comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dablem ee naburã et sme corpor / que ola uere ꝑpetuoq
eadema sit. rursum de iio / qus nascuntu et occidũt
idest de corporeio / atqi sendiblib / ꝙ fluuila sint / er¬
mutaiblia. opinor tunc aduocatis sensibus puerilis anima testi¬
momis eorũ facile credens: intelligiblẽm̃ ꝗdem naluxa millã
ẽẽ confidit ⁊ ut pote quã sensus ne somuiet ꝗdẽ. Sola autem
sensiblia pro certoq ẽẽ presimit ⁊ que uideri tangi / ceberisq
sensibus ꝑcipi quecint. Itaq presumens nõ opinor mentis intel¬

Expanded text:
e naturam et sine corpore, quae sola uere perpetuoque eadem sit, rursum de his quae nascuntur et occidunt, id est de corporeis atque sensilibus, quod fluida sint emutabilia, opinor tunc aduocatis sensibus puerilis anima testimoniis eorum facile credens intellegibilem quidem naturam nullam esse confidit, utpote quam sensus ne somniet quidem, sola autem sensilia pro uero certoque esse praesumit, quae uideri tangi ceterisque sensibus percipi queant, itaque praesumens non, opinor, mentis intel
Abbreviated transcription (Latin):
corpora/ que clir elemẽta cõcinantibus nobis terr̃a ꝗdẽ
inmedipite mundi sitam ⁊ sumniũ autem ignẽ alta guimia
undiq capessente. ł taber̃ dut cum dicimus Mimdũ nõ
solum anma/ sed etiam ⁊one ac intelligẽtia preditum.
facer̃ uero ⁊ cum ead̃ sylua intra se mouet spẽs. Pati
cum inuicẽ ipea spẽbus se mouẽtibus commouetur. hec¬

Expanded text:
corpora, quae dicuntur elementa, ratiocinantibus nobis terram quidem corpora, quae dicuntur elementa, ratiocinantibus nobis terram quidem in medietate mundi sitam, summum autem ignem alta omnia undique capessentem; habere ut cum dicimus mundum non solum anima, sed etiam ratione atque intellegentia praeditum; facere uero cum eadem silua intra se mouet species; pati cum inuicem ipsa speciebus semet mouentibus commouetur. De
Abbreviated transcription (Latin):
ne sendiblesquiol : nec om̃mio rõnable  sedd motu animi
comprehendenda bali ⁊ uł q contioerit eã / mhil sentiat
Et qui rõnem eius ammo exercuecis adulterma quãda
tone assecutus eẽ uideatur solum çego temedliñ as¬
secutionis id crit: ut putemus ignẽ eius eõ partẽ/ que
ignita: aquã uero / que humecta est. sumłe cetera. Que¬
proprio esse ac iuderi aliquid efficit ut ẽẽ hominẽ uel
equũ nel quid aliud ex animalib arborib strepibus¬
et hmõi. Qualis nero cum aliquã ꝑcipit iqualitatẽ ca¬
le facta uel colorata. Quanta cum corporũ est augmẽtis
minutionibusq uariata. Dol aliguid: qum erit in aliqͦ
habitu / et comparatiõe: eminẽtia sua / uel humilitaite ad¬
ucesum alterius eminentia estimata. Ubi aũt : cum deber¬
minatur/ et accipit aliquã figurã ⁊ sic eñ in tiliquo eq̃
oco putatur. Qñ /cum crecũactio mũdi intromẽta ei
temporis dederit positio porto : cum ordinab inter prĩa

Expanded text:
ne sensile quid nec omnino rationabile, sed motu animi comprehendenda tali ut qui contigerit eam nihil sentiat et qui rationem eius animo exercuerit «adulterina quadam ratione» assecutus esse uideatur. «Solum ergo remedium assecutionis id erit ut putemus ignem esse partem eius quae ignita, aquam uero quae humectata est», similiter cetera. Quproprio esse ac uideri aliquid effecerint, uel hominem uel equum uel quid aliud ex animalibus, arboribus, stirpibus; qualitas uero cum aliquam percipit qualitatem calefacta uel colorata; quantitas cum corporum est augmentis imminutionibusque uariata; πρὸς τί cum erit in aliquo habitu et comparatione eminentia sua uel humilitate aduersum alterius eminentiam aestimata; ubi autem cum determinatur et accipit aliquam figuram — sic enim in aliquo esse loco putatur; quando cum circumactio mundi incrementa ei temporis dederit; positio porro cum ordinaretur inter prima
Abbreviated transcription (Latin):
sumalacra suscipit. ¶ Nec płane intellioibłe / nec plonie
sensibies poĩtam. Sedl que ex iis /que inẽa cõmutantur / in¬
telligi tamẽ posse iudeatur. Ignis quidem pars eius ignita
tlumecter uero pars eiusdem̃ aqua: si modo exptis ei
paro ulla dici põt. Terra quoq et aer rone illa si focte
qua / sumulacra corum recipit in se Annotationco¬

Expanded text:
em nec plane sensibilem positam, sed quae ex his quae in ea commutantur intellegi tamen posse uideatur. Ignis quidem pars eius ignita, humectata uero pars eiusdem aqua, si modo expertis rei pars ulla dici potest; terra quoque et aer ratione illa, si forte qua simulacra eorum recipit in se. De qui
Abbreviated transcription (Latin):
q palophꝰ / inscribitur. Suima diligentia / precipuaq
stam̃ euuã ꝙ priscorum hõius genus omnia/ que aduer/¬
sum homimum iiteq agenciam facultatẽ diuino consilio
prouudentiaq demanant / anxilicntib atq oꝑantibus /¬
tam pobentiis / ꝙ̃ rõmbus : Hec ip̃a que aucilicintur
deos existimaste constat ⁊ propterea ꝙ rudibus animis
nondum insediet ueri dei cogntio: Erant enim pasto¬
res et syluicedi : Exberiq huiusmodi sine studiis huma¬
ibatis. quos clacdi publice suꝑstites fecerat oportuna habi¬
tatio ex tempestatum / atq il luuionis in comodo. Que
porte postea blanduntes humanis patrionibus propter cu¬
piditatem Lucri uersibus suis firmata / membratutiq effigi¬
ata amplis et reconditis nominib exornauẽt ⁊ usq adeo
ut etiã uitiosas hominũ illecebras ⁊ turpissimosq actus
deos cognominarẽt obuocios pasdioni. Itaq factum ut pro
gr̃a /que ab hominibus debetur diuine prouictentie Iorico

