comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in celo. Subiunxit uero
cle terrenis. Et sicut moy¬
ses exaltauit serpentem m
deserto: ita exaltari oportet
filium hominis. Merito
autem queritur quomͦ dica¬
tur filius hominis. uel des¬
cen disse de celo: uel eo dem¬
pore quo hec in terra loque¬
batur. iam fuisse
in celo. Nota ẽ naniq
confessio fidei catholicȩ. qͥ a
descendens de celo filius di
silium hominis in udero uir-¬
gina li suscepit: eumq com¬
pleta dispensatione passio.¬
is sue resuscitauit a mor¬
tius: et assumpsit incelum.
Non gͦ caro xp̃i descendit
de celo:. neq ante tempus as¬
censionis erat incelo. Et qua
ratione dicitur. nisi qui cles¬
cendit de celo filius hominis
qui est incelo. nisi quia una e̾
naturis. atq ideo filius homi¬
nis recte dicitur et descendisse
de celo. et ante passionẽ fuisse
in celo. quia quod in sua natu¬
ra habere non potuit. hoc in fi¬
lio dei a quo assumptus est ha-¬
buit.: Sicut ꝓpter eamdẽ
unius xp̃i ꝑ sonam.que ex

Expanded text:
in coelo. Subjungit vero in coelo. Subjungit vero de terrenis: Et sicut Moyses exaltavit serpentem in deserto, ita exaltari oportet filium hominis. Merito autem quaeritur quomodo dicatur filius hominis vel descendisse de coelo, vel eo tempore quo haec in terra loquebatur, jam fuisse in coelo. Nota est autem confessio fidei catholicae, quia descendens de coelo Filius Dei, filium hominis in utero virginali suscepit, eumque completa dispensatione passionis suae, resuscitavit a mortuis, et assumpsit in coelum. Non ergo caro Christus descendide coelo, neque ante tempus ascensionis erat in coelo. Et qua ratione dicitur: Nisi qui descendit de coelo, Filius hominis, qui est in coelo, nisi quia Christinaturis? atque ideo Filius hominis recte dicitur, et descendisse de coelo, et ante passionem fuisse in coelo; quia quod in sua natura habere non potuit, hoc in Filio Dei, a quo assumptus est, habuit. Sicut propter eamdem unius Christi personam, quae ex
Abbreviated transcription (Latin):
lestis non potest inueniri.
Siterrena dixi uobis et non
creditis. quomͦ si dicero uo¬
bis celestiã credecis: Terre¬
na illis dixit. sit in suꝑ iori
lectione inuenimus: cum de
passione ac resurrectione sui
corꝑis quod de terra adsump¬
serat loqueretur dicens. Sol¬
uite cemplum hoc: et intri¬
bus diebus excitabo illud̃.
Non tamen creclebant uer¬
bo quod dixit: sed nec hoc
quidem incelligere uale-¬
bant. qͥa non dealio quam
de templo sui corꝑis diceret.
Qui gͦ terrena auclientes
non capiebant. quantominꝰ
ad celestia idest diuinȩ ge¬
nerationis capienda in isteria
sufficiunt: Addit autem
adhuc dñs. et de celestib
sacramentis. et de terrenis¬
eum instruere uolens. quẽ
uidet sapienter ac diligent̃
his que auelit indendere. Cȩ¬
lestis namq ascensio eius est¬
ad uitam sempidernã: derrena
uero exaldatio euis. ad mortẽ
cemporalem. Dicit gͦ de celesti¬
bus. et nemo ascendit in ce¬
lum nisi qui descendit de
celo: filius hominis qui est

Expanded text:
lestis non potest inveniri. Si terrena dixi vobis, et non creditis, quomodo, si dixero vobis coelestia, credetis? Terrena illis dixit, ut in superiore lectione invenimus, cum de passione ac de resurrectione sui corporis, quod de terra assumpserat, loqueretur, dicens: Solvite templum hoc, et in tribus diebus excitabo illud; non tamen credebant verbo quod dixit; sed ne hoc quidem intelligere valebant, quia non de alio, quam de templo corporis sui diceret. Qui ergo terrena audientes non capiebant, quanto minus ad coelestia, id est divinae generationis capienda mysteria sufficiunt? Addit autem adhuc Dominus et de coelestibus sacramentis, et de terrenis instruere eum quem vidit sapienter ac diligenter his quae audiret intendere. Coelestis namque est ascensio ejus ad vitam sempiternam; terrena vero ejus exaltatio ad mortem temporalem. Dicit ergo de coelestibus: Et nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo, Filius hominis, qui est
Abbreviated transcription (Latin):
exaltato ꝓmiserat direns.
ut om̃is qui credit in eum
non pereat. sed habeat iii¬
cam eteynã. Nam quia
ꝓfecto idem redemptor. et
condicor. nr̃ filius dei ante
scła existens. filius homi¬
nis factus est infine scłoꝵ:
ut qui ꝑ diuinitatis sue po¬
dentiam nos creauerat ad ꝑ¬
fruendum uite beatitudi¬
nem ꝑbennis: ipse ꝑ fragi-¬
litatem humanitatis nrẽ
nos restauraret. ad recipi¬
enclam quam ꝑ didimͦ uitã.
nde nobis satagendũ
tes. diligamus coto corde.
cota anima. cota uirtute.
deum patrẽ. qui nos tanto
amore prior lilexit. ut ꝓ¬
prio filio suo non parceret:
sed ꝓ nobis omnibus tracie ret
illum. Diligamus ipsum fi¬
lium: qui cum in forma dei
esset. nr̃e liberationis et ui¬
pit: facꝰtusq o bediens usq¬
ad mortem. mortem autem
crucis. Et sicut de eo dicit
apls iohannes: qui dilexit
nos & lauit nos apeccatis nr̃is
in sanguine suo. Dili gamꝰ
scm̃ eiusdem patris et filii
unctione signati sumus in
die redemptionis. Qui ubi

Expanded text:
ltato praemiserat, dicens: Ut omnis qui credit in eum, non pereat, sed habeat vitam aeternam. Quia profecto idem Redemptor et Conditor noster Filius Dei ante saecula existens, Filius hominis factus est in fine saeculorum, ut qui per divinitatis suae potentiam nos creaverat, ad perfruendam vitae beatitudinem perennis, ipse per fragilitatem humanitatis nostrae, nos restauraret, ad recipiendam quam perdidimus vitam, unde nobis satagendum tes, diligamus toto corde, tota anima, tota virtute, Deum Patrem, qui nos tanto amore prior dilexit, ut proprio suo Filio non parceret, sed pro nobis omnibus traderet illum. Diligamus ipsum Filium, qui cum in forma Dei esset, nostrae libertatis et vipit, factusque est obediens ad mortem, mortem autem crucis; et sicut de eo dicit Joannes apostolus: Qui dilexit nos, et lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo . Diligamus sanctum ejusdem Patris et Filii unctione signati sumus in die redemptionis, qui ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ipse quantũ de nris ꝓfectibus
gratuletur. et de nrã sꝑitali
refectione gaudeat intimaret.
Narrat euuangłista lucas. de¬
disse eum discipulis pocestatẽ
calcandi suꝑ omnem iurcutẽ
inimici: eorumq nomina scrip¬
ta indicasse in celis: et statim
infert. In ipsahora exultauit
pater dnẽ celi et terrȩ. qui ab¬
scondisti hec a sapientib us et
prudentib ẽt reue lasti ea par¬
uulis. Claret gͦ quia saluti
acuite fidelium congraculet᷑.
qui patrem gr̃ãs agendo collau-¬
dat: quod ea que suꝑbientibus
abscondit. humilibus spũ se-¬
creta reuelauerit. Quod autẽ
saturata mulcitudine iussit
discipulos colligere que supe¬
rauerant fragmenta fragmen-¬
ta ne perirent hoc ꝓ fecto sig-¬
nat. quia pleraq sunt archa¬
na diuinorum eloquiorũ quȩ
uulgi sensus non capit. non¬
nulla que ꝑ se quidem. minꝰ
docti assequi nequeunt. sed a
doctiorib ex ꝑ osita. mox intel¬
ligere queunt. Hoc gͦ necesse

