comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpe auiis durare matiem omuẽ
noue siłem. Idq notandũ: ual¬
nas ĩ glut̾inis cõpage qͣdriemno
fuisse. Cupressꝰ inter illas electa:
q̃ni p̾ter cetera uno genere ma¬
terie uitor maxĩe ualeat et̾ius

Expanded text:
prope annis durare materiem omnem novae similem. id quoque notandum, valvas in glutinis compage quadriennio fuisse. cupressus in eas electa, quoniam praeter cetera in uno genere materiae nitor maxime valeat aeternus
Abbreviated transcription (Latin):
arbore suctila fͣnco ems inseratur
ramꝰ alt̾ius gen̾is uendissetq si¬
bi raniꝰ in sertus naturã: totiꝰ arbo¬
ris. Nam crescentia quidem om̃ia

Expanded text:
arbore succisa, trunco eius inseratur ramus alterius generis vendicetque sibi ramus insertus naturam totius arboris. Nam crescentia quidem omnia
Abbreviated transcription (Latin):
stantib iiter se pedes tuos
ls eruperunt sarui. Grandes
lrurient cauetur. In frigidis
cefim ut odore careant hec¬
mmĩa cũ luma sub terra fit in

Expanded text:
stantibus inter se pedes ternotria folia eruperunt, sariri. grandescluxurient. in frigidis cetero ut odore careant, omnia
Abbreviated transcription (French):
alliũ est i aruis sponte nascẽs¬
bitatẽ.Alitum de pascentiũ se¬
mĩa coctũ ne reuasci possit
rauerint anes stupentes ma¬
lui capuĩtur⁊et si paulu lũ le¬
uestre. qd̃ et ursinũ uocant: odore

Expanded text:
alium est et in arvis sponte nascensobitatem alitum depascentium semina coctum, ne renasci possit, ravere aves stupentes manu capiuntur et, si paulum vestre, quod ursinum vocant, odore
Abbreviated transcription (Latin):
gi. Meuander auctor est alliũ
edentib si bete radicẽ in pruina
toctã sr̃ederint : odorẽ extin¬
gui. Sũt qui ⁊ alliũ ⁊ ulpicũ:
inter cõpitalia et saturnalia
leu aptissime putent. Alliũ e
lenñe prouenit s tarde. Pmo
euĩ anno. pͥori trassitudie ca¬
pite efficitur: sequenti diuid¬
tur: tertio cõlumatur. Pulcriͦ¬
nsemen exire non debet: s in¬
torq̃ri caulis satius gͣna ut ca¬
put ualidiꝰ. fiat. Qd̃ si diutiꝰ al¬
lni ac cepã inneterari libeat: aq̃
salla tepida u̾genda st̃ capita.

Expanded text:
 Graecis auctor est alium edentibus, si radicem betae in pruna tostam superederint, odorem extingui. sunt qui et alium et ulpicum inter Compitalia ac Saturnalia seri aptissime putent. alium et semine provenit, sed tarde. primo enim anno porri crassitudinem capite efficit, sequenti dividitur, tertio consummatur , pulchriuin semen exire non debet, sed intorqueri caulis satus gratia, ut caput validius fiat. quod si diutius alium cepamque inveterare libeat, aqua salsa tepid
Abbreviated transcription (Latin):
bari. Dyocles hũc ydropicis cũ
centaurea unscuit: idem ⁊ fer¬
ueticis elixũ dedit. In faba coctũ
opitulatur: auriũ quo dolorib eiꝰ¬
demi succus cũ adipe ausermo tepe¬
factus ni funditur. Raucedinẽ nocil

Expanded text:
. Diocles hydropicis cum centaureo miscuit. Idem freneticis elixum dediopitulatur. Aurium doloribus sucus cum adipe anserino tepefactus infunditur. Raucitatem uocis
Abbreviated transcription (Latin):
obest: quia desictat. et nocet to¬
t corpori si ultra modũ simmat̃.
qr generat lepͣm et apoplexia
mauam et ulcera alia. flores
alii siluestris diureticistꝰ: et in

Expanded text:
obest, quia desiccat, et toti corpori nocet, si ultra modum sumatur, quia generat lepram, apoplexiam, maniam et multa alia. Flores allii silvestris diuretici sunt et in
Abbreviated transcription (Latin):
cii. ocum. eruce radicis ĩ miseris: ⁊¬
tũt ĩuolutã fimo. bacã. tr̾a optime
culta breui scrobe de merseris. Ra¬
phanus uicitur. in iadicẽ: cetera
seña in sũmo. ĩ actuta pariter
m̃gente prosilũt: singłoꝵ sapo¬

Expanded text:
cii, ocimi, eruce radicis immiseris; cii, ocimi, eruce radicis immiseris; tunc involutam fimo baccam, terra optime culta, brevi scrobe demerseris. Raphanus mittitur in radicem, cetera semina in summos, lactuca pariter emergente prosiliunt, sing
Abbreviated transcription (Latin):
Mense ia nnario.
laituta serenda ẽ. uł decemibri: ut
plãta enis februario tnͣfferatur Itẽ-¬
q februario seritur ut possit apili
meuse mnͣsferri. Ex t̾cũ ẽ eam toto
as bñ seri: si locus sit letus. ster¬
coranis irrigius. Anteqͣm pangat᷑:
radices ems resecenuis equaliter: et
liqͥdo fimo lincamꝰ uel q̃ iam pancte
st midate letaniẽ accipiant. Amãt
solũ subactũ ꝓingne. humidũ sfc̃ora¬
tũ Inter has. hba manu uellenda ẽ:¬
ñ sartulo. latior fit si rara ponatur:
uł cũ producere incipiet caulem.
eo leniter inciso gleba pͥmatur
ant .g. testa. Candide fieri putã¬
tur: si fhuuuinis harenauł lictoris.
frequẽter sꝑgatur in medi as. ł
collectis ip̃e foliis alligentur. Si
nicio loci uel tenporis. uł seminis
nito lactuca durescit: planta eius
anulsa ⁊ demio poĩta: teneritu¬
diuẽ consequtur. Itẽ multis senrĩ¬
mib cõdita nascetur: si capͥm ster¬
coris bachã subula subtiliter exca¬
neris ⁊ in ea semen lactuce. nastur¬

Expanded text:
Mense ianuario lactuca serenda est, vel decembri ut planta eius februario transferatur. Itemque februario seritur, ut possit aprili mense tranferri. Sed certum est eam toto anno bene seri, si locus sit letus, stercoratus, irriguus, antequam pangatur, radices eius resecemus equaliter et liquido fimo linamus, vel que iam patefacte sunt nudate letamen accipiant. Amant solum subactum, pingue, humidum, stercoratum, inter has, herba manu est vellenda, non sarculo, latior fit si rara ponatur; vel cum producere incipiet caulem, eo leviter inciso, gleba prematur aut testa. Candide fieri putantur, si fluminis arena ac littoris frequenter spargatur in medias et collectis in se foliis alligentur, si vitio loci, vel temporis vel seminis cito lactuca durescit; planta eius avulsa et denuo posita, teneritudinem consequetur. Item multis seminibus condita nascetur, si caprini stercoris baccam subula subtiliter excaveris et in ea semen lactuce, nastur
Abbreviated transcription (Latin):
ceo: et augustissimũ. ⁊ alibi cõsũp¬
to ĩ cremento. Alterũ uͦ caule ro
tũ. A lii coloris et temporis satus¬
marcio ⁊ rubentes quaꝵ in aprili.
Aut ad om̃iũ eaꝵ plantas: post bios
menses differri. Diligentores uͦ plu¬
ra genera faciũt uidelicz purpure¬
gi et angusti in tubiscłes. Pessimũ ã
ctis soporiferi qͣmqͣm om̃s sõpnũ pare¬
re ciedantur. Apud antiquos ytalye: so
lũ h̾ genus caꝵ fuit ⁊ idco lactuce no¬
men adiecte. Pur puree maxime indi¬
nunã latis foliis arcilidã ⁊ quidam¬
hiis estate greci astomacho fastiduiꝰ
aufferũt: cibiq appetenciaui faciũt

