comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
escit homo finem suum:
sed sicut pisces capiuntur
hamo. et sicut aues comp̾hen¬
duntur laqueo. fic capuntur
homines temꝑe malo: cum cis
extemplo suꝑuenerit. Hanc qͦ¬
uidi sub sole sapientiam: et ꝓ¬
baui maximam. Cintas parna.
et pauci in ea uiri. uenit contra
eam rex magnus. et uallanit
eam. extruxitq munitiones ꝑ
girum et ꝑfecta est obsidio. In¬
uentusꝙ est in ea uir panꝑ ⁊ sa¬
piens et liberait urbem per
sapientiam suam: et nullus de¬
inceps recordatus est hominis
illius pauꝑis. Et dicebam ego
meliorem ẽẽ sapientiam fortitu¬
dine. Qnomodo ergo sapientia
panꝑis contempta est. et uerba
eius non sunt exaudita: Herba sa¬
pientium andunt᷑ in silentio. plꝰ
qm clamor principis inter stul¬
tos. Melior est sapientia. qͣm ar-¬
ma bellica. Et qui in uno peccaire¬
rit multa bona ꝑdet. lc. iͣi

Expanded text:
escit homo finem suum: sed sicut pisces capiuntur hamo, et sicut aves laqueo comprehenduntur: Sic capiuntur homines in tempore malo, cum eis extemplo supervenerit. Hanc quoque sub sole vidi sapientiam, et probavi maximam. Civitas parva, et pauci in ea viri: venit contra eam rex magnus, et vallavit eam: Exstruxitque munitiones per gyrum, et perfecta est obsidio. Inventusque est in ea vir pauper et sapiens, liberavit urbem per sapientiam suam. Et nullus deinceps recordatus est hominis illius pauperis. Et dicebam ego, meliorem esse sapientiam fortitudine. Quomodo ergo sapientia pauperis contempta est, et verba ejus non sunt audita? Verba sapientium audiuntur in silentio, plus quam clamor principis inter stultos. Melior est sapientia, quam arma bellica: et qui in uno peccaverit, multa bona perdet. C
Abbreviated transcription (Latin):
t faccum est u̾bum dm̃ ad
me: dicens. Fili hominis ecce ego
collo a te desiderabile ocłorum
tuorum in plaga: et non plan¬
ges neq plorabis: neq fluent
lacrime tue. Ingemisce tacens.
mortuoꝵ luctum non facies. Co¬
rona tua curumligata sit tibi:
et calciamenta tua erunt in pe¬
dib tins. nec amictu ora uelab̾:
nec cibos lugentium comedes.
locutus sumergo ad popłm ma¬
ne: et mortua est uxoe mea ues
cent que tu facis: Et dixi ad eos.
Sermo dñi factus est ad me dic̃es.
Loquere domu isrł. hec dicit do¬

Expanded text:
t factum est verbum Domini ad me dicens: Fili hominis, ecce ego tollo a te desiderabile oculorum tuorum in plaga: et non planges, neque plorabis, et non fluent lacrymae tuae. Ingemisce tacens, mortuorum luctum non facies: Corona tua circumligata sit tibi, et calceamenta tua erunt in pedibus tuis, nec amictu ora velabis, nec cibos lugentium comedes. Locutus sum ergo ad populum mane, et mortua est uxor mea vespcent, quae tu facis? Et dixi ad eos: Sermo Domini factus est ad me dicens: Loquere domui Israel: Haec dicit Do
Abbreviated transcription (Latin):
cisterna tua. et fluenta
puter tui. Deriuentur fontes
tui foras: et in platerz aquas
tuas diuide. habeto eas solus.
nec sint alieni participes tui.
Sit uena tua benedicta et leta
hinnulus ubera eius ine¬
brient te omni temꝑe: ⁊ in
amore eius delectare iugiter:.
Quare seduceris filimi ab ali¬
ena ⁊ foueris in sinu alteruis:
Respicit dominꝰ uias hominis
et omnes gressus illius consi¬
derat. Iniquitates sue capiunt
impium et funib pecc̃orum
suoꝵ constringetur. Ip̃e mo¬
rietur quia non habuit disci¬
plinam ⁊ in multitudine
stulticie suȩ decipietur. fix .uͣ.
ili mi si spoponde¬
ris ꝓ amico tuo. defixi¬
sti apud extraneum manũtu¬
am: illaqueatus es uerbis oris
tui: et captus ꝓpriis sermoni¬
b. facgͦ quod dico filimi. ⁊ te¬
met ip̃m libera: quia incidisti

Expanded text:
cisterna tua, et fluenta putei tui: Deriventur fontes tui foras, et in plateis aquas tuas divide. Habeto eas solus, nec sint alieni participes tui. Sit vena tua benedicta, et laetarhinnulus: ubera ejus inebrient te omni tempore, et in amore ejus delectare jugiter. Quare seduceris fili mi ab aliena, et foveris sinu alterius? Respicit Dominus vias hominis, et omnes gressus illius considerat. Iniquitates suae capiunt impium, et funibus 152 peccatorum suorum constringitur. Ipse morietur, quia non habuit disciplinam, et multitudine stuFili mi, si spoponderis pro amico tuo, defixisti apud extraneum manum tuam; Illaquaetus es verbis oris tui, et captus propriis sermonibus. Fac ergo quod dico, fili mi, et temetipsum libera: quia incidisti
Abbreviated transcription (Latin):
ibi scõꝵ inmemoria haberet᷑:¬
⁊ plebs uniu̾sa in capite kalen¬
darum nouembrium. sicut
indie natalis dñi ad ecclesiã¬
conueniret. ibiq missarum
sollempnitate ap̃sule selis a¬
postolice celebrata omnibꝙ
rite ꝑfeccis. uusquisq in sua
cum gaudio remearet. Exhac gͦ
consuetudine sc̃e romane eccłie.
crescente religione. xͥana detre¬
tum est: ut inecdesiis dei que
ꝑorbem t̾raꝵ longe lateq con¬
struunt᷑. honor ⁊ memoria om¬
nium scõꝵ in die qua p̃diximꝰ
haberct᷑ ut quicquid humana
fragilitas ꝑ ignorantiã. uł ne¬
gligentiã. seu ꝑ octupationem¬

Expanded text:
ibus in memoria haberetur; et plebs universa in capite Kalendarum Novembrium, sicut in die natalis Domini, ad ecclesiaconveniret, ibique missarum solemnitate a praesule sedis apostolicae celebrata, omnibusque rite peractis, unusquisque in sua cum gaudio remearet. Ex hac ergo consuetudine sanctae Romanae Ecclesiae, crescente religione Christiana, decretum est ut in Ecclesiis Dei, quae per orbem terrarum longe lateque construuntur, honor et memoria omnium sanctorum, in die qua praediximus, haberetur, ut quidquid humana fragilitas per ignorantiam, vel negligentia
Abbreviated transcription (Latin):
qui quartꝰ abeato gregorio. roma¬
ne urrbis ep̃atum tenebat. suis
p̃tib afoca cesare impetrau̾it. do¬
nari ecclesie xp̃i. templum rome
quod abantiquis pantheon
spurtitia. fecit ecclesiam sc̃e dei
genitricis marie. atq omniũ

