comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ te pigeat uel multa querenda ꝓponere si multa ꝑmouent. uel aliquanto
duitius uersare qđ queris. ut quantũ fieri ꝑtales qualessumꝰ potest. ñ remaneat
dubitationis nubilũ qđ obsta lumini ueritans. Scio enĩ exceltentiã tuã qͦrundã
ꝓpeti obstinatissimas contradictiones: qͥ ꝓpterea putant uel putari uolunt
xp̃ianã doctrinã utilitati ñ conuenire rei publicȩ qi nolunt stare rẽ publicã
firmitate urtutũ. sed in punitate uicioꝵ. Non aut̃ sic̃ regi homini uel cuilibae
principi ciuitatis. ita oeumdõ quicquid inultis peccatur in ultũ ÷. miscda ũ ciꝰ¬
ipsum xp̃mi. ñ descrit eos quiex eius fide uuunt cũq pic colunt. siue mala huiꝰ
uitȩ patient̃ fortit̃q experiant᷑. siur bonis eiꝰ miscđiter ac tẽptranter utant᷑:

Expanded text:
oquia tractauerunt, et non te pigeat uel multa quaerenda proponere, si multa permouent, uel ali-, quanto oquia tractauerunt, et non te pigeat uel multa quaerenda proponere, si multa permouent, uel ali-, quanto diutius uersare, quod quaeris, ut, quantum fieri per tales, quales sumus, potest, non remaneat dubitationis nubilum, quod obstet lumini ueritatis. Scio enim excellentiam tuam quorundam perpeti obstinatissimas contradictiones, qui propterea putant uel putari uolunt Christianam doctrinam utilitati non conuenire rei publicae, quia nolunt stare rem publicam firmitate uirtutum sed impunitate uitiorum. non autem sicut regi homini uel cuilibet principi ciuitatis ita etiam deo, quicquid a multis peccatur, inultum est. miseriipsum Christum non deserit eos, qui ex eius fide uiuunt eumque pie colunt, siue mala huius uitae patienter fortiterque experiantur siue bonis eius misericorditer ac temperanter utantur,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s humili sermone quos ñ solũ manifesta pascat sed &iã scereta excrant ueri¬
tate. hoc in ꝓmptis qđ in reconditis habens. Sed nraꝑta fastidirent᷑. eadẽ rurfuo
oꝑta desiderant᷑: desi derata quodãmꝰ renouant᷑. renouata suauit̃ intimant᷑:
Hissalubrit̃ &e praua corrigunt᷑ &e parua nutriunt᷑ & magna oblittant ingena
Ille hiuc doctrinȩ mimicꝰ ẽ animꝰ. qͥ uel errando eã nescit ẽt̃ salubrimã uel
odit ȩgrotando medicinã. Uides quã ꝓlixã epłam seaerĩ. Si quid gͦ te mouae
atq int̃ nos ꝑtractari tanti habes: ñ t faciat angustias usitatarũ epłarũ uelud
custodiendus sit modus. qr & optinit nosti quã grandes easutteres habuerint.
cũ aliquid agerent qđ explicare breuit̃ ñ ualerent. Et si auctoꝵ ad alias litteras
ꝑtinentiũ mos essa alius. nr̃oꝵ nobis in hacre dignius imitanda p̃beret auctoritas

Expanded text:
omnes humili sermone, quos non solum manifesta pascat, sed etiam secreta exerceat ueriomnes humili sermone, quos non solum manifesta pascat, sed etiam secreta exerceat ueritate hoc in promptis quod in reconditis habens. sed ne aperta fastidirentur, eadem rursus operta desiderantur, desiderata quodam modo renouantur, renouata suauiter intimantur. his salubriter et praua corriguntur et parua nutriuntur et magna oblectantur ingenia. ille huic doctrinae inimicus est animus, qui uel errando eam nescit esse saluberrimam uel odit aegrotando medicinam. Vides, quam prolixam epistulam fecerim. si quid ergo te mouet atque inter nos pertractari tanti habes, non tibi faciat angustias usitatarum epistularum uelut custodiendus modus, quia et optime nosti, quam grandes eas ueteres habuerint, cum aliquid agerent, quod explicare breuiter non ualerent. et si auctorum ad alias litteras pertinentium mos esset alius, nostrorum nobis in hac re dignius imitanda praeberetur auctoritas.
Abbreviated transcription (Latin):
in dõ ereatore sunt. hic ethica. qm̃ uitabona & honesta ñ aliunde format᷑.
quã cum ca que diligenda funt quẽ ad modũ dilgenda sunt diligent᷑ hoc ẽ ds
& ꝓximꝰ. hic logica qm̃ ueritas lum̃q animȩ rationalis ñ nͥ dsc̃. Hic aiã lau¬
dabilis rei publicȩ salus. Neq enum condit᷑ & custodit᷑ optimaciuitas. nͥ funda¬
mento & unculo fidei firmȩq concordiȩ. cũ bonũ cõmune diligit᷑ qđ summũ
ac uerissimũ d̃sẽ: atq in illo inuicẽ sincerissime homes diligunt. eũ ꝓpt̃illũ
se diligunt cui qͦanimo diligant occultare ñ possunt. Modus aut̃ ipse dicendi
qͦ sc̃ã seriptura contexit᷑. quã omib accessibilis quãuis paucissimis penetrabilis.
ea quȩ apta c̃tin&e quasi amicꝰ familiaris sinr fuco ad cor loqͥt᷑ in doctoꝵ atq
accedert mens tardiuscula & in erudita quasi pauꝑ ad diuitt.: srd inuitat

Expanded text:
in Deo creatore sunt. Hic ethica, quoniam vita bona et honesta non aliunde formatur, in Deo creatore sunt. Hic ethica, quoniam vita bona et honesta non aliunde formatur, quam cum ea, quae diligenda sunt, quem ad modum diligenda sunt, diliguntur, hoc est deus et proximus; hic logica, quoniam ueritas lumenque animae rationalis nonnisi deus est; hic etiam laudabilis rei publicae salus, neque enim conditur et custoditur optima ciuitas nisi fundamento et uinculo fidei firmaeque concordiae, cum bonum commune diligitur, quod summum ac uerissimum deus est, atque in illo inuicem sincerissime se homines diligunt, cum propter illum se diligunt, cui, quo animo diligant, occultare non possunt. Modus autem ipse dicendi, quo sancta scriptura contexitur, quam omnibus accessibilis, quamuis paucissimis penetrabilis! ea. quae aperta continet, quasi amicus familiaris sine fuco ad cor loquitur indoctorum ataccedere mens tardiuscula et inerudita quasi pauper ad diuitem, sed inuitat
Abbreviated transcription (Latin):
a nob̵ fictũ existimara᷑ ab ipsis aduersarus ꝓferat᷑ : ubi &eiã ipsos p̃dictum :
non suisse credituros. Templa &e simulacra demonũ ritusq sacrilgi paulatĩ
atq alterat̃ scdm p̃dicta ꝓphaeica subuertunt᷑: hereses aduersus nom̃ xp̃i
sub utlam̃to tam̃ hominis xp̃i ad exeraendã doctrinã sc̃ȩ religionis sicut p̃nunti¬
ate sunt pullulant. Hacconã sicut legunt᷑ p̃dicta. ita cernunt᷑ impleta:
atq ex hisiã tot & tantis quȩ restant expectant᷑ implenda. Quac tandẽ mens
auida çternitatis uitȩq p̃sentis breuitate ꝑmota. contra hiuuis diiunȩ aucto¬
ritatis lum̃ culm̃q contendat: quȩ disputationes. quȩ luterę quorũ lib&
pholosophoꝵ. quȩliges quarumlib&e cuuitatũ duob p̃ceptis ex quib xp̃s dic̃
totã ligr̃ ꝓphetasq pendere. ullomodo sunt cõparandȩ : Biliges dñm dm̃ tuũ
ex toto corde tuo. & extotamente tua. & ex tota anima tua. & diliges¬

