comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et scito quia nõ erat ex quib fec̃ nos dominꝰ
d̾s. et ilud quod inpsalmo scriptumẽ: ipse
dixit et facta sunt: manifestum quod non
de se ista genuerit. s inu̾bo atq iraꝑio fec̾it.
Quod aut nonde se. utiq de nichili: nonenĩ
erat aliud ũde faceret. De quo aꝑtissime apls
dic̃. quia exipso et ꝑ ipsum et in ipso sunt
omĩa. Ex ipso autem non hoc significat:
qd̾ de ipso. Quod enim de ipso ẽ. pot̾ dici ex
de ipso. Ex ipso enu celũet t̾ram: quia
ipse fec̃ ea. Non aut̃ de ipso: quia nõ de sub¬
stantia sua. Sicut aliquis homo sigignat
filiũ et faciat domũ ex ipso filus. ex ipso
domus. s filius de ipso: domus detͣra et de
ligno.S hocquiahomo: qui non pot̃ ali¬
quid etiã de nichilo facere. deus aut̃ ex quo
omĩa. ꝑ quẽ omia. in quo omĩa: non opus
habebat ꝑ aliquã matheriam quã ipse
non fecerat: ad iuuari omĩpotentiã suam.

Expanded text:
et scito, quia non erant, ex quibus fecit nos dominus et scito, quia non erant, ex quibus fecit nos dominus deus et illud, quod in psalmo scriptum est: ipse dixit, et facta sunt, manifestum, quod non de se ista genuerit, sed in uerbo atque imperio fecerit; quod autem non de se, utique de nihilo. non enim erat aliud, unde faceret. de quo apertissime apostolus dicit: quoniam ex ipso et per ipsum et in ipso sunt omnia. "Ex ipso" autem non hoc significat quod „ae ipso." quod enim de ipso est, potest dici "ex "de ipso;" ex ipso enim caelum et terra, quia ipse fecit ea, non autem de ipso, quia non de substantia sua. -sicut aliquis homo si gignat filium et faciat domum, ex ipso filius, ex ipso domus, sed filius de ipso, domus de terra et de ligno. sed hoc quia homo est, qui non potest aliquid etiam de nihilo facere; deus autem, ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia, non opus habebat aliqua materia, quam ipse non fecerat,. adiuuari omnipotentiam suam.
Abbreviated transcription (Latin):
nichil int̾ ẽ. Quis autem uelit loqui cũ bo¬
minib qui hoc ipsum quod dixi nichil int̃¬
ẽ. possunt dicere: ergo int̾ ẽ aliquid. quia ip
sum nichil. aliquidẽ. Hii autẽ qui sanum
hñt cerebrũ. rem manifestissimã iudẽt.
nocidem intelligi cum dixinichil iter ẽ.
qd̾ intelligeret᷑. sidicerẽ int̾ ẽ. nichil. At isti
sialicui dicant quid fecisti: ⁊ ille respondeat.
nichil se fecisse: consequẽs: ut ei calumnẽtur
dicentes. fecisti gͦ aliquid. quia nichifecisti:
ipsũ enĩ nichil aliquid ẽ. Habent aut̃ et ip¬
sum dnm infine sententiȩ ponentẽ hocũbũ.
ubi ait. et in occulto locutus sum nichil:
his reb quȩ iã erãt. s de his que om̃ino ñerãt.
hocẽ. de nichilo fecit : ita dicit apłs. Qui uo¬
cat ea quȩ nõ sunt tanquã sit. Aꝑͤuis autẽ
in libro machabeoꝵ scriptũ ÷ orote fili respice
ad celum et tͣram et om̃ia que meissuͣt. uide

Expanded text:
nihil interest. quis autem uelit loqui cum honihil interest. quis autem uelit loqui cum hominibus, qui hoc ipsum quod dixi: nihil interest, possunt dicere: "ergo interest alsum nihil aliquid est? Hi autem qui sanum habent cerebrum, rem manifestissimam vident, hoc idem intelligi cum dixi, Nihil interest, quod intelligeretur si dicerem, Interest nihil. At isti si alicui dicant, Quid fecisti? et ille respondeat, nihil se fecisse: consequens est ut ei calumnientur dicentes, Fecisti ergo aliquid, quia nihil fecisti; ipsum enim nihil aliquid est. Habent autem et ipsum Dominum in fine sententiae ponentem hoc verbum, ubi ait: Et in occulto locutus sum nihil . his rebus quae jam erant, sed de his quae omnino non erant, hoc est, de nihilo fecit, ita dicit Apostolus: Qui vocat ea, quae non sunt, tamquam sunt. apertius autem in libro Machabaeorum scriptum est: oro te, fili, respice ad caelum et terram et omnia, quae in eis sunt; uide
Abbreviated transcription (Latin):
nichil: nõ ẽ. faccũ sinc ipso aliquid. Neq
enim audienda sunt deliram̃ta hominum
qui nichil hoc loco aliquid intelligendũ pu¬
tant: et ad huiꝰcemodi uanitatẽ. ꝓpt̾ ea putãt
ogi posse aliquẽ. quia nichil ipsũ in fine sen¬
tentiȩ positum ẽ. Ergo inquiũt. factum est
Eẜ ideo quia factum ẽ: ipsum nichil aliquid
c̃. Sensum enĩ ꝑdid̾unt studio contͣclicendi.
nec intelligũt nichil int̾ eẽ utrũdicatur. si¬
ne ipso factumẽ nichil. an sine ipso nichil
factumẽ: quia et su llo ordine diceretur.
sine illo nichil factum ẽ. possent nichilominꝰ
dicere. ipsum nichilaliqͥd eẽ: quia factũ est.
Adenim reuera ẽ. aliquid: quid int̃ ẽ. utrũ
ita dicat᷑. sine illo facta : domus. ansine
illo domusẽ. facta dumintelligatur
aliquid sine illo factum. quod aliquid domꝰ
est: Ita quia dictum ẽ. fine illo faccũ: nichil
qm̃nichilutiq ñ ẽ. aliquid. qͣndo uere et ꝓpͥe¬
sine ilo meha faccum: uł nchu fatum est

Expanded text:
 non est factum sine ipso aliquid. Neque enim audienda sunt deliramenta hominum, qui nihil hoc loco aliquid intellegendum putant et ad huiusmodi uanitatem propterea putant cogi posse aliquem. quia ipsum nihil in fine sententiae positum est. ergo, inquiunt, factum est et ideo, quia factum est, ipsum nihil aliquid est; sensum enim perdiderunt studio contradicendi nec intellegunt nihil interesse, utrum dicatur "sine illo factum est nihil," an sine illo nihil factum est," quia etsi illo ordine diceretur "sine illo nihil factum est" , possent nihilominus dicere ipsum nihil aliquid esse, quia factum est. quod enim reuera est aliquid, quid interest, utrum ita dicatur "sine illo facta est domus" an "sine illo domus est facta," dum intellegatur aliquid sine illo factum, quod aliquid domus est? ita quia dictum est: sine illo factum est nihil, quoniam nihil utique non est aliquid, quando uere et psine illo nihil est factum, uel: nihil factum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑꝓpham. Seminastis criticũ et spmaismetits q
bona p̃apũt. et mala facũt. Nõ engo qͥ eosauiqs¬
bãt et faciebant quȩ ab eis dicebãtur. de spie
legebant uuas: s ꝑspias de uitȩ legebãt pus
tanqͣm si manũ alqͥs ꝑsepẽ mittat᷑: aut nte
de uite q̃ sepi fuerit inuoluta uuã legat. ñq
quos fructꝰ nos attẽd̾e uoluerit: quib agnosian
arborẽ possumꝰ. Mutti enĩ q̃dam infructibra
putãt. quȩ aduestitũ uiũ ꝑtinent: ⁊ hoc nae¬

