comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
astitate. Uiduas honora que ne uidue
s.Si qua ã uidua filios aut nepotes
ht. discat pͥmũ domũ suam regere et
mutuam incẽ redd̃e parentib. Hoc em̃
acceptum est coram deo. Q̾ a̾ u̾e uidua
est et desolata sꝑer in dm̃. et ĩster obse¬
cracõnibus et oronibus nocte ac die.
Namq in deliciis est uiuens: mortua
est: ⁊ ħ p̾cipue ut irreprehensibiles
suit. Si quis ã suoꝵ ⁊ maxĩe domes¬
ticor curam ñ ħc: fidem negauit. Et
est in fideli dec̾ior. uidua eligatur non

Expanded text:
astitate: viduas honora, quae vere viduae sunt. Si qua autem vidua filios, aut nepotes habet: discat primum domum suam regere, et mutuam vicem reddere parentibus: hoc enim acceptum est coram Deo. Quae autem vere vidua est, et desolata, speret in Deum, et instet obsecrationibus et orationibus nocte ac die. Nam quae in deliciis est, vivens mortua est. Et hoc praecipe, ut irreprehensibiles sint. Si quis autem suorum, et maxime domesticorum curam non habet, fidem negavit, et est infideli
Abbreviated transcription (Latin):
aũt uir eius helchana: et ois
domꝰ eiꝰ ut iniolaret domino
hostiam sollempnem ⁊ uotum
suũ: ⁊ amnia nõ ascendens. Dm
eĩ uiro suo. Non uadam donẽt abi¬
ctetur infans et ducam eũ. ⁊ ar¬
pareat añ ꝯspectum domini. et

Expanded text:
dit autem vir Elcana, et omnis domus ejus, ut immolaret Domino hostiam solemnem, et votum suum, et Anna non ascendit: dixit enim viro suo: Non ascendam, donec ablactetur infans, et ducam eum, et appareat in conspectu Dei, et
Abbreviated transcription (Latin):
domini in ierłm in monte moria
Ali demonstratus fũat dd̾ prĩ eius ¶loco
q̃m p̃pauat dd̾. in area ornam iebusei.
Cep̃ aũ edificare mense. uiiͦ anno qrͣto
retm sui. Et ħ st̾ fundamenta que iecit
saron. nt edificaret dom̃ dei longitudĩs
cubitos ĩ mensura pͥma. hx. latitudĩs

Expanded text:
oria qui demonstratus fuerat David patri eius in loco quem paraverat David in area Ornan Iebusei coepit autem aedificare mense secundo anno quarto regni sui et haec sunt fundamenta quae iecit Salomon ut aedificaret domum Dei longitudinis cubitos in mensura prima sexaginta latitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
reri pro dauid pr̃e meo. et sedi sr̃ thronũ
istł: sicut locutus est dominus. Et edi¬
ficauit dom̃ nomini domui dei isrł. ⁊ po¬
sm in ea archam in qua est pactũ dm̃
ꝙ pepigit cum filus isrł. Scetit ergo c¬
ran altari domini ex aduiso imnu̾se ml¬
titudĩs isrł: et extendic manus suas.
Si auid̾ fecerat sałon uasimi. enẽam. et
posuerat eam in medio basilice. hũtem
.u. cubitos longitudins. et .u. latitudĩs¬

Expanded text:
onum Israhel sicut locutus est Dominus et aedificavi domum nomini Domini Dei Israhel et posui in ea arcam in qua est pactum Domini quod pepigit cum filiis Israhel stetit ergo coram altare Domini ex adverso universae multitudinis Israhel et extendit manus suas siquidem fecerat Salomon basem aeneam et posuerat eam in medio basilicae habentem quinque cubitos longitudinis et quinqu
Abbreviated transcription (Latin):
tes erigit sospitare. Qui dissipat cogita¬
cõnes malignoꝵ: ne possint implere
manus eoꝵ ꝙ ceperant. Qui apprehed
tenebras. et qrͣ in nocte sic palpabũt
iimeridie. Porro saluũ faciet agladio
oris eoꝵ: et de manu molenti paupe¬
rem. Et erit egeno spes: iniquitas ꝙ̃
ꝯtrahet os suum. Beatus hõ qui cor¬
ripitur a domino. Increpacõnem er¬
go diũ ne reprobes: quia ip̃e nuli̾iat
et medecur. ꝑcutit et manus eius sa¬
nabunt. Iñ sex tribulacõnbus libera¬
bit te. et i .uiiͣ. non canget ce malũ.
In fame eruet te de morce: et ĩ beslo
de manu gladii. N flagesso lingne abs
ꝯderis: et non timebis ailanutatem
tum uenerit. In uascitate et fame rideb
et bestiam c̾re non formidabͫ. s cum
lapidibus regionũ pactum tuũ. ⁊ bestie
f̾re pacifice erunt cibi. Et saes ꝙ pacẽ
heat tabernaculum tuũ: et in sitãs
qũ multiplex ent semen tuũ: et ꝓgeies
tua qrͣ herba t̾re. Ingredieris in hñdan¬
cia sepuichrum: sicut inferecur ac̾uus¬

Expanded text:
tes erigit sospitate. Qui dissipat cogitationes malignorum, ne possint implere manus eorum quod ceperint. Qui apprehendtenebras, et quasi in nocte sic palpabunt meridie. Porro salvum faciet a gladio oris eorum, et de manu violenti pauperem. Et erit egeno spes; iniquitas autem contrahet os suum. Beatus homo qui corripitur a Deo. Increpationem ergo Domini ne reprobes. Quia ipse vulnerat et medetur: percutit, et manus ejus sanabunt. In sex tribulationibus liberabit te, et in septima non tanget te malum. In fame eruet te de morte, et in bello de manu gladii. Et a flagello conderis, et non timebis calamitatem cum venerit. In vastitate et fame ridebis, et bestias terrae non formidabis, sed cum lapidibus regionum pactum tuum, et bestiae terrae pacificae erunt tibi. Et scies quod pacem habeat tabernaculum tuum; et visiam multiplex erit semen tuum et progenies tua quasi herba terrae ingredieris in abundantia sepulchrum sicut infertur ac
Abbreviated transcription (Latin):
andit ĩuidia. Ego uidi stultum firma
radice: et maledixi pulcritudim eiꝰ
statim. Longe fient filii eius a salute.
et ꝯt̾entur in porta. et non erit qui
eripiat. Cuius messem famelicus co¬
medet. et ip̃m rapiet armatus: et
bibent sicientes diuicias eius. Picħi sit
in t̾ra sũ causa fit et de humo non egre¬
ditur dolor. Aomo ad laborem nascitur
et auis ad nolatũ. Q mͣ obrem ego dep

Expanded text:
dit invidia. Ego vidi stultum firma radice, et maledixi pulchritudini ejus statim, Longe fient filii ejus a salute, et conterentur in porta, et non erit qui eruat. Cujus messem famelicus comedet, et ipsum rapiet armatus, et ebibent sitientes divitias ejus. Nihil in terra sine causa fit, et de humo non oritur dolor. Homo ad laborem nascitur, et avis ad volatum. Quamobrem ego dep
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s ⁊ ꝯscĩa. Conficentur se nosse dm̃. fa¬
dis ã negant ẽ suit abhonimati. et in¬
redibiles. et ad om̃e opus bonũ reꝓbi
a ã loquere que decent saña .ii.
doctrinam. senes ut sobrii sĩt. p̾u¬
diu.⁊ prudentes. sam ĩ fide. ĩ dilcõne. ⁊¬