Expanded text:
a nobis fictum existimaretur, ab ipsis aduersariis proferatur, ubi etiam ipsos praedictum est non fuisse credituros. templa et simulacra daemonum ritusque sacrilegi paulatim atque alternatim secundum praedicta prophetica subuertuntur. haereses aduersus nomen Christi sub uelamento tamen nominis Christi ad exercendam doctrinam sanctae religionis, sicut praenuntiatae sunt, pullulant. haec omnia sicut leguntur praedicta, ita cernuntur impleta atque ex his iam tot et tantis, quae restant, expectantur implenda. quae tandem mens auida aeternitatis uitaeque praesentis breuitate permota contra huius diuinae auctoritatis lumen culmenque contendat? Quae disputationes, quae litterae quorumlibet philosophorum, quae leges quarumlibet ciuitatum duobus praeceptis, ex quibus Christus dicit totam legem prophetasque pendere, ullo modo sunt comparandae? Diliges dominum deum tuum ex toto corda tuo et ex tota anima tua et ex tota m
Abbreviated transcription (Latin):
me iud&is hab̃e. Scd forsitan adhuc int̾ra positꝰ. utriusq erat nature. Postta
uꝰ quã cȩlos ascend. unius cȩpit eẽ diuinȩ. Et qͥdgͦ ibi ftc̃ nom̃ filii hominis.
sinatura ibi nonẽ humanitatis : Quomͦ rei ñextanti inane nom̃ adscribitur.
quomͦ nominis ueritas man&. sinaturȩ ꝓpͥetas ab est:Deniq dic̃. Cũ uene¬
rit filius hominis ingła patriosui. &iter̃. Sic fulgur exit aboriente & appnte
usq ad occidentẽ. itaerit aduent filii hominis. & iterũ. Ueniens filius homias
putas inueni& fidẽ int̾ra. Danihel quoq. Ecceait innubib celifilius hominis
ueniebat. Siamissae gͦ humanitatis natura. cureiꝰẽ reentũ uocabulũ : Anquia
nom̃opꝰ erat. & res nominis tam quã ñnecessarta repudianda fuerat. Sic de¬
sipiant. quos nihl errorissui atq inperitiȩ pudae. Caerũ dñs iħs xp̃s ut ostendit¬

Expanded text:
erat naturae; postea vero quam coelos ascendit, unius coepit esse divinae. Et quid ergo ibi facit nomen filii hominis, si natura ibi non est humanitatis? quomodo rei non exstanti inane nomen ascribitur? quomodo nominis veritas manet, si naturae proprietas abest? Denique dicit: Cum venerit Filius hominis in gloria Patris sui. Et iterum: Sicut fulgur exit ab Oriente et apparet usputas inveniet fidem in terra ? Daniel quoque: Ecce, ait, in 12 nubibus coeli Filius hominis veniebat . Si amissa est ergo humanitatis natura, cur ejus est retentum vocabulum? An quia nomen opus erat, et res nominis tanquam non necessaria repudianda fuerat? Sic desipiant quos nihil erroris sui atque ineptiae pudet. Caeterum Dominus Jesus Chri
Abbreviated transcription (Latin):
nibil socieertis adse inuict̃ habeant. sed pͥuato quodi asolitirio uire ꝓpriȩ
& nume rositas ꝑsonarũ. De hino inedia effici& comedere: sitire. abibere
intelligere. obliuisq in meticmoriã reducere: laicta efferri. trastiꝗa deiq:
mansuescere leuitate. furore. atq ira inmanescere: & qua plura hissimilia que
psequi longũs. lica ñsine corpore agant᷑. Inanima tam̃animȩ st̃ ꝓpͥa. nec tamen
quispiã ausus: uł audae dicere. hominẽ duas ꝑsonas habt in qͦtantas ꝓpͥetatũ diffe¬
rentias ceruit in eẽ. Sedistoꝵ. temeritis que pnumero nacurarũ diuersitatẽ ingi¬
rit ꝑsonarũ. apłica c̃ auctoritate frangenda &e penitꝰ c̃terenda. Apłscerte

Expanded text:
nihil societatis ad se invicem habeant, sed privato quodam et solitario jure propriae 10 nihil societatis ad se invicem habeant, sed privato quodam et solitario jure propriae 10 et numerositas personarum. Dehinc inedia affici et comedere, sitire et bibereintelligere, oblivisci, in memoriam reducere, laetitia efferri, tristitia dejici, mansuescere lenitate, furore atque ira immanescere, et quamplura his similia, quae persequi longum est, licet non sine corpore agantur in anima, tamen animae sunt propria. Nec tamen quispiam ausus est vel audet dicere hominem duas personas habere, in quo tantas proprietatum differentias cernit inesse. XII. Sed istorum temeritas quae, pro numero naturarum, diversitatem ingerit personarum, apostolica est auc
Abbreviated transcription (Latin):
ppum. Sig̃ hec ꝑsone habentes singilȩ ꝓprietites suas quib significantus nominib
distiungiuntur. non quib separent᷑. Unus ẽ. as. quomodo filius salita utriusq nature
muenies lta ꝓpͥaate quadã sequestrattus distincta. ut si &ibi calumni ari uolueris
distinctiones quinq constire sensib nemo ques nesciat. Quisensus: ta officii sui
ppriaatẽ naturalit̃ obtinent : ut iuhil secũ habere cõmune. nihil sibi dealterius
ciũgerit. ut nec audire nec odorare. nec gustare. nec c̃tractare aliquid possit
uditus tta naturȩ suȩ administrat officiuĩ: ut necuidendi. nec odorand neo gus¬
tind necc̃tractand officiũ subueat. Odorat᷑ quoq sic famulatꝰ sui obseqͥo fungit᷑
trectit. Lactꝰ deniq qͥ÷ ultimꝰ sens nec uisione fruit᷑: nec auditũ ꝑcipit. nec
odorẽ capit ncegustũ discernit. Eteusint hȩc om̃s mbror. speties tĩdui uer¬
saesttã discrete. Itanaturalib ꝓpͥceitib sub stitutȩ. ut nihil cõmunionis

