comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ftoriũ. ⁊ d̾i missa ab emittẽdo. qi tp̃r qͦ sac̾dos incip̃
eucharistiã ꝯsecͣ᷑re: cathecumini foras de eccłia e¬
mittũt᷑. ꝑlecto si qͥd̾ eungłio: diaconꝰ clamare sole¬
bat. Siqͥs cathecuminꝰ adẽ exeat foras. Cathecumĩ
sacͥs mist̾nis int̾ẽẽ ñ debent. q̃ nõ nisi baptizratis
fidelibus committuntur. Sicut de qͥbdam qͥ
cathecuminoꝵ ⁊ non dum renatoꝵ typum ge¬
rebant. Scͥptum est. Ip̃e autem iħ̾c non crede¬
bat se illis. Missa fidelium est ab offertorio usq
post cõmunionẽ. Et dicit᷑ missa a dimittendo.
qr tunc ad ꝓpͥa qͥsq fidelium dimittit᷑. Constitutũ
est enim in aureliensi ꝯcilio ut cum ad celebn¬
discedat qͣm misse sollempnitas conpleat᷑. Co¬
tum autem offm̃ dicit᷑ missa qͣi tnͣsmissio. eo
ꝙ ppłs fidelis ꝑ ministeriũ sacerdotis qͥ fungi¬
tur uice mediatoris inter deum ⁊ hõiem. pre¬
ces ⁊ supplicationes ⁊ uota tnͣsmittat altissi¬

Expanded text:
fertorium. Et dicitur missa ab emittendo, quia tempore quo sacerdos incipit eucharistiam consecrare, catechumeni foras de ecclesia emittuntur. Perlecto siquidem evangelio, diaconus clamare solebat: Si quis catechumenus adest, exeat foras. Catechumeni sacris mysteriis interesse non debent, quae non nisi baptizatis fidelibus committuntur. Sicut de quibusdam, qui catechumenorum, et nondum renatorum typum gerebant. Scriptum est enim: Ipse autem Jesus non credebat se illis Joan. II. Missa fidelium est ab offertorio usque postcommunionem. Et dicitur missa a dimittendo, quia tunc ad propria fidelis quisque dimittitur. Constitutum est enim in Aurelianensi concilio ut cum ad celebrandiscedat, quam missae solemnitas compleatur. Totum autem officium dicitur missa, quasi transmissio, eo quod populus fidelis per ministerium sacerdotis qui fungitur ministerio mediatoris inter Deum et homines preces et supplicationes et vota transmittat Altissi
Abbreviated transcription (Latin):
ta sapientia mlta sit indignatõ. ⁊ qui addit
scĩam addit ⁊ dolorẽ licit .ii. oportear ĩ dagantẽ
multis ⁊ insudare ugiliis ⁊ iningilare su
qr corpus ꝙ. corrũpitur aggͣuat animã. ⁊ depͥ¬
mit terrena inhabitatio sensum multa cogi¬
tantem. Audi qͥ. suꝑ hoc sentiat salomõ. Cũc¬
te res difficiles. nemo eas ualet explicare ser¬
mone. Est homo qͥ noctib ac clieb sompnũ
non capit oculis. nullamꝙ operũ dei potest ĩ¬
uenire rõnem. ⁊ qnͣtũ plus labo rauent ad
querendũ : tanto minus inueniet. Deficiũt

Expanded text:
sapientia multa sit indignatio, et qui addit scientiam addit dolorem». 2 Licet enim oporteat indagantem multis insudare vigiliis et invigilare sudQuidni? «Corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem». Audi quid super hoc sentiat Salomon: «Cuncte res difficiles, non potest eas homo explicare sermone». «Est homo qui diebus ac noctibus sompnum non capit oculis et nullam operum Dei potest invenire rationem, et quanto plus laboraverit ad querendum, tanto min
Abbreviated transcription (Latin):
saturatus afflictione ⁊ miseria. De miseria pat
cruciantur erumpna. fame. siti. frigo¬
re. nuditate. uilescunt ⁊ cõtabescunt. sper¬
nunt᷑ ⁊ confundunt᷑. O miserabilis conditio
mendicantis. si petit : pudore confundit᷑. si
cessitate conpellitur. deum accusat iniquũ
lignum. qr non plene subuenit. indignat᷑.
murmurat ⁊ imprecatur. Ad u̾te suꝑhoc sẽ¬
Om̃s dies pauꝑismali. fr̃s hõis pauꝑis odert̃
eũ. infr̃ iamici ꝓcui recessert aheo. Cum fu̾is ft¬
lix młtos num̾abis amicos. Tempora si fueñt
nubila solus eris. ꝓdolor nc̃ sccłm fortunam
estimat᷑ ꝑsona. cum potius scd̃m ꝑsonam
sit estimanda fortuna. Tam bonus reputa¬
tur ut diues. tam malus ut pauꝑ. diues aũ
rit ad libitum ⁊ corruit in illicitum. ⁊ fuint
instrumẽta penarum que fuerant oblectam̃¬
ta culparũ. laboretiam inaquirẽdo. tinor ĩ
possidendo. dolor in amittẽdo. mentemeiꝰ sẽꝑ

Expanded text:
saturatus afflictione et miseria Job X. » CAPUTsaturatus afflictione et miseria Job X. » CAPUTcruciantur erumpna, fame, siti, frigore, nuditate; vilescunt et contabescunt, spernuntur et confunduntur. O miserabilis conditio mendicantis: cessitate compellitur. Deum causatur iniquum, lignum, quod non plene subveniat. Indignatur, murmurat, imprecatur. Adverte super hoc senatres hominis pauperis oderunt eum, insuper et amici procul recesserunt ab eo»: Cum fueris felix, multos numerabis amicos: Tempora si fuerint nubila, solus eris. Proh pudor! secundum fortunam existimatur persona, cum potius secundum personam sit estimanda fortuna. Tam bonus reputatur ut dives, tam malus ut pauper, cum potirit ad libitum et corruit ad illicitum, et fiunt instrumenta penarum que fuerant oblectamenta culparum. Labor in acquirendo, timor in possidendo, dolor in amittendo, mentem eius semper
Abbreviated transcription (Latin):
magis dubitat. ⁊ ille uidetur plus sapere qͥ
tales ꝑ sepes ⁊semitas. ascendũt mõtes¬
Edificaui mͥ domos. ⁊ plantaui uineas. fe
ci michi ortos ⁊ pomeria. ⁊oseui cuncti ge¬
di seruos ⁊ ancillas. ⁊ multam familiã. arm̃¬
ta qͦ ⁊ magnos ouiũ greges. ultra om̃s qͥ fue¬
runt ante me inuerłm. Coaceruaui mͥ argen
tum ⁊ aurum. ⁊ sub̃as regum ⁊ ꝓuinciaꝵ. fe
ci mͥ cautores ⁊ cantatͥces. ⁊ delicias filioꝵ ho¬
fundenda. ⁊ suꝑgͥssus sum opib om̃s qͥ fuer̃t¬
cerant manus mee. ⁊ ad labores qͥb frustra insu¬
daueram. uidi in omnibꝰ uanitatẽ ⁊ afflictionẽ
anuni. ⁊ nichil permanere sub sole.
anxietas. affligit cura. etatibus.
molestat sollicitudo. metus ext̾ret. tremorcõ¬
cutit. horror obducit. dolor affligit. contͣbat
uus ⁊ dominꝰ. om̃s mundanis cruciatib affli¬
guntur ⁊ mundanis afflictionib cruciant᷑
exꝑto crede magr̃o. Sumpius inquit fuero:
ue michi est. ⁊ si iustus: non leuabo caput.

