comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
missurum eẽ ꝓmisit
misit multa dicent a
inter cetera. Ipse arguet mundunai
cato. et deiusticia et de iudicio Negiti
cum dixisset sermonem traiecit malte
sed ipsa aliquanto expresuis insmar
natus c̃. De peccato quidem inquit ꝑ
crediderunt mine. de iusticia autinꝙ
ad patrem uado. Deiudicio uͦ: quapi¬
gͦ nob̾ intelligendi desidertum curpi¬
catum hominum quasi solume̾et un
credere iuxpm̃ itade hoc solo dixit
festum ẽ. ꝓpter hanc ufidelitatẽ a
multa hominum e̾ẽ peccata. cur deli
solo mundum sp̃s sc̃s arguet: anquia
cata oinia ꝑ infidelitatem tenentir
fidem dimittuntur: ꝓpt̾ea hoc umm
ceteris imputat ds̃ ꝑ quod fit ut ca
non soluantur: dum non credidra
humilem dm̃ homo suꝑbus. Sic al
scriptum ẽ. Deus suꝑbis resistit: Indl̃
autem dat grãm. Gt̃a quippe dĩ: an¬

Expanded text:
missurum esse promisit et misit, multa diceret; ait inter caetera: Ipse arguet mundum de peccato, et de justitia, et de judicio. Neque hoc cum dixisset, sermonem trajecit in aliud: sed ipsa aliquanto expressius insinuare dignatus est. De peccato quidem, inquit, quia non crediderunt in me: de justitia autem, quia ad Patrem vado: de judicio vero, quia priergo nobis intelligendi desiderium, cur peccatum hominum quasi solum esset, non credere in Christum, ita de hoc solo dixit,manifestum est praeter hanc infidelitatem alia multa hominum esse peccata, cur de hoc solo mundum Spiritus sanctus arguat. An quia peccata omnia per infidelitatem tenentur, per fidem dimittuntur; propterea hoc unum prae caeteris imputat Deus, per quod fit ut caetera non solvantur, dum non credit in humilem Deum homo superbus? Sic enim scriptum est: Deus superbis resistit, humilibus autem dat gra
Abbreviated transcription (Latin):
nito ambulate. Noua ẽ ista constructio
incupiscentias carnis ne ꝑfeceritis. Uete
inłꝰ ista destructio. Caro enim inquid.
en heceium sibi inuicem aduersantur:
it non quȩcumq uultis faciatis. adhuc
en m edifiramini: nondum dedicamini.
Quis sõ non hȩc uelit: Sed non esficit. q¬
quandui hic iuuitur: hoc non implecur.
ad aum concupiscit adũsus sp̃m: et sp̃s¬
tum concupiscentiȩ. Quid ergo restat: Spũ
qnbubite. Et quia non potestis efficere: con¬
atq finire et penitus extru excirpare omĩ
nodo uelle debetis: sed quamdui sunt in
uob̾ & ẽ aua lex inmebris urĩs repugnans
legimentis ur̃e: concupiscentias carnis
r ꝑfeceritis. Quid enim uultis: Cut omĩ¬
ponon sint concupiscentiȩ carnis. Non uos
ꝑnutunt implere quod uultis: nolite eis
pritdere implere quod uolunt. Quidenim
uuiltes: At omnino non sint: sed sunt.

Expanded text:
inquit, ambulate, nova est ista constructio: inquit, ambulate, nova est ista constructio: et concupiscentias carnis ne perfeceritis, veterum est ista destnem. Haec enim invicem adversantur; ut non ea quae vultis faciatis. Adhuc enim aedificamini, nondum dedicamini. Quis sanctus non haec velit? Sed non efficit: quamdiu hic vivitur, hoc non impletur. Caro enim concupiscit adversus spiritum, et spirae, non possitis. Quid ergo restat? Spiritu ambulate; et, quia non potestis efficere ut conatque finire, et penitus exstirpare omni modo velle debetis: sed quamdiu sunt in vobis, et est alia lex in membris vestris repugnans legi mentis vestrae, concupiscentias carnis ne perficeritis. Quid enim vultis? Ut omnino non sint concupiscentiae carnis. Non vos permittunt implere quod vultis; nolite eas permittere implere quod volunt. Quid vultis? Ut omnino non sint. Sed s
Abbreviated transcription (Latin):
ũgente. Ipse ad senem hominem uat ꝙ
mundum ueterem inuenit. Ergisiata¬
dum ueterem inuenit: audiat muabie
Cantate domino canticum nouumata¬
te domino omĩs t̾ra. destruatur uetibe
edificantium. Cantate domino: bencbra
nom̃ eius. Bene nunciate: quod ẽ gracr
gelizate. Quid: diem ex die. Quem dich̃
die: Salutare eius. Quem diem exdie:
men ex lumine: filium ex patre. Salutat
eius. Annunciate int̾ gentesgłam eius: n
omnibꝰ ppłis mirabilia eius. Eoce quonꝰ
domiis aclificabatur post captiuitatem
Terribilis & suꝑ omnes deos. Suꝑquos õs
deos: Quoniam om̃s dii gentium oemes
dominus autem cȩlos fecit. Sc̃os fecit apꝰ¬
apłos fecit: qm̃ celi enarrant głam di Iõ
sunt loquele neq sermones: quoꝵs noli
audiantur uoceseoꝵs. In omnem terras
uactus: fundam̃tum posui audiams
itum architectum: quȩdam noua cõs¬
ntem. quȩdam uetera deicientem Spũ

Expanded text:
vergente. Ipse ad senem hominem venit, qui vergente. Ipse ad senem hominem venit, qui mundum veterem invenit. Ergo si mundum veterem invenit, audiat mundus: Cantate Domino canticum novum; cantate Domino, omnis terra Destruatur vetustas, aedificantium. Cantate Domino, benedicite nomen ejus. Bene nuntiate, quod est graece evangelizate. Quid? Diem ex die. Quem diem ex die? Salutare ejus. Quem diem ex die? Lumen ex lumine, Filium de Patre, salutare ejus. Annuntiate in gentibus gloriam ejus, in omnibus populis mirabilia ejus. Ecce quomodo domus aedificatur post captivitatem. Terribilis est super omnes deos. Super quos deos? Quoniam omnes dii gentium daemonia; Dominus autem coelos fecit . Sanctos fecit, Apostolos fecit. Quoniam coeli enarrant gloriam Dei. Non sunt loquelae neque sermones, quorum non audiantur voces eorum. In omnem terram architectus fundamentum posui. Audiamus ergo istum architectum, quaedam nova construentem, quaedam vetera dejicientem. Spiritu,
Abbreviated transcription (Latin):
Muiti uoluerunt uidere quȩ uos uidetiᷤ.
& non potuerunt. Et salutare tuum domine¬
da nob̾. Dixerunt hoc antiqui iusti: saluta¬
in hac carne uiuimus: uideamus. U idea¬
mus in carne: qui nos liberet a carne. We¬
niat caro mundans carnem: patiatur ca¬
derio erat senex ille sc̃s. & de deo bene meritꝰ
simeon: sine merito dubio et ipse dicebat.
talib precib responsum accepit. qua is
gustaret mortem: nisi uideret. xp̃m domm̃
Natus est xp̃c. Tleniebat ille: ille ibir
donec ueniret: ille ire nolebat. Iam senet
matura exclucͤebat: sed sincera pietasqt̃¬
nebat. at ubi uenit. at ubi natus ẽ at ibi
eum portari matris manibꝰ uidit. et dͥmi¬
nam infantiam pia senectus agnouit.
pit eum in manus suas. & dixit. Nun
mittis domine seruum tuum scđm i¬
bum tuum in pace. Quoniam uideru
oculi mei falutare tuum. fcce unde dic
ostende nob̃ dicebat domine miscłiam tun
& salutare tuum da nob̃. Impletumẽeis¬
derium senis: mundi ipsuis seneccntũ

