comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fectio ñ ẽẽ admittenda siquis no¬
uum canalem uł fistulas ĩmimo
uelit collocare cum id nũquam h¬

Expanded text:
refectio esse admittenda. Si quis nouum canalem uel fistulas in riuo uelit collocare, cum id numquam h
Abbreviated transcription (Latin):
oxãli iudicio cumimo agitur cõ¬
dempnacio insolidum fie̾ret qm̃
is cum quo agitur ꝓꝑte sua ⁊ dã¬
pni dati ⁊ oꝑis non restituti no¬
mine dampnatus sit. ut mãctõe
dampni infecti fiat cum eius p̃¬
dii ex quo dampnum metuatur.
ples dm̃ sunt ⁊ cum uno eoꝵ agã
l opus ex quo dampnimi futu¬
rum sit induuiduum sit ⁊ ip̃se

Expanded text:
noxali iudicio cum uno agitur, condemnatio in solidum fiet, quoniais cum quo agitur pro parte sua et damni dati et operis non restituti nomine damnandus sit, ut in actione damni infecti fiat, cum eius praedii, ex quo damnum metuatur, plures domini sint et cum uno eorum agatur? licet opus, ex quo damnum futurum sit, indiuiduum sit et ipsae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓculꝰ ait. si cum imo dñoꝵ actu
sit qu opus noñ fec̾it᷑ deb̃e enino¬
pus restitũe sua impensa qr cõr¬
dudo ãctcem ħt s ibi mag̾ pla¬
c̾e pacienciam dunitaxat eum
pr̃are oport̾e qr fua culpa actor
id paciatur. qui non agit aneo
aquo opus ft̃m sit. ⁊ ẽ miquu
pot̾ quid enim siet si opris scanͤ
eius soluendo non finit. ¶Offi¬
cium ã uidicis int̾ mdidinm¬

Expanded text:
culus ait: si cum uno dominorum actum sit, qui opus non fecerit, debere eum opus restituere sua impensa, quia codundo actionem habet. sed sibi magis placere patientiam dumtaxat eum praestare oportere, quia sua culpa actor id patiatur, qui non agit cum eo, a quo opus factum sit. et est iniquum potest: quid enim fiet, si socius eius ‹s›oluendo non fuerit?Officium autem iudicis inter d
Abbreviated transcription (Latin):
umittem alius m fintuam ancilłã
ded̾it. ea que ap̃ me õceꝑit ⁊ pepit
usume ñ captinum. ¶ Idem fore
⁊̃siquis eam ancillam mecum ꝑmu¬
tass aut insolutum dediss. ¶Itez
si donass ⁊si anꝙ̃ piat alignam ee
rem scient emptor diximꝰ ñ possei
eum usucaꝑe ꝙ si nescient posse ꝙ
si cumiam usucaꝑet cegnouit alie¬
namrem ẽe migum usucapionis
intuen debem sicut inẽptis reb pl¬
acint. ¶Lana onium fuitiuaꝵ siq¬

Expanded text:
 alius mihi furtiuam ancillam dederit eaque apud me conceperit et pepererit, usu me non capturum. idemque fore etiam, si quis eam ancillam mecum permutasset aut in solutum dedisset, item si donasset. Si antequam pariat, alienam esse rescierit emptor, diximus non posse eum usucapere: quod si nescierit, posse. quod si, cum iam usucaperet, cognouerit alienam esse, initium usucapionis intueri debemus, sicut in emptis rebus placuit. Lana o
Abbreviated transcription (Latin):
lium que calore licitantis ultͣ
m̃odum solite condiioms infi¬
auit: ita demum admittenda ẽ¬
ẽ si fideussores ydoncos ⁊ causi¬
onem is qui licitacione uicent offeri
patus sit¶idconducendum uec¬
tigal imuitus nemo compellitur
⁊ ideo impleto t̾empore condici¬
ons alloq̃ndi sunt. ¶Lccatores
uectigalium adit̾andam condu¬
ctionem. añquam sũꝑiori oduc¬
tioni satiffaciant. non suntadi
ittendi. ¶Debitores fisciatem¬
q rei pu uectigalia conduc̾e ꝓ¬
hibentunne exalia c̃a eoꝵ debita
hõnentur. n forte tales fidenisso¬
res obtułit qui debrtis eoꝵ
satisfacere parati sint ¶Sccu
nectigalium si scp̃atim res ptes
administrent. alter ab attomi¬
nus ydonee inse portõem tranl¬
ferri ie desid̾at. ¶ Oꝵ illicite p
sũbici non placuit. ¶ Fiscũidi
ab omniumuectigalium p̾sta¬
cionib ĩmunis ẽ. ¶ Odercito

Expanded text:
lium, quae calor licitantis ultra modum solitae conductionis inflauit, ita demum admittenda est, si fideiussores idoneos et cautionem is qui licitatione uicerit offerre paratus sit. Ad conducendum uectigal inuitus nemo compellitur et ideo impleto tempore conductionis elocanda sunt. Reliquatores uectigalium ad iterandam conductionem, antequam superiori conductioni satisfaciant, admittendi non sunt. Debitores fisci itemque rei publicae uectigalia conducere prohibentur, ne ex alia causa eorum debita onerentur: nisi forte tales fideiussores obtulerint, qui debitis eorum satisfacere parati sint. Socii uectigalium si separatim partes administrent, alter ab altero minus idoneo in se portionem transferri iure desiderat. Quod illicite psubici non placuit. Fiscus ab omnium uectigalium praestationibus immunis est. Mercato
Abbreviated transcription (Latin):
a ⁊ fetus peccoꝵ si defuncti ñ fu̾nt
ufucapi possimit. ¶Gꝵã dicit lexa¬
tinia ntres fintiua ñ usucapiatin:
ñ mpot̾ate eius cui subrepta c̃reũ¬
tatur. sic acceptum ẽ ut in dñi pot̾¬
si res pecculiari fui mei subrepta sit.
me ignorante deinde camnactus
It iudi in pot̾atem meam reddidisse

Expanded text:
efuncti non fuerunt, usucapi possunt. Quod autem dicit lex Atinia, ut res furtiua non usucapiatur, nisi in potestatem eius, cui subrepta est, reuertatur, si‹c› acceptum est, ut in domini potesi res peculiaris serui mei subrepta sit me ignorante, deinde eam nanctus sit, uideri in potestatem meam redisse:
Abbreviated transcription (Latin):
eam rem ꝙ ꝑdidignorante me ẜ¬
nus app̃hendat. si moipecculio ca
ẽe nolui nam siuolin t̾c exigend̃
ent ⁊ ego facultatem eius nactus
at pot̾it ufucapi .q. inpot̾atem mẽa
redient. utiq si nesciui. nam si sani
exigimꝰ. ut redisse sciam inpot̾atem¬
meam. ¶ Item si eam rem ꝙ̃ ẜuus st̾¬
npu̾it pecculiari nõie teneatin. nõ
iud̾i inpot᷑atem meꝑm rcũsam põp̃¬
ipecculuu eum hre concessim
tem labeont.si rem quam ap̃ te de¬
posueram lucri faciendi ca nendidis
⁊ eodem statu hãs/ sũ ignoranteme
sũ sciente me ea gesta sint nid̾i inpo
ta sit suffic̾e̾ dd̾ ẽ. si tutor cius sciat
reddisse eam in domimũ pupilli⁊ si
sũrioso. sufficẽ curatorem sarctt in.
pot̾atem dñi reddisse dicend ẽ c¬

