comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
miciati sumus. Et pulchre honoranti prin¬
cipiũ suũ longeuitas promiccitur. qr deo per
dilectionem adherere eternitatem ꝑmetur
Sane qnͣtũ spectat ad sensum literẽ duob
modis parentes nr̃os honorare debemus.
ꝙ obediendo eis uidel in om̃ib. hiis exceptis
ĩ quib dei patris dilectio offenditur ⁊ eos
qnͣtum nostra facłtas suppetitadiuuando.
debemus qnͣtũ nr̃aht̃ possibilicas. ⁊auxiliũ
ĩmo seruicium qnͣtũ suppetit facultas.
cõm p̃ceptũ ÷. Non occides. Conuenient̃
sane cui in p̃cetenti mandato uite lon¬
geuitas promitcitur. Hic ne alienam uitam
extinguat prohibetur. ut hoc ex caritate dĩ
sit qd̃ pͥncipiũ suũ honorans ad uitam que
finem nescit ĩhiat. Hoc uõ excaritate pro¬
xiii quod ad uite aliene finem nullo cru¬
delicatis odio serelaxat. Beinde sequit᷑ ter¬
ciũ preceptũ. non mechab̾is. ꝙ quartũ non
furtum facies. Non mechaberis. hoc ꝑtinet

Expanded text:
initiati sumus. Et pulchre honoranti prininitiati sumus. Et pulchre honoranti principium suum longaevitas promittitur, quia Deo per dilectionem adhaerere, aeternitatem promeretur. Sane quantum spectat ad sensum litterae, duobus modis parentes nostros honorare debemus, et obediendo eis videlicet in omnibus, his exceptis in quibus Dei Patris dilectio non offenditur, et eos quantum nostra facultas suppetit adjuvandodebemus quantum nostra habet possibilitas, et auxilium, imo servitium quantum suppetit facultas.m praeceptum est: Non occides . Convenienter sane cui in praecedenti mandato vitae longaevitas promittitur, hic ne alienam vitam exstinguat prohibetur, ut hoc ex charitate Dei sit, quod principium suum honorans ad vitam quae finem nescit inhiat: hoc vero ex charitate proximi, quod ad vitae alienae finem nullo crudelitatis odio se relaxat. Deinde sequitur tertium praeceptum: Non maechaberis : et quartum: Non furtum facies . Non maechaberis, hoc pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
subĩfertur. nisi qr deus diligendus ⁊ p̃p̃ se¬
ip̃m. ⁊ homo pp̃ deum: Nam ⁊ amor ꝑentũ
si ad solam carnem respic̃ spũale p̃mium nõ
ea diligendus ÷ a nob̃. qr eius gr̃a nr̃a dilec¬
tio p̃ueniturꝰ ⁊ nr̃a dilectio ꝑeius gr̃am ex¬
citata subsequitur. In patrib aucem carus
nr̃e si ad id solum beneticiũ nr̃a dilectio ten¬
ditur quo carnaliter abhiis nr̃m meritũ pre¬
uenitur. qr ultra carnis affc̃m ⁊ supͣ carns
ĩtuitũ non proficit. ad ꝑfectionem p̃mii
spũal non ꝑtingit. Ergo pp̃ uitam eternita¬
tis diligendus est aucdor uite temporalis.
ũ sal non obħ diligatur. qr hanc ab illo ĩmo
ꝑ illũ uitã accepimus. s qr ꝑ hanc ad illam
uitam ĩtraturi sumꝰ. Bene ergo cũ dãn ess.
honora patrem .t.⁊. in .t. subiuncta ÷ sausa
uiuentiũ qr ħ dilig̾e debemꝰ in auctore initehꝰ
qd̾ ab illo ꝑ hanc uitam ad uitam futuram

Expanded text:
subinfertur, nisi quia Deus diligendus est propter sesubinfertur, nisi quia Deus diligendus est propter seipsum, et homo propter Deum? Nam et amor parentum si ad solam carnem respicit, spirituale praemium non ea diligendus est a nobis, quia ejus gratia nostra dilectio praevenitur, et nostra dilectio per ejus gratiam excitata subsequitur. In patribus autem carnis nostrae si ad id solum beneficium nostra dilectio tenditur, quo carnaliter ab his nostrum meritum praevenitur, quia ultra carnis affectum, et supra carnis intuitum non proficit, ad perfectionem praemii spiritualis non pertingit. Ergo propter vitam aeternitatis, diligendus est auctor vitae temporalis, ut scilicet non hoc diligatur, quia hanc ab illo, imo per illum, vitam accipimus, sed quia per hanc ad illam vitam intraturi sumus. Bene ergo cum dictum esset: Honora patrem et matrem, subjuncta est causa, viventium, quia hoc diligere debemus in auctore vitae hujus, quod ab illo per hanc vitam ad vitam futuram
Abbreviated transcription (Latin):
dam modũ sis habemus principium nascen¬
di ꝑgn̾ationem a pacre homine sicut prin¬
cipium existendi per condicionem accepin
adcopatre. ⁊ paternitas hoĩs sacramentũ
⁊ ymago diuine paternitatis. ut discas cor
hũanũ in eo pͥncipio qd̃ uidet quid debeat illi
pͥncipio a quo est ⁊ qd̃ uidet. Sic gͦ dictum ẽ
honora patrem tuũ ⁊ matrẽ .t. ut benesit tͥ
⁊ sis longeuus suꝑt̾ram. Sicut suꝑius dc̃m est.
ĩpͥmo precepto prime tabule. ita ⁊ hic nõ to¬
tum ad preceptionem ꝑtĩnet quod positũ est
S ibi quod precer p̃cep̾tum erat premissũ est
hic sb̾iũctũz. Andi israel deus cuus deus inius¬
est ħ totũ ante preceptũ premictitur ipsum
preceptũ postea subinfertur ip̃m adorabis.
⁊ ei soli seruies. hic preceptũ precedit honoꝵa
pr̃ẽm tuũ ⁊ inrẽm .t. deinde subiurgitur. ut
bñ sit tibi ⁊ sis longenus suꝑ terram. QDid ÷

Expanded text:
dam modum sic habemus principium nascendam modum sic habemus principium nascendi per generationem a patre homine, sicut principium existendi per conditionem accepimus a Deo Patre. Et paternitas hominis sacramentum est et imago divinae paternitatis. Ut discat cor humanum in eo principio quod videt, quid debeat illi principio a quo est et quod non videt. Sic ergo dictum est: Honora patrem tuum et matrem tuam, ut bene sit tibi, et sis longaevus super terram . Sicut superius dictum est in primo praecepto primae tabulae, ita et hic non totum ad praeceptionem pertinet quod positum est. Sed ibi quod praeter praeceptum erat, praemissum est, hic subjunctum est: Audi, Israel, Deus tuus, Deus unus, hoc totum ante praeceptum praemittitur, ipsum praeceptum postea subinfertur: Ipsum adorabis, et ei soli servies. Hic praeceptum praecedit, honora patrem tuum et matrem tuam, deinde subjungitur, ut bene sit tibi, et sis longaevus super terram. Quid est
Abbreviated transcription (Latin):
dium bone consq̃e quatinus eum in futuro
susciꝑe ⁊ possidere mereamur in gaudiũ uite
eterne. hec igitur sunt tria precepta prime
tabule. ĩ quib p̃cipue dei dilectio ꝯmendat᷑.
⁊ tota tͥnitas unus deus eqͣsr adoranda ⁊ co¬
lenda precipitur.
eptem alia scd̃a tabula continebat. que
hoĩem ad dilectionem proxĩ instruũt.
ꝙ pp̃ea septenario distinguntur. qr ĩ p̾senti
uita tm̃ que septem dieb uoluitur nostra
caritas pietatis oꝑib exercetur erga ꝓxir̃.
postea consũmatis oꝑib ⁊ finitis laborib
per contemplationem pariter cũ proximo
bĩficanda in deũ. Amor ergo proximi ⁊ tẽ¬
porał ÷ quantũ pertinet ad gxhibitionem
oꝑis. ⁊ eternus quantũ ꝑtinet ad effectum
dilectionis. Prim̃ preceptũ scdẽ tabłe ad pa¬
crem pertinet hoĩem. sicut pͥmũ prime ad pa
trem deũ. utbiq paternitas p̃ponitur. utͦbiq
pͥncpii dignitate honoratur. qr sm̾ quem¬