Expanded text:
qui quartus a beato Gregorio Romanae urbis episcopatum tenebat, suis precibus a Phoca Caesare impetravit donari Ecclesiae Christi templum Romae, quod ab antiquis Pantheon spurcitia fecit ecclesiam Dei Genitricis atque omnium
Abbreviated transcription (Latin):
so. quis amplius largitorẽ
debiti diligat. interrogatur.
Quib uerbis ꝓtimus ille res¬
pondit. Ille plus diligit.
cui plus dimitiitur. Ec. ixͣ¬
ha inre notandum est
quia dum sua sententi¬
Aphariseus conuincitur.
quasi freneticus funẽ portat.
&x quo ligitur. E numerant᷑
a bona pectatricis: enume¬
rantur mala falsi iusti. cũ
dicitur. In traui indomum
tuam: aquã pedib meis ñ

Expanded text:
so, quis amplius largitorem so, quis amplius largitorem debiti diligat, interrogatur. Quibus verbis protinus ille respondit: Ille plus diligit cui plus dimittitur. Qua in re notandum est quia dum sua sententia Pharisaeus convincitur, quasi phreneticus funem portat ex quo ligetur. Enumerantur ei bona peccatricis, enumerantur mala falsi justi, cum dicitur: Intravi in domum tuam, aquam pedibus meis n
Abbreviated transcription (Latin):
si ad pharisei pedes lc.iͦ.¬
uenissent. minirum calcib
repulsa discederet. inquinari
enim se alieuo peccato crede¬
ret. S quia hunc uera sua¬
iusticia non replebat. de ali¬
eno uulnere egrotabat. Unde
tores quosq conspicimus.
nosmet ipsos prius in illoꝵ
calamitate defleamus: quia
fortasse insimilib aut lapsi
sumus. aut labi possumus
si lapsi non sumus. Et si
censura magisterii debet
semꝑ uirtute discipline uica
ꝑsequi. oportet tamen ut
sollicite discernamus. quia
diftrictionem debemus uiciis.
compassionem nature. Si enĩ
feriendus est peccator. nutri¬
endus est proximus. łc. .i.¬
iim uero iam ꝑpeniten¬
tiam ꝑcutit. ipse qd̾ fẽc.
cator quia cum dei iusticiã
contra se dirigit. ⁊ hoc inse
punit. quod iusticia diuina
rephendit. S iam iste suꝑb
⁊ arcogans. qua sententia cõ¬
uicatur audiamus. Dedu¬
ob quippe ei debitorib pa¬
radigina opponitur. quoꝵ
unus minus. alius ampliꝰ
debet. Utroꝵq debito dumis¬

Expanded text:
si ad Pharisaei pedes venisset, nimirum calcibus repulsa discederet. Inquinari enim se alieno peccato crederet. Sed quia hunc vera justitia non replebat, de alieno vulnere aegrotabat. Unde tores quosque conspicimus, nosmetipsos prius in illorum calamitate defleamus, quia fortasse in similibus aut lapsi sumus, aut labi possumus, si lapsi non sumus. Et si censura magisterii debet semper virtute disciplinae vitia ersequi, oportet tamen ut sollicite discernamus quia districtionem debemus vitiis, compassionem naturae. Si enim feriendus est 1595 peccator, nutriendus est proximus. Cum vero jam per poenitentiam percutit ipse quod fecit, est, quia cum Dei se justitia contra se dirigit, et hoc in se punit, quod justitia divina reprehendit. 4. Sed jam iste superbus et arrogans qua sententia convincatur audiamus. De duobus quippe ei debitoribus paradigma opponitur, quorum unus minus, et alius amplius debet; utrorumque debito dimis
Abbreviated transcription (Latin):
fagazi eunuchi erant: qui concu¬
bins regiis p̾sidebat. Nec habe.¬
ba potestatem ad regem ultra re¬
deundi. nisi uoluisset rex: et eã
uenire ussisset ex nomine.

Expanded text:
agazi eunuchi erant, qui concubinis regis praesidebat: nec habebat potestatem ad regem ultra redeundi, nisi voluisset rex, et eam venire jussisset ex nomine.
Abbreviated transcription (Latin):
eius helchana. filius ierobo¬
am. filii helui. filii thaui. filii
supħ ephrateus: et habuit du¬
as uxores. Nonien unianna.
et nom̃ scdẽ fenenna. fuerũt¬
q fenenne filii anne autem
non erant liberi. Et ascendebat
uir ille de ciuitate sua statutis
dieb. ut adoraret et sacrificaret
domino exercituum in sylo.
Frant autem ibi duo filii heli
ofni ⁊ finees: sacerdotes dñi.
eit ergo dies Ec .ii.¬
et immolauit belcha¬
na: dedieq fenenne uxori sue
et cunctis filiis eius. et filiab
partes. Ame autem dedit unã¬
partem tristis. quia annam di¬
ligebat. Dominꝰ autem concluse.¬
rat uulium eius. Affligebat qͦ
eam emula eius. ⁊ uehement̾
angebat. uitantum ut expro

Expanded text:
ana filius Hieroam filii Heliu filii Thau filii Suph Ephratheus et habuit duas uxores nomen uni Anna et nomen secundae Fenenna fueruntque Fenennae filii Annae autem non erant liberi et ascendebat vir ille de civitate sua statutis diebus ut adoraret et sacrificaret Domino exercituum in Silo erant autem ibi duo filii Heli Ofni et Finees sacerdotes Domini venit ergo dies et immolavit Helcana deditque Fenennae uxori suae et cunctis filiis eius et filiabus partes Annae autem dedit partem unam tristis quia Annam diligebat Dominus autem concluserat vulvam eius adfligebat quoque eam aemula eius et vehementer angeba
Abbreviated transcription (Latin):
turba ꝓsequit᷑. Comparet᷑ si placit
secularis illa pompa. ñ dicam
funeris.s triumpbi. Quid simi¬
le martin exequiis conferetur:
Ducant illi p̃currib suis uinc¬
tos pꝰterga captiuos: martini corpꝰ
hii qui mundum ductu illius
uicerant. ꝓsecuntur. Illos con¬
fusis plausib popłoꝵ honoret
insania martino diuinis plau¬
dicur psalmis. Martinꝰ hymins
celestib honorat᷑. Illi post tͥum¬
phos suos intartara seua trudenł
martinꝰ abrahe simi. letus excipit᷑.
Martinus hic pauꝑ. ⁊ modicus
celum diues in gredit᷑: illinc nos

Expanded text:
turba prosequitur. conparetur, si placet, turba prosequitur. conparetur, si placet, saecularis illa pompa non dicam funeris, sed triumphi: quid simile Martini exequiis aestimabitur? ducant illi prae curribus suis uinctos post terga captiuos: Martini corpus ii, qui mundum ductu illius uicerant, prosequuntur. illos confusis plausibus populorum honoret insania: Martino diuinis plauditur psalmis, Martinus hymnis caelestibus honoratur. illi post triumphos suos in tartara saeua trudentur: Martinus Abrahae sinu laetus excipitur, Martinus pauper et modicus caelum diues ingr
Abbreviated transcription (Latin):
rectionis gła ⁊ natura demuta¬
te carnis ostens̃ est. lectio. iͣc.¬
am uero mobsequiũ funeris
credi ñ potest. qͣnta hominum
multitudo conuenerit. Cota
obuiam corpori cuuitas ruit.
Cuncti ex agris. atq uicis. mul¬
erunt. Oqͣntus luctus omnũ.
qͣnͣta p̃cipue merentiũ lamenta
monachoꝵ qui eo die fere ad duo
milia conuenisse dicunt᷑. Speciał
martim gła. Eius exemplo in do¬
mini seruitutẽ. stirps tanta frue¬
tificauerat. Agebat nimirum
ante se pastor extinctus greges
suos. sc̃e̾ illiuis multitudinis pal¬
licdas turbas agmiina palliata.¬
⁊ aut emeritoꝵ laboꝵ senes.
aut iuratos in xp̃i satramenta
tyrones. Cum uirginum chorus
flecu abstinens p̃pudore. cum le¬
qͣm sc̃õ dissimulabat gaudio. qd̾
dolebat. Si quidem fides flere
ꝓbiberet gemitum extorquebat
affectus. Et enim tam erat sca de
illiꝰ gła exultatio. qͣm pia demor¬
bet ut gaudeat. Hoc igitur bea¬
ti uiri corpus. iisq ad locum se¬
pulchri. ymnis canora celestib

