comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
potum dedi nõ escam. Carnalib quippe animiᷤ
nec alta de celestib. nec terrena ꝯuenit p̾dicare.
s mediocriter. ut inicia corum moresq desiderãt
edoceri. Coruus dũ suos pallos uid̾it albi coloris.
nulł eos cibis alit s cm̃dem attendit donͭͨ pateruo
colore iugͥescant et sic illos freq̃nti cibo reficiat.
Ita ecclesie doctor streniuis nͥ eos quos docet uid̾it
ad suam similitudinem pnĩe confessione ngͣsc̾e.
et nitore scłari deposito lamentatõnis hĩtum de
pectati recordatione induere: ut pote ad huc exce¬
dũ audita non capunt. prius incipiant cõ¬
cempn̾e qmͣ uenerari mandata celestia. Alit̃ ÷
agend̾̃ erga eos qui nr̃o ꝯmittuntur reginũ
si offendunt atq alicer cum hiis qͥ nob̾ ꝯmissi
non sunt. qr si iusti sunt uenerandi sunt. Si uͦ
delin quũt. prosola caritate ut locus est coru¬
piendi sunt. Non tñ cum seueritate ue hii qͥ

Expanded text:
potum dedi, non escam . Carnalibus quippe animis, potum dedi, non escam . Carnalibus quippe animis, nec alta nimis de coelestibus, nec terrena convenit praedicare: sed mediocriter, ut initia eorum moresque desiderant, edoceri. Corvus dum suos pullos viderit albi coloris, nullis eos cibis alit: sed tantumdem attendit, donec paterno colore nigrescant, et sic illos frequenti cibo reficit. Ita et Ecclesiae doctor strenuus, nisi eos quos docet viderit ad suam similitudinem poenitentiae confessione nigrescere, et nitore saeculari deposito, lamentationis habitum de peccati recordatione induere, ut pote adhuc extedum audita non capiunt, prius incipiant contemnere quam venerari mandata coelestia. Aliter est agendum circa eos qui nostro committuntur regimini, si sed offendunt, atque aliter cum his qui nobis commissi non sunt. Qui si justi sunt, venerandi sunt; si vero delinquunt, pro sola charitate, ut locus est, corripiendi sunt, non tamen cum severitate, sicut hi qui
Abbreviated transcription (Latin):
doctrina est adhilenda s pro qͣlitate ne.¬
morũ diuersa exortatio erit doctorũ. Nam qͦs¬
dam increpatio dura. quosdam uero exorta¬
tio corrigit blanda. Sicut periti medici ad ua¬
rios corporis morbos diuerso medicamine ser¬
uiunt. ita iuxͣ uulnerũ uarietates medicina d¬
diuersa sit. sic et doctor ecclesie singłis quibꝰq¬
bominib congruũ doctrine remedium ad hi¬
bebit. & quid cuiq oporteat pro etate pro sexu
ac ꝓfessione annũciabit. Non omĩb ea q̃ sũt
clausa aꝑienda sunt. Multi sunt enĩ qui caꝑe
non possunt quib si indiscrete manifestent ͤ.
statim aut decrahunt aut negligunt. Prima qͥ¬
quippe prudencie uirtus est eam quã docere opor¬
ceat existimare ꝑsonam. Rudib popuł seu c¬
carnalib ple̾na acq ꝯmunia non sũma atq
ardua predicanda sunt. ne ĩmensitate doctne
oppͥmantur potiusqͣm erudiantur unde ⁊ paulꝰ
apłs ait Non potui uob̾loqui quasi spũalibus

Expanded text:
doctrina est adhibenda, sed pro qualitate morum diversa exhortatio erit doctorum. Nam quosdam increpatio dura, quosdam vero exhortatio corrigit blanda. Sicut periti medici ad varios corporis morbos diverso medicamine serviunt, ita ut juxta vulnerum varietates medicina diversa sit; sic et doctor Ecclesiae singulis quibusque congruum doctrinae remedium adhibebit; et quid cuique oporteat, pro aetate, pro sexu ac professione, annuntiabit. Non omnibus ea quae sunt clausa aperienda sunt. Multi sunt enim qui capere non possunt, quibus si indiscrete manifestentur, statim aut dequippe prudentiae virtus est, eam quam docere oporteat aestimare personam. Rudibus populis, seu carnalibus, plana atque communia, non summa atque ardua praedicanda sunt, ne immensitate doctrinae opprimantur potius quam erudiantur. Unde et Paulus apostolus ait: Non potui vobis loqui quasi spiritualibus,
Abbreviated transcription (Latin):
condictõnis. herbas et arbores inuestiga..
Ille de se ꝓdeunt flores. frondes et fructus.
et tu de te lendes et pediculos. ⁊ lumbricos.
Ille de se fundunt oleum uinũ ⁊ balsamũ
et tu de te sputum. urinam ⁊ stercus. Ille
dese spirant suauitatem odoris. et tu de te
reddis abhominatõnem fetoris. Qualis
est arbor talis est fructus. Non enĩ arbor
mala fructus bonos potest fac̾e̾. Quid est
igitur homo scd̃m formam nͥ quedã arbor
euersa. cuius radices sunt crines. truncus¬
est caput cum collo. stipes est pectus cum
aluo. Rami sunt ulne cͥum cibiis. frondes
sunt digiti cũ articulis. Hoc est folium qd̃
a uento rapitur. et stipula que a sole sic

Expanded text:
conditio! Herbas et arbores investiga. Illae de se producunt flores et frondes, et fructus: et heu tu de te lendes et pediculos et lumbricos. Illae de se fundunt oleum, vinum et balsamum, et tu de te sputum, urinam et stercus: illae de se spirant suavitatem odoris, et tu de te reddis abominationem fetoris. Qualis est ergo arbor, talis est fructus. « Non enim potest arbor mala fructus bonos facere Matth. VII etenim homo secundum formam, nisi quedam arbor eversa? Cuius radices sunt crines, truncus caput cum collo, stipes est pectus cum alvo, rami sunt ulne cum tibiis, frondes sunt digiti cum articulis. Hoc est folium quod a vento rapitur et stipula que a sole sicc
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ ⁊ ip̃ẽ in olea eadem gr̃ã renascatur: Beata
itaq olea cuius remisse sunt iniquitates et
cuius tecta sunt pcc̃a. Deata cui nõ imputa¬
uit dñs pcc̃m. s illud quod remissum est ⁊ tec
tum est. ꝙ non imputatur donec fiat in eter¬
nam ĩmortalitatem plena mutatõ. Hatet
uim quamdam occultam unde seminet᷑ ãmar
oleaster nisi ⁊ illic eadem dei agricdtura rem¬
tatur. tegatur. nõ impucetur. Non erit aut̃
oĩo aliquid uel ĩcarnali semine uiciosum cũ
fit ꝑ sacrũ lauacrũ. usq in finem cuncta mala
hominis purgante atq sanante.per quam

