comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nus regis theoderici
rum distribuit.
rro brunichildis a the¬
odeb̾to nepote suo et
ꝓcerib qui ei parebant
de regno austrasioꝵ ex¬
pulsa. ⁊ a quodã pauꝑe
martiacensi cãpama so¬
la ĩuenta. ⁊ cognita. ip̃a
petente ab eo ad theod̾i¬
cum alt̾um nepotẽ suũ
est deducta. Theod̾icus
amã brimichildẽ eo qd̾
digna erat honore sus¬
ceptã. secũ quo aduxit¬
tp̃r fecit man̾e. paup
quo ductore seyefata
usa fu̾at regina. ob huiꝰ
uicissitudinẽ bñficii
autissiodorensẽ adeptꝰ
est episcopatum.

Expanded text:
us regis Theodorici rum distribuit.Porro Brunechildis a Theodeberto nepote suo, et proceribus qui ei parebant, de regno Austrasiorum expulsa, et a quodam paupere in Marciacensi campania sola inventa et cognita, ipsa petente ab eo ad Theodoricum alterum nepotem suum est deducta. Theodoricus aviam Brunechildem, eo quo digna erat honore susceptam, secum quoad vixit fecit manere. Pauper, quo ductore saepe fata usa fuerat regina, ob hujus vicissitudinem beneficii Antissiodorensem adeptus est episcopatum.
Abbreviated transcription (Latin):
karlomannꝰ itaq ⁊ pip¬
pinus francoꝵ regno i¬
potiti pͥmo aquitaniã
reciꝑe uolentes. contͣ
ducem cum ex̾citu ean¬
dem aquitaniã ingredi¬
unt᷑. ⁊ capto quodam
castello qd̃ lucas uocat᷑
cederent. regnũ qd̾ cõ¬
munit̾ habuerunt
diuiser̃t int̾ se. in loco qui
uocat᷑ uetus pictaius. Pa

Expanded text:
Karlomannus et Pippinus Francorum regno potiti, primo Aquitaniam recipere volentes, contra ducem, cum exercitu eandem Aquitaniam ingrediuntur, et capto quodam castello quod Luccas vocatur, cederent, regnum quod communiter habuerunt, diviserunt inter se in loco qui vocatur Vetus Pictavis
Abbreviated transcription (Latin):
uit filio pippino ꝑ hermol.¬
dum alb̾em res eccsticas
que in regno eiꝰ erãt. qͣs
uł ip̃e suis adt̾ͥbu̾at. uel
ip̃i sͥ p̃ripũant absq cũ¬
ctatõe eccłiis restitui mis
sos etiã ꝑ cuutates ⁊ mo¬
nast̾i̾a tnͣsmisit. statĩq
ecͣcͣsticũ pene collapsũ in
antiquũ statũ erigi iussit.
Itẽq p̾cepit ut missi per
singulos comitatꝰ uent
qui ĩmanitatẽ p̾donum
atq latronũ que ĩaudita
em̾serãt cohibent. ⁊ ubi
eoꝵ maior uis ĩcubuerat
cendos ⁊ ꝓterendos sͥ as¬
cisc̾ent. ⁊ de his singłis sͥ
in ꝓximo placito gen̾ali¬
uuarmatiã renũtiarẽt.
qd̃ futurũ tnsacta hie¬
me ⁊ suadente uenali ꝙͣ¬
hib̾m tẽporis aquisgrani
indeq ꝓfectꝰ ẽ ad theodo¬
nis uillã añ natalẽ dñi
ꝙͣ festiuitatẽ mettis cũ
suo fr̃e drogone cele bͣuit.
Ane sollẽpnitatẽ puri¬
ficatõis sc̃e marie in
eadẽ theodonis uilla agẽ¬
dam cõstituit uͥ etiã ppłs¬

Expanded text:
vit filio Pippino per Hermolvit filio Pippino per Hermoldum abbatem, res ecclesiasticas quae in regno eius erant, quas vel ipse suis attribuerat vel ipsi sibi praeripuerant, absque cunctatione ecclesiis rsos etiam per civitates et monasteria transmisit, statumque ecclesiasticum pene collapsum in antiquum statum erigi jussit. Itemque praecepit ut missi per singulos comitatus irent, qui immanitatem praedonum atque latronum, quae inaudita emerserat, cohiberent, et ubi eorum major vis incubuerat cendos et proterendos sibi asciscerent, et de his singulis sibi in proximo placito genUuarmatiam renuntiarent, quod futurum transacta hieme et suadente vernali grahiberni temporis Aquisgrani, indeque profectus est ad Theodonis villam ante natalem Domini, quam festivitatem Metis cum suo fratre Drogone celebravit; sane sollempnitatem purificationis sanctae Marię in eadem Theodonis villa agendam constituit, u
Abbreviated transcription (Latin):
cõpendioso itin̾e obambu¬
labat. usq quo ꝑuentum
est ad fliuuũ ligerũ ꝓpter. Pe
castrũ blesense. quo ciza
fluuiꝰ ligeri cõfluit. Quo
positis huic inde castͥs. occͣ¬
rit ⁊̾ patͥ pippinꝰ filiꝰ cum
qͣnto potuit apparatu mi¬
litari. In fractus gͦ iurib
lothariꝰ supplex ad patrem
uenit. Qũe ille coħ̾citũ u̾b̾
⁊ obligatũ tam ip̃m quã
ꝓceres eiꝰ quib uoluit sacͣ¬
m̃tis in italiã remisit oppi¬
latis angustiis itinerũ. que
italiã tͣnͣsmittũt. ne quis
tͣnsire poss sine licentia cu¬
stodientiũ. Qb ꝑactis au¬
relianis usq cũ filio ꝑue¬
nit ludouico. Ibiq tam cũ¬
filio quãq aliis reditu ad
ꝓpͥa indulto parisiꝰ ip̃e ue¬
nit. habuit aũt eo tp̃re cͥca
missã scĩ martini cõuen¬
tũ gen̾alem mattuuaco
palatio. Ubi cũ młta ꝑpe¬
ram molita purgare de¬
creuiss tam in eccasticis
ꝙͣ in publicis ueb. tunc
p̾cipue fuer̃ ista. Manda¬

Expanded text:
compendioso itinere obambucompendioso itinere obambulabat, usquequo perventum est ad fluvium Ligerim propter castrum Blesense, quo Ciza fluvius Ligeri confluit. Quo positis hinc inde castris, occurrit etiam patri Pippinus filius cum quanto potuit apparatu militari. Infractus ergo viribus, Hlotharius supplex ad patrem venit; quem ille cohercitum verbis, et obligatum tam ipsum quam proceres eius quibus voluit sacramentis, in Italiam remisit, oppilatis angustiis itinerum que Italiam transmittunt, ne quis transire posset sine licentia custodientium. Quibus peractis, Aurelianis usque cum filio pervenit Hludouuico, ibique tam filio quamque aliis reditu ad propria indulto, Parisius ipse pervenit. Habuit autem eo tempore circa missam sancti Martini conventum generalem in Attiniaco palatio, ubi cum multa perperam inolita purgare decrevisset tam in ecclesiasticis quam publicis rebus, tum praecipue fuerunt ista: Manda
Abbreviated transcription (Latin):
one porro militari. Infract᷑¬
gozeselinꝰ comes. itẽq sa¬
nila comes. necñ ⁊ madale¬
lmꝰ uassallus dñicus capite
plexi sunt. S ⁊ gerb̾ga fi¬
lia qͦndam uuilłmi comi¬
tis. tanꝙͣ uenefica aquis
lingonũ ciuitatẽ aduene¬
rat. In qua urbe huiꝰcemõi
suscepit nuĩtiũ qui eũ ual¬
de reddidit mestr̃. ⁊ lotha¬
rius quid̃ eiꝰ filiꝰ a cabillo¬
no iter suscepit.: ad augu¬
stidunũ. indeq aurelianã
ꝑuenit ad urbẽ. Deinde ĩ
pagũ cenomannicũ ĩ uil¬
lam cuiꝰ uocabulũ ẽ ma¬
tuał deuenit. At imꝑator
cũ suis maximisq copiis
simul ⁊ ludouico filio eũ
ꝓsequit᷑. Quo audito filiꝰ
eius lothariꝰ iamq recep¬
tis suis ñ młto int̾uallo a
patre castra fixit. Ibiq qͣ¬
tuor dieb legatis int̾curren¬
tib moratũ est. Quarta sa¬
ne nocte lothariꝰ cũ suis oĩ¬
b refr̾e pedẽ in post̾iora ce¬
pit. Contͣ quẽ pat̾ ĩꝑator

