comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ut etiã in reb t̾renis atq mortalib nicħ gͣtiuss
soleat audiri. nicħ desid̾a̾bilius concupisei nicħ postre¬
ꝑatura ꝑtiũ. Pax auine ratõnalis ordinata cognitõ¬
ordinata ni fide. sub et̾nã lege obedieutia. Pax hoĩm
ordinata concordia. Pax domꝰ ordinata imparandi at¬
obediendi ꝯcordia cõhabitantiũ. Pax ciuitatis imperã
di ordinata atq obediendi concordra ciuiũ. Pax celestis
ordiuis. Ordo est pariũ dispariũq rerũ. sua cuiq lo¬
ca tribuens disꝑsio. Sicut non est beneficientie ad¬
iuitando effic̾e̾ ut bonũ quod maiꝰ est amittat᷑. ita ñ
est ĩnocentie ꝑcendo siu̾e̾ ut in malũ grauiꝰ incidat᷑.
Pertinet ad ĩnocentis officiũ. non solũ nemini ma¬
lum inferre. uerũ etiã cohib̾e a pc̃co uł punire pcc̃m.
ut aut ip̃e qui plectit᷑ corrigatur exꝑim̃to. aut alii

Expanded text:
num ut etiam in rebus terrenis atque mortalibus nichil gratius soleat audiri, nichil desiderabilius concupisci, nichil postretionum, pax animae rationalis ordinata cognitioordinata in fide sub aeterna lege oboedientia, pax hominum ordinata concordia, pax domus ordinata imperandi oboediendique concordia cohabitantium, pax ciuitatis ordinata imperandi adque oboediendi concordia ciuium, pax caelestisordinis. Ordo est parium dispariumque rerum sua cuique loca tribuens dispositiuuando efficere, ut bonum quod maius est amittatur: ita non est innocentiae parcendo sinere. ut in malum grauius incidatur. Pertinet ergo ad innocentis officium, non solum nemini malum inferre, uerum etiam cohibere a peccato uel punire peccatum, ut aut ipse qui plectitur corrigatur experimento, aut alii
Abbreviated transcription (Latin):
nere. Ex scd̃o libro. Tanta est uis probitatis ł castita¬
tis ut om̃is uel pene om̃is eius laude moueat᷑ hũa¬
na natura. neo usq adeo sit turpitudine uitiosa. ut
totũ amittat sensũ honestatis. Si quid in te laudabi
le naturalit̾ eminet. non nisi uera pietate purgat᷑
ato ꝑficitur. impietate aũt disꝑgitur ⁊ punitur.
Incõꝑabilit̾ suꝑna ciuitas clara est ubi uictoria ue¬
ritas. ubi dignitas sanctitas. ubi pax felicitas. ubi uita

Expanded text:
irituum noxiorum. Tanta enim vis est probitatis et castitatis, ut omnis vel pene omnis ejus laude moveatur humana natura, nec usque adeo sit turpitudine vitiosa, ut totum amittat sensum honestatis. le naturaliter eminet, nonnisi vera pietate purgatur atque perficitur; impietate autem disperditur et punitur. Incomparabiliter superna est ciuitas clarior, ubi uictoria ueritas, ubi dignitas sanctitas, ubi pax felicitas, ubi uita
Abbreviated transcription (Latin):
si ad singła respondeas non deerit ubi pecces. Lex quia se
ip̃am mollire non pot̃. a nobis nutiganda est ut possit ꝓ¬
su̾io s sensus laudetur. si enĩ sensus auctor est lut̾e ⁊ u̾
ip̃e puro sensu prome̾de sũt ut facilius incitent ad sa¬
catũ eius graue est crimen. Sicut eiuĩ humilitas ĩ potẽ¬
te subͥimis ⁊ magnifica est. ita ut culpa eius ꝓ cͥmine
se redin̾e̾. Animꝰ qũo oblectatꝰ est in pcc̃is sic tribulari
debet in penitentia. ⁊ tunc delectabit d̾m eiꝰ delere pcca.
serit animꝰ qui peccaui̾t. hoc enĩ iustũ ut quia cõt᷑ ratõ¬
nẽ gauisus est scd̾m ratõnẽ patiatur merorẽ. Tbi aui

Expanded text:
s ad singula si respondeas, non deerit ubi pecces. denique deipsam mollire non potest, a nobis mitiganda est, ut possit prosermo, sed sensus laudetur. si enim sensus auctor est litterae etipsae puro sensu promendae sunt, ut facilius mentem incitent ad saccatum eius, graue est crimen. sicut enim humilitas in petente sublimis et magnifica est, ita et culpa eius pro crimis autem, quo modo oblectatus est in peccatis, sic tribulari debet in paenitentia et tunc delectabit deum delere eius serit animus qui peccauit. hoc enim iustum est, ut, quia contra rationem gauisus est, secundum rationem patiatur maerorem. Et sequi
Abbreviated transcription (Latin):
Deus quem amat om̃e quod amare pot̾ siue sciẽs
siue nesciems. Deus in quo sũt omĩa cuiꝰ tam̃ uniuerse
crenture nec turpitudo turpis est nec malicra nocet nͥ errer
errat. Deus a quo au̾ti cadere in qũe conu̾ti resergere
iu quo manere consistere est. Deus a quo exire emor.
in quẽ redire reuiuisc̾e. in quo habitare uiuere est
Deus qũe uenio amittit nisi deceptus. quẽ nemo querit nͥ
ãmonitus. quẽ nemo inuenit nͥ purgatꝰ. Deus quẽ re¬
linquere hoc est quod ꝑire. quẽ attende̾ hoc est o amare.
quẽ uidere hoc est quod habe̾. Deus cui nos fides exci¬
tat. spes erigit. caritas iungit. Exaudi me more illo tu

Expanded text:
Deus, quem amat omne, quod potest amare, sive sciens, sive nesciens. Deus, in quo sunt omnia, cujus tamen universae creaturae nec turpitudo turpis est, nec malitia nocet, nec error r. Deus a quo averti, cadere; in quem converti, resurgere; in quo manere, consistere est. Deus a quo exire, emori; in quem redire, reviviscere; in quo habitare, vivere est. Deus quem nemo amittit, nisi deceptus; quem nemo quaerit, nisi admonitus; quem nemo invenit, nisi purgatus. Deus quem relinquere, hoc est quod perire; quem attendere, hoc est quod amare; quem videre, hoc est quod habere. Deus cui nos fides excitat, spes erigit, charitas jungit, Deus per qu
Abbreviated transcription (Latin):
lutẽ parit xp̃m. hunc fide concipite. oꝑib edite ut ꝙ egit
uterus marie in carne xp̃i agat cor ur̃m in lege ap̃i.¬
C uricta corporalia tẽporalia mutabilia tnͣscendamꝰ
uideamus suꝑ om̃ia ꝑ qũe feã f̾it or̃ta. ascensus noit̾
in corde est. quia ⁊ illud quo ascendimꝰ ꝓpe est longe aũt
ab illo sumꝰ. in qntũ dissiiles sumꝰ. Sapientes ⁊ prudẽ
tes dũ alta dñi querunt ⁊ humilia dñi non credunt.
ista pret̾nttentes ⁊ pp̃ hoc non ad illa ꝑuenientes ina¬
nes ⁊ leues inflati ⁊ elati tanqm int̾ celũ ⁊ t̾ram ĩ uento
medio pependerũt. Ip̃e innocens agnꝰ occisus est ad nup
tias suas ⁊ quosq ĩnuitauit de carne sua pauit. occisus
epulas p̃parauit. resurgens nuptias celebrauit. In utero

