comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sane spectabił. ⁊ festura. in qͣ sola soli
pontifici licebat introire insc̃a scõꝵ.
nitatis iram refrigerare. Conuenit᷑
undiq inscãm ciuitatem.⁊ popłoꝵ
turba frequentior cumulat mat̾rã
gaudioꝵ. Inter ħ sacͣ consistens ar¬
changłs. ne timeas inquit ⁊acha¬
rra qr nascetur tͥ filius. parentum
gaudium. nobilitas generis. orb ex¬
u̾sationis splendor. om̃is iusticis pͥn¬
cipatus. ⁊ ne diffusiori tͣctatu. rerũ
excellentiam confundamꝰ: nascentiᷤ
⁊ conu̾santis integritas in lib̾s euu¬
głicis plenius assignatur. Consid̾a

Expanded text:
plane spectabilis et festiva, in qua sola soli plane spectabilis et festiva, in qua sola soli pontifici licebat introire in Sancta sancnitatis iram refrigerare. Convenitur undique in sanctam civitatem, et populorum turba frequentior cumulat materiam gaudiorum. Inter haec sacra consistens archangelus: «Ne timeas, inquit, Zacharia ,» quia nascetur tibi filius parentum gaudium, nobilitas generis, orbis exversationis splendor, omnis justitiae principatus. Et ne diffusiore tractatu rerum excellentiam confundamus, nascentis et conversantis integritas in libris evangelicis plenius assignatur. Considera
Abbreviated transcription (Latin):
b̾etur. Et licet hic sermonis aurei
ñ rutilet pulc̾tudo. temptamꝰ tam̃
gere. illud sapientis atcendentes.
ti silentio tnͣseundum. qm sollemp¬
ni glorificatione puerihuiꝰ ĩ hunc
mundum nuntiatur in g̾ssus. Ad ẽ
xtris altaris incensi. Nec angłs.
uirgini nuntium attulit singła
re.electus ẽ ut mintraret militẽ.
qͥ regem nuntiare debebat. astat
sacerdos sac̾dotalib indutꝰ musti¬
plici uestimentoꝵ uarietate. celes¬
tium sacͣmentoꝵ p̃figurans yma¬
ginẽ. purgationẽ peccatoꝵ in y¬
stici sanguinis asꝑsione p̃signrãs.
sonsistit coram archa fedĩs. ⁊ an
testamenti tabulas. ⁊ uriam aureã
hñtem manna.⁊ uͥgam adron.¬
⁊ cherubin. ⁊ ꝓpitiatorium. sollẽp¬
int̾ infulatꝰ uultui d̾i głiȩ maies¬
tatis. rerũ oĩumm dũo uota ꝑcele¬
b̾bat. dies instabat sollempnis. cet̾is
dieb multitudini ud̾oꝵ celebrior.
dñi p̾cipientis a testatione sublimis.

Expanded text:
beatur. Et licet hic sermonis aurei beatur. Et licet hic sermonis aurei non rutilet pulchritudo, tentabimus tamen gere, illud Sapientis attendentes: ti silentio transeundum quam solemni glorificatione pueri hujus in hunc mundum nuntiatus ingressus. Adest xtris altaris incensi , nec quilibVirgini nuntium attulit singulare, et electus est ut nuntiaret militem qui regem nuntiare debebat . Astat sacerdos sacerdotalibus indutus et multiplici vestimentorum varietate, coelestium sacramentorum praefigurans imaginem, purgationem peccatorum mystici sanguinis aspersione praesignat. Consistit coram arca foederis et ante testamenti tabulas, urnam auream habentem manna, virgam Aaron, Cherubim et propitiatorium, solemniter infulatus, vultui Dei, gloriae majestatis, rerum omnium Domino vota percelebrat. Dies instat solemnis, et caeteris diebus multitudini Judaeorum celebrior, Domini praecipientis attestatione sublimis,
Abbreviated transcription (Latin):
odie dilec ⁊issimi dies nob̾¬
illuxit insignis. tanto cet̾is
t̾ris effudit. Inhac siquid̾ die
iratus est. Scõꝵ splen. dor. iusto¬
rum głra. lȩticia angło rũ. ex¬
cellentissimus homo. con sangͥ¬
neus xp̃i. amicꝰ sponsi. Sponse
choris int̾cextꝰ angłicis sublimi¬
oris corone titulis. uniu̾sitatiᷤ hu¬
manȩ tnͣscendit ascensum. deniq
feliciter celoꝵ ꝑambulans offici¬
nas. cursu uelocissimo sequit᷑ re¬
demptorem. Nec alicuiꝰ int̾cludit᷑
fastidio dignitatis. qm̃ summȩ
felicitatis ĩmensitas largius irro¬
gauit. Lȩtantur angłi. ⁊ utͥusq
nratix num̾ositas admiratur
hominem. sic ing̾ssum: abyssum
magestatis exultent. ñ erit tam̃ qͥ
ad baptistȩ ioh̃is pͥuilegium audeat
aspirare. Age iam agg̃diam᷑ ingredi¬
ututum insignia. que d̾s maiestatiᷤ.
in amico suo głosa cumulatione sig¬
nauit. Sic enĩ ab ortu uite suȩ usq
ad occasum cũ hominib conu̾satu s
ẽ. ut forma uitȩ. moꝵ ĩformatio ha¬

Expanded text:
Hodie, dilectissimi, dies illuxit insignis, tanto caeteriinem terris effudit. In hac siquidem die natus est ille sanctorum splendor, justorum gloria, laetitia angelorum, excellentissimus homo, consanguineus Christi, amicus Sponsi, Sponsae choris intertextus angelicis, sublimioris coronae titulis universitatis humanae transcendit ascensum. Deniquefeliciter coelorum perambulans officinas cursu velocissimo sequitur Redemptorem, nec alicujus intercluditur fastigio dignitatis, quem summae felicitatis immensitas largius irroravit! Laetantur angeli, et utriusque naturae numerositas admiratur hominem sic ingressum abyssum majestatis exsultent; non erit tamen qui ad Baptistae Joannis privilegium audeat aspirare. Age, jam aggrediamur virtutum insignia, quae Deus majestatis in amico suo gloriosa cumulatione signavit; sic enim ab ortu vitae usque ad occasum cum hominibus conversatus est, ut forma vitae morum informatio ha
Abbreviated transcription (Latin):
die sollempnitatis eoꝵ. Ioħ̾s etiã ab
eodem archangło in loco digniori.
p̃dicatur. Recole ysaac ab angelis
.II. ¶ Scd̾s honor ẽ scĩficatio inuen¬
tre matͥs. Quicũq de massa p̾uari¬
catrice mundum ingͥdim᷑. restẽ¬
cit: qͣm uirginalis thalamꝰ ignorã¬
te uiro terris effudit. longe qͥppe alit̾¬
qmͣ nos ce dissimili mͦ conceptus ẽ
sp̃u scõ. tota maiestate uirginem

Expanded text:
die solemnitatis eorum. Joannes ab eodem archangelo, in loco digniore, lo praedicatur. Recole Isaac ab angelis Secundus honor est sanctificatio in ventre matris. Quicunque de massa praevaricatrice mundum ingredimurr, quem Virginalis thalamus ignorante viro terris effudit; longe quippe aliter et dissimili modo conceptus est, Spiritu sancto tota majestate Virginem
Abbreviated transcription (Latin):
tionis ad salutem p̾parauit. ꝑ tur¬
bam a̾ magnã ꝗͣ dimimerarene¬
mo potat qmͣ uidit ex omnib
auit᷑ qͦs post aduentum redemptoris
gratia suꝑna iustificat. ⁊ saluat. deqͣ
aduentum xͥ iustificabantur ad com¬
ꝑationem eoꝵ qui post aouentum
eiꝰ iustificantur: ante aduentũ ⁊ enĩ
gentes plaudunt manib. ⁊ iubibant
d̾o inuoce exultationis. O qm mira¬

