comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tuss fi̾ ut hr̃em pennas ⁊ uolarẽ in extre¬
mas ꝑtes maris. illic te inuenirẽ.⁊ añs
or nã ẽ celo ꝓfundior abysso. latior t̾ra
longior mari ⁊ si est ubiq ꝑ plenitu¬
dinem aiuinitatis sue ⁊ nõ ꝑ extñsionẽ¬

Expanded text:
tuisset fieri, ut haberem pennas et volarem in extremas partes maris, illic te invenirem. Et Domor namque est coelo, profundior abysso, latior terra, longior mari. Et si ubique per plenitudinem divinitatis suae, et non per extensione
Abbreviated transcription (Latin):
q ꝑfectio. ꝓpt̃ hane sp̃m eiꝰ ꝑignus acce¬
pumis. ꝑꝑ hanc in eũ c̃dimus ⁊ sꝑ amus
⁊ amore ip̃ius quantũ donat accendi¬
mur. ꝑꝑ hanc deniq omnẽ tͥbulonem
fortit̾ tołamus ut in ea felicit̃ regnemꝰ¬

Expanded text:
opter hanc Spiritum ejus pignus accepimus; propter hanc in eum credimus et speramus, et amore ipsius, quantum donat, accendimur: propter hanc denique omnem tribulationem fortiter toleramus, ut in ea feliciter sine
Abbreviated transcription (Latin):
paucissimis s emmentissimis scĩs noĩa¬
tis a d̾o exorat uidelicet ut int̾cedente
in pͥmis d̾i genitͥce ꝑ qͣm hũauo gñi sa¬
cesfio p̃t̾inttit᷑ s in istoꝵi commemorõe
rant ⁊ rogant ꝓ salute hominũ ut ⁊ in
uno om̃s partt̃ hãnt᷑ ⁊ in uno om̃is parit̃
negligant᷑. Nõ .n. amant scĩ suos electo¬
res si fuoꝵ sociori eos inuen̾int neglecto¬
res. mag̃q offensurꝰ ẽ quisquis ita a¬
gend̾ putat eos ad qͦs se ꝯtulerit qͣm eos
a quib abstułit. unitate .n. gaudent.⁊

Expanded text:
issimis sanctis nominatis, a Deo exorat, videlicet ut intercedente in primis Dei Genitrice, per quam humano generi sacessio praetermittitur, sed in istorum commemoratione rant et rogant pro salute hominum, et ut in uno omnes pariter habeantur, et in uno omnes pariter negligantur. Non enim amant sancti suos electores, si suorum sociorum eos invenerint desertores, magisque offensurus est quisquis ita agendum putat, eos ad quos se contulerit, quam eos a quibus abstulerit. Unitate enim gaudent et
Abbreviated transcription (Latin):
uaret. Oaugustin inlibro ꝯfessioñ.
Sie .ii. illa sintima maiestas suꝑio¬
rib c̾ature sue partib suꝑ eminẽs
subditos ereat ad se ip̃am. In intio
a se ip̃is ⁊ ad se thic̃et finiens timorẽ
⁊ nitͥens amorẽ ne fidutia sui ꝓg̃de.¬
rent᷑ longiꝰ s pocĩ infirmarertur
uidentes añ pedes suos infirimatã di¬
uinitatẽ ex participatione tunice
pellicee nr̃e ⁊ lassi ꝓst̾ũentur in ea. illa
aut̃ surgens leuaret eos. O.uid eni¬

Expanded text:
us, in libro Confessionum: « Sic enim illa summa majestas superioribus creaturae suae partibus superemmens, subditos erexit ad seipsam. In inferia seipsis, et ad se trajiceret, finiens timorem, et nutriens amorem, ne fiducia sui progrederentur longius, sed potius infirmarentur uidentes ante pedes suos infirmam diuinitatem ex participatione tunicae pelliciae nostrae et lassi prosternerentur in eam, illa autem surgens leuaret eos. Ego
Abbreviated transcription (Latin):
timmi ẽ salutare .i. ad salutẽ nr̃am ꝑfici¬
ens quo nos unigeratus filius ꝑ lauacr̃
regnatõnis ⁊ sp̃m adoptõnis d̾i filios
effectos dr̃e monuit ⁊ nõ hũana s duu¬
na sua insticitõe ut d̾o andeamꝰ dr̃e. pr̃¬

Expanded text:
is est salutare, id est, ad salutem nostram proficiens, quo nos unigenitus Filius per lavacrum regenerationis et spiritum adoptionis Dei filios effectos, dicere monuit, et non humana, sed divina sua institutione, ut Deo audeamus dicer
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ nulli sit ultima pnĩa deneganda
ex epła pape celestim ad ep̃os galliaꝵ¬
rientib denegari nec ulloꝵ desi d̾iis an¬
nui qui obitus sui temꝑe aĩe sur tali
eupint remedio subuenire horremꝰ
fateo tante impietatis aͤm reꝑiri ut de

Expanded text:
 nulli sit ultima poenitentia deneganda, ex epistola papae Coelestini ad episcopos Galliarientibus denegari, nec illorum desideriis annui qui obitus sui tempore hoc animae suae cupiunt remedio subveniri. Horremus, fateor, tantae impietatis aliquem reperiri, ut de
Abbreviated transcription (Latin):
ne eẽt netia. Cuius tñ gn̾ationis nłł
amor reuelari eã ꝑmittit in ilł de
quib lex diẽ ꝙ ꝓximi sint san guinis
⁊ ip̃uus iure ⁊ instinctu nature eam
sibi debent iniuiẽẽ caritatis reu̾entiã.
ut int̃ se his ꝯtumeliis afficiendi cor¬
ꝑa sua nulla possit ẽẽ iusta cã nec pos¬
sit suꝑduci aliqd̾ honestũ ꝙ deg̾e possit
hoc inhonestum nõ qd̾ negem nuptiaᷤ
scãs ⁊ cubile in macłatum q̃ legitue
⁊ cum timoꝵ d̾i celebrate pio amore ma¬
tͥmoniũ quo nubentes efficiuntur unꝰ
honestate sui ⁊ ab sorbent quodã mͦ
illam humane gñatõnis penalẽ tͣpitu¬
dinẽ ut sed̾m apłm qui nubunt sint
qͣi nõ nubentes. Uñ ⁊ in cathalogo tur¬
pitudinũ nõ reuelandar ⁊̃ ouigis tur¬
ꝑitudinem lex ponit nõ reuelandam.
Turptdinem in quit uxoris tus nõ

Expanded text:
ebent. Cujus tamen generationis nullus ebent. Cujus tamen generationis nullus amor revelari eam permittit in illis quibus lex dicit: quo proximi sint sanguinis, et ipsius jure et instinctu naturae eam sibi debent invicem charitatis reverentiam, ut inter se his contumeliis afficiendi corpora sua nulla possit esse justa causa, nec possit superduci aliquid honestum, quod tegere possit hoc inhonestum. Non quod negem nuptias sanctas et cubile immaculatum, quae legitime et cum timore Dei celebratae pio amore matrimonium, quo nubentes efficiuntur unus honestate sui, et absorbent quodammodo illam humanae generationis poenalem turpitudinem: ut secundum Apostolum , qui nubunt, sint quasi non nubentes. Unde et in catalogo turpitudinum non revelandarum etiam conjugis turpitudinem lex ponit non revelandam. Turpitudinem, inquit, uxoris tuae non
Abbreviated transcription (Latin):
r̃ sibi exsbet offitium ⁊ gestit in effec¬
tum oĩ illo rõnał aĩe uigore sic ebeta¬
to ꝯfuso ⁊ deiecto ⁊ turpissime libid̾i
carni substrato ut m̃tto illa hora pos¬
sit audire. adam ubi es .i. qui d̾o ẽẽ
simił uoluisti. nõ uideᷤ qͦ deueristi: W
quid turpius hac turpitudine quid
ignonuniosius hac ignominia qͣm
apłs denotans fugite inquit forni¬
cõnem. Omne pccm̃ ꝙ peccau̾it hõ
extͣ corpꝰ est. Qͥ u̾o fornicat᷑ in corpꝰ
fornicatur nõ solum d̾m offend̾ ⁊ cõ¬
taminat aĩam s ⁊̃ ip̃am corꝑis pulcͥ¬
tudinẽ totam fedat ⁊ dehonestat.
sic̃ .N. furi dep̾henso ferro uł igne no¬
ta incutitur et̃ni obꝓbrii. sic nature
nr̃e uitio p̾uari catõnis in toto suo cor¬
rupte ꝑ eũ in qͦ totatunc erat ⁊ extͣ
quẽ nõ erat inditiũ est hoc in penam
pccĩ sui. Que turpitudo in omnib
ꝓpetuo u̾etũdie degmine eẽt uelan¬
da nisi ex pena pͥmi pcc̃i gñationi hũa

