comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non recuso. hunc hoc quȩritur ut id quod dictum
est usque ad diemistũ ad illã referatur a&atem
quo libriediti sunt siue conscripti  Doceatigitur
postillã diẽ totiam annorũ usque ad nosuolu¬
minib: ex actis. aut idola quae s ubterebinto
condita fuerant reꝑta aut morse tumulum
inuestigatũ qui a obnoxe ad serit postdonec & usq
es se incipere quodtam diu non fuit quam diuus¬
que compler&ur & donec quinpotius anim ad uer¬
tat scripturȩ sc̃ȩ idioma & nobiscũ in quohaesita¬
bat intellegat eti de quibus poss& ambigisi non
fuis sent eã scripta signas. C&era uero niae
intellegentiae derelinqui: Si enĩ adhucre¬
centi tempore uiuentibus his quiuiderant
morsen sepu lobrũ eius potuit ignoraen. multo
magis tetineculis prac tereuntib iuxta qđe t illud
intelleuur deio sepb euangelistaidin dicalie
dequo seandalũ poterit moueri noneacogeite
tẽauiro suousque ad partũ ut multoniagisin¬

Expanded text:
non recuso. Nunc hoc quaeritur, an id quod dictum non recuso. Nunc hoc quaeritur, an id quod dictum est, usque in diem istum, ad illam referatur aetatem, qua libri editi sive conscripti sunt. Doceat igitur post illam diem tot jam annorum usque ad nos voluminibus exactis, aut idola, quae sub terebintho condita fuerant, reperta, aut Moysi tumulum investigatum, quia obnixe asserit, post donec et usque, esse incipere, quod tamdiu non fuit quamdiu usque compleretur et donec. Quin potius animadvertat Scripturae sanctae idioma, et nobiscum, in quo haesitabat, intelligat ea, de quibus posset ambigi, si non fuissent scripta, signari, caetera vero nostrae intelligentiae derelinqui. Si enim adhuc recenti tempore, viventibus his qui viderant Moysen, sepulcrum ejus potuit ignorari, multo magis tot saeculis praetereuntibus. Juxta quod et illud intelligitur de Joseph, Evangelistam id indicasse, de quo scandalum poterat moveri, non eam cognitam esse a vito suo usque ad partum, ut multo magis in
Abbreviated transcription (Latin):
iturnobis ergotam diu ꝓpheca oculos habe¬
bit ad dĩm quã diumiseri cordiã impara
et post inparatã misericordiã oculos torquo¬
bit adterras quiin alio loco dicit Oculimeide
rare domnõ lacessientis procacita tõ testimo¬
niorũ nubecaelare : Verũ ad huc piu oi subioiã
ut his similia ipsesibilector inueniat. Loquitur
ingenesi sermo diuinus &tradiderunti ac obdeos
alienos quierant in manib: eorum & in aures quȩ
erant in auriculis eoꝵ. & abscondit easia cobsubtus
therebintum qua e est insicimis & ꝑ didit eausq.
in hodiernũ diem. Item in fine deutero nomii
& defunctus estmoyses seruus dñi interramo¬
ab ꝑ uerbũ dñi & sepelierunt eũ inghȩ prope
domũphogor &nemoscit sepulc̃hrũ eiususq
indiemistum Certe hodiernus dies illius tompo¬
ris a estimandus est q̃o instoria ipsa contexta est :
siue mor sendicere uolueris auctorem pentat¬
theuci siuee tram eius deminst auratorẽ operis

Expanded text:
atur nostri . Ergo tamdiu Propheta oculos habebit ad Dominum, quamdiu misericordiam impetret, et post impetratam misericordiam, oculos torquebit in terram? Qui in alio loco dicit: Oculi mei rere, et omnem lacessentis procacitatem, testimoniorum nube celare; verum adhuc pauca subjiciam, ut his similia ipse sibi lector inveniat. 7. Loquitur in Genesi sermo divinus: Et tradiderunt Jacob deos alienos, qui erant in manibus eorum, et inaures quae erant in auriculis eorum. Et abscondit ea Jacob subter terebinthum, quae est in Sichimis, et perdidit ea usque in hodiernum diem . 212 Item in fine Deuteronomii: Et defunctus est Moyses servus Domini in terra Moab per verbum Domini, et sepelierunt eum in Geth, prope domum Phegor, et nemo scit sepulcrum ejus usque in diem istum . Certe hodiernus dies illius temporis aestimandus est, quo historia ipsa contexta est, sive Moysen dicere volueris auctorem Pentateuchi, sive Ezram ejusdem instauratorem operis,
Abbreviated transcription (Latin):
t & ista incolumitas ł ꝓpͥa. ł amicor ꝗͣ diu tẽporalis est ꝓ ȩt̾nȩ uitȩ ad eptione ab icrenda
quãꝗͣ fortasse corpꝰ animꝰ uͦ nullomodo sanꝰ estimandꝰ ẽ. qͥ ñ tẽporalibꝰ ęt̾na p̃ponit: Neq
ũ utilit̃ ĩ tẽpore uuit᷑: nͥ ad cõparandũ meritũ qͦ ĩet̾nitate uiuat᷑ ⁊dillã gͦ unã uitã qua
ud̃o & dedouiit᷑. ceteraq quȩ humilit̾ & decent᷑ optant᷑: sine dubio referenda sunt
sꝓpt ipsii. Ncc cũ itauiuimꝰ iã nos inipsa beata uita c̃stitutos existimemꝰ qͣsi nichilsitã

Expanded text:
tas uel propria uel amicorum quam diu temporalis est, pro aeternae uitae adeptione abicienda est, quamquam fortasse corpus animus uero nullo modo sanus existimandus est, qui non temporalibus aeterna praeponit. neque enim utiliter in tempore uiuitur nisi ad comparandcum deo et de deo uiuitur, cetera, quae utiliter et decenter optantur, sine dubio referenda sunt.  ipsum: nec cum ita vivimus, jam nos in ipsa beata vita constitutos existimemus, quasi nihil sit
Abbreviated transcription (Latin):
audenibꝰ uerũ a. iã flere c̃flentibꝰ norunt: & salubrit̾ loqui &. colloqui sciunt: plu
onꝰa illa asꝑaleniunt᷑. releuant᷑ grauia: suꝑant᷑ aduersa Sꝯ ille hoc in eis & ꝑ cosagit :
Quispu sc̃o bonos facit. E cont̾ si diuiciȩ circũ fluant nulla orbitas accidat. assi sanitascarn
incolumihabitent in patria . & cohabitent mali homines. in quibꝰ nemo sit cuifides ha¬
beat᷑. a quo ñdolꝰ. fraus. irȩ. discordiȩ. insidiȩ. sustineant᷑ atq timeant᷑ ñne illa om̃ia fiuñ

