comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
neq enim ex marsis pelignisq ueniebant. Ut ꝗ superiore noc¬
te incontulerniss comilitesq̃. nõ milli grauiores sermones mi¬
litũ uulgo durius accipiebant non milla & abhis ꝗ diligẽti¬
ores uideri uolebant fingebantur. quib de causis concilio
conuoccito de suma reꝵ deliberare incipit. Erant snĩne
quae conandum oib modis castraq uarri oppugnanda cen¬
serent qui huiusmõi militũ consiliis otiũ maxĩe contrar¬
umesse arbitrarentur postremo praestare dicebant ꝑ ui¬
tutẽ i pugna belli fortimã experim q̃ desertos et cntũuen¬
tos a suis grauissimũ suppliciũ pati. porro erãt ꝗ censerent
de tercia uigilia in castra cornelia recedendum . Ut meuore
spacio tpr̃is interiecto militũ mẽtes saarentur. Simulsiqd
grauius accidisset magna multitudme nauiũ & tutius et
facilius in siciliam reteptus daretur. curio citrũq impro¬

Expanded text:
;neque enim ex Marsis Paelignisque veniebant ut qui superiore noc;neque enim ex Marsis Paelignisque veniebant ut qui superiore nocte in contuberniis commilitonesque . non nulli graviora sermones militum; dubia durius accipiebantur, nonnulla etiam ab his, qui diligentiores videri volebant fingebantur. Quibus de causis consilio convocato de summa rerum deliberare incipit. erant sententiae, quae conandum omnibus modis castraque Vari oppugnanda censerent, quod in huius modi militum consiliis otium maxime contrarium esse arbitrarentur. postremo praestare dicebant per virtutem in pugna belli fortunam experiri, quam desertos et circumventos ab suis gravissimum supplicium perpeti. erant, qui censerent de tertia vigilia in Castra Cornelia recedendum, ut maiore spatio temporis interiecto militum mentes sanarentur, simul siquid gravius accidisset, magna multitudine navium et tutius et facilius in Siciliam receptus daretur. Curio utrumque impro
Abbreviated transcription (Latin):
essent usi fortima. eademq in obsidione ꝑpessi: ne pro his pu¬
gnarẽt ci quib in contumelia perfugae appellarent᷑. his
pauca ad spem largitiõis addit quae sua dlibertate si se atq
actium secuti essent expectare deberẽt. hac hĩta orõe nul¬
lam inꝑtẽ ab excitu curionis fit significatio: citq suas uterq
copias reducit. atq in castris curionis magnus omniũ inces¬
sit timor Nam his uariis hoium sermonibus celeriter augetur
Unusquisq enim opinionẽ fingebat. &adid quod ab alio au¬
dierat sui aliquid timoris aiddebat. hoc ubi imo autore ad
plures permaciuerat: atq illi aliis ediderat. plures autores
eius rei uidebantur. Ciuile bellum gniis hoium qđ licer& li¬
bere facere. & sequi quod uellent. legiones hȩ quȩ̨ paulo ante
apud aduersarios fuerãt nam & caesaris bnficiũ mutauente
consuetudo qua offerentur municipia &i diuersis ptib coniũta

Expanded text:
essent usi fortuna eademque in obsidione perpessi, neu pro iis puessent usi fortuna eademque in obsidione perpessi, neu pro iis pugnarent, a quibus contumelia perfugae appellarentur. huc pauca ad spem largitionis addidit, quae ab sua liberalitate, si se atque Attium secuti essent, expectare deberent. hac habita oratione nullam in partem ab exercitu Curionis fit significatio, atque ita suas uterque copias reducit. Atque in castris Curionis magnus omnium incessit timor animis; is variis hominum sermonibus celeriter augetur. unusquisque enim opiniones fingebat, et ad id, quod ab alio audierat, sui aliquid timoris addebat. hoc ubi uno auctore ad plures permanaverat atque alius alii tradiderat, plures auctores eius rei videbantur. civile bellum; genus hominum cui id liceret libere facere et sequi quod vellet; legiones hae quae paulo ante apud adversarios fuerant . nam etiam Caesaris beneficia mutaverat consuetudo qua offerrentur . municipia etiam diversis partibus coniuncta.
Abbreviated transcription (Latin):
uolumis & credimus libenter: et quae sentimus ipsi. re¬
liquos sentire speramus. confirmãt certe totius quiđ ex¬
citus aios alienos esse a curione maximeq opus esse in
conspectum exercitu uenire & colloqndi dare facultatẽ qua
opinione adductus uarrus postero die mane legiones ex castris
educit facit iddem curio atq una uaille nõ magna interiecla
suasucerq copias instruxit. Erant in excitu uarri sextus
quintillius uarrus quẽ fuisse corfini supra de monstratum
est hnc dimissus a caesare in africã uenerat: legionesq eas
traduxerat: quas supiorib tprib corfinio receperat. Cȩsar
ab eo ut paucis mutatis centurionib iidem ordines manipu¬
liq constarẽt. hanc nactus appellatiõis cãm qntilius circui¬
ire acẽ curionis atq obsetrare milites coepit ne primam.
sacrameti quod apud domiciũ acq apud se quaestorẽ dixissẽt
memoriã deponerẽt. neu contra eos arma ferrẽt. qui cadem.

Expanded text:
volumus, ea credimus libenter, et quae sentimus ipsi, revolumus, ea credimus libenter, et quae sentimus ipsi, reliquos sentire speramus — confirmant quidem certe totius exercitus animos alienos esse a Curione, maximeque opus esse in conspectum exercitus venire et colloquendi dare facultatem. qua opinione adductus Varus postero die mane legiones ex castris educit. facit idem Curio, atque una valle non magna interiecta suas uterque copias instruit. Erat in exercitu Vari Sex. Quintilius Varus quem fuisse Corfinii supra demonstratum est. hic dimissus a Caesare in Africam venerat, legionesque eas traduxerat Curio, quas superioribus temporibus Corfinio receperat Caesar, adeo ut paucis mutatis centurionibus idem ordines manipulique constarent. hanc nanctus appellationis causam Quintilius circumire aciem Curionis atque obsecrare milites coepit, ne primi sacramenti, quod apud Domitium atque apud se quaestorem dixissent, memoriam deponerent, neu contra eos arma ferrent, qui eadem
Abbreviated transcription (Latin):
tes e statiõe nunciãt magna auxꝰ eꝗtũ peditumq. ab Rex
missa utrcã uenire: eodemq. tp̃re uis magna pulueriscer¬
nebatur: & euestigio tp̃ris primũ agmenerat in conspec¬
tu: nouitate rei curio ꝑ motus praemutit equitesꝙ primũ
impetũ sustineãt ac morentur. Ipse celeriter ab opere
deductis legionib aciem instruxit. equitesq comitũt proe¬
lium: & priusꝗ̃ plane legiones explicari et consistere possẽt
tota auxilia regis impedita ac ꝑturbata. ꝙ nullo ordine &sine
timore iter fecerãt in fugã se coniiciunt. equitatuq omni
fere in columi ꝙse ꝑ lutora celeriterin oppidum recepit. ma¬
gnũ peditũ num interficiũt. proxima nocte centuriones
Marsiduo ex castris curionis cum manipularib suis .xxii.
ad actiũ uarrũ perfugiuĩt. in seuuẽ quã huerãt opinionẽ
ad cum ꝑferũt. siue & aurib uarri seruiũt. Nam quae

