comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qđ impetrare nonpoceris quic quid tibi ui¬
detur exerce Simphronius p̃feccꝰ dix̃. unũ
tibi eluob elige aut cũ uirginib dee ueste
saerifica: aut cũ meretricib sc̾ortaberis incon¬
cubernio lupanari: Et longe erunt ate xpĩa¬
ni quite ita magicis artib imbuerun. ut hane
calamitatẽ intrepido animo ce ꝑferre posse con¬
fidas Ande ut dixi. aut sacrifica deȩ uestȩ ad
laudẽ generis tuii aut ad ignominiã natalium
tuoꝵ eris publicȩ abiectionis scortum: Cunc
beata agnes cũ ingenti constantia dixit: Si sei¬
res quis esset ds̃ meus. non ista exore tuo ꝓferres:
secura contẽpno minas cuas credens qđ nec
sacrificẽ idolis tuis. neq polluar sordib aliems
Alecũ enĩ habeo custodem corꝑis merangłm
dñi: Nam uingenitꝰ dei filius quẽ ignoras. murꝰ
mihi ẽ impenetrabilis & custos michi ẽ nũ quã
dormiens: & defensor mihi ẽ nũquã deficiens:
Dii aut̃ tui aut erei sunt. ex quibus eiteime.

Expanded text:
 impetrare non poteris, quidquid tibi videtur, exerce. 7. Symphronius praefectus dixit: Unum tibi e duobus elige, aut cum virginibus deae Vestae sacrifica, aut cum meretricibus scortaberis in contubernio lupanari. Et longe erunt a te christiani, qui te ita magicis artibus imbuerunt, ut hanc calamitatem intrepido animo te posse perferre confidas. Unde, ut dixi, aut sacrifica deae Vestae ad laudem generis tui: aut ad ignominiam natalium tuorum eris publicae abjectionis scortum. Tunc beata Agnes cum ingenti constantia dixit: Si scires quis est Deus meus, non ista ex ore tuo proferres. secura contemno minas tuas, credens quod neque sacrificem idolis tuis, neque polluar sordibus alienis; mecum enim habeo custodem corporis mei angelum Domini. Nam unigenitus Dei Filius, quem ignoras, murus est mihi inexpugnabilis, et custos mihi est numquam dormiens, et defensor mihi est numquam deficiens: dii autem tui aut aerei sunt, ex quibus cacabi
Abbreviated transcription (Latin):
¶uuͣan ͥ  f acto xpianissimo imꝑatore. aꝑte
sunt ȩccłie: & ceꝑit religio xp̃iana gaudere. Temo¬
ues aute er sobsessis corporibus intra domum ioħis
pauli eiciebant᷑. confitentes scam passionẽ eorii:¬
ta ut unicus filius terentiani dum nocte ueni¬
uod paulus & ioħs mcenderent eum.
Tunc terentianus ueniens. ꝓstrauit se infaciẽ:
lamans quod nesciens quid fac ͭ ͤ homo pa¬
tanissimus. iussum cęsaris adimplesset. Unde
sictũ est. ut dato nomine suo. ꝓximo die pasch e.
henituisset : assiduȩ orans & flens ad locũ illũ¬

Expanded text:
ano facto Christianissimo imperatore, apertae sunt ecclesiae, et coepit religio Christiana gaudere. Daemones autem ex obsessis corporibus intra domum Joannis et Pauli ejiciebantur, confitentes sanctam passionem eorum, ita ut unicus filius Terentiani, qui eos deuod Paulus et Joannes incenderent eum. Tunc Terentianus veniens, prostravit se in faciem clamans, quod nesciens quid faceret homo paganissimus, jussionem Caesaris adimplesset. Unde factum est, ut dato nomine suo, proximo die Paschae Et assidue orans et flens ad locum illu
Abbreviated transcription (Latin):
uelit antequã actus suos emendet dehis requirere que
non potest inuenire. stulta & inefficar erit huicemodi
inquisitio. Tempus enĩ breue est: & iudicium dei ge¬
storum causa agerur. non questionum. Ideoq ante¬
qualiter agere oporteat. ut ęt̾nam uitam consequi

Expanded text:
velit antequam actus suos emendet, de his requirere quae non potest invenire, stulta et inefficax erit homini inquisitio. Tempus enim breve est, et judicium Dei gestorum causa agitur non questionum. Ideoque antequaliter agere oporteat, ut aeternam vitam consequi
Abbreviated transcription (Latin):
insulam. tanti uiri meritis redimitam. ap¬
pulsus diuino nucu ansoaldus. dum de ce¬
lestib gaudiis cũ eo sermocinaret᷑. interro¬
gat senex unde. uelcur uenissec. Igit̾ cogni¬
o degallus. qua de causa missus fuisset. rogat
seuex. ut dagoberti regis francoꝵ sibi mores. stu¬
diumq exponac. Qđ cum ille diligenter fe¬
cisso. seuex addidic. qđ dum quadam die. ut
pote iam fractus etace. ꝗfatigatus uigiliis.

Expanded text:
itis redimitam appulsus divino nutu Ansoaldus, dum de coelestibus gaudiis cum eo sermocinaretur, interrogat senex unde vel cur venisset. Igitur cognito de Galliis qua de causa missus fuisset, rogat senex ut Dagoberti regis Francorum sibi mores studiumque exponat. Quod cum ille diligenter fecisset, senex addidit quod dum quadam die, ut pote jam fractus
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ire ꝓmittis. hac te possumꝰ quam
pateris lib̾are angustu &incunctis auxilan¬
te deo prestare suffragium. Et ne puces son¬
nii te illusum fantasia. accipe signum uen¬
tate subnixum. E gesta humo qua monum¬
ta nr̃a tegunt᷑. quẽq qđ sepulchrum coni¬
neat. littere insingulis expresse docebune
llico exꝑgefactus. nomina quȩ audierat del¬
cribit iet exmartyrũ alloquio. ingenti exuld¬
cione tripudians. uoto se qđ postea studiossi¬
me redelidic. obligat. Post hȩc elocharius. fill¬
ut p̃tuli. ascoꝵ memoria ꝑse auellere cupiem
comitantibus plurimis ap ꝓpinquabas: dd
quia non minus inreges quam inalios honl¬
nes diuina qđ uult exercet potentia.qui se¬
tes alios arguerat. fit ipse in ers: ut manifeste
intelligeret. quãuis ipse eẽt potens. ꝓgenu
concedeudum. Ouippe martẏres fugitiu ill