Expanded text:
est, « Seminastis triticum, et spinas metetis : quia bona praecipiunt, et mala faciunt. Non ergo qui eos audiebant et faciebant quae ab eis dicebantur, de spinis legebant uvas; sed per spinas de vite legebant uvas: tanquam si manum aliquis per sepem mittat, aut certe de vite, quae sepi fuerit involuta, uvam legat, non quos fructus nos attendere voluerit, quibus cognoscere arborem possimus. Multi enim quaedam in fructibus deputant, quae ad vestitum ovium pertinent, et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ñ posse iniqͦs uisibilia illa miracła fac̾e. et men¬
tiri potiꝰ illoscredat: qͥdicti sc̃ in nomine tuo
ꝓpħauimꝰ. et demonia ciecimꝰ. i uͥtutes multas
fecimus: Legat gͦ quanta fecerint resistentes
famulo dĩ moysi magi egiptioꝵ : aut si hoc ñ
uult leg̾e. qr nõ ininomine xp̃i fecerũt: legat
q̃ ipse dñs dic̃ de pseudo pħis ita loquẽs. Tunc

Expanded text:
ortasse quis dicat non posse iniquos visibilia illa miracula facere, et mentiri potius illos credat, qui dicturi sunt, In nomine tuo prophetavimus, et daemonia ejecimus, et virtutes multas fecimus. Legat ergo quanta fecerint resistentes famulo Dei Moysi magi Aegyptiorum : aut si hoc non vult legere, quia non in nomine Christi fecerunt, legat quae ipse Dominus dicit de
Abbreviated transcription (Latin):
gaud̾e impiis. dic̃ dñs. Ita quidẽ posita: fides ñ
quec̃q utiq s uera fides: & cet̾a q̃ hic posita sunt.
hnͣt qͣsdas imagines suas. in mał hominib et
deceptoribꝰ ut omĩno fallant: nͥqͥsq iã mundum
ocłm & simplicẽ habuerit qͦ ista cognoscat. opti¬
moitaq ordine pͥmo actum ÷ de mundãdo ocło:
ꝙ deinde dicta sũt q̃ cauerẽtur. S qm̃ qͣmius¬

Expanded text:
gaudere impiis, aicit Dominus . Ita quoque posita est fides, non quaecumque utique, sed vera fides: et caetera quae hic posita sunt, habent quasdam imagines suas in malis hominibus et deceptoribus; ut omnino fallant, nisi quisque jam mundum oculum et simplicem habuerit, quo ista cognoscat. Optimo itaque ordine primo actum est de mundando oculo, et deinde dicta sunt quae caverentur. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
fructꝰ fac̾e: et ioõ putant neq animã malã fieri
arbor mala bonafieri S dictum ÷ ñ pot̃ arbor
bona malos fructꝰ fac̾e: neq arborimalabonos
fructus fac̾e. arbor ẽ quippe ipsa anima. ad÷ ipse
homo: fructꝰ uͦ oꝑa hominis. Nõgͦ pot̾ malus
homo bona oꝑari: neq bonus mala Malus
gͦ siuult uonaoꝑari: pͥus bonꝰ fiat Sic alioloco
euidentiꝰ dic̃ipse dñs. Aut facite arborẽ bonã:
aut facite arborẽ malã. Ad siduas naturas istoꝵ
his duab arborib figuraret: ñdiceret facite.
Qs enim hominũ pot̃ facere naturã: Deinde
etiã ibi cũ ipsar̃ duar̾ arboꝵ mentionẽ fecisset :
subiec᷑. Hẏpocrite quomͦ potestis bona loqͥ. cum

Expanded text:
re, » et ideo putant neque animam malam fieri arbor mala bona fieri: sed dictum est, « Non potest arbor bona malos fructus facere; neque arbor mala bonos fructus facere. » Arbor est quippe ipsa anima, id est, ipse homo, fructus vero opera hominis: non ergo potest malus homo bona operari, neque bonus mala. Malus ergo si vult bona operari, bonus primo fiat. Sic alio loco evidentius dicit ipse Dominus: « Aut facite arborem bonam, aut facite arborem malam. » Quod si duas naturas istorum his duabus arboribus figuraret, non diceret, Facite: quis enim hominum potest facere naturam? Deinde etiam ibi cum ipsarum duarum arborum mentionem fecisset, subjecit: « Hypocritae, quomodo pote
Abbreviated transcription (Latin):
neã. Hicgͦ uli qͥ ꝑmittũt sapiẽtiã cognicionẽq
ũtatis qͣm ñ hent. p̃cipue cauẽdi sũt: sic̃ sũt
hertia. qͥ se pler̃q paucitate cõmendãt. ꝙ idõ
cum dixisset paucos eẽ qͥ inueniũt angustam
portã etartã uã. neͤilti supponãt nomine
paucitatis statĩ subic̃. sauete ab seudo ꝓpħis
qui ueniunt aduos in uestitu ouium.: intrin¬
sec̾ autem sut lupi rapaces.&: isti ñ sculit̃¬
non fallunt ođm simplicem: qui arborem di¬
noscere exfructib nouit. Ait enĩ. Afruccib eoꝵ
cognoscetis eos. Deinde similitudines adiungit.

Expanded text:
pientiam cognitionemque veritatis quam non habent, praecipue cavendi sunt; sicut sunt haeretici, qui se plerumque paucitate commendant. Et ideo cum dixisset paucos esse qui inveniunt angustam portam et arctam viam, ne se illi supponant nomine paucitatis, statim subjecit: « Cavete a pseudoprophetis, qui veniunt ad vos in vestitu ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces. » Snon fallunt oculum simplicem, qui arborem dignoscere ex fructibus novit. Ait enim: « A fructibus eorum cognoscetis eos. » Deinde similitudines adjungit:
Abbreviated transcription (Latin):
sibi exibi uult. idẽ. ut ñ ab eo aliqͥd cõmodi dem¬
ꝑ ał expectet. Ita erit corsimplex et mũdũ: in qͦ
q̃rit᷑ ds. Beatigͦ mũdicordes qm̃ ipsi dm̃ uidebũt.¬

Expanded text:
sibi exhiberi vult, id est, ut non ab eo aliquid commodi temsibi exhiberi vult, id est, ut non ab eo aliquid commodi temporalis exspectet: ita erit cor simplex et mundum in quo quaeritur Deus. « Beati ergo mundi corde; quoniam ipsi Deum videbunt
Abbreviated transcription (Latin):
uauit locũ alt̾i pͣcepto: qd̾ ad dilectionẽ dei
ꝑtinet. Hic aut̃ qm̃ p̃cepta simplicis cordis
erequit᷑ & erga eosmetuẽdũ: ne habeat qͥsq
duplex cor.quib occultari cor pot̃. id: erga
homines: id ipsũ p̃cipiendũ fuit. Nemo
enim fere ÷: qͥuelit quẽqͣm duplici corde secũ
agere. Id aut̃ fieri ñ pot̾ id÷ ut simplici corde hõ
homine aliqͥd tͥbuat: nisi itatͥbuat ut nullũ ab
eo temꝑale cõmodũ expectet & eaintentioẽ faciat: satr¬
s ȩciã siꝓuenerit. ut eis placeat. adeoꝵ salutem
potiꝰ bocrefert. & adgłam dĩ. ñ ad inanẽ iactã¬
tiam suã. neq ꝓpt̾ea boni aliqͥd ad salutẽ ꝑtimi
oꝑat᷑. ut ex eo cõparet eaq̃ huic uitȩ tͣnsigẽde sc̃
necessessaria. neq tem̾e animũ hominis uolũta¬
temq cõtep̃nat in eofacto in qͦ ñ apparet quo
animo ac uolũtate sit factũ: et quiqqͥd osfici¬
orũ exibet homini hac intẽtione exibet. qua

