comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͣncloqͥdem qui auctoi est muneris. ipse etiam testis est
ueritatis: Poteramꝰ q alioꝵ tam antiquoꝵ qͣm & mo.¬
dernoꝵ. s & ipsius aobros iĩ dicta his consentanea po¬
nere. nisi putaremꝰ posse sufficere. uidelic& hec dici figu¬
rate. & tam̃ coipus e̾ẽ xp̃i inueritate: S hec non intelli¬
gentes. nec ad liquidum discernere ualentes. s potiꝰ maio.¬
remminꝰ capacib errorem in mittentes. non adcenden¬
tes quod supra dixit hylaryus. non ẽ humano aut
scd̃i sensu in d̾i reb loquendum: argum̾tant᷑ aut om.¬
nino figuratum. ꝙ nichil ueritatis ĩn hoc ministerio
ꝯstare. aut si ueritas sit. iam figuram non e̾e̾: S pascha.¬
sius nab̾tꝰ sic̃ ꝙ alia multa in eodem libro ultra luma.¬
nam existimationem utilit̃ tractat. ita & huic sophi.¬
smati fortit̾ obuiat. dicens figuram ñ semꝑ umbrã
se. ꝙ iure simul hoc mesterium ⁊ figuram & uerita.¬

Expanded text:
quandoquidem qui auctor est muneris, ipse etiam testis est quandoquidem qui auctor est muneris, ipse etiam testis est veritatis. » IV. Poteramus et aliorum, tam antiquorum quam et modernorum, sed et ipsius Ambrosii dicta his consentanea ponere, nisi putaremus haec posse sufficere, videlicet haec dici figurate, et tamen corpus Christi esse in veritate. Sed haec non intelligentes nec ad liquidum discernere valentes, sed potius majorem minus capacibus errorem immittentes, non attendentes quod supra dixit Hilarius: « Non humano est aut saeculi sensu in Dei rebus loquendum, » argumentantur: aut omnino figuratum, et nihil veritatis in hoc mysterio constare; aut si veritas sit, jam figuram non esse. Sed Paschasius Radbertus sicut et alia multa in eodem libro ultra humanam aestimationem utiliter tractat; ita et huic sophismati fortiter obviat dicens: « Figuram non semper umbram esse, et jure simul hoc mysterium et figura et verita
Abbreviated transcription (Latin):
regere eccłam dĩ. quã ad quisiuit sanguine suo In illis
ergo sacrificiis quid nob̾ ẽẽt donandũ figate significabã.
In hoc autem sacrificio quid nob̃ iam donatum ẜit. eiudent᷑
ostendit᷑: EysebiUs Quia xp̃c corpus assumptũ ablaturꝰ
erat ex occłis nr̃is. ⁊ se derib illaturus: necessarium erat.
ut nob̾ in hac die sacͣmentũ corporis ⁊ sanguinis conse.¬
crara. ut coleret᷑ iuigit̾ ꝑ mosterium. quod semel offere.¬
bat᷑ inpͣcium. ut quia cotidiana & indefessa currebat
ꝓ homimus alute redẽptio: ꝑ petua e̾e̾t etiã redẽptio¬
nis oblatio. & ꝑhennis illa uictua uiuer&. in memo.¬
ria. ⁊⁊ semꝑ p̾sens e̾e̾t in gr̃a: Uere unica & ꝑfecta hostia.
fide existimanda non spetie. nec exti̾oris oris censenda
uisu. sed interioris affectu Unde merito celestis confirmat
aucteritas. quia caro mea uere ẽ cib. & sanquis meus
uere ẽ potus: Recedat gͦ om̃e infidelitatis ambiquum.

Expanded text:
regere Ecclesiam Dei, quam acquisivit sanguine suo. » In illis ergo sacrificiis, quid nobis esset donandum, figurate significabatur; in hoc autem sacrificio, quid nobis jam donandum sit, evidenter ostenditur. » Eusebius: « Quia Christus corpus assumptum ablaturus erat ex oculis nostris, et sideribus illaturus; necessarium erat ut nobis in hac die sacramentum corporis et sanguinis consecraret, ut coleretur jugiter per mysterium, quod semel offerebatur in pretium; ut, quia quotidiana et indefessa currebat pro hominum salute redemptio, perpetuo etiam esset redemptionis oblatio, et perennis illa victima viveret in memoria, et semper praesens esset in gratia. Vere unica et perfecta hostia, fide aestimanda, non specie: nec exterioris hominis censenda visu, sed interioris affectu. Unde merito coelestis confirmat auctoritas quia « caro mea vere est cibus, et sanguis meus vere est potus. » Recedat ergo omne infidelitatis ambiguum:
Abbreviated transcription (Latin):
leo ⁊ quasi leena Quis sus citabit eum: Tipyce datulũ leoniꝰ
im saluatorem appellat. canq̃ leorana orcũ prosapia ui dẜ
regia stipe ꝓgenitum. Bene aut̃ catulus leonis uocatus cuius natin
eẽ dicit᷑ ut nascens dieb trib dormiat. deinde rugitu paterno ȩxcicatusi
surgau. Que figura pulecherrimȩ dñicȩ arridec tormitioni qui gibs
suꝑna secum tanquã p̃dam egregiã criumphiando euexit. Quiut lo
⁊ quasi leena accubauit. qr qͥ dormire ꝑ carnem in sẽpulcro uolur
quasi leo uictor de hostib triumpbauit. Quod aut̃ subiungit qr
suscitabit eum. subauditꝰ quis nͥ pat᷑: Quodcum resurrexissec. aa¬
pet a patre omnẽ potestacem. ⁊ potestas eiꝰ ecerna sit. apud dans
Uidebam inuisu nocte. ⁊ ecce in nubib celi quasi filius bomu
ueiens uenie usq ad ueterẽ dierũ ⁊ secit inconspeto eiꝰ ⁊ qui is

Expanded text:
» Typice catulum leonis, Dominum Salvatorem appellat tanquam leonina ortum prosapia, videlicet regia stirpe progenitum. Bene autem catulus leonis vocatur, cujus natura esse dicitur, ut nascens, tribus diebus dormiat, deinde rugitu paterno excitatus assurgat. Quae figura pulcherrime arridet Dominicae dormitioni, qui tribque ad superna tanquam praedam egregiam triumphando evexit. Qui ut leo, et quasi leaena accubavit, quia qui dormire per carnem in sepulcro voluit, quasi leo victor de hostibus triumphavit. Quod autem subjungit: « Quis suscitabit eum? subauditur, quis nisi Pater? » Quod cum resurrexisset, acciperet a Patre omnem potestatem, et potestas ejus aeterna sit, apud Danielem: « Videbam in visu nocte, et ecce in nubibus coeli tanquam Filius hominis veniens, venit usque ad Veterem dier
Abbreviated transcription (Latin):
nicamꝰ mentem dirigimus: ut ex ipso & ab ipso nos corpͦ
eiꝰ carnem ipsius illo manente integro sumamꝰ que nuni.¬
rumcaro ipsa ẽ. & fructus ipsius carnis: ut idem semꝑ
maneat. &. uniuersos quisunt in corpore pascat: Idem:
tum dm̃ uerbum carnem factum se ꝓ nob̃ obtulisse
sacrificium. & hostiam dõ in odorem suauitatis. cui cum
patre ⁊ spũ sc̃o a patriarchis. a ꝓphetis. & sac̾dotib tẽꝑe
ueteris testamenti animalia sacrificabant᷑. & cui nunc
idest temꝑe noui testameniti cum patre ⁊ spũ scõ cũ qͥb
illi ẽ una diuinitas. sacrificium panis ꝙ uini in fide &
non cessat: In illis enĩ carnalib uictus. significatio
fuit carnis ꝓpi quam ꝓ peccatis nr̃is ipse sine peccato
fuerat oblaturus. & sanguis quem erat effusurus in re¬
missionem pęccatoꝵ nostroꝵ: In isto autẽ sacrificio. gra¬
tiarum actio atq cominemoratio ẽ carnis xp̃i. qͣm ꝓ nob̾