Expanded text:
res personae habentes singulae proprietates suas, quibus significantius distinguantur, non quibus separentur, unus est Deus; quomodo Filius, salva utriusque naturainvenies ita proprietate quadam sequestratius distincta, ut si et ibi calumniari volueris, distinctiones quinque constare sensibus, nemo est qui nesciat: qui sensus ita officii sui proprietatem naturaliter obtinent, ut nihil secum habere commune, nihil sibi de alteriuscium gerit, ut nec audire, nec odorari, nec gustare, nec contrectare aliquid possit. Auditus ita naturae suae administrat officium, ut nec videndi, nec odorandi, nec gustandi, nec contrectandi officium subeat. Odoratus quoque sic famulatus sui obsequio fungitur, trectat. Tactus denique, qui est ultimus sensus, nec visione fruitur, nec auditum percipit, nec odorem capit, nec gustum discernit. Et cum sint hae omnes membrorum species tam diversae, tam discretae, ita naturalibus proprietatibus substitutae, ut nihil communionis,
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enĩ cũterrena miseri cordit᷑ in coluit. decȩlesti abitatione recessit.
Cũpatre enĩ ubiq ÷ totus paridiuinitate. quã nullꝰ contin& locꝰ. ¶ lenasunt
qͥppe om̃a filio : neo ÷ aliqͥs locꝰ diuinitatis eiꝰ psentia uacuus. Un degͦ
& quose turũ dicit. aut quomꝰ se ad patrẽ precturũ adserat. a quo sine
dubio nuĩ qua recesit: Sed hoo erat ire ad patrẽ & recedere a nob: auferredchoc
mundo naiturã quã susceperat ex nob̃. Uidesgͦ eidẽ nature ꝓpͥum fuisse ut
iuferr& & abir& a nob̵. quȩ iufine tẽpr̃mreddenda ẽ nob. scđ ad testantiũ angłor

Expanded text:
Neque enim cum terrena misericorditer incoluit, de coelesti habitatione recessit. Neque enim cum terrena misericorditer incoluit, de coelesti habitatione recessit. Cum Patre enim ubique est totus pari divinitate, quam nullus continet locus. Plena sunt quippe omnia Filio, nec est aliquis locus divinitatis ejus praesentia vacuus. Unde ergo, et quo se iturum dicit? aut quomodo se ad Patrem perrecturum asserit, a quo sine dubio nunquam recessit? Sed hoc erat ire ad Patrem et recedere a nobis, auferre de hoc mundo naturam 6 quam susceperat ex nobis. Vides ergo eidem naturae proprium fuisse ut auferretur et abiret a nobis, quae in fine temporum reddenda est nob
Abbreviated transcription (Latin):
impium quãque sacrilegum. aꝑtissime mib cognoscere uidet᷑ quisquis apłica
dogmata non humana cõmta sectat᷑. Quia uͦ idemds̃ homo ÷. & idem
homods̃ est. ex utroq subsistens. utroq noncarens. appare eum utriusq tẽ
naturȩ. quia nẽ utram potest amittere. Niuir aut̾ isti uł quomͦ in anibab
naturis ꝓpͥetatis nom̃ refugiunt. nescio. Nam eo usq ꝑ fidiȩ uelaminx
obducãntur. ut nonuideant. ñ intellegant inxp̃o. aliud diuinitati.
aliud humanitat eiꝰ congruere. lica sit utrumq cõmune Ait namq
discipłis suis. Si diliger&is me gauder&is. quia uado ad patrẽ. quia
pat᷑ maior. meest. Etiterũ. E xpedituob: ut ego eam. Siego enĩ non
habiero. paraditus ad uos nonueni&. Et certe uerbũ dĩ. uirtusdi. sapi¬
entia dĩ. sc̃ꝑ apud patrẽ & inpatre fuit. &iã qͣndo in nob̾ nob̾cũ fuit.

Expanded text:
impium, quamque sacrilegum apertissime mihi cognoscere videtur, quisquis apostolica impium, quamque sacrilegum apertissime mihi cognoscere videtur, quisquis apostolica dogmata, non humana commenta sectatur. Quia vero idem Deus homo est, et idem homo Deus est, ex utroque subsistens, utroque non carens, apparet eum utriusque esse naturae, quia neutrum potest amittere. VI. Cur autem isti, vel quomodo in ambabus naturis proprietatiobducuntur, ut non videant, non intelligant, in Christo aliud divinitati, aliud humanitati ejus congruere, licet sit utrumque commune. Ait namque discipulis suis: Si diligeretis me gauderetis, quia vado ad Patrem, quia Pater major me est . Et iterum: Expedit vobis ut ego eam; si enim non abiero, Paracletus ad vos non veniet . Et certe Verbum Dei, virtus Dei, sapientia Dei, semper apud Patrem et in Patre fuit, etiam quando in nobis nobiscum fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
Corporeus nãq piñi grneris spetalẽ intuitũ oculis idc̃ dñs apparebat. sic̃ ruisus in
tiꝰdẽ corꝑis forma. conpungentix̃ oculis inc̃sumatione tẽpris sese demonstrat.
Nasiharũ duarũ una extincta. uł pocius csũmata itlictaẽ una: ioc̃sequens erit
idẽ impiissime p̃dic&̃. Nonitaq debemꝰ ꝑ hano stultam p̃dicationẽ in signt dig¬
nationis. dignitatisq: cassare mysteriũ. Dgnitionis scilic& : quia ds̃ dignatus ẽ.
fierihomo. Dignitatis aũt. qͥa uerbi natura inciris adunatione inmutabilit
ꝑ manentẽ. ꝑunnis ꝑ sonȩ archanũ idẽ homo÷ ds̃. Ethio sensus catholic natu¬
rarũ insese coeuntium unitatẽ. ñnaturȩtt unionẽ admittit. dũ ex
istos qui unã tantũmͦ contendunt. eẽ. naturam. aut uerbi mutata ẽ in car nẽ
ut fier& una. aut carnis inuerbo consũpta est. ut ex tantiã sui ꝑsiu ab olitionẽ
Amittens. omnino eẽ. nonpossit: ut sola uerbi remaneat una. đ qua sit

Expanded text:
lis idem Dominus apparebat; sicut rursus in eadem corporis forma compungentium oculis in consummatione temporis sese demonstrabit. Nam si harum duarum una exstincta vel potius consumpta, relicta est una; id consequens erit impiissime praedicetur. Non itaque debemus 5 per hanc stultae praedicationis insaniam, dignationis, dignitatisque cassare mysterium. Dignationis scilicet, quia Deus dignatus est fieri homo. Dignitatis autem, quia Verbi natura in carnis adunatione immutabiliter permanente, per unius personae arcanum idem homo est Deus. Et hic sensus catholicus naturarum in sese coeuntium adunationem non naturae unionem admittit; dum ex istos qui unam tantummodo contendunt esse naturam, aut Verbi mutata est in carnem, ut fieret una; aut carnis in Verbo consumpta est, ut exstantiam sui per sui abolitionem amittens omnino esse non possit, ut sola Verbi remaneat una. Quod quam sit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑegit. dũ uñã tantũ mͦ diuinã cͥtendit ce natura. Unde hortam᷑ om̃s homines
nefindȩ huiꝰ ꝑfidiȩ sectatores. dũuitã man&. dũ peniterilic& erroris sui mutare
opinatissimi antistitis: nec ñ quirilli alexandrini ep̃i. & alior quã plurimo rum
qͥ antiqͥtꝰ in eccła floruer: suꝑ utriusq naturȩ ꝓpͥetatẽ sectiri doctrinã. Quorũ
meas dehacre sententias extrinsecꝰ offerimꝰ ꝑlegendas. Quȩso interea lectorẽ uili¬
tatẽ nrisermonis ñusq quaq despitiat: qr & fortassis potuit eloquentius oratio
C. sednos itastilũ tẽꝑauimꝰ: utrẽ potius quã uerba legentib comendaremꝰ.
& maxime hocopꝰ cotͥno tum̃tis eloqͥi flarͥ ñdebuit: netransferendi ingrecũ neces¬
sitas aliqua adsit : quia difficiluꝰ in tegritas sensuum in aliã linguã paripotest ser¬
monis ueritatẽ seruari. EXET LIBER ERIMUS

