comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exequi reprobationis conatur. Unde be
Uidi dũm sedentem suꝑ soliũ dauid et
exercitũ celi a dextris & a sinistris eius.
Et dictum est. In quo decipiam ahcab.
ut ascendat & cadat in ramoth galaad:
Et dixit alius ita: & alius aliter. Et ẽ¬
gressus est unus: & dixit. Ego decipiam
aheab. Et dixtum est. In quo decipies:
Qui respondit dicens. Egrediar: &e ero
eius. Quid enĩ soliũ dñi. nisi angelicas
potestates accipimus. Quarũ mentib
altius p̃sidens. inferius cuncta dispo¬
nit: Et quid exercitus celi. nisi minis¬
trantiũ angłoꝵ multitudo describit᷑:
Quid est ergo. quod exercitus celi. a dex¬
tris & sinistris eius stare ꝑhibetur: Os
enĩ qui ita est intra omnia. ut etiam
sit extra omnia. nec dextra nec sinistͣ
concludit᷑: sed dextera dei angłoꝵ pars
electa. sinistra atitẽ dei. pars angeloꝵ
reproba designat᷑. Non enĩ ministrant
deo solũ mͦ boni qui adiuuent: sed etiã

Expanded text:
exsequi reprobationis conatur.  Rec. Xexsequi reprobationis conatur.  Rec. XVidi Dominum sedentem super solium suum, et exercitum coeli a dextris et sinistris ejus, et dictum est: In quo decipiam Achab, ut ascendat et cadat in Ramoth Galaath? Et dixit alius ita, et alius aliter. Et egressus est unus, et dixit: Ego decipiam Achab. Et dictum est: In quo decipies? Qui respondit, dicens: Egrediar, et ero ejus . Quid enim solium Domini, nisi angelicas potestates accipimus, quarum mentibus altius praesidens, inferius cuncta disponit? Et quid exercitus coeli, nisi ministrantium angelorum multitudo describitur? Quid est ergo, quod exercitus coeli a dextris et sinistris ejus stare perhibetur? Deus enim, 54 qui ita est intra omnia, ut etiam sit extra omnia, nec dextra, nec sinistra concluditur. Sed dextra Dei, angelorum pars electa; sinistra autem Dei, pars angelorum reproba designatur. Non enim ministrant Deo solummodo boni, qui adjuvent; sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
titur. ab illa cogitatione separatur. Cũ
uero ad illam reducitur: abhac cui inhe¬
tensione comp̃hendit. uidelicet & bona
que iuuat & mala que iuidicat. & qͤ
adiuta remiinerat. & que iudicans dãp¬
nat: in his que diuerso disponit ordi¬
ne. diuersus non est. In die ergo ei sa¬
than asfuisse describitur: quia lumẽ
eternitatis eius. nulla mutabilitatis fus¬
catione tangitur. etiã in hoc quod ei te¬
nebre presentes fiunt. Quasi affuisse in¬
ter filios dei dicit᷑: quia ea ui iusticie
inmundus sp̃c penetratur. qua uide¬
licet mundorũ spirituũ corda complen¬
tur. Goq radio luminis iste trausfigi¬
tur. quo illi ut luceant ꝑfundunt᷑. Int̾¬
filios dei affuit: quia & si illi deo ad elec¬
torũ ad iutoriũ. iste ad probationẽ ser¬
uit. Inter filios dei affuit: quia & si ab
illis in hac uita laborantib auxilium
pietatis impendit᷑. iste occulte eius iu¬
sticie nesciendo seruens. ministeriũ

Expanded text:
titur, ab illa cogitatione separatur; cum titur, ab illa cogitatione separatur; cum vero ad illam reducitur, ab hac cui inhaehendit, videlicet et bona quae juvat, et mala quae judicat, et quae adjuta remunerat, et quae judicans damnat, in his quae diverso disponit ordine, diversus non est. In die ergo ei Satan adfuisse describitur, quia lumen aeternitatis ejus nulla mutabilitatis fuscatione tangitur; et in hoc, quod ei tenebrae praesentes fiunt, adfuisse inter filios Dei dicitur: quia ea vi justitiae immundus spiritus penetratur, qua videlicet mundorum spirituum corda complentur; eoque radio luminis iste transfigitur, quo illi ut luceant perfunduntur. filios Dei adfuit, quia etsi illi Deo ad electorum adjutorium, iste ad probationem servit. Inter filios Dei adfuit, quia etsi ab illis in hac vita laborantibus auxilium pietatis impenditur, iste occultae ejus justitiae nesciendo serviens, ministerium
Abbreviated transcription (Latin):
paulisp aliquid querentes i nuenirent: in¬
uenientes crescerent. & crescentes cognita
robustius tenerent. Quia igit᷑ nõ repente.
sed causarũ uerborũꝙ in crementis quasi
quibdã ad et̾nitatem passib diicim᷑: intus
apuo eũ quadam die aliqͥd factum dicit᷑.
qui ipsa tempora quoq sine tempore con
quadã die hoc factũ dicit᷑. indicare sacra
scriptura studuit. quia in luce ds tene¬
bras uidit: Nos quippe uno eodemq ꝯ-¬
tiutu. lucem & tenebras intueri nõ possu¬
mus: quia cũ in tenebris oculus figit᷑.
lux fugatur. Et cum ad lucis se chorus¬
cationem uerterit: tenebrarũ umbra
discedit. Illa autem uis que cuncta muta¬
bilia in mutabilt er uidet. quasi in die
ei sathan affuit: quia apostate angeli
tenebras sine obscuritate comprehendit.
Nos ut dictum est uno eodemq intiutu
contemplari nõ posstmꝰ. & que ad pro¬
bando eligimus. & que reprobando dãp¬
namus: quia cũ adhanc animus uer¬

Expanded text:
paulisper aliquid quaerentes invenirent; inpaulisper aliquid quaerentes invenirent; invenientes crescerent, et crescentes cognita robustius tenerent. Quia igitur non repente, sed causarum verborumque incrementis, quasi quibusdam ad aeternitatem passibus ducimur, intus apud eum quadam die aliquid factum dicitur, qui ipsa quoque tempora sine tempore contquadam die hoc factum dicitur, indicare sacra Scriptura studuit quia in luce Deus tenebras vidit? Nos quippe uno eodemque contuitu lucem et tenebras intueri non possumus: quia cum in tenebras oculus figitur, lux fugatur; et cum ad lucis se coruscationem verterit, tenebrarum umbra discedit. Illa autem vis, quae cuncta mutabilia immutabiliter videt, quasi in die ei Satan adfuit, quia apostatae angeli tenebras sine obscuritate comprehendit. Nos, ut dictum est, uno eodemque intuitu contemplari non possumus, et quae approbando eligimus, et quae reprobando damnamus: quia cum ad hanc animus ver
Abbreviated transcription (Latin):
eternitate aliquid temporaliter narrat.
assuetos temporalib sensim ad eterna
traiciat: seq bene nr̃is mentib et̃nitas
in cognita. dum uerbis cognitis blan¬
ditur. infundat. Quid autẽ mirũ si ĩ
sacro eloquio in cõmutabilitatem suã.
deus pre propere humane menti non
aperit. quando & resurrectionis sue
sollempnitate celebrata. quibusdam
prouectionũ accessib in notuit in¬
corruptionẽ corporis. quod resũpsit:
Luca quippe attestante didicimus.
qd̾ qͥbdam se in momento querentib
prius angłos misit: & rursũ discipłis
de se in uia loquentib. ipse quidẽ sed
non cognoscendus apparuit. qui post
exhortationis moras: cognoscendũ se¬
in panis fractione monstrauit. Ad extremũ
uero repente ingrediens: nõ solum se cog¬
noscibilem. sed etiam ꝑalpabilem p̃buit.
Quia enim infirma abhuc gestabant cor¬
da discipuli. in cognitione tanti mysterii
ista fuerant dispensatione nutriendi. ut

