comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sierint. Quid dimiserint uidemus. quid secutti
sint ñ iudemus. s credimus. qͣ transierint
audiuimus. Bona ista temꝑalia dimise¬
runt. bona et̾na secuti sunt. ꝑ tormenta
tͣnsierunt. Conueniamus nc̃ cor nr̃o et
uideamus si adquiescat nob̾ omnia que
huiꝰ mundi sunt. relinquere. non głam
ñ honorem non diuitias amare. ñ arri¬
dere prosperis. ñ condelectari blandis. ñ
tione me uideo. Et certe parum hoc erat
amicis dei. ut ꝓ amore et̾noꝵ ista sꝑne¬
rent. ista calcarent. s abiectis his om̃ib
alacriter ad uotum currentes. nͨ mi nis
teneri poterant. nec tormentis. Trahebat
eos caritas. ⁊ ideo nec retrahebat cupiditas.
nec t̾rebat aduersitas. Currebant ergo mũ¬
dum pꝰ se relinquerant. dm̃ ante se ha¬
bebant. S int̾posita sunt torm̃ta ut in¬
t̾rogarentur. uł quo desiderio hunc que¬
rerent. uel qua constantia illum despe¬
xissent. Int̾rogata est u̾itas. probata

Expanded text:
sierint. Quid dimiserint videmus, quid secuti sierint. Quid dimiserint videmus, quid secuti sint non videmus sed credimus, qua transierint audivimus. Bona ista temporalia dimiserunt, bona aeterna secuti sunt, per tormenta transierunt? Conveniamus nunc cor nostrum, et videamus si acquiescat nobis omnia quae hujus mundi sunt, relinquere, non gloriam, non honorem, non divitias amare, non arridere, prosperis non condelectari blandis, nontione me video! Et certe parum hoc erat amicis Dei, ut pro amore aeternorum ista spernerent, ista calcarent, sed abjectis his omnibus alacriter ad votum currentes, nec minis teneri poterant, nec tormentis. Trahebat eos charitas, et ideo nec retrahebat cupiditas, nec terrebat adversitas. Currebant ergo, mundum post se reliquerant, Deum ante se habebant. Sed interposita sunt tormenta ut interrogarentur, vel quo desiderio hunc quaererent, vel qua constantia illum despexissent. Interrogata est veritas, probata
Abbreviated transcription (Latin):
neq alticudo. neq ꝓfundum. neq cre¬
atura alia pot̾it nos seꝑare a caritate
dei. que ẽ in xp̃o ihu domino nostro.
hĩc sponsus in canticis canticoꝵ spon¬
sam de uͥtute dilectionis admonet di¬
cens. Pone me ut signacłm suꝑ bͣchi¬
um tuũ cor tuum. pone me ut signa¬
culum suꝑ brachium tuũ. qr fortis ẽ
ut mors dilectio. dura sicut inferuc.
emulatio. Mors et enim uiuentes ex¬
tinguit. inferus aut̃ nec mortuis par¬
cit. Dilectio aut̃ ut mors fortis ẽ. qr
sicut illa sensum carnis. sic ista affectũ
concupiscentie carnał ꝑimit. Dura ẽ
sicut inferꝰ emulatio. qr hii quos int̾
trahit desidium et̾noꝵ non solum fo¬
ris blanda respuere. s et adu̾sa queꝙ
et asꝑa ꝓ eo quod diligunt adipiscen¬
do. cogit tolerare. Consideremus quot
iam martires ꝑ torm̃ta. Fd regnum
celoꝵ transierint. Qualem gͦ in eis uim
amoris arsisse credimus. quos pp̃ d̃m
nec sibi pepercisse uidemus: Consideremꝰ
quid dimiserint. quid secuti sint qua tͣn¬

Expanded text:
ltitudo, neque profundum, neque creatura alia poterit nos separare a charitate Dei, quae est in Christo Jesu Domino nostro . Hinc sponsus in Canticis canticorum sponsam de virtute dilectionis admonet, dicens: Pone me ut signaculum super cor tuum, pone me ut signaculum super brachium tuum, quia fortis est ut mors dilectio, dura sicut infernus aemulatio . Mors etenim viventes exstinguit, infernus autem nec mortuis parcit. Dilectio autem ut mors fortis est, quia sicut illa sensum carnis, sic ista affectum concupiscentiae carnalis perimit. Dura est sicut infernus aemulatio, quia eos, quos intus trahit desiderium aeternorum, non solum foris blanda respuere, sed et adversa quaeque et aspera pro eo quod diligunt adipiscendo, cogit tolerare. Consideremus quot jam martyres per tormenta ad regnum coelorum transierunt. Qualem ergo in eis vim amoris arsisse credimus, quos propter nec sibi pepercisse videmus! Consideremus quid dimiserint, quid secuti sint, qua tran
Abbreviated transcription (Latin):
iam laudatores caritas ha¬
buisse cognoscitur: ut si
quid ego in laudem eiꝰ
dicere cepẽro. p̾sumptio fortassis mag̃
qͣm deuotio uideatur. Quis enĩ sancto¬
rum a principio mundi extitit. qui ñ
caritatẽ nõbis aut u̾bo aut facto cõ¬
mendauit: Caritas abel martirem fe¬
cit. caritas abraham de t̾ra sua edux̃.
qr et ille ꝑ caritatẽ in nocenter mortẽ
ꝑtulit. et iste ꝑ caritatem natale solũ
libenter deseruit. uterq ꝑ caritatem ter¬
ram celum commutauit. Caritas sola ẽ.
que ab iitio seruis dei mundi huius
illecebras fugere. uoluptates calcate car¬
nis concupiscentiam cohibere. desideria fnͣ¬
gere. honores contempn̾e. postremo uni¬
u̾sa presentis uite blandimenta respue-¬
re ip̃am quoq ꝓ desiderio uite ꝑpetue
mortẽ suadent non timere. Hanc uim
dilectionis paulus senserat cum dicebat.
Quis nos seꝑabit a caritate xͥ: Tribula¬
tio an angustia. an ꝑsecutio an fames.
an nuditas. an ꝑiculum. an gladius:¬

Expanded text:
am laudatores charitas habuisse cognoscitur, ut si quid ego in laudem ejus dicere coepero, praesumptio fortassis magis quam devotio videatur. Quis enim sanctorum a principio mundi exstitit, qui non charitatem nobis aut verbo, aut facto commendavit? Charitas Abel martyrem fecit, , charitas Abraham de terra sua eduxit , quia et ille per charitatem innocenter mortem pertulit, et iste per charitatem natale solum libenter deseruit, uterque per charitatem terra coelum commutavit. Charitas sola est quae ab initio servis Dei mundi hujus illecebras fugere, voluptates calcare, carnis concupiscentiam cohibere, desideria frangere, honores contemnere, postremo universa praesentis vitae blandimenta respuere, ipsam quoque pro desiderio vitae perpetuae mortem suadet non timere. Hanc vim dilectionis Paulus senserat, cum dicebat: Quis nos separabit a charitate Christi? tribulatio, an angustia, an persecutio, an fames, an nuditas
Abbreviated transcription (Latin):
le ẽ dilectus meus: Queso dic mͥ ut sci¬
am si ille ẽ ut si dauio ad me uen̾it
obsecrem eum ne recedat. s semꝑ per¬
maneat. HUere ille est dilectus
cuus qui uisitat te. s uenit inuisi¬
bilis. uenit occultus. uenit in comp̾¬
hensibił. uenit ut tangat te. ñ ut ui¬
deatur a te. uenit ut ammoneat te.
ñ ut comp̾hendatur a te. uenit ñ ut
totum infundat se. s ut gustandũ
p̾beat se ñ ut impleat desiderium. s
ut trahat affectum. pͥmicias quasdã
porrigit sue dilectionis. ñ plenitudi¬
nem exhibet ꝑfecte sacietatis. Et hoc ẽ
ꝙ maxime ad arram desponsationis
tue ꝑtinet ꝙ ille qui in futuro se tibi
uidendum et ꝑpetuo possidendum da-¬
bit nunc aliqͣndo ut quam dulcis sit
agnoscas se tͥ ad gustandum prebet.
Simul etiam int̾im de absentia eius
consoleris. qñ eius uisitacione ne defi¬
cias incessant̾ reficeris. Queso anima
mea multa iam diximus. post ħ om¬
nia unum agnosce unum dilige.

