comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tum et dolo dengnari po¬
pulus iudeoꝵ qrui degre¬
ge suc gentis habebat
masculum agnum qui
tollit peccata mundi de
quo fuerat uotum quod

Expanded text:
tum et dolosum signatur populus Judaeorum, qui de grege suae gentis habebat masculum agnum, qui tollit peccata mundi; de quo fecerat votum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
rerbus uir et non deuorabitur. qi¬
dilatauit quasi infernus aniam
suam et ipse quau mors. et non
Ad iolctur et congreitabit adse¬
onnes gentes. et coacerbabit ad

Expanded text:
erbus, et non decorabitur: Qdilatavit quasi infernus animam suam: et ipse quasi mors, et non adimpletur: Et congregabit adomnes gentes, et coacervabit ad
Abbreviated transcription (Latin):
et cominus deu̾
meus. et omnes sancti cumeo. et
erit in die illa. non erit liix sed fri¬
gus. et gelu. et

Expanded text:
et Dominus Deus meus, omnesque sancti cum eo; et erit in die illa: non erit lux, sed frigus et gelu. Et
Abbreviated transcription (Latin):
popter expec¬
ta me dicit do¬
minus in die
resurrectioniᷤ
mee. infuturum quia uiditiũ
meum. ut congregem gentes et
ne enim zeli mei deuorabitur
omnis terra. quia tunc reddã
populis meis labium electum

Expanded text:
opter expecta me dicit Dominus in die resurrectionis meae in futurum quia iudicium meum ut congregem gentes et oris mei in igne enim zeli mei devorabitur omnis terra quia tunc reddam populis labium electum
Abbreviated transcription (Latin):
et nonaudierunt. neq attende¬
runt ao me dicit dominus exer¬
cituum. Satres uestri ubi sunt.
et prophete. Nuinquid insempi¬
ternum uiuucut. Uerumptamẽ
uerba mea. et legitima mea que
mandaui serius meis proph̾is
nunquid non comprehender̾t
patres ur̃os: Et conuersi sunt. et
diperunt. Sicut cogitauit dominuᷤ
exercituum facere nobis scd̾m u

Expanded text:
et non audierunt, neque attenderunt ad me, dicit Dominus. Patres vestri ubi sunt? et prophetae numquid in sempiternum vivent? Verumtamen verba mea, et legitima mea, quae mandavi servis meis prophetis, numquid non comprehenderunt patres vestros, et conversi sunt, et dixerunt: Sicut cogitavit Dominus exercituum facere nobis secu
Abbreviated transcription (Latin):
terram aquilonis requi¬
escere fecerunt sp̃m pro
phetalem in terra aqui
lonis eo quod contrame¬
dos dei impleuerunt uo¬
luntatem et inbrei impe¬
rium medoꝵ et persar̃
amacedonib sit deletũ
Grandis enim eoꝵ quipre
esse perituros:

Expanded text:
terram aquilonis, requiescere fecerunt spiritum meum in terra alonis, eo quod contra Medos Dei impleverint voluntatem, et in brevi imperium Medorum atque Persarum a Macedonibus sit deletum. Grandis enim eorum est cesse perituros
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc quod non receoie
ab eccłia et iustus in hoc
quod reddit unicuiq iux¬
ta m̾ita. et cumpost no¬
ctem huius seculi. mane
aduen̾it. dabit inlucẽ
iuditium et non absꝰ¬
detur. ł ip̃e. uel iuditiũ
eius. Et cum exiget asin¬
gulis commissam pec¬
ciãm: non iniq aget s
supcrbos principes destͥ¬
et. et de cathedris detra¬
het et dissipabuntur
anguli .i. tortuose cogi¬
tationes. in quil pħari¬
sei orant ꝯtempto angu¬
lari lapide. Deserte etiã
impiorum peribit. nẽã
bulent insuperbia. et pͥ¬
uitate. et iuures eorum
male edificate destruen
natus sum .o. crclesia. ut

Expanded text:
in hoc quod non recedit ab Ecclesia, et justus in hoc quod reddit unicuique juxta merita, cum post noctem hujus saeculi mane advenerit, dabit in lucem judicium, et non abscondetur, vel ipse vel judicium ejus; et cum exiget a singulis commissam pecuniam, non inique aget, sed superbos principes destruet, et de cathedris detrahet, et dissipabuntur anguli, id est tortuosae cogitationes in quibus Pharisaei orant, contempto angulari lapide. Desertae etiam impiorum peribit , ne videlicet ambulent in superbia et pravitate; et urbes eorum male aedificatae destruentnatus sum, o Ecclesia, ut
Abbreviated transcription (Latin):
per quas omnes frugeᷤ
uestre sunt uastate. iã
perpenitentiam con-¬
uersus sunt ad clem¬
tiam. et eruam uos
ab assyrus. et si inłõis
perseũaueritis.reple¬
lo uos omnibzbonis

Expanded text:
per quae omnes fruges vestrae sunt vastatae, jam per poenitentiam conversus sum ad clementiam, et eruam vos ab Assyriis, et si in bonis perseveraveritis, replebo vos omnibus bonis
Abbreviated transcription (Latin):
enum .x. trib ab assyriis duc¬
te fuerant incaptiuitatẽ
sub edechia rege iuda. sub
quo etiam nunc inconso¬
lationem populitransmi¬
grati aduersus niniuem
uisio cernitur. Nec erat ꝑ¬
ua consolatio tamhus qͥ
lam alsyrus sermebant ꝙͣ
reliquis. qui sub edechia de
tribu iuda et beniamin ab
eusdem hostib obsidebant᷑

Expanded text:
enim decem tribus ab Assyriis deductae fuerant in captivitatem sub Ezechia, rege Juda, sub quo etiam nunc in consolationem populi transmigrati, adversum Niniven visio cernitur. Nec erat parva consolatio, tam his qui jam Assyriis serviebant, quam reliquis, qui sub Ezechia de tribu Juda et Benjamin ab iisdem hostib
Abbreviated transcription (Latin):
et futuram iocunditatẽ
de florib arcoꝵ herbisq
segetum suspicari. quia¬
hoc mense nulla signa
guinomnium fecundi¬
tatem¬

Expanded text:
et futuram fecunditatem de floribus arborum herbisque segetum suspicari: ecce nulla signa gum omnium fecunditatem
Abbreviated transcription (Latin):
tun prophetaspauerat
accepit gratiam prophe¬
talem et de duce excercit᷑
fit dux ecclesie. Lunc in sã¬
maria ꝑuum regem pa¬
uerat nunc in toto oerbe

Expanded text:
tum prophetas salvaverat, accepit gratiam prophetalem, et de duce exercitus, factus est dux Ecclesiae. Tunc in Samaria parvum gregem paverat, nunc in toto orbe
Abbreviated transcription (Latin):
tuatri suo non cogiet in corcle
sue Et noluerunt altendere¬
et uerterunt scpulam receden¬
tes et aures snas nggrauauerũt
ne auoirent et cor suum posu

Expanded text:
atri suo non cogitet in corde suo. Et noluerunt attendereverterunt scapulam recedenes, et aures suas aggravaverunt ne audirent, et cor suum posu
Abbreviated transcription (Latin):
quos clamabant prophete priores dicentes. hec di¬
cit dominus exertuum Conuertimnu demĩ¬
is uestris malis. et eognationib uestris pessimis

Expanded text:
quos clamabant prophetae priores, dicentes: Haec dicit Dominus exercituum: Convertimini de viis vestris malis, et de cogitationibus vestris pessimis
Abbreviated transcription (Latin):
uolumen uolans nisi
scriptuta sacta quȩdũ
celestib loquitur ad su¬
periora mentis nĩe in
dumillam super nos ee
aspicimus. una accendere

