comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
õẽm altitudinẽ extollẽtem
se adu̾sus scĩam dĩ. Ad huo
pauci estis. ⁊ uos multitudo
expuguat. Nolite tñ tim̾e
pusillus grex. dñs u sabbaoth
uinẽ ñ inmultitudine sed
ĩpauris et uos qͥdẽ cresc̾e oppor¬
det. illos aũt minui. qͥ etiã iã
decliunant. manifestissime in
defectũ. Ille qͥ uocat ea q̃ ñ st̃.
eligit ut ꝯfundat fortia. ip̃e
ut repͥm̾et suꝑbiã moab: uos

Expanded text:
omnem altitudinem extollentem se adversus scientiam Dei. Adhuc pauci estis, et vos multitudo expugnat. Nolite tamen timere, pusillus grex. Dominus enim Sabaoth venit, non in multitudine, sed in paucis. Et vos quidem crescere oportet, illos autem minui: qui etiam jam declinant manifestissime in defectum. Ille qui vocat illa, quae non sunt eligit, ut confundat fortia, ipse ut reprimeret superbiam Moab, vos
Abbreviated transcription (Latin):
ni p̃tulisti. Qñ audiui exore
tuo qd̾ qͣi ad excusandas excusano¬
nes ĩ pecc̃is. tuã munificentiã
iacfabas. teq ãpliꝰ una uice lar
aut uidi. ꝙ̾dã tͥbutarie functio¬
nis onꝰ ẽ. ⁊ ymago q̃dã iudaice
seritutis. Si magnatib ĩre do¬
nas. ñ ꝓcedit ex lib̾alitate ista
largitõ: q̃ qͣi ĩ capturã inictit᷑ dũ
uicẽ mutue retͥbutiõis expectat.
ĩgentia mittis: huic te munificũ
uocare tuas. Sic auidis fallax indulge
⁊piscibꝰ hamꝰ. ꝑfida sic stultas
decip̃ esca feras. Qͥd sit largiri qͥd
sit donare docebo. Si nescis dona
gargiliane mͥ. decessor eqͣdẽ tuus

Expanded text:
re tuo, quod quasi ad excusandas excusationes in peccatis, tuam munificentiam jactitabas, teque amplius una vice largaut Judaei, quoddam tributariae functionis onus est, et imago quaedam Judaicae servitutis. Si magnatibus terrae donas, non procedit ex liberalitate ista largitio, quae quasi in capturam mittitur, dum vicem multae retributionis exspectat. ingentia mittis, Vis te munificum,vocare tuas? Sic avidis fallax indulget piscibus hamus: Callida sic stultas decipit esca feras. Quid sit largiri, quid sit donare, docebo, Si nescis, dona, Gargiliane, nihil. Decessor equidem tuus
Abbreviated transcription (Latin):
głe catonis ĩuid̾at: nichil
ĩuidos. qd̃ odientes te affli¬
gis ⁊ uris. atq ĩdelitiis tuis
crucias ĩ imicos. Uereor tñ
ne aliud ꝗͣ ĩuitha fr̃m te ex¬
cludat. a claustro. Noui it le
uitatẽ aĩ tui. ⁊ si publice
uoei credit᷑. ñ ĩuidia claus¬
traliũ fugis. s scłariũ seq̃ris
uoluptatẽ. Uide ne sub pre¬
textu maliuolentie aliene
tuã uelis palliare malitĩã
et eg̾diendo claustrũ. ĩ gͤssũ
tͥ p̃pares ad gehennã. Exhor¬

Expanded text:
e Catonis inviderat. Nihil invidos, quod odientes te affligis et uris, atque in deliciis tuis crucias inimicos. Vereor tamen ne aliud, quam invidia fratrum, te excludat a claustro; novi eitatem; et si publicae voci creditur, non invidiam claustralium fugis, sed saecularium sequeris voluptatem. Vide ne sub praetextu malevolentiae alienae tuam velis palliare malitiam, et egrediendo claustrum, ingressum tibi praeparare ad gehennam. E
Abbreviated transcription (Latin):
tari. Eo n tp̃r gͣui egͥtudine tac¬
sũt: ĩmunda ⁊ dãpnabilia re¬
putabã. Si cũ ꝑ expientiã didi¬
cistis: ĩfirmitas exp̃ssa ẽ yma¬
go naufragii. nã dũ nauis illi¬
dit᷑ saxis: aut uentoꝵ fluctuũ¬
q rabie ꝓcellosa ꝯcutit᷑. uiniu̾¬
sa mũdi p̃ciosa uilescũt: ⁊ ĩpe

Expanded text:
e tacsunt, immunda et damnabilia reputabam. Sicut per experientiam didicistis, infirmitas expressa est imago naufragii; nam, dum navis illiditur saxis aut ventorum fluctuumque rabie procellosa concutitur, universa mundi pretios
Abbreviated transcription (Latin):
aut amare. Qͥ de t̃ra ẽ. de tra
loqͥt᷑. t̾rã uitles. t̾rã diligis. ac
sic̃ talpa capta ocłis lib̾ioris a¬
eris bũficiũ ñ admittis. mũdi
lum̃ ẽẽ debueras. s si lum̃ tuũ
tenebre fce suit. tue teuebre
qͣnte erũt: Lum̃ celi uid̾e ñ

Expanded text:
aut amare. Qui de terra est, de terra loquitur; terram vides, terram diligis, ac sicut talpa capta oculis, liberioris aeris beneficium non admittis. Mundi lumen esse debueras, sed si lumen tuum tenebrae factae sunt, tuae tenebrae quantae erunt? lumen coeli vide
Abbreviated transcription (Latin):
ũm ꝑꝑ hoc scandalizari ñ de¬
sinc̾a caritate ꝓcessit. Sane ꝑi¬
culosũ ẽ ĩ curia mori. nͨ leuit᷑
ascendet ad eminentiã ꝑfecto¬
rũ: qͥ se castrẽsib alligaũ un¬
culis. ⁊ curialẽ ĩcid̾ lab̾intũ. S
nͨ uitã curialũ dãpno. qͥ licet

Expanded text:
 hoc scandalizari non desincera charitate processit. Sane periculosum est in curia mori, nec leviter ascendet ad eminentiam perfectorum, qui se castrensibus alligavit vinculis, et curialem incidit labyrinthum. Sed nec vitam curi
Abbreviated transcription (Latin):
pot̃. m̃bra uͦ sius destituta of¬
fitiis. ex longa desidia et corꝑe
sonticas passiões expectant. Mul
Dit ex numia gulositate morbes¬
cunt. suãq crapulã remediant᷑¬
pit̃ ĩgesserũt. Galienꝰ eqͥdẽ fide¬

Expanded text:
uis destituta officiis ex longa desidia et torpore sonticas passiones exspectant. Multi enim ex nimia gulositate morbescunt, suamque crapulam vomitu remediantpiter ingesserunt. Galenus equidem fide
Abbreviated transcription (Latin):
pede maior erit. subu̾tet. siminor
unde scolarẽ possit ꝯtinuare mi¬
litiã. rogo. moneo. ꝯsulo. ut lau¬
dabile tue ĩdolis ĩitiũ pleniore
studiq ꝓseqͣris.⁊ ad tẽpꝰ diuitiarũ.
ad qͥsitiõe suspensa totũ fe ĩpen¬
das amori sap̃ie. cuiꝰ ancessora
⁊ subsecutiua erũt destimoĩo
salomoĩs. bona tẽpr̃alia parit̃¬

