comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
que se iuntur ⁊ unum earui que ꝑ sensus corporis ꝑcipit al
alterum earum / que ꝑ seipm multa illi pl̃ .s. Rccademiciꝰ
garrierunt contra corporis sensus⁊ animi cutez quasdam firiuis¬
simas ꝑ seipm ꝑceptiones rerum uerarum / quale illua ẽ qđ
dixi / Scio me iuere / nequaꝙ in dubium nocare potuerunt. Sed̃
absit/ a nobis/ ut ea/ que ꝑ sensus corpis didicimus Iuera esse
dubitemus. Per cos quippe didicinus cxlum et terram / et ea q̃
in eis nota sunt nobis: quantum ille / ꝗ et nos et illa condidit
inotescere nobis uoluit. hec ille. Sed hic questionis est locus¬

Expanded text:
quae sciuntur, unum earum quae per sensus corporis percipit animus, alterum earum quae per se ipsum: multa illi philosophi garrierunt contra corporis sensus; animi autem quasdam firmissimas per se ipsum perceptiones rerum verarum, quale illud est quod dixi, Scio me vivere, nequaquam in dubium vocare potuerunt. Sed absit a nobis ut ea quae per sensus corporis didicimus, vera esse dubitemus: per eos quippe didicimus coelum et terram, et ea qui in eis nota sunt nobis, quantum ille qui et nos et ipsa condidit, innotescere nobis voluit.
Abbreviated transcription (Latin):
Qualis em cecis poterit color ee tenebris
Lumine ꝗ mutat᷑ m ipo : propterea quod
Recta/ aut obliqua ꝑcussꝰ luce refuloet
Pluma colubaꝵ quo pacto in sole uidet
Quelita teruices elrosi eollũq coronat
⁊lãq alias fit uti claro sit rubra pyropo
Inter ceruleu uirideis miscere smaragdos

Expanded text:
qualis enim caecis poterit color esse tenebris? lumine quin ipso mutatur propterea quod recta aut obliqua percussus luce refulget; pluma columbarum quo pacto in sole videtur, quae sita cervices circum collumque coronat; namque alias fit uti claro sit rubra pyropo, inter caeruleum viridis miscere zmaragdos
Abbreviated transcription (Latin):
eef causa peccati. Et ideo quia ex uito solo nõ poterate
uos facer̃ poeret: et ꝗbus donaret pc̃tm: ꝙ̃ unũ solum
rem ficci oportuerit hoc adintoriũ ÷ nihil aliud ꝑtobat
occurrit ꝙ̃ propter filios ptocrecindos sicut adiutoriũ
semini terra est ut / uirgultũ ex uteoq nascatut. Hoc
emm et in prima terũ conditione dictumi ẽ sen. ca.i.
Masculum et feminam fecit eos et benedixit eos deus id.
Crescite et młtiplicamim et implete terrã hoc idem . ca¬

Expanded text:
et causa peccati. Et ideo quia ex viro solo non poterat vos facere posset, et quibus donaret peccatum, quam unum solum rem fieri oportuerit hoc adjutorium, nihil aliud probabiliter occurrit, quam propter filios procreandos, sicut adjutorium semini terra est, ut virgultum ex utroque nascatur: hoc enim et in prima rerum conditione dictum erat, MascCrescite et multiplicamini, et implete terram, secundum sex
Abbreviated transcription (Latin):
orbes ꝑagẽr iusoit ¶ Intrriorẽ autez cum in sex partes celi dinisunet.
septimã otbis disparis cduplo et triplo interuallo moueri iussit cõtrariis
interse cursibus C. interiorẽ uero sciolit sexies. septemq impares¬
orbes fabricatus ẽ iuxta dupli et tripli spatia: orbesq ipcos cõ¬
braria ferri iussit agitatiõe.lnnotationes m¬

Expanded text:
 reliquit. Interiorem autem cum in sex partis divisisset, septem orbis dispares duplo et triplo intervallo moveri iussit contrariis inter se cursibus. Eorum autem triorbes fabricatus est iuxta dupli et tripli spatia orbesque ipsos contraria ferri iussit agitatione, ex quibus
Abbreviated transcription (Latin):
malberaibliaq cẽseamus: młtos elĩextri cables incurrems
errores. Quare nõ oporbet façile de huitĩ naturis acco¬
modar̃ consentũ: nec si uerisimile ꝗd iudebẽ statim hr̃e
pro tecto. Quioligẽ est qđ̃ errore nos liberet. Qm̃ inquil¬
Chodͦ est eenbia in elemẽto⁊ est etiã qualibas. et hec
diuersa sunt. Nam essencia ꝗdem alicies rei sbã est.

Expanded text:
abilia censeamus, multos et inextricabiles incurremus errores». Quare non oportet facile de huiusce modi naturis accommodare consensum nec, si ueri simile quid uidebitur, statim habere pro certo. Quid est igitur quod errore nos liberet? Quoniam est essentia, est etiam qualitas, et haec diuersa sunt, nam essentia quidem alicuius rei substantia est,
Abbreviated transcription (Latin):
continens C. Quod eĩ pulcherrimũ in rerũ natura intelligi potest :
et q̃d̃ ex omui parte absolutissimiũ est cum deus siule inuudum effi¬
cẽi uellet: anmal miu aspectabłe. in quo omĩa aialia continecen¬
nabure/ onmisairiã q̃uoꝙ ꝑ fecte deus opifey gigni sumle uoleus: sensils
al miũ/ et insibile constituit nature sue conuementia/ ennctaq¬

Expanded text:
ntur. Quod enim pulcherrimum in rerum natura intellegi potest, et quod ex omni parte absolutissimum est, cum deus eius similem mundum efficere vellet, animal unum aspectabile, in quo omnia animalia continerennaturae omnifariam quoque perfectae deus opifex gigni simile uolens sensibile animal unum et uisibile constituit, naturae suae conuenientia cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
se caput retulerint ꝭ At tamẽ illuci prospici et intelligi põt
absoluto / perfectoq nuimero temporis / abrolutũ perfectummq¬
amniũ tunc compleri deniq cum se octo ambitus confectis
suis cursibus ad idem caput ⁊ etulerunt: cumq eos ꝑmensꝰ
est idem/ et semper sui sumlis orbis ¶Est tamen intel¬

Expanded text:
 praeditos. Ac tamen illud perspici et intellegi potest, absoluto perfectoque numero temporis absolutum annum perfectumque tum compleri denique, cum se octo ambitus confectis suis cursibus ad idem caput rettulerunt, cumque eos permensus est idem et semper sui similis orbis. Has i
Abbreviated transcription (Latin):
munctũ eum appellat quo tam septem planetes / q̃ cetere
stelle / que dicuntur rate representate origmalibus sedibus
eandem que fuit mitio ⁊erum principioq mundiꝰ consti¬
tutionis efficiunt designationẽ: ita ut prolixitas prolixitan
et interuallorum pristinorũ latitudim latitudo et profim¬
ditati profunditas quadret. Dicamus itaq ꝙ annius/a¬