Expanded text:
one porro militari postone porro militari postGotselinus comes, itemque Sanila comes, nec non Madalelmus vasallus dominicus, capite plexi sunt, sed et Gerberga filia quondam Uuillelmi comitis tamquam venefica aquis Lingonum civitatem advenerat, in qua urbe huiuscemodi suscepit nuntium, qui eum valde reddidit mestum. Et Hlotharius quidem eius filius a Cauillono iter suscepit ad Augustidunum, indeque Aurelianam pervenit ad urbem, deinde in pagum Cenomannicum in villam, cuius vocabulum est Matualis, devenit. At imperator cum suis maximisque copiis simul et Hludouuico filio eum prosequitur. Quo audito, filius eius Hlotharius, iamque receptis suis, non multo intervallo a patre castra fixit; ibique quattuor diebus legatis intercurrentibus moratum est. Quarta sane nocte Hlotharius cum suis omnibus referre pedem in posteriora coepit. Contra quem pater imperator
Abbreviated transcription (Latin):
ua tẽpestate uuarinꝰ
comes cũ płimis socũs
castrũ cabillonũ ut cũq
cõmuniuit. ut si qͥd ab ad¬
moliret᷑ noui. sͥ suisq fo¬
ret receptacło ac munitõi.
Qd̾ cũ cõꝑtũ lochario fo¬
ret. p̃puisus illuc aduẽire
disposuit. qd̾ tñ face nequi¬
uit. Aduenit tam̃ ad ͭ opidũ
cͥcũdedit. que ĩ cͥcuitu ciui¬
tatis erãt. incendio flagra¬
ta sunt. Pugnatũ ẽ acrit̾
dieb qͥnq ⁊ tandẽ ad dedi¬
tionẽ pͥmũ urbs recepta ẽ.
Post aũt u̾sa uice crudeli¬
um more iuictoꝵ pͥmo qͥdẽ
direptõib ecc̃e uastatẽthe¬
sauri dep̃dati. uł cõmunes
sunt direpte copie. Ad ulti¬
mũ u̾o ciuctas uoraci depa¬
sta ẽ incendio. p̾ter unam
basilicam paruã. que stu¬
pendo miracło cũ hinic inde
seuientib cacta fu̾it ⁊
labentib flãmis tam̃ nõ
potuit aduri. Fuit aũt cõ¬
secrata deo in honore beati
georgii martyris. Nec tam̃
lotharii uolũtas fuit ut
ciuitas succend̾et᷑. ad clamati¬

Expanded text:
uerinus comes cum plurimis sotiis castrum Cauillonum utcumque communivit, ut si ab admoliretur novi, sibi suisque foret receptaculo atque munitioni. Quod cum compertum Hlothario foret, inprovisus illuc advenire disposuit, quod tamen facere nequivit. Advenit tamen et oppidum circumdedit; que in circuitu civitatis erant, incendio conflagrata sunt. Pugnatum est acriter diebus quinque, et tandem ad deditionem primum urbs recepta est; post autem versa vice crudelium more victorum primo quidem direptionibus ecclesię vastate, thesauri depraedati vel communes sunt direptae copię, ad ultimum vero civitas voraci depasta est incendio, praeter unam basilicam parvam, quae stupendo miraculo, cum hinc inde sevientibus cincta fuerit et lambentibus flammis, tamen non potuit aduri; fuit autem consecrata Deo in honore beati Georgii martyris. Nec tamen Hlotharii voluntas fuit, ut ci
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃os de sin deiectõe cõque¬
rebat᷑. ꝯ cũ quidã in ita¬
liam cõfugissent aliqui
uocati obedire noluissẽt.
solus ebo eoꝵ qui ĩpetebã¬
tur affuit. Qui cũ rõnis
reddente cã suꝑ talib ur¬
geret᷑ causabat᷑ se solum
relictis oĩb in qͦꝵ p̾sentia
ħ facta fu̾ant urgeri
at u̾o cet̾i ep̃i cũ obten¬
d̾ent neccitatẽ p̾sentie.
excusarẽt aũt uolũtatẽ
ĩnocentie. isdẽ ebo tandẽ

Expanded text:
pos de sui deiectione conquerebatur, sed cum quidam in Italiam confugissent, aliqui vocati oboedire noluissent, solus Ebo eorum qui impetebantur affuit. Qui cum rationis reddende causa super talibus urgeretur, causabatur se solum, relictis omnibus in quorum praesentia hec facta fuerant, urgeri. At vero cum ceteri episcopi obtenderent necessitatem praesentię, excusarent autem voluntatem innocentiae, hisdem
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃oꝵ ip̃e in se qͣndã ꝯfes¬
sionem p̃dicauit. cõf̾ma¬
uit q se ⁊ indignũ sac̃¬
dotio ⁊ ĩreuocabłr eo ab
didit. Quo fco agobardꝰ
lugdunensis archiep̃s
qui euocatꝰ uenire distu¬
lit. cũ ter ẽẽt euocatꝰ
ad satiffc̃onẽ ab ecce se¬
motus est p̾sulatu. cete.¬
ris ut diximꝰ in italiam
tugientib. Sequẽti u̾o
dñica que sacre quadͣge¬
simalis initiũ p̾cedebat
mettis ciuitatẽ domns

Expanded text:
 ipse in se quamdam confessionem praedicavit, confirmavitque se et indignum sacerdotio et irrevocabiliter eo absdidit. Quo facto, Agobardus Lugdunensis archiepiscopus, qui evocatus venire distulit, cum ter esset evocatus ad satisfactionem, ab ecclesię semotus est praesulatu, ceteris, ut diximus, in Italiam fugientibus. Sequenti vero dominica, quae sacrae quadragesimalis initium praecedebat, Metis civitatem domnus
Abbreviated transcription (Latin):
lebratõem. septẽ archiep̃i.
septẽ recõciliatõis ecͣcstice
or̃ones suꝑ eũ cecinerũt
atq õs ppłi. hoc uiso pro
plenaria restitutõe ĩꝑa¬
toris młtas deo gr̃as red¬
did̾unt. Post que omĩa
theodonis uillã tam dom
sacro quadͣgesime tẽpore
ĩ choante unũ quẽq ad
ꝓpͥa redue p̾cepit. Ip̃e aũt
quadͣgesime tẽpꝰ ibidem
exegit. s ⁊ pasche sollẽp¬
uitatẽ mettis celebrauit.
ost sollẽpnitatẽ porro
paschalẽ. añ penteco¬
stes uen̾abilẽ diem. ciu¬
tatẽ uangionũ que nuĩc
unarmatia uocatꝰ scd̃
cõdictũ ad celebrand̾ cõ
uentũ gen̾alẽ adit obi
ei ⁊ filiꝰ pippinꝰ occurrit.
nec ludouicꝰ alt̾ eiꝰ filius
defuit. More autẽ suo
istũ a publica utilitate