Expanded text:
dium bonae conscientiae, quatenus eum in futuro dium bonae conscientiae, quatenus eum in futuro suscipere et possidere mereamur in gaudium vitae aeternae. Haec igitur sunt tria praecepta primae tabulae, in quibus praecipue Dei dilectio commendatur, et tota Trinitas unus Deus aequaliter adoranda et colenda praecipitur. eptem alia secunda tabula continebat, quae hominem ad dilectionem proximi instruunt. Et propterea septenario distinguuntur: quia in praesenti vita tantum quae septem diebus volvitur, nostra charitas pietatis operibus exercetur erga proximum; postea, consummatis operibus et finitis laboribus, per contemplationem pariter cum proximo beatificanda in Deum. Amor igitur proximi et temporalis est quantum pertinet ad exhibitionem operis, et aeternus quantum pertinet ad effectum dilectionis. Primum praeceptum secundae tabulae ad patrem pertinet hominem, sicut primum primatrem Deum, utrobique paternitas praeponitur, utrobique principii dignitate honoratur, quia secundum quem
Abbreviated transcription (Latin):
ternus. unũ dei ⁊ uũ hominis. ⁊ duo interius.
unũ dei ⁊ unũ hoĩs. Sabbatũ dei illud quo ex¬
terius ab oꝑe cessasse dicitur. sacramentum est
illius int̾ioris sabbati eius in quo ip̃ius eterna
ĩmortalitas. ĩ mortalisq eternitas perpetua
⁊ concussa bĩtudine perfruens. nullo uiqͣm
labore fatigatur. Sabbatũ hoĩs quod ei exte¬
rĩus uisibiliter seruandum precipitur. Sacra¬
mentum ⁊ interioris sabbi. ubi mens saucta
ꝑ bonam conscĩam a seruiture pcci quiescens
in gaudio sp̃c sci iocundatur. Hoc sabbatum
quisquis in p̃senti uita seruau̾it ut ulłis con¬
sentiat malis. peruemiet in futura uita ad i ͨ
ĩternũ ⁊ eternum dei sabbatum ubi nulla sen¬
tiat mala sicut dictũ ÷ ⁊ erit sabũm ꝓ sabb̃o.
mensis pro mense. Istud itaq precepͣtũ sp̃ałr
obserua sabbatum. u⁊ uidel in p̃senti susci¬
piamus eum. ⁊ custodiamus intra nos in gau¬

Expanded text:
terius, unum Dei et unum hominis: et duo interius, terius, unum Dei et unum hominis: et duo interius, unum Dei et unum hominis. Sabbatum Dei illud, quo exterius ab opere cessasse dicitur, sacramentum est illius interioris sabbati ejus in quo ipsius aeterna immortalitas, immortalisque aeternitas perpetua et inconcussa beatitudine perfruens nullo unquam labore fatigatur. Sabbatum hominis, quod ei exterius visibiliter servandum praecipitur, sacramentum est interioris Sabbati, ubi mens sancta per bonam conscientiam a servitute peccati quiescens in gaudio Spiritus sancti jucundatur. Hoc Sabbatum quisquis in praesenti vita ita servaverit, ut nullis consentiat malis, perveniet in futura vita ad illud internum et aeternum Dei Sabbatum, ubi nulla sentiet mala, sicut dictum est: Et erit Sabbatum pro Sabbato, mensis pro mense. Istud itaque praeceptum speciaObserva Sabbatum, ut videlicet in praesenti suscipiamus eum et custodiamus intra nos in gau
Abbreviated transcription (Latin):
dc̃m. ne assumas nomen dei tui in uansm. Iu
uanũ namq nom̃ deiassumit. qui filiũ dei ad
semissum ⁊pro sua salute incarnatũ contẽp¬
nunt. ¶rbid ÷ gͦ dice. ne assumas nom̃ dei tui ĩ
uanũ. nͥ sic̃ ueneraris ⁊ adoras eum. pp̃ ħ quod
ab eo factus es sic adora ⁊ uenerare ppͣ ħ quod
ab eo es redemptus. qui nõ minus tibi ꝯtulit
cũ redemit. qmͣ cum creauit. Ad eũdem spectat
credite. Modesta qͥdem ut decuit piũ insimira¬
tione nos admonens ut inclłigamus eũ non
solum adorandũ a nob̾ in sua diuinitate qͣ
condidit. s in hũanitate ⁊̃ qua redemit. Ter¬
cium preceptum÷ obserua sabbatũ. Qatuor
sabba ꝯmemorare uidet᷑ s cͥptura. Paim̃ ildd̾ ĩ
quo deus ꝑfectis oꝑib suis requieuisse dicit᷑.
mandatur. Tercium illud quod ppło dei sp̃alit̃
seruandũ precipitur. Quartũ illud qd̃ in reꝑ¬
missio ne sabbatum pro sabbato suis deus diłec¬
torib pollicitur. Duo igitur sunt sabbata ex¬

Expanded text:
n assumas nomen Dei tui in vanum. In vanum namque nomen Dei assumunt, qui Filium Dei ad se missum, et pro sua salute incarnatum contemnunt. Quid est ergo dicere: Ne assumas nomen Dei tui in vanum, nisi sicut veneraris et adoras eum, propter hoc quod ab eo factus es; sic adora et venerare, propter hoc quod ab eo es redemptus, quia non minus tibi contulit cum redemit, quam cum creavit. Ad eumdem spectat credite . Modesta quidem ut decuit pium nos admonens insinuatione, ut intelligamus eum non solum adorandum a nobis in sua divinitate qua condidit, sed in humanitate etiam qua redemit. Tertium praeceptum est observa Sabbatum . Quatuor Sabbata commemorare videtur Scriptura. Primum illud in quo Deus perfectis operibus suis requievisse dicitur. mandatur. Tertium illud, quod populo Dei spiritualiter servandum praecipitur. Quartum illud, quod in repromissione Sabbatum pro Sabbato suis Deus dilectoribus pollicetur. Duo igitur sunt Sabbata ex
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ tale. Neassumas nom̃ dei tui inuanum.
Hocad simplicem litt̾e sensũ talit̾ intlłi deb
ut nom̃ dei homo ĩ uanũ non assumat .i. uel
ad mendaciũ confirmandũ. uel ad ꝯdolũ ue¬
uerandũ. scil ut neq ydolo nomine diuino
honoret neq falsitati nom̃ deiassociet Mis¬
tice autem nomen dei ĩuanũ assum̾e .÷. filium
dei uisibilem per hũanitatem fcm creaturam
estimare. In uanum quippe nomen dei assum
qui filiũ dei ecernũ ex tempore cepisse cred̾.
Nomen siquidem patris filius d̃r. q in filio ⁊
ꝑfiliũ pater inuisibił manifestatur. nõ solũ