Expanded text:
tum ire promittis, hac te possumus quam tum ire promittis, hac te possumus quam pateris liberare angustia et in cunctis, auxiliante Deo, praestare suffragium. Et ne putes somnii te illusum fantasia, accipe signum veritate subnixum. Egesta humo, qua monumenta nostra teguntur, quemque quod sepulchrum contineat, litterae in singulis expresse docebunt'. Hico expergefactus, nomina quae audierat describit, et ex martyrum alloquio ingenti exultatione tripudians, voto se, quod postea studiosissime reddidit, obligat. 10. Post haec Clotharius filiucomitantibus plurimis appropinquabat. Sed quia non minus in reges quam in alios homines divina quod vult exercet potentia, qui inertes alios arguerat, fit ipse iners; ut manifeste intelligeret, quamvis ipse esset potens, potentioribus concedendum. Quippe martyres fugitivum
Abbreviated transcription (Latin):
liario abessent. ultra aspicere diuino nutu
rant. pandunt. Quoꝵ fidei de rogans. quippe
qui suo imꝑio amorem filii p̃tulissent. dele¬
git alios. qui qđ hi neglexerant. sagacit̃ im¬
plerent. Rursum illi similia patiuncꝰ  & regres¬
si ean rem inge̾minant iterato. Sed nec sic
animositas regis deferbuit i& qd̾ ꝑminis tras
nequiuerat. ꝑse implere contendic. Interea
dũ hec aguntur. dagob̾tum martyrib humi¬
li corde ꝓstratum. sonnꝰ repente corripitieiq¬
ica prono. ita coniacentii a stant cres uirr q
corpor liniamentis. & uestium nitore conspi¬
cui. Cũq in eos stupe factus intenderet
unꝰ eoꝵ qui sociiͥs p̾stare ueneranda canicie
ꝙ aucꝰtoritate uidebat᷑. sic eũ affatus ẽ. Scias
uerante audisti. dionisium. rusticum. & ele¬
utheriumi & nr̃a hic corꝑa tegi. Sedquia
famã nr̃am. sepultura quã uides. & domꝰ huꝰ
uilitas obscurauit. si memoriã nrãm te orni¬

Expanded text:
liario abessent, ultra aspirare viam tendentliario abessent, ultra aspirare viam tendentrant, pandunt. Quorum fidei derogans. quippe qui suo imperio amorem filii praetulissent, deligit alios, qui quod hi neglexerant sagaciter implerent. Rursum illi similia patiuntur, et regressi, eandem rem iterato ingeminant. Sed nec sic animositas regis deferbuit, et quod per ministros nequiverat, per se implere contendit. 9. Interea dum haec aguntur, Dagobertum martyribus humili corde prostratum somnus repente corripit, eique prono ita coniacenti adstant tres viri et corporum liniamentis et vestium nitore conspicui. Cumque in eos stupefactus intenderet, unus eorum, qui socios praestare veneranda canicie et auctoritate videbatur, sic eum affaverante, audisti, Dyonisium, Rusticum et Eleutherium, et nostra hic corpora tegi. Sed quia famam nostram sepulturae, quam vides, et domus huius vilitas obscuravit, si memoriam nostri te orna
Abbreviated transcription (Latin):
offerti et quid p̃terea quȩ palam erant. passus
uel aquo fuerac. illacrimans indicat. Rex itaq
ducis suĩmotꝰ iniuriis. filioq multa furibunde
interminans. arcetsiri eum adse iubec. Quo
p̃cognico dagob̾tꝰ. quia patri resistere nec fas
nec possibile erat. in eo se illi obniti posse iuste
credidit. sise inedem p̾fatã beatoꝵ mart ỹrum.
uã patris declinans concederet. Inuic itaq tu¬
tissi inam fugam i& quo se insequente ceruũ
uiderat. ipse quoq patre ꝑsequente se confeit:
ꝑsuasum sibi hoc facto demonstrans. ut qui ca¬
nes abingressu suȩ edis remouerant. se quoq
aregis insectatione possent ꝓtegere. Nec spem
euentus elusit. Quippe clotarius ut eum scõ
tutelam expetiss e audiuit. adhuc in maiorẽ
tollitur irã: mittitq sacellites. qui inde eum
abducꝰ tum. sibi ocissime psentarers. Matu¬
rabant illi qł fuerat uissum implere. Cũq
ad sc̃m locum tendentes. non plus uno mni¬

Expanded text:
offert et quid praeter ea quae palam erat passus, offert et quid praeter ea quae palam erat passus, vel a quo fuerat, inlacrimans indicat. Rex itaque ducis sui motus iniuriis filioque multa furibunde interminans, accersiri eum ad se iubet. Quo praecognito, Dagobertus, quia patri resistere nec fas nec possibile erat, in eo se illi obniti posse, iuste credidit, si in aedem praefatam beatorum martyrum iram patris declinans concederet. Iniit itaque tutissimam fugam et, quo, se insequente, cervum viderat, ipse quoque, patre persequente, se confert, persuasum sibi hoc facto demonstrans, ut qui canes ab ingressu suae aedis removerant, se quoque a regis insectatione protegere possent. Nec spem eventus elusit. 8. Quippe Clotharius ut eum sanctorum tutelam expetisse audivit, adhuc in maiorem tollitur iram mittitque satellites, qui inde eum abductum sibi ocissime praesentarent. Maturabant illi quod fuerat iussum implere. Cumque ad sanctum locum tendentes, non plus uno mi
Abbreviated transcription (Latin):
dagob̾tus exobtabilem oblatam sibi nac tus
occasionem. ducem adse conuocat:iubet q
secum prandere. Ille nichil minus quã qđ fu¬
turum erat cogitans. remissius agere. &
futuro immo iam dñõ debitũ honorẽ non
exiberTerq porrecta sibi abeo pocula dignꝰ
inquẽ prioris contumaeiȩ uindicta recider&
non sicut adño. sed uelud asocio. infauste obla¬
ta p̃sũ psic. Deinde. dagobtꝰ ut patri infidelis.
ut sibi emulus. utq socus inuisus foret. orsus ẽ
ex ponere. Non oportere seruiles quidem mo¬
lesfias diu differri: & ne iniumensum tumorẽ
tanti fastus ꝓcederent. suas iniurias non ul¬
cisei. fagellis ergo eum affici im̃ꝑac. Post uͦ
barb e erasione. ea eiũ tum p̃cipua erac inui¬
ria. deturpat. Sic exinꝓuiso. qui scdarum
rerum successu. futurum se regem auspica¬
batur. quam longe abilla dignitate abeẽt. ad¬
monitꝰ intellexit. Reuertenti ergo clothario
his contumeliis de honestus sadregisilus se

