comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qłͣtum possuite ostend̾e gram̃ dei ẜmm̾ita nr̃a da¬
i. hoc est gram ño eẽ grãm. Quib .n. ẜm m̾itum
redditur. Sicut aꝑtissime dicit apłs. Meritũ .n.¬
fuit quid in apło paulo. sed malum qñ ꝑseque
batur eccam dei. Unde dicit. Non sum ydoneꝰ
uotari apła: qr ꝑsecutus sum ecc̾am dei. Cum
etgo hr̃et hoc mitum malũ: redditum est ei boñ
pro malũo. i eo quod secutus adũxto gr̃a dei
sum quod sum. Atq ut ostenderer es libin ar¬
dei suscipiatis. Ut quid .n. eos rogat. si gr̾am
sic susceperunt. ut ꝓpriam ꝑderent uolunta¬
tem. QTñ ne ip̃a uoluntas sine gr̃a dei putetur
boni aliquid posse: continuo cũ dixisset gr̾a
eius in me uacua non fuis. sed plus omĩb
illis laboraui: sb̾uixit atq ait. Non ego añ
sed gr̃a dei mecã. Idest ño solus: sed gr̃a dei
metũ. Ae ꝑ hoo nec gr̃a dei sola. nec ip̃e solꝰ
sed gr̃a dei cum illo. Ut aũ de celo uocaretur. et
mala. Demq et aubi dicit ad timoħ̾m. Col¬

Expanded text:
de perfecto et anima volente; quia omnia corda scrutatur Dominus, et omnem cogitationem mentium novit: si quaesieris eum, invenietur tibi; et si dimiseris eum, repellet te in perpetuum ; declarat voluntatis arbitrium. Sed illi in eo ponunt meritum hominis, uia persecutus sum Ecclesiam Dei. Cum ergo haberet hoc meritum malum, redditum est ei bonum pro malo: ideoque secutus adjunxit, Sed gratia Dei sum id quod sum. Atque ut ostenderet et liberDei suscipiatis . Utquid enim eos rogat, si gratiam sic susceperunt, ut propriam perderent voluntatem? Tamen ne ipsa voluntas sine gratia Dei putetur boni aliquid posse, continuo cum dixisset, Gratia ejus in me vacua non fuit, sed plus omnibus illis laboravi; subjunxit atque ait, Non ego autem, sed gratia Dei mecum : id est, non solus, sed gratia Dei mecum: ac per hoc nec gratia Dei sola, nec ipse solus, sed gratia Dei cum illo. Ut autem de coelo vocaretur, et mala. Denique et alibi dicit ad Timotheum: Col
Abbreviated transcription (Latin):
m suo gñe inculpabalis fcũs est. autꝰ istam ĩ qua
ex slluis dampnati pena eo ignari et carm sb̾di¬
go uolumꝰ aiõs ad reste uuendũ frigidos ⁊ pĩa¬
nõi sb̾iciantur. sine quo salui ẽe nõ possunt.
erigantur. Ita sane ut ño solum ad bonas ac¬
tiones. uerum eciã ad pias or̃ones cos exhorta¬
ri meminerimꝰ. atq hac instruere sanitate do¬
ctrme. ut et illmo gr̃as aganti cum institue¬
rt bñ tuuere quod aliquid sine difficultate
fecerint. et ubi difficultarem aliqm sentiunt:
fidelissimis et ꝑseuerantisimis precib et mi¬
sericordie ꝓmptis oꝑib facultatẽ a dño impe¬

Expanded text:
suo genere inculpabilis factus est, aliter istam, in qua ex illius damnati poena et ignari et carni subdigo uolumus \'animos ad recte uiuendum frigidos et pigpossunt. iorum laudibus erigantur. ita sane, ut non solum ad bonas actiones. uerum etiam ad pias orationes eos exhortari meminerimus atque hac instruere sanitate doctrinae, ut et illine gratias agant, eum instituerint bene uiuere, quod aliquid sine difficultate fecerint, et ubi difficultatem aliquam sentiunt, fidelissimis et persenerantissimis precibus et misericordiae promtis operibus facil
Abbreviated transcription (Latin):
es. Quib breuitꝰ in qmͣ sdetur. ut quiescant.
et adu̾sus dm̃ murmutare desistant. Necte em̃
fortane q̃ retentur: si erroris et libidinis nullite
hominũ uuctor existeret. Cũ uero ubiq sio pre¬
sens: qui multis modis ꝑ creaturam s̾ͥ oño ẜuiẽ¬
tem auersam nocet doceat credentẽ. consoletur
sꝑantem. diligentẽ ad hortetur. conantẽ ad iuu
erandiat depcantem: nõ tibi deputatur ad culp̾a
q inuitus ignoras. sed quod negligis querere ꝙ

Expanded text:
s? Quibus breviter respondetur ut quiescant, et adversus Deum murmurare desistant. Recte enim fortasse quererentur, si erroris et libidinis nullus hominum victor existeret: cum vero ubique sit praesens, qui multis modis per creaturam sibi Domino servientem aversum vocet, doceat credentem, consoletur sperantem, diligentem adhortetur, conantem adjuvet, exaudiat deprecantem; non tibi deputatur ad culpam quod invitus ignoras, sed quod negligis q
Abbreviated transcription (Latin):
Quoꝵdam sane exempla quos pectasse le¬
gimus nõ id̾o script᷑a dicit. qui sanĩ sapit
quodamm̃o p̾bere uideantur: sed ut discͥemꝰ
uł penrtendi humilitat̾e. uł eciam in taubus
lapsib nõ desꝑandam salutem. Quidã .n.
ut pcc̾a plapsi desꝑarione plus ꝑeunt. Nec so¬
lum pen̾itendi negligunt medicinam. sed ad
explenda inhonesta et nefaria desid̾ia: serui
libidinũ et scelerataꝵ cupiditatũ fiunt qͣi
ꝑdanti si nõ fecerint ꝙ instigat libido. cũ eos
iam maneat certa dampnatio. adu̾sus hũc
morbum nimiũ ꝑicło sum et exiciabilem:
ualet ꝯmemoratio pocoꝵ eciam in qua usti
scĩq plapsi sunti. Sed acute uidetur int̾roga¬
re quomodo istos sc̃os de hac iuita abisse cro
dampnatio quod nefas est credere. Si aũt
siue pcr̃o dom fui̾t eos exisse de hac uita. u̾¬

Expanded text:
\'Quorundam\' sane \'exempha, quos peccasse le\'Quorundam\' sane \'exempha, quos peccasse legimus\', non\'ideo scripta\' dicit, qui sanum sapit,quodammodo praebere uideantur\'. sed ut disceremus uel paenitendi humilitatem uel etiam in talibus lapsibus 11011 desperandam salutem. quidam enim in peccata prolapsi desperatione plus pereunt nec solum paenitendi neglegunt medicinam, sed ad explenda inhonesta et nefaria desideria serui libidinum et sceleratarum cupiditatum fiunt; quasi perdant, si non fecerint quod instigat libido, cum eos iam maneat certa damnatio. aduersus hunc morbum nimium periculosum et exitiabilem ualet commemoratio peccatorum etiam in quae iusti sanctique prolapsi sunt. Sed acute uidetur interrogare, \'quomodo istos sanctos de hac uita abisse creddamnatio, quod nefas est credere; si autem sine peccato dictum fuerit eos exisse de hac uita,
Abbreviated transcription (Latin):
dat p̾mium u̾itatus Porto aũ qd̾ dei cãm
sͥ agere uidetur defendendo mͣ: non at¬
tendit ꝙ eandem naturã sanam eẽ ditẽdo:
medici repellit nĩiam. Ipe est autẽ creator
euis: qui saluator eius. Non ergo debennis
sic laudare creatorem. ut cogannit dicere.ĩ¬
mo uere ꝯuincamur dic̾e suꝑfluũ saluato¬
rem. Naruram uaq homis dignis laudib
honoremus. eascp laudes ad creatoris głam re¬
feramꝰ. Sed qr nos creauit: ia simus grati. uͭ
nõ simꝰ qr sanat ingrati. Uicia sane nr̃a que
sanat. non diuino oꝑi. sed humane uolũta¬
ti. uisteq illius iuudicte tribuamꝰ. Sed uo ĩ
nr̃a potestate funse ne accederent ꝯfitemur
dicmale saluatoris auxiliũ: tm̃ in hoc ponit.
uo ignostat ꝯmissa p̾t̾ita. nõ ut aduiuer ad
futura uitanda. Hio ꝑuit̾osissime falllitur.
hic et si nestiens ꝓhiber nos uigilare et ora¬
re ne intremꝰ in tẽptationẽ. cũ hoc ne nob̾
accidat: in nr̃a tĩ potestate ẽe contendio.