Expanded text:
ipse quantum de nostris profectibus ipse quantum de nostris profectibus gratuletur, de nostra spiritali refectione gaudeat, intimaret. Narrat evangelista Lucas, dedisse eum discipulis potestatem calcandi supra omnem virtutem inimici, eorumque nomina scripta indicasse in coelis ; et statim infert: In ipsa hora exsultavit Pater, Domine coeli et terrae, quod abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis . Claret ergo quia saluti ac vitae fidelium congratuletur, qui Patrem gratias agendo collaudat, quod ea quae superbientibus abscondit, humilibus spiritu secreta revelaverat. Quod autem saturata multitudine, jussit discipulos colligere quae superaverunt fragmentorum, ne perirent, hoc profecto signat quia pleraque sunt arcana divinorum eloquiorum, quae vulgi sensus non capit, nonnulla quae per se quidem minus docti assequi nedoctioribus exposita mox intelligere queunt. Haec ergo necesse
Abbreviated transcription (Latin):
infima uetustate deficiat caue¬
at. Quinq milia uirorum
qui manducauerunt: ꝑ fectionẽ
eorum qui uerbo uite reficum-¬
tur insinuat. Wirorum qͥppe
nomine solent inscripturis.
ꝑfectiores quiq figurari. qͦs
feminea mollities nulla corrum¬
pit. quales eos cupit esse quib
dicit apls. Uigilate.state in
fide. uiriliter agite et confor¬
camini. Mille nariꝰ autẽ nume¬
rus. ultra quẽ nulla nr̃a con-¬
putatio succrescit: plenitudinẽ
rerum de quibus agitur indi¬
care consueuit. Quinario uͦ
numero. qͥnq notissimi corꝑis
nr̃i sensus expͥmuntur: uisus
tus et cactus. In quib singu¬
lis. quicumq iuriliter agere
et confortari satagunt:. sobrie.
lestis sapientiȩ mereant᷑ dulce-¬
dine recreari. hii nimirũ qͥnq
milibus uirorũ quos dñs mysti¬
cis dapib saciauit figurant᷑.
Nec pretereundum: quod re-¬
fecturus mulcitudinẽ grãs
egit. Egit quippe grãs. ut et
nos deꝑceptis celitus munerib
grãs semꝑ agere doceret: et

Expanded text:
infima vetustate deficiat, amet. Quinque millia virorum qui manducaverunt, perfectionem vitae eorum qui verbo refictur, insinuant. Virorum quippe nomine solent in Scripturis perfectiores quique figurari, quos feminea mollities nulla corrumpit: quales esse cupit eos, quibus dicit apostolus: Vigilate, state in fide, viriliter agite, et confortamini . Millenarius autem numerus, ultra quem nulla nostra computatio succrescit, plenitudinem rerum de quibus agitur indicare consuevit. Quinario vero numero quinque notissimi corporis nostri sensus exprimuntur, visus actus et tactus. In quibus singulis quicunque viriliter agere, et confortari satagunt, sobrie, lestis sapientiae mereantur dulcedine recreari; hi nimirum quinque millibus virorum, quos Dominus mysticis dapibus satiavit, figurantur. Nec praetereundum quod refecturus multitudinem gratias egit. Egit quippe gratias, ut et nos de perceptis coelitus muneribus gratias semper agere doceret, et
Abbreviated transcription (Latin):
turũ. hominẽ simplicẽ. ac scm̃ ue-
rũ assert̃ de genere daiud. Int̃¬
rogemꝰ gͦ eos docti a dño: si simpler
homo ẽ.ꝙ. taitũ filiꝰ dauid. Quo¬
mͦ gͦ dauid uocat eũ dñm suũ:
Non erroris incerto nec ꝓpͥa uo¬
dicunt: sed qͥa filiũ dei non cre-¬
dunt. Siqͥdẽ ipse ꝙ. dñs dauid
ẽ. ds̃ ante tempora manendo:
ꝙ filiꝰ dauid apparuit. homo in
temporũ fine nascendo. Dicunt¬

Expanded text:
turum hominem simplicem ac sanctum, verum asserunt de genere David. Interrogemus ergo eos docti a Domino, si simplex homo est, et tantum filius David, quomodo David vocat eum Dominum suum? Non erroris incerto, nec propria vodicunt, sed quia Dei filium non credunt. Siquidem ipse et Dominus David est, Deus ante tempora manendo, et filius David apparuit, homo in temporum fine nascendo. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ eorũ sed moysi. cogebat eosbo¬
na dicere: etiã ñ bona facientes.
Agebant gͦ sua in uita sua. docere
aut̃ suacathedra illos ñ ꝑ mittebat
aliena. Multis itaci psunt dicen-¬
do que ñ faciunt: sed longe plurib

Expanded text:
non eorum sed Moysi, cogebat eos bona dicere, etiam non bona facientes. Agebant ergo sua in vita sua; docere autem sua, cathedra illos non permittebat aliena. 60. Multis itaque prosunt dicendo quae non faciunt; sed longe plurib
Abbreviated transcription (Latin):
altero alt̾ oꝑat᷑ significat. Nam ꝙ.
filiꝰ subicit inmicos patͥ: qͥa patrẽ
clarificat suꝑ terrã. Sede adex¬
tris meis:ꝙ. cetera. Hic sessiosta¬
bilitatẽ significat. Apte enĩ filio
post passionis laborẽ dicit᷑ sede. idest
uictor. in gła. Adextris: non locũ
sed equalitatẽ patris significat. Ponec
ꝓ semꝑ infinitũ significat: ut il-¬
lud. Donec senescatis egosũ. Acsi
diceret. Tu semꝑ sede. qͥa semper
inimici sub pedib tuis subitient᷑.
Pedes enĩ dñi: uel incarnatio. uel
ĩpsi apłi intelligunt᷑. Et nemo
poterat respondere ei uerbũ: neq
ausus fuit qͥsquã ex illa die eũ
amplius interrogare. Pharisei
et saducei.querentes occasionẽ
calũpmiȩ.q. uerbũ aliqd inueni¬
re qd̃ pateret insidiis. qͥa in sermo¬
nib confutati sunt. ultͣ non int̾̃¬
rogant: sed aꝑtissime conp̃hensũ
romane tradunt potestati. Ex quo
in telligimꝰ uenena inuidiȩ. posse
qͥdem superari: sid difficile conqͥes-¬

