comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Demꝰ ¶ St in arbitrio ur̃o ꝑso¬
nali debitoris hrdes ꝯucmre¬
accõnͣe. ancum qui ab hus
disftta sibiq tͣlitapignorate¬
net: in remẜuiana. sinõ longi
tp̃ris p̃criptione miratus sit.
an utros ꝗ ꝯuematis. Utat¬
mortem̃compoitos ant.¬
antiquitas quidẽ recpue¬
minum utilitate rccipima
⁊̃ illam regłam qͣ uetustas
utebatur more humanoe¬
mendarc ¶Ab hrdibo eñ

Expanded text:
 Est in arbitrio vestro, personali debitoris heredes actione, an eum, qui ab his distracta sibique tradita pignora tenet, in rem Serviana, si non longi temporis praescriptione munitus sit, an utrosque conveniatis. mortem compositos antiquitas quidem respueminum utilitate recepimus, etiam illam regulam, qua vetustas utebatur, more humano emendare. Ab heredibus enim
Abbreviated transcription (Latin):
marito tuo hitis utrum¬
ne iurestet̾int.anminime.
cum tibi sufficiat. siꝓprio
sti quominus ꝓ marito⁊̃
tuoꝯueniri possis. ꝙ necsi
tum exigi uire potuisset.
uxores inquietarileges ne

Expanded text:
marito tuo habitis, utrumne iure steterint an minime, cum tibi sufficiat, si proprsti, quominus pro marito tuo conveniri possis, quod nec, stum exigi iure potuisset. uxores inquietari leges ve
Abbreviated transcription (Latin):
mout.aꝑtemantiuł aꝑte
mucionem dotis uł añnup¬
cias donacionisne aliquio
adũsus filios prioris ma¬
trimonii machiiari uideat᷑.¬
multe nob intpellones fre
sintadũsus maritos qui
decipiendo suas uxores faci¬
ebant donaconesquas añt
mipcias antiquitas nom¬
nauit. insinuare.nit eas ac¬
suꝑ sedebant. ut meffecte ⁊.
maneant ⁊ ip̃i quidẽ dotis cõ
moda lucrentur.uxores aũ¬
tem sine nuꝑialiremedio
relinqnͣtur. ¶Sc̃imus nõie
prius em̃dato tamrem cor¬
rigi.⁊ nonannuptias donac¬
ionem eam uocari. s pp̃ mip¬
cias donacc̃em. quare enim
mo muliermarito dareoce¬
ditur. dõacionẽaũt marito
msi annuptias faterenõ p¬
mittatur.⁊ que hunisrerĩ
diffrrentia rõnabilis pot̾i
ucribꝰ pp̃ fragilitatẽ sexusĩ
nm dos pp̃nupcias fit. ⁊ sñ
nuptus quidẽnulla dõs int¬
elligitur. sine doteᷤ ãũt mip¬
cie possũt celebrarintami
donacionib quas mariti
faciunt urꝓ hus aliis debet
ẽẽ apertalicencia ⁊ꝯstantei

Expanded text:
te inutionem dotis et ante nuptias donationis, ne aliquid adversus filios prioris matrimonii machinari videatmultae nobis interpellationes factae sunt adversus maritos, qui decipiendo suas uxores faciebant donationes, quas ante nuptias antiquitas nominavit, insinuare autem eas acsupersedebant, ut ineffectae maneant et ipsi quidem commoda dotis lucrentur, uxores autem sine nuptiali remedio relinquantur, sancimus nomine prius emendato ita rem corrigi et non ante nuptias donationem eam vocari, sed propter nuptias donationem. Quare enim matrimonio mulier marito dare conceditur, donationem autem marito nisi ante nuptias facere non permittitur? et quae huius rei differentia rpropter fragilitatem sexus nim dos propter nuptias fit et sine nuptiis quidem nulla dos intellegitur, sine dote autem nuptiae possunt celebrari, ita et in donationibus, quas mariti faciunt vel pro his alii, debet esse aperta licentia et constante
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯscilium augende dotis imerit
uł uxor fort̾e uł eius nomine
quib alius inchominus ma¬
nto quo liceat seuꝓ marito
cuilibetalii itãto donacõem
antenupcias additam̃toma¬
iorem fatere qnͣto dotis auge¬
turtitulus. nec obsit m hurꝰ¬
molimunificentuis int̾tlcͣtaᷤᷤ
ẽẽ libalitates tp̃re nuxciari.
indłgeñdumest Namq cõ¬
sensui cõmum partuminecu
negetur. iugr̃ce potestas do¬
uero dotemmarito mulierez
optulisse. ut ⁊̃ tunc mulicre
dotemaugenteliccat manto ⁊̃¬
quoz donacceminuxorem suñ
eui sdẽ qnͣtitatis faccqnͣtum
aucta dos ꝯtiñe dinecitim.
Pactis uidel tertoibicioneł¬

Expanded text:
um augendae dotis inierit vel uxor forte vel eius nomine quilibet alius, nihilo minus marito quoque liceat seu pro marito cuilibet alii tanto donationem ante nuptias additamento maiorem facere, quanto dotis augetur titulus, nec obsit in huiusmodi munificentiis interdictas esse liberalitates tempore nuptiarum: indulgendum est namque consensui communi partium, ne, cum negetur augendae potestas dovero dotem marito mulierem obtulisse, ut etiam tunc muliere dotem augente liceat marito quoque donationem in uxorem suam eiusdem quantitatis facere, quantum aucta dos continere dignoscitur: pactis videlicet de redhibitione
Abbreviated transcription (Latin):
iam statuto mõ incundissiue
inuungẽdis uetibꝰ pactis q̃
imicio nupciaꝵ dean nupo¬
as dõacione⁊ doteprincipa¬
lit ꝯstituẽdꝰ mita sunt¶Iũ
ra⁊̃ ypothecarum que inaug¬
enda dote uł donacione fiñt.
exeo tp̃r untͥum accipiat. ex
quo hecdem ypothete cc̃te sũt.
⁊ nõ ad prioris dotis urantt
nupcias donacionis tp̃ra ref¬
eranturs s ⁊ si ecͣcrio maritus
⁊ uxor ao dummiẽdam doter
⁊ante nuptias donacionem
ꝯsenfint licere eis ad silitudi¬
nem duminucõis queindote
sit ĩan nuptias minmĩe dõa¬
cionem. ut pacta de amborũ
diminicõibꝰ in eunda fma
et ⁊̃ legittima ẽẽ intelligant᷑.
exceptis iidelz hus cãibom¬

Expanded text:
iam statuto modo ineundis sive iniungendis veteribus pactis, quae initio nuptiarum de ante nuptias donatione et dote principaliter constituenda inita sunt. Iura etiam hypothecarum, quae in augenda dote vel donatione fuerint, ex eo tempore initium accipiant, ex quo eaedem hypothecae contractae sunt, et non ad prioripora referantur. Sed et si e contrario maritus et uxor ad deminuendam dotem et ante nuptias donationem consenserint, licere eis ad similitudinem deminutionis quae in dote fit etiam ante nuptias minuere donationem, ut pacta de amborum deminutionibus ineunda firma et legitima esse intellegantur: exceptis videlicet his casib
Abbreviated transcription (Latin):
tuoostaret ꝑtutores uł curato¬
res negocia tua administraride¬
berentlib̾tatis ꝯtroũsiam fier
alleges nõ oportuit impediri.

