comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
insaparabilom truitute acq idlius mistemi
sacramentũ quod in carnatum difilium despũseos
cum que negotia dequorum lib& querellariomn
auicibus Sextitera patesaeta cuniiustitiae
tid q uut deprauata consistunt autex suꝑfluo
ił indebito coniecta uidentur nraẽserenitatis
iccomodante consensu haecsola quo ad sinceram
iustitiã &negotiorũ fufficientiam conueniant ordi¬
netis canonũ obscura quaedã & indubum uers alime¬
rdiem lucidae in telligentiae reducatis : omniũq uȩ¬
gotiorum conuentus ordinumq status quibiuram̃
extitenint de uoluti presentiamtam aiorum
regulis concordantes iustis sime piȩque actom¬
perant᷑ constituere studeatis ut & mihi qui ad slu¬
diorum fructus bonorum anhelo peł: beatorum ad¬
ueniat &uos quiad im plentes uoluntate dĩ
menonspernentes inp̃cantem regiobeacitudonis
accernesus cipiat & uisio delectationis dĩ sibi
ꝑennit̃ iuherere concedat. Nos &iam inlus tres
uiros quos exoffiuo palatino huiescõ sinodo inter¬

Expanded text:
inseparabilem Trinitatem, atque illius mysteria sacramenti, quod incarnatum Dei Filium de Spiritu  ut quaecunque negotia de quorumlibet querela vestris auditibus exstiterint patefacta, cum justitiae tentiis quae aut depravata covel indebito conjecta videntur, nostrae serenitatis accommodante consensu haec solum quae ad sinceram justitiam et negotiorum sufficientiam conveniant ordinetis, canonum obscura quaedam et in dubium versa, in meridiem lucidae intelligentiae reducatis, omniumque negotiorum conventus ordinumque status, qui in vestram exstiterint devoluti praesentiam, ita majorum regulis concordantes justissime, pieque ac temperanter constituere studeatis, ut et mihi qui ad studiorum fructus bonorum anhelo pars beatorum adveniat et vos qui adimplentes voluntatem Dei, me non spernitis, imprecantem religio beatitudinis aeternae suscipiat, et visio delectationis Dei sibi perenniter inhaerere concedat. Vos etiam illustres viros quos ex officio palatino huic sanctae synodo inter
Abbreviated transcription (Latin):
nerabile regnum. Datum subdie Ralendarum
lanuariarũ anno felicter quinto głae regninr̃.
dolus ubeatis ardenter & uenissimo do acfidei
meae placitam sententiã dare. Ut sicut mihi diui¬
napietas rogimen fidelium dedit cum quibus cam
glorisicori cognosat. Ita quoque infidelium ad so¬
qui tribuat iucrum. In quibus & uoluntatis suac
fieri bonum & in eius aduenisse congaudeam uo

Expanded text:
nerabile regnum. Datum sub die XVII calendarum Januarium anno feliciter quinto gloriae regni de his jubeatis ardenter et verissime Deo ac fidei meae placitam sententiam dare, ut sicut mihi divina pietas regimen fidelium dedit cum quibus se a me glorificari cognoscit, ita quoque infidelium assequi tribuat lucrum, in quibus et voluntatis suae fieri bonum et ejus advenisse cong
Abbreviated transcription (Latin):
ibitueantur. Quodsi eos quos de ecđa excusat
Itẽ xpianis conuiuia Inter dicimis ludue or
in quibus si forte fuisse probantura annal
ex communicatione huuis modi contuma¬
tia sub iacebit

Expanded text:
itur, aut si eos, quos Ecclesia excusatos Item Christianis convivia interdicimus Judaeorum, in quibus si forte fuisse probantur, annuali excommunicationi pro hujusmodi contumacia subjacebunt.
Abbreviated transcription (Latin):
parisentia definimus quae etiam ne taciturna
temporum ł obliuiosa uetustate deferantur. huicnrae
torum momoriao cõmendauit. Ac unctis regulis
superuis ordinatisnus quammane ant segregata
Caetera quoque decretorũ nrõrum iuditia quae
abhac scãsrnodo noscuntur eẽ confecta. siquis con¬
uellere forsitan decreuerit aut temere Implore
neglexerit uł in fringere quandoq uoluerit ꝑ ui
ditium omnipo tentisdi anathemasit. sobaut̃
uggerendo in concilio id gloriosissimus domin
nrt canonibus insorerep̃cepit ut ludeis non liceat
xpĩ auas habere uxores uł &iam concuhinas nec
ꝑ quaceis occasio tribuatur poenam xp̃i anis inferre
iquis iudaicce prauitati coniugaliso ci¬
&ate uingitur siuexpĩana iuda eoꝰ siue ludaea
xpĩano mulier carnali consortiomis ceatur. qui¬
cum que eorum tantum nefas ad misis se cognoscitur
xpĩ anocostu atq conuiuio &acommunione

Expanded text:
pari sententia decrevimus; quae etiam ne taciturna pari sententia decrevimus; quae etiam ne taciturna temporum vel obliviosa vetustate deserantur, huic nostrae torum memoriae commendamus, ut a cunctis regulis superius ordinatis nequaquam maneant segregata. Caetera quoque decretorum nostrorum judicia, quae ab hac sancta synodo noscuntur esse confecta, si quis convellere forsitan decreverit, aut temere implere neglexerit, vel infringere quandoque voluerit, per judicium omnipotentis Dei anathema sit. Soli autem uggerente Concilio, id gloriosissimus Dominus noster Canonibus inserendum praecepit, ut Judaeis non liceat Christianas habere uxores vel concubinas, neque t agere, per quae eis occasio tribuatur poenam Christianis inferre.quis Judaicae pravitati conjugali societate jungitur, sive Christiana Judaeo, sive Judaea Christiano mulier carnali consortio misceatur, quicunque eorum tantum nefas admisisse cognoscitur, a Christiano coetu atque convivio, et a communione
Abbreviated transcription (Latin):
diaopulenta. Cui dns post p̃sentis eui tempora
diuturnam cum sõĩs omnibus tribuadnremune¬
ratione coronam. Nos aut̃ oms decretorum
fontem manentem coram dõ & scis angelis eius
orto doxis omnibus & nẽ & futuro inpensissimo
cõmendamꝰ. Obse crantes ut hane  reuorent᷑
adimploant & ab emulis benignedefendant
Contem nentibus autẽ eam diuneue ritatis
ultio pallenda proueniat. Obseruantibus aut̃¬
miseri cordia profluens paxperp&ua & glo¬
ria sem piterna contingat. huius quo que sen¬
tentiae forcitudine ł iugore decretinrĩ seriem
quam inseronis simidñ nr̃i recesuinti regis edi¬
dim̃ nomine prorebus ad iuae memoriae
patresuo colib&titulo conquisitis decernimꝰ om¬
nino constare. legem denique quamꝓquo er¬
cenda principũ horrenda cupiditate id c̃ elem̃¬
tissimꝰ edidit prin ceps similirobore firmamꝰ atq
utfuturis retro cẽporibus modis ominib obseructu