Expanded text:
titia Christus est, hunc fide concipite, operibus edite; ut quod egit uterus Mariae in carne Christi, agat cor vestrum in lege ChriCuncta corporalia, temporalia, mutabilia transcendamus: ut videamus super omnia, per quem facta sunt omnia. Ascensus noster in corde est: quia et ille ad quem ascendimus prope est. Longe autem ab illo sumus, in quantum dissimiles sumus. Ascendit ergo tes, dum alta Dei quaerunt, et humilia non credunt, ista praetermittentes, et propter hoc nec ad illa pervenientes; inanes et leves, inflati et elati, et tanquam inter coelum et terram in ventoso medio pependerunt. Sunt tias; et quoscumque invitavit, de carne sua pavit. Occisus epulas praeparavit: resurgens nuptias celebravit. O
Abbreviated transcription (Latin):
Beititudo ꝑfcã est ut erto quisꝙ intelligat: ⁊ bene ninat.
s si forte utrũq nou pot̃. melius est bñ uiue̾ qũa eito ir¬
teligere qui enĩ bñ miuit me̾tur ampluis intellegẽ. qui
es qd̾ diligit requiesce. et̾na aũt requies non dat᷑ en nͥ in
duectõne dei qui solus et̾nus est. ⁊ ip̃a est ꝑfc̃a saneltficatẽ¬

Expanded text:
beatitudo perfecta, ut cito quisque intelligat et bene vivat: sed si forte utrumque non potest, melius est bene vivere, quam cito intelligere. Qui enim bene vivit, meretur amplius intelligere: qui eo quod diligit, requiescere. Aeterna autem requies ei non datur, nisi in dilectione Dei, qui solus aeternus est; et ipsa est perfecta sanctificat
Abbreviated transcription (Latin):
uorest an dis quam molestus ⁊ magis cauiendus eri
so ilicit diigi. eitam cum ãmonet cogit ꝙ contẽpore
non peecat. quia et si non impletur foris nogoe iumu
male cupiditatis. ip̃a tam̃ mala cupiditas intus est
hostas. et qdis innocens doram deo inuenitur qui malt
fenisqu oduetatua. si subtrahas quod timetur Iiiic

Expanded text:
sior est blandus quam molestus et magis cauendus, cum se inlicit diligi, quam cum admonet cogitque contemni. non peccat, quia, etsi non impletur foris negotium malae cupiditatis, ipsa tamen mala cupiditas intus est hostis. et quis coram deo -innocens inuenitur, qui uult fieri, quod uetatur, si subtrahas, quod timetur? ac
Abbreviated transcription (Latin):
cancto mrciit Quos uidere non possunten cum ques
sion iudent mincunt ista iuncendo que sentiũt. Ad feli
tiones uũquã debent amari. s aliqñ tam̃ arit acarita¬
tonascuntur aut caritatem probant. Si ille qrui corri
pit reddere uult malim pro malo ei qui corripienti ⁊̃¬
dignatur. non fuit dignus qui corriꝑet s digius plane
ibi fait sc ira corrũpit cor si in aliũ durauerit diem.
radem in decendo. qui ⁊ pauca tardis ⁊ imulta pigris

Expanded text:
sancti uincunt, quos uidere non possunt; et tamen, quos non uident, uincunt ista uincendo, quae sentiunt. sed siones autem numquam debent amari. sed aliquando tamen aut caritate nascuntur aut caritatem probant. qupit, reddere uult malum pro malo ei, qui corripienti indignatur, non fuit dignus, qui corriperet., sed dignus plane, ibi fuerit, sic ira corrumpit cor, si in alium diem durauerit.itidem in docendo, qui et pauca tardis et multa pigris
Abbreviated transcription (Latin):
phat de te accusator tiuis. Si malus es a te malus es.
fuge ⁊ ueni ad illũ qui fecit te. quia fugiendo te se¬
queris te. ⁊ seqñdo te herebis in eo qui fecit te. Pu¬
uiendum est pcr̃m aut a te. aut a deo. si ꝓunitur a tẽ tc̃
punietur sine te. si u̾e̾ ate non punitur tecũ pui¬

Expanded text:
ab illo bonus es: si malus es, a te malus es. Fuge te, et veni ad illum qui fecit te: quia fugiendo te, sequeris te; et sequendo te, haeres in eo qui fecit te. iendum est peccatum, aut a te, aut ab ipso. Si punitur a te, tunc punietur sine te: si vero a te non punitur, tecum pu
Abbreviated transcription (Latin):
audiat dñm. Ut liberet te deus ab homine malo. attẽde
te noli tibi ꝑcere. a te te liberet. Om̃is t̾rena possessio¬
aurũ posse bñ haberi. hñt et boni. si scire uis nõ eos
ꝑ aurũ bonos esse. hñt ⁊ mali. It̃ si scire uis quã non
misi̾a pauꝑtas. sũt quidã pauꝑes beati. si scire uis quã
non sit beatitudo pauꝑtas sũt quidã pauꝑes miseri.
est qui cũ ideo uoluit habere aliquid ne indigeret ideo
plus habet ne minus indigeat. fieri potest ut quanto¬
maiore auiditate frui quisoꝵ hac luce uisibili uolu̾it
tanto maiore cecitate a iusticie luce deficiat. Adulato
res ur̃os tanosm latentes sub undis scopulos obseruate.
qñ eñ mare trauquillũ est tunc saxa latentia ñ uidẽt᷑.
s tribulatõnis procella consurgit tũc int̾ uudarũ mon¬
tes u̾ticem tollunt. tũc i eis apparet ꝑicłm ꝙ latebat.
hoc genꝰ hominũ uelut asꝑimas cautes placidas suꝑfi¬
om̃ino contẽpnendi sunt. quia canes mariui sũt. de

Expanded text:
ando petis ut liberet te Deus ab homine malo, attende te, noli tibi parcere: te a te liberet. Quomodo te a te liaurum posse bene haberi, habent et boni: si scire vis non eos per aurum bonos esse, habent et mali. Item si scire vis quam non sit miseria paupertas, sunt quidam pauperes beati: si scire vis quam non sit beatitudo paupertas, sunt quidam pauperes miseri. est, qui cum ideo voluit habere aliquid ne indigeret, ideo plus habet ne minus indigeat? CAPUT majori aviditate frui quisque hac luce voluerit, tanto majori caecitate a justitiae luce deficres vestros tanquam latentes sub undis scopulos observate. Quando enim mare tranquillum est, tunc saxa latentia non videntur: si tribulationis procella consurgit, tunc inter undarum montes verticem tollunt, tunc in eis apparet periculum quod latebat.o genus humanum, velut asperrimas cautes placida superfiomnino contemnendi sunt; quia canes marini sunt. De
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut futura pc̃ca negligendo iusticiam cõmittuitur ita
pret̾itã iniusticiam defendendo firmant᷑. Ut ergo ne fiant
prospicit caritas. ita facta delet hunulitas. Alloquar debi
tores meos qui mͥ nescientes apud dñm suffragant᷑. dum
faciũt debita que dimittã. ut et mea mͥ diutti ꝓni̾tar.¬

