comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Tracerunt ergo q̃d̃ iam non erat in eis ꝓpter
semen spũale quo regen̾ati sunt. S erat ĩ eoꝵ
caruali semine quo eum gnͣauerũt.
uamuis itaq sarro baptismate sanctifi¬
cetur ⁊ corpus: ad hoc tamen sanctificatur
ut ꝑ remissionem pec̃orum non solum p̾t̾itis p᷑¬
catis ominibus uerum ⁊ ip̃i que mest carns con¬
cupiscentie non sit obnoxium. cui nete est obuo¬
xius omins homo nascatur etiam moriturus siñ
nascatur. Ubi ergo me audistis siue legisti di¬
centem. non mnouari homies ꝑ baptismum.
S qͣi innouari non liberari non saluari. s qͣi
saluari: Absit ut ego manem dic̾em gr̃am la¬
uatri illuis in quo renatus sum ex aqua ⁊ spũ
qua siberatus sum a reatu oĩum pic̃orum uł q̃
nastendo traxeram uł que male uiuendo contra¬
xeram. qua siberor ut sciam ue nitrem intemp¬
tationem. a concupĩa mea abstractus ⁊ illectus
ates ut exaudiar dicens cum consortibus meis.di¬

Expanded text:
Trajecerunt ergo, quod jam non erat in eis, propter Trajecerunt ergo, quod jam non erat in eis, propter semen spirituale quo regenerati sunt; sed erat in eorum carnali semine, quo eum generaverunt. 44. Quamvis itaque sacro Baptismate sanctificetur et corpus; ad hoc tamen sanctificatur, ut per remissionem peccatorum non solum praeteritis peccatis omnibus, verum etiam ipsi quae inest carnis concupiscentiae non sit obnoxium; cui necesse est obnoxius omnis homo nascatur, etiam moriturus obnoxius, si non renascatur. Ubi ergo me audisti sive legisti dicentem, « non innovari homines per Baptismum, si innovari; non lisalvari? » Absit ut ego inanem dicerem gratiam lavacri illius, in quo renatus sum ex aqua et spiritu, qua liberatus sum a reatu omnium peccatorum, vel quae nascendo traxeram, vel quae male vivendo contraxeram: qua liberor ut sciam ne intrem in tentationem, a concupiscentia mea abstractus et illectus, atque ut exaudiar dicens cum consortibus meis, Di
Abbreviated transcription (Latin):
dei siñ m̃ito ꝑuenire. Omde conditionem suam
gerit qui malt̾uis corꝑe quod est templum dei
ita construrtur ut non ideo sit ⁊ ip̃e templum
dei quia edificatur in tempło dei. ¶Matris
quippe corpus ut eẽt templum dei grẽ bñfi¬
tium est. non nature. Que gr̃a non conceptio¬
ue. S regnͣatione conft̾ur. Nam si ad matris
corpus id quod in ea concipitur ꝑtmn̾et ita ut eiꝰ
ꝑs deputaretur: non Baptizaretur infans cuuis
mat̾ baptizata est aliquo mortis urgente ꝑiculo
cum eum gestaret in ut̾o. Nunc uero cum etiã
ip̃e baptiratur: uon utiq bis baptizatus habe¬
bitur. Non itaq ad mat̾lium corpus cum eẽt
in utero ꝑtineb̾at. et tamen creabatur in tempło
dei uou templum dei. Ita in fenima fidełi crea¬
tus est infidelis: ⁊ meum ꝑentes infidelitatem
traiec̾unt qmͣ non hẽbant qnͣdo ex ip̃is natus ẽ.
S tuic habebaut. qnͣdo ⁊ ipĩ similit̾ nati sũt.

Expanded text:
Dei sine merito pervenire. Proinde conditionem suam Dei sine merito pervenire. Proinde conditionem suam gerit, qui in alterius corpore, quod est templum Dei, ita construitur, ut non ideo sit et ipse templum Dei, quia aedificatur in templo Dei. Matris quippe corpus ut esset templum Dei, gratiae beneficium est, non naturae: quae gratia non conceptione, sed regeneratione confertur. Nam si ad matris corpus id quod in ea concipitur pertineret, ita ut ejus pars deputaretur; non baptizaretur infans, cujus mater baptizata est aliquo mortis urgente periculo, cum eum gestaret in utero. Nunc vero cum etiam ipse baptizatur, non utique bis baptizatus habebitur. Non itaque ad maternum corpus, cum esset in utero, pertinebat: et tamen creabatur in templo Dei non templum Dei. Ita in femina fideli creatus est infidelis, et in eum parentes infidelitatem trajecerunt, quam non habebant quando ex ipsis natus est, sed tunc habebant quando et ipsi similiter nati sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sune femine ⁊ asigñdo nonuułt ẽẽ suũ filium
quen ternat uiteo ue fifie. Ile quipe ad lep¬
nescio ł prouisione ꝑuenit iste repentina mor¬
te non ꝑuenit. Atq ita deus in cuiꝰ potesta¬
te sunt omĩa. facit eẽ in xp̃i consortio quem i¬
formauit in deyaboli domicilio: ⁊ non uult
eẽ in regno suo quem formauit intemplo suo.
Aut si uułt tur non facit quod iult: Non
enim quod soletis de maiorib dic̾e̾. deus uult
⁊ ꝑuulus non uult. Certe ħic ubi forti nulla
est t̃mitabisitas. nulla fortune tem̾itas ullã
ꝑsone dignitas. Quid̾ restat nisi miscd̾ie
u̾itatisq ꝓfiuiditas: Ut. sciamus ⁊ ex hoc
incomp̾hensibisi compre  hendamus: iuxta
duos homines unum ꝑ quem pccͣm intra¬
uit in muidum. alt̾um qui tołlit pcc̃m mundi
omnes filios concupĩe carnalis undecumq naᷤ¬
cantur ad ugum graue filiorum adam m̾it d¬
ꝑtin̾e. ⁊ ex hiis omnes filios gracie spũalis
uñcumq nascantur ad uigum suaue filiorum

Expanded text:
ndo non vult esse suum filium, quem format in utero suae filiae. Ille quippe ad bapnescio qua provisione pervenit; iste repentina morte non pervenit. Atque ita Deus, in cujus potestate sunt omnia, facit esse in Christi consortio, quem formavit in diaboli domicilio; et non vult esse in regno suo, quem formavit in templo suo. Aut si vult, cur non facit quod vult? Non enim quod soletis de majoribus dicere, Deus vult, et parvulus non vult. Certe hic ubi fati nulla est immobilitas, nulla fortunae temeritas, nulla personae dignitas, quid restat nisi misericordiae veritatisque profunditas? Ut sciamus et ex hoc incomprehensibili comprehendamus, juxta duos homines, unum per quem peccatum intravit in mundum, alterum qui tollit peccatum mundi, omnes filios concupiscentiae carnalis undecumque nascantur, ad jugum grave filiorum Adam merito pertinere; et ex his omnes filios gratiae spiritualis undecumque nascantur, ad jugum suave filiorum
Abbreviated transcription (Latin):
teditationis domus ⁊ postior edificationis. My dedica¬
tionis idco prior est: quia illam domum cantant de
qͣ euis architectus ait Soluite teurplum hecet in
tribus diebus exlus  citabo illud Iste autemi po¬
stior qũdo domus edificabatur post captiuita¬
tem eccam prophor  tauit deniq sic marpit:
Cantate domino carticur nolum. cantate duo
omuis t̾ta. ¶emo igitur ita desipiat ut ouumi¬
queniq faptizatum ideo existimet iam eẽ ꝑfem̃
quia dictum est. Temꝑsum dei sauctum est quod
estis uos. Et nescitis quia corpora ur̃a templum
inuoħis est spuritus sancti quem habetis adeo: Et
alio lco. Nos enim templum dei uinisumus.
Et cet̾a humodi. Iam enim ħt uocaitur. Et elumt
eificatuur mortificantur hic iuenbra ur̃a q̃ sunt