Expanded text:
Nam et filius subjicit inimicos patri, quia patrem clarificat super terram. Sede a dextris meis, etc. Hic sessio stabilitatem significat. Apte enim filio post passionis laborem dicitur: Sede, id est victor in gloria; a dextris, non locum, sed aequalitatem patris significat. Donec pro semper infinitum significat, ut illud: donec senescatis ego sum, ac si diceret: Tu semper sede, quia semper inimici sub pedibus tuis subjicientur, pedes enim Domini vel incarnatio vel ipsi apostoli intelliguntur. Et nemo poterat ei respondere verbum: neque ausus fuit quisquam ex illa die eum amplius interrogare. Pharisaei et Sadducaei quaerentes occasionem calumniae, et verbum aliquod invenire, quod pateret insidiis, quia in sermonibus confutati sunt, ultra non interrogant, sed apertissime comprehensum, Romanae tradunt potestati. Ex quo intelligimus venena invidiae posse dem superari, sed difficile conquies
Abbreviated transcription (Latin):
cata andicere surge ꝙ ambula:
Wtaut̃ sciatis qͥa filiꝰ hominis ha-¬
bet potestatẽ in terra dimittendi
peccata: dixit paralitico. Surge
tolle lectũ tuũ : ꝙ uade indomũ
tuã. Et surrexit: et abiit indo¬
mũ suam. Scrutator animorũ
p̃uenit mentiũ magna consilia.
q. cdeitatis suȩ podentiam oꝑis at¬
testacione monstrauit. dũ dissi-¬
pati corꝑis menbra componit.
neruos stringit. uingit ossa.
complect uiscera. firmat uͥtutẽ:
ꝙ gressus adcursũ suscitat in ui¬
uo cadauere iam sepultos. Tolle
lectũ tuũ. hoc ẽ porta portantẽ.
oneris muta uices. ut qd fuit
infirmitatis stestimoniũ. sit ꝓ-¬
batio sanitatis: ut lectus doloris
cui. sit mȩȩ curationis inditiũ.
ut recepte fortitudin is magni¬
tudinẽ: ponderis asserat magni¬
tudo. Wade inqͥt in domũ tu¬
am. nexp̃iana fide curatus
inuiis iuidaice ꝑfidiȩ iam mo¬

Expanded text:
 an dicere, surge et ambula? Ut sciatis autem quia Filius hominis potestatem habet dimittendi peccata, dixit paralytico: Surge, tolle lectum tuum, et vade in domum tuam. Et surrexit et abiit in domum suam. Scrutator animorum praevenit mentium magna consilia, et deitatis suae potentiam operis attestatione monstravit, dum dissipati corporis membra componit, nervos stringit, jungit ossa, complet viscera, firmat virtutem, regressus ad cursum suscitat in vivo cadavere jam sepultos. Tolle lectum tuum, hoc est, porta portantem, oneris muta vices, ut quod fuit infirmitatis testimonium, sit probatio sanitatis, ut lectus doloris tui, sit meae curationis indicium, ut receptae fortitudinis magnitudinem, ponderis asserat magnitudo. Vade, inquit, in domum tuam, ne Christiana fide curatus, in viis Judaicae perfidiae jam mo
Abbreviated transcription (Latin):
tos. Fili inqͥt remittunt᷑ tͥ peccata
cua. Hec dicens: dm̃ se uolebat
incelligi. qͥ ꝑ hominẽ oculos adhuc
latebat humanos. Unirtutib enĩ ꝙ.
signis conparabant᷑ ꝓpheticis: quia
ꝑipsũ fecerantꝙ ipsi uͥtutes. Pecca¬
tis aut̃ dare ueniã. qͥ a hominum
ñ ẽ. sed ẽ singulare deitatis in sig¬
rebaut humanis. ꝓbat hoc phari-¬
saicus liuor. Nam cũ dixisset re-¬
mictunt᷑ tͥ pecata: respondert̃ pha-¬
risei. Hic blasphemat. Quis eiĩ po¬
Phariseus qͥ sciendo nescis. confiten¬
do negas. cũ de testaris inpugnas.
si ds̃ ẽ. qͥ remictit peccata. cur tͥ
lisse peccata: Ecce inquit agnꝰ dĩ:
qͥ tollit peccata mundi. Utaudẽ
possis maiora caꝑe eius diumitatis
insignia: audi eũ. pectoris tui
penetrasse sc̃retũ. Aspice eũ ad co¬
incellige eũ pectoris cui nudasse¬
consilia. Et cũ uidisset iħc cogita

Expanded text:
s. Fili, inquit, remittuntur tibi peccata tua. Haec dicens, Deum se volebat intelligi, qui per hominem oculis adhuc latebat humanis; virtutibus enim et signis comparabatur prophetis, qui per ipsum fecerant et ipsi virtutes: peccatis autem dare veniam, quia penes hominem non est, et est singulare deitatis insigrebat humanis. Probat hoc Pharisaicus livor: nam cum dixisset: Remittuntur tibi peccata tua, responderunt Pharisaei: Hic blasphemat, quis enim poPharisaee, qui sciendo nescis, confitendo negas, cum testaris, impugnas: si Deus est qui remittit peccata, cur tiblisse peccata? Ecce, inquit, Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Ut autem possis majora capere ejus divinitatis insignia, audi eum pectoris tui penetrasse secretum; aspice eum ad cointellige eum cordis tui tac
Abbreviated transcription (Latin):
tre: quia creaturam crede-¬
rent. Etiam hos dampnat
euuangelicus sermo: qui di¬
cit. Omnia ꝑ ipsum factast᷑:
et sine ipso factum ẽ nichil.
Si enim nichil creaturarũ
sine ipso factum est: patet
ꝓfecto. qͥa ipse creatura non
est: ꝑ quem om̃is creatura
facta est. Et ne quis audiens
facꝰtam ꝑ dm̃ creaturam mira muta¬
bilem crederet eiꝰ uoluntatẽ.
quasi qui subito uellet facere
creaturam. quam ab eterno
numquam ante fecisset.
manifeste euũgelista do cet¬
creaturam: sed in ȩterna
creatoris sapientia. quando
et qualis crearetur. semper
fuisse dispositum. Et hoc ẽ.
quod ait. Quod factum ẽ.
in ipso uita erat. id est quod
factum e̾ intempore. siue ui

Expanded text:
tre, quia creaturam, credetre, quia creaturam, crederent. Etiam hos damnat evangelicus sermo, qui dicit: Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Si enim nihil creaturarum sine ipso factum est, patet profecto quia ipse creatura non est per quem omnis creatura facta est. Et ne quis audiens factam per Dominum creaturam, mutabilem crederet ejus voluntatem, quasi qui subito vellet facere creaturam quam ab aeterno nunquam ante fecisset, manifeste docet evangelista creaturam, sed in aeterna Creatoris sapientia, quando et qualis crearetur, semper fuisse dispositum. Et hoc est quod ait: Quod factum est, in ipso vita erat. Id est, quod factum in tempore, sive vi
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse mͦ pater.mͦ filius. modo
bilis sit diuinȩ substantiȩ
natura: cum aꝑtissime iaco¬
est trans mutatio: nec uicissi¬
tudinis obumbracio. Idem
fuere quidam praui dogma¬
tis doctores. qui xp̃m homi¬
nem tancũ conficentes: deũ
ꝓrsus esse non crederent.
Quos conseguenter opprimit
cum ait : et deus erat uerbũ:
fuere alii. qui dm̃ quidem
illum. sed ex tempore incar-¬
nationis factum. non audem
ȩternum ante scła natum
apatre putarent. Wnde qͥdã
talium dixisse cõmemoradur.
Non inuideo xp̃o facto deo:
qm̃ et ego siuolo possum fieri
scd̾m ipsum. Et hanc nefan hor¬
dam refellit sententiam euũ¬
gelista: cum ait. Hoc erat in
pͥncipio apud dm̃. Id est. hoc
uerbum quod deus est. non
ex tempore cepit : sed in pͥn-¬
cipio erat deus apud deum.
Item fuere ueritatis in imi¬
ci. qui xp̃m et ante partum
uirginis fuisse iam non ne¬
garent : non tamen nacum
ex patre dm̃. sed factum a
patre. et ideo minorem pa¬