Expanded text:
Sicut enim futura peccata, negligendo justitiam, committuntur; ita praeterita, injustitiam defendendo, firmantur. Sicut ergo ne fiant prospicit charitas, ita facta delet humilitatores meos, qui mihi nescientes apud Deum suffragantur, dum faciunt debita quae demittam, ut et mea mihi debita
Abbreviated transcription (Latin):
Tideo iut̾dum uitia mea s ea malo audire a meliorib.
ne cum me recte fortasse reprehendo rursus michi blan¬
forte inueneris in factis uel m dc̃is meis. nam si ea ĩ me
rep̃hendis que reprehendenda non sunt te potius ledis
osm me. Si medienalẽ correptionẽ tuam tranoruilliꝰ
accepero non dolebo si uero infirmitas uel humana
uel mea. etiã cũ ueracit̾ arguor. non potest nͥ aliqͣn¬
tulum contristari. melius tumor capitis dolet cum
curatur. nam dum ei ꝑcitur non sanatur. hoc est
quod acute uidit qui dixit meliores esse plerũ ꝙ
ininucos obiurgantes. quã amicos obiurgare metu¬
entes. Ut int̾ amicos quoslibet futuros liberi securi¬
q u̾sentur. aliena pcc̃a sibi ꝯmissa non prodant. que
prodit timent ip̃i nulla ꝯmittant. Hoc magnũ et
opus est nulla mͥ etas sera uideri potest. quia ⁊ si senes
magis decet docere quã discere. magis tam̃ discere qmͣ

Expanded text:
tiam interdum uitia mea, sed haec malo audire a melioribus, ne, cum me recte fortasse reprehendero, rursus mihi blanforte inueneris in factis uel dictis meis. nam si ea in me reprehenderis, quae reprehendenda non sunt, te laedism, si medicinalem correptionem tuam tranquillus accepero, non dolebo. si uero infirmitas uel humana uel mea, etiam cum ueraciter arguor, non potest nisi aliquantulum contristari, melius tumor capitis dolet, cum curatur, quam, dum ei parcitur, non sanatur. hoc est enim, quod acute uidit, qui dixit utiliores esse plerumque inimicos iurgantes quam amicos obiurgare metunter inimicos quoslibet futuros liberi securique uersentur, aliena peccata sibi commissa non prodant, quae prodi timeant, ipsi nulla committant. cum enim opus est, nulla mihi aetas sera uideri potest, quia, etsi senes magis decet docere quam discere, magis tamen discere quam,
Abbreviated transcription (Latin):
est ⁊ procliue malos odisse quia mali sunt. sañ a ũt et
piuni eosdem ipsos diligere quia homines sunt ut. in
uno simul ⁊ culpam improbes ⁊ naturam probes. ac
ꝓptea culꝑam iustius oderis quod ea fedatur natura ꝙ̃
diligis. Nichil aliud agit quem ueracit̾ penitet. nisi ut
id quod male fecerit impunitum esse non sinat eo quip¬
pe modo sibi non ꝑcenti ille ꝑcit cuius alt̾ iustumq
iudicium nullius contemptor euadit. Quis est in hac¬
uita sine aliquo pc̃co: s eum dicimus bonũ. cuius p̃ra¬
lent bona. eumq optimum qui peceat mininũ. Non¬
inutilit̾ etiam metuni legun hininana cohercetur au¬
datia.u ⁊ tuta sit inter improbos in nocentia ⁊ ipsius
improbis dum formidato supplicio frenatur facultas. ⁊̃¬
uocato deo sauetur uoluntas. Tanto sunt int̾cedentiũ¬
ꝑcentium beneficia gratiora. qͣnto peccantiũ iustiora

Expanded text:
e proclive malos odisse, quia mali sunt: rarum autem et pium eosdem ipsos diligere, quia homines sunt; ut in uno simul et culpam improbes, et naturam approbes, ac propterea culpam justius oderis, quod ea foedatur natura quam do. nam nihil aliud agit, quem ueraciter paenitet, nisi ut id, quod male fecerit, inpunitum esse non sinat. eo quippe modo sibi non parcenti ille parcit, cuius altum iustumque iudicium nullus contemptor euadit. quod si inuita sine aliquo peccato? sed eum dicimus bonum, cuius praeualent bona, eumque optimum, qui peccat minimum. inutiliter etiam metu legum humana cohercetur audacia. ut et tuta sit inter inprobos innocentia et in ipsis inprobis, dum formidato supplicio frenatur facultas. inuocato deo sanetur uoluntas. sed huic ordinatiparcentium beneficia gratiora, quanto peccantium justiora
Abbreviated transcription (Latin):
humanis nichil est homini anuc̃ sine homine a¬
cui dilectõ ⁊ si non pro mutua caritate pro ip̃a tñ
cõis nature societate debeatur. s hii nos młtum
iusteo delectent a quib uicissim sc̃e casteoꝵ dili¬
giinur. Si dare cogitur qui cũ dormiat a petẽ
te excitatus inuitus. qñto debet benignius qui u
dornitre nouit ⁊ dormientes excitat nos ut petamꝰ.¬

Expanded text:
humanis nihil est homini amicum sine homine acui non dilectio etsi non pro mutua caritate pro ipsa tamen communis naturae societate debeatur. sed hi nos multum iusteque delectant, a quibus uicissim sancte casteque diligimur. te excitatur invitus, quanto det benignius qui nec dormire novit, et dormientes nos excitat ut petam
Abbreviated transcription (Latin):
sub malis paitorib pascuis dñicis nutriuntur. Ad celerũ¬
Turpe est nuitare sententiã. s ueram et rectam nam et¬
stultam ⁊ noxiam etiam laudabile ⁊ salubre est. sicut aũt cõ¬
stantia non sinit hominem deprauari. sic pertinatia non

Expanded text:
sub malis pastoribus pascuis dominicis nutriuntur. non ausub malis pastoribus pascuis dominicis nutriuntur. non auturpe est enim mutare sententiam sed ueram et rectam, nam stultam et noxiam etiam laudabile et salubre est. sicut autem constantia non sinit hominem deprauari, sic pertinacia non
Abbreviated transcription (Latin):
nolañ. ep̃m. Non ob aliud meretur quis ampliora
nisi pie fideliterq sciendo a quo sibi bona sũt omĩia.
uindicta. Cum sine dei gratia homo salutẽ non
potuit custodire quã accepit qũo sine dei gr̃a pot̃
quib nichil certi statuit diuina scriptura mos po¬
puli dei uel instuta maioꝵ pro lege tenenda sunt.
Ad alippium. Illud rectissime dici non ambigo non
scd̃m uerba iurantis. s scd̃m expectatõnem illius
cui iuratur quam nouit ille qui iurat fidem
iuratõnis impleri. Unde ꝑuiri sunt qui seruatis uͥ¬
bis expectatõnem eoꝵ quib iuratum est deceperũt. et
periuri non sũt qui etiam u̾bis non seruatis illud quod
ab eis cum iurarent expectatum est impleuerũt. Ad¬
formidine fugnuitur. in itinere scłari duriora ⁊ sterilta
erũpnoso labore tolerantur. Ad albinam. Cum irascũ
tur nobis de quoꝵ salute satagimꝰ magnũ illis consilium
uindrcandi est libido moriendi. Ad romulum. Ueritas ⁊¬
est curat. Ad feliciam. Secure oues pascuntur. quia et