Expanded text:
it in effectum omni illo rationalis animae vigore sic hebetato, confuso et dejecto, et turpissimae libidini carnis substrato, ut merito illa hora possit audire: Adam ubi es ? id est, qui Deo esse similis voluisti, non vides quo devenisti? Et quid turpius hac turpitudine? quid ignominiosius hac ignominia? quam Apostolus denotans: Fugite, inquit, fornicationem. Omne peccatum, quod peccavit homo, extra corpus est: qui vero fornicatur, in corpus fornicatur, non solum Deum offendit, et contaminat animam, sed et ipsam corporis pulchritudinem totam foedat et dehonestat. Sicut enim furi deprehenso, ferro vel igne nota inuritur aeterni opprobrii, sic naturae nostrae vitio praevaricationis in toto suo corruptae, per eum in quo tota nunc erat, et extra quem non erat, indicium est hoc in poenam peccati sui. Quae turpitudo in omnibus perpetuo verecundiae tegmine esset velanda, nisi ex poena primi peccati generationi huma
Abbreviated transcription (Latin):
coh̃edes quos cadem iictõe uuctos re¬
inuisibłia melligunt᷑ ꝑ arborem olee q̃
paris in signis uecatur. ⁊ fructũ feit cui
pinguedine lassi ⁊ infirmi rec̃ant̃ ⁊ lu¬
minis gr̃a p̃statur mistium geri disposuit
qͦ pcc̃oꝵ uulñe sauciati ⁊ uͥtutũ robore debi
tes fidei lumine illuminarent᷑. ip̃a .ii.
die uet̃i legi q̃ pcc̃a puniebat finem de¬
dit ⁊ pͥmũ sacͥfitium coꝑis ⁊ sangis sui qͦ
pec̃a soluiuit᷑ instituit. altaria nudant᷑
puli relicto eo suger̃t. ⁊ timore ꝑcussi tri¬
duo latuer̃t. ꝙ u̾o ab ip̃a ddie uͦ ad noctẽ

Expanded text:
cohaeredes, quos eadem unctione unctos, reinvisibilia intelligantur, per arborem oleae, quae pacis insigne vocatur, et fructum fert, cujus 55 pinguedine lassi et infirmi recreantur, et luminis gratia paratur, mysterium geri disposuit, quo peccatorum vulnere sauciati et virtutum robore debilus pacem ferentes, fidei lumine illuminarentur. Ipsa enim die, veteri legi, quae peccata puniebat, finem dedit, et primum sacrificium corporis et sanguinis sui, quo peccata solvuntur, instituit. Altaria etiam nupuli relicto eo fugerunt , et timore perculsi triduo latuerunt. Quod vero ab ipsa die 182 usque
Abbreviated transcription (Latin):
runt uł in p̾senti accidunt ł in fut᷑o ac¬
cide posse formidant᷑. uñ ⁊ dñs sciens
fragilitatẽ nrãm in tantis ꝑicłis consti¬
tutam miscd̾it̃ ad monet dicens uigi¬
late ⁊ orate ne uitretis intẽptõnẽ. ⁊it̾m

Expanded text:
runt, vel in praesenti accidunt, vel in futuro accidere posse formidantur. Unde et Dominus, sciens fragilitatem nostram in tantis periculis constitutam, misericorditer admonet, dicens: Vigilate et orate, ne intretis in tentationem . Et
Abbreviated transcription (Latin):
consuetudinem pocius hora serta qua
passus est manib ꝑsecutoꝵ. Cemꝑe¬
ũo ieuinii. hora nona qr in ea enuisit
t̃ciam uł post nonam non ꝓt̾ue. s de¬
sid̾io sacͥficandi missam celebͣnt: nõ
sunt redarguendĩ. Leguus enim le¬
onti summum portcificem dilucu¬
lo missam celebrasse. ꝙ ⁊ aliis licet¬

Expanded text:
consuetudinem potius hora sexta, quia in ea passus est manibus persecutorum; tempore jejunii hora nona, quia in ea emisit tiam vel post Nonam non perpetue, sed desiderio sacrificandi missam celebrant, non sunt reprehendendi; legitur enim Leonem summum pontificem diluculo missam celebrasse. Missa pro de
Abbreviated transcription (Latin):
sione ꝯm̃dat. c̃tissime ⁊̃ dens qr sangͥs ille
p̃ciosus qui ꝓ młts effusus ẽ in renussionẽ
pcc̃oꝵ nõ solum ad salutẽ uuientiũ s ⁊̃ ad
absołonẽ ualeat defunctoꝵ. p̾cedunt .N.
fideles de corꝑe exeuntes ad dñm s ñ p̃ci¬
dunt᷑ ab ecclla qr p̃cedunt cum signo fid̾i

Expanded text:
endat, certissime credens quia sanguis ille pretiosus, qui pro multis effusus est in remissionem peccatorum, non solum ad salutem viventium, sed etiam ad salutem valeat defunctorum. Praecedunt enim fideles de corpore exeuntes ad Deum, sed non praeceduntur ab Ecclesia, qui praecedunt cum signo fidei
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ ⁊ missam catecuminoꝵ canones
dicunt qñ post euͣgłii lectionẽ incipiũt
celebri sac mist̾ia quib nullum nisi
bap̃mi fonte renatum int̾ẽe licet. Tũc
fiebat añ actionem sac̃m̃toꝵ. Missa fide¬
lium fit. pꝰ ꝯfectionem ⁊ participatõnẽ¬

Expanded text:
 missam catechumenorum canones dicunt, quando post Evangelii lectionem incipiunt celebrari sacra mysteria, quibus nullum, nisi baptismi fonte regeneratum, interesse licet. Tunc fiebat ante actionem sacramentorum: missa fidelium fit post confectionem et participatione
Abbreviated transcription (Latin):
bona gr̃a. grã .n. d̾i ꝓ i omnib gusta¬
uit mortem ⁊ celebrata grãꝵ actõnereᷤ¬
pondet᷑ ab omirib am̃. hec ẽ .N. clara
uox sanguinis xp̃i qͣm sanguis iste expͥ¬
mit ex ore fidelium eod̾ saugͥne redẽp¬
tor finitis uõ oninib astanti ⁊ obseruã¬
ti ppło ab solutio datur inelamante dia¬
cono ite missa ẽ. Missa gͦ nich̾ aliud in¬

Expanded text:
bona gratia, gratia enim Dei pro omnibus gustavit mortem et celebrata gratiarum actione, respondetur ab omnibus, Amen. Haec enim clara vox sanguinis Christi, quam sanguis iste exprimit ex ore fidelium, eodem sanguine redemptorum. Finitis omnibus, astanti et observanti populo absolutio datur, inclamante Diacono: Ite, missa est. Missa ergo nihil aliud in
Abbreviated transcription (Latin):
sensum laudandi set qr cuncta bñ cogi
ymnũ c̃atori. ⁊ qr longũ eẽt in ista gr̃ar̃
actione totos angłoꝵ ordines qui insqꝙͥͣ¬
tis nouem inueniunt᷑ pone sigillatĩ post
quo noĩe omues celestes spẽ gñałr appłta¬
głie ad ultimũ pomunt᷑ beata seraphĩ
qui ẽ sũmus ordo angłoꝵ ⁊ spũum. ac
tate ẽatoris sui incõꝑabłi ardent amo¬
rẽ uñ ardentes siue incendentes int̃p̃tãt᷑¬

