comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bus: adorete idola: qdi si non feceritis. inter ficiͤmini
ut quemadmodum ille nabugdo nosor dixit: sinon
feceritis: mit temini in caminum gnis ardentis:ul¬
titimue runt : & adoraueruni: nolentes morimor¬
tuisunc:i mendo mostem quae non euaditur: Inci¬
deruns in mostem quã euadere feliciter possena nss
istam quae non euaditur infeliciter nontimerent
atus es homo moriturus es. quo ibis ut non mo¬
riaris quid faciaes ut non moriaris : ut dñs nius
cessitate moriturim te consolaretur : uoluntar
moridignatus est.uando uides xp̃mmor tuum
dedignaris mori: ergo moriturus es: quo e uadẽs
hoc non habes:o diesit crassit: futurum est de¬
bitum est reddendumuidergo ait. homo ti¬
mens fugiens occultans se ne inueniatur ab inim¬
co: num quid agit ut non moriatur ⁊ sed ut paulo¬
serius moriatur onaccepit debiti securita tẽ
sed postolationem: uantum lib& diu differatus

Expanded text:
bus est: « Adorate idola: quod si non feceritis, interficiemini, bus est: « Adorate idola: quod si non feceritis, interficiemini, aut quemadmodum ille Nabuchodonosor dixit: Si non feceritis, mittemini in caminum ignis ardentis . Multi timuerunt, et adoraverunt, nolentes mori, et mortui sunt: timendo mortem quae non evaditur, inciderunt in mortem, quam evadere feliciter possent, si istam quae non evaditur infeliciter non timerent. » Natus homo es, moriturus es. Quo ibis ut non moriaris? Quid facies ut non moriaris? Ut Dominus tuus necessitate te moriturum consolaretur, voluntate mori dignatus est. Quando vides Christum mortuum, dedignaris mori? Ergo moriturus es; quo evadas hoc, non habes; hodie sit, cras sit, futurum est: debitum est reddendum. Quid ergo agit homo fugiens, timens, occultans se, ne inveniatur ab inimico? Nunquid agit ut non moriatur? non, sed ut serius paulo moriatur: non accipit debiti securitatem, sed praestolationem. Quamtumlibet diu differatur,
Abbreviated transcription (Latin):
formidare: Sed aliudest quod carnis sensus infirmi¬
ter pauidus refugit: aliud quod mnentis ratio diligen¬
ter enudeata conuineit: Malamors putandanonẽ:
quam bona uita precesserit: Neque enim facit malã
mostem: nisi quod sequitur mostem: Nonitaque mul¬
tum curandum est eis quine cessario morituri sunt
quid accedat ut moriantur: sed moriendo quo ire co¬
gantur: Cum igitur xp̃ian nouerini longe melio¬
rem fuisse pelegiosi pauperis mostẽ inter lingentium
canum linguas quam impii diuitis inpurpure & brsso
hor renda illa genepe mortium  quid mostuis obfue¬
runt. que bene uixerini
uid est istamors: relictio corporis: depositio sar¬
cinae graeuiss gedsi alia sarcina nom postetur. qua
homo ingebentiã precipitetur : De ipsaergo mor
tehis dixit: mostem non uidebit inae ternũ ⁊ ꝗͥ ser¬
mmonem meum ser uauerit. Ex paues camus istã mor¬
tem:
uersetimendo istam inciderin inillam : ic tum est aliqui¬

Expanded text:
formidare. Sed aliud est quod carnis sensus infirmiformidare. Sed aliud est quod carnis sensus infirmiter pavidus refugit, aliud quod mentis ratio diligenter enucleata convincit. Mala mors putanda non est, quam bona vita praecesserit. Neque enim facit malam mortem, nisi quod sequitur mortem. Non itaque multum curandum est eis qui necessario morituri sunt, quid accidat ut moriantur, sed moriendo quo ire cogantur. Cum igitur Christiani noverint, longe meliorem mortem religiosi pauperis fuisse inter lingentium canum linguas, quam impii divitis in purpura et bysso, horrenda illa genera mortium quid mortuis obfuerunt qui bene vixerunt? » Quid est ista mors? Relictio corporis, depositio sarcinae gravis: sed si alia sarcina non portetur, qua homo in gehennam praecipitetur. De ipsa ergo morte Dominus dicit: Mortem non videbit in aeternum, qui sermonem meum servaverit . Non expavescamus istam mortem, st gravius, multi perverse timendo istam, inciderunt in illam. Dictum aliqui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑodidit es pcuten surs es post proditione ioi scontr
eelenei mostemide cuidietum est naun nemor¬
fuit ne deuua dh̃ iuba ut maeter num uiuamus ÷ p
cur ie p legimus nontibids̃ dcit perdo quic qual
bes atiunus  exiguo tempore Iaborte sollietis usco
us pauperi sinde habes  uiuus semꝑ sinc lalor
nis udccusant nos amators uita tempontdr q̃ e
dim ueas cdisamus ⁊ tam pigri tam tepidi adcio¬
tdim uitum & terium: quam siuoluerimus habeu¬
mus i cum habue rimus nonamittomnus : hanc ute
mostem quam timemus: etia si noluerit ius hlb
Iuidinter est ait beatissimus agustinus: quo mostis
Agenere uita ista finatur quando ille cuifinitur
nerum mori non egitur: Cum autẽ unicuiq mosta¬
lium sub cotidianis uitae huius casibus. in nume stebiles
mostes quodam modo comminent᷑ quam diu incer¬
umest quaenam easum uentura sit: quȩro utrum sa¬
tus sit unam ꝑpetimoriendo s anomnes timere uiuendo:
tot mostium: quam semel moriendo nullam de inceps

Expanded text:
odidit ne percuteretur, et post proditionem fortasse pcelerem mortem? Cui dictum est, naviga ne morfuit? Levia Deus jubet, ut in aeternum vivamus; et obedire negligimus. Non tibi Deus dicit, Perde quidquid habes, ut vivas exiguo tempore in labore sollicitus; sed, Da pauperi unde habes, ut vivas semper sine labore securus. Accusant nos amatores vitae temporalis, quam  invicem non accusamus, tam pigri, tam tepidi ad capessendam vitam aeternam, quam si voluerimus habebimus, cum habuerimus non amittemus; hanc autem mortem quam timemus, etiamsi noluerimus, habuid interest, ait beatissimus Augustinus, quo mortis genere vita ista finiatur, quando ille cui finitur, iterum mori non cogitur? Cum autem unicuique mortalium sub quotidianis vitae hujus casibus innumerabiles mortes quodammodo comminentur, quandiu incertum est quaenam earum ventura sit, quaero utrum satius sit, unam perpeti moriendo, an omnes timere vivendo. tot mortium, quam semel moriendo, nullam deinceps
Abbreviated transcription (Latin):
llum: & offerri ab angelis insimi abrc hae : Nunc ergo
uc nunc ibiesse potuerunt: qui hinc illuc quem ds uo¬
it abstulerun
ortem carnis omnis homo tim&e & mostem anine
pauci. Promoste carnis quae sine dubio quandoq
uentura est curant omnes neueniat: inde est quod
aborant: Laborat nemoriatur homomoriturus: &
on laborat nepecc& homo inae ternum uicturus. Et
im laborat nemoriatur sine causa laboret. id enim agit

