comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ger&ur ecclesiȩ sicut eẽ coeperat cornelii.
lus acceptȩsunt elemos in&uȩ & exauditȩ
sunt orationestuȩ: Neque sisufficer & ad ca¬
pessendum regnum cȩlorum: ut ad p&rum
mittes & moner&ur : sic non est inproban¬
dum euangelicu baptismi sac ramentum &iam¬
si extraecclesiam fuerit acceptum: quodta¬
men quia non proficit ad salutem Nisi ille
quihab&inte gritatem baptis misua quoque
prauitate correcta incorpor&ur ecclesiae
sichaer&icorum errorem corrigamus ut
quod ineis noneorum sed xp̃iest agnos camus
baptis misaneuicem: aliquando implere pas¬
sionem. de latrone illo cui non baptizato dictum
est. hodie mecumeris inpara disso. Non leue
documentum idembeatus er prianus adsu¬
mit. quod &iam atque &iam consideransinue¬
nio nontantum passionem pronomine xpͥi
id quod exbaptis modeerat posse supplere.
sed &iam fidem conuersionem que cordis si
forte ad cebrandum ms sterium baptis mi in

Expanded text:
geretur ecclesiae, sicut esse coeperat Cornelii geretur ecclesiae, sicut esse coeperat Cornelii lus: acceptatae sunt elemosynae tuae et exauditae sunt orationes tuae, neque si sufficeret ad capessendum regnum caelorum ut ad Petrum mitteret moneretur —, sic non est inprobandum euangelicum baptismi sacramentum, etiamsi extra ecclesiam fuerit acceptum. quod tamen quia non proficit ad salutem, nisi ille qui habet integritatem baptismi sua quoque prauitate correcta incorporetur ecclesiae, sic haereticorum errorem corrigamus, ut quod in eis non eorum sed Christi est agnoscamus. Baptismi sane uicem aliquando implere passionem de latrone illo, cui non baptizato dictum est: hodie mecum eris in paradiso, non leue documentum idem beatus Cyprianus adsumit. quod etiam adque etiam considerans inuenio non tantum passionem pro nomine Christi id quod ex baptismo deerat posse supplere, sed etiam fidem conuersionemque cordis, si forte ad celebrandum mysterium baptismi in
Abbreviated transcription (Latin):
sa hominũ merita subeius dem sac ramenti
pariscitate distincta sunt: Ita non augee.
aut minuit baptismatis sc̃itate muelbonũ
uel malum hominis meritum: sicut autem
bonocathecume nobaptis mus de est adea¬
pessendum regnumcȩlorum: sic malobap¬
tis atouera conuersio: quie nim dixit᷑: nisi
quis renatus fuerit exaqua& spũ. non in¬
trabut in regnum cȩlorum Ipse &iam
dix̃: rusi abundauerit iustitiaue straplusquã
scribarum & farisseorum non intrabitis in
r egnum cęlorum: Namque nesecuraess&nis¬
tia cathecumeni dictum est nisi quis rena¬
tus fuerit ex aqua & spũ : nonintrabit in
regnum celorũ. Rursus neper cepto
baptis mosccuraess & iniquitas dictum est
Nisi abundauerit iusticiauestra plus quam
scribarum & faris seorum. non intrabitis
in regnum cȩlorum : Alterũsincalteroparũ
utrumque ꝑficit illius posses sionis hȩredem
sicuter gonondebemus inprobare iustitiam
hominis quae prius ẽẽ coepit . quã coniun¬

Expanded text:
rsa hominum merita sub eiusdem sacramenti rsa hominum merita sub eiusdem sacramenti pari sanctitate distincta sunt. ita non auget aut minuit baptismatis sanctitatem uel bonum uel malum hominis meritum. sicut autem bono catechumeno baptismus deest ad capessendum regnum caelorum, sic malo baptizato uera conuersio. qui enim dixit: nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu, non intrabit in regnum caelorum, ipse etiam dixit: nisi abundauerit iustitia uestra plus quam scribarum et Pharisaeorum, non intrabitis in regnum caelorum. namque ne secura esset iustitia catechumeni, dictum est: nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu, non intrabit in regnum caelorum. rursus ne percepto baptismo secura esset iniquitas, dictum est: nisi abundauerit iustitia uestra plus quam scribarum et Pharisaeorum, non intrabitis in regnum caelorum. alterum sine altero parum est; utrumque perficit illius possessionis heredem. sicut ergo non debemus inprobare iustitiam hominis quae prius esse coepit quam coniun
Abbreviated transcription (Latin):
regnum eius ammitti quocathe cumni
animitterentur. Cumipse dixerit: Nisi
quis renatus fuerit exaqua & spii. non
intracut in regnum cȩlorum: quam re
necego dubito cathocumenum. catholicu
diuina caritate flagrantem: haer &i cobap¬
tizato ante ponere: sed &iam inipsaintus
catholicabonum cathecumenum malobap¬
tizato ante ponimus. Necideo tamen sa¬
cramentobaptismatis. quoi stenondũ ille
iaminbutus est facimus iniuriam: aut cadie¬
cumq̃nis ac ramentum sac ramento baptis¬
mi prȩfcrendum putamus cum aliquem
cathecum enum aliquo baptizato fidelio¬
rem meliorem que cognos cimus: me¬
lior enim centurio cornelius non dubap¬
tizatus si monebaptizato . Iste enim&ante
baptismum scmꝰ spm im̃pl&us est. Ille &
post baptismum imundospiritu inflatus
est: Ueruntamen cornelius. si&iam spũ
scoiam acceptobaptizarinoluis s& con¬
temptitanti sac ramentireus fier&:
Cum autem baptizatus est:. nonutiq: melius
sacramentum quamsii monaccepit: sed diue¬

Expanded text:
regnum eius admitti quo catechumeni regnum eius admitti quo catechumeni admitterentur, cum ipse dixerit: nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu, non intrabit in regnum caelorum. qua in re nec ego dubito catechumenum catholicum diuina caritate flagrantem haeretico baptizato anteponere. sed etiam in ipsa intus catholica bonum catechumenum malo baptizato anteponimus, nec ideo tamen sacramento baptismatis, quo iste nondum, ille iam inbutus est, facimus iniuriam aut catechumeni sacramentum sacramento baptismi praeferendum putamus, cum aliquem catechumenum aliquo baptizato fideliorem melioremque cognoscimus. melior enim centurio Cornelius nondum baptizatus Simone baptizato. iste enim et ante baptismum sancto spiritu impletus est, ille et post baptismum inmundo spiritu inflatus est. uerumtamen Cornelius si etiam spiritu sancto iam accepto baptizari noluisset, contempti tanti sacramenti reus fieret. cum autem baptizatus est, non utique melius sacramentum quam Simon accepit, sed diue
Abbreviated transcription (Latin):
lumbȩcorpore alienus sit : Curinuno
eorum sacramentum xpͥ̃i cognt̃scimus
in alio nolumus. quasi aut huius aut huius
sit cum introque idem sit & nonnisi disit
& quan s m pessimis bonumsit :& ñ hominũ
qui hochabent alius est alio d&erior non
ideo illud quod habent deerius est millo
quaministo : quia nec duobus catholicis
malir siunus sit alio d&erior d&erioreni
baptismum gerit. Nec siunus eorum sit
bonur alius malus inmalo malus estbaptis¬
mus &ibonobonus. sed inutro quebonus
sicut lumen solis uel &iam lucerne . non
utiq: d&erius est inoculis d&eriobus : qua
inmelioribus: sedidem nonutrisq: quam¬
uiseos diuersae proillorum diuer sitate
uellaidific& uel excruci&. Illud sane qđ
decathecumenis obiciebatur eypriano.
quod inmasterio de praehensi & ꝓxpͥino¬
mine occisi. &iam sinebaptismo corona¬
rentur : quid adrem pestineat non saus
intellego, Nsifoste quia dicebant multoma¬
gis haer&icos cumbaptis moxp̃i posse ad