Expanded text:
nicamus, mentem dirigimus, ut ex ipso, et ab ipso nos corpus nicamus, mentem dirigimus, ut ex ipso, et ab ipso nos corpus ejus, carnem ipsius, illo manente integro, sumamus: quae nimirum caro ipse est et fructus ipsius carnis, ut idem semper maneat, et universos qui sunt in ctum Deum Verbum carnem factum, se pro nobis obtulisse sacrificium et hostiam Deo in odorem suavitatis: cui cum Patre et Spiritu sancto a patriarchis, a prophetis et sacerdotibus tempore Veteris Testamenti animalia sacrificabantur: et cui nunc, id est, tempore Novi Testamenti, cum Patre et Spiritu sancto, cum quibus illi est una divinitas, sacrificium panis et vini in fide enon cessat. In illis enim carnalibus victimis significatio fuit carnis Christi, quam pro peccatis nostris ipse sine peccato fuerat oblaturus, et sanguis, quem erat effusurus in remissionem peccatorum nostrorum. In isto autem sacrificio gratiarum actio atque commemoratio est carnis Christi, quam pro nobis
Abbreviated transcription (Latin):
morit᷑. ⁊ moi illi ultra non dñatur. tam̃ in se ipso ĩmor¬
talit̾ atq in corruptibilit̃ uiuens. ꝓ nob̾ iterũ in hoc mys¬
teriosacre oblationis immolatuu Hec ido posita sunt.
si forte ꝑ ea simplicitas paschasii ratberti possit excusari.
uidet᷑ sugillari. uidelic& quia dixerit eandem ẽẽ carnẽ
que ⁊ de altari sumit᷑. ꝙ deuirgine generatur. & quia
cotidie adhuc ꝓ mundi salute immolatur. Quia lic&
nob nichil placeat gratiꝰ & iocundiꝰ quã qđ de hoc miste.¬
rio ualq dici sublimiꝰ: tamen quid obloquutores eius
contra asserant quod non sit. eadem breuit̃ ponamꝰ.¬
erotuionus Puplicit᷑̃ inquit sangius xp̃i ⁊ caro intelli¬
gtur. uł spualis illa atq diuina. de qua ipse dicit
caromea uere ẽ cibus. & sanguis meus uere ẽ potus.
uel caro. que crucifixaẽ. ⁊ sanguis qui militis effufusẽ
cratur: subintulit dicens: Ceterum illud corpus qđ
num. c otidie int̾pellat ꝓ nob̾. ad quem si recte cõmu.¬

Expanded text:
moritur, et mors illi ultra non dominabitur, tamen, in seipso immortaliter atque incorruptibiliter vivens, pro nobis iterum in hoc mysterio sacrae oblationis immolatur. » Haec ideo hic posita sunt, si forte per ea simplicitas Paschasii Ratberti possit excusari, videtur suggillari, videlicet quia dixerat eamdem esse carnem, quae de altari sumitur, et Virgine generatur, et quia quotidie adhuc pro mundi salute immoletur. Quia, licet nobis nihil placeat gratius et jucundius quam quod de hoc mysterio valet dici sublimius; tamen quod oblocutores ejus econtrario asserant quod non sit eadem, breviter ponameronymus: « Dupliciter, inquit, sanguis Christi et caro intelligitur; vel spiritalis illa atque divina, de qua ipse dicit: « Caro mea vere est cibus, « et sanguis meus verus est potus; » vel caro quae crucifixa est, et sanguis qui militis effusus escratur, subintulit, dicens: « Caeterum illud corpus, qunum, quotidie interpellat pro nobis; ad quem si recte commu
Abbreviated transcription (Latin):
modum homines ꝑgenerant. s quasi filius ex substan.¬
tia patris: itauera caro sic̃ ipse dixit quã accipimꝰ. ꝙ
uerus ẽ potꝰ Leo Pała Sic sacrȩ mensȩ ꝯmunicare de¬
betis. ut nichil ꝓrsus deueritate corporis xp̃i ⁊ sangu¬
nis ambigatis AuGystiniꝰ Suscepit xp̃c de t̾ra t̾ram
quia caro de t̃ra ẽ & de carne mariȩ carnem accepit.
& quia in ipsa carne ambulauit: ipsam carne̾ nob̾
manducandam adsalutem dedit: Basilius Omira¬
culũ. o di innos beniuolentia. qui sursum sed& ad dex¬
teram patris. sacrificiitam̃ tempore hominũ manib
continetur. traditurq lambere cupientib eum. ⁊¬
cum benedictione complecti. fitq hoc totũ sub
occułis humanis Item ipse Cũ inquit sacerdos etiã¬
spm̃ sc̃m aduocauerit. & reuerendam illam inmola:

Expanded text:
modum homines per gratiam, sed quasi Filius ex substantia Patris; ita vera caro, sicut ipse dixit, quam accipimus, et verus est potus. » Leo papa: « Sic sacrae mensae communicare debetis, ut nihil prorsus de veritate corporis Christi et sanguinis ambigatis. » Augustinus: « Suscepit Christus de terra terram quia caro de terra est et de carne Mariae carnem suscepit; et quia in ipsa carne ambulavit, ipsam carnem nobis manducandam ad salutem dedit. » Basilius: « O miraculum! o Dei in nos benevolentia! qui sursum sedet ad dexteram Patris, sacrificii tamen tempore hominum manibus continetur, traditurqcum benedictione complecti, fitque hoc totum sub oculis humanis. » Item ipse : « Cum sacerdos Spiritum sanctum advocaverit, et reverendam illam hostiam
Abbreviated transcription (Latin):
apsi sententiam qua dicit᷑. quia animał homo non ꝑcipit ea
q̃ sunt sp̃c dĩ. hesitamus uehement̃ ne muiꝰ spualit̃ iuiuentes.
cum de spũalib responsa paramꝰ. qͣlia forte necdum ꝑcepimiis.
in lapidem offensionis & petram scandali incidamꝰ: S iterũ eũ
unt̃num aspectum ad eũ dirigimꝰ qui dixit aperi os tuũi & ego
adimplebo illud. Fidi integritate manente ꝓuocam respondere de
quo dignum ẽ non tacere. iudelicae de mysterio corporis & sangui¬
nis dnĩ. dicentib quib dam idem eẽ quod sumit᷑ de altari qđ ꝙ
illua qđ natum ẽ ex uirgine: aliis aũ negantib ⁊ dicentib aliud
eẽ. qͥb dam etiã diabolica inspiratione blasphemantib secessui
obnorium fore Suꝑ quib piculosum ẽet aliqͥad respondere. seã
magis aures obturare. nisi piculosiꝰ fore eos talia ꝓposuisse. quia
hoc est ꝓ lacte ab ub̾ib butyrum aut sanguinem elicere. M el