Expanded text:
Ipse modo Pater, modo Filius, modo Ipse modo Pater, modo Filius, modo bilis sit divinae substantiae natura, cum apertissime Jacoest transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio. . Item fuere quidam pravi dogmatis auctores, qui Christum hominem tantum confitentes, Deum prorsus esse non crederent: quos consequenter exprimit , cum ait: Et Deus erat Verbum. Fuere alii qui Deum quidem illum, sed ex tempore incarnationis factum, non autem aeternum ante saecula natum a Patre putarent. Unde quidam talium dixisse commemoratur: Non invideo Christo facto Deo, quoniam et ego si volo, possum fieri secundum ipsum. Et horum nefandam refellit sententiam evangelista, cum ait. Hoc erat in principio apud Deum. Id est, hoc Verbum quod Deus est, non ex tempore coepit, sed in principio erat Deus apud Deum. Item fuere veritatis inimici qui Christum et ante partum Virginis jam fuisse non negarent, non tamen natum ex Patre Deum, sed factum a Patre, et ideo minorem Pa
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum ds̃ pater fecerit docet
dicens. omnia ꝑ ipsum facta
sunt : et sine ipso factum est
nichil. Et mire beatus io¬
ħes. in mitio euuangelii sui
de diuinitate saluatoris. et
fidem recte credentium subh¬
miter inbuit: et hereticorũ
ꝑfidiam potenter exuperat.
Fuere namq heretici: qui di¬
cerent. Si gͦ natus est xp̃s:
erat tempꝰ quando non
erat. Quos pͥmo sermone
redarguit : cum ait: in prin-
cu temporum existentem. ac ꝑ
hoc sine ullo temporis imitio
de patre natum monstraret:
iusta quod ipse loquitur in
ꝓuerbiis. Dñs possedit me
initio uiarum suarum. ante¬
quam quicquam faceret a
principio : ab eterno ordi¬
nata sum. Item fuerunt
heretici: quiꝰ cres sancte cri¬
nitatis ꝑsonas esse neganteᷤᷤ
dicerent. Idem ds̃. quando
filius est. quando uult sp̃s
sc̃s est : ipse tamen unus est.
Quorum destruens errorem:
sub iungit. et uerbum erat
apud dm̃. Si enim alius apud
alium erat : duo sunt ꝓfecto.
pater et filius. et non unus

Expanded text:
ipsum Deus Pater fecerit, ostendit, ipsum Deus Pater fecerit, ostendit, dicens: Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Et mire beatus Joannes in initio Evangelii sui de divinitate Salvatoris, et fidem recte credentium sublimiter imbuit, et haereticorum perfidiam potenter exsuperat. Fuere namque haeretici, qui dicerent: Si ergo natus est Christus, erat tempus quando ille non erat: quos primo sermone redarguit, cum ait: In princitu temporum jam existentem, ac per hoc sine ullo temporis initio de Patre natum monstraret, juxta quod ipse loquitur in Proverbiis: Dominus possedit me initio viarum suarum, antequam quidquam faceret a principio, ab aeterno ordinatus sum . Item fuerunt haeretici qui, tres sanctae Trinitatis personas esse negantes, dicerent: Idem Deus quando Filius est, quando vult Spiritus sanctus est, ipse tamen uQuorum destruens errorem, subjungit: Et Verbum erat apud Deum. Si enim alius apud alium erat, duo sunt profecto Pater et Filius, et non unus.
Abbreviated transcription (Latin):
facta sufficienter exponen¬
des : pauca de diuinitate
dixerunt. Hic autẽ quasi
ad celum uolat cum domino.
qui per pauca de temporali¬
bus eius actibus edisserens
ȩternam diinidatis eius
potentiam. ꝑ quam omĩa
facta sunt sub limius men¬
te uolando. et limpidius
speculando cognouit. ac no¬
bis cognoscendam scriben¬
do contrãdidit. Ergo alii
ȩ uuangeliste. xp̃m ex cempo¬
re natum describunt: ioħes
eumdem in principio fuisse
testatur dicens. In principio
erat uerbum. Alũ inter ho¬
mines eum subido apparuis¬
se cõmemorant: ille ipsum
apud dm̃ semꝑ fuisse declarat
dicens: et uerbum erat apud
dm̃. alii eum uerum hominẽ
ille uerum confirmat esse dm̃
dicens: et deus erat uerbũ.
Alii hominem eum apud ho¬
mines cemporalider conuer¬
satum. ille dm̃ apud dm̃ in
principio manentem ostendit
dicens. hoc erat in principio
apud dm̃. Alii magnalia que
in homine gessit ꝑhibent:
ille quod omnem creacuram
uisibilem et inuisibilem per

Expanded text:
facta sufficienter exponenfacta sufficienter exponentes, pauca de divinitate dixerunt: hic autem quasi ad coelum volat cum Domino, qui perpauca de temporalibus ejus actis edisserens, aeternam divinitatis ejus potentiam, per quam omnia facta sunt, sublimius mente volando, et limpidius speculando cognovit, ac nobis cognoscenda scribendo contradidit. Ergo alii evangelistae Christum ex tempore natum describunt, Joannes eumdem in principio jam fuisse testatur, dicens: In principio erat Verbum. Alii inter homines eum subito apparuisse commemorant, ille ipsum apud Deum semper fuisse declarat, dicens: Et Verbum erat apud Deum. Alii eum verum hominem, ille verum confirmat esse Deum, dicens: Et Deus erat Verbum. Alii hominem eum apud homines temporaliter conversatum, ille Deum apud Deum in principio manentem ostendit, dicens: Hoc erat in principio apud Deum. Alii magnalia quae in homine gessit perhibent, ille quod omnem creaturam visibilem et invisibilem per
Abbreviated transcription (Latin):
Wia temporalem me-¬
diatoris dei et homi¬
num hominis iħu
tatem que hodierna die
facta est. sanctorum uerbis
euuangelistarum mathei.
uideliced ᷤ lucȩ manifestataͬ
cognouimus. libet etiam
de uerbi id est diuinitatis eiꝰ
ȩternitate. in qua patri ma-¬
net semꝑ equalis. beati io¬
hannis ȩuuangelistȩ dicta
scrutari: qui singularis pri-¬
uilegio meruit castitatis.
rit ceteris altius diinita
tis ipsius caperet simul et
pate face ret archanum. Neq
enim frustra incena supra
pectus dñi iħu recubuisse
ꝑhibetur sed per hoc typi-¬
ce docetur: quia celestis
haustum sapientiȩ ceteris
excellentius de sanctissimo
eius pectoris fonte potaue¬
rit. nde et merito infigu¬
ra quatuor animalium. aqui¬
le uolanti comparatur. Cunc¬
tis quippe auibus aquila celsi¬
us uolare. cunctis animantib
clarius solis radiis infigere
consueuit obtutus. Et ceteri
ȩiuiangeliste quasi in terra
ambulant cum domino. qͥ
temporalem eus generatio¬
nem. pariter et demporalia