Expanded text:
orro autem quod dei causam sibi agere uidetur defendendo naturam, non adtendit, quod eandem naturam sanam esse dicendo medici repellit misericordiam. ipse est autem creator eius qui saluator eius. non ergo debemus sic laudare creatorem, ut cogamur, immo uere conuincamur dicere superfluum saluatorem. naturam itaque hominis dignis laudibus honoremus casque laudes ad creatoris gloriam referamus; sed quia nos creauit, ita simus grati, ut non simus, quia sanat, ingrati. uitia sane nostra, quae sanat, non diuino operi, sed humanae uoluntati iustaeque illius uindictae tribuamus; sed ut in nostra potestate fuisse ne acciderent confitemur, dicinale saluatoris auxilium tantum in hoc ponit, \'ut ignoscat commissa praeterita, non ut adiuuet ad futura uitanda\'. hic perniciosissime fallitur; hic etsi nesciens prohibet nos uigilare et orare ne intremus in temptationem, cum hoc ne nobis accidat in nostra tantum potestate esse contendit.
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾m noluntatis a d eligendũ quid reste faciat
uł resistente caruali consuetudine. que molen¬
tia mortał successionis quodãm̃o naturantꝰ mo
leuit uideat quid recte faciendũ sit et uelit nec
possio implere. Iͥlla est .n. pccĩ pena uistissima. ut
amutat quisq quo bñ uti noluio cum sine ul¬
la posser difficultate si uellet. Idest ut qui sciens

Expanded text:
ciat uel resistente carnali consuetudine, quae uiolentia mortalis succession i s quodam modo naturaliter i nolenuit, uideat quid recte faciendum sit et uelit nec possit inplere. illa est enim peccati poena iustissima, ut amittat quisque quo bene uti nolui t, cum sinc ulla posset difficulta
Abbreviated transcription (Latin):
siueracit᷑ dicimꝰ. Dimitte nob̾ debia nr̃a: sicit
et nos dimiitimꝰ dobuoeib ñis. Ouob .n. modiꝰ
eciam in corpore cauetur morbi malum. Et ut non
accidat. et ut si acridere̾o cito sanetur. Ut no acci¬
dat: caueamꝰ dicendo. Ne nos inferas in tẽptatio¬
nem. Ut cito sanetur: caueamꝰ dicendo. Dimit¬
te nob̾ debita nr̃a nr̃a. Siue ergo ĩmineat sue
nsit: caueri gͥ põi Sedut non tm̃ illi. nerũ etiã
hiis qui eosdem libeos meos quos iste legit de
libero arbitrio non legerunt: atq illis nõ letͦm
hunc forsitan legunt. de hac re siña mea satis ap¬
pareat ex ipĩs libris ꝯmemorare me oporter ꝙ
iste si sentiret. atq in suis lit̾cis poneret: nulla
int̾ nos de hac re ꝯtrousia remanerer. Continu¬
o quippe post uerba mea que iste ꝯmemorauit
ꝙ occurtere poterat ip̃e sb̾ieci. et qnͣtum potiu

Expanded text:
sicut c t nos dimittimus debitoribus nostris. duobus enim modis etiam in corpore cauetur morbi malum: et ut non accidat et ut, si acciderit, cito sanetur. ut non accidat, caueamus dicendo: nenos inferas in temptationem; ut cito sanetur, caneamus dicendo: d dimitte nobis debit Sed ut non tantum illi, uerum etiam his, qui eosdem libros meos, quos iste legit, De libero arbitrio non legerunt atque illis non lectis hunc forsitan legunt, de hac re sententia mea satis appareat, ex ipsis libris commemorare me oportet, quod iste si sentiret atque in suis litteris poneret nulla inter nos de hac re controuersia remaneret. continuo quippe post uerba mea, quae iste commemorauit, quod occurrere poterat ipse subieci ut, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ sine poc̃o uerissime dicitur. in quo nullũ ħ itat
pccm̃: ñõ qui ꝑ abstinentiã mali oꝑis dicto. Iamñ
ego oꝑor illud. sed id quod in me ħitat pocm̃. Nam
et ip̃e iob de pocĩs suis nõ tacet. Et utiq huic ami¬
co nr̃o mĩto placer humilitatẽ nullo mõ in fłia¬
tis ꝑtem ponendam. Unde id quod iob confire¬
tur: qr uerax dei cultor est. ꝓculdubio ueraciter
conficetur. Eo ipẽ hylariꝰ cum locũ psalmi expo¬
neres ubi scriptum ẽ. Spreuisti om̃s discedenteᷤᷤ
a iuistificationib tiuis: aio. Si .n. pccores deꝰ sper
detis ꝙ̃admodũ nõ dixeria qr sine pcc̃o nemo

Expanded text:
e sine peccato uerissime dicitur, in quo nullum habitat peccatum. non qui per abstinentiam mali operis dicit: iam non ego operor illud, sed id quod in me habitat peccatum. Nam et ipse Iob de peccatis suis non tacet et utique huic amico nostro merito placet humilitatem nullo modo in falsitatis parte ponendam; unde id quod Iob confitetur, quia uerax dei cultor est, procul dubio ueraciter confitetur. et ipse Hilarius, cum locum psalmi exponeret, ubi scriptum est: \'spreuisti omnes discedentes a iustificationibus tuis\', ait: si enim peccatores deus sperndetis quemadmodum non dixerit. quia sine peccato nemo
Abbreviated transcription (Latin):
memorar: cum exponeret. quod scriptum ẽ. bi
mũdo corde qm̃ ip̃i dm̃ uidebunt. Quos nõ
arguit conscĩa ulla pecĩ. Et adiecit. Mundus
corde conspicitur. tẽplum dei nõ pot ẽẽ pollu¬
tum. hoc utiq agitur in nob̾: conando. labo¬
rando. orando. ĩpetsido. ut ad illam ꝑ fc̾onẽ
in qua possumus dm̃ mñdo corde conspicere:
strum. Item quod ai amemorato dcm̃ esse
pb̃ro: liberii arbitrii nos condidit deus. nec
ad urititẽ nec ad uica ncc̃itate trahunuir.
alicg̾n ubi nocitas nec corona ẽ quis non
agnoscat: quis nõ toto corde suscipiat. ¶ͥs
auter condicam humanam neget ẽẽ nͣ:
Sed in recto faciendo ĩo nullum ẽ iuncłm

