comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iuscera consideremus. Cici eñ amorte
uoluit surg̾e ne nr̃a dui anima ĩ
infidelitatis morte remaneret. Unde
bene quoꝙ ꝑpsalmistã dr. Dͤ corrẽ¬
te in uia bibit: ꝓpterea exaltauit ca¬
pud. In humano quippe gen̾e abi¬
pso mundi initio torrens mortis
efflurerat. S de hoc torrẽte dominꝰ
inuiabibit. quia mortem intransitu
gustauit. Atq ideo exaltauit caput:
quia hoc quod moriendo in sepulcro
posuit suꝑ a surgendo suꝑ angel
eleuauit. Et inde serire antiquim
hostem ineternum ꝑculit: unde se¬
uire contra se manus ꝑsequencium
tem poraliter ꝑmisit. Quod aꝑte dñs
beats iob inclicat dicens. Nunquid
capies leuiatham hamo: ꝑ leuiatam
quippe qd̃ additam̃tũ eoꝵ dicitur. ce¬
tus ille deuorator humani gen̾is desi¬
gnatur. Qui dum se diuinitatem ho¬
mini addere spopondit: in mortalitẽ
substulit. Qui p̃uaricationis quoq
culpam qm pͥmo homo homini ꝓͥina¬
uit. dũ se sequentib pessima ꝑsuasi¬

Expanded text:
viscera consideremus. Citius enim a morte viscera consideremus. Citius enim a morte voluit resurgere, ne nostra diu anima in infidelitatis morte remaneret. Unde bene quoque per Psalmistam dicitur: De torrente in via bibet, propterea exaltabit caput . In humano quippe genere ab ipso mundi initio torrens mortis effluxerat: sed de hoc torrente Dominus in via bibit, quia mortem in transitu gustavit. Atque ideo exaltavit caput, quia hoc quod moriendo in sepulcro posuit, resurgendo super angelos elevavit; et inde antiquum hostem in aeternum perculit, unde saevire contra se manus persequentium temporaliter permisit. Quod aperte Dominus beato Job indicat, dicens: Nunquid capies Leviathan hamo ? 8. Per Leviathan quippe, quod additamentum eorum dicitur, cetus ille devorator humani generis designatur. Qui, dum se divinitatem homini addere spopondit, immortalitatem sustulit. Qui praevaricationis quoque culpam, quam primo homini propinavit, dum se sequentibus pessima persuasi
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet ꝑ naxam: ⁊ patrẽ ur̃m per
grãm. Ad deum meum quia descen¬
di: ad deum ur̃m qr ascendistis. Quia
eni ⁊ ego homo deus michi est: quia
uos aberrore lib̃ati. deus est uobis.
Distincte gͦ mͥ pater ⁊ deus est: quia
quem ante scła deũ genuit. hominẽ
in finẽ sclorum mecũ creauit. Uenit
maria magdalene ad nuncians dis¬
cipulis: quia dominum uidi ⁊ hec
cdixit mͥ. Ecce humani gen̾is culpa¬
illt ibi abscidit᷑: unde processit. Quia
enim in paradiso mulier i̾uiro ꝓpina¬
uit mortẽ: a sepul chro uiris muli
er nũciauit uitam ⁊ dicta sui uiuifi¬
catoris narrat: que mor feri serpẽ¬
tis u̾ba narrauerat. Ac si humano ge¬
neri non u̾bis dñs s reb dicat. De qͣ
manu uobis illatus est potꝰ mortis.
de ipsa suscipite poculũ inte. hec de
expositione lectionis euangelice suc¬
cincͦte transcurrimꝰ: nũc opitulante
eodem de quo loquimur domino
resurrectionis eius głam.⁊ pietatis

Expanded text:
videlicet per naturam, et Patrem vestrum per videlicet per naturam, et Patrem vestrum per gratiam: ad Deum meum, quia descendi, ad Deum vestrum, quia ascendistis: quia enim et ego homo, Deus mihi est; quia vos ab errore liberati, Deus est vobis. Distincte ergo mihi Pater et Deus est, quia quem an mecum creavit. Venit Maria Magdalene annuntians discipulis: Quia vidi Dominum. Et haec dixit mihi. Ecce humani generis culpa ibi abscinditur, unde processit. Quia enim in paradiso mulier viro propinavit mortem, a sepulcro mulier viris annuntiavit vitam, et dicta sui vivificatoris narrat, quae mortiferi serpentis verba narraverat. Ac si humano generi non verbis Dominus, sed rebus dicat: De qua manu vobis illatus est potus mortis, de ipsa suscipite poculum vitae. Haec de expositione lectionis evangelicae succincte transcurrimus: nunc opitulante eodem de quo resurrectionis ejus gloriam, et pietatis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ patri. qui pͥor ẽ matre: Paulo quoꝙ
aitestante qui didicimus: xp̃m̃ dei
iurtutem ⁊ clei sapienciam. Quigͦ fili¬
um minorem putat. patri specialiter
de rogat cui sapienciam esse ei ineqͣlẽ
fatetur. Quis ⁊ enim homo potens eqͣ¬
nimit̾ fer ret siquis diceret magnus
quidem es s tamen sapientia tua ⁊ mi¬
nor ẽ: Ipse quoꝙ dominus dic̃. Egor pa¬
ter unum sumus. Et rursus ait. Later
maior me ẽ. de eͣtiam scriptum est. qr
subditus erat parentib suis. Quid ergo
mirum si ex humanitate sua minorem
se patri asserit incelo. ex qua etiã sub¬
iectus erat parentib int̾ra. Ex qͣhuma-¬
nitate nunc marie łr: uade ad fratres
meos.⁊ dic eis. Ascendo ad patrem
meũ ⁊ patrem ur̃m: ad deum meũ
⁊ deum ur̃m. Cũ meum clicat ⁊ ur̃m
cur non cominunit dic̃ ⁊ nr̃me s di¬
stinte loquens indicat: qr eundem
patrem ⁊ cleũ dissimilit̃ habeat ipse
quem nos. Ascendo ad patrem meum

Expanded text:
est Patri, qui prior est matre? Paulo quoque est Patri, qui prior est matre? Paulo quoque attestante didicimus, Christum Dei virtutem, et Dei sapientiam . Qui ergo Filium minorem putat, Patri specialiter derogat, cujus sapientiam ei esse inaequalem fatetur. Quis etenim homo potens aequanimiter ferret, si quis ei diceret: Magnus quidem es, sed tamen sapientia tua te minor est? Ipse quoque Dominus dicit: Ego et Pater unum sumus . Et rursus ait: Pater major me est . De quo etiam scriptum est, quia subditus erat parentibus suis . Quid ergo mirum si ex humanitate sua minorem se Patre asserit in coelo, ex qua subjectus erat etiam parentibus in terra? Ex qua humanitate nunc Mariae dicitur: Vade ad fratres meos, et dic eis: Ascendo ad Patrem meum et Patrem vestrum, Deum meum et Deum vestrum. Cum meum dicat cur non communiter dicit nostrum? sed distincte loquens indicat, quia eumdem Patrem et Deum dissimiliter habet ipse quam nos: Ascendo ad Patrem meum,
Abbreviated transcription (Latin):
fert᷑ ñdum enĩ ascendi ad patrem
meũ. Incorde ⁊ enĩ nr̃o tunc iħc as
slam quisquis eũ eqͣlem patri non
credit: adhuc in euis pectore ad patrẽ
dominus non ascendit. Ille gͦ ih̃m ue¬
raciter tangit: qui patri filium coẽt̃¬
nim credit. Incorde et enim pauli iã
ad patrem iħic ascenderat: cum isclem
paulus dicebat Quicum informad̾ĩ
esset: non rapinam arbitratus ẽ. esse
se equalem deo. Unde ioħ̾es quoq redẽp¬
torem nr̃m manu fidei tetigit cum
dominum: qui eum patͥer eternitate
sub̾e equalem credit. S fortasse aliqͥs
tacita questione pulsatur. quomodo
filius patri esse equalis possit. Qua
in re humana natura quod ammirã¬
do comprehendere non ualet: restat
ut hoc sibi esse credibile ex ãdmirati¬
one alia sciat: habet namq quod ad
huc sibi subreuitate respondeat. Cõ¬
stat enim quia ipse creauit matrem:
incuius uirgineo utem exhumanita¬
te crearetur. Quid gͥ mirum sieqͣlis

