comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q plenitudinẽ ut pote uiiͦ
amoris um alt̾iꝰ altiꝰ inte¬
gralit̾ exhib̾e̾. debitũ quippe
est qd̃ sũmo amore diligit
a quo totum accipit ⁊ nichil
ĩpendit. gͣtuitũ u̾o qd̾ sũ¬
me diligit a quo nichil ac
cipit s totũ ĩpẽdit. Ecce
uo̾ sic sũmꝰ ut sit solũ de¬
bitus. In t̾cio autẽ sic sũmͦ
ut sit ex uno debitꝰ ex altõ
oĩno gratuitus. Ecce in a-¬
more sũmo trina ꝓprietatũ
distinctio cũ sit tñ una ea¬
demq ĩ om̃ib ut pote sũ¬
ma et u̾e et̾na dilectio. nõ

Expanded text:
nem, utpote unius amoris uni, alterius alteri integraliter exhibere. Debitum quippe est quod summo amore diligit a quo totum accipit, et nihil impendit; gratuitum vero, quod summe diligit a quo nihil accipit, sed totum impendit. Ecce vero sic summus, ut sit solum debitus. In tertio autem sic summus, ut sit ex uno debitus, ex altero omnino gratuitus. Ecce in amore summo terna proprietatum distinctio, cum sit tamen una eademque in omnibus, utpote summa et vere aeterna di
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsona u̾o̾ que deus nõ ẽ:
sũme bona esse nõ potest.
qm̃ deo equari nõ põt. ple-¬
nitudinẽ itaq debiti amo¬
ris dicta ꝑsona iuxta supͣ¬
plenitudinẽ u̾o gratuiti a-¬
moris õmo nõ ht sed nec
hr̃e ualet. Solius itaq de¬
biti amoris plenitudinẽ
hr̃e oportet ꝑsonã illã que
de se ꝙ̃admod̾ dictũ ẽ ꝓcedẽ¬
tẽ nõ ht¬

Expanded text:
o quae Deus non est, summe bonus esse non potest, quoniam Deo aequari non potest. Plenitudinem itaque debiti amoris dicta persona juxta suprPlenitudinem vero gratuiti amoris omnino non habet, sed nec habere valet. Solius itaque debiti amoris plenitudinem habere oportet personam illam, quae de se quemadmodum dictum est, procedentem no
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ est ꝓpriũ ꝓcedere
nec tñ de se ꝓcedentẽ hr̃e:
qm̃ aliunde accipit totũ
qd̃ ht̃. plenitudinẽ debi¬
ti amoris habere oportet.
Alioqͥn si sũme diligẽtib
sũmũ amorẽ nõ repẽde̾t.
sũmo amore digna ñ eẽt.
Sũmo sane amore ab ip̃iˢ
diligit᷑ a quib omnẽ ple¬
nitudinẽ accepisse cognos¬
cit᷑. Quid itaq indebiti
amoris possit eis repende̾
a quibz constat eã omẽ
plenitudinẽ gratis acce¬
pisse. Et qm̃ ꝓprium ip̃ius
est ut ante iam diximꝰ de
se ꝓcedentẽ nõ hr̃e nõ est ĩ
diuinitate cui possit pleni¬
tudinẽ gratuiti amoris
exhib̾e̾. Et qͥdẽ erga creatã
ꝑsonã gratuitũ amorẽ
habe̾ põt. sed gratuiti amo-
natꝰ enĩ amor eẽt si sũmo
amore dilige̾t qui sũme di¬
ligendꝰ nõ ess. Sũmo si¬
qui dẽ amore õmo dignus

Expanded text:
cujus est proprium procedere, nec tamen de se procedente habere quoniam aliunde accipit totum quod habet plenitudinem debiti amoris habere oportet; alioquin, si summae diligentibus summum amorem non rependeret, summo amore digna non esset. Summo sane amore ab ipsis diligitur, a quibus omnem plenitudinem accepisse cognoscitur. Quid itaque indebiti amoris possit eis rependere, a quibus constat eam omnem plenitudinem gratis accepisse? Et quoniam proprium est ipsius, ut jam diximus, de se procedentem non habere, non est in Divinitate cui possit plenitudinem gratuiti amoris exhibere. Et quidem erga creatam personam gratuitum amorem habere potest, sed gratuiti amorinatus enim amor esset, si summo amore diligeret qui summe diligendus non esset. Summo siquidem amo
Abbreviated transcription (Latin):
si una ꝑsona que sit a se¬
metip̃a. hinc autẽ põt dili¬
bitata rõne collig̾e̾ ꝙ in
illa mutua ꝑsonaꝵ cauta-¬
te nõ possit amor ẽẽ qui
nõ sit aut solũ gratuitꝰ
aut solũ debitus. aut siml
utͣqͣ debitꝰ atq gͣtuitꝰ. Cõ¬
stat nichilominꝰ de dictis
trib ꝙ gͣtuiti amoris ple¬
nitudo sit ĩ solo uno. debi¬
ti u̾o amoris plẽitudo sit
ĩ solo alto tã debiti ꝙͣ gra¬
tuiti plenitudo sit ĩ solo t̾cio.
S quid ad ista dicemꝰ nũ¬
qͣd aliqͥs ex hiis trib aliud
aliqͥd est ⁊ aliud aliqͥd a¬
mor suus. nũqͥd eoꝵ alicui
aliud est ẽẽ ꝙͣ dilig̾e dilig̾e
qm esse. Ubi gͦ est u̾a illa
⁊ sũma simplicitaᷤ quam

Expanded text:
a quae sit a semetipsa. Hinc etiam potest dilibitata ratione colligere, quod in illa mutua personarum charitate non possit amor esse, qui non sit aut solum gratuitus, aut solum debitus, aut simul utrumque debitus atque gratuitus. Constat nihilominus de dictis tribus quod gratuiti amoris plenitudo sit in solo uno, debiti vero amoris plenitudo sit in solo altero, tam debiti quam gratuiti plenitudo sit in solo tertio. Sed quid ad ista dicemus, nunquid ex his tribus aliud aliquid est, et aliud aliquid amor suus? Nunquid eorum alicui aliud est esse quam diligere, diligere quam esse? Ubi ergo est vera illa et summa simplicitas quam
Abbreviated transcription (Latin):
ibi ĩuenire potĩus. ne au¬
tẽ aliquis nos parũ ĩtelli-¬
gat et ea ꝓpt̾ incõsulte re-¬
p̃hendat in eo qd̃ gratuitũ
uł debitũ posuimꝰ nõ nos
utiq latet ꝙ h̃ nõ semper
sub eadẽ significacõe accipi¬
nius dicimꝰ qr hic illum a¬
mare debet eo ꝙ dignꝰ sit.
ꝙ unus aliũ amare debet
eo ꝙ cum alicuiꝰ doni uł be¬
neficii m̾to debitorẽ reddide¬
ut. sic et gratuitũ alias ⁊
alias sub alia ⁊ alia signi¬
ficacione accipi poti̾t. S
sub qua significatione u¬
calũpnie locus pateat ad¬
ĩcta descriptione det̾mĩa¬
uimꝰ. nemo autẽ miretur
nemo ĩdignet᷑ si ea que de
tanta ꝓfũditate sentimus
u̾bis eloquim᷑ quib possu¬
mꝰ. Ecce iã explicauimꝰ qͦ¬
mͦ ad supiorũ cõfumacio¬
nẽ rõ manifesta cõuincit¬
ꝙ quarta ĩ dinitate psona