Expanded text:
pede major erit, subvertet; si minor,pede major erit, subvertet; si minor,ut scholarem possis continuare militiam, rogo, moneo, consulo, ut laudabile tuae indolis initium pleniore studio prosequaris, et ad tempus divitiarum acquisitione suspensa, totum te impendas amori sapientiae, cujus accessoria et subsecutiva erunt testimonio Salomonis bona temporalia parit
Abbreviated transcription (Latin):
nio nͥ ẽ se carmine solo uexãt
pectora nr̃a duas ñ admitten¬
tia curas: Magne m̃tis opꝰ nͦ
de lodice ꝑanda. Sollicite cur¬
ris. ⁊ eqͦs fatiesq deoꝵ aspic̾e
reliqͥss diuitias. qͥb ex̾citũ regis
xersis pot̾at una die ꝓcurare:
democͥtus pr̃imoniũ suũ tdona¬
uit patͥe ⁊ athenis ĩdiscendo
⁊ docend̾o dies suos ꝯtinuans:
stuttioꝵ miltnã ꝯsũmauit in
aurea pauꝑtate. Crates ille
thebanꝰ ꝓiecto ĩmare ñ paruo
pond̾e auri. abite ĩqͥt pessũ
diuitie pessime ego uos sub¬
mergã. ne subm̾gat auob̃. A
naxagoras cũ post longa tp̃ra
stutioꝵ ĩpatͥam rediiss: possõnes¬
ꝑiissent. U̾bũ socratis fuisse dr̃
neminẽ studiosũ fieri. nͥ se me¬
diocͥter pauꝑẽ opinet᷑. Nã sic̃
suꝑ uacuas opes reicit. sic pauꝑta¬
dem si tołabił ⁊ munda ñ ẽ. studiũ
ñ admititt ħ ⁊ urit ãimũ. hee
subu̾tunt. sic̃ ethicꝰ diẽ. Cui ñ ꝯ¬
ueniet sua res. ut calceꝰ olim. si

Expanded text:
nio, nisi cum se carmine solo Vexant, Pectora nostra, duas non admittentia curas? Magnae mentis opus, nec de lodice paranda, Attonitae, currus et equos, faciesque deorum Aspicereliquisset divitias, quibus exercitum regis Xerxis poterat uno die procurare, Democritus patrimonium suum donavit patriae: et Athenis in discendo et docendo dies suos continuans studiorum malitiam consummavit in aurea paupertate. Crates ille Thebanus projecto in mare non parvo pondere auri: « Abite, inquit, pessum divitiae pessimae; ego vos submergam, ne submergar a vobis. » Anaxagoras, cum post longa tempora studiorum in patriam rediisset, properiissent. » Verbum Socratis fuisse dicitur; neminem studiosum fieri nisi se mediocriter pauperem opinetur. Nam sicut supervacuas opes rejici, sic paupertatem, si tolerabilis et munda non sit, studium non admittit. Haec enim urit animum, hae subvertunt, sicut ethicus dicit: Cui non conveniet sua res, ut calceus olim, Si
Abbreviated transcription (Latin):
possĩt ãs uiã uite artõris arri¬
ꝑe. Angusta it ⁊ ardua ẽ uia
añi. s magnũ ẽ si hii qͥ ĩ mon¬
tis eminentiã ñ ascenderũt.
comitãt᷑ loth ⁊ saluant᷑ ĩse¬
gor. modica ciuitate.Scio qr
hii qͥ ĩ regie familiaritatis sacra¬
riũ admitrunt᷑. multa facere

Expanded text:
possunt omnes viam vitae arctioris arripere; angusta enim et ardua est via Domini; sed magnum est, si hi, qui in montis eminentiam non ascenderunt, comitentur Lot, et salventur in Segor modica civitate. Scio, quia hi, qui in regiae familiaritatis sacrarium admittuntur, multa facere
Abbreviated transcription (Latin):
sangͥneã suã. celebrare diuor¬
tiũ tanto tp̃r distulistis inaxͦ
cũ mandatũ dñi. pp̃. suꝑ hoc
habeatis exp̃ssũ. ⁊ cũ sac ca¬
nones detestabile reputẽt
cohabitatõnẽ taliũ sustin̾e.
ẽestes eqd̾ legitimi nulliq
exceptõi obnoxii ꝓduclift̃.
qͥ si incã hac uob̾ fidẽ ñ fecer̃t
adplenũ iuxͣ clausulã illã

Expanded text:
sanguineam suam celebrare divortium tanto tempore distulistis: maxime cum mandatum domini papae super hoc habeatis expressum, et cum sacri canones detestabile reputent cohabitationem talium sustinere. Testes equidem legitimi, nullique exceptioni obnoxii producti sunt, qui si in causa hac vobis fidem non fecerint ad plenum, juxta clausulam illam
Abbreviated transcription (Latin):
suecrescit. Eaciatis gͥ prudẽ¬
tissime pat̃ u̾bũ ad breuiatũ
suspendistis. sine moratoria dilatõe
mancipetis effectui aut recurren¬
dib litt̾is nos uelitis ĩstruere: qr
ĩcã ista ꝓced̾e ũ possitis. Uałt¬

Expanded text:
succrescit. Faciatis igitur, prudentissime pater, verbum abbreviatum suspendistis, sine moratoria dilatione mancipetis effectui, aut recurrentibus litteris nos velitis instruere, quare in causa ista procedere non possitis. Va
Abbreviated transcription (Latin):
pͥuilegiauit uos dũ ordo ur̃
pauꝑtate gaudebat. dũ ĩusus
egentiũ sue tenuntatis uiscera
lib̾alit̃ effundebat: potuit toła¬
ri ad tẽpꝰ. Licet ĩ ꝯminẽ reclun¬
daret ĩiuriã: ꝙ cã necẽitatis
fu̾at intͦductũ. Nẽ aũt qũ ur̃e

Expanded text:
ilegiavit vos, dum ordo vester in paupertate gaudebat, dum in usus egentium suae tenuitatis viscera liberaliter effundebat, potuit tolerari ad tempus, licet in communem redundaret injuriam, quod causa necessitatis fuerat introductum. Nunc au
Abbreviated transcription (Latin):
magis ꝙͣ hõi. Cũ sint due le¬
ges ext̾ior ⁊ int̾ior: int̾ior
sẽꝑ p̃iudicat. qd̃q puritas
ꝯscĩe dictat mͥ: ext̾iori p̃cep¬
to fortiꝰ ⁊ õẽm ĩdulgentiã alie¬
ne dispensanõis euacuat. Si
filii isrł de mandato dñi ⁊ in
retͥbutionẽ longi obseqͥi qd̵ egeẜ¬
tiis umpend̾ant: eis uasa argẽ¬
tea ⁊ aurea abstuler̃t. ñ ex
sultiꝰ gͥ ⁊ modestius agentes.
honestat: abscidat᷑ auob̾. no
scandalũ excitarẽ. ue illis ꝑ
qͣm scandalũ uenit. In restitõe

Expanded text:
 duae leges, exterior et interior; interior semper praejudicat: quodque puritas conscientiae dictat mihi, exteriori praecepto fortius est, et omnem indulgentiam alienae dispensationis evacuat. Si filii Israel de mandato Domini, et in retributionem longi obsequii, quod Aegyptiis impenderant, eis vasa argentea et aurea abstulerunt; non esultius ergo et modestius agentes, honestat, abscindatur a vobis, nec scandalum excitetis. Vae illis per quos scandalum venit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ expensis qͥ iã alt̾ittͣm debue¬
tis eligite. dũ mͦ ult̾ius ñ ue¬
litis ĩ eoꝵ ĩiurias frustratoraᷤᷤ
dilatões ĩnect̾e. Porro unum
molestat. Nam cũ ille Rob̾tꝰ
sit pͥmogenitꝰ pͥmogeniti
fr̃is mei ⁊ ab ip̃o rõne prĩs
qͣi a capite series parentele
nr̃e dota dependeat. u̾emur
ne ꝯiũctiõis ĩceste utuum
tͣns fundat᷑ ad post̾os. Conci¬
piet u tota successio corrup¬
delã: si a capire m̃bra.si a
fonte riuili. si rami astipi¬
de legitime ñ ꝓoedant. Sacͣ
eqͥdẽ scͥpt᷑a testante. filii in¬
cestuoꝵ abhoĩabiles ft̃ deo.