Expanded text:
magis dubitat: et ille videtur sibi plus sapere, qui per sepes et semitas, ascendunt montescavernas, rimantur viscera terre, profunda maris, incerta fluminis, opaca nemoris, invia solitalla cudunt et conflant, lapides sculpiunt et poliunt, ligna succidunt et dolant, telas ordiuntur et texunt, vestes incidunt et consuunt, edificant domos et plantant hortos, excolunt agros, pastinant vineas, succendunt clibar. 2 Meditantur et cogitant, consiliantur et orcerant manus meae, et ad Iabores quibus frustra insudaveram, vidi in omnibus vanitatem et afflictionem animi, et nihil permanere sub sole Eanxietas, affligit cura, sollicitudo molestat, metus exterret, tremor concutit, horror obducit, dolor affligit, conturbat us, omnes mundanis cruciatibus affliguntur, et mundanis afflctionibus cruciantor. Experto crede magistro. « Si impius. inquit, fuero, vae mihi est; et si justus, non levabo caput
Abbreviated transcription (Latin):
lentis. dolentis expͥmens magnitutinẽ. hinc
enunante pecc̃m uirago. post peccm̃ eua me¬
ruit appellari. ex quo sibi dcm̃ aucdunt. indo¬
tis. Unde rachel pre nuio dolore ꝑtus interut
⁊ moriens uocauit nomen filii sui bennoni.
.i. filius doloris. Uxor phinees subitis dolorib
irruentib peperit simul ac periit. ⁊ inip̃o mor

Expanded text:
, doloris exprimens magnitudinem. Hinc enim ante peccatum virago, post peccatum Eva meruit appellari, ex quo sibi dictum audivit: «In dotis: unde Rachel pre nimio dolore partus interiit et moriens vocavit nomen filii sui Benoni, id est filius doloris. Uxor Phinees subitis doloribus inruentibus peperit simul ac periit et in ipso art
Abbreviated transcription (Latin):
ges plectunt᷑ achiui. uenatio ieonis onager ĩ
heremo. sic pascua diuitũ pauꝑes. O extranea
conditio seruitutis. uatura liberos genuit. sed
dolere conpellitur. ⁊ nemo condolere ꝑmittit᷑.
secunt᷑. qr miserũ est aliena uiuere quadra.¬
ꝓpter neqͥtiam subiectoꝵ. Si mitis est cõtingat
illum ꝯtẽpni ꝓpter insolentiam subiectoꝵ.
Seuerum ergo metus affligit. ⁊ mansue
ritas parit con  temptũ. familianis enĩ cu¬
ra semꝑ fatigat ⁊ domestica sollicitudo mo¬
lestat. Oportet eum semꝑ cẽ paratum. ubiq
diei malicia sua. S dies diei laborem eructat.¬
⁊ nox nocti sollicitudinem indicat. Dies gͦ
test caro non concupiscere. qr tinẽtis ⁊ cõ
seus ille expelli. Naturam expellas furca. tam̃
de ceteris pontificalib indumentis ussisset. uͭ
moyses aaron. ⁊ filios enis uestiret. de solis fe¬
mĩalibꝰ ñ p̾cep̃. s ait. uͭ ip̃i femĩalibꝰ uterẽt᷑. cum
ingrederentur tabernaculum testimonii. Sed

Expanded text:
hivi. «Venatio leonis onager in eremo»: sic pascua divitum sunt pauperes. O extrema conditio servitutis! «Natura liberos genuit», sed dolere compellitur et nemo condolere permittitusecuntur, quia miserum est «aliena vivere quadrapropter nequitiam subjectorum; si mitis est, contigit illum contemni propter insolentiam subjectorum. Severum ergo metus affligit, mansuetumritas parit contemptum; familiaris enim cura fatigat, et domestica sollicitudo molestat. Oportet enim eum semper esse paratum, ubiquediei malitia sua, sed dies diei laborem eructat, et nox nocti sollicitudinem indicat Psal. XVItest caro non concupiscere, quia quantumcunqueus ille potest expelli: Naturam expellas furca, tamen de certis pontificalibus indumentis iussisset ut Moyses Aaron et filios suos vestiret, de solis feminalibus non precepit, sed ait ut ipsi feminalibus uterentur cum ingrederentur tabernaculum testimonii. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
mũ do. concipit ergo cum ĩmũdicia ⁊ feto¬
re. parit cũ tristicia ⁊ dolore. Nutrit cũ an
regreditur. pauꝑ accedit ⁊ pauꝑ¬
xecedit. Nũdus inquit egressus sum deutero
matͥs mee. ⁊ nudus reuertar illuc. Nichil in
ħ est macheria de qua thamar inquit inꝑtu.

Expanded text:
 » Concepit ergo cum immunditia et fetore, parit cum tristitia et dolore, nutrit cum angregreditur. Pauper accedit, et paurecedit. «Nudus, inquit, egressus sum de utero matris mee, et nudus revertar illuc». «Nichil iHec est illa maceria, de qua Thamar inquit in partu:
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ium finis. udem effectus. labor ⁊ afflictio
sp̃c. occupatio magna creata est om̃ib hõib
⁊iugum graue suꝑ filios ade. usq in cliem se
erscrutentur sapientes ⁊ inuestigent al¬
ta celi. lata terre. ꝓfunda mans. De sĩ¬
gulis disputent. de cunctis ꝑtractent. discant
semꝑ aut doceant. ⁊ qͥctͥ ex hac corruptione
nisi laborem ⁊ dolorem ⁊ afflictionem sp̃c inue¬
niunt: Nouerat exꝑimenta qui lixerat. Dedi
cor meum uͭ scirem prudẽtiam atq doctͥnam ⁊¬

Expanded text:
omnium finis, et idem effectus, labor et afflictio omnium finis, et idem effectus, labor et afflictio spiritus. « Occupatio magna creata est omnibus hominibus, et jugum grave super filios Adam, a erscrutentur sapientes et investigent alta celi, lata terre, profunda maris. De singulis disputent, de cunctis pertractent, discant semper aut doceant. Et quid ex hac occupatione nisi laborem et dolorem et afflictionem spiritus invenient? Noverat hoc experimento qui dixerat: «Dedi cor meum ut scirem prudentiam atque doctrinam
Abbreviated transcription (Latin):
cor eus affligitur ⁊ caput concutit᷑. langͤt
sp̃c ⁊ fetet auelitus. facies rugatur ⁊ statu¬
ra curuatur. caligant oculi ⁊ uacillant
articuli. nares effluunt ⁊ crines defluunt.
tremit tactus ⁊ deꝑit actus. dentes putrescũt
credit ⁊ tarde discredit. tenax ⁊cupidꝰ. tͥstis
⁊ querulus. uelox ad loqͤndum ⁊ tardus ad
audiendum. s non tardus ad iram. laudat
antiquos ⁊ sꝑnit mod̾nos. uituꝑat presens¬
⁊ cõmendat preteritũ. suspirat ⁊ anxiatur.
uenes contra senem. quia quod sumus iste
fuit. erit quis quandoq: ꝙ. hic est. De labore
homo nascitur ad laborem. cunctidies
eius laboribus ⁊ erumpnis plem sunt. nec per
noctem nec ꝑ diem requiescit mens eius. ⁊ hec
nonne uauitas: Non est qͥcꝗͣ. sine labore sub
sole. sine defectu sub luna. Non est sine uani¬
tate sub tp̃r. tempꝰ enim est mora motus rerũ
mutabiliũ. u̾anitas uanitatũ inqͥt eccłiastes.
dia. ꝙͣ diu̾sa sunt exercicia. Unus est tamen