Expanded text:
quod tale est: Ne assumas nomen Dei tui in vanum . quod tale est: Ne assumas nomen Dei tui in vanum . Hoc ad simplicem litterae sensum taliter intelligi debet, ut nomen Dei homo in vanum non assumat, id est, vel ad mendacium confirmandum, vel ad idolum venerandum, scilicet, ut neque idola nomine divino honoret, neque falsitati nomen Dei associet. Mystice autem nomen Dei in vanum assumere, est Filium Dei visibilem per humanitatem factum creaturam existimare. In vanum quippe nomen Dei assumit, qui Filium Dei aeternum ex tempore coepisse credit. Nomen siquidem Patris Filius dicitur, quia in Filio, et per Filium Pater invisibilis manifestatur, non solum
Abbreviated transcription (Latin):
diuinam seruitutem ab humana ꝓprio uoca¬
bulo distinguit. quod lacinitas non habet
Ibi .li. dei seruitus lacria ⁊humana duliauo¬
tatur. ꝙ ob hoc ydolatre appellati sũt qui cã
seruitutem quam deo debuerunt ydolis exhi¬
lebant s latina lingua utͣmq sub eodem
nomine seruitutem comp̃hendit. ⁊ ꝓpt̾ea obscu¬
rior significatio fc̃a÷ cum dicitur ei soliseruies. ꝙ
ingreco ambignum nõ ℥. S cum hoc p̃ceptum
ad patrem pertincat. quare dc̃m ÷ ei soli seruies.
qͣĩ etiam filio ⁊ spũi sancto saruiendũ non sit:
¶oodautem dictũ ÷ foli. non xecludit ꝯmu¬
ip̃e solus adorandus .÷. eiq soli ⁊ non alteri
seruiendum ÷. ea uidel seruituce que ei soli
debita est. Nani ⁊ in ewangłio cũ dicitur. nemo
ceste apostolo scrucetur s ẽ eiusmodi loqndi
genus ut dicatur nemo nͥ ille uidelz qui non
hoc ÷ qd̃ ille hiis pro breuitate transcursis.
ad sequens mandatũ discuciendũ trãseamus.

Expanded text:
divinam servitutem ab humana proprio vocadivinam servitutem ab humana proprio vocabulo distinguit, quod latinitas non habet. Ibi enim Dei servitus latria, et humana dulia vocatur. Et ob hoc idololatrae vocati sunt, qui eam servitutem quam Deo debuerunt idolis exhibebant. Sed Latina lingua utramque sub eodem nomine servitutem comprehendit, et propterea obscurior significatio facta est cum dicitur. Ei soli servies, quod in Graeco ambiguum non est. Sed cum praeceptum ad Patrem pertineat, quare dictum est: ei soli servies, quasi etiam Filio et Spiritui sancto serviendum non sit? od dictum est, soli, non excludit commuus est, et ipse solus adorandus est, eique soli, et non alteri serviendum est, ea videlicet servitute, quae ei soli debita est. Nam et in Evangelio cum dicitur: Nemo teste Apostolo , scrutetur. Sed est ejusmodi loquendi genus, ut dicatur, nemo nisi ille videlicet qui non, hoc est quod ille. His pro brevitate transcursis, ad sequens mandatum discutiendum transeamus,
Abbreviated transcription (Latin):
deus adorari precipitur. Usu namq ueceri
suꝑiores quiq ab inferiorib adorari dicebã.¬
tur. qñ eis sine ĩcuruatione genuũ. siueca¬
pitis inclinatione ab hiis reu̾encia gchibe¬
batur. Deũ autem adorare ÷ ei totam mẽ
tem per humilicatem ac deuotionem sub¬
sternere. ⁊ ip̃m pͥncipiũ ac fĩnem om̃is tomi
cred̾e. Qd̾ ei soli nos debere nemo ÷ sanemẽ¬
tis qui ambigat Unde ipẽ quo per ꝓpħam
de se testatur dicens. honorem meum alc̾i
ñ dabo. ⁊ głam meam scultilib. De seruitu¬
te uõ id ip̃m competenter ĩtlłi potest. qr nĩ¬
mirum om̃is ille rectissime soli deo seruire dẽ
ubi causa dei impugnatur fidenter contra¬
dicit. Qui cauet sollicite ne i sua suitute
uł pro timore hoĩs contra deũ quid faciat
uł terrene retributionis lucrũ in intentõne
celesti premio anceponat. S in greco ma¬
nifestior sña exp̃ssaz. Greca nałmq locutõ

Expanded text:
Deus adorari praecipitur: usu namque veteri Deus adorari praecipitur: usu namque veteri superiores quivis ab inferioribus adorari dicebantur, quando eis sive in curvatione genuum, sive capitis inclinatione ab his reverentia exhibebatur. Deum atem per humilitatem ac devotionem substernere, et ipsum principium ac finem omnis boni credere. Quod ei soli nos debere nemo est sanae mentis qui ambigat. Unde ipse quoque per prophetam de se testatur dicens: Honorem meum gloridabo: et laudem meam sculptilibus . De servitute vero idipsum competenter intelligi potest, quia nimirum omnis ille rectissime soli Deo servire diciubi causa Dei impugnatur fidenter contradicit, qui cavet sollicite ne in sua servitute, vel pro timore hominis contra Deum quid faciat, vel terrenae retributionis lucrum in intentione coelesti praemio anteponat. Sed in Graeco mantentia expressa est. Graeca namque locutio
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e uicium ab mobediencia procedit frust
audi israelut sis obediens. deus tuus ut de¬
uotus existas. deus unus est ut ueritatem
agnoscs. Deinde sequitur p̾ceptum ip̃m
adorabis. hoc ꝑtinet ad fidem. Et ei soli ser¬
uies. ħ ꝑtinet᷑ ad oꝑationem. fides enim
oꝑans ex dilection̾e ꝑfectum facit. qr nec
opus sine fide nec fides cui tempus suppetit
ascepta est sine oꝑe. Propt̃ea adora recte
credendo. serui bñ oꝑando. Quen autẽ pot᷑
sud qd̾ dyeit ei soli ad utrũ refendũ. ut di¬
catur ip̃m solũ adorab̾. ⁊ ei soli sermes: S
ħ quõ stare pot̾it qr sepe in uetceri testam̃to
scõs uiros non solum angłos adorasse o ⁊
homines legimus nec tam̃ pp̃ea alicubi rep̃¬
hensos inuenimꝰ: Et ĩ nouo apłs quidem
⁊̃ fideles ad seruendũ suꝑiorib ⁊ prelatis
sũmoꝑe exhortatur. Ociendũ ergo est quia
alio modo homines adorantur. ⁊ alio m