Expanded text:
aravit. Per turbam autem magnam, quam dinumerare nemo poterat, quam vidit ex omnibus avit quos post adventum Redemptoris gratia superna justificat et salvat: de qua adventum Christi justificabantur ad comparationem eorum, qui post adventum ejus justificantur. Ante adventum etenim o omnes gentes plaudunt manibus, jubilant Deo in voce exsultationis . O quam mira
Abbreviated transcription (Latin):
fr̾. affert. Omĩib ẽ manifestum de
gͣno frumenti qd̃ dum seminat᷑¬
⁊ int̾ram cadit nisi moriatur.i.
humore t̾re humectetur. ⁊ tale
manet. ⁊ fructum nłłm affert.
statim herbam germinat. deinde¬
stipulam roborat. spicas. aristas pa¬
leas. gͣna format. ⁊ mulcum fruc¬
tum affert. quia sicut in alia para¬
bola dicitur siue tͥcesimum. siue sex¬
agesimum. siue centesimum. Sic
ait.Singłariter sum ego donec tnͣ¬
seam. singłarit̾ iamq fuit donec
tnͣsiit. qr donec mortem gustauit.
fructum redemptionis humanȩ
ñ ꝑfecit s moriendo fructum ex
se multiplicauit. qr om̃s ad uitam
ȩt̾iram p̃destinatos redemit. Phũc
deniq fructum designantur patri¬
tyres. confessores. uirgines. ⁊ omnes
electȩ animȩ quotqͦt fuert ab ini¬
tio iustificandȩ ꝑ gra̾m redempti¬
mit uͥ dicit. Audiui num signatoꝵ
centum qͣdraginta.iiii. milia ex¬

Expanded text:
anet . Omnibus est manifestum de grano frumenti, quod dum in terram cadit nisi moriatur, id est humore terrae humectetur et tale manet et fructum nullum affert. statim herbam germinat, stipulam roborat, spicas, aristas, paleas, grana format et multum fructum affert; quia, sicut in alia parabola dicitur, sive trigesimum, sive sexagesimum, sive centesimum , sicait: Singulariter sum ego donec transeam . Singulariter enim fuit, donec transiit; quia, donec mortem gustavit, fructum humanae redemptionis non perfecit. Sed moriendo fructum ex se multiplicavit, quia omnes ad vitam aeternam praedestinatos redemit. Per hunc denique fructum, designantur patrimartyres, confessores, virgines et omnes electae animae, quotquot fuerunt ab initio justificandae per gratiam redemptimit, ubi ait: Audivi numerum signatorum centum quadraginta quatuor millia
Abbreviated transcription (Latin):
obuolutꝰ exiret. ⁊ originał peccati
resꝑg̾etur infamia. hanc excepit
orb ext̾ritus. ⁊ humani generis
secura natiuitas ad infinite tͥsti¬
diȩ cumulum tnͣsmigͣuit. slatuu¬
tas autẽ hominis istius in gaudi¬
um ẽ. ⁊ insollempnitatẽ p̾clarã.
nrata cͥcumsonat. głosȩ festiuita¬
sa. Quis putas puer iste erit ami¬
cus sponsi. inimicus tͥ. tua pote¬
state potentior. Consid̾andum ⁊̃
qͣnta dignitate p̃polleat natiui¬
tatis huiꝰ celebnͣda deuotio. Qnͥtã¬
q gͣciam in occłis eccłie potuit
inuenire. Nullius hominis na

Expanded text:
et originalis peccati respergeretur infamia. Hunc excepit orbis exterritus, et humani generis subsecuta nativitas ad infinitae tristitiae cumulum transmigravit. Nativitas autem hominis istius in gaudio est et in solemnitatem praeclaram. imata circumsonant glosa. «Quis putas puer iste erit?» Amicus Sponsi, inimicus tibi, tua potestate potentior. Considerandum est quanta dignitate praepolleat nativitatis hujus celebranda devotio, quantamque gratiam in oculis Ecclesiae potuerit invenire. Nullius hominis nat
Abbreviated transcription (Latin):
sua s⁊ semet ipsos ꝓamore d̾i tͣdide¬
iunt. Qui ⁊ ip̃i homines fuer̾t.⁊ nob̾
exemplum talit̾ faciendi: reliq̃rũt.
Debemus itaq dm̃ diligere quia
ipse pͥor dilexit nos dona sita mul
minimum donũ qd̾ deus dedit ho¬
mini ut diligatur. ab homine totͦ
ẽ mundus iste. Causa namq hoĩs
fecit d̾s mundum: cȩlum. ⁊ t̾ram.
mare. solem ⁊ lunam. stellas. uolu¬
cres. pisces. bestias. ħ̾bas. arbores. ⁊
q̃cumq uisibilit̾ consistunt. Cũ gͥ
inter dona dĩ minimũ donũ sit:
mundus iste. qnͣtum putas ẽ max¬
imum: scdm d̾i donum ẽ qd̃ dedit
homini.s. qd̃ fecit eum adymagi¬
nem.⁊ similitudinẽ suã. Magnũ
ram. factori fieri similem: ⁊ confor¬
mem. Tercium donũ ẽ gr̾a qͣm nob̾
seritat ⁊ ꝓmittit. donum s. fut᷑ę

Expanded text:
 pro amore Dei tradiderunt. Qui et ipsi homines fuerunt, et nobis exemplum qualiter faciendum sit reliquerunt. Debemus itaque Deum diligere, quia ipse prior dilexit nos, dona sua multMinimum donum, quod Deus dedit homini, ut diligatur ab homine, totus est mundus iste. Causa namque hominis fecit Deus mundum, coelum, terram, mare, solem, lunam, stellas, volucres, pisces, bestias, herbas, arbores, et quaecunque visibiliter subsistunt. Cum igitur inter dona Dei minimum donum sit mundus, quantum putas est maximum? Secundum Dei donum, quod Deus dedit homini, est quod fecit eum ad imaginem et similitudinem suam; magnum ram factori fieri consimilem et conformem. Tertium donum est gratia, quam nobis servat et promittit donum, scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
uiribus .i. fortit̾ ex tota mente .i. memo¬
potest. qr ñ potest nimis dici. qr
non pot̾ nimis amari. Et ꝓrimũ
tuum sicut te ip̃m. Debemus dilig̾e
ꝓximum sic̃ nosmet ip̃os. benefitio.
u̾bo uoto: In beneficio ẽ opꝰ bonũ.
In u̾bo. sanum consilium. In uoto:.
desidium. In his omnib diligamꝰ
bituri sumꝰ in patria. Qd̃ ip̃e p̾stare

Expanded text:
tota mente, id est memopotest, quia non potest nimis dici quod non potest nimis amari. Et proximum tuum sicut teipsum . Debemus diligere proximum sicut nosmetipsos, beneficio, verbo, voto. In beneficio, est opus bonum; in verbo, est sanum consilium; in voto, pium desiderium. In his omnibus diligamubituri sumus in patria. CAP. V. De prae
Abbreviated transcription (Latin):
siderans senescentem mundum quȩ
mala sequentur denuntiat. ut nos
ab eiꝰ amore comꝑescat. Appropinq̃¬
tem eiꝰ t̾minum. quantȩ ꝑ cussiones
p̾ueniant innotescit. ut si dm̃ me¬
tuere intnͣquillitate nolumꝰ uici¬
num eiꝰ uidicium. ł ꝑcussionib at¬
triti timeamus. ex quib omnibus:

Expanded text:
siderans, senescentem mundum quae mala sequantur denuntiat, ut nos ab ejus amore compescat. Appropinquantem ejus terminum quantae percussiones praeveniant innotescit, ut si Deum metuere in tranquillitate non volumus, vicinum ejus judicium vel percussionibus attriti time
Abbreviated transcription (Latin):
iliges dñm dm̃ tuum ex toto
corde tuo.⁊ c̾. Postquam homo
creatorem ꝑ culpam primordialẽ
deseruit. ⁊ in huius mundi miserrã
deuenit: multis subicitur curis. occu
his omnib in quib homo distñdit᷑.¬