Expanded text:
aeternitate aliquid temporaliter narrat, aeternitate aliquid temporaliter narrat, assuetos temporalibus sensim ad aeterna trajiciat; seque bene nostris mentibus aeternitas incognita, dum verbis cognitis blanditur, infundat. Quid autem mirum, si in sacro eloquio incommutabilitatem suam Deus praepropere humanae menti non aperit; quando et resurrectionis suae solemnitate celebrata, quibusdam provectionum accessibus innotuit, incorruptionem corporis, quod resumpsit? Luca quippe attestante didicimus quod quibusdam se in monumento quaerentibus prius angelos misit; et rursum 53 discipulis de se in via loquentibus ipse quidem, sed non cognoscendus apparuit , qui post exhortationis moras, cognoscendum sein panis fractione monstravit; ad extremum vero repente ingrediens, non solum se cognoscibilem, sed etiam palpabilem praebuit. Quia enim infirma adhuc gestabant corda discipuli, in cognitione tanti mysterii ista fuerant dispensatione nutriendi, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Discutiendũ prius est cur quadã die
factum aliquid coram dño dicitur. cum
apud illũ nequaqͣm cursus temporis. mu¬
tatione dei noctisq uarietur. Neq enim
in ea luce. que sine accessu ea que elegit
in lustrat. & sine recessu ea que respuit
deserit. defectus mutabilitatis uenit: qͥa
in semet ipsa manendo in conmutabilis.
mutabilia cuncta disponit. sicq in se
transeuntia condidit. ut apuo se trans¬
ire nequaqͣm possint : nec tempus intus
in conspectu eius defluit. qd̾ apud nos
foris decurrit. Unde fit ut in eternitate
eiꝰ fixa maneant: ea que nõ fixa exteriꝰ
scłorum uolumina emanant. Cur ergo
apud eũ dicit᷑ quadam die. cui nimirũ
dies una est eternitas sua: Quã uideli¬
cet nec fine claudi. nec initio uidit aꝑi¬
ri psalmista cũ dicit. Melior est dies una
in atriis tuis: suꝑ milia. Sed cum scriptu
ra sacra temporaliter editis loquit᷑. dig-¬
nũ est ut uerbis temporalib utatur. qͣ¬
tinus condescendendo leuet: & dum de

Expanded text:
Discutiendum prius est, cur quadam die factum aliquid coram Domino dicitur, cum apud illum nequaquam cursus temporis, mutatione diei noctisque varietur. Neque enim in ea luce, quae sine accessu ea quae eligit illustrat, et sine recessu ea quae respuit deserit, defectus mutabilitatis venit; quia in semetipsa manendo immutabilis, mutabilia cuncta disponit; sicque in se transeuntia condidit, ut apud se transire nequaquam possint; nec tempus intus in conspectu ejus defluit, quod apud nos foras decurrit. Unde fit ut in aeternitate ejus fixa maneant ea quae non fixa exterius saeculorum volumina emanant. Cur ergo apud eum dicitur, Quadam die, cui nimirum dies una est aeternitas sua? quam videlicet nec fine claudi, nec initio vidit aperiri Psalmista, cum dicit: Melior est dies una in atriis tuis super millia ra sacra temporaliter editis loquitur, dignum est ut verbis temporalibus utatur, quatenus condescendendo levet; et dum de
Abbreviated transcription (Latin):
tellectu disciitimꝰ: sathane manus. nõ
potestas sed temptatio debet intelligĩ. U¬
niuersa ergo que habet in manu tẽp¬
tantis dantur: & in eo temptationis ma¬
nus extendi prohibetur. Quod tamen fie¬
ri substantia a missa concedit᷑. quia ni¬
mirũ prius iudea que possessio eiꝰ fuerat
in infidelitate sublata est: & post eiꝰ caro
patibulo crucis affixa. Qui igit᷑ prius iu¬
ueam aduersantem ꝑtulit. &e postmodũ
usq ad crucem uenit: quasi prius habi¬
ta amisit. & post in semet ipso ad uersan¬
tis nequitiam pertulit. E gressusq est sa¬
sathan a facie dĩi exiit: quia ad desiderii¬
sui uota ꝑuenit. Quasi enĩ ante ip̃m erat.
dum propt̾ ip̃m quod male sitiebat im¬
plere non poterat. Cum autẽ quadã die

Expanded text:
 Satanae manus non potestas, sed tentatio debet intelligi. Universa itaque quae habet, in manum tentantis dantur, et in eum tentationis manus extendi prohibetur, quod tamen fieri substantia amissa conceditur: quia nimirum prius Judaea, quae possessio ejus fuerat, in infidelitate sublata est, et post ejus caro patibulo crucis affixa. Qui igitur prius Judaeam adversantem pertulit, et postmodum usque ad crucem venit, quasi prius habita amisit, et post in semetipso adversantis nequitiam pertulit. CAPUT XSatan a facie Domisui vota pervenit. Quasi enim ante ipsum erat, dum propter ipsum quae male sitiebat implere non poterat. CAPUT XXIX. VE
Abbreviated transcription (Latin):
quippe ac domũ eius a deo uallatam
dicit: quia temptando. eius conscienti¬
am penetrare non potuit. Substantiã
eius uallantã asserit: quia electos eiꝰ in¬
uadere nõ presumit. Operib manuũ eiꝰ
benedixisse dm̃: ce possessionẽ eiꝰ ex cresce¬
re i t̾ra querit᷑: quia scilicet tabescens
uidet quod fides eiꝰ in noticiam hominũ.
p̃dicantib apłis multiplicat᷑. Possessio
quippe eus crescere dicit᷑: dũ laboran¬
tibus p̾dicatorib. fideliũ cotidie nu-¬
merus augetur. Hec itaq sathan deo di¬
xisse est. in uidendo cogitasse. Hec sathã
deo dixisse est de his tabescendo doluisse.