Expanded text:
nisi et ipse in oleam eadem gratia renascatur. Beata nisi et ipse in oleam eadem gratia renascatur. Beata itaque olea, cuius remissae sunt iniquitates et cuius tecta sunt peccata, beata, cui non inputauit dominus peccatum. sed illud quod remissum estum est et non imputatur, donec fiat in aeternam immortalitatem plena mutatio, habet vim quamdam occultam, unde seminetur amarus oleaster, nisi et illic eadem Dei agricultura remittatur, tegatur, non imputetur. Non erit autem omnino aliquid vel in carnali semine vitiosum, cum fit per sacrum lavacrum, usque in finem cuncta mala hominis purgante atque sanante, eadem
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣuis reatu soluco non impediat fructũ eiꝰ
tamen tanqmͣ in semine oliue lacet. eciã si
pp̃ temissionem pccõꝵ nichil oleo nocet ei
ab oleo .i. a crismate iustus ex fide uiuit. H
autem quod in parente regen̾ato tamꝙͣ in
olee semine sine ullo reatu quia remissum ẽ
cegitur. ꝓfecto in ꝓłe nondũ regen̾ãta uelut
ĩ oleastro cum reatu habetur. donec ⁊̃ illi ea¬
dem grã temittat᷑ Ee quo .n. adam ex olea tali¬
in qua nec semen erat eiusmõi. Uñ amaritu¬
do nasc̾etur oleastri. in oleastrũ petrando cõ
fieret in deterius mutatõ nature. totũ genꝰ
humanũ fecit oleastrũ. ita ut quẽ admodũ
nũc in ip̃is uidemus arborib siquid inde ĩ oleũ
gr̃a diuina cõuertitur. ibi uiciũ pͥme naciui¬
tatis quod erat originale pcc̃m de carnali con¬
cupĩa traductũ ⁊ attractũ. remittat᷑ tegat᷑ꝰ.
non imputetur. Unde tñ oleaster nascatur.

Expanded text:
quamuis reatu soluto non inpediat fructum eius, quamuis reatu soluto non inpediat fructum eius, tamen tamquam in semine oliuae latet, etiamsi propter remissionem peccatorum nihil oleo nocet, eiab oleo, id est a chrismate, iustus ex fide uiuit. hoc autem quod in parente regenerato tamquam in oleae semine sine ullo reatu, quia remissum est, tegitur, profecto in prole nondum regenerata uelut in oleastro cum reatu habetur, donec etiam illic eadem gratia remittatur. ex quo enim Adam ex olea taliin qua nec semen erat eius modi, unde amaritudo nasceretur oleastri, in oleastrum peccando conufieret in deterius mutatio naturae, totum genus humanum fecit oleastrum, ita ut — quemadmodum nunc in ipsis uidemus arboribus — si quid inde in oleam gratia diuina conuertit, ibi uitium primae natiuitatis, quod erat originale peccatum de carnali concupiscentia traductum et adtractum, remittatur, tegatur, non inputetur, unde tamen oleaster nascatur,
Abbreviated transcription (Latin):
est. m̃te seruio legi. non consñciãdo legi pec¬
cati. Carne autem seruio legi pcc̃i babẽdo
desidĩa pcc̃i. quib ⁊ si non consentio. nondũ
tamen penitus careo. Deniq quid post hec
intuli̾t attendamus. Nulla ergo inquit cõ¬
dempnatõ est. nũc biis qui sunt in xp̃o iħ̾u
Etiam nũc inquit qñ lex in m̃bris repugnat
legi m̃tis. & captiuũ aliquid tenet in corꝑe
mortis huius. nulla condempnatõ÷ hiis
qui sunt in xp̃o ib̾u. Audi quare. lex enim
catorum omĩum remissione dissoluit ut
qͣmuis adhuc maneat. ⁊ de die in diem magis
mag̃q minuatur. in pcc̃m tamen non ini¬
putetur: Hec itaq remissio peccacoꝵ ꝙͣ diu
non fit in ꝓle. sicibi est lex ista pcũ. ut eciã
in pcc̃o imputetur .i. ut eciam reatus eius
cũ illa sit qua teneat et̾ni supplicii debitorẽ
Hoc .n. trahicit parens in ꝓlem carnalem.
renatus. Quia id ip̃m qd̾̃ carnaliter natus.

Expanded text:
est: mente seruio legi dei non consentiendo legi pecest: mente seruio legi dei non consentiendo legi peccati; carne autem seruio legi peccati habendo desideria peccati, quibus etsi non consentio, nondum tamen penitus careo. denique quid post haec intulerit adtendamus. nulla ergo, inquit, condemnatio est nunc his qui sunt in Christo Iesu. etiam nunc, inquit, quando lex in membris repugnat legi mentis et captiuum aliquid tenet in corpore mortis huius, nulla condemnatio est his qui sunt in Christo Iesu. audi, quare. lex enim catorum omnium remissione dissoluit, ut quamuis adhuc maneat et de die in diem magis magisque minuatur, in peccatum tamen non inputetur. Haec itaque remissio peccatorum quamdiu non fit in prole, sic ibi est lex ista peccati, ut etiam in peccatum inputetur, id est, ut etiam reatus eius cum illa sit, quae teneat aeterni supplicii debitorem. hoc enim traicit parens in prolem carnalem, ter est renatus, quia id ipsum, quod carnaliter natus est,
Abbreviated transcription (Latin):
a corpore mortis huius. a quo non lib̾ant᷑
qui sunc ad penam resurrecturi. Ad corpus
ergo mortis huiꝰ incelligitur pertinere ut
alia lex in membris repugnet quidem
legi mentis. dum caro concupiscit adu̾sus
cupiscit aduersus carnem. atq ita qͣimus
lex ip̃a pcc̃i captiuũ teneat aliquid carnis
unde resistat legi m̃tis. non tñ regnat in nrõ
mortali corpore si non obeditur desideriis eiꝰ.
Solent enim ⁊ hostes adu̾sus quos dimicat᷑
⁊ infi̾ores esse in certamine. ⁊ uicti aliquid
tenere captiuũ quod in carne ur̃a qmuis
sub ꝑcũ lege teneatur. tamen in spe redemp¬
tionis ÷ qr ip̃a uiciosa concupĩa nulla om̃io
remanebit. Caro autem nr̃a ab ea peste in¬
morboq sanata ⁊ ĩmortalitate uestica: in
eterna bĩtudĩe pemanebit. Subiungit at̃
apłs ⁊ dicit. Igitur ego ip̃e mente seruio legi
dei. carne autem legi ꝑcc̃i. Qd̾ sic inclłigend̃

Expanded text:
a corpore mortis huius, a quo non liberantur, a corpore mortis huius, a quo non liberantur, qui sunt ad poenam resurrecturi. ad corpus ergo mortis huius intellegitur pertinere, ut alia lex in membris repugnet quidem legi mentis, dum caro concupiscit aduersus cupiscit aduersus carnem. atque ita quamuis lex ipsa peccati captiuum teneat aliquid carnis, unde resistat legi mentis, non tamen regnat in nostro licet mortali corpore, si non oboeditur desideriis eius. solent enim et hostes, aduersus quos dimicatur, et inferiores esse in certamine et uicti aliquid tenere captiuum. quod in carne nostra quamuis sub peccati lege teneatur, tamen in spe redemptionis est, quia ipsa uitiosa concupiscentia nulla omnino remanebit, caro autem nostra ab ea peste morboque sanata et tota inmortalitate uestita in aeterna beatitudine permanebit. Subiungit autem apostolus et dicit: igitur ego ipse mente seruio legi dei, carne autem legi peccati. quod sic intellegendum
Abbreviated transcription (Latin):
corporalem sb̾am atq naturam. in uiris
fidelib sũi ꝯiugatis siũ ꝯtinentib. iam
templũ dei est. attamen si oĩo nichil carnis
ur̃e captiuũ teneretur. non quidem cenet᷑¬
sub dẏabolo. qi et ibi fc̃a est pcc̃ remissio.
ut pcc̃m non imputetur. qd̃ ꝓprie lex p̾cati
uocatur. Tamen sub ip̃a lege ꝑcci b̃ sub
concupĩa sua nisi aliquantulum teneret᷑
caro nr̃a captiua quõ ess uerum quod ait
idem apłs. adoptõnem expectantes redemp¬
tõnem corporis nr̃is: In tantũ igitur adhuc
expectat᷑ redemptõ corporis nr̃i. in qnͣtũ ad hͦ
ex aliqua parte captiuũ est sub lege pcc̃iuͣ
⁊ bic exclamans ait. Infelix ego homo. qͥs
me libabit de corpore mortis buius: Grã dei
ꝑ iħ in xp̃m dñm nr̃m. Ubi quid intlłcturi
sumus. nisi qr corpus quod corrũpitur aggͣ¬
uat animam: Cum ergo id ip̃m corpus iam
incorruptibile recipietur. plena erit liberatõ

