comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissime festinanter ut
festinantius mitt̾e possema
ceꝙͣ ad diem indictam que
sicut audiui infesto õĩmso¬
rum futura est quidam an¬
tum ur̃i ordinis tecum ꝯue¬
ant. ⁊ cum illis int̾ cetera. de
meo capitulo tractans eos i
hanc sententiam qͥ sicut esti¬
mo nõ solum mea s tua est
ad ducas ⁊ ut acunctis uriodi¬
nis fr̃ib amͦ teneatur. ubiq
teneatur. ubiq ꝓmulges sus¬
pone eis u̾ba dñi dicentis Qui¬
cumq uultis ut fatiant uob̾
homines ⁊ uos cad̾ facite il
Si uolunt ingredi claustra mi
nõ prohibeant sua. Si seruiti¬
tis debitum ex caritatis manda¬
to ab aliis exigunt reddantu
cem illiis exemplo qui diat.
Non ueni ministrari s mĩstͤ¬
re. Si sibi seruiri uolunt. ip̃i
ant ut impleant ꝙ dr᷑. Ex cari¬
tate. seruite micem. Sint
om̃ib omt̃a conmuniia non
antum substantia. s ⁊ ip̃a ha¬
Iracula. Ynientur paulatim
ne remedio corda discissa ⁊ dũ

Expanded text:
dilectissime, festinanter, vt dilectissime, festinanter, vt festinantius mittere possem: antequam ad diem indictam, quæ, sicut audiui, in festo omnium Sanctorum futura est, quidam Abbatum vestri Ordinis tecum conueniant: & cum illis inter cætera de hoc meo capitulo tractans, eos in hanc sententiam, quæ, sicut æstimo, non solum mea, sed & tua est, adducas: & vt a cunctis vestri Ordinis fratrib. amodo teneatur, vbiq. teneatur, vbique promulges. Propone eis verba Domini dicentis, Quæcunque vultis vt faciant vobis homines: & vos eadem facite illis. Si volunt ingredi claustra nostra, non prohibeat. Si seruitutis debitum ex charitatis mandato ab aliis exigunt, reddant vicem illius exemplo, qui dicit, Non veni ministrari, sed ministrare. Si sibi seruiri volunt, ipsi iant: vt impleant quod dicitur, Ex charitate seruite inuicem. Sint omnibus omnia cōmunia, non tantum substantia, sed & ipsa habitacula. Vnientur paulatim hoc remedio corda discissa, & dum
Abbreviated transcription (Latin):
simgredi noluit mur murate
cessabunt Si nõ cessauint ratio
eos destituet. karitas pro nob̾
aget. Preuent ego ꝙ nõ me effe¬
rens dico. u̾ba mea oꝑib ⁊ prius
u̾ba cepi facere quamdocere :
Ad misi ante quindecim annoᷤ
in omia claustra nr̃a. nec de al¬
bo uł nigro colore simul inboci
locis nr̃is ad mixto curaui. nͦ
curãtas. cum multimͥ ne id fieret
instarent. audiui Securus gͦ
ut fatiatis moneo ꝙ iamfeci
ut sicut pret̾ unum ꝙ p̾missũ
sic omĩa urã absꝙ discretc̃e pa¬
teant nr̃is. Si hoc fcm̃ fui̾t urd̃
maius claustrum ꝙ exeptum
fuerat ceti̾s addam. ⁊ ut ip̃m qͦ
ur̃is om̃ib aperiatur precipiã
Instruatur utraꝙ spẽs fr̃m si
nõ possunt sermone saltẽ pau¬
latim freq̾nti cohĩtatrẽ. nicħ
discͥ̾nend̃ uario colore. nichił
distinguendum diu̾sis usibꝰ.
int̾ hos ⁊ illos monachos qͦs
ead̾ fides ⁊ caritas u̾e facere de¬
bet g̾manos. Scͥpsiħ tibim

Expanded text:
si ingredi noluerint, murmurare si ingredi noluerint, murmurare cessabunt. Si non cessauerunt, ratio eos destituet, charitas pro vobis aget. Præueni ego, quod non me efferens dico, verba mea operibus: & prius verba cœpi facere, quam docere. Admisi ante quindecim annos in omnia claustra nostra: nec de albo vel nigro colore simul in locis nostris admixto curaui, nec curantes, cum multi mihi ne id fieret instarent, audiui. Securus ergo vt faciatis moneo, quod iam feci: vt sicut præter vnum, quod præmissum sic omnia vestra absque discretione pateant nostris. Si hoc factum fuerit, illud maius claustrum, quod exceptum fuerat, cæteris addam: & vt ipsum quoque vestris omnib. aperiatur, præcipiam. Instruatur vtraque species fratrum, si nō possunt sermone, saltem paulatim frequenti cohabitatione nihil discernendum vario colore: nihil distinguēdū diuersis vsibus, hos inter & illos monachos, quos eadem fides & charitas vere facere debet germanos. Scripsi hoc tibi, mi
Abbreviated transcription (Latin):
ipreter solitum maior ure hos¬
piti impenditur alienis. Unde
iͥ uidetur ꝙ nõ solum exͣ manẽ¬
tib cłicis ł laicis ħ ⁊ ip̃is claust᷑
ingredientib monathis om̃is
mͦ quo intlłxi esthumanitas.
exhibenda. S quid dixi ñ solũ
clicis ⁊ laicis. si ⁊ ipĩs monachiss
monachis. Sienim uire p̾ceptũ
est oꝑemur bonum ad om̃s. ma¬
rime aut̃ ad domesticos fidei.
operand̾ estbonum ad om̃s cle¬
ricos ł laicos. maxime aut̾ ad
domesticos. Pretulit tũt in ilłꝰ
id estxanos fidei domesticos. idz
mili ip̃is etiam alus xͥanis y¬
monactos. Nlonne est det̾u̾s gͥ¬
pposito humanitatẽ hospiti.
monacho in claustro qͣm hos¬
piticłico uł laico mexteriore
hospitio. S nõ hus diu inmo¬
ror. Habrant tantũ monachi
quamdiu hospites fuĩnt mo¬
nachoꝵ claustra ꝯmunia. sint
ꝯtenti sisic uris placuerit ur̃o
tis. ferant ut dc̾m est si ingre¬
di aduos uolu̾nt q̃ apud uos
sunt. que apud uos fiunt q

Expanded text:
quæ præter solitum maior iure hosquæ præter solitum maior iure hospitij impenditur alienis. Vnde mihi videtur, quod non solum extra manētibus clericis vel laicis, sed & ipsis claustra ingredientibus monachis, omnis modo, quo intellexi, humanitas est exhibenda. Sed quid dixi, non solū clericis & laicis, sed & ipsis monachis? monachis. Si enim iure præceptum est, operemur bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei: operandum est bonum ad omnes clericos vel laicos, maxime autem ad domesticos. Prætulit tunc in illis is fidei domesticos, id emili, ipsis etiam aliis Christianis monachos. Non est igitur deterius proposito humanitatem hospiti monacho in claustro, quam hospiti clerico vel laico, in exteriore hospitio. Sed non his diu immoror. Habeant tantum monachi quādiu hospites fuerint, monachorum claustra communia: sint contenti, si sic vestris placuerit, vestro tis. Ferant, vt dictum est, si ingredi ad vos voluerint, quæ apud vos sunt, quæ apud vos fiunt: quia
Abbreviated transcription (Latin):
morem discipuloꝵ .xͥ. quib ab
ip̃o precipitur. edentes ⁊̃ biben¬
tes que apd̃ illos sunt. Hoc sipa¬
ti recusarũnt nõ erit quidobi¬
tiant nõ restabit quid dicãt
Non poterunt ultra conquer
extrudi monachos amonaqo¬
rum claustris nõ potu̾nt lesa
deflere caritatem ł scisma frm
claustris aꝑtis. ⁊ p̃paratis ad sus¬
cipiend̾ hĩtaculis deplorare Et
licet hoc dicam. licet claustra ura
nfredientes ꝯtencos iuxta re¬
Mam consuetudine loci ẽẽ de
pastruam. nõ sumtũ ĩmemor
nec eẽ te inmemorẽ iuir uen̾ande
cedo ꝙ in capitulo suscipiendoꝵ
hospitum de talib regula dicat
Nam post adorationẽ post oratio¬
nem post lectionem de susceptis
manitatis exhibe̾ precipiunt hos¬
ne peregrino. ꝙͣ colono. Nondixit
tam̃ regula ꝙ dico aliquid ei ex¬
echibeatur humanitatis s oĩs
iͥmtlłigo nõ suꝑfluã s necessa¬
niam. no illam que cotidiano
more impenditur ꝓꝓprus.s illã

