comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
er ueridrem requitimtis deformitatil tue qmite
epana que uscetitineo oi palchras es qͥd abscõ¬
deris :Si deformis curte formosam eẽ m̃tiris : nẽ ture
conscientie. nec alieni grãm erroris hĩtura. Ille enĩ
alteram diligit tu alteri uis placare ⁊ irasceris si
amet aliam que adulterare in te docetur. Male ma
gistra es ĩuirietue. lenocinari. refugit ettã que ẽ pas¬
salenonem: atlicet uilis mulier. nõ alt̾i tam̃ s sibi
paͤtcat. Tollerabiliora ꝓpe modum ĩ adultero o̾mina
sunt. Ibi enĩ pudicicia: hic natura adulteratur. Sa¬
tis ut existimo apparet feminas ne suã futis adul¬
terẽt formani. ⁊ ad pudorem ⁊ ad timorem hac fatũ¬
dia uehem̃ter impelli. Sinde neq sũmissũ neq tẽ¬
peratũ. s grande om̃o genus hoc elocutionis agnosci
tilat. acute ornate ardent̾ dicentib ꝑ multa eoꝵ
scripta ut dc̃a possunt hec tria genera reperiri. ⁊ as¬
sidua lectione ut auditione admixta etiam exerti¬

Expanded text:
er, veriorem requirimus deformitatis tuae, quam te ipsam, quae videri times! Si pulchra es, quid absconderis? Si deformis, cur te formosam esse mentiris, nec tuae conscientiae, nec alieni gratiam erroris habitura? Ille enim alteram diligit, tu alteri vis placere. Et irasceris si amet aliam, qui agistra es injuriae tuae. Lenocinari enim refugit, etiam quae est passa lenonem; ac licet vilis mulier, non alteri tamen, sed sibi peccat. Tolerabiliora propemodum in adulterio crimina sunt: ibi enim pudicitia, hic natura adulteratur . Satis, ut existimo, apparet feminas ne suam fucis adulterent formam, et ad pudorem et ad timorem hac facundia vehementer impelli. Proinde neque submissum neque temperatum, sed grande omnino genus hoc elocutionis agnoscimtulat, acute, ornate, ardenterque dicentibus, per multa eorum scripta vel dicta possunt haec tria genera reperiri, et assidua lectione vel auditione, admixta etiam exerci
Abbreviated transcription (Latin):
mirando eius lautando q uictutẽ nãturã
humanã in eo ꝓrsus agnoscere noluerunt.
bi ẽ om̃is gr̃e cõmendatto qua saluos facit
credentes inse. ꝓfundos thessauros sap̃ie ⁊
scientie continens ⁊ fide tribuens mentes qͣs
ad et̃itam contemplationẽ u̾itatis incõmu¬
tabslis puebat Quid si om̃pt hominẽ ubicũ¬
q formatum. nõ exmat̾no utero crearet. s re¬
penturũ inferret aspectib. Quid si nullas ex
pariulo iumental mutaret etates. nullos
cps mullos carpet sompnos. nonne opine¬
nem confitinaret etroris. net hoĩem uerũ
sriscepisse illo modo crederet᷑. Et dũ om̃ia mi¬
rabiliter fatit aufercet qd̃ mucd̾r fecit. Nũt
ũo ita unt᷑ d̾m t hõiem mediator appariuit
ut inumitate psone copicans utiamq na¬
turam. ⁊ solitã sublimaret insolitis. ⁊ faso¬
lita solitis temparet. Quid aũ nõ mirũ fa
tit ds in om̃ibs creature mottb. nisi consue¬
tudine cotidiaua ilusssent. Demq qͣm mul¬

Expanded text:
s laudandoque uirtutem naturam humanam in eo prorsus agnoscere noluerunt, ubi est omnis gratiae commendatio, qua saluos facit credentes in se profundos thesauros sapientiae et scientiae continens et fide inbuens mentes, quas ad aeternam contemplationem ueritatis incommutabilis peruehat. quid, si omnipotens hominem ubicumque formatum non ex materno utero crearet, sed repentinum inferret aspectibus? quid, si nullas ex paruulo in iuuentam mutaret aetates, nullos cibos, nullos caperet somnos? nonne opinionem confirmaret erroris nec hominem uerum suscepisse ullo modo crederetur et, dum omnia mirabuero ita inter deum et homines mediator apparuit, ut in unitate personae copulans utramque naturam et solita sublimaret insolitis et insolita solitis temperaret. Quid autem non mirum deus facit in omnibus creaturae motibus, nisi consuetudine cotidiana uiluissent? denique quam mul
Abbreviated transcription (Latin):
endum sibi aibitrarentur ad d̾m magis supde
qͣm pie: qua ire ꝓ angelis scĩs eisse demones
supbie cognatione supponũt: scirent hõies tã
ꝓximũ ẽe d̾m pietati hominũ ad quẽ uelut
longe positũ ꝑ int̾positas potestates ambietãt
ut hoĩem siscipe dignaretur. Et cũ illo uniri
qͥdam mͦ ut ei sic coaptaretur homo totus quẽad¬
modum aĩe corpus excepta congregatione muta¬
blliiqͣm nõ conũtitur deus. ⁊ qm uidemus qd̃
haebeat corpus ⁊ anuna adiutorium añ qd sñ
gr̃a fĩdei que ab illo ẽ nemo pot̃ uincere cõcupiscẽ¬
tias uitiosas. Et si qua eaꝵ residua nõ uicerit:
ueniali remissione pungari. Qd̃ ergo ad magiste¬
rium eius sciciet quis ñ extremus idiota ist
ab recta missierenla nõ credit aĩe ĩmortalitatẽ
uitamq post mortẽ futurã. Qd̾ apud grecos

Expanded text:
endum sibi arbitrarentur ad Deum, magis superbe endum sibi arbitrarentur ad Deum, magis superbe quam pie, qua in re pro Angelis sanctis eis se daemones superbiae cognatione supponunt, scirent homines tam proximum esse Deum pietati hominum, ad quem velut longe positum per interpositas potestates ambiebant, ut hominem suscipere dignaretur, et cum illo uniri quodam modo ut ei sic coaptaretur homo totus, quemadmodum animae corpus; excepta concretione mutabili, in quam non convertitur Deus, et quam videmus quod habeat et corpus et anima; adiutorium autem, quod sine gratia fidei, quae ab illo est, nemo potest uincere concupiscentias uitiosas et, si qua earum residua non uicerit, ueniali remissione purgari. quod ergo ad magisterium eius adtinet, quis nunc extremus idiota uel quae abiecta muliercula non credit animae inmortalitatem uitamque post mortem futuram? quod apud Graec
Abbreviated transcription (Latin):
hominena in cõmutabilit᷑ inmortalem. scd̃m equa¬
lem pat diumitatẽs euntem q mutabilẽ atq
mortalem scd̃m cognatam nõbis infirmitatem
In quo xp̃o eo tempe qd̃ oportunissimũ ip̃e nout¬
rat. ⁊ ante scła disposuerat: uenit homineb ma¬
gisterium ⁊ adiutorium ad capessendam sempi¬
ternam salutem. Magist̾ium quidẽ ut ea que
hincante dc̃a sunt utilit᷑uera nõ solũ a ꝓp̃his
scĩs qui om̃ia uera dixerunt. uerũ etiã aphilo¬
sop̃his atq ip̃is poetis ⁊ huiꝰ cemodi auctorib
litteraꝵ quos multauera falsis mistuisse qͥs
ambigat illius etiam incarne ssentata cõfir¬
maret auctoritas põ eos qui illum ñ possent ĩ
ip̃a iitima suuitate oemere atq discemere. Que
ueritas ⁊ anteqͣm hõĩem assumeret. ip̃e erat¬
om̃ib qui eĩ participes cẽ potuert oaxĩe uo
sue incarnationis ꝑtemplo id salubrit᷑ psiasit.
ut qm homines pleri q diumitatis auidi ꝑ
potestates celestes quas deos putarent. titũq