Expanded text:
corporalem substantiam atque naturam, in uiris corporalem substantiam atque naturam, in uiris fidelibus, siue coniugatis siue continentibus, iam templum dei est. attamen, si omnino nihil carnis nostrae captiuum teneretur non quidem sub diabolo, quia et ibi facta est peccati remissio, ut peccatum non inputetur, quod proprie lex peccati uocatur, tamen sub ipsa lege peccati, hoc est sub concupiscentia sua, nisi aliquantum teneretur caro nostra captiua, quomodo esset uerum, quod ait idem apostolus: adoptionem expectantes, redemptionem corporis nostri? in tantum igitur adhuc expectatur redemptio corporis nostri, in quantum adhuc ex aliqua parte captiuum est sub lege peccati. unde et hic exclamans ait: infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huius? gratia dei dominum nostrum. ubi quid intellecturi sumus, nisi quia corpus quod corrumpitur, adgrauat animam? cum ergo id ipsum corpus iam incorruptibile recipietur, plena erit liberatio
Abbreviated transcription (Latin):
utiq in ea ullũ illicitum desiderium cͥ mẽs
oledire non debeat ꝯmoneret. Qd̾ aut̃ nõ
ait captiuantem carnem meam. s captiuãtẽ
me. Hinc fcm̃ est ut sensus hic alius q̃reret᷑.
cur non diceret captiuantem me uͥ uellet
intlugi carnem suam: An non dc̃m est de
ihu cum ĩ monum̃to non fuiss caro eius in¬
uenta. culerunt Nominũ meum. ⁊ nescio uͥ
posuerunt eum: Non ideo non recte dc̃m
captiuantem me satis euident̾ aꝑuit. Com
enim dixiss. scio.n. qr non hĩtat in me so
ip̃m exponens adiuxit ⁊ ait Hoc est in car¬
ne mea bonũ. Hec ergo captiuatur sb̾ lege
pcũ in qua non habitat bonũ. hoc ẽ caro.
Carnem autem nunc appellauit illam aĩe¬
naturam ubi est morbidus quidam carnis
affectus. non ip̃am corporis conformatõem
cuiꝰ membra non adhibenda sũt arma pcc̃o
.i. eidem ip̃i concupĩe. que hoc carnale nr̃m
captiuũ tenet. Nam qnͣtũ attinet ad ipãm

Expanded text:
utique in ea ullum inlicitum desiderium, cui mens utique in ea ullum inlicitum desiderium, cui mens oboedire non debeat, commoueret. quod autem non ait: captiuantem carnem meam, sed: captiuantem me, hinc factum est, ut sensus hic alius quaereretur cur non diceret: captiuantem me, ubi uellet intellegi carnem suam? an non dictum est de Iesu, cum in monumento non fuisset caro eius inuenta: tulerunt dominum meum et nescio ubi posuerunt eum? num ideo non recte dictumcaptiuantem me, satis euidenter aperuit. cum enim dixisset: scio enim quia non habitat in me, id ipsum exponens adiunxit et ait: hoc est in carne mea, bonum. haec ergo captiuatur sub lege peccati, in qua non habitat bonum, hoc est caro. carnem autem nunc appellauit, ubi est morbidus quidam carnis adfectus, non ipsam corporis conformationem, cuius membra non adhibenda sunt arma peccato, id est eidem ipsi concupiscentiae, quae hoc carnale nostrum captiuum tenet. nam quantum adtinet ad ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
uideo autem aliam legem in m̃bris meis repug¬
nantem legi mentis mee.⁊ captiuantem me sb
lege pcc̃i. que ÷ in membris meis. Ista condelec¬
taciõ legi dei scd̃m int̾iorem hominem. De
magna nobis uenit gr̃a dei. In ea quippe inte¬
rior homo noster renouat᷑ de die in diem. c̃
in ea ꝓficit ꝑseueranter. non .n. timor est tor¬
pens. s amor libens. Ibi sumꝰ ueraciter lid̾i. ubi
non delectamur inuiti. Uerum illud quodait
uideo autem aliam legem ĩ membͥs meis. repug¬
nantem legi mentis mee. ip̃a ẽ ista de qua lo¬
quimur concupĩa lex pcc̃i in carne pccĩ ꝙ at̃
dixit. ꝙ captiuantem me sub lege pccĩ. Hoc ÷
sub se ip̃a que est in m̃bris meis. aut capti¬
uantem dixit captiuare conantem id ẽ ad
consentiend̾ imꝑlendũ ꝙ cogentem. aũ pociͦ
quod non ht̃ controu̾siam captiuantem
scd̾m carnem quam nͥ teneret carnalis con¬
cupiscencia quam legem pccĩ uocat. non

Expanded text:
uideo autem aliam legem in membris meis repuguideo autem aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae et captiuantem me sub lege peccati quae est in membris meis. ista condelectatio legi dei secundum interiorem hominem de magna nobis uenit gratia dei. in ea quippe interior homo noster renouatur de die in diem, cum in ea proficit perseueranter. non enim timor est torquens, sed amor libens. ibi sumus ueraciter liberi, ubi non delectamur inuiti. Vemm illud quod ait: uideo autem aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, ipsa est ista de qua loquimur concupiscentia, lex peccati in carne peccati. quod autem dixit: et captiuantem me sub lege peccati, hoc est: sub se ipsa, quae est in membris meis, aut captiuantem dixit captiuare conantem, id est ad consentiendum inplendumque cogentem, aut potius — quod non habet controuersiam — captiuantem secundum carnem, quam nisi teneret carnalis concupiscentia, quam legem peccati uocat,. non
Abbreviated transcription (Latin):
non concupisces. Ad hoc ergo dicit lex nõ cõ¬
cupisces ut nos in hoc morbo iacere uenienteᷤ
medicinam gr̃e quer̾emus. ⁊ in eo p̃cept o
sciremus ⁊ qd̾ debeamus in hac mortalitate ꝓ¬
ficiendo conari ⁊ quo possit a nob̾ in illa in¬
mortalitate bĩssima ꝑueniri. Nisi .n. qͣndoq
ꝑficiendũ ess nũqͣm iubendũ ess. Deinde
repetens apłs ut amplius cõmendaret sen¬
tenciam suꝑiorem. uon .n. qd̃ uolo inqͥt facio
bonũ. s qd̾ nolo malũ hoc ago. Si autem qd̃
nolo ego hoc facio. iam non ego oꝑor illud. sed
qõ habitat ĩ me pccm. Et sequituĩ. Inuenio gͥ
legeni mͥ uolenti fac̾e bonũ. qm̃ mͥ malum i¬
adiacet. hoc est ĩuenio legem mͥ esse bonum
uolenti fac̾e quod lex uult qm̃ non ip̃i legi
que dicit non concupisces. s michi adiacet
malum quod nolo. qr ⁊ nolens concupisco. Cõ¬
delector. n inquit legi scdm int̾iorem hominẽ

