comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sonare uidetur: S sic̃ beatꝰ grego¬
rius dicit. sepe res quelibet ꝑhisto¬
riam uirtus ẽ ꝑ significationẽ cui¬
pa sic̃ aliqñ res gesta infacto causa
dampnationis est. inscͥpto autem
ꝓpħia urtutis. Nam cum de regis
daiud culpa dum de urie innotici¬
tia tractaret. dum ꝑ adulterantem
dauid xp̃m. ꝑ uriam ĩnocentem.
popłin uidaicum int̾pretari uoluis¬
set. quid inquit ꝑ effectũ istum.
dauid scelestus quid uria mundi¬
us dici potest: S rursus ꝑ miste¬
rium quid dauid sacratuis. quid
uria insideli inuenitur: qñ ce ille
ꝑ uite culpam ꝓpħie signat ĩnotẽ¬
tiam. ce iste ꝑ uite innocentiã. in
ꝓphetia exprimnit culpan: uirtus
namq sacri eloquii sic transacta
narrat. ut uentura exprimat. Sic
infacto rem approbat. ut ei iumi¬
sterio contradicat. Sic gesta damp¬
nat. ut hec mistice gerenda ꝑsua¬
deat. Sic &r hoc loco sane quod uixͣ
historiam ẽ rep̃hensibile. iuxta mi¬
sterium potest commendabile ali¬

Expanded text:
atus Gregorius dicit: « Saepe res quaelibet per historiam virtus est, per significationem culpa, sicut aliquando res gesta in facto causa damnationis est, in scripto autem, prophetia virtutis. » Nam cum de regis David culpa, dum de Uriae innocentia tractaret, dum per adulterantem David Christum, per Uriam innocentem populum Judaicum interpretari voluisset, quid, inquit, per effectum istum David scelestius, quid Uria mundius dici potest? Sed rursus per mysterium, quid David sacratius, quid Uria infidelius invenitur, quando et ille per vitae culpam prophetiae signat innocentiam, et iste per vitae innocentiam in prophetia exprimit culpam? Virtus namque sacri eloquii sic transacta narrat, ut ventura exprimat. Sic in facto rem approbat, ut ei in mysterio contradicat. Sic gesta damnat, ut haec mystice gerenda persuadeat. Sic et hoc loco sane, quod juxta historiam est reprehensibile, juxta mysterium potest commendabile ali
Abbreviated transcription (Latin):
contemplator q̃sunt et muenit:
scͥptũ ꝙ reliquit. Uanitas ua¬
nitatũ dixit eccłiastes : uanitas
uanitatũ & omĩa ianitas. Ille
uanitatis cotemplatõnũ ñ in
uanũ assumit : qui ex eo qd̾ in
uno respicit in laudẽ reato¬
ris assurgit: qui cõ iom̃ib oꝑib
sius miraibilem laudabilẽ. ama
usq ad occasũ latidabile nomen dni
scce laudabilem. Iustus dñs in om¬
nib uiis suis: c sc̃s in om̃ib oꝑ¬
b suis. Eoce amabilem. Lignagͦ
rigida. ligna robusta. ligna du¬
iabilia q̃libet consid̾atõnes st̃.
q̃ mentis uigorem reꝑant. q̃ ad
constantiã roborant q̃ in ꝑseu̾̃¬
antia confirmant. Ligna deni¬
q ab om̃i corruptõne aliena
sunt q̃ nec macłam feditatis uͤ
neuũ falsitatis contͣhunt. ꝑtinet
itaq eq̃ ad ligna cechĩ ad ligna
imputͥbilia de reb corꝑeis qͣli¬
bet assertio uera. sententia rata.
facienda ẽ itacꝑ hec sapĩe archa
de lignis impittͥbilib de senten¬

Expanded text:
t et invenit, scriptumque reliquit: Vanitas vanitatum, dixit Ecclesiastes, vanitas vanitatum, et omnia vanitas . Ille vanitatis contemplationem non in vanum assumit, qui ex eo quod in imo respicit in laudem Creatoris assurgit, qui eum in omnibus operibus suis mirabilem, laudabilem, amabusque ad occasum, laudabile nomen Domini . Ecce laudabilem: Justus Dominus in omnibus viis suis, et sanctus in omnibus operibus suis , ecce amabilem. Ligna ergo rigida, ligna robusta, ligna durabilia quaelibet considerationes sunt quae mentis vigorem reparant, quae ad constantiam roborant, quae in perseverantia confirmant. Ligna denique ab omni corruptione aliena sunt, quae nec maculam foeditatis, nec vitium falsitatis contrahunt. Pertinet itaque aeque ad ligna Setim, ad ligna imputribilia de rebus corporeis quaelibet assertio vera, sententia rata. Facienda est itaque haec sapientiae arca de lignis imputribilibus, de senten
Abbreviated transcription (Latin):
os ingrediunt᷑ ad animũ. Et est qͥd̾
hoc om̃ium infimũ: oe debet ẽẽ in¬
cipientiũ. Ab hoc enĩ debent ad¬
huc rudes inciꝑe: ut possint pau¬
latĩ ad altiora qĩ qͥbdã ꝓfectuũ
gͣdib ascend̾e. Ad hoc itaꝙ contẽ¬
platõnis genꝰ ꝑtinet om̃is admira¬
tõ creatoris q̃ surgit ex consid̾atõ

Expanded text:
os ingrediuntur ad animum. Et est quidem hoc omnium infimum et debet esse incipientium. Ad hoc enim debent adhuc rudes incipere, ut possint paulatim ad altiora quasi quibusdam profectionum gradibus ascendere. Ad hoc itaque contemplationis genus pertinet omnis admiratio Cre
Abbreviated transcription (Latin):
de lignis sechimi tm̃ q̃ sunt ual¬
de imputͥbilia. ꝑtinent autẽ ad
ligna imputͥbilia q̃lib rerũ stͣ¬
tinia: honestatis ⁊ utilitatis ple¬
na. Ligna imputͥ᷑bilia sunt q̃ ub¬
rerũ consid̾atõnes q̃libet oꝑum
retͣctatõnes q̃ nullam mentis
corruptõnem inducunt q̃ sin¬
ceritatis. & ũitatis. integͥtatis cꝰ¬
todiunt. In tanta itaꝙ rerũ ui¬
sibilium copia. int̾ tot spectacło¬
rũ gen̾a uideat qͥs qd̾ eligat:
caueat ne illud añ mentis ocłos
reducat : uñ cordis sui mundi¬
tiam polluat. Debet gͦ a consid̾¬
atõnis sue respectu uoluptatũ
irritam̃ta amouere : qͥ cupit
de int̾ne incorruptõnis ꝑpetuita¬
te gandere. Qcͥqͥd auaritiã stimri¬
lat ÷ qͥcqͥd gulam irritat: qͥoqͥd
luyiriã inflãmat ⁊ ab illa recor¬
datõnum suar̃ frequertia seõ¬
nat. Ille sane mundũ & ea q̃ in
mundo sunt utilit̾ in contempla¬
pectũ ad mundanoꝵ respectum