Expanded text:
ibi invenire poterimus. Ne autem aliquis nos parum intelligat, et eapropter inconsulte reprehendat in eo quod gratuitum vel debitum posuimus, non nos utique latet quod hoc non semper sub eadem significatione accipimus. Dicimus quia hic illum amare debet eo quod dignus sit. d unus alium amare debet, eo quod alicujus doni, vel beneficii merito debitorem reddiderit. Sic et gratuitum alias et alias, sub alia et alia significatione accipi poterit. Sed sub qua significatione ucalumniae locus pateat, adjuncta descriptione determinavimus. Nemo autem miretur, nemo indignetur, si ea quae de tanta profunditate sentimus, verbis eloquimur quibus possumus. Ecce jam explicavimus quomodo ad superiorem confirmationem ratio manifeste convincit, q
Abbreviated transcription (Latin):
quare tali cibo utatur. Post ħ int̾¬
ponit᷑ de aduentu assirioꝵ ĩt̾rã
iuda. ⁊ quid in ea facturi sint. ad
legibilit̾ scribat. nascituri de iuuẽ¬
cula. uł abscondita pu̾i nõa .iͦi.
ħ. uelocit̾ spolia detrahe. cito p̾da¬
re. ⁊ nequa fraus. uł dolus sub es se
his testib ad ꝓpħissam. maritali of¬
ficio accessit. ⁊ concepit. ⁊ peꝑit. cuiꝰ
nom̃ domino p̃tipiente sic̃ subiungit᷑
appellat. causamq q̃re sic debeat ap¬
pellari supponit. Ecce inqͥunt omnia
rõnabilit̾ ꝓcedunt. omĩa q̃ promit¬
tunt᷑ fiunt. Pmittit᷑ uiuencła que
ñ dum conceꝑat: in signũ paritura¬

Expanded text:
quare tali cibo utatur. Post haec intequare tali cibo utatur. Post haec interponitur de adventu Assyriorum in terram Juda, et quid in ea facturi sint ad elegibiliter scribat nascituri de juvencula, vel abscondita pueri nomina duo haec: Velociter spolia detrahe, cito praedare. Et ne qua fraus, vel dolus subesse puhis testibus ad prophetissam maritali officio accessit, et concepit, et peperit cujus nomen Domino praecipiente, sicut subjungitur, appellat, causamque quare sic debeat appellari supponit. Ecce, inquit, omnia rationabiliter procedunt, omnia quae promittuntur fiunt; promittitur juvencula quae nondum conce
Abbreviated transcription (Latin):
pulo. uł matre. emanuel noĩaret᷑
Ac si aꝓpħa drẽtur. O domꝰ dauid.
si uidĩs hanc iuuencłam q̃ ñ dũ
concepit inproximo conciꝑe ⁊ filiũ
parẽ. scias hoc tͥ signũ future li¬
b̃ationis. de manu supͣ dictorum
regum. a domino datũ. Uos autẽ
matris conceptione: i partu ex po¬
domui dauid. ⁊ achar. qͦd de manu
rasin. tunc regis syrie:⁊ phacee
nunqͣm uid̾unt. uł uisuri erant:
Uos ꝑ abruta. nos ꝑ planam ince¬
dimus uiam. quib tota capituli
continentia consonat. Nos tota
littere. cͥcũstantia reclamante uni
u̾sicło adheretis. Quod ut melius
pateat. ab exordio. usq ad finẽ. totũ
ꝓseqͥm᷑ capitłm. Mandauit dñs ꝑ¬
ppħam. achaz. quod signũ peteret.
ꝑ quod certus ẽẽ poss. quod ñ opor¬
teret eũ timere. a dudb caudis tici¬
onum fumigantiũ. Quo signum
petere nolente conu̾tit se ppħa
ad ppłm cui dicit ip̃m dñm signũ
ẽe daturum. ip̃mq signum statim
ex uirgine concept:i nati. ⁊ causã

Expanded text:
matre Emmanuel nominaretur. Ac si a propheta diceretur: O domus David, si videris hanc juvenculam quae nondum concepit in proximo concipere, et filium parere, scias hoc tibi signum futurae liberationis de manu supradictorum regum a Domino datum. Vos autem, matris conceptione, et partu expodomui David, et Acham, quod de manu Rasin, tunc regis Syriae, et Phacnunquam viderint vel visuri erant? Vos per abrupta, nos per planam incedimus viam quibus tota capituli continentia consonat; vos, tota litterae circumstantia reclamante, uni versiculo adhaeretis. Quod, ut melius pateat, ab exordio usque ad finem totum prosequimur capitulum. Mandavit Dam Acham quod signum peteret, per quod certus esse posset, quod non oporteret eum timere a duabus caudis titionum fumigantium. Quo signum petere nolente, convertit se propheta ad populum, cui dicit ipsum Dominum signum esse daturum, ipsumque signum statim ex virgine concepti et nati, et causam
Abbreviated transcription (Latin):
insurgentes in nos uidei. u̾itatiᷤ
inimici. sue cauillationis ariete.
firmissimum fidei nr̃e murum
labefactare conantur. Primo di¬
cunt quod inhebraico. ñ habet᷑
becła. quȩ uox uirginẽ s alma.
que nunc iuuencłam. nunc ab¬
sconsam sig̾c. Aquib. cũ opponẽ¬
tes querimꝰ. quomͦ future libe¬
rationis signum e̾ẽ possit. quod
iunioris etatis femina. uł abscõ¬

Expanded text:
in nos Judaei, veritatis inimici, suae cavillationis ariete firmissimum fidei nostrae murum labefactare conantur. Primo dicunt quod in Hebraico non habetur becula, quae vox virginem, sed alma, quae nunc juvenculam, nunc absconsam significat. A quibus cum opponentes quaerimus quomodo futurae liberationis signum esse possit, quod junioris
Abbreviated transcription (Latin):
uõ parte ĩ plures secernit
ab omi sit cõiunctione alie¬
na. Que tibi queso płali¬
tas pulchrior. q̃ tͥ queso
cõuemiencior uidet᷑:. An il¬
la que ordinatissĩa quad̾
ꝓprietatũ uarietate distĩ¬
guit ᷑. et decẽtissĩo quodã
ꝓportionalitatũ modo mi-¬
randa rõne cõtexit᷑ An
illa que nulla diffe̾nciaꝵ
cõcordia uł concordia li
diffe̾ncia uicissim sibi cõ¬
nectit᷑. nulla alt̾ĩtatũ or¬
dinatione pornat᷑. Nemi¬
nẽ puto estimare qd̃ ma-¬
gis pulchrũ ẽ sũme płchri¬
tudini posse deesse. et qd̃
minus pulchrũ ẽ ip̃i messe.
Credi itaq oportet ꝙ nec
iocundissima ꝑsonarũ ger¬
manitas potest deesse ĩ sũ¬
ma felicitate nec ordina¬
tissĩa ꝓprietatũ uarietas
ĩ sũma pulchritudine S
ne hec quã ꝓposuimꝰ ratio
alicui forte ꝓbabilis ma¬
gis qmͣ necessaria uideat᷑
hoc ip̃m qd̃ dicimꝰ alciori
ꝑsona q̃ sit a semetip̃a ⁊ ñ ab

Expanded text:
vero parte qua in plures secernitur, vero parte qua in plures secernitur, ab omni sit conjunctione aliena? Quae tibi, quaeso, pluralitas pulchrior, quae tibi, quaeso, convenientior videtur, an illa quae ordinatissima quadam proprietatum varietate distinguitur, et decentissimo quodam proportionalitatum modo miranda ratione contexitur, an illa quae nulla differentiarum concordia, vel concordiali differentia vicissim sibi connectitur, nulla alietatum ordinatione perornatur? Neminem puto aestimare quod magis pulchrum est summae pulchritudini posse deesse, et quod minus pulchrum est ipsi inesse. Credi itaque oportet quod nec jucundissima personarum germanitas potest deesse in summa felicitate, nec ordinatissima proprietatum varietas in summa pulchritudine. Sed, ne haec quam proposuimus ratio alicui forte probabilis magis quam necessaria videatur, hoc ipsum quod dicimus altiori persona quae sit a semetipsa et non ab
Abbreviated transcription (Latin):
possit deesse ĩ sũma felici¬
tate. nec ordina tissĩa ꝓpͥe¬
tatũ hĩtudo ĩ sũma płchritudĩe.
Rimo itaq illd̾ di¬
camus qd̃ naturali
quodã ĩstinctu omnes ĩ cõ¬
mune agnouimꝰ ⁊ usu cõ¬
tinuato cotidianis experi-¬
mentis ꝓbamus. patet ꝓ¬
qnͣto germanior: tãto est
cõiũctior. et qnͣto cõiũcti-¬
or: tanto ⁊ iocundior. Qͥs
autẽ atestari audeat uel
estimare p̃sumat ꝙ ĩ illa
sũme felicitatis pleĩtudĩe
desit qd̃ magis iocundũ
agnoscit᷑. Itłud insit qd̾ mi
nꝰ iocundũ: nulla tenus
dubitat᷑. Si itaq unaq̃¬
ꝑsona a seip̃a esse dicit᷑ tarꝰ
utiq płalitas nuilla sibi af¬
finitate cõiungit᷑: nulla
mutuo g̾m̾anitate copula-¬
tur. Quis autẽ crede possit
ul̾ affirmare audebit ꝙ il¬
la sũme unitatis płalita ᷤ
tam sit ex uno cõiuncta.
ex alio tam longinqͣ et ad
inuicẽ uelut oĩno pegrina
ut ex ea parte qua unũ sũt
sit sũma ĩdiffe̾ncia. ex ea