Expanded text:
vavit locum alteri praecepto, quod ad dilectionem Dei pertinet. Hic autem quoniam praecepta simplicis cordis exsequitur, et erga eos metuendum est ne habeat quisque duplex cor, quibus occultari cor potest, id est erga homines; idipsum praecipiendum fuit. Nemo enim fere est qui velit quemquam duplici corde secum agere. Id autem fieri non potest, id est, ut simplici corde homo homini aliquid tribuat, nisi ita tribuat, ut nullum ab eo temporale commodum exspectet, et ea intentione faciat, de qsed etiam si provenerit ut eis placeat, ad eorum salutem potius hoc refert et ad gloriam Dei, non ad inanem jactantiam suam; neque propterea boni aliquid ad salutem proximi operatur, ut ex eo comparet ea quae huic vitae transigendae sunt necessaria; neque temere animum hominis voluntatemque condemnat in eo facto in quo non apparet quo animo et voluntate sit factum; et quidquid officiorum exhibet homini, hac intentione exhibet qua
Abbreviated transcription (Latin):
et multi orãt. łpotius uident᷑ orare. ñ intuaita
dm̃. s hominib placere cupientes. Et multun
nant et murabilẽ abstinentiã p̃cendũt eisquẽ
istã disfici lia uident᷑. et honore digna existir᷑
ad decipiendũ. aliud exert̃ ad dep̃dandũ u
int̾ficiendũ eos qui sub uestitu ouinio luposia

Expanded text:
et multi orant, vel potius videntur orare, non intuentes Deum, sed hominibus placere cupientes; et multi jejunant, et mirabilem abstinentiam praetendunt eis quibus ista difficilia videntur, et honore digna existimanad decipiendum, aliud exserunt ad depraedandum vel interficiendum eos qui sub isto vestitu ovino lupos
Abbreviated transcription (Latin):
et reliqͣ. Quo loco illoꝵ error maxime cauendꝰ:
ẽẽ: quar̾ una sit dĩ alt̾auͦ neq dĩ neq exdeo: otiã¬
de quo errore in aliis libris disputatum : ub̃tũ.
et si adhuc parũ ÷ disputabit᷑. Nuc aut̃ nõeos
adiuare duas istas arbores docendũ: pͥmo quia¬

Expanded text:
 79. Quo loco illorum error maxime cavendus esse, quarum una sit Dei, altera vero neque Dei, neque ex Deo. De quo errore in aliis libris et jam disputatum est uberius, et si adhuc parum est, disputabitur: nunc autem, non eos adjuvare duas istas arbores, docendum est. Pri
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ uiã. in bonis morib constitutaẽ: qi
ꝑducunt᷑ usq ad mũdationẽ simplietadꝰ
cordis. de qͣiam diu loquẽs. ita cõclust
Omĩa ergo quecũq uultis ut faciãt uobl
homines bona: ita et uos facite ilł. ha.
enĩ lex et prophe. In exemplarib gres
sic inuenimꝰ. omĩa gͦ quecumq uultis
ut faciant uob̾ homines: ita ⁊ uos facite illis.
S admanifestationẽ sententię. pudo a latinis
additum bona. occurrebat enĩ quid si qͥsq fla¬
giciose aliqͥd erga sefieri uelit: ⁊ ad hoc referat
istã sententiã ueluti siuelit aliqͥs ꝑuocari ut in¬
mod̾ate bibat. ꝙ se ingurgitet pocuł & hoc pͥor
ille faciat. a qͦ sibi fieri cupit: ridiculũ ÷ hũc pu¬
tare istãinpleuisse sententiã. Cũ gͦ hoc moueret
ut arbitror. additũ ãdmanifestationẽ reiunũ

Expanded text:
tiae viam, in bonis moribus constituta est, qui perducuntur usque ad mundationem simplicitatemque cordis, de qua jam diu loquens ita concludit: Omnia ergo quaecumque vultis ut faciant vobis homines bona, ita et vos facite illis: haec est enim Lex et Prophetae . In exemplaribus graecis sic invenimus, Omnia ergo quaecumque vultis ut faciant vobis homines, ita et vos facite illis. Sed ad manifestationem sententiae puto a latinis additum bona. Occurrebat enim quod si quisquam flagitiose aliquid erga se fieri velit, et ad hoc referat istam sententiam, veluti si velit aliquis provocari ut immoderate bibat et se ingurgitet poculis, et hoc prior illi faciat a quo sibi fieri cupit, ridiculum est hunc putare istam implevisse sententiam. Cum ergo hoc moveret, ut arbitror, additum est ad manifestationem rei unum
Abbreviated transcription (Latin):
luiore suscipiant: etiã consultores ind̾i se uolũt.
Et idõ piecauteq iugilandũ ÷ ut cũ aliquẽ repre¬
hend̾e. uł obiurgare nos necessitas coegerit: pͥmũ
cogitemus. utrũ tale sit uiciũ qd̾ nunqͣm habu¬
imus: uł quo iã cariumus. et si nunq̃m habui¬
mus: cogitemus et nos hominescẽ. ꝙ hab̾e pocu¬
isse. Si uero habuimꝰ et ñ habemus. cangat me¬
moriã. cõmunis fragilitas: ut illã rep̃hensionẽ
aut obiurgationẽ. nõ odiũ s miscd̃ia precedat.
ut siue ad correctionẽ eiꝰ. ꝓpt̾ quẽ id facimꝰ. siue
ad ꝑuersionẽ ualuerit. nã incertꝰ: exitus: nos
tam̃ de simplicitate ocłi nrĩ securi simus.Si aũ
cogitãtes nos met ipsos inuen̾imꝰ in eo eẽ. uicio.
in quo: ille quẽ rep̃hend̾e parabamꝰ. nõ rep̃hen¬
damꝰ. neq obuirgemꝰ: s: tam̃ cõgemiscamꝰ. et nõ

Expanded text:
liuore suscipiant, etiam consolatores uideri se nolunt. liuore suscipiant, etiam consolatores uideri se nolunt. et ideo pie cauteque uigilandum est, ut, cum aliquem reprehendere uel obiurgare necessitas coegerit, primo cogitemus, utrum tale sit uitium, quod numquam habuimus uel quo iam caruimus; et si numquam habuimus, cogitemus et nos homines esse et habere potuisse; si uero habuimus et non habemus, tangat memoriam communis infirmitas, ut illam reprehensionem uel obiurgationem non odium, sed misericordia praecedat, ut sine ad correctionem eius propter quem id facimus, siue ad peruersionem ualuerit — nam incertus est exitus — nos tamen de simplicitate oculi nostri securi simus. si autem cogitantes nosmet ipsos inuenerimus in eo esse uitio, in quo est ille quem reprehendere parabamus, non reprehendamus neque obiurgemus
Abbreviated transcription (Latin):
magis amant uituꝑare et dampnare. quã
emẽdare atq corrigere: qd̾ uiciũ uł suꝑbia est.
uł inuidentia: consequent̾ subicit et dicit:
Wid autem uides festucam inocłõ frĩs
⁊dui trabẽ aut̃ in ocło tuo nõ uides. ut si
forte u̾bi grã ira ille peccauit. tu odio rep̃hen¬
das: Quantũ aut̃ int̾ festucã et trabẽ: quasi
tantum int̾ irã distat et odium. odium ÷ iri
acrepit: ut merito appellet᷑ crabes. fieri autem
potest. ut si nascatis homini: ueł eum corrigi.
Si altcẽ od̾is hominẽ: nõ poteseũ uelle corrigere
Quom̃ enĩdicis frĩ cuo sine cͥiam festucã de ocło
inde poterisiã eũ quẽ diligis emendare. Et bñ
ait ypocrita. Accusare enim uicia: officium :
alienas partes agut᷑ sic̃ ẏpocritȩ. qui tegunt
sub ꝑidna qd̾ sũt: et ostendunt in ꝑsona qd̾ nõsũt.
Hẏ pocritar̃ gͦ nomine: simulatores acceꝑis. et ẽ.
uere mustũ cauẽdũ et molestũ stmulatoruorgenus.
quicum omĩum uiciorum accusationes odio et