Expanded text:
tes ex statione nuntiant magna auxilia equitum peditumque ab rege tes ex statione nuntiant magna auxilia equitum peditumque ab rege missa Uticam venire; eodemque tempore vis magna pulveris cernebatur, et vestigio temporis primum agmen erat in conspectu. novitate rei Curio permotus praemittit equites, qui primum impetum sustineant ac morentur; ipse celeriter ab opere deductis legionibus aciem instruit. equitesque committunt proelium, et, priusquam plane legiones explicari et consistere possent, tota auxilia regis impedita ac perturbata, quod nullo ordine et sine timore iter fecerant, in fugam coiciunt equitatuque omni fere incolumi, quod se per litora celeriter in oppidum recipit, magnum peditum numerum interficiunt. Proxima nocte centuriones Marsi duo ex castris Curionis cum manipularibus suis xxii ad Attium Varum perfugiunt. hi sive vere quam habuerant opinionem ad eum perferunt, sive etiam auribus Vari serviunt — nam quae
Abbreviated transcription (Latin):
cis dieb añ uticã miserat. huic & pr̃num hossitiũ cũ pompe¬
mulgauerat. qua lege regnũ iubae publicauerat. Concur¬
rũt eꝗtes inter se. neq. uõ primũ impetũ nr̃oꝵ numide fer¬
re potuerũt: Sed interfectis . cxx. reliqui se in castra ad
oppidum receperũt. Interim aduentũ longaꝵ nauiũ curio
prominciare onerariis nauib iubet: quac stabant ad uticam.
nuo circiterce. se in hostiũ hiturũ loco. ꝗ non euestigio ad
castra corneliana uella duxissent. qua pronunciatioe facta
tpris puncto sublatis anchoris oẽs uticã relinquũt: & qͥ m¬
peratum est transeũt. quae resomniũ reꝵ copia comple¬
uit excicum. ins rebus gestis curio se in castra ad braga¬
dam recepit: atq. uniuersi excitus conclamatiõe Impera¬
tor appellatur. postero die uticã excicũ ducit: & prope op¬
pidum castra poni nondum opere castror pfecto equi¬

Expanded text:
cis diebus ante Uticam miserat. huic et paternum hospitium cum Pompecis diebus ante Uticam miserat. huic et paternum hospitium cum Pompelegem promulgaverat, qua lege regnum Iubae publicaverat. concurrunt equites inter se; neque vero primum impetum nostrorum Numidae ferre potuerunt, sed interfectis circiter cxx reliqui se in castra ad oppidum receperunt. interim adventu longarum navium Curio pronuntiari onerariis navibus iubet, quae stabant ad Uticam numero circiter cc, se in hostium habiturum loco, qui non ex vestigio ad Castra Cornelia naves traduxisset. qua pronuntiatione facta temporis puncto sublatis ancoris omnes Uticam relinquunt et, quo imperatum est, transeunt. quae res omnium rerum copia complevit exercitum. His rebus gestis Curio se in castra ad Bagradam recipit atque universi exercitus conclamatione imperator appellatur, posteroque die Uticam exercitum ducit et prope oppidum castra ponit. nondum opere castrorum perfecto equi
Abbreviated transcription (Latin):
pracruptũ atq asferũ. Sed tñ paulo leniore fastigio ab ea
pte quae ad utitã uergit. abest directo itiere ab utita
paulo ampliuis passus mille. Sed hoc itinere est fons qͥ mare
succedit. Longuis lateq is locus restagnat: quẽ siꝗs uitare
uoluerit sex miliũ circuitu in oppidum ꝑueniet. hoc explo¬
rato loco curio castra uarri consficit muro oppidoq cõuĩcta
ad portã quae appellatur bellica ad modũ munita nã loci
Una ex ꝑte ip̃o oppido ytica. altera theatro. qd est añ op¬
pidum socractionib eius oꝑis maximis. aditu ad castra
difficili &angusto simul aĩadutit multa undiq porta¬
ri atq. agi plenissimis uiis. quȩ repentini tumultus timõe
ex agris in urbem conferebantur. hunc eꝗtatũ mittit ut
diriperei atq. h̃et loco prȩdae. eodem epr̃e hisreb subsi¬
dio de equites electi numidae ex oppido peditesq
ccce. mituntur uarroni. quos auxilii cã rex iuba pau¬

Expanded text:
praeruptum atque asperum, sed tamen paulo leniore fastigio ab ea praeruptum atque asperum, sed tamen paulo leniore fastigio ab ea parte, quae ad Uticam vergit. abest derecto itinere ab Utica paulo amplius passus mille. sed hoc itinere est fons, quo mare succedit longius, lateque is locus restagnat; quem siqui vitare voluerit, vi milium circuitu in oppidum pervenit. Hoc explorato loco Curio castra Vari conspicit muro oppidoque coniuncta ad portam, quae appellatur Belica, admodum munita natura loci, una ex parte ipso oppido Utica, altera a theatro, quod est ante oppidum, substructionibus eius operis maximis, aditu ad castra difficili et angusto. simul animadvertit multa undique portari atque agi plenissimis viis, quae repentini tumultus timore ex agris in urbem conferebantur. huc equitatum mittit, ut diriperet atque haberet loco praedae; eodemque tempore his rebus subsidio dc equites Numidae ex oppido peditesque cccc mittuntur a Varo, quos auxilii causa rex Iuba pau
Abbreviated transcription (Latin):
actius reficiendas huius belli causa curauerat: ueritusq
nauium multitudinẽ ex alto refugerit: appulsusq ad pro¬
ximũ lutus trireme constrata et littore relicta pellib
ad rumentũ profugerat. Id oppidum. G considius longus
unius legionis praesidio tucbatur. reliq̃ caesaris nomes
euis fuga adrumentũ se receꝑunt. hĩc sequutus M nis
fus quaestor nauib .xii. quãs presidio onerariss nauib
curio &x sicilia adduxat postꝗ̃ relictã in litore nauem
conspexit. hãc remulco abstraxit: Ipse ad curionẽ cum
cdasse redit. curio marciũ uticã nauib premittit. Ipẽ
eodem cũ excitu proficiscitur. biduiq iter progressus ad flli¬
men bragadam ꝑuenit. Ibi .c. caniniũ rebillũ legatum
cũ legionib reliquit. Ipse cũ eꝗtatu añcedit ad castra ex¬
ploranda corneliana ꝙ is locus ꝑidoneus castris hẽbatut.
idaũt est iugum directũ in mari emines utraq ex ꝑte

