comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
der&. sed loqui recte linguã consolancium
magister dolor erudir&. Qui & si qua for¬
san diuersa sentirent. dignũ ꝓfecto erat ut
hȩc humiliter dicerent: ne ꝑcusso. uulnera
ꝑ inmoderata uerba cumularent. Sȩpe enĩ
plicent: uel facta. uel dicta. melioꝵ. Sed eõ
ab eis non temere reprehendenda sunt: qͦ
ad prehendi ueraciter nequaquã possunt.
Sȩpe aliquid amaioribꝰ dispensatorie agit᷑:
quod aminoribꝰ error putatur. Sepe mul¬
ta a fortibus dicunt᷑: quȩ idcirco infirmi
diiudicant. quia ignorant. Qͦd bene bobꝰ
calcitrantibꝰ inclinata illa testamenti arca
signauit: quã qui casuram credens leuites
erigere uoluit: mox sentenciam mortis acce
testamenti. Quȩ gestata bobus calcitran¬
tibꝰ inclinatur. quia non numquã &eiam
qui bene pre est. dũ subiectoꝵ populoꝵ
confusione concutitur. ad dispensationis
condescensionẽ ex sola dilectione ꝑmouet᷑.
Sed in hoc qͦd dispensatorie agitur. in-¬

Expanded text:
deret, sed loqui recte linguam consolantium deret, sed loqui recte linguam consolantium magister dolor erudiret. Qui etsi qua forsitan diversa sentirent, dignum profecto erat ut haec humiliter dicerent, ne percusso vulnera per immoderata verba cumularent. 24. Deterioplicent vel facta vel dicta meliorum: sed eo ab eis non temere reprehendenda sunt, 149 quo apprehendi veraciter nequaquam possunt. Saepe aliquid a majoribus dispensatorie agitur, quod a minoribus error putatur. Saepe multa a fortibus dicuntur, quae infirmi idcirco dijudicant, quia ignorant. Quod bene bobus calcitrantibus inclinata illa testamenti arca signavit, quam quia casuram credens Levites erigere voluit, mox sententiam mortis acceptestamenti? Quae gestata a bobus calcitrantibus inclinatur; quia nonnunquam etiam qui bene praeest, dum subjectorum populorum confusione concutitur, ad dispensationis condescensionem ex sola dilectione permovetur. Sed in hoc, quod dispensatorie agitur, in
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs pie redarguens fou& Prima igitur be¬
ati iob locutione terminata. uicissim se
amici qui consolaturi uenerant eiꝰ incre¬
pationi subiciunt: dũq ad contentionis
uerba ꝓsiliunt. eam pro qua uenerant
causam pietatis amit tunt. Qui quidem
non praua hoc intentione faciunt: sed
quamuis affectũ ꝑcusso exhibeant. ꝑcussum
tamen non nisi ꝓ iniquitate crediderunt.
Dũq intentionem bonã nequaquã locutio
cauta subsequitur: ipsa pietatis ꝓpositio in
transgressionis uicium uertit᷑. Pensandũ nãq
fuerat. cui. & qͣndo loquerentur. Iustus qͥppe
erat adquem uenerant: & diuinis uerberibꝰ
cinctus. Exante acta gͦ eius uita debue¬
runt ea quȩ intelligere non ualebant illuꝰ
uerba ꝑpendere: & exflagellis presentibꝰ
non illũ redarguere sed de sua uita for¬
midare: Seq flagellato iusto non quasi
raciocinando erigere. sed flendo sociare.
ut nequaquã se eoꝵ scientia ꝑuerba osten¬

Expanded text:
quos pie redarguens foquos pie redarguens foati Job locutione terminata, vicissim se amici, qui consolaturi venerant pie ejus increpationi subjiciunt; dumque ad contentionis verba prosiliunt, eam pro qua venerant causam pietatis amittunt. Qui quidem non prava hoc intentione faciunt; sed quamvis affectum percusso exhibeant, percussum tamen nonnisi pro iniquitate crediderunt; dumque intentionem bonam nequaquam locutio cauta subsequitur, ipsa pietatis propositio in transgressionis vitium vertitur. Pensandum namque fuerat, cui et quando loquerentur. Justus quippe erat, ad quem venerant, et divinis verberibus cinctus. Ex anteacta ergo ejus vita debuerant ea quae intelligere non valebant illius verba perpendere; et ex flagellis praesentibus non illum redarguere, sed de sua vita formidare; seque flagellato justo, non quasi ratiocinando erigere, sed flendo sociare; ut nequaquam se eorum scientia per verba osten
Abbreviated transcription (Latin):
INDIENatio. Magna qͥppe arte doctrinȩ
dicturus uerbera. pretulit recte facta: ut
hinc unusqͥsq consider&. quȩ peccantes post¬
modũ supplicia maneant: si &iam iustos tã
ualida hic flagella castigant. Hinc est enĩ
qͦd petrus ait. Tempꝰ ut iudiciũ incipiat de
domo di. Et si iustus uix saluabitur: impius
& peccator ubi parebunt. Hinc paulus cũ
multa intesalonicẽ siũ laude dixiss&: ꝓti¬
nus adiunrit. Ita ut & nos ipsi in uobis
gloriem in ecclesiis dĩ: ꝓ paciencia ur̃a &
fide. In om̃ibꝰ ꝑsecutionibꝰ ur̃is & tribula¬
tionibꝰ: qͦs sustinetis in exemplũ iusti iudicii
d̃i. Ac si dicer&. Dum tot dura toleratis
qui tã recta agitis.: quid aliud quã iusti di
iudicũ exempla datis. Quia ex ur̃a pęna
colligendỹest: quomͦ feriat quibꝰ irascitur:
si sic uos affligi patitur. in quibꝰ lȩtatur.
Aut quomͦ illos ꝑcussurus est quibus iͥstũ
iudiciũ exhib&: si &iam uos sic cruciat

Expanded text:
indignatio. Magna quippe arte doctrinae indignatio. Magna quippe arte doctrinae dicturus verbera praetulit recte facta; ut hinc unusquisque consideret quae peccantes postmodum supplicia maneant, si etiam justos tam valida hic flagella castigant. Hinc est enim quod Petrus ait: Tempus est ut judicium incipiat de domo Dei. Et si justus vix salvabitur, impius et peccator ubi parebunt ? Hinc Paulus, cum multa in Thessalonicensium laudem dixisset, protinus adjunxit: Ita ut et nos ipsi in vobis glosecutionibus vestris et tribulationibus, quas sustinetis in exemplum justi judicii Dei . Ac si diceret: Dum tot dura toleratis, qui tam recta agitis, quid aliud quam justi Dei judicii exempla datis? quia ex vestra poena colligendum est quomodo feriat quibus irascitur, si sic vos affligi patitur, in quibus laetatur; aut quomodo illos percussurus est, quibus justum judicium exhibet, si etiam vos sic cruciat,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectiores adhereditatẽ ueniant. qͣnto eos
pie feriens disciplina cotidie &iam de mini¬
nus purgat. Iusta itaq indesinenter faciunt.
& assidue dura paciunt᷑. Quia sepe ipsa nr̃a
iusticia ad examen diuine iusticiȩ deducta.
iniusticia est: & sord& indistrictione iudi¬
cis. qͦd inestimatione fulg& oꝑantis. Unde
paulus cũ dicer&. nichil michi conscius sum:
ꝓtinus adiunxit: sed non in hoc iustificatꝰ
sum. Qui causã mox cur non sit iustificatꝰ
ĩsinuans ait: qui autẽ iudicat me dñs est.
Ac si dicer&. Idcirco in eo quod michi nichil¬
sũ conscius iustificatũ me abnego: quia ab
eo qui me iudicat. ex aminari . subtilius scio
reprimenda quȩ interius ꝑstrepunt. decli¬
nanda quȩ quasi necessarie inuoluunt: &
tamen in his om̃ibꝰ adhuc districti examiniᷤ
flagella metuenda. quia & ipsa nr̃a ꝑfectio
culpa non car&: nisi hanc seuerus iudex in
suptili lance examinis miscđiter pens&. Be
ne autem subditur. Et UENIT SUEER ME