Expanded text:
Multi voluerunt videre quae vos videtis, et non potuerunt . Et salutare tuum da nobis. Dixerunt hoc antiqui justi, Salutain hac carne vivimus, videamus. Videamus in carne, qui nos liberet a carne: veniat caro mundans carnem; patiatur caderio erat senex ille sanctus et de Deo bene meritus Simeon; sine dubio et ipse dicebat, talibus precibus responsum accepit, quia non gustaret mortem, nisi vidisset Christum Domini. Natus est Christus, veniebat ille, ille ibat: sed donec veniret ille, ille ire nolebat. Jam senectus matura excludebat, sed sincera pietas detinebat. At ubi venit, at ubi natus est, at ubi eum portari matris manibus vidit, et divinam infantiam pia senectus agnovit; accepit eum in manus suas, et dixit: Nunc dimittis, Domine, servum tuum in pace; quoniam viderunt oculi mei salutare tuum . Ecce unde dicebat, Ostende nobis, Domine, misericordiam tuam, et salutare tuum da nobis. Impletum est desiderium senis, mundi ipsius senectute
Abbreviated transcription (Latin):
to uenundati: sed postea gr̃ã liberati. Post
istam captiuitatem domus modo edificatur:
& ut edificetur euangłizatur. Sic enim
incipit ipse psalmus. Cantate domino can¬
ticum nouum Et ne putetis domum istam
in uno angulo ȩdificari. sicut ȩdificant scis¬
matici uel heretici: attende quod sequitur.
santate domino omĩs terra: cantate domino
testam̃tum nouum: quia prius testamentũ
uetus. Nouus homo: ut deponatur homo¬
uetus. Exuite uos inquid uet̾em hominẽ.¬
cum actib suis: & induite nouum qui scd̃m
Ergo cantate domino canticum nouum::
cantate dnõ omĩs t̾ra. C. antate domino et
edificate: cantate & bene canite. Annunci¬
ate diem ex die: salutare eius. Annuncia¬
tediem ex die: xpm̃ eius. Quid enim salu¬
tare eius: nisi xpm̃ eius: Pro isto salutari

Expanded text:
to venumdati, sed postea gratia liberati. Post to venumdati, sed postea gratia liberati. Post illam captivitatem, domus modo aedificantur; et ut aedificetur, evangelizatur. Sic enim incipit Psalmus ipse: Cantate Domino canticum novum. Et ne putes domum istam in uno angulo aedificari, sicut aedificant schismatici vel haeretici; attende quod sequitur: Cantate Domino, omnis terra . CAPUT IV. Testamentum novum, quia prius Testamentum vetus: novus homo, ut deponatur us: Exuite uos ueterem hominem et induite nouum, qui secundum Ergo, Cantate Domino canticum novum; cantate Domino, omnis terra. Cantate, et aedificate; cantate, et bene canite. Annuntiate diem ex die salutare ejus: annuntiate diem ex die Christum ejus. Quid est enim salutare ejus, ni
Abbreviated transcription (Latin):
resurrexit amortius deuicta morte. Mortali¬
tate consumpta. ascendit incelum: quia scrip¬
tũs de illo erat psalmus dedicationis domus.
Idõ post passionem dicit. Conuercisti luctũ
meum ingaudium michi. concidisti faccũ
meum & accinsisti me iocunditate: ut psal
post passionem decͤatio. in resurrectione.
Ergo & nostra modo fit edificatio ꝑ fidem:
ut fiat et ipsa dedicatio ꝑ ultimã resurrec¬
tionem Deniq post istum psalmum dedi¬
cationis domus. ubi ostenditur refuscitatio
capitis nr̃i: alius ẽ psalmus post istum. nõ
ante istum. Sic habet titulus. quando do¬
mus edificabatur post captiuitatem Re¬
colite captiuitatem ubi ante fueramus:
quando totum mundum ueluti massam
infidelium diabolus possidebat. P ropt̃
hanc captiuitatem redemptor aduenit:
p̃cium nrm sanguinem suum fudit.
Fuso suo sanguine: captuitatis nostre
instrumenta deleuit. Lex inquid apłs
spiritalis ẽ: ego autem carnalis sum.
uenundatus sub peccato. Antea sub pecca¬

Expanded text:
resurrexit a mortuis, devicta morte, mortalitate consumpta ascendit in coelum: quia scriptus de illo erat Psalmus dedicationis domus. Ideo post passionem dicit: Convertisti luctum meum in gaudium mihi, conscidisti saccum meum, et accinxisti me jucunditate; ut psallpost passionem dedicatio in resurrectione. Ergo et nostra modo fit aedificatio per fidem, ut fiat et ipsa dedicatio per ultimam resurrectionem. Denique post istum psalmum dedicationis domus, ubi ostenditur resuscitatio capitis nostri, alius est psalmus post istum, non ante istum, cujus sic habet titulus: Quando domus aedificabatur post captivitatem. Recolite captivitatem, ubi antea fuerimus, quando totum mundum velut massam infidelium diabolus possidebat. Propter hanc captivitatem Redemptor advenit; pretium nostrum sanguinem suum fudit: fuso suo sanguine, captivitatis nostrae instrumenta delevit. Lex, inquit Apostolus, spiritualis est; ego autem carnalis sum, venumdatus sub peccato . Antea sub pecca
Abbreviated transcription (Latin):
cui grãs agere deberem. ad quem curre¬
rem. Si sciens unde implerer & quoimple¬
tus eẽm. ad quem custodirem fortitudinẽ
ostenderes michi. auertisti faciem tuamame:
& factus sum conturbatus. Conturbatus:
quia siccatus. Sicatus. quia exaltatu
dic ergo siccus &e aridus: ut rursus mplea
in et̾num. Tu dixeras p̃sumens dete. sare
de tuo: & quasi detuoputabas. Qiudato¬
dominus dicit: Seruite domino intim.
Ergo exultate cum timore: ne quandor¬
catur dominus. Uideo quia clamando
uenitis. Quid enim dicturus sum scitis.
clamando p̃uenitis. Et hoc unde habeti
nisi quia docuit ad quem credendounistiꝰ
hoc ergo dicit. Audite quod nostis. nõde
sed cõmemoro p̃dicando. immo nondao
quia nostis. nec commemoro qurammus¬
tis: sed simul dicamus quod nobũtnu.
hoc dominus dicit. App̃hendite diciimr̃a.
exultate sedcum tremore: ut semꝑhuina¬
les teneatis quod accepistis. Ne quandor
iras cat̾ dominus utiq suꝑbis Sibi quo