Expanded text:
am perdidit ignorante me, seruus adprehendat: si modo in peculio eam esse uolui: nam si nolui, tunc exigendum est, ut ego facultatem eius nactus at, poterit usucapi, quasi in potestatem meam redierit, utique si nescii: nam si sciui, exigimus, ut redisse sciam in meam potestatem. Item si eam rem, quam seruus subripuerit, peculiari nomine teneat, non uideri in potestatem meam reuersam Pompoin peculio eum habere concessimus: item Labeo. Si rem, quam apud te deposueram, lucri faciendi causa uendideris, et eodem statu habeas: siue ignorante me siue sciente ea gesta sint, uideri in ta sit, sufficere dicendum est, si tutor eius sciat redisse eam in domum pupilli: et si furioso, sufficere curatores scire. Tunc in potestate‹m› domini redisse dicendum
Abbreviated transcription (Latin):
o. añdłem palam face̾ custo¬
dias seaudit᷑um nehuqui
defendendi st̃ subditis accu¬
satoꝵ cͥminib oppͥmantuꝙͣ̃
nis defensionem quocumq
tp̃r postulante reo. negan ñ

Expanded text:
 diem palam facere custodias se auditurum, ne hi, qui defendendi sunt, subitis accusatorum criminibus obprimantur: quamuis defensionem quo cumque tempore postulante reo negari non
Abbreviated transcription (Latin):
ancondiai exea c̃a possit ⁊ait
int̾ ẽe quamente soło. fc̃a eet
utrimut statim dẽbitor lib̾¬
aretur anu̾ocum dñs ratu
huiiss pͥore casu ꝯfestim posse
condici ꝓonatori ⁊ t̾c demum
extingni condcd̾em cum dñs
ratum hiuiss post̾iore t̾c dem̃¬

Expanded text:
condici ex ea causa possit? et ait interesse, qua mente solutio facta esset, utrum ut statim debitor liberetur an uero cum dominus ratum habuisset: priore casu confestim posse condici procuratori et tunc demum extingui condictionem, cum dominus ratum habuisset, posteriore tunc de
Abbreviated transcription (Latin):
melle solui quid̃ mel pot̾. inte¬
qmͣ exscipłatu agatur s si sem¬
elactum sit. et petita .x fu̾int.
amplius mel solui non pot.¬
Item simaut ticio scipłatus
fũo dari dem petam amplins
ticio solu non pot̾ ꝙ̃uis ante

Expanded text:
em in melle', solui quidem mel potem ex stipulatu agatur: sed si semel actum sit et petita decem fuerint, amplius mel solui non potest.Item si mihi aut Titio stipulatus fuero dari, deinde petam, amplius Titio solui non potest,
Abbreviated transcription (Latin):
possidetis furiosi noie recte ẽxpi¬
mur eius pofẜois. noĩe quamante
furorem ꝑse. uł pꝰ furorem alĩu n¬

Expanded text:
possidetis furiosi nomine recte experimur ‹eius› possessionis nomine, quam ante furorem per se uel post furorem per alium n
Abbreviated transcription (Latin):
is ulla ẽ usucapio s singłoꝵ aĩal¬
quid emptum ĩmuxtum fuĩt gre¬
gi angendi eius grã ⁊ idcrto poss¬
onis ca mutabr nt si rcliquitᷤ grex
dĩi uł mei fit hec quo oius ⁊ sing¬
nle suam cãm habebunt. itant su¬

Expanded text:
is ulla est usucapio, sed singulorum animalquid emptum immixtum fuerit gregi augendi eius gratia, idcirco possessionis causa mutabitur, ut, si reliqu‹u›s grex dominii mei sit, haec quoque ouis, sed singulae sua
Abbreviated transcription (Latin):
pectulu. intestõ enus exquo
ad ip̃m ꝑtinest. cumutiqad
hr̾dem filii pͣtmet. facilior tñ
delib̾tite ẜui delib̾acio ẽ in
sp̃e in quaͥtestatus filius dece¬

Expanded text:
nto eius, ex quo ad ipsum pertineat, cum utique ad heredem filii pertineret. facilior tamen de libertate servi deliberatio est in specie, in qua intestatus filius dece
Abbreviated transcription (Latin):
Accul. Scum cornelius fũd
simm nõie seie uiro eius dotide¬
diss. nec deeo sͥ reddendo quicͣ
paciscẽturut diuorcio scõis
fundus cornelio reddetun no
pito diuorcio sc̃õ. uiru uetã¬
te seia eum sundum cornelioti¬
cio redditimim ẽe sic̃ti sicumi
pactum duentum nullumin¬
sit eum fimidum corneliored¬
di. demde añꝙͣ redd̾etur netins¬
s. non tuto redd̾eti s si añꝙͣ se¬
ia uetaret. cornelio fundum
reddiss nec c̃am hũiss existim

Expanded text:
 cum Cornelius fundum suum nomine Seiae uiro eius doti dedisset nec de eo reddendo quicquam paciscerentur, ut diuortio facto is fundus Cornelio redderetur: non puto diuortio facto uirum uetante Seia eum fundum Cornelio tuto redditurum esse, sicuti si, cum pactum conuentum nullum insit eum fundum Cornelio reddi, deinde antequam redderetur, uetuisset, non tuto redderetur. sed si antequam Seia uetaret, Cornelio eum fundum reddidisset nec causam habuisset existim
Abbreviated transcription (Latin):
non ante agi post ea posse exea
cã ꝙͣ tempus p̾t̾iss quo in sula
edificm possit nec fideuissores
ꝑs insule fcã sit deinde incendio
consumpta sit. an integnite¬
pus computandum sit rursus
ad edificandam insulam amĩo
reliquum dimitaxat exspecta¬
egnim ei dẽtur.

Expanded text:
ante agi posse ex ea causa, quam tempus praeterisset, quo insula aedificari posset: nec fideiussores pars insulae facta sit, deinde incendio consumpta sit, an integrum tempus computandum sit rursus ad aedificandam insulam an uero reliquum dumtaxat exspectaegrum ei det
Abbreviated transcription (Latin):
od̾. ¶ndatis cauetur intra¬
eanñ requirendoꝵ bona obsig¬
nari ut sirediernt ⁊ se pĩnga¬
u̾it integram rem suam ba
bona infiscum cõguntu. ⁊ ĩt̾¬

Expanded text:
.Mandatis cauetur intrannum requirendorum bona obsignari, ut, si redierint et se purgauerint, integram rem suam habbona in fiscum coguntur.Et int
Abbreviated transcription (Latin):
utum ẽ p̾us imisuras mimm̃
solutum accepto serendua
ad easusuras uid̾r ꝑtin̾e quaᷤᷤ
debitor solũe cõgitin ⁊sicut ex
tis non babebuntur ¶Apm̃a
sorti ⁊ usinis cedat: anũopͥus
inisuras ⁊ siquid suꝑ ẽ insortẽ

Expanded text:
utum est prius in usuras nummum solutum accepto ferendum, ad eas usuras videtur pertinere, quas debitor exsolvere cogitur: et sicut ex tis non habebuntur". Apud sorti et usuris decedat an vero prius in usuras et, si quid superest, in sorte
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽs hui enim lib̾tas manet
ulieres ħ mo dampnare
minib equałr secuntatenit¬
buant m̾itou̾ sum ẽ.ut ĩm
iunam pocius alt̾ius ꝙͣ sin
defensionis gr̃a adstatuasł

Expanded text:
t: huius enim libertas manet, ulieres hoc modo damnatae minibus aequaliter securitatem tribuant, merito visum est in iniuriam potius alterius quam sui defensionis
Abbreviated transcription (Latin):
aulꝰ. ¶llege corneliã dolus
ꝓscõ accipitur nec inkac lege
culpã lata ꝓdolo accpitur qͣr
siqiuis exalto p̾cipitamĩt seet
fr̃ aliumneñit eum occd̾it¬

Expanded text:
In lege Cornelia dolus pro facto accipitur. ne‹que› in hac lege culpa lata pro dolo accipitur. quare si quis alto se praecipitauerit et super alium uenerit eumque occi
Abbreviated transcription (Latin):
diquis duxit uxorem. ea lege
eam: ꝙ mag̾ ẽ certe si õbalia
cam eã lege sit odempnataãp¬
ume uxor ducetur. ¶ ꝑlectit᷑
aliquid pena erit plectendꝰ ce¬
teꝵ si gͣtis qũis peimbit ad le¬