Expanded text:
Dagobertus exoptabilem oblatam sibi nactus Dagobertus exoptabilem oblatam sibi nactus occasionem, ducem ad se evocat iubetque secum prandere. Ille nichil minus, quam quod futurum erat, cogitans, remissius habere et futuro, immo iam domino debitum honorem non exbibere terque porrecta sibi ab eo pocula dignus, in quem prioris contumatiae vindicta recideret, non sicut a domino, sed velut a socio infauste oblata praesumit. Deinde Dagobertus, ut patri infidelis, ut sibi aemulus utque sociis invisus foret, orsus est exponere, non oportere serviles quidem molestias diu differri, et ne in inmensum tumorem tanti fastus procederent, suas iniurias non ulcisci. Flagellis ergo eum adfici imperat, post vero barbae rasione, – ea enim tum praecipua erat iniuria, – deturpat. Sic ex inproviso, qui secundarum rerum successu futurum se regem auspicabatur, quam longe ab illa dignitate abesset, admonitus intellexit. 7. Revertenti igitur Clothario his contumeliis dehonestatus Sadregiselus se
Abbreviated transcription (Latin):
nie ducatu specialit̾ ei conmisso. Hic canto
dignitatis fastu elatꝰ. regisfilium dagobeitũ.
puitim collate potestatis suꝑbia. partim spe
regni laborans. non ȩquo animo ꝓsperius
agere ferebat: Nec quid moliretur s.mu¬
lato saltem amore obtegere diuua : luit.
Sed quia metii patris manifestuseẽ ñ pote¬
rat. ꝯcultum se ei immicum crebro contẽp¬
tu aperuit. Excusatio sane uiuenilis erat
etatis. nerudis ad huc animꝰ tumorẽ ex sub¬
iec tione priucipũ contraheret: ne domina¬
tionis inmagaire adepta fastigia inpubem abex¬
ercitationis studio reuocarent. Fit ad dagobeitũ
tam i nuidiosa relatio & quãius sua ipse indus¬
tria id iam dep̾hendisset alioꝵ sententia in
redigere nonsufficeret. duxit satius oportu¬
nitatem oꝑiri. qua & causam efficatius explo¬
raret ĩx ineinulum qđ meruisset temptars.
¶ lotharius igit᷑ quadam die uenatum ut: lon¬
guisq forte recessit. Contigit aut̃ & dagobtum.
&memoritum aucem. domi resedisse. Tunc

Expanded text:
ei commisso. Hic tanto dignitatis fastu elatus, regis filium Dagobertum partim collatae potestatis superbia, partim spe regni laborans, non aequo animo prosperius agere ferebat nec, quid moliretur, simulato saltem amore, obtegere diu valuit. Sed quia metu patris manifestus non poterat, occultum se ei inimicum crebro contemptu aperuit. Excusatio sane iuvenilis erat aetatis, ne rudis adhuc animus tumorem ex subiectione principum contraheret, ne dominationis inmature. adepta fastigia impubem ab exercitationis studio revocarent. Fit ad Dagobertum tam invidiosa relatio. Et quamvis sua ipse industria id iam deprehendisset, aliorum sententia in inem redigere non sufficeret, duxit satius oportunitatem opperiri, qua et causam efficatius exploraret et in aemulum quod meruisset temptaret. Clotharius igitur quadam die venatum iit longiusque forte recessit. Contigit autem, et Dagobertum et memoratum ducem domi resedisse. Tum
Abbreviated transcription (Latin):
exerceret. agere ceruum quadam die instituit.
Qui facile reptꝰ. oblatrantib atq certatim inseqien¬
cibus canum agminib ea ꝑnicitate qua illud ami¬
ial feitur. siluas moncesq &siqua occurrere flu¬
mina transcurrens. canum industriam effugere
aenibit᷑. Candem ergo uictus aduicum qui ca¬
cullianꝰ dicit᷑ se cõntulit. Hic aburbe quȩ lutetu.

Expanded text:
t, agere cervum quadam die instituit. Qui facile repertus, oblatrantibus atque certatim insequentibus canum agminibus, ea pernicitate qua illud animal fertur, silvas montesque, et si qua occurrere flumina, transcurrens, canum industriam effugere conabatur. Tandem ergo victus ad vicum qui Catulliacus dic
Abbreviated transcription (Latin):
ab ȩccłia benedictionẽ expete ns
obiuam uenisset & cateruatim ut᷑¬
q sexus uirorũ ac mulierum et
paruulorũ occurreret. in medio
occurrentium cȩtu eminus sc̃s
germanus intiutus in spu magna¬
nimẽ genouefam. ilico ad sẽ de¬
duci prẽcepit. Cui caput osculans.
sciscitabatur aturba nomen pu¬
genouest a circumstante popło
lis genitores. Inhuius natiuitate
magno gaudio & exultatione.
celebratũ mysteriũ in cęlo noue¬
ritis ab angłis. Erit eñi hȩc mag¬
na corã dño. & multi eius uitam.
propositũq scm mirantes. decli-¬

Expanded text:
nem expetentes, in obviam venissent, et catervatim utriusque sexus virorum et mulierum ac parvolorum occurrerint, in medio occurrentium coetu eminus sanctus Germanus intuitur in spiritu magnanimen Genovefam, quam ilico ad se deduci precepit. 4. Cui caput osculans, sciscitatur a turba et nomen puGenovefe a circumstante populo lis genitores! In huius nativitate magnum gaudium et exultatione caelebratum mysterium in celo noveritis ab angelis. Erit haec magna coram Domino, et multi eius vitam propositumque sanctum mirantes, decli
Abbreviated transcription (Latin):
deret᷑. Nec solum ossib aut pulueri sacri corporis uł capse
uierat uerum etiam fr̃m manib hoꝵ quippiam tangen¬
tium adherebat. Qua in re pensaudum qͣm iumensis in
odo deliciis ꝑfruat᷑ sp̃. cuius tanta suauitate redoletadhrie
in puluere iacens corpus.

Expanded text:
ta. Nec solum ossibus aut pulueri sacri corporis uel capse inerat, sed etiam fratrum manibus horum quippe qui tangentium adherebat. Qua in re pensandum est quam immensis in celo deliciis perfruatur spiritus cuius tanta suauitate redolet adhuc in puluere iacens corpus.
Abbreviated transcription (Latin):
lart prestigio. Ergo ita se proditum & gressu¬
rum. graui ardore conquerit᷑. Interĩ uͦ ñ ces¬
lute sacerdote. manu crucem depingere. ex¬
petantib om̃ib. in muscȩ similitudinẽ pro¬
tumpens cum sanguine de narib mulieris.
ininicus egressus est. Quã sanitati restitutam.
nonachili ueste mutatã. dĩ seruitio tradens eã.
istriumplare fecit. hoste uicto uel secło:
Eiteram: Cumꝰ ad festiuitatẽ scĩ martini
sironis accessisset. egressõ de monasterio offert
mulier barbara. manu neruis adtracta.
ulars medicinam. Quã subcasula receptã.
suis sputo alitã. uelud sparsũ farine collectũ
commacerat:

Expanded text:
lare praestigio. Ergo ita se proditum et egressulare praestigio. Ergo ita se proditum et egressurum gravi ardore conqueritur. 79 Interim non cessante sacerdote manu crucem depingere, expectantibus omnibus in muscae similitudinem prorumpens, cum sanguine de naribus mulieris inimicus egressus est. Quam sanitati restitutam, monachale veste mutatam, dei servitio traditam bis triumphare fecit, hoste victo vel saeculodexteram? Cum ad festivitatem sancti Martini Turonis accessisset, egresso de monasterio offert se mulier barbara manu nervis adtracta, postolans medicinam. Quam sub casula receptam suo sputo inlitam velut sparsum farinae collectum commacerat.
Abbreviated transcription (Latin):
fiuse. Iũ accenso lumine. ab ocłoꝵ  conpage. cernit
manare sanguinẽ. Quȩ cum eodẽ cruore. mane
adsem rediit. Sed ipso cũ aqua palpebraᷤ fouen¬
ti a abluente. orationibꝰ additis. ocłus unus aꝑ¬
tus c̃. Deinde altero ꝑuncto. mulier domum
ruertit᷑. Hinc eadem sub nocte mium fuso
iniguine. ad propinqͣnte die. sacerdoti se obtulit.
uide regis occursu domũ reu̾teretur. Quo in¬
gresso oratoriũ. statim mulieri alter oculuᷤ
aperiturz a pestante dnõ. gello uidere se lumine
gratulat᷑
Aorre fledis puella. cum talib decepta il¬
Hluderetur in sidus. ut quotiens adeccłam
uoluiss& accedere. gressum facere ñ ualeret.
sruo di inuilla sauara p̃sentata .ẽ. Confestimq
it scĩ manus suꝑ capud puellȩ titubanti im
ponit᷑ tali inuestigatione occultus hopes dete¬
sitͣ a sc aui latuisse multo gemitu confitetur:
ne ubeati presentia clamat proprio seposse ce¬