Expanded text:
onscientia. confitentur de nosse deum, factis autem negant, cum sint abominati et incredibiles, . et ad omne opus bonum reprobi. Tu autem loquere quae decet sanam doctrinam. senes, ut sobrii sint, pudici, prudentes, sani fide, dilectione,
Abbreviated transcription (Latin):
hedes simꝰ. ẜm sꝑem uite et̾ne. Fideł ser¬
mo ẽ. et de hiis uolo te ꝯfirmare alios
ut curent bonis operib. p̾ẽe qui credu̾̃t
deo. N sũt bona et utilia hoĩb. Stulcis
⁊ pugnas legis de nita. Sunt .n. ũ̾itles
⁊ uane h̾eticũ hoĩe. post. uña ⁊ ẜam¬

Expanded text:
s secundum spem vitae aeternae. Fidelis sermo est, et de his volo te confirmare, ut curent bonis operibus praeesse qui credunt Deo. Haec sunt bona et utilia hominibus. Stultet pugnas legis devita. Sunt enim inutiles et vanae. Haereticum hominem post una
Abbreviated transcription (Latin):
tudiñe cedꝵ. et spm̃a et myrtum
es lignũ oliue.pona i desto abiece
ulmum ⁊ buxũ simul: ut iudẽant᷑
et sciant. ⁊ recogitent. et incelligant
ur̃m. dicit dominus afferte si quidͫ
forte ħetis: dicit rex iacob. accedant
et nũcient nob q̃cũq uentura stͣ. ło¬

Expanded text:
tudine cedrum, et spinam, et myrtum, et lignum olivae: Ponam in deserto abietem, ulmum, et buxum simul: Ut videant, et sciant, et recogitent, et intelligant vestrum, dicit Dominus: Afferte, si quid forte habetis, dixit rex Jacob. Accedant, et nuntient nobis quaecumque ventura s
Abbreviated transcription (Latin):
narrabit. Nõme muccasti iacob.
nec laborasti ĩ me isrł. Non obculisti
michi ariecem holocasti tui. ⁊ me¬
cimis tuis non glorificasti me. Na
te ẜuire feci in obłoue: nͨ labore
cibi prebui ni chure. Non emisti
michi argento calamũ: et adipe
uctimaꝵ tuaꝵ non mebriasti
me. Uerũpcũ ẜuire me fecisti ñ
pcũs tuis: pͥbiusti michi lasorẽ
inniquitatibus tuis. Ego sum ego
sum ip̃e qui deleo mniquitates tuas
pp̃ me: et pccõꝵ cuoꝵ non recordabor
Reduc me inͥ memoriam: et iudice¬
mur si mul. Parra si quid h̃s: ut ñs¬
tificeris. Pr̃ tuus primus peccauit᷑.
et int̾pretes cui preuaricati st̃ m
mẽ: ⁊ ꝯcaminani p̾ncipes scõs. De

Expanded text:
t. Non me invocasti, Jacob: nec laborasti in me, Israel. Non obtulisti mihi arietem holocausti tui, et victimis tuis non glorificasti me. Non te servire feci in oblatione, nec laborem tibi praebui in thure. Non emisti mihi argento calamum, et adipe victimarum tuarum non inebriasti me. Verumtamen servire me fecisti in peccatis tuis: praebuisti go sum ego sum ipse qui deleo iniquitates tuas propter me et peccatorum tuorum non recordabor reduc me in memoriam et iudicemur simul narra si quid habes ut iustificeris pater tuus primus peccavit et interpretes tui praevaricati sunt in me et contaminavi principes sanctos de
Abbreviated transcription (Latin):
tus est: Quis cetus: nͥ seruus
domini: Qui uides multa nõne
austodies: Qui aꝑtas h̃s aures
non ne audies: Et dominus uo¬
luit ut sãficaret eum: ⁊ magni¬
ficaret legem. et excolleret. Ip̃e
ã populus direptus ⁊ uasratus.
La queus iuuenũ om̃s: ⁊ in do¬
nbus carceꝵ abscondici st̃. Fã
sunt ni rapiña. nec est qui eru¬
at: ni direpcõnem. nec est qui
dicat redde. Quis est in uobis
qui audiat ħ. Attendat ⁊ ascłtet
futura: Quis ded̾ iacob in dixe¬
ne dominus: Ip̃e est qui pecra¬
uius: ⁊ noluerunt ii uis eiꝰ
ambulare. non audierũt legẽ
eius ⁊ esfudit sr̃ eum indigna¬
cõnem furoris sui. Et forte bel¬
aquas tecũ ero: ⁊ flumina nõ
operient te. Cum ambulau̾us
in igne nõ ꝯbureris. ⁊ flãm̃a ñ
ardebit iute. qr ego dominus
deus tuus sc̃s isrł saluator tuꝰ¬

Expanded text:
tus est quis caecus nisi servus Domini qui vides multa nonne custodies qui apertas habes aures nonne audies et Dominus voluit ut sanctificaret eum et magnificaret legem et extolleret ipse autem populus direptus et vastatus laqueus iuvenum omnes et in domibus carcerum absconditi sunt facti sunt in rapinam nec est qui eruat in direptionem et non est qui dicat redde quis est in vobis qui audiat hoc adtendat et auscultet futura quis dedit in direne Dominus ipse, cui peccavimus? Et noluerunt in viis ejus ambulare, & non audierunt legem ejus. 25. Et effudit super eum indignationem furoris sui, & forte belaquas, tecum ero, et flumina non operient te: Cum ambulaveris in igne, non combureris, et flamma non ardebit in te: Quia ego Dominus Deus tuus sanctus Isr
Abbreviated transcription (Latin):
nte i lonianiur et uideamnu smi
Ee uos ecis ex nichloieiio pua
cõ est qui elegit uos. iacras
a qulone: ⁊ ueniet ab ortu sbli uanms
nomen meum. Et ad ducet magr̃a¬
tus qiͣ lutum. ⁊ uelud plastes ꝯcul¬
cans humũ. Quis annũciauit al
exordio. ut sciamus. ⁊ a p̾napio

Expanded text:
ite et loquamur et videamus simul ecce vos estis ex nihilo et opus tio est qui elegit vos suscitavi ab aquilone et venit ab ortu solis vocabit nomen meum et adducet magistratus quasi lutum et velut plastes conculcans humum quis adnuntiavit ab exordio ut sciamus et a
Abbreviated transcription (Latin):
dñs deus qui ded̾ in mari mã ł
ĩaqͥs corrẽtib semitam. Qui edux̃
qua drigam ⁊ equũ. agiũ ⁊ robus¬
tum. simul obdormier̃t nec resue¬
memineris prioꝵ. ⁊ antiqͣne m¬
tueamim. Ecce ego facio noua ⁊ nẽ

Expanded text:
nus, qui dedit in mari viam, et in aquis torrentibus semitam. Qui eduxit quadrigam et equum, agmen et robustum: simul obdormierunt, nec resurmemineritis priorum, et antiqua ne intueami
Abbreviated transcription (Latin):
cce ẜuus meus suscipiam eum:
electus meus ꝯplacuit sͥ in
illo anima ña. Dedi spm̃ meũ suꝑ
enm: iudiciũ gentibus proferet. Nẽ
clamabit neq accipiet ꝑsonam ne
audietur nox eius foris. Calamũ
cassatũ non ꝯceret.: ⁊ lum̃ fumigãs
non extinguet. In utate educet
iudicium. Non erit t̾stis n tͥbulẽ¬
tus donec ponat i t̾ra sudicium
et legem euis insule expectabt.
ħ̾ dicit dominus deus. creans ce¬
los et extendens eos: firmans t̾rã
et que germinent ex ea. dans fla¬
cum populo qui est sr̃ eam. ⁊ spũi
calau̾icibus eam. Ego dominus uo¬
caui te in iusticia. ⁊ apprehendi ma¬
nũ tuam. ⁊ ẜuaui te. ⁊ dedi te ĩfed
populi in lucem gencũ. ut aperi¬
res oculos cecoꝵ. ut educeres de
ꝯclusione mnctum. de domo caras
sedentes n tenebris. Ego dominus.
h et nomen menm. Gram mea