Expanded text:
 septem archiepiscopi septem reconciliationis ecclesiastice. orationes super eum cecinerunt, atque omnes populi hoc viso pro plenaria restitutione imperatoris multas Deo gratias reddiderunt. Post quae omnia Theodonis villam tam domnsacro quadragesime. tempore inchoante unumquemque ad propria redire praecepit. Ipse autem quadragesime tempus ibidem exegit, sed et paschę sollempnitatem Metis celebravit. Post sollempnitatem porro paschalem atque pentecostes venerabilem diem, civitatem Uuangionum, que nunc Uuarmatia vocatur, secundum condictum ventum generalem abiit: ubi ei etiam filius Pippinus occurrit, nec Ludovicus alter ejus filius defuit. More autem suo istum a publica utilitate
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuentũ fieri gen̾alem
uolebant. Imꝑator autẽ
clanculo obtinebat᷑ diffi¬
dens quid̃ francis magis¬
q se credens germanis.
titudo ꝯtrarioꝵ suꝑaret
paucitatẽ fideliũ suorũ
ussit ut unꝰquisq adidẽ
ueniẽs placitũ. simplici
uteret᷑ cõmeatu. Prece¬
pit ⁊̃ comitẽ lantb̾tũ
finiũ sͥ deputatoꝵ custo¬
diam hab̾e. helisachar itẽ
albatẽ. iusticias direxit.
facturũ cũ eo. Tandẽ gͦ
neumagã uentũ ẽ. oĩss
g̾mania eo ꝯfliycit ĩpe¬
ratori auxilio futina.
Imꝑator aũt uolens ad¬
huic iuires adu̾sarioꝵ at
tenuare. hilduinũ alb̾em
culpans int̾rogauit. cur
cũ simplicit̾ uenire iussꝰ
sit hostilit̾ aduen̾it. Qͥ

Expanded text:
conventum fieri generalem conventum fieri generalem volebant. Imperator autem clanculo obnitebatur, diffidens quidem Francis magisque se credens Germanis. titudo contrariorum superaret paucitatem fidelium suorum, iussit ut unusquisque ad idem veniens placitum simplici uteretur commeatu. Precepit etiam comitem Lantbertum finium sibi deputatorum custodiam habere, Helisachar item abbatem iustitias direxit facturum cum eo. Tandem ergo Neumagam ventum est omnisque Germania eo confluxit, imperatori auxilio futura. Imperator autem volens adhuc vires adversariorum tenuare, Hilduinum abbatem culpans interrogavit, cur, cum simpliciter venire iussus sit, hostiliter advenerit. Q
Abbreviated transcription (Latin):
laborabat ut tederet eos
uite ip̃ius cuiꝰ illi nͥ bene¬
ficio iuiuerent. iuste et
legalit̾ iuta caruissent.
Redeunte gͦ ad se regina.
alus quid̃ malis tẽperar.
ad clamatõi aũt ꝯsentien¬
tes uulgi exilio eam de¬
portari. ⁊ in monast̾io sc̃e
radegundis iusser̃ detru
rius ex italia uenit. eñ q
in ꝯpendio repperit. ad quẽ
uenientẽ tota se illa cõtu¬
lit factõ imꝑatoris ĩimi¬
ca. Ip̃e tam̃ nicħ tũc tẽpo¬
ris patri intulisse uisũ
ẽ dedecoris. ꝓbauit autẽ
que gesta erant. Demq
herib̾tus berhardi frat̃
luminũ amissione mul¬
tatus ẽ. ccͣ uotũ imꝑato¬
ris. Odo ꝯsobrinꝰ illiꝰ ar¬
mis ablatis exilio depor¬
tatus. tanꝙͣ eoꝵ que ber¬
hardo ⁊ regine adclama¬
bant᷑ consotii ⁊ fauto¬
res. In talib gͦ ꝯsistens
solo nõie imꝑator estatẽ
transegit. Cũ aũt iusta¬
ret autũnalis temꝑies.
hii qui imꝑatori ꝯtͣrla sẽ¬
tiebãt. alicubi in frãcia

Expanded text:
laborabat, ut tederet eos laborabat, ut tederet eos vitę ipsius, cuius illi nisi benefitio viverent, iuste et legaliter vita caruissent. Redeunte ergo ad se regina, aliis quidem malis temperarunt, adclamationi autem consentientes vulgi, exilio eam deportari et in monasterio sanctae Radegundis iusserunt retrrius ex Italia venit eumque in Compendio repperit. Ad quem venientem tota se illa contulit factio imperatoris inimica; ipse tamen nichil tunc temporis patri intulisse visus est dedecoris, probavit autem que gesta erant. Denique Heribertus Berhardi frater luminum amissione multatus est contra votum imperatoris, Hodo consobrinus illius armis ablatis exilio deportatus, tamquam eorum, que Berhardo et reginę adclamabantur, conscii et fautores. In talibus ergo consistens, solo nomine imperator aestatem transegit. Cum autem instaret autumnalis temperies, hi qui imperatori contraria sentiebant, alicubi in Frantia
Abbreviated transcription (Latin):
iycorẽ aũt lauduni esse
⁊ in monast̾io sc̃e marie
cõsist̾e uoluit. Ip̃e aũt cõ¬
pendiũ uenit. Porro hii
qui cũ pippino uuerin¬
briã uener̃ misso uueri¬
płimis. iudith reginam
ex cuutate monast̾ii q
basilica eductã. ad se usq
ꝑduci fecerũt. Quã usq
adeo ĩtentata post diu̾si
gen̾is penas morte adege¬
rũt. ut ꝓmitt̾et se si co¬
pia daret᷑ cũ imꝑatore
loq̃ndi ꝑsuasurã. quatinꝰ
imꝑator abiectis armis
comisq recisis. monaste¬
rio sese ꝯferret. se etiam
imposito uelo capiti itidẽ
futurã. Quã rẽ qnto plꝰ
cupiebãt. tanto facilius
credid̾unt. Missis enĩ cũ
ea suoꝵ aliquib ad impe¬
ratorẽ usq dedixer. Cui
cũ ille secretiꝰ secũ loqñd
licentiã p̾stitiss ꝑmutẽ¬
te illo ut mortẽ euad̾e
poss. ip̃a uelũ sͥ capiti
suꝑposuit. De attonsione
porro sua ĩꝑator tempꝰ
delib̾andi poposcit. Ganto
enĩ imꝑator alus benig¬
ne semꝑ uiuẽs ĩuisto odio

Expanded text:
uni esse et in monasterio sanctae Mariae consistere voluit, ipse autem Compendium venit. Porro hi qui cum Pippino Uuermbriam venerunt, misso Uueriamplurimis, Iudith reginam ex civitate monasteriique basilica eductam ad se usque perduci fecerunt. Quam usque adeo intentata post diversi generis penas morte adegerunt, ut promitteret se, si copia daretur cum imperatore loquendi, persuasuram, quatinus imperator abiectis armis comisque recisis monasterio sese conferret, se etiam imposito velo capiti itidem facturam. Quam rem quanto plus cupiebant, tanto facilius crediderunt; missis enim cum ea suorum aliquibus, ad imperatorem usque deduxerunt. Cui cum ille secretius secum loquendi licentiam praestitisset, permittente illo, ut mortem evadere posset, ipsa velum sibi capiti superposuit, de attonsione porro sua imperator tempus deliberandi poposcit. Tanto enim imperator, aliis benigne semper vivens, iniusto odio
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ allectꝰ incitam̃tis iuiue¬
nis. cũ eis. ⁊ suoꝵ młtis
copus. Per aurelianẽsem
urbẽ sublato inde odone
⁊ restituto matfrido une¬
rinbriã usq uener̃. At
tionẽ crͣ se ⁊ uxorẽ. ber¬
hardũq obtinatissime

Expanded text:
go allectus incitamentis iuvenis, cum eis et suorum multis copiis per Aurelianensem urbem, sublato inde Hodone et restituto Matfrido, Uuermbriam usque venerunt. At tionem contra se et uxorem Berhardumque obstina
Abbreviated transcription (Latin):
diebat᷑ postulare suffra¬
gia. Cum repente aꝑto
celo int̾ fulmina in
fluctus cum fragore ru¬
entia uisi sunt descen¬
disse uiri decore nitẽtes
mirabili. Requirere ce¬
pi ab eis qui ẽẽnt. Qui
dix̾unt se eẽ illos quos
dagob̾tus ad suũ uoca¬
demonib aĩam secum
ad ethera leuauerunt.
canentes hũc p salmum.
Reatus quẽ elegisti et
assũpsisti dñe. habita¬
bit in atriis tuis. Hec
uir ille uen̾abilis ioh̾s
anscaldo retulit se uidis¬
se. que in gallias reu̾sus
scõ audoeno narrauit
qui ea in una cõscripta

