comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te dño adeum. in semine tuo bene¬
dicentur omnes gentes. or sic̃ ysa-¬
ac. scđm ꝓmissionẽ natus ẽ: ita ot¬
nos filii sumꝰ ꝓmissionis. Sed qͦmͦ
tunc his qui scđm carnẽ natus fue¬
rat. Alloquit᷑ apłs galathas ut se
custodiant aiudeis: ne possint ab
eis seduci Ogalathȩ. cauete &r de¬
clinate aiudeis. qm̃ sic̃ isma̾el qui
scđm humanȩ consuetudinis usũ
natus erat. eodem mͦ qͦ fuperius di¬
ximꝰ ꝑsequebatur tunc ysaac qui
sccłm spũalem repromissionẽ datꝰ
nos or alios qui designant᷑ ꝑ ysaac
natũ de libera: ut ad seruitutem
illos legis inclinent. De ludo pue¬
roꝵ ismahel oe ysaac. iudei uaria
disser̃t. Quid̃a enĩ dicunt. qr uo¬
lebat quoda genere ludi .ꝓuoca¬
re ad saltum. tenens ꝑticam in ma¬
nu. ubi optabat eum ita debilitari.
ut indignꝰ fieret honore pͥmoge¬
niti. &r hereditate paterna. Qui¬
d̾a etiã dicunt. qr uolebat ei sua¬
dere quibꝰdã turpitudinibꝰ misceri.
ꝓqͦ notabilis &e despectui habe.¬

Expanded text:
uo benedicentur omnes gentes , et sicut Isaac secundum promissionem natus est, ita nos filii sumus promissionis. Sed quomodo tunc is qui secundum carnem natus fuerat, etc. Alloquitur Apostolus Galatas ut se custodiant a Judaeis, ne possint ab eis seduci: O Galatae, cavete et declinate a Judaeis: quoniam sicut Ismael qui secundum humanae consuetudinis usum natus erat, eodem modo quo superius diximus, persequebatur tunc Isaac, qui secundum spiritalem repromissionem datusnum et alios qui designantur per Isaac natum de libera, ut ad servitutem illos legis inclinent. De ludo puerorum Ismael et Isaac, Judaei varia disserunt. Quidam enim dicunt, quia volebat quodam genere ludi provocare ad saltum, tenens perticam in manu, ubi optabat eum ita debilitari, ut indignus fieret honore primogeniti et haereditate paterna. Quidam etiam dicunt, quia volebat ei suadere quibusdam turpitudinibus misceri, pro quo notabilis et despectui habe
Abbreviated transcription (Latin):
lege continetur. Maledictꝰ om̃is
inquid: qui ñ ꝑmanserit uihis om̃ibꝰ.
Et dum huiꝰ cemodi mandatis constri-¬
gebat᷑ qͣsi qͦd̾amͦ seruus erat. Sarra
aũt libera que filium liberum ge¬
nuit: significat gratiam noui testa¬
m̃ti. quȩ genuit popłm xp̃ianum.
liberũ in baptismate. ñ solũ ab ori¬
ginalibꝰ &e actualibꝰ peccatis: sed eti¬
am ab om̃i seruitio legis. qͥ herecdi¬
tatẽ xp̃i. hoc ͤ patriam xp̃i heredita¬
bit. habuit autẽ abraham alios filios
de cethura. quam habere de agar
dicunt esse. s tam̃ illi ñ fuerunt digni
hereditatẽ paternam ad mittere:
Similit̾ in scã ȩccłia sunt multi qͥ

Expanded text:
lege continebatur: Maledictus omnis, lege continebatur: Maledictus omnis, inquit, qui non permanserit in his omnibus . Et dum hujuscemodi mandatis stringebatur quodammodo servus erat. Sara autem libera, quae filium liberum genuit, significat gratiam Novi Testamenti quae genuit populum Christianum liberatum in baptismate, non solum ab originalibus et actualibus peccatis, sed etiam ab omni servitio legis, qui haereditatem Christi, hoc est patriam Christi haereditabit. Habuit autem et Abraham duos alios filios de Cethura, quam Hebraei Agar dicunt esse, sed tamen illi non fuerunt digni ad haereditatem paternam admitti. Similit
Abbreviated transcription (Latin):
spiritualit᷑ sunt dicta: oe spirituali
indigent expCositione: hanc ha-¬
bet consuetudinẽ apłs paulus. ut
spiritualem intelligentiã allego¬
riam appellet. Allegoria aũt.ꝓprie
adgͣmaticos ꝑtinet. Est enĩ tropus:
quo aliud significat᷑. qͣm dicit᷑. Et
quȩ hic dicta sunt. allegorice in¬
telligenda sunt: ut sequentia.ꝓ.¬
dunt. Hec inquit sunt duo testa¬
menta. id ẽ illa quȩ supͣ cõmemo¬
rata sunt: significant duo testam̃¬
net. agar ancilla quȩ filiũ genuit
in senectute : significat legem quȩ
genuit or habuit iudaicum popłm
sub seruitutis iugo. In quo gͦ fuit
iudaicus popłs seruus: In hoc uti¬
q: quia cogebatur seruire legi.
circoncisionem seruare. legalia sa¬
crificia offerre: & cetera innume¬
rabilia custodire. quȩ inpune ñ
poterant transgredi. Non solum
enĩ corporalis uindicta intrasgres-¬
sorem uindicabatur: sed etiam ma-¬
ledictioni subitiebat᷑ quȩ in ipsa

Expanded text:
spiritali er sunt dicta, et spiritali spiritali er sunt dicta, et spiritali indigent expositione. Hanc habet consuetudinem beatus Paulus, ut spiritalem intelligentiam allegoriam appellet. Allegoria autem proprie ad grammaticos pertinet. Est enim tropus quo aliud significatur quod dicitur; et quae hic dicta sunt, allegorice intelligenda sunt, ut sequentia manifestant. Haec, inquit, sunt duo testamenta, id est illa quae supra memorata sunt, significant duo testamenet, Agar ancilla, quae filium genuit in servitute, significat legem quae genuit et habuit Judaicum populum sub servitutis jugo. In quo ergo fuit Judaicus populus servus? In hoc utique, quia cogebatur servire legi, circumcisionem servare, legalia sacrificia offerre, et caetera innumerabilia custodire, quae impune non poterant transgredi. Non solum autem corporali vindictae transgressor subjacebat, sed etiam maledictioni subjiciebatur, quae et ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
ei angłs dñi inquiens Agar ancilla
saray: ũde uenis aut quo uadis:
Quȩ respondit. Afacie saray dñe
mee: ego fugio. Cui angłs. Reuerte.¬
re inquid: & humiliare submanu
illiꝰ. Et nursũ. Multiplicans inquit
multiplicabo semen tuum: ecce pa¬
ries filiũ. & uocabis nom̃ eius isma¬
hel. Hic erit ferus homo: manꝰ eiꝰ
contra om̃es: or manꝰ om̃iũ contra
eum. Ad hoc dicendũ ẽ. qr qͣndo
ista pmissio facta ẽ. ismahel iam
erat conceptꝰ. ꝓmissio quȩ de ysaac
facta ẽ. antequã conciꝑet᷑ data ẽ
abrahȩ: sic̃ ex uerbo angłi possumꝰ
ꝓbare dicentis ad abraham. Scd̾m
hoc tempꝰ ueniam: & erit sarre filiꝰ.
Unde apparet ysaac ñ scdm natu¬
humane consuetudinis esse natũ:
sed ꝑ repromissi onẽ exlongeuo
patre &e uetula matre. or qd ma¬
ius ẽ sterili do oꝑante natus est.
Quȩ sunt ꝑallegoriam dicta: idẽ
ea quȩ superiꝰ dicta sunt de agar
or sarra. ismahel quoq & ysaac