Expanded text:
nia opulenta, cui Dominus, post praesentis aevi tempora nia opulenta, cui Dominus, post praesentis aevi tempora diuturnam cum sanctis omnibus tribuat in remuneratione coronam. Nos autem omnes hanc decretorum fontem manantem, coram Deo et angelis ejus orthodoxis omnibus et nunc et in futuro impensius commendamus, obsecrantes ut hanc et reverenter adimpleant, et ab aemulis benigne defendant. Contemnentibus autem eam divinae severitatis ultio pavenda proveniat; observantibus autem omnia profluens pax perpetua et gloria sempiterna contingat. Hujus quoque sententiae fortitudine vel vigore decreti nostri seriem quam in serenissimi Domini nostri Reccesiunthi regis edidimus nomine, pro rebus a divae memoriae patre suo quolibet titulo exquisitis decernimus omnino constare; legem denique quam pro exsecranda principum horrenda cupiditate idem clementissimus edidit princeps simili robore firmamus, atque ut futuris retro temporibus modis omnibus observetur,
Abbreviated transcription (Latin):
srno diuoluerit sententia dis sentire ut uere sacri¬
legion senouerat condempnari. Diuine trintatis
Inseparabilen omen sicut inspiratione mirabilinrm̃
tras tatum primordio lpiluminauit ita consum¬
matione sublii dieundem iamperficiendo condu¬
dat at inillo sit nrmꝰ explicuirse a quo nobi fuit incho¬
asse damꝰ ergo gloriam & honorem eidem sca ẽ
at que in diuisibili trinitati quaenobis & haec dicere
contulit & insedicta conpleuit. Qu &reforinauit
in extromitate sđorum remedia pietatum & re
soluet ligamina uinculoꝵ St gratiarum salus
& benedicuo exercituum dnõ. suꝑserenis simo¬
recche su intho principe glorioso Gratiarũ actio
&reuerentiae plenitudo a nobis omnibus in cõmu¬
nepsi dementissimo principihonoru gratifico
largitari Cuius uotoꝵ instantia benigna ds̃ ad¬
tulit cõplenda cuius dispositio pus sima pres¬
surarum remouit exitia. Cuius tẽporibus
confert uigorem iustitia & exuberat misericor

Expanded text:
synodi voluerit sententia dissentire, ut vere sacrisynodi voluerit sententia dissentire, ut vere sacrilegum se noverit condemnari. Divinae Trinitatis inseparabile nomen sicut inspiratione mirabili nostrorum tractatuum primordia lineavit, ita consummatione 440 sublimi eadem jam perficiendo concludit, ut in illo sit nostrum explicuisse a quo nobis adfuit inchoasse. Damus ergo gloriam et honorem eidem sanctae atque indivisibili Trinitati, quae nobis et ex se dicere contulit et in se dicta complevit, quae reformavit in extremitate saeculorum remedia pietatum et resolvit ligamina vinculorum collationibus gratiarum. Salus et benedictio ab exercituum Domino superReccesiuntho, principe glorioso, gratiarum actioet reverentiae plenitudo a nobis omnibus in commune ipsi clementissimo principi bonorum gratifico largitori, cujus votorum instantia benigna Deus attulit complementa, cujus dispositio piissima pressurarum removit exitia, cujus temporibus conf
Abbreviated transcription (Latin):
proiudaeorum ab ominabili hacnefenda ꝑ¬
sidia execranda nrõ coe tui ꝑ pactuit causaquã
id circo infines ententiarum censuimus eẽ ponen¬
dam qm̃ eandem gentem delieti suimerito recro¬
ductam ꝑ diuinae sanetionis oracula in capitepo¬
sitam deflemꝰ nunceẽ in cauda. Sed quia xp̃s
iie pro nobis ita quo quȩ ꝓ illis ẽ mortius iuxta qđ
ipseait. Non s̃t misusado ues que perierant domꝰ
isrł. Nocessarium duximꝰ summã peis inpendere
curam pro quibus suam xp̃s ponere nondedig¬
natus est animam. Id quoque principali
lemontia de uotissime ad probante quae obhoc
suiregni apicẽ ad nõ solidari p̃optat. sicatho¬
licae nꝰdei pere untiumturm as adquirat in¬
dignum reputans ortodo xefide principẽs acrilegis
aliud prohis exnrã sententie definitur. quã ut decrẽ¬
ta concili tole tant quod diue memorias si senandi
regis ad gregatuom est tempr. Anobs aeposteris ou¬
ninoda sub ploantur intentione. Quiaut̃ ab euis dem

Expanded text:
pro Judaeorum abominabili ac nefanda perfidia exsecranda nostro coetui perpatuit causa, quam idcirco in fine sententiarum censuimus esse ponendam; quoniam eamdem gentem delicti sui merito retroductam per divinae sanctionis oracula a capite positam deflemus in caudam. Sed quia Christus ut pro nobis ita quoque pro illis est mortuus juxta quod ipse ait: Non sum missus nisi ad oves quae perierant domus Israel, necessarium duximus summam pro eis impendere curam pro quibus suam Christus ponere non dedignatus est animam; ideoque principali clementiae devotissime praefaventes, quae ob hoc sui regni apicem a Domino solidari praeoptat, si catholicae fidei pereuntium turmas acquirat, indignum reputans orthodoxae fidei principem sacrilegis ate polluere, nihil aliud pro his ex nostra sententia definitur, quam ut decreta concilii Toletani, quod divae memoriae Sisenandi regis aggregatum est tempore, a nobis ac posteris omnimoda suppleantur intentione: quisquis autem ab ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
ad ceteros. huius tibi seriae preceptionis
in lungimus utstrenuum testudeas & solli¬
tium exhibere. & si quiepistoporum post
commis sitibi patrimonii finis includit cur
do patiaris exceptis eis quas sacroru
canonum cessura ꝑmittit. Idemmaire
do de quibus praua non possit eẽ saspitio
melius tamen fatiant. sietiã ab illaes equo¬
habitatione contineant Nam legeau q.
beatus agus tinur nec cum sorore habu¬
re consenserit dicens. Que cum soro
mea sunt sorores mȩȩ non
t& ngo uiri cautell magna nobis eẽ de¬
suis drstriletio: Nam in caute presumtionisẽ¬
Apa es tertes paued minus ualidum non timorte¬
& pami teo e nuĩ un letrt superat q uidedicert
s iaoo noleuti concessis & quidestios nullur
so lo oe nolentes adstringimus sed sicut faero
so lent medici& si adtempur tristemcuram
tamen psiluto detomus & idcirconees sta¬
ten iñ ponimur si semmateri doctum scm

