comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ostrema qõ ꝓpoĩta ẽ de iona nͨ ip̃a qͣ ex
porphirio: s tãꝙͣ ex irrisione paganoꝵ.
de iona : qui dr̃ ĩ uentre ceti tͥduo suisse: Qd
satis ẽ ñ raptũ ⁊ incredibile tͣnsuoratũ cũ ueste
hoĩem fuisse ĩ corde piscis. aut si fignra ẽ: hãt
paganis gͣnit̾ irrisũ aĩadu̾ti. ad ħ respondot᷑
ꝙ aut oĩa diuma miratula credenda ñ sint. aut
ħ cur ñ credat᷑ causa nłła sit. In ip̃m aut̃ um

Expanded text:
o proposita est de Iona nec ipsa quasi ex Porphyrio sed tamquam ex inrisione paganorum; de Iona, qui dicitur in uentre ceti triduo fuisse? quod satis ἀπίθανον est et incredibile transuoratum cum ueste hominepaganis grauiter inrisum animaduerti.» Ad hoc respondetur, quod aut omnia diuina miracula credenda non sint aut, hoc cur non credatur, causa nulla sit. in ipsum autem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯͣriũ ꝯsirmare. s oĩo dubitare fas ñ ẽ. de qua re
qͥd sentiam: sacis ut arbitror in epra qͣm ad frem
meũ scͥpsi: planissime aperui Sꝙͥsit mͥ scĩtas ma. e
si aut ego aut ypponienses hoc censent ut iuris
uirando uiolent᷑ excoeto satis fiat. tu e iĩa quid
censes: placet ne tibi ut ⁊̃ c̾ta maete ĩmiente qd̾
tut̃ ĩanit̾ metuebatꝰ nom̃ dnĩ dĩ siui ĩ fanaciam
xp̃ianus assumat. dm̃ suũ testẽ falsitati xp̃ianis
adhibeat: Qui ꝓfecto si p̃t̾ iũratõnẽ ad falsũ testi¬
moniũ morte ĩmiuente coge̾tur. maculare uitam
uireq ab alt̾u̾tris nͥ occidi uł capi timuerĩt ac
ꝑ hoc uł mortis uł capniuitatis metu extorte
iuracõni nͥ parcat᷑ nͥ fides q̃ ibi data ẽ custodiat᷑.
sacͥlegii ꝑiurui crimine detinẽt᷑ ⁊̃ tales hõies qͥ

Expanded text:
rium confirmare, sed omnino dubitare fas non est. de qua re quid sentiam, satis, ut arbitror, in epistula, quam ad fratrem meum scripsi, planissime aperui. scripsit mihi sanctitas tua: Si aut ego aut Hipponienses hoc censent, ut iuri iurando uiolenter extorto satis fiat>. tu enim ipsa quid censes? placetne tibi, ut etiam certa morte imminente, quod tunc inaniter metuebatur, nomen domini dei sui in fallaciam Christianus adsumat, deum suum testem falsitati Christianus adhibeat? qui profecto si praeter iurationem ad falsum testimonium morte imminente cogeretur, maculare uitamue ab alterutris nisi occidi uel capi timuerunt? ac per hoc uel mortis uel captiuitatis metu extortae iurationi nisi parcatur, nisi fides, quae ibi data est, custodiatur, sacrilegii, periurii crimine detinentur
Abbreviated transcription (Latin):
ere ꝑ ysaram dicentẽ. Obꝓbria hoĩm nolite me¬
tue̾. ab isto u̾me tãꝙͣ a tiea comedãt᷑. ꝯ sb̾ eiꝰ
dente eungłico ꝑ singulos dies panctatẽ suã
dessciendo mirant᷑ nõs Pnic agnoscamꝰ ⁊ ꝙ falite
diuina hũana ob ꝓb̾a sfferamꝰ. uermis ẽ ip̃ hũili¬
aĩal plerũq de carne uł de quac̃q re trena sme
ullo ꝯcubitu nascit᷑ Matutimꝰ ẽ. qr diluculo resur¬
rexit. pota̾t utiq illa cucurbita ⁊ sñ ullo u̾micto
aresc̾e. Postremo si hẽbat d̾s ad hoc u̾mẽ neces¬
sariũ. qͥd opꝰ erat adde̾ matutinũ. nͥ uł ule u̾mis
agnosce̾t᷑ q cantat ꝓ susceptõne matutina. Ego

Expanded text:
obria hominum nolite metuere. ab isto uermi tamquam a tinea comeduntur, qui sub eius dente euangelico per singulos dies. paucitatem suam deficiendo mirantur. nos hunc agnoscamus et pro salute diuina humana opprobria sufferamus. uermis est propter humilianimal plerumque de carne uel de quaque re terrena sine ullo concubitu nascitur. matutinus est, quia diluculo resurrexit. poterat utique illa cucurbita et sine ullo uermiculo arescere. postremo si habebat deus ad hoc uermem necessarium, quid opus erat addere matutinum, nisi ut ille uermis agnosceretur, qui cantat pro susceptione matutina: Ego
Abbreviated transcription (Latin):
lntis. et sepsit gaudẽs: nͨ cuiauit qd ꝯmsttendũ
gaudenti calamo eẽt. Qd si soliloqa legiu lecaret᷑.
laret ꝙͣ beatũ. Eito gͦ sũmũ nomĩ effudit ĩ me
nͨ sͥ aliqͥd reseruauit qd̾ de me lecior asseueret.
uide qͥd letitia qͥd faciat. S ubi ẽ ista beata uita :
uhi ubinams O si ip̃a eẽt repelle̾t athomos. o¬
epicuri: O si ip̃a eẽt: soi nicħ deorsũ eẽ p̃t̃ m̃dũ
o si ip̃a eet̃ noiret extrema spere tardi rotari:
ꝙͣ mediũ. ⁊ aha similia q̃ sĩmilit̾ nouimꝰ. Nũt¬

Expanded text:
litteris, et scripsit gaudens nec curauit, quid committendum gaudenti calamo esset. quid? si Soliloquia legisset? laetaretur laret, quam beatum. cito ergo summum- nomen effudit in me + nec sibi aliquid reseruauit, quod de me laetior adseueret. uide, laetitia quid faciat. Sed ubi est ista beata uita? ubi? ubinam? o si ipsa esset repellere atomos Epicuri. O si ipsa esset, sciret nihil deorsum esse praeter mundum. O si ipsa esset, nosset extrema sphaerae tardius rotari quam medium, et alia similia quae similiter novimus. Nu
Abbreviated transcription (Latin):
agami. Unde me ꝯsulendũ putasti. ꝓm̃de sic̃ ñ
iuras. ita nͣ aliũ si placet iurare ꝯpestas. ꝙuis
falsos iurauerũt. s ubiq inqͥnata sũt oĩa q̃ ip̃a
area uł torculari collat᷑ aͥd ad sac̾ficia demonioꝵ
sciente xp̃iano iõ p̾car si fi̾ ꝑmittit uͥ ꝓhibendi¬
st̃. sic̃ fontib utimꝰ de quibꝰ haueri aqͣm ad usum

Expanded text:
agamus, unde me consulendum putasti. proinde sicut non iuras, ita nec alium, si hoc placet, iurare compellas, quamuis falsos iurauerunt, sed ubique inquinata sint omnia, quae ipsa area uel torculari tollatur aliquid ad sacrificia daemoniorum sciente Christiano, ideo peccat, si fierisunt, sicut fontibus utimur, de quibus hauriri aquam ad usum
Abbreviated transcription (Latin):
tudo legis caritas. Ita bona ẽ lex illi a ea legiti¬
me utit᷑. untͫ aut̃ legitĩe qui inclłigẽs qͣre sit data
ꝑ eiꝰ ꝯminatõnẽꝰ fugit ad gr̾am liba̾ntẽ. Huic gr̃e
qͣ iustisicat᷑ ĩpiꝰ qͥsquis ingratꝰ uł ut ad legẽ im̃¬
plendã de suis uiribꝰ sidit ignorãs dĩ iustĩam et
suã uolens ꝯsticue̾ ustĩe dĩ ñ ẽ w̾stus. ac ꝑ hoc