Expanded text:
fectiores ad haereditatem veniant, quanto eos pie feriens disciplina quotidie etiam de minimis purgat. Justa itaque indesinenter faciunt, sed assidue dura patiuntur, quia saepe ipsa nostra justitia, ad examen divinae justitiae deducta, injustitia est, et sordet in districtione 148 judicis quod in aestimatione fulget operantis. Unde Paulus cum diceret: Nihil mihi conscius sum, protinus adjunxit: Sed non in hoc justificatus sum . Qui causam mox cur non sit justificatus insinuans, ait: Qui autem judicat me, Dominus est. Ac si diceret: Idcirco in eo quod nihil mihi conscius sum justificatum me abnego, quia ab eo qui me judicat examinari me subtilius scio.reprimenda quae interius perstrepunt, declinanda quae quasi necessaria involvunt; et tamen in his omnibus adhuc districti examinis flagella metuenda, quia et ipsa nostra perfectio culpa non caret, nisi hanc severus judex in subtili lance examinis misericorditer pensene autem subditur: Et venit super me
Abbreviated transcription (Latin):
Mundo enim ꝑ inuisibilẽ sapienciam morr¬
mur: de qua ꝑsalomonẽ dicit᷑. Si quesieris
illã quasi pecuniam: & sicut thesauros effo-¬
deris eam. Sapientia qͥppe in rerũ suꝑficie
non iac&e:quia in inusibilibꝰ lat&. Et tunc
mortificationẽ nrãm sapienciam contingen¬
tes adp̃hendimus. si relictis uisibilibꝰ inĩ¬
uisibilibus abscondamur. Si hanc. cor effo¬
dientes quęrimus. ut omne quod terrenũ
mens cogitat asem& ipsa manu scẽ discre-¬
tionis eiciat: & thesaurum uirtutis quod
se latebat agnoscat. Facile enĩ in se thesau-¬
rũ inuenit. si eam quȩ se male presserat
molem. a se terrenȩ cogitationis repellit.
Quia autẽ quȩsitam mortẽ sicut thesau¬
rũ dicit: recte subiungit. GAUDENTQ¬

Expanded text:
Mundo enim per invisibilem sapientiam moriMundo enim per invisibilem sapientiam morimur, de qua per Salomonem dicitur: Si quaesieris illam quasi pecuniam, et sicut thesauros effoderis eam . Sapientia quippe in rerum superficie non jacet; quia in invisibilibus latet. Et tunc mortificationem nostram sapientiam contingentes apprehendimus, si relictis visibilibus in invisibilibus abscondamur; si sic hanc, cor effodientes, quaerimus, ut omne quod terrenum mens cogitat, a semetipsa, manu sanctae discretionis ejiciat, et thesaurum virtutis, qui se latebat, agnoscat. Facile enim in se thesaurum invenit, si eam quae se male presserat molem a se terrenae cogitationis repellit. Quia autem quaesitam mortem sicut thesaurum dicit, recte subjungit: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
quibusdã absconditũ ȩternę patriȩ
thesaurũ quȩrentibꝰ dicit. Non deserentẽ
collec tionem nr̃am sicut est consuetudi¬
nis quibusdam. sed consolantes: Et tanto
magis quanto uideriͣs ad propinquantẽ
diem. Laborantem qͥppe consolari est. pa¬
riter in labore ꝑsistere: quia subleuatio
laboris est. uisio conlaborantis.: Sicut cui
in itinere comes iungitur. uia quidem. nͦ
adtrahitur. sed tamen de societate comitis
labor itineris leuatur. Dum itaq paulus
consolantes se in labore querer&. adiunxit
dicens: tantomagis. qͣnto uideritis ad pro.¬
pinqͣntẽ diem. Ac si dicer&. Eo labor cres¬
cat: quo ipsa iam premia laboris ad ppin¬
quant. Clel ut si aꝑte dicat. Thesaurum
quęritis: sed eõ fodere ardentius debetis.
enĩ ꝑfecte mundo mori non possumꝰ. nisi
intra mentis nrae inuisibilia ã uisibilibus
abscondam᷑: recte hi qui mortificationẽ suã
appetunt. thesaurũ effodientib comparant᷑.

Expanded text:
quibusdam absconditum aeternae patriae quibusdam absconditum aeternae patriae thesaurum quaerentibus dicit: Non deserentes collectionem nostram, sicut est consuetudinis quibusdam, sed consolantes, et tanto magis, quanto videritis appropinquantem diem . Laborantem quippe consolari, est pariter in labore persistere, quia sublevatio laboris est visio collaborantis: sicut cum in itinere comes jungitur, via quidem non abstrahitur, sed tamen de societate comitis labor itineris leviatur. Dum itaque Paulus consolantes se in laboribus quaereret, adjunxit dicens: Tanto magis, quanto videritis appropinquantem diem. Ac si diceret: Eo labor crescat, quo ipsa jam praemia laboris appropinquant, velut si aperte dicat: Thesaurum quaeritis? sed eo fodere ardentius debetis, enim perfecte mori mundo non possumus, nisi intra mentis nostrae invisibilia a visibilibus abscondamur, recte ii qui mortificationem suam appetunt, thesaurum effodientibus comparantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ noctes quȩsiui quẽ diligit anima mea:
quesiui illũ & non inueni. Abscondit se
sponsus cum quęrit᷑. ut non inuentus ar¬
dentius querat᷑. Et differt᷑ quȩrens spon¬
sa ne inuentat: ut tarditate sua capatior
reddita. multiplicius quandoq inueniat
quod querebat. Unde beatꝰ iob cũ dicer&.
expectant mortem & non uenit: ut hoc
ipsum querentiũ desideriũ subtilius exple-¬
thesaurũ quęrunt. cũ fodere altius cȩ̨.¬
perint. ad laborem instancius in ardes¬
cunt : Quia quo se thesauro abscondito
iam iãq ad ꝓpinquare ȩstimant: eõ in
effqͥsione enirius laborant. Qui igitur
plene mortificationẽ suam appetunt.
quasi effodientes thesaurũ querunt: qͥa
qͣnto fiunt uiciniores ad finẽ. tanto se
ex hibent ardentiores inopere. Laboran.¬
do ergo non deficiunt. sed magis ad usũ
laboris crescunt: quia quo iam premia
ꝓpinquiora considerant. eõ in opere de¬
lectabilius exsudant. Unde bene paułꝰ.