Expanded text:
diebatur postulare suffragia. Cum repente aperto coelo, inter fulmina in fluctus cum fragore ruentia, visi sunt descendisse viri decore nitentes mirabili. Requirere coepi ab eis qui essent. Qui dixerunt se esse illos quos Dagobertus ad suum vocadaemonibus animam secum ad aethera levaverunt, canentes hunc psalmum: Beatus quem elegisti et assumpsisti, Domine; habitabit in atriis tuis . » Haec vir ille venerabilis Joannes Ansoaldo retulit se vidisse. Quae ille, in Gallias reversus, sancto Audoeno narravit, qui ea in una conscripta
Abbreviated transcription (Latin):
nio .xiiii. suscepti
regiminis. Clodoueꝰ
rex argentũ qd̃ genitor
suus absidẽ suꝑ sepulcͣ
martirũ dẏonisii. rusti¬
ci ac elenterii. ꝓminẽtẽ
operuerat auferri man¬
dauit ⁊ aigulfo loci
illiꝰ abbi tradi. ut ipse
illud egenis. ⁊ necessi¬
tatẽ pacientib. qr fa

Expanded text:
no XIV suscepti regiminis, Clodoveus rex argentum, quo genitor suus absidem super sepulcra martyrum Dionysii, Rustici ac Eleutherii prominentem operuerat, auferri mandavit et Aigulfo loci illius abbati tradi, ut ipse illud egenis et necessitatem patientibus quia
Abbreviated transcription (Latin):
nouarũ reꝵ gentilicia
leuitate cupidi unctiq
sarracenis ac mauris. ce¬
ritaniam ⁊ uallensem
rapinis atq incendiis
cotidie infestabant. Cũq
ad sedandos ⁊ mitigan¬
dos gothoꝵ atq hispanoꝵ
in illis finib habitan¬
cium aiimos elisachar
abbas cũ aliis ab ĩꝑatore
missus multa ⁊ pͥora in¬
dustria ⁊ socioꝵ ꝯsilio p̾¬
denter administrass ber¬
nardꝰ quoq barcinone
comes arzonis ĩsidiis. ⁊
eoꝵ qui ad eũ defec̾ant
calliditati ac fraudulen¬
tis machinatõib ꝑtina¬
cissime resist̾et. atq eoꝵ
tem̾arios conatꝰ irritos
effic̾e̾t. ex̾citus a rege sar¬
racenoꝵ abdiraman ad

Expanded text:
novarum rerum gentilicia levitate cupidi, iunctique Sarracenis ac Mauris Ceritaniam et Vallensem rapinis atque incendiis cotidie infestabant. Cumque ad sedandos ac mitigandos Gothorum atque Hispanorum in illis finibus habitantium animos Helisachar abbas cum aliis ab imperatore missus, multa et propria industria et sociorum consilio prudenter administrasset Bernhardus quoque, Barcinonae comes, Aizonis insidiis et eorum qui ad eum defecerant calliditati ac fraudulentis machinationibus pertinacissime resisteret, atque eorum temerarios conatus irritos efficeret, exercitus a rege Sarracenorum Abdiraman ad
Abbreviated transcription (Latin):
ñabiles ep̃i uniꝰ ex ip̃is uo¬
ce dixer̃. et c̾tis inditii
ex ur̃a unanimitate mõ¬
strauer̃t̃. ⁊ uos acclamastis
me d̾i electõe ad ur̃am sal¬
gim̃. ⁊ gub̾natõem huc
aduenisse sciatis me hono¬
rem. ⁊ cultũ d̾i. atq scãꝵ¬

Expanded text:
rabiles episcopi unius ex ipsis voce dixerunt et certis indiciis ex vestra unanimitate monstraverunt, et vos acclamastis, me Dei electione ad vestram salgimen et gubernationem huc advenisse, sciatis, me honorem et cultum Dei atque sa
Abbreviated transcription (Latin):
ordĩs sui digͥtatẽ.⁊ ꝑsonã
iuxͣ meũ scire ⁊ posse ho
sticas ꝙͣ mũdanas legem
⁊ iusticiã cõẜuare. in hoc
ut honor ⁊ regiꝰ. ⁊ potestas
ac debita obedĩa atq adiu¬
toriũ ad regnũ mͥ adeo
datũ cõtinend̃ ⁊ defẽden¬

Expanded text:
ordinis dignitatem et personam juxta meum scire et posse honsticas quam mundanas, legem et justitiam conservare, in hoc ut honor regius et potestas ac debita obedientia, atque adjutorium ad regnum mihi a Deo datum continendum et defensan
Abbreviated transcription (Latin):
in qͣtuor ꝓuĩcias horo¬
sius hoc mͦ diuidit. Callia
ĩquiens belaca. ht̃ ab ori¬
ente limitẽ fluminis rhe¬
ni ⁊ g̾maniã. ab euro:
alpes penninas. a meridie.
ꝓuĩciã narbonensẽ. Ab
occasu: ꝓuintiã lugdunẽ¬
sem. a circio occeanũ bri¬
tannicũ. a septentͥone:
britanniã insulam.
allia lugdunẽsis ducta
semicingit. hec ab orien¬
te ht̃ bellicã. a meridie
ꝑtem ꝓuĩtie narbonen¬
sis. qua arelas cisutas sita
ẽ ⁊ mari gallico. rodani
flumine accipitur.

Expanded text:
in quatuor provincias Orosius hoc modo dividit: Gallia, inquiens, Belgica habet ab oriente limitem fluminis Rheni et Germaniam, ab euro Alpes Penninas, a meridie provinciam Narbonensem, ab occasu provinciam Lugdunensem, a circio oceanum Britannicum, a septentrione Britanniam insulam. Gallia Lugdunensis, ducta semicingit. Haec ab oriente habet Belgicam, a meridie partem provinciae Narbonensis, qua Arelas civitas sita est, et mari Gallico Rhodani flumen excipitur.
Abbreviated transcription (Latin):
qͦndã filiꝰ. de andruna¬
co ꝑ sintiacũ aqͥs rediit
ibiq trib dieb stetit.
inde q obiuã fr̃i suo karo¬
lo apud ꝯfluentes uẽit.
uͥ simul locuti. karolus
alemannuã infirmꝰ re¬
diit. Ludouicꝰ u̾o ultra
rhenũ ꝑxexit. carlomã¬
nus fr̃ eoꝵ nec ad eos nec
ad patruũ suũ karolũ
uenit occupatꝰ inbellige¬
arolus ĩꝑator conra¬
dũ ⁊ alios pͥmores
ad normãnos qui in seqͥ¬
nam uen̾ant misit. ut
quocũq modo possent fedꝰ
cũ eis ĩmisc̾ent᷑. ⁊ ad cõ

Expanded text:
 filius, de Andrunaco per Sinciacum Aquis rediit ibique tribus diebus stetit, indeque obviam fratri suo Karolo apud Confluentes venit. Ubi simul locuti, Karolus Alamanniam infirmus rediit, et Hludowicus ultra Rhenum perrexit. Carolomannus, frater eorum, nec ad eos nec ad patruum suum, Carolum venit, occupatus in belligeCarolus imperator Chuonradum et alios primores at Nortmannos qui in Sequanam venerant misit, ut, quocumque modo possent, foedus cum eis paciscerentur, et ad co
Abbreviated transcription (Latin):
saxonib. ⁊ toringis ex
alta ꝑte rheni flumĩs ccͣ
eũ uenit. ⁊ missis ad patru¬
um suũ imꝑatorẽ directis
benignitatẽ eiꝰ expetũt ꝙͣ
ñ impetͣuit. Tunc ip̃e ac
comites eiꝰ ieiumiis ⁊ leta¬
decem hoĩes aqua calida. ⁊
decẽ ferro calido. ⁊ decẽ aqͣ
frigida ad iudiciũ misit co¬
ram eis qui cũ illo erant
petentib oĩb ut d̾s ĩ illo

