comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
face̾ si potuerũt faciãt ce illd̃ ut equitatẽ. modeitiã. iui̾tutes oẽs ꝑ se ip̃as x¬
gratis diligãt. At uoͣ li fructib & emolum̃tis &e utilitatib amicitias
Licet hic rucłus ea cõmemoe̾s q̃ optimis u̾bis ab epicuro de laude a¬
micitie dicta sut. Nõ quero ꝗd dicat. sed ꝗd cõueniẽter ratioĩ possit
&. lentẽtie sue diceͣ. Utilitatis causa amiatia ẽ q̃sita. Nõ igit᷑ utilio¬
rẽ t̾ hũc Iriariũ putas ẽẽ posse ꝙͣ si tua fint puteolis gramina. Col¬
lige oĩa q̃ soletis. ꝑresidiũ amicoꝵ satis est tibi ĩte fatis ĩ legib satis
ĩ mediocrib amicitiis. Presidiũ iam cõtep̃ne̾ nõ poteis. Odiũ a̾ &. in¬
uidiã facile uitabis. Ad eas eĩ res ab eꝑicuro p̃cepta dant᷑. Et tñ nõ
tãtis uetigalib ad libertatẽ utens eis. sine hac piladea amicitia. młtoꝵ
te beni uelẽtia p̃clare oe tuebere &. munies. Atqui cũ ioca seria ut dr̃

Expanded text:
iam, virtutes omnes per se ipsas gratis diligant. an vero, si fructibus et emolumentis et utilitatibus amicitias Licet hic rursus ea commemores, quae optimis verbis ab Epicuro de laude amicitiae dicta sunt. non quaero, quid dicat, sed quid convenienter possit rationi et sententiae suae dicere. Utilitatis causa amicitia est quaesita. Num igitur utiliorem tibi hunc Triarium putas esse posse, quam si tua sint Puteolis granaria? collige omnia, quae soletis: Praesidium amicorum. Satis est tibi in te, satis in legibus, satis in mediocribus amicitiis praesidii. iam contemni non poteris. odium autem et invidiam facile vitabis. ad eas enim res ab Epicuro praecepta dantur. et tamen tantis vectigalibus ad liberalitatem utens etiam sine hac Pyladea amicitia multorum te benivolentia praeclare tuebere et munies. At quicum ioca seria, ut dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
Cur deinde Metrodori lib̾os cõmendas. Quidisto tuo egregio offõ
tãta fide: Sic eĩm existimo ad coͣpꝰ refers. Huc & illuc forquate x
uos u̾setis licet. ⁊̃ nihil ĩ hac p̃clara epła scriptũ ab epicuro cõgrue̾s e
cõueniẽs decretis eiꝰ reꝑietis. Ita redarguet᷑ ip̃e a sese. ueneutq scͥp¬

Expanded text:
cur deinde Metrodori liberos commendas? quid in isto egregio tuo ofcur deinde Metrodori liberos commendas? quid in isto egregio tuo officio et tanta fide—sic enim existimo—ad corpus refers? Huc et illuc, Torquate, vos versetis licet, nihil in hac praeclara epistula scriptum ab Epicuro congruens et conveniens decretis eius reperietis. ita redarguitur ipse a sese, convinc
Abbreviated transcription (Latin):
esset clipeus. Cũ saluũ eẽ flentes sui respõdissẽt. rogauit essent¬
ne fuli hołtes. Cũq id qͦ ut cupiebat audiuisseꝵ eu̾elli iussit eã
qua erat trãsfixus hastã. Ita młto sangiue̾ ꝓfuso ĩ lectitia ce ĩuic¬
toria est mortuus. Leonidas a̾ rex lacedemonioꝵ se internio¬
phył trecẽtosq eos quos edux̾at sparta cũ eẽt ꝓposita aut fuga tur¬
pis aut głosa mos opposuit. se hostib. Preclare mortes st̃ im̾petra¬
tus es. Primũ eĩ siuera sũt ea quoꝵ recoͬdatioẽ te gaudere dicis.
hocest siuera sut tua scripta &. inuẽta gaudere nõ põtes. Nihil eĩm
iam habes qđ ad coͣpus referas. Estã ate sẽꝑ dictũ. nec gauderequẽ
teritis : Si ad coͣpus ꝑtinẽtib rationes tuas te uiclco cõpensare cum
istis dolorib nõ memoriã coͣpore ꝑceptaꝵ uoluptatũ. Si ã ad aĩm
falsũ est qđ negas animi ullũ eẽ gaudiũ qđ nõ referat᷑ ad corpꝰ.

Expanded text:
esset clipeus. cum salvum esse flentes sui respondissent, rogavit essentne fusi hostes. cum id quoque, ut cupiebat, audivisset, evelli iussit eam, qua erat transfixus, hastam. ita multo sanguine profuso in laetitia et in victoria est mortuus. Leonidas autem, rex Lacedaemoniorum, se in Thermopylis trecentosque eos, quos eduxerat Sparta, cum esset proposita aut fuga turpis aut gloriosa mors, opposuit hostibus. praeclarae mortes sunt imperatus es. primum enim, si vera sunt ea, quorum recordatione te gaudere dicis, hoc est, si vera sunt tua scripta et inventa, gaudere non potes. nihil enim iam habes, quod ad corpus referas; est autem a te semper dictum nec gaudere quemteritis? si ad corpus pertinentibus, rationes tuas te video compensare cum istis doloribus, non memoriam corpore perceptarum voluptatum; sin autem ad animum, falsum est, quod negas animi ullum esse gaudium, quod non referatur ad corpus.
Abbreviated transcription (Latin):
bis ꝓ amico. ut pitagoreus ille fecit siculo tyrãno: Aut epiculades cũ
lis te ẽe horeste̾. ut moriare ꝓ amico: Aut si eẽs horestes piladẽ refel¬
leres: aut indicares: Et si id nõ ꝓbares quo minꝰ ambo una more¬
necaremĩ/ nõ precareͤ : Face̾s tu ꝗdẽ Forquate hec oĩa. Nihil eĩ arbi¬
tror magna laude dignũ qđ te p̃termissurũ credã aut mortis aut do¬
loris metu. Nõ querit᷑ a̾ ꝗd nature tue cõsentaneũ sit. led qđ disci¬
pline. Ratio ista quã defendis p̃cepta q̃ didiasti. q̃ ꝓbas. funditꝰ euer

Expanded text:
mico, ut Pythagoreus ille Siculo fecit tyranno? aut, Pylades cum sis, dices te esse Orestem, ut moriare pro amico? aut, si esses Orestes, Pyladem refelleres, te indicares et, si id non probares, quo minus ambo una necaremini non precarere? Faceres tu quidem, Torquate, haec omnia; nihil enim arbitror esse magna laude dignum, quod te praetermissurum credam aut mortis aut doloris metu. non quaeritur autem quid naturae tuae consentaneum sit, sed quid disciplinae. ratio ista, quam defendis, praecepta
Abbreviated transcription (Latin):
utilitatẽ tͥ nullã afferet: sed iacture rei familiai̾s erũt faciẽde. laboe̾s
suscipiẽdi. adeundũ ute ꝑicłm. ne tũ quidẽ te respicies &e cogitabis

