comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑhumaerale legitur. in hebreo scri.¬
ptum ẽ ephod. Quod quare alibi int̾¬
ptari uoluerint. & alibi int̃pretatum
reliquerint: Non ẽ mei uidicii. cũ hoc
ipsum in plurib fecerint. utiq alii alit̃
atq aliter expresserint. Nouissune tͣns¬
lationis ueritate lassati. ipsa hebrea¬
uerba posuerint. Aquila autẽ id quod
Idest uestimentum & suꝑ uestimentum.
quod scilicet tunicã. & quod hebreo ser-¬
mone uocatur. m̃ail. suꝑiorem tunicã.
hebrace dicitur ephod. cum suꝑus palliũ
significet: quo tota sacerdotalis ꝓtegat᷑
ambitio. Queras forsitan si ephod sacerdo¬
tale sit pallium. quare in quibdam locis
addatur bar. Audiens. bar: risum tenere
non possum. Nam cũ apud hebreos dicat.
lisse manifestũ sit : ꝓ bat ut bar scribatur.
error obtinuit. Bat aut̃ lingua hebrea
linum dicitur: licet linũ effertin. signifi¬
cantius exprimatur. Deniq ubi nos legi¬
mus. & facies femorale lineum. ut oꝑi¬
antur carnis turpitudines. a lũbis usq

Expanded text:
humerale\'. legitur, in Hebraeo scriptum est ephod. quod quare alibi interpretari uoluerint et alibi ininterpretatum reliquerint, non est mei iudicii, cum hoc ipsum in pluribus fecerint, ut, quae alibi aliter atque aliter expresserant, nouissime translationis uarietate lassati ipsa Hebraica posuerint. Aquila autem id, quodid est \'uestimentum\' efsuperuestimentum\', quod scilicet , quod Hebraeo sermone uocatur mail, \'subteriorem tunicam\', Hebraice dicitur ephod, \'superius pallium\' significet, quo tota sacerdotalis protegatur ambitio. Quaeras forsitan, si ephod sacerdotale sit pallium, quare in quibusdam locis addatur \'bar\'? audiens \'bar\' risum tenere non possum. nam cum apud Hebraeos dicatulisse manifestum sit, pro \'bad\' ut \'bar\' scribatur, error obtinuit; bad autem lingua Hebraica \'linum dicitur, licet linum \'phestim5 significantius exprimatur. denique, ubi nos legimus: et fac eis femorale lineum, utoperianturcarnis turpitudines a lumbis usque
Abbreviated transcription (Latin):
purpura. & coccino. & bysso retorta.Sed
quia in exodo hoc genus uestim̃ti p̃cipit᷑
tantũ ut fiat. o postea tactũ refertur.
Non tamen eo aaron uestitur. in leuitico:
quomodo sacerdotalib uestunentis indutꝰ
fuerit explicatur. Et applicauit moyses
aaron & filios eiꝰ. & lauit eos aqua. de
uestiuit eũ tunca. & cinxit eũ rona.
& uestiuit eũ yit enaxt en. quod nos
subtunicalem. siue tunicã. qua subter
uestitus est possumus int̾pretari. Et im¬
posuit ei inquid suꝑ humerale. & cinxit
eũ scđ̾m facturã super humeralis: & con¬
struxit eam in ipso. Yides itaq hunc
suꝑhumeralem cingi. Quomodos amuhel
epħod. bat. illo nescio quo cingebatur.
Sed te nelongius trahan: hanc habeto

Expanded text:
purpura et coccino et bysso retorta. sed purpura et coccino et bysso retorta. sed quia in Exodo hoc genus uestimenti praecipitur tantum, ut fiat, et postea factum refertur, non tamen eo Aaron uestitur, in Leuitico. quomodo sacerdotalibus uestimentis indutus fuerit, explicatur: etadplicauitMoyses Aaron et filios eius et lauit eos aqua et uestiuit cum tunica et cinxit eum zona et uestiuit eum ojrevSoTVjv — quod nos \'subtunicalem\' siue \'tunicam, qua subter uestitus est,> possumus interpretari — et inposuit ei, inquit, superbumerale et cinxit eum secundum facturamsuperhumeralisetconstrinxiteaminipso. uides ita hunc superhumerali cingi, quomodo Samuhel ephod bad illo nescio quo cingebatur. sed, ne te longius traham, hanc habeto
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uestuñto post ephod insacrario.Utꝙ
ephod conditum seruabatur. hoc quoq
quod nunquã posumus ubi eũ sculptile
ce conflatile legeretur. licet idolum sit.
tam̃ quia ꝑ errorem religio putabatus.
ad uenerationẽ eius. sicut᷑ ad dei ministi¬
rium ephod & teraphim insigne conłi.¬
citur. Teraphin quid sit : si spaciũ dicto¬
di fuerit ꝓsequimur: Nunc interim: de
ephod ut cepimus explicandũ ẽ. Ini
exodo ubi morsi p̃cipitus ut sacerdocali
iubeat fieri uestuñta: post cetera legitur.
suꝑhumeros: istius modi ueniat uestim̃.¬
tum. Deinde iungitur. & hi accipiant
ram. & byssum: & facient suꝑhumerale
debysso. opus textile uarium. Et quid
plura : Totus exodi liber hac uestiũ ple.¬
nus ẽ specie. Nam & in fine eiusdẽ uolu¬
minis scribitur. et fecit omis sapiens in
oꝑib stolas scõꝵ : quȩ sunt aaron sacer.¬
docis. sicut precepit dñs moysi. Et fece¬
runt suꝑhumerale de auro. & iacincto. &

Expanded text:
est in uestimento post j ephod, in sacrario utique est in uestimento post j ephod, in sacrario utique ephod conditum seruabatur. hoc quoque ipsum, quod nunc posuimus. \'sculptile et conflatiles, licet idolum sit, tamen, quia per errorem religio putabatur, ad uenerationem eius, sicut ad dei ministerium ephod et teraphim, insigne conficitur. Teraphim quid sit, si spatium dictandi fuerit, prosequemur. nunc interim de ephod, ut coepimus, explicandum est. in Exodo, ubi Moysi praecipitur, ut sacerdotalia iubeat fieri uestimenta, post cetera legitur: d scilicet super humeros istiusmodi ueniat uestimentum. deinde iungitur: et hi accipient num et byssum et facient superhumerale de bysso torta, opus textile uarium. et quid plura? totus Exodi liber hac uestium plenus est specie. nam et in fine eiusdem uoluminis scribitur: et fecit omnis sapiens in operibus stolassanctorum, quaesuntAaronsacerdotis, sicut praecepit dominus Moysi. et fecerunt superhumerale de auro et hyacinth.o et
Abbreviated transcription (Latin):
flatile. & post multa quȩ in medio pret̃.¬
misisti: et ascenderunt inquit quinq uin¬
& irrueruerunt illuc. & sumpseriuit
sculptile & conflatile. ephod & teraplm:
& sexcenti uiri. qui cincti erant uasis bel¬
licis. & ingressi sunt domũ micha. & sũp.¬
serunt sculꝑtile & conflatile ephod et
teraphim. Coarguitur eoꝵ opinio. qui
ut dissolubilem facerent questionẽ: ephod
argentũ putauerunt. Illud breuit̃ atten¬
dẽ. quod nunquã nisi in sacerdotio no.¬
minetur. Nam &e samuhel qui illo cinctꝰ
refertur leuites fuit. & sacerdotes ñ bat.
hoc dignitatis suȩ insigne portabant.
& quod in latinis codicib non habetur
Quando dauid fugiens a saul uenit ad abi¬
melech: &e qladium postulauit dicens.
uide si est admanũ tuam lanea aut gladi¬
us. qm̃ gladium & uasa mea non sułtuli
in manũmea. Respondensq sacerdos dix̃
Ecce gladius goliad aliengenȩ quem p¬
cussisti inualle terebinti. & hic in uolut̃

