comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tuit egypciata. indest̾ũ fugũt
helyas a facie iezabel. Indesto la¬
tuit ieremias ĩqͥẽs. Sedebã solita¬
spelũcis. sedete qui hĩtatis asor
dicit deus. Martinꝰ adh duodẽnis
moꝵ herem̃ cõcupiũ. satisq fe¬
ciss uoto nͥ etatis ĩfirmitas obsti¬
tiss qui factꝰ redusus duoꝵ mor¬
tuoꝵ extitit suscitator magnific᷑.
esfectꝰ. qui tũ ĩ epãtu degñs cellã
pͥuatã hũit inqͣ sepiꝰ orabat ⁊
solitarie uiuebat loqñs cũ dõ ⁊¬

Expanded text:
tuit Aegyptiaca; in desertum fugit Elias a facie Jezabel ; in deserto latuit Jeremias, inquiens: « Sedebam solitaspeluncis « sedete, qui habitatis Asor, dicit Dominus. » Martinus adhuc duodennis mox eremum concupivit, satisque fecisset voto, nisi aetatis infirmitas obstitisset. Qui, factus reclusus, duorum mortuorum exstitit suscitator magnificus, effectus. Qui tamen in episcopatu degens, cellam privatam habuit, in qua saepius orabat, et solitarie vive
Abbreviated transcription (Latin):
uł p̃latũ extusari apcc̃o credũt
similes st̃ pilato lauãti manꝰ suaᷤ
guinẽ in nocentẽ cõdẽpnastis. Ui
ri: redite ad iudiciũ. hii ⁊̃ assimi¬
lant᷑ pͥmis parñtibꝰ culpã ĩ dm̃

Expanded text:
vel praelatum excusari a peccato credunt, similes sunt Pilato lavanti aqua manus guinem innocentem condemnastis; viri Juda, redite ad judicium . Qui etiam assimilantur primis parentibus, cul
Abbreviated transcription (Latin):
pͥuat᷑. sic̃ nͦ hͣc sollepnitate qui
ꝑ singła heremi loca ĩspelũcis et
exiguis cellaꝵ tuguriis modico cõ¬
tãti papulo demorabantͣ alii
bestiis sociati. alii auibꝰ sub minis¬
trati ciboꝵ sꝑnẽtes delicias luxus
u̾tutũ effułsere signis. Circiuert̃¬

Expanded text:
privatur, sicut nec hac solemnitate, qui per singula eremi loca in speluncis et exiguis cellarum tuguriis modico contenti pabulo demorabantur. Alii bestiis sociati, alii avibus subministrati, ciborum spernentes delicias, luxus virtutum effulsere signis « circuier
Abbreviated transcription (Latin):
rm bat̃i bñdict tͣnssit᷑ apͥma: cũ
tute ex alto. hoꝵ solitudinẽ loci
artiũ cõuolas ad herem̃ sic scͥbit
cuidã cõscolari suo eũ ad herem̃
nm̃di cõtẽptũ ĩuitãs. odesertũ
xͥ floribꝰ uernãs. Osolitudo ĩqͣ nas¬
cũt᷑ illi lapides de quibꝰ ĩ apoca¬
lipsi qͣ  magni regis exstruitur.
o heremꝰ familiariꝰ dõ gaudñs
doe Quã du tectoꝵ umbre te¬
p̃mũt⁊ Quã dui fuosaꝵ urbi¬
um carcer indudite Crede mͥ in¬
heremo nestio quid plus lucis as¬
picio. licet sartina carnis abiec
slemo achleta sñ sudoribꝰ. corona¬
tur. De cibo cogitas s fides famẽ
nõ tumet. sͣ nudã metus hum̃
ex esa ieumiis mbra collidere
S dñs tetũ iaceti sqͥlidi capitis
horret ĩculta cesaries. S caput
tuũ xp̃o ẽ. Infinita heremi uas¬
titas t̾ret s tu paradisũ m̃te de¬
ambula. qñscq illuc cogitatõne
tͣnscendis: tociẽs inb̾emo nõ eris.
scabͣ sñ balneis attrahit᷑ cutis.

Expanded text:
m beati Benedicti transitur a prima, cum  est virtute ex alto . » Horum solitudinem loci artium convolans ad eremum, sic scribit cuidam conscholari suo, eum ad eremum et mundi contemptum invitans . O desertum Christi floribus vernans! O solitudo, in qua nascuntur illi lapides, de quibus in Apocalypsi civitas magni regis exstruitur? O eremus familiarius Deo gaudens, do? Quamdiu te tectorum umbrae praemunt? quamdiu fumosarum urbium carcer includit? Crede mihi, nescio quid plus lucis aspicio. Libet, sarcina corporis abjectat nemo athleta 37 sine sudore coronatur. De cibo cogitas? sed fides famem non timet. Super nudam metuis humum exesa jejuniis membra collidere? sed Dominus tecum jacet. Squalidi capitis horret inculta caesaries? sed caput tuum Christus est. Infinita eremi vastitas te terret? sed tu paradisum mente deambula. Quotiescumque illuc cogitatione conscenderis, toties in eremo non eris. Scabra sine balneis attrahitur cutis
Abbreviated transcription (Latin):
seminat ĩ lacͥiis ut ĩgaudiome¬
tat. ⁊ sac̾m̃to moysi sp̾ñtẽ ĩhere¬
sonãte naufraga rupe depñdẽte¬
tui asꝑe cautes ⁊ nuda saxa et so¬
litudo t̾roriẽ qͣi quidã nouꝰ para¬
disi colonꝰ iisedit. nꝰ. iͥ agͥcolaꝵ nullus¬
ibi monachoꝵ nͨ ꝑuulꝰ quid̾. quẽ
nosti onesimꝰ quo ueld̾ frẽ ĩ oscło
fruebat᷑ in tanta uastitate ad¬
heret lat̾i comes. solus iͥ ĩmo xͦ¬

Expanded text:
seminat in lacrimis, ut in gaudio metat, et sacramento Moysi serpentem in heresonante naufragam, cui asperae cautes, et nuda saxa, et solitudo terrori est, quasi quidam novus Paradisi colonus incedit. Nullus ibi agricolaibi monachorum ne parvulus quidem, quem nosti, Onesimus, quo velut fratre in osculo fruebatur in tanta vastitate adhaeret lateri comes. Solus ibi,
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra gͣmĩe uiret. nlłis u̾nãs campꝰ
dñsatur umbraculis. ab rupteru
ulle securꝰ intrepidꝰ ⁊ totꝰ de apło
armat᷑ nc̃ dm̃ audit dũ diuina
It iͥ cͥbarios panes ⁊ holus nrĩs
manibꝰ irrigatũ lac. delicie rusti¬
cane. uiles quid̃ s ĩnocẽtes cibos
p̾bñt. ita uiuẽtes : nõ ab orõne
sõpnus nec satͣitas a lectõne reuo¬
cabit. Si estus ẽ secretũ aeris um¬
bram p̃bebit. Si autũpnꝰ: ip̃a
aeris temꝑies ⁊ strata subt̃ foli¬
a locũ quietis ostñdit u̾e ager
floribꝰ depingit᷑ ⁊int̃ q̃rulas aues
ꝑpsĩ dulcius cantabũt᷑. si frigus
fu̾it ⁊ brumales niues ligna nõ
emã. calidꝰ uigilabo ⁊ dormiam
c̃te qd̃ sciã utiliꝰ nõ algebo. hãt sͣ
roma suos tumłtus. Haren a se¬
uiat. c̾cus ĩsaniet theat᷑ luxuriẽt.¬

Expanded text:
ra gramine uiret; nullis uernans campus densatur umbraculis; abruptae ruille securus, intrepidus et totus de apostolo armatus nunc deum audit, cum diuina intremus. ibi cibarius panis et holus nostris manibus inrigatum, lac, deliciae rusticanae, uiles quidem, sed innocentes cibos praebeant. ita uiuentes non ab oratione somnus, non saturitas a lectione reuocabit. si aestas est, secretum arboris umbra praebebit; si autumnus, ipsa aeris temperies et strata subter folia locum quietis ostendit. uere ager floribus depingitur et inter querulas aues psalmi dulcius decantabuntur. si frigus fuerit et brumales niues, ligna non coemam: calidius uigilabo uel dormiam, certe, quod sciam, uilius non algebo. habeat sibi Roma suos tumultus, harena saeuiat, circus insaniat, theatra luxurient
Abbreviated transcription (Latin):
tupĩas. s sint abstinences ⁊ sõbrii.
ue sint mñdaces ⁊ ĩridici. ne a gant
uasde. s isuis aclib ⁊ s̾monibus
modatõm accipiaui  Hiis uisis
restat oñdẽ qũo sũt bñ disponendi
qͣntũ ad intłłem Nã cũdm̃s st̃ in¬

