comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
paulominus ab angłis. Tu autem die.
scd̃m quid eum minorem asseris. Si scb̃a
potestatem: pater non iudicat quanqũ
de deo tuo. quia sicut tumaior es firuo.
ita ille filio suo: auertat hoc deus dari¬
bus fidelium. Indigna sunt ista crdba
de deo. Si enim filius secundum deitã
rat. in principio erat uerbum. et uͥbun
erat apud deum. & deuserat uerbum:
fuit aliqułando tempus quando pater fie
sine uerbo. aut fuit aliquod pͥncipium
ipsum pͥncipium qm̃ ipse filius dixit si
pͥncipium : Interrogantibꝰ quippe iul
tu quis es: respondit. P rincipium ẜ
& illud quod in genesi scriptumẽ.
gitur in filio qui ẽ. pͥncipium. Si ers̃
semꝑ deus pater semꝑ deus filius:
iu nec aliquando non pater. nec iste
nquando non filius. Non enim ut pater
dieraret filium.minuit scipsum: sed ita
dunt de se alt̾um qualem se. ut totus
aneret in se. Sp̃s autem sc̃s non procedit

Expanded text:
paulo minus ab angelis . Tu autem dic, paulo minus ab angelis . Tu autem dic, secundum quid eum minorem asseris? Si secundum potestatem: Pater non judicat quemquam, de Deo tuo, quia sicut tu major es filio tuo, ita ille filio suo: avertat hoc Deus ab auribus fidelium; indigna sunt ista credere de Deo. Si enim Filius secundum deitaterat, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum ; fuit aliquod tempus quando Pater fuit sine Verbo, aut fuit aliquod principium ante ipsum principium, quoniam ipse Filius dixit se esse principium? Interrogantibus quippe Judaeis, Tu quis es? respondit, Principium . Ergo et illud quod in Genesi scriptum esterram , intelligitur in Filio, qui est principium. Sic ergo semper Deus Pater, semper Deus Filius; quia nec ille aliquando non Pater, nec iste aliquando non Filius. Non enim ut Pater generaret Filium, minuit se ipsum: sed ita genuit de se alterum qualem se, ut totus maneret in se. Spiritus autem sanctus non praecedit
Abbreviated transcription (Latin):
non habes: nec ad deum. Xp̃c enim iN
quantum hominem suscepit: missus drͣ.
Inquantum ds̃ est. ęqualis patri. Nam
quo eum patͣ mitteret ubi ipse cum filio
non cẽt : aut quo filius uenisset. ubi nõ
simul cum patre ẽẽt ille qui dixit
ego in patre. et pater in me ẽ. et philg
qui me iudit uidit et patrem : & quix
ꝓpham dicit. Cȩlum & terram ego impo
&e de quo salomon dicit. attingit gͦ abai
usq ad finem fortiter: &e disponit omni
suauter. Attingit ubiq: ꝓpter suamm
mundiciam. Sed tu heretice idõ dicismo¬
rem ẽẽ qui mittit. minorem qui mitos
quia temporum spacia cogitas: sed
tum erras illi assignare cempora. ꝑ
facta sunt cempora: Si patrem conte
deum. dm̃ filium. ec̃numq credis peod
et filium: noli mirari minorem faceri¬
lium in eo quod fecit te: quia idõ mii
fictus est. ut redimeret ce. Sed ipsemuis
dixit. P ater maior meẽ. Intellige esn
susceptum hominem: & deponis emr.

Expanded text:
non habes, nec ad Deum. Christus enim in non habes, nec ad Deum. Christus enim in quantum hominem suscepit, missus dicitur: in quantum Deus est, aequalis est Patri. Nam quo eum Pater mitteret, ubi ipse cum Filio non esset? Aut quo Filius venisset, ubi non simul cum Patre esset ille qui dicit, Ego in Patre, et Pater in me est; et, Philippe, qui vidit me, vidit et Patrem : et quego impleo ; et de quo Salomon ait, Attingit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter. Attingit ubique propter suam munditiam ? Sed tu, haeretice, ideo dicis majorem esse qui mittit, minorem qui mittitur, quia temporum spatia cogitas. Sed multum erras, illi assignare tempora per quem facta sunt tempora. Si Patrem confiteris Deum, Deum Filium, aeternumque credis et Patrem et Filium; noli minorem facere Filium in eo quod fecit te, quia ideo minor factus est, ut redimeret te. Sed ipse, inquis, dixit, Pater major me est . Intellige secundum susceptum hominem, et deponis errorem.
Abbreviated transcription (Latin):
ut doces ueritas mentita ẽ. et tu uerum
predicas : Et ubi hoc predicas: In abscon¬
so: in occulto. Si ueritate fulcitur predica¬
tio tua : publica sit doctrina tua. Demõs¬
tra michi eccłiam tuam. Sed nouimus qͥd
agatis decepti et deceptores. Apłs paulus
uos prodidit dicens. Que enim occulde
fiunt ab eis: turpe ẽ. ȩtiam dicere. Nobis
turpe est dicere: sed uos non quiescitis ag̾e
Manifesta ẽ. ignominia ur̃a: nuda ẽ turpi¬
tudo ur̃a. Ex confessione simul & scripturi
ura : omĩbus palam ẽ. facta turpis doctri¬
na urã. Utinam aliquando corrigantur
xp̃m per quam itur ad patrem: secundum
diuinitatem nolunt ẽẽ ȩq̃lem patri. Et cũ
ipse dicat ego et pater unum sumus: illi
ẽ. Maior ẽ. utiq qui mitcit: illo qui mit¬
titur. Hȩc argum̃tatio ẽ. numana: non
auctoritas diuina. Alia ẽ. operatio trini¬
tatis quam tu heretice non as sequeris:
quia carnalit̃ sapis. Mundum enim cor

Expanded text:
ut doces, Veritas mentita est, et tu verum ut doces, Veritas mentita est, et tu verum praedicas? Et ubi hoc praedicas? In absconso, in occulto. Si veritate fulcitur praedicatio tua, publica sit doctrina tua. Demonstra mihi Ecclesiam tuam. Sed novimus quid agatis decepti et deceptores. Apostolus Paulus vos prodidit dicens: Quae enim occulte fiunt ab eis, turpe est etiam dicere . Nobis turpe est dicere, sed vos non quiescitis agere. Manifesta est ignominia vestra, nudata est turpitudo vestra; ex confessione simul et scriptura vestra, omnibus palam facta est turpis doctrina vestra: utinam aliquando corrigantur Christum, per quam itur ad Patrem, secundum divinitatem nolunt esse aequalem Patri. Et cum ipse dicat, Ego et Pater unum sumus ; illi est: major est utique qui mittit, illo qui mittitur. Haec argumentatio est humana, non auctoritas divina. Alia est operatio Trinitatis, quam tu, haeretice, non assequeris, qui carnaliter sapis. Mundum enim cor
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. in manifesto collocauit eccłam suam. Iam
hic respice illum qui tibi xp̃m predicat: di
matucheus qui ꝑ suam doctrinam ꝓmittit
introducere in ueritatem: ipsum xp̃m dic̃.
ẽẽ fallacem. Non habuit inquit uerum cor¬
pus. fantasma fuit. sp̃s fuit. Ꝙ hoc in illo¬
negat fiuisse iniquissimus manicheus. O pes¬
sune heretice manichee. Si crede non uis ue¬
ritatem dicentem discipłis suis palpate &
habet. sicut me uidetis hab̾e: si cred̾e non
uis ut dixi ueritati: iudeo credẽ crucifigen¬
di. Nam cum tu dicis xp̃c d̾s̃ fiait non homo:
iudeus dicit. non fuit ds̃ sed homo. Eatholica
utrosq coniuncens : ego ait uerum deneo.¬
qđ xp̃c & deus & homo ẽ: Cu autem mani¬
Sp̃s alapas accepit. spineam sp̃c coronam
portauit. sp̃s sibi crucem bauilauit: Si spc̃
conditus : Omĩa ista sp̃c pati non potest:
et factum. Erras cu ẽ. falsitas. ẽ nimis: iNs
omĩbus te suꝑat ueritas. Ergone heretice