Expanded text:
losophus inscribitur summa diligentia praecipuaque s: priscorum hominum genus omnia quae ad usum hominum uitaeque agendae facultatem diuino consilio prouidentiaque demanant auxiliantibus atque operantibus tam potentiis quam rationibus, haec ipsa quae auxiliantur deos existimasse, propterea quod rudibus animis nondum insedisset ueri dei sciscitatio. Erant enim pastores et siluicaedi ceterique huius modi sine studiis humanitatis, quos cladis publicae superstites fecerat opportuna habitatio ex tempestatum atque illuuionis incommodo. Quae poetae postea blandientes humanis passionibus propter cupiditatem lucri uersibus suis formata membratimque effigiata amplis et reconditis nominibus exornauerunt, usque adeo ut etiam uitiosas hominum illecebras turpissimosque actus deos cognominarent obnoxios passioni. Itaque factum ut pro gratia, quae ab hominibus debetur diuinae prouidentiae, origo
Abbreviated transcription (Latin):
deorum ortus habeat / atq dicatur: ut Decanũ Salatiẽꝙ
celi satu terreꝙ conceptu gnatos / editosq memores. E
hio phorcyn daturnũ et opemi deiceps Iouem atq Iuno¬
nem ⁊eliqnos featres interse / agnatosq us urpar̃ alq ap¬
pellar uidemusi et corum ut utamuꝵ uetori uerbo pro sapia
¶. Sic igr̃ nr̃a credulitas comes asseueratiema priscorim
unorũ/ ꝙ terxe celiq filii suit. Oceamis et łhetio. ł forũ
poro saturnus et Rheci et phorcus. Saturu porro et
R hee proles . Iuppiter et Iuno et ceteri ⁊ ꝗ sumit in ore hoũs
abqi mentibusi et de quorum fratermtate fama celebratur
detꝙ ex iis olii nali sunt⁊ ꝙ putantur. timotatione¬

Expanded text:
deorum ortus habeatur atque dicatur, ut Oceanum Salaciamque Caeli satu Terraeque conceptu generatos editosque memoremus, ex his Saturnum et Opem, deinceps Iovem atque Iunonem, reliquos, quos fratres inter se agnatosque usurpari atque appellari videmus, et eorum, ut utamur vetere verbo, prosapia quoque credulitas comes asseuerationi priscorum uirorum, quod Terrae Caelique filii sint Oceanus et Tethys, horum porro Saturnus et Rhea et Phorcus, Saturni porro et Rheae proles Iupiter et Iuno et caeteri qui sunt in ore hominum ac mentibus et de quorum fraternitate fama celebratur; atque ex his alii nati sunt qui dii putantur. His i
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Certe deorum filiis / aut nepotibus nõ credi satis
religiosum / quis in congruis / sed necessariis probatiomb
dicant : Tamen quia de domesticis rebus pronũciant:
credendum ẽẽ merito puto Innotationes¬

Expanded text:
runt. Certe deorum filiis aut nepotibus non credi satis runt. Certe deorum filiis aut nepotibus non credi satis inreligiosum; quamuis incongruis nec necessariis probationibus dicant, tamen, quia de domesticis rebus pronuntiant, credendum esse merito puto. Sit i
Abbreviated transcription (Latin):
demonas appellant i nr̃i ut opmor lares: si modo hoc recte
conuersum iuderi pobest/ et nosse et nintiar ortum / maius ẽ
q ut profiteri scriber nos audeamus. Credendũ iinirum
ẽ ueteribus et priscis ut aũt uirisi ꝗ se de progeme deorũ
ẽẽ dicebant. Itoq eorum nocabula nobis prodiderũt. None
aũt generatores suos optime poterat. Ac difficillime factum
ẽ/a diis ortis fidem non haber̃ ⁊ quãq nec argumẽtis
rombus certis eoni or̃o confirmetur. Sed quia de suis
rebus notis uidentur loꝗ⁊ ueteri legi/ moriq parendumẽ.¬
CAucro muisibiliũ cliuinarumq p̃tatum / quȩ demones
nuncupantur / prestar ronem maius est opris : q̃ facere
ualeat hominis inoeniu : Igitur compenoliũ ex credulitate
sumatur. Credamus igitur iis / ꝙ apud scłm prius / cum
ip̃i cognationẽ / propingtatemq diuin generis preferrent
de natura deorum / maiorum / atq auorũ deq genituris
sinolorum eterna monimenta in libris posteritati reliq̃¬

Expanded text:
dai/monas appellant, nostri, opinor, Lares, si modo hoc recte conversum videri potest, et nosse et enuntiare ortum eorum maius est, quam ut profiteri nos scribere audeamus. Credendum nimirum est veteribus et priscis, ut aiunt, viris, qui se progeniem deorum esse dicebant, itaque eorum vocabula nobis prodiderunt. Nosse autem generatores suos optime poterant, ac difficile factu est a deis ortis fidem non habere, quamquam nec argumentis nec rationibus certis eorum oratio confirmatur; sed quia de suis notis rebus videntur loqui, veteri legi morique parendumuero inuisibilium diuinarum potestatum quae daemones nuncupantur praestare rationem maius est opus quam ferre ualeat hominis ingenium; igitur compendium ex credulitate sumatur. Credamus ergo his qui apud saeculum prius, cum ipsi cognationem propinquitatemque diuini generis praeferrent, de natura deorum, maiorum atque auorum deque genituris singulorum aeterna monumenta in libris posteritati relique
Abbreviated transcription (Latin):
bactauit mino. Rñt idem ꝙ breuiter et strictim de
propterea credo ne Aluuoli constitutio inꝑfecta ⁊elinq̃¬
retur ex quotacunq parte si suleret. Dtꝗ ecs sbas ut¬
rebus credule magis q̃ ꝑsuadenter et probabiliter
ostendit oporter̃ credulitate omnes doctrmas precedẽt: maxie
cum non quorumlt. sed magnorũ et prope diumorũ uixorũ
sit ascertio. Bemq non frustra de pythagora dictum ip̃m
dicere. propterẽq ultra queri non oporteret. Exgo inꝗt
niq probationes semper adhibende/ nec ꝑsuadens asoectio
iis que dicuntur a priscis diuina quadam sapientia

Expanded text:
atur. Idem tamen breuiter et strictim de propterea ne mundi constitutio imperfecta relinqueretur ex quotacumque parte, si sileret de hurebus, credule mage quam persuadenter et probabiliter stendit oportere «credulitatem» omnes doctrinas praecedere, maxime cum non quorumlibet sed magnorum et prope «diuinorum» uirorum sit assertio — denique non frustra de Pythagora dictum «ipsum dicere» proptereaque ultra quaeri non oportere. Ergo, inquit, neque probationes semper adhibendae nec persuadens assertio his quae dicuntur a priscis diuina quadam sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
uecuq ex mĩnutioribus
Scompom̃tur maiora occupãt. Que nõ ex gran¬
dioribus: minutiora cohiber non possuñt Ignis aute
pre ceteris generibus mimuitissimis constat particulio
dlcoq aquã aerey terrã/ et que ex his componũtur
omma penetrat transilit quia usq adeo ut inhil

Expanded text:
ue ex minutioribus componuntur, maiora detinent; quę uero ex grandioribus, minutiora cohibere non possunt. Ignis autem prę cęteris generibus minutissimis constat particulis. Ideoque aquam, aëra, terram, et quę ex his componuntur, omnia penetrat, transilit, usque adeo, ut nihil
Abbreviated transcription (Latin):
tima puto lectorum factus parctum/ suma cura / ut pote
lotanda puericis̨. et ite adolescetię merita: quo ta ex
secundi orgmnis populo ꝑ rouehantur ad primu orduiẽ pro¬
pugnatorũ / qui merebuntur:qͣ ex iis / qui a parctum urtute
groñis hesterue: Licet strictim compendioq decursis:
An aliquid ectiam uultis addi : Ti inhuil saue innota eˢ.