Expanded text:
 suscipiam eum: electus meus, complacuit sibi in illo anima mea: Dedi spiritum meum super eum, judicium gentibus proferet. Non clamabit, neque accipiet personam, nec audietur vox ejus foris. Calamum quassatum non conteret, et linum fumigans non extinguet in veritate educet iudicium non erit tristis neque turbulentus donec ponat in terra iudicium et legem eius insulae expectabunt haec dicit Dominus Deus creans caelos et extendens eos firmans terram et quae germinant ex ea dans flatum populo qui est super eam et spicalcantibus eam, ego Dominus vocavi te in justitia, et apprehendi manum tuam, et servavi te, et dedi te in foedus populi in lucem gentium, ut aperires oculos caecorum, et educeres de conclusione vinctum, de domo carceris sedentes in tenebris. Ego Dominus, hoc est nom
Abbreviated transcription (Latin):
bere. affer filios meos de lõgĩqs
et filias meas ab extremis t̾re. Et
omneni qui niuocat nom̃ meuni
iĩ głam meam creaui eum: forui
eum et feci eum. Educ foras pp̃m
cecũ: ⁊ oculos hñtem: surdum ⁊
aures eist̃. Omues g̃s ꝯg̾gate
st̃ simul. ⁊ collecte st̃ cribus. Qs
u uobis annũciet istud: ⁊ que¬
prima st̃ audire nos faciet: dẽt
testes eoꝵ ⁊ iustificentur. ⁊ audiant ⁊
dicant. u̾e uos testes nr̃i dic̃ dominus.
⁊ ẜuus meus q̃m elegi: ut sciatis ⁊ cre¬
datis michi et incelligatis. qr ego ip̃e
sum. Añ me ñ ẽ formatus deus: ⁊ pꝰ
me non erit. Ego sũ ego sũ dominꝰ.
et nõ est absq me saluator. Ego
aũt nũciami et saluani. auditũ feri
et non fuit in nobis aliemis. uos te

Expanded text:
fer filios meos de longinquo et filias meas ab extremis terrae et omnem qui invocat nomen meum in gloriam meam creavi eum et formavi eum et feci eum educ foras populum caecum et oculos habentem surdum et aures ei sunt omnes gentes congregatae sunt simul et collectae sunt tribus quis in vobis adnuntiet istud ent testes eorum et iustificentur et audiant et dicant vere vos testes mei dicit Dominus et servus meus quem elegi ut sciatis et credatis mihi et intellegatis quia ego ipse sum ante me non est formatus deus et post me non erit ego sum ego sum Dominus et non est absque me salvator ego adnuntiavi et salvavi auditum feci et n
Abbreviated transcription (Latin):
tuus apprehendens manũ tuã. dicẽs¬
q t̾. Ne cimeas: qr ego adiuui te.
dicit dominus: ⁊ redempcor tuus sc̃s
isrł. Ego posui te qiͣ plaustrũ tricu¬
rans nouum: hñs rostra serrancia. ⁊¬
et criturabit montes. et comminiues:
et colles qiͣ puluerem pones. uen¬
tilabit eos. et uentus totet ⁊ tur
c̃oꝵ siti aruit. Ego dominus exai¬
diam eos: deꝰ isrł nõ derelincꝓ eos.
eperiam ĩ suppims colibus fiuia
et ii medio cnmporum fontes pona

Expanded text:
tuus apprehendens manum tuam, dicenstuus apprehendens manum tuam, dicensque tibi: Ne timeas, ego adjuvi te, uus sanctus Israel: Ego posui te quasi plaustrum triturans novum, habens rostra serrantia: Triturabis montes, et comminues: et colles quasi pulverem pones. Ventilabis eos, et ventus tollet, et turbeorum siti aruit, Ego Dominus exaudiam eos, Deus Israel non derelinquam eos. Aperiam in supinis collibus flumina, et in medio campo
Abbreviated transcription (Latin):
cui eius. P sequetur eos. cnͣsibit ĩ
pace: semita in pedibus eius nõ appi¬
rebit. Quis ħ operatus est ⁊ fecit.
urans gũacõnes ab exordio. Ego do.
pͥmus et nouisrimus ego sum. ui¬
derũt isule et timuerunt. ⁊ extre
unusquisq proximo suo auxlliab̃
et fũ suo dicet. Confortare. Confor¬
tabit faber errariꝰ ꝓcuciens eum¬
malleo qui cudebat tunc tẽporis
dicens. glucino bonũ est. ⁊ conforta¬
uit eũ clauis ut non moueretur.
alongĩquis eius uocaui te: ⁊ dixi
cibi. Seruus meus es tu: elegi te ⁊
non abieci te. Ne timeas qr ego sũ
cecum. ne declines quia ego deus
ciuis. ꝯfortaui ce. et auxiliatus sum
tibi. ⁊ suscepit te dextera iusti mĩ
Ette ꝯfundentur et erubescent õs
qui pugnant ad u̾sum ce. Erũt qiͣ
non sinc: et peribũt uiri qui ꝯͣdũt
cibi. Queres eos: et non ĩuenies
uiros rebelles tuos. Et erũc qua¬
si non sinc. ⁊ ueluti ꝯsũptio hom̃ĩs
bellantis adũsũ te: quia ego dñs deꝯ

Expanded text:
in pace semita in pedibus eius non apparebit quis haec operatus est et fecit vocans generationes ab exordio ego Dominus primus et novissimus ego sum viderunt insulae et timuerunt extrema tunusquisque proximo suo auxiliatur et fratri suo dicit confortare confortabit faber aerarius percutiens malleo eum qui cudebat dicens glutino bonum est et confortavit eum in clavis ut non moveatur a longinquis eius vocavi te et dixi tibi servus meus es tu elegi te et non abieci te ne timeas quia tecum sum ego ne declines quia ego Deus tuus confortavi te et auxiliatus sum tui et suscepi te dextera iusti mei ecce confundentur et erubescent omnes qui pugnant adversum te erunt quasi non sint et peribunt viri qui contradicunt tibi quviros rebelles tuos: et erunt quasi non sint: et veluti consumptio homines bellantes adversum te. Quia ego Dominus Deus
Abbreviated transcription (Latin):
dissolutus est in oꝑe suo: fr̃ est sua
oꝑa dissipantis. Turris fortissima
nom̃ domini. Ad ip̃m currit iustus
et exal. abitir. Suba diuitis ur us
roboris eius: et aͣ murus nalidus crr¬
ciuidans eum. Añqmͣ ꝯt̾atur ex altatur
cor hominis: et añquam glorificetur
humilietur. Qui pͥus R̾ndet qmͣ audiar
stultum se eẽ demonstrat. et ꝯ⁊ fusione
dignũ. sp̃c aũt iuri sustentat in beal¬
lic᷑atem̃ suam. spũ u̾o ad irascend̾̃ facile
auis pot̾it sustinere. Cor prudentis possi¬
debit scĩam: et auris sapienciũm querit
doctͥnam. Donũ hominis dilatat mã
eius: et añ pͥncipes spacium ei fac̾. Ini¬
tus pͥor est accusator sui: uenit aĩtꝰ
eus et nuestigabit eum. Contradi¬
tõnes ꝯpͥmit sors. et unt̾ potentes q
diuidicat. Frater qui adiunatur e
tr̃e quasi cintas firma: et iudicia
qiͣ uectes urbumi. De fructu oris uii
replebr̃ nent̾ eius. et genimina labioꝵ
ip̃nis saturabunt eum. Mors ⁊ uita
mn manibus ligue qui diligunt ẽ.