Expanded text:
constaret, per tutores sive curatores negotia tua administrari deberent, libertatis controversiam fieri adleges, non oportuit impediri
Abbreviated transcription (Latin):
incte post ẜas eoꝵ nuptias lb¬
ens expriore ꝯuigio ꝓtreatis. ao
sisitudinem mñomii eciã morte
dissoluti ẜuari. nec decet̃o rep¬
udii cãm requĩr uł aliamine¬
a re exquisicionem fieri. ta¬
Dem ¶ Emaptissime lẽgibꝰ
cauetur ingratos liḃos ama¬
ioꝵ suoꝵ hrditate m̃ito ẽẽ rep¬
latum reclamare irdetur hystĩ¬

Expanded text:
as eorum nuptias liberis ex priore coniugio procreatis ad similitudinem matrimonii morte dissoluti servari nec de cetero repudii causam requiri vel aliam in ea re exquisitionem fieri. Cum apertissime legibus cavetur ingratos liberos a maiorum suorum hereditate merito esse replatum, reclamare videtur huiu
Abbreviated transcription (Latin):
uerce qnͣtum filio uł fiie ex
nitis quiꝑtẽ mimimã h̾iturꝰ
est reliquent maxima uqtas
ex hac scione cc̃ genitores effi¬
ciebatur. liberri enm scic̃tesõi
ꝙõimo sialiꝗd sibi agenitor¬

Expanded text:
vercae quantum filio vel filiae ex nitis qui partem minimam habiturus est reliquerit, maxima iniquitas ex hac sanctione contra genitores efficiebatur. Liberi etenim scientes, quod omnimodo aliquid sibi a genitor
Abbreviated transcription (Latin):
reuocare nõ licet.¶Set⁊si h
exꝑgona sua undicet.uł exce¬
pcionete dolimali.si hãc uiã
el egis tueri. uł euctare ⁊ side¬
fensione monstratanolĩus
uti qͣnti tua int̾est. potis ex̃p
tris qui fundum aphilip
poodux̃at successiort tibii
q̃sita dño fundi ꝓ cebitis ĩ
solutum mat̾ tua dandoni¬
chil tibi auftrre potũt ¶ Ior
tus ab ea negotiũ gestum ñ
fccistiratumoblato deb̾itosi
nõħ locatoriurepignoris ob¬
ligata sibi undiditpetẽpotiᷤᷤ¬
Emancipacionẽte nõ osenciẽ¬
te uenundedit. n ei successis¬
ti. nz possidens longi tp̃ris p̃¬
scriptio rre nurirtuᷤ est. tibi.a¬
genti eum rector ꝓuincie redli¬
res ꝑtinentes nõ obligatas
sibi nec ex offõ undendi pot̃¬
tatem hñs distra bendo qui¬
cquam tibi nocere poͣtuit.
stator h̃ fec̾it siue ꝑactio cͣcͣhẽ¬
cium b admirit. nõ so lum
orum manumissõm ẽe ꝓhi¬
bendm. siĩusus fructus da¬
cionem. ul ypothecam ułpig¬
noris nexumpenitus phr̃i.

Expanded text:
revocare non licet: sed et si hersona sua vindicet, vel exceptione te doli mali, si hanc viam elegeris, tueri vel evicta re, etsi defensione monstrata nolueris uti, quanti tua interest poteris exptris, qui fundum a philippo conduxerat, successione tibi quaesita domino fundi pro debitis in solutum mater tua dando nihil tibi auferre potuit. Et idtus ab ea negotium gestum non fecisti ratum, oblato debito, si non haec locator iure pignoris obligata sibi vendidit, petere potemancipationem te non consentiente venumdedit neque ei successisti neque possidens longi temporis praescriptione munitus est, eum tibi agenti rector provinciae redrtinentes non obligatas sibi nec ex officio vendendi potestatem habens distrahendo quicquam tibi nocere potuit. Istator hoc fecerit sive pactio contrahentium hoc admiserit, non solum orum manumissm usus fructus dationem vel hypothecam vel pignoris nexum penitus prohiberi:
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃z.¶Iaut nullum testa¬
mentum nepõs patrui tui or
ꝯstitutus fecit testm ⁊ agnaci¬
oms uurc successio eius tibi
delata est ⁊̃ citra bonoy possõ¬
ms sb̃sidium legittimo ure

Expanded text:
aut nullum testamentum nepos patrui tui ord annos constitutus fecit et agnationis iure successio eius tibi delata est, etiam citra bonorum possessionis subsidium legitimo iure
Abbreviated transcription (Latin):
xfut̾i tp̃ris in sortem redige
⁊ earum it̃m usuras stiplari
Srisi h fu̾it sb̃ secutũ usuraᷤ
quidẽsemꝑ usuras mane.
aũt antique tmmm̃o incre¬
mentum usuraꝵ accedere.

Expanded text:
futuri temporis in sortem redigere et earum iterum usuras stipulari, sed, si hoc fuerit subsecutum, usuras quidem semper usuras manereautem antiquae tantummodo incrementum usurarum accedere.
Abbreviated transcription (Latin):
lium dicx hat ¶ Ilud ĩ circab¬
suacc̃em fataliũ dieꝵ custodi¬
ri dec̃nimus. ut si fortetpales
rint. p̃cccentesͣ cos dies ut tp̃a¬
les alitigãtib obsuentur. ꝙ¬

Expanded text:
um habeat. Illud etiam circa observationem fatalium dierum custodiri decernimus, ut, si forte temporales rint, praecedentes eos dies ut temporales a litigantibus observentur.
Abbreviated transcription (Latin):
Dem ¶fficia iꝯdiciones que
ꝑtinent adiuros deuotos insa¬
cro scrimomemoriemilitãtes
nemini liceat sub quacumq
occ̃one sineulla diuinesbscrp¬
cioms libalitate ꝑagere eo qui¬
cumq fũit in hoc fu̾it postea fa¬
cmoreꝯinctus pblicatione su¬
orum bonor mulctando offõ
quoq rectoris ꝓuincie in qua
nõ auegato sup gerenda  soui¬
citudine sacro rescripto aliꝗs
ausus fu̾it candem curam sibi

Expanded text:
 Officia et condiciones, quae pertinent ad viros devotos in sacro scrinio memoriae militantes, nemini liceat sub quacumque occasione sine ulla divinae subscriptionis liberalitate peragere: eo, quicumque in hoc fuerit postea facinore convictus, publicatione bonorum suorum multando, officio quoque rectoris provinciae, in qua non adlegato super gerenda sollicitudine sacro rescripto aliquis ausus fuerit eandem curam sibi
Abbreviated transcription (Latin):
deficienus ꝑsonamonus fuit
collatum h nõ sf̃ĩciatis quiñ
alienum s suum legatumim¬
mimitum h̃t s it uarietatis
non moccultositrõ. cumideo
uidetur testatordisiunctum
ħ reliquisse. ut unus quisq¬
omnino suum onus nõ alie¬
numagnescat. Nam si ccͣriu
uolebat. nulla erat difficult¬
as ꝯiuinctĩcadispoñe. ¶Que
aũt. antiquis legibꝰ dicta sũt
de hus ut queut indignis au¬
feruntur ⁊ nos similimõ inta¬
ue malias ꝑsonas puemãt.
nõ aditam hrditatem minri¬
ꝑsonis ad hrdes tnͣsmitti dis¬
posuimus nc̃ce estsiquis so¬
udam h̃rditatemnõ adicrit
hanc siquidẽ hat sb̃stitutu
ad eum siuolũit ⁊ potũit ꝑue