Expanded text:
s: sed sint abstinentes et sobrii, ne sint mendaces sed veridici, nec omnia agant valde sed in suis actibus et sermonibus moderationem accipiant. His visis restat videre, quomodo sunt bene disponendi quantum ad intellectum. Nam cum di
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ om̃t ciues ⁊ młto mag̾ nobiles ⁊
potissiie reges ⁊ pͥncipes tãto ma¬
iorem cͤam ccͣ ꝓpͥas fiłias ad hib̾e
debent ne in debite cͥcueant ⁊ discͦ¬
rant qͣnto ex impu diticia ⁊ lasciui¬

Expanded text:
 omnes cives, et multo magis nobiles, et potissime reges et principes tanto maiorem curam circa proprias filias adhibere debent, ne indebite circuant et discurrant: quanto ex impudicitia et lascivi
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm uiuiles. qͣr ñ sunt constantes
S molles. ⁊ de facilim lasciuiam
ꝓrũpũt.Sonimia mollicies ue¬
stium reddit hoĩem trimdũ. Nã cũ
carma ⁊ ferca i se qͣnͣdam diciã ħãnt¬

Expanded text:
m viriles. quare non sunt constantes, sed molles et de facili in lasciviam prorumpunt. Secundo, nimia mollicies vestium reddit hominem timidum. Nam cum arma ferrea in se quandam duriciem ha
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙꝓ hoĩes ut płimũ malesticiunt
cũ possũt. Mlaxĩa gͦ cautela ad cõ¬
seruandam papitatẽ ⁊ mecenciã
est uitante cuꝑiditat̾es malefa¬
di ꝯmocatas facit fiuom. Sigͦ
in uris in quib ẽ rõ prestantior
est magnũ ꝑicłm ñ uitare ꝯmo¬

Expanded text:
 homines ut plurimum male faciant, cum possunt. Maxima ergo cautela ad conseruandam puritatem et innocentiam, est vitare commoditates malefadi commoditas facit furem. Si ergo in viris, in quibus est ratio praestantior, est magnum periculum non vitae commo
Abbreviated transcription (Latin):
reddũt puellas u̾ctundas i aspec
tiranoꝵ ẽ ñ assuescẽ eas int̾ gẽtes.
do ꝑ prĩam assuescũt uiroꝵ aspe¬
ctib fut familiares eis ⁊ tollit
ab ip̃t u̾etundia ex uiroꝵ ꝯsorcio

Expanded text:
cundas in aspectu virorum, est non assuescere eas inter gentes. do per patriam assuescant virorum aspectibus, fiunt familiares eis, et tollitur ab ipsis verecundia ex virorum consortio.
Abbreviated transcription (Latin):
Nam sicut dec uirgines cẽ ꝯtinẽtes
pũdiidas ⁊ abstmnentes ⁊ sobrias sic
decet ⁊ filias. H gͦ ⁊ multa alia q̃ de
ꝯuigib oiximꝰ sunt ad filias adap
filias cohibendas eẽ a cͥcuitu ⁊ a tns¬
cuisu ꝙy triplici uia uonari possuꝰ¬

Expanded text:
Nam sicut decet coniuges esse continentes, pudicas, abstinentes, et sobrias: sic decet et filias. Haec ergo, et multa alia, quae de coniugibus diximus, sunt ad filias adaptfilias cohibendas esse a circuitu, et discursu. quod triplici via venari possum
Abbreviated transcription (Latin):
nͥad bonũ eiꝰ. S̾a ẽ qr filii cũ uem̃int
ad etatem ꝑfcãm futi sũt dñari
Debñt g ͦ ip̃i dũ suit in etate ui
uemili prĩb ⁊ seruorib obedire.
diant. Tertia rõ est . qr qͥuult dn¬
ccre pͥncipari. d pͥis disd̾e subici

Expanded text:
t ad aetatem perfectam futuri sunt dominari: debent ergo ipsi dum sunt in aetate sic iuvenili patribus et senioribus obedire, diant. Tertia ratio est: quia qui vult discere principari, debet prius discere subii
Abbreviated transcription (Latin):
miorib ⁊ pr̃ib obedire. So rectificã¬
dus ẽ ue uen̾ea illicita ꝓscqͣtur
inducendi sñt ut sint abscinentes
⁊ sobrii qͣntũ ad cibũ ⁊ patũ. S ⁊̃
ut sunt ꝯtinences ⁊ pudici qͣnͣtũ
ad actus ueñcos. qr extunt ut di.¬

Expanded text:
nioribus obedire. Secundo rectificandus est, ne venerea illicita prosequantur. inducendi sunt, ut sint abstinentes et sobrii quantum ad cibum et potum, sed etiam ut sint continentes et pudici quantum ad actus ven
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ res pu᷑ deffensione indigcat h̃e¬
ant corpꝰ sic dispõitum ut possint
tales subire labores ait ꝑ cas res
disũt in ꝓscq̃ndo patebit. Suffici
at ad p̃sens scire ꝙ dec p̃res sollici¬
tari ccͣ regiñ filioꝵ ut hc̃ant sic
dispoitũ corpꝰ ut posfint debitos
sabite labores. qr maxĩe fi̾ ꝯtin¬
git si ad debita ex̾cicia assuescant
soslicitari debeant cͣc cos ut hẽant
ordinarũ appecitũ dõr ã iuue

Expanded text:
 respublica defensione indigeat, habeant corpus sic dispositum, ut possint tales subire labores, ut per eos rein prosequendo patebit. Sufficiat autem ad praesens scire, quod decet patres sic solicitari erga regimen filiorum, ut habeant sic bene dispositum corpus, ut possint debitos subire labores. quod maxime fieri contingit, si ad debita exercitia assuescant.solicitari debeant circa eos, ut habeant ordinatum app
Abbreviated transcription (Latin):
annũ xiiii. debñt gradatim assues¬
c̃t ad ult̾iores labores. ⁊ ad fortiora
titia inuenib. In scdo̾ tñ septennio
sunt ult̾iora gc̾ticia assumenda ꝙͣ in
pͥmo. Adhnc tñ intali etate eo qd̾
nimis sit terĩa ñ funt asfum̃da oꝑa
ualitaria sine oꝑa ardua. uñ ⁊ phꝰ¬

Expanded text:
artum, debent gradatim assuescete ad ulteriores labores, et ad fortiora citia in iuvenibus. In secundo tamen septennio sunt ulteriora exercitia assumenda quam in primo. Ad hoc tamen in tali aetate, eo quod nimis sit tenera, non sunt assumenda opera militaria nec opera ardua. Unde Ph
Abbreviated transcription (Latin):
cũ augm̃tũ fiat cx ip̃s alm̃to fa¬
cicutia corpus dñ disp̃itũ ⁊ ꝙ bũ¬
nutͥat᷑ ⁊ alat᷑ sũt ꝓficua. ad augm̃¬
tum  Qͣrto modatꝰ motꝰ m̃bra co¬
m̃bra ad aliq̾s motꝰ modicos ⁊ tẽꝑi¬
cos sũt assuescendi ut m̃bra coꝵ so¬

Expanded text:
augmentum fiat ex ipso alimento faciente corpus bene dispositum, et quonutriatur, et alatur, sunt proficua ad augmentum. Quarto moderatus motus membra combra, ad aliquos motus modicos et temperatos sunt assuescendi, ut membra eorum so
Abbreviated transcription (Latin):
tem fac̃c. So oꝑa agibilia. Si enim
a pͥmciꝰ assuescant pui ad aliqͣles
motus sũt agikores ẜ corpus ⁊ ui¬
tant mħciam Nari uͭ ad aliqͣles
mertes ¶ Eertio facit ad augm̃tũ

