȩlȩstib con-¬
sticutũ.
aduersũ diaboli tela & iacula exortationib assidiusp̃pa¬
rare : Neq enĩ idoneuꝰ potest eẽ miles adbellũ qͥñ exer¬
citatꝰ incãpo fuerit. aut qͥ a gonisticã coronã querit ali¬
Aduersariũ uetꝰ ẽ. & hostiꝰ antiquũ. cũ qͣ pliuĩ gerinũ
Dexmilia annoꝵ iã pene cõplent᷑. ex qͦ hoĩem diabolũ

Expanded text:
incumbit et in fine adque in consummatione mundi antichristi tempus infestum adpropinquare iam coepit, ad praeparandas et corroborandas fratrum mentes de diuinis scripturis hortamenta conponeauxilio diuinae inspirationis instructa quasi arma ac munimenta quaedam pugnaturis fratribus de praeceptis dominicis promerentur. parum est enim quod Dei plebem classico nostrae uocis erigimus, nisi credentium fidem et dicatam Deo deuotamque uirtutem diuina lectione firmemus.commissum nobis diuinitus populum et exercitum in castris caelestibus constitutum aduersus diaboli tela et iacula exhortationibus adsiduis praeparare? neque enim idoneus potest esse miles ad bellum qui non exercitatus in campo prius fuerit, aut qui agonisticam coronam quaerit adiaduersarius uetus est et hostis antiquus cum quo proelium gerimus. sex milia annorum iam paene conplentur, ex quo hominem diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
c̃spexit. in gelũ maliuoli liuori prupit. ñ priuꝰ alterũ deici¬
enꝰ ĩstinc tureli. quã ipse zelo ante deiectũ. Captiuu̾ ante
sublimitã potuit. qͦ deceptꝰ ẽ ipse qͥ decepit. Exinde ĩuidia
cra̾sat᷑ int̾riᷤ. dũ liuore ꝑituru̾ᷤ magistro ꝑditioĩs obseꝗtur.

Expanded text:
conspexit, in zelum maliuolo liuore prorupit, non prius alterum deiciconspexit, in zelum maliuolo liuore prorupit, non prius alterum deiciens instinctu zeli quam ipse zelo ante deiectus, captiuus ante sublimitas potuit, quo deceptus est ipse qui decepit. exinde inuidia grassatur in terris, dum liuore periturus mag
Abbreviated transcription (Latin):
gisq occultã iaculatio.x̃ clandestina qͦminꝰ ꝑspicit᷑. hoc:
grauiũ &e crebriuᷤᷤ ĩuulnera nr̃a crasat᷑. Adhȩc qͦq ĩtelli¬
genda & depellenda uigilemꝰ. Ex ꝗbs ẽ zeli ⁊ liuoriꝰ malũ.
qđ siꝗs penitꝰ ĩspiciat. ĩueniet nichil magiꝰᷤ xp̃iano cauen¬
dũ. nichil cautiu̾ ꝓuidendũ. quã neꝗs ĩuidia : liuore capi¬
at᷑. neꝗs fallentĩ mimici ceciᷤ laqueis ĩplicatꝰ. dũ relo frat᷑in
fr̃is odia c̃uertit᷑. gladiosuo nesciũ ipse perimat᷑. Qđ ut col¬
ligere pleniuiꝰ. & manifestiũ ꝑspicere posimꝰ. adcaput eiꝰ atq
originẽ curram᷑. Ui deamꝰ unde gelũ. & qndo ⁊ qͦmͦ ceperit
ac iliũ enĩ a nobiꝰᷤ malũ tã ꝑniciosũ uitabit᷑. si eui̾dẽ mali zori¬
go ⁊ magnitudo noscat᷑. Hinc diabolũ int̾ inicia statĩ min¬
di. &periit pͥmꝰ ⁊ ꝑdidit. Ille angłica maiestate subnixus.
ille dõ acceptꝰ & caruᷤ. postquã hoĩem adimaginẽ dĩfactũ

Expanded text:
 minus perspicitur hoc et grauius et crebrius in uulnera nostra grassatur, ad haec quoque intellegenda et depellenda uigilemus. ex quibus est zeli et liuoris malum. quod si qui penitus inspiciat, inueniet nihil magis christiano cauendum, nihil cautius prouidendum, quam ne quis inuidia et liuore capiatur, ne quis fallentis inimici caecis laqufratris odia convertitur, gladio suo nescius ipse perimatur. Quod ut colligere plenius et manifestius perspicere possimus, ad caput ejus atque originem recurramus. Videamus unde zelus, et quando et quomodo coeperit. Facilius enim a nobis malum tam perniciosum vitabitur, si ejusdem mali et origo et magnitudo noscatur. IV. Hinc diabolus inter initia statim mundi et periit primus et perdidit. Ille angelica majestate subnixus, ille Deo acceptus et charus, postquam hominem ad imaginem Dei factum
Abbreviated transcription (Latin):
fallaciaᷤ sua̾ ñ poᷤse celare. Quȩ gͦ m̃tiᷤ ignauia ẽ : immoquȩ
desipientiũ ceca & stulta dem̃tia. ad lucẽ detenebriᷤᷤ ñ ueni¬
re.& mortiᷤ ȩt̃nȩ laqueiᷤ uinc to̾. spẽ nullȩ ĩmortalitatiᷤᷤ ex

Expanded text:
fallacias suas non posse celare. Quae ergo mentis ignauia est, immo quae fallacias suas non posse celare. Quae ergo mentis ignauia est, immo quae desipientium caeca et stulta dementia ad lucem de tenebris non uenire et mortis aeternae laqueis uinctos spem nol
Abbreviated transcription (Latin):
deat tutelã de eissꝑare. qͦs tu tueriᷤ. Osi audire eos ueli. ⁊ ui¬
torm̃tiꝰ deobsẽsis corporib eiciunt᷑. qndo heuilanteᷤᷤ ⁊ gem̃te
uoce humana. & potestate diuina flagella & uerbera senti¬
enteꝰ. uenturũ iudiciũ confitent᷑. Ueni & cognosce uera eẽ
q̃ dicimꝰ. & ꝗasic deos colere te diciᷤᷤ. uł ipsis qͦs coliᷤᷤ crede.
Aut si uolueriꝰ .&. tͥ credẽ. de te ipso loquet᷑ audiente te : qͥ nc̃ tuũ
pec tuꝰ obsedit. qͥ nc̃ m̃tẽ tuã ignorantiȩ nocte cecaũ. Uide¬
biꝰ nos rogari abeis qͦs curoga. timeri ab eis qͦs tu adoraᷤ.Uide¬
biꝰ sub manu nr̃a stare uincto. & tremere captiuos. qͦs tu su¬
scipiꝰ & uenerariᷤᷤ ut dños. Certe uel sic c̃fundi ũsti erroribs
tius poteriᷤ. qn̾do c̃spexeri & audieriᷤᷤ deo̾ tuoᷤ. ꝗd sint int̾ro¬
gatione nr̃a statĩ ꝓde̾re. & p̾sentib licet uobiᷤ. p̃stigiaᷤ illa̾ ⁊