Expanded text:
morem discipulorum Christi, quibus ab morem discipulorum Christi, quibus ab ipso praecipitur, edentes et bibentes quae apud illos sunt . Hoc si pati recusaverint, non erit jam quid objiciant, non restabit quid dicant. Non poterunt ultra conqueri, extrudi monachos a monachorum claustris; non poterunt laesam deflere charitatem, vel schisma fratrum claustris apertis, et praeparatis ad suscipiendum habitaculis, deplorare. Et licet hoc dicam, licet claustra vestra ingredientes, contentos, juxta Regulam, consuetudine loci esse debere astruam, sum tamen immemor, nec esse te immemorem, vir venerande, credo, quod in capitulo suscipiendorum hospitum de talibus Regula dicat. Nam post adorationem, post orationem, post lectionem, de susceptis manitatis exhiberi praecipiunt hosnae, peregrino quam colono. Non dixit tamen Regula quod dico, aliquid ei exhibeatur humanitatis, sed omnis intelligo, nō superfluam, sed necessariam: non illam quæ quotidiano more impenditur propriis, sed illam
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ tali caritatis obice os loqͥnti¬
um talia ne dicam iniqͣ. consu¬
latur infirmis quoꝵ se medi
cũ xp̃c dixit. caueatur pusillo¬
rũ scandalum. timeatur mo¬
la asmaria q̃ nõ cauentes mer¬
git inprofumdum maris Nõ
timeatur illud ꝙ nuꝑ apud
claramuallem a quibdã fr̃ibꝰ
mecum inde ꝯferentib audiui
time se.ne si aduenientes
monachi hospites. intͣ laustͭ
sua suscepti fu̾i̾nt cã austĩta¬
te ꝯsuctudinum ꝙͣ insolitaa
boꝵ asꝑitate det̾riti inusitata
hospitia ꝑhorrescant ac malit¬
deinceps intalia claustra non
ingredi. qͣm morẽ tam asꝑum
tolerare. Ad istud ego ꝙ tunc
respondi. adhuc respondeo Gol¬
latur cantum nõ ingrediendi
scandalum. sit pro more apud
urõs constituto hospitium. Sit
ꝯmune utrisq hĩtaculum. Sit
quale aliis apud uos impendi
solet obsequium. Sint ꝯtenti
qui ingredi uoliu̾nt ꝯsuetudĩ
loci ꝙͣ inueni̾nt. sequantur ii
morem apłicum. sequantur

Expanded text:
igitur tali charitatis obice os loquentiigitur tali charitatis obice os loquentium talia, ne dicam iniqua: consulatur infirmis, quorum se medicum Christus dixit. Caueatur pusillorum scādalum, timeatur mola asinaria: quæ non cauētes mergit in profundum maris. Non timeatur illud, quod nuper apud Claramuallem a quibusdam fratribus mecū inde conferentibus audiui: timere se, ne si aduenientes monachi hospites intra claustra sua suscepti fuerint, tam austeritate consuetudinum, quā insolita ciborum asperitate deterriti, inusitata hospitia deinceps in talia claustra non ingredi, quam morem tam asperum tolerare. Ad istud ego, quod tunc respondi, adhuc respondeo. Tollatur tantum non ingrediendi scandalum, sit pro more apud vestros constituto hospitium. Sit commune utrisque habitaculum, sit quale aliis apud vos impendi solet obsequium. Sint contenti, qui ingredi voluerint, consuetudine loci quam invenerint. Sequantur in hoc morem apostolicum, sequantur
Abbreviated transcription (Latin):
atusus quib se salua fide ⁊ ca¬
ritate deuouit. Uniantur sal¬
tẽ hĩtatula. sit in diffe̾ns diu̾¬
soꝵ coloꝵ ⁊ lisuum cohĩtatio
nutriatur ⁊ prouebatur inser¬
nisdei tali arte caritas. ꝑtur¬
betur ⁊ expellatur ꝯtraria cari¬
qͣn antiqui oidmis monachi
ad nouoꝵ fr̃m monasteria. ł
hitacula uenĩnt. ab eccła. a
claustro. a dormitorio. a refecto¬
rio seu ab officinis reliqius ex¬
dusi nõ fui̾nt. Auferetur ab ad¬
uenientis frĩs corde scandalũ.
ori ne detrahat impo netur siẽ¬
tium. qͣndo ⁊ suscepti ⁊ suscipi
dicere que freq̾ntare ꝯsueue¬
rat. Nonquid ego uideus sũ:
Ip̃ĩanum me ẽe putabam et
ꝓ ethuico repucor Monachũ
me credebam ⁊ ut publicanus
abitior. Conciuem me estimͣ¬
bam ⁊ ut samaritanꝰ expellor.
Uere nũc cognoui ꝙ nõ contũ¬
tur uidei samaritanis. Et qui
potest cuncta similia istis. qͥ
hac de causa prolata sunt ma¬
ledica u̾ba referre: Obstruat᷑

Expanded text:
at vsus, quibus se salua fide & chaat vsus, quibus se salua fide & charitate deuouit. Vniantur saltem habitacula, sit indifferens diuersorum colorum & vsuum cohabitatio: nutriatur & prouehatur in seruis Dei tali arte charitas, perturbetur & expellatur contraria chariquando antiqui Ordinis monachi ad nouorum fratrum monasteria vel habitacula venerint: ab ecclesia, a claustro, a dormitorio, a refectorio, seu ab officinis reliquis exclusi non fuerint. Auferetur ab aduenientis fratris corde scandalum, ori ne detrahat imponetur silentium: quando & suscepti & suscidicere, quae frequentare consueverat. Nunquid ego Judaeus sum? Christianum me esse putabam, et pro ethnico reputor. Monachum me credebam, et ut publicanus abiicior. Conciuem me æstimabam, & vt Samaritanus expellor. Vere nunc agnoui, quia nō covtuntur Iudæi Samaritanis. Et quis potest cūcta similia istis, quæ hac de causa prolata sunt, maledica verba referre? Obstruatur
Abbreviated transcription (Latin):
recolorem uarium. nich usum
diu̾sum. nich diu̾sa hĩtacula.
cum uixͣ apłm. neq circumcisi
ꝯualeat aliquid. neq p̾putium
s noua creatura. ⁊ rursus iuxta
ĩ est masculus neꝙ femina. ñ
larbarus ⁊ scita. ñ seruuis ⁊ liber
homĩa ⁊ in om̃ib xp̃c. Hoc pla¬
ntales uident. intłłigunt. ag¬
noscunt. S ꝙ nõ om̃s talesst̃
naro inueniuntur quib hoc
cͥnere detur ꝯdescendendum ẽ
ut mͥ uidetur inf̾i̾orib eisq u
iuͣ illum qui ait. om̃ib omĩa
eoꝵ morem: mos est dispensati¬
uegerendus. nõ dico ut color
uniatur. ħ est ut de albo niger
ł de nigro albus fiat. nõ dico ut
rantigu usus in nouos. ł no¬
u transferantur mantiquos
Nich hoꝵdico licethoc ex parte
iute dicere possem. Uereor ne si
ꝙ inde sentio dicerem. forte al¬
tera parte offensa. ⁊ u̾ba mirri¬
tum funderem ⁊ quos inĩuicẽ
placaridesidero u̾bis nõ placẽ¬
tibus irritarem. Utatur unus¬
quisq colore quẽ elegit. tene¬