Expanded text:
cui gratias agere deberem, ad quem currecui gratias agere deberem, ad quem currerem sitiens, unde implerer, et quo impletus essem ad quem custodirem. Fortitudinem ostenderes mihi, avertisti faciem tuam a me, et factus sum conturbatus. Conturbatus, quia siccatus; siccatus, quia exaltatus. Dic ergo siccus et aridus, ut rursus impleain aeternum. Tu dixeras praesumens de te; sed non de tuo, et quasi putabas dte Domino in timoErgo, exsultate cum tremore. Ne quando irascatur Dominus. Video quia clamando praevenitis. Quid enim dicturus sum scitis, clamando praevenitis. Et hoc unde habetis, nisi quia docuit ad quem credendo venistis? Hoc ergo dicit: audite quod nostis; non doceo, sed commemoro praedicando: imo nec doceo, quia nostis; nec commemoro, quia meministis; sed simul dicamus quod nobiscum tenetis. Hoc Dominus dicit: Apprehendite disciplinam, et exsultate, sed cum tremore, ut semper humiles teneatis quod accepistis, Ne quando irascatur Dominus, utique superbis, sibi quod
Abbreviated transcription (Latin):
bis resistit. humilib autem dat gratiam:
Ideo cum tunore et tremore: idẽ cum hu¬
militate. Noli altum saꝑe: sed tune. Time
ut implearis. Nolialtum saꝑe: nesicceris
inuenes quendam de sua quadam abũ¬
dantia. quam tam̃ acceꝑat extoliere sepos¬
se. & cepisse iactari dominum misericordem
ut doceret humilitatem quod dederat ab¬
stuilisse. Illum ũ subito inopem remansse.¬
remansisse. & misericordis dĩ recordatione
confessum dixisse. Egodixi in habundãtia
mea. nõ mouebor inet̃num. Ego dixiun ha¬
bundantia mea. sedego dixi homo dixi. Om̃i
nomo mendax. Ego dixi Ego gͦ dixi inha¬
buntia mea. Tanta erat habuntia: ut hoc di¬
cere auderem. Non mouebor in eternum
Quid deinde: domine in uoluntate tua:
p̃stitisti decori meo uirtutem. Auertisti aũ
faciem tuam ame: &e factus sum conturbatꝰ.
O stendisti inquid michi quia illud quod
abundabat de tuo erat: ostendisti michi
unde peterem. unde tribuerem qd acceꝑam

Expanded text:
erbis resistit, humilibus autem dat gratiam ? erbis resistit, humilibus autem dat gratiam ? Ideo cum timore et tremore, id est, cum humilitate. Noli altum sapere, sed time . Time, ut implearis: noli altum sapere, ne siccerisinvenies quemdam de sua quadam abundantia, quam tamen acceperat, extollere se coepisse; Dominum autem misericordem, ut doceret humilitatem, quod dederat abstulisse; illum vero subito inopem remansisse, et misericordiam Dei recordatione confessum dixisse, Ego dixi in abundantia mea, Non movebor in aeternum. Ego dixi in abundantia mea. Sed ego dixi, homo dixi: Omnis homo mendax : Ego dixi. Ergo, Ego dixi in abundantia mea: tanta erat abundantia, ut hoc dicere auderem: Non movebor in aeternum. Quid deinde? Domine, in voluntate tua praestitisti decori meo virtutem. Avertisti autem faciem tuam a me, et factus sum conturbatus . Ostendisti, inquit, mihi quia illud quo abundabam, de tuo erat. Ostendisti mihi unde peterem, cui tribuerem quod acceperam,
Abbreviated transcription (Latin):
bus nauigabat ille: qui dicebat. Michi
autem absit gloriari. nisi in cruce domini
nrĩ iłu xpĩ. Mirum ẽ autem quod p̃dicato
xpõ cruciftxo audiunt duo. U nus cõtẽp¬
nit: alter ascendit. Qui compempnit: mi¬
putet sibi. Qui ascendit: non arroget sibi.
Audiuit enim auerace magistro. Nemo
uenit adme: nsi fuerit eidatum a patre
meo. Gaudeat quia datumẽ. grãs agat
danti corde humili. nõ arroganti. nẽ quod
humilis meruit: suꝑbus atmittat. Nam
etiam quuam in ipsa uia iusta ambulant.
sisibi eam tribuerint & iuiribus sus. pere
& tremore: urãm ipsorum salutem oꝑamini.
Et ne qui sibunde aliquid darẽt quia di¬
xit oꝑimini: continio subranxit. Deus
Deus enim ẽ. qui oꝑatur inuobis: et uelle¬
&e uelle et operari. probona uoluntate Deuᷤ¬
est qui oꝑatur inuobis: ideo ciuntimore &
tremore. Uallem facite: imbrem suscipite.
De pressa implentur: alta siccantur. Grã:
pluuia ẽ. Quid ergo miraris: sideus suꝑ¬

Expanded text:
bus navigabat ille, qui dicebat, Mihi bus navigabat ille, qui dicebat, Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domininda. Mirum est autem quod praedicato Christo crucifixo, audiunt duo, unus contemnit, alter ascendit. Qui contemnit, imputet sibi: qui ascendit non arroget sibi. Audivit enim a veraci Magistro, Nemo venit ad me, nisi datum fuerit ei a Patre meo. Gaudeat, quia datum est: gratias agat danti corde humili, non arroganti; ne quod humilis meruit, superbus amittat. Nam etiam qui jam in ipsa via justa ambulant, si sibi eam tribuerint et viribus suis, pereuet tremore vestram ipsorum salutem operamini. Et ne sibi aliquid inde darent, quia dixit, operaminiDeus enim est qui operatur in vobis et velle et operari pro bona voluntate. Repest qui operatur in vobis: ideo cum timore et tremore, vallem facite, imbrem suscipite. Depressa implentur, alta siccantur. Gratia pluvia est. Quid ergo miraris, si Deus sup
Abbreviated transcription (Latin):
ut doceret nos etiam ipsum credere do¬
nieẽ non meriti: sicut inquid dixiuob
nemouenit adme nisi cui datum fuerit
a patre meo. ybi autem hoc dominus di¬
xerit. si suꝑiora euangłii recolamus. in¬
ueniemus eum dycisse. nemo uenit ad
me:nisi pader quimisit me traxerit eũ
Nondixit duxerit: sed traxerit. Ista
uiolentia cordifit: noncarmi. Qiudg̃
miraris: Crede et uenis:ama et traeris.
Ne arbitreris istam molestam asꝑamq¬
iuolentiam. Dulcis ẽ: suaiuis ẽ. Ipsa sua¬
uatas detrahit. Nonne ouis traitur. cui
esurienti herba monstratur: Et puto
quia non corpore impellitur: sed desi¬
derio colligatur. Sic et tu adxp̃m: no
ibi uenis. Ad illum enim qui ubiq ẽ.
amando uenitur: non naiugando. Sed
qm̃ ȩtiam intaliite itinere habundant
fluctus et tempestates temptationum¬
incrũfixum crede: ut fides tua lignũ
possit ascendere. Non mergeris: secllig¬
noportaberis. Sic sic in hiuus scłi flucti¬