Expanded text:
peregit; dum unam tantummodo divinitatis contendit esse naturam. Unde hortamur omnes homines peregit; dum unam tantummodo divinitatis contendit esse naturam. Unde hortamur omnes homines nefandae hujus perfidiae sectatores, dum vita manet, dum poenitere licet, erroris sui mutare ntinopolitanae opinatissimi antistitis, nec non et Cyrilli Alexandrini episcopi, et aliorum quamplurimorum qui antiquitus in Ecclesia floruerunt, super utriusque naturae proprietate sectari doctrinam, quorum eis de hac re sententias extrinsecus offerimus perlegendas. Quaeso interea lectorem, vilitatem 13 nostri sermonis non usquequaque despiciat: quia et fortassis potuit eloquentius oratio comi. Sed nos ita stylum temperavimus, ut rem potius quam verba legentibus commendaremus. Et maxime hoc opus cothurno tumentis eloquii inflari non debuit, ne transferendi in Graecum necessitas aliqua adsit. Quia difficilius integritas sensuum in aliam linguam pari potest sermonis venustate servari. LIBER S
Abbreviated transcription (Latin):
int̾pellat ꝓnob̾ iuxta iohis apł uerbadictis. Sipeccauerimꝰ. aduocatũ habemus
apdđ patrẽ iħm. ipse int̾pellat ꝓpeccatis nr̃is. Dicite igit᷑ nob̾ odoctores egregii
ũpatrẽ hodie filius int̾pellat scđ̃m dĩtatẽ suã. auscđ dispensationẽ humanitatis
postulat : Sed quantũ ꝑfioiȩ urẽ intentio monstrat. qͥ perim̃tes humanã naturã
solã asseritis eẽ diuinã. Scd dĩtatẽ int̃pellat. scđ̾ dĩtatẽ ad uocati officio fun¬
git᷑. scđ̾ ditatẽ sac̃dotis mysteriũ impl&. scđ̾ dĩtatẽ & iã innouissimo patri sub¬
icdus erit. quando eidẽ filio om̃a subiecta fuerint. Olim ob pͥmebam᷑ diutius
prestolatisumꝰ unde erroris ur̃ĩ riuulꝰ originẽ trahit. & qd discursũ ficiit : tindẽ rep¬
perimꝰ euticraña heresim: Ex apollonaris amarissimo fonte. deriuata usq: adcenulen¬
tã. arriioriginẽ. turbidis strrimeatib. Quib intantũ ꝑfidiȩ copula iungit᷑: ut oma

Expanded text:
i verba, dicentis: Si peccaverimus, advocatum habemus apud Patrem Jesum. Ipse interpellat pro peccatis nostris . Dicite igitur nobis, o doctores egregii, cum Patrem hodie Filius interpellat, secundum deitatem suam, an secundum dispensationem humanitatis postulat? Sed quantum perfidiae vestrae intentio monstrat qui perimentes humanam naturam, solam asseritis esse divinam secundum deitatem interpellat, secundum deitatem advocati officio fungitur, secundum deitatem sacerdotis ministerium implet; secundum deitatem etiam in novissimo Patri subjectus erit, quando eidem Filio omnia subjecta fuerint. XV. Olim opperiebamur, diutius praestolati sumus unde erroris vestri rivulus originem trahat, et quo discursum faciat. Tandem reperimus, Eutychianam haeresim ex Apollinaris amarissimo fonte derivatam, usque ad coenulentam Arii voraginem turbidis ferri meatibus; quibus in tantum perfidiae copula jun
Abbreviated transcription (Latin):
fili quȩ neo adpatrẽ nec ad spmscm̃ ꝑtineant. & st̃ &iam spssci ñ oulla ꝓpria.
quȩ nec ad patrẽ. neo ad filiũ ꝑtinere monstrant̃. Tres arae inuicẽ separatos.
riminent᷑ catholicos coleredeos. Sedne forsitan inopinata. questione tͥberis
audi ꝑsingula suscepta carnis dispensatio. nec adpatrẽ nec ad sp̃msciñ: sed ad solũ
ptiua filiũ. Propͥe eñ filius ñpat̃. de uirginenat᷑ẽ. Rursus illa q̃sepe. auditaẽ¬

Expanded text:
ia, ia, quae nec ad Patrem, nec ad Filium pertinere monstrantur, tres a se invicem separatos criminentur catholicos colere deos. Sed ne forsitan inopinata quaestione turberis, adverte per singula. Susceptae carnis dispenetc. Filium: proprie enim Filius, non Pater, de virgine natus est; rursus illa quae saepe audita
Abbreviated transcription (Latin):
aliquib passionũ generib subdera&. nulla e&e: ꝓfecto humanũ corp suscipiendi nec es¬
sitas. Qd enĩ opuserat dõ mortalium sibi naturã asciscere. sipotuit natura
ut quia ipse naturȩ ẽ in passibilis. passibilis naturȩ corpꝰ susciꝑ&. inquo in ui¬
riis & passionib eousq ad ficer&. ut usq ad mortis dispendiũ ꝑmiortis ob¬
noxidm naturã ꝑueniens mortẽ insuis sedib ꝑhimer&. & cuncta iuferni uira
uictricic̃ gressionis triumpho conpilans. adsuperos repedire. Uioesgͦ non ob
aliud dm̃ nature nr̃e seꝑ mississe ut morer& : nisi quia ciꝰ natura mortalitatis
tati conueniat. Lic& ꝓpt᷑ singuluitit̃ ꝑsonȩ & mors addiuinitatẽ. & in.aorta¬
ditis ad eiusdẽ dĩreferet᷑ humanititẽ. Metuendũ sane est. neisti anit inanis simo
inducere. Similit̃ nob̵ & detrinitite questionẽ aliquid moueant. ut quia sunt