Expanded text:
 incommutabiliter inmortalem secundum aequalem patri diuinitatem eundemque mutabilem atque mortalem secundum cognatam nobis infirmitatem, in quo Christo eo tempore, quod opportunissimum ipse nouerat et ante saecula disposuerat, uenit hominibus magisterium et adiutorium ad capessendam sempiternam salutem: magisterium quidem, ut ea, quae hic ante dicta sunt utiliter uera non solum a prophetis sanctis, qui omnia uera dixerunt, uerum etiam a philosophis atque ipsis poetis et cuiusce modi auctoribus litterarum, quos multa uera falsis miscuisse quis ambigat, illius etiam in carne praesentata confirmaret auctoritas propter eos, qui illa non possent in ipsa intima ueritate cernere atque discernere, quae ueritas, omnibus, qui ejus participes esse potuerunt. Maxime vero suae incarnationis exemplo id salubriter persuasit, ut quoniam homines plerique divinitatis avidi, per potestates coelestes quas deos putarent, ritusque
Abbreviated transcription (Latin):
acciꝑe uolunt. Et cũ acceꝑint. orent ut bene ⁊ ip̃i
ꝓferant. ⁊ illi ad quos ꝓferunt sumant. Et de ꝓspero
exitu dictionis eidem grãs agant a quo id se accepis¬
se nõ dubitant. Ut qui głiatur millo głietur intuĩ
manu sũt nos ⁊ sermones nr̃i. Longius euasit liber¬
hic qͣm uolebam. quamꝙ putaueram. s legenti
uł audienti: cui gratus est longus nõ est. Cui autẽ
longus ẽ ꝑ partes eñ legat. qui habere uult cogni¬
tum. Quem u̾o cognitionis ens piget delongitu¬
dine nõ queratur. Ego tam̃ dño nr̃o grãs ago. ꝙ
iihils qͣtuorlibris nõ qualis ego eẽm cui multade¬
sunt. s qualis ẽẽ debeat qui in dectrina sana .i. xp̃ia

Expanded text:
accipere volunt; et cum acceperint, orent ut bene et ipsi accipere volunt; et cum acceperint, orent ut bene et ipsi proferant, et illi ad quos proferunt sumant; et de prospero exitu dictionis eidem gratias agant, a quo id se accepisse non dubitant: ut qui gloriatur, in illo glorietur, in cujus manu sunt et nos et sermones noshic quam volebam, quamque putaveram. Sed legenti vel audienti, cui gratus est, longus non est: cui autem longus est, per partes eum legat, qui habere vult cognitum; quem vero cognitionis ejus piget, de longitudine non queratur. Ego tamen Deo nostro gratias ago, quod in his quatuor libris non qualis ego essem, cui multa desunt, sed qualis esse debeat, qui in doctrina sana, id est ch
Abbreviated transcription (Latin):
homo disertus ⁊ malus sermonem quo ueritas
p̃dicetur dicendũ nõ amalo diserto. s abono
ip̃e cõponat. Qd̾ cũ fit: ip̃e a se ip̃o tradit alienũ
ille ab alieno accipit suũ. eũ uero boni fideles
bonis fidelib hanc oꝑam cõmendant utriq suã
dicunt qd̾ ⁊ d̾s ip̃oꝵ est. cuĩ sũt illa q̃ dicunt
et ea sua faciunt. que nõ ip̃i cõponere potuerũt
qui scdm alla cõposite uiuunt. Siue aũ ap̃ ppłm¬
uł apud qͣblibet iam dicturus. siue qd̾ apud ppłm
dicendũ ist abers qui uoluerũt aut potuerunt. le¬
gendumẽ dictatus oret ut deus sermonẽ bonũ det
mos eus. Si enĩ reginauit oraruithester ꝓsue
gentis temꝑali salute locittura ap̃ regem ut mos
eius congruũ sermonem daret qͣnto magis orare
debet ut tale munus accipiat. qui ꝓ eterna hominũ
salute uerbo ⁊ dectrina laborat. Illi uõ qui ea dictu¬
risũt que ab aliis acceperũt. ⁊ anteqͣm acciptũt
orent ꝓ eisꝰ quib accipiunt ut eis detur qd̃ ꝓ eos

Expanded text:
quo veritas praedicetur, dicendum ab alio non diserto sed bono, ipse componat; quod cum fit, ipse a seipso tradit alienum, ille ab alieno accipit suum. Cum vero boni fideles bonis fidelibus hanc operam commodant, utrique sua dicunt: quia et Deus ipsorum est, cujus sunt illa quae dicunt; et ea sua faciunt, quae non ipsi componere potuerunt, qui secundum illa composite vivunt. CAPUT vel apud quoslibet jamjamque dicturus, sive quod apud populum dicendum vel ab eis qui voluerint aut potuerint legendum, est dictaturus; oret ut Deus sermonem bonum det in os ejus. Si enim regina oravit Esther, pro suae gentis temporaria salute locutura apud regem, ut in os ejus Deus congruum sermonem daret ; quanto magis orare debet, ut tale munus accipiat, qui pro aeterna hominum salute in verbo et doctrina laborat? Illi vero qui ea dicturi sunt quae ab aliis acceperunt, et antequam accipiant, orent pro eis a quibus accipiunt, ut eis detur quod per eos
Abbreviated transcription (Latin):
net que mxp̃o ẽ. ip̃e ẽ omo quo duce. si qua ma¬
uent sceleris uestigia nr̃i irrita ppetua soluent
formidine teras S nulla inquiunt cõpetenti¬
b signis tante magestatis inditia clarerũt
Quia larualis isla purgatio debsliũ cure reddita
uita defunctis. s ⁊si alii conssderentur deo pita st̃
fatemur quidẽ ⁊ nos talia q̃dam fecisse ꝓphas. Nã
et mhiis signis quid ẽ excellentiꝰ qͣm mortitos
reuytse. fetit hec hehyas. fecit helyieus. ⁊ Iam de
magoꝵ miraculis utrũ etiã mortuos suscitaue¬
runte illi uid̾int qui ⁊ apisleium secontͣ magicaꝵ
arcium crimina copiosissime defencentẽ conantur¬
ñ defendendo accusando. s laudando comunicere.
mulo dei fuisse suꝑatos. Tum ctu q̃dã mira nefan¬
dis artib agerent. ille deo simpłr inuocato cũcta
eoꝵ machinam̃ta subuerteret. s ⁊ ip̃e moyses ⁊

