comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
do qđ michi congaudeat celsitudo.
quando morituris uita collata est:
anxiis lȩticia reciclita. sollicitis securi.¬
tas restituta. Cunc p̃fectus estĩmane
filios eiꝰ suas uelle idolis ĩnclinare cer.¬
uices. ait. Ueniente gͦ die debita. numi¬
nib afiliis tuis thura redlant. ꝑquȩ
etu cũ filiis ꝑseueres in columis&
tibi filii condonentur. Audiens hȩc
tranquillinꝰ dixit. Illustrissime uiroꝵ
examinis ur̃i librã. si uelitis erga me
afilios meos equa lance pensare.
agnoscere poteritis hoc xp̃ianũ uoca.¬
bulum magnȩ ẽẽ. uiitutis. Prefectꝰ
dix̃. In sanis tranquilline an deliras: Tranqͥl¬
linus dixit. Insaniam passus sum &
animi & eorꝑis sed statim ut xp̃m¬
sanitatem. Prefectus dixit Ego ut
uideo adboc indutias sceleratis filiis
tuis dedisse cognoseor ut non solum
tu illos aberrore non tolleres sedilli
de insuis errorib irretirent. tranquil¬
linus dixit. Per głam uiãm. nom̃

Expanded text:
do, quod mihi congaudeat celsitudo, do, quod mihi congaudeat celsitudo, quando morituris vita collata, et anxiis laetitia reddita, sollicitis securitas restituta. 39. Tunc praefectus aestimans filios ejus suas velle idolis inclinare cervices, ait: Venienti ergo die debita numinibus a filiis tuis thura reddantur: per quae et tu filiis perseveres incolumis, et tibi filii condonentur. Audiens haec Tranquillinus dixit: Illustrissime virorum, examinis vestri libram si velitis erga me et filios meos aequa lance pensare, agnoscere poteritis hoc Christianum vocabulum magnae esse virtutis. Praefectus dixit: Insanis, Tranquilline. Tranquillinus respondit: Insaniam passus sum, et animae et corporis; sed statim ut sanitatem. 40. Praefectus dixit: Ego, ut video, ad hoc inducias sceleratis filiis tuis dedisse cognoscor, ut non solum tu illos ab errore non tolleres, sed illi te suis erroribus irretirent. Tranquillinus dixit: Per gloriam vestram, nomen
Abbreviated transcription (Latin):
clamans adicens. Tues dẽ unꝰ &ueris
quem miser iste mundus ignorat
Noc itaq ordine suo baptirato. uni¬
uersi ꝓut cõpetebat baptizati sine
& ꝑdies decem qui suꝑ erant dilatis¬
ni quã meruerane. indi laudibus
ꝑdurantes. ducebant dies & noctes in
himnis &canticisi & quasi fideles militeᷤᷤ
parabane animos suos adlimicandum
ꝓxp̃i nomine inmartirio bellaturi: ita uc
inmulierib &infantulis amor feruẽrae
maitirii &inuicẽ se ad confessionem sc̃i
nominis contra diabolicas acies p̃parareñ.
marcelliani & marci. ueuire iubet. Que
cũ de suoꝵ inquireret arbitrio filiorum
tranquillinus respondic dicens. Adre¬
ferendas beneficii ur̃i gras. nullus mͥ
oris suffici& sermo. Nisi enĩ currentẽ
sententiã frena ur̃ĩ moderaminis tenu¬
issent aego filios amisissemi & me pacrẽ
filii non haberent. Congratulant᷑ mihi
om̃s quos tenet paternus affectus. &
pungit caritatis stimulus Etiã ur̃a cre¬

Expanded text:
clamans et dicens: Tu es Deus unus et verus, clamans et dicens: Tu es Deus unus et verus, quem miser iste mundus ignorat. 37. Hoc itaque ordine suo baptizato, universi, prout competebat, baptizati sunt, et per dies decem qui supererant dilationi, quam meruerant, in Dei laudibus perdurantes ducebant dies et noctes in hymnis et canticis, et quasi fideles milites parabant animos suos ad dimicandum pro Christi nomine in martyrio bellaturi, ita ut et in mulieribus et infantulis amor ferveret martyrii, et invicem se ad confessionem sancti nominis contra diabolicas acies praepararent. Marcelliani et Marci venire jubet. Quem cum de suorum perquireret arbitrio filiorum, Tranquillinus respondit: Ad referendas beneficiis vestris gratias nullus mihi oris sufficit sermo. Nisi enim currentes sententias vestri frena moderaminis tenuissent, et ego filios amisissem, et me patrem filii non haberent. Congratulantur mihi omnes, quos tenet paternus affectus, et pungit charitatis stimulus; etiam vestra, cre
Abbreviated transcription (Latin):
conferre. x omĩb peccatis tuis indulgen¬
tiam condonare. ore ꝓprio edicito. Tran¬
quillinus respondic. Ego indulgentiã
solam peccatis meis dari. & desidero &
eredo. Ceterum &si post baptimatis huꝰ
sc̃ificationem indolorib fuero. nonpo¬
tero ddefide xp̃i ulterius dubitare. Py¬
baui enĩ xextoto corde credens in mea
mente sensi. quod filius dei sit dñs iħe
salutem tribuere & amorce ȩternar ad
uitã ꝑpetuam reuocare. Hȩc cũ dixis¬
set uoce magna. om̃s scĩ p̃gaudio la¬
crimas effundebanc: & rogabant dnimn
ut fidei eiꝰ frucꝰtus ostenderetur. Sẽs
igitur policarpus confessor ap̾sbiter
mox ut eum chrismatis liniuit ung¬
guento. a interrogaret eum iterũ sice¬
statim ut respondit creco resolute s
manꝰ eiꝰ quȩ erant nõdos ꝗd genua lu¬
inus aplancȩ pedũ exꝰita sunt incoli¬
mes recdeditȩ. ut ac si puerulus reno¬
uatus pedib suis infontem desceosais

Expanded text:
conferre, et omnibus peccatis tuis indulgenconferre, et omnibus peccatis tuis indulgentiam condonare, proprio ore edicito. Tranquillinus respondit: Ego indulgentiam solam peccatis meis dari et desidero et credo. Caeterum, etsi post baptismatis hujus sanctificationem in doloribus fuero, non potero de fide Christi ulterius dubitare: probavi enim et ex toto corde credens, in mea mente consensi, quod Filius Dei sit Dominus Jsalutem tribuere, et a morte aeterna ad vitam perpetuam revocare. Haec cum dixisset voce magna, omnes sancti prae gaudio lacrymas effundebant, et rogabant Dominum ut fidei ejus fructus ostenderetur. Sanctus igitur Polycarpus confessor et presbyter mox ut eum chrismatis linivit unguento, interrogavit eum iterum, si crem sanctum; statim ut respondit. Credo, resolutae sunt manus ejus quae erant nodosae, et genua simul et plantae pedum ejus ita sunt incolumes redditae, ut ac si puerulus renovatis pedibus suis in fontem descenderet
Abbreviated transcription (Latin):
&marei. cũ uxorib eoꝵ afiliis pimul
aucꝰ &simphor osa uxor claudii. azoe
uxor nicostrati. Post has omis familia
quȩ erat in domo nicostrati anime
triginta tres ꝓmiseiĩ sexus eͥtatis. De¬
hine om̃s qui uincꝰti fuerant ac de
carceris squalore adducꝰti animȩ sex¬
policarpo p̾sbitero baptirati. &aseo
sebastiano suscepti sunc. femĩnarũ
autꝰ matres. factȩ sunt beatrix &lu.¬
ei na. Primũ itaq claudii filios hi.¬
dropicũ unũ &aliũ uulnerib plenũ.
mox ubi in nomine trinitatis intupxit
ica de fonte sani leuati sunc: ut nec sig¬
num in eis alicuius morbi p̃teriti re¬
mansissec. Post hos aut̃ infantulos trm¬
quillinus pat̾ scõꝵ marcelliami & mar.¬
cii qui ita podagrico aciragrieo fuerat
dolore constrictus: uit sicut supra die¬
tum est uix inmanib porcaretur. Hune
dum exuerent indumentis. & ille into¬
lerabili sediceret dolore torqueri. incerro
ne. si extoto corde credis unigenitum

