comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
longe posteriorib patͥarcharũ
da arbitratus sit. s p̾cet̾is eligen
da. ioseph. uide. symeonis. ⁊ leui.
Quatuor r gn̾a in his quoꝵ isti
posteri sunt cognoscimus fuis¬
se uirtutum. In uida id est in il¬
lo suꝑiore dñice ꝑ figuram pas¬
sionis myst̾ium ꝓpħarum. In
ioseph p̾cessisse castitans exẽplũ.
in sẏmeo uindictam lesi pu¬
doris. in leui officium sac̾dotis.
ꝓpħie dignitatem. ut qr unus
iorib genera uirtutum diu̾sa
p̾cederent. Noc qͦ iusti int̾ dñi¬
cas gen̾ationes ꝯmemorat̾o nõ
debuit p̾termitti. ut qr edifica¬
tores eccłie nascebantur eum
sui gen̾is auctorem p̾misisse ui¬
deatur qui eam in tẏpo ante
fundauerat. Nam de mathusa¬
lam quid dicam cuius ultra
diluuiũ num̾antur anni. ut
qm̃ solus est xp̾c cuius uitã nul¬
lam sensit etatem. in maiorib
qͦ suis ñ sensisse diluiua uideret᷑.
Enoch uero nõne manifestum
⁊ pietatis dñice ⁊ diuinitatis

Expanded text:
longe posterioribus, patriarcharum longe posterioribus, patriarcharum da arbida Ioseph, Iudae, Symeonis et Leui. quattuor enim genera in his quorum isti posteri sunt cognoscimus fuisse uirtutum: in Iuda, id est illo superiore, dominicae per figuram passionis mysterium prophetatum, in Ioseph praecessisse castitatis exemplum, in Symeon uindictam laesi pudoris, in Leui officium sacerdotis. prophetiae dignitatem, ut quia unus genera uirtutum diuersa praecederent. Noe quoque iusti inter dominicas generationes conmemoratio non debuit praetermitti, ut quia cator ecclesiae nascebatur, eum sui generis auctorem praemisisse uideatur qui eam in typo ante fundauerat. nam de Mathusala quid dicam, cuius ultra diluuium numerantur anni, ut quoniam solus est Christus, cuius uita nullam sensit aetatem, in maioribus quoque suis non sensisse diluuia uideretur. Enoch uero nonne manifestum et pietatis dominicae et diuinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
inierłm. Et nom̃ matͥs eius me¬
sola.⁊ om̃ia que fecit sub ocuł dñi
pater enis: uip̃e fecit. W indiebus
euis ascendit nabuchodonosor
rex babilonis inierłm. Uides gͥ ꝙ
alus fuit iosie filius. alius ne¬
pos. Filius illrus ille cui ieremias
nom̃ imposuit. Nepos iste qui
patris uocatus est nomine. W be
pare ut ñ ioachi s iechoniam
nominaret.Simł ut supͣchiximꝰ
maiorem fructum dñice potesta¬
tis pietatis adstruxit. si gen̾is
nobilitatem ñ inom̃ib dñs re¬
quisiuit. s de captiuis ⁊ pcc̃orib
congrue nasciuoluit qui remis¬
sionem ueniebat p̾dicare capti¬
uis. Nongͥ supp̾ssit alterũ euã¬
gelista. s utrumq signauit:
qd̾ uterq iechonias dictus sit.
Ita addito iuniore iechonia.
generat̾ones.xiiii. ꝯputantur.¬
Ergo illa matħs. Pulchre autẽ
lucas qm̃ filios iacob plures noz
poterat ꝯp̾hendẽ. ne extra gen̾a¬
tionum euagari suꝑfluam seri¬
em uid̾etur. licet in aliis hoc est

Expanded text:
in Hierusalem, nomen matris eius Mein Hierusalem, nomen matris eius Mesola. et omnia quae fecit sub oculis domini pater eius et ipse fecit. et in diebus eius ascendit Nabuchodonosor, rex Babylonis, in Hierusalem. uidalius fuit Iosiae filius; alius nepos: filius illius ille, cui Hieremias nomen inposuit, nepos iste, qui patris uocatus est nomine. et bepare, ut non Ioachim, sed Iechoniam nominaret. simul, ut supra diximus, maiorem fructum dominicae pietatis adstruxit, ei generis nobilitatem non in omnibus dominus requisiuit, sed de captiuis et peccatoribus congrue nasci uoluit, qui remissionem ueniebat praedicare captiuis. non igitur subpressit alterum euangelista, sed utrumque signauit, quod uterque Iechonias dictus sit. ita addito iuniore Iechonia generationes XIIII Ergo illa Matthaeus. 47. Pulchre autem Lucas quoniam filios Jacob plures non poterat comprehendere, ne extra generationes evagari superflua serie videretur; licet in aliis, id est
Abbreviated transcription (Latin):
successerit. Qd̾ uero post iecho¬
niam .xii. generatione enum̾aᷤ¬
se uidetur eugłista si diligenter
aduertas: hic ꝙͦ. xiiͦii. gen̾ationũ
pot̾is inuenire rationem. duode¬
est xp̃c ⁊ ioseph. S nicħ refert
utrum in duab gen̾ationibus
an una m̃datium sit. Tam̃ ne
hic quid̾ cecum aliquem scopu
chim hoc est duas iechonias fuis¬
se historia inclicat. unum ante
transmigratõnem. alterum in
ip̃a transmigrat̾one gen̾atum
idest patrem ⁊ filium. Ergo pat̾
unt̾ generat̾one suꝑiores est cõ¬
putatus qui successit iosie. du
cant. Sicenim scriptum est. Et
imꝑauit pharao suꝑ isrł ioachĩ
filio iosie regnante in uidea ꝓ
losia patre suo.⁊ conu̾tit nom̃
ioachim in regnando.⁊ xi. ãnos
regnauit in ierłm. Quib sub¬
lecit. Reliqua uerboꝵ ioachim
⁊om̃ia que fec̃ nõne scͥpta s̃ in
libro u̾boꝵ.⁊ indieb eoꝵ qui regꝰ¬
nauit inuida: & dormiuit io¬
regnaret trib m̃sib regnauit

Expanded text:
successerit. quod uero post Iechosuccesserit. quod uero post Iechoniam XII generationes enumerasse uidetur euangelista, si diligenter aduertas, hic quoque XIIII generationum poteris inuenire rationem; XII eest Christus ex Ioseph. sed nihil refert utrum in duabus generationibus an una mendacium sit; tamen ne hic quidem Capareum aliquem scopulchim, hoc est duos Iechonias fuisse historia indicat, unum ante transmigrationem, alterum in ipsa transmigratione generatum, id est patrem et filium. ergo pater inter generationes superiores est conputatus; qui successit Iosiae, ficant. sic enim scriptum est: et imperauit Pharao super Israhel Ioachim filio Iosiae regnante in Iudaea pro Iosia patre suo et conuertit nomen Ioachim in regnando et XI annos regnauit in Hierusalem. quibus subiecit: et reliqua uerborum Ioachim et omnia quae fecit nonne scripta sunt in libro uerborum et in diebus eorum, qui regnauerunt in Iudaea? et dormiuit Ioregnaret, tribus mensibus regnauit
Abbreviated transcription (Latin):
tet cognoscere qd̾ añ iam chiximꝰ
posse pluras eẽ successiones: pau¬
tiores gen̾ationez. Possunt ⁊ dn
tius inuere aliqui ⁊ serius genera¬
re. aut certe penitus exortes ge¬
nerationis existere. Itaq ñ que
regum eadem gen̾ationum tẽ¬
pora. Uñ matħs eos quos adge¬
neratͥonem ñ putauit ꝑtinere
p̃teriit. Nam si ꝓpositum eẽt ei
successione describ̾e rationabi¬
liter mou̾emur: cur cum in re¬
gnoꝵ lib̾s ⁊ paralipomenis ꝯue¬
mat qd post ioram ochozias re¬
gnau̾it.⁊ ioram.⁊ amasias. si¬
amasiãs aut̃ successerit ozias
sc̃s matħs tres illos reges p̾terie¬
rit. ochoziã. ioram: lamasiã. et
post ioram iosaphat subiecerit.
s ñ eum in regum successionẽ. s
ingn̾atione subiecit. Deniq ge¬
n̾ationum relatorem se fuisse
memorauit. P otuit autẽ fieriut
ioram tarcdius gen̾au̾it ⁊ iosa¬
phat serius ꝑceꝑit regnum. atq
ita ioram patͥ suo cui inpotesta¬
te ñ successit: in generatione