Expanded text:
Attius reficiendas huius belli causa curaverat, veritusque Attius reficiendas huius belli causa curaverat, veritusque navium multitudinem ex alto refugerat appulsaque ad proximum litus trireme constrata et in litore relicta pedibus Hadrumetum perfugerat. id oppidum C. Considius Longus unius legionis praesidio tuebatur. reliquae Caesaris naves eius fuga se Hadrumetum receperunt. hunc secutus Marcius Rufus quaestor navibus xii, quas praesidio onerariis navibus Curio ex Sicilia eduxerat, postquam in litore relictam navem conspexit, hanc remulco abstraxit; ipse ad C. Curionem cum classe redit. Curio Marcium Uticam navibus praemittit; ipse eodem cum exercitu proficiscitur biduique iter progressus ad flumen Bagradam pervenit. ibi C. Caninium Rebilum legatum cum legionibus relinquit; ipse cum equitatu antecedit ad Castra exploranda Cornelia, quod is locus peridoneus castris habebatur. id autem est iugum derectum eminens in mare, utraque ex parte
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑterrita concursu nr̃aꝵ nauiũ sese in portũ recepũt.
Massillienses arma tormẽtaq ex oppido ut est im̃pitũ
proferũt: nauesq ex portu noualibusq educũt : pẽtimi¬
am ex puiꝰ tradunt. quib reb confectis caesar magis
eos pro noĩe uetustatis ꝗ̃ pro meritis in se ciuitatis coser¬
uans duas ibi legiones praesidio reliquit: caeteras in
Italiã mittit. ip̃e ad urbem proficiscitur. hisdem ep̃rib
.G. curio in africã profectus ex sicilia di ab initio copi¬
as .p. actiĩ uarii desfeciens duas legiones ex .iiiI. quas
a caesare acceperat: et .d. equites transportabat
biduoq et noctib trib naiuigatiõe cõsumptis. cipplilit ad
eũ locũ ꝗ appellatur anguillaria. Hic locus ab est ab lu-¬
peis passuum .xxii. milia htq nõ in tõmodam aestaite
aduentũ L. caesar cũ .x. longis nauib ad lupeai presto¬
lantibus quas naues uticȩ ex predonũ bello subductas .p

Expanded text:
perterrita concursu nostrarum navium sese in portum receperunt. perterrita concursu nostrarum navium sese in portum receperunt. Massilienses arma tormentaque ex oppido, ut est imperatum, proferunt, navis ex portu navalibusque educunt, pecuniam ex publico tradunt. quibus rebus confectis Caesar magis eos pro nomine et vetustate quam pro meritis in se civitatis conservans, duas ibi legiones praesidio relinquit, ceteras in Italiam mittit; ipse ad urbem proficiscitur. Isdem temporibus C. Curio in Africam profectus ex Sicilia et iam ab initio copias P. Atti Vari despiciens duas legiones ex iiii quas a Caesare acceperat, d equites transportabat biduoque et noctibus tribus navigatione consumptis adpellit ad eum locum qui appellatur Anquillaria. hic locus abest a Clupeis passuum xxii milia habetque non incommodam aestate adventum L. Caesar filius cum x longis navibus ad Clupeas praestolans, quas navis Uticae ex praedonum bello subductas P.
Abbreviated transcription (Latin):
bis proclio nauali suꝑati crebris eruptiõib fusi: griui
& pestilentia confluctati ex dutina conclusioe &mnu¬
nitioe uictus painico .n. uecere acq ordeo corrupto oes
alebantur: qđ ad huiusmõi casus antiꝗtus ponaitũ in płi
contulerãt : deiecta turri labefacta magna ꝑte nuim
auxiliis prouinciaꝵ & excitiũ desperatis quos mcaes¬
ris potestatẽ deuenisse cognouerãt: sese dedere sme situ¬
de consticuũt. Sed pouicis añ dicbus domicius cognita mq¬
silliensĩ uoluntate: naiub trib comꝑtitis ex qͣuib dica
familiarib suis atribuerat : Unã ip̃c conscendenit :
nactus curbidam. tempestatẽ est profectus hũc conffica¬
te naues quae iussu bruti consuetudine quotidiana
ad portũ excubaibant sublatis anchoris seꝗ coeperune
ex his unũ ip̃ius nauigiũ contendit & fugere pseue¬
rauit. auxilioq cempestatis ex conspectu abiit duo

Expanded text:
bis proelio navali superati, crebris eruptionibus fusi, gravi bis proelio navali superati, crebris eruptionibus fusi, gravi etiam pestilentia conflictati ex diutina conclusione et mutatione victus — panico enim vetere atque hordeo corrupto omnes alebantur, quod ad huiusmodi casus antiquitus paratum in publicum contulerant — deiecta turri, labefacta magna parte muri, auxiliis provinciarum et exercituum desperatis, quos in Caesaris potestatem venisse cognoverant, sese dedere sine fraude constituunt. sed paucis ante diebus L. Domitius cognita Massiliensium voluntate navibus iii comparatis, ex quibus duas familiaribus suis adtribuerat, unam ipse conscenderat, nactus turbidam tempestatem profectus est. hunc conspicatae naves quae iussu Bruti consuetudine cotidiana ad portum excubabant, sublatis ancoris sequi coeperunt. ex his unum ipsius navigium contendit et fugere perseveravit auxilioque tempestatis ex conspectu abiit, duo
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ consilia sua auetoritate confirmauissent: pecieni¬
as quae erãt in pu uarroni a ciuib romanis pollicitę̧
remittie: bona restituit his. quos liberius loquutos hãc
poenam tulisse cognouerat. tributis quibusdam pu pri¬
uatisq premiss reliquos ĩ posteꝵ bona ste complet: bidu¬
umq cordubȩ cõmoratus gades proficiscitur. pecunias mo¬
numẽtaq. quae ex samoherculis collata erant in priua¬
tam domum referri in templũ iub&. prouinciae .&. cras¬
sum praeficit. huic .iiii. legiones attribuit. Ip̃e hns naui¬
b quas. M. uarro quasq gaditani iussu uarronis fecerãt
Taraconẽ paucis diebus peruenit. Ibi totius fere citerioris
prouinciȩ legatiões aduentũ caesaris expectabãt. eadem
rõe priutitim ac pu᷑ quibusdam ciuitatib lñtis honoribus
taracone discedit
ꝑuenit. ibi legẽ de dictacore lttã se seq dictatorem
dictũ i .n. lepido praetore cognostit. Massilliense suib
defessi malis rei frumẽ tauȩ ad sũmam mopiã adducdi

