comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur ÷ et hic sibi illatam contumeli¬
am. aut leuem aut nullam putet:
hic autem se grauissimam intulis¬
se suspiret. Hec illi iugis oꝑa. iugiꝰ
intencio erat. leuigare omnib iu¬
gum xp̃i. et quicqͥd cliabolus mie¬
cisset auertere: discusso culparum
nubilo. grãrum serena reuocare
amorem xp̃i et pximorum aman¬
do inserere. et mente omnium tan¬
quam suum pectus ĩnouare gaudia
et adxp̃i desiderium semꝑ tanqm
primo comuĩsionis aie mardesce. hĩc
illud erat qd̃ omnis congregatio di¬
uie cupida seruitutis ad nomen
ip̃ius ex diũsis terrarum partibus
collecta. tam morib quam lingus
dissona: in illius conspirabat amo¬
rem. Omnes dominum. omnes pa¬
trem uocabant: in illo sibi patrẽ
ac ꝓpinquos. et omnia simul reddi¬
ta computantes. Didicerant om¬
nes ip̃o sibi compaciencie dolores il¬
lius suos comportare: ut sicut sol ce¬
li faciem ꝓ sua sola aut obscuritate.
aut serentate mutat ÷ tra congrega¬

Expanded text:
tur: et hic sibi illatam contumelitur: et hic sibi illatam contumeliam, aut nullam, aut levem putet; hic autem se gravissimam intulisse suspiret. » Haec illi jugis opera, jugis intentio erat, levigare omnibus jugum Christi; et quidquid diabolus injecisset, avertere: discusso culparum nubilo gratiarum serena revocare; amorem Christi et proximorum amando inserere; et mentes omnium tanquam suum pectus innovare gaudio, et ad Christi desiderium tanquam primo conversionis die inardescere. 12. Hinc illud erat, quod omnis congregatio cupida servitutis, ad nomen ipsius ex diversis terrarum partibus collecta, tam moribus quam linguis dissona, in illius conspirabat amorem. Omnes dominum, omnes patrem vocabant, in illo sibi patrem, ac propinquos, et omnia simul reddita computantes. Didicerant omnes, ipso sibi compatiente, dolores illius suos comportare  fort. computare: ut sicut sol coeli faciem, pro sua sola aut obscuritate, aut serenitate vestit; ita congrega
Abbreviated transcription (Latin):
rent: ne quis numia quiete torpes¬
ceret. Ipõs si dici potest. singulorum
fratrum sompnos pio pensauit
affectu: ualentes corpore a clesidia
semꝑ cliscutiens feruentes sp̃u co¬
gebat ad requiem. Omnium uires.
omnium animos. omnium stoma¬
chos. instinctu ut credo dei nouerat:
uere seruus omnium factus ꝑ ih̾m
xp̃m. Mirandum est quomodo unꝰ
tot simul officia compleuerit. tam
uaria infirmitate p̃sertim uexatꝰ.
Fortissimos quosq et recenti adhuc
comũsatione p̃nalidos. in ieuiniis
uigiliis q impar uirib pari lege
comitatus est. Infirmos ip̃e infirim¬
or iuisitauit. Refrigerium amma¬
rũ: simul prouidit et corporum. Et
ne cuiquam minus fuisset impen¬
sum animo semꝑ recurrebat: hic
alget. hic cogitat. Illi labor grauis
est: huic hec esca non congruit. Il¬
le ab alio lesus est. Graue quid hic
intulit: non minus graue qd̃ iste
sensit iniuriam. Grandiinstantia
opus est. ut offensa grãm consequa¬

Expanded text:
rent, ne quis nimia quiete torprent, ne quis nimia quiete torperet; ipsos, si dici potest, singulorum fratrum somnos pio pensavit affectu. Valentes corpore a desidia semper discutiens, ferventes spiritu cogebat ad requiem. Omnium vires, omnium animos, omnium stomachos instinctu, ut credo, Dei noverat, vere servus omnium factus per Jesum Christum. Mirandum est quomodo unus tot simul officia compleverit: tam varia infirmitate praesertim vexatus, fortissimos quosque et recenti adhuc comessatione pervalidos in jejuniis, vigiliisque, impar viribus, pari lege comitatus est. Infirmos ipse infirmior visitans, refrigerium animarum simul providit et corporum; et ne cuiquam minus fuisset impensum, animo semper recurrebat: « Hic alget, hic cogitat, illi labor gravis est, huic esca non congruit, ille ab alio laesus est. Grave quod hic intulit, non minus grave quod iste sensit injuriam. Grandi instantia opus est, ut offensa gratiam consequa
Abbreviated transcription (Latin):
flere cum flentib. Simulet uir¬
tutes et uuicia omnium in meriti
sui cumulum transferebat. Sicut
enum uirtus ad uirtutem excitat:
tra miseratio miseris impensa frͣ¬
tificat. Metit gͦ in singulis: plus
qͣm singuli sibi. Singulorum enĩ
salus: unam illius gli̾am struit.
ram q conspeperat. Hunc secreto.
hunc palam. hunt seuerus. hunt
blandus aggreditur: et ad casti¬
gancdi immiitationem ip̃am ꝑle¬
rumq faciem castigationis ĩmu¬
tat. Inde illud erat. qd̃ non facile
quemqm tantum uel amari uide¬
mus. ueltimeri. Ita enim auoꝰ hoͤ
affectus in uno quoq suorum col¬
locabat: ut amor suus dilesti me¬
tum. et tunor discipline amorẽ in¬
troduceret. Incredibile est quante
illi cure fuerit ne quem tristicia
affligeret. ne cogitatio singularis
urgeret: quam facile ꝑspex̃it qͥd
quemq uexaret. quam singuloꝵ¬
mentes mentẽ gestaret: quante p̃¬
terea pietatis dispensatione ꝓuide¬
ret ne quem nini labores graua¬

Expanded text:
flere cum flentibus. Simul et virflere cum flentibus. Simul et virtutes, et vitia omnium in meriti sui cumulum transferebat. Sicut enim virtus ad virtutem excitat: ita miseratio miseris impensa sanctificat. Metit ergo in singulis plus quam singuli sibi. Singulorum enim salus summam illi gloriam struit. ramque conspexerat. Hunc secreto, hunc palam; hunc severus, hunc blandus aggreditur, et ad castigandi immutationem, ipsam plerumque faciem castigationis immutat. Inde illud erat, quod non facile quemquam tantum vel amari vidimus, vel timeri. Ita enim duos hos affectus in unoquoque suorum collocabat, ut amor suus dilecti metum, et timor disciplinae amorem introduceret. 11. Incredibile est quantae illi curae fuerit, ne quem tristitia affligeret, ne cogitatio singularis urgeret; quam facile perspexerit quid quemque vexarit, quam singulorum mentes gestarit: quantae praeterea pietatis dispensatione provideret, ne quem nimii labores grava
Abbreviated transcription (Latin):
terant non magis odisse quanta
fuerant. Namuelut eductim no-¬
uam lucem. antiquum illum diu
insiclencium errorum carterem de¬
testabantur. Pulsa ẽ ꝑ orationes
ip̃ius: uaria pestis animorum. A¬
maritudo. asꝑitas et rabies. locũ
dabant libertati qͣm xp̃c obtuberat:
et delectabat requies. post longã ⁊
grauem pharaonicam seruitutẽ.
Stupenda et ammirabilis ꝑmuta¬
cio. Non circeo ut auint poculo ex
hominib feras. s ex feris homĩes:
xp̃c tanquam dulcissimtun po¬
culum ip̃o ministrante faciebat.
Quid enim non obtineret illa in¬
stancia. cum a lacritate coniune¬
ta Aut qui lapides non in abra¬
he filios uerterentur. ubttanta
in expoliendis mentib officina
uirtitum: Si minus hominem
ad salutem suam exhortationib
ꝑmoueret: cleum orone constrin¬
geret. Omnium enim ille passi¬
ones suas credicdit. et tanquam
suas fleuit: et ꝓfestus labores q
omnium computauit suos. sci¬
ens gauclere cum gaudentibus.