Expanded text:
et expensis, qui jam alterutram debuetis, eligite, dummodo ulterius non velitis, in eorum injuriam frustratorias dilationes innectere. Porro unum molestat. Nam cum ille Robertus sit primogenitus primogeniti fratris mei, et ab ipso ratione patris quasi a capite series parentelae nostrae tota dependeat, veremur ne conjunctionis incestae vitium transfundatur ad posteros. Concipiet enim tota successio corruptelam, si a capite membra, si a fonte rivuli, si rami a stipite legitime non procedant. Sacra equidem Scriptura testante, filii incestuosorum abominabiles sunt Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ĩ amicicie sine̾itate ꝯstantiã.
Eqͥuocatõi nr̃e toto corde con¬
gratulor. nec reor hoc accidis¬
se sine dispensatiõe diuina.
ut nob̾ eẽt uniformitas nõiũ.
qͦs apueritia fec̾at imiformes
idẽptitas uoluptatũ. Qd̃ si hõ
seqͥoris uite. aut fame hũilio¬

Expanded text:
 in amicitiae sinceritate constantiam Aequivocationi vestrae toto corde congratulor; nec reor hoc accidisse sine dispensatione divina, ut nobis esset uniformitas nominum, quos a pueritia fecerat uniformis identitas voluntatum. Quod si homo segnioris vitae aut famae humilio
Abbreviated transcription (Latin):
sũmi iudicis appellabintꝰ
neqͥs huiꝰ iinculũ excõicõis
ab soluat. Principũ ⁊̃ fauorẽ
ad hoc plenissimũ optimus.
ut gladio spuali manꝰ eiuuilis
uose same maturiꝰ ꝓuidentes
uelitis assuesc̾e sosoni dert¬
marũ. illarũ max ͦ qs eũma¬
iore oĩum rancore ⁊ odio u¬
surpatis.⁊ qͣs cłici siue mona¬
chi hactenꝰ ꝑceꝑũt. Nã si ddeno¬

Expanded text:
appellabimus, ne quis hujus vinculum excommunicationis absolvat. Principum etiam favorem in hoc plenissime obtinebimus, ut gladio spirituali manus civilis vestrae famae maturius providentes, velitis assuescere solutioni decimarum, illarum maxime, quas cum majore omnium rancore et odio usurpatis, et quas clerici sive monachi hactenus perceperunt. Nam si de no
Abbreviated transcription (Latin):
on̾e tͣnsierũt. Ut qͥd ĩalienã
pͥuilegiari faciatis. ut aufe¬
ratis qd̾ alienũ ẽ: Nũqͥd abel
de nutrim̃tis suis dñm ñ res¬
pex̃  Nũqͥd iustiores estis pͥ¬
mo oĩum iusto: ut uos oͣc dĩ
iusticiã erigatis : ł ꝓpħam¬
p̃cipit dñs decimas ĩferri in
orreũ suũ. uos ab eiꝰ orreo iu¬
betis auferrĩ. h̃t iusticia diui¬
ne leg̃ ut ĩ leuitarũ sortẽ oe¬
dant decime. Uñ ⁊ iusticie
dĩ manifeste resistit. qͥ minis¬
tris eccłe nitit᷑. iꝰ decimatiõis
auferre. Sane ex his ĩ ꝯsiłib¬
de tͤetetis obedientie iugũ.
Milites galliarũ sͥ iꝰ decimaci¬
onis usurpãt. nͨ ur̃is pͥuile¬
giis deferentes: eas auobis
potent̃ extorq̃nt. Ad u̾sus
tis recołe uos qñ fuisse cłicos
atq sacͣm̃ta salutis ĩ eoꝵ eccłiiᷤ¬

Expanded text:
onere transierunt. Utquid in alienam privilegiari facitis, ut auferatis quod alienum est? Nunquid Abel de nutrimentis suis Dominum non respexit? nunquid justiores estis primo omnium justo? ut vos contra Dei justitiam erigatis? Pcepit Dominus decimas inferri in horreum suum; vos ab ejus horreo jubetis auferri. Habet justitia divinae legis, ut in Levitarum sortem cedant decimae; unde et justitiae Dei manifeste resistit, qui ministris ecclesiae nititur jus decimationis auferre. Sane et ex his, et consimidetrectaretis obedientiae jugum. Milites Galliarum sibi jus decimationis usurpant, nec vestris privilegiis deferentes, eas a vobis potenter extorquent. Adversus tis recolere vos quandoque fuisse clericos, atque sacramenta salutis in eorum ecc
Abbreviated transcription (Latin):
rau̾int ĩ exitiũ dm̃ Stpħi panor¬
mĩt electi ⁊ Regii cantellarii.
Siculi ꝓditores relatõe ñ ĩdiget.
hiis it ⁊ aliis duriorib q̃ freq̃nt̃
auditis: timuunt aures ur̃e.
Ego aũt cũ ĩ illa tͣbatiõe ⁊ egͣs¬
su clm̃ mei mecdio emitͥteo la¬
borarẽ: de mandato dñi re¬
gis cure ⁊ custodie sałnitam.
archiep̃i ꝯmissus sũ qͥ ñ mino¬
rẽ cͥca me diligentiã exhibuit.
ꝯualui: accessi ad dñm regẽ
petens abeo ⁊ magnatib curie
licentiã recedendi. Rex aũt
plicit᷑ feẽ: ut ĩcuria eł. ⁊ ĩ sigil¬
li offõ reman̾em. s ñ potui
ad hoc p̾cib aut ꝓmissis. aut
inun̾ib ĩcdinari. ẽerra siqͥdẽ
illadeuorat habitatores suos.
tim̃sq amalitia ĩ habitantiũ
ĩ ea: ĩ hoc redeg̾am meoꝵ desid̾ioꝵ
sũmã. ut hr̃em licentiã ⁊ cũ se¬

Expanded text:
juraverint in exitium domini Stephani Panormitani electi, et regii cancellarii Siculi proditores, relatione non indiget. His enim et aliis durioribus, quae frequenter auditis, tinnierunt, aures vestrae. Ego autem, cum in illa turbatione et egressu domini mei medio hemitritaeo laborem, de mandato domini regis curae et custodiae Salernitani archiepiscopi commissus sum, qui non minorem circa me diligentiam exhibuit, convalui, accessi ad dominum regem, petens ab eo et magnatibus curiae licentiam recedendi. Rex autempliciter fecit, ut in curia ejus, et in sigilli officio remanerem; sed non potui ad hoc precibus, aut promissis, aut muneribus inclinari. Terra siquidem illa devorat habitatores suos, timensque a malitia inhabitantium in ea, in hoc redegeram meorum desideriorum summam, ut haberem licentiam,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ stantia qͣi q̃ctã sigilli uolen¬
ta ĩ pssio. ĩ forinauit ad mores.
si necc̃itatẽ ĩdesid̾iũ ꝯmutas¬
ses. Cũ studiũ sit uehemens
applicõ aĩ ad facientũ meditan¬
dũ ue aliqͥd studiosus ẽẽ ñ pot̃.
cuiꝰ animũ uoluntaria discen
di affectõ ñ accenctit. Qͥ aũ in
talib negligens ẽ aut remissꝰ
ñ multũ dissimilis ẽ abeo. qͥ
languente appetitu. atq ĩsipi¬
ente palato cibũ recipit. cibos¬
q ccͣdictorios gule: fastidienti
stomacho iuolent̃ ĩtrudit. Si
semel suauitatẽ sap̃ie degus¬
tasses. oĩa p̾ter illã tͥ ĩ fastidiũ
thesauros delitiarũ. atq õiũ
bonoꝵ grãm largit᷑ ad plenũ.
⁊ ad hoc forte u̾ba illa. Salom̃
respiciũt. Suꝑ salutẽ ĩqͥt ⁊ õem
pulcͥtudinẽ dilexi sapĩam. ⁊
mͥ oĩa bona parit̃ cũ illa. A¬
mor disceni semel admiss̃
egͤ amittit᷑. atq ĩctesicdium
tͣnsiens. sua se uoluptate ꝑ¬