Expanded text:
ent. pecunias, quas erant in publicum Varroni cives Romani polliciti, remittit; bona restituit iis quos liberius locutos hanc poenam tulisse cognoverat. tributis quibusdam publicis privatisque praemiis reliquos in posterum bona spe complet biduumque Cordubae commoratus Gadis proficiscitur; pecunias monimentaque quae ex fano Herculis collata erant in privatam domum, referri in templum iubet. provinciae Q. Cassium praeficit; huic iiii legiones adtribuit. ipse iis navibus quas M. Varro quasque Gaditani iussu Varronis fecerant, Tarraconem paucis diebus pervenit. ibi totius fere citerioris provinciae legationes Caesaris adventum exspectabant. eadem ratione privatim ac publice quibusdam civitatibus habitis honoribus Tarracone discedit venit. ibi legem de dictatore latam seseque dictatorem dictum a M. Lepido praetore cognoscit. Massilienses omnibus defessi malis, rei frumentariae ad summam inopiam adducti,
Abbreviated transcription (Latin):
remanserũt cohortes esse brundusii factas. hȩ copiae
quas iudetis ex delectis hoꝵ annoꝵ in citeriore gallia sũt
refectȩ: & pleriq sunt ex colonis transpadanis. At tñ qđ
fuit roboris duob proeliis durachinis interiit. haec cũ
dixiss&r uirauit se nisi uictorẽ in castra nõ reuersurũ.
reliquosq ut iddem facerẽt hortatus est hoc laudans pompe¬
ius iddem iurauit. nec ex reliquis fuit quisꝗͣ qui uurare du¬
bitar&. haec cũ facta sunt in concilio magna sse de laeti¬
tia oiu discessum est: &iam aĩo uictoriã pcipiebãt. q de¬

Expanded text:
remanserunt, cohortes esse Brundisii factas? hae copiae remanserunt, cohortes esse Brundisii factas? hae copiae quas videtis, ex dilectibus horum annorum in citeriore Gallia sunt refectae, et plerique sunt ex coloniis Transpadanis. ac tamen, quod fuit roboris, duobus proeliis Dyrrachinis interiit. haec cum dixisset, iuravit se nisi victorem in castra non reversurum, reliquosque ut idem facerent hortatus est. hoc laudans Pompeius idem iuravit; nec vero ex reliquis fuit quisquam qui iurare dubitaret. haec cum facta sunt in consilio, magna spe et laetitia omnium discessum est; ac iam animo victoria
Abbreviated transcription (Latin):
pellerẽt ꝗ̃ a nobis telũ in hostem iaceretur. Ita sine ꝑicu-¬
lo legionũ & pene uulnere bellũ conficiemus. Id aũt dif¬
ficile nõ est cũ tantũ eꝗtaitu ualeamus. simul denun¬
ciauit ut essent aĩo parati ĩ posterũ. &qm̃ fier&i dimi¬
candi potestris ut saepe cogitauiss& ne usu maniiq. reliqͦs
opinionẽ fallerẽt. hunc labiemis excepit ut cũ caesaris
copias defficer& pompeii consiliũ sũmis laudib effer&. No¬
li inꝗt existimare hũc esse caesaris exercitũ ꝗͥ galliam
germaniãq. deuicerit: oib interfui procliss. neq tẽmere
incognitã rem pronuncio: ꝑexigua pars illius exercitus
superest: magna pars deperiit: quod accidere cot proeliis
fuit necesse: Multos autumni pestilentia in Italia con¬
sumpsit. multi domũ discesserũt: multi sunt relicti in
continẽti. An nõ audistis ex hisꝗ per cãm ualitudinis

Expanded text:
pellerent, quam a nobis telum in hostem iaceretur. ita sine pericupellerent, quam a nobis telum in hostem iaceretur. ita sine periculo legionum et paene sine vulnere bellum conficiemus. id autem difficile non est, cum tantum equitatu valeamus. simul denuntiavit, ut essent animo parati in posterum, et quoniam fieret dimicandi potestas, ut saepe rogitavissent, ne suam neu reliquorum opinionem fallerent. Hunc Labienus excepit, ut, cum Caesaris copias despiceret, Pompei consilium summis laudibus efferret, noli, inquit existimare, Pompei, hunc esse exercitum, qui Galliam Germaniamque devicerit. omnibus interfui proeliis neque temere incognitam rem pronuntio. perexigua pars illius exercitus superest; magna pars deperiit, quod accidere tot proeliis fuit necesse, multos autumni pestilentia in Italia consumpsit, multi domum discesserunt, multi sunt relicti in continenti. an non exaudistis ex iis qui per causam valetudinis
Abbreviated transcription (Latin):
locõ dimicari posse uiderctur. Tunc caesar ad suos cum
iam ess& agmen in portiss differendum est inꝗt iter in
pñtia nobis & de proelio cogitandũ. sicut .n. semꝑ depo¬
poscimus aĩo simus ad dimicandũ parati nõ facile occa¬
sionẽ postea reperiemus. confestimq expedicas copias edu¬
cit pompeius quoq ut postea cognitũ est suoꝵ oũt orta¬
tu statuerat proelio decertare. Nãq in concilio suꝑiori
bus dixerat priusꝗ concurrerẽt acies fore ut excitue
caesaris pelleretur. Id cũ essent pleriq admirati scio me
nꝗt pene incredibilẽ rẽ polliceri sed rõem consilii mei ac¬
cipite quo firmiore aĩo in proeliũ prodeatis. ꝑsuasi eꝗtib
nr̃is id qđ mihi facturos confirmauerãt. ut cum prous
sit accessum dextrũ caesaris cornu ab latere aꝑto aggre.¬
derẽtur ut circũuenta a tergo acie prius ꝑturbatum

Expanded text:
loco posse dimicari videretur. tum Caesar apud suos, cum loco posse dimicari videretur. tum Caesar apud suos, cum iam esset agmen in portis, differendum est, inquit iter in praesentia nobis et de proelio cogitandum, sicut semper depoposcimus. animo simus ad dimicandum parati; non facile occasionem postea reperiemus. confestimque expeditas copias educit. Pompeius quoque, ut postea cognitum est, suorum omnium hortatu statuerat proelio decertare. namque etiam in consilio superioribus diebus dixerat, priusquam concurrerent acies, fore uti exercitus Caesaris pelleretur. id cum essent plerique admirati, scio me, inquit paene incredibilem rem polliceri; sed rationem consilii mei accipite, quo firmiore animo in proelium prodeatis. persuasi equitibus nostris, idque mihi facturos confirmaverunt, ut cum propius sit accessum, dextrum Caesaris cornu ab latere aperto adgrederentur et circumventa a tergo acie prius perturbatum exercitum
Abbreviated transcription (Latin):
nere auderẽt: neq magnoꝵe eoꝵ multitudine terrerẽ¬
tur. Nãq & ꝓ cos dies proeliũ secundũ equestre fecit: atq
unũ allobrogẽ ex duob quos ꝑfugisse ad pompeiũ supra
docuimꝰ cũ quibxlam interfecit: pompeiꝰ castris in colle
hĩtis ad infimas ndices mõtis aciẽ instruebat. Semꝑ ut
uidebatur expectãssi miꝗs locis caesar se subiicẽt. Caesir
nulla rõe ad pugnã ellici posse pompeiũ existimãs hãc
sibi cõmodissimã belli roem iudicauit uti castra ex co
loco mouer&: semꝑq ess& in it mnerib hoc sfenãs ut mouẽ¬
discastris pluribusq ad eũdis locis cõmodiore consilio pas¬
sim frumetaria re uteretur: simłq mitinere ut aliq
occa siõem dimicãdi namcisceret᷑: & in solitũ ad laborem
pompeii excicũ quotidianis itmerib defatigar&. his
constitutis reb signo iã profectiõis dato tabernaculisq