Expanded text:
volumen volans, nisi Scriptura sacra? Quae dum de coelestibus loquitur, ad superiora mentis nostrae dum illam super nos esse aspicimus, ima attendere
Abbreviated transcription (Latin):
obscuiruss dictum est
hic manifestius audi¬
te desiderat uł certesi¬
lentio angeli confuta¬
maiora se scue cõmen

Expanded text:
obscurius dictum est, hic manifestius audire desiderat, aut certe silentio angeli confutamajora se scire conten
Abbreviated transcription (French):
cessat
Potest. et de hereticis. as¬
Rcipi amperuersa mul¬
tipliciq doctima. quasi¬
multa reptilia comphen
et sermonem suum. auo
decipere. et suadere potue¬
runt. auasi deum adorãt¬

Expanded text:
cessat. Potest autem et de haereticorum accipi perversa multiplicique 607 doctrina, qumulta reptilia compreheet sermonem suum quo decipere et persuadere potuerunt, quasi Deum adorent
Abbreviated transcription (Latin):
uallem mon¬
tium meorum
quoniam con¬
iungetur ual¬
lis montumuᷤ¬
ꝙͣ ad proximum et fugiẽtis sicut
fugistis a facie terre motus indie

Expanded text:
allem montium eorum, quoniam coniungetur vallis mont ad proximum, et fugietis sicut fugistis a facie terremotus in die
Abbreviated transcription (Latin):
dem se iactant esse despe
tiosa ecclesia. s factis ne
ges h̾itant. et animali¬
auentri seruientia. et
bestie que corda eorum
comedant. et honocro¬
talus. ł carmeleuntes
lores .i. diersis uitus in¬
herentes. et heritius spi
nosum aĩal. habitant
incordib corum. Coruũ
etiam in munda auis. in
fenestra .i. incorporeis sen¬
sensib ut semper audĩat
uł loquantur mala. ħ omnia ideo patientur qr ẽ
siit dediti malis operib promittunt sibi beatitu¬
dinem. et alios despitiunt. et superbiaint. et ideo
fiunt cubile bestiarum. ut ubi prius habitabat
tes in illis. s moco transeuntes mirabuntur. et
stupebunt nec sustenta¬
bunt ruentes s leuali
manus remouendo as¬
tentatione eorum:

Expanded text:
 se jactant de speciosa esse Ecclesia, sed factis negges habitant, et animalia ventri servientia, et bestiae, quae corda eorum comedant, et onocrotalus vel cameleontes, lores, id est diversis vitiis inhaerentes, imal, habitat in cordibus eorum. Corvus etiam, scilicet immunda avis, in fenestra, id est in corporeis sensibus, ut semper audiant, vel loquantur mala. Haec omnia ideo patiuntur, quia cum sint dediti malis operibus, promittunt sibi beatitudinem, et alios despiciunt, et superbiunt, et ideo fiunt cubile bestiarum: ut ubi prius habitabat tes in illis, sed modo transeuntes mirabuntur et stupebunt, nec sustinebunt ruentes, sed levabunt manus removendo a sustentatione eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
faciam temam indie luminis. et
conuertam festuuitates uestras in
iuctum. et omnia cantic ise rmm
planctum et moucam super omne
corsum uestrum saccum. et super õ

Expanded text:
faciam terram in die luminis et convertam festivitates vestras in luctum et omnia cantica vestra in planctum et inducam super omne dorsum vestrum saccum et super o
Abbreviated transcription (Latin):
ad patrem accendimus hãc
habet naturam ut semper
umbra sua qruescentibus
ne mundi huiꝰ ardore feriã¬
tur et ne percutiat estus ca

Expanded text:
ad Patrem accedimus, hanc habet naturam, ut semper umbra sua quiescentibus, ne mundi hujus ardore feriantur, et percutiat aestus cap
Abbreviated transcription (Latin):
lem exaltabitur et haciunt
inloco suo. a porta beniamin
usꝙ ad locum porte prioris. usq
ad portam anguloꝵ. Et a tur¬
re ananchel. usq ad corcularia re¬
gis et habitabunt in ea. et ama¬
thema mon ent ampluis. s sede¬
bit ierusalem secura. Hec erit
plaga. qua per ¶

Expanded text:
et exaltabitur et habitabit in loco suo a porta Beniamin usque ad locum portae Prioris usque ad portam Angulorum et a turre Ananehel usque ad torcularia regis et habitabunt in ea et anathema non erit amplius sed sedebit Hierusalem secura et haec erit plaga qua per
Abbreviated transcription (Latin):
bum domini in manu agge
nprophit dicensi Loquere ad zo¬
robabel filium salathiel. du¬
cem uida. et ad ih̾m filium io¬
sedech. sacercotum magnimi⁊
ad reliquos populi diceneiuis

Expanded text:
bum Domini in manu Aggaei Prophetae dicens: Loquere ad Zorobabel filium Salathiel Ducem Juda, & ad Jesum filium Josedech Sacerdotem magnum, & ad reliquos populi dicens
Abbreviated transcription (Latin):
negatio inueniat᷑ falsa. Et affirmatio si falsa. negat᷑
hnuedimĩ uera uit omũs hõ anmalẽ. Nulls hõ Animal
imienuri necese ẽ. Ut dñis hõ philoso phꝰ est. nullas hõ
philasopꝰ est. Ergo ratione uti qm̃ imniũsalit̃ p̃dhicstũ
derationali. Falsus ẽ enĩ qͥ diõ. Oniẽ qd rationale est.
ratione uritur cũ is qͥ dormit rationalis sit : & rati¬
one ñ utitur : Et rursus qđ nullũ rationale. ratione
utitur. cũ multi ratione utant᷑: Ergo rationeuti.
p̃dicabit᷑ derationali ñ substantialit̃ sed accidentalit̃
tã quã diffrentia acciđ talis de substantiali diffr̃ta.
Sic̃ enĩ rationalita acȩt̃is nos soparat animalib. quȩ
rationabilia ñ st̃: ita etiã Ratione uti nos differre
pac̃ abhis animalib. quȩ ratione ñ utunt᷑: Edicabit᷑
itaq Ratione uti derationali scđm indefinitarũ na

Expanded text:
 si affirmatio falsa, negatio inveniatur vera, ut: omnis homo animal est, nullus homo animal inveniri necesse est, ut: omnis homo philosophus est, nullus homo philosophus est. Ergo Ratione uti, quoniam universaliter praedicatum de Rationali. Falsus est enim, qui dicit: omne quod rationale est ratione utitur; cum is qui dormit rationalis sit, et ratione non utatur. Et rursus, quia nullum rationale ratione utitur, cum multi ratione utantur: ergo Ratione uti praedicabitur de Rationali non substantialiter, sed accidentaliter, et tanquam differentia accidentalis de substantiali differentia. Sicut enim rationabilitas a caeteris nos separat animalibus, quae rationabilia non sunt: ita etiam Ratione uti nos differre facit ab iis animalibus, quae ratione non utuntur. Praedicabitur quoque Ratione uti de Rationali secundum n
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicabunt: De scripsi .c. & si a grauitate sacerdotali
remota. non tamen ab imꝑiali stadio aliena:
Maluiq aliis disellice  quã uob ñ placere cũ in hoc
tũ in om̃ibus negotus imꝑio ur̃o dignis. Legets
sacro palatio contulerĩ nobiliũ respondebunt
studia. consulta ñ tacebit logica. nec uere culpa¬
ri metuã si allaborauerĩ efficisse qd̾ sacris
aurib. potuerit placuisse. ex plicit.