Expanded text:
t corpora agibilia. Si enim a principio assuescant pueri ad aliquales motus, sunt agiliores secundutant inertiam: nam nisi ad aliquales inertes. Tertio facit ad augmentum
Abbreviated transcription (Latin):
tis: illa etas gaudet ꝯuiu̾e in socieᷤ
⁊ amicari a sodalib. In iuenili gͦ
caut mag̃ cohibendi sũt iuuenes
a societate pͣua. qr tunc m axime
se ꝯformant morib socioꝵ. co qd
magĩt daligant in societate uise

Expanded text:
 illa gaudet convivere in societate, et amicari sodalibus. In iuvenili ergo aetate maxime cohibendi sunt iuvenes a societate prava: quia tunc maxime se conformant moribus sociorum, eo quod maxime diligant in societate vivere.
Abbreviated transcription (Latin):
Nd b intpane aliqͥs ludos ⁊ aliqͣt
delcatõnes ue defitiat aꝯsecutõ¬
tie furis. Dic gͦ mstrucudi sunt
ludi turpes.⁊ eloqͥa turpia ⁊ de¬
ductõnes in hneste ꝓhñtc siuit
cor m̃broꝵ. ex qͥb indicari possũt
motꝰ aĩe. uidemꝰ cĩ prudentet ⁊ bo¬
nos hr̃e gestus ordinatos ⁊ hone¬
stos. cohibent eĩ tales sua mẽbra
ne aliꝙ motũ ħcant exqͦ qͥs con¬
iccturari possit elatõne ñ uł¬

Expanded text:
nere aliquos ludos, et aliquas delectationes, ne deficiat a consecutione finis. Sic ergo instruendi sunt Nam ludi turpes, et eloquia turpia, et deductiones inhonestae prohibendae sunt membrorum, ex quibus iudicari possunt motus animae. Videmus enim prudentes et bonos habere gestus ordinatos et honestos: cohibent enim sua membra, ne aliquem motum habeant, ex quo quis coniecturari possit elationem
Abbreviated transcription (Latin):
tħ ẜ pħm pp̃ egritudines. de facilĩ
caĩ egrotant᷑ pũi ⁊ efficiunt᷑ male das¬
poĩti in corꝑe. si tp̃r quo ut płimũ
pascũt᷑ lacte assuescant hibere uinũ
dasporiũt᷑ ad̾lqrͣm ¶ Tercio pũi
sũt assuescendi ad frigora assues¬

Expanded text:
e facili enim aegrotantur pueri et efficiuntur male dispositi in corpore, si tempore quo ut plurimum pascuntur lacte assuescant bibere vinum.disponuntur ad lepram. Tertio pueri sunt assuescendi ad frigora. u
Abbreviated transcription (Latin):
nis usu in qͣntũ turbat cebrũ.
Inde c̃ gͦ ꝙ aliqͥ plus offendunt᷑ a
uino ꝙͣ alii qͥ hñt debilius caput.
ni. qr pp̃ debłitatẽ ccbri ciciꝰ osfen¬
dũt᷑ a uino. Qcrciũ malũ qd cx
unino ꝯsurgit est lis ⁊ dissentõ. tur¬
bato .n. cẽbro ex nimia sumptõe
uini ⁊ amisso usu rõuis de facili
surgunt disscusianes lices. ⁊̃ mo
qr ira ꝯsurgit cxinflatõne san

Expanded text:
ionis usum, in quantum turbat cerebrum. Inde est ergo quod aliqui plus offendiuntur a vino quam alii: quia habent debilius caput, ni, quia propter debilitatem cerebri citius offenduntur a vino. Tertium malum quod ex vino consurgit, est lis et dissensio: turbato enim cerebro ex nimia sumptione vini, et amisso usu rationis, de facili surgunt dissensiones et lites. immo quia consurgit
Abbreviated transcription (Latin):
milł. ey gercitium ad frigora ĩ par¬
uis pũis utile ẽ ad fellicas actiones.
Nam frigus m̃bea ꝯsolidat A restͥn.¬
gĩt. Ita ꝙ cũ ꝑuenint ad etatẽ debĩ¬
tam aptiores ad oꝑa bellica si a pũi¬
cia sait aliqͣsr excrtitati ad frigora.

Expanded text:
 exercitium ad frigora parvis pueris utile est ad bellicas actiones. Nam frigus membra consolidat et constringit; ita quod cum pervenerunt ad aetatem debitam, aptiores sunt ad opera bellica, si a pueritia sint aliqualiter exercitati ad frigora.
Abbreviated transcription (Latin):
sexmõis deliq̃re. pꝰ si fumatꝰ
ardeut᷑. Su sinimis. Tertio sitͥ¬
pit̃. Qrto si mordinate. Qͥnto
siminis lante nł dẽbicate. Stito
si rapais stadiose. ¶ Delin qͥt᷑
mentes cidũ fiunt gulosi ⁊ intẽ¬
pati s ⁊̃ noc corpł. Nam cib
minia auiditate sũptꝰ ñ bene

Expanded text:
el delinquere. Primo si sumatur ardenter. Secundo, si nimis. Tertio, si turpiter. Quarto, si inordinate. Quinto, si nimis laute vel delicate. Sexto, si nimis studiose. Delinquitur mentes cibum fiunt gulosi et intemperati; sed etiam nocet corpori. Nam cibus nimia aviditate sumptus non bene
Abbreviated transcription (Latin):
postãt. Unita uͦ ⁊ ordiata pruden¬
reges etpͥncipes nõ oĩo ignoraie de¬
boaut armoꝵ nsum nec sic debcant
fag̾e coͣrles labores ut esftĩ qͣi mulig¬
bres. nͨ ꝓ desfensione regni nͭ ꝙ aliqͦ
casu audeant arma asfum̃e. Ittñ
pͥm ogeniti dͥ regnare d minꝰ sunt
untediat subtilitatt̃ m̃tis. T̃ales
gͦ plus d nacare prudencie ꝙͣ for¬
ntudini coͣrli. Uacabũt ã prudentie
si diligent̃ insistant cͣcͣ morales
scĩas. ut possint in ores hõim ⁊ agi¬
bilia cognosce̾. Dec gͦ cos qͥ debñt
alios regt uitare inerciam ⁊ sollici¬
tudimem illicitara uacando mora ͥ
stiis. recogitando freq̃nt̃ bonas con¬
suetudines. au diendo sepiꝰ ac̾ta pre¬
decessoꝵ bũ regentiũ regnũ. Hoogͤ¬

Expanded text:
 ordinata per rereges et principes non omnino ignorare debeant armorum usum, nec sic debeant fugere corporales labores; ut effecti quasi muliebres, nec pro defensione regni nec pro alio casu audeant arma assumere; attamprimogeniti qui regnare debent, minus sunt impediat sudtilitatem mentis. tales ergo plus debent vacare prudentiae, quam fortitudini corporali. Vacabunt autem prudentiae, si diligenter insistant circa morales scientias, ut possint mores hominum et agibilia cognoscere. Decet ergo eos, qui debent alios regere, vitare inertiam et solicitudinem illicitam, vacando moralibus scientiis, recogitando frequenter bonas consuetudines regni, audiendo saepius acta praedecessorum bene regentium regnum. Ho
Abbreviated transcription (Latin):
ta cibatia q̃rat delinquit. qr hoc¬
est ex aliqͣ intempanͣ. uł ex aliqͦ
uitio ꝓucuit ¶ Sxxto delinqͥtur
si q̃rant᷑ cibaria nimis studiose ꝑa¬
ta.Nam ⁊̃ in uilib cĩbariis pot̃
quũ oũdc̾ se uimis gulosum. Si
dere ut uiuant cũ nimiũ studiiũ

