comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
possessio. Contulimꝰ sacerdotes sac̃dotib.
nc̃ si uidet᷑ et ppłm egiptiũ ppło ifrłitico c̃¬
feramꝰ. Dicit᷑ enĩ in consequentib quia
post famẽ et seruitutẽ ppłs egiptius. qͥn-
tas offerat pharaoni. Econtrario uͦ isrłi¬
ticus ppłs decimas offert sacerdotib. ui¬
de et in hoc script᷑am diuinã ingenti rati¬
one subnixã. Uide egiptiũ ppłm qͥnario
numero tributa pendentẽ. Quinq enĩ
sensus corporei designant᷑. quib carna¬
lis ppłs seruit. Semꝑ enĩ egiptii uisibili¬
b reb et corporalib obsecunt᷑. At uͦ
ifrłiticus ppłs honorat decadã ꝑfectiõis
numerũ. Necem enĩ uerba legis accepit. et
decalogi uirtute constrictus: ignota mu¬
sꝑs denis exponit᷑ germinare uirtutib se
et seruus fidelis de negotiationis suȩ lu p¬
cris decem ninas offert dño: et decem ci¬
uitatũ accipit potestatẽ. Uerũ quia
unus auctor. ẽ. om̃ium. et fons et initi¬
um unus est xꝑc: iccirco et ppłs decimã

Expanded text:
s sacerdotibus; nunc si videtur, et populum Aegyptium populo Israelitico conferamus; dicitur enim in consequentibus quia post famem et servitutem populus Aegyptius quintam partem offerat Pharaoni, e contrario vero Israeliticus populus deferat decimas sacerdotibus. Vide et in hoc Scripturam divinam in generatione subnixam, vide Aegyptium populum quinario numero tributa pendentem: quinque enim sensibus corporalibus designantur, quibus carnalis populus servit; semper enim Aegyptii visibilibus rebus et corporalibus obsequuntur. At vero Israeliticus populus honorat decadam, perfectionis numerum: decem enim verba legis accepit, et Decalogi virtute constrictus, ignota munspiritus divinis exponitur germinare virtutibus, et servus fidelis de negotiationibus sui lucri decem mnas offert Domino, et decem civitatum accipit potestatem. Verum quia unus est auctor omnium, et fons, et initium unus est Christus, idcirco populus decimas
Abbreviated transcription (Latin):
et in iacob indicare uidet᷑ hic sermo. qđ
donec longe fuit ab ioseph. et non . ẽ. ei¬
annuntiatũ de uita eius. ueluti defece¬
rat in eo sꝑs euᷤ. et lum̃ qđ in ipso fuit fo¬
mentis deficientib iam fuerat obscura¬
tũ. Ubi uͦ uenerunt qui ei annuntia¬
rent de uita eius. id ẽ. qui dicerent qͥa
uita erat lux hominũ: reaccendit inse
sꝑm suũ. et reparatus. ẽ. in eo fulgor

Expanded text:
et in Jacob indicare videtur hic sermo, quod donec longe fuit a Joseph, et non est annuntiatum ei de vita ejus, veluti defecerat in eo spiritus ejus, et lumen quod in ipso fuit, fomentis deficientibus, jam fuerat obscuratum: ubi vero venerunt qui ei annuntiaverunt de vita ejus, id est, qui dicerent, quia vita erat lux hominum , reaccendit in se spiritum suum, et reparatus est in eo fulgor
Abbreviated transcription (Latin):
decidunt uitioꝵ. Respice ad originẽ
generis. et inuenies qđ pat̾ eoꝵ cham
qui nuditatẽ irriserat patͥs. huiꝰcemodi
sententiã meruit. ut filiꝰ eius chanaã
seruus esset fr̃ib suis. quo in eo nequi¬
tiã moꝵ argueret conditio seruitutis.
Non gͦ ĩmerito ignobilitatẽ generis. dẽ¬
color posteritas imitat᷑. Hebreiu etiã si

Expanded text:
ejus. Respice ad originem generis, et invenies quod pater eorum Cham, qui nuditatem riserat patris, hujuscemodi sententiam meruit, ut filius ejus Chanaan servus esset fratribus suis, quo in eo nequitiam morum argueret conditio servitutis. Non ergo immerito ignobilitatem generis decolor posteritas imitatur. Haec ergo si
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ. Huiꝰisaac duas nob fig̾as exposu¬
it apłs paulus. Unã quadixrit qd̾ isma¬
el quidẽ filius agar ppłi scđ̾m carnem:
isaac uͦ ppłi qui ex fide est formã tẽne¬
ret: aliam qua ait. non dixit et semi¬
nib tanquã in multis. s semini tuo
et in lege certum est et in ꝓpħis. Uerũ
in lege incipientes. in ȩũgeliis ꝑfectoᷤ
dit gͥ isaac ad puteũ iuram̃ti. et appa¬
ruit illi dñs. Ascensionẽ legis et ante¬
quȩ inibi diuina gerebant᷑ obsequia.
Potest et argum̃tũ ꝓpħarũ. legis a¬
scensio nominari. Et ꝓpterea ad pu.¬
teum uiram̃ti ascendisse dicit᷑. et ibi
apparuisse ei dñs. Per ꝓpħas enĩ iurauit
dñs. et non penitebit eum. qđ ipse sit sa¬
cerdos in ȩternũ scđm ordinẽ melchise¬
dech. Ad puteũ gͦ uram̃ti uisus ẽ. ei ds.
futura in eũ ꝓmissa confirmans. Et̃ ȩdi¬
ficauit ibi altare isaac. et inuocauit
nomen dñi: et firit ibi tabernaculũ suũ
dificauit quidẽ isaac altare etiã in lege

Expanded text:
us Isaac duas nobis figuras exposuit apostolus Paulus: unam qua dixit quod Ismahel quidem filius Agar, populi secundum carnem, Isaac vero populi qui ex fide est, formam teneret; aliam qua ait: Non dixit. Et seminibus, quasi in multis, sed, Semini tuo, et in lege certum est, et in prophetis. Verum in lege incipientes, in Evangeliis perfectodit igitur Isaac ad puteum juramenti, et apparuit illi Dominus. Ascensionem legis quae ibi divina gerebantur obsequia. Potest et augmentum prophetarum, legis ascensio nominari; et propterea forte ad puteum juramenti dicitur, et ibi apparuisse ei Dominum; per prophetas enim juravit Dominus, et non poenitebit, quod ipse sit sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Ad puteum ergo juramenti visus est ei Deus, futura in eum promissa confirmans. Et aedificavit ibi altare Domino, et invocato nomine Domini extendit ibi tabedificat quidem Isaac altare etiam in lege
Abbreviated transcription (Latin):
carnalib uitiis. et demonib esse subie¬
ctũ. In quo utiq unũquẽq ñ extrin¬
secus illa necessitas cogit: s segnitia a¬
numi et libido ac uoluptas corporis subi¬
git. cui se animꝰ ꝑ socordiã subdit. Qui
uͦ libertatis animȩ curã gerit. et digni¬
tatẽ mentis cȩlesti cognatione nobilitat.
iste ex filiis isrł. ẽ. Qui etiã siuiolenter
opprimat᷑ ad tempus: non tam̃ liberta¬