Expanded text:
ei angelus Domini inquiens: Agar, ancilla ei angelus Domini inquiens: Agar, ancilla Sarai, unde venis et quo vadis? Quae respondit: A facie Sarai dominae meae ego fugio. Cui angelus: Revertere, inquit, et humiliare sub manu illius. Et rursum: Multiplicans, inquit, multiplicabo semen tuum. Ecce paries filium, et vocabis nomen ejus Ismael. Hic erit ferus homo. Manus ejus contra omnes, et manus omnium contra eum. Ad hoc dicendum est, quia quando ista promissio facta est, Ismael jam erat conceptus. Promissio vero quae de Isaac facta est, antequam conciperetur data est Abrahae, sicut ex verbis angeli possumus probare, dicentis ad Abraham: Secundum hoc tempus veniam, et erit Sarae filius . Unde apparet Isaac, non secundum natuhumanae consuetudinis esse natum, sed per repromissionem ex longaevo patre et vetula matre: et quod majus est, sterili, Deo operante, natus est. Quae per allegoriam sunt dicta, id est quae superius dicta sunt de Agar et Sara. De Ismael quoque et Isaac
Abbreviated transcription (Latin):
meruit iustificari. & amicus d̃i
appellari: sed ꝓpter ficłe sincerissi¬
mã oꝑationemq ꝓbatissimam. S
qui de ancilla. id ẽ ismahel de agar
manȩ consuetudinis usum. Dicit
beatus augustinꝰ. qr consuetudo
humanȩ nature est: ut senex iun¬
ctus iuuenculȩ in coitu. filios.ꝓ.¬
creent. Econtra senex &e uetula co¬
pulati: naturale ẽ ut desistant pa-¬
rere.Si uͦ iuuenis cũ ueterana mi¬
xtus fuerit. dicit etiã illos posse.ꝓ¬
Ypagare
filios: licet illud rarissime in usu
habeatur. Scdm hunc modũ oe na-¬
turalem consuetudinẽ qua primo
possit iuuencula generare: dicit
apłs ismahelem natum esse. Qui
autẽ de libera: id ẽ ysaac de sarra
per repromissionẽ sub audis di na-¬
tus ẽ quȩ facta ẽ ad abraham:
questio oritur isto in loco. quare
apłs ysaac solũmͦ ꝑ repromissionẽ
dicat natũ esse: cũ legamꝰ etiam
de ismahelr. ꝓmissionẽ factã ẽẽ.
Nam legimꝰ in libro geneos: quia cũ
esset agar in deserto sur: apparuit

Expanded text:
ustificari, et amicus Dei appellari, sed propter fidem sincerissimam, operationemque probatissimam. Sed qui de ancilla, id est Ismael qui de Agar manae consuetudinis usum. Dicit beatus Augustinus quia consuetudo humanae naturae est ut senex junctus juvenculae in coitu filios procreet: econtra senex et vetula copulati, naturale est ut desistant parere. Si vero juvenis, cum veterana mistus fuerit, dicit etiam illos posse propagare filios, licet illud rarissimae in usu habeatur. Secundum hunc modum et naturalem consuetudinem quam primo possit juvencula generare, dicit Apostolus Ismaelem natum esse. Qui autem de libera, id est Isaac de Sara, per repromissionem, subaudis Dei natus est, quae facta est ad Abraham, quaestio oritur in isto loco, quare Apostolus Isaac solummodo per repromissionem dicat natum esse, cum legamus etiam de Ismaele promissionem factam esse. Nam legimus in libro Geneseos , quia cum esset Agar in deserto Sur, apparuit
Abbreviated transcription (Latin):
ilioli mei quos iterum parturio
donec formetur xp̃c in uobis. Partu.¬
rire. est: parere uelle: Beatus aposto¬
lus iam peperat galathas in fide
per ȩuangelium sicut ipse dixit:
per euangelium ego uos genui. Sed
illi recesserunt afide: &e secuti sunt
pseudo apostolos. Dolensq de eoꝵ
fidem xp̃i. parturiebat illos: id est
parere uolebat iterum uerbo &
exemplo. Unde &e dicit. filioli mei
quos iterum parere uolo mea pre¬
dicatione infide xp̃i: sicut iam
dudum parturiui. quando ad fi-¬
dem uos adduxi. donec formetur
nobis formatus est xp̃e. quando
anobis ita creditur sicut debet
credi
est qm̃ abraham duos fi¬
lios habuit. Non sine cau¬
sa apłs admemoriã redu¬
cit factũ abrahe: Iudei
namq in hoc maxime głabant᷑.
quia filii abraham erant scđm car-¬
nẽ. Unde cũ dñs dixisset eis in euã¬
głio. si uos filiꝰ liberauerit uerelibe¬
ri eritis: responder̃t illi. Nos filui a¬
brahe sumꝰ: or nemini seruiuimꝰ
umquã. Ergo apłs uolens galathaᷤᷤ

Expanded text:
ilioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Christus in vobis. Parturire est parere velle. Beatus Apostolus jam peperat Galatas in fide per Evangelium, sicut ipse dixit: Per Evangelium ego vos genui , sed illi recesserunt a fide et secuti sunt pseudoapostolos; dolensque Apostofidem Christi, parturiebat illos, id est parere volebat iterum verbo et exemplo, unde et dicit: Filioli mei, quos iterum parere volo mea praedicatione in fide Christi, sicut jam dudum vos parturivi, quando ad fidem vos adduxi donec formetur nobis formatus est, quando a nobis ita creditur sicut debet credi. iam Abraham duos filios habuit. Non sine causa Apostolus ad memoriam reduxit factum Abrahae. Judaei namque in hoc maxime gloriabantur, quia filii Abrahae erant secundum carnem: unde cum Dominus dixisset eis in Evangelium: Si vos Filius liberaverit, vere liberi eritis , responderunt illi: Nos filii Abrahae sumus, et nemini servivimus unquam. Ergo Apostolus volens Galatas
Abbreviated transcription (Latin):
abrahȩ ñ habent sequendo uarios
errores diuersaq scismata. or ua-¬
rus criminibꝰ se inplicando: ñ me¬
rebunt᷑ cũ electis hereditate patriȩ
cȩlestis frui. De istis talibꝰ: dicit io¬
hannes euangelista. De nobis exie-¬
runt: s nonerant exnobis. Hec in-¬
quid sunt duo testam̃ta. Testam̃¬
tum dicitur atestatorib. Uestam̃¬
tũ uͦ uetꝰ. habuit testatores angłos:
moysen. aliosq aꝓphetas. Testam̃¬
audis testam̃tũ datũ ẽ. in monre
syna generans. sub audis plebemiu
daicam in seruitute quȩ ẽ agar: hoc
ẽ quȩ significat᷑ ꝑ agar. Lex ꝑdocto¬
res sẏnagogȩ generabat popłm in
seruitute sibi. Sẏna enĩ mons ẽ in
arabia. ꝓuintia qui conunc̾tꝰ ẽ. id

