comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uestigia subsequtus. circa sacroscãm ec¬
cłiam Rom̃. in p̃sñti se habeat. ⁊ olim se habu¬
erit ⁊ qͣlem crrca eam animũ gerat: qͥ utiq
specialis eiꝰ patronꝰ deberet ⁊ defensor exiftere
młtis rerum indiciis. a longis recro actis¬
tꝑĩb ad noticiami tuam ñ ambrgimꝰ ꝑueniᷤᷤ¬
se a temꝑe fiqͥdẽ antecesseris nr̃i. pie recorda¬
tionis adriam p̃p̃. ⁊ ab exordio dignitatis
lue. cepit scam̃ Rom̃. eccl̃iam tanꝙͣ tyum¬
untes in ignomuã ⁊ decrimentũ eccłie
plerumꝙ capi turpit̾ ⁊ inhoneste p̃cepte:
eosꝙ fecit carceris custodie mancipari.
Nos ꝙͦ in minori officio constitutos. qui
cũ uen̾abili fr̃e nr̃o .B. nimc portueñ. ep̃o.
ad eum fuimꝰ delegati. qͣlit̾ apd̃ bisuntiũ
ipse tͣctaĩt. ⁊ qͣm in digne receꝑit: ñ opꝰ
est nos tu p̾senti referre. quia credimus
te ipsum plenarie cognouisse. Ue̾niente
eciam p̃dicto antecessore nr̃o: patͥmoniũ
beati pecri uolent̃ inuasit. ⁊ eandem Ro¬

Expanded text:
vestigia subsecutus, circa sacrosanctam Ecclesiam Romanam in praesenti se habeat, et olim habuerit, et qualem circa eam animum gerat, qui utique specialis ejus patronus deberet et defensor existere, multis rerum indiciis a longis retro temporibus, ad notitiam tuam non ambigimus pervenisse. A tempore siquidem antecessoris nostri piae recordationis Adriani papae, et ab exordio dignitatis suae, coepit sanctam Romanam Ecclesiam, tanquam tyranuntes, in ignominiam et detrimentum Ecclesiae plerumque capi turpiter et inhoneste praecepit, eosque fecit carceris custodiae mancipari. Nos quoque in minori officio constitutos, qui cum venerabili fratre nostro B. nunc Portuensi episcopo, ad eum fuimus delegati, qualiter apud Bisuntium ipse tractaverit, et quam indigne receperit, non opus est nos in praesenti referre, quia credimus te id ipsum plenarie cognovisse. Veniente etiam praedicto antecessore nostro, patrimonium beati Petri violenter invasit, et eamdem Ro
Abbreviated transcription (Latin):
int̾im firmat conscĩa uĩtatis. Cãe siqͥd̾
nr̃e nͨ tgnota uĩtas est. nͨ mc̃ta iustioia
s res luce clarior. ⁊ pͣuitatis nube negoci¬
ũ purgati: onui iudiciũ absoluit errore.
Si eni ꝑsona ꝑ sone compatit᷑. mram̃ ꝓfeeto

Expanded text:
interim conscientia veritatis. Causae siquidem nostrae nec ignota veritas est, nec incerta justitia, sed res luce clarior et pravitatis nube negotium purgat, et omni judicium absolvit errore. Si enim persona personae comparetur, no
Abbreviated transcription (Latin):
głie sue ⁊ ñ di sedulus enitilator: desiderii
cõplendi qd̾ de ꝓauoꝵ exemplo conceꝑat: oc¬
casionẽ letabuñdꝰ accepit. Nostis enĩ p̃deces¬
sores eiꝰ ad subuiganda ditioni sue Romanã
eccłiã a longis recio temporib aspuuisse. ip

Expanded text:
gloriae suae et non Dei sedulus aemulator, desiderii gloriae suae et non Dei sedulus aemulator, desiderii complendi, quod de proavorum exemplo conceperat, occasionem laetabundus accepit. Nostis enim praedecessores ejus ad subjugandam ditioni suae Romanam Ecclesiam a longis retro temporibus aspirasse
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ eos adu̾isariꝰ ille nouẽ dieb obsessos gla¬
oiis tenuit ⁊ inclusos. eorguam sicut pote¬
rant to alimoniã toto illo cẽꝑe mendi cantẽ
Unde eciã m̃entiendi cãm cõponit iniqͥtas.
asserens. oct. pͥusqͣm alt̃ elogeret᷑ ꝑ nouẽ dues
aplãtus cathediam solicariũ insẽdisse. qͣi
ille ab inicio licet tenũit ñ fctisset electus.
uniusq uolenta possessio. sc̃ificare iustici¬
am ⁊ ambitionis audatiẽ ualeat expiare.
Porro illi de carc̃e beneficio senatꝰ educti. ad
locũ qͦ apłica insignia seruabant᷑: dño mi¬
serante ꝑducꝰti funt. ut electo manciparet᷑
offectui. ⁊ electꝰ grãm consecͣtionis ꝑ manũ
hostiensis epr. ad quẽ hoc uire sp̃ali ꝑtine
fitio. ad eũ pari deuorõne coni̾isi sunt. to¬
tiq iam eccłie ddi indubitate tͣnqͥllitatis
serenitas arrid̾et : nͥ homo ille ad p̃paratũ
imꝑatoris auxiliũ confirgisset. Uerũ ille

Expanded text:
ubi eos adversarius ille novem diebus obsessos glaubi eos adversarius ille novem diebus obsessos gladiis tenuit et inclusos, exiguam, sicut poterant, alimoniam toto illo tempore mendicantes. Unde etiam sibi mentiendi causam componit iniquitas, asserens Ottonem, priusquam alter eligeretur, per novem dies apostolatus cathedram solitarium insedisse, quasi ille ab initio, licet renuerit, non fuisset electus, uniusque violenta possessio sanctificare injustitiam, et ambitionis audaciam valeat expiare. Porro illi de carcere beneficio senatus educti, ad locum quo apostolica insignia servabantur, Domino miserante, perducti sunt, ut electio manciparetur effectui, et electus gratiam consecrationis per manum Ostiensis episcopi, ad quem hoc jure speciali pertinebficio, ad eum pari devotione conversi sunt; totique jam Ecclesiae Dei indubitatae tranquillitatis serenitas arrideret, nisi homo ille ad praeparatum imperatoris auxilium transfugisset. Verum ille
Abbreviated transcription (Latin):
rite ac sollempnit̾ ꝑ eam cuiꝰ est int̾ẽ mul¬
titũdinẽ celebrate. ea q̃ pꝰmodũ ꝑ paucas
ipsasꝙ emendicatas manus contͣeta ẽ pot̾it
p̃ualere: Nunqͥd impudentiã coniecti sibi
ꝓpriis manib indumenti minax redem
celebranda foreo electio: armatoꝵ copra
compleuisse. ut qd̾ de nũitis suis ⁊ scõꝵ pa¬
trum gr̾a ñ sꝑabat: strictis in c̃uices resi
sonã. dum ipse laudabili uerecondia renuit¬
⁊ excusat: impositũꝙ sͥ manib fere om̃i¬
ũ pliuuale repellit: dissimulare ulteriꝰ
ambitio ñ potuit uł differre. s effusa te¬
rum fiducia. qd inuitis armatis ñ posset
ab mermib amoueri. Pari qͦ palatiũ festi¬
natione conscendit. ut pͥmꝰ utmq uidet᷑
cathẽdram coͥnsedisse. ut quẽ iure ñ pocãt.
saltem de festinat̾one sorciret᷑ ascensũ quo
p̃dicti tres eũ de tota unru̾sitate sequti sunt
alii discurrentib glãdiis t̾riti. cũ electo
suo in munitõnẽ puiximã cõcesser̃t ille