Expanded text:
delinquit: quia hoc ex aliqua intemperantia, vel ex aliquo vitio provenit. Sexto delinquitur, si quaerantur cibaria nimis studiose parata. Nam etiam in utilibus cibariis potest quis ostendere se nimis gulosum, si dere ut vivant, cum nimium studium
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ dam dednctõ ⁊ pitatõ sotsicitudĩs
eͣ ne sollicitemͣ ccͣ aliqͣ i llicicita. ⁊¬
ut uitemꝰ delc̃atõnes illicitas expe
sũt ã illi hadi ⁊ q̃ sunt ille deduc¬
tiones cͣcͣ qͣs debñt uacari pueri
labores defiçiat a consceutõne finiᷤ
cepedit aliqͦs ludos ⁊ aliqͣs dedut¬
tiones int̾poñe suis curis. ut ex
haliqͣm requiem rccipientes mag̃
possent laborare in consecutõne

Expanded text:
ductio et vitatio solicitudinis. quare ne solicitemur circa aliqua illicita, et vitemus delectationes illicitas, expesunt autem illi ludi, et quae sunt illae deductiones, circa quas debent vacare pueri,labores deficiat a consecutione finis, expedit aliquos ludos et aliquas deductiones interponere suis curis, ut ex hoc aliquam requiem recipientes, magis possint laborare in consecutione
Abbreviated transcription (Latin):
tas. s ⁊̃cauenda ẽ turpitudo
Qͣrto cͣcͣ cibũ delinqͥt᷑ ex mnordĩa¬
tõnetc̃ꝑis. ut si miis añ horam
uł nimis mordinate sumat᷑ esb
Nam ex tali sumptõne efficitur

Expanded text:
da est turpitudo. Quarto circa cibum delinquitur ex inordinatione temporis: ut nimis ante horam, vel nimis inordinate sumitur cibus. Nam ex tali sumptione efficitur
Abbreviated transcription (Latin):
cia assuestimꝰ. dec om̃s pr̃es ⁊ maxi
reges ⁊pͥncipes sosticitari cc regine
filioꝵ. ut ab ip̃a infaucia sic regan
tibuni ⁊ potũ restat midcre qͣłr dele¬
stat dr̃e qũꝯ instruendi fũt uc six
lasciui. Cũ gͦ om̃is actus ueneus
exccpto mr̃imõĩo sit ꝯͣ rõnis dictan

Expanded text:
a assueti sumus, decet omnes patres et maxime reges et principes solicitari circa regimen filiorum, ut ab ipsa infantia sic regantcibum et potum. Restat videre, quomodstat dicere, quomodo instruendi sunt, ne sint lascivi. Cum ergo omnis actus venereus, excepto matrimo
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ẽ edificiũ ꝓut h ordinem ad
ad polititii det̾mnare de ordine do¬
moꝵ ꝗ de consiõne uici ⁊ de fabri¬
ca ciuitatis ut ordinant᷑ ad cõita¬
tem. ⁊ ad politiciam ciuiũ. Inten¬

Expanded text:
quae est aedificium, prout habet ordinem ad ad politicum determinare de ordine domorum, et de constructione vici, et de fabrica civitatis, ut ordinantur ad communitatem, et ad politiam civium. Inten
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ nͣle cẽ. Reges gͦ xpͥncipes dec
scre gub̾nare domestica ⁊ reg̃e
familiam ful domũ ũ solũ ĩ qͣnͣ¬
tũ oẽ debent uri sociales ⁊ politi¬
ti qr sic scire gub̾natõm domus ꝑ¬
tinco ad oñis ciues. S spectat̃
sp̾ałr adreges ⁊ pͥncipes. qr sicut

Expanded text:
 esse. reges ergo et principes decet scire gubernare domestica, et regere familiam sine domum, non solum inquantum esse debent viri sociales et politici, quia sic scire gubernationem domus pertinet ad omnes cives: sed spectat specialiter ad reges et principes, quia sicut
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ politicia sũt pͥncipatus
boni. trãnides ⁊ obligarchia ⁊
demochia sũt mali. Decet cĩ ibidẽ
disc̾ñe bonũ pͥncipatũ amalo
Nam si in aliqͦ dñio aũ pͥncipatu

Expanded text:
et politia sunt principatus boni: tyrannides, oligarchia, et democratia sunt mali. Docet enim idem ibidem discernere bonum principatum a malo. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
regebat᷑. Uñ ⁊ maleficia fcã distingͤ¬
bant᷑ er dĩusitate pͥncipatuũ. Diccba¬
tur ã de aliqͦ maleficio fuise scm̃ tp̃ec
uirtuosi sboni ⁊ intendr̃ cõe bonum.
Et tũctał pͥncipatas dr arutocracia

Expanded text:
facta distinguebantur ex diversitate principatuum. Dicebatur autem de aliquo malefacio fuisse factum tempore sunt virtuosi et boni, et intendunt commune bonum; et tunc talis principatus dicitur Aristocratia
Abbreviated transcription (Latin):
uccħ. ait. qd̾ pͥnceps d eẽ custos
ip̃a statuta legalia leges q̃dam dici
possũt. bñ qͥ dem inuenire leges. ꝑ
sapĩam spectat ad consiliũ. Soc
cĩ pͣncipes ad̾o sapieutes ꝯfiliari¬
os hr̃e ut debite inuenire pꝰsint
dare ẜ leges inuentas. ⁊ ꝑ ꝯsilia¬
acta ciuiũ indicare debent. S bene
obserliare leges spctat ad õi ciucͤ
sie ad tocũ ꝓpłui qͣre si ꝯsidẽnt᷑

Expanded text:
cor. ait, quod princeps esse debet custos statuta ipsa legalia leges quaedam dici possunt. Bene quidem invenire leges per sapientiam spectat ad consilium: decet enim princeps adeo sapientes consiliarios habere, ut debite invenire possint dum leges inventas per per consiliaacta civium iudicare debent. Sed bene obsaervare leges spectat ad omnes cives, sive ad totum populum. Quare si considerentur
Abbreviated transcription (Latin):
ta ⁊ domos⁊ alia q̃ reqͥrincar ad
uitam blłatores qͥdem nccͣii existe¬
lunt pp̃ deffensionẽ ciuitatis ⁊ ic¬
pͥmendos hostes. Dicctant ã ciui¬
tatem si bñ ordinata erat ad minꝰ
debcre hr̃e mlle blłatores ⁊ ad plꝰ

Expanded text:
 alia quae requiruntur ad vitam. Bellatores quidem necessarii existebant, propter defensionem civitatis et reprimendos hostes dicebant autem civitatem si bene ordinata erat ad minus deberet habere mille bellatores, et ad plus
Abbreviated transcription (Latin):
pħicͣc regĩ ciuitatis ẽ qr dix̾unt
młieres instruendas oc̃ ad oꝑa bellica
⁊ debcit bellare sic̃ ⁊ uiros. Induce
unientib ex rapina fortõres esse
uñr femĩc qͣm mares. Nam si ꝯfid̾a¬
mus anes ip̃as uiuentes ex raptu:
maiores corꝑe ⁊ audaciores corde ⁊
p̃stantiores uirib sũt feĩc ꝙͣ mal¬
cusi. ut ancipitres ⁊ astunes ⁊ aqͥlt¬

Expanded text:
ca regimen civitatis est, quia dixerunt mulieres instruendas esse ad opera bellica, et debere bellare sicut et viros. Inducebviventibus ex rapina ferociores esse videntur foeminae quam mares. nam si consideramus aves ipsas viventes ex raptu, maiores corpore et audaciores corde et praestantiores viribus sunt foenimae quam masculi: ut ancipitres, et austures, et aq
Abbreviated transcription (Latin):
pa .s. man. ⁊ cato ait. Rumores fuge
curciꝰ ait. p̃tea rumor: ociosi militiᷤ
ẽ uiciũ. fama malũ quo nõ aliud
uelociꝰ ullũ mobilitate iuget iuresꝙ
ad qͥrit eundo. ⁊ qui audiẽs uł pro¬
ferñs illoto ⁊ turpi utit᷑ sinone.
eiꝰ uita ẽ inhonestior. tales bibit¬
⁊ smonibꝰ cognatis mores siłes. Ru
manet ĩpunit᷑. ñ gͦ dubiꝰ assertor
alitꝰ rei. Mag̃ ꝑicłosũ ẽ p̃cipitare
crustatur quã illa ꝑ quã minuit᷑
uł deꝑit regła ip̃iꝰ. Socrates p̃cep̃
dari inducias ad soluend̾ qͣsc̃q qões