Expanded text:
nere auderent, neque magnopere eorum multitudine terrerennere auderent, neque magnopere eorum multitudine terrerentur. namque etiam per eos dies proelium secundum equestre fecit atque unum Allobrogem ex duobus, quos perfugisse ad Pompeium supra docuimus, cum quibusdam interfecit. Pompeius, qui castra in colle habebat, ad infimas radices montis aciem instruebat, semper, ut videbatur, expectans, si iniquis locis Caesar se subiceret. Caesar nulla ratione ad pugnam elici posse Pompeium existimans hanc sibi commodissimam belli rationem iudicavit, uti castra ex eo loco moveret semperque esset in itineribus, haec spectans, ut movendis castris pluribusque adeundis locis commodiore re frumentaria uteretur, simulque in itinere ut aliquam occasionem dimicandi nancisceretur et insolitum ad laborem Pompei exercitum cotidianis itineribus defatigaret. his constitutis rebus, signo iam profectionis dato tabernaculisque
Abbreviated transcription (Latin):
torii. belloq unoi cũ ip̃is nõ intersuissenit sm̃asq de singu¬
lis serrẽt. ꝗ romȩ remãsissẽt: ꝗq inter prȩsidiaa pompeii fuis¬
sent. neq oꝑã in remilitari p̃stitissẽt. unã fore tabellam
ꝗliberãdos omni piculo censeret: alterã ꝗ capitis damnarẽt :
deberẽt cogitabãt. Re frumentaria pnaeparata confir
tatis dimicãdum hr̃e. Itaq ex castris excitũ eduxit cici¬
emq instruxit propius suis locis. pauloq castris pompe¬
ii longiꝰ contmentib uõ dieb ut progrederet᷑ a castris
sius collibusq pompeiainis aciẽ subiicẽt quȩ res in diescon¬
firmatiorẽ eius exercitũ efficiebat. Suꝑius tñ insticuti
ineꝗtib qđ demõstrauimꝰ seruabat : ut q̃m nuo multis per¬
tib ess& inferior aidolescentesatq expeditos ex añsignariss deo¬
tosmilites ad ꝑnicitatẽ armis inter eꝗtes proelum ibẽt.

Expanded text:
torii belloque una cum ipsis interfuissent, sententiasque de singutorii belloque una cum ipsis interfuissent, sententiasque de singulis ferrent, qui Romae remansissent quique intra praesidia Pompei fuissent neque operam in re militari praestitissent: unam fore tabellam, qui liberandos omni periculo censerent, alteram, qui capitis damnarent, deberent, cogitabant. Re frumentaria praeparata confirmtatis ad dimicandum haberet. itaque exercitum ex castris eduxit aciemque instruxit, primum suis locis pauloque a castris Pompei longius, continentibus vero diebus, ut progrederetur a castris suis collibusque Pompeianis aciem subiceret. quae res in dies confirmatiorem eius exercitum efficiebat. superius tamen institutum in equitibus, quod demonstravimus, servabat, ut quoniam numero multis partibus esset inferior, adulescentes atque expeditos ex antesignanis electis milites ad pernicitatem armis inter equites proeliari iuberet,
Abbreviated transcription (Latin):
caesciris petebãt: magnaq intereos in concilio fuit con¬
trouersia oporteri ne.L. hircii ꝙ is a pompeio adparthos
missusers&e proximis comitiis prȩtoriis absentis roẽm haberi.
cui necessarii fidem imploraret pompeii ut p̃star&i qđ profi¬
ciscenti promisiss&: ne ꝑeius autoritatẽ deceptus uideretur.
reliꝗ in labore pari acpiculo ne unꝰ oe sañcedere recuscirẽt
am de cacerdotio caesdris domicius scipio: spinter & len-¬
tulus quotidianis contẽtionibad griuissimais uerboꝵ cõtume¬
lias palam descenderũt: cũ lentulu s actatis honorẽ ostenta¬
res dorici urbiaã gnam dignitatẽq iactar& scipio affini¬
taite pommpeii confider& postulauit di l. afraniũ prodiciõis
excitus actius russus apd pompeiũ qđ gestũ in hisstinia dicẽt
&l dopucius in concilio dixie placere sibi bello confecto ter¬
nus tabellas dari adiudicandum his qui ordinis essẽt sena¬

Expanded text:
Caesaris, petebant; qmagnaque inter eos in consilio fuit conCaesaris, petebant; qmagnaque inter eos in consilio fuit controversia, oporteretne Lucili Hirri, quod is a Pompeio ad Parthos missus esset, proximis comitiis praetoriis absentis rationem haberi, cum eius necessarii fidem implorarent Pompei, praestaret, quod proficiscenti recepisset, ne per eius auctoritatem deceptus videretur, reliqui, in labore pari ac periculo ne unus omnes antecederet, recusarent. Iam de sacerdotio Caesaris Domitius, Scipio Spintherque Lentulus cotidianis contentionibus ad gravissimas verborum contumelias palam descenderunt, cum Lentulus aetatis honorem ostentaret, Domitius urbanam gratiam dignitatemque iactaret, Scipio ais exercitus Acutius Rufus apud Pompeium, quod gestum in Hispania diceret. et L. Domitius in consilio dixit placere sibi bello confecto ternas tabellas dari ad iudicandum iis qui ordinis essent sena
Abbreviated transcription (Latin):
locũ in agris nactus quia prope iã matina erãt ibi cd¬
constituit. pompeius paucis post dieb in thessaliã perue¬
nit. concionatusq apud cunctũ excitũ suis agit gr̃as. Sci¬
pionis milites eohortatur. ut parta iã uictoria predae
ac premioꝵ. uelint ecce participes. receptisq. in una
castra legionib siuui cum scipione honore partitur.
classicũq apđ eũ cani & alierũ illi iub&. praetoriũ ten¬
di tiuctis copiis pompeii duobusq magnis exercitib cõiunctis
pristina oium confirmatur opinio &sfes uictoriȩ auge¬
tur. adeo ut quuꝗd interceder& tp̃ris id morari reditũ
in italic̃ uideretur. &si qñ ꝗd pompeiꝰ tardius aut consydera¬
tius facẽt uniꝰ esse negotui diei: sed illũ delectari imperio.
se palam de premissac scicerdatiss cotendebtĩt in anosq cõ¬
sulcicũ definiebãt. Alii domos bonaq eoꝵ ꝗin castriserunt