Expanded text:
tum puto, lectorum fetus parentum summa cura, utpote otanda pueritiae et item adulescentiae merita, quo tam ex secundi ordinis populo prouehantur ad primum ordinem propugnatorum qui merebuntur quam ex his qui a parentum uirtute orationis hesternae strictim licet compendioque decursis an aliquid etiam uultis addi? TIMAEUS. Nihil sane.
Abbreviated transcription (Latin):
dictu quidem fas est / guãtum exemplar est pro cterno secntus E¬
At ꝗ di pulcher ẽ hie mundus / di probus emns tosifex profecto
specien eterritatis mmitan maluit. Sin secus / qđ ne ꝗdem dicta
fas est / generatum exemplimi ẽ pro gterno secutus ¶ Namsi est
ut ꝗdiem est / pulchutudine incomꝑabłi mimdus opifexq et fabrica¬
toreis optinus. ꝑspici est ꝙ inxta sinceiȩ atq iiitabilis prope¬
talis exempluz minida sit instituta molitio si uero qdđ ne cogitari
ꝑdem aut mente concipi fas est/ aa elaboratuz ⁊lnmotatiores¬

Expanded text:
dictu quidem fas est, generatum exemplum est pro aeterno secutusAtqui si pulcher est hic mundus et si probus eius artifex, profecto speciem aeternitatis imitari maluit, sin secus, quod ne dictu quidem fas est, generatum exemplum est pro aeterno secutus. — ut quidem est — pulchritudine incomparabili mundus, opifexque et fabricator eius optimus, perspicuum est quod iuxta sincerae atque immutabilis proprietatis exemplum mundi sit instituta molitio, sin uero, quod ne cogitari quidem aut mente concipi fas est, ad elaboratum. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
ul ex e od no quĩl absit ¶ Tria et nunc morltiliuai genea
desunt umuersilati. ꝗbus ccrens unuersares ꝑse geone
indigedit. Suil poreo iiperfecta si uniuersa morttaliun/
feerit Aurudus perfectuo futuruo porro proueniet hot
ide iuirlule anctorilatis meȩ ce plena umuersi generic
sbam: quo amnalib singlis suppeditatio uuendi ingos
ea que funt meliora proxima diumtali formã dagnita¬
temq sortiantur. Innobationes¬

Expanded text:
unc mortalia genera desunt uniuersitati quibus carens uniuersa res perfectione indigebit. Erit porro imperfecta si uniuersa mortalia gensi erit mundus perfectus futurus — proueniet porro hoc idem uirtute auctoritatis meae —, esse plenam uniuersi generis substantiam, quo animalibus singulis suppeditato uiuendi uigore ea quae sunt meliora proximam diuinitati fortunam dignitatemque sortiantur. Quapro
Abbreviated transcription (Latin):
dillucidaus aĩt. hunc emim inte mimobłis presentariũ statin
infintus ille temporaliũ tecũ molus mutatur. Cuꝙ̃ eum effin
eẽ / atq equar̃ non possit⁊ ex nio ͭ ͤ deficit in motũ. et exo
simplicitate pñtie deccescit in infintã futuri / ac preteciti q̃ti¬
tatẽ. Et cum tota pariter iube sue plemibudnẽ nequeat porsideẽ.
hoc ĩp̃o ꝙ aliquo modo nunquã eẽ desunt: illud q̃đ impler atq
exprimere non polest / aliquatemis indetur emulari ⁊ alligans /e
ad qualẽ cumꝙ pñtiam huis exigui / uolucrisq momenti. Sue
quomã mauentis illius pñtie qucindam gestat imagniẽ/ ꝗb cũꝑ
continerit id prestat. ut esse iuideantur. Qnom̃a neco maneꝵ
nõ pobuit⁊ infinitum temporis iter areripũt. To modo fatim est
at confiuaret uittã eundo⁊ cuius plemtudinẽ completi nõ ua

Expanded text:
urae. Hunc enim vitae immobilis praesentarium statum, infinitus ille temporalium rerum motus imitatur; cumque eum effingere 20, atque aequare non possit, ex immobilitate deficit in motum, ex simplicitate praesentiae decrescit in infinitam futuri ac praeteriti quantitatem; et, cum totam pariter vitae suae plenitudinem nequeat possidere, hoc ipso, quod aliquo modo nunquam esse desinit, illud, quod implere atque exprimere non potest, aliquatenus videtur aemulari, alligans se ad qualemcumque praesentiam huius exigui uolucrisque momenti, quae, quoniam manentis illius praesentiae quandam gestat imaginem, quibuscumque contigerit id praestat ut esse uideantur. Quoniam uero manere non potuit, infinitum temporis iter arripuit eoque modo factum est ut continuaret eundo uitam cuius plenitudinem complecti non ua
Abbreviated transcription (Latin):
¶Dedit autem diuinis duo gña motus. unũ quod semper
eẽt in eo eque/ et inole in ommbus atq uno modo celaret
et similis pelleretur. Quinq antem reliꝗs motibus orbem
eius circlis conuenientem et pro cuiusq natura cõmentꝰ
ẽ. Allerum circum se / ꝑq eandem otbilam semper obeuntem
candemq semper deliberante : ac de eisdem ⁊atiocinantem
Alterum uero balem⁊ qui semꝑ ultra proceder̃ gescieus
eiusctem alq immulablis nature coerctione intra obietũ
eius rotabundus teneretur. Dumq illis ocratis et cõbrariis
sibi inuicem prohibitis motibus : ut uterq creculus esoet
in optimo / beatissinoq agitationis statu d notationes¬

Expanded text:
Dedit autem divinis duo genera motus, unum, quod semper esset in eodem † de quo et idem omnibus atque uno modo celaret, et similis pelleretur. Quinque autem reliquis motibus orbum eius circulis conuenientem et pro cuiusque natura commentus est, alterum circum se perque eandem orbitam semper obeuntem eademque semper deliberantem ac de isdem ratiocinantem, alterum uero talem, qui semper ultra procedere gestiens eiusdem atque immutabilis naturae coercitione intra obiectum eius rotabundus teneretur quinque illis erraticis et contrariis sibi inuicem prohibitis motibus, ut uterque circulus esset in optimo beatissimoque agitationis statu. Qua e
Abbreviated transcription (Latin):
Eredo propterea ne si audiant homines ẽẽ quedã / que fuerint
ex ouigine nata : nunquã principatui simimi dei derogari putent
si pari atq eadem suit / qua beus ⁊ antiquitatis prestantia: nesci¬
entes longe ałi diciong̃me rerum eternaru⁊ et ĩtem caduicarũ.
Siquides mortaliu anthoritas et origo illa ẽ ÷ quę precedit ortũ
cetirorum: ut origo ẽ pater filii: et populotũ alq urbiũ condito¬
res eam̃. At uero duinorũ generũ / cternarumꝙ gentiũ origo et ars
nõ in anticipatione temporis. sed dignitatis eminentia considerat
Uel qđ effecti operis pontificiũ et authoritatẽ manibus magisq̃
dispõm̃ mentis solecimus ascribere. Delꝙ pleriꝙ ex mortali nas¬