Expanded text:
ut doceret nos etiam ipsum credere dout doceret nos etiam ipsum credere doni esse, non meriti: Sicut, inquit, dixi vobis, nemo venit ad me, nisi cui datum fuerit a Patre meo. Ubi autem hoc Dominus dixerit, si superiora Evangelii recolamus, inveniemus eum dixisse, Nemo venit ad me, nisi Pater, qui misit me, traxerit eum . Non dixit, Duxerit; sed, traxerit. Ista violentia cordi fit, non carni. Quid ergo miraris? Crede, et venis; ama, et traheris. Ne arbitreris istam asperam molestamque violentiam: dulcis est, suavis est; ipsa suavitas te trahit. Nonne ovis trahitur, cum esurienti herba monstratur? Et puto quia non corpore impellitur, sed desiderio colligatur. Sic et tu veni ad Chribi venis. Ad illum enim qui ubique est, amando venitur, non navigando. Sed quoniam etiam in tali itinere abundant fluctus et tempestates in crucifixum crede, ut fides tua lignum possit ascendere. Non mergeris, sed ligno portaberis. Sic, sic in hujus saeculi flucti
Abbreviated transcription (Latin):
midecis partes faccurus sim. et menbra
Nea conselsurus & nobiscaturus: Qb:
sengo iuderitis filium hominis ascen¬
Ientem ubierat prius. Certe qui inceger
scendere potuit: consumi non putuit.
tigo &e de corpore ac sangiune suo dedit sa
duibrem refectionem. et tam magnam
breinter soluie de sua uitegritate questi¬
gnem. Wanduicent ergo quimanducant:
etbibant quibibunt. Esuriant et siciant:
uuitam ecernam manducent. uitam bibãt.
iudmanducare reficiẽ: sedsic reficieris.
cant uitam. bibeuitam habebis uitam:
et integra ẽ uita. Tunautem hoc erit.
idẽ uita unieruq erit corpus &e sangus
xpĩ. si quos insacramento uisibilit̾ sumi¬
tur. in ipsa ueritate spiritalit̾ manduce¬
tur. spiritaliter bibatur. auduumus
enmipsum dominum dicentem.Sp̃s
ẽ. qui iificat: caro autem non prodẽ.
quicquam. Terba quȩ locutus sum uo¬
bis: sp̃s et uitasunt Sedꝗsunt inquid
quidam ex uobis: qui non credunt. Ip¬
si dicebant. durus ẽ hic sermo. Quiseum
potest audire: Durus est. sedduris:

Expanded text:
sum, et membra mea concisurus, et vobis daturus? Quid, si ergo videritis Filium hominis ascendentem ubi erat prius? Certe qui integer ascendere potuit, consumi non potuit. Ergo et de corpore ac sanguine suo dedit nobis salubrem refectionem, et tam magnam breviter solvit de sua integritate quaestionem. Manducent ergo qui manducant, et bibant qui bibunt; esuriant et sitiant: vitam manducent, vitam bibant. Illud manducare, refici est: sed sic reficeris, ca vitam, bibe vitam: habebis vitam, et integra est vita. Tunc autem hoc erit, id est, vita unicuique erit corpus et sanguis Christi; si quod in Sacramento visibiliter sumitur, in ipsa veritate spiritualiter manducetur, spiritualiter bibatur. Audivimus enim ipsum Dominum dicentem, Spiritus est qui vivificat, caro autem non prodest quidquam. Verba quae locutus sum vobis, spiritus et vita sunt. Sed sunt, inquit, quidam, qui non credunt. Ipsi dicebant, Durus est hic sermo, quis eum potest audire? Durus est, sed duris:
Abbreviated transcription (Latin):
ub̾abit de corpore mortis huius: ubi lex
mmenbrismeis repugnat legi mentis mee:
condelector enim legi dĩ: scdm interiorem
hominem. Quis me uiberabit decorpore i¬
mortis huius. Si hoc fideliter. si humilit̃
dicis: uerissime respondetur. Grã dĩꝑ iħm
Item eiusdem de uerbis apłi. Cum enim
essemus in carne. passiones peccatorum
que ꝑ legem sunt operabantur in memb¬
bris nrĩs: ut fructificarent morti. Cont᷑¬

Expanded text:
hujus? ubi lex in membris meis repugnat legi mentis meae. Condelector enim legi Dei secundum interiorem hominem. Quis me liberabit de corpore mortis hujus? Si hoc fideliter, si humiliter dicis; verissime respondetur, Gratia Dei in sermone de verbis Apostoli:  Cum enim essemus in carne, passiones peccatorum, quae per legem sunt, operabantur in membris nostris, ut fructum ferrent morti
Abbreviated transcription (Latin):
ad uictoriam peruenires. dictum ẽ quidẽ.
adhuc te loquente: dicam ecce allsum.S.
deus & cum differt adẽ: & quod differt adẽ.
& differendo ad: Nec p̃properam cum un¬
plet uoluntatem: ꝑfectam non implet ua
non aderat. Qui cum certaret: ne extolle¬
retur cimebat. In magnitudine inquid
reuelationum mearum ne extolar. Ui¬
dete inconflictatione certantem: nondum
insecuritate triumphantem. In magnitu¬
dine reuelationum mearum ne excollar.
Quis dicit ne extollar. Otremor. oterror.
quis dicit ne extollar:: Cum tanta eusuer¬
ba sint recordantia elatiãnem. concupiscẽ¬
tiam tumorem. et dicit ne extoular. Parum
ẽ. quia dicit ne extollar: Tlidete medicam̃¬
tum quod sibi dicit appositum. Ne extol¬
lar inquid: datus ẽ michi stimulus carniᷤ
mee angłs satane. O uenenum quod non
curatur. nisi ueneno. Datus ẽ michi stimu¬
ius carms meȩ angłs sattine qdͥ me colafiret.

Expanded text:
ad victoriam pervenires. Dictum est quidem, ad victoriam pervenires. Dictum est quidem, Adhuc te loquente dicam. Ecce adsum : sed Deus et cum differt adest, et quod differt adest, et differendo adest; ne praeproperam cum implet voluntatem, perfectam non impleat sanon aderat, qui cum certaret, ne extolleretur, timebat. In magnitudine, inquit, revelationum mearum ne extollar. Videte in conflictatione certantem, nondum in securitate triumphantem. In magnitudine revelationum mearum ne extollar. Quis dicit, Ne extollar? O terror, o tremor! Quis dicit, Ne extollar? Cum tanta ejus verba sint retundentia elationem, compescentia tumorem, et dicit, Ne extollar? Parum est quia dicit. Ne extollar: videte medicamentum quod sibi dicit appositum. Ne extollar, inquit, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae. O venenum, quod non curatur nisi veneno! Datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae, qui me colaphizet.
Abbreviated transcription (Latin):
sñsadu̾sus carnem. ut nõ ea que uultis faci¬
atis. idẽ. ut nõ sint in uob̾ ipse concupiscen¬
te carnis: nec ipsȩ faciant quod uolunt. ut
opusearum ꝑficiatis. Si non tibi in totum
ceditur: noli et cu cedere. Prius equetur p¬
pugna: ut sit aliquando utictoria
Erit enm proculdubio sis mei erit.
Credamus. sꝑemus. amemus erit aliquãdo
uictoria in dedicatione domus. quomodo
edificatur post captiuitatem. Noussima
enim inunica destruetur mors. cum corrup¬
tibile hoc induerit imorruptionem. & mor¬
tale hoc induerit inmortalitatem. Preme¬
ditamini u̾ba trumphantium. U bi ẽ mor
contentio tua: Trumphantium ista uorẽ:
non pugnantium. Pugnantium autem u¬
uox est: miserere mei domine quoniam cõ¬
infirmus sum. sana me domine qm̃ contur¬
bata sunt ossa mea. Et anima mea turbata
ẽ ualde. & tu domine usquequo: Wide labo¬
rantem incertamine. Et tu domine usq qͦ:¬
quia ego subuenio. Si enim cito subuenirẽ
iuribꝰ suꝑbires: & ꝑ istam suꝑbiam nũquã