Expanded text:
neret quod scriptum est: beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt? quos non arguit conscientia ulla peccati et adiecit: mundus mundo corde conspicitur, templum dei non potest esse pollutum. hoc utique agitur in nobis conando, laborando, orando, impetrando, ut ad illam perfectionem, in qua possimus deum mundo corde conspicere, strum. item quod ait a memorato dictum esse presbytero: liberi arbitrii nos condidit deus, nec ad uirtutem nec ad uitia necessitate trahimur: alioquin ubi necessitas, nec corona est, quis non agnoscat, quis non toto corde suscipiat, quis aliter conditam humanam neget esse naturam ? sed in recte faciendo ideo nullu
Abbreviated transcription (Latin):
Et it̾m ne deuderiis carias edomitis docerer
nõ nccĩtatis ẽe peccare: sed ꝓpositi ac uolun¬
tans. Ego desid̾ia carnis si non illicitaꝵ concu¬
piscentiaꝵ hic dñtur accipio. Sicuti ẽ fames.
sitis. refectio. lassitudines. et si quis huiꝰmõi
est. ꝑhec .i. quidam qmuis ea sint inculpabi¬
lia: inculpas decidunt. Quod ab illo salua¬
tore abaute eciam si hec in eo fuisse pp̃ siłim
dinem caris pcc̃. euũgelio testo uidcam̾ ẜ̃os
corde dispõĩtumest. hoc quod in d̾o eꝰ mortale t̾¬
nemus. quid dixit contra id quod dñit: Uel qͥ
istum adiuet nestio nisi qr posse eẽ hoĩem m̃¬
do corde testatus est. Quod quis negate S gr̃a
tare. Itẽ quod eum dixule ꝯmemorat. quas iob
luteras legerat ut abstineret se ab omi re malig¬
na: qr dm̃ sola mente uiciis nõ admixta uenera¬
tur. dnĩ aiũ colere ꝓpriũ iusticie officiũ est: quid
fecuser iob dicit. Nunquid i hoc scło ꝑfecisseo:¬

Expanded text:
et iterum: u t desideriis carnis edomitis doceret et iterum: u t desideriis carnis edomitis doceret non necessitatis esse peccare, sed propositi a c ac l uoluntatis. ego desideria carnis, si non inlicitarum concupiscentiarum hic dicuntur, accipio, sicuti est fames, sitis, refectio lassitudinis et si quid huiusmodi est. per haec enim quidam, quamuis ca sint inculpabilia, in culpas decidunt; quod ab illo saluatore afuit, etiamsi haec in co fuisse propter dinem carnis peccati euangelio tcorde d e d i dispositum est, hoc quod in deo est inmortale cernemus, quod dixit contra id quod dicimus uel quid istum adiuuet nescio, nisi quia posse esse hominem mundo corde testatus est. quod quis negat? sed grattate. item quod eum dixisse commemorat: quas s Iob litteras legerat u t ab stineret s e ab omn i re maligna ? quia deum sola mente uitiis non ammixta ueneratur, deum aute m colere proprium iustitiae off icium est, quid fecisset lob dicit, non quid in hoc saec
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ius. In quib nõ nicħ eciam de libris meis in¬
t̃ponere uoluit: me quoq aliꝙ̃ depurans. qui
cã illis ꝯmemorari dignus inde̾. Unde ingratꝰ
ẽẽ nõ debeo. et famibariore affectu nolo ut er¬
rer. qui hunc mͥdetulit honorẽ. Prima enim
que posuit: qr nomẽ eius qui ea dixit nõ ibi
legi: siue qr ille non scripsit: siue qr codex quẽ
misistis id aliqua forte mẽdositate ño hmĩt
ꝑtiactiare quid opus ẽ. Maxime qm̃ me in husꝰ¬
modi quoꝵ libet hominũ scriptis lib̾m qr solis
canonicis debeo sine ulla rectisatione consensũ
non nncħ mouet. quod de illuis scriptis cuiꝰ nom̃
non ibi inuemi ille posuit. Oportuit magrm
doctoremq uirtutis homini simillimũ fieri:
ut iuncendo pecm̃ doceat hõiem uiuere posse
derit: qualit᷑ possit expon̾e. dũ tñ nos minime
uuic̾et qui natus est in sisitudinẽ carius pec¬
cati. nõ in carne pcci. Aliud eiusdõ ita posuut.

Expanded text:
ipsius. in quibus nonnihil etiam de libris meis inipsius. in quibus nonnihil etiam de libris meis interponere uoluit me quoque aliquem deputans, qui cum illis commemorari dignus uiderer. unde ingratus esse non debeo et familiariore affectu nolo ut erret, qui hunc mihi detulit honorem. prima enim quae posuit, quia nomen eius qui ea dixit non ibi legi, sine quia ille non scripsit sine quia codex quem misistis id aliqua forte mendositate non habuit pertractare quid opus est? maxime quoniam me in huiusmodi quorumlibet hominum scriptis liberum — quia solis canonicis debeo sine ulla recusatione consensum — nonnihil mouet quod de illius scriptis, cuius nomen non ibi inueni, ille posuit: oportuit magistrum doctoremque uirtutis ho mini simillimum fieri, ut uincendo peccatum doceat hominem uincere posse iderit qualiter possit exponere, dum tamen nos minime sse quod uinceret, qui natus est in similitudinem carnis peccati, non in carne peccati. aliud eiusdem ita posuit:
Abbreviated transcription (Latin):
dendunt. et heri fuisse in aliquo. dum ĩ isto
corpore uneres. et hodie cẽ. et cras futuram:
dum tũ longe plures sint. qui cum sibi usq
ad ultimum uite huiꝰ diem ncc̃m eẽ ño dubi¬
tent. ut ueracit̾ dicant. Dimitte nob̾ debita i¬
nr̃a. sicut et nos dimittimꝰ debitorib ntĩs. sp̃e
suam cñ in xp̃o atq in euis ꝓmissionib ue¬
ram certam. firmani ẽẽ confidant. Nullo
tñ modo nisi adiũuante gr̃a saluatoris xp̃i cru¬
cifia. et dono sp̃t euis. uł quoslibet ad plenis¬
simam ꝑfc̃onem. uł qm̃qm ad qualemcumꝙ
ꝓuectum. uere pieq iusticie ꝑuenire qui ne¬
gauetit: nestio uitum recte possit in qualicũ
eã testimonia que nõ quidẽ de sctipturis ca¬
nomts. sed de quibdam catholicoꝵ tracta¬
toꝵ opusculis posui: nolens occurrere hiis qͥ
eum solum dicerent ista defend̾e : na ssĩt me¬
dia. ut neq contra nr̃am sũam sinte neq cont᷑

Expanded text:
dendum sit, et heri fuisse in aliquo, dum in isto dendum sit, et heri fuisse in aliquo, dum in isto corpore uiueret, et hodie esse et eras futuram, dum tamen longe plures sint, qui cum sibi usque ad ultimum uitae huius diem necessarium esse non dubitent, ut ueraciter dicant: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, spem suam tamen in Christo atque in eius promissionibus ueram, certam, firmam esse confidant! nullo tamen modo nisi adiuuante gratia saluatoris Christi crucifixi et dono spiritus eius uol quolibet ad plenissimam perfectionem uel quemquam ad qualemcumque prouectum uerae piaeque iustitiae peruenire qui negauerit, nescio utrum recte possit in qualiumcuea testimonia, quae non quidem de scripturis canonicis, sed de quibusdam catholicorum tractatorum opusculis posuit uolens occurrere his qui cum solum dicerent ista defendere, ita sunt media, ut neque contra nostram sententiam sint neque contra
Abbreviated transcription (Latin):
Ip̃ẽ .i. hoc dfacit qui cum tantam de har re
paciatur inuidiam. sentire id uult et confi¬
teri u ꝑfiterino uito. Quid erat magnũ
ut hoc diceres cum pͥsertim sͥ hoc canqu̾a ex
psona ad asarioꝵ oppoitũ tractare a et apen¬
re susteperit. Qur illic coiam umͣ defend̾e̾
uoluit et qr homo rca creatus est ut nõ pec¬
care posses. si peceare noluisser. asserint ac
ꝑ hos cuiod ita creatus est cam possibilita¬
teni ad gr̃am dei ꝑtine̾ defimuit qua pos¬
abilitate si noluent peccare nõ peccat. et
noluit aliquid dicere de eo quod ipsa natu
uatur¶ Utrum .n. in hoc soło fuit uł siti
uł possit eẽ aniquis ita iuste niuens ut nlłm
intenligendũ quod scriptũ ess. Non iustifica¬
bitur in conspectutuo om̃is uiuens eo siciꝰ
similia. dñ utiuã posses ostendi uel heo
testimonia meluis alitꝰ intelligi posse. uł ꝑfet¬
tam plenamq iuisticiam. cui prorsus nicħ ad¬