Expanded text:
sensum laudandi, sed quod cuncta bene cogithymnum creatori. Et quia longum fuit in ista gratiarum actione totos angelorum ordines, qui in Scripturis novem inveniuntur, ponere, sigillatum post quo nomine omnes coelestes spirit. Ad ultimum ponuntur seraphim, qui est summus ordo angelicorum spirituum, et itate creatoris sui incomparabili ardent amore. Unde et ardentes vel incendentes interpretant
Abbreviated transcription (Latin):
quis nõ confitet᷑ carnẽ dñi uuufi¬
s uelud alt̾ius pat̃ p̃t̾ ip̃m ⁊iuncti eid̃¬
ꝑ dignitatẽ. aut qͣi diuinam habitõnẽ
b in offenso uult pede in ced̾e. pͥmas
sibi intellectus imeas de huiꝰmodi fid̾i
ponat simplicitatẽ qͣm cũ catholicos
gaudeat de inuentione u̾itatis cũ mi¬
nus idei clarũit illoꝵ uen̾et᷑ sensũ.
suum uͦ accuset tarditatis. porro opi¬
pͥma fronte pferant siexitus eaꝵ p̃¬
seͥptas fid̾i lineas inueniunt᷑ uł non
impłe ł exced̾e. plenas eẽ ñ dubitet
est omnis altitudo extollens se adũsꝰ
scĩam d̾i ⁊ in captiuitatẽ redigend̾
omnis intłłctus in obseqtuũ xp̃i ubi¬

Expanded text:
quis non confitetur carnem Domini vivifised velut altper dignitatem aut quasi diuinam habentis habus inoffenso vult pede incedere; primas sibi intellectus lineas de hujusmodi fidei ponat simplicitatem: quam cum catholicos gaudeat de inventione veritatis; cum minime id ei claruerit, illorum veneretur sensum, suum vero accuset tarditatis. Porro opiprima fronte praeferant, si exitus earum praescriptas fidei lineas inveniuntur vel non implere, vel excedere, plenas esse non dubitet est omnis altitudo extollens se adversus scientiam Dei; et in captivitatem redigendus omnis intellectus in obsequium Christi. Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ałta diaconus casulam exuit ⁊ sub dextͦ
armo suꝑq sinistrum ponit. dextrum
ũo discooptum ht. Brachium enim dñi
qd in lege dñi erat absconsun. nob̾ pate¬
exuitur. si gatur tempus sub gr̃a in quo
accppiens suꝑ sinistrum armum impo
⁊ subdiaconꝰ añ eũ pulunar deffeit. ꝑ
pulunar ꝙ p̃cedit. lex figurat᷑ q̃ eũ gli¬

Expanded text:
Alleluia, diaconus casulam exuat, et sub dextro armo superque sinistrum ponat, dextrum post discoopertum habeat; brachium enim Domini, quod in lege erat absconsum, nobis pateexuitur, figurat tempus sub gratia,  f. in quo accipiens, 61 super sinistrum armum imponet subdiaconus ante eum pulvinar deferat. Per pulvinar quod praecedit, lex figuratur, quae Evangeli
Abbreviated transcription (Latin):
austͣli ꝑde fit in plagam septentͥona
m̃idiana ortũ ẽẽ. Nam ierłm in qͣ dñs¬
pͥmo ũbũ salutis annunciauit. in nũdie
ht̃ bethleẽ a qͦ loco ip̃e saluator ueuit siẽ
scͥptũ est U̾s ab austro ueniet. Canto
dine a parte austͣli in septentͥonẽ ab

Expanded text:
australi parte fit in plagam septentrionalmeridiana ortum esse. Nam Hierusalem, ins annuntiavit, in meridie habet Bethleem, a quo loco ipse Salvator venit, sicut scriptum est - Deus ab austro veniet . Cantodine a parte australi in septentrionem ab
Abbreviated transcription (Latin):
fidei respectu intellectus ł affectus fac̃
diu̾sitatem hane. res u̾õ ip̃a simplici¬
tatis sue puram obtinet u̾itate. hec
enira tͥritas corꝑis dñi nõ est aliud
et̾ne ⁊ fidełr se sum̃tes unũ u̾e sec̃

Expanded text:
lus; sed quodam fidei respectu intellectus vel affectus facit diversitatem hanc. Res vero ipsa simplicitatis suae puram obtinet veritatem. Haec enim trinitas corporis Domini non est aliud aeternae, et fideliter se sumentes unum vivere secum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nob̾ ⁊ it. Queramus gͥ q̃ sit hec
turpitudo cuius reuelatio dignũ
effic̃ morte legis tͣnsg̾ssorem tur pe
ẽ ubi pars parti nõ conuenit. In cor¬
nich̾ erat turpe nicħ dissonũ. cum
armonra illa bomi c̃atoris manu bñ
ac decent̃ aptata ad huc ꝓmanente
pars parti conueniret d̾oq aĩa aĩe
u̾o corpꝰ suũ ꝑ ominia subditũs eẽt. pꝰ
facta est in obediens suꝑioris d̾i re¬
belli inferius corpus destitit eẽ obedi¬
ens. Statim quippe ocłi aꝑti sunt
rent. mox corꝑis sui ꝑtes u̾sas eẽ sen¬
tientes in pudenda ⁊ teg̾e illa festinã¬
tes promata sibi fecer̃t. Qd ⁊̃ nũc
qui qͣm diu concupiscentiam hanc
nõ sentiunt ꝓudenda nõ hñt qr de
ali qua sui corꝑis ꝑte erubesc̾e nesci¬
unt Uhi u̾o illius incipiunt ẽe nõ exꝑ¬
tes iam ꝑtes uias intactas ferre ñ fer̃t.
ma illa armonia. fcã ẽ turpitudo nõ
minima. Origutał pena cũ originali
pccõ ab ilł mpostͥos tͣnsitura Ex hoc

Expanded text:
ntiam. Quaeramus igitur quae sit haec turpitudo, cujus revelatio dignum efficit morte legis transgressorem. Turpe est, ubi pars parti non convenit. In cornihil erat turpe, nihil dissonum: cum harmonia illa boni Creatoris manu bene ac decenter aptata adhuc permanente pars parti conveniret, Deoque anima, animae vero corpus suum per omnia subditum esset. Posima Deo facta est inobediens, superioris Dei rebelli inferius corpus destitit esse obediens. Statim quippe oculi aperti sunt rent, mox corporis sui partes versas esse sentientes in pudenda, et tegere illa festinantes, perizomata sibi fecerunt. Quod etiam nunc qui quandiu concupiscentiam hanc non sentiunt, pudenda non habent, quia de aliqua corporis sui parte erubescere nesciunt. Ubi vero illius incipiunt esse expertes, jam partes illas intectas ferre non feruntma illa harmonia, facta est turpitudo non minima, originalis poena cum originali peccato ab illis in posteros transitura. Ex hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ nos ad ꝓximos sanguinis acced̾e
ead̾ lege nõ ꝑnuttebãt᷑. Diẽ .Ni. lex oĩs
hõ ad pximum sui sanguinis nõ acce¬
det additq auctoritatẽ iubentis. ego
addit. Turpitudinem patͥs ⁊tͣpitu¬
dinẽ matͥs tue nõ reuelabis qr t̃pitu¬
do ẽ patͥs uł matͥstue. De inde ex seq̃¬
qui ibi descͥbuntur. q̃ cã cõis pot̃ ẽẽ¬

Expanded text:
mos sanguinis accedere eadem lege non permittebantur. Dicit enim lex: Quivis homo ad proximam sui sanguinis non accedet , additque auctoritatem jubentis: Ego addit: Turpitudinem patris, et turpitudinem matris tuae non revelabis: quia turpitudo est patris, vel matris tuae . Deinde ex seququi ibi describuntur. Quae causa communis pote
Abbreviated transcription (Latin):
se debet p̃pare ut filius eiꝰ dignus sit uocari
inuista suppliciũ recipiet. sic̾ .N. filius ui¬
tatur bonũ prẽm ut ysaac mutatꝰ est
abraliam ⁊ iacob ysaac. sic nos qui dm̃
prem uecamꝰ ut boni filii scĩtatem illius
imnitari debemus ut simus scĩ ⁊ ĩmacłati