Expanded text:
fertur: Nondum enim ascendi ad Patrem fertur: Nondum enim ascendi ad Patrem meum. In corde etenim nostro tunc Jesus Nam quisquis eum aequalem Patri non credit, adhuc in ejus pectore ad Patrem Dominus non ascendit. Ille ergo Jesum veraciter tangit, qui Patri Filium coaeternum credit. In corde etenim Pauli jam ad Patrem Jesus ascenderat, cum idem Paulus dicebat: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo . Unde Joannes quoque Redemptorem nostrum manu fidei tetigit, quiDominum, qui eum Patri aeternitate substantiae aequalem credit. Sed fortasse aliquis tacita quaestione pulsatur quomodo Filius Patri esse aequalis possit. Qua in re humana natura quod admirando comprehendere non valet, restat ut hoc sibi esse credibile ex admiratione alia sciat. Habet namque quod ad haec sibi sub brevitate respondeat. Constat enim quia ipse creavit matrem in cujus virgineo utero ex humanitate crearetur. Quid ergo mirum si aequalis
Abbreviated transcription (Latin):
Quia alt̾i non putat incognitum. qͣmi
sic ipsa contino plagit desicłio. Dic̃
ei iħc. Maria. post quam eam cõmu¬
ni uocabulo apellauit ex sexu ⁊ ag¬
nitus non est: uocat ex nomine. Ac si
ei aꝑte dicat. Recognosce eum: aquo
recognosceris. ꝑfecto quoq iuiro dicit᷑
noui te ex nomine. Quia homo cõmu¬
ne oomuium nr̃m uocabulum est.
Moyses uͦ ꝓprium cui recte dicit᷑: quia
ex nomine scit᷑. Acsi aꝑte dominus di¬
cat. Non te generalit̾ ut ceteros. s spe¬
cialiter scio. Maria gͦ quia uocatur
docebat. Iam uͦ ab euangelista non
subdit᷑ qͥd mulier fecitii s ex eo innuit᷑
qd̃ audiuit. Eui dicit᷑. Noli me tang̾e:
non lũ eium ascentli ad patrem
meum. In his enim uerb̃ ostendit᷑:
quod maria ampleti uoluit eius ues¬
tigia quem recgnouit. S ei magister
dicit noli me tangere: non qr pꝰ resur¬
rectionem dominus tactũ renuit fe
erunt pedes eiꝰ. S cur tangi non de¬
beat: ratio quoq addicur cũ subin¬

Expanded text:
quia alteri non putat incognitum, quem sic ipsa continuo plangit desiderio. Dicit ei Jesus: Maria. Postquam eam communi vocabulo appellavit ex sexu, et agnitus non est, vocat ex nomine. Ac si ei aperte dicat: Recognosce eum, a quo recognosceris. Perfecto quoque viro dicitur: Novi te ex nomine , quia homo commune omnium nostrum vocabulum est, Moyses vero proprium, cui recte dicitur quia ex nomine scitur, ac si ei aperte Dominus dicat: Non te generaliter ut caeteros, sed specialiter scio. Maria ergo quia vocatur docebat. Jam vero ab evangelista non subditur quid mulier fecit, sed ex eo 1549 innuitur quod audivit. Cui dicitur: Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem meum. In his namque verbis ostenditur quod Maria amplecti voluit ejus vestigia, quem recognovit. Sed ei magister dicit: Noli me tangere. Non quia post resurrectionem Dominus tactum renuit femerunt pedes ejus . 6. Sed cur tangi non debeat ratio quoque additur cum subin
Abbreviated transcription (Latin):
Sigͦ uos uultis ii cognoscere pos
sessionis dei: ꝑsonam ꝑpendite pos¬
sessoris ur̃i. Ecce enim qd̃ diximus
uoce ueridica paulus clamat. siqͥs
bitante non regitur: de diuine cla¬
ritatis spetie post modum ñ letatur.
S nos tamen ad hec que dicta sũt
impͥmamur nec dum culmen ꝑfec¬
tionis attingimus. in ua dei coticlie
scĩ desid̾ii gressus ponamus. Conso¬
latur nos m̾tas que ꝑ psalmistam
dicit. Iꝑfectum menm uiderunt
oculi metuit⁊ in libro tuo omnes
scribent᷑. Non om̃ino erit uobis
noria nr̃a imꝑfectio: si ndei itin̾e
constituti.⁊ adtransacta nõ respici¬
mus.⁊ ad ea que restant transire
festinamus. Nam qui imꝑfectorũ
desicłia dignant̃ in flammat hec
quandoꝙ ad ꝑfectionẽ roborat: ꝑ¬

Expanded text:
Si ergo vultis cognoscere jus Si ergo vultis cognoscere jus possessionis Dei, personam perpendite possessoris vestri. Ecce enim quod diximus, voce veridica Paulus clamat: Si quibitante non regitur de divinae claritatis specie postmodum non laetatur. Sed nos tamen ad haec quae dicta sunt infirmamur, necdum culmen perfectionis attingimus, in via Dei quotidie sancti desiderii gressus ponamus. Consolatur nos Veritas quae per Psalmistam dicit: Imperfectum meum viderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scnoxia nostra imperfectio, si in Dei itinere constituti, et ad transacta non respicimus, et ad ea quae restant transire festinamus. Nam qui imperfectorum desideria dignanter inflammat, haec quodammodo ad perfectionem roborat
Abbreviated transcription (Latin):
cena ẽ. Qui gͦ finito p̃sentis uite tẽpe
ad refectionẽ suꝑne contemplatioĩs
ueniunt⁊ ñ acl agni ꝑͣdiũ s adcenã
uocant᷑. Que uidelicet cena hoc ulti¬
mo conuuuo expͥmitur. cui septẽ
discipłi adesse memorant᷑: Quia illos
ut diximus in et̾na refectione parat.
huiꝰ sp̃c repleri p̃sencia desiderate
quid uos sequi infuturum possit ex
p̾senti ꝑpendite. Pensate si hoc spũ
pleni estis. ⁊ nostis si acdillud conuiui¬
um ꝑuenire ualeatis. Quisquis nãq
ille est quem nunc sp̃c iste ñ reparat:
ꝓfecto abilla et̾ui conuiuii refectiõe
ieiunat. Mementote quid deeodem
non habet: hic non estreius. Quasi
quidam titulus diuine possessionis
elatio in flat. Ira usq addiuisionem
ĩtis ex asꝑat. auaricia cruciat luxu¬
profecto ille qui facit amicos ⁊ inimi¬
cos diligi terrena despici. ꝓcelestib
estuari carnẽ contra uitia conteri
mentẽ a concupiscenciis franari