Expanded text:
Saxonibus et Toringis ex altera parte Rheni fluminis contra eum venit, et missis ad patruum suum imperatorem directis, benignitatem ejus expetiit, quam non impetravit. Tunc ipse ac comites ejus jejuniis et litadecem homines aqua calida, et decem ferro calido, et decem aqua frigida, ad judicium misit coram eis qui cum illo erant, petentibus omnibus, ut Deus in illo
Abbreviated transcription (Latin):
orro belisarius pꝰ incli¬
Tum ꝙ̃ de uuandalis
polim egit tͥumphũ ĩti¬
mus amicoꝵ iustimani
pͥncipis hẽbat᷑. Et astipu¬
lante pͥoris societatis p̾ro¬
gatua. cũ int̾ pͥmos se¬
cretoꝵ arbitͦs ip̃e primꝰ
accersiret᷑ młtoꝵ ꝯtra se
ĩuidoꝵ extitauit corda.
Qui dolẽtes ub̃iore illũ
pollere potencia. sͥq de¬
putantes office in quo
ille ꝓfic̾et. qͣi salutis ce¬
saris solliciti. crebro ei de¬
nũciabãt ab insidiis be¬
lisarii fore cauendũ. Quẽ
nͥ ip̃i simulatõe fidelio¬
ris ꝯsilii reuocauissent.
iamdudũ belisarii gladio
int̾fectũ iustinianũ reg¬
nũq indigno heredi ua¬
cue fc̃m. hiis atq huius¬
modi regioꝵ satellitũ
seu etiã pͥmoꝵ palatii
diam paulatim accẽdeba¬
tur. Et suspectꝰ belisarii
potentiã patͥciatꝰ ei ĩdi
int̾dixit curã. Qͥ publi

Expanded text:
orro Belisarius post inclytum quem de Vandalis polim egit triumphum, intimus amicorum Justiniani principis habebatur. Et, astipulante prioris societatis praerogativa, cum inter primos secretorum arbitros ipse primus accersiretur, multorum contra se invidorum excitavit corda. Qui dolentes uberiore illum pollere potentia, sibique deputantes officere in quo ille proficeret, quasi salutis Caesaris solliciti, crebro ei denuntiabant « ab insidiis Belisarii fore cavendum. Quem nisi ipsi simulatione fidelioris consilii revocavissent, jamdudum Belisarii gladio interfectum Justinianum, regnumque indigno haeredi vacuefactum. » His atque hujusmodi regiorum satellitum, seu etiam primorum palatii, diam paulatim accendebatur. Et suspectam habens Belisarii potentiam, patriciatus ei interdixit curam. Qui, publi
Abbreviated transcription (Latin):
usq est habitꝰ donec bru¬
nichildẽ de hispania. ac¬
cersire ẽ iussus. ille dies
mortis gogoni fuit. cui
expedierat exilio mutasse
deliorẽ in ceruicib locan¬
dam aueheret suis. Nã¬
q brunichildis ut p̾liba¬
tum est regio potita cõ¬
iugio animũ regis ab eo
alienans ad postremũ iu¬
gulare coegit. a qua tan¬
tum humani sanguinis
effusũ tante cedes acte
potentũ seu ⁊ regũ in
fñcoꝵ regno sũt ut nõ ĩ¬
merito sibillã ante mł̃ta
scła de ea uaticinasse sit

Expanded text:
usque est habitus donec Brunichildem de Hispania arcessire est jussus. Ille dies mortis Gogoni fuit, cui expedierat exsilio mutasse deliorem in cervicibus locandam aveheret suis. Namque Brunichildis, ut praelibatum est, regio potita conjugio, animum regis ab eo alienans, ad postremum jugulare coegit. A qua tantum humani sanguinis effusum, tantae caedes actae potentum seu etiam regum in Francorum regno sunt, ut non immerito sibyllam ante multa s
Abbreviated transcription (Latin):
rii int̾ se diuiser̃. Et hec
diuisio ꝙͣ sibi ludouicus
accepit.
oloniã. treueris. Uͣrech¬
straburch. basulã. ab¬
batiã suestre. berch. nui
monast̾iũ. castellũ indã.
scĩ maximini ephternia¬
cũ. horreã scĩ gangulfi. fa¬
uerniacũ. polemniacum.
luxouiũ. luterã. balinam.
offonis uillã. meiem. mo¬
nast̾ium sci deodati. bodo¬
nis monast̾iũ. stiuagiũ.
romerici motẽ. Morbach:
scĩ gregorii. mauri mona¬
st̾ium. eboresheim. homou¬
ua. masonis monast̾umi.
homburch scĩ stamphni
Straburch. erostẽ scĩ ursi
in salodoro. gradiuallem.

Expanded text:
rii inter se diviserunt. Et haec est divisio, quam sibi Hludowicus accepit: Coloniam, Treveris, UtrechStrastburch, Basulam; abbatiam Suestre, Berch, Niu – monasterium , Castellum , Indam, Sancti Maximini, Ephterniacum ; Horream, Sancti Gangulfi, Faverniacum, Polemniacum, Luxovium, Luteram, Balmam, Offonis-villam, Meieni-monasterium, Sancti Deodati, Bodonis – monasterium , Stivagium, Romerici-montem, Morbach , Sancti Gregorii, Mauri-monasterium, Eboresheim, Hoinowa, Masonis-monasterium, Homburch, Sancti Stapni Strastburch , Erenstein, Sancti Ursi in Salodoro, Grandivallem
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑ orauit. Congressus
ꝯtra adu̾sariũ fauces cõ¬
tumacie u̾ba ꝓfantes.
conto tͣnffodit. Eleuatũ¬
q ex sella eqͥtatoria de¬
iecit exammẽ ad t̾ram.
hoc euentu feliciusus
tñslatas a pictauoꝵ ur¬
be filias deduxit quo

Expanded text:
retur oravit. Congressus contra adversarium, fauces contumaciae verba profantes conto transfodit elevatumque e sella equitatoria dejecit exanimem ad terram. Hoc eventu felici usus, translatas a Pictavorum urbe filias deduxit quo
Abbreviated transcription (Latin):
que cura eam gesta fue¬
rant certior factꝰ. extitũ
in hispaniã traiecit. Cũ
gothis p̾lio ꝯflixit maxi¬
mãq cladẽ eis inferens
uictor exinde regressꝰ est.
longobardos excitũ diri¬
geret orabat. Childeber¬
tus existimãs suã adhuc
germanã ꝯstãtinopolĩ
degere legatis mauritii
adqͥescens ut suã posset
sororẽ reciꝑe. it̾m frãcoꝵ
ex̾citũ ad italiam ꝯtra
longobardos direxit. U̾m
longobardis aciem ꝓduc̾e
atq adu̾sariis ire oburã
meditãtib frãci ac ale¬
manni dissensionẽ int̾
se hñtes. sine ulliꝰ lucri
ꝯquisitõe ad patriam re¬
mearunt.