Expanded text:
rre colorem varium, nihil vsum rre colorem varium, nihil vsum diuersum, nihil diuisa habitacula: cum iuxta Apostolum neque circuncisio valeat aliquid, neque præputium, sed noua creatura: & rursus iuxta non est masculus neque femina, non Barbarus & Scytha, non seruus & liomnia & in omnibus Christus. Hoc plane tales vident, intelligunt, agnoscunt. Sed quia non omnes tales sunt, & raro inueniuntur quibus hoc cernere detur: condescendendum est, vt mihi videtur, inferioribus: eisque iuxta illum qui ait, Omnibus omnia eorum morem, mos est dispensatiue gerendus. Non dico vt color vniatur, hoc est vt de albo niger, vel de nigro albus fiat. Non dico vt vel antiqui vsus in nouos, vel noui transferantur in antiquos. Nihil horum dico, licet hoc ex parte iure dicere possem. Vereor ne si quod inde sentio dicerem, forte altera parte offensa, & verba in irritum fūderem: & quos in inuicem placari desidero, verbis non placentibus irritarem. Vtatur vnusquisque colore, quem elegit: tene
Abbreviated transcription (Latin):
suscipiunt. q̃ t̾ maxime innici¬
tur. corpori societatis nr̃e lauda¬
bili arte unieris Mirabe̾ foitas¬
sis quia dixi arte. s noli mirar
ꝓfero ꝙ usitatum est. Ars estar¬
dabile tam salutferũ tã d̾o gras
impłe uolũis. S int̾rogas Qui
Nouit lapientia tua stultoꝵ ẽ
infinitum nuimerum. sapien¬
tum finitum ⁊ paruum. Necis¬
noras alium ẽẽ spũalium ocłm
alium carnalium. Recordaris
scͥptũ esse. Animalis homo nõ
diu̾sa.usus dissimiles:oburẽ
dilectioni. contraria sũt unn¬
ti.Aspicit albus nigrum ⁊ mi¬
tatur quasi monstrum. In tue¬
tur niger album ⁊ miraturue¬
lud informe prodigium Exaspe¬
rant mentem aliis assuietam
isb noua institnta. nec facile
ie. Hoc tñ apud eos qm uidẽt
infatie ⁊ nõ attendunt quid uer¬
eturin mente. Non illa sic intu¬
aitur occuli rationabiles. nõ
Na sic contemplantur occuli
Dt̃ales. Uident. intlłigunt. ag¬
poscunt. nicħ inserius dei diffꝰ¬

Expanded text:
suscipiunt, quæ tibi maxime innitususcipiunt, quæ tibi maxime innituntur, corpori societatis nostræ laudabili arte vnieris. Mirabere fortassis, quia dixi arte. Sed noli mirari. Profero quod vsitatum est. Ars est ardabile, tam salutiferum, tam Deo gratum implere volueris. Sed interrogas. Quæ? Nouit sapientia tua, stultorum esse infinitum numerum: sapientium, finitum & paruum. Nec ignoras alium esse spiritualium oculū, alium carnalium. Recordaris scriptum esse. Animalis homo non diuersa, vsus dissimiles obuiant dilectioni, contraria sunt vnitati. Aspicit albus nigrum, & miratur quasi monstrum. Intuetur niger album, & miratur velut informe prodigium. Exasperant mentē aliis assuetā vsibus noua instituta: nec facile videre. Hoc tamen apud eos, qui vident in facie, & nō attendunt quid versetur in mente. Non illa sic intuentur oculi rationabiles: non illa sic contemplantur oculi spirituales. Vident, intelligunt, agnoscunt: nihil in seruis Dei diffe
Abbreviated transcription (Latin):
nobiles. qui usq inhanc horam
esuruint ⁊ situint ⁊ nudi sunt
⁊ opantur manibz suis ⁊ pene
magnum paulum ex toto seꝯt᷑
q̾ grauia sũt fatiunt. q̃ letua
facere nolunt. Audiuimus ait
ille quẽ diligebat ih̾c mandata
ip̃ius. Et mandata eius grania
nõ sunt Seruas quicumq ta¬
lis es grauia xͥ mandata cum ie¬
uinas. cum uigilas. cũ fatigariᷤᷤ
cũ laboras.⁊nõ ius leuia s̾uare
ut diligas. ꝓt̾ u̾ba labioꝵ eius
custodis uias duras ꝑ eas for¬
incedendo. Castigas corpus tuñi
⁊ inseruitutẽ redigis ne forte re¬
ꝓbꝰ inueniaris. ⁊ dulci caritatiᷤ
lacte uł melle te ip̃m refouere
nolendo reprob fieri nõ ꝑhorres¬
cis. Quid prodest te ip̃m tormen
tis absumere ⁊ ad nullũ tormẽ¬
toꝵ ꝓfectum ab sente caritate ꝓ¬
ficere. Huic tanto fr̃m ꝑiculo r¬
tu subuenire. huic tam noxio
Animarum morbo tu km̃e me¬
deri potis. si gregẽ ꝯgregationis
tue inmo oues pascuexͥ. que ce
postip̃m pre cunctis mortalib

Expanded text:
nobiles, qui usque in hanc horam et esuriunt, et sitiunt, et nudi sunt, et operantur manibus suis, et pene magnum Paulum ex toto sequuntur, quae gravia sunt, faciunt, quae levia, facere nolunt. Audivimus, ait ille quem diligebat Jesus, mandata ipsius. Et mandata ejus gravia non sunt . Servas quicunque talis es, gravia Christi mandata, cum jejunas, cum vigilas, cum fatigaris, cum laboras, et non vis levia servare, ut diligas. Propter verba labiorum ejus, custodis vias duras, per eas forincedendo. Castigas corpus tuum, et in servitutem redigis, ne forte reprobus inveniaris, et dulci charitatis lacte vel melle, teipsum refovere nolendo, reprobus fieri non perhorrescis? Quid prodest tormentis teipsum absumere, et ad nullum tormentorum profectum absente charitate proficere? Huic tanto fratrum periculo tu subvenire, huic tam noxio animarum morbo, deri poteris: si gregem Congregationis tuæ, immo oues pascuæ Christi, quæ te post ipsum præ cunctis mortalibus
Abbreviated transcription (Latin):
summaui. fidem seritani. Uide¬
or ut dicitur docere minuam. Ue¬
rũ ego min̾uam nõ direo s ut
hiis q̃ animo insederunt ꝑficiẽ¬
dum totam qͣm potis oꝑam im¬
pendas toto nisu ad monere sa
tec plus nimio suspensum te¬
neam audi quid intendam Do¬
leo inmo iam ab antiquo dolui.
⁊ misis quibrdam ꝙ salua bonor̃¬
ns gr̃a dico ꝯdolui. ꝙ spectatu¬
lum fcĩ mundo ⁊ angłis ⁊ hõib¬