Expanded text:
per noctes quaesivi quem diligit anima mea; per noctes quaesivi quem diligit anima mea; quaesivi illum, et non inveni . Abscondit se sponsus cum quaeritur, ut non inventus ardentius quaeratur; et differtur quaerens sponsa, ne inveniat, ut tarditate sua capacior reddita, multiplicius quandoque inveniat quod quaerebat. Unde beatus Job cum diceret: Exspectant mortem, et non venit, ut hoc ipsum quaerentium desiderium subtilius explerthesaurum quaerunt, cum fodere altius coeperint, ad laborem instantius inardescunt; quia quo se thesauro abscondito jam jamque appropinquare aestimant, eo in effossione enixius laborant. Qui igitur plene 142 mortificationem suam appetunt, quasi effodientes thesaurum quaerunt; quia quanto fiunt viciniores ad finem, tanto se exhibent ardentiores in opere. Laborando ergo non deficiunt, sed magis ad usum laboris crescunt; quia quo jam praemia propinquiora considerant, eo in opere delectabilius exsudant. Unde bene Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
infirmioribꝰ eiꝰ mens ꝑfecta ꝓficiat: & quo
se ipse inꝑfectum respicit. inde adhumi
trimenta tolerant. inde maiora lucra con-¬
uersis aliis reportant. Quia dum eis uaca¬
re ut appetunt non lic&e. rapere secum
alios quibus ad miscentur lib&. Eit ergo
mira dispent᷑ione pietatis: ut unde se des-¬
tructiores ȩstimant. inde locupletiores
ad cȩlestis patriȩ constructionẽ surgant.
Non nũquã uero idcirco ad concepta de¬
sideria minime ꝑueniunt: ut ipsa int̃ue¬
niente tarditate ad eadẽ desideria laxa-¬
to mentis sinu dilatentur . Et quȩ exte¬
nuari fortasse impleta poterant. magna
dispositione agitur. ut repulsa crescant.
Sic qͥppe mortificari appetunt. ut iam
ꝑfecte si liceat conditoris sui faciem con¬
tẽplent᷑. Sed eoꝵ desideriũ differtur
ut ꝓficiat. & tarditatis suȩ sinu nutrit᷑¬
ut crescat. Unde bene sponsa insponsi
sui specie anhelans clamat. In lectulo meo

Expanded text:
infirmioribus ejus mens perfecta proficiat, et quo infirmioribus ejus mens perfecta proficiat, et quo se ipse imperfectum respicit, inde ad humitrimenta tolerant, inde majora lucra, conversis aliis, reportant; quia dum eis vacare ut appetunt non licet, rapere secum alios, quibus admiscentur, libet. Fit ergo mira dispensatione pietatis ut unde se destructiores aesad coelestis patriae constructionem surgant. Nonnunquam vero idcirco ad concepta desideria minime perveniunt, ut ipsa interveniente tarditate, ad eadem desideria laxato mentis sinu dilatentur. Et quae extenuari fortasse impleta poterant, magna dispositione agitur ut repulsa crescant. Sic quippe mortificari appetunt ut jam perfecte, si liceat, conditoris sui faciem contemplentur; sed eorum desiderium differtur ut proficiat, et tarditatis suae sinu nutritut crescat. Unde bene sponsa in sponsi sui desiderio anhelans clamat: In lectulo meo
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Quia nisi ei qͣntulumcũq uiuerens.
hos adusum suũ ꝓcul dubio non amaret.
Mare enim uiua corpora in sem&ipso re-¬
tin&: nã mortua extra se protinus expel¬
care se funditus. at̃q ab om̃i uita głȩ te
poralis extinguere. Sed occultis sȩpe dei
iudiciis uel prȩesse in regimine uel occũ¬
pari iniunctis honoribꝰ cõpelluntur. atq
inter hȩc mortificationẽ plenissimã inde¬
sinenter expectant: Sed exspectata mors
non uenit. quia eoꝵ usus temporali głȩ
&iam nolens uiuit. Quã tamen prȩ diui-¬
no timore tolerant: & intus quidẽ seruanT
desideriũ pietatis. foris autẽ explent mi-¬
nisteriũ ordinis. quate̾nus nec aꝑfectione
ꝑ intencionẽ recedant. nec dispositioni con-¬
ditoris ꝑ suꝑbiã contradicant. Mira enĩ
diuinitatis pietate agitur.: cum is qͥ ꝑfecto
corde ad contẽplationẽ tendit. huma¬
nis ministerus occupat᷑: ut & multis

Expanded text:
tur; quia nisi ei quantulumcunque viverent, tur; quia nisi ei quantulumcunque viverent, hos ad usum suum procul dubio non amaret. Mare enim viva corpora in semetipso retinet; nam mortua extra se protinus expelcare se funditus, atque ab omni vita gloriae temporalis exstinguere; sed occultis saepe Dei judiciis vel praeesse in regimine, vel occupari injunctis honoribus compelluntur, atque inter haec mortificationem plenissimam indesinenter exspectant. Sed exspectata mors non venit, quia eorum usus temporali gloriae etiam nolens vivit, quam tamen pro divino timore tolerant. Et intus quidem servant desiderium pietatis, foris autem explent ministerium ordinis; quatenus nec a perfectione per intentionem recedant, nec dispositioni conditoris per superbiam contradicant. Mira enim divinitatis pietate agitur, cum is qui perfecto corde ad contemplationem tendit, humanis ministeriis occupatur; ut et multis
Abbreviated transcription (Latin):
qͥiam mundum non amat. sed tamen ab illo uel
non uolens amatur: & si ipse uelut mortuus
mundũ non uid&: hunc tamen mundus ad¬
huc non mortuus uid&. Si uͦ nec ipse in a¬
more mundũ retin&. nec rursum amundi
amore retinetur: uicissim sibi utriq extinc¬
ti sunt. Quiꝰ dum alter alterum non appe
tit. quasi mortuum mortuus non adtendit.
Quia gͥ pauł nec mundi głam querebat. nec amundi
gloria ipse querebat᷑: & se mundo. & mundũ sibi cru¬
cifixũ esse głatur. Quod quia multi appetuq̃.
sed tamen usq adculmen extinctionis om̃imͦ
non adsurgunt: recte gementes dicunt.
Quare data est misero lux: & uita his qͥ
in amaritudine animȩ sunt. Uita qͥppe
amaricatis datur : cum huius mundi gła tris.¬
tibꝰ gementibꝰq tribuit᷑. In qua nimirũ uita
pęna se ualidissimi timoris afficiunt: quia
& si ipsi mundũ non tenent. adhuc tamen
tales se esse metuunt. qui amundo tenean¬

Expanded text:
jam mundum non amat, sed tamen ab illo vel jam mundum non amat, sed tamen ab illo vel non volens amatur, etsi ipse velut mortuus mundum non videt, hunc tamen mundus adhuc non mortuus videt. Si vero nec ipse in amore mundum retinet, nec rursum a mundi amore retinetur, vicissim sibi utrique exstincti sunt; quia dum alter atit, quasi mortuum mortuus non attendit. Quia igitur Paulus nec mundi gloriam quaerebat, nec a mundi gloria ipse quaerebatur, et se mundo, et mundum sibi crucifixum esse gloriatur. Quod quia multi appetunt, sed tamen usque ad culmen exstinctionis 141 omni modo non assurgunt, recte gementes dicunt: Quare data est misero lux, et vita his qui in amaritudine animae sunt? Vita quippe amaricatis datur, cum hujus mundi gloria tristibus gementibusque tribuitur. In qua nimirum vita poena se validissimi timoris afficiunt, quia etsi ipsi mundum non tenent, adhuc tamen tales esse se metuunt, qui a mundo tenean
Abbreviated transcription (Latin):
teneant᷑. Et plerumq contingit. ut iam¬
homo mundum mente non teneat: sed tam̃
mundus hominẽ occupationib astringat.
Et ipse quidẽ mundo iam mortuus est. sed
ipsi mundus adhuc mortuus non est. Qua-¬
si enim uiuus adhuc mundus eum conspi¬
cit: dum alio intentũ in suis actionib
rapere contendit. Unde bene paulus cũ
& ipse scłm ꝑfecte despicer&. & talem se
factum uider&. quem iam hoc scłm concu¬
piscere om̃ino non poss&.: ruptis huiꝰ uitȩ
uinculis liber dicit. Michi mundus cru-¬
cifirus est: & ego mundo. Mundus qͥppe
ei crucifixus fuerat: quia hunc cordi suo
iam mor tuũ non amabat. Sed & seipsum mun-¬
do crucifixerat: quia talem se ei exhibere stu¬
duit. ut ab eo quasi mortuus concupisei non
poss&. Si enim uno in loco sint mortuus &
uiuens: & si mortuus uiuu non uid&. uuus
tamen mortuum uid&. Si uero utriq sint
mortui: alter alterum nequaquã uid&. Ita qͥdẽ