Expanded text:
Abrahae, sequendo varios errores, diversaque schismata, et variis criminibus se implicant, non merebuntur cum electis haereditate patriae celestis frui. De istis talibus dicit Joannes evangelista: De nobis exierunt, sed non erant ex nobis . Haec, inquit, sunt duo testamenta. Testamentum dicitur a testatoribus. Testamentum vero vetus habuit testatores, angelos, et Moysen, aliosque prophetas: Testameaudis testamentum datum est, in monte Sina generans, subaudis Judaicam plebem in servitutem; quae est Agar, hoc est, quae significatur per Agar. Lex per doctores Synagogae generabat populum in servitutem sibi. Sina enim mons est in Arabia, provincia, qui conjunctus est ei
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ ancillȩ: cũ filio libere: hoc ẽ
filiꝰ peccati &e malȩ concupiscen¬
tiȩ: quȩ potest in telligi ꝑ ancil¬
lam filiꝰ carnalis legis. qui legẽ
carnaliter obseruare nititur.
non erit heres in hereditate pa¬
triȩ cȩlestis. cũ filiis liberis: qͥ
liberi efficiunt᷑ inbaptismate.
ñ solũ ab originalibꝰ peccatis. sed
etiam ab omni seruitio legis. Itaq
fratres ñ sumꝰ ancille filii. s libe¬
suos obseruatores seruos facit:

Expanded text:
liberae. Hoc est, filius peccati et malae concupiscentiae, quae potest intelligi per ancillam, filius carnalis legis, qui legem carnaliter observare nititur, non erit haeres in haereditate patriae coelestis cum filiis liberis, qui liberi efficiuntur in baptismate, non solum ab originalibus peccatis, sed etiam ab omni servitio legis. Itaque, fratres, non sumus ancillae filii, sed libesuos observatores
Abbreviated transcription (Latin):
oe ꝑ cõmunionẽ corporis &e sangui¬
nis dñi cui participamꝰ. & illa liber¬
tate sumꝰ liberi: qua xp̃c nos libe¬
I rauit
ꝑ passionem suã. & baptismi gratiam.
Omnis eñĩ qui fidem habet abrahȩ. & imi¬
abrahȩ ẽ: ñ ꝑnaturã s ꝑ imitationẽ
habet bonis oꝑibꝰ non exhornat. nimi¬
rum ñ reputabit᷑ inter filios abrahe:
neq accipiet hereditatẽ celestem cũ
illis. Qua ꝓpt̃ laborandũ ẽ om̃ibꝰ nobis.
ut fide quã habemꝰ. ex secutione bonoꝵ
oꝑum studeamꝰ decorare. ueri imita¬
tores illiꝰ effecti. Cap̃. xx.iiii.¬

Expanded text:
er communionem corporis et sanguinis Domini cui participamus, et illa libertate sumus liberi, qua Christus nos liberavit, per passionem suam et per baptismi gratiam. Omnis enim qui fidem Abrahae habet, et imiAbrahae, non per naturam, sed per imitationem, habet, bonis operibus non exornat, nimirum non reputabitur inter filios Abrahae, neque accipiet haereditatem coelestem cum illis. Quapropter laborandum est omnibus nobis, ut fidem quam habemus exsecutione bonorum operum studeamus decorare, veri imitatores illius effecti. CAPUT V. Di
Abbreviated transcription (Latin):
Iinuicem consolamini: quanto uideri¬
tis appropinquare diem iuditii. in qͦ
singłoꝵ merita examinabunt᷑. uel¬
etiam extremũ diem uitȩ nr̃ȩ. Dicit
eñĩ in alio loco. Nichil solliciti sitis.
dñs enĩ ppe ẽ. Uoluntarie enĩ peccan¬
tibꝰ nobis pꝰ acceptã noticiam uerita¬
tis. id ẽ pꝰ noticiam uere fidei gratiȩq

Expanded text:
invicem consolamini. Quanto videriinvicem consolamini. Quanto videritis appropinquare diem. Judicii, in quo singulorum merita examinabuntur. Vel extremum diem vitae nostrae; dicit enim alio loco: Nihil solliciti sitis, Dominus enim prope est. Voluntarie enim peccantibus nobis post acceptam notitiam veritatis. Id est post noti
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ. consideremꝰ diligent̃ in ter
nos. & quencũq uiderimꝰ maiorẽ
caritatẽ habere. oꝑibꝰq melioribꝰ
in tentũ. ꝓuocemur illiꝰ exemplo:
quatinꝰ eum sũmoꝑe immittemur.¬
& in eum intendamꝰ. ut diligamꝰ &¬
diligamur. Ex dilectione qͥppe. bo¬
bonũ ẽ dilectio. nichilq ẽ bonũ qd
ñ ꝑcaritatẽ fiat: qr plenitudo le¬
gis ẽ caritas. Nondeserentes colle¬
ctionẽ nrãm. id est congregregati¬
oñe fideliũ: sicut ẽ consuetudinis
qͥbꝰcda: s consolantes sub uos inuicẽ.
In hoc loco ñ solũ admonuit: s etiam
iculpauit &e terruit. unitatẽ carita¬
Itis
scindentes. Erant enĩ multi qui con¬
turbabant congregationẽ fidelium:
quasi ñ possent inter illos habitare.
distenti despitiebant reliquos: & dis
rere societatẽ fidelium: ut ubi duo
uel tres congregati sunt in nomine
saluatoris: ipse sit in medio eoꝵ: Quan¬
tomagis ubi plures fuerint: maior¬
magis sub̾ sectamini caritate uosq

Expanded text:
diligenter inter nos, et quemcunque viderimus majorem charitatem habere, operibusque melioribus intentum, provocemur illius exemplo, quatenus eum summopere imitemur: in eum intendamus ut diligamur; ex dilectione quippe bobonunon per charitatem fiat: quia plenitudo legis est charitas. Non deserentes collectionem nostram, id est congregationem fidelium, sicut est consuetudinis quibusdam, sed consolantes, subaudis vos invicem. In hoc loco non solum admonuit, sed etiam culpavit et terruit unitatem charitatis scindentes. Erant enim multi qui conturbabant congregationem fidelium, quasi non possent inter illos habitare cdistenti despiciebant reliquos et disrrere societatem fvel tres congregati sunt in nomine Salvatoris, ipse sit in medio eorum: multo magis ubi plures sunt fimagis. Sectamini charitatem, vosque
Abbreviated transcription (Latin):
ctatio iuditii. & ignis emulatio: que
consũptura ẽ aduersarios. Emula-¬
latio aliquando ꝓimmitatione po¬
nitur. aliqͣndo ꝓinuidentia. hic aũt
ꝓ consũptione & undicta ponitur:¬
uel accipitur. Terret gͦ apłs omnes
ut metuant post baptismi lauacrũ
ad uicia relabi: qr ñ possunt rebap¬
trhari. Terret etiam ut si peccaue¬
rint. penitentiã statim agere dignã.
Quoniã qͥcũq penitentiȩ medicam̃¬
neglexerit: uindicta ce consũꝑma-¬
tio ignis ȩtermi deuorabit eum: Qua
ne ignitradatur ȩterno: xxui.¬