Expanded text:
rectionis gloria et natura demutatae carnis ostensus esset. in obsequium uero funeris credi non potest quanta hominum multitudo conuenerit: tota obuiam corpori ciuitas ruit, cuncti ex agris adque uicis mulerunt. o quantus luctus omnium, quanta praecipue maerentium lamenta monachorum! qui eo die fere ad duo milia conuenisse dicuntur, specialis Martini gloria: eius exemplo in Domini seruitutem stirpes tantae fruticauerant. agebat nimirum ante se pastor greges suos, sanctae illius multitudinis pallidas turbas, agmina palliata, aut emeritorum laborum senes aut iuratos Christi in sacramenta tirones. tum uirginum chorus, fletu abstinens prae pudore, quam quam sancto dissimulabat gaudio quod dolebat! siquidem fides flere prohiberet: gemitum tamen extorquebat adfectus. etenim tam erat sancta de illius gloria exultatio q ut gaudeat. haec igitur beati uiri corpus usque ad locum sepulchri hymnis canora caelestibus
Abbreviated transcription (Latin):
num ñ commnouebit᷑ impii au¬
cem ñ habitabunt suꝑ t̾ram.
riet sapientiam: lingua
prauorum ꝑibit. labia iusti con¬
siderant placita, et os impiorũ
ꝑuersa. S̾tatera dolosa abhomi¬
natio est apud dm̃. ⁊ pondus
equum uoluntas eius. Ubi fire¬
rit suꝑbia. erit ibi et contume¬
lia ubi autem humilitas. ibi ⁊
sapientia. Simplicitas iustorũ
diriget eos. et supplantatio ꝑ¬
uersorum uastabit illos. Non
ꝑderunt diuitie in diȩ ultionis.
iusticia autem liberabit a mor¬
te. Insticia simplicis diriget uz¬
am eus. et in impietate sua cor¬
tuet impius. Iusticia rectoꝵ li¬
berabit eos ⁊ in insidus sius ca¬
pientur iniqui. Mortuo homi¬
et expectatio sollicitorum ꝑibit.

Expanded text:
m non commouebitur: impii autem non habitabunt in terra. riet sapientiam: lingua prauorum peribit. labia iusti considerant placita, et os impiorum peruersa. Statera dolosa abominatio apud deum et pondus aequum uoluntas eius. ubi fuerit superbia, ibi erit contumelia: ubi autem humilitas, ibi et sapientia. simplicitas iustorum diriget eos et supplantatio peruersorum perdet illos. non proderunt diuitiae in die ultionis: iustitia autem liberabit a morte. iustitia simplicis diriget uiam eius et in impietate sua corruet impius. iustitia rectorum liberabit eos, et in insidiis suis capientur iniqui. mortuo homiet expectatio sollicitorum peribit.
Abbreviated transcription (Latin):
uasi tempestas transiens
non erit myus. usti
autem quasi fundamentũ sem¬
piternum. Sicut acetum denti¬
b. ⁊ fumus oculis. sic piger his
qui miserunt eum in uia. Ennor
domini apponit dies. ⁊ ann un¬
piorum breiabunt᷑. Expectatio
iustorum leticia. spes autem im¬
piorum ꝑibit. Fortitudo simpli

Expanded text:
uasi tempestas transiens, non erit impius: justus autem quasi fundamentum sempiternum. Sicut acetum dentibus, et fumus oculis, sic piger his qui miserunt eum. Timor Domini apponet dies: et anni impiorum breviabuntur. Exspectatio justorum laetitia: spes autem impiorum peribit, Forti
Abbreviated transcription (Latin):
dñm rep̃hendit dicens intͣ
se. hic si ec̃t iꝑpħa. sciret
utiq que ⁊ qualis cẽt mu¬
lier:. que tangit eum. quia
pectatrix est. Ecce pharise¬
us ueracit̃ apud se suꝑb.
⁊ fallaciter iustus. egram re¬
prehendit. de egritudine. me¬
dicum de subuentione. Qui
ipse quoq deelationis uul¬
nere egrotabat. ⁊ ignorabat.
Inter duos autẽ egros medi¬
cus aderat s unus eger in
febre integrum sensum te¬
nebat: alter uero infebre
carnis. ⁊ sensum ꝑdiderat
mentis. Illa quippe flebat

Expanded text:
icens intra se: Hic, si esset propheta, sciret utique quae et qualis est mulier quae tangit eum, quia peccatrix est. Ecce Pharisaeus veraciter apud se superbus, et fallaciter justus, aegram reprehendit de aegritudine, medicum de subventione, qui ipse quoque de elationis vulnere aegrotabat, et ignorabat. Inter duos autem aegros medicus aderat; sed unus aeger in febre integrum sensum tenebat, alter vero in febre carnis et sensum perdiderat mentis. Illa quippe flebat
Abbreviated transcription (Latin):
enter. de om̃ib que fuint sub
sole. Hanc occupationẽ pessimã
dedit d̾s filiis hominũ. ut occu¬
parentur in ea.
idi quȩ fiunt cuncta sub
solez et ecce un iu̾sa uani¬
tas. et afflictio sp̃c. Pũsi diffici¬
le corriguntur: et stultoꝵ in¬
finitus est numerus. Locutus
sum in corde meo dicens. Ecce
magnus effectus sum. et p̾ces¬
si sapientia omnes qui fuerũt
ante me in ierłm: et mens mea
contemplata est multa sapien

Expanded text:
fiunt sub sole hanc occupationem pessimam dedit Deus filiis hominum ut occuparentur in ea vidi quae fiunt cuncta sub sole et ecce universa vanitas et adflictio spiritus perversi difficile corriguntur et stultorum infinitus est numerus locutus sum in corde meo dicens ecce magnus effectus sum et praecessi sapientia omnes qui fuerunt ante me in Hierusalem et mens mea contemplata est multa sapien
Abbreviated transcription (Latin):
quod factum est: Ip̃m quod fa¬
ciendum est. Nichil sub sole no¬
uum: nec ualet quisqͣm dicere
ecce hoc recens est. Iam enim pre¬
cessit in seculis. que fuerunt an¬
te nos. Non est pͥorum memo¬
riaz s nac eorũ qͥdem que post ea
futura sunt. erit recordatio apd̾
eos qui futuri sunt in noissi