Expanded text:
cor ejus affligitur, et caput concutitur, languet spiritus et fetet anhelitus, facies rugatur, et statura curvatur, caligant oculi, et vacillant articuli, nares effluunt, et crines defluunt, tremit tactus, et deperit actus, dentes putrescunt, credit, et tarde discredit, tenax et cupidus, tristis et querulus, velox ad loquendum, tardus ad audiendum, sed non tardus ad iram: laudat antiquos, spernit modernos: vituperat praesens, commendat praeteritum, suspirat et anxiatur, venes contra senem, quia quod sumus iste fuit, erimus quandoque quod hic est. CAPUT ergo nasciteius laboribus et erumpnis pleni sunt, nec per noctem requiescit mens eius. Et hoc nonne vanitas? Non est quicquam sine labore sub sole, non est sine defectu sub luna, non est sine vanitate sub tempore. Tempus enim est mora motus rerum mutabilium. 2 «Vanitas vanitatum, inquit Ecclesiastes, am diversa sunt exercitia. Unus est tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ignorantiam. negligentiam ⁊ industriam. Ad
quoꝵ mundationẽ offertur sacͥficium saluta
cuius formam xp̃c post resurrectionẽ institu¬
it. Cuntes inquit docete om̃s gentes baptitan¬
culam hostie dimittit incalicem. s eam post
tͥnum crucis signaculũ inpatena reponit. ⁊ pꝰ
osculũ pacis ad sedem ascendẽs ibiq: consistẽs
aliam mittit incalicem. ꝙͣ tenet coram ep̃o dia¬
conus. de quo sangnem haurit cum caulo.
Deinde ꝑticulam unam cum osclo tͣdit diaco¬
no. aliamq: subdiacono sine osculo. quem ad
altare ministrans ei calicem diaconus oscłat᷑¬
⁊ tunc subdiaconus ꝑticłam demissam in ca¬
licem sumit cum sanguine. Huiꝰ rei causam
non allegoricam s historicam a non nullis au¬
diui. ꝙͣ qr nusꝙͣ in autentico scͥpto potui re¬
ꝑire : melius reticendam censui qm temere as¬
serendam. Et licet: om̃iũ que amaiorib intro¬
ducta sunt ratio reddi possit. reor tam̃ ꝙ inhiis

Expanded text:
ignorantiam, negligentiam et industriam, ad ignorantiam, negligentiam et industriam, ad quorum emundationem offertur sacrificium salutarcujus formam Christus post resurrectionem instituit. Euntes, inquit, docete omnes gentes, baptizanculam hostiae dimittit in calicem, sed eam post trinum crucis signaculum in patenam reponit, et post osculum pacis ad sedem ascendens, ibi consistens, aliam mittit in calicem, quem tenet coram ipso subdiaconus, de quo sanguinem haurit cum calamo. Deinde particulam unam cum osculo tradit diacono, aliamque subdiacono sine osculo, quem ad altare ministrantem ei calicem diaconus osculatur. Et tunc subdiaconus particulam dimissam in calice sumit cum sanguine. Hujus rei causam, non allegoricam, sed historicam a nonnullis audivi, quam quia nunquam in authentico scripto potui reperire, melius reticendam censui quam temere asserendam. Et licet non omnium, quae a majoribus introducta sunt, ratio reddi possit, reor, tamen quod in his
Abbreviated transcription (Latin):
liquias dedit illis. ⁊ qm̃ eodem euangłista te¬
stante ih̾e accepit panem ac fregit ⁊ porrige¬
bat illis. qͦrum cor ardens erat in eis. id c̾co
pontifex integram eucharistie medietatem
accipiens suꝑ patenam frangit inꝑtes. ⁊ eas
abluit ⁊ ꝑfundit. nequit in caute remaneat
ex contactu dignissimi sacmenti. non ꝙ qͥc¬
qm immũdũ ex contactu sacramẽti contrare¬
rit. s ut suam potius indignitatem ꝯmemo¬
ret. qͥ se iudicat tantis sacramẽtis celebrãdis
indignum. sccłm illud ꝙ dñs ait. Cum om̃ia
bnferentis dicite. Seriui inutiles sum. Indigñ¬
quidem existeret ut manus que incorruptibi¬
tingant : donec studiose lauent᷑. Ablutionis
aqua debet inlocum mundũ honeste diffundi.
ut altitudo sacramẽti reuerentiꝰ honoret᷑. Trina
sacerdotis ablutio que fit inpͥncipio. inmedio.
infine. designat mundationem cogitationis.
locutionis. ⁊ actionis. uł p̾gationem pecc̃i ori
ginalis. cͥminalis. ⁊ uenialis. sine ꝙ agitur ꝑ

Expanded text:
liquias dedit illis. Et quoniam, eodem evangelista testante, Jesus accepit panem, ac fregit et porrigebat illis, quorum cor ardens erat in eis Luc. XXIV; idcirco pontifex integram Eucharistiae medietatem accipiens super patenam, frangit in partes, et eas fundit manus, ne quid incaute remaneat ex contactu divinissimi sacramenti, non quod quidquam immundum ex contactu sacramenti contraxerit, sed ut suam potius indignitatem commemoret, qui se judicavit tantis sacramentis celebrandis indignum; secundum quod Dominus ait: Cum omnia bona feceritis, dicite: Servi inutiles sumus . Indigquidem existeret, ut manus, quae corpus incorruptibitingant, donec studiose laventur. Ablutionis autem aqua debet in locum mundum diffundi honeste, ut altitudo sacramenti reverentius honoretur. Trina vero sacerdotis ablutio, quae fit in principio, in medio, in fine, designat mundationem cogitationis, locutionis et actionis. Vel purgationem originalis peccati, criminalis et venialis. Sive quod agitur per
Abbreviated transcription (Latin):
eum om̃s angeli dei. Ad ꝙ designandũ treshu¬
merum pontificis insignũ reuerẽtie osculant᷑.
Primiceriꝰ in principio. diaconus in medio. sa¬
ltima benedictio qͣm facit ep̃c suꝑ ppłm.¬
misionem sc̃i sp̃c significat. qͣm de celo
ħ bñdictio ꝑ uerbum oris ⁊ signũ crucis expri¬
mitur. quoniam illa missio ꝑsonũ acris et
lingm ignis innotuit iuxta quod legitur. fac¬
mam legis exp̃ssit auctoritas. domino dicẽ¬
te ꝑ moysen. Inuo cabis nomen meum suꝑ
filios isrł. ⁊ ego dominus benedicam. Libelli
audient estimet hoc officium sufficien
ter expositum. ne forte cum opus extulerit: di¬
uinũ extenuet sacramentũ. In hoc enim offi¬
cio tot ⁊tarca sunt inuoluta misteria uͭ ne¬
mo nisi ꝑ unctionem edoctus hec sufficiat ex

Expanded text:
eut. XXXII. Ad quod designandum, tres humerum pontificis in signum reverentiae osculantur: primicerius in principio, diaconus in medio, saone novissima. Ultima benedictio quam facit epmissionem Spiritus sancti significat, quem de coelo  benedictio per verbum oris et signum crucis exprimitur. Quoniam illa missio per sonum aeris et linguam ignis innotuit, juxta quod legitur: Facmam legis expressit auctoritas, Domino dicente per Moysen: Invocabis nomen meum super filios Israel, et ego Dominus benedicam Num. VI. audierit, hoc sacrificium sufficienter aestimet expositum. Ne forte cum opus humanum extulerit, divinum extenuet sacramentum. In hoc enim officio tot et tanta sunt involuta mysteria, ut nemo, nisi per unctionem edoctus, e
Abbreviated transcription (Latin):
signum reuerentie diaconus ⁊ subdiaconus
pedes ⁊ manus sũmi pontificis oscłant᷑. pedes
cum aqua. calicemq cum uino. ⁊ diaconus
offerens patenam cum hostia. ⁊ t᷑ribulũ cum
incenso. Uterq uero de manu pontificis accipi¬
ens euchanstiam. Illud qͦ. uacare non credit᷑
cipit osculũ. ad os. ⁊ ad pectus. ⁊ ad humenũ.
ad manus ⁊ ad brachia. ad pedes ⁊ genua. ex¬
pressum misteriũ s alias exprimendũ. Ꝙ ep̃c¬

Expanded text:
signum reverentiae diaconus et subdiaconus pedes et manus summi pontificis osculantur, pedes cum aqua, calicem cum vino. Et subdiaconus offerens patenam cum hostia, thuribulum cum incenso, uterque vero de manu pontificis accipiens eucharistiam. Illud quoque vacare non crediturcipit osculum: ad os, ad pectus, ad humerum, ad manus, ad brachia, ad pedes, ad genua, expressum mysterium, sed alias exprimendum. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
cum generalit̾ om̃s sine scientia. sñ uerbo. sine
uͥtute nascam᷑ flebiles. debiles. imbecilles. pa¬
rum a brutis distantes. immo minus hñtes.
Nam illa statim ut horta sunt gradiunt᷑. Noᷤ
autem non solum erecti pedib non incedimꝰ.
uerũ etiam cͣuati manib non reptamus. De la
mamus. Masculus enĩ recenter natus dicit. a.