Expanded text:
annum, appellat eum quo tam septem planetes quam ceterae stellae, quae dicuntur ratae, repraesentatae originalibus sedibus eandem quae fuit initio rerum principioque mundi, constitutionis efficiunt designationem, ita ut et prolixitas prolixitati et interuallorum pristinorum latitudini latitudo et profunditati profunditas quadret. Hoc autem tempus
Abbreviated transcription (Latin):
¶Atq ut eẽt mensura quedam uidens que in istis octo cur¬
sibus celeritates / tarditatesq declaret / deus ipe solem q̃i
lunẽ accendit ad scđm suꝑra terrã cmbitum ¶ dtq¬
ut tõnablis et consulta hec motuũ uarielas et mocielatia
uisu quoq notaretur ommũq octo motuũ ꝑopicua essel
chorea : ignint lucẽ clarissimã deus terum or̃im condi¬
tor /e/ tegione scoli/ a terra globi. quã lucẽ solem uoca

Expanded text:
Atque ut esset mensura quaedam evidens, quae in octo cursibus celeritates tarditatesque declararet, deus ipse solem quasi lumen accendit ad secundum supra terram ambitum, uttionabilis et consulta haec motuum uarietas et moderatio uisu quoque notaretur omniumque octo motuum perspicua esset chorea, igniuit lucem clarissimam deus rerum conditor e regione secundi a terra globi, quam lucem solem uoca
Abbreviated transcription (Latin):
atq cancrum inꝗs semꝑ grris et deflectentibus ab exordiis
atq ab errantibus a conuemẽti ⁊igor. Quosꝗdem giros breci
ualcetias appellant. Quorum incremẽta ab miminutigribus
ninimtiones porro ab mcremẽtis notantur. Suntq similis
euus sermule que supra ascripta ĩm¬

Expanded text:
atque Cancrum iniquis semper gyris et deflectentibus ab exordiis atque Cancrum iniquis semper gyris et deflectentibus ab exordiis atque aberrantibus a conuenienti rigore; quos quidem gyros Graeci helicas appellant; quorum incrementa ab imminutionibus, imminutiones porro ab incrementis notantur suntque similes eius formulae quae subter ascripta
Abbreviated transcription (Latin):
tardine circmi casu uel et uoluntate nr̃a oppreno aut
relaxatio circino destribuuntur circuli ttiles: ut postremitass
crecumductȩ lineȩ non solum non puemat ad exordiñ : sed de¬
flectens/a competenti rigore infra uel supra circumducta linea
sepius arctiores / lagioresue crecłos faciat. Hoc genus circło
sic a planes ⁊ apit quotidiana uertigine ut non patiatur eõc ⁊¬
in emndem locum et uelut sẽcdm ex qua progiessi fuerant rep
sentan ul transire cogat: ul lenore progressione minme occur¬
rer ad destinata ⁊ tecte dixit crrantes stellas
brietis signo denide ⁊apiat eam Nundi conuersioiise ut
eam longius apridiana
cõprogressione protrahat
certe tunc aliqua fiet
ab triete discessio. S loq
plures conuersiones fiant.
tanto lonpius ab triele
ad precedentia signa
discedet. et cl postre/¬
mũ ad pisces: atq inde
ad Aquariu prouehetur
Con si remuissior erĩt
raptatio ab ariete ad launĩ uersus ⁊ecedes ⁊ et al gemios

Expanded text:
ardine circini casu uel etiam uoluntate nostra oppresso aut relaxato circino describuntur circuli tales ut postremitas circumductae lineae non solum non perueniat ad exordium, sed deflectens a competenti rigore infra uel supra circumducta linea saepius artiores laxioresue circulos faciat, hoc genus circulosic aplanes rapit cotidiana uertigine ut non patiatur eos in eundem locum et uelut sedem ex qua progressi fuerant repraesentari, sed uel transire cogat uel leniore progressione minime occurrere ad destinata, recte dixit errantes stellas Arietis signo, deinde rapiat eam mundi conuersio ita ut eam longius a pridiana progressione protrahat, certe tunc aliqua fiet ab Ariete discessio; quantoque plures conuersiones fient, tanto longius ab Ariete ad praecedentia signa discedet et ad postremum ad Pisces atque inde ad Aquarium prouehetur. Contra si remissior erit raptatio, ab Ariete ad Taurum uersus recedet et ad Geminos
Abbreviated transcription (Latin):
dit proximum declarauit ¶ Dninis enim orbis eorum quasi
facultãtẽ inflexione uertebant. Quambifariã contrarie sumlis
procedentia efficiebant: ut qđ eẽt tardissimũ/ il proximum
fieri celerrio ¶Omnes quippe circłos eorum unformis
merrabłisꝙ illa conursio uertens in spira et uelut sinuosu
achanti uolumẽ: quia gemino et contrario motu ferebantur
sum ip̃a etiam cita et uolucris ea /que tarduis a se recedebant
proxima sibi semꝑ ex consecutione faciebat Ennotationes /¬

Expanded text:
i videbantur. Omnis enim orbis eorum quasi helicae inflexione vertebat, quia bifariam contrarie simul procedentia efficiebant, ut, quod esset tardissimum, id proximum fieret celerriminerrabilis illa conuersio uertens in spiram et uelut sinuosum acanthi uolumen, quia gemino et contrario motu ferebantur, tum ipsa etiam cita et uolucris ea quae tardius a se recedebant proxima sibi semper ex consecutione faciebat. Atque
Abbreviated transcription (Latin):
ios quoꝗ onnes ut ⁊ pollicitus est i. Simeus smiuetu
nobis a te munus pro uiribus exequemur : pręsertun cum
milla excuscidi competas racio. Nanq ai preterito die
mor conuẽtu soluto cum cl hospieiuni reseirennus quo
Susceptisa Gicia sumus et ibidem postea dẽ ipsa re ha¬
ommus tractatum nõ ociosum : tsie igitur nobis ex historia
uetere narationem recensiut : quam uelin Cricia repetas¬
ut cum cognouerit Soerates: estinet sit ne futura utilis: ad
imperatȩ remunerationis effectum dimotationes

Expanded text:
os quoque omnes, ut pollicitus est modo Timaeus, iniunctum nobis a te munus pro uiribus exequemur, praesertim cum nulla excusandi competat ratio; namque et praeterito die mox conuentu soluto cum ad hospitium rediremus quo suscepti a Critia sumus et ibidem postea de ipsa re habuimus tractatum non otiosum. Hic igitur nobis ex historia uetere narrationem recensuit quam uelim, Critia, repetascum cognouerit Socrates, aestimet sitne futura utilis ad imperatae remunerationis effectum. CRATES
Abbreviated transcription (Latin):
dum emm sunt achuc siluestria / informia sunt ac sine orame
ac spẽ ut saxa ⁊ quorum tamẽ est naturalie poseiblitus e ut
accedente artificio similachrum fiat: uł ꝗd aliud eiismodi
Qued nero sola pomiblitate et sine effectu iudetua ee maine
et ut pote carens perfectione. Uerum hec disputatio. quiarmt¬
hil ꝑtinet ad naturalẽ tractatũ cum sit ⁊onalis differetor