Expanded text:
est, in manifesto collocavit Ecclesiam suam. Jam est, in manifesto collocavit Ecclesiam suam. Jam hic respice illum qui tibi Christum praedicat, dicmanichaeus, qui per suam doctrinam promittit introducere te in veritatem, ipsum Christum dicit esse fallacem. Non habuit, inquit, verum corpus: phantasma fuit, spiritus fuit. Et hoc in illo fuisse negat nequissimus manichaeus. O pessime haeretice manichaee, si credere non vis Veritatem dicentem discipulis suis, Palpate, et habet, sicut me videtis habentem . Si credere non vis, ut dixi, Veritati, Judaeo crede crucifigenti. Nam cum tu dicis, Christus Deus fuit, non homo; Judaeus dicit, Non fuit Deus, sed homo. Catholica utrosque convincens, Ego, ait, verum teneo Tu autem, manis alapas accepit? spiritus spineam coronam portavit? spiritus sibi crucem bajulavit? Si spiriconditus? Omnia ista spiritus pati non potest. et factum. Erras tu nimis, falsitas; in omnibus te superat veritas. Ergone, haeretice,
Abbreviated transcription (Latin):
sam exemplo condiret. Qui sunt et aber¬
aedes: Omnes heretici. qui relicta ueritatiꝰ
uia errando ꝑ desertum laccotinantur: et
animas captant in peccatis p̃pediuntq. ne
quis ad patͥam ualeat ꝑuenire: effecti lupi
semitarii. induti ouina pelle: cum sint intꝰ
lupi rapases. Predicantes xp̃m uiam: et
si aliquis dicat. quid ego faciam non inue¬
nio: ecce homo. xp̃m predicat. uiam predi¬
cat. xp̃i se dicit ẽẽ discipłm. ueritatem se
dicit annunciare : quare non sequar talia
predicantem: respondeo quia aluid eiꝰ hab&
lingua. aliud conscientia: Unde noui mn¬
quis: Nunquid ego conscientienas discu¬
tere possum: Xp̃m ab eo audio. Quod
audio hoc credo: hoc teneo. Nonte seducat
filius falsitatis: si filius esueritatis. Disce
iam xp̃iane qui xp̃m̃ desid̾as et audire et
iudere. Si quis tibi xp̃m predico̾t: attende
in angulis. non occulte. sed palam. publice:
In sole enim posuit tab̾naculum suum: hoc

Expanded text:
etiam exemplo condiret. Qui sunt et aberetiam exemplo condiret. Qui sunt et aberrantes? Omnes haeretici, qui relicta veritatis via errando per desertum latrocinantur, et animas captant in peccatis, praepediuntque ne quis ad patriam valeat pervenire: effecti lupi semitarii induti ovina pelle, cum sint intus lupi rapaces; praedicantes Christum viam, et si aliquis dicat, Quid ego faciam non invenio: ecce homo Christum praedicat, viam praedicat, Christi se dicit esse discipulum, veritatem se dicit annuntiare, quare non sequar talia praedicantem? respondeo, Quia aliud ejus habet lingua, aliud conscientia. Unde novi, inquis? numquid ego conscientias discutere possum? Christum ab eo audio: quod audio, hoc credo, hoc teneo. Non te seducat filius falsitatis, si filius es veritatis. Disce jam, christiane, qui Christum desideras et audire et videre. Si quis tibi Christum praedicat, attende in angulis, non occulte, sed palam, publice. In sole enim posuit tabernaculum suum ; hoc
Abbreviated transcription (Latin):
scquor ad palmam uocationis dĩ. in xp̃o iħu¬
surentem se dixit: sequentem se dixit:
Nlon remansit: non retro respexit. Ab sit
ut errau̾it. qui uiam ipsam docebat. quã
it tenebat & ostendebat. Celeritatem aũ
euisuc imitaremur ait. Imitatores mei
Sitardi sumus p̃uenite nos: nõ inuidemꝰ.¬
querimus quos seqͣmur. Si autẽ nos puta¬
as celeriter ingredi: currite nob̾cum. Unũ
astid ad quod festinamus: et qui tardius
et qui celerius ambulamus. Qui sunt et re¬
do redeuntes : Qui ex continentia reuertun¬
tur inmmunditiam : qui ex sco & singulari
bono proposito uirginitatis. deu̾tuntur iN
durpitudines uoluptatis: & corrupta m̃te.
corrumpunt simul et carnem Hos incepat
petrus apłs: dicens. Melius illis erat non
cognoscere uiam salutis: quam cognoscẽces
domis. cont̾ p̃ceptum retro rẽpexit: quod
euaserat perdidit. N ec inerito in statuam
slis repente conuersa ẽ: nisi ut fatuos suo

Expanded text:
sequor ad palmam sequor ad palmam rentem se dixit; sequentem se dixit. Non remansit, non retro respexit, absit ut erraverit, qui viam ipsam docebat, qui et tenebat, et ostendebat. Celeritatem autem ejus ut imitaremur, ait: Imitatores mei Si tardi sumus, pquaerimus quos sequamur. Si autem nos putatis celeriter ingredi, currite nobiscum: unum est ad quod omnes festinamus, et qui tardius et qui celerius ambulamus. Qui sunt et retro redeuntes? Qui ex continentia revertuntur in immunditiam, qui ex sancto et singulari bono proposito virginitatis divertuntur in turpitudines voluptatis, et corrupta mente corrumpunt simul et carnem. Hos increpat apostolus Petrus, dicens: Melius illis erat non cognoscere viam salutis, quam cognoscentes domitis, contra praeceptum retro respexit, quod evaserat perdidit. Nec immerito in statuam salis repente conversa est , nisi ut fatuos suo
Abbreviated transcription (Latin):
exclud̃e. Tale ergo ium̃tum cohibetas
ieiumis. Uide illum gubernatorẽ cnd̃tꝙ
uatorem apłm paulum : uide illum um̃¬
bulare desid̾as: doma carnem tuam. et an¬
bula Ambulas enim si amas. Non enimad
dm̃ passibus. sed asfectib currimus. Ui¬
hominum gen̾a que odit: remanentens
redeuntem: aberrantem. Ab his tribse
imus. alius tardius ambulat. alius cele¬
rus ambulat : tam̃ ambulant. Excitati sũt
oremanentes. retro redeuntes reuocandi :¬
candes in uiam ducendi. Tardi exhortan
N celeres imitandi. Qui non ꝑficit: reman¬
e in uia. Qui forte a meliore ꝓposito decli¬
ut. ad id quod detͣus reliquerat: reuersꝰ
siio. Qui fidem deserit: a uia errauit:
sumtardis sit nob̾ & cum celerioribus ratio:
cum ambulantibꝰ tamen. Quis ẽ. qui non
ꝓficit: Qui se putau̾it cẽ sapientem. qui
dixerit susficit michi quod sum. qui nõ at¬
itnd̾it eum qui dicit. quȩ retro oblitus. in ea
quȩ ante sunt exdentus: scd̃m intentionem