Expanded text:
locum in agris nactus, quae prope iam matura erant, ibi adlocum in agris nactus, quae prope iam matura erant, ibi adrre constituit. Pompeius paucis post diebus in Thessaliam pervenit contionatusque apud cunctum exercitum suis agit gratias, Scipionis milites cohortatur, ut parta iam victoria praedae ac praemiorum velint esse participes, receptisque omnibus in una castra legionibus suum cum Scipione honorem partitur classicumque apud eum cani et alterum illi iubet praetorium tendi. auctis copiis Pompei duobusque magnis exercitibus coniunctis pristina omnium confirmatur opinio et spes victoriae augetur, adeo ut, quidquid intercederet temporis, id morari reditum in Italiam videretur, et siquando quid Pompeius tardius aut consideratius faceret, unius esse negotium diei, sed illum delectari imperio ese palam de imperiis ac de sacerdotiis contendebant in annosque consulatum definiebant, alii domos bonaque eorum, ui in castris erant
Abbreviated transcription (Latin):
huius urbis exemplo inferre terrorẽ: & id fieri celeriter
priusq̃ auxilia concurrerẽt. Itaq usus singulari militum
studio eodem quo uenerat die. post hora noncĩ oppidũ altissi¬
mis moenib oppugnare aggressus añ solis occasũ expugnauit.¬
& ad diripiendũ militib cõcessit. statimq ab oppido castra
mouit. & metropolim uenit sic ut nucios expugnati
oppidi famãq anceder&. Met ropolitȩ primũ eodẽ usi
consilio hnsdem ꝑmoti rumorib portas clauserũt: mu-¬
ros armatis compleuerũt. sed postea casu ciuitatis com¬
prehensis cognito ex captiuis quos caesaradmuros produ¬
cendos curauerat portas aperuerũt. quib diligẽtis¬
sime conseruatis collata forcuna metropolitũ cũ casu
gomphensiũ nulla thessaliae fuit ciuictis preter laris¬
seos qui magnis exercitib sciponis tenebantur: quin
caesari parer&i.atq impata facẽt. Ille segetis idoneum

Expanded text:
huius urbis exemplo inferre terrorem et id fieri celeriter, huius urbis exemplo inferre terrorem et id fieri celeriter, priusquam auxilia concurrerent. itaque usus singulari militum studio eodem quo venerat die post horam nonam oppidum altissimis moenibus oppugnare adgressus ante solis occasum expugnavit et ad diripiendum militibus concessit statimque ab oppido castra movit et Metropolim venit, sic ut nuntios expugnati oppidi famamque antecederet. Metropolitae primum eodem usi consilio, isdem permoti rumoribus portas clauserunt murosque armatis compleverunt, sed postea casu civitatis Gomphensis cognito ex captivis, quos Caesar ad murum producendos curaverat, portas aperuerunt. quibus diligentissime conservatis, collata fortuna Metropolitum cum casu Gomphensium nulla Thessaliae fuit civitas praeter Larisaeos, qui magnis exercitibus Scipionis tenebantur, quin Caesari parerent atque imperata facerent. ille idoneum
Abbreviated transcription (Latin):
litũ petierat Sed eo fana iam praccurrerat quam
supra demõsirauimꝰ de proelio durachino : qd multis au¬
xerat partib. Itaq Androstenes practor thessaliae cũ
se uictoriae pompeii comitẽ es se mall&. q̃ socui caesaris in re¬
bus aduersis. omnẽ ex agris similitudine seruoꝵ ac libero
r moppidum cogit. portasq praccludit & ad scipionem
pompeiũq nuncios mittit. Ut sibi subsidio ueniant: se cõ¬
fidere munitiõib oppidi si celeriter succurat᷑. longinquã
oppugnationẽ substinere nõ posse. Scipio discessu exercitu¬
un &̃ durachio cognito larissam legiones adduxenit. pom¬
peius.. dum thessciliȩ appropinquabat caesar castris mu¬
nitis scallcis musculosq ad repentina oppugnationẽ fieri
de erates parari iussit. quib reb essectis cohortatus milites
docuit quantui usum hr& ad subleuandum oĩm reꝵ ino¬
piã potiri oppido pleno atq opulento: simul reliqs ciuitatib

Expanded text:
litum petierat. sed eo fama iam praecurrerat, quam litum petierat. sed eo fama iam praecurrerat, quam supra docuimus, de proelio Dyrrachino, quod multis auxerat partibus. itaque Androsthenes, praetor Thessaliae, cum se victoriae Pompei comitem esse mallet quam socium Caesaris in rebus adversis, omnem ex agris multitudinem servorum ac liberorum in oppidum cogit portasque praecludit et ad Scipionem Pompeiumque nuntios mittit, ut sibi subsidio veniant: se confidere munitionibus oppidi, si celeriter succurratur; longinquam oppugnationem sustinere non posse. Scipio discessu exercituum ab Dyrrachio cognito Larisam legiones adduxerat; Pompeius nondum Thessaliae adpropinquabat. Caesar castris munitis scalas musculosque ad repentinam oppugnationem fieri et crates parari iussit. quibus rebus effectis cohortatus milites docuit, quantum usum haberet ad sublevandam omnium rerum inopiam potiri oppido pleno atque opulento, simul reliquis civitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
fama percrebuerat: pulsum fugere caesarẽ pene oĩbus
copiss amissis. haec itmera infesta reddiderãt. haec ci¬
uitates nõ nuillas ab eius amicitia auerterãt. quibus
Sed allobroges & conconici atq. eoꝵ familiares. quos
ꝑfugisse ad pompeiuĩ demostrauimus confficati initi¬
nere exploratores domicii seu pristina sua consuetudi¬
ne. ꝙ una in gallia bella gesserãt. seu gloria ellati:
cuncta ut erãt acta exposuerũt: & caesciris profecti¬
onẽ & aduentũ pompeii docuerũt. & quib domicius
certior saictus uix quatuor horaꝵ ssticio añcedene
hostiũ bñficio periculũ uitouit : & adeginiũ qđ est ob¬
iectũ propositumq thessaliae caesciri uenieti occurrit
coniuncto exercitu caesar gemphos peruenit : quod
est oppidum primũ thessaliae uemiẽtib ab epiro. quae
gens reuicis cm̃ mensib ulero ad caescrẽ legitos iniserat
ut suis oĩb facultatib uteretur praesidiũ ab eo mi¬