Expanded text:
ctionem. Dum enim sunt adhuc siluestria, informia sunt ac sine ordine ctionem. Dum enim sunt adhuc siluestria, informia sunt ac sine ordine ac specie, ut saxa quorum tamen est naturalis possibilitas, ut accedente artificio simulacrum fiat uel quid aliud huius modi; quod uero sola possibilitate et sine effectu uidetur esse minime est, utpote carens perfectione. Verum haec disputatio, quia nihil pertinet ad naturalem tractatum, cum sit rationabilis, differetur
Abbreviated transcription (Latin):
tfomerum ẽẽ dicimus ainũ poetam Iuturũ uero sic esse
dicit: ut nõ iamexistat : atq ad pũs heaturre: ut cum dicimꝰ
ad amnũ proximũ lustri fore conclusionẽ: uel certamẽ olmipi¬
cũ. Porro qđ ad pñs fiat: ita ẽẽ non ut ꝑ aliquã dniturmita¬
tẽ mansurum eote udeatur: sed ut tanquam fluat / atꝙ prȩ¬
tereat. ut cum dicimus Compitalia ẽẽ omnia: ullam ue a¬
aliam publicam / priuatamq celebritatẽ ⁊ quippe cum eiusds
diei quedam iam exacta momenta sunt: aliquanta ueco adhuc
citantur: et post eat deinceps perfecte ȩtatis iuuenes mamis
conserunt. Quici ꝙ etiam illa / que nõ sunt / eẽ dicimus cũ
eadl̃ nõ esse uolumus ostendere Ut cum dicimus quadrati
latus eẽ dispar lateribus ceberis. uel diametrũ lateribus eẽ
mauiorẽ. Ita enim dicentes probamius mmme eẽ iquale lateribus
proptereaq tibronã. Tel cum idẽ plato infeuint silnã eẽ dicit
in nulla sbã. propterea ꝙ nulla siluestria hẽant ꝑfectionem.

Expanded text:
Homerum «esse» dicimus diuinum poetam. Futurum uero sic «esse» dicit ut non iam existat atque ad praesens habeatur, ut cum dicimus ad annum proximum lustri «esse» conclusionem uel certamen «esse» Olympiacum. Porro quod ad praesens fiat ita «esse» non ut per aliquam diuturnitatem mansurum esse uideatur, sed ut tamquam fluat atque praetereat, ut cum dicimus Compitalia «esse» hodie ullamue aliam publicam priuatamque celebritatem, quippe cum eiusdem diei quaedam iam exacta momenta sint, aliquanta uero adhuc citantur et post eos deinceps perfectae aetatis iuuenes manus conserunt. Quid quod etiam illa quae non sunt esse dicimus, cum eadem non esse uolumus ostendere? Vt cum dicimus quadrati latus esse dispar lateribus ceteris uel diametrum lateribus esse maiorem — ita enim dicentes probamus minime esse aequalem lateribus proptereaque absonum — uel cum idem Plato siluam «esse» dicit in nulla substantia propterea quod nulla siluestria habeant ullam perfe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑem simulaceum ẽẽ cũt minsibłis dei : oc lm nero
dolis et solsticiale gadom ut sit enmueno sol intel¬
ligibli Nunco suus : huic sumlis insensili globus iste
ignitus lucifer. Cuius dimulachrũ id lumen / quo
illustratur uisus anmaliu idest ocłus. Lnde ait plato¬

Expanded text:
em simulacrum esse ait inuisibilis dei, oculorum uero solis et solstitiale quiddam, ut sit eminens sol intellegibili mundo suus, huic similis in sensili globus iste ignitus lucifer, cuius simulacrum id lumen quo illustratur uisus animalium, id est oculus. Fluere po
Abbreviated transcription (Latin):
bemonstranda ior̃ ocłi natura est: de qua cum pleriq
alii / tum Alcineus crotoniensis in p̃ħĩcis exercitalꝰ
ꝗq primus excictionẽ aggredi est aiusus: et Callisthenes¬
de ristotelis auolitor ⁊ et Herophilus auditor mlta
et preclara in lucem protulerunt. Buas eẽ cngustas
semitas ⁊ que / a cerebri secde/ inqua ẽ sita polestas aĩe
summa et principalis / cid ocłorum cauernas meẽt
naturalem spm̃ continentes. Que cum ex uo iitio ⁊ead¬
ꝙ radice proore se aliquantisper comunde suit in
frontis intimis separate binii speciẽ ꝑueniant ad
oclorum concanas recdes: qua suꝑciliorum obliꝗ tra¬
mibes porriuntur. sinuabeq illic tuncarũ gremio
naturalem humorẽ recipiente globos complent mum¬
bos beomine palpebrarũ ⁊ ex quo appellantur orbes
Poxroq ex una secie prosceliantur lucifere semite / do¬
cel ꝗdem sectio principaliter. Nichilominus tamen
intelluntur exeoquoq ꝙ uterq ocłus moneatur una:

Expanded text:
emonstranda igitur oculi natura est de qua cum plerique alii tum Alcmaeo Crotoniensis, in physicis exercitatus quique primus exectionem aggredi est ausus, et Callisthenes, Aristotelis auditor, et Herophilus multa et praeclara in lucem protulerunt: duas esse angustas semitas quae a cerebri sede, in qua est sita potestas animae summa et principalis, ad oculorum cauernas meent naturalem spiritum continentes; quae cum ex uno initio eademque radice progressae aliquantisper coniunctae sint in frontis intimis; separatae biuii specie perueniant ad oculorum concauas sedes, qua superciliorum obliqui tramites porriguntur, sinuataeque illic, tunicarum gremio naturalem humorem recipiente, globos complent munitos tegmine palpebrarum, ex quo appellantur orbes. Porro quod ex una sede progrediantur luciferae semitae, docet quidem sectio principaliter, nihilo minus tamen intellegitur ex eo quoque quod uterque oculus moueatur una
Abbreviated transcription (Latin):
ignis. altera eclax el ꝑemptoria altera młcebris innoxio
lumint. Nuic igẽ ex qua lux diem muehens pandr dome¬
sticum et familiare corpus ocłorum duuine ptabeo cõmẽte
Quemadmodũ çor mundi sol suo ambitu lumẽ ꝓꝙ lumẽ
poribus nr̃is cot motu suo quodam ꝑenim proximũ sibi
sangninẽ agitans ex eo spũs in totum corpus. ꝑ q illos
luminũ scitillas membris insinuat singlis ꝗdem: sed¬