Expanded text:
omne vitium ab inobedientia procedit. Frustra omne vitium ab inobedientia procedit. Frustra audi, Israel, ut sis obediens, Deus tuus, ut devotus existas, Deus unus est, ut veritatem agnoscas. Deinde sequitur praeceptum: Ipsum adorabis, hoc pertinet ad fidem. Et ei soli servies, hoc pertinet ad operationem. Fides enim operans ex dilectione perfectum facit, quia nec opus sine fide, nec fides cui tempus suppetit, accepta est sine opere. Propterea adora recte credendo, servi bene operando. Quaeri autem potest, si id quod dixit, ei soli, ad utrumque referendum est, ut dicatur, Ipsum solum adorabis et ei soli servies? Sed hoc quomodo stare poterit, quia saepe in Veteri Testamento sanctos viros non solum angelos adorasse, sed etiam homines legimus, nec tamen propterea alicubi reprehensos invenimus? Et in Novo Apostolus quidem etiam fideles ad serviendum superioribus et praelatis, summopere exhortatur. Sciendum ergo est quod alio modo homines adorantur, et alio modo
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ suũ in finem serrauit ut comple¬
atur iustĩa. Non .n. in iudicio hoĩs iustĩa
consũmatur. Sidcarto iudiciũ boĩs p̃cedit
ut probetur homo. deinde subsequitur iudi¬
cium dei ut remun̾etur. Si totũ iudicaret
homo. non haberet iudiciũ deus.
udi isrł. deus tuus deus unus ẽ. ip̃m ad¬
orabis ⁊ eisoli seruies. Non ħ totum de
precepto est quod dicitur. q ante p̃ceptũ
ꝑadmonitionem ad obedĩam audicoris a¬
nimus p̃paratur. Audi istł. hic nota obe¬
dienciam. Deus cuus. hic nota gr̃am. deu̾
inus est hic doctrinam. Quasi dicerecur
obedĩam exhibe. gr̾am intellige. ueritatem
agniosce. Quod audis. h obediencia quã
eeigeris. Qd̾ deus tuus est grã p̃uenientis.
Qrood deus unus ueritas qua illĩatis ⁊ ꝑ¬
ficeris. Deũ tuũ audi. qui tͥ mĩam iam exhi
bult. xõ necdũ cł̃ a te ieruiciũ accepͣ uscias
ab ipõ esse utrũq scil. ⁊ quod atoexigit opꝰ
u̾tutis. & qd̾ tibi ꝑromittit prensum recti¬

Expanded text:
cium suum in finem servavit, ut compleatur justitia . Non est in judicio hominis justitia consummata, et idcirco judicium hominis praecedit, ut probetur homo, deinde subsequitur judicium Dei, ut remuneretur. Si totum judicaret homo, non haberet judicium Deus.udi, Israel: Deus tuus, Deus unus est, ipsum adorabis, et ei soli servies . Non hoc totum de praecepto est quod dicitur, quia ante praeceptum per admonitionem ad obedientiam auditoris animus praeparatur. Audi, Israel. Hic nota obedientiam. Deus tuus, hic nota gratiam. Deus unus est, hic doctrinam; quasi diceretur: Obedientiam exhibe, gratiam intellige, veritatem agnosce. Quod audis, hoc est obedientia, quam exigeris. Quod Deus tuus, est gratia praevenientis. Quod Deus unus, veritas qua illuminaris et perficeris. Deum tuum audi, qui tibi miseriias ab ipso esse utrumque, scilicet, et quod a te exigit opus virtutis, et quod tibi promittit praemium retri
Abbreviated transcription (Latin):
meꝰ pater nost qui es in c̃.¬
factus ÷ ut idem ess redemptor qui
creator ⁊ at de suo liberaretur honio. et
ut famuiliarius ab homine diligeretur deus
in similitudine hominis apparens. ⁊ ut ut̃
sensus in ip̃o bĩficaretur ⁊ reficeretur ocłs
cordis in eius diuinitate ⁊ ocłs corporisin
eius humanitate ut siue ingrederetur sui
egreceretur in ip̃o pascua ĩueniret natura
condita ab ipõ.
bauilatio xp̃i pueri. assumptõ nouĩ.
Eaudiũ symeonis oblatio saluatoris. puri¬
ficatio uirginis. deuotio m̃tis. Exhibito oꝑi.
consũmatio uirtutis.
Ominus dyxit. In quacumq die
comed̾is ex eo morce morieris. Mulier
dixic ne forte moriamur. Dyabolus dreit

Expanded text:
meus, et Pater noster, qui es in coefactus est, ut idem esset Redemptor qui Creator, et ut de suo liberaretur homo, et ut familiarius ab homine diligeretur, Deus in similitudine hominis apparens, et uterque sensus in ipso beatificaretur, et reficeretur oculus cordis in ejus divinitate, et oculus corporis in ejus humanitate ut sive ingrederetur, sive egrederetur in ipso pascua inveniret natura condita ab ipso. bajulatio Christi pueri, assumptio novi; gaudium Simeonis, oblatio Salvatoris; purificatio Virginis, devotio mentis, exhibitio operis, consummatio virtutis.ominus dixit: In quacumque die comederis ex eo morte morieris . Mulier dixit: Ne forte moriamur . Diabolus dixit
Abbreviated transcription (Latin):
inimicos suos iudicari cantũ .i. ad futur
iudiciũ seruari. manifestos expugnari.
pena manifesta alios ab iniquitate retͣ¬
hat quos pͥus corũ malicia perexcmplũ
ad imquitatem animabat. Ideo deus omĩ¬
potens manifestas iniurias seruorũ suoꝵ
sepuis ⁊ in hac uita ulascitur ut quanaime¬
riti apud eum sic iustsa aꝑte demonstiet
quatintũ ħ alios ad amorem iustĩe acrẽtas
quod ip̃e auctor iustĩe se eam tantũ diligẽ
dus enim contra electos duob modis
pugnat uerbo. ⁊ gladio. Uerbũ falsitatis
exp̃ugnamus ꝑ sapĩam. gladio aduersi¬
tatis resistimus ꝑ pacĩam. In sapĩa igitur
accipimus arma. ⁊ scutũ in pacĩa. S cur
deo dr̃ app̃hende arma ⁊ scucum insiquia
lle in nobis dimicans adu̾sarios superat.
ita sine ipõ donis eius uti ad salutem non
ualemus.

Expanded text:
inimicos suos judicari tantum, id est ad futurum judicium servari, manifestos expugnari, poena manifesta alios ab iniquitate retrahat; quos prius eorum malitia per exemplum ad iniquitatem animabat. Ideo Deus omnipotens manifestas injurias servorum suorum saepius etiam in hac vita ulciscitur, ut quanti meriti sit apud eum justitia, aperte demonstretur, quatenus hoc alios ad amorem justitiae accendat: quod ipse auctor justitiae se eam tantum diligere dus enim contra electos duobus modis pugnat, verbo et gladio. Verbum falsitatis expugnamus per sapientiam; gladio adversitatis resistimus per patientiam. In sapientia igitur accipimus arma, et scutum in patientia. Sed cur Deo dicitur: Apprehende arma, et scutum, nisi quia ille in nobis dimicans, adversarios armat? ita sine ipso donis ejus uti ad salutem non valeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
peccatores. populi stulti. Principes
suꝑbi. Consilium gentiũ est concupĩa
carus. cogitatio populorũ est concupĩa
ocłorũ. Tonsilium pͥncipũ ÷ suꝑbia uite
que omĩa ideo deus reprobat. qr mundꝰ
transit ⁊ concupĩa eĩus. Bene tñ populi
cogitationes habent nõ consilium. quia
stulti in popuł significantur. Indica do¬

Expanded text:
peccatores, populi stulti, principes superbi. Consilium gentium est concupiscentia carnis, cogitatio populorum est concupiscentia oculorum. Consilium principum est superbia vitae. Quae omnia ideo Deus reprobat, quia mundus transit, et concupiscentia ejus. Bene tamen populi cogitationes habent, non consilium, quia stulti in populis significantur. CA
Abbreviated transcription (Latin):
mato cũ adiutoriũ quereretur in om̃ib
ammantib simile ĩueniri non potuit.
Propter quod ⁊ mulier postea ei facta
in adiucorium illius utiq simnlitudinis
que in ceteris om̃ib inuenta non fuerat
ut aut̃ eamdem siłitudĩem hr̃et cũ ipso
fc̃a ÷ te ip̃o. qr omĩs siłitudo auc emula¬
tio est aut origo. Quapp̃ queramus duo
siłia: pͥus unũ in uno. post ea duo exuno
Quando autem mulier de uiro fc̃a. unũ
quodam modo duo fcm .℥. ⁊ diuisit se uni¬
tas. ut una similitudo in duob constar.
Itaq q̃remus duo ĩuno. uł potius duo ex
umo in siłitudine una. In quo uno mas¬
culus ⁊ femina unũ sunt in xp̃o ih̾u. Qͥd
ergo illud unũ ÷ in quo ⁊ ex quo duo st̃
in siłitudine una: Nespiciamus ad ĩte
sunt. ⁊ in rõne una consistũt ⁊diuidit se
rõ in duo. sursum ⁊ deorsiim. Sursũ in sapĩa
deorsum in prudemsa. sutsum in mascłm.