Expanded text:
teneantur. Et plerumque contingit ut teneantur. Et plerumque contingit ut homo mundum mente non teneat, sed tamen mundus hominem occupationibus astringat. Et ipse quidem mundo jam mortuus est, sed ipsi mundus adhuc mortuus non est. Quasi enim vicit, dum aliis intentum, suis actibus alio rapere contendit. Sed Apostolus cum et ipse saeculum perfecte despiceret, et talem se factum videret, qui jam ab hoc saeculo concupisci omnino non posset, ruptis hujus vitae vinculis, liber dicebat: Mihi mundus crucifixus est, et ego mundo. Mundus quippe ei crucifijam mortuum, non amabat. Sed et seipsum mundo crucifixerat, quia talem se ei exhibere studuit, ut ab eo quasi mortuus concupisci non posset. Si uno in loco sint mortuus et vivens, etsi mortuus vivum non videt, vivus tamen mortuum videt; si vero utrique sunt mortui, alter alterum nequaquam videt. Ita qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓiecti. adhuc inȩt̾nę patriȩ gaudiis non
sunt. De quoꝵ corde bene ꝑsalomonem
sdicit᷑. Cor qͦd nouit a maritudinẽ animȩ
suȩ: ingaudio illius non miscebit᷑ extra
neus. In amaritudine nãq sunt & corda
reꝓboꝵ. quia ipsis &iam prauis suis desi¬
deriis affligunt᷑: sed eandẽ amaritudinẽ
nesciunt. quia pensare qͦd tolerant spon¬
te sua excȩcati non possunt. At contra
cor bonoꝵ amaritudinẽ suã nouit: quia
erũpnã exiliĩ qua ꝓiectũ laceratur intel¬
ligit : & quã sint tranquilla quae
ꝑdidit. quã confusa in quib cecidit sentit.
Sed hoc amaricatũ cor ad gaudium suũ
qͣndoq reducit᷑. atq in eius gaudio extrane.¬
us non miscetur : quia is qui nunc ab hoc
clusus tunc ab illa intima eius sollempnita¬
te remanebit. Hi itaq qui inamaritudi.¬
ne animȩ sunt. mori mundo funditus
concupiscunt: ut sicut in scło ipsi nil ap.¬
petunt. itaiam ascło nulla obligatione

Expanded text:
projecti, adhuc in aeternae patriae gaudiis non projecti, adhuc in aeternae patriae gaudiis non sunt. De quorum corde bene per Salomonem dicitur: « Cor quod novit amaritudinem animae suae, in gaudio illius non miscebitur exneus . In amaritudine namque sunt et corda reproborum, quia ipsis etiam pravis suis desideriis affliguntur; sed eamdem amaritudinem nesciunt, quia pensare quod tolerant, sponte sua excaecati non possunt. At contra cor bonorum amaritudinem suam novit, quia aerumnam exsilii, in qua projectum laceratur, intelligit; et quam sint tranquilla quae perdidit, quam confusa in quibus cecidit, sentit. Sed hoc amaricatum quandoque reducetur, atque in ejus gaudio extraneus non miscebitur, quia is, qui nunc ab hoc ejicit, exclusus tunc ab illa intima ejus solemnitate remanebit. Hi itaque qui in amaritudine animae sunt, mori mundo funditus concupiscunt, ut sicut in saeculo ipsi nihil appetunt, ita jam a saeculo nulla obligatione
Abbreviated transcription (Latin):
peregrinatione miseros agnoscunt: clarita¬
tẽ transitoriȩ ꝓsperitatis accipiunt : Et
cum ualde defleant quia tarde ad patriã
redeunt: tolerare insuꝑ honoris onera cõ¬
pellunt᷑: amor eos ȩternoꝵ conterit. & gła
de temporalibus arrid&. Qui dũ cogitañ
que sint quȩ in infimis tenent. & quȩ sint
quȩ de sublimibꝰ non uident. quȩ sit̃ quȩ se in
terra fulciunt. quȩ autẽ de cȩlestibꝰ ꝑdi¬
derunt: ꝓsperitatis suȩ merore mordentur.
Quia & si uident nequaquã se ab ea funditꝰ
opprimi. pensant tamen sollicite cogitationẽ
suã in amore dñĩ & in eius dispensatione
partiri. Unde bene cum dicit. quare data
est misero lux ꝓtimis adiungit. Et uita¬
HIS OUI IN AMARITUDINE ANIME SUNT
Inamaritudine qͥppe animȩ sunt om̃s elec¬
ti : quia uel punire flendo non desinunł
quȩ deliquerunt: uel graui se merore af-¬
ficiunt. quia longe huc a facie conditoris

Expanded text:
peregrinatione miseros agnoscunt, claritaperegrinatione miseros agnoscunt, claritatem transitoriae prosperitatis accipiunt. Et cum valde defleant quia tarde ad patriam redeunt, tolerare insuper honoris onera compelluntur. Amor eos aeternorum conterit, et gloria de temporalibus arridet. Qui dum cogitant 140 quae sint quae in infimis tenent, et quae sint quae de sublimibus non vident; quae sint quae in terra fulciunt, quae autem de coelestibus perdiderunt, prosperitatis suae moerore mordentur; quia etsi vident nequaquam se ab ea funditus opprimi, pensant tamen sollicite cogitationem suam in amore Domini et in ejus dispensatione partiri. Unde bene cum dicit: Quare data est misero lux? protinus adjungit: CAPUThis qui in amaritudine animae sunt? - In amaritudine quippe animae sunt omnes electi, quia punire flendo non desinunt quae deliquerunt, vel gravi se moerore afficiunt, quia longe huc a facie Conditoris
Abbreviated transcription (Latin):
liber a dño suo: ilico adiunxit. Quare¬
data ESt Misero lux. Inscriptura sacra
non numquã lucis appellatione ꝓsperitas:
noctis autẽ nomine huiꝰ mundi ad¬
uersitas designatur. Unde & ꝑ psalmistã
dicit᷑: sicut tenebrȩ eius ita & lumen eiꝰ.
Quia enĩ scĩ uiri ita ꝓsperitatẽ scłi des¬
picientes calcant. sicut & aduersitatem eius
calcantes tolerant: ꝑ magnã mentis celsi¬
tudinẽ mundi sibi & aduersa & psꝑa
substernentes dicunt: sicut tenebre eius
ita & lumen eiꝰ. Ac si aꝑcius dicant. Sicut
intentionis nr̃ȩ fortitudinem eiꝰ tristia non
prȩmunt: ita hanc nec blanda corrũpunt.
Sed qͥa hȩc ut diximꝰ bonoꝵ mentẽ & iam
cũ non subleuant ꝑturbant sc̃i uiri qui se
in huiꝰ exilĩ erumna miseros agnoscunt.
clarescere in eius ꝓsperitate refugiunt.
Unde bene nc̃ dicitur. Quare data est
misero lux. Lux enim miseris datur. qͣndo
hi qui sublimia contẽplantes. esse se in hac