Expanded text:
assumat, hujus tibi serie praeceptionis assumat, hujus tibi serie praeceptionis injungimus, ut strenuum te studeas, et sollicitum exhibere. Et si qui episcoporum, quos commissi tibi patrimonii finis includit, cum e nullo modo patiaris, exceptis eis quas sacrorum canonum censura permittit, id est matre, i, de quibus prava non possit esse suspicio. Melius tamen faciunt, si etiam a talium se cohabitatione contineant. Nam legitur quod beatus Augustinus nec cum sorore sua habitare consenserit, dicens: Quae cum sorore mea sunt, sorores meae non Docti ergo viri cautela magna nobis esse debet instructio. Nam incautae praesumptionis est quod fortis pavet minus validum non timere. Sapienter enim illicita superat, qui didicerit etiam non uti concessis; et quidem nos nullos in hoc nolentes astringimus, sed sicut facere solent medici, et si ad tempus tristem curam, tamen pro salute dictamus. Et idcirco non necessitatem imponim
Abbreviated transcription (Latin):
ter igno scendo reum fatiat quemte ꝑsistenr
facere asperut s in deuotum relinquatur
illum deuere tundiam habeat & non ser¬
uetur quod doleat. nam plerum que plus
uirum hab& discreta in cohertione remis¬
sio. quam in exequanda ultione districti¬
o adeo qui nonnum quam hec fideliorem
at que sublectum. illauero obstinatum
fatiat & emulum & hec quidem non adhoc
tales sitis inminimis quales essed ebeatis in
maximis. Nomsiquando seueritatem ex¬
tessus qualates exigit agendume ut&scul¬
pam ultio corrigat & correctis postgra¬
tiasnonne getur. hec igitur quia patri nasua¬
dente dilectione prouestrauos anima.
comonemus cum ea que dicuntur caritate
sus cipite at que eo adgloriaeurãe ittilita¬
tem assummite ut bonaura & apud homi
Harissimi filui fidutialiter in cunctis in cune¬
tis presumite & quia deura cupimus pros¬
peritate semperaudire dis curantibus nos
sepius episto lis reuelate ETALIBI¬

Expanded text:
ter ignoscendo devotum faciat quem potest persistens ter ignoscendo devotum faciat quem potest persistens facere asperitas indevotum. Relinquatur illi unde verecundiam habeat, et non servetur quod doleat. Nam plerumque plus virium habet discreta in correctione remissio, quam in exsequenda ultione districtio; adeo ut nonnunquam haec fideliorem atque subjectum, illa vero obstinatum faciat et aemulum. Et quidem haec non ad hoc tales sitis in minimis, quales esse debetis in maximis. Nam si quando severitatem excessus qualitas exigit, agendum est ut et culpam ultio corrigat, et correctis post gratia non negetur. Haec igitur quia paterna suadente dilectione pro vestra vos anima commonemus, cum ea qua dicuntur charitate suscipite, atque ea ad gloriae vestrae utilitatem assumite, ut bona vestra et apud homincharissima filia, fiducialiter in cunctis praesumite; et quia de vestra cupimus prosperitate semper audire, discurrentibus nos saepius epistolis relevate
Abbreviated transcription (Latin):
cis implicati sunt anobis non uideantur in uis¬
tedefendi neoppinione malea gentium exin
de discr&e deffensionis ausumnos ullomo¬
do transferamus sed quantum dec&. eccle¬
siam ammonendum uerbum intercessionis
adhibendo quibus ualets succurite. ut&
illis opem feratis & oppinione scae eccłȩ nͣ
sira cu sanum. Idcirto scriptis uos presen¬
tibus ad oritemur ut omnimora uel excusa¬
tione cessante definibus quidicuntur inua¬
sis subire hominesuros iuditium cum par¬
te altera fatiatis quatenus & ꝑuasionis
quescio & si quaẽ ꝓ priettctis contentiofini¬
atur. haec lgitur frat̃nittes ura fieri sine
dilatione ꝓuisdeat utneuos inuidiatange¬
re. Mec uos denuo ex indeualeat que¬
nam patriciam. peto ut hoc auobis uitium
nobiliter excludatis & secđm bonio pe¬
ris segetem in imicis semen crescere
ualeat culpa quam uenia excessus glori
ȩ urae bonutes super& & magissalubri¬

Expanded text:
cis implicati sunt, a nobis non videantur injuscis implicati sunt, a nobis non videantur injuste defendi, ne opinionem male agentium ex indiscretae defensionis ausu in nos ullo modo transferamus, sed quantum decet, ecclesiam admonendo et verbum intercessionis adhibendo, quibus valetis succurrite, ut et illis opem feratis, et opinionem sanctae Ecclesiae non stamur, idcirco scriptis vos praesentibus adhortamur, ut, omni mora vel excusatione cessante, de finibus qui dicuntur invasi, subire homines vestros judicium cum parte altera 1123 faciatis, quatenus et pervasionis quaestio, et si qua est proprietatis contentio finiatur. Haec igitur fraternitas vestra fieri sine dilatione provideat, ut nec vos invidia tangere, nec nos denuo exinde valeat quentristor, peto ut hoc a vobis vitium nobiliter excludatis, et secus boni operis segetem inimici semen crescere os plus valeat culpa quam venia. Excessus gloriae vestrae bonitas superet, et magis salubri
Abbreviated transcription (Latin):
prus humilem & in aduersis siquando adis¬
niunt cum uistiaerectam amicambonis
ꝑuersis contrarianulluis um quam fatie
ꝓ ueritate loquentẽ premens misericor¬
die operibus iuixta uirtutẽ substantiae in sis¬
tens & tamen insistere & iam contra uirtu¬
tẽ cupiens in firmis conpatiens beniuo leni¬
bus congaudens. Aliena damna ꝓpriade¬
putans dealienis gaudus tam quam deꝓpris
exsultans in corrigendis uitus seuienrꝰ info¬
uendis uirtutibus auditorum animum de¬
demulcens: in ira uiditium sine iratenens
intran quillitatem aute: seueritatis sue
sunt interim postponantur. carates interuos
fixa ꝑ maneat ut sic de exterioribus si quando
contentio uertitur ex amenueniat quatenus
mentem carutes nonrelinquat᷑. ad omicium
abbati. FT ALIBI. Si cut graue eiplenum
uituperationis ẽinter ꝑsonas omni potenti dño
in litanter desecularibus negotus orttm diu
contro uersiam ꝑmanere ita laudabile studi¬
o estreligioso conueniens terrenis gratam pa

Expanded text:
prosperis humilem, et in adversis, si quando eveniunt, cum justitia erectam, amicam bonis, perversis contrariam. Nullius unquam faciem pro veritate loquentis premens, misericordiae operibus juxta virtutem substantiae insistens, et tamen insistere etiam contra virtutem cupiens, infrimis compatiens, benevolentibus congaudens, aliena damna propria deputans, de alienis gaudiis tanquam de propriis exsultans; in corrigendis vitiis saeviens, in fovendis virtutibus auditorum animum demulcens, in ira judicium sine ira tenens, in tranquillitate autem severitatis suae sint, interim postponantur. Charitas inter vos fixa permaneat, ut sic de exterioribus, si quando contentio vertitur, examen veniat, quatenus mentem charitas non relinquat. Comma paribus. Sicut grave et plenum vituperationis est inter personas omnipotenti Deo militantes de saecularibus negotiis ortam diu controversiam permanere, ita laudabile et studio est religioso conveniens terrenis gratam Deo
Abbreviated transcription (Latin):
A liudẽ enim picturam adorare aliud
picture historiam quod sit adorandum
ad dis cero nam quodlegentibus seripra¬
ro hoc idictis praestat pictura cernaera¬
bus quia in ipsa ignorantebus quidẽ quoc
se qui debeant in ipso legunt quilitir
nesciunt  unde & precipue gentibus