Expanded text:
le est dilectus meus? Quaeso, dic mihi, ut scile est dilectus meus? Quaeso, dic mihi, ut sciam an ille est, ut si denuo ad me venerit, obsecrem eum ne recedat, sed semper permaneat. HOMO. Vere ille est dilectus tuus qui visitat te, sed venit invisibilis, venit occultus, venit incomprehensibilis. Venit ut tangat te, non ut videatur a te; venit ut admoneat te, non ut comprehendatur a te; venit non ut totum infundat se, sed ut gustandum praebeat se; non ut impleat desiderium, sed ut trahat affectum; primitias quasdam porrigit suae dilectionis, non plenitudinem exhibet perfectae satietatis. Et hoc est quod maxime ad arrham desponsationis tuae pertinet, quod ille, qui in futuro se tibi videndum, et perpetuo possidendum dabit, nunc aliquando utquam dulcis sit agnoscas se tibi ad gustandum praebet. Simul etiam interim de absentia ejus consoleris, quando ejus visitatione ne deficias incessanter reficeris. Quaeso, anima mea, multa jam diximus, post haec omnia unum agnosce, unum dilige,
Abbreviated transcription (Latin):
suscipias queso. Quid est illud dulce ꝙ
in eius recordatione aliqñ me tang̾e so¬
let. et tam uehement̾ atq suauiter af¬
ficere ut iam tota quodammͦ a memet¬
ip̃a ab alienari. et nescio quo abstrahi
incipiam. Subito enim innouor. ⁊ tota
immutor.⁊ bñ michi ẽẽ incipit ultra ꝙͣ
dicere sufficiam exhilaratur conscientia in
obliuionem. uenit omnis preteritoꝵ do¬
loꝵ miseria. exultat animus. clarescit
intellectus. cor illuminatur. desideria io¬
cundant᷑. iamq alibi nescio uͥ me esse
uideo. et quasi quidam amplexib amo¬
ris intus teneo. ⁊ nescio quid illud sit.
et tam̃ illud semꝑ retinere. et numqͣm
ꝑdere toto annisu laboro. luctat᷑ quo¬
dammͦ delectabiliter anmus ne recedat
ab eo quod semꝑ amplecti desiderat. et
qͣsi in illo omĩum desiderioꝵ finem ĩ¬
uenerit. summe ⁊ in effabiliter exultat.
nicħ amplius querens. nicħ ultra ap¬
petens semꝑ sic ẽẽ uolens. Numquid il¬

Expanded text:
suscipias, quaeso, quid est illud dulce, quod suscipias, quaeso, quid est illud dulce, quod in ejus recordatione aliquando me tangere solet, et tam vehementer atque suaviter afficere, ut jam tota quodammodo a memetipsa abalienari, et nescio quo abstrahi incipiam. Subito enim innovor et tota immutor, et bene mihi esse incipit ultra quam dicere sufficiam. Exhilaratur conscientia, in oblivionem venit omnis praeteritorum dolorum miseria, exsultat animus, clarescit intellectus, cor illuminatur, desideria jucundantur, jamque alibi nescio ubi me esse video, et quasi quiddam amplexibus amoris intus teneo, et nescio quid illud sit, et tamen illud semper retinere, et nunquam perdere toto adnisu laboro. Luctatur quodammodo delectabiliter animus, ne recedat ab eo, quod semper amplecti desiderat, et quasi in illo omnium desideriorum finem invenerit summe et ineffabiliter exsultat, nihil amplius quaerens, nihil ultra appetens, semper sic esse volens. Nunquid il
Abbreviated transcription (Latin):
tio. qͣnto maior ꝑ euis patĩam tua expec¬
tatur ꝑfectio. Adextremum modo dubi¬
tare cepisti an in hac de formitate tua ꝙͣ
licet in uita pateris ab illo posses diligi.
s qñ hoc dubitasti olim te totam fedam.
et tam̃ dilectam fuisse iam ñ meministi.
Si ergo te tunc diligere dignatus ẽ qñ
tota turpis. ⁊ nicħ adhuc decoris hñs.
fusti qͣnto magis nunc diliget te qñ de¬
corari et priscam turpitudinẽ deponere
iam cepisti. Nam ⁊ hoc quoq ad laudẽ
dilectionis eiuis ꝑtinet quod in ꝑfectam
diligere dignatur. et qͣmuis quedam ad¬
huc uite uideat. q̃ sibi non placent dilig̾
tñ hoc ipsum ꝙ tu quoq ea in temetip̃a
iam odisse cepisti que illi displicent. Nõ
enĩ tam statum qͣm ꝓpositum resꝑicit.
nec quid sis. s quid ẽẽ uelis attendit.
Si tamen tu qͣntum potes satagis. ut qd̾
adhuc ẽe non cepisti ẽẽ merearis. APoc
ultimum int̾rogationis mee benigne ut

Expanded text:
tio, quanto major per ejus patientiam tua exspectio, quanto major per ejus patientiam tua exspectatur perfectio. Ad extremum modo dubitare coepisti, an, in hac deformitate tua quam licet invita pateris, ab illo posses diligi. Sed quando hoc dubitasti, olim te totam foedam et tamen dilectam fuisse jam non meministi. Si ergo te nunc diligere dignatus est, quando tota turpis, et nihil adhuc decoris habens fuisti, quanto magis nunc diliget te, quando decorari, et priscam turpitudinem deponere jam coepisti? Nam et hoc quoque ad laudem dilectionis ejus pertinet, quod imperfectam diligere dignatur. Et quamvis quaedam adhuc in te videat, quae sibi non placent, diligit tamen hoc ipsum, quod tu quoque ea in temetipsa jam odisse coepisti quae illi displicent. Non enim tam statum quam propositum respicit, nec quid sis, sed quid esse velis, attendit, si tamen tu quantum potes satagis, ut quod adhuc esse non coepisti, esse merearis. ANIMA. Hoc ultimum interrogationis meae benigne, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nem hr̃e uolo. habeo aliud exemplar
cui confirmari cupio ⁊ ad illud iugit̾
respicio. ac qͣntum possum magis sem¬
per ac magis ex inde similitudinẽ tra¬
ho ex quo hoc etiam didici quod uosex¬
t̾minare debeo. ⁊ qualiter hoc etiam cli¬
dici faciam iam agnosco. ħ¶ira
res nobiscum agitur qͣm ideo fortassis
ñ miraris. qi nec dum quid dicere ue¬
lim intelligis. Considero namq qͣliter
a pͥncipio nr̃i sermonis multa que ad¬
u̾sari uidebantur dilectioni in mediũ
adduxeris. ⁊ qd̵ ex eis semꝑ ñ infirma¬
ta s amplius ꝓbata sit uirtus dilectionis
Dixisti dilectionem singularem pariter
et cõmunem ẽẽ non posse. s iñ compro¬
bata est amplius mirabilis qd̾ demons¬
trata ẽ communis ẽẽ et singłaris. Dixisti
rursum te ꝑfecte non diligi. eo quod ad
cultum electam audieras. ⁊ adhuc ad tha-¬
lamum adsumptam ñ uidisti. S tam̃
it̾m ostenditur tanto maior erga te dilec¬