Expanded text:
praedicabuntur. Descripsi Gerbertus etsi a gravitate sacerdotali praedicabuntur. Descripsi Gerbertus etsi a gravitate sacerdotali remota, non tamen ab imperiali studio aliena, maluique aliis displicere quam vobis non placere cum in hoc, tum in omnibus negotiis imperio vestro dignis. Legetis sacro palatio contulerim, nobilium respondebunt studia. Consulta non tacebit logica, nec jure culpari metuam, si id laboraverim effecisse, quod sacris auribus potuerit placuisse. FINIS.
Abbreviated transcription (Latin):
tialib p̃dicationibus: Substantiales aut̃ p̃dicationos
uoco q̃ fuiñ a generalissimi gñrib usq ad spetialis si-¬
mas spoties siue indiuidua siue insulistantiis fiads
hõe p̃dicabit᷑. Oñis enĩ diffinitio decare p̃dicatur.
quã diffinit. Et aĩ dico dialectica est bene dispu¬
tandi scientia. hano differentiã de di alectica p̃dico
& est utraq p̃dicatio substantialis sicut utraq dif¬
finitio. Omĩs enuĩ diffrentia a genere incipiens ꝑ¬
que differ̃ usq adspetiẽ quã definit ꝑueniens
tũ est qͦmͦ rationeuti p̃dicet᷑ derationali. non
necessariũ cis rosponđe ꝗ tã in sulsa p̃dicatione
commenti suns quȩ innat᷑a p̃dicatiinũ inuemri ñ possunt.
Non enĩ quȩ actus ⁊ potestas & plus sun & plusꝗ sola po-¬
testas. Idõ ratiouti inqͦ utrũq. erd p̃dicabitur de rato¬
nali. Ut ambulat inqͦ est actus cũ potestate deam¬
p̃dicabit᷑. nec pͥmȩ substantiȩ descđis. sed scđȩ depͥmis

Expanded text:
tialibus praedicationibus. Substantiales autem praedicationes voco, quae fiunt a generalissimis generibus usque ad specialissimas species, sive individua, sive in substantiis fiant,homine praedicabitur. Omnis enim diffinitio de ea re praedicatur, quam definit. Et cum dico: Dialectica est bene disputandi scientia, hanc diffinitionem de dialectica praedico, et est utraque praedicatio substantialis, sicut utraque diffinitio; omnis enim diffinitio a genere incipiens, perque differentias, usque ad speciem, quae definit, perveniens,tum est quomodo Ratione uti praedicetur de Rationali, non necessarium duxi eis respondere, qui tam insulsa praedicatione commenti sunt, quae in natura praedicationum inveniri non possunt. Non enim quia actus, et potestas, et plus sunt, et plus quam sola potestas, ideo Ratione uti, in quo utrumque est, praedicabitur de Rationali, ut: ambulat, in quo est actus cum potestate, de am nec primae substantiae de secundis sed secundae de primis
Abbreviated transcription (Latin):
sorione uti posst .i. eũ actũ exercere qͣuente a
potostiate quȩ est utrulibet. Potest u cicer ut.
ratione & potest ñ uti. Ergo quia rationalis dif¬
ferentia substantialit̾ in est ciceroni ł homini. ratione
aũ uti accidentalit̃. Merito ratione uti dr̃ p̃dica¬
ri derationali. tãquã accidens de sub iecto. Qđ enĩ
ad est & ab est p̃ter subiecti corruptionẽ. accidensẽ.:
Ratione aut̃ uti ab hõe ł platone rationabilibus
sine subiecti corrũptione abeẽ uidemꝰ. Accidens
qͥ ẽ. ratione uti. AmELIvS. Ratione uti facere
est. Qui enĩ ratione utitͥ aliqͥd agit .i. quendã actũ
ratiocicandi exercet. Facere aũ unũ ex generalis
potest. ratione utit̾. Ergo ratione uti. rationali acci¬
dit. ꝑdicat᷑q. ratione uti deratinali uelut ad cogna¬
tã sibi differentiã. Ut enĩ rationali diffr̃ta acȩte

Expanded text:
 eum actum exercere, quia venit a potestate quae est ad utrumlibet; potest enim Cicero uti ratione, et potest non uti. Ergo quia Rationalis differentia substantialiter inest Ciceroni, vel homini, ratione autem uti accidentaliter, merito Ratione uti dicitur praedicari de Rationali, tanquam accidens de subjecto: quod enim adest, et abest praeter subjecti corruptionem, accidens est. Ratione autem uti ab homine, vel Platone, et de Rationalibus sine subjecti corruptione abesse videmus: accidens igitur est Ratione uti. Amplius: Ratione uti facere est; qui enim ratione utitur, aliquid agit, id est, quemdam actum ratiocinandi exercet. Facere autem unum ex generalisspotest, ratione utitur: ergo Ratione uti Rationali accidit, praedicaturque Ratione uti de Rationali velut ad cognatam sibi differentiam. Ut enim ration
Abbreviated transcription (Latin):
Animalẽ. Sienĩ uniũsilita ꝑseipsã in ꝓpositionũ t̾mi¬
nis ualeret det̾minationes uniũ sale det̃minantes
additȩ ñ fuissent: cũ enĩ uniũsale sit hõ de t̃mina¬
tione apposita ex pͥmit᷑. utrũ uniũ salit̾ an
particularit̃ in ꝓpositione ꝓlatũ sit det̃¬
unationes aũ sunt. om̃is. Nullus. Quidã.
Cũ ergo uniũsase sit hõ. nulla de t̃minatione adhibita
cũ deeo dixeris ho philoso phus ẽ. nulla necessitaᷤ cogit
intelligi omnẽ hominẽ philosophũ. eẽ: Cũ enĩ sacrate
philosophus sit. Idẽq. sit hõ. uerũ erit cũ dixeris
hõ philosophus ẽ.: Ergo indefinitȩ ꝓpositiones quȩ
uniũsale subiectũ habent. uĩ c̃tinent particula¬
riũ ꝓpositionũ: Cũ enĩ dico hõ philosophus est.

Expanded text:
imal est. Si ergo universalitas per se ipsam in propositionum terminis valeret, determinationes universale determinantes additae non fuissent. Cum enim universale sit homo, determinatione apposita exprimitur utrum universaliter, particulariter in propositione prolatum sit. Detenationes autem sunt: omnis, nullus et quidam. Cum ergo universale sit homo, nulla determinatione adhibita, cum de eo dixeris: homo philosophus est, nulla necessitas cogit intelligi omnem hominem philosophum esse. Cum enim Socrates philosophus sit, idemque sit homo, verum erit, cum dixeris: homo philosophus est. Ergo indefinitae propositiones quae universale subjectum habent, vim continent particularium propositionum. Cum enim
Abbreviated transcription (Latin):
nata diffr̃tiȩ rationali. Edẽ in qͥt boetiꝰ utirati¬
one. nisi uti uidicatione : Quã siqͥs exreb tollat
rationẽ haminiͦ. sustulerit hõis ratione sublata.
ratione uti acȩtis animalib. differimꝰ. sic̃ diffrc̃ia
rationali. iuste ratione uti ad rationale. uelut ad
cognitã sibi diffrentiã p̃dicat᷑ & uelut accidens de
sub iecto sineqͦ eẽ ñ possit: Si enĩ tollas suhiectũ .i. ra
rationale : nemo erit qͥ utat᷑ ratione: Qđ si accidens
tollas .i. utiratione: ñ ĩdeirco subiectũ .i. rationale sub¬
stulisti. Potest t hõ eẽ. qͥ etiã dormienꝰ rationał ẽ. s
equuꝰ debet. eẽ. sub iecto. Ut uͦ minor fit. eẽ. ñ potest.
Uidet᷑ aũ ratione uti minꝰ. eẽ. rationabili. Rationale
nãq. tatã spetiẽ hoĩs ł dĩ c̃p̃hendit. Ratione aũt uti.
ñ omnẽ sꝰ edꝰ tantũ qͥ rationi actũ exercent. Quomͦ gͥ
minꝰ de maiori p̃dicabit᷑ locꝰ hu amonet ut denat᷑a