Expanded text:
quae contra eam gesta fuequae contra eam gesta fuerant certior factus, exercitum in Hispaniam trajecit, cum Gothis praelio conflixit maximamque cladem eis inferens victor exinde regressus est.Longobardos exercitum dirigeret, orabat. Childebertus existimans suam adhuc germanam Constantinopoli degere, legatis Mauricii acquiescens, ut suam posset sororem recipere, iterum Francorum exercitum ad Italiam contra Longobardos direxit. Verum Longobardis aciem producere atque adversariis ire obviam meditantibus, Franci ac Alemanni, dissensionem inter se habentes, sine ullius lucri conquisitione ad patriam remearunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cis atq adhortatõe iue cõ¬
iugis ab arriana heresi
qua pat̾ suus languebat
ad catholicã fidem ꝯu̾sus
fu̾at. Gadsunda aũt tẽp¬
tabat si poss ingundam
suã neptem flect̾ere. ut
maritũ qualicũq ꝑderet
morte. S cum id nequiss
implere. suadet regi ut
filiũ cum uxore ꝓpͥa alt̾iꝰ
ciuitatis iubeat ĩcolere
domicilia dicens se offen¬
di. eo qd̃ alt̾ius ẽẽnt fider.
Cumq hac ĩuria hermi¬
nigildꝰ flecteret᷑. ad negã¬
da u̾e fidei sacram̃ta im̃¬
pius pat̾ eum sepsit
custodia. Quẽ pꝰmodũ
in ip̃o sacro paschali die
securi ꝑculsũ int̾emit.
Ingundis u̾o post mari¬
ti ac martiris fumus ab
hispanis fugiens dum
incidens qui limit᷑ um
hispanie adu̾sus gothos
tuebant᷑. cum paruo fi¬
lio capta. atq in siciliã
ducta. ibi diem clausit
extremũ. Filius u̾o cõ¬
stantinopolĩ imꝑatori
mauricio est directus.
Captiuitate sororis chil¬
deb̾tus ꝯperta. ⁊ de hiis

Expanded text:
cis, atque adhortatione suae concis, atque adhortatione suae conjugis ab Ariana haeresi qua pater suus languebat ad catholicam fidem conversus fuerat. Gadsunda autem tentabat si posset Ingundem suam neptem flectere, ut maritum qualicunque perderet morte. Sed cum id nequisset implere, suadet regi ut filium cum uxore propria alterius civitatis jubeat incolere domicilia, dicens se offendi eo quod alterius essent fidei. Cumque hac injuria Hermeminime flecteretur ad neganda verae fidei sacramenta, impius pater eum sepsit custodia. Quem postmodum, in ipso sacro paschali die, securi percussum interemit. Ingundis vero post mariti ac martyris funus ab Hispaniis fugiens, dumincidens, qui limitem Hispaniae adversus Gothos tuebantur, cum parvo filio capta atque in Siciliam ducta, ibi diem clausit extremum. Filius vero Constantinopolim imperatori Mauricio est directus. Captivitate sororis Childebertus comperta, et de his
Abbreviated transcription (Latin):
oc tp̃r mauriciꝰ impe¬
rator childeb̾to regi
francoꝵ qͥnqͣginta milia
solidos ꝑ legatos suos ea
uł maxime direxit gr̃a.
ut cum ex̾citu supͣ longo¬
bardos irrueret. eosq ita¬
lia pelleret. Qui nil mora¬
tus cũ ĩnumera francoꝵ
młtitudĩe italiam subi¬
to introiuit. Longobardi
u̾o ꝯserende manꝰ spem
abicientes munimẽtis
suaꝵ secũ misere urbiũ.
⁊ int̾turrẽtib legatis
oblatisq mun̾ib pactũ
cũ childeb̾to fecerũt. Qͦ
ad gallias remeante cog¬
nito imꝑator mauritiꝰ
quia cũ longobardis fedꝰ
miss. Solidos quos eiob
lõgobardoꝵ expulsionẽ
ded̾at repet̾e cepit. at ille
suaꝵ uiriũ potentia fretꝰ
ꝑ hac re nec responsũ redde
hispanias ꝑsecutio dira
catholicoꝵ que taliquadã
ex causa. agad sunda mr̃e
brunichildis est exorta.
hermũchildꝰ leuuigildi
regis filiꝰ sororẽ childeb̾ti
habebat uxorẽ. Qui uidł
hermũgildꝰ p̾dicatõe le¬
andri hispalensis põtifi¬

Expanded text:
oc tempore, Mauricius imperator Childeberto regi Francorum quinquaginta millia solidorum per legatos suos ea vel maxime direxit gratia ut cum exercitu supra Longobardos irrueret eosque Italia pelleret. Qui, nil moratus, cum innumera Francorum multitudine Italiam subito introivit. Longobardi vero conserendae manus spem abjicientes, munimentis suarum se commisere urbium, et, intercurrentibus legatis oblatisque muneribus, pactum cum Childeberto fecerunt. Quo ad Gallias remeante, cognito imperator Mauricius quod cum Longobardis foedus iniisset, solidos, quos ei ob Longobardorum expulsionem dederat, repetere coepit. At ille, suarum virium potentia fretus, pro hac re nec responsum redderHispanias persecutio dira catholicorum, quae tali quadam ex causa a Gadsunda matre Brunichildis est excitata: Hermenegildus, Lemugildi regis filius, sororem Childeberti habebat uxorem. Qui videlicet Hermenegildus praedicatione Leandri, Hispalensis pontifi
Abbreviated transcription (Latin):
nomam quid̃ suꝑiꝰ
demõstrammꝰ quo
ordine iute suꝑstes da¬
gob̾tus int̾ libos suos
regnũ duiserit. mĩc
intimandũ quo pacto
post illiꝰ excessũ inter
ip̃os eius sint partiti
thesauri. Igitur pippi¬
nus qui sub dagoberto
assidue cum aliquib
ex austria pͥmoribuis
palatiũ incoluerat. eo
obeunte ad sigeb̾tum
se confert. imctoq cũ
chumb̾to pontifice. ut
pͥdem amiciciaꝵ federe
utilia cum eo regime¬
morato ministrabat cõ

Expanded text:
niam quidem superius demonstravimus quo ordine vitae superstes Dagobertus inter liberos suos regnum diviserit, nunc intimandum, quo pacto post illius excessum inter ipsos ejus sint partiti thesauri. Igitur Pippinus, qui sub Dagoberto assidue cum aliquibus ex Austria primoribus palatium incoluerat eo obeunte ad Sigebertum se confert, junctoque cum Chuniberto pontifice ut pridem amicitiarum foedere, utilia cum eo regi memorato ministrabat co
Abbreviated transcription (Latin):
uentũ mauri ñ expec¬
tantes abscesser̃t. Unꝰ
cans occisus ẽ. In hispa¬
nia u̾o nauarri. ⁊ pami¬
pilonenses qui suꝑiori¬
b amus ad sarracenos
defec̾ant. in fidẽ recepti
st̃. Classis aniceforo ĩpe¬
ratori cui iiceta pat᷑¬
cius p̾erat. ad recuꝑan¬
dam dalmaticã muti
saꝵ missi sũt. ꝑ ip̃as
grecaꝵ nauiũ statio¬
nes trãsuecti ad tarui¬
siam portꝰ recepta cłm
nullo adu̾sarioꝵ sentien¬
te regressi sunt. Impera¬
tor celebrauit natalem
dñi aquisgrani.

Expanded text:
entum Mauri non expectantes abscesserunt; unucans occisus est. In Hispania vero Navarri et Pampilonenses, qui superioribus annis ad Sarracenos defecerant, in fidem recepti sunt. Classis a Niciforo imperatore, cui Niceta patricius praeerat, ad reciperandam Dalmatiam mittitsarum missi sunt, per ipsas Grecarum navium stationes transvecti ad Tarvisiani portus receptaculum nullo adversariorum sentiente regressi sunt. Imperator celebravit natalem Domini Aquisgrani.
Abbreviated transcription (Latin):
decus regi ⁊ francis accide¬
ꝓ eo subrogatꝰ ẽ. Qui uuas¬
conũ nacionẽ qui st̃ nat᷑a
ualde elatos. ⁊ ꝓpt̾ multa¬
tionẽ adelerici. nimis rep¬
perit efferatos. qͦs tñ tam
astu ꝙͣ uirib breui sub¬
egit illiq pacẽ imposuit
nacioni. Rex u̾o ludouicus
eod anno tolose placitum
gen̾ale hũit. ibiq ꝯsisten¬
ti. abutaurꝰ sarracenorũ
dux cũ reliqͥs regno aqͥta¬
no ꝯlimitantib ad eum
nũcios misit. pacẽ petens
⁊ dona regia miltẽs. Que
scd̃m uolũtatẽ regis accep
engelheii occurrit. Inde
renes burg cũ eo abiit. Ibi¬
q ense iam appellans ado¬
lescencie tp̃ra accinctꝰ ẽ