Expanded text:
rite ac solemniter per eam cujus interest multitudinem celebratae, ea quae postmodum per paucas ipsasque emendicatas manus contracta est poterit praevalere? Nunquid impudentiam conjecti sibi propriis manibus indumenti minax redemp cum ibi celebranda foret electio, armatorum copia complevisse, ut quod de meritis suis et sanctorum Patrum gratia non sperabat strictis in cervices resiso, dum ipse laudabili verecundia renuit et excusat, impositumque sibi manibus fere omnium pluviale repellit, dissimulare ulterius ambitio non potuit vel differre, sed effusa terum fiducia quod invitis armatis non posset ab inermibus amoveri. Pari quoque palatium festinatione conscendit, ut primus utramque cathsaltem de festinatione sortiretur ascensum, quo praedicti tres eum de tota universitate secuti sunt. Alii gladiis discurrentibus territi, cum electo suo in munitionem proximam concesserunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tate consistimꝰ. qd̾ herecicã pͣ uitatẽ cũ suo
a qͥb nos auctoritatem duximꝰ ⁊ exem
ꝓpt̾ timores nocturnos fidelib excubi¬
is ambiend. Ad eos uelud ad luẽnã suꝑ cã¬
delabrum positã orientalis parit̃ ⁊ oc¬
eidentalis concurrit eccłia. s ⁊ ad insu¬
las que ꝓcul sunt sonus uĩtatis exiuit.
tu discrimina uenerunt audient sa¬
saplentiam salomonis. licet enĩ nos pli¬
ma locoꝵ spacia disiungant: caritas
lutem. In hac decreuimꝰ cũ eis cõstan¬
in hac cũ uoluntas d̾uuna decreuĩt:
moriendũ. quia neq mors. neꝙ uita
neqꝙ aliquid unqͣm ab huiꝰ nos sñe pro¬
fessione serunget. Int̾im si dño nr̃o ⁊ ip¬
sis nram ñ possumꝰ p̃sentiã exhib̾e: aliqͥ
tam̃ ex parte supplet deuotio caritatis.
absentiam. qm̃ uen̾abilib patͥb nĩis se¬
Dis apłice legatis assistimus. cũ eis coto
tes. In qͥb tanca refulgee apłice screattis.
⁊ doct᷑ne ꝑfectio. ut eis plus gr̃e mĩta

Expanded text:
imus, quod hæreticam pravitatem cum suo a quibus nos auctoritatem duximus et exepropter timores nocturnos fidelibus excubiis ambiendus. Ad vos, velut ad lucernam super candelabrum positam, Orientalis pariter et Occidentalis concurrit Ecclesia, sed ad insulas quæ procul sunt, sonus veritatis exivit, per discriminia multa venerunt audire sapientiam Salomonis. Licet enim nos plurima locorum spatia disjungant, charitas lutem. In hac decrevimus vobiscum constanin hac, cum voluntas divina decreverit, moriendum, quia neque mors, neque vita, neque aliquid unquam ab hujus nos sententiae professione sejunget. Interim si domino stram non possimus præsentiam exhibere, aliqua tamen ex parte supplet devotio charitatis absentiam, quoniam venerabilibus Patribus nostris sedis apostolicæ legatis assistimus, cum eis toto tes. In quibus tanta re fulget apostolicæ sanctitatis et doctrinæ perfectio, ut eis plus gratiæ merita
Abbreviated transcription (Latin):
pestate laboret eccłia atq in qͣn¬
to iuuideat᷑ ꝑicło cõstituta. ur̃a qͦs hic
oolor tangit prudentia ñ ignorat. Et
filii quidem babylonis ꝓsꝑiciunt ⁊ exul¬
tant. qͥ qͣsi c̃cum auspicantes de ꝓcellarũ
qͣntitate naufragium ad diripiendas
sarcinas ⁊ ip̃a naiugii tabulata concurr¬
runt. Nobis autẽ securitatẽ p̃stat con¬
fusis diuina ꝓmissio. qͣ portas inferi
adu̾sus eam p̾ualere ñ sinit. s ueratõ

Expanded text:
pestate laboret Ecclesia atque in quanto videatur periculo constituta, vestra quos hic dolor tangit prudentia non ignorat. Et filii quidem Babylonis prospiciunt et exsultant, qui quasi certum auspicantes de procellarum quantitate naufragium, ad diripiendas sarcinas et ipsa navigii tabulata concurrunt. Nobis autem securitatem praestat divina promissio, qua portas inferi adversus eam praevalere non sini
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fideles eccłie filii ꝑ głiam m̾icoꝵ. mali uͦ ꝑ sup
plicioꝵ gͣuamina cognouerunt. Quid etiam
ue altis simiba p̃sumentib antea sepenumeco
contigisset: tu tam faconde qͣm elegan¬
granis a paleis in area dñi segregatis:
sasmata ⁊ hereses conterant᷑. Credimꝰ siqͥd̾
⁊ de gra diuina confidimꝰ. qd̾ in prorimo
sedatis fluctib ꝓcellaꝵ. ⁊ uentoꝵ turbine
arridebit. Et calcatis inimicis eccłie. tͣnqͥlla
in portu pecri nauicła residebit. ꝑsoluimꝰ
autem gr̃as ꝯm̃iũ conditori. laudum p̃conia
referentes. qd̾ magnificũ illum ⁊ serenissimũ
orbis pͥncipem. hen&. regem argloꝵ. firmũ¬

Expanded text:
et fideles Ecclesiae filii, per gloriam meritorum; et fideles Ecclesiae filii, per gloriam meritorum; pliciorum gravamina cognoverunt. Quid etiam de aliis similia praesumentibus antea saepenumero contigisset, tu tam fecundo quam elegangranis a paleis in area Domini segregatis, schismata et haereses conterantur. Credimus siquidem, et de gratia divina confidimus, quod, in proximo sedatis fluctibus procellarum et ventorum turbine arridebit, et calcatis inimicis Ecclesiae tranquilla in portu Petri navicula residebit. Persolvimus autem gratias omnium Conditori, laudum praeconia referentes, quod magnificum illum et serenissimum orbis principem, Henricum regem Angloru
Abbreviated transcription (Latin):
litt̾as nobis a tua prudentia destinatas tancohy¬
lariori mente suscepimꝰ: qͣnto de ub̾iori purguedie
caritatis.⁊ amplicri feruore deuotionis: ees no¬
uimꝰ ꝑcessisse. Quas ⁊ nos ip̃i atrente satis acdi¬
ligent̾ inspeximiꝰ. ⁊ ut concepte dilectõnis rate¬
gritas ⁊ ꝓbate fidei certitudo in tenebris ñ la¬
teree: s fie̾t ignorantib manifesta: eas in frm̃
nrr̃oꝵ auditorio publice fecimꝰ recitari. Ipse
ꝓfecto ⁊ deuotissimi continebant animi puri
tatẽ. nec minꝰ luculentam ꝓfundi pectoris elo¬
quentiam redolebant. Nouimiꝰ aut̃ ⁊ imme¬
mores ñ existimus. qͣlit̾ ficut ip̃a tua scͥpta ple¬
narie continebant: diue ac reu̾ende memorie
Innoc̃ . sꝑ. antecessori nr̃o. scismaticus ille qͥ et
insignis. nefaria tem̃itate saccreuit. ⁊ inno¬
centẽ noxius. forcis debilem armatꝰ inermem
scismaticꝰ cacholicum impugnabat. Cecãi ad
quẽ finem res do miserante ꝑuen̾ĩt: deuoti