Expanded text:
s adversus carnem. Ut non ea quae vultis faciatis, id est, ut non sint in vobis ipsae concupiscentiae carnis; nec ipsae faciant quod volunt, ut opus earum perficiatis. Si non tibi in totum ceditur, noli et tu cedere. Prius aequetur pugna, ut aliquando sit victoriaEtenim procul dubio, fratres mei, erit: credamus, speremus, amemus, erit aliquando victoria, in dedicatione domus, quae modo aedificatur post captivitatem. Novissima enim inimica destruetur mors, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem. Praemeditamini verba triumphantium: Ubi est, mors, contentio tua ? Triumphantium ista vox est, non pugnantium. Pugnantium autem vox est, Miserere mei Domine, quoniam infirmus sum: sana me, Domine, quoniam conturbata sunt ossa mea, et anima mea turbata est valde; et tu, Domine, usquequo ? Vide laborantem in certamine. Et tu, Dominquia ego subvenio. Si enim cito subvenirem,viribus superbires; et per istam superbiam nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
ret. iustificatum glorificaret. Reliquie ꝑ
electionem grẽ. saluȩ factȩ sunt. Si autẽ
gratiȩ: non ex operibus. alioquin: grã¬
ces non imputatur secundum gr̾am: sed
scd̃m debitum Te autem coronat: in mise¬
ratione & misericordia. Et si tua merita pre¬
cesserunt: dicit tibi deus. discute bene me¬
rita tua: & uidebis quia dona sunt mea:
salus. non qua saluus ẽ dominus. sedquã
dat eis quos saluos facit: sic et deigratia¬

Expanded text:
ret, justificatum glorificaret. Reliquiae per ret, justificatum glorificaret. Reliquiae per electionem gratiae salvae factae sunt. Si autem gratia, jam non ex operibus: alioquin grats loquitur, Non secundum gratiam, sed secundum debitum. Te autem coronat in miseratione et misericordia: et si tua merita praecesserunt, dicit tibi Deus, Discute bene merita tua, et videbis quia dona sunt mea. salus , non qua salvus est Dominus, sed quam dat eis quos salvos facit: sic et Dei gratia
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc dr̃ ubi ẽ mors aculeus tuus. nusquã
erit peccatum. nec quod te capiat. ne:. quod
de impugnet. nec quod conscientiam titill&
Tunc non dicetur debita nr̃a dimt̾te nobis
Sed quid dicetur: Domine ds̾ nr pacem
da nobis: omnia enĩ reddidisti nob̾. deniq¬
post redemptionem ab omni corruptione.
quid restat. nisi corona usticiȩ: Ipsa certe
restat. secd etiam in ipsa. uel sub ipsa non sit
capud turgidum: ut recipiat coronam.
audi attende psalmum. quam nolit coro¬
na illa turgidum capud. Cum dixisset. qͥ
redunit de corruptione uitam tuam: qui
coronat te inquid. Iam hic dicturus eras.¬
qui coronat te: merita mea fatentur. uir¬
tus mea fecit hoc. Debitum redditur: nõ
donatur. Audi potius psalmum. Nam et hoc
tudicis. Omnis homomendax: Audi deus
quid dicat. Qui coronat ce: in miscłia et
miseratione. De misericordia tecoronat ::
de miseratione te coronat. Non enĩdignuᷤ
fuisti quem uocaret: & uocatum iustifica¬

Expanded text:
Tunc dicetur: Ubi est, mors, aculeus tuus? Nusquam Tunc dicetur: Ubi est, mors, aculeus tuus? Nusquam erit peccatum, nec quod te capiat, nec quod te impugnet, nec quod conscientiam titillet. Tunc non dicetur: Debita nostra dimitte nobis. Sed quid dicetur? Domine Deus noster, pacem da nobis: omnia enim reddidisti nobipost redemptionem ab omni corruptione, quid restat nisi corona justitiae? Ipsa certe restat, sed etiam in ipsa vel sub ipsa non sit caput turgidum, ut recipiat coronam. Audi, attende Psalmum, quam nolit corona illa turgidum caput. Cum dixisset, Qui redimit de corruptione vitam tuam: Qui coronat te, inquit. Jam hic dicturus eras, Coronat te, merita mea fatentur, virtus mea fecit hoc: debitum redditur, non donatur. Audi potius Psalmum. Nam et hoc tu dicis: Omnis homo mendax . Audi, Deus quid dicat: Qui coronat te in miseratione et misericordia. De misericordia te coronat, de miseratione te coronat. Non enim dignus fuisti quem vocaret, et vocatum justifica
Abbreviated transcription (Latin):
non erectus collis: dic anime tue. Benedie
anima mea dominum: & noli obliusci omnes
recributiones eius. Quas retributiones: dic
enumera. grãs age. Quas retributione:
Qui ꝓpitius fit omĩbus iniquitatib cuis.
hoc sactum ẽ. in baptismo. Quid fit modo:¬
Quid fit mͦ: Qui sanat õnes langores tuos.
Hoc fit modo: agnosco. S ed quamdui hic
sum: corpus quod corumpitur adgͣuat animã.
dic ergo & quod sequitur. Qui redimit de
corruptione uitam tuam. Post redemptio¬
nem. de cu̾rruptione quid restat: Quando
coruptibile hoc induerit incorruptionem.
& mortale hoc induerit inmortalitatem:
tunc fiet sermoqui scriptus ẽ. absorta est
mors in uictoria. U bi est mors contentio tua::¬
mors aculeus tuus: Queris locum eius: &
non inuenies. Quid est aculeus martis: Qd
ẽ. ubi ẽ mors aculeus tuus: Ubi est pecca¬
tum: queris: & nusquam ẽ. Aculeusenĩ
mortis: ẽ peccatum. Apłi nõ mea uerba sunt.

Expanded text:
non erectus collis; dic animae tuae, Benedic, non erectus collis; dic animae tuae, Benedic, anima mea, Dominum, et noli oblivisci omnes retributiones ejus. Quas retributiones? Dic, enumera, gratias age. Quas retributiones? Qui propitius fit omnibus iniquitatibus tuis. Hoc factum est in Baptismo. Quid fit modo? Qui sanat omnes languores tuos. Hoc fit modo: agnosco. Sed quamdiu hic sum, corpus quod corrumpitur aggravat animam. Dic ergo et quod sequitur, Qui redimit de corruptione vitam tuam. Post redemptionem de corruptione quid restat? Quando corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale scriptus est, Absorpta est mors in victoriam. Ubi est, mors, contentio tuamors, aculeus tuus? Quaeris locum ejus, et non invenis. Quid est aculeus mortis? Quid est, Ubi est, mors, aculeus tuus? Ubi est peccatum? Quaeris, et nusquam est. Aculeus enim mortis est peccatum . Apostoli, non mea verba sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
deleta sunt cuncta peccata in sacramento
baptisinacis: cuncta prorsus dicta. facta. co¬
ꝗtata. cuncta deleta sunt. Sed hoc ẽ quod
infusum ẽ in iuia: oleum et uinum Retine
sauciatus. quomͦ sit cõsolatus. accipiens
oleum &e uinum uulneribꝰ suis: Iamutiq
errori eius indultum fuit: et tam̃ sanat᷑
languor instabulo.Stabulum si agnosci¬
ts: eccła ẽ. Stabulum mͦ. quia iuuendo
transimus. Domus erit unde nunquam
mig̃bunus: cũ ad regnum celorum sani
ꝑuenerimus. Int̾im instabulo libenter
curemur: nõ adhuc languidi de sanitate
goremur. Ne nichil aliud suꝑbiendo
ficiamus: nisi ut nũquam curãdo sane¬
anumne cue: dic. Adhuc inhac uita es: ad¬
hic carnem fragilem portas. adhuc corpuiᷤ
quoo corrumpitur adguat animam: ad¬
hic post integritatem remissionis accepisti
remedium orationis: adhuc itaq dicis. do¬
nec sanantur langores tui: dimitte nobis
aebita nr̃a. Dic ergo animȩ tuȩ humilĩ ualli.