Expanded text:
cum generaliter omnes sine scientia, sine verbo, sine virtute nascamur? Flebiles, debiles, imbecilles, parum a brutis distantes, immo minus in multis habentes: nam illa statim ut exorta sunt gradiuntur, nos autem non solum erecti pedibus non incedimus, verum etiam curvati manibus non reptamus. / VI mamus. Masculus enim recenter natus dicit a,
Abbreviated transcription (Latin):
designandum sacerdos prebet osculũ oris mi¬
nistro qui reuerent̾ inclinans pectus osculat᷑
ip̃iꝰ. ⁊ patenam extendit. ut ꝑ pacis oscłm ca
bus nostris. ꝑ.s.s. qui datus est nobis: ideo
pacis osculum ꝑ uniu̾sos fideles diffundit᷑ ĩ
nos inuicem in osculo scõ. Inpͥmitiua namq
eccłia singłis diebus qui celebrationi missarũ
int̾erant cõmunicare solebant. S excrescẽte
digne potuit obseruari: tertia secuta est in¬
stitutio. ut ter saltem in anno qͥlibet xͥanus
ut singłis diebus oscłm pacis daretur ꝓ mi¬
sterio unitatis. qr uero ꝑ ĩmolatõnẽ hostie sa¬
lutans dimissis peccĩs reconciliam᷑ altissimo:

Expanded text:
designandum sacerdos praebet osculum oris ministro, qui reverenter inclinans, pectus osculatur ipsius, et patenam extendit, ut per pacis osculum sanctum, qui datus est nobis Rom. V, ideo pacis osculum per universos fideles diffunditur innos invicem in osculo sancto. In primitiva quidem Ecclesia singulis diebus qui celebrationi missarum intererant, communicare solebant, sed crescente mhoc potuit observari, tertia secuta est institutio, ut ter saltem in anno quilibet Christut singulis diebus osculum pacis daretur pro mysterio unitatis. Quia vero per immolationem hostiae salutaris dimissis peccatis reconciliamur Altissimo,
Abbreviated transcription (Latin):
respicit ꝙ indieb ꝓtestis dicitur. Bñdicamꝰ
dño. deo grãs. Statimq hympnus ⁊ ps almꝰ
illi dicunt᷑. Bñdicite ⁊ laudate. Notandum
lutasse discipulos dicens. pax uobis. insig¬
num duplicis pacis. uidelicet pectoris ⁊ eter¬
nitatis. que sccłm ꝓpham est pax suꝑ pacem.¬

Expanded text:
estis dicitur: Benedicamus Domino; Deo gratias, statimque hymnus et psalmi illi dicuntur: Benedicite et Laudate. Notandum lutasse discipulos dicens: Pax vobis, in signum duplicis pacis, videlicet temporis et aeternitatis, quae secundum prophetam est pax super pacem
Abbreviated transcription (Latin):
Pacem inquit asserigante osecrata misteria
quosdam ppłis imperare. uł sibi inter se sa¬
cerdotes tͣclere. cum post om̃ia que ministe¬
riis agunt᷑ atq in eccłia celebnͣtur prebuisse
consensũ. ac finita esse pacis concludentis
sĩgcat unionẽ. caritatẽ pacem ⁊ reue¬
rentiam. De osculo unionis sponsa dicit in
canticis. Os culetur me oscło oris sui. De os
dicit apostolus inepłis. Salutate uos inui¬
cem inosculo sancto. De osculo reuerẽtie dñs
inqͥt ad symonem. Osculũ michi nõ de¬
disti. hec autem ut int᷑uit non ce.o.p.ii.¬

Expanded text:
Pacem igitur asseris ante confecta mysteria quosdam populis imperare , vel sibi inter se sacerdotes tradere, cum post omnia, quae riis aguntur atque in ecclesia celebrantur, praebuisse consensum, ac finita esse pacis concludentis ficat unionem, charitatem, pacem et reverentiam. De osculo unionis sponsa dicit in Canticis: Osculetur me osculo oris sui Cant. I. De oscdicit Apostolus in Epistolis: Salutate vos invicem in osculo sancto Rom. XVI. De osculo reverentiae inquit Dominus ad Simonem: Osculum mihi non dedisti. Haec autem ex quo intravit, non cessavi
Abbreviated transcription (Latin):
no duectus. Tandem uero distinctionẽ intersa¬
cros ordines ⁊ non sacros: cdiaconus ⁊ qͥ suꝑio¬
ris ordinis sunt cum ꝑcipiunt eucharistiam
osculum suscipiunt ad ep̃o. Acolitus ⁊ quist
infenoꝵ ordinum non suscipiunt. Sublia¬
conus autem qi caracterchuiꝰ qͣuondam inter
pontifice. s inꝑceptione sangͥnis suscipit os¬
⁊ qui sacri sunt amplius honorentur. ꝙͣ ins
inhoc ⁊ mistica possit ratio assignari. de post
nionem cosinicit᷑ apłoꝵ gaudium de
xp̃i resurrectione sig̃tat. sccł̃m illud ꝙ legit᷑.
qi gauisi sunt discipłi uiso domino: ⁊ pre
cantatur: insinuat ꝙ discipłi resurrectioni :
gaudium xͥ mutuo nuntiabant. Unde duo
discipłi eum inuenissent .xi. congregatos. ⁊
eos qͥ cum ip̃is erant dicentes qr surrexit dñs
uere ⁊ apparuit simoni. ⁊ ip̃i narrabant que

Expanded text:
m vero distinctionem inter sacros ordines, et non sacros, diaconus et qui superioris sunt ordinis, cum percipiunt Eucharistiam, osculum suscipiunt ab episcopo. Acolythus et qui sunt inferiorum ordinum non suscipiunt. Subdiaconus vero, quia character hujusmodi quondam inter pontifice, sed in perceptione sanguinis suscipit sacris sunt amplius honorentur. Quamvis in hoc et mystica possit assignari ratio. dium de Christi resurrectione significat. Secundum illud quod legitur: Quod gavisi sunt discipuli viso Domino, et prae cantatur, insinuat, quod discipuli resurrectionis gaudium sibi mutuo nuntiabant. Unde duo discipuli cum invenissent undecim congregatos, et eos qui cum ipsis erant, dicentes: Quia resurrexit Dominus vere, et app
Abbreviated transcription (Latin):
surrectionis gaudium ĩtimat᷑. Sacerdos
enli alta uoce ꝓnũtians pax domini sit semꝑ
uobiscum. insinuat ꝙ die illo ͣ ᷤ s alb̃oꝵ uenit
iesus ⁊ sterit iu medio discipuloꝵ suoꝵ ⁊ dixit
eis. pax uobis. E uero iħs statim ut saluta¬
uit apłos dedit eis potestatem remittẽdi peccã.
agnon. ꝙ est pium latine ab agnoscendo. qm̃
in magno grge solo balats agnoscit matrẽ.
matrem. patrem obedientia. matrem cura.
Ibiq pus obtulit se ꝓnobis. ⁊ ob hoc in altari
imnolatione ter dicit᷑ agnus .a. qͣ.t. agnꝰ
qui agnouisti mrt̃m mistrere nõb̃. pie qͥ rede¬
misti mundũ dona nobis pacem. porro scłm¬
uarit᷑ur. s tͥbus uicib uniformit̾ dr miserere
nob̾. ꝓpter tͥa genera torm̃toꝵ que petimꝰ nob̃
remitti. Cogitationis. locutionis. ⁊ acciõis.
Cogitationis incorde. locutionis in ore. actõis
mopere. uł ꝓpter tres ordines fidelium ĩecclia.
qui sunt noe damel ⁊ iob. quos ezechiel uidit