Expanded text:
flatile. et post multa, quae in medio praeterflatile. et post multa, quae in medio praetermisisti: et ascenderunt, inquit, quinque uiri et inruerunt illuc et sumpserunt sculptile atque conflatile et ephod et teraphim. et sexcenti uiri, qui cincti erant uasis bellicis, ingressi sunt domum Micha et sumpserunt sculptile atque conflatile et ephod et teraphim. coarguitur igitur eorum opinio, qui, ut indissolubilem facerent quaestionem, ephod argenteum putauerunt. illud breuiter adtende, quod numquam nisi in sacerdotio nominetur. nam et Samuhel, qui illo cinctus refertur, leuites fuit et sacerdotes Nonbat hoc. dignitatis suae insigne portabant et — quod in Latinis codicibus non habetur —, quando Dauid fugiens a Saul uenit ad Achimelech et gladium postulauit dicens: uide, si est ad manum tuam lancea aut gladius, quoniam gladium et uasa mea non sustuli in manu mea. respondensque sacerdos dixit: ecce gladius Goliath alienigenae, quempercussistiinualle terebinthi, et hic inuolutus
Abbreviated transcription (Latin):
ad abiathar. Defer ephod dñi. Hȩc sunt
quȩ de regnorũ libro excerpta ꝓponens.
tiolumen udicũ transcendisti . in qua
micha de monte effraim scribitur mille
centũ argenti siclos matri quos illa uoue.¬
rat reddidisse.: Utiq sculptile indefecisse
mentigenus. sculptile atq conflatile: ues¬
rorem pene om̃ium latinoꝵ. p̾utantium
ephod & ceraphin quȩ postea nominant᷑
de hoc argento quod nicha matri dederat
fuisse conflatum: cum scriptura sic referat.
st accepit mat̾ eius haud dubium. quin¬
ephod & teraphim: & impleuit manum
unius de filiissuis. & factus ẽ ei in sacer.¬
dotem. Si aut̃ putas ea quȩ suꝑus appel¬
lata sunt sculptile. atq conflatile. ephod
a deraphin deinceps nominari: disce esse
non eadem. Si quidẽ post matris idolum
batur. Et responderunt quinq uiri qui
abierant considerare terrã: & dixeriunit
ad fr̃s suos. Ecce nostis quidem in domib
istis ephod. & teraphim. & sculptile. & con.¬

Expanded text:
ad Abiathar: \' defer ephod domini. haec sunt, ad Abiathar: \' defer ephod domini. haec sunt, quae de Regnorum libro excerpta proponens ad uolumen Iudicum transcendisti, in quo Micha de monte Ephraim scribitur mille centum argenti siclos matri, quos illa uouerat, reddidisse eamque sculptile inde fecissementi genus, sculptile atque conflatile esrorem paene omnium Latinorum putantium ephod et teraphim, quae postea nominantur, de hoc argento, quod Micha matri dederat, fuisse conflatum, cum scriptura sic referat: et accepit mater eius — haud dubium, quinephod et teraphim et inpleuit manum unius de filiis suis et factus est ei in sacerdotem. si autem putas ea, quae superius appellata sunt sculptile atque conflatile, ephod et teraphim deinceps nominari, disce esse non eadem, siquidem post matris idolum.batur: et responderunt quinque uiri, qui abierant considerare terram, et dixerunt ad fratres suos: ecce nostis, quia est in domibus istis ephod et teraphim et sculptile et con
Abbreviated transcription (Latin):
tarent ephod. Totũ libri ordinẽ ꝑsecutus.
etiam de illoloco exemplar sumpͥsisti. in
quo doech idumeus uissu regis interfecit
sacerdotes. et comiersus inquit scriptura
doechsyrus:. mortificauit ipse sacerdotes
siue ut in hebreolegitur octoginta qͥnq.
tatẽ sacerdotũ occidit in ore gladii. a uiro
usq ad mulierem: ab infante usq ad
nutrientẽ. & uitulũ. & asinũ. & ouem.
in oregladii. Et saluatus ẽ unus filius achi¬
melechꝰ filii attob: &r nom̃ei abiathar. &
fugit post dauid. Non me teneo quit
problematis ordinem responsione p̃ueniã.
bat. Hoc quare ita dixerun: insequentib
disces. Illud quoq quod sequitut. ad didisti
Et factum ẽ cum fugeret abiathar filius¬
achimelech ad dauid oe ipse cum dauid
insicilech descendit.: habens ephod in ma¬
nusua. et renunciatũ est saul. quia uenit
dauid insicilech. Ubi cum regis aduentus
& ciuitatis timeretur obsidio: dix̃ dauid

Expanded text:
tarent ephod. totum libri ordinem persecuta tarent ephod. totum libri ordinem persecuta etiam de illo loco\' exemplar sumpsisti. in quo Doec Idumaeus iussu regis interfecit sacerdotes: et conuersus, inquit scriptura, Doec Syrus mortificauit ipse sacerdotes siue, ut in Hebraeo legitur, octoginta quinque tatem sacerdotum, occidit in ore gladii a uiro usque ad mulierem. ab infante usque ad nutrientem et uitulum et asinum et ouem in ore gladii. et saluatus est unus filius Achimelech, filii Achitob, et nomen ei Abiathar et ! fugiit post Dauid. Non me teneo, quin- problematis ordinem responsione praeueniam, bad. hoc quare ita dixerim, in sequentibus disces. illud quoque, quod, sequitur, addidisti: et factum est, cum fugiretAbiathar, filiusAchimelechadDauid etipse cumDauid inCei- i la descendit habens ephod in manusua. etrenuntia- i tum est Saul. quia uenit Dauid in Ceila. ubi cum regis aduentus et ciuitatis timeretur obsidio, dixit Dauid
Abbreviated transcription (Latin):
aut tullius ẽ: si sacram̃ta diuina. nr̃i
codices qui de hebreo inlatinũ ñ bene
resonant ꝓuidendi. In frante epłȩ tuȩ
posueras quid sibi uelit quod in libro¬
regnorum primo scriptũ ẽ: et samuhel
semꝑ seruiebat ante conspectũ dñi cinctꝰ
ephod. bat: & diploidam habebat pusil¬
dies. cum ascender&e cum uiro suo sacri¬
ficare sacrificiũ dierũ. Itaq quȩris quid¬
sit ephod. bat. quo futurus ꝓpħa p̾cingitur.
utrumne zona. an ut quidam putant᷑ t̾uri¬
bulũ. uel genus aliquod uestim̃ti sit. Et si
uestis. quomodo ea cingitur. & post ipsum
ephod. quare adiungitur eibat. In se.¬
quentib quoq legisse te scribis ubi uenit
homodei adheli&ẽ dicit ei. Hȩc dicit dũs.
Manifeste ostendime ad domũ patristui.
seruientes indomo pharaonis. & elegi
domũ patris tui exominib tribubus isrl
michi insacerdotium ut ascenderent ad
altare meũ. & incenderent incensũ. & por¬

