comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sit esse filius. habet ergo aliq̃m pat̾
qͣm non ħt filius ⁊ econu̾so. absit. ꝙ
eadem potencia pr̃is. qua põt eẽ patͥ
⁊ filirqua potest esse filius. Ita ectiã
eadem est uoluntas. qua pater nult
esse pater. non filius. ⁊ filius nult
esse filius. non pater. ⁊ eadem est uo¬
luntas filiy qua uult eẽ genitus. et
pr̃em genuisse. ⁊ prĩs qua uult eẽ ge¬
nitor.⁊ filium genitum. De ꝓpetate¬

Expanded text:
test esse Filius; habet ergo aliquam Pater, quam non habet Filius, et e converso. Absit, quia eadem est potentia Patris, qua potest esse Pater; et Filii, qua potest esse Filius. Ita etiam eadem est voluntas, qua Pater vult esse Pater, non Filius; et Filius vult esse Filius, non Pater; et eadem est voluntas Filii, qua vult esse genitus et Patrem genuisse; et Patris, qua vult esse genitor et Filium genitum esse
Abbreviated transcription (Latin):
si potens: gignere. habet ergo poten¬
tiam gignendi. filius & non habet
potenciam gignendi si non potesc
gign̾e. habet ergo pater aliq̃m potẽ¬
ciam q̃m non habet filius. non seq̃¬
tur. Eandem .n. potentiam penitus
ht filius qͣm ⁊ pater. qua pater potu¬
it gignere⁊ filius potuit gigni. Ca¬
dem.N. potencia : in filio. qua potuit
gigni. que ⁊m patre qua potuit
gignere ¶ S contra hec opponitur. a¬
liud est posse gign̾e. aliud ⁊ posse
gigni. ꝙ aliud est gignere. aliud
gignilhic distinguend̾ est. Si .n. cũ
dicitur. aliuid posse gignere. ⁊ aliud
posse gigni. aliam significes poten¬
ciam. qua pater potens ⁊ gignere. ⁊
aliam qua filius poteris est gigni.
falsus est intellectus. Si aute cli¬
cas prem posse hr̃e aliam ꝓprietatẽ.
siue notionem qua genitor÷. ⁊ filiũ
aliamqua genitus est: uerus ÷ in¬
tellectus. Aliam .n. pprietatem ha¬

Expanded text:
si potens est gignere, habet ergo potentiam gignendi. Filius autem non habet potentiam gignendi, si non potest gignere; habet ergo aliquam potentiam Pater quam non habet Filius. Non sequitur; eamdem enim pot Filius, quam et Pater, qua Pater potuit gignere, et Filius gigni potuit. Eadem enim potentia est in Filio, qua potuit gigni, quae est in Patre, qua potuit gignere. Sed contra hoc opponitur: Aliud est posse gignere, aliud est posse gigni, quia aliud est gignere, et aliud gigni. Hic distinguendum est: Si enim cum dicitur: Aliud est posse gignere, aliud posse gigni, aliam significas potentiam, qua Pater potens est gignere, et aliam, qua Filius potens est gigni, falsus est intellectus. Si autem dicas Patrem posse habere aliam proprietatem sive notionem, qua genitor est; et Filium aliam, qua genitus est, verus est intellectus. Aliam enim ha
Abbreviated transcription (Latin):
bitatione suba. uł si melius het ap¬
cant. Sicut enim ab eo qd̾ est sapere.
ta est sc̃ĩa: ita ab eo quod esse. clicta
est eẽncia. Et quis mag̾ est.ꝙͣ ille
qui tlixit famulo suo aoysi. Ego

Expanded text:
bitatione substantia; vel, si melius hoc apcant; sicut enim ab eo quod est sapere, ta est scientia; ita ab eo quod est esse, dicta est essentia. Et quis magis est, quam ille, qui dixit Moysi famulo suo: Ego
Abbreviated transcription (Latin):
nerandum .i. ut genuit uel gen̾et
telligatur sic: non habet potencia
qua possit gigniuł genitus eẽ. qua
eadem pater potens est. ut genuerit.
uł ut gen̾et: falsum est ¶Sicut dr̃
pater habet potenciam qua põt esse
pater.filius u̾o nonht̃ potenciam

Expanded text:
nerandum, id est, ut genuerit vel ut generet telligatur sic, non habet potentiam qua possit gigni vel genitus esse, qua eadem Pater potens est ut genuerit, vel ut generet, falsum est. Sicut dicitur: Pater habet potentiam qua potest esse Pater, Filius vero n
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ si quentur ad quid ctata sit rõnał
creat̾a: rendetur. ad laudand̾ deum.
ad ẜuiend̾ ei. ad fruend̾ eo. In quib ꝓfi¬
tit ip̃a: nõ d̾s. d̾s .n. ꝑfectus. ⁊ sũma
boĩtate plenus. nec augĩ põt. nec minu¬
i. Ꝙ ergo rõnalis c̾atura fc̃a ÷ a d̾o: re¬
ferenclum ÷ ad t̾atoris boĩtatẽ. ⁊ ad cre

Expanded text:
Et si quaeritur ad quid creata sit rationalis creatura, respondetur: Ad laudandum Deum, ad serviendum ei, ad fruendum eo; in quibus proficit ipsa, non Deus. Deus enim perfectus, et summa bonitate plenus, nec augeri potest, nec minui. Quod ergo rationalis creatura facta est a Deo, referendum est ad Creatoris bonitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
igr̃ bonũ qd̾ ip̃e erat ⁊ quo b̾s erat. so¬
la bonitate. nõ ncãtatt alii coĩcariuo¬
luit. qr sũme boni erat ꝓdesse uelle ⁊
oipotenssimi nee no posse. Quart rõ¬
tqr no nalis catura facta sit.
qͣue. qͣnto mag̾ intelligit: tanto ple¬
nius hẽtur. fecit d̾s põna. dẽ c̾aturã
que sũmũ bonũ intelliget. ⁊ intelli¬

Expanded text:
go bonum quod ipse erat, et quo beatus erat, sola bonitate, non necessitate, aliis communicari voluit, quia summe boni erat prodesse velle, et omnipotentissimi nocere non posse. 4. Quare rationalis creatura facta sit. quae quanto magis intelligitur, tanto plenius habetur; fecit Deus rationalem creaturam, quae summum bonum intelligeret, intelli
Abbreviated transcription (Latin):
tis. norie qr curiositatis ÷. huic scĩs tͥ
buo. s illud tr̃ quo fides salubrima.
que ad u̾am b̾itudinẽ clucit. gignitur.
nutͥtur. defendr̃. roboratur. q̃ scĩa ñ pol¬
lent fideles płimi . ꝙͣuis polleant ip̃afide

Expanded text:
e curiositatis est, huic scientiae tribuo; sed illud tantum quo fides saluberrima quae ad veram beatitudinem ducit, gignitur, nutritur, defenditur, roboratur; qua scientia non pollent fideles plurimi, quamvis polleant ipsa fide
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tr. his ⁊enĩ ubis moyses sp̃u d̾i
affiatuis: in uno principio. a d̾o c̾ato¬
re. mũctũ eẽ fc̃m reft eldens errorem
quoꝵdam . pła fine pncipio. fuisse pͥn¬
cipia oppinantiũ. splato namq tria
⁊ mat̾iam. ⁊ ip̃a uicata. sñ pͥncipio. ⁊ de¬

Expanded text:
 . His verbis Moyses Spiritu Dei afflatus in uno principio a Deo Creatore mundum factum refert, elidens errorem quorumdam plura sine principio fuisse principia opinantium. Plato namque tria et materiam, et ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
decimatꝰ. qr licet ibi fu̾it scd̃ carnẽ. nõ
carnis libidinẽ. Sic̃ ĩ in adam om̃es
uerũtꝰ erãt. sic abrahã dante detimas.
qui in lũbis eius erãt. detimati st̃. S
he nõ ⁊sequit in xp̃o. licet in lũbis ade.
nẽ. eẽt in lũbis abrale. qñ decimatꝰ est.¬
id̾o part̾ detimati ñ sũt. qr scd̾ aliquẽ
melũ. nõ erat ibi xp̃c. quo erat ibi le¬
ui. Scd̾ carͦnẽ quippe illã seminalẽ.i¬
bi fuit leui. q̃ rõne. per ⁊cubitũ. uẽ¬
turus erat inmatrẽ. Scd̾ qͣm ronem.¬

