comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apls. dicens quia miste d̃s filiũ sitũ. factum
ex muliere: fem̃ sub lege. Neq enĩ audien¬
di sunt qui legendum putant. natũ ex mulie¬
re factum sub lege s fc̃m ex muliere: quia cõ¬
ceptus in utero uirginali carnẽ non de n¬
chilo ñ aliunde. sed materiã traxit ex car¬
ne. Alioqͥn. nec uere filiꝰ hominiᷤᷤ diceret᷑: qͥ
originem non haberet ex homine. Et nos
gͥ hiis contͣ cuticen dictis. extollamꝰ uocẽ cum
eccła catholica. cuꝰ hec mulier tipum ge̾sit.
extollamꝰ et mentẽ de medio turbarũ. dica¬
mꝰq saluatori. Beat uenter qui te porta¬
uit: & ubera que suxisti. Uere enĩ beata pa¬
rens. que sicut qͥdam ait enixa ẽ puerpera¬
regem: qui cȩlum f̾ramq tenet ꝑscła cuiꝰ.
numen. & eterno complectens omĩa girro.
imperiũ sine fine manet: que uentre beato.
gaudia matris habens cum uirginitatis
honore. nec pͥmã similẽ uisa ẽ. nec habere se¬

Expanded text:
Apostolus dicens: Quia misit Deus Filium suum, factum Apostolus dicens: Quia misit Deus Filium suum, factum ex muliere, factum sub lege . Neque enim audiendi sunt qui legendum putant, natum ex muliere, factum sub lege, sed, factum ex muliere. Quia coceptus in utero virginali, carnem non de nihilo, non aliunde, sed materna traxit ex carne. Alioquin, nec vere filius hominis diceretur, qui originem non haberet ex homine. Et nos igitur his contra Euthicen dictis, extollamus vocem cum Ecclesia catholica, cujus haec mulier typum gessit. Extollamus et mentem de medio turbarum, dicamusque Salvatori: Beatus venter qui te portavit, et ubera quae suxisti. Vere enim beata parens, quae, sicut qRegem. Qui coelum terramque tenet per saecula, cujus. Numen et aeterno complectens omnia gyro, Imperium sine fine manet; quae ventre beato, Gaudia matris habens cum virginitatis honore, Nec primam similem visa est, nec habere se
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcerum calupniã &e futuroꝵ confũdat
hereticoꝵ. ꝑfidiã. Nam siẽt tẽ iudei scĩ spc¬
opationẽ blasphemando. uerũ consuban¬
tialẽq patri dei filium negabat᷑. sic hereti¬
ci postea negando mariã semꝑ uirginẽ.
nis menbris unigenito deo. carnis sue ma¬
teriã ministrasse: ũm consub̾alemq ma¬
tri filiũ hominis fateri non debere. dixeit̃.
Sed si caro u̾ibi dei scđm carnẽ nascentiꝰ a
sarne uirginis matriꝰ ꝓnunciat extranea:
sne causa uenter qui eã portasset. & ubera
que lactassent beatificant᷑. Qua enĩ cõse¬
qͣntia eus lacte credat᷑ nutritꝰ. cuiꝰ semine
negat᷑ eẽ conceptꝰ. cum ex uniꝰ eiꝰdemq fontiᷤᷤ
origine. scđm phisicos uterq liquor ema¬
nare ꝓbat᷑. Nisi forte putanda est uingo se¬
mentuiã sue carnis materiã. nutriendo in
carne dei filio suggerere potuisse: in carna¬
do autẽ quasi maiori et inusitato miraculo.
minime potuisse. Sed huic opinom obstat

Expanded text:
at haereticorum perfidiam. Nam sicut tunc Judaei sancti Spiritus opera blasphemando, verum consubstantialemque Patri Dei Filium negabant, sic haeretici postea negando Mariam semper virginemnis membris unigenito Deo carnis suae materiam ministrasse, verum consubstantialemque matri Filium hominis fateri non debere dixerunt. Sed si caro Verbi Dei secundum carnem nascentis a carne virginis matris pronuntiatur extranea, sine causa venter qui eam portasset, ubera quae lactassent, beatificantur. Qua enim consequentia ejus lacte credatur nutritus, cujus semine negatur esse conceptus? cum ex unius ejusdemque fontis origine, secundum physicos, uterque liquor emanare probetur. Nisi forte putanda est virgo sementivam suae carnis materiam nutriendo in carne Dei Filio suggerere potuisse, incarnando autem quasi majori et inusitato miraculo minime potuisse. Sed huic opinioni obstat
Abbreviated transcription (Latin):
mant. Et bene marcha stetisse. Mauia
secus pedes añi sedisse describit᷑. quia uita
actiua laboriosa desũdat incertamine:
contemplatiua uͦ pacatis uiciorũ tu¬
multib optata iam in xp̃o m̃tis quiete
ꝑfriit᷑. Et respondens dixit illi dominꝰ.

Expanded text:
mant. Et bene Martha stetisse, Maria mant. Et bene Martha stetisse, Maria secus pedes Domini sedisse describitur, quia vita activa laborioso desudat in certamine, contemplativa vero, pacatis vitiorum tumultibus, optata jam in Christo mentis quiete perfruitur. Et resp
Abbreviated transcription (Latin):
in conspectu dĩ incorruptione gaudere:
Que eciã sedens secꝰ pedes dñi. audiebat
uerbũ illiꝰ. Martha autẽ satagebat
cura frequens ministeriũ. Hȩc utriq
uitȩ congruere. nemo qui dubitet:
Et contemplatiue quidem uniformis
ꝑfectio ẽ: exiitã mentem acunctis
habere terrenis. eãq quantũ huma¬
gentiũ magister ȩdocet: qui creberri¬
mis epłarũ dictis. suos ꝓ xp̃o t̾ra mari¬
q labores. sua ꝑicła ꝯmemorat. Inqͥ¬
b eciã uisiones & reuelationes dñi
comendans non minꝰ se inspeculati¬
ua uirtute: qđ ꝑpaucis ẽ imitabile.
consũmatũ fuisse significat. Unde
dicit: piue enĩ mente excedimus. dõ:
siue sobrii sumꝰ. uobis. Que stetit. ⁊
illi ut me adiuuet. Ex illor ꝑsona
loquit᷑. qui adhuc diuinȩ contempla¬
tionis ignari. solũ qđ didicere frat᷑ne
dilectionis opꝰ. dõ placitum dicunt:
idõq cunctos qui cristo deuoti eẽ
uelint: huic mancipandos autu¬

Expanded text:
in conspectu Dei incorruptionein conspectu Dei incorruptioneni, audiebat verbum illius; Martha autem satagebat circa frequens ministerium. Haec utrique vitae congruere nemo qui dubitet, et contemplativae quidem uniformis perfectio est, exutam mentem a cunctis habere terrenis eamque quantum humagentium magister edocet, qui creberrimis epistolarum dictis suos pro Christo terra marique labores, sua pericula commemorat. In quibus etiam visiones et revelationes Domini commendans, non minus se in speculativa virtute, quod perpaucis est imitabile, consummatum fuisse significat. Unde dicit: Sive enim mente excedimus Deo, sive sobrii sumus vobis . Quae stetit et illi ut adjuvet me. Et illorum persona loquitur, qui, adhuc divinae contemplatione ignari, solum quod didicere fraternae dilectionis opus Deo placitum ducunt, ideoque cunctos qui Christo devoti esse velint huic mancipandos autu
Abbreviated transcription (Latin):
Ue istȩ dño dilecte sorores.
duas uitas spũales quib
inp̃senti sca exercet᷑ eccła
demonstrant: Martha quidẽ actualẽ.
qua ꝓximo incaritate sociamur:
Maria uͦ contemplatiuã. qua in dĩ
amorẽ suspiramus. Actiua enĩ uita
ẽ. panẽ esurienti tribuere. uerbo sa¬
pientiȩ nescientem docere, errantẽ
corrigere. adhumilitatis uiã suꝑbientẽ
ꝓximũ reuocare: infirmãti curã gere¬
re.quȩ singłis quibꝰq expediant dispen¬
sare & cõmissis nobis qualit subsiste¬
re ualeant p̃uidere. Contemplatiua
uͦ uita ẽ caritatẽ quidẽ dĩ & proximi
tota mente retinere. s et ab ex teriore
actione quiescere, soli desidio condi¬
toris in herere: ut nil ia agere libeat.
s calcatis curis omnib ad uidendam¬
faciem sui creatoris animus in ardescat
ita ut iã nouerit carnis corruptibilis
pondꝰ c̃ merore portare. totisq desidiis
appetere illis ymnidicis angłor choris
interxe: ãmisceri celestib ciuib deet̃na