Expanded text:
ipso enim hoc facit, qui cum tantam de hac re ipso enim hoc facit, qui cum tantam de hac re patiatur inuidiam, sentire id uult et confiteri uel profiteri non uult. quid erat magnum ut hoc diceret, cum praesertim sibi hoc tamquam ex persona aduersariorum oppositum tractare et aperire suuia ita homo creatus est, ut non peccare posset. si peccare noluerit. asseruit, ac per hoc quod ita creatus est eam possibilitatem ad gratiam dei pertinere definiuit, qua possibilitate, si noluerit peccare, non peccat, et noluit aliquid dicere de eo, quod ipsa naturuatur? Vtrum enim in hoc saeculo fuerit uel sit uel possit esse aliquis ita iuste uiuens, ut nullscriptum est: non iustificabitur i n conspectu tuo omnis uiuens et si qua similia, tamen utinam possit ostendi uel haec testimonia melius aliter intellegi posse uel perfectam plenamque iustitiam, cui prorsus nihil ad
Abbreviated transcription (Latin):
dum ess quio possit hiis nocere quos fugit uł
seo noresitentib põt. Bec mea uerba sunt.
uerus idicino pot᷑. Sed hos int̾est intꝰ nos
eo istos quodnos cuam cum dẏabolo resistitur
poscendum dei adiutorium. non solum non
ferant oronemi. ^siam utiq ut dẏabolo ressista¬
mus et fugiat a nob ĩo p̾d̾cantes dñĩs ne nõ
infetas in tẽptationem. Ideo et ammoniti
simuis tanqm̃ ab imꝑatore milites exhort̾a¬
te co dicente. Aignate eo orate ne intretit ĩ
tẽptationem. Quod uero contia eos dispu¬
tat qui dicunt. et qui nolit sine ꝓccõ ẽẽ si boc
in honũs ee̾̃s positum potestate recte quid̾
disputat hoo ip̃o eos confiteri nõ eẽ ĩ possibi¬
le qr hoc uł multiuł om̃s uolunt. Sed hoc
unde sit possibile cofireatur et pax ẽ. Ip̃a
om̃io iste orantes adutuari ut ño peccemꝰ
mtqm dicere uoluit. Quod si forte laton¬
t᷑ dicit sentir ignostat alitꝰ suspicantibus.

Expanded text:
dum quid possit his nocere quos f ugit uedum quid possit his nocere quos f ugit uelere non resistentibus potest. haec et mea uerba sunt; uerius enim dici non potest. sed hoc interest inter nos et istos, quod nos etiam cum diabolo resistitur poscendum dei adiutorium non solum non ferant orationem. nam utique ut diabolo resistamus et fugiat a nobis, ideo precantes dicimus: n p nos inferas in temptationem; ideo et admoniti sumus tamquam ab imperatore milites exhortante et dicente: uigilate et orate, ne intretis in temptationem. Quod uero contra eos disputat, qui dicunt: \'et quis nolit sine peccato esse, si hoc in hominis esset positum potestate?\' recte quidem disputat \'hoc ipso eos non esse inpossibile. quia hoc uel multi uel omnes uolunt\'; sed hoc unde sit possibile confiteatur, et pax est. ipsa omnino iste nos orantes adiuuari, ut non peccemus, nusquam dicere uolunt. quod si forte latenter sentit, ignoscat aliter suspicantibus.
Abbreviated transcription (Latin):
bris sius repugnantem legi mentis sue. Ita
et hic. Si spũ inquit ducimim nõ ad huc estis
b lege. In qntum quitq sps̃ ducitur non est
si lege qi in qnͣtum cum delectatur legi doi
non est so̾ legis tanore q timor tormentũ ht̃
uon delestationem. ꝑinde si recte sentimꝰ.
sicut pro menbris sanatis grãs agere ita ꝓ
sanandis orare debenus ut ab solutissimã cͥ
mħ addi possit sanitate. ꝑfecta dei suauitate
plena uib̾tate ꝑfruamut. Non .ii. ab niumꝰ
humanam nͣm posse ẽẽ sine pecd. ait ullo
m̃o uegare debemus ꝑfici posse ꝙͣ ꝓfice̾ nõ
Eo adiuuante fieri dñis ut uista eo beata sit
a quo cteata est it sit Facile taꝙ refelutur
quod a quibdam sͥ dicit opponi. Dyabolꝰ
nou adiicatut. Prorsus hiit obiectiomi ea¬
demuerba e demus que ip̃e respondit Nesiaa¬
mus illi et fugiet. Rosistite in quit beatus apꝰ
drasolo et fugiet a uobis. Unde agnimadu̾tẽ.¬

Expanded text:
bris suis repugnantem legi mentis suae. ita bris suis repugnantem legi mentis suae. ita et hic: s i s p i ritu, inquit, ducimini, non adhuc estis sub lege. in quantum quisque spiritu ducitur, non est sub lege. quia in quantum condelectabatur legi dei, non est sub legis timore, quia timor tormenum habet, non delectationem. Proinde si recte sentimus, sicut pro membris sanatis gratias agere ita pro sanandis orare debemus, ut absolutissima cui nihil addi possit sanitate, perfecta dei suauitate, plena libertate perfruamur. non emim abnuimus humanam naturam posse esse sine peccato aut ullo modo negare debemus perfici posse, quam proficere non eo adiuuante fieri dicimus, ut iusta et beata sit, a quo creata est ut sit. facile itaque refellitur, quod a quibusdam sibi dicit opponi: \'diabolus nobis aducrsatur\'. prorsus huic obiectioni eadem uerba respondemus, quae ipse respondit: resistamus illi, et fugiet. res istite, inquit beatus apostolus, diabolo, et f ugi e t a uob i s. unde animaduerten
Abbreviated transcription (Latin):
et sp̃e adu̾sus carnem ut non ea que uitis faci¬
atis. Eo ne ab ip̃a pugna desides facerer. et per
hanc sinam laxamẽtum peccandi dedisse uid̾e¬
tut adiungis. Quod si sp̃c ducimini nõ adhuc
estis sb̾ lege. Sub lege est .n. qui timore suppli¬
cũ quod lex muinatur nõ amore iusticie se sẽtit
abstinere ab oꝑe pct̃i. nondũ uber nec auenus
a uoluntate peccandi. In ip̃a .n. uoluntate reꝰ
est qua małler si fieri posses ño eẽ quod timeat
uto libere faciat quod occutte desidat. Ergo si¬
spũ iquit lucimim ũo adhuc estis su lege. Uti¬
ꝙ lege q̃ timorẽ incutit uo tributo oaritatem.
Quo caritas dei diffiuisa est in cordib nr̃is. non
ꝑ legis litt̾am. sed per spm̃ scm qui datus ẽ no¬
bis. hec est lex lib̾tatis nõ ẜuitutis qi caritatis
utiq ũo timoris. De qua et iacobus apłsamt
unde et ilłe nõ quidem iam lege dei t̾rebat᷑
uo ẜuus. sed cum delestabatur ei ẜm int̾iorẽ
hoiẽm. Uides tñ adhuc auam legem in mẽ¬