Expanded text:
n Christo est, ipse est omnino, quo duce, si qua manent sceleris uestigia nostri, inrita perpetua soluent formidine terras. \'Sed nulla\', inquiunt, competentibus signis tantae maiestatis indicia claruerunt, quia larualis illa purgatio, debilium curae. reddita uita defunctis, si et alii considerentur, deo parua sunt\\ fatemur quidem et nos talia quaedam fecisse prophetas. nam in his signis quid est excellentius quam mortuos reuixisse? fecit hoc Helias, fecit hoc Helisaeus; nam de magorum miraculis, utrum etiam mortuos suscitauerint, illi uiderint, qui et Apuleium se contra magicarum artium crimina copiosissime defendentem conantur non accusando sed laudando conuincere. mulo dei, fuisse superatos, cum illi quaedam mira nefandis artibus agerent, ille deo simpliciter inuocato cuncta eorum machinamenta subuerteret. sed et ipse Moyses et
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ cupio. scẽ matͥs tue uotis sũ forsis¬
tasse etiand̃ ip̃e impar. Unde meritistuts reddens ni¬
salutationis obsequiũ: hortor ut ualeo. ut lit̾aꝵ
solidares ẽt nec fucatis eloquiis ambit animũ nͨ
illlo lingue tectorio mane ac pendulum ccepitat.
Multum mouet nõ u̾boꝵ sed rerũ auidum ⁊
multũ t̾ret fcura secirrum. Precipue apłoꝵlm
guas exhortor ut legas. Exhiis enĩ ad cognoscẽ¬
tos ꝓpħas extitaberis quoꝵ testimoniis utuntur
apłi. Si quid aũ cũ legis uł cũ cogitas tͥ orit᷑ q̃sti¬
onis in quo dissoluendo utdear netessarius scribe
ut rescribam. Magis enĩ hoc forte adiuuante dño
occuritut ⁊ tibiuacet. uerũ etiã pp̃ eoꝵ irruentem
p̃sentiam qui plerumq nõ sunͣt apti tali nego¬
tio. magis lingue certaminib quam scientie
lumimib delectantur. Quod aũ scciptũ habetur
semper uacat ad legendum cũ uacat legenti: nec
onerose fit p̃sens quod cũ uolens sumitur. cum

Expanded text:
e cupio, sanctae matris tuae uotis sum fortasse etiam ipse non inpar. unde meritis tuis reddens salutationis obsequium hortor,. ut ualeo, ut litterasolida res est nec fucatis. eloquiis ambit ad animum nec ullo linguae tectorio inane aliquid ac pendulum crepitat. multum mouet non uerborum sed rerum auidum et multum terret factura securum. praecipue apostolorum linguas exhortor ut legas; ex his enim ad cognoscendos prophetas excitaberis, quorum testimoniis utuntur apostoli. si quid autem, uel cum legis uel cum cogitas, tibi oritur quaestionis, in quo dissoluendo uidear necessarius, scribe, ut rescribam. magis enim hoc forte adiuuante domino occurrit, ut et tibi uacet, uerum etiam propter eorum inruentem praesentiam, qui plerumque non sunt apti tali negotio magisque linguae certaminibus quam scientiae luminibus delectantur. quod autem scriptum habetur, semper uacat ad legendum, cum uacat legenti, nec onerosum fit praesens, quod, cum uoles, sumitur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
inditicia clarescunt. Nam larualis illa p̃gatio
debilium cure reddita uita defunctis. Hec si ⁊a
lios cogites: deo ꝑua sunt. Int̾ueminus ult̾ius
inquirenti. Solutum q cõuentũ ad potioris pi
tie mercta diftũlimꝰ ne dum in cautius secre¬
tum temeratur. inculꝑam deflecteret errorã¬
nocuus. Accepisti uir tocius głie capax. miꝑi¬
tie confessionem quid apartibtus desideret
agnoscis. Int̾ est fame tule ut que sit agnoue¬
timus. Qd̃ ut cumq absꝙ detrum̃to crltus
diuini ĩ aliis sacerdotib coleratur ĩ scicia.
at cum ad antistitem augustinum uenitur
legi deest quicquid contigerit ignorari. Incolu¬
mem uenerationem tuam diuinitas sũma
tueatur dñe ut̾e sc̃e ⁊ m̾ito uenerabilis pater

Expanded text:
indicia clarescunt, quoniam larvalis illa purgatio, indicia clarescunt, quoniam larvalis illa purgatio, debilium curae, reddita vita defunctis, haec, si et alios cogites, Deo parva sunt. Intervenimus ulterius inquiretiae merita distulisse, ne dum incautius secreta temerantur, in culpam deflecteret error innocuus. accepisti, uir totius gloriae capax, inperitiae confessionem. quid a partibus uestesita nouerimus. utcumque absque detrimento cultus diuini in aliis sacerdotibus toleratur inscitia, at cum ad antistitem Augustinum uenitur, legi deest, quicquid contigerit ignorari. incolumem uenerationem tuam diuinitas summa tueatur, domine uere sancte ac merito uenerabilis pater
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sumptũ ẽ qd̃ posset agnosci. Dum in hiis confa¬
bilatio nr̃a remoratur. unus exmultis. Et quis
inquit ẽ sapientia ad ꝑfectũ xp̃ianitatis nibitus
qui ambigiia in quib hereo possit aꝑire. dubios¬
q ad sensus meos uera ut ueri simsli cͥredislitate
firmare. Stupemus tacentes. Tunt inhec sponte
ꝓtupit. Miror utrũ inundi dñs ⁊ rector inteme¬
rate femine corpus impleuerit ꝑtulerit decem
mensiuĩ longa illa fastidiamat᷑. ⁊ tam̃ uirgo e¬
nixa sit sollempnitate pariendi. ⁊ post hec uirgi¬
nitas putetur intacta. Hiis ⁊ alia subnectit. Intra
corpusculũ uagientis infantie latet: cui par uix
putatur uuilitas. Patitur pierilitatis annos.
adolescit unientute soldatur. Tam diui a sedib suis
abest ille regnator. atq ad unũ corpusculũ tocius
mundi cura tranffertur. Deinde insompnos resob
uitur cebo alitur. Om̃s mortaliũ fentit affectus
nec isllis competentib signis tante maiestatis

Expanded text:
praesumptum est, quod possit agnosci. 1 Dum in his confapraesumptum est, quod possit agnosci. 1 Dum in his confabulatio nostra remoratur, unus e multis: \'Et quis\\ inquit, est sapientia ad perfectum Christianitatis inbutus, qui ambigua, in quibus haereo, possit aperire dubiosque adsensus meos uera uel uerisimili credulitate firmare?\' stupemus tacentes. tunc in haec sponte prorumpit: \'Miror, utrum mundi dominus et rector intemeratae feminae corpus impleuerit, pertulerit decem mensium longa illa fastidia mater et tamen uirgo enixa sit sollemnitate pariendi et post haec uirginitas putatur intacta\'. his et alia subnectit: Intra corpusculum uagientis infantiae latet. cui par uix putatur uniuersitas, patitur puerilitatis annos, adolescit, iuuentute solidatur; tam diu a sedibus suis abest ille regnator atque ad unum corpusculum totius mundi cura transfvitur, cibo alitur, omnes mortalium sentit affectus; nec ullis competentibus signis tantae majestatis
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a que ceconismatũ pulcritudo. Et ꝓ ingenio
natura q mat̾ie: appolita etiã dicendi facultas.
Alii rurssis poeticam eleuabant fauentes. ne hãc
quidẽ eloq̃ntie partẽ tacitã aut ihonorẽ relin¬
qui ut cõuenient᷑ poeta dixerit Inter uitrices e¬
deram tibi serpere sauros. Dicebatur ergo qͣntus
oecononue eẽt ornatus. Que methaphoꝵ uenus¬
tas. qͣnta incomꝑatione sublimitas. Iam leues
enodesq u̾sus. atꝙ ut ita dicerim cesiraꝵ modu¬
lata narratio. Tunc ad famsliarẽ titã philosophi¬
am sermo deflectit: qmͣ ip̃e aristoteleo more tã¬
quam esotericam fouere consiteueras. Quereba¬
nius ⁊ quid egerit p̃ceptor ex lycio quid atademie
multiplexi ⁊ continuata cũctatio. Quid ille dispu¬
tator exporticu. Quid physicoꝵ ꝑitia. quid epitu¬
reoꝵ uoluptas. quid int̾ oñis infinita disputã¬
di libido. Tunc ꝙ magis ignorata u̾itas postqͣm