Expanded text:
decimatus, quia, licet ibi fuerit secundum carnem, non carnis libidinem: sicut etiam in Adam omnes peccaverunt, sic Abraham dante decimas, qui in lumbis ejus erant, decimati sunt. Sed hoc non sequitur in Christo, licet in lumbis Adae nem essent in luideo pariter decimati non sunt, quia secundum aliquem modum non erat ibi Christus quo erat ibi Levi . Secundum rationem quippe illam seminalem ibi fuit Levi, qua ratione per concubitum venturus erat in matrem; secundum quam
Abbreviated transcription (Latin):
fideliũ aures ad ualeãt sustin̾e. ꝓinde.
cũ ⁊fiteam. ip̃m natũ de sp̃u sc̃o ex ma¬
ria uirgine. qũo nõ sit filius spt̃ . s. et
sit filius uirginis cũ ⁊ de illo. ⁊ de illa.
nõ sic de illo ut de pr̃e. sic & de illa ut de

Expanded text:
tinere? Proinde cum fateamur Christum natum de Spiritu sancto ex Maria Virgine, quomodo non sit Filius Spiritus sancti, et sit Filius Virginis, cum et de illo et de illa sio non sic de illo, ut de Patre; sic autem de illa, ut de
Abbreviated transcription (Latin):
c̃minale erat. In hec gͥ patẽtissimũ. cri¬
mẽ sacdotum. ⁊ detestabile: qui ñ prĩ
alis iudex sic̃ nõ ⁊misit crime nequitie.
ita ñ careat mun̾e scĩe. Oportet ut sci¬
at cognosie̾. quicqͥd d iuditare. Indici¬
ana .n. pottas hec postulat. ut qd̾ d iu

Expanded text:
criminale erat. In hoc ergo patentissimum est crimen sacerdotum esse detestabile, qui non priualis judex, sicut non commisit crimen nequitiae, ita non careat munere scientiae. Oportet ut sciat cognoscere quidquid debeat judicare. Judiciaria enim potestas hoc postulat, ut quod debet
Abbreviated transcription (Latin):
nedictõnẽ. q ⁊ sibñdicũt scis: ñ ht fa¬
tiunt ex u̾o corde. ⁊ id̾o eoꝵ bñdictio eis
meerit maledictũ. qr bñdicunt iniq̃
agẽtib. acluilantq reccatibrtlũmodo

Expanded text:
nedictionem. Quia etsi benedicunt sanctis, non hoc faciunt ex vero corde; et ideo eorum benedictio eis me erit maledictum; quia benedicunt inique agentibus, adulanturque peccantibus, dummodo
Abbreviated transcription (Latin):
lam meã.ait filiũ facias ex ea ⁊ ita fc̃m
¶¶Consid̾as primũ ꝙ abrahã. ante legẽ
moysia ante eu̾ngłm fuit. Nongͦ i le¬
ge ꝯmusit abrahansi legẽ p̾uenit. Nc̾dũ
ardore aliquo uage succensus libidimᷤ:
nus defic̾et hũanũ. ⁊ id̾o publici mu¬
neris gr̃a priuatã culpã preterit. Itaug¬

Expanded text:
lam meam, ut filium facias ex ea; et ita factum est. Considera primum quod Abraham ante legem Moysi et ante Evangelium fuit. Non ergo in legem commisit Abraham, sed legem praevenit. Nondum ardore aliquo vagae succensus libidinis,nus deficeret humanum; et ideo publici muneris gratia privatam culpam praetexit. It
Abbreviated transcription (Latin):
tñ sumit alimentũ nõ cupiclitate ni ꝑ¬
uencdi: s offitio ⁊sulentli. ut maneat᷑
iure nuipciaꝵ. officiosũ fuit scĩs uiris.
ñ libidinosũ. Ꝙ eĩ est cibus ad salutẽ
hoĩs: lxc ÷ ⁊tubitusad salutẽ hũani

Expanded text:
n sumit alimentum, non cupiditate vivendi, sed officio consulendi, ut maneat qjure nuptiarum officiosum fuit sanctis viris, non libidinosum. Quod enim est cibus ad salutem hominis, hoc est concubitus ad salutem humani
Abbreviated transcription (Latin):
uoꝰ circa querendum est qu̾o
intelligatur missio filu. uł sit̃
liere. ubi satis ostendit. eoip̃o filiũ
missum. quo fc̃m ex mlr̃e. ꝓinde mit¬
tia pr̃e. sine sỹu sancto. non potuit.
qr pater intelligitur misisse eum:
cum fecitfea ex femina. qd̾
utiq nõ fecit sine sp̃u sancto: Ecͣe
hic dicit filium missumꝰa pre i⁊ .s. s

Expanded text:
uocirca quaerendum est quomodo intelligatur missio Filii vel Spirliere; ubi satis ostendit eo ipso missum Filium, quo factum ex muliere. Proinde mitti a Patre sine Spiritu sancto non potuit, quia Pater intelligitur misisse eum cum fecit ex femina; quod utique non fecit sine Spiritu sancto. Ecce hic dicit Filium missum a Patre et Spir
Abbreviated transcription (Latin):
tura in aurib ur̃ĩs ut de se clictum
um cẽmissum. ⁊ datum nobis. ñ tm̃
a patre: s ⁊̃ a spuritu sc̃o. Ꝙ filius sit
datus ⁊̃ a serpso.
einde ostenclit ee datum⁊̃ a se¬
trinitatis. ut ĩ ip̃e filius ded̾it. Ecce hͥ
dicit qr filius se dedit. qr trinitas eum
declit. Si a filius a se datusz: a se igr̾
uina oꝑatio. Q filius mittatur a se
uod autem a se mitta ip̃o.¬
⁊̃ a seip̃o. missum ẽẽ filium. qr mari¬
e conceptus ⁊ partus. oꝑatio trinita¬
tis est. S inquit aliquis. qũo pater

Expanded text:
tura auribus vestris, ut de se dictum um esse missum et datum nobis, non tantum a Patre, sed etiam a Spiritu sancto. 5. Quod Filius sit datus etiam a seipso. Deinde ostendit esse datum etiam a seTrinitatis, ut etiam ipse Filius se dederit. Ecce hic dicit quod Filius se dedit, quia Trinitas eum dedit. Si autem Filius a se datus est, a se ervina operatio. 6. Quod Filius sit missus a se. Quod autem a se mittaetiam a seipso missum esse Filium, quia et Mariae conceptus, et partus, operatio Trinitatis est. Sed, inqu
Abbreviated transcription (Latin):
eum misit. si ipe se misit cuiꝰ rendeo.
uit. ⁊ misit in hunc munclũ. ⁊ ali¬
bi. Ego pro eis scifico meip̃m. ¶tẽ
quero. quo pater eumtradidit. si
ip̃e se traclidit. utrum .n. legitur.
Credo pendebit si ꝓbe sapit. qr una
uoluntas est pactris. ⁊ filii.⁊ inseꝑa¬
bilis oꝑatio. Sic igitur intelligat.
illam incarnationemex uirgine
natiuitatem. in qua filius intel¬
ligitur missus. una eademq oꝑatr̃e.
patris. ⁊ filii insepabiliter eẽ factam.
nonin seꝑato sp̃u sc̃o. ergo a patre.
⁊ filioliissus missus ÷. idẽ filius. qr¬