Expanded text:
non concupiscas. ad hoc ergo dixit lex: non connon concupiscas. ad hoc ergo dixit lex: non concupisces, ut nos in hoc morbo inuenientes iacere medicinam gratiae quaereremus et in eo praecepto sciremus, et quo debeamus in hac mortalitate proficiendo conari et quo possit a nobis in illa inmortalitate beatissima perueniri; nisi enim quandoque perficiendum esset, nunquam iubendum esset. Deinde repetens apostolus, ut amplius commendet sententiam superiorem, non enim quod uolo, inquit, facio bonum, sed quod nolo malum, hoc ago. si autem quod nolo ego hoc facio, iam non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum, et sequitur: inuenio ergo legem mihi uolenti facere bonum, quoniam mihi malum adiacet, hoc est: inuenio legem mihi esse bonum uolenti facere quod lex uult, quoniam non ipsi legi, quae dicit: non concupisces, sed mihi adiacet malum quod nolo, quia et nolens concupisco. condelector enim, inquit, legi dei secundum interiorem hominem,
Abbreviated transcription (Latin):
ex toto ip̃e sit. ꝙ corde statuente ⁊ corpore im¬
plente adhuc se ip̃m esse non putat. Qͥ ergo¬
dicit iam non ego oꝑor illud. s qd̃ bĩtat in
me pcc̃m. si tñ mͦ concupiscit uerũ dic̃. non si
cordis consensione decernit. aut ⁊̃ m̾ist̾i̾o cor¬
poris ꝑficit. Deinde adumgit apłs. Scio enĩ¬
quia non hĩtat in me. Hoc est in carne me
bonũ uelle .n. adiacet michi. ꝑficẽ autẽ
bonũ non iuenio. Hoc ideo dc̃m qr tunc
sunt. sicut tunc ꝑficitur malum quando
malis desideriis obeditur. Quando autem
sunt desideria quidem s non eis obeditur.
nec malũ ꝑficitur qr non eis obedit᷑. nec bo¬
num qr sunt. s fit ex aliqua parte bonũ qr
remanet malum. qr uel concupiscitur. Ideo
ergo apłs non ait fac̾e bonũ sibi. nõ adiace̾
s ꝑfic̾e̾. multum .n. boni facit qui facit qd̃
scriptum est. post concupiscencias cuas nõ
eas. s ñ perficit qr non implet quod scͥptũ÷

Expanded text:
ex toto ipse sit, et corde statuente et corpore imex toto ipse sit, et corde statuente et corpore implente, adhuc se ipdicit: iam non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum, si tantummodo concupiscit, uerum dicit, non si cordis consensione decernit aut etiam ministerio corporis perficit. Deinde adiungit apostolus: scio eniquia non habitat in me, hoc est in carne mea, bonum; uelle enim adiacet mihi, perficere autem bonum non inuenio. hoc ideo dictum est, qusunt, sicut tunc perficitur malum, quando malis desideriis oboeditur. quando autem sunt quidem, sed non eis oboeditur, nec malum perficitur, quia non eis oboeditur, nec bonum, quia sunt, sed fit ex aliqua parte bonum, quremanet malum, quia uel concupiscitur. ideo ergo apostolus non ait facere bonum sibi non adiacere, sed perficere. multum enim boni facit, qui facit quod scriptum est: post concupiscentias tuas non eas, sed non perficit, quia non inplet quod scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
ego nolo concupisc̾e. In ħ itaq consentiunt
uoluntas legis ⁊ mea. Uerũq concupisc̾e no¬
lebat ⁊ tñ concupiscebat s eidem concupĩe
neqͣ qͣm consentiendo seruiebat adiũxit atq
ait. Nũc autem iam non ego operor illud. s
id quod ĩ me hĩtat pcĩm. Multum autem
fallitur homo qui consentiens concupiscẽ¬
cie carnis sue. & qd̾ illa desid̾at decernens face̾.
⁊ statuens. putat sibi adhuc ẽẽ dicend̾. non
ego oꝑor illud. ⁊̃ si od̾it qr consentit. Simul
enim est utrũq ⁊ ip̃e odit qr malũ ẽẽ nouit
⁊ ipẽ fac̃ qr face̾ statuit. Iam u̾o si ⁊ illud addat
quod scriptura ꝓhibet dicens. n exhibi̾tis
membra ur̃a arma iniquitatis ꝑccõ. ut qd̃
fac̾e statuit ĩ corde ⁊̃ corpore compleat. ꝙ ido
dicat non ego oꝑor illud. s quod hĩtat in me
pcc̃m. quia cum id discernit ⁊ facit. displicet
sibi. tam̃ errat ũ nec se ip̃m agnoscat. qñ cũ

Expanded text:
ego nolo concupiscere. in hoc itaque consentiunt ego nolo concupiscere. in hoc itaque consentiunt uoluntas legis et mea. uerum quia concupiscere nolebat et tamen concupiscebat, sed eidem concupiscentiae nequaquam consentiendo seruiebat, adiunxit atque ait: nunc autem iam non ego operor illud, sed id quod in me habitat peccatum. Multum autem fallitur homo: qui consentiens concupiscentiae carnis suae et quod illa desiderat decernens facere et statuens putat sibi adhuc esse dicendum: non ego operor illud, etiamsi oderit, quia consentit. simul enim est utrumque: et ipse odit, quia malum esse nouit, et ipse facit, quia facere statuit. iam uero si et illud addat, quod scriptura prohibet dicens: neque exhibueritis membra uestra arma iniquitatis peccato, ut quod facere statuit in codicat, Non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum, quia cum id decernit et facit, displicet sibi; tantum errat, ut nec se ipsum agnoscat; quando cum
Abbreviated transcription (Latin):
regnet. uel membra uelut arma quib im¬
pleatur quod iubet Agit autem quid nisi
ip̃a desideria mala ⁊ turpia:Non .n. si bona
⁊ licita essent eis obedire prohiberet apłs di¬
cens. non regnet pcc̃m in ur̃o mortali corꝑe
ad obediendũ desideriis eius. Non .n. ait ad
nora. ꝓut quisq in hominis interioris noui¬
tate ꝓfecerit. In agone iustĩs pudicicieq s̾¬
uenius ne illis obediamus. ut tamen nec ip̃ã
sint desideria uelle delemus. ⁊̃ si in corpore mor¬
tis huius id obtinere non possumus. Hinc .n.
et alio loco idem apłs loquens. uelut ex sue ꝑ¬
sone introductõne nos instruit dicens. Non
eiũ quod uolo hoc ago. s quod odi illud facio.
.i. concupisco. qr ⁊ hoc nollet fac̾e̾ ut ess omĩ
ex parte ꝑfectus. Si autem quod nolo inqͥt
hoc facio. consentio legi qm̃ bona÷. quia ħ et
illa non uult quod ⁊ ego nolo. Non uult enĩ
ut concupiscam que dicit non concupisces. &