Expanded text:
aut Tullius est, si sacramenta diuina, nostri aut Tullius est, si sacramenta diuina, nostri codices, qui de Hebraeo in Latinum non bene resonant, peruidendi. In fronte epistulae tuae posueras, quid sibi uelit, quod in Regnorum libro primo scriptum est: et Samuhel puer seruiebat ante conspectum domini cinctus ephod bad et diploidam habebat pusildies, cum ascenderet cum uiro suo ad sacrificare sacrificium dierum. itaque quaeris, quidsit ephod bad, quo futurus propheta praecingitur, utrumne zona an, ut quidam putant, turabulum uel genus aliquod uestimenti sit. et si uestis, quomodo ea cingitur? et post ipsum ephod quare adiungitur ei bad? in sequentibus quoque legisse te scribis, ubi uenit homo dei ad Heli et dicit ej: haec dicit dominus: manifeste ostendi me ad domum patris tui, seruientes in domo Pharaonis, et elegi domum patris tui ex omnibus tribubus Israhel mihi in sacerdotium, ut ascenderent ad altare meum et incenderent incensum et por
Abbreviated transcription (Latin):
officium ẽ. de re familiari. aut de
cotidiana conuersatione aliquid
Scribere. & quodã modo absentes inter
p̃sentes fieri: dũ mutuo quid aut uelint
aut gestum sit nunciant. licet in terdum
confabulationis tale coniuuiũ: doctrine
quoq sale condiatur. Uerum tute it
tractatib oocuparis. nichil michi scribis
nisi quod torqueat. & scripturas legere
cõpellis. Deniq famosissima questĩone
proposita postulasti. ut quid sentirem
statim rescriberem: quasi uero phariseoꝵ
teneam cathedrã. ut quotiens cumq de
uerbis hebraicis uirgiũ ẽ : ego arbiter &
litis sequester exposcar. Non sunt suaues
epłȩ.siue non &e placeant & redoleant.
quas non condit apicius. in quib nichil
de magistrorũ huis demporis iure suffu.¬
mat: Sed quia uector & int̾nuntios ser¬
monis nr̃i redire festinat. Rem grandẽ
celerius dico quam debeo. Licet de scrip.¬
turis scĩs disputandi non tam necessaria
sint uerba quam sensus: Quia si eloquen¬
tiam quęrimus. de mostenes eligendus

Expanded text:
officium est de re familiari aut de cotidiana conuersatione aliquid scribere et quodammodo absentes inter se praesentes fieri, dum mutuo, quid aut uelint aut gestum sit, nuntiant, licet interdum confabulationis tale conuiuium doctrinae quoque sale condiatur. uerum tute in tractatibus occuparis, nihil mihi scribis, nisi quod me torqueat et scripturas legere conpellat. denique heri famosissima quaestione proposita postulasti, ut, quid sentirem, statim rescriberem; quasi uero pharisaeorum teneam cathedram, ut, quotienscumque de uerbis Hebraicis iurgium est, ego arbiter et litis sequester exposcar. non sunt suaues epulae, quae non et placentam redoleant, quas non condit Apicius, in quibus nihil de magistrorum huius temporis iure suffumat. sed quia uector et internuntius sermonis nostri redire festinat, rem grandem celerius dicto, quam debeo, licet de scripturis sanctis disputanti non tam necessaria sint uerba quam sensus, quia, si eloquentiam quaerimus, Demosthenes legendus
Abbreviated transcription (Latin):
in saluatoris misteriũ p̃paratis. Tacha¬
riȩ asellus ille delectet: qui post quam
dño terga prebuit. cȩpit isaię sonare
preconio : beatus qui seminat secus
omnem aquam. ubibos & asinꝰ calcant
TABSENTIA corporũ sp̃
confabulatione solemur: faad
unusquisq quod p̃ualet. Uos dona trans¬
mittitis : Nos epłas remittimus graꝵ. Ita
tamen ut quia uelatarũ uirginũ mnunus ẽ.
aliqua in ipsis munusculis ẽẽ misteria de¬
monstremus. Saccus: orationis signum
atq ieiunu est. Sellȩ: ut foras pedes uir¬
go non moueat. Cerei: ut accenso lumine
sponsi expectetur aduentus. Calices: mor¬
tificationẽ carnis ostendunt. & semꝑ ani.¬
& matronis offerimus pari a paruis anima
suauitatis exterminant. Hic typus sit uir
aptũ ẽ otiosis. insacco iacere pęnitentib.
calices habere potantib. licet & propter
nocturuos metus & animos semꝑ malum
conscientiȩ formidantes: cȩreos accendisse
sit gratum.

Expanded text:
in Salvatoris ministerium praeparatus Zachain Salvatoris ministerium praeparatus Zachariae asellus ille delectet, qui postquam Domino terga praebuit, coepit Isaiae consonare vaticinio: « Beatus qui seminat secus omnem aquam, ubi bos et asinus calcant absentiam corporum spiritus confabulatione solemur, faciat unusquisque, quod praeualet. uos dona transmittitis, nos epistulas remittimus gratiarum, ita tamen, ut, quia uelatarum uirginum munus est, aliqua in ipsis munusculis esse mysteria demonstremus. saccus orationis signum atque ieiunii est; sellae, ut foras pedes uirgo non moueat; cerei, ut accenso lumine sponsi expectetur aduentus; calices mortificationem carnis ostendunt et semper ani matronis offertis muscaria paruis animal suauioris exterminant. hic typus uirginumaptum est otiosis, in sacco iacere paenitentibus, calices habere potantibus, licet et propter nocturnos metus et animo semper malo conscientiae formidante cereos quoque accendisse sit gratum.
Abbreviated transcription (Latin):
notor. Multiplicati sunt suꝑ capillos ca¬
pitis mei: qui oderunt me gratis. et
factus sũ eis in parabolã. & tu putas
aliqua deinceps eẽ dicturum: Uerum
ne flaccus de nob̾ rideat. Amphora cȩpit
institui currente rota. cur urceus exit:
Reuertunur ad nr̃os bipedes asellos. a
in eoꝵ aurẽ hucinã magis quam cythara
concrepamꝰ. Illi legant. spe gaudentes.
tempori seruientes : Nos legamus spegau¬
dentes. dño seruientes. Illi aduersus p̃res¬
biterũ accusationẽ omĩno non putent
recipiendam. Nos legamus aduersus
prb̃m accusationem ne receperis. Nisi
sub duob aut trib testib. peccantes aut̃
corã om̃ib argue. Illis placeat humanꝰ
sermo & oni acceptione dignꝰ: Nos cũ
grecis id est cũ apło qui grece locutꝰ est
erremus. fidelis sermo. & om̃i acceptionli
dignus. Ad extremũ illi gaudeant gal¬
licis canteriis: nos solutis uinculis &