Expanded text:
Aliud est enim picturam adorare, aliud per picturae historiam quid sit adorandum addiscere. Nam quod legentibus Scriptura, hoc idiotis praestat pictura cernentibus: quia in ipsa ignorantes vident quod sequi debeant, in ipsa legunt qui litteras nesciunt. Und
Abbreviated transcription (Latin):
sequi debeant in ipso legunt quilitio
nes ciunt : unde & precipue gentibus
prelettione picturaẽ quod magnopire
te qui intergentes abitas adtendi de cuc¬
rat. Nec dum recto telo incaute sucoen¬
deris fero cibus animis scandalum gene¬
rares frangiergo nondebunt quodnona d
orandum in ecclesus sed ad struendassolũ¬
modomentes fuit nescientium coblocatũ¬

Expanded text:
n ipsa legunt qui litteras nesciunt: unde et praecipue gentibus pro lectione pictura est. Quod magnopere tu qui inter gentes habitas attendere debueras, ne dum recto zelo incaute succenderis, ferocibus animis scandalum generares. Frangi ergo non debuit, quod non ad adorandum in ecclesiis, sed instruendas solummodo mentes nescientium
Abbreviated transcription (Latin):
misit. si telum discrecione condissessine
dubio & eaque intendebas salubrger ol¬
tinere & collectum gregem non dispgere
sed potius poteras congregore ut pastori
intemeratum nomen exceler& nonculpa

Expanded text:
m discretione condidisses, sine dubio et ea quae intendebas salubriter obtinere, et collectum gregem non dispergere, sed potius poteras congregare, ut pastoris intemeratum nomen excelleret, non culpa
Abbreviated transcription (Latin):
rinro satis facere tota intentione ment
utdignum ẽ cumlacrimis debeatis. Quia
si illis satir factum non fuerit quodnr̃aro
la xatio uel gratia poterit certe conferre
Dum tamen adhuc in prese turũ uis ul
errantium defensionibus in eẽ uos cernimi
Qualis uel dõ uł hominibus urã sit satisi¬
tio non uidemus. Tunc enim dõ omnibus
se satis facere magnitudo ura patie uide¬
tur quecognos cat & deuia adrecatidinen
& pͣ sum tuia ad hubiilitatis normam stu¬
der& reuo car& quodsi factum fuerit ph

Expanded text:
 satisfacere tota intentione mentis, ut dignum est, cum lacrymis debeatis, quia si illi satisfactum non fuerit, quid nostra relaxatio vel gratia poterit certe conferre? Dum tamen adhuc in praesumptorum ruinis vel errantium defensionibus inesse vos cernimus, qualis vel Deo, vel hominibus vestra sit satisfactio non videmus. Tunc enim Deo et hominibus se satisfacere magnitudo vestra patenter evidenterque cognoscat, si et devia ad rectitudinem, et praesumptiva ad humilitatis normam reducat. Quod si factum fu
Abbreviated transcription (Latin):
ra nsedomni potentem rogo ut sua uosdex¬
ter ꝗ repoit uobisq & hinctran quillam uttam
acius solitet ⁊ cort uptionus huius ponuert
xiaum suacuns ꝑeetui liberum existertra
nui nugana tota poposcerit ordinar iuol¬
oiur imiosasꝰ autem Alic publicas peporlio
ullce eobus popularibus hoc casio prebratur
mls poquebus & simpliciores ex hotan¬
mas plerum q quod absit in scandaluom

Expanded text:
ntem Dominum rogo, ut sua vos dextera protegat, vobisque et hic tranquillam vitam, citius solvat, et corruptionis hujus pondere exutum suo conspectui liberum existere io tota poposcerit, ordinare te volumus. Missas autem illic publicas per episcrecessibus, popularibus occasio praebeatur ulla conventibus, et simpliciores ex hoc animas plerumque, quod absit! in scandalum
Abbreviated transcription (Latin):
Rationulla permitut ut pro priis cuius quã
usibus applicetur. quod communiutilita¬
te datum es seco gnoscitur. ꝗ uoties digna
consideratio nesus tentationis causaaliqua
merentibus conceduntur & dm̃ l&ificant¬
& ip sumditant sinedubio largiente & rełq. & a lib¬

Expanded text:
ratio nulla permittit ut propriis cujusquam usibus applicetur quod pro communi utilitate datum esse cognoscitur. consideratione, sustentationis causa, aliqua moerentibus conceduntur, et Deum laetificant, et ipsum ditant sine dubio largientem. Ideo experi
Abbreviated transcription (Latin):
loca cupitinua dere pugnantia ntesic uitt
locieg quidem ponit insidiar uesunuus
stloctex pugnatione toturostendit lutus
ad defenisionem locullius ubuinstat pertu¬
umi conuenit᷑ locaalia de quibusuulla t sus¬
pedios enpis itrrit&euenit ut qua cognatũs
nedĩsouo s urtuter epulsuseꝰ latensobti¬
n d mno drestando non potuit sed quiam
ius ominbar duune ꝓtectionis ausisis qpiur

Expanded text:
loca cupit invadere, pugnandi ante sic utitur: Latenter quidem ponit insidias, et ad unius loci se expugnationem totus ostendit, 790 ut dum ad defensionem loci illius ubi instat periculum convenitur, loca alia de quibus nulla est suspicio capiantur. Et evenit ut qui cognitus resistentis virtute repulsus est, latens obtineat quod certando non potuit. Sed quia in his omnibus divinae protectionis auxilio opus
Abbreviated transcription (Latin):
participatione priuarios conuenit at¬
que cosurĩs epistolis strictious ammo¬
nere utl& anis & orationibus operamdent&
peccati quod contraxerunt maculam flendo
detergant. Quibus quando sit secundũ m o¬
dum paenitentiae reddenda communio iudi¬
Propositiuri curanos ammon& & eccdes iasticas
utilitates streniis agendas mandare ꝑsonis.
Conperimus nullam extitisse causam ꝓ quares
eorum potuissent racion abiliter occupari. ad¬
que eas eẽ in consulte ac temere consetratas
d circo experientiae tuae precimus. ut quia
quod semel consecratum ẽ eis non ual& ultra
restui sed studiitui situt ipse epr debeatpre¬