Expanded text:
iis, et daemonibus esse subjectum. In quod utique unumquemque non extrinsecus illata necessitas cogit, sed segnitia animi, et libido ac voluptas corporis subigit, cui se animus per socordiam subdit. Qui vero libertatis animae curam gerit, et dignitatem mentis coelesti cogitatione nobilitat, iste ex filiis Israel est, qui etiam si violenter opprimatur ad tempus, non tamen liberta
Abbreviated transcription (Latin):
Per qđ ostendit᷑ qͥa ⁊̃ si in egipto habitat
ifrł. non tam̃ longe est ã dõ. s prorimus
est ei et coniunctus. ficut etiã ipse dicit.
quia ego descendã tecũ in egiptũ. et ero
tecũ. Et nos gͦ etiã siuidemͦ in egiptum
descendisse. etiã si in carne positi agoneᷤ
mundi huius et certamina sustinemus.
etiã si int̃ eos habitamus qui deserui
pharaoni : tam̃ si prope dm̃ simus. si in
mandatoꝵ eius meditatione uersemur.
et precepta eius ac iudicia ꝑquiramus:
hoc. ẽ. enĩ esse ꝓpe dm̃. semꝑquȩ dĩ sunt

Expanded text:
Per quod ostenditur, quia etiam si in Aegypto habitat Israel, non tamen longe est a Deo, sed proximus est ei et conjunctus, sicut etiam ipse dicit, Quia ego descendam tecum in Aegyptum, et ero tecum. Et nos ergo etiam si videamur in Aegyptum descendisse, etiam si in carne positi agones mundi hujus et certamina sustinemus, etiam si inter eos habitamus qui deserviunt Pharaoni, tamen si prope Deo sumus, si in mandatorum ejus meditatione versamur, et praecepta ejus ac judicia perquirimus, hoc est enim esse prope Deo, s
Abbreviated transcription (Latin):
te isrł patrẽ ur̃m. Sed fortasse requi¬
ras. quare filii iacob dicunt᷑ qui conue¬
niunt. isrł uͦ dicit᷑ qui benedicit eos.
Uide ne forte hoc indicet᷑. qđ illi non¬
dũ eousq profecerant. ut isrł meritiᷤᷤ
eqͣrent᷑. et id̃o illi filiĩ iacob dicunt᷑ tanquã
inferiores. ille uͦ qui iam ꝑfectus erat
et benedictionẽ futuroꝵ conscius dabat.

Expanded text:
te Israel patrem vestrum. Sed fortasse requiras quare filii Jacob dicuntur qui conveniunt, Israel vero dicitur qui benedicit eos. Vide ne forte hoc indicetur, quod illi nondum eousque profecerant, ut Israel meritis aequarentur, et ideo illi filii Jacob dicuntur tanquam inferiores; ille vero qui jam perfectus erat, et benedictiones futurorum conscius dabat
Abbreviated transcription (Latin):
seph dñs et saluator nostͣ sicut corpo¬
ralẽ manũ suã posuit suꝑ oculos ceci.
et reddidit ei uisũ quem ꝑdiderat. ita
etiã sꝑuales manꝰ suas posuit suꝑ oculos
legis. qui ꝑ corporalẽ intelligentiã scri¬
barũ et phariseoꝵ fuerant excecati. et
reddidit eis uisũ. ut his quib aperit
dñs script᷑as. sꝑualis in lege uisus et in¬
tellectus appareat. Atq utmã et nobis
iniciat dñs illc manus suas suꝑ oculos.
ut incipiamꝰ et nos respicere ñ ea quȩ ui¬
dent᷑. s quȩ non uident᷑. et aperiat nob̾

Expanded text:
seph, Dominus et Salvator noster, sicut corporalem manum suam posuit super oculos caeci et reddidit et visum quem perdiderat; ita etiam spiritales manus suas posuit super oculos Legis, qui per corporalem intelligentiam Scribarum et Pharisaeorum fuerunt excaecati, et reddidit ei visum, ut his quibus aperit Dominus Scripturas, spiritalis in lege visus et intellectus appareat. Atque utinam et nobis injiciat Dominus Jesus manus suas super oculos, ut incipiamus et nos respicere, non ea quae videntur, sed quae non videntur: et aperiat nobis
Abbreviated transcription (Latin):
uiuit. ibo et uidebo eum antequã mori.¬
ar. Sed ne hoc quide ociose relinq̃ndũ ẽ.
Splendor et enĩ luci qͥ erat in eo. etiã si
extinctus penitus non. ẽ : tunc cũ ob¬
tulerunt filii eius tunicã ioseph hedi
sanguine maculatã. et mendacio eoꝵ
decipi potuit. ita ut scinderet uestim̃ta
sua. et poneret saccũ suꝑ lumbũ suũ.
et lugeret filiũ suũ: nec uellet oĩno
consolari. s diceret. quia descendo ad
filiũ meũ lugens in infernũ: tunc etiã
sicut dirimꝰ non erat penitus extinctũ
in eo lumen: marima tam̃ ex parte fu¬
erat obscuratũ. qđ decipi potuit. quod
uestim̃ta scindere. qđ falso lugere. qd̾
implorare mortẽ. qđ in infernũ cuꝑet
lugendo descendere. Propt̾ hȩc gͦ nc̃
consequens erat ut lumen qđ in eo
obscurauerat fraus mendacii. reaccende¬
ret et refoueret ueritatis auditus. uerũ¬

Expanded text:
vivit, vadam et videbo illum antequam moriar. Sed ne hoc quidem otiose relinquendum estt. Splendor etenim lucis qui erat in eo, etiamsi exstinctus penitus non est, tunc cum obtulerunt filii ejus tunicam Joseph haedi sanguine maculatam, et mendacio eorum decipi potuit, ita ut scinderet vestimenta sua, et poneret saccum super lumbum suum, et lugeret filium suum, nec vellet omnino consolari, sed diceret: Quia descendam ad filium meum lugens in infernum; tunc etiamsi, sicut diximus, non erat penitus exstinctum in eo lumen, maxima tamen ex parte fuerat obscuratum, quod decipi potuit, quod vestimenta scindere, quod falso lugere, quod implorare mortem, quod in infernum cuperet lugendo descendere. Propter haec quoque nunc r quia consequens erat ut lumen, quod in eo obscuraverat fraus mendacii, reaccenderet et refoveret veritatis auditus. Sequ
Abbreviated transcription (Latin):
Quis. ẽ. qui factus est in gentẽ magnã
in egipto. et in fine reuocatus. ẽ: Quas¬
tũ ad iacob illũ spectat. de quo dici pu
functus ẽ. in egipto. aAbsurdum autẽ
erit siquis in eo reuocatũ dicit ã dõ iacob.
quia corpus eius reportatũ est. Qđ si reci¬
piat᷑. non erit uerum. qđ ds non ẽ. ds̃

Expanded text:
Quis est qui factus est in gentem magnam in Aegypto, et in fine revocatus est? Quantum ad Jacob illum spectat de quo dici putfunctus in Aegypto est, Absurdum autem erit, si quis in eo revocatum dicit a Deo Jacob, quia corpus ejus reportatum est, quod si recipiatur, non erit verum, quia Deus non est Deus
Abbreviated transcription (Latin):
libidinẽ. fugere lururiã. om̃sq uolu¬
ptates corporis premere ac frenare: hoc
est principatũ agere totius egipti: et
hoc est qd apud ifrł magnũ dicit᷑. et in ã¬
mirationẽ habet᷑. Siquis uͦ est. qui aliqͣ
quidẽ uitia corporis supplantet. aliisũ¬
procidat et subiaceat. de isto ñ integre
dicit᷑. quia principatũ agit totius derrȩ
egipti. s uerbi causa uniꝰ forte aut duaꝵ
uł trium ciuitatũ. uidebit᷑ gerere pͥnci¬