Expanded text:
gaudentibus uerum etiam flere cum flentibus norunt et salubrgaudentibus uerum etiam flere cum flentibus norunt et salubrrimum illa aspera leniuntur, relevantur gravia, superantur adversa. Sed ille hoc in eis et per eos agit, qui spiritu suo bonos fecit. E contra, si divitiae circumfluant, nulla orbitas accidat, adsit sanitas carnis, incolumi habitetur in patria, et cohabitent mali homines, in quibus nemo sit cui fides habeatur, a quo non dolus, fraus, irae, discordiae, insidiae timeantur, atque sustineantur; nonne illa omnia f
Abbreviated transcription (Latin):
desolatã te reputare in hoc scło. in qualib&. eiꝰ feliitate uerseris. Nã sic̃ illa ẽ uera utta
incunis c̃paratione imq istaquȩ multũ amatur quãlib& iocunda atq pductasir.
solatiũ uerũ pacẽ suꝑ pacẽ: sine q solatio quecũꝙ sunt terrena solana. magisiners de¬
solano quã c̃ solatio reperit᷑. diuitie qmppe atq fastigia dignitatũ ectaꝗs. hmuimodi
quib se felices putant cẽ mortales uere illius feliritatis ex ꝑtes quid affert esolationisi cũ¬
Itcis non ĩdigere quã in minere p̃stantiꝰ. hisplus exeruciant ad epta timore amissionis. quã
cupiditate adeptionis ardores Talibꝰ bonis ñ fiunt homes boni ẜ aliunde bonifactibene
iuendo facunt: ut ista sint bona Nonsunt gͦ in his uera solatia. s ibi ꝑociꝰ ubi uera ded
tare non parua solatia. Namsi pauꝑtas angit. siluctꝰ mestificat. sidolor eorporis inꝗui¬
it sic̃tristat ex iluĩ si ulla alia calamitas uexat assint boni hõnes. qͥ ñ solũ gaudere cũ

Expanded text:
desolatam te reputare in hoc saeculo, in qualibet eius felicitate uerseris. nam sicut est illa uera uita, in cuius comparatione utique ista, quae multum amatur, quamlibet iucunda atque producta sit. solacium uerum, pacem super pacem, sine quo slacio, quaecumque sunt terrena solacia, magis in eis desolatio quam consolatio reperitur. diuitiae quippo atque fastigia dignitatum ceteraque huius modi, quibus se felices putant esse mortales uerae illius felicitatis exsit eis non indigere quam eminere praestantius; quae plus excruciant adepta timore amissionis, quam concupita adeptionis ardore? Talibus bonis non fiunt homines boni, sed aliunde boni facti, bene utendo faciunt ut ista sint bona. Non sunt ergo in iis vera solatia, sed ibi potius ubi vera vita. in hac vita praestare non parva solatia. Nam si pauetat, si contristat exilium, si ulla alia calamitas uexat, adsint boni homines, qui non solum gaudere cum
Abbreviated transcription (Latin):
tuĩ. Quo solacio nc̃ udua desolata & iã quȩ filios & nepotes hab& &. domũ suã pie trach
agens eũ om̃ibꝰ suis ut ponat in dõ spẽsira dicit tam̃ in oratione. Sitiuit tibi anim ami
quã multi pluit. ł caromea int̾ra deserta & sine uia & sine aqua qd ẽ moribunda uita
bbet inora lib solacus frequentet᷑ quibꝰ libet id nerantibus comitet᷑: quanta libet rerũ co
cumul .t. Nosti quippe istaoñia ꝗͣ incerta sint & in illiꝰ ꝓmisse felicitatis cõparatione qs¬
.nt. eciã suncerta non essent :Hec dix̃ quõ sermonẽ meũ udua diues &. nobił & tante famis
mat᷑ deoratione quesisti : ut etiã tecũ in hac uita ꝑmanentibꝰ & obsequentbꝰ tuis tesententi.
desola tã nondũ utiq app̾hensa illa uita: ubi ẽ uerũ certũq solaciũ: ubi ĩplebim̃ qd̾ in p

Expanded text:
epotes habet et domum suam pie tractat, agens cum omnibus suis, ut ponant in deo spem suam, dicit tamen in oratione: Sitiuit tibi anima mea, quam multipliciter tibi caro mea in terra deserta et sine uia et sine aqua, quod est ista moribunda uita, quibuslibet mortalibus solaciis frequentetur, quibuslibet itinerantibus comitetur. quanta libet rerum copia cumuletur. nosti quippe ista omnia, quam incerta sint; et in illius promissae felicitatis comparatione qncerta non essent? Haec dixi, quoniam sermonem meum uidua diues et nobilis et tantae familiae mater de oratione quaesisti, ut etiam tecum in hac uita permanentibus et obsequentibus tuis te sentias desolatam nondum utique adprehensa illa uita, ubi est uerum certumque solacium, ubi implebitur, quod in p
Abbreviated transcription (Latin):
ei erimꝰ. quo uidebimꝰ eũ siciniẽ. Tc̃ erit uera uita pꝰ mortẽ. uerũq solatiũ pꝰ de solationq̃¬

Expanded text:
ei eriei eri
Abbreviated transcription (Latin):
amicũ : sine homĩe amico do quoq ubtialis inuenit᷑ deciuꝰ anmo & moribꝰ sit in hacuita
sccurita scerta : Nã sic̃ sibi quisq nemo alt̃ alt̃i notꝰ ẽ et tam̃ nec sibi quisq ia notꝰ ẽ ut sit
de sua  astir a c̃uersione securꝰ Pinde quãuis exfriictibꝰ sius multi cognoscant᷑ & alii quidẽ
arimos bene uiuendo letificeni. alion alt uiuendo etristent tam̃ ꝓptes humanoꝵ anim&
munet ab scondita tenebrarũ .a. manifestet cognatione cordis: &. tc̃ lausert unicuiq adc̃
stdeb&. anima xp̃iana deputare : desistatꝰ orare &. scripturarũ diuinarũ scãrumq¬
sermoni tanꝗͣ lucernȩ in obscuro loco posite. fidei occulũ intendere donec dies iuces¬
sat &. luciftr oriatur in cordis uris : hiuius eni liucernȩ quida fonsinesfabilis
lum̃ illud ẽ quod sic lucet intenebris ut ñ cõp̃hendat᷑ atenebris: cui uidendo fide cor
mundanda st̃. Beat mundo corde : qm̃ ipsi dm̃ uidebt̃ Et scimꝰ qͥa cũ apparuerit simis

Expanded text:
ta securitas? nam sicut sibi quisque nemo alter alteri notus est et tamen nec sibi quisque ita notus est, ut sit de sua crastina conuersatione securus. proinde quamuis ex fructibus suis multi cognoscantur et alii quidem proximos bene uiuendo laetificent alii male uiuendo contristent, tamen propter humanorum animorum minet abscondita tenebrarum et manifestet cogitationes cordis et tunclaus erit se debet anima Christiana deputare, ne desistat orare et scripturarum diuinarum sanctarumquesermoni tamquam lucernae in obscuro loco positaefidei oculum intendere, donec dies lucescat et lucifer oriatur in cordibus nostris. huius enim lucernae quidam fons ineffabilis illud est, quod sic lucet in tenebris, ut non comprehendatur a tenebris, cui uidendo fide corda mun. danda sunt. beati enim mundicordes, quia ipsi deum uidebunt, et: Scimus, quia, cum apparuerit, similes
Abbreviated transcription (Latin):
quaesita non inuenis s& in sarcinis. respon¬
dit icccob & dixit᷑ laban: quae culpa mea est:
& qd deliccũ meũ quod ꝑsecutus osme & quia
scru castiomnio uas amecu quidinuonistide
omnib: sobustius : pone hic in conspectufra
serta diuiniss sed nelongũ facici: ad extrem adi¬
uisionis partem reuertar idest &affectu fr̃s
dici quuinduos scinditur inspiricale & in com¬
quia om̃s homines exuno patrenatipas irit no
germanitate coniungimur : dicite ait hisqui
corint hios siquis fraternominatur fornicato