Expanded text:
nem habere volo. Habeo aliud exemplar nem habere volo. Habeo aliud exemplar cui conformari cupio, et ad aliud jugiter respicio, ac quantum possum magis semper ac magis exinde similitudinem traho. Et quo hoc etiam didici, quod vos exterminare debeo, et qualiter hoc faciam jam agnosco. HOMO. Mira res nobiscum agitur, quam ideo fortassis non miraris, quia necdum quid dicere velim intelligis. Considero namque qualiter a principio nostri sermonis multa quae adversari videbantur dilectioni in medium adduxeris, et quod ex eis semper non infirmata, sed amplius probata sit virtus dilectionis. Dixisti dilectionem singularem pariter et communem esse non posse, sed inde comprobata est amplius mirabilis, quod demonstrata est communis esse et singularis. Dixisti rursum te perfecte non diligi, eo quod ad cultum electam audieras, et adhuc ad thalamum assumptam non vidisti. Sed tamen iterum ostenditur tanto major erga te dilec
Abbreviated transcription (Latin):
in me confido. Outinam ad modicũ
ab oculis eius possem abscondi. donec
maculas istas om̃s detergerem. ⁊ sic de¬
mum ante conspectum eius sine ma¬
cula ĩmaculata apparerem. Nam quo¬
mͦ in hac deformitate placere illi po¬
tero. que et mͥ quoꝙ in illa uehement᷑
displiceo: O macule uet̾es. o macule fe¬
de ⁊ turpes. quid tam diueretis abite.
discedite. ⁊ ne p̾sumatis amplius ocłos
dilecti mei offendere. Nolite fallere uos¬
metip̃as. non semꝑ mecum ip̃o adiu¬
uante manebitis. qͣmuis adhuc me pi¬
gritante ext̾minari non potuistis. Ego
iuraui suꝑ uob̾ quod nec teneam nec
diligam uos amplius. qr omnino de¬
testor.⁊ prorsus abominor turpitudi¬
Qnͣtomagis nunc qr palam ip̃o sum.
et qr plus certe me contristat eiꝰ offen¬
sio qͣm mea etiam turpitudo: Recedi¬
te ergo in uanum amplius mͥ adhe¬
retis. qr etiam mecũ manentes mee ñ
estis. alienas uos a sorte mea iudico. et
uobiscum deinceps nullam cõmunio¬

Expanded text:
in me confido? O utinam ad modicum in me confido? O utinam ad modicum ab oculis ejus possem abscondi, donec maculas istas omnes detergerem, et sic demum ante conspectum ejus sine macula immaculata apparerem! Nam quomodo in hac deformitate placere illi potero, quae et mihi quoque in illa vehementer displiceo? O maculae veteres, o maculae foedae et turpes, quid tandiu haeretis? Abite, discedite, et ne praesumatis amplius oculos dilecti mei offendere. Nolite fallere vosmetipsas, non semper mecum ipso adjuvante manebitis, quamvis me adhuc pigritante exterminari non potuistis. Ego juravi super vobis quod nec tenebo, nec diligam vos amplius, quia omnino detestor et prorsus abominor turpitudiQuanto magis nunc quia palam ipso sum, et quia plus certe me contristat ejus offensio, quam mea etiam turpitudo. Recedite ergo, in vanum amplius mihi adhaeretis, quia, etiam mecum manentes, meae non estis. Alienas vos a sorte mea judico, et vobiscum deinceps nullam communio
Abbreviated transcription (Latin):
ad custodiendam mẽa occupatum ui¬
deo. qͣsi omnium oblitus sit et mͥ soli
uacare uelit. Semꝑ p̾sentem exhibet. sẽ¬
per paratum se offert. quocũq uertero
me ñ me deserit. ubicumq fuero non
recedit. quicquid egero parit̾ adsistit.
et quod tandem cunctis actionib siue
cogitationib meis ꝑpetuus inspector.
et qͣntum ad bonitatem suam perti¬
net indiuiduus cooꝑator assit ipso
oꝑis sui effectu patent̾ ostendit. ex qͦ
constat ꝙ licet facies eius adhuc a no¬
bis non possit iuderi. non qͣm tamen
possit p̾sentia eius euitari. Ego autẽ
fateor diligentius hoc considerans timo¬
re pariter et pudore ingenti confundor
ꝙ illum cui tam uehement̾ placere cu¬
pio ubiq mͥ presentem ⁊ omnia mea
occulta uidentem intueor. O quã mul¬
ta sunt in me de quib coram ocuł eiꝰ
erubesco. ⁊ ꝓ quib iam magis illi dis¬
plicere timeo. qmͣ ꝓ his que laudanda
in me sunt. si qua sunt placere posse

Expanded text:
ad custodiam mei occupatum viad custodiam mei occupatum video, quasi omnium oblitus sit, et mihi soli vacare velit. Semper praesentem se exhibet, semper paratum se offert, quocunque vertero me, non me deserit, ubicunque fuero non recedit, quidquid egero pariter assistit; et quod tandem cunctis actionibus sive cogitationibus meis perpetuus inspector, et quantum ad bonitatem suam pertinet, individuus cooperator adsit, ipso operis sui effectu patenter ostendit. Ex quo constat quod licet facies ejus adhuc a nobis non possit videri, nunquam tamen possit praesentia ejus evitari. Ego autem fateor, diligentius hoc considerans timore pariter et pudore ingenti confundor, quod illum, cui tam vehementer placere cupio, ubique mihi praesentem et omnia mea occulta videntem intueor. O quam multa sunt in me de quibus coram oculis ejus erubesco, et pro quibus jam magis illi displicere timeo, quam pro iis quae laudanda in me sunt si qua sunt placere posse
Abbreviated transcription (Latin):
ma mea arram tuã. ⁊ in arra tua cog¬
noscis sponsum tuum. serua te illi in¬
tactam. serua impollutam. serua inte¬
gram serua incontaminatã. Si olim
meretͥx fuisti iam uͥgo facta es. quem¬
admodũ amor illius consueuit corrup¬
tis integritatẽ reddere. ⁊ integris cas¬
titatem conseruare. Semꝑ aut̃ cogita
qͣntam tecum mĩam facerit. et in ħ per¬
pendere quantum ab ipso diligeris. ꝙ
eius beneficium non qͣm cibi defuisse
cognoscis. AUere fateor merito amor
iste singłaris di. qui cum se multos
diffundat. ita tñ unice singłos amplexa¬
cur. uere płcrum et mirificum bonũ qd̃
cõmune est omnium et totum singłoꝵ
cunctis p̾sidens. singulos implens. uͥq
p̾sens. omnium curam agens. ⁊ tam̃
singuł quasi om̃ib ꝓuidens. Sic cer¬
te mͥ uidetur cum eius miserationes
cura me attendo. quod si fas est dicere
quodamm᷑ nichil aliud agat deus ni¬
si ut mee saluti ꝓuideat. et ita totum