Expanded text:
quis duxerit uxorem, ea lege eamus: quod magis est. certe si ob aliam causam ea lege sit condemnata, impune uxor ducetur. Plectitur ealiquid, poena erit plectendus. ceterum si gratis quis remisit, ad le
Abbreviated transcription (Latin):
ã puniend̾ ẽ maritus cum exc̃¬
sare ignoranciam suam ñ pot
uł adubre p̃ãcienciam sua¬
p̃textu incre delitatis idonco
eiꝰ lex ita locuta ẽ qui adult̾m ĩ
domo dep̃hensum dimiẜit ꝙ n¬

Expanded text:
 puniendus est maritus, cum excusare ignorantiam suam non potest uel adumbrare patientiam praetextu incredibilitatis: idcirco enim lex ita locuta est 'adulterum in domo deprehensum d‹i›miserit',
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmosi accusatus fu̾it penam
ãctoris luit pinde enim piñt
atq si fłm feci̾t sunt enimpe¬
ꝑta deeare sufficit au̾t unume
u̾itatem in p̃tib ab eo datisñ
adiecit subscriptoeuti ñ pot̾
simo si accusatus fũit. ⁊̃ pena¬
lia testam̃taria obligatur qui
fignum adult̾imm fecit st¬
ulpẜit. ¶ De ꝑtir suppositoso¬
li accusant pent̾es. aut hii ad
quos eares ꝑtineat ñ quilib¬
audio ixpsit ꝓmensura cuiꝰ¬
lib delicti ꝯssituend̾ in eos ꝙ
forma iui̾dc̃ois pati p̾st̾ ut ĩ¬
patoꝵi describatur extima¬
turo q̃tenus coh̾teri debent
s duiꝰ marcus cum fr̾e suo ꝓfu
a humanitate hancrem tẽp
scatur eis qui tale quicquam
gari qui pond̾a aut mesuraᷤᷤ¬
to ũtitur lege cornelia aqua

Expanded text:
immo si accusatus fuerit, poenam temerari luit: proinde enim punitur, atque si falsum fecerit. sunt enim rescripta de ea re: sufficit autem unum ueritatem in precibus ab eo datis non adiecit, subscriptione uti non potest: immo si accusatus fuerit, et poenalia testamentaria obligatur, qui signum adulterinum fecerit sculpserit. De partu supposito soli accusant parentes aut hi, ad quos ea res pertineat: non quilibrescripsit pro mensura cuiusque delicti constituendum in eos, qui forma iurisdictionis pati possint, ut imperatori describatur aestimaturo, quatenus coerceri debeant. sed diuus Marcus cum fratre suo pro sua humanitate hanc rem tempscatur eis, qui tale quicquam gari, qui pondera aut mensurato utitur, lege Cornelia aqua
Abbreviated transcription (Latin):
end̾ ẽ amꝰ qũo accipi debeat. an qui
an qui bisẽrto s supus mag̃int¬
elligend̾. pomp᷑ scribit s ⁊ sĩquib¬
damꝰ dieb aut ualitudo. aut. aliqͣ
iusta cã impedim̃to fu̾̃t quomiñ
ẜuiat ⁊ hn anno imputandi st̃. ẜm¬
re eĩ nob̃ intelliguitur ⁊̃ hn quoᷤ
su̾tamꝰ egros qui cupientes fin¬
re pp̃. adusam ualitudiem imped¬
unttur item si .x. dare hr̾di uiss fu

Expanded text:
nus quomodo accipi debeat, an qui an quibus libet. sed superius magis intellegendum Pomponius scribit. sed et si quibusdam diebus aut valetudo aut alia iusta causa impedimento fuerit, quo minus serviat, et hi anno imputandi sunt: servire enim nobis intelleguntur etiam hi, quos curamus aegros, qui cupientes servire propter adversam valetudinem impediuntur. Item si decem heredi dare iu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ si ẜuus qui aninia bina trina
die iussꝰ ẽ dena Edta dͣie dena tota¬
darͣe simul offãt hrdi ñ exspectata
tem puenire cum utriusq ꝓuid̾e¬
cia subinfertur. ⁊ ẜui q̃temis ma¬
¶Si ita sit lib̾tas ẜuo data si quinqͣ¬
sit effectum quominꝰ ẜmat ei ꝙͣ¬
rei euidens ẽ manumiss eĩ ampłi
ẜuire ñ p̃ot̾it. at is quem quis ñ

Expanded text:
ima trima die iussus est dena dare, tota simul offerat heredi non exspectata tem pervenire, cum utriusque providentia infertur et servi, quatenus maSi ita sit libertas seruo data, si quinqusit effectum, quo minus ei o huius rei euidens est: manumissus enim amplius seruire non potest: at is quem quis non
Abbreviated transcription (Latin):
tui cum deb̾e donec redeat is cui da
adub̾tatem ꝑuenit. ¶ Non ẽ sta¬
tulib̾an lib̾tas intamlongumtẽ¬
pus collata s̃ ut eo tp̃r quo man¬
missꝰ ẽ uin̾e ñ possit aut si tam di¬
fficilem ĩmo ⁊ pene impossibilem
odicionem adiec̾it ut aliunde ea li¬
u̾tas obting̃e ñ possit. ueluti si ħr¬
di mille dediss ant cum moreretin
lib̾m ẽẽ nississ. sic eĩ lib̾tas mntil

Expanded text:
i eum debere, donec redeat is cui darad libertatem peruenit. Non est statuliber, cui libertas in tam longum tempus collata est, ut eo tempore is qui manumissus est uiuere non possit: aut si tam difficilem, immo paene inpossibilem condicionem adiecerit, ut aliunde ea libertas optingere non possit, ueluti si heredi mil‹i›es dedisset aut cum moreretur, lib
Abbreviated transcription (Latin):
giss ut abortum facet qrimont̃o
poti̾t pot᷑ tres ede. it̾ si b̾rdi ẜuire
iuissum statu lib̃m h̾rs uendidit
⁊ tradidit credo statim adlib̾tatẽ
puenire.

Expanded text:
heres, ut abortum faceret, quia et uno utero potuit tres edere. Item si heredi servire iussum statuliberum heres vendidit et tradidit, credo statim ad libertatem pervenire.
Abbreviated transcription (Latin):
pt̾ior ãsi ex int̾uallo concpiat
osequens ẽ dre p̾stinam obli¬
go̾em durare ⁊ seqñtem acce¬
de ⁊ ꝑui refert utrrm simul
spondeant. an seꝑatimꝰ ꝓmitta¬
nt cum b̾actum int̾ eos sit i
ut duo rei ostituantur n uł
la nonacio fiat ¶Ubi duorei
fc̃ sunt. pot̾ uł abimo eoꝵ so¬
ldum peti. ħ̾ n. c̾ius duoꝵre¬

Expanded text:
interuallo accipiatur, consequens est dicere pristinam obligationem durare et sequentem accedere: et parui refert, simul spondeant an separatim promittant, cum hoc actum inter eos sit, ut duo rei constituantur: neque olla nouatio fiet.Ubi duo rei facti sunt, potest uel ab uno eorum solidum peti: hoc est enim duor
Abbreviated transcription (Latin):
noua posẜce opus sit ⁊ sinemomed¬
io tp̾r res eoꝵ possedit. ¶ Itmq̃ro si
u̾x̾co lib̃m hõiemata ut eum posside¬
am an omma que huis possidebate
ꝙ cum ita se h̾at multomimus ꝑillu
res eius ate possidebuntinn enim
rexnatura recipit ut ꝑeuim aliquid
possid̾e possim quam amłr ĩmea pot̾a
qm̃is qui intua pot̾ate ẽ ignorantut᷑
ñ corporalem posẜom s iuistam pot̾
acquirere sicut id ꝙ ẽxpecculio aden