Expanded text:
fama percrebruerat pulsum fugere Caesarem paene omnibus fama percrebruerat pulsum fugere Caesarem paene omnibus copiis amissis. haec itinera infesta reddiderat, haec civitates nonnullas ab eius amicitia avertebat. quibus sed Allobroges, Roucilli atque Aeci familiares, quos perfugisse ad Pompeium demonstravimus, conspicati in itinere exploratores Domiti, seu pristina sua consuetudine, quod una in Gallia bella gesserant, seu gloria elati, cuncta, ut erant acta, exposuerunt et Caesaris profectionem, adventum Pompei docuerunt. a quibus Domitius certior factus vix iiii horarum spatio antecedens hostium beneficio periculum vitavit et ad Aeginium, quod est obiectum oppositumque Thessaliae, Caesari venienti occurrit. Coniuncto exercitu Caesar Gomphos pervenit, quod est oppidum primum Thessaliae venientibus ab Epiro. quae gens paucis ante mensibus ultro ad Caesarem legatos miserat, ut suis omnibus facultatibus uteretur, praesidiumque ab eo mi
Abbreviated transcription (Latin):
ut subsidiũ scipioni ferr&. si ab ora maritima corci¬
raq discedere noll& ꝙ legiones equitatũq ex ittilia ex¬
pectar& ip̃e ut omnib cõpiis domiciũ aogrederetur
his de causis uterq iloꝵ celeritati studebat. Re suis ut
esset auxilio ad opprimẽdos aduersarios ne occasio tpris
deess&. Sed caesar apollomiã directo itinere auerterat
pompeius per candauiã iterm macedoniã expeditũ ha¬
bebat. Accessit & ex improuiso aliud incõmodũ ꝙ domi¬
cius qui dies complitres castris scipionis castra collata
inũss& rei frumentariȩ cã ab eo discesserat. & hera¬
cliam senticã. quae est subiecta candauię uerfece¬
rat: ut ip̃a fortuna illum obiicere pompeio uideretur.
haec ad id tp̃us caesar ignorabat. Simul a pompeio lr̃is
ꝑ oẽs prouincias ciuitatesq dimissis quib proelio ad du¬
rachiũ facto latius inflatiusq multo ꝗ̃ reserat gesta

Expanded text:
ut subsidium Scipioni ferret, si ab ora maritima Oriut subsidium Scipioni ferret, si ab ora maritima Oricoque discedere nollet, quod legiones equitatumque ex Italia expectaret, ipse ut omnibus copiis Domitium adgrederetur. His de causis uterque eorum celeritati studebat, et suis ut esset auxilio, et ad opprimendos adversarios ne occasioni temporis deesset. sed Caesarem Apollonia a derecto itinere averterat; Pompeius per Candaviam iter in Macedoniam expeditum habebat. accessit etiam ex improviso aliud incommodum, quod Domitius cum dies complures castris Scipionis castra collata habuisset, rei frumentariae causa ab eo discesserat et Heracliam Senticam quae est subiecta Candaviae, iter fecerat, ut ipsa fortuna illum obicere Pompeio videretur. haec ad id tempus Caesar ignorabat. simul a Pompeio litteris per omnes provincias civitatesque dimissis de proelio ad Dyrrachium facto elatius inflatiusque multo, quam res erat gesta,
Abbreviated transcription (Latin):
consiliũ his rõib explicabat. Ut si pompeius eõdem contẽ¬
der&: abductũ illũ d mari atq his copiss quas duurachii cõ¬
parauerat frumẽto ac cõmetitu abstractũ pari condi¬
cione belli secũ decertare coger&. si in italiã trasir&
coniuncto exercitu cũ domicio ꝑ illiricũ Italicie subsidio
proficisceretur. Sin apolloniã oricũq oppugnar& &isi oĩ¬
a maritima ora excludere conaretur. obscesso tñ scipo¬
ne necesscũo illum suis ferre auxiliũ coger&. Iitique
praemissis nunciis ad.oo. domiciũ edesar scripsit & quid
fieri uell& ostendie: praesidioq apoltorũe cohortib iiii. lissi
una : tribus oriti relictis quiq ente &ł ull nerib aegri de¬
positis ꝓepirũ atq acarnaniã uenstuere coepit. pompe¬
iis quoq de caesaris consilio coniecturer iudicans ad sci¬
pionẽ proꝑtindũ sibi existimabat : Si cdesan illo iter hr̃ &

Expanded text:
consilium his rationibus explicabat, ut si Pompeius eodem contenconsilium his rationibus explicabat, ut si Pompeius eodem contenderet, abductum illum a mari atque ab iis copiis quas Dyrrachii comparaverat, frumento ac commeatu abstractum pari condicione belli secum decertare cogeret; si in Italiam transiret, coniuncto exercitu cum Domitio per Illyricum Italiae subsidio proficisceretur; si Apolloniam Oricumque obpugnare et se omni maritima ora excludere conaretur, obsesso Scipione necessario illum suis auxilium ferre cogeret. itaque praemissis nuntiis ad Cn. Domitium Caesar scripsit et quid fieri vellet ostendit praesidioque Apolloniae cohortibus iiii, Lissi una, iii Orici relictis quique erant ex vulneribus aegri depositis per Epirum atque Athamaniam iter facere coepit. Pompeius quoque de Caesaris consilio coniectura iudicans ad Scipionem properandum sibi existimabat, si Caesar iter illo haberet,
Abbreviated transcription (Latin):
peis diicessu militũ non potuit. postero die caesdar se¬
mils priemuissis prima nocde impedimetis de quarta ui¬
gilia ip̃e egreditur: Ut si qua et s& imposita dimictindi
necessitas subitũ casum expedito excitu subir& hoc iddẽ
reliquis fecit diebus quib rebus perfectũ est ut alcissimis
fluminb atq impeditissimis it ierib nullũ acciperet
incõmodum. pompeius .n. primi diei mora illata: &re¬
liquoꝵ dieꝵ fuistra labore suscepto cũ se magnis itme¬
rib extender&: & progressos consequi cuper&: quarta die
finẽ sequendi fecit: atq aliud consiliũ sibi capiendum
existimauit. Caesari ad saucios deponendos stipendiũ
excitũ dandum socios confirmãdos presidiũ urbibus
relinquendũ. ne cesse erit adire apollonit̃i. sed his rebus
tantũ tpr̃is tribuit. quãtũ erat properãti necesse: timȩs¬
q domicio ne aduentu pompeii praeoccuparetur ad eum
omni celeritate ei studio incitatus ferebat᷑. Totius aue rei