Expanded text:
excludere. Tale ergo jumentum cohibeamus jejuniis. Vide illum gubernatorem eumdemque viatorem apostolum Paulum, vide illum jumebulare desideras, doma carnem tuam, et ambula. Ambulas enim, si amas. Non enim ad Deum passibus, sed affectibus currimus. Chominum genera quae odit: remanentem, retro redeuntem, aberrantem. Ab his tribus sumus, alius tardius ambulat, alius celerius ambulat, tamen ambulant. Excitandi sunt ergo remanentes, retro redeuntes revocandi, errantes in viam ducendi, tardi exhortan celeres imitandi. Qui non proficit, remansit in via. Qui forte a meliore proposito declinat ad id, quod deterius reliquerat, reversus est retro. Qui fidem deserit, a via aberravit. Cum tardis sit nobis, sed a celerioribus ratio, cum ambulantibus tamen. II. Quis est, qui non proficit? Qui se putaverit esse sapientem, qui dixerit: Sufficit mihi, quod sum; qui non attendit eum, qui dixit: Quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus, secundum intentionem
Abbreviated transcription (Latin):
tolercit: relinque mundum confuge
ad crucis ligniun: non me̾uas ꝓcellas
et curbines huus diluiui: non mergeris
siligno portaberis. Nouit gubernare :¬
qui dignatus est creare. Tantum assit
uirtus caritatis quȩ omĩa dolerat: nulla
res te ab archȩ soliditate euellet. Per¬
mane bonus: & tolera malos. Meluis ẽ
enim ut intus positus ꝓpder bonos ceo¬
leres malos: quam foras exiens &e ꝑieus.
et bonos relinquas & bomalos. Sigͦ sũt
cecum ferȩ. idẽ. si sunt tecum in eccłia
praua docentes. falsa sentientes. here.¬
tici uł scismatici. aut ȩciam ipsimali
catholici: more ferarum animas de¬
uorare querentium. tolerentur usq
ad finem scłi: canquam finem diluiui
Rugiant licet. fremant dentibus.q
ipsam archam confringere conentur qs
erpauescas: finito diluuio illos rapietu
nis. ie spinosa silua: te fercilis iustpoit
tri. Poit finem scui impii rapientur as
nebras ert̾iores. ubi c̃ fletus et tridoro
aum: pios suscipiet terra uiuentum

Expanded text:
tolerat, relinque mundum, confuge tolerat, relinque mundum, confuge ad crucis lignum, non metuas procellas et turbines hujus diluvii: non mergeris si ligno portaberis; novit gubernare qui dignatus est creare, tantum adsit virtus charitatis quae omnia tolerat. Nulla res te ab arcae soliditate evellat. Permane bonus, et tolera malos: melius enim est ut intus positus propter bonos toleres malos, quam foras exiens et periens, et bonos relinquas et malos. Si ergo sunt tecum ferae, id est, sunt tecum in Ecclesia prava docentes, falsa sentientes, haeretici vel schismatici, aut etiam ipsi mali catholici, more ferarum animas devorare quaerentium; tolerentur usque ad finem saeculi, tanquam finem diluvii. Rugiant licet, fremant dentibus, atque ipsam arcam confringere conentur, non expavescas: finito diluvio, illas rapiet inanis ac spinosa silva, te fertilis suscipit terra: post finem saeculi, impii rapientur ad tenebras exteriores, ubi est fletus et stridor dentium; pios suscipit terra viventium
Abbreviated transcription (Latin):
haritatis: que omĩa colerat. P redirit ei
deus quod iniquitate hominum crescente
diluuo perderet mundum Statim ille
admonitus confugit ad lignum: ee post
camporum amenoum ficiem: angustus
se recludit archȩ. Tolerat celi fremitum i
sonitum aquarum: fragores nimborum
Et post ista omĩa qui solet gaud̾e cõsortio
hominum: socus quodãmodo esficitua
serpentium ac ferarum. Nec expauescit
uir iste quod cum eo sunt fere in archa:
umino ibi agnoscit ordinem suum feritas.
quia se cognouit bumanitas: Et iubenti
homini: obediunt: quia hominem suꝑi¬
ori año obedisse cognoscunt. Ostensum est
noc quid adam p̃ceptum contempnẽdo ꝑ¬
did̾it. et demonstcum ẽ. posse homines.
bestus eciam dominari: si subdantur obȩ¬
diencia conditori. E. xpectat et tolerat sc̃s
iste finem diluuii: nec ancequam finut᷑.
causa ferarum archa relinquit᷑. Tolerat
bonus mala: & donec in finem ȩciã corꝑe
possidere iurtutem ħ̃aritatis quȩ omĩa

Expanded text:
charitatis, quae omnia tolerat. Praedixit ei charitatis, quae omnia tolerat. Praedixit ei Deus quod iniquitate hominum crescente, diluvio perderet mundum. Statim ille admonitus confugit ad lignum, et post camporum amoenorum faciem, angustiis se reclusit arcae, tolerat coeli fremitum, sonitum aquarum, fragorem nimborum; et post ista omnia, qui solet gaudere consortio hominum, socius quodam modo efficitur serpentium ac ferarum. Nec expavescit vir iste, quod cum eo sint ferae in arca: imo ibi agnoscit ordinem suum feritas, quia se cognovit humanitas; et jubenti homini obediunt, quia hominem superiori Domino obedisse cognoscunt. Ostensum est in Noe quid Adam praeceptum contemnendo perdiderit: et demonstratum est posse homines bestiis etiam dominari, si subdant se obedientia Conditori. Exspectat et tolerat sanctus iste finem diluvii: nec antequam finiatur, causa ferarum arca relinquitur . Tolerat bonus mala: et donec in fine etiam corpore possidere virtutem charitatis quae omnia
Abbreviated transcription (Latin):
qui ins uututibꝰ scẽ aritatis possessi sunt :
et eis ita singulas singulis cribuamus. ut
om̃s in omĩbus ẽẽ noscamus: qmͣ omĩs qui
pie colerat recte credit: & omĩs qui recte
credit. aliquid sꝑat: & qui sꝑat: sustinet
ne ab spe cidat. Sed iam qui nam isti sunt
iudeamus: quorum fidem inquantum de¬
suꝑ aduuimur. assequi ualeamus. Uir¬
tus caritatis que omĩa tolerat eminuit in
scõ noe. Que omĩa credit: i scõ habrihã.
Que omĩa sꝑat: in patrib nrĩs. idẽ in po¬
pulo isrł: unde ipse nr̃ exortus ẽ. dominus.
Quȩ omĩa sustinet. in ipso capite dnõ nr̃o.¬
iħu xp̃o: quiẽ. uera ħaritas. quȩ nunquã
cadit. Nec cet̾os scõs ab his uirtutibꝰ urã h̾a¬
ritas deputet alienos: quospro breuitate
temporis & pro serione suscepto ita preter¬
missos ẽẽ cognoscite: ut tam̃ cercissue no¬
ed um udeamus quẽ ad modum sc̃s
noe possed̾it uł possessus sit uirtute