Expanded text:
et Marci cum uxoribus eorum et filiis: simul et Marci cum uxoribus eorum et filiis: simul autem et Symphorosa uxor Claudii, et Zoe uxor Nicostrati. Post hos omnis familia quae erat in domo Nicostrati, animae triginta et tres promiscui sexus et aetatis, dehinc omnes qui vincti fuerant, ac de carceris squalore adducti, animae sePolycarpo presbytero baptizati, et a S. Sebastiano suscepti sunt; feminarum autem matres factae sunt Beatrix et Lucina. Primum itaque Claudii filios, hydropicum unum et alterum vulneribus plenum, mox ubi in nomine sanctae Trinitatis intinxit; ita de fonte sani elevati sunt, ut nec signum in eis alicujus morbi praeteriti remansisset. Post hos autem infantulos Tranquillinus pater SS. Marcelliani et Marci, qui ita podagrico et chiragrico fuerat dolore constrictus, ut sicut supra dictum est, vix in manibus portaretur. Hunc dum exuerent indumentis, et ille intolerabili se diceret dolore torqueri, interrogne, si ex toto corde credis unigenitum
Abbreviated transcription (Latin):
mũ ubi eranc sc̃i dĩ. ꝓiecit eos ante
pedes eoꝵ dicens. Nulla pęnitus du¬
bietatis signa in corde meo remanser̃
sed extoto corde credens. qđ xp̃c quẽ
colitis ipse est cds̾ uerus. detuli huc
uobis duo incrementa mea: credeus
qđ possint puos amortis ꝑiculo lib̾ari.
Dicunt ei om̃s simuluiri dei. Omnes
quos hic hodie aliqua infirmitas te¬
net. mox ut xp̃iani facti fuerint. sal.¬
uabunt᷑. Cũq clamaret claudius cre¬
dere se & desiderare se fieri ypianun.
iussit sẽs policarpus ut clarent uniuer.¬
si nomina sua. Primꝰ itaq omium de¬
dit nom̃ suũ trinquillinꝰ pat̾ marcel.¬
liant & marci. Post hunc sex amici eoꝵ.
id .ẽ. aristorius crescentianꝰ. euticius. ur.¬
banꝰ uitalis. &iustus. Post hos nicostra¬
tus primiscrinius a castorius fr̾ eius.
&elaudius cõmentariensis. Post hos.
filii ipsiuis claudii. felicissimꝰ a felix
Post hos martia mat̾ marcelliani

Expanded text:
mum, ubi erant sancti Dei, projecit eos ante mum, ubi erant sancti Dei, projecit eos ante pedes eorum dicens: Nulla penitus dubietatis signa in corde meo remanserunt: sed ex toto corde credens quod Christus, quem colitis, ipse sit verus Deus, detuli huc vobis duo incrementa mea, credens quod possent per vos a mortis periculo liberari. Dicunt ei omnes simul sancti Dei: Omnes quos hic hodie infirmitas aliqua tenet, mox ut christiani facti fuerint, sanabuntur. 35. Cumque clamaret Claudius credere se, et desiderare fieri Christianum, jussit S. Polycarpus ut darent singuli nomina sua. Primus itaque omnium dedit nomen suum Tranquillinus pater Marcelliani et Marci. Post hunc sex amici eorum, id est, Ariston, Crescentianus, Eutychianus, Urbanus, Vitalis et Justus; post hos Nicostratus primiscrinius, et Castorius frater ejus, et Claudius Commentariensis. Post hos filii Claudii, Felicissimus et Felix. Post hos Marcia mater Marcelliani
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ sẽe sebastĩanus cũ sit amicus imꝑa¬
toꝵ xpianissimꝰ sic. xineruditione diuina
ꝑfectus: & qualit̃ animas xp̃ianoꝵ sua
exoͥrtatione reuocassa & quod satis ido.¬
nea ratione dociusset istã uitã fugi¬
tiuã. ee ximaginariam. x sic dũtene¬
ri putatur. auferri. Harrabat aiam
quomꝰ ueniens repente lux de cȩlo
ꝑlustrassee eum &qͦumodo uxor ẽeiꝰ
quȩ ꝑsex annos muta fuerat. fecit
loqui. Cũ hȩc narrasset nicostratus
claudio. corruit apedes nĩcostrati
claudius dicens. Ex amissa coniuge
duos filios habeo ex quib unꝰ hidro.¬
pis morbo fatigatur. alius diuersic
uulnerib opprimitur: rogo ut ni¬
beas eos uisitari. Non enĩ dubito qđ
ille qui potuic facere. ut post sex an¬
nos loqueretur uxor tua. faciat siuo¬
luerit ut adfilios meos sanitas redeat
Et hȩc dicens ꝓripuit se ad domum
suãi a fecit incer manus ad duci dusᷤ
filios suos: & introducens eos intra do¬

Expanded text:
liter S. Sebastianus, cum sit amicus imliter S. Sebastianus, cum sit amicus imanissimus sit, et in eruditione divina perfectus, et qualiter animas christianorum sua exhortatione revocasset, et quod satis idonea ratione docuisset istam vitam fugitivam et imaginariam esse, et sic dum teneri putatur, auferri. Narrabat etiam, quomodo veniens repente lux de coelo perlustrasset eum, et quomodo uxorem ejus, quae per sex annos muta fuerat, fecit loqui. 34. Cum haec narrasset Nicostratus Claudio, corruit ad pedes Nicostrati Claudius, dicens: Ex amissa conjuge duos filios habeo, ex quibus unus hydropis morbo fatigatur, alius diversis vulneribus opprimitur; rogo ut jubeas eos visitari. Non enim dubito quod ille, qui potuit facere ut post sex annos loqueretur uxor tua, faciat, si voluerit, ut ad filios meos sanitas redeat. Et haec dicens proripuit se ad domum suam, et fecit inter manus adduci duos filios suos, et introducens eos intra do
Abbreviated transcription (Latin):
uemĩt claudius cõmentariensis
ad primiserinis nicostrati domuor
ubi ista agebant ur. & dicit nicostra:¬
to. Uehement̾ p̃fectus cõmotusẽ.
qđ ꝑsonas reoꝵ  tuę domus custodia
trudi iussisti. Hac de causa suis ce
debeas interrogatus dare responsum.
Ingressus itaq ad p̃fectum nicostratꝰ.
cũ interrogatus fuissec cur eas ꝑsonas
quas carceris claustra retinebant. suȩ
uoluerit domꝰ mancipari custodiȩ
nas intra domum meã custodiendae
suscepi ꝑsonas. Quib utterrorem pas.¬
sionis incuterẽ. reoꝵs illos feci sociari
ꝑsonis. ut ĩussioni urẽ & ꝑsuasioni nr̃e.
si non consensu suo. saltem alieno exꝑi¬
mento consentiant: & metuant nesimi¬
lis eos pęna concludat. Libentissime
igitur hȩc audiens p̾fectus. dimisic
eum clicens. Magno te censu aparen.¬
tib eoꝵ remunerari faciam. cũ ꝑte
Reuertens itaq ad domũ suã nĩeostiatꝰ
primiscrinius cũ claudio cõmenta¬
riense. cepit ei uniuersa referre equa¬