Expanded text:
e istae domino dilectae sorores duas vitas spiritales, quibus in praesenti sancta exercetur Ecclesia, demonstrant. Martha quidem actualem, qua proximo in charitate sociamur; Maria vero contemplativam, qua in Dei amone suspiramus. Activa enim vita est, panem esurienti tribuere, verbo sapientiae nescientem docere, errantem corrigere, ad humilitatis viam superbientem proximum revocare, infirmantis curam gerere, quae singulis quibusque expediant dispensare, et commissis nobis qualiter subsistere valeant providere. Contemplativa vero vita est charitatem quidem Dei proximi tota mente retinere, sed ab 1326 exteriore actione quiescere, soli desiderio conditoris inhaerere, ut nil jam agere libeat, sed, calcatis curis omnibus, ad videndamfaciem sui Creatoris animus inardescat; ita ut jam noverit carnis corruptibilis pondus cum moerore portare, totisque desideriis appetere illis hymnidicis angelorum choris interesse, admisceri coelestibus civibus, de aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
hostis impiꝰ ĩã fugere ꝯpulsꝰ strauit. ac mortuo
similẽ reddidit: hunc piꝰ saluator miti sue dex
saluandi docuit: ita eciã uerã se habuisse car¬
nis nat᷑a. more tactꝰ humani declarauit. Ne¬
gat nãq manes insanꝰ ueracit̃ eũ carne indui¬
tũ fuisse: s ipse c̃tot languentes suo tactu ere¬
xit. mundauit. illuminauit. heresim illius
& antequã nata eẽt dãpnauit. Et c̃ introisset
in domũ. discipłi eiꝰ secreto interrogabant eũ.¬

Expanded text:
hostis impius jam fugere compulsus stravit, ac mortuo hostis impius jam fugere compulsus stravit, ac mortuo similem reddidit, hunc pius Salvator miti suae dexa salvandi docuit, ita etiam veram se habuisse carnis naturam more tactus humani declaravit. Negat namque Manichaeus insanus veraciter eum carne indutum fuisse: sed ipse cum tot languentes suo tactu erexit, mundavit, illuminavit, haeresim illius, et antequam nata esset, damnavit. « Et cum introisset in domum, discipuli ejus secreto interrogabant
Abbreviated transcription (Latin):
mute sp̃s. ego tͥ p̃cipio exi abeo: & ampliꝰ ne
introeas ineũ. Cõminatio dñĩ. diuini ẽ uͥtꝰ
imꝑii. Non autẽ puero qͥ ĩ paciebat᷑. s demo¬
ni qui inferebat. ꝯminatꝰ est. Qđ qui peccantẽ
em̃dare desidat. uitiũ utiq increpando &
execrando deb& ext̃minare: s hominẽ a mando
refouere. Bñ aut̃ dñs qui sp̃m inmundũ pellit
abhoĩe. simul ne ampliꝰ in eũ in grediat᷑ ĩꝑat:
quia ille uacit᷑ xp̃ma demonica dñatione
lib̾at᷑. qui ad peccata a quib semel peniten¬
do mundatꝰ ẽ. uitat male uiuendo reuerti:
Et exclamans multũq discerpens eũ. exiit
abeo. Exitͦus ab hoĩe sp̃s inmund̃. discerpsit
eũ. ac furenti clamore t̾ruit intuentes. quia
płumq diabolꝰ dũ decorde expellit᷑. acͥores
in eo tẽptationes generat quã pͥꝰ excitauerat.
qñ ħ qͥetꝰ possidebat. Et factus ẽ sic̃ mortuus:
ita ut multi dicent qr mortuꝰ est. Iħs autem
tenens manũ eiꝰ. eleuauit illũ: & surrex̃. Quẽ

Expanded text:
lius ne introeas in eum. » Comminatio Domini divini est virtus imperii. Non autem puero qui vim patiebatur, sed daemoni qui inferebat, comminatus est; quia qui peccantem emendare desiderat, vitium utique increpando et exsecrando debet exterminare, sed hominem amando refovere. Bene autem Dominus, qui spiritum immundum pellit ab homine, simul ne amplius in eum ingrediatur imperat: quia ille veraciter a daemoniaca dominatione liberatur, qui ad peccata, a quibus semel poenitendo mundatus est, vitat male vivendo reverti. « Et clamans, et multum discerpens illum, exiit ab eo. » Exiturus ab homine spiritus immundus, discerpsit eum, ac furenti clamore terruit intuentes: quia plerumque diabolus, dum de corde expellitur, acriores in eo tentationes generat, quam prius excitaverat, quando hoc quietus possidebat. « Et factus est sicut mortuus, ita ut multi dicerent quia mortuus est. Jesus autem tenens manum ejus, elevavit illum, et surrexit. » Quem
Abbreviated transcription (Latin):
arguit infidelitatis. ut statĩ intulerit:
Afferte illũ adme. Et attulerunt inqͥt eĩ.
Et c̃uidiss illũ. statĩ sp̃s cont᷑bauit eũ: ꝙ elis
int̾rã uolutabat᷑ spumans. Allatũ dno pu¬
erũ. sp̃s cont̃bat & elidit: qr sepe dũ conu̾ti
ad dñm pꝰpeccata conam᷑. maiorib nouis¬
q antiqͥ hostis pulsam᷑ insidiis. Qđ obid ut¬
q callidꝰ fac̃ aduersariꝰ: ut uł odiũ incutiat: ł¬
expulsionis suȩ uindic&e iniuriã. Hinc est
sc̃ȩ pͥmordiis. tot grauissima inferebat cer¬
tamina ꝑsecutionũ. qͦt suo regno dolebat.
subito animarũ illata fuisse dispendia. Et
interrogauit patrem eiꝰ. Quantũ tẽporis ẽ.
ex qͦ hoc ei accidit : Atille ait. Ab infantia:

Expanded text:
arguit infidelitatis, ut statim intulerit: arguit infidelitatis, ut statim intulerit: « Afferte illum ad me. Et attulerunt eum. Et cum vidisset illum, statim spiritus conturbavit eum, et elisus in terram volutabatur spumans. Allatum Domino puerum spiritus conturbat et elidit, quia saepe dum converti ad Dominum post peccata conamur, majoribus novisque antiqui hostis pulsamur insidiis. Quod ob id utique callidus facit adversarius, ut vel odium virtutis expulsionis suae vindicet injuriam. Hinc est clesiae sanctae primordiis tot gravissima inferebat certamina persecutionum, quot suo regno dolebat subito animarum illata fuisse dispendia. « Et interrogavit patrem ejus: Quantum temporis est, ex quo hoc ei accidit? At ille ait: Ab infantia.
Abbreviated transcription (Latin):
sũ aliqͣͥtenꝰ ueritatis audiendo sermonem
Spumant aut̃. c̃ stulticia tabescunt. Stueo¬
rũ nãq n languentiũ atq hebetũ ẽ. spums
saliuarũ exore dimittere. Strident dentis
c̃ irac̃diȩ furore Nlamascunt. Arescunt. c̃oto
torpente languescunt: & nulla uͥtutis mai¬
stria ꝯfortati. eneruiter uiuunt. Qdđ aute
ait. & dixi discipłis tuis ut eicerent illũ es
curantiũ. s ad eore qͥ curandi st̃ fidẽ rese¬
rat᷑: dicente dño. Fiat tͥ scłmtuã. Qui res¬
pondens. eis dix̃. O gn̾atio in credula. ꝙ¬
diu ap̃uosero. quã diu uos patiar: Non qͥ
tedio suꝑatꝰ sit mansuetus acmiztis. quiñ
aꝑuit si c̃ agnꝰ corã tondente ossuũ. nec in
u̾ba furoris erupit: s qͦ insimilitudinẽ me¬
dici. si egrotũ uideat ꝯtra sua p̃cepta se gerẽ¬
re. dicat. Usq qͦ accedã addomũ tuã. quo¬
usq artis ꝑdã industriã. me aliud iubente

Expanded text:
ipsum aliquatenus veritatis audiendo sermonem. ipsum aliquatenus veritatis audiendo sermonem. Spumant autem, cum stultitia tabescunt. Stultorum namque et languentium atque hebetum est spumas salivarum ex ore dimittere. Strident dentibus, cum iracundiae furore flammescunt. Arescunt cum otio torpente languescunt, et nulla virtutis industria confortati, enerviter vivunt. Quod autem ait: Et dixi discipulis tuis ut ejicerent illum et curantium, sed ad eorum qui curandi sunt, fidem referatur, dicente Domino: Fiat tpondens, dixit eis: O generatio incredula, quandiu apud vos ero? quandiu vos patiar? » Non hoc taedio superatus ait mansuetus ac mitis, qui non aperuit sicut agnus coram tondente os suum, nec in verba furoris eripuit, sed quasi in similitudinem medici, si aegrotum videat contra sua praecepta se gerere, dicat: Usquequo accedam ad domum tuam? quousque artis perdam industriam, me aliud jubente,
Abbreviated transcription (Latin):
congruunt. In monte dñs orat.
tranfformat᷑. discipłis archana sue
maiestatis aꝑit: in inferiora descendens. tbȩ
occursu excipit᷑: miserors fletu pulsat᷑. Sur¬
sũ discipłis mysteria regni reserat deor sũ tbis
peccata infidelitatis exꝓbrat. Sursũ. patris
uocẽ his qͥ sequi poterant. pandit: d eor sũ sp̃s
malos abhis qui uexabant᷑ expellit: qͥ eciã
nc̃ ꝓqualitate meritor. aliis ascende. aliis
uͦ ñ desistit descende. Nam carnales adhuc
& incipientes. quasi ima petens confortat.
docet. castigat. ꝑfectos autẽ quor conu̾¬
satio incelis ẽ. sublimiꝰ excollendo glori¬
ficat. liberiꝰ deet̃nis instruit: & sepe ea q̃
a curb̾ ne audiri quidẽ ualeant. docet. Demo¬
niacum. hunc quem descendens dñs demõ
eos. deqͥb scͥptũ ẽ. Stultꝰ ut luna mutatur:
Quinũquã in eodẽ statu ꝑmanentes. nc̃ adhec
nẽ ad illa uicia mutati crescunt atq decresc̃t̃
qͥ mutisunt ñ confitendo fidẽ. surdi. Neq

Expanded text:
In monte Dominus orat, transformatur, discipulis arcana suae majestatis aperit; in inferiora descendens turbae occursu excipitur, miserorum fletu pulsatur; sursum discipulis mysteria regni reserat, deorsum turbis peccata infidelitatis exprobrat; sursum Patris vocem iis qui sequi se poterant pandit, deorsum spiritus malos ab his qui vexabantur expellit. Qui etiam nunc pro qualitate meritorum aliis ascendere, aliis vero non desistit descendere. Nam carnales adhuc et incipientes, quasi ima petens confortat, docet, castigat; perfectos autem, quorum conversatio in coelis est, sublimius extollendo glorificat, liberius de aeternis instruit, et saepe quae a turbis ne audiri quidem valeant docet. Daemoniacum autem hunc quem descendens de monte Doeos de quibus scriptum est: Stultus ut luna mutatur . Qui nunquam in eodem statu permanentes, nunc ad haec, nunc ad illa, vitia mutati, crescunt atque decrescunt. Qui muti sunt non confitendo fidem, surdi, nec
Abbreviated transcription (Latin):
sidemoniaco ad ñõ curato. saluationẽ om̃iũ
sideliũ eẽ designatã, qͥ originał culpȩ reatu
asftricti ueniunt inmundũ: nec nͥ uniꝰ redẽp¬
mixima humanȩ uecordiȩ facinora designat.
saignis ardor. ad feruorẽ irac̃diȩ referendꝰ ẽ:
aqͥ. ad uoluptates carnis: q̃ dissolu̾e m̃tẽ ꝑ de¬
licias solent. Uel c̾te inignẽ mitti fert᷑ demo¬
macꝰ. qͦ adulterantiũ corda suocensa sunt: &
maquas q̃ solent ex tinguere caritatẽ. S siqͥd

Expanded text:
daemoniaco a Domino curato, salvationem omnium fidelium esse designatam, qui originalis culpae reatu astricti veniunt in mundum, unius Redempmaxima humanae vecordiae facinora designat. Ignis namque ardor ad fervorem iracundiae referendus est: aqua, ad voluptates carnis, quae dissolvere mentem per delicias solent. Vel certe in ignem fertur daemoniacus, quo adulterantium corda succensa sunt: et in aquas, quae solent
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Ignẽ ueni mitt̾e int̾rã: Aarongͦ & hur gͣ¬
ues manꝰ moysi sustinent. atq sustentando leuio¬
res ieaddunt. qr mediator dĩ & hõui c̃ igne scĩ sp̃s ue
niens. mandata legis grauia. ꝗ̃dũ carnalit᷑ tene¬
rent᷑ portari ñ poterant. tołabiliora nob̾ ꝑspũalẽ¬
intelligñtiã ostendit. Quasi enĩ manꝰ moysi le¬
ues reddidit. qͥ pondꝰ mandator legis. aduirtu¬
peccatoriss ut ꝯu̾tat᷑ & uiuat. Hinc it̾m sub u¬
dee specie. uniciq peccatrici aĩȩ dr̃. Si dereliq̃¬

Expanded text:
dicit: Ignem veni mittere in terram ? Aaron ego et Hur graves manus Moysi sustinent, atque sustentando leviores reddunt, quia mediator Dei et hominum cum igne sancti Spiritus veniens, mandata legis gravia, quae dum carnaliter tenerentur, portari non poterant, tolerabilia nobis peligentiam ostendit. Quasi enim manus Moysi leves reddit, quia pondus mandatorum legis ad virtupeccatoris, sed ut convertatur et vivat . Hinc iterum sub Judaeae specie unicuique peccatrici animae d
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ sursũ sunt sapiunt ñ q̃ suꝑ t̾rã. nec ꝑituris
sunt intenti s et̃nis : in illo hñt incorrup¬
tibiles ꝯditas facultates. deqͦ dicit propheta.
Inthesauris salus nr̃a aduenit. & sapientia
bona in cȩlestia tranfferunt᷑: dũ multi di¬
uitiis aut iꝰte sibi relictis. aut alit adquisitis
ad instrum̃tũ pietatis utunt᷑. Cũq a dsusten¬
tationẽ pauꝑũ q̃ possunt exub̾are distribaũt.
ꝯgregant᷑ sibi in amissibiles facultates: ut qđ
addiđint elemosinis nulł possint subiace
dispendiis:⁊ digne ibi ħant cor uͥħnt thesau¬