Expanded text:
deat tutelam de iis sperare quos tu tueris. 0 si audire eos uelis et uideat tutelam de iis sperare quos tu tueris. 0 si audire eos uelis et uitormentis de obsessis corporibus eiciuntur, quando eiulantes et gementes uoce humana et potestate diuina flagella et uerbera sentientes uenturum iudicium confitentur. ueni et cognosce uera esse quae dicimus: et quia sic deos colere te dicis, uel ipsis crede quos colis. aut si uolueris et tibi credere, de te ipso loquetur audiente te qui nunc tuum pectus obsedit, qui nunc mentem tuam ignorantiae nocte caecauit. uidebis nos rogari ab eis quos tu rogas, timeri ab eis quos tu adoras: uidebis sub manu nostra stare uinctos et tremere captiuos quos tu suspicis et ueneraris ut dominos. certe uel sic confundi in istis erroribus tuis poteris, quando conspecxeris et audieris deos tuos quid sint interrogatione nostra statim prodere et praesentibus licet uobis praestigias illas et
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ cũ sponte cͣfitear & clamẽ. ⁊ crebriuᷤ acrepetitiᷤᷤidentidẽ
deos tuo̾ ñ inabditi & secretiꝰ lociᷤᷤ. s palã. sed publice. sedĩforo
ipso. & magistratibs ꝙ p̃sidibs audientibs destruenti: Et si parũ
fuerat ꝙ ĩme priuꝰ criminabariᷤᷤ. creuerit qđ ⁊ odise ⁊ punire
plus debeã. qđ cũ me xp̃ianũ celebri loco ⁊ ppło circũstante
ꝓnuntio. & uos & dõs uros clara ⁊ publica p̃dicatione ẽ sun
do. Q dte a difirmitatẽ corporiᷤ uertiꝰ  ꝗd cũ t̾reniᷤ. carniꝰ in¬
becillitate ẽtendiꝰ: Qũ animi uigore c̃gredere. uirtutẽ m̃ti̾ in¬
fringe. fidẽ destrue. disceptatione si potes uince racionẽ. Uel
siꝗd diis tuis numiniᷤᷤ & potestatiᷤ ẽ: ipsi ĩultionẽ s surgant. ipsi
se sua maiestate defendant. Aut ꝗd p̾stare colentibs po̾st̃. qͥse
de ñeolentib uindicare ñ po̾st̃: Nã sieo qͥ uindicat᷑ pluriᷤest
tutela ur̃a custodit. Pudeat te eoscolere. qͦs ipse defendĩ. Pu¬

Expanded text:
ebris ac repetitis identidem deos tuos, non in abditis et secretis locis, sed palam, sed publice, sed in foro ipso, magistratibus et praesidibus audientibus, destruenti; ut, etsi parum fuerat quod in me prius criminabaris, creverit quod et odisse et punire plus debeas, quod, dum me Christianum celebri loco et populo circumstante pronuntio, et vos et deos vestros clara et publica do, quid te ad infirmitatem corporis uertis, quid cum terrenae carnis inbecillitate contendis? cum animi uigore congredere, uirtutem mentis infringe, fidem destrue, disceptatione si potes uince, uince ratione. Vel si quid diis tuis numinis et potestatis est, ipsi in ultionem suam surgant, ipsi se sua maiestate defendant. at quid praestare colentibus possunt qui se de non colentibus uindicare non possunt? nam si eo qui uindicatur pluris est tutela uestra custodit. pudeat te eos colere quos ipse defendis, pu
Abbreviated transcription (Latin):
nibs meis. Itẽ in apocalipsi. Et uidi aliũ angłm uolan¬
tẽ inmedio cȩlo. habentẽ eũgłiũ ȩt̾nũ. ut annuncia¬
ret suꝑ t̾rã ꝑ om̃s natione. & tribs ⁊ linguã. ⁊ popłos.

Expanded text:
nibus meis. item in Apocalypsi: et uidi alium angelum uolannibus meis. item in Apocalypsi: et uidi alium angelum uolantem medio caelo, habentem euangelium aeternum, ut adnuntiaret super terram per omnes na
Abbreviated transcription (Latin):
fingere. Qũ sit enĩ mortaliᷤᷤ. mortuũ finget marabs iniꝗs.
Melior ẽ aut̃ ipse his qͦs colit.qm ipse ꝗdẽ uix̃. illi aut̃ nũ¬
quã. Itẽ in exodo. Nonfacies tͥ idolũ. nec cuiꝰ quã simili¬
tudinẽ. Iterato apuo salomonẽ deelem̃tiꝰ. Neq oꝑa ad¬
tendenteꝰ agnouert᷑ ꝗs eẽt artifex. sed aut ign̾e. aut
sp̃m. aut citatũ aerẽ. aut girũ stellaꝵ. aut nuiã aquã.
aut solẽ. aut lunã deos putauert̃. Quoꝵ srꝓpt̾ speciẽ
hoc estimauert. sciant qnto his dñs sit fit speciosior.
Aut si uirtutẽ & oꝑa eors mirati st̃: ĩtelligant ab ipsi
qͣm qͥ hȩc ẽstituit fortia. fortior ẽ illiꝰ ĩI.
uod dc̃ solũ colendꝰ sit. sic̃ scriptũ ẽ. Dñm dm̃tuũ ad¬
Sorabiᷤᷤ. & illi soli serues. Itẽ in deut̃o nomio. Nonert̃
tibi dii alii absq me. Itẽ illic. Uidete uidete ꝗa
egosũ. & nonẽ dĩ pret̃ me. Ego interimã ⁊ uiuere
faciã. ꝑcutiã & ego sanabo. ⁊ non ẽ qͥeripiat dema¬

Expanded text:
fingit manibus iniquis. melior est autem ipse his quos colit, quoniam ipse quidem uixit, illi numquam. item in Exodo: non facies tibi idolum nec cuiusquam similitudinem. item aput Salomonem de elementis: neque opera adtendentes agnouerunt quis esset artifex, sed aut ignem aut spiritum aut citatum aerem aut gyrum stellarum aut nimiam aquam aut solem aut lunam deos putauerunt: quorum si propter speciem hoc aestimauerunt, sciant quanto his Dominus sit speciosior: aut si uirtutes et opera eorum mirati sunt, intellegant ab ipsis quoniam qui haec constituit fortia fortior est illis. QVOD DEVS SOLVS COLENDVS SIT. Sicut scriptum est: Dominum Deum tuum adorabis et illi soli seruies. item in Deuteronomio: non erunt tibi dii alii absque me. item illic: uidetc, uidete quoniam ego sum, et non est Deus praeter me. ego interimam et uiuere faciam, percutiam et ego sanabo, et non est qui eripiat de ma
Abbreviated transcription (Latin):
paradisũ reduce fac̃. hic ad cȩloꝵ regna ꝑduc̃. ¶ũ ipso sẽꝑ
uiuemꝰ fac ti pipsũ filii dĩ. cũipso sẽꝑ exultabimꝰ. sẽꝑ ipsiũ
depsetua uoluntate letanteᷤᷤ sẽꝑ in c̾spectu dĩ. ⁊agente̾ dõgr̃as
sẽꝑ. Heq enĩ poterit nͥ & letꝰ eẽ sẽper ⁊ gratꝰ. qͥ cũ mortifuiset¬