Expanded text:
lignis Setim tantum, quae sunt valde imputribilia. Pertinent autem ad ligna imputribilia quaelibet rerum scrutinia honestatis et integritate plena. Ligna imputribilia sunt quaelirerum considerationes, quaelibet operum retractationes quae nullam mentis corruptionem inducunt, quae sinceritatis et veritatis integritatem custodiunt. In tanta itaque rerum visibilium copia, inter tot spectaculorum genera, videat quisque quod eligat, caveat ne illud ante mentis oculos reducat unde cordis sui munditiam polluat. Debet ergo a considerationis suae respectu voluptatum irritamenta amovere qui cupit de internae incorruptionis perpetuitate gaudere. Quidquid avaritiam stimulat, quidquid gulam irritat, quidquid luxuriam inflammat, ab illa recordationum suarum frequentia secernat. Ille sane mundum, et quae in mundo sunt utiliter in contemplapectum ad mundanorum despectum
Abbreviated transcription (Latin):
facit iudeũ: tnsit᷑ facit hebre¬
bonus: & tͣnsitꝰ malꝰ. Confessio u̾a.
facit uideũ uerũ: tͣnsitꝰ bonus fa¬
cit tͣnsitũ bonũ. Ascb̾e tͥ mala tua ÷¬
ascͥb̾e deo tuo bona tua. confessio
uera. confessio recta. Illa ẽ crimi¬
nis. ista ẽ cͥminis: utraq sane uti
ne qͥdẽ tͣnsit: & qͥ tnsit de bono
ad optimũ. bonũ ce ip̃e cͣnsitũ fa¬
cit. Cognosce gͦ ce confit̾e malatuta:
ce noli in ip̃is reman̾e s tnsiea: ce¬

Expanded text:
facit Judaeum, transitus facit Hebraebonus et est transitus malus. Confessio vera facit Judaeum verum, et transitus bonus facit Hebraeum bonum. Ascribere tibi mala tua,ascribere Deo tuo bona tua, confessio vera, confessio recta. Illa est criminis, ista est laudis; utraque sane utilne quidem transit; et qui transit de bono ad optimum, bonum et ipse transitum facit. Cognosce ergo, et confitere mala tua, et noli in ipsis remanere;
Abbreviated transcription (Latin):
hic expouit cum subũigit dicẽs et craciabit᷑
igne et sulphure. Et q̃madm̃ sup̃dictũ est
pcc̃orũ penam notãdo libet. so est cruciabitͦ
igne et sulphure ardenti fetore quiqui hic ꝑ
fecidam luxuriam exarsit: ibi fecidum ardorẽ
sustinebit. et hoc in conspectu scõrum ange¬
lorũ. et ante conspectũ agni. ut magis eru¬
bescat et erubescendo maiorẽ dolorem hẽat.
Et sumꝰ tormentorũ eorũ id est tenebrositas
que ip̃os malos oꝑiendo suꝑ ip̃os erit. In se¬
cula secłorum ascendet. Quia iet̾nũ ꝑseue
illius fidem et ymaginẽ eius per satelli¬
tum eius ei conformatorũ uen̾acõnem.
Et si quis acceꝑit carattere noĩs eins.
subaudit᷑ nõ habebit requiem. sed crucia¬
bit᷑ per et̾uam dampnacõnẽ. Sequit᷑.

Expanded text:
hoc exponit cum subjungit, dicens: Et cruciabitur igne et sulphure, et quemadmodum supra dictum est peccatorum poenam notando bibet, id est, cruciabitur, igne et sulphure, ardente fetore; quia, qui hic per fetidam luxuriam exarserit, ibi fetidum ardorem sustinebit, et hoc in conspectu sanctorum angelorum, et ante conspectum Agni, ut magis erubescat, et erubescendo majorem dololorem habeat. Et fumus tormentorum eorum, id est, tenebrositas quae ipsos malos operiendo super ipsos erit, in saecula saeculorum ascendent, quia in aeternum perseverm illius fidem, et imaginem ejus, per satellitum ejus ei conformatorum venerationem. Et si quis acceperit characterem nominis ejus, subauditur non habebit requiem, sed cruciabi
Abbreviated transcription (Latin):
um iuitutũ. fidei. spei. et caritatis: fidelibus
ãnũciantib. In octano de xp̃o et ultĩo iudicõ
et supplicõ maloꝵ et̾no. Et notandũ qd̾ quẽ¬
adm̃ donũ hũane redempcõnis in scd̃a uisio¬
ne sub aꝑcione sigillorũ sanctis doctoribus
intlłigitur maĩfestatũ. et in t̾cia sub cantu
tubarũ ppłis p̃dicanciũ: Ita in hac q̃rta ui¬
siont intlłigendũ est sub figura młieris ꝑi¬
entis per effc̃m boni oꝑis in fructũ iusticie
młtiplicatũ. Hec de quarta uisione huc ulz
loquti stilum ponimꝰ. hodie quiescimꝰ. ut ad
qͥnt̾a ingrediendã cras alacrius resurgamꝰ.
iber qͥntus trac

Expanded text:
i, charitatis, fidelibus annuntiantibus. In octavo de Christo et ultimo judicio, et supplicio malorum aeterno. Et notandum quod, quemadmodum donum humanae redemptionis in secunda visione sub apertione sigillorum sanctis doctoribus intelligitur manifestatum, et in tertia sub cantu tubarum populis praedicatum, ita in hac quarta visione intelligendum est sub figura mulieris parientis per effectum boni operis in fructum justitiae multiplicatum. Haec de quarta visione hucusque locuti stylum ponimus, et hodie quiescimus, ut ad quintam ingrediendam cras alacrius resurgamus. LIBER QUINTUS. DE
Abbreviated transcription (Latin):
no ire dei qd̃ mixtũ est mero in calice ire
eius ip̃ius. Dostqͣm in precedentib admo¬
nuit. ut xp̃o uero auxiliatori nos iũgamꝰ:
ne in glĩa ruiture babilonis confidamus
succedentꝰ adiũgit cõminacõnem pene
adorantib antixp̃m: ut illi seruire time¬
amiꝰ. Et angłs t̾cius secutus eos. id est ordo

Expanded text:
no irae Dei, quod mistum no irae Dei, quod mistum e ipsius. Postquam in praecedentibus admonuit, ut Christo vero auxiliatori nos jungamus, et ne in gloria ruiturae Babylonis confidamus, succedenter adjungit comminationem poenae adorantibus Antichristum, ut illi servire timeamus. Et angelus tertius sec
Abbreviated transcription (Latin):
babilon. illa curitas magna. bis pouit
cecidit. Quia uniu̾sitas malorũ in con¬
fusione presentis seculi fluctuancũi duplr̃
ruit. Qui idcuto pret̾itũ ponit. Quia quod
futurũ est tam cõmune et firmit᷑ uelut p̾¬
teritũ ostendit. Cadit itaq babilon mala
cogitando: cadit ꝓpetrando. cadit in niũido.
cadit in inferno. In mũdo per pͣuam accõm.
in inferno: per et̾uam dampnacõm. Ciui¬
tas: quia ꝑu̾so comi te nuuita: magna mł¬
titudĩe et suꝑbia. Que uino ire fornicacõis
sue. id est z elo ire quo contͣ xp̃m et irata. et
cum antixp̃o fornicata potauit omẽs gen¬
tes. id est corrupit om̃es gentilit̾ uiuert cu¬
pientes. Nemo ergo in eius glĩa confidere
debet. dum certũ est quod cadet. Sequit᷑.
Et angle t̾cius secutus est eos dicẽs uoce
magna. Si quis adorau̾it bestiam et eius¬
ymaginẽ et acceꝑit caracc̾em eius in fr̃o¬
te sua aut in manu sua: et hic bibet de ui¬