Expanded text:
notor. « Multiplicati sunt super capillos canotor. « Multiplicati sunt super capillos capitis mei, qui oderunt me gratis, et factus sum eis in parabolam » : et tu putas me aliquid deinceps locuturum? 3. Verum ne Flaccus de nobis rideat: « Amphora coepit Institui, currente rota, cur urceus exit? » revertimur ad nostros bipedes asellos; et illorum in aure buccinna magis quam cithara concrepamus. Illi legant, « spe gaudentes, tempori servientes: » nos legamus, « spe gaudentes, Domino servientes » . Illi adversus Presbyterum accusationem omnino putent recipiendam: nos legamus, « adversus Presbyterum accusationem ne receperis, nisi sub duobus, 135 aut tribus testibus: peccantes autem coram omnibus argue » . Illis placeat, « Humanus sermo et omni acceptione dignus: » nos cum Graecis, id est, cum Apostolo, qui Graece locutus est, erremus: « Fidelis sermo, et omni acceptione dignus. » Ad extremum illi gaudeant Gallicis Cantheriis; nos solutus vinculis, et
Abbreviated transcription (Latin):
runt: inscripturis legendis abĩciant.
Sintq in hac tantumꝰ re simplices. et
xxp̃i uerba existiment rusticana: in qͥb
ꝑtanta iam scła tantorũ ingenia suda.¬
uerunt. ut rationẽ uerbi uñ iuscuiꝰq¬
magis opinati sint quã exp̃sserint. Apłm
arguant imperitiȩ : qui ob multas litte.¬
ras insanire dicatur. Scio te cũ ista legeris
rugare frontẽ. & libertate rursũ semina¬
rium timere rixarũ: ac meum si fieri
potest os digito uelle cõprimere. Ne au¬
deam dicere quȩ alii facere non erubescus.
Rogo quid a nobis libere dictũ ẽ: Nun¬
quidꝰ in lancib idola celata descripsi: Nun.¬
qtud interepulas xp̃ianas uirginalib
ocłis baccͥarum saty rorũq cõplexus um.
ex mendicis diuites fieri doluimꝰ: Nun.¬
quid rep̃hendi hereditarias sepulturas:
Unũmiser locutus. quo uirgines sepus
deberent cũ mulierib ẽẽ quã cũ mascłis
totius ocłos urbis offendi. cunctoꝵ digitis

Expanded text:
runt, in scripturis legendis abiciant runt, in scripturis legendis abiciant sintque in hac tantum re simplices et Christi uerba aestiment rusticana, in quibus per tanta iam saecula tantorum ingenia sudauerunt, ut rationem uerbi uniuscuimagis opinati sint, quam expresserint. Apostolum arguant imperitiae, qui ob multas litteras insanire dicatur. 2. Scio te cum ista legeris, rugare frontem, et libertatem meam rursum seminarium timere rixarum; ac meum, si fieri potest, os digito velle comprimere, ne audeam dicere, quae alii facere non erubescunt. Rogo quid a nobis libere dictum est? Nunquid in lancibus idola caelata descripsi? nunquid inter epulas Christianas, virginalibus oculis Baccharum Satyrorumque complexus inneex mendicis divites fieri doluimus? nunquid reprehendi haereditarias sepulturas? Unum miser locutus, quod virgines saepius deberent cum mulieribus esse, quam cum masculis, totius oculos urbis offendi, cunctorum digitis
Abbreviated transcription (Latin):
epłam in quade hebrȩis uerbis
pauca ꝑstrinxerã: ad me repente
ꝑlatum ẽ. Quosdam homunculos michi
studiose detrahere. cur aduersũ aucto.¬
ritatẽ ueterum & totius mundi opino.¬
nem. aliqua in euangeliis emen dare
temptauerim. Quos ego possem meo
iure contempnere. Asino quippe lira
suꝑflue canit. ⁊amen ne nos suꝑbiȩ
ut facere solent arguant: ita responsũ
habeant. Non adeo hebetis fuisse cordis
& tam crasse rusticitatis. quã illi solam
ꝓscĩtate habent. ꝑiscatorũ se discipłos
asserentes. Quasi id circo iusti sint. si ni.¬
chil scierint: et aliquid de dñicis uerbis
aut corrigendũ putauerimꝰ. aut non
diuinitus inspiratũ. sed latinorum
codicũ uitiositate quȩ exdiuersitate
libroꝵ om̃ium cõprobatur ad grecam
originem. Un de & ipsi translatã non
denegant uoluisse reuocare. Quib si
displicet fontis unda purissimi. cȩno¬
sos riuulos bibant. et diligentiam qua
auiũ siluas et concarum gurgites no.¬

Expanded text:
am, in qua de Hebraeis uerbis pauca perstrinxeram, ad me repente perlatum est quosdam homunculos mihi studiose detrahere, cur aduersus auctoritatem ueterum et totius mundi opinionem aliqua in euangeliis emendare temptaueJim. quos ego cum possim meo iure contemnere — asino quippe lyra superflue canit.,-, tamen. ne nos superbiae, ut facere solent, arguant, ita responsum habeant, non adeo hebetis fuisse me cordis et tam crassae rusticitatis — quam illi solam pro sanctitate habent piscatorum se discipulos adserentes, quasi idcirco iusti sint, si nihil scierint, — ut aliquid de dominicis uerbis aut corrigendum putauerim aut non diuinitus inspiratum, sed Latinorum codicum uitiositatem, quae ex diuersitate librorum omnium conprobatur, ad Graecam originem, unde et ipsi translata non denegant, noluisse reuocare. quibus si displicet fontis unda purissimi, caenosos riuulos bibant et diligentiam, qua auium saliuas et concarum gurgites no
Abbreviated transcription (Latin):
sed uniuersa quȩ possides. Cũq uendideriᷤᷤ.
da pauꝑib. non locupletib. non suꝑbis.
Da quo necessitas sustentetur. non quo
augeantur opes. Cumq legeris illud
apłi. boui trituranti os non alligabis: &
dignus.ẽ. oꝑarius mercede sua. et qui al¬
tari ministrant: de altari participantur.
mem̃to huiꝰ quoq sententiȩ. Habentes ui-¬
ctũ & uestitũ: his contenti simus. Ubi
uideris fumantes pateras & fasides aues
lentis uaporib discoqui: ubi argenti pondꝰ.
feruentes burichos magnos. comatulos
pueros. p̾ciosas uestes. p̾icta tapetia.
ybi ditior ẽ largitore. cui largiendum.
Pars sacrilegii ẽ. rem pauperum dare. ñ
pauꝑib. Et tam̃ non ẽ satis ꝑfecto &
consũmato uiro. opes contẽpnere. pecu¬
niam dissipare. & proicere. qđ in mom̾to
& ꝑdi d inueniri potest. Fecit hoc gra.¬
tis thebanus. fecit antistenus. fecerunt
plurimi. quos uitiosissimos legimus.