Expanded text:
epit. nec ob aliud meretur ampliora nisi pie fideliterque sciendo, a quo sibi bona sunt omnia, Unde cum sine Dei gratia salutem non possit custodire, quam accepit, quomodo sine Dei gratia poterit quibus nihil certi statuit divina Scriptura, mos populi Dei et instituta majorum pro lege tenenda sunt. Illud sane rectissime dici non ambigo, non secundum uerba iurantis sed secundum expectationem illius, cui iuratur, quam nouit ille, qui iurat, fidem iurationis impleri.. nam uerrbis expectationem eorum, quibus iuratum est, deceperunt, et periuri non sunt, qui etiam uerbis non seruatis illud, quod ab eis, cum iurarent, expectatum est, impleuerunt. formidine fugiuntur, in itinere saeculari duriora et sterilia aerumnoso labore tolerantur. incolumis tur nobis, de quorum salute satagimus, magnum illis consilium uindicandi est libido moriendi non in us; et ideo secure oues pascuntur. quia et
Abbreviated transcription (Latin):
fuga illa dampnabilis quib non est cura de oiuibus:¬
magis timeainus ne mẽbra corꝑis xp̃i destituta sꝑital
uictu necentur qmͣ m̃bra corporis nr̃i oppressa hostili impe¬
tu torqueant᷑. Qui propterea patiunt᷑ quia fr̃es qui eis
ad xp̃ianam salutem indigebant deserere noluerũt. sine
dubio suas animas pro fiatrib ponũt. Ad fortunatianũ.
Si doceri potest quod caritas corporalib oculis akiqnͣdo
uidebitur. potui̾t fortassis et deus. si aũt ista nũquan
dei promissioneni non quia ualde magna est ⁊deo desꝑemꝰ
s potius quia ualde magnꝰ eam promisit accepturos nos
tas. ut liberet deus a necessitate ⁊ ꝯseruet in pace nõ eñi
pax queritur ut bellum excitetur. s bellum geritur
ut pax acquiratur: Sicut rebellanti ⁊ resistenti uiolen
tia redditur. ita uicto uel capto mĩa iam debetur. maxĩe
in quo pacis perturbatio non timetur. Ad ranuarium.¬

Expanded text:
illa fuga damnabilis, quibus non est cura de ovibusilla fuga damnabilis, quibus non est cura de ovibusmagis timeamus, ne membra corporis Christi destituta spiritali uictu necentur, quam ne membra corporis nostri oppressa hostili impetu torqueanturad christianam salutem indigebant, deserere noluerunt, sine dubio suas animas pro fratribus ponunt. Unde illud  doceri potest, quod caritas corporalibus oculis aliquando uidebitur, poterit fortassis et deus; si autem ista numquam m promissionem, quia ualde magna est, ideo desperemus, sed potius, quia ualde magnus eam promisit, accepturos nos tas, ut liberet Deus a necessitate, et conservet in pace. Non enim pax quaeritur ut bellum excitetur, sed bellum geritur ut pax acquiratur. tia redditur, ita uicto uel capto misericordia iam debetur. maxime in quo pacis perturbatio non timetur. Ornet m
Abbreviated transcription (Latin):
eo tempore ne multos secum excõmunicatus traheret ⁊
cõmunionẽ ur̃am scisiatis furore precideret. eũ excom¬
municare uoluistis. De baptisiate non querniiꝰ ubr
sit s ubi prosit. nam ubiꝯ est ip̃m est. s non etiã ille
qui hoc accipit ubiꝯ est ip̃e est. Ad festum. Si ꝑtiuatia
insuperabiles uires habere conatur qntas debet habẽ
constantia. que in eo bono quod ꝑseuerant᷑ atq infatiga¬
bilit̾ agit et deo se placere nouit. ⁊ proculdubro non põt
homini ut eum mi̾tas uincat uolentem. quia malũ est
homini ut enm u̾tas uincat in uit̾. uam ip̃a uincat
uecesse est siue negantem siue confitentem. Ad honorat̃.
Tunc de locis in quib sumus premente ꝑsecutõne fu¬
giendũ est xp̃i ministris. quando ibi aut plebs xp̃i non
fu̾it cui mnistretur. aut etiam fui̾t et potest impleri
per alios necessariũ ministeriũ quib eadem causa nõ¬
ministeriũ subtrahitur. quid erit nisi m̾cennarioꝵ

Expanded text:
eo tempore, ne multos secum excommunicatus traheret, et communionem vestram schismatis furore praecideret, eum excomuiora, alia de baptismate, quod non quaerimus ubi sit, sed ubi prosit. nam ubicumque est, ipsum est; sed non etiam ille, qui hoc accipit, ubicumque est, ipse est. insuperabiles vires habere conatur, quantas decet habere constantiam, quae in eo bono, quo perseverat atque infatigabiliter agit, et Deo se placere novit et procul dubio non potest homini. ut eum ueritas uincat uolentem, quia malum est homini, ut eum ueritas uincat inuitum. nam ipsa uincat necesse est sine negantem siue confitentem. da ueniam, tunc de locis in quibus sumus, premente persecutione fugiendum esse Christi ministris, quando ibi aut plebs Christi non fuerit cui ministretur; aut etiam fuerit, et potest impleri per alios necessarium ministerium, quibus eadem non est caministeriumque subtrahitur; quid erit nisi mercenariorum
Abbreviated transcription (Latin):
nichi timere. Cum deo n auxilium deprecato ⁊ ĩ ip̃m
et in ea que uerisame uera sunt attosli cepero tanta ñ¬
nũqtũ rerũ manentiũ presũptõne conpleor. ut uairer
interdum iłła mͥ opus ese. rõcĩãtõe ut hec esse credam
que tanta insius presentia qñta sibi quisꝙ ip̃e fit p̃sers

Expanded text:
creatus, cum Deo in auxilium deprecato, et in ipsum, et in ea quae verissime vera sunt attolli coepero, tanta nonnunquam rerum manentium praesumptione compleor, ut mirer interdum illa mihi opus esse ratiocinatione, ut haec esse credam, quae tanta insunt praesentia, quanta sibi quisque sit praes
Abbreviated transcription (Latin):
agitur ut uindicemus nos si quid aliis sensib aliis
cupiditatib peccaueras. hinc erat sanandũ oꝵ dictu¬
tia erit. pu̾itia reuẽntia. adolescentia patĩa. iuuentꝰ
uirtꝰ seniũ nĩtũ. senectꝰ nicħ aliud oqͣm canus sapi¬
te. Cum ꝑgit amor homiuis etã a se ip̃o ad ea opue
foris sunt. incipit cũ uanis euanescere. ⁊ uires suas qͦ¬
dãmodo prodigus erogare. Om̃s delectat celsitudo sed
humilitas gradus est. ouid tendis pedem ultra te cade
in sui erroris nubilo pacẽ ñ iueniunt uidetur eis
potius diuina scͥptura rixiri. habeat quiq cũ dĩ u̾bo