Expanded text:
decus regi et Francis accidepro eo subrogatus est 789. Qui Vasconum nationem, ut sunt natura valde elatos, et propter mulctationem Adelerici nimis reperit efferatos. Quos tamen tam actu quam viribus brevi subegit, illique pacem imposuit nationi. Rex vero Ludovicus eodem anno 790 Tolosae placitum generale habuit, ibique consistenti, Abutaurus Saracenorum dux, cum reliquis regno Aquitanico conlimitantibus, ad eum nuntios misit, pacem petens et dona regia mittens. Que secundum voluntatem regis acceptEngelheim occurrit, inde renesburg cum eo abiit. Ibique ense, iam appellens adolescentie. tempora, accinctus e
Abbreviated transcription (Latin):
gregorio freq̃nter ammo¬
nitus ea corrig̾e nollet:
ĩmo eidẽ uiro dei qr fcĩs
ñ pot̾at u̾bis ũurias ir¬
rogare ñ desist̾et tali me¬
ruit a dño redargutõne
coherçeri. Quidã mona¬
chico ẜmone adoꝑtus cõ¬
stantino polĩ degens ex¬
emptã uagina spatam
aporta ciuitatis usq ad
statuam gladiatoris que
in medio forierat posita
torem gladio puniendũ.
Qd̃ augustꝰ audiens ual¬
de ꝑtimuit. uocatumq
quẽdam p̾fectorii ordinis
uirũ sͥ familiarissimũ
ad scõs insuꝑioris egipti
heremo manentes.cum
exeniis cereoꝵ ac timia¬
matum misit. oi cum
deuotõe deposcens. ut ꝓ
se dñi exorarent clem̃tiã
Ip̃e qͦ pias ꝯditoris sui
aures die noctuq non
desiit p̾cib pulsare. ac
ut sua in p̾senti potuis
uita puniret nec ser

Expanded text:
Gregorio frequenter admonitus, eas corrigere nollet, imo eidem viro Dei, quia factis non poterat, verbis injurias irrogare non desisteret, tali meruit a Domino redargutione coerceri. Quidam monachico schemate adopertus Constantinopoli degens, exemptam vagina spatham a porta civitatis usque ad statuam gladiatoris, quae in medio Fori erat posita, torem gladio puniendum. Quod Augustus audiens, valde pertimuit, vocatumque quemdam praefectorii ordinis virum sibi familiarissimum, ad sanctos in superioris Aegypti eremo manentes, cum exeniis cereorum ac thymiamatum misit omni cum devotione, deposcens ut pro se Domini exorarent clementiam. Ipse quoque pias Conditoris sui aures die noctuque non desiit precibus pulsare, ac, ut sua in praesenti potius vita puniret pec
Abbreviated transcription (Latin):
testatẽ. Tassilonẽ ⁊ hil¬
trudẽ in dedicionẽ accepit.
siuuithgerũ ad auxiliũ
sͥ uenientẽ suscepit. hec
cum ad pippinũ ꝑlata
fuissent cũ maxĩo exer¬
citu baioariã ꝓfectus ẽ.
frẽmq suũ grifonẽ cũ
oĩb qui cũ ip̃o uł ad ip¬
sum uen̾ant cepit. tassi¬
lonem in ducatũ resti¬
tuit. Domũq reu̾sus
grifonẽ more ducũ .xii.
comitatib donauit. S
ille tali beneficio ꝯtẽtus
ñ erat. Nam eod̾ anno in¬

Expanded text:
em, Tassilonem et Hiltrudem in deditionem accepit, Swithgerum ad auxilium sibi venientem suscepit. Haec cum ad Pippinum perlata fuissent, cum maximo exercitu Baioariam profectus est, fratremque suum Griphonem cum omnibus qui cum ipso vel ad ipsum venerant coepit, Tassilonem in ducatum restituit, domumque reversus, Griphonem more ducum duodecim comitatibus donavit. Sed ille tali beneficio contentus non erat
Abbreviated transcription (Latin):
uite. ⁊ fuus nichil dignũ
historia recolit.Multi eĩ
scͥptores eius finem cõ¬
dempnãt. nescientes ui¬
delicz finem nequicie
eius. ⁊ incerta de eo et¬
alia ꝓ aliis referunt.

Expanded text:
tem et finem nihil dignum historia recolit. Multa enim scriptores eius finem condempnant; nescientes finem nequitiae eius, in incertum de eo alia pro aliis referunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Albigensib u̾o haimonẽ
Porro lemouicis rocga
tis. ligerim cũ reliquis
tͣnsmeauit copiis. ⁊ lute¬
cias que alio nõie pariliꝰ
utocat᷑ se se recepit. Tũc¬

Expanded text:
Albigensibus vero Haimonem, porro Lemouicis Hrotgatis, Ligerim cum reliquis transmeavit copiis et Lutecias, que alio nomine Parisius vocatur, sese recepit.
Abbreviated transcription (Latin):
pud hispaniã ea tẽ¬
pestate humanis re¬
bus berterico exempto
sisebodꝰ ei successit in reg¬
no. Qui bello strenuus
ꝯsilio bonꝰ ac p̾cet̾is retro¬
actis hispanie rogib fide
ꝓmptus cantabriam olĩ

Expanded text:
pud Hispaniam ea tempestate humanis Bettrico exempto, Sisebodus ei successit in regno. Qui, bello strenuus, consilio bonus, ac prae caeteris retroactis Hispaniae regibus fide promptus, Cantabriam, oli
Abbreviated transcription (Latin):
pariturũ nec p̾ceptis
ꝓmisit obstaturũ. Bru¬
nechildis u̾bis se decipi
aĩaditens. misso tho¬
ringam sigeb̾to theo¬
derici pͥmogenito gẽ
bitant ad belli societatẽ
ĩuitare tẽptabat. Cum
quo etiã uuarnarium
maiorẽ domꝰ ac alboiñ
e ꝓcerib austrie pͥmi¬
nentissimũ dirigẽdos
curauit. U̾m uuarna¬
riũ suspectũ habens qd
ad clothariũ tͣnͣsitum
meditaret᷑. directis post
t̾gum eoꝵ littis alboino
pimiendũ mandauit. Al

Expanded text:
pariturum, nec praeceptis promisit obstiturum. » Brunechildis verbis se decipi animadvertens, misso in Thoringam Sigeberto Theodorici primogenito, genbitant ad belli societatem invitare tentabat. Cum quo et Warnarium majorem domus ac Alboinum e proceribus Austriae praeeminentissimum, dirigendos curavit. Verum Warnarium suspectum habens, quod ad Clotarium transitum meditaretur, directis post tergum eorum litteris, Alboino puniendum mandavit. Al
Abbreviated transcription (Latin):
dirigit. obtestans ut de
regno theod̾ici ꝙ filus
reliquerat se ced̾et. clo¬
tharius respondit con¬
uentũ nobiliũ deb̾e eã
tractatu de cõib ꝯsułe¬

Expanded text:
dirigit, obtestans ut de regno Theodorici quod filiis reliquerat secederet. Clotarius respondit « conventum nobilium debere eam tractatu de co
Abbreviated transcription (Latin):
liss. adeo exultasse dr᷑
ut ꝓ nimia alacritate
lacrimis fluxit ⁊ cͥcũ¬
uictos nos gratulem̃
uiuenis huiꝰ senili saga¬
citate. Uñ qr seruꝰ fuit
dũi fidelis in ꝯmisso. pͦ¬
dens in augm̃tando sͥ
tradito talento ꝯstitutꝰ᷑
ẽ potestatẽ habens in
cũcta patͥsfamilias do