Expanded text:
Apostoli sententiam, qua dicitur: Quia « animalis homo non percipit ea, Apostoli sententiam, qua dicitur: Quia « animalis homo non percipit ea, quae sunt Spiritus Dei, » haesitamus vehementer, ne minus spiritualiter viventes, cum de spiritualibus responsa paramus, qualia forte nec dum percepimus, in lapidem offensionis et petram scandali incidamus. Sed iterum cum internum aspectum ad eum dirigimus, qui dixit: « Aperi os tuum, et ego adimplebo illud , fidei integritate manente, provocamur respondere, de quo dignum est non tacere, de mysterio videlicet corporis et sanguinis Domini; dicentibus quibusdam idem esse quod illud quod est ex Virgine natum; aliis autem negantibus, et dicentibus aliud esse; quibusdam etiam diabolica inspiratione blasphemantibus, secessui obnoxium fore. Super quibus periculosum esset aliquid respondere, sed magis aures obturare, nisi periculosius foret, eos talia proposuisse; quia hoc est pro lacte ab uberibus butyrum aut sanguinem elicere. « Mel,
Abbreviated transcription (Latin):
m̃bra sua in cruce extend̾et᷑. ⁊ totũ quod reatu delicti pa¬
terni confractỹ fuerat: huiꝰ emplaustri malaxatione cõ¬
solidarecur. S huic medicam̃to ꝑsimilia cõposito: admix¬
cũ est &̃ medicam̃tũ factum ꝑ oppositũ. Nã hic sanauit¬
minauit gule oblectamentũ: hic reformauit crucis tor.
quod quanto ẽ. altiꝰ. canto ẽ. attendendũ diligentiꝰ. Intelli¬
git᷑ namq in laticudine crucis: dilectio ꝓximi. que non
cantum usq ad amicos: s &̃ extendenda ÷ usq addiligendo
inimicos. Intelligitur quoq in eiꝰdem longitudine lon
ꝯa ⁊ꝑseuerans laboꝵ ⁊ ꝑsecutionum sustinentia. quam
patient̃ ferre debet ad patriam suspirans nr̃a peregrina.¬
to campduilectione proximoꝵ. quã exhibitione omĩuĩ
icut antt nos dixit quidam sapiens. euiꝰ senten.¬
tiam ꝓbamꝰ. lica nomen ignoremꝰ intuentes inqͥens

Expanded text:
membra sua in cruce distenderetur, et totum quod reatu paterni demembra sua in cruce distenderetur, et totum quod reatu paterni delicti confractum fuerat, hujus emplastri malaxatione consolidaretur. Sed huic medicamento per similia composito, admixtum est etiam medicamentum factum per oppositum. Nam hic saminaverat gulae oblectamentum, hic reformat crucis tormequod quanto est altius, tanto est attendendum diligentius. Intelligitur namque in latitudine crucis dilectio proximi, quae non tantum usque ad amicos, sed etiam extendenda est usque ad diligendos inimicos. Intelligitur quoque in ejusdem longitudine longa et perseverans laborum et persecutionum sustinentia, quam patienter ferre debet ad patriam suspirans nostra peregrinatio, tam pro dilectione proximorum quam pro exhibitione omnium icut ante nos dixit quidam sapiens, cujus sententiam probamus, licet nomen ignoremus: Intuentes, inquiens,
Abbreviated transcription (Latin):
midis: humida siccis: calida frigidis opponunt᷑. ⁊ minꝰ fortia
contraria a fortiorib contrariis suꝑuenientib suꝑant᷑. Simili
ratione similia similib apponunt᷑. cũ scđm quantitatẽ uul¬
nerũ uł cumorũ. cõmensuratur longitudo. uł latitudo
epytematuor. Sic scorpionis carnes oleo cocte ꝑcussionib mi¬
dent᷑ scorpionũ : sic cyriarcha de serpentis carne confectem mor¬
sib serpentinis occurrit. ⁊ potiones ueneno infectas in pori
sũptũ expellit. Ad hanc similitudinẽ medicꝰ nr̃ mortẽ nr̃
mortatitatis sue spem in tp̃r restitutionis cõplendam reforma.¬
uit. Ubi diligentius attendñdũ ÷ qd̾ mors que ꝑlignum uenit
ꝑlignũ supata ÷. & ipsa ligni forma: longitudini. ⁊ latitudini.
⁊ altitudini humani corporis configurata ÷. quo sicut totum
corpꝰ motũ ÷. ut manꝰ ad uetitũ ext̾end̾ent᷑: ita corpꝰ ꝑomĩa

Expanded text:
midis, humida siccis, calida frigidis opponuntur: et minus fortia midis, humida siccis, calida frigidis opponuntur: et minus fortia contraria a fortioribus contrariis supervenientibus superantur. Simili ratione similia similibus apponuntur, cum secundum quantitatem vulnerum vel tumorum commensuratur longitudo vel latitudo epithematum. Sic scorpionis carnes oleo coctae percussionibus medentur scorpionum; sic theriaca de serpentis carne confecta morsibus serpentinis occurrit, et potiones veneno infectas in potu sumpta expellit. Ad hanc similitudinem Medicus noster mortem mortalitatis suae speciem in tempore restitutionis complendam reformavit. Ubi diligentius attendendum est, quod mors quae per lignum venit, per lignum superata est. Et ipsa ligni forma longitudini et latitudini et altitudini humani corporis configurata est: quo sicut totum corpus motum est, ut manus ad vetitum extenderentur; ita corpus per omnia
Abbreviated transcription (Latin):
omĩpotentis figuli manũ effigere ñ potuimꝰ. utebatur uasis irȩ
pro ut uolebat ad manifestationẽ suȩ gloriȩ. Sic enĩ dictum ẽ.
pharaoni. In hoc ipsum excitaui te. ut ostendam inte uirtutẽ
meam. ⁊ annuntiet᷑ nom̃ meũ in uniuersa cerra. Nonne ⁊ de
mones cum adño eicerent᷑ de corporib obsessis qͥnm glorificabam
quando dicebant. quid nobis ⁊ tibi ihu fili dei uiui. qͥd uenisti
ante tempꝰ corquere nos: Constat gͦ ex his ⁊ huiꝰ mͦi aliis: quia
diuina uirtus nr̃a reparatione ñ eguit. S cam̃ ea bonitate qͣ
nos condidit: eadem reformare nos uoluit.⁊ ad hoc: medicam̃
numquã forte potuit. s quã loniꝰ ꝯplexioni egrotante̾s compet̾o
quas curandas suscipiunt: aliquando curare ꝑ contraria. aliqñ
sua humilitate nos subleuans. sua infirmitate nos sanans.
sua humilitate nos subleuans. Sic ratione medicinȩ sicça hu¬

Expanded text:
omnipotentis figuli manum effugere non potuimus: utebatur vasis irae omnipotentis figuli manum effugere non potuimus: utebatur vasis irae prout volebat ad manifestationem suae gloriae; sic enim dictum est Pharaoni, In hoc ipsum excitavi te, ut ostendam in te virtutem meam, et annuntietur nomen meum in universa terra . Nonne inum glorificabant, quando dicebant, Quid nobis et tibi, Jesu Fili Dei vivi? quid venisti ante tempus torquere nos ? Constat ergo ex his et hujusmodi aliis, quia divina virtus nostra reparatione non eguit; sed tamen ea bonitate qua nos condidit, eadem nos reformare voluit: et ad hoc medicamentum non quam forte potuit, sed quam lenius complexioni aegrotantis competere quas curandas suscipiunt, aliquando curare per contraria, aliquando sua humilitate nos sublevans, sua infirmitate nos sanans, sua morte nos vivificans. Sic ratione medicinae sicca hu
Abbreviated transcription (Latin):
auocaret. te eo sequeretur inimilitas gregis quo pcesite
olsiudo pastornis. Sic radius solis humo re que adlse cehit
asi ceat. pse cam̃ uirtute sui caloris ⁊ splendora ne trabis¬
as uortitimutati. Sicignis materia qua aslariit. enlu
onuerto naturam uero suã ideo nec mutat nes minuit
ulte forcius ille ignis de quo dicitur: deris nr hnui
⁊ absupsit. ⁊ inde gr̾a sanitatis cocum corpꝰ resũpsit. Mirabile
unconparabile genꝰ medicine. propt̾ quã medicus uoluit egro-¬
care. ⁊ egrotos quib salutis remedium ꝓcurabat. sua decreuit
nos dilexerit. qr in eo quod desertores suos quesiuit sem̃ abrahȩ
app̃hendit. errantes reduxit. saucios curauit. nichil sibi addidi
non est inde factus altior. ñ est inde factus beatior. Tota hȩc
dispensatio nr̃ȩ utilitati consuluit. nr̃ȩ saluti militauit. di¬
riine potentie nil contulit. Nam ⁊ cum essemꝰ uasa contumeliȩ