Expanded text:
gratia, quae iconismatum pulchritudo et pro ingenio gratia, quae iconismatum pulchritudo et pro ingenio naturaque materiae adposita etiam dicendi facultas. alii rursum poeticam eleuabant fauentes; ne hanc quidem eloquentiae partem tacitam aut inhonoram relinquis, ut conuenienter poeta dixerit: Inter uictrices hederam tibi serpere laurus. dicebatur ergo, quantus oeconomiae esset ornatus, quae metaphorarum uenustas, quanta in comparatione sublimitas; iamleues enodesque uersus atque, ut ita dixerim, caesurarum modulata uariatio. tunc ad familiarem tuam philosophiam sermo deflectit, quam ipse Aristoteleo more tamquam esotericam fouere consueueras. quaerebamus, et quid egerit praeceptor ex Lycio, quid Academiae multiplex et continuata cunctatio, quid ille disputator ex porticu, quid physicorum peritia, quid Epicureorum uoluptas, quid inter omnes infinita disputandi libido tuncque magis ignorata ueritas, postquam
Abbreviated transcription (Latin):
omino uere sc̃õ m̾ito uenerabili pat
augustino ep̃o uolusianus. Petis me
ut ꝓbitatis iusticieꝙ docum̃tum: ut
aliqua examibiguis lectionis ꝑito dis¬
cenda ꝑcuncter. Amplector gr̃atiam
muneris impenati. me ꝙ libens in disciplinas tu¬
as offero. uet̾is señtie auctoritatẽ secutus. que
misslam ad ꝑdiscendũ habundare credit etatem
Neq inm̾ito sapiens prudentie studia nullis
termiis. neq fine conclusit qñ primordiis suis
remota uirtus numnqmͣ adeo referatur adeuntib
ut om̃is ꝓtinus. Ad agnitionẽ patescat. dñe u̾e
sc̃e ac m̃ito uenerabilis pat̾. Est oꝑe p̃cium cognos¬
cere habitam int̾nos ꝓximi confabillationẽ
Quibdam amicoꝵ conuenientib Aderamus
freq̃ntes ꝓferebantur illit ꝓingeniis studnͦs ꝙ
sententie. Erat tam̃ sermo rethorica partitio/ A¬
put cognoscentẽ loquor etiam ista paulo ante
tocuisti. Astruebatur quid ẽẽt muentionis acri¬
monia qnͣtus disponendi labor. Que translatõis

Expanded text:
OMINO VERE SANCTO AC MERITO VENERABILI PATRI AUGUSTINO EPISCOPO VOLUSIANUS. Petis me, uir probitatis iustitiaeque documentum, ut aliqua ex ambiguis lectionis peritae discenda perconter. amplector gratiam muneris imperati meque libens in disciplinas tuas offero ueteris sententiae auctoritatem secutus, quae nullam ad perdiscendum abundare credit aetatem. neque inmerito sapiens prudentiae studia nullis terminis neque fine conclusit, quando primordiis suis remota uirtus numquam adeo reseratur adeuntibus, ut omnis protinus ad agnitionem patescat, domine uere sancte ac merito uenerabilis pater. est operae pretium cognoscere habitam inter nos proxime confabulationem. quibusdam amicorum conuentibus aderamus, frequentes proferebantur illic pro ingeniis studiisque sententiae. erat tamen sermo rhetorica partitio. apud agnoscentem loquor; etiam ista paulo ante docuisti. adstruebatur, quid esset inuentionis acrimonia, quantus disponendi labor, quae translationis
Abbreviated transcription (Latin):
pot̃ dicat saꝑient᷑ qd̾ nõ dicit eloq̃nter potiꝰ quã di¬
potest ita comiersetur ut nõ solũ sibi p̃miũ com¬
paretiset ⁊ p̃beat alits exemplũ. ⁊ sit eius qͣi co¬
ꝑia dicendi: forma uiuendi. sũt sane qui dẽ qui
bene ꝓnuntiare possunt. eind aũ ꝓnuntient exe¬
xcorde nõ possut. Qd̾ si ab aluis sumant eloq̃nter
sapient̾ ꝙ conseriptũ memorie ꝙ cõmendent atq
ad ppłm ꝓferant. si eam ꝑsonam gerunt. ñ imp̾be
faciut: etiam sic qd̾ ꝓfecto utilis ẽ. mũlti p̃di¬
catores u̾itatis fumnt. nec miati magr̃i s unius¬

Expanded text:
potest, dicat sapienter qpotest, dicat sapienter qpotest, ita conversetur, ut non solum sibi praemium comparet, sed etiam praebeat aliis exemplum, et sit ejus quasi copia dicendi forma vivendi. 62. Sunt sane quidam qui bene pronuntiare possunt, quid autem pronuntient, excogitare non possunt. Quod si ab aliis sumant eloquenter sapienterque conscriptum, memoriaeque commendent, atque ad populum proferant; si eam personam gerunt, non improbe faciunt. Sic enim, quod profecto utile est, multi praedicatores veritatis f
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ uttile ẽ. nisi adsibũsionẽ audientiũ. Neq .i.
hoc ideo dc̃m ut aduersaruis oppugnantib uerita¬
tem. nicħ itos ꝓũitate dicamus. Et ubi erit quod
cũ oftenderet qualis eẽ ep̃c debeat ait int̾ cetera
Porro qui nõ uerbis contendit. sute sũmisse sũ
temꝑate. siue grandit dicat. id agit u̾bis ut u̾i¬
tas pateat. u̾itas placeat. u̾itas moueat. qm nec
ip̃a que p̃ceptifinis. ⁊ plenitudo legis ẽ caritas
illo modo recta ẽẽ potest. si ea que diligunt᷑ nõ
uera s falsa st̃. Situt aũ cuiꝰ pracrũ corpꝰ ⁊ defor
mis ẽ animꝰ magis dolendus ẽ. qm si deforme hrẽt
et corpus ita qui eloq̃nter ea que falsa sũt dicunt.
magis miserandi qͣm sitalia deformit̾ dic̾e̾nt. qͥd
ẽ ergo nõ solum eloq̃nter uerũ etiã sapient̾ dice
nisi uerba in sũmisso genere sufficientia. intẽpera¬
to sp̃lendentia in grandi uehem̃tia ueris tam̃ reb
quas audire oportet adhibere. S qui utrumq nõ