Expanded text:
regnet, uel membra uelut arma quibus inregnet, uel membra uelut arma quibus inpleatur quod iubet. agit autem quid nisi ipsa desideria mala et turpia? non enim si bona et licita essent, eis oboedire prohiberet apostolus dicens: non regnet peccatum in uestro mortali corpore ad oboediendum desideriis eius; non enim ait: ad nora, prout quisque in hominis interioris nouitate profecerit, in hoc agonem iustitiae pudicitiaeque seruemus, ne illis oboediamus. ut tamen nec ipsa sint desideria, uelle debemus, etiamsi in corpore mortis huius id obtinere non possumus. hinc enim et alio loco idem apostolus loquens uelut ex suae personae introductione nos instruit dicens: non enim quod nolo, hoc ago, sed quod odi, illud facio, id est concupisco, quia et hoc nollet facere, ut esset omni ex parte perfectus. si autem quod nolo, inquit, hoc facio, consentio legi quoniam bona, quia hoc et illa non uocatur, quod et ego nolo. non uult enim ut concupiscam, quae dicit: non concupisces, et
Abbreviated transcription (Latin):
ut reatus ⁊̃ huius licet adhuc manentis cõ¬
cupĩe remittat᷑ ut in pcc̃m sicut dixi non
imputetur. Nam sicut eoꝵ pectatoꝵ que
manere non possunt. qm̃ cum fiunt p̾tereũt.
reatus tñ manet. & nͥ remuttatur in et̾nũ
manebit. sic illius ꝯcupĩe qñ remictit᷑ reatͦ
aufertur. hoc ÷ .n. non balere ꝑcc̃m reũ nõ
ẽẽ pcc̃i Nam si quisqͣm uerbi gr̃a fec̾it adul¬
terium. ⁊̃ si nũqmͣ deinceps fãciat reus ẽ ad¬
ulterii. donec reatus ip̃ius indulgencia remit¬
tatur. Habet ergo pccm̃ qmuis illud quod a¬
misit iam non sit. qr cum tempore quo fc̃m̃
est preteriit. Nam si a pecrando desist̾e ħ ess
non habere peccata suffic̾et ut boc nos mo¬
neret scriptura. fili pecrasti. ñ adicias iterũ.
Non autem sufficit. s addidit. ⁊ de pͥstinis de¬
precare ut tͥ remictant᷑ manent gͦ uisi re¬
mittant᷑ S quõ manent si preterita sunt
nͥ qr preterierunt actu manent reatu: Sic

Expanded text:
ut reatus etiam huius licet adhuc manentis conut reatus etiam huius licet adhuc manentis concupiscentiae remittatur, ut in peccatum, sicut dixi, non inputetur. nam sicut eorum peccatorum, quae manere non possunt, quoniam cum fiunt praetereunt, reatus tamen manet et, nisi remittatur, in aeternum manebit, sic illius, quando remittitur, reatus aufertur. hoc est enim non habere peccatum, , reum non esse peccati. nam si quisquam uerbi gratia fecerit adulterium, etiamsi numquam deinceps faciat, reus est adulterii, donec reatus ipsius indulgentia remittatur. habet ergo peccatum, quamuis illud quod admisit iam non sit, quia cum tempore quo factum est praeteriit. nam si a peccando desistere hoc esset non habere peccata, sufficeret, ut hoc nos moneret scriptura: fili, peccasti, non adicias iterum; non autem sufficit, sed addidit: et de pristinis deprecare, ut tibi remittantur. manent ergo, nisi remittantur. sed quomodo manent, si praeterita sunt, si quia praeterierunt actu, manent reatu? sic
Abbreviated transcription (Latin):
corpus. aut sp̃c. s affectõ est q̃dam male
qualitatis. sicut langor. Non ergo aliꝙͥ
remanet quod non remittatur. cũ fiet
sicut scriptũ ÷ ꝓpicius dñs om̃ib iniquita¬
tib nr̃is. s donec fiat ⁊ quod sequitur. qui
sanat om̃s languores tuos. qui redimit de
corruptõne uitam tuam. manet in corꝑe
mortis huius carnalis concupĩa. cuius ui¬
ciosis desideriis ad illicita ꝑpetranda. non o¬
ledire p̾cipim᷑. uec regnet᷑ pcc̃m in nostro
mortali corpore. Que tamen concupĩa co¬
tidie minuitur in ꝓficientib. ⁊ continenti¬
bus. accedente ⁊̃ senectute multo maxime.
Qui uero ei neqͥter seruiunt tantas in eis
uires accipit ut plerũq iam etate deficiẽ¬
tib m̃bris eisdẽq partib corporis ad illud
opus iam moueri minus ualentib turpius
⁊ ꝓcacius insanire non desmat. In eis ergo qͥ
nem prorsus omĩũ peccatorũ utiq ncce est

Expanded text:
corpus aut spiritus, sed affectio est quaedam malae corpus aut spiritus, sed affectio est quaedam malae qualitatis, sicut languor. non ergo aliquid remanet, quod non remittatur, cum fit, sicut scriptum est: propitius dominus omnibus iniquitatibus nostris, sed, donec fiat et quod sequitur: qui sanat omnes languores tuos, qui redimit de corruptione uitam tuam, manet in corpore mortis huius carnalis concupiscentia, cuius uitiosis desideriis ad inlicita perpetranda non oboedire praecipimur, ne regnet peccatum in nostro mortali corpore. quae tamen concupiscentia cotidie minuitur in proficientibus . et continentibus accedente etiam senectute multo maxime. qui uero ei nequiter seruiunt, tantas in eis uires accipit, ut plerumque iam aetate deficientibus membris eisdemque partibus corporis ad illud opus admoueri minus ualentibus turpius et procacius insanire non desinat. In eis ergo, qui unt prorsus omnium peccatorum, utique necesse est
Abbreviated transcription (Latin):
peccati. ⁊ qñ illi ad turpia consentit᷑. eciã
pertatoꝵ mr̃e młtoꝵ quecũq nascitur
proles. originali ẽ obligata pcc̃o nͥ in illo
renascatur quẽ sine ista concupĩa u̾go
concepit. Propterea qñ nasci est in carne
uignatus. sñ pcc̃o solus ẽ natus. Si autem
querit᷑ quõ ista concupĩa carnis maneat
in regen̾ato. in quo uniũsorũ facta est
remissio pectatorũ. qñ quidem per ip̃am
seminatur: ꝙ cũ ip̃a carnał gignit᷑ ꝓles
ꝑentis ⁊̃ baptizati. aut certe si in parẽte
baptizato potest esse. ⁊ pccm̃ non esse. cur
eadem ip̃a in prołe pcc̃m sit ad hec respon¬
detur dimitti concupĩam carnis in bapõ.
non ut non sit. s ut in pcc̃m non imputet᷑
Qͣmuis aut̃ reatu suo iam soluto. manz
tũ donec sanetur omĩs infirmitas nr̃a pro¬
ficiente renouatõne int̾ioris hom̃is de die
in diem ꝙ cum ext̾ior induerit incorrup