Expanded text:
dissolutus est in opere suo frater est sua opera dissipantis turris fortissima nomen Domini ad ipsum currit iustus et exaltabitur substantia divitis urbs roboris eius et quasi murus validus circumdans eum antequam conteratur exaltatur cor hominis et antequam glorificetiatur qui prius respondit quam audiat stultum se esse demonstrat et confusione dignum spiritus viri sustentat inbecillitatem suam spiritum vero ad irascendum facilem quis poterit sustinere cor prudens possidebit scientiam et auris sapientium quaerit doctrinam donum hominis dilatat viam eius et ante principes spatium ei facit iustus ejus, et investigabit eum. Contradictiones comprimit sors, et inter potentes quoque dijudicat. Frater, qui adjuvatur a fratre, quasi civitas firma; et judicia quasi vectes urbium. De fructu oris viri replebitur venter ejus: et genimina labiorum ipsius saturabunt eum. Mors, et vita in manu linguae: qui diligunt eam,
Abbreviated transcription (Latin):
cuis. Custodi legem acq ꝯsiliũ meu̾
et erit uita añme tue : et gr̃a faua¬
bus tius. Tunc ambulab fiduciasr
uia tua: et pes tuus non impniguet.
Si dormieris non trueb: quiesces. es sua¬
uis erit sompnus tuus. Re paucas re¬
pentĩo t̾rore et irruentes tibi potercias
unpioꝵ ⁊ominus em̃ erit in iat̾e ⁊uo.
et custodiet pedem tuum ue capiar.s pe¬
ui prohibere bñfacete eum qui põt: sus
les. et ipẽ bñfac. Re dicas amico cuor
de et reu̾cere et cras dabo s. ꝯstarum

Expanded text:
odi legem atque consilium: Et erit vita animae tuae, et gratia faucibus tuis. Tunc ambulabis fiducialiter in via tua, et pes tuus non impinget. Si dormieris, non timebis: quiesces, et suavis erit somnus tuus. Ne paveas repentino terrore, et irruentes tibi potentias impiorum. Dominus enim erit in latere tuo, et custodiet pedem tuum, ne capiaris. Noli prohibere benefacere eum, qui potest: si vales, et ipse benefac. Ne dicas amico tuo: Vade, et revertere: cras dabo
Abbreviated transcription (Latin):
reuelat mist̾ia. et ambulat frandissẽt
et dilatat labia sua ne ꝯmiscearis. Qu
maledicit prĩ suo et m̃ri: extinguetur
lumen eius inmnediis tenebris. Hhere
dias ad quam festinatur in pͥncipio.
in noissimo bñdcõne carebit. sre di¬
tas reddam malum pro malo: expec¬
ta dominũ et liberabit te. Ad homi¬
nato est ap̃ dñ pondus et pondus
statͤa colosa non est bona. ⁊ domino di¬
iiriligere uiam suam: Rumna ẽ hoĩ
deuorare scõs. et post notare tractare
uitłiat mipios rer sapiens et incu¬
uat sr̃ eos fomicent. Luc̃na domini
clemencia chronus eus. Exultatõ
inuenũ. fortitudo eoꝵ. et diguicas sẽ¬
ñ canicies. Iiuor uulueris abstget

Expanded text:
revelat mysteria, et ambulat fraudulenter, revelat mysteria, et ambulat fraudulenter, et dilatat labia sua, ne commiscearis. Qui maledicit patri suo, et matri, exstinguetur lucerna ejus in mediis tenebris. ditas ad quam festinatur in principio: in novissimo benedictione carebit. Ne dicas reddam malum pro malo. expecta Dominum et liberabit te. Abhominatio est apud Deum pondus et pondus. statera dolosa non est bona. A Domino dipotest viam suam? Ruina est hominis devorare sanctos, et post vota tractare. Dissipat impios rex sapiens, et incurvat super eos fornicem. Lucerna Domini clementia thronus ejus. Exsultatio juvenum fortitudo eorum; et dignitas senum, canities. Livo
Abbreviated transcription (Latin):
da sit ꝯsilium ni corde uiri s honio se¬
piens ex hauriet islud. Multi honine
uaueniet. Iustus qui ambulat m sun¬
plicitate sũa: beatos filios pode deliu¬
quet. Rex qui sedet in solio iudicis du¬
areit omne male ũ mintuitu tuo es
pot. dre muduum est cor meũ pueli¬
Rui a pcco Pondus ⁊ pondus niẽsura
et m̃aura. iutũq a hominabile esi
cipdeuii.Ex studiis suis intelugecar
prer simu̾da et recta st̃ optentes all¬
peni aui dientem: ⁊ adlimn uidentem. do
fecit utrũq. Noli diligere sompnum
ne te egestas opp̾mat. apperi cculos tuos
et saturare panibus. Maliun est malũ
est dicit om̃is empcor. ⁊ cum recesserit
tunt głabitur. Aurum et multitudo
gẽmaꝵ: et uas preciosum: labia scĩe:
Tolle uestim̃tum eius qui fidem
extitit alieni. et pro extraneis aufer
p̃ignus ad eo. Suanis est homini paĩs
mendacii.et postea implebitur calcło os¬
eius. Cogicatõnes ꝯssliis roborantur. ⁊
gub̾natulis tractanda sunt bella. Ei qͥ

Expanded text:
orde viri sed homo sapiens exhauriet illud multi homines inveniet iustus qui ambulat in simplicitate sua beatos post se filios derelinquet rex qui sedet in solio iudicii dissipat omne malum intuitu suo quis potest dicere mundum est cor meum puruet mensura: utrumque abominabile est apud Deum. Ex studiis suis intelligitur puer, si munda et recta sint opera ejus. Aurem audientem, et oculum videntem, Dominus fecit utrumque. Noli diligere somnum, ne te egestas opprimat: aperi oculos tuos, et saturare panibus. Malum est, malum est, dicit omnis emptor: et cum recesserit, tunc gloriabitur. Est aurum, et multitudo gemmarum: vas autem pretiosum labia scientiae. Tolle vestimentum ejus, qui fidejussor exstitit alieni, et pro extraneis aufer pignus ab eo. Suavis est homini panis mendacii: et postea implebitur os ejus calculo. Cogitationes consiliis roborantur: et gubernaculis tractanda sunt bella, Ei, qui
Abbreviated transcription (Latin):
nitem. ignomimosus eris et ĩfelx
non cesses audire doctͥnam ne igli¬
udicium: et os impioꝵ deuoreni¬
qmtatem. Parata sunt derisoribu
iudicia: et mallei ꝑcucientes stultoꝵ
corporibus
iuriosa res iumi ⁊ tumulus¬
ca conetas quicũq hiis delectatur

Expanded text:
ignominiosus est et infelix non cesses fili audire doctrinam nec ignoiudicium et os impiorum devorat iniquitatem parata sunt derisoribus iudicia et mallei percutientes stultorum corporibus luxuriosa res vinum et tumultuosa ebrietas quicumque his delectatur
Abbreviated transcription (Latin):
guia: non dicabr̃. pro iusto dabitur
ĩpiꝰ ⁊ pro recto nuquꝰ. Meluis est̃
hĩtare in t̾ra deẜca: quam ꝯmuliere
rixosa ⁊ iraꝯda Thesaurus desidembil
et oleu̾ m hĩtaculo iusti et mĩprudẽs
ho dusipabit illud. Qui sequitur iusei¬