Expanded text:
redo propterea ne, si audiant homines esse quaedam quae fuerint ex origine nata numquam, principatui summi dei derogari putent, si pari atque eadem sint qua deus antiquitatis praestantia, nescientes longe aliter dici originem rerum aeternarum et item caducarum — siquidem mortalium auctoritas et origo illa est quae praecedit ortum ceterorum, ut origo est pater filii et populorum atque urbium conditores earum, at uero diuinorum generum aeternarumque gentium origo et arx non in anticipatione temporis sed dignitatis eminentia consideratur — uel quod effecti operis pontificium et auctoritatem manibus magis quam dispositioni mentis soleamus ascribere uel quod plerique, ex mortali na
Abbreviated transcription (Latin):
ca.17. d. Elementa huis mundi corporei hñt
defintam ui / qualitatemq suam quid unũ quođq
ualcat/ uel non ualeciti. Snd de quo fieri porat
uel. nõ possit. Exiis uelut primordiis ⁊erum omnia
ut de grano tritici non nascatur faba : uł de fabq̃
triticum : uł de pocoe hõ: uelde homineᷤ pecus u¬

Expanded text:
. Et elementa mundi hujus corporei habent definitam vim qualitatemque suam, quid unumquodque valeat vel non valeat, quid de quo fieri possit vel non possit. Ex his velut primordiis rerum, omnia ut de grano tritici non nascatur faba, vel de faba triticum, vel de pecore homo, vel de homine pecus
Abbreviated transcription (Latin):
consedit : tum uł ecidem spẽs uł interdũ inmutata
recdr. cum ignis ocłorum cum eo ione / ꝗ est ob os offa¬
sus se confundit ⁊ et contundit ¶ Siꝗͣdem utriusq¬
ignis bam intimi q̃ exbrapoiti concursu incidente
mber sam aliquã / lenemq materie suꝑficiem formati¬
ꝓ in mllas uariasꝙ fignras simulacra ex leuigati cot¬
poris conspectu resultant Annolatione/¬

Expanded text:
consedit, tum vel eadem species vel interdum inmutata redditur, cum ignis oculorum cum eo igne, qui est ob os offusus, se confudit et contulit. Dextrignis tam intimi quam extra positi concursu incidente in tersam aliquam leuemque materiae superficie in formatique in multas et uarias liguras simulacra ex leuigati corporis conspectu resultant. Dextrae
Abbreviated transcription (Latin):
diq̃dem ille censet radui iusualio in pactu in solidlã¬
specli suꝑficiem proptereaq inftacti acumẽ ados ⁊euerti
obuiumq nultui factum suũ cernẽr̃. et in specło putare
sibi uultus apparẽr simulacrũ. At uõ plato pro ioemi
pandentieq diumtate duũ luminũ cetum confluentũ
inber sam speclĩ et solidam cutem idest duremi lumnis
et intrmi / qđ̃ ꝑ oclos fluit / brahentis secũ de uubtu
manantem colorẽ in specło corporali / coloratisq iuillꝰ
lmeamẽtis / et formabo ac declmiato color simulacrũ enu¬
lũ uultus adimibrari. Sic enim loꝗtur. Nam ex ulcus¬

Expanded text:
Namque ille censet radii uisualis impacti in solidspeculi superficiem proptereaque infracti mucronem ad os reuerti obuiumque uultui factum uultum suum cernere et in speculo putare sibi uultus apparere simulacrum, at uero Plato pro ingenii prudentiaeque diuinitate duum luminum coetum confluentium in tersam speculi et solidam cutem id est diurni luminis et intimi quod per oculos fluit, trahentis secum de uultu manantem colorem, in speculo corporari coloratisque uultus lineamentis et formato ac deliniato colore simulacrum aemulum uultus adumbrari. Sic qui
Abbreviated transcription (Latin):
corporis ex edificatione eterus anime duos circui¬
tus addidisse dicit deũ : ꝗ circuitus animea
opera sunt : quorũ alter intelugẽtia est : alter opiͦ
amme minime est ociosa. Undiq ige corpus hũanũ
duab inmortalis anime circum actionib obligatum
totũ / atq ex om̃ib ⁊egionibus iutali substentatur iugõe

Expanded text:
corporis exaedificatione aeternae animae duos circuitus addidisse dicit deum; qui circuitus animae opera sunt, quorum alter intellegentia est, alter opinio. a ergo animae minime est otiosa. Vndique igitur corpus humanum duabus immortalis animae circumactionibus obligatum totum atque ex omnibus regionibus uitali sustentatur uigore
Abbreviated transcription (Latin):
plato in phedio his ueibis testatur. Onus amima imortalis.
quia qđ ⁊emper monetur semꝑ in uita ẽ. Et ucco qđ alma mo/¬
uet/ aliunde sumpta uirtute motis / pausam mouendi patient /
ut q̃đ minquã motum suum deserat. mmquã mouẽe se deseat.
quin ceteris ctiã quę mobũ ex natura sua nõ habont fons et ⁊¬
imłui motus sit. Intiu porto sine ortu ⁊ quando que gignantre
ex mitio cieantur : ipcum porro eꝙ nullo mitio. Ncmisi ex
aliquo: mnitin nõ eat imtui :̃ quando cuncta / que grominture
ex aitio sit oportet. Et quia taret gñatione ⁊ caret etias¬
et morte. Ouppe mitio scpulto neq̃r ipsum ee aliquo repabr̃
net quicquã e eo. Aimirũ cmũm ex iitio cuncta / que sunt
ingñatione sbsistunt. Sic etgo motus ꝗdiẽ mitui / qđ intimo
ius recum erigat causa /recreentur. tles ibi guare onsa
amĩnns / mentisq immoctalitas reuelata ẽ. Et emĩ onne
coiput / qd quiolem habet intra se motuũ iugorẽ i tri ona

Expanded text:
at in Phaedro dicens ita: «Omnis anima immortalis, quia quod semper mouetur semper in uita est; at uero quod aliud mouet aliunde sumpta uirtute motus, pausam mouendi patiens, put quod numquam motum suum deserat, numquam mouere se desinit; quin ceteris etiam quae motum ex natura sua non habent, fons et initium motus fit. Initium porro sine ortu, quando quae gignuntur ex initio creantur, ipsum porro ex nullo initio; nam si ex aliquo initium, non erit initium, quando cuncta quae gignuntur ex initio sint oportet. Et quia caret generatione, caret etiam morte; quippe initio sepulto neque ipsum ex aliquo reparabitur nec quicquam ex eo; nimirum enim ex initio cuncta quae sunt in generatione subsistunt. Sic ergo motus quidem initium quod intimo nis rerum exigat causa recreentur. Quare ostensa animae mentisque immortalitas reuelata est. Omne enim corpus, quod quidem habet intra se motiuum uigorem, cum anima
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nr̃a yoitur hec est profeccio mhil ad prescio
de muuersitatio nel micio / uel mitiis ut quidam
putant esse dicendum. non ꝙ sit ullũ impedimen¬
tũ preter in ex̃ cable difficultate ⁊ sed ꝙ ĩta insti/¬
tuto sermone sit impoctible admodum ꝑueniri ad
explanaitionẽ rei. Neq igẽ nos id expectetio : net
ego mihi ꝑ suadeã poize me tantu / et tanti oneris
sustimnere tq illud potiuo pbseruabo / qđ mntio
scrmonis pregatio petini in rebus iagmariis/ procli¬
monsq aod fallendum tombus terũ carimdem uerisi¬
mlibus atseetiomb nmaginariisq / contentus sum ⁊ imtia
molorum / et mimeciorum originem pondens