Expanded text:
quaesita non invenisset in sarcinis, responquaesita non invenisset in sarcinis, respondit Jacob, et dixit ad Laban: Quae culpa mea est, et quod delictum meum, quod persecutus es me? et quare scrutatus es omnia vasa mea? Quid invenisti de omnibus tuis? Pone hic in conspectu fraserta divinis. Sed ne longum faciam, ad extremam divisionis partem revertar, id est, et affectu fratres dici, qui in duo scinditur, in spiritale et in comquia omnes ex uno patre nati, pari inter nos germanitate conjungimur. Dicite, ait, his qupostolus ad Corinthios: Si quis frater nominatur fornicato
Abbreviated transcription (Latin):
qui captiuus ductus est lothfrater suus. nume
are duxitomne equitiu sodomor & loth
fratrẽsuũ reuo cabit sufficiebant haec ad ea
quȩ dixime ad probunda : Sed ne in aliquoca¬
uilleris & te quasi lubricus anguis euoluas testi¬
moniorum stringendus es uinculis nequae¬
rulus sibiles & tedicas magis argum̃ tationib:
tostuosis quã scripturarum ueritate supene¬
tum: ia cobisa ao filius rebecoe cũfratris insi¬
dias m&ciens mesopotamiã ꝑrexiss& accessit
& de uoluit lapidem deore puter & ad aqua¬
uit oues lab an fratrs matrissuȩ & osculatꝰ ẽ
ia cobrachel & exolam ansuocesua plorauit
& indicalnt rxchel quia frater est patrisci
& quia filius rebecca eest &ecce hic eadẽ
cistua expleusittq uiginti annis cũignorante
socero uxoribus filiisq comitatus reuerter&
ad patric̃ consecutus estetĩ labanin monte
galaad ei cũidola quaerachel occultabect

Expanded text:
quia captivus ductus est Lot frater suus, numerquia captivus ductus est Lot frater suus, numerEt reduxit omnem equitatum Sodomorum, et Lot fratrem suum revocavit . Sufficiebant haec ad ea quae diximus approbanda. Sed ne in aliquo cavilleris, et te quasi lubricus anguis evolvas, testimoniorum stringendus es vinculis, ne querulus sibiles, et dicas, te magis argumentationibus tortuosis, quam Scripturarum veritate superatum. Jacob, Isaac filius ac Rebeccae, cum fratris insidias metuens, Mesopotamiam perrexisset, accessit et devolvit lapidem ab ore putei, et adaquavit oves Laban fratris matris suae . Et osculatus est Jacob Rachel, et exclamans voce sua, ploravit, et indicavit Rachel, quia frater est patris ejus, et quia filius Rebeccae est . Ecce et hic eadem ces tua. Expletis itaque viginti annis, cum ignorante socero, uxoribus filiisque comitatus reverteretur ad patriam, consecutus est 222 eum Laban in monte Galaad. Et cum idola quae Rachel occultabat
Abbreviated transcription (Latin):
fratestuus neq noueris eũ colligeea intra
domũ tuã &eruni texũ donec quaerat et
fratertuus & reddis ei Item apłs paulus op
pro fratribus meis cognatis secun dũ carnẽ
qui sunt israchelitȩ porro cognatione fr̃suo
cantur qui sunt deuna familia idest patria :
quas latini paternitatis inter practantur
cumex un araedice multa generis turba
diffunditur ut ingenes Dixit aũt abraha
ad loht non sit rixa int̃ me&te int̃pastoresine¬
Ibiq elogit sibi lotbregionemior danis &clecia¬
intsibi lot haboriente & disces serunt uniquisq
a fratresuo &certe lot hnon est frater abrahȩ
sed filius fratris eius arami thara quippege¬
nuit a braham & nachor & aram: &aram genuit
lotħ & rursum. Abrahã aut̃ erat annorum
lxxv. cumex ir& decarrix & sum psitabrac hã
s arrã uxortm suã & lothfiliũ fractys sui: qd si
adhuc dubitas fratremfratris filium nuncupa
saccipe exemplũ : cumaudis set abra ham

Expanded text:
frater tuus, neque noveris eum, colliges ea intra frater tuus, neque noveris eum, colliges ea intra domum tuam: et erunt tecum donec quaerat ea frater tuus, et reddes ei . Et Apostolus Paulus, Optristo pro fratribus meis, cognatis secundum carnem, qui sunt Israelitae . Porro cognatione fratres vocantur, qui sunt de una familia, id est, patria: quas Latini 221 paternitates interpretantur; cum ex una radice multa generis turba diffunditur, ut in Genesi. Dixit autem Abraham ad Lot: Non sit rixa inter me et te, egionem Jordanis, et elevavit Lot ab Oriente, et discesserunt unusquisque a fratre suo . Et certe Lot non est frater Abrahae, sed filius fratris ejus Aram. Thara quippe genuit Abraham et Nachor et Aram: et Aram genuit Lot. Et rursum: Abraham autem erat annorum cum exiret de Charan. Et sumpsit Abraham Saram uxorem suam, et Lot filium fratris sui . Quod si adhuc dubitas fratrem, fratris filium nuncupari, accipe exemplum. Cum autem audisset Abraham,
Abbreviated transcription (Latin):
matrẽ iacobi &ios &is id est manã cleofeuxo¬
remal fei. hanc dictã mariã iã cobiminoris
locis matrẽillius appellas s& & non aliorũ dicen¬
domatrem alterius uoluiss& intellegi. Verũ
in hac parte contentiosũ funẽ nontraho alia
fuerit masacleophe. aliamariaia cobi&io
socis dummodo const& non eande mariãiaco
bi ios&is eẽ quã matrẽ dñi. & undeais fratres
dnĩ dicti sunt qui nonerant fr̃s iamnunc docebesis
quattuor modis scripturis diuinis fratres dici
naturagente cogatione affectun aturoo:¬
ut esa u&ia cob & duo decim patri archȩ. andre¬
as & pelrus &ia cobus eiohan nesgentẽ qua om̃s
Sia ut emeris frirẽtuũ qui est hebreus uel
endo constitues suꝑte principẽ quẽ eleger
dñs ds̃tuus eum qui ex fratribustuis sit
Non enĩ poteris constituere suꝑte homine
tib ꝑuiã neglegas et creuersione reduces
ea frretritũo quod sinon ad propinquat tibi