Expanded text:
venit Claudius commentariensis ad primiscrinii Nicostrati domum, ubi ista agebantur; et dicit Nicostrato. Vehementer praefectura commota est, quod personas reorum tuae domus custodiae tradi jussisti. Hac de causa suis te i. Vide quasi debeas interrogatus dare responsum. Ingressus itaque ad praefectum Nicostratus cum interrogatus fuisset, cur eas personas, quas carceris claustra retinebant, suae voluerit domus mancipari custodiae, nas intra domum meam custodiendas suscepi personas, quibus ut terrorem passionis incuterem, reorum illos feci sociari personis, ut jussioni vestrae et persuasioni nostrae si non consensu suo, saltem alieno experimento consentiant, et metuant ne similis eos poena concludat. Libentissime igitur haec audiens praefectus dimisit eum dicens: Magno te censu a parentibus eorum remunerari faciam, cum per te  33. Revertens itaque ad domum suam Nicostratus primiscrinius cum Claudio commentariensi, coepit universa referre, et qua
Abbreviated transcription (Latin):
ni cura xpĩanos. eẽ. ceꝑat. Qui carinus
habebat aliquos amicos: quos huiꝰ tituli ꝓ¬
fessio decorabat. Igit̾ occiso carino inciui.¬
tate maguntia. maximiano & aquilino
consulib facta ẽ ꝑsecutio talis ut nuillus
emeret uł uenundatet aliquid. nisi quista.¬
ticulis positis in eo leco ubi emendi grã uentũ
fuissec. thuris ex hibuisset incensum. Circa
insulas. circa uicos. circa nimphea quoq erañ
positi cõpulsores: qui nec manendi cõpiam
darent. aut haurientib aquã ipsam faculta.¬
tem tribuerent. nisi qui idolis delibasseñ.
Tunc scĩ gaii epicopi consilio habito. chro¬
matius inlustris uir om̃s xpĩanos indomo
sua suscepic: &uniuersos ita fouebat. ut mil¬
lus om̃ino sacrificandi necesficati suc cũb̾et.
Uerũ quia tanta uis ꝑsecutionis extiterac.
ut opinio ipsa xpĩanitatis eiꝰ cęlari non pas.¬
set: meruic ex sacro rescripto chromatius.
ut medendi grã incãpano litore moraretur:

Expanded text:
ni circa Christianos esse coeperat; quia Carinus ni circa Christianos esse coeperat; quia Carinus habebat aliquos amicos, quos hujus tituli professio decorabat. 65. Igitur occiso Carino in civitate Maguntiaco Maximiano et Aquilino consulibus, facta est persecutio talis, ut nullus emeret vel venundaret aliquid nisi qui statunculis positis in eo loco, ubi emendi gratia ventum fuisset, thuris exhibuisset incensum. Circa insulas, circa vicos, circa nymphea quoque erant positi compulsores, qui neque emendi copiam darent, aut hauriendi aquam ipsam facultatem tribuerent, nisi qui idolis delibassent. 66. Tunc S. Caii episcopi consilio habito, Chromatius illustris vir omnes Christianos in domo sua suscepit, et universos ita fovebat, ut nullus omnino sacrificandi necessitati succumberet. Verum quia tanta vis persecutionis exstiterat, ut opinio ipsa Christianitatis ejus celari non posset, meruit ex sacro rescripto Chromatius ut medendi gratia in Campano littore moraretur,
Abbreviated transcription (Latin):
suscipiam xp̃ianicatem adagendas actio¬
nes angelicas. cũ unus eẽ cepero ex eoꝵ nu¬
mero. qui ȩternã uitã accipiunt: & efficuinꝰ
causidici scĩtatis. Tunc amplexatꝰ. ẽ. eũ beatꝰ
sebastianꝰ. Quẽ cũ baptitasset sc̃s policarpꝰ
ipse pat̾ acceptionis eiꝰ ẽ. facꝰtus. Igitur dũ
pauci ad modum transacti fuissent dies
omnib: rite abreniutiatis achromatio
mundi negotiis. suscepit chromatius sa.¬
cri bapticinatis nouitatẽ acum eodẽ ex
familia eiꝰ ꝓmiscui sexus mille quadrin.¬
gentȩ animȩ. Quos om̃s prius manu mis¬
sionis grã. aseruitutis nodo ex soluit: & doniᷤ
obtimis instruxit. dicens hoc: qđ isti qui
dm̃ incipiunt habere patrem. serui homi¬
mȩ nomine gaius. uir magnȩ pruden.¬
tiȩ magnęq uirtutis: imꝑantib tunc
carino dioclitiano. & maximiano. Dioclftia.¬
nus inurbe erac cũ maximiano: carinus
aut̃ erat cũ omni exeroitu in partib gallia

Expanded text:
suscipiam Christianitatem, ad agendas actiosuscipiam Christianitatem, ad agendas actiones angelicas, cum unus esse coepero ex eorum numero, qui aeternam vitam accipiunt, et efficiuntur causidici sanctitatis. Tebastianus: quem cum baptizasset S. Polycarpus, ipse pater susceptionis ejus est factus. 63. Igitur dum pauci admodum transacti fuissent dies, omnibus rite abrenuntiatis a Chromatio mundi negotiis, suscepit Chromatius sacri baptismatis novitatem; et cum eodem ex familia ejus promiscui sexus mille quadringentae animae, quos omnes prius manumissionis gratia a servitutis nodo exsolvit, et donis optimis instruxit, dicens hoc: Illi qui Deum incipiunt habere patrem, servi homimae nomine Caius, vir magnae prudentiae, magnaeque virtutis, imperantibus Carino, Diocletiano et Maximiano. Sed Diocletianus in Urbe erat cum Maximiano: Carinus autem erat cum omni exercitu in partibus Gallia
Abbreviated transcription (Latin):
regis cȩloꝵ intrarẽ. Nunc auc̃ reinduã
me nonbaptizatꝰ ut om̃ib prius quib
sum iratꝰ indulgeam. omĩb debitorib
meis cyrografa resticuã. Si cui aliquid
uiolenter abstuli: integrũ reddi p̃ei¬
piam. Duȩ mͥ post uxoris obitũ concu.¬
binȩ sunt: &istis dotẽ &x maritis tradã.
Abomni nexu seruili ingenuo priua.¬
to uł publies ac tuum meoꝵ nodos
ex soluam: aita demũ ꝓmictam renuntiatu.¬
rum me omĩb peccatis diabolicis. & uolup.¬
tatib mundi. Dicit ei policarpꝰ p̾sbiter.
Beatiorem te cȩlestis unda ꝑfundet: cũ
ea quȩ arbitrio tuo dicis tee̾e. facꝰ turuo.
tota festinatione cõpleueris. Nam &qua¬
dragesimȩ tempꝰ ideo baptizandis iniun¬
gitur: ut tot dieb ipsis discant renuntiatu
tempꝰ flagitas: ego qui ad huc suscepturꝰ
eram negotia fori. soli susceptionis uolun.¬
tati renuntio Et qui futurus eram ad¬
uocatus acdagendas causas mortalium:

Expanded text:
regis coelorum intrarem. Nunc autem reinduam regis coelorum intrarem. Nunc autem reinduam me non baptizatus, ut omnibus prius, quibus sum iratus, indulgeam; omnibus debitoribus meis chirographa restituam; si cui aliquid violenter abstuli, integrum reddi praecipiam: duae mihi post uxoris obitum concubinae sunt, et istis dotem et maritis tradam, ab omni nexu servili, ingenuo, privato, vel publico actuum meorum exsolvam: et ita demum promittam renuntiaturum me omnibus peccatis diabolicis et voluptatibus mundi. Dicit ei Polycarpus presbyter: Beatiorem te coelestis unda perfundet, cum ea quae arbitrio tuo dicis te esse facturum, tota festinatione compleveris: nam et quadragesimae tempus ideo baptizandis injungitur, ut tot diebus ipsi discant renuntiaturtempus flagitas, ego qui adhuc suscepturus eram negotia fori, soli susceptionis voluntati renuntio: et qui futurus eram advocatus ad agendas causas mortalium,
Abbreviated transcription (Latin):
dicandis negotiis absentare. Simulans
igit᷑ egritudinem. tibi ipsi postula sue¬
cessorem: ut possis liber ab occupationib
mundi fucurȩ uicȩ rudimenta susciꝑe
ut sccła natiuitace iterum natꝰ. & ternis
efficiaris parentib ples. Eodem itaq die
mittic ad amicos suos inpalacio positos:
ꝑquos testimonialia scripta suscipiens.
tirocinium diuinȩ miliciȩ. antequam
bapti ⁊ aretur accepit. Quid memorẽ.
quã plenissimȩ fidei fuerit. quãq acris
ingenii contra infidelium asseita consti.¬
teric: sequens lecꝰtio manifestat. Nam
ininitio qualit̾ sic sacro ᷤᷤ fontis unda ꝑfu¬
sus: mentis eiꝰ fides eiudent̾ enituic. Int̾¬
rogatꝰ si crederet: dix̃. Credo. Iterum in¬
terrogatꝰ utrum abrenuntiaret omnib
idolis: dixic. Abrenuntio. Proseruta est
interrogatio sacerdotis: utrũ renuntia.¬
ret omĩb peccatis. At ille ait. Ista prius
debuisti inquirere: antequã as aulas

Expanded text:
dicandis negotiis absentare. Simulans dicandis negotiis absentare. Simulans igitur aegritudinem, tibi ipsi postula successorem, ut possis liber ab occupationibus mundi, futurae vitae rudimenta suscipere, ut secunda nativitate iterum natus aeternis efficiaris parentibus proles. Eodem itaque die mittit ad amicos suos in palatio positos, per quos testimonialia scripta suscipiens, tirocinium divinae militiae antequam baptizaretur accepit. 61. Quid memorem, quam plenissimae fidei fuerit, quamque acris ingenii contra infidelium asserta constiterit? Sequens lectio manifestat. Nam in initio qualiter sit sacrosancti fontis unda perfusus, mentis ejus fides evidenter enituit. Interrogatus si crederet, dixit: Credo. Iterum interrogatus, utrum abrenuntiaret omnibus idolis, respondit: Abrenuntio. Prosecuta est interrogatio sacerdotis, utrum renuntiaret omnibus peccatis; at ille ait: Ista prius debuisti inquirere antequam has aulas
Abbreviated transcription (Latin):
&omẽ illud opꝰ mechanicum. Et subito
dum scõꝵ manib frangerent᷑. apparuit
ante oculos chromatii iuuenis. cuiꝰ facieᷤ
flamineo radiebat aspecꝰtu: adixit ei.
assantacẽ. Ad hanc uocẽ sanissimꝰ red¬
nem ut pedes eiꝰ oscularet᷑. at ille dixit
eiłlide necontingas me: quia non¬
du baptismatis scĩficatio. te asqualo¬
rib abluit idoloꝵ. Uidens hȩc tibur¬
tius filius eiꝰ aduoluit᷑ pedib sc̃ipo.¬
gebat plantas beati sebastiani: aam.¬
bo una uoce clamabanc. Ver cd̃ xp̃c̃¬
uerus x omni pocens uingenicꝰ filius dĩ
principacum prime cohortis ago.: sed
utrũ sic milicia hominis nescire decreui
nec uellẽ. Ad hoc tancũ sub clamide lace¬
re uolui. ut nutantium animos instrue¬
rem. & dubitantes constantes efficerem:
ne passionũ dolorib cederenc. quos fider
fecerat bellatores. Tu aut̃ amplissimȩ po¬
testatis apicem gerens: non potes cemet¬
ipsum nec abspectaculis tollere. neq iii.¬

Expanded text:
et omne opus illud mechanicum: et subito, et omne opus illud mechanicum: et subito, dum sanctorum manibus frangerentur, apparuit ante oculos Chromatii juvenis, cujus facies flammeo radiabat aspectu et dixit ei: as sanitatem. Ad hanc vocem sanissimus rednem, ut pedes ejus oscularetur. At ille dixit ei: Vide ne contingas me, quia nondum baptismatis sanctificatio te a squaloribus abluit idolorum. Videns haec Tiburtius filius ejus, advolvitur ad pedes S. Pogebat plantas S. Sebastiani, et ambo una voce clamabant: Verus erus et omnipotens unigenitus Filius Dei, principatum primae cohortis ago, sed utrum sit militia hominis, nescire olim decrevi, nec vellem. Ad hoc tantum sub chlamyde latere volui, ut nutantium animos instruerem, et dubitantes constantes efficerem, ne passionum doloribus cederent, quos fides fecerat bellatores. Tu autem amplissimae potestatis apicem gerens, non potes temetipsum nec a spectaculis tollere, neque ju
Abbreviated transcription (Latin):
mani cerimonias abiceres: intemet ipso
qđ uerũ est didicisses. Audiens hec chro¬
matius: dix̃. Uerus ille ds̾. ẽ: qui uos ca¬
lesꝓbatur hab̾e cultores. Nã omĩs ser¬
mo ur̃ ita rationib affluit: ut pecudũ
adrationẽ uerã mentes inclinet. Unde
etiã hoc ipsum qđ ad ornatum domus
uisus sum excepisse: ne impediat saluti
meȩ eiꝰ incoluinicas. dissipetur. Credo enĩ
tegro aine se parauero. & p̾sentem merear
salucẽ consequi &futurã. Audiens hec
filius eiꝰ tibuitius: dix̃. Nulla patior ratio.¬
ne hoc opꝰ p̾ciosum &p̃cipuum &incom¬
parabile deici. Sed ne paternę saluti ui.¬
dear uenuire contrarius: deferant᷑ duo
clibana. & accensa ante ianuã cubiculi
p̃parent᷑. ut dum destructũ abeis fue.¬
rit. & pat̾ ineus non receꝑit sanitatem:
Sc̃i uero nõ solũ ñmetuebant ꝓmissum
exitium: uerũ & iã constant̾ p̾parare cli¬
bana hortabantur. Tunc accesserunt ad
uniuersa idola cristallina &olouitrea:

Expanded text:
mani caeremonias abjiceres, in temetipso quod verum est didicisses. 57. Audiens haec Chromatius dixit: Verus ille Deus est, qui vos tales probatur habere cultores. Nam omnis sermo vester ita rationibus affluit; ut et pecudum ad rationem veram mentes inclinet. Unde etiam hoc ipsum quod ad ornatum domus visus sum excepisse, ne impediat saluti meae ejus incolumitas, dissipetur. Credo enim, tegro separavero, et praesentem merear salutem consequi et futuram. 58. Audiens haec filius ejus Tiburtius dixit: Nulla patiar ratione hoc opus pretiosum et praecipuum et incomparabile dejici. Sed ne paternae saluti videar venire contrarius, deferantur duo clibani et accensi ante januam cubiculi praeparentur, ut dum destructum ab eis fuerit, et pater meus non receperit sanitatem, Sancti vero non solum non metuebant promissum exitium, verum etiam constanter praeparari clibanos hortabantur. 59. Tunc accesserunt ad universa idola crystallina et holovitrea,
Abbreviated transcription (Latin):
citare dignatꝰ. ẽ. ut conueniã & contester uos
corã omni popło. iniusto iudicio ꝑsecutionem
urãm inxp̃i famulos ebullisse. Tunc iussit eum
imppoclromio palacũ duci. & tãdiu fustigari qͣm¬
diu sp̃m̃ exalaret. Tunc tuler̃ corpꝰ eiꝰ noc te &
iucloacã maximã inser̃ dicentes: ne forte xpian
eũ sibi mart y̧rẽ faciant. Tunc beatꝰ sebustianus
apparuic in somnio scȩ lucinȩ cuidã matrons
religiosissimȩ clicens. Incloaca illa quȩ est upta
circũ. inuenies corpꝰ meũ pendens in unco. ho
beata lucina ipsa ꝑse cũ seruis suis mecdio nos¬
tis abiit: & leuans eũ posuit inpauone suo &
ꝑdux̃ aellocũ: a ibi ubi ipse imꝑauerac oũ om̃i
diligentia sepeliuit. Ipsa aut̃ sc̃a luciua ꝑtri
guita dies aloco scõ ipso non dicessit. Post aliqͣn¬
tos aut̃ annos. pax eccłe. ẽ. redlita: quȩ statim
ut ȩccła głam pacis accepit. domũ suã excłan
fecit: cui om̃s suas opes adxpĩanoꝵ requiem

Expanded text:
dignatus est, ut conveniam et contester vos coram omni populo, injusto judicio persecutionem vestram in Christi famulos ebullisse. 88. Tunc jussit eum in hippodromo palatii duci, et tam diu fustigari, quamdiu spiritum exhalaret. Tunc tulerunt corpus ejus nocte, et in cloacam Maximam miserunt dicentes: ne forte Christiani eum sibi martyrem faciant. Tunc B. Sebastianus apparuit in somnis S. Lucinae cuidam matronae religiosissimae dicens: In cloaca illa, quae est juxta circum, invenies corpus meum pendens in gompho. Hoc  89. Tunc B. Lucina ipsa per se cum servis suis medio noctis abiit, et levans eum posuit in pavone suo, et perduxit ad locum, ubi ipse imperaverat, et cum omni diligentia sepelivit. Ipsa autem sancta Lucina per XXX dies a loco sancto ipso non discessit. 90. Post aliquantos autem annos pax Ecclesiae est reddita: quae statim ut Ecclesia gloriam pacis accepit, domum suam fecit ecclesiam. Cui omnes suas opes ad Christianorum requiem
Abbreviated transcription (Latin):
ceueri fecit: & simul adsecretariũ ꝑduci uid¬
cis sȩuientis. At ubi introducti sunt: fabians
p̃fectus dixit adeũ qui se arte tradideras
Quis diceris: At ille respondit. Torquatis
fabianꝰ dix̃. Quid ꝓficeris: Torquatꝰ dixit.
xp̃iamis sũ. sabiarus dix̃. Ignoras quid ussr̃
in uicꝰ tissimi principes. ut qui sacrificare
diis noluerinc. diuersis suppliciis maceres
Torquatꝰ aic. Hic magister meuse̾. aipse i
semp docuit. Quod hunc uidero facers.
neccesse. ẽ. uc ficiã. fabianus conuersus ade
buitiũ dix̃. Aucdisti quid torquatꝰ asseni
Quid aclista respondes: cibuitius apxis¬

Expanded text:
teneri fecit, et simul ad secretarium perduci judteneri fecit, et simul ad secretarium perduci judicis saevientis. At ubi introducti sunt, Fabianus praefectus dixit ad eum, qui se arte tradiderat: Quis diceris? At ille respondit: Torquatus. Fabianus dixit: Quid profiteris? Torquatus dixit: Christianus sum. Fabianus dixit: Ignoras quod jusserunt invictissimi principes, ut qui sacrificare diis noluerint diversis suppliciis macerentur? Torquatus dixit: Hic magister meus est, et ipse me semper docuit: quod hunc videro facere, necesse est ut faciam. 78. Fabianus conversus ad S. Tiburtium dixit: Audisti quid Torquatus asserat? quid ad ista respondes? S. Tiburtius di
Abbreviated transcription (Latin):
tis compulsi cęderent: iussit eos in medio ma¬
ri p̃cipices dari. Inmensis itaq artati
ponderib pelagi fluetib dati sunc: ut in ło¬
co mundo inter aquas coronã mart ẏrii cȩle.¬
brarent. Insidiabant᷑ icaq infideles fidelib
porõ hic apostata extiterat. &erac fraudulen.¬
tus in omni sermone. &callidus in omni cõ.¬
misso. Quid multas Dũ abeato tiburcio uno
scolasticissimo. & nobili & sc̃o frequent̾ argue¬
retur: quod capillos suꝑ apicem frontis ton¬
soris arce cõponeret. qđ assidue potaret. alii.¬
dendo pranderet. qđ inlicenter feminarum
se aspectib daret. & qđ se aieiuniis &orationib
colleret. qđ somno dedicꝰ non inc̾ ẽẽc ꝑiuigi¬
les inhimnis dĩ ducentib nocꝰ tes: dũ ꝓhisue
mulac se equanimit mouentẽ accipe xegi
arte quati nus orantẽ sẽm tiburtiũ cõp̃hen¬
derent infideles. Inqua cõphensione se ipsũ

Expanded text:
tis compulsi cederent, jussit eos in medio matis compulsi cederent, jussit eos in medio mari praecipites dari. Immensis igitur arctati ponderibus, pelagi fluctibus dati sunt, et in loco mundo inter aquas coronam martyrii celebrarunt. Insidiabantur itaque infideles fidelibus, porro hic apostata exstiterat et erat fraudulentus in omni sermone, et callidus in omni commisso. Quid multa? dum a B. Tiburtio viro scholasticissimo et nobili et sancto frequenter argueretur, quod capillos super apicem frontis tonsoris arte componeret, et quod assidue pasceretur et ludendo pranderet; et quod licentius feminarum se aspectibus daret, et quod a jejuniis se et orationibus tolleret, quod somno deditus non interesset pervigil in hymnmulat se aequanimiter monentem accipere: et egit arte quatenus orantem S. Tiburtium comprehenderent infideles. In qua comprehensione seipsum
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ ut suspensa. ẽ: inc̾fessione dñi emisit sp̃m.¬
atiberis alueo inmerser̃ dicentes. ne xpia¬
ni corpꝰ eiꝰ collant: & faciant sibi illã deã. Igit᷑
celebrato maitirio: uenit insomnio sc̃o se¬
bastiano. &narrauie ei qualit̃ martirium
dni suscepisset. Quod cũ narrasset sc̃s seba¬
ipem accessic. Nichilominꝰ & ipse ꝑpessus
in sidias: tentus ẽ. x apopło lapidatus mor.¬
tuus. ẽ. & corpꝰ eiꝰ tiberino gurgia mancipa¬
tum ẽ. Itẽ incostratꝰ & claudius una cum
castorio & uic torino &simpniano. dũcor¬
pora scõꝵ ꝑ ora tiberina requirerenT.
aꝑsecucorib teuti sunt: & ad urbis p̾fec.¬
tum ꝑdu cti sunt. Erat iudex fabia¬
nus. qui eos hortatꝰ.ẽ. ad sacrificandum.
& ꝑ decem dies minis eos &blanditiis
agens innullo pęnitꝰ potuit eõ mouere.
Tunc fecit de his suggestionẽ imꝑatoribus:
eos tertio corqueri. Cũ nulla ratione cormen.¬