Expanded text:
qui his virtutibus sanctae charitatis possessi sunt: qui his virtutibus sanctae charitatis possessi sunt: et eis singulis ita singula tribuamus, ut omnes in omnibus esse noscamus: quoniam omnis qui pie tolerat, recte credit; et omnis qui recte credit, aliquid sperat; et qui sperat, sustinet, ne ab spe cadat. Sed jam quinam isti sint videamus, quorum fidem, in quantum desuper adjuvamur, assequi valeamus. Virtus charitatis quae omnia tolerat, eminuit in sancto Noe; quae omnia credit, in sancto Abraham; quae omnia sperat, in patribus nostris, id est, in populo Israel, unde ipse noster exortus est Dominus; quae omnia sustinet, in ipso capite nostroisto, qui est vera charitas quae nunquam cadit. Nec caeteros sanctos ab his virtutibus vestra charitas deputet alienos quos pro brevitate temporis et pro sermone suscepto ita praetermissos esse cognoscite ut tamen certissime noed jam videamus quemadmodum sanctus Noe possederit vel possessus sit virtute
Abbreviated transcription (Latin):
ab infantia sacras litteras didicisti. S nec
uob excusatus ẽẽ potero. quorum corda.
ista me sua uoce pulsabunt. Quid metius
ꝓferre uerbum: Si etas reuocat: paulus
timotheo uiueni precipiebat dicens. Ne¬
mo adolescentiam tuam contempnat.
Predica u̾bum. Si sermo deẽ: pete et acci¬
pies. Non enim uos estis qui loquimini: sed
quod datur uob̃. hoc ministͣas nobis. His
courtatus angustiis. quo me conferam nisi
id sc̃a uestigia caritatis: eamq deprecer
ut donet michi aliquid dignum de dicere.
quod et meum suppleat minist̾ium & urm̃
saciet desid̾um:¬
quas cõmemorat. ipłs paulus. quod
liaritas non emulatur. non agit per¬
iuter comp̃hendit dicens. Omĩa tolerat:
omĩa credit. Omĩa sperat: omĩa sustinet:
Karitas nunquam excidit. Ex his igitur
intueri quẽ admodum uelut quatuor car¬
dines orbis. cotum continens possederit
mundum. Requirimꝰ igitur si placet ali¬
quorum exempla scõrum: eorum scilicet

Expanded text:
ab infantia sacras Litteras didicisti . Sed nec ab infantia sacras Litteras didicisti . Sed nec sic vobis excusatus esse potero, quorum corda ista me sua voce pulsabunt: Quid metuis proferre verbum? Si aetas revocat, Paulus Timotheo juveni praecipiebat, dicens: Nemo adolescentiam tuam contemnat . Praedica verbum . Si sermo deest, pete, et accipies: non enim vos estis qui loquimini; sed quod donatur vobis, hoc ministratis nobis. His coarctatus angustiis, quo me conferam, nisi ad sancta vestigia charitatis? eamque deprecor, ut donet mihi aliquid dignum de se dicere, quod et meum suppleat ministerium, et vestrum satiet desidquas commemorat apostolus Paulus, quod Charitas non aemulatur, non agit perviter comprehendit, dicens, Omnia tolerat, omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet; charitas nunquam excidit. Ex his igitur intueri, quemadmodum velut quatuor cardines orbis continens, totum possederit mundum. Requiramus igitur, si placet, aliquorum exempla sanctorum, eorum scilicet,
Abbreviated transcription (Latin):
EST DERTUM
h̃aritatis ur̃e a nobis
exigit debitum ser¬
monis osficum: sed
tanta sunt que terre¬
ant & reuocent ani¬
mum nr̃m. ut si ue¬
uius parere desidio ur̃o: non sit sine ꝑi¬
culonio: Primum quod u̾ienis ioqui co¬
gar p̃sentib senib ÷ deinde temerarium
ẽ arbitror loqui uelle imꝑitiam int̾ eos
quos roborauit antiqua doctrina. Obta¬
lum qͦ silentio p̃terire. ⁊ illum locum tu¬
cissimum eligere: audire potius quam
aliquid dicere. Sed quid facio: Instat ur̃
amor reuocat nr pudor: cogit scoꝵ patrũ
uissio. a quib si uelim obsecrãs ueniam pe¬
tre dicens. ignoscite sci patres ignoscite.
parcite nr̃e uerecundię. partite nr̃e ętati.
maxue cum recolam uob̃ fuisse pre¬
ceptum. loquimini semores. decet enim
uos: ipsi scã ħaritate qua p̃ualent. rec¬
pondebunt. Loquere iuuenis: delectat
enim nos: Quib si repetam scĩ patres qͥd
loquar: Rursus respondebunt michi¬
Qd̃ a nob̃ sepe audisti. Memento fili: quia

Expanded text:
esiderium Charitatis vestrae a nobis exigit debitum sermonis officium. Sed tanta sunt quae terreant et revocent animum nostrum; ut si velimus parere desiderio vestro, non sit sine periculo nostro: primum, quod juvenis loqui cogar praesentibus senibus; deinde, temerarium esse arbitror loqui velle imperitiam, inter eos quos roboravit antiqua doctrina. Optabam ergo silentio praeterire, et illum locum tutissimum eligere, audire potius quam aliquid dicere. Sed quid facio? Instat vester amor, revocat noster pudor; cogit sanctorum patrum jussio, a quibus si velim obsecrans veniam petere dicens, Ignoscite, sancti patres, ignoscite; parcite nostrae verecundiae, parcite nostrae aetati, maxime cum recolam vobis fuisse praeceptum, Loquimini, seniores; decet enim vos : ipsi sancta charitate qua praevalent, respondebunt mihi, Loquere, juvenis; delectat enim nos. Quibus si repetam, Sancti patres, quid loquar? rursum mihi respondebunt, Quod a nobis saepe audisti, memento, fili, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ritalibus exaremus. Semen uerbi dĩ proici¬
entes. quascumq spinas malarum cupidi¬
titum inuenerimus euellamus: eradicemus.
diumo igne succendamus: ut in tili opere
liborantes. dño dõ nr̃o fiducialiter dicamus
Domine pater familias qm̃ te adiuuante fe
cnusqͥuod iussisti: redde mertedem quam
l. ista uiga sunt. Duo sunt oculi. due
aures. geminȩ nares. duȩ manus: et iN
ipso gustu gemini quiddam inuenitur
quando sipor ipse faucib atq palato
uidicante discernitur. Istaergo quiaq
iuga terram uersant: quando suis offi¬
cus descriuentes animam carnemq pa¬
rant. aut ad uberes fruges si ros celestis
infud̾it. aut ad aridas sꝑinas si sicca t̾ra
remanserit: et eorum opus in posterum

Expanded text:
ritualibus exaremus, semen verbi Dei projiciritualibus exaremus, semen verbi Dei projicientes, quascumque spinas malarum cupiditatum invenerimus, evellamus, eradicemus, divino igne succendamus: ut in tali opere laborantes, Domino Deo nostro fiducialiter dicamus: Domine paterfamilias, quoniam te adjuvante fecimus opus quod jussisti, redde mercedem quam Et ista juga sunt: duo sunt oculi, duae aures, geminae nares, duae manus; et in ipso gustu geminum quiddam invenitur, quando sapor ipse faucibus atque palato judicante discernitur. Ista ergo quinque juga terram versant, quando suis officiis deservientes animum carnemque parant, aut ad uberes fruges, si ros coelestis infuderit, aut ad aridas spinas, si sicca terra remanserit, et eorum opus in posterum
Abbreviated transcription (Latin):
ELESTI GR̃S et spiricali
pluiiȩ pͣparandus est ager
eccłiȩ: imber diuinus iN
proxuo ẽ: O peremur dilec¬
¶tissimi in isto agro: quod
nb creditum est. Nobis enim datum ẽ. plan¬
ture. rigare. holeare. nouellare: sed dei est in¬
crementum dare: A pls paulus doctor genti¬
um in fide & ueritate. ꝑ semetipsum et ope¬
rando & monendo hanc nos docuit dnicam
eratere culturam dicens. Ego plantaui.
appollo rigauit: sed deus increm̃tum de¬
ait: Et paulopost. Dei enim sumus cooꝑa¬
ni: di agricultura. dĩ edificatio estis: Coo¬
iatores mei estote fr̃s: & indendite eos qui
sicambulant. sicut habecis formam nrcim:
Insti itaq fr̃s dominica agricultura inqͣ
ulm ꝓmissam dono gr̃ẽ accipere meream᷑:
Tempus est: oꝑemur. laboremus: Quinq
ili iuba boum que ille inuitatus in euan¬
glio dum ad cenam ueniret nollec. ꝓbare
sbi ea non agriculture dominicȩ comꝑauit.
nos ea ipsa quinquȩ uiga in agro dominico
ungamus. Terram durissimam sulcis spi¬