Expanded text:
ima mea, arrham tuam, et in arrha tua cogima mea, arrham tuam, et in arrha tua cognoscis sponsum tuum; serva te illi intactam, serva impollutam, serva integram, serva incontaminatam. Si olim meretrix fuisti, jam virgo facta es, quemadmodum amor illius consuevit corruptis integritatem reddere, et integris castitatem conservare. Semper autem cogita quantam tecum misericordiam fecerit, et in hoc perpende quantum ab ipso diligeris, quod ejus beneficium nunquam tibi defuisse cognoscis. ANIMA. Vere fateor merito amor iste singularis dicitur, qui, cum se in multos diffundat, ita tamen unice singulos amplexatur. Vere pulchrum et mirificum bonum, quod commune est omnium, et totum singulorum. Cunctis praesidens, singulos implens, ubique praesens, omnium curam agens, et tamen singulis quasi omnibus providens. Sic certe mihi videtur cum ejus miserationes circa me attendo, quod si fas est dicere quodammodo nihil aliud agat Deus, nisi ut meae saluti provideat, et ita totum
Abbreviated transcription (Latin):
p̾illis lumen sap̃ie tue infudisti. Tu de¬
disti mͥ uerius cognoscere te. purius di¬
ligere te. sincerius credere in te. ardentiꝰ
sequi te. Cu dedisti mͥ sensum capacem.
intellectum facilem. memoriam tenacẽ.
linguam desertant. Sermonẽ gratum.
doctrinam suadibilem. efficatiam in
oꝑe. grãm in conu̾satione. ꝑuectum in
studiis. effectum inceptis. solamen in ad
u̾sis. cautelam in ꝓsperis. ⁊ quoc̃q uer
bar subito liberasti me. qñ errabam re¬
duxisti me. q̃n ignorabam docuisti me.
qñ peccabam corripiusti me. q̃n trista¬
bar consolatus es me. qn desꝑabam cõ¬
fortasti me. qñ cecidi erexisti me. quan¬
do steti tenuisti tenuisti me. qn uiui du¬
xisti me. qñ ueni suscepisti me. Hec o¬
omnia mͥ fecisti domine deus meus. et
multa alia de quib mͥ dulce erit. semꝑ
cogitare. semꝑ loqui. semꝑ gr̃as agere.
ut te laudem et amen ꝓ om̃ib benefi¬
ciis tuis dñe deus meus. Ecte habes am¬

Expanded text:
prae illis lumen sapientiae tuae infudisti. Tu deprae illis lumen sapientiae tuae infudisti. Tu dedisti mihi verius cognoscere te, purius diligere te, sincerius credere in te, ardentius sequi te. Tu dedisti mihi sensum capacem, intellectum facilem, memoriam tenacem, linguam disertam, sermonem gratum, doctrinam suasibilem, efficaciam in opere, gratiam in conversatione, provectum in studiis, effectum in coeptis, solamen in adversis, cautelam in prosperis: et quocumque vertbar, subito liberasti me; qduxisti me; quando ignorabam, docuisti me; quando peccabam, corripuisti me, quando tristabar consolatus es me, quando desperabam confortasti me, quando cecidi erexisti me; quando steti, tenuisti me, quando ivi duxisti me; quando veni, suscepisti me. Haec omnia mihi fecisti, Domine Deus meus, et alia multa de quibus mihi dulce erit semper cogitare, semper loqui, semper gratias agere, ut te laudem et amem pro omnibus beneficiis tuis, Domine Deus meus. Ecce habes, an
Abbreviated transcription (Latin):
onfiteor tͥ miserationes tuas dñe
deus meus. qr ñ dereliquisti me.
dulcedo uite mee. ⁊ lumen ocłoꝵ meoꝵ
quid retribuam tͥ ꝓ omnib que recͥbuis¬
ti mͥ: uis ut diligam te: Et quomͦ dili¬
gam te: Quantum diligam te: Quis
sum ego ut diligam te: Et tam̃ diligã
te dñe fortitudo mea. firmam̃tum meũ.
refugium meũ. liberator meus. deus me¬
us. aduitor meus. ꝓtector meus. cornu sa¬
lutis mee et susceptor meus. et qͣntum
adhuc dicam: Tu es dñs deus meus.
Oanima mea quid faciemus dño deo no¬
stro. a quo tot et tanta bona accepumus:
Neq enĩ contentus fuit eadem que ⁊ cet̾is
bona nob̾ tribuere. s in malis quoq no¬
stris eum singłarem dilectorem agnos¬
ciinus ut eum tam de bonis qͣm de ma¬
lis nr̃is omnib singulariter diligamꝰ.
Tu dedisti mͥ domine ut te agnoscam.
et p̾ceteris multis de tius secretis reue¬
lata intelligam. alios coetaneos meoc
in tenebris ignorantie dereliquisti. ⁊ mͥ

Expanded text:
onfiteor tibi miserationes tuas, Domine Deus meus, quid non dereliquisti me, dulcedo vitae meae, et lumen oculorum meorum. Quid retribuam tibi pro omnibus quae tribuisti mihi? Vis ut diligam te, et quomodo diligam te? quantum diligam te? quis sum ego ut diligam te? et tamen diligam te, Domine, fortitudo mea, firmamentum meum, refugium meum, liberator meus, Deus meus, adjutor meus, protector meus, cornu salutis meae, et susceptor meus, et quantum adhuc dicam? Tu es Dominus Deus meus . O anima mea, quid faciemus Domino Deo nostro, a quo tot et tanta bona accepimus? Neque enim contentus fuit eadem quae et caeteris bona nobis tribuere, sed in malis quoque nostris eum singularem dilectorem agnoscimus, ut eum tam de bonis quam de malis nostris omnibus singulariter diligamus. Tu dedisti mihi, Domine, ut te agnoscam, et prae caeteris multis de tuis secretis revelata intelligam. Alios coaetaneos meos in tenebris ignorantiae dereliquisti, et mihi
Abbreviated transcription (Latin):
lum ẽẽ iustum credamus. quod a nr̃a cu¬
piditate non discordare cernimus. ita ut
sepe mens nostra decepta hoc potuis uen¬
curum eẽ existimet. quod magis sibi eue¬
nire desiderat. ut gͥ nec timor remissus
nec affectus tepidus sit necesse est ut
firmam et inconcussam fidem hãbeamꝰ
per quam firmiter radicati ea que in
trib precedentibus accepimus bona con¬
De germinatione.