Expanded text:
Babylon illa civitas magna. Bis ponit Babylon illa civitas magna. Bis ponit cecidit, quia universitas malorum in confusione praesentis saeculi fluctuantium dupliciter ruit. Qui idcirco praeteritum ponit quia quod futurum est tam certe et firmiter velut praeteritum ostendit. Cadit itaque Babylon mala cogitando, cadit mala perpetrando, cadit in mundo, cadit in inferno, in mundo per pravam actionem, in inferno per aeternam damnationem. Civitas, quia perverso dogmate munita, magna multitudine et superbia. Quae in vino irae fornicationis suae, id est, zelo irae quo contra Christum est irata, et cum Antichristo fornicata, potavit omnes gentes, id est corrupit omnes gentiliter vivere cupientes. Nemo ergo in ejus gloria confidere debet, dum certum est, quod cadet. Sequitur: Et angelus tertius secutus est eos, dicens voce  Si quis adoraverit bestiam et imaginem ejus, et acceperit characterem in fronte sua, aut in manu sua, et hic bibet de vi
Abbreviated transcription (Latin):
intencõne:. Sequit᷑. Timete dñi: casto ui¬
delicet tinore. Et date illi honorẽ. et lau¬
dis decantacõnẽ. et boni oꝑis exhibicõnẽ.
et uidete ne deficiatis. Quia uenit dies iu¬
dicii eius: ut puiantur ꝑsequtores nestri.
et uos recipiatis p̾miũ eternũ Et adora
te eum qui fecit celum et terrũ et mare et
omĩa que in eis sunt. et fontes aquarũ
adorate eum per fidem rectã. Qui fecit ea
que dc̃a sũt per potẽtiam. Qui fecit non
solum celum et terram et mare. id ẽ max¬
ima: Sed et fontes aq̃rum id est mĩma.
Dignus est fide et uen̾acõne. quia hec oĩ¬
a pro uobis dignatꝰ est citare. Sequit:
Et alius angłs sequtus est dicẽs. Cecid ͭ
ceadit babilon ciuitas magna. illa que
a uino formcacõnis sue potauit om̃es
gentes. Pd ostqͣm suꝑius admonuit ut
ad xp̃m recta fide accedamꝰ: statĩ affircͣ
rumã babilonis. id est mũdane confusio
ciũ p̾dicandi. Aititaq. Cecidit cecidit

Expanded text:
intentione. Sequitur: Timete Deum, casto viintentione. Sequitur: Timete Deum, casto videlicet amore, et date illi honorem, laudis decantatione, et boni operis exhibitione, et videte ne deficiatis, quia venit dies judicii ejus ut puniantur persecutores vestri, et vos recipiatis praemium merte eum qui fecit coelum et terram, et mare, et omnia quae in eis sunt, et fontes aquarum; adorate eum, per fidem rectam, qui fecit ea, quae dicta sunt, per potentiam. Qui fecit non solum coelum et terram, et mare, id est, maxima; sed et fontes aquarum, id est minima. Dignus est enim fide et veneratione, qui haec omnia pro nobis dignatus est creare. Sequitur: Et alius angelus secutdit Babylon illa magna civitas, quae a vino fornicationis suae potavit omnes gentes. Postquam superius admonuit ut ad Christum recta fide accedamus, statim affirmat ruinam Babylonis, id est, mundanae confusiocio, praedicandi. Dicens: Cecidit, cecidit
Abbreviated transcription (Latin):
Li id est ecclłiam uirtutib altam et lucidam
gelizaret: per officii sui adm̃stracõnẽ. se¬
dentibus suꝑ t̾mm. idẽ ełitis suauitꝰ in deo
quiescentib per t̾rene cupiditatis subaccõnẽ.
Illis et enĩ ãnunciada sũt bona et̾na qui po¬
tent̾ norũt sibi subit̾e terrena. Et suꝑ omñe
gentem et tribũ et linguã et ppłm. Et ĩ hoc
loco quẽadm̃ in młtis locis fieri solec. pro: id
est ponitur. exponit enĩ qđ p̃misit dicens se¬
dentib suꝑ terrã: cum subũigit. Et suꝑ om¬
nem gentem tribũ et linguam et ppłm. Ipsi
sunt namq eciã scdm̃ litterã qui sedent suꝑ t̾¬
ram id est suꝑ omẽm gentẽ et tribum et lĩgm
et ppłm. suꝑ om̃em non unam tantũ: quia
diuina gr̃a ex om̃ib eligit. et ad regnũ ꝑ¬
ducit. Et notandũ qd̃ dicit suꝑ. Quia om¬
ne datũ optimũ et om̃e donũ ꝑfectum de¬
sursum est descendẽs a pr̃e luminũ diceu¬
tẽ magua uoce: id est magna admouitõis

Expanded text:
idam evangelizaret per officii sui administrationem, sedentibus super terram, id est electis suaviter in Deo quiescentibus per terrenae cupiditatis subactionem. Illis etenim annuntianda sunt aeterna dona, qui potenter norunt subigere terrena. Et super omnem gentem, et tribum, et linguam, et populum. Et in hoc loco quemadmodum in multis locis fieri solet, et pro, id est, ponitur. Exponit enim quod praemisit, dicens, sedentibus super terram, cum subjungit, et super omnem gentem et tribum, et linguam, et populum. Ipsi sunt namque etiam secundum litteram qui sedent super terram, id est super omnem gentem, et tribum, et linguam, et populum. Super omnem, non super unam tantum, quia divina gratia ex omnibomne datum optimum, et omne donum perfectum desursum est descendens a Patre luminum. Dicentem magna voce, id est magna admonitionis
Abbreviated transcription (Latin):
tũ triũ pͥncipaliũ uircutũ. fidei. spei. et cauta¬
tis. Uniu̾si namiq p̾dicatores qui per angłos
sigͥficantur: recte t̾nario figͣantur. quia licz
per diu̾sa tempora succedent᷑. tame unaimi¬
ter fidem indiuidue t̾ͥnitatis predicãt. et sa¬
cinmẽtũ triũ pͥncipaliũ uirtutũ ełctis com¬
mẽdant. Qui uno eodẽq sp̃u: qui singulis
prout ułt diuidit d aspirati diu̾sis modis
a que recta sunt a diũstrãt. unde et primꝰ
adoremꝰ suauit᷑ innuit. Scds ruinã babilo¬
nie predicit. Tercius bestiam adorare pro¬
hibet. et adorantes de pena terret. Sed li
cendo et docendo teneat: om̃es tamẽ unã
uniꝰ satraniẽti redẽpcõnis hũane iuitutem
predicãt. et per iustĩam ad unã pr̃iam ue

Expanded text:
tum trium principalium virtutum, fidei, spei et charitatis. Universi namque praedicatores qui per angelos significantur, recte ternario figurantur, quia licet per diversa tempora succedenter, tamen unanimiter fidem individuae Trinitatis praedicant, et sacramentum trium principalium virtutum electis commendant. Qprout vult dividit aspiranti, diversis modis a quae recta sunt administrant. Unde et primus adoremus suaviter innuit. Secundus ruinam Babylonis praedicit. Tertius bestiam adorare prohibet, et adorantes de poena terret. Sed liccendo et docendo teneat, omnes tamen unam unius sacramenti redemptionis humanae virtutem praedicant, et per justitiam ad unam p
Abbreviated transcription (Latin):
dño hoc testante confirmat. Nam dicit ãmõ
id est ab ip̃a morte. Iam dicit sp̃s. id est sãcta
tͥnitas que unus est deus. ut requiescant ⁊¬
suis a transacta tubulacõne. Per quid ãt
ip̃am requiem conseqͣnt᷑: ostendit cũ subiũ¬
git. Opera enĩ illorũ id est rerributõnes o¬
perum que fecerũt in tempore. sequnt᷑ illos.
in etͦnitate. Qui eñ presenti seculo bene o¬
ꝑatur: ip̃e in futuro saluat᷑. Nemo nẽpe
si tempus orandi ht: sine oꝑibus se posse
saluari credat. fides em̃ sine oꝑibus mor¬
tua est: si hẽat tempꝰ oꝑandi. Nam si tem¬
pus nõ possit hr̃e: sufficit sola cũ fido no¬
lũtas. Magna ergo et egregia hic descͥbi¬
tur consolacõ de hiis qui morũitur ĩ dño:
nec debet tim̾e mortẽ talem qui se sperat
posse ꝑtingere ad bt̃itudinẽ. Tres itaq
angeli succedentꝰ predicantes uniu̾si predi¬
catores fidem sc̃e trinitatis et sacramentũ¬