Expanded text:
sionem audientium . Neque enim hoc ideo dictum est, ut adversariis oppugnantibus veritatem, nihil nos pro veritate dicamus. Et ubi erit quod cum ostenderet qualis esse episcopus debeat, ait inter caetera:Porro qui non verbis contendit, sive submisse, sive temperate, sive granditer dicat, id agit verbis ut veritas pateat, veritas placeat, veritas moveat; quoniam nec ipsa, quae praecepti finis et plenitudnon vera, sed falsa sunt. Sicut autem cujus pulchrum corpus et mis est animus, magis dolendus est, quam si deforme haberet et corpus; ita qui eloquenter ea quae falsa sunt dicunt, magis miserandi sunt, quam si talia deformiter dicerent. Quid est ergo non solum eloquenter, verum etiam sapienter dicere, nisi verba in submisso genere sufficientia, in temperato splendentia, in grandi vehementia, veris tamen rebus, quas audiri oporteat, adhibere? Sed qui utrumque non
Abbreviated transcription (Latin):
to iam cõsũmatoq symulachro manus alius
infeccet ut iam formata iam picta qͣi ꝑitior refor¬
maret grauis pͥoris artificis in uiria ⁊ iusta ĩdig¬
natio uideretur. Cu te existimas impune laturã
tam imꝓbe temeritatis audatiam dei artifitis offẽ¬
sam Utenĩ impudita cura hot̃es ⁊ incesta furis le¬
nocinantĩb ñsis corruptis uolatisꝙ que del sũt pe¬
ior adatera detineris. Qd̾ ornari te putas comi in¬
pugnatio ẽ ista diuinĩ oꝑis p̾uaricatio ẽ ueritatis
oxonentis apłi uox est. Expurgate uetus fermentũ
ut sitis noua cõspersio sicut estis arimi. siam pas¬
cha nr̃m ĩmolatus ẽ xp̃c. Itaꝙ festa celebremus. Nõ¬
inferm̃to uet̾i.: neq ĩfermento malitie ⁊ nequntie
s marimis sinceritatis ⁊ ueritatis. Num sicertaᷤ
ꝓseuerat ⁊ u̾itas qñ que sincera sunt polliuumtur¬
et calorem adultermis medicaminũ fucis ĩmen¬
dactum tiera mutantur. dñs tiuis dicit. Nõ potes

Expanded text:
to jam consummatoque simulacro, manus alius to jam consummatoque simulacro, manus alius inferret, ut jam formata, jam picta quasi peritior reformaret, gravis prioris artificis injuria et justa indignatio videretur. Tu te existimas impune laturam tam improbae temeritatis audaciam, Dei artificis offensam? Ut enim impudica circa homines, et incesta lucis lenocinantibus non sis, corruptis violatisque quae Dei sunt, pejor adultera detineris. Quod ornari te putas, quod putas comi, impugnatio est ista divini operis, praevaricatio est veritatis. Monentis Apostoli vox est: « Expurgate vetus fermentum, ut sitis nova conspersio, sicut estis azymi. Etenim Pascha nostrum immolatus est Cin fermento ueteri neque in fermento malitiae et nequitiae sed in azymis sinceritatis et ueritatis. num sinceritas perseuerat et ueritas, quando quae sincera sunt polluuntur colorum adulteriis, medicaminum facis in mendacium uera mutantur? Dominus tuus dicit: non potes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsymoniam. offictoꝵ redimdantiam. alterũ uistra
natua suꝑfunse alcerũ pene ip̃i nature defusse.
minatueuinio dies ⁊ si qñ reficiendi successisset
uolutas cibus plerumq obuius qͥ mortẽ arceret
huiꝰ temꝑati generis posui. qr nõ hic agit uturo¬
gmitatem uoueant. que ñ ilouerunt s quales
ẽẽ debeant. que iam uote sũt. Nam ut aggrediatur
animꝰ tantũ at tale ꝓpositum grandi utiq dicen¬
di genere debet excitari ⁊ accendi. s martyr cypri¬
anus de httu usirginũ. ñ desuscipiendo ugmitatis
ꝓposito scripsit. Iłte u̾o ep̃c etiam ad het eas magno
accendit eloquio. uerũ exeo qd̃ ambo egenint dicti¬
onis grandis exempla memorabo. Ansbo quippe
ĩuectisunt meas q̃ formã pigm̃tis colorant. ut pocĩ
decolorant. Quoꝵ prior ille cũ hoc ageret: aitinter
cet᷑a. Si quis pngendi artifexuultum alicuĩ ⁊ sp̃em ⁊
corporis equalitatem emiło colore signasset. ⁊ signa¬

Expanded text:
parcimoniam, officiorum redundantiam: alterum ultra parcimoniam, officiorum redundantiam: alterum ultra naturam superfuisse, alterum pene ipsi naturae defuisse: minatos jejunio dies? Et siquando reficiendi successisset voluntas, cibus plerumque obvius, qui mortem arceret, ia non hic agit ut virginitatem voveant quae nondum voverunt; sed quales esse debeant quae jam votae sunt. Nam ut aggrediatur animus tantum ac tale propositum, grandi utique dicendi genere debet excitari et accendi. Sed martyr Cyprianus de habitu virginum, non de suscipiendo virginitatis proposito scripsit. Iste vero episcopus etiam ad hoc eas magno accendit eloquio. 49. Verum ex eo quod ambo egerunt, dictionis grandis exempla memorabo. Ambo quippe invecti sunt in eas quae formam pigmentis colorant, vel potius decolorant: quorum prior ille cum hoc ageret, ait inter caetera: Si quis pingendi artifex vultum alicujus et speciem, et corporis qualitatem aemulo colore signasset; et signa
Abbreviated transcription (Latin):
humalis. u̾bis grauis. animno pridens. leoq̃ndi ꝑtior
legendistudiosior. nõ in incerto dunitraꝵ. s in prete
parps spem resonens. Intenta oꝑi uerecunda ser¬
moni. arbitrũ mentis nõ hoĩem. sed d̾m querere.
ralũ. ledere os. Bene itelle om̃ib assurgere . Iorib¬
nati: equalib natu ñ inuidere. fug̾e iactantiã. rati¬
onem sequi. aniare uirtutẽ. Qñ ista uł uultu lesit
pearentes qñ dissensit aꝓpinguts. qñ fastidiuit hu¬
mllem qn risit debilem. qn uitauit mopẽ eos
solos solit᷑a cetus uiroꝵ ininscre quos miscd̾ia ñ
erisbesceret neꝙ p̃teriret uerecundia. nicħ toruũ
mocislis. nicħ in uerbis ꝓcax nicħ in actu ĩuerecũ¬
dum. nõ gestus frattior. nõ iacestus solutior ñ uox
petitlantior ut ip̃a corporis sp̃es symulachrũ fu̾it
mentis ⁊ figura ꝓbitatis. Bona quippe donĩ ĩ ip̃o
uestibulo debet agnosci: ac pͥmo ꝑͣtendat ĩgressu

Expanded text:
humilis, verbis gravis, animi prudens, loquendi parcior, humilis, verbis gravis, animi prudens, loquendi parcior, legendi studiosior; non in incerto divitiarum, sed in prece pauperis spem reponens; intenta operi, verecunda sermoni; arbitrum mentis solita non hominem, sed Deum quaerere; nullum laedere, bene velle omnibus; assurgere majoribnatu, aequalibus non invidere, fugere jactantiam, rationem sequi, amare virtutem. Quando ista vel vultu laesit parentes? quando dissensit a propinquis? quando fastidivit humilem? quando derisit debilem? quando vitavit inopem; eos solos solita coetus virorum invisere, quos misericordia non erubesceret, neque praeteriret verecundia? Nihil torvum in oculis, nihil in verbis procax, nihil in actu inverecundum: non gestus fractior, non incessus solutior, non vox petulantior; ut ipsa corporis species simulacrum fuerit mentis, figura probitatis. Bona quippe domus in ipso vestibulo debet agnosci, ac primo praetendat ingressu
Abbreviated transcription (Latin):
uolusiano augustins n ad uolusi¬
m dño salut̃. Legilitt̾as tuasanum
udi magmi cuiꝰdamn dyalogispetimen
laudabili breuitate comphensum. Respondere
gͥ debui nec ꝓdilatione aliquid excusationis
opponere Accidit enĩ oportune ut ab aliis ne¬
gocus mͥ aliqͣntulũ uacaret. Suib aũ dictan¬
dis hotium statuerã ĩpendere paululũ distuli.
¶Dslequaquam iuste ee atbitratus. ut quẽ ad quẽ¬
ad querendum exhortatus ip̃e fueram deferrẽ
ita te uelit doctrina instrui xp̃iana ut tibitm̃
suffictat ad sãlutem Nonhuiꝰ iute qmͣa raporis
ẽẽ simlimã tantillũ apparentis ⁊ ilito uanes¬
centis atq ꝑeuntis sermo diuinus admonece
curauit s illam salutem pp̃ quã adipiscendã
et met̾num optinendam xp̃ra sumus. Parũ
ẽ ergo nobis sic te instrui ut tibi librrando sit