Expanded text:
elesti gratiae et spirituali pluviae praeparandus est ager Ecclesiae, quia imber divinus in proximo est. Operemur, dilectissimi, in isto agro quod nobis creditum est. Nobis enim datum est plantare, rigare, arare, novellare: sed Dei est, incrementum dare. Apostolus Paulus doctor Gentium in fide et veritate, per se ipsum et operando et monendo hanc nos docuit dominicam exercere culturam, dicens: Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit; et paulo post, Dei enim sumus cooDei agricultura, Dei aedificatio estis atores mei estote, fratres, et intendite eos qui sic ambulant sicut habetis formam nostram . In ista itaque, fratres, dominica agricultura, in qcedem promissam dono gratiae accipere mereamur. Tempus est, operemur, laboremus. 2. Quinque illa juga boum, quae ille invitatus in Evangelio dum ad coenam venire nollet, probare sibi ea, non agriculturae dominicae comparavit; nos ea ipsa quinque juga in agro dominico jungamus, terram durissimam sulcis spi
Abbreviated transcription (Latin):
abibo a spũ tuo. & quo a facie tua fugiam:
Si ascend̾̃o in cȩlum tu ibi es: si descend̾o
m abẏssum tuades. Ergo si spc̃ deiet in cę¬
loet in terra et in inferno adẽ. cum illo
qui dicit cȩlum & terram ego impleo:
ergo trmitas unus est deus. Sed audi
adhuc herecice unde conuincaris: quod
trmitas unus sit deus. In ipso pͥncipio
ubri geneseos quod diximus scriptum ẽ.
in pͥncipio fecit deus cȩlum et terram :
Ecce d̾s̃ pater et pͥncipium filius: scđ̾in
quod se dixit ẽẽ principium. Si audem

Expanded text:
ibo a Spiritu tuo, et a facie tua quo fugiam? Si ascendero in coelum, tu ibi es, si descendero in abyssunt, tu ades . Ergo si Spiritus Dei et in coelo et in terra et in inferno adest cum illo qui dicit, Coelum et terram ego impleo ; ergo Trinitas unus est Deus. Sed audi adhuc, haeretice, unde convincaris, quod Trinitas unus sit Deus. In ipso principio libri Geneseos, quod diximus, scriptum est, In principio fecit Deus coelum et terram. Ecce Deus Pater, et principium Filius, secundum quod se dixit esse principium. Si autem
Abbreviated transcription (Latin):
añs. Sermo m̃s ñ capit in uob. Eno nbi
capet iin quibꝰ inuenit ocipiat. Inhila
inuenit quod caput sermo: qui canis
ꝗd ds pollicendo ñ accipit. Ille eniso
querit ouem ꝑditam: et qͣm qͥrat no
et ubi q̃rit. et quom̃ eiꝰ mẽbra dispa
liat. & in unã silutem redigat. et itui
titu it ut eã uit̾ius ñ ꝑdat. Consolems
nos inuicẽ etͥ his sermonibꝰ nrĩs potest ũ
dolere cor humanũ defũcto simõ. Maus
tam̃ cũ dolet & sanat᷑ cor humanũ. qii
dolendo fit humanũ. M aria dnõ cohei¬
bat: & mortuũ frẽm dolebat. S quians¬
ris quia maria dolebat cunc cũ ipse an
flebat: Mouere quempiã potest. quia
fiebat mortuũ. si continuo uibet uicinꝰ¬

Expanded text:
nus: Sermo meus non capit in vobis . Ergo in his capit, in quibus invenit quod capiat. In his enim invenit quod capiat sermo qui capit, quos Deus pollicendo non decipit. Ille enim qui quaerit ovem perditam , et quam quaerit novit, et ubi quaerat, et quomodo ejus membra dispersa colligat, et in unam salutem redigat, et ita restituat ut eam ulterius non perdat. Consolemur ergo nos invicem, et in his sermonibus nostris. Potest non dolere cor humanum defuncto charissimo: melius tamen cum dolet sanatur cor humanum quam non dolendo fit inhumanum. Maria Domino cohaerebat, et mortuum fratrem dolebat. Sed quid miraris quia Maria dolebat tunc, cum ipse Dominus flebat? Movere autem quemvis potest, quomodo flebat mortuum, se continuo jubente vic
Abbreviated transcription (Latin):
cec̾a ꝑscrutari ualeamus. Procedat ii
medium sc̃s ille abraham. &e suo nosa
ceant exemplo: possid̃e uirtutem lia¬
tatis quȩ omĩa credit: qui non ẽ. cuittꝰ
ad unam uocationem relinquere parũ.
sedem domum. familiam. Omĩa rlaq¬
quunt᷑: ut domino p̃cipienti paraĩ.
Exi inquit ei dominus de domo tue
de cognatione tua : & ueni uitͣramqũ¬

Expanded text:
era perscrutari valeamus. Procedat in medio sanctus ille Abraham; et suo nos doceat exemplo possidere virtutem charitatis quae omnia credit, qui non est cunctatus ad unam vocationem relinquere patriam sedem, domum, familiam. Omnia relinquuntur, ut Domino praecipienti pareatur. Exi, inquit ei Deus, de domo tua, et de cognatione tua
Abbreviated transcription (Latin):
rp̃i desiderat: uicans¬
uam concupiscit. T̃ rase¬
at ergo a uetustate. it
ꝑueniat ad nouitatem.
Prius enim fuit testam̃tum uetus: ctuã
utus. homo uecus. Nunc autem teste¬
tum nouum. canticum nouum: pro
hominem nouum. Demonstremus he
quod dicimus testimoniis scarunaro¬
turarum: Hieremias propħa ecce inqut
dies ueniunt dieit dñs: & consummlo
suꝑ domum uida testamentum noutn

Expanded text:
i desiderat, vitam novam concupiscit. Transeat ergo a vetustate, ut perveniat ad novitatem. Prius enim fuit testamentum vetus, canticum vetus, homo vetus: nunc autem testamentum novum, canticum novum, propter hominem novum. Demonstremus hoc quod dicimus testimoniis sanctarum Scripturarum. Jeremias propheta, Ecce, inquit, dies veniunt, dicit Dominus, et consummabo super dom
Abbreviated transcription (Latin):
nme: licet morit᷑ uiuit. Et uitã pnuntiat:
et mortem nõ negat. Qui credit inme: licet
moriat᷑ corꝑe: uiuit spũ: deinde adiungit.
et qui uiuit & credit inme : ñ moriet᷑ in ecer¬
nũ. Certe licet moriat᷑. Quomͦ si non mouat᷑:
S licet moriat᷑ ad tempꝰ: ñ moriet᷑ in ęt̾num
Sic ista soluit᷑ questio: ut ñ sint int̾ se cõt̾ria
u̾ba u̾itatis: et possinc intruere asfectum
pietatis. Gͦ lic& corꝑe moriã sumꝰ : uiuemus