Expanded text:
Domino hoc testante, confirmat. Nam dicit, amodo, Domino hoc testante, confirmat. Nam dicit, amodo, id est, ab ipsa morte, jam dicit, spiritus, id est, sancta Trinitas quae unus est Deus, ut requiescant,suis, a transacta tribulatione. Per quid autem ipsam requiem consequantur ostendit, cum subjungit: Opera enim illorum, id est, retributiones operum, quae fecerunt in tempore, sequuntur illos, in aeternitate. Qui enim in praesenti saeculo bene operatur, ipse in futuro salvatur. Nemo namque, si tempus operandi habeat, sine operibus se posse salvari credat. Fides enim sine operibus mortua est, si habeat tempus operandi · nam si tempus non posset habere, sufficit sola cum fide voluntas. Magna ergo, et egregia hic describitur consolatio de his qui moriuntur in Domino, nec debet timere talem mortem, qui se sperat per eam posse pertingere ad beatitudinem. Tres itaque angeli succedenter praedicantes; universi praedicatores fidem sanctae Trinitatis, et sacramentu
Abbreviated transcription (Latin):
data dei et fidem ihũ. Hec scilz non accipi¬
endo caracterẽ nomĩis eius. quia ꝓpter hec
pariẽtur scĩ tribulõnem et ꝑtiugent ad be¬
atitudinẽ. Qui custodiũt mandata dei. de¬
um et ꝓximũ diligendo. et fidem ihũ eũ
uerum deũ credendo et confitẽdo. Sequitur.
Et audiui uocẽ de celo dicentẽ mithi. scri¬
be: beati mortui qui in dño morũit᷑. Qͥ a
suꝑius descripsit grauissimã ꝑsecucõnem
ab autixp̃o inferendã. Nunc in fine huiꝰ ca¬
pitłi consolat᷑ per quict̃e bt̃itudinis: eos
qui pro xp̃o et in ꝓp̃o gustant amaritudi¬
nem passionis. Dicit ergo. Et audiui uocem de
celo dũtem. id est de celesti uisione. Sabe. ne¬
ato tumsuolet. qd̾ ad consolacõnem ełitorum
usq in finem ꝑseũare debet. Seati mortui qͥ
dicat. Audistis in suꝑiorib capitłis gͣuissi¬
mam ꝑsecucõnem sed nolite formidare ꝓ xp̃o
sustmere mortẽ: quia per hñc attĩgentis ad
bt̃itudiuem. et ut eudencius beatos osfẽdit.

Expanded text:
et in non accipiendo characterem nominis ejus, quia propter hoc patientur sancti tribulationem, et pertingent ad beatitudinem. Qui custodiunt mandata Dei, Deum et proximum diligendo, et fidem Jesu, eum verum Deum credendo et confitendo. Sequitur: Et audivi vocem de coelo dicentem: Scribe, beati mortui qui in Domino moriuntur. Quia superius descripsit gravissimam persecutionem ab Antichristo inferendam, nunc in fine hujus capituli consolatur per quietem beatitudinis eos qui pro Christo et in Christo gustant amaritudinem mortis. Dicit ergo: Et audivi vocem de coelo, id est, de coelesti visione, dicensvolet, quod ad consolationem electorum usque in finem perseverare debet. Beati mortui qui dicat: Audistis in superioribus capitulis gravissimam persecutionem, sed nolite formidare pro Christo sustinere mortem, quia per hanc attingetis ad beatitudinem. Et ut evidentius beatos ostendat,
Abbreviated transcription (Latin):
est de recessu scẽ ecclic ad secretũ uite spĩta¬
lis. In terr̃õ de michaele et dracone et pre¬
lio eorum. In quarto de bestia ascẽdente de
mari. id est de crudelib pͥncipib paganoꝵ
In qͥnto de bestia ascẽdente de terra. io ẽ de
semi s pͥncipib falsorũ xpĩanorũ. In sexto

Expanded text:
est, recessu sanctae Ecclesiae ad secretum vitae spirituaest, recessu sanctae Ecclesiae ad secretum vitae spiritualis. In tertio de Michaele et dracone, et praelio eorum. In quarto de bestia ascendente de mari, id est de crudelibus principibus paganorum. In quinto de bestia ascendente de terra, id est saevis principibus falsorum Christianorum. In sexto
Abbreviated transcription (Latin):
or anni tempora quadriforͥs eñugelii pre¬
cepta tũsgressores ostẽdatur. P otest enim
in senario et in centenano et millenario.
minꝰ et mediocriꝰ et ꝑfaĩssime dampuatoꝵ
notari cruciacõ. Isti enĩ nui ꝑfecc̃onem
diciaria siña. messio uel uindemiatõ. ma¬
lorũ cruciacõ. Lacus infernus. exitus sangͥniᷤ
crudelitas dampnacõnis. equi homũes. Fre¬
m. demones. Mille sexcẽta stadiorũ ꝑfecta d¬
ciacio dampnatorũ. Sed ut ea que in hac ui¬
sione continent᷑ ad incoriam̃ breuit᷑ reuoce¬
mus: Dicimꝰ qd̾ sacra pagi̾a in pͥmo huiꝰ
uisionis capło agit de templo dei aperco in
celo. id est de reuelatõ humane redempcio¬
uis mist̾i̾o in satro eloquio. io est de sancta¬
archa. uisa. id est de assũpta a u̾bo hũauita¬
te credita. et de mliere pariente. id est de
sancta ecclia in ꝑagendo fructu iustirie la¬
borante. In scdõ agit de ꝑsecucõne dracõĩs
id est antiqui hostis. et de fuga młieris id

Expanded text:
or anni tempora quadriformis Evangelii praecepta transgressores ostendatur. Potest etiam in senario, centenario, et millenario minus et mediocrius, et perfectissime damnatorum notari cruciatio. Isti enim numeri perfectidiciaria sententia; messis vel vindemiatio, malorum ablatio; lacus, infernus; exitus sanguinis, crudelitas damnationis; equi, homines; freni, daemones; mille sexcenta stadiorum, perfecta cruciatio damnatorum. Sed ut ea quae in hac visione continentur ad memoriam breviter revocemus, dicamus quod sacra pagina in primo hujus visionis capitulo agit de templo Dei aperto in coelo, id est, de revelato humanae redemptionis mysterio in sacro eloquio, et de arca visa, id est, assumpta a Verbo humanitate credita, et de muliere pariente, id est, de sancta Ecclesia in peragendo fructu justitiae laborante. In secundo agit de persecutione draconis, id est, antiqui hostis, et de fuga mulieris, id
Abbreviated transcription (Latin):
est ordine tp̃ris nõ imitacõne credulitatis.
cacõnis instãcia. Si quis adorau̾it: per ĩ¬
piam fidem. bestiam. id est autixp̃m. qui ẽ
bestia per crudelitatẽ. et eius ymaginem
faciẽs imitatorib eius conformẽ. et acceꝑ¬
it caraccerẽ: id est sigillũ nom̃s eius. in
fronte sua per aꝑtami illius confessõnem.
aut in manu sua per praui oꝑis exhibitõ¬
nem. Et hic bibet: subaudit᷑ sicut babilõ.
De uino ire deiz dampuacõne uidelz et̾na.
quam deus ꝓpiuat iritus. quod mixcum