Expanded text:
coena est. Qui ergo finito praesentis vitae tempore coena est. Qui ergo finito praesentis vitae tempore ad refectionem supernae contemplationis veniunt, non ad Agni prandium, sed ad coenam vocantur. Quae videlicet coena hoc ultimo convivio exprimitur, cui septem discipuli adesse memorantur, quia illos, ut diximus, tunc interna refectio reparat, hujus spiritus repleri praesentia desiderate. Quid vos sequi in futurum possit ex praesenti perpendite. Pensate si hoc spiritu pleni estis, nostis si ad illud convivium pervenire valeatis. Quisquis namque ille est quem nunc spiritus iste non reparat, profecto ab illa aeterni convivii refectione jejunat. Mementote quid de eodem non habet, hic non est ejus . Quasi quidam titulus divinae possessionis elatio inflat, ira usque ad divisionem mentis exasperat, avaritia cruciat, luxuChristi. Profecto ille qui facit amicos et inimicos diligi, terrena despici, pro coelestibus aestuari, carnem propter vitia conteri, mentem a concupiscentiis frenari.
Abbreviated transcription (Latin):
dum qͦq: quod ultimum conuiuium
dominus cũ septẽ discipulis habius¬
se describitur: Petrus namꝙ ⁊ chomas
nathanel. filii rebeclei. ⁊ alii exdisci¬
pulis eiꝰ duo: ineo fuisse memorant᷑.
Eur cum septem disc̃płis ultimũ con¬
uiuium celebt. nisi qd̾ eos tantũ mͦ
qui septiformi gr̃a sc̃i sp̃c pleni sunt
futuros secũ in et̾̃na refectione denu¬
ciat: Septẽ quoꝙ dieb omne hac tẽ¬
pus euoluitur⁊ sepe septenario nu¬
mero ꝑfectio designatur. Illigͦ ulti¬
mo coniiuo dep̃sentia ueritatis epu¬
lantur: qui nunc ꝑfectionis studio t̃¬
rena transcendunt. quos mundi huiꝰ
amor ñ ligat. Quib ⁊ si ut cũꝙ per
temptamenta obstrepit. cepta tam̃
eorũ desidia non retundit. De hoc ex¬
tremo conuuuo: alias ꝑ ioħem dicit᷑
Beati qui aclcenã nuptiarũ agni uo¬
cati sunt: Iccirco enĩ non ad prandiũ
s adcenam uocatos narrat: quia
nimirum infine diei conuiuium

Expanded text:
dum quoque quod ultimum convivium dum quoque quod ultimum convivium Dominus cum septem discipulis habuisse describitur; Petrus namque et Thomas, Nathanael, filii Zebedaei, et alii ex discipulis ejus duo, in eo fuisse memorantur. Cur cum septem discipulis ultimum convivium celebrat, nisi quod eos tantummodo qui septiformifuturos secum in aeterna refectione denuntiat. Septem quoque diebus omne hoc tempus evolvitur, et saepe septenario numero perfectio designatur. Illi ergo ultimo convivio de praesentia veritatis epulantur, qui nunc perfectionis studio terrena transcendunt, quos mundi hujus amor non ligat, quibus et si utcunque per tentamenta obstrepit, coepta tamen eorum desideria non retundit. De hoc extremo convivio, alias per Joannem dicitur: Beati qui ad coenam nuptialem agni vocati sunt . Idcirco enim non ad prandium, sed ad coenam vocatos narrat, quia nimirum in fine diei convivium
Abbreviated transcription (Latin):
cera est. Mel uͦ incera ẽ: diuinitas in
humanitate. Qd̃ abͥac quoꝙ lectiõe
non discrepat: nam piscẽ comedit ⁊¬
panem. Qui eñi assari potuit ut pis¬
cis exhumanitate: pane nos reficit
ex diuinitate. Qui ait. Ego sũ panis
uuius qui de celo descendi. Assum gͦ
piscẽ comedit ⁊ panẽ ut in ipso cibo
ostenderet. qr ⁊ passionẽ ex nr̃a huma¬
nitate ꝑtulit ⁊ refectionem nr̃am
ex sua diuinitate ꝓcurauit. Quod
si uigilant̃ in spicimus: nob̾ quoq
qualit̃ adimitandum congruat ui¬
deamus Sic enĩ sua redemptor in¬
dicat: ut imitationis uiam nobis
sequentib st̃nat. Ecce in cibo suo dñs
nr̃ pisci asso coniuingere fauum uo¬
liit qr uidelicet illos in suo corpore
adeternam quietẽ suscipit. qui cũ
hic tribulationes ꝓ deo sentiunt: ab
amore int̾ne dulcedinis ñ recedunt:
Cum asso pisce fauus sumiturz qr qͥ
hic afflictionem ꝓ u̾itate suscipuint.
illic dulcedine uera saciant᷑. Notan¬

Expanded text:
cera est, mel vero in cera est divinitas in cera est, mel vero in cera est divinitas in humanitate. Quod ab hac quoque lectione non discrepat, nam piscem comedit et panem. Qui enim assari ut piscis potuit ex humanitate, pane nos reficit ex divinitate, qui ait: Ego sum panis vivus qui de coelo descendi . Assum ergo piscem comedit et panem, ut ipso suo cibo nobis ostenderet quia et passionem ex nostra humanitate pertulit, et refectionem nostram ex sua divinitate procuravit. Quod si vigilanter inspicimus, nobis quoque qualiter ad imitandum congruat videmus. Sic enim sua Redemptor indicat, ut imitationis viam nobis sequentibus sternat. Ecce in cibo suo Dominus noster pisci asso conjungere favum voluit, quia videlicet illos in suo corpore ad aeternam quietem suscipit, qui cum hic tribulationes pro Domino sentiunt, ab amore internae dulcedinis non recedunt. Cum asso pisce favus sumitur, quia qui hic afflictionem pro veritate suscipiunt, illic dulcedine vera satiantur. 6. Notan
Abbreviated transcription (Latin):
Post resurrectionẽ gͦ domini missum
rete: dignum fuit ut tot pisces caperet
quod solum modo electos cuies super¬
ue patrie designarent. Inter hec uero
⁊ hesterna scĩ euangelii lectio ⁊ hodi¬
erna nos aumonet. ut uigilant̾ debe¬
amus inspitere cur dominus ⁊ redẽp
tor post resurrectionẽ suam piscẽ as¬
sum legitur comedisse. Non enim ua¬
cat a misterio: quod it̾atur infacto. ĩ
hac et enĩ lectione panẽ ⁊ assũ piscẽ: in
pisce etiam fauũ mellis comedeͥt. Qͥo
nisi ipsum mediatorẽ dei et hominũ
passum: Ipse enim latere dignatus est
inaquis genĩs humani. capi uoluit
laqueo mortis nr̃e: ⁊ quasi tribulatiõe
assatus est: tempore passionis sue. S
qui piscis assus fieri dignatus ẽ ĩ pas¬
sione fauus melłꝰ extitit nob̾ ĩ resurrec¬
tione. Anqui in pisce asso figurare uo¬
luit tribulationẽ passionis sue. ĩ fauo
mest utramq naturam expͥmere uo¬
luit ꝑsone sue. fauus quippe mel ĩ