Expanded text:
terant non magis odisse quanta  fort. quod antea terant non magis odisse quanta  fort. quod antea fuerant. Nam velut educti in novam lucem, antiquum illum diu insidentium errorum carcerem detestabantur. 10. Pulsa est per orationes ipsius varia pestis animorum. Amaritudo, asperitas, et rabies locum dabant libertati, quam Christus obtulerat: et delectabat requies post longam et gravem Pharaonicam servitutem. Stupenda et admirabilis permutatio! Non circeo, ut aiunt, poculo ex hominibus feras, sed ex feris homines Christi, tanquam dulcissimum poculum ipso ministrante, faciebat. Quid enim non obtineret illa instantia cum alacritate conjuncta? Aut qui lapides non in Abrahae filios verterentur , ubi tanta in 1314 exspoliendis mentibus officina virtutum? Si minus hominem ad salutem suis exhortationibus promoverit, Deum oratione constringeret. Omnium enim ille passiones suas credidit, et tanquam suas flevit, et profectus laboresque omnium computavit suos, sciens gaudere cum gaudentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ret: sibitamen uanitatis ꝑiculũ
metuebat inferre. ꝑcepisse se ĩ uita
sua mercedem putabat. Certatim
lam illi omnis regio querentes de¬
um dirigebat. Hunc expeciit quisqͥᷤ
hunc expetunt inuenit. Illit enim
totus illeiugebat. Pectus simm qͦsi
p̃celsam arcem et splendidissimũ
templum inseclerat. Illic castitas.
sanctitas. fides sapiencia. et uͥtuͤ
habitauit. Ibi iustitia fulsit et ue¬
ritus. Itaq uelut effusis ulnus pa¬
tentib q brachiis in amplexum
surni omnes. hoc est in amorem
xp̃i inuitabat. Omnes undiq ad
illum certatim confluebant. Et e¬
nim que ad huc terra. que natio ĩ
monasterio illius ciues suos non
habet: Quem ille rapidum. nos
mitigauit: Quociens deimnani¬
bus beluis. quam mnites fecit co¬
lumbas. Quam amaros utc̃dum
mores xp̃i dulcedine asꝑsit: et quo¬
rum prauitas sibimetipĩs penalis
fuerat: eorum postinodum gr̃a ob¬
lectamento omnib erat. Degusta¬
ta clemq boni suauitate: non po¬

Expanded text:
ret, sibi tamen vanitatis periculum ret, sibi tamen vanitatis periculum metuebat inferre: percepisse se in vita sua mercedem putabat. Certatim jam illi omnis regio quaerentes Deum dirigebat: hunc expetiit quisquis hunc expetiit, invenit. Illic enim totus ille vigebat. Pectus suum quasi praecelsam arcem et splendidissimum templum insederat. Illic castitas, sanctitas, fides, sapientia, et virtus habitavit: ibi justitia fulsit et veritas. Itaque velut effusis ulnis, patentibusque brachiis in amplexum suum omnes, hoc est, in amorem Christi invitabat. Omnes undique ad illum certatim confluebant. Etenim quae adhuc terra, quae natio in monasterio illius cives suos non habet? Quem ille rabidum non mitigavit? quoties de immanibus belluis quam mites fecit columbas? quam amaros interdum movit et Christi dulcedine aspersit; et quorum gravitas sibimetipsis poenalis fuerat, eorum postmodum gratia oblectamento omnibus erat? Degustata denique boni suavitate, non po
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ sibi detraxisset. Cui houore ra¬
rior mundus: cui frequentior xp̃c.
met ip̃i inuior uderetur: et quo ma¬
gis merito ascenderet. hoc magis cõ¬
punctione decresceret. Iamq illoiũ
grauitas. q̃ simul maturitas. quã
rara seminarum insitatio. etiam
ꝓximarum: et que inter tot u̾tui¬
tes tocus uanitatis fuga. Industͥa
horum electis clet templum excita¬
tur: apta monathorum tecta con-¬
surgunt. H̃bi angelica ab illis uita
ni terris ducebatur. in multa paci¬
encia. in uigiliis. in ieuiniis. in sci¬
entia. in longanunctate. in sp̃u scõ.
in caritate non ficta. in uerbo uerita¬
tis. in uirtute dĩ. Interea amorin il¬
lum omnium crescebat. multipli¬
cabatur. disseminabatur: et fama
in ult̾iora q̃ que ferebatur. Tõta er¬
ga illum patria. obsequiis et amo-¬
re et honore certabatur. Panebat
ille interea glam suam. et honorẽ
bone conuersationis longe lateq
cliffusum. licet ad clei laudem refer¬

Expanded text:
quod sibi detraxisset; cui in ore raquod sibi detraxisset; cui in ore rarior mundus, cui frequentior Christmetipsi minor videretur; et quo magis merito ascenderet, hoc magis compunctione decresceret. Jam quae illorum gravitas, quae simul maturitas, quam rara feminarum visitatio, etiam proximarum, et quae inter tot virtutes totius vanitatis fuga! Industria horum electis Dei templum excitatur, apta monachorum tecta consurgunt, ubi angelica ab illis vita in terris ducebatur, in multa patientia, in vigiliis, in jejuniis, in scientia, in longanimitate, in Spiritu sancto, in charitate non ficta, in verbo veritatis, in virtute Dei. Interea amor in illum omnium crescebat, multiplicabatur, dissemiin ulteriora quaeque ferebatur, totaque jam erga illos patria obsequiis et amore eille interea gloriam suam; et honorem bonae conversationis longe lateque diffusum licet ad Dei laudem refer
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓruꝑit. Iugum dominice seruitutiᷤ
subclita cernice suscipiens. iugum
libertatis excussit: intelligens sum¬
mum ẽẽ captiuitatis genus licen¬
ciam iunentutis. Transfertur ad
nitorem mentis. uestium splendor.
ceruitis lactee decus.palliis rigen¬
tib occupatur. Transit leticia in gͣ¬
uitatem. Menbrorum uigor animi
uigore mutatur. Hirtus corporis ĩ
uirtutem sp̃c migrat. Pallescit ieui¬
mo specioia facies: et prius succi
fit plena grauitatis. Et quiel plu¬
ra: Totus ex alio alius ostendit᷑.
Assistit tirom suo dominus et con¬
solatur: nec clissimulat g̃manos
suos in collegium suscitare. Qui
exemplo eius uocati ad comĩsionẽ:
sicut collegio illum. ita et uirtute
comitati sunt. Hinc iam inter il¬
mens ad pietatem mollior. cuiꝰ eẽt
cib aurior. cuius sermo blandior.
cii amictus asꝑior: quis loqui ra¬
rius. quis orare crebrius poss. Qͣm
minus moueret iniuria. quẽ ma¬
gis miscdia. Quis claret promptiꝰ:

Expanded text:
perrumpit. Jugum Dominicae servitutis perrumpit. Jugum Dominicae servitutis subdita cervice suscipiens, jugum libertatis excussit, intelligens summum esse captivitatis genus licentiam juventutis. Transfertur ad nitorem mentis vestium splendor; cervicis lacteae decus palliis rigentibus occupatur; transit laetitia in gravitatem: membrorum vigor animi vigore mutatur. Virtus corporis in virtutem spiritus migrat: pallescit jejunio speciosa facies; et prius succi, fit plena gravitatis. Et quid plura? totus de alio alius ostenditur. Assistit tironi suo Dominus, et consolatur: nec dissimulat germanos suos in collegium suscitare, qui exemplo ejus vocati ad conversionem, sicut collegio illum, ita et virtute comitati sunt. 9. Hinc jam inter ilmens ad pietatem mollior, cujus esset cibus durior, cujus sermo blandior, cujus amictus asperior; quis loqui rarius, quis orare crebrius posset; quem minus moveret injuria, quem magis misericordia; quis daret promptius
Abbreviated transcription (Latin):
sius transit. et concupiscencia eiꝰ. Q
autem fec̃it uoluntatem dei. manet
in et̾num: sicut et ip̃e in et̾nũ. festi¬
nemus gͦ erui ab his laqueis: dum
adhuc minus tenemur. Dui alliga¬
ta tardius soluuntur: facilius est
tenera uellere. quam robusta succide.
In monte saluam fac auimam tuã:
ne forte app̾hendant te mala conuer
argentumq mirantur. Dominant᷑
ut uideo metalla dominantib. Alii¬
p̃dia atq mancipia: non sine anmi
sui captiuitate possideant. Alii ho-¬
norib gaucleant: et honorem in se
diuine imaginis p̃mant. Michi sa¬
tis est mancipium non ẽẽ uiciorũ:
michi salus gaudium. michi inuir¬
tutib uoluptas. mͥ thesaurus xͤ sit.
Pensabit michi gauclia meroribus.
dabit et in hac uita discipline studuᷤ
oblectari et ornari: et inter hec dig¬
num fieri celestib regns. Net lon¬
gas talis mecditacio moras ꝑtulit:
s ilico in flaminam conũsioniᷤᷤ mi¬
trita. huiusmodi fomentis scĩtilla

Expanded text:
ndus transit et concupiscentia ejus: qui ndus transit et concupiscentia ejus: qui autem facit voluntatem Dei manet in aeternum , sicut et ipse in aeternum. Festinemus erui ab his laqueis, dum adhuc minus tenemur. Diu alligata tardius solvuntur. Facilius est tenera vellere, quam robusta succidere. In monte salvam fac animam tuam, ne forte apprehendant te mala conversargentumque mirantur: dominantur, ut video, metalla dominantibus. Praedia atque mancipia non sine animi sui captivitate possideant alii, honoribus gaudeant, et honori in se divinae imaginis praeferant. Mihi satis est mancipium non esse vitiorum; mihi salus, gaudium; mihi in virtutibus, voluptas; mihi thesaurus sit. Pensabit mihi gaudia moeroribus: dabit et in hac vita, disciplinae studio oblectari, et ornari; et inter haec dignum fieri coelestibus regnis. » Nec longas talis meditatio moras pertulit, sed illico in flammam conversionis nutrita hujusmodi fomentis scintilla
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ripi omnes timebant. Et uere qͥs
unqͣm illum habitus non quasi ꝓ¬
prius accepit: Quos aliqͣndo amit¬
tus non ornauit: Itaq uelut splẽ¬
didissimam genimain et commu¬
ne omnium cdecus eripi sibi simul
putabant. Neq inmutanda hec om¬
nia et reformanda in melius uͭ ui¬
dimus: s quasi moritura credebãt.
Nec inmercto eum secularis gloria
sibi a xp̃o p̃ripi timebat: quem int̾
reliquos ornatissimos iuuenes ue¬
lut iuncum complectebatur. Herũ
fasficliebat a dolescens quo grancle¬
ui delectabantur: tali se semꝑ ador¬
tatione compellans. Delectat hec
uita s decipit. Alia in ecclesiis pre¬
cepta recitantur: alia ibi in aurib¬
meis mandata sonuerunt. Illic mo¬
destia et continentia et pudor tradi¬
tur: hic luxuria effrenata nutͥtur.
Illic ad et̾num regnum xp̃c ĩuitat:
hic diabolus ad temporale sollicitat᷑.
Oume qd̾ in mundo est uanitas et¬
et concupiscencia oculortm: ⁊ mũ¬

Expanded text:
praeripi omnes timebant. Et vere quis praeripi omnes timebant. Et vere quis unquam illum habitus non quasi proprius accepit? Quos aliquando amictus non ornavit? Itaque velut splendidissimam gemmam et commune omnium decus sibi simul putabant eripi, neque immutanda haec omnia et reformanda in melius, ut vidimus, sed quasi moritura credebant. Nec immerito eum saecularis gloria sibi a Christo praeripi timebat, quem inter reliquos ornatissimum invenit, velut unicum amplectebatur. 8. Verum fastidiebat adolescens, quo grandaevi delectabantur, tali se semper adhortatione compellans: « Delectat haec vita, sed decipit. Alia in ecclesiis praecepta recitantur; alia ibi in auribus mandata sonuerunt. Illic modestia, continentia, et pudor traditur: hic luxuria effrenata mittitur. Illic ad aeternum regnum Christus invitat: hic diabolus ad temporale sollicitat. Omne quod in mundo est, vanitas et concupiscentia oculorum. Et mu
Abbreviated transcription (Latin):
pudiato patrum stemate elegit so¬
la xp̃i paternitate censeri. Preter¬
mttto itaq commemorare a uita
illius secularium honorum insig¬
nia. et familie sue nobilitatẽ ma¬
iore generositate pectoris fastiditã:
nec placuisse illum sibi desciꝑ liacu¬
is suorum honorib qui ꝑ amorem
ueritatis iam suos non optabat.
tto illud pocius meus sermo festi¬
nat. quam dulcissima infancia. qͣ
modesta puericia. quam graus ado¬
lescentia fuerit. quam omnes eta¬
tum gracdus suꝑa uirtute transcẽ¬
derit. maior q semꝑ inuentus sit.
Prorsus diimno quodam pelagogi¬
o elucatum putes. Int̾uerat enĩ
grã sua omnium sensus. Et cum
eum xp̃c sibi assumeret: terram in
bat. Alios dulcedo sua alligauerat.
alios collegii blandimentum deum¬
xerat: alios iuuenum exciciis ãmi¬
ratio secularium uirtutum tene¬
bat. Quot illi uire prioris grẽ fue¬
rant. tot a conũsione uinculis retͣ¬
hebatur. Commune qd̃dam decus.