Expanded text:
eum misit si ipse se misit? Cui primum rvit et misit in hunc mundum,  Ego pro eis sanctifico meipsum. Item quaero: Quomodo Pater eum tradidit, si ipse se tradidit? Utrumque enim legitur, credo respondebit, si probe sapit, quia una voluntas est Patris, et Filii, et inseparabilis operatio. Sic igitur intelligat, illam incarnationem et ex Virgine nativitatem, in qua Filius intelligitur missus, una eademque operatione Patris et Filii inseparabiliter esse factam, non inde separato Spiritu sancto. Ergo a Patre et Filio missus est idem Filius, q
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝙ d̾s om̃i hoĩe sapiente p̾stancior.
młtominus igitur deo auctore fit l̾
detior. Multo. n ꝗ pͤstantior dei uolũtas.
lo uolente dr. Est ergo uiciũ uolunta¬
tis quo hõ det̾ior. qd̾ uicium si longe¬
abest a dei uoluntate. uit rõ decera quo
sit᷑ querendũ ÷. Ecde aꝑte hic dit aug̃.
deo auctore. uł uolente. hoĩem nõ fie¬
ri det̾iorem. s uitio uoluntatis sue. Nõ
⁊ ergo deo auctore. qd̾ malum fit ab a¬

Expanded text:
Est autem Deus omni homine sapiente praestantior. Multo minus igitur Deo auctore fit homo deterior. Multo enim praestantior Dei voluntas, illo volente dicitur. Est ergo vitium voluntatisabest a Deo voluntate, ut ratio docet, a quo sit quaerendum est? Ecce aperte dicit Aug. Deo auctore vel volente hominem non fieri deteriorem, sed vitio voluntatis suae. Non est ergo Deo auctore q
Abbreviated transcription (Latin):
la fieri. uł eẽ. nõ qr malum sit bonũ
uł qr bonũ sit malũ fi̾. nõ ÷ enĩ bonĩ
malum fieri. ab aliquo qr nõ ÷ bomĩ
ut aliquis faciat malũ. Si .ni. hoc eẽt
bonũ. ꝓfecto huius d̾s auctor eẽt. qui
auctor ⁊ omnis boni. ꝙ si huiꝰ d̾s aui¬
tor÷. eo ergo auctore hõ agit malũ. i
itaeo auctore. hõ fit defior. ⁊ si eo aus¬
tore. hõ fit det̾ior: tunc eo uolente ħ

Expanded text:
la fieri vel esse, non quia malum sit bonum, vel quia bonum sit malum fieri. Non est enim bonum malum fieri ab aliquo, quia non est bonum ut aliquis faciat malum. Si enim hoc esset bonum, profecto hujus Deus auctor esset, qui est auctor omnis boni. Quod si hujus Deus auctor est, eo ergo auctore homo agit mala, et ita eo auctore homo fit deterior. Et si eo auctore homo fit deterior, tunc eo volente
Abbreviated transcription (Latin):
que fiuntaliqd̃ prouenit bonũ.
dlum bͥona a n agis placẽt. ⁊ laudabili¬
ora existunt. Ip̃is ⁊̃ facientib ex maliᷤ
que faciũt. int̾clũ bona ꝓueniũt. si
scd̾m ꝓpositũ uocati sunt᷑ sci. Calib.n

Expanded text:
quae fiunt aliquod provenit bonum, dum bona magis placent et laudabiliora existunt. Ipsis etiam facientibus, ex malis quae faciunt interdum bona proveniunt, si secundum propositum vocati su
Abbreviated transcription (Latin):
metropolitana synodo ⁊dẽpnatus  ⁊ ex
affc̃u hũano sensualitatis quidẽ. nõ rõ¬
nisallud uoluit ⁊ petut qd̾ nõ impetuit.
nec id̾o petiit ut impetͣret: qr sciebat deũ.
nõ eẽ fc̃urũ illud. nec illud fĩ uolebatiaf¬
fectu rõis uł uolũtate cliuinitati. q̃re

Expanded text:
opolitana synodo, condemnatus est. Et ex affectu humano sensualitatis quidem, non rationis, illud voluit et petiit, quod non impetravit. Nec ideo petiit ut impetraret, quia sciebat Deum non esse facturum illud; nec illud fieri volebat affectu rationis vel voluntate divinitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
iificari uidr̃ ip̃m scd̾m hũanũ affet¬
tũ. de potẽtia pris fis lubitasse. dicẽs
in li. iii. de tri. aditẽs. De quo dubitat:
de selan de prẽ.de deo utiq cui dicit tͣnsfi
dubitat hoĩs affcu. Nam d̾s de pr̃e non
clubitat. nec de morte formidat ꝓpħa ĩ ñ

Expanded text:
m secundum humanum affectum de Patris potentia dubitasse, sic dicens in lib. 2 de Fide: De quo dubitat, de se, an de Patre? De eo utique cui dicit transfer, dubitat hominis affectu. Nam Deus non de Patre dubitat, nec de morte formidat. Propheta e
Abbreviated transcription (Latin):
figurauit qui caput nr̃m ÷. ⁊ ad eũ sĩc̃
mẽbra ꝑtinemꝰ. pr̃ inquit. si fi̾ põt tͣn.¬
ꝓpriũ aliquid ⁊ tanꝙͣ priuatũ uolẽs:
s qr rectũ uult cẽ hoiem ⁊ ad deũ dirigi.
subdit. nõ ꝙ ego uolo s qd tuuis. ac
si dẽet. idete in me qr pot᷑ aliqͥd ꝓpriũ
uelle. ut d̾s aliud uelit. conceditur hͣ¬
sione duas expssit uolũtates. in sese¬
cundum cduas nat̾as. ait .n . pat᷑. si

Expanded text:
figuravit, qui caput nostrum est, et ad eum sicut membra pertinemus. Pater, inquit, si fieri potproprium aliquid, et tanquam privatum volens. Sed quia rectum vult esse hominem, et ad Deum dirigi, subdit: Non quod ego volo, sed quod tu vis. Ac si diceret: Vide te in me, quia potes aliquid proprium velle, ut Deus aliud velit. Conceditur hosione duas expressit voluntates in se secundum duas naturas. Ait enim: Pater, si
Abbreviated transcription (Latin):
illam molestiam nolẽs eluctꝰ. nolens
ad eam uenit. s uolẽs eam uicit. ⁊ reli¬
quid affĩm infirmitatis. quo neõ uult
mori qͥ adoͦ est naturalis. ut eũ petronͤ
senectus abstułit. uñ ĩ clñs ait. tͣnseat
a me ca.i. s uicis eũ uis amoris.gͦ ⁊¬

Expanded text:
illam molestiam nolens est ductus, nolens ad eam venit, sed volens eam vicit; et reliquit affectum infirmitatis, quo nemo vult mori, qui adeo est naturalis, ut eum Petro nec senectus abstulerit. Unde etiam Dominus ait: Transeat a me calix iste, sed vicit eum vis amoris.
Abbreviated transcription (Latin):
ni placebat. ut id scd̾ carnẽ uellet. qͣtinꝰ
u̾itas hũanitatis in eo ꝓbaret᷑. Nam qui
hõĩs nat᷑am suscepit. que ip̃ius st̃. subi¬
debuit eẽ geminꝰ afftũs ut mẽtis afft̃u
uell mori. ⁊ sensualitatis affti noll sic̃
ĩuitis scis fit. petro . n. ip̃a u̾itas ait. Cũ se

Expanded text:
carnem vellet, quatenus veritas humanitatis in eo probaretur. Nam qui hominis naturam suscepit, quae ipsius sunt subidebuit esse geminus affectus, ut mentis affectu vellet mori, et sensualitatis affectu nollet, sicut in viris sanctis fit.
Abbreviated transcription (Latin):
tunc mala natã. ait. Queso ut si
pot rendeat. manifestũ ⁊ ex uolũtate
mala.tanꝙͣ ex artore mala fi̾ oĩa oꝑa
mala. tanꝙͣ fructus malos. s ip̃am
malã uolũtatẽ. uñ licit exortã. nͥ ex
tono:. Si .n. ex angłe quid÷ angłs.
nisi lonũopus dei. Si exhoie: quid e¬
rat ip̃t hõ nsibonũ opus dei: ĩmo qͥd
uoluntas. nisi bonũ opus dei. ⁊ bõa.
⁊ laudandanata. gͦ ex bono orit̾ ma¬
lum. nec fuit unde oriri poss nͥ ex bo¬
no. dito gͦ qr a uolũtatẽ malanullũ
malũ scessit. s ex bono originẽ hñit.
hit apte dr̃ pͥmã cãm. ⁊ originẽ mali.