Expanded text:
instantia quasi quaedam sigilli violeninstantia quasi quaedam sigilli violenta impressio informavit ad mores. si necessitatem in desiderium commutasses. Cum studium sit vehemens animi applicatio ad faciendum, meditandumve aliquid: studiosus esse non potest, cui affectio non accendit. Qui autem in talibus negligens est, aut remissus, non multum dissimilis est ab eo, qui, languente appetitu atque insipiente palato, cibum recipit, cibosque contradictorios gulae fastidienti stomacho violenter intrudit. Si semel suavitatem sapientiae degustasses, omnia praeter illam in fastidium thesauros deliciarum, atque omnium bonorum gratiam largitur ad plenum; et ad haec forte verba illa Salomonis respiciunt: Super salutem, inquit, et omnem pulchritudinem dilexi sapientiam, et mnia bona pariter mihi cum illa. Amor discendi admissus aegre amittitur, atque in desiderium transiens sua se voluptate p
Abbreviated transcription (Latin):
tudo płimũ ꝯtͥstau̾at. tua cõ¬
ualescentia ioc̃dauit. Hẽ aũ
me ĩpleuã exultatonẽ ãi re¬
formares: si relictiᷤ puerilib
mat᷑iorib intend̾es qͥ fines
pueritie iã excedis. Spes eqͥ¬
dem agͥcole uehem̃tiꝰ hilares¬
cit: si plantã ꝙͣ excolit florere
ꝯspiciat. fructũq ꝓmitt̾e tem¬
si planta nũꝗͣ turgescit ĩflorẽ.
si tm̃ se diffundit ĩ ramos
⁊ ĩdegen̾em filioꝵ luxuriat
ub̾tatẽ. Sane tẽpus ẽ ut ho¬
nestiorib studiis te ĩpeudas.
atq prurientis pͥmitias pub̾¬
tatis: sub artiore nodo custo¬
die ⁊ ꝓuidentia uigilantio¬
ie ꝓhibeas. Obrepũt eqͥdem
desicłia carnis q̃ latenter ex¬
termiuãt gr̃am studioꝵ. ⁊
sub qͣdã etatis ĩdulgentia
militãt ĩdispendiũ honesta¬
tis. Si modicũ delibasses de
amore sapĩe ⁊ dulcedine
studioꝵ spes uͥtutis ĩ te mͥ
securi or arrid̾et. Hã cũ hactenꝰ
sub uͥga discipline ⁊ sub uigo
fiũs magistrali de doctorie

Expanded text:
tudo plurimum contristaverat, tua convalescentia jucundavit. Nunc autem me in plenam exsultationem animi reformares, si relictis puerilibus, maturioribus intenderes, qui fines pueritiae jam excedis. Spes equidem agricolae vehementius exhilarescit, si plantam, quam excolit, florere conspiciat, fructumque promittere temsi planta nunquam turgescit in florem, si se tantum diffundit in ramos, et in degenerem foliorum luxuriat ubertatem. Sane tempus est, ut honestioribus studiis te impendas, atque prurientis primitias pubertatis, sub arctiore nodo custodiae, et prudentia vigilantiore cohibeas. Obrepunt equidem desideria carnis, quae latenter exterminant gratiam studiorum, et sub quadam aetatis indulgentia militant in dispendium honestatis. Si modicum delibasses de amore sapientiae et dulcedine studiorum, spes virtutis in te mihi securior arrideret. Nam cum hactenus sub virga disciplinae et sub jugo fueris magistrali, te doctoris
Abbreviated transcription (Latin):
co rapuisse ꝯmittit᷑. U̾bum
dobie ẽ. Uidete ne furtuũ sit.
furcũ siqͥd̾ ꝯmittit᷑. qͦtiens
res aliena inuito dño ꝯtrec¬
tatur.s ⁊ rapine cͥmen. ĩ iuire
ciuili furtũ ĩ ꝓbiꝰ diffinitur.
let opimionẽ: si rẽ ꝯcupisctus.
Aut rapitis alienã. Una oium
uox ẽ. qr cist̾mensis orchnis ꝓ¬
fessores tanto differentiꝰ p̃ cet̾ĩs
tͥũphales sc̃itatis titulos re¬
ferunt. qͣnto exp̃ssiꝰ relĩgiõis
apłice uestigiis ĩ heserũt. nͥ.¬
cũ intenuitate ciboꝵ. ĩ aspita¬
te uestiũ. ĩuigiliis. ĩ ꝯfessiõib.
ĩdisciplinis. ĩpsalmis. ĩ hũilita¬
te. hospitalitate. obedientia.
caritate. ⁊ cet̾is: qͥb fruct᷑
uite seminat᷑. in t̾ris de pͥma¬
tis carnẽ. sp̃m erigatis. angłi¬

Expanded text:
cho rapuisse convincitur. Verbum Tobiae est: Videte ne furtivus sit. Furtum siquidem committitur, quoties res aliena invito domino contrectatur. Sed et rapinae crimen in jure civili furtum improbius definitur. let opinionem, si rem concupiscitis, aut rapitis alienam. Una omnium vox est, quia Cisterciensis ordinis professores, tanto differentius prae caeteris triumphales sanctitatis titulos referent, quanto expressius religionis apostolicae vestigiis inhaeserunt; cum in tenuitate ciborum, in asperitate vestium, in vigiliis, in confessionibus, in disciplinis, in psalmis, in humilitate, hospitalitate, obedientia, charitate et caeteris, quibus fructus vitae seminatur in terris, deprimatis carnem, spiritum erigatis. Ang
Abbreviated transcription (Latin):
aut año tlõ nulli uolẽs ĩpon̾e
eitͣ libã uolũtatem̃ aliene seoui¬
tutis angariã. Ego siqͥd̾ ĩ hac ⁊ ĩ alia
cͣcrta. scͥpsisse redarguar. siẽ et didi¬
mus ĩ qͦdã libroꝵ suoꝵ qͦs ĩnu¬
m̾abiles fec̾at qͣntdã legitur
reꝓbasse hystoriã. ꝙͣ ĩ alio qͦ¬

Expanded text:
aut Domino Deo, nulli volens imponere citra liberam voluntatem alienae servitutis angariam. Ego siquidem in hac et alia, contraria scripsisse redarguar, sicut et Didymus in quodam librorum suorum, quos innumerabiles fecerat, quamdam legitur reprobasse historiam,
Abbreviated transcription (Latin):
q ad ꝯ gregationes adꝯ ur̃as au¬
sa ẽ irrũꝑe. illa tͣnsg̾ssioĩs mat̃.
magr̃a nocenti. pͥmipilaria
ũqͥcans. auriga malicie. sioca¬
tia uͥtutũ. seditõnis origo. fouea
scandaloꝵ. Renuntiastis mũ¬
do ⁊ cupiditatib eiꝰ atq cum
iosue urãm ĩ uob̾ sp̃uasẽ ierico
subu̾tistis. Snĩam maledcõis¬

Expanded text:
gationes vestras ausa est irrumpere illa transgressionis mater, magistra nocendi, primipilaria iniquitatis et auriga malitiae, sicaria virtutum, seditionis origo, fovea scandalorum. Renuntiastis mundo et cupiditatibus ejus, atque cum Josue vestram in vobis spiritualem Jericho subvertistis. Sententiam maledi
Abbreviated transcription (Latin):
cipe demonioꝵ eitit demõia.
Quẽ ñ urerent u̾ba hec que
defornace ĩuidie ꝓcebant
Siẽ senex ĩ andria docet. Si
uelles hũilirati ⁊ pacientie
militare: ĩuenires uniu̾sos
sine ĩuidia ⁊ amicos pares.
Legit᷑ ꝙ ruliꝰ cesar audita
morte catonis: ꝯpassus ẽ
eiꝰ morti. ⁊ eg̾giũ ciuẽ adẽp¬
tũ demedio: ⁊ ablatũ reipub¬
lice deplorauit. Professus ẽ

Expanded text:
cipe daemoniorum ejicit daemonia. Quem non urerent verba haec, quae de fornace invidiae procedebant? sicut senex in Andria docet: Si velles humilitati et patientiae militare, invenires laudem sine invidia et amicos pares. Legitur, quod Julius Caesar, audita morte Catonis, compassus est ejus morti, et egregium civem ademptum de medio, et ablatum reipublicae deploravit; profes
Abbreviated transcription (Latin):
tur ĩertiam. dũ te uictẽt a car¬
nis delitias resolutũ: ĩcute cu¬
ra plus eqͦ sollicitũ. ⁊ rident
õs epicitri de grege porcũ. Qc¬
qͥd inte spũale fu̾at. totũ eua¬
cuat.⁊ ꝑuercit carnalis ista cu¬
tositas. qͦ nec te dies tuos du¬
diare ꝑmittet nͨ illud modicũ¬