Expanded text:
peccati et, quando illi ad turpia consentitur, etiam peccati et, quando illi ad turpia consentitur, etiam peccatorum matre multorum quaecumque nascitur proles originali est obligata peccato, nisi in illo renascatur, quem sine ista concupiscentia uirgo concepit, propterea, quando nasci est in carne dignatus, sine peccato solus est natus. Si autem quaeritur, quomodo ista concupiscentia carnis maneat in regenerato, in quo uniuersorum facta est remissio peccatorum, quandoquidem per ipsam seminatur et cum ipsa carnalis gignitur proles parentis etiam baptizati aut certe, si in parente baptizato potest esse et peccatum non esse, cur eadem ipsa in prole peccatum sit: ad haec respondetur dimitti concupiscentiam carnis in baptismo, non ut non sit, sed ut in peccatum non inputetur. quamuis autem reatu suo iam soluto manet tamen, donec sanetur omnis infirmitas nostra proficiente renouatione interioris hominis de die in diem cum exterior induerit incorrupt
Abbreviated transcription (Latin):
dampnabilia. Uerũ eciã ab ilł excessib con¬
cumbendi. qui non fiũt cã prolis uolũtate
dominante. s causa uoluptatis uincente li¬
bidine. que sunt in ꝯiugib peccata uenia¬
lia. cũ cum uentũ fu̾it ad opus gen̾andi.
ipẽ ille licitus honestusq concubitus non
pot̃ esse sũ ardore libidinis. ut ꝑagi pꝰsit
quod rõnis est non libidinis. Qui certe
ardor siue sequatur. siue p̾ueniat uolun¬
tatem: non cñ nͥ ip̃e quodam qͣiͣ suo im¬
perio mouet m̃bra. que moueri sua uolũ¬
tate non possunt. Atq ita se indicat non
imꝑantis famulũ s in obedientis suppli¬
cium uoluntatis. nec lib̾o arbitrio. s ille¬
cebroso aliquo stimulo ꝯmouendũ. ⁊ iõ
pudendũ. Exꝰ ac carnis concupĩa q̃ licet
in regenerãtis iam non deputet᷑ in pc̃cm
tanen nature nr̃e non accidit uͥ de pcc̃õ.
Ex hac inqͣm concupĩa carnis iam filia i¬

Expanded text:
damnabilia, uerum etiam ab illis excessibus condamnabilia, uerum etiam ab illis excessibus concumbendi, qui non fiunt causa prolis uoluntate dominante, sed causa uoluptatis uincente libidine, quae sunt in coniugibus peccata uenialia, tamen, cum uentum fuerit ad opus generandi, ipse ille licitus honestusque concubitus non potest esse sine ardore libidinis, ut peragi possit quod rationis est, non libidinis. qui certe ardor, siue sequatur siue praeueniat uoluntatem, non tamen nisi ipse quodam quasi suo imperio mouet membra, quae moueri uoluntate non possunt, atque ita se indicat non imperantis famulum, sed inoboedientis supplicium uoluntatis nec libero arbitrio, sed inlecebroso aliquo stimulo commouendum et ideo pudendum. ex hac carnis concupiscentia, quae licet in regeneratis iam non deputetur in peccatum, tamen naturae non accidit nisi de peccato, ex hac, inquam, concupiscentia carnis tamquam filia
Abbreviated transcription (Latin):
homines siie maioris siue infantił etatis.
pp̃ quod homines sunt. s pp̃ qd̾ inmundi st̃
Qui ergo miratur q creatura dei subdit᷑
Dyabolo non miratur. Subdit᷑.n. creatura dei
creature dei. minor maiori. qr homo angelo.
imundo. Hic est fructus eius ex antiqͣ inmũ¬
dicie stirpe quã plantauit in homine maioreᷤ
quidem penas ultimo iudicio qͣnto est ĩmun¬
dior ip̃ẽ passurus. Uerũptũ ⁊ quib in illa dãp¬
natõne colerabilius erit. huic subditi uelut
principi auctoriq pcã. qr nulla erit dãp¬
nationis cã nͥ pectatũ. Quapp̃ natos non
ex bono quo bone sunt nupcie. s ex malo
concupĩe. quo bñ quidem utunt᷑ nuptie.
de quo tñ erubescunt ⁊ nupcie. reos dyabolꝰ
ꝑuulos tenet. qr cũ ipi sint honorabiles
in om̃ib ad eas ꝓprie ꝑtinentibus bonis
⁊̃ si chorum habeant ĩmacłatum. non solũ
a fornicatõib ⁊ adulteriis q̃ sũt flagitia d¬

Expanded text:
homines, siue maioris siue infantilis aetatis, homines, siue maioris siue infantilis aetatis, propter quod homines sunt, sed propter quod inmundi sunt. qui ergo miratur quia creatura dei subditur diabolo, non miretur; subditur enim creatura dei creaturae dei, minor maiori, quia homo angelo, inmundo. hic est fructus eius ex antiqua inmunditiae stirpe, quam plantauit in homine, maiores quidem poenas ultimo iudicio, quanto est inmundior, ipse passurus; uerumtamen et quibus in illa damnatione tolerabilius erit, huic sunt subditi uelut principi auctorique peccati, quia nulla erit damnationis causa nisi peccatum. Quapropter natos non ex bono, quo bonae sunt nuptiae, sed ex malo concupiscentiae, quo bene quidem utuntur nuptiae, de quo tamen erubescunt et nuptiae, reos diabolus paruulos tenet, quia, cum sint ipsae honorabiles in omnibus ad eas proprie pertinentibus bonis, etiamsi torum habeant inmaculatum non solum a fornicationibus et adulteriis, quae sunt flagitia
Abbreviated transcription (Latin):
pcc̃o fc̃a est. cum iam in regen̾atis non sit ip̃a
pcĩm. sicut uocatur lingua loquutõ quã fac̃
lingua. ⁊ manus uocatur scriptura quam
facit manus. Itemq sic uocatur pc̃cm. quia
pcc̃m si uincit facit. sicut uocatur frigus pigrũ
non qd̾ apigris fiat. s ꝙ pigros faciat. Hoc ge¬
neri hũano inflictũ uulnus a dẏabolo. quicqͥd
ꝑ illud nascitur cogit ẽẽ sub dỹabolo. canꝙͣ
de suo frutice fructũ iure decerpat. nõ qd̃ ab
illo sit natura hũana que non est nisi ex
deo. s uiciũ quod non est ex deo. non .n. pp̃ se
ip̃am q̃ laudabil̾ est. qr opus dei est. s ꝓpter
dampnabile uiciũ quo uiciata est natura
hũana dampnatur ⁊ ꝓpt̾ qd̃ dampnatur.
ꝓpt̾ hoc ⁊ dampnabili Dyabolo subiugatur.
qr ⁊ ip̃e dỹabolus sp̃c inmũdus est. ⁊ utiq bo¬
natura ũnuidus est uicio. Quoꝵ duorũ
illud a deo est hoc ab ipõ. Non itaq tenet