Expanded text:
surrectionis gaudium intimatur. Sacerdos enim alta voce pronuntians: Pax Domini sit semper vobiscum, insinuat quod die illo una Sabbatorum venit Jesus et stetit in medio discipulorum suorum, et dixit eis: Pax vobis. Quia vero Jesus statim ut salutavit apostolos, dedit eis potestatem remittendi peccata: ἁγνόν quod est pium, Latine ab agnoscendo; quoniam in magno grege solo balatu matrem agnoscit. t et matrem. Patrem obedientia, matrem cura. Ibique pius obtulit se, pro nobis. Et ob hoc in altaris immolatione ter dicitur Agnus Dei, quasi, agne qui agnovisti Patrem miserere nobis, pie qui redemisti mundum da nobis pacem. Porro secuvariatur, sed tribus vicibus uniformiter dicitur miserere nobis, propter tria genera peccatorum, quae petimus nobis remitti, cogitationis, locutionis et actionis: cogitationis in corde, locutionis in ore, actionis in opere; vel propter tres ordines fidelium in Ecclesia, qui sunt Noe, Daniel et Job, quos Ezechiel vidit
Abbreviated transcription (Latin):
latione clamare. dona nobis pacem. Et u̾cla¬
mor eius facilius audiretur inip̃a duxit ĩ¬
ralem. Serguis pͣpͣ constituit ut intercõmu¬
cand̾ agnus dei a clero cantetur. De oscłopacis.
benuis hre paccm inore. ne simus ex hiis qͥlo

Expanded text:
latione, dona nobis pacem. Et ut clamor ejus facilius audiretur, in ipsa duxi imralem. Sergius autem papa statuit. ut inter communicandum Agnus Dei a clero cantetur. CAPUT V. Dc oscbemus
Abbreviated transcription (Latin):
I siqui scͥbendi officio mag̃ qm acces¬
su ł p̾sentia corꝑis uiuã nob̾ aquã
emisert̃. quã de ħ fonte saluatoris
serũt. In his magnificentiꝰ tuc̃ illud
adimplet᷑ qd̃ in canticis canticoꝵ d̾r.
Dilectus ms̃ mi sit manũ suã ꝑ fora¬
men. ⁊uent̾ ms̃ intremuit ad tac
illabit᷑ intrem iscente ꝓtinꝰ ad intͦi¬
tum eiꝰ infirmitate humani sp̃c ob-
insolutũ uigorẽ quẽ sentit ⁊ pondꝰ.
atipẽ qͥ illapoꝰ ẽ pͥmitꝰ famulari dul¬
cedinis sue blandim̃nto qiͣ osculo pa¬

Expanded text:
i qui scribendi officio magis quam accessu vel praesentia corporis vivam nobis aquam emiserunt, quam de hoc fonte Salvatoris,serunt . In his magnificentius tunc illud adimpletur, quod in Canticis canticorum dicitur: « Dilectus meus misit manum suam per foramen, et venter meus intremuit ad bitur, intremiscente protinus ad introitum ejus infirmitate humani spiritus, ob insolitum vigorem quem sentit et pondus. At ipse qui illapsus est, primitus familiari dulcedinis su
Abbreviated transcription (Latin):
płi ꝑ spm it fatiens eis: remotis uidł
pͥstinis errorũ laq̃is. Et qi p̃dicti docto¬
res scĩ. quoꝵ ⁊ illa uox ẽẽ pot̾ in offe¬
renda. Meditabar ĩmandatis tius
q̃ dilexi . u. q meditando diligent̃
sacs exposuere scͥpturas: id ipm̃ dñt
ne recitat᷑ eis illud dnĩ dictũ qd ãplec̃¬
tunt̃ ip̃ĩ pacẽ mea do uob̾. pacẽ meã .R.

Expanded text:
remotis videlicet pristinis errorum Jaqueis. Et quia praedicti doctores sancti quorum et illa vox esse potest in offerenda: Meditabar in mandatis tuis quae dilexi valde , qui meditando diligenter sacras exposuerunt Scripturas, idipsum dicunne recitatur eis illud Domini dictum, quod amplectuntur ipsi: Pacem meam do vobis, pacem relinquo
Abbreviated transcription (Latin):
multiplex erit sciã studio uiroꝵ ilis¬
trium qͥ spũ scõ illuminatis̃ de libris.
uit copia libroꝵ. ut nos legentes tãqͣm
lassi ꝯuue. plura relinq̃ntes uideam᷑
absistẽ. ħ mistice scm̃ nob̾ ĩnuit eunͣ¬
głiũ. de .u. panibꝰ ⁊ duob piscib saciatiᷤᷤ
lex ꝓpħe. int̾ studia tcͣtantiũ sic̃ ill pa¬

Expanded text:
multiplex erit scientia : » studio virorum illustrium, qui Spiritu sancto illuminati sunt, de libris Mvit copia librorum, ut non legentes, tanquam lassi convivae, plura relinquentes, videamur absistere. Hoc mystice sanctum nobis innuit Evangelium de quinque panibus et duobus piscibus satiatlex et prophetae inter studia tractantium, sicut illi pa
Abbreviated transcription (Latin):
tiam ad uitã dedit. ñ eẽ factũ mutabili¬
Itate ꝯsilii. cũ filiꝰ añqm pat̾et᷑ id̾ uolu̾it:
licet ꝑ se ip̃m tc̃ gentib p̃dicare nolu̾t.
ĩmo discipłos mittens dix̾it eis. ĩ uiã gen¬
tium ne abieritis. Nam qd̃ ait petrus hic
ĩ ueritate comꝑi. qͥa ñ ẽ ꝑsonaꝵ acceptor
d̾s. s ĩ om̃i gente qͥtumet dm̃ ⁊ oꝑat᷑ uisti¬

Expanded text:
tiam ad vitam dedit , » non esse factum mutabilitate consilii, cum Filius, antequam pateretur, idem voluerit, licet per seipsum tunc gentibus praedicare noluerit, imo discipulos mittens dixit eis: « In viam gentium ne abieritis . » Nam quod hic ait Petrus: In veritate comperi quia non est personarum acceptor Deus, sed in omni gente qui timet D
Abbreviated transcription (Latin):
suspicant᷑ ñnulli. sic in illoꝵ uo¬
cib om̃s loquele atq sermones audie
sua lingua uidetur. qd̃ ut ait seda. mi¬
racłm ñ loq̃ntiũ eẽt s audientiũ .i. ñ
in illis qͥ loq̃bant᷑ erat uera uirc̃. s in
audientiũ aurib ꝑdigiũ. imnmo error
i ñ rei existens erat sens. Ñ inqm sic
egit ille spc̃ u̾itatis. nͨ sic opinat᷑ de illo
quicũq prudent̃ discernit: qd deceat
magistrũ illũ qͥ omnẽ u̾itatẽ doc̾e ue¬
nit. Suꝑẽ enĩ ut scͥpta qͦ illoꝵ qͥ disꝑ¬

Expanded text:
suspicantur nonnulli sic in illorum vocibus omnes loquelae atque sermones audiebsua lingua videretur quod, ut ait Beda, miraculum non loquentium esset, sed audientium, id est non illis qui loquebantur erat vera virtus, sed in audientium auribus prodigium, imo error, id est non rei existentis erat sensus. Non, inquam, sic egit ille Spiritus veritatis, nec sic opinatur de illo, quicunque prudenter discernit quid doceat magistrum illum, qui omnem veritatem docere venit . Superest enim ut scripta quoque i
Abbreviated transcription (Latin):
ueniens de gentib eccła suscepit. Mu¬
lier nãq a fluxu sanguinis tactu fim¬
brie deuestim̃to saluatoris sanata ẽ:
eccłam de gentib archisinagogi filia
qͣm id̾ dñs resuscitat sinagogã. que nc̃
ut dictũ ẽ ꝑ infidelitatẽ mortua ẽ sig¬
nificat. Inqͦ illud mirabile ualde est¬
nagogi. tc̃ mulier ista cepit infirmari.
⁊ qñ ħ sanata ẽ. tũc illa obiit. Sic enĩ
scͥptũ ẽ in eungłio q puella erat an
patiebat᷑ annis .xii. Quid pulchriꝰ qͥd
ꝯuenientiꝰ: Nam qñ in abraã ysaac ⁊
iacob sinagoga nata ẽ gentilitas sor¬
dib ydolatrie tãqm fluxu sanguinis
cepit languere. Et qñ trah̃ñte ⁊ sus¬
cipiente spũ scõ testificatꝰ ẽ ĩcornelio:
b̾sanata ẽ. Tc̃ sinagoga ĩuidens ⁊ ĩdig¬
nã uite et̃ne se iudicans mortua ẽ. S
iterũ reuiuiscet p̾qͣm plenitudo gen¬
tiũ subint᷑ierit. ꝙ p̃senti factura p̾di¬