Expanded text:
illum et auferri ab angelis in sinum Abrahae. nunc ergo illum et auferri ab angelis in sinum Abrahae. nunc ergo hic, nunc ibi esse potuerunt, qui hinc illuc quem deus uoluit abstulerunortem carnis omnis homo timet, mortem animae pauci. Pro morte carnis quae sine dubio quandoque ventura est, curant omnes ne veniat: inde est quod laborant. Laborat ne moriatur homo moriturus, et non laborat ne peccet homo in aeternum victurus. Et cum laborat ne moriatur, sine causa laborat; id enim agit
Abbreviated transcription (Latin):
sine termino possidendam uiderentur uelle pre
rena sci  atq: ita nec fideles essens inquib: nulla
ess& inuisibilium fides: & ad bona inuisi bilia ꝓme¬
renda tepidiredde rentur. uite huius temporis a
um inminente moste animae a corpore sepa¬
rantur angelos sibi adesse fatendumest: qui
apioni receptaculis introducant : Vnde cum ineuan¬
gelio mentio diuitis & lazari pauperis ageretur:
sic scriptum est: Contigit mori inopem illum : &
offerri ab angelis insinu habre he, Qua sententia
uerissime confirmamur quodin separetione
scãrum animarum & egressu a corpore : ange lorim
semꝑ habeantur excubie : Nam & ses augustinus
ex illa opinione disserens qua uo luit ostendere
si sciant mostui quidagant uiuir hoc quoq indisputa¬
tione praȩdictae quaestionis: interse rens dicit: Nisienun
essent angeli qͥ possent inter esse & inuorum & mostuorĩ¬
bonumlocis: non dixis s& chñs ihs, Contigit autem mori inopem

Expanded text:
sine termino possidendam, viderentur velle in Christo sine termino possidendam, viderentur velle in Christo renasci: atque ita nec fideles essent, in quibus nulla esset invisibilium fides, et ad bona invisibilia promerenda tepidi redderentur vitae hujus temporalis aum, imminente morte, animae a corpore separantur, angelos ibi adesse fatendum est, qui t, et piorum receptaculis introducant. Unde cum in Evangelio mentio divitis et Lazari pauperis ageretur, sic scriptum est: Contigit mori inopem illum, et deferri ab angelis in sinum Abrahae . Qua sententia verissime confirmamur, quod in separatione sanctarum animarum, et egressu a corpore, angelorum semper habeantur excubiae. Nam et sanctus Augustinus ex illa opinione disserens, qua voluit ostendere, si sciant mortui quid agant vivi, hoc quoque in disputatione praedictae quaestionis interserens, ait: « Nisi enim essent angeli, qui possent interesse et uiuorum et mortuorum locis, non dixisset dominus Iesus: contigit autem mori inopem
Abbreviated transcription (Latin):
etiam mortis fue pit
supe randustimor: quodinscis martiribus maxine
ȩmicuit.
Cuius profecto cestaminis ess& nulla uies
ria nullagloria : quia nec ipsum omnino poss&esse
cestamen. si post lauacrum regenertionis: iam sc
non posseni mostem perpeꝗ corporaelem : Cum po¬
uulis autem baptizandis qui non ad xp̃igretia ꝑp
terea potius currerent neacor pore soluerenturi
At que ita non inuisibil proemio ꝓbaretur fides :
Sediam nec fides ess& : confestim sui operis quae rendi
& sumendo mercedem: Nunc uero maiore & in¬
rrebiliore gratia saluatoris in huius iustitia pecco
poena conuersa est: De hoc quoque ita iulia nus
merius ait: Ide oregeneneti hinc adae ternã be¬
tudinem transire sine carnis moste nem possun
quia non praesens uiteest sed future omne bonum locis: no¬
quod ineis sacrementa quibus regenerentur effic¬
uml Et utique sispe saluifiuni quicumq sali¬
tur & spes nontem porelis uite est sedae terne :
tur. cuimilitat spes: sed p̃p hanc uisibilem uitam

Expanded text:
atibus, etiam mortis fuerat superandus timor, quod in sanctis martyribus maxime eminuit: cujus profecto certaminis nulla esset victoria, nulla gloria; quia nec ipsum omnino posset esse certamen, si post lavacrum regenerationis jam sancti non possent mortem perpeti corporalem. Cum parvulis autem bapterea potius currerenque ita non inuisibili praemio probaretur fides, sed iam nec fides esset, coet sumendo mercedem. Nunc vero majore et mirabiliore gratia Salvatoris, in usum justitiae peccati poena conversa est. De hoc quoque ita Julianus Pomerius ait: « Ideo regenerati hinc ad aeternam beatitudinem transire sine carnis morte non possunt, quia non praesentis est vitae, sed futurae omne bonum, quod in eis sacramenta, quibus regenerantur, efficiunt. Et utique, si spe salvi fiunt quicunque salvantur, et spes non temporalis vitae, sed aeternae est, tur, cui militat spes, sed propter hanc visibilem vitam
Abbreviated transcription (Latin):
esse ñ ambigo : qđ in resur rectionis illius ulti megloria
non sint corporib necessaria tegumenta gbi nec in fir¬
mitas ullaerit: unde possit caro incorruptibilis & ininoso¬
lis occidi: nec aliquod peccatum dequo cogatur. anima bea¬
ta confundis intantum ut inaiores nr̃i desinianꝰ eos qui
talia credunc id est quidicunt pesus citatos uestimentis
egere: omnia bona qua dicuntur futura. eosdem possen
credere: Et tamen sicrunt ibi utquidam causantur
quaedam tegumenta uelaminum: utique incor ruptibilu
nalia non requir& : aut nulla in resurrectionȩ uesti men¬
ta erin& aut sierunc in corruptibilium corporim¬

Expanded text:
esse non ambigo quod in resurrectionis illius ultimae gloria esse non ambigo quod in resurrectionis illius ultimae gloria non sint corporibus necessaria tegumenta, ubi nec infirmitas ulla erit, unde possit caro incorruptibilis atque immortalis occidi, nec aliquod peccatum unde cogatur anima beata confundi: in tantum, ut majores nostri definiant eos qui talia credunt, id est, qui dicunt resuscitatos vestimentis egere, omnia bona quae dicuntur futura eosdem posse non credere. Et tamen si erunt ibi, ut quidam causantur, quaedam tegumenta velaminum, utique incorruptibilia nalia non requiret, aut nulla in resurrectione vestimenta erunt, aut si erunt, incorruptibilia credi
Abbreviated transcription (Latin):
qđ iulianus pomerius ait. omni corniptione acmor¬
calitate consumpta: non ibierit nulla carnis infir¬
ergo bi po test caromori
cibiꝰac potu iuuandaest. nemort subcumbat: nilla au¬
ten: uita ubimori non poterit: nihil requir& alimoniae
quia in mostalem. nec fames potest nec sitis occidepe đ si
nobis econtrario illud obicitur. qđ postresur recaonen
dñs cum suis discipulis manducasse ꝑ inbetur: & obhocex¬
emplo eius resurgentes. commes suri credamur ã an¬
ducauit plane ait idem doctor dnis nost. non indigentia sed
potentia: ecut infirmitat carnis suae consule p& s̃ sed ut
inuere carne sedubitantibus resurrexisse monstrer&r
uia utique si ips ess& sicut tunc puta batur paliquid car¬
nalis cibi nonsume p&: Cumpsit autem : ut & confirmar&
eonĩ fidem quae cepe pãet fluetuare n& sibi non facilitatẽ sed no¬
cessitatem manducandi ostende r& defuis te XXVI
Slurimorum doctonĩ sententiis definitũ