Expanded text:
peccato facta est, cum iam in regeneratis non sit ipsa peccato facta est, cum iam in regeneratis non sit ipsa peccatum, sicut uocatur lingua locutio, quam facit lingua, et manus uocatur scriptura, quam facit manus; itemque sic uocatur peccatum, quia peccatum, si uincit, facit, sicut uocatur frigus pigrum, non quod a pigris fiat, sed quod pigros faciat. Hoc generi humano inflictum uulnus a diabolo quidquid per illud nascitur cogit esse sub diabolo, tamquam de suo frutice fructum iure decerpat, non quod ab illo sit natura humana, quae non est nisi ex deo, sed uitium, quod non est ex deo. non enim propter se ipsam, quae laudabilis est, quia opus dei est, sed propter damnabile uitium, quo uitiata est, natura humana damnatur. et propter quod damnatur, propter hoc et damnabili diabolo subiugatur, quia et ipse diabolus spiritus inmundus est et utique bonatura, inmundus est uitio: quorum duorum illud a deo est, hoc ab ipso. non itaque tenet
Abbreviated transcription (Latin):
nomen accepit. Ex hoc quippe cinici nũcupa
bitans in membris. cui lex iusticiẽ uetat obe¬
dire dicente apło. non ergo regnet peccatũ
ĩ ur̃o mortali corpore ad obediendum deside¬
sacramento regen̾atõis expiatur ꝓfecto pͦ¬
cati uincłm gen̾atõne trahicit in posteros:
nͥab illo ⁊ ipĩ regeneratõne soluant᷑. Nã ip̃a
quidem ꝯcupĩa iam non est pcc̃m in regena¬
tis. qñ illi ad illicita oꝑa non consentitur. ac
ut ea perpetrant. a regina mente membra nõ
dantur. ut si non sit qd̾ scriptum ÷ non concu¬
piscas fiat saltim quod alibi legit᷑. post cõcu¬
piscencias tuas non eas. S qr modo quodã lo¬
quendi ꝑccm uocatur quod ⁊ pcc̃o fc̃a est. ⁊ p̾ca¬
tum si uic̾it facit reum reatus eius ualet in ñ¬
regen̾ato. quem reatũ xp̃i gr̃a per remissionẽ
om̃iũ peccatorum in regenerato si ad mala
oꝑa quodam modo iubenti non obediat ua¬
lere non sinit. Sic autem uocatur pcc̃m qͥa

Expanded text:
nomen accepit; ex hoc quippe Cynici nuncupatnomen accepit; ex hoc quippe Cynici nuncupatbitans in membris, cui lex iustitiae uetat oboedire dicente apostolo: non ergo regnet peccatum in uestro mortali corpore ad oboediendum desidesacramento regenerationis expiatur, profecto peccati uinculum generatione traicit in posteros, nisi ab illo et ipsi rquidem concupiscentia jam non est peccatum in regeneratis, quando illi ad illicita opera non consentitur, atque ut ea perpetrent, a regina mente membra non dantur: ut si non fit quod scriptum est, Non concupiscas , fiat saltem quod alibi legitur, Post concupiscentias tuas non eas. sed quia modo quodam loquendi peccatum uocatur, quod et peccato facta est et peccatum, si uicerit, facit, reatus eius ualet in generato, quem reatum Christi gratia per remissionem omnium peccatorum in regenerato, si ad mala opera ei quodam modo iubenti non oboediat, ualere non sinit. sic autem uocatur peccatum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
quibusq uiris atq mulierib minimũ.
s tñ ꝯiunctõis inseꝑabił sacramentũ. Qͥ
hoꝵ est in nupciis uñ pccĩ uinculũ tran¬
siret in posteros: Nempe nich̾. ⁊ cercen
hiis crib bonis ꝑfecte se haberet bonitas
nuptiaꝵ. quib bonis ⁊̃ nũc bone sunt nup¬
cie. Porro autem si interrogetur illa carnis
concupĩa. quare pudenda sũt fcã. q̃ prius
pudenda non suerant. nõne respondebit
quod hominem sͥ subditũ fec̾it. quia deo
suo subditus ẽẽ noluit. seq esse de qua ⁊
primi coniugati cunc erubuerũt. qͣnͣdo
pudenda cexerunt. & nunc omẽs erubescũt
qñ ad concumlendum secreta conquirunt᷑
Neq huius oꝑis testes audent habere uel
filios quos inde genuerunt cui uerecundie
naturali cinicoꝵ error pbilosophorum.
mirabili impudencia reluctatus est. quando¬
quidem b̃ qm̃ licitũ esset. honestũq cum cõ¬
iuge palam faciendũ esse censebant Unde
merito inmũdicia huiꝰ impudencie caninum

Expanded text:
ribus minimum, sed tamen coniunctionis inseparabilis sacramentum. quid horum est in nuptiis, unde peccati uinculum transiret in posteros? nempe nihil; et certe his tribus bonis perfecte se haberet bonitas nuptiarum, quibus bonis etiam nunc bonae sunt nuptiae. Porro autem si interrogetur illa carnis concupiscentia, qua pudenda facta sunt, quae prius pudenda non fuerant, nonne respondebit quod hominem sibi subditum fecerit, quia deo suo subditus esse noluit, seque esse, de qua et primi coniugati tunc erubuerunt, quando pudenda texerunt, et nunc omnes erubescunt, quando ad concumbendum secreta conquirunt neque huius operis testes audent habere uel filios, quos inde genuerunt? cui uerecundiae naturali Cynicorum error philosophorum mirabili inpudentia reluctatus est, quandoquidem hoc, quoniam licitum esset honestumque, cum coniuge palam faciendum esse censebant. unde merito inmunditia huius inpudentiae caninum
Abbreviated transcription (Latin):
latinos flos quidam speciosus enituit. cuiꝰ
fidem ⁊ purissimũ in scripturis sensum. ue
inimicus quidem ausus est reprehendere.
Peniteat ergo eum quod sensit aduersus
ambrosium. ne peniteat eum quod sic lau¬
dauit ambrosium. Habes librum ⁊molestia
longitudinis. ⁊ difficultate questionis. quã
michi fuit ad dictandum. tam cibi ad legẽ¬
dum negociosum. quib particłis temporũ
te inuenire potuit. ac potuerit ociosum. quẽ
profecto quantũ me dominus adiuuare d¬
dignatus est elaboratum int̾ ecclesiasticas
curas meas non tibi ing̾erem inter publicas
tuas. nisi ab homine dei qui te familiarius
nouit audissem quod tam libenter legas. ut
eciam nocturnas aliquas horas lectõni uigi

Expanded text:
Latinos flos quidam speciosus enituit, cuius Latinos flos quidam speciosus enituit, cuius fidem et purissimum in scripturis sensum ne inimicus quidem ausus est reprehendere\'. paeniteat ergo eum quod sensit aduersus Ambrosium, ne paeniteat eum quod sic laudauit Ambrosium. habes librum et molestia longitudinis et difficultate quaestionis quam mihi fuit ad dictandum, tam tibi ad legendum negotiosum, quibus particulis temporum te inuenire potuit aut potuerit otiosum. quem profecto, quantum me dominus adiuuare dignatus est, elaboratum inter ecclesiasticas curas meas non tibi ingererem inter publicas tuas, nisi ab homine dei, qui te familiarius nouit, audissem, quod tam libenter legas, ut etiam nocturnas aliquas horas lectioni uigi
Abbreviated transcription (Latin):
cia beatus ambrosius mediolanẽsis episcop᷑.
cuius sacerdotali ministerio lauachrum
regeneratõnis accepi sic breuiter loquutꝰ ÷
cum exponens ysaym prophetam carnalem
xp̃i natiuitatem insinuaret. Ideo inquit.¬
⁊ quasi homo per uniuersa temptatus est.
et in similitudine hominũ cuncta sustinũ.
s quasi de spiritu natus abstinuit a peccato
Omis enim homo mendax ⁊ nemo sũ ꝑcc̃o
nisi unus deus. Seruatum est igitur ut ex
uiro ⁊ muliere. idẽ per illam corporum con¬
mixtionem. nemo uideatur expers eẽ delicti.o¬
expers huiusmodi conceptionis. Nũquid nã
et sanctus ambrosius nupciarũ bonitatem
ac non potius istoꝵ hereticoꝵ qmͣius tunc
nũdum apparentium uanitatem huius sue
sentencie ueritate dampnauit: Quod idõ
cominemorandũ putaui. quia pelagius sic
laudat ambrosium ut dicat. Beatiis ambro¬
sĩus episcopus in cuius precipue libris bo¬
mana lucet fides. qui scriptorum inteꝵ