Expanded text:
entem de gentibus Ecclesiam suscepit. Mulier namque, quae fluxu sanguinis, tactu fimbriae vestimenti Salvatoris, sanata est, Ecclesiam de gentibus; archisynagogi filia, quam idem Dominus resuscitat, Synagogam, quae nunc, ut dictum est, per infidelitatem mortua est, significat. Innagogi, tunc mulier ista coepit infirmari, et quando haec sanata est, tunc illa obiit. Sic enim scriptum est in Evangelio quia puella erat annpatiebatur annis duodecim . Quid pulchrius, quid convenientius? Nam quando in Abraham, Isaac et Jacob Synagoga nata est, gentilitas sordibus idololatriae, tanquam fluxu sanguinis, coepit languere. Et quoniam trahente et suscipiente Spiritu sancto, testificatus est in Cornelio , haec sanata est, tunc Synagoga invidens, et indignam vitae aeternae se judicans, mortua est. Sed iterum reviviscet, postquam plenitudo gentium subintroierit quod praesenti factura praedi
Abbreviated transcription (Latin):
tandẽ uno eod̃q spũ se illuminatos
ꝓfitentes. agnitũ ambo sñ ꝯtͦuisia: seq̃n¬
tur xp̃m. Duo nãq ceci qui in eungłio
clarũ ẽ. uͥ longa ⁊ ualida disputatione
causat᷑. uideos ⁊ gͥcos õs sub pecc̃o ẽẽ. nec
istos excusabiles eẽ ꝓpt̾ ignorantiã dei:
nͨ illos iustificari potuisse ex oꝑib legis.
om̃ib sub pecc̃o ꝯclusis tand̃ infert. Iusti¬
ficatigͥ ex fide ⁊c̃. Itaq duocecullumina¬
mint̾itu sup̃to de p̃dicta lectioẽ epłe en

Expanded text:
tandem uno eodemque Spiritu se illuminatos profitentes, agnitum ambo sine controversia sequentur Christum. Duo namque caeci, qui in Evangelio clarum est, ubi longa et valida disputatione causatur Judaeos et Graecos omnes sub peccato esse, nec istos excusabiles esse propter ignorantiam Dei, nec illos justificari potuisse ex operibus legis, omnibus sub peccato conclusis tandem infert: Justificati igitur ex fide , etc. Itaque duo caeci, illuminam
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ nrĩs aĩab inserit. Cibauit inqͣm
eccłam de gentib exadipe frum̃ti ut
dictũ ẽ. saturauit ⁊ eos melle fluente de
petra .i. de doct̾na ⁊ sapĩa. ⁊ solutiõe ar¬
os thesauri sapĩe ⁊ scĩe absconditi. ꝓpt̃¬

Expanded text:
dinem nostris animabus inserit. Cibavit, inquam, Ecclesiam de gentibus ex adipe frumenti, ut dictum est. Saturavit etiam eos melle fluente de petra, id est doctrina et sapientia et solutione aromnes thesauri sapi
Abbreviated transcription (Latin):
qui adueniente spũ scõ repente
factus ẽ de celo. signũ fuit soni qͥ ĩ oẽ m
t̾ram exiturꝰ erat ecelis illis quos nũc fir¬
mare ueniebat. enarrantil głam dĩ
⁊ firmam̃to ꝯstantissime fidĩ illoꝵ an¬
nuntiante oꝑa manuũ eĩ. cũ magni

Expanded text:
qui adveniente Spiritu sancto repente factus est de coelo , signum fuit soni, qui in omnem terram exiturus erat, coelis illis, quos nunc firmare veniebat enarrantibus gloriam Dei et firmamento constantissimae fidei illorum annuntiante opera m
Abbreviated transcription (Latin):
secunt᷑. ad eo nicħ qͥd̾ ꝑ segentibꝰ p̃dica¬
uit xp̃c. s de illaꝵ salute suiq ap̃ illas
głificatiõe multa p̃dix̃. Sic ysaac nicħ
quid̃ ꝑ se ip̃m uniori filio suo iacob de
afferendis sͥmet cibis mandauit. sed
ꝑ ꝯcorꝑalẽ illi ꝯiugẽ rebeccã iacob sub¬
introductus ẽ: cũ ille bñdictionẽ esau
pͥmogenito suo dare disponet. Nã ysaac
xp̃m esau ppłm iudaicũ. iacob gentilẽ.
ditur inqm iunior ppłs cũ obseruãtia .x.
mandatoꝵ legis q̃ tradita st̃ ppło pͥori. ⁊
a matre inductꝰ ẽ. ualde bonis uestibꝰ esau.
hñs circa manꝰ collũq pelliculas hedoꝵ:¬

Expanded text:
sequuntur. Adeo nihil quidem per se gentibus praedicavit Christus, sed de illarum salute suique apud illas glorificatione multa praedixit. Sic Isaac nihil quidem per seipsum juniori filio suo Jacob de afferendis sibimet cibis mandavit, sed per concorporalem illi Rebeccam Jacob subintroductus est, cum ille benedictionem Esau primogenito suo dare disponeret . Nam Isaac Christum, Esau populum Judaicum, Jacob gentilem, editur, inquam, junior populus cum observatione decem mandatorum legis, quae tradita sunt populo priori, et a matre indutus est valde bonis vestibus Esau, habens circa manus collumque pelliculas haedo
Abbreviated transcription (Latin):
potĩ in sue ꝑfidie ũtenĩt argum̃tũ.
Dicentes enĩ pat filiũ eẽ minorẽ spiũ qͦ.
filio minorẽ eẽ hinc asser̃e uoluerunt.
quod in nob̃ sit: atq humanaꝵ patiat᷑
otagia animaꝵ. S ħ dicendo peccatoreᷤᷤ
errauerunt ⁊ falsa locuti sunt. Conseqͥt᷑
enĩ eos ut nͦ patrem nͨ filiũ ꝯsiteantur

Expanded text:
nt argumentum. Dicentes enim Patre Filium esse minorem, Spiritum quoque Filio minorem huic asserere voluerunt quod in nobis sit, atque humanarum patiatur contagia animarum. Sed hoc dicendo, peccatores erraverunt, et falsa locuti sunt . Consequitur enim eos, ut nec Patrem nec Filium confiteantur
Abbreviated transcription (Latin):
illã merent᷑ q̃ ut ait . 6̾c̃. sig̾cat᷑ in he¬
lẏa ꝑ tenuẽ aure sibilũ. urtutẽꝙ
resumũt: ut idem helias qͥ pꝰ eund̾ sibi¬
lũ regna ũtitreges alios ungẽs ꝓphe¬
tamq heliseũ nc̃ deficiente aĩõ trepi¬
dant ut id̃ rursũ qͥ paulo añ ũbo ce¬
lum olauserat. ⁊ nc̃ ꝓpt̃ ũba mulieris
ꝑ deserta fugiebat. Aliꝰ uͦ manendi
modꝰ. cũ ꝑ fidẽ in habitare incipiens
eccłiam suã: nũqm in infidelitate de¬
relinquit. ł cet̾a carismatũ dona se¬
mel tͥbuens pꝰ ea ñqͣm subtrahit. Uerbi
grã. Paulo apło datam sapĩam ñ sic
ꝑ tẽpora distinxit. ut nc̃ affluente do¬
no sapiens. nc̃ relabente fieret insipiẽs.
& de ħ quid̃ mͦ dic̃. Non de deserã neq
derelinqm. De mͦ aut̃ supͣdicto auerte
ibant inqͥt ⁊ reũtebant᷑ in similitudĩe
sulguris choruscantis. Nec qͥqm morta¬
lum excitit. in qͦ hͥ sp̃c qui duuni amo¬