Expanded text:
tunc mala est natura, ait: Quaeso ut, si potest, respondeat. Manifestum est ex voluntate mala, tanquam ex arbore mala, fieri omnia opera mala, tanquam fructus malos; sed ipsam malam voluntatem unde dicit exortam, nisi ex bono? Si enim ex angelo, quid est angelus, nisi bonum opus Dei? Si ex homine, quid erat ipse homo, nisi bonum opus Dei? Imo quid ur mala voluntas, nisi bonum opus Dei, et bona et laudanda natura? Ergo ex bono oritur malum, nec fuit unde oriri posset nisi ex bono. Dico ergo quia voluntatem malam nullum malum praecessit, sed ex bono originem habuit. Hic ap
Abbreviated transcription (Latin):
morauit. cũ ⁊̃ illi mali sunt om̃s. qui
quoꝵ libet maloꝵ. ptt̃a imitant᷑. Sebͥ
idõ pr̃es sp̃alit̾ noĩauit. qr maxime
prẽs. filii ĩmitari solẽt. quos p̾apue
eiligũt. a t̾ciani⁊ qͣrtam gn̾ationẽ
id̾o ⁊memorauit. qr solent parẽtes
int̾dum tam clu uiu̾e. donet filios
iniquitates. eoꝵ impietatis hr̃des. ꝑ¬

Expanded text:
mali sint, qui quorumlibet malorum peccata imitantur? Sed ideo patres specialiter nominavit, quia maxime patres filii imitari solent, quos praecipue diligunt. Et tertiam et quartam generationem ideo commemoravit, quia solent parentes interdum tamdiu vivere, donec filios iniquitates
Abbreviated transcription (Latin):
gitatõnũ. quos gti ppatheis uccant.
sine quib nullus hoĩm eẽ põt. ñ pu¬
niet et̾nalit̾. s si cogitata. quis fac̾e
decrest. ⁊ que fecit. corrig̾e ⁊ nolu̾it.
que sunt mortalia pcc̃a. ⁊ t̾cia. ⁊ qͣrta.

Expanded text:
gitationum, quos Graeci propatheis vocant, sine quibus nullus hominum esse potest, non puniet aeternaliter; sed si cogitata quis facere decreverit, et quae fecit corrigere noluerit, quae sunt mortalia peccata, et tertia et quarta
Abbreviated transcription (Latin):
yñ nec aque diluuii. illuc ꝑuenerũt
De lignis paclisi int̾ que erat lignũ ui¬
e et lignim sciencie boni et mali.
nłit a padiso erant ligna cliu̾si
gn̾is. int̾ que iniũ erat. qd̾ uocatũ
qr aiuinitus accepit hãc uimiut qui
tEx eius fructu comed̾et corpus cius sta¬
⁊bili sanitate. ⁊ ꝑpetua soliditate. firma¬
retur. nec ulla infirmitate.uł etatis
imbetillitate in defiusaił in occasũ labe̾¬
ignũ a tie bom et mali.

Expanded text:
 nec aquae diluvii illuc pervenerunt. 6. De lignis paradisi, inter quae erat lignum vitae et lignum scientiae boni et mali. In hoc autem paradiso erant ligna diversi generis; inter quae unum erat quod vocatum quia divinitus accepit hanc vim, ut qui ex ejus fructu comederet, corpus ejus stabili sanitate et perpetua soliditate firmaretur; nec ulla infirmitate, vel aetatis imbecillitate in deterius vel in occasum labentiae boni et mali
Abbreviated transcription (Latin):
simum. fructuosis arborib magnũ et
magno fonte fecundũ. qd cximus a
iacente spatio uł maris uł t̾re.a regio¬
nib quas incolunt hoĩes. secretũa⁊ in
ałts situmais ad lunarẽ cutulũ ꝑti¬

Expanded text:
simum fructuosis arboribus, magnum et magno fonte foecundum. Quod dicimus a jacente spatio vel maris vel terrae a regionibus quas incolunt homines secretum, et in alto situm, usque ad lunarem circulum
Abbreviated transcription (Latin):
illa tͣnsg̾ssio futura qua lõ exꝑiendo
lisc̾et. quid eet int᷑ obedĩe bonũ. ⁊ inole¬
aientie malum. Non gͦ de fructu qui
de re. tͣnsgllionẽ secuta. cagnouit .n. hõ

Expanded text:
illa transgressio futura, qua homo experiendo disceret quid esset inter obedientie bonum et inobedientie malum. Non ergo a fructu eius d a re transgressionem secutam. A lign
Abbreviated transcription (Latin):
seminalib ut ita fieret. s scd̾m suꝑio¬
res. nõ ⁊tͣ nat̾am oꝑantes. qr in rerũ
caĩs naturalib erat.ut ita poss fĩ.Q d̾
⁊ rositus ⁊ quare ita factum fit.
dͥmine ꝙ ita formatũ tulit d̾s ut
scriptura decet ⁊ posuit in ꝑaclyso¬

Expanded text:
seminalibus ut ita fieret; sed secundum superiores, non contra naturam operantes, quia in rerum causis naturalibus erat ut ita posset fieri . sit positus; et quare ita factum sit. Hominem autem ita formatum tulit Deus, ut Scriptura docet,
Abbreviated transcription (Latin):
desid̾amus. p̃uolat ergo intellectus. se¬
quitur tardus aut nullus afft̾us. Scĩ¬
mus bonũ. net delectat ag̾e. ⁊ cupimꝰ
ut delectet. sic iste ołim desid̾are ꝯcupis¬
tebat. que bõa eẽ t̾riebat. cupiẽs eorũ
hr̃e delectationẽ. quoꝵ potuit hr̃e rõ

Expanded text:
desideramus. Praevolat ergo intellectus, sequitur tardus aut nullus effectus. Scimus bonum, nec delectat agere; et cupimus ut delectet. Sic iste olim desiderare concupiscebat, quae bona esse cernebat, cupiens eorum habere delectationem, quorum potuit
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩe p̃ced̾e quedã bõa ex dei gra ⁊ lib̾o ar¬
bitrio. quedã ⁊ ex solo libo arbit᷑o quib
tñ uitã nõ m̾etur. nec gr̃am q̃ iustifica¬
cipiende que uolũtatẽ hoĩs sanat. ut
sanata legẽ impleat nulla m̾ita p̾ce¬
tlunt. Ip̃a ÷ enĩ qua iustificatur impiꝰ.¬
A. fit iustus. qui prius erat ĩpuis. me¬
titis aũt impũ. nõ grã. s pena debetur.
nec ista cẽt gra.si nõ daretur gͣtuita.i
datur & gͣtuita qr nicħ boni ante fẽ¬
ceramus. unde hec memur s ñ nega¬
mius. tñ młta ante hanc gr̃am ⁊ pre¬
ter hanc gram ab hoĩe fien bona ꝑ li.¬

Expanded text:
cedere quaedam ex bona Dei gratia et libero arbitrio, quaedam etiam ex solo libero arbitrio, quibus tamen vitam non meretur, nec gratiam qua justificacipiendae, quae voluntatem hominis sanat, ut sanata legem impleat, nulla merita praecedunt. Ipsa est enim qua justificatus impius fit justus, qui pius erat impius: meritis autem impii, non gratia, sed poena debetur; nec illa esset gratia, si non daretur gratuita. Datur autem gratuita, quia nil boni ante feceramus, unde hoc mereremur. Non negamus tamen multa ante hanc gratiam, et praeter hanc gratiam, ab homine fieri bona per lib
Abbreviated transcription (Latin):
⁊cupiscatur ͭ postremo. ut ꝓficiẽte gr̃a.
delectet eoꝵ oꝑatio. quarũ sola rõ deles¬
tabat. Atͣtende hũt ordinẽ gr̃arũ. quẽ
hic clistincte assignat aug̃. qͣliter .s. in
dem et caritatẽ. qua hĩta u̾e bona ⁊ uo¬
luntas. qua recte uiuitur. ip̃aq fidei
comes ⁊ nõ p̾uia. qui ũba aug̃. p̾mis¬
sa scd̾m hãt clistinctionẽ desid̾at. nul¬
lam ibi repugnãtiam aĩadũtit fore ñ¬