Expanded text:
 ordine temporis, non imitatione credulitatis. cationis instantia: Si quis adoraverit, per impiam fidem, bestiam, id est, Antichristum qui est bestia per crudelitatem et ejus imaginem, faciens se ejus imitatoribus conformem, et acceperit characterem, id est, sigillum nominis ejus in fronte per apertam confessionem aut in manu sua, per pravi operis exhibitionem, et hic bibet, subauditur sicut Babylon de vino irae Dei, damnationem videlicet aeternam, quam Deus propinat iratus, quod mistum
Abbreviated transcription (Latin):
uidi alterũ angłm uolautẽ per me¬
dium celi hñtem eĩngeliũ eternũ:
ut eliug eliz aret seudẽtib suꝑ teiram ⁊ su¬
per oũem gentẽ. et tubũ et linguã et po¬
pulũ dicentẽ uoce magna. timere dm̃ et da¬
te illi honoĩe. quia uenet dies iudicii. et
adorite eum qui fecit celum et t̾mm mare
et ouũa que iñ eis sũt. et fontes aquaꝵ.
Descͥta suꝑius smnissĩti ꝑsecucõne antix¬
per duas bestias fidelib inferẽda. et ad conso¬
lacdnem elctorũ descͥta excellẽciam agmi cũ
sua familia. Conseq̃nter adiugit᷑ ad momco
ut ad xp̃m accedamꝰ. et ꝓphĩa de iuina babi¬
lonis ne in eius głia confidamꝰ: et cõminacõ

Expanded text:
idi alterum angelum volantem per medium coeli, habentem Evangelium aeternum, ut evangelizaret sedentibus super terram, et super omnem gentem, et tribum, et linguam, et populum, dicentem voce magna: Timete Deum et date illi honorem, quia venit dies judicii, et adorate eum qui fecit coelum, et terram, et mare, et omnia quae in eis sunt, et fontes aquarum . Descripta superius par duas bestias fidelibus inferenda, et ad consolationem electorum descripta excellentia Agni cum sua familia, consequenter adjungitur admonitio, ut ad Christum accedamus, et prophetia de ruina Babylonis, ne in ejus gloria confid
Abbreviated transcription (Latin):
sue opus suum inchoant ex auro. ⁊
tand̃ consũmant luto. Scimus qr sepe
cum ĩmundus sp̃c exierit de homine
querens requiem & ñ inuemiẽs a sũp¬
tis secum. uii. sp̃itib nequiorib se
habitat ibi. & suint nouisima honũs
illiꝰ peiora pͥorib Quam multos uide¬
mus iniicio se conu̾sationis spe gau¬
dentes spũ feruentes. intribulatione
pacientes. sollicitos inoꝑe. studiosos in
lectione. deuotos in or̃one. Quid istiui¬
dẽtur tibi nisi in auro oꝑari &e incari¬
tate iniciari: karitas enĩ ut scͥptu est
paciens est bengna est. Omĩa suffert
Nonne oꝑari tibi uidet᷑ iauro. cui dic¬
tum est a dño. noui oꝑa tua. &e caritate.
⁊ sidẽ ⁊ ministerium. & pacientiã tuantꝰ
s sunt multi qui ad tempꝰ credunt.
intempore temptationis recedũt Nec
tñ qui hiuiꝰmodi sunt statim se inimri¬
fua demergunt s pͥus de bono ipe¬
uis de huic de minus bono ĩ malim.
ce demum de malo indeterius corrͣũt

Expanded text:
suae, opus suum inchoant ex auro, et suae, opus suum inchoant ex auro, et tandem consummant luto. Scimus, quia saepe cum immundus spiritus exierit de homine, quaerens requiem et non inveniens, assumptis secum habitat ibi, et fiunt novissima hominis illius pejora prioribus. Quam multos videmus in initio suae conversionis spe gaudentes, spiritu ferventes, in tribulatione patientes, sollicitos in opere, studiosos in lectione, devotos in oratione. Quid isti videntur tibi, nisi in auro operari, et in charitate initiari? Charitas enim, ut scriptum est, patiens est, benigna est, omnia suffert, dictum est a Domino: Novi opera tua, et charitatem, et fidem, et ministerium, et patientiam tuam? Sed sunt multi qui ad tempus credunt, et in tempore tentationis recedunt. Nec tamen qui hujusmodi sunt, statim se in infima demergunt, sed prius de bono in pejus, dehinc de minus bono in malum, et demum de malo in deterius corruunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dam ꝓfectuum gͣdib ad alta conscendit᷑.
sic rursum gͣdatim ad una descenditur:
Aitende qͦmͦ in hac statua pͥris aurum
pꝰ ea argentum. pꝰ hec mediante ere se¬
quitur & ferrum. oquanta differentia
auri ce ferri. oquantũ int̃ se differunt
caritas ⁊ crudelitas. Quid tñ dehis ait
u̾itas: abundabit inquit iniquitas ⁊
refrigescet caritas multoꝵ. Hide q̃so uñ
quo ꝑuenitur. De abundatia caritatis:
ad abundantiam iniquitatis. baritas
ad aur̃. iniqͥtas ꝑtinet ad ferrum. Omi¬
rabilem unmo detestabilem cõmutati¬
onem de caritate ad iniquitatẽ. Si aũ¬
terit se inquit iustus a iusticia sua ⁊
fecerit iquitatem om̃s iusticie euis
quas fecerat ñ recordabunt᷑: Opus dete¬
stabile c&e dignum confusione qd̃ in¬
choatur exauro. & consũmatur inite¬
sta &e ferro. Sic namq describit᷑ pedũ
pars ferrea. ce q̃dam testea. O confusibi¬
les oꝑparios qui ininicio conũsionis

Expanded text:
sdam profectuum gradibus ad alta conscenditur, sdam profectuum gradibus ad alta conscenditur, sic rursum gradatim ad ima descenditur. Attende quomodo in hac statua prius aurum, postea argentum, post haec mediante aere, sequitur et ferrum. O quanta differentia auri et ferri! O quantum in se differunt charitas et crudelitas! Quid tamen de his ait Veritas? Abundabit, inquit, iniquitas, et refrigescet charitas multorum . Vide, quaeso, unde quo pervenitur de abundantia charitatis ad abundantiam iniquitatis. Charitas ad aurum, iniquitas pertinet ad ferrum. O mirabilem imo detestabilem commatationem de charitate ad iniquitatem! Si averterit, inquit, justus justitia sua, et fecerit iniquitatem, omnes justitiae ejus quas fecerat, non recordabuntur . Opus detestabile et dignum confusione, quod inchoatur ex auro, et consummatur in testa et ferro. Sic namque describitur pedum pars ferrea, et quaedam testea. O confusibiles operarios, qui, in initio conversionis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃mit. ut oppͥmat. Es aũ argentũ iuta¬
tur insono. s multũ dissonat inp̃cio.¬
Sic sic simulatio suauem adulationis
tinnitũ habet insermone ⁊ suanit̃ re¬
boat. & dulcit resultat in oꝑe. sed qͣn
secus. tm̃ ꝑ consilium & desid̾ium pai¬
let intrinsetꝰ. Argentũ quoq quo fre¬
quentiori usu atteritur. eo utiq cla¬
rior redditur. sic u̾itas uehem̃ti dis¬
cussione quo magis eo meliꝰ cõmen¬
datur sic ueritatis consilia exꝑupen¬
tie usu quo cerciora eo clariora red¬
diuit᷑ karitatis claritatẽ auri fulg¬
or expͥmit que celestis desidii igne
fiãmascit. Et sic̃ aurum cet̃is metallis
p̃fertur. sic caritas cet̾as uͥtutes suꝑgredi¬
nir. Oquantũ ẽ iĩ testam ⁊ aurũ. inter
statue finẽ & statue pͥncipium. Statua
que ex auro incipit. testam desinit. Puto
qr nemo repente fit t᷑pissimꝰ. s qui min¬
ma negligit paulatim defluit. Sic̃ quibꝰ¬