Expanded text:
iliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, etc. . Postquam homo Creatorem per culpam primordialem deseruit, et in hujus mundi miseriam devenit, multis subjicitur curis, occuphis omnibus in quibus homo s
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m scm̃ de saluatoris accepissent
ioh̾s m̾ito legitur assecitꝰ quod
apłica celsitudo tand̾ largiori
ꝓmissione meruit optin̾e. Attẽ¬
de obsecro diligent̾. qm ordurata
dispositione. sp̃c ille multiplex iere¬
nit ĩ mariã. ⁊ ierennie quid̃ admi¬
randa sc̾ificato. qr ⁊ si inpeccato
conceptꝰ est: nascitur tñ sñ peccato
anteꝗͣ enim exiret de uentre scĩfica¬
tus est. nec pot̾at nasci ñ sc̃s qͥ fu̾at
in matris ut̾o scĩficatus. Mira res. ⁊ a
retro tnͣsactis scłis inaudita hominẽ
conceptum in peccatis. nasci sñ pecc̃o
oh̾em uͦ longe gloriosior uirtꝰ im¬
pleuit. Qui ⁊ scĩficatus ẽ apeccato.
⁊ ita dominante spũ suꝑfusus. ut

Expanded text:
sanctum de Salvatoris accepissent Joannes in utero legitur assecutus, quod apostolica celsitudo tandem largiore promissione meruit obtinere. Attende, obsecro, diligenter, quam ordinata dispositione Spiritus ille multiplex Jerenit in Mariam. Et Jeremiae quidem admiranda sanctificatio, quia etsi in peccato conceptus est, nascitur tamen sine peccato. Antequam enim exiret de ventre sanctificatus est, nec poterat nasci non sanctus, qui in matris utero erat sanctificatus. Mira res, et a retro transactis saeculis inaudita, hominem conceptum in peccatis, nasci sine peccato. Joannem vero longe gloriosior virtus implevit, qui et sanctificatus est a peccato, ita et dominan
Abbreviated transcription (Latin):
tiratur auxiliis si serurat d̾o. de
miserta p̾sentis uite. ad beatitudi¬
nem tnͣsit ȩt̾nam. Cum gͥ int̾ om̃ia
bona scłi p̃sentis q̃ genus humanũ
sequitur. aut conseqͥtur. optimũ
sit solum: ⁊ ꝑmanens bonum do̾
seruire. querendũ ẽ om̃ib modis
quid sit do seruire ⁊ cũ q̃situm
⁊ inuentum fu̾it:indesmenter
in eo ꝑseuerandum. Solus enimi
qui in eo ꝑseuerat beatꝰ erii. fr̾es
breui sermone dulci atq iocundo.
comp̾henditur. ⁊ dectarat᷑. quid
sit seriuire do. Dõ namq seruire¬
est : dm̃ dilig̾e. Qui ñ diligit. non
seruit. Et qui diligit seruit. ⁊ qͥ paꝵ
diligit parum seruit. Et qͥ multil
diligit. multum seruit. Et qui ꝑfec¬
te.diligit ꝑfecte seruit. Qui respꝰ¬
sidet temporales. t̾ras. uineas. g̾ges.
armenta. uestes p̾ciosas. domos.
diligit. sise uid̾it. unum ex his oĩb
suam: debet homo ꝓ di lectione¬
dĩ dare .Si contigerit qd̾ eam non

Expanded text:
tuatur auxiliis, si serviat Deo, de tuatur auxiliis, si serviat Deo, de miseria praesentis vitae ad beatitudinem transit aeternae. Cum igitur inter omnia bona saeculi praesentis, quae genus humanum sequitur, aut consequitur, optimum sit solum, et permanens bonum Deo servire, quaerendum est omnibus modis quid sit Deo servire, et cum quaesitum et inventum fuerit, indeficienter in eo perseverandum. Solus enim qui in eo perseveraverit, beatus erit. Fratres, brevi sermone, dulci atque jucundo comprehenditur, et declaratur quid sit servire Deo. Deo namque servire, Deum diligere est. Qui non diligit, non servit; et qui diligit, servit; et qui parum diligit, parum servit; et qui multum diligit, multum servit; et qui perfecte diligit, perfecte servit. Qui res possidet temporales, terras, vineas, greges, armenta, vestes pretiosas, domos, diligit, si se viderit unum ex his omnibusuam debet homo pro Dei dilectione dare, si contigerit, quod eam non
Abbreviated transcription (Latin):
uana sunt. Quisqͥs gͦ deo ñ seruit:
uanꝰ ẽ. ⁊ ꝓ nichilo debet estimari
lius ẽẽt illi: non e̾e̾. qm e̾e̾ malum.
⁊ non uiuere: ꝗͣ male iuiuere. Et si
talis homo: in p̾senti uita posset
hab̾e fortitudinem sansonis. pul¬
critudinem absalonis. sapientram
salomonis. uelocitatẽ asael. diui¬
tras cresi: ꝓbitatem alexandri. po¬
testatem octourani. qui totum
mundũ inpotestate hũit. ⁊ lon¬
geuitatẽ enoch. qui in pͥncipio scł
natus: usq infinem ñ morietur. Si
inqͣm tanta. ⁊ talra possid̾e poss in
p̾senti: nicħ sͥ cuncta ꝓdessent. qñ
quidem dõ minime seriuret. his et¬
enĩ omnib demum exactis: cũ mor¬
eͣcur caro misera u̾mibus ⁊ sp̃c daret᷑
demonib.⁊ tormentis geheniralib
donec in die resurrectionis. omnis
Et tc̃ resumpta carne. ꝑ qͣm ⁊ ĩ qm
peccauit. et̾nam it̾m subiret dãp¬
nationẽ. Optimum ẽ itaq seruire
dõ. qr qͣmiuis homo in om̃i uita
sua temporalib ⁊ corporalib desti-¬

Expanded text:
go Deo non servit, vanus est, et pro nihilo debet aestimari lius esset illi non esse quam malum esse, et non vivere quam male vivere. Et si talis homo in praesenti vita posset habere fortitudinem Samsonis, pulchritudinem Absalonis, sapientiam Salomonis, velocitatem Azahelis, divitias Croesi, probitatem Alexandri, potestatem Octaviam qui totum mundum in potestate habuit, et longaevitatem Enoch qui in principio saeculi natus usque in finem non morietur: si, inquam, tanta et talia possidere posset in praesenti, nihil ipsi cuncta prodessent; si quidem Deo minime serviret. His etenim omnibus demum exactis, cum moreretur, caro mirera vermibus et spiritus daretur daemonibus, et tormentis gehennalibus, donec in die resurrectionis omnis et tunc, resumpta carne, per quam, et in qua peccavit, aeternam iterum subiret damnationem. Optimum est itaque servire Deo, quia quamvis homo in omni vita sua temporalibus et corporalibus desti
Abbreviated transcription (Latin):
egreditur: diabolo corrũpẽ da subst̃
cogͣtiõe sua ꝙ ħeditatẽ obtiñ ⁊ sem̃ sic̃ stel¬
dit dicẽs. exi demedio babiloĩs. babilõ ẽ mũ¬
di cõfusio. q̃ ht̃ pͥncipiũ. mediũ. ⁊ extͤmũ pͥ¬
ma extremitas. ẽ qͣ nascim᷑ .i. pecc̃ origira¬

Expanded text:
egreditur, diabolo corrumpenda substerncognatione sua, ut haereditatem obtineret, et semen sicut steldit, dicens: « Exi de medio Babylonis . » Babylon est mundi confusio, quae habet principium, medium et extremum. Prima extremitas est
Abbreviated transcription (Latin):
Ue orare ẽ. Amaros ĩ ꝯpuctiõe gemitꝰ. ñ cõ¬
posita ũba resonare. Uñ. dñe añ te õe desi¬
d̾iũ meũ. Nũꝙͣ. desinit orare: qͥ nũꝙͣ. desũt
desinnt amare. crescit aut̃ desid̾iũ indolorẽ
dũ differt᷑ res obtata. S tãto pleniꝰ ds̃ exau¬
dit: qͣnto ex dilatioe uehem̃ciꝰ accẽdit. Se¬
qͥtur ci libr̃ scͥbat. Quad̾ꝑtitꝰ ĩ scͥpturis li¬
b̾ inuenit᷑. lib uite .i. p̃destinacio. lib doc¬