Expanded text:
are et damnare quam emendare atque corrigere: quod uitium uel superbiae est uel inuidentiae — consequenter subicit et dicit: quid autem uides festucam.in oculo fratris tui, trabem autem in tuo oculo non uides? ut si feruenti uerbi gratia ira ille peccauit, tu odio repdas: quantum autem inter festucam et trabem, quasi tantum inter iram distat et odium. Odium enim eacceperit, ut merito appelletur trabes. Fieri autem potest ut si irascaris homini, velis eum corrigi; si autem oderis hominem, non potes eum velle corrigere. 64. Quomodo enim dicis fratri tuo, Sine ejiciam festucam inde poteris jam eum quem diligis, emendare. Et bene ait, Hypocrita. Accusare enim vitia, officium esalienas partes agunt; sicut hypocritae, qui tegunt sub persona quod sunt, et ostentant in persona quod non sunt. hypocritarum ergo nomine simulatores acceperis. et est uere multum canendam et molestum simulatorum genus, qui cum omnium uitiorum accusationes odio et
Abbreviated transcription (Latin):
fidelib : seruis dĩnonẽ. desꝑanda. Ea est
autem ut id quod domino reuelante fugien¬
dum eẽ. intellexerimus. cautissima uigilan¬
ca fugiamus: et id quod dño reuelan¬
te appetendum cẽ. indellexerimus. flangram¬
tissima caritate appetamus Ita enĩ raicło
mortalitatis huius honere. ipsa morte depis¬
Hsexomĩ nominis parte in oportuno dempe
ꝑficietur beatituido: quȩ in hac inorata ẽ pt
et cui capessendȩ atq obtinendȩ aliquanda
nunc omĩs conatus impenditur. Seo hari
distinctio ẽ. Nam cum uita nrã temꝑare
prius actis. ad illa transeatur : tri umpr
peticionũ impetͣtiones quanquã in hacita
quȩ in isto scło agitur. exordium capiant nͥ
et sc̃ificatio nominis dĩ. ab ipso humiltns
dnĩ aduentu agicepit. et aduentus ñgnis
quo indaritate uenturus ẽ non iam fidoss¬

Expanded text:
fidelibus servis Dei non est desperanda. Ea est fidelibus servis Dei non est desperanda. Ea est autem, ut id quod Domino revelante fugiendum esse intellexerimus, cautissima vigilantia fugiamus; et id quod Domino revelante appetendum esse intellexerimus, flagrantissima charitate appetamus. Ita enim reliquo mortalitatis hujus onere ipsa morte deposito, ex omni hominis parte opportuno tempore perficietur beatitudo, quae in hac vita inchoata est, et cui capessendae atque obtinendae aliquando nunc omnis conatus impenditur. CAPUT X.-distinctio est. Nam cum vita nostra temporaliter prius actis ad illa transeatur; trium primarum petitionum impetrationes quanquam in hac vita, quae isto saeculo agitur, exordium capiant nam et sanctificatio nominis Dei ab ipso humilitatis Domini adventu agi coepit; et adventus regni ejus, quo in claritate venturus est, non jam fi
Abbreviated transcription (Latin):
inducamur. Inducimur enim: si tales ac¬
cid̾int quas ferre non possumus. S cum
temptationes ꝑiculosȩ. in quas inferri atq in¬
duci. ꝑniciosumẽ. aut prosꝑis reb temꝑalib
aut auersis oriantur : nemo frangitur aduer¬
sarum molestia: qui prosꝑarum delectione
non capitur. Witima et septima peticio est:
s libera nos amalo. Orandum ẽ. enim ut
nonsolum non inducamur in malũ quod care¬
mus quod sexto loco petitur: sedabillo ȩtiam
libemur quo iã inducti sumus. Quod cum fac¬
tum fuerit: nichil remanebit formidolosũ.¬
necomĩno ilae npͣtatio. Quod tam̃ in hac
uita quãdiu istam mortalitatẽ citũferimꝰ.
in quã serpentina ꝑsuasione inducti sumꝰ.
non sꝑandum ẽ. posse fieri: s tam̃ aliquan¬
do futurum sꝑandum ẽ: et hȩc ẽ. spes. q̃uȩ
nõ uidetur. De qua cum loqueret᷑ apłsait.
Spes autẽ quȩ uidet᷑ non ẽ. spes : sedtamen
sapientia quȩ in hac quoq uita concessa ẽ

Expanded text:
inducamur. Inducimur enim si tales ininducamur. Inducimur enim si tales inciderint quas ferre non possumus. Sed cum tentationes periculosae in quas inferri atque induci perniciosum est, aut prosperis rebus temporalibus, aut adversis oriantur, nemo frangitur adversarum molestia, qui prosperarum delectatione non capitur. 35. Ultima et septima petitio est, Sed libera nos a malo. Orandum est enim ut non solum non inducamur in malum, quo caremus, quod sexto loco petitur; sed ab illo etiam liberemur, quo jam inducti sumus. Quod cum factum fuerit, nihil remanebit formidolosumerit ulla tentatio. Quod tamen in hac vita quamdiu istam mortalitatem circumferimus, in quam serpentina persuasione inducti sumus, non sperandum est posse fieri; sed tamen aliquando futurum sperandum est, et haec est spes quae non videtur: de qua cum loqueretur Apostolus, ait, Spes autem quae videtur, non est spes . Sed tamen sapientia, quae in hac quoque vita concessa est,
Abbreviated transcription (Latin):
culpare. Fiunt igitur temptationes ꝑ sathanã
nõ potestate eius. s ꝑmissu dnĩ ad homines:
aut ꝓ suis peccatis puniendos. aut ꝓ dĩ miscdĩa
ꝓbandos et exercendos. et int̾ẽ. plurimum
in qualẽ quisq temptationem iricidat.:
Non enim intalem incidit uidas qui uendidit
dominum. in qualem incidit petrus: cumt̾ricus
dominum negauit. Sunt ȩtiam humanȩ temp¬
titiones. credo cum bono quisq animo scõm hu¬
manam tam̃ fragilitatem in aliquo consilio labi¬
tur. aut irritatur in frẽ studio corrigendi: pau¬
io tam̃ amplius quam xpĩana tranquillitas
postulat. de quib apłs dicit. Temptatio uos
nõs app̾hendat nisihumana. Cumidem dicat
sidelis deus qui uos non sinet temptari supra
quã potestis ferre. s faciet cum temptatione
ȩtiam exitum: ut possias colerare. In qua sẽ¬
tentia satis ostendit. non io nob̃ orandum eẽ.
ut non temptemur : sed ne in temptationẽ