Expanded text:
premit, ut opprimat. Aes autem argentum imitapremit, ut opprimat. Aes autem argentum imitatur in sono, sed multum dissonat in pretio. Sic simulatio suavem adulationis tinnitum habet in sermone, et suaviter reboat, et dulciter resultat in opere; sed qunsecus, tantum per consilium et desiderium pallet intrinsecus. Argentum quoque quo frequentiori usu atteritur, eo utique clarior redditur: sic veritas vehementi discussione quo magis eo melius commendatur, si veritatis consilia experientiae usu certiora, eo clariora redduntur. Charitatis claritatem auri fulgor exprimit, quae coelestis desiderii igne flammescit; et, sicut aurum caeteris metallis praefertur, sic charitas caeteras virtutes supergreditur. O quantum est inter testam et aurum, inter statuae finem et statuae principium! Statua, quae ex auro incipit, testam desinit. Puto, quia nemo repente fit turpissimus. Sed qui minima negligit, paulatim defluit. Sicut quibu
Abbreviated transcription (Latin):
ne cadat De quãlibet celso
fastigiõ facile potest inuna corriu
uł in ꝓfundũ demergi.Immo ꝓcul
dubio quanto gͣ dus altior tanto
casus deterior. Debet nos semꝑ istud na¬
buchodonosor sõpnium & cautos recae
oe sollicitos efsicere. Hide obsecro isionis
eiꝰ statuã uide inquam: aquanta sub¬
liitate incipitur &e inqualem tandẽ
sinẽ deducit᷑ habet sane caput aureũ
&e finẽ testeum. Quid auro cariꝰ. quid te¬
sta uilius: Attende &x illud quomodo
gͣdatim ad feriora uergit. &e qñq infeoĩ¬
sumo fine. finẽ fac̃ Prima pars aurea.s
argentea. t̾cia crea quarta ferrea. &r qͥn¬
ta descͥbit᷑ testã. In auro intelligit᷑ caritã.
in argento ueritas. in ere simultas. in
serro crudelitas. intest a sictili fragilita.
Testa enĩ facile frangitur. & ꝑ eam recte
inpacientie fragilitas figuratur ferrum
qd̃ cet̾a omnia metalla comminuit.
domat. cõpetent̃ qͥdem crudelitatis uio¬
lentiã designat que resistentia queq

Expanded text:
ne cadat . De quantumlibet celso fastigio facile potest in ima corrui, vel in profundum demergi, imo procul dubio quanto gradus altior, tanto casus deterior. Debet nos semper istud Nabuchodonosor somnium, et cautos reddere, et sollicitos efficere. Vide, obsecro, visionis ejus statuam; vide, inquam, a quanta sublimitate incipitur, et in qualem tandem finem deducitur. Habet sane caput aureum, et finem testeum. Quid auro charius, quid testa vilius? Attende et illud quomodo gradatim ad deteriora vergit, et quandoque in foedissimo fine finem facit. Prima pars aurea, secunda argentea, tertia aerea, quarta ferrea, et quinta describitur testea. In auro intelligitur charitas, in argento veritas, in aere simultas, in ferro crudelitas, in testa fictili fragilitas. Testa enim facile frangitur, et per eam recte impatientiae fragilitas figuratur. Ferrum quod caetera omnia metalla comminuit et domat, competenter quidem crudelitatis violentiam designat, quae resistentia quaeque
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝑint inferiores aq̃ deerere atq de¬
ficere: ce imsimarũ delectatõ¬
nũ flurꝰ languescere atq euor¬
nesce: incipit or conscĩa pariter
ad pacẽ & tͣnpͥllitatẽ se ipãm
paulatĩ cõpon̾e. futuri iuditii
metũ magis magisꝙ deponere:
& illas p̾terite indignat̾onis ce an

Expanded text:
erint inferiores aquae decurrere atque deficere, et infimarum delectationum fluxus languescere atque evanescere, incipit et conscientia pariter ad pacem et tranquillitatem seipsam paulatim componere, futuri judicii metum magis magisque deponere, et illas
Abbreviated transcription (Latin):
des certe ut arbit᷑r. ꝗͣ recte ma¬
re nom̃ fuũ mutauit mortui¬
q nom̃ accepit: in qͦ inferioꝵ
perturbationes delere .xxx.

Expanded text:
ut arbitror, quam recte mare suum nomen mutavit, mortuisque nomen concepit, in quo inferiorum perturbationes delere.
Abbreviated transcription (Latin):
mortiũ motũ pristine inqͥetatio¬
nis amitt̾e: ⁊ nom̃ mutare. Sic ni¬
mirũ sic torrens carnalis uolupta¬
tis ⁊ uehemens impetꝰ carnis ꝗͣ diu
inget : solet ẽẽ causa tumoris & in¬
dignatõnis. Solet sane conscientiam
totã turbare ÷ amaritudinis fluotͦ
eragitare. ⁊ ꝓfundissimã illã hu¬
mani cordis abissum ab imo euer¬
tere : & magnũ illud mare magnis
tempestatib age̾. Mens siqͥdẽ celes¬
ti desid̾io feruens puritati studens.
ce ad ꝑfectonẽ tendens. qmdu t᷑pes
delectarõnes ex carnis impetu sen¬
tire cogit᷑ : nec̃ce est insimis deside¬
riis & ad ima fluentib reluctet᷑.
hine est qd sͥ irascit᷑ ⁊ qd̾ dͥ indig¬
nat᷑ : ce aduersus se ip̃m seiuire ui¬
det᷑. Puto qͥa huiꝰ mͦi ꝑturbat̾o &

Expanded text:
mortuum motum pristinae inquietatiomortuum motum pristinae inquietationis amittere, et nomen mutare. Sic nimirum, sic torrens voluptatis carnalis et vehemens impetus carnis, quandiu viget, solet esse causa tumoris et indignationis. Solet sane conscientiam totam turbare, amaritudinis fluctus exagitare, et profundissimam illam humani cordis abyssum ab imo evertere, et magnum illud mare magnis tempestatibus agitare. Mens siquidem coelesti desiderio fervens, puritati studens, et ad perfectionem tendens, quandiu turpes delectationes ex carnis impetu sentire cogitur, necesse est infimis desideriis, et ad ima fluentibus reluctetur. Hinc est quod sibi irascitur, quod sibi indignatur, adversus seipsam saevire videtur, put
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑a satis innuit qd̃ ait. Mare
tudinis: nec om̃is amaritudo
desolato̾nis: inmo hoc ip̾m
mare de qͦ mͦ loqͥm. haut̃ dig¬
ne tali nomine censet᷑ ÷ nec de¬
bet dici mortuũ: nͥ forte in illo
contingat p̾dc̾m miracłm. Deimꝰ
qr qd̾ mortuũ ẽ om̃ino se mo¬
uere ñ p̃. forte hoc mare postꝗͣ
meidens unda defecit: postqͣ influ¬
entẽ ⁊ impellentẽ gurgitẽ ñ ha¬
buit a suo feruore defecit: &e tu¬
mentes illas atꝙ ebullientes fluctu¬
atõnũ suarũ ꝓcellas amisit. Im¬
petꝰ siqͥdẽ influentis iordanis eͣ¬
susꝙ rapidissimꝰ illapsu fuo ue¬
hem̃tissimo ip̃m impellebat atꝙ
erigitabat :ꝰ &e tͥnqͥ llũ ce qͥetum
eẽ penitꝰ nͨ sirebat. Ibat gͦ tc̾ tempo¬
ris tumens ⁊ spumans & multum
erestuans ce qͣi ad eo̾motionis & in¬
qͥetatõnis sue inuriã uehem̾ter
indignans. S postꝗͣ cepit influ¬
ens imundatio deficere. ⁊ cõmotioniᷤ
ꝓcellosa eyagitatõne qͥescere : ce qiͣ