Expanded text:
usto datur impius et pro rectis iniquus melius est habitare in terra deserta quam cum muliere rixosa et iracunda thesaurus desiderabilis et oleum in habitaculo iusti et inprudens homo dissipabit illud qui sequitur iusti
Abbreviated transcription (Latin):
societatem: magis amicꝰ exreuꝵ fẽ
pedibus offendit. Stulticia honimis
Auplantat gͣssus enis: et ccͣ deumi
feruet animo suo. Niuicie addis
amicos psimos. a pauꝑe a ⁊his qͥs

Expanded text:
societatem, magis amicus erit, quampedibus, offendet. Stultitia hominis supplantat gressus ejus: et contra Deum fervet animo suo: Divitiae addunt amicos p
Abbreviated transcription (Latin):
proderũt diuicie in die ultõnis: nisti¬
cia & liberabit a morte. Iusticia sĩpli¬
as diriget uiam eis. et in ĩpietate
sua corruet impius. Iusticia rectorumn
libembit eos: et in insidiis suis rapi¬
entur miqui. Mortuo homine uupio.
usła erit. Nͣ. ultra spes. et expectacio
sollicitoꝵ peribit. Iustuc de augustia li¬
beratus est: et tradetur impius proeo
Simlacor ore decepit amicum simm

Expanded text:
ultionis iustitia autem liberabit a morte iustitia simplicis diriget viam eius et in impietate sua corruet impius iustitia rectorum liberabit eos et in insidiis suis capientur iniqui mortuo homine impio nulla erit ultra spes et expectatio sollicitorum peribit iustus de angustia liberatus est et tradetur impius pro eo simulator ore decipit amicum suum
Abbreviated transcription (Latin):
ab amico recederer oĩ cẽpore erit
et oꝓpbrium. Aana profunda uerba
ex ore uiri: et torrens redũdans fõs
sapĩe. Accipere psonam impii ĩuidi¬
cio non est bomim. ut declines a ueri¬
tate iudicii. Labia stulti miscent se
rixis ⁊ os eius mrgia prouccat. Os scł¬
ti ꝯtritio eius. et labia ip̃iꝰ. ruiua aĩe
eius. u̾ba bilingius quasi sĩplicia:

Expanded text:
ab amico omni tempore erit et obprobrium aqua profunda verba ex ore viri et torrens redundans fons sapientiae accipere personam impii non est bonum ut declines a veritate irixis: et os ejus jurgia provocat. Os stulti contritio ejus: et labia ipsius, ruina animae ejus. Verba bilinguis, quasi simplicia:
Abbreviated transcription (Latin):
tas. It pigroꝵ qiͣ sepes spinaꝵ: mauisto¬
ruml absq offendiculo.s ilius sapiens
lecificat pr̃em: et stultus hõ despicit
mr̃em suam. Sculticia gaudium sc¬
to. et uir prudens diriget gentes gs¬
sus suos. Dissipantur cogitatõnes uͥ
tencia oris sui: et ẜmo o̾portunus op
timus est. Semita uite suꝑ eruditũ.
ut declinet de inferno nouissimo. Do¬
mũ sc̃boꝵ demolietur dominius. ⁊ fa¬
mos faciet cͥminos udue. dlb horacõ
domimi cogitatõnes male: et purꝰ bmo
plchrrimus firmabr̃ ab eo. Contire bat
domũ suam qui sectatur auariciam.
qui & odit munera: iuuet. ꝑmnisericor¬
diam et fidem purgantur pcc̃am per

Expanded text:
tas. Iter pigrorum quasi sepes spinarum: via justorum absque offendiculo. Filius sapiens aetificat patrem: et stultus homo despicit matrem suam. Stultitia gaudium stulto: et vir prudens diriget gressus suos. Dissipantur cogitationes ubintentia oris sui: et sermo opportunus est optimus. Semita vitae super eruditum, ut declinet de inferno novissimo. Domum superborum demolietur Dominus: et firmos faciet terminos viduae. Abominatio Domini cogitationes malae: et purus sermo pulcherrimus firmabitur ab eo. Conturbat domum suam qui sequitur avaritiam: qui autem odit munera, vivet. Per misericordi
Abbreviated transcription (Latin):
dio qmͣ domus plena uictimis
et aurum cammo: ita corda ꝓbat doꝰ
Malus obedit luigne miq̃: et fallax
obtemperat labiis mendacib. Qui
despicit pauperem exprobat fcõꝵi eiꝰ
et qui in ruina letatur alt̾ius: non
erit impunitus. Corona senũ filii fi¬
cent stultum u̾ba ꝯpoĩta: nec p̾ncipẽ
labium m̃ciens. Gemina gratissima
exp̾tatõ p̾stolantis. quocũq se u̾tit¬
prudenter intelligit. Qui celat delictũ
querit amicicias: qui alt̾o ẜmone re¬
petit: separat federatos. Plus ꝓficit
correctõ apd̃ prudentem: qmͣ stultum
plage ap̃ stultum. Semꝑ uirgia q̃rit
malus. angelus aũt crudeł. mittetur
it̃ eum. Expedit mag̃ urse occirere
raptis ferib. qmͣ fatuo ꝯfidenti sibi¬
instulticia sũat. Qͥ reddit mala ꝓ boĩs:
mo euis. Qui dimittit aqmͣ cap̾ ẽ iurgio¬
rum. et añqmͣ paciatur ꝯ tumeliam: ui¬
dicium deserit. Et qui iustificat impium
et qui ꝯdempnat iustum: abhominabił
est ut̾q ap̃ dominũ. Quid prodest hr̃e¬

Expanded text:
dio quam domus plena uictimis et aurum camino, ita corda probat dominus. malus oboedit linguae iniquae, et fallax obtemperat labiis mendacibus. qui despicit pauperem, exprobrat factori eius: et qui in ruina laetatur alterius, non erit inpunitus. corona senum filii ficent stultum uerba conposita, nec principem labium mentiens. gemma gratissima expectatio praestolantis: quocumque se uprudenter intelligit. Qui celat delictum, quaerit amicitias: qui altero sermone repetit, separat foederatos. Plus proficit correptio apud prudentem, quam centum plagae apud stultum. Semper jurgia quaerit malus: angelus autem crudelis mittetur contra eum. Expedit magis ursae occurrere raptis fe. qui reddit mala pro bonis, mo eius. qui dimittit aquam, caput est iurgiorum, et antequam patiatur contumeliam, iudicium deserit. et qui iustificat impium, et qui condemnat iustum, abominabilis est uterque apud dominum. Et post
Abbreviated transcription (Latin):
Contͥctõnem p̾cedit sr̃bia: et añ ruiña
exaltabr̃ sp̃c. Meliuis est humiliari ꝯ
nutibus: quam diuidere spolia ꝯ sr̃b̾.
Eruditus in uͥbo. reperiet bona. et qui¬
sꝑat in domino beatus est. Qui sapi¬
ens est corde appellabr̃ prudens: et qui
dulcis eloquio maiora reperiet. Fons ui¬
te eruditõ possidentis. doctͥna stultorũ
ossium. Est uia q̃ urͣ hom̃ĩ recta. et
nouissima eius ducunt ad mortem.
Anma laborantis laborat sͥ. quia
cit. Homo ꝑu̾sus suscitat lites. ⁊ uer¬
bosus separãt pͥncipes. Uir iiquus lac¬
tat amicum suum: et ducit eum per
uiam non bonam. Qui attonitis cogi
ficit malum. Corona dignitatis senec¬
tus que niuis iusticie reperietur. Melior
est paciens uiro forti. et qui dominator
auimo suo: expugnatore urbium. Sor