Expanded text:
quippe ac domum ejus a Deo vallatam dicit; quia tentando ejus conscientiam penetrare non potuit. Substantiam ejus vallatam asserit, quia electos ejus invadere non praesumit. Operibus manuum ejus benedixisse Deum, et possessionem ejus excrevisse in terra queritur: quia scilicet tabescens videt, quod fides ejus in notitiam hominum, praedicantibus apostolis, multiplicatur. Possessio quippe ejus crescere dicitur, dum laborantibus praedicatoribus, fidelium quotidie numerus augetur. Haec itaque Satan Deo dixisse est, talia invidendo sensisse. Haec Satan Deo dixisse est, de his tabescendo, doluisse.
Abbreviated transcription (Latin):
dñs abstulit. sicut dño placuit ita
factum est sit nomen dñi benedictũ.¬
superbũ hostem humilitate ꝑculit: cru¬
delem pacientia strauit. Nec credamꝰ
quod bellator nr accepit uulnera: & ñ
inflixit. Quot enĩ uoces patientie in
laudem dei ꝑcussus reddidit. quasi tot
in aduersarii pectore iacula intorsit:
& acriora ualde quam sustinuit infli¬
xit. Afflictus enĩ terrena ꝑdidit: sed af¬
flictionẽ humiliter sustinens. celestia
deũ locutus est. Quia temptationũ tribu¬
lationib deprehensi. etiam tacito cogi¬
tationũ motu possumꝰ non loquendo
peccare: beato iob &e oris testimonium
perhibet᷑. & cordis. Prius enĩ dicit᷑ ñ pec¬
cauit: & tunc demũ subdit᷑. neq stultũ

Expanded text:
Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedictusuperbum hostem humilitate perculit, crudelem patientia stravit. Nec credamus, quod bellator noster accepit vulnera, et non inflixit. Quot enim voces patientiae in Dei laudem percussus reddidit, quasi tot in adversarii pectore jacula intorsit, et acriora valde quam sustinuit infixit. Afflictus enim terrena perdidit, sed afflictionem humiliter sustinens coelestia dis abstinuit. --Quia tentationum tribulationibus deprehensi, etiam tacito cogitationum motu possumus non loquendo peccare, beato Job et oris testimonium perhibetur, et cordis. Prius enim dicitur: Non peccavit; et tunc dem
Abbreviated transcription (Latin):
iusta placere dño scimus. pati autem
nulla nisi que dño placuerint possu¬
mus. iusta sunt cuncta que patimur:
& ualde in iustum est si de iusta pas¬
fortis. quomͦ assertionẽ partis sue con¬
tra aduersariũ allegauit audiuimus:
nunc quomͦ in orationis sue termino.
iudicem benedicendo laudet aucliamꝰ.
Sequitur. Sit nomen dñi benedictũ. Et¬
ce omne quod rectum sensit. dñi bene¬
dictione conclusit. ut hinc aduersariꝰ
inspiciat. & ad penam suã uctus eru¬
bescat: quia ipse deo contumax. etiam
in beatitudine conditus extitit. cui ho¬
mo hẏmnũ glorie etiam percussus di¬
tot nos iaculis ꝓcutit. qͦt temptatiomi¬
bus affligit. Cotidie namq in acie sta¬
pimus. Sed & nos contra illũ iacula
mittimus: si confossi tribulationib
humilia respondemꝰ. Beatus igit᷑ iob
ꝑcussus dampno rerũ. percussus mor¬
te filiorũ. quia uim doloris uertit ĩ
laudem conditoris dicens. dñs dedit.

Expanded text:
justa placere Domino scimus, pati autem justa placere Domino scimus, pati autem nulla, nisi quae Domino placuerint, possumus; justa sunt cuncta quae patimur, et valde injustum est, si de justa pasfortis quomodo assertionem partis suae contra adversarium allegavit, audivimus; nunc quomodo in orationis suae termino judicem benedicendo laudet audiamus. Sequitur: Sit nomen Domini benedictum. Ecce omne quod rectum sensit, Domini benedictione conclusit; ut hinc adversarius inspiciat, et ad poenam suam victus erubescat, quia ipse Domino contumax etiam in beatitudine conditus exstitit, cui homo hymnum gloriae etiam percussus ditot nos jaculis percutit, quot tentationibus affligit. Quotidie namque in acie stapimus. Sed et nos contra illum jacula mittimus, si confossi tribulationibus, humilia respondemus. Beatus igitur Job percussus damno rerum, percussus morte filiorum, quia vim doloris vertit in laudem conditoris, 52 dicens: Dominus dedit,
Abbreviated transcription (Latin):
Sc̃s uir temptante ad uersario cuncta
ꝑdiderat. sed tam̃ sciens quia contra se
sathan temptandi uires nisi ꝑmitten¬
te dño nõ habebat: nõ ait dñs dedit. di¬
abolus abstulit. sed dñs dedit. dñs abstu¬
lit. fortasse enĩ fuerat dolendũ: si qͦd cõ¬
ditor dederat. hostis abstulisset. At post¬
quã non abstulit nisi ipse qui dedit:
sua recepit. non nr̃a abstulit. Si enĩ
ab illo accipimꝰ. quibus in hac uita
uitimur. cur doleamus qd ipsa iudicã¬
de eriguñ. quo largiente feneram᷑: N Iec
aliquando in iustus est creditor: qui dũ
prefixo reddendi tempore non constrĩ¬
gitur. quando uult exigit quod fene¬
ratur. Ubi & bene subiungit᷑. Sicut dño
placuit ita factum est. Eum enĩ in hac
uita ea que nolumꝰ patim᷑: necesse est ut
ad eũ qui imustũ uelle nil potest.
studia nr̃e uoluntatis inclinemꝰ. Mag¬
na quippe est consolatio in eõ quod dis¬
plicet: quod illo ordinante erga nos a¬
gitur. cui nõ nisi iustum placet. Si gͥ

Expanded text:
s vir, tentante adversario, cuncta perdiderat; sed tamen sciens, quia contra se Satan tentandi vires, nisi permittente Domino, non habebat, non ait: Dominus dedit, diabolus abstulit; sed: Dominus dedit, Dominus abstulit; fortasse enim fuerat dolendum, si quod conditor dederat hostis abstulisset: at postquam non abstulit nisi ipse qui dedit, sua recepit, non nostra abstulit. Si enim ab illo accipimus, quibus in hac vita utimur, cur doleat quod ipso judicante exigimur, quo largiente feneramur? Nec aliquando injustus est creditor, qui dum praefixo reddendi tempore non constrigitur; quando vult, exigit quod feneratur. Ubi et bene subjungitur: Sicut Domino placuit, ita factum est. Cum enim in hac vita ea quae nolumus, patimur, necesse est ut ad eum qui injustum velle nil potest, studia nostrae voluntatis inclinemus. Magna quippe est consolatio in eo quod displicet, quod illo ordinante erga nos agitur, cui nonnisi justum placet. Si igitur
Abbreviated transcription (Latin):
gua compescuit. Sed cũ per mittitur
nõ peccauit: cõstat qd̃ murmurationiᷤᷤ
uicium. etiã a cogitatione restrinxit.
Nec peccauit ergo. nec stulte locutus ẽ:
quia nec ꝑ conscientiam tacitus tumu¬
it. nec linguã in contumatiã relaxauit.
Stulte autẽ contra dm̃ loquitur: qui in¬
ter diuine animaduersiones flagella po¬
situs. iustificare semetipsũ conatur.
Si enĩ innocentẽ se asserere suꝑbe au¬
deat. quid aliud quã iusticiã ferientiᷤᷤ
accusat:
uc usꝙ nos uerba hystorie transt᷑¬
risse sufficiat: iam nunc ad in¬
daganda allegorie ministeria. exposi¬
tionis se sermo conuertat. Sed in hoc