Expanded text:
fusae. Tum, accenso lumine, ab oculorum conpage cernit fusae. Tum, accenso lumine, ab oculorum conpage cernit manare sanguinem. Quae cum eoderu cruore mane ad sanctum rediit, sed et ipse cum aqua palpebras fovens et abluens, orationibus additis, oculus unus apertus est, deinde altero peruncto, mulier domum revertitur. Dehinc eadem sub nocte nimium fuso sanguine, adpropinquante die, sacerdoti se obtulit. Qui cum de regis occursu domum reverteretur, ingressus in oratorium, statim mulieri alter oculus aperitur, et praestante Domino, gemello se videre lumine gratulatur. XXVI. Magnoflidis puella, cum talibus decepta inluderetur insidiis, ut quotiens ad ecclesiam voluisset accedere, gressum facere non valeret, servo Dei in villa Savara praesentata est. Confestim ut sancti manus super caput puellae titponitur, tali investigatione occultus hostis detegitur et se diu latuisse multo gemitu confitetur nec in beati praesentiam clamat proprio se posse ce
Abbreviated transcription (Latin):
extra sensũ effectus. beato sacerdoti muserati
oblatꝰ est. Hic adilla suȩ artis recurreis sufil¬
gia. mox brachio olei benedicti liquore arcl¬
lito. & sacris eodigitiᷤᷤ medicabiliter ad treda
pestis illa quȩ uiscera dolore grassinte puals̃¬
rat. loca fugit obsessa. Et iã putredine resoll
u uedit  experrect& de sopore. dolor recessit. mens
cilla. anno & nouem mensib
raui cecitate percussa. ꝑsoporẽ admonita qd
finbriam scĩ sitangeret. mer usũ reciper&. die
quada sacerdoti occurrit: sed multa nocte cir¬
cumdata Ita constrictis luminib ut ub oleũ
henedictũ micer&. luminũ aditus non p̾staret:
litam̃ perungens palpebras de suꝑ. & reliqua ca¬
ptis loca. oratione data acpane & sale signataͦ.
mulieri prȩcepit ad mansionẽ se condere Ipse uͦ
iprimo sũmno inoratorio ꝑuigil. Qtrca mediũ itaq¬
noctis mulier clamat hoͥpiti. se lacrimare pro¬

Expanded text:
extra sensum effectus beato sacerdoti miseranter extra sensum effectus beato sacerdoti miseranter oblatus est. Hic ad illa suae artis recurrens suffragia, mox brachio olei benedicti liquore circumlito, et sacris eo digitis medicabiliter attrectato, pestis illa quae viscera, dolore grassante, pervaserat, loca fugit obsessa, et jam putredine resolutut experrecto de sopore dolor recessit, mens cilla anno et novem mensibus gravi caecitate pereussa, per soporem admonita, ut fimbriam sancti si tangeret mox visum reciperet, die quadam sacerdoti occurrit: sed multa nocte circumdata ita constrictis luminibus, ut unde oleum benedictum iniceret luminis aditum non praestaret. Tamen perunctis palpebris desuper et loca reliqua capitis, oratione data, pane et sale signato, mulieri praecepit ad mansionem se condere. Ipse a primo somno in oratorio pervigil, circa medium noctis mulier clamat hospitem, se lacrimare pro
Abbreviated transcription (Latin):
regi occurriss& exsolito. nec tamen de sco ui¬
ro stante ante palatiũ. ei fuerit nuntiatum.
mora facta ante uestibulũ. ñ rep̃sentatus
inde domũ reu̾titur At sequens nox inoratori
uigiliis ducitur rex dolore atq febris infesti¬
tione torquetur. Uix primo diluculo ad do¬
pontificiꝰ mũe aꝓcerib concursat᷑. poena regis e¬
ponit᷑. & ut sua uisitatione regi doloris uim
mitiget. optimates dep̃cant᷑: Moxꝰ apud prto¬
urrum. in iurie causa post ponitur. Qui ante n
nuntiabat᷑. intrat ħonoratꝰ & exoratus pal¬
tiu lc̃rex uix assurgens de lectulo. cęsum se d¬
uino flagello conquerit᷑. Allambitiscĩ pall¬
olũ ͣ uestem sacerdotis deducit ꝑloca doloriꝰ
Culpam a confessus ͤ criminis mex dolor omne
fugatꝰ ẽ Idq actũ est. ut cuiꝰ incurrerat de con¬
tẽptu ꝑiculũ. sentiret tactu remediũ:
N pago parisiaco uico nouo. res gestas.
dam in eodẽ loco impetu lupi rabidi laceut

Expanded text:
regi occurrisset ex solito, nec tamen de sancto viregi occurrisset ex solito, nec tamen de sancto viro stante ante palatium ei fuerit nuntiatum, mora facta ante vestibulum, non repraesentatus, inde domum revertitur. Sequens nox in oratorio vigiliis ducitur, rex dolore atque febris infestatione torquetur. Vix primo diluculo ad domum ecclesiae a proceribus concursatur; poena regis exponitur, ut sua visitatione regis doloris vim mitiget, optimates deprecantur. Mox apud pietatem injuriae causa postponitur, qui ante nec nuntiabatur, intrat honoratus et exoratus palatium. Rex vix assurgit de lectulo, caesum se divino flagello conqueritur. Allambit sancti palliolum, vestem sacerdotis deducit per loca doloris. Culpam confessus criminis, mox dolor omnis fugatur; idque actum est, ut cujus incurrerat de contemptu periculum, sentiret tactu remedium. 24. In pago Parisiaco Vico-Novo res gesta est. Quidam in eodem loco impetu lupi rabidi laceratus et
Abbreviated transcription (Latin):
se desuis uerbis recordari confessus:
PRȩcellentissimus e hil debertꝰ rex cum equim
necessariũ ad sellã beati uiri donasset ueh.¬
culũ. rogat ipse qui dederat. ut eũ sibi retmi¬
ret: necuiquam tribueret: Interim beatus
uir. postulante captiuo. equũ donat interdu¬
in p̃cio tũ. qm̃ apud pontificẽ. plus fuit quã illa regis
uox pauperis. Iub& gͥ. ut quindecim eũ uenin¬
daret solidis. Quẽ pauꝑ ipse cum duceret. ne¬
gotiator occurrit emit̾r prȩdictũ equũ duode¬
Sed qm̃ minus dederat. quã uir dei p̃ceperit.¬
eadẽ equis sub nocte moritur ne scĩ uerbum in
incassum. Unde sequenti die sellarem defti¬
bulo. uinctiꝰ bobus extinctũ retraxit empto
mortuũ uehiculũ. Qui uersa uice. capistro ñ
capite sed pedibus alligatꝰ. educitur.
St opere pretiũ illud memorie tradere.
qͣliter sacerdos xꝑi solitꝰ erat. de ipsis qͦq
regib triumphare. Igitur cũ głoso clotharo