Expanded text:
mulatio quae consumptura est adversarios. Aemulatio aliquando pro imitatione ponitur, aliquando pro invidentia: hic autem pro consumptione et vindicta accipitur. Terret ergo Apostolus omnes. ut metuant post baptismi lavacrum ad vitia relabi, quia non possunt rebaptizari. Terret etiam ut si peccaverint, poenitentiam statim studeant agere dignam, quoniam quicunque poenitentiae medicamneglexerit, vindicta et consumptio ignis aeterni devorabit eum. Quapfugiat, ne igni tradatur aeterno. Irri
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ uere fidei. & pꝰ qͣm mundati
hostias sepius offerre ꝓpeccato: Neq
recta & munditia bonoꝵ operũ: Mun-¬
datus es inbaptismate. liber es acri¬
minibꝰ. om̃ibꝰq peccatis. factus es filiꝰ
cłi: si ad pͥmũ uomitũ reuersus fueris
grauissimũ te expectat iuditium.
sic̃ sequentia manifestant. nͥ per dig¬
nã penitentiã reuocatus fueris: His
autẽ uerbis ñ penitentiã excludit.
neq ppitiationẽ quȩ fit ꝑ penitenti-¬
am. neq repellit ce dicit ꝑ desꝑationẽ
delinquentium: s scđm excludit
lauacrũ baptismi. Non eñi ita ẽ mi-¬
micus salutis nr̃ȩ. ut diceret. Non ẽ
ultra penitentia. neq peccatoꝵ re-¬
ultra ñ ẽ sccła. ut iterũ xp̃c crucifi¬
gatur: iterũq nos baptitemur Nãsi¬
cut xp̃c semel mortuus ẽ & iamñ mo-
moritur: ita nos semel baptitati in
fide mortis eiꝰ oe sepulturȩ sic̃ apłs
alias dicit. cũ sepulti cũ illo ꝑbaptis¬
mũ in morte. iam ñ possumꝰ rebapti

Expanded text:
mundati hostias saepius offerre pro peccatis. Neque recta, et munditia bonorum operum. Mundatus es in baptismate, liberatus es a criminibus omnibusque peccatis, factusque es Filius Dei. Si ad primum vomitum reversus fueris, gravissimum te exspectat judicium, sicut sequentia manifestant, nisi per dignam poenitentiam revocatus fueris. His autem verbis non poenitentiam excludit, neque propitiationem quae sit per poenitentiam; neque repellit et dejicit per desperationem delinquentium; sed secundum excludit lavacrum baptismi. Non enim ita est inimicus saluti nostrae, ut diceret, non esse ultra poenitentiam, neque peccatorum reultra non est secunda ut iterum Christus crucifigatur, iterumque nos baptizemur. Nam sicut Christus semel mortuus est, et jam non moritur, ita nos semel baptizati in fide mortis ejus et sepulturae, sicut Apostolus alias dicit, consepulti cum illo per baptismum in
Abbreviated transcription (Latin):
q eum appellauit. hoc ẽ semꝑ manen¬
tẽ. seu semꝑ patentẽ: qm̃ & fides re¬
cta et̃naliter manebit. &e porta cęli
semꝑ patebit. In itiauit autẽ hane
uiam nobis xp̃c. id ẽ dedicauit & con-¬
firmauit. seu initium utendi dedit
ꝑ uelam̃ id ẽ ꝑ carnẽ suam. idemq pͥ-¬
mo secauit illam uiam ascendendi
ad patriã cęlestem: & ipsa pͥmo initr¬
um nob̾ dedit utendi. Caro aut̃ẽ dñi¬
signatur. qr sic̃ uelũ celabat archam.
or ea que ultͣ illud erãt. ita intra illã
manitatẽ. ꝑuenit᷑ ad diuinitatis
cognitionẽ: Sacerdos autẽ magnus

Expanded text:
oc est semper manentem seu semper patentem, quoniam et fides recta aeternaliter manebit et porta coeli semper patebit. Initiavit autem hanc viam nobis Christus, id est dedicavit et confirmavit seu initium utendi dedit, per velamen, id est per carnem suam idemque primo secavit illam viam ascendendo ad patriam coelestem, et ipsa prima initium nobis dedit utendi. Caro autem Domisignatur, quia sicut velum celabat arcam et ea quae intra illud erant, ita intra illam humanitatem pervenitur ad divinitatis cognitionem. Sacerdos autem magnus
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ suã.& sacerdotẽ magnũ suꝑ do¬
mũ di Hactenꝰ ostendit pontificis
& hostiarũ tabernacłi. quoq &r testa¬
m̃ti atq repmissionis distantiam
multãq differentiam: nc immitan.¬
xp̃m inueritate nobis aduenerunt.
dans auctoritatẽ de magno ponti
qͣm illi qui carnalit̾ hostias offerebant:
qr hostia nr̃a uera ce rationabilis ẽ.
Intantũ enĩ maiorẽ fidutiã habemꝰ

Expanded text:
nem suam, et Sacerdotem magnum super domum Dei. Hactenus ostendit pontificis et hostiarum, tabernaculi quoque et testamenti, atque repromissionis distantiam, multaque differentia: nunc invitanstum in veritate nobis advenerunt, dans auctoritatem de magno Pontifmundati, quam illi qui carnaliter hostias offerebant: quia hostia nostra vera et rationalis est. Intantum enim majorem fiduciam ha
Abbreviated transcription (Latin):
sola. s etiam uita cũ uirtutibꝰ que¬
rit᷑: qm̃ fides sine oꝑibꝰ mortua est.
Iudei corpora mundabant: nos con¬
scientiã. Et abluti inquid ꝑ corpus.
siue ablutũ corpꝰ habentes: aqua mun-¬
da. hoc ẽ aquabaptismatis. Idcirco au-¬
tem dicit corpꝰ aqua baptismatis ab-¬
luendũ. qr dũ corpꝰ abluit᷑ aqua: sp̃ũ
scõ scĩficatur anima: Geneamꝰ spei
nr̃ȩ confessionẽ in declinabilem: fide¬
lis enĩ ẽ qui reꝓmisit. Confessionem
spei indeclinabilit̾ tenemꝰ. si ñ desꝑa-¬
mꝰ: de patria cȩlesti & de omnibꝰ quȩ
nobis. ꝓmisit dñs. uel si firmit᷑ ea ob¬
seruamꝰ quȩ ꝓfessi sumꝰ inbaptisma
ita fideles uult nos esse in ꝓmissis
nr̃is quo uiuimꝰ tẽꝑe baptismatis.

Expanded text:
sola, sed etiam vita cum virtutibus quaesola, sed etiam vita cum virtutibus quaeritur; quoniam fides sine operibus mortua est. Judaei corpora mundabant, non conscientiam. Et abluti, inquit, corpus, sive ablutum corpus habentes aqua munda, hoc est aqua baptismatis. Idcirco autem dicit corpus aqua baptismatis abluendum, quia dum corpus abluitur aqua, Spiritu sancto sanctificatur anima. Teneamus spei nostrae confessionem indeclinabilem; fidelis enim est qui repromisit. Confessionem spei indeclinabiliter tenemus, si non desperamus de patria coelesti, de omnibus quae nobis promisit Dominus; vel si firmiter ea observamus quae professi sumus in baptismatita fideles vult nos esse in promissis nostris, quae novimus tempore baptismatis,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑioribꝰ ista pendent: ubi dicit apłs.
habentes itaq fr̃es fidutiã in ingres¬
su scõꝵ ꝑsanguinẽ xp̃i: accedamus
ad eum cũ uero corde: Quid sit inue.¬
ro corde accedere ad xp̃m: exposuit
subiungens inplenitudine fidei. ut
credamus resurrectionẽ generałe
futurã: Quasi diceret Iam qr fiduti¬
am habemꝰ in gredi in patriam cęle¬
stẽ. ñ debemꝰ hesitare qđ quorũda
fit resurrectio. quorũda ui ñ. sed
uera fide debemꝰ credere omnes ho¬
mines resurrecturos: qͦsdam ad glo¬
riam. quosda autẽ ad penã Nam si
quis de hoc hesitat: non habet uerã
plenã fidem: Potest & aliter intelli¬
gi. Plena fides ẽ: quȩ concipit᷑ cor¬
de. confitetur ore. oꝑibꝰ bonis exhor¬
natur. Hac fide accedendũ ẽ ad dm̃
quicũq uult introitũ patriȩ cęlestiᷤᷤ
reserare. Necesse ẽ etiam ut sint as¬
ꝑsi corda aconscientia mala. id est
mundati ꝑcorda. siue munda cor-¬
da habentes apeccatis: & uoluntate