Expanded text:
libidinem, fugere luxuriam, omnesque voluptates corporis premere ac refrenare, hoc est principatum gerere totius Aegypti; et hoc est quod apud Israel magnum ducitur, et in admiratione habetur. Si quis vero est qui aliqua quidem vitia corporis subjiciat, aliis vero cedat et subjaceat, de isto non integre dicitur quia principatum agit totius terrae Aegypti, sed unius forte aut duarum aut trium civitatum videbitur gerere princi
Abbreviated transcription (Latin):
ã libidine et peccasset cũ urore dñi sui:
non puto qđ hoc ã patriarchis nuntia¬
tũ de eo fuisset patri eius iacob. qͥa filiꝰ
tuus ioseph uiuit. Hoc enĩ si fecisset. sine
dubio non uiuebat. Anima enĩ q̃ pec-¬

Expanded text:
a libidine et peccasset cum uxore domini sui, non puto quod hoc a patriarchis nuntiatum de eo fuisset patri ejus Jacob: quia filius ejus viveret; hoc enim si fecisset, sine dubio non vivebat: anima enim quae pec
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. Sane cũ detentus fuisset simeon in
egipto. et nouẽ fr̃s eius dimissi reuerte.¬
rent᷑ ad patrẽ. non est scriptũ qͥa ascen¬
derunt ex egipto. s imponentes inquit
frumentũ suꝑ asinos suos abierunt.
psi mente et animo solliciti uelut qͥb dã
caritatis uinculis cruciabant᷑ astricti. Cũ¬

Expanded text:
tem. Unde cum detentus fuisset Simeon in Aegypto, et fratres ejus dimissi reverterentur ad patrem, non est scriptum, quia ascenderunt ex Aegypto: Sed imponentes, inquit, frumentum super asinos suos abierunt.psi mente et animo solliciti, velut quibusdam charitatis vinculis tenebantur astricti,
Abbreviated transcription (Latin):
reconcilians sibi. et ãmiratus operum eius
tecũ. et diximus. fiat coniuratio int̾ nos
accedens enĩ ad legẽ dĩ. necessario dicit
Iuraui et statui. ut custodiã mandata
tua. Sed quid petunt: Ne facias in qͥt¬
missionẽ peccatoꝵ ꝑ hȩc deposcere mͥ ui¬
dent᷑. ne recipiant mala. Benedictionẽ
postulant. non retributionẽ. Deniq ui¬
de quid sequit᷑. Et fecit illis inqͥt conui¬
uiũ magnũ isaac: et manducauert̃ et

Expanded text:
m ejus tecum, et diximus, Sit juramentum inter nos; accedens enim ad legem Dei, necessario dicit, Juravi, et statui custodire mandata tua . Sed quid petunt? Ne facias nobis quimissionem peccatorum per hoc deposcere videntur, ne recipiant mala; benedictionem postulant, non retributionem. Denique vide quid sequitur: Et fecit illis convivium magnum Isaac, et manducaverunt et
Abbreviated transcription (Latin):
quide isti tres qui pacẽ requirt̃ ã uerbo
dłi. et p̃uenire cupiunt pacto societatẽ
eius. figurã tenere magoꝵ. qui ex orien¬
tis partib ueniunt. eruditi paternis li¬
bris et institutione magoꝵ. et dicunt.
Uidentes uidimꝰ natũ regẽ. et uidimꝰ qͥa
d̾s est cũ ipso. et uenimꝰ adorare eũ. Sed¬

Expanded text:
quidem hi tres, qui pacem requirunt a verbo Dei, et praevenire cupiunt pacto societatem ejus, figuram tenere magorum, qui ex Orientis partibus veniunt eruditi paternis libris et institutione majorum, et dicunt, quia videntes vidimus natum regem, et vidimus, quia Deus est cum ipso, et venim
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ tabernaculũ est. si etiã figat᷑ : sine du¬
bio resoluendũ. ẽ. Ubi uͦ fundam̃ta sirł.
et supͣ petrã ȩdificat᷑ domus. nũquã re¬
soluit᷑ domus illa: fundata est enĩ suꝑ
petrã. fõdit tam̃ et ibi puteũ isaac.
Nec unquã cessat puteos fodiendo. do¬
abimelech ille qui dudũ honorauerat
abrahã. uenit nunc cũ amicis suis de
geraris ad isaac: et dicit illi isaac. Quid
uenistis ad me : Uos enĩ odistis me: et
eiecistis me ã uobis. Ad hec illi respon-
dent. Uidentes inquit uidimꝰ. qͥa ẽ. dñs
tecũ. et dirimꝰ. fiet coniuratio inter
nos et te: et constituamꝰ tecũ pactũ.
ne facias nobis malũ. et cetera. Iste abi¬
isaac. s aliquando disfidet. aliquando

Expanded text:
go tabernaculum est, etiamsi figatur sine dubio resolvendum est; ubi vero fundamenta sunt, et supra petram aedificatur domus, numquam resolvitur domus illa, fundata est enim super petram. Fodit tamen et ibi Isaac puteum, nec umquam cessat puteos fodiendo, doAbimelech ille, qui dudum honoraverat Abraham, venit nunc cum amicis suis de Geraris ad Isaac. Et dicit illis Isaac, Quid venistis ad me? Vos enim odistis me, et ejecistis me a vobis. At illi respoes, Videntes, inquiunt, vidimus, quia est Dominus tecum; et diximus, Fiat conjuratio inter nos et te, et constituamus tecum pactum, ne facias nobis malum. Iste AbiIsaac habet, sed aliquando dissidet, aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
scendisse. neq ad uituꝑ abilẽ conscendisse
memorat᷑. Que obseruationes. ostendiri
merudito et aggrest sermone cõpositã.
s scđm disciplinã diuinȩ eruditionis a¬
ptatã: neq tantũ historicis narratiõib
quantũ reb et sensib misticis seruien¬

Expanded text:
endisse, nisi vituperabilem conscendisse memoretur. Quae observationes ostendunt inerudito atque agresti sermone compositam, sed secundum disciplinam divinae eruditionis aptatam, neque historicis narrationibus, quantum rebus et sensibus mysticis servien
Abbreviated transcription (Latin):
demus. s et adquirere uolumꝰ ea q̃ nũquã
habuimꝰ. antequã ueniremꝰ ad xꝑm: Nũ¬
quidnã quia nos redarguit conscientia.
tegere et non ꝓferre quȩ scripta st̃ possu¬
mus : Nolo duplicati criminis fieri reus.
Confiteor et palã ppło audiente confiteor
hȩc scripta esse. etiã si nondũ implesse me
noui. Sed ex hoc saltẽ cõmoniti festinemꝰ
implere. festinemꝰ tranfire ã sacerdotib
pharaonis quib terrena possessio. ẽ. ad
sacerdotes dm̃i. quib in terra pars ñ .ẽ.
quib portio dñs. ẽ. Talis erat enĩ et ille¬