Expanded text:
ipatione privare vos convenit, atque eos vestris epistolis districtius admonere ut litaniis et orationibus operam dent, et peccati quam contraxerunt maculam flendo tergant. Quibus quando sit secundum modum poenitentiae reddenda communio, judiPropositi nostri cura nos admonet ecclesiasticas utilitates strenuis agendas mandare personis.Comperimus, nullam exstitisse causam, pro qua res Judaeorum potuissent rationabiliter occupari, atque eas esse inconsulte ac temere consecratas. Idcirco experientiae tuae praecipimus, ut, quia quod semel consecratum est eis non valet ultra restitui, studii tui sit ut ipse episcopus debeat pre
Abbreviated transcription (Latin):
experientiȩ tiaȩ presentia uetoritate p¬
pimus ut hoc diligenter in quiras.
ni prodite iniquitatis fuisse consertuha
participes memorantur scita surã subu i
in dagatione discutiat & siutcrepere¬
rit adhonoris sur & ipsomilites gradu
deiciat & inmonasteriis ubidigne uale¬

Expanded text:
experientiae tuae praesenti auctoritate praecipimus, ut hoc diligenter inquirat. ni proditae iniquitatis fuisse conscii ac participes memorantur, sanctitas vestra subtili indagatione discutiat. Et si ita repererit, ab honoris sui et ipsos similiter gradu dejiciat, et in monasteriis ubi digne vale
Abbreviated transcription (Latin):
sollititus. quatenus apud leontium s obreptio¬
ni locus nullus inueniat. Vbiforte aliquid
dictum uel ipsum qui preiditialiter quo d
non credimus facereforte cognoueris exnr̃o
ill mandatto dicerete uolumus nec malorũ
hominum uerbis ad sensum prebeat & in hoc
sepeccato miscerenondeat. ETALIBI¬

Expanded text:
breptionis hac de causa inveniatur, ubi forte aliquid dictum fuerit, vel ipsum praejudicialiter quid, quod non credimus, facere forte cognoveris, ex nostro illi mandato dicere te volumus ut malorum hominum verbis assensum praebere et in hoc peccato se immiscere non debea
Abbreviated transcription (Latin):
ti quideis respondendum sit quidilectionem
tutm deparuulorum animabus requiritur
qui senebaptis matis gratiamoriuntur dicens
si corpus originali tene turtul pa unde anima¬
quea do datur reuertit que ad huc in actuali
dilecto non consensit corpori sed hat dere
dultissima tua mihitua carutes scrat. Quia de
oongne anime interscõs patres requisto
nen paruauersatecẽ sedutrum ipsa abadam
descenderit ancerte singulis detur in ceriur
mansit:

Expanded text:
ti quid eis respondendum sit, qui dilectionem tuam de parvulorum animabus requirunt, qui sine gratia baptismatis moriuntur, dicens: Si corpus originali teneturquae a Deo datur rea erit, quae adhuc in actuali delicto non consensit corpori? Sed hac de re dulcissima mihi tua charitas sciat, quia de origine animae inter sanctos Patres requisitio non parva versata est, sed utrum ipsa ab Adam descenderit, an certe singulis detur, incertum remansit,
Abbreviated transcription (Latin):
Quia hoc maxime tempore quando deoste for¬
mido ẽ. diuisum abere populum non debitis.
÷ ontristor & terre illi condoleo quiadum
nbus largiri dignatur diuino munere habere
duicunt sed premus ad secuntur. quadere¬
ce donum illic subsistere diunon abitror¬
Ex iil aec ẽ ut quecius suerint decreto dis posca
Nullauis dem ceps in litite usurpationis moles¬
tae querentur. ETALIBI

Expanded text:
quia hoc maxime tempore quando de hoste formido est, divisum habere populum non debetis. de contristor, et terrae illi condoleo, quia duomnipotens Deus hominibus largiri dignatur, divino munere habere despiciunt, sed praemiis assequuntur, sacerdotium illic subsistere diu non arbitroexhiberi, ut quae ejus fuissent decreto disposita nullius deinceps illicitae usurpationis molestia quaterentur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
adam omir homo moritur sior iginalispecca¬
ti unculis nontenetur. sed quia genus hu¬
manum in parente primo cumpet ato nasci¬
tur uel utinradice putru ittcridi tactẽ trã
in ramis & in deomis homo cum peccato nascit̃
unde primus homo ꝑmanere uoluit sinepec¬
cato dehisaut̃ subtilius ac latiur ioquidebu¬
eram sed dumme et causarum tumultus
premunt et harum portitor utlaxari
debuis s& in portunus extitit undemulta
debui paucalocutus sum rogo autem om¬
ni potentem dm̃ ut sua tegratia protegat
& bea ti petri a posto lorum principis intȩr¬
cȩssione amalis omnibur inlesum seru&
Quatenus feruor celestis desiderii intu¬
amente cotidie ardentius & crescit. & sem¬
ꝑ nobis & semꝑ seipso robustior ad celestia
premia multiplicuis ꝑcipienda ꝑtingat.

Expanded text:
Adam omnis homo moritur, si originalis peccaAdam omnis homo moritur, si originalis peccati vinculis non tenetur? Sed quia genus humanum in parente primo velut in radice putruit, ariditatem traxit in ramis; et inde omnis homo cum peccato nascitur, unde primus homo permanere noluit sine peccato. 971 De his autem subtilius audaciusque loqui debueram; sed dum me et curarum tumultus premunt, et harum portitor ut laxari debuisset importunus exstitit, unde multa debui, pauca locutus sum. Rogo autem omnipotentem Deum, ut sua te gratia protegat, et beati Petri apostolorum principis intercessione a malis omnibus illaesum servet, quatenus fervor coelestis desiderii in tua mente quotidie ardentius excrescat, ut semper novus, et semper seipso robustior, ad coelestia praemia multiplicius percipienda pertingat.
Abbreviated transcription (Latin):
eamque in acuita in solubilem fasis̃ esseques¬
tionem Grauis enimẽ questionec ual& abomi¬
ne conprehendi. quia sideadam substantia d¬
nima cum carnena sitaur. curnon &iam cum
curnemortur ÷ s iuero cumne nonnascitur
curinea carne quedeadem ꝓ lattrẽ obligteta
pec catistenetr sedcum hoc sit in certum illi¬
hoc incertum non est qui anisis acri baptismatis¬
matis gratia fuerit renatus homo: omirani¬
ma originalis peccatte uinculis e obstricito
Hincenim scriptumẽ none mundus in conspe¬
tueius nec unius digi infans superterram
hinc dauidait in iniquitatibus concȩptus sum
& in delictis peperitiemater mea h incipsaue
paulus aplsait sicut in ad iem oms morium¬
tur ita& in xpo om̃s uiuificabuntur. Curer¬
go infans quini hilegit in cons pectuomnipo¬
tentis di eẽnonual& mundus: curpsalmis¬
ta exlegitimo coniugio prolatus in iniquita¬
te conceptus e curnisi quismundatus a qua
baptismatus fuerit mundus non est curin