Expanded text:
quod Julianus Pomerius ait : « Omni corruptione ac morquod Julianus Pomerius ait : « Omni corruptione ac mortalitate consumpta, non ibi erit ulla carnis infirergo ubi potest caro mori, cibo ac potu juvanda est, ne morti succumbat; in illa autem vita ubi mori non poterit, nihil requiret alimoniae, quia immortalem nec fames potest nec sitis occidere. » Quod si nobis e contrario illud objicitur, quod post resurrectionem Dominus cum discipulis suis manducasse perhibetur, et ob hoc exemplo ejus resurgentes comesturi credantur; « manducavit panem, ut ait idem doctor, Dominus Jesus, non indigentia, sed potentia; nec ut infirmitati carnis suae consuleret, sed ut vera carne se dubitantibus resurrexisse monstraret. Quia utique si spiritus esset, sicut tunc putabatur, aliquid carnalis cibi non sumeret; sumpsit autem, ut confirmaret eorum fidem quae coeperat fluctuare, et sibi non facultatem, sed necessitatem ostendPlurimorum doctorum sententiis definitum
Abbreviated transcription (Latin):
augustinus hanc questionem insuis trecetatib uerans
melius mihi ait sapere uidentur: quiutruq sexum re¬
surrecturĩs esse non dubitant onenim libido ibierit:
quae comfusionis esteiusa, amprius quã peccassent nu¬
diepent: & non confundebantur uir & seminaor¬
poribus ergo illis uitia detrachentur: nature seruabitur
oñ autem uitium sexus feminis sed natur : qua tunc qui¬
dem a concubitu & a pastu inmunis erit uibus ita apre¬
dicto uiro digestis erit ut praeceptor nost sacer eugenius
oblect& intuitum ⁊ &cor nullatenus inflectat aduitium
cum diu corriptibilis in hoc subest corpore patitur:
cummerito corniptionis ac mostalitatis sua languidi eidem
uelut quedam medicamenta prȩbentur: umautẽ facta
fuerit resur rectio corponim insumendi ibicibi ac potus
ne cessitas nulla erit: quae corniptioni tantũ in hac urta
tribuitur enon inincor riptione uel in inostalitate qua
post hanc ui tamese future uetetur tenim uxta

Expanded text:
Augustinus hanc quaestionem in suis tractatibus versans Augustinus hanc quaestionem in suis tractatibus versans : « Melius mihi, ait, sapere videntur, qui utrumque sexum resurrecturum non dubitant. Non enim ibi libido erit, quae confusionis est causa. Nam priusquam peccassent nudi erant, et non confundebantur vir et femina. Corporibus ergo vitia detrahentur, natura servabitur. Non est autem vitium sexus femineus, sed natura, quae tunc quidem a concubitu et a partu erit immunis. » Quibus ita a praedicto viro digestis, erit, ut praeceptor noster sacer Eugenius oblectet intuitum, et cor nullatenus inflectat ad vitiumquandiu corruptibilis in hoc subest corpore, patitur, cum merito corruptionis ac immortalitatis suae languenti eidem velut quaedam medicamenta praebentur. Cum autem facta fuerit resurrectio corporum, in sumendo cibo ac potu ibi necessitasincorruptione vel immortalitate, quae post hanc vitam futura est, utetur. Etenim juxta
Abbreviated transcription (Latin):
corpore noncor poris sed istutis pul chritudo fulgebit
Seprobisane utrum unius staturę andiuersae futu¬
risineꝰ suꝑ flue quaritur: quando ineis quia beata
luce & ab illo decore domus &e ternae alieni manebunte
statura quae decori sol&esse exquiritur Euia uixta qđ
quidem sapiens ait ubierit dentium stridos. & ternus
& incessibilis flecus : inaniter qua ritur corporum de
cur ramus ei inuirum ꝑfectum omnes: feminas inui¬
rili sexu resurgero credunt s ꝓeo qđ uir exlimo muli¬
er uero ex uirili latore factasit os autẽ catholicori
ac redemit: ut nimque etiam inresur rectione pestitu&¬
am xp̃s dñs demulicre temptatus que amissit sepiẽ
quaereretur ab eo inresur rectione cui eorum potissimũ
redde retur: respondit qđ in resur rettone nec f¬
nine nubends nec uiri uxores accirani xo
sexus sed conuibitus desit ec carnis sit naturte mu¬
tanda : sedenis concupiscentia finienda: am beatus

Expanded text:
corpore, non corporis, sed virtutis pulchritudo fulgebitcorpore, non corporis, sed virtutis pulchritudo fulgebiteprobi sane utrum unius staturae an diversae futurae sint, superfluo quaeritur, quando in eis qui a beata luce et ab illo decore domus aeternae alieni manebunt, statura, quae decori esse solet non exquiritur, quia, juxta quod quidam sapiens ait, ubi erit dentium stridor, aeternusque et intolerabilis fletus, inaniter quaeritur corporum deccurramus ei in virum perfectum , omnes feminas in virili sexu resurgere credunt, pro eo quod vir ex limo, mulier vero ex viri latere facta sit. Nos autem catholicorum ac redemit, utrumque in resurrectione restitude muliere tentatus, quae amissis septem quaereretur ab eo in resurrectione cui eorum potissimum redderetur, respondit: Quod in resurrectione nec feminae nubant, nec viri uxores accipiant . sexus, sed concubitus desit; nec carnis sit natura mutanda, sed ejus concupiscentia finienda. Nam et beatus
Abbreviated transcription (Latin):
cumeadem pinguidine reui uescanc,ed si hoc est incnisilio
creatoris : ut meffigie suae cuiusque ꝓprietas &discer¬
nibilis similitudo seruetur : inceteris autem corporis bo¬
dificabitur illa
inuno quoque materies: ut nec aliquid exea perat: & qđ
alian defuerit ille suppleat quietiam demhilo potuit
quod uoluit opereri: iautem incorporib resurgentiũ
ratio nabilis ina qualitaserit : sicut est uocum quib: can
qđ & hominem reldat angelicis qribus ⁊ &nihil in conue¬
niens eorim ingeraet fensibus
omnifelicitate & gloria in mostalitatis conspicua
icit sine ulla corruptione difficultite uel lonicira¬
onerȩ a¬
ita sinc ulla de fermitater nquib: utait sqs augustinus
tanta felicitas quanta facilitaserit: Namidem doctor ip¬
sas quoque cicatrices incorporib: mastriũ possequidem
uideri doc& : sed s̃i ne ullo dosorinitatis intuitu id fieri ꝑ hnb&
onenim ut idem doctor egrgius ait desormitas ineis¬
dem cor poribus sed dignitas erit : & quaedam quãuis hi