Expanded text:
lumbae corpore alienus sit: cur in uno lumbae corpore alienus sit: cur in uno eorum Sacramentum Christi agnoscimus, in alio nolumus, quasi aut hujus, aut hujus sit; cum in utroque idem sit, et nonnisi Dei sit, et quamvis in pessimis, bonum sit? Et si hominum qui hoc habent, alius est alio deterior, non ideo illuquam in isto, quia nec in duobus catholicis malis, si unus sit alio deterior, deteriorem baptismum gerit, nec si unus eorum sit bonus alius malus, in malo malus est baptismus et in bono bonus, sed in utroque bonus, sicut lumen solis uel etiam lucernae non utique deterius est in oculis deterioribus quam in melioribus, sed idem in utrisque, quamuis eos diuerse pro illorum diuersitate uel laetificet uel excruciet. Illud sane quod de catechumenis obiciebatur Cypriano, quod in martyrio deprehensi et pro Christi nomine occisi etiam sine baptismo coronarentur, quid ad rem pertineat non satis intellego, nisi forte quia dicebant multo magis haereticos cum baptismo Christi posse ad
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ non posse : Eascilic& causa quo carnalir
& animalis est: uelut ebriositas. quami non so¬
lum sinehorrore nomin are: sed &ian cũ
hilaritate prȩdicareiam populi consuerunt
Num quid in quofuerit solaeẽ poterit quis
enim ebriosus non a contentiosus. & animo¬
sus & inuidus & a pracceptorum sanitate
dissentiens & arguentib: segrauiter minii¬
cus Iamuero ut & fornicator & adulternon
sit difficile est: potest tamen non ẽe harr&icus
sicut her&icus potest non esseebriosus. nec ad¬
ulter: aut fornicator necluxuriosus. aut
amator pecunae aut ueneficus. & simulhec
omnia potest nonesse. Neque enimunũ ali¬
quod uitium omnia c&era consequuntur:
propositis itaque duob: unocatholico cũhir¬
omnibus uitus alio her&ico sinehis quȩ por¬
sunt non ẽe in her&ico quamuis contrafi¬
dem nonuterq: disput&. & tamen contra
fidem uterꝙuiuat &speuana uter que fal¬
latur : & acaritate spiritali uter que dis¬
sentiat & ab hoc uterq: ab illius unicȩco¬

Expanded text:
e non posse, ea scilicet causa, quoniam carnalis et animalis est. uelut ebriositas, quam non solum sine horrore nominare sed etiam cum hilaritate praedicare iam populi consuerunt, numquid in quo fuerit sola esse poterit? quis enim ebriosus non et contentiosus et animosus et inuidus et a praeceptorum sanitate dissentiens et arguentibus se grauiter inimicus? iam uero ut et fornicator et adulter non sit, difficile est. potest tamen non esse haereticus, sicut haereticus potest non esse ebriosus nec adulter aut fornicator nec luxuriosus aut amator pecuniae aut ueneficus et simul haec omnia potest non esse. neque enim unum aliquod uitium omnia cetera consequuntur. propositis itaque duobomnibus vitiis, alio haeretico sine iis quae possunt non esse in haeretico, quamvis contra fidem non uterque disputet, et tamen contra fidem uterque vivat, et spe vana uterque fallatur, et a charitate spirituali uterque dissentiat, et ob hoc uterque ab illius unicae co
Abbreviated transcription (Latin):
tum sit ut inueniatur aliquid quod meritorei¬
hendi possit : quamuis in xpianis & pus litter
oratoru& noniueniatur in lit teris piscato¬
rum De hoc ego gaudȩo scãẽ illius animȩ or¬
nino securus neq ullo modo meas litteras al
ommerrato liberas audeo uel putare uel di¬
cere. Neque illiur huic sententiȩ in quaeius
est aliter suscipiendos ab haer&icis uenient
quamuel inpr&critũ suscipiebantur. sicu
ipse testatur: uel nunc suscipiuntur. sicutta¬
tius or bis xp̃ian plenario concilio rationa¬
bilis consu&udo firmata est meami p̃ pono
sententiam: sedecclesiae sce catholicȩ qus
se illedilexit &diligit inquatam aberem cum
tolencortia fructumat tulit . cuusuncers¬
ts ipic nonsuit : sed incus uniuer sitate pmao¬
st ⁊ sunis radicem numqũa deserant sedinciuur¬
adice fecumdus utesr& fecundior aba grecu¬
a scelesti pur gaturest. procuius pace ac salute
estaul eum qramis eradicẽ r &uir &etritiauite

Expanded text:
actum sit ut inveniatur aliquid quod merito repactum sit ut inveniatur aliquid quod merito reprehendatur, quamvis in christianis et piis litteris oratorum, et non inveniatur in Litteris Piscatorum? De hoc ego gaudio sanctae illius animae omnino securus, neque ullo modo meas litteras ab omni errato liberas audeo vel putare vel dicere; neque illius huic sententiae, in qua ei visum est aliter suscipiendos ab haereticis venientes, quam vel in praeteritum suscipiebantur, sicut ipse testatur, vel nunc suscipiuntur, sicut totius orbis christiani plenario concilio rationabilis consuetudo firmata est, meam praepono sententiam, sed Ecclesiae sanctae catholicae, quam sic ille dilexit et diligit, in qua tam uberem cum tolerantia fructum attulit: cujus universitas ipse non fuit sed in eius uniuersitate permansit, cuius radicem numquam deseruit sed in cuius radice fecundus ut esset fecundior ab agricola caelesti purgatus est, pro cuius pace ac salute, ne simul cum zizaniis eradicaretur et triticum,
Abbreviated transcription (Latin):
neius ingenũ facultatem que sermoniscedoc¬
tuinȩ obestatem scoconcilio cunctarũgentiu
cuip fecto inter fuit ꝑ spr unitatem prepone¬
ne ad fecten: Pre sestimiam intali ueritatis
uce posito ubi cestis sime cernit quod hic pa¬
atis sie requirebat. exilla enimubestate
pace piqi qua euidentur eloquia tam quã mfa¬
ilia rudienta deride ibi uida ÷ quar egula
arius unitate ibi odiam in effabili delectatio¬
ne contu&ur quam protuda & misericor disp¬
ma dispent satione dñr ut tumores nostroscu¬
rar& stulta mundiclegit ut confunder& sapi¬
entes atq: mnor dinibus membrorum ecclesiae
suae tam salubriter omnia collocar & nedein¬
geno uel lit terissuir quas adhuc ignorareñ
cuiur munore haberent electos seadad iuto
euan gelicum homines dicerent: at que inde
pestiferam flarentur superbias quam̃ gau¬
d& crprianur quanto rerenius inilla luce con¬
tu&ur proquanta salute humani generissi¬

Expanded text:
si ejus ingenium facultatemque sermonis et docsi ejus ingenium facultatemque sermonis et doctrinae ubertatem sancto concilio cunctarum gentium, cui profecto interfuit per spiritus unitatem, praeponere affectem: praesertim jam in tali veritatis luce posito, ubi certissime cernit quod hic pacatissime requirebat. Ex illa enim ubertate haec nostra quae videntur eloquia, tanquam infantilia rudimenta deridet: ibi videt qua regula lesia charius unitate: ibi etiam ineffabili delectatione contuetur quam provida et misericordissima dispensatione Dominus ut tumores nostros curaret, stulta mundi elegit ut confunderet sapientes; atque in ordinibus membrorum Ecclesiae suae tam salubriter omnia collocaret, ne de ingenio vel litteris suis, quas adhuc ignorarent cujus munere haberent, electos se ad adjutorium evangelicum homines dicerent, atque inde pestifera inflarentur superbia. O quam gaudet Cyprianus! quanto serenius in illa luce contuetur, pro quanta salute humani generis f
Abbreviated transcription (Latin):
qualib: cum que locum dedit pacifice secum
ista tractandi: prae sens est enmi non solum
ꝑlitteras suas. sed &iam ꝑ ipsam quae in illo
maxime uiguit:. & morinum quã potuit ca¬
ritatem: huic ergomnhaerere & concluti¬
nari desiderans: si non impediar in conue¬
entia peccatorum meorũ orationibus eius
adutur discam si poter oplitteras cius quanta
pace ꝑeum ecclessam sua dñr & quanto solatioat¬
ribus lumulitatis indutus siquid uerius sentio
cumor beterrarũ nonei prae ponam corme¬
uno necineo ipso quod aliter sentiens nonta¬
memi direnstus est aborbe terraruimaus
quupperneam robur uis tutȩ semmuit. Cu
ista quaestio nondum discurramutar &: quod
aliter sentiens quam multi college tantam
mo de ratione optinuit ut ecde siaedĩ scãro
nocatũ nulla sehismatirlabe truncar&s: qua
si crinanun solum ueraciter sed &iã pariter
ie ueusteatustute sentirã Neq en inciplaceo

Expanded text:
qualibuscumque locum dedit, pacifice secum qualibuscumque locum dedit, pacifice secum ista tractandi. Praesens est enim, non solum per litteras suas, sed etiam per ipsam quae in illo maxime viguit, et mori nunquam potuit, charitatem. Huic ergo inhaerere et conglutinari desiderans, si non impediar inconvenientia peccatorum meorum, orationibus ejus adjutus, discam si potero per litteras ejus quanta pace per eum Ecclesiam suam Dominus, et quanto solatio gribus humilitatis indutus, si quid verius sentio cum orbe terrarum, non ei praeponam cor meum, nec in eo ipso quod aliter sentiens non tamen diremptus est ab orbe terrarum. Majus quippe in eo robur virtutis eminuit, cum ista quaestio nondum discussa nutaret, quod aliter sentiens quam multi collegae, tantam moderationem obtinuit, ut Ecclesiae Dei sanctam societatem nulla schismatis labe truncaret, quam si omnia non solum veraciter, sed etiam pariter sine ista virtute sentiret. Neque enim ei placeo,
Abbreviated transcription (Latin):
isoruatur a nobis pacienter &lenit̃ caritar
bono patientiae quantũ ualuit nostramedio¬
ritais ꝑnuttente dño & inspirante conserip
imus : In his uer birmulta consideranda scint:
uib in hocuro quidilexit decorem domus.¬
dñi & locum taber naculi habitationis eius.
xpͥianae ueritatis fulgore luc&. primoquia
id quod sensit nontacuit. Dein de quiatam
mansu&e & pacifice protulit: quia cum his
qui aliud senciebant ecclesia sticam pacemte¬
nuit. Quia inunitatis uinculo tantam saluby¬
tatem eẽ intellexit. quia eam tantiondi lexit¬
& sobrie custodiuit: quiauidit & sensit &iam
diuersa sencientes posse salua caritate sen¬
tire: Neq enim cũ malis tenere sedicer &
diuinam concordiam & dñicam pacẽ: bonus
quippe habere ergamalis pacem potest.
tenere autem cum eis pacem non potest: qui
ipsinontenent. Postremo quia nemini prę¬
scribens neq praeiudicans : quominus unus¬
quis que episcoporu quod putat fatiat habens
ar bitrii suiliberam potestatem: &iam nobis

Expanded text:
Servatur a nobis patienter et leniter charitas Bono Patientiae, quantum valuit nostra mediocritas, permittente Domino et inspirante, conscripimus. In his uerbis multa consideranda sunt, quibus in hoc uiro, qui dilexit decorem domusDomini et locum tabernaculi habitationis ejus , christianae charitatis fulgor elucet. Primo, quia id quod sensit non tacuit: deinde, quia tam mansuete et pacifice protulit, quia cum his qui aliud sentiebant ecclesiasticam pacem tenuit, quia in unitatis vinculo tantam salubritatem esse intellexit, quia eam tantum dilexit, et sobrie custodivit, quia vidit et sensit etiam diversa sentientes posse salva charitate sentire: neque enim cum malis tenere se diceret divinam concordiam et dominicam pacem: bonus quippe habere erga malos pacem potest; tenere autem cum eis pacem non potest, quam ipsi non tenent: postremo, quia nemini praescribens neque praejudicans, quominus unusquisque episcoporum quod putat faciat, habens arbitrii sui liberam potestatem, etiam nobis
Abbreviated transcription (Latin):
in baptismo iohannis dimissaerse peccata
sedampliorem aliquam scĩ ficationem
eis quos iussit paulus denuo baptigariper
baptismum xp̃i esse collatam non agopug¬
naciter illud quod adrem p̃sentem mar¬
me pertin& intuendum est quo quomo¬
do se hebeat baptis ma iohannis cum eum
adunitatem xp̃i ꝑtinere manifestum sit
quȩ causa fecerit : ut post iohannem scm̃
enim negat quod in agro dominico iohan¬
nes triticum erat. & si amplius non potest:
mnubertate centena: Item nemo dubitat.
auaritiam quȩ est idolorum seruitus in
nes se dominica int̃ paleas numerari : cur

Expanded text:
in baptismo Iohannis dimissa esse peccata, in baptismo Iohannis dimissa esse peccata, sed ampliorem aliquam sanctificationem eis quos iussit Paulus denuo baptizari per baptismum Christi esse conlatam, non ago pugnaciter. Illud enim quod ad rem praesentem maxime pertinet intuendum est, quoquo modo se habeat baptisma Iohannis, cum eum ad unitatem Christi pertinere manifestum sit, quae causa fecerit, ut post Iohannem sanctum enim negat, quod in agro dominico Iohannes triticum erat et, si amplius non potest, in ubertate centena; item nemo dubitat auaritiam, quae est idolorum seruitus, in messe dominica inter paleas numerari. cur
Abbreviated transcription (Latin):
rer e p̃cedente altero uideme pet cque¬
roitaque sibaptis mo no auno oẽ tertabo¬
t baptes mum xpĩ eis quos aposaplus pou¬
lus p̃ pohannis baptis mum xp̃i baptis anoũ¬
lustp̃ batirar isiautem cobannis bapes¬
ino nondim it tebantur peeceta yrionite
poribus dequibus ipse dieit: que s sundosu
odiosis. si audib rapieborte nei usurtis mu¬
tiolicantibus faenus augebant quibuseo¬
mentis simus dixerit qua pet q̃ uannqũ
racredam baptiz as se io hãnnem inaqua
abeobaptizatis inspe remis ter erius pe¬
oeast ipsa uero inbm̃ bapesmo id fiere
sicut resur reccio que expectatur infinem spe
iin nobis facta est: sicut dicit apostolus qui¬
a simul nos excitauit. & simul sedere fecit
incȩlestibus: & iem dicit: spe enim salui
factisumus: Nam & iohannes ipse cum
dicat. Ego q̃bem baptizouos in aqua in pe¬
nitentixin remissione peccatorum. dnm̃
uidens ait : Ecce agnus di e quitollit peccata
mundi tamen nequisque contendat &iã

Expanded text:
gere praecedente altero uideretur. Quaegere praecedente altero uideretur. Quaero itaque, si baptismo Iohannis peccata dbaptismum Christi eis, quos apostolus Paulus post Iohannis baptismum Christi baptismo uoluit baptizari? si autem Iohannis baptismo non dimittebantur peccata, utrumnam poribus, de quibus ipse dicit quod fundos insidiosis fraudibus rapiebant et usuris multiplicantibus faenus augebant, quibus tmentissimus dixerit? quapropter quamquam ita credam baptizasse Iohannem in aqua ab eo baptizatis in spe remitterentur peccata, re ipsa uero in domini baptismo id fieret, sicut resurrectio quae expectatur in finem spe in nobis facta est, sicut dicit apostolus, quia simul nos excitauit et simul sedere fecit in caelestibus, et idem dicit: spe enim salui facti sumus — nam et Iohannes ipse cum dicat: ego quidem baptizo uos in aqua paenitentiae in remissionem peccatorum, dominum uidens ait: ecce agnus dei, ecce qui tollit peccata mundi-, tamen, ne quisque contendat etiam
Abbreviated transcription (Latin):
post iohannis baptisma xp̃i baptis mate opur
noners&: sed finis legis xp̃s adiustitiam
omni credenti: ab illo demonstratum est
adquem perge recur ad hunc cum
eruentum fuerit ꝑmaner&ur: ⁊dem
igitur iohannes &celsitudinem dñi prȩ¬
bapti auit: sed si i ohannes xpm̃ solum
baptis ass& melioris baptismi dispensa¬
tor iohannes fuisse putar&ur quo ipse xp̃s
solus tinctus ess&. quam xp̃i est quo xp̃i¬
ani tinguuntur: & rursus siomnes prius
paptismo iohannis & deinde xp̃i baptigari
porter& minus plenus minusq per¬
fectus xpi baptissinus merito uider&ur
uinon sufficer & ad salutem: quocirca
baptismo iohannis baptizatus est dnsut
uperbas hominum ceruices ad saluta¬
e suum baptismum flecter & & non solum
lo baptis matȩ tinctus ÷ nechocipso superi¬
us illud ostender& quodeo solus ipue baptinaoi
ms eues ał net ultra illuda pere euerere noti
sicet nec hocunum quo dipse baptit in di¬

Expanded text:
post Iohannis baptisma Christi baptismate opus post Iohannis baptisma Christi baptismate opus non esset. sed quia finis legis Christus ad iustitiam omni credenti, ab illo demonstratum est ad quem pergeretur, ad hunc cum peruentum fuerit permanetur. idem igitur Iohannes et celsitudinem domini praebaptizauit. sed si Iohannes Christum solum baptizasset, melioris baptismi dispensator Iohannes fuisse putaretur quo ipse Christus solus tinctus esset, quam Christi est quo christiani tinguntur. et rursus si omnes prius baptismo Iohannis et deinde Christi baptizari oporteret, minus plenus minusque perfectus Christi baptismus merito uideretur, qui non sufficeret ad salutem. quocirca et baptismo Iohannis baptizatus est dominus, ut superbas hominum ceruices ad salutare suum baptismum flecteret, et non solus illo baptismate tinctus est, ne hoc ipso superius illud ostenderet quod eo solus ipse baptizari meruisset, et ultra illud perseuerare non siuit, ne hoc unum quo ipse baptizat indi
Abbreviated transcription (Latin):
to supbie sacrilegio quisq contempnerao bcanros¬
mas sequo d adño deber& accipere quandom se
ans accepis saꝰ quod seruo ut propriuno demo¬
pos rassppestiterat &cumiohannesiquotientio
es sur recit maior in natis mulieriunde contun
int homines inuenir &ur. & bceptismo eius locu
niferendo ds̃ ecltirsimus oreder &un ⁊delũ
humilitatis doctor & celsitudinis dator ulli
erse concersum baptizare inaqua penitetiee
nemirnonẽ peccatorum. quod rohadens conce¬
sum est qua mirabili gratia sus pendens inse
corda populorum uiam prȩparar& mens lo
quo acccyto nullum alterum requirati
obannis autem talibaptismo pertng uẽ¬
blit nquo accepto es ror baptisma &liam dnis
ecet sarium nonut illud rep&aturi sedus
eis qui iohannis baptismum aeceperanos
tiam xp̃i baptismus. Cuiuiam preparabat ille
trader&ur: sienim xp̃i humilitas conmen¬
danda non ess& nec baptismum iohannis
opusers&: Rursus si iohanne finis ers&

Expanded text:
to superbiae sacrilegio quisque contemneret baptisto superbiae sacrilegio quisque contemneret baptisma quod a domino deberet accipere, quando ipse mus, si ab haereticis uenientes denuo baptizari ueposset ipse praestiterat, et cum Iohannes, quo nemo exsurrexit maior in natis mulierum, tantum teinter homines inueniretur et baptismo eius locum auferendo deus altissimus crederetur, idem humilitatis doctor et celsitudinis dator. Nullesse concessum baptizare in aqua paenitentiae in remissionem peccatorum, quod Iohanni concessum est, qua mirabili gratia suspendens in se corda populorum uiam praepararet in eis illi, quo accepto nullum alterum requiratur, Iohannes autem tali baptismo praetinguebat, quo accepto esset baptisma etiam dominicum necessarium, non ut illud repetatur, sed ut eis qui Iohannis baptismum acceperant isti baptismus, cui uiam praeparabat ille, traderetur. si enim Christi humilitas conmendanda non esset, nec baptismo Iohannis opus esset; rursus si in Iohanne finis esset,
Abbreviated transcription (Latin):
tos enim a paulo eos quiiam baptis moia han¬
nis baptizati fuissent legimus in actibus
a postolorum non obaliud nisiquia iohannis
baptismus non fuit xpi baptismus. sed io¬
hanni axpo concessus. quiohannis ꝓpriȩ
dicer&ur: sicut idem iohannes dicit: non
potest homo accipere quicquam nisida¬
tum ei fuerit decelo: & neforsitan hoc sic
adõ patre accipere uider&ur. uta filio non
acciper& deipso xp̃o itentidem loquens
ait. nos omnes deplenitudine eius accepi¬
mus: Accepit autem hoc iohannes certe
dispensationis gratia non diu mansurũ
sed quantum satis esr& ad parandam¬
uiam dño: cuius eum esse p̃cursorem
oportebat quẽm ille humiliter ingres¬
surus & se humiliter sequentes ad excel¬
entiam deducturus. sicut seruis pedesla¬
uit. Ita serui becptis mo tingui uoluit.
sicut enim se subiecit pedibus eo rum.
uos ipse dirigebat : sic iohannis muneri
quodipse donauerat. ut intellegerent corãs quon¬

Expanded text:
tos enim a Paulo eos qui iam baptismo Iohantos enim a Paulo eos qui iam baptismo Iohannis baptizati fuissent legimus in Actibus apostolorum non ob aliud, nisi quia Iohannis baptismus non fuit Christi baptismus, sed Iohanni a Christo concessus, qui Iohannis proprie diceretur, sicut idem Iohannes dicit: non potest homo accipere quicquam, nisi datum fuerit de caelo. et ne forsitan hoc sic a deo patre accepisse uideretur ut a filio non acciperet, de ipso Christo identidem loquens ait: nos omnes de plenitudine eius accepimus. accepit autem hoc Iohannes certae dispensationis gratia non diu mansurum, in tam multis hominibus fieret nec ipsi posuiam domino, cuius eum esse praecursorem oportebat. quam ille humiliter ingressurus et se humiliter sequentes ad excellentiam deducturus, sicut seruis pedes lauit, ita serui baptismo tingui uoluit. sicut enim se subiecit pedibus eorum quos ipse dirigebat, sic Iohannis muneri quod ipse donauerat, ut intellegerent omnes, quan
Abbreviated transcription (Latin):
siaben solum nectaien silegiame nonbabeb¬
mis percplicabuonur proptegeał malum
uid nullum erit inbaptizato barcinbucce¬
eri mantumficut enim uidles cirbenecel¬
Crx tendudit dñs non malum seecipiendo
ed male accipiendo locum inserdio  niẽi¬
bulta sic indigne quisq sumensdommn ieũ
sucramentum noneeficit ut quia tpsem¬
sus ramalum sit aut quia non adsalate o soe¬
cipit ninil acceperit. Corpus enumdiui &san¬
quis dnĩ n ubominus erat &iam illisc quon
dicebat apostolus quimanducat uonen
iudiciur sibi manducat & bibit noneet̃
quarunt in catholica hȩr&ici quod babet̃
qud quotdi non habent idest fine na er seespr
see quo mula scã haberi porsuart eee er es¬
derecnon possunt : finis autem precepo et
desseno becorde puro & conscientia enoꝰ
& side non fita ÷ rauacriuero saeramen
no ne mabtant siam eodem ipsoiguam¬
hecbeant ad catholicȩ unitatem ueritatẽ¬
q festinent: Iamnunc debaptismo iohan¬
nis uidendum est quiddicatur: baptizcc¬

Expanded text:
legitime non habebmissa replicabuntur, propterea vel malum vel nullum erit in baptizato Baptismi sacramentum. Sicut enim Judas, cui buccellam tradidit Dominus, non malum accipiendo, sed male accipiendo locum in se diabolo praebuit ; sic indigne quisque sumens dominicum Sacramentum non efficit ut quia ipse malus est, malum sit, aut quia non ad salutem accipit, nihil acceperit. Corpus enim Domini et sanguis Domini nihilominus erat etiam illis quibus dicebat Apostolus, Qui manducat indigne, judicium tibi manducat et bibit . Non ergo quaerant in catholica haeretici quod habent sed quod non habent, id est finem praecepti, sine quo multa sancta haberi possunt, sed prodesse non possunt. finis autem praecepti est Maximianistas quos damnauerunt datus est, et eo et fide non ficta. lauacri uero sacramentum non ut habeant, si iam eodem ipso quambeant, ad catholicae unitatem ueritatemque festinent. Iam nunc de Iohannis baptismo uidendum est quid dicatur. baptiza
Abbreviated transcription (Latin):
ma. potest ẽẽ sine spu baptismas si propter ea
filior dõ generare non potest haeress perxp̃m
intus constitutorum potest : quia & ipraxp̃i
sponsanonest. Desgnatur enimixp̃ĩ sponsa sme
macula &ruga : ego aua non omnes bapti¬
uati filu sun dĩ Aut potest & non sponsa gene

Expanded text:
ma, potest esse sine spiritu baptisma. Si propterea ma, potest esse sine spiritu baptisma. Si propterea filios deo generare non potest haeresis per Chrintus constitutorum potest, quia et ipsa Christi sponsa non est. designatur enim Christi sponsa sine macula et ruga. ergo aut non omnes baptizati filii sunt dei aut potest et non sponsa gene
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ copulationẽ quod ÷ maximũ donũ sp̃sscin
sine quonon ualent ad salutẽ quaecũque alia
scã in hominefuerint: manus haer&icis correo¬
tis imponitur: Iam d&emplodĩ & quomodo ac¬
cipiendũ sit : quod qđ in xp̃o baptitatiestis xp̃m
induistis: satir diseruisse meminis laeq: enimaua¬
ritẽplidĩ sunt cũ scriptũ sit: quae soci&as tem¬
plodĩ cũidolis: &auaritiã ido latriã essetest¬
moniũ paulie prianus assumpserit: Induui
autẽ homines xp̃maliquando usque ad sacram̃¬
ti ꝑceptionẽ : Aliquando &usq aduitae sc̃ĩficati¬
onei at que illud primũ &bonis & malis potest
eẽ cõmune : hoc autẽ alterũ ꝓpriũ est bono¬
nia qđ &ille poterat quierat & traeccle¬
sam de quo discipuli dño suggeserunt sicus
babent auari: quitamen non sunc templumdĩ
qũo quae soci&as tẽplodĩ cũidolis : siautem non
habent auari spm̃dĩ : & tamenbabent baptir¬

Expanded text:
autem copulationem, quod est maximum donum spiritus sancti, autem copulationem, quod est maximum donum spiritus sancti, sine quo non ualent ad salutem quaecumque alia sancta in homine fuerint, manus haereticis correctis inponitur. Iam de templo dei et quomodo accipiendum sit: quotquot in Christo baptizati estrs Christum induistis, satis disseruisse me memini. neque enim auari templum dei sunt, cum scriptum sit: quae societas templo dei cum idolis? et auaritiam idolatriam esse testimonium Pauli Cyprianus adsumpserit. induunt autem homines Christum aliquando usque ad sacramenti perceptionem, aliquando et usque ad uitae sanctificationem. adque illud primum et bonis et malis potest esse commune, hoc autem alterum proprium est bononia, quod et ille poterat qui erat extra ecclesiam, de quo discipuli domino suggesserunt —, sicut habent auari, qui tamen non sunt templum dei, quoniam quae societas templo dei cum idolis? si autem non habent auari spiritum dei et tamen habent baptis
Abbreviated transcription (Latin):
tencias &irdem negulis breuiter ꝑcurrere
ñ morabor: Contra mandatũdĩ eẽ quodue¬
nientes ab haer&icis. suã illic baptis inĩx p̃iac¬
ceperunt non baptizantur qua scripturarũ iuctonta
rãrũ ostenditur. sed plane ostenditur mul¬
tos pseudo xpianos quã ius non habeant eandẽ
caritate in cum sc̃ir sine qu anihil prosunt:
quaecumque scã haberi patuerint : baptis¬
mũ tanen cominunẽ habere cum sc̃s qđiã
paratos: quod siita est cũ quisq in ecclesa
catholicabaptirmũ acceperit : tandiu in eo
non itaest : Nenideo redeunti non red ditur
ber filumaligni: &tamen baptis mum ha¬
bene : hc & ecclesiã sicut habent catholiciñ
nectamen eum fugi & baptismi: Itaque sicut potest
baptisma eẽ & unde se aufest sp̃r scr̃. Ita potestẽẽ
baptisma ubiñ ÷ ecclesia manus aut̃ impositio siñ
adhib&ur ab haeresi uenienti tam quã &tra
omnẽ culpã eẽ iudi car&ur: propt̃ caritatir

Expanded text:
tentias ex eisdem regulis breviter percurrere tentias ex eisdem regulis breviter percurrere non morabor. Contra mandatum Dei esse, quod venientes ab haereticis, si jam illic Baptismum Christi acceperunt, non baptizantur, qua Scripturarum auctoritate sanctarum ostenditur? Sed plane ostenditur multos pseudochristianos, quamvis non habeant eamdem charitatem cum sanctis, sine qua nihil prosunt quaecumque sancta habere potuerint, Baptismum tamen communem habere cum sanctis: quod jam paratos. Quod si ita est, cum quisque in Ecclesia catholica Baptismum acceperit, tamdiu in eo non ita est. Nam ideo redeunti non redditur, bent filii maligni, et tamen Baptismum habent: sic et Ecclesiam sicut habent Catholicinec tamen eum fugiet baptismus. itaque sicut potest baptisma esse et unde se aufert spiritus sanctus, ita potest esse baptisma ubi non est ecclesia. manus autem inpositio si non adhiberetur ab haeresi uenienti, tamquam extra omnem culpam esse iudicaretur. propter caritatis
Abbreviated transcription (Latin):
posse &intus accidere iã satis ut arbi troi
disputatũ ÷ : A posto liaut̃ nihilquidẽ & in¬
depraece perunt sed consu&udo illa quae
opponebatur ey priano abeorũ traditione
ex ordiũ sumpsisse credanda ÷ isicut sunt
multa quaeuni uersaten& ecdesia &ob
hoc ab apostolis praecepta benecreduntur
quã quã scripta ñ reperiandr : Atenĩ sorip
tũ ÷ haer&ucis qđ asem& ipsis dã natisunt i
Quidergo & illi non asem& ipsis damnati
sunt̾ quibus dictu÷. in quo enim alterũ iud¬
cas tem& ipsũ condẽnas: hisaut̃ dicita posto¬
lus : Quipre dicas ñ furandũ furaris &c&e¬
ra & tales ꝓfecto eranuilli. quicũ essent
epis copi & cũ ipso er priano inunitate catho¬
lica constituti fundor insidiosis fraudibus
rapiebant prȩdicanes utique populoa post¬
li uerba dicentes: ueq rapaces regnũ dĩ
possidebuit qua propt̃ ipsius &iam episto¬
lȩ quȩ ad pompeiũ scripta est c&ers sen

Expanded text:
posse et intus accidere, jam satis, ut arbitror, posse et intus accidere, jam satis, ut arbitror, disputatum est; Apostoli autem nihil quidem exinde praeceperunt: sed consuetudo illa quae opponebatur Cypriano, ab eorum traditione exordium sumpsisse credenda est, sicut sunt multa quae universa tenet Ecclesia, et ob hoc ab Apostolis praecepta bene creduntur, quanquam scripta non reperiantur. 32. At enim scriptum est de haereticis quod a semet ipsis damnati sunt.\' quid ergo? et illi non a semet ipsis damnati sunt quibus dictum est: in quo enim alterum iudicas temet ipsum condemnas? his autem dicit apostolus: qui praedicas non furandum furaris et cetera. et tales profecto erant illi, qui, cum essent episcopi et cum ipso Cypriano in unitate catholica constituti, fundos insidiosis fraudibus rapiebant, praedicantes utique populo apostoli uerba dicentis: neque rapaces regnum dei possidebunt. Quapropter ipsius etiam epistulae qu
Abbreviated transcription (Latin):
ne praestatur : Ideoq: &iã illa qua e adquintũ
semipsit eoprianur & illa quae cũ colle gnssu¬
ir liberali caldonio iũnio & c&erꝙ ad raitur¬
ninũ maximũ & alios bene considerata nul¬
lo modo ꝓferenda sunt aduerrir tocnurt
clesae catholicae consensionẽ cuiur reilli
membra eẽ gaudebant & undermne ips¬
passsun. donecali quando in dñiuoluntate
ꝑplenariũ conciliũ pͣost multos annorquid
ess& rectius elucer&: non aliqua nouitate
instituta. sed antiquitate roborata: Ad
hace adẽ reubi apeste indicat ste phanũ quẽ
nomane e clesae episcopũ tunc fuis sedidici¬
mi ũ solũ sibi a distã ñ consensis se uerũ
duã contra feripsrre atq praecepirse : qui
utq stephanus non propterea cominuni¬
cauit hae r&icis quiabaptismaxp̃i: quod in
eorũ peruersitate integrũ mansir se cog¬
nouit improbare non ausust : Nã si non ha¬
bent baptismũ qui dedõ praiasentiun hoc