Expanded text:
Quia temporalem mediatoris Dei et hominum, hominis Jesu tatem, quae hodierna die facta est, sanctorum verbis evangelistarum, Matthaei videlicet et Lucae, manifestatam cognovimus, libet etiam de Verbi, id est, divinitatis ejus, aeternitate in qua Patri manet semper aequalis, beati Joannis evangelistae dicta scrutari, qui singularis privilegio meruit castitatis ut caeteris altius divinatis ipsius caperet simul et patefaceret arcanum. Neque enim frustra in coena supra pectus Domini Jesu recubuisse perhibetur, sed per hoc typice docetur quia coelestis haustum sapientiae caeteris excellentius de sanctissimo ejusdem pectoris fonte potaverit. Unde et merito in figura quatuor animalium aquilae volanti comparatur. Cunctis quippe avibus aquila celsius volare, cunctis animantibus clarius solis radiis infigere consuevit obtutus. Et caeteri evangelistae quasi in terra ambulant cum Domino, qui temporalem ejus generationem pariter et temporalia
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesia catholica cuiꝰ hec muli¬
er typum gessit. Excollamus
et uocem de medio turbarũ:
dicamꝰq saluatori. D eatus
uenter qui ce portauit : et
ubera que sugxisti. Uere
enĩ beata parens. que sicut
quidam ait. enixa est puer
omnia giro. inꝑium sine fir¬
ne manet. Que uentre be¬
ato. gauclia matris habens:
cum uirginitatis honore:
nec pͥmã similem uisa eͥ. nec
habere sequentem. At ille di¬
xit. Qum mnimo: Beati
qui audiunt uerbũ dei: es
custodiunt illud. Pulere sal¬
uator. : attestationi mulieri ᷤᷤ
annuit. Non eam tantũmͦ
quȩ uerbum dei corꝑalicer
generare meruerat. sed et
om̃s quidem qui uerbum sꝑi¬
talicer auditu ficlei conciꝑe.
et boni oꝑis custodia. uel in
suo uel in ꝓximorũ corde parr¬
re. et quasi alere studuerint:
esse beatos asseuerans. Quia
et eadem dei genitrix. et in¬
de quidem beata. quia uerbi
incarnandi ministra ẽ facła.
cemporalis : sed et inde inul¬
co beatior. quia eiusdem semꝑ

Expanded text:
Ecclesia catholica, cujus haec muliEcclesia catholica, cujus haec mulier typum gessit, extollamus et mentem de medio turbarum, dicamusque Salvatori: Beatus venter qui te portavit, et ubera quae suxisti . Vere enim beata parens, quae sicut quidam ait enixa est puerpomnia gyro, Imperium sine fine manet; quae ventre beato, Gaudia matris habens cum virginitatis honore, Nec primam similem visa est, nec habere sequentem. At ille dixit: Quin imo beati qui audiunt verbum Dei, et custodiunt. Pulchre Salvator attestationi mulieris annuit, non eam tantummodo quae Verbum Dei corporaliter generare meruerat, sed et omnes qui idem Verbum spiritaliter auditu fidei concipere, et boni operis custodia vel in suo vel in proximorum corde parere, et quasi alere studuerint, asseverans esse beatos. Quia et eadem Dei genitrix, et inde quidem beata, quia Verbi incarnandi ministra est facta temporalis, sed inde multo beatior quia ejusdem semper
Abbreviated transcription (Latin):
nea: sine causa uenter qui eam
portasset. et ubera que lactas¬
sent beatificant᷑ Qua enĩ con¬
sequentia eius lacte credadur
nucritus. cuius semine ne¬
gatur esse conceptus. cum ex uniꝰ
eiusclemq fontis origine. scd̃m
physicos uterq liquor emana-¬
re ꝓbet᷑. nisi forte putanda ẽ.
uirgo. sementiuã sue carnis
maderiem nutriendo in carne
dei filio. suggerere potuisse in¬
carnando. aut quasi maioriet
in usitato miracubo minime
potuisse: Sed huic opinioni.
obstat apłs dicens : quia mi-¬
sit ds̃ filium suũ factũ ex mu¬
liere. factum sub lege. Neq
enĩ audiendi funt qͥ legendũ
putant natũ ex muliere. factũ
sub lege. sed factum ex mulie¬
re: quia conceptus in utero iur¬
ginali. carnẽ non de nichilo
non aliuncde. sed materna tra&¬
xit ex carne. Alioqumn nec uere
filius hominis diceretur: qui
originẽ non haberet ex homi¬
ne. Et nos gͥ his contra euthicẽ
dictis. ex tollamus uocem cum

Expanded text:
nea, sine causa venter qui eam nea, sine causa venter qui eam portasset, ubera quae lactassent, beatificantur. Qua enim consequentia ejus lacte credatur nutritus, cujus semine negatur esse conceptus? cum ex unius ejusdemque fontis origine, secundum physicos, uterque liquor emanare probetur. Nisi forte putanda est virgo sementivam suae carnis materiam nutriendo in carne Dei Filio suggerere potuisse, incarnando autem quasi majori et inusitato miraculo minime potuisse. Sed huic opinioni obstat Apostolus dicens: Quia misit Deus Filium suum, factum ex muliere, factum sub lege . Neque enim audiendi sunt qui legendum putant, natum ex muliere, factum sub lege, sed, factum ex muliere. Quia conceptus ex utero virginali, carnem non de nihilo, non aliunde, sed materna traxit ex carne. Alioquin nec vere Filius hominis diceretur, qui originem non haberet ex homine. Et nos igitur his contra Eutychen dictis extollamus vocem cum
Abbreviated transcription (Latin):
qui de radice conscendit septẽ
sp̃s uirtutũ descendisse nar¬
rantur: ita tnt econtrario uiti¬
orum numerus. in diabolo
consecratus sit. Factum est au¬
tem cum hec diceret. Excol¬
lens uocem quedam mulier
de curba dixit illi. Beatus
nuenter qui ce porcauit: et
ubera que sugristi. Magne
deuotionis et fidei hec mulier
ostendit᷑. que scribis et phari¬
et blasphemantibus. tanta eiꝰ
incarnationem pre omirib
sinceritate cog noscit. tanta
fidutia conficet᷑. ut et p̃senti¬
um ꝓ̃cerum calumpniam: et
futurorũ confundat here tuorũ
ꝑfidiam. Nam sicut tunc udei
bant. sic et herecici postea ne¬
gando.mariam semꝑ uirginẽ
sancti sp̃s oꝑante uirtute. nas¬
cituro ex humanitatis menbriᷤᷤ
itni genito deo carnis sue ma-¬
teriam ministrasse. uerum con-¬
substantialemq matri filiũ
hominis fateri non debere di-¬
xerint: sed si caro uerbi dei. se¬
cumdũ carnẽ nascentis: a carne
uginiᷤ matris ꝓnuntiatur extra-¬