Expanded text:
revocaret, ut eo sequeretur humilitas gregis, quo praecessit revocaret, ut eo sequeretur humilitas gregis, quo praecessit celsitudo pastoris. Sic radius solis humorem, quem ad se trahit, exsiccat: ipse tamen virtutem caloris sui et splendoris nec minorat, nec immutat. Sic ignis materiam quam assumit, in se convertit: naturam vero suam ideo nec mutat, nec minuit. Multo fortius ille ignis, de quo dicitur: « Deus noster t absumpsit; et inde gratia sanitatis totum corpus resumpsit. Mirabile et incomparabile genus medicinae, propter quam medicus voluit aegrotare, et aegrotos, quibus salutis remedium procurabat, sua decrevit nos dilexerit; quia in eo quod desertores suos quaesivit, semen Abrahae apprehendit, errantes reduxit, saucios curavit; nihil sibi addidit, non est inde factus altior, non est factus inde beatior. Tota haec dispensatio nostrae utilitati consuluit, nostrae saluti militavit; divinae potentiae nil contulit. Nam et cum essemus vasa contumeliae,
Abbreviated transcription (Latin):
Carit me ereator ereaturam diligebat a qua se diligen
ee eniłt iplici beneficio expetebat quatinas misege h o
precedente ꝗra obcineret & ꝑ mericum. quod eimsele
merito rependebatur in debitũ. quod g di sapientia
porion facere sapient̾ ⁊ fortit᷑: uoluit facere suapeteta
uniens⁊ irfirmitatẽ carnis ñx. quã pͥmo in se sanaret.
iplhane quasi medicinale ꝯfectionam genertẽ sunaueto
saiutate r esteuereo: ñ qd n potuerit alit fieri uimano
as pidiam i potentiam medici. s quia n potiut ꝯmods
antidotũ ꝑrocurar i quancũ ad complexionẽ eg rotit
enim infiomura est di. fortius est homini ⁊ quos
tualtum e dl̃ sapientuis est hominib Neo causa nosis
palis ee iideciuirs cut A flius hominẽ induere uolue¬
rre puint bomiies conuersari. ut mortalitati quã aos
de epiti morienco suparet. ⁊ natura nrãm supra prins
oriouus eliguitatem reparatam secum aci suipora arine

Expanded text:
charitate Creator creaturam diligebat, a qua se diligendum charitate Creator creaturam diligebat, a qua se diligendum esse multiplici beneficio expetebat; quatenus miser homo, praecedente gratia, obtineret etiam per meritum, quod ei male merito rependebatur indebitum. Quod ergo Dei sapientia potuit facere sapienter et fortiter, voluit facere suaviter, uniens sibi infirmitatem carnis nostrae, quam primo in se sanaret; et per hanc quasi medicinalem confectionem generi humano sanitatem restitueret: non quod non potuerit aliter fieri, quantum ad peritiam et potentiam Medici; sed quia non potuit commodius antidotum procurari, quantum ad complexionem aegroti. Quod enim infirmum est Dei, fortius est hominibus: et quod stultum est Dei, sapientius est hominibspecialis esse videtur, cur Dei Filius hominem induere voluerit, et inter homines conversari, ut mortalitatem quam a nobis acceperat, moriendo superaret; et naturam nostram supra primae originis dignitatem reparatam secum ad immortalitatem
Abbreviated transcription (Latin):
deincle oratio. adhuc ineadem parte altaris sacerclote nx¬
rante: Orancdum autem e̾ẽ inter p̃dicationis suȩ primor¬
dia dñs p̃cepit. qn congregatis in monte apłis. tradita
clominica oratione. orandi formam instituit: Hȩc oratio
quib clam generalib uocib alias orationum species bral¬
ter conp̃henclit. quib uł appetimꝰ oliligenla. uł uitamis
sugienla uł sanamꝰ conmissa Seqr̃ dehinc lectio ꝓpħier
binos ante se muit. in omnem cruitatem. & locum ad
quem erat ipse uenturus: Post lectionem concinendo
responelꝵ chorus. ostenelens sacrȩ lectioni se aelhibuise¬
ceeort are sublimauerat. sic uoluit ruina uasis fragilis
retor mare et nee peccatũ hominis dimittera impunitum
quia uuistus esti. nec in sanabile quia misericors est rants
tort omĩd suauit. potuic sua fortitudine aduersus sedispo¬
cerem genoris humani contendere ⁊ oue ꝑderam ad ꝗare¬

Expanded text:
deinde oratio, adhuc in eadem parte altaris sacerdote modeinde oratio, adhuc in eadem parte altaris sacerdote morante. Orandum autem esse, inter praedicationis suae primordia Dominus praecepit, quando congregatis in monte apostolis, tradita Dominica oratione, orandi formam instituit : Haec oratio quibusdam generalibus vocibus alias orationis species breviter comprehendit, quibus vel appetimus diligenda, vel vitamus fugienda, vel sanamus commissa. Sequitur dehinc lectio prophetbinos ante se misit in omnem civitatem, et locum, ad quem ipse erat venturus . Post lectionem concinendo respondet chorus, ostendens sacrae lectioni se habuisdignitate sublimaverat, sic voluit ruinam vasis fragilis reformare, ut nec peccatum hominis dimitteret impunitum, quia justus est: nec insanabile, quia misericors est. Si nit omnia suaviter ; potuit sua fortitudine adversus seductorem generis humani contendere, et ovem perditam ad gre
Abbreviated transcription (Latin):
desderilunt. ꝙ in hac fideli epectatione. differri sibi suum deside¬
rium suspiabant: Qualis fuit sc̃s symeon. quał fuit anna q
multialũ quoi ddeus nouit. sed non omnes scripta cõmeiorat:
Sub hoc scoꝵ desiclerio. sccłm quod p̾clictum fuerat a ꝓpħis¬
ãc de uirgine natus ẽ scłm illud quod in eius ꝑsona licit
psalmista ad patrem loquens: Holocastum & ꝓpeccato ñ
postulasti. tunc dixiecce uenio Quod bene rep̾sentat᷑. cũ
sacerclos ap̃i ꝑionam imnitans. choro concinente supͣmemo.¬
ratum introitum. ꝓcedit ad clȩxteram partem altaris. in
hoc significans mecliatoremelei. ꝙ hominum. qui de se ipso
Qui popłs tanquam dexter solus uniꝰ deicultum tenuerat.
nus angłicus. temꝑali xꝑi natiuitati testimonium ꝑhibens. cũ
ꝙ cęlestes cuies ꝓnuntient se cleum inde głificasse. & murũ
inimicitiarum pace hominib relelita ceciclisse: Sequit᷑