Expanded text:
lum esse justum credamus, quod a nostra culum esse justum credamus, quod a nostra cupiditate non discordare cernimus, ita ut saepe mens nostra decepta hoc potius venturum esse existimet, quod magis sibi evenire desiderat. Ut igitur nec timor remissus, nec affectus tepidus sit, necesse est ut firmam et inconcussam fidem habeamus, per quam firmiter radicati ea, quae in tribus praecedentibus accepimus bona conV. De germinatione
Abbreviated transcription (Latin):
domus uide fideles significantur. quid ra¬
dicem deorsum mittunt. qr omnẽ cogita¬
tionẽ cordis sui ad int̾na gaudia defigunt.
fructum aut̃ sursum faciunt. qr insuꝑna
patria quam in hac uita ꝑ amorem semꝑ
requirt̃. uite dona postmodum in retributi¬
one ꝑcipiunt. Quod ergo in fideles negãt.¬
⁊ de quo infirmi in fide dubitant. hoc fide¬
les credunt ⁊ expectant. Et quod infideles
diligunt. infirmi aut̃ in fide ⁊elant. hoc fi¬
deles fugiunt. fides igitur est. ꝑ quam ra¬
dicat sapientia: qr ꝑ fidem firmatur animꝰ
⁊ constabilitur affectus. Qui autem in
fide hesitat. hic neq in timore dei. neq in
amore dei ꝑfectus ẽẽ potest. Aliter enim
tunemus quod suspicamur: aliter timemꝰ
quod credimus. Quod credimus ꝑfecte ti¬
memus. quod autem suspicamur. hoc ple-¬
rumq idcirco timere negligimus. qr ex
ipsa nr̃a dubitatione in quandam ꝑni-¬
tiosam securitatem cadimus ut iam. id so¬

Expanded text:
domus Judae fideles significantur, qui radomus Judae fideles significantur, qui radicem deorsum mittunt, quia omnem cogitationem cordis sui ad interna gaudia defigunt. Fructum autem sursum faciunt, quia in superna patria, quam in hac vita per amorem semper requirunt, vitae dona postmodum in retributione percipiunt. Quod ergo infideles negant, et de quo infirmi in fide dubitant, fideles et credunt et exspectant. Et quod infideles diligunt, infirmi autem in fide zelant, hoc fideles fugiunt. Fides igitur est, per quam radicat sapientia, quia per fidem firmatur animus, et constabilitur affectus. Qui autem in fide haesitat, hic neque in timore Dei, neque in amore Dei perfectus esse potest. Aliter enim timemus quod suspicamur, aliter timemus quod credimus. Quod credimus, perfecte timemus; quod autem suspicamur, hoc plerumque idcirco timere negligimus, quia ex ipsa nostra dubitatione in quamdam perniciosam securitatem cadimus, ut jam id so
Abbreviated transcription (Latin):
suaꝵ estib currumferunt᷑ nescientes ad ꝙͣ
partem pocus suĩam sue mentis inclinẽt.
Cirdere non possunt ⁊ negare ñ presum̃t.
Assertio dubia est et fides suspeta. Qui
aut̃ fideles sunt hii radices hñt s non
sicut increduli radices figunt in hoc mun¬
do. s sunt ꝑ fidem et dilectionem radica¬
ti et fundati in deo. Isti sunt uinea dñi so¬
rech uinea fidelis. uinea iusta. quam ip̃e
bonus agricola plantauit unmo tͣnsplan¬
tauit q de egypto transtulit et eiecit gen¬
tes ⁊ plantauit eam. De hiis alibi dñs per
ꝓpħam dicitur. Platabo eos suꝑ humum
suam et non euellam cos amplius. Humꝰ
namq et patria nr̃a deus est in quo plan¬
tamur quando ei ꝑdeuotionem mentis
ad heremus dicentes cum psalmista. Michi
aut̃ adherere deo bonum est ponere in do¬
mino deo spem meam. De qua uidelicet
humo amplius non euellimur. si usq
in finem in eius dilectione ꝑmanemus.
faciet fructum sursum. In reliquiis enĩ

Expanded text:
 nescientes ad quam partem potius sententiam suae mentis inclinent. Credere non possunt et negare non praesumunt. Assertio dubia est, et fides suspecta. Qui autem fideles sunt, ii radices habent, sed non sicut increduli radices figunt in hoc mundo, sed sunt per fidem et dilectionem radicati et fundati in Deo. Isti sunt vinea Domini Sorec, vinea fidelis, vinea justa, quam ipse bonus agricola plantavit, imo transplantavit, quia de Aegypto transtulit, et ejecit gentes, et plantavit eam . De his alibi Dominus per prophetam dicit: Plantabo eos super humum suam, et non evellam eos amplius . Humus namque, et patria nostra Deus est, in quo plantamur, quando ei per devotionem mentis adhaeremus dicentes cum Psalmista: Mihi autem adhaerere Deo bonum est, ponere in Domino Deo spem meam . De qua videlicet humo amplius non evellimur, si usque in finem in ejus dilectione permanemus. faciet fructum sursum . In reliquiis enim
Abbreviated transcription (Latin):
ualde ẽẽ a ratione alienum proincertis certa
relinquere et sectando inuisibilia quedam
que utrum uere sint an decepti homines
ea ita eẽ finxerunt nemini uiqͣm scire da¬
tum est certa et presentia bona que cõmune
omnium iudicium et sensus probat non so¬
lum bona eẽ. s etiam humane nature ual¬
de necessaria. quadam improba p̾sumptio¬
ne contempnere maxime cum hec omnia
deus ñ nisi ad utilitatem hominũ creasse
probetur:. ⁊ idcirco deo non fieri inuiriam
si utantur bonis que ñ ob aliud nisi ut
homines eis uterentur creauit. Isti ergo
cales qui fidem suam non nͥ scłm incertos
reꝵ euentus pensare nouer̃t̃. non possunt
eẽ stabiles. q sicut quadam mentis leuitate
facile uerbo ueritatis ad tempus credunt
ita etiam facile in tempore temptacionis
a fide u̾itatis recedunt. qi facile eum temp¬
tantur falsum eẽ ꝑ suadetur. unde ⁊ prius
dubitabant etiam constare uidebantur.

Expanded text:
valde esse a ratione alienum, pro incertis certa valde esse a ratione alienum, pro incertis certa relinquere, et sectando invisibilia quaedam, quae utrum vere sint, an decepti homines ea ita esse finxerunt, nemini unquam scire datum est, certa et praesentia bona, quae commune hominum judicium et sensus probat, non solum bona esse, sed etiam humanae naturae valde necessaria, quadam improba praesumptione contemnere maxime cum haec omnia Deus non nisi ad utilitatem hominum creasse probetur. Et idcirco Deo non fieri injuriam si utantur bonis; quae non ob aliud nisi ut homines eis uterentur creavit. Isti ergo tales, qui fidem suam non nisi secundum incertos rerum eventus pensare noverunt, non possunt esse stabiles, quia sicut quadam mentis levitate facile verbo veritatis ad tempus credunt, ita etiam facile in tempore tentationis a fide veritatis recedunt, quia facile cum tentantur falsum esse persuadetur, unde et prius dubitabant etiam cum stare videbantur.
Abbreviated transcription (Latin):
siue bona siue mala reseruentur ad iudli¬
cium. Hoc ergo considerantes timere in¬
quã ut cum ad tempus hoc timore exer¬
citati fuerint iam non solum timeant q̃õ
minatur deus. s etiam quodam mentis
affetu appet̾re incipiant quos ꝓmittit.
Si cum rursum malos in hoc mundo flo¬
rer onspiciunt ⁊ multa alia in hac uita
itia confuso ordine uolui ut nequaqͣm mũ¬
dus ꝑ prouidentiam dei gubernari s om¬
nium rerum euentus fortuitis subiacere
casib uidcantur continuo ⁊elare incipi¬
uni pacem petatoꝵ ⁊ in hoc mundo p̃i
quoq florere concupiscuit. Tacitis enim¬
sibi cogitacionib dicunt uanum ẽẽ time¬
re uidicium uich̃ esse quod stulti homi¬
nes de peuis inferni ⁊ de suppliciis ma¬
loꝵ confixerunt ex tiumore non ex ũ̾itate
hoc processisse cum utiq deus si ita districte
facta hominum pensaret cam manifestis
iudiciis hoc declarare potuisset ut nemo de¬
inceps ambigere potuisset. Postremo autẽ