Expanded text:
eamque in hac vita insolubilem fassi sunt esse quaestionem. Gravis enim est quaestio, nec valet ab homine comprehendi, quia si de Adam substantia anima cum carne nascitur, cur non etiam cum carne moritur? Si vero cum carne non nascitur, cur in ea carne quae de Adam prolata est obligata peccatis tenetur? Sed cum hoc sit incertum, illud incertum non est, quia nisi sacri baptismatis gratia fuerit renatus homo, omnis anima originalis peccati vinculis est obstricta. Hinc enim scriptum est: Non est mundus in conspectu ejus, nec unius diei infans super terram. Hinc David ait: In iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea. Hinc ipsa VPaulus apostolus ait: Sicut in Adam omnes moriuntur, ita et in Christo omnes vivificabuntur. Cur ergo infans qui nihil egit, in conspectu omnipotentis Dei non valet esse mundus? Cur Psalmista ex legitimo conjugio prolatus, in iniquitate conceptus est? Cur nisi qui mundatus aqua baptismatis fuerit, mundus non est? Cur in
Abbreviated transcription (Latin):
Quid enim sunt xpiani om̃s nisi membra xpĩ
quorum uidelic& membrorum capud cunto
uimus quafideliter honoratis. sed quam diue¬
sum sitextellentiaurã ꝑpendat capud honoras
& membra ipsius hostius calcanda ꝑmutere¬

Expanded text:
Quid enim sunt Christiani omnes, nisi membra Christi? Quorum videlicet membrorum caput cuncti novimus quia fideliter honoratis; sed quam diversum sit excellentia vestra perpendat caput honorare, et membra ipsius hostibus calcanda per
Abbreviated transcription (Latin):
erat quasupra idest quoq. uuãmbagloriosus
rex regnauit anno viimense i dies xiiii. ac¬
pit quo ꝙ. penitentiam predictis princeps diei
minico exeunteora noctis prima quod fuitpriu
iđ octubris. luna xu era dec xuin suscepita
succedente dies ecunda feria gloriosus domnus
nrt̃ e ruigius regnis ceptra quod fuit iđ ocib
luna xui era decxu dilatec unctionissolle¬
nutete us que in suꝑ ueniente diedominico qđ

Expanded text:
uoque gloriosus Wamba rex regnavit annos VIII, mensem I, dies XIV. Accepit quoque poenitentiam praedictus princeps die Dominico exeunte, hora noctis prima, quod fuit pridie Idus Octobris luna 15, era 718. 32. Suscepit autem succedente die, secunda feria, gloriosus domnus noster Ervigius regni sceptra, quod fuit Id. Octobris, luna 16, era 718, dilata unctionis solemnitate usque in supervenientem diem Dominicum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
RIC CO INITALIA MORTUO ATAUIEUS. E¬
LIGIT̃. ISTOREGUANTE GOTHIRELIC¬
TA ITALIA GALLIAS. HACPOSTSPA¬
NIA OCCUPANT. ANNIUEREGŨ HAC
SUM MANIUTANTUR.
itenaricus regnauitannos xiii. allaricus
regnauit annos.xxuiii. inittelia. Attculfus
regnauitannos VI Si gericus regnauit annos
uii. alibi semiftantum đ Uualia regnauitannos ui
Cheudoricus regnauitannos xx . uii Thurismo¬
dus regnauitannos ui alibiunum Theudericur¬

Expanded text:
o in Italia mortuo, Athaulfus eligitur. Isto regnante, Gothi, relicta Italia, Gallias, ac postea Hispanias, occupant. Anni vero regum hac summa notantur. 1. Athanaricus regnavit annos XIII. 2. Alaricus regnavit annos XXVIII, in Italia. 3. Athaulfus regnavit annos VI. 4. Segericus regnavit annos VII. Alibi, semis tantum. 5. Walia regnavit annos III. 6. Theuderedus regnavit annos XXXIII. 7. Turismundus regnavit annos
Abbreviated transcription (Latin):
iosxu a laricus regnauitannos xxiui gese¬
liuis regnauitannos ui & in latebra annui alibi
heudericus deatelia regnauitin spania tutel
gins amalerico nepote suo ꝑ consules annos xli
amalaricus regnauit annosu Theudiregnauit

Expanded text:
 Alaricus regnavit annos XXIII. 11. Gisaleicus regnavit annos III, et in latebra annum I. Alibi, XV. 12. Theudericus de Italia regnat in Hispania, tutelam agens Amalarico nepoti suo per consules annos XI. Alias, XV. Amalaricus regnavit annos V. 13. Theudis regnavit
Abbreviated transcription (Latin):
tru mentum. Sed ds̃ ad hoc tuam religiositatẽ
preor dinauit ut & in iustitia remoueas. & presũp¬
tiones abscidas & sacerdotio laborantibus sur curras
& multis in rogationibus locum non prebeas.
sed post agngͥtionem ei qui calum niam patit᷑
ad iutori um feras. illum uero qui calum nia
facit: siuere est calumniatur abscidas. Honi

Expanded text:
copos. Deus ad hoc vestram religiositatem ordinavit, ut et iniustitias removeatis, et praesumptiones abscidatis, et sacerdotibus laborantibus succurratis, et multis opprobriis locum non praebeatis, sed post agnitionem ei, qui calumniam patitur, adiutorium feratis; illum vero, qui calumniam facit, si vere est calumniator, abscidati
Abbreviated transcription (Latin):
piinem in sinem seculorum. Quiauer¬
pum caro factẽ & ab trbit in nobis
ue bouero cirnem ditimus factum
noninmutno quoderat. sed suspici¬
sndo quo dnonerat in carnationis eni
sue mis terio unigenitus patri nra tuixit
Sum & caro sicutipse ait: nemo ascen¬
dit incelum nisi qui deselo dȩscendit
filius hominis. quifilius di incelo erat
filus hominir quilo quebatur in terra

Expanded text:
minem in fine saeculorum, quia Verminem in fine saeculorum, quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Verbum vero carnem dicimus factum, non amittendo quod erat, sed suscipiendo quod non erat. Incarnationis enim suae mysterio unigenitus Patris nostra auxit, bum et caro, sicut ipse ait: Nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis qui est in coelo. Qui Filius Dei i
Abbreviated transcription (Latin):
Et quidem ab antiqua patrum instituitone di¬
dicimus ut quid lib& apud hesim intrinitatis
nomine baptitantur. cum ad scam̃ etclẽa
redeunt aut unctione crismatis aut in¬
po sitionemianus autsola ꝓfessione fidei
ad sinum matris ecclesiaereuocentur. unde
arrinos perin positione manus occidens
perunctionem uero scĩ crismatis ad ingres
tts uero & alios exsolauera confessione
secipit quia semꝰ baptisma quod sunt apud
hereticos consecuti.. Tunc in eisues e¬
mun dationer accipit cum uel illi perinpo¬
heretci quia intrinitatis nomineminime
hominemmontenum credunt. Quo¬
rum similes multi sunt. ilicum ad scam¬
ec claesiam ueniunt baptizantur. quia
baptismum non fuit quod inerrore positi
in seaẽ trinitatis nomin en on acteperunt
sed & eos quos uidaice perfidei similes
error obscurat ad scam̃ ecclesiam catho¬
muenientes de uers fidei firmitate
nfessione docendisunt ut unum eum¬
Ro credant ipsum exiftentem in diui¬
nite te ante secula & ipsum factum ho¬