Expanded text:
pudiato patrum stemmate, elegit sopudiato patrum stemmate, elegit sola Christi paternitate censeri. Praetermitto itaque commemorata avita illius saecularium honorum insignia, et familiae suae nobilitatem majori generositate pectoris fastiditam, nec placuisse illum sibi de supervacuis suorum honoribus, qui per amorem veritatis jam suos non optabat. Ad illud potius meus sermo festinat, quam dulcissima infantia, quam modesta pueritia, quam gravis adolescentia fuerit, quam omnes aetatum gradus supra virtutem transcenderit, majorque semper inventus sit, ut prorsus divino quodam paedagogio educatum putem. Intraverat enim gratia sua omnium sensus; et cum eum Christus sibi assumeret, terram  abat. Alios dulcedo sua alligaverat, alios collegii blandimentum devinxerat, alios juvenum exercitus admiratio saecularium virtutum tenebat. Quot illi jura prioris gratiae fuerant, tot a conversione vinculis retrahebatur. Commune quoddam decus
Abbreviated transcription (Latin):
senserit. suum q crecliderit. Non ta¬
menego ingenii fidutia. neq fre¬
tus eloquio: ad attingendam tan¬
ti uiri uitam manum mitto: qmͣ
si quis prisce eloquentie auctor at¬
tingeret. non solum nichil facun¬
dia ornaret: s uictus materie mo¬
le succumberet. Nester me amor
prouocat: uester affectus de illo
aliquid loquendi fiduciam sub¬
ministrat. Animabitur ut credimꝰ¬
ip̃ius merito sermo. qͣmuis tepẽtis
ingenii: et qd̃ iacet uerbis eleuabr᷑
rebus et effusam illum caritate.
uestrorum pectorum conclietur. Est
illud notum omnib oratorie clisci¬
pline quorum laudandam recepint
uitam. patriam prius et originem
preclicare: ut qd̃ in ꝓpriis uirtutib
deest. in patrum głoria p̃cessisse ui¬
deatur. Nos autem in xp̃o omnes u¬
num sumus. et fastigium nobili¬
tatis est. inter clei famulos compu¬
tari: nec addere quitqͣm nobis ad
decus. nisi contemptu suo potest. Ne¬
mo in celis clarior: quam qui re¬

Expanded text:
senserit, suumque crediderit. Non tasenserit, suumque crediderit. Non tamen ego ingenii fiducia, neque fretus eloquio, ad attingendam tanti Viri vitam manum mitto: quam si quis priscae eloquentiae auctor attingeret, non solum nihil facundia ornaret, sed victus materiae mole succumberet. Vester me amor provocat, vester affectus de illo aliquid loquendi fiduciam subministrat. Animabitur ipsius, ut credimus, merito sermo, quamvis repentis ingenii; et quod jacet verbis, elevabitur rebus, et effusa in illum charitate vestrorum pectorum condietur. 7. Est illud votum omnibus oratoriae disciplinae, quorum laudandam susceperunt vitam, patriam prius et originem praedicare, ut quod in propriis virtutibus deest, in patrum gloria praecessisse videatur. Nos autem in Christo omnes unum sumus, et fastigium est nobilitatis, inter Dei famulos computari: nec addere quidquam nobis ad decus, nisi contemptu suo potest. Nemo in coelis clarior, quam qui re
Abbreviated transcription (Latin):
fine lauclatur. Unde et in alio lo¬
co. Ne laucles inquit hominem ĩ
uita sua. Et iterum. Ante mortẽ
ne lauclaueris quemqͣm. Tanqmͣ¬
si diceret. lauda post mortem. In¬
uentis enim laudibus et laudato.
locus uane exultationis offertur:
et laudatori maxime nota assen¬
tationis affigitur. Multis enim
modis utile est laudare defunctũ.
Prumum quia dum ab est cui gra¬
tificari lauclatione possimus.ne¬
cesse est ut ad largitorem gr̃e cleũ
laus tota referatur. Deinde quia
sola uirtutis admirãtio resiet:
ubi suspicio assentationis aufer¬
tur. Defuncti itaq in sc̃a congre¬
gatione fidelium laus prolata:
plena est edificationis. lactancie
uacua. Merita quoq in hoc eius
qui laudatur accrescunt: qd̃ plu¬
res sua laude proficiunt. Nlec ue¬
reor nec nimis forsitan fauorabi¬
liter demeo loqui creclar. quia p̃¬
ter qͣm nichil non inferius diti su¬
is uirtictib potest. nemo est qui il¬
lum non suum computet: suum

Expanded text:
fine laudatur. Unde et in alio lofine laudatur. Unde et in alio loco: Ne laudes, inquit, hominem in vita sua; et iterum: Ante mortem ne laudaveris quemquam : tanquam diceret, Lauda post mortem. Viventis enim laudibus laudato locus vanae exsultationis offertur, et laudatori maxime nota assentationis affigitur. 6. Multis enim modis utile est laudare defunctum. Primum, quia dum abest cui gratificari laudatione possumus, necesse est ut ad largitorem gratiae Deum laus tota referatur. Deinde, quia sola virtutis admiratio residet, ubi suspicio assentationis aufertur. Defuncti itaque in sancta congregatione fidelium laus prolata plena est aedificationis, jactantia vacuat merita; in hoc quoque eum, qui laudatur, accusans, quod plures sua laude proficiunt. Nec vereor ne nimis forsitan favorabiliter de eo me loqui credatur, quia, praeterquam nihil non inferius dici suis virtutibus potest, nemo est qui illum non suum computet, suum
Abbreviated transcription (Latin):
multis opem tulisse confirmant:
impleto tamen sepius aqua alt̾a
uasculo talis ꝑmanetusq hodie
qualis prima fuerat cdie. Atq uti¬
nam iuꝑpetuum in euscdem beati
patris congregatione ꝓbetur qd̾ ĩ
in liquore fieri ꝑ hibetur: ut nec co¬
lor optimus in extĩore conũsatione.
nͨ sapor in celestutentione. nec o¬
dor in opinione mutetur. s eiclem
gre in qua uir sc̃s extitit. quitquid
infunditur conformetur. Neq e¬
nim nunt ip̃ĩus ꝓposuimus nar¬
rare uirtutes: s ad eius emulati¬
onem et reuerentiam. urãs quã¬
tum possumus erigere mentes.
Quem nimirum. et si corporalit̃
iam non iucletis: spiritaliter que
de illo cdilectionis ur̃e corda mecli¬
tantur. Adiuuabunt sensus nr̃i
conatus meos. et quicquid sermo¬
ni meo expeclire difficile est: ur̃a
sibi pectora ꝓpriis cogitationibus
eloquentur. Scriptura quodam
loco continet. Sapientia inexttu
canitur. Hoc est clicere sapientis
conũsatio: in consuminationis

Expanded text:
multis opem tulisse confirmant, multis opem tulisse confirmant, impleto tamen saepius aqua altera vasculo, talis permanet usque hodie, qualis prima fuerat die. Atque utinam in perpetuum in ejusdem beati Patris congregatione probetur, quod in liquore fieri perhibetur, ut nec color optimus in exteriore conversatione nec sapor in coelesti intentione, nec odor in opinione mutetur; sed eidem gratiae in qua Vir sanctus exstitit, quidquid infunditis conformetur. Neque nunc ipsius proposuimus narrare virtutes, sed ad ejus aemulationem et reverentiam vestras, quantum possumus, erigere mentes. Quem nimirum, etsi corporaliter jam non videtis, spiritualiter quae de illo dilectionis vestrae corda meditantur, adjuvabunt sensus nostri conatus; et quidquid sermoni meo expedire difficile est, vestra sibi pectora propriis cogitationibus eloquentur. Scriptura quodam loco 1312 continet: Sapientia in exitu cernitur, hoc est dicere: Sapientis conversatio in consummationis
Abbreviated transcription (Latin):
adiuui. illas uidi latͥmas. suspiria
illa suscepi: In qua tamen nimirũ
expectatione ipõs quos uirsc̃s ad¬
huc in carne degens spirstaliter e¬
ducauit: primos conuenit ẽẽ uon
solos. Utriunq enim eadem de se
ip̃a ueritas ait. et beati oculi ꝙͣ ui¬
dent que uos iudetis. et beati qui
non uiderunt et crediderunt. Non¬
nullis eciam pater sc̃s cum ĩ carne
eum non uderunt. benignum sese
in sp̃ũ exhibuit patrem. tulit opẽ.
abstulit temptationem. attulit cõ¬
solationem. Nam et ex lauiacro
sacri corporis eius cumex more ei
post transitum cdebitas exhibere¬
mus exequias: frẽs quitlam in
remotissimas orbis partes depor¬
tauerunt. Et sicut eorumdemcer¬
ta relatione diclicimus. cum iam
decimus annus transierit non so¬
lum aqua illa usq modo manet
omnimodis illibata:. s eandem
optinet grãm. quetumq fuerit su¬
ꝑfusa. Cum enim plurib iam ad
remeclia postulantib de eodem sa¬
cro liquore donauerut. nam et