Expanded text:
qua suspensa in confessione Domini emisit spqua suspensa in confessione Domini emisit spet Tiberis alveo immerserunt, dicentes: Ne Christiani corpus ejus tollant, et faciant sibi illam deam. 75. Igitur celebrato martyrio ejus, venit in somnis B. Sebastiano, et narravit ei qualiter martyrium Domini suscepisset. Quod cum narrasset S. Sebanem accessit: nihilominus et ipse perpessus insidias tentus est, et a populo lapidatus mortuus est, et corpus ejus Tiberino gurgiti mancipatum est. 76. Item Nicostratus et Claudius una cum Castorio et Victorino et Symphoriano, dum corpora Sanctorum per ora Tiberina requirerent, a persecutoribus tenti sunt, et ad Urbis praefectum perducti. Erat judex Fabianus, qui eos hortabatur ad sacrificandum, et per decem dies minis eos et blandiagens in nullo penitus potuit commovere. Tunc fecit de his suggestionem imperatoribus eos usque tertio torqueri. Cumque nulla ratione tormen
Abbreviated transcription (Latin):
&e quanta fecerit diĩs qualit̃ unꝰquisq ad
palmã martẏrĩi uenerit. tantũ modo
explicemꝰ. Beatissima ⁊ oe in apłoꝵ natale
dĩ adconfessionẽ petri apłi oraret. ab insi.¬
diantib paganis arcatur: ducit᷑q ad patroñ
regionis naumaciȩ. a conpellit᷑ maitis scaticu¬
lo qđ illic stabat turis guetã incendẽ. Cui
illa respondic. aluillerem marti sacrifica:¬
re cõpellis: ut ostendas martẽ urm mulie.¬
bria delecꝰtari. S. ille impudicissime
ueneri pocuit pudorẽ eriꝑe: mͥ uero tropheũ
fidei infronte portanti non poterit p̾ualere.
regionis. misit eã incustodiã obscurissimã:
&ꝑquinq dies fecit eã nec lum̃ uidẽ. nec
cibũ nec potũ acciꝑe: solũ qđ uoxeiꝰ quicã
illic iucluserat audiebat᷑ dicentis. Ibi mori
seris diis. Sed cũ transissent dies sex: sugges.¬
serunc de ea p̾fecto seuienti. Qui iussic eã¬
acollo & capillis in arborẽ excelsam suspendi
& subc̃ fumũ exterquilinio adhiberi. Statĩ

Expanded text:
eos fecerit Christus, qualiter unusquisque ad palmam martyrii venerit tantummodo explicemus. Beatissima Zoe in Apostolorum natale dum ad Confessionem Petri apostoli oraret, ab insidiantibus paganis arctatur, duciturque ad patronum regionis Naumachiae, et compellitur Martis statunculo, quod illic stabat, thuris guttas incendere. Tum illa respondit: Mulierem Marti sacrificare compellitis, ut ostendatis Martem vestrum mulieribus delectari. Sed ille impudicissimae Veneri potuit pudorem eripere, mihi vero tropaeum fidei in fronte portanti non poterit praevalere. regionis misit eam in custodiam obscurissimam, et per quinque dies fecit eam nec lumen videre, nec cibum nec potum accipere. Solum vox ejus qui eam illic incluserat audiebatur dicentis: Ibi morieseris diis. 74. Sed cum pertransissent sex dies suggesserunt de ea praefecto saevienti: qui jussia collo et capillis in arborem excelsam suspendi, et subter fumum ex sterquilinio adhiberi: in
Abbreviated transcription (Latin):
Cũq traussssec una dies & uuanox. & illi in
psalmis & himnis ꝑseuerassent: iussit ambos
ubi stabant lanceis ꝑlatera uerberari: & ipsi
ꝑ martẏrii głam adsiclerea regna migrauer̃.
Item sepulti sunt & ipsi inuia apia milia¬
rio sccło aburbe. inloco qͥ uocat᷑ ad areuaᷤ.
quia criptȩ arenarũ illic erant. exqͥbus
tus. ẽ. Et quia ut diximꝰ uidebatur sub
clamide latere qđ miles ẽẽt dignissimꝰ xp̃i
suggessit deꝯͣ p̾fectus dioclstiano imꝑatori.
Quẽ dioclitianus ad se conuocaus ait. Ego
te int̾ primos inpalatio meo semꝑ habui:
hactenꝰ latuisti. Sẽs se bastianꝰ dix̃. Pro salu.¬

Expanded text:
Cumque transisset una dies et una nox, et illi in Cumque transisset una dies et una nox, et illi in psalmis et hymnis perseverarent, jussit eos ambos ubi stabant lanceis per latera verberari: et ita per martyrii gloriam ad siderea regna migraverunt. Item sepulti sunt et ipsi in via Appia, milliario secundo ab Urbe, in loco qui vocatur Ad Arenas, quia cryptae arenarum illic erant, ex quibus tus est: et quia, ut diximus, videbatur sub chlamyde latere, cum miles esset dignissimus Christi, suggessit de eo praefectus Diocletiano imperatori. Quem Diocletianus ad se convocans, ait: Ego te inter primos palatii mei semper habui. hactenus latuisti. S. Sebastianus dixit: Pro salu
Abbreviated transcription (Latin):
seutẽ diẽ. Post hȩc aut̃ corquatꝰ egit: ut castulꝰ
Retarius palacii hospes scõꝵ cõp̾henderetur.
Quicũ fuisset aitatus: & hic tercio appensus.
tertio auditus: in confessione dnĩ ꝑseueiaus.
missus ẽ infoueã. &dimissa .ẽ. suꝑ eũ massa a.¬
renaria: & ipse cũ inaitirii palma migrauit ad
xp̃m. Centi post hȩc scĩ mn arcellianus & mnarcꝰ
& ambo ligati adstipitẽ: inpedib acucus acce¬
perunt. Quib dicebat insanissimꝰ fabianꝰ. Tam¬
diu fixis stabitis plantis: quã diu diis debitũ
exhibeatis officiũ. Cunc ambo fr̃s inuno ligno
confixi: psallebant dicentes. Ecce quã boũ
a quã iocundũ habitare fr̃s inuuum. Dic̃
eis fabianꝰ. Infelices & miseri de ponite amen.
imminentibus suꝑ uos. Cui respondentes
ambo dixerun. Nũꝗam tam bene epulati
sumꝰ: modo cepimus e̾ẽ. fixi inamore xp̃i.¬
ẽ itinam nos sic. e̾ẽ. sic̃ sumꝰ taindui ꝑmittas:
quã diu huiꝰ tegimur corpis iuduinento.