Expanded text:
ra igitur haec est professio nihil ad praesens de uniuersitatis uel initio uel initiis, ut quidam putant, esse dicendum, non quo sit ullum impedimentum praeter inextricabilem difficultatem, sed quod ita instituto sermone sit impossibile admodum perueniri ad explanationem rei. Neque igitur uos id expectetis nec ego mihi persuadeam posse me tantum et tanti oneris sustinere. Atque illud potius obseruabo, quod initio sermonis precario petiui, in rebus imaginariis procliuibusque ad fallendum rationibus rerum earundem uerisimilibus assertionibus imaginariisque contentus sim initia singulorum et uniuersorum originem pandens
Abbreviated transcription (Latin):
bre decolores / et sine claritudinis illustratioe. Nec põt
uisus comprehender̃ aliquã qualitatẽ tenebrarũ. sedpꝰ
suepicari ꝙ non git potius ꝙ̃ quid ⁊ecũ sit. Nibuilq
uiolens adipm̃ sibi iidetur inder̃ qđ non iudet ⁊et iud
se aliquid putat / quũ intal udeat. Quis enim uisus in
tenebris. Sed quia natura ocłi hec est ub colores dis¬
cernat. conãs opinor discernẽe naturã decolorgi tene¬
bias sentit̃ se de suspicaur. Sic igẽ etiam Sylua cõ¬
tigua quiclẽ est/ quia contingi putatur enmea / que
principali conbingũtur / sub sensus uem̃al: sed cõtactu
enis prouenit ex accidenti. Uerum hoc ip̃m̃ sine sensu
quia ipã per se neq tactu sentibur: neq cęteris seusib.
Nec contentus tanta diligetia superadedit notha et
adulterma quadai õcmatiõe syluã eẽ dicens opma¬

Expanded text:
brae decolores et sine claritudinis illustratione —, nec potest brae decolores et sine claritudinis illustratione —, nec potest uisus comprehendere aliquam qualitatem tenebrarum, sed suspicari quod non sit potius quam quid rerum sit, nihilque uidens id ipsum sibi uidetur uidere quod non uidet et uidere se aliquid putat, cum nihil uideat — quis enim uisus in tenebris?. Sed quia natura oculi haec est ut colores discernat, conans, opinor, discernere naturam decolorem, tenebras sentire se suspicatur. Sic igitur etiam silua cotigua quidem est, quia contingi putatur, cum ea quae principaliter continguntur sub sensus ueniunt, sed contactus eius prouenit ex accidenti, uerum hoc ipsum sine sensu quia ipsa per se neque tactu sentitur neque ceteris sensibus. Nec contentus hac tanta diligentia superaddidit «notha et adulterina quadam ratiocinatione» siluam esse dicens «op
Abbreviated transcription (Latin):
sme conbagio: nec ipius mage q̃ eorum : que intra ipãi
sunt corporũ. Que cum sentiuntur ⁊ suspitio nascitur
ipam sentiri: proptereaq ex iis spẽbus quas crecipitꝰ
formari cum sit informis uẽ Itaq sensus ꝗdem sp̃er
in sylua constitutaꝵ  elarus est: ipis audem silus
que spebus subiacet/ obscurus: et cõ sensus potius q̃ sen¬
sus est. Ergo quia siluestria ꝗdlem sentiũtur. Sylua uõ
minime sentitur natura propria. sed propter siluestria
cum hisdem soctiri pritatur: fit huiusmodi sensus interlꝰ
Preclareq dictum Syluam sine sensu tangentiũ tangi : qr
puro sengu mimime sentiatur: ut si quit dical tenebras
quoq sine sentu uideri. Non enim ꝑide sentit insus hoĩs
tenebras intucri intuẽtis ⁊ ut cũm solet intueri ⁊es colora¬
tas / dilucidasq ⁊ sed contraria patsiõe et amiisione atq
indigẽtia eorum ommũ / que õcłi uident. Sunt enim tene¬

Expanded text:
sine contagio nec ipsius mage quam eorum quae intra ipsam sine contagio nec ipsius mage quam eorum quae intra ipsam sunt corporum; quae cum sentiuntur, suspicio nascitur ipsam sentiri, propterea quod ex his speciebus quas recipit formari, cum sit informis, uidetur. Itaque sensus quidem specierum in silua constitutarum clarus est, ipsius autem siluae, quae speciebus subiacet, obscurus et consensus potius quam sensus est. Ergo quia siluestria quidem sentiuntur, silua uero minime sentitur natura propria, sed propter siluestria cum isdem sentiri putatur, fit huius modi sensus incertus, praeclareque dictum siluam «sine sensu tangentium tangi», quia puro sensu minime sentiatur, ut si quis dicat tenebras quoque sine sensu uideri. Non enim perinde sentit uisus hominis tenebras intuentis ut cum solet intueri res coloratas dilucidasque, sed contraria passione et amissione atque indigentia eorum omnium quae oculi uident — sunt enim tene
Abbreviated transcription (Latin):
i panm̃ ab amma tangi sine tangẽtis senzu. Suippe omne.
q̃el tangit mꝗt Chal. sensile est: et sentibus subiacet
Quicꝗd ergo tanoẽ sentu sentiatur. necee ẽQuom̃o igitur
possinus dicer bangi aliquia qđ ex nã suc minime con¬
ignũ est. Lide altitudiẽ pectoris. et ut breui elocutione
sus pictionẽ mentio sue de syluai ⁊ euelauerit. Onme certe qđ
alicuuis smile est / ex sumlio suo recognoscitur. Yt igẽ certe s
tei defimbeq certa et definitiua ẽ comprehensio. sic incerte
minimeq defunts incerta et indefinita suspitio sit necene ẽl
Quia ig̃e Iendus certarũ definitarũq rerũ soisus est. ꝯppe
bñtium figuras et qualitates: necesse est etiam compte¬
hensionẽ earum certam defmnitãq eẽ. Sed etem̃ sylua in¬
defita est res: ut pobe informis / et figura carens iux̃
naturã suam. Amnime igẽ cum sensu eius fit imaginaᷤ
Sine sensu igẽ. fit tamẽ euanida quedam eius attrectaͦ.