Expanded text:
am diximus, posse plures esse successiones, pauciores generationes; possunt i enim diutius uiuere aliqui et serius generare aut certe penitus exsortes generationis exsistere. itaque non quae regum eadem generationum tempora. unde et Matthaeus eos quos ad generationem non putauit pertinere praeteriit. nam si propositum esset ei successiones describere, rationabiliter moueremur, cur cum in Regnorum libris et Paralipomenis conueniat quod post Ioram Ochozias regnauerit et Iodam et Amasias, Amasiae autem successerit Ozias, sanctus Matthaeus tres illos reges praeterierit, Ochoziam, Iodam et Amasiam, et post Ioram Iosaphat subiecerit. sed non eum in regum successione, sed in generatione subiecit, denique generationum relatorem fuisse memorauit. potuit autem fieri ut et Ioram tardius generauerit et Iosaphat serius perceperit regnum atque ita Ioram patri suo, cui in potestate non successit, in generatione
Abbreviated transcription (Latin):
ñ est de hoc mundo. Qui dic̃ de
ostendit eẽ supra mundũ. ita
ierat regnumeius ⁊ ñ erat. Nõ
erat in scło. supra scłm erat. E¬
rat gͥ regnum aliud ueri cdauid
qd̾ solus xp̃c accepit. W erat se¬
men alud cdauid qd̾ in et̾num
manet.Dequo solu generatus
est xp̃c. qui solus uerus filius dł.
cuius ⁊̃ solus nom̃ accepit. iuxͣ
qd̾ scͥptum est. Inueni dł seruũ
enim. Posui adiutoriũ suꝑ po¬
tentẽ.⁊ exaltaui electum deppło
meo. Solus it potens. solu ele¬

Expanded text:
non est de hoc mundo. qui dicit nonon est de hoc mundo. qui dicit noostendit esse supra mundum. ita et erat regnum eius et non erat: non erat in saeculo, supra saeculum erat. erat ergo regnum aliud ueri Dauid, quod solus Christus accepit, et erat semen aliud Dauid, quod in aeternum manet, de quo solus generatus est Christus, qui solus uerus filius Dauid, cuius etiam solus nomen accepit, iuxta quod scriptum est: inueni Dauid seruum enim: posui adiutorium super potentem et exaltaui electum de populo meo; solus enim potens. solus ele
Abbreviated transcription (Latin):
minib dexteram eius. Ip̃e uoca¬
uit me pat̾ ms̃ es tu. ⁊ ponam in
scłm scł̃i sem̃ eius. ⁊ thronũ eius
sic̃ dies celi. Non utiq hunc thro
num salomon sedit. ñ roboam.
ñ iechonias. Uis scire quis sed̾it :
hic est de quodic̃ angłs ad mariã.
Ecce ꝯcipies in utero ⁊ paries fili¬
um. i uocab̾ nom̃ eius iħm. hic
erit magnus ⁊ filius altissimi
uocabitur. & dabit illi dñs dẽ
sedem dauid patͥs sui. ⁊ regnabit
indomo iacob in et̾mim.⁊ reg¬
ni eius ñerit finis. Si angło ñ
credis ip̃i saltem dño crede dicq̃.
Tu scis qr ego rex sum. Nũqͥd gͦ
et ip̃e m̃titus est qr regnare se
dix̃. qui ñ regnauit in tr̃is : ouo¬
modo scͥptura soluitur que reg¬
nare eum dic̃ ⁊ regnare ñ astru¬
it: In abruptum disputat̾onis
uenimus. heremus in uado. ⁊ qͦ¬
dam u̾itatis naufragio fluctua¬
trogemus scripturas. inuenimus
qr regnum dñi ñ est de hoc mũ¬
do. Ip̃e n dix̃. Regnum meum

Expanded text:
minibus dexteram eius. ipse inuocaminibus dexteram eius. ipse inuocabit me pater meus es tu\' et: ponam in saeculum saeculi semen eius et thronum eius sicut dies cnum Salomon sedit, non Roboam, non Jechonias. Vis scire quis sederit? Hic est de quo dicit angelus ad Mariam: Ecce concipies in utero, et paries filium, et vocabis nomen ejus Jesum. Hic err, et dabit illi dominus deus sedem Dauid patris sui, et regnabit in domo Iacob in aeternum, et regni eius non erit finis. si angelo non credis. ipsi saltim domino credes dicenti: tu dicis quia ego rex sum. numquid ergo et ipse mentitus est, quia regnare se dixit. qui non regnauit in terris? quomodo scriptura soluitur, quae regnare eum dicit et regnare non adstruit? in abruptum disputationis uenimus, haeremus in uado et quodam ueritatis naufragio fluctuandeat. interrogemus scripturas. inuenimus quia regnum domini non est de hoc mundo; ipse enim dixit: . regnum meum
Abbreviated transcription (Latin):
illi d̃s dẽ sedem dł patͥs sui: ⁊ re¬
gnabit indomo iacob: Quomͦ
regnare ꝓmirtit᷑. nec ostendit᷑. :
aut quomͦ ex semine iechonie
nie posteros ñ negatur. W ĩo d̾
enuim scłari honore regnauit.
nec in iechonie sedib sedit. s re¬
gnauit in sede dauid. Uerũ cũ
modum soluitur qd̾ dictum ẽ
qr dauid iechonie posteri ñ sede¬
bunt. cum eadem sedes fuisse ui¬
deatur amboꝵ : Itaq ⁊ nos sedẽ
dł fuisse negare ñ possumus. nõ
eandem tam̃ regis dauid sedem
xꝑc quam iechonias sedit. ĩmo
necquisquam alius ex genere
dauid sedem eius potuit sedere
quam xp̃c. qr nec in alio aliquo
semen eius eternum est s in xͦ.
sicut ip̃e ds̃ reserauit dicens. Se¬
mel uiraui in scõ meo. siđł men¬
tiar sem̃eius in et̾num manebit.
⁊ sedes eius sic̃ sol in ꝯspectumõ.
Quem gͥ dicit hic : ñ salomonẽ
utiq. ñ roboam. ñ nathan. s il¬
lum de quo solo potest dicere. Po¬
nam in mari manũ eius. ⁊ ĩ flu¬

Expanded text:
regnabit in domo Jacob ? Quomodo regnare promittitur, nec ostenditur? Aut quomodo ex semine Jechoniae niae posteros non negatur; et ideo de m saeculari honore regnauit nec in Iechoniae sedibus sedit, sed regnauit in sede Dauid. Uerum cum modum soluitur quod dictum est quia Dauid sedem Iechoniae posteri non sedebunt, cum eadem sedis fuisse uideatur amborum? itaque et nos sedem Dauid fuisse negare non possumus, non eandem tamen regis Dauid sedem Christus quam Iechonias sedit, immo nec quisquam alius ex genere Dauid sedem eius potuit sedere quam Christus, quia nec in alio aliquo semen eius aeternum est, sed in Christo, sicut deus ipse reserauit dicens: semel iuraui in sancto meo, si Dauid mentiar: semen eius in aeternum manebit, et sedis eius sicut sol in conspectu meo. quem igitur dicit hic? non Salomonem utique, non Roboam, non Natham, sed illum de quo solo potest dicere: ponam in mari manum eius et in flu
Abbreviated transcription (Latin):
dum putamꝰ qd̾ adł temporibu
usq ad iechoniam. hoc est usꝙ
ad captiuitatem cum. xͦ. ⁊ septi
tentur. postea qͣtuordecim gene¬
rationes descͥptas eẽ memorau̾r
Sic enim habes. Om̃s generati¬
ones ab abraham usq ad cdł ge