Expanded text:
tua nobis prudentia destinatas tanto hilariori mente suscepimus, quanto de uberiori pinguedine charitatis, et ampliori fervore devotionis eas novimus processisse. Quas et nos ipsi attente satis ac diligenter inspeximus, et ut conceptae dilectionis integritas et probatae fidei certitudo in tenebris non lateret, sed fieret ignorantibus manifesta, eas in fratrum nostrorum auditorio publice fecimus recitari. Ipsae profecto et devotissimi continebant puritatem animi, nec minus luculentam profundi pectoris eloquentiam redolebant. Novimus autem, et immemores non existimus, qualiter, sicut et ipsa tua scripta plenarie continebant, divae ac reverendae memoriae Innocentio papae, antecessori nostro, schismaticus ille qui et e reddebatur insignis, nefaria temeritate succrevit, et innocentem noxius, fortis debilem, armatus inermem, schismaticus Catholicum impugnabat. Caeterum ad quem finem res ipsa, Deo miserante, pervenerit, devoti
Abbreviated transcription (Latin):
sumptione intrusit: in tanta iniqͥtate mo¬
Dis om̃ib manucenuit. ⁊ qͥcqͥd ille fecit:
nemus. Unde ad confirmationẽ ipsius.
stituca canonũ ꝓue e placuit cõuocauit.
Iue aut̃ sicut homo qui nec in d̾o. nͨ in iusti¬
cia considebat in ipsuis imꝑatoris p̃sentia
ꝑ aliqͦt dies uelut ꝓ c̃co accepimꝰ. iusignia
inclusos. suam maliciam recognosoens. fa¬
cere uoluit. ea quidẽ conditone seruata:
ut nos ei postimnõdũ rẽdde deberemus.
Eung nos ea recꝑe tab hac cõditõe nollenꝰ.
ipse in sua ꝑtinatia ⁊⁊ dampnabili p̃sũp
tione ꝑmansit. Cet̾m ut p̃dictus imꝑa¬
tor eccłiam d̾i sue uid̾et᷑ suburgare ⁊ sup¬
poñe ditioni: ⁊ eam in sup̃mam redigere
seruitutẽ: memoratico apostatico sicut
oictũ ẽ: pontificalia insignia reddidit.¬
⁊ eum de papatu qd̾ est a scłis mauditũ:
epos aliis discreciorib ⁊ honestiorib oc¬
culte de illo conciliabulo firgientib ei
reuerentiã exhib̾e laioali iuolentia. ⁊ ty¬

Expanded text:
um invasorem in tanta iniquitate modis omnibus manu tenuit, et quidquid ille fecit snemus. Unde ad confirmationem ipsius, stituta canonum, prout ei placuit, convocavit. Ille autem, sicut homo qui nec in Deo, nec in justitia confidebat, in ipsius imperatoris praesentia per aliquot dies, velut pro certo accepimus, insignia inclusos, suam malitiam recognoscens, facere voluit, ea quidem conditione servata, ut nos ei postmodum reddere deberemus. Cumque nos ea recipere sub hac conditione nollemus, ipse in sua pertinacia et sit. Caeterum ut praedictus imperator Ecclesiam Dei suae videretur subjugare et supponere ditioni, et eam in supremam redigere servitutem, memorato apostatico, sicut nobis dictum est, pontificalia insignia reddidit, et eum de papatu, quod est a saeculis inauditum, opos, aliis discretioribus et honestioribus occulte de illo conciliabulo fugientibus, ei reverentiam exhibere laicali violentia et ty
Abbreviated transcription (Latin):
ad tuam uenisse consecͣtionem. Ei aũ
qr auctoritate resistitur. necesse est ut
misccłia succurratur. Hanc ut opinor
pronum est impet᷑ri. si oblatam tͥ recuses
unctionem. Alioquui creare pontificem
augere est discrimer. homo es sub potesta¬
ad ueniam. cui pauca offeruntur punien

Expanded text:
ad tuam convenisse consecrationem. Ei autem quia auctoritate resistitur, necesse est ut misericordia succurratur. Hanc, ut opinor, pronum est impetrari, si oblatam tibi recuses unctionem. Alioqui, creari pontificem, augere est discrimen. Homo es sub potestaad veniam, cui pauca offeruntur punien
Abbreviated transcription (Latin):
onuersione &e conuer¬
satione tua letat᷑ ⁊ exul¬
tat anima mea. illũ
prosequens actiõe gr̃aꝵ.
cuus mun̾is es. q̃d nc̃
tandem philosophari
decreuer̃is. Nondũ quippe redolebas
philosophum. cũ ex acquisita philo¬
sophorum scĩa morum tibi minime
depremeres uenustatem. slunc aute
sicut ex fauo mellis dulcedinẽ: sic ex
qd ecclesiasticis dignitatib obmissis ele¬
gist abiectus esse in dom̃o cdei tui magiꝰ
qua habitare in tab̾nacłis peccatorum.
hinc est quod ambitiosam suꝑlectilem
in exorabili odio ꝑseq̃ris. qd incͤtitoriam
abclicas lectionem. qd magnũ questũ
iudicas pietatem cum sufficientia. Hĩc
deniq est qd intͣ sines uirtitis totũmte
colligis. qo de uita tua cum natura de
lib̾as. minꝰ attencdens quid caro possit
qͣm quid spiritꝰ uelit. hoc uere philo¬
sophari est. Sic uiuerẽ magnũ iam cũ
supernis est mire consortium. Nulla
hinc ad celos uia compendiosior. Eofa¬
cile ꝑuenies. si tñ exoneratꝰ incesseris.

Expanded text:
onversatione et conversione tua laetatur et exsultat anima mea, illum prosequens actione gratiarum, cujus muneris est, quod nunc tandem philosophari decreveris. Nondum enim redolebas philosophum, cum ex acquisita philosophorum scientia, morum tibi minime depromeres venustatem. Nunc autem sicut e favo mellis dulcedinem, sic ex quod, ecclesiasticis dignitatibus omissis, elegisti abjectus esse in domo Dei tui, magis quam habitare in tabernaculis peccatorum . Hinc est quod ambitiosam supellectilem inexorabili odio persequeris; quod institoriam abdicas lectionem, quod magnum quaestum judicas 3 pietatem cum sufficientia . Hinc denique est quod intra fines virtutis totum te colligis, quod de vita tua cum natura non deliberas, minus attendens quid caro possit, quam quid spiritus velit. Hoc vere philosophari est; sic vivere, magnum jam cum superis est inire consortium. Nulla hinc ad superos via compendiosior. Eo facile pervenies, si tamen exoneratus incesseris.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb imꝑend̾e laborib ꝑ sonã meã
uestinau̾ĩm. ut mererer ad sublimitatis
ur̃e uenire conspectum: nouerunt hii qͥi
cinctũ meas ãd t̾is ꝑagendas. ⁊ maria
parit̾ exploranda uiderunt. Iturꝰ eram
ħ iter meũ diuulgato fama p̃cessit indi¬
cio. ut facile mͥ possent insidie p̃parari.
ego enĩ homo sum. cui celebrem cãe inbe
contułe noticiam. ⁊ cui ap̃d hostes eccłe
plurimã relus in rusticie contͣcte iniuidiã
sibiꝙ cred̾ent fuccessisse. si in ꝑsona mea
⁊ malignitati sue satisfao̾e. ⁊ uram
possent offend̾e maiestatẽ. Recinuit
itaꝙ me rex nr̃. qui mea qͥdẽ uolunta¬
te p̾cẽdente mitcebat. negoetaq sua