Expanded text:
adjuvi, illas vidi lacrymas, suspiria adjuvi, illas vidi lacrymas, suspiria illa suscepi? » In qua tamen nimirum exspectatione ipsos, quos Vir sanctus adhuc in carne degens spiritualiter educavit, primos convenit, et non solos: utrumque enim eadem de se ipsa Veritas ait: Beati oculi qui vident quae vos videtis ; et: Beati qui non viderunt, et crediderunt . 5. Nonnullis etiam Pater sanctus, cum in carne eum non viderunt, benignum sese in spiritu exhibuit patrem, tulit opem, abstulit tentationem, attulit consolationem. Nam ex lavacro sacri corporis ejus, cum ex more ei post transitum debitas exhiberemus exsequias, fratres quidam in remotissimas orbis partes deportaverunt; et, sicut eorumdem certa relatione didicimus, cum jam decimus annus transierit , non tantum aqua illa usque modo manet omnimodis illibata, sed eamdem obtinet et gratiam quaecunque fuerit superfusa. Cum enim pluribus jam ad remedia postulantibus de eodem sacro liquore donaverint nam et eum
Abbreviated transcription (Latin):
lutarem. Et mint frẽs quis dabit
capiti nõ aquas lacrimarum fon¬
tes oculis nrĩs: Suspiremus lum̃.
suspiremus km̃i. suspiremus acd
donnuum: donec aranti terre nr̃e
utrumq adiciatur irriguum. De¬
lucant oculi nr̃i cdliuisiones aquaꝵ
si forte i illum fluant pat̾ne cle¬
mentie sinum: si forte eciam nunt
ad filiorum fletus paternum ma¬
decit pectus. Quem enim uelut in
ciis adhut infantilib nagientis
paruuli cansa non latuit. qͥn lon¬
ge positus et afflicti tribulationem
senserit. quid putatis. quanto cerꝰ¬
ꝑcipit: omnia nouit. omnia sentit:
Aut quomodo singulis quibq cñ
apparuerit adhuc sine ulla hesita¬
cione uidebimus eum. et utinam
gaudeat cor nostrum. et gauclium
nostrum nemo tollat a nobis: quo¬
modo inquam singulos amplecte¬
tur. singulos alloquetur. singulis
indicabit: quia ego tibi cum nesci¬
res in illa tunt necessitate affiu il¬
los audiui gemitus. illos conatus

Expanded text:
lutarem. 4. Et nunc, fratres, quis dabit lutarem. 4. Et nunc, fratres, quis dabit capiti nostro aquas lacrymarum, fontes oculis nostris? Suspiremus lumen, suspiremus, charissimi, suspiremus ad Dominum, donec arenti nostrae terrae utrumque adjiciatur irriguum: deducant oculi nostri divisiones aquarum, si forte in illum pluant paternae clementiae sinum, si forte etiam nunc ad filiorum fletus paternum madeat pectus. Quem enim velut in cunis adhuc infantilibus vagientis parvuli causa non latuit, quando longe positus, et afflicti tribulationem acrymas senserit: quid putatis, quanto cerpercipit, omnia novit, omnia sentit? Aut quomodo singulis quibusque, cum apparuerit adhuc, si sine ulla haesitatione viderimus eum: et utinam gaudeat cor nostrum, et gaudium nostrum nemo tollat a nobis, quomodo, inquam, singulos amplectetur, singulos alloquetur, singulis indicabit, « Quia ego tibi, cum nescires, in illa tunc necessitate adfui, illos audivi gemitus, illos conatus
Abbreviated transcription (Latin):
ius. si bene menuni circiter octogĩ¬
ta. arnus spiritalib instruebat.
Quib salutatis non multa locu¬
tus: imum illorum ex nomine e¬
uorans aiebat. Noueris quia post¬
quam menon uidisti ip̃e te uidi:
et quidem inestum nimis acuehe¬
menter afflictum: et cum tͥ patẽ
cupiens. pacis osculum darem:
lacrimis tius ip̃e ꝑmadui. hecait.
et ꝓpius illum acceclere iubens. su¬
a illa dignissima pietate osculatuᷤ.
ac magnifice consolatus est eum.
slec mirum qd̃ mira facilitate. mri¬
ra celeritate nubem illam raclius
ille dissoluit. Siquielem non ĩ aniᷤla
uisio fuerat: nam in multa ante
p̃uentum bũcdlictione ctulcedins.
post eiusclem beati patris egressum.
grauissima queclam occupauerat
ea tempestate temptatio: et prope¬
modum uehemens absorbuerat me¬
ror. Sed gemina quedam sacrorum
grã labiorum in uerbo ueritatis et
in osculo caritatis confestu tristi¬
ciam depulet: reddicdit letitiam sa¬

Expanded text:
jus si bene memini circiter octoginjus si bene memini circiter octoginta armis spiritualibus instruebat. Quibus salutatis, non multa locutus, unum illorum nomine evocans, aiebat: « Noveris quia, postquam me non vidisti, ipse te vidi, et quidem moestum nimis, ac vehementer afflictum, et cum tibi pacem, cupidus pacis osculum darem, lacrymis tuis ipse permadui. » Haec ait, et propius illum accedere jubens, sua illa piissima dignatione osculatus ac magnifice consolatus est eum. Nec mirum quod mira facilitate, mira celeritate nubem illam radius ille dissolvit; siquidem non jam illa visio fuerat. Nam in multa ante praeventum benedictione dulcedinis, post ejusdem beati Patris egressum, gravissima quaedam occupaverat ea tempestate tentatio, et propemodum vehemens absorbuerat moeror. Sed gemina quaedam sacrorum gratia labiorum in verbo veritatis, et in osculo charitatis confestim tristitiam depulit, reddidit laetitiam sa
Abbreviated transcription (Latin):
petuo letemur aspͤtu. Nunqͥd enĩ
uel modo sicut iudere eum nos ñ
meremur. sic ab eo eciam ip̃i non
uidemur: Absit a nobis fratres ⁊
absit ut tale aliquid uel tenuiter
suspicemur. Quam multa iuir sc̃s
eciam dum in carne uixit iuditĩ
sp̃u: quanta etiam longe positus
comperit÷ quam multa quoq fu¬
tura prenouit atq prenunciauit :
Scio hominem quem diuini ser¬
monis hauio cum aliis quicdẽ nos
paucis ip̃e piscatus. in cellam noui¬
ciorum ubi plures eo tempore uixta
legis dominice sauctionem primi¬
ciarum mamipuli frangebantur
et torrebantur induxit. Iterũ cau¬
sa extitit sicut frequens illum tra¬
hebat necessitas tam suorum qm
tocius ecclesie dĩ: ut egressus a mo¬
nasterio ꝑ clies aliquot pater sc̃s
abeẽt: s corpore solo non corde nec
efficati ꝓuidencia sp̃e: s presentia
carius infirma. Regressus cleniq
de uia ip̃a tyrones clomini sui con¬
festim uisitat: quos ad militiam e¬