Expanded text:
matrem Jacobi et Josetis, id est, Mariam Cleophae uxomatrem Jacobi et Josetis, id est, Mariam Cleophae uxorem Alphaei, et hanc dictam Mariam Jacobi minoris.locis, matrem illius appellasset, et non aliorum dicendo matrem, alterius voluisset intelligi. Verum in hac parte contentiosum funem non traho, alia fuerit Maria Cleophae, alia Maria Jacobi et Josetis, dummodo constet, non eamdem Mariam Jacobi et Josetis esse, quam matrem Domini. Et unde, ais, fratres Domini dicti sunt, qui non erant fratres? Jam nunc doceberis, quatuor modis in Scripturis divinis fratres dici, natura, gente, cognatione, affectu. Natura, Esau, Jacob, duodecim Patriarchae, Andreas et Petrus, Jacobus et Joannes. Gente, qua omnesSi autem emeris fratrem tuum, qui est Hebraeus, veendo constitues super te principem, quem elegerit Dominus Deus tuus, eum qui ex fratribus tuis sit. Non enim poteris constituere super te homitibus per viam, negligas ea: Reversione reduces ea fratri tuo. Quod si non appropinquat tibi
Abbreviated transcription (Latin):
huncia cobũ putes filiũ tebedȩi: Lege actus
apłorũ iam abhero defuerat interemptus : res¬
tat condusio. ut mariaista quȩia cobi minoris
scribitur. mat̃ fuerit uxoralphei esoror ma¬
riȩ matris dñi quã mariã cleophȩ iohannes
nullis causis immutatin ominis ante premis¬
sis subito hierobaal legitur : otias rex iudauicis¬
simatarias uocatur mons tabor it habirium
đr rursum hermon. foenices cognominant
sanior: & amorreus cognominabat eũ sanis: ea¬
dem caeli plaga. trib nominib appellatur
lio loco euangelii thaddeus scribitur multaq
alia qua ead exemplũ horũ sibi de omnib: scrip¬
turis lector poterit congregare : Nuncillud
est qđ conamur ostendere : ut quen ad modũ
fratres dñi appellentur filii materterȩ eius
mariae quiante a non credentes postea cre¬
diderunt : Lic&fieri potuerit ut uno statim
credente alii diulncreduli fuerint & hanc ẽẽ

Expanded text:
hunc putes Jacobum filium Zebedaei, lege Actus hunc putes Jacobum filium Zebedaei, lege Actus Apostolorum. Jam ab Herode fuerat interemptus. Restat conclusio, ut Maria ista quae Jacobi minoris scribitur mater, fuerit uxor Alphaei, et soror Mariae matris Domini, quam Mariam Cleophae Joannes nullis causis immutati nominis ante praemissis, subito Jerobaal legitur. Ozias rex Juda, vicissim Azarias vocatur. Mons Thabor, Itabyrium dicitur. Rursum Hermon Phoenices cognominant Sanior, et Amorraeus cognominat eum Sanir. Eadem coeli plaga tribus nominibus appellatur, lio Evangelio 220 Thaddaeus dicitur: multaque alia quae ad exemplum horum pertinent ipse sibi de omnibus Scripturis lector poterit congregare. 14. Nunc illud est quod conamur ostendere, quemadmodum fratres Domini appellentur filii materterae ejus, Mariae, qui antea non credentes, postea crediderunt. Licet fieri potuerit, ut uno statim credente, alii diu increduli fuerint, et hanc fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
tateme& solitudinem comnestont lo quasdux¬
tato s onbabera quattuor filios &innuanieras
filicis quarũ consortio fruer&ur uidua quo¬
q nominas quod scriptura nonloquitur & su
oniã q uange listarũ exemplo proponas solius
srbnobanũs uerba non conplacent dicis tran
nescientinis uiderem consultorecetem
St abant aũt iuxta crucẽ itiu matercus & so¬
pouenatriseiis marid lcophe & mariamag¬
dobene Nulli dubium est duos fuisse aplosia¬
cobin uocabulo nuncapicosia cobum ⁊ebeder
& iacobũ alfei istum nescio quẽ minorẽ ia cobũ.
quem ariȩ filiũ nec tam enmatrs dñiscriptura
comme morat apłinuis esse annon si apłs est
tertius ad distinctionẽ maioris appellabitur
minor cũ maior& minor non interimes sed int̃
sit. Paulo dicente . Deinde positrienniũ uenihre¬
rosolimã uidere p&rũ & mansi apudillũ dieb:
quin decim: Aliũ aũt apłorũ uidi neminẽ nisiia¬
gratia quae data est mihi. Pecrus &iacobus
& iohannes quiui debantur colũne eẽ ne autem

Expanded text:
 solitudinem commendatam: quasi juxta te non haberet quatuor filios, et innumeras filias, quarum consortio frueretur? Viduam quoque nominas, quod Scriptura non loquitur. Et cum omnia Evangelistarum exempla proponas, solius tibi Joannis verba non placent. Dicis transnescienti, nisi viderem consulto reticentem. Stabant autem juxta crucem Jesu mater ejus, et soror matris ejus Maria Cleophae, et Maria Magdalene . Nulli dubium est, 219 duos fuisse Apostolos Jacobi vocabulo nuncupatos, Jacobum Zebedaei, et Jacobum Alphaei. Istum, nescio quem minorem Jacobum, quem Mariae filium, nec tamen matris Domini Scriptura commemorat, Apostolum vis esse, an non? Si Apostolus est, tertius ad distinctionem majoris appellabitur minor, cum major et minor, non inter tres, sed inter sit, Paulo dicente: Deinde post triennium veni Jerusalem videre Petrum, et mansi apud illum diebus quindecim. Alium autem Apogratia, quae data est mihi, Petrus et Jacobus et Joannes, qui videbantur columnae esse . Ne autem
Abbreviated transcription (Latin):
enc̃pinanserunt Obserua quid sionisiretino¬
in quinauerunt egonon audeo ex pomere ne
beluidius calumni&r quoda ut aisquasdaim
ec̃ uirgines tabernarias egotibiplus dicotẽ
inbis & adulterirs & quo magis mireris aideri¬
coset̃ caupones & monachos inpidicos sed
quin statim intellegat nec tabernariã uirgi¬
mulator uinginitaitis in crimineest e ꝓocerte¬

Expanded text:
enim permanserunt. Observa quid significet, coenim permanserunt. Observa quid significet, coinquinaverunt. Ego non audeo exponere, ne Helvidius calumnietur. Quod autem ais quasdam esse virgines tabernarias; ego tibi plus dico, esse in his et adulteras, et, quo magis mireris, clericos esse caupones, et monachos impudicos. Sed quis non statim intelligat, nec tabernariam virgimulator virginitatis in crimine est? Ego certe
Abbreviated transcription (Latin):
suad& uolens om̃s eẽsicut seipsũ : & quã quã
deuirgini tate praeceptũ dñi non habeat. quia
ultra homines est & quod ammodo impuden¬
tis erat aduersũnaturã cogere. Alioq. nodo
dicere uolouos esse qđ angelisunt unde ei uir¬
go melioris est mercis dumid contemnit qđ si
fecerit non delinquit: nihilomin in coheren¬
tib: infert: Consiliũ aũt do tãquãmiseꝵ¬
cordiã consecutus ad ño ut simfidelis existimo
ergo hoc bonũ eẽ propt̃ instantẽ neces sitatẽ.
quia bonũest homini siceẽ quae estillane¬
cessitas : Vae pregnantib & nutrientib:
in illadie Ideo silua suc crescit ut postea
secidatur : Ideo agerseritur ut meatur
Iami plenus est orbis terra nos non capit cotidi¬
ebella secant morbi subtrachunt naufragitiob¬
sor ount &enibu lomin decerrinis litigam de
hocnumero sunt illiquiagnũ sequuntur. quiues¬
timente scia non coinquinauerunt uirgines