Expanded text:
dedicationis domus, et posterior aedificationis. Sed dedicadedicationis domus, et posterior aedificationis. Sed dedicationis ideo prior est, quia illam domum cantat, de qua ejus architectus ait, Solvite templum hoc, et in tribus diebus exsuscitabo illud . Iste autem posterior, quando domus aedificabatur post captivitatem, Ecclesiam prophetavit. Denique et sic incipit: Cantate Domino canticum novum; cantate Domino, omnis terra . Nemo igitur ita desipiat, ut unumquemque baptizatum ideo existimet jam esse perfectum, quia dictum est, Templum Dei sanctum est, quod estis vos : et, Nescitis quia corpora vestra templum in vobis est Spiritus sancti, quem habetis a Deo ? et in alio loco, Nos enim templum Dei vivi sumus : et caetera hujusmodi. Jam enim hoc vocatur; et cum aedificatur, mortificantur hic membra
Abbreviated transcription (Latin):
&xpugnat. que in bene proficientib ⁊ or̃mo nõ
foruicantib nec consensione net oꝑe ⁊ si non defi¬
nit tamen cotidie minuũtur: Eeagitur ĩ tem¬
slo dei. Qnͣdo aduuante deo agrar qd fcepit
deus. opera spirtus eriguntur.oꝵ a carnis mort¬
ficiitur.⁊⁊  eumi scd̾m carnem iupxeritis ĩquad
monemini. si aũt spũ facta carius mortificau̾itĩ
uinetis. Et ut scirent se non fare iuisi gr̃a det cõ¬
tauio sibdidit. Eluotqnot enim spũ dei agun¬
tur hu fli sunt dei Ac ꝑdet quicuinq agunt
dei spuitu: ip̃i facta cariis mortisicant spu. s ha¬
bent eigo iam baptrati quid agant in se uis he
est in dei tempło qd̃ edificatur het tempe ut edesr¬
tetur in fine. Edificatur autem̃ post captiuitatem
situt huiuns rei uidex est trtisus psalmi: eiesto sil
foras qui captiuanat mimico. I ordme quree plal¬
morum quod mirum iuderi ꝑotest: ꝑuor est ꝑ salms

Expanded text:
expugnat, quae in bene proficientibus, et omnino non expugnat, quae in bene proficientibus, et omnino non fornicantibus, nec consensione, nec opere, etsi non desunt, tamen quotidie minuuntur? Hoc agitur in templo Dei, quando adjuvante Deo agitur quod praecepit Deus. Opera spiritus eriguntur, opera carnis mortificantur. Si enim secundum carnem vixeritis, inquit, moriemini: si autem spiritu facta carnis mortificaveritis, vivetis. Et ut scirent se hoc non facere nisi gratia Dei, continuo subdidit: Quotquot enim spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei . Ac per hoc quicumque aguntur Dei spiritu, ipsi facta carnis mortificant spiritu. 42. Habent ergo jam baptizati quid agant in se ipsis, hoc est, in Dei templo, quod aedificatur hoc tempore, ut dedicetur in fine. Aedificatur autem post captivitatem, sicut hujus rei est index titulus psalmi, ejecto scilicet foras qui captivaverat inimico. In ordine quippe Psalmorum, quod mirum videri potest, prior est psalmus
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmitur ue ꝯcimbendi qmͣuis ircitus ipẽ conatus
meam turpitudinem ueniat ꝓpter qmͣ calligonũ
uaentinam miuoris enuichum gladio nouuiᷤ
ustore punitum m̾etricis confessione ꝯuinctum.
Neq enmi ⁊ in libro eccͣastico adhiberetur inde
simisitudo atq dice̾tur. Uidens cculisͥ ꝯgenuscẽs
qr spado conpsens uirginem ⁊ susprrans: nilis E
ip̃i mou̾entur concupiscentie carualis affectibu. li¬
cet destituti caruis effectibus. Motibus igitur sue̾
i quos habet scd̾m crͣnem adu̾satur aliis motibus¬
⁊ seq ip̃a in sanctitate non profiat ut magis mag̃¬
q minuat eas quib̾us non consentit caruases ci¬
piditates. Iam s̾ptizatis quipe dicelut aplus.
Mortifitate membra ur̃a que sunt suꝑ terram
sbi ⁊ fornicatio ⁊ mała. concupiscentia ⁊ auarit la
nominatur. ¶Luonicdo ergo mortificat iam sap
te nec habet asiquid quod mortificet ¶Audia
tionem msi cum desid̾ia eius quibus non ꝯsentit

Expanded text:
primitur, ne concumbendi quamvis irritus ipse conatus, primitur, ne concumbendi quamvis irritus ipse conatus, in eam turpitudinem veniat, propter quam Calligonum Valentiniani junioris eunuchum gladio novimus ultore punitum, meretricis confessione convictum. Neque enim et in libro Ecclesiastico adhiberetur inde similitudo, atque diceretur, Videns oculis et ingemiscens, quasi spado complectens virginem et suspirans ; nisi et ipsi moverentur concupiscentiae carnalis affectibus, licet destituti carnis effectibus. Motibus igitur suis  quos habet s. Neque enim ipsa in sanctitate non proficit, cum magis magisque minuit eas, quibus non consentit, carnales cupiditates. Jam baptizatis quippe dicebat Apostolus, Mortificate membra vestra quae sunt super terram. Ibi et fornicatio, et mala concupiscentia, et avaritia nominatur . Quomodo ergo mortificat jam baptet secundum te « nec habet aliquid quod mortificet? » Quomtionem; nisi cum desideria ejus quibus non consentit
Abbreviated transcription (Latin):
ex conuigio copusantur. S filios dei carne uõ
gignunt. quia ⁊ ipi ut eeñt filii dei non ex carne
non & sanguine. non ex uollratate uiri neq ex
uasuntate carnis: s ex deo nati suñt. Sanctificaꝰ s
enis ꝑ baptistnum. etiam nunc confertur ⁊ corꝑi
⁊ tamen namc ⁊ corruptio eius aufertur q̃ ip̃am
quoe aggͣuat animani. Et idd̾ qmͣuis casta sĩt
corpora cuni desid̾iis pcc̃i menbra non ẜuiunt¬
pp̃ ad̾ ad tempłum dei ꝑtm̾e ceꝑunt: est tam̃ dd
grã in tota ista edificatione ꝑficiat qmͣ diu daro
concupiscit adilsus sp̃m̃. ut motus malos qui
tor nicustas ideo dici caruem concupisce
fuia camasit̾ anima concupiscit: Non enim si¬
ne anma ułła potest eẽ carius concupr̃a. ¶Nam
utiq concupisc̾e uiuentis sentientis ꝙ nature ẽ
ta ut non desit concupiscentia qmͣ spadonum qͦ¬
q castitas frenet minus quidem saboriosa quia
ubi mat̾iam de qͣ oꝑetur non inuenit minus adu̾¬
sus eam sibido consingit. Et tamen pudiceꝙ cõ¬