Expanded text:
deficientis personam onus fuerit collatum, hoc non sentiat is, qui non alienum, sed suum legatum imminutum habet. Et varietatis non in occulto sit ratio, cum ideo videtur testator disiunctim haec reliquisse, ut unusquisque suum onus, non alienum agnoscat. nam si contrarium volebat, nulla erat difficultas coniunctim ea disponere. Quae autem antiquis legibus dicta sunt de his quae ut indignis auferuntur, et nos simili modo intan alias personas perveniant. non aditam hereditatem miniersonis ad heredes transmitti disposuimus, necesse est, si quis solidam hereditatem non adierit, hanc, si quidem habeat substitutum, ad eum, si voluerit et potuerit, pe
Abbreviated transcription (Latin):
Imch actor amplius post¬
ulat. qm ut fideromissin¬
omine satis detur.nõ deb
is quriun dicendo p̃est ib̾¬
titer cognoscere. debetur

Expanded text:
il actor amplius postulat, quam ut fideicommissi nomine satisdetur, non debet is qui iuri dicendo praeest subtiliter cognoscere, debetur
Abbreviated transcription (Latin):
sicione s ex repetita compͥlectio¬
neet cum m̃i nomnus auͣitate
sulatus ⁊ paulimunri clarissim¬
minulla. ilia extra corpus eui
ea rerumuaria naturaaliquidĩ
nouum creaũit ꝙ nr̃a sanctõne
ĩdigeat hoc etenim nemini dubi¬
redigẽdum hoc a nob̃ ⁊ ꝯstituat᷑a
inaliam gregacc̃em referatur q̃ ĩ
nouellarum nõie ostõnum sig¬
nificetur. ¶Repetita itaq iussi
ꝯstõmb quas antea fecimus. ⁊¬
uł ex primaustimam coclicis e¬
dictione aliquid recitare.s qd̃
turtiuus scripturamad simili¬
tudmem nr̃arum institucionũ
⁊ digestorum siñulla signorũ
dubietate conscribiiussimus. i¬
ut omneq. mob̾ compositumẽ.
hoc ⁊ inscriptura ⁊ impga sc̃ione ⁊̃¬
purum atq diluctoum manẽ¬
at. licet exhaccausamampliorẽ
numerum summa huius cod¬
icis redacta ẽ. ut igitur sc̃issimi.t.¬
q florentissimisscripti patres ĩ¬
nñ labores uob̾ manifestifiant

Expanded text:
sitione, sed ex repetita praelectione, et eum nostri numinis auctoritate sulatus et Paulini viri clarissimi, nulla alia extra corpus eiusea varia rerum natura aliquid novum creaverit, quod nostra sanctione indigeat. hoc etenim nemini dubiredigendum, hoc a nobis et constituatur et in aliam congregationem referatur, quae novellarum nomine constitutionum significetur. . Repets, quas antea fecimus, vel ex prima Iustiniani codicis editione aliquid recitare: sed tur. cuius scripturam ad similitudinem nostrarum institutionum et digestorum sine ulla signorum dubietate conscribi iussimus, ut omne, quod a nobis compositum est, hoc et in scriptura et in ipsa sanctione purum atque dilucidum clareat, licet ex hac causa in ampliorem numerum summa huius codicis redacta est. 6. Ut igitur, sanctissimi atque florentissimi patres, nostri labores vobis manifesti fiant
Abbreviated transcription (Latin):
crechitorem ⁊ debitoremꝯũntu
estsin aũt milla pactioint̃res¬
serit lñia dabitur feñatori ex de¬
nunciationeułex snĩa iuditia¬
erandum eanuend̾e ¶Sinũo

Expanded text:
creditorem et debitorem conventum est. sin autem nulla pactio intercesserit, licentia dabitur feneratori ex denuntiatione vel ex sententia iudiciaerandum eam vendere. Sin vero
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃m̃o exlibror recitacione. nii¬
cdiuimus. sc̃imus it. siquis
rem crechitorisuo pignor.aĩnt
siquid in pactione cautumest
ꝙad̾m debet pignus distrahi

Expanded text:
modo ex librorum recitatione audivimus. Sancimus itaque, si quis rem creditori suo pigneraverit, si quidem in pactione cautum est, quemadmodum debet pignus distrahi
Abbreviated transcription (Latin):
scripti alio anno usuras a
uobis accepit abñficioi¬
petrato recessisse uidctũ̃.
opr. Etussimã obẜua¬
cioncin quenulla temis in
ip̃is reꝵ claruit documentis
penitus eẽ duximus ampu¬
tandam. immomagis clari¬
oribo remedis corrigendar
Igitur inpignorib que iure
dr̃ possidere aliquis cupieb¬
at ꝓscripcio publica ⁊ annus
luicionis antiquius introdu¬
cti sunt. pignus aũt publici

Expanded text:
scripti alio anno usuras a vobis accepit, a beneficio impetrato recessisse videtur.p. Vetustissimam observationem, quae nullatenus in ipsis rerum claruit documentis, penitus esse duximus amputandam, immo magis clarioribus remediis corrigendam. igitur in pignoribus, quae iure dominii possidere aliquis cupiebat, proscriptio publica et annus luitionis antiquus introducti sunt, pignus autem publice
Abbreviated transcription (Latin):
offeratat sinõ suscipiat cõ¬
signatum inpublicumĩ
deponentut cursus legittĩa¬
ea readitus depom eas dis¬
po sũit . quo sub secuto ⁊̃ pͥi¬
culo debitor lib̾abituriuᷤ
pignori tollitur. cum ẜuia¬
na ⁊ acc̃o manifeste declart
pignoris mnhilerip secutio¬

Expanded text:
offer ac, si non suscipiat, consignatam in publico depone, ut cursus usurarum legitimaea re aditus deponi eas disposuerit. Quo subsecuto etiam periculo debitor liberabitur et ius pignorum tollitur, cum serviana etiam actio manifeste declarat pignoris inhiberi persecutio
Abbreviated transcription (Latin):
MP̃AENES IUDICeS UbA¬
neq plebis. i.artium officiatũc e.¬
menta sulcis aut uince scrõbib
cõmendentur ne ccc̃one momti
peat ꝯmoditas celestipusione
p̃sumi debet ut aũcte sua ftͣrias
aliquas ꝯͣdat. Nec enimimpra¬
les ferias uocari o portet quas ad¬
Up̃i RUblicas. ac fiscales
cãs tuã sinc̃itas ĩ feriatis gemi¬
natis mensibo ħ est sine aliqͣit¬
missione distinguat / Pistorus
quor cãis husdemdieb ratum
infuturumexamen eñ eribebit.

Expanded text:
mnes iudices urbanaeque plebes et artium officia cuncs die frumenta sulcis aut vineae scrobibus commendentur, ne occasione momenti pereat commoditas caelesti provisioneesumi decet, ut auctoritate sua ferias aliquas condat. nec enim imperiales ferias vocari oportet, quas adpu. Publicas ac fiscales causa tua sinceritas etiam feriatis geminis mensibus, hoc est sine aliqua intermissione, discingat. Pistoriis quoque causis isdem diebus ratum in futurum examen adhibebit.
Abbreviated transcription (Latin):
oopraaonesdies iubemꝰ
nere frnaꝵ dies fas erit. quos gr¬
minis mensibdadrequiem la¬
boris indulgencioram̃iꝰ accip̃
estuos feruor ibmitigandis
⁊ autũpnis fuctibo decpendis.
Nlndar quorianuariar o suet¬
os dies ccio manͣcipamus hu
adicimus natalicios dies urbi
cros quor paschedies qui septe¬
tur. ¶Dies eciamnatał atqr ep¬