Expanded text:
nata differentiae rationali? Quid est, inquit Boetius, uti ratiorationem hominis sustulerit: hominis ratione sublata, ratione uti a caeteris animalibus differimus, sicut differentia rationali, juste Ratione uti ad Rationale velut ad cognatam sibi differentiam praedicatur, et velut accidens de subjecto, sine quo esse non possit. Si enim tollas subjectum, id est rationale, nemo erit qui utatur ratione. Quod si accidens tollas, id est Uti ratione, non idcirco subjectum, id est Rationale, sustulisti. Potest enim homo esse qui etiam dormiaequus debet esse subjecto: ut vero minor sit, esse non potest. Videtur autem Ratione uti minus esse Rationali: rationale namque totam speciem hominis, vel Dei comprehendit: Ratione autem uti non omnes, sed eos tantum qui rationis actum exercent. Quoniam ergo minus de majori praedicabitur, locus hic admonet ut de natura
Abbreviated transcription (Latin):
possit et̃. alt̾ã. Est gͦ in reb mutabilib potestas
quȩ uocat᷑ utrũ libet actũ p̃cedens ⁊ sub sequenꝰ.
Ue quĩ cicero abulat. antoꝗ ãbularet potuit abula¬
re ⁊ ñ abulare. Etqr abulat c̃seqͥt̾ eũ ab ulare posse
s ñ exuecessitate potest enĩ & ñ aliulare: In reb uͦ
suꝑuis ⁊ simplicib rerũ elentaᷤᷤ nulla potesta rep¬
ꝑit᷑. q̃poss̃t utrũlibet nec ea q̃ p̃cedat actũ. In est
aũ eoꝵ actu potestas ĩmobił & fixa ⁊ ꝑhoc neces¬

Expanded text:
ilibus potestas, quae vocatur utrumlibet praecedens et subsequens, ut quando Cicero ambulat, antequam ambularet, potuit ambulare et non ambulare: et quia ambulat, consequitur eum ambulare posse, sed non ex necessitate; potest enim et non ambulare. In rebus vero supernis et simplicibus rerum elementis nulla potestas reperitur quae possit utrumlibet, nec ea quae praecedit actum. Inest autem eorum actui potestas immobilis et fixa, ac pe
Abbreviated transcription (Latin):
lect insedis substantiis seđm nat᷑am pͥmar sub stor¬
tiarũ: Ut qm̃ caluities in socrate ẽ. dicet᷑ socrates caliũ.
& quia socrates hõ ẽ. & animal & substantia dicet᷑ q̃q
socrates & hõ caluũ. & animal caluũ & substantia calua
Nec putet me aliqͥs ħ uelle significare ut minoꝵ p̃dicatio
p̃dicare. Itẽq spetialia de ĩ diuiduis siue ĩ substantiae¬
accidentiũ ad substantie referre ꝓpͥetatẽ. ibi qͥppe c̃si¬
teratio ẽ. q̃ substantia. deqͣ substantia. Etꝙ accidens
deqͦ accidente p̃dicet᷑. hoc qͦ mͦ se habeat accidens ad sub¬
stantiã. & inqͣ pͥmũ reꝑiat᷑. Ut desocratis caluitie hic
dictũ ẽ: Neq enĩ qr socrate̾ cũ sit caluuꝰ: itẽq cũ sit hõ:
ẽ. soerate̾ hõ caluũ. idõ om̃is hõ caluuꝰ est. Qł ex ꝓpositio

Expanded text:
lectus in secundis substantiis secundum naturam primarum substantiarum, ut: quoniam calvities in Socrate est, dicetur Socrates calvus; et quia Socrates homo est, et animal, et substantia, dicetur quoque Socrates et homo calvus, et animal calvum, et substantia calva. XV. Nec putet me aliquis hoc velle significare, ut minorum praedicatio praedicare; itemque specialia de individuis sive in prae ad substantiae referre proprietatem. Ibi quoque consideratio est, quae substantia, de qua substantia, et quod accidens, de quo accidenti praedicetur, hoc quomodo se habeat accidens ad substantiam, et in qua primum reperiatur, ut de Socratis calvitie hic dictum est. Neque enim quia Socrates, cum sit calvus, itemque cum sit homo, est Socrates homo calvus, ideo omni
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑am aut erit unũsale aut particulare. Ut sci¬
entia cũ sit uniũ sale accidens. deinultis enĩ p̃dicat᷑
cũẽ. in platone. particularis ÷ & indiuidua sic̃ ipse
plato: Cũ aũ ꝓponit᷑. eẽ in hõe in re scilicet
uniũsali. Inteligit᷑ & ipsa uniũ sał ut hõ scien

Expanded text:
um subjecti naturam aut erit universale, aut particulare, ut scientia: cum sit universale accidens de multis enim praedicatur, cum est in Platone, particularis est et individua, sicut ipse Plato; cum autem proponitur esse in homine, in re scilicet universali, intelligitur et ipsa universalis, ut: homo sciens
Abbreviated transcription (Latin):
auferre ñ p̃ualet. tñ hãc ĩqͥetare ñ cessat. hic̃ ẽ q̃ uigilan¬
tibꝰ nobꝰ t᷑pes cogitationes si pot̾ ĩmuttit. dor mientibꝰ uͦ ad
illusionẽ nr̃a diũsar̃ spẽr̃ formas assumit. Tanta ẽ eiꝰ neqͥ¬
tia tanta miudia. ñ ut attendat qͥd de se faciat quã uiliũ
rerũ formas accipiat tm̃ u nos illiciat i nos decipiat. At nos
seu uigilantes. seu dormientes. dñi existentes. ⁊ ad dm̃ ten¬
dentes. t̾pes cogitatiões bonis obiectis cogitatiõibꝰ. repellamꝰ.
⁊ noct᷑nas illusioẽs signo scẽ cruciꝰ muniti nullatenꝰ tune¬
aniꝰ. Bonũ ẽ ĩ ei qͥ castitatẽ cꝰtodire desid̾at ũ ĩ cibo ⁊ potu
sob̾etatẽ teneat. ⁊ orõi freq̃nt̃ ĩsistat. Post ꝗͣ enĩ diabolꝰ nat᷑al
c̃cupiscentie ignẽ ciborũ adiectione paululũ arde c̃spiẽ.
c̃tinuo ĩseniet ipso sp̃m neqͥtie collig̃ ⁊ ad accendendũ
c̃cupiscentie ignẽ toto conatu flatũ tẽptatiois emittit Et

Expanded text:
auferre non praevalet, tamen hanc inquietare non cessat. Hinc est quod vigilantibus nobis turpes cogitationes, si potest, immittit, dormientibus vero ad illusionem nostram diversarum specierum formas assumit. Tanta est ejus nequitia, tanta invidia, ut non attendat quid de se faciat, quam vilium rerum formas accipiat, tantum ut nos illiciat, ut nos decipiat. At nos seu vigilantes seu dormientes, Domini existentes, et ad Deum tendentes, turpes cogitationes bonis objectis cogitationibus, repellamus, et nocturnas illusiones signo sanctae crucis muniti, nullatenus timeamus. Bonum est etiam ei qui castitatem custodire desiderat, ut in cibo et potu sobrietatem teneat, et orationi frequenter insistat. Postquam enim diabolus naturalis concupiscentiae ignem ciborum adjectione paululum ardere conspicit, continuo in semetipso spiritum nequitiae colligit, et ad accendendum concupiscentiae ignem, toto conatu flatum tentationis emittit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
aut nolt̃ aut nesciunt lucẽ scientie ñ habentes in
peccis sius. qͣsi ĩ tet̾rima nocte ꝑicłosissime dormiunt.
⁊ tales ad penitentiã. aut iux aut nũꝗͣ redeunt. qͥa
penitentie uiã .i. scientiã ꝑdid̾uint. Scͥptũ qͥipe ẽ. Qaddit sci
entiã addit ⁊ dolorẽ. Uñ liqͥdo patet. qr qͥ nullã scientiã ht̃.
de peccĩs suis dolere ñ ualet. Uidemꝰ plerosq itoᷤ ꝓ leuissi¬
mis delictiᷤᷤ amarissime flere. ⁊ ectͣrio qͦsdã pessimos ꝓhor¬
rendis scełibꝰ nullũ dolorẽ sentire. ĩmo ⁊̃ qd ualde dolen¬
dũ ẽ letari ⁊ ex ultare de dͥpꝰ scͥptũ ẽ. Qletant᷑ cũ male
fecerint: iexultant ĩ rebꝰ pessunis. S ut qͥd ħ nͥ qr uti