Expanded text:
paradisum reduces facit, hic ad caelorum regna perducit. cum ipso semper paradisum reduces facit, hic ad caelorum regna perducit. cum ipso semper uiuemus facti per ipsum filii Dei: cum ipso de perpetua voluptate laetantes semper in conspectu Dei, et agentes Deo gratias semper. Neque enim poterit nisi l
Abbreviated transcription (Latin):
amittit᷑ aut tenet᷑. H ic saluti ȩt̃nȩ. cultui dĩ ⁊ fructu fidei
ꝓuider᷑. Nec ꝗs quã aut peccati retardet᷑ aut annĩ. qͦminꝰ ueniat
adẽseqͥndã salutẽ. Inisto adhuc mundo manenti. penitentia nul¬
ia sera ẽ. Patet adindulgentiã dĩ aditꝰ.⁊ querentibo atq ĩtelli¬
gentib ueritate. facili acce̾ su̾ e. Busubipso ucet exitu ⁊ uite
tẽporaliꝰ occasu ꝓdelictĩ roge. & dm̃ qͥunꝰ ⁊ uerũ ẽ confẽsione ⁊
fide adagnitionẽ eiꝰ inplorẽ. uenia c̾fitenti dat᷑.⁊ credenti in¬
dulgentia salutariᷤᷤ dediuina pietate ẽcedit᷑. ⁊ adĩmortalita¬
mĩȩ suȩ tribuit. subigendo mortẽ tropheo cruciᷤᷤ. redim̃do cre¬
dentẽ p̃cio sanguiniꝰsui. rec̃ciliando hoĩem dõ patri. uiuifican¬
domortalẽ regeñatione cȩlesti. hunc sifieri potest. seqͣm᷑ om̃s.
huiꝰ sacram̃to & signo censeam᷑. Hhic nobiꝰ uiã uitȩ aperit. hic ad

Expanded text:
u fidei providetur. Nec quisquam aut peccatis retardetur, aut annis, quo minus veniat ad consequendam salutem. In isto adhuc mundo manenti, poenitentia nulla sera est. Patet ad indulgentiam aditus: et quaerentibus atque intelligentibus veritatem, facilis accessus est. Tu sub ipso licet exioccasu pro delictis roges et Deum qui unus et uerus est confessione et fide agnitionis eius inplores, uenia confitenti datur et credenti indulgentia salutaris de diuina pietate conceditur et ad inmortalitamisericordiae suae tribuit subigendo mortem trophaeo crucis, redimendo credentem pretio sui sanguinis, reconciliando hominem Deo patri. , uiuificando mortalem regeneratione caelesti. hunc si fieri potest sequamur omnes, huius sacramento et signo censeamur. hic nobis uiam uitae aperit, hic ad
Abbreviated transcription (Latin):
nbiungendũ posthec. ꝙ redẽpti ⁊ uuificati axp̃i sanguine.
nieb ił xp̃o p̃ponere debeamꝰ. ꝗ a nec ille quẽquã nobĩ p̃po¬
suerat. & illeꝓpt̃ nos mala boniꝰ p̃tulerit. pauꝑtatẽ dio¬
tiis. seruitutẽ dñationi. mortẽ ĩ mortalitati. nos contra
ĩpãsionibs nr̃is pauꝑtati scłari paradisi diuitiã :⁊ deliciaᷤᷤ
p̃paramꝰ. dominatũ & regnũ ȩt̾nũ tẽporariȩ seruituti in¬
mortalitatẽ morti. dm̃ ⁊ xp̃m. diabolo ⁊ antixp̃o. capuii
nsinuandũ qͦq ne erepti de faucibs diaboli ⁊ laquei̾scłi
libati. si ĩangustiis & pre̾suris eẽ ceperint. regredi de¬
nuo ad scłm uelint. & ꝑdant qđ euaserint. UIII p̃ueniri.
isistendũ potiũ eẽ. & ꝑseuerandũ infide : uirtute. ⁊ cȩle

Expanded text:
biungendum post haec quod redempti et uiuificati Christi sanguine nihil Christo praeponere debeamus, quia nec ille quicquam nobis praeposuerit et ille propter nos mala bonis praetulerit, paupertatem diuitiis, seruitutem dominationi, mortem inmortalitati, nos contra in passionibus nostris paupertati saeculari paradisi diuitias et delicias praeferamus, dominatum et regnum aeternum temporariae seruituti, immortalitatem morti, Deum et Christum diabolo et antichristo. VII. Insinuandum quoque ne erepti de faucibus diaboli et laqueis saeculi liberati, si in angustiis et pressuris esse coeperint, regredi denuo ad saeculum uelint et perdant quod euaserint. VIII. Insistendum potius esse et perseuerandum in fide et u
Abbreviated transcription (Latin):
dereb tuis minuatur adtendis ñ quod ipse minuaris. amator ma¬
mone magis quam aĩe tuȩ fuisti: ut dũ times ne ꝓte patrimoniũ
ꝑdas ipse patrimonio ꝑeas. &. idõ bene apłs clainã ⁊ dic̃. Nichil

Expanded text:
de rebus tuis minuatur adtendis, non respicis quod ipse minuaris amator made rebus tuis minuatur adtendis, non respicis quod ipse minuaris amator magis mamonae quam animae tuae , et dum times ne pro te patrimonium perdas, ipse pro patrimonio pereas. et
Abbreviated transcription (Latin):
ad dm̃ ꝓ elymosinis atꝙ oꝑationib nr̃is pauꝑum oratioe dirigͥ t̾
census oꝑantis dĩ retributiõe cumulatur. Et dñs inȩiuugłio iã te
eius modi hominũ corda considans. et ꝑfidis atq incredulis p̃scia
uoce denuncians c̃testatur et dic̃. Nolite cogitare dicentes. ꝗd edemꝰ:
aut quid bibemus : aut quid uestiemur. hec enĩ inatioẽs inaprt᷑. Scit
aũt pater ur̃. qr hoꝵ omiũm indigetis. Querite primo regnũ dĩ & iusticiã
⁊ omĩa ista apponent᷑ uobis. Eis omĩa apponi dicit. eis tradi. ꝗ regnũ
& iusticiã dĩ quęr̃t. Fos enĩ dñs cũ uidicii dies uenerit ad ꝑcipiendũ
regnũ dicit admitti. qui fuerit in ȩccła eius oꝑati. Metuis nepatͥmo¬
niũ tuũ forte deficiat. si oꝑari exeo lagit᷑ cẽꝑis. Et nescis miser qr cũ
times neres familiaris deficiat. uita ipsa ec salus deficit: EE dũ neqd