Expanded text:
t vocari. injusta judicium recipiet. Sicut enim filius imitatur bonum patrem, ut Isaac imitatus est Abraham, et Jacob Isaac; sic nos qui Deum Patrem vocamus, ut boni filii sanctitatem illius imitari debemus, ut simus sancti et immaculati,
Abbreviated transcription (Latin):
ħeditatis nr̃e q̃ est ip̃a caritas iustissi¬
mũq tudetur ut sic̃ ap̃ illos sua mł¬
tabatur pena tͣns gssor legis positȩ ꝓ
trena eoꝵ heditate conseruanda
sic ap̃ nos nõ impune hãt temĩator le¬
gis posite ꝓ celesti pane ⁊ diuma ħ̾edi¬
tate nr̃a dilatanda. ad huc aliuid. Qͥ¬

Expanded text:
editatis, quae est ipsa charitas; justissimumque videtur, ut sicut apud illos sua multabatur poena transgressor legis positae pro terrena eorum haereditate conservanda, sic apud nos non impune abeat temerator legis positae pro coelesti pane, et divina haereditate nostra dilatanda. CAPUT IV.
Abbreviated transcription (Latin):
quib ⁊̃ me excerces dum desidie som¬
no torpentẽ nec talem quid ł somniã
tẽ ꝯõne pulsas ut eiugilem. Rogas
enĩ me hoĩem ut putas mł̾te lectõnis
ut ⁊ͥ diugent̃ ⁊ duucide rescͥbam sie¬
ubi inscõꝵ patr̃ dec̾tis uł tractatib
meminerim me legisse ꝓlubitio ui

Expanded text:
quibus me exerces, dum desidiae somno torpentem, nec tale quid somniantem, quaestione pulsas ut evigiler. Rogas enim me hominem, ut putas, multae lectionis, ut tibi diligenter et dilucide rescribam sicubi in sanctorum Patrum decretis vel tractatibus memi
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem euiꝰ consuetudines uelle cõ¬
uellere genus ẽ hesis. s ut scias in
omnib me uelle obtemꝑare uolũ¬
tati tue ⁊ sifoite nõ possim conabor
tñ ⁊ in hoc ex aliqͣ tͥ ꝑte nõ deeẽ. pie
cepto hxc ss. in consanguinitate non
miscenda ꝯnubia uł si mipta sunt
dirim̃da canones plem funt ⁊ młta
sunt dec̃ta patr̃. s rõnem p̃cepti ꝗͣ
exigis fateo me miniqͣm legisse me¬
mini. Sicdã de hac re mecum ex cõsi¬
d̾atione scãꝵ scͥpturaꝵ soleo cogitare.
In ueti illa ppło connubia misceri de
⁊uu intbum nõ licebat. Querenti mͥ
cur nõ. oc currer̃t ille filie saphaat suꝑ¬

Expanded text:
tudinem, cujus consuetudines velle convellere, genus est haeresis. Sed ut scias in omnibus me velle obtemperare voluntati tuae, etsi forte non possim, conabor tamen et in hoc ex aliqua tibi parte non deessecepto hoc, scilicet in consanguinitate non miscenda connubia, vel si mista sunt dirimenda, canones pleni sunt, et multa sunt decreta Patrum; sed rationem praecepti quam exigis, fateor, me nunquam legisse memini. Sic tamen de hac re mecum ex consideratione sanctarum Scripturarum soleo cogitare. In veteri illo populo connubia misceri de tribu in tribum non licebat. Quaerenti mihi cur non, occurrerunt illae filiae Salphaat su
Abbreviated transcription (Latin):
reciꝑs desidat ꝑ mltos bonori oꝑũ
labores ⁊ ꝑ castitatẽ m̃tis ⁊ corꝑis deb
se reddłe mmuindũ ⁊ canditũ.q. ita pli¬
cari deb ut nec inttiũ nec finis in ȩo¬
appareat. sic̃ ⁊̃ fudarium in sepulcͦ
añi inuentũ ẽ. sudarium ẽ ligam̃tũ
capitis. ꝑ cap̃. diuinitas designat᷑. qr
hranttate hũit iuiciũ nascendo ⁊ finẽ
moriendo. in duitate neutr̃ horr s

Expanded text:
 multos bonorum operum labores, et per castitatem mentis et corporis debet se reddere mundum et candidum. Quod ita plicari debet, ut nec initium, nec finis appareat, sicut etiam sudarium in sepulcro Domini inventum est. Sudarium est ligamentum capitis. Per caput divinitas designatur, quia anitate habuit initium nascendo, et finem moriendo, in divinitate neutrum horum,
Abbreviated transcription (Latin):
phabundauit honestas ⁊ ad designã¬
dam euu̾głi ꝑfectionẽ t̾narius ie
nus dupplicatus porrex̃ se insenariũ
aliquo quo fulciatur. Licet ap̃ anttiqͦs
⁊̃ uarslaude digni honestis aliquib
causis nt̾iuenientib de pͥmo ⁊ sed̾o gͣ¬
du derierare p̃sumpserit ut asi le¬
gem abrriham ẏsaac ⁊ iacob nrꝑ a
cetis gentib segͥgati ꝓpt̾ fugiendam
cummi gentib onuxtionem ꝓximas san¬
guins sui cluxerunt. Sub iege u̾o̾
calleph othoniel frĩ suo minori uicta
eluitate lict̃aꝵ in p̾mium uictorie¬
axama filiam suã dedit uxorẽ. Set i
chamar cũ oppͥmetur a frẽ. Noli n qͥt¬
fr̃ s pete me a rege nõ negabit me
tͥ & ceite rex qui fr̃i sororem dicebat᷑
cum siẽ dixi quibdam cãis honestis
int̾uenientib ali p̃simĩent xͥana pi¬
etas nichꝰ uult honestũ udicare ꝙ fa¬
bñ. si displicet: facile ueniam obti¬
nebo apud te.

Expanded text:
perabundavit honestas, et ad designandam Evangelii perfectionem ternarius ille numerus duplicatus porrexit se in senariumaliquo, quo fulciatur. Licet apud antiquos etiam viri laude digni honestis aliquibus causis intervenientibus de primo et secundo gradu temerare praesumpserint, ut ante legem, Abraham, Isaac, et Jacob nuper a caeteris gentibus segregati propter fugiendam cum gentibus commistionem, proximas sanguinis sui duxerunt; sub lege vero Caleph Othoniel fratri suo minori victa civitate Debirarum in praemium victoriae filiam suam dedit uxorem. Sed et Thamar, cum oppr, sed pete me a rege, non negabit me tibi . Et certe rex, qui fratri sororem dicebatur cum, sicut dixi, quibusdam causis intervenientibetas nihil vult honestum judicare, quod fabene: si displicet, facile veniam obtinebo apud te.
Abbreviated transcription (Latin):
mini tẽ cõicandum ⁊ suauit adq
utiłr recondend̾ in menoria q ꝓ
nobͣ caro eiꝰ crucifixa sit ⁊ uuluata.
Itẽ de ciuitate d̾i. Nõ sunt aicen¬
di manducare corpus xp̃i qui nõ

Expanded text:
mini esse communicandum, et suaviter atque utiliter recondendum in memoria, quod pro nobis caro ejus crucifixa sit et sepulta. » Item, De civitate Dei: « Non sunt dicendi manducare corpus Christi, qui non
Abbreviated transcription (Latin):
hesium ai̾isitates que singłe suo
tꝑe impugnauer̃t petram supͣ petrã
edificatam ⁊ q̃ in soliditate sua ꝑ¬
manerte petra collise in illã ut lu¬
tea uasa sunt ꝯfracte huius qõnis
nec ñtco facta est nͥ in nestoriana
hesi sola. Iin qua assertores eiꝰ in ꝑͥ xp̃i
diuina ab humanis penitus seꝑanteᷤᷤ
penitus negantes s solius hoĩs matrẽ
ẽẽ affirmantes cum requirerent᷑ cor¬
tentur hetica tem̃itate ad suũ errorẽ
detor q̃bant u̾ba dñi dicentis. susi mã¬
ducau̾itis earniem filii hõis ⁊ c̃. Ex his