Expanded text:
petuo laetamur aspectu. Nunquid enim petuo laetamur aspectu. Nunquid enim vel modo, sicut videre eum non meremur, sic ab eo ipsi etiam non videmur? Absit a nobis, fratres, absit, ut tale aliquid vel tenuiter suspicemur! Quam multa Vir sanctus, etiam, dum in carne vixit, vidit in spiritu? quanta etiam longe positus comperit? quam multa quoque futura praenovit, atque praenuntiavit? Scio hominem, quem divini sermonis homo cum aliis quidem non paucis ipse piscatus, in cellam 1311 Novitiorum, ubi plures eo tempore juxta legis Dominicae sanctionem, primitiarum manipuli frangebantur, et torrebantur, induxit. Interim causa exstitit, sicut frequens illum trahebat necessitas, tam suorum, quam totius Ecclesiae Dei, ut egressus a monasterio per dies aliquot Pater sanctus absens, sed corpore solo, non corde, nec efficaci providentia spiritus, sed praesentia carnis infirma. Regressus denique de via, tirones Domini sui confestim visitat, quos ad militiam e
Abbreviated transcription (Latin):
tomagis cum mortuus fuero: Nec
minus ut uereor apłi̾ca eum ũba
mouebant: qd̃ intraturos forte pre¬
nosceret post liscessum suum in dis¬
tipulorum ouilia lupos graues. U¬
tinam gͦ nobis ille imꝑpetuum ui¬
uat: nec aliqͣndo moriatur. Ntinã
numqm discelat. s firmiter tene¬
atur: nec aliquando duittat᷑. Uti¬
nam nr̃ ille inueniatur abbas. et
uos filii eius: uester ille pastor. et uoᷤ
oues pascue eius. Nos enim ut ip̃i
scitis. non ꝓpter nos s propt̃ illum
qui dilexit nos. Hodie hic sedenniᷤ
qd̃ cauere ante omnia uolueritis. ne
surrexisse iuderetur in uobis qui
uidentur in nobis temporalia sũt.
et contintio transitura: non sic au¬
tem que in illo credimus. et si iam¬
non uidemus. In insibilem itaq
tanqm uiclentes emulemur et ue¬
neremur. in omnib obseruantes
precepta eius. consilia eius. eiꝰ exẽ¬
pla optantes. etiam et orantes. uͭ¬
tuius interim commemoratione
temporali gratulamur offitio per-¬

Expanded text:
to magis, cum mortuus fuero? Nec to magis, cum mortuus fuero? Nec minus, ut vereor, apostolica eum verba movebant, quod intraturos forte praenosceret post discessum suum in discipulorum ovilia lupos graves . Utinam ergo nobis ille in perpetuum vivat, nec aliquando moriatur! Utinam nunquam discedat, sed firmiter teneatur, nec aliquando dimittat! Utinam noster ille inveniatur Abbas, et vos filii ejus; vester ille pastor, et vos oves pascuae ejus! Nos enim, ut ipsi scitis, non propter nos, sed propter illum qui dilexit nos, hodie hic sedemus, quod cavere ante omnia volueritis, ne surrexisse videretur in nobis qui rissimi, quae videntur in nobis, temporalia sunt, et continuo transitura: non sic autem quae in illo credimus, etiam videmus. Invisibilem itaque, tanquam videntes aemulemur et veneremur, in omnibus observantes praecepta ejus, consilia et exempla optantes, etiam et orantes. Utimur interim commemoratione, temporali congratulamur officio, per
Abbreviated transcription (Latin):
domino cunctis dieb iosue et seni¬
orum qui nouerant omnia opera
domini: que fecerat in ifrł. Ntinã
longo uiuat tempore huius bea¬
ti patris generatio: qͣm p̃sencialit̃
ꝑ euuangelium genuitipẽ. et se¬
tigia sic sequatur ⁊u absit ad¬
uersus eam secutuun posteritas cau¬
sas habeat querelarum. qd̃ decli¬
nantes cito a uia uite que osten¬
sa est eis. nec ip̃i intrauerint. nec
ꝑmiserint suos deinceps introire
sequaces. Hoc enim erat qd̃ assu¬
bat: et ncic quoq in fallor. im¬
mo quia non fallor. paterna desi¬
derat caritate: ut sccłm illud aplĩ.
quemadmodum accepistis a deo.
quomodo oporteat uos ambulare
et placere deo ꝑ omnia sicut et ã¬
bulatis ut habundetis magi. Ni¬
mirum sollititus erat ꝓpt̃ illud for¬
sitan moysi sc̃i terribile uerbũ qd̃
legerat. ne forte ilicendum aliqͥbuᷤᷤ
uideretur. Adhuc uiuenteme et ĩ¬
grediente uobiscum semꝑ conten¬
ciose egistis contra dominum: qͣnͣ¬

Expanded text:
Domino cunctis diebus Josue, et seniDomino cunctis diebus Josue, et seniorum, qui noverant omnia opera Domini quae fecerat in Israel . Utinam longo vivat tempore hujus beati Patris generatio, quam praesentialiter per Evangelium genuit ipse, et saetigia sic sequatur, ne quod absit! adversus eam secutura posteritas causas habeat querelarum, quod declinantes cito a via vitae, quae ostensa est eis, nec ipsi intraverint nec permiserint nos deinceps introire sequaces! Hoc enim erat, quod a vobat. Et nunc quoque, ni fallor, imo quia non fallor, paterna desiderat charitate, ut, secundum illud Apostoli, quemadmodum accepistis ab eo quomodo oporteat vos ambulare et placere Deo per omnia, sic et ambuletis, ut abundetis magis . Nimirum sollicitus erat propter illud forsitan Moysi sancti terribile verbum quod legerat, ne forte dicendum aliquibus videretur: Adhuc vivente me et ingrediente vobiscum, semper contentiose egistis contra Dominum: quan
Abbreviated transcription (Latin):
illo ¶L iuderunt et audi¬
tractauer. Eiusmodi em̾m se¬
cum locuntur: et de eis ꝓnunciãt
uniũsi: qd̃ de beato helia quiclam
sapiens aiebat. Beati sunt qui te
uiderunt: et in amicicia tua demo¬
rati sunt. Ceterum in omni tre¬
rum iocunditate captanda nob̃
utilitas: et querentlus in omnis
deuotionis affectu salutis fructuᷤᷤ :¬
eclificationis effectus. Paupertas
siquidem nr̃a resici magis eget qͣ
cdelectari: et si non clesipit escas
potius quam clelicias querit. Et
sane ictrasq in hac sacͣs fructuosa
arbore. si pie querumus inuenim᷑.
Hoc enim lignum primo quidẽ
plantatum secus decursus aqua-¬
rum fructum suum dedit ĩ tem¬
pore suo: s iam nunt ut alibi legr᷑¬
transplantatum est secus aquas:
nec aliquem desinit facẽ fructum.
Niuunt adhucin uobis exempla
conuersationis eius ÷ et frequen¬
tantur eloquia oris eius: orationũ
eius suffragia sacra non clesunt.
Legimus de filiis isrł. qd̃ seriuerũt