Expanded text:
elicitate, nec ordinatissima proprietatum habitudo in summa plenitudine. Primo itaque illud dicamus quod naturali quodam instinctu omnes in commune agnovimus, et usu continuato quotidianis experimentis probamus, patet pquanto germanior tanto est conjunctior, et quanto conjunctior tanto et jucundior. Quis autem attestari audeat, vel aestimare praesumat quod in illa summae felicitatis plenitudine desit quod magis jucundum agnoscitur, inullatenus dubitatur? Si itaque unaquarsona a seipsa esse dicitur, talis utique pluralitas nulla sibi affinitate conjungitur, nulla mutuo germanitate copulatur. Quis autem credere possit, vel affirmare ausit, quod illa summae unitatis pluralitas, tam sit ex uno conjuncta, ex alio tam longinqua, et ad invicem velut omnino peregrina, ut ex ea parte qua unum sunt, sit summa indifferentia, ex ea
Abbreviated transcription (Latin):
utiq solo dep̾hendit᷑ atq cõ¬
uincit ᷑ ꝑsona esse. nã eciã¬
si pła habeat ĩcõicabilia:
sufficit tñ unũ solũ ad cõ¬
ꝓbandũ ꝙ sit ꝑsona. nã
ex eo constat ꝙ sit aliquis
solus ab aliis om̃ib ex il¬
la ppͥetate discretus. hec de hiiᷤ
que suꝑius dicta sũt quasi
recapitulando ꝑstriuximꝰ
ut ad ea que adhuc inqui-¬
renda restant. qnͣto exerci¬
tatiores: tanto ꝓmptiores
accedamꝰ. S qm̃ cõstat de
ne. locus postulat nũc de
singulis assignare. namꝙ
tres illi ĩ tunitate siue di-¬
cant᷑ ꝑsone siue existencie
siue alio quolibet noĩe ꝙ
tres illi inꝙͣ quibdã ꝓprie¬

Expanded text:
utique solo deprehenditur atque conutique solo deprehenditur atque convincitur persona esse. Nam, etiamsi plura habeat incommunicabilia, sufficit tamen unum solum ad comprobandum quod sit persona. Nam ex eo constat quod sit aliquis solus ab aliis omnibus ex illa proprietate discretus. Haec de his quae superius dicta sunt, quasi recapitulando perstrinximus, ut ad ea quae adhuc inquirenda restant, quanto exercitatiores, tanto promptiores accedamus. Sed quoniam constat de ne, locus postulat nunc de singulis assignare. Nam quod tres illi in Trinitate sive dicantur personae, sive existentiae, sive alio quolibet nomine, quod tres illi
Abbreviated transcription (Latin):
diximꝰ cõue¬
le esse ex ĩcõicabili ꝓprie¬
tate. ꝑsona autẽ diuina
supra id adhuc ampliꝰ
exigit ut mĩto diuina
plex esse cui idẽ ip̃m est
esse qd̃ sapere. hoc autẽ solũ
co merito dicit᷑ suꝑsb̾alis
essencia. Et qm̃ ĩ diuina
natura nõ est nisi unũ¬
solũ sũme simplex ⁊ ĩdif¬
ferens esse: ideo ibi confite¬
racit᷑ constat de ꝑsonaꝵ
płalitate. Ubi autẽ nlła
est alteritas non potest
esse plalitas. S nec alte¬
ritas esse potest: ubi nul¬
la differẽcia est. Quomͦ
gꝰ plãlitas p̃t cõuenire cũ
indiffe̾nti esse. s ubi nõ ẽ
diu̾sũ esse: p̃t esse differẽs
⁊ discretũ exist̾e̾. ubi em̃
plures hñt indifferẽs esse
ex differenti origine sic
tñ non desint plures existẽ¬
cie. Sicut autẽ suꝑiꝰ mõ-¬
strauimꝰ: nichil aliud ẽ
bilis existẽtia. Notãd̾
itaq ꝙ q̃libet existencia
diuina si uł unũ aliquid
ĩuẽit ᷑ hr̃e ĩcõicabile ex eo

Expanded text:
diximus, convele esse ex incommunicabili proprietate. Persona autem divina supra id adhuc amplius exigit, ut merito divina plex esse, cui idem ipsum est esse quod sapere. Hoc autem solummco merito dicitur supersessentia. Et quoniam in divina natura non est nisi solum summe simplex, et indifferens esse, ideo ibi confiteraciter constat de personarum pluralitate. Ubi autem nulla est alietas, nec potest esse pluralitas. Sed nec alietas esse potest, ubi nulla differentia est. Quomodo ergo pluralitas potest convenire cum indifferenti esse? Sed ubi non est diversum esse, potest esse differens, et discretum existere. Ubi enim plures habent indifferens esse ex differenti origine, sictiae, ut tamen non desint plures existentiae. Sicut autem superius monstravimus, nihil aliud est bilis existentia. Notandum itaque quod quaelibet existentia divina, si vel unum aliquid invenitur habere incommunicabile, ex eo
Abbreviated transcription (Latin):
uimus et ꝙ eas cirra solã
originalis cause differẽciã
quere debeamꝰ agnouinius
sed que quib sigillatim cõ¬
uemant necdum rõcinãdo
app̾hendimꝰ. Studeamꝰ ita¬
q nunc ĩ hiis sicut ⁊ ĩ ali¬
is aute iam dictis. ut qd̃
tenemꝰ ex fide detur nobis
rõne app̃hende̾ et demõstͣ¬
tiue c̾titudĩs attestatione
firmare.

Expanded text:
circa solam originalis causae differentiam quaerere debeamus agnovimus. Sed quae quibus sigillatim conveniant, nec dum ratiocinando apprehendimus. Studeamus itaque nunc in his, sicut in aliis ante jam dictis, ut quod tenemus ex fide, detur nobis ratione apprehendere et demonstrativae certitudinis attestatione firmare.
Abbreviated transcription (Latin):
cessitate sit postea ad diui¬
na tnͣssũptũ sed ĩ qua ue¬
ritate ꝑ spm̃ u̾itatis sit
translatorib ĩspiratum
et a latina ecc̃ia uniu̾salit̾
frequẽtatũ. nulla autẽ
siĩa certior reddit᷑ ꝙͣ que
ex cõmuni animi cõceptio¬
ne format ᷑ gͦ secund̃ sim¬
plicẽ ⁊ cõmunẽ animi ĩ¬
tellectũ quẽ quisq cõci¬
pit ad noĩacionẽ ꝑsone

Expanded text:
cessitate sit postea ad divicessitate sit postea ad divina translatum, sed in qua veritate per spiritum veritatis sit translatoribus inspiratum, et a Latina Ecclesia universaliter frequentatum. Nulla autem sententia certior redditur, quam quae ex communi animi conceptione formatur, ergo secundum simplicem et communem animi intellectum quem quisque concipit ad n
Abbreviated transcription (Latin):
glificationis nr̃e ꝑ ora pro¬
phetarũ p̃dixit. ꝑ ora euã¬
gelistaꝵ descuipsit ꝑ ora do¬
ctoꝵ exposuit. Qui istud at¬
tenderit nullo modo credere
poterit ꝙ sũmũ fidei nr̃e
articulũ. ꝙ sacratissimum
et secretissimũ trinitatis
mist̾iũ. ꝙ nomen illud qd̾
uoluit ab omni corde cre¬
di ab omĩ ore confiteri.
estimacioni hõim exposu¬
it et nõ pocius sua ĩspi-¬
racione ordinauit. Ecce
dicamus qr hii qui hoc no¬
men ꝑsone pͥmo ad diui-¬
nitatẽ transtulerũt. ecce
dicamus qm̃ hoc ip̃m ex
necessitate fecerũt ut ha-¬
sponderẽt querentib. quid¬
tria tres illi ĩ trinitate es-¬
sent cũ tres deos esse respõ¬
dere nõ possent. S qd̃ ab
eis ex ncc̃itate fcm̃ fuit
nouit sp̃c scũs qui eoꝵ cor¬
dib p̃sidebat qua rõne
et ueritate id fieri uolu-¬
it. Si u̾o hoc fidelit̾ credi¬
mus cũ om̃i diligencia q̃¬
ramus nõ iam sub qua ac¬
ceptione p̾mo humaniᷤ sit
impositũ nec ex qua ne¬