Expanded text:
tudo legis caritas. ita bona est lex illi, qui ea legitime utitur, utitur autem legitime, qui intellegens, quare sit data, per eius comminationem confugit ad gratiam liberantem. huic gratiae, qua iustificatur impius, quisquis ingratus uelut ad legem implendam de suis uiribus fidit,\' ignorans dei iustitiam et suam uolens constituere, iust
Abbreviated transcription (Latin):
dño ꝙ miratꝰ sit centurionis fidẽ. Neq .n. eum
rei ulliꝰ ratio potuerat late. Sx ãmiratio ꝓ laude
poĩta ẽ eiꝰ. cꝰ par ĩ ppło hebreoꝵ ñ apparnerat. uñ
ip̃a ãmiratõ satis eepõita ẽ cũ dñs ait̃. Amen dico
uob̾ ñ ĩueni tantã sidẽ ĩ isrł. Od̾ aut̃ adieci iñ
ead̾ epła. si exẽplũ poscit᷑ ñ erit singulare. frust᷑
tͥ uisus es uelut exẽplar ĩueĩsse de u̾mitulo qͥ in
pomo nascit᷑. ⁊ aranea ã filũ textrine sue corpore

Expanded text:
Domino quod miratus sit Centurionis fidem; neque enim eum Domino quod miratus sit Centurionis fidem; neque enim eum rei ullius ratio potuit latere, sed admiratio pro laude posita est ejus cujus par in populo Hebraeo non apparuerat: uadmiratio satis exposita est, cum ait dominus: Amen dico uobis, non inueni tantam fidem in Israhel. Quod autem adieci in eadem epistula: Si exemplum poscitur, non erit singulare, frustra tibi uisus es uelut exempla inuenisse de uermiculo, qui in pomo nascitur, et aranea, quae filum textrinae suae corpore
Abbreviated transcription (Latin):
mors ẽ. Sic̃ gͦ a c̾nendi sensu ad uita sõpmoꝵ ñ cã aliꝙͥ
corꝑe abscedit nͥ forte illã q̃ uident᷑ ĩ sõpnuis corporea.
nosq ip̃os int̾ illa hac aq hac fr̾i ac refri cũ iliqͦ
ad aures corꝑeas ꝓphe uenisse credendñ ẽ cũ dicit. qui
corꝑalibꝰ similes. quales agimꝰ cũ apd̾ nos tatiti um¬
msta memorit̾ plerũq ⁊̃ cantando tͣnseł̾imus. Aeri¬
scͥptũ ẽ. Ecce angłs dñ apparuit illi ĩ sampnis simũ¬
dicens. Quõ .n. apparutt̃ uł coriꝰ angłicũ ołis bis ur̾¬
clausis abrahe qͥire uigolanti sic apparuerũt. ib hoc¬
ut eos ⁊̃ cũ pedes eis lauit contͤctando sentiret. ł atore¬
nic̃ nos ip̃i nolus uidem tali sigura t̃ ꝑ loca cis ip̃e
tis iacentia. ꝙouent ħ ⁊ ud̾ mira sunt. ñ opus¬
ab hoĩe hoi possit. Nam iste cause st n diligẽtꝰ¬
xes usitata ñ ẽ: ꝙ aut singłaris aut rara ẽ. pato
Ex illa gͦ causa latentis roĩs ego dix ĩ epłanoc

Expanded text:
mors est sicut ergo a cernendi sensu ad uisa somniorum non cum aliquo corpore abscedit, nisi forte illa, quae uidentur in somnis. corporea nosque ipsos inter illa hac atque illac ferri ac referri cum aliquo ad aures corporeas prophetae uenisse credendum est, cum dicit \'quicorporalibus similes, quales agimus, cum apud nos taciti multa memoriter plerumque etiam cantando transcurrimus, seangelus domini apparuit illi in somnis dicens, quo modo enim apparuerit uel corpus angelicum oculis clausis — Abrahae quippe uigilanti sic apparuerunt, ut eos etiam, cum pedes lauit, contrectando sentiret — uesicut nos ipsi nobis uidemur tali figura etiam per loca tis iacentia. Mouent haec et ideo mira sunt, quab hoes usitata non est, quod aut singularis aut rara est. Ex illa ergo causa latentis rationis, ego dixi in epistola
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ ĩmolauerũt. s qd̾ diis falsis ⁊ ĩpiis demõiis
ĩmolant᷑ rep̃hendi a uã religione in suꝑstitõnibꝰ
gentiũ. Sic̃ eĩ ui̾tas hortat᷑ hoĩes sĩ socios scõꝵ
angłoꝵ: ita seduait ĩpietas ad societatẽ demonibꝵ.
cui p̃ꝑatͫ ignis et̾nus. sic̃ regnũ et̾nũ societati stõꝵ
Neq illinc excusãt ĩpii sua sacͥlega sacra ⁊ simu¬
lachra. ꝙ elegant̾ int̾p̃tant᷑ qͥd q̃q signisicẽt. Omĩs
qͥppe illa int̾p̃catõ ad creaturã refi̾ur ñ ad cͤatorem.
celũ. solẽ. lunã. stelłas. ⁊ qͣsdam ĩ ꝓmptu sitas cele¬
stes potestates ẽẽ demonia. S cũ oĩs creatura¬

Expanded text:
sancti immolauerunt, sed quod diis falsis et impiis daemoniis immolatur, reprehendi a uera religione in superstitionibus gentium. sicut enim ueritas hortatur homines fieri socios sanctorum angelorum, ita seducit impietas ad societatem daemoniorum, cui praeparatur ignis aeternus sicut regnum aeternum societati sanctorum. Neque illinc excusant impii sua sacrilega sacra et simulacra, quod eleganter interpretantur, quid quaeque significent. omnis quippe illa interpretatio ad creaturam refertur, non ad creatorem, caelum, solem, lunam, stellas et quasdam non in promptu sitas aelites potestates esse d
Abbreviated transcription (Latin):
decinẽt ñ defutura q̃dã loca ubi ħ ip̃a expediam
edidi. sũ de tͥnitate sũ de Genesi. Qͣm ꝙͣ ⁊ illa si
relegas q̃ t̾ iã diũ nota st̃. uł nͥ fallor fuerũt.
qr ea fortasse oblit̾ es q̃ te cõfe̾nte mecũ ac s̾mo¬
tinante consqͥisi. sũ de ade qͣntitaie. sũ de libero
qrbito inueĩes unde dissolis ⁊ sñ mea opera
dubitatõnes nias. adhibito.s. ñ nullo labore cogita¬
tõis. ⁊ hiis q̃ ibi ad intellon liquidũ c̾cũq ꝑducta
st̾ conseq̃ntiã nectant᷑. habes ⁊̃ ĩ libro de uera re¬
ligione. E. si recole̾s atq respites. nũꝙͣ tͥ uidet᷑

Expanded text:
detinent, non defutura quaedam loca, ubi haec ipsa expediam, edidi, siue de trinitate siue de genesi. quamquam et illa si relegas, quae tibi iam diu nota sunt uel, nisi fallor, fuerunt, quia ea fortasse oblitus es, quae te conferente mecum ac sermocinante conscripsi, siue de animae quantitate siue de libero arbitrio, . inuenies, unde dissoluas etiam sine mea opera dubitationes tuas adhibito scilicet nonnullo labore cogitationis, ut his, quae ibi ad intellectum liquidum certumque perducta sunt, consequentia nectantur; habes etiam in libro de religione, quae si
Abbreviated transcription (Latin):
ad liba̾ndos cultoros suos ꝑit̾ ubiq ualuisse.
s ꝓ uarietate rex tẽꝑaliũ ac t̾renaꝵ q̃ scirent
c̾tis tẽꝑib locisq ꝯgruere: in hiis alias atq¬
alias. alibi atq alibi. alit̾ atꝙ alit̾. s̃ uoluisse
s̾uiri cur hant qõnẽ ingerũt religioni xͥane.
ĩ qͣ nob̾ ip̃i ꝓ diis suis aut respõde̾ ñ possũt. aut
ita nͦ int̾esse ꝓ diu̾sa tẽpoꝵ locoꝵꝙ ꝯgentia ꝙ̃¬

Expanded text:
ad liberandos cultores suos pariter ubique ualuisse, sed pro uarietate rerum temporalium ac terrenarum, quae scirent certis temporibus locii aliter atque aliter sibi uoluisse seruiri, our hanc quaestionem ingerunt religioni Christianae, in qua nobis ipsi pro diis suis aut respondere non possunt aut,ita nihil interesse pro diuersa temporum locorumque
Abbreviated transcription (Latin):
ncc̃e hẽat ꝑtib maiorib minorib ꝙ cõstare. ce¬
rni corꝑeis oculis posse. Unde plura dic̾e̾m. si hoc
ĩ ista epła suscepissẽ. In cꝰ longitudinẽ ñ sentiẽs
ꝓgssus sñ pene oblitꝰ occupatõnũ meaꝵ. ita uͭ fortasse
qd̾ ñ arbitrabar intentõi tue sat̃feci̾ qui potes
pancis ãmonitꝰ plura cogitare q̃ cõretũt. s nõ etiã¬