Expanded text:
Et quidem ab antiqua Patrum institutione didicimus ut quilibet apud haeresim in Trinitatis nomine baptizantur, cum ad sanctam Ecclesiam redeunt, aut unctione chrismatis, aut impositione manus, aut sola professione fidei ad sinum matris Ecclesiae revocentur. Unde Arianos per impositionem manus Occidens, per unctionem vero sancti chrismatis ad ingresstas vero et alios ex sola vera confessione recipit, quia sanctum baptisma, quod sunt apud haereticos consecuti, tunc in eis vires emundationis recipit, cum vel illi per impoheretici, qui in Trinitatis nomine non hominem Montanum non credunt, quorum similes multi sunt; illi, cum ad aeclesiam veniunt, baptizantur, quia baptismus non fuit, quem in errore positi in sanctae Trinitatis nomine non acceperunt. Sed et, quos Iudaicae perfidiae similis error obscurat, ad sanctam aeclesiam venientes de verae fidei firmitate et confessione docendi sunt. Et orieum credant, ipsum existentem in divinitate ante saecula, et ipsum factum ho
Abbreviated transcription (Latin):
tur melior DETRANQuiuitate
Abstoicis enim uenerat & utanima interi¬
ne dicatur opicureis obseruatur & ut cir¬
nis resttutione getur deuana omnium phi¬
losopliorum scola sumitur & ubimateria
quu dõ e quatur.
Loenonis disciplinae᷑ & ubi quide igneo
do legitur eraclitus interenite ademateria
a pud heretcos & philosophos uo lutaturia
t et retractus in plicantur

Expanded text:
eus melior de tranquillitate: eus melior de tranquillitate: ab Stoicis enim venerat; et ut anima interire dicatur, Epicurus observatur; et ut carnis restitutio negetur, de vana omnium philosophorum schola sumitur; et ubi materia cum Deo aequatur, Zenonis disciplina est; et ubi quid de igneo Deo legitur, Heraclitus intervenit. Eadem materia apud haereticos et philosophos volutatur, idem retractatus inplicantur
Abbreviated transcription (Latin):
fitagoras quidam dm̃ sinetem pore inõ¬
muta bilem utplato quidam mentem sol¬
tum utcicero quidam & spm̃ & menten
ut maro inuentd enim solum modo diꝰ
non ut in uenerunt exposuerunt quius
ouanuerunt in cogitationibur suis di¬
centes enim secẽ sapientes & stulti fac¬
tisunt in ẽplatonici quidam dm̃ cura¬
tores & arbitrium & uidicem ad serunt
epicor ei ociosum & in exercitatum de
mundo aut᷑ platonici. ad firmant in cor
poralem sto ici corpora lem eprcorus
atomis pithacoras exnumeris eradiuis
exsigne unde &uasro ignem mundia¬
nimum dicit pro inde quod inmundo
ignir omã uber& sicut animus in nobis
quam uanissime quicum ẽ in quidinno¬
bis ipsisumus cum exite moriur. er¬
go & ignis cum demundo profulgora
proficissitur mundus emoritur. huphi¬
lo sophorum errores &iam & apudec¬
clesiam in duxerunt hereses inde cona
s& forme nescio que inde apudarrũ
trinitrs nominis & apudualentinum
platonicus furor indemartionis diti¬

Expanded text:
Pythagoras: quidam Deum sine tempore incomPythagoras: quidam Deum sine tempore incommutabilem, ut Plato: quidam mentem solutam, ut Cicero: quidam et spiritum et mentem, ut Maro. Inventum enim solummodo Deum, non ut invenerunt, exposuerunt: evannerunt in cogitationibus suis; dicentes enim se esse sapientes, stulti facti sunt. Platonici quidem deum creatorem et arbitrum et iudicem asserunt. Epicurei, otiosum et inexercitatum. De mundo autem pporalem; Stoici corporalem; Epicurus atomis; Pythagoras ex numeris; Heraclitus ex igni. Unde et Varro ignem mundi animum dicit, proinde quod in mundo ignis omnia gubernet, sicut animus in nobis. Quam vanissime: 'Qui cum est,' inquit, 'in nobis, ipsi sumus: cum exit, emorimur.' Ergo et ignis cum de mundo per fulgura proficiscitur, mundus emoritur. Hi philosophorum errores etiam et apud Ecclesiam induxerunt haereses. Inde αἰῶνες et formae nescio quae, inde apud Arium Trinitas nominis, et apud Valentinum Platonicus furor. Inde Marcionis D
Abbreviated transcription (Latin):
quitraxerunt. Epicurei dicti abe¬
picuro quodam philosopho amatore
uanitectis non sapientiae quem &iam
philosophi porcum nominauerunt qua¬
si uo lunites inceno carnale uolunta¬
tem corporis. sum mumbonum ad se¬
renr. qui&iam di xit nulla diuina
ro uidentia instructum eẽ autregi
nundum sed origine rerum atho¬
mis idẽ inserabuibus. ac solidir
corporibus ad signauit Quorum
Quorum
sortuitis concursionibur uniuersa
as cantur & nata sint ad serunt aut
dm̃ nihil agere omã constare
prporibur animam nihil aluidee
quam corpus. unde &dixit none
nro postea quam mortuus fuero
dipno sophiste nudi pero capas indie
soltudiner perhibentur ꝓhilosophart
puden da so lattentum operiunt. H
S Igenerandum se cohibent
phisici dieti aut̃ theologi quoscrio¬
tis suis dedõ dixerunt¬
dixerunt ut dro nisius stoicus aliiuͦ spi¬
sitc leter intellexerunt mentem eẽ dñ
ut treles melenus quidtem animum i
omnibus commanentem & lutidum e