Expanded text:
s. 83. Post haec autem Torquatus egit ut Castulus zetarius palatii, hospes Sanctorum, comprehenderetur: qui cum fuisset arctatus, et hic tertio appensus, tertio auditus, in confessione Domini perseverans, missus est in foveam et dimissa est super eum massa arenaria, et ipse cum palma martyrii migravit adentur post haec Marcellianus et Marcus; et ambo ligati ad stipitem clavos in pedibus acutos acceperunt; quibus dicebat insanissimus Fabianus: Tamdiu fixis stabitis plantis, quousque diis debitum redhibeatis officium. Tunc ambo fratres in uno ligno confixi psallebant dicentes: Ecce quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum. Dicit eis Fabianus: Infelices et miseri, deponite amentiimminentibus super vos. Cui respondentes ambo dixerunt: Numquam tam bene epulati sumus: modo coepimus esse fixi in amore Christi. Utinam nos sic esse sicut sumus tamdiu permittas, quamdiu hujus tegimur corporis indumento.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ eos ingressus est planta: & cȩpit p̃fecto di.¬
cere. De pone infidelitatẽ. & disce quia hic x̃.¬
solus dc̃: quẽ confitemur creaturis omĩbus
dominari. Alitte tu si potes in nomine dei tui
iouis manꝰ in calida aqua. & si potest iouis tuus
faciat te ñsentire feruorem ardoris. Nã michi
flores roseos gradiar: quia ereatura ipsa erea¬
hanc iniuriã facere. ut audiam ce rabido ore
latrantẽ. mellifluũ nom̃ eiꝰ scm nominare.
Tunc iratꝰ fabianꝰ: dicꝰ tauit sententiã dicens.
Blasphemator deoꝵ ereus atrociũ inuiriar:
gladio adnimauertatur. Ducꝰtus ẽ. aut̃ inuia
lauicana. tercio miliario aburbe: &effiudens
orationẽ ad dñm. uno icꝰtu gladi ⁊ uerberatꝰ
abscessit. In eodẽ loco aparente quodã xpĩa¬
no sepultus. ẽ: in quo loco multa beneficia

Expanded text:
super eos ingressus est planta, et coepit praefecto disuper eos ingressus est planta, et coepit praefecto dicere: Depone infidelitatem et disce quia hic solus est Deus, quem confitemur creaturis omnibus dominari. Mitte tu, si potes, in nomine Jovis dei tui manus in calidam aquam; et si potest Jovis tuus, faciat te non sentire fervorem ardoris. Nam mihi super roseos flores gradior, quia creatura Creahanc injuriam facere, ut audiam te rabido ore latrantem, mellifluum nomen ejus sanctum nominare. Tunc iratus Fabianus dictavit sententiam dicens: Blasphemator deorum, et reus atrocium injuriarum, gladio animadvertatur. Ductus est autem via Lavicana tertio milliario ab Urbe, et effundens orationem ad Dominum uno ictu gladii verberatus abscessit. Et in eodem loco a parente quodam Christiano sepultus est: in quo loco multa beneficia
Abbreviated transcription (Latin):
quic quid libec: omĩs nobis uilis . ẽ. pena ubi co¬
generituo: & hoc esto qđ te natura dictauit.
Nobilis enĩ natꝰ ad cantã de uolutus es ferẽ:
ut possis & supplicium simus & infanniam
subire & mortem. Sẽs tiburtius dix̃. Opru¬
dentissimũ uiroꝵ. & romanis uidicẽ consti¬
tucũ: quia meretricẽ uenerẽ. &incestum
iouein. & mercurium fallacẽ. & saturnum
filioꝵ occisore m colere nolo. infamiã gene.¬
rosicatis incurro: & quia unũ &uerũ deũ
qui incęlis regnac adoro &ueneror. suppli¬
ut aterris homo ad celum possit ascendẽ. Ileo
istas om̃s uanas effigies quas colitis sine causa:
ꝓculcans pedib meis. dõ omĩpotenti me sub.¬
ieci. Tunc fabianꝰ iussit ante pedes eiꝰ carbones
arcdentes effundi: &ait ad eum. Elige cibi uñ
exduob Aut thura inistis carbonib adice:
aut pedib nudis suꝑ eos incęde. Tunc beatꝰ
tibuitius faciens signũ crucis. constant᷑ nuda

Expanded text:
quidquid libet, omnis nobis vilis est poena ubi pura coquidquid libet, omnis nobis vilis est poena ubi pura cogeneri tuo, et hoc esto quod te natura dictavit. Nobilis enim natus ad tantam devolutus es faecem, ut velis et supplicium simul et infamiam subire et mortem. Sdentissimum virorum, et Romanis judicem constitutum! quia meretricem Venerem, et incestum Jovem, et Mercurium fallacem, et Saturnum filiorum occisorem colere nolo, infamiam generositatis incurro: et quia unum et verum Deum, qui in coelis regnat, adoro et veneror, suppliut a terris homo ad coelum posset ascendere; ideo istas omnes vanas effigies, quas colitis sine causa, proculcans pedibus meis, Deo me omnipotenti subjeci. 81. Tunc Fabianus jussit ante pedes ejus carbones ardentes effundi; et ait ad eum: Elige tibi unum e duobus, aut thura in istis carbonibus adjice, aut pedibus super eos nudis incede. Tunc B. Tiburtius faciens signum crucis, constanter nuda
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse aut̃ cũ sociis suis cũ quib magicas clades
Istum quẽ uides illustrissime uir: malitiȩ suȩ¬
curis exestuaus. ad nichil aliud xpĩanis ẽ. iuncłꝰ
nisi ut cogitaret quomͦ se nobis quasi xpĩanum
ostenderet. quomͦ aliis fidelissimũ mentiret᷑.
Rephendebam tam̃ in eo ciclopeã ȩclacitatẽ.
emersum uino putorẽ .a sepultã diuini nomi.¬
nis scĩtatẽ. E brius patiebatur situm. & esuriẽ
uomens. nec ut xpianus. sed ut antonianꝰ quon¬
dam ille conuiua. manducabat. bibebat. uo.¬
mebat. & nunc xp̃ianos arguit: xpĩanos accu.¬
sac. innos mitẽ iudicẽ incitat. Gladiũ nolen.¬
ti iudici porrigic. & ut demoniis ceruices nr̃as
inclinemus hortatur. Uidemꝰ uotũ tuũ uide.¬
mus eruenta consilia: esceleratã arte uerboꝵ
uenena cui pectoris intuemur. Accingere
nunc crudelissime: utere carnͥficis uoce. Appli
cum: euadimꝰ mundi carcerẽ. Si ignes ima¬
bora hoꝵ incupiditatib uicimꝰ. Decerne

Expanded text:
ipit, ac cum suis sociis, cum quibus magicas artes iste quem curis exaestuans ad nihil aliud Christianis est junctus, nisi ut cogitaret quomodo se nobis quasi Christianum ostenderet; quomodo aliis se fidelissimum mentiretur. Reprehendebam tamen in eo Cyclopeam edacitatem, et mersum vino pudorem, et sepultam divini nominis sanctitatem. Ebrius patiebatur sitim, et esuriem vomens: nec ut Christianus, sed ut Antonianus quoddam ille conviva manducabat, bibebat, vomebat, et nunc Christianos arguit, Christianos accusat, in nos mitem judicem incitat, gladium nolenti judici porrigit, et ut daemoniis cervices nostras inclinemus hortatur. Videmus votum tuum, videmus cruenta consilia; et scelerata arte verborum venena tui pectoris intuemur. Accingere nunc crudelissime: utere carnificis officio: vencium, evadimus mundi carcerem; si ignes, majora horum in cupiditatibus vincimus. Decerne
Abbreviated transcription (Latin):
ut sagłtis eũ suerent. Tunc posuerunt eum
hirsutꝰ ic tib sagutarũ. Estunantes aut̃ illũ
mortuũ: abierunt. Tunc relicta martiris cafti¬
uiuentem. addux̃ ad domũ suã inscala excelsa
ubi maneba̾c ad palatiũ: & ibi intra paucos dies
salutẽ integerrimã recuperauit inomĩb men.¬