Expanded text:
necesse habeat partibus maioribus minoribusque constare, cerni corporeis oculis posse. unde plura dicerem, si hoc in ista epistula suscepissem, in cuius longitudinem non sentiens progressus sum paene oblitus occupquod non arbitrabar, intentioni tuae satis fecerim, qui potes paucis admonitus plura cogitare quae competunt; sed non etia
Abbreviated transcription (Latin):
ut dimi̾tã inqͥt tẽꝑa añ lanũ regnatũ ⁊ ab ip̃o
latio qiͣ pͥncipiũ hũani noĩs siamꝰ. In ip̃o latiõ
ante albam dii culti st̃. in alba eque religiones
ritꝰq ualuere maloꝵ. Non pautiorib seculis
ꝑa nlła st̃. Si qͥdẽ Is cui credi poss ñd̾ aduentũ
suũ hõib ꝯmodarat. Orbis quo cũ ip̃a roma in
ritibꝰ temploꝵ caluit. Qre inqͥt saluator qͥ dc̃s ẽ.
sese tot scłis sb̾duxit. S ne dicãt ĩqͥt lege iuda¬
ica uete̾ hũanũ curatũ genꝰ lõgo pꝰt tẽpe lex iu¬
deoꝵ apparuit ac uiguit. angusta syrie regi¬
one. Postea uo̾ ꝓrepsit ⁊̃ ĩ fines itales. S post
cesarẽ gaiũ aut c̾te ip̃o ĩꝑante. Qͥd dr̃ aitende.¬

Expanded text:
ut dimittam, inquit, tempora ante Latium regnatum, ab ipso Latio quasi principium humani nominis sumamus. in ipso Latio ante Albam dii culti sunt. in Alba aeque religiones ritusque ualuere templorum. non paucioribus saeculis pa nulla sunt, si quidem is, cui credi posset, nondum aduentum suum hominibus commodarat? orbis quoque cum ipsa Roma in ritibus templorum caluit. quare, inquit, saluator qui dictus est, sese tot saeculis subduxit? sed ne dicant, inquit, lege Iudaica uetere hominum curatum genus, longo post tempore lex Iudaeorum apparuit ac uiguit angusta Syriae regione, postea uero prorepsit etiam in fines Italos sed post Caesarem Gaium aut certe ipso imperante. q
Abbreviated transcription (Latin):
p̃darissima: tñ credibilior ẽ de nimiũ satuo. ꝙͣ de
sapience ꝑfecto. Nam ⁊ illi quos uulgo moriones
uocant : q̃nto mag̃ a sensu cõmuni dissonãt. mas¬
ꝙ alisurdi ⁊ insulsi st̾. tanto mag̃ nullũ u̾bũ es¬
cũt qd̾ reuocare uelint. qr dcĩ mali uł itulti uel
ĩomodi penite̾ utiq cordatoꝵ. S si in bortã ꝑtẽ
accipiatur. ut ꝙ̃piam talẽ fuisse credamꝰ. qui cũ rapi¬
ent̾ oĩa loq̃ret᷑. nullũ umꝙͣ u̾bũ qd̾ renocare uell
emisit: hoc potiꝰ de hoĩb dĩ qui sp̃u ses̃ acti locuti
sunt. ꝙͣ de alo quẽ sic cicero laudat salubrima pie¬
tate credend ẽ. Ab hac ego excellentia tã longe absuĩ
ur si nullũ u̾bũ qd̾ reuocare uellem ꝓtulero: fa¬
tuo sim ꝙͣ sapienti similior. Illiꝰ quine scͥpta sũma

Expanded text:
ur, tamen credibilior est de nimium fatuo quam de sapiente perfecto. nam et illi, quos uulgo moriones uocant, quanto magis a sensu communi dissonant magisque absurdi et insulsi sunt, tanto magis nullum uerbum emittunt, quod reuocare uelint, quia dicti mali uel stulti uel incommodi paenitere utique cordatorum est. sed si in bonam partem accipiatur, ut enter omnia loqueretur, nullum umquam uerbum, quod reuocare uellet, emisit, hoc potius de hominibus dei, qui spiritu sancto acti locuti sunt, quam de illo, quem sic Cicero laudat, saluberrima pietate credendum est. ab hac ego excellentia tam longe absum, ut, si nullum uerbum, quod reuocare uellem, protulero, fatuo sim quam sapienti simi
Abbreviated transcription (Latin):
dibilit̾ auditaꝵ disputatõ illa siluesoit. Qͥd ĩ ea po¬
tuerimꝰ uł effecerimꝰ. cũ legeris iudicabis. si tñ
dñs dignet᷑ donare ut eos mͥ libros qͣntũ possũ
ꝯgruent̾ emẽdatos iã liceat edeꝰ. ⁊ młtoꝵ frm̃¬
expͤͨtatõnẽ ñ iã longa disputatõe suspende̾. Nar¬
rabo aut̃ unũ aliqͣd breuit᷑ unde cogites. fr̃ nr̃
G̃ennadius notissimꝰ fere oĩb nob̾q capissimus
imedicus qͥ nc̃ a pd̾ carthaginẽ degit ⁊ rome sue
artis ex̾citatõne p̃polluit. ut hoĩem religiosũ nolli
atq erga pauperũ curã impigͣ mĩa faollimoq¬

Expanded text:
lis disputatio illa silvescit. Quid in ea potuerimus vel effecerimus, cum legeris, judicabis; si tamen Dominus dignabitur donare ut eos mihi libros, quantum possum congruenter emendatos, jam liceat edere, et mexpectationem non iam longa disputatione suspendere. Narrabo autem unum aliquid breuiter, unde cogites. frater noster Gennadius, notissimus fere omnibus nobisque carissimus medicus, qui nunc apud Carthaginem degit et Romae suae artis exercitatione praepolluit, ut hominem religiosum nosti atque erga pauperum curam inpigra miserico
Abbreviated transcription (Latin):
dũ nulli ira sua uiͫ ĩiũsta. ita .n. ĩ lietastens ira sit odĩa
dũ qͣͣ iusti doloris admixta dulcedo diũtꝰ eã ĩ uase
detinet don᷑ totũ acescat uasq corrũpat. Opp̃ młto
meliꝰ nͦ iuste ciuꝙͣ irascim᷑ ꝙͣ uł ut iuste urasdendo ĩ
alicꝰ odiũ mira tocculta facilitate delabim᷑. In recipi¬
endis .n. hospitib ignotis solemꝰ dice̾ młto eẽ meliꝰ
malũ hoĩem ꝓpeti qr forsitan ꝑ ĩnocẽtiam excludi
bonũ dũ cauemꝰ ne recipiat᷑ malis. S ĩ affectib qͣẽ.¬
Nam icõꝑabilitꝰ saluibriꝰ ẽ ire t̃ uiste pulsanti ñ apire pe¬
netrale cordis ꝙͣ admitte ñ facile recessurã ⁊ ꝑuẽturã
de surculo ad trabẽ. Audet qͥue ĩprudentꝰ ⁊̃ cͤsc̾e citũus ꝙͣ¬

Expanded text:
nti ira sua uidetur iniusta. ita enim inueterescens ira fit odium, dum quasi iusti doloris admixta dulcedo diutius eam in uase detinet, donec totum acescat uasque corrumpat. quapropter multo melius nec iuste cuiquam irascimur, quam uelut iuste irascendo in alicuius odium irae occulta facilitate delabimur. in recipiendis enim hospitibus ignotis solemus dicere multo esse melius malum hominem perpeti quam forsitan per ignorantiam excludi bonum, dum cauemus, ne recipiatur malus. sed in affectibnam incomparabiliter salubrius est irae etiam iuste pulsanti non aperire penetrale cordis quam admittere non facile recessuram, et peruenturam de surculo -ad trabem. audet quippe inpudenter etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ resurrecturis iñ fine scłi. ⁊ cũ illo regnaturis in
mortis diffrĩam. Non .n. pp̾ea illiꝰ ñ uera mors
suit qr sñ uirili semine natꝰ ẽ. sic̃ nͨ ip̃iꝰ pͥmi hõiꝰ¬
ad diffrãm mortis. ut alit̾ ille more̾t᷑: alit̾ nos.
ex t̾ra ꝓcreent᷑. que tñ coeundo pariant ⁊̃ ip̃a sui