Expanded text:
te vident ad carnis delicias resolutum in cute curanda plus aequo sollicitum, Et rident omnes Epicuri de grege porcum. Quidquid in te spirituale fuerat, totum evacuat et pervertit carnalis ista curiositas, quae nec te dies tuos dimidiare permittet, nec illud modicu
Abbreviated transcription (Latin):
tuã depͣuabãt ĩnocentĩa tan¬
to se ꝓbabãt ĩferiores. ⁊ mag¬
nific̾entiꝰ tue uͥtutis titulos ex¬
dollebãt. Teste poeta. Sũna
petit liuor ꝑflant altissima
uenti. Quoꝵ uita fauorabilior
ẽ. ad głam. Acͥores ĩuictie sen¬
tiũt morsus. Urit it splendo¬
re suo qͥ p̃gͣuat artes. infra se
positas. Legit᷑ qd̾ cũ platoni eiꝰ
sotii inuident: q̃siuit a socͣte
magr̃o suo qͣlit̃ eoꝵ ĩuidiam
declinaret. Cui socͣtes. esta ĩ

Expanded text:
tuam depravant innocentiam, tanto se probant inferiores, et magnificentius tuae virtutis titulos extollunt, teste poeta: Summa petit livor, perflant altissima venti. Quorum vita favorabilior est ad gloriam, acriores invidiae sentiunt morsus. Urit enim fulgore suo, qui praegravat artes Infra se positas. Legitur quod, cum Platoni ejus socii inviderent, quaesivit a Socrate magistro suo, qualiter eorum invidiam declinaret.
Abbreviated transcription (Latin):
amico suo. E. Sal̾t.⁊ ĩmar¬
ceffibiles patientie fructus.
fama ẽ ꝙ uelis int̾dictũ ꝓpon̾e
de migͣndo.atq salutata apͥmo
limine ꝯgͥgatiõe scõꝵ dicis qd̾
inuidiã tue domus. et ꝑiculũ
infalsis frĩb sustiñe ñ potes.
Uł nulla is frustatoria ẽ tui
recessus occ̃o. eui ced̾e debuiss
Nã solos miseros ignorat ĩui¬

Expanded text:
amico suo G., salutem et immarcescibiles patientiae fructus. Fama est, quod velis interdictum ponere de migrando, atque salutata a primo limine congregatione sanctorum, dicis, quod invidiam tuae domus, et periculum in falsis fratribus sustinere non potes. Vel nulla, vel frustratoria est tui recessus occasio, cui cedere debuisset Nam solos miseros ignorat invi
Abbreviated transcription (Latin):
nare. Res aũ in cͣcͣriũ u̾sa ẽ.
nẽ n de nouo ꝯsecͣtionẽ elec¬
ti distubit ĩtͥẽniũ romana ee¬
clesia. Ideoq dem̾ariũ eẽtnos ri¬
gore uti: qͣm euacuat dispensa¬
tio aliena. Porro qͥcqͥd differat
romanꝰ pontifex certissime
teneo. qr intensũ dñi regis
desidiũ ẽ. fixũq ꝓpositum.
desidium desid̾abił ꝯsũmas¬
set effectus: nͥ illi ꝯmũe ppłi
manib ppłi ꝑditõ ex actiꝰ
reqͥret᷑. Quedã qͥb ĩstructior
eris. habeo tͥ p̃sentialit aꝑire:
q̃ ñ cõmitt̾em nuntio uel

Expanded text:
nare. Res autem in contrarium versa est; nare. Res autem in contrarium versa est; nunc enim de novo consecrationem electi distulit in triennium Romana Ecclesia. Ideoque temerarium esset vos rigore uti, quem evacuat dispensatio aliena. Porro quidquid differat Romanus pontifex, certissime teneo quod intensum domini regis desiderium est, fixumque propositum, desiderium desiderabilis consummasset effectus, nisi illi commune populi manibus populi perditio exactius requiretur. Quaedam, quibus instructior eris, habeo tibi praesentialiter aperire, quae non committerem nuntio, vel
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑme uł ꝑ aliũ qͥ mores
Agnꝰ it est dũ pacati ẽ ãĩ. leo
uͦ aut leone truculentior
dũ uehem̃tiꝰ excandescit.
Nõ ẽ ludꝰ eiꝰ indignationẽ ĩ¬
currere: ĩ cuiꝰ manu honor
ẽ ⁊ ꝯfusio. heretitas ⁊ exiliũ
iuta ⁊ mors. Teste salomõe
Incdignatõ regis nũtiꝰ ẽ mor
nuttens. hortatꝰ ẽ ut cũ eo
aut nũꝙͣ aut iocundissime
loq̃ret᷑. ꝙ apd̾ regias aures
uł silentio eẽt tutior uł ser¬
mone acceptior. At ille dũ
alexandrũ ꝑ sica salutatiõe
exultantẽ obiurgat. dum uitã
ta pͥuatus ẽ. Scio qͥd afferas. at¬
q ex parte maxima ĩuinctũ
tͥ iam expleiti negotiũ. Ideoq
cͥcũspectiꝰ tͥ caue. ne ex ĩpor¬
duno accessu aut ĩ ꝯsulto ser¬
mõe res q̃ ex uoto ꝓoedit. ꝑi
culũ intidat. aut defectũ. To
breui
in mandatis. ut ꝯpellat elec¬
tũ ꝯsecratioĩs munuᷤ et offm̃
ep̃ale susciꝑe. aut ibi aliũ
oĩ occasione ⁊ apellatio¬
ne remota: ñ differat ordi¬

Expanded text:
per alium, qui mores Agnus enim est, dum placati est animi: leo vero, aut leone truculentior est, dum vehementius excandescit. Non est ludus, illius indignationem incurrere, in cujus manu honor est et confusio, haereditas et exsilium, vita et mors. Teste Salomone, indignatio regis, nuntius est mortmittens, hortatus est, ut cum eo aut nunquam, aut jucundissime loqueretur, quo apud regias aures, vel silentio esset tutior vel sermone acceptior. At ille, dum Alexandrum Persica salutatione exsultantem objurgat, dum vitam ta privatus est. Scio quid afferas, atque ex parte maxima injunctum tibi jam explevi negotium: ideo circumspectius tibi cave, ne ex importuno accessu, aut ex inconsulto sermone res quae ex voto procedit, in periculum incidat, aut defectum. Totbrevibin mandatis, ut compellat electum consecrationis munus et officium episcopale suscipere, aut ibi alium, omni occasione et appellatione remota, non differat ordi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃stigiis fortune qͣm ur̃o cõmit¬
to corrigendũ examini: actꝰ
dñi regis angł henrici scdi :
ꝓmea paruitate magnifi¬
co. Confidẽs ĩctño: ꝙ lector
siñ fu̾it ĩuidꝰ. gͣtant᷑ hoc o-¬
pusculũ acceptabit. Uotũ si¬
quidẽ meũ est. ut dñs rex¬

Expanded text:
praestigiis fortunae quem vestro commitpraestigiis fortunae quem vestro committo corrigendum examini actus domini regis Angliae Henrici secundi pro mea parvitate magnifico, confidens in Domino, quod lector, si non fuerit invidus, gratanter hoc opusculum acceptabit. Votum siquidem meu
Abbreviated transcription (Latin):
nq plac̾e existimatꝰ u̾ba oris
gnatonis addixit. cꝰ u̾ba in
da ẽ rides maiore cachinno
concutit᷑. flet si lacͥmas ꝯspex̃
amici. Nec dolet. Igniculum
brume. si ip̃re poscis. Accipit
andromadã si cdix̾is estuo:
sudat. Nõ sumꝰ gͦ pares ciẽ
umbrtius. Melior qͥ sẽp et
oĩ uocte dieq potest alienũ
sum̃e uultũ. a facie iactare
manꝰ. laucdare paratꝰ. si bene
ructauit. si cet̾a fec̃ amicus.
Ut qͥ conilucti plorant. ĩ fu¬
nere. ddicũt ⁊ faciũt ꝓpe
plura dolentib. ex aĩo sitle¬
risor uͦ plus laudatore place¬
bit. Bene eũ magnatib a¬
geret᷑ si scirẽt int̃ adulatõnẽ
laudẽq distinguere. s oeca
laudis ambito plus credẽs
alii de se ip̃o ꝙͣ. sibi. utrũq
recipit indistincte. Illud
etiã apd̃ palatinos płimum
ꝓmouet ꝯditõis adulatorie
sortẽ qr ⁊ si ñ õs laudẽ appe¬
tantr nemo tñ renuit aut
cõtẽpnit oblatã. Nescio si qͣm
matiã elegistis. ego ĩlibro de