Expanded text:
culpare. Fiunt igitur temtationes per satanan culpare. Fiunt igitur temtationes per satanan non potestate eius, sed permissu domini ad homines aut pro suis peccatis puniendos aut pro dei misericordia probandos et exercendos. et interest plurimum, in qualem quisque temtationem incidat. non enim in talem incidit ludas, qui uendidit dominum, in qualem incidit Petrus, cum territus dominum negauit. sunt etiam humanae temtationes, credo, cum bono quisque animo, secundum humanam tamen fragilitatem in aliquo consilio labitur aut irritatur in fratrem studio corrigendi, paulo tamen amplius, quam christiana tranquillitas ponon apprehendat, nisi humana ; cum idem dicat: Fidelis Deus qui vos non sinet tentari supra quam potestis ferre, sed faciet cum tentatione etiam exitum, ut possitis tolerare ; in qua sententia satis ostendit, non id nobis orandum esse ut non tentemur, sed ne in tentationem
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ locutus ẽ. cum anima angłica. quanquã
stulta et cupida. tanqͣm siloqueretur cũ anĩa
humana. stulta et cupida. Aut ipsi dicant
quomͦ loquutus ẽ ds. cũ illo diuite: cuiꝰ cupi¬
ditatem stultissimam arguere. uoluit dicens
Stulte hac nocte anima cua expostulatur ate:
hȩcquȩ p̃parasti cuiꝰ erunt : Certe hoc ipse dñs
in euangłio dicit: cui hetici isti uelint nolint.
colla submictunt. Si autem hoc mouentur.
quod temptandum iustum sathanas peciit a
deo: non ego expono quare sit factũ. sed ipsos
cogo exponere quare sic dictum ineuangłio
ab ipso dño discipłis. eoce sathanas pet̾it uexa¬
re suos quasi tricicum. Et petro ait. Ego autẽ
postulaui ne defficiat fides tua. Cum autẽ hoc
exponunt: michi suul illud qd̾ amẽ querũt
exponunt ͦ Si uero nõ ualuerint hoc exponẽ
nõ audeant io qd in euangłio sine offensioẽ
non intelligunt. in aliquo libro cũ temitate

Expanded text:
m locutus est cum anima angelica, quamquam m locutus est cum anima angelica, quamquam stulta et cupida, tamquam si, loqueretur cum anima humana stulta et cupida. aut ipsi dicant, quomodo locutus est cum illo diuite, cuius cupiditatem i stultissimam arguere uoluit dicens: stulte, hac nocte anima tua expostulatur a te; et quae praeparasti . cuius erunt? certe hoc ipse dominus in euangelio dicit; cui haeretici isti, uelint, nolint, colla submittunt. si autem hoc mouentur, quod temtandum iustum satanas petit a deo, non ego expono, quare sit factum, sed ipsos cogo exponere quare sit dictum in euangelio ab ipso domino discipulis: ecce, satanas expetiuit uexare uos quomodo triticum; et Petro ait: ego autem postulaui, ne deficiat fides tua. cum autem hoc exponunt mihi, simul illud quod a me . quaerunt exponunt sibi. si uero non ualuerint hoc exponere, non audeant id quod in euangelio sine offensione non intellegunt, in aliquo libro cum temeritate
Abbreviated transcription (Latin):
qui ostendũt opus legis scriptum incordib
suis. constestante conscientia ipsorũ: ꝙ int̾se
inuicẽ cogitationũ accusantiũ aut ȩciã excu¬
santium. in die qua uidicabit dñs occulta
hominũ. Quaꝓpter si omĩs anima rationalis
etiam cupiditate cecata. tam̃ cumgitat et
rauocinat᷑. quicqͥd in ea ratiotione uerum ẽ.
non ei tribuendũ ẽ: s ipsi lumini uerita¬
as. a quo uel tenuiter ꝓ sui capacitate illus¬
tratur. ut uerum aliquid in ratiocinando sen¬
tiat : quid mirum si diaboli anima. pͣua cupi¬
ditate ꝑuersa. quicquio tam̃ uerum de iusto
und cogitauit cum eũ temptare uellet: ipsius dĩ
uocem. id: ipsius ueritatis uoce audisse ꝑhibet᷑:
Quicqͥd autem falsum illi cupidita  tribuitur.
sic̃ ꝑ angłos qui hominum quoq aspectibus
apparuerunt et ꝑ prohas dicentes. Hȩc dicit dñs.
Quid ergo mirum si quamqͣm ñ in ipsa cogita¬
tionem ꝑ aliquã certe creaturam tali oꝑi ad com¬
modatam ds loquutus cũ diabolo dr̃. Nec dignita¬

Expanded text:
rdibus suis, contestante conscientia illorum et inter se invicem cogitationum accusantium, aut etiam excusantium, in die qua judicabit Deus occulta hominum. Quapropter si omnis anima rationalis, etiam cupiditate caecata, tamen cum cogitat et ratiocinatur, quidquid in ea ratiocinatione verum est, non ei tribuendum est, sed ipsi lumini veritatis, a quo vel tenuiter pro sui capacitate illustratur, ut verum aliquid in ratiocinando sentiat; quid mirum si diaboli anima, prava cupiditate perversa, quidquid tamen verum de justo viro cogitavit, cum eum tentare vellet ipsius Dei voce, id est ipsius Veritatis voce, audisse perhibetur? Quidquid autem falsum illi cupiditati tribuitur sicut per angelos qui hominum quoque aspectibus apparuerunt, et per prophetas dicentes, Haec dicit Dominus. Quid ergo mirum si quanquam non in ipsa cogitatione, per aliquam certe creaturam tali operi accommodatam Deus locutus cum diabolo dicitur? Nec dignita
Abbreviated transcription (Latin):
potuisse. uoq ꝑrexisse ac ꝑuenisse ꝓfuent:
nsi apiat᷑. Adhoc ꝑtinet qd̾dictum : Puis¬
te. M agnã aut̃ spem dedit: et ille qͥui pnst¬
tendo nõ decipit. Ait enĩ. omĩs qͥ pecit᷑ aris
qd̾ petimũs. & inueniamꝰ qd̃ querimꝰ. et quoa
pulsamꝰ aꝑiatur. Qirẽ admodũ aut̃ egit qeu
latilib cȩłi. et de liliis agri. neuictũ nob̾uei¬
tumq desꝑeniiis affuturũ ut spes amines
ad maiora consurgeret: ita et hoc loco. as
Ut quiserit ex uod̾ inquit homo qͥns
Npecierit filius siuis sitas panẽ. ninqͥ
lapidẽ porriget ei : aut si piscẽ petient᷑

Expanded text:
uisse, neque perrexisse ac pervenisse profuerit, nisi aperiatur: ad hoc pertinet quod dictum est: Pulsate. Magnam autem spem dedit et dat ille qui promittendo non decipit. Ait enim: Omnis enim qui petit quod petimus, et inveniamus quod quaerimus, et quod pulsamus aperiatur. Quemadmodum autem egit de volatilibus coeli et de liliis agri, ne victum nobis vestitumque desperaremus adfuturum, ut spes a minoribus ad majora consurgeret; ita et hoc loco, « Aut quis erit, ex vobis, inquit, homo, quem si petierit filius ejus panem, numquid lapide
Abbreviated transcription (Latin):
tatem suã duram patit᷑ seruitutẽ: et aliamt.¬
etiã si non diligat eũ cuiꝰ ancillã: diligit
Alterum autem contẽpnst dixit: non hodio
habebit. Nullius enĩ fere conscientia: deum
cũ qͣsi de eius bonitate securꝰ ẽ: Ab hac negli¬
glentia et ꝑniciosa securitate reuocat sp̃c sc̃s.
suꝑ peccatum: et dicas miseriatio dĩ magna ÷.
Ignoras quia patientia dĩ ad penitentiam te
inuitat : Cuiꝰ enĩ tanta miscdia cõmemorari
potest. qͣm eius qui omĩa donat peccata con
uersis. ꝙ oleastrũ facit participẽ pingue
litatem fregit illos: S quisqͥs uult dilig̾e
deum. et cauere ne osfendat: non Sẽ
arbitretur duob dominis posse serum.
& intentionem dcordis sui rectã ab omĩ qi¬
plicitate explicet. Ita enĩ sentiet de qͥomni
in bonitate. et in simplicitate cordis quent¬
alum. Idõ inquit dico uob̃ ñ hab̾e sollctr¬
dinem in animã urãm. quid edatis. nas or