Expanded text:
mato, cum adjutorium quaereretur in omnibus mato, cum adjutorium quaereretur in omnibus animantibus, simile inveniri non potuit. Propter quod et mulier postea ei facta est in adjutorium illius, utique similitudinis, quae in caeteris omnibus inventa non fuerat; ut autem eamdem similitudinem haberet cum ipso, facta est de ipso, quia omnis similitudo aut aemulatio est, aut origo. Quapropter quaeramus duo similia, prius unum in uno, postea duo ex uno.Quando autem mulier de viro facta est, unum quodammodo duo factum est, et divisit se unitas, ut una similitudo in duobus constaret. Itaque quaeramus duo in uno, vel potius duo ex uno in similitudine una. In quo uno masculus et femina unum sunt in Christo Jesu. Quid ergo illud unum est in quo et ex quo duo sunt in similitudine una? Respiciamus ad intersunt, et in ratione una consistunt, et dividit se ratio in duo, sursum et deorsum: sursum in sapientia, deorsum in prudentia; sursum in masculum,
Abbreviated transcription (Latin):
docendo: Iste ad effectum uirtutis com¬
pungunt exhortando. De duplici ꝑfec
omĩa aduersa toleranda. Denotione per¬
fecta ẽ qñ plene succensa est ad ea q̃ recta
sunt appetenda. Constancia ꝑfecta est qnͣ
sic uiget ut n: n possit suꝑari: deuotõne
ꝑfecta ÷ qñ sic arcet ut amplius ũ debeat
inflãmari. Prima ꝑfectio aliqñ huic ui¬
ce conceditur. Scd̾a uo ad futuram reser¬
uatur. Constancia in pecro. ardor m̃ io¬
hanue. Constanti dr̃. confirmafr̃es cuos.
tenero aut̃ sic eum uolo manere donec
ueniam.¬
De cerrore tblandimeuto.. acium.
apiencia dei aliqñ uobis in eloquio
diuino minatur. ut timeamus ma¬
iestatem. aliqñ blanditur ut diligamus
pietatem. Terror in iohanne. Blandimen¬
tum in xp̃o Tnnor ꝑ seruũ. amor ꝑ filiũ.
uiri qͣmͣ benefaciens. Melior iniquitas
mistice mulierem incellig̾e uolumꝰ ⁊ per
rõnem uirũ: contrariũ fortassis erit qd d̾
scriptura. qr primo homini recens plas¬

Expanded text:
docendo; istae ad effectum virtutis comdocendo; istae ad effectum virtutis compungunt exhortando. TIT. CLVI. De duomnia adversa toleranda; devotione perfecta est, quando plene succensa est ad ea quae recta sunt appetenda. Constantia perfecta est, quando sic viget ut non possit superari: devotione perfecta est, quando sic ardet ut amplius non debeat inflammari. Prima perfectio aliquando huic vitae conceditur; secunda vero ad futuram reservatur. Constantia in Petro, ardor in Joanne. Constanti dicitur: Confirma fratres tuos ; tenero autem: Sic eum volo manere, donec veniamDe terrore et blandimento Dei. Sapientia Dei aliquando nobis in eloquio divino minatur ut timeamus majestatem; aliquando blanditur ut diligamus pietatem. Terror in Joanne, blandimentum in Christo. Timor per servum, amor per filium. viri quam benefaciens mulier . Si ystice mulierem intelligere volumus et per rationem virum contrarium, fortassis erit quod dicit Scriptura quia primo homini, recens plas
Abbreviated transcription (Latin):
potestas negatur. Arguere uis peccantẽ
fracrem tuũ. U̾ide si potes sĩne culpa. Qd
est sine culpa: pure pacifice. sĩne mali᷑
sine ira. Alioqͥn si irasceris cum irascentem
reprehendis. cadis in uicium quod dãpua.
⁊ testis efficeris contra te. Si talises dimͣ¬
te noli tang̾e ne tibi dicatur medicetura
te ip̃m. ꝙ siquis sine pectato est mittat ĩ
eam lapidem. Ille quidem increpandus
ẽ so a te nõ est. Si ad ulteram lapidareus.
audi quod dictũ ÷. Si quis sine peciato est
mittat in eam lapidem. Illam iudicãdã
non nego. s te iudicem nolo. propeterea
esse. ut in tempore primũ qͣsi eternum¬
aliquod ẽẽ inciꝑet postea in et̾nitate
melius ꝑficeretur. Propterea prius crea¬
turesue temporale ẽẽ dedit. postea daturꝰ
uedam sunt scripture que tribu ut
bonos mores ostendũt. quedam cutẽ.¬
uero sũt q̃ bonos mores cribuũt. Ille men¬
tem ad cognitionem uirtucis erudiunt.

Expanded text:
potestas negatur. Arguere vis peccantem potestas negatur. Arguere vis peccantem fratrem tuum, vide si potes sine culpa. Quid est sine culpa? pure, pacifice, sine malitia, sine ira. Alioquin, si irasceris, cum irascentem reprehendis, cadis in vitium quod damnas, et testis efficeris contra te. Si talis es, dimitte, noli tangere, ne tibi dicatur: Medice, cura teipsum . Et, Qui sine peccato est, mittat in eam lapidem . Ille quidem increpandus est, si a te non est. Si adulteram lapidare vis, audi quod dictum est: Si quis sine peccato est, mittat in eam lapidem. Illam judicandam non nego, sed te judicem nolo. Propterea esse ut in tempore primum quasi aliquod esse inciperet, postea in aeternitate melius perficeretur. Propterea prius creaturae suae temporale esse dedit, postea daturus ubonos mores ostendunt; quaedam vero sunt quae bonos mores tribuunt. Illae mentem ad cognitionem virtutis erudiunt
Abbreviated transcription (Latin):
quibdam flagellis ceditur. qñ ꝑ studiũ
discipline ab eo qd̾ appetit refrenatur. sio¬
uissime qi membris in crucem extensis ⁊
diuisis a se clauis configitur: qnͣdo diuisis
a seuiciis tĩmore dei animus penetratur.
¶Wando simul sunt uicia fortiora sũt quia
alterutro se muniũt: ut gula lipeuriam
carnes tuas ut malicia in temoriatur. Nõ
autem mireris si sapĩa malicie facit qdꝰ a
malicia prius ip̃a sustinuit. Prius mali-¬
cia crucifyeit sapienciam. postea sapiẽtia p̾¬
ualens crucifixit maliciam..
hod sine culpa fieri non pot̃ faciend̾
nonest. ⁊ si aliqñ conceditur qr ipsũ
malum non ÷ indulgencia eget. qi nõ sñ
maloz. Propter ħ clamat apłs post pec¬
catum bonum est homini mulierem non
tang̾e: quod quidem peccatum non esset.
si sine pcc̃õ fieri poss sunc ergo qr sũ cłpa
fieri non pot̃. si non fit meritũ. si fit indł¬
gencia eget. Ita non correcto corrigendi