Expanded text:
one opus sit, etiamsi nemo medio tempore res eorum possederit. Item quaero, si vinxero liberum hominem ita, ut eum possideam, an omnia, quae is ^si^ possidebat, quod cum ita se habeat, multo minus per illum res eius a te possidebuntur: neque enim rerum natura recipit, ut per eum aliquid possidere possimus, quem civiliter in quoniam is, qui in tua potestate est, ignoranti tibi non corporalem possessionem, sed iustam potest adquirere: sicut id, quod ex peculio ad
Abbreviated transcription (Latin):
ut ignoremꝰ. ubi sit desminiꝰ possidest
pcolonos ant mͣquilmos. ant suos
nr̃os possidemi. s si morianturant
surere incipiant. aut alii locent mñt
eoͫpossideam donecalius corpore ĩ¬
gress. sit. ut pccior sit illiꝰ cõrporalis
aliquis repellat aut nos ita aĩo desi¬
namꝰ possidẽ ꝙ suspicenĩ repelli nos
posse ab eo qui ingressꝰ sit in possc̃e¬

Expanded text:
 ubi sit, desinimus possidere. Et per colonos et inquilinos aut servos nostros possidemus: et si moriantur aut furere incipiant aut alii locent, intemo possidemgressus sit, ut potior sit illius corporalis aliquis repellat aut nos ita animo desinamus possidere, quod suspicemur repelli nos posse ab eo, qui ingressus sit in posse
Abbreviated transcription (Latin):
Picul Saliqm̃ rem possideam a cã¬
dem posta oducam. in amutam pos¬
ẜom multum refert.inis quid. ag¬
atur. pͥmum eĩ refert: ũtrum scam
me posside. in ĩgnorem ⁊ ũttum qĩ
ñ mẽimrem conducam an .q. m̃ei¬
⁊ si rem meam tu possideas. ⁊ egoe

Expanded text:
i aliquam rem possideam, et eamdem postea conducam; an amittam possessionem? Multum refert in his quid agatur. Primum enim refert, utrum sciam me possidere, an ignorem, et utrum quasi non meam rem conducam, an quasi meam si rem meam tu possideas, et ego e
Abbreviated transcription (Latin):
Si mandato meo peccuniam
edidisses eius m̾oi cͣctus fiłis ẽ
tũtori ⁊ debitori Pupillũo
mandatore ꝯuento ⁊ dampna¬
to. ꝙ ꝙͣ peccunia soluta sit non
ri adũsus debĩtoremut ei sa¬
tiffiat ⁊ adħ ptinztutoris. et
pripilli debitoris nos fecisse
ꝑatõem. nam cum tutor pupi¬
lio tenetur obid ꝙ debitorem
eius non ouemit n iudiciocñ
alt̾o accepto lib̾aturaltꝰ nec si
dampnatus tutor soli̾it ear
res ꝓd̾it debitori quĩ ⁊ dici so¬
let tutele cͣcia actõe agend̾ ẽi
ut ei pupillꝰadũsus debitore
actõib cedat. ¶ Si creditor
adebitore petens c̃lpã suaca
cecid̾it ꝓpe ẽ ut actõemandati
nch̾ amandatore osequi debeat.
cum ipsius m̃cio acad̾it nem¬
andatori possit actõib cede
¶Simt emptorem ⁊ uendito¬
rem ꝯuen̾it pͥusqm aliquid
exalt̾utra ꝑte solue̾turut ab
emptõe discedatur. fideuissor
eo nõie acceptus soluto cctu¬
frandatorio tutoris c̾ditorꝑ

Expanded text:
Si mandatu meo Titio pecuniam credidisses, eiusmodi contractus similis est tutori et debitori pupilli: et ideo mandatore conuento et damnato, quamquam pecunia soluta sit, nonri aduersus debitorem, ut ei satisfiat. et hoc pertinet tutoris et pupilli debitoris nos fecisse comparationem: nam cum tutor pupillo tenetur ob id, quod debitorem eius non conuenit, neque iudicio cum altero accepto liberatur alter nec, si damnatus tutor solverit, ea res proderit debitori: quin etiam dici solet tutelae contraria actione agendum, ut ei pupillus adversus debitores actionibus cedat. Si creditor a debitore culpa sua causa ceciderit, prope est, ut actione mandati nihil a mandatore consequi debeat, cum ipsius vitio acciderit, ne mandatori possit actionibus cedere. Si inter emptorem et venditorem convenerit, priusquam aliquid ex alterutra parte solveretur, ut ab emptione discedatur, fideiussor eo nomine acceptus soluto cfraudatorio tutoris creditor
Abbreviated transcription (Latin):
nidetur cum p̾sidenti siue re¬
uenti c̃ditori pignꝰ aufertue¬
rum ⁊ si eo tp̃̾r abstułit quo
non possidebat ut puta sire
pignoratamuendid̾it. nam
⁊hic furtum eum fac̾e constat.

Expanded text:
idetur, cum possidenti siue tenenti creditori aufert, uerum et si eo tempore abstulerit, quo non possidebat, ut puta si rem pigneratam uendidit: nam et hic furtum eum facere constat.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si aurum ẽẽ dr turpiterfit
futum non fit s si datime
aurum dem̃ cm dixiss se pond̾¬
are aut obsignare uelle es sub¬
iecit. furtum fecit rem enim p¬
ignori datam int̾uertit. ¶ Si
bona fide remmeam emũs. eam¬

Expanded text:
si aurum esse dicitur, turpiter fit, furtum non fit. sed si datum est aurum, deinde, cum dixisset se ponderare aut obsignare velle, aes subiecit, furtum fecit: rem enim pignori datam intervertit. Si bona fide rem meam emeris eam
Abbreviated transcription (Latin):
bitut inlib̾tãte moretu ñ eam m̃¬
tem ħtut᷑ statim uelit pofẜom dimi
conferte quo ẜuus cercior fc̃s fu̾it
Siquis pofẜom fundi ita tradidit i
ut ita demum ced̾e eam dicat si ĩpsi
alienꝰ sit ħ. implius existimand ẽ po¬
ẜones subõdicione tradi posse sicut
rẽs subodicione traduntur. n alit
accipientis fuint quam si condicõ
extitit. ¶Si is qui ticio ẜimimu̾e¬
did̾it br̾di eius eum tradidit pot̾it

Expanded text:
bit, ut in libertate moretur, non eam mentem habet, ut statim uelit serui conferre, quo servus certior factus fuerit. Si quis possessionem fundi ita tradiderit, ut ita demum cedere ea dicat, si ipsiualienus sit. hoc amplius existimandum est possessiones sub condicione tradi posse, sicut res sub condicione traduntur neque aliter accipientis fiunt, quam condicio exstiterit. Si is, qui Titio servum vendiderat, heredi eius eum tradiderit, poterit
Abbreviated transcription (Latin):
clam possid̾e id̾i meãit: nam quo
em̾im ⁊ cum clam eum possid̾e cep¬
issem. post̾a certiorem te fec̾im ñ io
desm̾e me clam poffide. ¶ Si ẜun
meumbone fidei emptori clamãb

Expanded text:
am possidere videri me ait: nam retro emerim et, cum clam eum possidere coepissem, postea certiorem te fecerim, non ideo desinere me clam possidere. Si servum meum bonae fidei emptori clam abd
Abbreviated transcription (Latin):
didit ⁊ intelli posside s ⁊ si eundem
p̃cano rogauit eque ꝑdiutumam po¬
st̃om capiet. nam cum posẜo cͥditor¬
is ñ impediat usucapionem longei
nĩniꝰ p̃con rogacio impedim̃to ee ñ
d cum plus iuris inposẜom hat ꝙ¬