Expanded text:
ne praestatur! ideoque etiam illa, quae ad Quintum ne praestatur! ideoque etiam illa, quae ad Quintum scripsit Cyprianus, et illa, quae cum collegis suis Liberali Caldonio Iunio et ceteris ad Saturninum Maximum et alios, bene considerata nullo modo proferenda sunt aduersus totius ecclesiae catholicae consensionem, cuius se illi membra esse gaudebant et unde se neque ipspassi sunt; donec aliquando in Domini voluntate per plenarium concilium, licet post multos annos, quid esset rectius eluceret, non aliqua novitate instituta, sed antiquitate roborata. CAPhac eadem re, ubi aperte indicat Stephanum, quem Romanae Ecclesiae episcopum tunc fuisse didicimus, non solum sibi ad ista non consensisse, verum etiam contra scripsisse atque praecepisse. Qui utique Stephanus non propterea communicavit haereticis, quia Baptisma Christi quod in eorum perversitate integrum mansisse cognovit, improbare non ausus est. Nam si non habent Baptismum qui de Deo prava sentiunt, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
peccata dimissasme. sue ñ mutato in melius coi¬
de baptizatir̃ si ue continuo dimirsa redienis
ꝑ seipsũ quia dĩ est scm̃ eẽ cognoscimus:
& siue tradatur. siue accipiatur a talib: nullo¬
rũ ꝑ uersitae uiolari siue intus siue foris:
proinde consentimus ce priano hae r&icos
& dantibus & accipientibur. ualeat᷑ ꝑniciẽ
tam quã tanto dĩ munere male utentib: sic̃
&iã maligni& inuidi quos &intus eẽ ipse testi¬
tur remis sionẽ peccatoiũ dareñ poss̃ cũ eos
baptism ũda reposseomnes fate mur si enim
dehis quimnos peccauera dictum est. siñ
dimiseritis peccata hominibus : nec pat̃ uester
dimit t& uobis peccat a uestra . Quanto magis fie¬
riñ potest uteis peccata dimittantur. qui fra¬
ires a quibus diliguntur oderunt & in ipso odio
baptizantur : quibus tamen posteacornectir
rursũ baptis mdatur sed iprauenia quam
iunc accipere meruer̃ inuera conuersatio¬

Expanded text:
peccata dimissa sint, si non mutato in melius corpeccata dimissa sint, si non mutato in melius corde baptizati sunt, siue continuo dimissa redierint, per se ipsum quia dei est sanctum esse cognoscimus et, siue tradatur siue accipiatur a talibus, nullorum peruersitate uiolari siue intus siue foris. Proinde consentimus Cypriano haereticos et dantibus et accipientibus ualeat ad perniciem tamquam tanto dei munere male utentibus, sicut etiam maligni et inuidi, quos et intus esse ipse testatur, remissionem peccatorum dare non possunt, cum eos baptismum dare posse omnes fatemur. si enim de his qui in nos peccauerant dictum est: si non dimiseritis peccata hominibus, nec pater uester dimittet uobis peccata uestra, quanto magis fieri non potest ut eis peccata dimittantur, qui fratres a quibus diliguntur oderunt et in ipso odio baptizantur, quibus tamen postea correctis non rursum baptismus datur, sed ipsa uenia quam tunc accipere non meruerunt in uera conuersio
Abbreviated transcription (Latin):
temodit fratrẽ homicida est: quo modo
saulo ipsedixit quid me ꝑ sequeris quando
eis seruos ꝑseque batur: & infine ipsedictu¬
rust: cũ uniex minimis meis ñ fecistis mihi ñ
fecistis: quã obrẽ omnes quiex nobis & euuT
ñ sunc &x nob̵ sedõmnes qui nobiscũ sunt ox
nobsunt: sic̃ area cũ trituratur quidquid
inde uolat non e triticũ sed nonquid quid
ibiest triticũ ÷: Ideoq: & io hannes & nobi sin¬
quit exerieruno sed ñ erant & nob̵ sienim fuis¬
sent & nob ꝓmansis seũ utiq nobiscum : qua¬
suos: & ideo remissionẽ peccatorũ uel per
seipsũ facit: uel ꝑ illius colũbae membraqui¬
bus ait. si cuidimiserius dimittentur. sic uite¬
nueritis tenebuntꝰ: baptsmũ uero quod ses
sacramentũ remissionis peccatorũ. quia
nulli dubiũ est habere posse&iã homici¬
das qͥ intenebrirs̃usq: adhuc qr de cordib eo¬
rũ fraternũ odiũ non exclusũ ÷ siue nulla eis

Expanded text:
tem odit fratrem suum, homicida est. Quomodo tem odit fratrem suum, homicida est. Quomodo t Jesum, quia et Saulo ipse dixit, Quid me persequeris ? quando ejus servos persequebatur: et in fine ipse dicturus est, Cum uni ex minimis meis non fecistis, mihi non fecistis ? Quamobrem, omnes qui ex nobis exeunt, non sunt ex nobis, sed non omnes qui nobiscum sunt ex nobis sunt, sicut area cum trituratur quidquid inde uolat non est triticum, sed non quidquid ibi est triticum est. ideoque et Iohannes: ex nobis, inquit, exierunt, sed non erant ex nobis; si enim fuissent ex nobsuos. et ideo remissionem peccatorum uel per se ipsum facit uel per illius columbae membra quibus ait: si cui dimiseritis dimittentur, si cui tenueritis tenebuntur. baptismum uero, quod est sacramentum remissionis peccatorum, quia nulli dubium est habere posse etiam homicidas qui in tenebris sunt usque adhuc, quia de cordibus eorum fraternum odium non exclusum est, siue nulla eis
Abbreviated transcription (Latin):
&iã hocipsũ deponat quod homo addm̃ueni¬
ensdũ sacerdotĩ quaerit insacralegum
fraude erroris incurrit : ubipostea positu¬
rus : si foste in ipsantur ecdesia dũ hominẽ
dĩ quȩrit in homicidã frade erroris incurri
si non potest in homine aliquidmane eẽ
& aliquid prȩualere quare potestin homici
potest: curintus baptizat homicida aut quo
fratrẽ intenẽ bris sit usq ad huc: siqr unꝑ ÷
innocens & homicid ab aptis maunũ habent
& eundẽ spm̃ ñ habene staergo potest haeret¬
cus & catholicus baptisma unũ habere & u¬
nã ecclesã non habere sicut possunt incatho¬
que agnoscendũ sit quodhab&. hoc eidandũ
quod non hab: sinihil prestratũ & firmum. ẽẽ
apud dñm quod illi faciunt quos dñs hostes&
aduersarior suoseẽ dicit Curfirmus est bap¬
tis mus quẽ tradunt homicidae. an hostes &
aduersarios dñi dicimus homicidas i quau¬