Expanded text:
sed uniuersa, quae possides. cumque uendideris, sed uniuersa, quae possides. cumque uendideris, da pauperibus, non locupletibus, non superbis. da, quo necessitas sustentetur, non quo augeantur opes. cumque legeris illud apostoli: boui trituranti os non frenabis et: dignus est operarius mercede sua et: qui altari ministrant, de altari participantur, memento huius quoque sententiae: habentes uictum atque uestitum his contenti sumus. ubi uideris fumare patinas et Phasides aues lentis uaporibus discoqui, ubi argenti pondus, feruentes mannos, comatulos pueros, pretiosas uestes, picta tapetia, ubi ditior est largitore, cui largiendum est, pars sacrilegii est rem pauperum dare non pauperibus. et tamen non est satis perfecto et consummato uiro opes contemnere, pecuniam dissipare et proicere, quod in momento et perdi et inueniri potest. fecit hoc Crates Thebanus, fecit Antisthenes, fecerunt plurimi, quos nitiosissimos legimus.
Abbreviated transcription (Latin):
nobilitas possidebat: quo marius uictor
numidiȩ. teutonũ atq cymbrorũ. ob
nouitatẽ familiȩ putabatur indignus.
Quod scipio ultra annos ꝓmeruit: pro
uirtute meruit. Nunc sola militia possi.
det: & a grestia dudum corpora. fulgens
palma circũdat. Plus ergo accepimus.
qua dedimus. Parua dimisimus: & gran¬
dia possidemus. Centuplicato foenore.
seuerat: qui paratꝰ ad mortẽ. ante euan¬
geliũ. euangłicam portauit crucem.
Siuis inquit ꝑfectus ẽẽ. uade uende
om̃ia que habes &da pauꝑib: & ueni
sequere me. Siuis ꝑfectus eẽ. Semper
grandia in audientiũ ponuntur arbi¬
trio. Et ideo uirginitatẽ apłs non un¬
perat: quia dñs disputans de eunuchis
qui se castrassent ꝓpter regna celorum.
ad extremum intulit. Qui potest capere
capiat. Non enĩ uolentis neq currentis:
sed miserantis ẽ di. Siuis ꝑfectus eẽ. Non
occasio sit̾. & cum anania & saphira pereas:

Expanded text:
nobilitas possidebat, quo Marius, uictor nobilitas possidebat, quo Marius, uictor Numidiae, Teutonum atque Cimbrorum, ob nouitatem familiae putabatur indignus, quod Scipio ultra annos pro uirtute meruit, nunc sola militia possidet et agrestia dudum corpora fulgens palmata circumdat. plus ergo accepimus, quam dedimus. parua dimisimus et grandia possidemus, centuplicato faenore c quondam seuerat, qui paratus ad mortem ante euangelium euangelicam portauit ccucem. Si uis, inquit, perfectus esse, uade, uende omnia, quae habes, et da pauperibus et ueni, sequere me. si uis perfectus esse: semper grandia in audientium ponuntur arbitrio. et ideo uirginitatem apostolus non imperat, quia dominus disputans de eunuchis, qui se castrassent propter regna caelorum, ad extremum intulit: qui potest capere, capiat. non est enim uolentis neque currentis, sed miserentis dei. si uis perfectus esse: non occasio sit et cum Anania et Sapphira pereas,
Abbreviated transcription (Latin):
glificabo. Alii hoc intelligunt de fut᷑o.
quando meror uertetur ingaudisĩ: et
transeunte mundo. scõꝵ corona non tran¬
siet. Ego & in presentiarsi. uideo ꝓmissa
cõpleri. Antequã xp̃o tota m̃te seriuiret:
notus erat insenatu. sed & multis aliis.
habebat infulas ꝓconsularis. Nunc aut̃¬
tate : sed & alios sequebatur. Quãuis clarꝰ
honor uilescit in turba. & apud bonos
uiros indigna ipsa fit dignitas: quã mul.¬
tuindigni possident. Ynde egregie de cȩ¬
sare tullius. Dum quosdã ait ornare
uoluit : non illos honestauit. sed ornam̃¬
ta ipsa turpauit. At nunc om̃s xp̃i ec¬
desiȩ pammachiũ loquunt᷑: miratur
orbis pauꝑem. quẽ hucusq diuitẽ nesci.¬
ebat. Quid consulatu illustrius: Annu¬
us honor est: et post quã alius successe.¬
rit. prior desinit. Latent in multitudi¬
ne laureȩ : & triumphi int̃dũ triũphan.¬
tium sordib polluuntur. Quod ante
ꝑ manus patricii tradebatur. & sola

Expanded text:
ificabo. alii hoc intellegant de futuro, ificabo. alii hoc intellegant de futuro, quando maeror uertitur in gaudium et transeunte mundo sanctorum corona non transit: ego et in praesentiarum uideo promissa conpleri. antequam Christo tota mente seruiret, notus erat-in senatu, sed et multi alii habebant infulas procollsulares. ttate, sed et alios sequebatur. quamuis clarus honor uilescit in turba et apud bonos uiros indigna ipsa fit dignitas, quam multi indigni possident. unde egregie de Caesare Tullius: dum quosdam, ait, ornare uoluit, non illos honestauit, sed ornamenta ipsa turpauit. at nunc omnes Christi ecclesiae Pammachium loquuntur. miratur orbis pauperem, quem huc usque diuitem nesciebat. quid consulatu inlustrius? annuus honor est et, postquam alius successerit, prior desinet. latent in multitudine laureae et triumphi interdum triumphantium sordibus polluuntur. quod ante per manus patriciis tradebatur et sola
Abbreviated transcription (Latin):
sua uota cõplẽri. Non eñi substantiȩ
diminutio: sed oꝑarii commutatio ẽ.¬
Quis hoc crederet ut consulum ꝓnepos
& puri germinis decus. inter purpuras
senatoꝵ furua tunica pollutꝰ inceder&.
ut non erubescerde ocłos sodaliũ. ut
deridentes se ipse derideret: Est con
cia : & semꝑ apłi recordari dicentis.
loquitur ad propħas. quod posuerit
faciem eorũ quasi urbem ȩneam. et
lapidem adamantinũ. & columnam
ferreã: Ne pauerent ad inuirias popłi.
sed impudentiã subsannantiũ forti
rigore contererent. Ingenia lib̾aliter
educata: facilius uerecundia quam
metus suꝑat. Et quos tormenta non
uincunt: in t̃dũ uincit pudor. Non ẽ
uitare comitatũ: miscere se turbis. ad¬
herere pauꝑib. rusticis copulari : de
principe uulgatus fieri. Sed quanto
humilior: tanto sublimior ẽ. Tucet
margarita insordib : &e fulgor gẽmȩ
purissimȩ. etiam in luto radiat. Noc
est quod dñs reꝑmisit. Gł ificantes me