Expanded text:
tus adversus carnem; ut non ea quae vultis faciatis. Et ne ab ipsa pugna desides faceret, et per hanc sententiam laxamentum peccandi dedisse videretur, adjungit, Quod si spiritu ducimini, non adhuc estis sub lege . Sub lege est enim, qui timore supplicii quod lex minatur, non amore iustitiae sc sentit abstinere ab opere peccati, nondum liber nec alienus a uoluntate peccandi. in ipsa enim uoluntate reus est, qua mallet, si fieri posset, non esse quod timeat ut libere faciat quod occulte desiderat. ergo sispiritu. inquit, ducimini, non ad huc estis sublege, utique lege, quae timorem incutit, non tribuit caritatem, quae caritas dei diffusa est in cordibus nostris non per legis litteram, sed per spiritum sanctum qui datus est nobis. haec est lex libertatis, non seruitutis, quia caritatis utique, non timoris, de qua et Iacobus apostoluunde et ille non quidem iam lege dei terrebatur ut seruus. sed condelectabatur ei secundum interiorem hominem; uidet tamen adhuc aliam legem in mem
Abbreviated transcription (Latin):
lius dei. ntiq admonuit. ne cum quisq fcũr
fu̾it. ita castus et sine peco: quod ubi et qñ ĩ
eo ꝑficiatur. nõ nulla q̃o ẽ: sed int̾ pios bñ
queritur. int̾ quos tñ constes fieri posse et
sine mediacore dei et hominũ homine xp̃oi
iħu fi̾ ño posse: tñ ut dice̾ ceperam prudenter
xp̃c ammonuto ne cũ fuu quisq tallis fcũs
et ꝑ hoc rec̾te int̾ dei filios deputauis: purettr
ipuus fuisse potestans qm ꝑ gr̃am accep̃ a d̾o
cũ eam nõ hrẽo in natura uiciata atq depͣ

Expanded text:
lius dei, utique ammonuit, ne cum quisque factus lius dei, utique ammonuit, ne cum quisque factus fuerit ita castus et sine peccato - quod ubi et quando in eo perficiatur nonnulla quaestio est, sed inter pios bene quaeritur, inter quos tamen constat fieri posse et sine mediatore dei et hominum homine Christo Iesu fieri non posse -, tamen. ut dicere coeperam, prudenter Xystus ammonuit, ne cum fuerit quisque talis factus et per hoc recte inter dei filios deputatus, putetur ipsius fuisse potestatis, quam per gratiam accepit a deo, cum eam non haberet in natura iam uitiata at
Abbreviated transcription (Latin):
ĩo ꝯtia illud legem datam. et ꝙ de arbitrui li¬
b̾tate descendit: etiam hoc quis negat: Sed ñ
id agitur de humana natura que in hac ni¬
ta est: sed agiur de gr̃a dei qua canatur ꝑ medi¬
cum xpm̃ quo nõ indigeret si sana rẽt Que
ab isto tanqm sana. uł tanqm sͥ sufficiente
uoluntatis arbitrio posse non pectare defen¬
uentes similes fiant d̾o : Sed ad ipm̃ arbitͥũ
ꝑtinet uocantem audire. et credere. et ab eo
m ꝙ̃ credit ñõ peccandi aduitoriũ postulare.
Nam utiq cum dicit similes fiant d̾o. ꝑ cari¬
tatem dei firri sunt similes deo. que diffu¬
sa est in cordib nr̃is. nõ nature possibilitate.
idem martyr. tẽplum est scm̃ deo mes pu
puta: et altare est ei optimũ cormũdum
et sine pecõ: quis nescit ad istam ꝑfectionẽ
ꝑducendũ cor mũdũ dum it̾ior homore¬
nouatur de die in diem: Non tñ sine grã dei ꝑ
stus et sine pcc̃o: potestatem accep̃ a d̾o ẽẽ fi¬

Expanded text:
ideo contra illud legem datam, et quod de arbitrii liideo contra illud legem datam, et quod de arbitrii libertate descendit\'. etiam hoc quis negat ? sed non id agitur de humana natura quae in hac uita est; sed agitur de gratia dei, qua sanatur per medicum Christum, quo non indigeret, si sana esset, quae ab isto tamquam sana uel tamquam sibi sufficiente uoluntatis arbitrio posse non peccare defenuentes similes fiant deo\'? sed ad ipsum arbitrium pertinet uocantem audire et credere et ab eo in quem credit non peccandi adiutorium postulare. nam utique cum dicit \'similes fiant deo\', per caritatem dei futuri sunt similes deo. quae diffusa est in cordibus nostris non naturae possibilitate idem martyr: templum sanctum est deo mens pura et altare optimum est ci cor mundum et sine peccato, quis nescit ad istam perfectionem perducendum cor mundum. dum interior homo renouatur de die in diem, non tamen sine gratia destus et sine peccato potestatem accepit a deo esse fi
Abbreviated transcription (Latin):
sui qi iam nõ peccat fit. ut ĩ maculata uidea¬
tur. H ueyba iste cur nõ addiderit quis n̾o in¬
telligao: Hoc agitur utiq nũc in hoc scło: ił
ad itam qmͣ om̃s sã cuplunt ĩ maculatissi̾ã
puritatem. ecc̃a scã ꝑueniat: que in futuro
scło neq aliquo maioꝵ hominũ sͥ ꝑmixto:
necꝑ aliqua in se lege pot̾i resistente legimẽ¬
tis ducat mũdissimã uitam in ec̾mtate diui¬
na. Tñ attñdat iste quid ẜm scͥpturas ambro
ept̃ dixerit Nec ab intio ĩmaculata. humane
.n. hoc impłe nature. utiq .n. ab initio dicꝰ
quo ex adam nascimur. Nam et ip̃e ad amĩ¬
maculatus ꝓculdubio fcũs ẽ. Sed in eis qui
sunt natura filii ire: ducentes ex illo quod
uiciatum est in illo: ab initio eẽ ĩmaclatus
humane nature ĩpossibile definiuit ¶tem
ciam: dicit pccm̃ nõ ẽẽ sb̾am. sod actum ma¬
lignũ. Quis hoc negat. Et qr nõ ẽ natutale.