Expanded text:
resurrecturis in fine saeculi, et cum illo regnaturis in mortis differentiam: non enim propterea illius non vera mors fuit, quia sine virili semine natus est, sicut nec ipsius primi had differentiam mortis, ut aliter ille moreretur aliter nos. ex terra procreent
Abbreviated transcription (Latin):
sb̾am ñ tñ pcc̃i carnẽ. qr ñ ex carnali ꝯcupĩa siũe
seĩatam sũ conceptam. mortalẽ sane. ac ꝑ ȩtates
q̃cũq de aĩa opĩo uã sit qͣꝵ nillã temeꝰ affirmare
sisgła corꝑa tãꝙͣ ĩ carceres tradi c̾te aĩa ꝓp̃i ñ
mortificata pcc̃o uł dãpnatõe pimita ẽ. quibꝰ duob̾
potuit xp̃c uiiificatꝰ spñ. In ea re qppe uiuisicatꝰ ẽ
ĩ qua fu̾at mortisicatꝰ. Ergo de carne dcm̃ ẽ Ip̃a
eĩ reuixit aĩa redeunte qr ip̃a erat mortua as̃a
recedente. Mortisicatus gͦ carne dictus ẽ qr scd̾m
p̃dicabat. ⁊̃ ip̃a caro uinificata surrexit In qua
uos ⁊ mortuos ñ ẽ ꝯseq̃tis ut eos hic intlłigamꝰ
dinite mortuos ut sepehant mortuos suos usuos
aut̃ qͥ credũt ĩ dm̃ ñ frust᷑ audientes surge qui¬

Expanded text:
amen peccati carnem, quia non ex carnali concupiscentia siue seminatam siue conceptam, mortalem sane ac per aetates quaecumque de anima opinio vera sit, quarum nullam temere affirmare singula corpora tanquam in carceres trudi; certe anima Christi non mortificata peccato uel damnatione punita est, quibus duabus potuit Christus uiuificatus spiritu. in ea re quippe uiuificatus est, in qua fuerat mortificatus. ergo de carne dictum est; ipsa enim reuixit anima redeunte, quia ipsa erat mortua anima recedente. mortificatus ergo carne dictus est, quia sepraedicabat, etiam ipsa caro uiuificata surrexit, in quauos et mortuos, non est consequens, ut eos hic intellegamus Dimitte mortuos, sepeliant mortuos suos, uiuos autem, qui credunt in eum non frustra audientes
Abbreviated transcription (Latin):
contim̾. hꝰ gͥ rei t̾ctatus si tñ ad liquid̾ a talibꝰ qͣles
nos sumꝰ examinari pͣ curã atq oꝑam negotiosissinũ
postulat. ac ꝑ hoc mẽtẽ ab his occupatõib ociosim¬
mã. Si aut̃ breuitꝰ uis audire qͥd in uideat᷑ nullo
mͦ arbitͦr aĩam e corꝑe exire cũ corꝑe. uisiones aut̃
ille futuroꝵ ꝙ p̃dilectõnes quõ fiant: ille iã explica¬
re conet᷑ quiꝰ nouit qua ui efficiant᷑ ĩ uno quoq
aĩo tanta cũ cogitat. Uidemꝰ .n. planeq c̾nimꝰ in eo
siꝰ inłtaꝵ reꝵ ĩnisibiliũ ⁊ ad cetos sensus corꝑis ꝑti¬
nentiũ ĩnumerabiles xͥgines q̃ ñ int̾ ꝙͣ ĩordinate
⁊ turbide fiant. s tm̃ qr fiũt qd̾ maĩfestũ ẽ qua ui
⁊ quõ fiant. qͥsqͥs potui̾t̃ explicare q̃ oĩa c̾te cotidia¬
na st̃ atq continua. audeat p̃sumeꝰ aͥd ac definire ⁊̃
de illis rarissimis uisis. Ego aut̃ tanto minꝰ ħ audeo
qͣnto minꝰ id quoq ĩ nob̾ qd̾ uita continua uigilantes

Expanded text:
igitur rei tractatus, si tamen ad liquidum a talibus, quales nos sumus, examinari potest, curam atque operam negotiosissimam postulat ac per hoc mentem ab his occupationibus otiosissimam. si autem breuiter uis audire, quid mihi uideatur, nullo modo arbitror animam e corpore exire cum corpore. Visiones autem illae futurorumque praedictiones quo modo fiant, ille iam explicare conetur, qui nouit, qua ui efficiantur in unoquoque animo tanta, cum cogitat. uidemus enim planeque cernimus in eo fieri multarum rerum uisibilium et ad ceteros sensus corporis pertinentium innumed manifestum est, qua ui et quo modo fiant, quisquis potuerit explicare — quae omnia certe cotidiana sunt atque continua —, audeat praesumere aliquid ac definire etiam de illis rarissimis uisis. ego autem tanto minus hoc audeo, quanto minus id quoque in nobis, quod uita continua uigilantes
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ si ualuerit ea que suꝑiꝰ me moue̾ꝰ cõmemoraui
ita solu̾e ut eoꝵ aufãt dubitatõnẽ ĩꝑtiat ⁊ michi.
Qd̾ si fcm̃ su̾t potuerãt illa u̾ba utͦq mͦ ĩtelligi
opꝰ moliendũ ẽ ut potui respondi. ⁊ ꝑ assellũ dya-¬
conũ misi qd̾ te iã accepisse puto. In recenti aut̃
cõmonitorio tuo cͥ m̃c respondi duo q̃lleras quoꝵ¬

Expanded text:
 si ualuerit illa, quibus me moueri supra commemoraui, ita soluere, ut eorum auferat dubitationem, impertiat et mihi. quod si factum fuerit, poterunt illa uerba utroque modo intellegi; opus moliendum est, ut potui, respondi et per Asellum diaconum misi, quod te accepisse iam puto. in recenti autem commonitorio tuo, cui nunc respondi, duo quaesieras, quo
Abbreviated transcription (Latin):
apꝑuit. Huic gͦ qͣm nũc legis cũ adiũxis de illa qd̾
ibi dõ ẽ. de naturali q̃dam facultate aĩ minuentis ⁊
augentis cogitatõne qd̾ libet. fortasse ⁊̃ forne corpoꝵ
Ebridio. Augustinus. Recentisiiis littis cuis
hẽmꝰ ociĩ qͣntũ existimas ⁊ qͣntũ nos sꝑ optasse nosti.
toptamꝰ. Ne q̃ras cur ita sit. Illa .n. facilꝰ quibꝰ ĩtedior
ꝙͣ cur ĩpediar exposuerĩ. Scͥbis c᷑ ego ⁊ tu cũ smus
singuli ead̾ multa faciamꝰ. sol aut̃ ñ idẽ faciat qd̾ cetã
syd̾a. Euiꝰ rei cam̃ conarer. Nam si eadꝰ nos agimꝰ
młta: ⁊ ille cũ ceti̾s agit. Si ñ ille: nͨ nos. ambulo et
ambulas. mouet᷑ ⁊ mouentꝰ. uigilo ⁊ uigilas. lucet ⁊¬
lucent. disputo ⁊ disputas. circuit. ⁊ cͥcũeũt. tam̃ tactꝰ¬