Expanded text:
summaui, fidem seruaui. Videsummaui, fidem seruaui. Videor, vt dicitur, docere Mineruā. Verum ego Mineruam non doceo: sed vt his, quæ animo insederunt, perficiendis totam, quam poteris, operam imde his aliud sentire non possum, teque plus nimio suspensum teneam: audi quid intendam. Doleo, immo iam ab antiquo dolui, & miseris quibusdam quo salua bonorum gratia dico cōdolui: quod spectaculū facti mundo, & angelis, & homi
Abbreviated transcription (Latin):
noBnardo clareuall abbatr Er̃
perus humił duniacensis abb̾.
salutẽ qͣm repromisit d̾s diligẽ¬
tio se. Breues dies hominis sũt
figirnt nec redeunt. Uestigia
wy nulla retrorsum. Labit᷑ mi¬
se homo more fluentis aque cũ
ipis. ⁊ p̾cipiti cursu ad finẽ q̾m
nscit: excurrit. Eappt̾ nõ est
dissimulandum s festinandũ.
nõ est ꝑiculosa pro crastinatio
sustinenda. nõ est mora libera no¬
bis qr nescit homo ut scͥtura cda¬
mat. quid suꝑuentura pariat di¬
es. Obtemꝑand̾ est ei ⁊ alibi dñti
Qd̾ cumq pocest manus tua facẽ
oꝑa mͥ ac mundo nota sunt. ue¬
lud ociosum ad oꝑandum ꝓuocẽ
ł tarditatis alicuius ad celestia
⁊ etͥna multis sudorib festinãti:
notam imponam. Stuitũ est
enim currentib instadio dice̾
currite. S nõ est stuitũ dicere
sic currite ut comprehendatis.
Quccurristi hactentis multum
inuante d ño gͥssus tuos. s nõ
est cessandum quousq secura
mente dice audeas cur sum con

Expanded text:
lac & mel. Nec mireris, quia tam US, humilis Cluniacensium abbas, salutem quam repromisit Deus diligenolata scio: sed ab illius, qui loqui non Fugiunt, nec redeunt. Vestigia eorum nulla retrorsum. Labitur miser homo, more fluentis aquae, cum ipsis, et praecipiti cursu, ad finem quem nescit, excurrit. Eapropter non est dissimulandum, sed festinandum, non est periculosa procrastinatio sustinenda, non est mora libera nobis, quia nescit homo, ut Scriptura clamat, quid superventura pariat dies . Obtemperandum est ei et alibi dicenti: Quodcunque potest manus tua facere, opera mihi ac mundo nota sunt, velut otiosum ad operandum provocem, vel tarditatis alicujus, ad coelestia et aeterna multis sudoribus festinanti notam imponam. Stultum est enim currentibus in stadio dicere: Currite. Sed non est stultum dicere: Sic currite, ut comprehendatis . Cucurristi hactenus multum, juvante Domino gressus tuos: sed non est cessandum, quousque secura mente dic
Abbreviated transcription (Latin):
missi fatentur. quicꝙͥ cluman
deposuerat. totum clumiacode¬
derat nisiforte eum recipere qi
gratianopolitana contra qͣm
nr̃i carturienses agunt quid
sentiamr inore carissimi mei
ur̃iq fidelis nicholai uob̾ retix¬
d̾ diligent̾ deposui. Ipm̃ audite
et ꝙ ab ore meo uobis retulit:
absq hesitatõe uł minima ue¬
rum ẽẽ credite Siqua mãdan¬
da mente extiderũt cũ memor
ubo. In fine rogo qͣntũ possum
odinis ꝑsonas mandauit ut ĩ
astu ꝯuenu̾nt ꝯuentu. mei¬

Expanded text:
missi fatentur, quidquid Cluniaci missi fatentur, quidquid Cluniaci deposuerat, totum Cluniaco dederat, nisi forte eum recipere conGratianopolitana, contra quam nostri Carthusienses agunt, quid sentiam, in ore charissimi mei, vestrique fidelis Nicolai vobis retegendum diligenter reposui. Ipsum audite& quod ab ore meo vobis retulerit, absq. hęsitatione vel minima, verum esse credite. Si quę mandanda mente exciderunt, cum memor dabo. In fine rogo quantum possum ordinis personas mandaui: vt in dit de barba Aaron in oram vest
Abbreviated transcription (Latin):
ultra mod̾ acunnt stilũ suũ
nec uid̾e possum que scribere
precepi. Parcite hac uice qr qͥcqͥ
de aliis sit hac uice uidebo urãs¬
⁊ nõ credam nisi occulis zauri¬
b mĩs. Parco gͥ ⁊ de faciliueniã
dico. etiam inoffensis grauib
labor grauis. ut ignostam orã
tr: ueniam dem postulanti Qd̾
siigrauib agnosc̾e̾ labor ñ ẽ.
qͣnco minor in leuib ant ulłis
est: De testam̃to donni baroĩs
romani subdiacomi ꝙ ur̃e clare¬
uallensi ⁊ cist̾ciensi eccłe. ex hii
q̃ apud nos deposuerat moriẽs
eo iniunctum ẽẽ dicebant. mnͥ.
scͥptum est. Uolo tñ uos scire
q sicut quidam ut puto testes
hiis contulit gr̃a clumacẽsis
albĩs ꝙͣ testam̃tum baronis.
Scio quidẽ nec ad eo exꝑs sum.
diumarũ ł humanar̃ legum
tam̃ alibi. Nichil tam uiri na¬
turali ꝯueniens est ꝙͣ nolũta¬
tẽ dñi uolentis rem suam in
alium tranfferre ratam habi
Hoc ideo dico qi sicut testes yro¬

Expanded text:
vltra modum acuunt stylum suum, vltra modum acuunt stylum suum, nec videre possum quę scribere præcepi. Parcite hac vice, quia quicquid non solum ore profiteor, sed & corde& non credam nisi oculis & auribus meis. Parco igitur, & de facili veniā dico, etiā in offensis grauibus, labor grauis: vt ignoscam orāti, dem veniam postulanti. Quod si in grauibus ignoscere labor non est: domnus Guido prior Chartusiēsis, mihi quondam scripsit. Scribebam ei Romani Subdiaconi, quod vestræ Clareuallensi & Cisterciensi ecclesiæ, ex his quæ apud nos deposuerat, morienseo iniūctum esse dicebant, mihi scriptum est. Volo tamē vos scire, quia sicut quidam, vt puto, testes his contulit gratia Cluniacensis abbatis quam testamentum Baronis. Scio quidem, nec adeo expers sum divinarum vel humanarum legum,tamen alibi: « Nihil tam juri naturali conveniens est, quam voluntatem domini, volentis rem suam in alium transferre, ratam haberi. Hoc ideo dico, quia, sicut teste prae
Abbreviated transcription (Latin):
mhiis de quib agitur littĩs
scͥpsisti. amplector seruo. custo¬
dio. Facilius mͥ possent auri
mille talenta subripr. ꝙͣ hec
quolib casu acorde auelli. Si
de hiis satis. De reliqio unde
me motum prudentia ur̃apu
tauit: Hoc fuit. ꝓnegotio.:
ꝙ uobis bñ notum est. cuiꝰdã
anglici abb̾̃is: continebant lict̾e
ur̃e. Quasi inquuint sb̾u̾sum
sit iuditium ⁊ deorbe ꝑierit iꝰ¬
titia ⁊ nõ sit qui eripiat mo¬
pem de manu fortioꝵ eius ege¬
num ⁊ pauperem a diripiẽtib
eum. S simͥ creditis sciatis ꝓrsꝰ
inde meita motum ẽt̃ sicut de
sedicit ꝓpha licet ego pph̾a nõ
sut Ego autẽ tanꝙͣ surdus ñ
audiebam et sicut mutus nõ
aꝑiens os suum. Et rursum
Factus sum sicut homo non
audiens ⁊ non hñs more suo
redargutrẽs Ego quidẽ inistis¬
offensus nõ sum. U ⁊ si offensꝰ
eẽm multum satisfcm̃ est ꝙͣ
dixisti Multitudo negõrum
inculpa est. qr d scͥptores nostͥ
nõ bñ retinent sensum nr̃m