Expanded text:
ignis, altera edax et peremptoria, altera mulcebris innoxio lumine. Huic igitur, ex qua lux diem inuehens panditur, domesticum et familiare corpus oculorum diuinae potestates commentae itu lumen perque lumen nostri cor motu suo quodam perpetuo proximum sibi sanguinem agitans, ex eo spiritus in totum corpus perque illos, luminum scintillas per membra diffundit quidem s
Abbreviated transcription (Latin):
riũ constat. Non inmerito igẽ huic quasi consultori suo
cebera membra famulantur ⁊ et circũferũt illud ser¬
uili gestamine sublime / atq in sublimi locatũ uebunt
Unde censoria potestate quo uult dirigit quorumda
obsega seruulorũ: et precepta singlis obeunda decerint
dideas imꝑatori suo singula gratuito stipendio militar
tlia portant: alia pascunt: alia defendũt: uł ministe/¬
riũ suũ exbibent parent ut principi: ancillantur ut dño
iide uelut quedam proçedit benerci quã debeaut pedes pro¬
dire regionem ⁊ que milicie munera manus consumandis
oꝑibus exequantur quã uenter abstinendi uel edendi forai

Expanded text:
rantur. non inmerito lgiturigitur huic quasi consultori suo cetera membra famulantur et circumferunt illud seruili gestamine sicut numen atque in sublimi locatum uehunt. unde censoria potestate quo uult dirigit quorundam obsequia seruulorum et praecepta singulis obeunda decernit. uideas imperatori suo singula gratuito stipendio militare. alia portant, alia pascunt, alia defendunt uel ministerium suum exhibent, parent ut principi, ancillantur ut domino. unde uelut quaedam procedit tessera, quam debeant pedes obire regionem, quae militiae munia manus consummandis operibus exequantur, quam uenter abstinendi uel edendi formam
Abbreviated transcription (Latin):
ibi. ocłi autem q̃dcam in carue sidera fulgent desuꝑ et infi¬
licet/ que human sit gr̃a capitis/ estimat. In capite arbo¬
ris omuis est feuctus. Ioi onns est ple pritudo. Illius coma
nos aut a pluuiis begit. ant defendit / a sole. Tolle ar¬
bori comam. tota arbor morato est. Qua̧iula igẽ incuor
humani capitis ornatus est⁊ Qui cerebrũ nr̃m / hoce
dedem / origniemq nẽorum sensuũ capillis capitis mu¬
mit et uestit. ne aut frigõr nexetur aut estu Illit emim
fons umuer sorum est. Siud sie capite est homo / cum totus
in capite sit. Cum caput iuideris : hominẽ aignoscis. si
caput desit nulla ciombio es se potest. taçes beuncus igno¬
blis / sine honore/ siue nomme. Sola ere fura principum
capita / et aucti uultus de exe / ul de marmore ab hõibi

Expanded text:
, oculi autem quaedam in capite sidera fulgent desuper et infelicet quae humani sit gratia capitis, aestimare. In capite arboris omnis est fructus, ibi omnis est pulchritudo, illius coma nos aut a pluviis tegit, aut defendit a sole. Tolle arbori comam, tota arbor ingrata est. Quanto igitur major humani capitis ornatus est, qui cerebrum nostrum, hoc est, sedem originemque nostrorum sensuum capillis capitis munit et vestit; ne aut frigore vexetur aut aestu? Illic enim  praeminet. Quid sine capite est homo, cum totus in capite sit? cum caput uideris, hominem agnoscis; si caput desit, nulla agnitio adesse potest; iacet truncus ignobilis, sine honore, sine nomine. sola aere fusa principum capita et ducti uultus de aere uel de marmore ab hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
preber ceberum corpus honoralius/ et oplimati quadam
emmentia / cui reliqua membra dominanti parent / atq
obsecuntur ꝰ iure meritoq subiecta. Ne sine sede humiłr
in mio plane iaceus/ asperas/ cum moueretur terrenaru
lacunarũ offensiones / procliuitates et item decluntates
meurreret : maxime cui necere es set cunda motuũ
genera experiri. Hac ig̃r de causa uehicło corporis ut¬
pobe arx sustietur Annotationesi¬

Expanded text:
praeter caeterum corpus honoratius et optimati quadam eminentia; cui reliqua membra dominanti parent atque obsequuntur iure meritoque subiecta, ne sine sede humiliter in imo plane iacens asperas, cum moueretur, terrenarum lacunarum offensiones procliuitatis et item decliuitatis incurreret, maxime cui esset necesse cuncta motuum genera experiri. Hac igitur de causa uehiculo corporis utpote arx sustinetur. Addita es
Abbreviated transcription (Latin):
a/ natura institute / ne incidentis iiurie offensione
oculi ledantur. Tnde pilis hic inde consectis uelut
quodam uallo ꝑ circuitum muniutur. Unde tutum au¬
Ailiũ postulans propħa ps̃.ib. ait. Custodi me duẽ
ul pupillam ocli ut protectionis diuine fieret ei tam

Expanded text:
antur. haec ne qua incidentis iniuriae offensione laedantur, pilis hinc inde consertis uelut quodam uallo per circuitum muniuntur. unde tutum auxilium. sibi postulans propheta ait: custodi me, domine, ut pupillam oculi, ut protectioni? diuinae fieret ei tam
Abbreviated transcription (Latin):
fundens. ¶ Hec dixil ⁊ et clemũ religas prioris concreti¬
onis / ex qua mundi animã cõmi scuerat I in eius ddem cra
humanarũ prosegtur animerũ: ut natura eius liquido
comprehenclatur. Et ꝑseuerat in fabła  inꝗt Chalcid
quam intor posint propterea ut quȩ dñr̃ manifesta sut
Ruesus enim cratera proponit / et mixturã concretioem̃ꝙ
earum potentiarũ seu uinũ. ex ꝗbus mundi anima concre¬
auerat. exq reliquis earii nr̃as machinatur. Sed anteq̃

Expanded text:
piatis." Haec dixit et demum reliquias prioris concretionis, ex qua mundi animam commiscuerat, in eiusdem crathumanarum prosequitur animarum, ut natura eius liquido comprehendatur, et perseuerat in fabula quam interposuit, propterea ut quae dicuntur manifesta sint. Rursus enim cratera proponit et mixturam concretionemque earum potentiarum ex quibus mundi anima concreuerat exque reliquiis earum nostras machinatur, uidelicet
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersi ostendeus ait. Cglum ip̃m in textum nubibus horrorem
oclis/ mesticia aunis excitar̃ consueuit. Ierra imbribus made¬
facta fastidio est. Maria procellis turbata quos non incutint
metus. Pulcherrima est rerum sp̃es: sed ꝗd eẽt sine luime : Quid
diue temperie. Quid sine aquarum congregatiõe ⁊ quibus cinte
dimecsa poli huius habebantur gordia: Iolle solem terris: tolle
celis stellariuu globos ⁊ om̃a tenebris inhorrescunt. Sic erant añq