Expanded text:
contritionem praecedit superbia, et ante ruinam exaltatur spiritus. melius est humiliari cum mitibus quam diuidere spolia cum superbis. eruditus in uerbo reperiet bona, et qui in domino sperat, beatus est. qui sapiens corde est appellabitur prudens et qui dulcis eloquio maiora percipiet fons vitae eruditio possidentis doctrina stultorum ossuum est via quae videtur homini recta et novissimum eius ducit ad mortem anima laborantis laborat sibi quia cit. Homo perversus suscitat lites: et verbosus separat principes. Vir iniquus lactat amicum suum: et ducit eum per viam non bonam. Qui attonitis oculis ficit malum. Corona dignitatis senectus, quae in viis justitiae reperietur. Melior est patiens viro forti: et qui dominatur animo suo, expugnatore urbium: Sort
Abbreviated transcription (Latin):
prudencia stultoꝵ errans. Stultus il¬
ludit ꝑcc̃m: uiter iustos morabr̃ gr̃a.
Cor ꝙ nouit amaritudinem aĩe sue: in
nius impioꝵ delebr̃ tabernacula iustorũ
g̾minabunt. Est a uia q̃ iudetur. hom̃i
iusta: nouissima ã eius deducunt ad mor¬
tem. Uisus dolore miscebr̃: et excrema
bitur stultus: et sr̃ eum erit uir bon
Iunocens credit omni u̾bo: astutus
et uir u̾sutus odiosus erit. possideb̾t
ꝑuuli stulticiam: et expectabũt ascuit¬
scĩam. Iacebũt mali anͨ bouos. ⁊ ĩpii

Expanded text:
prudentia stultorum errans. stultus inprudentia stultorum errans. stultus inludet peccatum: inter iustos morabitur gratia. cor, quod nouit amaritudinem animae suae, inus impiorum delebitur tabernacula iustorum germinabunt est via quae videtur homini iusta novissima autem eius deducunt ad mortem risus dolore miscebitur et extrema bitur stultus et super eum erit vir bonus innocens credit omni verbo astutus ersutus odiosus est possidebunt parvuli stultitiam et astuti expectabunt scientiam iacebunt mali ante bonos et impi
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ꝯ sapientibus graditur sapiens
erit. amicus occultoꝵ sumł efficietur. P̃ec¬
catores ꝑsequitur malum. et iustis re¬
tribuentur bona. Bonus relinquet he¬
redes filios et nepotes: et custoditur
iusto sub̃a ꝓccõris. M ulti soli cibi ĩ no¬
ualibus prm. ⁊ aliis ꝯgregantur abs
iudicio. Qui parcit uͥge odit filium
suum. qui ã diligit illum: instantꝰ e¬
rudit. Iustus comedit. et replet aĩa
suam: uent̾ a̾ impioꝵ ĩ saturabilis.¬
recto itinere. itiu̾is dm̃: despicitur ab
eo. qui infami graditur uia. In ore
stulti u̾ba sr̃bie. labia sapiencium
custodiunt eos. ubi non sũt bones
p̾sepe uacuum est. uͥ a apparent plu¬
rime segetes ibi manifesta fortitudo
boius. Testis fideł ñ mencietur. ꝓ fert
mendatium dolosus testis. Querit de
risor sapĩam et non iuenit: doctͥna
prudenciũ facił. Uade ccͣ uirũ stultũ.
et nesciet labia prudencie. sapĩa. Cal¬
lidi est intelligere uiam suam. et ĩ¬

Expanded text:
qui cum sapientibus graditur sapiens qui cum sapientibus graditur sapiens erit amicus stultorum efficietur similis peccatores persequetur malum et iustis retribuentur bona bonus relinquet heredes filios et nepotes et custoditur iusto substantia peccatoris multi cibi in novalibus patrum et alii congregantur absque iudicio qui parcit virgae suae odit filium suum qui autem diligit illum instanter erudit iustus comedit et replet animam suam venter autem impiorum insaturabilisrecto itinere: et timens Deum: despicitur ab eo qui infami graditur via. In ore stulti virga superbie: labia sapientium custodiunt eos. Ubi non sunt boves: presepe vacuum est: ubi autem apparent plurime segetes: ibi manifesta fortitudo bovis. Testis fidelis non mentietur: profert mendacium testis m et non inuenit: doctrina prudentium facilis. uade contra uirum stultum et nescito labia inprudentiae. sapientia callidi est intellegere uiam suam, et in
Abbreviated transcription (Latin):
nnocentis uiam. ĩpietas ã pccõrem
suplantat. Est quasi diues ꝯnich̾ hat
et est quasi pauper: ꝯ in nueltis diuiciis
aue pauper est. increpatõnem no susti¬
nem. Iux iustoꝵ lecificat: lucerna a
impioꝵ extinguetur. Int̾ sr̃bos semꝑ
iurgia sunt: qͥ ał agunt oĩa ꝯ ꝯsilio. re¬
gutur sapĩa. Sub̾a festinata iinuetur.
aabitur. Spes que differtur affligit aĩa
lignĩ uite desiderium ueniens. Qui decra¬
hit alicu rei ip̃e se nstiturum obligat.
qui a̾ timet p̾ceptum in pace ueriabr̃.¬
fons uite. ut declinet a ruma mortis.
Doctͥna bona dabit gr̃am in itinere ꝯ¬
tẽptoꝵ uorago. astutus oĩa agit ꝯ ꝯsilie
qui & fatuus est: aperiet stulticiam
Qu̾cius impii cadet in malum. legat
fidelis sanitas. Egestas et ignomim a
ei qui deserit disciplinam : qui aũt
acquiescit argnenti: glorificabitur. De¬
sideriũ si ꝯpleatur delectat aĩam. detes¬
tantur cfiuciti eos qui fugiunt malã.

Expanded text:
innocentis viam impietas vero peccato innocentis viam impietas vero peccato subplantat est quasi dives cum nihil habeat et est quasi pauper cum in multis divitiis autem pauper est increpationem non sustinet lux iustorum laetificat lucerna autem impiorum extinguetur inter superbos semper iurgia sunt qui autem agunt cuncta consilio reguntur sapientia substantia festinata minuetur cabitur. spes, quae differtur, adfligit animam: lignum uitae desiderium ueniens. qui detrahit alicui rei, ipse se in futurum obligat: qui autem timet praeceptum, in pace uersabiruina mortis doctrina bona dabit gratiam in itinere contemptorum vorago astutus omnia agit cum consilio qui autem fatuus est aperit stultitiam nuntius impii cadet in malum legatus fidelis sanitas egestas et ignominia ei qui deserit disciplinam qui autem adquiescit arguenti glorificabitur desiderium si conpleatur delectat animam detestantur stulti eos qui fugiunt mala
Abbreviated transcription (Latin):
est sanitas. Labium u̾itatis firmũ erit
ni ꝑpetuum. qui a testis est repentinꝰ
ꝯcnuat luignͣ mendacii. Dolus in cor¬
tristabit iustum quis quid ei acciderit.
impii &̃ reprobuntur malo. ⁊lbhoĩa¬
tõ est domino labia mendacia. Qui
a fidełr ag̃t: placent ei. Homo uer¬
sutus celat scĩam: et cor insipiencium
prouocat stulticiam. Manus foraum
dominabitur. q̃ aũt remissa estr t̾bu¬
tis ẜuiet. Meror in corde susti humilia¬
bit eum: in sermone bono letificabr̃.
Qui negligit dampnũ pp̃ amicũ uistꝰ
est: it̾ a̾ impioꝵ decipiet eos. Non ĩ¬
ueniet fraudulentus lucrum: ⁊ sub̾a
hominis erit auri p̾cium. In semita iui¬
ticie uita: it̾ ã demũ ducit ad mortẽ.
arguitur. De fructu oris sui homo sã
Qui custodit os suum. custodit aĩa
suam: qui ã in ꝯsideratus est ad lapd̃
senciet mala. Uult et non nult pig̾.
anima ã operancium impuignabitur
u̾bum m̃dax. iustus decestabitur: impĩt
ã ꝯfundit. et ꝯfundetur. Iusticia custodͭ