Expanded text:
um est ipsum quod fiendum est nihil sub sole novum nec valet quisquam dicere ecce hoc recens est iam enim praecessit in saeculis quae fuerunt ante nos non est priorum memoria sed nec eorum quidem quae postea futura sunt erit recordatio apud eos qui futu
Abbreviated transcription (Latin):
uare autẽ dixerit li¬
brum generationis cũ
paruã libri particulã teneat
generatio. ho intelligit᷑ quod
consuetudinẽ gentis sue se¬
cutus sit. Consuetudo enĩ
hebreoꝵ est ut uolumini¬
bus exeoꝵ pͥncipiis ponant
nomina: ut ẽ genesis erodꝰ.
⁊ ceti libri legales. Quod autẽ
dicit iħu xp̃i. regalẽ ⁊ sacer¬
dotalem in eo exprimit dig¬
nitatẽ. Ñam iħus qui noĩs
buiꝰ p̃sagiũ pretulit primus
pꝰ moysen inpopło isrł du¬
catũ tenuit. ⁊ filios isrł in
t̾ram repromifsionis ĩ duxit.
Laron mistico consetratus
unguento. pͥmus inlege sac̃¬
dos fuit. Saluator nr̃ gͥ quẽ¬

Expanded text:
Quare autem librum dixerit generationis, cum parvam libri particulam teneat generatio, hoc intelligitur quod consuetudinem gentis suae secutus sit. Consuetudo enim Hebraeorum est ut voluminibus ex eorum principiis imponant nomina, ut est Genesis, Exodus et caeteri libri legales. Quod autem dicit, Jesu Christi, regalem et sacerdotalem in eo exprimit dignitatem. Nam Jesus qui nominis hujus praesagium praetulit, primus post Moysen in populo Israel ducatum tenuit, et filios Israel in terram repromissionis induxit, Aaron vero, mystico consecratus unguento, primus in lege sacerdos fuit. Salvator igitu
Abbreviated transcription (Latin):
uod ut manifestius lc .ii.¬
fiat. dicamus sub exemplo.
Si quis nr̃m cõmiserit adulte¬
rium. homicidium. Aacrilegũ.
maiora crimina decem milium
talentorũ rogantib dimittunt᷑.
si et ip̃e dimittat minora peccan¬
cib. Sinautem ob factam contu¬
meliam simus implacabiles. et
ꝓpter amarius uerbũ ꝑpetes ha.¬
beamus discordias. nonne nob̾
uidemur recte redigendi in car¬
cerem. et sub exemplo oꝑis nr̃i
hoc agere. ut maioꝵ nob̃ delicto¬
rum uenia non relaxet᷑: iii.

Expanded text:
uod ut manifestius fiat, dicamus sub exemplo. Si qui nostrum commiserint adulterium, homicidium, sacrilegium, majora crimina, decem millium talentorum, rogantibus dimittantur eis, ut et ipsi dimittant minora peccantibus. Sin autem ob factam contumeliam simus implacabiles, et propter amarius verbum perpetes habeamus discordias, nonne nobis videmur recte redigendi in carcerem, et sub exemplo operis nostri hoc agere, ut majorum nobis delictorum venia non relaxetur? ITEM
Abbreviated transcription (Latin):
Scio quosdam istum qui debebat
decem milia talenta. diabolum in¬
trep̾tari. Cuius uxorem et filios
uenundandos ꝑseuerante illo
in malicia. insipientiam et ma¬
las cogitationes intelligi uolũt.
Sicut enim iusti uxor dicit᷑ sapi¬
entia. sic et uxorem iniusti et
peccatoris appellari stulticiam.
S quomͦ ei dimittat dñs decem
milia talenta. et ille nobis conser¬
uis suis centum denarios non
dimiserit. nec eccłiastice int̾pre¬
tationis est: nec a prudentib ui¬
ris recipienda. Sic et pater meus

Expanded text:
Scio quosdam istum qui debebat decem millia talenta, diabolum interpretari, cujus uxorem et filios venundandos perseverante illo in malitia, insipientiam et malas cogitationes intelligi volunt. Sicut enim justi uxor, dicitur sapientia: sic uxorem 144 injusti et peccatoris, appellari stultitiam. Sed quomodo ei dimittat dominus decem millia talenta; et ille nobis conservis suis centum denarios non dimiserit, nec Ecclesiasticae interpretationis est, nec a prudentibus viris recipiendae. Sic et Pater meus
Abbreviated transcription (Latin):
trono. p̃cib locum frequentate.
Et te quidem tras ibi missas
celebrante popls uixta morẽ
cõmunicet. Meum autẽ erit
ostendere quomͦ ꝑmemetip̃m
locum consetrauerim illum.
Adueniunt mane cũ oblatio¬
nib: et magna instantia p̃cs̃
intrant regiam australem. Ecce
longa porticꝰ inaquilonẽ por¬
recta. atq illam attingens poste¬
rulam. extra qͣm uestigia mar-¬
mori diximꝰ inp̃ssa. S pͥusqͣm
huc ꝑuenias apparet ad orientẽ
basilica ꝑgrandis. qua ꝑ gradꝰ
ascenditur. Hec cum ip̃a porti¬
cu sua quingentos fere homi¬
nes caꝑe uidebatiuz altare ue¬
nerandũ. rubroq contectum pal¬
liolo ꝓpe medium parietis me¬
ridiam ostendens. Erat autem
ibi domus angulosa. nõ in mo¬
rem oꝑis humani parietibus
eractis. s instar spelunce p̃ruptis
⁊ sepus uelutieminentib asꝑ¬
ata scopulis cacumine petrosa.
diũseq altitudims que hic ũti¬
ce tangi. alibi manu uix posfit

Expanded text:
trono, precibus locum frequentate. trono, precibus locum frequentate. Et te quidem ibi cras missam celebrante, populus juxta morem communicet. Meum autem erit ostendere quomodo per memet locum sacraverim ipsum. Illi adveniunt mane cum oblationibus, et magna instantia precum intrant regiam australem, et ecce longa porticus in aquilonem porrecta, atque illam attingens posterulam extra quam vestigia marmori diximus impressa. Sed priusquam huc pervenias, apparet ad orientem basilica praegrandis, qua per gradus ascenditur. Haec cum ipsa porticu sua quingentos fere homines capere videbatur, altare venerandum, rubroque contectum palliolo, prope medium parietis meridiem ostendens. Erat autem ipsa domus angulosa, non in more operis humani parietibus erectis, sed instar speluncae praeruptis et saepius eminentibus asperata scopulis, culmine quoque diversae altitudinis, quod hic vertice tangi, alibi manu vix possit
Abbreviated transcription (Latin):
manum ep̃m quid de his
agendum sit ꝑnuntios sciscitã¬
tur. Qui tunc forte in monte fe¬
re quinquasimo miliario aro¬
mana urbe distante inerat
quẽ incole locum sc̃i siluestri
cognomine uocant: eoquod ⁊
ip̃e illuc quondã exulauerit
ꝓfidei ꝑsecutione.⁊ delituerit
iserapti monte: taliaq man¬
data remittit. Si hominis est
maxime die quo uictoria data
est fieri oportet. Sin autẽ alias
scõ ꝓuisori loci ipsiꝰ placuerit.
eodem p̃cipue die illius in hoc
uoluntas ẽ querenda. lc .ui.¬
oc etiam tempore ĩminẽ¬
te agamꝰ ambo tͥduansi
tͥnitatẽ rogantes. ut munera
q̃ ꝑsũmũ suc sedis ministrũ
conferre dignat᷑ est. adcertum
usq finem ꝑducat. Factũq ẽ
ut sugesserat antistes. Nocte uͦ
constituti ieiunii supp̃ma. an¬
głs dñi michael ep̃o sepontino
ꝑuisionem apparens. ñ est in¬
quit uobis opus hanc qͣm ego¬
edificaui dedicare eccł̃iam. Ipe
cium qui condidi etiã dedica¬
iũ.uos tantũ intrate. ⁊ me ad¬