Expanded text:
 ista pendent, ubi dixit Apostolus: Habentes itaque, fratres, fiduciam in ingressu sanctorum per sanguinem Christi, accedamus ad eum cum vero corde. Quid esset in vero corde accedere ad Christum exposuit, subjungens, in plenitudine fidei, ut credamus resurrectionem generalem futuram; quasi diceret: Jam quia fiduciam habemus ingredi in patriam coelestem, non debemus haesitare quod quorumdam sit resurrectio, quorumdam vero non, sed vera fidei debemus credere omnes homines resurrecturos quosdam ad gloriam, quosdam autem ad poenam. Nam si quis de hoc haesitat, non habet veram plenamque fidem. Potest et aliter intelligi: Plena fides est quae concipitur corde, confitetur ore et operibus bonis exornatur. Hac fide accedendum est ad Deum, quicunque vult introitum patriae coelestis sibi reserari. Necesse est etiam ut sint aspersi corda a conscientia mala, id est mundati per corda sive mundata corda habentes a peccatis et volu
Abbreviated transcription (Latin):
uiã nouã &r uiuentẽ qͣm initiauit
ue exemplũ humilitatis ꝑ qđ ipse ꝑ¬
rexit: humilians semet ipsũ usq ad
mortẽ. Possumꝰ &r nouã uiam acciꝑe
aditũ patriȩ cęlestis nob̾ ꝑ xp̃m re¬
seratũ: qui idcirco uia noua appella-¬
tur. qm̃ nulli antea gressibilis fuit:
Dicendo autẽ nouã. conat᷑ ostendere
cuncta maiorẽ nouam habere: Siqͥ¬
dem nc̃ aꝑta ẽ nob̃ uia fidei. ꝑqͣm ple-¬
nissimã iustificationẽ accipimꝰ: &

Expanded text:
initiavit ve exemplum humilitatis, per quod ipse perrexit, humilians semetipsum usque ad mortem. Possumus, et novam viam accipere aditum patriae coelestis nobis per Christum reseratum, qui idcirco nova via appellatur, quoniam nulli antea gressibilis fuit. Dicendo autem novam, conatur ostendere cuncta majora nova nos habere. Siquidem nunc aperta est nobis via fidei, per quam plenissimam justificationem ac
Abbreviated transcription (Latin):
presto ẽ altari cottidie ministrans.
or eascde sepe offerens hostias quȩ
nũqͣm possunt auferre peccata: sub̾
criminalia atq capitalia. hic. haut
dubium quin xp̃c. unã. ꝓpeccatis
offerens hostiam. insempiternũ
sedet ad dexteram di: decetero ex¬
pectans donec ponant᷑ in imici eiꝰ
scabellum pedum eius: Ministrare

Expanded text:
ari quotidie ministrans et easdem saepe offerens hostias, quae nunquam possunt auferre peccata, subaudis criminalia atque capitalia. Hic autem haud dubium quin Christus unam pro peccatis offerens hostiam in sempiternum sedet in dextera Dei, de caetero exspectans donec ponantur inimici ejus scabellum pedum ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
ciplina. id ẽ sine aliqua utilitate de¬
uita: qr generant lites. lites uͦ gene¬
rant oduum. Seruũ aũt dñi oportet
docibilem esse. Quantũ ad ꝓprietatẽ
uerboꝵ ꝑtinet: hoc distat int̃ doci¬
lem. &e docibilem: qr docilis ẽ qui ali¬
os potest docere. docibilis. qui facile
possit doceri. Unde dr. Erant om̃es
docibiles do. idẽ facile docebant᷑ ad̾o.
ꝓdocili: qr ep̃c docilis debet esse. id
est alios debet docere. Cũ modestia
corripientẽ eos qui resistunt ueri¬
tati. ne forte det illiꝰ d̾s penitentiã:
sub audies de pͥstinis erroribꝰ &r pec¬
catis ad cognoscenda ueritatẽ. Hic

Expanded text:
ciplina, id est sine aliqua utilitate, devita, quia generant lites, lites vero generant odium. Servum autem Domini oportet docibilem esse. Quantum ad proprietatem verborum pertinet, hoc distat inter docilem et docibilem, quia docilis est qui alios potest docere: docibilis qui facile potest doceri; unde dicitur: Erunt omnes docibiles Deo , id est facile docebuntur a Deopro docili: quia episcopus docilis debet esse, id est alios debet docere. Cum modestia corripientem eos qui resistunt veritati, ne forte det illis Deus poenitentiam, subaudis de pristinis erroribus et peccatis, ad agnoscendam veritatem.
Abbreviated transcription (Latin):
quitꝰ: s modo inusitatũ habet᷑. Corri¬
pientẽ inquid eos cũ modestia. si for-¬
te det illis deus penitentiã. & resi-¬
piscant adiaboli laqueis. idẽ ut re-¬
cedant aberroribꝰ diaboli. quibꝰ in¬
laqueati tenent᷑: & incipiant ite¬
rũ saꝑe ueritatẽ. Nam resipiscereẽ:
qͣsi sapere. Aquo. id ẽ adiabolo capti
tenentur: ad ipsius diaboli uolunta

Expanded text:
quitus, sed modo inusitatus habetur. Corripientem, inquit, eos cum modestia, si forte det illis Deus poenitentiam. Et resipiscant a diaboli laqueis, id est ut recedant ab erroribus diaboli, quibus illaqueati tenentur et incipiant iterum sapere veritatem. Nam resipiscere est quasi resapere. A quo, id est a diabolo, capti tenentur ad ipsius diaboli volunta
Abbreviated transcription (Latin):
illos insemetipso: qr ꝑ se urxit in no¬
cent̃. & palam ẽ crucifixus. Trium¬
phans. deuincens. suꝑans in semetip¬
so isdem modis qͥbꝰ diximꝰ . Uiiii.
emo gͦ uos iudicet: id ẽ nulliꝰ iu¬
ditium adtendatis in hac parte ut
abstineatis abhis quȩ d̾s mundauit:
quia ñ qđ intrat in os. comquinat ho¬
minẽ. In cybo aut in potu. aut in par¬
te diei festi: dicentes alios esse dies¬
festos. Dies ducunt. & sabbata obser¬
uant. quiescendo auitiis: oe transe¬
undo de uitus aduirtutes. Quȩ sunt
umbra futuroꝵ. Sub audis omnia
superius dicta de eẏbo & potu quȩ in
mul obseruare legẽ & euangeliũ. or
ipsi suadebant colosensibꝰ similia age¬
re: hoc ẽ in circũcisione. in celebratio¬
ne festiuitatũ legalium. Dicebant eñĩ.
Estis baptirati. debetis circũcidi. Cõ¬
municantes iam corpori & sanguimi
dñi: debetis sacrificia legalia offerre:
Concedere debetis quȩ lex p̃cipit:

Expanded text:
illos in semetipso, quia per se vixit innoillos in semetipso, quia per se vixit innocenter, et palam est crucifixus. Triumphans, devincens, superans in semetipso iisdem modis quibus diximus. Nemo ergo vos judicet, id est nullius judicium attendatis in hac parte: ut abstineatis ab his quae Deus mandavit. Nam non quod intrat in os, coinquinat hominem . In cibo aut in potu, aut in parte diei festi, dicentes alios dies festos esse. Dies ducunt et sabbata observant quiescendo a vitiis, et transeundo de vitiis ad virtutes. Quae sunt umbra futurorum, subaudis omnia superius dicta de cibo et potu, quae in mul observare legem et Evangelium, et ipsi suadebant Colossensibus similia agere, hoc est, in circumcisione, in celebratione festivitatum legalium. Dicebant enim: Estis baptizati, debetis circumcidi, communicastis jam corpori et sanguini Domini, debetis sacrificia legalia offerre, comedere debetis quae lex praecipit,
Abbreviated transcription (Latin):
qr om̃es trahebat admortẽ: & nemo po-¬
terat iustificari. quo adusq ꝑdñm dele¬
tũ ẽ. Quomͦ gͦ deleuit illud : In nocent̃
& sine peccato uiuendo in mundo: uel
incruce in nocenter moriens. ꝓpecca¬
toribꝰ. Ipsũq subaudis cyrographũ
uel peccatũ tulit de medio affigens il¬
lud cruei: qr sic̃ diximꝰ tunc crucifixit
illud. id ẽ occidit insemetipso. qͣndo
sine peccato urcit. uel qͣndo in nocens
ꝓpeccatoribꝰ mortuus ẽ. Alia tͣnslatio
habet. Ex spolians se carne moriendo
incruce. & exemplauit: idẽ exemplũ
dedit in nocent̃ uiuendo triumphans
de pͥncipibꝰ ac potestatibꝰ tenebrarũ.
Et ipsũ tulit demedio sub audis nr̃m:
qr factus mediator nr̃. abstulit pec¬
cata nr̃a. quȩ quasi in medio erant:
qͣndo nos separabant ad̾o. Ex spoli¬
ans pͥncipatus. idẽ demonicas po-¬
testates. exspoliauit animabꝰ hominũ
mortuoꝵ: ee potestate de hoc mundo
auferendo. Et potestatẽ traduxit. id
ẽ suꝑauit cũ fidutia palam triumphanꝰ.

Expanded text:
quia omnes trahebat ad mortem et nemo poterat justificari quoadusque per Dominum deletum est. Quomodo ergo delevit illud? Innocenter et sine peccato vivendo in mundo, vel, innocenter in cruce moriens pro peccatoribus. Ipsumque, subaudis chirographum vel peccatum, tulit de medio, affigens illud cruci, quia sicut diximus, tunc crucifixit illud, id est occidit in semetipso, quando sine peccato vixit, vel quando innocens pro peccatoribus mortuus est. Alia translatio habet: Exspolians se carne moriendo in cruce, et exemplavit, id est exemplum dedit innocenter vivendo, triumphans de principatibus ac potestatibus tenebrarum. Et ipsum tulit de medio, subaudis nostrorum, quia factus mediator noster abstulit peccata nostra quae quasi in medio erant quando nos separabant aans principatus, id est daemoniacas potestates exspoliavit animabus hominum mortuorum, et potestatem de hoc mundo auferendo, et potestates traduxit, id est superavit cum fiducia, palam triumphans
Abbreviated transcription (Latin):
aduersũ nos erat cẏrographum de¬
creti: qd̃ erat contrariũ nobis. Cyrogͣ¬
phum dr. manꝰ scriptio. Nã cyromanꝰ.¬
graphia scriptura. Decretũ aũt uocat
legem ce statutũ: qđ d̾s p̃cepit ade
dicens. Ex omni ligno paradisi come-¬
de. & cet̾a: usq morte morieris. Pecca¬
om̃es peccauimꝰ mortalesq effecti
sumꝰ. appellat mͦ cyrograpũ decreti:
qr in memoria om̃ipotentis di man-¬
sit scriptũ: usq dũ filiꝰ di ueniret
qui illud deleret. Unde dr ađo in
psalmis. in cantico moysi. Honne hȩc
condita sunt apud me: &e signata in
thesauris meis: Imanũ eñi intelli¬
gitur operatio. Et qͣndo extendit

Expanded text:
raphum decreti quod erat contrarium nobis. Chirographum dicitur manuscriptio. Nam χείρ manus, γραφή scriptura. Decretum autem vocat legem et statutum quod Deus praecepit Adae, dicens: Ex omni ligno paradisi comede, etc. Usque morte morieris . Peccamnes peccavimus, mortalesque effecti sumus, appellat modo chirographum decreti, quia in memoria omnipotentis Dei mansit scriptum, usque dum Filius Dei veniret qui illud daret: Unde dicitur a Deo in psalmis in cantico Moysi: Nonne haec condita sunt apud me et signata in thesauris meis ? Per manum enim intelligitu
Abbreviated transcription (Latin):
abuit quicde & prius iustifica¬
tiones culturȩ: &e scđ̃m scłare. Prius
stifica¬
tiones culture: qr ꝑdiuinũ eultũ
iustificabant᷑ homines aleuioribꝰ pec¬
catis. habuit & scłm scłare. Tin qͦ
scłi homines hoc ẽ gentiles ad iudais¬
mũ transeuntes recipiebat. Patet eti¬
am ñ solũ iudeis: s etiam talibꝰ genti¬
atrioꝵ ubi gentiles stabant adoran-¬
dum post iudeos.

Expanded text:
abuit quidem et prius justificationes culturae et sanctum saeculare. Prius stificationes culturae: quia per divinum cultum justificabantur homines a levioribus culpis. Habuit et sanctum saeculare, in quo saeculi homines, hoc est gentiles ad Judaismum transeuntes recipiebat: patet etiam non solum Judaeis, sed etiam talibus gentiatriorum ubi gentiles stabant ad orandum post Judaeos.
Abbreviated transcription (Latin):
suos ñ corripuit: ñ meruit eos here¬
des sacerdotii post se relinquere: Qd̾
si extra disciplinã estis: cuiꝰ partici¬
pes sunt omnes boni filii. uel sc̃i patres
superius memorati: Ergo adulteri¬
ni ce non filii estis. Quisquis extra dis¬
cti sunt omnes boni filii ꝑtinentes ad
hereditatẽ cȩlestem. ad ultermnꝰ filius
ẽ: nec ꝑtinet adhereditatẽ paternã.
quia ñ est filiꝰ liberȩ. Cauete nest
sitis adulterini filii. Omnes eñi in
tur. Deinde patres quidem habui
Num multomagis obtẽperabimꝰ do

Expanded text:
suos non corripuit, non meruit eos haeresuos non corripuit, non meruit eos haeredes Sacerdotii post se relinquere. Quod si extra. Illam. Disciplinam estis, cujus participes facti sunt omnes. Boni filii, vel sancti patressuperius memorati, ergo, adulterini et non filii estis. Quisquis extra discti sunt omnes boni filii pertinentes ad haereditatem coelestem, adulterinus filius est, nec pertinet ad haereditatem paternam: quia non est filius liber. Cavete ne sitis adulterini filii, omnes enim inftur. Deinde patres quidem carnisnum multo magis obtemperabimus
Abbreviated transcription (Latin):
se ds: sub̾ hereditatẽ patriȩ cęlestis.
Ac si diceret. Melius ẽ uobis ꝑdisci
plinã. & correptionẽ quȩ affectu pa-¬
terno agit᷑. transire adhereditatẽ
cȩlestem. qͣm extra disciplinã esse:
sicq ad penas descendere inferni:
Putatis enĩ qđ odio uos habeat. ac
dereliquerit uos ds ꝑhec quȩ passi
estis: Si hec ñ pateremini: tunc ma-¬
gis uos hoc cogitare cõpetebat: Nam
quia flagellat omnẽ filium que re¬
cipit: qui ñ flagellatur sine dubio
ñ ẽ innumero filioꝵ. His uerbis osten¬
dit eis. qr unde putabant se dereli¬
ctos esse: inde magis credere pote¬
rant diligi abillo. xxxi.¬
Uis eñĩ filiꝰ que ñ corripit pat̃ :
Solet aliquotiens pater falnilias fili¬
os alienos negligere. suos uͦ castigare
& corripere: ne eos opprimat mala
negligentia. Nullus ẽ pat̃ sapiens qͥ
ñ corripiat filios delinquentes: oe ali¬
qͣndo bona agentes increpat. ut ad me
accendantur. Unde & hely qui filios