Expanded text:
o pu. Omnes dies iubemus nere feriarum dies fas erit, quos geminis mensibus ad requiem laboris indulgentior annus accepit aestivis fervoribus mitigandis et autumnis fetibus decerpendis. kalendarum quoque Ianuariarum consuetos dies otio mancipamus. His adicimus natalicios dies urbiucros quoque paschae dies, qui septentur, dies etiam natalis atque ep
Abbreviated transcription (Latin):
tur.Nec tamenreligiose diei ccia
relaxantes obscems qmqmpa¬
timur uoluptatibo detim̃i. sich
eodem die sibi undicet scenathe¬
atralis aut circense c̃tamẽ aut
ferar lãtrimosa spectacula. ⁊̃ sun
mĩn ortum aut natalẽcelebrã¬
da sollẽpnitas incident differa¬
tur ¶Amissonemmilicie ꝓscri¬
pcionem q pr̃imoni sustinebit
siquis unq̃m ħ die festo spectac

Expanded text:
tur. Nec tamen haec religiosi diei otia relaxantes obscaenis quemquam patimur voluptatibus detineri. nihil eodem die sibi vindicet scaena theatralis aut circense certamen aut ferarum lacrimosa spectacula: etiam si in nostrum ortum aut natalem celebranda sollemnitas inciderit, differatur. Amissionem militiae, proscriptionem patrimonii sustinebit, si quis umquam hoc die Festo spectacu
Abbreviated transcription (Latin):
num ⁊ maxime ysauroꝵ nullũ
qͣdragesimar uł uenerabilẽ
paschalem diem existimentex¬
num torm̃ta querenda ẽ. cu
fatillimemh̾ summinumi¬
nis spetur uenia ꝑ quemuli¬
orum salus ⁊ incolumitas ꝓ¬
catos nlłis uolumus uolup¬
tatib occupari. nec ullis exce¬
cionum uexacõib ꝓphanari.
Om̃cum itaqo diemita sẽper
honorabilẽ dec̃imus uene¬
randumut acũctis execucõi¬
bus excusetur. ¶ Nuua q̃qͣ
urgeat ãmomcio. nulla fitcis¬
siõms flagitetur exactio. ta¬
teat apparicio. ad ucraciosiles¬
cat. sitille dies acogniciõib
alienus p̃coms horridauox
silescat. respirent.ixtroũsus
litigantes ⁊ hant fedis inter¬
adũsarii nõ timentes. sb̃eat
animos uicaria pemtudo ⁊¬

Expanded text:
num et maxime Isaurorum nullum quadragesimae nec venerabilem pascharum diem existiment exnum tormenta quaerenda est, cum facillime in hoc summi numinis speretur venia, per quod multorum salus et incolumitas catos nullis volumus voluptatibus occupari nec ullis exactionum vexationibus profanari. Dominicum itaque diem semper honorabilem ita decernimus venerandum, ut a cunctis exsecutionibus excusetur, nulla quemquam urgueat admonitio, nulla fideiussionis flagitetur exactio, taceat apparitio, advocatio delitescat, sit idem dies a cognitionibus alienus, praeconis horrida vox silescat, respirent a controversiis litigantes, habeant foederis interadversarii non timentes, subeat animos vicaria paenitudo
Abbreviated transcription (Latin):
culo reuoluutur. parẽ nẽceẽha¬
bere reuentiam ut nec. ap̃ip̃os
arbitros uł.auidicib flagita¬
tos uł sponteelectos ullasit a¬
agnicio iu̾giorum. ¶Nñs eciꝰ̃

Expanded text:
culo revolvuntur. Parem necesse est habere reverentiam, ut ne apud ipsos arbitros vel a iudicibus flagitatos vel sponte delectos ulla sit agnitio iurgiorum, nostris etiam
Abbreviated transcription (Latin):
gulto pars hrditatis re¬
stituitur successionis oña
seu legatoꝵ pr̃acionemp
competenti porcione spec¬
tore. in dubitatuuris est.
brditas reipublice relicta
est ex trebelliano senatus
consultoꝙ ab intestatoqͦ
locum h̃t quarte partis et
fructus eius uobis restitucõ¬
tam te gerere sollititu dĩe
ꝑfideiꝯmissum relicte por¬
tiomis hrditatis ꝓspeximꝰ
uerentem nefructum amit¬
tas relicti fideicõmissiq̃m
auia testatoris ex ꝑte scrip¬
ta h̃rs. ⁊tibirogata restitu¬
ere calliditate ac frauder¬
pudiauit.utad aliumne¬
potem eundẽq cohrdem
deuoluatur porcio. a quo
missum dtẽpłone uidicirĩ
testatoris qiͣtatite ab hns
repetitum iam dudum pla¬
cũit ¶ Neq enim qrͣteretẽ¬
cionem qͣm illa q̃ repudia¬
uent h̃rditatẽ adire coacta¬
ut suspectã retm̃en õ potuit.
timere debes.¬
Demg EE sinescripturap
fidci cõmissum h̃rditasret¬
te relinquitur. igitur site
uxor tua ⁊ prungnũ suum
in distrim̃ie mortis ostitu¬

Expanded text:
ulto pars hereditatis restituitur, successionis onera seu legatorum praestationem pro competenti portione spectare indubitati iuris est.hereditas rei publicae relicta est, ex Trebelliano senatus consulto, quod ab intestato quoque locum habet, quartae partis et fructus eius vobis restitutam te gerere sollicitudinem per fideicommissum relictae portionis hereditatis perspicimus verentem, ne fructum amittas relicti fideicommissi, quoniam avia testatoris ex parte scripta heres et tibi rogata restituere calliditate ac fraude repudiavit, ut ad alium nepotem eundemque coheredem devolvatur portio, a quo missum contemplatione iudicii testatoris quasi tacite ab his repetitum iam dudum placuerit. Neque enim quartae retentionem, quam illa quae repudiaverit hereditatem, adire coacta suspectam retinere non potuit, timere debes Et sine scriptura per fideicommissum hereditas recte relinquitur. Igitur si te uxor tua et privignum suum in discrimine mortis constitu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑqualitate delicti stilum ꝓsccꝑ¬
cioms incurrerit pordinem of¬
ficusollicitudinem bonorur.
eius indago diligentissime
celebretur. nequis reipriuate
cominodis ꝑ grãm atq collu¬
dium firto subiciatur ⁊ plena
neis oluus artorns. pascuis
silius fũit inuentum que ĩ gra
⁊ que amentas sit lecorumꝗs
tus. quouemancipiamnp̃dus
occupatis ururbana uł rustica
aurriargenti uestium ⁊ monili¬
tis fitreptum. tum demum oĩa
que uelle nos ꝓspicis in quisi¬
cione constrcta rõnalis reipri .r.¬
uatetindantur offitio. utt pala¬
tuns suꝑ hac causa mifsis m̃o
nectanda pr̃imomo. moxuero
adnos sb̃ litteris publitis sig¬

Expanded text:
qualitate delicti stilum proscriptionis incurrerit, per ordinarii officii sollicitudinem bonorum eius indago diligentissime celebretur, ne quid rei privatae commodis per gratiam atque colludium furto subducatur. Et plena ineis olivis aratoriis pascuis silvis fuerit inventum, quae etiam gratia et quae amoenitas sit locorum, atus, quotve mancipia in praediis occupatis vel urbana vel rustica auri et argenti, vestium ac monilicis sit repertum. Tum demum omnia ea, quae velle nos perspicis, inquisitione constricta rationalis rei privatae tradantur officio aut palatinis super hac causa missis nostro nectenda patrimonio. Mox vero ad nos sub litteris publicis i
Abbreviated transcription (Latin):
rum si que ab eo distrat¬
tesunt. ip̃iris quo p̃gen¬
cie potestas cidabitur qͦs
rõnes ꝑ eumadimnistrare
reddantur acdispon̾antur.
instareut rouelẽtius fiatã
quidererumquas post penãs
arrogatam huerunt hrdeᷤm ĩ¬
hrepossũt. s hec pb̾licantuꝵ

Expanded text:
quae ex eo distractae sunt. Ipsius quoque praesentiae potestas ei dabitur, quoad rationes per eum administratae reddantur ac dispungantur. instare, ut id velocius fiat, quidem rerum, quas post poenam inrogatam habuerint, heredem habere possunt, sed hae publicantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. E Epti fides acue¬
itisine qntitãte nullaest
Placito aũt non num̃ato¬
p̃cio szsolum tradita possõ¬
habeturirrĩfus in Necide¬
irco qui comꝑauit minuᷤ
recte possidet ꝙ so luta sum¬
ne. si tradicio seq̃tũr accone
p̃cu nulla cõpetente ꝑ ficitur
uelut ex bomis pr̃is pdumi
suum compauit. ⁊cũ reiꝓpr¬
ie nõ ꝯsistit ẽpcio ⁊ hãc sim
nocert non po tuit.

Expanded text:
. Empti fides ac venditi sine quantitate nulla est. Placito autem pretio non numerato, sed solum tradita posseshabetur irritus, nec idcirco is qui comparavit minus recte possidet, quod soluta sumne si traditio sequatur, actione pretii nulla competente perficiturvelut ex bonis patris praedium suum comparavit, cum rei propriae non consistat emptio et hanc simunocere non potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ex ẽptionesibi q̃sitamma¬
ter tua donacone aẜoma¬
rito postea simulauit se¬
accepisse. tituli falsi fing¬
nĩtum dñium ei duplica¬
re uł aufre non põtuit.

Expanded text:
ex emptione sibi quaesitam mater tua donatione a secundo marito postea se simulavit accepisse, tituli falsi figmentum dominium ei duplicare vel auferre non potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ambiguitatibtam ꝯditora
qm interpres legum solus i¬
per̃toriuste existimabitur. ⁊¬
nich̾ hac lege dergante uetẽ¬
ris iuns conditorib. quia
eis ħmaiestas impialis per¬

Expanded text:
ambiguitatibus tam conditor quam interpres legum solus imperator iuste existimabitur: nihil hac lege derogante veteris iuris conditoribus, quia et eis hoc maiestas imperialis per
Abbreviated transcription (Latin):
Sem. ¶łm̃s eius secutus
qui petunie mandator fũatei
qui litteras tͣdidit tibi petu¬
eum qui ate mutuam sump¬
sus eũm cuius mãda tumse¬
orum prut petinam inremĩ
crederes mãdauit. in heͣ re eq̃
ip̃o p̃cipiente p̾ignora sunt
obligata niãdati. acc̃one
pupulos postmortẽpr̃is
ꝯuemre. ⁊ exequi ius oblig¬
acioms pignoꝵ potis si mĩ
solucione cessabitur.

Expanded text:
eras eius secutus, qui pecuniae auctor fuerat, ei qui tibi litteras tradidit pecueum, qui a te mutuam sumprsus eum, cuius mandatum seorum pater, ut pecuniam in rem crederes, mandavit et in hanc rem aeque ipso praecipiente pignora sunt obligata, et mandati actione pupillos post mortem patris convenire et exsequi ius obligationis pignorum poteris, si in solutione cessabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
soluisse ꝓponas habes man¬
dati acc̃onem.qua nõsolũ
ris ꝯstituto. acc̃onem ⁊dusuᷤᷤ
debitores suuos mãdauit
potuit ip̃e p̃gens. adũsus reos
re integraerpiri. si quidita
ab eo ap̃ iudicem. actum est.
rescindi Nulla rõ patitur.

Expanded text:
solvisse proponas, habes mandati actionem, qua non solum uris constituto actionem adversus debitores suos mandavit, potuit ipse praesens adversus eos re integra experiri. si quid itaque ab eo apud iudicem actum est, rescindi nulla ratio patitur.
Abbreviated transcription (Latin):
fideuissorscumandatorint̃
bona ȩam dilapidare post¬
ea cep̃isse compbari possit.
ut iustam metuẽdi cãmͣ pr¬
ebeat. n abimcioitate ob¬
ugonem suscẽpisse. ut eam
possis ⁊ ante solonemoue¬
satis creditoriꝓ ca fecĩs cam
ad solonem irgeri certum
est .n. fideiussore ũo urmã¬
datorẽ excepece munitũ.⁊ in¬
usum. nõ posse mandatia¬
gtre manifestum est.¬

Expanded text:
fideiussor seu mandator inte es neque bona eam dilapidare postea coepisse comprobare possis, ut iustam metuendi causam praebeat, neque ab initio ita te obligationem suscepisse, ut eam possis et ante solutionem convesatis creditori pro ea feceris, eam ad solutionem urgueri certum est. Fideiussorem vero seu mandatorem exceptione munitum et inusum non posse mandati agere manifestum est
Abbreviated transcription (Latin):
Benz ¶Acuictura iomne
euum leges sc̃imus neminer
uideum quib omnes adm̃is¬
traciones seu clignitates int̾¬
dicte sunt. nec defensoris cuut¬
płos ꝙ plerũ sacre religiomiᷤᷤ
antistites uelut insultantes
fideim̃re iudicandi ułꝓnun¬
ciandi qmlibet h̾ant pot̾tatẽ.
Iuud ⁊̃ pario sideracione rõis
scĩentes p̃cipimus. ne quaui¬
daica sinagoga innouam fabric¬
cam surgat fulciendiuefes per
pociaturursiad officiauetita ĩ¬
sb̃repcerit. hus penitus repelli¬
tur ur si sinagogam extruxit
compendio catholice et̃ce no¬
uent se laborasse.⁊qui.ad hon¬
beatur. ut aña condõnis extre¬
teꝓmerint digiitatẽ.⁊ quisi¬
nagogefabricam cepirñ stu¬
dio repandi cum dampno ⁊̃¬
auri quĩqͣginta lib̃rum frau¬
detur ausibꝰsius cemat p̃t̾ea
guinis destinandis qui fider
alt̾ius expugna uut puersa

Expanded text:
ctura in omne aevum lege sancimus neminem iudaeum, quibus omnes administrationes et dignitates interdictae sunt, nec defensoris civitpsos plerumque sacrae religionis antistites velut insultantes fidei nostrae iudicandi vel pronuntiandi quamlibet habeant potestatem. Illud etiam pari consideratione rationis arguentes praecipimus, ne qua Iudaica synagoga in novam fabricam surgat, fulciendi veteres permpotiatur, vel si ad officia vetita subrepserit, his penitus repelletur, vel si synagogam extruxerit, compendio catholicae ecverit se laborasse. Immo qui ad honbeatur, ut antea, condicionis extremeruerit dignitatem. Et qui synagogae fabricam coepit non studio reparandi, cum damno auri quinquaginta librarum fraudetur ausibus suis. Cernat praeterea guinis destinandus qui fidem alterius expugnavit perversa
Abbreviated transcription (Latin):
atorĩstituit iure fu̾it: cõsũma¬
tum. insi fortempriore testõ
scriptis hus qui ab intestato
ad testatoris h̾rditatẽrisl
successõnemuemire nõ pote¬
rant. in icõauoluntate test¬
ator eos scrib̾e instituit qui
abintestato ad eius h̃roit¬
imꝑfeit uiteatur scriptur¬
ra postiorinfirmato priore
testõ secũdãi eius uolũtatẽ

Expanded text:
ator instituit, iure fuerit consummatum, nisi forte in priore testamento scriptis his, qui ab intestato ad testatoris hereditatem successionemve venire non poterant, in secunda voluntate testator eos scribere instituit, qui ab intestato ad eius hereditimperfecta videatur scriptura posterior, infirmato priore testamento secundam eius voluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
Ben ¶ Ciam si fideiomis¬
sum tibi exeius boms debi s
ꝯstat cui debusse te minorẽ
qͣntitatẽ dicis. equitas com¬
pensacõis usurax excludit

Expanded text:
e. Etiam si fideicommissum tibi ex eius bonis deberi constat, cui debuisse te minorem quantitatem dicis, aequitas compensationis usurarum excludit
Abbreviated transcription (Latin):
Sen ¶Itutores pupillof
ficio magr̃atus urgente no¬
minastis. ac phͥns p̃ponus¬
primipili pecumã soluistis ĩ
sr̃sticiosamgitis sollicitirdinẽ¬
ne ab ip̃is ꝯũnti. lmc eisisim¬
putare minime possetis. uła
nob̾ quicq̃m amplius exiga¬
tur. si tm̃ qnͣtum eius tutores
rorem qnititatẽ dedisse ꝓbet᷑.
pensacione h̃ita siquid ãpliꝰ
debeas soluens. uł ⁊cciꝑe crecdi¬
tore nolente offẽns et cõsign¬
atum deponẽs de pignorib¬
seni ¶Iueld̾ ĩ id debitũ qd̃
sollẽp̃mum pb̃licarum pens¬
itacionum debũas noĩe com¬
pensaturo tibi nch petiturur.
postea mutimoscripsistired¬
dĩsti que ueñant in compensa¬
cionem. non indebiti solutire¬
peticio s añ debiticõpet̃ exacco.

Expanded text:
Si tutores pupillis officio magistratus urguente nominastis ac pro his proprimipili pecuniam solvistis, rstitiosam geritis sollicitudinne ab ipsis conventi hanc eis imputare minime possitis vel a vobis quicquam amplius exigatur, si tantum, quantum eis tutores iorem quantitatem dedisse probetur. pensatione habita, si quid amplius debeas, solvens vel accipere creditore nolente offerens et consignatum deponens de pignoribSi velut in id debitum, quod sollemnium publicarum pensitationum debueras nomine, compensaturo tibi nihil petiturum postea Muciano scripsisti, redditis quae venerant in compensationem non indebiti soluti repetitio, sed ante debiti competit exactio.
Abbreviated transcription (Latin):
Ex possõne tua teptos iuctrie
tuus debitor tibi ꝯstitutus ẽ.
Cumidq imatre tua legatũ
est a te petẽ cepit mutuo debi¬
te qnͣtitatis.⁊pud eum quisr̃
ea re urdicaturus est compẽ¬
sacionem non inmito obities.
dum distrͣtum ꝓpoms. postĩ¬
ũq ueluti p̃cedente ẽptionem
obligõe certum quid soluisse.

Expanded text:
ex possessione tua perceptos vitricus tuus debitor tibi constitutus est, cum id, quod a matre tua legatum est, a te petere coeperit, mutuo debitae quantitatis apud eum qui super ea re iudicaturus est compensationem non immerito obicies.dum distractum proponis, post vero, veluti praecedente emptionem obligatione, certum quid solvisse,
Abbreviated transcription (Latin):
Oem ¶ex si causa quidem
irdicati solutum repetinon
acio eius admiti pot. Cum
pensacõnem petume sibidẽ
bite implorare posse nemi

Expanded text:
 Ex causa quidem iudicati solutum repeti non io eius admitti potest. eum compensationem pecuniae sibi ae impl
Abbreviated transcription (Latin):
tñ compensacõnes obicuube¬
mus si causa ex qua compens¬
aturliquida sit. ⁊ nõmultis
ambagib innodata. s possit
iuidici fatilem exitum suip̃ra¬
re.¶ Satis enm misabileest
cum res iamfũit appbatatũc
exalta parte que iampene con¬
uicta est oppom compensacio¬
nem iã c̃to ⁊ ĩ dubitato debito.
⁊ moratorus ambagib spẽ
ꝯdẽpnationis excludi. ¶Hec
compẽsacones existant. necĩ
molli ammo eas suscipiant.
s iure stricto utentes simuene¬
nnt eas maiorẽ⁊ampliorẽ
exposc̃e ind.igmẽeas quidez
alu iudicio reẜuent. litemãu
pristinamiampene expedita. d

Expanded text:
n compensationes obici iubemus, si causa ex qua compensatur liquida sit et non multis ambagibus innodata, sed possit iudici facilem exitum sui praestare. satis enim miserabile estcum res iam fuerit approbata, tunc ex altera parte, quae iam paene convicta est, opponi compensationem iam certo et indubitato debito et moratoriis ambagibus spem condemnationis excludi. hoc icompensationes existant nec molli animo eas suscipiant, sed iure stricto utentes, si invenerint eas maiorem et ampliorem exposcere indaginem, eas quidem alii iudicio reservent, litem autem pristinam iam paene expeditam sen
Abbreviated transcription (Latin):
possõnem qm non fũat ep¬
tor adeptus impro be retin¬
ere potestiat multomino
is qui asseueratione falsa
uelud ẽptor. cum sine obli¬
gõne pignoris pecuniam
mutuo dedisset. fudumir¬
rumpens alienum retinẽ¬
di uistam habet caũ sam
OpREEmo nbigitp¬
sessioms dupplicem ẽc inti¬
onem aliam que uireosis¬
tit. aliam que corpore. u̾trã¬
q uũt itadenum ẽẽ legitti¬
mamcum õium adũsario
non posseeum intelugi pꝰ¬
sessio irẽm. qui licet corꝑe
teneat. tñ ex intposita⁊ testa¬
cione ⁊ causa unuditium
deducta:suꝑuure possõms
uacillet ac dub̾itet.
successorem auctoris surĩ
culpa comittatur.
nr̃i nominis. nires relatã.
touentes diffinimusut
quilimus ut quispiamal
sidere corꝑalit nactam pos¬
sessiõnem cuius cumq iti
eam deliquerit. uł alu ꝓdi¬
derint desibia forte ur do¬
lo ut locus apiatur alieã¬
dempossõnem detineren
chilpentus dño p̃iudici¬
umgeneretur. ne ex aliena
masignitate alienũ dãpñ¬

Expanded text:
possessionem, quam non fuerat emptor adeptus, improbe retinere potest: ac multo minus is, qui adseveratione falsa velut emptor, cum sine obligatione pignoris pecuniam mutuo dedisset, fundum inrumpens alienum retinendi iustam habet causamemo ambigit possessionis duplicem esse rationem, aliam quae iure consistit, aliam quae corpore, utramque autem ita demum esse legitimam, cum omnium adversariornon posse eum intellegi possessorem, qui, licet corpore teneat, tamen ex interposita contestatione et causa in iudicium deducta super iure possessionis vacillet ac dubitet.successorem auctoris sui culpa comitatur. stri numinis aures relatam tollentes definimus, ut nquilinus vel quispiam alsidere, corporaliter nactam possessionem cuiuscumque rei, eam dereliquerit vel alii prodiderit desidia forte vel dolo, ut locus aperiatur alii, eandem possessionem detinere, nichil penitus domino preiudicium generetur, ne ex aliena malignitate alienum damnu
Abbreviated transcription (Latin):
scuptura in t̾põita uł si¬
ne scriptura facta sineĩ
doiõdiuisio estcamq
post legittimametatem
ratam fecenmt. manere ĩ¬
tegram debere conuenit.
numetatis ea quemmmo¬
reetate gesta sũnt ratahũe¬
rint frustra retisionem eoꝵ

Expanded text:
scriptura interposita vel sine scriptura facta sine dolo divisio est eamque post legitimam aetatem ratam fecerunt , manere integram debere convenit. num aetatis ea quae in minora aetate gesta sunt rata habuerunt, frustra rescissionem eorum
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ intramactione dari
placuerat. te tradidisse pro¬
ponis &eqͣuens est si dehnͦ
repetendis ꝑmnintegrumre¬
stitucionem uł qmcumq
aliam cãmputaius agen¬
dum cius adire teꝓuincie
p̃cidem. in qua domitilium

Expanded text:
quae in transactione dari placuerat, te tradidisse proponas, consequens est, si de his repetendis per in integrum restitutionem vel quacumque aliam causam putaveris agendum, eius adire te provinciae praesidem, in qua domicilium
Abbreviated transcription (Latin):
uł aluro capͣit.ilemouereuo:
non patitur. sca res petuni.qͣi
compenhunonaufert.si
emm de fide scripturcunde ea¬
dem mater ũa fideicommissu
sibi undicat dubitatio est.ĩ¬
quiri fides ueritatis eciam si¬
nemetucrimims potest.

Expanded text:
 aliud capitale movere vos non patitur. sed ea res pecuniarium compendium non aufert. si enim de fide scripturae, unde eadem mater vestra fideicommissum sibi vindicat, dubitatio est, inquiri fides veritatis etiam sine metu criminis potest.
Abbreviated transcription (Latin):
Deni Ius petumaria apud
pedañeos iudices i euissa est
de fide instrumenti ciuiliter apd
iuxta responsum um prudenti¬
ssimi ꝑauli requiretui.
bus p̃scrptionibo non exclud¬
itur isi .xx. annorum exceptio¬
ne sicut cetera quoq fere crimi¬

Expanded text:
Si lis pecuniaria apud pedaneos iudices remissa est, etiam de fide instrumenti civiliter apud eos iuxta responsum viri prudentissimi Pauli requiretur. bus praescriptionibus non excluditur nisi viginti annorum exceptione, sicut cetera quoque fere crimi
Abbreviated transcription (Latin):
stante mmmio a marito uxo¬
ridos sine cã legittima ref¬
usa est. ꝙ legib stareñpot̃.
quia donacois instargoipi¬
tur optinere eadẽ uxore de¬
functa ab eiꝰ hrdib cũ fru̾ctiͤ
ex die refuse dotitis marito
restituaturitaut ꝓprictas¬
cõpetere eiꝰ dẽ lib̾is ex eadẽs¬
ceptis auenari ce̾ leges  a ma¬
uxori fideuissorẽ fuãde uonᷤᷤ
erhibeat tñ eã iubemꝰ. aboleri.

Expanded text:
stante matrimonio a marito uxori dos sine causa legitima refusa est, quod legibus stare non potest, quia donationis instar perspicitur obtinere, eadem uxore defuncta ab eius heredibus cum fructibus ex die refusae dotis marito restituatur, ita ut proprietas eiusdem liberis ex eadem susceptis alienari contra leges a mauxori fideiussorem servandae dotis exhibeat, eam iubemus aboleri.
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃am quidẽ uxorẽ suã ex parte.
uenttem uero exalia parte. ⁊ ad¬
iecit si nõ postumus natꝰ fu̾it
alium sibi hrdemẽe. postum
aũt natꝰ ĩpubes decessit dub¬
itabatur quid iuris fit.tam
ulpiano qm pap̃. uinis deser¬
tissimis uoluntatis ẽẽ q̃de
scribentib. cum opinabat
sse potumo nato ⁊ impubere
defucto mr̃em mag̾ad euis ⁊̃¬
uenire successc̃em. qmͣ substi
⁊ luctioam hrditatẽ .xoma¬
trem uenire. curauit. ¶Nos
nemrececantes. sbstõem ꝗdẽ

Expanded text:
ipsam quidem uxorem suam ex parte, ventrem vero ex alia parte, et adiecit, si non postumus natus fuerit, alium sibi esse heredem, postumus autem natus impubes decessit, dubitabatur, quid iuris sit, tam ulpiano quam papiniano viris disertissimis voluntatis esse quaestionem scribentibus, cum opinabatur sse postumo nato et impubere defuncto matrem magis ad eius venire successionem quam substitet luctuosam hereditatem ad matrem venire curavit Nos nem resec
Abbreviated transcription (Latin):
sangunus necessitudineiũ¬
guntur.ad eiexpedire ap̃ sxidẽ
ꝓuincie confurmiũit filiu
habebit ita ut bonoꝵ tuoꝵ
quarta pars tam in po streo
udicio ao qm si ate emanci¬
pãtus fũit ei p̃beatur ⁊ suppa
trimomo eius ydoneis fideui¬
ssoribdatis fũo publico ca¬
ueatur. ne subcopulande ad¬
opcionis optentu in facłtates
eius que ei diligenti ꝓuisõne
⁊ enim ex indulgencia printi¬
pali facta ꝓinde ualet ap̃ p̃torẽ
uł p̃idemintimata acsiꝑ po¬
pulum iure antiquo facta eẽt.

Expanded text:
situdine iunguntur, id ei expedire apud praesidem provinciae confirmaverint, filium habebis, ita ut bonorum tuorum quarta pars tam in postremo iudicio tuo, quam si a te emancipatus fuerit, ei praebeatur et super patrimonio eius idoneis fideiussoribus datis servo publico caveatur, ne sub copulandae adoptionis obtentu in facultates eius, quae ei diligenti provisione etenim ex indulgentia principali facta proinde valet apud praetorem vel praesidem intimata, ac si per populum iure antiquo facta esset.
Abbreviated transcription (French):
quibodampaucis monachis ⁊̃
iam denegata sunt. ¶ Petimus
dem scrpgit. Aur̃am sc̃itatem fes¬
dẽpnat ꝑfidiam. plus em̃itat
cuta uos õium amor⁊ ur̃e sediͤ
crecit auctoritas ⁊que aduos
om̃s beatissimep̃i cor que ad¬

Expanded text:
quibusdam paucis monachis maliam denegata sunt. Petimus erdem scripsit ad vestram sanctitatem, fesndemnat perfidiam: plus enim ita et circa vos omnium amor et vestrae sedis crescet auctoritas: et quae ad vos omnes beatissimi episcopi
Abbreviated transcription (Latin):
ue in masculo suie in femina q
q̃ue ad huc inuentre uehitur
mat̾no. ut cũ libtate solẽ resp¬
itiãt. ⁊ simat̃ sua ad huc in ẜui¬
tute constans cumul eam ed¬
rcerit. ¶Sinaũt plures creatił
create sint.suic umus fecit mẽ¬
cionem. suic pluralit nũcupa¬
uit nchominus omm̃es adlib̾¬
tatem aprimis uemãt cunab

Expanded text:
lo sive in femina, quae adhuc in ventre vehatur materno, ut cum libertate solem respiciat, etsi mater sua adhuc in servitute constans eum vel eam ediderit. Sin autem plures creati vel creatae sint, sive unius fecit mentionem sive pluraliter nuncupavit, nihilo minus omnes ad libertatem a
Abbreviated transcription (Latin):
sitan ⁊detiores deterioris sẽ¬
tencia ⁊ multos ⁊ maiores ĩ
aliqua parte supare. et idco
ca queantea in libris emilu
uius.necnõ ⁊ marciano as¬
cripta sunt que ante nulla
honorem splendidissimuĩ
papimani non statimresp¬
uere. s quis ex hus ad reple¬
cionem summi ingenii pa¬
nctͣrium ẽe ꝓspexeritis ⁊ ħ po¬
nelegis uitem oprinens nõ
moremimut omnes. quire¬
licti fuerint in hunc coclicer
prudentissimiuir hant.au¬
ctoritatem tanqm si⁊ eoru
a ex nob̾ omnis eis ĩꝑtiet᷑
uter fc̃m emendat laudab¬
uetib non benepõitum li
mota ⁊ ꝙ inpfectũ est reple¬
atis. ⁊ omne opus mod̾at
erunt. non recte scriptumin¬
ueniatis ⁊ ħ reformetis et
ordim moderato tradatis⁊
h̾uideatur ẽẽ uerum⁊ opti¬

Expanded text:
sitan et deterioris sensitan et deterioris sententia, et multas, et majores in aliqua parte superare. Et ideo ea quae antea in notis Aemilii ulo, necnon Marciano ascripta sunt, quae antea nullam honorem splendidissimi Papiniani, non statim respuere; sed si quid ex his ad repletionem summi ingenii Panecessarium esse perspexeritis, et hoc ponere, legis vicem obtinens, non moremini: ut omnes, qui relati fuerint in hunc Codicem prudentissimi viri, habeant auctoritatem, tanquam si eorum a ex nobis omnis eis impertietur iliter factum emendat, laudabveteribus non bene positum libmota, et quod imperfectum est repleatis, et omne opus moderats libris posuerunt, non recte scriptum inveniatis, et hoc reformetis, et ordini moderato tradatis, ut hoc videatur esse verum, et
Abbreviated transcription (Latin):
Hus itaqz collectis⁊ in nĩm
palacium introcluctis nob̾¬
q tuo testimonio placitis
totam rem faciẽd.am ꝑmi¬
simus .it. ⁊ tñut cui uigilan¬
tissimi anmigub̃nacione
res omnes celebrc̃tur¶ Iu¬
bemus igitur uob̃ antiqu¬
orum prudencium. quibus
auictemꝯ scribẽdarum inter¬
p̃tendarum legum sacͣtissi
principes p̃ buerunt libros
ad ius romanum ptinẽtes
derelicta. s ex hus ħ colligi
ꝙ unum ꝓomnib sufficit.
Qui. ãt i alii libros adius
ꝑtinentes ixpgerunt. quor
scripture.anullis auctoribꝰ
litate collecta fu̾it oportet ⁊̃
pulch̾rimo oꝑe exstruere et
ĩmitacionem. ꝓ ut ħuobie
memoratam. gũmacionem
ꝑ millesimum ⁊ qͣdrigente¬
simum fere ãmimꝯ fusum
era nob̃ purgatum q̃i quo¬
dam muro uallatum nich
extra seh̃at. ¶Omnbꝰ auct¬
oribꝰumbo equa dignitate
pollentib ⁊ nemini qͣdam
progatiua ẜuanda. qui añ
omnes in omma. s certiper
ꝙ melius est ⁊ equius uicdi¬
catore cum possitunaus for¬

Expanded text:
His itaque collectis, et in nostrum palatium introductis, nobisque tuo testimonio placitis, totam rem faciendam permisimus: ita tamen, ut tui vigilantissimi animi gubernatione res omnis celebretur.--§ 4. Jubemus igitur vobis antiquorum Prudentium, quibus auctoritatem conscribendarum interpretandarumque legum sacratissimi principes praebuerunt, libros ad jus Romanum pertinentes derelicta; sed ex his hoc colligi, quod unum pro omnibus sufficiat. Quia autem et alii libros ad jus pertinentes scripserunt, quorum scripturae a nullis auctoribus litate collecta fuerit, oportet eam pulcherrimo opere exstruere, etimitationem, prout hoc vobis memoratam consummationem per millesimum et quadringentesimum paene annum confusum et a nobis purgatum, quasi quodam muro vallatum nihil extra se habeat: omnibus auctoribus iuris aequa dignitate pollentibus et nemini quadam praerogativa servanda, quiaomnes in omnia, sed certi perquod melius et aequius est, judicatote, cum possit unius for
Abbreviated transcription (Latin):
ne causa in ẜuos staͣtutumest.
nẽce est ures suas optinere. q¬
qli duus parentibomeis pla¬
cuent eius mocli testatoꝵ leges
ppetuam ẜuitutẽ malem̃itis ser¬
ius irrogareut nec ꝓ suppõitu
emptorem adlib̾tatem ꝓduci
possint. ex ꝗb causis sui accip¬

Expanded text:
e causa in servos statutum est, necesse est vires suas obtinere, quando divis parentibus meis placuerit eiusmodi testamentorum leges perpetuam servitutem male meritis servis inrogare, ut nec per suppositum emptorem ad libertatem produci possint. PRO QVIBVS CAVSIS SERVI
Abbreviated transcription (Latin):
ul qui cobrcendoꝵ malefi¬
ciorum poĩtatem habent.
inppetuaumcula dam pͦnat¬
os id lib̾tatem ꝓduci non
sposse. hii qui intratp̃rapene
aut legatum fiderꝯmissum ĩ¬
ue. accepunt. n lib̾tatem. idi¬
pisti. ne quicqͣm eorum que¬
de hus data sunt cape possu̾ñt.
Q si pene tempus cõꝑleuunt
iam ommi uinculo ex solutri ẜ
qi.id pristinamur sim̃plicẽ
ẜuitutis ꝯdicionem redactri
tente consequartm.
est manumitti.io lib̾tatemñ
utrum nõ eos quos cum fiu¬
oeducatos c̃ẽ testator exp̃ssit
pp̃ familiareminist̾ium ⁊ usu

Expanded text:
cendorum maleficiorum potestatem habent in perpetua vincula damnatos ad libertatem produci non posse, hi, qui intra tempora poenae aut legatum fideicommissumve acceperunt, neque libertatem adipisci nec quicquam eorum quae his data sunt capere possunt. Quod si poenae tempus compleverint, iam omni vinculo exsoluti et quasi ad pristinam vel simplicem servitutis condicionem redacti epoenae consequantur.est manumitti, ad libertatem non utrumne eos, quos cum filio educatos esse testator expresserit, propter familiare ministerium et usum
Abbreviated transcription (Latin):
firsm̃am ⁊ aliquid eumda¬
re.nul la ei opponeda exte¬
ptione ꝙ nõcompetens ui¬
dex agentis ẽẽ cognot̃tur
Cuius enmiagendo ob¬
ẜuat arbitriũ eum bre⁊ ccͣ¬

Expanded text:
iam et aliquid eum dare, nulla ei opponenda exceptione, quod non competens iudex agentis esse cognoscitur. Cuius enim in agendo observavit arbitrium, eum habere
Abbreviated transcription (Latin):
multo magis sincis emm¬
entissimoꝵ p̃fectoꝵ ur alio¬
nõbene dirimatur⁊ h ⁊ mna¬
uorum iudicum uitium̃
extendi oportet.cum non
exẽplis s legib iudicãd
est. nec si cognicionales sĩt
amplissime p̃fecture uel
alicuiꝰ marimi magr̃ãt:

Expanded text:
multo magis sententias eminentissimorum praefectorum vel alionon bene dirimatur, hoc et in aliorum iudicum vitium extendi oportet, cum non exemplis, sed legibus iudicandum est, nec si cognitionales sint amplissimae praefecturae vel alicuius maximi magistratus