Expanded text:
demus, sed acquirere volumus ea quae numquam demus, sed acquirere volumus ea quae numquam habuimus antequam veniremus ad Christum? Numquidnam, quia nos redarguit conscientia tegere, et non proferre quae scripta sunt, possumus modo duplicati criminis esse rei. Confiteor palam, et populo audiente confiteor haec scripta esse, etiam si nondum implesse me novi. Sed hoc saltem commoniti festinemus implere, festinemus transire a sacerdotibus Pharaonis, quibus terrena possessio est, ad sacerdotes Dei, quibus in terra pars non est, quibus portio Dominus est
Abbreviated transcription (Latin):
quid int̾sit int̾ sacerdotes di. et sacerdo¬
tes pharaonis: Pharao terras concedit
sacerdotib siis. dñs autẽ sacerdotib suiᷤ
partẽ non concedit in terra. s dicit er.
Ego sum pars ur̃a. Obseruate gͦ qui hec le¬
gitis om̃s dñi sacerdotes. et uidete quȩ sit
differentia sacerdotũ. ne forte qui partẽ
habent in terra. et terrenis cultib ac stu-¬
diis uacant: non tam dñi quã pharaoni
sacerdotes esse uideant᷑. Ille est enĩ qͥ uult
sacerdotes suos habere possessioues terraꝵ
et exercere agri non animȩ culturã. ruri.
quȩ possidet. non potest meus esse discipłs.
Contremisco hec dicens. Meus enĩ pͥmo
om̃ium. meus inquã ipse accusator e¬
xristo. meas condẽnationes loquor. Ne-¬
gat xꝑc suũ esse discipłm quẽ uiderit
aliqͥd possidentẽ. et eum qui ñ renun-¬
tiat om̃ib quȩ possidet. Et̃ qͥd agintꝰ:
quomͦ hȩc aut ipsi legimꝰ. aut ipłis expoiumꝰ.
qui non solũ non renuntiamꝰ his quȩ possi¬

Expanded text:
quid intersit inter sacerdotes Dei et sacerdotes Pharaonis? Pharao concedit terram sacerdotibus suis, Dominus autem sacerdotibus suis partem non concedit in terra, sed dicit eis: Ego sum pars vestra . Observate ergo qui haec legitis, omnes Domini sacerdotes, et videte quae sit differentia sacerdotum, ne forte qui partem habent in terra, et terrenis cultibus ac studiis vacant, non tam Domini quam Pharaonis sacerdotes esse videantur. Ille est enim qui vult sacerdotes suos habere possessiones terrarum, et exercere agri non animae culturam, ruri equae possidet, non potest meus esse discipulus. Contremisco haec dicens; meus enim primo omnium, meus, inquam, ipse accusator existo, meas condemnationes loquor. Negat Christus suum esse discipulum quem viderit aliquid possidentem, et eum qui non renuntiat omnibus quae possidet. Et quid agimus? Quo modo haec aut ipsi legimus, aut populis praedicamus, qui non solum non renuntiamus his quae possi
Abbreviated transcription (Latin):
Sed et alia plurima sunt. in quib nobis¬
cũ uł dissident uł concordant. Et ideo a¬
bimelech scdm hanc figurã aliquando in¬
pace esse cũ isaac: aliquando dissidere de¬
runt. id. ẽ. ochorah gener eius. et phicol
dur exercitꝰ eius. Interp̃tat᷑ autẽ ochorath
tenens. et phicol os om̃iũ: ipse autẽ abi¬
arbitror imaginẽ totius philosophiȩ te¬
nent. quȩ apud eos in tres partes diuidr᷑
logicã. phisicã. ethicã. id ẽ. rationalem.
naturalẽ. moralẽ. Rationalis. ẽ. illa. que
am̃ patrẽ om̃iũ confitet᷑ ut .ẽ. abimelech.
Naturalis illa ẽ. quȩ fira est. et tenet oĩa.
uelut naturȩ ipsius uirib nitens. quam
profitet᷑ ochorath qui dicit᷑ tenens. Mo¬
ralis est quȩ more est om̃iũ. et ad om̃s ꝑti¬
net. et pro cõmuniũ similitudine prece¬
ptoꝵ in om̃iũ ore uersat᷑: quã designat¬
iste phicol. qui os om̃iũ interp̃tat᷑. Hii

Expanded text:
sed et alia plurima sunt, in quibus nobissed et alia plurima sunt, in quibus nobiscum vel dissident, vel concordant. Et ideo Abimelech space esse cum Isaac, aliquando dissidere derunt, id est, Ochozat, amicus ejus et Phichol, dux exercitus ejus. Interpretatur autem Ochozat tenens, et Phichol, os omnium; ipse autem Abitres imaginem totius philosophiae tenent, quae apud eos in tres partes dividitur, logicam, physicam et ethicam, id est, rationalem, naturalem et moralem. Rationalis est illa quae Deum patrem omnium confitetur, id est, Abimelech. Naturalis illa est quae fixa est et tenet omnia, velut naturae ipsius viribus nitens, quam profitetur Ochozat, qui dicitur tenens. Moralis est, quae in ore est omnium, et ad omnes pertinet, et per communem similitudinem praeceptorum in omnium ore iste Ficol, qui os omnium interpretatur. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
peruditionẽ philosophie multa etiã ex ue¬
ritate comp̃hendert̃: intelligere potestis
quomͦ hic cũ isaac qui uerbi d̾i qđ in lege
est tenet figurã: neq in dissensione semꝑ
potest esse. neq semꝑ in pace. Philosophia
enĩ neq in om̃ib legi di contraria ẽ. neq ĩ
om̃ib consona. Multi enĩ philosophoꝵ unũ
dm esse qui cuncta creauerit scribunt: in
hoc consentiunt legi dĩ. Aliquanti etiam
ctafecerit et regat. et uerbũ dĩ fit qͦ cun¬
cta moderent᷑. In hoc non solũ legi. s et ȩ¬
uangłiis consona scribunt. Moralis uͦ et
phifica quȩ dicit᷑ philosophia. pene omnia
quȩ nr̃a sunt sentit. Difsidet uͦ ã nobis. cum
do dicit esse materiã coȩternã. Pissidet. cũ
negat dm̃ curare mortalia. s prouidentiã
eius supra lunares globos pati ac cohiberi.
Dissident ã nobis cũ uitas nascentiũ. stellarũ
cursib pendunt. Dissident. cũ ꝑpetuũ dict̃
hunc mundũ. et nullo fine claudendũ.

Expanded text:
e multa etiam ex veritate comprehenderunt. Intelligere possumus quomodo hic cum Isaac, qui verbi Dei, quod in lege est, tenet figuram; neque in dissensione semper potest esse, neque semper in pace. Philosophia enim mundi neque in omnibus legi Dei contraria est, neque in omnibus consona; multi enim philosophorum unum esse Deum, qui cuncta creaverit, scripserunt. In hoc consentiunt legi Dei. Aliquanti etiam um suum et fecerit et regat, et Verbum Dei sit quo cuncta moderetur. In hoc non solum legi, sed et Evangeliis consona scribunt. Moralis vero et physica quae dicitur philosophia, pene omnia quae nostra sunt sentit. Dissidet vero a nobis, cum Deo dicit materiam coaeternam; dissidet, cum negat Deum curare mortalia, sed providentiam ejus super lunaris globi spatia cohiberi. Dissident a nobis, cum vitam nascentium stellarum cursibus pendunt; dissident, cum perpetuum dicunt hunc mundum, et nullo fine claudendum;
Abbreviated transcription (Latin):
na descenderat. In hocgͦ ueriꝰ quã in
iacob adimplebit᷑ qđ dictũ. ẽ: qͥa reuoca¬
bo te inde in finẽ. Sed unꝰqͥsq nostrũ
eodẽ ordine atq eadẽ uia egiptũ ad ago¬
nes ingredit᷑. Et simereat᷑ ut d̾s semper
maneat cũ ec : faciet eum in gentẽ ma¬
gnã. Magna enĩ gens est uirtutũ nu¬
merus. et iustitiȩ multitudo. in qua sc̃i
quiq multiplicari dicunt᷑ et crescere.
Complet᷑ in eo etiã illud qd dictũ est. qr
reuocabo de inde in finẽ. fi̾nis enĩ ꝑfectio