Expanded text:
in his, de quibus agitur, litteris scripsisti, amplector, servo, custodio. Facilius mihi possent auri mille talenta subripi, quam haec quolibet casu a corde avelli. Sed de his satis. De reliquo unde conarer, magis taciturnus quam tavit, hoc fuit. Pro negotio, quod vobis bene notum est, cujusdam Anglici abbatis, continebant litterae vestrae. Quasi, inquiunt, subversum sit judicium, et de orbe perierit justitia, et non sit qui eripiat inopem de manu fortiorum ejus, egenum et pauperem a diripientibus eum. » Sed, si mihi creditis, sciatis prorsus inde me ita motum esse, sicut de se dicit propheta, licet ego propheta non sim: Ego autem tanquam surdus non audiebam, et sicut mutus non aperiens os suum; et rursum: Factus sum sicut homo non audiens, et non habens in ore suo redargutiones . Ego quidem in istisoffensus non sum. Sed, etsi offensus essem, multum satisfactum est, dixisti. Multitudo negociorum in culpa est, quia dum scriptores nostri non bene retinent sensum nostrum,
Abbreviated transcription (Latin):
Itatutum ẽ ut paulo
añꝙͣ iam dõa missa maipi¬
sisunt. pruanis dieb aliqͣnto
utius duo signa pulsentur
ũea ꝯsũmata necd̾ ceptam eẽ
putabant. Uñ neuł ip̃i tã lucro¬
am anime horamhac ignoran¬
ma amitte̾nt. ł laici exͣ manen¬
wsaut peregͥni undeꝯq cõue¬
mentes tp̃c illius sollempnis:
misse ignorare possent decretũ
ist ut tali signo unuisi studio
a pit᷑ acdesides ad ꝯueniendũ
Amon̾entur¬

Expanded text:
TATVTVM est, vt paulo antequam iam dicta Missa incipipersi sunt, priuatis diebus aliquanto diutius duo signa pulsentur.iam ea consummata, necdum cœptam esse putabant. Vnde ne vel ipsi tam lucrosam animæ horam hac ignorantia amitterent, & laici extra manentes, aut peregrini vndecunque conuenientes, tempus illius solemnis Missæ est ut tali signo universi studiosi pariter ac desides ad conveniendum admonerentur
Abbreviated transcription (Latin):
ti. Int̾ħ aut̃ ego recordabar illoꝵ
u̾siculoꝵ. Qut descend̾t marem
nauib fatientes oꝑationem in
aquis multis. ascendũt ust ad
celos ⁊descendunt ust ad abyssoᷤ
anima eoꝵ in mał tabescebat oͣ¬
bati sunt ⁊ moti sunt sic̃ ebrius.

Expanded text:
ti. Inter haec autem ego recordabar illorum ti. Inter haec autem ego recordabar illorum versiculorum: Qui descendunt mare in navibus, facientes operationem in aquis multis, ascendunt usque ad coelos, et descendunt usque ad abyssos. Anima eorum in malis tabescebat; turbati sunt; et moti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
potest prc̃oris or̃o. Placu¬
it p̾stantie ur̃ẽ nouũ aliquid a
nob̾ dictatum reqtirere Graua¬
mur pond̾e dignitatis s dignati¬
onis mune̾ gratulamur Et blã¬
ditur petentis fauor ⁊ petitionis
t̾ret exactio. Qui .n. nos sumus
ut scbamus epĩs c S rursum qͥ
sumus qͥ nõ obediamus epĩs :
uñdare inde ⁊ negare ꝯpellor ꝙ
postulor. Schere tante altitudi¬
ni supͣ me est. ⁊ eid nõ obedire ꝯtͣ
me. Utrobiꝙ ꝑiculum s in ea
ꝑte manis inmine̾ uidetur si ñ
obediero Hac itaq exiens qua
minus appar⁊ fatio ꝙ uibetis :
Dat quippe ausum ipĩus digni¬
tatis dignant̾ indulta famili¬
aritas ⁊ excusat p̾sumptoẽm r¬
auctoritas imperantis Igitur¬
ex quo dõ auctore uob̾ traditas
suscepistis ac iuxͣ ritum fortisil¬
luis mulieris manum mutere
cepistis ad fortra. si qͣuos aut e¬
gisse que nõ deb̾etis. aut ꝑtulisle
q̃ nolletis audiumus ⁊ illa agẽ¬
tẽ doluimits ⁊ condoliumꝰ h patiẽ¬

Expanded text:
postest peccatoris oratio. Placuit Praestantiae vestrae novum aliquid a nobis dictatum requirere. Gravamur pondere dignitatis, sed dignationis munere gratulamur. Et blanditur petentis favor, et petitionis terret exactio. Qui enim nos sumus, ut scribamus episcopis? Sed rursum qui sumus, qui non obediamus episcopis? Unde dare, inde et negare compellor quod postulor. Scribere tantae altitudini, supra me est: et eidem non obedire, contra me. Utrobique periculum; sed in ea parte majus imminere videtur, si non obediero. Hac itaque exiens qua minus apparet, facio quod jubetis. Dat quippe ausum ipsius dignitatis dignanter indulta familiaritas, et excusat praesumptionem auctoritas imperantis. CAPUes Deo auctore vobis traditas suscepistis, ac juxta ritum fortis illius mulieris, manum mittere coepistis ad fortia , si qua vos aut egisse quae non deberetis, ant pertulisse quae nolletis audivimus, et illa agentem doluimus, et condoluimus haec patien
Abbreviated transcription (Latin):
⁊tanꝙͣ bñfidens ũn requirebat᷑
puto inquit hominẽ ex ħ iã con¬
siliis se subactur carnotensis e¬
p̃r. Hoc ab eo responsum tã letꝰ
accepi ꝙͣ c̾tus fui uiri ꝯsilia fide¬
lissima fore. In nullo meluispo¬
tãt nob̃ cordis ur̃i ꝓpositum con¬
m̃dare in nlło dare spemt̾tiorem
ur̃i profectus in dño Sectre nͥ
sallor p̾fatis ambobus uiris. et
is bonam uob seruabitis ⁊ famã
⁊ conscientiam Sic dei sac̾dotem
sic tante ciuitatis decet ep̃m pũi
ci diligantur s ad consilium so¬
li eliga nuir qui ⁊ prudentes eẽ
uideantur ⁊ beniuoli. ꝓpt̾ea dñs¬

Expanded text:
ne fidens unde requirebatur: Puto inquit, hominem ex hoc jam consiliis se subacturum Carnotensis episcopi. Hoc ab eo responsum tam laetus accepi, quam certus fui consilia viri fidelissima fore. In nullo melius poterat nobis cordis vestri propositum commendare, in nullo spem dare certiorem vestri profectus in Domino. Secure, ni fallor, praefatis ambobus viris et is, bonam vobis servabitis et famam, et conscientiam. Sic Dei sacerdotem, sic tantae civitatis decet episcopum,ci, diligantur ; sed ad consilium soli eligantur, qui et prudentes esse videantur, et benevoli. Propterea D
Abbreviated transcription (Latin):
fidele consilium refutabat res¬
pondens inpuido. nõ sapis que di
sunt. ⁊ malinolis. uos ascendite
addiem festum hũc ego aut̃ ñ
ascendam Nec istoꝵ malitie nͨ
illius imprudentie se credendũ
putauit. Querens deniq cui se
cred̾e debeat cui sua ꝯmittat dis¬
pensanda mistĩa ⁊ qͣsi difficile ĩ¬
inueniens sub anmiratr̃e int̾¬
rogat. Quis putas ẽ fideł c̾inis
⁊ prudens ꝙͥ constituit dñs sr̃
familiam suam: Quamobrẽ
⁊ petro cirã omũ crediturꝰ prins
eiꝰ studuit ꝓbare beniuolentiã
t̾ suscitans si se dilig̾et. ꝓbauit ⁊
prudentiam qͣndo errantib ho¬
piam ex ꝓphis. ille prudenter
iũtatem au̾tens d̾m potius ꝓphe¬
tarum confessus ẽ.Tues inqui¬