Expanded text:
sive bona, sive mala, reserventur ad judisive bona, sive mala, reserventur ad judicium. Hoc ergo considerantes timere inquam, ut cum ad tempus hoc timore exercitati fuerint, jam non solum timeant quod minatur Deus, sed etiam quodam mentis affectu appetere incipiant quod promittit. Sed cum rursum malos in hoc mundo florere conspiciunt, et multa alia in hac vita, ita confuso ordine volui, ut nequaquam mundus per providentiam Dei gubernari, sed omnium rerum eventus fortuitis subjacere casibus videantur continuo zelare incipiunt pacem peccatorum, et in hoc mundo ipsi quoque florere concupiscunt. Tacitis sibi cogitationibus dicunt, vanum esse timere judicium, nihil esse quod stulti homines de poenis inferni, et de suppliciis malorum confinxerunt, ex timore non ex veritate hoc processisse, cum utique Deus si ita districte facta hominum pensaret, tam manifestis indiciis hoc declararet, ut nemo deinceps ambigere potuisset. Postremo autem
Abbreviated transcription (Latin):
mala rapiendus agnoscit. De hoc quoq
stulto psalmista ait. Dixit insipiens ĩ cor¬
de suo non est deus ⁊ deuide annumera¬
tis complicib suis non est inquit timor
dei ante ocł̃os eoꝵ. Quom̃ enun d̃m ti
mere possunt qui esse deum non credunt:
unde consequenter ostenditur qi eos ad qͦs
timor dei non ꝑuenit etiam ad ip̃m prin¬
cipium sapientie ꝑtingere non conting̾.
Nunc iam uideamus de his quos scd̾os
numerauimus si sint radicati aut ubifi¬
xerint radices suas. Non uident᷑ hii habe¬
re radices. Infirmi enim in fide sunt qui¬
bus iam aliquid ꝑ suasum est de uerita¬
te s adhuc in quadam ancipiti mentis
sentencia fluctuantes his que in sacro
eloquio de futuris premiis bonoꝵ uel pe¬
nis maloꝵ referuntur nec omnino contͣ¬
dicunt. nec prorsus adquiescunt. uident
enuim quedam in hoc mundo sic geri ex qͥ¬
bus et deum eẽ ⁊ humana curare possit
intelligi et que cuncta hominum facta

Expanded text:
mala rapiendus agnoscit. De hoc quoque mala rapiendus agnoscit. De hoc quoque stulto Psalmista dicit: Dixit insipiens in corde suo, non est Deus ; et deinde annumeratis complicibus ejus. Non est, inquit, timor Dei ante oculos eorum . Quomodo enim timere Deum possint, qui esse Deum non credunt? Unde consequenter ostenditur, quod eos, ad quos Dei timor non pervenit, etiam ad ipsum principium sapientiae pertingere non contingit. Nunc jam videamus de iis, quos secundos numeravimus, an sint radicati, aut ubi fixerint radices suas. Non videntur ii habere radices. Infirmi enim in fide sunt, quibus jam aliquid persuasum est de veritate, sed adhuc in quadam ancipiti mentis sententia fluctuantes, iis quae in sacro eloquio de futuris praemiis bonorum, vel poenis malorum referuntur, nec omnino contradicunt, nec prorsus acquiescunt. Vident enim quaedam in hoc mundo sic geri, ex quibus et Deum esse, et humana curare possit intelligi, et quod cuncta hominum facta,
Abbreviated transcription (Latin):
genera hominum. Infideles. In fir¬
mi in fide. Infideles sunt gentes que igno¬
rant d̾m que non credunt eioͣngelio xp̃i.
qui p̾ter hanc uitam qua temꝑalicer h
uiuitur aliam uitam nullam ẽẽ arbitͣn¬
tur. Hii in t̾ra radices figunt qr eo magis
presentib inhiant. quo bona ꝑpetua que
secuntur non nouert̃. Terrena ambunt
felices hic eẽ credunt querunt. qr post hãc
uitam se nich futuros ẽẽ existimant. De
numero iustoꝵ fuit stultus ille qui in libro
iõb ꝑ eliphat subsannat᷑. uidi inquit stul¬
tum firma radice et maledixi pulchritu¬
dini eius statim. Stultus est qui ignorat
ad quod factus sit qui preter id quod ui¬
det nicħ esse credit quiꝙ sibi mala restant
preuidere nescit atꝙ hec ꝑitura ⁊ falsa q̃¬
dam bona quasi semꝑ sint ꝑmansura
diligit hic aliquando firmiter radicatus
eẽ uidetur dum temꝑaliter floret s sapiẽs
eius pulchritudini statim maledicit. quia
post hec momentanea bona ad que sit

Expanded text:
genera hominum: infideles, infirmi in fide, fideles. Infideles sunt gentes, quae ignorant, Deum quae non credunt Evangelio Christi, qui praeter hanc vitam, qua temporaliter hic vivitur, aliam vitam nullam esse arbitrantur. Hi in terra radices figunt, quia eo magis praesentibus inhiant, quo bona perpetua, quae sequuntur minus noverunt. Terrena ambiunt felices hic esse quaerunt, quia post hanc vitam se nihil futuros esse existimant. De numero istorum fuit stultus ille, qui in libro Job, per Eliphaz subsannatur. Vidi, inquit, stultum firma radice et maledixi pulchritudini ejus statim . Stultus est, qui ignorat ad quid factus sit, qui praeter id quod videt nihil esse credit, qui quae sibi mala restant praevidere nescit, atque haec peritura et falsa quaedam bona, quasi semper sint permansura, diligit. Hic aliquando firmiter radicatus esse videtur, dum temporaliter floret, sed sapiens ejus pulchritudini statim maledicit, quia post haec momentanea bona ad quae sit
Abbreviated transcription (Latin):
digne et iuste pp̃ primi contemptus.
reatum sustineret. Ut ergo homo iuste
debitam penam euaderet. necesse fuit ut
talis ꝓ homine penam susciꝑet. qui nͥl
pene debuiss. S talis nullus inueniri
bitum hominis patͥ soluit ⁊ moriendo
reatum hominis expiauit. ut cum ip̃e
ꝓ homine mortẽ quam non debuit sus¬
tineret. uiste homo ꝓ ip̃o mortem qͣm de¬
bebat euaderet. Et iam locum calumpni¬
andi diabolus ñ inueniret. qr ⁊ ipse ho¬
mini dñi dominari non debuit. et ho¬
mo liberari dignus fuit. Idem itaq et
uidicium nr̃m et causam nr̃am fecit.
Causam qr nascendo debitum patͥ ꝓ no¬
bis soluit et moriendo reatum expiauit.
Iudicium uero qr descendens ad inferos
et portas mortis frangens captiuitatem
que ibidem tenebatur. liberam eduxit.