Expanded text:
dum putamus, quod a David temporibus usque ad Jechoniam, hoc est, usque ad captivitatem, cum decem et septem tentur, postea quatuordecim generationes descriptas esse memoraverit. Sic enim habes: Omnes generationes, ab Abrah
Abbreviated transcription (Latin):
his qui siue argum̃tati. siue
simplicit̾ docentes. siue uere
mei latrones ascalonam urbẽ
palestine ingressi de fano apol¬
linis. ꝙ uicinũ muris erat. an¬
tipatrum herodis ciuusctã ie¬
roduli filiũ int̾ alios adduxere
captiuum. Quẽ pat̾ redimere
imbutus disciplinis ⁊ mysteri¬
is iudeoꝵ hirchano iudee regi
amicicia copulatur. Quem ꝓse
ad pompeiũ hircanus legatũ
direx̃. & qr legatͥonis fructu po¬
titus ẽ ꝑ eam gr̃am partem re¬
gni affectauit. Occiso aut̃ anti¬
patro ꝓpt̾ felicitatis inuidiã.
filius eius herodes postea sub an¬
tonino senatus ꝯsulto iudeis
regnare p̾ceptus ẽ. cuius hero¬
des filius ⁊ alii tetrarche. Qr i̾o
ex grecoꝵ hystoriis putauimus
tͣnsferendum. ut clateat hero¬
dem nullo affine generis uide¬
oꝵ regnum adulterina fraude
quesisse. Deniq ꝯscius ignobi¬
litatis sue neqͣ posteris suis uł
de p̾scripto ueteriquestio mo¬
ueretur scͥpturas eoꝵ incendit.

Expanded text:
his, qui siue argumentati siue his, qui siue argumentati siue simpliciter docentes siue uere ia Idumaei latrones Ascalonam urbem Palaestinae ingressi de fano Apollinis, quod uicinum muris erat, Antipatrum Herodis cuiusdam hieroduli filium inter alios abduxere captiuum, quem pater redimere inbutus disciplinis et mysteriis Iudaeorum Hyrcano Iudaeae regi amicitia copulatur, quem pro se ad Pompeium Hyrcanus legatum direxit; et quia legationis fructu potitus est, per eam gratiam partem regni adfectauit. occiso autem Antipatro propter felicitatis inuidiam filius eius Herodes postea sub Antonio senatus consulto ludaeis regnare praeceptus est, cuius Herodes filius et alii tetrarchae. quod ideo ex Graecorum historiis putauimus transferendum, ut clareat Herodem nullo adfinem generis Iudaeorum regnum adulterina fraude quaesisse. denique conscius ignobilitatis suae, ne qua posteris suis uel de praescripto uetere quaestio moueretur, scripturas eorum incendit
Abbreviated transcription (Latin):
sedem meam. Noli tam̃ tãto
negligens ẽẽ ꝓmisso. Non
sine definitione datum est.
S si custodieris testam̃tum. ⁊
testimonia seruau̾is dñi que
in eugłio se pollicetur ẽẽ dictu¬
rum. tibi qͦ copia sedis patebit
et̾ne. ħ de uxore urie. De achab
aut̃ satis clareat cuiuxor est ze¬
zabel.⁊de iechonia de quo satis
ydoneus auctor est ieremias
maximi reum ẽẽ delicti. cui ⁊̃
ꝙ habuit nom̃ eripuit. ꝙ iõ io¬
nias ab ieremia est nominatꝰ.
dicente eo.abiectus est iechoni¬
as ut uas. ñ est usus in eocłpt̾
Terra tr̃a audi uerbum dñi Scͥ¬
be uirum istum abdicatum.
qr ñ exurget ex semine eius se¬
dens in trono dł pͥnceps adhuc
in iuda. Eo enim regnante ui¬
deam babiloni uastauer̃. neq
postea de semine eius regnũ
quisquã in iudea potuit obti¬
nere. I ostea ⁊ ppłs de captiuita¬
te dimissus sub sac̾dotib ⁊ te
ches. ne ip̃i quid̃ qͣntum hysto¬
ria docet regał dignitatemgi¬
neris reseruantes. Fertur N ab

Expanded text:
sedem meam. noli tamen tanto neglegens esse promisso; non enim sine definitione datum est,. sed, si custodieris testamentum et testimonia seruaueris domini, quae in euangelio. se pollicetur esse dicturum, tibi quoque copia sedis patebit aeternae. haec de uxore Uri. De Athab autem satis claret, cui uxor lezabel, et de Iechonia, de quo satis idoneus auctor est Hieremias maximi reum esse delicti, cui etiam quod habuit nomen eripuit. et ideo qui Ionias a Hieremia est nominatus dicente eo: abiectus est Iechonias ut uas, non est usus in eo, propterra, terra, audi uerbum domini, scribe uirum istum abdicatum, quia non exsurget ex semine eius sedens in throno Dauid, princeps adhuc in Iuda. eo enim regnante Iudaeam Babylonii uastauerunt neque postea umquam de semine eius regnum quisquam in Iudaea potuit optinere; postea enim populus de captiuitate dimissus sub sacerdotibus et chae, ne ipsi quidem, quantum historia docet, regalis dignitatem generis reseruantes. fertur enim ab
Abbreviated transcription (Latin):
ros ⁊ nobiles reges actum dñige
nus. S ubi ad ultermum regnũ
affectauit ꝓpago successionẽ no¬
bilitatis sue. ñ potentie s genera¬
tionis ordoseruauit. Tam̃ ip̃m
regem scđm honorem scłi ñ ac

Expanded text:
ros et nobiles reges actum domini genus. sed ubi adulterina regnum adfectauit propago, successionem nobilitatis suae non potentiae, sed generationis ordo seruauit, tamen ipsum regem secundum honorem saeculi non ac
Abbreviated transcription (Latin):
litt̾a occidit qiͣ leno uitioꝵ: sp̾c at̃¬
magist̾ est castitatis. Itaq uidea¬
mus ne hec mulier synagoga sit
q̃.uii. iuros habuit: sic̃ samarita¬
ne tr̾. Qͥnq enĩ uiros habuisti.
Qͥa samaritana qͥnq tãtũ libros.
moysi: synagoga.uii. sequit᷑. Prĩ¬
cipalit̾ ⁊ de nullo ꝓpt̾ ꝑfidiã suã
hereditarie potestatis sem̃ accep̃.
⁊ ideo partem cũ uiris suis ĩ re¬
surrectione habe ñ pot̾it: qr sp̃a¬
le p̾ceptum scđm sensum carnis
inuertit. Non enĩ fr̾ carnał aliqͥ
denunciatꝰ est. quisem̃ fr̾is susci¬
uideoꝵ. sapiẽtiam diuini cultꝰ
ascisc̾et inuxorẽ. atq ex ea sem̃
in apłis suscitaret. qui qi defun¬
ctoꝵ reliqͥe iudeoꝵ informes. ad¬
huc insynagoge utero derelicti.
scłm electionẽ gr̃e reseruari: no¬
uiseminis admixtione meruer̃.
Synagoga aut̃ freq̃nt̾ stolam ac¬
cipit. qd est insigne diugii qiͦ au