Expanded text:
vere orare est amans in compunctione gemitus, non composita verba resonare. Unde: Apud te desiderium meum. Nunquam desinit orare qui nunquam desinit amare. Crescit autem desiderium in dolorem, dum differtur res optata; sed tanto plenius Deus exaudit, quanto ex dilatione vehementius accendit. Sequitur: Et librum scribat. Quadripartitus in scripturis liber invenitur. Libe
Abbreviated transcription (Latin):
minist̾iũ. dignꝰ ÷ accełe. Q bñ linea dũr
uix tandẽ t̾restrẽ. ⁊ natĩ deponit co¬
lorẽ.⁊ recip̃ candorẽ. ꝑꝑ idẽ tunica linea
ad pedes descẽdẽs .i. usq ad finẽ ꝑmanẽs
Nob̃ ĩ sacͥs ordinib ꝯstitutis ĩdicta ẽ neces¬
sitas ꝯtinẽdi. Nichil mediũ. Auͭ ĩmõte. aut
ĩsodomis erimꝰ. loth desodomis egressũ: in
mõtẽ angłi deduc̃e uolebant. Angłi cõue¬
niẽt̃ ad angłicã ĩuitabãt dicẽtes. I mõte

Expanded text:
ere. Quae bene linea dicuntur; vix tandem terrestrem et nativum deponit colorem, et recipit candorem. Propter idem tunica linea ad pedes descendens, id est usque ad finem permanens. Nobis in sacris ordinibus constitutis indicta est necessitas continendi. Nihil medium; aut in monte, aut in Sodomis erimus. Lot de Sodomis egressum in montem angeli deducere volebant. Angeli convenienter ad angelicam vitam invitabant, dicentes: « In monte
Abbreviated transcription (Latin):
ces. ⁊ nucleũ. qͥ c̃ ilł aut ñ comedit᷑ aut mi¬
nꝰ dulcit̾ sumit᷑. Est cortex extĩor natiuus. t̃¬
restͥs. amarꝰ. c̃ qͦ nucleꝰ ñ comedit᷑ .i. origina¬
Scd̾s cortex ligneꝰ. ⁊ durꝰ. c̃ qͦitẽ nucleꝰ ñ come¬
dit᷑ .i. cͥminale pecc̾m. qd̃ nͥ tollat᷑.: nemo ad
salutẽ admittit᷑. Terciꝰ cortex int̾ior tenuiᷤ
i. ueniale pecc̃m. qd̾ nͥ auferat᷑ nucleꝰ minꝰ
sapidꝰ manducat᷑. uͭ gͦ ĩ sua dulcedine nucleꝰ
uid̾ẽ poma cõ. ꝯualł .i. duplex ualł: dupli¬
cẽ humilitatẽ sig̾cat .i. cordis ⁊ corporis.
poma ꝯfessores desigͣnt. fidei spei. ⁊ carita¬
tis. ⁊ cet̾ar̃ uirtutũ odore.deo placentes.

Expanded text:
ces, et nucleum, qui cum illis aut non comeditur, aut minus dulciter sumitur. Est cortex exterior nativus terrestris, amarus, cum quo nucleus non comeditur, a corrigenSecundus cortex, ligneus et durus, cum quo idem nucleus non comeditur, id est criminale peccatum, quod nisi tollatur, nemo ad salutem admittitur. Tertius cortex interior tenuis, id est veniale peccatum, quod nisi auferatur, nucleus minus sapide maviderem poma convallium. Duplex vallis duplicem humilitatem significat, id est cordis et corporis. Poma confessores designant, fidei, spei et charitatis, et caeterarum virtutum odore Deo placentes.
Abbreviated transcription (Latin):
do ꝑordinationẽ mãcipet᷑ qd̵ crux insca-¬
fidem ĩ corde. crux ĩfrõte. cõfessionẽ in
ore. crux inscapuł: exibitionẽ oꝑis demõ¬
stͣt. uñ inbñdictionib genesis iacobdic̃.
ysachar asinꝰ fortis uidit reqͥẽ qd̾ eẽt bona

Expanded text:
do, per ordinationem mancipetur. Quod crux infidem in corde; crux in fronte, confessionem in ore; crux in scapulis, exhibitionem operis demonstrat. Unde in benedictionibus Genesis Jacob dicit: « Issachar asinus fortis, vidit r
Abbreviated transcription (Latin):
ĩqͥetat. Ẽ it lectꝰ doloris uisto uiro qͥ ĩ eoge¬
mit c̃ impiꝰ gaudeat. ũsatũ ẽ stͣcũ qd̵ ante pec¬
catũ obtime fuerat dispositũ. erat it ĩ rõe ꝑ¬
spicax iudiciũ disc̃nendi. Iuolũtate rectitu¬
do appetendi ĩ sensualitate: pia suitꝰ obeliẽdi
qd̃ rõ disc̃nebat. uolũtas appetebat. sẽsualitas
ñ ꝯͣ dicebat. Erat intelligẽtia sñ errore. appe¬
titus boni sñ difficultate. obediẽtia ĩ sensua¬
litate. uelut si instͣto adsuauit̃ qͥescend̾. lecti¬
st̃niũ subponitur. post illd̾: linteam̃ delicatũ.

Expanded text:
im lectus doloris viro justo, qui in eo gemit, cum impius gaudeat. Versatum est stratum quod ante peccatum optime fuerat dispositum. Erat enim in ratione perspicax judicium discernendi, in voluntate rectitudo appetendi, in sensualitate pia severitas obediendi; quod ratio discernebat, voluntas appetebat, sensualitas non contradicebat. Erat intelligentia sine errore, appetitus boni sine difficultate, obedientia in sensualitate, velut si in strato ad suaviter quiescendum. Lectisternium supponebatur; post illud, linteamen delicatum;
Abbreviated transcription (Latin):
fac̃ tubas .i. p̾dicatores. qͦs mittit bmos ut
p̾dicẽt duo mãdata caritatis. Q̾ ⁊ argẽtes
s̃ yp̃dicatoꝵ ũba eloqͥs nitore refulgeãt.
rauditoꝵ m̃tẽ. nlła sui obscuritate ꝯfun¬
dãt. Ductiles.qi necẽe ẽ uͥ qͥ uẽta pͣticãt: ꝑ¬

Expanded text:
catores, quos mittit binos, ut praedicent duo mandata charitatis. Quae et argenteae, ut praedicatorum verba eloquii nitore refulgeant, et auditorum mentem nulla sui obscuritate confundant. Ductiles, quia necesse est ut qui venturam iram
Abbreviated transcription (Latin):
n libidini more peccoꝵ frena laxaũit:
mortẽ et̃nã ꝓculdubio ĩ currit. Tenes
cõtinẽdo: nõ pecus. Gaudeb̾ inet̃nũ. ñ pecꝰ
Si opꝰ fatigat. ñces cõsolat᷑. s forte eligis
lib̾a libididine uagari. Nlla lege frena
Nõ times culpã. caue penã si pecus es:
mori time. uñ. nolite fieri.si.e.⁊m. Mã¬
Irenib carnis delectatio. uñ ure renes
cingat. ut qͥ sollẽpnitatẽ ĩ corruptiois
celebͣt. corruptioni libidinis neqͣꝙͣ subia¬

Expanded text:
 libidini, more pecorum, frena laxaverit, mortem aeternam procul dubio incurrit. Tenes continendo, non pecus. Gaudebis in aeternum, non pecus; si opus fatigat, merces consolatur. Sed forte eligis libera libidine vagari, nulla lege frenari; non times culpam? 615 Cave plagam, si pecus es, mori time. Unde: « Nolite fieri sicut » In renibus, carnis delectatio. Unde: « Ure recingat, ut qui solemnitatem incorruptionis celebrat, corruptioni libidinis nequaquam subja
Abbreviated transcription (Latin):
ñ młtũ curat. sic̃ bos fenũ mũdũ aui¬
diꝰ mãducat. qi escȩ eiꝰ electȩ qͦmͦ talib
pͤualeãt: ĩnotescit. uͭ qͦ aꝑcius hostis
cognoscitur. faciliꝰ suꝑet᷑. ut̃q it sexꝰ
ei ualde ex infirmitate luxuriȩ subst̃nit᷑

Expanded text:
bos fenum immundum avidius manducat, quia escae ejus electae, qualiter talibus praevaleat, innotescit, ut quo apertius hostis cognoscitur, facilius superetur. Uterque enim sexus ei valde ex infirmitate luxuriae substruitur
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpore ꝯpetẽti. ĩ õiũ scõꝵ honorẽ dicẽ ꝓ¬
posuimꝰ. Lectos argẽteos .i. auditores di¬
uinis eloqͥis eruditos. ⁊ capaces. ad eẽ cõspi¬
cunꝰ. ĩ qͥb tamꝗͣ lectis argenteis doctͥna
ũitatis reqͥescat. ⁊ ĩ spẽ exibendȩ oꝑacio¬