Expanded text:
etiam hoc ipsum deponat, quod homo ad deum uenietiam hoc ipsum deponat, quod homo ad deum ueniens, dum sacerdotem quaerit, in sacrilegum fraude erroris incurrit, ubi postea depositurus est, si forte in ipsa intus ecclesia, dum hominem dei quaerit, in homicidam fraude erroris incurrit? si non potest in homine aliquid inane esse et aliquid praeualere, quare potest in homicidpotest, cur intus baptizat homicida? aut quofratrem suum in tenebris sit usque adhuc? si, quia unus est innocens et homicida Baptismum unum habent, et eumdem spiritum non habent? Ita ergo potest haereticus et catholicus Baptisma unum habere, et unam Ecclesiam non habere, sicut possunt in Cathoque agnoscendum sit quod habet, hoc ei dandum quod non habet. Si nihil potest ratum et firmum esse apud Dominum quod illi faciunt, quos Dominus hostes et adversarios suos esse dicit; cur firmus est Baptismus quem tradunt homicidae? An hostes et adversarios Domini non dicimus homicidas? Qui au
Abbreviated transcription (Latin):
quidam sehabere dum non haber& putabat
ipsa quã non habebat eidatur non quo dacce¬
perat iteratur : Cur autem aduerba qua e
ꝓcedunt &ore homicidae possittamen dr̃o
leũ sc̃i ficare & in altar quod haeretici posue¬
runt non pos sit̃nescio: Nisi foste quẽ corhomi¬
nis sallacit̃ conuernĩ intus nonimpe dit. linguco
fallaciter portũ impedit foris : quomin
sacramentis suis adeẽ dign&ur. nul lis homi¬
nũ falsitatib impeditus: siergo ad hocual& qđ
dictũ est in euangelio. Dr̃peccatorẽ nonaudit
ut ꝑ peccatorẽ sacramenta non celebrentur.
quomodo exuidit homicidã de praecantẽ
uel riꝑaquã baptis miuel suꝑ oleũ uel super
&iã impsaintus ecclesia cũdare neinoporitt
tizandus: & in nouandur quiad ecclesã uenit
ut intus ꝑ sc̃os scific&ur quid faci& si& in¬
tus in non scoͥsincurrerit: Ru foste sõr est ho¬
micida & siꝓpterea baptitatur inecdesia ut

Expanded text:
quia eam se habere dum non haberet putabat, quia eam se habere dum non haberet putabat, ipsa quam non habebat ei datur, non quod acceperat iteratur, cur autem ad uerba quae procedunt ex ore homicidae possit tamen deus oleum sanctificare et in altari quod haeretici posuerunt non «possit nescio, nisi forte quem cor hominis fallaciter conuersum intus non inpedit, lignum fallaciter positum inpedit foris, quominus sacramentis suis adesse dignetur nullis hominum falsitatibus- inpeditus. si ergo ad hoc ualet quod dictum est in euangelio: deus peccatorem non audit, ut per peccatorem sacramenta non celebrentur, quomodo exaudit homicidam deprecantem uel super aquam baptismi uel super oleum uetiam in ipsa intus ecclesia. cum dare nemo possit tizandus est et innouandus qui ad ecclesiam uenit, ut intus per sanctos sanctificetur, quid faciet, si et intus in non sanctos incurrerit? an forte sanctus est homicida? et si propterea baptizatur in ecclesia, ut
Abbreviated transcription (Latin):
homicidaest: Cur ergo talesintus baptizant
quos inmaliuola inuidia fuis se erprianus ipse
cõmemorat: quomodo aquamundat & scifi¬
cat homicida q̃uomodo benedicunt oleumte¬
nebriȩ : si autẽ ds̃ ad est sac ramentis & uerbis
suis ꝑ quales lib& administrentur & sacra¬
menta dĩ. ubiq: recta sunt & mali homines
qualeest ut ideo putetur haer&icus non ha¬
bere baptismumq non hab& ecclesiã. & uti¬
que cũbaptizatur &iam descãecdesia int̃roga¬
tur: quasi uero ille qui intus non factis. sed
uerbis sȩculo renuntiat: non hoc in baptism
int̃ rogatur: sicutergo huius falsa respon¬
sionon efficit ut baptis musñ sit qũẽ ꝑcopitsi
illius deec clena sca falsa responsio nonefficit
ut baptismus nonsit quem ꝑcipit: & sicut illesi
postea quod fallacit᷑ responder& ueracit̃
impleat: nonbaptis musrepe titur sed uita
corrigitur: sic &lle postea ueniat adeccle¬
siã dequa in t̃rogatur falsum nesponderat.

Expanded text:
homicida est. cur ergo tales intus baptizant, homicida est. cur ergo tales intus baptizant, quos in maliuola inuidia fuisse Cyprianus ipse commemorat? Quomodo aquam mundat et sanctificat homicida? quomodo benedicunt oleum tenebrae? si autem deus adest sacramentis et uerbis suis, per qualeslibet administrentur, et sacramenta dei ubique recta sunt et mali homiquale est, ut ideo putetur haereticus non habere baptismum, quia non habet Ecclesiam? Et utique cum baptizatur, etiam de sancta Ecclesia interrogatur. Quasi vero ille qui intus non factis, sed uerbis saeculo renuntiat, non hoc in baptismo interrogatur. sicut ergo huius falsa responsio non efficit, ut baptismus non sit quem percipit, sic et illius de ecclesia sancta falsa responsio non efficit, ut baptismus non sit quem percipit, et sicut ille si postea quod fallaciter responderat ueraciter impleat, non ei baptismus repetitur sed uita corrigitur, sic et ille si postea ueniat ad ecclesiam de qua interrogatus falsum responderat,
Abbreviated transcription (Latin):
tingit baptitarii &ouis iam facta dicatur
impsaintus catholica: qui seculo uerbis solis
a non factis renuntiauit: & ineacordis fal¬
itate baptismum accepit: aut si& talis non
fit ouis nisi cũ se addinueracicorde com uer¬
terit sicutiste non quando fitoiuisbaptira¬
tur: suambaptizatus erat. sed ouus nondum e¬
at: sic& ille quiuenit abhae r&icis ut ouis si¬
it snontunc baptizandus est : napud illosiam
odem baptis mobaptizatus erate quamius ad¬
uc oius nonerat: quapropt̃ cũomnes &iam
ntus malrauar intu drebrio s: & contra disci¬
nihil potest eẽ commune mendatio & ueritati.
tenebris & luci: mosti & inmostalitati antix p̃o
deueritatis ratione prȩsumit : qui nullorum
hominum ꝑuersitate ꝑuer sum fieri dicit sa¬
cramentum dĩ. quod &iamin ꝑuersis esse
declaratur . Ceste io hannes apostolus aper¬
tissime dicit: Quiodit fratrem suum intene¬
bris ÷ usq ad huc &iterum: quiodit fratresui

Expanded text:
tingit baptizari, et ouis iam facta dicatur tingit baptizari, et ouis iam facta dicatur in ipsa intus catholica, qui saeculo uerbis solis et non factis renuntiauit et in ea cordis falsitate baptismum accepit. aut si et talis non fit ouis nisi cum se ad deum ueraci corde conuerterit, sicut iste non quando fit ouis baptizatur, si iam baptizatus erat, sed ouis nondum erat, sic et ille qui uenit ab haereticis ut ouis fiat non tunc baptizandus est, si aput illos iam eodem baptismo baptizatus erat, quamuis adhuc ouis non erat. quapropter cum omnes etiam intus mali auari inuidi ebriosi et contra discinihil potest esse commune mendacio et ueritati, tenebris et luci, morti et inmortalitati, antichrisde ueritatis ratione praesumit, qui nullorum hominum peruersitate peruersum fieri dicit sacramentum dei quod etiam in peruersis esse declaratur. certe Iohannes apostolus apertissime dicit: qui odit fratrem suum, in tenebris est usque adhuc, et iterum: qui odit fratrem suum