Expanded text:
quibusdam flagellis caeditur, quando per studium quibusdam flagellis caeditur, quando per studium disciplinae ab eo quod appetit refrenatur; novissime quasi membris in crucem extensis et divisis a se clavis, configitur, quando, divisis a se vitiis, timore Dei animus penetratur, quando simul omnia vitia fortia sunt, quia mutuo se muniunt, ut gula luxuriam,carnes tuas, ut malitia in te moriatur. Non autem mireris si sapientia malitiae facit quod a malitia prius ipsa sustinuit. Prius malitia crucifixit sapientiam; postea sapientia, praevalens, crucifigit malitiam. Quod sine culpa fieri non potest, faciendum non est; et si aliquando conceditur, ipsum malum non est. Indulgentia eget, quia non sine malo est. Propter hoc clamat Apostolus, post peccatum: Bonum est homini mulierem non tangere , quod quidem peccatum non esset, si sine peccato fieri posset. Nunc ergo, quia sine culpa fieri non potest, si non fit, meritum est; si fit, indulgentia eget. Ita non correcto corrigendi
Abbreviated transcription (Latin):
nentur excludi a glła: ut elc̃is suis in ilł qui¬
dem ostendat quantam miseriam euaser̃t
In istis autem quantam głiam consecuti
sunt. Quis ei dic̾e pot̃ cur ita facis: Quicum
uult sine chpa iuste penam inferre potest.
sicut culpanti ne penam inferat iuste ig¬
nosc̾e̾ potest. S forte non illa sola putetur
ẽẽ pena eorum qui pro originali tm̃ cłpa
dampnati sunt. qd̾ a gła bĩtudĩs excludũt.¬
nͥ ⁊̃ corm̃toꝵ cruciacib afficiantur. s si alia
ẽ. que uł quał sit nescio. Unũ scio quia hec
magna pena ⁊ magna miseriaz. ñ hr̃e bonũ
illud. sine quo nulli bñ ẽẽ potest: qui sic ab
illo accep̃ eẽ. ut in illo hr̃et beatũ eẽ. Qũo
armatus malicia fortior suꝑ malinã¬
ueniens sapĩa. Arma membra. Sapientia
prim̃ maliciam capit ꝑcognitionem eam
dep̃hendens. postea ligat ab oꝑe cohibens.
deide flagellat: qr prauus affectus qiͣ duris

Expanded text:
nentur, excludi a gloria, ut electis suis in illis quinentur, excludi a gloria, ut electis suis in illis quidem, ostendat quantam miseriam evaserunt, in istis autem quantam gloriam consecuti sunt, quis ei dicere potest: Cur ita facis? Qui, cum vult, sine culpa juste poenam ferre potest, sicut culpanti, ne poenam inferat, juste ignoscere potest. Sed forte non illa sola putetur esse poena eorum qui pro originali tantum culpa damnati sunt, quod a gloria beatitudinis excluduntntorum cruciatibus afficiantur. Sed si alia est, quae, vel qualis sit, nescio; unum scio, quod haec magna poena et magna miseria est non habere bonum illud sine quo nulli bene esse potest, qui sic ab illo accepit esse, ut in illo haberet beatum esse. TIT. armatus, malitia; fortior superveniens, sapientia; arma, membra. Sapientia primum malitiam capit, per cognitionem eam deprehendens; postea ligat, ab opere cohibens: deinde flagellat, quia pravus affectus quasi duris
Abbreviated transcription (Latin):
lium quib solis sicut datũ ÷ bñfac̾e ũ glo¬
rsficentur. ita iustum młlacenus ũ pu¬
niantur nisi malefecerint. Quid ergo:
PIũqm homo punicus sine culpa. Dic
gͥ. Cecus ille a natiuitate quid fecit ut n
nasceretur. De quo scriptũ÷ Neq ħ pec¬
cauit neq parentes eiꝰ. s ut manifestent᷑
opera dei in illo: Iob qua cłpa flagellum
meruit qui dicit non pecrani. ⁊ in amaritu¬
dinib moratur ocłs meus:Quia ergo
⁊ iustus alũ penam sustinet quã pecrando
nõ meruit qui nõ meruit ut sustineat. S
sustinet potiusut mereatur. q̃r in hiisqui
preter originale nicħ ꝯmiserũt dantostu¬
dio deum ĩiusticie arguere uolumꝰ. quia
penam cernimus. ⁊ culpam actualem non
inuenimus: maxime qr dcm ÷ mitissimã
ẽẽ penam illorum qui preter originale mͥ
qui actualiter pecrauerunt cruciari in pe¬
na. alios autem quroriginalicer cm̃ rei te¬

Expanded text:
lium, quibus solis sicut datum est benefacere, ut glolium, quibus solis sicut datum est benefacere, ut glorificentur, ita justum nullatenus est ut puniantur, nisi male fecerint. Quid ergo? Nunquam homo punitus est sine culpa? Dic igitur: Caecus ille a nativitate quid fecit, ut caecus nasceretur? De quo scriptum est: Neque hic peccavit neque parentes ejus, sed ut manifestarentur opera Dei in illo . Job qua culpa flagellum meruit, qui dicit: Non peccavi, et in amaritudinibus moratur oculus meus? Quia ergo et justus aliquando poenam sustinet quam peccando non meruit, qui non meruit ut sustineat, sed sustinet potius ut mereatur; quare in his qui praeter originale nihil commiserunt, tanto studio Deum injustitiae arguere volumus, quia poenam cernimus, et culpam actualem non invenimus? Maxime quia dictum est mitissimam esse poenam illorum qui, praeter originale, nihil qui actualiter peccaverunt, cruciari in poena, alios autem qui originaliter tantum rei te
Abbreviated transcription (Latin):
borant ne solus ip̃e laboret qui potius solu᷑
laborare debũ. qr solus ip̃e petrauit. Si ñ
potest croator sin bñplacitum omĩpotẽ¬
tis uoluntatis sue seruicio creature sue
uti. etiam cũ labore ⁊pena illius adĩplen¬
dam dispensacionem suam dic quõ ĩius¬
tum non est ut ista puniat que non per¬
cauerunt: S debet creacori suo factura
laborem suum ⁊̃ sine culpa. si illi placue¬
rit cumracio expostulat ad implendam
dispensacionem ipĩus. Nec iniustũ cum
illi placet. cui nich imustũ placet Sic̃ n.
totum illi debet qd̾ 3. sic eciam cotũ illid
qd̃ potest. ut quant̾um ip̃e uult ex eo illĩ
deramen utitur deus labore creature sue
ad seruiciũ hominis. ut ex eo ipõ intelli¬
gat homo qnͣtum sibi collatum est ⁊ qnͣ¬
tum ip̃e deo debeat. pro quo laborant oĩa
ne solus ip̃e laboret Sasind  inquis depe¬
na brucorũ aĩaliũ ag̾e. aliud de pena rõa¬