Expanded text:
cum eadem pinguedine reviviscant. Sed si hoc est in consilio Creatoris, ut in effigie sua cujusque proprietas et discernibilis similitudo servetur, in caeteris autem corporibus bodificabitur in illa in unoquoque materies, ut nec aliquid ex ea pereat, et quod alicui defuerit, ille suppleat, qui etiam de nihilo potuit quod voluit operari. Si autem in corporibus resurgentium rationabilis inaequalitas erit, sicut est vocum cum quibusquod et hominem reddat angelicis coetibus, et nihil inconveniens eorum ingerat sensibusomni felicitate et gloria immortalitatis conspicua, sicut sine ulla corruptione, difficultate, onere, ita sine ulla deformitate. In quibus, ut ait sanctus Augustinus, tanta erit facilitas, quanta felicitas. Nam idem doctor ipsas quoque cicatrices in corporibus martyrum posse quidem videri docet, sed sine ullo deformitatis intuitu id fieri perhibet. « Non enim, ut idem doctor egregius ait , deformitas in eisdem corporibus, sed dignitas erit: et quamvis quaedam in
Abbreviated transcription (Latin):
lorum, Hi sunc̃ qui non ambiendo sed spiritaliter uiuen¬
do sacer dotium mepicrinc quique non fauoris humani
suf sregio sed diumo munere sublim aq: nilsbi depre¬
sentia sui principatus ad plaudunc: Quos non inflat. ho¬
nor acceptus: sed exerc& labor ipositus: Quia non ex¬
ellentiam suam cogitani ꝓuecti sed sarcinam: necglo¬
riantur deofficii dignitate: sed sudani pogus constituti
uboner: Tales scripture diunia speculators appel¬
t quis peculantur actus omimium: & qualiter unus¬
quisq cum suis indonio qualiter inciuitate cm ciuib
uiuat: intentione religiosa curiositatis exploreni
uos bonos ꝓbauerine honorando confirinant: quos
de prehenderma uitiosos arguentes emendani aut
semendari noluerine & quanimiter postant: Habituri
iberrimum fructum aut desua dis trictione sicor¬
epti ꝓfice riniꝰ aut desla patientia etiam si illiquos sus¬
unent emiendari noluerine: u¬
Ipferamnus: nacꝗbus apostolorim paulus

Expanded text:
lorum. 2. Hi sunt qui non ambiendo, sed spiritualiter vivenlorum. 2. Hi sunt qui non ambiendo, sed spiritualiter vivendo sacerdotium meruerunt; quique non favoris humani suffragio, sed divino munere sublimati, nihil sibi de praestantia sui principatus applaudunt; quos non inflat honor acceptus, sed exercet labor impositus; qui non excellentiam suam cogitant provecti, sed sarcinam; nec gloriantur de officii dignitate, sed sudant potius constituti sub onere. Tales divina Scriptura speculatores appellat , qui speculantur actus omnium, et qualiter unusquisque cum suis in domo, qualiter in civitate cum civibus vivat, intentione religiosae curiositatis explorant; quos bonos probaverint, honorando confirmant; quos deprehenderint vitiosos, arguentes emendant; aut si emendari noluerint, aequanimiter portant, habituri uberrimum fructum, aut de sua districtione, si correpti profecerint; aut de sua patientia, etiamsi illi quos sustinent, emendari noluerint. Cproferamus. In Act. apostolorum Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
tendere. si prius pauca de laude uerorim sacer doui
qui sun& ae clesiae magistriꝓtulero: Ipsis enim ꝓpria
animarim cupendanim sollicitudo commiissa est
qui pondus populi sibi commissi uiriliter sustinents
ꝓpec catis omnium uelut ꝓsuis infatigabilter sup¬
plicans dõ acuelut quidam aaron incensum cons¬
ꝗ cordis & humiliat sp̃s offerentes quo placatur ds
auestunt irem futurȩ anim aduersionis apopulo qu
ueritatis assentores prcuae doctrinae hostes omib
bonis amabiles & male sibi conscus. etiam ipso uisu
terribiles: Vindices oppressoni patres infide cat¬
holica regenertoniraedicato res calestium prim
lumnae firmissime quib: inxp̃o fundatis innititur om¬
nis multitudo credentum pñ ianua ciuitatis &ter¬
na. ꝑ quos omnes quicre duna ingrediuntur ahp̃m
psi ianitors quib: claues data surũ regni ca lonam
psi etiam dispensatores regiae domus: quonim arbitrio
maula regis atermi diuiduntur gradus & officia singu¬

Expanded text:
tendere, si prius pauca de laude verorum sacerdotum, tendere, si prius pauca de laude verorum sacerdotum, qui sunt Ecclesiarum magistri, protulero. Ipsis enim proprie animarum curandarum sollicitudo commissa est; qui pondus populi sibi commissi utiliter sustinentes, pro peccatis omnium velut pro suis infatigabiliter supplicant Deo, ac velut quidam Aaron incensum contriti cordis, et humiliati spiritus offerentes, quo placatur Deus, avertunt iram futurae animadversionis a populo ; veritatis assertores, pravae doctrinae hostes, omnibus bonis amabiles, et male sibi consciis etiam ipso visu terribiles, vindices oppressorum, patres in fide catholica regeneratorum, praedicatores coelestium, primlumnae firmissimae quibus innis multitudo credentium; ipsi ianuae civitatis aeternae, per quos omnes qui credunt ingrediuntur ad Christum; ipsi ianitores, quibus claves datae sunt regni coelorum. Ipsi etiam dispein aula regis aeterni dividuntur gradus, et officia singu
Abbreviated transcription (Latin):
ter neces sitate. aliter uoluntate peccare : Lum igitur
tam multiplicib ac multum ab inuiem distantib mo¬
dis homines peccanł quis non intellegat uno modo eis
nom posse utique mederi quorim tam diuersi sunl mor
&ideo dupliciter quidem fraegilitas humana di
praecepta contemnit: aut faciendo qđ uetrat: aut non
faciendo quod iussit: Sed qm non solum exillis causis
quas comniemorxui sedetiam exaliis quas non comnie¬
mopcui in pry̧ceptis suis dm̃ contempnurt quieius prȩ¬
cepta non faciune sic debent omnes i nodo docendo modo
exhortando modo sustinendo modo increpando cureri
it iub opexp̃i: nullius salus in hac uita debeat disͣ peneri
am nunc sisatis apparut qđ diuina p̃cepta calcantes : non
solum postandisunc sed etiã castigandi aquib idfiat qui
iectura non habeat. & effectum dum ei pari gre¬
ditur ꝑdat: eaquae adiuuante dño demonstrere
constitui uera esse diuinis testimonius conabor os¬

Expanded text:
ter necessitate, aliter voluntate peccare 2. Cum igitur ter necessitate, aliter voluntate peccare 2. Cum igitur tam multiplicibus, ac multum ab invicem distantibus modis homines peccent, quis non intelligat uno modo eis non posse utique mederi quorum tam diversi sunt morbi? Et ideo dupliciter quidem fragilitas humana Dei praecepta contemnit. aut faciendo quod vetuit, aut non faciendo quod jussit: sed quomodo non solum ex illis causis quas commemoravi, sed etiam ex aliis quas non commemoravi, in praeceptis suis eum contemnunt, qui ejus praecepta non faciunt; sic debent omnes modo docendo, modo exhortando, modo sustinendo, modo increpando curari, ut sub ope Christi nullius salus in hac vita debeat desperari. Jam nunc si satis apparuit quod divina praecepta calcantes non solum portandi sunt, sed etiam castigandi; a quibus id fiat,jectura non habeat, effectumque, dum ei parum creditur, perdat; ea quae, adjuvante Domino, demonstrare constitui, vera esse divinis testimoniis conabor os
Abbreviated transcription (Latin):
renuꝰ ac paribus animorĩ morbis affectinihil ali
inuicem discre parent aut sustineri omies necesse es¬
s& aut argui: Nunc uero ꝓꝓterea postan disunc aliis
alii castigandi quia ꝓ diuersitate peccantium mo¬
dus quoq diuersus est preceptorum: Et utiq ita
peccatis dissimilia sunc adhibenda remedia si eut e
dissimilib: causis ueniunt ipsa peccata: ꝑlehos que
eum peccandi consuetudo delectat : alios ad peccan dum
occassio aliuius lucri temporerlis inuitat:  regilitas non¬
nullos inclinat quos dam ignortentia bonifacit nescire qđ
peccane & inpedit malidulcedo necor repti aliquando sapi¬
ni quodignoran:aceo de illis quos aliena de licta
quib: consentian decolortent illos etiam preter mitto.
quicupientes adipisci qđ dilgunl uel refugientes pati
qđ metuunt aut fidem catholicam ꝑdunt. aut menda¬
cio prestantiam ueritatis addicunc, lluddico quis nes¬
uat: aliter homines cogitatione subita. aliter desi¬
nitio nede linquereliter sermone aliter opere ali¬

Expanded text:
rent, ac paribus animorum morbis affecti, nihil ab invicem discreparent, aut sustineri omnes necesse esset, aut argui. Nunc vero, propterea alii portandi sunt, alii castigandi, quia pro diversitate peccantium, modus quoque diversus est praeceptorum. Et utique ita peccatis dissimilia sunt adhibenda remedia, sicut ex dissimilibus causis veniunt ipsa peccata. Plerosque enim peccandi consuetudo delectat, alios ad peccandum occasio alicujus lucri temporalis invitat, fragilitas nonnullos inclinat, quosdam ignorantia boni facit nescire quod peccant, et impedit mali dulcedo, ne correpti aliquando sapiant quod ignorant. Taceo de illis quos aliena delicta quibus consentiunt, decolorant. Illos etiam praetermitto qui, cupientes adipisci quod diligunt, vel refugientes pati quod metuunt, aut fidem catholicam produnt, aut mendacio praestantiam veritatis addicunt. Illud vero dico: Quis nesciat aliter homines cogitatione subita, aliter definitione delinquere, aliter sermone, aliter opere, ali
Abbreviated transcription (Latin):
Ugo uero. Si ꝑecolis iquam quidde tecir¬
Iscis sacer dotib fuerit disputatum sufficiens
accepistis res ponsum: de clesiae quippe doctorib sicut
supreiam diximus: & censura messedeb& ut arguani
& patientia ut emnendari nolentes forgter fepeni
a postolico satis facientes imperio quitimot heo pra¬
cipit dicens: Argue obseqi i epa inomnipatientia
& doctrina, Quasi dicer& Vrgue comaequales ob¬
secra seniors incrpa iuniores: Sed ꝑꝓtera addidit
nomni patienta & doctrina. quia leniter astigatus

Expanded text:
go vero: Si recolis, inquam, quid de sanctis sacerdotibus fuerit disputatum, sufficiens accepisti responsum. Ecclesiae quippe doctoribus, sicut supra jam diximus, et censura inesse debet, ut arguant; et patientia, ut emendari nolentes fortiter ferant, apostolico satisfacientes imperio, qui Timotheo praecepit, dicens: Argue, obsecra, increpa in omni patientia et doctrina . Quasi diceret: Argue coaequales, obsecra seniores, increpa juniores. Sed propterea addidit: In omni patientia et doctrina: quia leniter castigatus
Abbreviated transcription (Latin):
uestigiis sensuosa mobilitate nutantib: ꝓduncꝰ: Illos
quis ferat: quiadum bretȩ piȩtendentes honestatis
imaginem: ad hocpupilloni acuiduapim causis ueli
tuendas simulata pietate suscipiun ut eapinsa¬
cultates suis adicianu & diuites ex pauperib: sacti
uel ex diuitib: dittores tenuem censum ꝑnepas ad¬
cumula: Ut cum fuerint exundante patrimano
sun tusiores effect: num quam materia uoluptatis
gula suae deficiat: Hos igiturtales qua re nonargi¬
unꝰ qui ar guendi potestatem diuinitus accepepinꝰ
non uerentur ne foste cum tam f̃lagitiosa uiuent bi
parcun& uideantur ꝓbare qua faciunl quio qđ eas
etim ad officium clericatus ad mittunt & pnepas
qua si parimsit qđ tales disimulata se ueritate
non incre pant: in suꝑ & honostent: N. pes poni¬

Expanded text:
vestigiis sinuosa mobilitate nutantibus produnt. Illos vestigiis sinuosa mobilitate nutantibus produnt. Illos quis ferat qui, adumbratae praetendentes honestatis imaginem, ad hoc pupillorem ac viduarum causas, velut tuendas simulata pietate suscipiunt, ut earum facultates suis adjiciant, et divites ex pauperibus facti, vel ex divitibus ditiores, tenuem censum per nefas accumulent: ut cum fuerint exundante patrimonio sumptuosiores effecti, nunquam materia voluptatis gulae suae deficiat? Hos igitur tales quare non arguunt, qui arguendi potesta tem divinitus acceperunt? Non verentur, ne forte cum tam flagitiose viventibus parcunt, videantur probare quae faciunt? Quid quod eos etiam ad officium clericatus admittunt, et proh nefas! quasi parum sit quod tales dissimulata severitate non increpant, insuper et honorant? CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
simulant qđ occulte coninit tunti Magni student
uideri non fieri Haudant eos quorun cpiuns
bsedica qone laudari. eiunant ut uultus sui pallo¬
tem ꝑniciosis laudib: uendant : ad repre hendendos
alis prontt se non patiuntur aquib: lib& uelleu ar¬
reprȩ hendi, d faciem puplicam patientiam fingun
& manimo ire cundiae uiros abs condunc d nocendu
parati: cum nocendi tempus inuenerint:Que pim
actuum neglegentes fiunt: aliorum ꝑcaci libestate
censores: Inpudenter se adsuunt uirginib: sacris
uiduis: quib tanto ad glugnantur affectu. ut ss¬
lius abeclesiae quod dictu quoque nefas est : quan
ab earim commumione discedanu: Qui & sicumils
forte non pereani. tamenmale sus picionis dese
praebendo materiam uitam suam maculis sinis¬
trȩ opinionis infamant: aceo deillis qui inun¬
dante lapsabundi corporis motu: defluentib n
talos uestimentis incedunt : & uagis laterum fle
quodam modo fluctuantes: animoruim deso lutiano

Expanded text:
simulant, quod occulte committunt; magni student simulant, quod occulte committunt; magni student videri, non fieri; laudant eos quorum cupiunt praedicatione laudari; jejunant ut vultus sui pallorem perniciosis laudibus vendant. Ad reprehendendos alios prompti, se non patiuntur a quibuslibet vel hendi. Ad faciem publicam patientiam fingunt, et in animo iracundiae virus abscondunt, ad nocendum parati, cum nocendi tempus invenerint: suorum actuum negligentes, fiunt aliorum procaci libertate censores. Impudenter se assuunt virginibus sacris ac viduis, quibus tanto inglutinantur affectu, ut facilius ab Ecclesiae quod dictu quoque nefas est quam ab earum communione discedant. Qui etsi cum illis forte non peccant, tamen malae suspicionis de se praebendo materiam, vitam suam maculis sinistrae opinionis infamant. 3. Taceo de illis qui, undante lapsabundi corporis motu, defluentibus in talos vestimentis incedunt, et vagis laterum flexibus quodammodo fluctuantes, animorum dissolutionem
Abbreviated transcription (Latin):
gcet ii cum pecta ri fecisseni: omires inquetua
epis copos tales esse debere qualestuis serimo defcrepsit
finime es se plures apud nos plenos sacer dotalib: bonis
qualia uert eiter prodicast dubium nomestr. Sedcum
deorum ꝓbetur officium ꝑtinere ut inquietos sacer¬
dotab aue toritate corripiane rudes eloceaus: contra¬
duentes sana: doctrine redar guant: quid est qua re
non snomnes haec eorum curae porrigitur cur non&
alos simil auctoritate castigone llos dico quiueliu
Soniuer st ex pristinis morib ni hub abiciunt  nont
mente murtati sedueste nec actu sedhabit Hisunt
quiser mone tantum non opere s̃ ae culo senundatse
content sreculariter uiuuni &uitia sua mani
pressione uite melioris abs condunt ac pelegionis
naginariae nomine palliaq opinionem uir uibp
uistute suscipiimc: Prae dicane magna nec faciunt
ac cusanl urtia nonde ponunt: ub lice sibi dis plicere

Expanded text:
gat. Cui cum recitari fecissem: Omnes, inquit, gat. Cui cum recitari fecissem: Omnes, inquit, episcopos tales esse debere quales tuus sermo descripsit, et nunc esse plures apud nos plenos sacerdotalibus bonis, qualia veraciter praedicasti, dubium non est; sed cum ad eorum probetur officium pertinere, ut inquietos sacerdotali auctoritate corripiant, rudes doceant, contradicentes sanae doctrinae redarguant, quid est quod non in omnes haec eorum cura porrigitur; cur non et alios simili auctoritate castigant? Illos dico, qui velut conversi, ex pristinis moribus nihil abjiciunt, non mente mutati, sed veste; nec actu, sed habitu. 2. Hi sunt qui sermone tantum, non opere, saeculo renuntiasse contenti saeculariter vivunt, et vitia sua inani professione vitae melioris abscondunt, ac religionis imaginariae nomine palliati, opinionem virtutis pro virtute suscipiunt: praedicant magna, nec faciunt; accusant vitia, nec deponunt; publice sibi displicere
Abbreviated transcription (Latin):
satis ostendit quitam insuis actib: quam in predica¬
tionib: uigilantes sollicite hostis antiqui rimantu
insidias neque uelut dormiente pastore lupus
bolus astuta frcude subripiat & indamnum paso¬
ris abreptum: secum usque ad supplicia semprer¬
na perducat: Verim quia ex his quiar guuntur
aliqui se oboedientes emendant: aliqui in sua ꝑue¬
sitate ꝑdurane ideo de sacer dotib ait ut cum gu¬
dio hoc facianu nongementes: Cum gaudio sacep¬
dotes arguuni: quando correpti ꝓficiunt: Et
tristes hoc faciunt quando se nihil ꝓficere insus
contemptorib: ingemescntcsic hoc dicit ilis
expedire ut cum gaudio nongenientes cos
quimerepena sacer dotes: qui doctores suos suacr¬
rectione betisicant : & eorum gaudia incremento su
ꝓfeotus ac cumulane:
cerdotib scir unde plura dicere
conabar in pleue am cumecce
ecdine quidum de nostrir ingres¬
sur ls quid dicicorem curiosus interro¬

Expanded text:
satis ostendit, qui tam in suis actibus quam in praedicasatis ostendit, qui tam in suis actibus quam in praedicationibus vigilantes, sollicite hostis antiqui rimantur insidias, ne quem, velut dormiente pastore, lupus diabolus astuta fraude subripiat, et in damnum pastoris abreptum, secum usque ad supplicia sempiterna perducat. Verum quia ex his qui arguuntur, aliqui se obedientes emendant, aliqui in sua perversitate perdurant, ideo de sacerdotibus ait: Ut cum gaudio hoc faciant, et non gementes . Cum gaudio sacerdotes arguunt, quando correpti proficiunt; et tristes hoc faciunt, quando se nihil proficere in suis contemptoribus ingemiscunt; ac sic hoc dicit illis expedire, ut cum gaudio, non gementes, eos increpent sacerdotes, qui doctores suos sua correctione laetificant, et eorum gaudia incremento sui profectus accumulant. cerdotibus sanctis, unde plura dicere conabar, impleveram, cum ecce ad me quidam de nostris ingressus, quid dictarem curiosus interro
Abbreviated transcription (Latin):
iam gueue nonsit imfirmos a desiae sustiere : ꝓquib:
Fediniendis ie dignatus est mosti uite auctor offor it
edisipss quidocentur ut sapianl qui mere partur aut
Ntr obiurgat ꝓficiaoni quisus tenentur ut desus ali¬
Puindo erimimib eribes cane & gaudium doctorib quis
Quorton pamentia blande tractantur deutilitate quidi
or poe tonis iee lubeanit÷ & ipñ inquam libenter audiane
iuideisi apo stolico ore diuinus serino pre cipiatiboelir
iiuit pre positis uestris: & subieet estote eis. psieni
uigiba quasi petionem panimab: ueseris redditiri
Ut cumgaudio hoc faciou & non gementes. hoco
expedit uobis: Ergo doctorib suis debent obacu
qui audiunt: atque eis cumreue rentia esse sub ieco
uod faciunt illi quicastigati libenter accipiua n
increpantib: contie dicurc : Quoduero ait ipsieni
ꝑuigilant quasi petionem red dituri ꝓ animab
uestris sacer dotalem curam ꝓpopulo sibi conmis