Expanded text:
illo Dei homine viderunt, et audiillo Dei homine viderunt, et auditrectaverunt. Ejusmodi enim secum loquuntur, et de iis pronuntiant universi quod, de beato Elia quidam Sapiens aiebat: Beati sunt qui te viderunt, et in amicitia tua demorati sunt . Caeterum, in omni veterum jucunditate captanda nobis utilitas, et quaerendus in omnibus devotionis affectus, salutis fructus, aedificationis effectus. Paupertas siquidem nostra refici magis eget, quam delectari: et si non desipit, escas potius quam delicias quaerit. 2. Et sane utrasque in hac sancta et fructuosa arbore, si pie quaerimus, invenimus. Hoc enim lignum primo quidem plantatum secus decursus aquarum, fructum suum dedit in tempore suo. Sed jam nunc, ut alibi transplantatum est secus aquas, nec aliquem desinit facere fructum. Vivunt adhuc in nobis exempla conversationis ejus, et frequentantur eloquia oris ejus, orationum ejus suffragia sacra non desinunt. Legimus de filiis Israel, quod servierunt
Abbreviated transcription (Latin):
tis filiis pa¬
terna debet
ẽẽ memoria:
quam ama¬
bilis. qͣm ac¬
ceptabilis. qͣm iocunda. qͣm celebͥs.
Cum enim sit p̃ciosa in conspectu
domini mors serui enus: nullate¬
nus est negligenda mortalib. Nec
sepelienda tanti iuiri memoria ne¬
gligencie tumulo: nec obliuionis
est tumulenda sepulchro. Amplet¬
tendum in omnib et ꝑ omnia
nomen sc̃m. magnifica eius opera
auclientib: uerba legentib. consi¬
derantib fructum. Nec clecet illos
corporeum eiꝰ obitum obliuisci. qui
ip̃ius uitam nouerunt spiritalem:
qmͣ deuota deo. qͣm pura sibi. qͣm
fuerit utilis et fructuosa qͣm pluri¬
nus. Heruitamen dultior satis.
et longe eis cdebet ẽẽ iocunclior hodi¬
erna memoria: qui inserti in illui
tam bone oliue pinguedine. eciam
nunc ab ip̃a sc̃a radice portant᷑. Su¬
omnimodis debet ẽẽ cleuota: q̃ me¬
moriam habuudantie suauitatiᷤ.
quam aliqͣndo gustauerunt. et ru¬
minant. et eructuant: dum sibi¬
recolies et referunt aliis que de

Expanded text:
 filii, paterna debet esse memoria! quam amabilis, quam acceptabilis, quam jucunda, quam celebris! Cum enim sit pretiosa in conspectu Domini mors servi ejus; nullatenus 1310 est negligenda mortalibus, nec sepelienda tanti viri memoria negligentiae tumulo, nec oblivionis est tumulanda sepulcro. Amplectendum in omnibus, et per omnia nomen sanctum, magnifica ejus opera audientibus, verba legentibus, considerantibus fructum. Nec decet illos corporeum ejus obitum oblivisci, qui ipsius vitam noverunt spiritualem; quam devota Deo, quam pura sibi, quam fuerit utilis et fructuosa quamplurimis. Verumtamen dulcior satis, et longe eis debet esse jucundior hodierna memoria, qui inserti in illius tam bonae olivae pinguedine, etiam nunc ab ipsa sancta radice portantur. Suomnimodis debet esse devota, qui memoriam abundantiae suavitatis, quam aliquando gustaverunt, et ruminant, et eructant, dum recolunt et referunt aliis, quae de
Abbreviated transcription (Latin):
Gnoscite frẽs dilectissi¬
mi diem publicis fide¬
lium memoriis conse¬
cratum: qui michi qmͣ¬
diu hos cailucos utte huius dies d̾s
indulserit. semꝑ quidem acerbitati¬
bus grauis. plenus tamenet dignita¬
ti adueuit. Hodie ille sc̃e recordatioĩs
ecclie huius pat̾ corpore exutus: quit¬
quid ad clausulam elocutionis adie¬
cero. absurdum pot̾it udicari. Si e¬
num cdixero ad astra migrauit: ille e¬
tiam dum interris moraretur. inter
splendidissuna cleiastra numeratũ
est. Adam xp̃o astitit. Qnͣdo aũt ei
hic in uita sua non astitit cuius om¬
nis uita illam helieuocem habuerit.
iuuit dominus cui asto hodie: Di¬
cam terrena deseruit. cuius ut apłs¬
ait. tota conũsatio semꝑ in celis fuit:
Similit̾ itaq qntum certo amimus
meus habet: quitqͥd de tali iuiro dicẽ¬
dum occurrerit. ip̃ã sui magnitudĩe
congruo exitu caret. Compugnant
merorib gaudia. Calis reminisci
dulce est: tali carere supplicium. Du
plex ttaq maña me ꝑuocat. Illinc

Expanded text:
gnoscitis, dilectissimi, diem publicis fidelium moeroribus consecratum, qui mihi quamdiu hos caducos vitae hujus dies Dominus indulserit, semper quidem acerbitatibus gravis, plenus tamen dignitatis adveniet. Hodie enim ille sanctae recordationis Ecclesiae hujus aquid ad clausulam elocutionis adjecero, absurdum poterit judicari. Si enim dixero: Ad astra migravit, ille, etiam dum in terris moraretur, inter illa splendidissima astra Dei numeratus est. Addam: Christo astat? Quando autem ei in vita sua non astitit? Cujus omnis vita illam Eliae vocem habuit: Vivit Dominus cui asto hodie . Dicam: Terrena deseruit, cujus, ut Apostolus ait, conversatio semper in coelis fuit ? Similiter itaque, quantum animus meus habet, quidquid de tali viro dicendum occurrerit, ipsa sui magnitudine congruo exitu caret. Compugnant moeroribus gaudia. Talem reminisci dulce est; tali carere supplicium. 2. Duplex itaque materia me provocat. Illinc me
Abbreviated transcription (Latin):
rima claruerunt. Undiq enim con¬
fluebant. qui incommodis uariis la¬
borabant. et uirtus erat domini ad
sanandum eos. Ubi inter ceteros
puer ferme lecennis cecus ex utero
matris sue: coram omni ppło obla¬
tus est iuiro d̃i. Qui in digitos suos
expuens et luens oculos eius bre¬
uem fecit or̃onem: et in nomine xͥ
aꝑuit oculos cecinati. xxxui.