Expanded text:
in me, licet moriatur, vivit. Et vitam pronuntiat, in me, licet moriatur, vivit. Et vitam pronuntiat, et mortem non negat. Qui credit in me, licetmoriatur corpore, vivit spiritu. Deinde adjungit: Et qui vivit et credit in me, non morietur in aeternum . Certe licet moriatur; quomodo, si non morietur? Sed licet moriatur ad tempus, non morietur in aeternum. Sic ista solvitur quaestio, ut non sint inter se contraria verba veritatis, et possint instruere affectum pietatis. Ergo licet corpore morituri simus, vivimus
Abbreviated transcription (Latin):
in mente hab̾e debemus
et quid sꝑandum. et quid
timendum sit. Scd̾m hoc
enim sꝑandum est: quia
prȩciosa in conspectu
dñi mors scõꝵ eius. Scd̾m hoc autem timen¬
dum ẽ: quia mors peccatoꝵ pessimi. Ideoq
ꝓpter spem in memoria et̃na erit uistus:
ꝓpter timorem ab auditumalo nõ timebit:
Erit enim auditus quo nullus sit maior:
quando dicet᷑ sinistris ite in ignem ȩc̃num:
Ab hoc auditu malo uistꝰ non timebit. Erit
enim ad dext̃im int̾ illos: quib dicet᷑. Ue
Uenite benedicti patris mei ꝑcipite regnum
In hac autem uita quȩ metlia ante summa
bona. & ante summa mala dr̃. in medio bo
norum maloꝵq medioꝵ: idẽ. in neutra
parte summoꝵ quia et bona quȩcumq
hinc fuerint nomini: incomꝑatione bonoꝵ
et̾norum nulla sunt: et mala quȩcũq fue¬
ruit in hac uita exꝑitur nomom comꝑatiõe
ignis et̾ni nec comꝑanda sunt: In hac g̃ me¬
dietate uitȩ : illud quod audiuimꝰ nunc ex
iangłio teñe debemus. qui credit inquit

Expanded text:
in mente habere debemus et quid sperandum, et quid timendum sit. Secundum hoc enim sperandum est, quia pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum ejus ; secundum hoc autem timendum est, quia mors peccatorum pessima : ideoque, propter spem, in memoria aeterna erit justus; propter timorem, ab auditu malo non timebit. Erit enim auditus quo nullus sit major, quando dicitur sinistris: Ite in ignem aeternum . Ab hoc auditu malo justus non timebit, erunt enim ad dexteram, inter illos quibus dicetur: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum . In hac autem vita, qua mediante summa bona et ante summa mala dnorum malorumque mediorum, id est, in neutra parte summorum; quia et bona quaecumque hic fuerint homini, in comparatione bonorum aeternorum nulla sunt; et mala quaecumque in hac vita experitur homo, in comparatione ignis aeterni nec comparanda sunt: in hac ergo medietate vitae, illud quod audivimus nunc ex Evangelio, tenere debemus, Qui credit, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
gere debuisti: recede ab eo quẽ dilexisti.
Quis enĩ uult mori : Prors nemo. Et itinonsꝰ
ut beato pet᷑ dic̾et᷑. Ait̃ te cĩget: & ducit qui
ñ uis. Si gͦ nullaeẽt mortis amaritudo: iet
magna martyris foetitudo. Idõ et apłs de
dormiẽtibꝰ inqͥt nolo uos ignorare fr̃s: itõ¬

Expanded text:
ligere debuisti, recede ab eo quem dilexisti. Quis enim vult mori? Prorsus nemo, et ita nemo, ut beato Petro diceretur: Alter te cinget, et feret quo tu non vis. Si ergo nulla esset mortis amaritudo, non esset magna martyrum fortitudo. Ita et Apostolus: De dormientibus, inquit, nolo vos ignorare, fr
Abbreviated transcription (Latin):
tra enim erat. xp̃c: ex cuus p̾ceptis tm¬
quam ex fontib dulcedinis sacieris. suis¬
tabis & panem: illum scilicet qui dixi
Ego sum panis uiuus. qui de qlo
descendi. Gustabis &e uidebis quam b¬
ius ẽ. dominus. E si in de enunet uirar
ħaritatis quȩ omĩa sꝑat: ꝑ heremumo
tanꝗͣ non utens. ut hac uia ꝑegrinumi
noueris ẽẽ: si terram ꝓmissionis cuprꝰ
int̾re. Hec terra ẽ: de qua ꝓpħa cnta
sdieit. Credo uid̾e bona domini in terra
iuentium. Ulcima uirtus karitatis

Expanded text:
tra enim erat Christus , ex cujus praeceptis tantra enim erat Christus , ex cujus praeceptis tanquam ex fontibus dulcedinis satieris. Gustabis et panem, illum scilicet qui dixit, Ego sum panis vivus qui de coelo descendi : gustabis, et videbis quam suavis est Dominus . Et si in te eminet virtus charitatis quae omnia sperat, per eremum tanquam non utens, et in hac vita peregrinum te noveris esse, si terram promissionis cupis intrare; haec terra est de qua propheta cantat et dicit: Credo videre bona Domini in terra viventium. Ultima
Abbreviated transcription (Latin):
Offer sacrifitium. contricionem cordis
domino deo cuo: et dic cum ꝓpħa holocaus
ficio oblato: & tibi acceptum erit & quo d
obtuleris integrum ꝑmanebit. Aliam
urtutem kiaritatis quȩ omĩa sꝑat: placoe
tis uorẽ: in uersu illo ꝓpħico Ince spee¬
et libati eos. E t ipsi ex egipto fugere u¬
bentur: ec terra eis lac et mel fluens po¬
mutitur. Per mare rubrum transeur
ad heremum ueniunt. Ducebat eos si
Haritatis: ut discerent prius dm̃ am
gͣtis: redditur et his merces fidei. Ni
enim potest non reddere: qui se donn
dignat᷑ facere debitorem. Post heremit
mella de petra suxerunt. Panem olia
Ideo rubrum: quia xp̃i sanguine pupa¬
ratum. Persequant᷑ ostes peccata cunisu
rege pharaone: Seiuant: sequant᷑ se¬
tes. Quid metius: Usq ad aquanbat.
Ingredieris cii: ing̾dientur et ill pllte
S aqua conuersa illis erit in ꝑnian ibi
Ilos dampnabit: de lib̾abit. Post hebua¬
pies mel de petͣ: quo sitim tuam sacus lt¬