Expanded text:
quibus impendere laboribus personam meam quibus impendere laboribus personam meam destinaverim, ut mererer ad sublimitatis vestrae venire conspectum, noverunt hi qui procinctum meum ad terras peragrandas, et maria pariter exploranda viderunt. Iturus eram, sed iter meum divulgato fama praecessit indicio, ut facile mihi possent insidiae praeparari. Ego enim homo sum cui celebrem multae causae contulere notitiam, et cui apud hostes Ecclesiae plurimam zelus justitiae contraxit invidiam, sibique crederent successisse, si in persona mea et malignitati suae satisfacere et vestram possent offendere majestatem. Retinuit itaque me rex noster, qui mea quidem voluntate praecedente mittebat, negotiaque s
Abbreviated transcription (Latin):
gentiꝰ hñdam. confid̾o uitionẽ. si ꝑsonam
honestas. uł oam̃ uideat᷑ tustiera cõmenda¬
re. hee enim due ututes sunt. qͣs apd̾ex¬
cellentiam urãm nullo patͦoinio nouimꝰ
indigere. qͥb ultͦ grãm exhibetis: cũ alt̾a
uos in p̃comũ. alt̾a mundo ꝓposuĩt ad ex¬
iubili pictauensi archĩo. p̾caturꝰ accedo.
quem eccłie sue utilem ꝑhibent. tũ sedu¬
aitas officii. tum beneficientia in subieetoᷤ.
tam bonttas in consorces. tum deniꝙ cir¬
ca eccłiam suam nouarũ amplificatio
facultatũ. Iecuro si cãe ip̃iꝰ qualitas inqͥ¬
uit᷑ id uiris in qͦdam archipbĩtcu suo cõ¬
tendit hab̾e̾. qd̾ tam ip̃i qͦm om̃ib aliis
ꝑuacua tudet᷑ qͣstione nȩxari. cũ sola stede
tat᷑ arbit̾um. eamꝙ pot̾ nͥ auctoritate sua
tus: plritiniũ utilitatib eiꝰ ⁊ honori consta¬
bto ẽẽ subtͣctũ cã ei marchidiaconatu suo
aliꝰ quõdam mͦ archidia conꝰ annascat᷑.¬
uibus ꝑicłis expon̾e

Expanded text:
am honestas vel causam videatur justitia commendare. Hae etenim duae virtutes sunt quas apud excellentiam vestram nullo patrocinio novimus indigere, quibus ultro gratiam exhibetis, cum altera vos in praeconium, altera mundo proposuerit ad expro P. Pictaviensi archidiacono precaturus accedo, quem Ecclesiae suae utilem perhibent tum sedulitas officii, tum beneficentia in subjectos, tum bonitas in consortes, tum denique circa Ecclesiam suam novarum amplificatio facultatum. Idcirco si causae ipsius qualitas inquiratur, id juris se in quodam archipresbyteratu suo contendit habere, quod tam ipsi quam omnibus aliis pervacua videtur quaestione vexari, cum sola sit de ratur arbitrium, eamque potest auctoritate sua, tus, plurimum utilitatibus ejus et honori constabit esse subtractum, cum ei in archidiaconatu suo alius quodammodo archidiaconus adnascatuibus periculis exponere,
Abbreviated transcription (Latin):
magna ⁊̃ detͥmenta ꝓcẽdie. Porro cũ ei ad
ueniam simplicitas nichilominꝰ ad gͣ¬
tiam deuorio suffurgat᷑. quia uerũ ẽ ipm
semꝑ Romane eocłie scd̃m facłtatẽ suam
humilib obsequiis inseruisse  om̃ib
itaꝙ q̃ p̃dicta sunt: fiduoialit̃ accedintꝰ
ad rogandũ. ⁊ quia głosum nob̾ euit. tm̃
a dignatõne sua bñficiũ impetͥsse. ⁊ io¬

Expanded text:
magna etiam detrimenta procedit. Porro cum ei ad magna etiam detrimenta procedit. Porro cum ei ad veniam simplicitas, nihilominus ad gratiam devotio suffragatur, quia verum est ipsum semper Romanae Ecclesiae secundum facultatem suam humilibus obsequiis inservisse. Pro omnibus itaque quae praedicta sunt fiducialiter accedimus ad rogandum, et quia gloriosum nobis erit tantum a dignatione vestra beneficium impetrasse
Abbreviated transcription (Latin):
dem sumus caritate conuincti. Iñ ẽ qd̾ nrĩs
ad p̾sens ap̃d maie statẽ tiũm p̃cib pecit
ad uiuari. ea nimirũ fiducia. quia nouit
quod uota nr̃a apd̾ bentgnitatẽ uitĩm
desi deuitum crebrius consequnt᷑ effectũ.
Ex istimauit erũ fcm̃ illd ad tenorem iura¬
m̃ti publici ñ spectare. neꝙ se reltgionẽ
crẽdidis exced̾e sacͣmenti.si ñ coĩcabat
aliis qd̃ singłarit᷑ de sola ipsiꝰ uoluntate
pendebat. Conuentꝰ aut̃ a fr̃ib ñ restitit
imꝓbe. nͦ suꝑbe respondit. S statim eru¬
rem suium si tn̾ error erat: ad publicam con
rigere uoluit uoluntatẽ. In qͦ si certũ
esb. kec p̾cessisse maliciam nec fuꝑ biã sue¬
cessisse: delicti qͣntitas fines clementie
ñ excẽdit. Potĩt ex hoc nc̃ Rom̃ pontificiᷤ
miscd̾ia subuenire. in qua nobis diuina
bonitas ⁊ remẽdium salutare constuit
⁊ refugiũ singłare. Siqͥdera qͣntũ adcul¬
pom satis iundicatum ẽ qtua homini uẽ¬
condo ad maiorem penam confusio. qͣm

Expanded text:
em sumus charitate conjuncti. Inde est quod nostris ad praesens apud majestatem vestram precibus petiit adjuvari, ea nimirum fiducia, quia novit quod vota nostra apud benignitatem vestram desideratum crebrius consequuntur effectumExistimavit enim factum illud ad tenorem juramenti publici non spectare, neque se religionem credidit excedere sacramenti, si non communicabat aliis quod singulariter de sola ipsius voluntate pendebat. Conventus autem a fratribus non restitit improbe, nec superbe respondit, sed statim errorem suum, si tamen error erat, ad publicam voluit corrigere voluntatem. In quo si certum est nec praecessisse malitiam, nec superbiam successisse delicti quantitas fines clementiae non excedit, poteritque ex hoc nunc Romani pontificis misericordia subvenire, in qua nobis divina bonitas et remedium salutare constituit, et refugium singulare. Siquidem quantum ad culpam satis vindicatum est, quia homini verecundo ad majorem poenam confusio, quam
Abbreviated transcription (Latin):
nã qͣm affectau̾ant urinime cõsequnt᷑.
Sicut enim disciplina caucelam. sic inso¬
lentem ꝓmor diltgentia creat audaciã
um putant imuriam. quod iminoris
ꝓpͥa existimatione fuu̾t estimati. Qd ego
uob in hoc fcõ uereor accĩdisse: sicut
sc̃ĩtati ur̃e postmõdum eiũdentib liq̃¬
bit in diciis. cũ ad aures uius ueridica re¬
latione ꝑuen̾it. qͣnta maligntdate ⁊ auda¬
cia p̃dictus ep̃e infirmitatem status ur̃i¬
p̃dicauit. ⁊ hostiũ eocłie uictoriã rediens
oy̾it ĩminere. Excant qͥ audierunt ꝑ qͦs
uob̾ hec ⁊ alia maligniora suo tempore
ꝑlenus innorebent. ut nulla fidem uĩta¬
tis suspicio debeat imꝑodent᷑. Loqͣr tã inte¬
ri ad chnm̃ meũ utiã cõplaceat᷑ eloqͥa
mea. Loqͣr in qͣm. qͥd apd̾ eum mͥ sermo ẽ