Expanded text:
peius discessu militum non potuit. Postero die Caesar similiter praemissis prima nocte impedimentis de quarta vigilia ipse egreditur, ut siqua esset imposita dimicandi necessitas, subitum casum expedito exercitu subiret. hoc idem reliquis fecit diebus. quibus rebus perfectum est, ut altissimis fluminibus atque impeditissimis itineribus nullum acciperet incommodum. Pompeius enim primi diei mora inlata et reliquorum dierum frustra labore suscepto cum se magnis itineribus extenderet et praegressos consequi cuperet, quarta die finem sequendi fecit atque aliud sibi consilium capiendum existimavit. Caesari ad saucios deponendos, stipendium exercitui dandum, socios confirmandos, praesidium urbibus relinquendum necesse erat adire Apolloniam. sed his rebus tantum temporis tribuit, quantum erat properanti necesse. timens Domitio, ne adventu Pompei praeoccuparetur, ad eum omni celeritate et studio incitatus ferebatur. totius autem rei
Abbreviated transcription (Latin):
turbati milites nr̃i cohortiũ triũ quȩ in ponte: ac pͥma mole cõ¬
stiterãt cũ post se clamorẽ exaudirẽt. fugã suoꝵ uiderẽt ma¬
gnã uim teloꝵ aduersi sustinẽnt: ueriti ne a tergo cntũuenirẽ¬
tur : & discessu nauiũ oĩo reditu intercluderent᷑. munitionẽ ĩ
pontẽ institutã reliquerũt: & magno cinsu incitaiti ad naues
cõtenderũt. quoꝵ pars ꝓximas nacta naues multicudine hou
arduometron slepressa est pars resistens e dubitans quid ees& capi¬
endum consilis

Expanded text:
turbati milites nostri cohortium trium quae in ponte ac prima mole conturbati milites nostri cohortium trium quae in ponte ac prima mole constiterant, cum post se clamorem exaudirent, fugam suorum viderent, magnam vim telorum adversi sustinerent, veriti ne ab tergo circumvenirentur et discessu navium omnino reditu intercluderentur munitionem in ponte institutam reliquerunt et magno cursu incitati ad navis contenderunt. Quorum pars proximas nacta navis multitudine hominum atque onere depressa est, pars resistens et dubitans quid esset capiendum consili
Abbreviated transcription (Latin):
eodemq ep̃re quȩ consueuerat nauigia ꝑ pontes ad incẽdia one¬
rariaꝵ emittẽ ad molẽ consticuerũt. pugnabat᷑ & nobis ex
põte ex mole ab illis ex area quȩ erat aduersus pontẽ. & ex na¬
uib contrasnolẽ. In his reb occupato cȩsare militesq hortãte
remigũ magnus mis dclassarioꝵ ex longis nauib nr̃is in mo¬
lem. se eiecit: parseoꝵ studio spectadi ferebatur. pars & cupidi¬
tate pugnãdi. h pͥmũ nauigia hostiũ lapidib ac fundis a mole
repellebant: ac multũ proficẽ multitudine teloꝵ uidebamtur
Sed postq̃ ultra eũ locũ a latere eoꝵ apto ausi sunt egredi ex na
uib egrediebantur : nr̃osq̃ acrius ꝑ turbatos in sequebant᷑ sim̃łq
in nauib longis remanserãt: scalas raꝑe: nauesq a terra repel¬
lere propenibant: ne hostes nauib potirentur. quib oĩb rebus ꝑ-¬

Expanded text:
eodemque tempore quae consueverant navigia per pontis ad incendia oneeodemque tempore quae consueverant navigia per pontis ad incendia onerariarum emittere ad molem constituerunt. Pugnabatur a nobis ex ponte, ex mole; ab illis ex arca, quae erat adversus pontem, et ex navibus contra molem. § 20 In his rebus occupato Caesare militesque hortante remigum magnus numerus et classiariorum ex longis navibus nostris in molem se eiecit. Pars eorum studio spectandi ferebatur, pars etiam cupiditate pugnandi. Hi primum navigia hostium lapidibus ac fundis a mole repellebant ac multum proficere multitudine telorum videbantur. Sed postquam ultra eum locum ab latere eorum aperto ausi sunt egredi ex navibus egrediebantur nostrosque acrius perturbatos insequebantur. Simul qui in navibus longis remanserant scalas rapere navisque a terra repellere properabant, ne hostes navibus potirentur. Quibus omnibus rebus per
Abbreviated transcription (Latin):
sa edificia diripi iussit. castelluq adponte qui pͥor erae pharo
cõminuit: atq ibi prȩsidiũ posuit huc fuga pharriȩ reliq̃rũt
certiorẽ illũ propiorẽq oppido alexandrim tuebantur. Sic cũ
postero die sinili rõne aggredicur. insq optẽtis duob omne
nauigioꝵ excursum & repentina latrocinia sublaturi uidetai¬
tur. Iamq eos qui prȩsidio eũ locũ tenebat tormẽtis ex nauub
sagutisqͥ depulerat: atq in oppidũ redegerat: & cohortĩ triũ
instar in terrã exposuerat. non .N. plures consistẽ angustiȩ loci
patiebantur. reliquȩ copiȩ in naues stationẽ optinebãt. quo
facto imꝑat pontem aduersus hostem prȩuallari: & qua exitus
nauib erat fornice extructo quo ponssustinebatur. lapidibus
impleri atq obstrui. quoꝵ altera oꝑis effectio & nulla cĩo seapha
egredi poss& altero instituto oms Alexandrinoꝵ copiȩ ex oppido
se ciecere: & contra munitioes pontis latiori loco consticerunt.

Expanded text:
haro, communivit atque ibi praesidium posuit. Hunc fuga Pharitae reliquerant; artiorem illum propioremque oppido Alexandrini tuebantur. Sed eum postero die simili ratione aggreditur, quod his obtentis duobus omnem navigiorum excursum et repentina latrocinia sublatum iri videbatur. Iamque eos qui praesidio eum locum tenebant tormentis ex navibus sagittisque depulerat atque in oppidum redegerat et cohortium trium instar in terram exposuerat — non enim pluris consistere angustiae loci patiebantur —; reliquae copiae in navibus stationem obtinebant. Quo facto imperat pontem adversus hostem praevallari et, qua exitus navibus erat fornice exstructo, quo pons sustinebatur, lapidibus oppleri atque obstrui. Quorum altero opere effecto, ut nulla omnino scapha egredi posset, altero instituto omnes Alexandrinorum copiae ex oppido se eiecerunt et contra munitiones pontis latiore loco constiterunt,
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutẽ poss& notare neq mertiã quib decausis naues quas
potuit ȩsarad terrã detraxit : quẽ in locũ illos sia tessuro
nõ excistimabat. Erat unci nciuis rhodia in dexpro cȩserris cor¬
nu longeq̃ & reliquis collocata. hac conspictita hostes iuimxenĩt
se. magnoq̾ impetu .iiii. ad eã constracȩ naues et cõplures cꝑte
cõtenderũt. cui coactus est cȩsar ferre subsidiũ: ne turpiter in

Expanded text:
virtutem posset notare neque inertiam. Quibus de causis navis quas virtutem posset notare neque inertiam. Quibus de causis navis quas potuit Caesar ad terram detrahit, quem in locum illos successuros non existimabat. § 11 Erat una navis Rhodia in dextro Caesaris cornu longe ab reliquis collocata. Hanc conspicati hostes non tenuerunt sese, magnoque impetu IIII ad eam constratae naves et complures apertae contenderunt. Cui coactus est Caesar ferre subsidium, ne turpem in