Expanded text:
littera occidit quasi lena 1 J uitiorum, spiritlittera occidit quasi lena 1 J uitiorum, spiritmagister est castitatis. itaque uideamus ne haec mulier synagoga sit, quae septem uiros habuit, sicut Samaritanae dicitur: quinque enim uiros habuisti, quia Samaritana quinque tantum libros Moysi, synagoga septem sequitur principaliter et de nullo propter perfidiam suam hereditariae posteritatis semen accepit. et ideo partem cum uiris suis in resurrectione habere non poterit, quia spiritale praeceptum secundum sensum carnis inuertit; non enim frater carnalis aliqui denuntiatus est, qui semen fratris susciIudaeorum sapientiam sibi diuini cultus adscisceret in uxorem atque ex ea semen in apostolis excitaret, qui quasi defunctorum reliquiae Iudaeorum informes adhuc in synagogae utero derelicti secundum electionem gratiae reseruari noui seminis admixtione meruerunt. synagoga autem frequenter stolam accipit, quod est insigne coniugii, qu
Abbreviated transcription (Latin):
habes diuitias: obnoxiꝰ cesaries.
Si uis nichil regi deb̾e tr̾eno: re¬
linque om̃ia tua ⁊ seq̃re xp̃m.
O bene pͥus que cesarist̃ reddẽ¬
da decernit. neq enĩ porest eẽ qͥs
dm̃i: nͥ pͥus remunciau̾it mundo.
S om̃s renunciamꝰ u̾b̃. ñ renũcia¬
mus affectu.Nam cũ sacͣm̃ta susci¬
pimꝰ: renũciamꝰ. Qm grauia uin
est inquit ñ uou̾e te: qͣm uou̾e ⁊ ñ
reddere. Aaiorest ꝯtractus fidei: ꝙͣ
peccume. Redde ꝓmissũ dũ in hoc
corꝑe es. pͥusꝙͣ ueniat exactor ⁊ mit¬
tat te in carc̾em. Am̃ dico tͥ ñ exies
inde: donec soluas nouissimũ qͣ¬
drantẽ. Si fr̾ alicuiꝰ mortuꝰ fu̾it.
Sactucei hoc est detestabilior por¬
tio uideoꝵ. hoc dñm loco tẽptãt.
Quoꝵ aꝑte stulticia rep̾hendit᷑.
Aystice aut̃ sentẽtia retorq̃tur.
qͣle de suo deder̃ castitatis exẽplũ.
dũ scdm lit̾am nub̃e cogit᷑ ⁊ ĩ ui¬
ta: ut defũctisem̃ excitet fr̃. Ergo

Expanded text:
habes diuitias: obnoxius Caesari es. habes diuitias: obnoxius Caesari es. si uis nihil regi debere terreno, relinque omnia tua et sequere Christum. et bene prius quae Caesaris sunt reddenda decernit; neque enim potest esse quis domini, nisi prius renuntiauerit mundo. sed omnes renuntiamus uerbis, non renuntiamus adfectu; nam cum sacramenta suscipimus, renuntiamus. quam grauia uincest in quit non uouere te quam uouere et non reddere. maior est contractus fidei quam pecuniae. redde promissum, dum in hoc corpore es, priusquam ueniat exactor et mittat te in carcerem. amen dico tibi, non exies inde, donec soluas nouissimum quadrantem. Si frater alicuius mortuus fuerit. Sadducaei, hoc est detestabilior portio Iudaeorum, hoc dominum loco temtant.\' quorum aperte stultitia reprehenditur, mystice autem sententia retorquetur, quale de suo dederunt castitatis exemplum, dum secundum litteram nubere cogitur et inuita, ut defuncti semen excitet frater. ergo
Abbreviated transcription (Latin):
dit. B̾ aptismũ ioħis unde ẽ. de
celo an exhominib: ut dũ illi
de celo eẽ negare ñ aud̾ent. ip̃i se¬
am̃cie ꝯfutarẽt. qui eius actus¬
auctorem negarẽt ẽẽ de celo. Po¬
stulatus didragina: q̃rit deyma¬
gine. Alia enĩ ytnago dĩ: alia y¬
mago mũdi. Unde ⁊ ille nos ad¬
monet. Sic̃ portauimꝰ ymaginẽ
tr̃eni illius: portemꝰ ⁊ hymagi¬
nẽ huiꝰ celestis. Ymaginẽ cesaris
ñ habet xp̃c. qr ymago est dei.
ymaginẽ cesaris ñ habet petrꝰ¬
qr ip̃e dix̃. Reliqͥmꝰ om̃ia. ⁊ secuti
sumꝰ te. Ymago cesaris ñ reꝑit᷑
in ia cobo uł ioħe: qr filii tonitrui.
S reꝑitur in mari. ubi dracones
illi ꝯtritis capitib suꝑ aqͣm ⁊ ip̃e
draco maior ominutus caput.
datus in escam ppłis ethiopum.
Sigͦ ñ habuit ymaginẽ cesaris
cur dedit censum: ñ de suo de¬
dit. s reddidit mũdo qd̾ erat mũ¬
di. Ꝙ tusiiuis ñ eẽ obnoxius cesa¬
ri: noli hab̾e que mũdi st̃. Sed

Expanded text:
dit: baptismum Iohannis unde est, de dit: baptismum Iohannis unde est, de caelo an ex hominibus? ut dum illud de caelo eamentiae confutaret, qui ejus auctorem negarent esse de coelo. Postulatus didrachma quaerit de imagine; alia enim imago Dei, alia imago mundi . Unde et ille nos admonet: Sicut portavimus imaginem terreni illius, portemus et imaginem hujus coelestis . 35. Imaginem Caesaris non habet Christus, quia imago est Dei. Imaginem Caesaris non habet Petruquia dixit: reliquimus omnia e t secuti sumus t e. imago Caesaris non repperitur in Iacobo uel Iohanne, quia filii tonitrui, sed repperitur in mari, ubi dracones illi contritis capitibus super aquam et ipse draco maior conminutus caput datur in escam populis Aethiopum. si ergo non habuit imaginem Caesaris, cur dedit censum? non de suo dedit, sed reddidit mundo quod erat mundi. et tu si uis non esse obnoxius Caesari, noli habere quae mundi sunt. sed
Abbreviated transcription (Latin):
triis. oscula littorib affigũt. liba¬
tos se ꝑicuł. absolutos erroribus
gratulantes. S alue uinea tanto
digna custode. Te ñ uniꝰ nabuthe
sanguis. s ĩnum̾abiliũ ꝓpħarũ. ⁊
qd̃ est amplius p̾ciosus cruor dñi
consecraũ. Ille licet ñ regalib mi¬
nis tritus. ꝯstantiã metu p̾sserit.
ñ p̃miis ub̃rimis ꝓuocatꝰ. religio¬
sum uendid̾it affectum. s studio
regis obsistens ne mortuł suis mal¬
uarum holus succisa in te serrretͥ
qñ aliud fac̾e nequibat: arcita ui¬
tib incẽcdia ꝓpͥo cruore restinx̾it.
tẽporalem tam̃ uineam defẽdebit
Cuiꝰ habet ymagniẽ ⁊ uscͥptionẽ
Docet hoc loco dñs circũspectos
nos in respondendo adu̾sus here¬
ticos uł uideos ẽẽ deb̾e. Alibi dix̃.
estote astuti sic̃ serpẽtes. Quẽ lo
tibi serpẽtem illum qui caput
semꝑ tustodiat. letale uulnus ex¬
cludat. Int̾rogatꝰ enĩ a uideis utrũ
de celo accepiss potestatẽ: respõ¬