Expanded text:
a satis innuit, quo ait: Mare tudinis, nec omnis amaritudo desolationis, imo hoc ipsum mare de quo modo loquimur haud digne tali nomine censetur; nec debet dici mortuum nisi forte in illo contingat praedictum miraculum. Scimus quia quod mortuum est omnino se movere non potest, forte hoc mare postquam incidens unda defecit, postquam influentem et impellentem gurgitem non habuit, a suo fervore defecit, et tumentes illas atque ebullientes fluctuationum suarum procellas amisit. Impetus siquidem influentes Jordanis cursusque rapidissimus illapsu suo vehementissimo ipsum impellebat atque exagitabat, et tranquillum, et quietum esse penitus non sinebat. Ibat ergo tunc temporis tumens et spumans et multum exaestuans, et quasi ad commotionis et inquietationis suae injuriam vehementer indignans. Sed postquam coepit influens inundatio deficere, et commotionisprocellosa exagitatione quiescere, et quasi
Abbreviated transcription (Latin):
sunt p̃sentis uite: aliꝰ ꝓ his q̃ sũt
uite future. Qui ꝓ his dolet q̃
sunt in hac uita: huic ẽ mare
in uia. Qͥ ꝓ illis dolet q̃ sunt extͣ
hãc uitã : illi ẽ mare iuxta uiã.
In hac uita & bona ce mala: in il¬
la uita aut sola bona auit sola ma¬
la. Itaꝙ q̃ in illa sunt mul¬
tũ a se differt̾ ⁊ & nulla se si¬
militudinis iuicinitate contin¬
gunt : eo qd̾ int̾ ea chaosmag¬
num frrmatũ sit. in qͥb aliqua
consimilis qͣlitatis ꝓportio reꝑi¬
ri ñ possit. S hec uita int̾ illa
q̃ fut᷑e uite sunt bona seu mala
qͣi media int̾iacet ⁊ eo qd̾ ad ut᷑ꝙ
seu hinc seu inde aliqͣ similitu¬
dine appropinquet: q̃ bona ce
nis bonoꝵ suoꝵ qͣmus umbratili
similitudine iugit᷑: sic̃ & uite
illiꝰ malis maloꝵ suoꝵ imagina¬
ria affinitate sociat᷑. Excͣ gͦ hõc
uiã sunt: q̃ post hãc uitã occͦ¬
tatis similitudine: s tẽꝑis oohe¬
sione. Stati ut ista deserimꝰ: illa
undã. amaritudinis affluentiã

Expanded text:
itae, alius pro his quae sunt vitae futurae. Qui pro his dolet, quae sunt in hac vita, huic est mare in via. Qui pro illis dolet, quae sunt extra hanc vitam, illi est mare juxta viam. In hac vita, et bona et mala; in illa vita, aut sola bona, aut sola mala. Itaque quae nulla sunt, multum a se differunt, et nulla se similitudinis vicinitate contingunt, eo quod inter ea chaos magnum firmatum sit, in quibus aliqua consimilis qualitatis proportio reperiri non possit. Sed haec vita inter illa quae futurae vitae sunt, bona sed mala quasi media interjacet, eo quod ad utraque seu hinc seu inde aliqua similitudine appropinquet, quae bona enis bonorum suorum quamvis umbratili similitudine jungitur, sicut et vitae illius malis, malorum suorum imaginaria affinitate sociatur. Extra ergo hanc viam sunt, quae post hanc vitam occutatis similitudine, sed temporis cohaesione. Statim ut ista deserimus in illa undam, amaritudinis affluentiam,
Abbreviated transcription (Latin):
d ultunum autẽ incon¬
clisione sermonis infertur
Ip̃e autẽ danel erat inforib regis.
Scunꝰ autẽ qr ꝑfores aditus ad
utĩora patet. Daniel deniq qͣsi
iuregis forib obseruat. qñ deuo¬
tio nr̃a circa quaslibet suggesti¬
ones caute inuigilat. & cont᷑
qͣsubet maligni machinatioẽs
in ipso temptionis aditu or̃ane
repugnat. ne in cautam m̃tẽ
ulla infestatio. uł iuolentia o¬
primat. uł fraude circumueni¬
at. felix animi statꝰ &e om̃i stu¬
dio expetendꝰ. qñ om̃e qd̃ anim̃
ꝑ cogitationẽ pulsat. & statim
absq ulla mora mentis deuo¬
tionẽ excitat. Debet itaq deuo¬
tio m̃tis omnẽ arbitrii consen¬
sũ studio se p̃uenire. & or̃one
p̃muñe. &e hoc erit damelem re¬
gis forib p̃sidere. ad omnẽ sugge

Expanded text:
d ultimum autem in conclusione sermonis infertur: Ipse autem Daniel erat in foribus regis . Scimus autem, quia perfores aditus ad interiora patet. Daniel denique, quasi in regis foribus observat, quando devotio nostra circa quaslibet suggestiones caute invigilat, et contra quaslibet maligni machinationes in ipso tentationis aditu oratione repugnat, ne incautam mentem ulla infestatio, vel violentia opprimat, vel fraude circumveniat. Felix animi status, et omni studio expetendus, quando omne quod animum per cogitationem pulsat, et statim absque ulla mora mentis devotionem excitat. Debet itaque devotio mentis omnem arbitrii consensum studiose praevenire, et oratione praemunire. Et hoc erit Danielem regis foribus praesidere. Ad omnem su
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. petamꝰ a dño ne nos inducat
cuutatis nr̃e forib p̃sidentẽ. au¬
di quid scd̃m hec sapiens ãmoneat
cũ dicat. omi temꝑe benedic dm̃ &
pete ab eo ut uias tuas dirigat.
Ad u̾am autẽ uitam uias nr̃as diri¬
gat qui sine sine uiuit oe regnat.
sensus illuminatione uł qͦmͦ contẽ
plationis nr̃e spectacula menti soleãt

Expanded text:
ne nos inducat civitatis nostrae foribus praesidentem. Audi quid secundum haec Sapiens admoneat, cum dicat: Omni tempore benedic Deum, et pete ab eo ut vias tuas dirigat . Ad veram autem vitam vias nostras dirigat, qui sine fine vivit, et regnat. splationis nostrae spectacula, menti soleant
Abbreviated transcription (Latin):
iusticie considatione animꝰ conpuingit᷑.
Et tunc qͣi añ regiam p̃sentiã ab eiꝰmo
di duce introducitur. qñ sub qͦuis ani¬
ii impetu. ⁊ qͣ sub regie potestatis p̃sẽ¬
tia. ꝑ districti ex animis respectum cor
hoĩs ad deuotionẽ facile inflãmatur.
animꝰ sepe merito deuocionis ascẽdit.