Expanded text:
tempore competenti in omnium sanctorum honorem dicere proposuimus. Lectos argenteos, id est auditores divinis eloquiis eruditos et capaces, adesse conspicimus, in quibus tanquam lectis argenteis doctrina veritatis requiescat, et in spiritu exhibendae operatio
Abbreviated transcription (Latin):
loqͥ adeoꝵ głã.⁊ edificatiõẽ ur̃ã. Iustũ qͥ ppe
git᷑ fulciri postulamꝰ susfͣgis. ⁊ si clib scõ de¬
bitũ honorẽ nos ꝯuenit ĩpẽd̾e. õibꝰ sub una
celebͥtate collectis: qͥd digñ potĩmꝰ exib̾e: Qn¬
to it erga nos eoꝵ cumulãtur bñficia. tãto
erga ip̃os ꝓpẽsior eẽ deb affectio nr̃a. Ita demũ

Expanded text:
 aedificationem nostram. Justum quippe giter fulciri postulamus suffragiis; et si cuilibet sancto debitum honorem nos convenit impendere, omnibus sub una celebritate collectis, quid dignum possumus exhibere? Quanto enim erga nos cumulantur beneficia, tanto erga i
Abbreviated transcription (Latin):
lant᷑ ligna. hͥ poliũt᷑ lapides ĩ edificio dĩ
reponendi. plano ferro ñ eͥiͣt opꝰ lima. sc̃i
gͦ feriendo ꝓduc̃t᷑. Mali sic̃ ⁊ diabolus am
eodẽ. stnget caudam suã qͣi cedr̃. ł alestube
diuino eloqͥo lucidȩ. uita ⁊ scĩtate ꝓbate

Expanded text:
lantur ligna. Hic poliuntur lapides in aedificio Dei reponendi. Plano ferro, non erit opus lima. Sancti ergo feriendo producuntur. Mali sicut et diabolus ampeodem: « Stringet caudam suam quasi cedrus . » Tales tubae divino eloquio lucidae, vita et sanctitate probatae
Abbreviated transcription (Latin):
teos i ꝑfectũ p̾ciũ qͥcqͥd ilłd sit. Regnũ geloꝵ
tantũ ual qͣntũ habes. Res minioa uͭ mari¬
ma esirtur. Qñ qd̃ minimũ ẽ ĩ qͣntitate: ma¬
ximũ ẽ indeuociõe. ⁊̃ calix aq̃ fgͣide. Nemo se
excuset de pͤcio. santi ÷: qͣnti ⁊ tu. te da ⁊ acci¬
pe ilłd. qͥcqͥd ald  decłis te si subtͣhis. nichil egi¬

Expanded text:
sit. Regnum coelorum tantum valet, quantum habes; re minima ut maxima emitur, quia quod minimum est in quantitate, maximum est in devotione, etiam calix aquae frigidae. Nemo se excuset de pretio; tanti est quanti et tu; te da, et accipe illud. Quidquid aliud dederis, si te subtrahis, nihil egi
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ .s. lex lĩ qͣ uoluptatib carnis qͣdic̾. Cui pͣ¬
ual ĩ lucta. qri ꝯualesc̾ ad ĩplẽda mãdata.
i ̃ ꝓeis pꝰpositis nichil formidet de pena.
qr ⁊̃ uictori bñdic̃. qi ei bñdictionẽ ȩt̾̃nã
acqͥrit. S tacto femore claudicat. q du

Expanded text:
tatibus carnis contradicit, cui praevalet in lucta, quia convalescit ad implenda mandata, ut pro eis postpositis nihil formidet de poena. Qui etiam victori benedicit, quia ei benedictionem aeternam acquirit. Sed tacto femore claudicat, quia
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩes. It. uigłia ⁊ tortura.⁊ coła uino ĩfru¬
nito sõpnis satiͤtatis ĩ homine parco. ⁊ scor¬
tũ uix ÷ uniꝰ panis. Panis unꝰ diurnã expel¬
lit famẽ. freqͣntia mag̃ accẽdit libidinẽ.
Noe ebͥtate femora nudauit. loth ĩ ebͥeta¬
te ĩcestũ ꝯmisit. Peccatũ sodomoꝵ satitas

Expanded text:
viro infrunito. Somnus sanitatis in homine parco . » Et: « Scortum vix est unius panis . » Panis enim diurnam expellit famem; frequentia magis accendit libidinem. Noe ebrietate femora nudavit. Lot ebrietate incestum commisit. Peccatum Sodomorum, saturitas
Abbreviated transcription (Latin):
clausos pͥmis parẽtib seductor aꝑuit. Cul¬
pa it cõcupiscẽciȩ reseraũ ocłos. qͥs ĩnocẽ¬
amore auctori suo nħeant. ł qͣnta cõpas¬
sione caritatis nr̃i infirmitatib cõdescẽ¬
dãt. Ex qͦr̃ siłtudine ꝓ modulo nr̃o debe

Expanded text:
clausos, primis parentibus seductor aperuit. Culpa enim concupiscentiae reseravit oculos, quos innocenamore auctori suo inhaereant, vel quanta compassione charitatis, nostris infirmitatibus condescendant. Ex quorum similitudin
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpte̾a ip̃e dñs tẽptatori panẽ posce̾t
respondit dicens. Ñ ĩ solopane uuit
hõ. ut aꝑte demõstͣret ꝗͦ cũ mẽs int̾io¬
ri pane reficit᷑. par̃ curat si foris adtp̾s
ens horridas nr̃e m̃tis pͣget tenebras.
⁊ nr̃i occłm int̾ioris hoĩs aido̾ lumino¬
sũ efficiat. ⁊ serenũ. ut ad ip̃iꝰ di̾tatis
claritatẽ ꝯtẽplandã ꝑspicax ⁊ mũd̾

Expanded text:
ori pane proponeret respondit, dicens: Non in solo pane vivit homo . Ut aperte demonstraret quod cum mens interiori pane reficitur, parum curat si foris gulam aens horridas nostrae mentis purget tenebras, et nostri oculum interioris hominis adeo luminosum efficiat et serenum, ut ad ipsius divinitatis claritat
Abbreviated transcription (Latin):
det in qͦ delectat᷑. Igit᷑ contͣ ext̾iorẽ
uoluptatẽ. int̾ior dulcedo opponit᷑. ut
qͣnto płꝰ illa saꝑe.⁊ plac̾e ceꝑit. tanto
lib̾iꝰ. ⁊ libentiꝰ ista ꝯtẽpnat. ⁊ tandẽ ĩ se¬
met ipsa mens pacificata. dũ nil foris
sp̃c sap̾iȩ cor tangens dulcedine sua. fo¬
ris ꝯcupiscentiȩ ardorẽ tẽꝑat. ⁊ ĩ se
pacẽ ꝯstitut. ut dũ mens tota ad in¬
t̃nũ gaudiũ colligit᷑. plene ac ꝑfecte
hõ ad imaginẽ dei reformet᷑. Iuxta adõ
beati pacifici. qm̃ filii dei uocabunt᷑.
e hinc rogat minust̾ a malo lib̾a¬
ri ꝑint̾uentũ scõrũ. et pacẽ ĩ dieb
nr̃is. Nocet enĩ infirmis ꝑtͣbatio. Seqͥt᷑
mustica fractio panis. In lege enĩ iube¬
bat᷑ similago frustatĩ offerri. et redep¬
tor bñdix̃ panẽ ⁊ fregit. fractuq distͥ¬