Expanded text:
nam quam affectaverant minime consequuntur. nam quam affectaverant minime consequuntur. Sicut enim disciplina cautelam, sic insolentem pronior indulgentia creat audaciam,um putant injuriam, quod minoris propria existimatione fuerint aestimati. Quod ego vobis in hoc facto vereor accidisse, sicut sanctitati vestrae post modum evidentibus liquebit indiciis, cum ad aures vestras veridica relatione pervenerit, quanta malignitate et audacia praedictus epidicaverit, et hostium Ecclesiae victoriam rediens dixerit imminere. Exstant qui audierunt per quos vobis haec et alia maligniora suo tempore plenius innotescent, ut nulla fidem veritatis suspicio debeat impedire. Loquar tamen interim ad dominum meum. Utinam complaceant ei eloquia mea! Loquar, inquam, quia apud eum
Abbreviated transcription (Latin):
in mandatis eiꝰ ⁊ in uistificatõnib exerẽi.
ñ statim manus imbelles eaptiuandas ĩ¬
ferre. qͥa ñ pot̃ seqͥ sine conc̃tatione uic¬
toria. noc corona sine legitimo c̃camine
ꝓuenire. lex aut̃ c̾caminis ẽ. uti uirib.
iurtutẽ patientie ⁊ longanimitatis am¬
plecti. ñ int̃ uutia thi fauorib. ⁊ desꝑato
oiuine bonitatis aurilio ced̾e̾: qm̃ qͥ spe¬
rant in eum ñ confundent᷑. qͥ aut̃ homin¬
b placent confusi sunt: qm̃ ds̃ sp̃uit
eos. Nonne utiliꝰ erat ip̃am homiñ grãm
oe diuina bonitate sꝑare. ⁊ ñ eide diumi¬
tatis offensa offensa parare matian. cũ cor
da regum ⁊̃ in manu d̾i sunt. ⁊ ea quo uo¬
lũt inclinabit: Adhec Exꝑm̃ito di diei¬
mꝰ duuno qͦdam uidicio sepuis euenire.
qd̾ hii qui eñ ob affectationẽ fauoris huma¬
ni reu̾entiam diuine maiestatis offeñdunt.
ouuine qͥdem dispeñdiũ faciunt. s huma¬

Expanded text:
in mandatis ejus et justificationibus exerceri, in mandatis ejus et justificationibus exerceri, non statim manus imbelles captivandas offerre, quia non potest sequi sine concertatione victoria, nec corona sine legitimo certamine provenire. Lex autem certaminis est uti viribus, virtutem patientiae et longanimitatis amplecti, non inter initia trahi favoribus, et desperato divinae bonitatis auxilio cedere, quoniam qui sperant in eum non confundentur ; qui autem hominibus placent, confusi sunt, quoniam Deus sprevit eos . Nonne utilius erat ipsam hominum gratiam de divina bonitate sperare, et non ei de divinitatis offensa parare materiam, cum corda etiam regum in manu Dei sint, et ea quo voluerit inclinabit . Ad haec experimento didicimus divino quodam judicio saepius evenire quod hi qui, ob affectationem favoris humani, reverentiam divinae majestatis offendunt, divinae quidem dispendium faciunt, sed huma
Abbreviated transcription (Latin):
bilis. ut castroꝵ acies ordinata. Solebat
si qtud̾̃ t̾ribilis sup̃mis potestatib immi¬
nere. earumꝙ patient̃ expirgnare poten¬
tiã dũ tͥbulatõnib constant᷑ exposita: lib̾a¬
t̃one ñ a de lib̾atore pauꝑum expectabat.
Lib̾at enĩ dnĩs porenteni pauꝑem a potente
⁊ pauꝑem cui ñ comparet aduitor qm̃ fi¬
delis ẽ neꝙ uires nr̃as patit᷑ uirib temp¬
tatõmꝰ excẽdi s facit cũ temptatione ꝓ¬
uentũ ut possimus sustinere. Uerũtam̃
nos grama istam pusillanimitate desꝑatõ¬
nis excludimꝰ. qͦtiens desꝑato uͥtutis effec¬
tu humanis fauorib inclinam᷑. ⁊ acceła¬
to iusticie iũtatisq naufiugio. salutaris
exꝑientie p̃pedimus euentum. O por¬
tebat magis sed̃m doctͥnam ꝑ saluste
sꝑare in dño ⁊ fac̾e bonitatẽ qͣm ñ derelĩ¬
quit sꝑantes in se in tempore t᷑bulatõnis
⁊ in die suꝑboꝵ sine ãduitorio. Oportebat

Expanded text:
bilis ut castrorum acies ordinata . Solebat bilis ut castrorum acies ordinata . Solebat siquidem terribilis supremis potestatibus imminere, earumque patienter expugnare potentiam, dum tribulationibus constanter exposita, liberationem non nisi de liberatore pauperum exspectabat. Liberat enim Dominus pauperem a potente, et inopem cui non comparet adjutor , quoniam fidelis est, nequtationis excedi, sed facit cum tentatione proventum, ut possimus sustinere . Verumtamen nos gratiam istam pusillanimitate desperationis excludimus, quoties desperato virtutis effectu humanis favoribus inclinamus, et accelerato veritatis justitiaeque naufragio salutaris experientiae praepedimus eventum. Oportebat magis, secundum doctrinam Psalmistae, sperare in Domino et facere bonitatem , quoniam non derelinquit sperantes in se in tempore tribulationis et in die superborum sine adjutorio. Oportebat
Abbreviated transcription (Latin):
stantia necessitatis excorquetꝰ. In estiman¬
oa tñ necessitate. ñ conuenit pusillani¬
mes inuenire. ne uͥtut subdixotsse mate¬
riam. uł de diuma tudeamͦ gr̃a des ꝑore.
Scio qͦsdam dispensatõnũ ꝓdigos tante beni¬
gnitatis existere. ut nicħ reseruent legib.
affectib omĩa largiant᷑. tͨ offensam rõnis at¬
teñdunt. dũ hominẽ sͥ p̃canisse uideant᷑ of¬
fensam. Metiunt᷑ gͥ affectatos de p̃rogati¬
ua potentie sue potiꝰ qͣm de rõnis m̃ito ef¬
fectus. ⁊ nomine necessitatis indulgen¬
tiam qͣmlib excusantes diuine gr̃e boni¬
tatem ñ sustinent experiri. s humanũ p̃¬
om̃ib fauorem p̃ om̃ib auspicantes fuga¬
ces auias. ⁊ manes uentos studus falla¬
oib amplestunt᷑. Quieti sciło eccłie ꝓui
dere se p̃dicant. cuiꝰ pstituunt lib̾tatem
⁊ miuestatẽ rẽdrgunt in contemptũ. q̃
tñ in uirtute scõꝵ debes apparere terri¬