Expanded text:
aliquibus passionum generibus subderetur, nulla esset profecto humanum corpus suscipiendi necesaliquibus passionum generibus subderetur, nulla esset profecto humanum corpus suscipiendi necessitas. Quid enim opus erat Deo mortalium sibi naturam adsciscere, si potuit naut quia ipse naturae est impassibilis, passibilis naturae corpus susciperet, in quo injuriis et passionibus eousque afficeretur, ut usque ad mortis dispendium per mortis obnoxiam naturam perveniens, mortem in suis sedibus perimeret, et cuncta inferni jura victrici congressionis triumpho compilans, ad superos repedaret. Vides ergo non ob aliud Deum naturae nostrae se permisisse ut moreretur, nisi quia ejus natura mortalitatis itatem personae, et mors ad divinitatem, et immortalitas ad ejusdem Dei referatur humanitatem. X. Metuendum sane est ne isti qui inanissimo ristos inducere, similiter nobis et de Trinitate quaestionem aliquam moveant; ut quia sunt
Abbreviated transcription (Latin):
habelut ꝑ increm̃ta ipsius corꝑis ad miscebat. Et si istomͦ scđm uos non totꝰ neq ꝑ¬
fectꝰ sed modicꝰ nait᷑ ẽ. ds̃. & ꝑ etaitũ congruentia factuse magnus. Etsi hoc impiu
& detestibile ẽ. aut uerb portionẽ dicere. aut uerbũ credere. augm̃ti aliqͥd insua
putamꝰ neisti dicerent partẽ uerbi cũ capite. amputatã. & aliam partẽ cũ manib
detruncatã : Etqͥa circũ cisusẽ. cauendũ÷ nepartt̃ uerb cũ illa m̃bri expo¬
uatione opinent᷑ parit̾ amputatã. qđ nec hodie decruentatis hominib uerĩ
dicit. quis quis salubrius & rectius sapit. Neq enĩ fas: opinari: qd cũ homi¬
nis mainꝰ abscidunt᷑: parit̾ animȩ portio desecet᷑. Lum̃ quoq istuo usibile ꝑquas¬
lib& oculor passiones aufert᷑ ab homine : nectam̃ illud aufert᷑ ab anima quouala
int̃ iusticũ iniquitatẽq discernere. Unũenĩ corꝑis: aliud animȩ ÷ ꝓpͥũ. Iilud inte¬

Expanded text:
m vos, non totus, neque perfectus, sed modicus natus est Deus, et per aetatum congruentias factus est magnus. At si hoc impium ac detestabile est aut Verbi portionem dicere, aut Verbum credere augmenti aliquid in suaputamusne isti dicerent, partem Verbi cum capite amputatam, et aliam partem cum manibus detruncatam? Et quia circumcisus est, cavendum est ne partem Verbi cum illa membri exspoliatione opinentur pariter amputatam; quod nec hodie de truncatis hominibus verum dicat quisquis salubrius et rectius sapit. Neque enim fas est opinari, quod cum hominis manus absciduntur, pariter animae portio desecetur. Lumen quoque istud visibile per quaslibet oculorum passiones aufertur ab homine; 8 nec tamen illud lumen aufertur ab anima, quo valet inter justitiam iniquitatemque discernere. Unum enim corporis, aliud animae est proprium. IX. Illud inte
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ sine sua ꝓpria carne quã in sacrę uirginis utero ineffabili societatis ꝑmixtione
ita sibim& adunauit ut uerbũ homo & homo ds. idemq unꝰ ñ mutatis naturarũ
generib fier&. neg& hodie sedere ad dexterã patris. uenturũq iudicare uiuos
ostendere uoluit nr̃i generis naturã ꝑ cõmixtionis indiuduã unitatẽ ñ fiusse
c̃sumtã. ut se &iã incęlis positũ filiũ hominis dicat. ut ꝑueri appellationẽ no¬
minis ueritatẽ agoscas naturȩ manentis. Sigͦ nẽ usq man& uerbi inteme¬
rata natura. man& etiã quã idẽ sine sui mutatione suscepit humanitatis
illibata natura. quomͦ defendit᷑ hodie una ẽẽ tantum modo xp̃i natura.
piuna ẽ. ꝓfecto igit᷑ ex duab abolita ẽ una. & uenã igit̃. Sihumana ẽ sola

Expanded text:
Dei, sine sua propria carne, quam in sacrae Virginis utero ineffabili societatis permixtione Dei, sine sua propria carne, quam in sacrae Virginis utero ineffabili societatis permixtione ita sibimet adunavit, ut Verbum homo, et homo Deus, idemque unus, non mutatis naturarum generibus fieret, neget hodie sedere ad dexteram Patris, venturumque judicare vivos ostendere voluit nostri generis naturam per commixtionis individuam unitatem non fuisse consumptam, ut se etiam in coelo positum Filium hominis dicat, ut per veri appellationem nominis, veritatem agnoscas naturae manentis. Si ergo nunc usque manet Verbi intemerata natura, manet etiam, quam idem sine sui mutatione suscepit, humanitatis illibata natura. V. Quomodo defenditur hodie una esse tantummodo Christi natura? Si sic est: profecto igitur ex duabus abolita e
Abbreviated transcription (Latin):
corrupit. ut in aptũ nefandȩ p̃dicationis adulteriũ frontẽ eorꝵ impudentiȩ
obductã armauerit. ut iure in eis ꝓphetiȩ illud oraculũ ualeat redundare.
facies meretricis facta ẽ tibi. Nam si ñ ita ẽ. ꝗd sibi gͦ uult qđ nec tantis c̃cilioꝵ
decretis. nec tã plurimis antiquoꝵ patrũ sententiis cedt̃. accusint aut̃ nos dũ
di filiũ ⁊ hominis filiũ ñ duos ꝓfitem̃ &ita uerbũ intra uirginei uteri secreta carnis
ibi mitia c̃seuisse. idest incarnatũ fuisse. ut tam̃ uerbi natura ñ mutaret᷑ in carnẽ.
nt̃q carnis natura ita ꝑsuscipientis cõmixtionẽ in uerbi transisse ꝑsonã. ut ñ tam̃
fuerit in uerbo c̃sumta. Nã etenĩ utraq idest uerbi cariusq natura. ⁊ ex his duab:
eo usq desipiat. ꝗs intã abruptũ erroris baratrũ sem& ipsum initiat. ut filiũ

Expanded text:
nis adulterium frontem eorum impudentiae callo nis adulterium frontem eorum impudentiae callo obductam armaverit, ut jure in eis propheticum illud oraculum valeat redundare: Facies meretricis facta est tibi . Nam si non ita est, quid sibi ergo vult quod nec tantis conciliorum decretis, nec tam plurimis antiquorum Patrum sententiis cedunt? Accusant igitur nos due Filium Dei, et hominis 4 Filium, non duos profitemur: et ita Verbum intra virginei uteri secreta, carnis sibi initia consevisse, id est incarnatum fuisse, ut tamen Verbi natura non mutaretur in carnem. Itemque carnis naturam ita per suscipientis commixtionem in Verbi transisse personam, ut non tamen fuerit in Verbo consumpta. Manet enim utraque, id est Verbi carnisque natura, et ex heousque desipiat? Quis in tam abruptum erroris baratrum semetipsum injiciat, ut Filium
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ & hominũ homo xp̃c iħe. Hȩc me ẽtra manicheũ ꝑorante. fotinꝰ totũ uel ut
p̃naratũ cibũ auidiorib ꝑfidiȩ faucib nitit᷑ transuofare. Rursus cũ me contra
eũ armis uiuificȩ lectionis instruxero. uet młta testimoniox iacula filiũ oĩ uerũ
dm̃ ec̃ c̃testantia uibrauero. necesse habeo int̃ cetera &iã illud opponere. qđ in
similitudiiẽ hominũ factꝰ sit ⁊ habitu inuentꝰ ut hemo. In qͦ mibi loco mani¬
cheus strangiulat. & ad se recursum fecisse cũ tota ouantis animi ꝑeultatione uoci¬
ferat. Sed multũ ẽ & nimis oposum. Talix̃ sententiarũ fraudulenta subreptio.¬
sine a nr̃is maiorib disputatũ ẽ. qđ &iamsi in erroris eoꝵ destructionẽ nulli c̃de¬
rent᷑ libri. hoc ipsum solũ qđ heretici st̃ ꝓnuncuti orthodoxoꝵ securitati sufficera.
nc̃ istos uideamꝰ qͦrum m̃tes angius ille tet̾rimꝰ a castitate fidei que ẽ in xp̃o iħu ita