Expanded text:
pescuit; sed cum praemittitur, Non peccavit, constat quod murmurationis vitium etiam a cogitatione restrinxit. Nec peccavit ergo, nec stulte locutus est, quia nec per conscientiam tacitus tumuit, nec linguam in contumaciam relaxavit. Stulte enim contra Deum loquitur, qui inter divinae animadversionis flagella positus, justificare semetipsum conatur. Si enim innocentem se asserere superbe audeat, quid aliud quam justitiam ferientis accusat? Hucusque nos verba historiae transcurrisse sufficiat: jam nunc ad indaganda allegoriae mysteria expositionis se sermo convertat. Sed in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tionem dei desereret. expleuit inter ge¬
mitus adorationẽ. Solent non nulli in
prosperis dm̃ diligere: in aduersis au¬
tem positi. flagellantem minus amare.
beatus autẽ iob. per hoc qd̃ motus ex¬
terus exhibuit: ostendit. quia flagel¬
la patris agnouit. ꝑhoc autẽ qͦd ado¬
rando humilis mansit: ostendit quia
amorem patris. nec in dolore deseruit.
Ne igit᷑ suꝑb esset nõ sentiens: inper¬
cussione corruit. ne autẽ se ferienti
extraneum faceret. adhoc corruit ut
adoraret. Mos autẽ ueterũ fuit. ut qͥs¬
quis speciem sui corporis capillos nu¬
triendo sibi seruaret: eos tempore af¬
flictionis abscideret. Et rursũ qui
tranquillitatis tempore capillos ab-¬
scideret: eos in ostensione afflictionis
enutriret. Seatꝰ itaq iob tranquilli¬
tatis tempore capillos seruasse osten¬
dit᷑. cum ad doloris usum caput toton¬
disse memorat᷑: quatinꝰ dum in cunc¬
tis eũ rebus manus suꝑna percuteret.

Expanded text:
tionem Dei desereret, explevit inter getionem Dei desereret, explevit inter gemitus orationem. Solent nonnulli in prosperis Deum diligere, in adversis autem positi flagellantem minus amare. Beatus autem Job per hoc, quod motus exterius exhibuit, ostendit quia flagella patris agnovit; per hoc autem, quod adorando humilis mansit, ostendit quia amorem patris nec in dolore deseruit. Ne igitur superbus esset non sentiens, in percussione corruit; ne autem se ferienti extraneum faceret, ad hoc corruit ut adoraret. Mos autem veterum fuit, ut quisquis speciem sui corporis capillos nutriendo servaret, eos tempore afflictionis abscideret; et rursum qui tranquillitatis tempore capillos abscideret, eos in ostensione afflictionis enutriret. Beatus itaque Job tranquillitatis tempore capillos servasse ostenditur, cum ad doloris usum caput totondisse memoratur; quatenus cum in cunctis eum rebus manus superna percuteret,
Abbreviated transcription (Latin):
mente inter flagella corruunt: quasi
inter illatas miserias sub sistendi con¬
uere phylosophie regulam tenuit. cont
utraꝙ mira se equitatis arte seruauit.
ut nec quasi dolorem non sentiens fla¬
gella sperneret. nec rursũ ultra mo-¬
dũ dolorem sentiens. contͣ iudicium
flagellantis insaniret. Cunctis enim
rebus ꝑditis. cunctis liberis amissis.
surrexit. scidit uestinenta sua: & ton¬
so capite corruens in terram adorauit.
Quod uestimenta scidit. quod tonso
capite in terrã corruit: monstrat nimi-¬
rum quia flagelli dolorem sensit. qͦd
uero adicitur adorauit: aperte osten¬
ditur. quia & in dolore positus. contͣ
flagellantis iudiciũ non excessit. Hec
omnino ergo nõ motus est. ne deũ
ipsa in sensibilitate contempneret:
nec rursum omnino motus est ne ni¬
mis dolendo peccaret. Sed quia duo st̃
precepta caritatis. dei uidelicet amor
& proximi: ut dilectionem proximi ex¬
solueret. impendit filiis luctũ. ne dilec¬

Expanded text:
mente inter flagella corruunt, quasi mente inter flagella corruunt, quasi inter illatas miserias subsistendi cone philosophiae regulam tenuit, contra utraque mira se aequitatis arte servavit; ut nec dolorem non sentiens, flagella sperneret; nec rursum ultra modum dolorem sentiens, contra judicium flagellantis insaniret. Cunctis enim rebus perditis, cunctis liberis amissis, surrexit, scidit vestimenta sua, et tonso capite corruens in terram, adoravit. Quod vestimenta scidit, quod tonso capite in terram corruit, monstrat nimirum quia flagelli dolorem sensit. Quod vero adjicitur, adoravit, aperte ostenditur, quia et in dolore positus contra flagellantis judicium non excessit. Nec omnino ergo non motus est, ne Deum ipsa insensibilitate contemneret; nec rursum omnino motus est, ne nimis dolendo peccaret. Sed quia duo sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor, et proximi; ut dilectionem proximi exsolveret, impendit filiis luctum; ne dilec
Abbreviated transcription (Latin):
cussionũ flagella sentiunt: ut immo¬
derato dolore commoti. etiam in exces-¬
su lingue desabant᷑. Sed quisqͥs tenere
ueram phylosophiam nititur: necesse¬
est ut inter utraq gradiatur. Non est
enĩ pondus uere uirtutis in sensibili¬
tas cordis: quia & ualde in sana per
stuporem menbra sunt. que ce incisa
dolere nequaqͣm possunt. Rursũꝙ uir¬
tutis custodiam deserit. qui dolorẽ uer¬
berũ ultra quã necesse est sentit: quia
dum nimia afflictione cor tangitur. usq
ad impacientie contumelias excitatur.
& qui per flagella corrigere malefacta
debuerat. agit ut nequitia ꝑflagellũ
crescat. Contra in sensibilitatẽ quippe
percussorũ. per prophetã dicit᷑. Percussi¬
sti eos. nec doluerunt: attriuisti eos. &
renuerunt accipere disciplinã. Contra
pusillanimitatẽ percussoꝵ per psalmi¬
stam dicit᷑. In miseriis non subsistent.
In miseriis namq subsisterent: si eq̃ni¬
nuiter aduersa tolerarent. At postquã

Expanded text:
cussionum flagella sentiunt, ut immocussionum flagella sentiunt, ut immoderato dolore commoti, etiam in excessu linguae dilabantur. De illis quippetenere philosophiam 50 nititur, necesseest ut inter utraque gradiatur. Non est enim pondus verae virtutis, insensibilitas cordis: quia et valde insana per stuporem membra sunt, quae et incisa dolore nequaquam possunt. Rursus virtutis custodiam deserit, qui dolorem verberum ultra quam necesse est sentit; quia dum nimia afflictione cor tangitur, usque ad impatientiae contumelias excitatur, et qui per flagella corrigere malefacta debuerat, agit ut nequitia per flagellum crescat. Contra insensibilitatem quippe percussorum per prophetam dicitur: Percussisti eos, nec doluerunt; attrivisti eos, et renuerunt accipere disciplinam . Contra pusillanimitatem percussorum per Psalmistam dicitur: In miseriis non subsistent . In miseriis namque subsisterent, si aequanimiter adversa tolerarent. At postquam
Abbreviated transcription (Latin):
riendũ occupat: quanto & hi qui inter¬
cedere ꝓculpa poterant. uoluptati uacãt.
Absit autẽ. ne tanti uiri filios ꝑ conui¬
uiorũ studia. ingurgitando uentri ua-¬
casse suspicemur: sed tam̃ ueraciter no¬
uimus quia & si ꝑdiscipline quisq cu¬
stodiam necessitatis metas edendo non
transit. accensa tamen mentis intentio.
inter conuiuia torpescit: & minus in qͣn¬
to sit temptationũ bello considerat. que
se persecuritatẽ relaxat. In domo gͦ pͥmi
fratris filios obruit: quia antiquus ho¬
stis in minorũ morte. subuersionis ad¬
itum ꝑ negligentiã maiorũ querit. Sed
quia quantis nuntiorũ iaculis sit ꝑ¬
cussus agnouimꝰ: uir fortis nr. qualis
inter uuluera consistat audiamꝰ. Sequit᷑.¬
Tunc surrexit iob & scidit uestimenta
sua: & tonso capite corruens in terram
adorauit. Non nulli magne constantie
philosophia putant: sidiscipline asꝑitate
correpti. ictus uerberũ doloresq nõ sen¬
tiant. Non nulli uero tam nimis per¬