Expanded text:
stantia necessitatis extorquet. In aestimanstantia necessitatis extorquet. In aestimanda tamen necessitate non convenit pusillanimes inveniri, ne virtuti subduxisse materiam, vel de divina videamur gratia desperare. Scio quosdam dispensationum prodigos tantae benignitatis existere, ut nihil reservent legibus, affectibus omnia largiantur, nec offensam rationis attendunt, dum hominum sibi praecavisse videantur offensam. Metiuntur igitur affectatos de praerogativa potentiae suae potius quam de merito rationis effectus, et nomine necessitatis indulgentiam quamlibet excusantes, divinae gratiae bonitatem non sustinent experiri, sed humanum favorem prae omnibus auspicantes, fugaces auras et inanes ventos studiis fallacibus amplectuntur. Quieti scilicet Ecclesidere se praedicant, cujus prostituunt libertatem, et majestatem redigunt in contemptum, quae tamen in virtute sanctorum debet apparere terri
Abbreviated transcription (Latin):
sicꝙ pͥme imꝑfectonis pͥuilegia remouet.
ueterũ institõnes in deterus deuocare ñ
conuenit. nec auctoritatem p̃be defectꝰ.
ut inde fom̃ta comparent᷑ au datie. unde
dimeri debuut seueritas discipline.
Plane sunt q̃dam qͥb ut fiant: consen¬
sum adhib̾e̾ ñ licet. q̃ tam̾ si fc̃a sunt:
uissimulare necẽe. ẽ. qͥa ñ possunt hr̃e
remẽdium. uł si quid recompensacõmᷤᷤ
habent: discret mansuetũdine dispen¬
sare. Culpam tam̃ ind ulgentia p̃uenire
ñ debet. ne securitas alat audatiã. ⁊ ad de¬
linq̃ndũ fiducia remissionis inuitet.
rario compleant᷑ offectu. debet nichilomi¬
nꝰ excessus illicitos congrua animãdu̾sio¬
ue punire. nͥ reũ uł uolentia porestatis
erpiat. uł penitentia temꝑet disciplinã.
Tuc enim in pocestate uĩdicis ẽ: molli
re snãm. ⁊ mitiꝰ uidicare qͣm leges. cũ re¬
rum uł ꝑsonaꝵ m̾ita postulant. Aut in¬

Expanded text:
sicque primae imperfectionis privilegia removet, sicque primae imperfectionis privilegia removet, veterum institutiones in deterius devocare non convenit, nec auctoritatem praebere defectus, ut inde fomenta comparentur audaciae, unde timeri debuit severitas disciplinae. Plane sunt quaedam quibus, ut fiant, consensum adhibere non licet; quae tamen, si facta sunt, dissimulare necesse est, quia non possunt habere remedium, vel, si quid recompensationis habent, discreta mansuetudine dispensare. Culpam tamen indulgentia praevenire non debet, ne securitas alat audaciam, et ad delinquendum fiducia remissionis invitet. rario compleantur effectu, debet nihilominus excessus illicitos congrua animadversione punire, nisi reum vel violentia potestatis eripiat, vel poenitentia temperet disciplinam. Tunc enimre sententiam, et mitius judicare quam leges, cum rerum vel personarum merita postulant, aut in
Abbreviated transcription (Latin):
contͣrrũ uoluntan. Qua nimirũ ratione
sełares canonicos qͦs applłant. ꝓ regłarib in¬
oucendis uidimꝰ amoiĩ. licet eccłie eoꝵ in
eo statu aliꝗͣ sedis apłice pͥuilegia meruis¬
sent. In qͥb constat adu̾iꝰ pͥuilegia nichil eẽ
cõnissũ. in qͥb auctoris animũ potiꝰ cõtem¬
plari conuenit: qͣm apioes cõplexari. qm̃ in
nullo uoluntas ipsiꝰ offendit᷑ uͥ uoluntatis
intentio fi deliꝰ obseruat᷑. Si quid aut̃ huma¬
firnent. eo nec ꝑfectõnis ꝓuectus exclũdit᷑.
nec deuotõni tminꝰ assignat᷑. Semꝑ enĩ in
ant̾iora lib̾e debent studia scĩtatis extendi
sicq oporcet iit̃p̃tari q̃ scͥpta sunt. ne nr̃is
uideant᷑ ꝓcessib inuĩdere. quia tunc recte
sus minor bono fauor impendit᷑. cũ neqͣ¬
qͣm boni maioris increm̃ta tollunt᷑.
Ecołia enĩ eos qͥ ad suꝑiora desid̾io ꝑfec¬
tõnis aspiciunt. ñ ꝑmitcit occ̃onib u¬
pediri qͥ lib̃o erumpant ad maiara cõscensu.

Expanded text:
rum ratione saeculares canonicos quos appellant, pro regularibus inducendis vidimus amoveri, licet Ecclesiae eorum in eo statu aliqua sedis apostolicae privilegia meruissent. In quibus constat adversus privilegia nihil esse commissum, in quibus auctoris animum potius contemplari convenit quam apices amplexari, quoniam in nullo voluntas ipsius offenditur, ubi voluntatis intentio fidelius observatur. Si quid autem humafirment, eo nec perfectionis provectus excluditur, nec devotioni terminus assignatur. Semper enim in anteriora libere debent studia sanctitatis extendi, sicque oportet interpretari quae scripta sunt, ne nostris videantur processibus invidere, quia tunc recte suus minori bono favor impenditur, cum nequaquam boni majoris incrementa tolluntur. Ecclesia enim eos qui ad superiora desiderio perfectionis aspirant non permittit occasionibus impediri, quin libero erumpant ad majora consensu,
Abbreviated transcription (Latin):
i ad ur̃m litc̃e ꝑuen̾e conspectũ qͥb
ti dͥd enĩ : Ep̃alem eocłiam misembili pauꝑ¬
rate dampnacã. teligiosus ep̃c. rẽdditib.
edificiis. ornamentis. ⁊ ea ad qͣm płũ
utendebat religione fundauãt. ⁊pãmꝙ
oe pauꝑe diuirẽ. ꝑdicabilẽ deobscura. de
ignobili si dic̾e sas ẽ. fec̾at głosam. Qd̾ fcm̃:
tota sane partiũ nũaꝵ uen̾abat᷑ eccłia. tota¬
om̃is uͥꝙ religio comineñdabat si qͥs uł effu¬
sam moñs caritatẽ uł ordinis uellet atcẽ¬
d̾e disciplinã. Nec ab ip̃o tm̃ hoc s młtaꝵ ue¬
nãbiliũ ꝑsonaꝵ studuis. multaꝵ fuãt au¬
ctoritate ꝑfectũ. qm̃ ãd stũdia laboꝵ eiꝰ.
ꝓ sꝑa semꝑ optati ꝓuentꝰ auspicia cõcurrebãt.
ca sedes. qd̾ pͥma tante religionis funda¬
menta iecisset. qd̾ ꝓmotionẽ eiꝰ continuo fo¬
uice salutationis inuenit᷑ ascͥptũ. qͦ ma¬
nifeste uoluntas declarat᷑ auctoris. qd̾ id
stabile fore uoluĩt. ñ alienis reliq̃rit ar¬

Expanded text:
i ad vestrum literæ pervenere conspectum quibus ti. Quid enim? Episcopalem Ecclesiam miserabili paupertate damnatam, religiosus episcopus reditibus, aedificiis, ornamentis, et ea ad quam plurimum intendebat religione fundaverat, ipsamque de paupere divitem, praedicabilem de obscura, de ignobili, si dici fas est, fecerat gloriosam. Quod factum tota sane partium nostrarum venerabatur Ecclesia, omnisque ubique religio commendabat, si quis vel effusam in omnes charitatem, vel ordinis vellet attendere disciplinam. Nec ab ipso tantum hoc, sed mnerabilium personarum studiis, multarum fuerat auctoritate perfectum, quoniam ad studia laborum ejus prospera semper optati proventus auspicia concurrebant, ca sedes, quod prima tantae religionis fundamenta jecisset, quod promotionem ejus continuo foice salutationis invenitur ascriptum, quo manifeste voluntas declaratur auctoris quod id stabile fore voluerit, non alienis reliquerit ar
Abbreviated transcription (Latin):
ous ꝑferenda cõmisit. Intͣ peotꝰ itaꝙ
meum maior hanelantis defid̾ii fauor
exestuas. dilatõnẽ hane qͣsi uulñati cor¬
dis affectione deplorans. qd̾ pedes urõs
amplecti. ⁊ serenttatẽ tiram mͥ ñ dacur
ocłis p̃sentib intueri. facio enim inrt̾im
qd̾ possum.⁊ me totũ honori ⁊ utilreati
eccłie quotiens occõ refulgeo. impendo.
canta si qͥdem uoluntate. ut a plerisꝙ ui¬
dear de immnodestia uidear arguendus.
animo enm diligenti nchil satis est. neꝙ
exceñdit. hoc riob̾ apd me studiũ. hoc cõ¬
tinui laboris instantia. hic irreuocabilis
ꝑseuerantie uiuit affectus. ad eunde¬