Expanded text:
 in Elia per tenuem aurae sibilum, virtutemque resumunt, ut idem Elias, qui post eumdem sibilum regna vertit, reges alios ungens, prophetamque Elisaeum , nunc deficiente animo trepidant, ut idem rursus, qui paulo ante verbo coelum clauserat, et nunc propter verba mulieris per deserta fugiebat. Alius vero manendi modus est, cum per fidem inhabitare incipiens, Ecclesiam suam nunquam in infidelitate derelinquit, vel caetera charismatum dona semel tribuens, postea nunquam subtrahit. Verbi gratia: Paulo apostolo datam sapientiam non sic per tempora distinxit, ut nunc affluente dono sapiens, nunc relabente fieret insipiens. Et de hoc quidem modo dicit: « Non te deseram neque derelinqaam . » De modo autem supradicto: « Averte, « Ibant, inquit, et revertebantur in similitudine fulguris coruscantis . » Nec quisquam mortalium exstitit, in quo hic Spiritus, qui divini amo
Abbreviated transcription (Latin):
tor ⁊ uirtus ẽ. ꝯgrue hora t̃cia dari dig¬
natus ẽ: ut tempꝰ ostñd̾et quo sua qͦ¬
omiã sacͣm̃ta dari ł celebrari magis
tantib choris cũ psallentio cõmuni.
Nec ciuqͣm ħ diuina tradunt᷑ miste¬
ria pꝰ cybũ corꝑis. nͥ urgeat ea qͣ re¬
tardari ñ pot̾ instantis necessitas
parentia signa fuert̃. Int̾ enĩ beati
apłi mundo corde dm̃ uidebãt aĩaꝵ
suaꝵ secreta magna cũ maiestate su¬
beuntẽ. suãq fortitudinẽ largiflua
dulcedine tẽꝑantẽ. ut ad biic fragi¬
lia mortaliũ hominũ pectora ñ tã
miracło potentie t̾reret: qm intimo
sensugrẽ letificaret. Ibi enĩ erat de
unt pleni sũt isti. Ibi inqm .i. in no¬

Expanded text:
tor et virtus est, congrue hora tertia dari dignatus est, ut tempus ostenderet, quo sua quoque sacramenta dari vel celebrari magis tantibus choris, cum psallentio communi. Nec cuiquam haec divina traduntur mysteria post cibum corporis, nisi urgeat ea, quae retardari non potest, instantis necessitas foris apparentia signa fuerunt. Intus enim beati apostoli mundo corde Deum videbunt animarum suarum secreta magna cum majestate subeuntem, suamque fortitudinem largiflua dulcedine temperantem, ut adhuc fragilia mortalium hominum pectora, non tam miraculo potentiae terreret quam intimo sensu gratiae laetificaret. Ibi enim erat, deunt, pleni sunt isti . » Ibi, in
Abbreviated transcription (Latin):
uet̾is inchoand̾ erat ordo noui sacͥficii.
articło tẽporis: qr statĩ capiendꝰ erat.¬
⁊ ad passionẽ ducendꝰ. alud ñ habebat
spaciũ: ut añ mortẽ suã ħ heredib
sius c̃scͥb̾et testam̃tũ. Uñ cũ ilł tradẽs
sanguinis sui calicẽ dixiss bibite ex
ħomĩs. hͥ ẽ enĩ calix sanguinis mei Ic̃:
statĩ addidit. Dico aut̃ uob̃ ñ bibã amͦ
de h̃ genimine uitis usq indiẽ illũ c̃
illd̾ bibã uob̃cũ nouũ in regno patris
mei. Et quid̃ cũ in regno patͥs .i. cũ iã
factus ĩmortał pꝰ resurrectionẽ suam.
cũ discipłis suis manducauit ⁊bibit:
potuit tc̃ pͥmũ trad̾e ilł corpꝰ suũ ⁊ ca¬
ordinate egit.ꝙ testam̃tũ ratũ ñ fit:

Expanded text:
veteris, inchoandus erat ordo novi sacrificii: veteris, inchoandus erat ordo novi sacrificii: articulo temporis, quia statim capiendus, et ad passionem ducendus, aliud non habebat spatium, ut ante mortem suam hoc haeredibus suis conscriberet testamentum. Unde cum illis, tradens sanguinis sui calicem, dixisset: « Bibite ex hoc omnes; hic est enim calix sanguinis mei , » etc. statim addidit: « Dico autem vobis, non bibam amodo de hoc genimine vitis, usque in diem illum, cum illud bibam vobiscum novum in regno mei . » Et quidem cum in regno Patris, id est, cum jam factus immortalis, post resurrectionem suam cum discipulis suis manducavit et bibit : potuit tunc primum tradere illis corpus suum, et caordinate egit, quia testamentum ratum non fuit
Abbreviated transcription (Latin):
lapidib ꝑ uniũsũ mundũ rite ⁊ ordi¬
nate ostruit᷑: recte om̃s lingue adhoꝵ
artificũ orare uocant᷑. ne sic̃ ibi cum
quis posceret lapidẽ alius offerebat
bitumen. cũ peteret aquã porrige¬
bat trulla: ita ⁊ h cũ itructores nr̃ian¬
nuntiarent pacẽ nos suspicaremur
bellũ. cũ p̃dicarent regnũ dĩ: nos pu¬
in apłos hora .iii. aduenerit.
portune sp̃c sc̃s om̃iũ arbiter
adueniens uiuificis eandẽ horam
oedicauit mysteriis qͣ homĩes aobic so¬
brii. ⁊ carnalib cibis adhiic ieuini. pͥ¬
mũ q̃re̾ debent regnũ dĩ. Nam qr dñs
nr̃ qua nocte tradebat᷑ pꝰtipicã agni
cenã. sacrã corꝑis ⁊ sanguinis sui tra¬
didit eucharistiã. forte parũ aut ni¬
cħ referre arbitrarem᷑ utr̃ pnͣsianie¬
un ad illud uite epulũ accederemꝰ.
at illud rõne ⁊articło tẽꝑis agebat᷑ ut
tali hora sacͤm̃tũ illud cõdere ñ mora¬
retur. Ratione. qr ñ añ ꝯsũmationẽ

Expanded text:
universum mundum rite et ordinate construitur , recte omnes linguae ad horum artificum ora revocantur, nec sicut ibi, cum quis posceret lapidem, alius offerebat bitumen, cum peteret aquam, porrigebat trullam; ita hic, cum structores nostri annuntiarent pacem, nos suspicaremur bellum, cum praedicarent regnum Dei, nos puin apostolos hora tertia advenerit. Opportune Spiritus sanctus omnium arbiter adveniens, vivificis eamdem horam dedicavit mysteriis, qua homines adhuc sobrii et carnalibus cibis adhuc jejuni, primum quaerere debent regnum Dei. Nam quia Dominus noster, qua nocte tradebatur, post typicam agni coenam, sacram corporis et sanguinis sui tradidit Eucharistiam , forte parum aut nihil referre arbitraremur utrum pransi an jejuni ad illud vitae epulum accederemus. At ille ratione et articulo temporis agebatur, ut tali hora sacramentum illud condere non moraretur. Ratione: quia non ante consummationem
Abbreviated transcription (Latin):
pentec̃ quomͦ dies qͦ data ẽ lex. qͥnqͣge¬
simꝰ cõputet᷑ a die qͣ in egipto agnus
ĩmolatus ẽ. cuius sollennitatis die
p̃t̾eundũ ñ ẽ diẽ illũ qͦ data est
Tex. incuiꝰ rei memoriã sollẽnitas mag¬
m̃se aut̃ t̾cio t̾cia die m̃sis descẽdisse
dñm corã om̃i plebe suꝑ montẽ synai.
iam enĩ ingͥt scͥptura aduen̾at dies¬