Expanded text:
haeresum diversitates, quae singulae suo haeresum diversitates, quae singulae suo tempore impugnaverunt petram super petram aedificatam, et quae in soliditate sua permanente petra, collisae in illam, ut lutea vasa sunt confractae, hujus quaestionis nec mentio facta est, nisi in Nestoriana haeresi sola. In qua assertores ejus in persona Christi divina ab humanis penitus separantes, penitus negantes, sed solius hominis matrem esse affirmantes, cum requirerentur corterentur, haeretica temeritate ad suum errorem detorquebant verba Domini dicentis: « Nisi manducaveritis carnem Filii hominis . » et
Abbreviated transcription (Latin):
ea penuolentia eccłiastica legit q̃
a scłarib scłaria leguritur int̾ quos
płimũ laudat᷑ ille qui quẽlib aucto¬
rem doc̃e potũit melius dixisse ñ am¬
bigens ꝙ ip̃e pocius errare dicetur si
ꝑsuad̾e uolu̾it illum in aliquo erra
git si quid in eo qͣi dubium ⁊ scru¬
pulosum inuenit nõ statim illud
exetͤndo inuadit s inspiẽ ⁊ discutit
⁊ retͣctat ex lectionis circunstantia
⁊ ex alus scͥptis eiꝰdem auctoris ⁊ ad
illtimum pͥus eligit confiti se igno¬
rare ⁊ nõ intlłigere qͣm illi erroris
notam inpingere. Sic aut̃ illd̾ uĩ
corpus ⁊ nõ ip̃m ip̃m quidẽ est ma¬
tĩali eẽntia nõ ip̃m uisibili forma
Qd̃ aut̃ peato augustino accidisse di
⁊ eisdem pelagianis.⁊ aliis doctorib
de alus accidisse hesib nõ pot̾ igno¬
rare quicũq eccłastice uibliotece
larib familiarib fu̾it obu̾satus.
porro sic̃ iam dictũ est int̾ omnes

Expanded text:
ea benevolentia ecclesiastica legit, qua ea benevolentia ecclesiastica legit, qua a saecularibus saecularia leguntur, inter quos plurimum laudatur ille, qui quemlibet auctorem docere potuerit, melius dixisse; non ambigens, quod ipse potius errare dicetur, si persuadere voluerit, illum in aliquo errarbrum, si quid in eo quasi dubium et scrupulosum invenit, non statim illud exsecrando invadit, sed inspicit et discutit et retractat ex lectionis circumstantia, et ex aliis scriptis ejusdem auctoris: et ad ultimum prius eligit confiteri se ignorare, vel non intelligere, quam illi notam erroris impingere. Sic autem illud B. corpus, et non ipsum. Ipsum quidem est materiali essentia, non ipsum autem visibili forma. Quod autem B. Augustino accidisse dixet eisdem Pelagianis, et aliis doctoribus de aliis accidisse haeresibus, non potest ignorare, quicunque ecclesiasticae bibliothecae laribus familiarius fuerit obversatus. Porro, sicuti jam dictum est, inter omnes
Abbreviated transcription (Latin):
confit̾i crebro bñdicta sua ad deuitã¬
dum tñ pͤuum legentium intellectũ
ałr qͣm dix̃at se dnisse debuisse ꝙ sci
re pot̃ qui lbios retͣctationum leg̾it
aliosq quos ille conscͥpsit. Quin ⁊̃
simile quid uidetur accidifse. S qui
errare nult uł errorem doc̾e nichil
ẽ tam bñdictum ꝙ nõ possit malo
intłłctu depͣuare. sam ut alia omit¬
tam quis ẽd̾e possit uirũ eruditissi¬
mum edidisse in scͥptis suis ꝙ ig¬
nauus quilsb si scͥpsisset pͥma sẽ
facie respuend̾ ⁊ conspuend̾ nõ dubi¬
taret. Quid enim magis ignauum
qͣm uno in loco ceͣria sibi ed̾e. Nam
ne inquit marie carnẽ accepit ⁊ ĩ
ip̃a carne ambłauit : ⁊ ip̃am carnem
nob̾ ad manducand̾a ad salutẽ ded̾
statimq post panca. Non hoc corpus¬
ꝙ uidetis manducati estis nec uibitĩ
illum sanguinem quem effusuri
sunt qui me crucifigent. quid ma
gis ccͣrium: S prudens iector ⁊ qui

Expanded text:
confiteri crebro, bene dicta sua, ad devitanconfiteri crebro, bene dicta sua, ad devitandum tamen pravum legentium intellectum, aliter quam dixerat, se re potest, qui libros Retractationum ejus legerit, aliosque quos ille scripserit. Quin etiam simile quid videtur accidisse. Sed qui errare vult, vel errorem docere; nihil est tam bene dictum, quod non possit malo intellectu depravare. Nam ut alia nunc omittam; quis credere possit virum eruditissimum edidisse in scriptis suis, quod ignavus quilibet si scripsisset, prima se facie respuendum et conspuendum non dubitaret? Quid enim magis ignavum quam uno in loco contraria sibi edere? Nam ne, inquit, Mariae carnem accepit, et in ipsa carne hic ambulavit; et ipsam carnem nobis manducandam ad salutem dedit. » Statimque post pauca: quod videtis manducaturi estis, et bibituri illum sanguinem quem effusuri sunt qui me crgis contrarium? Sed prudens lector, et qui
Abbreviated transcription (Latin):
b qõ intacta relicta est scĩ patres ꝙ nõ
impugnabat᷑ nõ defendebant nͥ ꝙ ali
pondebat que nõ ddum erant parum
m suffic̾e urdetur ad eas cũ exurgunt
compescendas. cͣ quas qr tune nõ uigi¬
scĩs in scͥpturis sius reliquerunt que
fuo loco suo sensu bñdicta ab eis qui
ꝯtend̾e uł errare amant eruta delo
ab gisꝰ relicta sunt que bñdicta s obscu¬
rius ut pote ab eis qui ab eis ut hoĩes
uenturas omnes erroꝵ calũpnias nõ
pot̾ant ꝓuid̾e male intellecta mat̾iã
errandi ut ꝯtñdendi ꝑditis uident᷑
p̃stare. ꝙ beato augustino in młtis
accidisse nõ ignorat qui libroꝵ eꝰ lec¬
tionem familiarem ht̃ atiqͣm .n. pela¬
giana hesis exurg̾et in ubris quos iã
edid̾at nõ pauea posuerat que exur¬
gens illa hesis sic sumpsitꝰ pͦatrocini¬
um sui erroris ut ⁊̃ paria secũ senti¬
re iactaret uirum ꝑ omnia catholi¬
cũ ⁊uñ illi nec̃itas importata est. płe
post ea libros cẽ pestem illam ed̾e ⁊

Expanded text:
o intacta relicta est, sancti Patres quod non impugnabatur non defendebant, nisi pondebat, quae nondum erant; parum modo sufficere videtur ad eas cum exsurgunt compescendas. Contra quas quia tunc non vigisanctis in scriptis suis reliquerunt: quae suo loco, suo sensu bene dicta, ab eis qui contendere vel errare amant, eruta de loab eis relicta sunt: quae bene dicta, sed obscurius, utpote ab eis, qui ut homines venturas omnes errorum calumnias non poterant praevidere; male intellecta materiam errandi vel contendendi perditis videntur praestare. Quod beato Augustino in multis accidisse non ignorat, qui librorum ejus lectionem familiarem habet. Antequam enim Pelagiana haeresis exsurgeret, in libris quos jam ediderat non pauca posuerat, quae exsurgens illa haeresis sic sumpsit ad patrocinium sui erroris, ut etiam secum paria sentire jactaret virum per omnia catholicum. Unde illi necessitas importata est, plures postea libros contra pestem illam edere; et
Abbreviated transcription (Latin):
q ⁊ istã dũsitatem caritas redigit
in unitatem. Siẽ .ni. diu̾sa in corꝑe¬
m̃bra subseruendo ⁊ subnmistͣndo
⁊ eoh̾endo sibi inuicem unitatem cor¬
ꝑis efficunt sic ⁊ eccłe mãbra capiti
pulcherrim sui corꝑis effitiunt umi¬
tatem. sursumq consid̾a spẽs illas
in quib uoluit dñis cõmendare corpꝰ
⁊ sangunem suũ. In eis .N. reb q̃ ad
iium aͥd ex młtis rediguntur. Nãq
panis ex mftis gnis unum efficitur
mist̾io simus mag̃ tñ ꝑ illam reci¬
ꝓeam naturar̃ coĩonem qͦ factus
hoc ꝙ eramꝰ nos fec̃ nos ꝙ erat ip̃e