Expanded text:
 regressum. In hoc ergo verius quam in Jacob adimplebitur quod dictum est: Quia revocabo te inde in fine. Sed et unusquisque nostrum eodem ordine atque eadem via Aegyptum et agones ingreditur, si mereatur ut Deus semper maneat cum eo, et faciat eum in gentem magnam; magna enim gens, est virtutum numerus, et justitiae multitudo, in qua sancti quique multiplicari dicuntur et crescere. Completur in eo etiam illud quod dictum est: Quia revocabo te in fine; finis enim perfectio
Abbreviated transcription (Latin):
Ouis uł agnus qui ĩmola t᷑ in pascha.
ipse dicit᷑. et ouium pastor ipse signat᷑.
et pontifer qui offert sacrificiũ ni¬
chilominꝰ ipse describit᷑. Sponsir
tanquã uerbũ dĩ ipse appellat᷑. et tanquã
sapientia ipse rursũ sponsa nominat᷑.
sicut et ꝓpħa dicit ex ꝑsona ipsius. tan¬¬
quam sponso posuit mͥ mitrã. et tanꝙͣ
sponsã ornauit me ornam̃to. multaq¬

Expanded text:
Ovis vel agnus qui immolatur in Pascha ipse dicitur, et ovium pastor ipse signatur, et pontifex qui offert sacrificium ipse describitur. Sponsus tanquam verbum dei ipse appellatur et tanquam sapientia ipse rursum sponsa nominatur. Sicut et propheta dicit ex persona illius: “Tanquam sponso posuit michi mitram, et tanquam sponsam adornavit me ornament
Abbreviated transcription (Latin):
Erat prius pontifex sanguine tauroꝵ et
hircoꝵ purificans ppłm. s ex quo uenit
uerus pontifer qui sanguine suo sc̃ifica¬
ret credentes: nusquã est ille pontifex
prior. nec ullus ei relictus est locus. ubi¬
altare fuit priꝰ. ⁊ sacrificia cȩlebrabant᷑.
s ut uenit uerus agnꝰ qui seipsũ hostiã
optulit d̾o: cuncta illa uelut pro tempore

Expanded text:
Erat prius pontifex, sanguine taurorum et hircorum purificans populum; sed ex quo venit verus Pontifex, qui sanguine suo purificaret credentes , nusquam est ille pontifex prior, nec ullus ei relictus est locus. Altare fuit prius, et sacrificia celebrabantur; sed ut venit verus agnus qui seipsum obtulit hostiam Deo , cuncta illa velut pro tempore
Abbreviated transcription (Latin):
diuina dispensatio ꝓcurauit. ut et ciuitaᷤ
ipsa et templũ. et om̃ia illa parit̾ subru¬
erent᷑. nequi forte adhuc paruulꝰ et la¬
ctens in fide. si uideret illa constare: dũ
sacrificioꝵ ritus. dum ministerioꝵ ordi¬
nẽ attonitus stuperet: ex ipso diuersax
formarũ raperet᷑ intuitu. Sed ꝓuidens
d̾s infirmitati nr̃ȩ. et uolens multiplicari
ȩccłam suã: om̃ia illa subuertifecit. et
penitus auferri: ut sine ulla cunctatio¬
ne illis cessantib : hȩc esse uera ꝓ quib
in illis typus precesserat. crederemꝰ. Unde

Expanded text:
divina dispensatio procuravit ut et civitas ipsa, et templum, et omnia illa pariter subverterentur, ne qui forte adhuc parvulus et lactens in fide, si viderit illa constare, dum sacrificiorum ritum, dum ministeriorum ordinem attonitus stupet, ipso diversarum formarum raperetur intuitu. Sed providens Deus infirmitati nostrae, et volens multiplicari Ecclesiam suam, omnia illa subverti fecit, et penitus auferri, ut sine ulla cunctatione illis cessantibus, haec esse vera, pro quibus in illis typus praecesserit, crederemus. Inte
Abbreviated transcription (Latin):
Quia fides deest. Alioquin si tibi hodie di
uniꝰ diei spaciũ liberum. quanta faceres.
lis. quã lugens. et sordidus oberrares:
Nonne effunderes omnẽ pecuniã tuã
in eos. quoꝵ int̾cessione euadere posse te
crederes: Nonne om̃ia quȩ possides re¬
ret. nonne diceres. pereant omnia ꝓ
ut ego uiuã ͤ Hoc quare faceres: Quia inde¬

Expanded text:
udita negligunt; alioquin si tibi hodie, Utunius diei spatium liberum, quanta faceres? lis et quam lugens et sordidus oberrares? Nonne effunderes omnem pecuniam tuam in eos, quorum intercessione evadere posse te crederes? nonne omnia bona tua faceres reverit, nonne diceres: Pereant omnia pro um vivam? Hoc quare faceres? Quia
Abbreviated transcription (Latin):
quit exieris ad bellũ aduersũ inimicos
tuos. et iuderis ibi mulierẽ decora spe¬
rades omnẽ pilum capitis eius. et ungulã
eius. et indues eam uestimentis lugubrib.
et sedebit in domo lugens patrẽ suum et
matrẽ suam. et domũ paternã suã. et
ptꝰ triginta dies erit tibi uror. Sed nunc

Expanded text:
quit, exieris ad bellum contra inimicos tuos, et videris mulierem decoram sperade omnes pilos capitis ejus, et ungulas ejus, et indues eam vestimentis lugubribus, et sedebit in domo, lugens patrem suum, et matrem suam, et domum paternam, et post triginta dies erit tibi uxor. 2. Dic
Abbreviated transcription (Latin):
ut non solũ purgationẽ consequi possit
is qui conuertit᷑ ã peccato. s et sꝑusc̃o
repleri : quo et recipere priorẽ stolam
et anulũ possit: et ꝑ om̃ia reconciliatꝰ
patri. in locũ filii reparari. ꝑ ipsum¬

Expanded text:
ut non solum purgationem consequi possit ut non solum purgationem consequi possit is qui convertitur a peccato, sed et Spiritu sancto repleri: quo et recipere priorem stolam et annulum possit, et per omnia reconciliatus Patri in locum Filii reparari. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
ultimȩ et sũmȩ purificationis. ẽ. au¬
rem purificari. ut purus et mundꝰ
seruet᷑ auditꝰ. et manũ dextrã. ut
munda sint opera nr̃a. nec aliqͥd im¬
mundũ his ãmisceat᷑ et sordidũ. Sed
et pedes purificandi sunt. ut ad opꝰ
bonũ. tantũmͦ dirigant᷑. nec ultra lap¬
sus iuuentutis incurrant. Septies autẽ
resꝑgit sacerdos contͣ dñm er oleo. Post
om̃ĩa etenĩ quȩ pro purificatione cele¬
brata sunt. ptquã conuersus et reconci¬
liatus est do. ptꝰ ĩmolatas hostias ordinẽ
feruat. ut et uirtutẽ suꝑ eũ septẽplicẽ
sc̃i sps inuitaret scdm eum qui dixerat. red¬
demͥ letitiã salutaris tui. et sꝑu pͥncipali
confirma me. Uel certe qm̃ peccatoꝵ cor¬
da dñs in ȩu̾gelio testat᷑ ã septẽ demonib
obsideri: cõpetent̾ septieᷤ añ dñm sac̃dos in
purificatione resꝑgit. ut expulsio septẽ
sꝑuũ malignoꝵ de purificati corde septiẽ
ercusso digitis oleo declaret᷑. Sic gͦ con¬