Expanded text:
qui de radice ejus conscendit, septem qui de radice ejus conscendit, septem spiritus virtutum descendisse narrantur, ita et e contrario vitiorum numerus in diabolo consecratus sit. Factum est autem cum haec diceret, extollens vocem quaedam mulier de turba dixit illi: Beatus venter qui te portavit, et ubera quae suxisti. Magnae devotionis et fidei haec mulier ostenditur, quae Scribis et Phariet blasphemantibus, tanta ejus incarnationem prae omnibus sinceritate cognoscit, tanta fiducia confitetur, ut et praesentium procerum calumniam, et futurorum confundat haereticorum fidiam. Nam sicut tunc Judaei bant, sic et haeretici postea negando, Mariam semper virginem, sancti Spiritus operante virtute, nascituro ex humanis membris unigenito Deo, carnis suae materiam ministrasse, verum, consubstantialemque matris filium hominis, fateri non debere dixerunt. Sed si caro Verbi Dei secundum carnem nascentis a carne virginis matris pronuntiatur extra
Abbreviated transcription (Latin):
in domũ meam pristinã. unde
exiui. Habebo iudeos: quos
ante dimiseram. Et ueniens:
inuenit uaccantẽ. et scopis
mundatam. acabat enĩ
templũ iudeorum: et xp̃m¬
hospitẽ non habebat dicen-¬
cem. Dimittetur uobis do¬
mꝰ ur̃a deserta. Quia igit᷑
dei et angłõrũ presidia non
habebãt. et orinati erant.
suꝑ fluis obseruationibus
phariseorum. reuertitur ad eos
diabolus: et septenario sibi nu¬
mero demonũ addito. habitat
pͥstinam domũ. Et fiunt pos¬
teriora illius populi: peiora
pͥorib. Multo enim nunc
maiore demonũ numero possi¬
ntdentur blasfemantes in sy nago¬
gis siuis xp̃m ihm. quam in egip¬
to possessi fuerant ante legis no¬
ticiam. quia aliud ẽ. uenturũ
non credere: aliud eũ non sus-¬
cepisse qui uenerit. Septe nari-¬
um enĩ numerũ ad iunctũ
diabolom uel ꝓpter sabbatũ
intellige: uel ꝓpter numerum
sp̃s scĩ. ut quomͦ in ysaia suꝑ
uirgã de radice iesse. et florẽ

Expanded text:
ad domum meam pristinam, unde ad domum meam pristinam, unde exivi. Habebo Judaeos, quos ante dimiseram. Et veniens, invenit vacantem, scopis mundatam. Vacabat enim templum Judaeorum, et hospitem non habebat dicentem: Dimittetur vobis domus vestra deserta . Quia igitur Dei et angelorum praesidia non habebant, et ornati erant superfluis observationibus Pharisaeorum, revertitur ad eos diabolus, et septenario sibi numero daemonum addito, habitat pristinam domum, et fiunt posteriora illius populi pejora prioribus. Multo enim nunc majore daemonum numero possidentur, blasphemantes in synagogis suis Christum Jesum, quam in Aegypto possessi fuerant ante legis notitiam. Quia aliud est venturum non credere, aliud eum non suscepisse qui venerit. Septenarium enim numerum adjunctum diabolo, vel propter sabbatum intellige, vel propter numerum Spiritus sancti, ut quomodo in Isaia super virgam de radice Jesse, et florem
Abbreviated transcription (Latin):
nium prosternet in ima. uitioꝵ. Unde
recte. nequiores tunc eũ sp̃s.
dicunt᷑ ingressi. quia non solũ
habebit illa septẽ uitia. quę̧
septem spũalibus sunt contra¬
ria uirtutibus : sed et ꝑ hẏpo¬
crisin. ipsas se uirtutes habe¬
re simulabit. Et sunt nouis¬
sima hominis illius : peiora
pͥoribus. Melius quippe erat
ei uiam ueritatis non cognos¬
cere: quam post agnitionẽ
retrorsum redire. Quod
in iuda traditore. uel sẏ mo¬
ne mago. ceterisq calibus:
exposuit : ubi ea cermina¬
ta. mox subdidit dicens.
Sic erit et generationi hu¬
ic pessimȩ. idest quod de
uno quolibet spe tia liter geri
solere narraui: hoc in tota
generaliter huiꝰ populi gente
geri non cdesinit. In mundus
quando acceperunt legẽ. Et
ambulanit ꝑ loca arida que¬
rens sibi requiem. expulsus
uideliced a iudeis: ambula¬
uit ꝑ gentium so licudines.
Que cũ postea dño credidis¬
sent: ille non inuendo loco
in nationib. dixit. Peuertar

Expanded text:
nium prosternet in ima vitiorum. Unde nium prosternet in ima vitiorum. Unde recte nequiores tunc eum spiritus dicuntur ingressi. Quia non solum habebit illa septem vitia, quae Septem spiritalibus sunt contraria virtutibus, sed et per hypocrisin, ipsas se virtutes habere simulabit. Et sunt novissima hominis illius pejora prioribus. Melius quippe erat ei viam veritatis non cognoscere, quam post agnitionem retrorsum converti. Quod in Juda traditore, vel Simone mago, caeterisque talibus,  exposuit, ubi, ea terminata, mox subdidit dicens: Sic erit et generationi huic pessimae. Id est, quod de uno quolibet specialiter geri solere narravi, hoc in tota generaliter hujus populi gente geri non desinit. Immundus quando acceperunt legem. Et ambulavit per loca arida, quaerens sibi requiem. Expulsus videlicet a Judaeis, ambulavit per gentium solitudines. Quae cum postea Domino credidissent, ille non invento loco in nationibus dixit: Revertar
Abbreviated transcription (Latin):
est nitidus. intus est uaciuis:
simulatrices. In locis humen¬
tibus: lasciuas mollesq men¬
ces insinuans. Dicit. Reuer¬
tar in cdomũ meam: unde
exiui. Timendus ẽ. iste uer¬
siculus non exponendus: ne
culpa quam in nobis extinctã
credebamꝰ. ꝑ incuriam nos ua-¬
cantes opprimat. Et cum ue-¬
nerit. inuenit scopis munda¬
tam. hoc est grã baptismatis
a peccatorũ labe castigatam:
sed nulla boni operis industria
cumulatam. Unde bene ma-¬
cheus. hanc domũ uacantem:
scopis munclatã. atq ornatam.
dicit inuentam. Mundatam
uideliced a uitiis pͥstinis ꝑ bap¬
tismũ: uacantẽ a bonis actib
ꝑ negligentiam. Ornatã: si¬
mulatis uirtutib ꝑ ypocri¬
sin. Et tunc uadit. et assu¬
mic septẽ alios sp̃s nequiores
se: et ingressi habitant ibi. ꝑ
septem malos sp̃s : uni uersa
uitia designat. Quẽcunq
enĩ post pabtismũ. siue pra¬
uitas heretica. seu munclana
cippiditas arripi ͣit: mox om¬