Expanded text:
sua uota conpleri; non enim substantiae sua uota conpleri; non enim substantiae deminutio, sed oQuis enim hoc crederet, ut Consulum pronepos, et Furiani germinis decus, inter purpuras Senatorum, furva tunica pullatus incederet, et non erubesceret oculos sodalium, ut deridentes se ipse derideret? « Est cocia, et semper Apostoli recordari, dicentis: loquitur ad Prophetas: quod posuerit faciem eorum, quasi urbem aeneam, et lapidem adamantinum, et columnam ferream , ne paverent ad injurias populi, sed impudentiam subsannantium, frontis rigore contererent . Ingenia liberaliter educata, facilius verecundia, quam metus superat. Et quos tormenta non vincunt, interdum vincit pudor. Non estitare comitatum, miscere se turbis, adhaerere pauperibus, rusticis copulari, de principe vulgum fieri. Sed quanto humilior, tanto sublimior est. 7. Lucet margaritum in sordibus, et fulgor gemmae purissimae, etiam in luto radiat. Hoc est quod Dominus repromisit: « Glorificantes me,
Abbreviated transcription (Latin):
exercitu comitatus incedit: in his xp̃i
confouet. Horum cordib dealbatir
munerarius pauperũ : ęgentium cab.¬
didatus. sic festinat ad cęlum. Ceteri
marici suꝑ tumulos coniugũ spargunt
uiolas. rosas. lilia. flores purpureos. et
dolorẽ pectoris his officus consolantur:
ẜammachius nr̃ scãm fauillã ossaq uene.¬
randa: ȩlemosinȩ balsamis rigat. His
pigmentis atq odorib fouet᷑ cineres
quiescentes: Sciens scriptũ. Sicut aqua
extinguit ignem: sic elemosina peccatũ.
Quantas uirtutes habeat miscđia. et
quib donanda sit premiis : et beatus
ꝙy prianus grandi uolumine exequitur:
& danihelis consilium ꝓbat. qui regem
impiissimũ si se audir̾e uoluissce: scude
pauperũ sustentatione saluandũ. Gau¬
det huiꝰcemodi familiȩ mater heredem.
Non dolet opes ad alium ꝑuenisse : quas
cernit isdem quib ipsauouerat erogari.
Quinpotius: gratulatur absq labore suo

Expanded text:
exercitu comitatus incedit, in his Christum exercitu comitatus incedit, in his Christum confouet, horum sordibus dealbaturj muneranus pauperum, egentium candidatus sic festinat ad caelum. ceteri mariti super tumulos coniugum spargunt uiolas, rosas, lilia floresque purpureos et dolorem pectoris his officiis consolantur: Pammachius noster sanctam fauillam ossaque ueneranda elemosynae balsamis rigat. his pigmentis atque odoribus fouet cineres quiescentes sciens scriptum: sicut aqua extinguet ignem, sic elemosyna peccata. quantas uirtutes habeat misencordia et quibus donanda sit praemiis, et beatus Cyprianus grandi uolumine exsequitur et Danihelis consilium probat, qui regem inpiissimum, si se audire uoluisset, scit pauperum sustentatione saluandum. gaudet huiusce modi filiae mater herede, non dolet opes ad alium peruenisse, quas cernit isdem, quibus ipsa uoluerat, erogari. quin potius gratulatur absque labore suo
Abbreviated transcription (Latin):
peres sunt: tot filios repente geniusti.
Ardentes geminȩ quib ante collũ ce faci¬
es ornabatur : egentium uentrẽ satu.
rant. Uestes sericȩ. & aurũ infila lentil¬
cens. in mollia lanarũ uestim̃ta mutat
sunt. quib repellatur frigus. non quig
nudetur ambitio. Diuitiarũ quondã
supellectilem. uirtꝰ insumit. Ille cecus
extendens manũ. & sȩpe ubi nemo est
clamitans. heres paulinȩ. coheres pam.¬
machii.ẽ Illum truncũ pedib & toco
corpore se trahentẽ: tenerȩ puellȩ sil.¬
tentat manus. Fores quȩ prius salutano
turbas uomebant: Nunc amiseris obsi¬
dentur: Alius tumenti a qualiculo mor¬
tem parturit: alius elinguis & mutus.
& nec hoc quidẽ habens unde roget:¬
& magis rogat. quia rogare ñ potest.
Hic debilitatus aparuo non sibi mendi.¬
cat stipem: ille putrefactus morbo
regio. suꝑuiuit cadauere suo. Non m
si linguȩ centũ sint oraq centũ: om̃ia
pȩnarum ꝑcurrere nomina possim. hos

Expanded text:
peres, tot filios repente genuisti. 5. peres, tot filios repente genuisti. 5. Ardentes gemmae, quibus ante collum et facies ornabantur, egrant; uestes sericae et aurum in fila lentescens in mollia lanarum uestimenta mutata sunt, quibus repellatur frigus, non quibus nudetur ambitio; deliciarum quondam supellectilem uirtus insumit. ille caecus extendens manum et saepe, ubi nemo est, clamitans heres Paulinae, coheres Pammachii est; illum truncum pedibus et toto corpore se trahentem tenera puellae sustentat manus. fores, quae prius salutantum turbas uomebant, nunc a miseris obsidentur. alius tumenti aqualiculo mortem parturit; alius elinguis et mutus et ne hoc quidem habens, unde roget, magis rogat, quia rogare non potest; hic debilitatus a paruo non sibi mendicat stipem; ille putrefactus morbo regio superuiuit cadaueri suo: non, mihi si linguae centum sint oraque centum, omnia poenarum percurrere nomina possim. hoc
Abbreviated transcription (Latin):
dimisisse cũ prole. De prima beniamin.
Hoc÷ filius uirtutis ac dexterȩ : de scd̾a
inditus sacerdos di. ex archȩ cognomine
nascitur nobis. Post dormitionẽ somnũq
paulinȩ : pammachiũ monachũ ecdȩ
peꝑit. ꝑosthumũ patris & coniugis no.¬
bilitate patriciũ. elemosinis diuitem:
humilitate sublimem. Apłs scribit ad
Hoc nascentis ȩccłȩ rudim̃ta poscebant.
ut granũ sinapis paulatim in arborem
cresceret: et sensim euangelii ferm̃tũ.
totã eccłȩ massam altius eseuaret. Nr̃is
temporib roma possidet : quod mundꝰ
ante nesciuit. Tunc rari sapientes nobiles
xep̃iani: nunc multi monachi sapientes.
potentes nobiles. Quib cunctis pamina.¬
chius meus sapientior. potentior. Nobi.¬
lior. Magnus in magnis. primꝰ in primis¬
paulina morte sua nobis liberos dedit:
quos uiuens cupierat possidere. Lȩtare
sterilis quȩ non paris: erũpe & clama
quȩ non parturis. qm̃ quot rome pau

Expanded text:
emisisse cum prole. De prima Benjamin, emisisse cum prole. De prima Benjamin, hoc est, filius virtutis ac dexterae; de secunda inclytus Sacerdos Dei, ex Arcae cognomine nascitur. Nobis post dormitionem somnumque Paulinae Pammachium monachum ecclesia peperit postumum et patris et coniugis nobilitate patricium, elemosynis diuitem, humilitate sublimem. apostolus scribit ad hoc nascentis ecclesiae rudimenta poscebant, ut granum sinapis paulatim in arborem cresceret, ut sensim euangelii fermentum totam ecclesiae massam altius eleuaret. nostris temporibus Roma possidet, quod mundus ante nesciuit. tunc rari sapientes, potentes, nobiles Christiani, nunc multi monachi sapientes, potentes, nobiles. quibus cunctis Pammachius meus sapientior, potentior, nobilior: magnus in magnis, primus in primisPaulina morte sua nobis liberos edidit, quos uiuens cupiuerat possidere. laetare, sterilis, quae non paris, erumpe et clama, quae non parturis, quo
Abbreviated transcription (Latin):
pendulo gradu in sublimib fluctuare :¬
quã illo unto semel matrimonio. Nichil
aliud dieb ac noctib cogitauit: Nsi ut
reddito fructu nuptiarum. secundum
castimoniȩ gradũ corriper&. et tanti
dux femina facti. uerũ ꝓpositũ suum
intelligerde: Non relinquens salutis
comitem: sed expectans. Dũq crebris
abortis est exꝑta fecunditatẽ conceptus:
Non desperat liberos. & socrus auiditatẽ.
maritiq tristitiã p̃ponit imbecillitati
suȩ. passa est aliquid de rachelis exẽplo.
& ꝓfilio doloris ac dexterȩ: uerũ deside.¬
rii sui peꝑit heredẽ. Certis auctorib didi¬
ci illam non primȩ sententiȩ di. cresege
& multiplicamini. & replete terrã: Ne.
officio conuigali seruire uoluisse. sed ad
hoc optasse filios. ut xp̃o uirgines parer&e.
Hegimus & uxorem sacerdotis finees
audita captiuitate archȩ dñi. subito
uteri dolore correptã. edidisse filiũ ycabok
& int̾manus & officia feminarũ: animã