Expanded text:
rima claruerunt. Undique enim conrima claruerunt. Undique enim confluebant qui incommodis variis laborabant, et virtus erat Domini ad sanandum eos. Ubi inter caeteros puer ferme decennis, caecus ex utero matris suae, coram omni populo oblatus est Viro Dei. Qui in digitos suos exspuens, et liniens oculos ejus, brevem fecit orationem, et in nomine Christi aperuit oculos caeci nati. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
seruatam sibi pat̾ sc̃s bñaicendo sana¬
uit: ut scõrum in notesceret particepꝰ
aturcium dicitur tiuitas aquita¬
nie ꝑ quam iuiro dei ip̃o tempore
transitus fuit. Ibi preter alia bñficia
que prestitit infirmantib multis.
unus de pueris ep̃i ciuitatis ip̃ius qͥ
exuulnere grani alt̾ius oculi lumen
amiserat: sub manu eius iusum re
golismensi loco cui nomen est castel¬
lare post oblationem hostie salutariͤ.
astantib uenerabilib epĩs. lamb̃to
engolismensi. et gerausco lemouicen¬
si: puerum ex matris utero claudũ
et mancum. cuius inmodum pile
cubiti cum genib umibilico. pecles au¬
tem natib adhesissent: dei famulo of¬
ferebant. At ille singula menbra e¬
dito prius signo crucis attrectans:
nura facilitate extendit ꝑtimis et sa¬
nauit. App̾henders deniq manum
eius erexit illum et climisit libere
gradientem. Populus autem ꝓtan¬
tism nimirum uirtutib magnis uo¬
cib dominũ collaudabat.
am et cdie sequenti in pago rxxx

Expanded text:
servatam sibi, Pater sanctus benedicendo sanavit, ut sanctorum innotesceret particeps aturcium dicitur civitas Aquitaniae, per quam Viro Dei ipso tempore transitus fuit. Ibi, praeter 1141 alia beneficia quae praestitit infirmantibus multis, unus de pueris episcopi civitatis ipsius, qui ex vulnere gravi alterius oculi lumen amiserat, sub manu ejus visum recepit. golismensi, loco cui nomen est Castellare, post oblationem hostiae salutaris, astantibus venerabilibus episcopis, Lamberto Engolismensi, et Gerardo Lemovicensi, puerum ex matris utero claudum et mancum, cujus in modum pilae cubiti cum genibus umbilico, pedes autem natibus adhaesissent, Dei Famulo offerebant. At ille singula membra, edito prius signo crucis, attrectans, mira facilitate extendit protinus et sanavit. Apprehendens denique manum ejus erexit illum, et dimisit libere gradientem. Populus autem pro tantis nimirum virtutibus, magnis vocibus Dominum collaudabat. Nam et die sequenti in pago Lemov
Abbreviated transcription (Latin):
Quem ex burgundie partib pater
aduectum ante quatuor annos ibi
reliquerat: et ex tunc frm̃ elemosi¬
nis alebatur. Itaq cum beati patͥs
aduentum et uirtutes quas dñs
oꝑabatur in ip̃o ꝑ omnem cirta ꝓ¬
uinciam celebris fama uulgaret um

Expanded text:
quem ex Burgundiae partibus pater quem ex Burgundiae partibus pater advectum ante annos quatuor ibi reliquerat, et extunc fratrum eleemosynis alebatur. Itaque cum beati Patris adventum, et virtutes Dominus operabatur in ipso, per omnem circa provinciam celebris fama vulgaret; im
Abbreviated transcription (Latin):
ne et bñcdictione clata. erexit illã:
omnib q mirantib ꝑ meclium eo¬
rum incolumis ibat. qͣm actulerãt
in grabato.
N flumine quoq p̃aicto mosel¬
la dum ob intolerabilem concur.¬
rentium multitudiuem uir beat᷑
nauitula ueheretur: unus ex hiꝰ
qui curam desiderabant cecus. cla¬
mabat in ltitore obsecrans ut ducẽ.¬
turad eum. Cumq ille iam ꝑtrã¬
siret aucliens homo nauigantem
post eum in nauicula altera pisca¬
torem: diffibulatam protinus
clamidem qua erat oꝑtus porrs¬
gens clabat illi ut in nauicula reci¬
peretur. Factum est̾ et ut ꝑuenit ad
sc̃m uixta sue fidei magnitudinem
magna uelocirate sub manu eius.
uisu recepto miratus clamabat iu¬
dere se colles. uidere homines. uidẽ
arbores: et cet̾a uniũsa.
aucis ab eodem loco miliariis ce
et a renib infra omni ꝓrsus menbͦ¬
rum clestitutus officio solis ad mo¬
uencdum manib utebatur: et reni-¬
bus pedes emortuos post se trahẽs.

Expanded text:
ione et benedictione data, erexit illam: ione et benedictione data, erexit illam: omnibusque mirantibus, per medium illorum incolumis ibat, quam attulerant in grabato. In flumine quoque Mosella, dum ob intolerabilem concurrentium multitudinem Vir beatus navicula veheretur, unus ex his qui curari desiderabant, caecus clamabat in littore, obsecrans ut duceretur ad eum. Cumque ille jam pertransiret, audiens homo navigantem post eum in navicula altera piscatorem, diffibulatam protinus chlamydem, qua erat opertus, porrigens dabat illi, ut in navicula reciperetur. Factum est: et ut pervenit ad Sanctum, juxta suae fidei magnitudinem magna velocitate sub manu ejus visu recepto, miratus clamabat videre se colles, videre homines, videre arbores, et caetera universa. 7. Paucis ab eodem loco milliariis diet a renibus infra omni prorsus membrorum destitutus officio, solis ad movendum manibus utebatur et renibus, pedes emortuos post se trahens:
Abbreviated transcription (Latin):
acceclentes ad seprincipes ut ceꝑat
ꝑ pace rogaret susptrantes clice¬
bant. Oportet nos libenter auctire¬
eum quem ut sp̃i cerutinus cleus
cliligit et exauclit. et aucdito eo
uulta facere ꝑ quo tanta facitui
oculis nr̃is. Quib ille ut semper
cantus erat competenter huuis
li oportunitate ipã etiam cdieme¬
tensium dominius anmos inclina
uit ad pacem. Ingressus enim sc̃s me¬
tensium ciuitatem epm̃ simul et po¬
pulum ad ea que ꝑacis erant uehe¬
menter urgebat. Grauiter autem uͦ¬
rebat illos uulnus acceptum. quib
enim ualide satis reponere togitane¬
rant. secus qͣm uellent remitt̃e coge¬
bantur. In ip̃a hora oblata est ei mu¬
lier paralitica de ciuitate eadem.
Cui manus imponens et orans dig¬
natus est palliolum quoq ꝓprium
quo utebatur. ip̃e suꝑ extendere ei.
tenendum q ep̃o tradere ꝓpter astã¬
ti: et sub eodem uelamine clebilia
tangẽ menbra. Expleca autem orõ¬

Expanded text:
accedentes ad se principes, ut coeperat, accedentes ad se principes, ut coeperat, pro pace rogaret, suspirantes dicebant: « Oportet nos libenter eum audire quem, ut ipsi cernimus, Deus diligit et exaudit: et audito eo multa facere, pro quo tanta faciat Deus in oculis nostris. » Quibus ille ut semper cautus erat competenter hujusmli opportunitate, ipsa etiam die Metensium animos Dominus inclinavit 1153 ad pacem. Ingressus enim Sanctus Metensium civitatem, episcopum simul et populum ad ea quae pacis erant, vehementer urgebat. Graviter autem urebat illos vulnus acceptum: quibus enim valide satis reponere cogitaverant, secus quam vellent, remittere cogebantur. In ipsa hora oblata est ei mulier paralytica, de civitate eadem: cui manus imponens, et orans, dignatus est palliolum quoque proprium, quo utebatur ipse, superextendere ei, tenendumque episcopo tradere prope astanti, et sub eodem velamine debilia tangere membra. Expleta autem orat