Expanded text:
suadet, volens omnes esse sicut seipsum. Et quamquam suadet, volens omnes esse sicut seipsum. Et quamquam de virginitate praeceptum Domini non habeat: quia ultra homines est; et quodammodo impudentis erat, adversum naturam cogere, alioque modo dicere, Volo vos esse, quod Angeli sunt: unde et virgo majoris est mercedis, dum id contemnit, quod si fecerit, non delinquit; nihilominus in cohaerentibus infert: Consilium autem do, tamquam misericordiam consecutus a Domino, ut sim fidelis. Existimo ergo hoc bonum esse propter instantem necessitatem; quia bonum est homini sic esse. Quae est ista necessitas? Vae praegnantibus et nutrientibus in illa die . Ideo silva succrescit, ut postea recidatur. Ideo ager seritur, ut metatur. Jam plenus est orbis, terra nos non capit. Quotidie bella 230 nos secant, morbi subtrahunt, naufragia absorbent, et nihilominus de terminis litigamus? De hoc numero sunt illi, qui Agnum sequuntur , qui vestimenta sua non coinquinaverunt, virgines
Abbreviated transcription (Latin):
inuenitur dom in qua ista nonfiant quȩ tam̃
rara uisa est ipsa dispensatio domus liberoꝵ
educationeces sitatis mariti correctio ser¬
uulorum quem axpĩ cogitatione non auocent
Defecerunt ait scriptura sarrȩ muliebria
Post qđ dicitur ad abraham omniaquȩ cũq
dicit tibi sarra audiuocemeius: quae non est
in partus anxi& atibus & dolore. quae deficien¬
tib: menstrui cruoris officiis mulieree desis¬
tit. adĩmale dictione fit liberr. Nec estadui¬
rum conuersio eius. sede contrario uir subicitꝰ
ei & dñi ei uoce praecipitur. Omnia quae¬
cũq dicit tibi sarra audiuocẽ eius . & sic inc ipi¬
unt uacare oractioni quiaquã diu in coniugio
debitũ soluitur. oran di pra&eritur instantia
desierint quae in ipsa necessitate comugu
cogitat quae sunt mundi quomodo placeat
uiro nob suꝑ hoc cãpũ intellegentiae dere¬
linquens : Neq tamen alicui necessitatem
in ponit aut laquaeũ. Sedid qđ honestũ ẽ

Expanded text:
invenitur domus, in qua ista non fiant, quae invenitur domus, in qua ista non fiant, quae rara avis est; tamen ipsa dispensatio domus, liberorum educatio, necessitates mariti, correctio servulorum, quam a Dei cogitatione non avocent? Defecerunt, inquit Scriptura, Sarae muliebria : post quod dicitur ad Abraham: Omnia quaecumque dicit tibi Sara, audi vocem ejus . Quae non est in partus anxietatibus et dolore, quae deficientibus menstrui cruoris officiis, mulier esse desiit, a Dei maledictione fit libera: nec est ad virum conversio ejus, sed e contrario vir subjicitur ei, et Domini ei voce praecipitur: 229 Omnia quaecumque tibi dicit Sara, audi vocem ejus : et sic incipiunt vacare orationi. Quia quamdiu in conjugio debitum solvitur, orandi praeteritur instantia. 21. desierint, quae in ipsa necessitate conjugicogitat quae Dei sunt, quomodo placeatviro : nobis super hoc campum intelligentiae derelinquens. Neque tamen alicui necessitatem imponit aut laqueum, sed id quod honestum est,
Abbreviated transcription (Latin):
iniura haecadspeculũ pingitur. & in contume¬
li am̃ artificis conaturpulchrior ee quãnata
est. in de infantes garriunt familia ꝑstrepit :
Liberi ab oculis liberi abore dependent
computantur sũptus inpendiã prȩparantur
Hicco quorũ accinotaman carneferit: hictex¬
trium turba conmurmurat nuntiatur inter im
uir uenire cũ sociis illa adhirundinis modũ
lustrat uniuers a pene tralia sitorus rigeat sipa¬
uimenta uerruerint si ordinati sint pocula
si prandium praeparatũ responde quae soin¬
terista ubigsit dĩ cogitatio & haec felices do¬
mos c& erum ubitriapana sonunt tibiala¬
mitat ly ragarrit crmbalũ concrepat. Quis
ibi dĩtimor parositus in contu meliis gloriatur
ingrediuntur expositȩ libidinũ uictimȩ &ete¬
nuitate uestiũ nudȩ inpudicis oculis ingerun¬
tur. his infelix uxor aut la&atur & perut :
aut offenditur & maritus iniurgia concitat᷑
hic discordia seminariũ repudii cit sialiqua

Expanded text:
injuria. Haec ad speculum pingitur, et in contumeinjuria. Haec ad speculum pingitur, et in contumeliam artificis conatur pulchrior esse quam nata est. Inde infantes garriunt, familia perstrepit, liberi ab osculis et ab ore dependent, computantur sumptus, impendia praeparantur. Hinc cocorum accincta manus carnes terit, hinc textricum turba commurmurat: nuntiatur interim vir venisse cum sociis. Illa ad hirundinis modum lustrat universa penetralia, si torus rigeat, si pavimenta verrerint, si ornata sint pocula, si prandium praeparatum. Responde, quaeso, inter ista ubi sit Dei cogitatio? Et hae felices domus? Caeterum ubi tympana sonant, tibia clamitat, lyra garrit, cymbalum concrepat, quis ibi Dei timor? Parasitus in contumeliis gloriatur: ingrediuntur expositae libidinum victimae, et tenuitate vestium nudae impudicis oculis ingeruntur. His infelix uxor, aut laetatur, et perit: aut offenditur, et maritus in jurgia concitatur. Hinc discordia, seminarium repudii. Aut si aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
num cũ eo efficimur sp̃s quare quia quis i neuxo¬
reest sollicitus esteaquȩ dĩ sunt quomodo placeat
đo qui aut̃ cũ uxore est sollicit us est quaesunt
huius mundi quomodo placeat uxori. Diuisa ẽ
mulier & uirgo quae non est nupta. cogitat quȩ
sumt dñi ut sit scã corpore &spũ. Nam̃ quȩnup¬
taest. cogitat quae sunt mundi quo modoplace¬
at uiro. Quidoblat᷑as quid repugnas: uas elec¬
tionis haec loquitur. diuisa est dicens mrabons
cogitat que sunt dñi ut sit scã corpore & spũ
Virginis definitio scm̃ eẽ corpore &spũ : quia
nihil prosit carnẽ habere uirginẽ simente
quis nubserit quae uero nubta est cogitat quȩ
sunt mundi quomodo placeat uiro Idemtu
pucas eẽ dieb & noctib uacare orati bni uaca¬
re i eiuniis & aduentũ mariti expoliare faciẽ
gres sum frange simulare blanditias. illahoc
ait ut turpior pareat & naturȩ bonum fusca