Expanded text:
nque traxerunt. Epicurei dicti ab Enque traxerunt. Epicurei dicti ab Epicuro quodam philosopho amatore vanitatis, non sapientiae, quem etiam ipsi philosophi porcum nominaverunt, quasi volutans in caeno carnali, voluptatem corporis summum bonum adserens; qui etiam dixit nulla divina providentia instructum esse aut regi mundum. Sed originem rerum atomis, id est insecabilibus ac solidis corporibus adsignavit, quorum fortuitis concursionibus universa nascantur et nata sint. Adserunt autem Deum nihil agere; omnia constare corporibus: animam nihil aliud esse quam corpus. Unde et dixit: 'Non ero, posteaquam mortuus fuero.' Gymnosophistae nudi per opacas Indiae solitudines perhibentur philosophari, pudenda sola tantum operiunt. Hi et a generando se cohibent. Physici. Dicti autem Theologi, quoniam in scriptis suis de Deo dixerundixerunt, ut Dionysius stoicus: alii vero spiritaliter intellexerunt mentem esse Deum, ut Thales Milesius. Quidam autem animum in omnibus commeantem et luci dum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Ac ademici appellantur auilla platonis
ac ademia athenarum ubi ibidem pla¬
to docebat. hi omã incertce o pinant᷑
sed sic faten dum multa incerito & oC¬
ite eẽ que uoluit dr̃ intellegentiam ho¬
minis excedere sictat men plurima
ee que possint & sensus penetratione
con pre hendi hanc fec item arces sitlu
cirenaicus philosophus repperit cuius
sec tator fuit demo critus quidixit
tam quam in puteo alto ita ut fundus nul¬
lus sit litc hocculto iacereuer utcteperi¬
patetici ad eam bulatio ne dicti eo quod
aristotilis auetoreorum deambulans
dis putiere solitus esset. hi dicunt
quam dam particulam animerẽ a&̃ nũ
dereli quo magna exparte morilem
Cinici. ab inmunditia inpudentiae nup¬
cupati. Contra humanam enim ueretun¬
di am in propatuloco hire con iugibus
eis moserat censentes licitum honestũ¬
dicantes agendum utraner inuicis uel
plateis unde & acanibus corum uitam
inmitabantur & iam uocabulum nom̃¬

Expanded text:
Academici appellati a villa Platonis Academici appellati a villa Platonis Academia Athenarum, ubi idem Plato docebat. Hi omnia incerta opinantur; sed, sicut fatendum est multa incerta et occulta esse, quae voluit Deus intelligentiam hominis excedere, sic tamen plurima esse quae possint et sensibus capi et ratione conprehendi. Hanc sectam Arcesilaus Cyrenaicus philosophus repperit; cuius sectator fuit Democritus, qui dixit tamquam in puteo alto, ita ut fundus nullus sit, ita in occulto iacere veritatem. Peripatetici a deambulatione dicti, eo quod Aristoteles auctor eorum deambulans disputare solitus esset. Hi dicunt quandam particulam animae esse aeternam: de reliquo magna ex parte mortalem. Cynici ab inmunditia inpudentiae nuncupati. Contra humanam enim verecundiam in propatulo coire cum coniugibus eis mos erat, censentes licitum honestuice id praedicantes agendum, ut canes in vicis vel plateis. Unde et a canibus, quorum vitam imitabantur, etiam vocabulum nome
Abbreviated transcription (Latin):
ris & inmoribus rationem iungunt ratio
enim grete logo dititur diuisi suntaut̃ &
in heresibus suir habenter quiden omina
exauctoribus ut plato nici epicorepita¬
corici ab ialocis conuenticulorum & sta¬
tionum suarum ut peripatiti sto ici a ca¬
demici. platomici. aplatone philoso¬
phidicti. hianimarum creatorem ẽẽ
dm̃ corporum angelos adserunt. post
multos annorum circulos indiuersacor¬
pora redire animas dicunt. stoici alo¬
co dicti porticus enim fuit athenis quam
qua picta erant gesta sapientium atque
uirorum fortium historie in hac porticũ
sapientes philo sabantur. Ex quo & hir¬
to ici dictisunt greceenim porticussto
adicitur. hanc sectam primus tenon
in stituit. hinegant siue uirture effitu
quem quam beatum omnepeccatum uni¬
forme eeͣ adserunt dicentes sic illi
non cerit quico leas furatur quam qui
Non enim animal crimen sed animen
Qͣ nam cum sefatentur non eẽ eternos

Expanded text:
ra et in moribus rationem adiungunt. Ratio ra et in moribus rationem adiungunt. Ratio enim Graece λόγος dicitur. Divisi sunt autem et hi in haeresibus suis, habentes quidam nomina ex auctoribus, ut Platonici, Epicurei, Pythagorici: alii a locis conventiculorum et stationum suarum, ut Peripatetici, Stoici, Academici. Platopho dicti. Hi animarum creatorem esse Deum, corporum angelos asserunt, post multos annorum circulos in diversa corpora redire animas dicunt. 8. Stoici a loco dicti. Porticus enim fuit Athenis, quamqua picta erant gesta sapientium atque virorum fortium historiae. In hac porticu sapientes philosophabantur, ex qua et Stoici dicti sunt. Graece enim porticus στοὰ dicitur. Hanc sectam primus Zeno instituit. 9. Hi negant sine virtute effici quemquam beatum. Omne peccatum uniforme esse asserunt, dicentes: Sic ille nocens erit qui paleas furatus fuerit, quam qui non enim animal crimen, sed animus aeternam, cum se fateantur non esse aeternos.
Abbreviated transcription (Latin):
Philoso phi greca apellatio neuo can¬
tur quia latine amatores sapientiȩ
inter precantur estenim philosophus
quidiunarum & humana rum rerum
scientiam hab&. & omnem bo ne ui¬
uen di tramitem ten&. Nomen philo¬
so phorum primum apitagora fertur
exortum. Nam cum ante agrete ue¬
teres sophistas. idẽ sapientes auedoc¬
tores sapientiae sem& ipsos iactan¬
tiur nominarent iste interro gatur
quid ꝓ fiteretur ueretundo nomine¬
philoso phum iđ amatorem sapientie
seee respondit qmͣ sapientem sepro¬
fueri aro gantissimum uidebatur
tit lib& rerebus adsapientiam per¬
tinentibur doctrinaquis que uel sibi uel
alus uideretur excellere non nisiphilo¬
phur uocar&ur. idemautem philosophi
triplici genere diuiduntur. nam aut
fi sicis auteitiei autloici. fisicidicti qui¬
a denaturis tractant. Naturȩ quippe
grete fisis uocatur & hici. quia demori¬
bus dis putant oores enim apud grecor¬
& his appellantur: Logici aut̃ qus innatu¬

Expanded text:
. Philosophi Graeca appellatione vocan. Philosophi Graeca appellatione vocantur, qui Latine amatores sapientiae interpretantur. Est enim Philosophus qui divinarum et humanarum rerum scientiam habet, et omnem bene vivendi tramitem tenet. Nomen Philosophorum primum a Pythagora fertur exortum. Nam dum antea Graeci veteres sophistas, id est sapientes, aut doctores sapientiae semetipsos iactantius nominarent, iste interrogatus quid profiteretur, verephilosophum, idest amatorem sapientie, se esse respondit, quia sapientem profiteri arrogantissimum videbatur. ntalibet de rebus ad sapientiam pertinentibus doctrina quisque vel sibi vel aliis videretur excellere, non nisi philosophus vocaretur. Idem autem philosophi triplici genere dividuntur: nam aut Physici sunt, aut Ethici, aut Logici. Physici dicti, quia de naturis tractant. Natura quippe Graece φύσις vocatur. Ethici, quia de moribus disputant. Mores enim apud Graecos ἤθη appellantur. Logici autem, quia in natu