Expanded text:
rator ornasset. Coelum ipsum intextum nubibus, horrorem oculis, moestitiam animis excitare consuevit. Terra imbribus madefacta, fastidio est. Maria procellis turbata, quos non incutiunt metus? Pulcherrima est rerum species, sed quid esset sine lumine? quid sine temperie? quid sine aquarum congregatione, quibus ante demersa poli hujus habebantur exordia? Tolle solem terris, tolle coelis stellarum globos, omnia tenebris inhorescunt. Sic erant antequam
Abbreviated transcription (Latin):
Quicquid erat / quod incernendi sensum caderet Iid sibi as sumpsite
non kanquillum et getum : sed inmoderate agitatum / et fluctuas.
Ioleoq ex mordinato in ordinem acdauxit. Ftoc enim iudicabat
fuctuans / neꝙ un quam quiescens : ex mordinata iactatione
redegit in ordinem ⁊ s ciens ordinatorum formam confuzis mor¬
dlinatisq prestare . Anuotationes nu

Expanded text:
quicquid erat, quod in cernendi sensum caderet, id sibi adsumpsit non tranquillum et quietum, sed inmoderate agitatum et fluitans, idque ex inordinato in ordinem adduxit; hoc enim iudicabat fluctuans neque umquam quiescens ex inordinata iactatione redegit in ordinem sciens ordinatorum fortunam confusis inordinatisque praestare. Nec u
Abbreviated transcription (Latin):
appellatur. Nondum .n. erant maria suo fine distincta: et ideo uago
fluctu et profundo gurgite terra .i. materia informis hoc modo¬
desimpta mundabatur. Erat incompoita: ut pote quia solectis
agricolȩ marata culturis : quia deerat cultor. Ftcit nuda gignen¬
tum : nec thoris herbos a riparum: nec opaca nenorib nec leta sege¬
tibus : nec umbrosa suꝑciliis montiũ: nec odora florib : nec gratta
indigebat : cui deerant intiũ secta ge mantiu. Rit Anib ostendere¬

Expanded text:
posita. nondum erant enim maria suo fine distincta, et ideo uago fluctu et profundo gurgite terra inundabatur. coexundat. Erat ergo incomposita; ut pote solertis agricolae inarata culturis, quia adhuc deerat cultor. Erat incomposita; quia nuda gignentium, nec thoris herbosa riparum, nec opaca nemoribus, nec laeta segetibus, nec umbrosa superciliis montium, nec odora floribus, nec grata indigebat, cui deerant vitium serta gemmantium. Ost
Abbreviated transcription (Latin):
si in loco erat. Eego etiam locus siue principio fuize astruitur: in
quo erat materia ⁊erum : quȩ principiũ non habebat. Ꝙsi absurdũ
Ẽ de loco credere: indete ne forte uolatilẽ terram debeanuis extimar.¬
distinctio: cum ip̃a alluc elemẽta facta nõ essent. Ubi ergo erat
materia ista alarum suffulta remigiis: In aere nõ erat ⁊ quia aer

Expanded text:
si in loco, ergo etiam locus sine principio fuisse astruitur, in quo erat materia rerum, quae principium non habebat. quod si absurdum uidetur de loco credere, uidete ne forte uolatilem terram debeamus aestimardismateria ista alarum suffulta remigiis? In aere non erat, quia aer
Abbreviated transcription (Latin):
som uehementuis et ci tus percuno acce gtitantur. Sranores
entẽ quocies leuiores et bardiores eruit pulsũs. Et accentus ⁊¬
quidem fumt ge acei / incitatoꝙ pulsũ. succentus uero lem et
tardioe. Ex accentibus porio et succentibus uariata ⁊ oñe
getus simphonia in quatuor primis modulis muentur / que chya
cnalo ae  Secla uero que ex quinq primis modulu constati q̃¬
quia ueteres musici octo solis choredis utebantur: quarũ prin¬
tima uero Nete hyꝑbo leo acu̾tũ: ideo hi duo diuersi igni habent
interse miro quodam oñe concentũ et consonantiã. Pos uero au
musico ẽ assump̃tis in utranqi parlĩ pluribua fidibus Ecioret
tanẽ simphone perseuerant in suo noie: et ex his hel que aols¬
bantur componebantur. Ut ayapatõ adiuncta sobi ea que cliates¬
seron dẽ/ acliuncta quoq alia clyapente / accepit duplicẽ perfectiõs.
ideoq disayapatõ uocatur. Nos icntur cõcinentes sibi smuicem
sonos/ primus dicitur pythagoras notarze / et inteugelsse haber

Expanded text:
ntius et citius percusso aere excitantur, grauiores autem quotiens leniores et tardiores pulsus erunt, et accentus quidem existunt ex nimio incitatoque pulsu, succentus uero leni et tardiore, ex accentibus porro et succentibus uariata ratione igitur symphonia in quattuor primiscitur, secunda uero, quae ex quinque primis modulis constat, quia ueteres musici octo solis chordis utebantur, quarum printima uero nete acutum edens sonum; qui duo diuersi soni habent inter se miro quodam genere concentum et consonantiam. Post uero aucta musica est assumptis in utramque partem pluribus fidibus; priores tamen symphoniae perseuerant in suo nomine et ex his hae, quae addebantur, componebantur, ut diapason adiuncta sibi ea quae diatessaron dicitur, adiuncta quoque alia diapente accepit duplicem perfectionem proptereaque disdiapason uocatur. Hos igitur concinentes sibi inuicem sonos primus dicitur Pythagoras notasse et intellexisse habere
Abbreviated transcription (Latin):
sua ꝑmouent quo adusꝙ congruas immaniũ serraru induat
formas. Quas quidem tupiditati ololoriq cognatas / et consen/¬
taneas passiones ȩmulationẽ dicit / miudiam/ ob trectationes
et cetera hmiõĩ. Uoluptati uero in alienis malis gauliũ iac¬
tantiã oloriȩ uamitatẽ. Metui porro fugcaim formidiem
Iracundie inbilominus semtiã / feritatem calorẽ/: queq his
sunt proxima. biuerso inꝗt affectu rꝭ ea ui. quę sinithis

Expanded text:
 meritisque congruas immanium ferarum induant formas». Pedissequas quidem cupiditati dolorique cognatas et consentaneas passiones aemulationem dicit, inuidiam, obtrectationem et cetera huius modi; uoluptati uero in alienis malis gaudium, iactantiam, gloriae uanitatem; metui porro fugam, formidinem; iracundiae nihilo minus saeuitiam, feritatem, calorem quaeque his sunt proxima. «Diuerso
Abbreviated transcription (Latin):
iater est mat deuonstinus qualis sit noluntas hominie
Quia si ꝑucesa est⁊ ꝑuersos habebit hos motus ⁊ Simnantem
cecta est: non solum inculpables: uerũ etiam laudables eiũt
Et idem Illa que aibathia grete dr̃ quesi latine porretr
ipassiblitas diceretur. si intelligenda eim amimo quippe
ñ in corpore accipr̃⁊ ut sine affectionib uinatur: quȩ cont
tonem accidunt ⁊ mentemq ꝑturbant / bona maxĩe atq op¬
tando est. Sed nec ip̃a lounuis est uĩtȩ.Non enim qualiũ¬
enꝙ̃ hominũ uoe est: sed maxime piorũ sanctorumq¬