Expanded text:
quae sursum sunt sapiunt, non quae super terram , nec perituris quae sursum sunt sapiunt, non quae super terram , nec perituris intenti sunt, sed aeternis, in illo habent incorruptibiles reconditas facultates, de quo dicit propheta: In thesauris salus nostra advenit: sapientia,bona in coelestia transferuntur, dum multi divitiis, aut juste sibi relictis aut aliter acquisitis, ad instrumentum pietatis utuntur. Cumque ad sustentationem pauperum, quae possunt exuberare distribuunt, congregant sibi inamissibiles facultates: ut quod abdiderunt eleemosynis, nullis possit subjacere dispendiis; et digne ibi habeant cor, ubi ha
Abbreviated transcription (Latin):
& uͥnulla cura ẽ ꝯscientię amat᷑ falsitas famȩ:
ut iniqͥtas q̃ occulta actione arguit᷑. m̃daci opi
nulla laudis ostentationisq iactantia polluat᷑:
nec bonũ suũ qͥsꝗͣ fideliũ dehumanis uelit pen¬
dere iuditiis. Diligñti dm̃ sufficit: ei placere
quẽ dilig̃. Quȩ maior expetenda remuneratio¬
ẽ: quã ipsa dilectio: Sic enĩ caritas exdõ ẽ: ut ds̃
ipse sit caritas. Qd̃ utiq piꝰ & castꝰ animꝰ ita gaudae
impłe : ut nullo extͣ ipsũ cupiat deloctari. Ueriˢ
simũ nãq ẽ. qđ ait dñs. Ubi erit thesaurus
tuus. ibi erit & cortuũ. Qs aut̃ thesaurus hiõis ÷
nͥ qͣdã fructuũ eiꝰ ꝯgregatio. laborq collectio:
constituit᷑. ibi curatio cordis obstringit᷑. Sed
c̃ multa sint gn̾a diuitiarũ. dissimiles mat̾iȩ
gaudior: thesaurꝰ cuiq ẽ. suȩ cupiditatis affec¬
tꝰ. Quisi de appetitu terrenoꝵ ẽ: ñ beatos
facit sui participatione s miseros. Hi uͦ qͥ ea

Expanded text:
 nulla est cura conscientiae, amatur falsitas famae; ut iniquitas, quae occultatione arguitur, mendacii opinnulla ostentationis jactantia polluatur, nec bonum suum quisquam fidelium de humanis velit pendere judiciis. DILIGENTI Deum sufficit ei placere quem diligit: quia nulla major expetenda est remuneratio, quam ipsa dilectio: sic enim charitas ex Deo est, ut Deus ipse sit charitas. 360 Quo utique pius et castus animus ita gaudet impleri, ut nus: Ubi est thesaurus tuus, ibi erit et cor tuum . Quis autem est thesaurus hominis, nisi quaedam fructuum ejus congregatio laborumque collectio? constituitur, ibi cura cordis obstringitur. Sed cum multa sint genera divitiarum, dissimilesque materiae gaudiorum, THESAURUS CUIQUE est suae cupiditatis affectus, qui si de appetitu est terrenorum, non beatos facit sui participatione, sed miseros. Hi vero qui ea
Abbreviated transcription (Latin):
lamans pat̾ pueri c̃lacͥmis aiebat. Credo
iñe adiuua incredulitatẽ meã. Nemo re¬
pente fit sũmꝰ: s inbona ꝯu̾satione amini-¬
mis qͥsq in choat. ut admagna ꝑueniat Alia
nãq sunt uͥtutis exordia. alia ꝓfectꝰ: aliud
ꝑfatio. Si enĩ ⁊ ipsa fides ad ꝑfectionẽ suaon
ñ qͥbdã gͣdibꝰ duceret᷑. iste interrogatꝰ ancre¬

Expanded text:
eri cum lacrymis, aiebat: Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam. » Nemo repente fit summus, sed in bona conversatione a minimis quisque inchoat, ut ad magna perveniat. Alia namque sunt virtutis exordia, aliud profectus, aliud perfectio. Si enim et ipsa fides ad perfectionem suam non quibusdam gradibus duceretur, iste interrogatus an cre
Abbreviated transcription (Latin):
cia diuina rep̃hendit. S ia iste suꝑb & arro¬
gans. qͣ sent̾ntia ꝯuincat᷑ audiamꝰ. Deduob
quippe ei debitorib paradigma opponitur:
qͦr̃ unꝰ minꝰ. aliꝰ ampliꝰ deb&e. utroꝵq debito
dimisso. qͥs ampliꝰ largitorẽ debiti diligat. int̾ro¬
gat᷑. Quib uerb ꝓtinꝰ ille respondit. Ille plus
dilig̃. cui plꝰ dimittit᷑. Qua inre notandũ ẽ. qr
dũ sua sententia phariseꝰ ꝯuincit᷑. qͣsi frenẽticus
funẽ portat ex qͦ liget᷑. Enum̾ant᷑ ei bona pecca¬
tricis: enumant᷑ mala falsi iͦti c̃ dr̃. Intraui¬

Expanded text:
ia divina reprehendit. 4. Sed jam iste superbus et arrogans qua sententia convincatur audiamus. De duobus quippe ei debitoribus paradigma opponitur, quorum unus minus, et alius amplius debet; utrorumque debito dimisso, quis amplius largitorem debiti diligat, interrogatur. Quibus verbis protinus ille respondit: Ille plus diligit cui plus dimittitur. Qua in re notandum est quia dum sua sententia Pharisaeus convincitur, quasi phreneticus funem portat ex quo ligetur. Enumerantur ei bona peccatricis, enumerantur mala falsi justi, cum dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
misedit᷑ lib̾at. Uñ bñ qͦq in lege scͥptũ ẽ. qr manꝰ
moysi erant gͣues. Sum̃tes gͥ lapidẽ. posuert̃ sub¬
ter in qͦsedit. Aaron aũ & hur sustentabant ma¬
nꝰ eiꝰ. Moyses qͥppe sedit in lapide. c̃ lex reqͥeuit
in aeccła. S ħ ead̾ lex manꝰ gues habuit qr percã¬
sit. Aaron uͦ mons fortitudinis. Hur aut̃ ignis
in t̾p̃tat᷑. Quẽ itaq iste mons fortitudinis signat.

Expanded text:
diter liberat. Unde bene quoque in lege scriptum est quia manus Moysi erant graves; sumentes ergo lapidem, posuerunt subter, in quo sedit; Aaron autem et Hur sustentabant manus ejus . Moyses quippe sedit in lapide, cum lex requievit in Ecclesia. Sed haec eadem lex manus graves habuit, quia peccansit. Aaron vero mons fortitudinis. Hur autem ignis interpretatur. Quem itaque iste mons fortitudinis signat,
Abbreviated transcription (Latin):
lum questionis. qmͣ edificationis profectus eẽt t
ideo iudicauit nicħ se scire. nisi xp̃m iħm. Scluit
petrus qͦd infilio dei omĩa sint: omĩa enim dedt
pater filio. Si omĩa dedit. et̾̃nitatẽ qmͣ habet ma¬
iestatemq tnͣsfudit. S ꝓ quo labor longuis : fidei
mee finis. xp̃e est: finis fidei mee. dei filius est. Non
licet mͥ scire. generationis seriẽ: non licet tñ nesci¬
re. generationis fidem. Crede gͥ sic quẽ admodũ
petras credidit. ut ⁊ tubeatus sis: ut ⁊ tu audire me¬
rearis. qm̃ nõ caro ⁊ sanguis tibi reuelauit. s pater
meus qui in ceł est. Caro eñi ⁊ sanguis nõ queunt.
nͥ que terrena s̃. reuelare. At uͦ qui spũ loquit᷑ mist̾ĩc
nõ carnis ⁊ sanguinis magisterio s diuina inspira¬
tione fundat᷑. Holi gͦ ad quiescere carm ⁊ sanguĩ:

Expanded text:
lum quaestionis quam aedificationis profectus esset et ideo iudicauit nihil se scire nisi Christum Iesum. sciuit Petrus quod in filio dei omnia sint: omnia enim dedit pater filio. si omnia dedit, aeternitatem quam habet maiestatemque transfudit. sed quo prolabor longius? finis fidei meae Christus est, finis fidei meae dei filius est. non licet mihi scire generationis seriem, non licet tamen nescire generationis fidem. Crede igitur sic quemadmodum Petrus credidit, ut et tu beatus sis, ut et tu audire merearis: quoniam non caro et . sanguis tibi reuelauit, sed pater meus qui in caelis est. caro enim et sanguis non queunt nisi quae terrena sunt reuelare, at uero qui spiritu loquitur mysteria non carnis et sanguinis magisterio, sed diuina inspiratione fundatur. noli ergo adquiescere carni et sanguin
Abbreviated transcription (Latin):
rint pietatis porrex̃ officium. Et enĩ si hostis qui
tecum bello armisq certauerit depositis armis
uĩam sue saluiis adipiscit᷑. ideoq plerumq uł cõ¬
tẽplatione nat᷑e. uł ip̃ius belli iure defertur: ut
subiectis uita tribuat᷑ Quanto amplius meliore re¬
ligionis c̃tuitu deferendũ ẽ. Nam cũ preliatorẽ.
aro p̃tetite salutis causa nõ moueat. quidem mo¬
uere debet militẽ pacis: Itaq illud apłicũ. qr ca¬
ritas paciens ẽ. benigna ẽ. nõ emulat᷑. nõ inflat᷑:
in his preceptis c̃sumatum uidemꝰ. Si paciens ẽ.
debet patientiam uerberãti. Si benigna ẽ: nõ de¬
bet responde male dictis. Si nõ querit que suas̃.
nõ oebet resistere diripienti. Si nõ emulat᷑: odis¬
se nõ debet inumicũ. Et tam̃ aplicis: diuine suꝑ¬
fluunt p̃cepta pietatis. Plus ẽ eni donare: quã
cede. Pus ẽ amare inimicos: qmͣ nõ emulari. Que

Expanded text:
rint pietatis porrexit officium. etenim si hostis, qui rint pietatis porrexit officium. etenim si hostis, qui tecum bello armisque certauerit, depositis armis misericordiam suae salutis adipiscitur idque plerumque uel contemplatione naturae uel ipsius belli iure defertur, ut subiectis uita tribuatur, quanto amplius meliore religionis contuitu deferendum est! nam cum proeliatorem adpetitae salutis causa non moueat, quid debet militem pacis? itaque illud apostolicum quia caritas patiens est, benignin his praeceptis consummatum videmus. Si patiens est, debet patientiam verberanti: si benigna est, non debet respondere maledictis: si non quaerit quae sua sunt, non debet resistere diripienti: si non aemulatur, odisse non debet inimicum. Et tamen Apostolicis divinae superfluunt praecepta pietatis; plus est enim donare, quam cedere: plus est amare inimicos, quam non aemulari. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
et gr̃e amore referende amor tibi eius in olescit. quẽ
antea nõ babebas: ita eciam in eo qui nõ amat. de
remuneratio sit amantis. sempiterna uirtutis
Quid autẽ tammirũ qmͣ ꝑ cucienti maxiliam. s¬
bere alteram: Nonne omnis indignantis frãgit᷑
impetꝰ ira sedat᷑: Nõne fit ꝑ pacienciam. ut sua
amplius penitencia reuerberes reuerberantẽ Ia
erit. ut ⁊ inuiriam repellas. ⁊ gr̃am queras. Ac si¬
pe marime cause amoris existunt: cũ paciencia
insolencie grã refert᷑ iniurie. lquedem ut auoi¬
re me memuni. uł hoc solo p̃ssum philosophie su¬
ꝑcilium putamus. qͦd intres partes illa sibi uide¬
tur diuisisse iusticiam. unam in dm̃ que pietas
uocatur: alteram in parentes uł reliquũ humañ
genus. T̃erciam in mortuos: ut his ex equiarũ : Pi
soluant᷑. at uͦ dñs ihc legis oraculum ac philo¬
sophie fastigium suꝑ gressus: in eos quoq qui lese¬

Expanded text:
et gratiae amore referendae amor tibi eius inolescit quem et gratiae amore referendae amor tibi eius inolescit quem antea non amabas, ita etiam in eo qui non amat deberemuneratio sit amantis, sempiterna virtutis. 76. Quid autem tam mirum, quam percutienti maxillam praebere alteram? Nonne omnis indignantis frangitur impetus, ira sedatur? Nonne fit per patientiam, ut sua amplius poenitentia reverberes verberantem? Ita erit ut et injuriam repellas, et gratiam quaeras. Ac saepe maximae causae amoris existunt, cum patientia insolentiae, gratia refertur iniuriae. equidem ut audire me memini, uel hoc solo pressum philosophiae supercilium putamus, quod in tres partes illa sibi uidetur diuisisse iustitiam, unam in deum, quae pietas uocatur, alteram in parentes uel reliquum humanum genus, tertiam in mortuos, ut his exsequiarum iusta soluantur. at uero dominus Iesus legis oraculum ac philosophiae fastigium supergressus in eos quoque qui laese
Abbreviated transcription (Latin):
di elegit: ut cofundat sapiẽtes. Et qui ea q̃ nõ sunt
destruat: ut que sunt possit adipisci. Beati eritis
cum nos odexint hominis. habes soruiludint̃: seo
eam que nõ odium meret᷑ ex crimine: s ꝑfeeetonẽ
patiat᷑ ex fide. Sic enĩ adpassionis ꝑuenit᷑ coronã:
si gr̃a ł ominũ negligas: diuinã seq̃ris. Deniq ut
scias c̃sũmationem eẽ fortitudines passic nũ. scd̃m
ħ ingͥo faciebant in ꝓpħ̃is patres eorũ: quia ꝓpħ̃as
iudei usq admortẽ corꝑis ꝑ secutis. Est ecia fortim¬
dinis rram uincere. indignationẽ cobibere: acper
ħ fortitudo animũ.  corpusq cõfirmat. Nec per¬
turbari sinit timore aliquo uel uolore: quib uelut
prauis int̾ pretib plerumq ꝑ cellimur. Ergo tem¬
ꝑantia. cordis habet animiq mũditiam. iusticia
mĩam. pacem prudencia: mansuetudinẽ foritudo.
Sicut in eo qui te diligit. pudet grãm nõ referre