Expanded text:
manum episcopum, quid de his agendum sit, per nuntios sciscitabatur. Qui tunc forte in monte fere quinquagesimo miliario a Romana urbe distante degebat, quem incolae sancti Silvestri cognomine vocant, eo quod et ipse ibi quondam exulaverat et pro fidei persecutione delituerat in Zirapti monte, taliaqdata remittit: Si hominis est,maxime die quo victoria data est fieri oportet. Sin autem alias sancto provisori loci placuerit, eodem praecipue die illius in hoc voluntas est requirenda. Hoc ergo tempore imminente, agamus ambo triduanum Trinitatem rogantes, ut munera quae summo suae sedis ministro conferre dignatus est, ad certum usque finem perducat. Factum est, ut suggesserat antistes. Nocte vero constituti jejunii suprema, angelus Domini Michael episcopo Sepontino per visionem apparens: Non est, inquit, vobis opus hanc quam aedificavi dedicare ecclesiam. Ipse enim qui condidi, etiam dedicavi. Vos tantum intrate, et me a
Abbreviated transcription (Latin):
cederetur. Et cum cederetur cõ
max. Allatus est autem lectus
ami & extensus est in crate fer¬
rea. Et allati sunt batuli cũ
prunis. ⁊ miserunt sub cratẽ
ferreani. ⁊ cũ furta ferrea co¬
artari fecit. beatum laurentiũ.
Et dixit decius tesar ad beatũ
laurentiũ atrifica diis. Res¬
pondit beatus laurentius.
Ego me obtuli sacrificium
deo in odorem suauitatis:
quia sacrificis̃ deo est sp̃s
contribulatus. lt. ui

Expanded text:
cit. » Et cum cederetur lapimax. Allatus est autem lectus suis, extentus est in cratem ferream, et allati sunt batuli cum prunis. Et misserunt sub cratem ferream. Et cum furcis ferreis coartare fecit beatum laurentium. Et dixit decius caesar| ad beatum laurentium . sacrifica diis. Respondit beatus laurentius| ego me obtulli sacrificium deo . in odorem suauitatis. Quia| sacrificium deo est spiritus contribulatus .
Abbreviated transcription (Latin):
phylistuim sacerdotes
et diuinos ditentes. Quid facre¬
mus de archa d̾i: Indicate nob̾
quomͦ remittemꝰ eam in locum
suum. Qui dixerunt. Si remit¬
titis archam d̾i isrł. nolite di¬
mittere eam uacuam: s quod
debetis reddite ei ꝓ peccato. et
tunc curabimini: et scietis qͣ¬
re non recedat manus eus a
Quid est quod ꝓ delicto
reddere debeamus ei: Raspon¬
deruntq illi. Iuxta numerũ
q a nos aureos facietis. et qͥu¬
ꝙ mures aureos. quia plaga
una fuit omĩb uobis: et sa¬
trapis ur̃is. Facietisq similitu¬
dinem anorum ur̃orum. et si¬
militudinẽ murium qui de¬
moliti sunt t̾ram et dabitis d̾o
isrł głam. si forte releuet ma¬
num suam a uobis: et a diis

Expanded text:
dotes et divinos, dicentes: Quid faciemus de arca Dei? Indicate nobis quomodo remittemus eam in locum suum? Qui dixerunt: Si remittitis arcam Dei Israel, nolite dimittere eam vacuam, sed quod debetis reddite ei pro peccato, et tunc curabimini, et scietis quare non recedat manus ejus a Quid est quod pro delicto reddere debeamus ei? Responderuntque eis: Juxta numerum que anos aureos facietis, et quinque mures aureos, quia plaga una fuit omnibus vobis et satrapis vestris. Facietisque similitudines anorum vestrorum, et similitudines murium qui demoliti sunt terram, et dabitis Deo Israel gloriam si forte elevet manum suam a vobis, et a diis
Abbreviated transcription (Latin):
exerendo qm in lacu seruo tuo
dameli miscdĩt contulisti. Pue¬
mentes autem ad eum bestie
mansuctissime ꝓcidebãt ei. Pre¬
parant᷑ quoq gentia clibani
omisius uerillo sc̃e crucis ar¬
illesus hac etiã ꝑpetui tormen¬
ti imaginaria concrematione
egrediar: roreq tui sc̃ĩ sp̃c hos
fidei mee sedes rogos. quirum¬
pheam ignitam incustodiam
paradisi cruoris tui latice fide
ad penas similes uoto promp¬
tissimo ꝓperantes uincti diffe¬
runtur ñ dimitunt᷑. Lumq
extincto ad orationẽ eiꝰ forna¬
cis incendio. beatꝰ dm̃ ponti¬
fex dionisius fuisset splendi¬
dior auro eductꝰ. patibulo
truciarie stipitis tormentali¬
um instrumentoꝵ confirio¬

Expanded text:
exerendo, quam in lacu servo tuo exerendo, quam in lacu servo tuo Danieli misericorditer contulisti. Pervenientes autem ad eum bestiae, mansuetissime procidebant ei. Praeparantur quoque ingentia clibani onysius, vexillo sanctae crucis arste, ut illaesus hac etiam perpetui tormenti imaginaria concrematione egrediar: roreque tui sancti Spiritus, hos fidei meae sedes rogos, qui rhomphaeam ignitam in custodiam paradisi, cruoris tui latice, fidead poenas similes voto promptissimo properantes, vincti differuntur, non dimittuntur. Cumque exstincto ad orationem ejus fornacis incendio, beatus Domini pontifex Dionysius fuisset splendidior auro eductus, patibulo cruciarii stipitis, tormentalium instrumentorum confixio
Abbreviated transcription (Latin):
xͥ offerte promptissime corpora
meuso cathenaꝵ pondere simł
sc̃i dñi onerant᷑: ⁊ in ergastulsi
tenebrosissimi carceris retruds̃t᷑.
Indeq ad p̾fecti anditionẽ reduc¬
ii in catastis extensi ⁊ flagellati.
dño gratias referebant. Ec .uiͥ.
iincbeatissimus ⁊ accepta¬
bilis xp̃o hostia dionisuis
in oculis suoꝵ suꝑ lectum ferrcũ
suppositis flaminis nudus ex¬
tensus est: ⁊ cantabat dicens.
Ignitum eloquium tusi dñe
uehentãt: ⁊ seruus tuus dilexit
dixisti cum cnͣsieris ꝑ ignẽ flã¬
me ñ nocebunt te. ⁊ dedisti ili
piculosiorem ignẽ incupidita¬
tib uincere. fat ⁊ ad nominis
tu głam hanc adustionẽ me
suꝑare. It sic cum ambusto
toto corpore fuisset leuatꝰ ad
bestias ferocissimas inrabiem
multo ielunio excitatas ꝓuectꝰ
subrigit᷑. Quas cũ impetu uali¬
dissimo consperisset accurrere.
contͣ eas fatiens signum cruris
⁊ suspiciens incelum ait. Lu
dñe qui semꝑ idem es ad esto
nunc mͥ eandem potentiam