Expanded text:
aut nolunt aut nesciunt, lucem scientiae non habentes, in peccatis suis quasi in teterrima nocte, periculosissime dormiunt; et tales ad poenitentiam aut vix, aut nunquam redeunt, quia poenitentiam, id est scientiam perdiderunt. Sentiam, addit et dolorem . Unde liquido patet quia qui nullam scientiam habet, de peccatis suis dolere non valet. Videmus plerosque justos, pro levissimis delictis amarissime flere; et e contrario pessimos, pro horrendis sceleribus nullum dolorem sentire, imo etiam quod valde dolendum est laetari et exsultare. De quibus scriptum est: Qui laetantur cum male fecerint, et exsultant in rebus pessimis
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ miseriis enutͥtꝰ. cũ scłi potentes ⁊ diuitias optinentes ẽ¬
sid̾at. illos bõs. se miser̃ clamat. cũ tñ solã nuseriã senti¬
ens. eoꝵ bĩtudo qͥł sit ꝑ exꝑientiã nesciat. Sic pler̃q lau
it gxĩfelicitate cscientie male ꝗͣ sentio. qͣnta sit felicitas c̃sci¬
entiẽ bonẽ penso. Et qr ꝑerꝑ ientia scio c̃scientia mala
ñ ioẽdiꝰ. ẽte si mͥ daret᷑ optio. mallẽ os minidi miserias c̃bona
consererit̾ia tolerare. ꝗͣ õs mundi diuitias c̃ mala escieu¬
tist posside. Si qr hi qͥforis st̃ :scientias nr̃as uidere ñ pos

Expanded text:
i potentes et divitias obtinentes considerat, illos beatos, se miserum clamat, cum tamen solam miseriam sentiens, eorum beatitudo qualis sit per experientiam nesciat. Sic plerumque esex infelicitate conscientiae malae quam sentio, quanta sit felicitas conscientiae bonae penso. Et quia per experientiam scio conscientia mala se jucundius. Certe si mihi daretur optio, mallem omnes mundi miserias cum bona conscientia tolerare, quam omnes mundi divitias cum mala conscientia possidere. Sed quia hi qui foris
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ ĩ apponi uilla maneres. uoluntatẽ tuã mͥ insinuasti. & u
dñm abbatẽ ꝓ reditutuo rogarẽ. ꝑ ĩtnunciũ monuisti uel¬
les it sifieri posset. nob̾c̃ libent̾ manere. uelles fr̃s qͦs amas
indere uelles eoꝵ dulci collo qͥoitẽe. Dulce eẽt tͥ eoꝵ consor¬
ũi dul ee colloqͥũ. dulce solatiũ Nõ miror ista. St̃ it u uerũ
mabsles ad societatẽ tũ ꝓ uite scĩtate. tũ ꝓ moꝵ suauntate ue¬
runtñ mi fr̃ noli ꝓ absentia mta dolere. noli ħ gͣuit̃ ferre ste
i er pͥa uoluntate nos reliqͥsses. ⁊ ꝓ aliqͣ scłari delectanoẽ. ã
ꝑiaentiã foris exisses t̃c̃ m̃ito dolere debiusses. Ne ũ qmuã
or amabilẽ societatẽ exulta ⁊ gaude. ⁊ u̾tutẽ obedientiȩ

Expanded text:
r, in Apponi-Villa maneres, voluntatem tuam mihi insinuasti, et ut dominum abbatem pro reditu tuo rogarem, per internuntium monuisti: velles vero si fieri posset, nobiscum libenter manere, velles, fatres, quos amas, videre, velles eorum dulci colloquio interesse. Dulce esset tibi eorum consortium, dulce colloquium, dulce solatium. Non miror ista; sunt enim, ut vamabiles ad societatem, tum pro vitae sanctitate, tum pro morum suavitate. Verumtamen, mi frater, noli pro absentia nostra dolere, noli hoc graviter ferre; certe si ex propria voluntate nos reliquisses, pro aliqua saeculari delectatione, et per licentiam foris exisses, tunc merito dolere debuisses. Nunc vero quorum amabilem societatem, exsulta et gaude, et virtutem obedi
Abbreviated transcription (Latin):
tulũ ĩo nimiũ ociosꝰ longe ptͣhendo epłã. factꝰ sũ ĩ loq̃do
ũbos. Sic uiciũ de uicio nascit᷑. sic de iala radice malꝰ sur¬
culꝰ ꝓpagat᷑. Eece i qͥa sectabar ociũ. incurri nuittiloqͥũ.
chil ꝑ ꝯtentionẽ agant. id ipsũ sapiant. extͥneos aduenienteᷤᷤ
cũ caritate suscipiant supplex dep̃cor et exoro.

Expanded text:
nimium otiosus, longe protrahendo epistolam factus sum in loquendo verbosus. Sic vitium de vitio nascitur, sic de mala radice malus surculus propagatur. Ecce enim quia sectabar otium, incurri multiloquium, hil per contentionem agant, id ipsum sapiant, extraneos advenientes cum caritate suscipiant, supplex deprecor et exoro.
Abbreviated transcription (Latin):
Instriut plane si sit qͥ intendat. si sit qͥ aures cordł aꝑiat. Cel¬
la qͥpe instruers dr̃ cũ is qͥi easedet sp̃u scõ illsttꝰ instriit̃. cũ
itaposiꝰ diĩsis tẽptatioibꝰ agitat᷑ s ꝑ di grã lib̾at. Alagna q ẽ¬
deicͥna tẽptationũ cũ. iꝑ eã hõ suã intelligit ifirmitatẽ & tẽp¬
tares q̃ aboli malignitatẽ.⁊ di lib̾antĩ benignitatẽ. Uedemꝰ
plerosq illit̾atos ĩ cellulis habitantes de moribꝰ subtilit̃
dispitare diaboli occultas ĩsidias nnrabili celeritate dep̃¬
hende ⁊ dep̃hensas cauere. ⁊ insr̃ dñ suꝑ oĩa amare &
q̃ rere Qs q̃so doetut istos: No docuit eos magistroꝵ elo

Expanded text:
Instruit plane si sit qui intendat, si sit qui aures cordis aperiat: cella quippe instruere dicitur, cum qui in ea sedet Spiritu sancto illustratus instruitur, cum in ea positus diversis tentationibus agitatdoctrina tentationum, cum et per eam homo suam intelligit infirmitatem, et tentantis diaboli malignitatem, et Dei liberantis benignitatem. Videmus plerosque illiteratos in cellulis habitantes de moribus subtiliter disputare, diaboli occultas insidias mirabili celeritate deprehendere, et deprehensas cavere, et insuper Deum super omnia amare et quaerere. Quis quaeso docuit istos? Non docuit eos magistrorum el
Abbreviated transcription (Latin):
Siaut̃ suauis. ⁊ q̃ carni placet ĩponit᷑ mox ab ea ꝓͥe uolun¬
tatis cupiditas repellat᷑. Qcũq it semel ꝓ amore dĩ scli blan¬
tiu himulit̾ ⁊ pacifice cede ꝗͣ sube ⁊ ꝯtentiose resistere.
Ego it qñ fragilitatẽ ⁊ ĩꝑfectionẽ meã respicio ⁊̃ illt̃ qͥ ei
sĩplicit̃ ⁊ humilit̃ seruat. magnũ apd me udico. S tñ mels¬