Expanded text:
ium concupiscatur; postremo ut proficiente gratia delectet earum operatio, quarum sola ratio delectat. Attende hunc ordinem gratiarum, quem hic distincte assignat August., qualiter scilicet fidem et charitatem; qua habita, vere bona est voluntas qua recte vivitur. Ipsaque fidei comes est, non praevia. Qui verba Aug. praemissa secundum hanc distinctionem considerat, nullam ibi repugnantiam forte
Abbreviated transcription (Latin):
mr̃imoniũ copłare sibi. ne illis paucisde
qs̃ ficientib. cultus. ⁊ noticia dei deficeti uñ
abrahã uiuẽte uxore ad antillã intͣnit.
⁊ ex ea gn̾auit¶ acob ĩ lib̃is ⁊ ancillis.
⁊e copłauit. ⁊ filie loch. pre ebriouse sit᷑.¬

Expanded text:
matrimonio copulare sibi, ne illis paucis deficientibus, cultus et notitia Dei deficeret. Unde Abraham vivente uxore ad ancillam intravit, et ex ea genuit. Jacob etiam liberis et ancillis se copulavit; et filiae Loth patre ebrio
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ pr.cũ pre. unus d̾s mediat gͦ int̾
hoĩes. ⁊ deũ trinitatẽ. scd̃̾ hoĩs natu¬
ram. in q̃ suscepit illa. per que recõcili¬
amur deo trinitati. ⁊ scd̾m candẽ. ht a¬
liquid. siłe deo.⁊ aliquid siłe hoĩb qd̾
metdiatori ꝯgruebat. ne per oĩa siłis o̾i¬
longe eẽt ab hoĩb. ⁊ ita mecdiator ñ

Expanded text:
 cum Patre unus Deus. Mediat ergo inter homines et Deum Trinitatem, secundum hominis naturam, in qua suscepit illa per quae reconciliamur Deo Trinitati: et secundum eamdem habet aliquid simile Deo, et aliquid simile hominibus, quod Mediatori congruebat, ne per omnia similis homilonge esset ab hominibus, et ita mediator n
Abbreviated transcription (Latin):
Corpus .ni. subsistit. ⁊ ideo sub̾a est. siẽ
sub̾a ꝓprie alici possit. inest in eoaliꝙ.
tanqͣm in subiecto. ⁊ nõ ÷ simplex.
Nefas ÷ antẽ dice. ut subsistat deus.
i subsit bͥonitati sue atq illa boĩtas.
deus sit bonitas sua. s in illo fit tan¬
quã in subietto. unde manifestum
⁊ deum abusiue subam uocari. ut no¬
siłine usitatiori intelligatur eẽncia.
quoo u̾e ac ꝓprie clicitur. ita ut fortas
sinceritas tanta est.ꝙ non est
in ea aliquid qd̾ non sit ip̃e. s idem
est hñs a quos haletur. Unde hylari.
in .uiiii. e an ait. Non ex compositid
deus qui uita est. subsistitn qui uuir¬
tus ÷: ex infumis xtinetur: nec qui
lux estex obscuris coaptaturinec qui
spẽ est. ex clisparib formalis ÷. Cotũ
quod in eo ÷ unũ est ¶ sd̾em in .uiii.li.
detn ͤ non hũano modo ex cõpositis
deus est. ut in eo aliud sit. qd̾̃ abeo
hẽtur. ⁊ aliud sit ip̃e qui habeat. s to¬
in quo nullus nũs. nullũ meo ali¬

Expanded text:
Corpus enim subsistit; et ideo substantia est. Res substantia proprie dici possit, inest in eo aliquid tanquam in subjecto; et non est simplex. Nefas est autem dicere ut subsistat Deus et subsit bonitati suae; atque illa bonitas Deus sit bonitas sua, sed in illo sit, tanquam in subjecto. Unde manifestum est Deum abusive substantiam vocari, ut nomine usitatiore intelligatur essentia, quod vere ac proprie dicitur, ita ut fortasssinceritas tanta est, quod non est in ea aliquid quod non sit ipsa, sed idem est habens et quod habetur; unde Hilar. in lib. 6 de Trin. ait: Non ex compositis Deus qui vita est, subsistit; neque qui virtus est, ex infirmis continetur: neque qui lux est, ex obscuris coaptatur: neque qui spiritus est, ex disparibus formalis est; totum quod in eo est, unum est. Idem in lib. 8  non humano modo ex compositis Deus est, ut in eo aliud sit quod ab eo habetur, et aliud sit ipse qui habeat: sed toin quo nullus numerus, nullum in eo ali
Abbreviated transcription (Latin):
de tris Situt ab eo qd̾ est esse appellatur
cẽntia: ita ab eo quod est subsiste dici
recte intelligitur. in quib subiestis.
sunt eaque in aliquo subiecto eẽ tli¬
cuntur. situt in corpe coloraut forma.

Expanded text:
ens: Sicut ab eo quod est esse, appellatur essentia, ita ab eo quod est subsistere, surecte intelligitur, in quibus subjectis sunt ea, quae in quo subjecto esse dicuntur, sicut in corpore color aut forma.
Abbreviated transcription (Latin):
nũ firmatũ ÷. ut hi qui uolut hinc
transmeare. Quid ⁊ illud chaos int̾ bo¬
nos.⁊ malos: ubi hinc iustĩa. inde ini¬
quitas. que nullatenus sociari ualẽt.
a deo .ii. sci dei iustis̃e addicti st̃ut nulla
⁊passõne. ad repbos fusire ualeant nł¬
la pro eis int̾ scds fiat int̾cessio.: Quo
ergo inde uolũt aliqui tͣnsire ad illos.
sin possunt᷑. qr si iustia dei admitt̾et:
nõ fieret eis molestialib̾atio illoꝵł¬

Expanded text:
ut hi qui volunt hinc transmeare. Quid est illud chaos inter bonos et malos, nisi hinc justitia, inde iniquitas, quae nullatenus sociari valent? Adeo enim sancti Dei justitiae addicti sunt, ut nulla compassione ad reprobos transire valeant, nulla pro eis inter sanctos fiat intercessio. Quomodo ergo inde volunt aliqui transire ad illos, sed non possunt? Quia si Dei justitia admitteret, non fieret eis molesta liberatio eo
Abbreviated transcription (Latin):
taq bona uolũtas comitat gr̃am.
ñ gr̃a uolũtatẽ uñ aug̃ ad bonefa¬
cium papamiscribẽs ⁊tͣ pelagianos ait.
Cum fides impest iustificationẽ. sicut
unicuiq d̾s partitus ÷ mensurã fidei.
nõ grã deialiquid m̃iti p̾cedit hũami.

Expanded text:
taque bona voluntas comitatur gratiam, non gratia voluntatem. Unde Aug. ad Bonifacium papam scribens, contra Pelagianos, inquit: Cum fides impetrat justificationem, sicut unicuique Deus partitus est mensuram fidei, non gratiam Dei aliquid meriti praecedi
Abbreviated transcription (Latin):
nisi eã libet gr̾a.per legẽ fidei .i. ñ est
liba sine fide oꝑante per cdilectionẽ. et
illa sufficient᷑. ⁊ ne bonaz. Non ÷ .n. a
fractus bonus. qui de radice caritatiᷤᷤ
nõ surgit. Si u̾o adsit fides oꝑans ꝑ cli¬
lectionẽ. sit cdilectio boni. Dilla crgita¬
cione bõi que p̾cetit fidẽ bñ elisseritu.