Expanded text:
sui, quia iam non peccat, fit ut inmaculata uideasui, quia iam non peccat, fit ut inmaculata uideatur. haec uerba iste cur non addiderit quis non intellegat ? hoc agitur utique nunc in hoc saeculo, ut ad istam, quam omnes sancti cupiunt, inmaculatissimam puritatem ecclesia sancta perueniat, quae in futuro saeculo neque aliquo malorum hominum sibi permixto neque aliqua in se lege peccati resistente legi mentis ducat mundissimam uitam in aeternitate diuina. tamen adtendat iste quid secundum scripturas Ambrosius episcopus dixerit: nec ab initio inmaculata; humanae enim hoc inpossibile naturae. utique enim \'ab initio\' dicit, quo ex Adam nascimur. nam et ipse Adam inmaculatus procul dubio factus est; sed in eis, qui sunt natura filii irae ducentes ex illo quod uitiatum est in illo, ab initio esse inmaculatos humanae naturae inpossibile definiuit. \'Ittiam, \'dicit peccatum non esse substantiam, sed actum malignum\'. quis hoc negat? \'et quia non est naturale,
Abbreviated transcription (Latin):
q bonũ uideri possiti oꝑatur ꝙ̃ .n. misu̾tur
et uocan EEt iõ qui xp̃m sequitur pli int̾ro¬
gatus cur eẽ uoluerit xp̃ianus respondere.
Tisum est mͥ. Quod cum dicit. non negat d̾o
uisum. a deo .n. p̃paratur uoluntas hominum.
Utin. deus honorificetur a deo sc̃o: dei grã est.
Etce quid iste sapiat. si uerb̾ ambrosii delecta¬
dũ tñ sine xp̃i gr̃a id ipm̃ fieri posse minime du¬
bitetur. Demde qnͣtũ erat ut attenderet iste
imũ nuessum de ambrosii u̾bis que posuit. Cã
.n. ille dixisset. nam cũ ecc̃a de gentib hoc ẽ ex
pccõrib ꝯgregata sit: qũo ex maculatis ĩma¬
culata potest eẽ. nisi primo ꝑ xp̃i gr̃am ablu¬
ta delicto sir : Deinde quod per qualitatem ñ
peccandi abstincat a delictis: ille addidit quod
iste apparer cur add̾e uoluerit. Ait namq ille.
¶leo ab inicio ĩmaculata. Humane .n. hoc im¬
poisibile nature. sed ꝑ dei gram et qualitatem

Expanded text:
que bonum uideri possit operatuque bonum uideri possit operatuet uocat. et ideo qui Christum sequitur potest interrogatus cur esse uoluerit Christianus respondere: uisum est mihi. quod cum dicit, non negat deo uisum; \'a deo\' enim \'praeparatur uoluntas hominum\'. ut enim deus honorificetur a sancto, dei gratia e s t. ecce quid iste sapiat, si uerbis Ambrosii delectadum tamen sine Christi gratia id ipsum fieri posse minime dubitetur. deinde quantum erat, ut adtenderet iste unum uersum de Ambrosii uerbis quae posuit! cum enim ille dixisset : nam cum ecclesia ex gentibus, hoc est ex peccatoribus, congregata sit, quomodo e x maculatis inmaculata potest esse, nisi primo per Christi gratiam abluta delicto sit, deinde quod per qualitatem non peccandi abstineat a delictis ? ille addidit, quod iste apparet cur addere noluerit, ait namque ille: nec ab initio inmaculata-humanae enim hoc inpossibile naturae —, sed per dei gratiam et qualitatem
Abbreviated transcription (Latin):
iustificatur. tanqmͣ sufficiente nature libere
arbitrio. Immo ipc̃ pro ea ꝓclamat. Si ced st᷑
diconti. Sine me nicħ potestis facere¶ Scũs añ
ambro su̾is reueta in eo loco quem iste comne¬
morat: illis resistit qui dñt hoĩem non ẽẽ posse
sine pccõ in hac uita. Ut .n. ea diceret: accepu
occõnem de zacharia et eli sabeth. quod in enuͦ¬
gelio ꝯmemorati sunt ambulasse in om̃ibus
qua fide eciam ante euis passionem ustos ui-¬
sunt: quicumq sunt iusti. Quẽ spm̃ memorat᷑
luntas diuinitus non adiuta nõ sufficit: ubi
in hymno suo dicit. Uotisq p̾stat cedulis scm̃
meteti spm̃ ¶¶omnemorabo et ego de hoc ip̃o
opere sci ambrosii aliquid ex quo iste cõme¬
moranit ꝙ ꝯmemorandũ putauit. uisum¬
ẽ inquit michi. Potest ñ soli uisum ẽẽ qd̾ ii¬
sum sͥ eẽ declaiat. Non .n. noluntate tm̃ hũa
iusum est sed sicut placuit ei. Qui m me ĩqͥt
loquitur xp̃c. Qui ut id ꝙ bonũ ẽ: nob̾ quo¬

Expanded text:
iustificatur, tamquam sufficiente naturae libero arbitrio. immo ipse pro ea clamat; ei cedatur dicenti: sine me nihil potestis facere. Sanctus autem Ambrosius reuera in co loco, quem iste commemorat. illis resistit qui dicunt hominem non esse posse sine peccato in hac uita. ut enim ea diceret. accepit occasionem de Zacharia et Elisabeth. quod in euangelio commemorati sunt ambulasse in omnibus qua fide etiam ante eius passionem iustos uisunt quicumque sunt iusti. quem spiritum memorluntas diuinitus non adiuta non sufficit —, ubi in ymno suo dieit: uotisque praestat sedulis sanctum mereri spiritum. Commemorabo et ego de hoc ipso opere sancti Ambrosii aliquid, ex quo iste commemorauit quod commemorandum putauit: \'uest inquit mihi. potest non soli uisum esse quod uisum sibi esse declarat. non enim uoluntate tantum humana uisum est, sed sicut placuit ei qui in me inquit loquitur Christus, qui ut id quod bonum est nobis quo
Abbreviated transcription (Latin):
clamat. Infelix homo quis me lib̾abit de cor¬
pore morteis huiꝰ. ꝯmatur orare. si naturad¬
intorium medici potentisami flagitare. Cłd
ꝯtradicttur. Quid obstrepitur. Quid miser
et illi cum xp̃o ambulabant: quicecos lumẽ
clamando petere phibebant. Sed eciã it iu¬
multum ꝯtradicentiũ. audit ille clamantẽ.
ito nondũ baptizati implorẽt auxiliũ grẽ sai¬
uatoris. nõ est hoc quid̾ parũ adu̾sus alã fłam
defensionẽ tanꝙͣ sibi sufficientis nature et po¬
testatis liberi arbitrii. Neq .n. sibi sufficio qͥ
dicit. In felix homo quis me lib̾abit aut ple¬
nam libertatem ħre dicendus ẽ. qui se adbus
postulat lib̾ati. ¶Umptñ eciam illud uideaii i.
pomi illi qui baptrcati sir faciano bona q̃ uolũs
uiia carins. concupiscentia repugnante. Sed ꝙͥ
hmodicamtis. pẽ ꝯmemorat ubi concludens he
lotim ut diximꝰ inquit aluo quod continetur ca¬

Expanded text:
clamat: infelix homo! quis me liberabit de corclamat: infelix homo! quis me liberabit de corpore mortis huius ? sinatur orare, sinatur adiutorium medici potentissimi flagitare. quid contradicitur? quid obstrepitur? quid miser et illi cum Christo ambulabant, qui caecum lumen clamando petere prohibebant; sed etiam inter tumultum contradicentium audit ille clamantem. ut nondum baptizati implorent auxilium gratiae saluatoris, non est hoc quidem parum aduersus illam falsam defensionem tamquam sibi sufficientis naturae et potestatis liberi arbitrii; neque enim sibi sufficit qui dicit: infelix homo! quis me e liberabit? aut plenam Jibertatem habere dicendus est, qui se adhuc postulat liberari. Verum tamen etiam illud uideamus, utrum illi qui baptizati sunt faciant bona quae uolunt nulla carnis concupiscentia repugnante. sed quid hinc dicamus. ipse commemorat, ubi concludens hunc locum: ut diximus, inquit, illud quo continetur: ca
Abbreviated transcription (Latin):
eciam in inferno ille diues inueuit. Hinc se
ño poterat utiq lib̾are. qui dicit Quime
lib̾abit de corpore mortis huiꝰ ubicũq autẽ
ustam ꝑdiderit lib̾tatem c̾te in seꝑabilis ẽ. pos¬
sibilitas ilła narure ht̃ poste ꝑ naturaie sõadi¬
um ht̃ uelle ꝑ libm arbitrium. Cur quert ba¬
prisim sacramentũ. an ip̃ ꝯmissa p̾terita u
ea tm̃ ignoscantur que fi̾ infecta nõ possĩa
Oiutte hoĩem. Clamet quod clamabati ⁊̃
.ii. tm̃ desidat ut ꝑ ĩdulgentiã si de p̾teritis
ĩpunitut. sed eciã ut sit de cet̾o ad nõ peccan¬
dum fortis et ualidus. Cum delestatur .ii. legi
dei ẜm int̾iorem hoĩem. iuider aũ auam legem
in mẽbris suis repugnantem legi mentas sue.
uidet eẽ nõ recolit fuisser p̾sentib urgetur d̾
nõ p̾terita reminititur. Nec tm̃ repugn̾atẽ
uidet uerum eciã captiuantẽ sem lege pccĩ c̃
est in menbris euis n̾o que fuit. Hinc ẽ quod