Expanded text:
Post resurrectionem ergo Domini missum Post resurrectionem ergo Domini missum rete dignum fuit ut tot pisces caperet, quot solummodo electos cives supernae patriae designarent. 5. Inter haec vero et hesterna sancti Evangelii lectio et hodierna nos admonet, ut vigilanter debeamus inspicere cur Dominus et Redemptor noster post resurrectionem suam piscem assum legitur comedisse. Non enim vacat a mysterio quod iteratur in facto. In hac etenim lectione panem et assum piscem, in pisce etiam favum mellis comedit. Quid nisi ipsum Mediatorem Dei et hominum passum? Ipse enim latere dignatus est in aquis generis humani, capi voluit, laqueo mortis nostrae, et quasi tribulatione assatus est tempore passionis suae. Sed qui piscis assus fieri dignatus est in passione, favus mellis nobis exstitit in resurrectione. An qui in pisce asso figurare voluit tribulationem passionis suae, in favo mellis utramque naturam exprimere voluit personae suae? Favus quippe mel in
Abbreviated transcription (Latin):
atur. Quia gͥ septem que suꝑiꝰ diximus
ꝑ nouum testamentum lacus cdata sunt.
decẽ uͦ ꝑuetus p̃cepta. omnis nr̃a uirtus
⁊ oꝑatio ꝑdecem et septem potest plene
comprehendi. Ducamus gͦ ꝑtrigonũ detẽ
⁊ septẽ ⁊ ueniunt adquinquaginta unũ
qui profecto numerus a magno misterio
non uacat. qr intestamento net̾i legimus
qd̾ annus quinquagesimus iubele̾ uoca¬
ri uissus est. in quo uidelicet cunctus po¬
pulus ab omni oꝑatione quiesceret. Secd
uera requies: in unitate est. Diiiłiqͥrpe¬
unum non potest. Ubi enim scissura di¬
uisionis est: uera requies ñ ẽ. Ducamus gͦ
ta ad requiem tendit: septem ⁊ decem
ter ducimus ut ad quinquaginta ⁊ unũ
uenire debeamus.⁊ uera nr̃a requies
tunc est: cum ipsi iam claritatẽ tͥnitatis
agnoscimus quam in unitate diuinita¬
tis certum esse tenemus Quinquaginta
et unum ter ducimus: ⁊ electoꝵ sũmã
insuꝑna patria quasi centum quinqͣgĩ¬
ta ⁊ trium pisciom numerum tenemꝰ.

Expanded text:
atur. Quia ergo septem quae superius diximus, per Novum Testamentum latius data sunt, decem vero per Vetus praecepta, omnis nostra virtus et operatio per decem et septem potest plene comprehendi. Ducamus ergo per trigonum decem et septem, et veniunt ad quinquaginta unum. Qui profecto numerus a magno mysterio non vacat, quia in Testamento Veteri legimus quod annus quinquagesimus jubilaeus vocari jussus est , in quo videlicet cunctus populus ab omni operatione 1543 quiesceret. Sed vera requies in unitate est. Dividiunum non potest: ubi enim scissura divisionis est, vera requies non est: ducamus ergo ta, ad requiem tendit: septem et decem ter ducimus, ut ad quinquaginta et unum venire debeamus; et vera nostra requies tunc est, cum ipsam jam claritatem Trinitatis agnoscimus, quam in unitate divinitatis esse certum tenemus. Quinquagiet unum ter ducimus, et electorum summam in superna patria quasi centum quinquaginta trium piscium numerum tenemus.
Abbreviated transcription (Latin):
sancdum est: quod uacce d̾i paustͦ lub posi¬
te ꝑgunt ⁊ gemunt. Dant abintimis
mugitus: ⁊ tam̃ deitu̾e. ñ deflectunt gressꝰ
Sic nimirum p̃dicatores dei. sic fideles
ꝓximis ꝑcaritatẽ. ⁊ tam̃ deiuadei ñ exor¬
bitent ꝑꝯpassionẽ. Hoc ipsuim uͦ anime
odiũ. qͣlit̃ exhib̃i debeat: uitas subdendo
maniftat dicens. Quil̃ bauilat crutẽ
suam ⁊ uenit post me: non pytest meus
osse discipulus. Crux qͥpe: a cruciatu
dr. Et duob modis crric̾e domini ba¬
iulamus: cũ aut ꝑabstinenciã carnẽ
afficimus . ꝑ ꝯͣ passionẽ ꝓximi. necessita
tẽ illius nr̃am putamus. Qui em̃ dolorẽ
exhibet in aliena necessitate: crucem
portat inmente. Sciendum uͦ est qd̾
sunt ñ nulli qui carnis abstinenciã
pleriꝙ. qͥ ꝯpassionẽ ꝓximo ñ spũalĩt¬
s carnalit̾ impendeñt: ut ei ñ ad uirtu¬
tem s quasi misirente adculpas fane

Expanded text:
sandum est quod vaccae Dei plaustro supposisandum est quod vaccae Dei plaustro suppositae pergunt et gemunt: dant ab intimis mugitus, et tamen ab itinere non deflectunt gressus. Sic nimirum praedicatores Dei, sic fideles proximis per charitatem, et tamen de via Dei non exorbitent per compassionem. 5. Hoc ipsum vero animae odium qualiter exhiberi debeat, Veritas subdendo manifestat, dicens: Qui non bajulat crucem suam, et venit post me, non potest meus esse discipulus. Crux quippe a cruciatu dicitur. Et duobus modis crucem Domini bajulamus, cum aut per abstinentiam carnem afficitem illius nostram putamus; qui enim dolorem exhibet in aliena necessitate, crucem portat in mente. Sciendum vero est quod sunt nonnulli qui carnis abstinentiam plerique qui compassionem proximo non spiritaliter impendunt, ut ei non ad virtutem sed qua
Abbreviated transcription (Latin):
clauserunt domi. Et scriptum est.I¬
bant autem indirecꝰtum uacce: ꝑ mã
que ducit bethsamis. Uno itinere gradi¬
ebant᷑. ꝑ gentes ⁊ mugientes. ⁊ non decli¬
nabant neq adderterã neꝙ adsinistrã
Quid gͥ uacte nisi fideles quos ĩ eccł̃ia¬
designant: Qui dũ gͥ sacͥ eloquii p̃cep¬
ta considant. qͣi suꝑ impositam dĩ archã
portant. De quib hoc est enam nocan¬
dum: quod fuisse fete memorantur:
quia sunt pleriꝙ qͥ inuia dei intrinsecꝰ
positi: foris carnalib affectib ligantur.
ħ non de clinat arecꝰto itin̾e: qͥ archã d̾i
portat inmente. Ecce ⁊ enim uacce: beth¬
samis ꝑgunt. Sethsamis qͥpe dicitur domꝰ
solis. E ꝓpha ait uob̾ aut qui tunetis
dominum: orietur sol iusticie. Si gͥ adet̃¬
ni solis habitationẽ tenidimus: dignũ
est ꝓfecto. ut de dei itin̾e ꝓcarnalib affe¬
ctib ñ declinemus. Tota enim urtute pẽ¬

Expanded text:
clauserunt domi. Et scriptum est: Iclauserunt domi. Et scriptum est: Ibant autem in directum vaccae per viam quae ducit Bethsames, et uno itinere gradiebantur, pergentes et mugientes, et non declinabant neque ad dexteram, neque ad sinistram . Quid ergo vacsignificant, qui dum sacri eloquii praecepta considerant, quasi superimpositam Domini arcam portant? de quibus hoc est etiam notandum, quod fuisse fetae memorantur: quia sunt plerique, qui in via Dei intrinsecus positi, foris carnalibus affectibus ligantur: sed non declinant a recto itinere qui arcam Dei portant in mente. Ecce enim vaccae Bethsamis pergunt. Bethsamis quippe dicitur Domus solis; et Propheta ait: Vobis autem qui timetis Dominum orietur sol justitiae . Si ergo ad aeterni solis habitationem tendimus, dignum profecto est ut de Dei itinere pro carnalibus affectibus non declinemus. Tota enim virtute pen
Abbreviated transcription (Latin):
fecte oderat quid dicebat: Ego non solunz
alligari. s etiam mori in iherłm parat᷑
sum ꝓnomine domine̾ iħ̃u. nec facio
animam meam p̃ciosiorẽ qmͣ me. Ecce qͦ¬
modo animam suam amando oderat
unmo odiens amabat. quã cupiebat.
tione odii nr̃i: t̾hamus formam adodi
um ꝓtimi. Ametur quilibet in hoc
mondo adu̾saruis: s inuia dei. extra¬
patrem extra matrem. extra uxorem.
extͣ filios. extra cognatos extͣ semet¬
ipsum fide fieri debet. ut eo ueruis
cognoscat deum. qͦ in eiꝰ causa neminẽ
nales affecꝰtus intentionẽ mentis de¬
u̾berant: eiꝰq aciẽ obscͥtant. Quos
tamen nequaqmͣ noxios patimur: si
eos p̃m̃do teneamus. Amandi gͦ sũt
ꝓrimi: impendenda caritas omnibus
⁊ ꝓpinquis ⁊ extraneis nec tamen ꝓ
eadẽ caritate adei amore flectendum:
Scimus aut̃ qr cũ de terra philistinoꝵ
archa domini ad terram ilrłitarũ
rediret: plaustro suꝑ imposita est
Et nacce plaustro subiũtte sunt que
fece tiuisse memorantur: quarũ filios