Expanded text:
tatem suam duram patitur servitutem, etiamtatem suam duram patitur servitutem, etiam si non diligat eum, cujus ancillam diligit. 48. Alterum autem contemnet, dixit; non, odio habebit. Nullius enim fere conscientia Deum eum, quasi de ejus bonitate securus est. Ab hac negligentia et perniciosa securitate revocat Spiritus sasuper peccatum, et dicas, Miseratio Dei magna est ; et, Ignoras quia patientia Dei ad poenitentiam te invitat ? Cujus enim tanta misericordia commemorari potest, quam ejus qui omnia donat peccata conversis, et oleastrum facit participem pinguedlitatem fregit illos ? Sed quisquis vus diligere Deum, et cavere ne offendat, non se arbitretur duobus dominis posse servire, et intentionem cordis sui rectam ab omni duplicitate explicet: ita enim sentiet de Domino in bonitate, et in simplicitate cordis qu. Ideo, inquit, dico vobis, non habere sollicitudinem animae vestrae quid edatis, neque c
Abbreviated transcription (Latin):
quod consequent᷑ exponit dicens. Aut enim
unũ hodio habebit. et alterum diligłt. aut
alterũ patietur. et alterum contempnet. Quȩ
ũba diligent̃ conidanda sunt. Nam qͥ sint
duo dñi. deniceps ostẽdit: cũ aicit. Nõ po¬
testis dõ seruire et mãmonȩ: Mammona apt̃
hebreos: diuiciȩ appellari dicunt᷑. Congruit
et punicũ nom̃. Nam iucrum punice: man¬
mon dr̃.S qui seruit mãmonȩ: Illdͥ utiq
seruit. qͥ reb istis tͣrenis nũto suę ꝑu̾sitatis
p̃positus: magistratꝰ huiꝰ scti a domino dicit᷑.
aut gͦ hunc nodio habebit homo. & altͣum
diligit id ÷ deum: aut alterum patietur. et
alt̾um contẽpnet. Patitur enĩ durũ et ꝑnici¬
osum dnm̃: quisqͥs seruit mãmonȩ. Sua
enim cupiditate implicatꝰ subditur diabolo:
et non eũ diligit. Quis enimẽ. qui diligat di¬
abolum: s tam̃ patięt᷑. sic̃ in maiore aliqua
domo qͥ ancillȩ alienȩ cõunctus ẽ ꝓpt̃ cupidi¬

Expanded text:
quod consequenter exponit, dicens: Aut enim quod consequenter exponit, dicens: Aut enim unum odio habebit, et alterum diliget; aut alterum patietur, et alterum contemnet. Quae verba dilduo domini, deinceps ostendit, cum dicit, Non potestis Deo servire et mammonae. Mammona apud Hebraeos divitiae appellari dicuntur. Congruit et punicum nomen: nam lucrum, punice mammon dicitur. Sed qui servit mammonae, illi utique servit, qui rebus istis terrenis merito suae perversitatis praepositus, magistratus hujus saeculi a Domino dicitur . Aut ergo hunc odio habebit homo, et alterum diliget, id est, Deum; aut alterum patietur, et alterum contemnet. Patitur enim durum et perniciosum dominum, quisquis servit mammonae; sua enim cupiditate implicatus, subditur diabolo: et non eum diligit; quis enim est qui diligat diabolum? sed tamen patitur: sicut in majore aliqua domo, qui ancillae alienae conjunctus est, propter cupidi
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid mali. qͦd ego cum darem. nõ euenire
uoluerim: neq hoc animo dedim. Itaq sibo¬
no animo feci qd mͥ cũ facerẽ notum erat. et
idõ lum̃ uocatur. Illuminat᷑ ȩtiã factũ meũ.
qualemcumq exitum habuerit: quiexitus
sunt. Lum̃ enĩ ar̃ quia nouit quisq quo ani¬
mo faciat. ȩtũ cum malo animo fecit: seo
ipiũ lum̃ tenebiȩ sunt. quia nõ in suꝑna diri¬
gttur simplexintentio. s ad inferiora declina¬
air & duplici crde qͣs umbrã facit. Si ergo
si ipsa cordis intentio qͥ facis qd̃ facis. quȩ tibi
nota ẽ. sordidatur appetitu rer̃ t̾renarum
et tempaliũ. atq cecatur: quantomagis ip¬
sum factum cuiꝰ incertus ẽ. exitus. sordidum
et tenebrosum ẽ: quia et si bene alicui ꝓue¬
niat. quod tu non reta et munda itentioẽ facis.
quomodo cufeceris tibi imputatur: non quo
et dicit. nemo potest duob dominis seruire:
ad hanc ipsam intentionem referendum est.

Expanded text:
aliquid mali, quod ego cum darem non evenire aliquid mali, quod ego cum darem non evenire voluerim, neqno animo feci, quod mihi cum facerem, notum erat, et ideo lumen vocatur; illuminatur etiam factum meum, qualemcumque exitum habuerit: qui exitus sunt. Lumen enim dicitur, quia novit quisque quo animo faciat, etiam cum malo animo facit: sed ipsum lumen tenebrae sunt, quia non in superna dirigitur simplex intentio, sed ad inferiora declinatur, et duplici corde quasi umbram facit. Si ergo e? hoc est, Si ipsa cordis intentio, qua facis quod facis, quae tibi nota est, sordidatur appetitu rerum terrenarum et temporalium, atque caecatur; quanto magis ipsum factum, cujus incertus est exitus, sordidum et tenebrosum est? quia etsi bene alicui proveniat, quod tu non recta et munda intentione facis; quomodo tu feceris, tibi imputatur, non quomet dicit, Nemo potest duobus dominis servire, ad hanc ipsam intentionem referendum est,
Abbreviated transcription (Latin):
lis meiigeno ẽ ut noruimus omĩa opera
dei: si fiant simplici corde. idẽ intentione su¬
ꝑna: fine illo caritatis. quia et plenitudolegis caritas.
CYLum ergo hic acciꝑe debemus ipsã
intentionem. qua facimus quicquid
facimus: quȩ simunda fuerit et recca. & illud
aspiciens quod aspiciendum ẽ: omĩa oꝑa nr̃a
imꝓbat: et mortificanda p̃cipit dicens. Mor¬
asicate ergo membra urã quȩ sunt suꝑ terram
forncationẽ. inmundiciam. auariciã: et cetera
talia. Nonergo quio quisq faciat. s quo animo
faciat: crnsidandũ ẽ. Hoc ẽ. enim lum̃ in nob̃.
quia hoc hanifestum ẽ. bono anmo nos facere
quod facimus: omẽ enim quod manifestatur:
lum̃ ẽ. Nam ipsa facta quȩ ad hominũ socie¬
tatem nob̃ ꝓcedunt. incertum habẽt exitum:
et idõ tenebras eas uocauit. Nonenĩ noui cũ
peccuniã porrigo indigenti. et petenti. quid
moe aut facturꝰ aut passurus sit: et fieri po¬
test ut uł faciat ex ea. uł ꝓpt̃ eã patiatur