Expanded text:
is, hoc perdis. Si quid aliis sensibus, aliis cupiditatibus peccaveras, hinc erat sanandum, quia dictutia erit, pueritia reverentia, adolescentia patientia, juventus virtus, senium meritum, senectus nihil aliud quam canus sapipergit amor hominis etiam a se ipso ad ea quae foris sunt, incipit cum vanis evanescere, et vires suas quodam modo prodigus erogare. Exinanitur, ehumilitas gradus est. Quid tendis pedem ultra te? Cadere in sui erroris nubilo pacem non inveniunt, videtur eis potius divina Scriptura rixari. CAPUT V. 5. Fo
Abbreviated transcription (Latin):
Qsestigia si motus animꝰ figit in corpore. possuat ⁊
mamere ⁊ quenidã quasi habitiiu facere que latent᷑
cum agitata fuerint ⁊ contrectata scd̾m agitantis ⁊ cor¬
trectautis uolintatem ingerunt nobis cogaitatones et
sompnia. atq io fit mira facilitate. Ira est qnͣtũ mea fert¬
mediei affirmant cremento aũ fellis rursus et facile ac
prope nullis causis existentib irascimur. ⁊ta quodo seros
ꝑnotu ainini fucit in corpore. ad eum rursus cõmouerẽ

Expanded text:
uestigia sui motus animus figit in corpore, possunt et manere et quendam quasi habitum facere; quae latenter cum agitata fuerint et contrectata, secundum agitantis et contrectantis uoluntatem ingerunt nobis cogitationes et somnia atque id fit mira facilitate. si enim nostrorum corpmedici affirmant. Cremento autem fellis rursus et facile ac prope nullis causis existentibus irascimur. Ita quod suo motu animus fecit in corpore, ad eum rursus commovendum
Abbreviated transcription (Latin):
dius quid tam sine stabilitate ac fortitudine qd̾ ossa
sigͣnt. quam homo quem male loquentium lingia
debilitat. cum sciat falsa eẽ que dicunt᷑. cuiꝰ rei dolor
nullo modo anime uiscera dilaniaret si non amer lau¬
dis eius ossa coufringeret. Nemo huius hostis uires¬
sentit. nisi qui ei bellum indixit. quia et si cuiq fa¬
cile est laude carere dum denegatur difficile est tam̃¬
ea non delectari cum offertur. Ad eudoxium abb̃̾em.
Si qua opera ur̃a mat̾ eccłia desiderauĩt nec elatõe
auida suscipiatis nec blandiente desidia respuatis. Sic̃¬

Expanded text:
dius, quid tam sine stabilitate ac fortitudine, quod ossa significant, quam homo, quem male loquentium lingua debilitat, cum sciat falsa esse, quae dicuntur? cuius rei dolor nullo modo animae uiscera dilaniaret, si non amor laudis eius ossa confringeret. sentit, nisi qui ei bellum indixerit, quia, etsi cuiquam facile est laude carere, dum denegatur,. difficile est ea non delectari, cum offertur. et tamen si qua opera uestra mater ecclesia desiderauerit, nec elatione auida suscipiatis nec blandiente desidia respuatis, s
Abbreviated transcription (Latin):
nec frigit᷑ur nec frigida est ocio. nec turbulenta est¬
nec marcida est. nec audax. nec fugax. nec preceps. nͨ
que sola etiã reddita detinet debitorem. redditur eĩ
cum impeditur. debetur aũt etiã si reddita fuerit.
quia nulsum est tempꝰ quando impendenda ram¬
nisi reoeatin. Immo etiã cum redditur ab hõie
trescit in homiine. ⁊ tanto maior acquiritur qnͣto
ritatem reddo libens. gaudens q recipio. quam reei¬
pio adhuc repeto quam reddo adhuc debeo : ld lat dum.¬
psax itemporib bonis suauitas. ⁊ infructũosus labor
et perpetuus timor ⁊ piculosa sublimitas initrũ fine
prouidentia et sinis cum penitentia. Cuni amatores
hiius seculi intueor nescio qñ possit ẽẽ ad eoꝵ aũios
lmandos aportima sapĩa. qñ enĩ res uelud prosperas ha¬
bena fastu respuunt salubres monitus. qudo aũt i ad

Expanded text:
nec frigitur negotio nec frigida est otio nec turbulenta nec marcida est nec audax nec fugax nec praeceps nec est quae etiam reddita semper detinet debitorem. Redditur enim cum impenditur. Debetur autem si reddita fuerit, quia nullum est tempus quo ipsa danda nisi reddatur, imo cum redditur ab homine, crescit in homine; et tanto major acquiritur, quanto ritatem libens reddo gaudensque recipio; quam recipio, adhuc repeto, quam reddo, adhuc debeo. unumest enim in eis suauitas et infructuosus labor et perpetuus timor et periculosa sublimitas, initium sine prouidentia et finis cum paenitentia. ita ssaeculi huius intueor, nescio, quando possit esse ad eorum animos sanandos opportuna sapientia. quando enim res uelut prosperas habent, fastu respuunt salubres monitus et quasi anilem
Abbreviated transcription (Latin):
rus fuit.: Ad auxilium. Quomodo uel deo uel hominib
iustam possuniꝰ reddere ratõnem. si animas in nocentes
pro scelere alieno ex quo non trahunt. sicut ex adã
in quo om̃is peccauerunt originale pcẽm sp̃uali sup¬
plicio piniatis. unde si una anina ꝑ istã sei̾tatẽ
qua tota domus alicuius anathematizata est sine bap¬
tismate de corpore exeundo ꝑierit innumerabilium
mors corpoꝵ si de eccłia homines innocentes uiolent̾
abstrahantur ⁊ int̾ficiantur huic dampno nõ potest

Expanded text:
us sum discere, quomodo vel Deo vel hominibus justam possumus reddere rationem, si animas innocentes pro scelere alieno, ex quo non trahunt sicut ex Adam, in quo omnes peccaverunt , originale peccatum, spirituali supplicio puniamus. qua tota domus ista anathematizata est, sine baptismate de cormors corporum, si de ecclesia homines innocentes uiolenter abstrahantur et interficiantur, huic damno non potest
Abbreviated transcription (Latin):
rebit bono unde nou auellatur ⁊ temporantia quia cas¬
tissime adherebit bono ubi non corrumpatur. ⁊ iusticra
quia rectissime adherebit bono cui merito subitiaturꝰ
Qmoiuam ⁊ in hac uita uirtus non est nisi dilige̾ quod
diligendum eit id eligere prudentia est. nullis inde aũti
molestiis fortitudo est. uullis illecebris temperantia nulla
lando. s amando quem tauto habebimꝰ presentiorem.
ofͣto eũdem amorem quo in eum tendimꝰ potuerimꝰ