Expanded text:
se Deus. Subaudi haereditatem patriae coelestis; se Deus. Subaudi haereditatem patriae coelestis; ac si diplinam et correctionem, quae affectu paterno agitur, transire ad haereditatem coelestem, quam extra disciplinam esse, sicque ad poenas descendere inferni. Putatis enim quod odio vos habeat ac dereliquerit Deus, per haec quae passi estis? Si hae non pateremini, tunc magis hoc vos cogitare competebat. Nam si flagellat omnem filium quem recipit, qui non flagellatur sine dubio non est in numero filiorum. His verbis ostendit eis, quia unde putabant se derelictos esse: inde magis credere poterant diligi ab illo. Quis enim filius quem non corripit pater? Solet aliquoties paterfamilias filios alienos negligere: suos vero castigare et corripere, ne eos opprimat mala negligentia. Nullus est pater sapiens qui non corripiat filios delinquentes, et aliquando bona agentes iaccendantur. Unde et Heli, quia filios
Abbreviated transcription (Latin):
multi qui in prosperis dño seruiunt:
s tam̃ in aduersis excedunt. Hii tales
ñsunt adhuc ꝑfecte probati: ad here-¬
ditatẽ captandam: Unde apłs quem
in prosperis bene uiuere docuit ne
in correptionẽ deficiat hortat᷑: qm̃
filium quẽ diligit dñs castigat. adhoc
ut heredem illum regni celoꝵ consti-¬
tuat. castigat uarus diuersisq mo-¬
dis: & flagellat aut infirmitate. aut
pauꝑtate. aut ꝑ secutione. aut torm̃¬
tis omnẽ filium quẽ recipit secũ in
gła. Notandũ autẽ qr ñ om̃is qui fla-¬
diuina: Qua ꝓpt̃ tanto minꝰ de flagel-¬
lo quo castigamur murmurare debe¬
mus: qͣnto certiꝰ in eo paterne dile¬
ctioniꝰ affectũ sentimꝰ. Unde ipse
dicit. Ego quos amo arguo or casti¬
go. At uero multi flagellant᷑ ut
antiochus &e herodes. non ut adhe¬
reditatẽ assumant᷑: s ut hic demo
mortẽ. In disciplina ꝑseuerate tan¬
quã filiis karissimis uobis offert

Expanded text:
multi qui in prosperis Domino serviunt, multi qui in prosperis Domino serviunt, sed tamen in adversis excedunt: hi tales non sunt adhuc perfecte probati ad haereditatem captandam. Unde Apostolus, quem in prosperis bene vivere docuit, ne in correptione deficiat, hortatur: quoniam filium quem diligit Dominus, ad hoc ut haeredem illum regni coelorum constituat, castigat illum variis diversisque modis; et flagellat aut infirmitate, aut paupertate, aut persecutione, aut tormentis, omnem filium quem recipit secum in gloriam. Notandum autem quia non omnis qui fladivina? Quapropter tanto minus de flagello, quo castigamur, murmurare debemus, quanto arctius in eo paternae dilectionis affectum sentimus: unde ipse dicit: Ego quos amo, arguo et castigo. At vero multi flagellantur, ut Antiochus et Herodes, non ut ad haereditatem assumantur, sed ut hic demonmortem. In disciplina perseverate. Tanquam filiis. Charissimis, Vobis offert
Abbreviated transcription (Latin):
tur dicens. Fili mi noli negligere dif¬
ciplinã patris: neq fatigeris dum
ab eo argueris. Sapientia di patris.
quȩ ꝑsalomonẽ loquebat᷑. in ter ce¬
tera etiam hoc optulit ꝑ os illiꝰ qđ
beatus apłs modo in exemplũ assũp-¬
tur. causa apbationis. Dicit gͦ: fili
mi noli negligere siuie negligenter
ducere disciplinã dñi Disciplina di-¬
cta ẽ adiscendo: quȩ alio nomine cor-¬
reptio moꝵ potest appellari. Dũ enim
quis angustuis tribulationibꝰq affici¬
tur. ñ debet fatigari nec deficere: sed
flagellat autẽ omnẽ filium quẽ recipit.
Ido hoc testimonium ꝓponit apłs. ut
sicut filii apatribꝰ suis flagellantur
ut digni sint adhereditatẽ paternã
accedere: unde & plerũq stare tota
nocte infrigore iubentur. uariisq
modis ex quoquunt᷑: ita oe isti simili-¬
ter correpti ađo. a lacri animo sustine-¬
ant. ut aduerã hereditatẽ ꝑpetuȩ pa¬
triȩ ꝑuenire sint idonei.Sunt enim

Expanded text:
itur, dicens: Fili mi, noli negligere disitur, dicens: Fili mi, noli negligere disciplinam Domini; neque fatigeris, dum ab eo argueris. Sapientia Dei Patris, quae per Salomonem loquebatur, intra caetera etiam hoc protulit per os illius: quod beatus Apostolus modo in exemplum assumptur causa probatimi, noli negligere, sive negligenter ducere disciplinam Domini. Disciplina dicta est a discendo, quae alio nomine correctio morum potest appellari. Dum enim quis angustiis et tribulationibus afficitur, non debet fatigari nec deficere: sed flagellat autem omnem filium quem recipit. Ideo haec testimonia proponit Apostolus, ut sicut filii a patribus suis flagellantur, ut digni sint ad haereditatem paternam accedere, unde et plerumque stare tota nocte in frigore jubentur, variisque modis exercentur: ita et isti similiter correptiones a Deo alacri animo sustineant, ut ad veram haereditatem perpetuae patriae pervenire sint idonei. Sunt enim
Abbreviated transcription (Latin):
gressores &e peccatoreᷤᷤ esse dinosci:¬
mini. ne fatigemmi deficientes in
animis ur̃is : s immitando illum
sustinete similia. patienter. Aduer¬
sus semetipsũ sustinuit xp̃e contradi¬
ctionẽ: id est dimisit illos qđ uolu-¬
erunt facere contra se nichil eis con¬
tradicens. Hortatur autẽ eos nede-¬
ficiant intribulationibꝰ: dũ usq ad
martyrium e sanguinis effusionẽ
adhuc ñ ꝑuenerant. Unde &e subdit.¬
Nondũ enĩ usq ad sanguinem resti-¬
tistis: aduersus peccatũ repugnan-¬
tes. Ac si diceret. Et si amisistis fa¬
cultates terrenas exspoliati a con¬
manetis. Usq ad sanguinẽ resistit
pugnans aduersus peccatũ. qui. ꝓ
ueritate fidei aduersus infideles
infidelitas: peccatũ maximũ est.
Dum autẽ qͥs uult decipere: aut blan-¬
ditiis. aut terroribꝰ: pugnans ꝑ fi-¬
dem contra infidelem: utiq aduersus
solationis. quȩ uob̃ tãqͣm filiis loqͥ¬