Expanded text:
et conjugio copulantur: sed filios Dei carne non gignunt, quia et ipsi ut essent filii Dei, non ex carne, non ex sanguine, non ex voluntate viri, neque ex voluntate carnis, sed ex Deo nati sunt . Sanctificatio ergo per Baptismum etiam nunc confertur et corpori, non tamen nunc corruptio ejus aufertur, quae ipsam quoque aggravat animam. Et ideo quamvis casta sint corpora, cum desideriis peccati membra non d ad templum Dei pertinere coeperunt: est tamen quod gratia in tota ista aedificatione perficiat, quamdiu caro concupiscit adversus spiritum ut motus malos qui tor inculcas, « ideo dici carnem concupiscere, quia carnaliter anima concupiscit? » Non enim sine anima ulla potest esse carnis concupiscentia. Nam utique concupiscere viventis sentientisque naturae est: ita ut non desit concupiscentia, quam spadonum quoque castitas frenet; minus quidem laboriosa, quia ubi materiam de qua operetur non invenit, minus adversus eam libido consurgit: est tamen, pudiceque com
Abbreviated transcription (Latin):
di reatus continuo solu̾etur. remissione oĩun¬
pcc̃orum: nondum oĩim sanitate morborũ. Q
tamen reatus teneat ncͣce est eum qui scd̾m car¬
nem gen̾atur. quia non nisi ei remititur a scd̃m¬
nationis ꝑ unum mediatorem dei ⁊ hominum
libatur genus humanum. non a morte corpis
tantumꝰ S a morte qua mortui sũt ꝓ quibus
unus mortuus est. ⁊ quia ꝓ omnib mortuus¬

Expanded text:
di, reatus continuo solveretur remissione peccadi, reatus continuo solveretur remissione peccatorum omnium, nondum omnium sanitate morborum. Qui tamen reatus teneat necesse est eum, qui secundum carnem generatur; quia non nisi ei remittitur, nationis per unum mediatorem Dei et hominum liberatur genus humanum, non a morte corporis tantum, sed a morte qua mortui sunt, pro quibus unus mortuus est, ergo omnes mortu
Abbreviated transcription (Latin):
de masis ipius animi loquar: Cogita qnͣtũ
masi sit stulticiam putare que sunt sp̃ẽ der. ẽt
tamen tases erant quos apostelus aleb̾at lacte
non cibo. ⁊unquid ⁊ stusticie illius tam magͥͣ¬
nemasum quia non fu̾at ẜaptismnate ablatũ
baptizatum ⁊ sanctificatum dicturus es. Sic
ergo ⁊ toncupĩa que manet oppugnanda ateꝑ
sananda qiuis in ꝟaptismo dimissa sunt cũc¬
ta om̃imo pcc̃a: ⁊ Ion solum si sanctificatur.s
pocus ne sanctificatos et̾ne mortis obnoxios
possit ten̾e nacuatur. Qma ⁊ illi qui saste ale¬
buntur non solido tibo ad huc erant anmales̃
non pcipentes que sunt spiritus der qm̃ stil¬
ticia illis adhuc erat. Si in illa mentis etate nẽ
carmis de corpore exissent. dẽ qua etate noui Ppĩeᷤ
appelsabatur ꝑiuli in xp̃õ: nullo reatu stulti¬
cie sllius ten̾entur. quia ħoc eis Bene ficium fu¬
erat regen̾atione collatum: ut om̃ium maloꝵ

Expanded text:
de malis ipsius animi loquar? Cogita quantum de malis ipsius animi loquar? Cogita quantum mali sit, stultitiam putare quae sunt Spiritus Dei; et tamen tales erant quos Apostolus alebat lacte, non cibo. Numquid et stultitiae illius tam magnum malum, quia non fuerat Baptismate ablatum, baptizatum sanctificatumque dicturus es? Sic ergo et concupiscentia, quae manet oppugnanda atque sananda, quamvis in Baptismo dimissa sint cuncta omnino peccata, non solum non sanctificatur, sed potius ne sanctificatos aeternae morti obnoxios possit tenere, evacuatur: quia et illi qui lacte alebantur, non solido cibo, et adhuc erant animales, non percipientes quae sunt Spiritus Dei, quoniam stultitia illis adhuc erat; si in illa mentis aetate, non carnis, de corpore exissent, in qua aetate novi homines appellabantur parvuli in Christo, nullo reatu stultitiae illius tenerentur: quia hoc eis beneficium fuerat regeneratione collatum, ut omnium maloru
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ab ea peste desid̾are atq optare sanari. ⁊ Iam
si pp̾ea ditis nulla mala reman̾e in baptiratis ne
ipa mala łaptizata ⁊ sanctificata credantur. Ui¬
de qnͣta te sequatur absurditas. Si enim quic¬
quid est i homine qnͣdo Puptizantur lapͣtiza¬
ri ⁊ sanclificari putandum est. Dicturus es iã
i illo ẜaptizari ⁊ sanctificari quem in intestinis
⁊ uesica sunt ꝑ digestiones corꝑis eg̾enda. dic¬
turus es Raptizari ⁊ sanctificari hominem ĩ ma¬
tris utͥo constitutum si ad ħ sacͣmentũ accipien¬
dum gͣuidam ncͣcͣitas cogat. ⁊ idõ baptirati iam
non deb̾ere qui nascitur postremo dicturus es ⁊
ip̃as haptizari ⁊ sanctificari febres qnͣdo Bapti¬
⁊ antur egroti. ac ꝑ hoc baptirari ⁊ santlificari
etiam oꝑi dboli uelud similit̾ ala bapticare¬
tur anteqͣm curaretur qmͣ sathemas in intlui¬
tate alligau̾at ꝑ decem ⁊ octo annos. QQuid

Expanded text:
et ab ea peste desiderare atque optare sanari. 52. Nam et ab ea peste desiderare atque optare sanari. 52. Nam si propterea dicis, nulla mala remanere in baptizatis, ne ipsa mala baptizata et sanctificata credantur; vide quanta te sequatur absurditas. Si enim quidquid est in homine quando baptizatur, baptizari et sanctificari putandum est; dicturus es et ipsa in illo baptizari et sanctificari, quae in intestinis et vesica sunt per digestiones corporis egerenda. Dicturus es baptizari et sanctificari hominem in matris utero constitutum, si ad hoc Sacramentum accipiendum gravidam necessitas cogat; et ideo baptizari jam non debere qui nascitur. Postremo dicturus es et ipsas baptizari et sanctificari febres, quando baptizantur aegroti; ac per hoc baptizari et sanctificari etiam opera diaboli: velut si mulier illa baptizaretur antequam curaretur, quam satanas in infirmitate alligaverat per decem et octo annos . Quid
Abbreviated transcription (Latin):
Sic intesligat quis nsi qui erubescit laudare cũ
qua compellitur dimicare: Et quomodo te iasteᷤᷤ
⁊ exultas in redarrguendo istam sinĩam non me¬
am plane s tuam: Talia qmppe dicis: qualia di¬
cenda sunt meos qui ꝑ baptismum sc̃ĩfitatam
⁊ fidełem fcãm concupĩam carnis affirmant.
m eis quibus regen̾atis man tam̃. S hoc tibi
potus qui eam bonam p̾dicas conueiut dice. ut
lono euis naturali sicut de infantibus dicitis bo¬
num łanctificationis accedat: ⁊ sit carius concu¬
pisdeucia sancta çarns dei filia. Nos autem eã
malam qui dicimus ⁊ man̾e tamen in baptitatiᷤ
qmͣuis rͥeatus euis non quo ipã erat rea. neq enĩ
asiqͣ ꝑsona est. s quo reum hominem origina¬
liter faciebat. fiũt renussus atq uatuatus: absit¬
ut dicamus sanctificari cum qua ncte habent ie¬
gen̾ati si non iuacuum dei gr̃am susceꝑunt. in¬
destino quodam bello tanqmͣ cum hoste conflige̾.