Expanded text:
ad Deum pro eleemosynis adque operationibus nostris pauperum oratione dirigitur, ad Deum pro eleemosynis adque operationibus nostris pauperum oratione dirigitur, census operantis Dei retributione cumulatur. et Dominus in euangelio iam tum eiusmodi hominum corda considerans et perfidis adque incredulis praescia uoce denuntians contestatur et dicit: nolite cogitare dicentes: quid edemus aut quid bibemus aut quid uestiemur? haec enim nationes quaerunt. scit enim pater uester quia horum omnium indigetis. quaerite primo regnum et\' iustitiam Dei, et omnia ista adponentur uobis. eis omnia adponi dicit et tradi qui regnum et iustitiam Dei quaerunt: eos enim Dominus, cum iudicii dies uenerit, ad percipiendum regnum dicit admitti qui fuerint in ecclesia eius operati. Metuis ne patrimonium tuum forte deficiat, si operari ex eo largiter coeperis, et nescis miser quia dum times ne res familiaris deficiat uita ipsa et salus deficiat, et dum ne quid
Abbreviated transcription (Latin):
Infructuosis ⁊ sterilib fidẽ derogat dicens. Suniusto mamo¬
na fideles ñ fuistis .ꝙ ẽ uerũ. Quis credet uob. Et sun alieno fi¬
dedes ñ fuistis. ur̃m ꝗs dabit uob̃ Sed uereris ⁊ metuis. ne si oꝑari
plurimũ cepis. patrimonio tuo larga oꝑatiõe finito adpenuriã
forte dirigaris. Esto in hac parte intrepidus. esto securus. finiri
ũpotẽ uñ inusũ xp̃i impendit᷑. un opus cȩleste cȩlebrat᷑. Nec hoc
tibi de meo spondeo. sed descãꝵ script᷑as fide. ⁊ diuinȩ pollicita¬
tionis auc toritate ꝓmitto. Loquit᷑ ꝑpsalomonẽ sp̃s sc̃s & dicit¬
e uidat pauꝑibinũqm̃ egebit. Q aũt auertit oculũ siuĩ. ĩmagna
peruria erir. Ostendens mistricordes. atꝙ oꝑantes egere ñ pose
magis partos & steriles admopiã deuenire. Itẽ beatus apłs piulus
augebit inerem̃ti frugũ iusticiȩ ure ut in om̃ib locupletemini
selcs lubund iũ pͥmustai gͥas as tiont̃ mam. mi dñ. tpado

Expanded text:
infructuosis uero et sterilibus fidem derogat dicens: si in iniusto mamona fideles non fuistis, quod est uerum quis credet uobis? et si in alieno fideles non fuistis, uestrum quis dabit uobis? Sed uereris et metuis ne si operari plurimum coeperis patrimonio tuo larga operatione finito ad penuriam forte redigaris, esto in hac parte intrepidus, esto securus. finiri non potest unde in usus Christi impenditur, unde opus caeleste celebratur. nec hoc tibi de meo spondeo sed de sanctarum scripturarum fide et diuinae pollicitationis auctoritate promitto. loquitur per Salomonem Spiritus sanctus et dicit: qui dat pauperibus numquam egebit: qui autem auertit oculum suum in magna penuria erit, ostendens misericordes adque operantes egere non posse, magis parcos et steriles ad inopiam postmodum deuenire. item beatus apostolusaugebit incrementa frugum iustitiae uestrae, ut in omnibus locupletemini. o
Abbreviated transcription (Latin):
didit auditui nr̃o: Et brachiũ dĩ cui reuelatũ ẽ: Annun¬
ciauimꝰ corã ipso sic̃ pueri. sic̃ radix int̾ra sicienti. Nonẽ
figura ei neq crlarita. & uidimꝰ illũ ⁊ ñ habuit figurã neq
speciẽ. sed figura eiꝰ sine honore. ⁊ deficienꝰ p̃ter cet̾̃os hoĩes.
hõ inplaga positꝰ & sciens ferre ĩbecillitatẽ. Oa auersa ẽ fa

Expanded text:
achium Domini cui revelatum est? » Annuntiavimus coram ipso sicut pueri, sicut radix in terra sitienti: non est figura ei, neque claritas; et vidimus illum, et non habuit figuram neque speciem, sed figura ejus sine honore, et deficiens praeter caeteros homines: homo in plaga positus
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑire librũ & septẽ signacula eiꝰ.
uodĩbethleem nasceret᷑. Apud micheã. Et tu bethleẽ domũ
illuiꝰ effrata: nũꝗd exigua es ut c̃stituariᷤ inmilibs iuda ᷤ
adieb scłi. Itẽ i eũgłio. Et cũ iħs natꝰ eẽt ĩbethleẽ iudee
in diebs herodiᷤᷤ regiᷤ. ecce magi aboriente aduenert̃ hiero

Expanded text:
ptem signacula eius. QVOD IN BETHLEEM NASCERETVR. ApudMicheam: Et tu Bethleem domus illius Effrata numquid exigua es, ut constituaris in milibus Iuda ? a diebus saeculi. Item in euangelio: Et cum Iesus natus esset in Bethleem Iudaeae in diebus Herodis regis, ecce magi ab
Abbreviated transcription (Latin):
yprianus quirino filio salutẽ. ꝓ fide aedilecti¬
one tua qͣm dño dõ exibes fili hearissime petisti
ut ad instruendũ te excerperẽ de scͥpturis scĩs.
quedã capitula adreligiosã sectȩ nr̃ȩ disciplmã
ꝑtinatia lectionis diuinȩ succinctã. Diligentiã querens ut animus
dõ deditꝰ ñ longis aut multis libroꝵ uoluminibꝰ fanget᷑. S eruditꝰ
breuiario p̃ceptoꝵ cȩlestiũ habeat ad fouendã memoriã suã. salu¬
bre & grande compendiũ. Et quia tͥ plenũ dilectionis obsequiũ
debeo. feci ꝙ petisti ut laborarẽ semel. ne tusemꝑ laborares. Qn¬
tũ potuit itaq mediorgritafis nr̃a c̃plecti. collecta st̃ ame quȩdã
p̃cepta dñica & magisteria diuma. quę ẽẽ & facilia & utilia
legentibꝰ possint. dũ inbreuiariũ pauca digesta & uelociter
ꝑleguntur. & frequent̃ iterantur. Opto te fili brarissime. sẽꝑ¬
E RO N O operis & misericordiȩ.

Expanded text:
CYPRIANUS Quirino filio salutem. Pro fide ac devotione tua quam Domino Deo exhibes, fili charissime, petisti ut, ad instruendum te, excerperem de Scripturis sanctis quaedam capitula ad religiosam sectae nostrae disciplinam ertinentia, lectionis divinae succinctam diligentiam quaerens, ut animus Deo deditus non longis aut multis librorum voluminibus fatigetur, sed eruditus breviario praeceptorum coelestium habeat ad fovendam memoriam suam salubre et grande compendium. Et quia tibi plenum dilectionis obsequium debeo, feci quod petisti, ut laborarem semel, ne tu semper laborares. Quantum potuit itaque mediocritas nostra complecti, collecta sunt a me quaedam praecepta Dominica et magisteria divina; quae esse facilia et utilia legentibus possint, dum in breviarium pauca digesta et velociter perleguntur et frequenter iterantur. Opto te, fili charissime, sempE BONO OPERIS ET MISER
Abbreviated transcription (Latin):
ticia. Itẽ in apocalipsi. Et uidi cȩlũ aꝑtũ. & ecce equus albus.
& qͥ sedebat suꝑ eũ uocabat᷑ fidelis & uerax. Equũ iustũq udi¬
cat & p̃liatur. Oculi aũt eiꝰ erant tamqͣm flãma ignis. &. suꝑ
cap̃ eiꝰ diademata multa. Et portabat nom̃ scriptũ neminialii
ferrea. & ipse calcabit torcular uinirȩ dĩ om̃i potentis.
habet etiã inueste &e infemore suo seriptũ nom̃. rexregũ de dñs Añan¬
tiũ. Itẽ ineugłio. Cũ uenerit hoĩs filius inclaritate sua. oosangłi