Expanded text:
ui intercedere pro culpis poterant voluptati vacant. Absit autem ne tanti viri filios per conviviorum studia ingurgitando ventri vacasse suspicemur; sed tamen veraciter novimus quia etsi per disciplinae quisque custodiam necessitatis metas edendo non transit, accensa tamen mentis intentio inter convivia torpescit; et minus in quanto sit tentationum bello considerat, quae se per securitatem relaxat. In die ergo primi fratris filios obruit, quia antiquus hostis in minorum morte subversionis aditum per negligentiam majorum quaerit. Sed quia quantis nuntiorum jaculis sit percussus, agnovimus; vir fortis noster, qualis inter vulnera consistat, audiamus. SequitTunc surrexit Job, et scidit vestimenta sua, et tonso capite corruens in terram adoravit. - Nonnulli magnae constantiae philosophiam putant, si disciplinae asperitate correcti, ictus verberum doloresque non sentiant. Nonnulli vero tam nimis per
Abbreviated transcription (Latin):
ex ianiuit formã serui accipiens: & se¬
met ip̃m exinanise est ab in uisibilita¬
tis sue magnitudine se uisibilem de¬
monstrasse. ut serui forma tegeret. hoc
quod in circuinscripte omnia ex diui¬
nitate penetraret. Dei autẽ ad sathañ
ꝑfigurã dicere est nunqͥd considerasti
seruũ meũ iob: unigenitũ filiũ contra
eũ in forma serui amiirabilem demo¬
strare. Eo enĩ quo illũ tante uirtutis in
carne in notuit: quasi suꝑbienti aduer¬
sario. quod dolens consideraret indicauit.
Sed quia bonũ quod miraretur intule¬
rat: restat ut ad reprimendã eiꝰ suꝑbiã.
uirtutes illius adhuc enumerando sub

Expanded text:
servi accipiens , ei semetipsum exinanisse, est ab invisibilitatis suae magnitudine se visibilem demonstrasse, ut servi forma tegeret hoc quod incircumscripte omnia ex divinitate penetraret. Dei autem ad Satan per figuram dicere est: Nunquid considerasti servum meum Job? unigenitum filium contra eum in forma servi admirabilem demonstrare. Eo enim, quo illum tantae virtutis in carne innotuit, quasi superbienti adversario, quod dolens consideraret, indicavit. Sed quia bonum quod miraretur intulerat, restat ut ad reprimendam ejus virtutes illius adhuc enumerando sub
Abbreviated transcription (Latin):
caperet: & tanto ardentius in blasphemi¬
am accenderet. quanto subitis ac multipli-¬
tibus nuntiis. in se angustius estuaret.
filii in maioris frĩs domo conuiuaban¬
tur cũ pereunt. Dictum namꝙ est suꝑiꝰ:
quod conuiuia ꝑagi sine culꝑa uix pos¬
sunt. Ut ergo nr̃a. non illoꝵ loquamur:
sciendoũ nobis est quia quod aminoribꝰ¬
uoluptuose agitur: maiorũ disciplina
cohibetur. Cum uero maiores iꝑsi uolup¬
tati deseruiunt: nimirũ minorib lasci¬
uie frena laxant᷑. Quis enĩ sub discipline
se constrictione retineat. quando & ip̃i¬
qui ius constrictionis accipiunt. sese uo¬
luptatib relaxant: Dum ergo in ma¬
ioris frĩs domo conuiuantur pereunt:
quia tunc contra nos hostis uehementi¬
us uires accipit. quando ce ipsos qui ꝓ
custodia discipline p̾lati sunt. leticie ser

Expanded text:
caperet; et tanto ardentius in blasphemicaperet; et tanto ardentius in blasphemiam accenderet, quanto subitis ac multiplicibus nuntiis in se angustius aestuaret. filii in majoris fratris domo convivabantur, cum pereunt. Dictum namque est superius, quod convivia peragi sine culpa vix possunt. Ut ergo nostra, non illorum loquamur, sciendum nobis est quia quod a minoribvoluptuose agitur, majorum disciplina cohibetur; cum vero majores ipsi voluptati deserviunt, nimirum minoribus lasciviae frena laxantur. Quis enim sub disciplinae se constrictione retineat, quando et ipsiqui jus constrictionis accipiunt, sese voluptatibus relaxant? Dum ergo in majoris fratris domo convivantur, pereunt, quia tunc contra nos hostis vehementius vires accipit, quando et ipsos qui pro custodia disciplinae praelati sunt l
Abbreviated transcription (Latin):
quillo adhuc pectori quasi sanis menbris
uulnus inflixit. Cum uero ꝑcussũ cor fe¬
riendo repetiit. ut ad imꝑacientie uerba
compelleret: suꝑ uulnera uulnus irroga
rauit hostis antiquus. nõ tam iactura
rerũ scĩ uiri patientiã rumpere. quam
ipso ordine nuntiorũ. qui studens prius
parua. & post nuntiare maiora. in extͤ¬
mo filioꝵ mortem intulit: ne uilia pa¬
ter rei familiaris dampna diiceret. si il¬
la iam orbatus audiret. & minus ꝑcu-¬
teret rerũ amissio. precognita morte fili¬
orũ: quia uidelicet nulla esset heredi-¬
tas. si ipsos prius subtraheret quibꝰ ser¬
uabãtur heredes. sed aminimis incipi¬
ens. in ultimũ grauiora nuntiauit: ut
dum gradatim de teriora cognosceret. in
eius corde doloris locũ omne uulnus in¬
ueniret. Notandũ quã callide tot ma¬
lorũ pondera. & diuisa. & subita nun¬
tiantur. ut & repente & particulatĩ cres-¬
cens in audientis corde sese dolor ipse nõ