Expanded text:
nisi eam liberet gratia per legem fidei, id est, non est libera, sine fide operante per dilectionem; et illa sufficienter et vere bona est. Non est enim fructus bonus, qui de charitatis radice non surgit. Si vero adsit fides operans per dilectionem, fit delectatio boni. 8. De illa cogitatione boni quae praecedit fidem, plene disseritu
Abbreviated transcription (Latin):
Nunqͥd preces supplicanciu au
nimas scõꝵ. que in abscondito fa¬
ciei diei.uii lũis illustratõe letant᷑.
in ip̃ius ꝯtempłone ea que foris a¬
guntur intellige̾ qͣntum uł illis ad
gaudiũuł nob̾ ad auxiliũ ꝑtin Si¬
cut .N. angłs. sicut᷑ ⁊ scĩs. qui d̾o assis¬

Expanded text:
quid preces supplicantium sanimas sanctorum, quae in abscondito faciei Dei veri luminis illustratione laetantur, in ipsius contemplatione ea quae foris aguntur intelligere, quantum vel illis ad gaudium, vel nobis ad auxilium pertinet. Sicut enim angelis, ita et sanctis qui Deo assis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ clubiũ mortuos adiuuariut cũ eis
miẜicordius agatur a dño. ꝙͣ eoꝵ pet¬
ad ip̃m sacrificiũ. lcro suo ⁊memorẽt᷑.
desse defunctis. s talib. qui ita uixunt
añ mortẽ. ut possint eis ħ uilia eẽ pꝰt
mortẽ.Nam qui sine fide᷑ oꝑante ꝑ cli¬
lectionẽ. eius sacͣmẽtis. de corꝑe exierũt.
frustra illis.a sius. hiꝰ pietatis officia
ĩpẽdiuntur. quꝰ dũ hic eẽnt pignore

Expanded text:
um mortuos adjuvari, ut cum eis misericordius agatur a Domino quam eorum pecad ipsum sacrificium loco suo commemorentur, et prodesse defunctis, sed talibus qui ita vixerunt ante mortem, ut possint eis haec utilia esse post mortem. Nam qui sine fide operante per dilectionem ejusque sacramentis de corpore exierint, frustra illis a suis hujusmodi pietatis officia impenduntur, cujus dum hic essent pignore
Abbreviated transcription (Latin):
ista que ꝓ defũctis ꝯmẽdandis fre¬
quentat ecc̃a. illi apłice sũt adu̾sa sẽ¬
tencie.qͣ clictũ ÷. ꝙͣ om̃es astabimus
ante tribunal xp̃i. ut refãt unusqͥs.
scd̾ ea que per corpus gessit. bõa uł ma¬

Expanded text:
 defunctis commendandis frequentat Ecclesia, illi apostolicae sunt adversa sententiae, qua dictum est: « Omnes astabimus ante tribunal Christi, ut recipiat unusquisque secundum ea, quae per corpus gessit, sive
Abbreviated transcription (Latin):
tis. ⁊ nolatile suꝑ t̾ram. ⁊ c̃. o¬
pus quinte cliei ÷ formatio pisciũ et
auis quib duo elementa ornant᷑.

Expanded text:
tis, et volatile super terram, etc. Opus quintae dici est formatio piscium et avium, quibus duo elementa ornant
Abbreviated transcription (Latin):
tes sub obscuure lccsiti sũt atq scolas¬
ne temꝑali. ⁊ et̾ne. ꝓ primi hoĩs actua¬
li pcc̃o. qr pro illo. ut aiunt. oĩb debet᷑
pena et̾na. nisi per gram lit̾ent᷑. Iuxͣ
borũ siñam oportet cdlici originale poc¬
catũ. nec culpã eẽ nec penã. Culpã nõ
et̃ ip̃i fatentur. pena quoq scd̾ eos cẽ
nõ põt. Quia si debitũ pene. originale

Expanded text:
sunt, atque scholasnae temporali et aeternae pro primi hominis actuali peccato, quia pro illo, ut aiunt, omnibus debetur poena aeterna, nisi per gratiam liberentur. Juxta horum sententiam oportet dici originale peccatum nec culpam esse, nec poenam. Culpam non esse ipsi fatentur; poena quoque secundum eos esse non potest: quia si debitum poenae originale
Abbreviated transcription (Latin):
etatẽ pene. Et ea rr̃e asẜ̃unt pac̃m origi¬
naletlici eẽ in paruulis. qr paruuli ꝓ
illo primo pcc̃o. rei sunt pene. sicut pro
pcc̃o iniqui parẽtis aliqñ exulant. fi¬
lũ. scd̾m iustĩam fori. Qd sit originał¬

Expanded text:
ietatem poenae; et ea ratione asserunt peccatum originale dici esse in parvulis, quia parvuli pro illo primo peccato rei sunt poenae, sicut pro peccato iniqui parentis aliquando exulant filii secundum justitiam fori. 6. Quod original
Abbreviated transcription (Latin):
egͥ nõ solũ ip̃m s omne nocuit genꝰ huma¬
nũ. qr ex eo dãpnationẽ. sĩmul⁊ culpã.
dam et uinculũ mortis. Nẽo .ri. nasci¬
turnisithens penã. ⁊ m̾itũ pene. Me¬
catũ ita originale. culpa  ^ ꝙ om̃is ⁊rtu¬
piscencialit̾ ꝯcepti. trahunt. Uñ ĩ ect̃as¬
Ptiais doginatib scriptũ ÷ firmissime
tene. ⁊ nullatenꝰ clubites. hoĩem qui¬

Expanded text:
is, non solum ipsum, sed omne necavit genus humanum, quia ex eo damnationem simul et culpam dam, et vinculum mortis. Nemo enim nascitur, nisi trahens poenam, et meritum poenae. Mecatum itaque originale culpa est, quam omnes concupiscentialiter concepti trahunt. Unde in eccles. Dogmatibus scriptum est: Firmissime tene, et nullatenus dubites, omnem homi
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ⁊ de filio dei dicit aug. in .ii.li. de
tri. quod non tm̃a pr̃e missus est: s a
seip̃o. ⁊ a spiritu sancto. querens quo
filius. uel spt̃ sanctus sit missus: cũ
uterq sit ubiz tanqͣm deus. Nam u¬
terq inquit aug̃ legitur missus.
mittam eum ad uos. Et filius de se

Expanded text:
Nam et de Filio Dei dicit Augustinus in se5, quod non tantum a Patre missus est, sed etiam a seipso et a Spiritu sancto: quaerens quomodo Filius vel Spiritus sanctus sit missus, cum uterque sit ubique tanquam Deus. Nam uterque, inquit Aug., legitur missus. mittam eum ad vos. Et Filius de se
Abbreviated transcription (Latin):
ab utroq uł mitti. utrum ⁊̃ a seipo de¬
tur. si datura se.aꝑcetlit. uł mittitur
a se.Ad quod clicimus. qi sp̃t .s. ⁊ d̾s est.
⁊ donuĩ. siue datum. ⁊ ideo dat. ⁊ datur.
dat quidem in qͣntum d̾s. ⁊ datur in

Expanded text:
 vel mitti: utrum etiam a seipso detur? Si datur a se, et procedit et mittitur a se. Ad quod dicimus: Quia Spiritus et Deus est, et donum sive datum, et ideo dat et datur. Dat quidem in quantum Deus, et datur in
Abbreviated transcription (Latin):
sum dat. Siquid. Sicut inquit corpus
tarnis nichħ est aliud ꝙͣ caro. sic doͦnum
ergo donũ dei est. in qͣntum datur eis
quib datur: ap̃ se x deus ÷. ⁊ si nemi¬
ni detur. qr deus erat. patria filio. coe¬
t̾nus. anteꝙͣ cui ꝗͣ daretur. nec qr
illi danta⁊ ip̃e datur: ideo minor
illis. Ita .n. datur. sicut dei donum.
ut ⁊̃ seip̃m detisicut deus. Non .n. dici
põt. nonesse sue poitatis. de quo dictũ