Expanded text:
fecte oderat, quid dicebat? Ego non solum alligari, sed et mori in Jerusalem paratus sum pro nomine Domini Jesu; nec facio animam meam pretiosiorem quam me . Ecce quomodo animam suam amando oderat, imo odiens amabat, quam cupiebat pscretione odii nostri trahamus formam ad odium uxoris et proximi. Ametur quilibet in hoc mundo adversarius, sed inpatrem, extra matrem, extra uxorem, extra filios, extra cognatos, extra semetipsum fieri debet, ut eo verius cognoscat Deum, quo in ejus causa neminem nales affectus intentionem mentis diverberant, ejusque aciem obscurant; quos tamen nequaquam noxios patimur, si eos premendo teneamus. Amandi ergo sunt proximi, impendenda est charitas omnibus et propinquis et extraneis, nec tamen pro eadem charitate a Dei amore flectendum. 4. Scimus autem quia cum de terra Philisthiim 1629 arca Domini ad terram Israelitarum rediret, plaustro superimposita est, et vaccae plaustro subjunctae sunt, quae fetae fuisse memorantur, quarum filios
Abbreviated transcription (Latin):
doctrina: ⁊ qͣ brachiale in brachio dextrõ. u̾erba
prudentium statera poncłabunt᷑. flagella ⁊ doc¬
homo sanctus in sapientia manet sic̃ sol: nam
stultus sicut luna mutat᷑. Sapiens ũ odit man¬
cdata ⁊ iusticias. Uir sapiens plem suam erudit
Sapientia: in ore fideli complantabitur. Uir
ꝑitus multos erudit anime sue suauis est.
Uir sapiens implebitur benedictione. Sapiens
in populo hereditabit honorem. ⁊ nom̃ illiuserit
uiuens ineternum. Sapĩam scribe intempore
uacuitatis. ⁊ qui minoratur actui. sapĩam ꝑcipiet
Sapientiam omnium antiquorum exqͥrit sapi¬
ens: occulta ꝓu̾bioꝵ exqͥrit. ⁊ in absconcditis pa¬
rabolarum conu̾sat᷑. Sapiens bona ⁊ mala: in
p̃parabũt .ii. m̃sam sp̃italẽ. u.it. sapĩe possessio. ibi
amor mulieris excludet᷑. Iherꝑd. Multo .it. me
liꝰ ÷ rustice. qͣm diserte falla ꝓferre. Sapientes mun
um s ex u̾boꝵ iudicant uilitate. G reg̃.d. Sapientia

Expanded text:
brachio dextro . Verba autem prudentium statera ponderabuntur . Flagella et docHomo sanctus in sapientia manet sicut sol, nam stultus ut luna mutatur . Sapiens non odit mandata et justitias . Vir sapiens plebem suam erudit . Sapientia in ore fidelium plantabitur . Vir peritus multos erudit, et animae suae suavis est . Vir sapiens implebitur benedictione, sapiens in populo haereditabit honorem, et nomen illius erit vivens in aeternum. Sapientiam scribe in tempore vacuitatis, et qui minoratur actu, sapientiam percipiet . Sapientiam omnium antiquorum exquiret sapiens . Sapiens occulta proverbiorum exquiret, et in absconditis parabolarum conversabitur . Sapiens bona et mala in praeparabis tibi mensam spiritalem. Ubi enim sapientis possessio, ibi amor mulieris excluditur. HIERONYMUS. Multo melius vera rustice quam diserte falsa proferre. Sapientes mundum, sed ex verborum judicant vilitate. GREGORIUS. Sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
baret᷑: nescire .ii. repbare:. Scͥpture sac᷑ intelligẽcia
si ĩ cũctis eẽt aꝑta: uilesceret. ⁊ tãto maiori dulcedĩe
ĩuẽta rofic̃. qͣm maior labore fatigat animã q̃sita
⁊ sũ cessatoe meditari. q̃n ap̃senti uita exeat: atꝙ
Melior ÷ sapĩa qͣm uires. ⁊ uir prudens magis ꝙͣ

Expanded text:
gentia si in cunctis esset aperta, vilesceret, et tantum majore dulcedine inventa reficit, quantum majore labore fatigat animam quaesitet sine cessatione meditari, quando a praesenti vita exeat, atque Melior est sapientia quam vires, et vir prudens m
Abbreviated transcription (Latin):
pientiã. uitã herebitabit. In linga .ii. agnoscitur
nimiũ sapientia in doctis hõib. Decor it uite
⁊ insapientia: ⁊ in uincło illiꝰ nat᷑a salutaris. Si
inclinau̾is aurẽ tuam excipies doctͥnã. ⁊ si dilexe¬
ris audire sapiens eris. Sapientia humiliati ex¬
altabit caput ipsuis: ⁊ in melio magnatoꝵ cum¬
sedere illum faciet. Deatus uir qui in sapiencia
sua morabit᷑. ⁊ qͥ in iusticia meduabitur. Qui con¬
tinens ẽ iusticie ap̃phendat sapĩam: ⁊ obuiabit
illi quasi mater honorificata. Non ẽ speciosa laus

Expanded text:
. In lingua enim dignoscitur nimium sapientia indoctis hominibus . Decor enim vitae est in sapientia, vincula illius ligatura salutaris. Si inclinaveris aurem tuam: excipies doctrinam: et si dilexeris audire, sapiens eris . Sapientia humiliati exaltabit caput illius, et in medio magnatum considere illum faciet . Beatus vir qui in sapientia sua morabitur, et qui in justitia sua meditabatur. Qui continens est justitiae, apprehendet sapientiam, et obviabit illi quas
Abbreviated transcription (Latin):
stultoꝵ: dissimilis efficiet᷑. Sapiens timet: ⁊ decli¬
nat a malo: Corrona sapientiũ diuitie eorum:
⁊ imprudentia stultoꝵ fatuitas. Incorde priden¬
tis requisc̃ sapiã: ⁊ ĩ doctos ꝙͦ  erudit. Labia sapi¬
entiũ disseminauerũt scĩam: cor stultoꝵ dissiłe

Expanded text:
icietur similis eis. Sapiens timet, et declinat a malo . Corona sapientum divitiae eorum, et imprudentia stultorum fatuitas. In corde prudentis requiescit prudentia, indoctus quoque erudietur. Labia sapientum disseminabunt scientiam, cor s
Abbreviated transcription (Latin):
quio ⁊ maiora ꝑcipiet. Cor sapientis erudiet oseiꝰ:
⁊ labiis illiꝰ addit gr̃am. aqͣ ꝓfunla u̾ba exore
uiri. ⁊ torrens redundans fons sapĩe. In facie
prudentis: lucet sapĩa: ocłi stultͦus infinib t̃̾re.
Custos prudencie ĩueniet bõa: ⁊ aurrĩ ⁊ młtita¬