Expanded text:
respondens improvido, Non sapis quae Dei sunt ; et malevolis, Vos ascendite ad diem festum hunc, ego autem non ascendam . Nec istorum malitiae, nec illius imprudentiae se credendum putavit. Quaerens denique cui se credere debeat, cui tuto sua committat dispensanda mysteria, et quasi difficile inveniens, sub admiratione interrogat: Quis putas est fidelis servus et prudens, quem constituit Dominus super familiam suam? Quamobrem et Petro curam ovium crediturus prius ejus studuit probare benevolentiam, ter sciscitans si se diligeret . Probavit et prudentiam, quando errantibus hompiam ex Prophetis, ille prudenter itatem advertens, Deum potius Prophetarum confessus est: Tu es, inqui
Abbreviated transcription (Latin):
magis quippe ad ꝯpassionẽ me ꝓ¬
temptatio est cuiꝰcum ꝙ homini
uita suꝑ t̾ram qͣntisputatis ꝑic¬
ł patet irita pontificis cui orũmi
ncc̃e est ferre temptoes. Si ego la¬
tẽs incau̾na ⁊ qͣi sub modio non
quid̃ lucens s fumigans uento¬
r tñ impetus nec sic declinare sufti¬
q fatigatus impulsib instaruẽ¬
to agitate harumdmis hac illas¬
q curumferor. quid poi̾tus supia
montem positris super candelabꝵ
Solus m seruandus. solus tñ ip̃e
lanti. freqnter irasci oporteat.
Qnib gͦ molestiis angitur qͥb
cessent numqͣ tñ de alienis de¬
sunt foris pugne intus timo¬

Expanded text:
passionem me ptentatio est cujuscunque hominis vita super terram , quantis putatis periculis patet vita pontificis, cui omnium necesse est ferre tentationes? Si ergo latens in caverna, et quasi sub modio, non quidem lucens, sed fumigans, ventorum tamen impetus nec sic declinare suffique fatigatus impulsibus, instar vento agitatae arundinis, hac illacque circumferor: quid positus supra montem, positus supra candelabrum? Solus mihi servandus, solus tamen ipse lizanti frequenter irasci oporteat. Quibus ergo molestiis angitur, quibus cessent, nunquam tamen de alienis desunt foris pugnae, intus timo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊lex dñi karitas que tͥnita¬
tẽ inunitate quodã mͦ chorb¬
cphio ⁊ colligat in uincło pacis
Nemo tñ me existimet karita¬
tem hic accipere qͣlitatem uł
aliꝙ accidens. alioqui in deo
dicerem ꝙ ausit eẽ aliquid qd̾
deus non est s substantiam
illam diuuinam ꝙ utiq nec
nouum nec insolitum est di¬
cente deus karitas est Dicit᷑
gͦ recte caritas ⁊ deus ⁊ dei do¬
nums Itaq caritas dat cari¬
otatemi ssibstantiua accidenta¬
iem ubi dantem significat
nouien est substantie ubi do¬
num: caritatis Hec est lex
et̾na creatris ⁊ gubernatrre
uniu̾sitatis Siquidẽ in pon¬
de ⁊ mensura ⁊ numo ꝑeam
fr̃a sunt uniu̾sa ⁊ nichil sine
lege relinquit᷑. cum ip̃a qͦ lex
oĩum sn lege nõ sit. nõ tñ ali
auit regit tñ Cet̾i sernus

Expanded text:
lex Domini charitas, quae Trinitatem in unitate quodammocohibet, et colligat in vinculo pacis. Nemo tamen me existimet charitatem hic accipere qualitatem, vel aliquod accidens; alioquin in Deo dicerem quod absit esse aliquid quod Deus non est; sed substantiam illam divinam: quod utique nec novum nec insolitum est, dicente Joanne, Deus charitas est . Dicitur ergo recte charitas et Deus, et Dei donum. Itaque Charitas dat charitatem, substantiva accidentalem. Ubi dantem significat, nomen est substantiae; ubi donum, qualitatis. Haec est lex aeterna, creatrix et gubernatrix universitatis. Siquidem in pondere, et mensura, et numero per eam facta sunt universa, et nihil sine lege relinquitur, cum ipsa quoque lex omnium sine lege non sit, non tamen alia avit
Abbreviated transcription (Latin):
inmontes. un quippe iam non
mediocre uenit auxilum mͥ
Hii iam nob̾ montes stillar̃t
dulcedinem ⁊ adhuc sꝑo qr stilla¬
bunt quousq ualles nr̃e ha¬
bunt frumento festuuus erit
mͥ dies ille ducendus ⁊ memo¬
reciper Et quid̃ iam aute rece¬
ꝑatis ut apparet in litt̾is ur̃is
si nunc arcius ut comꝑt et fa¬
miliarius cum ille uob retulit
de me quedam que ⁊ si nõ ꝓbaue¬
rit putauit tñ fidelis quippe ⁊
Et re uera in me exꝑior ꝙ ait
saluator Qui recipit iustum ĩ
nomine iusti m̾cedem iusti⁊
accipiet Mercedem quippe iꝰti
dixi̾m. ꝙ iustus reputor non
ob aliud nsi ꝙ uistum recepr
Nam siqua suꝑ addita sunt
ea uistus nõ tam ex ui̾tate mi
qͣm ex puritate sui locastis lo¬
qutus est. Audistis. credidistis.
exultastis scͥpsistis ⁊ me nõ pa¬
rum letificastis nõ solum ꝙa
liquẽ locum gr̃e ⁊ locum non
mediotrem apud uram me¬
moꝵ innotuit Paucis ꝓ cͥto ayn¬

Expanded text:
in montes, unde quippe jam non in montes, unde quippe jam non mediocre venit auxilium mihi. Hi jam nobis stillarunt montes dulcedinem; et adhuc spero quia stillabunt, quousque valles nostrae abundabunt frumento. Festivus enim erit mihi dies ille ducendus, et memoreciperer. Et quidem jam ante receperatis, ut apparet in litteris vestris: sed nunc arctius, ut comperi, et familiarius, cum ille vobis retulit de me quaedam, quae etsi non probaverit, putavit tamen, Fidelis quippe etEn revera in me experior quod ait Salvator: Qui recipit justum in nomine justi, mercedem justi accipiet . Mercedem quippe justi dixerim, quod justus reputor, non ob aliud, nisi quod justum recepi. Nam si qua superaddita sunt, ea justus non tam ex veritate rei, quam ex puritate sui locutus est. Audistis, credidistis, exsultastis, scripsistis, et me non parum laetificastis, non solum quod aliquem locum gratiae, et locum non mediocrem, apud vestram meimorum innotuit. Paucis pro certo ape
Abbreviated transcription (Latin):
centem aud̾em suscitare dilectã
quousꝙ uellet ip̃a Putarem ili¬
co me auditurum me aud ab illa
Noli m molestus eẽ ego dilecto
ego audet karitas ⁊ cum om̃i fi¬
dutia pulsat ad ostium amici:
nequat᷑p putans pati se debere re¬
pulsam ꝙ̃ amicitiarum mrẽm se
nouit nec ueretur ⁊ urm̃ ⁊ si gra¬
tissimum pardisꝑ inquietare oc¬
cium. pp̃suũ negotium Ip̃a ꝓfcõ
ip̃a cum uult facit uos excedere
tõ. Ip̃a ⁊ cum nolint fecit sobrios
nobis adeo ut minime duc̾etis
indignum me nõ mͦ sustinere
loq̃ntem s tacentem insuꝑ be¬
uigne ꝓuocare Amplector be¬
nignitatem. dignitatem ad mi¬
tor laudo ⁊ ueneror puritatem
qͣ de nr̃is ꝓfectibus quos puta¬
tis tanta indomino exultatoe
głamint. Glorior ⁊ ego plimũ
tanto cestimonio ⁊ seruoꝵ dei
tam grata qͣm gratuita f ad mo¬
dum familiaritate delector Hec
iam gl̾a mea hoc gaudium me¬
um. he delitie cordis mei qd̾ nõ
frustra leuauim occulos meos