Expanded text:
s nitidus, intus est vacuus, s nitidus, intus est vacuus, simulatrices; in locis humentibus, lascivas mollesque mentes insinuans. Dicit: Revertar in domum meam unde exivi. Timendus est iste versiculus, non exponendus, ne culpa quam in nobis exstinctam credebamus, per incuriam nos vacantes opprimat. Et cum venerit, invenit scopis mundatam, hoc est, gratia baptismatis a peccatorum labe castigatam, sed nulla boni operis industria cumulatam. Unde bene Matthaeus hanc domum vacantem, scopis mundatam, atque ornatam dicit inventam: mundatam videlicet a vitiis pristinis per baptismum, vacantem a bonis actibus per negligentiam, ornatam simulatis virtutibus per hypocrisin. Et tunc vadit, et assumit septem alios spiritus nequiores se, et ingressi habitant ibi. Per septem malos spiritus, universa vitia designat. Quemcunque enim post baptisma, sive pravitas haeretica, seu mundana cupiditas arripuerit, mox om
Abbreviated transcription (Latin):
ad distinctionẽ suorũ et satha¬
ne operũ adiunxisse. quod scili¬
ced ipse semꝑ polluta mundare.
sachanas uͦ munclata grauio¬
rib festinet ad taminare sordi¬
bus. tamen et de heretico quoli¬
bet uel scismatico. uel etiã ma¬
lo catholico potest non inconue¬
nienter accipi. Dt quo tempore
baptismatis sp̃s inmundus: qui
pͥus in eo habitauerat. ad confes¬
sionẽ chatholice fidei. abrenun¬
ciationẽq mundane conuersa-¬
tionis eitiatur. Locaq maquosa
ꝑagraret. iclest corda fidelium.
que amollitiȩ fluxe cogitatio¬
nis expurgata sint callidus insi¬
diator. exploret: si quos ibi forte
suȩ nȩquitiȩ gressus figere pos¬
sit. Sed bene dicit᷑ querens reqͥẽ.
et non inueniens. quia castas
mentes effugiens. in solo dia-¬
bolus corde prauorũ. gratam
sibi potest inuenire quietem.
Unde de illo dñs. Sub um¬
bra inquit dormit. in secreto
calami. in locis humentibus.
nebrosas. In calamo qui foris¬

Expanded text:
ad distinctionem suorum et Sataad distinctionem suorum et Satanae operum adjunxisse, quod scilicet ipse semper polluta mundare, Satanas vero mundata gravioribus festinet attaminare sordibus, tamen et de haeretico quolibet, vel schismatico, vel etiam malo catholico, potest non inconvenienter accipi. De quo tempore baptismatis Spiritus immundus qui in eo prius habitaverat, ad confessionem catholicae fidei, abrenuntiationemque mundanae conversationis ejiciatur locaque inaquosa peragret, id est, corda fidelium quae a mollitie fluxae cogitationis expurgata sint, callidus insidiator exploret, si quos ibi forte suae nequitiae gressus figere possit. Sed bene dicitur: Quaerens requiem et non inveniens, quia castas mentes effugiens, in solo diabolus corde pravorum gratam sibi potest invenire quietem. Unde de illo Dominus: Sub umbra inquit dormit in secreto calami, et locis humentibus .s conscientias; in calamo, qui fori
Abbreviated transcription (Latin):
idest eiꝰ cohercet et cohibet po¬
cestatẽ. Potestatis sue fortiorib
uinculis. sic eripit uasa eiꝰ. que¬
cumq p̃destinauit eriꝑe. ab eius
liberans podestate : ut illo non in¬
pediente credant mistũ libera
uo luntate. Qui non est me¬
cum: aduersum me est. Et qͥ
non colligit mecũ: disꝑgit.
Non pucet quisquã de hereti¬
cis. hoc dictũ et scismaticis.
quamquã. et ita suꝑfluo pos¬
sit intelligi. sed ex consequẽ¬
cib textuq sermonis. ad dia¬
bolum refertur: et quod non
possint. saluatoris oꝑa. beel¬
debub oꝑib comparari. Ille
cupit animas hominũ cenere
captiuas: dñs liberare. Ille p̃¬
dicat ydola: hic unius dei no¬
ciciam. Ille trahit ad uitia:
hic ad uirtutes reuocat. Quo¬
mͦ gͦ habere possunt concordi-¬
am inter se: quorum oꝑa diui¬
sa sunt: Cum inmundus sp̃s
exierit ab homine: ambulat ꝑ
loca inaquosa. Quamuis sim¬
pliciter indelligi possit. dñm hec

Expanded text:
id est, ejus coercet et cohibet poid est, ejus coercet et cohibet potestatem. Potestatis suae fortioribus vinculis, sic eripit vasa ejus, quaecunque praedestinavit eripere, ab ejus liberans potestate, ut illo non impediente, credant in istum libera voluntate. Qui non est mecum, adversum me est, et qui non colligit mecum, dispergit. Non putet quisquam de haereticis dictum et schismaticis, quanquam et ita ex superfluo possit intelligi, sed ex consequentibus, textusque sermonis ad diabolum refertur, et quod non possint opera Salvatoris Beelzebub operibus comparari. Ille cupit animas hominum tenere captivas, Dominus liberare; ille praedicat idola, hic unius Dei notitiam; ille trahit ad vitia, hic ad virtutem revocat: quomodo ergo possunt habere concordiam inter se, quorum opera divisa sunt? Cum immundus Spiritus exierit de homine, perambulat per loca inaquosa. Quamvis simpliciter intelligi possit, Dominum haec
Abbreviated transcription (Latin):
iungit᷑. Si autẽ fortior illo suꝑ¬
ueniens uicerit eum. uniuersa
eiꝰ arma auferet in quib confide¬
bat: et spolia eiꝰ diripiet. De
se ipso qͣuippe loquitur. quod
non concordi fallax oꝑadione.
quẽ ad modum calumpnia¬
bantur: sed fortiori potentia.
uictor: homines aclemonio libe¬
raret. Arma in quib male fortis
ille. confidebat. astuciȩ. doliꝙ:t
sunt neqͥtiȩ sꝑłtalis. Spolia uͦ
eiꝰ : ipsi homines sunt ab eo decep¬
ci. Que uictor xp̃s distribuit.
quod insigne est triumphantis:
quia captiuã ducens captiuita¬
tem. cledit dona hominibus.
Quosclam quidem apłos. ali¬
os euuangłistas: hos ꝓpħas. il
los ꝑastores ordinans et docto¬
res. Intrat gͦ in domũ fortis.
idest. in hoc scło mortali. sub
potestate diaboli: quan¬
cum ad ipsam mordẽ ꝑtinet con-¬
sticiitũ. De ipso quippe scriptũ
est: quod potestatẽ habeat mor¬
tis. Incrat gͦ ĩn cdomũ fortis idest
in suo dominatu habentis genus
humanũ : et prius alligat eum.