Expanded text:
glorificationis nostrae per ora prophetarum praedixit, per ora evangelistarum descripsit, per ora doctorum exposuit. Qui istud attendit, nullo modo credere poterit quod summum fidei nostrae articulum, quod sacratissimum et secretissimum Trinitatis mysterium, quod nomen illud quod voluit ab omni corde credi, ab omni ore confiteri, aestimationi hominum exposuerit, et non potius sua inspiratione ordinaverit. Ecce dicamus quia hi qui hoc nomen personae primo ad divina transtulerunt, ecce dicamus quoniam hoc ipsum ex necessitate fecerunt, ut hasponderent quaerentibus quid tres illi in Trinitate essent, cum tres Deos esse respondere non possent. Sed quod ab eis ex necessitate factum fuit, novit Spiritus sanctus qui eorum cordibus praesidebat, qua ratione et veritate id fieri voluit. Si vero hoc fideliter credimus, cum omni diligentia qamus, non jam sub qua acceptione primo humanis sit impositum, nec ex qua ne
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qua nc̃citate. ꝙ restat
q̃rendũ qua ueritate tres
isti ĩ t̾nitate dicti sũt ꝑsone.¬
Icam dicã certe ꝙ¬
cõsentio et ꝙ fir¬
mit̾ et indubitant̾ credo
ꝙ in illo tam sb̾limi ⁊ suꝑ¬
eminẽti trinitatis mistĩo
nomẽ ꝑsone nullatenuᷤ
assignatũ est sine ĩstĩctu
diuino ⁊ spc̃ sc̃i magisti̾o¬

Expanded text:
 qua necessitate, quod restat quaerendum, qua veritate tres illi in Trinitate dicti sunt personae. Dicam certe qod sentio, et quod firmiter et indubitanter credo, quod in illo tam sublimi et supereminenti Trinitatis mysterio nomen personae nullatenus assignatum est sine instinctu di
Abbreviated transcription (Latin):
cta ergo ꝓpħia intelligen¬
da uidet᷑ de sola uirgine
maria. In ip̃a sane abomni
uicioꝵ inpugnatione t̾ra mi¬
sere ꝯditionis nr̃e plenam
pacẽ obtinuit. quantũ ad ip¬
sam: t̾ra qualem achaz de¬
testabilẽ habebat a facie du¬
orum regum suoꝵ de relicta
fuit.

Expanded text:
cta ergo prophetia intelligencta ergo prophetia intelligenda videtur de sola Virgine Maria. In ipsa sane ab omni vitiorum impugnatione terra miserae conditionis nostrae plenam pacem obtinuit, quantum ad ipsam terra qualem Achaz detestabilem habebat, a facie duorum regum suorum derelicta fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
mat̾ie remaneat uñ uł ex par¬
te reꝑari q̃at. Uñ uixta hanc
ꝓpħiam in telligi dat᷑. quod
diuinus amor mnea adeo con-¬
ualuit. adeo eam in omni bo¬
no solidauit. ut decet̾o sp̃itał
qualiscũq defectus in eam
inciłe oĩo ñ posset. nec aliquid
quod qualicũq excusationi
subiacẽt. Uidet᷑ itaq iuxta
hoc abhora suꝑuenientis sp̃s
scĩ. abhora suꝑ obũbrantis
uirtutis altissimi. uidetur
in quam beata uirgo mariã
ñ solum in omni grã ꝯsuma¬
ta. uerum etiã in omni bo¬
no et dono quod acceꝑat
ꝯfirmata S nequis existi¬
met dictam ꝓpħiam pocius
intelligendam de ipsouti¬
ꝙ emanuele. quã de eius ma¬
tre. debet qui eiꝰmͦi est dili¬
gent̃ attend̾e. quia scuta q̃ nũ¬
quam fuerunt. nunquam
futura sunt ꝯburi ñ possunt.
Emanuel itaq nr̃ quid inse
q̃so ũquã habuit. qđ ꝯburi
oportuit uł potuit. qui abho¬
ra ꝯceptionis sue omnẽ plenitu¬
dinem accipiendo in omni bono
ꝯsumatꝰ & confirmatꝰ fuit. Di¬

Expanded text:
e remaneat, unde vel ex parte reparari queat. Unde juxta hanc prophetiam intelligi datur, quod divinus amor in ea adeo convaluit, adeo eam ipsam in omni bono solidavit, ut de caetero spiritualis qualiscunque defectus in eam incidere omnino non posset, nec aliquid quod qualicunque excusationi subjaceret. Videtur itaque juxta hoc ab hora supervenientis Spiritus sancti, ab hora superobumbrantis virtutis Altissimi; videtur, inquam, beata Virgo Maria non solum in omni gratia consummata, verum etiam in omni bono et dono quod acceperat confirmata. Sed, ne quis existimet dictam prophetiam potius intelligendam de ipso utique Emmanuele quam de ejus matre, debet qui ejusmodi est diligenter attendere, quia scuta quae nunquam fuerunt, et nunquam futura sunt, comburi non possunt. Emmanuel itaque noster quid in se, quaeso, unquam habuit quod comburi oportuit vel potuit, qui ab hora conceptionis suae omnem plenitudinem accipiendo, in omni bono consummatus et confirmatus fuit? Di
Abbreviated transcription (Latin):
i autem cõ¬
cedimꝰ. unde post tot
p̃missas rõnes ambigere
nõ possumus si inꝙͣ conce¬
dimus unã aliquã ꝑsonã
ĩ uã diuinitate ẽẽ tante be-¬
niuolencie ut nichil diui¬
ciaꝵ nichil deliciaꝵ hr̃e ue¬
lit qd̃ nolit cõmunicare.
tante potestatis ut nichil
sit ei ĩpossibile. tante feli¬
citatis ut nichil sit ei dif¬
ficile consequens est ut
fateri oporteat diuinarũ
ꝑsonaꝵ trinitatẽ nõ pos¬
se deesse. Sz ut hoc melius
elucescat: qd̃ diffusius dixi¬
mus ĩ unũ colligamꝰ. Cer¬
te si sola una ꝑsona ĩ diui¬
nitate ess: nõ hr̃et cui ma-¬
gnitudinis sue diuicias
cõmunicaret. S et ecõu̾¬
so illa deliciaꝵ ⁊ dulcedĩs
habũdãcia que ex ĩtime
dilc̃ionis obtentu ei accres¬
c̾e potuiss in et̾nũ careret.
S sũme bonũ plenitudo
bonitatis nõ sinit illas
auare retin̾e. nec sũme be¬
atũ plenitudo btĩtudinis¬
ꝑmittit istas nõ obtinere
et ad honoris sui magnifi¬