Expanded text:
liber a doliber a dodata est misero lux? - In Scriptura sacra nonnunquam lucis appellatione prosperitas, noctis autem nomine adversitas designatur. Unde et per Psalmistam dicitur: « Sicut tenebrae ejus, ita ancti viri ita prosperitatem saeculi despicientes calcant, sicut et adversitatem ejus calcantes tolerant. Per magnam denique mentis celsitudinem mundi sibi et adversa et prospera substernentes dicunt: Sicut tenebrae ejus, ita et lumen ejus . Ac si apertius dicant: Siintentionis nostrae fortitudinem ejus tristia non premunt, ita hanc nec blanda corrumpunt. Sed quia haec, ut diximus, bonorum mentem etiam cum non sublevant, perturbant, sancti viri, qui se in hujus exsilii aerumna miseros cognoscunt, clarescere in ejus prosperitate refugiunt. Unde bene nunc dicitur: Quare data est misero lux? Lux enim miseris datur, quando ii qui sublimia contemplantes, esse se in hac
Abbreviated transcription (Latin):
cũ homo exterius premitur: ad concupiscenda
quȩ intus st̃ liberior relaxatur. Per illã uͦ
animꝰ dum multis parere cogitur: adeside¬
rii sui cursu retinetur. Unde fit: ut scĩ
uiri magis in hoc mundo ꝓsꝑa. quã aduer¬
sa formident. Sciunt ñaq quia mens dũ
blanda occupatione p̃mitur: aliquando li¬
bens ad exteriora diriuat᷑. Sciunt quia sepe
sic hanc clandestina cogitatio decipit. ut
quomͦ ꝑ mutetur ignor&. Pensant autẽ quȩ
sint ȩterna bona quȩ cupiunt: & cognoscunt
quam nichil sit omne quod blandum tem¬
poraliter arrid&. Cunctaq huius mundi
ꝓsꝑa mens eoꝵ eõ ȩgretolerat. quo suꝑ-¬
nȩ felicitatis est amore sauciata. Tantõq
magis in presentis dulcedinis asꝑnatione eri-¬
gitur. qͣnto hanc conspicit quia furtiue sibi
inet̾nȩ głȩ despectu blanditur. Unde beatꝰ
iob cum suꝑnã requiem contẽplatꝰ dice¬
r&. paruus & magnus ibi sunt: & seruus

Expanded text:
cum homo exterius premitur, ad concupiscenda cum homo exterius premitur, ad concupiscenda quae intus sunt, liberius relaxatur. Per illam vero animus, dum multis parere cogitur, a desiderii sui cursu retinetur. Unde fit ut sancti viri magis in hoc mundo prospera quam adversa formident. Sciunt namque quia mens dum blanda occupatione premitur, aliquando libens ad exteriora derivatur. Sciunt quia saepe sic hanc clandestina cogitatio decipit, ut quomodo permutetur ignoret. Pensant autem quae sint aeterna bona quae cupiunt, et cognoscunt quam nihil sit omne quod blandum temporaliter arridet; cunctaque hujus mundi prospera mens eorum eo aegre tolerat, quo supernae felicitatis est amore sauciata, tantoque magis in praesentis dulcedinis aspernatione erigitur, quanto hanc conspicit, quia furtive sibi in aeternae gloriae despectu blanditur. Unde beatus Job cum supernam requiem contemplatus diceret: Parvus et magnus ibi sunt, et servus
Abbreviated transcription (Latin):
Quia gͦ inter diuina iudicia graui incer¬
titudinis suȩ caligine humana mens premi¬
tur: scĩ uiri cũ sibi suppetere ꝓsꝑa huius
mundi conspiciunt: pauida suspitione
turbantur. Timent enĩ ne hic laborũ suoꝵ
fructus recipiant: timent ne qͦd diuina ius-¬
ticia latens in eis uulnis aspiciat: & exterio¬
ribꝰ eos muneribꝰ cumulans. ab intimis repel¬
lat. Cũ uͦ taciti cogitant. qͦd nec bona agant̃.
nisi ut soli dño placeant. nec in ipsa affluen-¬
cia suȩ ꝓsperitatis exultant: minus quidẽ
de ꝓsperis occulta contra se iudicia metu¬
unt᷑. sed tamen eadem ꝓsꝑa quia se ab inti.¬
ma intentione prepediunt ȩgreferunt &
moleste p̾sentis uitȩ blandimenta tolerant.
quia ꝑ hȩc se ut cumq tardari in interno
desiderio non ignorant. Plus enĩ in hoc mun. ͦ¬
do honor. quam despectio occupat: & ma¬
gis ꝓsperitatis sublimitas. quã necessitatis
ad uersitas grauat. Per hanc ñaq non nũquã

Expanded text:
Quia ergo inter divina judicia gravi incerQuia ergo inter divina judicia gravi incertitudinis suae caligine humana mens premitur, sancti viri cum sibi suppetere prospera hujus mundi conspiciunt, pavida suspicione turbantur. Timent enim ne hic laborum suorum fructus recipiant; timent ne quod divina justitia latens in eis vulnus aspiciat, et exterioribus eos muneribus cumulans, ab intimis repellat. Cum vero taciti cogitant quod nec bona agunt, nisi ut soli Domino placeant, nec in ipsa affluentia suae prosperitatis exsultant, minus quidem de prosperis occulta contra se judicia metuunt, sed tamen eadem prospera, quia se ab intima intentione praepediunt, aegre ferunt; et moleste praesentis vitae blandimenta tolerant, quia per haec se utcunque tardari in interno desiderio non ignorant. Plus enim in hoc mundo honor quam despectio occupat, et magis prosperitatis sublimitas quam necessitatis dversitas gravat. Per hanc namque nonnunquam
Abbreviated transcription (Latin):
Na IYDiCIA. CUR
IN Hac Uita Non¬
NUMOUAM BONIS
Malt sit. malis
BENE.TUNC OCCUL¬
tiora synt cymr
ET BONIS HIC BENE EST ET MALIS MalE. Nã
cum bonis male est. malis bene. hoc fortasse
deprehendit᷑. quia & boni si qua deliguert̃
hic recipiunt. ut ab ȩterna plenius dãpnati¬
one liberentur. Et mali bona quȩ pro hac
uita faciunt hic inueniunt: ut ad sola in
posterũ tormenta ꝑtrahant᷑. Unde & arden¬
ti in inferno diuiti dicitur: memento fili
quia recepisti bona inuita tua & lazarus
similiter mala. At cum bonis hic bene est
& malis male: incertum ualde fit. utrũ boni
idcirco bona accipiant. ut ꝓuocati ad aliqͥd
melius crescant: an iusto latentiq iuditio
hic suoꝵ operum remunerationẽ ꝑcipiant.
ut a premiis uitȩ sequentis inanescant. &
utrũ malos idcirco aduersa feriant. ut ab
ȩternis suppliciis corrigencia defendant. an
hic eoꝵ pęna incipiat: ut qͣndoq complen¬
da. eos adultima gehennȩ tormenta ꝑducat.