Expanded text:
si eundem precario rogaverit, aeque per diutinam possessionem capiet: nam cum possessio creditoris non impediat capionem, longe minus precarii rogatio impedimento esse non debet, cum plus iuris in pos
Abbreviated transcription (Latin):
plius quam stichum ⁊ pamphi¬
ium bat eosq scipulanti meino
ita ꝓ̾mifit stichum auł pamph¬
ilum dare spondes deinde cum ali¬
um creditorem non h̾ret. stichũ
manimisit lib̾tas ꝑlegem eli
escenciam rẽscĩditur quamint
enĩsit in potestate tiouuit pamp¬
hilum daret tamen quamdiu eũ
non ded̾it qr intermi mori potu¬
it non sine fraude stipłatoris sti¬
platchum manumisit ꝙ si solũ
pmphilum dan ꝓmisiss nond¬
ubitarem quin ssichus .ad lib̾ta¬
tem puenret quannius similit
pamphilus mori possit multu
enim inter ẽ an ꝯtineatur ipsa
stĩpłce is qui mamimuttitur. an
extra obligõem sit nam ⁊ qui o¬

Expanded text:
is quam Stichum et Pamphilum habeat eosque stipulanti Maeuio ita promiserit 'Stichum aut Pamphilum dare spondes?', deinde, cum alium creditorem non haberet, Stichum manumiserit: libertas per legem Aeliam Sentiam rescinditur. quamuis enim fuit in potestate Titii, ut Pamphilum daret, tamen quamdiu eum non dederit, quia interim mori possit, non sine fraude stipulatoris Stichum manumisit. quod si solum Pamphilum dari promississet, non dubitarem, quin Stichus ad libertatem perueniret, quamuis similiter Pamphilus mori possit: multum enim interest, contineatur ipsa stipulatione is qui manumittitur an extra obligationem sit. nam et qui o
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. SEno opet̾e ub̾tas ñ pot̾ si
relegatus moratus sit imirbe.
indistincte homo legatus sit ñ po¬
test hrs quosdam suos uł om̃sm
amimttendo. aut ẽuert̾e. autm̃¬
singli subodicione legati uident᷑.¬

Expanded text:
 Servo competere libertas non potest, si relegatus moratus sit in urbe.indistincte homo legatus sit, non potest heres quosdam servos vel omnes manumittendo aut evertere aut misinguli sub condicione legati videntur
Abbreviated transcription (Latin):
dem. EIqui ampluus ꝑte cap
potit legatus ẽ fudꝰ si .x. dediss
hrdi non totam sũmam dare d
ut ꝑtem fundi hãt s ꝑtem du¬
tarat ꝓrata qua legatum conses
hrditatem peccumam accepiss
d̾unt mortis c̃a cum cãpere.

Expanded text:
em. Ei, qui non amplius parte capere poterat, legatus est fundus, si decem dedisset heredi: non totam summam is dare debet, ut partem fundi haberet, sed partem dumtaxat pro rata, qua legatum consequreditatem pecuniam accepisset, derunt mortis causa eum capere.
Abbreviated transcription (Latin):
pastinand̾ lecau̾as lapides sustulit
⁊ inuicm ꝓiecit p̾dium. ¶Ait labo
te ui aut clam ñ tem nͥ iduffutuo
fc̃m sit iussutuo scmi sit ego puto cõ¬
alieno t̾ra congesta fu̾it iussumeo

Expanded text:
pastinandum locaueras, lapides sustulit et in uicini proiecit praedium. ait Labeo te ui aut clam non teneri, nisi iussu tuo id factum sit: ego puto conalieno terra congesta fuerit iussu meo
Abbreviated transcription (Latin):
pͣ dam⁊si ẜius mͥs ignoranteme
op̃fecit eum uendid̾o uł manini¬
fo mecum mħ solo ag̾e pot̾itut pa¬
aiatur opus tolli cum emptoreaũ
fui aut ẜiuim noxe ded̾at aut impe¬
ipso manimisso recte agi pot̾it.

Expanded text:
 seruus meus ignorante me opus fecerit eumque uendidero uel manumisero, mecum in hoc solum agi poterit, ut patiar opus tolli, cum emptore autem serui, ut aut noxae dedat aut impeips‹o› manumisso recte agi poterit.
Abbreviated transcription (Latin):
cione qm̃ quis obhonorema¬
pud rem . pu fecit ip̃m quid̾
omnimo insolid ten̾i hr̾de
u̾o eius obhonorem quid fcã
ꝓ̃inissione isolid̾ tem. obid
s oi bona lib̾alitati soluendo
ñ fiu̾nt. exneum hr̾dem inqu¬
tam ꝑtem prĩonu defunctili¬
bõs indecniam tem̾. diui seũ¬
ptem prĩonii si debẽdmꝰpi¬

Expanded text:
ione, quam quis ob honorem apud rem publicam fecit, ipsum quidem omnimodo in solidum teneri: heredem uero eius ob honorem quidem facta promissione in solidum, ob id est, si bona liberalitati soluendo non fuerint, extraneum heredem in quintam partem patrimonii defuncti, liberos in decimam teneri diui Seupartem patrimonii sui debere di
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ quis cogat hommes siuea
ab aliis coactis utituradrapi¬
coactos ut dampnum deturn
additur quales homines qua

Expanded text:
 quis cogat homines siue ab alio coactis utitur ad rapicoactos, ut damnum daretur. Neque additur, quales homines: qua
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hus qui ñ p̾sidẽnt᷑ sim̾o eoꝵ int̾ẽ
siquis in aut cdam arbore sñ frĩ .l.¬
giferas cecidit ueluti cyp̾ssos do¬
mino duntaxat competit nelutũ
t̾dc̃m ssi ãmenitas quedam ex huiꝰ¬
modi arborib pr̾aretur pot̾ dici¬
sid pacĩam ⁊ impensam tollendi o¬
ꝑis qui fecit nec possid impensam.
qui possidz. nec fecit paci̾am nec p¬
uto tantum modo debet
Dem. ¶It̾dc̾m ꝙ ui aut clam per
lam ceduam cecidit quis int̾dcõ qd̾
in aut clam tenetur. si maturam si

Expanded text:
m his qui non possident, si modo eorum interest. Si quis vi aut clam arbores non frugiferas ceciderit, veluti cupressos, domino dumtaxat competit interdictum. sed si amoenitas quaedam ex huiusmodi arboribus praestetur, potest dicissidet, patientiam et impensam tollendi operis: qui fecit nec possidet, impensam: qui possidet nec fecit, patientiam tantum debetm quod ui aut clam per ›aeduam cecidit quis, interdicto quod ui aut clam tenetur: si maturam si
Abbreviated transcription (Latin):
de iꝵsum ẽ si magr̾atum rogassesi
ut adu̾sarium tuum adeẽ adiud¬
icium iub̾e̾t ꝙ opus ne nominiti¬
se quicd interim feceris.