Expanded text:
i autem ccedimus unde post tot praemissas rationes ambigere non possumus, si, inquam, concedimus unam aliquam personam in vera divinitate esse tantae benevolentiae, ut nihil divitiarum, nihil deliciarum habere velit quod nolit communicare, tantae potestatis ut nihil sit ei impossibile, tantae felicitatis ut nihil sit ei difficile, consequens est ut fateri oporteat divinarum personarum Trinitatem non posse deesse. Sed ut hoc melius elucescat, quod diffusius diximus in unum colligamus. Certe si sola una persona in divinitate esset, non haberet cui magnitudinis suae divitias communicaret. Sed et e converso, illa deliciarum et dulcedinis abundantia quae ex intimae dilectionis obtentu ei accrescere potuisset, in aeternum careret. Sed summe bonum, plenitudo bonitatis non sinit illas avare retinere, nec summe beatum, plenitudo beatitudinis istas non obtinere, et ad honoris sui magnifi
Abbreviated transcription (Latin):
pori. Esce qͥdẽ ad uescẽd̾. uẽtꝰ
autẽ ad utẽd̾. s corpꝰ ñ ad
fornicãd̾ s suo dño ad ẜuiẽd̾.
Quid eĩ fornicau possumꝰ se¬
pe cũ uolumꝰ ñ ẽ ĩdłgẽcia
cõcedẽtis s ꝓbacio uł desertio

Expanded text:
pori . Escae quidem ad vescendum, venter autem ad utendum. Sed corpus non ad fornicandum, sed suo Domino ad serviendum. Quod enim fornicari possumus saepe cum volumus, non est indulgentia concedent
Abbreviated transcription (Latin):
tioris uite disciplinã elegis¬
se peĩtebat. uñ et eũ uene¬
no extingu̾e parabãt. Qͥa
uidebãt sibi sb̃ eo illicita
nõ licere. Quid ẽ qd̃ dicit
eis illicita nõ licere nͥ eos
ad illicita faciẽda: nullã
posuit lib̾tate utrũ uelit
bona an mala elige̾. Hinc
ẽ illd̾ sapientis de dño di¬
ctũ. Apposuit tͥ ignẽ ⁊ aꝙͣ.
ad qd̃ uolueris porrige ma¬
nũ tuã. Ante hominẽ bi¬
ta ⁊ mors bonũ ⁊ malũ
lis: sb̾iũgit ⁊ dicit. Omĩa
cõcessionẽ s scd̾m solã ꝑ¬
missionẽ. Scd̾m cõcessionẽ

Expanded text:
ris vitae disciplinam elegisse poenitebat, unde et eum veneno exstinguere parabant, quia videbant sibi sub eo illicita non licere. Quid est, quod dicit eis illicita non licere, nisi eos ad illicita facienda nullam posuit libertate utrum velit bona an mala eligere. Hinc est illud Sapientis de Domino dictum: Apposuit tibi ignem et aquam, ad quod volueris porrige manum tuam. Ante hominem vita et mors, bonum et malum, lis, subjungit, et dicit: Omnia concessionem, sed secundum solum permissionem.
Abbreviated transcription (Latin):
reuelantis gr̃e p̃rogatiua
cetĩs altius plemꝰq illustrat
Tociens enĩ ad hoc celũ spiri¬
tu subleuante attollim᷑ qͥͦti¬
ens ꝑ cõtẽplacionis gratiã
ad et̾noꝵ intelligenciã ꝓmo¬
uem᷑. parũ itaq debet nob̃
esse que u̾a sunt de et̾nis cre¬
dere nisi det᷑ ⁊ hoc ip̃m quod
creditͤ cũ rõnis attestatione
cõuince̾. nec nobis sufficiat
illa et̾noꝵ noticia que est ꝑ
fidem solam nisi app̃henda¬
mus ⁊ illã que ẽ ꝑ intelligẽ¬
siã. si necdũ ad illã suffici¬
mus que ẽ ꝑ exꝑienciã hec
ut animos nr̃os ad hmodi
studiũ attentiores et ardẽ¬
tiores redde̾mꝰ. Magni etem̃
mĩti ẽẽ putamꝰ ĩ hmõi exer¬
cicio młtũ studiosos fore e¬
ciam si nõ det᷑ idipm̃ quod
intendimꝰ ꝓ uoto perficere.

Expanded text:
revelantis gratiae praerogativa caeteris altius, plenisque illustrat. Toties enim ad hoc coelum spiritu sublevante, attollimur, quoties per contemplationis gratiam ad aeternorum intelligentiam promovemur. Parum itaque debet nobis esse quae vera sunt de aeternis credere, nisi detur et hoc ipsum quod creditur cum rationis attestatione convincere. Nec nobis sufficiat illa aeternorum notitia quae est per fidem solam, nisi apprehendamus, et illam quae est per intelligentiam, si necdum ad illam sufficimus quae est per experientiam. Haec ut animos nostros ad hujusmodi studium attentiores et ardentiores redderemus: magni etenim meriti esse putamus in hujusmodi exercitio multum studiosos fore, etiamsi non detur idipsum quod intendimus, pro voto perficere.
Abbreviated transcription (Latin):
Rerũ itaq noticiã infallor¬
modo tuplici app̾hendimꝰ.
nã alia expiendo ꝓbamus.
alia rõcinando colligimꝰ a
lioꝵ certitudinẽ credẽdo te¬
uemꝰ. Et tẽporaliũ quidem
noticiã ꝑ ip̃am expienciã
app̃hendimꝰ. ad et̾noꝵ u̾o
noticiã modo rõcinãdo mo¬
do credẽdo assurgimꝰ. nã q̃d̾
ex hiis que crede iubem᷑ nõ
modo supͣ rõnem. uerũeciã
contͣ humanã rationẽ esse

Expanded text:
Rerum itaque notitiam, ni fallormodo triplici apprehendimus. Nam alia experiendo probamus, alia ratiocinando colligimus, aliorum certitudinem credendo tenemus, et temporalium quidem notitiam per ipsam experientiam apprehendimus. Ad aeternorum vero notitiam, modo ratiocinando, modo credendo assurgimus. Nam quaedam ex his, quae credere jubemur, non modo supra rationem, verum etiam contra humanam rationem esse
Abbreviated transcription (Latin):
et se ip̃o digna pensare ⁊ ag̾e̾.
Incoriuptibilitas autẽ lõge qͥ¬
dẽ supͣ ipm ẽ quã int̾im possi¬
dere nõ potest. S qd̃ interim
nõ ht uirtutũ mito optinere
ualz. Ad scd̃m itaq celũ est
ei ascend̾e ĩcorruptibilitatis
gli̾am nũtis cõꝑare. Hãc utiq
angl̾icus sp̃c qͣsi hereditauo
iure iã possidet quã ꝑseuerã¬

Expanded text:
re et agere. Incorruptibilitas autem longe quidem supra ipsum est, quam interim possidere non potest. Sed quod interim non habet, virtutum merito obtinere valet. Ad secundum itaque coelum est ei ascendere, incorruptibilitatis gloriam meritis comparare. Hanc utique angelicus spiritus quasi haereditario jure jam possidet, quam perseveran
Abbreviated transcription (Latin):
ad solã ꝑtinet diuinitatẽ.
nã de deo scͥptũ ẽ qr solus ha¬
bitat et̾nitatẽ. Cet̾a u̾o oĩa
que extẽpore esse ceperunt. eo
ip̃o et̾nitatẽ hr̃e nõ possunt
quo ab et̾no ñ fuerũt. Sed
singłare donũ et p̃ oĩb preci¬
puũ usq ad hoc celũ penna
contẽplationis uolare ⁊ in¬
tellectuales oculos eiꝰ radiiᷤ
ĩfig̾e. Ad pͥmũ itaq celũ as¬
cendit᷑ actualit̾. ad scd̾m uir

Expanded text:
divinitatem; nam de eo scriptum est, quia solus habitat aeternitatem , caetera vero omnia quae ex tempore esse coeperunt, eo ipso aeternitatem habere non possunt, quo ab aeterno non fuerunt; sed singulare donum, et prae omnibus praecipuum est usque ad hoc coelum penna contemplationis volare, et intellectuales oculos ejus radiis infigere. Ad primum itaque coelum ascenditur actu
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritate nõ gn̾alit̾ sed
condicionalit̾ neganda ꝓ¬
ponit᷑ cũ dicit: Nisi credide¬
ritis non intelligetis. Nõ
gͦ debent exercitatos sensus
habentes de taliũ intelligẽ¬
cia cõꝑanda desperare. dũ
tñ se sentiant furmos ĩfide
et ꝑ omnia ꝓbate cõstãcie
in fidei sui assertione. Q¬