Expanded text:
 offerre promptissime corpora menso catenarum pondere simul sancti Domini onerantur, et in ergastulum tenebrosissimi carceris retruduntur. Indeque ad praefecti auditionem reducti, in catastis extensi et flagellati, Domino gratias referebant. Tunc beatissimus et acceptabilis Domino hostia Dionysius, in oculis suorum super lectum ferreum, suppositis flammis, nudus extensus est et cantabat, dicens: Ignitum eloquium tuum, Domine, vehementer, et servus tuus dilexit dixit: Cum transieris per ignem, flammae non nocebunt te: et dedisti mihi periculosiorem ignem in cupiditatibus vincere, fac et ad nominis tui gloriam hanc adustionem me superare, et sic cum ambusto toto corpore fuisset levatus, ad bestias ferocissimas, in rabiem multo jejunio excitatas, projectus subrigitur. Quos cum impetu validissimo conspexisset accurrere, contra eas faciens signum crucis, et suspiciens in coelum, ait: Tu, Domine, qui semper idem es, adesto nunc mihi, eamdem potentiam
Abbreviated transcription (Latin):
cĩ uero dm̃i tortoribus
ducti sunt: ⁊ in conspettu sc̃õꝵ.
rustici ⁊ deutherii. ut tormen¬
toꝵ ip̃iꝰ terrore ab intentione
sua resipiᷤcerent. p̃ciosus campi¬
doctor eoꝵ. ⁊ fortissimus athle¬
ta dm̃ dionisius expoliatꝰ. ⁊ to¬
to corpore nudus at̾nis nuli¬
tum t̃nionib uicissim flagel¬
latur nec uincitur. Quimt̃ crẽ¬
pitus uerberum dei głam col¬
laudare. ⁊ cõmilitones suos ut
ad hec se in uictos p̃̾parent cõ¬
mouere. omnesq fileles ut
hinc indñica fide corroborent᷑.
ñ desinit p̃dicare dicens. Lau¬
Qem dm̃ loquet᷑ os meum: qũi¬

Expanded text:
i vero Domini, tortoribus ducti sunt, et in conspectu sanctorum Rustici et Eleutherii, ut tormentorum ipsius terrore ab intentione sua resipiscerent, pretiosus campiductor eorum, et fortissimus athleta Domini Dionysius exspoliatur, et toto corpore nudus, a ternis militum ternionibus vicissim flagellatur, nec vincitur. Qui inter crepitus verberum Dei gloriam collaudare, et commilitones suos, ut ad haec se invictos praepararent, commonere: omnesque fideles, ut hinc in Dominica fide corroborarentur, non desinit praedicare, dicens: Laudem Domini loquetur os meum,
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ip̃e est cdeus. Et illud
quod ad moysem dicit. Et
qui aꝓpinquant pedib eius
accipient dedoctrina eius.
Ded quia omins qui bospi¬
tem ⁊ ꝑegrinum suscipit uix¬
ta possibilitatem suam tẽpo¬
rale subsidium ministrare
debet. marcha circa frequens
ministerium intantum solli¬
ta erat: ut non solum contͣ
sororem. s etiam contra ip̃m
dñm querelam assumeret
dicens. Dñe ñ est tibi cure qd̾
soror mea reliquit me solam¬
ministrare: Dic ergo illi.
ut me aduet. Lc .uiiͦi.¬
lle uero qui non est ꝑsonaꝵ
acceptor. sal subtiliter singu¬
loꝵ merita duudicat. ⁊ uir¬
tutes discernit. ut ostenderet
alem. qͣm carnalem. ita uniꝰ
opus laudat ut alt̾ius non
tha sollicita es: ⁊ turbaris
erga plurima. Porro unum
est necessaruim. Ubi ñ opus
marthe reprehendit᷑. sed ma¬
rie laudatur. tũ dicit. Maria
optimam partem elegit: que
non aufferetur ab ea. Quod
autem ait marcha. marcha.
repeticio illius nominis ad¬

Expanded text:
quoniam ipse est Deus . » Et illud quoniam ipse est Deus . » Et illud quod per Moysen dicitur: « Et qui appropinquant pedibus ejus, accipiunt de doctrina ejus . » Sed quia omnis qui hospitem et peregrinum suscipit, juxta possibilitatem suam temporale subsidium ministrare debet, Martha circa frequens ministerium in tantum sollicita erat, ut non solum contra sororem, sed etiam contra ipsum Dominum querelam assumeret, dicens: « Domine, non est tibi curae quod soror mea reliquit me ministrare solam; dic ergo illi ut me adjuvet. » Ille vero qui non est personarum acceptor, sed subtiliter singulorum merita dijudicat, et virtutes discernit, ut ostenderet alem quam carnalem, ita unius opus laudat, ut alterius non tha, sollicita es et turbaris erga plurima. Porro unum est necesMarthae reprehenditur, sed Mariae laudatur, cum dicitur: « Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea. » Quod autem ait: « Martha, Martha, » repetitio istius nominis ad
Abbreviated transcription (Latin):
ad se uenientib ũbum an
nuntiabat s enam circuiers
ciuitates ⁊ castella ut euan¬
geliun refert. celeste regnum
omnib euangelizabat. Cum¬
ꝙ iuixta hanc consuetudinẽ
ꝑdiuersa loca discurreret.¬
intrauit quoddam castellũ
ut presens euangelii lectio
narrat: ⁊ mulier quedam
marcha nomine excepit illũ
indomum suam. Excepit
illum quasi hospitem quasi
ꝑegrinum. quasi illum qui
ñ haberit ubi caput redina¬
ret. Et ad hoc excepit illum
quasi uirum magnum ⁊
ꝓpħam: eadem deuotione qͣ
iudua sareptena quondã
helyam ꝓph̃am suscepat. Sus¬
cepit illum suscipienda ab
illo. seminans ei sua carna¬
lia ut meteret illius sp̃ualia.
huius autem soror erat ma¬
ria nomine. quia marta ⁊
maria sorores erant. ñ solũ
sp̃u. s etiam carne germane:
quaꝵ fratreni lazarum dñs
amortius resuscitauerat.
Hec ergo maria sedens secus
pedes dñi. uerbum de ore il¬
lius intenitis aurib audie¬
bat. Audierat enim ꝓpħam
dicentem. Uacate ⁊ iudete