Expanded text:
rudit os ejus, et labiis illius addit gratiam . Aqua profunda, verba ex ore viri; et torrens redundans fons sapientiae . In facie prudentis lucet sapientia . Oculi stultorum in finibus terrae . Custos prudentiae inveniet bona . Est eni
Abbreviated transcription (Latin):
tas ñ te occidit: s erudit. Habeto patiẽtiã ĩ adu̾sis.
⁊ ꝓmptior esto ad iͦcipiẽdã ꝙͣ ad ĩferẽdã molestiam.
Otumelias Stͣhentiũ: patiẽtia suꝑa Sagntas ⁊ tumelie.
patiẽcie clipeo frãge. Cõtͣ lĩgue gladiũ: paciẽcie p̃be
scũtũ. Magna : uͥtꝰ si ñ lecdas aqͦ leiꝰ es. Magna est
fortitudo ⁊̃ si letꝰ remutas. Magna ÷ gł̾a sicui potu¬
isti noce̾ parcas. Cypͥanꝰ. d. Pacificos. it. ⁊ ꝯcordes d̾s
ĩ domo sua habitare p̃cep̃. ñ qͥ filii di ẽẽ p̃cipim᷑:

Expanded text:
tas non te occidit, sed erudit. Habeto patientiam in adversis: et promptior esto ad suscipienda, quam ad ferenda molesta. Contumelias detrahentium patientia superat. Sagittas contumeliae pcuit. Magna est virtus, si non laedas, a quo laesus es; magna est fortitudo, si etiam laesus remittas; magna est gloria, si cui potuisti nocin domo sua habitare praecepit. Ut qui filii Dei esse coepimus,
Abbreviated transcription (Latin):
quisq sattagert graui se dampno as¬
flictum crederet. si sollempnitatem cõ¬
munis leticie non uideret. Ecte inceles¬
tibus electorum cuiium leticia agit᷑.
uicissim de se omnes in suo conuentu
gratulantur: ⁊ tamen nos abamore
eternitatis tepidi. nullo desiderio
ardemus.⁊ inter esse tante sollempni¬
tati non querimus. Priamur gau¬
diis.⁊ leti sumus. Accendamus ergo
animum fratres recalescat fides in
id quod credidit. in ardescant ad su¬
re iam ire est. Ab interne sollemp¬
uitatis gaudio nullo nos aduersitas
reuocet. quia ⁊ siquis ad locum pro¬
positum iro desidat: ei desiderium
quelibet uie asꝑitas ñ immutat nul¬
la nos ꝓsꝑitas blãdiens seducat: quia
stultus uictor est qui initinere ame¬
ua prata conspiciens obliuiscitur
quo tendebat. Toto gͦ desidĩo ad su¬
ꝑnam patriam animus anhelet.
nichil in hoc mundo appetat. quod
constat quia cu᷑is relinquetur. Ut
si celestis pastoris neraciter ouessu¬

Expanded text:
squisque satageret, gravi se damno afsquisque satageret, gravi se damno afflictum crederet si solemnitatem communis laetitiae non videret. Ecce in coelestibus electorum civium laetitia agitur, vicissim de se omnes in suo conventu gratulantur, et tamen nos, ab amore aeternitatis tepidi, nullo desiderio ardemus, interesse tantae solemnitati non quaerimus, privamur gaudiis, et laeti sumus. Accendamus ergo animum, fratres, recalescat fides in id quod credidit, inardescant ad sure jam ire est. Ab internae solemnitatis gaudio 1488 nulla nos adversitas revocet, quia et si quis ad locum propositum ire desiderat, ejus desiderium quaelibet viae asperitas non immutat. Nulla nos prosperitas blandiens seducat, quia stultus viator est, qui in itinere amoena prata conspiciens, obliviscitur ire quo tendebat. Toto ergo desiderio ad supernam patriam animus anhelet, nil in hoc mundo appetat, quod constat quia citius relinquat, ut si coelestis Pastoris veraciter oves su
Abbreviated transcription (Latin):
pascuis de eternitatis sacietate letati st̃.
qui iam laqueos uoluptuose tempora¬
litatis euaserunt. Ibi hymndici an¬
gelorum chori. ibi societas suꝑnorum
cuuum. ibi dulcis sollempnitas a pere¬
grẽnationis huuis tristi labore reclenn¬
tium. Ibi prouidi prophetaꝵ chori ibi
uider a postoloꝵ numerꝰ ibi innumerabi¬
lium martyrum uictor ex̾citus tanto il¬
lic letior: quanto hic durius afflictus
Ibi confessorum constantia p̃mii sui
ꝑceptione consolata: ibi fideles uiriqͦs
auirilitatis sue robore. uoluptas sclĩ
emollire non potuit. Ibi scẽ mulieres
que cum seculo ⁊ serum uicerunt: ibi
pueri qui hic annos suos morib traus¬
cenderunt. lbi senes hic ⁊ etas debi
bus cum tantorum ciuiũ sollempnitate
um inuitet. Certe si alicubi populus
nundinas celebraret. si ad alicuius
eccl̃ie dedicationẽ denunciata sollemp¬
nitate concurreret festinaremus
omnes simul inueniri. Et inter esse unꝰ¬

Expanded text:
pascuis de aeternitatis satietate laetati sunt pascuis de aeternitatis satietate laetati sunt qui jam laqueos voluptuosae temporalitatis evaserunt. Ibi hymnidici angelorum chori, ibi societas supernorum civium. Ibi dulcis solemnitas a peregrinationis hujus tristi labore redeuntium. Ibi providi prophetarum chori, ibi judex apostolorum numerus, ibi innumerabilium martyrum victor exercitus, tanto illic laetior, quanto hic durius afflictus; ibi confessorum constantia, praemii sui perceptione consolata; ibi fideles viri quos a virilitatis suae robore voluptas saeculi emollire non potuit; ibi sanctae mulieres quae cum saeculo et sexum vicerunt; ibi pueri qui hic annos suos moribus transcenderunt; ibi senes quos hic et aetas debilbus cum tantorum civium solemnitate tas invitet. Certe sicubi populus nundinas celebraret, si ad alicujus Ecclesiae dedicationem denuntiata solemnitate concurreret, festinaremus omnes simul inveniri, et interesse unu
Abbreviated transcription (Latin):
quia uidaicum ⁊ gentilem populum in
sua fide coniungit. Paulo attestante qͥ
ait. Ipse est pax nr̃a qui fecit utraq uñ
Dum enim adeternam uitam exutraq
natione simplices elegit: ad ouile pro¬
prium oues delucit. De quib ꝓfecto
ouibus rursus ait. Ques mee uocem
meam audiunt: Et ego cognosco eas:
et secunturͫ ẽ ego uitam et̃nã do eis.¬
Dequibus paulo suꝑius dicit ꝑme
siquis introierit. saluabitur.⁊ egredie¬
tur. ⁊ ingredietur: ⁊ pascua inueniet.
Ingredietur quippe ad fidem: eg̃liet᷑
uero a fide ad spẽm. acrecdulitate ad
contemplationem. Pascua autem in ue¬
ueniet: met̃na refectione. Dues gͦ eius
pascua inuenient: qr quisquis illum
corde simplici. sequitur. eterne uiri¬
ditatis pabulo nutritur: que autem
sunt istarum ouium pascua. nisi iñt¬
na gaudia uirentis paradisi: Pasctia
namq elecorum sunt: uultus p̃sentis
dei. qui dum sine defectu conspicitur:
sine fine mens uitecibo saciatur. In isti