Expanded text:
auctoritate, non generaliter, sed conditionaliter neganda proponitur, cum dicitur: Nisi credideritis non intelligetis. Non ergo debent exercitatos sensus habentes, de talium intelligentia comparanda desperare, dum tamen se sentiant firmos in fide, et per omnia probatae constantiae in fidei suae assertione.
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad t̾cii celi secreta uolauͭ
ubi audiuit archana illa q̃
nõ licet hõi loqui. Ascẽdamͦ
post caput nr̃m. nã ad hoc
ascendit in celũ ut ꝓuocaret
dit. Ad hoc xp̃c misit nobis
ret post ip̃m. xp̃c ascendit cor¬
pore. nos ascendamꝰ mẽte. As¬
censio itaq illiꝰ fuit corpalꝰ.
nr̃a autẽ sit spũal̾. Utquid
em̃ ascensionis nr̃e doctorẽ¬

Expanded text:
usque ad tertii coeli secreta volavit, usque ad tertii coeli secreta volavit, ubi audivit arcana illa quae non licet homini loqui. Ascendamus post caput nostrum. Nam ad hoc ascendit in coelum ut provocaret, dit. Ad hoc Christus misit nobis ret post ipsum, Christus ascendit corpore, nos ascendamus mente. Ascensio illius fuit corporalis, nostra autem sit spiritualis, utquid enim ascensionis n
Abbreviated transcription (Latin):
Satagamꝰ inꝙͣt̾ possumus
ut ĩtelligamꝰ qd̃ credimus¬
Cogitemus quãtũ ĩ h̾modi co¬
gnicione studuer̃t. uł quous¬
pudeat nos ĩ hac parte ĩferio¬
res illis inueniri. Qd̾ enim
notũ est dei: manifestũ ẽ illeͤ
nouissẽt deũ: nõ sicut deũ
glificauer̃t. Cognouerũt gͦ.
Quid gͦ nos facimꝰ qͥ ab ip̃iˢ
cunabulis uẽ fidei tradicio¬
nẽ accepimꝰ. Ampliꝰ aliquid
ꝙͣ ĩ illis potuit amor uani¬
tatis. Amplius aliqͥd nos
in hus posse oportebit quo
fides dingit. spes trahit. ca¬
ritas ĩpellit. parũ gͦ nobis
debet ẽẽ que recta et uera st̃
de deo cred̾e. S satagamꝰ ut
dictũ ẽ que credimꝰ intlłig̾e.
qd̃ tenemꝰ ex fide. Si qͥd mi¬
rũ. si ad diuinitatis archa¬
na mens nr̃a caligat. cũ
om̃i pene momẽto t̾renarũ
cogitationũ pulu̾e sordescat.
Excut̾e de pulu̾e uirgo filia
syon. Si filii sumꝰ sỹon sub¬
limẽ illam cõtẽplacioniꝰ sca
Seqͣm᷑ quo paulus p̃cessit qͥ

Expanded text:
satagamus in quantum possumus, ut intelligamus quod credimusCogitemus quantum in hujus cognitione studuerunt, vel quouspudeat nos in hac parte inferiores illis inveniri: Quod enim notum est Dei manifestum est illis, issent Deum, non sicut Deum glorificaverunt . Cognoverunt ergo. Quid ergo nos facimus qui ab ipsis cunabulis vere fidei traditionem accepimus? Amplius aliquid quam in illis potuit amor vanitatis, amplius aliquid nos in his posse oportebit, quos fides dirigit, spes trahit, charitas impellit. Parum ergo debet nobis esse quae recta et vera sunt de Deo credere; sed satagamus, ut dictum est, quae credimus intelligere. quod tenemus ex fide. Sed quid mirum, si ad divinitatis arcana mens nostra caligat, cum omni pene momento terrenarum cogitationum pulvere sordescat? Excutere de pulvere virgo filia Sion. Si filii sumus Sion, sublimem illam contemplationis scalsequamur quo Paulus praecessit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ascendamꝰ intellectualit̾. quo
interim nõ licet corpalit̾. pa¬
rũ ĩ nob̾ debet ẽẽ ad pͥmi celi
b ad spũalia. pͥmo occurrit
cõsideratio ĩ mortalitatiᷤ. scd̃õ
ꝯsideratio ĩcorruptibilitatiᷤ
t̾cio cõsidãtio et̾nitatis. Ecce
triplex regio. ĩmortalitatis.
ĩ corruptibilitatis et̾nitatiᷤ.
si quidẽ hũanꝰ ĩmortalitatẽ
quasi qmͣd̾ sui iuus h̾edita¬
tẽ possidet quã nulso tꝑe nul¬
la diuturnitate ĩ ꝑpetuũ a-¬
tet uł uiu̾e ĩ glia uł durare
ĩ pena. hic itaq sp̃c quociẽs
f̾renis et tnͣsitoriis actuałr
ĩ cũbit qͣsi semetip̃m desent
et subsemetipm descẽdit. nl
aliud gͦ ei est ad pͥmũ celũ
ascende̾ ꝙͣ ad semetip̃m redi¬
re. et que ĩmuortalitatis sũt

Expanded text:
ascendamus intellectualiter, quo interim non licet corporaliter, parum autem nobis debet esse ad primi coeli bus ad spiritualia. Primo occurrit consideratio immortalitatis. Secundo consideratio incorruptibilitatis. Tertio consideratio aeternitatis. Ecce triplex regio, immortalitatis, incorruptibilitatis, aeternitatis. siquidem humanus immortalitatem quasi quamdam sui juris haereditatem possidet, quam nullo tempore, nulla diuturnitate in perpetuum amtet vel vivere in gloria, vel durare in poena. Hic itaque spiritus quoties terrenis, et transitoriis actualiter incumbit, quasi semetipsum deserit, et sub semetipsum descendit. Nil aliud ergo ei est ad primum coelum ascendere, quam ad semetipsum redire, et quae immortali
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓduc̾e ⁊ sui gnis uaturã se¬
minãdo młtiplicare. Hanc
⁊ illd̃ notand̃ ꝙ hec parẽtis ĩ
hoc opus decisio nõ fit sed
nec fi̾ põt de quolibet corpis
mẽbro s eruit᷑ ab ĩtimo ⁊ ue¬
lut de qͦdã sui gñs thesauro ĩ
sare ꝙͣ excere. eo ꝙ post coruip¬
tionẽ nate᷑ ĩpler ñ possit si¬
ne libidĩe ⁊ feda delectatione.
ge ⁊ causa tm̃ ꝓlis gn̾ande hoc
ip̃m si bñ attẽdas ĩdulgẽcie
ẽ pocius ꝙͣ pudicicie. Est aũt
ĩ potu ⁊ cibo ñ modica delecta¬
cui nimia fuit ⁊ ĩ crapulã uł
ebrietatẽ tnͣsit. In crapula
fit ĩ corpe alieuo. ħ aũt ĩ cor¬
pore ꝓpͥo. ỹmo ab ip̃iꝰ corpis
exinanire uidet᷑ ⁊̃ dini mun̾s
p̃rogatiua tã ĩ sua ͦ ꝙͣ aliena ͤ
sordes abutit᷑.
i qͥs se existi¬
mat scire aliqͥd nõdũ
cognouit qͦmͦ oporteat eũ scire:
Qͣd q̃so ad ista dicemꝰ : Ut de ce¬
tis taceamꝰ. qͥd de ip̃o apło dictu¬
ri sumꝰ: Si apłs se aliqͥd scue ñ

Expanded text:
ducere, et sui generis naturam seminando multiplicare. Hanc et illud notandum quod haec parentis in hoc opus decisio non fit, sed nec fieri potest de quolibet corporis membro, sed eruitur ab intimo et velut de quodam sui generis thesauro in sare, quam exercere, eo quod post corruptionem naturae impleri non possit sine libidine, et foeda delectatione. ge, et causa tantum prolis generandae, hoc ipsum si bene attendas, indulgentiae est potius quam pudicitiae. Est autem in potu et cibo non modica delectacui nimia fuerit, et in crapulam, vel ebrietatem transit. In crapula fit in corpore alieno. Hic autem in corpore proprio, imo ab ipsius corporis exinanire videtur et divini muneris praerogativa tam in suas quam in alienas sordes abutitur. Si quis se existimat scire aliquid, nondum cognovit quomodo oporteat eum scire . Quid, quaeso, ad ista dicemus? Ut de caeteris taceamus, quid de ipso Apostolo dicturi sumus? Si Apostolus se aliquid scire non
Abbreviated transcription (Latin):
plemꝰ ĩtlłige̾: oportet nos cõ¬
siderationẽ nr̃am alcius at¬
tolle. Hõ ut ĩ cõe nouimꝰ cõ¬
sistit ex gemĩa sbã. una cor¬
porea alia ĩcorporea. Corpea
mori põt: ĩcorporea nõ põt.
Incorporea sine alim̃to sb̾sistẽ