Expanded text:
 placere existimat: verba oris Gnathonis addixit, cujus verbada est, rides? majore cachinno Concutitur: flet, si lacrymas aspexit amici, Nec dolet. Igniculum brumae si tempore poscas, Accipit Endromydem, si dixeris aestuo, sudat. Non sumus ergo pares dicit Umbritius, melior qui semper et omni Nocte dieque potest alienum sumere vultum, A facie jactare manus, laudare paratus. Si bene ructavit, si caetera fecit amicus. Ut qui conducti plorant in funere, dicunt Et faciunt prope plura dolentibus ex animo; sic Derisor vero plus laudatore placebit. Bene cum magnatibus ageretur, si scirent inter adulationem laudemque distinguere; sed caeca laudis ambitio, plus credens aliis de seipso quam sibi, utrumque recipit indistincte. Illud etiam apud palatinos plurimum promovet conditionis adulatoriae sortem, quia etsi non omnes laudem appetant, nemo tamen renuit aut contemnit oblatam. Nescio si quem materiam elegistis. Ego in libro De
Abbreviated transcription (Latin):
tote erippidis tͣgedie ĩmuli¬
eres maledicta sũt.⁊ ꝙ epi
rarissime ĩ eunda ꝯuigia.
brelib iptiapũ delitiis
sint ad mixta. laucnius
flens ait uicino suo. Amice.
arborẽ ebeoni orto meo ĩfe¬
licissimã aꝗͣ suspendit se pͥ¬
ma uxor ꝗͣ habui. ab eadem
sed̾a uxor mea elegit suspen¬
diũ. ab ead̾ se suspendit ⁊ t̃cia.
Cui respondit amicꝰ. Miror
te ĩ tantis suocessib lacͥmas
ĩuenisse ⁊ itẽ. diiboni. Arbor
illa a qͦt dispenctiis de suspen¬
dit. Da mͥ surculos de arbore
tua ut ĩmortẽ uxoris mee
iiuficet᷑ et cͤscat. ħ arbor¬

Expanded text:
totae Euripidis tragoediae, in mulieres maledicta sint: et quod Epicrarissime ineunda conjugia, brevibus nuptiarum deliciis sint admista. » Pacuvius flens ait vicino suo: « Amice, arborem habeo in horto meo infelicissimam a qua suspendit se prima uxor mea, quam habui; ab eadem secunda uxor mea elegit suspendium. Ab eadem suspendit se et tertia. » Cui respondit amicus: « Miror te in tantis successibus lacrymas invenisse. » Et idem: « Dii boni, arbor illa, a quot dispendiis te suspendit, da mihi surculos de arbore tua, ut in mortem uxoris meae vivificetur et crescat. »
Abbreviated transcription (Latin):
.R. Salt. ⁊ cautiꝰ negotiari. Qesce¬
lũ t̃ris ñ misceat ⁊ mare celo e
Credenctũ ẽ de leui posse un¬
gere. qͥcqͥd cõis usus abhortet
qͥcqͥc natura ꝓhibuit. Is qͥ mu¬
liebrẽ sexũ apueritia de testatꝰ

Expanded text:
negotiari. Quis coelum terris non misceat, et mare coelo? Credendum est de levi posse contingere, quidquid communis usus abhorret quidquid natura prohibuit? Is, qui muliebrem sexum a pueritia detestatus
Abbreviated transcription (Latin):
caim malitia ñ ex̾cet. Inuidẽ¬
bat tͥ forte aliqͥs. s habebas ũi¬
dicẽ tuũ. ⁊ qͥ adu̾sus ĩnocentiã
tuã erigebat torm̃ta ĩuidie.
suũ g̾ebat ĩmente tortorẽ. Nã

Expanded text:
ia non exercet. Invidebat forte tibi aliquis, sed habebas vindicem tuum. Et qui adversus innocentiam tuam erigebat tormenta invidiae, suum gerebat in mente tortorem. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
emanassec ettictũ: qd̾ u̾cũq
ĩueniretis cłicos aut alteriꝰ
habitꝰ monachos eqͥtantes:
uob̾ lic̾et eos de siuis euectio¬
nib deicere. ⁊ eqͦs inusus ꝓ¬
prios retinere: Qͥd int̃ est utr̃
eqͦs rapiatis an decimas : nͥ
mius saclegiũ indeciis con¬
piat decimas solui. qͥs ccͣ eiꝰ¬

Expanded text:
emanasset edictum, quod ubicunque inveneritis clericos, aut alterius habitus monachos equitantes, vobis liceret eos de suis evectionibus dejicere, et equos in usus proprios retinere? quid interest, equos rapiatis, an decimas? nisimius sacrilegium in decimis compiat decimas solvi, quis c
Abbreviated transcription (Latin):
tũ legens ⁊ intelligens mipiꝰ
fatie turbatorẽ aĩ sui statũ:
supp̃sũ labia. Lingͣmq cohi¬
bui u̾itus ne si loqrer eiꝰ uehe¬
m̃tius irritarit᷑ iracundia. qͣ
m fidelis interp̃s aĩ faties nim¬
diabat. Negotiũ itaq distuli
doñ fau̾et hora felitior ⁊ uultꝰ
ferenior arricłet. Offensũ it pͥn¬
cipẽ suꝑ g̾enidis negotiis ꝯue¬
nre. nl alud censeo ꝙͣ explica¬
le retu ĩ capturã. eqͦre ꝓcello¬
so Se qͥppe ⁊ retia sua ꝑd̾e poe¬
rat. qͥ tẽpestati se ing̾it. atq
I liorẽ maris faciẽ ñ
exper¬
tat. Scio qͥa missus
es ut
dño regi dura de¬
nuities.
uñ ⁊ ĩ hoc u̾bo
te opportet.

Expanded text:
 legens et intelligens in ipsius facie turbationem animi sui, statim suppressi labia, linguamque cohibui, veritus, ne si loquerer, ejus vehementius irritaretur iracundia, quam mihi fidelis interpres animi facies nuntiabat. Negotium itaque distuli, donec faveret hora felicior, et vultus serenior arrideret. Offensum enim principem super gerendis negotiis convenire, nihil aliud censeo, quam explicare retia in capturam aequore procelloso. Se quippe et retia sua perdere properat, qui tempestati se ingerit, atque illiorem maris faciem non exspectat. Scio quia missus es, ut domino regi dura denunties: unde et in hoc verbo us oportet.
Abbreviated transcription (Latin):
participare ñ pot̾is ũ a tot par¬
ticiparis. Nõ it uinonẽ eo iecore
oppͥmor: aerẽ resumo alacͥor.
uices noctiũ dies exhilarant. s
tenebrarũ ꝑpetuitas ĩ star ĩfer¬
niẽ. Nõ arguo nuptias: ĩqͥb

Expanded text:
participare non poteris, dum a tot participaris; non enim Junonem eo jecore opprimor, aerem resumo alacrior, vices noctium dies exhilarant, sed tenebrarum perpetuitas instar inferni est. Non arguo nuptias, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sobolẽ. Alt̾iꝰ amorẽ. suũ octiũ
suspieat᷑. Pauꝑẽ alere difficile
ẽ. diuitẽ sustinere torm̃tum.
Cũ mariꝰ filiã suã dote diuitẽ.
forma nobilẽ. fama celebrẽ.
gen̾e illustrẽ. metello ĩ ꝯiugi¬
um optuliss: respondẽs metel¬
lus. malo inqͥt m̃s ẽẽ ꝙͣ. suus.
Cui martꝰ. ĩmo ip̃a tua erit̃. ui¬
rũ inqͥt metellꝰ opportet ẽẽ uxo¬
ris. Nã rõne logices talia sũt
rint. Sic urbanitate u̾boꝵ du̾¬
tit aboñib dorsum suũ. Ad de
qd̾ nulla ẽ uxoris electio. Quał¬
si fetida. si suꝑba. si fatua. si de¬
formis. Eqꝰ asinꝰ. bos canis. ⁊ ulis¬
sima mancipia. sedile ligneũ.
dit᷑. ne añ displiceat ꝗͣ. duca¬
tur. Qͦscũq dilex̃ illã. licet
lentłi sũt. Si domũ tuã ei re¬
gendã ꝯmiseris. seruientũ ẽ.
Si qͥd tue dispõi reseruau̾is