Expanded text:
Sic intelligat quis, nisi qui non erubescit laudare, cum Sic intelligat quis, nisi qui non erubescit laudare, cum qua compellitur dimicare? Et quomodo te jactas et exsultas in redarguendo istam sententiam, non meam plane, sed tuam? Talia quippe dicis, qualia dicenda sunt in eos, qui per Baptismum sanctificatam et fidelem factam concupiscentiam carnis affirmant in eis, in quibus regeneratis manet tamen. Sed hoc tibi potius qui eam bonam praedicas, convenit dicere, « ut bono ejus naturali, » sicut de infantibus dicitis, « bonum sanctificationis accedat, » et sit carnis concupiscentia sancta Dei filia. Nos autem qui eam malam dicimus, et manere tamen in baptizatis, quamvis reatus ejus, non quo ipsa erat rea neque enim aliqua persona est, sed quo reum hominem originaliter faciebat, fuerit remissus atque vacuatus; absitut dicamus sanctificari, cum qua necesse habent regenerati, si non in vacuum Dei gratiam susceperunt, intestino quodam bello tanquam cum hoste confligere,
Abbreviated transcription (Latin):
tione tam liberis ne ad sicita ꝑtrahat sasubritꝰ uin¬
aitur. Ut autem resurrectionis tempore non sit
omĩmo inuiuente corpore nec delente: pmium
est eorum qui contͣ eam fideliter ctauerunt qui
Languore sauato ĩmortasitate Beatissima uesti¬
entur. In eis uero qui non ad uitam resurgant:
non felicit᷑ sed penalitꝰ non erit. non quia tũc ab
quisq mundabitur: S tunt malis non inde¬
um quo indistis quemad̾m refelleres quod ame
dutum est. dimitti concupĩam carnis in haptismo.
non ut non sit. S ut in pcc̃m non imputetur. Nͣ¬
uis autem reatu suo iam soluto: manz tam̃. Ad¬
ũsus ħ mea uͥba sic argumĩtaris homo acutissimꝰ
rim quo ipã rea est. eoq soluto illa ꝑmaneat ab¬
soluta. ¶Quod utiq si sensissem: profeto eam
masam eẽ non dic̾em. s fuisse. Ac ꝑ hoc scd̾m
muabilem intesligenciam tuam qnͣdo in aliqͦ
homicidii reatu solutum: non hominem sed us¬

Expanded text:
tione jam liberis, ne ad illicita pertrahat, salubriter vintione jam liberis, ne ad illicita pertrahat, salubriter vincitur. Ut autem resurrectionis tempore non sit omnino in vivente corpore nec dolente, praemium est eorum qui contra eam fideliter certaverunt, qui languore sanato immortalitate beatissima vestientur. In eis vero qui non ad vitam resurgent, non feliciter, sed poenaliter non erit: non quia tunc ab ea quisquam mundabitur; sed quia tunc malis non in deum, quo vidisti quemadmodum refelleres quod a me dictum est, « dimitti concupiscentiam carnis in Baptismo, non ut non sit, sed ut in peccatum non imputetur; quamvis autem reatu suo jam soluto, manet tamen » . Adversus haec mea verba sic argumentaris homo acutissimusrim, quo ipsa rea est, eoque soluto illa permaneat absoluta. Quod utique si sensissem, profecto eam malam esse non dicerem, sed fuisse. Ac per hoc, secundum mirabilem intelligentiam tuam, quando audis in aliquo homicidii reatum solutum, non hominem, sed ip
Abbreviated transcription (Latin):
nimi. hominis concupiscatur: qnͣdo quidem nͤ¬
i ip̃a proles libidine corporis s uolitate
auimi concupiscitur qmͣuis non sine łibidĩe
corpis semmetur. Ne hac quippe agmuis
concupiscentia qua taro concupiscit adu̾sus
spm̃. non de illa bona qua spiritus concupiscit
adu̾sus carnem. ⁊ qua concupiscitur continencia
num si uolaptas carnus uon est hominis bonum.
Si autem ut aliquo loco significasti placet tibi
secta dinomachi. honestatem uoluptatem q cõ
ores udebuantur. scilleum honum eẽ dixunt ex
humana sciłic natura beluinaq ꝯet ꝯpactum:
Si hoc ergo monstrum tua opinione sectaris.
satis est nob̾is quod tonfit̾is ałiam eẽ illicitam
aliam licitam uołimtatem. Ac ꝑ hoc mala est
concupĩa que undiffe̾nter utrumq appetit isi ab̾
illicita uosuptate licita uoluntate frenetur. B
autem malum non in Baptismate ponitur: Sed¬
a b̾aptizatis ꝑ gr̃am regen̾ationis ab eius obsiga¬

Expanded text:
num hominis concupiscatur: quandoquidem nenum hominis concupiscatur: quandoquidem nec ipsa proles libidine corporis, sed voluntate animi concupiscitur, quamvis non sine libidine corporis seminetur. De hac quippe agimus concupiscentia, qua caro concupiscit adversus spiritum; non de illa bona, qua spiritus concupiscit adversus carnem , et qua concupiscitur continentia num, si voluptas carnis non est hominis bonum. Si autem, ut aliquo loco significasti, « placet tibi secta Dinomachi, honestatem voluptatemque conjores videbantur, Scyllaeum bonum esse dixerunt, ex humana scilicet natura belluinaque compactum: si hoc ergo monstrum tua opinione sectaris; satis est nobis, quod confiteris aliam esse illicitam, aliam licitam voluptatem. Ac per hoc mala est concupiscentia quae indifferenter utrumque appetit, nisi ab illicita voluptate licita voluptate frenetur. Hoc autem malum non in Baptismate ponitur: sed baptizatis per gratiam regenerationis ab ejus obliga
Abbreviated transcription (Latin):
que sunt spiritus dei: S de die in diem si profice¬
rent ⁊ in quod ꝑuenerant in eo ambularent: Su¬
na ꝓfecto accedente doctrina innueretur ho ma¬
lum. Credamus etiam non tantum minui. U̾i
etiam in hac uita posse consumi. tam̃ post baptis¬
mum. ⁊ Sunquid in haptismo: Concupĩam u̾o̾
qui ꝰ ambigat in ħc uita posse minui non posse
consumi. Horum itaq malorum p̾t̾itus oĩs
reatus sacro fonte diluitur. Remituntur ergo
in renascentib: minuuntur in ꝓficiuntib. Ig¬
norancia minuitur u̾itate magis magisq lu¬
cente: concupĩa minuitur caritate magisq
feruente. Nichil ẜomi horum duorum est a
nobis. Non emni spm̃ huius mundi accepi¬
mus. S spm̃ qui ex deo est ut sciamus que a
deo donata siat nobis. Ex hoc aut̃ concupĩa
peior est qmͣ iguorancia: quia ignorantia siue
concupĩa minus pcc̾at. concupĩa uero sine ig
autem modo fieri potest ut carnali ꝯcupĩa bo¬