Expanded text:
di elegit, ut confundat sapientes et qui ea quae non sunt di elegit, ut confundat sapientes et qui ea quae non sunt destruat, ut quae sunt possit adipisci. beati eritis, cum uos oderint homines. habes fortitudinem, sed eam quae non odium mereatur ex crimine, sed persecutionem patiatur ex fide; sic enim ad passionis peruenitur coronam, si gratiam hominum neclegas, diuinam sequaris. denique ut scias consumnt prophetis patres eorum, quia prophetas Iudaei usque ad mortem corporis persecuti sunt. est etiam fortitudinis iram uincere indignationemque cohibere, ac per hoc fortitudo animum iuxta corpusque confirmat nec pertubari sinit timore aliquo uel dolore, quibus uelut prauis interpretibus plerumque percellimur. ergo temperantia cordis habet animique munditiam, iustitia misericordiam, pacem prudentia, mansuetudinem fortitudo.im in eo qui te diligit pudet gratiam non referre
Abbreviated transcription (Latin):
ut nicħ dep̃da quereret: S qi fide p̃stitit: froei
p̃cet̾is meruit pͥncipatũ. Ego unicuiq plura p̃mia
qr plura incentina uirtutũ. S quo in aliquo meri¬
to copiosuis. hoc etiam inp̃mio redundantius be¬
atigͦ pauꝑes spii. habes temꝑanciã quȩte apeccato ab¬
stinet. scłm calcat: ii. lecebrosa ñõ querit. Beati qͥ
esuriunt ⁊ siciũt. Qui eñi esurit. esurienti ꝯpati¬
tu&. cõpaciendo largit᷑. Cargiendo fit ustus: qr ius¬
titia eiꝰ manet in et̃num. bñ in matheo. situn ⁊ fa¬
mem in telligimnꝰ sp̃alem: qua cib iusticie d̾ efera¬
tia aut potus. Que uirtus qi materia qued am
uirtutum ẽ. ut iꝰtus equalem se inferiorib p̃stet:¬
dolum ex cludat. ueritatẽ requirat. beati qui nc̃
fletis: qi ridebitis. habes prudentiam. cuiꝰ ÷ flere oc¬
cidua: ⁊ ea que et̃nas̃ ouerere. lugere secularia. q̃
se ip̃a ꝯpungñt.: dm̃ pacis in quirere. qͥstulta mũ¬

Expanded text:
ut nihil de praeda quaereret! sed quia fide praestitit, fidei ut nihil de praeda quaereret! sed quia fide praestitit, fidei prae ceteris meruit principatum. ergo unicuique plura praemia, quia plura incentiua uirtutum, sed quod in aliquo merito copiosius hoc etiam in praemio redundantius. beati ergo pauperes spiritu. habes temperantiam, quae a peccato abstinet, saeculum calcat, inlecebrosa non quaerit. beati qui esuriunt et sitiunt; qui .\\ enim esurit esurienti conpatitur, conpatiendo largittitia ejus manet in aeternum . Unde in Matthaeo sitim et famem intelligimus spiritalem, qua cibus justitiae desideratur aut potus; quia virtus quasi materia quaedam virtutum est, ut justus aequalem se inferioribus pdolum excludat, ueritatem requirat. beati qui nunc fletis, quia ridebitis. habes prudentiam, cuius est flere occidua et ea quae aeterna sunt quaerere, lugere saecularia, quae se ipsa conpugnent, deum pacis inquirere, qui stulta mun
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽq c̃pescere. qmͣ omnino nõ irasci: Cum plerũq
illico lentius. hoc forcius estimet᷑. Nam iinteera mtra
ꝑii grãm qui ꝓpriores imꝑatori: s̃ dsecunt᷑. Nunc
dicamꝰ quẽ ad modũ inquatuor benedictionibus
sc̃s lucas. b enedictiones octo sit ꝯplexus. Et qui¬
dem scimꝰ uͥtutes ẽẽ quatuor cardinales. Temꝑan¬
tiam iꝰ ticiam. prudenciam: tortitubinẽ. Q ui paupẽ
sp̃u: auarus non ẽ. Qui flet nõ suꝑbit: sed mitis est
et pacatus. Qui luget: humiliat᷑. qui iꝰtus ẽ: non
negat qͦd sit adusum om̃ib cõmunit datum. qͥ
miseret᷑ largit᷑ de suo. Qui suum donat nõ que¬
rit alienũ: nec dolum ꝑximo struit. Conere gͥ
sibis. concatenateq uirtutes: ut qui unã habet.
plures hr̃e uideat᷑. Et sc̃is una conpetit urtꝰ: s
talitas in abrabam. qnͣta humilitas. qnͣta sc̃ĩtas
ut fr̃is filiũ abhoste seruaret. Et qnͣta abstinẽcia.

Expanded text:
tionemque compescere, quam omnino non irasci; cum plerumque tionemque compescere, quam omnino non irasci; cum plerumque illud lentius, hoc fortius aestimetur. 1369 . 55. Cum mperii gratiam qui propiores imperatori sunt consequuntur. Nunc dicamus quemadmodum in quattuor benedictionibus sanctus Lucas benedictiones sit octo conplexus. et quidem scimus uirtutes esse quattuor cardinales, temperantiam iustitiam prudentiam fortitudinem. qui pauper est spiritu auarus non est, qui flet non superbit, sed mitis est et pacatus, qui luget humiliatur, qui iustus est non negat quod scit ad usum omnibus communiter . datum, qui miseretur largitur de suo, qui suum donat non quaerit alienum nec dolum proximo struit. conexae igitur sibi sunt concatenataeque uirtutes, ut qui unam habet plures habere uideatur, et sanctis una conpetit uirtus, stalitas in Abraham, quanta humilitas, quanta sanctitas, ut fratris filium ab hoste seruaret, et quanta abstinentia,
Abbreviated transcription (Latin):
Pauꝑ acmine. pauꝑ auituis. pauꝑ inquo mundi
princeps nichil inuenit. Pauꝑ illius emulus pau¬
ꝑis: qui cũ diues eẽt p̃p nos pauꝑ factus ẽ. Uñ ple¬
ne matħs aꝑuit dicens. Geati pauꝑes sp̃u. Pauper¬
enim nõ inflatur: non extollit᷑ mente carnis sue.
Pma gͦ ista benedietio÷. Cum deposuero omne
pecẽm. ⁊ exuero omnẽ malitiam: ⁊ simplicitate.
contentus fuero inops malorũ. suꝑ ẽ ut mores meo s
temꝑem. Quid eñi ꝓdest carere secularib nͥ fuero
mitis atq mansuetꝰ: Nam qui sequit᷑ it t rectam:
sequit᷑ utiq illum qui ait. Discite ame qi mitis
sum: ⁊ humił corde. de pone gͥ que inꝑ ba s: egero
uitiis. scd̃m bonam pauꝑtatẽ. Mitiga affectum
tuum. ut nõ irascaris: aut certe iratus nõ peccaue¬
ris. Iuxta quod scͥptum ẽ. Irascimini: ⁊ nolite pecca¬
re. preclarum ẽ eñi motum temꝑare ꝯsilio. Hec mi¬
noris uirtutis ducit᷑. chibere iracundiam. indigna¬

Expanded text:
pauper a crimine, pauper a uitiis, pauper in quo mundi pauper a crimine, pauper a uitiis, pauper in quo mundi princeps nihil inuenit, pauper illius aemulus pauperis, qui cum diues esset, propter nos pauper factus est. unde plene Matthaeus aperuit dicensitu non inflatur, non extollitur mente carnis suae. 54. Prima ergo ista benedictio est: cum deposuero omne peccatum, et exuero omnem malitiam, et simplicitate contentus fuero, inops malorum, superest ut et mores meos temperem. Quid enim mihi prodest carere saecularibus, nisi fuero mitis atque mansuetus? Nam qui sequitur viam rectam, sequitur utique illum qui ait: Discite a me quia mitis sum, et humilis corde . Depone igitur quae improba sunt, egeto vitiis secundum bonam paupertatem, mitiga affectum tuum; ut non irascaris, aut certe iratus ne peccaveris, juxta quod scriptum est: Irascimini, et nolite peccare . Praeclarum est enim motum temperare consilio: nec minoris virtutis ducitur, cohibere iracundiam, indigna
Abbreviated transcription (Latin):
et siciunt: q saturabunt᷑. Beati qui nunc fletis:
qr ridebitis. b̾eati eritis cum uos oderint homiẽs.
Quatuor tantum beatitudines sc̃s lucas dñicas
tuor s̃: ⁊ inistis qͣtuor ille octo. hic eñi quatuoe
uelut uirtutes amplexus ẽ cardinales. Iul e miłł
oct̾o: misticũ numerum reserauit. Beati inqued¬
pauꝑes sp̃u: qm̃ ipsorũ ẽ regnũ celorum. Pmã bñ¬
dictionẽ hane: ut̾q euangelista posuit. Ordine
eiũ prima ẽ: ⁊ parens quedam generatioq iurtu¬
tum. Quia qͥ ꝯtempserit secularia: ip̃e merebit᷑
sempit̾na. Nec potest quisqmͣ meritũ regni ce¬
lestis adipisci. qui mĩroi cupiditate possessus: emer¬
gendi nõ habet facultatẽ. Beati inquid pauperes.
Non omnes beati pauꝑes. Pauꝑtas enĩ: media
ẽ. Possunt ⁊ bom ẽẽ ⁊ mali pauꝑes. nͥ forte ille in¬
telligendus ꝑ auꝑ beatꝰ: quẽ ꝓpħa des cpsit dicẽs
Quia melior pauꝑ iustus: qmͣ diues mendar. bea¬
tus pauꝑ qui clamauit: ⁊ dñs exaudiuit eum.