Expanded text:
Offer sacrificium contritionem cordis Offer sacrificium contritionem cordis Domino Deo tuo, et dic cum propheta, Holoficio oblato, et tibi acceptum erit, et quod obtuleris integrum permanebit. Aliam virtutem charitatis quae omnia sperat, placet utis vox est in versu illo prophetico, In te speet liberasti eos . Et ipsi ex Aegypto fugere jubentur, terra eis lac et mel fluens promittitur . Per mare Rubrum transeunt, ad eremum veniunt: ducebat eos spes charitatis, ut discerent prius Deum amare gratis. Redditur et his merces fidei: non enim potest non reddere, qui se donando dignatur facere debitorem. Post eremum mella de petra suxerunt, panem coeliideo rubrum, quia Christi sanguine purpuratum. Persequantur hostes: peccata cum suo rege Pharaone, saeviant, sequantur fugientes: quid metuis? Usque ad aquam saeviunt. Ingredieris tu, ingredientur et illi post te: sed aqua conversa illis erit in perniciem,illos damnabit, te liberabit. Post haec suscipies mel de petra, quo sitim tuam saties. Pe
Abbreviated transcription (Latin):
ero nouerimus. Uultis nosse ait. quare
modo taceo: Quia figuram illius gesto:
qui uoluntate ponit animam suam noꝵ
necessitate. In hoc tam gͣndi mistiõ fidei
sacram̃to et abraham sc̃s apparuit ꝓbatus.
et filius in p̃senti est liberitus: in quoẽ¬
xp̃c p̃nuntiatus. Si qua es anima quȩ cu¬
pis sequi uestigia fidĩ patris tui abrahȩ.
exi de cerra ͥet de cognatione tua : belin¬
que popłm tuum et domum patris dui
idest fidelit᷑ renuntia diabolo. pompis et
angłis euis: et sequere uiam rectam que
de ꝑducat ad terram in qua distẽcas et emi¬
neas: et efficiaris socius abrahȩ. Sedcum
ista omĩa feceris. si uirtus uaritatis quȩ
omĩa credit est inte: adhuc temptabit te:
et ꝓbatum coronabit te. Expetit ate sacri¬
fitium dilectitui. Quid.a te expetit: Quod¬
ab abraham. Illi dictum ẽ. damichi unicũ
dilectum cuum: tibi dicit sapientia da
michi filii cortuum. Ipse ẽ. unicus dilec¬
tus: Quid metuis offerre cortuum

Expanded text:
cro, noverimus. Vultis nosse, ait, quare cro, noverimus. Vultis nosse, ait, quare modo taceo? Quia figuram illius gesto, qui voluntate ponit animam suam, non necessitate . In hoc tam grandi mystico fidei sacramento, et Abraham sanctus apparuit probatus, et filius in praesenti est liberatus, in quoxpectat Deus. Si qua es anima, quae cupis sequi vestigia fidei patris nostri Abraham, exi de terra tua et de cognatione tua, relinque populum tuum et domum patris tui: id est, fideliter renuntia diabolo, pompis et angelis ejus; et sequere viam rectam, quae te perducat ad terram in qua ditescas et emineas, et efficiaris socius Abrahista omnia feceris, si virtus charitatis quae omnia credit est in te, adhuc tentabit te et probatum coronabit te, expetit a te sacrificium dilecti tui. Quid a te expetit? Quod Abraham illi dictum est: Da mihi unigenitum dilectum tuum. Tibi dicit sapientia, Da mihi, fili, cor tuum, ipse est dilectus unicus; quid metuis offerre cor tuum?
Abbreviated transcription (Latin):
huius istoriȩ plenam uob̃ reddere notionem.
Postquam relictis pueris ad locum sacrifi¬
ci pater cum filio uenit: aram ronstruit.
ligna componit. manus filio ligat amꝑonit
eum mara supͣ ligna : deponit humana
pat̾nȩ piecatis indicia: induit sacerdotis
diram constantiam. inducit gladium ut
ꝑimat filium. Quid uidetis fr̃s: Nichil
hinc sentunus humanum: quia totum
cognoscimus diuinum Sed & ille filius
qui paulo ante ouem requirebat. sub in¬
genti silentio talia in se fieri sentit: ut &
et ita patiens inuenitur tanquam iam
ille eẽt qui sicut ouis ad inmolandum duc¬
tus est. et tanquam agnus coramtondente
se sine uoce: sic non aꝑuit os slum o et tu
scẽ ysaac indica nob̃ silentii huius tui tam
gͣnde secretum. Paulo ante nichil inte fieri
sentiebas: et a patre arietem requirebas:
Nunc autem manibꝰ ligatis maram inpo¬
neris. ligno quodammꝰ suspend̾is: et mo¬
do taces: Taceo inquit. Dic quare: Obse¬

Expanded text:
hujus historiae plenam vobis reddere rationem. hujus historiae plenam vobis reddere rationem. Postquam relictis pueris, ad locum sacrificii pater cum filio venit, aram construit, ligna componit, manus filio ligat, imponit eum in aram supra ligna, deponit humana paternae pietatis indicia, induit sacerdotis diram constantiam, educit gladium, ut perimat filium. Quid videtis, fratres? Nihil hic sentimus humanum, quia totum cognoscimus divinum. Sed et ille filius, qui paulo ante ovem requirebat, sub ingenti silentio talia fieri in se sentit: et ita patiens invenitur, tanquam jam ille esset, qui sicut ovis ad immolandum ductus est, et tanquam agnus coram tondente se sine voce, sic non aperuit os suum . O et tu, sancte Isaac, indica nobis silentii hujus tam grande secretum. Paulo ante nihil in te fieri sentiebas, et a patre arietem requirebas: nunc autem manibus ligaris, in aram imponeris, ligno quodam modo suspenderis; et modo taces. Taceo, inquit. Dic quare: obse
Abbreviated transcription (Latin):
fallis: Non inquit: sed quȩ ꝓpħice uł dico
uel gero. uirtus haritatis in me manens.
quȩ omĩa credit: et facit et dicit. Audio
enim eam sinc strepitu uocis intus ad cor
loquentem: & dicentem michi: Tu quidem
ucet eum recturum credens pleno & ꝑfecto
uoto puerum ducas immolandum. filius
tuus misto sacrificio non cremabit᷑: quia
resurrectio filio dĩ seruatur. Merito abra¬
hȩ muus uiri fidem cominemorans iaco¬
bus apłs: ait. Credidit habraham deo. et
deputatum ẽ illi ad iusticiam & amicus
aĩ apellatus ẽ. Amicos ut nouimus con¬
uinctio animoꝵ facit. Unde quidam
sapiens huius mundi ait. Idem uelle atq
idem nole: ea demum firma amicia est:
Ergo amicos ut nouimus coniunctio animo¬
pellaretur. uultis nosse : Sicut enim ds̃
pater unico filio non peꝑcit sed ꝑ nobis
om̃ibus tͣdidit illum: ita et iste unico fi¬
lio non peꝑcit: sed iubente ut immolare¬
D electat enim nos aduiuante dĩo deo nr̃o