Expanded text:
utilitatem tibi nullam afferet, sed iacturae rei familiaris erunt faciendae, labores utilitatem tibi nullam afferet, sed iacturae rei familiaris erunt faciendae, labores suscipiendi, adeundum vitae periculum? ne tum quidem te respic
Abbreviated transcription (Latin):
głose q̃ ĩ senatu. q̃ apd pplm̾. q̃ ĩ omũ cetu cõcilioq ꝓferẽde sũt. ne
id nõ pudeat sentire qđ pudeat diceͣ. Amicitie uoͥ locus ubr ẽẽ po¬
tefit: O. aut quis amicus ẽẽ cuiꝙͣ quẽ nõ ipm amet ꝑꝑ ipm.
Quid a̾ est amaeͬ e quo nom̃ dictũ amicitie e̾ niłi uelle bonis ali¬
a se orit᷑ .ce. sua spõte nascit᷑. At eim sequor utilitatẽ. Manebit gͦ
amicitia tam diu ꝙͣdiu seq̃t᷑ utilitas. Qe si utilitas amicitiã cõstituet
tolloꝵ eadẽ. Sed ꝗd ages tandẽ si utilitas ab amicitia ut fit sepe de¬
feceit. Relĩques: Neq ułta amicitia est. Retinebis: Qui cõueit: Ad
eĩm de amicitia statueis. Utilitatis causa expetẽda uides ne: ⁊ nodiũ
ueniã si amicũ destitixero tueri. Primũ cur ilta res cligna odio eit: Nñ
ꝗd est turpe nisi qđ est. Si nequo ĩcõmodo afficiare. nõ relĩques ami¬
cũ. Tñ ne sine uictu alligatus sis ut moi̾at᷑ optabis. Ođ sinõ modo

Expanded text:
e in senatu, quae apud populum, quae in omni coetu concilioque profitendae sint, ne id non pudeat sentire, quod pudeat dicere. Amicitiae vero locus ubi esse potest aut quis amicus esse cuiquam, quem non ipsum amet propter ipsum? quid autem est amare, e quo nomen ductum amicitiae est, nisi velle bonis alia se oritur et sua sponte nascitur. At enim sequor utilitatem. Manebit ergo amicitia tam diu, quam diu sequetur utilitas, et, si utilitas amicitiam constituet, tollet eadem. sed quid ages tandem, si utilitas ab amicitia, ut fit saepe, defecerit? relinquesne? quae ista amicitia est? retinebis? qui convenit? quid enim de amicitia statueris utilitatis causa expetenda vides. Ne in odium veniam, si amicum destitero tueri. Primum cur ista res digna odio est, nisi quod est turpis? quodsi, ne quo incommodo afficiare, non relinques amicum, tamen, ne sine fructu alligatus sis, ut moriatur optabis. Quid, si non modo
Abbreviated transcription (Latin):
feras. cuiꝰ rei causa ꝑfice̾ que conaiͬs uelis. Qđ optimũ deniq ĩ uita
iudices nõ audere ĩ cõuentu dice̾: O uid ẽĩ merei᷑ uelis iã cũ magrã¬
tũ inieris.& ĩ cõtionẽ addscẽdei̾s. Estei̾m tͥ edice̾dũ q̃ sis obẜuaturꝰ
ĩ uixe dicẽdo. Et fortasse & si tibi eit uisũ aliꝗd de maio̾ib & de te
ip̃o dices more maioꝵ. Qͥd mereai̾s igit᷑ ut dicas te ĩ eͤo magrãtu
oĩa uoluptatis causa facturũ eẽ. teq nihil fecisse ĩ uita nisi uolupta¬
tis causa. An me inꝗs tam amentẽprtas ut apd̾ ĩꝑitos isto mͦ lo¬
quar: At tu eadẽ ista dic ĩ iudicio. Aut sicoronã times dic ĩ senatu
Nũꝙͣ facies. Cur : nisi ꝙ turpis ẽ or̃õ: Mene gͦ ex Triariũ dignos
existanes aprid qͦs turpiter loquare.: Uexũ esto. Uerbũ ip̃m uolup¬
tatis nõ habet dignitatẽ. Nec nos fortasse intelligimꝰ. Hoc eĩ idẽtid

Expanded text:
feras, cuius rei causa perficere quae conaris velis, quid optimum denique in vita feras, cuius rei causa perficere quae conaris velis, quid optimum denique in vita iudices non audere in conventu dicere? quid enim mereri velis, iam cum magistratum inieris et in contionem ascenderis—est enim tibi edicendum quae sis observaturus in iure dicendo, et fortasse etiam, si tibi erit visum, aliquid de maioribus tuis et de te ipso dices more maiorum—, quid merearis igitur, ut dicas te in eo magistratu omnia voluptatis causa facturum esse, teque nihil fecisse in vita nisi voluptatis causa? 'An me', inquis, tam amentem putas, ut apud imperitos isto modo loquar? At tu eadem ista dic in iudicio aut, si coronam times, dic in senatu. numquam facies. cur, nisi quod turpis oratio est? mene ergo et Triarium dignos existimas, apud quos turpiter loquare? Verum esto: verbum ipsum voluptatis non habet dignitatem, nec nos fortasse intellegimus. hoc enim identidem
Abbreviated transcription (Latin):
omĩb scire necesse ẽ uttũq u̾rũm q̃ mͥ ip̃i qui uolo &. eẽ &. habei̾ gratꝰ.
grata nõ esset̾ n eũ ꝑspice̾m mã cauła m amicũ fuisse nõ lua. Nisi
hoc dici sua qđ int̾est oĩum recte face̾. Si id dicis uicimꝰ. Id uolumꝰ id cõ¬
tendimꝰ ut officii fructꝰ sit ip̃m offm̃. Hoc ille tuus nõ uult. omĩbq ex
rebus uoluptatẽ qiͣ mercedẽ exigit. Sed ad illũ redeo. Si uoluptatis cau¬
sa cũ gallo Apreamenẽ depugnauit ꝓuocatꝰ.e ex ciꝰ spoliis sibi extor¬
quẽ &e̾ cognom̾ induit nullam aliã ob caułã: nͥ ꝙ ei talia facta digna
rãtia pene aut ĩfamie metu coercebũt᷑. nõ sc̃ĩtate sua setuebũt᷑ qđ a
dulteriũ. qđ struprũ. q̃ libido nõ se ꝓripiet ac ꝓiciet. aut occultatione
ꝓposita / aut ĩpunitate. aut licẽtia: Quid illał forquate: Qualetãdẽ
uidet᷑ te isto noie̾ ingenio. gła q̃ facis que cogitas. q̃ cõtendis. quo re¬

Expanded text:
psi, qui volo et esse et haberi gratus, grata non essent, nisi eum perspicerem mea causa mihi amicum fuisse, non sua, nisi hoc dicis sua, quod interest omnium recte facere. si id dicis, vicimus. id enim volumus, id contendimus, ut officii fructus sit ipsum officium. hoc ille tuus non vult omnibusque ex rebus voluptatem quasi mercedem exigit. sed ad illum redeo. si voluptatis causa cum Gallo apud Anienem depugnavit provocatus et ex eius spoliis sibi et torquem et cognomen induit ullam aliam ob causam, nisi quod ei talia facta digna rantia poenae aut infamiae metu coe+rcebuntur, non sanctitate sua se tuebuntur, quod adulterium, quod stuprum, quae libido non se proripiet ac proiciet aut occultatione proposita aut inpunitate aut licentia? Quid? illud, Torquate, quale tandem videtur, te isto nomine, ingenio, gloria, quae facis, quae cogitas, quae contendis quo re
Abbreviated transcription (Latin):
ut nõ sit ꝙͣ eẽ ut nõ putet᷑. Ita ꝙ certissimũ est ꝓ uera certaq uistiã
simulatioẽm nb̾ iustrẽ traditis. p̃apitisq quodã m ͦ ut nr̃am s̾tabile̾ ꝯscĩam
cõtep̃namꝰ. alioꝵ errãtem opinionẽ aucupem᷑. Que dici eadẽ de ceteris
u̾tutib possũt quaꝵ oũim fũcdam̃ta uos ⁊̃ uoluptate tãꝙͣ ĩ aqua ponitis