Expanded text:
unt, quia saturabuntur. beati, qui nunc fletis, quia ridebitis. beati eritis, cum uos oderin t homines. quattuor tantum beatitudines sanctus Lucas dominicas attuor sunt et in his quattuor illae octo. hic enim quattuor uelut uirtutes amplexus est cardinales, ille in illis octo mysticum numerum reserauit. pro u, quoniam ipsorum est regnum caelorum. primam benedictionem hanc uterque euangelista posuit ordine enim prima est et parens quaedam generatioque uirtutum, quia qui contemserit saecularia ipse merebitur sempiterna; nec potest quisquam meritum regni caelestis adipisci, qui mundi cupiditate possessus emergendi non habet facultatem. secundanon omnes beati pauperes; paupertas enim media est. possunt et boni esse et mali pauperes, nisi forte ille intellegendus pauper beatus, quem propheta descripsit dicens quia melior pauper iustus quam diues mendax. beatus pauper qui clamauit, et dominus exaudiuit eum,
Abbreviated transcription (Latin):
de monte. ⁊ stetit in loco pede plano .S̾. lucam.¬
quomͦ ⁊ cum apłis ascendat: ⁊ descendat ad tur¬
bas. Quomͦ eñĩ turba. nͥ in humili xp̃m uideret:
Non sequit᷑ ad exclsa: nõ ascendit ad subluia.
Deniq ubi descendit: inuenit infirmos. In excel¬
sis enĩ: infirmi ẽẽ nõ possunt. Sic eciam mat¬
heus docet in inferiorib oebiles eẽ sanatos. priꝰ
eñĩ unus quisq sanatꝰ ÷: ut paulatim uirtutib
procedentib ascendere posset aomontẽ. It ideo
unũ quẽq in inferiorib sanat. hoc ẽ alibidine
reuocat: iniuriam cecitatis auertit. Ad uulne¬
ra nr̃a uescendit: ut usu quodam ⁊ copia sui na¬
ture ꝯpotes nos faciat eẽ celestis. Sanabat bos
quidem: s in inferiorib relinquebat. S eati pau

Expanded text:
et stetit in loco pede plano. aet stetit in loco pede plano. acum apostolis ascendat et descendat ad turbas; quomodo enim turba nisi in humili Christum uideret? non sequitur ad excelsa, non ascendit ad sublimia. denique ubi descendit, inuenit infirmos; in excelsis enim infirmi esse non possunt. sic etiam Matthaeus docet in inferioribus debiles esse sanatos; prius enim unusquisque sanatus est, ut paulatim uirtutibus procedentibus ascendere posset ad montem. et ideo unumquemque in inferioribus sanat, hoc est a libidine reuocat, iniuriam caecitatis auertit, ad uulnera nostra descendit, ut usu quodam et copia sui naturae conpotes nos faciat esse caelestis. et sanabat hos quidem, sed in inferioribus r
Abbreviated transcription (Latin):
fundamentũ ẽ fides eccłie. Si petͣ fueris. in eccłia
eris: ꝙ eccłia supͣ petram ẽ. Si m eccłia fueris. Por¬
te inferi nõ preualebunt tibi. Porte inferi. porte
mortis s̃. Porte autẽ mortis: porte eccłie ẽẽ non
possunt. Que autem s̃ porte mortis. hoc ẽ porte
inferi. nͥ singula queq peccata: Si fornicatꝰ fueris.¬
portas mortis portas mortis ingressus es. Si fidẽ
ieseris. portas penetrasti inferi. Si pecc̃m morta¬
le ꝯmiseris. portas mortis intrasti: s potens est
deus. qui exaltet te de port is mortis: ut adnũ¬
cies omnes laudes eius inportis filie fyon. Por¬
te autẽ eccłie. porte castitatis sunt. porte iusti¬
ciẽ qͥs iustus intrare cõsueuit. dicẽs. aperitem
portas iusticie ⁊ ingressus in eas ꝯfitebor d ño ¶
ut porta mortis porta inferi. ita ⁊porta iusticie.
dei porta ẽ. Heium porta dñi iusti intrabũt ꝑeã.¬

Expanded text:
fundamentum est fides ecclesiae. si petra fueris, in ecclesia fundamentum est fides ecclesiae. si petra fueris, in ecclesia eris, quia ecclesia supra petram est. si in ecclesia fueris, portae inferi non praeualebunt tibi. portae inferi portae mortis sunt, portae autem mortis portae esse ecclesiae non possunt. quae autem sunt portae mortis, hoc est portae inferi nisi singula quaeque peccata? si fornicatus fueris, portas mortis ingressus es. si fidem laeseris, portas penetrasti inferi. si peccatum mortale conmiseris, portas mortis intrasti. sed potens est deus, qui exaltet te de portis mortis, ut adnunties omnes laudes eius in portis filiae Sion. portae autem ecclesiae portae castitatis sunt, portae iustiiae, quas iustus intrare consueuit dicens: aperite mihi portas iustitiae et ingressus in eas confitebor domino. sed ut porta mortis porta inferi ita et porta iustitiae dei porta est; haec enim porta domini, iusti intrabunt pe
Abbreviated transcription (Latin):
uno enĩ h̃ nomine. ⁊ ouunitatis ⁊ in carnationis
ex pressio. ⁊ fides ẽ passionis. Et roeo licet ceteri
apłi sciant. petrus tamen respondit p̃ceteris. ẽu
es xp̃s filius dei uiui. Complexꝰ ÷ itaq omnia. qui
et naturam ⁊ nom̃ exp̃ssit. in quo sũma uirtutũ ẽ
Etiam ne nos de generatione dei serunus questio¬
mam̃. Sciuit paulus qͦd in istis magis offendicu
estis iux mundi. Ego sum panis uiuus: E nos om̃s.
unus panis sumꝰ. Ego sum uitis uera. Et tibi dicit.
piantaui uitem. fructuosam. omnẽ ueram: Petra
est xp̃e. bĩbant enĩ de spiritali. sequenti petra. petͣ
autem erat xp̃c. Qciam discipulo suo huiꝰ uocabuli
gram non negauit: ut ⁊ ip̃e sit petrus. qͦo de petͤ
boni: ut ⁊ tu petra sis. Itaq nõ ex trate. s int̃ te pe¬
tram require. Pet̾ tua actus ẽ: pet᷑ tua mens ẽ Iup
hanc petram edificat᷑ domꝰ tua ut nulus possit
nequicie sp̃ał reuerberari ꝓcelt: Pet̾ tua fides est.