Expanded text:
triis oscula litoribus affigunt liberatriis oscula litoribus affigunt liberatos se periculis, absolutos erroribus gratulantes. salue, uinea tanto digna custode: te non unius Nabuthae sanguis, sed innumerabilium prophetarum et quod est amplius pretiosus cruor domini consecrauit. ille licet non regalibus minis territus constantiam metu presserit, non praemiis uberrimis prouocatus religiosum uendiderit adfectum. sed studio regis obsistens, ne in hortulis suis maluarum holus succisa uite sereretur, quando aliud facere nequibat, parata uitibus incendia proprio cruore restrinxerit, temporalem tamen uineam defendebat:Cuius habet imaginem et inscriptionem? docet hoc loco dominus circumspectos nos in respondendo aduersus haereticos uel Iudaeos esse debere. alibi dixit: estote astuti sicut serpentes. quem loctibi serpentem illum, qui caput semper custodiat, letale uulnus excludat. interrogatus a Iudaeis utrum de caelo accepisset potestatem respon
Abbreviated transcription (Latin):
celestir mun̾a ore libemꝰ pleriq
bonoꝵ gressib uolũtatũ diuini
nuda direptis: musto fluẽte tin¬
gamꝰ. Locus enĩ quostamꝰ: tr̾a
scã ẽ. W io̾ calciam̃ta soluenda st̃:
ut sp̃ale uestigiuĩ sacrosc̃ẽ sedis
tͥbunal ascendens: corꝑei nexꝰ um¬
cuł exuatur. decit enĩ totius orb̃
hic ẽẽ uindemiã ubi totiꝰ orb est
umea. En tp̃s acceptabile quo ñ
yemalib ꝑfĩdie caligãtis prumis
ãnus riget. nec altis niuib infor¬
mis crufta blasphemie gelu durã¬
te ꝯcrescit. s ꝓcellis sacrilegis li¬
b̾ata nouos fructus tra iam par¬
turit. uet̾es parit dissensionũ.
qr om̃iũ iam ꝓcella deferbet:
Cuncti scłaris cupiditatis ardo¬
res. estusq om̃is quib italie ppłs
incendia coquebatur. sereno ram
spiramine modetat᷑. Sedata tẽ¬
pestas est. concordia nauigat. fidel
spirat. certatim naute repetũt fi¬
dei quos relq̃re portus. ⁊ dulcia pa¬

Expanded text:
caelestia munera ore libemus, plerique caelestia munera ore libemus, plerique bonarum gressibus uoluntatum diuini nuda direptis musto fluente tinguamus; locus enim, in quo stamus terra sancta est et ideo calciamenta soluenda sunt, ut spiritale uestigium sacrosanctae sedis tribunal ascendens corporeis nexus uinculis exuatur; decet enim totius orbis hic esse uindemiam, ubi totius orbis est uinea. en tempus acceptabile, quo non hiemalibus perfidiae caligantis pruinis annus riget nec altis niuibus informis crusta blasfemiae gelu durante concrescit, sed procellis sacrilegii liberata nouos fructus terra iam parturit, ueteres parit; dissensionum quippe omnium procella deferbuit, cuncti saecularis cupiditatis ardores aestusque omnis, quibus Italiae populus scaeuitatis incendia coquebatur, sereno iam spiramine temperatur. sedata tempestas est, concordia nauigat, fides spirat, certatim nautae repetunt fidei quos reliquere portus et dulcia pa
Abbreviated transcription (Latin):
dum humiliatur attollitur. dũ
recidit᷑ coronat᷑. Qͥnetiã ut tener
surculus uet̾i abscisus ex arbore in
alt̾ius fetu. radicis inseritur: ita
enodatis: in illo crucis ligno tãꝙͣ
rum scrobes. ita in hoc carc̾eum cor¬
pus infusus aque salutaris irri¬
git disciplinã. hanc uineã dili-¬
gens agricola. fodere. iugare. tõ¬
dere consueuit. eruderatisq tr̃e¬
ne moł aggerib oꝑta corꝑis nr̃i
nc̃ solet horrere. nc̃ imꝓbe ꝑfun¬
dere. stirpare agrum solitus. ne
sentib gemnia ledatur: ne luxu.¬
riet umbrafolioꝵ. u̾boꝵq infru¬
etuosa iactãtia. uirtutib obũbͣn¬
do mat̾itatẽ indoł naturał impe¬
diat. S absit ut huic uineẽ qͥcꝙͣ
timeamꝰ adu̾si: qͣm ꝑuigil custos
dñi salutaris. adu̾sũ om̃s neqͥtie
scłaris illecebͣs muro utte ualla¬
uit et̾ne. Extendit palmites eius
tur. ħ est nr̃a uindemia. Leti gͥ
atq securi pars gremiũ suũ mi¬
ciũ funicuł. oneret uuarũ. alii

Expanded text:
dum humiliatur adtollitur, dum dum humiliatur adtollitur, dum reciditur coronatur. quin etiam ut tener surculus ueteri abscisus ex arbore in alterius fetu radicis inseritur, ita enodatis in illo crucis ligno tamquarum scrobes ita in hoc carcereum corpus infusus aquae salutaris inrigit disciplinam. hanc uineam diligens agricola fodere iugare tondere consueuit eruderatisque terrenae molis aggeribus operta corporis nostri nunc sole torrere, nunc imbre perfundere, stirpare agrum solitus, ne sentibus gemma laedatur, ne luxuriet umbra foliorum uerborumque infructuosa iactantia uirtutibus obumbrando maturitatem indolis naturalis inpediat. sed absit ut huic uineae quicquam timeamus aduersi, quam peruigil custos domini salutaris aduersus omnes nequitiae saecularis inlecebras muro uitae uallauit aeternae. extendit palmitestur. Haec est nostra uindemia. laeti igitur atque securi pars gremium suum mitium funiculis oneret uuarum, alii
Abbreviated transcription (Latin):
minũ dic̃ uineẽ. qd̾ infilio assit
itiã pat̾na maiestas. uł qd̾ ultimis
tp̃rb p̾sentior humanis aspiret
affectib. Ip̃i itaq in se sententiã
dicunt ut mali ꝑeant. ⁊ ad alios
colonos uinea transferat᷑. Qͥ gͥ st̃
coloni. que uinea. ꝯsid̾emꝰ. Uinea¬
dice fundatꝰ. suꝑeminet tr̾is hac
solum uiride pretexens: nc̃ ge¬
minãti flore pubescit. nc̃ circũ fu¬
sa uiriditate uestit᷑. nc̃ mitte ui¬
gum suscipit: cũ maturioribus
brachiis qiͣ sarm̃tis fecũde uitis
adoleu̾it. Agricola quippe omp̃s
pat̾. uitis est xp̃c. at u̾o nos pal¬
mites. Quinisi fructum feramꝰ
in xp̃m: cultoris et̾ne falce succi¬
om̃ib ut ordinib uinearũ. ita
pauꝑib. atq diuitib. humilibꝰ.
Ut uitis maritat᷑ arborib ita cor¬
pus anima. Anima qͦ corꝑi diũ¬
gitur. ut uinea dũ iugatur eri¬
git᷑. ⁊ recisa ñ minuit᷑. s auget᷑:
Ita scã plebs dum ligatur exuit᷑.