Expanded text:
centem auderem suscitare dilectam, centem auderem suscitare dilectam, quousque vellet ipsa? Putarem illico auditurum me ab illa: Noli mihi molestus esse: Ego dilecto ego, audet charitas, et cum omni fiducia pulsat ad ostium amici, nequaquam putans pati se debere repulsam, quae amicitiarum matrem se novit; nec veretur vestrum, etsi gratissimum, paulisper inquietare otium, propter suum negotium. Ipsa profecto, ipsa cum vult, facit vos excedere Deo; ipsa et cum voluit, fecit sobrios nobis: adeo ut minime duceretis indignum, non modo sustinere loquentem, sed tacentem insuper benigne provocare. Amplector benignitatem, dignationem admiror, laudo et veneror puritatem, qua de nostris profectibus, quos putatis, tanta in Domino exsultatione riamini. Glorior et ego plurimum tanto testimonio, et servorum Dei tam grata, quam gratuita admodum familiaritate delector. Haec jam gloria mea, hoc gaudium meum, hae deliciae cordis mei, quod non frustra levarim oculos meos
Abbreviated transcription (Latin):
tetis importunis scͥptitatio nib
infestare quietem. iuge illud
ur̃m sacrum silentium a secło
uisurrium cum d̾o .ł ad modicũ
intrumpere nr̃a q ing̾ere aurib
secretis penitus occupatis suꝑniˢ¬
ꝙ eulogiis Timebam oĩo mo¬
lestus fieri ł moysi in monte uł
helie in deserto. aut cͥte excuban
intemplo samueli: si diuinuis in¬
tentissimos ꝯfabulationib ali¬
qͣtenus auocare temptasem Cla¬
mat samuel loquere dñe quia
audit seruus tuus ⁊ ego audiri
ue si ⁊ dauid elonganti se ⁊ fu¬
grenti manenti q in solitudine
importunus existerem indig¬
nans excusaret ⁊ diceret Sine
me nõ audio te mͦ Audiam po¬
tius ꝙ dultius asculto. Audiam
quid loqͥtur in me dñs deus qm̃
loqͥtur pacem inplebem .s. ⁊s. ss.¬
⁊ .i. qͥᷤ ad cor. Aut c̾te ulud Decli¬
nate ame maligni ⁊ scrutabori
mandata dei mei Quid etums
Ego uetam temerarius ẽẽm ut
uit̾ sponsi brachia suauit̾ quies¬

Expanded text:
betis, importunis scriptitationibus betis, importunis scriptitationibus infestare quietem, juge illud vestrum sacrumque silentium a saeculo, susurrium cum Deo, vel ad modicum interrumpere, nostraque ingerere auribus secretis penitus occupatis supernisque eulogiis. Timebam omnino molestus fieri vel Moysi in monte, vel Eliae in deserto, aut certe excubanti in templo Samueli, si divinis intentissimos confabulationibus aliquatenus avocare tentassem. Clamat Samuel, Loquere, Domine, quia audit servus tuus : et ego me audiri ne si et David elonganti se et fugienti, manentique in solitudine, importunus insisterem, indignans excusaret et diceret: Sine me, non audio te modo; audiam potius quod dulcius ausculto. Audiam quid loquatur in me Dominus Deus; quoniam loquetur pacem in plebem suam,  ad cor . Aut certe illud: Declinate a me, maligni, et scrutabor mandata Dei mei . Quid enim? egone tam temerarius essem, ut inter sponsi brachia suaviter quies
Abbreviated transcription (Latin):
letus accepi ꝙͣ auidus ⁊ olui
sidaueram. Legi eas ⁊ quas uol¬
uebam in ore litteras scintillas
sentiebam inpectore quib ⁊ ꝯca¬
luit cor meum intra me tanqͣm
ex illo igne ꝙ̃ dominus misit in
t̾ram O qͣntus uulł meditatio¬
nib exardescit igns .e. quib hu¬
iꝰcemodi euolant scintille. Ur̃a
illa sucrensa ⁊ sucrendens medi¬
tatio salutatio sic mn ut uerum
fatear accepta fuit ⁊ est qͣi non
ab homine s c̾tissime ab illo qͥ
mandat salutes iacob descendere
uidetur Non me sane arbitror sa¬
lutatum inuia. nõ intransitu nõ
ex ocrasione ut assolet ꝯsuetudĩs
s plane ex iusc̾ib ut sentio łla¬
ritatis prodiit ħ tam grata ⁊ ĩ¬
opinata benedicto Bndicti uos
adño qui me inbndictionibus
dulced uus tante yͥuenire curas¬
tis. ut daretur pu̾o ur̃o uob̾ pri¬
mũ scribentib fidutia rescriben¬
di scribẽ quid̃ ad uos iam prid̾
gestienti s nõ p̾sum̃ti Uerebar
umirum sanctam ꝙͣ in dño ha¬

Expanded text:
laetus accepi, quam avidus et olim desideraveram. Legi eas, et quas volvebam in ore litteras, scintillas sentiebam in pectore: quibus et concaluit cor meum intra me, tanquam ex illo igne, quem Dominus misit in terram . O quantus in illis meditationibus exardescit ignis, e quibus hujusmodi evolant scintillae! Vestra illa succensa et succendens salutatio sic mihi, ut verum fatear, accepta fuit, et est, quasi non ab homine, sed certissime ab illo qui mandat salutes Jacob, descendere videretur. Non me sane arbitror salutatum in via, non in transitu, non veluti ex occasione, ut assolet, consuetudinis; sed plane ex visceribus, ut sentio, charitatis prodiit haec tam grata et inopinata benedictio. Benedicti vos a Domino, qui me in benedictionibus dulcedinis tantae praevenire curastis, ut daretur puero vestro, vobis primum scribentibus, fiducia rescribendi, scribere quidem ad vos jam pridem gestienti, sed non praesumenti. Verebar nimirum sanctam, quam in Domino ha
Abbreviated transcription (Latin):
hic aut̃ in tabernaculis ⁊ si qͣnd
gaudetur de uictoria laboratur
tn inpugna ⁊ plerumꝙ ꝑiclin¬
tur de uita In illa aut̾ prĩa uo
prsus admittitur adu̾sitas si
tͥsticia q̃madinod̾ de illa cauit
Sicut letantium oũn habitan¬
bitur nͥ memorabitur iusticr
dei solius. Nroinde uͥ iam uou
rationis affectus Longũ
quid̃ adhuc texere sermonem
insatiabili colloqͥndi ad uos de¬
nem inditiunt. Pumum quiꝰ
ꝙ maxime uereor nefiam one¬
rosus uobis. Scd qr pudet lo¬
qͣcitatis. T̾cium ꝙ domesticis
urgeor curis In fine p̾cor mise̾¬
mui mĩ ⁊ si exultastis inbonis
de me tm̃ auditis c̾tis quesoꝯ
patiamini mal̾. Uidit fortassis
qui uob̾ ea narrauit aliqua
parua. ⁊ de paruis grandia
estimant. Ur̃a aut̃ sinc̾itas fa¬
ale credidit ꝙ libent̾ audiuit ⁊