Expanded text:
uno enim hoc nomine et diuinitatis et incarnationis expressio et fides est passionis. et ideo licet ceteri apostoli sciant, Petrus tamen respondit prae ceteris: tu es Christus filius dei uiui. conplexus est itaque omnia, qui et naturam et nomen expressit, in quo summa uirtutum est. etiamne nos de generatione dei adserimus quaestiomamur. sciuit Paulus quod in istis magis offendicuestis lux mundi. ego sum panis uiuus et: nos omnes unus panis sumus. ego sum uitis uera et tibi dicit: plantaui te uitem fructuosam omnem ueram. petra est Christus — bibebant enim de spiritali sequenti petra, petra autem erat Christus —: etiam discipulo suo huius uocabuli gratiam non negauit, ut et ipse sit Petrus, quod de petra . enitere ergo ut et tu petra sis. itaque non extra te, sed intra te petram require. petra tua actus est, petra tua mens est. supra hanc petram aedificatur domus tua, ut nullis possit nequitiae spiritalis euerberari procellis. petra tua fides est,
Abbreviated transcription (Latin):
uaret᷑: nõ resistitit. Cum cͥcifigeret᷑: ipsis ꝑ secu¬
torib ueniam postulait dicens. Pat dimitte ilł
pecẽm: qr nesciunt qͥd facuĩt. Criminatores suos:
ex cusabat acͥmine. Illi ẽcem parabant: hic salu¬
tem ⁊ gr̃am rependebat. Et tam̃ qm̃ studia ipsa
uuitutum sine remuneratiõe torpescunt. ⁊ ex ẽ¬
plum nob ad culit. imercedem spopõdit ecelo.
filios dei fut᷑os pollicẽs: qui fuerĩt imitatores eiꝰ.
Qui enĩ festinãt ad p̃raiũ. fastidire ñ debẽt exem¬
plũ. q qnͣto p̃cellẽtius p̃miũ. tãto ĩpẽ sius offitium:¬

Expanded text:
s persecutoribus ueniam postulauit dicens: pater, dimitte illis peccatum, quia nesciunt quid faciunt. criminatores suos excusabat a crimine. illi crucem parabant, hic salutem et gratiam rependebat. et tamen quoniam studia ipsa uirtutum sine remuneratione torpescunt, et exemplum nobis attulit et mercedem spopondit e caelo filios dei futuros pollicens qui fuerint imitatores eius. qui enim festinat ad praemium fastidire non debet exemplum, quia quanto praecellentius praemium tanto inpensius officium
Abbreviated transcription (Latin):
populus putat. nͥ forte qr in matris utero positus.
dñi p̃sentiam senciebat: S nõ hic ioħes. Ile adora¬
bat mnutero: hic ad orabat᷑. Ille baptirabat in aqua:
donabat. Et ideo petrus nõ expectauit populi sen¬
tenciam: s suam ꝑmisit. dicens. Tu es xp̃c filius dĩ
uiui: Qui ẽ semꝑ ẽ. Nec cepit ut eẽt: ⁊ eẽ nõ deficit.
Magna autẽ xp̃i gr̃a qui omĩa ꝓpe uocabula suadiᷤ

Expanded text:
populus putat nisi forte quia in matris utero positus populus putat nisi forte quia in matris utero positus domini praesentiam sentiebat? sed non hic Iohannes. ille adorabat in utero, hic adorabatur; ille baptizabat in aqua, donabat. Et ideo Petrus non exspectauit populi sententiam, sed suam promsit dicens: tu es Christus filius dei uiui. qui est semper est nec coepit ut esset et esse non deficit. magna autem Christi gratia, qui omnia prope uocabula sua dis
Abbreviated transcription (Latin):
nes. S utinam caro ⁊ sanguis non sint qui audiũt.
s a cͤnis ⁊ sanguinis remoti cupiditatib. possint
dicere singuli. Non timebo quid faciat michi ca¬
ro. Qui enĩ carnẽ uicerit. eccłie fundamentũ est.
Et si petro equari non potest. imitari pocest. oag¬
na sunt eium dei munera: qui nõ solum nob̃ que fu¬
erant nr̃a reparauit. uerum uiam que sunt sua ꝓͥa
dcessit. Refert tamen qͥd sibi uelit. qͦd nõ alium tur¬
ba opinabat᷑. nisi aut heliam aut ieremiam. aut
io ħem baptistam. Et heliam forte. ꝙ raptꝰ ÷ ad ce¬
lum. S nõ helias xp̃c. Ille rapit᷑: iste regredit᷑. Iue
in gem rapit᷑: iste rapinam nõ arbitratꝰ ÷. eẽ se eqͣ¬
lem deo. Ille petitis ignib uindicat᷑: hic ꝑsecutores
suos maluit sanare. qmͣ ꝑdere. Cur aũt ieremiam
putabant: Fortasse qi scĩficatꝰ in uulua ẽ. S nõ hic
ieremias. Iue scĩficat᷑: iste sc̃ificat. Iuiꝰ scĩficatio ce¬
pit ex corpore: bic sc̃s ex sco. Cur eciam ioħ̃em

Expanded text:
es. sed utinam caro et sanguis non sint qui audiunt, sed a carnis et sanguinis remoti cupiditatibus possint dicere singuli: non timebo quid faciat mihi caro! qui enim carnem uicerit ecclesiae fundamentum est et, si aequare Petrum non potest, imitari potest; magna sunt enim dei munera, qui non solum nobis quae fuerant nostra reparauit, uerum etiam quae sunt sua propria concessit. refert tamen quid sibi uelit quod non alium turbae opinabantur nisi aut Helian aut Hieremiam aut Iohannem Baptistam. et Helian forte, quia raptus ad caelum est. sed non Helias Christus. ille rapitur, iste regreditur; ille inunam rapitur, iste rapinam non arbitratus est esse se aequalem deo; ille petitis ignibus uindicatur, hic persecutores suos maluit sanare quam perdere. cur autem Hieremiam putabant? fortasse quia sanctificatus in uulua est. sed non hic Hieremias. ille sanctificatur, iste sanctificat; illius sanctificatio coepit ex corpore, hic sanctus ex sancto. cur etiam Iohannem
Abbreviated transcription (Latin):
Ne turbe quidem.
otiosa opinio ẽ. Quia alii heliam quẽ
uenturum putabant. alii iohem quẽ de collatũ
sciebant. aut unũ de ꝓpħis pͥorib surrerisse ẽ¬
oebant. S hoc querere. sup̃ nos est. aituus sentẽ¬
tie. alt̾ius prudentie ẽ. Nam sip aulo apło satis

Expanded text:
ne turbae quidem otiosa opinio est, quia alii Helian, quem uenturum putabant, alii Iohannem, quem decollatum sciebant, aut unum de prophetis prioribus surrexisse credebant. sed hoc quaerere supra nos est: alterius sententiae, alterius
Abbreviated transcription (Latin):
bus generalit̾ ait. Quorum remiseritis pecc̃a. re¬
mictunt᷑ eis ficefa. Nec solum apłis ħ potestas
data ẽ: s etiam epĩs ⁊ sacerdotib. qui nunc eorũ
ordinẽ ineccłia retinent. ligandi soluendiq potes¬
tatẽ habent. Unde in lege de leꝓsis figuralit̾ p̃ci¬
pit᷑. ut siquis de lepͣ ꝑcussus eẽt. ostenderet sesa¬
cerdoti: ⁊ ad eius iudiciũ aut eiceret᷑ extͣ castra.

Expanded text:
s peccata, remittuntur eis. » Nec solum apostolis haec potestas data est, sed etiam episcopis et sacerdotibus, qui nunc eorum ordinem in Ecclesia retinent, et ligandi solvendique potestatem habent. Unde in lege de leprosis figuraliter praecipitur, ut si quis lepra percussus esset, ostenderet se sacerdoti, et ad ejus judicium aut ejice