Expanded text:
se de suis verbis recordari confessus est. 22. se de suis verbis recordari confessus est. 22. Praecellentissimus Childebertus rex cum equum, necessarium ad sellam beati viri, donasset vehiculum, rogat ipse qui dederat, ut eum sibi retineret, nec cuiquam tribueret. Interim beatus vir, postulante captivo, equum donat in pretio, quoniam apud pontificem plus fuit, quam illa regis, vox pauperis. Jubet igitur ut quindecim eum venundaret solidis: quem pauper ipse cum duceret, negotiator occurrit; emitque praedictum equum duodeSed quoniam minus dederat quam vir Dei praeceperat, equus sub nocte moritur, ne sancti verbum iret incassum. Unde sequenti die sellarem de stabulo, junctis bobus, exstinctum retraxit emptor mortuum vehiculum. Qui versa vice, capistro non capite, sed pedibus alligatus educitur. 23. Est operae pretium illud memoriae tradere, qualiter sacerdos Christi solitus erat de ipsis quoque regibus triumphare. Igitur cum glorioso Clotario
Abbreviated transcription (Latin):
lutem adpristinã Et imminens ꝑiculũ. tali
curauit antidoto. febre curans ꝑcalidam:
Iec illud est pretereundũ. s̃milis
cause miraculũ: Regine chrodosintͥe ᷤᷤ mi¬
nister. ulfus nomine. typo uexabatur gra¬
uissimo pocensysuffragia medele. perrexit
ad pontificẽ Quem uir dĩ. constanter ducit
ad baptisteriũ. Sed exorante scõ. cȩpit affligi
grauius. inproximo liberandus Postulat
ardens & estuans aquȩ modicũ. sednegat᷑:
Qui fellis amaritudine suscitatus acerrune.
baltheum suũ ad scĩ uestigia ꝓiecit cͥamans
Tume dnẽ interficis. cum sanare debueris.
Sed hoc tibi notũ sit. quia morior. Uita mea
tũ uolutatur Sed orante beato uiro. insopo¬
rẽ conu̾titur: & aliqͣntulum post somnum
excitatus abipso. inom̃i incolumitate lan¬
giuidus reformatus. In quisitꝰ apontifice.
cur tantum locutus sit ad inuiriam sacer¬
dotis. repondit solũ ei grãs referens. nichil

Expanded text:
lutem ad pristinam, et imminens periculum tali lutem ad pristinam, et imminens periculum tali curavit antidoto, febrem curans per calidam. 21. Nec illud est praetereundum similis causae miraculum. Reginae Chrodosintae minister, Ulfus nomine, typo vexabatur gravissime. Poscens suffragia medelae perrexit ad pontificem. Quem vir Dei constanter ducit ad baptisterium. Sed exorante sancto coepit affligi gravius, in proximo liberandus. Postulat ardens, et aestuans aquae modicum, sed negatur. Qui fellis amaritudine suscitatus acerrime, balteum suum ad sancti vestigia projecit clamans: Tu me, domine, interficis, cum sanare debueras. Sed hoc tibi notum sit, quia per te morior. Vita mea tum volutatur. Orante beato viro in soporem convertitur et aliquantulum post somnum excitatus, ab ipso in omnem incolumitatem languidus reformatur. Inquisitus a pontifice cur tantum locutus sit ad injuriam sacerdotis, respondit solum ei gratias referens, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
uocato. concussa scĩs digitis adse iunctura
reuertit᷑ sue fidei merito saluus domũ re
tem faber ligerius nomi ducit᷑:¬
ne. turbulenti de monis arreptus insania.
ita bestiali feritate proruperat. ut catenis
collo. manibꝰq reuin̾tus. uix adbeati uiri tra¬
eretur presentiam⁊ uide miserabilior. ut
qͥ sustinebat aboste uiolentiam. ipsi adderet᷑
altera ꝑ ena per uincula: Quem tamen sa¬
cerdos dĩ. apudse imperat detineri Et sicut
septimo die ds qͥeuit aboꝑe. ita & oꝑa deiꝰ tͣn ᷤᷤ¬
acta ebdomada eripit᷑ ademone. Sicq in pro¬
pria redire securus meruit. liberatꝰ abhoste
uaddo uir illustris consilii regii
partices. typũ dupliciter incurrens. febriᷤᷤ
⁊frigoris. expurgandꝰ scĩ uiri presentatur
obtutib. In terea hora solita febre concus¬
sus grauissima. ut refrigeraret᷑ uel aquã
instanter expotulat᷑. Uir tam̃ dĩ eontentꝰ
potũ ei dans incalida. hominẽ reuocauit sa¬

Expanded text:
ocato concussa sanctis digitis ad se iunctura ocato concussa sanctis digitis ad se iunctura revertitur, suae fidei merito salvus domum reducitur. 57 Item faber Ligerius nomine turbolenti daemonis arreptus insania, ita bestiali feritate proruperat, ut catenis collo manibusque revinctus vix ad beati viri traheretur praesentiam: inde miserabilior, ut qui sustinebat ab hoste violentiam ipsi adderetur altera poena per vincula. 58 Quem tamen sacerdos dei apud se imperat detineri: et sicut septimo die deus quievit ab opere, ita et opera dei transacta ebdomade eripitur a daemone. Et sic in propria redire securus meruit liberatus ab hoste. 59 Waddo vir inluster consilii regis particeps typum dupliciter incurrens febris et frigoris, expurgandus sancti viri praesentatur obtutibus. Interea hora solita febre concussus gravissima, ut refrigeraretur vel aqua instanter expostulat. Qua sibi denegata potum ei donans in calida, hominem revocavit sa
Abbreviated transcription (Latin):
ec te creditur inserendum. illud quoq
muaculum. Bobolinus quidam de uico
nouiomo ue hement̃ inimici ꝑuasus insidiis.
adhominẽ dĩ uinculis nexus ad ducitu re¬
belli sp̃u rotatus excutitur. nec lassatur. Qui
exorante sc̃o uiro. quasi delongo itinere. ad se
suamq mentem septimo die reuercitur. Sic
dupliciter lib̾at᷑ Idum fugit umbra deseusib.
catena cadit de manib sainꝰ redditur q solutus.
ac etiam memorię. iure ꝑpetuo est tra¬
dendum. Quidam exnantarici familia.
separatii abinuicem maxillarum iuncturis
ore apto. aduirum beatũ ꝑducitur. Quem
signo crucis inp̃sso sanitati recdditũ. uetuic
ne acciperet uini potũ. aut carnis edulium.
Qui p̾cepto post posito acdnormam sui languorie
statim reductꝰ est. Sed ne p̃uaricantis negli¬
gentia. iusto subtraheret głam. inspedõteno¬
uilla rursus ei oblatus est. Cuius loca maxil¬
larũ scõ perungens oleo. ac beatis manibus
mentũ astringens & labia. xp̃i nomine in.¬