Expanded text:
ipsam sine tangentis sensu tangi»; quippe omne quod tangitur sensile est et sensibus subiacet, quidquid ergo tangitur sensu sentiatur necesse est. Quo modo igitur possumus dicere tangi aliquid quod ex natura sua minime coniguum est? Vide altitudinem pectoris et ut breui elocutione suspicionem mentis suae de silua reuelauerit: Omne certe quod alicuius simile est ex simili suo recognoscitur; ut igitur certae rei definitaeque certa et definita est comprehensio, sic incertae minimeque definitae incerta et indefinita suspicio sit necesse est. Quia igitur sensus certarum definitarumque rerum sensus est, quippe habentium figuras et qualitates, necesse est etiam comprehensionem earum certam definitamque esse. Sed enim silua indefinita res est, utpote informis et figura carens iuxta naturam suam; minime igitur cum sensu eius fit imaginatio, «sine sensu» igitur. Fit tamen euanida quaedam eius attrectatio
Abbreviated transcription (Latin):
eunđ. qđ filios omnes ñales ẽẽ millus ĩguorat sed
tam grgci q̃ nos legibimos/ et ibẽ presumptos nom̃ibus
conferunt aliquid /imꝑtĩt q geminũ sonũ. oro
tamẽ de sylua insinita eam / et nicertõ esse assecc̃o
certa est. Recla igr notha et spuria ⁊õcmatione / alço
opĩone potis ꝙ̃ intellectu cecto comphendi eã censeb
plato : ut pote cuius natura ⁊ecte rõms / et nõ recti
unfuciq intellectus presimiat consortio. Annotatione

Expanded text:
em». Filios omnes naturales esse nullus ignorat, sed tam Graeci quam nos legitimos et item praesumptos nominibusconferunt aliquid impertiuntque genuinum sonum. Oratio tamen de silua infinitam eam et incertam esse asserens certa est. Rite igitur «notha et spuria ratiocinatione» atque opinione potius quam intellectu certo comprehendi eam censet Plato, utpote cuius natura rectae rationis et non recti confusique intellectus praesumatur consortio. Diuisa e
Abbreviated transcription (Latin):
quia priuatĩ non erat sylua sumlibus uiribus / neq exe¬
quatis potentiis instructa : neq quitq in ea erat equa¬
le/ qđ iactationẽ / preponderationemq corporũ coherce¬
ret i sed in stagnis cum iimoblis est aque euꝑficies /
incidente aliqua grauiore mole/ primo nascitur ilũ¬
motus ⁊ denide agilatiõe facta totius elemeti nõ dolum
agnẽ aque mouetur: sed illud ipm qđ incidit cam̃q
motus prebuit uicissim moriet. Sic syluai quoq exmitio
corporũ sumpto motu / non solum omni fficia mouetur:
Uerumip̃a corpora / que mtiũ motus sunt mincẽ pellit

Expanded text:
«quod priuatim neque similibus uiribus neque exaequatis potentiis instructa nec quicquam in ea esset aequale» quod iactationem praeponderationemque corporum coerceret. Sed ut in stagnis, cum immobilis est aquae superficies, incidente aliqua grauiore mole primo nascitur inimotus, deinde agitatione facta totius elementi non solum agmen aquae mouetur, sed illud ipsum quod incidit causamque motus praebuit, uicissim mouet, sic silua quoque ex initio corporum sumpto motu non solum ipsa omnifariam mouetur, uerum ipsa corpora, quae initium motus sunt, inuicem pellit
Abbreviated transcription (Latin):
el louia ferci ¶Nec est mee quilem dom̃e meno esco
el ane Mundi quoꝙ sencilis exornationẽ fuune tria
ec. exño locum gencratione. Igc̃ gu̾ationis nubricłas
umecdalc̃ modo: modo ignitam ÷ Serceq item et accis
formas succipiẽtem⁊ celeras ꝙ pelinrequas pas siones ppe¬
tientẽ / omnisormi iusu uideri. S tamẽ prinatim neq u¬
milibus iuribus neꝙ exequalis potentiis insteuatur mͥ¬
nil cõ eius equale. seol undiq uergẽtem et inpronũ uł
abconũ ptepondeialem. Agitari ꝗ̃dem maleriis agitan¬
tibus muuces q reciptoco inpulsu pulsare / atqo ciilar
mãs. Ex quo fluctu turbatas mas mdiuersa ⁊aplari. di¬
sdrmꝙ ti de permle ul que infrumeti purgatione pistoriio
instrumẽtis motu et ercussione discerm uidemus : graniq
quidem el solida el corsum: tenuia ueco et leuia in aliom

Expanded text:
et duo fieri. Haec est meae quidem sententiae mens esse et ante mundi quoque sensilis exornationem fuisse tria haec: existens locum generationem. Igitur generationis nutriculam humectatam modo, modo ignitam, terraeque item et aeris formas suscipientem caeterasque pedissequas passiones perpetientem omniformem uisu uideri; quod tamen priuatim neque similibus uiribus neque exaequatis potentiis instruatur, nihil esse eius aequale, sed undique uergentem et in pronum uel absonum praeponderantem agitari quidem materiis agitantibus inuicemque reciproco pulsu pulsare atque agitare rias. Ex quo fluctu turbatas materias in diuersa raptari discernique a se, perinde ut quae in frumenti purgatione pistoriis instrumentis motu et excussione discerni uidemus, grauia quidem et solida seorsum, tenuia uero et leuia in aliam
Abbreviated transcription (Latin):
mltiforme Nam si una ẽẽt emo poten. unũ qdem
semꝑ eẽt. D t nũs cum in onmes qualitales figuras q
uerlatur/ atꝙ ommna fiat: potentias eius nces se est
oportumitatesq uarie cõmutationis prenosci mẽtibus
bem̃ mamfecto exemplo / qđ dicit / explanat : cum¬
separat a se quatuor mãio idest ignẽ terramq et ceteras
separaitionis com dicens in fluctu solue atꝙ agitatiõe
consesteẽ i ꝑuide ut in feumnẽti purgatione. dnnotatione
inpͦ. Eneidos dicit arma cęcealia: ꝗbus ea / que mixba
exũt secernũtur. Et grania ꝗdem seorsum motu et agita¬
tione. palee uero aliorũ ex iactatiõe et lenia ꝗdem uoli¬

Expanded text:
multiformem; nam si una eius esset potentia, unum quiddam semper esset. At nunc, cum in omnes qualitates figurasque uertatur atque omnia fiat, potentias eius necesse est opportunitatesque uariae commutationis praenosci mentibus. Deinde manifesto exemplo quod dicit explanat, cumseparat a se quattuor materias — id est ignem terramque et ceteras —, separationis causam docens in fluctu siluae atque agitatione consistere, «perinde ut in frumenti purgatione». Nouimus nt poetae dicere, «arma Cerealia», quibus ea quae messa erunt secernuntur, grana quidem seorsum motu et agitatione, paleae uero aliorsum ex iactatione; et «leuia» quidem uoli
Abbreviated transcription (Latin):
in tuetur duplici considecatiõe. Una nondũ susceptis qua¬
litatibus altera post qualitates. Et ante consortiũ ꝗdes
q ꝑceptionẽ. Lost qualitatũ porro consortiũ exornata
et ꝑfectum opus adeo facta: motus stationisq sumpeit
officia  qbus oliuersis temporib uiteretur. Ergo uolens
motus enis prestar̃ cam/ dicit fylue primitus corpib
muectis / et ex prepondercitiõe corum hinc illut uergen¬
tiũ substituine motũ : sedd incertũ cdlinc et fluctu si¬
milem ⁊ cum hinc illuc opresda modo / modo subleucta
sylur imbecillitas ⁊eciprocare: et iquus turbuletusq
motus per uniuersam eius fluctuaret capacitatẽ. Ex
quo factum ut hunc mordinaitũ motũ intimã sylue ah
propriãq et ex natura eius agitatiõe pleriq ee censereł.
qui ciliemis pulsus ẽ: proptereçiq ammata eam i uiteq
compotem arbitrarẽtur ut in digcersione patebit. Reuce