Expanded text:
 istam diversitatem charitas redigit in unitatem. Sicut enim diversa in corpore membra subserviendo, et subministrando, et cohaerendo sibi invicem, unitatem corporis efficiunt; sic et Ecclesiae membra capiti pulcherrimam sui corporis efficiunt unitatem. Rursumque considera species illas, in quibus voluit Dominus commendare corpus et sanguinem suum. In eis enim rebus, quae ad unum aliquid ex multis rediguntur. Namque panis ex multis granis unum efficitur;mysterio simus, magis tamen per illam reciprocam naturarum communionem; quia factus hoc quod eramus nos, fecit nos quod erat ipse,
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ ꝙ accepimus nos ip̃i sumꝰ Retor¬
damini ⁊ uos nõ fuistis ⁊ c̾ati estis. ad
aream dñicam comportati estis labori¬
rati estis qñ cathecumini differebamu¬
ni in horrea seruabamini mun̾a ur̃a
accepistis. Quo mͦ gͦ unũ uidetis ẽẽ
ꝙ factum est sic unũ estote uos di¬
ligendo tenendo unam fidẽ. unã spẽ¬
indiuiduam caritatem. sic ⁊ uinũ
in mltis racemis fuit ⁊ mͦ unũ est.
uinm ẽ in sua natiuitate calix post
p̃ssuram corcularis ⁊ uos post illa ie¬
simul .ii hoc sumimus. simul bibimꝰ.
qr simul uiuimus. It̃ ad uonefacium.
Sepe ita loquimur ut pascha ꝓpinqͣnte
passus sit nec omnino nͥ semel illa¬
passio facta sit. Nenrpe ip̃a die dñico
dicimus hodie dñs resurrex̃ cũ ex qͦ
resurrex̃ tot anni tͣnsier̃t. Cur nemo
tam ineptus est ut nos ita loq̃tes ar
cupamus ut dicatur ip̃e est dies qui

Expanded text:
 accipimus nos ipsi sumus. Recordamini, et vos non fuistis, et creati estis; ad aream Dominicam comparati estis; laborirati estis, quando catechumeni differebamini, in horrea servabamini; munera vestra accepistis. Quomodo ergo unum videtis esse, quod factum sit, unum estote vos diligendo, et tenendo unam fidem, unam speindividuam charitatem, sicut unum in multis racemis fuit, et modo vinum est. Unus est in suavitate calix post pressuram torcularis. Et vos post illa jesimul enim nos sumus, hoc simul bibimus, quia simul nos vivimus. » Item ad Bonifacium: « Saepe ita loquimur, ut Pascha appropinquante, ltos annos passus sit, nec omnino nisi semel passio illa facta sit. Nempe ipso die Dominico dicimus: Hodie Dominus resurrexit, cum ex quo resurrexit, tot anni transierint; tamen nemo tam ineptus est, ut nos ita loquentes argcupamus: ut dicatur ipse est dies, qui
Abbreviated transcription (Latin):
in quo qui agend̾ putau̾it indittẽn¬
t uideat quo mͦ se expediat de sen¬
tenrtiis patr̃ quas subiecimius mltiᷤ¬
q aliis que in hũe mod̾ passim ꝑ
om̃s eoꝵ gractatus in uenruntur.

Expanded text:
in quo quid agendum putaverit, indifferenter videat, quomodo se expediat de sententiis Patrum quas subjecimus, multisque aliis, quae in hunc modum passim per omnes earum tractatus inveniu
Abbreviated transcription (Latin):
re ua corpus xp̃i manducare. hoc .il. in
⁊ temꝑalia. Item de unico bap̃mo.si
ad ip̃as res iusibbes quib sacͣm̃ta tͣtͣ¬
tantur animum ꝯferainus quis nes¬
ciat eas ẽẽ corruptibłes: Si aut̃ ad id
ꝙ ꝑ illas agr̃ quis nõ uideat nõ posse
corrumpi. It̃ de fide ad petr̃. sacͥfitiũ
panis ⁊ uini in fide ⁊ caritate scã eccła

Expanded text:
revera corpus Christi manducare. Hoc enim in et temporalia? » Item de uno baptismo: « Si ad ipsas res visibiliter, quibus sacramenta tractantur, animum conferamus, quis nesciat, eas esse corruptibiles? Si autem ad id quod per illas agitur, quis non judicat, non posse corrumpi? » Item de fide ad Petrum: « Sacrificium panis et vini in fide et charitate sancta
Abbreviated transcription (Latin):
ppͣ ⁊ cirilo alexand̾no adnitñtib cele¬
brata est effresina sinodꝰ una de .iiiiͬ.
quas beatus g̃g̃ in summo culmine
au̾c stituit.In qua citra pestiferũ er¬
rorem delirantium ep̃i inibi ⁊ g̾gati
nestorio huius mali reꝑtori sic inue¬
niunt᷑ scͥbere. Ad bñdictiones misticaᷤ
accedimus ⁊ scĩficamur participes scĩ
corꝑis ⁊ p̾ciosi sanguinis effecti nõ ut
cõmunẽ carnẽ ꝑcipientes ꝙ absit nͨ
ut uiri scĩficati ⁊ ũbo ꝯiunctis dig¬

Expanded text:
pa et Cyrillo Alexandrino adnitentibus celebrata est Ephesina synodus, una de quatuor, quas B. Gregorius in summo culmine auctoritatis instituit. In qua contra pestiferum errorem delirantium episcopi inibi congregati, Nestorio hujus mali repertori sic inveniuntur scribere: « Ad benedictiones mysticas accedimus et sanctificamur, participes sancti corporis et pretiosi sanguinis effecti; non ut communem carnem percipientes; quod absit! nec ut viri sanctificati et Verbo conjuncti
Abbreviated transcription (Latin):
diminutõnem ppłs .N. ille carnał
cor sursum hrẽ nesciebat s ut reꝑ¬
tile t̃renum t̾re toto pectore adħens ħe¬
ditatem solam t̾renam cogitabat.
e alebat singła tͥb connubia int̾
se dando ⁊ accipiendo int̾ suas se
augustias cohib̾e qͣm extͣdando cõ¬
nubia hẽditatem qͦ exͣt diuidere.
T̃ał quippe erat he ditas illoꝵ tałq
ẽ omns trena heduitas ut nõ diuis a
minuat᷑ ⁊ tota ad płes nõ ꝑueniat.

Expanded text:
diminutionem. Populus enim ille carnalis cor suum habere nesciebat, sed ut reptile terrenum terrae toto pectore adhaerens, haereditatem solam terrenam cogitabat. Malebat singula tribus connubia inter se dando et accipiendo inter suas se angustias cohibere, quam extra dando connubia, haereditatem quoque extra dividere. Talis quippe erat haereditas illorum, talisque et omnis terrena haereditas, ut divisa minuatur et tota ad eos non perveniat.
Abbreviated transcription (Latin):
Uingͥ sic se hãt ressacm̃ti res fic̃
sunt debemus estimare spũalia
suminius carnem curemus sollici¬
te ne cogitatõe remaneamus in
carne ⁊ aspũ nõ uiuificemur ne
si iuuificamur a spũ caro nob̾ ñ
ꝓsit quicqͣm. Nlam si cogitõne re¬
marientus in carne saluatoris nõ
solũ ñ minficamͣ aspũ s nec in¬
tellig̾e possumꝰ quomodo caro
hoĩs xͥ ab hoĩe possit manduca¬
ri nͥ sic̃ intłłexer̃t illi duri corde
quib durꝰ unisus est sermo xp̃i ⁊ abi¬
erunt retro. accxꝑunt .n. illd̾ stulte.