Expanded text:
rebit bono, unde non auellatur, et temperantia, quia castissime adhaerebit bono, ubi non corrumpatur, et iustitia, quia rectissime adhaerebit bono, cui merito subiciatur. Quamquam et in hac uita uirtus non est nisi diligere, quod diligendum est; id eligere prudentia est, nullis inde auerti molestiis fortitudo est, nullis inlecebris temperantia est, nulla lando sed amando. quem tanto habebimus praesentiorem, quanto eundem amorem, quo in eum tendimus, potuerimus
Abbreviated transcription (Latin):
uita cum uolumus adest. quia eam ip̃am plene uelle iusti¬
cia est nec plus aliquid ꝑficienda iusticia quani perfectam
uoluntatem requirit. uide si labor ubi uelle satis est.
causa laborandi. Reddite quod uouistis. ueq enĩ ꝙ reddi
tis reddendo minuet᷑ s potius seruabitur ⁊ augebitur
Senignus enĩ exactor est non egenus ⁊ qui nou crescat
ex redditis s in se cresce̾ faciat redditores. huicͦ quod non
reddit᷑ ꝑditur. quod aũt redditur reddenti additur. ĩ mo
uo̾ ui eo cui redditur reddens ip̃e seruatur. id ip̃m quip¬
pe erit redditum ⁊ redditor quia id ip̃m erat debitum
et debitor. Si nichil deo uouisses minor tunc eẽs. non
geris qnͣto beitior si persolueris. Felix est necessitas que

Expanded text:
uita, cum uolumus, adest, quia eam ipsam plene uelle iustitia est nec plus aliquid perficienda iustitia quam perfectam uoluntatem requirit. uide, si labor est, ubi uelle satis est. causa laborandi. sed haec utis, reddendo minuetur, sed potius seruabitur et augebitur; benignus enim exactor est, non egenus, et qui non crescat ex redditis, sed in se crescere faciat redditores. huic ergo quod non redditur, perditur, quod autem redditur, reddenti additur, immo uero in eo, cui redditur, reddens ipse seruatur. id ipsum quippe erit redditum et redditor, quia id ipsum erat debitum et debitor. deo geris, quanto beatior, si persolueris. nec ideo te uouisse
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ est aliud quam modus animi hoc est quo sese animꝰ
librat ut neq exturrat in nimium neq infra qmͣ plenũ
di a sensib et auimũ in se ip̃o colligendi atq ĩ seipso
anime que in multa procedit. sectaturq auiditate pauꝑi¬
em quam uescit sola seg̃gatõe multitudinis posse uitari.
complecti. Sic animus a se ip̃o fusus ĩmensitate qͥdã
diu̾berat᷑ et uera mendicitate conterit᷑. cum eum nat᷑a sua
cogit ubiq uiũ querere. et multitudo inuenire ñ sinit.
Eruditõne purgatur̃ excolitur animꝰ nullo modo aute
idoneus eui diuina semina cõmittantur. MHe miserum

Expanded text:
nim aliud quam modus animi, hoc est quo sese animus librat, ut neque excurrat in nimium neque infra quam plenum di a sensibus , et animum in seipsum colligendi atque in seipso animae, quae in multa procedit sectaturque auiditate pauperiem, quam nescit sola segregatione multitudinis posse uitari. conplecti. diuerberatur et uera mendicitate conteritur, cum eum natura sua cogit ubique unum quaerere et multitudo inuenire non sinit.eris, qua purgatur et excolitur animus nullo modo ante idoneus, cui diuina semina committantur. quod totum
Abbreviated transcription (Latin):
uisibile sicut hoc corpꝰ aliquid u̾o mutsibie sic̃
homo int̾ior ⁊ cum optimũ nr̃m hoc est mẽs ato in¬
telligentia inuisibilis sit oculis qũo id qd̾ melius oꝵ¬
ad solita. ⁊ amicum est infirmitati anime corporaiem
conu̾satõnem introrsus uł mitt̾e uł admitte non ubi
sara consistat s ubi languida quodãmͦ aut incunbat
sine ułła cõmutatõne per quas se uitiũq ostendat ex¬
pͥmit uoces qnͣto facilius deus op̃c sua latente atq in¬
cõmutabilit̾ mauente uatura in qua uoluerit sp̃e p̃t̃
aitero fiet ut scientes unieniamꝰ altero ut scire
qui nou ht̃ qd̾ amat qualeꝯ sit neꝙ qui ht̃ quos
anat si noxiũ sit neq qui non amat ꝙ ht̃ etrã si
optintũ sit nam ⁊ qui appetit qd adipisci nõ potest
cruciatur. ⁊ qui aceptus quod appetendũ nõ eẽt fallit᷑.
et qui non appetit qd̾ appetendũ eẽt egrotat quart̃¬

Expanded text:
isibile sicut hoc corpus aliquid uero inuisibile sicut homo interior et cum optimum nostrum, hoc est mens atque. intellegentia, inuisibile sit oculis corporis, quo moad solita et amicum est infirmitati animae corporalem conuersationem introrsus uel mittere uel admittere, non ubi sana consistat, sed ubi languida quodam modo aut incumbat sine ulla sui commutatione, per quas se utcumque ostendat, exprimit uoces, quanto facilius deus omnipotens sua latente atque incommutabiliter manente natura, in qua uoluerit specie, potest, altero fiet ut scientes inveniamus; altero, ut scire ue sit, neque qui amat, quod habet, si noxium sit, neque qui non amat, quod habet, eciam si Optimum sit. Nam et qui appetit, quod adipisci non potest, cruciatur, et qui adeptus est, quod appetendum non esset, fallitur, et qui non appetit, quod appetendum esset, egrotat
Abbreviated transcription (Latin):
calore resoluitur et desunt nix esse ut possit calesce̾.
¶sic carnis prudentia .i. consuetudo fcã cum carne cum fin̾̃t
mens nr̃a illuminata ⁊ ad arbitriũ diuiue legis totũ hõiem
sibi deus subiecerit per illam ꝯsuetudiuem anime maiã.
uelle quod non oportet. plus enĩ mali prauitas uolun¬
tatis affert qmͣ fortuna cuiqmͣ boni. Uulgare prouerbiũ¬

Expanded text:
calore resoluitur et desinit nix esse, ut possit calescere, at sic illa carnis prudentia, id est consuetudo facta cum carne, cum fuerit mens nostra inluminata et ad arbitrium diuinae legis totum hominem sibi deus subiecerit, pro illa consuetudine animae mala uelle quod non oporteat. plus enim mali prauitas uoluntatis adfert quam fortuna c u iquam boni. — In quibu
Abbreviated transcription (Latin):
uisionem. Ip̃a sanitas est uera libertas q̃ nõ ꝑisset.
si bona permansisset uolutas qr uero peccauit
uoluntas secuta est peccantem pccm hñdi dura ne¬
cessitas. donec tota sanetur infirmitas ⁊ accipiatur
tanta libertas. in qua sicut uecesde ꝑmaneat bea¬
te uiuendi uoluntas. ita ut sit etiam beate uiuen¬
di et nũqmͣ peccandi. uoluntaria felix q necessi
tas. Peccatũ est cum uł nõ est caritas que ẽẽ debet
uł inmor est qmͣ esse debet siue hoc uitar uoluntate poᷤ¬
sit siue non possit qr si potest presens uoluntas ħ fecit
si aũ non potest. p̃terita uoluntas hoc fecit. Non ad¬
saturitatem iusticie cum hinc exierit quisq ꝑueniet.
nuisi ad eam cum hic est esuriendo ⁊ siciendo cucurrerit.