Expanded text:
nus cum eo efficimur spiritus . Et quare? Quia qui sine uxonus cum eo efficimur spiritus . Et quare? Quia qui sine uxore est, sollicitus est ea, quae domini sunt, quomodo placeat deo, qui autemcumuxoreest, sollicitusest, quae sunt huius mundi, quomodo placeat uxori. diuisa est mulier et usunt Dei, ut sit sancta corpore et spiritu. Nam quae nupta est, cogitat, quae sunt mundi, quomodo placeat viro . Quid oblatras? quid repugnas? Vas electionis haec loquitur, 228 Divisa est, dicens, mulier, cogitat quae sunt Domini, ut sit sancta corpore et spiritu. Virginis definitio, sanctam esse corpore et spiritu; quia nihil prosit carnem habere virginem, si mente quis nupserit. Quae vero nupta est, cogitat quae sunt mundi, quomodo placeat viro. Idem tu putas esse diebus et noctibus vacare orationi, vacare jejuniis; et ad adventum mariti expolire faciem, gressum frangere, simulare blanditias? Illa hoc agit, ut turpior appareat, et naturae bonum infuscet
Abbreviated transcription (Latin):
rem habuisse non scribitur mas ae quã pu¬
tatus est habuisse custos fuit potius quã ma¬
ritus. Relinquitur uirgine eummansis¬
se cum maria. qui pater dñĩ meruit appellasy
& qui a de comparatione uirginitatis & nupti¬
arum sumaliquadicturus obsecro lecturos
nemo putent nuptiis de traxis se ln uirginum
laudem & aliquã fecisse distantiã inter scõ sue¬
teris testamenti & noui. Idest intereos qui habu¬
ere coniugia & hosqui a complexu mulierum
paenitus reces serunt uerũ procondicione tẽ¬
porũ Aliae eos tunc subiacuisse sententiae
&aliaenos inquos fines saeculoꝵ decucurrer̃
Quam diulex illa ꝑmansit crescite & multipli¬
camini& repl&e terram & maledicta sterelis
qui non facit semen inis rhł : Nubebantom̃s &
nube bantur & derelictis parentib fiebant
unacaro. Quando uero uox illa ꝑ tonuit tempus
breuiatũ est. Reliquũ est ut & qui habent uxores
sic sint quasi non habeant.: Adherentes dño u¬

Expanded text:
iugem habuisse non legitur, Marie autem quam puiugem habuisse non legitur, Marie autem quam putatus est habuisse custos fuit potius quam maritus, relinquitur eum uirginem mansisse cum Maria qui pater d20. Et quia de comparatione virginitatis et nuptiarum sum aliqua dicturus, obsecro lecturos ne me putent nuptiis detraxisse in virginum laude, et aliquam fecisse distantiam inter sanctos veteris Testamenti et novi, id est, inter eos qui habuere conjugia, et hos qui a complexu mulierum penitus recesserunt, verum pro conditione temporum alii eos tunc subjacuisse sententiae, et alii nos, in quos fines saeculorum decurrerunt. Quamdiu lex illa camini, et replete terram; et: Maledicta sterilis, quae non facit semen in Israel , nubebant omnes, nubebantur, et derelictis parentibus, fiebant una caro. Quando vero vox illa pertonuit: Tempus breviatum est: reliquum est, ut et qui habent uxores, sic sint, quasi non habeant; adhaerentes Domino, u
Abbreviated transcription (Latin):
mundus: nonerubescimus nonsilemus quanto
sunt humiliora quae prome passus est tanto
cruce contumeliosius proferes quã prosite¬
mur & credimus & inqua de hostib triumpham
Sedut haec quae scripta sunt non negamus.
ita ea quae non sunt scripta rennuimus natũ
dm̃ eẽ deuirgine credim. quia legimus masã
nubsis sepost partũ Noncredim: quia non
legimus: nec hocideo dicim quonuptias con¬
demnem: Ipsaquippe uirginitas fructus ẽ
nuptiarũ sed quod nobis desc̃is uiris temere
aestimare nilliceat. Possum enĩ hȩc aesti¬
mati onis passiuitate contendere. Plures
quoque uxores habuisse ioseph : qui a plures
habuerit abrab am plures habuerit ia cob
& de his eẽ uxorib: fratres dñi qđ pleriq non
tampiam quã audaciate meritate con
fingunt Iudicismanam uirginẽ non man¬
sisse: egomihiplus uindico &iam ipsum iosepl
uirginẽ fius se postmanã ut ex uirginali
coniugio uirgo filius nascereur Sienĩ in ui

Expanded text:
mundus. Non erubescimus, non silemus. Quanto mundus. Non erubescimus, non silemus. Quanto sunt humiliora quae pro me passus est, tanto nihil contumeliosius proferes: quam profitemur, et credimus, et in qua de hostibus triumphamus. 19. Sed ut haec quae scripta sunt, non negamus, ita ea quae non sunt scripta, renuimus. Natum Deum esse de Virgine 227 credimus, quia legimus. Mariam nupsisse post partum, non credimus, quia non legimus. Nec hoc ideo dicimus, quo nuptias condemnemus, ipsa quippe virginitas fructus est nuptiarum: sed quod nobis de sanctis viris temere aestimare nihil liceat. Possumus enim hac aestimatione possibilitatis contendere, plures quoque uxores habuisse Joseph, quia plures habuerit Abraham, plures habuerit Jacob; et de his esse uxoribus fratres Domini, quod plerique non tam pia u dicis Mariam uirginem non mansisse, ego michi plus uendico etiam ipsum Ioseph uirginem fuisse per Mariam, ut ex uirginali coniugio uirgo filius nasceretur. Si enim’, i
Abbreviated transcription (Latin):
plena sapientiueuo limina conse preent qͣue
sileg sies aliquandoplus saperes Setimetiqre
pirabreuit̃ ad singula respondere quãdiutius
urpstum facio inquotu uirginitatem anupti¬
proir abith ea mielũ uidim salianten qicis
Num quid meliores sunt uirgines ab rahã isca ac
Nia cobqui habuere coniugia : Num quid nonco¬
tidie dĩmanib: paruuli finguntur inuentrib
ut merito erubesceredebeamus maric̃ nub¬
sis se postpartũ : Quodsi hoc illistur pe uid&
suꝑ est ut noncredant &iã dm̃ꝑgenitalia
uirginis natũ Turpius est enĩ iuxta eos dm̃
ꝑuirginis pudenda genitũ quã uirginẽ uiro
suo nubsis sepost partum. Iunge silib& alias
naturae contumeliais nouem mensib: uterũ
in solescentem fastidic pirtum sanguinem
pannos ipses ibi describatur in fans tegmine
mem braenarũ solito conuolitus ingerantur
dura praes epia uagitus par uoli octauae diei
circum cisio. tempus purgationis ut ꝓb&ur in¬