Expanded text:
sum est: si magistratum rogasses, ut aduersarium tuum adesse ad iudicium iuberet, ne opus nouum tise, quod interim feceris.
Abbreviated transcription (Latin):
Dui pͥuãta dampnatide¬
publicatur ⁊ cautimiest
ne senator sit᷑ ⁊ ne decurio.aũ
ullum honorem capiat.neue
meum ordinem sedeat.neue
diguntir ⁊ siquis exnaufrag¬
io dolo .i. quid rapuit s ⁊ exo¬
stitutionib p̾ncipum exͣ ordi¬
nem qui denaufragus aliquid

Expanded text:
ui priuata damnati ppublicatur et cautum est, ne senator sit, ne decurio, aut ullum honorem capiat, neue in eum ordinem sedeat, neuediguntur, et si quis ex naufragio dolo malo quid rapuerit. sed et ex constitutionibus principum extra ordinem, qui de na
Abbreviated transcription (Latin):
quo ant ꝓdelicto edes longo siłe¬
cio dñs ideatur habuisseant᷑m¬
rato nemo caueat SSi forte dñs
aut mea sit etate onsubuenin
sol ꝓbandum ẽ non deb̾e pͥtore

Expanded text:
aut pro derelicto aedes longo silentio dominus uideatur habuisse aut emrato nemo caueat.Si forte dominus aut in ea sit aetate cui subueniri solet, probandum e
Abbreviated transcription (Latin):
canctur. ueꝵ exgẽnali ẜmone
qͣi malieno fiat satis dare debeb̾
dampni infecti. ¶ Si publicꝰ
locus. pu . reficiatur. rectissime
labeo scribit. eor iurentimurde
dampno infectonon ee caued
Siquduicio loc aut oꝑis fiãł
c̾te legemdandam opis talez
nequid neceat nicn᷑ dampniue
detur ¶Ex ħ ecco si noncne¬
atur mittiturmn posẜõm. ap̃to

Expanded text:
cauetur, uerum ex generali sermone, quasi in alieno fiat, satisdari debebit damni infecti.Si publicus locus publice reficiatur, rectissime Labeo scribit, eoque iure utimur, de damno infecto non esse cauendum, si quid uitio loci aut operis fiat: certe legem dandam operis talem, ne quid noceat uicinis damniue detur.Ex hoc edicto si non caueatur, mittitur in possessio
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ qr ⁊ h̾ custodia ad eum ꝑti¬
net nam ⁊ si ẜuum tibi ꝯmoda¬
u̾o ⁊ uestis eius noĩe furtiag¬
eres. ꝙuis uestem qua uestit᷑
ẽ tĩbi non omodau̾im. ¶Item
si uim̾ita tibi ꝯmodau̾o quoꝵ se¬
quela erat equlus tibi puto cõ¬
pet̾e furti actõem ⁊̃ eius nõie
ꝙͣ uis ipse non sit omodatus qͣ¬
ris neaccepti si hee suepte sũt
omnib surti actões opet̾e.
¶Dondicio au̾t ei dem̃de opetat
tibi misi m̃t̾cepta sit quis fur¬
ti actõem hat ⁊ pͥmum q̃rend̾
ẽ cuiꝰ sit epła utrum eius qui
misitan eius Admissa ẽ q̃irta ẽ
siquid̃ dedi ẜuo eius statimp¬
si q̃rta ẽ cui misi. Si u̾o ꝓcĩrito¬
ri eque qr ꝑlib̾am ꝑsonam qͣn

Expanded text:
a et huius custodia ad eum pertinet. nam et si seruum tibi commodauero, et uestis eius nomine furti ages, quamuis uestem, qu‹a› uestitus est, tibi non commodauerim. item si iumenta tibi commodauero, quorum sequella erat eculeus, puto competere furti actionem etiam eius nomine, quamuis ipse non sit commodatus.Qurisue accepti, si hae subreptae sint, omnibus furti actiones competere: condictio autem ei demum competit, tibi misi, intercepta sit, quis furti actionem habeat? et primum quaerendum est, cuius sit epistula, utrum eius qui misit, an eius ad quem missa est? et si quidem dedi seruo eius, statim ipsi quaesita est, cui misi: si uero procuratori, aeque
Abbreviated transcription (Latin):
posẜo pot̾ illius fcã ẽ maxime si eiꝰ
int̾ fuit eam hr̾e ꝙ si ita misi ep
u quis gͥ finti aget is cuĩ

Expanded text:
potest ipsius facta est, maxime si eius interfuit eam habere. quod si ita misi epinium. quis ergo furti aget? is cuius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtin̾i. qui cum amico suo p̃tore
gratis consilium ꝑticipat.
gõis finctus sit inrem suam in.¬
nicħ ãg̾e pot̾ exceptis is quead
iniuriam eius uł dampnum ꝑ¬
añqmͣ adpriam reu̾t̾etur deces¬
ẜit sumptꝰ qui ꝓficiscenti sũt

Expanded text:
tineri, qui cum amico suo praetore gratis consilium participationis functus sit, in rem suam nihil agere potest, exceptis his quae ad iniuriam eius uel damnum pantequam ad patriam reuertetur, decessit, sumptus, qui proficiscenti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
latitare ⁊ fraudatõis cã latitare⁊ si¬
impetrare adu̾s qm̃ latitet. ¶Lati¬
noia̾tim ꝑmittend̾ ẽ labeoã stribitͣ
siñiueniatur curator. uł defensoe
fimosi. ¶S ⁊ si curator datus eñ
ñ defendat t̃t rẽmouend̾ eum ⁊ op¬
portẽ p̾torem dare curatoremali

Expanded text:
latitare et fraudationis causa latitare, impetrare, aduersus quem latitetur.Latinominatim permittendum est.Labeo autem scribit, si non inueniatur curator uel defensor furiosi, sed et si curator datus eum non defendat, tunc remouendum eum et oportere praetorem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓp̾e iatitare dixit. ¶ Illud sciend̾ ẽ
p̾se qm̃ meadem cintate ẽẽ ⁊latit¬
are ⁊ mnalia cuutate ẽẽ. ⁊ ñlatitare
⁊cum qui inaliena auitate sitco¬
piam sin faciat inpublico ibiq¬
ẽ.pateat an latitet iudeam s ħmre

Expanded text:
e quem in eadem ciuitate esse et latitare, et in alia ciuitate et non latitare. etenim qui in alia ciuitate sit copiamque sui faciat in publico ibique pareat, an latitet, uideamus. e
Abbreviated transcription (Latin):
ipecculio fint. ¶Itemuideamꝰ siqͤ
adu̾s qm̃ in remactõem latitetam
extat neraci sn̾ia existim̃an bona
continetu: quouirentiiscels ã
possideat. n absens defendatimro
modiꝰ se existimare infundi posẜo¬
nem mittend̾ qmͣ bona eius possidi
hoc adnotand̾. eẽ celsꝰ osultus ñ de
latitante s de absente ¶id̾ cels exis¬
timat. si is aquo hr̾ditatem petore
uelim latitet ꝯmodissime sĩ posse

Expanded text:
peculio fuerit.Item uideamus, si quis aduersus in rem actionem latitet, aextat Neratii sententia existimantis bona continetur, quo iure utimur.Celsus possideat neque absens defendatur, commodius se existimare in fundi possessionem mittendum quam bona eius possideri. hoc adnotandum est Celsum consultum non de latitante, sed de absente.Idem Celsus existimat, si is, a quo hereditatem petere uelim, latitat, commodissime fieri posse,
Abbreviated transcription (Latin):
ei qui adu̾sanum correm¬
que penam mortis otineͤnt. iꝵ.¬
nam ignoscend̾ censuerĩt
ei qui sangumem sum q̃li¬
terain redemptum uolint
ti cornptis accusatorib di¬
em suum obiennt ut ofessoᷤ
decͥmine ñ relinq̃re desensiõe¬

Expanded text:
ei qui aduersarium corrquae poenam mortis continent: nam ignoscendum c‹e›nsuerunt ei, qui sanguinem suum qualiterqualiter redemptum uoluit.ti corruptis accusatoribus diem suum obierint, ut confessos de crimine non relinquere defensio
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ut ipsa applłoostendit itan
specłatores ultro sͥuendicẽt.
n opt̃iones ea desid̾ent quib̾
spoliatur quomom̃to quisi
io suo debent p̃sides uertõs nͣ
pati optiones. siie omentariẽ¬
ses ea peccuma abuti s dẽbẽt
ad ea ẜuari que iure p̃sidum
solent erogari.nt puta cama¬
thichĩmi quibdam officiali¬
b inde subscribe uł siquid fort¬
iter fec̾int milites.inde eis do¬