Expanded text:
borant ne solus ipse laboret qui potius solus borant ne solus ipse laboret qui potius solus laborare debuit, quia solus ipse peccavit. Si non potest Creator, secundum beneplacitum omnipotentis voluntatis suae servitio creaturae suae uti, etiam cum labore et poena illius ad implendam dispensationem suam, dic quomodo injustum non est ut ista puniat quae non peccaverunt. Sed debet Creatori suo factura laborem suum etiam sine culpa, si illi placuerit, cum ratio expostulet ad implendam dispensationem ipsius. Nec injustum est, cum illi placet cui nihil injustum placet. Sicut enim totum illi debet quod est, sic etiam totum illi debet quod potest, ut, quantum ipse vult, ex eo illi sderamen, utitur Deus labore creaturae suae ad servitium hominis, ut ex eo ipse intelligat homo quantum sibi collatum sit, et quantum ipse Deo debeat pro quo laborant omnia, ne solus ipse laboret. Sed aliud est, inquis, de poena brutorum animalium agere, aliud de poena rationa
Abbreviated transcription (Latin):
tionis exeratatio. Quare dampnent᷑ qui ñ¬
uare inquis dampnantur pecrauerũt.¬
qui nõ pectauerũt: Ostende iustiaam
quare penam sustinet. qui culpam non
ꝑpetrant: Quis ille: Puerais qui recens
fratus moritur ⁊ ideo dampnan dicicur
qui renasci non potuit. Iste in quis culpã
nõ fecit ⁊ sustin penam. Non ergo potui
faciendo non ꝑpetrauit. Itaq ꝑ culpa puni¬
renasci non abstulit. S anima inquis ip̃a
que nec ꝑconditionem qr mũda creata ẽ.
nec ꝑ natiuitatem qr extraduce non est.
nec ꝑ oꝑationem. qi necdum bonũ aut ma¬
lum facere potens ÷ cłꝑam ht̃ qͣre rea iudica.¬
tur. ⁊ pro reatu condempnatur: Sic gͥ ĩstaꝰ
ut probes penam ẽẽ sine culpa. ac pet ħ ip̃ã
penam iustam non eẽ que sine culpa in¬
fertur. hoc ergo dicis quasi nulla pena iꝰ¬
ta eẽ possit nͥ p̃ro culpa illata fuerit. Dic
ergo Bruta animalia quare puniuntur
que non pecsauerunt. cũ solus homo pee¬
cauerit quare cetera cruciantur: Omĩa la¬

Expanded text:
tio. TIT. CLI. Quare damnentur qui nuare, inquis, damnantur qui non peccaverunt? Ostende justitiam quare poenam sustinet qui culpam non perpetravit. Quis ille? Puer, ais, qui recens natus moritur, et ideo damnari dicitur, quia renasci non potuit. Iste, inquis, culpam non fecit, et sustinet poenam. Non ergo potuisfaciendo non perpetravit. Itaque pro culpa punirenasci non abstulit. Sed anima, inquis, ipsa, quae nec per conditionem, quia munda creata est, nec per nativitatem, quia ex traduce non est, nec per operationem, quia necdum bonum aut malum facere potens est, culpam habet, quare rea judicatur, et pro reatu condemnatur? Sic igitur instas ut probes poenam esse sine culpa, ac per hoc ipsam poenam justam non esse quae sine culpa infertur. Hoc ergo dicis, quasi nulla poena justa esse possit, nisi pro culpa illata fuerit. Dic ergo: Bruta animalia quare puniuntur quae non peccaverunt? Cum solus homo peccaverit, quare caetera cruciantur? Omnia la
Abbreviated transcription (Latin):
tua : Trbułones cordis mei młtiplicatest̾
Non÷ pericłosa afflictio carnis. quanõ
frangitur constancia m̃tis. Cum aut̃ dolor¬
cordis intuna tangit maius ꝑicłm est. ⁊̃
si foris cribuło desit. De necessitatib mei
erue me. Multe sũt necĩtates bonorũ in
quib ꝑiclitantur. quas fortassis melius
cognoscimꝰ si eas distinguendo ꝓponamiꝰ.
a proximis. altera a sein ip̃ĩs. Qmͣdiu. n
in hac corruptibili sarne uiuũt molestia᷑
⁊temptatõnes que ex carne corruꝑtibili
oriunt᷑. oĩo delinare nõ possũt. In quib
tantũ cũ labore pericłm. ut eas cotidie
sentire necesse sit. ⁊ tñ consentire eis ue¬
mo ũqͣm sine graui detrimento possit.
Altera necessitas est bonorum. qr cum int̾
malos quos declinare non possunt conũ¬
santur. ex illorũ praua conũsatõe coti¬
diana quadam ꝑsesutõne uita eorum
affligitur. Quos ita tołare necesse ÷. ut

Expanded text:
tua. Tribulationes cordis mei multiplicatae sunt. tua. Tribulationes cordis mei multiplicatae sunt. Non est periculosa afflictio carnis; quae non frangitur constantia mentis. Cum autem dolor intima tangit; majus periculum est etiam si foris tribulatio desit. De necessitatibus meis erue me . Multae sunt necessitates bonorum in quibus periclitantur; quas fortassis melius cognoscemus, si eas distinguendo proponamus. a proximis; altera a semetipsis. Quandiu enim in hac corruptibili carne vivunt, molestias et tentationes, quae ex carne corruptibili oriuntur, omnino declinare non possunt. In quibus tantum cum labore periculum est, ut eas quotidie sentire necesse sit; et tamen consentire eis nemo unquam sine gravi detrimento possit. Altera necessitas est bonorum, quia cum inter malos quos declinare non possunt, conversantur, ex illorum prava conversatione quotidiana quadam persecutione vita eorum affligitur. Quos ita tolerare necesse est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
missio÷. ut ipẽ manifestetur illi indelicet
securus de promisso fiduciałr curro. Ocli
mei semꝑ ad dum̃n. qm̃ ip̃ẽ euell de laqueo
pedes meos. Ocłs actionũ intentio ÷. Ccłos
ad dñm semꝑ ht̃ qui ꝑ sntencionem ad a¬
morem dei dirigit omne qd agit. cuius in¬
mirũ pedes a laqueo euelluntur qr mala
actio ẽẽ non potest. quiꝰ amor dei origo est
Sine pericło namq uia ⁊ctionũ curritur
cũ incentõanimi caritate dũce gubnatur
deus respicit. qr nimirtĩ dilectionem hõis
semꝑ dilectio dei sicut p̃ueniendo excitat.
Nespice in me Ao si dret. ut te diligere
possim tudiligenis. ⁊ut amore tuo dignꝰ
sim miserere mei. relaxando peccatamea
qr iuiscus ⁊ pauꝑ sum ego. Iteo respiceq
uuit᷑. Ideo miserere qr pauper. Unicus enĩ
plus diligitur. pauꝑ plus toletur. eribu¬
lationes cordis mei młtiplicate sunt deise¬
cessicatib meis erueme. Que est pauꝑtas