Expanded text:
plenius intelligere, oportet nos considerationem nostram altius attollere. Homo, ut in commune novimus, consistit ex gemina substantia, una corporea, alia incorporea. Corporea mori potest: incorporea non potest. Incorporea sine alimento subsistere
Abbreviated transcription (Latin):
scĩã hr̃e ñ possumꝰ. Si gͥ scd̾m
uide qͥd tͥ sẽtiẽd̾ sit de scĩa tua. Cer¬
te ⁊ si magnũ qͥd uideat᷑ scd̃m
ꝙͣtitatẽ nescis si uł modicũ qͥd
sit. Nescis si ulꝰ aliqͥd sit oĩo tͥ
ad utilitatẽ. Qual̾ q̃so dicẽda
illa existĩatio rei de qͣ nescis
chili. Debemꝰ itaq ꝙͣt̾ possumꝰ ad

Expanded text:
re non possumus. Si igitur secundum vide quid tibi sentiendum sit de scientia tua. Certe etsi magnum quid videatur secundum quantitatem, nescis si vel modicum quid sit, nescis si vel aliquid sit omnino tibi ad utilitatem. Qualis, quaeso, dicenda illa existimatio rei de qua nescis hili. Debemus itaque quantum possumus ad
Abbreviated transcription (Latin):
struet. Esce utiq ad uẽtris
irfectionẽ sũt fr̃e. ⁊ idcirco se¬
cund̾ concessionẽ licite nͨ tñ
expedit eis nimis ĩdłge̾ ⁊ stu¬
dia necessariora omittẽ. Ni¬
mia nãq eoꝵ ĩdłgẽtia ad qͥd
⁊ has destruet. Q aũt ñ oiã

Expanded text:
. Escae utique ad ventris refectionem sunt factae, et idcirco secundum concessionem licitae, nec tamen expedit eis nimis indulgere, et studia necessariora omittere. Nimia namque eorum indulgentia ad quid et has destruet. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
one ꝓbata. teip̃o cooperãte
et sermonẽ confirmante
sequẽtib signis. Hinc est
utiq ꝙ ꝑfecte fideles para¬
tiores sunt mori pro fide ꝙͣ
fidẽ abnegare. nichil enim
ꝓcul dubio fumius tenet᷑
ꝙͣ qd̃ cõstanti fide app̾hen¬
ditͦ¬

Expanded text:
one probata, teipso cooperante, one probata, teipso cooperante, et sermonem confirmante sequentibus signis, hinc est utique, quod perfecte fideles paratiores sunt mori pro fide quam fidem abnegare. Nihil enim procul dubio firmius tenetur quam quod constanti fide apprehendit
Abbreviated transcription (Latin):
deles sumus. nichil c̃cius
nichil cõstãcius tenemꝰ ꝙͣ
qd̃ fide app̃hendimꝰ. Sunt
namq pr̃ib ⁊ celitus reue¬
lata et tã multis tã mag¬
digiis diuinitus cõfirma-¬
ta. ut grandis uideat᷑ esse de¬
mentie in hiis uł aliꝙͣtulũ
dubitare. In numera itaq
miracula et talia que nõ¬
nisi diuinitus fieri possũt.
ĩ hiuiꝰmodi fidẽ fatiũt et du¬
bitare nõ simĩt. Utim᷑ itaq
ĩ eoꝵ attestatione seueciã
cõfirmatione signis. pro ar¬
gumẽtis prodigiis. pro ex¬
perimentis utinã attende-¬
rent iudei. Utinã animadũ¬
terent pagani cũ qnͣta con¬
sciencie securitate pro hac
parte ad diuinũ iudicium
pot̾imus accede̾. nõne cum
oi confidẽcia deo dic̾e̾ pote¬
rimꝰ. Oñe si error ẽ a teipõ
decepti sumus. nã ista ĩ no¬
bis tantis signis ⁊ ꝓdigiis
cõfumata sũt et talibz que
non nisi ꝑ te fieri possunt.
Certe a sũme scĩtatis uiris
sũt nobis tradita et cũ sũ¬
ma et auctentica attestaci¬

Expanded text:
us, nihil certius, nihil constantius tenemus quam quod fide apprehendimus. Sunt namque patribus coelitus revelata, et tam multis, tam magdigiis divinitus confirmata, ut genus videatur esse dementiae in his vel aliquantulum dubitare. Innumera itaque miracula, et alia quae nonnisi divinitus fieri possunt, in hujusmodi fidem faciunt, et dubitare non sinunt, utimur itaque in eorum attestatione seu etiam confirmatione signis pro argumentis, prodigiis pro experimentis. Utinam attenderent Judaei, utinam animadverterent pagani, cum quanta conscientiae securitate pro hac parte ad divinum judicium poterimus accedere, nonne cum omni confidentia Deo dicere poterimus? Domine, si error est teipso decepti sumus: nam ista in nobis tantis signis et prodigiis confirmata sunt et talibus, quae nonnisi per te fieri possunt. Certe a summae sanctitatis viris sunt nobis tradita, et cum summa, et authentica attestati
Abbreviated transcription (Latin):
gentũ et lapides p̃ciosos: ĩ¬
telliguꝰ ut diximꝰ bona
ꝑseu̾antia. ꝑ ligna fenũ
⁊stipulã: mala solubilia.
In auro recte satis ĩtlłigit᷑
speculatio u̾tatis: ĩ argẽ¬
to u̾bũ p̃dicacois. In lapi-¬
dib p̃ciosis exercicia uir¬
illũ qui prĩs sui uxorẽ ha¬
bebat trade̾ sathane ĩ inte¬
utũ carnis ut sp̃c saluus
u̾o nõ põt ĩ dubiũ uenire
qd̃ uirtute qua potuit de¬
momiacũ a demonio libe¬
exigẽt demoniace ueratio-¬
ni trade̾. S si flagiciosus
aliqͥs sathane tradit᷑ et de¬
moniacꝰ efficit᷑: nõ ei ĩ hoc
uia salutis aꝑiri s ĩt̾cludi
uidet᷑. Cõmissa si quidẽ cri¬
mina nõ possũt deleri sine
uã penitẽcia. Demoniacꝰ
autẽ cui sensus deest qͦmͤ
uerã penitẽtiã hr̃e põt. Qͦ¬
modo gͦ flagiciosũ illũ sa¬
thane tradendũ apłs iudi¬
cat ut sp̃c saluus fiat. Sci¬
endũ itaq ꝙ uexacio demo¬
maca alia cõtinua. alia ĩt̾¬
polata. Cõtinuã uexacio¬

Expanded text:
gentum et lapides pretiosos intelligimus, ut diximus, bona perseverantia. Per ligna, fenum et stipulam mala solubilia. In auro recte satis intelligitur speculatio veritatis; in argento verbum praedicationis; in lapidibus pretiosis exercitia virillum qui patris sui uxorem habebat tradere Satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus o non potest in dubium venire, quod virtute, qua potuit daemoniacum a daemonio libeexigeret daemoniacae vexationi tradere. Sed, si flagitiosus aliquis Satanae traditur et daemoniacus efficitur, non ei in hoc via salutis aperiri, sed intercludi videtur. Commissa siquidem crimina non possunt deleri sine vera poenitentia. Daemoniacus autem, cui sensus deest, quomodo veram poenitentiam habere potest? Quomodo ergo flagitiosum illum Satanae tradendum Apostolus judicat, ut spiritus salvus fiat? Sciendum itaque quod vexatio daemoniaca alia continua, alia interpolata. Continuam vexatio
Abbreviated transcription (Latin):
emĩ posicionẽ qñq strictiuᷤ
qũq largius accipimꝰ. Di¬
cimꝰ lice̾ qd̃ põt fieri ordi¬
nate. Aliqñ dicimꝰ licere
qd̃ est nobis liberũ facere
siue possit siue ñ possit fi̾
ordinate. Hinc est qd̃ de
facinoroso dici solet hoc
uł illd̃ facinus libent̾ fe¬
ciss si ei hoc face̾ li cuisset.
qd̃ est dice̾ si facultatẽ uł
oportunitatẽ faciendi hr̃et.
Hinc est ꝙ btũs g̾gorius