Expanded text:
quae sunt Spiritus Dei. Sed de die in diem si proficequae sunt Spiritus Dei. Sed de die in diem si proficerent, et in quod pervenerant in eo ambularent, sana profecto accedente doctrina minueretur hoc malum. Credamus etiam non tantum minui, verum etiam in hac vita posse consumi: tamen post Baptismum; numquid in Baptismo? Concupiscentiam vero quis ambigat in hac vita posse minui, non posse consumi? 50. Horum itaque malorum praeteritus omnis reatus sacro fonte diluitur. Remittuntur ergo in renascentibus, minuuntur in proficientibus. Ignorantia minuitur veritate magis magisque lucente: concupiscentia minuitur charitate magis magisque fervente. Nihil boni horum duorum est a nobis. Non enim spiritum hujus mundi accepimus, sed spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis . Ex hoc autem concupiscentia pejor est quam ignorantia, quia ignorantia sine concupiscentia minus peccat; concupiscentia vero sine ignautem modo fieri potest ut carnali concupiscentia bo
Abbreviated transcription (Latin):
carnalibus quasi ꝑiiłis in xp̃o lac uobis potum
dedi non escam. Non inim poteratis. O nec Ad¬
ħue quidem potestis. Adhuc enum estis carialex
Qun enim sint int̾ uos emusatio ⁊ contentio. nõ¬
ne etiam carnales estis. ⁊ scd̾m hominem ambu¬
letis: Uide que dicat mala de ignorantie ma¬
lo uementia. Et puto qͥd non de cathetuminis
ista dicebat Diriuili qiuppe mn xp̃o quomodo
esseat nisi iam renati eent: Quod si nõdum
tredis: quid eis post pauca dicat attende. Nesci¬
tis quia templum dei estis ⁊ sp̃ẽ dei h̃itat in uob̃
An ad ħuc dubitabit uł negabis non eos. eẽ po¬
tuisse tempsum dei in quo hitaret spiritus dei nͥ
saptizatos: Sstem ergo islud respice quod eis di¬
xit. ⁊ Dunquid in nomine pauli Raptitati estis:
NNon igitur canierant tanto ignorantie rallo ĩ
Lauacro regen̾ationis Ubi tam̃ om̃ib caruerant
sine dubitatione ꝑcc̃is. ⁊ ꝑ hoc ignorancie malũ
tempło dei in quo ħitat spiritus dei stulticia erant

Expanded text:
um dedi, non escam; nondum enim poteratis: sed nec adhuc quidem potestis; adhuc enim estis carnales. Cum enim sint inter vos aemulatio et contentio, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis? Vide quae dicat mala de ignorantiae malo venientia. Et puto quod non de catechumenis ista dicebat. Parvuli quippe in Christo quomodo essent, nisi jam renati essent? Quod si nondum credis, quid eis post pauca dicat, attende: Nescitis quia templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis ? An adhuc dubitabis, vel negabis, non eos potuisse esse templum Dei, in quo habitaret Spiritus Dei, nisi baptizatos? Saltem ergo illud respice quod eis dixit: Numquid in nomine Pauli baptizati estis ? Non igitur caruerant tanto ignorantiae malo in lavacro regenerationis, ubi tamen omnibus caruerant sine dubitatione peccatis. Et per hoc ignorantiae malum templo Dei, in quo habitabat Spiritus Dei, stultitia erant
Abbreviated transcription (Latin):
cimus exspettantes redemptionem corporis nostri
tenetur. ⁊ifhil hñt hec u̾ba mea qd̾ non use
Baptizatus agnoscat. qui cum apło dicit. Et ip̃i ĩ
nobisinet ip̃is ingemiscimus Unde ⁊ alibi id̃¬
ait. Etemimn qui sumius in hac hĩtatione nige¬
nuscimus gn̾ati quo ꝑtinet etiamislud ad̾ in

Expanded text:
m exspectantes, redemptionem corporis nostri tenetur » . Nihil habent haec verba mea quod non in se baptizatus agnoscat, qui cum Apostolo dicit: Et ipsi in nobismetipsis ingemiscimus. Unde et alibi ait: Etenim qui sumus in hac habitatione, ingemiscimus gravati . Quo pertinet etiam illud
Abbreviated transcription (Latin):
Rat pte pudor pugnat abste spetulanc ia h̃e
desertores segmnatis ur̃i ad fidem cathoni tam ꝯuer¬
sos angiuis uł reu̾sos. Quos tam̃ fignfica ude
ita metuere ut eorum nomma expͥm̾e non aude¬
res ne forte audientes auste sua falsa t̾mima mox
t sinon uera cte credibiliora repoñent. Mand a¬
monentem ne redaigilis audire de cuius litd̾is̃
exdsamare te libuit. o tempora. o mores. saltem
niqrm̃ ipm̃ audi: ut qnͣtum ad rerum turpitudi¬
te seuingas. ⁊ ea m alt̾os ne dicas: que cums fõ
obiecta sunt embescas Calla te sane lustos nes¬
cio quos dixisse qui segunt sciant: quala maliq¬
bus omĩno non nouimus quos in aposito conti¬
nentie recessisse a pelagians feticis nouimus
teu uero ueltue quales sunt nchil mea it̾est. a¬
¶Lios ti uł quas tu sic fallis ut d̾icas me defi¬
nire net nn carioso quidem corpe Pibidmem pos¬
se ftenari. Inmo quia frenari posse ⁊ frenari ot¬

Expanded text:
« Ex hac parte pudor pugnat, abs te petulantia; hinc « Ex hac parte pudor pugnat, abs te petulantia; hinc desertores dogmatis vestri ad fidem catholicam conversos arguis vel reversos. Quos tamen significasti ita te metuere, ut eorum nomina exprimere non auderes; ne forte audientes abs te sua falsa crimina, mox tibi, si non vera, certe credibiliora reponerent. Quod qmonentem ne dedigneris audire, de cujus litteris exclamare te libuit, « O tempora, o mores! » Saltem, inquam, ipsum audi, « ut quantum a rerum turpitudite sejungas; et ea in alteros ne dicas, quae cum tibi falso objecta sint, erubescas. » Talia te sane in istos nescio quos dixisse qui legunt, sciant, qualia in aliquibus omnino non novimus, quos in proposito continentiae recessisse a Pelagianis haereticis novimus. Tui vero vel tuae quales sint nihil mea interest, quos tu vel quas tu sic fallis, ut dicas me definire, « nec in carioso quidem corpore libidinem posse frenari. » Imo quia frenari posse et frenari op
Abbreviated transcription (Latin):
gumnientis apud ppłm i catholice fider ul̃tat e ⁊ au¬
tieͥuitate fundatum agere potuisse uł posse sensi¬
sr Unde ad eum asꝑnendum contumacia rars
ora comiltis: euisq ꝑtes quibus constat non ĩ meri¬
to uobis xpĩanorum infensissuna multatudo. Si¬
gillatim descrbendo ⁊ deridendo ꝑcurtis inquib
tauditoriales scolasticos tangis ⁊ ditis cont  me
ciamaturos: o temꝑi. o mores. Et tam̃ uulgi iu¬
dicum reforuidas. U̾tam clamosos tͥ susfragato¬
res nuiensra ꝑotusti qui tullianis me nocb tre¬
tent qd̾ aliunde qmͣ unde totum est eẽ putem ge¬
nitaleni corpis ꝑtem. Quibus ego dum retuło
non s dito m̃titur. sibidinem culpo. nõ m̃bra ui¬
tium deuoto non naturam. iste autem qui mi¬
uͥmis aaudem qd̾ ei recitandum si uobiocũ stu¬
deret magistrorum nemo ꝓ pou̾et. ne offendẽt
õium ur̃m pudorem: uonne asia inte tulliana
uera comienientia uͥba conu̾tent dicentes tibr