Expanded text:
Pentecostes, quomodo dies quo data est lex, quinquagesimus computetur a die qua in Aegypto agnus immolatus est, cujus solemnitatis die ereundum non est diem illum, quo data est lex, in cujus rei memoriam solemnitas magmense autem tertio, terta die mensis descendisse Dominum coram omni populo super montem Sinai . Jam enim, in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsona ẽ qm filiꝰ: sic pͥetate ꝯsola¬
dionis suc qua ꝯsolat᷑ nos aliꝰ ẽ paraclit̾.
ꝓpt̾ qd̾ dĩ filiꝰ multa de seipõ locutꝰ ait
in hodierna lectiõe scĩ eungłii. Et ego
rogabo patrẽ. ⁊ aliũ paraclitũ dabit
uob̃. Qd̾ ut tandẽ cõmodiꝰ patefiat: dis¬
cretione diligenti opꝰ ẽ ad cognoscend̾

Expanded text:
a est quam Filius, sic proprietate consolationis suae qua consolatur nos, alius est Paracletus, propter quod Dei Filius multa de seipso locutus, ait in hodierna lectione sancti Evangelii: Et ego rogabo Patrem et alium Paracletum dabit vobis , quod ut tandem commodius patefiat, discretione diligenti opus est, ad cognoscendum
Abbreviated transcription (Latin):
uidiss hebraicos illoꝵ apices. eod̾ mi¬
raculo sue lingue scͥpturã estimasse.
Qd̾ ualde ridicłm ẽ. Saltẽ nos latinos
excipiant. Nam de nob̾certũ hrẽmꝰ
qui scͥpturas quas ebraice aut grece
ꝯscͥpserunt absq tnslatorib leg̾e neqͥ¬
uimꝰ. Illd̾ qͦ osequens ẽ. ut qͣm cũq ipĩ
linguã audirent putarẽt ebreã. qͣm¬

Expanded text:
Hebraicos 125 illorum apices, eodem miraculo suae linguae Scripturam aestimavisse: Quod valde ridiculum est: Saltem nos Latinos excipiant. Nam de nobis certum habemus quia Scripturas, quas Hebraice aut Graece conscripserunt, absque translatoribus legere nequimus. Illud quoque consequens est ut quamcunque ipsi linguam audirent, putarent
Abbreviated transcription (Latin):
nature unuiit. nẽ in lingua sp̃c sc̃s ap¬
paruit. ut idem ipm ũbũ m̃tib apło¬
tum inscb̾et: sic qͦ cõꝑandꝰ calamo scͥbe
lingua mea cũ p̃cedenti eructauit
cormeũ in officiis qͦ cantat᷑ apłorũ.¬

Expanded text:
s apparuit, ut idem ipsum Verbum mentibus apostolorum inscriberet, sic quoque comparandus calamo scribae rsus hic lingua mea, cum praecedenti, eructavit cor meum, in officiis quoque cantatur apo
Abbreviated transcription (Latin):
uoce sumpta. nob̃ audibile ⁊ intelligi
lingua ẽ. quauelut calamo scribe
uelocit soͥbentis bonũ ũbũ suũ hu-¬
mane nature uelocit᷑ ut uoluit to¬
tum inscͥpsit. dicens oꝑa sua regi .i. as
sumpto homini ut id̾ oĩo qd̾ ip̃e oꝑa¬
tionis eius noticiã. ut eloq̃nt̃ p̃dica¬
re scdm scͥpturas homines hactenus
idiote scirent tandẽ calami uelocita¬
tem inscribe ueniebat. Rhmaxime

Expanded text:
corporea sumpta, nobis audibile et intelligiblingua est, qua, velut calamo scribae velociter scribentis, bonum Verbum suum humanae naturae velociter, ut voluit, totum inscripsit, dicens opera sua regi, id est assumpto homini, ut idem omnino, quod ipse operationis ejus notitiam, ut eloquenter praedicare secundum Scripturas homines hactenus idiotae scirent, eadem calami velocitate inscribere veniebat. Per hoc maxime
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa ⁊ sugg̃et uob̃ oĩa quecũq dixero
uob̾. Scce enĩ missꝰ statĩ doctorẽ illũ
se ꝓfitet᷑ qui iuxta ꝓmissũ sponsi in
morte agonizantis paraclitꝰ .i. ꝯfsola¬
tor fili eiꝰ orphanis aduen̾it. Doctorẽ
inqͣm qui illos doceat omĩa se hsigno
ꝓfitet᷑. dum ostñdit᷑ in lingua. simłq
om̃iũ edocet gentiũ loquelas: ut oĩb
elogquerent᷑ hominib ead quil soli
docebant᷑ int̾i dĩ magnalia. Qñ ut qͥ¬

Expanded text:
omnia quaecunque dixero vobis . » Ecce enim missus statim doctorem illum se profitetur, qui juxta promissum sponsi in morte agonizantis. Paracletus, id est consolator, filiis ejus orphanis advenerit. Doctorem, inquam, qui illos doceat omnia, se hoc signo profitetur, dum ostenditur in lingua, simulque omnium edocet gentium loquelas, ut omnibus eloquerentur hominibus, ea de quibus soli docebantur interius, Dei magnalia. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
dõ hic sp̃e scs̃ oꝑetur in nob̃. Est autẽ
multiplex rarerũ uisibiliũ natura ui¬
sibił ignis cõmoditas. selum in sole &
luna. sideribq miris ornatib illus¬
trat. tram aut̃ ñ solum fuso de super
luminẽ letificat. s ⁊ bñficio caloris
ad gignẽdum ꝓuocat. ⁊sinu eiꝰ recep¬
ta nutrit semina. ꝓpt̾ea desilicum
uenis exceptus ⁊ cõpetentib alm̃tis
enutritꝰ noctẽ nob̾ alleuiat. absen¬
tẽq diem lux agit emula. ⁊ inniia
mortalib p̃stat cõmoda. guibꝰ uite
p̃sentis uiuat᷑ in opia. Adde qd̾ tunc
temporis ex iussu dni semꝑ ardebat
maltari: sacerdote iugit᷑ ligna subi¬
ciente. quodq ꝯsũmebat holocaustũ.
qd̃ sacͥficium sic dicebat᷑ eoqd̾ totũ eẽt¬
incensum. S int̾ cet̾a nat᷑alia p̃clarũ
ħ ht̃ ignis qd̾ diuis in partes mutua¬
tiñ seritit detͥm̃ta luminis. Hoꝵ õĩũ
sig̾cationes referri ad sp̃m scm. ⁊oꝑa
qͥ scͥpturas legunt. Gͥ qđ i migne sp̃c¬

Expanded text:
peretur in nobis. Est autem multiplex in rerum visibilium natura, visibilis ignis commoditas. Coelum in sole et luna sideribusque miris ornatibus illustrat; terram autem non solum fuso desuper lumine laetificat, sed et beneficio caloris ad gignendum provocat, et sinu ejus recepta nutrit semina. Praeterea de silicum venis exceptus, et competentibus alimentis enutritus, noctem nobis alleviat, absentemque diem lux agit aemula et innumera mortalibus praestat commoda, quibus vitae praesentis juvatur inopia. Adde quod tunc temporis ex jussu Domini semper ardebat in altari, sacerdote jugiter ligna subjiciente, quodque consumebat holocaustum, quodque sacrificium sic dicebatur, eo quod eincensum . Sed inter caetera naturalia praeclarum hoc habet ignis, quod divisus in partes, mutuati non sentit detrimenta luminis, horum omnium significationes referri ad Spiritum sanctuquia Scripturas legunt. Igitur quod in igne Sp