Expanded text:
intuetur duplici consideratione, una nondum susceptis qualitatibus, altera post qualitates. Et ante consortium quidem que perceptionem; post qualitatum porro consortium exornata et perfectum corpus a deo facta, motus stationisque sumpsit officia, quibus diuersis temporibus uteretur. Ergo uolens motus eius praestare causam, dicit siluae primitus corporibus iniectis et ex praeponderatione eorum hinc illinc uergentium substitisse motum, sed incertum adhuc et fluctui similem, cum hinc illinc oppressa modo, modo subleuata siluae imbecillitas reciprocaret et iniquus turbulentusque motus per uniuersam eius fluctuaret capacitatem. Ex quo factum ut hunc inordinatum motum intimam siluae propriamque et ex natura eius agitationem plerique esse censerent, qui alienus pulsus est, proptereaque animatam eam uitaeque com
Abbreviated transcription (Latin):
tur recursum habet ad maberias principales. Nate¬
rie demũ printipales huic macceptũ feruntur. Et em̃
earum oñis sylua mictery ⁊ eas demq sestat ttumeda
Sylua ul humectatur / uel igintur immubaitionẽ ue pa¬
titur ullam. Durmnto enim est incõnutabłis: neo declic̃t
a natura sua ⁊ sed uł que recipiat qualitates et
quantitatos humoas / et ibem caloris / humectari
atꝙ igniri putatur. Hoc aũt explanat eiudentius
cum adiungit Terrę ibem et aeris eꝵ ronable ꝗdem¬

Expanded text:
tur recursum habet ad materias principales, materiae demum principales huic in acceptum feruntur; est enim earum omnium silua nutrix easdemque gestat. «Humectatam silua uel humectatur uel ignitur immutationemue patitur ullam; omnino enim est incommutabilis nec declinat a natura sua, sed ut quae recipiat qualitates et quantitates humoris et item caloris, humectari atque igniri putatur. Explanat euidentius, cum adiungit: «terraeque et item aeris formas
Abbreviated transcription (Latin):
gustinus. Nec illud quidẽ certum habeo utrum ad eand sociẽtate
.s. angelorũ ꝑtineant sol et lima⁊ et cuncta sidera ⁊ ꝙ̃ius nõnullis
lucidda ẽẽ corpora non tamẽ sensu uel intelligentia uideantur. Est¬
idem libio prĩo Reteacta ta .xi. sedd ał eẽ istum Mundum sicut
unde bale aliquia a me dictum ⁊ quo accipi possit / etiam in lo
de miuortalitate amiȩ temer dictum notani. Non quia hoc
fal simi ẽẽ confirmo ⁊ sea quia net uerum ẽẽ comprehendo ꝙ sit
nobis non ẽẽ istum Aundum ⁊ siue cũa eius ulla / siue nulla site
Quia si ulla est ille / qui eam fecit / deus nr̃ est / si aut milla
ẽ nullorum deus põt esse iste ⁊ quanto minuis nr̃ Esse tamẽ
spiritalẽ / intalemq iurtutẽ / et si non sit aniial Minolus. Que
uirtus inangelis sanctis ad decorandum atq ministraulum
sancta scriptura nomine annmarũ significare non solet. Et recte¬

Expanded text:
t: Nec illud quidem certum habeo, utrum ad eamdem societatem, scilicet angelorum, pertineant sol et luna, et cuncta sidera, quamvis nonnullis lucida esse corpora, non tamen sensu vel intelligentia praedita Idem in primo Retractationum: « Animal esse istum mundum, sicut unde tale aliquid a me dictum, quod accipi possit etiam in libro De immortalitate animae temere dictum notavi, non quia hoc falsum esse confirmo, sed quia nec verum esse comprehendo quod sit nobis non esse istum mundum, siue anima eius ulla siue nulla sit, quia si ulla est, ille, qui eam fecit, est deus noster; si autem nulla est, nullorum deus potest esse iste, quanto minus noster. esse tamen spiritalem uitalemque uirtutem, etiamsi non sit animal mundus, quae uirtus in angelis sanctis ad decorandum atque administrandum sancta scriptura nomine animarum significare non solet. pr
Abbreviated transcription (Latin):
mus oleus ẽ: eiq amino Munddus ut corpus ẽ ut si unũ ał
constans ex auuo et corpoẽ: atq iste deus ẽ simis quidam
nature inseipo contineus omña : ut ex ip̃iis anima qua uiui¬
ficatur / tota ista moles iute / atq anime cunctoru iuiuensim
pro cuiusq nascentrs socte sumanturi inhil om̃iuo remanẽt¬
potest⁊ qđ non uit pars dei. Quod si ita ẽ÷ quis non uideat
quanta impietas / et irreligiositas consequatur : ut q̃đ calca¬
uerit quisq partem dei calcet : it in om̃i animante occider¬
credi potest / q dei partem uapulare / cum puer uapulat
Iam uero partes cdei fieri lasciuas / miquas inpias/ atq omina
dammabiles quis ferre porset ⁊ insi qui prorsus insaniat : tfec¬

Expanded text:
imus Deus est eique animo mundus ut corpus est, ut sit unum animal constans ex animo et corpore, adque iste Deus est sinu quodam naturae in se ipso continens omnia, ut ex ipsius anima, qua uiuificatur tota ista moles, uitae adque animae cunctorum uiuentium pro cuiusque nascendi sorte sumantur, nihil omnino remanere, quod non sit pars Dei. Quod si ita est, quis non uideat quanta inpietas et inreligiositas consequatur, ut, quod calcauerit quisque, partem Dei calcet, et in omni animante occidencredi potest, quam Dei partem uapulare, cum puer uapulat? Iam uero partes Dei fieri lasciuas, iniquas, inpias adque omnino damnabiles quis ferre possit, nisi qui prorsus insanit?
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Itaq cum de restabili et inunitabli disputatur ⁊ or̃o talis
sit / qualis sit illa que neq redargui neq cõninci põt ¶. Cause
sunt. Itaq consitcintis ꝗdem generis stabilisq nature. et intellec¬
tus / prudentieq ꝑspĩcus rei causa et ratio constans ꝑ spicuaq
et in expugnabłi reperitur.lnnotationes i¬