Expanded text:
Interest autem qualis sit voluntas hominis, quia si perversa est, perversos habebit hos motus; si autem recta est, non solum inculpabiles, verum etiam laudabiles eruntirca illa, quae arcflKteia Graece dicitur quae si Latine posset inpassibilitas diceretur, si ita intellegenda est in animo quippe, non in corpore accipitur, ut sine his adfectionibus uiuatur, quae contra rationem accidunt mentemque perturbant, bona plane et maxime optanda est, sed nec ipsa huius est uitae. Non enim qualiumcumque hominum uox est, sed maxime piorum multumq
Abbreviated transcription (Latin):
Chalcidius .d. Sed plato nõ putat ⁊ onabłem anim̃a iuil¬
tum citq os tone carentis animalis induer̃ ⁊ sed aduitioꝵ
religas accedente corpor in corporationẽ auctis am̃mȩ iutip
efferari ex instituto ũte prioris. Et iracundũ ꝗdem hoiei
eundemq fortem prouehi usq ad feritatem lcomis. ferum
uero el eundem ⁊ apacẽ ad proximã luporũ naturę simili¬
tudiẽ ꝑuemĩr. ceterotũ item. Sed cum sit teditus añms
ad fortumnã priorem. hoc uõ fieri nõ potest /nisi pruus
reditus factus erit purus ac clemens / et lomine cdignũ
institutũ. R ationablis porro consilii correctio / que poem¬
tudo est/ non proueniet in iis / que sine roñe piuunt. tiã
quenlam igitur honnins nequaq becnsit ad bestias scl̃i

Expanded text:
a uestra? Sed Plato non putat rationabilem animam uultum atque os ratione carentis animalis induere, sed ad uitiorum reliquias accedente corpore incorporationem auctis animae uitiis efferari ex instituto uitae prioris, et iracundum quidem hominem eundemque fortem prouehi usque ad feritatem leonis, ferum uero et eundem rapacem ad proximam luporum naturae similitudinem peruenire, ceterorum item. Sed cum sit reditus animis ad fortunam priorem — hoc uero fieri non potest nisi prius reditus factus erit purus ad clemens et homine dignum institutum —, rationabilis porro consilii correctio, quae paenitudo est, non proueniat in his quae sine ratione uiuunt, anima quondam hominis nequaquam transit ad bestias iuxta
Abbreviated transcription (Latin):
ste/ et feram sortiri : sed etiã formas uarias: cum ila diq̃
lanq ego ĩamdudũ uixi puer: et solicda arbos
ꝗbus abstinere oporter censet ammalibus
Mutcitos lobolis mactat pr impiꝰ artus
Dis epłm libans seua pce territa mente
Hostia luctifica funes bat᷑ cdape mensa
Natus ibem ut pecudes cedit mr̃eq pre q
Nec sentit charos mancdes sub dentib artus
Comprimite o gentes homicidia: nõne uidetis
Manclere uos proprios artus/ ac uiscera ur̃a Amploꝰ

Expanded text:
stem et feram sortiri sed etiam formas uarias, cum ita dicit: Namque ego iamdudum uixi puer et solida arbos, quibus abstineri oportere censet animalibus: Mutatos subolis mactat pater impius artus dis epulum libans. Saeua prece territa mente hostia, luctifica funestatur dape mensa. Natus item ut pecudes caedit matremque patremque nec sentit caros mandens sub dentibus artus. Item alio loco: Comprimite, o gentes, homicidia! Nonne uidetis mandere uos proprios artus ac uiscera uestra?
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmutari ¶. Quos ꝗ rõne rexerit iuste uixerit. Qui aut
hio sededorit: minste. Etq ille ꝗ rete et honeste curricu¬
la uiuendi/ a natura datum confecerit: ad illud asteum
quo cum aptus fuerit ⁊ euertetur. Qui aut mimocierate et intẽ¬
perate iuperit. eum scous ortus in figura muliebrẽ transste¬
nt. Et si ne tum ꝗolem finẽ iutiorũ faciet : granius iactabitẽ
et in suis moribus mullinas figuras pecuolum et ferarũ trãs¬
his lenemq iutam fore. Si nincerentur iniustam et confragiosa
Et inctricibus ꝗdem ad comparis stellȩ contubermũ seddemq
redaitum patere⁊ acturisꝰ deinceps iutam uerã et beatam. Uic¬
tas porro mutar̃ sexum / atq infirmitatẽ nature muliebrĩs.
relegari secunde generationis tempore. Nec /a/ iutiio / in bẽpe¬
rantiaꝙ discedientibus tamen penã / teiectionemq in deteri/

Expanded text:
uos qui ratione rexerit, iuste vixerit, qui autem iis se dediderit, iniuste. Atque ille, qui recte atque honeste curriculum vivendi a natura datum confecerit, ad illud astrum, quocum aptus fuerit, revertetur; qui autem inmoderate et inteperate vixerit, eum secundus ortus in figuram muliebrem transferet, et, si ne tum quidem finem vitiorum faciet, gravius etiam iactabitur et in suis moribus simillimas figuras pecudum et ferarum transhis lenemque uitam fore, sin uincerentur, iniustam et confragosam. Et uictricibus quidem ad comparis stellae contubernium sedemque reditum patere acturis deinceps uitam ueram et beatam, uictas porro mutare sexum atque ad infirmitatem naturae muliebris relegari secundae generationis tempore; nec a uitiis intemperantiaque desciscentibus tamen poenam reie
Abbreviated transcription (Latin):
qui se libidine coninaculauerint / in mimẽr uite secunde asꝑi¬
orem / congruamq moribus et instituto uitã futurã conse¬
quentur. Si quidem ex urrili sexu transibunt in femine
formã. Non ꝙ ip̃a anima sexũ mutet ⁊ sed deterius corpͦ¬
accipiat. Porro si deteriores facti fuerinti deteriusq uiuent
propter niniã corporis cmple xationẽ. uite destmabũtur
infeliciori quo cidusq ad fere nature ꝑuemiant imanitatĩ¬

Expanded text:
uero libidine se commaculauerint in munere uitae secundae asperiorem congruamque moribus et instituto uitam futuram, siquidem ex uirili sexu transeant in feminae formam, non quo ipsa anima sexum mutet, sed quod deteriorabitur; porro si deterior facta erit deteriusque uiuet, propter nimiam corporis amplexationem uitae destinabitur infeliciori, quoad usque ad ferae naturae perueniat immanitat
Abbreviated transcription (Latin):
ferme pares obtutus / et nnagmes udecaintur. In tumidis
antem et globosis omma defectiora. At conlͣ in cauis
anctiora. Nec nõ cur leua cum dextris ꝑmutentur : qñ
se maco eodd specło tum ⁊econdat pemitus ⁊ tum foras
exeat. Cur caua specla si ex aduecsum soli retineant