Expanded text:
lisset, adeo exultasse dicitur, ut pro nimia alacritate lacrimis fluxerit et circumvictos nos gratulemur iuvenis huius senili sagacitate". Unde quia servus fuit Domini fidelis in commisso, prudens in augmentando sibi tradito talento, constitutus est potestatem habens in cuncta patrisfamilias do
Abbreviated transcription (Latin):
o tp̃re setacechingus
⁊ bosoguntrannꝰ ursio qͦ
ac hurtefredꝰ optimates
chil deb̾ti regis eoꝙ eum
tractassẽt ꝑimere. ip̃o or¬
dinãte pempti sũt. S ⁊
leude fredꝰ alemãnoꝵ dux
offensã ante dc̃i regis in¬
currens fuga elapsus ne
morti adiudicaret᷑ latu¬
it. ⁊ uncelenꝰ loco ip̃ius
dux sbstitutꝰ. Porro apd̾
baioartam. post karibal¬
dum. thassilo a childeb̾to
rex ordinatꝰ est. Qui mox
cum ex̾citu sclauoꝵ pro¬
uintiã introiens patra¬
ta uictoria ad solũ ꝓpͥũ
cũ maxima remeauit
preda. fuit ã karibaldꝰ
cuiꝰ nũc mentionẽ faci¬
mus socer authari regis
longobardoꝵ ex theude¬
linda filia sua. Quã me¬
moratus authari ꝑ se¬
met ip̃m sub sp̃e lega¬
tarii ꝓfectus in domo
pat̾na ꝯteplatus est.
eamq adamauit. ⁊ post¬
modũ sͥ in matͥmoniũ

Expanded text:
o tempore, Setacechingus et Boso-Guntrannus, Ursio quoque ac Bertefredus, optimates Childeberti regis, eo quod eum tractassent perimere, ipso ordinante perempti sunt. Sed et Leudefredus Alemannorum dux offensam antedicti regi incurrens, fuga elapsus ne morti adjudicaretur, latuit, et Uncelenus loco ipsius dux substitutus est. Porro apud Bajoariam post Garibaldum Tassilo ab Childeberto rex ordinatus est. Qui mox cum exercitu Sclavorum Provinciam introiens, parta victoria ad solum proprium cum maxima remeavit praeda. Fuit autem Garibaldus cujus nunc mentionem fecimus socer Anthari regis Longobardorum ex Theudelinda filia sua. Quam memoratus Authari per semetipsum, sub specie legatarii profectus, in domo paterna contemplatus est, eamque adamavit, et postmodum sibi in matrimoniu
Abbreviated transcription (Latin):
quicqͥd est ĩmanissimum
haudenĩ rependit᷑ m̾itis
meis ꝯgrua iucissitudo.
dũ maiora his mea mere¬
ant᷑ facinora. matura ul¬
tio flagicii subest. ⁊ digno
ꝯuenior expulsionis sil¬
uerii p̾cio. Neq porro dei
ocłm tam impii machi¬
nator sceleris p̾terire po¬
faciem põtificis dedit di¬
cens. homicida nescis cui
loqueris: anputas igno¬
rare nos dedisse te alapã
notario tuo. qui ⁊ ꝯtimio
cecidit examinis. ⁊ filiũ
iudue hastariũ: cui nep¬
tem tuã dederas uigiliã
iuissu tuo fustib usq ad
supp̾mũ labefactũ extũ̃
papãq silueriũ factione
tua exiliatũ. Quo ille au¬
dito ꝑtimuit solideo spẽ
suam ꝯmittens. ĩ basilica
sc̃e eufemie ꝯfugit te¬
nuitq colũpnã altaris

Expanded text:
quid est immanissimum. Haud enim rependitur meritis meis congrua vicissitudo, dum majora his mea mereantur facinora. Matura ultio flagitii subest, et digno convenior expulsionis Silverii pretio. Neque porro Dei oculum tam impii machinator sceleris praeterire pofaciem pontificis dedit, dicens: « Homicida, nescis cui loqueris? An putas ignorare nos, dedisse te alapam notario tuo, qui et continuo cecidit exanimis, et filium viduae Hasterium, cui neptem tuam dederas Vigiliam, jussu tuo fustibus usque ad supremum labefactatum exitium, papamque Silverium factione tua exsiliatum? » Quo ille audito, pertimuit, solique Deo spem suam committens, in basilicam sanctae Euphemiae confugit tenuitque columnam altaris
Abbreviated transcription (Latin):
te. Et dũ karolꝰ rex in ħ
negõ occupatꝰ erat. Salo¬
mon filiũ suũ nõie uiugõ
ad eũ cũ pͥmorib britto¬
nũ misit. Qui filiꝰ eiꝰ se
karolo ꝯm̃dauit. ⁊ fideli¬
tatẽ corã fidelib sius illi
iraut.
nt̾ea Rodulfus normã¬
noꝵ qͥ ml̃ta mala in
regno karoli exercũat in
starũ ꝑ g̾maniã gal¬
lias maxime aũt in his¬
paniam adeo se effudit
ut egyptiace plage potu¬
erit comparari.
Udouicꝰ rex g̾manie
apud mettis ciuitatẽ
placitũ suũ ten̾e dispo¬
nens nũtiũ accepit qd̾
nͥ citissime filio suo kar¬
lomanno in marcha ccͣ
numidos sb̃ueniret. illũ
ult̾iꝰ non iudet. Qui statĩ¬

Expanded text:
te. Et dum Karolus rex in hoc te. Et dum Karolus rex in hoc negotio occupatus esset, Salomon filium suum nomine Wigon ad eum cum primoribus Brittonum misit; qui filius eius se Karolo commendavit et fidelitatem coram fidelibus suis illi iuravit. Interea Rodulfus Nortmannus, qui multa mala in regno Karoli exercuerat, istarum per Germaniam Gallias, maxime autem in Hispaniam adeo se effudit, ut Aegyptiacae plagae potuerit comparari. Hludowicus rex Germaniae apud Mettis civitatem placitum suum tenere disponens, nuncium accepit, quod, nisi citissime filio suo Karlomanno in marcha contra Winidos subveniret, illum ulterius non videret. Qui stati
Abbreviated transcription (Latin):
lrolus hostẽ denũtiat
u̾sus brutanniã ut
normãni qui andegauis ei¬
uitatẽ occupau̾ant. nõ au¬
tumarẽt se adu̾sus eos
illũ iturũ. ne ad alia loca
in quib ita ꝯstringi nõ
possent aufug̾ent. dũ
aũt illuc ꝑgeret in ip̃o
itin̾e nũtiatũ ẽ ei qd fa¬
ctione fr̃is sui ludouies
g̾manie regis karlomã¬
nus cecus ꝑ hõĩes qͦndam
suos ꝯsentientib duob
pseudo monachis de corr¬
ia monast̾io sublatꝰ ⁊ a
ludouicũ fu̾at cõhibend̾
ac int̾uemente adalardo
in suã ꝯtͣrietatẽ ꝓductꝰ
Uñ non magnope ẽ ka¬
rolus ꝑturbatꝰ. s it̾ cep¬
tum ꝑagens. cũ hoste col¬
lecta cuitatẽ andegauis
in qͣ normanni depopula¬
tis quibdam urbib eu̾¬
sis castellis eccłiis ⁊ mo¬
nast̾iis incensis. ⁊ agris
ĩ solitudinẽ redactis. iã
duit urno t̃p̃r residebãt
obsedit. ⁊ sepe fortissima
cͥcundedit.Salomone du¬
ce brittonũ ultͣ medua¬
nam fluuũ cũ hoste bͥ¬
tonũ in eiꝰ auxilio residẽ¬

Expanded text:
rolus hostem denunciat versus Brittanniam, ut Nortmanni qui Andegavis civitatem occupaverant non autumarent, se adversus eos illuc iturum, ne ad alia loca, in quibus ita constringi non possent, aufugerent. Dum autem illuc pergeret, in ipso itinere nunciatum est ei, quod factione fratris sui Hludowici Germaniae regis Karlomannus caecus per homines quondam suos, consentientibus duobus pseudomonachis, de Corbeio monasterio sublatus et ad Hludowicum fuerit, cohibente ac interveniente Adalardo, in suam contrarietatem perductus. Unde non magnopere est Karolus conturbatus; sed iter coeptum peragens, cum hoste collecta civitatem Andegavis – in qua Nortmanni, depopulatis quibusdam urbibus, eversis castellis, ecclesiis et monasteriis incensis, et agris in solitudinem redactis, iam diuturno tempore residebant – obsedit et sepe fortissima circumdedit, Salomone duce Brittonum ultra Meduanam fluvium cum hoste Brittonum in eius auxilio residen