Expanded text:
minum dicit uineae, quod in filio adsit minum dicit uineae, quod in filio adsit etiam paterna maiestas uel quod ultimistemporibus praesentior humanis aspiret affectibus. Ipsi itaque in se sententiam dicunt, ut mali pereant, et ad alios colonos vinea transferatur. Qui igitur sint coloni, quae vinea, consideredice fundatus supereminet terris ac solum uile praetexens nunc gemmanti flore pubescit, nunc circumfusa uiriditate uestitur, nunc mite iugum suscipit, cum maturioribus bracchiis quasi sarmentis fecundae uitis adoleuerit. agricola quippe omnipotens pater, uitis est Christus, at uero nos palmites, qui nisi fructum feramus in Christo, cultoris aeterni falce succiomnibus ut ordinibus uinearum ita pauperibus atque diuitibus, humilibus ut uitis maritatur arboribus, ita corpus animae, anima quoque corpori coniugatur. ut uinea dum iugatur erigitur, ut recisa non minuitur sed augetur, ita sancta plebs dum ligatur exuitur,
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ lectio ut illum qui lapidatꝰ
est nabuthan ẽẽ credamꝰ. cuiꝰ ⁊ si
qr młtos ꝓ uinea fut᷑os martyres
ꝓprio sanguine ꝓpħauit. Qͥs aut̃
est ille qui in capite uuln̾atus ẽ:
nimirũ ysaias. cuiꝰ facilius com¬
paginẽ corꝑis serra diuisit qͣm fi¬
dem inclinauit. ꝯstantiãue detri¬
uit. aut uigorẽ m̃tis exsecuit. Igi¬
tur factum ẽ ut cũ plures alios
destinasset.⁊ quos iudei inhono¬
res ⁊ mnanes sibi de quib nichil
potuer̃ ꝓficere dimiser̃. nouissi¬
me etiam filiũ suum unigenitũ
mitt̾et. quẽ ꝑfidi qiͦ heredem re¬
mou̾e cupientes: octider erucifi¬
gendo. eiecer̃ negando. Bͥ reuit̾
itaq qͣm magna qͣm multa. pͥmũ
qr naturał est bonitas que pler̃q
credit indignis. Deinde: qr postre
tanqͣm hereditaria in nr̃is ꝓfec¬
tib emolum̃ta ꝯsequit᷑. Sulchre
aut̃ introgat: ut sua se ip̃i dãp¬
nent sententia. Uenturũ aut̃ do¬

Expanded text:
tamen lectio ut illum qui lapidatus tamen lectio ut illum qui lapidatus est Nabutham esse credamus, cuius etsi pro hac uinea futuros martyres proprio- sanguine prophetauit. quis autem est ille qui in capite uulneratur? nimirum Esaias, cuius facilius conpaginem corporis serra diuisit, quam fidem inclinauit constantiamue detriuit aut uigorem mentis exsecuit. eo igitur factum est, ut cum plures alios destinasset, quos Iudaei inhonoros et inanes sibi, de quibus nihil potuerunt proficere, dimiserunt, nouissime etiam filium unigenitum mitteret, quem perfidi quasi heredem remouere cupientes occiderunt crucifigendo,, eiecerunt negando. breuiter itaque quam magna, quam multa! primum quia naturalis est bonitas, quae plerumque credit indignis, deinde quia postretamquam hereditaria in nostris profectibus emo- lumenta consequitur. pulchre ergo interrogat, ut sua se ipsi damnent sententia. uenturum autem do
Abbreviated transcription (Latin):
litas: eo in excusabilior ꝑuicacia.
sepem circũdedit. hoc est diuine
custodie munitione uallauit. ne
facile pat̾et incursionib bestiar̾.
w fodit in ea torcular:. Quomꝰ in¬
telligimus quid sit torcularꝰ. nisi
forte qr psalmi de torcularib in¬
scͥbuntur: eo qd̾ in his mysteria.
dñice passionis. modo musti sc̃o
go ⁊ hic fodit torculat᷑. in qd̾ uue
rat̾onabił fructus int̾ior sp̃ali in¬
fusione deflueret. Edificauit tur¬
rim. uerticem scilicet legis attollẽs.
atq ita hanc uineã munitã. instru¬
ctam. ornatam. locauit uideis. ⁊
tp̃re fructuũ seruulos suos misit.
Bene tp̃s fructuum posuit: ñ ꝓuẽ¬
tum. Nullus enĩ fructus extitit
uino. ñ sp̃ali musto. s cruẽto ꝓpħa¬
rum sanguine torcularia redũdar̃.
deniq ieremias in lacũ missus ẽ.
ħ enĩ erant iam torcularia uideoꝵ
ñ uino repleta s robore. & licet ge¬
neralit̾ ꝓpħe uideant᷑ expͥmi. dat

Expanded text:
litas, eo inexcusabilior peruicacia. litas, eo inexcusabilior peruicacia. saepe circumdedit, hoc est diuinae custodiae munitioalium pateret incursionibus bestiarum. et fodit in ea torcular. quomodo intellegimus quid sit torcular nisi forte quia psalmi de torcularibus inscribuntur, eo quod in his mysteria dominicae passionis modo musti sanctgo et hic fodit torcular, in quod uuae rationabilis fructus interior spiritali infusione deflueret. aedificauit turrem uerticem scilicet legis adtollens atque ita hanc uineam munitam instructam ornatam locauit Judaeis. Et tempore fructuum seruulos suos misit. bene tempus fruc-tuum posuit, non prouentum; nullus enim fructus exstitit uino, non spiritali musto. sed cruento prophetarum sanguine torcularia redundarunt. denique Hieremias in lacum missus est; haec enim erant iam torcularia Iudaeorum non uino repleta, sed borbore. et licet generaliter prophetae uideantur exprimi, dat
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ dicunt᷑ quib agri mensores:
metandoꝵ limites partiunt᷑ agroꝵ.
sor. synagoge t̾minos distinguebat.
⁊ eccłie sacrilegos de templo iube¬
bat exire. Nouus enĩuenerat fera¬
tium mmutator animarũ. qui agro¬
rum genera ñ spatia metiretur.
Pulchre tam̃ ñ extentis funibꝰ
modus aliqui possessionis includit᷑.
nec qi definite rei limites t̾minãt᷑.
s flagello in ĩm̃sum lib̾o fines eccłie
porrigunt᷑. Climinant᷑ uidei ñ p̾¬
scͥpto aliquo exilio. s int̾mino. ut
nusqͣm synagoge locus in orbe re¬
maneret. Uineam plantauit ho¬
mo. ꝑ leriq uarias significatio¬
nes de uinee appellat̾one deruãt.
S euident̾ ysaias uineã dñi sa¬
baoth domus isrł eẽ memorat.
hanc uineã quis alius nͥ ds̃ ⁊di¬
dit.: hic est gͦ qui locauit. ⁊ ꝑegre
ꝓfectus est. Nõ qr ex loco ad locum
negligentib abest. Multis autẽ
actio. Ilam quo indulgẽtior lib̾a¬

Expanded text:
enim dicuntur,, quibus agrimensores enim dicuntur,, quibus agrimensores metandorum limites partiuntur agrorum. sor synagogae terminos distinguebat et ecclesiae sacrilegos de templo iubebat exire; nouus enim uenerat feracium metator animarum, qui agrorum genera, non spatia metaretur. pulchre tamen non extentis funibus modus aliqui possessionis includitur nec quasi definitae rei limites fidei terminantur, sed flagello in inmensum libero fines ecclesiae porriguntur, eliminantur Iudaei, non praescripto aliquo exilio, sed intermino, ut nusquam synagogae locus in orbe remaneret. Uineam plantauit homo. plerique uarias significationes de uineae appellatione deriuant, sed euidenter Esaias uineam domini Sabaoth domum Israhel esse memorauit. hanc uineam quis alius nisi deus condidit? hic est ergo qui locauit et peregre profectus est, non quia ex loco ad locum neglegentibus abest. multis autem actio. nam quo indulgentior libera
Abbreviated transcription (Latin):
fediauctionatores qͣs dam nũdi¬
nas aucupent᷑. aut qr oues eiciũt᷑¬
⁊ boues.⁊ columbas uibentur au¬
ferri. ppłs uidet᷑ uideꝰ excludi.
efrẽ enim si c̃ columba: qd̾ eoꝵ dñs
⁊ successoresiones oderit ⁊ labores.
es effunditur ut gr̾a colligatur.
Mensa nũmularioꝵ eu̾titur: ut
dñi surroget᷑. Ara deicit᷑: ut erigã¬
tur altaria. Atq hoc ñ aliqͣ succin¬
ctus manu diuitiisq faciebat. s fla¬
gello de restib cedebat turbas. ⁊ resi¬
stere nullus audebat. W nc̃ uirga
utitur. nc̃ flagello. Uirga enĩ recta
est: uirga regni tui. Uirga ut cor¬
rigat. flagello ut suadeat. Directa
illic. hic morał qiͣ inflexa p̾ceptio:
qͣ pcc̃oris ꝯsciẽtia uelut lento u̾be
flagellatur. Alii st̃ enĩ tr̾ores ꝓpħici.
alie apłice suasiones. In utroq tñ
unius u̾bi est disciplina. S ĩo fla¬
gellum de restib fec̃: qr funes ceci¬
der̃ inqͥt michi in p̾claris. ⁊ enĩ he¬