Expanded text:
plena sapientiae volumina conscripserunt? Quae si legisses aliquando, plus saperes. Sed melius puto breviter ad singula respondere, quam diutius llud nunc impetum facio, in quo tu virginitatem et nuptiproverbium, Camelum vidimus saltitantem. Dicis: « Numquid meliores sunt virgines Abraham, Isaac, et Jacob, qui habuere conjugia? Numquid non quotidie Dei manibus, parvuli finguntur in ventribus, ut merito erubescere debeamus, Mariam nupsisse post partum? Quod si hoc illis turpe videtur, superest ut non credant, etiam Deum per genitalia virginis natum. Turpius est enim juxta eos, Deum per virginis pudenda genitum, quam virginem suo viro nupsisse post partum. » Junge si libet et alias naturae contumelias, novem mensibus uterum insolescentem, fastidia, partum, sanguinem, pannos. Ipse tibi describatur infans, tegmine membranorum solito convolutus. Ingerantur dura praesepia, vagitus parvuli, octavae diei circumcisio, tempus purgationis, ut probetur im
Abbreviated transcription (Latin):
oniugem sum pserit cũ in primis lominib ꝓpt̃
uriũ sc̃itatẽ idipsum scriptura non nomin&
malens intellegi quã proferri. &đs legem
poste a s anciat &min&ur qui aceperit sororesu ã
depatresuo uel dematresua &uiderit tur pit¬
dinem eius &ipsauiderit turpitudine illius ob¬
propriu ests extermin abuntur coram filiis
generis sui turpitudinẽ sorons suȩ decexit¬
peccatũ suũ recipient imperitis sime hominũ
ista non legeras & totoscriptura rũ pelugode¬
relicto ad iniuriã uirginis tuc̃ ribiem contu¬
listii nexemplũ eius quem fabulae ferunt cum
uulgo e& ignotus a nibilboniposst facinoris
ex cogitare quo nobilis fier& dianȩ incendisse
tom plũ &nullo prodente sacrilegiũ ipse inme¬
diũ processit clamittins se incendiũ subie¬
cisse scis citantibus ephesi principib: quamob
causam hoc facere uoluiss& respondisse ut quia
benenon poterũ maleomnib in notes ceremie

Expanded text:
conjugem sumpserit, cum in primis hominibus propter conjugem sumpserit, cum in primis hominibus propter aurium sanctitatem idipsum Scriptura non nominet, malens intelligi, quam proferri; et Deus lege postea sanciat, ac minetur: Qui acceperit sororem suam ex patre suo aut ex matre sua et uiderit turpitudinem eius et ipsa uiderit turpitudinem eius, <inproperium \' est; exterminabuntur in conspectu generis sui:> turpitudinem sororis suae repeccatum suum recipiet . 16. Imperitissime hominum, ista non legeras, et toto Scripturarum pelago derelicto, ad injuriam Virginis tuam rabiem contulisti, in exemplum ejus quem fabulae ferunt, cum vulgo esset ignotus, et nihil boni posset facinoris excogitare, quo nobilis fieret, Dianae incendisse templum; et nullo prodente sacrilegium, fertur ipse in medium processisse, clamitans sese incendium subjecisse: sciscitantibus Ephesi principibus, quam ob causam hoc facere voluisset, respondisse: Ut quia bene non poteram, male omnibus innotescerem. Et
Abbreviated transcription (Latin):
aut auasus autidolir seruiens ut maledis
aut ebriosus aut rapax cũ eius modinec cibũ siime
re &celera hissimilia Interrogonunc iuxtaquõ
modẽ fratres dñi in euan gelio intellegus apella¬
riiuxtan aturam. sed scriptura non dicit nec ma¬
riae eos uocans filios neciosephiuxtigentem :
Sed absurdũ est ut pauci exiudaeis uocatisine
fr̃s. cumom̃s quiibi erant haclege iudaei fr̃s
tiarequasi propriũ. Eccefr̃s tui quacruntte
generaliter om̃is homines hociure sint fr̃s
restatigitur ut iuxta superiorem expositionẽ
frs eos intellegas appellatos cognatione non af¬
fectu non gentis priuilegio nonnatura quo¬
moloth ãbrabae quo modoi acoblabȩ appella¬
tus est frater quomodo& filiae sałphaac cipi¬
ant clerũ intor fr̃s suos: quomodo &ipse abra¬
þam sarrã sororem suã habuit uxorem &t enĩ
a it ueresoror mea est depatre sed nondema¬
re idest fratris est filia nonsororis. Alio quin
uale est ut abrac ham uiriustus patrissui filiã

Expanded text:
olis serviens, aut maledicus, aut ebriosus, aut rapax, cum ejusmodi nec cibum sumere , et caetera his similia. Interrogo nunc, juxta quem modum fratres Domini in Evangelio intelligas appellari. Juxta naturam? Sed Scriptura non dicit, nec Mariae eos vocans filios, nec Joseph. Juxta gentem? Sed absurdum est, ut pauci ex Judaeis vocati sint fratres, quum omnes qui ibi erant hac lege Judaei, fratres tiari quasi proprium Ecce fratres tui quaerentegeneraliter omnes homines hoc jure sint fratres. Restat igitur, ut juxta superiorem expositionem fratres eos intelligas appellatos, cognatione, non affectu; non gentis privilegio, non natura. Quomodo Lot Abrahae, quomodo Jacob Laban est appellatus frater, quomodo et filiae Salphaad accipiunt Clerum inter fratres suos, quomodo et Abraham ipse Saram sororem suam habuit uxorem. Etenim ait, Vere soror mea est de patre, sed non de matre , id est, fratris est filia, non sororis. Alioqui quale est, ut Abraham vir justus, patris sui filiam
Abbreviated transcription (Latin):
deq sibi uendicauerit orandicura: nisi quia prudenter intelliga qdan
ocmundo & in hac iuta nulla anima possit eẽ secura. Pro inde quitba hant
Et camelum intrare ꝑforam acusquã diuitẽ in regnum cȩloriũ mirifica& misedisima
pollitiati one respondit : deo facile eẽ quod hominibꝰ in possibile ẽ sius acilsulindua¬
dues intret in regnũ celo inspirauit tibi piã sollicitudinẽ dequa me consulendum
pitasti: quonã modo tibi eẽt orandũ Iule nãq cũ eiã ad huc hic ec̃it incarno eonrm¬
Siuites in ptro scospũ fecit huius scłi contẽptores: & finita diuitiarũ cupidisate ditiore
Quo modo eni tusicstuderes orare deũ: nisisperares in eo. Quomꝰ aut̃ sperares ieo si
spara res in incerto diuitiarũ &. contẽpneres p̃ceptũ saluberrimũ qd apbatca

Expanded text:
pueque sibi uindicauerit orandi cura, nisi quia prudenter intellegis, quod in hoc mundo et in hac uita nulla anima possit esse secura. Proinde qui tibi eam esse camelum intrare per foramen acus quam diuitem in regnum caelorum, mirifica et misericordissima pollicitatione respondit deo ues intret in regnum caelorum, inspirauit tibi piam sollicitudinem, de qua me consulendum putasti, quonam modo tibi esset orandum. ille namque cum etiam hic adhuc esset in carneiuites impertito sancto spiritu fecit huius saeculi contemptores et finita diuitiarum cupiditate ditiores. quo modo enim tu sic studeres orare dominum, nisi sperares in eo? quo modo autem sperares in eo, si sperares in incerto diuitiarum et contemneres praeceptum saluberrimum,
Abbreviated transcription (Latin):
parentes uocadintur acnefore de exem¬
plariorum uari&ate causeris quatibi stul¬
is sime ꝑsua sistigra e coscodices eẽ falsatos:
a dio bannis eugłm uenio in quoplanissime
scribitur : Inuenit philippus natanahel &ait
illi Quemscripsit morses in lege & prophe¬
tȩ inuenimx irimfiliumio seph anarar&h
Terte hoc intuo codice contin&ur. respon¬
demihi quomodo iñs filius sitio s eph quem con
quamuis sis haebes dcepe non aud ebisđi. An
pucabatur eodem modo aestimentor & fis
in quibus sciolus sibiuis us tertuli anum intes¬
tpmoniũ uocto &uictorinũ p&abionensis
pi uerba proponit & deterculliano quidem
nons asiplus dico quam eco lesb drooindom
maria o sr̃s aut mneo sensu quens sa ptrui ex fosuo¬
nis propinquitite non matre ueru nugastepesi
te foure uerititis imis soopimonũ riuulos conset