Expanded text:
t ipsa appellatio ostendit. ita neque speculatores ultro sibi uindicent neque optiones ea desiderent, quibus spoliatur, quo momento quis io suo debent praesides uertere, sed nec pati optiones siue commentarienses ea pecunia abuti, sed debent ad ea seruari, quae iure praesidum solent erogari, ut puta chartiaticum quibusdam officialibus inde subscribere, uel si qui fortiter fecerint milites, inde eis do
Abbreviated transcription (Latin):
si directo lib̾tas data fu̾itan¬
cille ⁊ hoꝵ aliquid euem̃t qmͣ¬
ad̾m natis subuenietur. na
u̾o directo lib̾tas datui: ñ pe¬
titur s ⁊̃ ħ casu puto nato sõ¬
uemend̾ eẽut aditus p̃tor ĩ
rem mr̾i decemat actõem ex¬

Expanded text:
si directo libertas data fuerit ancillae et horum aliquid euenerit, quemadmodum natis subuenietur? nam uero directo libertas datur, non petitur. sed etiam hoc casu puto nato subueniendum esse, ut aditus praetor in rem matri decernat actionem ex
Abbreviated transcription (Latin):
d qumn depeculio eonoĩe retm¬
tẽb̾e̾ si lib̾antur sołce debitor¬
es cumu̾o añ aditam hr̃dita¬
tem peccumam accepit dis¬
pensator siquid̃ lib̾initur deb¬
itores ipsa sołcẽnon ẽdubni

Expanded text:
 quin de peculio eo nomine retidebere, si liberantur solutione debitores. cum uero ante aditam hereditatem pecuniam accedit dispensator, si quidem liberantur debitores ipsa solutione, non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtem. EImandato meoticio
⁊ credidis ⁊ mecum mandate
egis noñ lib̾ab̾r ticius s ego
id ditatat tibi õbligatus
erõ ꝙ aticio ẜuare non potũis
remCmreus ꝓmittendi fide¬
iuissori suo hr̃s extitit obligo
fideuissoria pimitur quid g est
sitanꝙͣ areo debitum petatur li
exceptc̃e fidenissori opetentin
sus fu̾it m̃factum replicatio
dam debebit. aut dolim. prodit¬

Expanded text:
m.Si mandatu meo Titio decem credideris et mecum mandati egeris, non liberabitur Titius: sed ego in id dumtaxat tibi obligatus ero, quod a Titio seruare non potuerism reus promittendi fideiussori suo heres exstitit, obligatio fideiussoria peremitur. quid ergo est? tamquam a reo debitum petatur et, si exceptione fideiussori competente usus fuerit, in factum replicatio dari debebit aut doli mali prod
Abbreviated transcription (Latin):
n referre quoꝵ fiuctuum ꝑt¬
piendoꝵ c̃a id opus fiat. ¶ It
sab̾. ⁊ cassius opus ꝙ manufa¬
ctum ẽ mhanc actõem uenie
aiunt. nͥ siquid agri colendi cã
siatꝰ fulcos tñ aquarios quig
ce appellantur nir ⁊ siquis fac̃¬
ciat aque plune artende ac¬
cione eum ten at ¶Itema¬

Expanded text:
 referre, quorum fructuum percipiendorum causa id opus fiat. Item Sabinus Cassius opus manu factum in hanc actionem venire aiunt, nisi si quid agri colendi causa fiat: Sulcos tamen aquarios, qui ἕλικες appellantur, si quis faciat, aquae pluviae actione eum teneri ait
Abbreviated transcription (Latin):
insuo fundo fodiens uicini foꝰ¬
tem au̾tit. nicħ̾ p̾se agi. nec dedo¬
io actõem ⁊ sane non d h̾re si ñ
aĩo uicino nccendi s suumag¬
Rm meliorem faciendi id fecit

Expanded text:
in suo fodiens uicini fontem auertit, nihil posse agi, nec de dolo actionem: et sane non debet habere, si non animo uicino nocendi, sed suum agrum meliorem faciendi id fecit
Abbreviated transcription (Latin):
um fac̾e ne uiam det̾iorem fa¬
ciat ¶S ⁊ siquis arare ⁊ sen¬
re p̾sit ⁊ sine fulcis aquanis
teni eũm siquid ẽxhus hagri
colendi c̃a iudeatir feciss ꝙ si
ałi serere non possit nisi sulcos
aquarios fecit non tem̾. ¶E¬
ffilius ã aitsulcos agri colẽ¬
di c̾a directos ita ut imma
apud ẜuii auctores relatum
tagnaret aque pluuie aitende
agi posse si ca si ea aqua uicin¬
o nccẽret ⁊ labẽo soribit ea que¬
cum frugum fructuum reci

Expanded text:
um facere, ne uicini deteriorem faciat.Sed et si quis arare et serere possit etiam sine sulcis aquariis, teneri eum, si quid ex his, licet agri colendi causa uideatur fecisse: quod si aliter serere non possit, nisi sulcos aquarios fecerit, non teneri.Ofilius autem ait sulcos agri colendi causa directos ita, ut in unam apud Seruii auditores relatum tagnaret, aquae pluuiae arcendae agi posse, si ea aqua ‹u›icino noceret.Labeo etiam scribit ea, quaecumque frugum fr
Abbreviated transcription (Latin):
situm hũit uendicatõe p̾ma iniudi¬
cium deduxit. ¶Siquis it̾ penent
deinde actum petat puto forciuus de¬
sendend̃. ã suidudi tc̃ petitum. ali
te cessare ¶Roc imeutimurut¬
exꝑte actoris inexceptc̃e reiiudica¬
te hee ꝓsone contincantur. que remͥ
mindm ceducunt: inter hos entꝓ¬
curator cui mandatum ẽ tutor cuͥ¬
e rator fumiosiuł pupilliactor mun

Expanded text:
situm habuit, uindicatione prima in icium deduxit.Si quis iter petierit, deinde actum petat, puto fortius defendendum aliud uideri tunc petitum, alie cessare.Hoc iure utimur,parte actoris in exceptione rei iudicae personae continerentur, quae rem cium deducunt: inter hos curator, cui mandatum est, tutor, curator furiosi uel pupilli, actor mun
Abbreviated transcription (Latin):
z suffr̃ non portoni s homini ãccres¬
cit ¶ Actcẽs impͣsonam ab actõ¬
⁊ nib inrem inh̾ differunt ꝙ cum ea¬
dem res ab eodem mͥ debẽatur smg¬
ulas obligc̃es singule c̃use secũ¬
tursnec ulla ẽaꝵ alt̾ius petitione
uiciaturãt cim inrem agoñex¬
p̾ssa ex qua rẽm meam ẽe dico õs¬

Expanded text:
s non portioni, sed homini adcrescit.Actiones in personam ab actionibus in rem hoc differunt, quod, cum eadem res ab eodem mihi debeatur, singulas obligationes singulae causae sequuntur nec ulla earum alterius petitione uitiatur: at cum in rem ago non expressa
Abbreviated transcription (Latin):
alia cã dñium suerĩ nactus nõño¬
cebit excepcio. ¶EE ĩo forte sub¬
condicione res legata mͥ fuu̾it demde¬
medro tempore adquistto dmopt¬
tamnmox existente condicione leg̃¬
tu ¶Nursus petam: putem exce¬

Expanded text:
m fuerim nactus, nonebit exceptio: et ideo si forte subcondicione res legata mihi fuerit, demedio tempore adquisito dotam, mox existente condicione legti rursus petam, putem exce
Abbreviated transcription (Latin):
num non erat p̾ea ã aꝑtis pupil¬
lanbtabulis appaniit eũ
oẽe substitutum si pet̾et nirsus ħr¬
ditatem obstatinam exceptõem
reiiudicate ner̾ait ego exceꝑc̃oe
obee rei iudicate nondubito s ex
c̾i succmend̾ erit ei que unamc̃a¬