Expanded text:
ut non sit, quam esse, ut non putetur. ita, quod certissimum est, pro vera certaque iustitia ut non sit, quam esse, ut non putetur. ita, quod certissimum est, pro vera certaque iustitia simulationem nobis iustitiae traditis praecipitisque quodam modo ut nostram stabilem conscientiam contemnamus, aliorum errantem opinionem aucupemur. Quae dici eadem de ceteris virtutibus poss
Abbreviated transcription (Latin):
u̾tutes sic nate sumꝰ ut tͥ ẜuiremꝰ aliud negociũ nihil debeͣmꝰ hẽremꝰ
ei quĩ uoluptate sũmum bonũ put̾at cõsentaneũ sit dice̾. Quid affes
Curtorius postumꝰ. Curchius. cur oĩum magr̃̾ Orata ñ iocũdissiẽ uix̾it¬
Ip̾e negat ut ante dixi luxuriosam uitã cõtẽpͣnẽdã: nͥ plane fatui sint
idẽ . nisi aut cuprãt aut metuãt. Gaꝵ ãbaꝵ reꝵ cũ medicinã polli¬
cet᷑ luxurie licẽtiã pollicet᷑. His eĩ reb detractis negat se reꝑire in
assotoꝵ uita qđ rep̃hendat. Nõ igit᷑ potestis uoluptãte oĩa dirigẽtes
aut tueri aut retine̾ u̾tute̾. Nã nec uir bonꝰ aut iustꝰ hẽri debet̾ ꝗ ne
malũ habeat abstince se ab ĩiuria. Nosti cresto istud. Neo pius est
ꝗ pietatẽ cauet. Caue quicꝙͣ putes eẽ ueriꝰ. Nec eĩ dũ metuit iust
est.& certe li metuere destiteit nõ eit. Nõ metuit a siue celaͬe̾ potuei̾t

Expanded text:
Virtutes sic natae sumus, ut tibi serviremus, aliud negotii nihil habemus. ei, qui in voluptate summum bonum ponat, consentaneum sit dicere. quid affers, cur Thoriuserit? ipse negat, ut ante dixi, luxuriosorum vitam reprehendendam, nisi plane fatui sint, id est nisi aut cupiant aut metuant. quarum ambarum rerum cum medicinam pollicetur, luxuriae licentiam pollicetur. his enim rebus detractis negat se reperire in asotorum vita quod reprehendat. Non igitur potestis voluptate omnia dirigentes aut tueri aut retinere virtutem. nam nec vir bonus ac iustus haberi debet qui, ne malum habeat, abstinet se ab iniuria. nosti, credo, illud: 'Ne/mo pius est, qui/ pietatem—'; cave putes quicquam esse verius. nec enim, dum metuit, iustus est, et certe, si metuere destiterit, non erit; non metuet autem, sive celare poterit,
Abbreviated transcription (Latin):
modo loquebam. Sũmũ a nobis bonũs uoluptas ditit᷑. Aperiendum
est igit᷑ quid sit uoluptas. Alitex eĩm explicari qđ querit᷑ nõ potest
Quam łi explicauisset. nõ tam hesitaret. Aut eĩm eã uoluptatẽ tueret᷑.
quã. Aristippus id ełt qua sensus dulciter ac iocũde mouetite. quam¬
& pecudes si loqui possent appellarẽt uoluptatẽ: aut si magis placeret
suo moedo lequi quã ut omẽs Danai aut micenences attica pubes reliꝗq
greci: qui hoc anapelto citant᷑ hoc nõ dolere. solũ uoluptatis noĩe ap¬
pellaros. illd aristippeũ cõtẽpne̾t. Aut si utrũq ꝓbaret aut ꝓbat cõ¬
iungeͬt doloi̾s uacuitatẽ cũ uoluptate. & duob ultimis uteret᷑. Alul¬
tieĩm & magni phylosophy hec ultima bonoꝵ uĩcta fecerũt. Ut Aristo¬
teles qui uiͣtutis usũ cũ uite ꝑfecte ꝓsperitate cõiunxit. Calippho adiũ

Expanded text:
modo loquebamur. summum a vobis bonum voluptas dicitur. aperiendum modo loquebamur. summum a vobis bonum voluptas dicitur. aperiendum est igitur, quid sit voluptas; aliter enim explicari, quod quaeritur, non potest. quam si explicavisset, non tam haesitaret. aut enim eam voluptatem tueretur, quam Aristippus, id est, qua sensus dulciter ac iucunde movetur, quam etiam pecudes, si loqui possent, appellarent voluptatem, aut, si magis placeret suo more loqui, quam ut Omnés Danai atque Mycénenses. Attica pubes reliquique Graeci, qui hoc anapaesto citantur, hoc non dolere solum voluptatis nomine appellaret, illud Aristippeum contemneret, aut, si utrumque probaret, ut probat, coniungeret doloris vacuitatem cum voluptate et duobus ultimis uteretur. multi enim et magni philosophi haec ultima bonorum iuncta fecerunt, ut Aristoteles virtutis usum cum vitae perfectae prosperitate coniunxit, Callip
Abbreviated transcription (Latin):
iuderas dyaleticas captiones. Retorice igit᷑ inꝙͣ nos mauis ꝙͣ dyaleti¬
ce disputare. Quasi uoͣ inꝗt ꝑpetua or̃o r̾etoꝵ solũ nõ &̃ phylosopho¬
ꝵ sit. Senonis est inꝙͣ. hoc stoia omẽm uim loquẽdi. ut iã ante. At¬
stotiles ĩduas tributã esse partes dice̾ Rhetoricã palme. dyaleticã pu¬
gnis similẽ esse dicebat. ꝙ latius loquerẽt᷑ rhefores. ddyaletici ã cõpressiꝰ
Obsequar igit᷑ uolũtati tue. dicãq si potero rhetorice. Sed hac rhetori¬
ca phylosophoꝵ nõ nr̃a illa forẽsi quã necesse est cũ ppłariter loquat̃
ce interdũ aliquałr hebetiorẽ. Sed dũ dyaleticã forquate cõtẽpnit epicu¬
rus que una cõtinet om̃em & ꝑspiciẽdi ꝗd in quaq re sit scĩam & iu
dicãdi quale ꝗdq sit & ratioẽ ac uia disputãdi riit in dicẽdo ut mͥ
quidẽ uidetur. nec ea que docet uult ulla arte distingui: ut hec ip̃a que