Expanded text:
na judicia, cur in hac vita nonnunquam bonis male sit, malis bene: tunc occultiora sunt, cum et bonis hic bene est, et malis male. Nam cum bonis male est, malis bene, hoc fortasse deprehenditur: quia et boni, si qua deliquerunt, hic recipiunt, ut ab aeterna plenius damnatione liberentur: et mali bona, quae pro hac vita faciunt, hic inveniunt, ut ad sola in posterum tormenta pertrahantur. Unde et ardenti in inferno diviti dicitur: Memento, fili, quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala. At cum bonis hic bene est, et malis male, incertum valde fit, utrum idcirco bona accipiant, ut provocati ad aliquid melius crescant; an justo latentique judicio hic suorum operum remunerationem percipiant, ut a praemiis vitae sequentis inanescant; et utrum malos idcirco adversa feriant, ut ab aeternis suppliciis corrigentia defendant; an hic eorum poena incipiat, ut quandoque complenda eos ad ultima gehennae 139 tormenta perducat.
Abbreviated transcription (Latin):
sub iacebant erigunt: apte subiungitur.
& eos qui oppressi fuerant releuans. Non¬
nulli enĩ suꝑno inlustrati munere. aspici¬
unt in qͣntas peccatoꝵ suoꝵ turpitudines
iacent. Fac toꝵ maculas lacrimis lauant.¬
& subse post modũ carnis suȩ motꝰ depri¬
munt. a qͥb ante p̃mebant᷑. Qͦđ nimirũ

Expanded text:
subjacebant erigunt, apte subjungitur: subjacebant erigunt, apte subjungitur: Et eos qui oppressi fuerant, relevans. Nonnulli enim superno illustrati munere, aspiciunt in quanta peccatorum suorum turpitudine jacent, factorum maculas lacrymis lavant, et sub se postmodum carnis suae motus deprimunt, a quibus ante premebantur. 377 27.
Abbreviated transcription (Latin):
corporis punire sanciebat. Sed postquã
redẽptor nrͣ asperitatem legalis sanctionis
ꝑ mansuetudinem temperauit: non ĩa pro
culpa mortẽ carnis inferre constituit. sed
in lucem ꝓcul dubio umbrã mortis ꝓduxit.
Ista & enĩ mors inqua caro separatur ab ani¬
ma: umbra illius mortis est inqua anima
separat᷑ a. dõ. In luce gͦ umbra mortis ꝓdu¬
citur. cũ intellecta morte sp̃s. mors carnis
test. Principes enĩ .ñ in merito uocant᷑. qui
magniͦ consilii iudicio suis semꝑ cogitatio¬
nib principantur: om̃sq stultos motꝰ potes¬
tate sapientiȩ cõprimunt. Sed sepe contin¬
git ut inocculto animꝰ de ipsa sapientia sua¬
in elationis fastu subleuetur. Etͣ sub eis
uitiis corruat. de quib se uictorẽ fuisse
gaudebat. Recte gͦ dicit᷑: effundit despec¬
tionẽ suꝑ principes. Sed quia non nũqũa
hi qui iacere in uiciis uident᷑. ad penitentiȩ
lamentũ currunt. seq contͣ culpas quibus

Expanded text:
corporis puniri sanciebat. Sed postquam corporis puniri sanciebat. Sed postquam Redemptor noster asperitatem legalis sanctionis per mansuetudinem temperavit, nec jam pro culpa mortem carnis inferri constituit, sed In luce procul dubio umbram mortis produxit. Ista etenim mors in qua caro separatur ab anima; umbra illius mortis est, in qua anima separatur a Deo. In luce ergo umbra mortis producitur, cum intellecta morte spiritus mors carnis test. Principes etenim non immerito vocantur qui magno consilii judicio suis cogitationibus semper principantur, omnesque stultos motus potestate sapientiae comprimunt. Sed saepe contingit ut in occulto animus de ipsa sua sapientia in elationis fastum sublevetur, et sub eis vitiis corruat, de quibus se victorem fuisse gaudebat. Recte ergo dicitur: Effundit despectionem super principes. Sed quia nonnunquam hi qui in vitiis jacere videntur ad poenitentiae lamenta currunt, seque contra culpas quibus
Abbreviated transcription (Latin):
linquit᷑. prius ab ea uirtutũ dona quȩ
ad manifestationẽ sp̃s data sunt. & post¬
modũ spei fidȩi atq caritatis fundam̃ta
destruunt᷑. Quȩ cuncta dñs aꝑfidis abla¬
ta gentilitati tribuit: atq ex his quȩ in.¬
fidelib abstulit. m̃tes fideliũ ornauit.
Unde & scriptũ est. Ꝙ species domꝰ diui¬
dere spolia. Cũ enĩ uirtutũ spolia a iudei
abstulit: domui cordis gentiliũ quã ꝑ fidẽ
in habitare dignatꝰ est. fpeciem donoꝵ dedit.
mystica de occultis ꝓpħarum uerbis a cre¬
dentibꝰ agnoscuntur. quid aliud quã ꝓfunda
de tenebris reuelantur.  Vnde ipsa quoq
ueritas discipulis inparabolis loquens. ait.
Qđ dico uobis intenebris: dicite in lumine.
Cũ enĩ misticos allegoriarũ nodos ꝑ expla¬
nationẽ soluimꝰ : in lumine dicimꝰ qͦd inte¬
nebris audimus. Umbra autẽ mortis est le.¬
gis duritia : quȩ unũquẽq peccatorẽ morte

Expanded text:
linquitur, prius ab ea virtutum dona quae linquitur, prius ab ea virtutum dona quae ad manifestationem spiritus data sunt, et postmodum spei, fidei, atque charitatis fundamenta destruantur, quae cuncta Dominus, a perfidis ablata, gentilitati tribuit, atque ex his, quae infidelibus abstulit, mentes fidelium ornavit. Unde et scriptum est: Speciei dom 13. Cum enim virtutum spolia a Judaeis abstulit, domui cordis gentilium, quam per fidem inhabitare dignatus est, speciem donorum deditmystica de occultis prophetarum verbis a credentibus agnoscuntur, quid aliud quam profunda de tenebris revelantur? Unde ipsa quoque Veritas discipulis in parabolis loquens, ait: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine . Cum enim mysticos allegoriarum nodos per explanationem solvimus, in lumine dicimus quod in tenebris audivimus. Umbra autem mortis erat legis duritia, quae unumquemque peccantem morte
Abbreviated transcription (Latin):
tate leuati sunt. Hunc uͦ hifrahelitarum
casũ : longeante hieremias intuens ait.
Factꝰ est dñs uelut inimicꝰ. p̃cipitauit
tiones eiꝰ. Mȩnia autẽ in urbis ornamento
sunt: munitiones uͦ indefensionẽ. Et
alia st̃ dona quȩ nos muniunt : alia quȩ
ornant. Propħiȩ qͥppe doctrina. genera
linguarũ. curationũ uirtꝰ: qͦsi quȩdã mȩ¬
nia mentis st̃. Quȩ & siqͥsq non habeat.
stare munitꝰ ꝑfidem & iusticiã potest.
quãuis ornatꝰ uirtutũ altitudine minime
esse uideatur. Spes uͦ fides & caritas non
nr̃a mȩnia. sed munitiones st̃. Quę
si habere neglegimus. hostilib insidiis
patemus. De iudea gͦ quia ꝓphetiam
atq doctrinã. uł miraculoꝵ signa abstu¬
atq caritatẽ ꝓpt̃ eiꝰ duriciã auferre ꝑ¬
misit. munitiones eiꝰ dissipare studu¬
it. Rectus uͦ ordo seruatus est. ut pͥus
mȩnia. & post munitiones dissipate di¬
cerentur. Quia cũ peccatrix anima re-¬