Expanded text:
sa enim sanitas est uera libertas, quae non perisset, si bona permansisset uoluntas. quia uero peccauit uoluntas, secuta est peccantem peccatum habendi dura necessitas, donec tota sanetur infirmitas et accipiatur tanta libertas, in qua sicut necesse est permaneat beate uiuendi uoluntas, ita ut sit etiam bene uiuendi et numquam peccandi uoluntaria felixque necessis. peccatum est autem, cum uel non est caritas quae esse debet uel minor est quam debet, siue hoc uitari uoluntate possit siue non possit; quia si potest, praesens uoluntas hoc facit, si autem non potest, praeterita uoluntas hoc fecit; et saturitatem iustitiae, cum hinc exierit, quisque perueniet, nisi ad eam, cum hic est, esuriendo et sitiendo cucurrerit.
Abbreviated transcription (Latin):
sima. intelligere cred̾e̾ opinari. primũ semꝑ sine uitio
Credere tunc est culpandum cum uł de deo indignun
alioruid creditur. uł de homine facile creditur. in cet̾is
u̾o rebus si quis quid credit si se id nescire intelligat.
mꝰ int̾ stulticiam hominis ⁊ sinci̾ssimam dei u̾itatem
medium quiddam int̾positam esse homiiuis sapientiam
sapiens enĩ qñtũ datum est uuitatur d̾ni. homimi aũ
auito ad nitandum alubriter nicħ est homme sapi¬
mũ bonum nemo possit nisi id plene perfc̃e ꝙ dilexi̾t
quod milło pacto fret quam diu mala corꝑis atoy for¬
tuita formidant᷑. xp̃e nascendo nirabilit̾ ⁊ operando cõ¬
siliauit caritatem moriendo aũ ⁊ resurgendo exelu¬
anior quarumlibet rerũ pret̾ animũ et dmi aqͥbus
sordib quanto est quis purgatior tanto uerum facili¬
rustra dicunt quidam qui iam saram fidem tenẽt
i deo se nolle mori ut proficiant cũ ip̃e profectus

Expanded text:
sima; intelligere, credere, opinari. Quae si per sima; intelligere, credere, opinari. Quae si per em tunc est culpandum, cum uel de deo indignum aliquid creditur uel de homine facile creditur. in ceteris uero rebus si quis quid credit, si se id nescire intellegat, mus inter stultitiam hominis et sincerissimam dei ueritatem medium quiddam interpositam esse hominis sapientiam. sapiens enim, quantum datum est, imitatur deum; homini autem stulto ad imitandum salubriter nihil est homine sapimum bonum nemo possit, nisi id plene perfecteque dilexerit — quod nullo pacto fiet, quamdiu mala corporis atque fortuita formidantur — ille nascendo mirabiliter et operando conciliauit caritatem, moriendo autem et resurgendo excluamor quarumlibet rerum, praeter animum et Deum: a quibus sordibus quanto est quis purgatior, tanto verum faciliue dicunt quidam, qui jam sanam fidem tenent, ideo se nolle mori ut proficiant, cum ipse profectus
Abbreviated transcription (Latin):
tur potest s qui niuiꝰ excitandus est qui amplius re¬
primendus. ut neq ille desꝑatõne fiangat᷑. neq iste
precipitetur audacia. Hii qui ualent uolare ne cui
sint periculosum inuitam̃tũ paulisper count᷑ incedẽ
qua etiã cetis tutum est. Melius est crrcuire aliom̃tum¬
qua tutissimũ est ingredi quam ⁊ tͥ esse auctorẽ scłi¬
ꝑiculi ⁊ ceteris temeritatis exemplum. Cuiustodi li
bet exceslant ingenio nisi deus assit humo repũt tũc
aũt ad est sicietati humane in d̾m tendentib cure sit
quo gradu nicħ firmiꝰ in celum reperiri pot᷑. Trra sũt
est opiantium .i. eoꝵ qui se arbitrant᷑ scire ꝙ nesciũt
alterum eoꝵ qui sentiunt quidem se nescire s non ita
querunt ut niuenire possunt. t̾cium eoꝵ qui neq se
scire existimant nec querere uolunt. Tria sũt uelut
sinitima sibimet ii aninus homiinũ distractõne dignis¬

Expanded text:
ntum potest; sed qui minus, excitandus est, qui amplius, rentum potest; sed qui minus, excitandus est, qui amplius, reprimendus, ut neque ille desperatione frangatur, neque iste praecipitetur audacia. quod facile fit, si etiam ii, qui ualent uolare, ne cui sint periculoso inuitamento, paulisper cogantur incedere. qua etiam ceteris tutum est. haec est prouidentiqua tutissimum est ingredi, quam et tibi esse auctorem periculi, et caeteris temeritatis exemplum? CAPUT XIlibet excellant ingenio, nisi deus adsit, humo repunt. tunc autem adest, si societas humana in deum tendentibus curae sit. quo gradu nihil firmius in caelum reperiri potest. ego est opinantium, id est, corum qui se arbitrantur scire quod nesciunt. Alterum eorum qui sentiunt quidem se nescire, sed non ita quaerunt, ut invenire possint. Tertium eorum qui neque se scire existimant, nec quaerere volunt. Tria sunt item velut finitima sibimet in animis hominum distinctione dignis
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbus est. Tnde uult emine̾ suꝑbra inde in angus¬
tiãs egestatemoꝵ contruditur cum a cõmũi ad ꝓpriũ
dampnoso sui amore redigitur. Peru̾sus sui amor¬
priuat scã societate turgidũ sp̃m. eumq coartat mi¬
seria. iam per nuquitatem saciar cupientẽ. Mharit̃
habere dũm meruit mulieris non natura sed culpa
quod tam̃ nisi seruetur deprauabitur ampłiꝰ nataͣ
amare quod uideas ⁊ sumna felicitas habere quod
amias. ibi enĩ beata uita in fonte suo bibitur unde a¬
spergitur aliquid huic humane uite ut in tẽp¬
tarõnib huius scłi temꝑant̾ fortit̾ iuste pu̾dent᷑ q
roprie cum loquimur id solum sciri dicimus
quod mentis firma ratõe cõprehendimꝰ cũ uo
loquim᷑ u̾bis consuetudrui aptiorib sicut loquit᷑
et quod ꝑcepimꝰ nr̃i corporis sensib ⁊ quod fide
opinio qui alicuiꝰ temporalis commodi ⁊ maxĩe głẽ
principatꝰ ꝙ sui gr̃a falsas ac nouas opiniones uł gĩg¬

Expanded text:
unde itaque uult eminere superbia, inde in angustias egestatemque contruditur. cum a communi ad proprium damnoso sui amore redigitur. spepriuat sancta societate turgidum spiritum eumque coartat miseria iam per iniquitatem satiari cupientem. hinc habere dominum meruit mulieris non natura, sed culpa: quod tamen nisi seruetur, deprauabitur amplius natura amare quod uideas et summa felicitas habere quod amas. ibi enim beata uita in fonte suo bibitur, unde aspergitur aliquid huic humanae uitae, ut in temtationibus huius saeculi temperanter, fortiter, iuste prudenterque pe cum loquimur, id solum scire dicimus, quod mentis firma ratione conprehendimus. cum uero loquimur uerbis consuetudini aptioribus, sicut loquitur et quod percipimus nostri corporis sensibus, et quod fide opinio, qui alicuius temporalis commodi et maxime gloriae principatusque sui gratia, falsas ac nouas opiniones uel gig
Abbreviated transcription (Latin):
ad corpus uictus ȩxiciabilis hoc ad anmã ꝑsuasio mi¬
quitatis. Domimꝰ quidem cur usserit uiderit. faciẽ¬
dum est a seruiente quod ussit et tunc forte uidend̾
est a promerente cur uissit. Iubendo deus utile fac̃
quicquid iub̾e uolu̾it de quo metuendũ non est ne
iuberet quod mutile esse possit. Nec fieri potest ut
uoliuitas ꝓpria non grandi ruine pondere suꝑ hominẽ
cadat si eam uoluntati suꝑioris extossendo preponat.
Aliquando amissio suꝑioris boni non sentitur malũ
cum habetur quod amatũ est infi̾us bonũ sed d̾ina
iusticia est ut qui uoluntate anusit qd̾ amare debu¬
it amittat cum dolore quod amauit. Nuptiarũ¬
bonũ tͥꝑtitum est fides. proles. sacram̃tũ. In fide at¬
tenditur ne preter uinculum cõiugale cum alta¬
uł cũ altero concũbatur. in prole ut amanter susci¬
piatur. benigne nutriatur religiose edoceat᷑. in sa¬
cram̃to ut cõnubium non septraret᷑. Quantũ et

Expanded text:
ad corpus victus exitiabilis, hoc ad animam persuasio iniad corpus victus exitiabilis, hoc ad animam persuasio iniur? dominus quidem cur iusserit, uiderit; faciendum est a seruiente quod iussit, et tunc forte uidendum est a promerente, cur iusquidquid iubere uoluerit, de quo metuendum non est, ne iubere quod inutile est possit. Nec fieri potest ut uoluntas propria non grandi ruinae pondere super hominem cadat, si eam uoluntati superioris ex- . tollendo praeponat.aliquando amissi. superioris boni non sentitur malum, cum habetur quod amatum est inferius bonum. sed diuina iustitia est, ut qui uoluntate amisit quod amare debuit, amittat cum dolore quod amauit, dum natuipartitum est; fides, proles, sacramentum. In fide attenditur ne praeter vinculum conjugale, cum altera vel altero concumbatur: in prole, ut amanter suscipiatur, benigne nutriatur, religiose educetur: in sacramento autem, ut conjugium non separetur,
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ sensisses. Iste quippe animꝰ etiã in dc̃s ꝑ ignoran¬
tiam non catholicis ip̃a est correctõns p̃ meditatõe
ac p̃paratõne catholicus. Si me posses docere quod¬
existimos scire s ut scias dusce nestire. Neq enĩ ad
in ocultis dei operib ignorando s tem̾e iicognita
pro cognitis astruendo. ⁊ falsa pro ueris proferendo

Expanded text:
 sectari. » Iste quippe animus etiam in dictis per ignorantiam non catholicis, ipsa est correctionis praemeditatione ac praeparatione catholicus. Sed iste sit modexistimes scire, sed, ut scias, disce nescire. neque enim aliquid in occultis dei operibus ignorando, sed temere incognita pro cognitis astruendo et falsa pro ueris proferendo
Abbreviated transcription (Latin):
tanto est pietate purgatior. qnto priuato suo niinus
delectata legem uniu̾sitatis intuetur. eiq deuote ac
ubent obtemperat. est enĩ lex uiniu̾sitatis diuina sapi¬
b ues potestate fuit delectata tanto mragis suboit᷑ talib
mi dei aliquid pro siuis malis cupiditatib impetrat uin¬
miratula. alit̾ boni xp̃iaui. alit̾ mali xp̃iani. magi per
pͥuatos contractus. boni xp̃iam per publicam iusticiã.
iali xp̃iami per signa publice iusticie. Non eiꝰ uolũtas¬
cuius malicie potestas in bouos datur s eius uoluntas a qͦ
hec potestas datur debet nobis esde tarissima. Ex libro de du

Expanded text:
tanto est pietate purgatior, quanto priuato suo minus delectata legem uniuersitatis intuetur eique deuote ac libenter obtemperat. est enim lex uniuersitatis diuina sapibus vel sua potestate fuerit delectata, tanto magis subditur talibus mi dei aliquid pro suis malis cupiditatibus impetrant, uinmiracula, aliter boni christiani, aliter mali christiani: magi per priuatos contractus; boni christiani per publicam iustitiam, mali christiani per signa publica iustitiae. nec mirucuius malitiae potestas in bonos datur, sed eius uoluntas a quo haec potestas datur, debet nobis esse carissima, quoniam tribu
Abbreviated transcription (Latin):
este que puniat. Que uera est desuper ueniens continẽ¬
tia non aliis malis maia premere alia s bonis mala
sanare uult om̃ia. Quisquis quasi securus a depositõne
inde ip̃am deponent atꝙ in suam redigent seruitiitẽ.¬

Expanded text:
ea uero, quae uera est desuper ueniens continenea uero, quae uera est desuper ueniens continentia, non aliis malis mala premere alia, sed bonis mala sanare uult omnia. cuinde ipsa deponent atque in suam redigent seruitute
Abbreviated transcription (Latin):
litas est. Eãcilius secuntur agnum ⁊ si non quocũq ierit
certe quousꝙ potuerint conuigati huiuiles quam suꝑ¬
uoniam multa sunt peccata in interioribus dictis
circum interiora labia ponatur. ostium continentie.
Contra suauitatem noxiam qua uincebat cõcupiscẽtia
domiũ dat suauitatẽ benificam qua delectatur amplius
contientia ⁊ t̾ra nostra dat fructum suũ quo pascitur
uuiles qui debellat deo iuuante peccatum. Nolens se esle
reum addit potius ad reatum ⁊ sua excusando non ac¬
cusando peccata ignorat non se penam remouere s uẽi¬
nani suam ut nemo de adiisso nisi aut de amaritudiẽ
doleat aut cecitate non doleat. Sicut tu dicis cur per¬
mittit istai deus si displicent ita ogo dico cur punit
nta si placent: ac ꝑ hoc sicut ego conf̾iteor quod om̃ino
ista non fierent nisi ab om̃ipotente ꝑmitt̾ent᷑. ita tu con¬
fitere facienda non este que a iusto puniant᷑ ut non fa¬
ciendo que punit m̾eaniur ab eo discere cur permitrit

Expanded text:
itus moneo: facilius sequuntur agnum, etsi non quocumque ierit, certe quousque potuerint, coniugati humiles quam superuoniam multa sunt peccata in interioribus dictis, circum interiora labia ponatur ostium continentiae.contra suauitatem noxiam, qua uincebat concupiscentia, dominus dat suauitatem beneficam, qua delectetur amplius continentia, et terra nostra dat fructum suum, quo pascitur miles, qui debellat deo iuuante peccatum. reum addit potius ad reatum et sua excusando non accusando peccata ignorat non se poenam remouere, sed ueninam suam, ut nemo de admisso nisi aut amaritudine doleat aut caecitate non doleat. sicut ergo tu dicis: "cur permittit ista,. si displicent" ? ita ego dico: "cur punit ista, si placent"? ac per hoc, sicut ego confiteor quod omnino ista non fierent, nisi ab omnipotente permitterentur, ita tu confitere facienda non esse quae a iusto puniuntur, ut non faciendo quae punit mereamur ab eo discere, cur permittit