Expanded text:
providens, dialecticas captiones. Rhetorice igitur, inquam, nos mavis quam dialectiprovidens, dialecticas captiones. Rhetorice igitur, inquam, nos mavis quam dialectice disputare? Quasi vero, inquit, perpetua oratio rhetorum solum, non etiam philosophorum sit. Zenonis est, inquam, hoc Stoici. omnem vim loquendi, ut iam ante Aristoteles, in duas tributam esse partes, rhetoricam palmae, dialecticam pugni similem esse dicebat, quod latius loquerentur rhetores, dialectici autem compressius. obsequar igitur voluntati tuae dicamque, si potero, rhetorice, sed hac rhetorica philosophorum, non nostra illa forensi, quam necesse est, cum populariter loquatur, esse interdum paulo hebetiorem. sed dum dialecticam, Torquate, contemnit Epicurus, quae una contindicandi quale quidque sit et ratione ac via disputandi, ruit in dicendo, ut mihi quidem videtur, nec ea, quae docere vult, ulla arte distinguit, ut haec ipsa, quae
Abbreviated transcription (Latin):
luptas idem ẽẽ uideat᷑: Hoc est ium affere̾ toxquate sensibus ex¬
torquere ex animis cogitatiões u̾boꝵ quib imbuti sumꝰ. Quis enim
est qui nõ audeat hec esse ĩ natura reꝵ tria. unũ cũ in uoluptate
sumꝰ.Quis cĩm ͣ  alterũ cũ in dolore. tertiũ hoc ĩ quo nuc̃ quidem
sumꝰ. Eredo quidẽ uos nec ĩ dolore nec ĩ uoluptate ut ĩ udhapta¬
te sit qui epulet᷑ in dolore qui torquẽtur. Iu autẽ inter hec tantã młti¬
tudinẽ hoĩum interietã nõ uides nec letantiũ. nec dolentiũ: Non pror¬
sus inquit. O mĩsq qui sine dolore sit ĩ uoluptate & ea quidẽ sũma
ẽẽ. Dico ergo ureade̾ uoluptate. eũ qui alteri misceat mulsum ip̃e nõ
sitiens & cum qui illđ sitiens bibat. Tum ille. fine̾ inquit interogã¬
di si uidetur. qđ quidẽ ego a prĩcipio ita me malle dixerã. Hoc ip̃m

Expanded text:
luptas idem esse videatur. hoc est vim afferre, Torquate, sensibus, exluptas idem esse videatur. hoc est vim afferre, Torquate, sensibus, extorquere ex animis cognitiones verborum, quibus inbuti sumus. quis enim est, qui non videat haec esse in natura rerum tria? unum, cum in voluptate sumus, alterum, cum in dolore, tertium hoc, in quo nunc equidem sum, credo item vos, nec in dolore nec in voluptate; ut in voluptate sit, qui epuletur, in dolore, qui torqueatur. tu autem inter haec tantam multitudinem hominum interiectam non vides nec laetantium nec dolentium? Non prorsus, inquit, omnisque, qui sine dolore sint, in voluptate, et ea quidem summa, esse dico. Ergo in eadem voluptate eum, qui alteri misceat mulsum ipse non sitiens, et eum, qui illud sitiens bibat? Tum ille: Finem, inquit, interrogandi, si videtur, quod quidem ego a principio ita me malle dixeram hoc ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
sine rep̃hẽsione fit.Si aut de ins industria facias ut Eraelitus cognom̃¬
to quiscontinus ꝑhibet᷑: qr de natura nimis oblaire memorauit: aut
cũ reꝵ obscuritas nõ u̾boꝵ facit ut nõ intelligatur orõ. qualis est ĩ thi¬
meo Platone. Epicurus a̾ ut opinor necnõ uult si possit planct
apecte loqui nec de re obscura ut physici: aut artificiosa ut mathema¬
tici. sed de illustri & facili cẽ ĩ uulgus ꝑuulgata loquit᷑. Quãꝙͣ nõ
negatis nos intellige̾ quid sit uolũptas. sed ꝗd ille dicat. Ego effiat
nõn ut nõ intelligamꝰ que uis sit istius u̾bi. sed ut illo suo more lo¬
quat᷑. nrũm negłigat. Si eim idem dicat qđ lexonimꝰ qui censet
sũmũ bonũ eẽ sin̾c ulla molestia uiu̾e̾ car manult dice̾ uoluptatẽ
sibi sit. hoc est qui suã naturã sensũq ꝑspexc̾it uacuitas doloĩs & uo¬

Expanded text:
sine reprehensione fit, si aut de industria facias, ut Heraclitus, 'cognomesine reprehensione fit, si aut de industria facias, ut Heraclitus, 'cognomento qui skoteino/s perhibetur, quia de natura nimis obscure memoravit', aut cum rerum obscuritas, non verborum, facit ut non intellegatur oratio, qualis est in Timaeo Platonis. Epicurus autem, ut opinor, nec non vult, si possit, plane et aperte loqui, nec de re obscura, ut physici, aut artificiosa, ut mathematici, sed de illustri et facili et iam in vulgus pervagata loquitur. Quamquam non negatis nos intellegere quid sit voluptas, sed quid ille dicat. e quo efficitur, non ut nos non intellegamus quae vis sit istius verbi, sed ut ille suo more loquatur, nostrum neglegat. si enim idem dicit, quod Hieronymus, qui censet summum bonum esse sine ulla molestia vivere, cur mavult dicere voluptatem notus sit, hoc est qui suam naturam sensumque perspexerit, vacuitas doloris et vo
Abbreviated transcription (Latin):
qui eã sic diffiniit. sublationẽ animi sine ratione opinãtis le magno
bono fru. Non dr letitia nec gaudiũ ĩ corpoe̾. In eo autẽ uoluptas
oĩum latine loquẽtiũ more ponit᷑ cũ ꝑcipit᷑ ea que senłum aliquẽ mo¬
ueat iocũditas. Hanc quoq iocũditatẽ siuis trãsfer ĩ aĩo. Iuuarex
cĩm ĩ utroq dr̃. ex eoq iocũdũ modo intelligas int̾ illũ qui dicat tanta
ter nos noticia admodũ ełt qui nec letet᷑. nec angat᷑. Itemq inter
cũ qui potiat᷑ corporis expetitis uoluptatib &e eũ qui cruciet᷑ sũmis do¬
lorib ẽẽ eũ qui utroq careat. Satis ne igit᷑ uideor uim u̾boꝵ tenere:
An sũ &ẽ nũc uł grece loqui uł latine docẽdus: & tũ uide ne si ego
nõ intelligam quid Epicurꝰ loquat᷑. cũ grece ut uideor luculẽter sciam
sit aliqua culpa eiꝰ qui ita loquat᷑ ut noͣ intelligat᷑. Iđ duob modis

Expanded text:
qui eam sic definiunt: sublationem animi sine ratione opinantis se magno qui eam sic definiunt: sublationem animi sine ratione opinantis se magno bono frui—, non dicitur laetitia nec gaudium in corpore. in eo autem voluptas omnium Latine loquentium more ponitur, cum percipitur ea, quae sensum aliquem moveat, iucunditas. hanc quoque iucunditatem, si vis, transfer in animum; iuvare enim in utroque dicitur, ex eoque iucundum, modo intellegas inter illum, qui dicat: 'Ta/nta ter nos nu/per notitia a/dmodum est', qui nec laetetur nec angatur, itemque inter eum, qui potiatur corporis expetitis voluptatibus, et eum, qui crucietur summis doloribus, esse eum, qui utroque careat. Satisne igitur videor vim verborum tenere, an sum etiam nunc vel Graece loqui vel Latine docendus? et tamen vide, ne, si ego non intellegam quid Epicurus loquatur, cum Graece, ut videor, luculenter sciam, sit aliqua culpa eius, qui ita loquatur, ut non intellegatur. quod duobus modis
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i ab aratro adduxerũt cincinnatũ illũ ut dictator esset. sic uos de
pelagis omĩbus colligitis bonos illos quidẽ uiros/ sed certe nõ ꝑerudito
Ergo illi intelligũt quid epicurus dicat. ego nõ intelligo: Ut scias
mẽ intelligeͣ. primũ idem esse dico uoluptate̾ qđ ille hedonẽ. Et qui¬
dem sepe querimꝰ u̾bum latinũ pax greco. & qđ idem ualcat. Hic ni¬
hil fuit qđ quereͣmꝰ. Nullũ inuei̾rĩ potest qđ magis idem declaret
latine qđ grece ꝙͣ declarat uoluptas. Huic u̾bo omes qui ubiq sunt
qui latine̾ scuit duas res subiiciũt. letitiã in aĩo. ratiocinationẽ suauẽ
iocũditatis ĩ corpoe̾. Nam & ille aꝑdͦ trabeã uoluptate̾ animi letitã
dicit. eande̾ quã ille cecilianꝰ qui omĩb letitiis letũ esse se narrat. Sed
hoc interest ꝙ uoluptas dicit᷑ &e in aĩo uiciosas res: ut stoici putant