Expanded text:
tatem levati sunt. Hunc vero Israelitarum tatem levati sunt. Hunc vero Israelitarum casum longe ante Jeremias intuens ait: Factus est Dominus velut inimicus, praecipitavit tiones ejus . Moenia in urbibus pro ornamento sunt, munitiones vero in defensionem; quia et alia sunt dona quae nos muniunt, alia quae ornant. Prophetiae quippe, doctrina, genera linguarum, curationum virtus, quasi quaedam mentis moenia sunt; quae si quisque non habeat, stare munitus per fidem et justitiam potest, quamvis ornatus virtutum altitudine minime esse videatur. Spes vero, fides, et charitas non nostra moenia, sed munitiones sunt; quae si habere negligimus, hostium insidiis patemus. De Judaea ergo quia prophetiam et doctrinam, vel miraculorum signa abstuet charitatem propter ejus duritiam auferre permisit, munitiones eit. Rectus vero ordo servatus est, ut prius moenia et post munitiones dissipatae dicerentur: quia cum peccatrix anima re
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd p̃dicauerunt parentes. Sin uͦ senes
eosdẽ quoq iudȩos accipimꝰ. qui suaden-
te ꝑfidia ueritatis uerbo contraare
conati st̃. doctrina senũ ablata est. post¬
quã hanc ȩccła ex gentib uidelice ui¬
uencula accepit. quȩ ꝑpsalmistã dicit.
suꝑ seniores intellexi. Quia quã oꝑando
tenuit. qualit̾ suꝑ seniores intellexerit
ostendit dum ꝓtinus subdit dicens: quia
mandata tua quesiui. Quia enĩ studuit
oꝑando implere qđ didicit: accepit intel¬
ligere. qͦđ docer&. Unde adhuc apte
RE lt uans. Cũ enĩ iudeoꝵ popłs in legis
mandato ꝑ maner&. & cuncta gentilitas
nulla di p̃cepta cognoscer& illi ꝑfidẽ
principari uidebant᷑. & isti inꝑfundo
pressi iacuert̃ ꝑ infidelitatẽ. Sed cũ incar¬
nationis dominicȩ mysteriũ iudȩa nega¬
uit. gentilitas credidit: & pͥncipes indespec¬
tionẽ cȩciderunt. & hii qui oppressi in
culpa ꝑfidiȩ fuerant. in uere fidei liber¬

Expanded text:
quod praedicaverunt patres. Sin vero senes quod praedicaverunt patres. Sin vero senes eosdem quoque Judaeos accipimus, qui, suadente perfidia, Veritatis verbo contraire conati sunt, doctrina senum ablata est postquam hanc Ecclesia ex gentibus videlicet juvencula accepit, quae per Psalmistam dicit: Super seniores intellexi . Quam quia operando tenuit, qualiter super seniores intellexerit ostendit, dum protinus subdit, dicens: Quia mandata tua exquisivi. Quia enim studuit operando implere quod didicit, accepit intelligere quod doceret. Unde adhuc apte erecti. --Cum enim Judaeorum populus in legis mandato permaneret, et cuncta gentilitas nulla Dei praecepta cognosceret, et illi per fidem principari videbantur, et isti in profundo pressi jacuerunt per infidelitatem. Sed cum incarnationis Dominicae mysterium Judaea negavit, gentilitas credidit, et principes in despectionem ceciderunt, et hi qui oppressi in culpa perfidiae fuerant in verae fidei liber
Abbreviated transcription (Latin):
mala. Hinc &iam iohannes ait. Ipsi de mun¬
do funt: iđo de mundo locunt᷑. Bene gͦ dicit᷑.
cõmutans labiũ ueraciũ. & doc trinã senũ
auferens. Quia hi qͥ prius cęlestia p̃dican¬
do ueraces erant: dum tẽporalia diligenteᷤ
ad terrena corruunt. labium ueracium
cõmutat᷑. Et senum doc trina tollit᷑: quia¬
ad fructũ uoluntatis teneant. non ad usũ
laboris. Qđ tam̃ aꝑtius de iudeis ual&
intelligi: qui ante incarnationẽ dñi uera¬
ces fuerunt. qͥ hunc uentur ũ esse credide¬
runt atq nuntiauert̃: sed postquã in
carne apparuit. hunc esse negauerunt.
Labiũ itaq ueratium mutatum est.
qͥa quẽ uenturũ cdixert̃. negauerunt p̃¬
sentẽ. Q doctrina senũ ablata est: quia
nequaquã ea credendo secuti sunt. quȩ
&iã helia ueniente ꝓmittit᷑: qͦđ redu¬
cat corda filioꝵ ad patres eoꝵ. Et doctri¬
na senũ quȩ nunc aiudeoꝵ corde ablata
est. tunc miserante dño redeat: quando
hoc de dño intelligere cȩperint filiĩ.

Expanded text:
de mundo sunt, ideo de mundo loquuntur. Bene ergo dicitur: Commutans labium veracium, et doctrinam senum auferens , quia hi qui prius coelestia praedicando veraces erant, dum temporalia diligentes, ad terrena corruunt, labium veracium commutatad fructum voluptatis teneant, non ad usum laboris. Quod tamen apertius de Judaeis valet intelligi, qui ante incarnationem Domini veraces fuerunt, quia hunc venturum esse crediderunt atque nuntiaverunt. Sed postquam in carne apparuit, hunc esse negaverunt. Labium itaque veracium mutatum est, quia quem venturum dixerant, negaverunt praesentem, et doctrina senum ablata est, quia nequaquam . Elia veniente, promittitur quod reducat corda filiorum ad patres eorum. Ut doctrina quae nunc a Judaeorum corde ablata est tunc, miserante Domino, redeat, quando hoc de Domino intelligere coepe
Abbreviated transcription (Latin):
tis posuit: Et qͥa cybũ comedit uetitũ. statꝰ
sui ꝓtinꝰ inuenit defectũ. Quã tam̾ muta¬
bilitatẽ non solum exterius. sed interius qͦq
homo patitur: dũ admeliora exurgere oꝑa¬
conat᷑. Alens & enĩ mutabilitatis sue ponde.¬
re ad aliud seꝑ impellit᷑ quã est. Et nisi
in statu suo arta custodię. disciplina teneat᷑.
sẽꝑ in deteriora delabitur. Quȩ enĩ sẽꝑ
stantẽ deseruit: statũ quę habere potuit
amisit. Unde & nunc cũ ad meliora nitit᷑:
qͣsi contra ictũ fluminis conatur. Cũ ẽ
ab intentione ascendendi resoluit᷑: sine labore
reducit᷑ ad ima. Quia enĩ in ascensu labor est.
in discensu otiũ: intraturos ꝑ angustã
portã dñs ammon& dicens. Contendite int̾re
ꝑ angustã portam. Dic turꝰ qͥppe angustȩ por¬
tȩ introitũ. ꝑ remisit contendite: Quia nͥ
m̃tis contentio fuerit. unda mundi non
uincit᷑: ꝑ quã anima semꝑ adima reuocat᷑.¬