Expanded text:
 » Et Cato ait : Rumores fuge, Curtius ait: Praeterea rumor otiosi militis est vitium. Fama malum, quo non aliud velociuacquirit eundo, Et qui audiens et proferens illoto et turpi utitur sermone ejus vita est inhonestior. Tales bibuet sermonibus cognatis mores similes, rmanet impunitus, nec ergo dubius assertor alicujus rei. Magis periculosum est praecipitare crustatur, quam illam per quam minuitur, vel deperit recula ipsius. Socrates praecepit dari inducias ad solvendum quascunque quaes
Abbreviated transcription (Latin):
fe. Cõstãtes estote ⁊ uidebitis auxi¬
s in cõstantes effecti maledcõnẽ et
penã filioꝵ uide incurretis. Uñ p̃s¬
.c.uiii. stutãtes incõstãtes ⁊ dubii
tnsferaut᷑ filii eiꝰ ⁊ m̃dicẽt ⁊ eici. de

Expanded text:
 Constantes estote, et videbitis auxised inconstantes effecti, maledictionem et poenam filiorum Judae incurretis. Unde Ps. CVIII: « Nutantes, » inconstantes et dubii, « transferantur filii ejus et mendicent, et e
Abbreviated transcription (Latin):
icut dubia: ita ⁊ ꝑ egͥna iudicia
ĩmo diab olica tep̾tam̃ta quibꝰ
dñs tẽptat᷑ ab eod sũt ꝓhibita. uñ
deut̃. lixi. saue ne ĩueniat᷑ in te
qui anolos sci scitet᷑ obsu̾et sop̃nia
ut̃ augͣia ne malefit᷑ ne ĩcantator¬

Expanded text:
icut dubia, ita peregrina judicia, imo diabolica tentamenta, quibus Dominus tentatur, ab eodem sunt prohibita. Unde Deut. XVIII: « Cave ne inveniatur in te, qui ariolos sciscitetur, observet somnia vel auguria, nec malefi
Abbreviated transcription (Latin):
fortiꝰ plus oppoi timoei ꝙͣ audacie fa¬
cimꝰ nos ip̃os fortes declinando nos ad
andatiam. Ita ꝙ poꝰ plus audea mus
qͣm minꝰ. Sic qr ħiberalitas magis
opponit᷑ auauicie ꝙͣ ꝓdigalitati d¬
clinand̾ c̃ mag̾ ad ꝓdigalitatẽ ꝙͣ
ad auariciam ⁊ mag̃ debemꝰ ĩ tanto¬

Expanded text:
fortitudo plus opponitur timori quam audaciae, facimus nosipsos fortes, delcinando ad audaciam; ita quod potius plus audeamus, quam minus. Sic quia liberalitas magis opponitur avaritiae quam prodigalitati, declinandum est magis ad prodigalitatem quam ad avaritiam, et magis debemus
Abbreviated transcription (Latin):
les ⁊ cõicatinos. Hec cĩ uircus q̃
est cͣt sumptus ꝑ qͣndã sisitudinẽ
dr̃ largitas lib̾alitaset cõicabili¬
tas. largitas eĩ dr ad fificudinẽ
uasoꝵ. Uasa enim hũana os artũ
nou hũnde emittũt qͦd ẽ in cis ha
bamdans gͦ in sumptib ⁊ datio
tub dr largꝰ. qr ad mod̾ largiua¬
sis hũnde emitat q̃ ꝯtinet. Eũ gͦ
tanto deccat fontẽ hĩe os largius
qͣnto ex co płes ꝑticipare delent:
tanco det regem largiorem cẽ qͣnͣ¬
to influcnͣ ciꝰ ad płes excendenda
est qͣm influenͣ alioꝵ  do hĩ uͣ¬

Expanded text:
ativos. Haec enim virtus, quae est circa sumptus, per quandam similitudinem dicitur largitas, et liberalitas, et communicabilitas. Largitas enim dicitur ad similitudinem vasorum. Vasa enim habentia os artum, non abunde emittunt quod in eis est. Abundans ergo in sumptibus, et datiotur largus: quia ad modum largi vasis abunde emittit quae continet. Cum ergo tanto deceat fontem habere os largius, quanto ex eo plures participare debent: tanto decet regem largiorem esse, quanto influentia eius ad plures extendenda est, quam influentia aliorum. Secu
Abbreviated transcription (Latin):
peior est ꝓdigalitate. pp̃ ꝙ detesta ͤ
est reges ⁊ pͥncipes cc̃ auaros. tnĩ
cĩ fugienda ẽ auaricia a pͥncipi¬
auaros. Pͦenĩ qr melius est infir¬
mari morbo curabłiqͣm incura
sunt in eͣtate. qr senes auariores
sunt inuenib cũ ueniant ad se¬
nectutem utpłimũ curat᷑ coꝵ ꝓ
digalitas ⁊ desinũt ec̃ ꝓ digi. Cura
digtnciam inducũt᷑ ut ñ fint ꝓdi¬

Expanded text:
 detestabile est reges et principes esse avaros: tam enim fugienda est avaritia a principiavaros. Primo enim, quia melius est infirmari morbo curabili, quam incurabsunt in iuventute quia senes avariores sunt iuvenibus cum veniunt ad senectutem, ut plurimum curatur eorum rodigalitas, et desinunt esse prodigi. Curari digentiam, inducuntur ut non sint prodi
Abbreviated transcription (Latin):
mag xime doc reges ⁊ pͥncipis ut
sint᷑ ilc̃ abhiis qͥ sũt in regno:
maxime dec cos cẽ lib̾ales. Spe¬
ctat ã ad lib̾alem pꝰ resprieqͣnti¬
tatem dati.ut ñ det pmꝰ uł płꝰ

Expanded text:
maxime decet reges et principes, ut sint dilecti ab iis qui sunt in Regno, maxime decet eos liberales esse. Spectat autem ad liberalem primo respicere quantitatem dati, ut non det minus,
Abbreviated transcription (Latin):
dire. ⁊ ct ñ accipere alitnos ẽ ex cõ¬
seq̃nti. U̾farpans .n. boͣ utilia ⁊ nõ
os lenones .i. ar uentes de m̃e t̾cio
exspoliatores mortuoꝵ ⁊ aleatores
dicit cẽ tͣpia lucra. ⁊ om̃s tales ap¬
pellat ilibcrales.Alcator eĩ ⁊ gĩs
basor taxilloꝵ illib̾ał ẽ. lutrat᷑ eĩ

Expanded text:
dire, et circa non accipere alienos, est ex consequenti. Usurpans enim bona utilia, et non os, lenones, idest viventes de meretricio, expoliatores mortuorum, et aleatores, dicit esse turpia lucra: et omnes tales appellat illiberales. Aleator enim et omnis lusor taxillorum illiberalis est: lucratur enim
Abbreviated transcription (Latin):
umiꝑ modica susficiiuit. Siuna
hũndat ociose sũt diuicit ille. si
non ordinant᷑ ad bonũ alioꝵ.
¶Qnto gͥ reges ⁊ pͥncipes płib dii¬
uiciis saꝑhũndant: canco dẽtesta¬
biliꝰ est cos auaros cc̃ ꝓbat ã pħs¬

Expanded text:
 modica sufficiunt: si una abundat, ociosae sunt divitiae illae si non ordinantur ad bonum aliorum. Quanto igitur reges et principes pluribus divitiis seperabundant; tanto detestabili
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiculosa mbelł. ⁊ q̃ nõ. Milites uo
belloꝵ exꝑti confidentes de sua cr¬
ꝑientia. ⁊ cognoscentes belloꝵ ꝑi¬
fortes fũt. Nam tũ ĩualescit błłm¬
ꝙ excetat eoꝵ cxꝑienciam in fugã
Nam aliqͥ pp̃ furorem ⁊ passionẽ.
ita ut iudicent᷑ fortes ñ tñ taͣles¬
rore quis pugͣm aggrediat᷑ mue¬
mens resistentiam pͥugͣm ñ susti¬
net. qr qͥ fit intrepidꝰ pp̃ furorem
tnͣsqͥllato furore meipit tim̃e ⁊
ñ fastin blłm s arripit fugam.
Qnta fortitudo ẽ ꝯsuctudinał. A¬