Expanded text:
tum; et ecce equus albus, et qui sedebat super eum vocabatur fidelis et verus, aequum justumque judicat, et praeliatur. Oculi autem ejus erant tamquam flamma ignis, et super caput ejus diademata multa, et portabat nomen scriptum nemini aliiferrea, et ipse calcabit torcular vini irae Dei omnipotentis. Habet etiam in veste et in femore suo nomen scriptum: Rex regum et Dominus dominantium . Item in Evangelio: Cum vener
Abbreviated transcription (Latin):
arder: ꝗs nunciabit uobiꝰ locũ illũ ęt̃nũ. Ambulan ũusticia
& manꝰ abstineñ amuneribs. grauan̾ aureꝰ ut ñ audiat iudici¬
ũ sanguiniꝰ. & cõpͥmenꝰ oculo suos neuideat in iusticiã. Hic
habitabit ĩ altaspelunca petre fortiᷤ. paniꝰ illi dabit᷑. ⁊ aqͥeiꝰ
sideliᷤᷤ regẽ cũ claritate uidebitiᷤᷤ. Itẽ ap̃malachiã. Rex¬

Expanded text:
nuntiabit uobis locum illum aeternum? ambulans in iustitia et manus abstinens a muneribus, grauans aures, ut non audiat iudicium sanguinis, et conprimens oculos suos, ne uideat iniustitiam, hic habitabit in alta spelunca petrae fortis: panis illi dabitur et aqua eius fidelis. regem cum claritate uidebitis. Item apud Malachia
Abbreviated transcription (Latin):
Et ẽuertĩ dies sestui uros inluctũ. xoĩa cantca ur̃a inilam̃taione.
Itẽ apud hieremiã. Ex t̾rita ẽ q̃parit. ⁊ teduit anima eiꝰ subsole.
Cũ adhue meduiꝰ dies eẽt. c̾fusa ẽ .&. maledicta. Reliqͦs eor in
aut̃ hora tenebrȩ fac dȩ st̃ ꝑtotã t̾rã. usq i horã nonã.
Quod amorte ñ uinceret᷑ nec ap̃ infero remansuru̾ eẽt. Inps

Expanded text:
et convertam dies festos vestros in luctum et omnia cantica vestra in lamentationem . Item apud Hieremiam: Exterrita est quae parit et taeduit anima ejus. Subiit sol ei cum adhuc medius dies esset, confusa est et maautem hora tenebrae factae sunt per totam terram, usque in horam nonam Quod a morte non vinceretur, nec apud inferos remansurus esset, in ps
Abbreviated transcription (Latin):
cũ loquebat᷑. Etuidi septẽ candelabra aurea. ⁊ ĩme¬
diocandelabroꝵ similẽ filio hoĩs uestitũ podere: erat
pcine tũ supra mamillã sonã aureã. Caput aut̃ eiꝰ:⁊ capilli
erant albi uelut lana aut nix: & oculieiꝰ ut flãmaigni:
pede eiꝰ simileꝰ auricaleo. sic̃ defornace ignea. Etuox eiꝰ ut
sonꝰ aqͥꝵ multaꝵ. & habebat ĩdex tera sua stellaᷤ septẽ.
& exore eiꝰ gladiũ utrĩq acutꝰ exibat.⁊ facie ᷤ eiꝰ splen¬

Expanded text:
cum loquebatur. et uidi septem candelabra aurea et in medio candelabrorum similem Filio hominis uestitum poderem et erat praecinctus supra mamillas zonam auream: caput autem eius et capilli erant albi uelut lana ant nix, et oculi eius ut flamma ignis et pedes eius similes aurichalco sicut de fornace ignea et uox eius ut sonus aquarum multarum, et habebat in dextera sua septem stellas et ex ore eius gladius utrimque acut
Abbreviated transcription (Latin):
seruient ei. & potesta eiꝰ ȩx̃na q̃ ñ auferet᷑. ⁊ regnũ eiꝰ ꝙñ
corrũpet᷑. Itẽ ap̃ysaiã. Nunc exurgã dic̃ dñs. nc̃ clari¬
ficabor nc̃ ex altabor: nc̃ uidebitiᷤᷤ. ĩtelli getiꝰ. nc̃ c̃fundemi¬
ni. Uanaerit fortitudo sp̃s uri. igniꝰ uos c̃sumet. Itẽ inpsal¬
mo. ẽ.uiiii. Dic̃ dñs dño meo. sede addex terã meã. Donei

Expanded text:
seruiens ei, et potestseruiens ei, et potestconrumpetur. Item apud Esaiam: Nunc exurgam, dicit Dominus, nunc clarificabor, nunc exaltabor: nunc uidebitis, nunc intellegetis, nunc confundemini, uana erit fortitudo spiritus uestri, ignis uos consumet. Item in psalmo CVIIII: Dicit Dominus Domino meo: sede ad dexteram
Abbreviated transcription (Latin):
testatẽ habeoponendi eã. ꝟ potestatẽ habeo iterũ sum̃di e
Hoc enĩ mandatũ accepi a patre meo.¬
Descende & testificare ppłm. Scĩfica il loꝰ hodie : eras: : Laur
uestuñta sua. & sint parati inꝑendinũ diem. Die enĩ t̾eio de¬
scendet dñs ĩmonte sẏna. Itẽ in eũgłio. Progenieꝰ nequa
& adultera signũ querit. & signũ ñ dabit᷑ illi nͥ signũ ione
ꝓph̃ȩ. Quomͦ enĩ fuit ionaᷤᷤ inuentẽ cen tribs diebs ytribo¬
tibs. ita erit filiuꝰ hoĩs tribs diebs & tribs noc tibs ĩcorde t̾rȩ
uodcũ resurrexiset acciperet apatre omẽm potestatẽ
& potestaꝰ eiꝰ et̾nasit. Apud danihelũ. Uidebã inuisunocte:
ecce in nubib cȩli qͦsi siliũ hoĩs ueniens. uenit usq adueterẽ
dierũ. & stetit inc̾spectu eiꝰ. ⁊ qͥassistebant eiobtulert᷑ eũ:
data ẽ ei potestaᷤ regia. & om̃s regeᷤ t̾rȩ ꝑgenꝰ. ⁊ oĩs claritaᷤᷤ

Expanded text:
otestatem habeo ponendi eam, et potestatem habeo iterum sumendi eam: hoc enim mandatum accepi a patre meo . » QuoDescende, et testificare populo et sanctifica illos hodie et cras, lavent vestem suam, et sint parati in perendinum diem. Die enim tertio descendet Dominus in montem Sina . Item in Evangelio: Progenies nequam et adultera signum quaerit, et signum non dabitur illi nisi signum Jonae prophetae. Quomodo enim fuit ribus noctibus in corde terrae. QVOD CVM RESVRREXISSET, ACCIPERET A PATRE OMNEM POTESTATEM ET POTESTAS EIVS AETERNA SIT. Apud Danihelem: Videbam in uisu nocte: et ecce in nubibus caeli quasi filius hominis ueniens uenit usque ad ueterem dierum et stetit in conspectu eius, et qui adsistebant ei obtulerunt eum: et data est ei potestas regia et omnes reges terrae per genus et omnis claritas
Abbreviated transcription (Latin):
pe aframea animã meã. & demanuc.aniꝰᷤ unicã meã. Lib̾a
me de ore leoniᷤᷤ. & acornib unicornioꝵ humilitatẽ me.
Narrabo nom̃ tuũ fr̃ib meis. ĩmedio eccłȩ laudabote.
tẽ in psalmo.c.xuiiii. Confige elauiᷤᷤ de metu tuo. carneᷤ
meã. Itẽ inpsalmo.c.l. Eleuatio manuũ me.R. sacrisicid̃
uespertinũ. De qͦ sacrificio sofoniaᷤᷤ dix̃. Meruite a facie