Expanded text:
parentes vocantur. Ac ne forte de exemparentes vocantur. Ac ne forte de exemplariorum varietate causeris, quia tibi stultissime persuasisti Graecos codices esse falsatos, ad Joannis Evangelium venio, in quo planissime scribitur: Invenit Philippus Nathanael, et ait illi: Quem scripsit Moyses in Lege, et Prophetae, invenimus Jesum filium Joseph a Nazareth . Certe 225 hoc in tuo codice continetur. Responde mihi, quomodo Jesus sit filius Joseph, quem consQuamvis sis hebes, dicere non audebis? An putabatur? Eodem modo aestimentur et fratres, in quibus sciolus sibi visus, Tertullianum in testimonium vocat, et Victorini Petabionensis episcopi verba proponit. Et de Tertulliano quidem nihil amplius dico, quam Ecclesiae hominem Mariae. Fratres autem eo sensu, quem superius exposuimus, propinquitate, non natura. Verum nugas terimus, et fonte veritatis omisso, opin
Abbreviated transcription (Latin):
non đr̃ quis te oro ante hanoblas phemia noue¬
rart quis dipundii supputabat consecutus es
quod uolebas nobilises factus inscelere Ego
ipse qui contrate soribo cu in eadem urbe¬
de cum consistam. albu sut aiunt a teruesis nescio
aeermitto uitia sermonis quibu s omnis liber
ius scat& taceo ꝓdiculũ exordium omores otẽ¬
rr : non quaero eloquentiã quã ipse non ha¬
bens infratrecartheriore qui sistinon in quam
flagito linguenitorem anime quã epropriea¬
tom Apud cristianos enĩ solrchismu est mag¬
num &uitium turpe. quidue in aracre uel facere
ad calcemuenio & tecornuta in terrogatione
toncludo Sicq tecũ agam quasi superius nihil
erim eodem modo dictos eẽ fratres dñi quo
id sephdictus est pater Ego inquit es pater
tiius dolentes que rebam uste: mater haeo
loquitur non iudaci &ipsecu angelistare¬
fert &erant paterillius  mater admi¬
rantes sꝑ his quae dicebantur deeo & his
similia qui a eia menumerabim: & in quib

Expanded text:
non dicitur. Quis, te oro, ante hanc blasphemiam noverat, quis dupondii supputabat? Consecutus es quod volebas, nobilis es factus in scelere. Ego ipse qui contra te scribo, cum in eadem tecum Urbe consistam albus, ut aiunt, aterve sis, nescio. Praetermitto vitia sermonis, quibus omnis liber tuus scatet. Taceo ridiculum exordium. O tempora! o mores! Non quaero eloquentiam; quam ipse non habens, in fratre Craterio requisisti. Non, inquam, flagito linguae nitorem, animae quaero puritatem. Apud Christianos enim soloecismus est magnus et vitium, turpe quid vel narrare, vel facere. Ad calcem venio, et te cornuta interrogatione concludo, sicque tecum agam, quasi superius nihil egerim: Eodem modo dictos esse fratres Domini, quo Joseph dictus est pater, Ego, inquit, et pater tuus, dolentes quaerebamus te . Mater haec loquitur, non Judaei. Et ipse Evangelista referens: Et erant pater et mater illius admirantes super his quae dicebantur de eo , et his similia, quae jam enumeravimus, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ in primogenito uoluerit ostendere fratres
dñĩ in euangeliis nominas ut ibi eccemãt̃ eius
& frseius stabant foris quaerentes loqui cũ eo¬
eũ fratres ipsius: Transi hinc &uade iniu¬
da eam ut᷑ discipulitui uideantopera quae facis
Nemo enĩ aliquidi nocculto faciens quaer&
ipse in palã eẽ si haec facis manifestate huic
mundo iohanne desuꝑinferente Neq eni
fr̃s eius tunccredebantͥeũ. Itẽ marcus atq
mat heus & docebat eo sinsynagogaeorum
in patria sua itaut stuperent & dicerent
Vnde huic omiis haec sapientia &uirtutes. ñ¬
ne hicest fabrifilius nõne mat̃ eius đrmaria¬

Expanded text:
ipsum in primogenito voluerit ostendere, fratres ipsum in primogenito voluerit ostendere, fratres Domini in Evangeliis nominari, ut ibi: Ecce mater ejus et fratres ejus stabant foris, quaerentes loqui cum eofratres ejus ad eum: Transi hinc, et vade in Judaeam, ut et discipuli tui videant opera tua quae facis. Nemo enim aliquid in occulto faciens, quaerit ipse in palam esse. Si haec facis, manifesta teipsum mundo . Joanne desuper inferente: Neque enim fratres ejus tunc credebant in eum . Item Marcus et Matthaeus: Et docebat eos in synagoga eorum in patria sua, ita ut stuperent, et dicerent: Unde huic omnis haec sapientia et virtutes? Nonne hic est fabri filius? nonne mater ejus di
Abbreviated transcription (Latin):
pullos columbarũ. Sihaed ex tantũ ad primo¬
genitos ꝑtine. Primogenitũ aũt sequentes
faciunt non debuit lege primogeniti teneri
qui desequentib: ignorabat sed ten&ur lege
quuntur. Colligitur primogenitũ eũ uocas
qui uuliiam aperiat & anquẽ nullus sit non eũ
quẽ frat̃ postgenitus subsequitur morses sen¬
bit in exodo factũ estaut circa mediã noctem
& dñs ꝑcussit omne primogenitũ interraae¬
grpti : a primo genito pharaonis qui sedebat
suprat hronũ usq ad primogenitos captiuȩ
quae est ad lacũ &omne primo genitũ pecor
Respondemihi quitunc ab exterminatore
Si primogenititantũ illi uocantur qui fratres
habent Ergo abin ternitione unigeniti libe¬
ratis . Si aũt &unigeniti cesi sunt: contrasenten¬
tiã factũ ẽ ut interprimogenitos & unigeniti
morerentur. Aut unigenitos liberabis apre¬
na & ridiculiseris aut si consiteberis interfec¬
tos gratis obte nebim &unigenitos primo¬

Expanded text:
pullos columbarum . Si haec lex tantum ad primogenitos pertinet, primogenitum autem sequentes faciunt, non debuit lege primogeniti teneri, qui de sequentibus ignorabat. Sed quia tenetur lege quuntur: colligitur eum primogenitum vocari, qui vulvam aperiat et ante quem nullus sit, non eum quem frater post genitus subsequatur. Moyses scribit in Exodo: Factum est autem circa mediam noctem et, Dominus percussit omne primogenitum in terra Aegypti, a primogenito Pharaonis, qui sedebat super thronum ejus, usque ad primogenitum captivae, quae est ad lacum, et omne primogenitum pecoris . Responde mihi, Qui tunc ab exterminatore Si primogeniti tantum illi vocantur, qui fratres habent, ergo ab internecione unigeniti liberati sunt. Si autem ut unigeniti caesi sunt, contra sententiam factum est, et inter primogenitos et unigeniti morerentur. Aut unigenitos liberabis a poena, et ridiculus eris: aut si confiteberis interfectos, ingratis obtinebimus, et unigenitos primo