Expanded text:
non sodalem. Alterius amorem suum odium non sodalem. Alterius amorem suum odium suspicatur. Pauperem alere difficile est, divitem ferre tormentum. Cum Marius filiam suam dote divitem, forma nobilem, fama celebrem, genere illustrem Metello in conjugium obtulisset, respondens Metellus: « Malo, inquit, meus esse, quam suus. » Cui Marius: « Imo ipsa tua erit.--Virum, inquit Metellus, oportet esse uxoris. » Nam ratione logicae: Talia suntrint. Sic urbanitate verborum divertit ab oneribus dorsum suum. Adde quod nulla est uxoris electio: qualsi fetida, si superba, si fatua, si deformis. Equus, asinus, bos, canis, et vilissima mancipia, sedile ligneum, ditur, ne ante displiceat, quam ducatur. Quoscunque dilexerit illa, licet lendi sunt. Si totam domum ei regendam commiseris, serviendum est. Si
Abbreviated transcription (Latin):
gatꝰ aqͦdã ad olescentulo u¬
trũ uxorẽ duc̾et.An anup¬
tiis abstin̾et. respondit eũ
te inqͥt solitudo. hinc orbitas.
hĩc generis inrc̃aus. hĩc heres
alienꝰ excipiet. Illinc ꝑpetua
sollicitudo. ꝯtexius querela¬
rũ. dons ex ꝓbratio. affimũ
ĩportunitas. garrula socrus.
rum euent᷑. Phoroneꝰ rex il¬
le nõĩatissimꝰ in thesauris
distͥbutis potiꝰ qͣm retentis.
die qͣ decessit. legit᷑ dixisse
leontio fr̃i suo nͥl sibi debuis¬
se ad plenã felicitatẽ si desu¬
Aureolus tephrastꝰ ĩ libro de
nuptiis. q̃rit an uir sapiẽs
ducat uxorẽ : ⁊ cũ chffiniss.
si puleͣ ẽẽt. si bñ morata. si
honestis parentib. si ip̃e sanꝰ
et diues. sit sapientẽ posse
duc̾e. statim infert. hec aũ
ĩnuptiis rarissime uniu̾sa¬
gẽme: sũptus. ancille. sup¬
plex uaria lectice. ⁊ ex hedra
ant᷑ garrule ꝯq̃stiões illa
uicitiã: Qd cũ ancillula loq̃¬
iis: Nõ amicũ hr̃e possumꝰ.

Expanded text:
gatus a quodam adolescentulo, ugatus a quodam adolescentulo, utrum uxorem duceret, an a nuptiis abstineret, respondit eum te, inquit, solitudo, hinc orbitas, hinc generis interitus, hinc haeres alienus excipiet. Illinc perpetua sollicitudo, contextus querelarum, dotis exprobratio, affinium importunitas, garrula socrus rum eventus. Phoroneus rex ille nominatissimus in thesauris, distributis potius quam retentis, die qua decessit, legitur dixisse Leontio fratri suo, nihil sibi defuisse ad plenam felicitatem, si defuAurelius Theophrastus in libro De nuptiis quaerit an vir sapiens ducat uxorem; et cum definisset, si pulchra esset, si bene morata, si honestis parentibus, si ipse sanus ac dives, sic sapientem posse ducere, statim infert: « Haec autem in nuptiis rarissime cogemmae, sumptus, ancillae, supellex varia, lecticae, et exedra noctes garrulae conquestiones. Illa vicinam? Quid cum ancillula loqui? » Non amicum habere possumus,
Abbreviated transcription (Latin):
rib ĩsultabat sponte sua ui¬
gulũ laq̃is muliebrib alliga¬
uit. Gaudeãt itaq mulieres.
qr de ꝑsecutore suo tͥũphau̾e
felicit᷑. Captꝰ ẽ lupꝰ ab ouib.
⁊ agallina sĩplici. dep̃hensa
ẽ uulpis astucia. ł ditissime
hoĩm q̃ de ĩcantauit hericto.
q̃ c̾ebrũ tuũ exturbauit herm¬
nis. ut gutt᷑i tuo laq̃ũ ĩ extͥca¬
bilẽ ĩiceres. ⁊ abiecta ioẽdissi¬
ma lib̾tate ignominiosã eli¬
geres seruitutẽ: In eo siqͥtẽ
inqͦ deliqͥsti iustissime te pu¬
nit dñs. Nã hodie obstriũt
mulieres os loq̃ntis ũqͣ. q̃
tociens a te sustinuerãt lingͣ
ꝓcacis ĩuirias. Ut u̾bo bĩ auꝰ¬
gustini utar: nauigasti. Uxo¬
rẽ duxisti. Satius tͥ fu̾at ĩexi¬
liũ duci: ꝙͣ. sic duc̾e. Hã ⁊ hec
ip̃a ductõ nͣl aliud ẽ. ꝙͣ. abono
fame ⁊ atͣnqͥllitate aũ lõgius
exulare. Nõ ẽ sũ płima ĩ com¬
moditate copła ꝯuigalis
uixq posse optin̾i eredtit᷑
pax aĩ cũ uxore. Refert

Expanded text:
ribus insultabat, sponte sua jugulum laqueis muliebribus illigavit. Gaudeant itaque mulieres, quia de persecutore suo triumphavere feliciter. Captus est lupus ab ovibus, et a gallina simplici deprehensa est vulpis astutia. Perditissime hominum, quae te incantavit Hecate, quae cerebrum tuum exturbavit Erinnys, ut gutturi tuo laqueum inextricabilem injiceres, et abjecta jucundissima libertate ignominiosam eligeres servitutem? In eo siquidem in quo deliquisti, justissime punivit te Deus: nam hodie obstruunt mulieres os loquentium iniqua, quae toties a te sustinuerant linguae procacis injurias, ut verbo B. Augustini utar. Navigasti, uxorem duxisti; satius tibi fuerat in exsilium duci, quam sic ducere; nam et haec ipsa ductio nihil aliud est quam a bono famae, et a tranquillitate animi longius exsulare. Non est sine plurima incommoditate copula conjugalis, vixque posse obtineri creditur pax animi cum uxore. Refert
Abbreviated transcription (Latin):
cio paci ⁊ qͥeti ur̃e iugilantius
ꝓuid̾i opportet. Nã plante q̃ se ñ¬
dũ t̾re radicitꝰ ad eg̾unt suspeo¬
tã habent borealẽ tirãnidẽ. ⁊
uentoꝵ fortiores excursus. ha¬
betis emusos qͥ ur̃os ortꝰ ĩpedire
tes ĩuob̾: ur̃is ꝓfectib ĩ tabescũt.

Expanded text:
vestrae vigilantius provideri oportet. Nam plantae, quae nondum terrae radicitus adhaeserunt, suspectam habent borealem tyrannidem, et ventorum fortiores excursus. Habetis aemulos, qui vestros ortus impedire tes in vobis vestris profectibus intabescunt.
Abbreviated transcription (Latin):
murmuratis ĩchoro. si serpen¬
tina ꝯsilia sibilatis ad ĩuicẽ:
si patine animũ a deuoniõe
subtͣhũt. ⁊ furãt᷑ si oprepũt
cogitõnes ĩ munde psallendo.
ñ ẽ hic psalmꝰ ioc̃da flecoraq
laudatio. Huic ꝓsalmodie
angłs ĩimicꝰ assistit. Glonga¬
ĩpsalmis. ĩ canticis. ĩsacͣm̃to
altaris. ĩ elemosinis etiã ur̃a

Expanded text:
murmuratis in choro; si serpentina consilia sibilatis ad invicem, si patinae animum a devotione subtrahunt et furantur, si obrepunt cogitationes immundae psallendo, non est hic psalmus jucunda decoraque laudatio; huic psalmodiae angelus inimicus assistit, elongain psalmis, in canticis, et in sacramento altaris, in eleemosynis etiam vestra
Abbreviated transcription (Latin):
ad mitt̾ent. Porro galfridꝰ mi
memoriale erit nom̃ eiꝰ ĩge¬
neratiõe ⁊ gen̾ationẽ ip̃uis¬
q domꝰ bñdictionẽ ħeditabit
et̃nã. Argum̃tũ hꝰ rei ab exẽ¬