Expanded text:
igendus est, ut noverimus omnia opera Dei, si fiant simplici corde, id est intentione superna, fine illo charitatis, quia et plenitudo legis charitas. Oculum ergo hic accipere debemus ipsam intentionem, qua facimus quidquid facimus, quae si munda fuerit et recta, et illud aspiciens quod aspiciendum est, omnia opera noimprobat, et mortificanda praecipit, dicens: Mortificate ergo membra vestra quae sunt super terram, fornicationem, immunditiam, avaritiam, et caetera talia. Non ergo quid quisque faciat sed quo animo faciat, considerandum est; hoc est enim lumen in nobis, quia hoc nobis manifestum est bono animo nos facere quod facimus. Omne enim quod manifestatur lumen est; nam et ipsa facta quae ad hominum societatem a nobis procedunt, incertum habent exitum, et ideo tenebras eas vocavit: non enim novi cum pecuniam porrigo indigenti et petenti, quid inde aut facturus aut passurus sit, et fieri potest ut vel faciat ex ea vel propter eam patiatur
Abbreviated transcription (Latin):
uos ualecis. quia utiq racionale animal se
est homo. sublimius ordinatũ ẽ. in rer̃ ned
qͣm irracionabilia. sicua sunt aues.
Q uis autem ur̃m curans inquiy e
adicere ad staturam cubitum unum: ꝙ de uesti¬
mento souiciti estis. io: cuius potestate atq dñatu
sactum ẽ. ut ad hanc staturam corpus ur̃m ꝑdu¬
cerecur: euis ꝓuidentia ȩtiam urt̃ uestiri pocest.
Non autem urã cura factum ẽ ut ad stacuram
ueniret corpꝰ urm̃: ex hoc intelligi poceit: quod si
curetis et uelits adicere unũ cubitũ huic Mom ͤ¬
stature
pocestis. Illi ergo ȩtiã degendi corꝑis curã relinqͥ¬
te: cuiꝰ uidetiscura factum eẽ. ut tantȩ staturȩ
corpꝰhabeatis. Dandum autẽ erat ȩciã docum̃¬
tũ ꝓpt̾ uestitum : sicut datũ ẽ ꝓpt̾ alim̃tũ. Itaq
squit᷑ &x dicit. Consid̾ate ulia agri quomͦ crescunt.
nõ laborant. noq nent: ꝙ reliqͣ.S istadocum̃ta¬
nõ sic allegorice discutienda sũt: ut queramꝰ quid

Expanded text:
os valetis. Quia utique rationale animal, sicuti est homo, sublimius ordinatum est in rerum natura, quam irrationabilia, sicut sunt aves. « Quis autem, vestrum curans, inquit, potest adjicere ad staturam suam cubitum unum? Et de vestimento quid solliciti estis? id est, cujus potestate atque dominatu factum est ut ad hanc staturam corpus vestrum perduceretur, ejus providentia etiam vestiri potest; non autem vestra cura factum esse ut ad hanc staturam veniret corpus vestrum, ex hoc intelligi potest, quod si curetis, et velitis adjicere unum cubitum huic staturae, non potestis: illi ergo etiam tegendi corporis curam relinquite, cujus videtis cura factum esse ut tantae staturae corpus habeatis. 52. Dandum autem erat etiam documentum propter vestimentum, sicut datum est propter alimentum. Itaque sequitur, et dicit: « Considerate lilia agri quomodo crescunt; non laborant nnon sic allegorice discutienda sunt, ut quaeramus quid
Abbreviated transcription (Latin):
tum ibi pottus qͣm illius utilitatẽ attenlin.
et idõ nob nõ uideam̃ peccare: quia ñsꝗ¬
flua s necessaria sunt quȩ cõsequi uolimus
Nonne anima inquit plus ẽ. qͣm escaeate
intesligas eũ qui dedit animã: multo fei
dedit. multo faciliꝰ daturũ eẽ. uestimei
Quo loco queri solet utrum ad animã da
iste ꝑtineat : cũ anima incorporea sit. istã
cẏb corporeus sit.S animam hocloco ꝑiti
uita positã nou̾imus: cuiꝰ retinaculũ ẽ ati

Expanded text:
tum ibi potius quam illius utilitatem attendamus, et ideo nobis non videamur peccare, quia non superflua, sed necessaria sunt quae consequi volumus. Nonne anima inquit plus est quam esca? Ut intelligas eum qui dedit animam, multo facilius dedit, multo facilius daturum esse vestimentum. Quo loco quaeri solet utrum ad animam cibus iste perveniat, cum anima incorporea sit, iste autem cibus corporeus. Sed animam hoc loco pro ista vita positam noverimus, cujus retinaculum est ali
Abbreviated transcription (Latin):
tum arbitior. omĩs qͥ ꝑcusserit gladio: gladio
morietur. duãmulti enĩ glidio ꝑcutiunt:
nec tam̃ gladio moriuntur. sic̃ nec ipse petrus
S ne. istũ uenia peccatorũ. talẽ euasisse penã
quis putet. quanqͣm nichil absurdius. quam
ut maiorẽ putet gladip̃ poenã eẽ potiuisse. quȩ
petro non accidit. qͣm crucis quȩ accidit: quid
tam̃ de latronib dicturus ÷ quicũ dnõ crucifi¬
xi sunt. quia et ille qͥ meruit ueniã. postea qͣm
crucifixus ẽ meruit: & alt̃ omĩno nõ meruit :
anforte om̃s qͦs occid̾ant. crucifixerãt: et ꝓpt̾ea
hoc ȩtiã ipsi pati meruerũt: Ridiculũ est hoc
ꝑcusserit. gladio moriet᷑. nisi quia ipso peccato
anima moritur. quod cumq cõmisit: & qm̃
de temerario iudicio et iniquo nos hoc loco
dñs monet: uult enĩ ut simplici corde et in u¬
num deũ intẽto. faciamus quecũq facimus:
& multa incertumẽ. qͦ corde fiãt. oe quibus¬

Expanded text:
tum arbitror: Omnis qui percusserit gladio, gladio tum arbitror: Omnis qui percusserit gladio, gladio morietur. Quam multi enim gladio percutiunt, nec tamen in gladio moriuntur, sicut nec ipse Petrus? Sed ne istum venia peccatorum talem poenam evasisse quis putet, quanquam nihil absurdius quam ut majorem putet gladio poenam esse potuisse, quae Petro non accidit, quam crucis quae accidit: quid tamen de latronibus dicturus est, qui cum Domino crucifixi sunt, quia et ille qui meruit veniam, posteaquam crucifixus est meruit, et alter omnino non meruit? an forte omnes quos occiderant crucifixi erant, et propterea hoc etiam ipsi pati meruerunt? ridiculum est hoc i gladio percusserit, gladio morietur, nisi quia ipso peccato anima moritur, quodcunque commiserit? Et quoniam de temerario et iniquo judicio nos hoc loco Dominus monet, vult enim ut simplici corde, et in unum Deum intento, faciamus quaecunque facimus, et multa incertum est quo corde animo fi
Abbreviated transcription (Latin):
de uob̾. Nunqͥd enim sinos inudicio tem̾ario
Aut nunqͥd simensura iniqua mensi fuerintꝰ.
e apd̾̃ deum iniqua mensura : unde nob̃ reme¬
dietur: Nam et mansurȩ nomine. ipsũ uidi¬
cuim significatũ eẽ. arbitror Pullo modod̃s
uł temere udicat. uł iniqua m̃sura cuiq repẽ¬
dit. S hoc diccum ÷ qm̃ temeritas qͣ punis ali
um. eade ipsa te puniat necesse ÷ nisi forte ar¬
bitͣndum ẽ. qd̃ iniquitas ei noceat aliquid.
in quem ꝓcedit: ei autẽ nicbil a quo procedit.
Immo uero sepe nichil nocet ei qͥ patit᷑ inuriã:
ei aut̃ qui facit necesse ẽ. ut noceat. Ded enĩ nocuit
martrib iniquitas ꝑsequentiũ: Ipsis autẽ
psequentorib plurimũ. quia et si aliqui eoꝵ
correca sũt: eo tam̃ demꝑe quo ꝑsequebant᷑. ex¬
cecabat illos malicia eoꝵ. Sic et temerariũ iudi¬
cium pler̃q nichil nocet ei. de quo tem̾e uidi¬
catur: ei aut̃ qͥ tem̃e iudicat. ipsa temeritas
necesse: ut noceat. Ista regula ȩtiã illud dic¬