Expanded text:
pendulo gradu in sublimioribus fluctuare? qpendulo gradu in sublimioribus fluctuare? quamquam illa inito semel matrimonio nihil aliud diebus ac noctibus cogitauit, nisi ut reddito fructu nuptiarum secundum castimoniae gradum arriperet et, tanti dux femina facti, uirum proposito suo iungeret non relinquens salutis comitem, sed expectans. dumque crebris abortiis et experta fecunditate conceptuum non desperat liberos et socrus auiditatem maritique tristitiam praeponit inbecillitati suae, passa est aliquid de Rachelis exemplo et pro filio doloris ac dexterae uirum desiderii sui peperit heredem. certisque auctoribus didici illam non primae sententiae dei: crescite et multiplicamini et replete terram nec officio coniugali seruire uohoc optasse filios, ut Christo virgines pareret. 4. Legimus et uxorem sacerdotis Phinees, audita captivitate Arcae Domini, subito uteri dolore correptam, edidisse filium Icabod , et inter manus et officia feminarum, animam
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Dicamꝰ aliquid & de philosophis. Qua¬
tuor uirtutes describunt stoici. ita sibi
inuicẽ nexas. & mutuo coherentes: ut qui
unã non habuerit. om̃ib careat. Pruden.¬
tiã. iustitiã. fortitudinẽ. temperantiam.
Has om̃s sic habetis singuli: ut tamen
emineatis in singulis. Prudentia inte.
inmatre iustitia. Inuirgine fortitudo.
in nupta tẽperantia predicat᷑. Quid enĩ
eo sapientius qui contẽpta mundi stulti.¬
tia xp̃m secutus ẽ. dei uirtutẽ & d̃i sapi¬
entiam: Quid matre iustius. quȩ inter
liberos opib distributis. docuit duntias
contẽpnendo. quid filii amare deberen:
Quid eustochio fortius. quȩ nobilitatis
portas. & arrogantiã generis consularis.
mum genus subuigauerit pudicitiȩ :¬
Quid paulina temperantius. quȩ legens
illud apłi. honorabiles nuptiȩ & cubile
ĩmaculatũ: Nec sororis felicitatẽ. Nec
matris continentia ausa appetere.ma.¬
luit in humiliorib tuto ꝑgere. quam

Expanded text:
tes. Dicamus aliquid et de philosophis. quates. Dicamus aliquid et de philosophis. quattuor uirtutes describunt Stoici ita sibi inuicem nexas et mutuo cohaerentes, ut, qui unam non habuerit, omnibus careat: prudentiam, iustitiam, fortitudinem, temperantiam. has omnes sic habetis sinas, ut tamen emineatis in singulis. prudentia in te, in matre iustitia, in uirgine fortitudo, in nupta temperantia praedicatur. quid enim eo sapientius, qui contempta mundi stultitia Christum secutus est, dei uirtutem et dei sapientiam? quid matre iustius, quae inter liberos opibus distributis docuit diuitias contemnendo, quid filii amare. deberent? quid Eustochio fortius, quae nobilitatis portas et adrogantiam generis consularis umum genus subiugauerit pudicitiae? quid Paulina temperantius, quae legens illud apostoli: honorabiles nuptiae et cubile inmaculatum nec: sororis felicitatem nec matris continentiam ausa appetere maluit in humilioribus tuto pergere quam
Abbreviated transcription (Latin):
Inagro t̾rȩ bonȩ: tresfructꝰ legimus.
centesimũ. sexagesimũ. tricesimum. In
trib mulierib sanguine & uirtute con¬
iunctis: tria xp̃i premia recognosco.
Fustocbiũ uirgiitatis flores mittit :
Paula laboriosam uiduitatis areã terit.
e aulina castũ matrimoniȩ cubile con¬
seruat. Tali filiarũ mat̾ fulta comitatu:
sit in cęlo. Et ut quadrigã domus una
mitteret scĩtatis. & feminarũ uirtutib
responderent uiri: ad ditur comes pam.¬
machus. uerũ ezechielis cherubiti cog.¬
natus. gener. maritus. immo fr̃ aman.¬
tissimus : quia scĩ consortia sp̃s. uocabu.¬
la non tenent nuptiarũ. Huic armatꝰ
iħs p̃sidet. de his equis & ab acuc canit.
Ascendens suꝑ equos tuos. & equitatio
tua salus. Impari cursu. pari animo
ad palmam tenditur. Discolores equi.
sed uoluntate concordes. unum aurigę
iugũ trahunt: Non expectantes slagelli¬
uerbera. sed ad uocis hortamenta feruen.¬

Expanded text:
In agro terrae bonae tres fructus legimus, In agro terrae bonae tres fructus legimus, centesimum, sexagesimum et tricesimum; in tribus mulieribus et sanguine et uirtute coniunctis tria Christi praemia recognosco. Eustochium uirginitatis flores metit, Paula laboriosam uiduitatis aream terit, Paulina castum matrimonii cubile conseruat. tali filiarum mater fulta comitatu t promisit in caelo. et ut quadrigam domus una emitteret sanctitatis et feminarum uirtutibus responderent uiri, additur comes Pammachius, uerum Hiezechielis cherubin, cognatus, gener, maritus, immo frater amantissimus, quia sancta consortia spiritus uocabula non tenent nuptiarum. huic ἂρματι. Iesus praesidet, de his equis et Ambacum canit: ascendes super equos tuos et adequitatio tua salus.inparicursu, pari animo ad palmam tenditur. discolores equi, sed uoluntate concordes unum aurigae iugum trahunt non expectantes flagelliuerbera, sed ad uocis hortamenta feruen
Abbreviated transcription (Latin):
cicatrice suꝑducta cuti. si medi.¬
cina colorem reddere uoluerit.
dũ pulchritudinẽ corporis quȩ.¬
rit. plagam doloris instaurat. Ita & ego
serus consolator. qui importune per bi.¬
enuiũ tacui.: uereor ne nunc impor.¬
tunius loquar. & at trectans uulnus
pectoris tui. quod tempore & ratione
curatum ẽ: commemoratione exulcerẽ.
Quȩ enĩ aures tam durȩ. quȩ de silice
excisa p̾cordia. & hyrcanarum tygriũ
lacte nutrita. possunt sine lacrimis pau¬
linȩ tuȩ audire nomen : Quis parturi¬
entem rosam. & papillatũ corymbum.
ante quã incalatũ fundatur orbis. &
tota rubentiũ foliorũ pandat᷑ ambitio.
immature demessũ ȩquis ocłis marces¬
cere iudeat : Fractum ẽ ꝑ̃ciosissimum
margaritũ. uirens smaragdi genima
contrita ẽ. Quid boni habuit sanitas.
languor ostendit. Qui amicum fidelẽ
ꝑ diderit: tunc sentit quid bonihabuit.
post quã habere desierit. Plus enĩ sensimꝰ¬
quod habuimꝰ: post quã hab̾e desiuimꝰ.