Expanded text:
 sanitas est. Labium veritatis firmum erit in perpetuum: qui autem testis est repentinus, concinnat linguam mendacii. Dolus in corontristabit justum quidquid ei acciderit: impii autem replebuntur malo. Abominatio Domino labia mendacia: qui autem fideliter agunt, placent ei. Homo versutus celat scientiam: et cor insipientium provocat stultitiam. Manus fortium dominabitur: quae autem remissa est, tributis serviet. Moeror in corde viri humiliabit illum, et seQui negligit damnum propter amicum, justus est: iter autem impiorum decipiet eos. Non inveniet fraudulentus lucrum, et substantia hominis erit auri pretium. In semita justitiae vita: iter autem devium ducit ad mortem. arguitur. de fructu oris sui homo satuqui custodit 08 suum, custodit animam suam: qui autem inconsideratus est ad loquendum, sentiet mala. uult et non uult piger: anima autem operantium inpinguabitur verbum mendax iustus detestabitur impius confundit et confundetur iustitia custodit
Abbreviated transcription (Latin):
perdtisprnitus. ⁊ qui leuntur men¬
cacia ꝑrnit ssion decent stultum delice
nec suũ dominari p̾ncipibus. Doct¬
na iuri per paciam nosaitur. es gła
es est miqua p̃tergredi. ꝯicut fre¬
atus leons ita et regis ira. ⁊ sis̃
tos ss herbam. ita ⁊ hyllaritas eius.
Dolor pr̃is filius stultus: ⁊ tecta
ũigitꝰ psnllancia littigiosa milier.
Domus ⁊ dimae dantur a prĩbus.
a domino ae quippe ireor prudens. Pr¬
gredo imitit saporem. ⁊ amina dis¬
soluta esuriet. Qii custodit m̃adat.¬
custodit aĩam suam. qui a negli¬
git mam suam: mortificabr̃. Pene¬
ratur domino qui miseretur pauꝑis
et uicissitudinem suam reddet ei. E¬
rudi filium cuum ne despetes: ad in¬
t̾fitõnem & eius ne ponas auimam
tuam. Qui . N. in paciens est sustine¬
bit dampnũ. et ꝯmapuerit: aliud ap¬
ponet. Audi ꝯsiluim. et suscipe disci¬
plinam: ut sis sapiens in nouissimis
fuis. Multe cogitatõnes i corde urrer
uoluntas e domini. nietͥnũ ꝑ maner

Expanded text:
erit inpunitus et qui loquitur mendacia peribit non decent stultum deliciae nec servum dominari principibus doctrina viri per patientiam noscitur et gloria eius est iniqua praetergredi sicut fremitus leonis ita et regis ira et sicut ros super herbam ita hilaritas eius dolor patris filius stultus et tecta iugiter perstillantia litigiosa mulier domus et divitiae dantur a patribus a Domino autem proprie uxor prudens pigredo inmittit soporem et anima dissoluta esuriet qui custodit mcustodit animam suam: qui autem negligit vias suas, mortificabitur. Foeneratur Domino qui miseretur pauperi: et vicissitudinem suam reddet ei. Erudi filium tuum, ne desperes, ad interfectionem ejus ne ponas animam tuam. Qui impatiens est, sustinebit damnum, et cum rapuerit, aliud apponet. Audi consilium, et suscipe disciplinam, ut sis sapiens in novissimis tuis. Multae cogitationes in corde viri: voluntas autem Domini permanebit.
Abbreviated transcription (Latin):
habundancia: om̃is aͥ pig̾ semper
in egestate est. Qui ꝯgregat chesau¬
ros. ligua mendacis. uanuc ⁊ excors
est. et impniguetur ad laqueos mo¬
tis. Rapine impioꝵ decrahent eos.
qr uoluerunt facere iudicium. Perũ¬
sa uia uiri aliena est adõ. qui ã mũ¬
dus est. rectum opus euis. Meluis
est in augulo domatis: qmͣ ꝯmulie¬
re litigiosa: et in domo ꝯmumi. ⁊ĩa
impi desiderat malumi: nõ iẜebit᷑
de domo impii: ut detrahat impios a
malo. Qui obturat aurem suam:
ad clamorem pauperis. et ip̃e cla¬
mabit. et non exandieturꝰ. Mun
absꝯditum. extinguit iras: et douũ
i sinu in dignacõnem maxim̃a. Gau¬
dium iusto est facere iudicium. et pa
uor operantibus iniquitatem. uir qui
errauerit a ma doctͥne: in ortu gygan

Expanded text:
piger semper in egestate. Qui congregat thesauros lingua mendacii, vanus est, et impingetur ad laqueos mortis. Rapinae impiorum detrahent eos, quia noluerunt facere judicium. Perversa via viri, aliena est: qui autem mundus est, rectum opus ejus. Melius est sedere in angulo domatis, quam cum muliere litigiosa, et in domo communi. Anima impii desiderat de domo impii ut detrahat impios in malum qui obturat aurem suam ad clamorem pauperis et ipse clamabit et non exaudietur munus absconditum extinguet iras et donum in sinu indignationem maximam gaudium iusto est facere iuuor operantibus iniquitatem. uir, qui errauerit a uia doctrinae, in coetu gigan
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstrigitur. Ip̾e morietur quia nõ hũit
discipliam: et in multitudine stusticie
tuo defixisti ap̃ eẽneũ mauin
uiam .Illaqueatus es u̾bis oris cui.
ec captus ꝓprus ẜmonibus Fac ergo
ꝙ dico fili ini et temetip̃m libera. qr
nicidisti in manũ prorum tui. Discur¬
re: festina. suscita amicum tuũ. Ne de

Expanded text:
nstringitur. Ipse morietur, quia non habuit disciplinam. et in multitudine stultitiaetuo, defixisti apud extraneum manum tuam; Illaquaetus es verbis oris tui, et captus propriis sermonibus. Fac ergo quod dico, fili mi, et temetipsum libera: quia incidisti in manum proximi tui. Discurre, festina, suscit
Abbreviated transcription (Latin):
nistoꝵ liberabit eos. U̾te mripiosen
nosiꝰ erunt. tomus aũt iustoꝵ ꝑmanꝰ¬
bunt. ⁊octua sua segnoscetire uit̾
am a nanis et excors est. parebet
mocemptui. Melior est pauper ẽt
sufaiciens sibi. quam gioriosue e uũ¬
digens pane. Rouit iustus aĩas iupi¬

Expanded text:
os. Verte impios, et non erunt: domus autem justorum permanebit. Doctrina sua noscetur vir: qui autem vanus et excors est, patebit contemptui. Melior est pauper et sufficiens sibi, quam gloriosus et indigens pane. Novit justus animam ju
Abbreviated transcription (Latin):
tempore dilig̃ qui amicus est: ⁊ fr̃ in
augustiis ꝯprobatur. Homo stultus
plaudet manibus suis. ꝯspoponderit ꝓ
amico suo. Qui medicatur discordias
dilig̾ rixas. et qui exaltat cor suum
querit rumam. Qui ꝑu̾si cordis est nõ
inuenit bonũ. et quĩ uertit lingnam: ĩ¬
cid in malum. Natus est stultus ĩ igno¬
minia sua: s nec pr infatuo letabitur.
Aniinus gaudens etatem floridam fac̃:
sp̃c tͥstis exsiccat ossa. Munera desinu ĩ¬
pius acopit. ut pu̾tat semitas indicii.
In facie prudentis luc sapĩa: oculi stł¬
toꝵ infinibus t̾re Ira pris filus stultꝰ
et dolor mrĩs que genuit eum. Non
est bonũ dampnũ inferre iusto. nec per¬
cutere pͥncipem qui recte iudicat. Qmi
moderatur ẜmones suos doctus ⁊ pru¬
dens est. et preciosi sp̃c uir eruditus
Stultus quoq si tatuerit sapiens re¬
pucabr. ⁊ si ꝯpresẜit labia sua. ĩcelligẽ