Expanded text:
ecte creditur inserendum illud quoque miraculum. Bobolinus quidam de vico Noviomo, vehementer inimici pervasus insidiis, ad hominem Dei vinculis nexus adducitur; rebelli spiritu rotatus, excutitur, nec lassatur. Qui, exorante sancto viro, quasi de longo itinere ad se suamque mentem septimo die revertitur. Sic dupliciter liberato dum fugit umbra de sensibus, catena cadit de manibus, sanus redditur et solutus. XVIII. Hoc etiam memoriae iure perpetuo est tradendum. Quidam ex Nantharici familia, separatis ab invicem maxillarum iuncturis, ore aperto ad virum beatum perducitur. Quem signum crucis inpresso et sanitati reddito vetuit, ne acciperet vini potum aut carnis edulium. Qui, praecepto postposito, ad normam sui languoris statim reductus est. Sed ne praevaricantis neglegentia iusto subtraheret gvilla rursus ei oblatus est. Cuius loca maxillarum sancto perunguens oleo ac beatis manibus mentum adstringens et labia, Christi nomine inv
Abbreviated transcription (Latin):
conditio. quieuit petrus. Exorsus est simon. ac¬
cesit adlectulum defuncti in cantare. atq mur¬
murare dira. clam carmina cepie. Uistis est cir¬
gntilium ingens attollitur quod iam uiueret:
ausus se tante potestati conferre. Tunc beatus
inuit defunctus. loquatur. Si suscitatus est
sirgat: ambulet. fabulecur. fantasma hocx non¬

Expanded text:
caretur. Adquieuit Petrus, adorsus est Simon. Accessit ad lectum defuncti, incantare atque immurmurare dira carmina coepit. Visus est r ingens gentilium quod iam uiueret, rre sese tantae potestati. Tunc sanctusivit defunctus, loquatur: si resuscitatus est, surgat, ambulet, fabuletur: phantasma illud es
Abbreviated transcription (Latin):
ster noster. uirtutum firmabat exempliᷤ.
Nam cum dicerent ei. quis inde huc uenit.
ut credamꝰ ei. Ille ait. Deferce huc mortuos qͥs
habetis. Cumq adportata fuissent corã
illo tria corpora mortuoꝵ. ueluti dor¬

Expanded text:
suos uirtutum firmauit exemplis. Nam cum dicerent ei: «Quis inde huc uenit ut credamus ei?», «Deferte», inquit, «mortuos quos habetis». Cumque attulissent coram eo tria corpora mortuorum, uelut dor
Abbreviated transcription (Latin):
autem ingrederetur ciuitatem. drusiana quȩ
sinctus iob̃s uidens flentes pauperes & paren¬
tes & dicentes. sc̃e ioh̃s apostole. ecce drusianã
efferimus. que scĩs monitis tuis obtemperanᷤ
nos om̃s alebat. seruiens deo inbumilitate
excitet te drusiana. Surge et pedibus tuis re¬

Expanded text:
autem ingrederetur urbem, Drusiana quedabeatus Iohannes uidens flentes pauperes et parenuas dicentes: «Sancte Iohannes, ecce, Defferimus, quae sanctis monitis tuis obtemperans, nos omnes alebat, Deoque in castitate  Christus excitet te, Drusiana. Surge, pedibusque t
Abbreviated transcription (Latin):
sicut rosa. Seddum floseius. &odorem
pariter & ruborem ostendit. repente
seruorum aspectu: et uos eftectos pauꝑes
gemuistis. Estote floridi. ut marcescatiᷤ.
Estote diuites temporalit̃. ut inperpe¬
tuum mendicetis. Numquid non ua¬
let manus domini ut faciat seruossuos
diuiciis affluentes. & inconꝑabilit̾ splen¬
dentes: Sed certamen statuit animory.
ut credant̃ se aeternas habituros diuitia:
qui pro eiis nomine temporales habere

Expanded text:
is. Sed, dum flos ejus et odorem pariter et ruborem ostendit, repente servorum suspiratis, et vos effectos pauperes gemuistis. Estote floridi, ut marcescatis; estote divites temporaliter, ut in perpetuum mendicetis. Nunquid non valet manus Domini ut faciat servos suos divitiis affluentes et incomparabiliter splendentes? Sed certamen statuit animarum ut credant se aeternas habituros divitias qui pro ejus nomine temporales habere opes
Abbreviated transcription (Latin):
liter & lapides ad utilitatem qua nati fu¬
erant. remearent. Fictum est aut̃ ut.xxx.
dierum transiret spãtium. Cumq uir¬

Expanded text:
dirent, lapides quoque ad vilitatem, qua nati fuerant, remearent. Factum est autem ut XXX dierum transiret spatium, cum n
Abbreviated transcription (Latin):
sus. scãm agachem asius fecit appari.¬
corib coartari et fecit eam euidam matronȩ
tradi nomine astodisiȩ. quȩ habebat nouem
filias turpissimas. sicut erac mater earum.
Hoc aut̃ fecit. ut dies triginta cotidie blan¬
direntur es et ut mutarene animũ eiꝰ. m nodo
promictendo leta. modo terrendo ꝑasꝑa.
fundata enĩ est suꝑ petram. Hȩc aut̃ dicens.
flebat cotidie et orabat et sicut sitiens inar¬
dore solis fluenta fontium concupiscit. ila
desiderabac adcoronam martyrii. et diues¬

Expanded text:
sus·| beatam agathem a suis fecit apparitoribus coartari.| Et fecit eam cuidam matrunae tradi . nomine afrodisię| quae habebat nouem filias turpissimas sicut fuerat| mater earum. Hoc autem fecit . ut per dies triginta coti| die blandirentur ei . ut mutarent animum eius . et modo| promittendo laeta modo terrendo aspera . fundata enim est super petram. Haec autem dicens| flebat cotidie et orabat et sicut sol sitiens in ardore fluent+|  foncium concupiscit. Ita desiderat ad martyrii
Abbreviated transcription (Latin):
abiit ad quintianum. et dixit ei. facilus pis¬
sunt sara molliri. et ferrum inplumbum ot
tes nichil aliud gessimꝰ. nisi ut ageremꝰ quas
eius animum ad consensum boni consili u¬
clinaremus. Ego enĩ geminas et ornamerea
insignia. et uestimenta auro cexta obtuli
si. Ego uarium ornamentũ domꝰ ego fai¬
lias liuersi sexus et ȩtatis exhibui. sedisa
ci : et sedens intribunali. hoc intiull
ut non