Expanded text:
digne et juste propter primi contemptus digne et juste propter primi contemptus reatum sustineret. Ut ergo homo juste poenam debitam evaderet, necesse fuit ut talis homo pro homine poenam susciperet, qui nihil poenae debuisset. Sed talis nullus inveniri bitum hominis Patri solvit, et moriereatum hominis expiavit, ut cum ipse pro homine mortem quam non debuit sustineret, juste homo pro ipso mortem quam debebat evaderet, et jam locum calumniandi diabolus non inveniret, quia, et ipse homini dominari non debuit; et homo liberari dignus fuit. Idem itaque et judicium nostrum et causam nostram fecit: causam, quia nascendo debitum Patri pro nobis solvit, et moriendo reatum expiavit; judicium vero, quia descendens ad inferos et portas mortis frangens, captivitatem quae ibidem tenebatur liberam eduxit.
Abbreviated transcription (Latin):
cut ysaias dicit. Puer natus est nobis
et filius datus ẽ nobis. et uocabitut no¬
men eiꝰ admirabilis. deus fortis et cet̾a.
Quod ergo homini datus est xͦ. dei fu¬
it miscd̃ia. quod ab homine redditus
est xp̃c hominis fuit iusticia. In na¬
tiuitate enĩ xp̃i iuste placatus est de¬
us homini qui talis homo inuentus
ꝓ homine. qui ñ solum ut dictum ẽ
par. S et maior ẽẽt homine. Ideo in
natiuitate x angeli mundo pacem o¬
nunciant dicentes. Gła in excelsis d̾o
et in t̾ra pax hominib bone uolũ¬
tatis. S adhuc suꝑ erat homini. ut
sicut restaurando dampnim placaue¬
rat iram. ita quoq ꝓ contemptu sa¬
tisfaciendo. dignue fieret euadere
penam. S hoc conuenientiꝰ fieri ñ
pot̾at. nisi ut penam qͣm non de¬
bebat sponte et obedienter suscipet.¬
ut de pena quam ꝑ in obedientiam me¬
ruerat eripi dignus fieret. hanc autem
penam homo pecc̃or soluere non pot̾at.
qui qͣm cumq penam susciꝑet. non nͥ

Expanded text:
sicut Isaias dicit: Puer natus est nobis, sicut Isaias dicit: Puer natus est nobis, et filius datus est nobis. Et vocabitur nomen ejus Admirabilis, Deus fortis, etc. Quod ergo homini datus est Christus, Dei fuit misericordia; quod ab homine redditus est Christus, hominis fuit justitia. In nativitate enim Christi juste placatus est Deus homini, quia talis homo inventus pro homine, qui non solum, ut dictum est par, sed et major esset homine. Ideo in nativitate Christi angeli mundo pacem nuntiant, dicentes: Gloria in altissimis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Sed adhuc supererat homini ut sicut restaurando damnum placaverat iram; ita quoque pro contemptu satisfaciendo dignus fieret evadere poenam. Sed hoc convenientius fieri non poterat, nisi ut poenam quam non debebat sponte et obedienter suscipeut de poena quam per inobedientiam meruerat eripi dignus fieret. Hanc autem poenam homo peccator solvere non poterat; qui quamcunque poenam susciperet, non nisi
Abbreviated transcription (Latin):
siue seip̃m daret digna recompensa¬
tio non ẽẽt. uidens ergo deus homi¬
nem sua uirtute uigum dampnatio
nis euadere non posse. misertus est
raret ꝑ uisticiam hoc ẽ qr ex se homo
iusticicam euadendi non habuit d̃s
homini ꝑ miscłiam iusticiam dedit
Neq enĩ ereptio hominis ꝑfecte racio¬
nabił esset. nisi ex utraq parte iusta fie¬
ret. hoc est. Sicut deus iusticiam habu¬
it hominem requirendi. ita ⁊ homo ui¬
sticiam hr̃et euadendi. S hanc iustici¬
am homo nunqͣm hr̃e potuiss. ni¬
si deus ei ꝑ misccł̃iam suam illam tri¬
bueret. Ut ergo deus ab homine placa¬
ri posset. dedit d̃s gratis homini quod
homo ex debito deo redderet. Dedit ho
mini hominem quem homo ꝓ hõie
redderet. qui ut digna recompensatõ
fieret. priori ñ solum equalis. s et
maior eẽt. Ut ergo ꝓ homine redderet᷑
homo maior homine. factus est deus hõ
et datus ẽ hominib deus homo xp̃c Si

Expanded text:
sive seipsum daret, digna recompensasive seipsum daret, digna recompensatio non esset. Videns ergo Deus hominem sua virtute jugum damnationis justae evadere non posse, misertus est raret per justitiam: hoc est, quia homo ex se justitiam evadendi non habuit, Deus homini per misericordiam justitiam dedit. Neque enim ereptio hominis perfecte rationabilis esset, nisi ex utraque parte justa fieret, hoc est, sicut Deus justitiam habuit hominem requirendi, ita et homo justitiam haberet evadendi. Sed homo hanc justitiam nunquam habere potuisset, nisi Deus ei per misericordiam eam tribuisset. Ut ergo Deus ab homine placari posset, dedit Deus gratis homini quod homo ex debito Deo redderet. Dedit ergo homini hominem, quem homo pro homine Deo redderet; qui ut digna recompensatio fieret priori non solum aequalis sed et major esset. Ut ergo pro homine redderetur homo major homine, factus est Deus homo et datus est hominibus Deus homo Christus,
Abbreviated transcription (Latin):
Si gͥ homo talem patronum hr̃et. cui
potencia diabolus in causam compelli
posset. iuste dominio euis homo contͣdi¬
ceret. qr nullam diabolus iustam cãm
hu̾it. quate sibi ius in homine uen¬
dicare debuisset. Patronus aut̃ talie.
nullus inueniri pot̾at nisi deus. S
deus causam hominis suscipere noluit.
qr homini adhuc ꝓ culpa sua iratus
fuit. Oportuit ergo ut pͥus homo de¬
um placaret. et sic deiñ fiducialit deo
patrocinante cum diabolo causam ini¬
ret. S deum rationabilit̾ placare non
pot̾at. nisi et dampnum ꝙ intulerat
restitueret. ⁊ de contentu satisfaceret.
homo uero nicħ habuit. quod digne
deo ꝓ illato dampnato recompensaret.
qr si quid de irrationali creatura red¬
deret ꝓ rationali sublata minus ẽet.
S nec hominem ꝓ homine reddere
potuit. qr uistum et in nocentem ab¬
stulerat: ⁊ neminem nͥ pactatorẽ in¬
uenit. Nicħ ergo homo inuenit. uñ
deum sibi placare posset. qr suie sua

Expanded text:
Si igitur homo talem patronum habet, cujus Si igitur homo talem patronum habet, cujus potentia diabolus in causam compelli posset, juste dominio ejus homo contradiceret, quia nullam diabolus justam causam habuit, quare sibi jus in homine vindicare debuisset. Patronus autem talis nullus inveniri poterat nisi Deus. Sed Deus causam hominis suscipere noluit, quia homini adhuc fuit. Oportuit ergo ut prius homo Deum placaret, et sic deinde fiducialiter Deo patrocinante cum diabolo causam iniret. Sed Deum rationabiliter placare non poterat, nisi damnum quod intulerat restitueret, et de contemptu satisfaceret. Homo vero nihil habuit quod digne Deo pro ablato damno recompensaret, quia si quid de irrationabili creatura redderet, pro rationabili sublata minus esset. Sed nec hominem pro homine reddere potuit; quia justum et innocentem abstulerat, et neminem nisi peccatorem invenit. Nihil ergo homo invenit unde Deum sibi placare posset; quia sive sua
Abbreviated transcription (Latin):
um et causam meam. nnmmim.
nes in causam ueniunt. diabolꝰ
homo et deus. Diabolus deo iniu¬
riam fecisse conuincit᷑. qr seruum eius
hoc est hominem et fraudulent̾ abdux̾.
et uolent̾ tenuit. Homo iniuriam deo
fecisse conuincitur. qr et p̾ceptum eius cõ¬
tempsit. et se sub manu aliena ponens
sue seruitutis dampnũ illi intulit. It
diabolus homini iniuriam fecisse con¬
uincit᷑ qr illum et priꝰ bona ꝓmitten¬
do decepit.⁊ post mala inferendo nocu¬
it. In iuste ergo diabolus tenet hominẽ.
s homo iuste tenet᷑. qr diabolus nun¬
qͣm meruit ut hominem sͥ subiectum
prem̾et. S homo meruit ꝑ culpam su¬
am ut ab eo ꝑmateretur.Licet enim
ignoraret falsum ẽẽ quod diaboluᷤ pro¬
misit. non tamen ignorauit. quod illud
etiam si uerum ẽẽt contra creatoris uo¬
luntatem concupiscere ñ debuit. Iuste
ergo subiectus est homo diabolo qͣntũ
ꝑtinet ad culpam fuam. in iuste autẽ
qͣntum ꝑtinet ad diaboli fraudulentiã