Expanded text:
enim positionem quandoque strictius, enim positionem quandoque strictius, quandoque largius accipimus. Dicimus licere quod potest fieri ordinate. Aliquando dicimus licere quod est nobis liberum facere, sive possit, sive non possit fieri ordinate. Hinc est quod de facinoroso dici solet, hoc vel illud facinus libenter fecisset, si ei hoc facere licuisset; quod est dicere, si facultatem vel opportunitatem faciendi habuisset. Hinc est quod B. Gregor
Abbreviated transcription (Latin):
tã obstinate mentis ẽẽ ut ĩ
ip̃a sue uexationis int̾pola¬
cione cũ animꝰ rediert ad se
nõ doleat ⁊ intime peniteat
illd̃ cõmisisse. unde cõtigit
⁊ demoniacã uexationem
ĩcurrisse. ⁊ ommi ludibrio pa¬
tere. uide gͦ quomꝰ ueracio¬
nis int̾polacione sepe agit᷑
ut ip̃a uexacio fiat ei ĩpeni¬
tudinẽ. ⁊ ex penitudine ip̃a
efficit᷑ ut ip̃a uexacio sit ei
ad purgationẽ. Dat gͦ apls
patentꝰ intlłigi cuiꝰmodi ue¬
racioni criminosũ illũ tradi
uoluerit ĩ eo qd̃ dicit. ut
sp̃c saluus sit. Nã sicut ex
cõtinua demoĩs uexatione:
uia salutis potuit int̾cludi
pocius ꝙͣ aꝑiri. sic ecõu̾so
ex int̾polata uexatione iuide¬
bat᷑ oporte̾ aꝑiri pocius ꝙͣ
int̾cludi. Notand̃ autẽ ꝙ
tradi in int̾i̾tũ carnis. Pro
ip̃e carnis obsequiis ꝓ uoto
nõ utit᷑. Caro itaq demo¬
maci: suo quodãmͦ spiritui
sunt omni hõi oĩo illicita.
S qd̃ dicimꝰ lice̾. duob mo¬
dis solemꝰ accipere. Eandẽ

Expanded text:
in ipsa suae vexationis interpolatione, cum animus redierit ad se non doleat, et intime poeniteat illud commisisse; unde contingit et daemoniacam vexationem incurrisse, et omni ludibrio patere. Vide ergo quomodo ex vexationis interpolatione saepe agitur ut ipsa vexatio fiat ei in poenitudinem, et ex poenitudine ipsa efficitur ut ipsa vexatio sit ei ad purgationem. Dat ergo Apostolus patenter intelligi cujusmodi vexationi criminosum illum tradi voluerit in eo quod dicit, ut spiritus salvus sit. Nam, sicut ex continua daemonis vexatione via salutis potuit intercludi potius quam aperiri, sic e converso ex interpolata vexatione videbatur oportere aperiri, potius quam intercludi. Notandum autem quod tradi in interitum carnis, pro ipse carnis obsequiis pro voto non utitur. Caro itaque daemoniaci suo quodammodo spiritui sunt omni homini omnino illicita. Sed quod dicimus licere, duobus modis solemus accipere. Eamdem
Abbreviated transcription (Latin):
mãsura. uerũ eciã mala
ĩsolubilia. qͥd ẽ qd̃ dicit
dificat mercedẽ accipiet:
S ad illos solũmꝰ oꝑarioᷤ
de quib iã autea p̃misit
refe̾ndũ est qd̃ sb̾iungit.
si cuiꝰ opꝰ manserit. Eorũ
itaq opauoꝵ qui edificãt
nõ ferrũ. plũbũ et stãnũ.:
sz aurũ argentũ lapides p̃¬
ciosos. ligna fenũ stipulã¬

Expanded text:
ermansura, verum etiam mala ermansura, verum etiam mala insolubilia, quid est quod dicit, dificat mercedem accipiet? Sed ad illos solummodo operarios de quibus jam antea praemisit referendum est quod subjungit, si cujus opus manserit. Eorum itaque operariorum qui aedificant non ferrum, plumbum et stagnum, sed aurum, argentum, lapides pretiosos
Abbreviated transcription (Latin):
arserit: detͥmẽtũ paciet᷑
ip̃e autẽ saluus erit. sic
sũt isti oparii qui saluãt᷑
quidẽ nõ qͣsi ꝑ bonã oꝑa¬
cionẽ. s sic utiq quasi ꝑ
ignẽ: Illd̃ pro certo tene
mꝰ ꝙ quilibet malꝰ oꝑariꝰ
ꝑ ignẽ purgatoriũ purga¬
ri nõ possit nisi de ꝓpetratis
malis ueracit̾ penituent.
Sola si quidẽ uera penitẽ¬
cia facit ut maloꝵ ꝑpetͦ¬
cio purgatorio igne cõsu¬
mi atq deleri possit. Nul¬
la autẽ crimina sũt a deo
detestãda que u̾a penitẽcia
nõ faciat solubilia. Ui¬
dent᷑ itaq ẽẽ duo gna ope¬
rũ ĩsolubiliũ. unũ autẽ
genus operũ solubiliũ. ue¬
rancia nõ penitẽtiũ ma¬
la. ⁊ nullo t̾mino delenda.
Mala autẽ ue̾ penitẽtiũ
absq dubio solubilia sũt
et que absqz dubio igne
purgatorio deleri possũt.
In lignis itaq feno ⁊ sti¬
pula ĩtlłigimꝰ quelibet ma-¬
la solubilia. S qm̃ igne
cõsumi nequeãt s ĩ et̾nũ
maneãt nõ solũ bona ꝑ¬

Expanded text:
arserit, detrimentum patietur, ipse autem salvus erit, sic sunt isti operarii qui salvantur quidem non quasi per bonam operationem, sed sic utique quasi per ignem? Illud pro certo tenemus quod quilibet malus operarius per ignem purgatorium purgari non possit, nisi de perpetratis malis veraciter poenituerit. Sola siquidem vera poenitentia facit ut malorum perpetratio purgatorio igne consumi atque deleri possit. Nulla autem crimina sunt adeo detestanda quae vera poenitentia non faciat solubilia. Videntur itaque esse duo genera operum insolubilium, unum autem genus operum solubilium, verantia non poenitentium mala, et nullo termino delenda. Mala autem vere poenitentium absque dubio solubilia sunt, et quae absque dubio igne purgatorio deleri possunt. In lignis itaque, feno et stipula intelligimus quaelibet mala solubilia. Sed quoniam igne consumi nequeant, sed in aeternum maneant, non solum bona p
Abbreviated transcription (Latin):
dificauit supͣ fun dam̃tũ hoc
aurũ argentũ. lapides p̃¬
ciosos. ligna. fenũ. stipulã.
uniuscuiꝰq opus maiife¬
stũ erit. Sunt qui diffini¬
unt hoc loco fundamẽtum
esse fidẽ ex dilectione ope¬
rantẽ. fident̾ dico ꝙ fũda¬
mẽtũ tale nemo hoim in
corde hũ ano põt pou̾e. Qͣd
credend̾ sit hõ hominẽ doc̾e
põt. s dilcĩonẽ hõ hõi ĩfũ¬
d̾e nõ põt. Kautas si qͥdẽ

Expanded text:
damentum hoc aurum, argentum, lapides pretiosos, ligna, fenum, stipulam, uniuscujusque opus manifestum erit . Sunt qui diffiniunt hoc loco fundamentum esse fidem ex dilectione operantem. Fidenter dico quod fundamentum tale nemo hominum in corde humano potest ponere. Quid credendum sit homo hominem docere potest. Sed dilectionem homo homini infundere non p