Expanded text:
abiit ad Quinctianum, et dixit ei: Facilius possunt saxa molliri et ferrum in plumbi moltem nihil aliud gessimus| nisi ut ageremus qualiter eius animum ad consensum boni| consilii inclinaremus. Ego etiam et gemmas et ornamen| ta insinia et uestimenta auro texta obtuli si . ego uarium ornamen| tum domus . ego familias diuersi sexus  etates exhibui.| Sed isci . et sedens in tri| bunali . hoc inicium us con
Abbreviated transcription (Latin):
fuit: & tusis talis qualis deus tuus iouis¬
eititic. Quintiauꝰ audiens hȩc. iussic ala¬
pis eam cedi. et cdixit. Ininiuriam iudicis.¬
oli temerario ore garrire: Agathes dixit
Sixisti deos tuos. eẽ. quosuera diuinitas
demonstrauit. Sit talis ergo uxor tua uc
lenis. et tu ut iouis: ut et uos possitis inceoꝵ
limero computari. Quintianus dix̃. Appa
se hoc eligere ut diuersa tormenta susti.¬
fieri. sieoꝵ uiuas exemplo. Si enĩ ueri dii
craris eoꝵ consortia. mnocum sentis. Dic ergo
cam pessimos. eẽ. tamq sordidissimos.
ut qui maledicere uoluerit aliquem talẽ
illum optet ẽe̾. qualis fuit execrabił uita eoꝵ:

Expanded text:
fuit . et tu sis ta| lis ut ioues deus tuus fuit . et tu sis ta| lis ut ioues deus tuus extitit. Quintianus audiens haec . ius| sit eam alapis caedi. et dixit iniuriam iudici noli teme| rario ore garrire. Agathe dixit . dixisti deos tuos esse| quos uera diuinitas demonstrat. Sit ergo talis uxor tua| ut uenus . et tu ut ioues . ut uos possitis in deorum numero con| putari. Quincianus dixit appare te hoc elegire ut di| uersa tormenta sustenfieri. Si| eorum uiuas exemplo . si enim dii tui craris eorum consortia m sentis. Dic ergo| tam pessimos esse tamque sordedissimos+ ut qui male| dicere uoluerit aliquem talem illum optit esse qualis| fuit execrabilis
Abbreviated transcription (Latin):
ches respondic. Nonsolum ingenua. sed ex
spec tabilis genere. ut omnis parencela mea
testacur. Quintiamis dixit. Et si ingenua
ꝓbaris et nobilis cur morib seruilem ce
Quia ancilla xp̃i sum ideo me seruilem os¬
cendo ꝑsonam. Quintianꝰ dixit. Cer¬
te si ingenua eras et nobilis quomodo te an¬
ingenuitatem non habemus qui seruitiũ
nuitas ur̃a ad tantam seruitutem deuenit
ut non solum pęccati uos faciat seruos: uerũ.
etiam ligno & lapidibus uos faciat obnorioᷤ.
Quintianꝰ dixit Quicquid furioso ore
blasphemaueris: pęne poterunt expiare:
Dic tamen antequam ad tormenta uenias
Noli dicere deoꝵ : sed dic demonioꝵ: Demo.¬
nia enim sunt. quoꝵ effigies in eramenti
conuertitis: quoꝵ marmoreas & gypseas
facies inauratis:
MINTIANUS Oeit. El¬
sapiens esto & nobilis. qđ tenatiua dicꝰtauit᷑
et sacrifica diis omĩpotentib quos ueros dõs¬
diuinitas. eẽ demonstrauit. Agathes dixic
Sit talis uxor cua qualis deatua uenus

Expanded text:
he respondit non so| lum ingenua . sed et spectabilis genere . ut omnes paren| tella mea testatur Quintianus dixit et si ingenua| probaris et nobiles . cur moribus seruilem te quia ancilla christi sum.| Ideo me seruilem ostendo personam. Quintianus dixit| certe+ ingenua es  et nobiles quomodo te aningenuitatem non habemus qui seruitiumnuitas uestra| ad tantam captiuitatem deuinit . ut non solum pec| cati  uos faciat seruos . uerum etiam lignum et lapedibus uos faciat obnoxios. Quintianus dixit quidquid furioso| ore blasphemaueris . poenae poterunt uindicare. Dic ta| men antequam ad tormenta uenias noli dicere deorum sed dic daemonum.| daemonia enim sunt quorum effigies in aeramento conuerti| tes quorum marmoreas et gypseas facies inauratis.| Quintianus dixit . elsapiens . et nobiles quod te| natura ditauit . sacrifica diis omnipotentibus·quos| uera diuinitas esse demonstrat. Beata Agathe dixit| Sit+ tales uxor tua qualis dea tua uenus
Abbreviated transcription (Latin):
mum quod soloecismis & abiectione uerborum aures
tuas uuluero: deinde quod prolixior pagina uidet᷑
parere fastidium. Sed non pigeat recensere. quod
xp̃m prestare nonpiguit. Qui dum scõs suos glori¬
ficat. nos inuitat exemplo. Et tamen dm̃ testor
consciũ secretorum: me plura de domni mei ger-¬
mani factis agnita & probata tacuisse. Ex quo reũ
eẽ. me fateor suppłimendo. quod mirabiliter ad
ꝓfectũ omniũ diuna uirtus operata ẽ. & ideo. in
scribendo succuictum magis me arbitror fuisse
quam uimiim.

Expanded text:
mum quod soloecismis et abiectione verborum aures mum quod soloecismis et abiectione verborum aures tuas vulnero, deinde quod prolixior pagina videtur parare fastidium. Sed non pigeat recensere, quod Christum praestare non piguit; qui dum sanctos suos glorificat, nos invitat exemplo. Et tamen Deum testor conscium secretorum, me plura de domni mei Germani factis agnita et probata tacuisse; ex quo reum esse me fateor subprimendo, quod mirabiliter ad profectum omnium divina virtus operata est. Et ideo in scribendo succinctum magis me arbitror fuisse quam nimium.
Abbreviated transcription (Latin):
nocte ꝑuenit. Quod in ecclesia collocatum dũ
uigiliis scẽ deuotionis excolitur. i atrona
quedam loci eius paralysidis soluta. ita ut nullum
menbrum suo fungeretur officio: precario deposcit.
ut feretro corporis subderetur: ibiq usq adlucem
extenta decubuit. Mature corpus atcollieur. surgit
& mulier. & uiulficata per mortuum mirantibus po¬
pulis propriis pedibus debitum reddit obsequium.
Excipiunt gallie patronum proprium maiore fa-¬
mulatu: quippe ubi reuerentie iungebatur affectus.
Omne hominum genus: diuerso occurrit officio.
Alii uias preruptis depositis molliunt: & poutium
iunouatione continuant. Alii expensas ingerunt:
alii psalinis intonant. alii colla supponunt. Reful¬
gebat reꝑcussa solis radio spleudorem sibi etiam¬
per diem uindicans luminum multitudo: tocoq
ministerio caritatis. proprie redditur ciuitati:
Ubi sepultus corpore. cotidianis miraculis uiuit
Go dupplicem ueniam a te lector exposco. Pri.¬