Expanded text:
um, et causam meam . res in causam veniunt: Diabolus, homo, et Deus. Diabolus Deo injuriam fecisse convincitur, quia servum ejus, hoc est hominem, et fraudulenter abduxit, et violenter tenuit. Homo injuriam Deo fecisse convincitur, quia, et praeceptum ejus contempsit, et se sub manum alienam ponens suae servitutis damnum illi intulit. Item diabolus homini injuriam fecisse convincitur, quia illum, et prius bona promittendo decepit, et postea mala inferendo laesit. Injuste ergo diabolus tenet hominem, sed homo juste tenetur, quia diabolus nunquam meruit ut hominem sibi subjectum premeret, sed homo meruit per culpam suam ut ab eo premeretur. Licet enim ignoraret falsum esse quod diabolus promisit, non tamen ignoravit quod illud etiam, si verum esset, contra Creatoris voluntatem concupiscere, non debuit. Juste ergo subjectus est homo diabolo, quantum pertinet ad culpam ejus; injuste autem, quantum pertinet ad diaboli fraudulentiam.
Abbreviated transcription (Latin):
foris bella patitur pax euis intus non
conturbatur. felix ille qui talem habet
animam ita in amore dei solidatam.
ut quecumq foris molestie ꝑ strepant.
tam̃ usq ad silentium int̾ne quieftis
non irrumpant. qr deus qui pacis ama¬
tor ẽ cor turbatum inhabitare non pͭ.
S qr tam pacificam habitationem d̾s
ñ inueniret. nisi ip̃e eam faceret. ad¬
iuuabit eam deus mane diluculo. Ma¬
ne tempestiue. diluculo in luce. Mane
qr adiutor in portunitatib. diluculo
qr in tenebris oꝑari nescit. Adiuuabit
uolentem. qr nemo inuitus bonum
facit. Adiuuat ciuitatẽ. ⁊ edificat ciui¬
tatem. requiescit in ciuitate. ⁊ ꝓcegit
ciuitatem.

Expanded text:
foris bella patitur, pax ejus intus non conturbatur. Felix ille, qui talem habet animam ita in amore Dei solidatam, ut quaecunque foris molestiae perstrepant, tamen usque ad silentium internae quietis non irrumpant, quia Deus, qui pacis amator est, cor turbatum inhabitare non potest: sed quia tam pacificam habitationem Deus non inveniret, nisi ipse eam faceret, adjuvabit eam Deus mane diluculo. Mane, tempestive, diluculo, in luce. Mane, quia adjutor in opportunitatibus. Diluculo, quia in tenebris operari nescit. Adjuvabit volentem, quia nemo invitus bonum facit. Adjuvat civitatem, et aedificat civitatem, requiescit in civitate, et protegit civitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
priusqͣm ad illud futurũ sabbatum
ueniat. multa in hoc mundo adu̾sa
paciatur. Et ideo in arbore sapientie oc¬
tauo gradu inter septem et septem. qͣ¬
si inter sabbatum et sabbatum toleran¬
tia laboris figitur incentͦ medie unita¬
tis cum dr̃ ꝑ caritatem roboratur. Con¬
tra magnas enĩ tribulationes necessa¬
ria est uł robusta catitas. Et hoc est qd̾
dñs in eungelio cum septem beatitudi¬
nes enumerass. in octaua ad coleranti¬
am passionis ammonuit dicens. Bea¬
ti qui ꝑsecutionem patiunt᷑ ꝓpter ius¬

Expanded text:
priusquam ad illud futurum Sabbatum priusquam ad illud futurum Sabbatum veniat, multa in hoc mundo adversa patiatur. Et ideo in arbore sapientiae octavo gradu inter septem et septem, quasi inter Sabbatum et Sabbatum, tolerantia laboris figitur in centro mediae unitatis, cum dicitur per charitatem roboratur. Contra enim magnas tribulationes necessaria est vel robusta charitas. Et hoc est quod Dominus in Evangelio, cum septem beatitudines enumerasset, in octava ad tolerantiam passionis admonuit, dicens: Beati qui persecutionem patiuntur p
Abbreviated transcription (Latin):
nis xͥ nos ꝑducit. Item in quindecĩ
medius idem est. qui octauus. hinc iñ
hñs septenarium. Et satis claret quod
septenarius ad requiem ꝑtinet. Hinc
maxime ꝙ septima die requieuit dñs
ab omni oꝑe quod patrarat. Rursũ
rib sabbatum ꝓ sabbato. ⁊ mensẽ pro
mense. Hoc ẽ requiem ꝓ requie ꝑfectio¬
nem ꝓ ꝑfectione. ꝓ requie mentis. reqͥ¬
em mentis ⁊ corꝑis. ꝓ requie qua ñ con¬
sentiunt malis. requiem qͣ nulla sen¬
tiunt mala. Item ꝓ ꝑfectione oꝑis. ꝑ¬
fectionẽ retributionis. Idem est enim
ꝙ dicit sabbatum ꝓ sabbato ac si drẽt
requiem ꝓ requie. et quod dicit men¬
sem ꝓ mense. ac si dr̃et ꝑfectionẽ pro
ꝑfectione. Prima gͥ requies pͥmum
sabbatum nobis eẽ debet. in p̾senti ui¬
ta cessare a malo. ut sccł̃m sabbatum
adipisci mereamur. ut in et̾num requi¬
escamus cm xp̃o. S quisquis hoc mͦ
a malis sabatirare ꝓponit. necesse est

Expanded text:
nis Christi nos perducit. Item in quindecim nis Christi nos perducit. Item in quindecim medius idem est qui octavus, hinc inde habens septenarium. Et satis claret, quod septenarius ad requiem pertinet, hinc maxime quod septima die requievit Dominus ab omni opere quod patrarat . Rursumribus Sabbatum pro Sabbato, et mensem pro mense ; hoc est requiem pro requie, perfectionem pro perfectione; pro requie mentis requiem mentis et corporis, pro requie qua non consentiunt malis, requiem qua nulla sentiunt mala. Item pro perfectione operis perfectionem retributionis. Idem est enim quod dicis Sabbatum pro Sabbato, ac si diceret requiem pro requie; et quod dicit mensem pro mense, ac si diceret perfectionem pro perfectione. Prima igitur requies primum Sabbatum nobis esse debet in praesenti vita cessare a malo, ut secundum Sabbatum adipisci mereamur, ut in aeternum requiescamus cum Christo. Sed quisquis hoc modo a malis sabbatizare proponit, necesse est