Expanded text:
ultimae et summae purificationis est aurem purificari, ut purus et mundus servetur auditus; et manum dextram, ut munda sint opera nostra, nec aliquid immundum his admisceatur et sordidum; sed et pedes purificandi sunt, ut ad opus bonum tantummodo dirigantur, nec ultra lapsus juventutis incurrant. Septies autem respergit sacerdos contra Dominum ex oleo: post omnia etenim quae pro purificato celebrata sunt, postquam conversus et reconciliatus est Deo, post immolatas hostias, ordinis erat ut et virtutem super eum septemplicem sancti Spiritus invitaret, secundum eum qui dixerat: Redde mihi laetitiam salutaris tui, et spiritu principali confirma me. Vel certe quoniam peccatorum corda Dominus in Evangelio testatur a septem daemonibus obsideri, competenter septies ante Dominum sacerdos in purificatione respergit, ut expulsio septem spirituum malignorum de purificati corde septies excusso digitis oleo declaretur. Sic ergo con
Abbreviated transcription (Latin):
apud eos ista seruent᷑. Quid causȩ. quid
rationis. ẽ. decaluari mulierẽ. et ungu¬
las eius demi : uerbi causa. si ponamꝰ qd̾
ita inuenerit eã is qui dicit᷑ inuenisse
ut neq capillos neq ungulas habeat.
quid habuit qđ scđ̾m legẽ demere uide¬
ret᷑. : Nos uͦ quib militia sꝑualis est. et
arma non carnalia s potentia d̾o ad

Expanded text:
apud eos ista servantur; quid causae, quid rationis est decalvari mulierem et ungulas eidem abscindi? Verbi causa, ponamus quod ita invenerit eam is qui dicitur invenisse, ut neque capillos, neque ungulas habeat, quid habuit quod secundum legem demere jubetur? Nobis vero quibus militia spiritalis est, et arma non carnalia sed potentia Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
fert malũ: ĩmundũ cibum prebet
prarimo suo. Potest enĩ quis innocens
et rectꝰ corde mundũ animal oiuis¬
uideri. et preberi audientise cibum
mundũ. tanquã ouis quȩ est animal mun¬
dũ. Similiter et in ceteris. Et ideo omnis
homo ut diximꝰ cũ loquit᷑ prarimo suo¬
et siue prodest ei ex sermonib suis siue
nocet: mundũ ei aut ĩmundũ efficitur
animal. ex quib mundis utendũ. uel
ĩmundis precipit᷑ abstinendũ. Si scdm
hanc intelligentiã dicamꝰ dm̃ sũmũ legeᷤ
hominib ꝓmulgasse. puto qđ digna ui¬
debit᷑ diuina maiestate legislatio. Si uͦ
assideamꝰ litterȩ. et scd̾m hoc uł qđ iude¬
lege scripta sunt: erubesco dicere et¬
confiteri. quia curiales leges dederit¬
ds. uidebunt᷑ enĩ magis elegantes. et¬
uł romanoꝵ. uł atheniensiũ. uł lacede¬

Expanded text:
fert bonum, mundum cibum praebet proximo suo. Potest enim quis innocens et rectus corde, mundum videri animal, et praebere audienti se mundum cibum, tanquam ovis, quae est animal mundum, similiter et in caeteris. Et ideo omnis homo cum loquitur proximo suo, sive prodest ei ex sermonibus, sive nocet, mundum ei aut immundum efficitur animal, ex quibus vel mundis utendum est, vel immundis praecipitur abstinendum. Si secundum hunc intellectum dicamus summum Deum leges hominibus promulgasse, digna videbitur humana majestate legislatio. Si vero assideamus litterae, et secundum quod vel Judaequae scripta sunt, erubesco confiteri Deum tales leges dedisse. Videbuntur enim magis elegantes leia, Romanorum, Atheniensium, Lacedae
Abbreviated transcription (Latin):
gat᷑. et statĩ munda efficit᷑ mater quȩ
genuit eum. Purgatã nãq uitiis carnẽ.
ex resurrectione recipiet. Si uͦ in se nicħ
habuerit uirile aduersus peccatũ. s re¬
missus et effeminatus fuit in actib suiꝰ.¬

Expanded text:
atim enim munda efficitur mater ejus, quae genuit eum. Purgatam namque vitiis carnem ex resurrectione suscipiet. Qui nihil vero in se habuit virile adversus peccatum, sed remissus, et effeminatus permanserit in actibus sui
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ medicus. ex herbarũ sucis. uł arborũ
uł etiam metalloꝵ uenis. aut animantium
naturis. profutura corporib medicam̃ta
componit. Sed herbas istas siquis forte
antequã pro ratione artis componant᷑
aspiciat. si quide in agris aut in montib
uelut fęnũ uile conculcat et preterit.
Si uͦ eas inter medici scolã dispositas ꝑ ordi¬
nẽ uiderit: licet odorẽ tristem fortem et
austerũ reddant: tam̃ suspicabit᷑ eas
curȩ uł remedis aliqͥd continere. etiam si
nondũ quȩ uł qualis in eis sit sanitas ac
remediĩ uirtus agnouerit. Hec de cõmu

Expanded text:
t, medicus ex herbarum succis, vel arborum, vel etiam metallorum venis, vel animantium naturis profutura corporibus medicamenta componit. Sed herbas istas si quis forte, antequam pro ratione artis componantur, aspiciat, si quidem in agris aut montibus, velut foenum vile conculcat, et praeteris: si vero eas intra medici scholam dispositas per ordinem viderit, licet odorem tristem forte et ?: au--erum  reddant: tamen suspicabitur eas curae vel remedii aliquid continere, etiamsi nondum quae vel malis sit sanitatis ac remedii virtus, agnoverit. Medicum
Abbreviated transcription (Latin):
carnales examinate et intelligite quȩ
dicunt᷑. Sienĩ quasi carnales ista suscipi¬
tis: ledunt uos. et non leuant. Est enĩ
et in ȩu̾głiis littera quȩ occidit. Non
solũ in ueteri testam̃to occidens litte¬
ra deprehendit᷑. est et in nouo testam̃¬

Expanded text:
carnales , intelligite quae dicuntur. Si enim tanquam carnalia ista suscipitis, laedunt vos, non alunt. Est enim et, in Evangeliis littera quae occidat . Non solum in Veteri Testamento littera occidens deprehenditur, est et in Novo Testam
Abbreviated transcription (Latin):
mundi nominant᷑. His gͥ ex auctoritate
ĩmundus possit ostendi. Om̃is homo habet
in se aliquem cibum. quem accedenti ad se
prorimo prebeat. Non enĩ potest fieri. ut
cũ accesserimus ad inuicẽ nos homines et
conseruerimꝰ sermonẽ: non aliquẽ uł ex¬
et bonȩ mentis is de quo gustũ capimꝰ:
mundũ sumimus cibũ. Siuͦ ĩmundus