Expanded text:
ra Manichaeum perorantem, Photinus totum velut praeparatum cibum, avidioribus perfidiae faucibus nititur transvorare. Rursus cum me contra eum armis vivificae lectionis instruxero, et multa testimoniorum jacula, Filium Dei Deum verum esse contestantia vibravero, necesse habeo inter caetera etiam illud opponere, quod in similitudinem hominum factus sit, et habitu inventus ut homo . In quo me loco Manichaeus strangulat, et ad se recursum fecisse cum tota ovantis animi exsultatione vociferat. Sed multum est, et nimis operosum, talia sententiarum sime a nostris majoribus disputatum est quod etiam si in erroris eorum destructionem nulli conderentur libri, hoc ipsum solum quod haeretici sunt pronuntiati, orthodoxorum securitati sufficeret, nunc istos videamus quorum mentem anguis i
Abbreviated transcription (Latin):
sine his om̃ib man&. Uideas ilico arriũ tamquã triumphalis uictoriȩ sus¬
cepta materiȩ latius insultare. & sub oetestabili ꝑfidiȩ suȩ iugo fideliũ uelle colla
subigere. Cogoscite in quiens potiorem eẽ qͥmittit eo qͥ mittit᷑. inferiorẽ ẽẽ qͥ obseqͥt᷑
oigniorem cui munisiaentia exhbet᷑. Manicheũ itidẽ cũ deueritate dñici corporis
obtendo qđ ñ fallaci simulatione ⁊ quibusdã illusionũ p̾stigus fuerit susceptum
tum̃tem uirginis aluum. Allego .p̃stolati tẽporis moras quas oiuinitas intra mat̾ra
uteri hospitiũ usq ad legitimũ partꝰ diem ꝑegit. Insinuo. pͥuerperii cunas. uagitũ
infantis. ȩtatis ꝓfectum. ad ultimũ passionis ludibria. erucis patibulũ. c̃fixiones
clauoꝵ. aꝑti lateris cruorẽ simł & laticẽ. decessionẽ sepulturã resurrectionem

Expanded text:
sine his omnibus manet. Videas illico Arium tanquam triumphalis victoriae sussine his omnibus manet. Videas illico Arium tanquam triumphalis victoriae suscepta materia elatius insultare, et sub detestabili perfidiae suae jugo, fidelium velle colla subigere. Cognoscite inquiens, potiorem esse qui mittit eo qui mittitur; inferiorem esse qui obsequitur, digniorem cui munificentia exhibetur. III. Manichaeum itidem cum de veritate dominici corporis obtundo, quod non fallaci simulatione et quibusdam illusionum praestigiis fuerit susceptum, tumentem Virginis alvum allego; praestolati temporis moras, quas diutius intra materni uteri hospitium, usque ad legitimum partus diem peregit 3 insinuo: puerperii cunas, vagitum infantis, aetatis profectum, ad ultimum passionis ludibria, crucis patibulum, confixiones clavorum, aperti lateris cruorem simul et laticem, descensionem, sepulturam, resurrectionem,
Abbreviated transcription (Latin):
dum siquis nestorii ꝑfidiam damnat eutiaetis putat᷑ errori succũbere. rursus¬
Sed has uaniũ acusationũ nebulas illi offendunt p̃cipue. qui aut imperitiȩ uitic
aut c̃tentionis morbo egrotant. Et dũ petulantis animi suꝑcilio erigunt᷑. anti¬
quitꝰ traditas apatrib fidei regulas obhoo solum despiciunt. ut male c̃ceptas
nouitatũ suarũ sententias eałȩ intromittant. Obid&iam nob tamquã oialec¬
ticȩ artis magistri ñ tamquã uere xp̃i discpłi ancipitis responsionis in euta¬
bilẽ sllogismũ tendt̃. arbitrantes posse se his ꝓpositionũ laqueis animas
uenari xp̃ianas. Sed nihil nouum. nihil ꝑegrinũ ȩccłe fortitudo experit᷑
Talib pene ab uniuersis hereticis questionũ turbinib agitata. triumphũ de õtra¬
rus & immobilitatẽ sortita ẽ de aduersis. Nam dũ se contra sabelliũ armige¬
sit qui gienit alius qui gignit᷑. & alius sit ꝓcedens alius de tͦ ꝓcedit. alius mittens

Expanded text:
dum si quis Nestorii perfidiam damnat, Eutychetis putatur errori succumbere. RursuSed has inanium accusationum nebulas illi offundunt praecipue, qui aut imperitiae vitio, aut contentionis morbo aegrotant; et dum petulantis animi supercilio eriguntur, antiquitus traditas a Patribus fidei regulas ob hoc solum despiciunt, ut male conceptas novitatum suarum sententias Ecclesiae intromittant. Ob id etiam nobis, tanquam dialecticae artis magistri, non tanquam vere Christi discipuli, ancipitis responsionis inevitabilem syllogismum tendunt, arbitrantes posse se his propositionum laqueis animas venari Christianas. Sed nihil novum, nihil peregrinum Ecclesiae fortitudo experitur, talibus pene ab universis haereticis quaestionum turbinibus agitata; triumphum de contrariis, et immobilitatem sortita de adversis. Nam dum se contra Sabellium armigesit qui gignit, et alius qui gignitur; et alius sit procedens, alius de quo procedit; alius mittens,
Abbreviated transcription (Latin):
bat & hominẽ. ut ex utriusq nituris unũ ostendtr&: xp̃m. miror quomod
audacia rep̃ hendere solent. cũ audiunt catholicos dicere ds̃ &homo
arbitrantes bui sillabȩ int̃positione. duas pos se significare ꝑsonas
sed quã ineptius id oppinent᷑ absculta. Quidem̃ ẽ dĩ & homo nisi is
erat. Cũ enũ p̃ mittimꝰ inõfessioneds̃ &e sub sequim᷑ drẽtes & homo ñ solũ¬
disccdat. nec humanitas aditate dispereat. Uid eamꝰ tam̃ noforsitan auctoritate
diuina hȩo syllaba fuerit int̃posita. Nã ita legimꝰ. Et homo ẽ & qͥs cognosc&
illũ. Et iterũ dđ. Mat̃ syondic& hono & homo ftictus : inea & ipse fundauit

Expanded text:
bat et hominem, ut ex utrisque naturis unum ostenderet Christum, miror quomodo audacia reprehendere solent, cum audiunt catholicos dicere: Deus et homo: arbitrantes 11 hujus syllabae interpositione duas posse significari personas: sed quam ineptius id opinentur ausculta. Quid enim est Deus et homo, nisi is erat. Cum enim praemittimus in confessione Deus, et subsequimur dicentes et homo, non soludiscedat, nec humanitas in deitate dispereat. Videamus tamen ne forsitan auctoritate divina haec syllaba fuerit interposita. Nam ita legimus: Et homo est, et quis cognoscet illum ? et iterum David: Mater Sion dicet, homo, et homo
Abbreviated transcription (Latin):
uerbiẽẽ ñ possit: sedidõ & iã uerbi eẽ: quia uerbi : illa caro cuiposit̃ hȩc om̃ia
rogote cauillare. elige unũ qd ue lis. Crescere istud. & grandescere dni ihiu
Scio quas angustias paciaris. qͥb. haneles estib. Sidicas ꝓpͥumeẽ carnis: ꝓpr¬
etatẽ niturȩ fateris. sidicas & carius eẽ & uerbi qđ quidẽ uerũ ẽ ꝑ unitatẽ¬