Expanded text:
tempore diligit qui amicus est et frater in angustiis conprobatur homo stultus plaudet manibus cum spoponderit pro amico suo qui meditatur discordiam diligit rixas et qui exaltat ostium quaerit ruinam qui perversi cordis est non inveniet bonum et qui vertit linguam incidet in malum natus est stultus in ignominiam suam sed nec pater in fatuo laetabitur animus gaudens aetatem floridam facit spiritus tristis exsiccat ossa munera de sinu impius accipit ut pervertat semitas iudicii in facie prudentis lucet sapientia oculi stultorum in finibus terrae ira patris filius stultus et dolor matris quae est bonum damnum inferre justo, nec percutere principem, qui recta judicat. Qui moderatur sermones suos, doctus et prudens est: et pretiosi spiritus vir eruditus. Stultus quoque si tacuerit, sapiens reputabitur: et si compresserit labia s
Abbreviated transcription (Latin):
corrnet: iusti a̾ qrͣ uirens folium ger¬
minabunt. Qui ꝯturbat domuni su¬
am possidebit uentos: et qui stultus
est sermet sapienti. Fructus iusti lg
ute: et qui suscipit animas sapiẽs ẽ.
ꝯͣi iustus rat̾ra recip̃. qñto magis an¬
biligit scĩam. qui ã odit nicre patõ¬
rolorabitur honio ex mpietate . et̃
radis iustoꝵ non ꝯmouebituer. str
daaigens corona est iico suo: et putee¬
do in ossibuc eius que ꝯfusione r es di¬

Expanded text:
corruet. justi autem quasi virens folium germinabunt. Qui conturbat domum suam, possidebit ventos et qui stultus est, serviet sapienti. Fructus justi lignum vitae: et qui suscipit animas sapiens est. Si justus in terra recipit: quanto magis imdiligit roborabitur homo ex impietate et radix iustorum non commovebitur mulier diligens corona viro suo et putredo in ossibus eius quae
Abbreviated transcription (Latin):
fructus a̾ impii ad pcc̃m. Uia uite custodi¬
enti disciplinam. qui ã increpacõnes
relinquit errat. Albscondunt odiũ labia
m̃dacia: qui profert ꝯtumeliam insipi¬
ens est. In multiloquio non deerit p ͨ
catum. qui ã moderatur labia sua p¬
dentissimus est. Argentum elc̃m: liugͣ
iusti. Cor impioꝵ: p̾ro nicħo. Labia mi¬
ti erudiunt plurimos: qui ã in docti
sunt. in cordis egestate morientur. Be¬
uedictõ domini diuites facit: nec scria¬
br̃ eis afflictõ. Quasi per risum
stultus oꝑatur scelus: sapĩa a̾ est ui¬
ro prudencia. Qd̾ timet impiꝰ uemiet
st̃ eum. desiderium suum iustis daoit .
quasi tempestas. cransient nonerit
mpins. iustus a qiͣ fu̾dam̃tum sempit̾¬
nũ. Sic̃ acetum dentibus et fumus ocel
ans pigꝰ his qui miserunt eum in uia.
Dimor donuni apponit dies. et anui
impioꝵ breniabuntur. Expectatõ iusto¬
rum leticia: spes & impioꝵ ꝑibis. For¬
titudo simplicis uia domini: et pauor
his qu opantur malum. Iustus ĩeter¬

Expanded text:
via vitae custodienti disciplinam qui autem increpationes relinquit errat abscondunt odium labia mendacia qui profert contumeliam insipiens est in multiloquio peccatum non deerit qui autem moderatur labia sua prudentissimus est argentum electum lingua iusti cor impiorum pro nihilo labia iusti erudiunt plurimos qui autem indocti sunt in cordis egestate morientur benedictio Domini divites facit nec sociabitur ei adflictio quasi per risum stultus operatur scelus sapientia autem est viro prudentia quod timet impius veniet super eum desiderium suum iustis dabitur quasi tempestas transiens non erit impius iustus autem quasi fundamentum sempiternum sicut acesic piger his qui miserunt eum. timor domini adponet dies et anni impiorum adbreuiabuntur. expectatio iustorum laetitia: spes autem impiorum peribit. fortitudo simplicis uia domini, et pauor his qui operantur malum. iustus in aeter
Abbreviated transcription (Latin):
ilius sapiens letificat ꝑabole sa¬
inesticia est mr̃is sue. Nil proderunt the¬
sauri inpietatis. iusticia uo liberabit a
morte. Non affliget dominus fame aĩam
iusti: et insidias impioꝵ subu̾tit. Egesta¬
tem operata est manus remissa. manus
a forcum diuicias parat. Qui ꝙ nicitur
m̃daciis hͥ pascit uentos. idem sequitur¬
aues uolantes. Qui ꝯgregat ĩ messe filiꝰ
sapieus est. qui ã stercit etate. filius ꝯ¬
fusionis. Bñdictõ det sr̃ cap̃ iusti . os ã ĩpio¬
rum operit inquitas. memoria iusti ꝯ
laudibus. et nom̃ impioꝵ putrescet. Sa¬
piens corde precepta suscipiet. stuitus ce¬
ditur labiis. Qui ambulat supłr am¬
bulat ꝯfident᷑: qui ar depͣuat mas suas
manifestus erit. Qui annuit ocło dabͭ
dolorem. stultus labiis libabitur. Uena uite
os iusti: os a̾ impioꝵ opit inquitatem.
Odium suscitat rixas. et uniuersa delicta
oꝑit caritas. In labiis inuenitur sapientis
sapientia et uirga indorso eius. q̃ indiget᷑

Expanded text:
ilius sapiens laetificat paestitia est matris suae. Nil proderunt thesauri impietatis: justitia vero liberabit a morte. Non affliget Dominus animam justi fame, et insidias impiorum subvertet. Egestatem operata est manus remissa: manus autem fortium divitias parat. Qui nititur mendaciis, hic pascit ventos: idem autilius sapiens est qui autem stertit aestate filius confusionis benedictio super caput iusti os autem impiorum operit iniquitatem memoria iusti cum laudibus et nomen impiorum putrescet sapiens corde praecepta suscipiet stultus caeditur labiis qui ambulat simpliciter ambulat confidenter qui autem depravat vias suas manifestus erit qui annuit oculo dabit dolorem stultus labiis verberabitur vena vitae os iusti et os impiorum operiet iniquitatem odium suscoperit caritas. in labiis sapientis inuenietur sapientia, et uirga in dorso eius qui indiget
Abbreviated transcription (Latin):
qͣmpuis fatit opuo inscabile. semiñat
aupcticiam: merces fideus. Clem̃cia
ppabit uicam: et sectatõ malorum
mortem. Ab hominabile domiuo se
pͣone et uoluntas eius ni hiis que
umpliciter ambulant. Manus e
manũ non erit ĩnocens malusisem̃

Expanded text:
Impius facit opus instabile: seminanti autem justitiam merces fidelis. Clementia praeparat vitam: et sectatio malorum mortem. Abominabile Domino pravum cor: et voluntas ejus in iis, qui simpliciter ambulant. Manus in manu non erit innocens malus. semen