Expanded text:
justitiae consideratione animus compungitur. justitiae consideratione animus compungitur. Et tunc quasi ante regiamducitur, quando sub quovis animi impetu, et quasi sub regiae potestatis praesentia, per districti examinis respectum cor hominis ad devotionem facile inflammatur. animus saepe merito devotionis ascendit.
Abbreviated transcription (Latin):
expleamus. uideamꝰ ne aliqͥd falsum
uł friuolum. ne aliquid ineptum uł
in ordinatũ dicamus. Hanc ni fallor
discendi uł docendi regulam custodit
crui illud psalmiste conuenire potuit
Iocundus homo qui miseretur ⁊ co¬
modat. disponit sermones suos inui¬
dicio. Et forte hoc erit arioch ext̃ius cõ¬
sulere. contͣ sermonis uł oꝑis uicia noꝰ
ipsos rectitudinis consiliis p̃muneͥre
Tunc autem quasi in trinsecus consu
cogitationũ uł affuctionũ corruptelam
iusticie institutis anima p̃munitur.
Maxime eo temꝑe debemꝰ ad arioch uitͣre
et eins manuductionẽ querere ⁊ nichil
sũ iusticie p̃meditatione uł municiõe
agere. maxime in quã eo tẽꝑe nͥ debemꝰ
celsitudinuis loco appar̾e uł sublunitatis
officiũ explere. Introduc me inquit in
conspectu regis. ⁊ solutionẽ regi narra¬
bo. Tunc autem danel nr̃ ueracit᷑ dicti
arioch manuductione utit᷑ qͣndo ex re¬
cordatione diuine districtionis uereq

Expanded text:
expleamus. Videamus ne aliquid falsum expleamus. Videamus ne aliquid falsum vel frivolum, ne aliquid ineptum vel inordinatum dicamus. Hanc, ni fallor, discendi vel docendi regulam custodit, cui illud Psalmistae convenire potuit: Jucundus homo qui miseretur et commodat, disponet sermones suos in judicio . Et forte hoc erit Arioch exterius consulere, contra sermonis vel operis vitia nos ipsos rectitudinis consiliis praemunire. Tunc autem quasi intrinsecus consulcogitationum vel afflictionum corruptelam, justitiae institutis anima praemunitur. Maxime eo tempore debemus ad Arioch intrare, et ejus manuductionem quaerere, et nihil sine justitiae praemeditatione vel munitione agere; maxime, inquam, eo tempore ubi debemus celsitudinis loco apparere, vel sublimitatis officium explere. Introduc me, inquit, in conspectu regis, et solutionem regi narrabo. Tunc autem Daniel noster veraciter dicti Arioch manuductione utitur, quando ex recordatione divinae districtionis, veraeque
Abbreviated transcription (Latin):
magne sublunitatis. Magne inquã
sublimitatis suit illud regẽ doc̃e: qd̾ ab
alio nemune poterat didicisse. Ad hu¬
militatis ergo obsequia libent᷑ se ip̃m
ingessit ad celsitudinis officia impudẽ¬
ter se inger̾e declinauit. Exemplo disea¬
mus. qͥd euis modi fac̃e debeamꝰ. Cum lo¬
cum magiftii siue exp̃cepto. sine ꝓ offi¬
cio suscipe oportet. pͥus mens ad arioch
introeat. iusticie consulta reqͥrat. & ut
bonum opus bene ⁊ iuste exequatur
sollicita exaniinatione p̃uideat. Fac ĩ¬
quit bene bonũ. Bonum bene fit. qñ
opus bonum ex bona intentione sur¬
git. ⁊ modo congruo ꝓcedit. facile est ut
ambicio ł cenedoxia ad conspicuũ &
p̃larum nos opus impellat. facile ẽ
ut fermentum phariseoꝵ totam boni
oꝑis nr̃i massam corrumpat. Nullo mͦ
ab arioch introducumͣ. qñ ad opꝰ bonũ si¬
nistra intentione impellunur. Quotiẽs
gͥ docendi locum suscipimꝰ. p̃uideamꝰ ꝙͣ.
iuste quam ordinate. susceptum offm̃

Expanded text:
magnae sublimitatis. Magnae, inquam, magnae sublimitatis. Magnae, inquam, sublimitatis fuit illud regem docere, quod ab alio nemine poterat didicisse. Ad humilitatis ergo obsequia libenter seipsum ingessit, ad celsitudinis officia impudenter se ingerere declinavit. Exemplo discamus quid in ejusmodi facere debeamus. Cum locum magisterii sive ex praecepto, sive pro officio suspicere oportet, prius mens ad Arioch introeat. Justitiae consulta requirat, et ut bonum opus bene et juste exsequatur, sollicita examinatione praevideat. Fac, inquit, bene bonum. Bonum tum fit, quando opus bonum ex bona intentione surgit, et modo congruo procedit. Facile est ut ambitio vel cenodoxia ad conspicuum et praeclarum nos opus impellat. Facile est ut fermentum Pharisaeorum, totam boni operis nostri massam corrumpat. Nullo modo ab Arioch introducimur, quando ad opus bonum sinistra intentione impellimur. Quoties igitur docendi locum suscipimus, praevideamus quam juste, quam ordinate susceptum officium
Abbreviated transcription (Latin):
ut rectum diuinitꝰ agintũ rectiridinis
zelo arcius inpͥmamꝰ. Ibi itaq intͣmus
causa discendi. hic causa docendi. Ur il¬
lic causa q̃rendi. hic causa ꝑsuadendi.
S ing̃ssionis causam cicius adu̾tunus.
si quid dicat attendimꝰ. Sapientes babi¬
arioch officio fieri posse uł debere p̾su¬
mimus: Post modum ad p̃ces. & oratio¬
nẽ cõs̾isi ⁊ int conpunctionis nr̃e lacri¬
mas duunitus illuminati. in iustum
ẽẽ inuenimꝰ. qd̃ pͥus rectũ putabamus
Sic deuocio sepe unquum ẽẽ. inuenit.
sieri  defendit: qd̃ iuolentus animi im¬
petuis sub regio furore fieri decreuit.
Sapientes inquit babilonis neꝑdas.
Et addit. Introduc me inconspetu
regis ⁊ solutionẽ regi uarrabo. Qͥb q̃so
hoc loco. ab alio se introduci petis. qui
iam suꝑuis añ regis conspectum ꝑ se¬
met ipsum intrauit: S supius intra¬
uit ut regi supplicaret: Hic uero ut regẽ
doceret. Illud suit humilitatis. istud

Expanded text:
ut rectum divinitus agnitum rectitudinis ut rectum divinitus agnitum rectitudinis zelo arctius imprimamus. Ibi itaque intramus causa discendi, hic causa docendi; vel illic causa quaerendi, hic causa persuadendi. Sed ingressionis causam citius advertimus, si quid dicat attendimus: Sapientes BabyArioch officio fieri posse vel debere praesumimus, postmodum ad preces et orationem conversi, et inter compunctionis nostrae lacrymas divinitus illuminati, injustum esse invenimus quod prius rectum putabamus. Sic devotio saepe iniquum esse invenit, fierique defendit, quod violentus animi impetus quasi sub regio furore fieri decrevit: Sapientes, inquit, Babylonis ne perdas. Et addit: Introduc me in conspectu regis, et solutionem regi narrabo. Quid, quaeso, hoc loco ab alio se introduci petit, qui jam superius ante regis conspectum per semetipsum intravit? Sed superius intravit, ut regi supplicaret; hic vero, ut regem doceret. Illud fuit humilitatis, istud