Expanded text:
quillo adhuc pectori quasi sanis membris quillo adhuc pectori quasi sanis membris vulnus inflixit; cum vero percussum cor feriendo repetiit, ut ad impatientiae verba compelleret, super vulnera vulnus irrogavravit hostis antiquus, non tam jactura rerum sancti viri patientiam rumpere, quam ipso ordine nuntiorum. Qui studens prius parva, et post nuntiare majora, in extremo filiorum mortem intulit, ne vilia pater rei familiaris damna duceret, si illa jam orbatus audiret; et minus percuteret rerum amissio, praecognita morte filiorum, quia videlicet nulla esset haereditas, si illos prius subtraheret qui servabantur haeredes. Sed a minimis incipiens, in ultimum graviora nuntiavit; ut dum gradatim deteriora cognosceret, in ejus corde doloris locum omne vulnus inveniret. Notandum quam callide tot malorum pondera, et divisa, et subita nuntiantur, ut et repente, et particulatim crescens, in audientis corde sese dolor ipse non
Abbreviated transcription (Latin):
uulnere nõ ꝓsternit᷑. idcirco bis. terq
ꝑcutit᷑: ut usꝙ ad intima qͣndoꝙ feria¬
tur. Nuntiata itaq fuerat aduersitas
de sabeis. nuntiata diuina animad¬
uersio ꝑ ignẽ de celo. nuntiantur
ab hominib iterũ cameloꝵ raptus ce¬
desꝙ puerorũ: & diuine indignatioĩs
ira repetitur. dum uentus irruens cõ¬
cussisse domus angulos. atq extinxis¬
se liberos indicatur. Quia enĩ notum
est qd̾ absꝙ suꝑno nutu moueri ele¬
menta non possunt. latenter infert᷑
quod ipse contra illũ elementa moue¬
rit. qui moueri ꝑmisit: quãuis sathan
semel accepta a dño potestate. adusum
sue nequitie etiã elementa concutere
preualet. Hec mouere debet si sp̃c desũmis
proiectus turbare inuentos aerem potu¬
it: cũ nimirũ constet. quia & dampnatis
in metallo adusum aqua & ignis seruit.
Ouesitũ est igitur. ut nuntiarent᷑ mala.
quesitũ ẽ ut multa: quesitũ est ut subi¬
ta. Sed cũ prius aduersa nuntiauit: trã¬

Expanded text:
vulnere non prosternitur, idcirco bis, terque percutitur, ut usque ad intima quandoque feriatur. Nuntiata itaque fuerat adversitas de Sabaeis, nuntiata divina animadversio per ignem de coelo, nuntiatur ab hominibus iterum camelorum raptus, caedesque puerorum, et divinae indignationis ira repetitur, dum ventus irruens concussisse domus angulos, atque exstinxisse liberos indicatur. Quia enim notum est, quod absque superno nutu moveri elementa non possint, latenter infertur quod ipse contra illum elementa moverit, qui moveri permisit; quamvis Satan semel accepta a Domino potestate ad usum suae nequitiae etiam elementa concutere praevalet. Nec movere debet, si spiritus de summis projectus turbare in ventos aerem potuit; cum nimirum constet quia et damnatis 49 in metallum, ad usum aqua et ignis servit. Quaesitum est igitur ut nuntiarentur mala, quaesitum ut multa, quaesitum ut subita. Sed cum prius adversa nuntiavit, tran
Abbreviated transcription (Latin):
& subtilis. sine extenuatione. Quo igit᷑
exitur abeo. qui dum ꝑ molem corporis
nusquã est. ꝓ incircũscriptam substan¬
tam. nusquã deest: Sed quamdiui sa
than pressus maiestatis potentia. ap¬
petitũ sue malitie exercere non ualuit:
quasi ante faciem dñi stetit. Afacie
autẽ dnĩ exiit: quia relaxatus diuim¬
tus. ab interne retentionis angustia.
ad sui desiderii effectum uenit. A facie
diũ exiit: quia diu uinculis discipli¬
ne religata. quandoꝙ uoluntas noxia
ad opus processit. Cum enĩ sicut dictũ
est. id qͦd uoluit implere non ualuit.
quasi ante faciem dñi stetit: quia illũ
ab effectu malicie. suꝑna dispensatio
coartauit. Sed a facie eius exiit: qͥa po¬
testatem temptationis accipiens. ad mali¬
tie sue uota ꝑuenit. Sequit᷑. Cum autẽ¬

Expanded text:
est subtilis sine extenuatione. Ubi est subtilis sine extenuatione. Ubi exitur ab eo, qui dum per molem corporis nusquam est, per incircumscriptam substantiam nusquam deest? Sed quandiu Satan, pressus majestatis potentia, appetitum suae malitiae exercere non valuit, quasi ante faciem Domini stetit. exiit; quia relaxatus divinitus ab internae retentionis angustia, ad sui desiderii effectum venit. A facie Domini exiit, quia diu vinculis disciplinae religata quandoque voluntas noxia ad opus processit. Cum enim, sicut dictum est, id quod voluit implere non valuit, quasi ante faciem Domini stetit; quia illum ab effectu malitiae superna dispensatio coactavit. Sed a facie ejus exiit, quia potestatem tentationis accipiens, ad malitiae suae vota pervenit. Sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
rior. Id namq qͣd interuis concluditur:
a concludente exterius continet᷑. Per sedẽ
signatur. Quia enĩ ipse manet intra oĩa.
ipse extra omnia. ipse supra omĩa. ipse
iufra omnia. & suꝑior est per potentiã.
& inferior ꝑsustentationẽ: & exterior ꝑ
magnitudinẽ. & interior ꝑ subtilitatẽ.
sursũ regens. deorsũ continens. extra cir¬
cundans. interuis penetrans: nec alia
exparte suꝑior. alia inferior. aut alia ex
parte exterior. atq ex alia manet inte¬
rior: sed unus idemq totus. ubiq presi¬
dendo sustinens. sustiuendo presidens.
cucũdando penetrans. penetrando circũ¬
Dans. unde superius presidens. inde in¬
ferius sustinens. & unde exterius ambi¬
ens. inde interius replens: sine inquie¬
tudine superiꝰ regens. sine labore inferiꝰ
sustinens. interius. sine extenuatione
penetrans: exterius sine extensione cur
cumdans. Est itaq inferior ce superior
sine loco: est amplus sine latitudine.

Expanded text:
rior. Id namque quod interius concluditur, rior. Id namque quod interius concluditur, a concludente exterius continetur. Per sedem signatur. Quia enim ipse manet intra omnia, ipse extra omnia, ipse super omnia, ipse infra omnia, et superior est per potentiam, et inferior per sustentationem; exterior per magnitudinem, et interior per subtilitatem: sursum regens, deorsum continens; extra circumdans, interius penetrans; nec alia ex parte superior, alia inferior, aut alia ex parte exterior, atque ex alia manet interior: sed unus idemque totus ubique praesidendo sustinens, sustinendo praesidens, circumdando penetrans, penetrando circumdans; unde superius praesidens, inde inferius sustinens; et unde exterius ambiens, inde interius replens: sine inquietudine superius regens, sine labore inferius sustinens; interius sine extenuatione pcumdans. Est itaque inferior et superior sine loco; est amplus sine latitudine,
Abbreviated transcription (Latin):
test: quia fortẽ qͥdem pugnatorem suũ
dñs nouerat. sed tam̃ diuidere ei certa¬
mina contra hostem uolebat. ut qͣm¬
uis robusto bellatori. uictoria in cunc¬
tis suppeteret. prius tam̃ de uno certa¬
mine. hostis ad dũm uictus rediret.
tuncq ei aliud iterum uincendo conce¬
deret: quatinꝰ fidelis famulus eo mirabi¬
lius uictor existeret. quo uictus hostis
se contra illũ iterũ ad noua bella repa¬
ubiq est: Hinc namq ait. Celũ ce terrã
ego impleo. Hinc est quod sapientia illiꝰ¬
dicit. Gyrum celi curuiti sola. Hinc de
eiꝰ spiritu scriptũ est. Sp̃c dñi repleuit
orbem terrarũ. Hinc est qd̃ dñs iterũ
dicit. Celũ michi sedes est: t̾ra autem
scabellũ pedũ meoꝵ. Rursumq de eo
scriptũ est. Celũ metitur palmo: & om¬
nem t̾ram pugillo condudit. Sedi qͥppe
Clum palmo metiens. & terrã pugillo
concludens: ostendit᷑ qđ ipse sit circum¬
quaq cunctis rebus quas creauit exte¬