Expanded text:
periculosa in bellis, et quae non. Milites vero bellorum experti, confidentes de sua experientia, et cognoscentes bellorum perifortes sunt, nam cum adeo invalescit b excedat eorum experientiam, in fugam Nam aliqui propter furorem, et passionem ita ut iudicetur fortes: non tamerore quis pugnam aggrediatur, inveniens resistentiam, pugnam non sustinet; quia qui sit intrepidus propter furorem, tranquillato furore, incipit timere, et non sustinet bellum, sed arripit fugam. Quinta Fortitudo est consuetudinalis. A
Abbreviated transcription (Latin):
ex elc̃one Reges u̾o ⁊ pͥncipes licet
has manies foraicud mũscire dete¬
aut ut cognoscant qͣłippłs suus
fortis est ⁊ qũo posfũt cũ adu̾sarii
bellare Ip̃i tñ debent cc̃fortes for¬
titudine ĩguosa ut ñ cxponant

Expanded text:
ex electione. reges ergo et principes licet has maneries fortitudinum scire debeant, ut cognoscant qualiter populus suus fortis est, et quomodo possunt cum adversariis bellare: ipsi tamen debent esse fortes fortitudine virtuosa, ut non ex
Abbreviated transcription (Latin):
tientib ext̾iora bona in ordine̾
uł sũt houesta ut honores. pͦ gͥ
diccmꝰ de uirtutib respicientibꝰ
uona utilia. ⁊ postta de respicien¬
tib bona honesta. Incipit eĩ nr̃a
cognitõ a scnsu. Eã gͦ rona uti¬
lia sensibsiora sint ꝙͣ honcsta
pͥus det̾mand̾ ẽ deu̾̃tutib respi¬
cientib uona utilia. cͣc ã bona
dup᷑ uirtas. lib̾alitas ⁊ magnifi¬
cencia. Hee tĩ diue iͥtites respici¬
unt sũptus ⁊ pecuniam. s ñ cod̾

Expanded text:
a bona in ordine avel sunt honesta, ut honores. Primo ergo dicemus de virtutibus respicientibus bona utilia: et postea de respicientibus bona honesta. Incipit enim nostra cognitio a sensu. cum ergo bona utilia sensibiliora sint honestis, prius determinandum est de virtutibis respicientibus bona utilia. Circa autem bona duplex virtus. liberalitas, et magnificentia. Hae autem duae virtutes respiciun
Abbreviated transcription (Latin):
anon solũ ẽ bonꝰ in se s ⁊ bonitas
sua se cxcendat ad alios. sic peior
cia sua se extendit ad alios. Et ꝙͣ
ad płes secocendit malicia cl. tã¬
to pcior gxistit. Canto gͥ sũmope
stndẽ debent reges ⁊ pͥcipes ut f̾uent

Expanded text:
qui non solum est bonus in se, sed etiam bonitas sua se extendit ad alios: sic peior  etiam malitia sua se extendit ad alios: et quantum ad plures se extendit malitia eius, tanto peior existit. Tanto igitur summopere studere debent reges,
Abbreviated transcription (Latin):
daus carens oꝑ̃anͣ cũ cam sñ ꝑicło pos¬
sit accͥrrc. Non ã ad co increpandͦ
est carens fortitudine. qr uͥtus ella
disficiliꝰ ⁊ cu maiori ꝑicło acgͥritur
forti tado qr młta talia geꝑim
innita. Multociens cĩ occrunt no¬
bis delc̃abilia aqͥb abstinendo dais¬
ponim᷑ ut simiꝰ tp̃ati. ñ ã sic est de
fortitudint. Nam ñ q̃l aggressio
belloꝵ facit nõs fortes nͥ bella funt

Expanded text:
dus carens temperantia, cum eam sine periculo possit acquirere: non autem adeo increpandus est carens fortitudine, quia virtus illa est difficilis, et cum maiori periculo acquiritur. fortitudo: quia multa talia experimur in vita, multotiens enim occurrunt nobis delectabilia, a quibus abstinendo disponimur, ut simus temperati. Non autem sic est de fortitudine: nam non quaelibet aggressio bellorum facit nos fortes, nisi bella ista sint
Abbreviated transcription (Latin):
uirtꝰ oppoi plus uni malicie qͣm
alii. ut qr difficiliꝰ ẽ rcpͥm̾e tĩores
ꝙͣ mod̾at audatias. fortiͭ ͦ mag̾ in¬
sistit ut iqͥmat timores cͣxͣ ut
mod̾at audatias. ⁊plas repugnat
⁊ꝯͣdicit timor fortitu dĩ eꝓfaciat au¬
ting̾e mediũint̃ audaciam ⁊ ti¬
morem declinand̾ ẽ ad audatia
DDeclarata sũt gͦ ilia tͥa q̃ in pͥnti᷑

Expanded text:
itur uni malitiae, quam alii. Sed quia difficilius est reprimere timores, quam moderare audacias: Fortitudo magis insistit ut reprimat timores, quam ut moderet audacias: et plus repugnat, et contradicit timor fortitudini, quam faciat autingere medium inter audaciam, et timorem: declinandum est ad audaciam, Declar
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ĩmediate uñr ordinari ad ꝯser¬
uatõm rrãm ut delcãbli̾a gustus
ꝯrdinant᷑ ad cons̾n̾atõm indindui
S delc̾ablĩa tactus ut mat̾monia
ordinant᷑ ad ꝯscruatõm spt̃i. Ideo
forte nͣ tantam delc̃atõm posuit
ind̾iduũ ⁊ ut saluaret᷑ spẽs. quare

Expanded text:
r ordinari ad conservationem nostram: ut delectabilia gustus ordinantur ad conservationem individui: sed delectabilia tactus, ut matrimonia, ordinantur ad conservationem speciei. Ideo forte natura tantam delectationem posuit individuum, et ut salvaret species. Quare
Abbreviated transcription (Latin):
diue moda̾ntes delc̃atõnes nutͥmẽ¬
tales. ut sobrictasc⁊abstinenͣ ⁊ due
refrenantes delc̃atõnes uen̾tas ut
castitas ⁊ honestas sũ puditi. Qͣrͣto
no declaratũ fuit qño nos ipõs possu
fac̾ctꝑ̃atos. qr ħ max ͨ faciemꝰ a delc̃a¬
helenam dicentes. abitiamꝰ. i ñ retspiti

Expanded text:
duae moderantes delectationes nutrimentales, ut sobrietas, et abstinentia. et duae refraenantes delectationes venereas, ut castitas, et honestas sive pudicitia. Quarto vero declaratum fuit, quomodo possuatos: quia hoc maxime faciemus a delectaHelenam dicentes: Abiiciamus eam, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbria Eut ꝯscqͣt᷑ honores. s tĩore
timentes hectorem fortes erant. nã
phꝰ. ait. hectorem stamisse ꝙ si qͥs tro¬
i anoꝵ sñ blłd fag̾et tałr aptaret᷑
ꝙ ñ eẽt sufficiens fagare canes. Idhãc
forcitudmẽ inducũt ppłm duces cxͣ¬
citꝰ penã statuentes fugientib faciẽto
foucas ne possit ex̾citꝰ fag̾e s qͣdã
dinẽ. Nam eũ naingiis cũ suo toto
çx̃citu tianffxtare. no aliqͥs de suo

Expanded text:
sequatur honores: sed timore timentes Hectorem fortes erant. Nam Philosophus ait Hectorem statuisse, quod si quis Troianorum sine bello fugeret, taliter aptaretur quod non esset sufficiens fugare canes. Ad hanc Fortitudinem inducunt populum Duces exercitus, statuentes poenam fugientibus, faciendo foveas, ne possit exercitus fugere, sed quadam dinem. Nam, cum navigiis, et cum toto suo exercitu transfretaret, ne aliquis de suo
Abbreviated transcription (Latin):
cies boni sint. Siue enĩ ciues doi
sint in se siue in ordine ad alios
semꝑ ciuitas melior est q̃ ex me¬
liorib ciub constat. Et qͣnco ꝑ sibꝰ
mõis sũt boniciues tanco mag᷑ est