Expanded text:
ad se venientibus verbum vitae annuntiabat, sed etiam circuiens civitates et castella, ut Evangelium refert, coeleste regnum omnibus evangelizabat. Cumque juxta hanc consuetudinem per diversa discurreretuoddam castellum, » ut praesens Evangelii lectio narrat, « et mulier quaedam Martha nomine, excepit illum in domum suam. » Excepit autem illum quasi hospitem, quasi peregrinum, quasi illum qui non haberet ubi caput reclinaret. Et adhuc excepit illum quasi virum magnum et prophetam eadem devotione, qua vidua Sareptana quondam Eliam prophetam susceperat. Suscepit illum, suscipienda ab illo; seminans et sua carnalia, ut meteret illius spiritalia. Hujus autem soror erat Maria nomine; quia Martha et Maria sorores erant, non solum spiritu, sed etiam carne germanae, quarum fratrem Lazarum Dominus a mortuis resuscitaverat. Haec ergo Maria sedens secus pedes Domini verbum de ore illius intenta auribus audiebat. Audierat enim prophetam dicentem: « Vacate et videte
Abbreviated transcription (Latin):
sa uirgo maria cum gratia
repletur. cum sp̃u sc̃o ꝑfundit.
cum urcute altissimi obum¬
bratur. fit p̃ciosior merias. cel¬
sis sublimior. fastigiis. ita ut¬
nullus iam usib sit ip̃a eadẽ
Unde ⁊ sumitari oportet ta¬
lem ac tantam uirginem. tãꝙ:
preclaram. uenerari multum
quodãmodo dignitatem qͣntũ
fas est cum gaudio laudibus
dignissime efferri. Que ut dixi¬
quia p̃cessit eam dñs ⁊ salua¬
tor noster erea uera fide genit᷑
ad celestia: ut pararet ei sicut
ip̃e suis reꝓmisit discipulis
nethereis mansionib locum.
hinc quoq clauid ꝓpħa olim
gratulabundus. xp̃o canit.
Asũmo inquit celo egressio
eius. ⁊ occursus eius usq ad
sumiũ eius. Ascendit ergo¬
turus:. licet ñ amiserit quã
prĩ habuerat. anteqͣm mundꝰ
fieret. Ascendit ⁊ p̃parauit
huic scissime uirgini locum
in mortalitatis ut cum eo

Expanded text:
atura, tamen cum gratia repletur, cum Spiritu sancto perfunditur, cum virtute Altissimi obumbratur, fit pretiosior meritis, celsis sublimior fastigiis, pue, etsi imitari oportet tantam ac talem virginem, tamque praeclaram venerari: multumquodammodo dignitatem, quantum fas est, cum gaudio laudibus eam dignissimis efferre: quae, ut dixiquia praecessit eam Dominus et Salvator noster ex ea vera fide genitus ad coelestia: ut pararet ei, sicut ipse suis repromisit discipulis, in aethereis mansionibus locum. Hinc quoque David propheta olim gratulabundus Christo canit: A summo, inquit, coelo egressio ejus: et occursus ejus usque ad summum ejus . Ascendit ergos, licet non amiserat quam prius habuerat antequam mundus fieret. Ascendit et praeparavit huic sanctissimae virgini locum immortalitatis, ut cum eo
Abbreviated transcription (Latin):
iurguns marie deuotissime
celebremus: quia hec est dies
preclara in qua meruit exal¬
tari suꝑ choros angeloꝵ: ⁊ ꝑ
uenire ultra qͣm nr̃e huma¬
nitatis est natura. Ubi non
substantia tollitur. s magni
palatium. Hec est inquam
dies in qua usq adcelsitudi¬
nem throni intemerata mat̃
i⁊ uirgo ꝓcessit: atꝙ in regni
solio sublimata post xp̃m
gloriosa resedit. Sic itaq ubi¬
q confidenter sca dei canit
ecclesia. quod de nullo alio
scõꝵ fas est credere. ut ultra
angłoꝵ atq archangeloꝵ¬

Expanded text:
irginis Mariae devotissime celebremus: quia haec est dies praeclara, in qua meruit exaltari super choros angelorum, et pervenire ultra quam nostrae humanitatis est natura. Ubi non substantia tollitur, sed gloripalatium. Haec est, inquam, dies, in qua usque ad throni celsitudinem intemerata mater et virgo processit, atque in regni solio sublimata, post Christum gloriosa resedit. Sic itaque ubique confidenter sancta Dei canit Ecclesia, quod de nullo alio sanctorum fas est credere, ut ultra angelorum et archangelo
Abbreviated transcription (Latin):
gotia regia. a flumine enfraten.
ufq ad flumen egypti. &e ut
nutriret antiochum filium su¬
unt. donec rediret. Et tradidit
ei medium exercitum et elefan¬
tos. et mandait ei de omĩb q̃
uolebat. et de in habitantib ui¬
deam. et ierłm: et ut mutteret
ad eos exercitum ad conterendã
et extyrpandam uirtutem isrł.
et reliquias ierłm. ce auferendã
memoriam eorum de loco: ⁊ ut
constitueret habitatores filios

Expanded text:
gotia regia a flumine Eufraten usque ad flumen Aegypti et ut nutriret Antiochum filium suum donec rediret et tradidit ei medium exercitum et elefantos et mandavit ei de omnibus quae volebat et de inhabitantibus Iudaeam et Hierusalem ut mitteret ad eos exercitum ad conterendam et extirpandam virtutem Israhel et reliquias Hierusalem et auferendam memoriam de loco et ut constitueret habitatores filios
Abbreviated transcription (Latin):
ec cum dixisset conuersa
retrorsum. uidit ihm
stantem. ⁊ non sciebat quia
iħc est. Recte ut dñm mereret᷑
uidere conuersa retrorsum dr.
Qui enim retrorsum conuercit᷑.
illuc oculos dirigit ubi pͥus
terga habebat. Quasi enim re¬
trorsum conuersa est: quando
dubitationis p̾ponens nebulas.
xp̃i resurrectionem ex parte cre
ut quia amabat. s eum resur¬
rexisse non credebat. illum ui
deret. ⁊ non recognosceretUnde¬
idicit euangelista. Illa existi¬
mans. quia ortolanus eẽt di¬
cit ei. Domine si tu sustulisti
eum. dicito mͥ ubi posuisti
eum: ⁊ ego eum tollam. Inqͥ¬
bus uerbis considerandum ẽ
quantus amoris ardor mentẽ¬
anteqm ꝑsonam eius signifi¬
casset quem querebat quasi
scienti loquebatur dicens. Si
tu sustulisti eum. dicito mͥ
ubi posuisti eum ⁊ ego eum

Expanded text:
ec cum dixisset conversa retrorsum, vidit Jesum stantem, et nesciebat quia Jesus est . Recte ut Dominum mereretur videre, conversa retrorsum dicitur; qui enim retrorsum convertitur, illuc oculos dirigit ubi prius terga habebat. Quasi enim retrorsum conversa est, quando dubitationis postponens nebulas, Christi resurrectionem ex parte credut, quia amabat, sed eum resurrexisse non credebat, illum et videret, et non cognosceret. Unde evangelista: Illa, inquit, aestimans quia hortulanus esset, dicit ei, domine, si tu sustulisti eum, dicito mihi ubi posuisti eum, et ego eum tollam. » In quibus verbis etiam considerandum, quantus amoris ardor menteantequam personam ejus significasset, quem quaerebat, quasi scienti loquebatur, dicens: « Si tu sustulisti eum, dicito mihi ubi posuisti eum, et ego eum
Abbreviated transcription (Latin):
gitur timete dñm: et seruite ei
in ueritate in toto corde ur̃o. Ui¬
distis enim magnifica. que in
uob̾ gesserit dñs. Quod si ꝑseue¬
raueritis in malicia. et uos et rex
ũr ꝑibitis. Filius unius anni¬
erat saul cum rognare cepisset.
duob autem annis regnauit su¬
ꝑ isrs̃. Et elegit sͥ saul tria milia