Expanded text:
nimam meam et de manu canis unicam meam. Salva me ex ore leonis et a cornibus unicornium humilitatem meam. Enarrabo nomen tuum fratribus meis, in medio ecclesiae laudabo te . Item in Psalmo CXVIII: Confige clavis de metu tuo carnes meas . Item in Psalmo CXL: Allevatio manuum mearum sacrificium vespertinum . De quo sacrificio Sophonias dixit: Metuite a facie
Abbreviated transcription (Latin):
ficaũ uocato̾ suo̾. Itẽ ap̃ gachariã. Et ĩtuebunt᷑ in
me: in quẽ tran̾fixert̃. Itẽ inpsalmo laxx ui. Et clama¬
ui ad te dnẽ ds̃m̃s. tota die ex pandi manꝰ meaꝰ adte. Itẽ
innumeriꝰ. Non quasi homo ds̃ suspendit᷑. neq qͣsi filiu̾ hois m¬
nã patit᷑. Deinde in eugłio dñs dic̃. Sic̃ moyses ex altaũ ser

Expanded text:
uocatos suos. Item apud Zachariam: Et intuebuntur in me, in quem transfixerunt. Item in psalmo LXXXVII: Et clamaui ad te, Domine Deus meus, tota die, expandi manus meas ad te. It em in Numeris: Non quasi homo Deus suspenditur neque quasi filius hominis minas patitur. Vnde in eu.angelio Dominus dicit: Sicut Moyses exal
Abbreviated transcription (Latin):
Apud iohel. Canite tuba ĩsyonscĩficate ieuiniũ. ⁊ ĩdicite
curationẽ. aggregate popłm. scĩficate eccłam. excipite
maioreꝰᷤ natu. colligite ꝑ aruulo lac tante: ꝓcedat sponsuᷤ
decubili suo. & sponsa de thalomo suo. Itẽ ap̃hieremiã. Et
auferã de ciuitatib iuda. & de qdruũ herłm: uocẽ letan¬

Expanded text:
Apud Iohel: Canite tuba in Sion, sanctificate ieiunium et indicite curationem, adgregate populum, sanctificate ecclesiam, excipite maiores natu, colligite paruulos lactantes, procedat sponsus de cubiculo suo et sponsa de thalamo suo. Item apud Hieremiam: Et auferam de ciuitatibus Iuda et de q
Abbreviated transcription (Latin):
e sinual appellaũ nom̃ eiꝰ abenierer. iđ lapiꝰ auxiliator.
T lemde ide layi monsfieret & impleret totã era
bono auro pectu s. brachia eiꝰ argentea. uent ⁊ femora erea
perse quit eap arte ꝗde ferrei ex parte aut̃ fic tileꝰ. qͦadulꝗs
uoscisue lapi demonte sine manibs ẽcidentiũ. ⁊ ꝑeu̾sit ua¬
qne sup pede fic tile. s cominuit eos minutatĩ. Stfae su¬

Expanded text:
Abennezer id est lapis auxiliator. QVOD DEINDE IDEM LAPIS MONS FIERET ET INPLERET TOTAM TERRAM. auro bono, pectus et brachia eius argentea, uenter et femora aerea, pedes autem ex parte quidem ferrei, ex parte autem fictiles, quoadusque abscisus est lapis de monte sine manibus concidentium et percussit imaginem super pede
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ auferet᷑ at̾ra uita eiꝰ. Afacinoribs ppłi mei abdue¬
tꝰ ẽ ad mortẽ. Et dabo maloꝰ ꝓsepultura eiꝰ. ⁊ ipsoᷤᷤ dunteᷤ
ꝓmorte eiꝰ. qr facinꝰ ñ fec̃. neq ĩsidiaᷤ ore suo. Propterea
ipse c̃sequet᷑ multo. & fortiũ diuidet spolia: ꝓptea ꝙtra¬
uita ẽ ad mortẽ anima eiꝰ. & int̾ facinoroso deputatũ ẽ.

Expanded text:
Quoniam auferetur a terra vita ejus, a facinoribus populi mei adductus est ad mortem, et dabo malos pro sepultura ejus et ipsos divites pro morte ejus, quia facinus non fecit, neque insidias ore suo. Propterea ipse consequetur multos, et fortium dividet spolia, propterea quod tradita est ad mortem anima ejus, et inter facinoros
Abbreviated transcription (Latin):
x nesciert̃ sacram̃ta dĩ. Itẽ ap̃ysaiã. Nidete qͦmͦ iustus
perit & nemo ĩtelligit. & uiri iusti tollunt᷑: nemo reco¬
gnoscit. a facie enĩ iniusticiȩ sublatꝰ ẽ iustũ ⁊ erit ĩpacese¬
pultura eiꝰ. De hoc ipso in exodo ante p̃dictũ ẽ.: ĩnocentẽ
u iustũ ñ occide̾. Itẽ in eũgłio iudaᷤᷤ penitentia ac tus.
sac̃dotib & seniorib dix̃. Peccaui. tradenꝰ sanguine¬

Expanded text:
ierunt sacramenta Dei. Item apud Esaiam: Videte, quomodo iustus perit, et nemo intellegit, et uiri iusti tolluntur, et nemo recognoscit. a facie enim iniustitiae sublatus est iustus, erit in pace sepultura eius. De hoc ipso in Exodo ante praedictum: Innocentem et iustum non occides. Item in euangelio: ludas paenitentia ductus sacerdotib
Abbreviated transcription (Latin):
cmnatione. & eos regnũ dõ nr̃o sacerdotesq fecisti oregora¬
ut suꝑ t̃rã. Itẽ in eũgłio. Altera die uidit ioħs iħͥm ueniu¬
ente adse. & ait. Escce agn̾dũ ecce qͥ auferet peccata mundi.
Nece ego inmitto infundam̃tas on lapidẽ p̾ciosũ. electũ. mun¬
dũ. sũmũ. angularẽ. honoratũ. & qͥcrediderit in eũ ñ con¬

Expanded text:
natione, et eos regnum Deo nostro sacerdotesque fecisti, et regnabunt super terram. Item in euangelio: Altera die uidit Iohannes Iesum uenientem ad se et ait: ecce agnus Dei, ecce qui auferet peccata mundi. Ecce ego inmitto in fundamenta Sion lapidem pretiosum, electum, summum, angularem, honoratum: et qui crediderit in eum n
Abbreviated transcription (Latin):
debunt ꝙ iusti dicentes. Dñe qñ te uidimꝰ esurientẽ & potauimꝰ:
Quando te uidimꝰ hospitẽ & abduximꝰ. nudũ & uestiumꝰ. qñ aut̃ te
uidimꝰ infirmari. aut in carcerẽ & uenimꝰadte. Et respondens
rex dicet eis. Am̃ dieo uob̾ qͣm diufecistis uni hoꝵ ex fr̃ib̾meis mini¬
mis meifecistis: Tunc dicet illis qui ad sinistrã st̃. Discedite maledieti
inignẽ et̃nũ. quẽ ꝑauit pat̃ m̃s diabolo & angłis ens. Esuriui enĩ
&r noedistismͥ manducare. Sitiui & ñ potastis me. hospes fui & ñ
ab duxistisme. Nud̾ e ñ uestistisme. Infirmꝰ fuiꝙ in carcerẽ. & ñ ue
uenistis adme: Tunc respondebunt & ipsi dicentes. Dnẽ qñte uidimꝰ