Expanded text:
nocte pervenit. Quod in ecclesia conlocatum dum nocte pervenit. Quod in ecclesia conlocatum dum vigiliis sanctae devotionis excolitur, matrona quaedam loci eius paralisi dissoluta, ita ut nullum membrorum suo fungeretur officio, precaria depoposcit, ut feretro corporis subderetur, ibique usque ad lucem extenta decubuit. Mature corpus adtollitur, surgit et mulier et, vivificata per mortuum, mirantibus populis, propriis pedibus debitum reddit obsequium. 46. Excipiunt Gralliae patronum proprium maiore famulatu, quippe ubi reverentiae iungebatur affectus. Omne hominum genus diverso occurrit officio; alii | vias, praeruptis depositis, molliunt et pontium innovatione continuant, alii expensas ingerunt, alii psalmis intonant, alii colla subponunt. Refulgebat, repercusso solis radio, splendorem sibi per diem vindicans, luminum multitudo, tantoque ministerio caritatis propriae redditur civitati, ubi, sepultus corpore, cotidianis miraculis vivit Ego duplicem veniam a te, lector, exposco, pri
Abbreviated transcription (Latin):
rium. partem usudicant sacerdotes. Et quod
fieri de opibus solet: nascitur de exiguitate
contentio. dum de est quod capiant. Solius be¬
nedictionis heres: capsulam cum scĩs regina su¬
scepit. CIcullam cum interiore cilicio: petrus
ep̃e usurpauit. Sex uero antistites: ut aliquid̃
inoͣmenti ex successione sc̃ĩtatis acciperent. disrũpe¬
re quod suꝑfuerat maluerunt. Unus pallium.
cingulum alter acceꝑit. Duo tunicam: duo
sagulum diuiserunt. Meinde apparatu
defuncti fen studia conferentium: accusan¬
tium cur parua expensa morcuo deberetur.
Aeolius. corpus aromatum constrictione soli¬
dauit: regina uestiuit. Quibus omnibus rite
ꝑfectis: expensis & euectionibus iter instruit.
imperator. ministrosq eius copiosa largitione
prosequitur. Sacerdotes: religionis obsequiũ
& in presenti iustruunt & ordinatione premit¬
tant. Unumq agmen informatur ad gallias.
Placentiam corpus dum precerit: ceca iam

Expanded text:
rium, partem vindicant sacerdotes, et quod rium, partem vindicant sacerdotes, et quod fieri de opibus solet, nascitur de exiguitate contentio, dum deest, quod capiant, – solius benedictionis heredes! Capsulam cum sanctis. regina suscepit; cucullam cum interiore cilicio Petrus episcopus usurpavit. Sex vero antestites, ut aliquid monumenti ex successione sanctitatis acciperent, disrumpere quod superfuerat maluerunt: unus pallium, cingulum alter accepit; duo tunicam, duo sagulum diviserunt. 44. Deinde apparatum defuncti fervent studia conferentum, accusantium, cur parva expensa mortuo deberetur. Acolius corpus aromatum constrictione solidavit, regina vestivit. Quibus omnibus rite perfectis, expensis et evectionibus iter instruit imperator ministrosque eius copiosa largitione prosequitur. Sacerdotes religionis obsequium et in praesenti instruunt et ordinatione praemittunt, unumque agmen informatur ad Gallias. 45. Placentiam corpus, dum praeterit, caeca iam
Abbreviated transcription (Latin):
non ad perigrinationem te dirigo. ubi habebis
quietem & requiem sempiternam. Diriuabant
intellectu alio sompnium sacerdotes: sed ille stu¬
diosius commendabat extrema dicens. Bene
noui. quam patriam deus suis famulis repmitait.
factum est ut post dies aliquot: sequeretur in¬
cõmodum. Quo ingrauescente: ciuitas tota
turbat᷑. Accelerabat transitum. qui uocabat
ad głam: & fessum alaboribus dñs inuit at¬
uiii. ad premia. Negina placidia deposito impe¬
rũ suꝑcilio: occurrit pauperi. requirit infir¬
mum. tribuens quicquid ab ea beneficũ postulat.
Peculialiter sane petũt. quod illa inuita con¬
cessit. ut gleba corporis sui patrie redderetur.
uisitantum uero canta fuit diebus ac uoctib
multitudo: quantum aut admisit aditus. aut
domus recepit. Tempus omne: choris psallentib
tenebatur. Septimo incõmodi die: ad celos anima
felix & beata transfertur. F ereditas deincep̃
relicta diuiditur. partem presumpsit impe¬

Expanded text:
non ad peregrinationem te dirigo, ubi habebis non ad peregrinationem te dirigo, ubi habebis quietem et requiem sempiternam"'. Dirivabant intellectu alio somnium sacerdotes; sed ille studiosius commendabat extrema, dicens: 'Bene novi, quam patriam Deus suis famulis repromittit'. 42. Factum est, ut post dies aliquot sequeretur incommodum; quo ingravescente, civitas tota turbatur. Accelerabat transitum, qui vocabat ad gloriam, et fessum eroam laboribus Dominus invitat ad praemia. Regina, deposito imperii supercilio, occurrit pauperi, requirit infirmum, tribuens, quicquid ab ea beneficii postulat. Peculiariter sane petiit, quod illa invita concessit, ut gleba corporis sui patriae redderetur. Visitantum vero tanta fuit diebus ac noctibus multitudo, quantum aut admisit aditus aut domus recepit. Tempus omne choris psallentibus tenebatur. Septimo incommodi die ad caelos anima fidelis et beata transfertur. 43. Hereditas deinceps relicta dividitur; partem praesumit impe
Abbreviated transcription (Latin):
erupit: & quasi intormenta compositus. tem¬
pus indicat. quod ab ineunte etate ceperat
innocentem. Itaq uissus egreditur: purgatꝰ¬
q adolescens. post diem alterum palatio
reformatur. Causam sane armoricane regio¬
nis. que necessitatem peregrinationis indixe¬
rat. obtenta uenia & securitate ꝑpetua. ad
proprium obtinuisset arbitrium: nisi titu¬
bationis ꝑfidia. mobilem & indisciplinatum
populum. ad rebellionem pristinam reuocasset.
Quo facto. & intercessio sacerdotis euanuit:
& imperͥalis crudelitas circum scriptione fru¬
strata est. Qui tamen pro calliditate multi¬
plici: breui penas ꝑfidie temeritatis ex soluit.
na sollempnitate ꝑfecta. dum cum ep̃is
sermonem de religione conferret: tristissimã
proculit mentionem inquiens. Commendo
nocturnum soporem: a dño nr̃o uiaticum perigri¬
naturus accipere. Et cum causam perigrinatio¬
nis inquirerem. ne metuas inquit. ad patriam

Expanded text:
erupit et, quasi inter tormenta conpositus, temerupit et, quasi inter tormenta conpositus, tempus indicat, quod ab ineunte aetate ceperat innocentem. Itaque iussus egreditur, purgatusque adulescens post diem palatio reformatur.. 40. Causam sane Armoricanae regionis, quae necessitatem peregrinationis indixerat, obtenta venia et securitate perpetua, ad proprium obtinuisset arbitrium, nisi Tibattonis perfidia mobilem et indisciplinatum populum ad rebellionem pristinam revocasset. Quo facto et intercessio sacerdotis evanuit, et imperialis credulitas circumscriptione frustrata est. Qui tamen pro calliditate multiplici brevi poenas perfidae temeritatis exsolvit. nale sollemnitate perfecta, dum cum episcopis sermo de religione confertur, tristissimam protulit mentionem, inquiens: ' Commendnocturnum soporem a Domino nostro viaticum peregrinaturus accipere, et cum causam profectionis inquirerem: „Ne metuas", inquit, „ad patriam,