Expanded text:
icet in tabernaculis, etsi quandoque gaudetur de victoria, laboratur tamen in pugna, et plerumque periclitatur de vita: in illa autem patria nulla prorsus admittatur adversitas sive tristitia, quemadmodum de illa canitur, Sicut laetantium omndabitur, ubi memorabitur justitiae Dei solius? Proinde ubi jam non rationis affectus. 10. Longum quidem adhuc texere sermonem insatiabili colloquendi ad vos denem indicunt. Primum quidem, quod maxime vereor ne fiam onerosus vobis: secundum, quia pudet loquacitatis: tertium, quod domesticis urgeor curis. In fine precor, miseremini mei; et si exsultastis in bonis de me tantum auditis, certis, quaeso, compatimini malis. Vidit fortassis qui vobis ea narravit, aliqua parva, et de parvis grandia aestimavit; vestra autem sinceritas facile cre
Abbreviated transcription (Latin):
uit ꝑfidem inquirere ⁊ diligere
duigit itaꝙ inscdo gradu deumis¬
eyit occasione. ꝓprte ncc̃itatis:
olere ⁊ freqͥntare. cogitando leg̃e¬
dcantando. obediendo qͣdam hu¬
mscemodi familiaritate paula¬
latim seusimc deus ei innotesc̃
oleqͥnter ⁊ dulcescit. ⁊ sic gusta
qͣm suaius est dñs tͣnsit ad tͥ¬
homitum quartus inhac uita
ꝑfr̃e apprehenditur ut se scilice
homo diligat ⁊ cantum pp̃ dñi.
Asserant ħ si qui exꝑti sunt. mͥ
fateor impossibile utdetur. E¬
rit aut̾ ꝓcrdubio cum intro¬
ductus fuit seruus bonus ⁊ fide¬
lis ingaudium dñi sui ⁊ mebri¬
atus ab uu̾tate domus dei Quasi
euim ebrins miro quodã mͦ ob¬
litus sui. ⁊ ase penitus uelud defi¬
cieus. totus ꝑget indeum ⁊ deincep̾

Expanded text:
per fidem inquirere, et diligere. Diligit itaque in secundo gradu Deumerit occasione propriae necessitatis colere et frequentare, cogitando, legendo, orando, obediendo, quadam hujuscemodi familiaritate paulatim sensimque Deus innotescit, consequenter et dulcescit: et sic gustato quam suavis est Dhominum quartus in hac vita perfecte apprehenditur, ut se scilicet homo diligat tantum propter Deum. Asserant hoc si qui experti sunt: mihi, fateor, impossibile videtur. Erit autem procul dubio cum introductus fuerit servus bonus et fidelis in gaudium Domini sui, et inebriatus ab ubertate domus Dei. Quasi enim ebrius, miro quodam modo oblitus sui, et a se penitus velut deficiens, 32 totus perget in Deum, et deinc
Abbreviated transcription (Latin):
deuotio ip̃m non ad nullat s
castificat. Pena tñ tollitur sine
qͣ eẽ nõ potunit dum fuit serui
⁊ timor manet uiseculum scll
diximus numt᷑p deest timori
illo scil gne ioqutõis quo sep
causa ponitur ꝓeffcũ Deinde
cupiditas cuuc recte asuꝑuen
meliora pͥfu̾ntur ne bona nisi
p̃p meliora appetuntur Qd cum
plene ꝑdei grãm assequtum fu¬
erit diligitur corpus ⁊ unu̾sa
corporis bona tñ pp̃ animam ae
carnis concupiscentia nascim᷑
ncc̃e est cupiditas uł amor nr̾
a carne incipiat. que si recto or¬
dine dirigitur quibudã stus gra¬
dibus duce gr̃a ꝓficiens spñ can¬
d̾ ꝯsummabitur. ꝙ nõ prius qd¬

Expanded text:
devotio ipsum non annullat, sed devotio ipsum non annullat, sed castificat. Poena tantum tollitur, sine qua esse non potuit dum fuit servilis; et timor manet in saeculum saeculi diximus, nunquam deest timori, illo scilicet genere locutionis, quo saepe causa ponitur pro effectu. Deinde cupiditas tunc recte a supervmeliora praeferuntur, nec bona nisi propter meliora appetuntur. Quod cum plene per Dei gratiam assecutum fuerit, diligetur corpus, et universa corcarnis concupiscentia nascimur, necesse est cupiditas vel amor noster a carne incipiat: quae si recto ordine dirigitur, quibusdam suis gradibus duce gratia proficiens, spiritu tandem consummabitur: quia non prius q
Abbreviated transcription (Latin):
tn snͥ lege caritatis nõ sint s
S accepistis inquit spm adoꝑ¬
tionis faioꝵ Demꝙ audi iust̾
utrumt de sefatentem ⁊ qd
nõ sit sub lege nec tñ sit sine¬
ge. Factus sum inquit his qͥ
sub lege erant qͣi suu lege es
aut iusti sunt sine lege si iustis
non est lex posita. Hoc est nou
tanꝙͣ inuitis imposita. s uolũ¬
tariis eo liberalit̾ data quo sua¬
uit̾ inspirata. Unde ⁊ pulchre
dominus Tollite ait iugum me¬
um suꝑ uos Ac si dicet Non ĩpo¬
no inuitis si uos tollite si nul
tis Bona itaq lex caritas ⁊ su¬
aius que nõ solum leuit sua¬
m̾cennarioꝵ leges portabiles
ac leues reddit quas utiq non
destruit s facit ut impleant᷑
legem soluere s adimpłe Illã
temperat. istam ordinat utͣm¬
q leiugat Numꝙͣ erit caritas
sine tunore s casto. numꝙͣ su̾
cupiditate s ordinata Implet
gͦ caritas legem serui c̃ infun¬
dit deuotionem. Implet ⁊mer¬
cenuarii cum ordinat cupidi¬
tatem. Portro tumori ꝓmixta

Expanded text:
n sine lege charitatis non sint? Sed accepistis, inquit, spiritum adoptionis filiorum . Denique audi justum utrumque de se fatentem, et quod non sit sub lege, nec tamen sit sine lege. Factus sum, inquit, his qui sub lege erant, quasi sub lege essaut, Justi sunt sine lege: sed, Justis non est lex posita; hoc est, non tanquam invitis imposita, sed voluntariis eo liberaliter data, quo suaviter inspirata. Unde et pulchre Dominus, Tollite, ait, jugum meum super vos : ac si diceret, Non impono invitis, sed vos tollite si vulBona itaque lex charitas et suavis, quae non solum leviter suamercenariorum leges portabiles ac leves reddit, quas utique non destruit, sed facit ut impleantur, legem solvere, sed adimplere . Illam temperat, istam ordinat, utramque levigat. Nunquam erit charitas sine timore, sed casto: nunquam sine cupiditate, sed ordinata. Implet ergo charitas legem servi, cum infundit devotionem: implet et mercenarii, cum ordinat cupiditatem. Porro timori permista
Abbreviated transcription (Latin):
um ⁊ qͣre nõ aufers miquitatẽ
meam ut abiecta graui sarci¬
na ꝓpue uoluntatis sub leui
hone caritatis respirem nec iã
seruili timore cohercear nec m̾¬
cennaria cupiditate illiciar s
agar spu tuo. spũ lib̾tatis quo
aguntur filii tui qui testimo¬
quicꝙͣ debeatis nͥ ut inuicẽ di¬
ligatis ꝓculdubio sicut deus ẽ
est lex promulgata aspũ ser¬
uitutis in timore. alia aspũ
lib̾tatis data in suauitate nec
sub illa eẽ coguntur filii. nec sb̃
siue ista patuintur. Uis audi
deq iustis nõ est iex posita Nõ
a ccepistis ait spm seruitutis

Expanded text:
um, et quare non aufers iniquitatem um, et quare non aufers iniquitatem meam? ut abjecta gravi sarcina propriae voluntatis, sub levi onere charitatis respirem; nec jam servili timore coercear, nec mercenaria cupiditate illiciar: sed agar spiritu tuo, spiritu libertatis, quo aguntur filii tui, qui testimoquidquam debeatis, nisi ut invicem diligatis ; procul dubio sicut Deus est, est lex promulgata a spiritu servitutis in timore; alia a spiritu libertatis data in suavitate. Nec sub illa coguntur esse filii; nec sine ista esse patiuntur. Vis audire quia justis non est lex posita? Non acce