Expanded text:
ergo sic se habeat res sacramenti, res, sicut sunt debemus aestimare, spiritalsumimus carnem Jesu, curemus sollicite, ne cogitatione remaneamus in carne, et a Spiritu non vivificemur, ne si non vivificamur a Spiritu, caro nobis non prosit quidqmaneamus in carne Salvatoris, non solum non vivificamur a Spiritu, sed nec intelligere possumus, quomodo caro hominis Christi ab homine possit manducari, nisi sicut intellexerunt illi duri corde, quibus durus visus est sermo Christi, et abierunt retro . Acceperunt enim illud stulte,
Abbreviated transcription (Latin):
pttur. Rursumq ered̾e debemus ip̃a
carnem cͥcifixam ⁊ sepultã sub suo
item sae̾m̃to nõ occidi anob̾ nõ dis¬
cerpi nd̃ deuorari more ꝯmunis
carnis s sub sp̃ẽ carnis incorꝑalit̃¬
frangi.⁊ ĩmolari ⁊ numqͣni ⁊ sumi.
sõ .n. a nobis impie occidit᷑ s pie
sanctificat᷑ ⁊ hoc mortem dñi au¬
nuntiamus donee ueniat. Hoc enĩ
hic ꝑ eum humiłr agimus in t̾ris
qd̾ ꝓ nob̾ ip̃e potñt̃ sic̃ filius ꝓ sua
reu̾entia exaudiendꝰ ag̾ in ceł. ubi
apud patrem ꝓ nobꝰ qiͣ ad uocatꝰ ui¬
t̾uenit eui ẽ ꝓ nob̾ int̾uenire car¬
nem qͣm ꝓ nob̾ ⁊ de nob̾ sũpsit d̾o
patͥ quodam mͦ ꝓ nobꝰ inger̾e.
Sacͥficamus gͦ corpus xp̃i dũ cer

Expanded text:
pitur. Rursumque credere debemus, ipsam carnem crucifixam et sepultam sub suo item sacramento non occidi a nobis, non discerpi, non devorari more communis carnis; sed sub specie panis incorruptfrangi et immolari, et nunquam consumi. Non enim a nobis impie occiditur, sed pie sacrificatur; et hoc modo mortem Domini annunciamus donec veniat. Hoc enim hic per eum humiliter agimus in terris, quod pro nobis ipse potenter, sicut Filius pro sua reverentia exaudiendus, agit in coelis, ubi apud Patrem pro nobis quasi advocatus intervenit. Cui est pro nobis intervenire: carnem quam pro nobis et de nobis sumpsit, Deo Patri quodammodo pro nobis ingerere. Sacrificamus ergo corpus Christi, dum cer
Abbreviated transcription (Latin):
facile se inde q̃ant expedire. O por¬
bati sunt manifesti fiant. ꝙ in hoc
euidentissime ꝯꝓbatur. Iam enim
obscurissimam de tͥnitate snãm cla¬
ram omnib effecerunt arrianoꝵ
ꝯtentiones ⁊ disputationes subtilis¬
sime. Iam de incarnatõne dñi gͣues
egiss necĩtas de re de qua q̃rebat᷑
uiros scõs ⁊ eruditos altius aͥd sen¬
tire ⁊ ꝓferre semꝑ timide homiũ
m̃tes hũifsent obscur̃. Uñ qr ab ũ¬

Expanded text:
facile se queant expedire. « Oporfacile se queant expedire. « Oporut probati manifesti fiant . » Quod in hoc evidentissime comprobatur. Jam enim obscurissimam de Trinitate sententiam claram omnibus effecerunt Arianorum contentiones, et disputationes subtilissimae: jam de Incarnatione Domini gravegisset necessitas de re de qua quaerebatur, viros sanctos et eruditos altius aliquid sentire et proferre, semper timidae hominum mentes habuissent obscurum. Unde quia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ulie plenus. sic̃ enim ꝙ ubiq
offertur unũ corpus ẽ ⁊ nõ młta
corꝑa ita ⁊ unũ sacͥfitiũ. pontifex ã
ille ẽ qui hostiam mundantẽ nos ob¬
tulit. ip̃am offerimus ⁊̃ nunc q̃ tẽ
oblata quidem consumi nõ potest.
ꝙ nos facimus in commemorõnẽ
fit eiꝰ q. fcm est. Hoc facite ait ĩ meã
cõmemorõnẽ. Nõ aliud sacfitium s
ip̃m semꝑ offerimus. Mag̾ aut̃ sacͥfi¬
cũ recordationẽ oꝑam̃ eiq dona eiꝰ
in nob̾ nosq ip̃os uouemꝰ ⁊ reddimꝰ
⁊ bñficioꝵ eiꝰ sollempnib festis ⁊ di¬
eb statutis dicamꝰ sacͣmꝰq memori¬
ã ne uolumiue dꝑm ingrata subre¬
pat obliuio.¬
am post qͣmꝰ fragosis locis huc usq eua¬
simis consid̾are lib attentius cur suꝑ
⁊ q̃ ⁊̃ sibi inuicem nõ nũqͣm ccͣrie
uidentur. ut nõ solum qui contẽ dẽ¬
di ittñtione illas ⁊g̾garat mat̾iam
in eis inueniant errandi. s ⁊ qui eis
astruere uelint fidem catholicam nõ

Expanded text:
 enim quod ubique offertur unum corpus est, et non multa corpora: ita et unum sacrificium. Pontifex autem ille est, qui hostiam mundantem nos obtulit. Ipsam offerimus etiam nunc, quae tunc oblata quidem consumi non potest. Quod nos facimus, in commemorationem fit ejus quod factum est. « Hoc facite, inquit, in meam commemorationem . » Non aliud sacrificium; sed ipsum semper offerimus. Magis autem sacrificii recordationem operamur; eique dona ejus in nobis quoque ipsos uouemus et reddimus; ei beneficiorum eius sollemnitatibus festis et diebus statutis dicamus sacramusque memoriam, ne uolumine temporum ingrata subrepat obliuioam ex confragosis locis utcunque evasimus, considerare libet attentius, cur sup etiam sibi invicem nonnunquam contrariae videantur; ut non solum qui contendendi intentione illas congregant, materiam in eis inveniant errandi; sed et qui eis astruere velint fidem catholicam, non
Abbreviated transcription (Latin):
facta potens estad salutem sempit̃¬
mortiuis est ⁊ factus est oblatio ꝑ
pcc̃is nr̃is. Quid gͥ nos: nõ ne ꝑsin¬
głos dies offerimus: offerimus. s
ad recordationem mortis eiꝰ ⁊ una
ẽ hostia nõ młte. quo medo una ⁊
nõ młte. qr semel oblatus ẽ xp̃c. ħoc

Expanded text:
facta potens est ad salutem sempitemortuus est, et factus est oblatio pro peccatis nostris. Quid ergo nos? Nonne per singulos dies offerimus? Offerimus utique, sed ad recordationem mortis ejus: et una est hostia, non multae. Quomodo una, et non multae? Quia semel ob
Abbreviated transcription (Latin):
rõnał est caritas d̾i. Ut ille gͥ araetus
qui ẽ amor ip̃e amor suus ⁊ qui hrͣ uͥ
amatur ad hoc enutͥre nos deb cib
iste. Quic qͥd .ii. redemptor nr̃ in car¬
Ideoq nõ solum modo amore quo
noi pͥor dilgx̃. s omnimodis amoris
obsequiis ut amaret᷑ a nob̃ quodã¬
mͦ elaborabat meri infiria nr̃a cu¬
rando mortua suscitando ignobilia
mundi eligendo fortia eiꝰ ꝯfundendo
t̾renoꝵ odium celestium amore cõ¬
nĩdando. Id̾o quippe descenderat ad
nos ut amorem nr̃m int̾renis disꝑ¬
sum ⁊ putrefactũ bñficia pietatis exi¬
bendo in se recollig̾ẽt ⁊ in nouitatẽ
uite reformaret ⁊ abstractũ ⁊ entũ¬
datum a fete eaꝵ rer̃ q̃ cũ ip̃o parit̃¬