Expanded text:
Verbi esse non possit; sed ideo etiam Verbi esse, quia Verbi est illa caro cui possunt haec omnia Verbi esse non possit; sed ideo etiam Verbi esse, quia Verbi est illa caro cui possunt haec omnia rogo te, cavillari, elige unum quod velis. Crescere istud, et grandescere Domini JeScio quas angustias patiaris, quibus anheles aestibus. Si dicas proprium esse carnis proprietatem naturae fateris. Si dicas et carnis esse et Verbi quod quidem verum est per unitate
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad c̃sũmationẽ sch̃. Si nob̾cũ ẽ. quomͦ ait urnient dies qͣndo desiderais uide¬
re unũ diẽ filii hominis & ñuidebitis. Sed & nob̾cũ ẽ & non ẽ nobcũ: qͥa quos
relingͥt & a qͥb discessit humanitate sua. ñ dereliqͥt neo desoruit diunitate
sua. ꝑ formã enĩ sorui qu̾a abstulit a nob̾ incelũ. absensẽ. nob̃. ꝑ formãdĩ quȩ
udi& aliã utriuꝰq naturȩ ꝓpͥaatẽ. scpultũ di filium om̃s legimꝰ. om̃s creidimꝰ.
om̃s parit̃ p̃dicamꝰ: necullꝰ aud& ambigere xpĩanꝰ. Iahic siplac& pacifica
moderatione tractemꝰ qͥd eiꝰ potuerit sepeliri. utrũ uerbũ. ananima. ancorp
ansimul om̃a. Sedꝑ absurdum ẽ. aut uerbũ. aut animã dicere linteolis obuo¬
luta. Restitgͦ. ut solũ corpꝰ quod ex anime erat. qđ & ĩ sepelientiũ manib:
ferebat᷑. fuerit sindone circũdatũ & insepul cdri gremio conlocatũ. Nam

Expanded text:
sit? Si nobiscum est, quomodo ait: Venient dies quando desideretis diem unum Filii hominis, et non videbitis ? Sed et nobiscum est, et non est nobiscum. Quia quos reliquit et a quibus discessit humanitate sua, non reliquit, nec deseruit divinitate sua. Per formam enim servi, quam abstulit a nobis in coelum, absens est nobis: per formam Dei, qua  omnes legimus, omnes credimus, omnes pariter praedicamus, nec ullus audet ambigere Christianus. Jam hic, si placet, pacifica moderatione tractemus, quid ejus potuerit sepeliri, utrum Verbum, an anima, an corpus, an simul omnia? Sed perabsurdum est, aut Verbum, aut animam dicere linteis obvoluta. Restat ergo ut solum corpus quod exanime erat, quod etiam sepelientium manibus ferebatur, fuerit in sindone circumdatum et in sepulcri gremio collocatum. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
clata mea custodit : & quidi ligitme diligitur a patre meo & egodi¬
ligam eum & ostendam meipsum illi : Vtique uidebant eum quibus
loque batur sed informaserui quam aiorespater a Non forma
di quae qualis estpatri: hano ostendebat timentibus illum ser¬
uababt sperant ibus inse. Ipre ergo uos in lumi¬
n& quire demit. Ipse cus todiat qui in lumina
futura remomeratione sibig lorificandos x inbeat prestante głos trimi¬
ar dr̃ nostr quiuiuis & regnas insđa słorum amen¬

Expanded text:
dit; et qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et ostendam me ipsum illi . Utique videbant eum quibus loquebatur; sed in forma servi, qua major est Pater, non forma Dei, qua aequalis est Patri. Hanc ostendebat timentibus, illam servabat sperantibus in se. Ipse ergo vos illuminet qui redemit, ipse custodiat qui illuminavifutura remuneratione sibi glorificandos exhibeat; praestante gloriosa Trinitate, Deo nostro, qui vivit et regnat in sae
Abbreviated transcription (Latin):
uñ quoque & precedentia caris matumdona quibus pariter
cumhis sc̃s rp̃s in hac pere grinatione nos reficit : quem dedit
nobr xp̃ri inpignere pietitis ut deficientes non habeat inuia quos
ficiendos deducat in patria.
uidibimus lenen qm̃ in cognitione xp̃i quilumen est ui debimus lumes
patrem luminis genitorem. & ita uereest quia qui hab& filium hab&
& putrem: & quine monouit patremnisifilius & cui uoluerit filium
uelare : uel quia &im dedit nobis sq̃ȩ intelle gentiȩ lumen inquo¬

Expanded text:
unt quoque et praecedentia charismatum dona, quibus pariter cum his sanctus Spiritus in hac peregrinatione nos reficit, quem dedit nobis Christus in pignore pietatis, ut deficientes non habeat in via, quos reficiendos deducat in patriam.videbimus lumen , quoniam in cognitione Christi, qui lumen est, videbimus lumen, Patrem, luminis genitorem. Et ita vere est, quia qui habet Filium habet et Patrem, et quia nemo novit Patrem nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare . Vel quia
Abbreviated transcription (Latin):
grinamini seduia nobis certa ipre adquem intenditis factur est xp̃s
iħs secundum hominem quod pronobis fieri dignatus est: Perualit
enim multam dulcedinem timentiburse aperturus & perfecturus
eam sperantibus inse cumid quod inrpe cȩpimus &iam inre acce
perimus : Filii enim dismus & nondum apparuerit quiderimus:
Scimus quiacum apparuerit similer ei erimus qm̃ uide bimus eumsi¬

Expanded text:
grinamini. Sed via vobis certa ipse, ad quam intenditis, factus est Christus grinamini. Sed via vobis certa ipse, ad quam intenditis, factus est Christus Jesus secundum hominem, quod pro nobis fieri dignatus est. Servabit enim multam dulcedinem timentibus se, aperturus et perfecturus eam sperantiperimus. Filii enim Dei sumus, et nondum apparuit, quod erimus. Scimus, quia, cum apparuerit, similes ei erimus, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Eccenox precerrit. & dier ad propinquauit abicite opera tenebr¬
rum & induite uos arma lucis sicutut indie honeste ambu late : Non
in commerationibus & ebrietatibus: Non in cubilibus & inpudiciti¬
& carnis prouidentiam nefeceritis. in concupisentiis ꝗ ut& uita
induatis quem sacramento induistis: Quod quodergo in xp̃o bapti¬
tatiestis xp̃m induistis : Non est iudeus & grecur non estreruus ab
ber non est masculus & femina : Om̃s enimuos unumestis in xp̃o ibu
hocenim habent ipsauis cera sacramenti : Pacramentum est enim ui¬
tȩ nouȩ quȩ in hoctem pore incipit a remifione prȩteritorum omniũ
peccatorum: Perficietur autem inresurrectione mortuorum:
Consepultiestis xp̃operbaptismum in morte ut quem ad modum
xp̃s surrexit amortuis sic& uos innouitate uitȩ ambule tis: An¬
bulatis autem nunc perfidem quamdiu in hoc mortali corpore pere¬

