comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ed qmͣuis iam ꝓmpta sit tunc
temporis eusmodi aĩa adueni¬
entem suscipe. nescio si &. eque para¬
ta. ⁊ expedita sit uocanti occurͣre. Ti¬
meo ne ad huc ꝓ hac parte dilecto
suo omĩno sit dictura. expecta reex¬
pecta. expecta reexpetta. modicũ
ibi. ce modicum ibi. Puto enuim ñ
ẽẽ eiusdem facilitatis suscipe ueni¬
entem. et sequi uocantem. Aliud est
cum ipso introire atq aliud est adip
sum exire. Ibi anuna ad se ipsam re¬
uertitur. ⁊ cum dilecto suo usq adin¬
tuna cordis sui penetralia ingreditur.
hic extra semet ipsam ducit᷑. ⁊ ad sb̃¬
lunia contemplanda subleuatur. Qd
namq ẽ eiꝰ introire. nsi se totam in
se ipãm colligere: Quid uͦ ẽ eius exire.
nisi se ip̃am extra semet ipsam totã
effunde: Nichil itaq aluid est aĩam
cum dilecto suo incubicłm ingrec̃i.
et solam cum solo morari dulceclne
delectari. Se solam cum dilecto uidet.
qñ ext̾iorum omĩum oblita exꝓpͥa
consicdatione indilecti sui dilectonẽ

Expanded text:
ed quamvis jam prompta sit tunc temporis ejusmodi anima advenientem suscipere, nescio si et aeque parata et expedita sit vocanti occurrere. Timeo ne adhuc pro hac parte dilecto suo omnino sit dictura: Exspecta, reexspecta; exspecta, reexspecta; modicum ibi, et modicum ibi. Puto enim non esse ejusdem facilitatis suscipere venientem et sequi vocantem. Aliud est cum ipso introire, atque asum exire. Ibi anima ad se ipsam revertitur, et cum dilecto suo usque ad intima cordis sui penetralia ingreditur: hic extra semetipsam ducitur, et ad sublimia contemplanda sublevatur. Quid namque est ejus introire, nisi se totam in semetipsam colligere? Quid vero est ejus exire, nisi se ipsam extra semetipsam totam effundere? Nihil itaque 366 aliud est animam cum dilecto suo in cubiculum ingredi, et solam cum solo morari, dulcedinedelectari. Se solam cum dilecto videt, quando exteriorum omnium oblita, ex propria consideratione in dilecti sui dilectionem
Abbreviated transcription (Latin):
it depeculio qd̾ tͥbuendum erat: teneri tͥ¬
butoria. que sententia nou est sine rõue.
Ip̃e .N. actor doli est qui id egit. ne tͥbutori¬
ani ueniret. ¶tocieni etiam in hr̃dem da¬
mus de eo qd̾ ad eum ꝑuen̾it quotiens ex
dolo defuncti ꝯuenitur non quotiens xsuo

Expanded text:
it a peculio quod tribuendum erat, teneri tributoria, quae sententia non est sine ratione: ipse enim auctor doli est, qui id egit, ne intribueret: totiens enim in heredem damus de eo quod ad eum peruenit, quotiens ex d
Abbreviated transcription (Latin):
fraudata q est mułr. compet̾e actionẽ.
Nam si ht̃ rem uͨ restituere sit ꝑatꝰ. e¬
quum ẽ. eum qnͣti res est. condempna¬
ri. Nam qd̾ in suo eui res pignori data
est exp̃ssum est. ħ ⁊ incet̾is bonefidi. udi¬
seruo respignori data sit. non solum de
peculio ⁊inrem u̾so compecit actio. ue¬
rum hanc quoꝙ ht̃ adiͨtionem. ⁊ si quid
dolo malo domini captꝰ fraudatꝰ ꝙ est ao¬
tor uidetur aut dolo fac̃e dominus qui c̃i¬

Expanded text:
raudataque est mulier, competere actionem: nam si habeat res nec restituere sit paratus, aequum est eum quanti ea res est condemnari. nam quod in seruo, cui res pignori data est, expressum est, hoc et in ceteris bonae fidei iudiservo res pignori data sit, non solum de peculio et in rem verso competit actio, verum hanc quoque habet adiectionem "et si quid dolo malo domini captus fraudatusque actor est". videtur autem dolo face
Abbreviated transcription (Latin):
Ui de pecuuo ñ poss sim s̾ intͣ annũ ag̾e¬
tur: tẽ quoq habendã buiꝰ peculuꝰ actio¬
nem. post quã placuit alienato homine
emptore ag̾e. ¶ Si actum sit de peculio
cum eo qui usu fructũ in s̾uo ht̃. ꝓminus
ꝯsecutus sit c̃ditor. ñ est iui quimꝰ ut exu¬
niu̾so peculio sũ apud fructuarium sũ a¬
pud ꝓͥetarum er̃. rem ꝯsequatur. ¶ Niꝙħ
int̾ est. oꝑas suas ꝯdux̾it suus afructua¬
rio. anp̃ec mutuam ab eo acceꝑit. dari ita¬
ꝙ debobit actio eiꝰ. adu̾sus dominum ꝓͥ¬
etatis deducto eo qd̾ s̃uus peculii nomine.
peculii  demq quolib alio agente depe¬
culio nomine  dubitãd̾ ait computari t¬
uon oꝑtere. itaꝙ ad exhibendum me ag̾eᷤ.¬
y exibitam uendicare debere. ¶ Si nup¬
tura filiof. dotis nomine ẽtam pecũã
ꝓmisit. ⁊ diuortio fr̾o agat de dote cum
pat᷑. utrum ne tota ꝓmissione an deduc¬

Expanded text:
e peculio non posset. sin autem intra annum ageretur, tunc quoque habendam huius peculii rationem, postquam placuit alienato homine emptore agere. Si actum sit de peculio cum eo qui usum fructum in seruo habet et minus consecutus sit creditor, non est iniquum, ut ex uniuerso eius peculio, siue apud fructuarium siue apud proprietarium erit, rem consequatur. nihil interest, operas suas conduxerit seruus a fructuario an pecuniam mutuam ab eo acceperit. dari itaque debebit actio ei aduersus dominum proprietatis deducto eo, quod seruus peculii nomine apeculii. denique quolibet alio agente de peculio minime dubitandum ait computari non oportere. itaque ad exhibendum agere me et exhibitam uindicare debere. Si nuptura filio familias dotis nomine certam pecuniam promiserit et diuortio facto agat de dote cum patre, utrumne tota promissione an deduc
Abbreviated transcription (Latin):
g̃e quani tͥbutiria. Nam inqͣctione de qua
loquimur ħ solum in denisione uenit. qd̾
im̃cib est: quib negotietur. qd̾q eo no¬
niine receptum est. at in hac actione de
peculio totius peculii quantitas sp̃tatur
in quo ⁊ m̃ces ꝯtinentur. ⁊ fieri pot̾. ut
dimidia forte peculii aut t̾ciam. ẜ etiam

Expanded text:
de qua loquimur hoc solum in diuisionem uenit, quod in mercibus est quibus negotiatur quodque eo nomine receptum est: at in actione de peculio totius peculii quantitas spectatur, in quo et merces continentur. et fieri potest, ut dimidia forte parte peculii aut tertia uel etiam
Abbreviated transcription (Latin):
dem ip̃a supͣ semet ipãm ascendit. In t̾c̾io
ymaginatio supͣ senri ipãm afcendit: in
qͣrto intelligñtia infra senrt ipãm descendit.
In pͥmo ẏmagniatõ tenet locũ infimũ ⁊ so¬
litariũ: in sed̾o rõ descendit ad imũ: int̾
cio ymaginato̾ ascendit ad sũmũ ⁊ iqͣt¬
to intelligentia de scendit ad imũ: inqͥn¬
to rõ ascendit ad su̾mũ: in serto intelli¬
gñtia tenet locũ solitariũ & su̾mũ. Qͣ
muicem permisceri soleant .ix.

Expanded text:
dem ipsa supra semetipsam ascendit. In tertio dem ipsa supra semetipsam ascendit. In tertio imaginatio supra semetipsam ascendit. In quarto intelligentia infra semetipsam descendit. In primo imaginatio tenet locum infimum et solitarium. In secundo ratio descendit ad imum. In tio imaginatio ascendit ad summum. In quarto intelligentia descendit ad imum. In quinto ratio ascendit ad summum. In sexto intelligentia tenet locum solitarium et summum. CAinvicem permiscere soleant.
Abbreviated transcription (Latin):
in pͥmo ymaginatõ qi infra rõnẽ sub¬
sistit : in sed̾o rõnẽ excipit: in t̾cio yma¬
ginato̾ ad rõnem ascendit. It̾ cũ sit tͥ¬
b ultimis cõmune sine pura intelligñ¬
tia ñ ẽẽ in eoꝵ pͥmo idhoc ẽ inqͣito ip̃ã
intelligñtia rõni se melinat: in qͥnto
rõnẽ ad se ip̃am leuat: in sexto intel¬
ligñtia rõnẽ tͣnscendit: ce qi sub se ip̃a
deserit. Itẽ cũ sit uiͦi mediis cõmune su̾
rõcinatõne ñ eẽ. in sod̾o contemplatõ¬
nis gen̾e rõ ẏmaginatõm qiͣ ad ima cõ¬
d̾cendit ⁊ in t̾cio ymaginatõnẽ secũ gͣsi
ad altiora tͣhit : in qͣrto intelligentiam
qiͣ sub se descendentẽ excipit atq condu¬
cit ⁊ in qͥnto rõ qͣi supͣ se ad intelligñtiã
ascendit: ce ei in suis sublimib alludit.
In pͥmo itaq ymaginato in se ip̃a reqͥes¬
cit ÷ ꝗ̃ admodũ & intelligñtia in segto se ad
se ipãm colligit. ce in se ip̃a subsistit. In
scd̾o rõ sub se ip̃ãm descendit ⁊ in qͥnto ea¬

Expanded text:
in primo imaginatio quasi infra rationem subsistit In secundo rationem excipit. In tertio imaginatio ad rationem ascendit. Item, cum sit tribus ultimis commune sine pura intelligentia non esse, in eorum primo hoc est in quarto ipsa intelligentia rationi se inclinat. In quinto rationem ad seipsam levat. In sexto intelligentia rationem transcendit, et quasi sub seipsa deserit. Item, cum sit quatuor, mediis commune sine ratiocinatione non esse, in secundo contemplationis genere ratio imaginationi quasi ad ima condescendit. In tertio imaginationem secum quasi ad altiora trahit. In quarto intelligentiam quasi sub se descendentem excipit atque conducit. In quinto ratio quasi supra se ad intelligentiam ascendit, et ei in suis sublimibus alludit. In primo itaque imaginatio in seipsa requiescit, quemadmodum et intelligentia. In sexto se ad seipsam colligit et in seipsa subsistit. In secundo ratio sub seipsam descendit. In quinto ea
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑ mirũ magnaq ad¬
miratõne dignũ ⁊ qd̾ uibem᷑ bonos
lapides de bono loco colleccos in ma¬
lo loco repon̾e : malos autẽ lapideᷤ
undecũꝙ collectos in bono loco ag¬
gregare. Locꝰ bonꝰ p̃sumptio consi¬
dentie: locꝰ mal desꝑatõ diffiden¬
tie. Dtñ debemꝰ in loco confidentie
ꝯggregare lapides malos: c&e in lo¬
co diffidentie congͥgare lapides
bonos. In die bonoꝵ ne immemor
sis maloꝵ: &e congregasti lapides
malos in loco bono: & in die ma¬
loꝵ ne ĩemor sis bonoꝵ: ce con¬
gregasti lapides bonos in loco ma
colligere: nͥ statũ mentis qͣlis tem¬
ꝑe diumne uisitatõnis fuerit dilign̾
do qͣi quendã testimonii tumu¬
lũ erigere: S ñꝗͣ taliũ lapidũ
copiã habemꝰ : nͥ pͥus diuine uisi-¬
tatõnis &e inspiratõnis grãm aoce

Expanded text:
idetur mirum magnaque admiratione dignum quod jubemur bonos lapides de bono loco collectos in malo loco reponere, malos autem lapides undecunque collectos in bono loco aggregare. Locus bonus praesumptio confidentiae, locus malus desperatio diffidentiae. Sed tamen debemus in loco confidentiae congregare lapides malos, et in loco diffidentiae congregare lapides bonos. In die bonorum ne immemor sis malorum, et congregasti lapides malos in loco bono, et in die malorum ne immemor sis bonorum, et congregasti lapides bonos in loco malcolligere, nisi statum mentis qualis tempore divinae visitationis fuerit diligentdo quasi quemdam testimonii tumulum erigere? Sed nunquam talium lapidum copiam habemus, nisi prius divinae visitationis et inspirationis g
Abbreviated transcription (Latin):
obstinatie fuerit qͦtiens eũ duuri¬
na gr̾a deferuerit sibi ꝙ ip̃i reliqͥt:
& hoc faciens maloꝵ lapidũ tumu¬
lũ erexit. In hẽ itaꝙ modũ possu¬
mꝰ tumulos erig̾e & diuersos ediu̾¬
so constituere hinc unũ de lapidi¬
b bonis: illinc alium de lapidib
malis. Bonoꝵ lapidũ sibi conge¬
riem instituit : qͥ dixit. In eter¬
nũ ñ obluuscar iustificatõnes tu¬
as: qͥa in ip̃is uiuificastime. Ma¬

Expanded text:
obstinationis fuerit, quoties eum divina gratia deseruit, sibique ipsi reliquit: et hoc faciens malorum lapidum tumulum erexit. In hunc itaque modum possumus tumulos erigere, et diversos e diverso constituere, hinc unum de lapidibus bonis, illinc alium de lapidibus malis. Bonorum lapidum sibi congeriem instituit, qui dixit: In aeternum non obliviscar justificationes tuas, quia in ipsis vivificasti me . Ma
Abbreviated transcription (Latin):
nichil illo p̃sentius. si extra omnẽ locũ
est nichil illo absentius. s ñquid eo ipso
absentius. quo omĩum p̃sentuis .&. eo
ipso p̃sentius quo omĩum absentius.
cui aliunde &e aliunde ñ ẽe omne qd̃ est
s si absentissimo nichil est p̃sentius. si
p̃sentissimo nichil ẽ absentuis. quid illo
mirabilius. quid illo incomp̃hensibilius:
Item si ñ ẽ aliud eius potestas. ce aliud eiꝰ
selicitas. ubicũq sũma potestas. ibi ce
summa felicitas Sũma gͦ felicitas ubi¬
q est. Quomodo ergo uel in inferno sũme
miserie locus ẽẽ potest. uł potest qͥsꝙͣ
iiser ẽẽ cui sumina felicitas nusqͣm
et uere incomp̃hensibilia. Multa
immno pene infuuta circa diuinita¬
tis unitatem ⁊ uere uiutatis consid̾a¬
tionem t̃c approbat cum tñ non com¬
p̃hendat. suismodi itaq omĩa supͣ

Expanded text:
nihil illo praesentius. Si extra omnem locum nihil illo praesentius. Si extra omnem locum est, nihil illo absentius. Sed nunquid eo ipso absentius quo omnium praesentius, et eo ipso praesentius quo omnium absentius cui aliunde et aliunde non est esse omne quod est? Sed si absentissimo nihil est praesentius, si praesentissimo nihil est absentius, quid illo mirabilius, quid illo incomprehensibilius? Item si non est aliud ejus potestas, et aliud ejus felicitas, ubicunque summa potestas ibi et summa felicitas. Summa ergo felicitas ubiue est. Quomodo ergo vel in inferno summae miseriae locus esse potest, vel potest quisquam miser esse, cui summa felicitas nusquam et vere incomprehensibilia. Multa, imo pene infinita circa Divinitatis unitatem, et verae unitatis considerationem ratio approbat, cum tamen non comprehendat. Ejusmodi itaque omnia supra
Abbreviated transcription (Latin):
tentia. cui ẽ idem facere. qd̃ fieri uelle. aitẽ¬
de que sit illa sapientia. cui idem ẽ posse.
qd̃ scire. Pensa que sit illa bonitas. cui quic¬
qͥd placet eo ipso decet. qͦ placet. cui qͥcqͥd
displicet eo ipso dedecet quo displicet. Eon¬
sida que sit illa uita cui idem ẽ. ẽẽ. q̃ beatũ
ẽẽ Item ce illud attende quia siuere om̃ps
est. ce ubiq potest. Potentialit gͦ ubiq ẽ
& ubiq locus ẽ. ⁊ ubi locus ñ est: siuero
potentialit o. ẽẽntialit q ñ est alia eius
potentia . & alia eius eẽntia: Essentialit̃ gͦ
est intra omĩa . &. extra omnia. in fra oĩa
& supra omĩa. si intra omia. nichil illo
secretius. si extra omĩa. nichil illo remoti¬
us. siinfra omĩa. nichil illo occultius. si
supͣ omĩa. nichil illo sublimius. Quid gͦ
illo incomp̃hensibilius quo nichil secre¬
tius nichil remotius. nichil occultuis.
nichil sublimuis: Item siu omĩ loco ẽ:

Expanded text:
tentia cui est idem facere quod fieri velle. Attententia cui est idem facere quod fieri velle. Attende quae sit illa sapientia, cui idem est posse quod scire. Pensa quae sit illa bonitas, cui quidquid placet eo ipso decet quod placet, cui quidquid displicet eo ipso dedecet quod displicet. Considera quae sit illa vita cui idem est esse, quod beatum esse. Item et illud attende, quia si vere omnipotens est, et ubique potest. Potentialiter ergo ubique est, et ubi locus est, et ubi locus non est. Si vero potentialiter et essentialiter, quia non est alia ejus potentia et alia ejus essentia. Essentialiter ergo est intra omnia et extra omnia; infra omnia et supra omnia. Si intra omnia, nihil illo secretius; si extra omnia, nihil illo remotius: si infra omnia, nihil illo occultius; si supra omnia, nihil illo sublimius. Quid ergo illo incomprehensibilius quo nihil secretius, nihil remotius, nihil occultius, nihil sublimius? Item si in omni loco est,
Abbreviated transcription (Latin):
inquit ñ ẽ cõmutatio. nec iicissitudimꝰ
obumbratio. Si gͥ bonũ ẽ incõmutabi¬
le eẽ. bonũ ce eque erit simplex ẽẽ. sonse¬
quens gͦ ẽ qr sũme simplex est. q̃ sum¬
me bonum est. Si gͥ illo nichil simpliciꝰ
nichil ẽ illo subtilius. & quo nichil sib¬
tiluis. nichil illo ꝓfundius. & ꝓsundis¬
sumo nichil inscrutabilius. &e conseqñ¬
ter nichil incomp̃hensibilius uideammiˢ
ad huc quid ex mutua collatione ꝓueni¬
at. simplicitatis et ĩm̃sitatis. mutatis ⁊
uniu̾sitatis. Si om̃e boñ ibi ẽ &e. qͥcquid
ibi ẽ sũme boñ est: gͦ sumina potentia.
gͦ sũma sapientia. sũma bonitas. sũma
selicitas. Ubi uͦ sũma simplicitas est. totũ
qd̃ est unum ideniq ip̃m ẽ. unum itaꝙ
idemq est ei ẽẽ . & uiuere. intellige ⁊ pos¬
se. bonum &e beatum ẽẽ. ⁊ uide quam ħ
sit incomp̃hensibile. Non gͦ ẽ. aliumle
potens. aliunde sapiens. alunde bonꝰ.
ae alunde beatus. Cogita gͦ que sit illa po¬

Expanded text:
inquit, non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio . Si igitur bonum est incommutabile esse, bonum et aeque erit simplex esse. Consequens ergo est quia summe simplex est quod summe bonum est. Si ergo illo nihil simplicius, nihil est illo subtilius, et quo nihil subtilius, nihil illo profundius et profundissimo nihil inscrutabilius, et consequenter nihil incomprehensibilius. Videamus adhuc quid ex mutua collatione proveniat simplicitatis et immensitatis, unitatis et universitatis. Si omne bonum ibi est, et quidquid ibi est, summe bonum est; ergo summa potentia, ergo summa sapientia, summa bonitas, summa felicitas. Ubi vero summa simplicitas est, totum quod est unum idemque ipsum est. Unum itaque idemque est ei esse, et vivere, intelligere, et posse bonum et beatum esse, et vide quam hoc sit incomprehensibile. Non ergo est aliunde potens, aliunde sapiens, aliunde bonus et aliunde beatus. Cogita ergo quae sit illa po
Abbreviated transcription (Latin):
pra rõnem est comp̃bend̾e qͦmͦ bonũ
illud uere simplex ⁊ sũme unum õe
bonum sit. ueriuntam̃ huic asser¬
tioni rõ humana facile adqͥescit.&.
sua attestatione alludit. consid̾ans
et affirmans & ueracit contestans
quia plenum atq ꝑfectum. & om̃ino
sufficiens non ẽẽt. sim illo sununo et sem¬
pituo bono boni aliquid desfuisset. Qm̃ gͦ
comp̃hendi potest. qd̾ inm̃sum ⁊ infitũ
est: magnus inquit dñs & laudabilis ni¬
mis &e magnituduus eiꝰ ñ est fuus.s: qͥs
sensus potest caꝑe que rõ comp̃hend̾e. qͦ¬
mͦ possit sumul utrũq eẽ &e uere simplex
si ẽ mĩnsum. et sũme unum. si est in fini-¬
tum: Et tñ rõ cũ rõtinatione attestatur.
quia uere simplex ẽ qd̃ ueracit composi¬
tum non ẽ. quia om̃e qd̃ compꝰsitũ est ua¬
turalit dundi potest.. qd̾ naturalit̃ est

Expanded text:
pra rationem est comprehendere quomodo bonum pra rationem est comprehendere quomodo bonum illud vere simplex et summe unum, omne bonum bonum sit. Verumtamen huic assertioni ratio humana facile acquiescit et sua attestatione alludit, considerans et affirmans et veraciter contestans quia plenum atque perfectum et omnino sufficiens non esset si in illo summo et sempiterno bono boni aliquid defuisset. Quomodo ergo comprehendi potest quod immensum et infinitum est? Magnus, inquit, Dominus, et laudabilis nimis, et magnitudinis ejus non est finis . Sed quis sensus potest capere, quae ratio comprehendere, quomodo possit simul utrumque esse et vere simplex si est immensum, et summe unum si est infinitum, et tamen ratio cum ratiocinatione attestatur quia vere simplex est quod veraciter compositum non est, quia omne quod compositum est naturalit
Abbreviated transcription (Latin):
seruntur ⁊ scͥpturarum auctoritate pro¬
bant᷑ que om̃ino uident᷑ nature repug¬
nare. &e omi humane rõm cõtraire
Recte itaq euismnodi omĩa ad scd̃m che¬
rubin ꝑtinere dicunt᷑. inqua illa que
humane rõni repugnant incontemp¬
lationẽ adducuntur. Que autẽ crrca di¬
iunitatis unitatẽ consicłant᷑ inuna &
simplici nat᷑a uideamꝰ qm sint huma¬
ne intelligentie modum excedencia.
cum tñ nichilomuinus sint rõm consẽ¬
tanea ce iccirco maxime ad pͥmũ che¬
rubin hoc ẽ ad qͥntum contẽplatioĩs
genus ꝑtinentia. serte pͥncipale illud
et sũmum om̃imn crediꝰ uere sim¬
plex ⁊ summe unum et nullo uno ⁊
simplici bono ẽẽ om̃e bonũ. Qnͣtum ad
ẽẽntiam nichi illo simplicius. qnͣtũ ad
efficatiam nichil illo multiplicus.
Qnͣtum ad eẽntiam qͥd illo simplicius:
potest Uide qm sit difficile humana
rõne comp̃hendere om̃e ꝙ est. o& tc̃
intelliges qm sit incomp̃hensibile
illud bonum inqͦ om̃e bonũ est. Su¬

Expanded text:
tur, et Scripturarum auctoritate probantur, quae omnino videntur naturae repugnare, et omni humanae rationi contraire. Recte itaque ejusmodi omnia ad secundum cherubin pertinere dicuntur, in qua illa quae humanae rationi repugnant, in contemplationem adducuntur. Quae autem circa Divinitatis unitatem considerantur in una et simplici natura, videamus quam sint humanae intelligentiae modum excedentia, cum tamen nihilominus sint rationi consentanea, et idcirco maxime ad primum cherubin, hoc est ad primum contemplationis genus pertinentia. Certe principale illud, et summum omnium credimus vere simplex et summe unum, et in illo uno et simplici bono esse omne bonum. Quantum ad essentiam nihil illo simplicius, quantum ad efficaciam nihil illo multiplicius. Quantum ad essentiam, quid illo simplicius potest? Vide quam sit difficile humana ratione comprehendere omne quod est, et tunc intelliges quam sit incomprehensibile illud bonum in quo omne bonum est. Su
Abbreviated transcription (Latin):
querere cur se debeant dicti che¬
rubiu mutuo respicere.&. uirespicien¬
do uultum in ꝓpiciatorium uertere.
Respiciant se inquit mutuo. uersis
uultib inꝓpiciatorium. Diximus au¬
tem suꝑius qr ad pͥmũ cheruburꝑ
tinent ea que sunt supͣ rõnem ⁊ uidẽ

Expanded text:
quaerere, cur se debeant dicti cherubin mutuo respicere, et in respiciendo vultum in propitiatorium vertere: Respiciant se, inquit, mutuo versis vultibus in propitiatorium . Diximus autem superius quia ad primum cherubin pertinent ea quae sunt supra rationem, nec tamen
Abbreviated transcription (Latin):
uationem udimꝰ. rationem modũ
&e ordinem inuestigamꝰ. Nonne
ad sompnii uisionem ꝑtinet stu¬
penda illa que inscͥpturis legunꝰ
onunoꝵ iudicioꝵ magnalia in
considerationem adducere. & eoꝵ
admirationi duitius &e diligentiꝰ
inherere: Nõne ad sompnii int̃¬
p̃tationẽ ꝑtinet. misticam eorũ in¬
telligentiam q̃rere. & ꝑ expositio¬
onem explanare posse: Nonne
ad huiꝰmodi sõpnia anelabat. qͥ
in oratione dicebat. Illumina
ocłos meos &e considabo mira¬
bilia de lege tua. Quam autem
ꝓ magno hab̾et in euismodi sõp¬
noꝵ intp̃tationẽ duuinitus gra¬
liam acciꝑe. potestis ex illa eius
sententia ꝑpend̃e. Cum enim
de dño p̾miserit: Qui annunti¬
at uerbum suum iacob. iusti¬
cias & iudicia sua isrł. statin ad¬
nectit. Non fecit talit omni na¬
tioni ⁊ iudicia sua non manife¬
stauit eis. uelut somniũ iam
uidãt. qui ex contemplationis

Expanded text:
vationem vidimus rationem, modum et ordinem investigamus. Nonne ad somnii visionem pertinet stupenda illa, quae in Scripturis legimus divinorum judiciorum magnalia in considerationem adducere, et eorum admirationi diutius et diligentius inhaerere? Nonne ad somnii interpretationem pertinet mysticam eorum intelligentiam quaerere, et per expositionem explanare posse? Nonne ad hujusmodi somnia anhelabat, qui in oratione dicebat: Illumina oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua . Quam autem pro magno haberet in ejusmodi somniorum interpretationem divinitus gratiam accipere, potestis ex illa ejus sententia perpendere. Cum enim de Domino praemiserit: Qui annuntiat verbum suum Jacob, justitias et judicia sua Israel, statim adnectit: Non fecit taliter omni nationi, et judicia sua non manifestavit eis . Veluti somnium jam viderat quae ex contemp
Abbreviated transcription (Latin):
ed udeamus mͦ cur sapi¬
entes suos uiunũ cogat.
uł adiuteriora compellat ut
solutionem inqͥt sonnii indi¬
carent michi. Sicut malterius
iusionis expositione iam diximꝰ
aliud est diuina iuidicia oło
contemplationis. & quasi ꝑ sõp¬
nium cernere & aliud eorum¬
dem rationem ꝑpendere. & qua eqͥ¬
tate uł utilitate ꝓueniant. discre¬
tionis sue iiuacitate diuidicare.
Illud ad sompnii uisionem. istud
pertinet ad sompnii intp̃tationẽ.
Sompnͥũ gͦ quodãmͦ uidemus.

Expanded text:
ed videamus modo cur sapientes suos in unum cogat, vel ad interiora compellat, ut solutionem, inquit, somnii indicarent mihi. Sicut in alterius visionis expositione jam diximus, aliud est divina judicia oculo contemplationis, et quasi per somnium cornere, et aliud eorumdem rationem perpendere, et qua aequitate, vel utilitate proveniant discretionis suae vivacitate dijudicare. Illud ad somnii visionem, istud pertinet ad somnii interpretationem. Somnium ergo quodammodo videmus,
Abbreviated transcription (Latin):
qm adhuc querit anima mea.
&e nõ inueni. Oportet gͦ sapien¬
tes suos munũ congregare. ⁊ ad
interiora reuocare. qui cupit ad
eiusmodi que iam det̃minau¬
mus sompniorũ interp̃tationẽ.
grãm obtine. Tunc ingrediebã¬
tur arioli. magi. chaldei. & aruspi¬
ces. Tunc inquit ingrediebãtur.
Quid est tunc. nisi tane post
decretum. post delib̾ationis ꝓpo¬
situm: Multi enum sepe multa
ꝓponunt. minume tamen facĩt
quia qm facile aliquid statuunt
tam facile rursum statuta reici¬
unt. Primo itaq obseruandũ
nob̃ est. ut utilia statuamꝰ. se¬
cundo autẽ: ut utilit statuta
firmiter teneamus. Attende ꝗͣ
sirmiter statuit. qd optimꝰ ille
delib̃ator obtunum ẽẽ ꝑpendit.
Iuraui inquit & statui custodue
iudicia iusticie tue. Audisti de uo

Expanded text:
huc quaerit anima mea, et non inveni . Oportet ergo sapientes suos in unum congregare, et ad interiora revocare, qui cupit ad ejusmodi, quae jam determinavimus somniorum interpretationem gratiam obtinere. Tunc ingrediebantur arioli, magi, Chaldaei et aruspices. Tunc, inquit, ingrediebantur. Quid est tunc, nisi post decretum, post deliberationis propositum? Multi enim saepe multa proponunt, minime tamen faciunt, quia quam facile aliquid statuunt, tam facile rursum statuta rejiciunt. Primo itaque observandum nobis est, ut utilia statuamus. Secundo autem, ut utiliter statuta firmiter teneamus. Attende quam firmiter statuit, quod optimus ille deliberator, optimum esse perpendit: Juravi, inquit, et statui custodire judicia justitiae t
Abbreviated transcription (Latin):
executione. uota mea reddam
inconspectu om̃is popłi eiꝰ. Tunc
ing̃diebantur arioli. magr cal¬
dei &e aruspices. Suꝑuis gene¬
raliter de babrlonis sapientib
ꝓposuit. hic quosdam specialit̃
exp̃ssit. arioli inquit magi. chal¬
dei. ce aruspices: S quia ueraci¬
ter constat huiꝰmodi sapientes
ñ uere sapientes ẽẽ nusqmͣ pe¬
ne scͥptura sacra dicit eos sapiẽ¬
tes nisi cum det̾minatione. S mͦ
babilonis. mͦ dicit eos rex sapien¬
tes regni sui. uł aliquid huium
Si igitur ꝑ ariolos. magos. chal¬
deos. ⁊ aruspices. studia praua.
studia friuola. inepta &e uana
intelligunus. uide qmͣ utiliter.
uide qmͣ salubriter eiusmodi
studia ad sp̃ualia exercitia con¬
u̾timus: Sapientes itaq babilo¬
nis ad interiora compellumus.
cum curam &e sollicitudinem
qmͣ reb suꝑ uacis inpend̾e so¬
lebamꝰ solis sp̃ualib inpenlimuᷤ.
dapientes babylonis uelut in sõ¬
moꝵ interp̃tatione occupamus.
qñ studiis suꝑ uacius omĩno

Expanded text:
ecutione: Vota mea reddam in conspectu omnis populi ejus . Tunc ingrediebantur arioli, magi, Chaldaei et aruspices. Superius generaliter de Babylonis sapientibus proposuit, hic quosdam specialiter expressit. Arioli, inquit, magi, Chaldaei et aruspices. Sed quia veraciter constat hujusmodi sapientes non vere sapientes esse, nusquam pene Scriptura sacra dicit eos sapientes nisi cum determinatione, sed modo Babylonis, modo dicit eos rex sapientes regni sui, vel aliquid hujusmodi. Si igitur per ariolos, magos, Chaldaeos et aruspices, studia prava, studia frivola, inepta et vana intelligimus, vide quam viriliter, vide quam salubriter ejusmodi studia ad spiritualia exercitia convertimus. Sapientes itaque Babylonis ad interiora compellimus, cum curam et sollicitudinem quam rebus supervacuis impendere solebamus, solis spiritualibus impendimus. Sapientes Babylonis velut in somniorum interpretatione occupamus, quando studiis supervacuis omnino
Abbreviated transcription (Latin):
re udemꝰ. Nunꝗͣ enĩ diuina
p̾scientia in sim ꝓrudñtia fallit᷑ ⁊ ñ¬
qͣm diuina p̃destinatõ in suo ꝓpo-¬
sito decipit᷑ : nusqͣ enĩeꝰ sccentia
consilio nutat. Dum enĩ cirełs
in semet ip̃m ab om̃i parte te¬
felectit᷑: in ip̃o ꝓculdribio sic̃ nͦ
initiũ sic nec finis. mauenit᷑. Illa
itaq nchilommnꝰ consideratõ ad
hos cͥculos ꝑtinet: qd̾ in om̃i di¬
uine comprehensionis cõtempla

Expanded text:
e videmus. Nunquam enim divina praescientia in sua providentia fallitur, nunquam divina praedestinatio in suo proposito decipitur, nusquam ejus scientia consilio nutat. Dum enim circulus in semetipsum ab omni parte reflectitur, in ipso procul dubio sicut nec initium, sic nec finis invenitur. Illa utraque nihilominus consideratio ad hos circulos pertinet, quod in omni divinae comprehe
Abbreviated transcription (Latin):
amgłos iutiam expositione tene¬
mꝰ : q̃ramꝰ adhue qͥ sint illi iͦii a¬
ntili aurei qͥ iubent᷑ singłi in singłis
amgulis poni. De auro satis constat
qd̃ cet̾a omĩa metalla claritatis
sue magnitudine suꝑat & diuina
sapĩa qͥd clariꝰ qͥd lucidiꝰ: cun etiã ni¬
chil comꝑabile inuenimꝰ: De hoc
auro qͣi ad diu̾sas oꝑatõnes mat̾i¬
am sumimꝰ qñ illã q̃ in se sim¬
plex ce una ẽ diu̾so mͦ cõsid̾amꝰ.
Dĩ siqͥd̾e sapĩa cũ sit ut dcm est
simplex ce una mͦ p̃scientia dicit᷑

Expanded text:
tione tenemus, quaeramus adhuc qui sint illi quannuli aurei qui jubentur singuli in singulis angulis poni. De auro satis constat quod caetera omnia metalla claritatis suae magnitudine superat. Sed divina sapientia quid clarius, quid lucidius? cui etiam nihil comparabile invenimus. De hoc auro quasi ad diversas operationes materiam sumimus, quando illam, quae in se simplex et una est, diverso modo consideramus. Dei siquidem sapientia cum sit, ut dictum est, simplex et una, modo praescient
Abbreviated transcription (Latin):
p̃idit. Predestinatõ: qͣ ab et̾no
om̃s siuie ad uitã siue ad mortẽ
p̃ordinauit. Dispositõ: qͣ omĩa
u̾iq incessant̃ disponendo nichil
inordinatũ relinqͥt. hos nr̃e con-¬
sid̾at̃onis modos qͣm cucłm flec

Expanded text:
 qua ab aeterno omnes sive ad vitam, sive ad mortem praeordinavit. Dispositio qua omnia ubique incessanter disponendo nihil inordinatum relinquit. Hos nostrae considerationis modos quasi in c
Abbreviated transcription (Latin):
fulsit ł ouiꝰ dignitatis senatꝰ ꝯsulto locꝰ
est. nisi forte castrense peculium habet.
tem castrensis peculi cum filius fami¬
lias incastrensi peculio. uice patriuy
familiaꝵ fungatur
dem .ł Si quis pat᷑m familias eẽ
credidit. ñ uana simplicitate deceptꝰ nͦ
iuiris ignorant᷑a. S quia publice pat̾fa¬
milias pleris ꝙ uidebaturꝰ. sic agebat asipi
si ꝯtͣbebat. sic mud̃a fiungebatur ce̾sabit

Expanded text:
cuiusuis dignitatis, senatus consulto locus est: nisi forte castrense peculium habeat: tem castrensis peculii, cum filii familias in castrensi peculio uice patrum familiarum funganturm. Si quis patrem familias esse credidit non uana simplicitate deceptus nec iuris ignorantia, sed quia publice pater familias plerisque uidebatur, sic agebat, sic contrahebat, sic muneribus fungebatur, cessabit
Abbreviated transcription (Latin):
scełis: macedo quas illi natura admi¬
nistrabat. etiam es alieuum adhibuis¬
s. ⁊ sepe iat̾iam pͦcaudi. malis hõib¬
p̃staret qui pẽt. uequid amplius dicere¬
tur. Incertis nominib cred̾et. placet
ne cͥ qui filio familias mutuam pecu¬
iuary dediss. ÷ post mortis parentis aꝰ
cuiꝰ inpocestate fuiss. actio peticio ꝙ
daretur. ut scirent qui pessimo exem¬
plo fenerarent. nullius posse filii fami¬
lias bonum nomem expͦcata patͥs sui
morte fieri Si pendeat an sit inpoteᷤ¬
tate filiꝰ. ut puta qm̃ pat᷑m aput hosteᷤ
yabet. inpendenti est. an in senatus ꝯsul¬
tum sit ꝯmissum. Nam si redid̾it inpotes¬
tateiy. senatus ꝯsultuix locus est. siminꝰ
cessat. Int̾un gͥ. deneganda ẽ actio ¶¶ Cer¬
te si arrogatꝰ ĩnutuam pecuniam acceꝑ¬
it deinde sit restitutꝰ. ut emancipetur se¬

Expanded text:
causas Macedo, quas illi natura administrabat, etiam aes alienum adhibuisset, et saepe materiam peccandi malis moribuaestaret, qui pecuniam, ne quid amplius diceretur incertis nominibus crederet: placere, ne cui, qui filio familias mutuam pecuniam dedisset, etiam post mortem parentis eius, cuius in potestate fuisset, actio petitioque daretur, ut scirent, qui pessimo exemplo faenerarent, nullius posse filii familias bonum nomen exspectata patris morte fieri". Si pendeat, an sit in potestate filius, ut puta quoniam patrem apud hostes habet, in pendenti est, an in senatus consultum sit commissum: nam si recciderit in potestatem, senatus consulto locus est, si minus, cessat: interim igitur deneganda est actio. Certe si adrogatus mutuam pecuniam acceperit, deinde sit restitutus, ut emanciparetur, se
Abbreviated transcription (Latin):
tet ut supͣ ipsum desertum assurgat.
Alioquin mens ip̃a inm̃tis excessum.
ñ rapitur ubi supͣ semet ipãm eleuetur.
nͥ semet ipsam in uno deserat. &e se ipam
deserendo desertum faciat. quo deserto
imorem sium magis magisq insub
siderii ex estuatione.

Expanded text:
tet ut supra ipsum desertum assurgat. tet ut supra ipsum desertum assurgat. Alioquin mens ipsa in mentis excessum non rapitur, nisi supra semetipsam elevetur, nisi semetipsam in imo deserat, et seipsam deserendo desertum faciat, quo deserto in morem fumi, magis magisque in subsiderii exaestuatione.
Abbreviated transcription (Latin):
mus consũmationẽ. attende qͦmͦ ħ omĩa
in eandem sententiã cõcurrunt. q̃ omĩa
ꝑ se facile intelligi possunt. Nam hoc
satis constat. quisquis karitate plemus
est cetera uirtutum in sign̾a ñ hab̾e non
potest. Sienim apło creditur. consũmatõ
uirtutũ ẽ karitas. Illud sane notandum
qd̃ anima sc̃a tunc ueracit quasi sumus
ce ꝑ desertum ascendit. qñ ex his q̃ insemet¬
ipsam inuenit. seu bonis seu malis af¬
fectum suum incelestis sponsi desidium
accendit. Maior autẽ s qnͣtum ad meritũ
mͥ ẽẽ uidet᷑ m̃tis eleuatio illa. q̃ fauente
quidẽ grã surgit ex intentione ce inten¬
sione ꝓpͥa. qmͣ illa que surgit. ex sola re¬
uelatione uł aliqͣ inspiratione diuina.
ut gͦ cec̾is digna inueniat᷑. oportet ani¬
mam ab eiusim ascensionẽ incipe ce pͥmo
qͣsi ꝑdesertum ascend̾e. uerumptamẽ
nt eadem ipsa uelut uirgla fumi fiat.
qmus ꝑ desertum sieri incipiat opor¬

Expanded text:
mus consummationem: attende quomodo haec omnia mus consummationem: attende quomodo haec omnia in eamdem sententiam concurrunt, quae omnia per se facile intelligi possunt. Nam hoc satis constat, quia quisquis charitate plenus est, caetera virtutum insignia non habere non potest. Si enim Apostolo creditur, consummatio virtutum est charitas. Illud sane notandum, quod anima sancta tunc veraciter, quasi fumus et per desertum ascendit, quando ex his quae in semetipsam invenit, seu bonis, seu malis affectum suum, in coelestis sponsi desiderium accendit. Major autem sed quantum ad meritum mihi esse videtur mentis elevatio illa, quae, favente quidem gratia, surgit ex intentione, et intentione propria, quam illa quae surgit ex sola revelatione, vel aliqua inspiratione divina. Ut ergo caeteris digna inveniatur, oportet animam ab ejusmodi ascensione incipere et primo quasi per desertum ascendere. Verumtamen ut eadem ipsa, velut virgula fumi fiat quamvis per desertum fieri incipiat, opor
Abbreviated transcription (Latin):
ultis autẽ meluis nos se qmͣ cõ¬
uenient pͥmum illud ad pͥmũ
excelendi modum possimꝰ accõmotlare :
pͥmꝰ utiq m̃tis excessus sit ut suꝑuis
audistis ex desid̾ii anxietate ce. magnitu¬
dine deuocionis. fumus aũt semꝑ surgit
ab igne. Quis aũt neget amorẽ spiritalem
ignem ẽẽ: Recte itaq illa m̃tis insuꝑna
eleuatio que ex feruore dilectiomᷤ oritur.
sumo ni fallor comparat᷑. Quid aũt intel¬
ligimꝰ ꝑ eum fumũ. nisi deuote m̃tis desid̃¬
iuim: Quasi gͦ suimis anima insuꝑna as¬
cendit. qñ dilectione seruente. in hoc ip̃m
urgente suum eam desid̾ium suꝑ semet¬
ipsam rapit. Est autẽ iurgła ut om̃s no¬
uimꝰ. & gracilis ⁊ rectai. Ut gͦ uirgle simi¬
litudinem in se trahat ascensio tua. sit an¬
xium. sit nnicum desid̾ium tuũ & sur¬
gens ex intentione recta. Si aũt ꝑ mir¬
ram carnis contritionẽ. ꝑ thus uͦ cordis
deuocionem ꝑ uniu̾sum autẽ pigm̃ta¬
rii puluerem. uirtutum om̃iũ intelligi¬

Expanded text:
ultis autem melius nosse quam convenienter primum illud, ad primum excedendi modum possimus accommodare? Primus itaque mentis excessus fit, ut superius audistis, ex desiderii anxietate et magnitudine devotionis. Fumus autem semper surgit ab igne. Quis autem neget amorem spiritalem ignem esse? recte itaque illa mentis in superna elevatio, quae ex fervore dilectionis oritur, fumo, ni fallor, comparatur. Quid autem intelligimus per ejusmodi fumum, nisi devotae mentis desiderium? Quasi ergo fumus anima in superna ascendit, quando, dilectione fervente et in hoc ipsum urgente, suum eam desiderium super semetipsam rapit. Est autem virgula, ut omnes novimus, et gracilis, et recta. Ut ergo virgulae similitudinem in se trahat, ascensio tua, sit anxium, sit unicum desiderium tuum, et surgens ex intentione recta. Si autem per myrrham, carnis contritionem; per thus vero, cordis devotionem, per universam autem pigmentarii pulverem, virtutum omnium intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmo uͥ pars a toto ñ minut᷑
ce totum ex ꝑtib ñ cõstituit᷑.¬
quia simplex est qd̃ uniu̾salit̃
ꝓponitur et uniu̾sale quod qͣsi
particłare ꝓfertur. uͥ totum
singula. uͥ omĩa unum ⁊ unũ
omĩa. In his utiq et absq du¬
bio subcumbit humana rõ ⁊
quid faciat imaginatio: abs¬
q dubio in eiusmodi specta¬
cło offic̾e potest. adiuuare oĩ¬
no nõ potest

Expanded text:
imo ubi pars toto non minuitur, imo ubi pars toto non minuitur, et totum ex partibus non constituitquia simplex est quod universaliter proponitur, et universale quod quasi particulare profertur, ubi totum singula, ubi omnia unum et unum omnia. In his utique et absque dubio succumbit humana ratio, et quid faciat ibi imaginatio? Absque dubio in ejusmodi spectaculo officere potest, adjuvare omnino n
Abbreviated transcription (Latin):
illa ꝓponuntur que in rõ¬
ne uersantur. & a rõne cõ¬
p̃henduntur. qͣntomagis
illa que rõnem suꝑgredĩt᷑.
Si aurea sunt. q̃ excedũt una¬
ginationẽ. qͣntomagis illa q̃
excedũt rõnem: In hac gemĩa
specłatione. nichil unaginariũ.
fantasticum debet occurrere. Lõ¬
ge enĩ om̃em corporee similitu¬
diuis ꝓpͥetatẽ exredit. qͥcquid
spectacłi hec gemina nouissi¬
in oꝑis specła ꝓponit. Si enĩ
quartũ illud contẽplationis
genus q̃libet corporea fantas¬
mata soleant semꝑ obnubi¬
lare pocius qm adiuuare qͣn¬
to abhis digniorib ⁊ multo
sublimiorib debent longiuᷤ̾
abeẽ et penitus ñ comparere:
sedat itaq unaginatio intĩ
cedat. penitꝰq recedat ñ est
utiq in quo hoc opus adn¬
uare ualeat. Qͥd enĩ imagina¬
tio possit. nͥ rõ succũbit: Qͥd
ibi faciat imagniatio. ubi
nulla est tnͣsmutatõ. nec ui¬
cissitudinis obumbratio. ubi
pars ñ est. minor suo toto. nec
totũ uniu̾saliꝰ suo indiuiduo.

Expanded text:
onuntur quae in ratione versantur, et a ratione comprehenduntur, quanto magis illa quae rationem supergrediuntur? Si aurea sunt quae excedunt imaginationem, quanto magis illa quae excedunt rationem? In hac gemina speculatione nihil imaginarium, nihil phantasticum debet occurrere, longe enim omnem corporeae similitudinis proprietatem excedit quidquid spectaculi tibi haec gemina novissimi operis specula proponit. Si enim quartum illud contemplationis genus quaelibet corporea phantasmata soleant semper obnubilare potius quam adjuvare, quanto magis ab his dignioribus, et multo sublimioribus debent longius abesse et penitus non comparere? Cedat itaque imaginatio interim, cedat, penitusque recedat, non est utique in quo hoc opus adjuvare valeat. Quid enim imaginatio possit ubi ratio succumbit? Quid ibi faciat imaginatio ubi nulla est transmutatio nec vicissitudinis obumbratio? Ubi pars non est minor suo toto, nec totum universalius suo individuo,
Abbreviated transcription (Latin):
tuba. ũisignidie sollempnitatis ur̃e. Ne¬
luna intelligentia innouata. ⁊ diuini¬
tus aspirata. Scimus quia luna lum̃
a se ipsa ñ habet. s a solaͤ accipit. ut lu¬
cere possit. Sic sane humana intelli¬
gentia diuinitus accepit. ut ueri lumi¬
nis radiis renitere possit. Quotiens gͥ
nouos diuine illustationis radios acci¬
punus. ⁊ aliquid qd̃ humanã intelli¬
gentiã exxedit. ex diuina reuelatione
cognoscimus debemus statim in gr̃a¬
rum actionẽ assurgere ⁊ magnificen¬
tie tuba idiuine bonitatis p̃conia re-¬
rẽ buccine secũ ⁊ alios anmauit suismͦ
buccine clãgorẽ innoua luna fieri uͦlu¬
it uł se facturum spopondit cũ dixit
Benedicam dñm qui tribuit mͥ intellec¬
tum. Sic daniel cum reuelantis gr̃ẽ lu¬
ñ accepit. qͣs ad noue lune exortũ ma¬
gnificaitie tuba ꝑsonuit. cum ait. Sit
nom̃ domini benedictũ ascło. ⁊ usq in
scł̃m quia sapientia ⁊ fortitudo euis sũt

Expanded text:
tuba in insigni die solemnitatis vestrae. Netuba in insigni die solemnitatis vestrae. Neluna intelligenti innovata, et divinitus aspirata. Scimus quia luna lumen a seipsa non habet, sed a sole accipit ut lucere possit. Sic sane humana intelligentia divinitus accepit, ut veri luminis radiis renitere possit. Quoties igitur novos divinae illustrationis radios accipimus, et aliquid quod humanam intelligentiam excedit ex divina revelatione cognoscimus, debemus statim in gratiarum actionem assurgere, et magnificentiae tuba in divinae bonitatis praeconia rerem buccinae secum et alios animavit. Ejusmodi buccinae clangorem in nova luna fieri voluit, vel se facturum spopondit, cum dixit: Benedicam Dominum qui tribuit mihi intellectum . Sic Daniel cum revelantis gratiae lumen accepit, quasi ad novae lunae exortum magnificentiae tuba personuit, cum ait: Sit nomen Domini benedictum a saeculo, et usque in saeculum, quia sapientia, et fortitudo ejus sunt
Abbreviated transcription (Latin):
inscłm qr sapientia ⁊ fortitudo eiꝰ
sunt. ⁊ ipse mutat tempora. ⁊ etateᷤ.
transfert regna atq constituit. Ex¬
emplo discamus. quid ipsi facere
debeamꝰ. cum reuelantis gr̃e lum̃
accipumus. Satagamus itaq ux¬
ta damelis exemplum illi głam ⁊
honorem ⁊ gr̃aꝵ acciononem re¬
referre. aquo habenuis sapere.⁊
intelligere.⁊ quicquid boni nos
constã habere. Quam multi sunt
qui cum lum̃ ueritatis accipiunt
statim hoc suis meritis. uł studiis ascͥ¬
bunt. Se ipsos magnisicant. ⁊ attollũt
ceteros om̃s sui cõparatione despiciũt
Loquitur apud se amma euismodi super
oñis docentes me intellexi. Nititur illud
salomonicum ad setam impudenter. ꝙͣ
inaniter trahere. p̃cessi sapientia om̃s qui
fuerunt ante me scontra nos demus il¬
li głam aciuo accepimus intelligentiam.
Studeamꝰ semꝑ. statim impso exortu re¬
uelantis gr̃e in ip̃a innouatione illumi¬
nante intelligentie. digna deo laudum
p̃comia referre. Buccinate ĩneomenia

Expanded text:
ia sapientia et fortitudo ejus sunt, et ipse mutat tempora et aetates, transfert regna atque constituit . Exemplo discamus quid ipsi facere debeamus, cum revelantis gratiae lumen accipimus. Satagamus itaque juxta Danielis exemplum illi gloriam, et honorem, et gratiarum actionem referre, a quo habemus sapere, et intelligere, et quidquid boni nos constat habere. Quod multi sunt qui cum lumen veritatis accipiunt, statim hoc suis meritis, vel studiis ascribunt, seipsos magnificant, et attollunt, caeteros omnes sui comparatione despiciunt. Loquitur apud se anima ejusmodi, super omnes docentes me intellexi. Nititur illud Salomonicum ad se tam imprudenter quam inaniter trahere: Praecessi sapientia omnes qui fuerunt ante me . Econtra nos demus illi gloriam a quo accepimus intelligentiam. Studeamus semper statim in ipso exortu revelantis gratiae, in ipsa innovatione illuminatae intelligentiae, digna Deo laudum praeconia referre. Buccinate in neomenia
Abbreviated transcription (Latin):
q stupendum. &e multa admiratione
dignum occurrͥt. qͦmͦ contemplationis
oculus tam late pateat qui duine reue¬
lationis cooꝑatione sensusq ad ea que
innouissimo siunt ꝑlustranda dilatat.
sunt nouissinus temꝑibus. Querendum
itaq est: ne forte aliquid ui his u̾bis la¬
teat qd non ui alicui tantum. s plurib
seu etiam ꝑfectis pene om̃ib uixtataliqͥd
conuenite queat. Nleq eñĩ alibi quã aps̃
electos regnum celoꝵ suscitat᷑ regnũ quod
scdm danielis sententiam inet̾uum ñ dissi¬
patur. regnum quod uirra nos ẽẽ dr᷑ Reg¬
num inquit dñs celoꝵ intra uos est. Hoc
ꝓfecto regnum ielectis suis dñs innouis¬
simis eoꝵ suscitat. qualicum mͦ eos inpͥm¬
ordiis suis ꝑ uaria temptam̃ta fluctuare ꝑ
Qd̃ amissam contemplationis
gram̃ melius deuotione quã in uestigati¬
oue recupamus. & qd̵ id qͦ gratis optinemꝰ.
qd̃ m̃to deuotionis ad quirimus:

Expanded text:
que stupendum, et multa admiratione que stupendum, et multa admiratione dignum occurrit, quomodo contemplationis oculis tam late pateat, qui divinae revelationis cooperatione se usque ad ea quae in novissimo fiunt perlustranda dilatat. sunt novissimis temporibusitaque est, ne forte aliquid in his verbis laod non uni alicui tantum, sed pluribus, seu etiam praefectis pene omnibus juxta aliquid convenire queat. Neque enim alibi quam apud electos regnum coelorum suscitatur. Regnum quod secundum Danielis sententiam in aeternum non dissipatur, regnum quod intra nos esse dicitur: Regnum, inquit Dominus, coelorum intra vos est . Hoc profecto regnum in electis suis Dominus in novissimis eorum suscitat, qualicunque modo eos in primordiis suis per varia tentamenta fluctuare pe. CAPUT XIX. Quod amissam contemplationis gratiam, melius devotione, quam investigatione recuperamus, et quod id quoque gratis obtinemus quod merito devotionis acqui
Abbreviated transcription (Latin):
dicare regi. s ẽ d̃s̃ incelis reuelans miffia.
Docet itaq nos in his uerbis damel nr̃
ea q̃ supͣ hominẽ sunt ⁊ humanum sẽ¬
sum excedũt de huinana in dustria pe¬
nitꝰ desꝑare. &e de sola dñi reuelatione ex¬
pectare. Qd̃ aũt dic̃ ostensa sibi q̃ fut᷑a c̃
nouissimis temꝑib ad illud ꝓculdubio
respic̾e uidetur qd̃ insine uisionis post
cetera adiungitur. lapis autẽ qui ꝑcusse¬
rat statuam factus est mons magnus.
⁊ inpleuit uniu̾sam t̃ram. Quam sint
magna. quã ue ꝓfunda. & quanta uerͣa¬
tione digna. ea que uisio ista uita alle¬
goricũ ummo pene iuixta historicũ sensũ
loquitur nemo scͥpturarũ sc̃aꝵ ꝑitꝰ igno¬
rare ꝑmittit᷑. s sic ista ad nr̃am seu alio¬
rum eclificationẽ iuxta moralẽ sensum
discutumꝰ. ut de tanti nuffii auctoritate
uixta sacratiorẽ intelligentiam nich̃
ininuere ł attenuare p̃sumamꝰ. Itłs ita¬

Expanded text:
dicare regi. Sed est Deus in coelis revelans mysteria. dicare regi. Sed est Deus in coelis revelans mysteria. Docet itaque nos in his verbis Daniel noster, ea quae supra hominem sunt, et humanum sensum excedunt, de humana industria penitus desperare, et de sola Domini revelatione exspectare. Quod autem dicit ostensa sibi quae futura sunt novissimis temporibus, ad illud procul dubio respicere videtur quod in fine visionis post caetera adjungitur: Lapis autem qui percusserat statuam, factus est mons magnus, et implevit universam terram. Quam sint magna, quamve profunda, et quanta veneratione digna ea quae visio ista juxta allegoricum, imo pene juxta historicum sensum loquitur, nemo Scripturarum sanctarum peritus ignorare permittitur. Sed sic ista ad nostram seu aliorum aedificationem juxta moralem sensum discutimus, ut de tanti mysterii auctoritate juxta sacratiorem intelligentiam, nihil minuere vel attenuare praesumamus. Illud ita
Abbreviated transcription (Latin):
no utrumq inuenire poterimꝰ. Incerta
et occultꝰ᷑ sapientie tue manifestasti mͥ.
ecce de uno. ltemq ꝓ alio. Aꝑiam inꝑa¬
boł os meum. loquar ꝓpositiones ab̃ ini¬
itio. Quidam aut̃ iam pͥmũ ꝑceperũt
&e de sccło quid̃ pene uł penitus diffidt
Misticam iam uisionẽ ieremuias cogno¬
uerat. qui suꝑ hoc ip̃m int̾rogatus di¬
cebat Hirgam iugilãtem. ego uideo: ⁊¬
faciera eius item. Ollam succensã ego
uideo. ⁊ faciẽ eiꝰ a facie aquilonis. Ecce
iam audis de uno munere ꝓfitentẽ au¬
di eundẽ de alio ad huc diffidentẽ. aqa
dñe nescio loqui. Cuismodi sane diffi¬
dentia expͥmit᷑ cum cognoscenti uisio¬
nẽ iam dicitur Putas ne uere potes
indicare michi somnium qd̵ iuidi: łał
diffidentia redarguit᷑. & uñ eiꝰmodi gr̃a
despari. uł sꝑari debeat ostendit᷑ cũ dr̃
Misterium qd̃ rex interrogat. sapientes.
magi. & arioli. ⁊ aruspices nequeunt in¬

Expanded text:
no utrumque invenire poterimus: Incerta, no utrumque invenire poterimus: Incerta, et occulta sapientiae tuae manifestasti mihi . Ecce de uno. Itemque pro alio: Aperiam in parabolis os meum, loquar propositiones ab initio . Quidam autem jam primum perceperunt et de secundo quidem penitus diffidunt. Mysticam jam visionem Jeremias cognoverat, qui super hoc ipsum interrogatus, dicebat: Virgam vigilantem ego video; et item: Ollam succensam ego video, et faciem ejus a facie aquilonis . Ecce jam audis de uno munere profitentem, audi eumdem de alio adhuc diffidentem: A, a, a, Domine, nescio loqui. Ejusmodi sane diffidentia exprimitur, cum cognoscenti visionem jam dicitur. Putasne vere potes indicare mihi somnium quod vidi? Talis diffidentia redarguitur, et unde ejusmodi gratia desperari, vel sperari debeat ostenditur, cum dicitur: Mysterium quod rex interrogat sapientes, magi, et arioli, et aruspices nequeunt in