Expanded text:
quia Judaicum et gentilem populum in quia Judaicum et gentilem populum in sua fide conjungit, Paulo attestante, qui ait: Ipse est pax nostra, qui fecit utraque unum . Dum enim ad aeternam vitam ex utraque natione simplices eligit, ad ovile proprium oves deducit. « De quibus profecto ovibus rursum dixit: Oves meae vocem meam audiunt, et ego cognosco eas, et sequuntur me, eius dicit: Per me si quis introierit, salvabitur, et ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet . Ingredietur quippe ad fidem, egredietur vero a fide ad speciem, a credulitate ad contemplationem, pascua autem inveniet in aeterna refectione. Oves ergo ejus pascua inveniunt, quia quisquis illum corde simplici sequitur, aeternae viriditatis pabulo nutritur. Quae autem sunt istarum ovium pascua, nisi interna gaudia semper virentis paradisi? Pascua namque electorum sunt vultus praesens Dei, qui dum sine defectu conspicitur, sine fine mens vitae cibo satiatur. In istis
Abbreviated transcription (Latin):
dulitate. s exoꝑatione. Nam isclem ipse
qui bec loquitur. ioh̃es euangelista
testatur dicens. Qui licit se nosse deum
⁊ manclata eius non custodit: mendax ẽ.
Unde et hoc in loco ꝓtinus dominus sub¬
dit. Sicut nouit me pater. ⁊ ego agnosco
patrem.⁊ animam meam pono ꝓ ouib
meis. Ac si aꝑte dicat. In hoc constat. qr
⁊ cognosco patrem ⁊ cognoscor a patre:
quia animam meam pono pro ouibr
meis. Id est ea caritate qua ꝓ ouibus
morior: quantum patrem diligam ostẽ¬
do. Qiua uero non solum iudeam s etiã
gentilitatem recdimere uen̾at adiungit.
Et alias oues habeo que non sunt ex hoc
ouili: et illas opportet meadducere. et
uocem meam audient. et fiet unum oui
le ⁊ unus pastor. Redemptionem nr̃am
qui ex gentili populo uenimus. dominus
aspererat: cum se adducere ⁊ alias ones
dicebat. Hoc cotidie fieri fr̃s aspicitis: hoc
reconciliatis gentib factum hodie uidetis
Quasi ex duob gregibus unum ouile effic̃:

Expanded text:
dulitate, sed ex operatione. Nam idem ipse dulitate, sed ex operatione. Nam idem ipse qui hoc loquitur Joannes evangelista testatur, dicens: Qui dicit se nosse Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est . Unde et in hoc loco Dominus protinus subdit: Sicut novit me Pater, et ego agnosco Patrem, et animam meam pono pro ovibus meis. Ac si aperte dicat: In hoc constat quia et ego agnosco Patrem, 1487 et cognoscor a Patre, quia animam meam pono pro ovibus meis; id est, ea charitate qua pro ovibus morior quantum Patrem diligam ostendo. Quia vero non solum Judaeam, sed etiam gentilitatem redimere venerat, adjungit: Et alias oves habeo quae non sunt ex hoc ovili, et illas oportet me adducere, et vocem meam audient, et file et unus pastor. Redemptionem nostram qui ex gentili populo venimus Dominus aspexerat, cum se adducere et alias oves dicebat. Hoc quotidie fieri, fratres, aspicitis; hoc reconciliatis gentibus factum hodie videtis. Quasi ex duobus gregibus unum ovile efficit,
Abbreviated transcription (Latin):
iungitur. Mercenarius aut̃ fugit. quia
mercenarius est:⁊ non ꝑtinet ad enm
de ouib. Sola gͦ causa est. ut mercẽna
rius fugiat: quia mercenarius estz Ac
si aꝑte diceret᷑. Stare in periculo ouiũ
ñ potest: qui ineo quod ouib p̃est. nõ
oues dilig̃. sed lucrũ t̾renum querit
Dum enim honorem ampletit᷑. dũ tem¬
poralib cominodis letat᷑. oppon̾e se contͣ
ꝑiculum tredudat: ne hoc quod diligit
amutat. S quia redemptor nr̃ culpas
ficti pastoris innotuit: iterum formã
cui debeamus imprimi ostendit dicens.
Ego sum pastor bonus. Atq subuingit.¬
mee. Et cognosco meas hoc est diligo: ⁊
cognoscunt memee. Ac si patenter dicat
diligentes obsecuntur. Qui enim ue
ritatem non diligit: aclhuc minime co
ꝑiculum ur̃m. Uidete si oues euis estis:
uidete si eum coghꝯstis. uidece si lumẽ
u̾itatis scitis. Scitis autem dico: non ꝑ
fidem s ꝑ amorem. Scitis dici ñ excre¬

Expanded text:
bjungitur: « Mercenarius autem fugit, quia bjungitur: « Mercenarius autem fugit, quia mercenarius est, et non pertinet ad eum de ovibus. » Sola ergo causa est, ut mercenrius fugiat, quia mercenarius est. Ac si aperte diceretur: Stare in periculo ovium non potest, qui in eo quod ovibus praeest, non oves diligit, sed lucrum terrenum quaerit. Dum enim honorem amplectitur, dum temporalibus commodis laetatur, opponere se contra periculum trepidat, ne hoc quod diligit, amittat. Sed quia Redemptor noster culpas ficti pastoris innotuit, iterum formam cui debeamus imprimi, ostendit dicens: Ego sum pastor bonus: atque subjungitEt cognosco meas, hoc est, diligo, et cognoscunt me meae. Ac si patenter dicat: Dilritatem non diligit, adhuc minime cogpericulum vestrum. Videte si oves ejus estis, videte si eum cognoscitis, videte si lumen veritatis scitis. Scitis autem dico, non per fidem, sed per amorem. Scitis dico, non ex cre
Abbreviated transcription (Latin):
tione cotidie. non corpora s mentis
dilaniat. Malignus uidelicet sp̃e. qui
caulas fidelium insinuans insicdians
circuit: ⁊ mortes animaꝵ querit. De
quo lupo mox subditur. Et lupus ra¬
pit ⁊ disꝑgit oues. lupus uenit. ⁊ mer¬
cenarius fugit. Quia malignus spiritꝰ
mentes fideliũ intemptatione dilani¬
at: ⁊ is qui locum pastoris tenet: curam
sollicitudinis non habet. anime ꝑeũt:
⁊ ipse de terrenis commnodis letatur.
Lupus rapit ⁊ disꝑgit oues: cum aliũ
adlururiam ꝑtrabit. alium in aua¬
riciam accendit. alium in suꝑbiã erig̃.
alium ꝑ iracundiam diuidit. Hunc in¬
uidia stimulat: illum fallacia supplan¬
tat. Quasi gͦ gregem dissipat: cum fidelẽ
populum diabolus ꝑ temptationes necat.
Sed contra hec mercenarius nullo zelo
accenditur nullo feruore dilectionis
excitatur: quia dum sola exteriora com¬
moda requirit interiora gregis damp¬
na negligenter patitur. Unde ⁊ mox ad¬