Expanded text:
s ex auctoritate immundus, possit ostendi. Omnis homo habet in se aliquem cibum, quem accedenti ad se proximo suo praebeat. Non enim fieri potest ut, cum accesserimus adinvicem nos homines, et conseverimus sermonem, non aliquem ex inem bonae mentis gustu capimus, mundum sumimus cibum, si vero immundus
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ apłs ipsius luget quosdã qui ante pecca¬
uerunt. nec penitentiã egerunt in his
quȩ gesserunt. quid dicã de ipso qui filius
ita quȩ sierit. nc̃ iam nos non querit. nec
quȩ nr̃a sunt cogitat. nec de errorib

Expanded text:
Apostolus ipsius luget quosdam qui ante peccaverunt, nec poenitentiam egerunt in his 1155 quae gesserunt : quid dicam de ipso, qui Filius t quaesierit, nunc jam nos non quaerit, nec quae nostra sunt cogitat, nec de erroribus
Abbreviated transcription (Latin):
es sunt: s dixit. ossa ista domus isrł sunt.
habebis gͦ lȩtitiã de hac uita discedens.
si fueris sc̃s. Tunc erit plena lȩtitia. cum
nullũ tibi menbrũ corporis deest. Exrpecta¬
bis enĩ et tu alios. sicut ipse erpectatus es
Qꝙ̃ si tibi qui menbrũ es non uidet᷑ esse
ꝓfecta lȩtitia si desit aliud menbrũ. qͣnto
nagis dñs et saluator noster qui caput
et auctor ẽ. totius corporis. non sibi ꝑfe¬
ctam dicit esse lȩtitiã. donec aliqd ex
menbris deesse corpori suo uidet: Et pro.¬

Expanded text:
es sunt, sed dixit: Ossa ista domus Israel sunt . es sunt, sed dixit: Ossa ista domus Israel sunt . Habebis ergo laetitiam de hac vita discedens, si fueris sanctus; sed tunc erit perfecta laetitia, cum nullum tibi corporis membrum deerit. Exspectabis enim et tu alios, sicut et tu exspectatus es. Quod si tibi, qui membrum es, non videbitur esse perfecta laetitia, si desit aliud membrum, quanto magis Dominus et Salvator noster, qui caput est totius corporis, non sibi dicit perfectam esse laetitiam, donec aliquid ex membris deesse corpori suo videt! CAP
Abbreviated transcription (Latin):
riũ illud in ultimã diem dilati iudicii
custodit᷑. Unũ enĩ corpus est: qđ iustifi¬
cari erpectat᷑. Unũ corpus est qđ resurge¬
re dicit᷑ in iudicio: licet enĩ fint multa
menbra. s unũ corpus. Non potest oculus
dicere manui. non es mͥ necessaria. Etiã si
sanus sit oculus et non sit turbatꝰ quan¬
tũ ꝑtinet ad uidendũ. si desint ei reliqͣ
menbra. quȩ erit oculo lȩtitia: Aut que
uidebit᷑ ei esse ꝑfectio. si manꝰ non habeat
si pedes desint. aut reliqua menbra ñ assint
Quia et si est aliqua precellens oculi gła.
in eo maxime est: ut uł ipse dur sit corpo¬
ris. uł ceteroꝵ menbroꝵ non deserat᷑ officis
Hoc autẽ nos et ꝑ illã ierechielis ꝓpħȩ uisi¬
onẽ doceri potest. cũ dicit congreganda
esse os ados. et iuncturã ad iuncturã. et
ner uos et uenas. et pellẽ ac fingula locis
us esse reparanda. Peniq uide quid addit
pha. Ossa inqͥt ista. Non dixit om̃s homi.¬

Expanded text:
rium illud in ultimum diem dilati judicii rium illud in ultimum diem dilati judicii custoditur: unum enim corpus est, quod justificari exspectatur, unum corpus est, quod resurgere dicitur in judicio; licet enim sint multa membra, sed unum corpus » . Non potest oculus dicere manui: Non es mihi necessaria. Etiamsi sanus sit oculus, et non sit turbatus, quantum pertinet ad videndum; si desint oculo reliqua membra, quae erit ei laetitia? aut quae videbitur esse perfectio, si manus non habeat, si pedes desint, aut reliqua membra non adsint? Quia etsi est aliqua oculi gloria, in eo maxime est, ut vel ipse dux sit corporis, vel caeterorum membrorum non deseratur officiis. Hoc autem nos et per illam Ezechielis visionem doceri puto, cum dicit congregandum esse os ad os, et juncturam ad juncturam, et nervos, et venas, ac singula locis suis esse reparanda. Denique vide quid dicit propheta: Ossa, inquit, ista: non dixit: Omnes homin
Abbreviated transcription (Latin):
discedentes hinc sc̃i continuo integra
meritoꝵ suoꝵ premia consecunt᷑. s expeca
etiã nos: licet morantes. licet desides. No
enĩ est illis ꝑfecta lȩtitia. donec pro erroris
nr̃is dolent: et lugent nr̃a peccata. Hoc
fortasse mͥ dicenti non credas. Quis enĩ ep
sũ. qui confirmare sententiã tanti dogna¬
tis audeã: Sed adhibeo horũ testẽ. de qua
non potest dubitari. Magister enĩ genti¬
um est infide et ueritate apłs paulus.
Ipse igit᷑ ad hebreos scribens. cũ enumeras¬
set om̃s scõs patres qui ꝑfidẽ iustificatif
addit ꝑ om̃ia etiã hoc. Sed isti inqͥt om̃s
testimoniũ habentes ꝑ fidẽ. nondũ assecu¬
ti sunt reꝓmissionẽ. d̾o pro nobis melius
aliquid ꝓuidente. utine sine nobis ꝑfectio¬
nẽ consequerent᷑. Uides gͦ quia expectat
adhuc abrahã. ut quȩ ꝑfecta sunt conse¬
quat᷑. expectat et isaac et iacoh. et om̃s
ꝓpħȩ erpectant nos: ut nobiscũ ꝑfectam
beatitudinẽ capiant. Propt̾ hoc gͦ miste.¬

Expanded text:
discedentes sancti continuo integra meritorum suorum praemia consequuntur, sed exspectant etiam nos, licet morantes, licet desides. Non enim illis est perfecta laetitia, donec pro erroribus nostris dolent, et lugent peccata. Hoc fortasse mihi dicenti non credas: quis enim ego sum, qui confirmare sententiam tanti dogmatis audeam? Sed adhibeo horum testem, de quo non potest dubitari. Magister enim gentium est in fide et veritate Paulus apostolus. Ipse igitur ad Hebraeos scribens, cum enumerasset omnes sanctos qui per fidem justificati sunt, addit post omnia etiam hoc: Sed isti, inquit, omnes, testimonium habentes per fidem, nondum assecuti sunt repromissionem a Deo: Deo pro nobis aliquid melius providente, ne sine nobis perfectionem consequerentur . Vides ergo quia exspectat adhuc Abraham, ut quae perfecta sunt consequatur: exspectat et Isaac, et Jacob, et omnes prophetae exspectant nos, ut nobiscum perfectam beatitudinem capiant. Propter hoc etiam, myste
Abbreviated transcription (Latin):
est potus. Carnib enĩ et sanguine et¬
potat. et reficit om̃e hominũ genus.
Scd̾o in loco pt᷑ illius carnẽ. mundus
cibus est. petrus et paulus. omnesq apłi.
Tertio loco discipłi eoꝵ. Et sic unꝰquisq ꝓ¬