Expanded text:
desiderabant, et in hac fideli exspectatione differri sibi suum desidedesiderabant, et in hac fideli exspectatione differri sibi suum desiderium suspirabant. Qualis fuit Simeon, qualis fuit Anna, et multi alii, quos Deus novit, sed non omnes Scriptura commemorat. Sub hoc sanctorum desiderio, secundum quod praedictum fuerat a p de Virgine natus est, secundum illud quod in persona ejus dicit Psalmista, ad patrem loquens: « Holocaustum et pro peccato non postulasti, tunc dixi, ecce venio . » Quod bene repraesentatur, cum sacerdos Christi personam imitans, choro concinente supra memoratum introitum, procedit ad dexteram partem altaris, in hoc significans mediatorem Dei et hominum, qui de seipso dIsrael . » qui populus tanquam dexter, solus unius Dei cultum tenuerat, nus angelicus, temporali Christi Nativitati testimonium perhibens, cum et coelestes cives pronuntiarent se Deum inde glorificasse, et murum inimicitiarum, pace hominibus reddita, cecidisse. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
rtelligenlam ꝑ significationem non ꝑ ꝓpetatem Nam fine du¬
bio uim̃bilis erat. sic ille oines unbre futuroꝵ P roinde qͥ sacra.¬
ento baptismi recte abluit᷑ qđ illi aiꝑsionis aqua figa̾batur
quam herbam sup̃chiximꝰ tidem significare. qͥd aliud occurit
si quod scriptũe. fide munlans corda eorum: Nlon enim ꝓdest
ptimꝰ si cdesit fides. Nuio aut̃ mundo dix̃ hoc fieri. ubi significart̃
nutri portantes ꝑionam domini sui. qͥ ueit uir iminctuis ẽ. riã
bus ministris. in consequentib dicit: Et qͥ crc̃asꝑgos aquamas.¬
pro lircersis occasionib in lege offerri nuibentur ap̃i sacerdo
eccła conpendiosa inntatione rep̃sentat. cum missaruin sacram̃ta
ꝑ orbem teriarum cotidiana celebratione frequentat: ꝙ primo
introitui musie collictui de psaliis uł cde aliis ꝓpheticus scriptis.
qui cum icę trinitatis glificatione cantat᷑. ꝙ sequeiis letama. ede¬
uotuam eoꝵ expectationem rep̃sentat. qui aduentum xp̃i coto corde

Expanded text:
oprietatem. Nam sine dubio visibilis erat, sicut omnes illae umbrae futurorum. Proinde qui sacramento baptismi recte abluitur, quod illa aspersionis aqua figurabat, rsionis aspergi, quam herbam supra diximus fidem significare, quid aliter occurrit, nisi quod scriptum est, « fide mundans corda eorum? » Non enim prodest baptismus, si desit fides. a uiro autem mundo dixit hoc fieri, ubi significantur ministri portantes personam domini sui, qui uere uir mundus est. nam et de his ministris in consequentibus dicit: et qui circumasperget aquam aspersipro diversis occasionibus in lege offerri mandantur, Christi saceEcclesia compendiosa imitatione repraesentat, cum missarum sacramenta per orbem terrarum quotidiana celebratione frequentat. Et primo Introitus missae collectus de psalmis, et vel de aliis propheticis Scripturis cum sanctae Trinitatis glorificatione cantatur, et sequens litania devotam eorum exspectationem repraesentat, qui adventum Christi toto corde
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuersitas ẽ Que scripta sunt łegamꝰ. ⁊ que legeritnꝰ
intelligamꝰ. & tunc ꝑfecte fidĩ officiofungemur Hec
contrã eos. qui putant xp̃m cathegorizasse ubi ait
quicquid de corꝑe dnĩ dicit᷑ uł in ueritate uł insigã
ac ꝑ hoc inumbra dici S de his posteriꝰ Nunc ut
se habent scõꝵ patrum dicta immutabilit̃ ponamꝰ
Ambrosiꝰ in libro de sacram̃tis:. Ista esca inquit quã
accipis. iste panis uiuus qui de celo descendit. uitȩ et̃¬
ne substantiam subministrat. ⁊ quic̃q hunc mãdu¬
cauerit. non moriet᷑ in ȩt̾num. ꝙ corpus ẽ xp̃i Item:¬

Expanded text:
perversitas est. Quae scripta sunt, legamus: et quae legerimus, perversitas est. Quae scripta sunt, legamus: et quae legerimus, incontra eos, qui putant Christum categorizasse, ubi aitquidquid de corpore Domini dicitur, vel in veritate, vel in figura, ac per hoc in umbra dici. Sed de his posterius. Nunc ut sese habent sanctorum Patrum dicta, immutabiliter ponamus. II. Ambrosius, in lib. De sacramentis: « Ista esca, inquit, quam accipis: iste panis vivus, qui de coelo descendit, vitae aeternae substantiam subministrat: et quicunque manducaverit hunc, non morietur in aeternum, et corpus Christi e
Abbreviated transcription (Latin):
uel ex auctoritate augustini. qui dicit tͥpplicit̾ dici. q
quia contendunt in libris ambrosii nonita ad littam
inueniri: ponamꝰ nonsolum eiꝰ inmutabilit᷑ dicta sͦ
& beatoꝵ augustini ⁊ ieronimi. ⁊ cetoꝵ ut sunt inuen.¬
ta. ut his diligent᷑ ꝑspectis. cui ds aut ꝑ quem diꝙ¬
natꝰ fuerit aꝑire pateat. ⁊ tantos uiros non dissentire.
& catholica eccła unum ⁊ idem debere om̃es sapere .&
scisma non eẽ: Uerũ cum adeos uenerimꝰ. qui moder¬
no temꝑe his contẽntionib non tuuerunt inseruire
& obhoc nichil dignum meruerunt diffinire. nec
posteritatiuenturẽ potuerunt satis facere. illud beati
hilarii non dubitemꝰ inculcari Non ẽ in quit humano
aut scł̃i sensu indĩ reb loquendum. neq ꝑ uiolentam
aut impudentem p̃dicationem. celestium dictoꝵ sa.¬
nitati.alienȩ atq impiȩ intelligentie extorquenda

Expanded text:
vel auctoritate S. Augustini, qui dicit tripliciter dici. Et vel auctoritate S. Augustini, qui dicit tripliciter dici. Et quia contendunt in libris Ambrosii non ita ad litteram inveniri, ponamus non solum ejus immutabiliter dicta; sed et beatorum Augustini et Hieronymi, et caeterorum, ut sunt inventa: ut, his diligenter perspectis, cui Deus, aut per quem dignatus fuerit aperire, pateat et tantos viros non dissentire, et in catholica Ecclesia unum et idem debere omnes sapere, et schisma non esse. Verum cum ad eos venerimus qui moderno tempore his contentionibus non timuerunt inservire, et ob hoc nihil dignum meruerunt diffinire, nec posteritati venturae potuerunt satisfacere, illud beati Hilarii non dubitemus inculcare: « Non est, inquit, humano, aut saeculi sensu in Dei rebus loquendum; neque per violentiam aut imprudentem praedicationem coelestium dictorum sanitati alienae atque impiae intelligentiae extorquenda
Abbreviated transcription (Latin):
authisiodorensi ep̃o. qui tͣpit᷑ ꝓposuit. & habbanio maguntino
qui turpiꝰ assũpsit. tͣpissime uͦ ꝯclusit. suus ad respondendũ
locꝰ seruet᷑: Propt̃ eos aut̃. qui idem qđ natumẽ ex uirgine.
aut aliud dixerunt e̾ẽ: diu̾se scoꝵ sententie patrũ ponantiua.¬
quȩ eis qͥdem uident᷑ diuerse. s possent sufficere. si ad ple.¬
num ⁊ discrete e̾e̾nt intellecte: Dico aũ paschasiũ natb̾tum
corbeiensem abbatem. qͥ rogatꝰ incertum anꝓuocatꝰ scripsit
de eadeni re libellum ad centũ fere capitula satis utilem. Quẽ
um resꝑserit multa multoꝵ auctoritate patrum: ponit
ei nomine beati ampnosii. qđ non alia plane sit caro que
suinit᷑ de altari. qͣm que nata ẽ de mania uirgine & passa
oepiee e q̃ resurrexit de sepulero q̃q & ꝓmundi uita ad huc
ad egilonem abbatem. & Ratrannꝰ quidam libro compo.¬
sito ad uarolum regem. dicentes aliam ẽẽ. uł testimonio
beati ieromini. qui dicit duplicit᷑ dici corpus domini