Expanded text:
sitientem et potauimus? quando te uidimus hospitem et abduximus, nudum et uestiuimus ? quando autem te uidimus infirmari aut in carcere et uenimus ad te? tunc respondens rex dicet eis: amen dico nobis, quamdiu fecistis uni horum ex fratribus meis minimis, mihi fecistis. tunc dicet illis qui a sinistra sunt: discedite a me, maledicti, in ignem aeternum quem parauit pater meus diabolo et angelis eius. esuriui enim et non dedistis mihi manducare, sitiui et non potastis me, hospes fui et non abduxistis me, nudus et non uestistis me, infirmus et in carcere et non uenistis ad me. tunc respondebunt et ipsi dicentes: Domine, quando te uidim
Abbreviated transcription (Latin):
meũ.oriens nom̃ ẽ ei. Qm̃ lapiᷤᷤ quẽ dedi ante faciẽ cħu. sup
lapidẽ ipsũ septẽ oculi st̃. Itẽ in deut̃onomio. Et scribeꝰ supla
dẽ oẽnlegẽ hanc manifeste. nimi̾. Itẽ ap̃ tħm naue. Et acceplapi¬
dẽ magnũ. & statuit eũ illic contra dñm. Et ait iħs adppłm.
Ecce lapiꝰ iste erit uobiꝰ intestimoniũ. qr iste audit oĩa q̃ dic ta

Expanded text:
meum, Ortus nomen ei est, quoniam lapis quem dedi ante faciem Hiesu: super lapidem ipsum unum septem oculi sunt. Item in Deuteronomio: Et scribes super lapidem omnem legem hanc manifeste nimis. Item apud Iesum Naue: Et accepit lapidem magnum et statuit eum illic contra Dominum et ait Iesus ad populum: ecce lapis iste erit in testimonium, quia iste audiuit omnia quae dicta
Abbreviated transcription (Latin):
uant. Sum̃ gͦ uelut ĩ noc turno qͦdã p̃lio ꝑ exiguolumine lunȩ
utentẽ .&. ipso intdũ int̾uenientib assiduĩ nubib obfuscato so
cir rabie purget. &. fluc tuũ estũ attollit᷑. ipulsiões contor resul¬
cont. Elamor nautic̃ꝰ itonat. fragor nauiũ ẽerepat. uulũatoꝵ ꝯe¬
mit᷑.S aeriu ipsuiꝰ efundit uniu̾samugitꝰ⁊ nec uirtuti tẽp̾nee c̃ silio
uoc e itanos qͦq miserũme irruimꝰĩ alterutrũ. mordem᷑ ĩucẽ

Expanded text:
 nocturno quodam proelio perexiguo lunae lumine utentes et ipso interdum inter­ uenientibus adsiduis nubibus obfuscato — storum rabies perurguet et fluctuum aestus adtollitur, inpulsiones contorum resultant, clamor nauticus intonat, fragor nauium concrepat, uulneratorum gemitus et aeris ipsius confun­ dit uniuersa mugitus et nec uirtuti tempus nec consilio locus est, ita nos quoque — miserum me! — inruimus in alterutrum et mordemus inuicem
Abbreviated transcription (Latin):
ecudine ꝑ acrĩ. ñfeueritate. & mansuetudine patri. ñ seueritate
& auc toritate pontificiꝰ. QdoSidꝰ ille qͥ arcã testam̃ti dnĩ cũ ui¬
uenca fetꝰ ĩpatienꝰ direc tilimitiꝰ orbitã declinãset. iãiãq lapsu¬
rã manusedula ac sollicita suftenta̾set: Nonne tantũm ꝓhoc
maculaꝰ insac̃dotib p̃t̃mitti. s ꝑserutari: reqri oĩ aplegẽ. neqo¬

Expanded text:
eritate et auctoritate pontificis. quid Oza ille, qui arcam testamenti domini, cum iuuenca fetus inpatiens directi limitis orbitam declinasset, iam iamque lapsuram manu sedula ac sollicita sustentasset, nonne tantum­ modo maculas in sacerdotibus prae- termitti sed perscrutari et requiri omnia per le
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑem. qͥ elegit dauid seruũ suũ. & assũpsit eũ agregibs ouiũ
cũ ultimꝰ eẽt & iunior ĩsiluᷤ iẽse: qͥ dat uerbũ eũgłizantibs
uirtutẽ multã ac ꝑfec tionẽ p̃dicatioĩs suȩ. tenen᷑ manũ dex¬
terã nr̃am.ĩuoluntate sua dirigat nos: ⁊cũ gła assumati nos.
pse regat regenteᷤᷤ. ipse dirigat dirigenteᷤᷤ. ut po̾simꝰ pascere.
gregẽ. atq inoĩb ĩmaculatũ ac suꝑniᷤᷤ ouilib dignũ. ubi ẽ habi¬
tatio letantiũ insplendorib sc̃oꝵ. ut intẽplo eiꝰ om̃s dicamꝰ głam

Expanded text:
adsumpsit eum de gregibus ouium, adsumpsit eum de gregibus ouium, cum ulti­ mus esset et iunior in filiis lesse; qui dat uerbum euan­ gelizantibus uirtute multa ad perfectionem praedicationis suae, tenens manum dexteram nostram in uoluntate sua dirigat nos et cum gloria adsumat nos. ipse regat regentes, ipse dirigat dirigentes, ut possimus pascere gregem atque in omnibus inmaculatum ac supernis ouilibus dignum, ubi est habitatio laetant
Abbreviated transcription (Latin):
do me potentisime manui dĩ. & ueniã peto p̃t̃iti tp̃ris ocii ⁊ dilatioĩs
siꝗd mͥ forte ex hoc criminiꝰ nascit᷑. Lacui. sy ñ sẽꝑ tacebo. Sece̾si¬
parũ aliꝗo t̾pris. ut meipsũ discuterẽ ac uisitarẽ: ⁊ aliqntulũ tri¬
sticiȩ meȩ c̃solationasceret᷑. nc̃ uõ ueni in eccłiis exaltare dnm̃.
incathedra senioꝵ claudare eũ. Si illud culpã habuit. ueniã hoc
meret᷑: Seo ꝗd adhuc uerbi ꝓlixioribs opꝰ ẽ  babetiᷤ iãnos opa¬
storeᷤ. & cõpastoreᷤᷤ. Obtine nos oscĩssime ⁊ digniᷤsime grex xp̃i.
obtineᷤᷤ nos pat̾ moĩbs uictoᷤ. &cedenteᷤᷤ in oĩba. magiᷤ ⁊ͥ subiee toᷤᷤ¬
xp̃i legibs quã naturȩ. Eece iã habeᷤ nr̃am subiectionẽ. red¬
de tuã benedictionẽ. Dirige nos oratioĩb. uerbo instrue. spũ
ciᷤ qͥfec̃ utraq unũ. & nos inuicẽ reddidit nobiᷤᷤ. qͥ sede fac̃ po¬
tenteᷤ ĩsedib. & qͥ eleuat de t̾ra ĩopẽ ⁊ destercore erigit pau