Expanded text:
Deleta sunt cuncta peccata in sacramento Deleta sunt cuncta peccata in sacramento Baptismatis, cuncta prorsus, dicta, facta, cogitata, cuncta deleta sunt. Sed hoc est quod infusum est in via, oleum et vinum. Retinea latronibus sauciatus, quomodo sit consolatus, accipiens oleum et vinum vulneribus suis . Jam utique errori ejus indultum fuit, et tamen sanatur languor in stabulo. Stabulum si agnoscitis, Ecclesia est. Stabulum modo, quia vivendo transimus: domus erit, unde nunquam migrabimus, cum ad regnum coelorum sani pervenerimus. Interim in stabulo libenter curemur, non adhuc languidi de sanitate gloriemur; ne nihil aliud superbiendo faciamus, nisi ut nunquam curando saneanimae tuae, dic: Adhuc in hac vita es, adhuc carnem fragilem portas, adhuc corpus quod corrumpitur aggravat animam ; adhuc post integritatem remissionis accepisti remedium orationis; adhuc utique dicis, donec sanentur languores tui, Dimitte nobis debita nostra . Dic ergo animae tuae, humilis vallis,
Abbreviated transcription (Latin):
ne quando irascatur dominus. et non uoc.
ꝑducat ad uiam uistam. aut nõ uõamtia
ad uiam iuistam: Iam in illa ambulatiꝰ.
nolite superbire. ne etiã de ula ꝑeatis. & ꝑe¬
atisinquid de iua iusta. Cum exarsertem
breui iraeius. Suꝑ uos non inlongum Ui
suꝑbis: ibi quod acceꝑas ꝑdis. His cerritis
homo quasi diceret. Quid ergo faciam: Seqͥ¬
tur. Beati om̃s qui confidunt in eo Non
in se sed in eum Grã salui facti sumus
non ex nobis: sed dei donum ẽ. forte dici¬
ii licam S unt enim homines ingͣti grẽ.
maltiun cribuentes inopi saucieq nat̾e.
uer umẽ magnas arbitrii liberi uires
nomno cum conderetur accepit. sed peccã¬
tausiens samaritanus quod int̾pretat᷑
custos: ad stabulum adhuc perducicur.
Quid excollitur: Adhuc curatur. Sed
sufficit inquit michi. quod in baptismo
accepi remissionem omĩum peccatorum.
uinquid quia deleta ẽ iniquitas. finita ẽ
infirmitas: Accepi inquid remissionem
omnium peccatorum. P rorsus uerum est.

Expanded text:
Ne quando irascatur Dominus, et non vos perducat ad viam justam, aut non vos admittat ad viam justam? Jam in illa ambulatis, nolite superbire, ne etiam de illa pereatis. Et pereatis, inquit, de via justa. Cum exarserit in brevi ira ejus super vos. Non in longum. Ubi superbis, ibi quod acceperas perdis. His territus homo quasi diceret, Quid ergo faciam? sequitur, Beati omnes qui confidunt in eo : non in se, sed in eo. Gratia salvi facti sumus, non ex nobis, sed Dei donum est . Csa dicam. Sunt enim homines ingrati gratiae, multum tribuentes inopi sauciaeque naturae. Verum est, magnas arbitrii liberi vires homo, cum conderetur, accepit; sed peccantransiens Samaritanus, quod interpretatur Custos; ad stabulum adhuc perducitur. Quid extollitur? Adhuc curatur. Sed sufficit, inquit, mihi quod in Baptismo accepi remissionem omnium peccatorum. Numquid quia deleta est iniquitas, finita est infirmitas? Accepi, inquit, remissionem omnium peccatorum. Prorsus verum est.
Abbreviated transcription (Latin):
carnem Hec enim inuicem aduersant᷑.
ut non eaquȩ uultis faciatis: Daptiratis
dicebat. seci templum dĩ edificabat: ad¬
huc nondum dedicabat. Uidete fr̃s mei
quemadiodum cum loca ipsa terrena
mmeliusconũtantur: alia diruuntur.
atq franguntur. alia in meliores usus
cõmutantur: sic et nos sumus. Opera
camnis fuerunt nobis: audistis cum
commemorarentur. Manifesta autem st̃
inquid oꝑa carnis. Que sunt fornicatio¬
nes. inmundicie. ydolorum seruitus. ue¬
neficia idẽ non beneficia. non a bonisdic¬
ta sed auenenis: contentiones inimicicie.
hereses. inuidie. hebrietates: & his similia.
Deicienda sunt: non mutanda. Que pre¬

Expanded text:
ersantur; ut non ea quae vultis faciatis. Baptizatis dicebat: sed templum Dei adhuc aedificabat, nondum dedicabat. Videte, fratres mei, quemadmodum cum loca ipsa terrena in melius convertuntur, alia diruuntur atque franguntur, alia in meliores usus commutantur; sic et nos sumus. Opera carnis fuerunt in nobis. Audistis cum commemorarentur: Manifesta autem sunt, inquit, opera carnis, quae sunt fornicationes, immunditiae, idolorum servitus, neficia, id est, non a bonis dicta, sed a venenis; contentiones, inimicitiae, haereses, invidiae, ebrietates, et his similia; dejicienda sunt, non mutanda: quae prae
Abbreviated transcription (Latin):
teꝰ dei. iusticiam suam uolunt constituere.
ribus nunc reuelate prius occultȩ gratiȩ.
temꝑoribꝰ nunc marea manifestȩ gratie.:
quȩ aliquando latebat in uellere. Paucoᷤ
iustis gedeon petiuit a domino signum:
et dixit. Peto domine ut uellus hoc quod
in area pono compluatur: et area sicca sit.
factumẽ. Complutum ẽ uellus area sic¬
ca tõta erat. Expressit mane uellus in pel¬
ue: qm̃ humilibꝰ datur gr̃a. Et in pelue¬
dominus nostis quit fecerit discipłis suiꝰ.
Item petiuit alcerum signum. Uolo in¬
quid domine: ut uellus siccum sit. area.
compluta. Et hoc faccum ẽ. Repede dempꝰ
tempus noui testamenti. discute gentem
iudeorum. quasi uellus siccum inucues
Orbis uero totus tanquam illa areapes
ẽ grã: non occulta sed manifesta. Undi
multum plangere cogimur fr̃s nrõs ͥ
non contra occultum. sed contra nperte.
manifestamq contendunt. Ignosct
ra hic non erat: Natura non erat quan
multum laudando decepistis. Hunquo