Expanded text:
fallis? Non, inquit: sed quae prophetice vel dico fallis? Non, inquit: sed quae prophetice vel dico vel gero, virtus charitatis in me manens quae omnia credit, et facit et dicit. Audio enim eam sine strepitu vocis intus ad cor loquentem et dicentem mihi, Tu quidem licet resurrecturum credens, pleno et perfecto voto puerum ducas immolandum filius tuus in isto sacrificio non crematur, quia resurrectio Filio Dei servatur. Merito Abrahae hujus viri fidem commemorans Jacobus apostolus ait: Credidit Abraham Deo, et deputatum est illi ad justitiam, et amicus Dei appellatus est . Amicos, ut novimus, conjunctio animorum facit: unde quidam sapiens hujus mundi ait, Idem velle atque idem nolle, ea demum firma amicitia est . Ergo amicos, ut novimus, conjunctio animopellaretur, vultis nosse? Sicut enim Deus Pater unico Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum ; ita et iste unico filio non pepercit, sed jubente ut immolareDelectat enim nos, adjuvante Domino Deo nostro,
Abbreviated transcription (Latin):
ram excelsam & offeres eum holocaustũ
i uno montiũ quem monstͣuero tibi.
Nec hac quidem iussione turbatur aut
fungitur seruus fidelis. Adẽ. enim ei
untus haritatis : quȩ omĩa credit. Sur¬
git. domum ꝑgit. asinam stͣnit. ligna
concidit: gladium & ignem sumit. puer¬
rum simul adducit: et ꝑgit ad locum
s̃unc uitentus factus isaac: patrem inder¬
iogat dicens. Pater: & ille. Quidẽ. fili:
et filus. Ecre ait ignis et ligna: ubi est.
es: Et pater respondit. Deus ꝑuidebit
aibi ouem ad sacrificium filimi: Magnũ
hic et gͣnde uideo sacram̃tum. Aliud
abraham in corde gestabat : aliud filio
ꝓmittebat. S ed neq quȩ ꝓmittebat filiũ
ens pueros suos ibi: eis dalia uerba profert
alcens. Sedete hic cum asina : ego autem
s puer ibimus usq illuc: & cum adora¬
ltrimus reuertem̃ ad uos: O scẽ abraabã
quid est quod dicis: cum ałud ac puero
agendum sit: Nunquid aut te aut tuos

Expanded text:
ram excelsam, et offeres eum holocaustum ram excelsam, et offeres eum holocaustum in unum montium quem tibi dixero. Nec hac quidem jussione turbatur aut frangitur servus fidelis: adest enim ei virtus charitatis quae omnia credit. Surgit, domum pergit, asinam sternit, ligna concidit, gladium et ignem sumit, puerum simul adducit, et pergit ad locum. Tunc intentus factus Isaac, patrem interrogat dicens: Pater. Et ille: Quid est, fili? Et filius: Ecce, ait, ignis et ligna: ubi est oum? Et pater respondit: Deus providebit sibi ovem ad sacrificium, fili mi. Magnum hic et grande video sacramentum. Aliud Abraham corde gestabat, aliud filio promittebat: sed neque quae promittebat, filium ens pueros suos ibi, eis talia verba profert dicens: Sedete hic cum asina; ego autem et puer ibimus usque illuc, et cum adoraverimus, revertemur ad vos. O sancte Abraham, quid est quod dicis, cum aliud tibi de puero agendum sit? Numquid aut te, aut tuos
Abbreviated transcription (Latin):
gitauit aut dixit quo eam. cui maitut.¬
tam. inquam t̾ram uadam: sediͥt
ut audit surgit. currit. festinat. acbi¬
rat: terram repmissionis non uidee
credendo eam firmit᷑ tenec Ambulat
rectottiuere. nec oberrantibus uestigul
alibi quam debuit declinauit : qua
qui eum ad ignotam terram mittebat.
ipse qui mitcebat non dimittebat. Nec
eum ipse fefellit: redditur merces ere¬
denti. ad terrã ꝑuenit. dilatatur. mil¬
tiplicat᷑. ex pauꝑe esficitur diues. e
igbbili potens. ditatur omĩbus bonrꝰ
im ilło impletur quod dñs in euangłis
sius discipłis ꝓmisit dicens. Si quis ani¬
serit domum aut agrum. aut parentes
aisa nominis mei: et in hacuita centuplũ
acipet. et in futuro uitam scło cõsequet᷑¬
asni ꝑmittit᷑ filius. adẽ. uirtus kiaritatis
qiȩ omĩa credit: audit. exultat: ampluis
augit. Suscipit filium exxoniuige st̃ili.
nem omĩum gentium ꝓmissam firmissi
adsum ait. & dominus. Accipe filium
cuum quem diligis ysaac: & uade in der¬

Expanded text:
gitavit aut dixit, Quo eam? cui me committam? in quam terram vadam? sed statim ut audit, surgit, currit, festinat, accelerat. Terram promissam non videt; sed credendo eam firmiter retinet. Ambulat recto itinere, nec oberrantibus vestigiis alibi quam debuit, declinavit: quia qui eum ad ignotam terram mittebat, ipse qui mittebat non dimittebat. Nec eum ipse fefellit: redditur merces credenti. Ad terram pervenit, dilatatur, multiplicatur: ex paupere efficitur dives, ex ignobili potens, ditatur omnibus bonis; et in illo impletur quod Dominus in Evangelio suis discipulis promisit, dicens: Si quis dimiserit domum, aut agrum, aut parentes causa nominis mei, et in hac vita centuplum accipiet, et in futuro saeculo vitam consequetomittitur. Adest virtus charitatis, quae omnia credit, audit, exsultat et amplius diligit. Suscipit filium ex conjuge sterili,nem omnium gentium promissam firmissimadsum. Et Dominus ad eum: Tolle filium tuum, quem diligis Isaac, et vade in
Abbreviated transcription (Latin):
corum sollicite demonstiumus. si prn
cernitis ocłis cordis ur̃i: reddite nobie
tum laboris nr̃i. Reddite fr̃s: reddia En¬
gimus a uobis. Talis enum ẽ. merces naha
quam auobis exigimus: ut nec nos pl¬
deait pectere. nec uos pigeat erogare. No
quod exigimus erogando cumulabitis:
gis quam detrimentum paciemini sino
erogauerias. Que est ergo merces ni
Non querimus aurum nrmm. non an

Expanded text:
corum, sollicite demonstravimus, si ipcernitis oculis cordis vestri; reddite nobis fructum laboris nostri. Reddite, fratres, reddite, exigimus a vobis. Talis est enim merces nostra, quam a vobis exigimus, ut nec nos pudeat petere, nec vos pigeas erogare. Hoc quod exigimus, erogando cumulabitis magis, quam detrimentum patiemini, si non erogaveritis. Quae est ergo merces nostra? Non quaerimus aurum vestrum, non
Abbreviated transcription (Latin):
quod ꝑtinet ad dignitatem magist̾ii: et ac¬
Ista circum locutio. qua scripitur et aꝑiens
os suum: fortassis ipsa mora cõmendat ali¬
quanto largriorem fut̾um eẽ. sermonem ÷ nͥ
forte non uacat quod nunc eum dictum est
aꝑuisse os suum: quod ipse in lege uederi
celorꝵ. Legimus scriptum de apͤtiõne rerum
temꝑalium: omiã uanitas & p̃sumptiosp̃s.
Presumptio autem sp̃s: audatiã & suꝑbiã
significat. Uulgo ȩtiam magnos spc suꝑbi
hab̾e dicuntur: & recte quandoquidem sp̃c
ꝙ̃ uentus uocatur. Unde scriptum ẽ. Ignis
gͣndo nix glaties. sp̃c ꝓcellarum. Quisuero
nesciat supbos inflatos dici. tanquaN

Expanded text:
quod pertinet ad dignitatem magisterii: et acquod pertinet ad dignitatem magisterii: et acIsta circumlocutio qua scribitur, Et aperiens os suum, fortassis ipsa mora commendat aliquanto longiorem futurum esse sermonem: nisi forte non vacet quod nunc eum dictum est aperuisse os suum, quod ipse in Lege veteri alibi legimus scriptum de apertione rerum temporalium: Omnia vanitas et praesumptio spiritus . Praesumptio autem spiritus audaciam et superbiam significat. Vulgo etiam magnos spiritus superbi habere dicuntur. Et recte, quandoquidem spiritus etiam ventus vocatur. Unde scriptum est: Ignis, grando, nix, glacies, spiritus procellarum , quis vero nesciat superbos inflatos dici, tanquam