Expanded text:
cives boni sint. Sive enim cives sunt boni in se, sive in ordine ad alios, semper civitas melior est quae ex melioribus civibus constat: et quanto pluribus modis sunt boni Cives, tanto ma
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute in duab. Naml eadem
oꝑa agat iustꝰ legał q̃ agit fortis
Nam qr agit oꝑa fortia qr delc̃atꝰ
nitalib fortis ẽ. ⁊ agens tꝑ̃ata. qr
talia ñ qr delc̃ẽt᷑ in eis. s qr ẽ lex
delc̃atur in oꝑib singłaꝵ uirtum

Expanded text:
virtute in duobus: nam licet eadem opera agat Iustus legalis, quae agit fortis,Nam qui agit opera fortia, quia delectatur in talibus, fortis est, et agens temperata, quia talia, non quia delectatur in eis, sed quia ea lex delectatur in operibus singularium
Abbreviated transcription (Latin):
eꝓ absq legali istiͣ ñ ualent regna
id̾ sumit᷑ exꝑte ip̃ius regni. regnũ
tnĩ ⁊ om̃is politicia est qͥdam ordo ⁊
qͥdam pͥncipatꝰ. cũ gͦ ordo ⁊ pͥncipa¬
tas sit ip̃oꝵ subditoꝵ ꝑ respectum ad
leges ⁊ ad pͥncipem cꝰ est leges ferte
⁊ decłari ħ in polititis. Si ciues non
ꝑticiparent legalem iustĩam nõ rc¬
seru aut᷑ meis ordo uͦ ad leges ñ ad
pͥncipem. Non gͦ ultius rescruaret᷑¬

Expanded text:
quod absque legali Iustita non valent regna idem sumitur ex parte ipsius regni. Regnum enim et omnis politia est quidam ordo, et quidam principatus. Cum igitur ordo, et principatus sit ipsorum subditorum per respectum ad leges, et ad principem, cuius est leges ferre, ut declarari habet in Politicis: si cives non participarent legalem Iustitiam, non reservaretur in eis ordo nec ad leges, nec ad principem. Non ergo ulterius reservaret
Abbreviated transcription (Latin):
cum nͥ gͦ m̃bra sic sue idigd̃eie
fabuenirent. ut nͥ manꝰ pͣgaret
pedes portarent caꝓput. ⁊ capt̃ di¬
riget pedes: corpꝰ nͣle ñ posset
subsistere. Sic qr nłss hõ sufficit
uam uistĩam sĩbi miu̾cem sħ̃ueni¬

Expanded text:
ur membra sic suae indigentiae subvenirent: ut nisi manus purgaret pedes portarent caput, et caput dirigeret pedes: corpus naturale non posset subsistere. Sic quia nullus homo sufficit vam Iustitiam sibi invicem subveni
Abbreviated transcription (Latin):
dñdi mõstrare possit maxĩe cum
om̃s defectꝰ nr̃os p̾t̃ quã culpe as¬
sup̃sĩt ⁊̃ cũ risibłe uł risibilitas
eo uti nõ potuit: forte potuit set
uł passio. Risus autẽ mod̾at᷑ si cõ¬
tinuꝰ fu̾it suspect᷑ tͥ habeat᷑ pociꝰ¬

Expanded text:
maxime cum omnes defectus nostros praeterquam culpae assumpserit; etiam cum risibile, vel risibilitas eo uti non potuit? Forte potuit, sed vel passio? Risus autem moderatus, si continuus fuerit, suspectus tibi habeatur. Potiu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmittit. sñsũ. coĩonẽ humanita¬
one dissimilitudo nos separabit.
uideamꝰ ne ista ꝑ q̃ admitõnẽ ꝑare
i horridis. Tadmod̾ desid̾are res de¬
licatas luxurie ẽ ita usitas. ⁊ ñ magno
ta frugalitas ħ mͥ mod̾ placet. łeꝑẽt¬
uita nr̃ã int̾ bonos mores ⁊ publicos
suspiciãt om̃s uitã nrãm s ñ agnoᷤᷤ¬

Expanded text:
mittit, sensum communem, humanitaone dissimilitudo nos separabit. Videamus, ne ista, per quae admirationem parare et horridis. Quemadmodum desiderare delicatas res luxuriae est, ita usitatas et non magno ta frugalitas. Hic mihi modus placet: temperetur vita inter bonos mores et publicos; suspiciant omnes vitam nos
Abbreviated transcription (Latin):
ĩncꝰ młtis qr dissiłes sũt. Recod̾
m̃te ip̃e: qͣntũ potes cũ hũs
conu̾sare qui te meliorẽ facturi
sũt illos adm̾itte. quos tu potes
fac̾e̾ meliores. Mutuo ista fũt et

Expanded text:
 dissimiles sunt. Recede in teipsum, quantum potes; cum his conversare, qui te meliorem facturi sunt. Illos admitte, quos tu meliores facere potes. Mutuo ista fiunt, e
Abbreviated transcription (Latin):
igniacensi ait. In ore eiꝰ rictꝰ nũꝙͣ
apparuit. qui assistũciũ grã: qͣm̃
faciẽ serenauit s si bñ recolitis:
Ue uobis qui hic̃ ridetis qm̃ luge¬
bitis. Sectem᷑ gͦ m̃tis hilaritatẽ
faciẽ scõꝵ hntes faciem eũciũ in¬

Expanded text:
Igniacensi, ait : In ore ejus risus nunquam apparuit, qui assistentium gratia quandoque faciem serenavit; sed, si bene recolitis, Vae vobis, qui hic ridetis, quoniam lugebitis . » Sectemur ergo mentis hilaritatem, faciem sanctorum, habentes faciem
Abbreviated transcription (Latin):
s cõspici cupiũt facias aliqͣ q̃ ĩhĩtu
tuo aut gn̾ẽ uite notabilia sint
asꝑm cultũ ⁊ intonsũ capͦ ⁊ negli¬
gentõrẽ barbã ⁊ indictũ argñto odi¬
ũ ⁊ cubile humi positũ ⁊ qͥoqͥd aliud
tractet᷑ ĩuidiosũ ẽ. Quid si nos homi
quid̃. son hãm̃ argñtũ inqͦ solidi
auri celatura descẽd̾it. s nõ putemꝰ
fragilitatis indiciũ auro argñtoq
caruisse. Id agamꝰ ut meliorẽ uitã
alioqͥn qͦs eĩdari uolumꝰ: fugamꝰ
a nobis. ⁊ au̾timꝰ. ild̃ qͦ efficimꝰ ut

Expanded text:
sed conspici cupiunt, facias aliqua, quae in habitu tuo aut genere vitae notabilia sint. Asperum cultum et intonsum caput et neglegentiorem barbam et indictum argento odium et cubile humi positum, et quicquid aliud tractetur, invidiosum est; quid si nos hominquidem. Non habeamus argentum, in quod solidi auri caelatura descenderit, sed non putemus frugalitatis indicium auro argentoque caruisse. Id agamus, ut meliorem vitam alioquin quos emendari volumus, fugamus a nobi
Abbreviated transcription (Latin):
cia ẜ̾dit. Inducias respõdñdi da¬
tas refutãs. m̃sura. mod̾. In omĩ
oꝑe maxie pͥncipis. sicq ꝙ̃ pͥus
estimabat fatuũ reputaũ pͣdẽ¬
tissimũ eiꝰ ũbũ memorit̃ recolñs
ĩn omĩ opere. suo. qr honor regis

Expanded text:
dit, inducias respondendi datas refutans: Mensura, modus in omni opere maxime principis; sicque, quem prius aestimabat fatuum, reputavit prudentissimum, ejus verbum memoriter recolens in omni opere suo; quia: « Honor regis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ emollit. uicinꝰ diues cupidita¬
tẽ irritat. malignꝰ comes ꝙͣuis
candido ⁊ simplici aĩo rubignẽ
suã affricuit. Quid tũ accid̾̃e his
moribꝰ credis in qͦs publice factꝰ ẽ
inpetꝰ e slocẽ ẽ aut imit̾is aut
odis. Utr̃ꝙ aũ deuitans̾ ẽ ne uł¬