Expanded text:
do me potentissimae manui dei et ueniam peto praeteriti temporis otii et dilationis, si quid mihi forte ex hoc criminis nascitur. tacui, sed non semper tacebo. secessparum aliquid temporis, ut me ipsum discu­ terem ac uisitarem et in quantum tristitiae meae conso­ latio nasceretur. nunc uero ueni in ecclesiis exaltare domi­ num et in cathedra seniorum conlaudare eum. si illud culpam habuit, ueniam hoc meretur. 116. Sed quid adhuc uerbis prolixioribus opus est? habetis iam nos, o pastores et conpastores; obtines nos, o sanctissime et dignissime grex Christi; obtines nos, pater, in omnibus uictoChristi legibus quam naturae. ecce iam habes nostram subiectionem, redde tuam benedictionem. dirige nos orationibus, uerbo instrue, spiritu cis, qui fecit utra­ que unum et nos inuicem reddidit nobis, qui sedere facit potentes
Abbreviated transcription (Latin):
laru ꝗa amaritudine repletꝰ erã. Q. uenu ꝯtacere taquã intei¬
ligenꝰ ꝙ tẽpu̾ malũ sit. qa recaleitrauert dilect. : fac ti fe si¬
lni qduseaentẽ.Uitiꝰ ͦq letapalm itibs & uitĩ uera tota fruetisera
inamaritudinẽ uersa e: & diadema decoriꝰ ẽuersũ ẽ in ignomi¬
niã. signaculũ derterȩ meȩ & coroni głatiois inc̃fusione saeta

Expanded text:
intellegens quod tempus malum sit, quia recalcitrauerunt dilecti et facti sunt filii discedentes. uitis quoque laeta palmitibus et uitis uera, tota fructifera in amaritudinem uersa est et diadema decoris conuersum est in ignominiam; signaculum dexterae meae et corona gloriationis in confusionem facta
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ illud audire necẽse sit: animã ipsoꝵ exꝗrã de manibs ur̃is. :
sic̃ spreuistiꝰ me ne essetiᷤ ducẽ ac pͥncipeᷤᷤ ppłi mei. ita egosꝑnã uos¬

Expanded text:
sunt illud audire necesse sit: animam ipsorum exquiram de manibus uestris, et: sunt illud audire necesse sit: animam ipsorum exquiram de manibus uestris, et: sicut spreuistis me, ne essetis duces ac principes p
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ uiciũ ẽ. Medii gͦ ꝗdã incede cupimꝰ int̾nimiuĩ timidõ ⁊ ni¬
muĩ temerarioᷤ. ut simꝰ ꝗdẽ uerecundiorẽ his qͥ ad ĩdebitoꝰ ho¬
feda ãbitione nitunt᷑. & paulo c̃fidentioreᷤ his qͥ futuri iudicii metu
Setiã bonoꝵ ac tuũ cunc tarefugiunt. Ita gͦ ĩtalib ego delib̾ans. unũ¬
qđꝙ suis pondib metieñ. ad didi etiã hoc ad animi c̃fidentiã. qđ
mereat᷑ aliꝗd retͥbutioĩs adõ obedientiȩ side.⁊ impleat᷑ id ꝙ deeẽ
Icũ ĩtegre credit᷑. iđ ut efficiat fide̾ ꝑfec tũ. quẽ metꝰ babuit in ꝑfec i
S criptũ enĩ legimꝰ. qm̃ qͥ timet ñ ẽ ꝑfec tuꝰ ĩcaritate. ꝑfecta aut̃ dilec¬
tio. foraꝰ mittit timorẽ. Econtra uõ uidebã ꝙ ĩobedientię ⁊ ĩcre¬
dulitatiꝰ ꝑiculo auxilia nulla succurrt̃. nec aliꝗd ĩuenio ꝙ fidu
ciã tribuat diffidenti. ꝗn immouereor ne ⁊ ꝓhis qͥ nobiꝰ crediti

Expanded text:
imidos et nimium temerarios, ut simus quidem uerecundiores his qui ad indebitos hooeda ambitione nituntur et paulo confidentiores his qui futuri iudicii metu etiam bonorum actuum cuncta refugiunt. 113. Ita ergo in talibus ego deliberans et unumquodque suis ponderibus metiens addidi etiam hoc ad animi confiden­ tiam, quod mereatur aliquid retributionis a deo oboedientiae fides et inpleatur id quod deest, dum integrfecta autem dilectio foras mittit timo- rem. e contra uero uidebam quod inoboedientiae et incredulitatis periculo auxilia nulla succurrunt. nec aliquid inuenio quod fidu­ ciam tribuat diffidenti, quin immo uereor, ne et pro his qui nobis crediti
Abbreviated transcription (Latin):
differre ꝓpħicũ. mͥ.uõ. q̃ excusatio sufficiet. q̃ causa subueniet.
habemꝰ c̃cedat᷑ nobiᷤᷤ ꝙ longe ĩferioreᷤᷤ sumꝰ quã sufficiat adsa¬
dientiȩ crim̃ incurrimꝰ. & erit nobiᷤᷤ fortaᷤse grauiuᷤᷤ ex ẽtẽptu.
partẽ uelut uentiᷤ ĩpellentb uergenᷤᷤ. adultimũ cẽsi huic qͥ
ãpliu̾ p̃pondabat obedientiȩ timori. Ꝙq depulso illo alio ut¬
pote ualidior ac uehem̃tior. totũ me sibi uendicaũ ⁊ tenuit. Con¬
sidate gͦ sirec te & iuste nosmetipso int̾ hos medio libramꝰ timoreᷤᷤ.
dũ neq asumimꝰ inc̃cẽso honorẽ. neq eoᷤ qͥ delati st̃ refutamꝰ. ꝗa

Expanded text:
e­ ticum; mihi uero quae excusatio sufficiet, quae causa subue­ niet, habemus, concedatur nobis, quod longe inferiores sumus quam sufficiat ad sadientiae crimen incurrimus? et erit nobis fortasse grauius ex contemptu m nunc in istam partem uelut uentis inpellentibus uergens ad ultimum cessi huic qui amplius praeponderabat inoboedientiae timori, quique depulso illo alio utpote ualidior ac uehementior totum me sibi uindicauit et tenuit. considerate ergo si recte et iuste nosmet ipsos inter hos medios libramus timores, dum neque adsumimus incon­ cessos honores neque eos qui delati sunt ref
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ ei cui fuerã ex ĩcunabuliꝰ mancipat᷑.: aqͦ fuerã deperieu.¬
liꝰ lib̾at᷑. optuli ei oĩa mea.O. đ dico oĩa: hoc ꝙ habe solũ uide¬
bar. litt̾as & istituta lib̾alia. ex ꝗb hoc solũ lucribabui. ut ui
tiã & sapientiȩ dediuocẽ meã. Sed ne incet̾is ꝗdẽ neglexi. iđ
Firacundiã cohercere. resrenare linguã. oculũ pudicituuiᷤᷤ agere.
uentrẽ castigatiꝰ gub̾nare. calcare humanã głam. Seduelut in¬
sipienꝰ loqͦr. dũ ñ auobiꝰ celatũ uolo ꝙ ĩhis ꝗdẽ ꝓutpotumꝰ stu

Expanded text:
 mancipatus et a quo fueram de periculis liberatus; obtuli ei omnia mea. quid dico omnia? hoc quod habere solum uidebar: litteras et instituta liberalia, ex quibus hoc solum lucri habui, ut uidtiam et sapientiae dedi uocem meam. sed ne in ceteris quidem neglexi, id est iracundiam cohercere, refre- nare linguam, oculum pudicius agere, uentrem castigatius gubernare, calcare humanam gloriam. sed uelut insipiens loquor, dum non a uobis celatum uolo quod in his quidem prout potu