Expanded text:
etiam in inferno ille diues inuenit. hinc se etiam in inferno ille diues inuenit. hinc se non poterat utique liberare qui dieit: quis me liberabit d e corpore mortis huius ? ubicumque autem istam sibilitas illa naturae, habet posse per naturale subsidium, habet uelle per liberum arbitrium; cur quaerit baptismatis sacramentum ? an propter commissa praeterita, ut ea tantum ignoscantur, quae fieri infecta non possunt? dimitte hominem, clamet quod clamabat. non enim tantum desiderat, ut per indulgentiam sit de praeteritis inpunitus. sed etiam ut sit de cetero ad non peccandum fortis et ualidus. condelectatur enim legi dei secundum interiorem hominem, uidet autem aliam legem in membris suis repugnantem legi mentis suae; uidet esse, non recolit fuisse: praesentibus urgetur, non praeterita reminiscitur. nec tantum repugnantem uidet, uerum etiam captiuantem sc in lege peccati, quae est in membris eius, non quae fuit. hine est quod
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o. Ini hoc clamens qui non dũ tale bñ¬
ficium ꝓceperũt. Quoꝵ in se uoces figura¬
bat apłs. Si tã uł hoc dñt. Sed nature ita de¬
fensio. nec illos ac uoce exclamare ꝑuinttit
Noq .n. in baptizatis natuta est et in ño bapti¬
ꝯatis natura nõ est. Aut si uel in illis inciata õẽc̃o¬
ceditur ut non sine causa alament. infelix homo
quis me lib̾abit de corpore mortis huiꝰ ersq sb̾ue¬
matur in eo quod sequitur. Gĩaciadei per sẜ̾mᷠ
nam medico xp̃o indigere nmͣ. Quero autem
ubi natira istam ꝑdident lib̾tatẽ qmͣ s dari ex¬
optat cum dicia Quis me lib̾abit. Non .n. et
ille ib̾am carnis accurat cum dicit lib̾ari secu¬
pere de corpore mortis huiꝰ. cum eciã corporis si¬
cur amie natura deo bona auctori tubuẽda
sit. Sed utiq de uiciis corporis dicit. Nam de cor¬
pore mors corporis separat sed contracta ex ilo
uicia coherent. quib iusta pena debetur ꝙͣ

Expanded text:
in Christo? illi hoc clament, qui nondum tale benein Christo? illi hoc clament, qui nondum tale beneficium perceperunt, quorum in se uoces figurabat apostolus; si tamen uel hoc dicunt. sed naturae ista defensio nec illis hac uoce exclamare permittit. neque enim in baptizatis natura est et in non baptizatis natura non est. aut si uel in illis nitiata esse conceditur, ut non sine causa clament: infelix homo! quis me liberabit de corpore mortis huius ? eisque subueniatur in eo quod sequitur: gratia dei per Iesum nam medico Christo indigere naturam. Quaero autem, ubi natura istam perdiderit libertatem, quam sibi dari exoptat, cum dicit: quis me liberabit ? non enim et illo substantiam carnis accusat, cum dicit liberari se cupere de corpore mortis huius, cum etiam corporis sicut animae natura deo bono auctori tribuenda sit, sed utique de uitiis corporis dicit. nam de corpore mors corporis separat; sed contracta ex illo uitia cohaerent, quibus iusta poena debetur, quam
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ suam qr utrumq bonũ est a bono con¬
ditum et id ño põt int̾ ce ẽẽ contrariũ. Si gͦ
ño baptizati quib c̾te faretur carnẽ eẽ con¬
tranam suis illum int̾rogationib urgeant
et dicant. quis ferit hom̃is spm̃: Iste respon¬
debit. Oeus. dtt̃q illi carnem quis int̾roga¬
uiti Respondeo iste. Idem credo deus. Ini t̾cio.
Bonus est qui utrumq creaun deus. Et isti
Nulli dubium. atq illi. unũ ꝙ restat ĩqui¬
runt. Et utrumq quod bonut auctor ctea¬
int. bonum est. Iste fatebitur. Tunt illi eñ
caro bona in a bono austore condita. quifi
porest ut duo bona sibi possint eẽ contraria:
Hic forre ille izdebie. Date ueniã. qr non
debui dicere. cuiumq baptizato carnõ ño
posse ẽẽ contraramẽnt hoc mõ nobis ño bapti¬
zatis contrariam cõ fiterer. sed sine illa excep¬
tione dice̾ debin carnẽ nulli eẽ contrariã. Etre
quo se ipẽ compingi ecce que loquiture qͥ

Expanded text:
onem suam, quia utrumque bonum est a bono cononem suam, quia utrumque bonum est a bono conditum et ideo non potest inter se esse contrarium? si ergo 11011 baptizati, quibus certe fatetur carnem esse contrariam, suis illum interrogationibus urgeant et dicant: \'quis fecit homini spiritum ? iste respondebit: \'deus\'. itemque illi: \'carnem quis creauit ? respondet iste: \'idem, credo, deus\'. illi tertio: \'bonus est qui utrumque creauit deus? et iste: \'nulli dubium est. atque illi unum rant, Et utrumque quod bonus auctor creavit bonum est? iste fatebitur. Tunc illi eum caro bona, ut a bono auctore condita, qui fieri potest ut duo bona sibi possint esse contraria? Hic forte ille respondebit: Date veniam, quia non debui dicere, cuicumque baptizato carnem non posse esse contrariam, ut hoc modo vobis non baptizatis contrariam confiterer; sed sine ulla exceptione dicere debui, carnem nulli esse contrariam. Ecce quo sc ipse conpingit, esse quae loquitur, qui non
Abbreviated transcription (Latin):
les e ad dei creaturam sine dubio ꝑtinentes. sb̾e
quippe non ꝑ seiptas. sed pet suas qualuate a
cut aqua es ignis dñtur sͥ eẽ contraries Qid
si ia sunt caro es sp̃c: Quod quid̾ non affuma¬
mus sed ut rocinationem eius non ncc̃ia illa¬
tione conclusam ostñd̾emus. Hoc diximꝰ. pbs¬
sunt .n. et contraria nd m̃uicem adu̾sari. sed
ex alt̾utro tẽꝑari. et bonam ualitudinẽ red¬
dere. Sicut in corpore siccitas es humiditas. fri¬
gus et calor. Quoꝵ om̃ium tẽpatione bona:
corporalis ualtudo confistit. Sed ꝙ contra¬
ria est curo spũi. ut non ea que uolumꝰ facia¬
mus: inicium est ño natura. Gr̃a medicinał
queratur ex controu̾sia finiatut. Duo qͥppe
nca bona a bono deo condita. qũo comta huiꝰ
põcinationẽ in nõ baptizatis hom̃ib possãt
s c̃õ contraria: An et hoc enm dixisse peuite¬
bit. Quod affectu aliquo fidei xp̃iane locut᷑
ria atq ad hoc ꝓbandũ sb̾ico̾ illam r̃ocinati¬