Expanded text:
foedi auctionatores quasdam nundifoedi auctionatores quasdam nundinas aucupentur aut quia oues eiciuntur et boues, columbae iubentur auferri, populus uidetur Iudaeus excludi; Ephraem enim sicut columba, quod eorum dominus et successiones oderit et labores. aes effunditur, ut gratia colligatur, mensa nummulariorum euertitur, ut domini subrogetur, ara deicitur, ut erigantur altaria. atque hoc non aliqua succinctus manu diuitiisque faciebat, sed flagello de restibus caedebat turbas et resistere nullus audebat. et nunc uirga utitur, nunc flagello — uirga enim recta est, uirga regni tui — uirga, ut corrigat, flagello, ut suadeat. directa illic, hic moralis quasi inflexa praeceptio, qua peccatoris conscientia uelut lento uerbere flagellatur. alii sunt enim terrores prophetici, aliae apostolicae suasiones: in utroque tamen unius uerbi est disciplina. et ideo flagellum de restibus fecit, quia funes ceciderunt inquit mihi in praeclaris; etenim
Abbreviated transcription (Latin):
habendi cupiditas inserat᷑. Nõ gͦ
om̃s excludant᷑ nũmularii. sunt
enim ⁊ boni. Deniq peccuniã ĩqͥt
meã dedisses nũmulariis. ⁊ ego ue¬
niens cum usuris recepissem eam.
Qd̾ sinũmꝰ est scͥptura ⁊ usura est
scͥpturarum. cathedras aut̃ uendẽ¬
tium columbas cur eu̾t̾it scđm lit̾¬
teram ñ intelligo. Neq enĩ nun¬
clinatores auiũ uindicare sibi po
solii dignitatt̃. Namq p̾rogatua
dignitatis est incolumbis. ad mo¬
net tam̃ dominici forma baptis¬
matis: qñ descendit scĩ sp̾e in co¬
lumbe typo. eiectoꝵ de templo hꝰ¬
modi mercatoꝵ. in eccłia dĩ ꝯsorti
accepistis: gratis datẽ. deniq sy¬
moni qui scĩficandi mumꝰ p̾cio ĩ
se putauit posse ꝯferri: respõdit
petrꝰ Peccunia inqͥt tua tecum
tas te peccunia ꝯsequiposse. Nõ ẽ
tibi pare neq sors in hac fide. Uen¬
ditores ꝙͦ ouiũ ⁊ boum eos putoqͥ
de labore alieno uł simplicitate

Expanded text:
habendi cupiditas inseratur. non ergo habendi cupiditas inseratur. non ergo omnes excludantur nummularii; sunt enim et boni. denique pecuniam meam inquit dedisses nummulariis, et ego ueniens cum usuris recepissem eam. quodsi nummus est scripturarum, et usura est scripturarum. cathedras autem uendentium columbas cur euerterit secundum litteram non intellego; neque enim nundinatores auium uindicare sibi potsolii dignitatem. nam quae praerogatiua dignitatis est in columbis? admonet tamen dominici forma baptismatis, quando descendit sanctus spiritus in columba, typo eiectorum de templo huiusmodi mercatorum in ecclesia dei consortiuaccepistis, gratis date. denique Simoni, qui sanctificandi munus pretio in se putauit posse conferri, respondit Petrus: pecunia inquit tua tecum tas te pecunia consequi posse. non est tibi pars neque sors in hac fide. uenditores quoque ouium et boum eos puto qui de labore alieno uel simplicitate
Abbreviated transcription (Latin):
Generalit̾ itaq supͣ docuit sclłares
adĩ templo abeẽ debere ꝯtractus:
specialit̾ aut̃ nũmularios repu¬
lit. Quist̃ nũmularii. nͥ qui de pet¬
cunia dñi lucrum quer̃. nec bona
malaq discernũt.: peccunia enĩ
dñi: scriptura diuina est. Nlam ⁊
denarios seruis distͥbuit ꝓfecturꝰ
⁊ talenta diuisit. ⁊ ꝓsanaͥtate ho¬
minis uuln̾ati duo era stabulario
dereliquit. Duob enĩ testam̃tis uul¬
nera nr̃a curantur. S tu qi᷑ bonꝰ
nũmulariꝰ eloquia dñi eloquia ca¬
sta. argentũ igne examinatũ. re¬
conde purgatum sp̾u septiformi. net
adulteram ymaginẽ regis qr ⁊ sa¬
thanas transfigurat se in angłm
lucis. impia ꝯmutat̾one suscipias.
nec ĩminutã pͥncipis tui figuram.
arriane fraude ꝑfidie thesauro tuo
misceas. nec peccunie sono aurẽ
temptes fideliũ. aut religiosarum
audientiũ scͥpturarũ tũnitꝰ aeris
excludat. uł religiosis affectibue

Expanded text:
generaliter itaque supra docuit saeculares generaliter itaque supra docuit saeculares a dei templo abesse debere contractus, specialiter autem nummularios pepulit. qui sunt nummularii nisi qui de pecunia domini lucrum quaerunt nec bona malaque discernunt? pecunia enim domini scriptura diuina est. nam et denarios seruis distribuit profecturus et talenta diuisit et pro sanitate hominis uulnerati duo aera stabulario dereliquit; duobus enim testamentis uulnera nostra curantur. sed tu quasi bonus nummularius eloquia domini, eloquia casta, argentum igne examinatum reconde, purgatum spiritu septiformi nec adulteram imaginem regis, quia et Satanas transfigurat se in angelum lucis, inpia conmutatione suscipias nec inminutam principis tui figuram Arrianae fraude perfidiae thesauro tuo misceas nec pecuniae sono aurem temtes fidelium, ut religiosarum audientiam scripturarum tinnitus aeris excludat uel religiosis adfectibus
Abbreviated transcription (Latin):
scdm carnem dł filiũ uenisse
declarat: & hoc turba illa post exi¬
guũ crucifixura mom̃tũ. u̾e me¬
negant affectib quẽ uocib cõ¬
fitentur. Unde ⁊ dñicũ illud.Si
hii tacuerint: lapides clamabt̃.¬
Neq enĩmirũ si laudes dm̃ cõtͣ
naturam suam saxa respondeãt.
quẽ scopuł duriores p̾dicant ꝑẽp¬
tores. Aut fortasse qr obmutescẽ¬
tib udeis post dñi passionẽ: ui
derant scdm pet̾rũ lapides clama¬
turi. Ergo ꝯpugnantib licet affe¬
dib suis: turba tam̃ dm̃ de tẽplo
suo cum laude deduc̃. S ds̃ tẽplũ
suum ñ mercatoris uult ẽẽ diu̾so¬
rium. s domiciliũ sc̃ĩtatis. nec uẽ¬
dibili religionis offitio. s obsequio
gratuito usũ mynisterii sac̾dotał
informat. Consideragͥ quid tͥ ad
exemplũ uiuẽdi dñica gesta p̾scri¬
bant. Ꝙ eiciebat om̃e uendẽtes ⁊ em̃¬
tes in templo.⁊ m̃sas nũmularioꝵ
eu̾tit. ⁊ cathedras uendẽnũ colũbas.