Expanded text:
 vobis. Nunquid enim si nos judicio temerario aut nunquid si in mensura iniqua mensi fuerimus, et apud Deum iniqua mensura est unde nobis remetietur? Nam et mensuare nomine, ipsum judicium significatum arbitror; nullo modo Deus, vel temere judicat, vel iniqua mensura cuiquam rependit; sed hoc dictum est, quoniam temeritas qua punis alium, eadem ipsa est ei qua te puniat necesse est; nisi forte arbitrandum est quod iniquitas ei noceat aliquid in quem procedit, ei autem nihil a quo procedit. Imo vero saepe nihil nocet ei qui patitur injuriam, ei autem qui facit necesse est ut noceat. Quid enim nocuit martyribus iniquitas persequentium? ipsis autem persecutoribus plurimum, quia etsi aliqui eorum correcti sunt, eo tamen tempore quo persequebantur excaecavit illos malitia eorum. Sic et temerarium judicium plerumque nihil nocet ei de quo temere judicatur, ei autem qui temere judicat, ipsa temeritas necesse est ut noceat. Ista regula etiam illud dic
Abbreviated transcription (Latin):
subsequtũ iudiciũ: nõ ÷ demeruriũ:
secunt᷑ aũ illa q̃ occulta sũt: quia nac il
tebũt. temꝑe suo. Sic et de bonis faclsa
telligendũ: Nam ista subiũgit: sumilt̃ s
ergo iudicemus. de occultis uͦ uidicium deo re¬
linquamꝰ: quia et ipsa abscondi nõ possunt
Siue mala siue bona:. cum dempꝰ aduen̾it quo
iudiciũ cau̾e debemus: cũ incertum ÷ qͦ animo
quicq faccum sit. uł incertum ÷ quał futurus
sit: qͥ nuncuł bonus uł malus apparet.Si ergo
quispiã u̾bi grã conquestꝰ de t̾omacõ ieiunare
noluit. ⁊ tu id nõ credens. edacitatis id uicio tri¬
bueris: tem̾e iudicab̃. Item si manifestã edati¬
tatẽ ebriositatẽ q cognou̾is. & ita rep̃hend̾is
qͣs nunqͣm illa possit corrigi atq mutari: ni¬
chilominꝰ tem̃e uidicab̾. Non gͦ rep̃hendamꝰ
ea q̃ necinus quo animofiant. neq ita rep̃hen¬
damus quȩ manifesta sunt ut desꝑemꝰ sanitatẽ.
& uitabimꝰ uidicium õ quo nunc dr̃. Nolite ui¬

Expanded text:
subsecutum, judicium non est temerarium. Subsequuntur autem illa quae occulta sunt, quae nec ipsa latebunt tempore suo. Sic et de bonis factis intelligendum est, nam ita subjungit: Similiter et ergo judicemus. De occultis vero, judicium Deo relinquamus, quia et ipsa abscondi non possunt, sive bona, sive mala, cum tempus advenerit quo emus; cum incertum est quo animo quidque factum sit, vel cum incertum est qualis futurus sit qui nunc vel bonus vel malus apparet. Si ergo quispiam, verbi gratia, conquestus de stomacho jejunare noluit, et tu id non credens edacitatis id vitio tribueris, temere judicabis. Item si manifestam edacitatem ebriositatemque cognoveris, et ita reprehenderis quasi nunquam ille possit corrigi atque mutari, nihilominus temere judicabis. Non ergo reprehendamus ea quae nescimus quo animo fiant; neque ita reprehendamus quae manifesta sunt, ut desperemus sanitatem; et vitabimus judicium de quo nunc dicitur, Nolite ju
Abbreviated transcription (Latin):
audeat: Intelligẽdũ ÷ ergo plenã eẽ. sentẽtiam.
&x omĩno ꝑfectam: &e si hoc u̾bũ nõ addat᷑. Id enĩ
qͦd dictũ ÷ omĩa quȩc̃q uultis.: ñ usitate ac pas¬
sim .s ꝓpͥe dictũ accipi oportet. Wolũtas namq
nõ: nisimbonis. Nam in mał flagitiosisq fac
ꝓpͥum u̾bũ tenet: ut nõ aliud sinãt intelligi. Ui
det᷑ autẽ hoc p̃ceptũ ad dilectionẽ ꝑximi ꝑtin̾e.

Expanded text:
entiam et omnino perfectam, etiam si hoc verbum non addatur. Id enim quod dictum est, quaecumque vultis, non usitate ac passim, sed proprie dictum accipi oportet. Voluntas namque non est nisi in bonis: nam in malis flagitiosisque factproprium verbum tenent, ut non aliud sinant intelligi. 75. Videtur autem hoc praeceptum ad dilectionem
Abbreviated transcription (Latin):
ritas me mittere ante porcosuetas: cum adhuc
ea me abere nõ uideam: O portunissime ergo¬
subiecit dicẽs. P ectes inqͥt et dabit᷑ uobis
querite et inuenietis: et reliqͣ. Pettecio ꝑtinet
ad impetrandã sanitatem firmitademq ani¬
mi: ut ea quȩ p̃ciptunt᷑ implere possimus:
Inquisitio aute̾ ad inueniendã ueritatem:
Cum enim beata uita accione et cogitatione
compleat᷑: acdio facultatẽ uiriũ. contempla¬
tio manifestationẽ rer̃ desid̾at. horum ergo
pͥmum petendum. scd̃m q̃rendum ẽ.: ut illud
oetur. hoc inueniat᷑. S cognitio in haciuita
iuȩ: pͥusqͣm ipsus possessionis : S cũ quisq
ueram uiã inuenerit: ꝑueniet ad ipsam pos¬
sionem. quȩ tam̃ pulsanti aꝑietur. Ut ergo
tria ista idͥ peticio. inquisitio. pulsatio
manifesta fiant : sub aliquo exemplo pona¬
mus. Uidemus aliquẽ infirmis petib am¬
bulare noͣ posse. Prius ergo sanandꝰ ÷ et fir¬

Expanded text:
ritas me mittere ante porcos vetas, cum adhuc ritas me mittere ante porcos vetas, cum adhuc ea me habere non videam? opportunissime subjecit, dicens, « Petite, et dabitur vobis; quaerite, et ad impetrandam sanitatem firmitatemque animi, ut ea quae praecipiuntur implere possimus: inquisitio autem, ad inveniendam veritatem. Cum enim beata vita actione et cognitione compleatur, actio facultatem virium, contemplatio manifestationem rerum desiderat. Horum ergo primum petendum, secundum quaerendum est; ut illud detur, hoc inveniatur. Sed cognitio in hac vita, viae priusquam ipsius possessionis est; sed cum quisque veram viam invenerit, perveniet ad ipsam possessionem, quae tamen pulsanti aperietur. Ut ergo tria ista, id est, petitio, inquisitio, pulsatio, manifesta fiant, sub aliquo exemplo ponamus. Videmus aliquem infirmis pedibus ambulare non posse: prius ergo sanandus est et fir