Expanded text:
Antisiodorensi episcopo, qui turpiter proposuit, et Rabano Mogontino, qui turpius assumpsit, turpissime vero conclusit, suus ad respondendum locus servetur. Propter eos autem qui idem quod natum ex Virgine, aut aliud dixerunt esse, diversae sanctorum Patrum ponantuquae eis quidem videntur diversae, sed possent sufficere si ad plenum et discrete essent intellectae. Dico autem Paschasium Ratpertum Corbeiensem abbatem, qui rogatus, incertum an provocatus, scripsit de eadem re libellum ad centum fere capitula satis utilem: quem cum resperserit multa multorum auctoritate Patrum, ponit ex nomine S. Ambrosii, « quod non alia plane sit caro quae sumitur de altari, quam quae nata est de Maria virgine, et passa in cruce, et quae surrexit de sepulcro, quaeque pro mundi vita adhuc ad Egilonem abbatem, et Ratramnus quidam in libro composito ad Carolum regem, dicentes esse aliam; vel testimonio Hieronymi, qui dicit, dupliciter dici corpus Domini;
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ inmundus erit usq ad uesꝑum: Quomͦ erit ex hoc
mundus. qui muncdus accesserat. nisi quia& hii qui sibi¬
lentur mundi in fide.xꝑi se agnoscunt. quia omnes
cauerunt. ꝙ egent gła dei. iustificati gratis ꝑ sangui¬
n ipsius: H unc tñ uestimenta sua lauare dixit.
metiam corpus suum Credo quod illiꝰ cineris congre¬
ione ꝙ repositione in laco mundo si hec spualit̾ intelli¬
tur. tta iam intrinsecus uult intelligi fiusse mundatũ
n corneliꝰ auoliens ⁊ crelens quod p̃dicauerat petrus ta
nalit̾ ent. ut ante uisibilem haptismum cum sius qui
iatei aecip& donum sp̃c sancti uieruntamen nec uisi
iaeramentum cumtẽpni potuit ut ablutus etiam
insecus lauaitas quodlãmͦ uestimenta sua q erit
inquit filus iscł. & ꝓselitis qui apporãtur ledieu. aur¬

Expanded text:
et immundus erit usque ad vesperam. Quomodo erit ex hoc et immundus erit usque ad vesperam. Quomodo erit ex hoc immundus, qui munuidentur mundi in fide christiana se agnoscunt quia omnes peccauerunt et egent gloria dei iustificati gratis per sanguinem ipsius? hunc tamen uestimenta sua lauare dixit, non etiam corpus suum; credo, quod illius cineris congregatione et repositione in loco mundo, si haec spiritaliter intellegantur, iam intrinsecus uult intellegi fuisse mundatum. sicut Cornelius audiens et credens quod praedicauerat Petrus ita mundatus est, ut ante uisibilem baptismum cum suis qui aderant acciperet donum spiritus sancti; uerum tamen nec uisibile sacramentum contemni potuit, ut ablutus etiam extrinsecus lauaret quodam modo uestimenta sua. et erit, inquit, filiis Israhel et proselytis qui adponuntur legitimu
Abbreviated transcription (Latin):
t̃fectionis. & conbustionis. nisi famam que consequuta ẽ
lelibus contẽpnebatur. & tamen mundabat. quia & re.¬
rrȩxisse a fidelib credebatur: Et quia hec fama apud
manme claruit : qui incȩteris gentib erant: ꝙ non
ant de consortia iuleorum: ideo lictum e̾e enstimo.
congregabit homo mundus cinerem iuuencȩ: mundus
iq ab int̾fectione ap̃i. que iudeos fecerat reos.ꝙ reponq in
cum mundum. idest honorabiliter tractq tam̃ extra
tra. quia extra celebrationem iuclaicȩ consuetudinis. ho.
euugłicus claruit: Merit synagoge filiorum israhel
conseruationem: Aqua asꝑsionis. purificatio est ꝑͥ ost
declarat pleniꝰ quemad molum. ex istocinere fiebat aqua
sionis. unde mundabantur a contactu mortuorum
pdutiq significat ab iniquitate huiꝰ moribuncle uel
orticinȩ uitȩ : Sed mirum est quod sequitur: Et qi
gregat inquit cinerem iuuencȩ. lauabit uestimenta

Expanded text:
erfectionis et combustionis, nisi famam quae consecuta esterfectionis et combustionis, nisi famam quae consecuta estfidelibus contemnebatur; et tamen mundabat, quia resurrexisse a fidelibus credebatur. Et quia haec fama apud eos maxime claruit, qui in caeteris gentibus erant, et non erant de consortio Judaeorum, ideo dictum esse existimo, et Et congregabit homo mundus cinerem juvencae: mundus utique ab interfectione Christi, quae Judaeos fecerat reos. Et reponet in locum mundum, id est, honorabiliter tractabit: tamen extra castra, quia extra celebrationem Judaicae consuetudinis honor evangelicus claruit. Et erit synagogae filiorum Israel in conservationem. Aqua aspersionis, purificatio est. Postea declarat plenius quemadmodum ex isto cinere fiebat aqua aspersionis, unde mundabantur a contactu mortuorum; quod utique significat ab iniquitate hujus moribundae vel morticinae vitae. Sed mirum est quod sequitur: Et qui congregat, inquit, cinerem juvencae, lavabit vestimenta sua;
Abbreviated transcription (Latin):
cedrinum. ⁊ ysopũ. ⁊ coccinũ. ⁊ inmittet in medid̃ ꝯbusto¬
nis iuuencȩ. Lignũ cedrinũ spes ẽ. que debet insuꝑnis fi¬
miter habitare. Ysopus fides. que c̃ sit herbabumilis. rat¬
cib heret in petra. Coccinũ caritas. quod feruorẽ sp̃s igne
colore testatur. Hȩc tria debemus mutere in resurrectioni
xp̃i. tanquã in medio ꝯbustionis illiꝰ. ut cum illo sit abscm
usq ad uesꝑam. Lauatio uestim̾toꝵ ⁊ corꝑis. quidẽ. nͥ mun¬
datio exteriorum ⁊ interiorũ : Hoc sac̃dos. Deinde sequitis
⁊ qui ꝯburet eam lauabit uestim̃tasua. ⁊ lauabit corpus sulꝰ
aqua. ⁊ inmundꝰ erit usq ad uesꝑam. In eo qui ꝯburit. eesl¬
guratos arbitror. qui xp̃i carnẽ sepelierunt. resurrectioll
eam ueluti conflagrationi mandantes. Et congregabit hos
mundꝰ cinerẽ iuu̾ence.⁊ ponet extra castra in locũ mus
uid dicemiis cinerem iuuencȩ. reliquias uidelic& illius¬