Expanded text:
nostri ab aratro adduxerunt Cincinnatum illum, ut dictator esset, sic vos de nostri ab aratro adduxerunt Cincinnatum illum, ut dictator esset, sic vos de pagis omnibus colligitis bonos illos quidem viros, sed certe non pereruditos. ergo illi intellegunt quid Epicurus dicat, ego non intellego? ut scias me intellegere, primum idem esse dico voluptatem, quod ille hdonh/n. et quidem saepe quaerimus verbum Latinum par Graeco et quod idem valeat; hic nihil fuit, quod quaereremus. nullum inveniri verbum potest quod magis idem declaret Latine, quod Graece, quam declarat voluptas. huic verbo omnes, qui ubique sunt, qui Latine sciunt, duas res subiciunt, laetitiam in animo, commotionem suavem iucunditatis in corpore. nam et ille apud Trabeam voluptatem animi nimiam laetitiam dicit eandem, quam ille Caecilianus, qui omnibus laetitiis laetum esse se narrat. sed hoc interest, quod voluptas dicitur etiam in animo—vitiosa res, ut Stoici putant,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid dubitas igit᷑ inꝙͣ sũmo bono ate isłi ᷝ  cõstituto ut id totũ in
nõ dolẽdo sit. id tenexe unũ. id tueri. id defende̾. Quid eĩm neces¬
se est tanꝙͣ meretrice̾ ĩ matronaꝵ cetũ sic uoluptatẽ in iurtutũ cõai¬
liũ adduce̾. Sed forte dicis iniudiosũ nom̃ est infamie sbiectũ. Itaq
hoc frequẽter dici solet a uobis nõ intelligeͣ nos quã dicat. epicurus¬
uoluptatẽ. Qđ quidẽ mihi. si quãdo dictũ est aut dictũ nõ parũ
sepe. &. li satis clemẽs sũ ĩ disputãdo. tñ int̾dũ soleo lubirasci. Ego¬
ne nõ intelligo quid sit hedone grece latine uoluptas: Utrã tancdẽ
linguã nescio: Deinde quid fit ut ego nesciam sciant omes quicũq
epicurei esse uoluerit: Qđ ur̃i quidẽ uł optime disputãt nihil ꝯ¬
pus eẽ eũ qui phylosophus futurꝰ sit scire litteras. Itaq ut maioes

Expanded text:
Quid dubitas igitur, inquam, summo bono a te ita constituto, ut id totum in Quid dubitas igitur, inquam, summo bono a te ita constituto, ut id totum in non dolendo sit, id tenere unum, id tueri, id defendere? quid enim necesse est, tamquam meretricem in matronarum coetum, sic voluptatem in virtutum conciliMemini vero, inquam; sed tu istuc dixti bene Latine, parum voluptatem. quod quidem mihi si quando dictum est—est autem dictum non parum saepe—, etsi satis clemens sum in disputando, tamen interdum soleo subirasci. egone non intellego, quid sit hdonh/ Graece, Latine voluptas? utram tandem linguam nescio? deinde qui fit, ut ego nesciam, sciant omnes, quicumque Epicurei esse voluerunt? quod vestri quidem vel optime disputant, nihil opus esse eum, qui philosophus futurus sit, scire litteras. itaque ut maiores
Abbreviated transcription (Latin):
cĩm latinũ u̾bũ est. Idq ꝓpric quidẽ ĩ disparib colorib dicit᷑. sed
trãsfert᷑ in młta disparia. Uariũ poema. uaria or̃o. uarii mores uari¬
a fortuna. Uoluptas cẽ uaria dici solee cũ ꝑcipit᷑ emłtis dissimilib
rebus diffi dissimilit̾ efficiẽtib uoluptates. Eam si uarietatẽ diceress
intelligexẽ: ut & te nõ dicẽte intelligo. Esta uarietas que sit nõ sati
ꝑspicio qđ ais. cũ dolore careamꝰ tũ in sũma uoluptate nos esse. Cũ autẽ
uescamur his rebus que dulcẽ motũ afferat sensib tũ esse ĩ motu uolup¬
tatem que facut uarietatẽ uoluptatũ. sed nõ augeri illã nõ dolẽdi uo¬
luptatẽ. quã cux uoluptatẽ appelles nescio. An potest inquit ille ꝗcꝙ
esse suauius ꝙͣ nihil dolore: Immo sit sane nihil meliuis inꝙͣ. Non
tia : Panc idem inquit & maxima quidẽ qua fiexi nulla maior põt

Expanded text:
enim Latinum verbum est, idque proprie quidem in disparibus coloribus dicitur, sed enim Latinum verbum est, idque proprie quidem in disparibus coloribus dicitur, sed transfertur in multa disparia: varium poe+ma, varia oratio, varii mores, varia fortuna, voluptas etiam varia dici solet, cum percipitur e multis dissimilibus rebus dissimilis efficientibus voluptates. eam si varietatem diceres, intellegerem, ut etiam non dicente te intellego; ista varietas quae sit non satigaudere, aliud non dolere. Et quidem, inquit, vehementer errat; nam, ut paulo ante docui, augendae voluptatis finis est doloris omnis amotatem, qui faciat varietatem voluptatum, sed non augeri illam non dolendi voluptatem, quam cur voluptatem appelles nescio. An potest, inquit ille, quicquam esse suavius quam nihil dolere? Immo sit sane nihil melius, inquam—nontia? Plane idem, inquit, et maxima quidem, qua fieri nulla maior potest.
Abbreviated transcription (Latin):
nesciũt. Quonã inꝗel modo: Quia uoluptatẽ hane esse sentiuĩt om̃es
interdũ nimis ee nouil. Quippe qui testificet᷑ ne intelligere quidem
se posse ubi sit : aut qđ sit illud bonũ preter uld̾ qđ cibo x. potione &
auxiũ delectatioe e oliscena uoluptate capiat᷑. An hec ab eo noͣ dicũ
cant᷑ ostendere. Ego uoͣ nõ dubito inꝙͣ quin facile possis. nec ełt qđ
te pudeat sapiẽti asseñtire̾. qui se unus qđ sciam sapiẽtẽ ꝓfiteri sit ausus.
Nam in etrodoꝵ nõ putat ip̃m ꝓfessũ. sed cũ appellaret᷑ ab epicuro repu¬
diare tãtum bñficiũ noluisse. Septẽ autẽ illi nõ suo. sed ꝓpłoꝵ suffragio
oĩum noĩatisũt. Uerũ hoc loco sumo u̾bis his eandẽ certe uimuo¬
luptatis epicurũ nosse ꝙͣ ceteros. Ome̾s eĩm iocũdũ motũ quo sẽsus
hiarent grece hedonẽ latine uoluptatẽ uocãt. Qiid est inꝗt qđd