Expanded text:
secundum carnem David filium venisse secundum carnem David filium venisse declarat: et hoc turba illa post exiguum crucifixura momentum. Vere menegant affectibus, quem vocibus confitentur. Unde et Dominicum illud: Si hi tacuerint, lapides clamabNeque enim mirum si laudes Domini contra naturam suam saxa respondeant, quem scopulis duriores praedicant peremptores. Aut fortasse quia obmutescentibus Judaeis post Domini passionem, vivi erant secundum Petrum, lapides clamaturi . Ergo compugnantibus licet affectibus suis, turba tamen Deum ad templum suum cum laude deducit. 17. Sed Deus templum suum non mercatoris vult esse diversorium, sed domicilium sanctitatis: nec vendibili religionis officio, sed obsequio gratuito usum ministerii sacerdotalis informat. Considera igitur quid tibi ad exemplum vivendi Dominica gesta praescribant. 18. Et ejiciebat omnes vendentes et ementesintemplo et mensas nummulariorum euertit et cathedras uendentium columbas.
Abbreviated transcription (Latin):
cib. Negͦ despicias hunc asellũ.
Nam sic̃ inuestitu ouium st̃ lu¬
pi rapaces. ita cont᷑ in est homo
cordis absconditꝰ sub specie besti¬
ali. qr sub exuuiis corꝑis qd̾ nob̾
est ꝯmune cum belius: mens dõ
sibi medullas palmarũ. Iustusa
ut palma floret. & ideo aduen¬
tante xp̾o erigebant᷑ iam supra
humos hominũ uexilla iusticie
⁊ insignia tͥumphoꝵ. Qͥ d mirat᷑
turba: quid oꝑat᷑ myst̾ium: ⁊ si
nesciat quid miretur. mirat᷑ tñ
nam istam quẽ qͦndam angłm
dĩuidit quẽ homo uid̾e ñ potuit.
W uidit. ⁊ detulit. ⁊ locuta est. ut
agnosceres post̾iorib tp̃rib sub ad¬
uentu magni angłi dĩ gentiles il¬
tes dm̃ ad descensionẽ mõtis occu¬
rrisse legimꝰ: ut oꝑatorẽ myft̾ii
sp̾at significarent sibi ueniffe
de celo: Turba gͥ agnoscit dm̃ re¬
gem appellat. ꝓpħiam repetit. osã¬
na filio dauid. hoc est redempto¬
rem domꝰ dł expectatum quoq

Expanded text:
cibus. ne ergo despicias hunc asellum; cibus. ne ergo despicias hunc asellum; nam sicut in uestitu ouium sunt lupi rapaces, ita contra inest homo cordis absconditus sub specie bestiali. quia sub exuuiis corporis, quod nobis est conmune cum beluis, mens deo sibi medullas palmarum; iustus enim ut palma floriet. et ideo aduentante Christo erigebantur iam supra humeros hominum uexilla iustitiae et insignia triumphorum. quid miratur turba quod operatur mysterium? etsi nesciat quid miretur, miratur tamnam istam, quae quondam angelum Dei vidit , quem homo videre non potuit. Et vidit, et detulit, et locuta est; ut agnosceres posterioribus temporibus sub adventu magni angeli Dei gentiles iltes Deum ad descensum montis occurrisse legimus; ut operatorem mysterii spiritalis significarent sibi venisse de coelo. Turba igitur agnoscit Deum, regem appellat, prophetiam repetit: Hosanna filio David, hoc est, redemptorem domus David exspectatum quoque
Abbreviated transcription (Latin):
rugiebam agemitu cordis m̃i.
Qd̾ si desideras ñ mou̾i suꝑ illa
estum fige uestigiũ. Caue enĩ
lutulentis pedib ne incedas. caue
transũsariis gressib ne ꝑstrata
tibi ꝓpħicarum uiarũ itinera
indum̃tie usq ad dñi tẽplũ qͥ
p̾ibant iħm semitã munier̃. ut
tu sine offensione gradiaris. Disci¬
płi dñi amictu se ꝓprii corꝑis exu¬
entes. int̾ adu̾sa turbarum uiã
tibi suo strauere martirio. Siqͥs
qd̾ pullus iste iam supͣ uideoꝵ ue¬
stim̃ta graderetur. Quid aut̃ sibi
uelint ramoꝵ fragmina q̃ utiq
incedentiũ gressus implicare con¬
sueuerĩt: dubitarẽ ꝓfecto nͥ me
insuꝑiorib bonus mũdi totus
docuisset agricola. qr iam secu¬
ris ad radices arboꝵ posita est: q̃
sub aduentu dni salutaris infe¬
cunda succsdat.⁊ infructuosarũ
manẽ głiam gẽtiũ solo sternat.
fideliũ pedib ꝓt̾endam. ut reno¬
uate m̃tis sp̃u nat̾ones. uelut
nouellarum arboꝵ stirpes de ue¬

Expanded text:
rugiebam a gemitu cordis mei. rugiebam a gemitu cordis mei. qelutum fige vestigium. Cave enim ne lutulentis pedibus incedas, cave ne transversis gressibus, perstrata tibi propheticarum viarum itinera indumentis usque ad Dei templum qui praeibant Jesum, semitam munierant. Ut tu sine offensione gradiaris, discipuli Domini amictu se proprii corporis exuentes, inter adversa turbarum viam tibi suo stravere martyrio. Si quiquod pullus iste jam supra Judaeorum vestimenta graderetur. 12. Quid autem sibi velint ramorum fragmina , quae utique incedentium gressus implicare consuerunt; dubitarem profecto, nisi me in superioribus bonus mundi totius docuisset agricola, quia jam securis ad radices arborum posita est, quae sub adventus Domini Salutaris infecunda succidat, et infructuosarum inanem gloriam gentium solo sternat, fidelium pedibus proterendam; ut renovatae mentis spiritu nationes, velut novellarum arbo
Abbreviated transcription (Latin):
int̾nis renib receꝑe uectorẽ. F eli¬
ces plane illos. quoꝵ ora ne młtlo¬
quio solu̾ent᷑ uerbi celestis babe¬
na restrinx. Que est ista habena
fr̃s : quis me doceat quẽ ad modũ
stringat. soluat : monstrauit mͥ
habenam ille qui dix̃. Ut deturꝰ
mͥ sermo in adaꝑt̾onem oris nr̃i.
mo gͦ habena est. sermosti¬
mulus est. W ideo durũ tibi ẽ:
adu̾sum stimulum calcitrare.
ꝑpeti ugum ducere. D oceat ⁊ ali¬
os lingue retinacula pati. Rari¬
or enim tacendi uirtus est: qͣm
loq̃ndi. doceat plane ille qui ue¬
lut mutꝰ adu̾sus dolum ñ aꝑu¬
it os suũ. ꝑatus in flagella . uer¬
bera ñ recusans: ut eẽt pia sessio
dĩ. Disce a domestico dĩ gestare
pastor errantẽ reduc̾et ouẽ. disce
sedula m̃tis tue dorsa suͥstern̾e.
disce eẽ sub xp̃o: ut possis eẽ sup᷑
mũdũ. Non quic̃q facile uehit
xp̃m. s ille qui potest dic̾e. Incur¬
uatus ⁊ humiliatus sum nimis.

Expanded text:
internis renibus recepere uectorem, feliinternis renibus recepere uectorem, felices plane illos, quorum ora ne multiloquio soluerentur, uerbi caelestis habena restrinxit! quae est ista habena, fratres? quis me doceat quemadmodum stringat aut soluat? monstrauit mihi habenam ille qui dixit: ut detur mihi sermo in apertionem oris mei. sermo ergo habena est, sermo stimulus est, et ideo durum tibi est aduersus stimulum calcitrare. perpeti, iugum ducere. doceat et alius linguae retinacula pati; rarior enim tacendi uirtus est quam loquendi. doceat plane ille qui uelut mutus aduersus dolum non aperuit os suum paratus in flagella et uerbera non recusans, ut esset pia sessio deo. Disce a domestico dei gestare pastor errantem reduceret ouem, disce sedula mentis tuae dorsa substernere, disce esse sub Christo, ut possis esse supra mundum. non quicumque facile uehit Christum sed ille qui potest dicere: incuruatus et humiliatus sum nimis,