Expanded text:
cedrinum et hyssopum et coccinum et inmittet in medium conbustiocedrinum et hyssopum et coccinum et inmittet in medium conbustionis iuuencae. lignum cedrinum spes est, quae debet in supernis firmiter habitare; hyssopus fides, quae cum sit herba humilis, radicibus haeret in petra; coccinum caritas, quod feruorem spiritus igneo colore testatur. haec tria debemus mittere in resurrectionem Christi tamquam in medium combustionis illius, ut cum illo sit absconusque in uesperam. lauatio uestimentorum et corporis quid est nisi mundatio exteriorum et interiorum? hoc sacerdos. deinde sequitur: et qui comburet eam lauabit uestimenta sua et lauabit corpus suum aqua et inmundus erit usque ad uesperam. in eo qui conburit eosfiguratos arbitror, qui Christi carnem sepelierunt, resurrectioni eam veluti conflagrationi mandantes. Et congregabit homo mundus cinerem juvencae, et ponet extra castra in locum mundum. Quid dicimus cinerem juvencae, reliquias videlicet int
Abbreviated transcription (Latin):
sanquinẽ in remissionẽ peccatoꝵ. Id̾o̾ contra faciẽ tab̾nac uuli
teftimonii. qr non alit̾ deolaratũ ẽ. quã fuerat diuino test¬
monio pͣnuntiatũ. & ideo septies. quia ipse numerꝰ ad mun¬
dationẽ ꝑtin& spũalem ⁊ cremabunt eam in conspectu eius
Puto qr concrematio ad signũ ꝑtinet resurrectionis. Natun
ẽ. quippe ignis. ut insuꝑna moueatur. ⁊ n eum ꝯuertitꝰ᷑ qua
crematur. Nam ⁊ ipsum cremare de greco in latinũ ductu
uerbũ ẽ. a suspensione. Quod u̾o additũ est in conspectu eius
idẽ. in conspectu sacerdotis. hoc mͥ insinuatũ uidr̃. qr illis appare
resurrectio xp̃i. qui futuri erant regale sacdotiuor. Iam qͦd señ
⁊ pelles eiꝰ ⁊ carnes ⁊ sanguis eius cũ stercore eius oburatur. id
ipsum expositũ ẽ. quomͦ ꝯcremabit᷑. ⁊ significatũ ẽ. qͦd ñ solĩ
quã nomine stercoris significatã puto. cõuerteretꝰ᷑ ingłam q
obustionis flamma significat. & accipiet sacerdos lignus

Expanded text:
issionem peccatorum. ideo "contra faciem tabernaculi testimonii", quia non aliter declaratum est, quam fuerat diuino testimonio praenuntiatum; et ideo "septies", quia ipse numerus ad mundationem pertinet spiritalem. Et cremabunt eam in conspectu eius. puto quia concrematio ad signum pertinet resurrectionis. natura est quippe ignis, ut in superna moueatur, et in eum conuertitur quod crematur. nam et ipsum cremare de graeco in latinum ductum uerbum est a suspensione. quod uero additum est: in conspectu eius, id est in conspectu sacerdotis, hoc mihi insinuatum uidetur, quia illis adparuit resurrectio Christi, qui futuri erant regale sacerdotium. iam quod sequitur: et pellis eius et carnes et sanguis eius cum stercore eius conburetur, id ipsum expositum est quomodo concremabitur et significatum est, quod non solum quam nomine stercoris significatam puto, conuerteretur in gloriam, quam combustionis flamma significat. Et accipiet sacerdos lignum
Abbreviated transcription (Latin):
poit purifieationem manere inillo rmĩltiam. q erd ims¬
mimam illam ex isrł .i. ai consortio populi dei quid aliuns n
intuagi li si in carere amime penam ecum post morto
si cumutut mundata uon fuerit sacramento isto. quo aꝑibap¬
tismus figurat᷑: : Qm̃ aqua asꝑsionis inquit non est circaipsa
suꝑ eum. in mundus eit adhiuc in inunditia eius in ipso ẽ ad huc
scilicꝙ etiam post mortem Quod ui supͣelint. tabnaculum diũ
cum extingui ille non possit: Nam si ex hoc tab̾nałm inmũdũ fxctũ
uell& intelligi: mundari utiq iuberet Portea uͦ inmundos amortuis
oꝑib. que sunt iniquitates omnes ita iniuxdari uibq: c accipiant u¬
li inmunctum inquit a ciuere illiꝰ exustȩ purificationis & effundent
iuꝑ illum eundem cinerem aquam uiuam inuase. ꝙ accipiq ꝑsopum
tinguens in aqua uir mundus. ꝙ cireũas ꝑg& suꝑ domiun. ꝙ supuasa
ꝙ siuꝑ animas quotquot fuerint illinc.ꝙ siꝑ eum qui tecigł os hu¬

Expanded text:
 purificationem, manere in illo inmunditiam et exteri animam illam ex Israhel, id est a consortio populi dei" , quid aliud uult intellegi nisi manere animae poenam etiam post mortem, si, cum uiuit, mundus non fuerit sacramento isto, quo Christi baptismus figuratur? quoniam aqua aspersionis, inquit, non est circumaspersa super eum, inmundus est; adhuc inmunditia eius in ipso est. "adhuc", scilicet etiam post mortem. quod uero supra dixit: tabernaculum domini cum extingui ille non povellet intelligi, mundari utique juberet. Postea vero immundos a mortuis operibus, quae sunt iniquitates, omnes ista mundari jubet. Et accipiant illi immundum, inquit, a cinere ejus exustae purificationis, et effundent uper eundem cinerem — aquam uiuam in uase; et accipiens hyssopum intinguens in aqua uir mundus et circumaspergens super domum et super uasa et super animas, quotquot fuerint illic, et super eum qui tetigerit os hu
Abbreviated transcription (Latin):
fiones legitimas ꝓphanabant. Quod gͦ sine uitio dr̃ hec iuuenca
nirũ nonẽ.Hanc enĩ carnẽ ⁊̃ cȩterȩ hostiȩ figurabant. uͥsimni¬
it̃ sine uitio peccora im molari uibentꝰ. frat quippe illa caro
nsi militudine carnis peccati. s ñ caro peccati. Uerũtam̃ hic u
uidentius legis distinctionẽ deus uoluit ꝯm̃dare. parũ fuit
icere sine uitio. ñ diceret᷑ꝰ quȩ ñ inse haba uitiũ. Quod si re¬
etendi causa dictũ ẽ. fortasse ñ frustra ẽ. quod eamreni¬
psa repetitio firmiꝰ ꝯm̃dauit. quamꝗ ⁊ illud ñ abhorra. q̃
dero. ut ideo additũ intelligatur. quȩ ñ habet inse uitiuo.
qi iam eẽt dictũ uiuencã sine uitio. qͥa inse ñ habuit uiti
Aro xp̃i. in aliis aut̃ habuit. que m̃bra sunt eius. Quȩ
ũcaro in hac uita sine peccato. nisi illa sola que ñ habui
or uincła disrupit. ut ei dicatur dis rupisti uincła mea