Expanded text:
et emollit. Vicinus dives cupiditaet emollit. Vicinus dives cupiditatem irritat; malignus comes, quamvis candido et simplici animo, rubiginem suam affricuit. Quid tu accidere his moribus credis in quos publice factus est impetus? Necesse est, aut imiteris, aut oderis. Utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
fuge turbã. nõd̾ i illi tuto cõmit¬
t̾is ego quid̾ cõsiteor inbecillitatẽ
meã. nũꝙͣ mores qͦs extuli referõ. ĩ tͣbu¬
ad exeo qd cõpoui: turbati ad
exbuis que fugaui redit. Qd̾ egͥs
euenit quos longa in becillitas
usq ad eo affecit: ut nusꝙͣ sñ osfẽ¬
sa ꝓferant᷑ ħ accidit nob̾ quoꝵ
aĩ ex longo morbo resiciũt᷑ qr ñ¬
aliꝗd̾ nob uiciũ aut cõm̃dat aut
ĩpͥmit. aut nescientibꝰ allinit. Utiq
quo maior ẽ ppłs cui miscem᷑ ħ
ꝑicłi plus ẽ. nicb ii. tã dap̃nosũ
bonis moribꝰ quã ĩ aliqͦ spectacło
uicia surrepũt. Quid me existimã
drẽe auarior redeo. ambitõsior.
luxuriosior ĩmo uͦ crudelior ⁊ in¬
ħumanior qr int̾ hoĩes fiui̾i. Sub¬
ducend̾ꝰ itaq ẽ ppło ten̾ aĩmꝰ ⁊ pa¬
rũ tenax recti. facile tͣͣ sitͣ ad
płes. So cratricatoni ⁊ lelio excu¬
titudo potiusset. adeo nemo nr̃m
uł auaricie multũ mali facit.
cõuictor delicatꝰ paulatĩ en̾uat

Expanded text:
 Turbam. Nondum illi tuto committeris. Ego certe confitebor inbecillitatem meam: numquam mores, quos extuli, refero. Aliquid ex eo, quod conposui, turbatur; aliquid ex iis, quae fugavi, redit. Quod aegris evenit, quos longa inbecillitas usque eo adfecit, ut nusquam sine offensa proferantur, hoc accidit nobis, quorum animi ex longo morbo reficiuntur. Inialiquod nobis vitium aut commendat aut inprimit aut nescientibus adlinit. Utique quo maior est populus, cui miscemur, hoc periculi plus est. Nihil vero tam damnosum bonis moribus quam in aliquo spectaculo crimina subrepunt. Quid me existimas dicere? Avarior redeo, ambitiosior, luxuriosior? imo vero crudelior et inhumanior, quia inter homines fui. Subducendus itaque est populo tener animus, et parum tenax recti, facile transitur ad plures. Socrati, et Catoni, et Laelio excutitudo potuisset. Adeo nemo nostrum vel avaritiae, multum mali facit. Convictor delicatus paulatim enervat
Abbreviated transcription (Latin):
quibꝰ uiuit᷑ aut intẽꝑãs aut suꝑ¬
stiosus ẽ. Quisqͥs uͦ eis sic utit᷑ ut
metas ⁊ cõsuetudiẽs bõꝵ int̾ quos
u̾satur excedat : aut ad sigcat. aut
flagitõsus ẽ. In omĩbꝰ .N. talibꝰ nõ
usus rr̃ s libido inculpa ẽ. It id̾ ñ¬

Expanded text:
ut intemperans, aut supertitiosus est. Quis quis vero eis utitur, ut metas consuetudinis bonorum inter quos versatur, excedat, aut aliquid significat, aut flagitiosus est. In omnibus enim talibus non usus rerum sed libido in culpa est.
Abbreviated transcription (Latin):
s umũ no. ĩ utres no. ne uiñ effũ¬
dat᷑ iutres ꝑ eãt. Et nemo uestim̃t̃
no assuit uet̾i uł uer̾em pãnũ no¬
uo: ne scissura maioꝵ fiat. Qui
minis mãmas stͥngũt sangͥnẽ ꝓ

Expanded text:
utres novos, ne vinum effundatur, et utres pereant: Et nemo vestimentum novum assuit veteri, vel veterem pannum novo, ne scissura major fiat. » « Qui nimis mammas stringunt, sanguinem pro
Abbreviated transcription (Latin):
instinctu ne absq instructõne alia
precedente ait aranca ex nistiactun᷑
robitt telam face̾t si ñqͣm udiss a¬
lias auncas texuisse. Sicer⁊ yrundi¬
nes debrit facunt udũ. si ñ qmͣ uidas¬
sent alias nidificassd. ⁊ canis ꝙx m¬
stmn ctu n ͨ instruit᷑ quałi se debcat

Expanded text:
uctione aliqua praecedente: ut aranea ex instinctu naturae debitam telam faceret, si nunquam vidisset araneas alias texuisse. Sic etiam et hirundines debite facerent nidum, si nunquam vidissent alias nidificasse. Et canis ex instinctu naturae instruitur, qualiter se debeat
Abbreviated transcription (Latin):
Diuites cĩ pͦ sinit elati. Dd ꝯtumel¬
osi. Tertio funt molles ⁊ intemꝑati
ecrtio sũt iactatores alios despicien¬
tes. Qͥnco ã reputant se dignos pͥn¬
pari. Sunt crũ diuites elati. Nam

Expanded text:
Divites enim primos sunt elati. Secundo contumeliosi. Tertio sunt molles, et intemperati. Quarto sunt iactatores, alios despicientes. Quinto autem reputant se dignos principari. Sunt enim divites elati. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ sũt bonaect̃iora. Duucie gͦ si or¬
dinent᷑ ad opa uirtuosa desuiunt
fencitati nic. ⁊ sunt oreana ad p¬
sam ⁊ facunit ad aͣndm eiꝰ claritatẽ¬
d si ordinent᷑ ad iactanciam uł
as ꝯtumieliam uł ad interaꝑanciã

Expanded text:
quae sunt bona exteriora. Divitiae ergo, si ordinentur ad opera virtuosa, deserviunt felicitati nostrae, et sunt organa ad ipsam, et faciunt ad quandam eius claritatem. Sed si ordinentur ad iactantiam, vel ad contumeliam, vel ad intemperantiam,
Abbreviated transcription (Latin):
preferrl eut apparcat cos cẽ excelle¬
tiores ilł moucut᷑ ut a liis ꝯcimieli¬
as infadut. Tcrtio dmites st̃ molel
⁊ intemꝑati. qd̾ eis contingit ce debbi¬
is iuendi. Assueti cĩ sũt railete
adco delicate ꝙ ñ possũt aliquas
molestias fusferre Itõ stacim cĩ¬
rassonant᷑ ruũt i fiunt. isecro¬
tasfiossionu ñ ualentes gssiorabe¬

Expanded text:
 excellentiores illis, moventur, ut aliis contumelias inferant. Tertio divites sunt molles et intemperati. quod eis contingit ex deliciis vivendi. Assueti enim sunt vivere adeo delicate, quod non possunt aliquas molestias sufferre. Ideo statim compassionantur, ruunt, et fiunt insecutores passionum, non valentes passio
Abbreviated transcription (Latin):
antiqͣte diicie. Qͥ gͦ nobiles ex artti¬
qͥ fi̾runt presias ⁊i suo gñc fucrũt
młti isignes raiuites eleuat᷑ cor no¬
tes affectant magna ⁊ ꝯtragit cos
cc̃ magnaĩmos. Scdõ nobiles non
solum fũt magnartr Tmnagni cord̃¬

Expanded text:
antiquatae divitiae. quia ergo nobiles ex antiquo fuerunt praesides, et in suo genere fuerunt multi insignes et divites, elevatur cor notes, affectant magna, et contingit eos esse magnanimos. Secundo nobiles non solum sunt magnanimi et magni cord
Abbreviated transcription (Latin):
qñ hñt ꝯplexionẽ ita param. ⁊
m redactam ad mediũ ut hõ nõ in¬
digent abꝰ ita depairato ut ip̃e Qͣre
cibaria ałioꝵ ałium safficiunt cis
ãlia arcifitiali decoctõne uł p̃parti¬

Expanded text:
complexionem ita puram , et ira redactam ad medium, ut homo, non indigent cibo ita depurato, ut ipse. Quare cibaria aliorum animalium sufficiunt eis alia artificiali decoctione vel praepara