Expanded text:
illo superveniens vicerit eum, universa arma ejus auferet in quibus confidebat, et spolia ejus distribuet. De seipso quippe loquitur, quod non concordi fallax operatione quemadmodum calumniabantur, sed fortiori potentia victor homines a daemonio liberaret. Arma in quibus male fortis ille confidebat, astutiae dolique sunt nequitiae spiritalis. Spolia vero ejus, ipsi homines sunt ab eo decepti. Quae victor Christus distribuit, quod est insigne triumphantis, quia captivam ducens captivitatem, dedit dona hominibus, quosdam quidem apostolos, alios evangelistas, hos los pastores ordinans et doctores. Intrat ergo in domum fortis, id est, in hoc saeculum mortalium, sub potestate diaboli, quantum ad ipsam mortem pertinet, constitutum. De ipso quippe scriptum est: quod potestatem habeat mortis. Intrat ergo domum fortis, id est, in suo dominatu habentis genus humanum, et prius alligat eum,
Abbreviated transcription (Latin):
iste: quo & cabulȩ lapicleȩ
scripte sunt in monde sina.
Igitur manu et brachium dei
filius est. et digitus eius. sp̃s
sc̃s: patris. et filii. et sp̃s scĩ.
una sub stantia est. Non te
scandaliret menbrorũ. in e¬
qualitas: cũ edificet unitas
corporalis. A liter. Digitus
dei uocatur sp̃s sanctus: ꝓpt̃
lis enĩ menbris nr̃is. magis ap¬
paret particio. quam indigi¬
cis. Quod autem dixit. ꝑue¬
nit inuos regnum dei. regnũ
dei nunc dicit. quo dampnant᷑
impii: et a fidelib de peccatis su-¬
is penicentiam nunc agentib
secernunt᷑. Aliter. Negnũ dei
xp̃s est: de quo alibi. Pegnũ
dei intra uos est: siue ueniet
uobis regnũ dei. illud sublime
solium. de quo ioħes aiebat. Petu¬
tentiam agide: appropinquabit
enim regnũ celorum. Cum fortis
armatus custodit atrium suũ
in pace sunt omnia que possidet.
fordem cliabolum. atriũ uͦ illius
muncdum. qui in maligno posi¬
tus est. appellat. in quo usq ad
saluatoris aduentũ male pacato

Expanded text:
iste , quo et tabulae lapideae scriptae sunt in monte Sina. Igitur manus et brachium Dei Filius est, et digitus ejus Spiritus sanctus. Patris, et Filii, et Spiritus sancti una substantia est. Non te scandalizet membrorum inaequalitas, cum aedificet unitas corporis. Aliter: Digitus Dei vocatur Spiritus sanctus, propter lis enim membris nostris magis apparet partitio quam in digitis. Quod autem dixit, pervenit in vos regnum Dei, regnum Dei nunc dicit, quo damnantur impii, et a fidelibus, de peccatis suis poenitentiam nunc agentibus, secernuntur. Aliter, regnum Dei Christus est, de quo alibi: Regnum Dei intra vos est, sive veniet vobis regnum Dei, illud sublime solium, unde Joannes aiebat: Poenitentiam agite, appropinquabit enim regnum coelorum. Cum fortis armatus custodit atrium suum, in pace sunt omnia quae possidet. Fortem diabolum, atrium vero illius mundum, qui in maligno positus est, appellat, in quo usque ad Salvatoris adventum male pacato
Abbreviated transcription (Latin):
qua nec munꝰ accipit᷑. Debemu̾s
icaq ad ꝓximũ quamuis longe
positũ longeq disuinctũ men¬
te ire. eiq animũ subdere. hu-¬
militate illũ ac beniuolentia pla-¬
care. Sciliced conclitor nr̃ dum
tale placitũ nr̃ȩ mentis aspererit.
a peccato nos soluiꝰt: qͥ aͣ munus
ꝓ culpa sumit. Sericatis autẽ
uoce attestante didicimꝰ. qͥa seruus
qͥ decẽ milia talenta debebat. cũ
penitentiam ageret. absolutio¬
nẽ debiti a dnõ accepit. Sed qa
cõ seruo suo. centũ sibi denarios
debenti. debitũ ñ dimisit: et hoc
ẽ. iussus exigi. qd̃ ei fuerat iam
dimissum. Ex quib uideliced
dictis constat. quia si hoc quod
mnos delinquit᷑. ex corde non
dimitimꝰ:ꝙ. illud rursus a no-¬
bis exigit᷑. qd nobis iam ꝑpem-¬
tentiam dimissũ fuisse gaude-¬
bamꝰ. Igit᷑ dũ ꝑ indulti tempo¬
ris spaciũ. dũ licet uidex susti-¬
net. dũ conuersionẽ nrãm is qͥ
culpas examinat expectat. cũ¬
flemꝰ in lacrimis duritiã men-¬

Expanded text:
qua nec munus accipitur. Debemus itaque ad proximum quamvis longe positum longeque disjunctum, mente ire, eique animum subdere, humilitate illum ac benevolentia placare; ut scilicet Conditor noster, dum tale placitum nostrae mentis aspexerit, a peccato nos solvat qui munus pro culpa sumit. Veritatis autem voce attestante, didicimus quia servus qui decem millia talenta debebat, cum poenitentiam ageret, absolutionem debiti a Domino accepit; sed quia conservo suo centum sibi denarios debenti debitum non dimisit, et hoc est jussus exigi quod ei fuerat jam dimissum. Ex quibus videlicet dictis constat , quia si hoc quod in nos delinquitur, ex corde non dimittimus, et illud rursus a nobis exigitur quod nobis jam per poenitentiam dimissum fuisse gaudebamus. Igitur dum per indulti temporis spatium licet, dum judex sustinet, dum conversionem nostram is qui culpas examinat exspectat, conflemus in lacrymis duritiam men
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. nec aprudentib uiris recipi¬
endł. Sic & pat̾ meus celestis
faciet uobis. si non remi seritis
unusquisq fri suo de cordib
ur̃is. formidolosa sententia. si
flectit᷑ atq mutat᷑. si parua frĩb
ñ dimitimus : magna nobis
adeo non dimictent᷑. Et quia
potest unusquisq licere. nichil
habeo contͣ eum. ip̃se nouit. ha-¬
uelit agere. ego ignoiu ei. con¬
firmat sententiã suam. et omnẽ
simulationẽ fictȩ pacis euertit
dicens. si non remiseritis unꝰqͥsq
hec sciendũ ẽ: qͥa ille recte delicti¬
sui ueniã postulat. qͥ pͥus hoc
qd̃ ineo delinqͥtur relaxat. Mu¬
nus enĩ ñ accrpit᷑. nisi ante dis-¬
cordia ab animo repellat᷑ : dicen¬
te ueritate. Si offers munꝰ tuũ
ad altare.ꝙ. ibi recordatꝰ fueris.
qͥa fr̃ tuus habet aliqͥd ad uer-¬
sũ te. relinque ibi munꝰ tuũ an

Expanded text:
est, nec a prudentibus viris recipiest, nec a prudentibus viris recipiendae. Sic et Pater meus coelestis faciet vobis, si non remiserit unusquisque fratri suo de cordibus vestris. Formidolosa sententia, si flectitur atque mutatur. Si parva fratribus non dimittimus, magna a Deo non dimittuntur. Et quia potest unusquisque dicere, nihil habeo contra eum, ipse novit: havelit agere, ego ignovi ei: confirmat sententiam suam et omnem simulationem fictae pacis evertit, dicens: Si non remiseritis unusquisque haec sciendum est quia ille recte sui delicti veniam postulat, qui prius hoc quod in ipso delinquitur relaxat. Munus enim non accipitur, nisi ante discordia ab animo repellatur, dicente Veritate: Si offers munus tuum ante altare, et ibi recordatus fueris quia frater tuus habet aliquid adversum te, relin