Expanded text:
gumentis apud populum in catholicae fidei veritate et angumentis apud populum in catholicae fidei veritate et antiquitate fundatum agere potuisse vel posse sensisti. Unde ad eum spernendum contumacia rursus ora convertis, ejusque partes quibus constat, non immerito vobis Christianorum infensissima multitudo, singillatim describendo et deridendo percurris, in quibus et « auditoriales scholasticos » tangis, et dicis contra me clamaturos, « O tempora, o mores » ! et tamen vulgi judicium reformidas, ubi tam clamosos tibi suffragatores invenire potuisti, qui Tullianis me vocibus territent; quod « aliunde quam unde totum est, esse putem genitalem corporis partem. » Quibus ego cum retulero, Non hoc dico, mentitur: libidinem culpo, non membra; vitium denoto, non naturam: iste autem qui mibidinis laudem; quod ei recitandum, si vobiscum studeret, magistrorum nemo proponeret, ne offenderet omnium vestrum pudorem: nonne alia in te Tulliana vere convenientia verba convertent, dicentes tibi,
Abbreviated transcription (Latin):
diꝑibus consortibus mortis sue. SSi ergo reide
uis sapere: etiam de ꝑiuisis sape q̃d̾ ait apostolus
de deo patre. Qui eruit nos de potestate tenebra¬
tum ⁊ fnstilit in regnũ filii caritatis sue. Et ĩ
alt̾um. fumus euim ⁊ uos aliqnͣdo uatura filii
ire sicut ⁊ cet̾i Omẽs enim eruunt᷑ de potestate
tenebraꝵ ⁊ fili ue erant qui ptẽs moriunt᷑qui ĩ
pcco moriuntur ⁊ a potestate tenebrarum u̾nata
pod autem ditis ubi ait apłus. natura filiiie
posse intelligi prorsus filii ire. Nonnie hinc
Amoni debiusti antiqmͣ contͣ uos defen di catholi¬
cam fidem. quia fere non inuenitur latinus. codex
Sinoua uobis nunc mcrpiat emendari uł patus
i mendatium mutari ubi non natura sit scͥptum
uilgari. Rursus enim siũam milgi respus pͦ
tanta quibus reddita ratione adilsus me concitaue¬
ras gillus qm̃ inte fuerat conatatus. Si nimi¬
rum tua disputata consid̾ans nichił te tafib ar¬

Expanded text:
paribus consortibus mortis suae. 33. Si ergo recte paribus consortibus mortis suae. 33. Si ergo recte vis sapere, etiam de parvulis sape quod ait Apostolus de Deo Patre, Qui eruit nos de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii charitatis suae : et illud alterum, Fuimus enim et nos aliquando natura filii irae, sicut et caeteri . Omnes enim eruuntur de potestate tenebrarum et filii irae erant, qui peccato moriuntur. cato moriuntur, et a potestate tenebrarum, ubi natura od autem dicis, « Ubi ait Apostolus, natura filii irae, posse intelligi, Prorsus filii irae: » nonne hinc admoneri debuisti, antiquam contra vos defendi catholicam fidem; quia non fere invenitur latinus codex, si non a vobis nunc incipiat emendari, vel potius in mendum mutari, ubi non natura sit scriptumvulgari. Rursus enim sententiam vulgi respuis, post tanta, quibus eum reddita ratione adversus me concitaveras gravius, quam in te fuerat concitatus. Sed nimirum tua disputata considerans, nihil te talibus ar
Abbreviated transcription (Latin):
atribuit: h iꝑs eos ad suum ius ad suũ domiii¬
um ꝑͥtuie decet. qd corum uoluntatem mesfabi¬
lis pͥuenit beneficii largitate. Quid igitur e¬
umn offend̾unt quos ꝑitꝰ umnocentes. mũdos ase
ad ymagniem suam trectos ĩnum̾abiles abisto
munie alieuat. ⁊s eorum uoluntatem huiꝰ meffa¬
bilis p̾uenit beneficii laigitate. seꝑans tot pmna¬
sum non eigo amabunt. ⁊ tantum amadunt qnͣt
innocentes amare debent regnum eius aquo ad
ipũis ymaginem creantur nichil ne mali de has
ip̃a seꝑatione patientur: Postremo ubilib sunt
sub deo uidice qui nes fato ẜ̾mitur. nͨ ꝑsonarum
acceptione corrumpitur. i illius regra felicitate
nonerunt: ubi eraunt qui ꝑit̾ uichis boni maliue
meruerunt: Sed si nichil meruissent mali nũ¬
qnĩ priuarentur in ꝯmuni causa cõmimione tan¬
ti boni. In eis ergo ut seꝑe diximus ire uasis no¬
sa miẽ uegłientur tanꝙͣ de m̾itis ite sue cũ cogͦi¬
tunt ħ sibi iustissime reddi potuisse: qd̾ uident red

Expanded text:
ad suum jus, ad suum dominium pertinere docet, quod eorum voluntatem ineffabilis praevenit beneficii largitate. » Quid igitur eum offenderunt, quos pariter innocentes, mundos, a se ad imaginem suam creatos, innumerabiles ab isto munere alienat, nec eorum voluntatem hujus ineffabilis praevenit beneficii largitate, separans tot imaSi autem amabunt, et tantum amabunt, quantum innocentes amare debent regnum ejus, a quo ad ipsius imaginem creantur, nihilne mali de hac ipsa separatione patientur? Postremo, ubilibet sintsub Deo judice, qui nec fato premitur, nec personarum acceptione corrumpitur; in illius regni felicitate non erunt, ubi erunt qui pariter nihil boni malive meruerunt. Sed si nihil meruissent mali, nunquam privarentur in communi causa communione tanti boni. In eis ergo, ut saepe diximus, irae vasis no ne glorientur tanquam de meritis vitae suae, cum cognoscunt hoc sibi justissime reddi potuisse, quod vident reddi
Abbreviated transcription (Latin):
que nunt dico. siue non intelligendo uł pocius
sic tenui semꝑ ut teneo. Extant libri quos ad¬
huc saitus recentissima mea ꝯu̾sione scͥpsi ⁊ si ũ¬
dum sicut post ea sacris sitt̾is eruditus: tamen
nichil de hac re iam tunc sentiens ⁊ ubi dispu¬
tandi ratio poposcerat dicens. nisi quod antiqͥt
dieit ⁊ decet omnis ecca i has uidesit magnaᷤ
manifesta q miserias in guibus homo uani¬
tati similis fcũs est ut dies sicut umbra p̾t̾e¬
ant. ⁊ sit uniu̾sa uanitas omis homo uiuens.
mito pcc̃i originałꝰ genus humanum fuisse cal