Expanded text:
nesciunt. Quonam, inquit, modo? Quia voluptatem hanc esse sentiunt omnes,nesciunt. Quonam, inquit, modo? Quia voluptatem hanc esse sentiunt omnes,interdum nimis etiam novit, quippe qui testificetur ne intellegere quidem se posse ubi sit aut quod sit ullum bonum praeter illud, quod cibo et potione et aurium delectatione et obscena voluptate capiodum ea dicantur ostendere! Ego vero non dubito, inquam, quin facile possis, nec est quod te pudeat sapienti adsentiri, qui se unus, quod sciam, sapientem profiteri sit ausus. nam Metrodorum non puto ipsum professum, sed, cum appellaretur ab Epicuro, repudiare tantum beneficium noluisse; septem autem illi non suo, sed populorum suffragio omnium nominati sunt. Verum hoc loco sumo verbis his eandem certe vim voluptatis Epicurum nosse quam ceteros. omnes enim iucundum motum, quo sensus hilaretur. Graece hdonh/n, Latine voluptatem vo
Abbreviated transcription (Latin):
nõ oĩo displicet diffinire. cx id facis cũ uis. Uelim diffinire ꝗd sit uolup¬
tas. de quo omis hec queltio est. Quasi quis inquit est qui ꝗd sit uo¬
luptas nesaat: aut qui quo magis id intelligat diffinitionẽ aliquã de¬
sideret. Me ip̃m esse dice̾m inquã. nisi mhi uiderer habere bñ cogni¬
tam uoluptatẽ oc satis firme cõceptã aĩo atq cõprehẽsam. Nũc aut̃
dico ipm epicutũ nescire .&. in eo nutare. Eũq qui crebro dicat diligẽ¬
ter oportere expͥmi: que uis sb̾ieta sit uocib intellige̾ int̾dũ ꝗd sonet
heç uox uoluptatis idełt que res huic uoci sb̾uiciat᷑. Tum ille ridẽs. ho
uo̾ inquit optimũ . ut is qui finẽ reꝵ expetẽdaꝵ uoluptatẽ eẽ dicatx
id extremũ. id ultimũ. bonoꝵ. id ip̃m quid sit quale sit nesciat. Atqui
inꝙͣ aut epicurus quid sit uoluptas. aut omẽs mortales qui ubiq sũt

Expanded text:
non omnino displicet definire et id facis, cum vis, velim definias quid sit volupnon omnino displicet definire et id facis, cum vis, velim definias quid sit voluptas, de quo omnis haec quaestio est. Quis, quaeso, inquit, est, qui quid sit voluptas nesciat, aut qui, quo magis id intellegat, definitionem aliquam desideret? Me ipsum esse dicerem, inquam, nisi mihi viderer habere bene cognitam voluptatem et satis firme conceptam animo atque comprehensam. Nunc autem dico ipsum Epicurum nescire et in eo nutare eumque, qui crebro dicat diligenter oportere exprimi quae vis subiecta sit vocibus, non intellegere interdum, quid sonet haec vox voluptatis, id est quae res huic voci subiciatur. Tum ille ridens: Hoc vero, inquit, optimum, ut is, qui finem rerum expetendarum voluptatem esse dicat, id extremum, id ultimum bonorum, id ipsum quid et quale sit, nesciat! Atqui, inquam, aut Epicurus quid sit voluptas aut omnes mortales, qui ubique sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ut int̾ quos disserit᷑ cõueniat quid sit id de quo disserat᷑. Hoc positũ
ĩ phedro a Płatone ꝓbauit Epicurus. senłitq in omĩ disputatioẽ id fi¬
ri oportere. Sed qđ ꝓximũ fuit nõ uidit. Negat eĩm diffiniri rẽ pla¬
cere sinc quo fieri interdũ nõ potest. ut int̾ cos qui ambigũt cõueniat.
quid sit id de quo agat᷑. uelut in hoc ip̃o de quo nũc disputamꝰ. Queͬim
eĩm fine̾ bonoꝵ. Possumꝰ ne sçire hoc quale sit: nisi cõtulerimꝰ inter nos
cũ finẽ borioꝵ dixerimꝰ. quid finis. quid ẽ sit ip̃m bonũ. At qui hec
tu cẽ imprudẽs utebare nõnũꝙͣ. Nã hũc ip̃m siue fine̾ siue extremũ
siue ultimũ diffinebas id esse quo omĩã que recte fierẽt refferẽt᷑. neq
id ip̃m usꝙͣ referret᷑. Preclare hoc quidẽ benũ ip̃m &ẽ quid eẽt fortasse
si opus fuisset diffinisses: aut qđ esset natura appetẽdũ aut qđ ꝓdesset
aut qđ iuuaret aut qđ liberet. Aodo idem nisi molestũ est qm̃ tibi

Expanded text:
isseratur. hoc positum in Phaedro a Platone probavit Epicurus sensitque in omni disputatione id fieri oportere. sed quod proximum fuit non vidit. negat enim definiri rem placere, sine quo fieri interdum non potest, ut inter eos, qui ambigunt, conveniat quid sit id, de quo agatur, velut in hoc ipso, de quo nunc disputamus. quaerimus enim finem bonorum. possumusne hic scire qualis sit, nisi contulerimus inter nos, cum finem bonorum dixerimus, quid finis, quid etiam sit ipsum bonum? atqui haec tu etiam inprudens utebare non numquam. nam hunc ipsum sive finem sive extremum sive ultimum definiebas id esse, quo omnia, quae recte fierent, referrentur neque id ipsum usquam referretur. praeclare hoc quidem. bonum ipsum etiam quid esset, fortasse, si opus fuisset, definisses aut quod esset natura adpetendum aut quod prodesset aut quod iuvaret aut quod liberet modo. nunc idem, nisi molestum est, quoniam tibi
Abbreviated transcription (Latin):
dones et posse uiui Iud honestũ qđ ppłare sit sentiat e sine
eo iocunde neget uiui posse: aut quicꝙͣ aliud honestũ intelligaton
siͦ qe st ecdum ipͣm qđ ꝑ se sua ui sua natura sua sit sponte lau¬
a abile Etaq sorquate cũ dice̾s elamare epicurũ nõ posse iocũde
uuitusi honestece sapiẽter & iuste uine̾t tu ipe mrbiglarns
intuo quasi testificare laudari honestatẽ &e iustiãm ab sepicuro¬

Expanded text:
de neget posse vivi, illud honestum, quod populare sit, sentiat et sine de neget posse vivi, illud honestum, quod populare sit, sentiat et sine eo neget iucunde vivi posse, aut quicquam aliud honestum intellegat, nisi quod sit rectum ipsumque per se sua vi, sua natura, sua sponte laudabile. Itaque, Torquate, cum diceres clamare Epicurum non posse iucunde vivi, nisi honeste et sapienter et iuste viveretur, tu ipse mihi gloriari intuens quasi testificarere laudari honestatem et iustitiam aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
sum ꝑfectũ atq laudabile nõ ob eã causa tñ illd̾ dici honestũ ẽẽ qr¬
landet amultis. sed qr tale sit. ut si ut si ignorarẽt id homines.
uł si obmutiussent. sua tñ pulchritudine. fu̾a tñ sꝑecie esset lauda¬
bile Itaq idem natura uictus cui obsisti nõ potest dicit aliolad
ia qđ a te cẽ paulo ante dictũ est. nõ posse iocũde uiui nisi &r ho¬
neste. Quid nũc honeste clicit idem ne qđ iocũde Ergo ita
nõ posse honeste uiui nisi honeste uiuat᷑. an nisi polari farta. Si¬
ne ea igit᷑ iocũde negat posse uiue̾ Quid turpius ꝙͣ sapiẽts uitã
ex insĩpientiũ sermone pendere. Quid ergo hoc loco intelligi
honestũ. e Ncrte nihil nisi qđ possit ip̃m ꝓpͦ se iure laudari
Nam si pp uoluptatẽ que est ista laus que põt e macello petiu
Non is iuctus est ut cũ honestatẽ eo loco habeat. ut sme ea iocun¬