Expanded text:
sum dat. Sicut, inquit, corpus carnis nihil est aliud quam caro, sic donum ergo donum Dei est, in quantum datur eis quibus datur. Apud se autem Deus est, etsi nemini detur, quia Deus erat Patri et Filio coaeternus, antequam alicui daretur, nec quia illi dant, et ipse datur. Ideo minor est illis. Ita enim datur sicut Dei donum, ut etiam seipsum det sicut Deus. Non enim dici potest non esse suae potestatis, de quo dictum
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ dimitti. ca fornicatõis. uiro:
eadẽ licẽna. nẽ tollitur femi
mitti excepta tausa fornitatõis. ⁊ sili¬
missa fuit. man̾e ĩnuxtã. Quitquid in¬
ris p̾apitur. ħ ⁊ seq̃nt̾ relundat in fe¬
minas. Nõ .n. adult̾a uxor. lmpttenda
⁊ a uir mechus tenendꝰ. Itap nos qd̾
nõ licet feminis. eque ñ licet uiris. ⁊ ea¬
dem ẜuitus. pari ⁊ditõe censetur.¶ Et̾his¬

Expanded text:
rem dimitti causa fornicationis viro, eadem licentia non tollitur feminmitti, excepta causa fornicationis; et si dimissa fuerit, manere innuptam . Quidquid viris praecipitur, hoc consequenter redundat in feminas. Neque enim adultera uxor dimittenda est, et vir moechus tenendus. Item: Apud nos quod non licet feminis, aeque non licet viris, et eadem servitus pari conditione censetur.
Abbreviated transcription (Latin):
austur extusatõ. qui mandata dei noue¬
rũt. ꝙͣ solẽt hoĩes hr̃e de ignorãcia. Et
licet gͣnius sit pettare scient. ꝙͣ nescien¬
ter. ñ ideo tñ ꝯfugiend̾ ÷ ad ignorãtie
tenebras. ut in eis quisꝙͣ extationẽ re¬
quirat. Aliud ÷ .n. nescisse aliud scire
noluisse. qr ineis qui intellig̾e nolu¬
erũt. ip̃a ignorancia pcc̃mz. In eis u̾o
qui nõ potũnt. pena pcc̃. Ignorãcia u̾o
que nõ ÷ coꝵqui scire nolũt. s eorũ
qui tanꝙͣ. simplicit̾ nesciunt. nullum
sic extusat. ut et̾no igne nõ ardeat. s
fortasse. ut minus ardeat. Nõ gͥ mlr̃
extusationẽ habuit. de ignorãcia. cũ ⁊

Expanded text:
fertur excusatio, qui mandata Dei noverunt, quam solent homines habere de ignorantia. Et licet gravius sit peccare scienter quam nescienter, non tamen ideo fugiendum est ad ignorantiae tenebras, ut in eis quisquam excusationem requirat. Aliud est enim nescisse, aliud scire noluisse, quia in eis, qui intelligere noluerunt, ipsa ignorantia peccatum on potuerunt, poena peccati. Ignorantia vero quae non est eorum qui scire nolunt, sed qui tanquam simpliciter nesciunt, nullum sic excusat ut aeterno igne non ardeat, sed fortasse ut minus ardeat. Non igitur mulier excusationem habuit de ignorantia, cum et
Abbreviated transcription (Latin):
mortis soluit. ⁊ aĩam int̾ius purgat.
Que sit int̾iores tenebre ⁊ int̾ior ma
ic q̃ritur que sit illa macła. cula.
⁊ que sit ille tenebre int̾ioresa qͥ¬
b d̾s int̾ius aĩam purgat. cũ u̾am pe¬
nitẽciã ĩmittit. de tenebris.⁊ int̾iori ca¬

Expanded text:
mortis solvit, et animam interius purgat. 9. Quae sint interiores tenebrae et interior macula. Hic quaeritur quae sit illa macula et quae sint illae tenebrae interiores a quibus Deus interius animam purgat, cum veram poenitentiam immittit. De tenebris et interiori ca
Abbreviated transcription (Latin):
est .n. aliud qd̾ malũ dr̃. insi pͥuatio bo
neat si adhuc nat᷑a ÷. Nõ .n. ⁊ sumi pͥ¬
ño corrũpitur. ido̾ malũ ÷ corrupcioe
uis qr eam qͣlitũ pͥuat bono. Nã si
nallo bono priuat. nõ nocet. nocet a
tur. inest ei bonũquo pͥuetur. ac ꝑħ¬

Expanded text:
est enim aliud quod malum dicitur, nisi privatio bonneat, si adhuc natura est. Non enim consumi pvero corrumpitur, ideo malum est ejus corruptio, quia eam qualicumque privat bono. Nam si nullo bono privat, non nocet. Nocet autur, inest ei bonum quo privetur. Ac
Abbreviated transcription (Latin):
uir dicit. ego actipio te in meã. nõ dñam.
dñationẽ t̾ata. si u̾o de imo. ut de pecli¬
b aud̾etur ad ẜuitutẽ subicienda. S
qr net in elñam. aet ĩ ancillã assumi¬
tur: facta ÷ demedio .i. de lat̾e̾. qr ad

Expanded text:
ir dicit: Ego accipio te in meam, non dominam, dominationem creata; si vero de imo, ut de pedibus, videretur ad servitutem subjicienda. Sed quia nec in dominam, nec in ancillam assumitur, facta
Abbreviated transcription (Latin):
citulte fu̾at rtͣctum. uoluntas gͥ u̾bis
expͥssa inocculto ad hc suffragat. ut fi¬
at ⁊iugiũ. Manifeste u̾o exp̃ssa. suf¬
fragatur. ut sclat. ⁊ roboret. ac lib̾m fi¬
at ecc̃e.de hxt untlicare. si expedierit. Ce qͣ
re sit ⁊sensus ille an de carnali copła
In de cohĩtatoe ande alio
ic qͣuertlir ci esensus de p̾senti. fa¬

Expanded text:
culte fuerat contractum. Voluntas ergo verbis expressa in occulto ad hoc suffragatur, ut fiat conjugium; manifeste vero expressa suffragatur ut sanciat et roboret, ac liberum sit Ecclesiae de hoc judicare si expedierit. 3. De qua re sit consensus ille: An de carnali copula, an de cohabitatione, an de alio. Hic quaeritur, cum consensus de praesenti
Abbreviated transcription (Latin):
cus.illis seorsũ se iũcłis. Ex radice istius
trunc. egdliunt᷑ isti ramuscłi nepos ⁊ nep¬
tis prim. Sꝓnepos. ⁊ ꝓneptis. scd̾s sabnepos.¬
⁊ abneptis.ttius Cadnepos ⁊ adneꝑtis.
qͣrtus s trincpos. ⁊ trineptis qͥntus ftrine
potisnepos ⁊ trineptis neptis. sextus at̾¬

Expanded text:
cus; illis seorsum sejunctis ex radice illius trunci egrediuntur isti ramusculi: nepos, neptis: primus; pronepos, proneptis: secundus; abnepos, abneptis: tertius; atnepos, atneptis: quartus; trinepos, potis nepos et trineptis neptis sextus. » At
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ caturã uenanda ⁊ liligenda.Ø
sõ tñ adeo ut cultus cliuinitati debitꝰ
eĩ exhibeatur. qui cultus in cdilectõe.
⁊ sacrifitii exh̃ĩtione. atq reu̾entia᷑⁊ sis¬
tic. que latine dr̃ pietas. gte a: theosebi

Expanded text:
omnem creaturam est veneranda et diligenda; non tamen adeo ut cultus divinitati debitus ei exhibeatur, qui cultus in dilectione et sacrificii exhibitione atque reverentia consistit; qui Latine dicitur pietas, G
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ credo.net ẜuio. Uelut si quis p̃purã
uł cdiadema regale iatẽs ĩueniat nũ¬
quid ea conabitur a dorare: Cũ u̾o ea
rex fu̾it indutus. ꝑ iculũ mortis ĩcur¬
nt: si ea cũ rege adorare qͥs ⁊tẽpẜit. Ita