Expanded text:
titiam, suam volunt constituere, ribus nunc revelatae prius occultae gratiae, temporibus nunc in area manifestae gratiae, quae aliquando latebat in vellere. Paucos justis Gedeon petivit a Domino signum, et dixit: Peto, Domine, ut vellus hoc quod in area pono, compluatur, et area sicca sit. Factum est: complutum est vellus, area tota sicca erat. Expressit mane vellus in pelve; quoniam humilibus datur gratia: et in pelve nostis quid fecerit Dominus discipulis suis. Item petivit alterum signum: Volo, inquit, Domine, ut vellus siccum sit, area compluta. Et hoc factum est Judicum IV, tempus Novi Testamenti, discute gentem Judaeorum, quasi vellus siccum invenies: orbis vero totus tanquam illa area plenus est gratia non occulta, sed manifesta. Unde multum plangere cogimur fratres nostros, qui non contra occultam, sed contra apertam gratiam manifestamque contendunt. Ignoscit Numquid natura hic non erat? Natura non erat, quam multum laudando decipitis? Numquid
Abbreviated transcription (Latin):
torem. humanum sa
nobis de corpore & sanguine suo. qual¬
corpus dixit escam: sanguinem potu.
Sacramentum fidelium: agnoscunt
fideles. Audientes autem quidaluid
quam qui audiunt: Cumgͣ comm̃¬
dans talem estam et talem potumdice¬
ret. nisi manducau̾itis carnem filii ho¬
minis. & biberitis sanguinem nõ habebi¬
tis uitam inuob: et hoc ddiceret de uita
quis alius quam ipsa uita : Erit autem
illi hominimors non uita: qui mencdas̃
putauerit uitam. Scandalirati sunt dͥ¬
cipuli eius. Non quidem omnes: sedii¬
rimi dicentes apud semecipsos. Durul
urus est sermohiẽ. Quiseum pocest
ulitꝰ. sum autem hoc dominus apd̃
necipsum cognouuiset. e murmura¬
muapillet cogititionis audisset. cogi¬

Expanded text:
torem, humanum Salnobis de corpore et sanguine suo: corpus dixit escam, sanguinem potum. Sacramentum fidelium agnoscunt fideles. Audientes autem quid aliud quam audiunt? Cum ergo commendans talem escam et talem potum diceret, Nisi manducaveritis carnem meam, et biberitis sanguinem meum, non habebitis vitam in vobis et hoc diceret de vita, quis alius quam ipsa vita? Erit autem illi homini mors, non vita, qui mendacem putaverit vitam; scandalizati sunt discipuli ejus, non quidem omnes, sed plurimi, dicentes apud se ipsos, Durus est hic sermo, quis eum potest audire? Cum autem hoc Dominus apud semetipsum cognovisset, et murmura cogitationis audisset, cogi
Abbreviated transcription (Latin):
I CONSIDERENUS
fĩs ante grãm domini
quid fuerimus. et per
mus: profecto inueni
mus sicut homines
in melius cominutantur: ita ȩtiam ter¬
rarum loca quȩ prius contragrãm dei
dieit apłs templum dei uiuimus: ꝓꝑter
quoo dicit deus. Inabitabo in illis: et
deambulo. Que autem hic simulacra fu¬
cruit. sigi nouerunt. ambulare non no¬
uerunt. Deambulat autem in nobis pre¬
sentia maiestatis: si latitudinem inuene¬
rit haritatis. Ad hoc nos exhortans apłs:
ait. dilatamini nesitis iugum ducenteᷤ
cum infidelibus. Si dilatamur: deam¬
bulalut in nobis deus. Sed ut dilatem:¬
operetur ipse deus. Si enim latitudinẽ
caritatis facit quȩ non nouit angustias.
undete quiadeus sibi in nobis latitudinẽ
facit: ipso dicente apło: Raritas dei diffui¬
saẽ i cordibus nrĩs: per spm̃ scm̃ quida

Expanded text:
Si consideremus, fratres, ante gratiam Domini quid fuerimus, et per mus; profecto invenimus quia sicut homines in melius commutantur, ita etiam terrarum loca quae prius contra Dei gratidicit Apostolus, templum Dei vivi sumus; propter quod dicit Deus, Inhabitabo in illis, et deambulabo. Quae autem hic simulacra fuerunt, figi noverant, ambulare non noverant. Deambulat autem in nobis praesentia majestatis, si latitudinem invenerit charitatis. Ad hoc nos exhortans Apostolus ait: Dilatamini, ne sitis jugum ducentes cum infidelibus . Si dilatemur, deambulat in nobis Deus: sed ut dilatemoperetur ipse Deus. Si enim latitudinem charitas facit, quae non novit angustias; videte quia Deus sibi in nobis latitudinem facit, ipso dicente Apostolo, Charitas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sa
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ẽ. non secundum scientiam: Igu¬
rantes enim dei iusticiam et suamo¬
lentes statuere: iusticiȩ dei non sunt
subiecti. Er̃s mei compatimini mecum
ubi tales inueritis. olcultare nolite. Ri¬
miscota ꝑ rorsus ubi tales inueneritis:
olcultare nolite. Redarguite contradiã¬
tes: et resistentes ad nos perducite. Ian
enim de hac causa duo concilia missaft᷑
ad sedem apłicam: inde etiã rescriptaui¬
runt. causa finita ẽ . utinam aliquãdo
sinatur ertor. Ergo ut aduertant mo¬
nemus: ut instruantur docemus
ut mutentur oramus. Conu̾siaddimꝰ

Expanded text:
entiam? Ignorantes enim Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti . Fratres mei, compatimini mecum. Ubi tales inveneritis, occultare nolite, misericordia: prorsus ubi tales inveneritis, occultare nolite. Redarguite contradicentes, et resistentes ad nos perducite. Jam enim de hac causa duo concilia missa sunt ad Sedem Apostolicam: inde etiam rescripta venerunt. Causa finita est: utinam aliquando finiatur error! Ergo ut advertant monemus, ut instruantur docemus, ut mutentur oremus. Conversi ad Dominum,
Abbreviated transcription (Latin):
cionem. Nolles ut dic̃et tͥ añ omĩa: uc
te adũsus cõsuetudinẽ intentissimũ red¬
deret. ut omĩa tua inspic̾es. om̃s motus
linguȩ tuȩ diligentissime custodires. eẽs
custos malȩ cõsuetudinis suȩ: ad eam cõ¬
tringendam. Audiante omĩa Dormiebã:
puguo: Ante omĩa: pinas admoueo:
Quid ẽ. añ omĩa: Ante omĩa uigila: añ
omĩa intentꝰ esto: Iuruimꝰ: & nos pas

Expanded text:
tionem. Nolles ut diceret tibi, Ante omnia, ut tionem. Nolles ut diceret tibi, Ante omnia, ut te adversus consuetudinem intentissimum redderet, ut omnia tua inspiceres, omnes motus linguae tuae diligentissime custodires, esses custos malae consuetudinis tuae, ad eam constringendam? Audi, Ante omnia. Dormiebas, pungo, Ante omnia, spinas admoveo. Quid est, Ante omnia? Ante omnia vigila, ante omnia intentus est
Abbreviated transcription (Latin):
sermonem. figens incordib urĩs curã
salubrem: Ante omĩa nolite iurare: Qua¬
re ante omĩa: Simagnũ ẽ. ficinus peierare.
nulla autem culpa est uerum iurare:
quare ante omĩa nolite uitare: Debuit
enim dic̃e. ante omĩa nolite peierare:
ante omĩa inquit nolite iurare: Iurare
enim peius ẽ. quam furari: uirare petũ
est quam adulterare: Non dico falsum
iurare: iurare dico: Iurare peius ẽ. quã
hominem occide : Absit. hominem occi¬
dere: adultare. furari : peccatum ẽ: iura¬
re. non ẽpeccatum. s falsum uirare pec¬
catumẽ: Quare gͥ ante omĩa: Isto u̾bo
quodait ante aomĩa: caudos nos fecit adu̾sus
linguam nrãm. Ante omĩa uit: ut at¬
tendatis p̃cet̃is. ut uigiletis. ne subre¬
pat uob̃ consuetudo uirandi: Tanquã
in specula: ita te posuit cõtͣ ce: Añ omĩa:
Leuaut te suꝑ cet̾a: unͣ te attendas. Cõ
illum: Et hec quotiens ꝑ diem. quotiẽs
ꝑ horam: Nlon aꝑis os: nisi ad talẽ uira¬