Expanded text:
tiones legitimas profanabat. quod ergo sine uitio dicitur haec iuuenca, tiones legitimas profanabat. quod ergo sine uitio dicitur haec iuuenca, mirum non est; hanc enim carnem etiam ceterae hostiae figurabant, ubi similiter sine uitio pecora immolari iubentur. erat quippe illa caro in similitudine carnis peccati, sed non caro peccati. uerum tamen hic ubi euidentius legis distinctionem deus uoluit commendare, parum fuit dicere: sine uitio, nisi diceretur: quae non habet in se uitium. quod si repetendi causa dictum est, fortasse non frustra est, quod eam rem ipsa repetitio firmius commendauit. quamquam et illud non abhorret a uero, ut ideo additum intellegatur "quae non habet in se uitium", cum iam dictum esset: iuuencam sine uitio, quia in se non habuit uitium caro Christi, in aliis autem habuit, quae membra sunt eius. quae enim caro in hac uita sine peccato nisi illa sola quae non habeit et eorum uincnla disrupit, ut ei dicatur: disrupisti uincula mea,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ istam t̾renã transitoriãq felicitatẽ adño dõ ꝓ magno
munere sꝑandam ⁊ optandam: qnͣqͥdẽ inuniꝗenico filio
suo queni canta illa ꝑpeti uoluit. longe aliudꝰ a se peti
expectariq oportere: aꝑtissima distinctione. dec larauit.
duũ testam̃toꝵ. hoc qd̾ de iuuencę rufȩ mactatione
narratur. satis ꝯgruȩ p̃figurat. locutus enĩ ẽ. dñs admo¬
yser ⁊ a aron. dicens. Ista distinctio legis quecumq con¬
stituit dñs. ac deinde mandare p̃cipit᷑ hȩc ad ungens.
dicens. loquere filiis isrł. Potest &̃ ita distinqui. A ͦ locutꝰ
est dñs admoyser ⁊ aaron dicens. Ista distinctio legis que¬
srłꝰ. ⁊ accipiant ate iuuencam rufam sine uitio. Inuenca rufa
farnẽ xp̃i significat. Sexus femineus ẽ. ꝓpt̾ infirmitatẽ carnis.¬
Pufa ẽ ꝓpt̾ ipsã cruentã passionẽ. Quod aũ ait accipiant ate:

Expanded text:
non istam terrenam transitoriamque felicitatem a domino deo pro magno non istam terrenam transitoriamque felicitatem a domino deo pro magno munere sperandam et optandam: . quandoquidem in unigenito filio suo, quem tanta illa perpeti uoluit, longe aliud a se peti expectarique oportere apertissima distinctione declarauit. duorum testamentorum, hoc quod de iuuencae rufae mactatione narratur, satis congrue praefigurat. Locutus est Dominus ad Moysen et Aaron, dicens, Ista distinctio Legis quaecumque constituit Dominus: ac deinde mandare incipit haec adjungens et dicens, Loquere filiis Israel. Potest etiam ita distingui, Et locutus est DIsrael, et accipiant ad te juvencam rufam sine vitio. Juvenca rufa carnem Christi significat. Sexus femineus est, propter infirmitatem carnrufa est propter ipsam cruentam passionem. quod autem ait: accipiant ad te,
Abbreviated transcription (Latin):
legis. Nec cuiꝰcũq legis assidue quippe in scriptura legitur
de unaquaq re de qua legitime precipit᷑: Hec est lex illius
uł illiꝰ rei. ñ uniuersalis lex. que ocinet omĩa q̃ legitime
p̃cipiuntꝰ. Hic uͦ cũ dixiss Hec ẽ distinctio legis: secutꝰ ad¬
unxit. quecũq constituit dñs. p̃cipiendo utiq ñ creands
Nã &̃ ñ nulli int̾preces quecq p̃cepit dñs transtulerun
Si qͦ hec est distinctio legis quecumq precepit dñs ꝓcul
dubio magna ẽ. ista distinctio ⁊ recte intelligitur duo
testam̃ta distinguere. Eadẽ quippe sunt in uetere ⁊
nouo ibi obumbrata. hic reuelata. ibi p̃figurata. hic ma¬
nifestata. Nã ñ solũ sacram̃ta diuersa sunt. uerũ &̾ ꝑ
missa. ibi uident᷑ temporalia ꝓponi. quib sp̃uale p̃miỹ
occulte significetur. Hic aut̃ manifestissime spũalia
ꝓmittuntur a t̾na. Temporaliũ aut̃ bonoꝵ atq carnaliũ at

Expanded text:
legis, nec cuiuscumque legis. assidue quippe in scriptura dicitur legis, nec cuiuscumque legis. assidue quippe in scriptura dicitur de unaquaque re, de qua legitime praecipitur: haec est lex illius uel illius rei, non uniuersalis lex, quae continet omnia quae legitime praecipiuntur. hic uero cum dixisset: haec est distinctio legis, secutus adiunxit: quaecumque constituit dominus, praecipiendo utique non creando. nam etiam nonnulli interpretes "quaecumque praecepit dominus" transtulerunt. si ergo haec est distinctio legis, quaecumque praecepit dominus, procul dubio magna est ista distinctio; et recte intellegitur duo testamenta distinguere. eadem quippe sunt in uetere et nouo: ibi obumbrata, hic reuelata, ibi praefigurata, hic manifestata. nam non solum sacramenta diuersa sunt uerum etiam promissa. ibi uidentur temporalia proponi, quibus spiritale praemium occulte significetur ; hic autem manifestissime spiritalia promittuntur et aeterna. temporalium autem honorum atque carnalium et
Abbreviated transcription (Latin):
e. carnẽ xp̃i spũi scõ sociatam ꝑ misteriũ passionis sacrifi¬
i dõ inodorem suauitatis. Ista tria sacrificia offerec homo
iaficiũ desimila ȩccłȩ catholicȩ figuram pronuntians. que
onuenientib mbris quasi simila ex multis credentiỹ gra
collecta ẽ. ⁊i legis ⁊ eugłioꝵ mola int̾ litterã ⁊ sp̃m seꝑat. P¬
uam ⁊̃ baptismatis adiuncta. chrismatis oleo ꝑuncta sc̃ĩ sp̃s
ie solidata. ꝑ humilitatis sꝑm dõ bostia placens effecta. Nȩ st̃
indationẽ. qui mortuũ cetigeruit. ꝑficere lex mandauit.
ñti p̃figuratur. nec satis digne festinantes dicere detanto
ranñto ualemꝰ. Primo enĩ quod ita cep̃ dehac reloqui scrip¬
ba quẽ ñ moueat. ⁊ intentissimũ faciat in altitudinẽ sac̃mti¬
ocutus ẽ. inquit dñs ad moysen ⁊ aapondicens. Ita est¬
inctio legis. quecq ꝯstituit dñs. Proculdubio ñ est distuitio.
ñ reqͥrit. nec distinctionẽ cuiꝰlib& rei ꝯmemorauit᷑. s addidt

Expanded text:
em Christi Spiritu sancto sociatum per mysterium passionis, sacrificium Deo in odorem suavitatis. Ista tria sacrificia offert homo, rificium de simila, Ecclesiae catholicae figuram pronuntians, quae ex convenientibus membris quasi simila ex multis credentium granis collecta est, et legis et Evangeliorum mola inter litteram et uam enim baptismatis adjuncta, chrismatis oleo peruncta, sancti Spiritus igne solidata, per humilitatis spiritum Deo hostia placens effecta. Hae sunt mundationem qui mortuum tetigerint, proficere lex mandavit, ovi Testamenti praefiguratur, nec satis digne festinantes dicere de tanto sacramento valemus. Primum enim quod ita coepit de hac re loqui scriptura, quem non moveat, et intentissimum faciat in altitudinem sacAaron dicens: ista distinctio legis, quaecumque constituit dominus. procul dubio non est distinctio  non requirit. nec distinctionem cuiuslibet rei commemorauit, sed addidit: