comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non sine me ⁊ sine meo ⁊ patris arbi¬
trio qr ĩseparabił est a me ⁊ a pr̃isuo¬
uintate quia ex se non est. s ex pr̃e
⁊ me est. hoc enim ip̃m quod sublis¬
tit ⁊ loquitur a patre ⁊ ame itu est
ueritatis spiritu. ꝙ sapientie nõ po¬
test audire a fiuo ioquente que nes¬
tit. cum hoc ipsum su ͣ quod ꝓfert᷑
a filio .i. procedens deus de deo spin¬
tus u̾itatis procedens a u̾itate. con¬
soiatormanans ex cõlolatõe. Tt̃¬

Expanded text:
non sine meo et Patris arbitrio, quia inseparabilis est a mea et Patris voluntate, quia ex se non est, sed ex Patre et a me est. Hoc enim ipsum quod subsistit et loquitur a Patre et a me estveritatis, Spiritusque sapientiae non potest audire a Filio loquente quae nescit, cum hoc ipsum sit quod profertur a Filio, id est, procedens Deus de Deo, Spiritus veritatis procedens a Veritate, consolator manans ex consolatione;
Abbreviated transcription (Latin):
line ĩitid ⁊̃ line fine ẽẽ ac petecta mõ¬
tratur. Non autem adeo perfecte ma
infestatur u̾itas cum dicctur faius
ante tempora genitus est de patre.l
faius semper nascitur de patre ⁊ iõ
dieit g̃g quod non poslumus dicere
semper nascitur de patre Non inq̃m
ita conuenient̃ nonita congrue ad
expianationem u̾itatis. potest tamẽ
dici si sanc intetugatur semper enĩ
nascitur faius de patre ut ait oꝵ. nõ
quod cotidie it̾eretur illa generati¬
o s quia lemper est semper ergom
citur .i. natiuitas eius sempitẽrna
est quod tuuus semper genc̾catur

Expanded text:
 sine fine esse ac perfecta monstratur. Non autem adeo aperte semper manifestatur veritas cum dicitur: Filius ante tempora genitus est de Patre, vel Filius semper nascitur de Patre. Et ideo dicit Greg. quod non possumus dicere, semper nascitur. Non, inquam, ita convenienter, non ita congrue ad explanationem veritatis; potest tamen dici, si sane intelligatur: Semper enim nascitur Filius de Patre, ut ait Origenes, non quod quotidie iteretur illa generatio, sed quia semper est. Semper ergo nascitur, id est, nativitas ejus sempiterna est. 13. Quod Filius semper generatur
Abbreviated transcription (Latin):
te tempora natus est. Iturd enim
sintera ⁊ cathouca fidertenet ac
predicat: ut istud. qͣ te ergo ait
dicamul ũiꝰ cum utrũq partiter sit
admaiorem euidentiã. ⁊ exp̃ssionẽ

Expanded text:
nte tempora natus est? illud enim sincera et catholica fides tenet ac praedicat, ut istud. Quare ergo ait dicimus verius, cum utrumque pariter sit ad ma
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ quia hodie pre¬
lentiam significat¬
preteritum quicqͣm
sit. s presens tm̃ qr¬
quicquid eternum
est semper est diui¬
nius accipitur de sem¬
piterna generatione
bis ostendit ag̾. qd̃

Expanded text:
 quia hodie prentiam significatpraeteritum quicquam sit; sed praesens tanquicquid aeternum est, semper est; divin accipitur de sempiterna generatione bis ostendit Aug. q
Abbreviated transcription (Latin):
deum inuenimus in seciptura ⁊ de pa¬
tedicit sp̃m sc̃m pioprie essede patre
⁊ꝓprie procedere a patre/ quod nontra
est ĩtetugendum tanqm prius uel pie¬
niul a patre procedat qͣm a fiuo. set
quia ħ pater ħt a se nonab auo ut de
ip̃o lit ⁊ procedit sp̃s .s. fuius ã non

Expanded text:
Deum invenimus in Scriptura, et de Pate dicit Spiritum sanctum proprie esse de Patre, et proprie procedere a Patre. Quod non est ita intelligendum, tanquam prius vel plenius a Patre procedat quam a Filio, sed quia hoc habet Pater a se non ab alio, ut de ipso sit
Abbreviated transcription (Latin):
lum̾a trinitate que deus est int̾uai¬
iatempoꝵ nuria sunt perq̃ polsit os¬
tendi aut sartem requiri. utrum pri¬
us depatre sit natus fuuis. ⁊ postea
ergo possumus que̾te utrum iam pro
fuius an nonrdum processerat ⁊ itio
nato de utroq protessit./ Non possũt
pore inchoatur ut consequenti ꝑ¬
ficiatur in tempore. Ideo qui pot̃ intei¬
uigere sine tempore generationem

Expanded text:
summa Trinitate, quae Deus est, intervalla temporum nulla sunt per quae posset ostendi aut saltem requiri utrum prius de Patre natus sit Filius, et postea ergo possemus quaerere utrum jam proius, an nondum processerat, et illo nato, de utroque processit? Non possunt pore inchoatur, ut ex consequenti perficiatur in tempore. Ideo qui potest intelligere sine tempore generationem
Abbreviated transcription (Latin):
Intlłigamus deum qͣntũ possumus siñ
qͣutate bonum sine quãtitate magnii
sine indigentia creatorem. sine situ p̾¬
sidentem. sine ħitu omnia cõtinentem
isi ne loco ubiq totum siñtp̃r lempit̃¬
num. sir̃ utia sui mutatione mutadi¬
lia facientem. nichq patientem. quisqͥs

Expanded text:
Intelligamus Deum, quantum possumus, sine qualitate bonum, sine quantitate magnum, sine indigentia Creatorem, sine situ praesidentem, sine habitu omnia continentem, sine loco ubique totum, sine tempore sempiternum, sine ulla sui mutatione mutabilia facient
Abbreviated transcription (Latin):
deus. si pr̃ post me inquit non erit. ħ
priorem itie postetiorem non ħt̃. Inui¬
cem enim in se ⁊ pat̾ in faio ⁊ fuius ĩ
patre cognoscitur. cum enim patrem
dyxis eius ⁊̃ fuium designasti. quia
nemo ip̃e sibi pater est. cum fciium
nominas ⁊̾ patrem fateris qr nemo
tens deus pr̃ non erat ⁊ deus erat. Nã
si pater ẽẽ cepit deus primo ergo erat
desliõe mutatus est. set aduertat deꝰ
hanc am̃ciam n est abtie est quo fai¬

Expanded text:
Deus. Si Pater: Post me, inquit, non erit, hic priorem, et ille posteriorem non habet. Invicem enim in se, et Pater in Filio, et Filius in Patre cognoscitur. Cum enim Patrem dixeris, ejus etiam Filium designasti, quia nemo ipse Pater est sibi; cum Filium nominas, etiam Patrem fateris, quia netens Deus Pater non erat, et Deus erat? Nam si Pater esse coepit, Deus ergo primo erat, cessione mutatus est; sed avertat Deus hanc amentiam. 8. Ineffabile est quo
Abbreviated transcription (Latin):
domimineniss prlianso fde
cõcilioꝵ ieot̾cius rome transcriptũ
iimahina argentea post attare dra¬
ti paini poĩta ptis reuquit pro amo¬
re ut ip̃e ait ⁊ cautera fidei ortodo¬
xe. In quo quidem simboio in proteᷤᷤ¬
tione sp̃c souis cõmemoratur pẽ

Expanded text:
vel aliter praedicare quam ibi continetur, conciliorum, Leo III Romae transcriptum in tabula argentea post altare beati Pauli posita posteris reliquit pro amore ut ipse ait et cautela fidei orthodoxae. In quo quidem symbolo, in processione Spiritus solus commemoratur
Abbreviated transcription (Latin):
tainquit qua ꝑater drugit fciũt
prem diugit taius ĩestabtiem co¬
munionem demonstrat amboꝵ
quid conuenientius qͣm siitie ꝓ¬
tur ⁊ intenigitur ut non solum

Expanded text:
tas, inquit, qua Pater diligit Filium, et Patrem diligit Filius, ineffabilem communionem demonstrat amborum, quid convenientius quam ut ille ptur et intelligitur, ut non solum
Abbreviated transcription (Latin):
mitrupliciter dicatur ueretamen ⁊
sũme simꝑlex est. dicttur enim mag¬
nus bonus sapiens reatus. uerus. ⁊̃
quioquid auud non indigne dici ui¬
detur. sed eadem magnitudo eius est
que sapientia. Non enim mote magnꝰ
est let uirtute ⁊ eadem bonitas que sa

Expanded text:
multipliciter dicatur, vere tamen et summe simplex est. Dicitur enim magnus, bonus, sapiens, beatus, verus, et quidquid aliud non indigne dici videtur; sed eadem magnitudo ejus est, quae sapientia. Non enim mole magnus est, sed virtute; et eadem bonitas, quae sa
Abbreviated transcription (Latin):
est deo patri fuius. dicit autem apoᷤ¬
touis xp̃m ẽẽ dei uirturem ⁊ dei sa¬
pientiam aut rgitur non fuit qñ
non fuit fauis. aut aliqũ deus nõꝰ
hũit uirtutem ⁊ sapĩam. quod de¬
m̾etis est dr̃e. constat enim qr sem

Expanded text:
 coaeternus est Deo Patri Filius. Dicit autem Apostolus Christum esse Dei virtutem et Dei sapientiam. Aut igitur non fuit quando non fuit Filius; aut aliquando Deus non habuit virtutem et sapientiam, quod dementis est dicere. Consta
Abbreviated transcription (Latin):
antecedentem deo uoluntatem q̃gig¬
neret filium sic̃ nos auquid auqñ
uolumus quod aña non uoiebamus
ꝑp̃ quod mutabił intili̾gitur natura
nr̃a. quodablit. ut indẽo ẽẽ credamit
Dicamus ergo d̾iu̾bum ẽẽ faum di
natura. non uoluntate ut docet

Expanded text:
accedentem Deo voluntatem qua gigneret Filium, sicut nos aliquando aliquid volumus quod antea non volebamus, propter quod mutabilis intelligitur nostra natura; quod absit ut in Deo esse credamus. Dicamus ergo Verbum Dei esse Filium Dei natura, non voluntate, ut docet
Abbreviated transcription (Latin):
deo qr utrum concedendum si genu¬
deus. Si autẽ le ip̃m dm̃ genuit: a¬
tum est lum̃ de lumine deum uerũ
de do uero ꝙ uero additur ergo ge¬
nuit se deum uł auum deum ne u
um dm̃ non genũit maĩfestum est
qr unus tm̃ deus est. Quodaut̃ seiꝑ¬
erit eoplus erant quod non iolum
d̾s ita non est s nec sp̃ualis nec cor¬
poralis creatura. nutia enim res qͦ
est q̃ ie iꝑ̃am grgnat ut ut ⁊ iõ nõ
Sed ad huc opponunt gar aua qͥo de¬
Otuli ranotinatores dicen eo dem¬
tes. Si deus ꝑat̾ genuit deũ. aut ge¬
nuit deum qui est d̾s pat̃ aut deũ
qui non est deuspat᷑ Si genuit dei
Ad quod Remus determinantes
pater genuit deum aut deũ qui ẽ
deus pater aut deum qui non est
deus pater. hoc enim sane ⁊ pͣue in
deus pater genuit deũ qui est ipse
pater. ħ dm̃ eẽ faisum ⁊ concedimiꝰ
atteram .i. deus genuit deum quiñ

Expanded text:
r utrum concedendum sit quDeus. Si autem seipsum Deum genuit, atum est: Lumen de lumine, Deum verum de Deo vero. Quod vero additur, ergo genuit se Deum, vel alium Deum; neutrod alium Deum non genuit manifestum est, quia unus tantum Deus est. Quod autem seiperit, eo plus errat, quod non solum Deus ita non est, sed nec spiritualis nec corporalis creatura: nulla enim omnino res est quae se ipsam gignat ut sit. 2. Sed adhuc componunt garruli ratiocinatores dicentes: Si Deus Pater genuit Deum, aut genuit Deum qui est Pater, aut Deum qui non est Deus Pater. Si genuit DeumAd quod respondemus determinantes Pater genuit Deum, aut Deum qui est Deus Pater, aut Deum qui non est Deus Pater. Hoc enim sane et prave iDeus Pater genuit Deum qui est ipse Pater. Hoc dicimus esse falsum, et concedimus alteram, scilicet genuit Deu
Abbreviated transcription (Latin):
tiun de patre ante tempora. cedeti¬
⁊ semper nasci de patre. sero gru¬
entius semper natum. ⁊ eund̾ fatea
tor fũ est ut ĩsequenti ostendetur.
ut ergo pater est eternus ita ⁊̃ faus
eternus. s pat̾ sine auctore fuius u
non quia pat̾ ĩnascibr: Faiuis natitꝰ¬

Expanded text:
tum de Patre ante tempora, et semper nasci de Patre, sed congruentius semper natum, et eumdem fateamtor Filii est, ut in sequenti ostendetur. Ut ergo Pater est aeternus, ita et Filius aeternus est; sed Pater sine auctore, Filius vero non, quia Pater innascibilis, Filius nat
Abbreviated transcription (Latin):
potuit nec poterit aliqͣ mutatione
ne mutabiua facientem. ⁊ sine iti¬
lo suo tẽporau motu temporalia
creantem intueri ⁊ nosle ucet uł di¬
fficile oportet. u̾e ergo ac ꝓprie ĩcõ¬
mutabius est itia diuinitatis eẽnti¬
a que sine sui mutatione cunctas
Saccidentium seu quarumlib for¬
marum utla est diuerlitas siue uari¬
t autem scias quomodo limplex
atura sit muttipiex ⁊ nutiomodo
u̾e simplex ⁊ primo de corporau post¬
ea de spirctuau creatura. Corporauꝰ
utiq cocatura parcib constat ita ut
siibi alia pars maior auaminor ⁊ ma
no quoq corpore aiuro est magnitu¬
do auiud coior auud figura. potest
enim ⁊ minuta magnitudine mag¬
nitudine manete idem coior ⁊ eade
figura ⁊ coiore mutato manere ea¬
demfigura. ⁊ cadem magntutoo.¬

Expanded text:
potuit, nec poterit aliqua mutationene mutabilia facientem, et sine ullo suo temporali motu temporalia creantem, intueri et nosse, licet sit difficile, oportet. Vere ergo ac proprie incommutabilis est sola divinitatis essentia; quae sine sui mutatioaccidentium, seu quarumlibet formarum ulla est diversitas seu variUt autem scias quomodo substantatura sit multiplex, et nullo modo vere simplex; et primum de corporali, postea de spirituali creatura. Corporalis utique creatura partibus constat, ita ut sit ibi alia pars minor, alia manoquoque corpore aliud est magnitudo, aliud color, aliud figura. Potest enim et diminuta magnitudine manere idem color et eadem figura, et colore mutato manere eadem figura et eadem magnitudo
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ corporis est simples sine compã¬
ratione uero corporis muttiplex est¬
⁊ nõ simplex est. Que Id̾o limpiex di¬
citur respectu corporis quia moie nõ
auquid in quauis exigua petienla
corporis quod sentiat anima ꝙͣui
non fiat in toto corpore itiatamẽ̾
tota sentit. quia toram noniatet
s tñ nec in ipa anima uera limpu¬
citas est. Cum enim auito sit atti¬
aiiud memorem. auuo cuꝑiditas
auuotimo quud ieticia aliud tristi

Expanded text:
rporis est simplex; sine comparatione vero corporis, est multiplex et non simplex, quae ideo simplex dicitur respectu corporis, quia mole nonaliquid in quavis exigua particula corporis quod sentiat anima, quamvis non fiat in toto corpore, illa tamen tota sentit, quia totam non latet. Sed tamen nec in ipsa tota anima vera simplicitas est. Cum enim aliud sit artialiud memorem, aliud cupiditas, aliud timor, aliud laetitia, aliud tristi
Abbreviated transcription (Latin):
non potuit set non oportuit. uidet᷑
enim dicere quod fuus potuit gig¬
nere set non oportuit. ⁊ itapotuit᷑
ꝙ non oportuit. quare autem non o¬
portuit lisodit dicens. Immoderata
enim ẽẽt uiuina generatio ligentiuᷤ
fuiuis nepotem gigneret patri. quia
tiam impotens diceretur. Simfuter
⁊̃ itie sinepotem non gigneret auo
luo ⁊ ꝓnepotem ꝓauo suo non a uo¬
bis apptiaretur om̃ps nec ĩpsetur
gen̾ationis series ut lemper alter ex
ãlt̃o: nasceretur. net eam perficeret ullus
linõ luffiteret unus. omnipotent
itaq omnipotertem genuit fiũ¬

Expanded text:
 non oportuit. Videtur enim dicere quod Filius potuit gignere, sed non oportuit: et ita potuit quod non oportuit. Quare autem non oportuit, subdit dicens: Immoderata enim esset divina generatio, si genitus Filius nepotem gigneret Patri, quia tiam, impotens diceretur. Similiter etiam ille si nepotem non gigneret avo suo, et pronepotem proavo suo, non a vobis appellaretur omnipotens: nec impleretur generationis series, si semper alter ex altero nasceretur; nec eam perficeret ullus, si non sufficeret unus. Omnipotens itaque omnipotentem genuit Fi
Abbreviated transcription (Latin):
portuit qĩ potuit s non oportuit ñ
est nob̾ ꝑspicuum aperire quomodo
loqui cogeret instantia querentium
uus nongenuit. set ei non cõ enda¬
ueniebat. sicut deus fauis non est
deus pater. nec tñ hoc ex impotenti¬
asui est. Nam ⁊ pr̃ sintĩr non est fui¬
us nec hoc est eximpotentia patris
s quenit maximinus arcianoꝵ ep̃c
unde ergo est quod pater non potet
esse fuius. ire fruus ꝑater. Nonitaq
ex impotentia s pater ex ꝓprietate
generatõnis pater est qua oportet
eum non ẽẽ faium. ⁊̃ faius ꝓprietate
natiuitatis fuius est qͣ oportet eum

Expanded text:
portuit, quasi potuit, sed non oportuit? Non est nobis perspicuum aperire quomodo loqui cogeret instantia quaerentiumus non genuit, sed ei non conveniebat; sicut Deus Filius non est Deus Pater, nec tamen hoc ex impotentia sui est. Nam et Pater similiter non est Filius, nec hoc ex impotentia Patris. Sed quaerit Maximinus Arianorum episcopus, unde ergo est quod Pater non potest esse Filius, vel Filius Pater? non utique ex impotentia, sed Pater proprietate generationis Pater est, qua oportet cum non esse Filium: et Filius proprietate nativitatis Filius est, qua oportet eum
Abbreviated transcription (Latin):
qr nec cepit nec desuit nec desimĩt nec
fuit quia nunqͣm deliit. erit quia ñ¬
qͣm deerit. est quia semper est. non pre¬
teriit qi quod non maneat. nonori¬
etur qi quodnonerat. Cum ergo

Expanded text:
ia nec coepit, nec desiit, nec desinit, nec fuit, quia nunquam desiit; erit, quia nunquam deerit; est, quia semper est: non praeteriit, quasi quod non maneat; non orietur, quasi quod non erat. Cum ergo
Abbreviated transcription (Latin):
dor oritur tociens oritur ⁊ spiendor
ciritatis. sic ergo sauiator lemper¬
maie iegunt generauit. hus ubis
aperte ostendit orig̃ lane dicipos¬
le ⁊ debere. fuul iemper nalecur: q
nidetur contͣrium itu uerbo gͥgup̃¬
millo non posicimus dicere semper
nascrtur erponit premua ĩtua go¬
tanta uideantur itia uerha ggũbe¬
nigne ĩterp̃temur. Dominus inqͥt
iħc antetẽpora depr̃e natus est ł̾

Expanded text:
splendor oritur, toties oritur etiam splendor claritatis; sic ergo Salvator sempermale legunt, generavit. His verbis aperte ostendit Origenes sane dici posse et debere: Filius semper nascitur; quod videtur contrarium illi verbo Gicet: Non possumus dicere: Semper nascitur. 12. Exponit praemissa verba Gtanta videantur, illa verba Greg. benigne interpretemur: Dominus, inquit, Jesus ante tempora natus est de
Abbreviated transcription (Latin):
na ẽentia est. nec estaiurd deo sei¬
re uei ueue qͣm esse.⁊ cum sit u¬
num ⁊ idem scĩa dei uei uoiuntas
non tamen dicitur de uoluntate.
quitquid dicitur de scĩa. ⁊ econuer¬
so. nec omnia illa sua uoluntate
deus uinit que sua scĩa scit. cum s
cĩa sua nouenit tambona ꝙͣ mala
uoiuntate autem non ueut bõa

Expanded text:
na essentia est, nec est aliud Deo scire et velle, quam esse, et cum sit unum et idem scientia Dei vel voluntas, non tamen dicitur de voluntate quicquid dicitur de scientia, et e converso, nec omnia illa sua voluntate Deus vult, quae sua scientia scit, cum sua scientia noverit tam bona quam mala, voluntate autem n
Abbreviated transcription (Latin):
tred̾e magna ẽ insania. Si autemdi¬
tate sua deus est non natura. Qͥd
ergo restabat nili ut obmutesc̾et
lua interrogatione obligatũ inso¬
lubsu uinculo seuidens. Ex p̾dictꝰ
docetur non esse concedendum qd̃
uolens genũit faium. oppo contra¬
sic. uoiuntas dei est natura siu̾
eentia dei. quia non est auiud de
ocẽ auud uetie. ⁊ iõ sicut una est
ẽentia trium personaꝵ. ita ⁊ unaue¬
uintas. Si ergo deus natura deus ẽ t

Expanded text:
redere magna est insania; si autem dise voluntate sua Deus est, non natura. Quid ergo restabat, nisi ut obmutesceret, sua interrogatione obligatum indissolubili vinculo se videns? Ex praedictis docetur non esse concedendum quodnolens, genuerit Filium. 2. Opposisic: Voluntas Dei est natura sive essentia Dei, quia non est aliud Deo esse, aliud velle; et ideo sicut una est essentia trium personarum, ita et una voluntas. Si ergo Deus, natura Deus est, et
Abbreviated transcription (Latin):
It̾ pater qui iuslimẽ se indicate ani¬
mi cognituris ⁊ uoluit ⁊̃ potuit Moe
ad le udicãdum genuit ꝙ est ĩpeqͥ
genuit Ecce apre dicit hus nu̾bis de¬
um patrem geniu̾se gluo quod ipe
est. fiud autem quod ipe est nonẽ
nisi eẽntia diuina. uidetur ergo di

Expanded text:
 Pater, qui verissime se indicare animis cognituris et voluit et potuit, hoc ad seipsum indicandum genuit, quod est ipse qui genuit. Ecce aperte dicit his verbis Deum Patrem genuisse illud quod ipse est. Illud autem quod ipse est, non est nisi divina essentia, videtur ergo d
Abbreviated transcription (Latin):
corp̾ esse deum ⁊ iõcuncta corpora
transcendenint querentes deum
uiterunt ⁊̃ quicquid est mutabi
le non es̃ sũmum deum omniu¬
ꝙ principium ⁊ ideo omnem aĩa
mittabłes ꝙ sp̃s transcenderunt.
incõmutabilter ⁊ simpucit̾ ẽ. Intel¬
lexerunt igitur eum ⁊ omnia ista
fecille ⁊ anutio fieri potuisse. der¬

Expanded text:
corpus esse Deum, et ideo cuncta corpora transcenderunt quaerentes Deum; viderunt etiam quidquid mutabile est, non esse summum Deum, omniumque principium: et ideo omnem animam mutabilesque spiritus transcenderunt. incommutabiliter et simpliciter est. Intellexerunt igitur eum et omnia ista fecisse, et a nullo fieri potuisse. C
Abbreviated transcription (Latin):
ag̃. Ita ait. uoluntate genunolenꝰ¬
it pater fuium. uei nec̾citate. lit d̾s
nec uoluntate nec necc̃itate quia
nec̾ettas in d̾õ non est. p̾ire uoluntas
sapientiam non potest. quo circa ut
isset interugere nec credere uoluiꝰ¬
set unigenitum dei u̾bum Ftuum

Expanded text:
g. ita ait: Voluntate genuit Pater Filium vel necessitate? Sed nec voluntate nec necessitate; quia necessitas in Deo non est, praeire voluntas sapientiam non potuit; quocirca, ut isset intelligere, nec credere voluisset unigenitum Dei Filium Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
eo est unum est. Id̃ in . uiii. li detri.
Nor humano modo ex compositis
est deus ut in eo aliud sit quod abe
oħ̾turꝰ ⁊ auud sit ip̃e qui heat. s to¬
tum uua est natura s. perfecta ⁊ infi¬
nita ⁊ non exdispatib constauta s
uiuens ip̃a pertotum de hoc eodem
hoc ue unum in quo nicrus nutium
tia non est auquid quod non sit suba¬
u quod auquid non est ip̃e ⁊ auud
quod in ip̃o est. ⁊ cumtante limpu¬
citai s atq sinceritatis sit natura di¬
uiua est tamen in ea personaxtri
dei ait. Nonp̃p hoc naturam sũmi
doni simplicem dicimus quia pat̾
est in easoius aut fuius in ea soniꝰ
⁊̃ ista nominũ trinttas sine surasil¬
tentia personaꝵ licut sabetuani pu¬
tauerunt. S ideo simpierdicttur qr
est hoc quod ħt. Excepto quod rela¬
tiue quoq periona adatteram dr̃
nec est ip̃a. Nam utiq pater ħt ftu¬
um. ad quem relatiue dicitur. nec
ip̃e est pat̾. In quou̾o ad lemet ip̃m

Expanded text:
eo est, unum est. Idem in lib. 8 de Trin.: eo est, unum est. Idem in lib. 8 de Trin.: Non humano modo ex compositis Deus est, ut in eo aliud sit quod ab eo habetur, et aliud sit ipse qui habeat; sed totum una est natura, scilicet perfecta et infinita, et non ex disparibus constituta, sed vivens per totum ipsa. De hoc eodem hoc vere unum in quo nullus numerustia non est aliquid quod non sit subu quod aliud non est ipse, et aliud quod in ipso est. Et cum tantae simplicitatis atque sinceritatis sit natura divina, est tamen in ea Trinitas dei, ait: Non propter hoc naturam istam boni simplicem dicimus quia est pater in ea solus aut filius solus  ista nominis trinitas sine substantia personarum, sicut sabelliani putauerunt, sed ideo simplex dicitur quia est hoc quod habet, excepto quod relative quoque persona ad alteram dicitur, nec est ipsa. Nam utique Pater habet Filium, ad quem relative dicitur, nec tamen est pater. In quo uero ad semetipsum
Abbreviated transcription (Latin):
ice suba filium genũit its quod fciuiꝰ
six genitus de lub̾a ꝑatris ⁊ de ꝙ de deo
est natura coeterna. ⁊ quod pater
io quod est ip̃e genuit. Id autem qd̃
pot̃ diuinam ẽẽntiam genuisse. ue¬
teugenda sĩt in mailem ab auis audi¬
re quanttradere utt tñ sine preuditõ
atꝙ tem̃irate loquar hoex hoc sensu
dicta post̃ accipi. Natura coeterna de
d̾o est .i. fuus coeternus patri de pa¬
tre est. ita quod est eadem cum eo nã¬

Expanded text:
ia Filium genuerit, et quod Filius sit genitus de substantia Patris, et quod de Deo est natura coaeterna, et quod Pater id quod ipse est genuit. Id autem quodpotest divinam essentiam genuisse. Vea sint, mallem ab aliis audire, quam ipse tradere. Ut tamen sine praejudicio atque temeritate loquar, ex hoc sensu dicta possunt accipi: Natura coaeterna de Deo est, id est, Filius coaeternus Patri de Patre est, itaque est eadem cum eo na
Abbreviated transcription (Latin):
cherubin. ⁊ supra seraphim ⁊ lupra
omnem sensum est quia scriptum
generano. Tuergo ori manum ad¬
moue scrittari non utet misteria
superna. ucet scire quod natus sit
nonucet discutere quonatus sit. Ii
uid negare michi non ucet ħ q̃rere
metus est. In effabius est iuia ge¬
necatio. Unde ysaias. generationẽ
eius quis enarrabit quidam ẜsu¬

Expanded text:
Cherubim, supra Seraphim, supra omnem sensum est; quia scriptum generatio? Tu ergo ori manum admove; scrutari non licet superna mysteria. Licet scire quod natus sit, non licet discutere quomodo natus sit. Illud mihi negare non licet, hoc quaerere metus est. Ineffabilis enim est illa generatio, unde Isaias: Generationem ejus quis enarrabit? 9. Quidam
Abbreviated transcription (Latin):
ait. unigentius ueus cum natus sit
pr̃em teitatur auctorem ẽ q exman̾¬
te natus est. non est natus ex nicho.
⁊ cum añ tempus natus est omnẽ
tensum puente nas cento. hitagre¬
ditit᷑ qd̾ filius non est natus gx nicħo

Expanded text:
ait: Unigenitus, Deus cum natus sit, Patrem testatur auctorem; cum ex manente natus est, non est natus ex nihilo; et cum ante tempus natus est, omnem sensum praevenit nascendo. Hic apedicitur quod Filius non est natus ex n
Abbreviated transcription (Latin):
detui. ait oportet ut cecatorem peg
ea que facta sunt intetiectu co filpi¬
cientes trinitatem intetugamus
huius enim trinitatis uestigium in
Dec enim que acte diuina facta sunt
dunitatem qͣndã in se ostendunt ⁊s
petiem ⁊ ordinem. Nam quodꝙ crea
cationes torpoꝵ ⁊ amores ⁊ delecta¬
tões animaꝵ ⁊ ita in creaturis pie¬
uicet uestigium trinitatis ¶In itia
enimtrinitate. silma origo est om¬
nium rerum. ⁊ perfectissima picicritu¬
do ⁊bissima derectatio. sũma autẽ
origo ut aug̃. ostendit in i. de u̾are¬
lgione inteturgitur deus pater. aqͦ
dissimilis. qm cum iꝑ̃o ⁊̃ in ip̃o patre
ueneramur. q̃ fornia est omnium
q̃ ab uno faga sunt. ⁊ ad unum re
patre ꝑer faium neq suis finib sai¬
ua essent nisi deus summe bonus es¬
set qui ⁊ nutii nature queab illobo¬
na eẽt inuroit. ⁊ ut in bono i p̃oma¬
neret aua qͣntum ueliet ala qͣntũ
posset dedit. Que bonitas intetirgi¬
tur sꝑicitus sanctus qui est donũ

Expanded text:
tate, ait: Oportet, ut Creatorem per ea quae facta sunt, intellectu conspicientes, Trinitatem intelligamus. Hujus Trinitatis vestigium in ec enim quae arte divina facta sunt, et unitatem quamdam in se ostendunt, et speciem et ordinem. Nam quodque horucationes corporum, et amores vel delectationes animarum, et ita in creaturis praelucet vestigium Trinitatis. In illa enim Trinitate summa origo est omnium rerum, et perfectissima pulchritudo, et beatissima delectatio. Summa autem origo, ut Aug. ostendit in lib. de vera Religione, intelligitur Deus Pater, a quo dissimilis; quem cum ipso, et in ipso Patre veneramur; quae forma est omnium quae ab initio facta sunt, et ad unum refPatre per Filium, neque suis finibus salva essent, nisi Deus summe bonus esset; qui et nulli naturae quae ab illo bona esset, invidit; et ut in bono ipso maneret, alia quantum vellet, alia quantum posset dedit, quae bonitas intelligitur Spiritus sanctus, qui est donum
Abbreviated transcription (Latin):
lium unde ag̾ inubro de fide ad pe¬
trum ait. pater deus denitio gen¬
dem qua ip̃e naturauter etecutẽ
diuinitate coeternum. Eoce hit di¬
tit ag̃. fium genitum de natura
patris. est autem una natura patri
⁊ de suba patris genitum tractens
patre sic quieruit nol de porestate
tenebraꝵ ⁊ trantultt in regnum fi¬
lũ caritatis sue ꝙ dictum est ĩquit

Expanded text:
lium, unde Aug. in lib. de Fide ad Petrum, cap. 2, ait: Pater Deus de nullo genidem qua ipse naturaliter aeternus est, divinitate coaeternum. Ecce hic dicit Aug. Filium genitum de natura Patris. Est autem una natura Patriset de substantia Patris genitum, tractans Patre sic: Qui eruit nos de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii charitatis suae . Quod dictum est, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
ħ gͦ ũta ita ĩtetugi possunt nicha
quod deus est. niłi quod nascendo ac¬
cepit. Et ip̃e nascendo pattis ĩ le lico¬
hylatiꝰ addit ĩ .u. li. Eandem ħt na¬
turam genitus ꝙͣ icie qui genuit.
itatamen ut natus nonsit itie̾ qui
genuit. Nam qũo erit ip̃e cumge

Expanded text:
ergo verba ita intelligi possunt: Nihil abet secundum quod Deus est, nisi quod nascendo accepit; et ipse nascendo Patris in se subHilarius addit in lib. t genitus, quam ille qui genuit; ita tamen ut natus non sit ille qui genuit. Nam quomodo erit Pater ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfectam ex natura. ⁊̃ ita uideturde
hũs ubis atq p̾dictis natura dei et
innatuca dei mansisse profitemur nͤ
unitatem forme suisrĩ naturã diui¬
ne unitatis refuoimuł nec rucsus
corporau insinuatione patrem in fa¬
o predicamus. S ex eo eiusdem gñis
gn̾itam naturam natutaliter ĩnlẽ
gignentem huisse naturam q̃ in tor¬
ma nature segignentis manens tor¬
pit corporat. Hon enim defecerat᷑
dei natura ne esset᷑. s in se nũtuta¬
tem t̾tene natiuitatis manens libi
deinatura susceperat. generis sipo¬
testatem in h̃itu assumpte hũtũ¬
tatis ex̃cens. Etce hic apectedicit ⁊
in eodem. Nunquid unigentto deo
tumelia est pr̃em libi uinascibilem
d̾m ẽẽ. cum ex ĩnascibili deonatuuta
unigenita in naturam unttditam
subuistat. Ecce ⁊̃ hic dicit unĩgenitã

Expanded text:
ectam ex natura; et ita videtur ex his verbis atque praedictis natura Dei et in natura hominis mansisse profitemur; nec unitatem formae servilis in naturam divinae unitatis refundimus, nec rursum corporali insinuatione Patrem in Filio praedicamus, sed ex eo ejusdem generis genitam naturam, naturaliter in se gignentem habuisse naturam, quae in forma naturae se gignentis manens, forpit. Non enim defecerat Dei natura ne esset, sed in se humilitatem terrenae nativitatis manens sibi Dei naturam susceperat, generis sui potestatem in habitu assumptae humanitatis exercens. Ecce hic aperte dicit, et in eodem: Numquid unigenito Deo contumelia est, Patrem sibi innascibilem Deum esse, cum ex innascibili Deo nativitas unigenita in naturam unigenitam subsistat. Ecce et hic dicit unigenitam
Abbreviated transcription (Latin):
la ł eentia que est deus ĩcõmutabi¬
ł est cui profecto maxime ac uissime
competit ẽẽ quod enim mutatur
non seruat ip̃m ⁊̃ eẽ ⁊ quod micta¬
ci pot̾ ⁊ sinon mutetur pot̾ quod̾
fu̾at non ẽẽ Ic̃oq illd̾ solum quod
nontm̃ non mutatur u̾m ⁊̃ mutari
non pot̾ omnino uissime digttur¬

Expanded text:
l essentia, quae est Deus, incommutabilis est, cui profecto maxime ac verissime competit esse. Quod enim mutatur, non servat ipsum esse; et quod mutari potest, etiamsi non mutetur, potest quod fuerat, non esse. Ideo illud solum, quod non tantum non mutatur, verum quod mutari non potest omnino
Abbreviated transcription (Latin):
omnino non genu uͨ geniut nͨgenitae¬
it nec genita est diuina essentia ad
quod catholicis tractorso consenti¬
entes dm̃s quod net pater genuit
diuinam ẽẽntiam. nec diuina essen
turam ꝙ̾ u̾is est trib personis. ⁊ to¬
est dicendum ꝙ pater genuit diuiꝰ¬
nam eẽntiã qr sipater dic̃etur genu¬
isse diuinam eẽntiam. ẽentia diuina
relatiue diceretur ad pr̃em. ⁊ pro re¬
latiuo ponetur. Si autem relatiue
dicetur uł proreiatiuo ponetur nõ
indicaret eentiam. ut enim ait aug̃.¬

Expanded text:
omnino non genuit, nec genita est divina essentia. Ad quod catholicis tractatoribus consentientes dicimus quod nec Pater genuit divinam essentiam, nec divina essentrsonis, et toest dicendum quod Pater genuit divinam essentiam; quia, si Pater diceretur genuisse divinam essentiam, et essentia divina relative diceretur ad Patrem, vel pro relatione poneretur. Si autem relative diceretur, vel pro relativo poneretur, non indicaret essentiam. Ut enim ait Aug
Abbreviated transcription (Latin):
tem sipater est genitor eentitia tõ ⁊
rat ⁊ estꝰ cͣ deus est. Ita ergo non cuud
quod generatur est a pãtre deus. set
pater eo quod generat ⁊ ẽ ⁊ deus est.
⁊ luta est non genenatꝰ gignens set
gignenti genit causa est ut ⁊ lit ⁊¬
deus sit Simui ratione probat aug̃.
sapere quod si hos est sbi eie quod
sapere nonper itiam saprentiam
qnigenuit saꝑiens pr̃ est. Quid e¬
sapientia quam genuit cãitu ut sa
nim est insanius ta ergo si pater
gnuit eẽntiam qͥ est: eentia ꝙͣ ge¬
nuit cã est iti ut sit. Nonigitur
ip̃am qͣ est elsentiam genuit. siam
incua simplicitate inquit ag̾. qr
ibi sapĩa q̃ essentia. Id̃oq quõde sa¬
pĩa hocde eẽntia dm̃s. Sicut ergo
non genuit Sapĩam qͣ sapiens est
ita nec eẽntiam qͥ ẽ. ut enim sapĩa
lapiens est ⁊ potentia potens. ita ⁊
eẽntia ip̃e est. Eademq est sapien¬
tia ⁊ potentia que eẽntia. patet ita¬
ꝙ ex predictis qr paterdiuinam nõ¬

Expanded text:
tem, si Pater est genitor essentiae divinrat, et est et Deus est. Ita ergo non illud quod generatur, est a Patre Deus; sed Pater eo quod generat, et est et Deus est; et si ita est, non genito gignens, sed gignenti genitus causa est, ut et sit et Deus sit. Simili ratione probat Aug., apere. Quod si hoc est tibi esse quod sapere, non per illam sapientiam quam genuit, sapiens Pater est. Quid esapientia quam genuit illi causa est enim insanius? Ita ergo si Pater genuit essentiam, qua est; essentia, quam genuit, causa est illi ut sit. Non igitur ipsam, quae est, essentiam genuit. Nam in illa simplicitate, inquit beatus est ibi sapientia quae essentia; ideoque quod de sapientia, hoc de essentia dicimus. Sicut ergo non genuit sapientiam qua sapiens est; ita nec essentiam qua est. Ut enim sapientia sapiens est, et potentia potens; ita et essentia ipse est. Eademque sapientia est et potentia quae essentia. Patet itaque ex praedictis quia Pater es
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ẽtenm p̾cedenti it accedenti geni
uolens genuit fcuum. uolens tam̃
genuit. sicut potens genuit. ⁊ bo
m̃i. si enim pater sapiens ⁊ bonus ui¬
citur genuisse faium cur non ⁊ uo¬
iens cum itasit dõ idem eũe uoientem
quod est esle deum licut idem est ẽẽ sa¬
pientem quod est ẽẽ deum. Dicamus
ergo quia pater sicut sapiens itauo¬
iens genutt fcum set non uoiũta¬
te p̾cerenti. uł accedenti quem sensũ
aperit ag̃. ⁊ confirmat ita dicens. lr̾
epłam ad ephesioi. de fruodei .i. domi

Expanded text:
te praecedenti vel accedenti genuivolens, genuit Filium, volens tamen genuit, sicut potens genuit, et bonjusmodi. Si enim Pater sapiens et bonus dicitur genuisse Filium, cur non et volens, cum ita sit Deo idem esse volentem, quod est esse Deum; sicut idem est esse sapientiam, quod est esse Deum? Dicamus ergo quia Pater sicut sapiens, ita volens genuit Filium; sed non voluntate praecedenti vel accedenti. Quem sensum aperit Aug., et confirmat ita dicens super Epistolam ad Ephes.: De Filio Dei
Abbreviated transcription (Latin):
pater genuit sedeum an au mierti¬
um deum. ad quod dicimus neuttũ
se arterum genuit. hũsu̾bil. pater
ut heret faĩum de le ip̃onon minuit
se ip̃m. s ita genuit de se arterum se
ut totus maneret ⁊ ẽẽt infiuo tan

Expanded text:
Pater genuerit se Deum, an alium deum. Ad quod dicimus, neutrumse alterum genuit, his verbis: Pater ut haberet Filium de ipso, non minuit seipsum, sed ita genuit de se alterum se, ut totus maneret in se, et esset in
Abbreviated transcription (Latin):
uum. iunam ex trinitate perlonã
dm̃ sun crede ut diuinttatem eiu
de natura pactis naturã eẽ nõ du¬
bites. hic uidetur dr̃e quod natu¬
ra fui sit natura de natura patri

Expanded text:
 unam ex Trinitate personam, Deum verum crede, ut divinitatem ejus de natura Patris natam esse non dubites. Hic videtur dicere quod natura Filii sit nata de natura Patris.
Abbreviated transcription (Latin):
fore habendum aperit in eodem .al
contra maximinum dicens. Trinita
est lỹs sanctus non de auqua mate¬
tia ite de nichilo est l iñ est unde ꝓ¬
cedit. hũs utiq ũbis aperte ostendit᷑
ea rõne dici fuium ẽẽ de suba patris¬

Expanded text:
fore habendum aperit in eodem libro contra Maximinum dicens: TrinitasSpiritus sanctus non de aliqua materia vel de nihilo est, sed inde est unde procedit. His utique verbis aperte ostendit ea r
Abbreviated transcription (Latin):
ag̃ in sermone de fide. credimus unũ dm
un amẽẽ diuini nominis trinicatem
id̾ in .ui.li. detci. Dmñs deum solum eẽ
ip̃am trinitatem. Ecce huis ⁊ alus pri¬
b auccoritatib euident᷑ ostenditur
dicendum esse ⁊ concedendum ꝙ unꝰ¬

Expanded text:
g. in sermone de Fide, cap. 7: Credimus unum Deum unam esse divini nominis Trinitatem. Idem in lib. 6 de Trin.: Dicimus Deum solum esse ipsam Trinitatem. Ecce et his et aliis pluribus auctoritatibus evidenter ostenditur dicendum esse et c
Abbreviated transcription (Latin):
r ut̾q ĩsuifitiens eẽt. ut atter super¬
fiueret qr si alquid deeẽt uni quod
ħeret aiter. non esset toi sũma per¬
fectio. Si uero uninichti deesset qd̃
ħeret alter cum in uno essent omia
alt̾ superflueret. Intetiexit ergo n
a non sit: quasi res fatua ⁊ iõ t̾cetie¬
xit eum hece sapientiam q̃ ab ipso
genita est. ⁊ quia sapientiam sua
dcugit ĩtilexit sbi etiã esse amore̾.
uniũse creature cõditorem ⁊ rector ẽ.
ait ĩli. de fide ad petcum una est na¬
unaperiona sicut est una suba patͥs
diceretur. Rursus quidemtrinitas
noneẽt uera s unus deus trinital ip¬
ritus sanctus personaꝵ sũt abĩuice

Expanded text:
vel uterque insufficiens esset, vel alter supervel uterque insufficiens esset, vel alter superflueret; quia si aliquid deesset uni quod haberet alter, non esset ibi summa perfectio. Si vero nihil uni deesset quod haberet, alter cum in uno essent omnia, alter superflueret. Intellexit ergo una non sit, quasi res fatua; et ideo intellexit eum habere sapientiam, quae ab ipso genita est: et quia sapientiam suam diligit, intellexit etiam ibi esse amorem. universae creaturae conditorem et rectorem; ait ipse in libro de Fide, ad Petuna persona, sicut est una substantia iter Trinitas non diceretur. Rursus quidem Trinitas esset vera, sed unus Deus Trinitas ipritus sa
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ noticia eius ⁊̃ amortria q̃dam suntꝰ.
Mens enim nouit le. ⁊ amat se. nec
anima set pro eo quod in anima ex¬
autem tria cum sint distinccã a sẽ ĩ¬
uicem dñr tamen ẽẽ unum. quia in
titiam suigignit. ⁊ est soiaꝑa fuu¬
rens sue nõtitie. t̾cius ẽ amorł .ł. acci
amor qui de ip̃a mente ⁊ notitia ꝑit᷑¬
procedit. dum mens cognoscens sedi¬
ugit se. Nonenim posset sedaig̾e ni¬
li cognosceret se. amat enim pracitam
prolem .i. notitiam suam ⁊ ita amor
quidam cõplexus est parentis ⁊ prolis.
ꝙ hectria ĩ se ipsis sunt qͣnta ẽ ꝙ.¬
⁊ mens amans samore est. ⁊ amor
in amantis noticia. ⁊ notitia in me¬
te noscente est. Ecce uthũs trib qua¬
illam unam essentiam in tit ad in¬
qͣ ista sunt extendit se ad cõ relligẽ¬
templationem creatoris ⁊ uid dum
unitatem in trinitate. ⁊ trinitatem
inunitate.Intlłigit enim unum ẽẽ
deum unam eẽntiam unum prĩcipi¬
um. Intlligit enim qr srduo essent

Expanded text:
et notitia, et amor tria quaedam sunt. Mens enim novit se et amat se, nec anima, sed pro eo quod in anima ex tria cum sint distincta a se invicem. dicuntur tamen esse unum, quia in titiam gignit, et est sola parens suae notitiae. Tertius est hic amor, qui de ipsa mente et notitia procedit, dum mens cognoscens se, diligit se. Non enim posset se diligere, nisi cognosceret se. Amat etiam placitam prolem, id est notitiam, et ita amor quidem complexus est parentis et prolis, haec tria in seipsis sunt. Sunt ett mens amans in amore est, et amor in amantis notitia, et notitia in mente noscente est. Ecce in his tribus quaillam unam essentiam in qua ista sunt, extendit se ad contemplationem Creatoris; et videt unitatem in Trinitate, et Trinitatem in unitate. Intelligit enim unum Deum esse, unam essentiam, unum principium. Intelligit enim quia si duo essent,
Abbreviated transcription (Latin):
Siuero additur genuit deum qui
non est deus ꝑr̃ hic disturguiumꝰ qr
dupuciter pot intisigi. genuit d̾m
hic sensus uerus est. Si uero intetu¬
gatur sic genuit deum qui non ẽ
deus pater .i. qui nõ ẽ deus qui ẽ ꝑat̾
hic sensus faisus est. unus enim ⁊ id̾¬

Expanded text:
 Patre. Si vero additur: Genuit Deum qui non est Deus Pater; hic distinguimus, quia dupliciter potest intelligi. Genuit Deum hic sensus verus est. Si vero intelligatur sic: Genuit Deum qui non est Deus Pater, id est qui non est Deus qui Pater est, hic sensus falsus est. Unus enim et id
Abbreviated transcription (Latin):
Carnalib cogitatõ¬
nib pleni sub̾am dĩ de se ip̃a gigñe
fuium non putatis. nisthoc patiat᷑
gatis. Non enim iam erat hominis
ex dõ natus gratia non nͣ. an forte ⁊
si non hominis faus erattamen a
de auqͣ sub̃a natus est. S ne credere¬
mus uos pitare de nicho ẽẽ dei fui¬
um affirmatis nonuos dicere de ni
dicite set non inuenietis. Iam igitur
confct̃i.demineodem. utriq legi¬
mus it simus in u̾o fuio eius. shesu
xp̃o. Dicite ergo nobis ittcum iste
uerus deiftuus aeis qui gr̃a frũ sũ
quadam ꝓprietate discretus de nutia
sub̾a sit an de aliqͣ non dico inquis
de nutia. ne dicam de nicħo. ergo de
auqua sub̃a est. quero de qͣ sĩ non
dm̃ pr̃em õmnino incorruptibiliter
de auqua nec tamen de patris lub̾a:
non est ĩus friuis Siuero de patris
de patris sih̃a genitum iuttis. ⁊
tamen eum nec̃ ex nicħo net exau¬
qͣ mat̾ia s ex pre ẽẽ conceditis. Nes
utoetis ꝙͣ necte sit ut qui non est

Expanded text:
Carnalibus cogitationibus pleni, substantiam Dei de seipsa gignere Filium non putatis, nisi hoc patiatur gatis. Non enim jam erat hominis ex Deo natus, gratia, non natura. An forte et si non hominis Filius erat, tamen jam de aliqua substantia natus est. Sed ne crederemus vos putare de nihilo esse Dei Filium, affirmatis non vos dicere de nihdicite: Sed non invenietis. Jam ergo confiteri. Idem in eodem: Utique legimus, ut simus in vero Filio ejus Jesu Christo. Dicite ergo nobis utrum iste verus Dei Filius, ab eis qui gratia filii sunt, quadam proprietate discretus, de nulla substantia sit, an de aliqua? Non dde nulla, ne de nihilo dicam. Ergo de aliqua est: quaero, de qua? Si non Deum Patrem omnino incorruptibiliter de aliqua, nec tamen de Patris substantia, non est verus Filius; si vero de Patrisde Patris substantia genitum vultis, et tamen eum nec ex nihilo, nec ex aliqua materia, sed ex Patre esse conceditis. Nec videtis quam necesse sit, ut qui non est
Abbreviated transcription (Latin):
liuetres personas esse unum deumu
nam sub̾am. s tam̃ noiunt concedere
unum deum siue unam sub̾am ẽẽ tre̾
dicari de trib personis. non tres perio¬
nas de suba diuina. fides autem catho¬
tica tenet ac p̾dicat ⁊ tres personas e̾¬

Expanded text:
ive tres personas, esse unum Deum, unam substantiam; sed tamen nolunt concedere unum Deum sive unam substantiam esse tres m praedicari de tribus personis, non tres personas de substantia divina. Fides autem catholica tenet ac praedicat, et tres personas es
Abbreviated transcription (Latin):
turaliter diuinitus instituta quisqͥ
uiuaciter ꝓp̾rcit ⁊ qͣm magnum sit ĩ ea
Unde potest ⁊̃ semꝑitetnã in cõmuta¬
uiꝙ natur a recoli conspiti concupiꝰ¬
ci reminiscitur pet memoriam intu¬
ertur per intelligentiam amplectot
per dueccionem. profecto repetit iiꝰ
lumeninitatis ꝑmaginem ꝙ ĩu¬

Expanded text:
turaliter diuinitus instituta quisquis uiuaciter perspicit et quam magnum sit in ea, unde potest etiam sempiterna immutabilisque natura recoli, conspici, concupisci — reminiscitur per memoriam, intuetur per intellegentiam, amplectitur per dilectionem — profecto reperit illius summae trinitatis imaginem.
Abbreviated transcription (Latin):
ad allud quod inuno subsistit ex
uno. ac sic in generatione fiũ et
naturam suam ut ica dicam sequi
dõdeus insit nec p̾tẽr eum qui est
deus ⁊ in codeus. sature ergo dei
patris u̾tras in deo ftuo ẽẽ dõcetur.
cum in eo deus urasigitur eẽ qͥd ẽ

Expanded text:
ad aliud quod in uno subsistit, et ex uno. Ac sic in generatione Filii et naturam suam, ut ita dicam, sequiDeo Deus insit, nec praeter eum qui Deus eo Deus. Naturae ergo Dei Patris veritas in Deo Filio esse docetur, cum in eo Deus intelligitur esse qui Deus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ĩ corꝑea. Na uero tria naturaies
ꝓprietates leu uires sunt ipsius
mentis. ⁊ a le inuicem difterunt
qr memoria non est intlłigentia¬
se ip̃am ire meminisie non pot̃ tiue
nisi ⁊̃ nou̾it se. Nam qũo amat uł
meminit quod neseit. miro itaq
m tria ista inseꝑabilia sunt asem¬
ip̃is. ⁊ tamen eoꝵ singuim ⁊ sime
omnia una eẽntia est. cum reia
tiue dicuntur adinuicem hic aꝑi¬

Expanded text:
et incorporea; illa vero tria naturales proprietates seu vires sunt ipsius mentis, et a se invicem differunt, quia memoria non est intelligentiaseipsam, vel meminisse non potest, nisi etiam noverit se. Nam quomodo amat, vel meminit quod nescit? Miro itaque modo tria ista inseparabilia sunt a semetipsis; et tamen eorum singula et simul omnia una essentia est, cum etiam relative dicantur ad invicem.
Abbreviated transcription (Latin):
Qũo equaua sint q capiuntur
in singuus omnia et tota. gocco¬
quaua ⁊̃ sunt non solum singu¬
omnib. auoquin non se inũcem
caperent. se a inuicem capiunt. Ca
here memoriam ⁊ inte digentia ⁊uo
iuntatem. ⁊ intetugo me intetuge¬
re ⁊ uede atq meminisse ⁊ uoio me¬
Totamq meam memoriam ⁊̃ ĩtei.¬
ligentiam ⁊ uoluntatem sinin
memini. Quod enim memorie mee
non memini: non est in memoria
tam igitur memini ag̃. st̃ quicqd
interirgo inteiugere mescio. ⁊ sc¬
o meuẽtie quitquid uoio. quicqͥd
autem icio se memini. totam igi
go. Neq enĩ quicꝙͣ t̃telligibliũ est
quodnon intelligã nisqd̃ ignoro
qd̃ autem ignoronec memini nec
uolo. Quitquid igitur t̃elligiblĩ¬
um non intetugo conseqͥnter ⁊̃ nõ
memini net uõio quicquid ergo ⁊̃¬
telligiblium memini ⁊ uoiõ con
qr memoriam meam capit. dumu¬
tor toto eo ꝙ intesligo ⁊ memini. ẽ¬

Expanded text:
o aequalia sint, quia capiuntur a singulis omnia et tota. Aequalia etiam sunt non solum singuomnibus; alioquin non se invicem caperent; se autem invicem capiunt. Caphabere memoriam, et intelligentiam, et voluntatem; et intelligo me intelligere, et velle, atque meminissetotamque meam memoriam, intelligentiam et voluntatem simul memini. Quod enim memoriae meae non memini, illud non est in memoria tam igitur memini. Item quidquid intelligo intelligere me scio; et scio me velle, quidquid volo. Quidquid autem scio, memini. Totam igitgo. Neque enim quidquam intelligendum est, quod non intelligam, nisi quod ignoro, Quod autem ignoro, nec memini, nec volo. Quicquid ergo intelligibilium non intelligo, consequenter etiam nec memini, nec volo. Quicquid ergo intelligibilium memini et volo, conmeam memoriam capit, dum utor toto eo quod intelligo et memini;
Abbreviated transcription (Latin):
quit n natũ h̃t fuus. ⁊ genitiho¬
noris amiratio in honore gn̾antiᷤ
est. Cũ ergo fc̃ efsentiam̃ h̃at to¬
ta enim in eo est diuina essentia. ui¬
detur quod ip̃a diuina eẽntia nata
non põt eã ex q̃ ꝑfecta est nõ tene

Expanded text:
nisi natum habet Filius; et geniti honoris admiratio in honore generantis est. Cum ergo Filius essentiam habeat tota enim in eo est divina essentia, videtur quod ipsa divina essentia nata n
Abbreviated transcription (Latin):
tetugibłem sꝑem sensbili p̾titie¬
runt. sensibłia dm̃s que uisutac¬
tuꝰ corporis sentiri queunt. intelli¬
giblia q̃ conspectu mentis intetugi
Tum igitur in eoꝵ conspectu ⁊ cor¬
pus ⁊ animus mag̾minus ꝙ spetõ¬
la essent. Si autem omni lp̃e care
tunt esse alquid quoitia spetio¬
osa facta sunt. ubi est prima ⁊ in
cõmutabił spes Ideoꝙ ĩ comꝑaraᷤ¬
bius ⁊ ssuid esse rerum principium
rettissime tredroerunt quod faccũ
plex eentia q̃ ex nutia diuersita¬
te paitium ire actroentium consiꝰ¬
qr płib modis cognoscitur u̾itã
dei per ea que facta sunt. Ex ꝓpe¬
tuitate na̾q creaturaꝵ inteiligi¬
tur conditor et̾ius. ex magnitu
ne uonus ħ autem omnia ad uni¬
tatem d̾itatis pertinent monstrã
ostendere utrum per ea que facta
sunt auqiuos trinttatis urditium

Expanded text:
telligibilem speciem sensibili praetulerunt. Sensibilia dicimus, quae visu factuque corporis sentiri queunt; intelligibilia quae conspectu mentis queunt intelligi. Cum igitur in eorum conspectu corpus et animus magis minusque speciosa essent; si autem omni specie careue esse aliquid, quo illa speciosa facta sunt, ubi est primum et immutabilis species, ideoque incomparabilis, et illud esse rerum principium rectissime crediderunt, quod factum plex essentia, quae ex nulla diversitate partium vel accidentium consisoscitur veritas Dei per ea quae facta sunt. Ex perpetuitate namque creaturarum intelligitur conditor aeternus; ex magnitudne, bonus. Haec autem omnia ad unitatem deitatis pertinent monstrandc restat ostendere utrum per ea quae facta sunt aliquod Trinitatis indicium
Abbreviated transcription (Latin):
suppo suit tres perionas esse declama¬
uit Ip̾e ⁊̃ ait. ego ⁊̃ ꝑater unum sumꝰ
unum doait ut ait antor in eodemu.
Ne fiat discretio potestetis nature et
ad didit sumus. Ut patoem fllium
perfectum genuilse credatur ⁊ quoe
pater ⁊̃ fruus unum sint non confu¬
sione persone. s unitate nature. Iõ¬
ħes quoq in epła canonita ait. Treᷤ
sunt qui testimonium ꝑhirent in ce
sunt. Ipe ⁊̾ inc̾tio eu̾ngui sui ait inpͥnꝰ¬
tipiõ erat uerbum. ⁊ uerbum erãt ap
deum ⁊ deus erat uerbum. ubi aper¬
te ostendit fuium semꝑ ⁊̃ et̾nauter
fuisse aꝑud patrem ut alium apud
alium. apĩs qͦ aperte trinitatem o̾¬

Expanded text:
 personas declaravit. Ipse etiam ait: Ego et Pater unum sumus; unum dixit, ut ait Ambr. in eodem, ne fiat discretio potestatis naturae; et addidit, sumus, ut Patrem Filiumqperfectum genuisse credatur; et quod Pater et Filius unum sint, non confusione personae, sed unitate naturae. Joannes quoque in Epistola 1 canonica ait: Tres sunt qui testimonium perhibent in csunt. Ipse etiam in initio Evangelii sui ait: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum; ubi aperte ostendit Filium semper et aeternaliter fuisse apud Patrem; ut alium apud alium. Apostolus quoque aperte Trinitatem di