Expanded text:
cordibus vestris curam salubrem: Ante omnia nolite jurare. Quare, Ante omnia? Si magnum est facinus pejerare, nulla autem culpa est verum jurare, quare, Ante omnia nolite jurare? Debuit enim dicere, Ante omnia nolite pejerare. Ante omnia, inquit, nolite jurare. Jurare enim pejus est, quam furari? Jurare pejus est, quam adulterare? Non dico falsum jurare; jurare dico: jurare pejus est, quam hominem occidere? Absit. Hominem occidere, adulterare, furari, peccatum est: jurare non est peccatum; sed falsum jurare, peccatum est. Quare ergo, Ante omnia? Isto verbo quod ait, Ante omnia, cautos nos fecit adversus linguam nostram. Ante omnia, ait, ut attendatis prae caeteris, ut vigiletis ne subrepat vobis consuetudo jurandi. Tanquam in specula ita te posuit contra te: Ante omnia, levavit te super caetera, unde te attendas. Consillum: et haec quoties per diem, quoties per horam? Non aperis os, nisi ad talem jura
Abbreviated transcription (Latin):
non iurat longe ẽ. Peccat et gͣuiter: qui¬
falsum iurat. N on peccat᷑: qui ueruon
iurat. S nec ille peccat: qui omĩno nõ
uirat. S qui non uirat: et nõ peccat.¬
ꝙ longe ẽ a peccato. Qui autem uerum
uirat non peccat: s ꝓpe ẽ ad peccatun.
fac te ambulare in alicquo loco ubia
parte dextͣ spatiosa sit t̾ra nec usquã
angustias patiaris: a sinistͣ p̃ces locus
est: ubi eligis ambuiare: Suꝑ finem
t̃re in labio p̃cipitii: an in delonge.
puto quia inde longe: Sic et qui nirat
in finem ambulat: et ambulat pedibus
infirmis. quia humanis Si osfenderis
deorsum is. si lapsus fueris deorsum
is. Et qui te excipit: ꝑiurii pęna. Ergo

Expanded text:
non jurat, longe est. Peccat et gnon jurat, longe est. Peccat et gfalsum jurat: non peccat qui verum jurat: sed nec ille peccat, qui omnino non jurat. Sed qui non jurat, et non peccat, longe est a peccato: qui autem verum jurat, non peccat, sed prope est ad peccatum. Fac te ambulare in aliquo loco, ubi a parte dextera spatiosa sit terra, nec usquam angustias patiaris; a sinistra praeceps locus est. Ubi eligis ambulare? Super finem terrae in labio praecipitii, an inde longe? Puto quia inde longe. Sic et qui jurat, in fine ambulat; et ambulat pedibus infirmis, quia humanis. Si offenderis, deorsum is; si lapsus fueris, deorsum is. Et quid te excipit? Perjurii poena. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
uenitur sanus : Q uia gͥ gͣue peccatum
est piurare: conpendium cibi dedit scrip
t̾ram sub terra: dum corpus quod corrũ¬
pitur adgͣuat animam et deprimit cer¬
rena inhabitatio sensum multa cogitan¬
aem. Inter ista multa tua cogitata incer¬
ta uolatica. coniecturas humanas. filia¬
tias humanas. quando non subripit t̃
quod falsum ẽ. posittis in regione falsi¬
tatis: Uis ergo longe s a ꝑiurio: noliui
rare. Quienim uirat: aliqͣndo uerum
iurare potest. Qui autẽ nõ uirat: men
datium. uirare nunꝗͣ potest. Iurat gͣ
deus qui uirat securus: quem nichil
fallit. quem nichil iatet: qui omĩno
fallere ignorat: quia nec falli potest.
Cum enim uirat : se adhibet testem.
Luom̃ cumtu uiras dm̃ adhibes cestem:
sic ipse cum uirat se testem adhibet:
Iu quando illum adhibes cestem: forte
sipmẽdum cuum accipis in uanum
nomen dñi dei tui. Ne mendũ iures:
precipitium est. Qui uirat uixdiẽ.: qui

Expanded text:
venitur sanus? Quia ergo grave peccatum venitur sanus? Quia ergo grave peccatum est pejerare, compendium tibi dedit Scriptterram sub terra, dum corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem ; inter ista multa tua cogitata incerta, volatica, conjecturas humanas, fallacias humanas, quando non subrepit tibi quod falsum est, posito in regione falsitatis? Vis ergo longe esse a perjurio? Jurare noli. Qui enim jurat, aliquando verum jurare potest; qui audacium jurare nunquam potest. Juret ergo Deus, qui jurat securus, quem nihil fallit, quem nihil latet, qui omnino fallere ignorat; quia nec falli potest. Cum enim jurat, se adhibet testem. Quomodo tu cum juras Deum adhibes testem: sic ipse cum jurat, se testem adhibet. Tu quando illum adhibes testem, forte supra mendacium tuum accipis in vanum nomen Domini Dei tui. Ne mendacium jures, praecipitium est: qui jurat, juxta est; qui
Abbreviated transcription (Latin):
duo cõmemoraui: fac illum urate:
quia uerum putat ẽẽ. ꝓ quo uita ue¬
rum putat ẽẽ: & tam̃ falsum est. Nod
ex animo iste peierat: fallitur. hocꝑ
uero habet quod falsum ẽ: non pron
falsa sciens uirationem int̾ponit. Di
et de rebus humanis ext̾minanda
est. Uerbi grã ut intelligatis: plis
u uio loco. Int̾rogas homine csi.
sputat non pluisse. et ad negotium ip¬
pis compecit ut dicat pluit: sed putat
ms pluisse: arͣ ei. Uere pluit. Uere et iurat
ramen pluit ibi: sed ille nescit. & putat
un pluisse ꝑ iuiriisc̃. Interẽ. quemad¬
asdum u̾bum ꝑcedat ex animo. Ream
inguam non facit: nisi mens reaꝰ uuis
est autem qui non fallat᷑: et si noluit fil¬
ler: Quis est homo cui non subrepas
caitia: et cam̃ iuiratio ab ore nondis¬
cedi: firquentat᷑. P lura sunt plerũꝙ
iurimenta: quam u̾ba Si discutiat hõ¬
quiens iurat ꝑ totum diem. quotiens
se uu̾et. quotiens gladio linguamfe
na. et transfigat: quis in illo iocus in¬

Expanded text:
oravi. Fac illum jurare qui verum putat esse pro quo jurat, verum putat esse, et tamen falsum est. Non ex animo iste perjurat, fallitur, hoc pro vero habet, quod falsum est, non pro re falsa sciens jurationem interponit. Da et de rebus humanis exterminanda. est. Verbi gratia, ut intelligatis: Pluit in illo loco. Interrogas hominem et respondit pluisse, et ad negotium illius competit ut dicat, pluit, sed putat non pluisse. Dicitur enim vere pluit, vere et jurat, et tamen pluit ibi, sed ille nescit, et putat non pluisse, perjurus est. Interest quemadmodum verbum procedat ex animo. Ream linguam non facit, nisi mens rea. Quis est autem qui non fallatur, etsi noluit fallere? Quis est homo cui non subrepat fallacia? Et tamen juratio ab ore non discedit, frequentatur: plura sunt plerumque juramenta, quam quoties juret per totum diem, quoties se vulneret, quoties gladio linguam feat et transfigat, quis in illo locus in