Expanded text:
ent. Porro Gaufridus mimemoriale erit nomen ejus in generationem et generationem, ipsiusque domus benedictionem haereditabit aeternam. Argumentum hujus rei
Abbreviated transcription (Latin):
ĩurẽ sc̃ĩtatis p̾conium laxa
inas auferretis. ħ ẽ ꝯuinc
de honestat. Testimonio sa¬
cre pagine. decume tͥbuta
sũt egentiũ aĩarũ.⁊q̃ ẽ hec
ĩ iuriosa ĩ munitas. ut ex ẽpti
sitis. adecimarũ sołoue. qͥb
obuoxie t̾re erãt añꝙͣ ur̃e

Expanded text:
e sanctitatis praeconium laxarimas auferretis. Haec est codehonestat. Testimonio sacrae paginae, decimae tributa sunt egentium animarum. Et quae est haec injuriosa immunitas, ut exempti sitis a decimarum solutione, quibus obnoxiae terrae erant, antequam
Abbreviated transcription (Latin):
pene qmͣ passus ẽ.ĩmemor:
ad ulterã qmͣ abiecerat ad exͣ¬
ordinarios reuocauit ãplexꝰ.
Sautiꝰ euitat cdicit poeta pug¬
nã gladiatoꝵ ⁊ idẽ ĩmemnor
antiqͥ uuln̾is: arma capit.
Qͥ pt naufragiũ modo stagna
lacus q timebat. Eqͦreas itm̃
remige tẽptat aqͣs. penitꝰ des¬
pero de correctiõe qui forte
em̃dabilior erit. si usq adsa¬
cietatẽ suo arbitͥo relinqͣtur.
Curando fieri q̃ctã mnaiora. ui¬
demꝰ. uuln̾a. q̃ meliꝰ ñ tetigis¬
se fuit. Uuln̾is ħ genꝰ ẽ ꝙ cũ¬

Expanded text:
poenae, quam passus est, immemor, adulteram quam abjecerat ad extraordinarios revocavit amplexus. Saucius evitat, dicit poeta, pugnas gladiator, et idem Immemor antiqui vulneris arma capit. Qui post naufragium modo stagna lacusque timebat, Aequoreas iterum remige tentat aquas. Penitus despero de correctione illius, qui forte emendabilior erit, si usque ad satietatem suo arbitrio relinquatur. Curando fieri quaedam majora videmus Vulnera, quae melius non tetigisse fuit. Vulneris hoc genus est, qu
Abbreviated transcription (Latin):
tificauer aĩas nr̃as. Cũ it culpiᷤᷤ
fugi sr̃ t̾rã reclinatorũ suo ca¬
piti ñ hr̃ent. ille qͥ ĩceł habitat
⁊ hũilia respiẽ. pat̃ orphanoꝵ.
⁊lugentiũ ꝯsolator disꝑsos ĩ
gentes de regiõib ꝯgͣgauit.
Legiꝰ qr filiis isrł seruiẽtib
ĩcributo sub regib cusantas¬
satham. eglon. moab. ⁊ amalee.
suscitauit dñs othoniel. qͥ iu¬

Expanded text:
tificaverunt animas nostras. Cum enim culpis rofugi super terram reclinatorium suo capiti non haberent, ille qui in coelis habitat, et humilia respicit, pater orphanorum et lugentium consolator, dispersos in gentes de regionibus congregavit. Legimus quod filiis Israel servientibus in tributo sub regibus Chusanrasathaim, Eglon, Moab et Amalech, suscitavit Dominus Othoniel, et
Abbreviated transcription (Latin):
uiu̾e uidearis. ħedes melio¬
res ⁊ c̾ciores st̃ qͦs abitͥo tuo
tũcũq honesta sit ⁊ pudica:
ꝙͣ citius pot̾̃ depon̾e uestẽ. solet
abiẽe honestatẽ. Uñ ⁊ ħodotus
ita scͥbit. Muller cũ ueste depo
ꝓdicoria mulierũ malignitas
⁊ hanc mniseriã deiecisset. Camꝰ

Expanded text:
vivere videaris? Haeredes meliovivere videaris? Haeredes meliores, et certiores sunt, quos arbitrio tuo tumcunque honesta sit et pudica, quam citius potest deponere vestem, solet abjicere honestatem. Unde et Herodotus ita scribit: Mulier cum veste deponproditoria mulierum malignitas in hanc miseriam dejecisset. Canius,
Abbreviated transcription (Latin):
exititiũ cogitabit. Anꝰ. auri¬
fices. ariolos. ĩstitores gẽmaꝵ.
⁊ sericarũ uestiũ. si intͦmise¬
ris. ꝑiculũ pudicitie ẽ. si ꝓ¬
hibueris. suspitõts ĩiuria. Li¬
iua uirũ suũ ĩterfec. ꝙ̃ nimis
habebat exosum. Lucilia suuͣ. qͣma
monstroꝵ domitorẽ ueneno do¬
inuit monstruoso. dũ ĩsangͥne
nessi qͣm occid̾ar ħcules sangͥnẽ
⁊ uitã occiosioris apperiit. Idõq
ualentinianꝰ ĩꝑator eminentio¬
rẽ eligẽs uitã: puditiciã uouit.
nͨ ũqͣm carnẽ suã ad motꝰ illici¬
tos relaxauit. Uñ cũ iã octoge¬
nariꝰ moreret᷑. Audretq suoꝵ
recoli p̃conia tͥumphoꝵ. qͥb ce¬
leb̾rimꝰ erat. Oyx se mnunaso¬
la uictoria głari. Reqͥsitus aũ
de illa uictoria hostẽ ĩqͥt meũ
pessimũ carnẽ mẽã. sẽꝑ opp̃s¬
tutis. ẽtisq utamur hectib
stolidissimũ ẽ.⁊ q̃ st̃ hec se¬
nectutis auxilia domi. nutͥre
ꝑditis morib sit. aut cũ ad
maturã etatẽ uen̾it. ei nimis

Expanded text:
exitium cogitabit. Anus, aruspices, ariolos, institores gemmarum et sericarum vestium si intromiseris, periculum pudicitiae est; si prohibueris, suspicionis injuria. Livia virum suum interfecit, quem nimis habebat exosum. Lucilia suum, quem monstrorum domitorem veneno domuit monstruoso, dum in sanguine Nessi, quem occiderat Hercules sanguinem et vitam occisoris appetiit. Ideoque Valentinianus imperator eminentiorem eligens vitam, pudicitiam vovit, nec unquam carnem suam ad motus illicitos relaxavit. Unde cum jam octogenarius moreretur, audiretque suorum recoli praeconia triumphorum, quibus celeberrimus erat, dixit se in una sola victoria gloriari: requisitus autem de illa victoria, « hostem, inquit, meum pessimum, carnem meam semper opprestutis, certisque utamur haeredibus, stolidissimum est. Et quae sunt haec senectutis auxilia: quae namque perditis moribus sit, aut, cum ad maturam aetatem perveneris, ei nimis
Abbreviated transcription (Latin):
eqͥdẽ electꝰ. insortẽ dñi. atq ĩ
ordiuẽ diaconatꝰ ascendas. eoq
forsitan p̃textu aduota ma¬
tͥmonia cõuolasti: ut cũ appe¬
titũ noue libidinis saciasses:
rõne ꝯiũctioĩs illicite diuor¬
tiũ celebrares. porro p̃ter aĩe
tib tue uxoris illud̾e qͥ sui ge¬
uebis titulos hũiliasse freq̃nt̃
ꝯq̃sti sũt. qr te ĩ sue parentele
ꝑticipiũ ad miserũt. Uideo te
ĩ euitabilib angustiis cc̃sep¬
tũ. qr sine in matͥmõio ꝑse¬
ueres. siue abuxore diu̾tas:
uite aut fame ꝑieulũ non
euades. Ualeas ⁊ negotiare

Expanded text:
ctus in sortem Domini atque in ordinem diaconus ascenderas, eoque forsitan praetextu ad vota matrimonialia convolasti, ut cum appetitum novae libidinis satiasses, ratione conjunctionis illicitae divortium celebrares. Porro praeter animae tibus tuae uxoris illudere, qui sui generis titulos nimis humiliasse frequenter conquesti sunt, eo quod te in suae parentelae participium admiserunt. Video te inevitabilibus angustiis circumseptum, quia, sive in matrimonio perseveres, sive ab uxore divertas, vitae aut famae periculum non evades. Valeas, et negotiare