Expanded text:
go quam nunc legis, cum adjunxeris de illa quod dictum ibi est, de naturali quadam facultate animi minuentis et augentis cogitatione quodlibet; fortasse etiam formae corEBRIDIO AUGUSTINUS. Recentissimis litteris tuemus otii, quantum existimas et quantum nos semper optasse nosti et optamus. ne quaeras, cur ita sit; illa enim facilius, quibus impedior, quam cur impediar, exposuerim. Scribis, cur ego et tu, cum simus singuli, eadem multa faciamus, sol autem non idem faciat quod cetera sidera cuius rei causam conarer. nam si eadem nos agimus, multa et ille cum ceteris agit; si non ille, nec nos. ambulo et ambulas, mouetur et mouentur; uigilo et uigilas, lucet et lucent; disputo et disputas, circuit et circumeunt. tamet
Abbreviated transcription (Latin):
queris ab hoĩe młtũ occupato. Et qd̾ ẽ gͣuius ea
putas p̃cipitari deb̾e dictando q̃ tã difficilia sũt.
Ut cũ magna dilgẽtiã dictata uł scͥpta uix ꝑdu¬
ci possint ad inelloñ ⁊̃ taliũ qualis ip̃e eͦ. hac
accedit. qr ñ tu ⁊ tales tm̃mͦ cogitandi estis lec¬
turi eẽ qd̃ scͥbim̃. s utiq ⁊ illi qui minꝰ acito
mmꝰq ex̾citato ingenia p̃diti. eo dñ studio fru¬
unt᷑ ad cognoscendas lutãs nr̃as sũ amsco sũ
ĩiinico aĩo ut eis sb̾tͣhi oĩo ñ possint. Ista cogi¬
tanti cernis qͣnta cura ĩ scͥliendo eẽ delieat . p̃¬
sertĩ de reb ita magnis. ut ĩ eis ⁊ magni labo
requirũt᷑. qͥd siet si ⁊̃ ip̃is dũ Rindetꝰ alia suꝑue¬
nerĩt: Non placet ut ⁊̃ hiis omissis illa suso
limũ ẽ. S ñ opinor tͥ hac plac̾e. Nõ gͦ debui
aha int̾rũꝑe cũ tua suꝑuẽurẽt. sic̃ nͣ tua si alia
rursus irruerĩt. Et tñ s̾uare hant iussĩam ñ

Expanded text:
quaeris ab homine multum occupato et, quod est grauius, ea putas praecipitari debere dictando, quae tam sunt difficilia, ut cum magna diligentia dictata uel scripta uix perduci possint ad intellectum etiam talium, qualis ipse es. huc accedit, quia non tu et tales tantum modo cogitandi estis lecturi esse, quod scripsimus, sed utique et illi, qui minus acuto minusque exercitato ingenio praediti eo tamen studio feruntur ad cognoscendas litteras nostras siue amico siue inimico animo, ut eis subtrahi omnino non possint. ista cogitanti cernis quanta cura in scribendo esse debeat praesertim de rebus ita magnis, ut in eis et magni laborrequiruntur, quid fiet, si etiam, ipsis dum respondetur, alia superuenerint? num placet, ut etiam his omissis illa suscilimum est; sed non opinor tibi hoc placere. non ergo debui alia interrumpere, cum tua superuenissent, sicut nec tua, si alia rursus inruerent. et tamen seruare hanc iustitiam non
Abbreviated transcription (Latin):
sõpnia. Magna .n. res ẽ. c̃ tu quoq ꝓ tua prudencia
ꝑspicis ñ epła. s aut p̃sentis collocutõne. aut aliquo
ut posse ad rei tante ꝓbabilẽ inuestigatõnẽ puẽiri
mimme desperes. Arbit᷑r .n. oem̃ motũ aĩ aliqͥd fac̾e
ĩ corꝑe. id aut̃ usq ad nr̃os exire sensus. tã hebetes
tã ꝙ tardos cũ st̃ maiores aĩ motꝰ uelut cũ irascim᷑.
aut t̾stes. aut gandentes sumꝰ. Ex qͦ licet conceꝰ. cũ
ecid̃ cogitamꝰ aliqͥd n io nob̾ ĩ nr̃o corꝑe apparet.
appare̾ tñ posse aereis. ethẽisue aĩ antib. quoꝵ ⁊ sensus

Expanded text:
nia. magna enim res est, cui tu quoque pro tua prudentia perspicis non epistula, sed aut praesenti conlocutione aut aliquo ut posse ad rei tantae probabilem inuestigationem perueniri minime desperes. Arbitror enim omnem motum animi aliquid facere in corpore; id autem usque ad nostros exire sensus tam hebetes tamque tardos, cum sunt maiores animi motus, uelut cum irascimur aut tristes aut gaudentes sumus. ex quo licet conicere, cum etiam cogitamus aliquid neque id nobis in nostro corpore apparet, apparere tamen posse aeriis aetheriisue animantibus, quorum est sensus
Abbreviated transcription (Latin):
disciplina: oĩo pccm̃ ẽ. Rebaptizare aut̃ catholicum
ĩmanissimũ scelus ẽ. Eam̃ ñ adeo credens qr de te iͥ bñ
ꝑsuasũ tenebam. mutugenã ip̃e ꝑrexi. ⁊ cũ qd̾ miserũ
rebaptizatũ eẽ ñ credam. Quare te fr̃ dilectiisime ꝑ
recitare. Qd̾ iõ scͥpsi. ne cũ id postea face̾m ꝙ me spera
apud cõmunes amicos q̃relam depone̾s. Qd gͦ te Tpe¬
diat ad rescͥbendũ ñ uideo. S .n. rebaptizas nicħ ÷
ꝙ hoĩes de tuo collegio sormides. cũ id te resqͥiseris
qͣntis potueris docum̃tis faciendũ eẽ defenderis. ñ
ris. aut exþorreas potestatẽ. Transit honor ħ scłi:
nͨ cathedre uelate. ñ scĩmonialiũ occursantiũ atq
cantantiũ greges adhibebunt᷑ ad defensionẽ ubi ce¬
defendent᷑ forte bona conscĩa. defendeꝰ aut̃ ñ poterunt
malã. Qd̃ gͦ tam pio ⁊ religioso aĩo facis. sitm̃ sacis.
ut eccẽ catholice baptismũ nõ iteres. s aꝓbes pocĩ¬

Expanded text:
disciplina, omnino peccatum est; rebaptizare autem catholicum immanissimum scelus est. tamen non adeo credens, quia de te mihi bene persuasum tenebam, Mutugennam ipse perrexi et eum quidem miserum rebaptizatum esse non credam. Quare te, frater dilectissime, per recitare. quod ideo scripsi, ne, cum id postea facerem, quod me napud communes amicos querelam deponeres. quid ergo te impediat ad rescribendum, non uideo. si enim rebaptizas, nihil est quod homines de tuo collegio formides, cum id te rescripseris quantis potueris documentis faciendum esse defenderis, non ris, aut exhorreas potestatem. Transit honor hujus saeculi, nec cathedrae uelatae nec sanctimonialium occursantium atque cantantium greges adhibebuntur ad defensionem, ubi coedefendentur forte bona conscientia, defendere autem non poterunt malam. Quod ergo tam pio et tam religioso animo facis, si tamen facis, ut ecclesiae catholicae baptismum non iteres, s
Abbreviated transcription (Latin):
an ꝓ nefaria dissentõne. ꝓ donati ꝑte. ꝓ siclega
duisstone. ĩportunstatẽ nr̃e cta te dilectõis diutꝰ
sustine. Accendis .n. ⁊ sepe repetis sic̃ audio qd̾ in
eũgelo scͥptũ ẽ. recessisse a dño septuaginta
discipłõs. ⁊ arbitͥo sue male atq ĩpie discessionis
fuisse ꝑmissos. cetũq duodetĩ qui remãserãt fuisse

Expanded text:
nati parte, pro sacrilega diuisione importunitatem nostrae circa te dilectionis diutius sustinere. Adtendis enim et saepe repetis, sicut audio, quod in euangelio scriptum est recessisse a domino septuaginta discipulos et arbitrio suae malae atque impiae discessionis fuisse permissos ceterisque duodecim, qui re
Abbreviated transcription (Latin):
postulas p̾sim. Rempe sepe ita loqͥmꝰ ut pascha ꝓpiꝙͣte
dicamꝰ. Crastinã uł repentinã dñi passionẽ cũ ille añ
tã młtos ãnos passus sit nͨ oĩo nͥ semel illa passio fc̃a
sit. Nẽpe isto die dñico diximꝰ. hodie dñs resurrexit.
cũ ex quo resurrexit tat ãni tͣnsierĩt. Cur neõ tam
ineptus ẽ ut nos ita loq̃ntes arguat eẽ m̃daces nͥ qr¬