Expanded text:
romissio est ut ipse manifestetur illi videlicet romissio est ut ipse manifestetur illi videlicet securus de promisso fiducialiter curro. Oculi mei semper ad Dominum, quoniam ipse evellet de laqueo pedes meos . Oculus actionum intentio est. Oculos ad Dominum semper habet qui per intentionem ad amorem Dei dirigit omne quod agit. Cujus nimirum pedes a laqueo evelluntur, quia actio mala esse non potest, cujus amor Dei origo est. Sine periculo namque via actionum curritur, cum intentio animi charitate duce gubernatur. Deus respicit? Quia nimirum dilectionem hominis semper dilectio Dei sicut praeveniendo excitat, equitur: Respice in me ; ac si diceret: Ut te diligere possim, tu dilige me, et ut amore tuo dignus sim, miserere mei relaxando peccata mea. Quia unicus et pauper sum ego . Ideo respice, quia sum unicus: ideo miserere, quia pauper. Unicus enim plus diligitur, pauper plus doletur. Tribulationes cordis mei multiplicatae sunt; de necessitatibus meis erue me . Quae est paupertas
Abbreviated transcription (Latin):
terram. ħ defuturo. & satiseleganter sp̃ales
delectationes expͥmit cũdicit anima eius
in bonis demorabitur. Qbicquid .n. car¬
ualiter dulce÷. sue quidem delectationis
exꝑienciam fiuentib prestat. S diu cum
eis morari non pot̃. quia dum gustu appeti¬
tum ꝓuocat transitu desiderium fraudat
Spũales autem delicie que nec gustate tͣ¬
seunt. nec reficientes decrescunt. nec sacian¬
tes tediũ gignũt. du cũ fruentib ꝑmanł
possunt. Sequitur semen eius hereditabit
ram. Terram uiuentum in futuro in here¬
ditatem accpiet pro bonis oꝑib suis. que
ꝑ sem̃ significantur. Uel ꝑ terram caro ac¬
cipi potest. quam in futuro ĩmortalem ⁊t
ĩpassbilem accipiet. quisquis eamm pre¬
sentii oꝑe uͥtutum exercet s quõ illuc
ꝑueniet: firmamentũ ÷ dñs timentib
cum. ⁊̃ testamentũ ip̾ius ut manifestetur
illis. ¶i uincentib promitat p̾miũ. pug
nantib prestat ad iutoriũ. Premiũ calẽ

Expanded text:
t de futuro. Et satis eleganter spirituales delectationes exprimit, cum dicit: Anima ejus in bonis demorabitur. Quidquid tenim carnaliter dulce est suae quidem delectationis experientiam fruentibus praestat, sed diu cum eis morari non potest, quia dum gustu appetitum provocat, transitu desiderium fraudat. Spirituales autem deliciae quae nec gustatae transeunt, nec reficientes decrescunt, nec satiantes taedium gignunt, diu cum fruentibus permanere possunt. Sequitur: Semen ejus haereditabit terram. Terram, viventium in futuro in haereditatem accipiet pro bonis operibus suis, quae per semen significantur. Vel per terram caro accipi potest, quam in futuro immortalem et impassibilem accipiet, quisquis eam in praesenti in opere virtutum exercet. Sed quomodo illuc perveniet? Firmamentum est Dominus timentibus eum, et testamentum ipsius ut manifestetur illiale
Abbreviated transcription (Latin):
ne se ꝑ suꝑbiam aconsorcio unicatis diui¬
dat. ⁊ dũ malorũ societatem haẽ cõcẽp¬
nit qͣiͣ desingłari iustĩa ꝑnĩtiosius intu¬
mescat. Cabore autem opus ÷ ut quorũ so¬
cietatem non deserit. semper fugere qnͣtũ
podest studeat conu̾satõm. l̾ qd̾ sequit᷑.¬

Expanded text:
consortio vanitatis dividat; et dum malorum societatem habere contemnit, quasi de singulari justitia perniciosius intumescat. Labore autem opus est, ut quorum societatem non deserit, semper fugere, quantum potest, studeat conversationem. Hoc est qu
Abbreviated transcription (Latin):
cuimquit in ueritate cua. Eleganter dcm̃
laudabiliter dc̃m. dictum imitacõne dig¬
nissimũ complacui in ueritatetua. Qxͣi di¬
cat non michi nͥ ĩ tua ueritate placeo. quia
qd̾ tibi ĩ me displicet. ħipẽ ⁊̃ reprehendo.
cas me amore correctionis. Cur .ni. michi in
tua ueritate non placeam. qui ĩ mea pͥus
falsitate male michi complacebam: Cur¬

Expanded text:
cui, inquit, in veritate tua . Eleganter dictum, cui, inquit, in veritate tua . Eleganter dictum, laudabiliter dictum, dictum imitatione dignissimum, complacui in veritate tua. Quasi dicat: Non mihi nisi in tua veritate mihi complaceo, quia quod tibi in me displicet, hoc etiam ipse reprehendo. cas me amore correctionis. Cur enim mihi in tua veritate non placeam, qui in mea prius falsitate male mihi complacebam? Qu
Abbreviated transcription (Latin):
isericordia dei est qua parcit. tate.t.¬
ueritas qua corrigit ꝑder miscd̃iam
penitentes ab indulgencia nõ repellit. ꝑ
ueritatem pcc̃a puniens. cãm non ꝑsonã
respicit. Oruisquis gͦ ad salutem ꝑuenire
desiderat hec duo necesse medicĩne dei
remedia nõ ꝯtempnat. S̾ine miscõia eĩ
ueniam non consequetur. sine ueritate
nõ emendat᷑. Sunt ub nõ ulłi qui dum
presũptione a deo relaxari expetunt dĩe
correctionis flagella patientor sustinere
nolũt ⁊ si forcassis aliqua se ꝓpcãs suiͣs
adu̾sa pertulisse cognouerũt. statim typo
necessariam existimant. quo sua se satisfac¬
tione apud diuinũ examen plene purga¬
tos putant. ¶o coñtra quid iste dicatau¬
diamus. Mĩa inquit tua aute ocłos inco᷑
est. ⁊complacui in uericaretua. Ac si dr̃et.¬
correctionis cue uertera quib peccatan
mea districte punis non solum non repel¬
lo. s ⁊ gandens suscipio. ĩmo ⁊ in ipĩsmi¬
si̾cordiam tuam nõ deeẽ cognosco. Cõpla¬

Expanded text:
isericordia Dei est qua parcit, veritas qua corrigit. Per misericordiam poenitentes ab indulgentia non repellit; per veritatem peccata puniens, causam, non personam respicit. Quisquis ergo ad salutem pervenire desiderat, haec duo necesse est medicinae Dei remedia non contemnat. Sine misericordia enim veniam non consequitur; sine veritate non emendatur. Sunt vero nonnulli, qui, dum praesumptione a Deo relaxari expetunt, divinae correctionis flagella patienter sustinere nolunt. Et si fortassis aliqua se pro peccatis suis adversa pertulisse cognoverunt, statim typo necessariam existimant, quo sua se factione apud divinum examen plenius purgatos putant. Contra quos quod iste dicat, audiamus. Misericordia, inquit, tua ante oculos meos est, et complacui in veritate tua . Ac si dicecorrectionis tuae verbera, quibus peccata mea districte punis, non solum non repello, sed et gaudens suscipio, imo etiam in ipsis misericordiam tuam non deesse cognosco. Compla
Abbreviated transcription (Latin):
studio ⁊ diligencia custodiuit. acorrup¬
tione seruare non possunt. Qaos nimirĩ
odit deus. qr dum nunis rem corruptibis¬
lem diligunt ad amorem dei incorrupti¬
bilem non assurgunt. Odisti inquit obr¬
uantes uanitates suꝑuacue. Sene super¬
uacus. qr ⁊si transicoria ad necitatem aꝑ¬
petimus. nũqmͣ cũ ad suꝑfluitatem diliꝰ¬
gere debemus. carnemq morituram nõ
in deliciis fouere. s ab ĩcõmodis hiis pro¬
cipue que ad salutem anime minus cõ¬

Expanded text:
studio et diligentia custodiunt, eamdem a corrupstudio et diligentia custodiunt, eamdem a corruptione servare non possunt. Quos nimirum odit Deus, quia dum nimis rem corruptibilem diligunt, ad amorem Dei incorruptibilem non assurgunt. Odisti, inquit, observantes vanitates supervacue. Bene supervacue. Quia, etsi transitoria ad necessitatem appetimus, nunquam tamen ad superfluitatem diligere debemus carnemque morituram non in deliciis fovere, sed ab incommodis his praecipue, quae ad salutem animae minus con