Expanded text:
quae nunc dico, sive non intelligendo, vel potius quae nunc dico, sive non intelligendo, vel potius sic tenui semper, ut teneo. Exstant libri quos adhuc laicus recentissima mea conversione conscripsi, etsi nondum sicut postea sacris Litteris cruditus, tamen nihil de hac re jam tunc sentiens, et ubi disputandi ratio poposcerat dicens, nisi quod antiquitus discit et docet omnis Ecclesia: in has videlicet magnas manifestasque miserias, in quibus homo vanitati similis factus est, ut dies ejus sicut umbra praetereant , et sit universa vanitas omnis homo vivens , merito peccati originalis genus humanu
Abbreviated transcription (Latin):
ceret. paratum eẽ dixerat corrigi ⁊ auocench lit̃¬
admcdum de constituendo epõ defensionem ppli
romam infultabundus obiectas. Ernod abste ã¬
rontum homnieõ sua fet̾uit uellutate. qd̃ si ne¬
gas quomodo siberum defendis arbit̾um: Se E
fatis: quomodo eam uocas ultõem dei atq a uesteo
taginate exorbitas. dum putari diuinitus uma¬
catus affectas. Antandem algfdo conceodas qud¬
obstmacissmma contentione negau̾as. occulto
uidicio dei fieri ut in ipĩs ħominum uoluta¬
tibus inueniatur aliquid quod ⁊ pr̃cm sit ⁊ pe¬
na poc̃i : Hoc enim nisi in ista tua sentencia sa¬
puisses: millo medo factum hominum ultio¬
uem dei dixisses. S qnͣdo ante amios płimoᷤᷤ
tale ibi quiddam. de beato damaso ⁊ ursino con¬
tigit uandum pelagianos romana eccta damp¬
nauerat: dicis me quo ip̃m mnouasse sensus
meos. ⁊ initio ꝯu̾sionis mee ħ sensisse qd̾ tui
D fallis aut falleris siue ealumꝑniando hiis

Expanded text:
ceret, paratum esse dixerat corrigi, et Innocentii lito sane quemadmodum de constituendo episcopo dissensionem populi Romani insultabundus objectas. Quod abs te quaero, utrum homines sua fecerint voluntate. Quod si negas, quomodo liberum defendis arbitrium? Si autem fateris, quomodo eam vocas « ultionem Dei, » atque a vestro dogmate exorbitas, dum putari divinitus vindicatus affectas? An tandem aliquando concedis, quobstinatissima contentione negaveras, occulto Dei judicio fieri, ut in ipsis hominum voluntatibus inveniatur aliquid, quod et peccatum sit et poena peccati? Hoc enim nisi in ista tua sententia sapuisses, nullo modo factum hominum ultionem Dei esse dixisses. Sed quando ante annos plurimes tale ibi quiddam de beato Damaso et Ursicino contigit, nondum Pelagianos Ecclesia Romana damnaverat. 39. Dicis, « me quoque ipsum innovasse sensus meos, et initio conversionis meae hoc sensisse quod tu. » Sed fallis, aut falleris, sive calumniando his
Abbreviated transcription (Latin):
sum missta cogitantem. S tu tancimͣ incelo iã
nit angelos ĩmortalit᷑ ħitans: uba infirinitatis
⁊ ĩmortalitatis urides. ⁊ ea exponens. non idd̾m
asfurmas qd̾ gr̃a non ꝑfecte hominem nouũ fati¬
at. ⁊on ħ dico. Attende qd̾ dico. Gratia ꝑ fidem
hominem nouum facit. qnͣdo quid̾ ⁊ ad corꝑis ̃¬
mortasitatem plenamq fesicitatem ipã ꝑducit.¬
D Iunc etiam ꝑfecte innouat hominem qnͣtum
amniet ad libationem. ab om̃ibus om̃ĩno pcc̃i. nõ
issĩtum ad hib̾ationem ab omibus malis ⁊ ab omũ
cormptione mortasitatis qͣ nunc corpus aggͣuat
animam. Unde est gemitus quem suum quo ꝗ
fitetur apłus dicens. Et ip̃i in nobismet ip̃is in¬
gemiscimus. S ad islam quo ꝑfedem que sꝑa¬

Expanded text:
tu tanquam in coelo jam inter Angelos immortaliter habitans, verba infirmitatis et mortalitatis irrides; et ea exponens non secunduaffirmas, « quod gratia non perfecte hominem novum faciat. » Non hoc dico: attende quod dico. Gratia perfecte hominem novum facit; quandoquidem et ad corporis immortalitatem plenamque felicitatem ipsa perducit. Nunc etiam perfecte innovat hominem, quantum attinet ad liberationem ab omniquantum ad liberationem attinet ab omnibus malis, et ab omni corruptione mortalitatis, qua nunc corpus aggravat animam. Unde est gemitus, quem suum quoque confitetur Apostolus dicens, Et ipsi in nobismetipsis ingemiscimus. Sed ad illam quoque
Abbreviated transcription (Latin):
mus deo: est tamen qd̾ m nobis mortificemus
ut non regnet pt̃m i nostro mortali corꝑe ad o¬
hrdiend umn concupiscentiis euis. aquib nos sel¬
uit nehiis eẽmus obnoxii psenaato ꝑfecta re¬
mislis pcorum ⁊ remanserunt in nobis eum qͥb
g̾antup bella castroꝵ.
thiis est ⁊ illa qua pudicus fene utitur ꝯ.¬
uigatus. S cuni bene fit de mało nasemtir
bonum non sine mało. ⁊ ido renaseitur ut libetur
amalo. Quod enrm deus creat ⁊ homo gen̾at ꝑ¬
fecto fonum est ieͣtum homo est. S ideo non
sine mald: quia sola regen̾atio soluuit a mało asd̃
pus est tempłum dei formatur homo futurus sb̾
Diabolo nuisi deuuo renascatur ex deo: eͣ lẽ maiori
ad mirationis fit ad dens ⁊ ubi non pͣitat oꝑtitiã

Expanded text:
mus: est tamen quod in nobis mortificemus, ut non regnet peccatum in nostro mortali corpore, ad obediendum concupiscentiis ejus ; a quibus nos solvit, ne his essemus obnoxii, plena atque perfecta remissio peccatorum, et remanserunt in nobis cum quibus gerantur bella castorum. Ex his est et illa qua pudicus bene utitur conjugatus: sed cum bene fit, de malo nascitur bonum non sine malo; et ideo renascitur, ut liberetur a malo. Quod enim Deus creat et homo generat, profecto bonum est in quantum homo est: sed ideo non sine malo, quia sola regeneratio solvit a malo, quod pus est templum Dei, formatur homo futurus sub diabolo, nisi Deo renascatur ex Deo: » quasi non majoris admirationis sit, quod Deus et ubi non habitat
Abbreviated transcription (Latin):
ane dicendo ꝯupĩam non usqueqͣ aĩmo
rebellem: proculdubio confit̾is rebellem
⁊ suppłicuni non fat̾is qd̾ adu̾sus terpm̃ bellum
geris: Ditatur inquis ꝑuułorum ereator deus
talium quales dei manibus digni sunt ⁊ ad
datione uince iuidetur qui dix̾it. etiam pultra
⁊ sana oꝑa dic̾e manus dei  Et tam̃ multi de¬
formes. multi morbidi. multi Horridi monst᷑¬
õsiq nascuntur. Nec ideo illam totam subam
deus. Iubes ut asseram quẽad̾m in xp̃õ .i. in u̾¬
tute eus creatos ꝑiulos s̾ audiat dyabalus
uindicare. Quassere si potes quomodo s̾ non
obsture. S aꝑte iundicet ꝑuulos quos ĩmun¬
di fpẽ uexant. si ei traditos dicis. Nuidenius
anło suppfitium tu dic m̾̃itum. Ambo cͥuimuᷤ¬
penam. Ca qui nulla mala m̾ita dicis ex pent¬
pus trahi. cum deum iustum ambo fateamure
demonatra ista pena dignam si potes nfantib
culram. An uero non agnoscis etiam had alo¬