Expanded text:
ta loquimur, ut pascha propinquante dicamus crastinam uel perendinam domini passionem, cum ille ante tam multos annos passus sit nec omnino nisi semel illa passio facta sit. nempe ipso die dominico dicimus: Hodie dominus resurrexit\', cum, ex quo resurrexit, tot anni transierint. cur nemo tam ineptus est, ut nos ita loquentes arguat esse ment
Abbreviated transcription (Latin):
cur illo uenisse credat᷑ faluator: nͥ ut ab eis doloribus
saluos fac̾e̾t. S utͣ õs qͦs in eis inueĩt an qͣsoã quos
illo bñficio dignos iudicauit: ad huc reqͥro. fuisse tam̃¬
illũ apd̃̾ inferos ⁊ iñ eoꝵ dolorib constitutis. ħ bñsici¬
ũ p̃sticisse ñ dubito. U  illis iustis qui in sĩnu erant
abrahe cũ ille ĩ inf̾n̾a descende̾t nõdũ qͥd ꝯtulisset in
deo recessisse sic̃ ⁊̃ eod̾ ip̃o die quo mortuus ẽ ꝓmisit
latͦni ꝙ cũ illo ĩ ꝑadyso fuiss futurꝰ qm̃ ad soluẽdoᷤᷤ

Expanded text:
cur illo credatur venisse Salvator, nisi ut ab ejus doloribus cur illo credatur venisse Salvator, nisi ut ab ejus doloribus salvos faceret; sed utrum omnes quos in eis invenit, an quosdam quos illo beneficio dignos judicavit, adhuc requiro: fuisse tamen eum apud inferos et in eorum doloribus constitutis hoc beneficium praestitisse non dubito. unde illis iustis, qui in sinu erant Abrahae, cum ille in inferna descenderet, nondum, quid contulisset, inudeo recessisse, sicut etiam eodem ipso die, quo mortuus est, promisit latroni, quod cum illo in paradiso fuisset futurus, quando ad soluendos
Abbreviated transcription (Latin):
neq inde huc tͣnsineare. nescio utͫ qͥsqͣm sit. cui nõ
uideat᷑ ab surdũ. Porio si plures ꝙꝓͣ duo ibi erant. qͥs
audeat dic̾e ñ ibi fuisse prĩarchas ⁊ ꝓpħas quibꝰ iñ
scͥtura dĩ Iustĩe pietatisq tã insigne testiͫ ꝑhibet᷑.
illi ñ fun̾t ñdũ incelligo p̃sertĩ qr ne ip̃os qͥdem ĩ fo̾s
uspiam scͥpturaꝵ ĩ bono appłłatos potui muẽa .e. Qd̾
si nusꝙͣ ĩ diumis auc̃tib legit᷑ ñ utiq ille sinꝰ ab he
idẽ seceete cusdam qͥetis hĩtatõ aliqͣ ꝑs inferoꝵ esse
credenda ẽ. ꝙqm ĩ hũs ip̃is tanti magrĩ u̾bis ubi ait
dixisse abrahã int̾ nos ⁊ uos chaos magnũ firmatũ est
satis ut opinor appareat ñ eẽ qͣndam ꝑtem ⁊ qiͣ m̃brũ
inferoꝵ tante illiꝰ felicitatis sinũ. Chaos .n. magnũ qͥd
firmat̾ ẽ. Qꝙͣ si ĩ illũ sinũ abrihe xp̃m mortuũ uenisse
scͥptura dixiss ñ noĩato infn̾o eiꝰꝙ dolorib. miror si qͥsꝙͣ¬

Expanded text:
neque inde huc transmeare, nescio utrum quisquam sit, cui non uideatur absurdum. porro si plures quam duo ibi erant, quis audeat dicere non ibi fuisse patriarchas et prophetas, quibus in scriptura dei iustitiae pietatisque tam insigne testimonium perhilli non fuerunt, nondum intellego, praesertim quia ne ipsos quidem inferos uspiam scripturarum in bono appellatos potui reperire. quod si nusquam in diuinis auctoritatibus legitur, non utique siid est secretae cuiusdam quietis habitatio aliqua pars inferorum esse credenda est. quamquam in his ipsis tanti magistri uerbis, ubi ait dixisse Abraham: Inter nos et uos chaos magnum firmatum est, satis, ut opinor, appareat non esse quandam partem et quasi membrum inferorum tantae illius felicitatis sinum. chaos enim magnum quid mortuum venisse sancta Scriptura dixisset, non nominato inferno ejusque doloribus, miror si quisq
Abbreviated transcription (Latin):
satꝰ cendeli timore mat̾s exponit᷑ alienoꝵ misi̾cordi
fit et̾ni consors ⁊ ꝑticeps regnis. Ista cogitẽt ista cõ¬
sident. ħ audeant dicẽ dm̃ uł aceptorẽ ĩ sua gñ ꝓ¬
bunt᷑ maioris etatis ahiqͣ mi̾ta suspicari seu bona
Reu mala qͥd de ip̃is infantib dicent. quoꝵ nͨ iste gͥ
ullis mi̾tis ꝓp̾is malis acqͥre̾ potuit uinolentiam
susfocanas. ñ bonꝰ ille diligentiã baptizantis. Ni

Expanded text:
scitur, crudeli timore matris exponitur, alienorum misericordi scitur, crudeli timore matris exponitur, alienorum misericordi fit aeterni consors et particeps regni. Ista cogitent, ista considerent, hic audeant dicere Deum vel acceptorem in sua gbuntur majoris aetatis aliqua merita suspicari seu bona seu mala, quid de istis infantibus dicent, quorum nec iste sibi ullis propriis meritis malis adquirere potuit uiolentiam suffocantis nec bonis ille diligentiam baptizantis? nim
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ xͥanoꝵ maĩb ueĩentes ex hac uita ñ sñ sacͣm̃to re-¬
gn̾atõis emigrent : Quid hic dicturi st̃ qui ut ar̃ã
dari possit ñmilla p̃cedꝰ mi̾ta hũana cantendunt.
ne sit ꝑsonaꝵ acceptor d̾s: Que tandẽ hic mi̾ta
p̃cesserũt: si eoꝵdẽ cogitanis ꝑuuloꝵ: nlła sr̃ ꝓpͥa¬
Ut̾sq ẽ illa massa cõmunis. Si ꝑentũ attendis.
bona st̃ illa. quoꝵ silii repentinis mortib iñ xͥ bap¬
tismate ꝑierũt: mala uõ illa quoꝵ silii ꝑ xͥanoꝵ¬
ꝓuidencia dĩ cui nr̃ĩ capilli numãti sẜ sñ c̾ ualũtate
ñ cadit passer in t̾rã. q̃ nͨ fato p̃mit᷑. nͦ fortuitis
casib ĩpedit᷑. nͨ ula iniqͥtate corrũpit᷑ ut renascãt᷑¬
ad ħeditatẽ celestẽ. ñ consulit oĩb ꝑuulis si lioꝵ
de fidelib ꝯiũgatis ortus. lecica ꝑentũ susceptus.
mat̾s uł nuttis sõpnolentia suffocatꝰ. fit exsors et
expers suoꝵ fidei. ille infans de sacͥlego ilupeo na¬

Expanded text:
ianorum manus uenientes ex hac uita non sine sacramento regenerationis emigrent? quid hic dicturi sunt, qui, ut gratia dari possit, nonnulla praecedere merita humana contendunt, ne sit personarum acceptor deus? quae tandem hic merita praecesserunt? si eorundem cogitaueris paruulorum, nulla sunt putrisque est illa massa communis: si parentum adtenderis, bona sunt illa, quorum filii repentinis mortibus sine Christi baptismate perierunt, mala uero illa, quorum filii prouidentia dei, cui nostri capilli numerati sunt, sine cuius uoluntate non cadit passer in terram. quae nec fato premitur nec fortuitis casibus impeditur nec ulla iniquitate corrumpitur, ut renascantad haereditatem coelestem, non consulit omnibus parvulis filiorum de fidelibus conjugatis ortus, laetitia parentum susceptus, matris vel nutricis somnolentia suffocatus, fit exsors et expers fidei suorum; ille infans de sacrilego stupro na
Abbreviated transcription (Latin):
deambulamꝰ simł. sat̃ id̾ nos ag̾e̾ existimas: Absit a
pͣdencia tua. Septẽtbni uãq uicinĩor nr̃m qͥ deambłat.
aut altm̾ pari modo añcedat. Aut tardiꝰ ing̾diat᷑ ncc̃e
ẽ neutͫ tñ sentiri pͭ. S tu ni fallor qͥd ĩtlłigamꝰ ñ qͥd
sentiamꝰ expͨtas. Q siab axe ĩ mi̾diẽ tendamꝰ ꝯiũcti
uene pulsus. ꝙͣ forͣ. ꝙͣ facies. Remoue nos. ⁊ pone
clauciam ꝓlẽ nicħ egeris. Qppe hiis ⁊̃ simillimis
geminis tanta ẽ necessitas ut ꝓp̾e moueant᷑. qͣnta
stũ ẽ. Si magnitudinẽ me cogis despice̾. nosti de
in t̾uallis ꝙͣmulta dicant᷑. ⁊ ad qͣntũ inc̾tũ ꝑspicuitas
ista reuocet᷑. S ut concedã ita eẽ ut aꝑꝑet. sic .n. ⁊
credo c̾ tandẽ ⁊ sensũ fefellit illa ꝓc̾tas. ne septẽ