Expanded text:
VOLUSIANO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Legi litteras tuas, in quibus uidi magni cuiusdam dialogi specimen laudabili breuitate comprehensum. respondere igitur debui nec pro dilatione aliquid excusationis opponere. accidit enim opportune, ut ab alienis negotiis mihi aliquantulum uacaret. quibus autem dictandis hoc otium statueram inpendere, paululum distuli nequaquam iustum esse arbitratus, ut, quem ad quaerendum exhortatus ipse fueram, differrem ita te uelit doctrina instrui Christiana, ut tibi tantum sufficiat ad salutem non huius uitae, quam uaporis esse simillimam tantillum apparentis et ilico uanescentis atque pereuntis sermo diuinus admonere curauit, sed illam salutem, propter quam adipiscendam et in aeternum obtinendam Christiani sumus? parum est ergo
Abbreviated transcription (Latin):
unt. ergo qmius nõ faciant: dicunt tam̃. S a¬
lio loco tales arguens. ypocrite inquit quo po
testis bona loqui cũ sitis mali. Ac ꝑhoc ⁊ ea que
dicunt qñ bona dicũt. ñ ip̃i dicint. uolũtate.s.¬

Expanded text:
unt . Ergo quamvis non faciant, dicunt tamen. Sed aunt . Ergo quamvis non faciant, dicunt tamen. Sed alio loco tales arguens: Hypocritae, inquit, quomodo potestis bona loqui, cum sitis mali ? Ac per hoc et ea quae dicunt, quando bona dicunt, non ipsi dicunt, voluntate s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ qm deus arguit eos qui furantur uba eius
umisquisꝙ a ꝑximo suo. Qui enĩ furantur alie¬
num auferunt. Uerbum aũ nõ ẽ ab eis aliensp
qui obtemꝑant ei. Potiusq ille dicit aliena: qͥ
cum dicatbene uiuit male. Quecũq enĩ bona
dicit eius excogitari identur ingenio. s ab eius
morib aliena sũt. Cos itaq dixit deus furari
uerba sua qui bomi uolunt usderi loqͣndo q̃ d̾i st̃.
cũ mali sint faciendo que sua sũt. Nec sane ip̃
dicunt bona que dicunt si diligenterattendas
Qũo enĩ dicunt ubis. qd̾ negant fc̃is. Nõ enim
ftustra detalib ait apłs. Confitentur se nosse
d̾m. factis aũ negant: Modo ergo quodã ip̃i dicũt
et rursus alio modo ip̃i nõ dicunt. qm̃ utrũꝙ
uerũ ẽ qd̾ ueritas ait. De talib enĩ loq̃ns qd̾
dicunt inquit facite. q̃ aũ fatiunt facẽ nolite.
hoc qd̃ ẽ ex ore illoꝵ auditis facite qd̃ in apere
uidetis faceꝵe nolite. Dicunt enĩ inquit ⁊ ñ faci¬

Expanded text:
m Deus arguit eos qui furantur verba ejus, unusquisque a proximo suo . Qui enim furantur, alienum auferunt; verbum autem Dei non est ab eis alienum, qui obtemperant ei: potiusque ille dicit aliena, qui cum dicat bene, vivit male. Quaecumque enim bona dicit, ejus excogitari videntur ingenio, sed ab ejus moribus aliena sunt. Eos itaque dixit Deus furari verba sua, qui boni volunt videri, loquendo quae Dei sunt; cum mali sint, faciendo quae sua sunt. Nec sane ipsi dicunt bona quae dicunt, si diligenter attendas. Quomodo enim dicunt verbis, quod negant factis? Non enim frustra de talibus ait Apostolus: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Modo ergo quodam ipsi dicunt, et rursus alio modo non ipsi dicunt, quoniam utrumque verum est quod Veritas ait. De talibus enim loquens. Quae dicunt, inquit, facite; quae autem faciunt, facere nolite; hoc est, Quod ex ore illorum auditis, facite; quod in opere videtis, facere nolite: dicunt enim, inquit, et non faci
Abbreviated transcription (Latin):
sitis ⁊ dectorib q̃rant respondentes corde suo aut
etiam si adhoc erumpunt ore suo atq dicentes.
Qd̾ michi p̃cipis cur ip̃e nõ facis. Ita fit ut eũ
nõ obedient̾ audiant. qui se ip̃e nõ audit. ⁊ dei
u̾bum qd̾̃ eis p̃dicatur simul cũ ip̃o p̾dicatore cõ¬
tempnant. Deniq apłs scrĩbens ad tymotħm cũ
dixisset. nemo adolescentiam tuam cõtempnat.
subiecit unde nõ contenneret᷑ atq ait s forma
esto fidelium ĩ sermone. inconu̾satione. ĩ dllcõne.
infide. ⁊ castitate. Talis dector ut obedient̾ audi¬
atur. ñ impudent᷑ nõ solũ sũmisse ac temꝑate. ue¬
rũ etiam grandit̃ dicit qr nõ contemptibiliter
uiuit. Sic namq elegit bonam uitam: ut etiã
bonam ñ negligat famã. S ꝓuideat bona coram
deo ⁊ hominib qnͣtum potest illũ timendo. hiis
consulendo. In ip̃o etiam sermone malit rebus
placere qͣm uerbis. nec existimet dici meluis

Expanded text:
sitis et doctoribus quaerant, respondentes corde suo, aut sitis et doctoribus quaerant, respondentes corde suo, aut etiam si ad hoc erumpunt, ore suo, atque dicentes: Quod mihi praecipis, cur ipse non facis? Ita fit ut eum non obedienter audiant, qui se ipse non audit, et Dei verbum quod eis praedicatur, simul cum ipso praedicatore contemnant. Denique Apostolus scribens ad Timotheum, cum dixisset, Nemo adolescentiam tuam contemnat; subjecit unde non contemneretur, atque ait: Sed forma esto fidelium in sermone, in conversatione, in dilectione, in fide, in castitate . CAPUT atur, non impudenter non solum submisse ac temperate, verum etiam granditer dicit, quia non contemptibiliter vivit. Sic namque eligit bonam vitam, ut etiam bonam non negligat famam, sed provideat bona coram Deo et hominibus , quantum potest, illum timendo, his consulendo. In ipso etiam sermone malit rebus placere quam verbis; nec aestimet dici melius,
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas ẽ. Et tam̃ etiam nõ ueritate ãnuntiar
uetitas potest i ut prauo ⁊̃ fallaci corde q̃ recta ⁊
uera sũt p̃dicentur: Sic quippe annũtiatur ihx
boni fideles nõ quenilibet hominũ s ip̃m dñm
obedient᷑ audiunt qui ait. que dicũt facite. q̃
aũ faciunt fatere nolite. dicunt enĩ ⁊ ñ faciunt.
Ideo auduratur utilit̾ etiam qui utilit̾ ñ agunt.
Sua enĩ querete student. s sua docere nõ audent
de loco scilicet suꝑiore sedis eccłiastice qm sana
doctrina constituit. ꝓpter qd̾ ip̃e dñs pͥusqm
de talib qd̾ cõmemoraui diceret p̃misit super
cathedram moysi sedent. Illa ergo cathedra ñ eoꝵ
s moysi cogebat eos bona dicere etiam nõ bona
facientes. Agẽbant ergo sua inuita sita: docere
aũ sua cathedra sllos nõ ꝑmutebat aliena mul¬
ts itaq ꝓsunt dicendo que nõ faciunt. s longe
pͣłib ꝓcessent faciendo que dicunt. Habundant
enĩ qui male uite sue defensionẽ ex ip̃is suis p̃po¬