Expanded text:
tia beatus Ambrosius Mediolanensis episcopus, tia beatus Ambrosius Mediolanensis episcopus, cuius sacerdotali ministerio lauacrum regenerationis accepi, sic breuiter est locutus, cum exponens Esaiam prophetam carnalem Christi natiuitatem insinuaret: <ideo>, inquit'et quasi homo per uniuersa temptatus est et in similitudine hominum cuncta sustinuit, sed quasi de spiritu natus abstinuit a peccato; omnis enim homo mendax et nemo sine peccato nisi unus deus. seruatum est igitur, ut ex uiro et muliere, id est per illam corporum commixtionem nemo uideatur expers esse delicti.expers etiam huius modi conceptionis\'. numquidnam et sanctus Ambrosius nuptiarum bonitatem ac non potius istorum haereticorum quamuis tunc nondum adparentium uanitatem huius suae sententiae ueritate damnauit? quod ideo commemorandum putaui, quia Pelagius sic laudat Ambrosium, ut dicat: \'beatus Ambrosius episcopus, in cuius praecipue libris Romana elucet fides, qui scriptorum inter
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c. ut exhibeat eam sͥ non in isto scło. s in
futuro non habentem macłam aũ rugã aũ
aliquid eiusmõi. Nam qui modo eam talem
esse dñt. ꝙ tñ in illa sunt. qm̃ ⁊ ipi fatentur
se balere pcc̃a si uerũ dicunt. ꝓfecto qͦnia̾
mũdi non sunt a ꝑccĩs ht̃ in eis eccła ma¬
loquunt᷑ habet in eis eccłia rugam. Si aut̃
se dñt hr̃e ista non ip̃am. ergo se non ẽẽ m̃bͣ
eius. nec se ad corpus eius ꝑtinere fateant᷑.
ut eciam sua confessione dampnentꝰ᷑ De hͣc
autẽ concupĩa carnis quam curauimus
a nuptialibus bonis. tam ꝓlixa disputatõne
distinguere ꝓpter nouos hereticos. qui cũ
bet reptehenditur. calumpniantur. quasi
nuptie reprebendantur ut scilicet eam tã¬
qͣm bonũ naturale laudando suũ pestiferũ
dogina confirmant. quo asserunt prolem
que per illam nascitur. nullum trah̾e origĩa¬
lo peccatũ. De hac ergo carnis concupiscẽ¬

Expanded text:
Christus, ut exhibeat eam sibi non in isto saeculo, sed in Christus, ut exhibeat eam sibi non in isto saeculo, sed in futuro non habentem maculam aut rugam aut aliquid eius modi. nam qui modo eam talem esse dicunt et tamen in illa sunt, quoniam et ipsi fatentur se habere peccata, si uerum dicunt, profecto, quoniam mundi non sunt a peccatis, habet in eis ecclesia maloquuntur, habet in eis ecclesia rugam. si autem se dicunt habere ista, non ipsam, ergo se non esse membra eius nec se ad corpus eius pertinere fateantur, ut etiam sua confessione damnentur. De hac autem concupiscentia carnis, quam curauimus a nuptialibus bonis prolixa disputatione distinguere propter nouos haereticos, qui cum haec reprehenditur calumniantur, quasi nuptiae reprehendantur, ut scilicet eam tamquam bonum naturale laudando suum pestiferum dogma confirment, quo adserunt prolem, quae per illam nascitur, nullum trahere originale peccatum: de hac ergo carnis concupiscen
Abbreviated transcription (Latin):
mundent᷑ atq sanent᷑ non solũ pcc̃a q̃ omĩa
nũc remittunt᷑ in baptismo. s ⁊̃ que posteriuꝰ
humana ignorancia uł infirmitate ꝯtrahũt᷑.
non ut baptisma quociens pectatur tocient
repetatur s qr ipõ ꝙ semel datur. fit ut non
solũ antea uerum eciam postea quorumlib
peccatoꝵ uenia fidelib impetretur. Quid enĩ
sequeretur. uł postea nͥ preced̾et : In ip̃a qͦq
oratõne dnũca que cotidianaest nr̃a mun¬
datõ quo fructu. quo effcũ dic̾etur. dimitte
nob̾ debita nrã. nisi ab eis qui baptirati sũt
dicereterr: Itemq elemosinarũ largitas. et
beneficencia quantalib cui tamdem addi¬
mittenda sua pcc̃a ꝓdess. si baptratus ñ ess
Postremo regni celorum ip̃a felicitas. ubi
non hẽbit eccłia macłam aut rugam. aut
aliquid eiusmoi. ubi nicħ rep̾hensionis. nicħ
simulatõnis erit. ubi non solum reatus. s nͨ
concupĩa erit ulla ꝑccĩ. quoꝵerit nͥ baptiza¬

Expanded text:
omnia nunc remittuntur in Baptismo, sed etiam quae posterius humana ignorantia vel infirmitate contrahuntur: non ut Baptisma quoties peccatur, toties repetatur; sed quia ipso quod semel datur, fit ut non solum antea, verum etiam postea quorumlibet peccatorum venia fidelibus impetretur. Quid enim sequeretur; vel postea, nisi praecederet? In ipsa quoque oratione dominica, quae quotidiana est nostra mundatio, quo fructu, quo effectu diceretur, Dimitte nobis debita nostra , nisi ab eis qui baptizati sunt, diceretur? Itemque eleemosynarum largitas et beneficentia quantalibet, cui tandem ad dimittenda sua peccata prodesset, si baptizatus non esset? Postremo regni coelorum ipsa felicitas, ubi non habebit Ecclesia maculam aut rugam aut aliquid ejusmodi, ubi nihil reprehensionis, nihil simulationis erit, ubi non solum reatus, sed nec centia erit ulla peccati, quorum erit nisi baptiza
Abbreviated transcription (Latin):
sunt mundi. quõ placeat uxori. Atq i¬
ta quodam modo exponit qd̃ Supra dix̾at.
qui habent uxores tanqͣm non habentes sĩt.
Qui .n. sic hãbent uxores ut cogitent ea q̃ st̃
mundi cogitent placere uxorib. tamqͣm ñ
habentes sunt. quod ea facili felicitate fit. qñ
⁊ uxores tales sunt ut eis mariti non iõ pla¬
ceant qr diuites. qr sublimes. quia genere
nobiles. qr carne amabiles. s quia fideles. qr
religiosi. qr pudici. qr uiri boni sũt. Uerũ ĩ
ꝯiugatis ut hec optanda atq laudanda. sic
alia tołanda sunt. ne in dampnabilia flagi¬
cia .i. in formcatõnes uł adulteria corruat᷑.

Expanded text:
sunt mundi, quomodo placeat uxori, atque isunt mundi, quomodo placeat uxori, atque ita quodam modo exponit quod supra dixerat: qui habent uxores, tamquam non habentes sint. qui enim sic habent uxores, ut cogitent ea quae sumundi cogitent placere uxoribus, tamquam non habentes sunt. quod ea facilitate fit, quando et uxores tales sunt, ut eis mariti non ideo placeant, quia diuites, quia sublimes, quia genere nobiles, quia carne amabiles, sed quia fideles, quia religiosi, quia pudici, quia uiri boni sunt. Verum in coniugatis ut haec optanda atque laudanda, sic alia toleranda sunt, ne in damnabilia flagitia, id est in fornicationes uel adulteria conruatur.