Expanded text:
ane dicendo « concupiscentiam non usquequaque animo rebellem, » procul dubio confiteris rebellem: et supplicium non fateris, quo adversus te ipsum bellum geris? « Dicatur, » inquis, « parvulorum creator Deus talium, quales Dei manibus digni sunt; » etdatione vincere videtur, qui dixerit etiam pulchra et sana opera decere manus Dei? Et tamen multi deformes, multi morbidi, multi horridi monstrosique nascuntur; nec ideo illam totam substaDeus. 31. Jubes ut asseram, « quemadmodum in tute ejus, creatos parvulos sibi audeat diabolus vindicare. » Tu assere, si potes, quomodo sibi, non obscure, sed aperte vindicet parvulos, quos immundi spiritus vexant. Si ei traditos dicis: videmus ambo supplicium, tu dic meritum; ambo cernimoenam, tu qui nulla mala merita dicis ex parentibus trahi, cum Deum justum ambo fateamur, demonstra ista poena dignam si potes in infantibus culpam. An vero non agnoscis etiam hoc a
Abbreviated transcription (Latin):
Qm uuint il lam discutiamus calumpniam qͣ
me dyxisse criminaris haptizatos ex ꝑte mũda¬
A ¶uod mesius dicis meis ẜmonibus appa
tatione ponis. Ago grãs nemipe isti sunt. Car
S toseranda non enim est ex naturali cõnubio
ueniens bonuni: S ex antiquo pecõ actidens ma¬
lum pp̃ hanc ergo fit ut etiam de iustis ⁊ leguti¬
nus nuptiis fiłiorum: nou filii dei. s filii secułi
geuentur. quia ⁊ hii qui generant si iam regñati
sunt. uon ex hec generant quo filii dei sunt. S
sentencia est. fili huius scł̃. gen̾ant ⁊ gen̾ant᷑.
Ex quo itaq sumus adhuc fisii seculi: ext̾ior hõ

Expanded text:
m nunc illam tuam discutiamus calumniam, qua me dixisse criminaris, « baptizatos ex parte mundari. Quod melius » dicis « meis sermonibus appartatione proponis. Ago gratias, nempe isti sunt: « Cased toleranda. Non enim est ex naturali connubio veniens bonum, sed ex antiquo peccato accidens malum. Propter hanc ergo fit, ut etiam de justis et legitimis nuptiis filiorum Dei, non filii Dei, sed filii saeculi generentur: quia et hi qui generant, si jam regenerati sunt, non ex hoc generant quo filii Dei sunt, sed sententia est: Filii hujus saeculi generantEx quo itaque sumus adhuc filii hujus saeculi, exterior homo
Abbreviated transcription (Latin):
Dibius ita continr genus humanum ⁊ apeueat
ħ qd ex filiis ne funt homines tanqmͣ pignore
atcepto filii miscdie in futurum setulum ꝓparari
In hi autem scło adie ortus uscy mn diem ebrtus ⁊̃
apos sub aadem gͣu uigo cont̾i qͣnͣdo quidem eniã

Expanded text:
dibus ita conteritur genus humanum, ut appareat hoc quod ex filiis irae fiunt homines tanquam pignore accepto filii misericordiae, in futurum saeculum praeparari: in hoc autem saeculo a die ortus usque in diem obitus, etiam ipsos sub eodem gravi jugo conteri. Quandoquidem etiam
Abbreviated transcription (Latin):
abstmend̾ ad tempꝰ ut incetis orõm ¶t Iam ⁊̃ sed̾m
legem ĩ ieumio cedi ⁊ iurgari ñ licet. postea licet.
qr maior reuereñ debetur dei caĩs Nũquid om̃e
Ad nitꝰ cet̾os licet ante imꝑatorẽ licet. qnͣto mag
midei causis. ac ꝑ ħ antistitem eiꝰ puriorem cet̾is
eẽ oꝑtet ¶ Ipũis enĩ ꝑsonam hr̃e uidet᷑ est em̃ ui¬
carius eiꝰ ut qͥd̾ cet̾is sicet illi ñ liceat q nͨ eẽ ht̃
cotidie: xp̃i uicem ag̾e aut orare ꝓ ppso. aut offr̃e
aut tingu̾e. Et ñ solum huic ñ licet u̾m ⁊ mim¬
stis euis. qr ⁊ ipẽ mũdior debet eẽ. q sancta s̃ que
ministrat ¶Sam sic̾ ad ꝯꝑatõem lucne tenebre
ñ tiñ obscure si ⁊ sordide st. Ad comꝑatõem aũ¬

Expanded text:
abstinendum ad tempus, ut uacetis orationi. nam et secundum abstinendum ad tempus, ut uacetis orationi. nam et secundum legem in ieiunio caedi et iurgari non licet, postea licet, quia maior reuerentia debetur dei causis. Numquid omne, quod inter ceteros licet, ante imperatorem licet? quanto magis in dei causis! ac per hoc antestitem eius puriorem ceteris esse oportet; ipsius enim personam habere uidetur. est enim uicarius eius, ut quod ceteris licet illi non liceat, quia necesse habet cotidie Christi uicem agere aut orare pro populo aut offerre aut tinguere. et non solum huic non licet, uerum et ministro eius, quia et ipse mundior debet esse, quia sancta sunt quae ministrat. nam sicut ad conparationem lucernae tenebrae non tantum obscurae, sed et sordid
Abbreviated transcription (Latin):
posse. at deb̾e ostendit. qd̾ si illicitum eẽt ñ pote¬
rat utiq pcc̃orem dic̾e deb̃e fi̾ sacͥdotem. Et qͥd
tam aꝑtum eiusdem enĩ apłi uox ẽ. dicentis de uͥ¬
ginib. ĩ ꝑium dñ ñ ħeo. ¶Cum eñ chorinthi ex¬
agitarentur ab ħrticis qui in ypocͥsim nuptias dãp¬
nandas docebant. ꝯsuluerũt apłm lut̾is au sic̾et
muib̾e aũ uxorem renutt̾e. ¶Qunc p̾cepit apłus ñ
deb̾e uxorem a uro reced̾e cum hũerit occonẽ di
audeat discipuloꝵ doce̾ qd̾ a magrõ tͣditum ẽ. ⁊
quẽ audefit p̾dicantẽ. uoso adulescenta nubere
sat̾dotib ñ licet uxores hrẽ .i. ut ordinatis iam ñ
liceat Suenire. Quis nesciat unũ ̃q ꝓ ꝑsona ⁊¬
licet ⁊ xpĩano cum uxore sua quenire. alñ licet ali¬
qnͣdo u̾o nõ licet. ꝓp̃ dies emĩ ꝓfessionis alñ ñ licet
uenire. qr etiam asicitis abstmend̾ ÷. ut facilius
ĩpet᷑r possit qͥd̃ postulat᷑. Uñ apłus. ex ꝯsensu ait

Expanded text:
stendit. quod si inlicitum esset, non poterat utique peccatorem dicere debere fieri sacerdotem. et quid tam apertum? eiusdem enim apostoli uox est dicentis: de uirginibus imperium domini non habeo. cum enim Corinthii exagitarentur ab hereticis. qui in hypocrisi nuptias damnandas docebant, consuluerunt apostolum litteris, an liceret nubere aut uxorem remittere. tunc praecepit apostolus non debere uxorem a uiro recedere, cum habuerit occasionem dicaudeat discipulorum docere quod a magistro traditum non est et quem audiat praedicantem: uolo adulescentas nubere, sacerdotibus non licet uxores habere? id est, ut ordinatis jam non liceat convenire? Quis nesciat unumquolicet. Et Christiano cum uxore sua convenire aliquando licet, aliquando vero non licet. Propter dies enim processionis aliquando non licetuenire, quia etiam a licitis abstinendum est, ut facilius impetrari possit quod postulatur. unde apostolus: ex consensu ait