Expanded text:
det in quo delectatur. Igitur contra exteriorem voluptatem interior dulcedo opponitur, ut quanto plus illa sapere et placere coeperit, tanto liberius et libentius ista contemnatur et tandem in semetipsa pacifica mens, dum nihil foris  Sic spiritus sapientiae, cor tangens dulcedine sua, foris concupiscentiae ardorem temperat, et intus pacem constituit, ut dum mens tota ad internum gaudium colligitur, plene ac perfecte homo ad imaginem Dei reformeretur, juxta illud: Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur . De hinc rogat minister a malo liberari interventu sanctorum, et pacem in diebus nostris. Nocet enim infirmis perturbatio. Sequitur mystica fractio panis. In lege enim jubebatur similago frustatim offerri, et Redemptor benedixit panem et fregit, fractumque dis
Abbreviated transcription (Latin):
ħsacͥficiũ placat d̾m ⁊ ĩpetͣt ueniã.
nũm augm̃tat suꝑnoꝵ ciuiũ. dũ at
noĩat sublime altare ꝯmemorat sc̃a
pͥncipiũ canonis.⁊ ĩ hac ꝑtͣe tͦpologi¬
ce fert logion. qd̾ pectꝰ ⁊ suꝑ hum̾ale

Expanded text:
impetrat veniam, numerum augmentat supernorum civium. Dum autem nominat sublime altare, commemorat sancta principium Canonis et in hac parte tropologice fert logion pectus et superhumerale
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ pa. in his u̾bis sumit ab altari panẽ
tat uba dñi dicẽtis. bñedix̃.⁊ dedit dis¬
cipłis .s. dicẽs. accipite. ⁊ bibtre ex ħ os̾.
h fit ilłd ĩ signe miracłm̃ ĩ his u̾bis. cib
excellentiorẽ cen̾is. ¶Supliceste roga¬
mꝰ usq oremꝰ p̾ceptis. pontifex ut lex¬

Expanded text:
. In his verbis sumit ab altari panem tat verba Domini dicens: Et dedit discipulis suis dicens: Accipite et bibite ex hoc omnes. Hic fit illud insigne miraculum. In his verbis cibus excellentiorem caeteris. Supplices te rogamus usque Orem
Abbreviated transcription (Latin):
bã duo cherubĩ glę nutuo uultu sese re¬
spiciẽtia. hͣmtͣbat sol põtifex semł in
li seͥpta ferens sangͥnẽ. ⁊ carbonẽ qͦs c̃timia¬
mate ĩ turibło orans ponebat. donͨ fumꝰ ob¬
umbraret eũ. dem̃ asꝑgebat tabulã. ⁊ ar¬
chã sangͥne. pꝰ exibat ad ppłm. ⁊ lauabat

Expanded text:
se respicientia. Hunc intrabat solus pontifex semel in li scripta ferens sanguinem et carbones; quos cum thymiamate in thuribulo orans ponebat, donec fumus obumbraret eum. Deinde aspergebat tabulam et arcam sanguine, post exibat ad populum et lavabat
Abbreviated transcription (Latin):
rłm .i. ad uisionẽ pacis uenit᷑. qr ꝑ
obedientiã ouis centesima. humeriᷤ
pii pastoris ad gregem reportatin.
ꝑ obedientiam dragnia ĩ thesaurũ¬
summi regis recondit᷑. ꝑ obedientiã regi¬
na austri ad dñm salomonẽ ducit᷑. ꝑ o
bedientiã bersabee in amplexũ ueri

Expanded text:
 id est visionem pacis venitur, quia per obedientiam ovis centesima humeris pii Patris ad regem reportatur. Per obedientiam drachma inventa in thesaurum regis absconditur. Per obedientiam regina austri ad verum Salomonem dicitur. Per obedientiam Bersabee ad amplexum veri
Abbreviated transcription (Latin):
cat. Mare quippe salsum et inquietũ¬
salsum ẽ ꝑ amaritudinẽ. inqͥetum
ẽ ꝑ curiositatem. tumet ꝑ suꝑbram
fecet ꝑ luxuriam. Nauicula: sc̃a est
eccłia. Sic̃ enĩ in nauicula: ad opta¬

Expanded text:
lsum, inquietusalsum est per amaritudinem, inquietum per curiositatem, tumet per superbiam, fetet per luxuriam. Navicula est Ecclesia. Sicut enim navicula ad opta
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sificator ait. uinea culta fuit cul¬
tores p̾mia querunt. Non labor eqͣ¬
lis equalia dona fuerunt. Qui uenit
extremus. dispensatore uocante. Tan¬
tumlem recipit.qntum qͥ uenerat
ante. Hoc d̾s ostendit. qd̾ quandocũq
uenimꝰ: agg̾diamur opus. cerci de

Expanded text:
sificator sic ait: Vinea culta fuit; cultores praemia quaerunt. Non labor aequalis, aequalia dona fuerunt. Qui venit extremus, dispensatore vocante, Tantumdem recipit quantum qui venerat ante. Sic Deus ostendit quod, quandocunque velimus, Aggrediamur opus, certi de
Abbreviated transcription (Latin):
ut sc̃s phẏlippus tarditatem suȩ
fidei. quam magistro sciente. ip̃ẽ
nesciebat temptatus agnosceret.¬
panem de terra .⁊ uinum quod
lecificat cor hominis qd̃ milia tur¬

Expanded text:
ut Philippus tarditatem suae fidei, quam magistro sciente ipse nesciebat, tentatus agnoscat,panem de terra, et vino laetificat cor hominis , pau
Abbreviated transcription (Latin):
facies dñi. Quomodo pot̾is: ita esto
misericors. si multum tͥ fu̾it: habũ¬
dant̾ tribue. si exiguum fu̾it: etiã
exiguum libent̾ imꝑtiri stude. pri-¬
mum enĩ bonum tibi thesaurias.
in die necessitatis. qm̃ elemosina ab
om̃i pecc̃o. ⁊ amorte lib̾at.⁊ ñ pati¬
etur ar̃am ire ad tenebras. fidutra

Expanded text:
facies Domini. Quomodo potueris, ita esto misericors. Si multum tibi fuerit, abundanter tribue; si exiguum fuerit, etiam exiguum libenter impertiri stude. Praemium enim bonum tibi thesaurizas in die necessitatis, quoniam eleemosyna ab omni peccato et a morte liberat et non patietur animam
Abbreviated transcription (Latin):
deo deb ⁊ in omnibꝰ quȩ agenda st̃
ab ip̃o erudiri. ⁊ scd̾m ip̃m quȩ pot̃¬
oꝑari sp̃c enĩ deb carni ut eam aima¬
lis cohibeat. ⁊ in bonis agendis ex̾ce¬
at. deb caro spĩ in bono agendo mi¬
nist̾ium ⁊ incõmodo appetendo modũ.
Mundus debet carni in necc̃itate sub¬
sidium. in ex̾citõne incitam̃tum. Uñ¬

Expanded text:
et Deo in omnibus quae agenda sunt ab ipso erudiri et secundum ipsum operari; spiritus debet carni, ut eam et a malis cohibeat, et in bonis exerceat; caro debet spiritui in bono agendo ministerium et in commodo appetendo modum; mundus debet carni in necessitate subsidium, in exercitatione incitamentum.
Abbreviated transcription (Latin):
sponse mee. Sibi uadit qr singulariᷤᷤ
amor pͣticipem sec̾ti nõ recipit. dib
quia nõ uult sodalem itin̾is. qui ñ
patit᷑ consortem amoris. Si uo̾ q̃ritis
est sponsus anima iponla est. sõ autẽ

Expanded text:
it, mihi. Sibi vadit, quia singularis amor participem secreti non recipit. Sibi vadit, quia non vult sodalem itineris, qui non patitur consortem amoris. Sed quaeris e sp
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Res aũ ois aut scd̃m exc̾iorẽ formã sig̾cat.
ut nix ꝑ albedinẽ. aut scd̾m ĩt̾iorẽ natut̃a.
iuxta illud. Capilli tui sic̃ grex caprarũ:
ꝑpt̾ subcilitatẽ uidendi. Patet gͥ ꝗͣ sit neces¬
saria scĩa artiũ. Mathematica eni de exc̾i¬
orib formis. Pħica. de it̾iorib docet maiis.
⁊ theologia. Ut aũ breuit̾ utilitate areñ¬