Expanded text:
veritas est, et tamen etiam non veritate annuntiari veritas potest: id est, ut pravo et fallaci corde, quae recta et vera sunt, praedicentur. Sic quippe annuntiatur Jesuboni fideles non quemlibet hominum, sed ipsum Dominum obedienter audiunt, qui ait, Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite: dicunt enim, et non faciunt; ideo audiuntur utiliter, qui etiam utiliter non agunt. Sua enim quaerere student, sed sua docere non audent, de loco scilicet superiore sedis ecclesiasticae, quam sana doctrina constituit. Propter quod ipse Dominus priusquam de talibus, quod commemoravi, diceret, praemisit, Super cathedram Moysi sederunt sed Mosi cogebat eos bona dicere, etiam non bona facientes. Agebant ergo sua in vita sua. Docere autem sua cathedra illos non permittebat aliena. Multis itaque prosunt dicendo quae non faciunt, sed longe pluribus prodessent faciendo quae dicunt. Alligant enim qui malae vitae suae defensionem ex ipsis suis praepo
Abbreviated transcription (Latin):
tecta ⁊ cetera que necc̃e nõ ẽ ex sequi. cũ satis sit hoc
solũ complecti qd̃ noe tẏpum future ueritatis oftẽ¬
dens nõ aquã. s uinũ biberit. ⁊ sic ymaginẽ dñice
passionis exp̃sserit. Item in sacerdote melchisedech
dũicum sacraũttum p̃figuratũ uidemus. scd̾m qd
scriptura diuina testatur ⁊ dicit. Et melchisedech
rex salem ꝓtillit panem ⁊ uinũ. fuit aũ sacerdos di
lũm ⁊ benedyxit abralam. Qd̾ aũ melchisedechtypũ
sacerdos met̾num scd̾m ordintm melcħ. Hec ⁊ alia

Expanded text:
tecta , et caetera quae necesse non est exsequi, cum satis sit hoc tecta , et caetera quae necesse non est exsequi, cum satis sit hoc solum complecti, quod Noe typum futurae veritatis ostendens, non aquam sed vinum biberit; et sic imaginem dominicae passionis expresserit. Item in sacerdote Melchisedech dominicum Sacramentum praefiguratum videmus, secundum quod Scriptura divina testatur, et dicit: « Et Melchisedech rex Salem protulit panem et vinum. Fuit autem sacerdos Dei summi, et benedixit Abraham » . Quod autem Melchisedech typum sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech » . Ha
Abbreviated transcription (Latin):
ergo epłe iam folũe incipieus ꝓpositam qõnem: ad¬
monitos nos aũ scias inquit. ut incalice offerendo
dñica traditio sepuetur. Neq aluid fiat a nobas qͣm
qd̾ ꝓ nobus dñs pͥor fecit. ut calix qui incõmemora¬
tione enus offertur: mixtus uino offeratim Nã cũ
dicat ⁊pt ego sei utis uera. sanguis xp̃i nõ aquaẽ
utiq s uinũ nec pot̃ uderi sanguis enus quo redẽpti
et iiuficati sumus ẽẽ incalice. qñ uinũ desit calici
quo xp̃i sanguis oftenditur qui scripturaꝵ oĩum
sacramento ac testimonio p̃dicatur. In uenimus enĩ
ĩgenesi circa satram̃tum noe. hoc ẽ p̃currisse. ⁊ figiã
dñice passionis illic extitisse qd̾ uinũ bibit qd̾ meb̾¬
atus ẽ qd̃ in domo sua nudatus ẽ qd̃ fuit retisbans
nudis ⁊ patentib femorib. qd̃ nuditas illa pr̃is
a medio filio deuotata ẽ. a maiore u̾o ⁊ minore don¬

Expanded text:
ergo epistolae, jam solvere incipiens propositam quaestionem: Adergo epistolae, jam solvere incipiens propositam quaestionem: Admonitos autem nos scias, inquit, dominica traditio seruetur neque aliud fiat a nobis quam quod pro nobis Dominus prior fecit, ut calix qui in commemoratione eius offertur minus uino offeratur. nam cum dicat Christus : ego sum uitis uera, sanguis Christi non aqua uinum. nec potest uideri sanguis eius, quo redempti et uiuificati sumus, esse in calice, quando uinum quo Christi sanguis ostenditur; qui Scripturarum omnium sacramento ac testimonio praedicatur. Invenimus enim in Genesi circa sacramentum Noc hoc idem praecucurrisse, et figuram dominicae passionis illic exstitisse, quod vinum bibit, quod inebriatus est, quod in domo sua nudatus est, quod fuit recubans nudis et patentibus femoribus; quod nuditas illa patris a medio filio denotata est; a majore vero et minore con
Abbreviated transcription (Latin):
uellem aũ wunt adeẽ aput uos: ⁊ mutare uodem
meã qr confundor inuobis. Nranquid hit aut cõ¬
trana contrariis uba sunt reddita aut aliqua
gradatõe s̃bi sisbnexa sũt aut cesa ⁊ menbracir¬
cuttus uesonuerunt: Et tñ nõ ideo tepuit gran¬
Dis affectus quo eloquiũ fenere sentimus. s apłica
ista sic clara sũt ut ⁊ ꝓfunda sunit. atq ita coscrp¬
ta memorie q mandata. ut nõ solũ lecfore uł audi¬
tore. uerũ etiam expositore opus hẽant. si quis in
eis nõ suꝑficie contentus altitudinẽ q̃rat. Qua p̃p̃
uideamits ista genera dicendi meis qui istoꝵ
lectione ad rerũ diumaꝵ atq salubriũ scĩam ꝓfe¬
cerunt. eadem q eccłie munstrarũt Beatus ꝙͣpͥ¬
anus sũmisso daicendi genete utitur meodẽ libro.
lbi de satram̃to calicis disputat. Soluitur quippe
dbi q̃stio inqua q̃ritur utrũ calix dñitus aquam
solan an ettam uino mixtam debeat habere. s exẽ¬
pli gr̃a aliquid inde ponendum ẽ. Post pͥncipium