Expanded text:
gressores et peccatores esse dignoscigressores et peccatores esse dignoscimini, non fatigemini deficientes in animis vestris, sed imitando illum sustinete similia patienter. Adversus semetipsum sustinuit Christus contradictionem, id est, dimisit secundum quod voluerunt facere contra se, nihil eis contradicens. Hortatur autem eos ne deficiant in tribulationibus, dum usque ad martyrium et sanguinis effusionem adhuc nNondum enim usque ad sanguinem restitistis, adversus peccatum repugnantes. Ac si diceret: Et si amisistis facultates terrenas, exspoliati a conmanetis. Usque ad sanguinem restitit pugnans adversus peccatum, qui pro veritate fidei adversus infideles infidum autem quis vult, decipit aut blanditiis, aut terroribus, pugnans pro fide contra infidelem, utique adversus  tanquam filiis loqu
Abbreviated transcription (Latin):
manã uitam admonendo excitaret.
exempla p̃bendo accenderet. mori¬
endo redimeret. resurgendo repa-¬
raret. ꝓpterea enĩ moriebat᷑ ut do¬
ceret nos nichil existimare gloriã
quȩ abhominibꝰ defertur. atq in dex¬
teram di sedet: hoc ẽ in prosperita¬
te ȩternȩ uitȩ. & plenitudine pa-¬
ternȩ maiestatis. Si nulla esset alia
ꝓmissio & ex hortatio. istud solum
exemplũ debuerat sufficere: qdđ in
hoc loco de xp̃o ostendit apłs ad per¬
suadendũ omnia aduersa patient᷑
tolerare. ut cũ xp̃o mereamur conse¬
e cogitate eum qui tałe
sustinuit apeccatoribꝰ ad¬
uersus semetipsũ contra¬
dictionẽ: ut ne fatigemi
ni animis ur̃is deficien-¬
tes. Om̃ia adu̾sa quȩ
xp̃c sustinuit añdeis. plagas scili¬
cet. irrisiones. sputa. colaphos. ala-¬
pas. blasphemias. ipsamq mortẽ:
apłs solo nomine contradietionis
ostendere uoluit. Rememorami¬
ni in quid xpm. qui tanta ac talia

Expanded text:
manam vitam admonendo excitaret, manam vitam admonendo excitaret, exempla praebendo accenderet, moriendo redimeret, resurgendo repararet; propterea enim moriebatur ut doceret nos nihil aestimare gloriam quae ab hominibus defertur. Atque in dextera sedis Dei sedet. Hoc est in prosperitate aeternae vitae et in plenitudine paternae majestatis: si nulla esset alia promissio et exhortatio, istud solum exemplum debuerat sufficere, quod in hoc loco de Christo ostendit Apostolus, ad persuadendum omnia adversa patienter tolerare, ut cum Christo mereamur consee enim eum, qui talem sustinuit a peccatoribus adversus semetipsum contradictionem, ni animis vestris deficientes. Omnia adversa quae Christus sustinuit a Judaeis: plagas scilicet, irrisiones, sputa, colaphos, alapas, blasphemias, ipsamque mortem, Apostolus solo nomine contradictionis ostendere voluit. Rememoramini, inquit, Christum, qui tanta ac talia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectionẽ nobis p̃stat in hoc: ut infide
ꝑseueremꝰ. Suie in hoc ẽ ꝑfector fidei:
qr dat uoluntatẽ. atq possibilitatem
it crucem: Ipse filius di ꝓponens sibi
hoc ẽ inp̃sentia sua. statuens gaucłi¬
um resurrectionis. atq ascensionis
incelum. totiusq głȩ qͣm p̾̃cepit pꝰ
resurrectionẽ sustinuit crucem: ꝓpt̃
hoc qđ inpostremo uidebat sibi. ꝓfu¬
turũ confusione contempta. hoc est
ꝓnichilo deputata uerecundia: qm̃
sine erubescentia & uerecundia illud
opprobrium sustinuit Gaudium nã-¬
q maximũ fuit᷑ qͥd̾ ꝓnobis ẽ passus.
qua pꝰ ea potentiam suꝑ omnẽ crea-¬
turã accepit. Unde ipse dicit. Deside¬
rio desideraui hoc pascha: manduca-¬
re uobiscũ. Si gͥ ille qui nullam habu-¬
it necessitatẽ ut crucifigeret᷑. cruci¬
fixus ẽ ꝓpt nos: qͣntomagis nos iustũ
est om̃ia fortiter tolerare:Ad hoc
itaq ch̃s apparuit incarne: ut hu-¬

Expanded text:
perfectionem nobis praestat in hoc ut in fide perfectionem nobis praestat in hoc ut in fide perseveremus. Sive in hoc perfector est fidei, quia dat voluntatem atque possibilitatem it crucem. Ipse Filius Dei proponens sibi, hoc est in praesentia sua statuens gaudium resurrectionis atque ascensionis in coelum, totiusque gloriae quam percepit post resurrectionem sustinuit crucem propter hoc quod in postremo videbat sibi profuturum. Confusione contempta, hoc est pro nihilo deputata verecundia, quoniam sine erubescentia et verecundia illud opprobrium sustinuit. Gaudium namque maximum fuit illi quod pro nobis est passus, quo postea potentiam supra omnem creaturam accepit. Unde ipse dicit: Desiderio desideravi hoc pascha manducare vobiscum . Si igitur ille qui nullam habuit necessitatem ut crucifigeretur, crucifixus est propter nos, quanto magis nobis justum est omnia fortiter tolerare? Ad hoc itaque Dominus apparuit in carne, ut hu
Abbreviated transcription (Latin):
taminis premium. Aspitiamꝰ in au¬
.ctorẽ fidei ce cõsũmatorẽ iħm: qui
.I. opposito sibi gaudio sustinuit crucem.
confusione contempta. Sicut filii pa¬
rentes & discipłi magistrũ instudio
operis. atq in certaminibꝰ adtendũt
in formantes mentẽ. exparte doctoꝵ
simentes quascła regłas abeis ꝑ ui¬
sum: ita oe nos si uolumꝰ currere. ce.
discere ut bene curramꝰ. ad auctorẽ
ꝑ secuti sunt: &e uos ꝑsequentur. Et
si patrẽ familias beelzebub uocauer̃t:
ꝗͣtomagis domesticos eiꝰ : Attenda¬
mꝰ gͦ in xp̃m: oe accipiamꝰ in illo exempłu¬
patientiȩ qui dixit. Qui ꝑseuerauerit
usq infinẽ: hic saluus erit. Ipse nãq
ẽ auctor fidei ce cõ sũmator. Quctor
fidei nobis ẽ: qr ipse nob̾ fidem in¬
fundit. Non enĩ possumꝰ credere: ni¬
si ab illo p̃ueniamur. Unde ipse fi¬
delibꝰ dicit. Non uos me elegistis. sed
ego elegi uos. Ipse cõsũmator fidei.
siue ꝑfector ẽ. qr cõsũmationẽ siue

Expanded text:
n auctorem fidei et consummatorem Jesum qui proposito sibi gaudio sustinuit crucem, confusione contempta. Sicut filii parentes, et discipuli magistrorum in studio operis atque in certaminibus attendunt, informantes mentem ex parte doctorum, sumentes quasdam regulas ab eis per visum, ita et nos si volumus currere et discere ut bene curramus ad auctorem persecuti sunt, et vos persequentur ; et: Si patremfamilias Beelzebub vocaverunt, quanto magis domesticos ejus? Attendamus in Christum, et accipiamus in illo exemplupatientiae, qui dixit: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Ipse namque est auctor fidei et consummator. Auctor fidei nobis est, quia ipse nobis fidem infundit. Non enim possumus credere, nisi ab illo praeveniamur. Unde ipse fidelibus suis dicit: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos . Ipse consummator fidei, sive perfector est, quia consummationem sive