Expanded text:
Si autem suavis et quae carni placet, imponitur, mox ab ea propriae voluntatis cupiditas repellatur. Quicunque enim semel pro amore Dei saeculi blantui humiliter et pacifice cedere, quam superbe et contentiose resistere. Ego enim quando fragilitatem et imperfectionem meam respicio, etiam illum qui cam simpliciter et humilit
Abbreviated transcription (Latin):
accioẽs. pt̃itas delectatiões. tu e ctͣ cogita ĩferni dolores. &
penas horribiles. Si enĩ ignẽ gehenne diligent̃ attendis.
affectũ. ⁊ extiꝰ ocłoꝵ aspect̾ũ. Pierq̃ enĩ corruptꝰ affectus
ocłoꝵ aciẽ ad illicita dirig̃ ⁊ aspectꝰ illicitꝰ itꝰ affectũ corrũp¬
pit. atq iõ debes ⁊ ĩtꝰ affectũ pificare ⁊ foris aspectũ ꝑ dic¬
ciplinã restͥngẽ. Cogita freq̃nt̃ qͣnta sit munditia casti¬
tatis. ꝗͣ gͣta sit dõ ⁊ acceptabił hĩc ĩ eũgłio u̾itas att Sint
lũbi ur̃i p̃cincti. Ed ẽ enĩ lũbos p̃cing̾e. nͥ fluxũ luru¬
rie castitatis cingło cohib̾e: Omunda castitas qͣntũ ĩ alto
resides . o ĩmunda luxuria qͣntũ ĩ imo iaces. Certe casti¬
tas hoĩe dõ iung̃. tẽplũ dĩ ĩcorruptũ c̾todit. luxuria uͦ
hoĩe a dõ seꝑit. diabolo sociat. tẽplũ dĩ uiolat. Castitatis gͦ

Expanded text:
actiones, praeteritas delectationes, tu e contra cogita inferni dolores et actiones, praeteritas delectationes, tu e contra cogita inferni dolores et poenas horribiles. Si enim ignem gehennae diligenter attendis, affectum, et exterius oculorum aspectum. Plerumque enim corruptus affectus oculorum aciem ad illicita dirigit; et aspectus illicitus, intus affectum corrumpit: atque ideo debes et intus affectum purificare, et foris aspectum per disciplinam restringere. Cogita frequenter quanta sit munditia castitatis, quam grata sit Deo et acceptabilis. Hinc in Evangelio Veritas ait: Sint lumbi vestri praecincti . Quid est enim lumbos praecingere, nisi fluxum luxuriae castitatis cingulo cohibere? O munda castitas, quantum in alto resides! O immunda luxuria, quantum in imo jaces! Certe castitas hominem Deo jungit, templum Dei incorruptum custodit: luxuria vero hominem a Deo separat, diabolo sociat, templum Dei violat. Castitatis ergo
Abbreviated transcription (Latin):
magna q̃dã.i ĩ ꝯꝑibilia de nob̾met ipsis sentimꝰ ⁊ cet̾os qͦsq¬
iniscdit̃ respic̃ elationẽ. ad correptionẽ nr̃a sr̃ nos uenire
ꝑmittit carmᷤᷤ cẽptationẽ. Uult n utẽptatio carnis depͥ¬
mat elationẽ cord̾. iult iũfirmitatis nr̃e ꝯscii de nob̾ ab¬
monẽ. obedientiã. Qñ ꝓfessionẽ istã fecisti. diabolũ gͣuit̃ offen¬
disti hac̃ ꝓfessionẽ uidit ⁊ ĩuidit. Et iõ ꝯtͣ singłas ꝓfessiones.
singłas adhibet tẽprationes. Contͣ ꝑfessionẽ castitatis. sugg̾it
lururiã carnis. Contͣ c̃munioĩs ꝑfessionẽ. alicꝰ rei pͥe accendit
cupiditatẽ. Contͣ ultutẽ obedientie. opponit iutiũ ĩobedien¬
tie. s tufr̃ mi tene fortit̃ ꝓfessionẽ. ⁊ deiuta caute tẽprationẽ.
Si diabolꝰ te ĩpugnat. caue ne expugnet. caue ne suꝑet. Re¬
siste fortit᷑ pugna uirilit᷑. Si ĩtorserit c̃cupiscentie iacłm. cas¬
titatis oppone clipeũ. Si ad memoriã tuã redux̾it ꝑ̃titas ac

Expanded text:
mparabilia de nobismetipsis sentimus, et caeteros quosqnem, ad correptionem nostram super nos venire permittit carnis tentationem. Vult enim ut tentatio carnis deprimat elationem cordis, vult ut infirmitatis nostrae conscii de nobis abnionem, obedientiam. Quando professionem istam fecisti, diabolum graviter offendisti. Hanc professionem vidit et invidit: et ideo contra singulas professiones, singulas adhibet tentationes. Contra professionem castitatis suggerit luxuriam carnis, contra communionis professionem alicujus rei propriae accendit cupiditatem; contra virtutem obedientiae opponit vitium inobedientiae. Sed tu, frater mi, tene fortiter professionem et devita caute tentationem. Si diabolus te impugnat, cave ne expugnet, cave ne superet. Resiste fortiter, pugna viriliter: si intorserit concupiscentiae jaculum, castitatis oppone clypeum. Si ad memoriam tuam reduxerit praeteritas
Abbreviated transcription (Latin):
ueniebͥas. uocasti me secͤto. atq ĩ cͤpando dixisti. Uos de me
nullã curã habe:tis. s me qͣsi aliqͥd uile ⁊ ĩutile ꝓiecistis.
penitꝰ exhibetis. & ego audiens inc̾pationẽ tuã gͣtant̃
accepi:isi mͥ uacaret ĩ posterũ. aliquã tͥ c̃solationẽ
me factũ ẽẽ ꝓ misi. Uer̃ tñ scire debes me freq̃nt tan-¬
tis occupatioĩbꝰ ĩplicari. tantis curis ꝗͣuis minunis ĩtꝰ
⁊ foris exagitari. q scđm desidiũ meũ. ñ mͥ uacat aut
lectioi ĩtend̾e. aut aliqͥd scͥb̾e.aut q̃ meliꝰ ẽ orõi uacare.
S qr ꝑ nunciũ tuũ u ꝓmissiois mee memor eẽm iterũ.¬

Expanded text:
veniebas, vocasti me secreto, atque increpando dixisti: « Vos de me nullam curam habetis, sed me quasi aliquid vile et inutile projecistis. penitus exhibetis. Quod ego audiens increpationem tuam gratanter accepi, et si mihi vacaret, in posterum aliquam tibi consolationem me facturum esse promisi. Verumtamen scire debes, me frequenter tantis occupationibus implicari, tantis curis quamvis minimis intus et foris exagitari, quod secundum desiderium meum non mihi vacat aut lectioni intendere, aut aliquid scribere, aut, quod melius est, orationi vacare. Sed quia per nuntium tuum ut promissionis m
Abbreviated transcription (Latin):
refugiunt. dõ ꝑmittente. ad pͥora peccã redeunt. Sigͦs
tẽptationũ laq̃os cupis euadẽ. oportet te multos labores
⁊ cord icorꝑis sꝰtinere. Es it pot̃ sñ labore cor suũ ad la
ꝯtinuo. multiplices ĩsidias diaboli plene cognosc̾e̾. ⁊ cog¬
nitas eiutare: Magnꝰ ẽ c̾te tẽptationũ labor ⁊ ñ ꝯtẽpuendꝰ¬