Expanded text:
Res autem omnis aut secundum exteriorem formam significat, ut nix per albedinem; aut secundum interiorem naturam juxta illud: Capilli tui sicut grex caprarum : propter subtilitatem videndi. Patet igitur quam sit necessaria artium scientia. Mathematica enim de exterioribus formis, physica de interioribus docet naturis, et theorica. Ut autem breviter utilitatem ar
Abbreviated transcription (Latin):
uitatẽ et̾nitatis. eqͥlitatẽ inm̃fitatis. ⁊
comunionẽ qͥdẽ unitatis: sine duisione.
Coeuitatẽ ȩt̾nitatis: sine successione. Eqͣ¬
bitatẽ ĩm̃sitatis sine diminutione. Ium¬
tate totũ. ĩ inm̃sitate plenũ. ĩ et̃ nitate
ꝑfectũ. Cũ aũ aĩa ĩ deo tͥnitate ꝑ ħ qd̾ in
se sentiebait ꝑ cͥat᷑as. ꝑ doctnã. ⁊ ĩfpirati¬
tionẽ ĩuenisset: ut aliqͥb certis ⁊ diseͤ¬
tis uocabulis de tͥnitate agͥet᷑: fidestͥa
qd gc̾nũ ÷ significaret᷑. ab humano u¬
sunt accepta st̃. d ne õioda int diu¬
na ⁊ humanauidet᷑ similitudo. adiet᷑ ut pa¬
trẽ potentẽ filiũ sapiente appellauit. ne

Expanded text:
ernitatis, aequalitatem immensitatis. Et communionem quidem unitatis sine divisione, coaevitatem aeternitatis sine successione, aequalitatem immensitatis sine diminutione. In unitate totum, in immensitate plenum, in aeternitate perfectum. Cum autem anima in Deo trinitatse sentiebat per creaturas, per doctrinam, per inspirationem invenisset, ut aliquibus certis et discretis vocabulis de Trinitate ageretur, fides tria quod aeternum est significaretur ab humano usu accepta sunt. Sed ne omnimoda inter divina et humana videretur similitudo, adjecit ut Patrem omnipotentem Fil
Abbreviated transcription (Latin):
hẏstoriaphoru ÷ res gestas scd̾m pͥmã sĩg¬
nific̾one uocũ expon̾e. Allegoria ÷ qͣsi
alia res ĩtelligit᷑. ut ꝑ tͣnsitũ maris ru¬
bri. tͣnsitꝰ ĩtellicit᷑ ꝑ bap̾cm ad para¬
disũ. Tpologia dr̃ ꝯu̾siua loc̾o. cũ qd̾¬
dr̃ ad mores edificandos ꝯu̾tit᷑ ut st̃
moralia. Anagoge uͦ dr̃ sursũductio.
Uñ anagogieꝰ sensus dr᷑. qͥ qr ã uisibili¬
b duẽ ad ĩuisibilia. ut lux pͥma die
fc̃a.rẽ ĩuisibilẽ .i. angelicã significat
naturã ĩ pͥncipio st̃am. ñ tñ uͥq tã mul¬

Expanded text:
historiographorum est res gestas secundum primam significationem vocum exponere. Allegoria quasi alia res intelligitur, ut per transitum maris Rubri transitus intelligitur per baptismum ad paradisum. Tropologia dr ad mores aedificandos convertitur, ut sunt moralia. Anagoge vero dicitur sursum ductio. Unde anagogicus sensus dicitur qui a visibilibus ducit ad invisibilia. Ut lux prima die facta, rem invisibilem, id est angelicam significat naturam in principio factam. Non ta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcurrentib .i. habitu. accione. sermone
tabiles. In actione rep̾hensibiles. In ser-¬
mone contemptibiles. sit habitus noft
in mediocͥtate. accio: in integͥtate. ser¬
mo in u̾itate. Et ecce sublimitas in con¬

Expanded text:
one. tabiles, in actione reprehensibiles, in sermone contemptibiles. Sit habitus noster in mediocritate, actio in integritate, sermo in veritate. Sequitur humilitas in con
Abbreviated transcription (Latin):
Res int̾ior: ĩ u̾itatẽ ⁊ uͥtutẽ. Ext̾ior spes
ĩ signũ u̾ctatis. ⁊ ĩ signũ uͥtutis. Cũ enĩ
auris int̾ior obsurduerat: foris hõilocut᷑:
aliud ĩ uoce: ut dibiges dñm deu tuũ.
ꝑ signũ u̾itatis. fides ꝑ signũ nͥtutis:
moralitas docet᷑. Res gͭ int̾ior u̾itas uł
uirtꝰ dr̃. Res ext̾ior signũ ut ĩ sacm̃to
u̾bi ĩcarnati duo ĩueniunt᷑ humanitas
⁊ diuinitas. Et ĩ sacͣm̃to corꝑis dñi. Spes
ext̾ior signũ ÷. Res int̾ior u̾itas ⁊ uircus.¬
Idẽ aũ res ⁊ signũ: hic iueniꝰt. Dr̃ms g ma¬

Expanded text:
or in veritatem et virtutem; exterior species in signum veritatis, et in signum virtutis. Cum enim auris interior obsurduerat, foris locutus est aliud in voce, ut Diliges Dominum Deum tuum . Per signum veritatis fides, per signum virtutis moralitas docetur. Res ergo interior veritas vel virtus dicitur, res exterior signum. Ut in sacramento Verbi incarnati duo inveniuntur, humanitas et divinitas: et in sacramento corporis Domini, species exterior signum est, res interior Itidem autem res et signum hic invenitur. Omnis ergo ma
Abbreviated transcription (Latin):
gicꝰ admisceat᷑. Ut ierłm ĩ telligit᷑ hy¬
storialit̾ ciuitas t̾rena. Allegorice:
eccła. tͦpologice: aĩa fideł. anagogice: celestis pa¬
nicorũ uoces tm̃ mediantib ĩtellectib ressigni¬
ficant. ĩ diuina pagina ñ solũ itellectꝰ ⁊ ressigni¬
ficant: s ipsȩ: alias res significant. Unde clarec
scientiã artiũ ad ꝯgnitone diuinarũ scͥpt᷑arũ
ualde ẽẽ utilẽ. Ihenĩ qd̾ i diuina pagina tam
uiunt. dũ tuiũ uocũ. qͣdruuiũ. phisica
rerũ administͣt noticia.Significo tñ rerũ
dignior ⁊. qr allegoricꝰ sensus acutior. t̾po

Expanded text:
gicus admiscetur, ut Jerusalem intelligitur historialiter civitas terrena, allegorice Ecclesia, tropologice anima fidelis, anagogice coelestis panicorum voces tantum mediantibus intellectibus res significant. In divina pagina non solum intellectus et res significant, sed ipsae res alias res significant. Unde claret scientiam artium ad cognitionem divinarum Scripturarum valde esse utilem. In hoc enim quod in divina pagina tam viunt dum trivium vocum, quadrivium physicarum rerum administrat notitiam. Significatio tamen rerum dignior
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ iustificat. qr corde credit᷑ ad iͦticiã. Scds
salutem pr̃at. qr ore cõfessio fit ad salu¬
tem. t̾ciꝰ et̾nitatem donat: qr bonũ opꝰ
telũ reserat. Qͣrtꝰ : głiose coronat. qr doc¬
trena meritũ accumulat. Uñ dixit. ue¬

Expanded text:
at, quia corde creditur ad justitiam ; secundus salutem praestat, quia ore confessio fit ad salutem ; tertius aeternitatem donat, quia bonum opus coelum reserat; quartus gloriose coronat, quia doctrina meritum accumulat. Quarto titu
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c sc̃s. Iẽq ĩ aĩa: mens pcedit tẽꝑe. seqͥt᷑ ĩtellect᷑.
⁊ gaudiũ. In deo: nil pꝰ. uil post̾iꝰ. Tnitas gͦ mentis
qͥł̃cũq ymago. respectu sũmȩ tͥnitatis. exigua ÷.
⁊ ex maxima parte illi disimił. s tñ ymago
⁊ diligit se. s qr pot̃ meminisse. ⁊ ĩtellig̾e. ⁊ ama¬
re deũ: a qͦ fc̃a ⁊. Qaũ reminiscit᷑ ꝑ memoriã ĩtuet¬