Expanded text:
ferme pares optutus et imagines uideantur, in tumidis uero et globosis omnia defectiora, at contra in cauis auctiora; ubi et cur laeua cum dexteris permutentur; quando se imago eodem speculo tum recondat penitus, tum foras exerat; cur caua specula, si exaduersum soli retineantur,
Abbreviated transcription (Latin):
duplicis imagmationis gonus qđ apparet in his spe¬
culis que facta sunt ad forma cy lindricauis/ sue
imbricis. Rursum em̃ cum indirectũ rigorẽ uttid
ocli uisus ferantur: dexter iisus / dextersi latu
eminens et obliquũ. Simster et sisteũ tabo latus i¬
cuerant/ necee est Iorne tunt in lateribus demins
cono lobale obbersam et melmabã / proptereaq lultĩ
utriusq lateris suꝑficiem labuntur mn latera auta
quequidem ad dexteram iusu nascitur in sinstru
latust que uõ a sinistco simiłe i dextrr̃. Sue quia
in oliuersa latera transitum faciũt: et sĩmul edieci
uidentur consister̃ dexteras simulaclror  partet
dexbeis nr̃is. sisteas itẽ sunstris obuas exhibenb

Expanded text:
duplicis imaginationis genus quod apparet in his speculis quae facta sunt ad formam cylindri caui siue imbricis. Rursum enim, cum in directum rigorem utriusque oculi uisus ferantur, dexter uisus dextrum latus eminens et obliquum, sinister etiam sinistrum tale latus incurrant necesse est. Formae tunc in lateribus geminis conglobatae ob tersam et inclinatam proptereaque lubricam utriusque lateris superficiem labuntur in latera diuersa, quae quidem a dextro uisu nascitur, in sinistrum latus, quae uero a sinistro, similiter in dextrum; quae quia in diuersa latera transitum faciunt et simul e diuerso uidentur consistere, dextras simulacrorum partes dextris nostris, sinistras item sinistris obuias exhibent.
Abbreviated transcription (Latin):
amndiate phere concaute et al eam partẽ que um¬
bonis habel tumorẽ contemplatio dirigatur / dexbre
partes etia sinistre uidebritur ⁊ conbraq item ocli
dexbri contemplatio leuas simulacri partes sinistriq
ibem acies dextras tangent in solito more. Merito ingt
hall. um enim indirectum rigorẽ utriusq ocłi uisus
seranliuar. erat consequens dexterioris iuisus diretione¬
parles dexteras tangi sunstriq ibem sunsteas. Iuncfit
cenloa uelut cicium actis et ediceoo consi stentius

Expanded text:
dimidiatae sphaerae concaua, si ad eam partem quae umbonis habet tumorem contemplatio dirigatur, dextrae partes sinistrae uidebuntur contraque; item oculi dextri contemplatio laeuas simulacri partes sinistrique item acies dextras tangent insolito more. Merito; cum enim in directum rigorem utriusque oculi uisus ferantur, erat consequens dexterioris uisus directionepartes dextras tangi sinistrique item sinistras; nunc fit contra uelut circumactis et e diuerso consistentibus
Abbreviated transcription (Latin):
in dextrã deborsit ¶ Bextra autem udentur que
leua sunt: quia contrariis partibus ocłorum contraria
partes allingunt. Rñt cutem dextra dextris leua
leuis conuersione luminũ : cum ea interse nõ coherescũt
ia fit cum peculorũ leuilas hine illincq altitudinẽ
assumpsit ⁊ et ita dextra debeusit in leuam partem
oclorum ⁊ leuaq in dextrã ¶Dextre porro partes que
sunt sinistre uidentur in iisdem speclis insolito more¬
quodam ⁊ propterea ꝙ dextris partibus uisus contra
mistra partem speculi : sinstris item contra dextrã
poĩtis/ motu facto corpis ex aduerso partis eius/ nõ
motus fit/ gestie la lur molus mago. At uõ clextre
corporis partes dextre itti ul sunt/ in speclis quoq. sini¬
stre item sistre uidentur: cum ex coitu uisus/ et sple¬
doris e specło corpulentior conolobalti imago reuidet
Quod fil quoties teres specli seremtas huic inde tumidi¬
oribus / et prouectis in molem lateribus dexbrã uisus

Expanded text:
it et contulit. Dextra autem videntur, quae laeva sunt, quia contrariis partibus oculorum contrarias partes attingunt. Respondent autem dextera dexteris, laeva laevis conversione luminum, cum ea inter se non cohaerescunt. Id fit, cum speculorum levitas hinc illincque altitudinem adsumpsit et ita dextera detrusit in laevam partem oculorum laevaque in dextersunt sinistrae uidentur in isdem speculis insolito quodam more, propterea quod dextris partibus uisus contra sinistram partem speculi, sinistris item contra dextram positis, motu facto corporis ex aduerso partis eius unde motus fit gesticulatur motus imago. At uero dextrae corporis partes dextrae ita ut sunt in speculis quoque sinistraeque item sinistrae uidentur, cum ex coitu uisus et splendoris e speculo corpulentior conglobata imago recidet; quod fit, quotiens teres speculi serenitas hinc inde tumidioribus et prouectis in molem lateribus dextram uisus
Abbreviated transcription (Latin):
similitudinei facte /atq institute : quia inbal est origib
antiqus imagines uero exemplorũ / quia uixta erẽpla
sunt facte: aliuude oportet sbãm mutuelitur: ut forã
socratis naturalis existens / comparcctiõe imaginis uelut
drche lypa spẽs est imago aũl ex çrte facta / et iuyẽ
arche typã spẽm efficiata / iisi habeat oyluã siꝗde
erit pictura idest colores : si autem fictura idest limũ /
ꝑ sectione. Igẽ quia sentiles quoq ep̃es imagies sunt tip̃e
opus est has opmner sylua inqua fiant el ebam sortial

Expanded text:
similitudinem facta atque instituta sunt, quia nihil est originibus antiquius. Imagines uero exemplorum, quia iuxta exempla sunt factae, aliunde oportet substantiam mutuentur, ut forma Socratis naturalis existens comparatione imaginis uelut archetypa species est. Imago autem ex arte facta et iuxta archetypam speciem effigiata, nisi habeat siluam si quidem erit pictura, colores si autem fictura, limum uel aesperfectione. Igitur quia sensiles quoque species imagines sunt specierum opus est his, opinor, silua, in qua fiant et substantiam
Abbreviated transcription (Latin):
ne maginari qułolem ullã huius lubrice spem formãq
ualeamus. ł roprĩa quippe nuillam ħt: el habere onmes
uidetur : cum inbra gremiũ eius conuersione ad aliud e
alio forme trans figurantur. Idemq hoc inter altere
assectio perspituai ⁊ oĩus luce fumãtur. Hoceno ꝗdem
dum hoc erit aliud ibem illud aliud: neutrũ in alio¬