Expanded text:
us verus. Carnibus enim, et sanguine potatur et reficitur omne hominum genus. Secundo loco post illius carnem mundus cibus est Petrus et Paulus, et omnes apostoli. Tertio discipuli eorum, et sic unusquis
Abbreviated transcription (Latin):
ricors est et miserator dñs. maiore
affectu ipse quã apłs suus flet cũ flentib.¬
tomagis ipse luget eos qui ante peccaue¬
enĩ putandũ est. qđ paulus quidẽ luge¬
at pro peccatorib. et fleat ꝓ delinquen¬
tib. dñs autẽ meus ittc abstineat fletu

Expanded text:
ricors et miserator est Dominus, majori affectu, quam apostolus suus, flet cum flentibt luget eos qui ante peccaveputandum est quod Paulus lugeat pro peccatoribus et fleat, Dominus autem meus abstineat a fletu
Abbreviated transcription (Latin):
Manus quidẽ ã rapinis. ã furtis. ã cedib. et
ad sola opera dĩ pandenda. Circũciden di
sunt pedes. ne ueloces fint ad effundendũ
sanguinẽ. et non intrent in consiliũ mali¬
gnantiũ. s ut tantũ ꝓ mandatis di circũe¬
ant. Circũcidat᷑ et oculus. nec concupiscat alt¬
enũ. ne uideat ad concupiscendũ mulierẽ.
su enĩ erga feminarũ formas lasciuus ob.
errat et curiosus aspectus. iste incircũcis
est oculis. Sed et siqͥs est qui siue mandu¬
cet siue bibat. sicut apłs precipit. ad
glam di manducat et bibit: iste circũcisus
Est gustu. Cuiꝰ autẽ ds̃ uent̃ ẽ. et suauitatib
gulȩ deseruit: huius incircũcisũ direrim
ustũ. Siquis xꝑi bonũ odorẽ capit. et in
iuis circũcisa ẽ. odoratio. Qui uͦ primis un¬
guentis delibutꝰ incedit: iste incircũcisus
odoratu dicendus ẽ Sed et singula queq
menbroꝵ si in officiis mandator dĩ deserui¬

Expanded text:
manus quidem a rapinis, a furtis, ac caedibus, et manus quidem a rapinis, a furtis, ac caedibus, et ad sola opera Dei pandendae. Circumcidendi sunt pedes, ne veloces sint ad effundendum sanguinem, et ne intrent in concilium malignantium, sed ut tantum pro mandatis Dei circumeant. Circumcidatur et oculus, ne concupiscat alienum, ne videat ad concupiscendam mulierem. Cujus enim circa feminarum formas lascivus et curiosus oberrat aspectus, iste incircumcisus est oculis. Sed et si quis est, qui sive manducet, sive bibat, sicut Apostolus praecepit, ad gloriam Dei manducet et bibat , iste circumcisus est gustu. Cujus Deus venter est, et suavitatibus gulae deservit, hujus incircumcisum dixerim gustum. Si quis Christi odorem bonum capit, et in jus circumcisa est odoratio. Qui vero primis unguentis delibutus incedit, iste incircumcisus odoratu dicendus est. Sed et singula quaeque membrorum si in officiis mandatorum Dei deservi
Abbreviated transcription (Latin):
uere testam̃tũ di et testam̃tũ ȩternũ in eoꝵ¬
nobis designare etiã circũcisionẽ cordis.
icũ. Siquis. ẽ. qui in obscenis desideriis. et fedis
cupiditatib estuat. et ut breuit̾ dicã qui
mechat᷑ in corde : hic incircũcisus. ẽ cor.¬
de. Sed et qui hereticos sensus m̃te continet
et blasphemas assertiones contͣ scientiã aꝑi
disponit in corde : hic incircũcisus ẽ. corde
Quiuͦ purã fidẽ in conscientiȩ sinceritate
custodit: iste circũcisus. ẽ. corde. De qͦ dici
potest. Beati mundo corde. qͥa ipsi dm̃ uide¬
bunt. Ego uͦ audeo ex simili etiã hec ꝓpħiciꝰ
uocib addere. quia sicut oportet aurib et
labiis. et corde. et carnis p̃putio scđm ea quȩ
supͣdiximꝰ circũcidi: ita fortassis et manus
nr̃ȩ indigent circũcisione. et pedes. et uifus
et odoratꝰ. et tactus. Ut enĩ ꝑfectus sit homo
di in om̃ib: cuncta circũcidenda st̃ menb̾.

Expanded text:
vere testamentum Dei et testamentum aeternum in eovere testamentum Dei et testamentum aeternum in eo designare etiam circumcisionem cordis. Si quis est qui obscenis desideriis et foedis cupiditatibus aestuat, et, ut breviter dicam, qui moechatur corde, hic incircumcisus est corde. Sed et qui haereticos sensus mente retinet, et blasphemas assertiones contra scientiam Christi disponit in corde, hic incircumcisus est corde. Qui vero puram fidem in conscientiae sinceritate custodit, iste circumcisus est corde, de quo dici potest: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Ego vero audeo ex simili, etiam haec propheticis vocibus addere, quia sicut oportet auribus et labiis et corde, carnis praeputio secundum ea quae supra diximus circumcidi, ita fortassis et manus nostrae indigent circumcisione, et pedes, et visus, et odoratus, et tactus. Ut enim perfectus sit homo Dei in omnibus, cuncta circumcidenda sunt membra:
Abbreviated transcription (Latin):
et circũcisio labioꝵ dat᷑ in eccła dĩ. Nunc
uͦ scđ̾m pollicitationẽ nr̃am qualit̾ etiã
carnis circũcisio susciprdebeat udeamus.
Menbrũ hoc in quo p̃putiũ uidet᷑ esse. offi¬
ciis nat᷑alis coitus et generationis deser¬
uire nemo qui dubitet. Siqͥs gͥ erga huiꝰ¬
cemodi motus ñ importunꝰ existat. nec
statutos legib terminos superet. nec ali¬
am feminã quã coniugẽ legitinã noue siri
certis et legitimis temꝑib agat: iste curũ¬
cisus p̃putio carnis suȩ dicendus est. Qui
uͦ in omnẽ lasciuiã proruit. et ꝑ diuersoᷤ
et illicitos passĩ pendet amplexus. atq
in omnẽ libidinis gurgitẽ fert᷑ infrenis:
est. roborata. nonsolũ ab illicitis nefan.¬
disq cubilib. uerũ etiã ã concessis et li¬
citis temperat. et tanquã uirgo sponsa &ͥ
castis et pudicis uirginib floret : in quib
uera circũ cisio carnis p̃putii facta est: et

Expanded text:
et circumcisio labiorum datur in Ecclesia Dei. Nunc et circumcisio labiorum datur in Ecclesia Dei. Nunc vero secundum pollicitationem nostram, qualiter etiam carnis circumcisio suscipi debeat, videamus. Membrum hoc in quo praeputium videtur esse, officiis naturalibus coitus et generationis deservire, nemo est qui dubitet. Si quis igitur erga hujuscemodi motus non importunus existat, nec statutos legibus terminos superet, nec aliam feminam quam conjugem legitimam noverit, certis et legitimis temporibus agat, iste circumcisus praeputio carnis suae dicendus est. Qui vero in omnem lasciviam proruit, et per diversos et illicitos passim pendet amplexus, atque in omnem libidinis gurgitem fertur infrenis, est roborata, non solum ab illicitis nefandisque cubilibus, verum etiam a concessis et licitis temperat, et tanquam virgo sponsa Christi, castis et pudicis virginibus floret, in quibus vera circumcisio carnis praeputii facta est, et