Expanded text:
cedit tempore, sequitur intellectus et gaudium. In Deo nil prius nil posterius. Trinitas ergo mentis qualiscunque imago respectu summae Trinitatis exigua est, et ex maxima parte illi dissimilis, sed tamen et diligit se, sed quia potest meminisse et intelligere et amare Deum, a quo facta est. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
unũ iudicẽ om̃s qͥ scdm electionẽ. non
scd̾m tribũ efficiebat᷑. Iste salmon gn̾.
uͦ gn̾ obeth. exruth. Elimelec fuit qͥdam
detribu boor. pauꝑ ⁊ uxor eiꝰ noemi. Ql
cũ uxore sua ⁊ duobꝰ filiis uut intrãm
moabitarũ. Ibi uͦ filii eiꝰ duxerũt uxores
detr̃a gentiliũ. Mortuo itaq patre
⁊ filiis eiꝰ sine semine reu̾sa ẽ noemi
cũ ruth moabitide una de nurib
siuis intr̃am suam ⁊ suasione socr̾
tendi. In crastino ꝑ suasit ei ut se
lauaret. ⁊ meliorib indumentis se¬
indueret. ⁊ locũ nocte ꝯsideraret.
uͥ in agro booz dormiret: ⁊ ueniens
discooꝑiret palliũ aparte pedũ.⁊
ꝓiciens se ibi iacẽt. Factumq ẽ ita.
respondet qd̾ suscitare semen ma¬
riti sui uellet. qr ip̃e enat ꝓpinqꝰ eiꝰ.¬
Ille uͦ ait. aliũ ẽẽ ꝓpinqͥorem. ad quẽ
pͥus eundũ erat. ⁊ si ille eã repudiaret:
ip̃e eã duceret. Illo aũ repudiante
eã duxit. ⁊ inde genuit obeth. hanc

Expanded text:
ncipalem omnes, qui secundum electionem, non secundum tribum efficiebatur. Iste Salmon genuigenuit Obeth ex Ruth. Elimelech fuit quidam de tribu Booz, et pauper, et uxor ejus Noemi; qui cum uxore sua et duobus filiis ivit in terram Moabitarum. Ibi vero filii ejus duxerant uxores de terra gentium. Mortuo itaque patre et filiis ejus sine semine, reversa est Noemi cum Ruth Moabitide, una de nuribus suis in terram suam, et suasione socrustendi. In crastino persuasit ei ut se lavaret, et melioribus indumentis indueret, et locum nocte consideraret ubi in agro Booz dormiret, et veniens discooperiret pallium a parte pedum, et projiciens se ibi jaceret. Factumque est ita. ro dixit quod suscitare semen mariti sui vellet, quia ipse propinqIlle vero ait alium esse propinquiorem, ad quem prius eundum erat; et si ille eam repudiaret, ipse eam duceret. Illo autem repudiante, duxit eam, et inde genuit Obeth. Hanc
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ sc̃ĩa. nͨ cͤscit. nͨ minuit᷑ . nͨ unũ pꝰ. uł aliud
post̾iꝰ ꝯpͣhendit. Simiłr nͥ affectu mutat᷑ qr
sũme bonꝰ. nͨ ot᷑rium sus bonitati recipit.
cũ g deus nullo gñe istorũ .iiͦiͦi. mutet᷑.
nͨ tẽꝑe mutabit᷑. Qͥagͦ carec pͥncipio ⁊ fine
⁊ mutabilitate ut diccũ ÷. deus et̃nꝰ ⁊. Repꝑit¬

Expanded text:
entia nec crescit, nec minuitur, nec unum prius vel aliud posterius comprehendit. Similiter nec affectu mutatur, quia summe bonus nihil contrarium suae bonitati recipit. Cum igitur Deus nullo genere istorum quatuor mutetur, nec tempore mutabitur. Quia ergo caret principio, et fine, et mutabilitate, ut dic
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ memoria eiꝰ tollit᷑. ne in ordine sc̃ena¬
tiuitatis poneret᷑. Iorã itaq fornicatꝰ occi¬
dit fr̃s suos. im̾i infirmatꝰ ẽ dolore uteri
ut uiscera ege̾ret. Quẽ secutꝰ filiꝰ suus oco¬
⁊ias. ing̾ssus ẽ ꝑ uias domo̾s acab. Deisto
occoria legit᷑ inꝑalipomenõ qd̾ xl .ii.

Expanded text:
nem memoria ejus tollitur, ne in ordine sanctae nativitatis poneretur. Joram igitur fornicatus occidit fratres suos, unde et infirmatus est dolore uteri ut viscera egereret, quem secutus filius suus. Ochozias ingressus est per vias domus Achaz. De isto Ochozia legitur in Paralipo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ laudari meruerũt. Ista uͦ ado̾ culpabilis
ria ꝗͦ dd̾ ĩ solario existens uidit betsabee
lauantẽ se ⁊ placuit ei: uocauit uacuit
ẽ ea. Et facta gͣuida reuocauit uriã de
expedicione. ut hac occasione ĩtraret in
domũ suã. ⁊ ita sͥ partꝰ ascͥberet᷑. Noluit
ille intͣre. s iacuit ĩ uestibulo dicens. qr

Expanded text:
am laudari meruerunt. Ista vero adeo culpabilis ria quod David in solario existens, vidit Bethsabee lavantem se, placuit ei, vocavit, et jacuit cum ea, et, facta ea gravida, revocavit Uriam de expeditione, ut hac occasione intraret in domum suam, et ita partus ei ascriberetur. Noluit ille intrare, sed jacuit in vestib
Abbreviated transcription (Latin):
fit sensibil .i. disc̾nens gustu rõnis. qͥd bonũ qͥd
malũ. qͥd dulce. qͥd amarũ. Seq̃r boor .i. fortis.
Instͣctus. st. ĩ scͥpturis fit ad om̃ia adu̾sa toleran¬
da fortis. Nota qd̃ dic̾ simplic̾it̾ fortis ad diffe
tio ĩcorde q̃ ex igne ⁊ desidĩo cordis ĩ cẽsũ sua

Expanded text:
stu rationis quid bonum, quid malum, quid dulce, quid amarum. Sequitur Booz, id est fortis. Instructus enim bonis Scripturis fit ad omnia adversa toleranda fortis. Nota quia dicitur simpliciter fortis, ad diffetio in corde, quae ex igne et desiderio cordis suavissimum
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ nascit᷑ de fide ⁊ spe. Eo .st. cͤ dimꝰ
⁊ qd sꝑamꝰ. diligimꝰ. Uideamꝰ qͣre
iacob sig̾c̃at caritatẽ. Iacob bino¬
luctationẽ cũ angło. qr uidãt dm̃¬
uit .uii. annis ꝓ rachel. s supposi
ta ei lia lippis ocłis qr maior erat:
buit rachel. Multos filios hũit ge¬
nuit lẏa. paucos rachel. ħ totũ sig̾¬
cat caritatẽ. Dilectio .it. ht̃ duos
ramos. Dilectionẽ dĩ ⁊ ꝑximi. Dilec¬
tiodĩ pͥor ẽ nat᷑a. idignitate. Dilec¬

Expanded text:
ascitur de fide et spe. Quod enim credimus, quod speramus, diligimus. Videamus quare Jacob significet charitatem. Jacob binoluctationem cum angelo, quandei septem annis pro Rachel, sed supposita est ei Lia lippis oculis, quia major erat. buit Rachel. Multos filios generavit Lia, paucos Rachel. Hoc totum significat charitatem. Dilectio enim habet duos ramos, dilectionem Dei et proximi. Dilectio Dei, prior est natura et dignitate. Dilec
Abbreviated transcription (Latin):
manũ excedt̃ intellectũ ut ÷ mi¬
st̾iũ sũme tnitatis. ⁊ libi uarnati.
aut corꝑis ⁊ sanguinis dñi. Alig
licet ex se facilia sint. tñ ꝑ bͤuitate.
ł difficultate dicendi. minꝰ patent
ĩtelleccui. unde hõ qͥ uere ꝯgnoscen¬
di desid̾io carere ñ pot᷑. crebͥs mouẽt

Expanded text:
manum excedunt intellectum, ut est mysterium summae Trinitatis et Verbi incarnati, aut corporis et sanguinis Domini. Aliae licet ex se facilia sint, tamen pro brevitate vel difficultate dicendi, minus patent intellectui. Unde homo qui veri cognoscendi desiderio carere non potest, crebris movet