Expanded text:
ne imaginari quidem ullam huius lubricae speciem formamque ualeamus; propriam quippe nullam habet et habere omnes uidetur, cum intra gremium eius conuersione ad aliud ex alio formae transfigurantur. Idemque hoc in altero, iassertio perspicua rationis luce firmatur docens, dum
Abbreviated transcription (Latin):
E⁊ birbicia et procellosa / mat halͦ sermonis iat¬
tatione laborat omnimo : et ia agit ut instituamur
ad pietatem / uenerationẽ. aunittrtis / nnis opem
opem implorat inorediens procellosum de nã silue
fretum ⁊ propter nonuĩ/ alq insolitũ etiã tunt /¬
disputalionis genis u

Expanded text:
ex turbida et procellosa sermonis iactatione». Laborat omnino et id agit ut instituamur ad pietatem uenerationemque diuinitatis, cuius opem exorat ingrediens procellosum de natura siluae fretum propter nouum atque insolitum etiam tunc disputationis genu
Abbreviated transcription (Latin):
Chalꝰ. postq̃ sunt cuncta: que ex eod sunt liuite e
quia omne mitiũ / ut pote origo rrũ: precedit ortũ
necesse uẽ ⁊eeũ origniẽ esse omplicẽ sme qualitate/
perpetuã. di simplex nõ erit ⁊ perinde erit / atq eee / que funt
etiã si antigtas in tempor̃ constituat/. quãdo etia illa etia

Expanded text:
post quem sunt cuncta quae ex eodem sunt limite; et quia omne initium, utpote origo, rerum praecedit ortum, necesse est eam fore simplicem, sine qualitate, perpetuam. Si simplex non erit, perinde erit atque ea quae sunt ex etiamsi antiquitas in tempore constituatur, quando etiam illa ex a
Abbreviated transcription (Latin):
quippe nã est mitiorũ inꝗt Chal.que neq ecẽplis denõ¬
strari / nõdum iis que ad exͫ comparetur ẽxntib / porũt inͭ
ex precedenti ⁊õne aliqua intimari. Nihil ꝗppe origine
antiquo. ded obscura quadã luminis p̃sumptiõe  non ut ꝑo
funt singlis : q̃đ solum remanet / ip̃m eẽ qđ quecitur intel¬
ligendum ⁊elinquas. Hoc ẽ ut uinuersis corporib / que intra
greniũ siluę uarie uaria formãtur mutua ex alio in aliua
resolutione sigillati ademptis / solũ ĩpm̃ nacuũ sinũ spe¬
culatiõe mentis imiagieris /. Qua ⁊õe factũ est uł cũ milh
ea neterũ aubitet eẽ. ubrum lamẽ facta / an cõbea infecta

Expanded text:
quippe natura est initiorum quae neque exemplis demonstrari, nondum his quae ad exemplum comparentur existentibus, possit nec ex praecedenti ratione aliqua intimari — nihil quippe origine antiquius —, sed obscura quadam luminis praesumptione, non ut quid sunt singulis quod solum remanet ipsum esse quod quaeritur intellegendum relinquas, hoc est ut uniuersis corporibus, quae intra gremium siluae uarie uaria formantur mutua ex alio in aliud resolutione, singillatim ademptis solum ipsum uacuum sinum speculatione mentis imagineris. Qua ratione factum ut, cum nullus eam ueteru
Abbreviated transcription (Latin):
intelligibłis crat spẽs. quã Alnnli opifex s mẽte cõcepit
eaq li d toty cognemĩcunt pło. Altecũ imago ei̾us : que
nã est corporio porro corpa si ꝑseipã spectentur ꝑ¬
nãtis nabeabior̃ĩ ainenes cũcta e coꝵo scalebras silus grema cõ¬
contmeri. lunc ergo compendio principalib materiio quatuor
sumptis ex edificauerat sermone mũdum. Sed quia pħy eat

Expanded text:
ellegibilis erat species, quam mundi opifex deus mente concepit, eamque idean cognominauit Plato, alterum imago eius, quae natura est corporis. Porro corpora, si per se ipsa spectenturmentis intentionem, inuenies cuncta et eorum «scatebras» siluae gremcontineri. Tunc ergo compendio principalibus materiis quattuor sumptis exaedificauerat sermone mundum, sed quia erat
Abbreviated transcription (Latin):
P.
Quid illud: Nonne inter mitia agrorum cultores ceteraruq
artium profestores a destinata bellicis negotiis iuuentuta
secreuimus: Timne. Sic factum e. so. Iributo nempe cęteris
q̃đ unicuiq eximiuin a natura datum ẽ . solis iis qui pro
salute oiuiui bella tractarent/ uiui hoc muncis iuiuximus pro/¬
regende ciuitatis: uel aduersum extra nes : uel aduersur
in testinos/ ac domesticos hostes: mitibus quidem iuditii erga
obedientes: ut pote cosanguineos: naturaqr amicos : Asperis
autem cõtra armatas acies in congressiombus martiis

Expanded text:
. Quid illud? Nonne inter initia cultores agrorum caeterarumque artium professores a destinata bellicis negotiis iuuentute secreuimus? TIMAEUS. Sic factum est. SOCRATES. Tributo nempe caeteris quod cuique eximium a natura datum est solis his qui pro salute omnium bella tractarent unum hoc munus iniunximus protegendae ciuitatis uel aduersum externos uel aduersum intestinos ac domesticos hostes, mitibus quidem iudiciis erga oboedientes, utpote consanguineos naturaque amicos, asperis autem contra armatas acies in congressionibus Martiis
Abbreviated transcription (Latin):
lim dinerit. Nam utilitate cuiusq membri ⁊ euelat:
causasq reddit uisus nr̃i et audditus. Sensuũ quoq
utilitabem ꝑseꝗtur ⁊ et eorum membrorũ / que sensũn.
adiuuãt. Dicit etiam de memoria ⁊ dicit de sominis
Eorumquoq causas redoit. que in speclis simulacra
cermintur: et eorum omniũ causas rationesq subdi¬
uiait. Bemonstral etiã que peincipales cãe sit: que
item principalibus acciolant. Que item sunt ipcci ꝗdem
minoblia / moueant bamen alia: que demũ ab his ip̃is
mouentur ex aliqua necessitate. Que cum ⁊õne mouent
affectum tei utilis alicuius: queq sine rõne / et ut libet
Ueditur demiq / e capite. quami partes corporis princi/¬
pali quaciam esfe eminentia dicit his uerbis u

Expanded text:
t, utilitatem cuiusque membri reuelat causasque reddit uisus nostri et auditus. Sensuum quoque utilitatem persequitur et eorum membrorum quae sensum adiuuant. Dicit etiam de memoria, dicit de somniis. Eorum quoque causas reddit quae in speculis simulacra cernuntur et eorum omnium causas rationesque subdiuidit. Demonstrat etiam quae principales causae sint, quae item principalibus accidant, quae item sint ipsa quidem immobilia moueant tamen alia, quae demum ab his ipsis mouentur ex aliqua necessitate quaeque cum ratione mouent ad effectum rei utilis alicuius, quaeque sine ratione et ut libet. Orditur denique a capite, quam partem corporis «principali quadam» esse «eminentia» dicit proptereaqu