Expanded text:
xistimas? absit a prudentia tua. septentrioni namque uicinior nostrum qui deambulat, aut alterum pari motu antecedat aut tardius ingrediatur necesse est; neutrum tamen sentiri potest. sed tu, ni fallor, quid intellegamus, non quid sentiamus, expectas. quod si ab axe in meridiem tendamus, coniuncti uenae pulsus, quam forma, quam facies. remoue nos et pone Glauciam prolem, nihil egeris. quippe his etiam simillimis geminis tanta est necessitas, ut proprie moueantur, quanta stum est. si magnitudinem me cogis dispicere, nosti de interuallis quam multa dicantur et ad quantum incertum perspicuitas ista reuocetur. sed ut concedam ita esse, ut apparet, sic enim et credo, cuius tandem et sensum fefellit illa proceritas Naeuii
Abbreviated transcription (Latin):
ta fui̾nt ⁊ cõtrectata ẜ agitantis ⁊ ꝯtrectãtis uolũtatẽ
Ingerũt nob̾ cogitatõnes ⁊ sõpnsa. atq id sit mira
cogit cũ ħ ip̃a qͣm dixi habũdantia ft̃a sit irascẽtibꝰ
nob̾. Q hoc tñ si ñ uis simile nob̾ p̃te̾unt᷑ acciꝑe i̾sa
id cogitatãne q̃ntũ potes. Nam si aĩo existat assidue aliqͣ
difficultas agendi atq ĩplendi qd̾ cupit: assidue nascit᷑
Ira ẽ aut̃ qͣntũ me fert opimo tͣbulentꝰ appetitus
anfe̾ndi ea q̃ facilitatẽ actõis ĩpediũt. Itaq plerũq
ñ hoĩb tm̃. s calamo irascim᷑ ĩ scͥbendo. eũꝙ collidimꝰ
atq frangimꝰ. ⁊ aleatores tesseris. ⁊ pictores pẽniculo
⁊ cuiq instrum̃to quil ex ꝯͦ difficultatẽ se pati arbit̾t᷑.
hacꝰ aut̃ amouitate irascendi. fel cresce t̃ medic affir¬
mãt. Erem̃to aut̃ fellis risus ⁊ facle acape nullis
cansis existẽtib irascmm: Ita ꝙ suo motu aĩmꝰ Recit ĩ¬

Expanded text:
ta, secundum agitantis et contrectantis uoluntatem ingerunt nobis cogitationes et somnia atque id fit mira cogit, cum haec ipsa, quam dixi, abundantia facta sit irascentibus nobis. Sed hoc autem si non uis simile nobis praetereunter accipere, uersa id cogitatione, quantum potes. nam si animo existat assidue aliqua difficultas agendi atque implendi, quod cupit, assidue irascitur. ira est autem, quantum mea fert opinio, turbulentus appetitus auferendntum, sed calamo irascimur in scribendo eumque conlidimus atque frangimus et aleatores tesseris et pictores penicillo et cuique instrumento quilibet, ex quo difficultatem se pati arbitratur. hac autem assiduitate irascendi fel crescere etiam medici adfirmant. cremento autem fellis rursus et facile ac prope nullis causis existentibus irascim
Abbreviated transcription (Latin):
t̾re õs gentes siuent eilli. Qd̾ utiq qͣntomagis
ĩplet᷑ tanto maiore utst ecc̃a potestate. ut ñ solũ
inuites um̾ ⁊̃ cogat ad bonũ. hoc tũc dñs sigͥs ci
elegit cõmẽdare hũilitatẽ. hoc ⁊ ĩ illa cõuiui siħ¬
nidine satis euident̾ ostñdit ubi misit ad ruitatõ

Expanded text:
ient illi, quod utique quanto magis impletur, tanto maiore utitur ecclesia potestate, ut non solum inuitet, sed etiam cogat ad bonum. hoc tunc dominus signifelegit commendare humilitatem. hoc et in illa conuiuii similitudine satis euidenter ostendit, ubi misit ad inuitat
Abbreviated transcription (Latin):
petri apłi. sol nos ut te late̾ ñ arbitros ueher ep ͣ¬
sime cõmoue̾ quõ illa u̾ba accipienda sint taẽqñ
sinias dubitatõnẽ meĩ. Qd si p̾or potuero cũ id̃
lcõnẽ tuã. Nũc aut̃ q̃ me iͥ moueãt intimabo. ut
uiuificatũ sp̃u. continuo sbiecit. In qͦ ⁊ hns iptritib
qui in carteꝰ erant cõdisi aduenien s p̃orcauit. quĩ

Expanded text:
Petri, solet nos, ut te latere non arbitror, uehementissime commouere, quo modo illa uerba accipienda sint tamquam finias dubitationem meam. quod si prior potuero, cum id lectionem tuam; nunc autem, quae me ibi moueant, intimabo, . uuiuificatum spiritu, continuo subiecit in eo ipso spiritibus, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
ĩgemiscimꝰ ꝙ uir ⁊ uxor ut sidelit̾ꝰ ꝯiũgãt corꝑa
dyabłi tͥumphꝰ. tanta ꝑnic̾ies aĩaꝵ. si ꝑ tuã mode¬
stiam ⁊ p̾dentiã ⁊ dilcõnẽ ꝙͣ debemꝰ ei qͥ ꝓ nobis

Expanded text:
ingemescimus, quod uir et uxor, ut fideliter coniungant corpora ingemescimus, quod uir et uxor, ut fideliter coniungant corpora diaboli triumphus, tanta pernicies animarum si per tuam modestiam et prudenti
Abbreviated transcription (Latin):
ne. sic tũc regnantib iustis cũ dño dãpnatisꝙ ĩpns
nemo rebaptiz abit᷑. s illud qd̾ ista p̃sigurãt .i. cir¬
cũcisio cordis ⁊ mũdatio conscĩe manebit met̾num.
Si gͦ illo tẽꝑe iudeus eẽm ⁊ uemret ad me sama¬
ritams uelletq illo errore delicto ꝙ̃ ⁊̃ dñs ĩꝓbauit
tani circũciderãt si̾ iudeus. uataret c̾te ita̾tõis au¬
ñ repete̾. s aꝓꝓbare coge̾m᷑. Qd̾ si ĩ carne circũdsi
hoĩs ñ inuenirẽ locũ ubi ccͥũtisionẽ repetem. quia
unum ẽ illd̃ m̃brũ. młto minus inuenit᷑ locꝰ ĩ uno
corde ubi baptismꝰ xͥ repetat᷑. Ideo qui duplicare bap¬
tismũ uultis:. nocẽ ẽ oĩo ut corda duplicia reqͥratis.
Clama gͦ r̾te te face̾ si ñ rebaptizas ⁊ ñ solũ sñ
trepidatõne ħ ⁊̃ cũ gandio mnͥ inde rescbe. Nulla te
tuoꝵ concilia fr̃ ext̾reant. Si .n. hoc eis displicue¬
ne pp̃ honores nr̃os de qͣ sartina ꝑicłosa rõ reddet᷑.