Expanded text:
 credo, velut si quis purpuram vel diadema regale jacens inveniat, nunquid ea conabitur adorare? Cum vero ea rex fuerit indutus, periculum mortis incurrit, si ea cum rege adorare quis contempserit. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
ũatit᷑ scd̾ tempꝰ et ⁊ceptus. ⁊ natꝰ ex uͥgi¬
ne. Ista auͣcte uidr insinuari ꝙ nata dñ¬
agi intelligit᷑. que sñ clubitatõẽ. ⁊ de pa¬
trea de matre. nata eẽ. dici d. De gemi¬
na xp̃i natintate qui bis natus est.
ueri ⁊ sol utrũ debeat dici nt bis.¬

Expanded text:
aciter secundum tempus et conceptus et natus ex Virgine. Ista auctoritate videtur insinuari quod natura divagi intelligitur, quae sine dubitatione et de Patre et de matre nata esse dici debet. 2. De gemina Christi nativitate, qua bis natus est. Quaeri autem solet utrum debeat dici Chris
Abbreviated transcription (Latin):
fectus. quẽ adoramus cũ pre.⁊ sp̃u. una
adorattẽ cũ metaminata carne eiꝰ. nõ in¬
adorabilẽ carnẽ clicentes. Adoratur .n. in
una u̾bi ypostasi que ypostasis gn̾ata.¬
slõ cature uen̾ationẽ p̃bentes. ñ .n. ut
nudã carnẽ adoramꝰ. s unitã d̾itatũ u
nã ypostasim dei ũbi eluab reductis na¬
turis. Cimeo carbonẽ tang̾e. pp̃ ligno co¬
pulatũ ignẽ. Adoro xp̃i dei mei simul

Expanded text:
fectus; quem adoramus cum Patre et Spiritu una adoratione cum incontaminata carne ejus, non inadorabilem carnem dicentes. Adoratur enim in una Verbi hypostasi, quae hypostasis generata est, non creaturae venerationem praebentes. Non ergo ut nudam carnem adoramus, sed ut unitam deitati in unam hypostasim Dei Verbi duabus reductis naturis. Timeo carbonem tangere propter ligno copulatum ignem. Adoro Christi Dei mei simul
Abbreviated transcription (Latin):
s ip̃a trinitas n
solus deus. bea¬
uñ aug̃. mͥ ecdem. Cum unus deus
sit trinitas: hec sit nobis solutio qõ¬
nis. ut intelligamus solum deum
sapientẽ. solum potentẽ. prem. ⁊ fili

Expanded text:
 ipsa Trinitas est unus solus Deus, beaunde Aug. in eodem: Cum unus Deus sit Trinitas, haec sit nobis solutio quaestionis, ut intelligamus solum Deum sapientem, solum potentem, Patrem, et Fili
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑr̃o de tn inmente naturalit̾ diumit
instituta qisquis uiuacit᷑ ꝓspicit. ⁊
qͣm magnũ sit in ea unde ꝓot ⁊ sepror

Expanded text:
ria in sua mente naturaliter diuinitus instituta quisquis uiuaciter perspicit et quam magnum sit in ea, unde pote
Abbreviated transcription (Latin):
mortem suam. qr si fniuste unuebat.
⁊ peccatanoritur iustĩe. Si pectatrix
erat ⁊ iustificatur: moritur pcto. ut
alias eius mutationes tateam. de qͥ¬
b mõ longum est lisputare. ⁊ crea¬
futatũm natura celestium mori po¬
tuit. qr peccare potuit. Nam ⁊ angłi
pettanerunt. ⁊ demones facti sunt.
quoꝵ est cabolus yrmceps ⁊ qui
non peccau̾nt. ꝓeccare potũnt. ⁊ cui¬

Expanded text:
mortem suam; quia, si juste vivebat, et peccat, moritur justitiae. Si peccatrix erat, et justificatur, moritur peccato, ut alias ejus mutationes taceam, de quibus modo longum est disputare. Et creaturarum natura coelestium mori potuit, quia peccare potuit. Nam et angeli peccaverunt, et daemones facti sunt, quorum est diabolus princeps; et qui non peccaverunt, peccare potuerunt. Cui
Abbreviated transcription (Latin):
ssra. his ⁊enĩ u̾bis moyses sp̃u d̾i
asfiatus: inuno prinçipio a d̾o cato¬
re. mũtlũ eẽ ft̃m reft Aidons errorem
quoꝵ dam. pła sine pͣncipio. fuisse pͥn¬
cipia oppinantiũ. plato namq ta
untia extimauit. deum .s. ⁊ exemplar.
⁊ mat̾iam. ⁊ ip̃a unicaia. fñ pͥncipio. ⁊ de

Expanded text:
. His verbis Moyses Spiritu Dei afflatus in uno principio a Deo Creatore mundum factum refert, elidens errorem quorumdam plura sine principio fuisse principia opinantium. Plato namque tria initia aestimavit, Deum scilicet, exemplar, et materiam, et ipsa inc
Abbreviated transcription (Latin):
Euident᷑ cdicit. ñ aliud eẽ filiũ dei ⁊ ali¬
ud filiũ hoĩs ex quo p̾missa roboratur
suod ⁊ toritatũ ãnotat ut det̾mi

Expanded text:
Evidenter dicit non aliud esse Filium Dei, et aliud filium hominis. Ex quo praemissa roboratur rba auctoritatum adnotat ut determi
Abbreviated transcription (Latin):
rõnem qua clñr de c̾aturis. Quupe cũ
dicimus eum aliquid fat̾e. nõ aliquẽ
in oꝑando motũ illi intelligimus mẽ¬
uł aliꝙͣ in laborando passionẽ. sic nob̃
solet accid̾e. s eius sempitne uolũta¬
tis. nouũ aliꝙ̃ significamꝰ effectũ .i. e

Expanded text:
rationem qua dicuntur de creaturis. Quippe cum dicimus eum aliquid facere, non aliquem in operando motum illi inesse intelligimus, vel aliquam in laborando passionem, sicut nobis solet accidere; sed ejus sempiternae voluntatis novum aliquem significamus effectum, id e
Abbreviated transcription (Latin):
nõ erantabs ip̃ius agitateẽ. ut actus
ꝓpre dici nõ queat. cũ inde̾s actus oĩs.
in motu ⁊sistat. In doa motus nullus¬
aliq̃ fi ⁊tingit nulla tñ in ip̃s. uł ĩ eiꝰ
calore. facta mctione. uł innta fc̃e. ita ex
dei uolũtate. noua hñt cẽ sine muta¬
tiõne anctoris qui t unu ⁊ solu pͥnci

Expanded text:
absque ipsius agitatione; ut actus proprie dici non queat, cum videlicet actus omnis in motu consistat, in Deo autem motus nullusaliqua fieri contingit, nulla tamen in ipso vel in ejus calore facta motione vel mutatione: ita ex Dei voluntate nova habent esse sine mutatione auctoris, qui est unum,
Abbreviated transcription (Latin):
bile: nõ eẽ. uł nõ fuisse qd̃ fc̃m est.
uł dictul refẽntes posfibilitatẽ. uł i¬
possibilitatẽ. ad naturam rei existẽ
tas ad potẽtiam deireftur. que sẽper
eadem fuit ⁊ est. qr pdestinatio presci¬
entia potẽtia. umnũ in d̾o÷. Qd sit rep¬

Expanded text:
 non esse vel non fuisse quod factum est vel dictum, referentes possibilitatem vel impossibilitatem ad naturam rei existenttas ad potentiam Dei refertur, quae semper eadem fuit et est, quia praedestinatio, praescientia, potentia, unum in Deo est. 4. Quid rep
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ obitĩt quidã. nitẽtes ꝓbare. mu¬
sic. pͥoss d̾s nõ appon̾e gram᷑ quibus
apponit. ⁊ poss subthere. quib nõ sb̃¬
trahit. qd̾ si fie̾ret. utiq dampnare¬
tur. possent gͦ dampnari istiqui tñ
salnabuntur. poss itaz minui nũs¬

Expanded text:
quidam, nitentes probare nusic: Posset Deus non apponere gratiam quibus apponit, et posset subtrahere quibus non subtrahit; quod si faceret, utique damnarentur; possent ergo damnari isti qui tamen salvabuntur; posset itaque minui