Expanded text:
tum non erat, postea autem apertis pupillaribus tabulis apparuit non esse ei substitutum: si peteret rursus hereditatem, obstatur‹a›m exceptionem rei iudicatae Neratius ait. ego exceptionem obesse ei rei iudicatae non dubito: sed ex causa succurrendum erit ei, quae unam ta
Abbreviated transcription (Latin):
uminam ⁊ siate candem ꝑtempe
obstaret michi qrres iudicata ẽ
origo peticionis. cet̾m si forte pecie¬
ro fundum nel hõminem moxalia¬
cã noua pꝰ peticionem mͥaccesẜit¬
peuet ista excepco nͥ forte int̾mis

Expanded text:
e obstaret exceptio 'quod res iudicata sit origo petitionis. ceterum si forte petiero fundum uel hominem, mox aliaa noua post petitionem mihi accespellet ista exceptio, nisi forte intermis
Abbreviated transcription (Latin):
chil possideres. deinde situ ceꝑis a¬
liquid posside. it̾m hr̾ditatem ate¬
petaman noceat excepcio ista ⁊ pu¬
tem siue sit iudicatum hr̾ditate
sidebat absolutus ẽ non nocẽ exce¬
pcionem. ¶Siqnis fimidumqm̃
restituere cegatur ⁊ ait. ner̾. si acti
nit̾m petenti obiciatur exceptõ
eceptc̃em rei iudicate. apsona acͣtͣ
a̾iti non debẽre. quare si hr̾ditama
rem uendidis ⁊ ego eandem abe¬
ptore peciero ⁊ incerospetenitibi
non opponam exceptt̃em hmc. si

Expanded text:
hil possideres, deinde, ubi coeperis aliquid possidere, hereditatem petam, an noceat exceptio ista? et putem, sive fuit iudicatum hereditatemnihil possidebat, absolutus est, non nocere exceptionem. Si quis fundum, quem restituere cogatur? et ait Neratius, si actori iterum petenti obiciatur exceptio exceptionem rei iudicatae a verti non debere. quare si hereditariam rem vendideris, ego eandem ab emptore petiero et vicero, petenti tibi non opponam exceptionem "at si
Abbreviated transcription (Latin):
ticioninon noceat. ¶Plane sim
restitõem uł fructus uł ⁊ ꝑtus ñe¬
nenint estimatiq sunt conseqͣn
petita. singłas res pẽtat. uł singłi
reb petitis hroitatem ꝑetat ex¬
cepione submouetur. ¶ Idemer
ꝓband̾ ⁊ siquis debitum pecient

Expanded text:
at. plane si in restitutionem uel fructus uel etiam partus uenerunt aestimatique sunt, consequens petita singulas res petat uel singulis rebus petitis hereditatem petat, exceptione summouebitur.Idem erit probandum et si quis debitum p
Abbreviated transcription (Latin):
qñ pignori dedit ticus ⁊ siquid
añquam pet̾et non o einocere exte¬
pcionem/ nam ⁊ ille pet̾e debuit ⁊ego
saluam h̾re debeo pig̃noraticiam
actoem s si pca quam pecusꝰ pig¬
ori ded̾is mag ẽ ut noceat exceptõ

Expanded text:
 pignori dedit Titius: et si quidem antequam peteret, non oportet ei nocere exceptionem: nam et ille petere debuit et ego saluam habere debeo pigneraticiam actionem. sed si posteaquam petit, pignori dedit, magis est, ut noceat exceptio
Abbreviated transcription (Latin):
aquis frigidis senciat tñ decali¬
dis aquis int̾dca ẽe ñ deneganda
sum irrigandis agris pr̃ant.
¶Hiis accedit ꝙ inquibdamlcas
⁊ cum calide sunt inigandi s tñ
agris neccie sut utꝰ gerapoli¬

Expanded text:
aquis frigidis sentiat, tamen de calidis aquis interdicta non esse deneganda:sum irrigandis agris praestant. his accedit, quod in quibusdam locis et cum calidae sunt, irrigandis tamen agris necessariae sunt, ut Hierapo
Abbreviated transcription (Latin):
te⁊ si p̃imiuam indicatum sitag¬
entib. ¶Hoc int̾dc̃o obicienda ent
exceptio rei iidicate ne deħq̃ratura
an sit iñpot᷑ate s ansit iudicatum
¶Siquis filiam suam que pͥimpta
it. si forte p̾r concordans. nͣm. forte
⁊ libis subnirum uelit dissolũe ⁊ cͥ¬
toiure utimur ne bene concordan¬
cia nimia. iure prĩe pot̾atis tmbẽt᷑.¬

Expanded text:
sit, agenti hoc interdicto obicienda erit exceptio rei iudicatae, ne de hoc quaeratur, an sit in potestate, sed an sit iudicatum. Si quis filiam suam, quae mihi nupta it, si forte pater concordans matrimonium, forte et liberis subnixum, uelit dissoluere? et certo iure utimur, ne bene concordantia matrimonia iure patriae potestatis turbent
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Exceptioes q̃ ꝑsone cuĩq
coh̾ent non transeunt ad aliod us
ue non competit fideiussori sic i
datus. insolidum dotis nomined
tempnatur. ¶Rei ã cosentes ex¬
uel rei iuidicate doli.m. ium̾imrandi.

Expanded text:
m. Exceptiones, quae personae cuiusque cohaerent, non transeunt ad alios, ueue, non competit fideiussori: sic mdatus in solidum dotis nomine condemnatur. Rei autem cohaerentes exut rei iudi
Abbreviated transcription (Latin):
xem. Id qui dicit seimasse petit
pot̾ ⁊ aliis exceptionib uti cum ex¬
cepaone iurisimandi. uł aliis sõlis.
rius. dedolo testatorid excipitmr nã
nam sicut hrs qui immminisumiuᷤ.
succedit submonetur exceptõe ita
⁊ legatarius d submou̾i. qͣi unius

Expanded text:
m Is, qui dicit se iurasse, potest et aliis exceptionibus uti cum exceptione iurisiurandi vel aliis solis: rius, de dolo testatoris excipitur: nam sicut heres, qui in universum ius succedit, summovetur exceptione, ita et legatarius d
Abbreviated transcription (Latin):
tones. ¶Donari non pot̾ nid
eumibeis. donan recte põt s
sine scit rem que ap̃ se ẽ sͥ ẽe dõa¬
tamuł missam non accepitz do¬
nate rei dñs non efficitur. ⁊̃ si pͣ¬

Expanded text:
ones. Donari non potest, nisi eum iubeas, donari recte potest. sed si nescit rem quae apud se est sibi esse donatam, vel missam sibi non acceperit, donatae rei dominus non fit, etiamsi p
Abbreviated transcription (Latin):
ui. qr ñ mneam cãm abeo ud̾et
accepta. ¶frugib exfundo
surreptis.tam coionis. quam
dñs furti age̾ possunt qr utrꝰq
int̾ ẽrem psequi. ¶ Quiãn¬
cillam nõm̃tricem libnnis cã
sumipuit. finti actõe tenebit᷑
⁊ si supp̃ssit penalegis fame co¬
hr̃cetur. ¶Qrui tabulas can¬

Expanded text:
uia non in eam causam ab eo uidentur accepta. Frugibus ex fundo subreptis tam colonus quam dominus furti agere possunt, quia utriusque interest rem persequi. Qui ancillam non meretricem libidinis causa subripuit, furti actione tenebitur, et si suppressit, poena legis Fabiae coercetur. Qui tabulas ca
Abbreviated transcription (Latin):
ertille releuatus dequoactu
ẽ uit si non appareat. antiquiuᷤᷤ
tebitum erit inspiciend̾ id̾ et

Expanded text:
erit ille releuatus, de quo actum est aut, si non appareat, antiquius debitum erit inspiciendum. idem et