Expanded text:
Ecce nox praecessit, et dies appropinquavit. Abjicite opera tenebrEcce nox praecessit, et dies appropinquavit. Abjicite opera tenebrarum, et induite vos arma lucis; sicut in die honeste ambulate; non in comessationibus et ebrietatibus, non in cubilibus et impudicitihristum, et carnis providentiam ne feceritis in concupiscentiis , ut et vita induatis quem sacramento induistis. Quotquot ergo in Christo baptizati estis, Christum induistis. Non est Judaeus et Graecus, non est servus et liber, non est masculus et femina. Omnes enim vos unum estis in Christo Jesu . Hoc enim habent ipsa viscera sacramenti. Sacramentum est enim vitae novae, quae in hoc tempore incipit a remissione praeteritorum omnium peccatorum, perficietur autem in resurrectione mortuorum. Consepulti estis Christo per baptismum in morte, ut quemadmodum Christus surrexit a mortuis, sic et vos in novitate vitae ambuletis. Ambulatis autem nunc per fidem, quandiu in hoc mortali corpore pere
Abbreviated transcription (Latin):
esse signauit : Confirma in hano familiai tuam quod tuo nñe signa¬
ti atque racrolicore mundata tuoque sp̃u plena existit & iamtuo ia
corpore & sanguine satiata segaudeat atque redemta : Vt haeo
sacramenta que in nouitatem uitȩ perceperunt Ita ad usums alu¬
tis inde sinenter obtineant ut ad remune rationem beatitu dinis & hoc
securi accedant
mit effussione cruoris ipse inuos confirm& gratiam adepte redem¬
cia regno : quidedit uobis initia sc̃ȩ fidei ipre conferat & perfec¬
tionem operis & plenitudinem caritatis amen
Set modicendus adinfantes dietertia porpascha p̃p albas tollea¬
das: Sermoaduos est modonati in fantes paruuli in xp̃onoua
proles eclesiȩ  gratia patris fecunditas matris: germenpium
&amen nouellum fons nutriti honoris & fructus laborir ÷ gaudũ
& corona mear Om̃s quistatis in dño a posto licis uerbis uoralloquor

Expanded text:
esse signavit, confirma in hanc familiam tuam, quod tuo nomine signaesse signavit, confirma in hanc familiam tuam, quod tuo nomine signata, atque sacro liquore mundata, tuoque spiritu plena existit, etiam tuo jam corpore et sanguine satiatam se gaudeat, atque redemptam; ut haec sacramenta, quae in novitatem vitae perceperunt, ita ad usum salutis indesinenter obtineant, ut ad remunerationem beatitudinis ex hoc securi accedant.mit effusione cruoris, ipse in vos confirmet gratiam adeptae redemlesti consociet regno. Qui dedit vobis initia sanctae fidei, ipse conferat et perfectionem operis, et plenitudinem charitatis. AmenSermo dicendus ad infantes die tertia post Pascha propter albas tollendas. Sermo ad vos est, modo nati infantes, parvuli in Christo, proles Ecclesiae, gratia Patris, fecunditas matris, germen pium, examen novellum, fons nutriti honoris, et fructus laboris, gaudium, et corona mea. Omnes, qui statis in Domino, apostolicis verbis vos alloquor:
Abbreviated transcription (Latin):
uestibus albis agens & signum & festa sc̃e celebritatis in qualibe tatus
auetustate primi hominis & solutus areatudamnate conditionis intr&
incons pectu dñi in exsultatione & interelectos suos inleticia deduca¬
tur ÷: cemorde inceps uitiate naturȩ cuius & sidamnationem euast
ragilitatempenitus non amisit : Maneat intimore dm̃ faciens uolum¬
atem eius di ligens dm̃ & de lectans imillo : at quia sine peccato esse non
poterit & pec care cabeat & penitentiae affectu insistens fletibus de¬
erpeccata semperstude at: donec diuinȩ bonitatis larga mise¬
fatio sicut originale peccatum deleuit in lauaero actuale quoque
deleat in lamento atqueita inspe future beatitudinis securus rol¬
uens conditionem mortis quiescat in inpace & resurgat ex omni
parte sanatus in in corruptione sua & inre demtoris laudibus per

Expanded text:
vestibus albis; agens et signum et festa sanctae celebritatis, in qua liberatus vestibus albis; agens et signum et festa sanctae celebritatis, in qua liberatus a vetustate primi hominis, et solutus a reatu damnatae conditionis, intret in conspectu Domini in exsultatione, et inter electos suos in laetitia deducatur; memor deinceps vitiatae naturae, cujus etsi damnationem evasit, fragilitatem penitus non amisit. Maneat in timore Domini, faciens voluntatem ejus, diligens Deum, et delectans in illo; atque quia sine peccato esse non potest, et peccare caveat, et poenitentiae affectu insistens fletibus, deleri peccata semper studeat, donec divinae bonitatis larga miseratio, sicut originale peccatum delevit in lavacro, actuale quoque deleat in lamento. Atque ita in spe futurae beatitudinis securus solvens conditionem mortis quiescat in pace, et resurgat ex omni parte renatus, in incorruptione sua et in Redemptoris laudibus perm
Abbreviated transcription (Latin):
ieiunus remotis aliquandiu coniugibus spectaculis & lautioribus
escis at que lta exor citabamini amota u& ustae conuersationis inunl
palea quafitunc molebamini. Quando abiecistis paleam inmunde opes¬
rationis tuncuenistis incandorẽ noue confessionis quando bap¬
tit atiestis quasi consparsi estis quando sp̃ssc̃i ignem accepis¬
tis quasi coctiestis estote quod uid&is & accipite quod estis ho
apostolus depanedixit Iam decalice quid inteliegeremus & lam
nondictũ satis ostendit. Sicut oñ ut sit species uisibilis panis multa
grana in unũ consparguntur tam quã illud fiat quod defidelibus Ait sori
płs recolite undesituinũ grana multa pendent ad bogũ sedlicor
sec consecrabit: Qui accipit misteriũ unitastis & nonten& uincu¬
tus homo indea nonter et desiȩ conuentui & coris ardens indutcas

Expanded text:
jejuniis, remotis aliquandiu conjugibus, spectaculis et lautioribus jejuniis, remotis aliquandiu conjugibus, spectaculis et lautioribus escis, atque ita exorcizabamini, amota vetustae conversationis inutili palea, quam tunc molebamini; quando abjecistis paleam immundae operationis, tunc venistis in candorem novae confessionis. Quando baptizati estis, quasi consparsi estis. Quando Spiritus sancti ignem accepistis, quasi cocti estis. Estote quod videtis, et accipite quod estis. Hoc Apostolus de pane dixit. Jam de calice quid intelligeremus, etiam non dictum satis ostendit. Sicut enim ut sit species visibilis panis, multa grana in unum consparguntur, tanquam illud fiat, quod de fidelibus ait Scrip et de vino. Fratres, recolite unde fit vinum. Grana multa pendent ad botrum, sed liquor sa consecrari. Qui accipit mysterium unitatis, et non tenet vincutus homo indesinenter ecclesiae conventui et choris adhaerens, indutus