Expanded text:
refugiunt, Deo permittente, ad priora peccata redeunt. Si ergo tentationum laqueos cupis evadere, oportet te multos labores et cordis et corporis sustinere. Quis enim potest sine labore cor suum ad lamcontinuo, multiplices insidias diaboli plene cognoscere, et cognitas evitare? Magnus est certe tentationum labor, et non contemnendu
Abbreviated transcription (Latin):
regne totũ destruit᷑ argentũ ⁊ aurũ. ⁊ pecuniã q̃i tͣn¬
qͥllitatis tp̃r c̃g̃gasti. nc̃ ĩ tp̃r guerre te oportet expen¬
de.⁊ ne inimici tui te ĩcautũ oppͥmant. nocte ⁊ die sollicite
cogitare. Potes itaq dñe mi ĩ uita tua euident̃ cognoscẽ. sen¬
tentiã ꝗͣ salomon de i anitate ꝓtulit u̾ã eẽ. Cte iste salomon
opulentia pingius. Et ꝗͣuis ei oĩa ista affluent᷑ suppeterent.
nullã tñ eis attͥbuit u̾itatẽ. s qr tͣnseuntia uidit. appellauit
pͥe uanitatẽ ł anto gͥ ei meliꝰ ẽ credendũ qͣnto ea q̃ dix̃ didic̃ ꝑ¬

Expanded text:
 destruitur. Argentum et aurum et pecuniam quae in tranquillitatis tempore congregasti, nunc in tempore guerrae te oportet expendere, et ne inimici tui te incautum opprimant, nocte et die sollicite cogitare. Potes itaque, domine mi, in vita tua evidenter cognoscere sententiam, quam Salomon de vanitate protulit, veram esse. Certe iste Salomon ivitiarum opulentia pinguis, et quamvis ei omnia ista affluenter suppeterent, nullam tamen eis attribuit veritatem; sed, quia transeuntia vidit, appellavit proprie vanitatem. Tanto igitur ei meli
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ tp̃i ꝓsꝑitatᷤᷤ tue c̃cessa sit tͥ scłaris potentia. qͣnta diuti¬
arũ habundantia qͥnta ĩ q̃ maiꝰẽ. ĩ dĩposiioẽ rer̃ tp̃aliuĩ pru¬
dentia łmꝰ ĩt aulicos reside solebas. totũ francoꝵ regnũ ꝓ
morat. magnꝰ effectꝰ oꝑa tua magnificasti tͣres excelsas. &
pulcͣ palatia extͥxisti. iuneas plantasti. seruos. ⁊ ancillas mul¬
tãq familiã hũisti. Coac̾uasti tͥ argentũ ⁊ aurũ. substan¬
tias regũ ⁊ ꝓiuntiar̃ ⁊ repletꝰ es deliciis filioꝵ hoĩũ d atten
de paulꝑ. ĩ istis oĩbꝰ qͣnta sit uanitas. q̃ ĩstabilitas. Ecce i n
ipse rex de cꝰ dilectiõe płimũ ꝯfidebas. ⁊ uixta qͤ familia¬
ritatis causa ⁊ honoris gͣdu. reside solebas. te uelud hos

Expanded text:
 quanta divitiarum abundantia, quanta, et quod majus est, in dispositione rerum temporalium prudentia. Primus inter aulicos residere solebas, totum Francorum regnum pro morat, magnus effectus opera tua magnificasti, turres excelsas et pulchra palatia exstruxisti, vineas plantasti, servos et ancillas multamque familiam habuisti, coacervasti tibi argentum et aurum, substantias regde paulisper in istis omnibus quanta sit vanitas, quae instabilitas. Ecce enim ipse rex de cujus dilectione plurimum confidebas, et juxta quem familiaritatis causa et honoris gradu residere solebas, te velut hos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ mĩã mala urã scinuit. uuios ad penitentiã ꝓuocaret.
Ad ultimũ uͦ pꝰꝗͣ exibuit patientiã. sic̃ piꝰ pr̃ dilecto si¬
lio adhibuit disciplinã. usaltẽ flagellatꝰ ad patrẽ rede¬
at. qͥ bñficiis ꝓuocatꝰ redire nolebat. Sͥ ptũ ẽ enĩ fia¬
gellat ds̃ omuẽ qͤ recipit. Flagellũ qͥppe dĩ ẽ guerra

Expanded text:
iam mala vestra sustinuit, ut vos ad poenitentiam provocaret. Ad ultimum vero postquam exhibuit patientiam, sicut pius pater dilecto filio, adhibuit disciplinam, ut saltem flagellatus ad patrem redeat qui beneficiis provocatus redire nolebat. Scriptum est enim: Flagellat Deus omnem quem recipit . Flagellum quippe Dei est guerra
Abbreviated transcription (Latin):
diligentiã inqͥre ẽscientiã. Testimoniũ eiꝰ qͣle sit diligent
attende qͥd de oꝑibꝰ. qͥd de ũb. qͥd ⁊ de cogitatiõibꝰ cius tͥ u̾acit
testet᷑ ĩtende. Actende iꝗͣ ittr sit ĩ oꝑe scĩtas. ĩ iłbo u̾itas ĩcogi¬
catiõ e pͥitas. ĩ itentiõe sĩplicitas. Si c̃scientia tua hor̾ testi¬
dr̃ẽ pot̾it. Gła nr̃a ħ ẽ.t.ꝯ. nr̃e. Siaut̃ ex ẽplo nialioꝑis aliquẽ
destr uxisti. u̾bo tuo aliciui maledict̾i seu c̃iutiũ ĩtulisti.
cord mundiciã cogitatiõẽ illieita polliusti. siħ fecisti: ⁊ nec¬
dũ penitendo satis fecisti. puto q̃ de istis ñ solũ ĩ ꝯscientia

Expanded text:
diligentiam, inquire conscientiam. Testimonium ejus quale sit diligenter attende: quid de operibus, quid de verbis, quid et de cogitationibus tuis tibi veraciter testetur, intende. Attetatione puritas, in intentione simplicitas. Si conscientia tua horum testirae. Si autem exemplo mali operis aliquem destruxisti; verbo tuo alicui maledictum seu convitium intulisti, cordis munditiam cogitatione illicita polluisti: si haec fecisti, et necdum poenitendo satisfecisti, puto quod de istis non solum in conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
ũ fideł seruꝰ i uerꝰ amicꝰ ab amore uite p̾sentis euellere
atq eiꝰ desidiũ ad amorẽ sui c̃atoris ⁊ pat̾e celestis eri¬
gere. Debeo gͥ aliqͥd de ꝯtẽptu mundi p̃pone: ⁊ pꝰmodũ
ea q̃ aĩũ eiꝰ ad amorẽ dĩ excitare possint subnect̾e.
S qr scio uos curis scłaribꝰ ĩcubare uellẽ si possẽ ãmo¬
nitionẽ nr̃ã paucis s̃mõibꝰ explicare. Salomon gͥ sapien

Expanded text:
 verum amicum ab amore vitae praesentis evellere, atque ejus desiderium ad amorem sui Creatoris et patriae coelestis erigere. Debeo igitur aliquid de contemptu mundi praeponere, et postmodum ea quae animum ejus ad amorem Dei excitare possint, subnectere. Sed quia scio vos saecularibus curis incubare, vellem si possem admonitionem nostram paucis sermonibus expl
Abbreviated transcription (Latin):
diũ mniscdissimã pietatẽ. Audite qͥd dñs dicat. Ego qͦs amo
arguo ⁊ castiga Ipse it iecͥco ꝑcutit u̾sanet. ipse iccͥco fla¬
gellat. peccõrẽ up̾get Nolite gͥ uocationẽ dĩ aures ob¬
struendo respuere. nolite flagella dĩ obdurato corde
sciꝑe. Nolite ĩ limo ꝓfundi ĩ amore mundi tã tenacit᷑
iꝑtinacit᷑ ĩherere. ꝑmittite dm̃ uoᷤᷤ de lacu miseriȩ. ⁊¬
de luto fecis extͣhere. Holite fieri sic̃ plaustrũ ĩlutode¬
m̃sũ q̃ et boues ex ant̾iore parte fortit tͣhunt.: ⁊ hoiẽs ex
post̾iori toto conatu ĩpellt̃. ⁊ tũ nec tͣhendo. nec ĩpel¬
lendo illd̾̃ de luto extͣhere posst̃. Ecce piꝰdĩ pͥ uob ꝓsꝑi