Expanded text:
ommisit. Intra pectus itaque meum major anhelantis desiderii fervor exaestuat, dilationem hanc quasi vulnerati cordis affectione deplorans, quod pedes vestros amplecti, et serenitatem vestram mihi non datur oculis praesentibus intueri. Facio interim quod possum, et me totum honori et utilitati Ecclesiae, quoties occasio refulget, impendo, tanta siquidem voluntate, ut a plerisque de immodestia videar arguendus. Animo enim diligenti nihil satis est, nequextendit, hoc vobis apud me studium, haec continui laboris instantia, hic irrevocabilis perseverantiae vivit affectus.
Abbreviated transcription (Latin):
stam̃ta credenda sunt. uͨ a morte testatoris
expiunt. s potiꝰ ab ip̃a contͣhunt firmita¬
tẽ. nec defectu ꝑsone sublata perit aucto¬
ritas: eoꝵ q̃ ueligiose semel institiroa noscli¬
t᷑. Nos tñ errores p̃ decessoꝵ a successorib
posse corrigi ñ negamꝰ. ⁊ ip̃oꝵ. ⁊̃ in meliꝰ pos¬

Expanded text:
edenda sunt, nec a morte testatoris exspirant, sed potius ab ipsa contrahunt firmitatem, nec defectu personae sublata perit auctoritas eorum quae religiose semel instituta noscuntur. Nos tamen errores praedecessorum a successoribus posse corrigi non negamus, et ipsorum
Abbreviated transcription (Latin):
ne iunctos ũtit᷑. facilitate remifi. uer̃
Ioħes cũ hinc iñ rõnib diltgent̾ auditiᷤᷤ
contͣriam snãm reportasset: ad solaciũ
confusionis sue magis qͣm ad cause re¬
mediũ sedem apłicam ad kł. feb&ꝵ. aꝑ¬
plłauit. licet de mẽdio omnẽ appłłandi li¬
centiaui eo qd̾ a uobis ip̃e reportau̾at.
oraculo sustulisset. Cum itaq reb uidi¬
catis stañdum sit. psertim ubi nulla pos¬
sunt applłone suspeñdi. c̃tũ est. quia ad re¬
fricationẽ rei iudicate. nulla me necessi¬
tacis tͣhit instantia. s optatã duxi de ap¬
rentiam neglexisse. si ꝓuocatꝰ ad urãm
p̃sentiam ñ uenissem. Cecm̃ quia tot ꝑi¬
cła falłe tem̾aria festinatione ñ possunt:
op ortebit me fortassis ad cõtemplandos
tͣͥnsitus. ⁊ p̃paratõnẽ securitatis spariosũ
tempꝰ impeñde. Id̾oꝙ si ioħes ille p̾uen̾ĩt:
bonũ uobis erit ⁊ utile. ut ip̃m usꝙ ad
nim̃ decineatis aduentum. quia auun

Expanded text:
os vertitur, facilitate remisi. Verum Joannes, cum hinc inde rationibus diligenter auditis contrariam sententiam reportasset, ad solatium confusionis suae magis quam ad causae remedium sedem apostolicam ad Kal. Februar. appellavit, licet de melio omnem appellandi licentiam, eo quod ipse a vobis reportaverat oraculo, sustulisset. Cum itaque rebus judicatis standum sit, praesertim ubi nulla possunt appellatione suspendi, certum est quia ad refricationem rei judicatae nulla me necessitatis trahit instantia, sed optatam duxi de aprentiam negpraesentiam non venissem. Caeterum quia tot pericula fallere temeraria festinatione non possum, oportebit me fortassis ad complanandos transitus et praeparationem securitatis spatiosum tempus impendere. Ideoque si Joannes ille praevenerit, bonum vobis erit et utile ut ipsum usque ad nostrum detineatis adventum, quia avunc
Abbreviated transcription (Latin):
S iłm papiens. Rom̃ eccłie cardinaẽ
contigit int̾ẽe ip̃oꝙ p̃sente p̃dictus chel¬
auiarꝰ om̃s q̃rimonias qͣs habebat refita¬
uit in manib uidicũ ⁊ quod eas adũsum
me deinceps ñ mou̾e̾t. fide corꝑalit̃ int̾ue¬
uiente firmauit. Ego aut̾ ei eoꝵ int̃cessio¬
ne grãm redolidi ⁊ licet inrgͣtus manife¬

Expanded text:
e Romanae Ecclesiae cardinalem, contigit interesse, ipsoque praesente praedictus thesaurarius omnes querimonias quas habebat refutavit in manibus judicum, et quod eas adversum me deinceps non moveret fide corporaliter interveniente firmavit. Ego autem ei eorum intercessione gratiam reddidi
Abbreviated transcription (Latin):
ad publicas ucilitates ⁊ sua uellet ob¬
soqura rerinere. sũ aut̃ uenero facile cõ¬
parebit quid ascͥbi deuotioni. quid ne¬
cessitati debeat imputari uenio gͥ ñex
animo quidem s tantũ u̾botenꝰ impetͦ¬
ta licentia noluiꝙ mͥ de silentio ipsius
facere qͥstionem. qm̃ ⁊ si ñ facies oeulis.
uotis tam̃ oratio respondebat. necabiciẽ¬
da uidebat᷑ oecõ: q̃ tanto desid̾io q̃rebatur
Uenio inqͣm ñ infidias hostiũ ñ itiuersi
difficultates. ñ aeris intemꝑiem. ñ in¬
uolente de om̃ib locis obstantia q̃libec
amouebunt. Int̾im indicandũ uobis
censui cõposite necessitatis astutiã q̃ me
a regiis occupationib reddidit ab solu¬
tũ. Reportauerunt. Sili ͤ ecclie mee

Expanded text:
ad publicas utilitates et sua vellet obad publicas utilitates et sua vellet obsequia retinere. Cum autem venero, facile comparebit quid ascribi devotioni, quid necessitati debeat imputari. Venio igitur, non ex animo quidem, sed tamen verbo tenus impetrata licentia, si nolui mihi de silentio ipsius facere quaestionem, quoniam etsi non facies oculis, votis tamen oratio respondebat, nec abjicienda videbatur occasio, quae tanto desiderio quaerebatur. Venio, inquam, non insidias hostium, non itineris difficultates, non aeris intemperiem, non involente, de omnibus locis obstantia quaelibet amovebunt. Interim indicandum vobis censui compositae necessitatis astutiam, quae me a regiis occupationibus reddidit absolutum. Reportaverunt Silvester the
Abbreviated transcription (Latin):
dtũ mei. ⁊ matrẽ meã scam Rom̃ eccłiã
iusccañdi. Iocuñdũ ẽ meͥqͥb lib offerre
ꝑiełis. qͣblib inferre laborib ut merear
aliqñ frui desid̾ato ur̃e serenitatis alpec¬
tu. ⁊ iocuñdo sacͥ sermonis alloquio ye¬
crear. Iturus alia uice fueram destinandꝰ
apͥncipe. s importuna me belloꝵ em̃gen¬
tisi recraxit inuidia qͥb tͣnsigendis stu¬
dium diligentie mee. tum necessitas ec¬
cłie. tum rei publice reqͥrebat utilitas.
Qd̾ siqͥdem iter desid̾io magis qͣm imꝑio
mandantis assumpseram. ut impetͣta po¬
tius qͣm inuincta legatio uid̾et᷑. Nũc aut̃
compositis om̃ib ñ missus. s sola deuo¬
tione ductus aduenio ad exhibendũ bñ
placito dñi mei corpꝰ ⁊ spm̃ ad impendẽ¬
das utilitatib ur̃is om̃s tanꝙͣ ex debito
peculii facultates. Attam̃ ut ueniã opor
rer impartunitate compell. Cũ aut̃ pͥn¬
cipi nr̃a semꝑ sit officiosa p̃sentia. ñ tam
me deuocioni mee morem gerere. qͣm