Expanded text:
sum per se rectum atque laudabile, non ob eam causam tamen illud dici esse honestum, quia sum per se rectum atque laudabile, non ob eam causam tamen illud dici esse honestum, quia laudetur a multis, sed quia tale sit, ut, vel si ignorarent id homines, vel si obmutuissent, sua tamen pulchritudine esset specieque laudabile. itaque idem natura victus, cui obsisti non potest, dicit alio loco id, quod a te etiam paulo ante dictum est, non posse iucunde vivi nisi etiam honeste. quid nunc honeste dicit? idemne, quod iucunde? ergo ita: non posse honeste vivi, nisi honeste vivatur? an nisi populari fama? sine ea igitur iucunde negat posse se vivere? quid turpius quam sapientis vitam ex insipientium sermone pendere? quid ergo hoc loco intellegit honestum? certe nihil nisi quod possit ipsum propter se iure laudari. nam si propter voluptatem, quae est ista laus, quae possit e macello peti? non is vir est, ut, cum honestatem eo loco habeat, ut sine ea iucun
Abbreviated transcription (Latin):
quattuor ututib que a te qͦ cõmeorate sũt cõtinet᷑. Hac̃ se tuus ep¬
curus oĩo ignorare dicit. quã aut qualẽ esse uelint. qui honestatẽ
sũmũ bonũ metiant᷑. Si eĩm ad honestatẽ oĩa referãtur. neq ĩ a
noluptatẽ dicant inesse ait eos inani uoce sonare. His eũn ip̃is ue̾¬
bis utit neq intellige̾ neq iudere sub hac uoce honestatis que sit
subicienda sententia. Et eĩm coͥsuetudo loquit id solũ łr hone¬
eit sepe iocũdius. tñ expetit᷑ ꝑꝑ uoluptatẽ. Uides ne ꝙͣ sit magna
dissensio÷ phylosophus nobilis a quo nõ solũ Grecia sed utalia
sed cẽ omĩs barba cõmota est. honestũ quid sit si id nõ est ĩuolup¬
tate negat se intellige̾: nisi forte illcł qđ multitudis rumore sude¬
tur Fgo &̾ hoc &ẽ turpe esse sepe iudico. de siquãdo turre nõ
sit. tũ nõ eẽ nõ turpe cũ id a multitudine laudet᷑.Qsi sit ip¬

Expanded text:
is virtutibus, quae a te quoque commemoratae sunt, continetur. hanc se tuus Epicurus omnino ignorare dicit quam aut qualem esse velint qui honestate summum bonum metiantur. Si enim ad honestatem omnia referant neque in ea voluptatem dicant inesse, ait eos voce inani sonare— his enim ipsis verbis utitur—neque intellegere nec videre sub hanc vocem honestatis quae sit subicienda sententia. ut enim consuetudo loquitur, id solum dicitur honeest saepe iucundius, tamen expetitur propter voluptatem. Videsne quam sit magna dissensio? philosophus nobilis, a quo non solum Graecia et Italia, sed etiam omnis barbaria commota est, honestum quid sit, si id non sit in voluptate, negat se intellegere, nisi forte illud, quod multitudinis rumore laudetur. ego autem hoc etiam turpe esse saepe iudico et, si quando turpe non sit, tum esse non turpe, cum id a multitudine laudetur, quod sit ip
Abbreviated transcription (Latin):
tribus generib honcstoꝵ notatis quartum sequit᷑. & in eadem pulchii¬
tudinẽ &. aptũ ex illistribus ⁊̃ quo inest ordo & moderatio: cuius
silitudine ꝑspecta ĩ formaꝵ specie a dignitate trãsitũ est ad hone¬
statẽ dictoꝵ atq factoꝵ. Nam exhis trib laudib quas ante dixi ce

Expanded text:
tribus generibus honestorum notatis quartum sequitur et in eadem pulchritribus generibus honestorum notatis quartum sequitur et in eadem pulchritudine et aptum ex illis tribus, in quo inest ordo et moderatio. cuius similitudine perspecta in formarum specie ac dignitate transitum est ad honestatem dictorum atque factorum. na
Abbreviated transcription (Latin):
om̃emq cõplectat᷑ uite cõsequẽtis statũ Eadẽq ratio fect hoiem
hominũ appetẽtem. cũq his natura &e sermoẽ & isu cõgruentem
ut ꝓfectus a caritate domesticoꝵ ac suoꝵ cũrat lõgius. de̾ se impli¬
cet pͥmũ ciuium deinde oĩum mortaliũ societate Atq ut ad Ar¬
chitam scripsit Plato nõ sibi se soli natũ memine̾it. sed prĩe sed su¬
is ut ꝑexigua pars ip̃i relinquat᷑. Et qm̃ eadẽ̾ natura cupiditi¬
tẽ ingeniuit homĩ ueri inueniẽdi. Qđ facillime apparet cũ uacui cu¬
ris E quid ĩ celo fiat scire habemꝰ. His indiciis inducti oĩa uera di¬
ligimꝰ. idest fidelia. simplicia cõstantia. tũ uana fallẽtia falsa. odim
amplũ atq magnificũ ad imꝑandũ magis ꝙͣ ad parẽdũ accom¬
modatũ. omĩa humana nõ tollerabilia solũ. sed cẽ. leuia duces. alte
uũ ꝗddã excelsum nihil times nemĩ cedẽs semꝑ inuictũ. Atq hio

Expanded text:
atum. eademque ratio fecit hominem hominum adpetentem cumque iis natura et sermone et usu congruentem, ut profectus a caritate domesticorum ac suorum serpat longius et se implicet primum civium, deinde omnium mortalium societate atque, ut ad Archytam scripsit Plato, non sibi se soli natum meminerit, sed patriae, sed suis, ut perexigua pars ipsi relinquatur. et quoniam eadem natura cupiditatem ingenuit homini veri videndi, quod facillime apparet, cum vacui curis etiam quid in caelo fiat scire avemus, his initiis inducti omnia vera diligimus, id est fidelia, simplicia, constantia, tum vana, falsa, fallentia odimus, amplum atque magnificum, ad imperandum magis quam ad parendum accommodatum, omnia humana non tolerabilia solum, sed etiam levia ducens, altum quiddam et excelsum, nihil timens, nemini cedens, semper invictum. atque his
Abbreviated transcription (Latin):
Duc sũt eĩm res qͦ ne tu u̾ba solũ putes. Unũ est sine dolore ec̃. alte¬
rũ cũ uoluptate. Uos ex his tam dissiłibus rebus nõinodo nom̃ unũ
nã id facilius pateret. sed &̃ rem unã ex tluob faceͣ conamini qđ fi¬
exi nullo modo potest. Hic qui utrãq ꝓbat ambobus debuit uti sic̾
facit. remq tm̃ diuidit u̾bis. Cũ eĩm ip̃am eã uoluptatẽ quã eocdem
noĩe omẽs appellamꝰ laudat locis plurimis. audet dice̾ ne suspicari ꝗ¬
dem se ullũ bonũ seminũ ab illo aristippeo gne̾ uoluptatis. Atq ibi hoc
dicit. ubi omĩs eius est or̃o desũmo bono. In alio uoͣ libro in quo breuiter
comprehe̾sis grauissĩs sentẽtiis quasi oragula edidisse sapie đr. Ecribit x
dicit epicuri kyrias doxas. idest maxĩẽ ratas: qr grauissie̾ sint ad bñ
uiuendũ breuiter enũciate sentẽtie: Aĩaduerte igit᷑ recte nchancsẽ¬