Expanded text:
ceo et angustissimum, ut alibi consumpto incremento —, alterum rotundi caulis, vocant. alii colore et tempore satusio, rubentes, quarum Aprili, et omnium earum plantas post binos menses differri. 126 diligentiores plura genera faciunt: purpuregi et angusti, intubis similis. pessimum autem ctis soporiferi, quamquam omnes somnum parere creduntur. apud antiquos Italiae hoc solum genus earum fuit, et ideo lactucis nomen a lacte. purpuream maximae radiquidamideo aestate gratia. stomacho fastidium auferunt cibique adpetentiam faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
id eas architecti fimo illitas sicca¬
ri iubent. ut afflatus nõ uocãt¬
poĩte. robur a̾ ⁊ olea n curuantur.
cedũt q ponderi. Ille nͦ renitũtur
ne tenere rũpantur: pͥusq cariẽ
qͣm uirib deficiũt. Palma est¬
arbor in ualida: in diu̾sum eiũ cur

Expanded text:
id architecti eas fimo inlitas siccari iubent, ut adflatus ne positae. Robur, olea incurvantur ceduntque ponderi, illae renituntur nec temere rumpuntur, priusque carie quam viribus deficiunt. Et palma arborum valida
Abbreviated transcription (Latin):
q superatur odore. C andida flor
pͥma ner nuncians mola alba.
Tepidiorib alit locis: ⁊ hyeme
emicat. Post ea q aꝑpellatur pͥ
nocatur siluestris dũ taxat. Acchia¬
minon bis in ams uere et antũp

Expanded text:
 odoratior candida. Florum prima ver nuntiat viola alba, tepidioribus vero locis etiam hieme emicat; post ea, quae ion appellatur et vocatur, silvestre dumtaxat. cyclaminum bis
Abbreviated transcription (Latin):
bor orientis nobilissima: suulis al¬
be spine. s multo maĩor ⁊ altior
crescit. Lignũ eius albũ et leue: ñ

Expanded text:
bor orientis nobilissima, similis albe spine, sed multo maior et altior crescit: lignum eius est album et leve, n
Abbreviated transcription (Latin):
achins u̾sitate
Giguit ĩ multis locis: s ꝓbatis
tera q̃ cocti rubore asole excalefacta
a̾ digitoꝵ actritu. paleas ⁊ fila uł
folia cartaꝵ ad se rapere dr̃. Scul¬
pturis resistit. Et si qñ sculpta
est: dũ signa ĩ pͥuit. qͣsi quoda
ammiali morsu ꝑtẽ tere recentat.¬
Hmꝰ genera st̃ quatuor

Expanded text:
e gignitur in multis locis, sed probatissia quae cocci rubore. A sole excalefacta aut digitorum adtritu paleas et chartarum fila ad se rapere dicitur; sculpturis resistit, ac si quando sculpta est, dum signa inprimit, quasi quodam animali morsu partem cerae retentat. Genera eius quattuor
Abbreviated transcription (Latin):
edera: ing̾ora ⁊ tenigra. sine an¬
gulis in quib albicãt macule
caule exigno iam ne florib pur¬
purxis. radice lata ut rapũ uideri
possit. cortice nigro. In umbrosil
mala medicamenta. Radix enis¬
Marrant ⁊ heb̾etatẽ rep̾sentari:
addita in uino radice atq sicca
atur abortũ fien. Est ⁊ altera
cyclaminos tognomñe cyssante¬
mos: genculatis caulib lup ua¬

Expanded text:
hedera nigrioraque et tenuiora, sine angulis, in quibus albicant maculae, caule exiguo, inani, floribus purpureis , radice lata, ut rapum videri possit, cortice nigro. nascitur in mala medicamenta; amuleet ebrietatem repraesentari addita in vinum. radix et siccaatur, abortum fieri. Est et altera cyclaminos cognomine cissanthemos, geniculatis caulibus superva
Abbreviated transcription (Latin):
a qua pleno solis uadiis subieitꝰ.
saugneũ solẽ reddit. ac si pat̾ct᷑
qͥ iacet ebullire uidetur: et aqͣm
uelut ymbres sꝑg̾e. Hoc fc̃o: indẽ¬
tes arepticii si presentes sint extͣ.
se rapuitur. ⁊ futa p̾dicunt. Hic
lapił gestantẽ seĩ longa uite tẽ¬
pora producit. sangnẽ stringit.
lieuenã fugat: et contͣdolostutũ
facit
icit Exre nomẽ hñs
ẽ elyctropya gẽma. Que solis ra¬
diis ĩ aqua subiecta patillo: san¬
gnineũ reddit. mutato noiẽ solẽ.
Eclypsimq nonã t̾ris effũdere
cogit. Demq post modicũ nas
ebullire iudebis. Asꝑgiq foras
subito scaturiguns ymbrẽ.

Expanded text:
aqua pleno solis radiis subiectus, sanguineum solem reddit, ac si pateretur quo iacet, ebullire videtur et aquam velut imbres spargere. Hoc factum videntes arreptitii si presentes sunt, inter se rapiuntur et futura predicunt. Hic lapis gestantem in longa vite tempora perducit, sanguinem stringit, venena fugat et contra dolos cautum facitIA. Ex re nomen habens est eliotropia gemma, Quae solis radiis in aqua subjecta vacillo, Sanguineum reddit mutato lumine solem, Eclipsimque novam terris effundere cogit. Denique post modicum vas ebullire videbis, Aspergique foras subitae scaturiginis imbrem,
Abbreviated transcription (Latin):
da lacuce nis conftat ⁊ humida ual¬
de. Inde põt inmios. hec mansa le¬
uair calores. Et p̾stabit idem sr̾¬
addas si bñ tritã. Utilis est stomacha
sopnũ dat molłit ⁊ alnũ. Omĩbus
hiis meliꝰ prodest: de cocta comesta
Et stomacho potiꝰ ñ loca comesta
medetur. Lactuce semen cõpescit
sopnia uana: Eñ mno bibitũ. flu¬
xnĩ quo reprimt aliu. lac dat ha¬
bundanter nutti: sũpta firquẽter

Expanded text:
da lactucae vis constat et humida valde, unde potest nimios haec mansa levare calores, et praestabit idem superaddas si bene tritam; utilis est stomacho, somnum dat, mollit et alvum, omnibus his melius prodest decocta comesta, et stomacho potius non lota comesta medetur. Lactucae semen compescit somnia vana, cum vino bibitum f1uxum quoque reprimit alvi, lac dat abundanter nutrici sumpta frequenter
Abbreviated transcription (Latin):
lactuca cũ sit medio¬
criter frigida et humida: melior et¬
binit augmentum. Lactuca cito dige
cat: sangiinis ebullitõnẽ refrigerat.
tis dolorẽ de colera rubea. uł de san¬
quine fcũi ampntat. Eꝯcta plus ꝙ¬

Expanded text:
Lactuca vero, cum sit mediocriter frigida et humida, est melior miditati tribuit augmentum. Lactuca cito digercat. Sanguinis ebullitionem refrigerat, tis dolorem de colera rubea seu sanguine factum amputat. Cataplas
Abbreviated transcription (Latin):
Siligniem dixͤim ꝓpͥe tritici delici¬
as caudorẽq sñ nrtute. ac sũ pond̾e̾
cõuemiẽs humidis tractib: quales
ytalie st̾ ⁊ gallie comate. Transal
ticũ transit bemediũ est ut grauis¬

Expanded text:
siliginem proprie dixerim tritici delicias candore sive virtute sive pondere. conveniens umidis tractibus, quales Italiae sunt et Galliae Comatae, sed trans Alticum transit. remedium, ut gravis
Abbreviated transcription (Latin):
neticis bibitur ⁊ illmitur: et contꝰ
ꝓfrutões. Celerrie teredinẽ sen¬
tit. Nec apd̾ nos : sucto usus m̃or
est aduer satur a touito: et arane¬
is Inunio potũ aluũ sistit. pptu¬
itasq ⁊ tineas et siłia: ac uentris
aĩalia extͣhit. Lxc idẽ pͥstat ⁊et
corter tritus. ffolia capillũ tni¬
qũt: cũ fici iugie et intis cortice.
Sinul cottis in aqua celesti. Po

Expanded text:
et contra perfrictiones. celerrime teredinem sentit. neque apud nos suco minor usus: adversatur aconito et araneis in vino potus; alvum solvit, pituitas taeniasque et similia ventris animalia extrahit. hoc idem praestat et cortex tritus. folia tingunt capillum cum fici nigrae et vitis cortice ve simul coctis aqua caelesti
Abbreviated transcription (Latin):
ario ⁊ toto martio: locis uͦ calidi¬
orib octobri posfremo. uł noueui¬
bris micios nerno maxĩe die no
no. lł. apͥliũ. Amat loca calida. Pa¬
bulosa: et plerũq marituna. In
topho ul aigilla: uix cõprehendet
Humior assidinis moris prodesse
ñ ceditur: fossionib letatur et st̃¬
core. Putua i hiis et arida: post tri¬
eninũ st̃ putanda. Plantã si robu¬
stam tũfferes: mense octobri uł
nouenibri. Si tencrã februauo
⁊ mantio. S crobes desiderat alt̃o¬
iel᷑ nnit̾ualła mariora. ne urbris
mori arborẽ fieri aliqui tradide¬
uiit : si ꝑforato hic inde trũcom
gulos quuncos iseramꝰ theuebi¬

Expanded text:
uario et toto martio. Locis vero calidioribus. Octobri postremo, vel novembris initio; sed verno maxime die IX kal aprilis. Amat loca calida, fabulosa et plerumque maritima. In tofo vel argilla vix comprehendunt; humor assiduus moris prodesse non creditur; fossionibus letatur et sterrcore. Putria in his et arida, post triennium, sunt putanda; plantam si robustam transferes mense octobri et novembri, si teneram, februario et martio. Scrobes desiderat altiores, intervalla maiora, ne umbris mori arborem fieri aliqui crediderunt, si perforato hincinde trunco, singulos cuneos inseramus terebi
Abbreviated transcription (Latin):
nocniũ purgaie cruorẽ: Peris¬
trẽ dicũt. ⁊ sic prodesse lyen. cht¬
q nuat nuluas: fic idẽ mceisii
purgat. uel si cũ nino ueteri trti
sr̃ addas. Precisis neruis: tritus
cũ melle medetur. Exp̾ssus sus¬
cos folioꝵ. mixtus aceto: Et ma¬
li coquitur sic mellis sint ⁊ a cesi
Ut gemine partes. pͥdicti quiuri
liquoris: Ad de siccandas nichle
magis utile plagas: Inq cicam¬
ces ducit licet ĩ ueteratas. Et¬
xus bulb. et cerocis bñ mixtus
Rugas distringit nultus: macilas
fugat om̃s Lycenas purgat facĩ
quo furfure unĩdat. Expͥmitur
suctus. detritis florib ems. Enil¬
lit uulnas cu lana subdictus ils
Illitꝰ asseritur. sudorẽ posse moie¬
re. Turgida maturat: pis de cont
⁊ cito ꝓurgat

Expanded text:
nocuum purgare cruorem per vnocuum purgare cruorem per ventrem dicunt et sic prodesse lieni, sicque juvat vulvas, sic idem menstrua purgat, vel si cum vino veteri coctum superaddas. Praecisis nervis tritus cum melle medetur expressus succus foliorum, mixtus aceto et melli coquitur sic, mellis sint et aceti ut geminae partes, praedicti quinque liquoris; ad desiccandas nihil est magis utile plagas, inque cicatricem ducit licet inveteratas elixus bulbus et cerotis bene mixtus; rugas distentat vultus, maculas fugat omnes, lichenas purgat, faciem quoque furfure mundat. Exprimitur succus de tritis floribus ejus, qui mollit vulvas cum lana subditus illis; illitus asseritur sudorem posse movere; turgida maturat, pus concoquit et cito purgat
Abbreviated transcription (Latin):
Semen illmitur sacro igni: floset fo¬
lia ulterũ uetustati. Suctus qui flo¬
⁊e exp̾ssus ab aliis. mel ab aliis syrm̃¬
das sudoresq faciendos. ⁊ suꝑpura tões
Aurosas ut ciedo rosas
argenteas debent. Lylia nire sequi q̃ n̾o spe
n᷑ odore. Credere ciedũtur uoseo collatat
decori. Nec minꝰ ĩ multis: homimũ st
apta q̃ ielis. Enis radicis bulb q̃ lỹ¬
lia profert. Sub primis coctus micto
quo tritus olino. Prodest ucturis
nure suꝑ additus ignił. Et melliũ
roseũ sibi si ingatur olmũ. Duras
matrices tollit si subditur idem Eli¬
xis eius foliis cataplasmate ftõ: Mol¬
lestũt uermi: cõbusta q menbra muã¬
tur. Sicq sr̃positis morsꝰ curabitur
angnis. Aut si cũ muo bulbꝰ potabitur
ille: Sic quo fungoꝵ netat illa ue¬
nena nocere. Hñc mno coctũ tricũ q
pedũ sr̃ adde. Clanis nec soluas: nͥ cũ
lux t̾cia tnͣsit. Puigni portino decoctus
idem uloliuio. Rede posse pilos mẽduil
uarratur aductis. Cũ iuino pri

Expanded text:
semen inlinitur igni sacro, flos et folia ulcerum vetustati, sucus qui flore expressus est — ab aliis mel vocatur, ab aliis syrvulvas sudoresque faciendos et suppurationes Aurosas ut credo rosas argentea debent lilia jure sequi, quae nec specie nec odore cedere creduntur roseo collata decori, nec minus in multis hominum sunt apta medelis. Ejus radicis bulbus, quae lilia profert, sub prunis tectos juncto quoque tritos olivo prodest usturis mire superadditus ignis, et melius roseum sibi si jungatur olivum; duras matrices mollit, si subditur, idem. Elixis ejus foliis cataplasmate facto mollescunt nervi, combustaque membra juvantur, sicque superpositis morsus curabitur anguis, aut si cum vino bulbus potabitur ille, sic quoque fungorum vetat ille venena nocere. Hunc vino coctum tritumque pedum superadde clavis, nec solvas nisi cum lux tertia transit; pingui porcino decoctus idem vel olivo reddere posse pilos membris narratur adustis. Cum vino potum
Abbreviated transcription (Latin):
qr t̾re uber exhauxit. S si uelis loco
ꝓinguissimo ⁊ modice hummido ẜere¬
pot̾ĩs. Aliqui matro solo spissũ seren¬
tes sit assequũtur: ut linũ subtile

Expanded text:
nam terre uber exhaurit. Sed si velis, loco pinguissimo et modice humido seretur. Aliqui macro solo spissum serunt; ita assequuntur ut linum subtil
Abbreviated transcription (Latin):
ylii radites. multis
modis florẽ suũ nobilitau̾e: contͣ
serpentiũ ictus ex umo pote. et contra fũgoꝵ
uenena. Propt̾. clauos pednut in niuo
decoquũtur: triduoq nõ soluũtur Eũ
adipe uł oleo decoite ꝑilos ⁊̃ adustos
reddũt: e mulso pote sangninẽ urutilẽ
cũ alno trahũt. Lyent q ac ruptis mil¬

Expanded text:
ilii radices multis modis florem suum nobilitant, contra serpentium ictus ex vino potae et contra fungorum venena. propter clavos pedum in vino decoquuntur triduoque non solvuntur. cum adipe aut oleo decoctae pilos quoque adustis reddunt. e mulso potae inutilem sanguinem cum alvo trahunt, lienique et ruptis, vul
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ trita et ĩposita: uentris a ĩalia
ĩ pulu̾em tusa: recentes plagas et cru¬
enta uulnera claudũt. Gñim ⁊ gu
exaceto et cocta: ĩ petignies repͥmit
Decocta cũ cͦco tuuuores fanciũ micti¬

Expanded text:
 trita et imposita uentris animalia in puluerem tunsa recentes plagas cruentorum uulnerum claudunt. Nuex aceto impetigines reprimit, decocta cum croco tumores faucium miti
Abbreviated transcription (Latin):
dedro. Si luestum uͦ generis fo¬
lia ñ decibũt. Abieti larici piast᷑ͦ
iuipero. cedbro. cerebinto. buxo.
ilici. aqͥfolio. suberi. taxo. caina¬
rici. Inter utraq: qu̾a st̃ andra¬
qͣm in cacummnib. Nõ decidũt

Expanded text:
edio. Silvestrium generis folia non decidunt abieti, larici, pinastro, iunipero, cedro, terebintho, buxo, ilici, aquifolio, suberi, taxo, tamarici. inter utraque genera sunt andraquam in c
Abbreviated transcription (Latin):
arboris pͥma. lignũ ⁊ folia: cõpetũt
usui medicine. S poma stiptica
st̃ ⁊ cõsolidatina: lignũ et folia:
diuretica. Cont̃ stuxũ uents exde¬
bilitate uͥtutis contencine. Poma¬

Expanded text:
s poma, lignum et folia competunt usui medicine, sed poma stiptica sunt et consolidativa, lignum et folia diuretica. Contra fluxum ventris ex debilitate virtutis contentive com
Abbreviated transcription (Latin):
cãdidꝰ ac rubicũdꝰ. huic ẽ in aluo lapi
qui nocatur talamꝰ: n ͨ quicqͣm teneriꝰ
Om̃s gͣuidis ad aligati mulierib uł
aĩaliũq cõtiunẽt ꝑtus. ñ nͭ ꝑcuriant
remonẽdi. alioqͥu nulue excidũt. Si
ꝑturientib aufferant᷑ om̃mo non
pariũt.

Expanded text:
candidus ac rotundus. huic est in alvo lapis, qui vocatur callimus, nec quicquam terreni. aëtitae gravidis adalligati mulieribus vel animalium continent partus, non nisi parturiant removendi; alioqui volvae excidunt. sed nisi parturientibus auferantur, omnino non pariant.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑꝓducit araibs adamãtẽ: ñ sie ĩ iuctũ nã
frangit᷑ absqr cruore. Nec par huic
uitor ẽ: p̾cii q mĩoris. hẽt᷑ pond̾e sit
qͣuinis et euormi corpore maior. Terciꝰ
ẽ adamas: ꝙ dat maris in sula cyprus.
Quartũ ꝓduxit feralia uena philippi
Nã p̾senl adamas: magneti qd̃ rapit
aufert. Admagitas artel: idẽ lapis aptꝰ
hetur. In domitũq facit mira uͥtute

Expanded text:
producit Arabs adamantem, Non sic invictum: nam frangitur absque cruore. Nec par huic nitor est, pretiique minoris habetur, Pondere sit quamvis, et enormi corpore major. Tertius est adamas quem dat maris insula Cyprus. Quartum producit ferraria vena PhilippisNam praesens adamas magneti, quod rapit, aufert. Ad magicas artes idem lapis aptus habetur, Indomitumque facit mira virtute
Abbreviated transcription (Latin):
Uttima p̾cipuũ genꝰ indĩa st̃ adamãtis
de c̾staloꝵ natũ sũptũq metallis: Hũc
ita fulgentẽ cͥstallũ reddit origo: ut
frugiei ñ delmat ẽẽ coloris. Cmus
duricies solidissima ced̾e nescit: frũ cõ¬
tempnẽs nullo igne domabłis q q̃ tũ¬

Expanded text:
Ultima praecipuum genus India fert adamantis, De crystallorum natum sumptumque metallis. Hunc ita fulgentem crystallina reddit origo, Ut ferruginei non desinat esse coloris: Cujus durities solidissima cedere nescit, Ferrum contemnens, nulloque domabilis igne. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
ad ẜpentiũ morlꝰ in aceto ⁊ contra
suspirantias. ad exthendas uꝰ suppira¬
tões: exposca quidẽ addita relina ⁊¬
gala: ad concoctões et ultera uetera
cum resma. Ad duricias cũ fimo co¬

Expanded text:
 in aceto et contra sup5 purantia, ad extrahendas suppurationes ex posca addita resina Gallica; ad concoctiones vero et ulcera vetera cum resina, ad duritias cum fimo co
Abbreviated transcription (Latin):
uixit ãnis nascit᷑. ille laꝑis. cuiꝰ
nõ ultima lause: et ꝑ bisbinos
capit ĩ cremẽta sequẽtes. MNẽsurã¬
q fabe: crescens exced̾e nescit.
Eastallo siłis uł a q̃ cũ lĩpida paret.

Expanded text:
vixerit annis, Nascitur ille lapis, cujus non ultima laus est, Et per bis binos capit incrementa sequentes, Mensuramque fabae crescens excedere nescit. Crystallo similis, vel aquae, cum limpida paret.
Abbreviated transcription (Latin):
Nouissima contra serpentes ualet cũ
melle sic ⁊ apposita. mat̾tẽ purgat et san¬
gͥnẽ densatũ extrahit. Pota sudores fa¬
cit: ꝓuuctis ea peculiariter ienib est
ntilis. fuuit et exilla ỹdeopicis pilule

Expanded text:
novissima contra serpentes valet cum melle; sic et adpositu vulvas purgat. sanguinem densatum extrahit pota. sudores facit perunctis ea, peculiariter renibus utilis. fiunt ex ea et hydropicis pilul
Abbreviated transcription (Latin):
genera: differũt rotũditatis aut
ꝓceritatis figura. Differũt ⁊ colo¬
reͦ ingͥores atq rubentes: nec pau¬
tiores fico traduntur colores. Ma¬
xmue tũ placẽt candidi. Distant
⁊ magniꝰtudĩe prout multi cubitũ
effecere. quidã ñ ampliꝰ. mensura
fabe. U̾ciati ã uetusti eiꝰ modi pom
palim uiuidib stnͣgulati: ĩ ciedosis id
factũ ẽ poni genere. Alibi copie ueĩ¬
tas: ut finis mandendi ñ nͥ peri¬

Expanded text:
genera. differunt figura rotunditatis aut proceritatis, differunt et colore , nigriores ac rubentes. nec pauciores fico traduntur colores, maxime tamen placent candidi. Distant et magnitudine, prout multi cubitum effecere, quidam sunt non ampliores faba. servantur ii dera. differunt figura rotunditatis aut palmis viridibus strangulati sunt; in Gedrosis id factum est pomi genere, alibi copia eveis , ut finis mandendi non nisi peri
Abbreviated transcription (Latin):
At iorbe meridiano p̾cipuã obti¬
nent nobilitatẽ cyagri proxnuãq
siliores. Quare ag nomen amar¬
me arguiento nomẽ accepille.
a ceteris generib distans sapore