Expanded text:
eis jam grave non sit infirmos Ecclesiae sustinere, pro quibus redimendis se dignatus est morti vitae auctor offerre? Sed et ipsi qui docentur, ut sapiant; qui increpantur, ut saltem objurgati proficiant; qui sustinentur, ut de suis aliquando criminibus erubescant, et gaudium suis doctoribus, quorum patientia blande tractantur, de utilitate suae correctionis exhibeant; et ipsi, inquam, libenter audiant, quid eis apostolico ore divinus sermo praecipiat: Obedite, inquit, praepositis vestris et subjecti estote eis. Ipsi enisi rationem pro animabus vestris reddituri: ut cum gaudio hoc faciant et non gementes; hoc enim expedit vobis . 4. Ergo doctoribus suis debent obedire qui audiunt, atque eis cum reverentia esse subjecti. Quod faciunt illi, qui castigati libenter accipiunt, nec increpantibus contradicunt. Quod vero ait: Ipsi enim pervigilant, quasi rationem reddituri pro animabus vestris ; sacerdotalem curam pro populo sibi commisso
Abbreviated transcription (Latin):
&si pcto nabiliter dicta diuidicent une tamendi¬
cinon de buisse contendani: Sieque aut materiã
dis putationis aut ꝑsonam disputantis in ride ar
dedqñ sanamens inaonpa pebiliter amplius obe¬
dientia fructum deb& appetere quamuras
iniuste obtrcctationis obpbrium leuius geedidi
me grcuari reprehen dentium dicta mea iudicio

Expanded text:
etsi rationabiliter dicta dijudicent, a me tamen dietsi rationabiliter dicta dijudicent, a me tamen dici non debuisse contendant; sicque aut materiam disputationis, aut personam disputantis irrideant. Sed quoniam sana mens incomparabiliter amplius obedientiae fructum debet appetere quam vitare injustae obtrectationis opprobrium; levius credidi me gravari rep
Abbreviated transcription (Latin):
Eupo piore libyo ꝑactionem contem plagiue
Duitae complexus ꝓuiribus quas dns donare diguibi¬
tur deactuali uita sicut ꝓmisĩ dis pitare constitui
ua propter qđ in prefatione primiuoluminis fec
hic quoq officumei neces sitatem aperio Quia
si potuissem sine inoboedientiae noxa quodu beli¬
tis abnuere num quamme ꝓpria uoluntatis ins¬
tinctu committerem: obtrectatorim maliuolo dente
carpendum qui nolentes aduestere quam muitus
hac scribenda susciperam totum qđ est uestrȩ us¬
sionis ad plicaturi sunc foste uitio uanitatis HAx¬
me sidereb: talib: locuturis quibus adesi asticonl
pene omnium conuersatio tenenda de scribitus
aliquid taile po suero quod saȩcula riter uiuenti
mentes offendat Etdum discriptione eclesu¬
tioȩ uitae mores suos. quos nes cirimagis quam emens¬
dari uolunc uiderins publicari: inine tam quam
suorum actuum ꝓditorem carnaliter con moti de¬
sxuranr atque eaque fuerinedo donante ꝓ laca

Expanded text:
uperiori libro rationem contemplativae vitae complexus, pro viribus quas Dominus donare dignabitur, de actuali vita, sicut promisi, disputare constitui. Quapropter sicut in praefatione primi voluminis feci, hic quoque officii mei necessitatem paucis aperio: quia si potuissem sine obedientiae noxa quod jubebatis abnuere, nunquam me propriae voluntatis instinctu committerem obtrectatorum malevolo dente carpendum; qui nolentes advertere quam invitus haec scribenda susceperim, totum quod est vestrae jussionis, applicaturi sunt forte vitio vanitatis: maxime si de rebus talibus locuturus, quibus ecclesiasticorum pene omnium conversatio tenenda describitur, aliquid tale posuero, quod saeculariter viventium mentes offendat; et dum in descriptione ecclesiasticae vitae mores suos quos nesciri magis quam emendari volunt viderint publicari; in me tanquam suorum actuum proditorem, carnaliter commoti desaeviant, atque ea quae fuerint, donante Deo, prolata,
Abbreviated transcription (Latin):
dis ceretis: iquidem conuerisatio religiosa actua¬
r estuta quaedo c& quo modo prepossiti subse regane
cure ꝓuideant & qualiter ꝓposito suo subiecti tam qua
capit mem brc deseruiant ac precepta eius uelut impor
di summno amore custodiant: Hoc essescm: hecsibi sahili
ac neces sarium iudicantesi qđ rectori suo placuerit non qdes
inperniciem sui ad rogantia mentis uitiosa dietauerit
deoque oboedientia acpatientiae uirtute funcdati maus¬
rum suori non discutumꝰ constituta sed saciumt: & quandi
rigor exigit disciplinae ut seueriter argutontur ac ce¬
tam correptionem magnanimiter ferinc nec motib:
eoriꝰ aquib: fuerinc obiurgati sed suis neglegentiis qđ ass¬
gantur adscribinuꝰ: Clues quoq suos plebes ac nobila
diuites & potentes : qualiter tractar & regere debear sa¬
cerdotes huius libelli series cmntinebit : Quae ego sicr
sepe iam dixi scribere non auderem: si uobis negar ab¬

Expanded text:
disceretis. Siquidem conversatio religiosa actuadisceretis. Siquidem conversatio religiosa actualis est vita, quae docet quomodo praepositi sub se regant cura provideant: et qualiter praeposito suo subjecti, tanquam capiti membra deserviant, ac praecepta ejus velut imperium Dei summo amore custodiant; hoc esse sanctum, hoc sibi salubre et necessarium judicantes, quod rectori suo placuerit; non quod eis in perniciem sui arrogantia mentis vitiosae dictaverit. Ideoque obedientiae ac patientiae virtute fundati, majorum suorum non discutiunt constituta, sed faciunt; et quando rigor exigit disciplinae, ut severiter arguantur, acceptam correptionem magnanimiter ferunt; nec motibus eorum a quibus fuerint objurgati, sed suis negligentiis, quod castigantur, ascribunt. Cives quoque suos plebeios et nobiles, divites ac potentes, qualiter tractare et regere debeant sacerdotes, hujus libelli series continebit. Quae ego, sicut saepe jam dixi, scribere non auderem si vobis negare al
Abbreviated transcription (Latin):
precoisum ptonem mea apud eos quimie audiatur
int excis sets: opus sus ceptum uobis opent ib ad¬
quua idus expedam S ed prius quani iore ia bpet̃
iuansao que ꝓ posuistis ab soluam unuer salter
Alipsar⁊ quae milioc libello trtȩetoida est. paucamila
uideo esse dicenda quib euidenter appareat qua
poqone mihi suc censeri possei prefatus simabeis qui
magis quis dicat quam quid dicat adtendios Nec
pe fionem dictorum. sed dignitetem dicendium pre
eseaminatione dis cutiuieꝰ qi quod sacere aut fieri
aliquid dortrine etiam qđ scire cupi ural ignapde
quam sona iniferior cognosuere cum ueritas unde¬
punq cleierit. nonsitꝰ ingenio humano deputandi
prado mec aliquonĩ debeat credi sedominum qua pse
falis actanta est: ut non tuncsit magna sieam nag¬
bido cierine sed potius ipsamagnos faciat eos quib
N aeri uel dici potuerit: oluistis itaque uobus ꝓ¬
psetatem uite actualis exponis ut uos cumuestris
non qualiter uobis oss& uiuendum: meis dis putationib:

Expanded text:
praesumptionem meam apud eos qui me judicaturi sunt, excusetis; opus susceptum vobis orantibus adjuvandus expediam. 2. Sed priusquam membratim singula quae proposuistis absolvam, universaliter de ipsa re quae in hoc libello tractanda est pauca mihi video esse dicenda: quibus evidenter appareat qua ratione mihi succenseri posse praefatus sim, ab eis qui magis quis dicat, quam quid dicat attendunt; nec rationem dictorum, sed dignitatem dicentium prava examinatione discutiunt; et quod facere aut fieri cire cupiunt ignorare; quam a persona inferiore cognoscere: cum veritas undecunque claruerit, non sit ingenio humano deputanda, sed Deo; nec aliquorum debeat credi, sed omnium, quae per se tanta et talis est, ut non tunc sit magna, si eam magni docuerint; sed potius ipsa magnos faciat eos, a quibus doceri vel disci potuerit. Voluistis itaque vobis proprietatem vitae actualis exponi, ut vos cum vestris non qualiter vobis esset vivendum meis disputationibus
Abbreviated transcription (Latin):
qui est omnium paterr t fi iu honopom debitum pa¬
trib suis ex hibeaiũ non ex hereditationis metudeto¬
rit sed futunȩ remune raetionis deside rio ꝓuocat:
Suia preceptum di tampatres filios diligendo qua n fu
honorificentam suis exhibendo patrib: compleruĩ
lis tori suis uxorib seruene ut ixors maritos iuos
ma studio linocinantis adhibito. aut occupotione ues
diuersanim : sedeneuitate marum delecteu eni
Et uolantater n en solum dominosun s uorier eiies eu
concordumo teneaonto: nt innullo negoio al terado¬
Son oullicda sfatude decipiat aut ne inco mumi cort pectu
bns qulamn sibi ser uari aliquis cupit uendaoo doripoto¬
a dulibus bi & facer dos alnuntut prediado d odoe¬
do aue toye futurisumeꝰ colestũ premnonom Qemele
quoddicit a postolus: attendite uobis &umiuer so gi gi i

Expanded text:
qui est omnium Pater, ut filii honorem debitum paqui est omnium Pater, ut filii honorem debitum patribus suis exhibeant, non exhaeredationis metu deterriti, sed futurae remunerationis desiderio provocati: quia praeceptum Domini tam patres filios diligendo, quam filii honorificentiam suis exhibendo patribus complent,  conjugalis thori suis uxoribus servent; ut uxores maritos suos non studio formae lenocinantis adhibito, aut accuratione vestium diversarum, sed gravitate morum delectent, ut voluntatem non solum dominorum suorum, sed etiam concordiam teneant; ut in nullo negotio alter alterum callida fraude decipiat, aut ne in communi contractu fidem, quam sibi servari aliquis cupit, ipalibus et sacerdos annuntiat praedicando, et obedDeo auctore, futuri sunt coelestium praemiorum. Deinde quod dicit Apostol
Abbreviated transcription (Latin):
in quouos sps sc̃spo suit epis copos regere aeclesianidi quđ
ad qui siuit sibi sanguine suoegnum inquitdĩ interu
ambulans predicaui ut me alienum abomnium ꝑ ditione
seniarem qui uerbo doctrinaȩ salutaris audito nihil
uent ad salutem: ꝑegnumdi predicat: quide uita futupoa
quae non hab& finen: de contemplatione diuina quae nons
b& fastidiosam satietatem desco ru beatitudine quae nu
hab& defectionem. de angelorim similitudine conse¬
quenda predicar nonces rat : Ita utsi ad haec ineffaliiu
hona qui auchiunc ꝓuocari noluerini absolutus sit ille
quieis prediconda nontacuit: Quod aute secutus adiu¬
git non enim subter fugi quominus adnuntiarem i
omne consiliunidĩ. quid aliud facit intellegi nisi utae¬
cdesiasticus doctor dispositionem di quod cmsiliũ di io¬
cat a postolus eis quͦsdo c& aperiat peritur ergo
dis positionis diuinae consilium quan dodoc&ł ut paqrs
petitem suis filiis impendendo eam mereantur adũ

Expanded text:
s posuit episcopos, regere Ecclesiam Dei, quam acquisivit sanguine suo . Regnum Dei, inquit, inter vos ambulans praedicavi, ut me alionum ab omnium perditione servarem, qui verbo doctrinae salutaris audito, nihil promoventur ad salutem. Regnum Dei praedicat, qui de vita futura quae non habet finem; de contemplatione divina, quae non habet fastidiosam satietatem; de sanctorum beatitudine, quae non habet defectionem; de angelorum similitudine consequenda praedicare non cessat: ita ut si ad haec ineffabilia bona qui audiunt, provocari noluerint, absolutus sit ille qui eis praedicando non tacuit. 2. Quod autem secutus adjungit: Non enim subterfugi quominus annuntiarem vobis omne consilium Dei : quid aliud facit intelligi, nisi ut ecclesiasticus doctor dispositionem Dei quod consilium Dei vocat Apostolus eis quos docet aperiat? Aperit ergo dispositionis divinae consilium quando docet ut patres pietatem filiis suis impendendo, eam mereantur a Domino,
Abbreviated transcription (Latin):
tur quicumque xp̃iani probantur: ut raque aedificia
uelut ignis & alia consumunt cum ipsis edificatoribus :
sixp̃m in eis non inueniunt fundamentũ alia sine ipsis
simueniumcauialic& cumdamno saluierunt ipsi :¬

Expanded text:
tur quicumque Christiani, probant utraque aedificia tur quicumque Christiani, probant utraque aedificia uelut ignis et alia consumunt cum ipsis aedificatoribus, si Christum in eis non inueniunt fundamentum; alia sine ipsis. si inueniunt, quia licet cum damno salui erunt ipsi; a