Expanded text:
test, quia fortem quidem pugnatorem suum test, quia fortem quidem pugnatorem suum Dominus noverat, sed tamen dividere ei certamina contra hostem volebat; ut quamvis robusto bellatori victoria in cunctis suppeteret, prius tamen de uno certamine hostis ad Dominum victus rediret: tuncque ei aliud iterum vincendo concederet, quatenus fidelis famulus eo mirabilius victor existeret, quo victus hostis se contra illum iterum ad nova bella repaubique est? Hinc namque ait: Coelum et terram ego impleo . Hinc est, quod Sapientia illdicit: Gyrum coeli circuivi sola . Hinc de ejus Spiritu scriptum est: Spiritus Domini implevit orbem terrarum . Hinc est quod Dominus iterum dicit: Coeluscabellum pedum meorum . » Rursumque de eo scriptum est: « Coelum metitur palmo, et omnem terram pugillo concludit . » Sedi quippe, t. Nam per id coelum palmo metiens, et terram pugilo concludens, ostenditur quod ipse sit circumquaque cunctis rebus, quas creavit, exte
Abbreviated transcription (Latin):
tendas manũ tuã. Consideranda est in
uerbis dñi dispensatio scẽ pietatis. qͦmͦ
hostem nr̃m permittit. & retinet: relaxat¬
& refrenat. Alia ad temptandũ dat: sed
ab aliis religat. Uniuersa que habet in
manu tua sunt: tantũ in eũ ne exten¬
das manũ tuã. Substantiã prodit. sed
tam̃ corpus ꝓtegit: quod quidem post¬
nõ simul ad omnia relaxat hostem: ne
undiq feriens frangat ciuem. Mala enĩ
cũ multa electis eueniunt. mira condi¬
toris grã ex tempore dispensant᷑: ut que
coaceruata perimerent. possint diuisa.
tolerari. Hinc paulus ait. fidelis deus qͥ
nõ patietur uos temptari supra quam
potestis: sed faciet cum temptatione
etiam exitum. ut possitis sustinere. hĩc
dauid ait. Proba me dñe. & tempta me. Ac
si aꝑte dicat. Prius uires insꝑice: & tũc
ut ferre ualeo. temptari ꝓmitte. Hoc
tam̃ qd̾ clicit᷑. ecce uniuersa que habet
in manu tua sunt. tantũ in eũ ne ex¬
tendas manũ tuã. intelligi & aliter po¬

Expanded text:
a negat. --Consideranda est in verbis Domini dispensatio sanctae pietatis, quomodo hostem nostrum permittit, et retinet; relaxat, et refrenat. Alia ad tentandum dat, sed ab aliis religat. Universa quae habet, in manu tua sunt, tantum in eum ne extendus manum tuam. Substantiam prodit, sed tamen corpus ejus protegit, quod quidem postnon simul ad omnia relaxat hostem, ne undique feriens frangat civem. Mala enim cum multa electis eveniunt, mira conditoris gratia ex tempore dispensantur; ut quae coacervata perimerent, possint divisa tolerari. Hinc Paulus ait: Fidelis Deus, qui non patietur vos tentari supra id quod potestis, sed faciet cum tentatione etiam exitum, ut possitis sustinere . Hinc David ait: Proba me, Domine, et tenta me . Ac si aperte dicat: Prius vires inspice, et tunc ut ferre valeo, tentari permitte. Hoc tamen quod dicitur: Ecce universa, quae habet, in manu tua sunt, tantum in eum ne extendas manum tuam, intelligi et aliter po
Abbreviated transcription (Latin):
unũquẽq aduersis probari ueriꝰ sciens.
temptandũ hunc expetit: ut qui per
diem prosperitatis in offenso gressu
incesserat. salum in noctẽ aduersita¬
tis impingeret: ce ante laudatoris sui
oculos offensione in pacientie ꝓstratꝰ
iaceret. Unde sub iungit. Sed extende¬

Expanded text:
unumquemque adversis probari verius sciens, unumquemque adversis probari verius sciens, tentandum hunc expetit; ut qui per diem prosperitatis inoffenso gressu incesserat, saltem in nocte adversitatis impingeret, et ante laudatoris sui oculos offensione impatientiae prostratus jaceret. Unde subjungit: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
nocte accusat: cum in aduersis nos ñ
habere pacientiam demonstrat. Beatũ
ergo iob quia nec dum flagella attige¬
rant: quasi adhuc unde in nocte accu¬
sare posset omnino nõ habebat. Quia
uero in prosꝑis magna sanitate uigue¬
rat. pro eisdem prosperis bona illum
egisse simulabat: uersuta assertione mẽ¬
tiens. qͦd non adusum dñi substantiã
possideret. sed ad usum substantie dñm
coleret. Sunt enĩ non nulli. qui ut fru¬
antur deo: dispensatorie utuntur hoc se¬
culo. Et sunt non nulli qui ut fruan¬
tur hoc scł̃o. transitorie uti uolunt dõ.
Cum igit᷑ bona diuini muneris narrat.
putat qͦd facta fortis operarii leuiget:
ut cuiꝰ uitã reprehendere de oꝑib non
ualet. eius mentẽ quasi ex cogitationi¬
bus addicat: mentiens qd̾ nõ amori dñi.
sed temporalis ꝓsꝑitatis appetitioni ser¬
uierit. omne quod innocue exteriꝰ ui¬
xit. Uires ergo beati iob nesciens. sed tam̃

Expanded text:
nocte accusat, cum in adversis 45 nos non nocte accusat, cum in adversis 45 nos non habere patientiam demonstrat. Beatum ergo Job quia necdum flagella attigerant, quasi adhuc unde in nocte accusare posset, omnino non habebat. Quia vero in prosperis magna sanctitate viguerat, pro eisdem prosperis bona illum egisse simulabat: versuta assertione mentiens quod non ad usum Domini substantiam possideret, sed ad usum substantiae Dominum coleret. Sunt enim nonnulli qui ut fruantur Deo, dispensatorie utuntur hoc saeculo. Et sunt nonnulli qui ut fruantur hoc saeculo, transitorie uti volunt Deo. Cum igitur bona divini muneris narrat, putat quod facta fortis operarii leviget; ut cujus vitam reprehendere de operibus non valet, ejus mentem quasi ex cogitationibus addicat; mentiens quod non amori Domini, sed temporalis prosperitatis appetitioni servierit omne, quod innocue exterius vixit. Vires ergo beati Job nesciens, sed tamen
Abbreviated transcription (Latin):
domũ eiꝰ. uniuersamq substantiã ꝑ cir¬
cuitum: Operib mantiũ eiꝰ benedixisti:
a possessio illuis creuit in t̾ra. Ac si aꝑte
dicat. Qui tot bona in t̾ra recepit. qͥd mi-¬
rũ est si pro eis sese in nocenter gerit:
Innocens uere esset: si bonus int aduersa
persisteret. Cur autẽ magnus dicit᷑. quẽ
merces sui unius cuiusq oꝑis. tanta rerũ
multiplicitate comitatur: Astutus qͥppe
aduersarius cum sc̃m̃ uirũ int̾ ꝓsꝑa
bene egisse considerat: reprobare apud
iudicem. ꝑ aduersa festinat. Unde recte
in apocalypsi uoce angelica dicit᷑. Pro
iectus est accusator fratrũ nr̃oꝵ: qui ac¬
cusabat illos ante conspectum dei nr̃i.
die ac nocte. Scriptura autẽ sacra sepe
diem  prosperis: noctem autẽ ꝓ aduer
sis ponere consuenit. In die ergo & noc¬
te accusare nõ desinit: quia modo nos
in prosperis. modo in aduersis accusa¬
biles ostendere contendit. ln die accusat:
cum prosꝑis male nos uti insinuat. In