Expanded text:
tis posuit; et quia cibum comedit vetitum, status tis posuit; et quia cibum comedit vetitum, status sui protinus invenit defectum. Quam tamen mutabilitatem non solum exterius, sed interius quoque homo patitur, dum ad meliora opera exsurgere conatur. Mens etenim mutabilitatis suae pondere ad aliud semper impellitur quam est, et nisi in statu suo arcta custodiae disciplina teneatur, semper in deteriora dilabitur. Quae enim semper stantem deseruit, statum quem habere potuit amisit. Unde nunc cum aquasi contra ictum fluminis conatur: cum vero ab intentione ascendendi resolvitur, sine labore reducitur ad ima. Quia enim in ascensu laborem, in descensu otium, intraturos per angustam portam Dominus admonet, dicens: Contendite intrare per angustam portam . Dicturus quippe angustae portae introitum, praemisit, contendite: quia nisi mentis contentio ferveat, unda mundi non vincitur per quam anima semper ad ima vocat
Abbreviated transcription (Latin):
lorẽ cordis ꝑdidit. & insolo iniquitatis suae
frigore ꝑmansit. Quia iuxta ueritatis uo-¬
cẽ habundabit iniquitas. & refrigescae cari¬
tas multoꝵ. Qui igit᷑ in amore dđi calorem
cordis non hab&. nec tamen uitã quã dili-¬
git ten&: scilic& uelut umbra fugit. Un¬
de recte quoq de illo scriptum est: qͥa secu¬
pueritiam. pueritia ad ad olescentiã. adoles¬
centia ad iuuentutẽ. iuuentꝰ ad senec tutẽ.
senectus transit ad mortẽ : incursu uitae
pͣsentis. ipsis suis augm̃tis ad de trimenta
impellit᷑: Et inde semꝑ deficit. unde ꝓfice¬
re inspaciũ uitȩ credit. Fixũ & enĩ statum
hic habere . ñ. possumꝰ. ubi transituri ueni¬
mꝰatq hoc ipsum nrm̃ uiuere. cotidie
a uita transire est. Quẽ uidelic& lapsum
pͥmꝰ homo ante culpã habere non potuit:
qͥa tẽpora eo stante transi bant. Sed pꝰquã
deliquit. in quodã se qͦsi lubrico temporalita¬

Expanded text:
lorem cordis perdidit, et in solo iniquitatis suae lorem cordis perdidit, et in solo iniquitatis suae frigore remansit? Quia juxta Veritatis vocem: Abundabit iniquitas, et refrigescet charitas multorum . Qui igitur in amore Dei cordis calorem non habet, nec tamen vitam quam diligit tenet, scilicet velut umbra fugit. Unde recte quoque de illo scriptum est: Quia secupueritiam, pueritia ad adolescentiam, adolescentia ad juventutem, juventus ad senectutem, senectus transit ad mortem, in cursu vitae praesentis ipsis suis augmentis ad detrimenta impellitur; et inde semper deficit, unde se proficere in spatium vitae credit. Fixum etenim statum hic habere non possumus, ubi transituri venimus: atque hoc ipsum nostrum vivere, quotidie a vita transire est. Quem videlicet lapsum primus homo ante culpam habere non potuit, quia tempora, eo stante, transibant. Sed postquam deliquit, in quodam se quasi lubrico temporalita
Abbreviated transcription (Latin):
ET NTOUAM IN EODEM STaTU PERMANET
Quasi flos enĩ egredit᷑: qͥa nit& in carnȩ
Sed conterit᷑. quia redigitur inputredinẽ.
Quid enĩ sunt nati homines in mundo. nͥ
qͥdam flores ĩ campo.  Tendamꝰ oculos cor-¬
dis in hanc latitudine̾ mundi p̾sentiᷤ : & eoce
in carne: flos infeno est. Unde bene ꝑpsil¬
mistã dr̃. Hom̃o sic̃ fenũ dieseiꝰ: & sicut
flos agri ita flor &. Isaias quoq ait. Om̃is
caro fenũ : & om̃is gła eius sic̃ flos agri
Homo enĩ more floris ꝓcedit ex occulto. &
subito appar& inpublicor Qui statĩ ex pub¬
lico. ꝑ mortẽ retrahit᷑ ad occultũ. Carnis noᷤ
uiriditas ostendit: sed ariditas pulueris
ab aspectib retrahit. Quasi flos apparebamꝰ qͥ ñ
eramꝰ: quasi flos arescimꝰ. qͥ tẽporalit̃ appareba¬
umbra. & numquã in eodem statu ꝑman&.
cursus uitȩ hominis umbrȩ potuis quã soli
cõparatur: nisi qͥa amisso amore conditoris ca¬

Expanded text:
et nunquam in eodem statu permanet. et nunquam in eodem statu permanet. - Quasi flos enim egreditur, quia nitet in carne, sed conteritur, quia redigitur in putredinem. Quid enim sunt nati hominquidam flores in campo? Tendamus oculos cordis in hanc latitudinem mundi praesentis, et ecc Vita itaque in carne, flos in feno est. Unde bene per Psalmistam dicitur: Homo, sicut fenum dies ejus; et sicut flos agri, ita florebit . Isaias quoque ait: Omnis caro fenum, et omnis gloria ejus sicut flos agri . Homo etenim more floris procedit ex occulto, et subito apparet in publico, qui statim ex publico per mortem retrahitur ad occultum. Carnis nos viriditas ostendit, sed ariditas pulveris ab aspectibus retrahit. Quasi flos apparuimus, qui non eramus; quasi flos arescimus, qui temporaliter apparebaumbra, et nunquam in eodem statu permanet. cursus vitae hominis umbrae potius quam soli comparatur, nisi quia, amisso amore conditoris, ca
Abbreviated transcription (Latin):
re reparatur: & tam̃ reparata sẽꝑ indu-¬
bio est. Qͥđ hoc aliud: quã mortalis uite
miseria est. Qđ amamꝰ amicos. suspecti ne
offendi ualeant. formidamꝰ amicos. atq se¬
curi de eis ñ sumꝰ. utiq qͦs formidamꝰ. Quod
plerũq inimicis sic fident̃ qͣsi amicis lo¬
multũ nos fortasse diligentiũ. qͣsi uerba
suscipimꝰ inimicoꝵ. Et qͥ falli nũqu̾a uel
fallere uolumꝰ. ex cautela nr̃a grauius er-¬
ramꝰ. Quid itaq hoc. nisi humanȩ uitae
miseria est. Qͦđ amissa cȩlesti patria re-¬
pulsus homo delectat᷑ exilio: grauat᷑ curis.
& tam̃ cogitare dissimulat quã graue sit. qͥa
multa cogitant᷑. Qđ pͥuatꝰ est interno lu-¬
mine. & tamen in hac uita diu uult ꝑpeti
cȩcitatẽ suam. Quid hoc aliud. quã de pęna
nr̃a nata miseria est.Sed qũauis diu hic
stare desider&. ipso tamen cursu mortalis¬
subiungit. Qui auasi Elos tortoitur
tt conteuitrr et fyoit ueloo uorora:

Expanded text:
re reparatur, et tamen reparata semper in dure reparatur, et tamen reparata semper in dubio est. Quid hoc aliud quam mortalis vitae miseria est? quod amamus amicos suspecti, ne offendi valeant; formidamus inimicos, atque securi de eis non sumus utique quos formidamus, quod plerumque inimicis sic fidenter quasi amicis lomultum nos fortasse diligentium quasi verba suscipimus inimicorum; et qui falli nunquam vel fallere volumus, ex cautela nostra gravius erramus. Quid itaque hoc, nisi humanae vitae miseria est? quod amissa coelesti patria repulsus homo delectatur exsilio, gravatur curis, et tamen cogitare dissimulat quam grave sit, quia multa cogitantur, quod mine, et tamen in hac vita diu vult perpeti caecitatem suam; quid hoc aliud quam de poena nostra nata miseria est? Sed quamvis diu hic stare desideret, ipso tamen cursu vitae mortalisS. 2. Qui quasi flos egreditur, et conteritur, et fugit velut umbra,