Expanded text:
mei, et matrem meam sanctam Romanam Ecclesiam visitandi. Jocundum est me quibuslibet offerre periculis, quibuslibet inferre laboribus, ut merear aliquando frui desiderato vestrae serenitatis aspectu et jocundo sacri sermonis alloquio recreari. Iturus alia vice fueram destinandus a principe, sed importuna me bellorum emergentium retraxit invidia, quibus transigendis studium diligentiae meae, cum necessitas Ecclesiae, tum reipublicae requirebat utilitas. Quod siquidem iter desiderio magis quam imperio mandantis assumpseram, ut impetrata potius quam injuncta legatio videretur. Nunc autem compositis omnibus non missus, sed sola devotione ductus, advenio ad exhibendum bene placito domini mei corpus et spiritum, ad impendendas utilitatibus vestris omnes, tanquam ex debito, peculii facultates. Attamen, ut veniam, oportrer importunitate compelli. Cum enim principi nostra semper sit officiosa praesentia, non tam me devotioni meae morem gerere, quam
Abbreviated transcription (Latin):
subũsionẽ. opemi ⁊ consiliũ ñ p̃stabam. Uñ
illũ ⁊ eos cũ ip̃o sunt: tanꝗͣ adu̾sarios nr̃os
⁊ manifestos hostes sapient̾ accipite. qm̃
ultrices lingue neꝙ fidem. neq facilem ꝓ¬
subrepticias estimate. neꝙ necesse est ee¬
cł̾am aliqdᷤ ꝓpt̾ eos pati dispendium. qm̃ ad
conseruandam uob̃ fidem ⁊ grãm eiꝰ a quo
misse sunt: satis erit absꝙ om̃i offensa. si
in ꝓpriis postulatõnib fuĩt exauditus. ad
sumiã loqͣr ad dnm̃ meũ cũsim puluis ⁊ ei¬
ius. Iocuñdũ sit ei eloquiũ meũ ut pie po¬
stulatio pientas uoluntatis optati grãm

Expanded text:
ubversionem, opem et consilium non præstabam. Unde illum, et eos qui cum ipso sunt, tanquam adversarios nostros et manifestos hostes sapienter accipite, quoniam ultrices linguæ neque fidem, neque facilem psubreptitias aestimate, neque necesse est Ecclesiam aliquod propter eas pati dispendium, quoniam ad conservandam vobis fidem et gratiam ejus a quo missae sunt, satis erit absque omni offensa si in propriis postulationibus fuerit exauditus. Ad summam loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis . Jucundum sit ei eloquium meum, ut piae postulatio voluntatis optati gratia
Abbreviated transcription (Latin):
quippe differentia apud õregorium
super erechielem legisti. In sacrificio
quocte parsꝰ peciudis. In holo causto aut̾e¬
offerr totum pecus consueuit. Et post
pauca. Cum quis suum aliquid cleo
uouet sacrificium est. Cum uero om̃e
quod habet. omne quod uiuit. omne
qb sapit. om̃ipotenti deo uouerit. ho¬
locaustum est. Offer ergo te totum dño
deo quoniã dño do tue te totum deuo¬
uisti. alioquin promisso eum defraudas
signatum. Nichil a iulib tophis gemine
diffesunt. nͥ in mediũ deducantur.
Scĩa qͦqꝙ distributa suscipit increm̃tũ
⁊ auarum delignata possessorẽ nͥ pu¬
blicetur elabitur. Noli ergo claudere
riuos dostrine cue. sed iuxta salomo¬
nem diriuent᷑ fontes tui foras. ⁊ aq̃s
tuas in plateis diuide. Nobto archid̃ ilã¬

Expanded text:
quippe differentia apud Gregorium quippe differentia apud Gregorium sic legisti: « In sacrificio quidem pars pecudis, in holocausto autem totum offerri consuevit. » Et post pauca: « Cum quis aliquid suum vovet, sacrificium est; cum vero omne quod habet, omne quod vivit, omne quod sapit, omnipotenti Deo voverit, holocaustum est. » Offer ergo te totum Domino Deo, quoniam Domino Deo totum te devovisti; alioquin eum promisso defraudas m signatum. Nihil a vilibus tophis gemmae differunt, nisi in medium deducantur. Scientia quoque distributa suscipit incrementum, et avarum dedignata possessorem, nisi publicetur, elabitur. Noli ergo claudere rivos doctrinae tuae, sed juxta Salomonem: Deriventur fontes tui foras, et aquas tuas in plateis divide . EPISTOLA II. A
Abbreviated transcription (Latin):
Ille in dolio suo tam spe uacuus quã
timoris eiꝑs loquplecẽ tͣnsegit pauꝑ¬
tatem. Porro ꝙ sic infidelis cinicus
abhorruit. tanto amplius necesse est
fructuosior est professio q̃ ꝑ fidem oꝑa¬
tur. Morum hec offendiculasut
⁊ ad uirtutem gradientes remorant᷑.
Eruditꝰ sermo ⁊ cultꝰ abiectior ⁊ seu̾sꝰ¬
retractata uere religĩonis instituta rͥẽ¬
ligiosum non exibent ꝓꝑianum. hũc
autem exibebis &ꝰ ꝑfectum exprimes
philosophum. nec speres aliquid. nec
extimescas. Hoc ⁊ uerum animi robur.
⁊ utegrum muncd contemptũ denuri¬
tiat. fert autem fama id a quibuscła
abstineas. Suꝑ hoc attende quid sentiã.
Cit ꝑfectum ꝓficit: quisquis alteri cum
pot᷑ non prodest uirtus etiam est male
usuro urtutis miniftrare materiam.
Nreterea sub enuangelico te cohihiust
consilio. quo uiuenis axꝑo audiuit
uade ⁊ uende omnia que habes ⁊ da
paupib. ⁊ ueni sequere me. Holocaustũ
habes offerre non sacrificium. De eoꝵ

Expanded text:
 tam spe vacuus, quam timoris expers, locupletem transegit paupertatem. Porro quae sic infidelis Cynicus abborruit, tanto amplius necesse est fructuosior est professio, quae per fidem operatur. Morum haec offendicula sunt, et ad virtutem gradientes remorantur. Eruditus sermo, et cultus abjectior, et severretractata verae religionis instituta, religiosum exhibent Christianum. Nunc autem exhibebis, et perfectum exprimes philosophum, si nec speres aliquid, nec extimescas. Hoc et verum animi robur, et integrum mundi contemptum denuntiat. Fert autem fama, id a quibusdam one penitus abstineas. Super hoc attende quid sentiam. Citra profectum proficit quisquis alteri, cum potest, non prodest. Virtus est, etiam male usuro, virtutis ministrare materiam. Praeterea sub evangelico te cohibuisti consilio, quo juvenis a Christo audivit: Vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus, et veni sequere me . Holocaustum igitur habes offerre, non sacrificium; de eorum