Expanded text:
antiam per circuitum? operibus manuum ejus benedixisti, et possessio ejus crevit in terra? - Ac si patenter dicat: Qui tot bona in terra recipit, quid mirum est si pro eis sese iInnocens vere esset, si bonus inter adversa persisteret. Cur autem magnus dicitur, quem merces sui uniuscujusque operis tanta rerum multiplicitate comitatur? Astutus quippe adversarius, cum sanctum virum inter prospera bene egisse considerat, reprobare apud judicem per adversa festinat. Unde recte in Apocalypsi voce anjectus est accusator fratrum nostrorum, qui accusabat illos ante conspectum Dei nostri die ac nocte . Scriptura autem sacra saepe diem prsis ponere consuevit. In die ergo et nocte accusare non desinit, quia modo nos in prosperis, modo in adversis accusabiles ostendere contendit. In die accusat, cum prosperis male nos uti insinuat. In
Abbreviated transcription (Latin):
cũ reuerentia motus cordis. magnus ẽ
ad aures in circumscripti sp̃c clamor uo¬
cis. Que uox se quasi ꝑdistincta u̾ba
explicat: dum sese ꝑ in niimeros mo¬
dos ammirationis format. Deus ergo
angelis loquit᷑. cũ eis uoluntas eiꝰ inti¬
ma uidendo manifestat᷑. angeli autẽ
sol aspiciunt. in motũ admirationis sur¬

Expanded text:
cum reverentia motus cordis, magnus est cum reverentia motus cordis, magnus est ad aures incircumscripti spiritus clamor vocis. Quae vox se quasi per distincta verba explicat, dum sese per innumeros modos admiratioangelis loquitur, dum eis voluntas ejus intima videndo manifestatur. Angeli vero sos respiciunt, in motum admirationis sur
Abbreviated transcription (Latin):
nite descendamꝰ & confundamꝰ ibi linguã
eoꝵ. Dicit eis qui adherent. uenite. qͥa
nimirũ hoc ipsũ nunqͣm a diuina con¬
tẽplatione decresciere. in diuina con¬
templatione semꝑ ad crescere est: & nun-¬
qͣm corde recẽdere. qͣsi quodã stabili mo¬
tu est semꝑ uenire. Ouib & dicit. Descẽ¬
damus & confundamꝰ linguam eorum.
Ascendunt angłi: in eo quod creatorem
conspiciunt. Descendunt angłi: in eo qd̾
creaturã sese in illicitis erigentem. exã¬
mine districtionis premunt. Dicere gͦ
dei est descendamꝰ & confundamꝰ linguã
eorũ. in se ipso eis hoc qd̃ recte agatur.
ostendere: & per uim interne uisionis.
eorũ mentib exibenda iudicia occultis
motib inspirare. Auter locunt᷑ angłi
accipere uirtutẽ & diuinitatẽ & sapien¬
tiam̃. uox namq angłoꝵ est in laude
conditoris: ipsa ad miratio intime cõ¬
templationis. Uirtutis diuuine miracła
obstupuisse. dixisse est: quia excitatus

Expanded text:
nite descendamus, et confundamus ibi linguam nite descendamus, et confundamus ibi linguam eorum . Dicitur eis qui adhaerent, Venite; qnimirum hoc ipsum nunquam a divina contemplatione decrescere, in divina contemplatione semper accrescere est; et nunquam corde recedere, quasi quodam stabili motu est semper venire. Quibus et dicit: Descendamus et confundamus linguam eorum. Ascendunt angeli, in eo quod creatorem conspiciunt. Descendunt angeli, in eo quod creaturam sese in illicitis erigentem examine districtionis premunt. Dicere ergo Dei est: Descendamus et confundamus linguam eorum, in seipso eis hoc, quod recte agatur ostendere, et per vim internae visionis, eorum mentibus exhibenda judicia occultis motibus inspirare. 10. Aliter angeli accipere virtutem, et divinitatem, et sapientiam . Vox namque angelorum est in laude conditoris, ipsa admiratio intimae contemplationis. Virtutis divinae miracula obstupuisse, dixisse est, quia excitatus
Abbreviated transcription (Latin):
oculis: intra secretũ mentis. quasi post
parietem corporis stamus. Sed cũ mani-¬
festare nosinetipsos cupimus. quasi ꝑ
lingue ianuam egredimur: ut quales
sumus intrinsecus. ostendamus. Spi¬
ritalis autẽ natura non ita est: que
non est. Sed rursum sciendũ est quia
ipsa etiã natura in corporea cum loqui
dicitur: eiꝰ locutio nequaꝗͣ. una atq
eadem qualitate formatur. Aliter enĩ
loquit᷑ deus ad ãgelos. aliter angeli ad
deum. aliter deus ad scõꝵ animas. ali
ne nil obstat. loquitur deus ad ange¬
los scõs. eo ipio quo eoꝵ cordib occulta
sua in uisibilia ostentat: ut quicquid a¬
gere debeant. in ipsa contemplatione
ueritatis legant. & uelut quedam pre¬
cepta uocis sint. ipsa gaudia contẽpla¬
tionis. Quasi enĩ audientib dicit᷑: quod
uidentib in spiratur. Unde cũ eoꝵ cordi¬
bus. ds contra humanã suꝑbiã. animad¬
uersionẽ ultionis infuinderet: dixit. Ue¬

Expanded text:
oculis intra secretum mentis, quasi post oculis intra secretum mentis, quasi post parietem corporis stamus; sed cum manifestare nosmetipsos cupimus, quasi per linguae januam egredimur, ut quales sumus intrinsecus ostendamus. Spiritalis autem natura non ita est, quae non est. Sed rursus sciendum est quia ipsa etiam natura incorporea cum loqui dicitur, ejus locutio nequaquam una atque eadem qualitate formatur. Aliter enim loquitur Deus ad angelos, aliter angeli ad Deum; aliter Deus ad sanctorum animas, ne nihil obstat, loquitur Deus ad angelos sanctos eo ipso, quo eorum cordibus occulta sua invisibilia ostentat: ut quidquid agere debeant, in ipsa contemplatione veritatis legant, et velut quaedam praecepta vocis sint ipsa gaudia contemplationis. Quasi enim audientibus dicitur, quod videntibus 42 inspiratur. Unde cum eorum cordibus, Deus contra humanam superbiam, animadversionem ultionis infunderet, dixit: Ve