Expanded text:
onalis est charitas Dei. Ut igitur ille ametur, qui est ipse amor suus, et qui habetur ubi amatur, ad hoc enutrire nos debet cibus iste. Quidquid enim Redemptor noster in carIdeoque non solummodo amore, quo nos prior dilexit, sed omnimodis amoris obsequiis, ut amaretur a nobis quodammodo elaborabat mereri, infirma nostra curando, mortua suscitando, ignobilia mundi eligendo, fortia ejus confundendo, terrenorum odium, coelestium amorem commendando. Ideo quippe descenderat ad nos, ut amorem nostrum in terrenis dispersum et putrefactum beneficia pietatis exhibendo in se recolligeret, et in novitatem vitae reformaret, et abstractum et emundatum a faece earum rerum, quae cum ipso parit
Abbreviated transcription (Latin):
guinitatis scd̾ scõꝵ patr̃ ⁊ canonũ
Sec̾ta usq ad sextũ grad̾ ex omni ꝑ¬
de ꝑtingũtib ad caritatẽ cõseruãdã
suus nat᷑ał sufficiat affectus q̃ uio¬
iare ⁊̃ apd̾ barbaros nefas dueit᷑ ubi u̾o
ille d̾efic̃ ibi demũ ad caritatẽ religã¬
dam ne subducat se ad nectend̾ ẽẽ iũ¬

Expanded text:
canonum decreta, usque ad sextum gradum ex omni parte pertingentibus ad charitatem conservandam suus natalis sufficiat affectus, quem violare etiam apud barbaros nefas ducitur. Ubi vero ille deficit, ibi demum ad charitatem religandam ne subducat se, adnectendum esse
Abbreviated transcription (Latin):
pelletis penitus nõ adu̾to. Cum .n.
ad bñdictiones misticas oꝑante in¬
uisibiłr u̾bo d̾i. corpus in corpus
subã mutata sit in subãm sic̃ ĩ mẽ¬
sa nuptiali aqua inuinũ mutata
solum affuit uinũ in ꝙ aqͣ muta¬
ta erat sic in m̃sa altaris solũ adẽ

Expanded text:
pelletis, penitus non adverto. Cum enim ad benedictiones mysticas operante invisibiliter verbo Dei corpus in corpus, substantia mutata sit in substantiam, sicut in mensa nuptiali aqua in vinum mutata, solum adfuit vinum, in quod aqua mutata erat; sic in mensa altaris solum adest
Abbreviated transcription (Latin):
cum pane unius ht̃ cõmune mat̾ie
subiectum. in qͣntum .n. corpꝰ dñi ⁊
gñari potuit ⁊mori ⁊mumẽ cũ ꝑane
isto t̾reno ur᷑ sortiri mat̾iam. In qͣntũ
Si enĩ młtitud̾i maris modicã uini
guttam in suam tͣnsformare nat᷑am
in tm̃ ut de ea nͥl penitus uideat᷑ resi¬
c̃ature passione panem m suum tnͣs¬
nuitare coryus erit inpossibłe. Et cui
ẽate de nichilo ⁊ formatũ ⁊ formam
fuit facile. mutare formatũ ⁊ ꝯser¬
uare formam quomodo erit diffici¬
le. sic itaq ut aictũ est admist̾u
ritũ ad gustus suffragium quibdã
mutatis quibdã nõ apio redẽpto
rt possibile sactum est nob̾ pie ⁊ scẽ¬

Expanded text:
ommune materiae subjectum, inquantum enim corpus Domini et generari potuit et mori, communem cum pane isto terreno videtur sortiri materiam. Inquantum Si enim multitudini maris modicam vini guttam in suam transmutare naturam, intantum ut de ea nihil penitus videatur resicreaturae passione panem in suum transmutare corpus erit impossibile? Et cui creare de nihilo et formatum et formam fuit facile, mutare formatum, et conservare formam, quomodo erit difficile? Sic itaque, ut dictum est, ad mysterii ritum, ad gustus suffragium, quibusdam mutatis, quibusdam minime, a pio Redemptore nostro possibile factum est nobis, pie e
Abbreviated transcription (Latin):
xͥ ꝙ in ara crucis ⁊ in altari sacͥfica¬
tur ⁊ corꝑałr manducatur. Nemo
aut̃ nouitatis me arguat p̃sũptorẽ
ꝙ corpus xp̃i sacͣm̃tum appellem
corꝑis xp̃i Nam ⁊ paulus ad timo¬
corpus manducare qui manducat
manducent carnem illam que ui¬
si quid̾ sic̃ iudas ad iuditium suum
in carnem illam ut ita dicam corꝑa¬
lem incurrere. De qua dic̃ apłs .⁊
reconciliauit nos in corꝑe caris sue
cm̃itum ꝑ mittuntar mira d̾i potã¬
tia xp̃i corpus in digne manducando
nis ⁊ pollutis manib quodammͦ sibi
alligare dlum sacͣm̃totenus manducãt
ẽẽ incid̾e inmanui d̾i uiuentis in quẽ
manducant nõ diuidicantes corpusdo¬
mini. Mittis tñ ihẽ dum tempus pacien¬
tie ẽ qua pietate iudeos tołauit irri¬
dentes conspuentes crucifigentes ead̃
⁊ istos tołat quales illi fuer̃t tales ꝓpe
cirea eum enstr̃tes. sic̃ gͥ ar̃e ceꝑamꝰ¬

Expanded text:
 in ara crucis et in altari sacrificatur, et corporaliter manducatur. Nemo autem novitatis me arguat praesumptorem, quod corpus Christi sacramentum appellem corporis Christi. Nam et Paulus ad TimoChristi manducare, qui manducant manducent carnem illam, quae visiquidem sicut Judas ad judicium suum in carnem illam, ut ita dicam, incurrere, de qua dicit Apostolus: Et reconciliavit nos in corpore carnis scramentum. Permittuntur mira Dei patientia Christi corpus indigne manducando, nis et pollutis manibus quodammodo sibi alligare, dum sacramento tenus manducant esse incidere in manus Dei viventis: in quem manducant, non dijudicantes corpus Domini. Mitis tamen Jesus, dum tempus patientiae est, qua pietate Judaeos toleravit irridentes, conspuentes, crucifigentes, eadem et istos tolerat, quales illi fuerunt, tales proprie circa eum existentes. Sicut igitur dice
Abbreviated transcription (Latin):
sed̾ carnem nouimus s nũc iã ñ no¬
uinius. Rursumq carnis u̾itatẽ nõ
sic debemus qͣi spũałr rimando atte¬
nuare ut naturam u̾bo d̾i untam nõ
tñ in u̾bum mutatã qͣͣ rõcinando
uideamur destruere. Nam shc̃ xp̃c heri
lam in qua carni cõicauit ⁊ sangͥni
ut fr̃ib ꝑ omnia assimilaret᷑ mise¬
ricors pontifex sic glificauit ut nõ
destrueret sic ꝓuexit ut nõ ex inani¬
ret. Sic enĩ ẽ cogitand̾ corpus dñisic̃

Expanded text:
 carnem novimus; sed nunc jam non novimus . Rursumque carnis veritatem non sic debemus quasi spiritualiter rimando attenuare, ut naturam ejus Verbo Dei unitam, non tamen in Verbum mutatam, quasi ratiocinando videamur destruere. Nam Jesus Christus lam, in qua carni communicavit et sanguini, ut fratribus per omnia assimilaretur misericors pontifex, sic glorificavit, ut non destrueret; sic provexit, ut non exinaniret. Sic enim est cogitandum corpus Domini,