Expanded text:
dissimam pietatem. Audite quid Dominus dicat: Ego quos amo, dissimam pietatem. Audite quid Dominus dicat: Ego quos amo, arguo et castigo . Ipse enim idcirco percutit, ut sanet, ipse idcirco flagellat peccatorem, ut purget. Nolite igitur vocationem Dei aures obstruendo respuere: nolite flagella Dei obdurato corde suscipere. Nolite in limo profundi, in amore mundi tam tenaciter et pertinaciter inhaererede luto faecis extrahere. Nolite fieri sicut plaustrum in limo demersum, quod et boves ex anteriore parte fortiter trahunt, et homines ex posteriore parte impellunt, et tamen nec trahendo, nec impellendo illud de luto extrahere possunt. Ecce pius Deus pri
Abbreviated transcription (Latin):
maledicat. Dñs it p̃cepit ũ maledicẽt dđ si forte reddat in
dns bñdictionẽ ꝓ maledictione hac hodierna. Rogo ꝓ dõ
diligent᷑. attendite: ⁊ sic̃ dd fec̃. sic ⁊ uos facite. Ecce ab ĩ mico
maledictione stͥmuit ⁊ tñ de eo eũ leuit᷑ poss semet ipsu
ulcisci noluit. ⁊ maledietionẽ illã ñ semei. si dño ĩputaũ.
cũ dir̃. dñs p̃cep̃ u maledic̃et dd. Ipse qͥipe unꝰ de filuis dĩ erat.
ia pio pat᷑ se flagellari sciebat. nec attende uoluit male¬
dicentis ũ qͥtatẽ. s maledictioĩs utilitatẽ. lõq dicebat. si forte
qͣuit᷑ ĩ corde dolebat: nõ filii sui ꝑsecutionẽ: ⁊ sui maledicti¬
onẽ patientissime tolerabat. ħ exẽplũ de dd ad ħ ꝓposiui.
u⁊ uos peccã ur̃a aꝑta ⁊ occulta minima ⁊ maiora
sedule cogiteris.⁊ ĩ ꝑsecutioe ꝗͣ p̃sentialit̃ stͦmeti. ñ
atcendatis ĩnnicoꝵ urõꝵ neqͥssimã uoluntatẽ s ãmonentiᷤᷤ¬

Expanded text:
maledicat, Dominus enim praecepit ut malediceret Davidi, si forte reddat mihi Dominus benedictionem pro maledictione hac hodierna . Rogo pro Deo diligenter attendite, et sicut David fecit, sic et vos facite. Ecce ab inimico maledictionem sustinuit, et tamen de eo cum leviter posset, semetipsum ulcisci noluit, et maledictionem illam non Semei, sed Domino imputavit, cum dixit: Dominus praecepit ut malediceret David. Ipse quippe unus de filiis Dei erat, et a pio patre se flagellari sciebat, nec attendere voluit maledicentis iniquitatem, sed maledictionis utilitatem. Ideoque dicebat: Si forte graviter in corde dolebat, et ideo filii sui persecutionem, et servi sui maledictionem patientissime tolerabat. Hoc exemplum de David ad hoc proposui, ut et vos peccata vestra aperta et occulta, minima et majora sedule cogitetis, et in persecutione quam praesentialiter sustinetis, non attendatis inimicorum vestrorum nequissimam voluntatem,
Abbreviated transcription (Latin):
mandatũ spes utrĩq pulcherrina: que
tam celebiem uictoriã certo spectat euẽtu
Uincet euũ in uobis ipse. sedet uos unicetis
in ipso dũ ipse uobis anctoritat̃: uos
auctoritati prestatis obseguiũ. Uncetis inꝙ̃
et caxtinatum hostem scdita aquitanea
reducetis. ut per uos ei qui uos misit oblitꝰ:
ob noũ crimen nouo pcne gntꝰ puiatur.
Indurati euim cordis ĩpententia. ueniam
non merctur. hoc autem premiũ a uobis
bone saltem uoluntatis exposco. Iot mit hi
tunt inter eos qui modo quasi sub ducatu
uiõ militunt: sequi curiũ liceat trm̃phantis
et laudes urĩs ymuro uincetis in uobis
eccłie preconia de cantare. Ra¬
Ralcte

Expanded text:
mandatum, spes utriusque pulcherrima, quae mandatum, spes utriusque pulcherrima, quae tam celebrem victoriam certo spectat eventu. Vincet enim in vobis ipse, sed et vos vincetis in ipso; dum ipse vobis auctoritatem, vos auctoritati prestatis obsequium. Vincetis, inquam, et captivatum hostem, sedata Aquitania, reducetis, ut per vos ei, qui vos misit, oblatus ob novum crimen novo penae genere puniatur. Indurati enim cordis impenitentia veniam non meretur. Hoc autem premium a vobis bonae saltem voluntatis exposco, ut mihi tunc inter eos, qui modo quasi sub ducatu vestro militant, sequi currum liceat triumphantis et laudes vestras, immo vincentis in vobis ecclesiae preconia decantare. Valete
Abbreviated transcription (Latin):
eõmissa est: Quipxe cum ad Resistendim
petro leonis in ĩtalia presul romanũt
indefessus ussistat. ad Resistendũ quardo
uos religuit in gullia. ut sit capiti caput
oppositum et dextera aetere ofcratuo.
Sicut enim petrus scismatis huiꝰ p̾nceps
et auctor est sit girardus eius inter oiã
picipalius instrumentũ. In quo qudd de
fide et prudentia urã sentiendũ sit: mani¬
feste ꝓbatuẽ est. cum nullũ uobis pretulerit
is qui nec ꝓbaret ignotũ. neq notũ supͣ
intoita ꝑprie uirtut efferret. Aerbitratꝰ
est uirũ quẽ charitas ammaret: quem
suscitaret obedientia. quẽ sciẽ̾ r egeret
cui pararet fortitudo uictoriã. Probauit
in uobis in fide ꝯstrntiã humilitatẽ in obẜe¬
quendo in exequendo prudentiã in difficul¬
tate ꝑsenerentiã. Quis uos hac eius existi¬
matione negot esse felicem. Auis btm̃
tanta eiꝰ dignatione nõ dicat . Sed ꝓfecto
dignus mittente nũcius. dignũ suscipiente

Expanded text:
commissa est. Quippe cum ad resistendum commissa est. Quippe cum ad resistendum Petro Leonis in Italia presul Romanus indefessus assistat, ad resistendum Girardo vos reliquit in Gallia, ut sit capiti caput Opposition et dextera dexterae conferatur. Sicut enim Petrus scismatis huius princeps et auctor est, sic Girardus eius inter omnia principalius est instrumentum. In quo, quid de fide et prudentia vestra sentiendum sit, manifeste probatum est, cum nullum vobis pretulerit is, qui nec probaret ignotum neque notum supra merita propriae virtutis efferret. Arbitratus est virum, quem caritas animaret, quem suscitaret obedientia, quem scientia regeret, cui pararet fortitudo victoriam. Probavit in vobis in fide constantiam, humilitatem in obsequendo, in exequendo prudentiam, in difficultate perseverantiam. Quis vos hac eius existimatione neget esse felicem? Quis beatum tanta eius dignatione non dicat? Sed profecto dignus mittente nuntius, dignum suscipiente