Expanded text:
e quippe non per se ipsas, sed per suas qualitates, sicut aqua et ignis, dicuntur sibi esse contrariae. quid, si ita sunt caro et spiritus ? quod quidem non affirmamus, sed ut ratiocinationem eius non necessaria inlatione conclusam ostenderemus, hoc diximus. possunt enim et contraria non inuicem aduersari, sed ex alterutro temperari et bonam ualitudinem reddere, sicut in corpore siccitas et humiditas, frigus, calor, quorum omnium temperatione bona corporalis ualitudo consistit. sed quod contraria est caro spiritui, ut non ea quae uolumus faciamus, uitium est, non natura. gratia medicinalis quaeratur et controuersia finiatur. Duo quippe ista bona a bono deo condita quomodo contra huius ratiocinationem in non baptizatis hominibus possunt sibi esse contraria? an et hoc eum dixisse paenitebit, quod affectu aliquo fidei christianae locutus aria\' atque ad hoc probandum subicere illam ratiocinati
Abbreviated transcription (Latin):
Peccatur aũ. caueri igͥ poĩ agnosco. uerba
mea sunt. sed ociã ip̃e dignetur agnosc̾e su¬
ꝑus cuncta q̃ dc̃a sunt. De gr̃a quippe deia¬
giur. que nobis per mediatorem medicina
opitulatur nõ do imponibilitate iusticie. ꝑo¬
test ergo eicause quetũq iłia resisti: Pot¬

Expanded text:
autem: caveri igitur potest. Agnosco, verba mea sunt: sed etiam ipse dignetur agnoscere superius cuncta quae dicta sunt. De gratia quippe Dei agitur, quae nobis per Mediatorem medicina opitulatur, non de impossibilitate justitiae. Potest ergo ei causae, quaecumque illa est,
Abbreviated transcription (Latin):
lit. Nam sũt reuera om̃i peccanti aĩe dua ista
penaua. Ignorantia et difficultas. Eꝑ ignor̃a¬
ta: dehonestat error. Ex diffitultate cruciatꝰ af¬
fligit. Sed approbare flli ꝓ uens. ut errer inui¬
tus: et resisente atq torquente dolore camal
uineili non pose alibidmosic oꝑib tẽpate: non
est natura instituti homĩs: sed pe̾na dampnatiasũ

Expanded text:
t revera omni peccanti animae duo ista poenalia, ignorantia et difficultas. Ex ignorantia dehonestat error, ex difficultate cruciatus affligit. Sed approbare falsa pro veris, ut erret invitus, et resistente atque torquente dolore carnalis vinculi, non posse a libidinosis operibus temperare, non est natura insti
Abbreviated transcription (Latin):
b sꝑdeo libet ꝓu̾bioꝵ salomonis. Insipiencia
iri iolat uias eius. dm̃ aũ causatur ĩ corde
recessi. que .n. odit ne facias. Ne dixeris qr ip̃e me
induxit. Non.n. opus hr̃ uito pcc̃ore. ome execta¬
m̃tũ odit dñs. et nõ est amabile timentib eum
dpẽ ab mitio fecit illum ed reliquit illum ĩ ma¬
nu consilii sui. Si uoluers conẜuabis manda¬
ta. et fidem bonã placiti. Appouro tͥ ignem et a¬

Expanded text:
det liber Proverbiorum Salomonis: Insipientia viri violat vias ejus, Deum autem causatur in corde recessi: quae enim odit non facias. Ne dixeris, Quia ipse me induxit: non enim opus habet viro peccatore. Omne exsecramentum odit Dominus, et non est amabile timentibus illum. Ipse ab initio fecit hominem, et reliquit eum in manu consilii sui. Si volueris, conservabis mandata, et fidem bonam placiti. Apponit tibi ignem et a
Abbreviated transcription (Latin):
id ipm̃ uidere posse nob̾ si uolumus adimamꝰ.
ciam salua integritate naturali corporis ocłoꝵ
ttem luminib que forinsecus adhibentur a¬
dẽptis: siue nos quistxͣ in tenebroso loco Ali¬
quo ioludat: Item si quod audire possumꝰ
uł nõ possumꝰ in nĩa potestate ño est: sed ĩna¬
ture ꝯstrictione quod uero audimus. hoc est
ꝓprie uoluntans. cur nõ atcendit qnͣta audi¬
amꝰ inuit q̃ penetiant insensũ nr̃m ectam
aurib obtiuatis: Sicuti esi de ꝓximo. serte¬

Expanded text:
id ipsum uidere posse nobis, si uolumus, adimamusid ipsum uidere posse nobis, si uolumus, adimamustiam salua integritate naturae corporis oculoructem luminibus quae forinsecus adhibentur ademptis siue nos quisquam in tenebroso loco aliquo includat? item si quod audire possumus uel non possumus in nostra potestate non est, sed in naturae constrietione, quod uero audimus uel non audimus. hoc est propriae uolnntatis, cur non adtendit, quanta audiamus inniti. quae penetrant in sensum nostrum etiam aurib
Abbreviated transcription (Latin):
co. ut id apetire mimine ualeamꝰ. necpito aꝑi¬
atur in ña sit potestate: cum in potestate fu¬
etio ut olaud̾etur manente in tegritate et sa¬
itate mẽbroꝵ ¶ed quid quid ad nos: Uidea¬
mus quid exinde contexat uoliuitatis .n. ar¬
bitrio incruit as delibatione prinatut. qͥcqͥd
omio nolle ño possumus nescio qua eo dona con¬
strictione nature. sec dicere audemꝰ ĩo dm̃ ño
uoluntatem ded nccĩtatem hẽe iusticie: qi ñõ pdt
uelle pestar.¶ Attendite eciã que secuntur. Hoc
inquit et de auditu. odorat. uł uisii. sentiri pos¬
siie est. Q uod andire. odo. aari. iudere. potesta¬
tis nr̃e sit posse ueto audite. uł odorari. uł ui¬
dere potestatis nrẽ ño site sed in naturali ne¬
cessitate consistat. Ant ego non intelligo quid
dicat. aut ip̃e. Qũo .n. in potestate nĩa ño esti
uidendi possibilitas. sic in potestate nr̃a ẽ nõ
uidendi ncc̃ctas: q in potestate est cecitas qua

Expanded text:
to, ut id aperire minime ualeamus neque ut aperito, ut id aperire minime ualeamus neque ut aperiatur in nostra sit potestate, cum in potestate fuerit ut clauderetur manente integritate et sanitate membrorum. Sed quid ad nos? uideamus quid deinde contexat. uoluntatis enim arbitrio, inquit, ac deliberatione priuatur quicquid omnino nolle non possumus nescio qua et bona constrictione naturae nee dicere audemus ideo deum non uoluntatem sed necessitatem habere iustitiae. quia non potest uelle peccare. Adtendite etiam quae sequuntur. hoc, inquit, et de auditu, odoratu uel uisu sentiri possibile est, quod audire, odorari, uidere potestatis nostrae sit, posse uero audire uel odorari uel uidere potestatis nostrae non sit, sed in naturali necessitate consistat. ant ego non intellego quid dicat ant ipse. quomodo enim in potestate nostra non est uidendi possibilitas, si in potestate nostra est non uidendi necessitas, quia in potestate est caecitas. qua