Expanded text:
o damnatisque impiis nemo baptizabitur, sed illud, quod ista praefigurant, id est circumcisio cordis et mundatio conscientiae manebit in aeternum. si ergo illo tempore Iudaeus essem et ueniret ad me Samaritanus uelletque illo errore derelicto, quem etiam tani circumciderant, fieri Iudaeus, uacaret certe iterationis auetere sed adprobare cogeremur. quod si in carne circumcisi hominis non inuenirem locum, ubi circumcisionem repeterem, quia unum est illud membrum, multo minus inuenitur locus in uno corde, \'ubi baptismum Christi repetatur. ideo qui duplicare baptismum uultis, necesse est omnino, ut corda duplicia requiratis. Clama ergo recte te facere, si non rebaptizas, et non solum sine trepidatione sed etiam cum gaudio mihi inde rescribe. nulla te tuorum concilia, frater, exterreant. si enim hoc eis displicuene propter honores nostros, de qua sarcina periculosa ratio redditur,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯria: pͥmũ ne fiustͣ doleꝰ uideam᷑ eos q̃ iñ ista qr̃a
de corꝑe ẽxierũt. fust᷑ꝙ curã geite atq instantor
ãmĩciato hic credoꝰ noluerũt. illis aut̃ ꝓderitꝰ sͦ e
qui ñ hic ꝯtẽpserũt qd̾ audire mi̾me potuerunt ᷑
aliud seqͣ absurdiꝰ ut hic ñ sit euñgeliũ p̃dicandũ¬
qm̃ õs utiq morituri st̃ ⁊ iñ ullo reatu ꝯtẽpti eunͣ¬
gelii uenire ad infõs debẽt ut eis ꝓ dere posit
cũ ibi crediderĩt. Qd̾ sentire ĩpie uanitatis ẽ. Qp̃
obrem teneamꝰ firmissime qd̾ sides ht̃ hĩdatissima

Expanded text:
 ne frustra dolere uideamur eos, qui sine ista gratia de corpore exierunt, frustraque curam gerere atque instanter adnuntiato hic credere noluerunt, illis autem proderit credere, qui non hic contempserunt, quod audire minime potuerunt, aliud sequitur absurdius, ut hic non sit euangelium praedicandumnes utique morituri sunt et sine ullo reatu contempti euangelii uenire ad inferos debent, ut eis prodesse possit, cum ibi crediderint, quod sentire impiae uanitatis est. Quam ob rem teneamus firmissime, quod fides habet fundatissima
Abbreviated transcription (Latin):
siłi forma saluos facit baptisma. Ad hãt gͥ forme
siłitudinẽ cetã ⁊̃ de incredulis coaptemꝰ ⁊ ñ hispice
mͣ ꝙ apd̾ inferos ad faciendos sideles atq libãn¬
ibi sit ecc̾a constituta. Ad illũ gͦ sensũ qͥ te mouet.
iõ indent᷑ atracti qui hoc petrũ sensissetrediderunt.¬

Expanded text:
sma saluos facit. ad hanc igitur formae similitudinem cetera etiam de, incredulis coaptemus et non suspicemur. quod apud inferos ad faciendos fideles atque libibi sit ecclesia constituta. Ad illum ergo sensum, qui te mouet, ideo uidentur adtracti, qui hoc Petrum sensisse crediderunt
Abbreviated transcription (Latin):
ymagines concipit. Gonseqũnt᷑ aut̃ ista miris modis
ilł ⁊ cõmittẽdis cogtatõni tue. cũ ĩ ata sñ ulla corͣli sigura
falsitatũ mimeri actuant᷑ occulti. Ex ꝙͦ ĩtdłigas uelim aĩ
ip̃s diuin iuris fide sedulo monuerĩ km̃e mͥ ac iocũdi
ue illã q̃ copulata ẽ cũctare diuelleꝰ. Nullo mͦ .n. resim

Expanded text:
t. consequuntur ista miris illis modis et committendis cogitationi tuae, cum in anima sine ulla corporalium figura falsitatum numeri actitantur occulti. ex quo intellegas uelim, cum ipsius diuini iuris fide sedulo monuerim, carissime mihi ac ue illam, quae copulata est, cunctere diuellere. nullo modo enim
Abbreviated transcription (Latin):
secrert Sed plemõr sonsus ẽ q̃ ñ uidit inculcãs.
frustea ĩflatus m̃te carnis sue. Mirabit ibã
dixit eum ĩfł itũ m̃te carnis sue ubi thelohu¬
milẽ. susͣdixãt. fit .n. mniris modis ⁊̃ ana hoĩo
ut de falsa hũilitate magis inflet᷑ ꝓsi artiꝰ suꝑbi
ex quo oẽ corpꝰ cõpactũ ⁊ con exñ su minislratia
⁊ copulatũ crescit ĩ increm̃tũ dei. Si g mortus ests
cũ xp̃o ab elem̃tis ħ mũdi qͥd adhuc uelut biẽ¬
tes de hoc md̃o dec̾nitis. Hũs dictis inserit u̾ba
eoꝵ qui decernũt de hac m̃do ꝑ has obẜuatõnes
qiͣ rõalules affectata uanitate hũilitaniꝯ ĩflatĩ.
ne tetigeris. n gustaueris ne attaminaueris

Expanded text:
 uidit inculcans frustra inflatus mente carnis suae. mirabiliter ibi eum dixit inflatum mente carnis suae, ubi thelohumilem supra dixerat; fit enim miris modis in anima hominis, ut de falsa humilitate magis infletur, quam si apertiministratum et copulatum crescit in incrementum dei. si ergo mortui estis cum Christo ab elementis huius mundi, quid adhuc uelut uiuentes de hoc mundo decernitis? His dictis inserit uerba eorum, qui decernunt de hoc mundo per has obseruationes quasi rationabiles affectata uanitate humilitatis inflati: Ne tetigeris, ne gustaueris, ne adtaminaueris.
Abbreviated transcription (Latin):
tãꝙͣ nosm ip̃os. ꝓxĩmꝰ sane hoc loco ñ sangͥ¬
ms ꝓpĩqͥtate. s rõnis societate pensandꝰ est.¬
fact. qͣnto mag̃ rõ nature ñ negotiandi sed
nascendi lege cõmunis: Hnnc ⁊ ille comicus.
attinẽt:. Responsũ ab alto̾ reddidit. homo sum:
humani nicħ a me alienũ puto. Cui sententie
fecerũt theatra tota plena stultis indoctisq pla¬
usisse. Ita qͥppe affom̃ oĩm attig̾it naturalit̾ hu¬
manoꝵ societas animoꝵ: ut uullus ibi hom̃ insi¬

Expanded text:
tamquam nosmet ipsos. proximus sane hoc loco non sanguinis propinquitate sed rationis societate pensandus estfacit, quanto magis ratio naturae non negotiandi sed nascendi lege communis! hinc et ille comicus, adtinent? responsum ab altero reddidit: Homo sum, humani nihil a me alienum puto. cui sententiae ferunt etiam theatra tota plena stultis indoctisque plausisse. ita quippe affectum omnium naturaliter attigit humanorum societas animorum. ut nullus ibi homin
Abbreviated transcription (Latin):
tue ꝑmͣtent ⁊ ñ te de illa morte liba̾rent Qͥs eos
ñ mi̾to culpar. qͥs ñ ĩpios rte iudicar. Et tñ tu te
tatẽ tuã s ĩ ꝑniciem tuã. illi ꝯͣ uolũtatẽ tuã s pp̃ sa¬
lutẽ tuã. Si gͦ salus ista corͣbs sic aistodienda ẽ uͭ
eciã ĩ nolentib ab eis qui eos diligũt s̾u̾et᷑. qͣnto mi¬
gis illa spiritał ĩ cꝰ desertõne mors et̾na metuitur:
Qͣqͣm ĩ ista morte qmͣ tu tͥ ip̃e refr̾e uoluisti ñ solũ ad

Expanded text:
t et non te de illa morte liberarent! quia eos non merito culparet? quis non impios recte iudicaret? et tamen tu te tatem tuam sed in perniciem tuam, illi contra uoluntatem tuam sed propter salutem tuam. si ergo salus ista corporalis sic custodienda est, ut etiam in nolentibus ab eis, qui eos diligunt, seruetur, quanto magis illa spiritalis, in cuius desertione mors aeterna metuitur! quamquam in ista morte, quam tibi tu ipse inferre uoluisti, non solum ad
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntati ĩpune ⁊ trudelit̾ꝰ dim̾tendi st̃. S uͥ potestaᷤ
dat᷑ ⁊ a malo ꝓhibendi ⁊ ad bonũ cogendi. Ram
si uoluntas mala sue sꝑ ꝑmittẽda ÷ lib̾tati quare
isrłite recufantes ⁊ mmurantes tã duris flagellis
a malo ꝓhibeant᷑ ⁊ ad t̾rã ꝓmissionis ꝯpelsebant᷑¬

Expanded text:
potestas datur, et a malo prohibendi, et ad bonum cogendi sunt. Nam, si voluntas mala semper suae permittenda est libertati, quare Israelitae recusantes et murmurantes tam duris flagellis a malo prohibebantur, et ad terram compellebant