Expanded text:
ut sagittarii eum figerent. Tunc posuerunt eum hirsutus ictibus sagittarum. 86. Aestimantes autem illum esse mortuum abierunt. Tunc relicta martyris Castu viventem adduxit ad domum suam in scala excelsa ubi manebat ad palatium, et ibi intra paucos dies salutem integerrimam recuperavit in omnibus mem
Abbreviated transcription (Latin):
Quin immo &optamꝰ: supse uidicaueris
clignum. Tunc app̾hendens manũ eoꝵ.
segregauit eos aturbis. & indic auic eis uir.¬
cutem nominis xp̃i. Ec uidens animũ eoꝵ
fixũ fortit᷑ intimore diĩ: duxit eos adpa¬
pã gaiũ: &dixit. Uenerabilis papa acdiui.¬
ne legis antistes: ecce quos hodie ꝑme lu¬

Expanded text:
quin immo et optamus, si ipse judicaveris quin immo et optamus, si ipse judicaveris dignum. Tunc apprehendens manus eorum, segregavit eos a turbis, et indicavit eis virtutem nominis Christi. Et videns animum eorum fixum fortiter in timore Domini, perduxit eos ad papam Caium et dixit: Venerabilis papa ac divinae legis antistes, ecce quos per me hodie lu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cib & sanabant᷑ infirmi: & exobsessis corꝑib
de mones expellebant᷑. Incerea cũ hȩc aguñ
transiens beatꝰ tiburtius occurrit hominii
qui de alco lapsus. & caputt & om̃a menbra
quassauerat: ita uc desola sepultura eiꝰ age¬
rent hii quoꝵ filius clinoscebat᷑. Tunc dicit
eis flentib. Permictite me p̾cantare ei for¬
sitam recuperat sanitatẽ. Cumq oñis dedis.¬
sent spatium: accessit iuxta eũ. &dicens supͣ
uulnera eiꝰ lente orationẽ domuncã &sim.¬
bolum: ita solidata sunc ossa eiꝰ & caput. &
omã uiscera: ut quasi nichil ei euenisset. ita
cȩpit ire. Tenebant aut̃ illũ parentes eiꝰ dicen¬
tes. Ueni & habe eũ seruũ. & om̃a bona nr̃a
tibi trademus cũ eo: quia ipsũ unicũ quem
habebamꝰ. nobis iã mortuum. uiuum reddidi¬
sti. Dicic eis. Siea quȩ uobis dixero feceritis:
magnipendam mercedem sanitatis huius.
dicunt ei parentes eiꝰ. Nosmet ipsos siseruos
habere digneris: contra ire non possumus.

Expanded text:
nabantur infirmi, et ex obsessis corporibus daemones pellebantur. 71. Interea dum haec aguntur, transiens B. Tiburtius occurrit homini qui de alto lapsus, et caput et omnia membra quassaverat, ita ut de sola sepultura ejus agerent hi, quorum filius esse dignoscebatur. Tunc dicit eis flentibus: Permittite me praecantare ei, forsitan recuperabit sanitatem. Cumque omnes dedissent spatium, accessit juxta eum, et dicens supra vulnera ejus lente orationem Dominicam et symbolum, ita solidata sunt ossa ejus, et caput et omnia viscera, ut quasi nihil ei evenisset, ita epit ire. Tenebant autem illum parentes ejus dicentes: Veni et habe eum servum et omnia bona nostra tibi tradimus cum eo, quia ipsum unicum, quem habebamus, nobis jam mortuum reddi listi vivum. Dicit eis: Si ea quae vobis dixero feceritis, magni pendam mercedem sanitatis hujus. Dicunt ei parentes ejus: Nosmetipsos si servos habere digneris, contraire non possumus:
Abbreviated transcription (Latin):
itĩc xp̃c p̾scius fiagilitatis humanȩ: duoᷤ
credentib inse constituit gradus. confesis¬
nis scilicet et martirii. ut hi qui mart etii
pondus se posse ꝑferre desꝑanc. confestiois
grãm teneant: &cdantes latus bellantibis
turi. sollicitudinem gerant. Pergant icaħ
qui uolunt una eũ filiis nr̃is chromatio
atibuitio: & mecũ in hac urbe qͥ uolueri
maneant. Non enĩ terrarũ spatia diuide

Expanded text:
tus praescius fragilitatis humanae duos in se credentibus constituit gradus, confessionis scilicet et martyrii, ut hi qui martyrii pondus se posse perferre desperant, confessionis gratiam teneant, et dantes latus bellantibus, turi, sollicitudinem gerant. Pergant itaque qui volunt una cum filiis nostris Chromatio et Tiburtio, et mecum in hac urbe qui voluerint maneant. Non enim nos terrarum spatia divide
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. qui uere philosophati sunt: qͥuere
fortic̃ militarunt. Credis ne uir illustrissime
hunc ee̾ xp̃ianũ. qui inlenocinio sui molli¬
eudo capitis fibras obmictit: qui consorem
diligit. qui scapulas mollit̾ gestat. qͥ flexum
gressum imꝓbo nisu distendit. qui uiros ne.¬
gleͥgenter agic. feminas diligentius intuecur:
nũ quam tales pestes. xp̃c habere dignatus est
seruos. Uerũ qm̃ me hic imitaturum se asseruit.
bianus dix̃. Consultius facies. sisaluti tuȩ cõsulas
x principũ decreta ñ contẽpnas. Sẽs tibuitus
dix. Ego salutis meȩ melius nonconsulo: quam
utdeos deasq contẽpnens. unũ dñm iħm xp̃m¬

Expanded text:
i, qui vere philosophati sunt, qui verfortiter dimicarunt. Credisne, vir illustrissime, hunc esse Christianum, qui in lenocinio sui moliendo capitis fimbrias committit, qui tonsorem diligit, qui scapulas molliter gestit, qui fluxum gressum improbo nisu distendit, qui viros negligenter agit, feminas diligentius intuetur. Numquam tales Christus habere dignatus est servos. Verum quoniam me hic se imitaturum asseruit, Fabianus dixit: Consultius facies, si saluti tuae consulas, et principum decreta non contemnas. S. Tiburtius dixit: Ego saluti meae melius non consulo, quam ut deos deasque contemnas, unum Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
susceꝑat xp̃ianũ. Quib altercantib: uenera¬
bilis papa gaius dix̃. Dum ambo coronã pas
sionis queritis: adquisitũ xp̃o popłm desola¬
tis. Uncde mͥ uidet᷑. ut tu fr̃ policarpe. qui &
sacerdotii rectum tramitẽ tenes. &scieu¬
tiȩ dĩ repletꝰ es donis. ꝑgaᷤᷤ simul ad confur¬
tandas dredentium mentes.Manimos du¬
bios ȩdificandos. At ille his auditis quie¬
uit: blandũq papȩ imꝑiũ &quanimic̃
tulic. Uenit itaq dies dominica. inqua
gaius ep̃s agens qliȩ dĩ sunc intra domi

Expanded text:
tercantibus venerabilis papa Caius dixit: Dum ambo passionis coronam quaeritis, acquisitum Domino populum desolatis. Unde mihi videtur, ut tu, frater Polycarpe, quia et sacerdotii rectum tramitem tenes, et scientia Dei repletus es, pergas simul ad confortandas credentium mentes et animos dubios aedificandos. At ille his auditis quievit et blandum papae imperium aequanimiter tulit. Venit itaque dies Dominica, in qua Caius epis