Expanded text:
st sine dolore esse, alterum cum voluptate. vos ex his tam dissimilibus rebus non modo nomen unum —nam id facilius paterer—, sed etiam rem unam ex duabus facere conamini, quod fieri nullo modo potest. hic, qui utrumque probat, ambobus debuit uti, sicut facit re, neque tamen dividit verbis. cum enim eam ipsam voluptatem, quam eodem nomine omnes appellamus, laudat locis plurimis, audet dicere ne suspicari quidem se ullum bonum seiunctum ab illo Aristippeo genere voluptatis, atque ibi hoc dicit, ubi omnis eius est oratio de summo bono. in alio vero libro, in quo breviter comprehensis gravissimis sententiis quasi oracula edidisse sapientiae dicitur, idicit Epicuri kuri/as do/cas, id est quasi maxime ratas, quia gravissimae sint ad beate vivendum breviter enuntiatae sententi
Abbreviated transcription (Latin):
ad omĩa tua Forquate. Ubi memoria tua forte defeceit. tuũ est ut
suggeras. Honestũ igit᷑ id intelligimꝰ qđ tale est. ut detrata omni
utilitate. sine ullis p̃miis fructib ue ꝑ se ip̃m possit iure landari. Qđ
quale sit nõ tam diffinitioe qua sũ usus intelligi potest. ꝙͣꝙͣ aliquã¬
tum potest quã coĩ oĩum iudicio ce optimi cuiꝰq studiis atq factis q

Expanded text:
ad omnia tua, Torquate, nisi memoria forte defecerit. Honestum ad omnia tua, Torquate, nisi memoria forte defecerit. Honestum igitur id intellegimus, quod tale est, ut detracta omni utilitate sine ullis praemiis fructibusve per se ipsum possit iure laudari. quod quale sit, non tam definitione, qua sum usus, intellegi potest, quamquam aliquantum potest, qua
Abbreviated transcription (Latin):
uos Nam cũ Academias incerta luctatio est qui nihil affirmãt & qͦua¬
si disꝑata cognitioẽ certi id sequi uolut qđ cũq uerisimile uideat᷑. Cũ
Epicuro a hoc plus est negocii qđ eduplici gne̾ uoluptatis cõuictus ẽ.
qđq e ip̃e & amia eiꝰ &e̾. multi postea defensores eiꝰ sententie fuerũt.
Et nescio quomiͦ is qui auctoritatẽ mĩmã habet maximã uim ppłus
cũ illis facit. Quos nisi argumꝰ omĩs u̾tus omẽ decus. omĩs uera laus
descrẽda est. Ita cetoꝵ sentẽtiis semotis relinquit᷑ nõ mihi cũ forqua¬
to sed uirtuti cũ uoluptate certatio. Quã quidẽ certationẽ homo&. a¬
cutus sed cliligens Crisippus nõ cõtẽpnit. totũq discrimen sũmi boni
in eadem cõparatione positũ putat. Ego a̾ existimo li honestũ aliqo
existimo ostendero qđ sit ip̃m ui sua ꝓꝑ seq expetendũ. iacere urã
omĩa. Itaq eo quale sit breuiter. ut tp̃s postulat cõstituto accedam

Expanded text:
vos; nam cum Academicis incerta luctatio est, qui nihil affirmant et quasi desperata cognitione certi id sequi volunt, quodcumque veri simile videatur. cum Epicuro autem hoc plus est negotii, quod e duplici genere voluptatis coniunctus est, quodque et ipse et amici eius et multi postea defensores eius sententiae fuerunt, et nescio quo modo, is qui auctoritatem minimam habet, maximam vim, populus cum illis facit. quos nisi redarguimus, omnis virtus, omne decus, omnis vera laus deserenda est. ita ceterorum sententiis semotis relinquitur non mihi cum Torquato, sed virtuti cum voluptate certatio. quam quidem certationem homo et acutus et diligens, Chrysippus, non contemnit totumque discrimen summi boni in earum comparatione positum putat. ego autem existimo, si honestum esse aliquid ostendero, quod sit ipsum vi sua propter seque expetendum, iacere vestra omnia. itaque eo, quale sit, breviter, ut tempus postulat, constituto accedam
Abbreviated transcription (Latin):
& expleturũ cumulatẽ uitã beatã. de quo omĩs hec questio ⁊̃. Nã
qui ad urctutẽ adiũgũt ^ uoluptatẽ quã unã uirtus minimi facit
uł uacuitatẽ. doloris que &̃ si malo caret. tñ nõ est sũmũ bonũ. ac¬
cessione ututũt᷑ nõ ita ꝓbabili. Nec tñ cur id tam parce tãq restri¬
te faciãt intelligo. Quas eĩ emẽdũ eis sit qđ addat ad uixtutẽ.
Primũ uilissimas res addũt. Deinde singulas potius ꝙͣ omĩa que
pͥma natura approbauisset ea cũ uoluptate cõiungetit. Que cũ A¬
ristoni & Pirroni oĩo uisa sũt ꝓ nihilo: ut inter optime ualere
& grauissime egrotare nihil dicent prorsus interesse. rete iam pri¬
dem contra eos delitũ est disputari. Dũ eĩm ĩ una uirtute sic oĩa
esse uoluerũt. ut ea reꝵ selectione expoliarẽt. nec ei ꝗcꝙͣᷤ aut unde
oriret᷑ darẽt / aut ubi niteret᷑ uirtute̾ ip̃am quã amplexabant᷑ sb̾sti¬

Expanded text:
e vitam beatam, de quo omnis haec quaestio est. nam qui ad virtutem adiungunt vel voluptatem, quam unam virtus minimi facit, vel vacuitatem doloris, quae etiamsi malo caret, tamen non est summum bonum, accessione utuntur non ita probabili, nec tamen, cur id tam parce tamque restricte faciant, intellego. quasi enim emendum eis sit, quod addant ad virtutem, primum vilissimas res addunt, dein singulas potius, quam omnia, quae prima natura approbavisset, ea cum honestate coniungerent. Quae quod Aristoni et Pyrrhoni omnino visa sunt pro nihilo, ut inter optime valere et gravissime aegrotare nihil prorsus dicerent interesse, recte iam pridem contra eos desitum est disputari. dum enim in una virtute sic omnia esse voluerunt, ut eam rerum selectione expoliarent nec ei quicquam, aut unde oriretur, darent, aut ubi niteretur, virtutem ipsam, quam amplexabantur, sustu
Abbreviated transcription (Latin):
orib noͣ esset retentus Archesilas eũ reuocauit. instituit q ut hi ꝗ
le audire uellet nõ de se querent sed ip̃i. dicerẽt quid sentiret᷑. Quod
cũ dixisset ille cõtra. Sed qui audiebat quo ad poterãt defendebant
sentẽtiam suã. Apud ceteros autẽ phylosophos qui quesiuit aliquit
tacet. Qđ quidẽ iam fit eẽ in Achademia. Ubi eĩm is qui audire
uult ita dixit Uoluptas mihi uidet᷑ esse sũmũ bonũ. quippe tua orõne
cõtra disputat᷑. Ut facile intelligi possit eos qui aliꝗd sibi uideri dicãt

Expanded text:
oribus non esset retentus, Arcesilas eum revocavit instituitque ut ii, qui oribus non esset retentus, Arcesilas eum revocavit instituitque ut ii, qui se audire vellent, non de se quaererent, sed ipsi dicerent, quid sentirent; quod cum dixissent, ille contra. sed eum qui audiebant, quoad poterant, defendebant sententiam suam. apud ceteros autem philosophos, qui quaesivit aliquid, tacet; quod quidem iam fit etiam in Academia. ubi enim is, qui audire vult, ita dixit: 'Voluptas mihi videtur esse summum bonum', perpetua oratione contra disputatur, ut facile intellegi possit eos, qui aliquid sibi videri dicant