Expanded text:
at in meridiano orbe praecipuam optinent nobilitatem syagri proximamquesimiliores, quare et nomen a marmae argumento nomen accepisse, a ceteris generibus distans sapore
Abbreviated transcription (Latin):
no ⁊ ꝓpagme sorba semĩe et a radi¬
ce planta et a nulsione ꝓueĩant
S illa i calidis: sorba in frigidis

Expanded text:
no et propagine, sorba semine et a radice planta et avolsione proveniunt, sed illa in calidis, sorba in frigidis
Abbreviated transcription (Latin):
abanthilomacho a theniẽ¬
se mĩris laudib p̾dicatus: pa¬
bulo oĩum aridus. uerũ t̃ suũ.
Spondetq iugero eins auima:
ul mediocri solo redditus. Utili¬

Expanded text:
Amphilocho Atheniense miris laudibus praedicatus pabulo omnium, aridus vero etiam suum, spondetque iugero eius annua HS MM vel mediocri solo reditus. utili
Abbreviated transcription (Latin):
luscũ sĩpliciꝰ sꝑsũ. Et si magn¬
pugillares lectoꝵq silicios aut
laminas usu rarospectatur.
Ebrusco sl̾ ⁊ mense nigrescentes
Reperitur ⁊ ĩ aluo tuber: tantoq
det̾ius qnͣtũ ab acere ip̃a distat

Expanded text:
 simplicius sparsum et, si magnpugillares lectorumque solidos aut lamnas raro usu spectatur. e brusco fiunt et mensae nigrescentes. reperitur et in alno tuber, tanto deterius, quantum ab acere alnus ipsa distat
Abbreviated transcription (Latin):
arplitudĩs: operũ elegantia
qd̾ p̾cipm candoris uocatur gal¬
licũ: in tnͣspadana ytalia tnͣsq
alpes nascens. Alt̾ui uͦ genꝰ. cłpo
mascłaꝵ discursu. qͥ cũ excelleu¬
tior. fu̾it a similitudĩe cande pa¬
duriꝰ : ⁊̾ nũc e mascula cͥlꝑiꝰ ad
zigiã rubentẽ fissili liguo: corti¬

Expanded text:
amplitudinis, operum elegantia quod praecipui candoris, vocatur Gallicum in transpadana Italia transque Alpes nascens. alterum genus crispo macularum discursu, qui cum excellentior fuit, a similitudine caudae paue, etiamnunc e mascula crispius ad zygian rubentem, fissili ligno, corti
Abbreviated transcription (Latin):
tria balanstꝰ ⁊ ħ mlior dr̃. Rubith
qͥdẽ ignei coloris ẽ: s ĩ cõparabilitꝰ
minoris qmͣ tarbũculus. Uñ nec
tenebras noctis fugat. Ututib
t̾ ĩpar est: s tñ in t̾ cetõs lapides
p̾ciosor et elegantior tolore sỹd̾eo
Balaustꝰ uͨ młto ulior ẽ tolore mrtu¬
te ⁊ p̃cio. tñ saphiro ⁊ iaspide digni¬

Expanded text:
lior ceteris. Rubith vero ignei coloris est, sed incomparabiliter minoris quam carbunculus, unde nec tenebras noctis fugat; virtutibus etiam impar est, sed tamen inter ceteros lapides pretiosior et elegantior colore sydereo. Balaustus vero multo vilior est colore, virtute et pretio, tamen saphyro et iaspide digni
Abbreviated transcription (Latin):
lapis ouñũ p̾ciosissimꝰ atq carissimꝰ :
et om̃iũ lapidũ ꝑhibetur uͥtutibus
p̾ditus. hmꝰ color ignens ẽ: et nocte
magis qͣm dic lucet Die nãq obscurat᷑.
Nocte nͦ in tm̃ refulget: ut circa se uottẽ

Expanded text:
um pretiosissimus atque clarissimus et omnium lapidum perhibetur virtutibus preditus: huius color igneus est et nocte magis quam die lucet. Die namque obscuratur, nocte vero intantum refulget, ut circa se noctem
Abbreviated transcription (Latin):
discerne. Auĩt hebetiores ĩ aceto
materatos .xiiii. dieb iuncessere:
totidẽ mensib durante fulgore
adult̾antur nitro simillime: s tote
dephendunt᷑. sic̃ alie gẽme factitie
Aollior eĩ matĩa ⁊ fr̃agilis centiosa

Expanded text:
r. aiunt hebetiores, in aceto maceratos XIIII diebus, nitescere totidem mensibus durante fulgore. adulterantur vitro simillime, sed cote deprehenduntur, sicut aliae gemmae; fictis enim mollior materia fragili
Abbreviated transcription (Latin):
L iguriꝰ ẽ laꝑis: qmͣ stilla¬
re dict ab inguine lỹncis bestie
scilicet oriẽtis. Huiꝰ eĩ urina
scdm plimũ: solidatur. ĩ lapidẽ.
Qd̃ naturalit̾ bestia sciens: ĩinidet
bono nrõ. egectũq p̾ciosũ urine
liquorẽ harena obruit: et hoc
eo citꝰ ĩ lapidẽ durescit. Huiꝰ to¬
lor iuxta pliuũ igneꝰ ac rubi¬
cudus est: et carbũculo silis nͥ
qd̃ nequaquã nocte lucet. Iuxta
lapidariũ uͥ mridisẽ. Utꝰ eiꝰ. hetur
ad multa remedia p̾cipueq ab¬
lutus in aq̃. cõstipatos inuat: et
uentrẽ soluit. colorẽ quo ꝑditũ¬
in facie recuperat

Expanded text:
Lygurius est lapis, quem stillare dicunt ab inguine lincis, bestie scilicet orientis. Huius enim urina secundum plurimum solidatur in lapidem; quod naturaliter bestia sciens, invidet bono nostro, egestumque pretiosum urine liquorem arena obruit et hec eo citius in lapidem durescit. Huius, color iuxta philosophum igneus ac rubicundus est et carbunculo similis, nisi quod nequaquam nocte lucet: iuxta lapidarium vero viridis est.Virtus eius habetur ad multa remedia, precipueque ablutus in aqua, constipatos iuvat et ventrem solvit; colorem quoque perditum facie recuperat
Abbreviated transcription (Latin):
ites q̃ lacͥiuar
imuietate tabestũt. ac de plo¬
raudo nim sui roboris auertũtur
ut afferat medicinã uuluꝰ ĩ p̾ssunt.
decocta et uefrigerata. plage exscĩ¬
sio ꝑliuiatur: et sub hac acetũ atrefũ¬

Expanded text:
ites qui lachrimarum nimietate tabescunt et deplorando vim roboris sui avertunt ut afferat medicinam vulnus impressum; decocta et refrigerata, plage excise perlinetur et sub hac acetum acre fun
Abbreviated transcription (Latin):
tem globantur. Terciã uͦ spẽm
sil uestrẽ appellau̾e: uadice ĩ longi¬
tudĩem procur rente raphaui si¬
mlitudĩe folio angulosot scabro:
ad mixto lacte nulierum. frigo¬
redulciora fieri existimantur.
⁊ grandiora: tepore ã exeunt i¬

Expanded text:
tem globari. tertiam speciem silvestrem appellavere, in longitudinem radice procurrente, raphani similitudine et folio anguloso scabroquei admixto lacte mulierum. frigore dulciora fieri existimantur et grandiora. tepore in
Abbreviated transcription (Latin):
Cardin naturci mordax¬
ẽ: et subanstera. Ideo succus eius: alo¬
picias a capite depellit. Stontachũ
iacentẽ si ũ aidiꝰ sumatur: erigit ⁊
recõponit. Radix eiis decocta cupidi¬
tatem bibendi cohibet. Matrici uͦ

Expanded text:
Carduo natura mordax et subaustera est. Ideo sucus eius alopecias ex capite depellit; stomachum iacentem, si non auidius sumatur, erigit et recomponit. Radix ex aqua decocta cupiditatem bibendi potatoribu
Abbreviated transcription (Latin):
nui caule crassiꝰ. Utriq folia st̾ ꝑauca:
spinosa muricatis cacuminib. S
medios aculeos celerit̾ canescẽtẽ. et
uocant. Hic añqͣn floreat: cõtusus
et exp̾ssus. illito succo replet allo¬

Expanded text:
unicaule crassius. utrique folia pauca, spinosa, muricatis cacuminibus, seer medios aculeos celeriter canescentem et ocant. hic, antequam floreat, contusus atque expressus inlito suco alo
Abbreviated transcription (Latin):
loeẽ. Excitat et ueneris dicũt ĩ¬
hibere fuorẽ. Et fluxũ uentris
i aceto stͥngere toctũ. Hoc ortop¬
noicis mirã p̾stare medelam: Ex¬
ꝓti dicũt. cũ pusca sepiꝰ haustũ.
atq uenenosis cũ uino morsi¬
iñ pollme m̃cto. Melle tepente
solet testes curare tumentes:
a ppositũ sistit tũ pusca men¬
stina sũptũ. Dicũt pallentẽ
dare mansũ sepe color ẽ

Expanded text:
orem excitat, et veneris credunt inhibere furorem, et fluxum ventris in aceto stringere coctum. Hoc orthopnoicis miram praestare medelam experti dicunt cum pusca saepius haustum, atque venenosis cum vino morsicum polline juncto melle tepente solet testes curare tumentes appositum; sistit cum pusca menstrua sumptum, dicunt pallentem dare mansum saepe colore
Abbreviated transcription (Latin):
tib foliis. Aluo pinguis est: pascẽs
sata. Uitis sibi sufficit mobili folio:
iactatuq trebro solẽ muibra temperans
eodẽq gͣni ꝑtegens in ymbre. Om̃ñ
fere leuis umbra: quoꝵ pediculi longi¬

Expanded text:
tibus foliis, pinguis alno, sed pascens sata. 91 vitis sibi sufficit, mobili folio iactatuque crebro solem umbra temperans, eodem gravi protegens in imbre. omnium fere levis umbra, quorum pediculi longi
Abbreviated transcription (Latin):
let. Si coquatur cũ oleo ⁊ suppo¬
natur̃ apostemati duro dissolui¬
cũ succo insqͥami. et cataplasmate
exes sr̃ nernos ftõ; humores noxii
nt eos descendere ꝓhibentur. De¬

Expanded text:
let; si coquatur cum oleo et duro superponamus apostemati, dissolvecum suco iusquiami et cataplasmate ex eo super nervos facto, humores noxii in eo descendere prohibentur.
Abbreviated transcription (Latin):
tritũ in lacte dederũt. Praragoras ⁊
contra morbũ regiũ uino miscuit: ⁊¬
circa uł contra alliũ in oleo et pulte
sic illimuit. Strumis quo antiqͥ et ĩ¬
sauientib dabant crudũ: dyocles ã fre¬
neticis elixũ. Contra auginas: tritũ¬
illud ĩ pom ⁊ gargarizare prodest. Cẽ
tiĩ dolorẽ trib capitib in accto tricis
ĩ minuit: uł si aqua decotti coaguletur:¬

Expanded text:
tritum in lacte dederunt. Praxagoras et contra morbum regium vino miscuit et contra ileum in oleo et pulte, sic inlinens strumis quoque. antiqui et insanientibus dabant crudum, Diocles phreneticis elixum. contra anginas tritum in posca gargarizari prodest. 53 dentium dolores tribus capitibus in aceto tritis inminuit,
Abbreviated transcription (Latin):
to mulso coctũ. Ten asmo ĩ pulte me¬
detur: Timpoꝵ dolorib illitũ ualet
te possũt potũ. et cũ melle pari mo¬
do suptũ. Comulsisã et ruptis: c̃
sale et olco prodest. Nam cũ adipe tu¬
mores suspectos sanat: ex trhit ⁊̾ fi¬
stulis uicia cũ sulphure et resina. Da¬

Expanded text:
to mulso coctum; tenesmo in pulte medetur; temporum doloribus inlinitur na tostum et cum mellis pari modo sumptum; convulsis, ruptis cum sale et oleo. 55 item cum adipe tumores suspectos sanat. extrahit fistulis vitia cum sulpure et resina,
Abbreviated transcription (Latin):
b aliis cato prodiderit raro mo¬
rosa : fructu sr̃ uacua. batis torna:
folio amara. odore muolenta: ac
ne unibra quidẽ graciola materie
rara: ut pene fruticosi geu̾is dici sa¬

Expanded text:
 aliis prodiderit Cato, satu morosa, fructu supervacua, bacis torva, folio amara, odore violenta ac ne umbra quidem gratiosa, materie rara, ut paene fruticosi generis, Diti sa
Abbreviated transcription (Latin):
tim stagus mergitur. Hoc est eiꝰ si̾cca¬
ri. Et pͥmo sidit: postea flici̾tare in¬
cipit. certoq fugit aliemis. Humor:
q̃ aliamt omnẽ rigat. Cũ in natare
carit ⁊ empestine une ht̃ signũ¬

Expanded text:
tim stagri — et primo sidit, postea fluitare incipit, certoque eam sugit alienus umor, qui aliam omnem rigat. cum innatare coeperit, tempestivae habet signu
Abbreviated transcription (Latin):
figantur nonãq sibi ꝓpaginẽ faci¬
ant circa parentẽ in orbes: quodam
opere copiario. Intra sepem ecu esti¬
uant pastores: opatã parit᷑ ⁊ mum¬
u in excellũꝰ enucant: siluosa mul¬
titudĩe uasto. matris corpore: ut. lx. ͭ¬
passus plerũq in orbe colłigant ñ¬
brã uᵈͦ bmo stadio pariant. ffolioꝵ la¬

Expanded text:
figantur novamque sibi progeniem faciant circa parentem in orbem quodam opere topiario. intra saepem eam aestivant pastores, opacam pariter et munmi in excelsum emicant silvosa multitudine, vasto matris corpore, ut LX passus pleraeque orbe colligant, umbra vero bina stadia operiant. foliorum la
Abbreviated transcription (Latin):
lis: huniiditatẽ eiꝰ deliccat: fer¬
menti cõmuctõnẽ rarficat. Aziuꝰ
nimiũ nutrit et durissime dige
ĩ cõuenieus est omĩb naturis: nͥ ra¬
ro eis qui utax nuiᷤ laborib ext̾cent᷑.

Expanded text:
lis humiditatem eius desiccat, fermenti coniunctionem rarificat. Azymus nimium nutrit et durissime digerinconveniens est omnibus naturis, nisi raro eis qui maximis laboribus exercent
Abbreviated transcription (Latin):
benꝰ m ĩdia
⁊ ethyopia nascitur. qui
cesũs durescit in lapidẽ. Cuius
lignũ nigiũ est: et cortex leuis
ut lauri. So iudicũ maculosũ
est: in puis distinctoĩb albis ac
fulnis: ethyopicũ uͦ qd̃ p̾stantiꝰ
accipitur. ĩ nullo est maculatũ.
s et nigrũ leue et corneũ. Est
ã mareotica ꝑalus in india: unde¬

Expanded text:
benus in India et Aethiopia nascitur, qui caesus durescit in lapidem. Cuius lignum nigrum est et cortex levis, ut lauri; sed Indicum maculosum est in parvulis distinctionibus albis ac fulvis: Aethiopicum vero, quod praestantius accipitur, in nullo est maculatum, sed est nigrum, lene et corneum. Est autem Mareotica palus in India, und
Abbreviated transcription (Latin):
teuerũ limilemt feniculo płimil
foliis ⁊ iuide et nomẽ accepit. Nas¬
citur ĩ palustrib: magnifici ulus
fitultates urine: ac nesite uł sus¬
puria pcipitatilq exalto. E adẽ¬

Expanded text:
teneri, similis feniculo, plurimis foliis, unde et nomen accepit. nascitur in palustribus, magnifici usus ficultates urinae et vesicae aut suspiria praecipitatisque ex alto. e
Abbreviated transcription (Latin):
te cũ e modio si aptũ sit solum
quale in bixacio africe tampo:
centent qͥnqͥgeni modii reddant᷑

Expanded text:
te cum e modio, si sit aptum solum, quale in Byzacio Africae campo, centeni quinquageni modii reddantur
Abbreviated transcription (Latin):
qr płib hãc gẽmam collorib ĩ¬
telligi: radice nigra uł teruleu
imitante et nngue mimũ credi¬
tũ candido pngui n ͨ sũ q̃dam
spẽ purꝑure: candore ĩmimũ trã¬
semlte. Has indis ñ habitas in
honore zenotenꝰ scͥbit aute alial
magiitudĩs. ut inde capulos ẜa¬
ctitarent Et enĩ constat ibi. tor¬
rẽtib de tegi. Placuisse ã ñcio ĩ¬

Expanded text:
ribus hae gemae coloribus intellegi, radice nigra aut caeruleum imitante et ungue minium, redimitum candido pingui, nec sine quadam spe purpurae candore in minium transeunte. has Indis non habitas in honore Zenothemis scribit, tantae alias magnitudinis, ut inde capulos factitarent — 88 etenim constat ibi torrentibus detegi —, placuisse in nos
Abbreviated transcription (Latin):
serno die: max ne austro ul eu¬
n flantib. Si minuente luna
serantur: tenues et acriores
quemiũt. Si trescente robuste
⁊ saporis humecti. Rarius st̾ po¬
nende: runtande ac sarculan¬
de sepins Si caꝑita nolueris
his ẽẽ maiora: folia om̃ia debes
anfferre. ⁊ sic suiul ad inferio¬
ia cogetur: Dequib nͦ semina
olligenda sẜ̃: uiuentur animi¬
ncłis. ubi caulẽ ceperint excita¬
re. Cũ niger color seĩs fu̾it: p̾fe¬
runt maturitatis iudicia. Uel¬
lenñe: et sic in sole siccandi

Expanded text:
no die, maxime austro vel euro flantibus. Si minuente luna serantur, teneres et acriores proveniunt; si crescente, robuste et saporis humecti. Rarius sunt ponende runcande, sarculande sepius. Si capita voluerimus his esse maiora, folia omnia debemus auferre et sic succus ad inferiora cogetur, de quibus vero semina colligenda sunt, iuventur adminiculis, ubi caulem ceperint excitare. Cum niger color seminis fuerit, preferunt maturitatis indicia, velne et sic in sole siccandi
Abbreviated transcription (Latin):
rinua: optima nͦ q̃ rotũdissuma.
Item acrior est rufa qmͣ tandida
sicca qͣm niridis crũda. qͣm cota:
sicta qͣui condita. Seritur amet̾̃¬
mua frigidis et huiradis locił ⁊ s¬
la. alliomͦ capite: reliqͣ uͦ semine
proximaq estate. Nullũ lemen

Expanded text:
 rotundissima. item rufa acrior quam candida, et sicca quam viridis, et cruda quam cocta sicut quam condita. seritur Amiternina frigidis et umidis locis, et sola alii modo capite, reliquae semine proximaque aestate nullum semen
Abbreviated transcription (Latin):
ualet. Unũ de coctõis eius et cinuiꝰ
ualet ad dolorẽ stomachi et intesti¬
uoꝵ exuentositate. Digestionẽ ⁊¬
bitus: sincopizantib cõfert. Per
bienniũ seruatur: et ĩ młto ꝓipere

Expanded text:
um decoctionis eius et cimini valet ad dolorem stomaci et intestinorum ex ventositate, digestionem bitus sincopizantibus confert. Per biennium servatur, et cum pipere
Abbreviated transcription (Latin):
pubescens assiugit. At uͥ se genicula¬
ta iam spica subtulerit uagine quedã
fut̾e fugi parantur: in quib gramĩ
dia ait frigus ledat: aut solis estus
exurat. aut uentoꝵ in clementia. uł
ymbriũ uis sena discutiat. Sucte¬
dũt quidã ordines. spice mirabili
arte formati: uł ad ẜpẽ grati uł ad
tutamẽ. uexu quodã inter se natã¬

Expanded text:
ur et adsurgit. ast ubi se geniculata iam spica sustulerit, uaginae quaedam futurae frugi parantur, in quibus granumdia aut seruauerit laedat aut solis aestus exurat aut uentorum inclementia uel imbrium uis saeua decutiat. succedunt quidam ordines spicae mirabili arte formati uel ad speciem grati uel ad tutamen nexu quodam inter se natur
Abbreviated transcription (Latin):
cem. Quanto maiora st̃ muacula si
spectes singula: qͣm admodũ iacta ĩ
fr̾am semĩa resoluantur: et nͥ mor¬
tua fuerint uullũ sfferant fructũ:
si aũt̃ fuerĩt quadam sui morte reso¬
luta. in uberiores fructus re furgant.
Suscipit gianũ tritici ꝓutrigleba:
sparsũq cohibet ac uelut materuo
g̾nuo: t̾ra fouet et cõpͥmit. In de cũ
se gianũ illud resoluit: herbam ger¬
satin genus similitudĩe sui prodit:

Expanded text:
: quanto maiora miracula sunt, si spectes singula, quemadmodum uel iacta in terram semina resoluantur ac, nisi mortua fuerint, nullum fructum adferant, si uero fuerint quadam sui morte resoluta, in uberiores fructus resurgant. suscipit igitur granum tritici putris glaeba et sparsum cohibet occatio ac uelut materno terra gremio fouet et conprimit. inde cum se granum illud resoluerit, herbam gergenus satiui similitudine sui prodit,
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ ⁊ ideo gͣuissina iudica
ciles. Neutra in aquis fluitat
nec suber si deuratur cortex
burnatũ. Et huic ingͥtans co¬
lor. magisq ⁊̾ citiso: q̃ proxiue

Expanded text:
ideo et gravissima iudicatnatura. neutra in aquis fluvitat, nec suber, si dematur cortex, burnatum. et huic nigricans color magisque etiam cytiso, quae proxime
Abbreviated transcription (Latin):
teria platano: s madida sicut
aluo. Sictior aũt est cadẽ ulmo.
.fraxino. moro. ceraso. s pondero¬
sior. Rigorẽ fortissime ẜuat ulmꝰ ⁊
ob id cardiuib crassamentisq
portaꝵ est utilissima: quia mim¬
me torq̃tur ꝑ mutanda tm̃: ut ca¬
cumen abinferiori sit tardine. ra
⁊ malus. ⁊ pyrus: uͨ ñ et acer. s fra¬
gile sicut q̃cunq crispat. In om̃ib¬
ã siluestria ⁊ mascula differen¬
tiã. cuiꝰq gen̾is augent ⁊ ĩ fecũ¬
da stꝰ firmora fc̃ilib. nͥ qd̃ in gen̾e
maies ferũt : sicut cypressꝰ ⁊ cor¬
nus. Cariem uetustatẽq ñ senti¬
ũt cup̾ssrs: cedrus hebenꝰ lochus
buxus. taxus. nmperꝰ olea st̃
olea et reliqua. Tardissime qͦ¬
larix: robur. suber. castanea in¬
glaus. Riuirã fissurãq ñ capit
sponte cedrus. cup̾ssus. olea. Bu¬
xũ maxime eternã putant Hebe¬
nũ ⁊ cup̾ssũ: cedrũq claro de oĩb¬

Expanded text:
tia platano, sed madida, sicut alno. siccior eadem ulmo, fraxino, moro, ceraso, sed ponderosior. rigorem fortissime servat ulmus, ob id cardinibus coassamentisque portarum utilissima, quoniam minime torquetur, permutanda tantum sic, ut cacumen ab inferior sit cardine, radt malus pirusque, nec non acer, sed fragile, et quaecumque crispa. in omnibus silvestria et mascula differentiam cuiusque generis augent. et infecunda firmiora fertilibus, nisi quo in genere mares ferunt, sicut cupressus et cornus. Cariem vetustatemque non sentiunt cupressus, cedrus, hebenus, lotus, buxum, taxus, iuniperus, oleaster, olea, e reliquis tardissime larix, robur, suber, castanea, iuglans. rimam fissuramque non capit sponte cedrus, cupressus , olea, buxum. Maxime aeternam putant hebenum et cupressum cedrumque, claro de o
Abbreviated transcription (Latin):
ri tanta duricia est: ut terebra¬
ri nͥ madefcm̃ ñ queat. ⁊ nec si
quidẽ ad actꝰ anelli clamis. E
diuerso uͦ clamũ ñ tenet cedrus
Mollissima tilia ẽ: eadẽ ꝙ iudet᷑
⁊ calidissima cmiꝰ argumẽtũ af¬

Expanded text:
ri, tanta duritia, ut terebrari nisi madefactum non queat et ne sic quidem adactus avelli clavus. e diverso clavum non tenet cedrus. mollissima tilia. eadem videtur et calidissima. argumentum ad
Abbreviated transcription (Latin):
n aqua uesolutus: sanat eos qͥ saliuas
sangͥneas emictũt. Sanat ⁊ uents
fluxũ. Puluis eiꝰ: cames mortuas
crescẽtes ĩnuluere corrodit ⁊ tollit
Umo quo ꝓnuxtus ult̾a sanat: bibitusq
lapidẽ nesite frangit
Sũpsit emathites grecũ desangͥne nouiẽ:
uature lapis humane serre crẽatus
Stiptita cui uͥtus ꝑ multa ꝓbatur
iuesse

Expanded text:
in aqua resolutus, sanat eos qui salivas sanguineas emittunt; sanat et ventris fluxum. Pulvis eius, carnes mortuas crescentes in vulnere corrodit et tollit. Vino quoque permixtus ulcera sanat, bibitusque lapidem vesice frangitSumpsit emathites Graecum de sanguine nomen, Naturae lapis humanae servire creatus, Typica cui virtus per multa probatur inesse
Abbreviated transcription (Latin):
ziri. letamẽ ñ ẽ ing̾endũ. s potiꝰ pa¬
lec. qr inde fungose st̾. Su a mores a
st̾: si eas aqua salsa frequẽter asper¬
gas. Radices femimini gencris putã¬
tur q̃ uimꝰ acres st̃. hñt q folia. latio¬
ra. lenia ⁊ cum iocũditate uirentia.
Ex hiis gͦ semina fl̾ colligenda. Na¬
iores fieri credũtur: si sublatis om̃ib
foliis et solo tenui caule demisso: sepe
fris operiantur. Si ex ninis acra dul¬
cẽ fieri uelis: semina dic ⁊ nocte melle
cam. Nam si cͥca se serantur: natura
discordante refugiũt

Expanded text:
r, letamen non est ingerendum, sed potius palee, quia inde fungose suavioresque sunt; si eas aqua falsa frequenter aspergas. Radices feminini generis putantur, que minus acres sunt et habentes folia latiora, lenia et cum iucunditate virentia. Ex his ergo semina colligemus. Maiores fieri creduntur, si sublatis omnibus foliis solo tenui caule demisso, sepe terris operiantur. Si ex minus acra dulcem fieri velis, semina die ac nocte melle cam. Nam si circa se serantur, natura discordante refugiunt
Abbreviated transcription (Latin):
uicuse febeuario frigidis locis¬
poncmꝰ: calidis uero nouembri.
S miense nouentbri ꝓyra locis te¬
ꝓidis conserenda sf: ut solo nuen¬
tur irriguo. Ita et florẽ pliuũ affe¬
rent. ⁊ magnitudĩem pom turgẽ¬
⁊ fructus płcinos conseq̃mur. La¬
pidosi gñs pyra uiciũ mutare cre¬
dũtur: si t̾r̾is moll̾ib conserantur
S pirũ plantis serere ꝓpe raidus
euentus est. Ta men quibz ħ ꝑla¬
cet ut senina geuerosa nichal si¬
bi de agresti asperitate ꝑunsceant.
plantas bimnas aut t̾inas eo more
quo olee pomĩtur raditatas ma¬
gnił scrobib pomũt. supͣ t̾ram tͥb
altas uł qͥtuor pedib: qͣꝵ decisa ca¬
cumĩa argilla mixta muscus debet
aperire. Nam si quis pyroꝵ leuien as¬
ꝓgat nasci quidẽ nc̃ce est: originẽ
suã refouẽte natura cunus ef̾uctati
nulla tarditas põt creare fastidiũ.
D hominꝰ hoc spectare lougiquũ ẽ.
cũ et sero uemiant. ⁊ de generis no¬
bilitate decedant. Meliꝰ ergo hoc mẽ

Expanded text:
mense februario locis frigidis ponemus, calidis vero novembri: sed mense novembri pyra locis tepidis conserenda sunt, ut solo iuventur irriguo: ita et florem plurimum proferent, magnitudinem pomi turgenet fructus plurimos consequemur. Lapidosi generis pyra vitium mutare creduntur, si terris mollibus conserantur, sed pyrum plantis serere prope tardus eventus est: tamen quibus hoc placet, ut semina generosa nihil sibi de agresti asperitate permisceant, plantas bimas aut trimas eo more quo olee ponuntur radicatas magnis scrobibus, ponunt supra terram tribus altas vel quatuor pedibus, quarum decisa cacumina, argilla mixta, muscus debet operire. Nam siquis pyrorum semen aspergat, nasci quidem necesse est, originem suam refovente natura, cuius eternitati nulla tarditas potest creare fastidium: sed homini hoc spectate longinquum est, cum et sero veniant et degeneris nobilitate decedant. M
Abbreviated transcription (Latin):
durant: infita uͦ morã temporis
sustiebũt. Sꝑacia inter ꝓyros.
tlignita pedũ mensura discernat
Senuis hoc arboris ut ꝓficiat . frecẽ¬
n humore ⁊ assidius fossiomb ẽ
tolendl̃ usez adeout tempore quo
florere consueuit: nichil ꝑditura cre¬
datur deflore ꝓlato. si eam tũc fossor
aduuicrit. Nlulto ꝓficis: si int̾iecto ãmo
qͣlelibet letamen adm̃gas. S bubulũ.
spissa ⁊ gͣmia poma generare facit. Aliq̃
cuĩem nnscent: tredentes huic cõtrahi¬
argutos sapores. Geneꝵ uarietates exeqͥ
supuacuũ puto: cũ imponẽd̾is uł exco¬
lendis sit nulla distantia. Si langra¬

Expanded text:
ant; insita vero moram temporis sustinebunt. Spatia inter piros XXX pedum mensura discernat: genus hoc arboris ut proficiat, frequenti humore et assiduis fossionibus est colendum; usque adeo ut tempore quo florere consuevit, nihil perditura credatur de flore prolato, si eam tunc fossor adiuverit. Multum proficis, si interiecto anno, quale libet letamen adiungas; sed bubulum spissa et gravia poma generare facit, aliqui cinerem miscent, credentes hinc contra hiargutos sapores. Generum varietates exequi supervacuum puto, cum in ponendis vel excolendis sit nulla distantia. DE PYR