Expanded text:
tione quotidie non corpora, sed mentes tione quotidie non corpora, sed mentes dilaniat, malignus videlicet spiritus, qui caulas fidelium insidians ccircuit et mortes animarum quaerit. De quo lupo mox subditur: « Et lupus rapit et dispergit oves. » Lupus venit et mercenarius fugit: quia malignus spiritus dum mentes fidelium in tentatione dilaniat, et is qui locum pastoris tenet, curam sollicitudinis non habet, animae pereunt, et ipse de terrenis commodis laetatur. « Lupus rapit et dispergit oves, » cum alium ad luxuriam pertrahit, alium in avaritiam accendit: alium in superbiam erigit, alium per iracundiam dividit: hunc invidia stimulat, illum in fallacia supplantat. Quasi ergo lupus gregem dissipat, cum fidelium populum diabolus per tentationes necat. Sed contra haec mercenarius nullo zelo accenditur, nullo fervore dilectionis excitatur: quia dum sola exteriora commoda requirit, interiora gregis damna negligenter patitur. Unde et mox su
Abbreviated transcription (Latin):
custodiam stabat. lupus et enim suꝑ
oues uenit: cum quilibet iniustus et
raptor fideles quosq atq humiles
opprimit S is qui pastor esse uideba¬
tur ⁊ non erat. relinquit ones ⁊ fugit:
quia dum sibi abeo ꝑiculum metuit.
resistere eiuis inusticie non p̃sumit ⁊
fugit autem non mutando locum: s
subtrabendo ĩolatium Fuigit: quia in¬
iusticiam uidit et tacuit. fugit: quia
se sub silentio abscondit. Quib bene
ꝑ ꝓpb̃am clicitur. Non ascendistis ex
aduerso neq ob posustis murum ꝓ
domo israel: ut staretis in p̃lium in
die domini Exad u̾so quippe ascend̾e
est: quib libet potestatib praue a¬
gentib rationis libera uoce contraire
Et indie domini pro domo isrł in p̃lio
stamus ac murum opponimus: si
fideles in notentes contra ꝑu̾sorum
iniusticiam ex iusticie auctoritate iũ¬
Dicamus. Quod quia mercenarius ñ
facit: cum uenientem lupum uiderit
fugit. G est alius lupus qui sine cessa¬

Expanded text:
custodiam stabat. Lupus etenim super custodiam stabat. Lupus etenim super oves venit cum quilibet injustus et raptor, 1486 fideles quosque atque humiles opprimit. Sed is qui pastor esse videbatur et non erat, relinquit oves et fugit, quia dum sibi ab eo periculum metuit, resistere ejus injustitiae non praesumit. Fugit autem non mutando locum, sed subtrahendo solatium. Fugit, quia injustitiam vidit, et tacuit. Fugit, quia se sub silentio abscondit. Quibus bene per prophetam dicitur: Non ascendistis ex adverso, neque opposuistis murum pro domo Israel, ut staretis in praelio in die Domini . Ex adverso quippe ascendere est quibuslibet potestatibus prave agentibus rationis libera voce contraire. Et in die Domini pro domo Israel in praelio stamus, ac murum opponimus, si fideles innocentes contra perversorum injustitiam ex justitiae auctoritate vindicamus. Quod quia mercenarius non facit, cum venientem lupum viderit, fugit. 3. Sed est alius lupus qui sine cessa
Abbreviated transcription (Latin):
men pastoris ꝑdunt. De quibus pro¬
tinus subditur. Mertẽnarius autẽ
⁊ qui non est pastor cuuis non sunt
oues ꝓprie udet lupum uenientem:
⁊ dimittit oues et fugit. Non pa¬
stor setł marcenarius uocatur: qui
non pro amore intimo oues domini¬
cas sed ad tem porales iuercedes pascit.
Mercenarius quippe est qui locum
quidem pastoris tenet: s lucra anĩaꝵ
nou querit. Terrenis commodis in¬
hiat. honore p̃lationis gaudet. tempo¬
ralib lucris pascitur. impensa sibi
abhominibus reuerent᷑a letatur.
Iste sunt et enu mercedes marcena¬
rii. ut proeo ipso qd̃ in regimine la¬
borat. hic quod querit inueniat: et
ab bereditate gregis in posterum ali¬
enus existat. Utrum uͦ pastor sit an mer¬
ceriarius cognosci ueraciter non potest
si occasio necessitatis deest. Tranquillita¬
tis enum tempore plerumq ad gregis
custodiam sicut uerus pastor sic etiam
mercenariꝰ constat. S lupus ueniens
iudicat quo quisq animo suꝑ gregis

Expanded text:
men pastoris perdunt. De quibus promen pastoris perdunt. De quibus protinus subditur: Mercenarius autem, et qui non est pastor, cujus non sunt oves propriae, videt lupum venientem, t dimittit oves, et fugit. 2. Non pastor, sed mercenarius vocatur, qui non pro amore intimo oves dominicas, sed ad temporales mercedes pascit. Mercenarius quippe est qui locum quidem pastoris tenet, sed lucra animarum non quaerit; terrenis commodis inhiat, honore praelationis gaudet, temporalibus lucris pascitur, impensa sibi ab hominibus reverentia laetatur. Istae sunt etenim mercedes mercenarii, ut pro eo ipso quod in regimine laborat, hic quod quaerit inveniat, et ab haereditate gregis in posterum alienus existat. Utrum vero pastor sit, an mercenarius, cognosci veraciter non potest, si occasio necessitatis deest. Tranquillitatis enim tempore, plerumque ad gregis custodiam sicut verus pastor, sic etiam mercenarius stat; sed lupus veniens indicat quo quisque animo super gregis
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce enim is qui nonͣ᷑ accidenti dono. s
essentialiter bonus est dicit. ego sum
pastor bonus. Atq eiusdem bonitatis
formam quam nos imittemur adiun¬
git dicens. Bonus pastor: anmam suã
ponit pro amicis suis. fecit quod mo¬
nuit: ostendit quod iuissit. Bonus
pastor pro ouibus suis animam posuit:
ut insacramento nr̃o corpus suum
⁊ sanguinem uerteret ⁊ oues quas
redemerat carnis sue alimento sacia¬
ret. Ostensa nob̾ est de contemptui
mortis uia qm sequamur: ad posita
forma cui imprimamur. Primum no¬
bis est. exteriora nr̃a misericorditer
ouibus eius impendere: postremum
uero si neccesse sit etiam mortem nr̃am
pro eisdem ouib ministrare: Apͥmo
autem hoc minimo: ꝑuenit᷑ ad postre¬
num maiꝰ: Sed cũ incomparabiliteR
longe sit melior anima qͣ uiuimus
aterrena substancia quam exterius
possidemus. qui non dat pro ouibus
lubstantiam suam quando pro his
daturus est animam suam: Et sunt
non nulli qui plus terrenam sustan¬
ciam quam oues diligunt. merito no¬

Expanded text:
 accidenti dono, sed essentialiter bonus est, dicit: Ego sum pastor bonus. Atque ejusdem bonitatis formam quam nos imitemur, adjungit, dicens: Bonus pastor animam suam ponit pro ovibus suis. Fecit quod monuit, ostendit quod jussit. Bonus pastor pro ovibus suis animam suam posuit, ut in sacramento nostro corpus suum et sanguinem verteret, et oves quas redemerat, carnis suae alimento satiaret. Ostensa nobis est de contemptu mortis via quam sequamur, apposita est forma cui imprimamur. Primum nobis est exteriora nostra misericorditer ovibus ejus impendere; postremum vero, si necesse sit, etiam mortem nostram pro eisdem ovibus ministrare. A primo autem hoc minimo pervenitur ad postremum majus. Sed cum incomparabiliter longe sit melior anima qua vivimus terrena substantia quam exterius possidemus, qui non dat pro ovibus substantiam suam, quando pro his daturus est animam suam? Et sunt nonnulli qui dum plus 1485 terrenam substantiam quam oves diligunt, merito no