Expanded text:
. Itaque cum de re stabili et inmutabili disputat oratio, talis sit, qualis illa, quae neque redargui neque convinci potest. Cum sunt; ita constantis quidem generis stabilisque naturae et intellectui prudentiaeque perspicuae rei causa et ratio constans perspicueque et inexpugnabilis reperitur, at
Abbreviated transcription (Latin):
iater est mat deuonstinus qualis sit noluntas hominie
Quia si ꝑucesa est⁊ ꝑuersos habebit hos motus ⁊ Simnantem
cecta est: non solum inculpables: uerũ etiam laudables eiũt
ipassiblitas diceretur. si intelligenda eim amimo quippe
ñ in corpore accipr̃⁊ ut sine affectionib uinatur: quȩ cont
tonem accidunt ⁊ mentemq ꝑturbant / bona maxĩe atq op¬
tando est. Sed nec ip̃a lounuis est uĩtȩ.Non enim qualiũ¬
enꝙ̃ hominũ uoe est: sed maxime piorũ sanctorumq¬

Expanded text:
Interest autem qualis sit voluntas hominis, quia si perversa est, perversos habebit hos motus; si autem recta est, non solum inculpabiles, verum etiam laudabiles eruntimpassibilitas diceretur, si ita intellegenda est - in animo quippe, non in corpore accipitur — ut sine his affectionibus uiuatur, quae contra rationem accidunt mentemque perturbant, bona plane et maxime optanda est, sed nec ipsa huius est uitae. non enim qualiumcumque hominum uox est, sed maxime piorum - atq
Abbreviated transcription (Latin):
cuius e nertice Nili demduntur fluenta. mxta quan dułs
ex hae urde d masis fuit mꝑator Conditrix nero urbis aca¬
⁊giotiaca singua censetur Neuth. Groca di Athena. Iprs
porto homnes cuuatores sunt athemeusui: estiasq orbis eggno¬
mine se nobilitir pre yeferint. Quo solõ profectim se satis
hospitul henoratum ee refecebat Nimotationer

Expanded text:
cuius e uertice Nili scinduntur fluenta, iuxta quam SaisEx hac urbe Amasis fuit imperator. Conditor uero deus urbis Aegyptia lingua censetur Neuth, Graeca dicitur Athena. Ipsi porro homines amatores Atheniensium istiusque urbis cognatione se nobilitari prae se ferunt. Quo Solo profectum se satis hospitaliter honoratum esse referebat exper
Abbreviated transcription (Latin):
xerunt : dapibus excellentioribus uescuntur in celis. Dempe
qui ꝑ opera fortitulinis dei fortitudinẽ coluerunt : ea ip̃a fcunt¬
prestantius possident / qui ip̃m porstident in prestantiori idea
plato cut in pliȩdro/ abest / a diuino choco. Cum eni uim
iocundissimũ sit re cimata potiri / quilibet in eo potiundo quod
amat contentios plenusq iuiuit. Quippe si amatores duo delici¬
arum suarum compotes fiant ⁊ uterq in amata sui ponsessione

Expanded text:
xerunt dapibus excellentioribus ibi vescuntur. Nempe qui per opera fortitudinis, dei fortitudinem coluere ea ipsa fruuntprestantius possident, qui eum in prestantiori idea Plato inquit in Phedro, abest a divino choro. Cum enim omnium iocundissimum sit re amata potiri, quilibet in eo potiundo quod amat contentus plenusque vivit. Quippe si amatores duo delitiarum suarum compotes fiant, uterque in amati sui possesione
Abbreviated transcription (Latin):
mundatione beatos iudico. Uereor tanẽ ne ut sunt nagi pa¬
lantesq nec certis propriisq sedibus ac domicilii / phoriĩ
mores / et instituta enulis prudentię nec comectura quidem
assequi ualeant nec demonstrare ceteris ciuus modi debeant ene
officia pacata. Et item in bellis fides prouecti ad sapiam populi

Expanded text:
ione sermonis beatos iudico, uereor tamen ne, ut sunt uagi palantesque nec certis propriis que sedibus ac domiciliis, philosophorum mores et instituta ciuilis prudentiae ne coniectura quidem assequi ualeant nec demonstrare caeteris, cuius modi esse debeant officia pacata et item in bellis fides prouecti ad sapientiam populi
Abbreviated transcription (Latin):
deo futuro cogittns leuẽ eum effigit. et undiq equabilẽ. Et
a / medio ad sumnũ parem. et perfectũ: atq absolutũ oc absolu¬
natiuui / et unquã futurũ deũ: leuẽ eum / et equiremũ indecliuẽꝙ
et /a medietate undiq ucrsus equalẽ : ex ꝙ perfectis / uniuersioq
totiem porfectũ piogenuit . Innotationes m Ei

Expanded text:
ndo futuro deo cogitans levem illum effecit et undique aequabilem et a medio ad summum parem et perfectum atque absolutum ex absolunatiuum et umquam futurum deum; leuem eum et aequiremum indecliuemque et a medietate undique uersum aequalem exque perfectis uniuersisque totum perfectumque progenuit. Animam uero i
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ita contingit ut inter igue et terrã/ et aquã et aerem deus
poneret. eaq inter se compararet / proportione conungeret: ut q̃ ad
modum ignis aeti. sic ace aquȩ. Quodq cer aquę: iel aqua terre
proportione ⁊ edderet. Qua ex coniunctione celum ita actum
T. ut sub aspectum et tactum cadat ¶ Iacirco Mundi opi¬
fex inter iguem et terrã: aera et aquam inseruit. libratis iisdem
elementis salubri modo: ut que cognatio ẽ inter igne et ciera
eadem foret inter aera et aquani. Rursum que inter aera et aquã.
hec eađ in aquę terreq societate consisteret. Innotationeo¬

Expanded text:
ita contigit, ut inter ignem atque terram aquam deus animamque poneret eaque inter se conpararet et proportione coniungeret, ut, quem ad modum ignis animae, sic anima aquae, quodque anima aquae, id aqua terrae proportione redderet. Qua ex coniunctione caelum ita aptum est, ut sub aspectum et tactum cadat. Ifex inter ignem terramque aera et aquam inseruit libratis isdem elementis salubri modo, ut quae cognatio est inter ignem et aera, eadem foret inter aera et aquam, rursum quae inter aera et aquam, haec eadem in aquae terraeque societate consisteret. Atque
Abbreviated transcription (Latin):
locis / ac regionibus consideraimus : puitamus omĩa / que sta
eod modo consistere an locis ac tegiombus certis. Banq
neq in celo sit / portento similia dici putamus: et res
uana mentis opimone conceptas. Iam dudũ quippe et
ab meũte. etoete preiudicauimus omne quod sit corpus
et uelut anectorib corporũ credentes sensibus. Ut quia¬

Expanded text:
locis ac regionibus consideramus, putamus omnia quae sunt locis ac regionibus consideramus, putamus omnia quae sunt eodem modo consistere in locis ac regionibus certis. Dehinneque in caelo sit», portento similia dici putamus et res uana mentis opinione conceptas. Iam dudum quippe et ab ineunte aetate praeiudicauimus omne quod sit corpus et uelut assertoribus corporum credentes sensibus. Et