Expanded text:
gitur timete Dominum, et servite ei gitur timete Dominum, et servite ei in veritate, et ex toto corde vestro. Vidistis enim magnifica quae in vobis gesserit. Quod si perseveraveritis in malitia: et vos et rexribitis filius unius anni Saul cum regnare coepisset duobus autem annis regnavit super Israhel et elegit sibi Saul tria milia
Abbreviated transcription (Latin):
unc state et uidete rem
istam grandem: quam
facturus est dominꝰ in conspec¬
tu ur̃o. Numquid non messis
tritici est hodie: Inuocabo do¬
minũ et dabit uoces et plu¬
uias: et scietis et iudebitis
quia grande malum feceritiᷤ
uobis in conspectu domini:
petentes suꝑ uos regem. Et
clamauit samuel ad dñm. ⁊
dedit dominꝰ uoces et pluinas
in die illa. Et cimuit omnis
samuelem. Ora pro serus tu¬
is ad dñm dm̃ tuum: ut non
moriamur. Addidimus enim
uniu̾sis peccatis nr̃is malum
ut peteremus nob̃ regem.
ad popłm. Nolite cune¬
re: uos fecistis uniu̾sum ma¬
lum hoc. uerumptam̃ nolite re¬
cedere a tergo domini. et serui¬
te dño in om̃i corde nr̃o. Et no¬
lite declinare post uana que ñ
ꝑderunt nobis. neq eruent
uos quia uana sunt: et non
derelinquet dñs põpłm suum
ꝓpter nom̃ suum magnum
quia iurauit domuiꝰ facere uos
sibi popłm. Absit autem a me
hoc peccatum in domino. ut ces¬
sem orare ꝓ uobis. et docebo uos
uiam bonam et rectam. łc.ii.¬

Expanded text:
unc state et videte rem istam grandem: quam facturus est Dominus in conspectu vestro. Numquid non messis tritici est. Hodie invocabo Dominum: et dabit voces et pluvias: et scietis et videbitis quod grande malum feceritis vobis in conspectu Domini: petentes super vos Regem. Et clamavit Samuel ad Dominum: et dedit Dominus voces et pluviam in die illa. Et timuit omnis Samuelem. Ora pro servis tuis ad Dominum Deum tuum: ut non moriamur. Addidimus enim universis peccatis nostris malum: ut peteremus nobis Regem. ad populum: Nolite timere, vos fecistis universum malum hoc: verumtamen nolite recedere a tergo Domini, et servite Domino in omni corde vestro: et nolite declinare post vana, quae non proderunt vobis, neque eruent vos, quia vana sunt. Et non derelinquet Dominus populum suum, propter nomen suum magnum, quia juravit Dominus facere vos sibi populum. Absit autem a me hoc peccatum in Dominum, ut cessem orare pro vobis: et docebo vos viam bonam et rectam. I
Abbreviated transcription (Latin):
post t̃cium diem uenit
indomum suam. ⁊ dedit pa¬
cem omnib etiã seruis suis
⁊ ancillis. ⁊ cõmunicauit de
sacrificio altaris beati laurt̃¬
tii martiris. Et posita mensa
priusquã cibum sumeret. ue¬
nerunt milites. ⁊ tenuerunt
ad detium cesarem. Quem
uidens decius cesar subridẽs
dicit ei. Numquid ⁊ tu mag̾
effectus es: qui corpus lauren
respondit. Hoc feci ñ quasi
magus: s quasi xp̃ianus.

Expanded text:
post tertium diem ad domum suam rediens, dedit pacem omnibus servis suis et ancillis; et communicavit de sacrificio altaris beati Laurentii martyris. Et posita mensa, priusquam cibum sumeret, venerunt milites et tenuerunt ad Decium. Quemvidens Decius subridens dixit ei: « Numquid et tu magus efectus es, qui corpus Laurentrespondit: « Hoc feci, non quasi magus sum, quasi christianus.
Abbreviated transcription (Latin):
iugis boum. nisi quinꝙ: corꝑis
sensus accipimus: Qui recte ꝙͦ
iuga uocati sunt: quia in utroꝙ
sexu geminant᷑. Qui uidelicet cor¬
porales sensus. quia interna com¬
prehendere nesciunt. s sola ex¬
teriora cognoscunt. et cleseren¬
tes intima ea que extra sunt tan¬
gunt. recte ꝑ eos curiositas de¬
signatur: que dum alienam que¬
rit uitam discutere. semꝑ sua in¬
tuna nesciens. studet exteriora
cogitare. Graue namq curiosita¬
tis est uicuim: que dum cuiusli¬
bet mentem ad innestigandam
uitam ꝓximi excerius ducit
semꝑ ei sua intima abscondit:
ut aliena sciens se nesciat. et cu¬
riosi animus quanto ꝑitus fu¬
erit alieni meriti. tanto fiat

Expanded text:
jugis boum nisi quinque corporis jugis boum nisi quinque corporis sensus accipimus? Qui recte quoque juga vocati sunt, quia in utroque sexu geminantur. Qui videlicet corporales sensus, quia interna comprehendere nesciunt, sed sola exteriora cognoscunt, et, deserentes intima, ea quae extra sunt tangunt, recte per eos curiositas designatur. Quae dum alienam quaerit vitam discutere, semper sua intima nesciens, studet exteriora cogitare. Grave namque curiositatis est vitium, quae dum cujuslibet mentem ad investigandam vitam proximi exterius ducit, semper ei sua intima abscondit, ut aliena sciens, se nesciat, et curiosi animus quanto peritus fuerit alieni meriti, tanto fiat
Abbreviated transcription (Latin):
tr̃s ita uos agite: et si nos forsttan
digne despicitis. in mente tamen
ur̃a uocantis domini reuerentiã
seruate. Conuiue fieri sumim pa¬
trisfamilias libent̾ obedite. cor¬
da nr̃a discutite: atq ex eis mor¬
tale fastidium peslite. Ad repel¬
lendum namq fastidium nrͣm
iam parata sunt omnia. S si ad¬
huc carnales estis. fortasse car¬
nales epulas inquiritis. Ecce ip̃e
stergendum namq mentis nr̃e
fastidium. in cena ciei ille uobrs
singularis agnus occisus est S
quid agimus. qui hoc quod sub¬
iungitur ad huc fieri a multis ui¬
denius: Et ceperunt omnes si¬
mul excusare. lc. iil.
rimus dycit. Uillam emi.
et necesse habeo exire. et ui¬
dere illam. Rogo te. habe me ex¬
cusatum. Quid ꝑ uillam. nisi ter¬
rena substantia designatur: Extt
ergo uidere uillam: qui sola exte¬
riora cogitat ꝓpter substantiam.
Alter dixit. Iuga boum emi quin¬
ꝙ. et eo ꝓbare illa rogo te habe
me excusatum. Quid in quinq

Expanded text:
fratres, ita vos agite, et si nos forsitan fratres, ita vos agite, et si nos forsitan digne despicitis, in mente tamen vestra vocantis Domini reverentiam servate. Convivae fieri summi patrisfamilias libenter obedite. Corda vestra discutite, atque ex eis mortale fastidium pellite. Ad repellendum namque fastidium vestrum jam parata sunt omnia. Sed si adhuc carnales estis, fortasse epulas carnales inquiritis. Ecce ipsaestergendum namque mentis vestrae fastidium in coena Domini ille vobis singularis agnus est occisus. 3. Sed quid agimus, qui hoc quod subjungitur adhuc fieri a multis videmus? Et coeperunt omnes simul excusare. Offert s dixit: Villam emi, et necesse habeo exire, et videre illam; rogo te, habe me excusatum. Quid per villam nisi terrena substantia designatur? Exiit ergo videre villam qui sola exteriora cogitat propter substantiam. Alter dixit: Juga boum emi quinque, et eo probare illa; rogo te, habe me excusatum. Quid in quinque