Expanded text:
cicatricem superductae cuti, si medicina colorem reddere voluerit, dum pulchritudinem corporis quaerit, plagam doloris instaurat. Ita et ego serus consolator, qui importune per biennium tacui, vereor ne nunc importunius loquar, et attrectans vulnus pectoris tui, quod tempore et ratione curatum est, commemoratione exulcerem. Quae enim aures tam durae, quae de silice excisa praecordia, et Hyreanarum tygrium lacte nutrita, possunt sine lacrymis Paulinae tuae audire nomen? Quis parturientem rosam et papyllatum corymbum, antequam in calathum fundatur orbis, et tota rubentium foliorum pandatur ambitio inmature demessum aequis oculis marcescere uideat? fractum estpretiosissimum margaritum, uirens zmaragdi gemma contrita est. quid boni habeat sanitas, languor ostendit. perdiderit, tunc sentit quid boni habuerit, postquam habere desierit. Melius est inimquod habuimus, postquam habere desiuimus.\'
Abbreviated transcription (Latin):
Necȩptum scõꝵ ministeriũ deserentes.
risum maledicis & ȩmulis p̃beamu.
Incalce epłȩ recordatus sũ: quadrigȩ urẽ
& ꝓposito. quintam de esse blesillam. pene
oblitus de ea loqui: quȩ prima de uob
p̃cessit addũm. Uere non quinq intres.
& duas. uidemus eẽ diuisos. Illa cũ sorore
paulina dulci somno fruitur : tu duarũ
medius. ad xp̃m leuius subuolabis.

Expanded text:
ne coeptum sanctorum ministerium deserentes ne coeptum sanctorum ministerium deserentes risum maledicis et aemulis praebeamus. In calce epistulae recordatus sum quadrigae uestrae et proposito quintam deesse Blesillam, paene oblitus de ea loqui, quae prima de uobis praecessit ad dominum. uere nunc quinque in tres et duas uidemus esse diuisos: illa cum sorore Paulina dulci somno fruitur, tu duarum medius ad Christum leuius subuolabis.
Abbreviated transcription (Latin):
effundunt cibos. huc illucq discurrunt.
Et certe magnꝰ uirginũ chorꝰ cum illis
hibitat. Num huiꝰcemodi ministeria. aliis
imꝑare non poterant: Sed nolunt uinci
abhis labore corporũ. quas ipse superant
uitute animi. Hȩc dico non quo de ardore
mentis tuȩ quiquam dubitem. sed quo
currentem impellam. & acriter dimicanti.
feruorẽ. feruore augeã. Nos inista ꝓuin¬
cia edificato monasterio. & diuersoro ꝓpt̃
instructo. Ne forte & modo ioseph cũ maria¬
de bethleem ueniens Non inueniat hospi¬
tiũm. tantis de toto orbe confluentib tur¬
bis obruimur monachorũ. Ut nec cęptũ
opus deserere. Nec supra uires ferre ualeamꝰ.
Unde quia pene nob̃ illud de euangłio con¬
tigit. ut futurȩ turris non ante supputa.¬
remus impensas: cõpulsi sumus frẽm pau¬
limanũ ad patriã mittere. ut semirutas
uillulas quȩ barbaroꝵ effugerunt manꝰ.
& parentũ cominunis̃ cineres uenderet:

Expanded text:
effundunt cibos, huc illucque discurrunt. effundunt cibos, huc illucque discurrunt. et certe magnus uirginum chorus cum illis habitat. num huiusce modi ministeria aliis imperare non poterant? sed nolunt uinci ab his labore corporum, quas ipsae superant uirtute animi. haec dico, non quo de ardore mentis tuae quicquam dubitem, sed quo currentem inpellam et acriter dimicanti feruorem fauore augeam. Nos in ista prouincia aedificato monasterio et diuersorio propter extructo, ne forte et modo Ioseph cum Maria Bethlehem ueniens non inueniat hospitium, tantis de toto orbe confluentibus turbis obruimur monachorum, ut nec coeptufu opus deserere nec supra uires ferre ualeamus. unde, quia paene nobis illud de euangelio contigit, ut futurae turris non ante conputaremus inpensas, conpulsi sumus fratrem Paulinianum ad patriam mittere, ut semirutas uillulas, quae barbarorum effugerunt manus, etparentumcommuniumcineresuenderet,
Abbreviated transcription (Latin):
ȩqueris pauꝑib. in opũ cellulas dignan¬
ter introeas: cecoꝵ oculussis. manus
debiliũ. pes claudoꝵ. ipse aquã pordes.
ligna concidas. focum extruas. ubi un-¬
cula. ubi alape. ubi sputa. ubi flagella.
ubi patibulum. ubi mors: Et cũ omĩa
quȩ dixi feceris: ab eustochio tua. pau¬
laq uinceris. si non opere: certe sexu.
Ego quidẽ rome nonera. & tunc me
tenebat heremus: atq utinã ꝑtiniuss&e.
quando socero tuo uiuente toxotio. soło
seruiebant. Sed tam̃ audio. quȩ ĩmun.¬
ditias platearũ ferre ñ poterant. quȩ̨
eunuchoꝵ manib portabantur. et in¬
ȩquale solum molestia transcendebant:
quib serica uestis onus erat. & solis oalor
incendiũ. Nunc sordidatȩ & lugubres.
& sui cõparatione forticulȩ. uel lũcernas
concinnant. uł succendunt focum. Paui.¬
menta uerrunt. mundant legumina.
olerum fasciculos inferuentẽ deiciunt¬
olla. Apponunt mensas. calices porrigud:

Expanded text:
aequeris pauperibus, inopum cellulas dignanaequeris pauperibus, inopum cellulas dignanter introeas, caecorum oculus sis, manus debilium, pes claudorum, ipse aquam portes, ligna concidas, focum extruas: ubi uincula? ubi alapae? ubi sputa? ubi flagella? ubi patibulum? ubi mors? et cum omnia, quae dixi, feceris, ab Eustochio tua Paulaque uinceris, si non opere, at certe sexu. ego quidem Romae non eram et tunc me tenebat heremus — atque utinam pertenuisset! — quando socero tuo uiuente Toxotio saeculo seruiebant, sed tamen audio: quae inmunditias platearum ferre non poterant, quae eunuchorum manibus portabantur et inaequale solum molestius transcendebant, quibus serica uestis oneri erat et solis calor incendium, nunc sordidatae et lugubres et sui conparatione forticulae uel lucernas concinnant uel succendunt focum, pauimenta uerrunt, mundant legumina, holerum fasciculos in feruentem ollam deiciunt, adponunt mensas, calices porrigunt,