Expanded text:
nc adesse apud vos, et mutare vocem meam, quia confundor in vobis. Numquid hîc aut contraria contrariis verba sunt reddita, aut aliqua gradatione sibi subnexa sunt, aut caesa et membra circuitusve sonuerunt? Et tamen non ideo tepuit grandis affectus, quod eloquium fervere sentimus: sed Apostolica ista sic clara sunt, ut et profunda sint: atque ita conscripta, memoriaeque mandata, ut non solum lectore vel auditore, verum etiam expositore opus habeant, si quis in eis non superficie contentus altitudinem quaerat. Quapropter videamus ista genera dicendi, in eis qui istorum lectione ad rerum divinarum atque salubrium scientiam profecerunt, eademque Ecclesiae ministrarunt. Idem pianus submisso dicendi genere utitur in eo libro ubi de Sacramento calicis disputat. Solvitur quippe ibi quaestio, in qua quaeritur utrum calix dominicus aquam solam, an eam vino mixtam debeat habere. Sed exempli gratia aliquid inde ponendum est. Post principium
Abbreviated transcription (Latin):
dextera ⁊ sinistra P głiam ⁊̃ ignõblitatem. Oifa
iniam ⁊ bonam famã. Ut seductores ⁊ uerates.Ut
qui ignoramur ⁊ cognoscim᷑. Miͣ morientes ⁊ ecce
niuimus. Ut coherciti ⁊ nõ mortificati. Ut tristes:
semꝑ aũ gaudentes. Sicut egeni: multos aũditan¬
tes. Tanqm nich hñtes ⁊ om̃ia possidentes. Unde¬
et adhuc ardent̾. Os nr̃m patet ad uos ocorrinthii
cor irr̃m dilatatũ ẽ. ⁊ cetera que ꝑsequi longũ est.
Itemq ad romanos ait. Ut ꝑsecuttones huiꝰ mũdi
caritate uincant spe certa madiutorio dei. Alt añ
etgrandit᷑ ⁊ ornate. Scimus inquit. qm̃ dĩligenti
bus om̃ia cooꝑantur inbonũ his qui scd̾m ꝓpositũ
uorati sũt sci. Qm̃ quos ante p̃sciuit ⁊ p̃destinauit¬

Expanded text:
et a sinistris, per gloriam et ignobilitatem, per infamiam et bonam famam; ut seductores, et veraces; ut qui ignoramur, et cognoscimur; quasi morientes, et ecce vivimus: ut coerciti, et non mortificati; ut tristes, semper autem gaudentes; sicut egeni, multos autem ditantes; tanquam nihil habentes, et omnia possidentes. Vide adhuc ardentem, Os nostrum patet ad vos, o Corinthii; cor nostrum dilatatum est , et caetera, quae persequi longum est.Itemque ad Romanos ait: Ut persecutiones hujus mundi charitate vincantur, spe certa in adjutorio Dei . Ait autem et granditer et ornate: Scimus quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum his qui secundum propositum vocati sunt s
Abbreviated transcription (Latin):
mortales ꝑ corruptionẽ generant. Numqͥd siod̾s
generat. mortalis natus id qd̃ ẽ generat ĩ mortialis
qd̃ ẽ generat. Corruptibilis corruptibilem gmn̾at
incorruptibilis in corruptibilem. Corruptibilis cor¬
ruptibilit᷑. incorruptibilis incorruptibilit̾: usꝙ
adeo hoc qd̾ ẽ. ut inus unũ. ideo unicũ Scitis qm̃

Expanded text:
mortales per corruptionem generant. Numquid sic Deus generat? Mortalis natus id quod est generat, immortalis quod est generat: corruptibilis corruptibilem generat, incorruptibilis incorruptibilem; corruptibilis corruptibiliter, incorruptibilis incorruptibiliter: usque adeo hoc quod est, ut unus unum, id
Abbreviated transcription (Latin):
ansbrosuts cũ agat rem magnã desp̃u sc̃o. ⁊ eum
patri ⁊ fllio demonstraret equalẽ: sũmisso tamẽ
dicendi genere utitutꝰ. qm̃ res suscepta ñ ornam¬
ta uerboꝵ aut ad fiectendos animos ꝯmotionis af¬
fectum. s retũ docum̃ta desiderat Argo int̾ cetera in
principio hus oꝑis ait. cõmotus oratilo gedeon
cũ audisset tpd̃ deficientib licet ppłoꝵ milib ĩuno
uiro dñs plebem suam abhostib uiberaret. obtu¬
lit hedum capraꝵ. cuiꝰ carnem scd̃m p̃cepta angl̃i
et arima supra petram posuit. ⁊ ea uire ꝑfudit que
simul ut urge cacumine qmͣ gerebat angelus d̾i
contigit. de petra ignis etupit. atq ita sacrificium
qd̃ offerebatur assumptũ ẽ. Quo indicio declaratũ
tem relatum ẽ s adcarnem. qui sitientiũ corda

Expanded text:
gnam de Spiritu sancto, ut eum Patri et Filio demonstret aequalem, submisso tamen dicendi genere utitur; quoniam res suscepta non ornamenta verborum, aut ad flectendos animos commotionis affectum, sed rerum documenta desiderat. Ergo inter caetera, in principio hujus operis ait: Commotus oraculo Gedeon, cum audisset quod deficientibus licet populorum millibus, in uno viro Dominus plebem suam ab hostibus liberaret, obtulit haedum caprarum, cujus carnem secundum praeceptum angeli, et azyma supra petram posuit, et ea jure perfudit: quae simul ut virgae cacumine, quam gerebat, angelus Dei contigit, de petra ignis erupit, atque ita sacrificium quod offerebatur absumptum est . Quo indicio declaratum tem ejus, sed ad car
Abbreviated transcription (Latin):
cendi. Ecce inquit nũc tempus acceptabsle. ecce nũc
dtes falutis. Nullã in quoquã dantes offensionem
ut nõ rep̃hendatur minift̾ium nr̃m. s in om̃ib
cõmendantes nos met ip̃os ut dei ministros ĩmul¬
ta pat̃ia. intribislationib ĩnecessitateb ĩ angustus
inplagis. incaiterib. inseditionib inlaboreb. in

Expanded text:
cendi: Ecce, inquit, nunc tempus acceptabile, ecce nunc cendi: Ecce, inquit, nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis. Nullam in quoquam dantes offensionem, ut non reprehendatur ministerium nostrum: sed in omnibus commendantes nosmetipsos ut Dei ministros, in multa patientia, in tribulationibus, in necessitatibus, in angustiis, in plagis, in carceribus, in sed
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuemo. Grande aũ dicenda genus hoc maxime distat
ab isto genere temꝑato qd̃ nõ tam uboꝵ ornatib cõp¬
tum ẽ qmͣ molentium amimi affectib. Nam capit etiã
illa ornam̃ta pene om̃ia. s ea si nõ habuerit ñ requi¬
rit. fertur quippe impetu suo ⁊ elocutionis pulcritudi¬
nem si occurrerit uirerum capit. ñ cura decoris assu¬
mit. Satis enĩ est ei ꝓpt̾ quod agitur ut u̾ba congru¬
entia nõ oris eligantur industria. sed pectoris seqͣntur
ardorem. Nam si aurato geminato q ferco uir fortis
armetur intentissimus pugne agit quidẽ illis ar¬
mis qd̾ agit nõ qr p̃tiosa. s qr arma ꝗsũt. Idem ip̃e
ẽ tam̃ ut ualet płimũ etiam cũ rimanti telo mira fac̃
Agit apłs ut ꝓ eungelito minist̾io patient̾ malausis huiꝰ
teminis consolatione donoꝵ dei om̃ia tolerent᷑. mag¬
na res ẽ ⁊ granditer agitur. nec desunt ornam̃ta da¬

Expanded text:
invenio. 42. Grande autem dicendi genus hoc maxime distat invenio. 42. Grande autem dicendi genus hoc maxime distat ab isto genere temperato, quod non tam verborum ornatibus comptum est, quam violentum animi affectibus. Nam capit etiam illa ornamenta pene omnia; sed ea si non habuerit, non requirit. Fertur quippe impetu suo, et elocutionis pulchritudinem, si occurrerit, vi rerum rapit, non cura decoris assumit. Satis enim est ei propter quod agitur, ut verba congruentia, non oris eligantur industria, sed pectoris sequantur ardorem. Nam si aurato gemmatoque ferro vir fortis armetur, intentissimus pugnae, agit quidem illis armis quod agit, non quia pretiosa, sed quia arma sunt: idem ipse est tamen, et valet plurimum, etiam cum rimanti telt pro evangelico ministerio patienter mala hujus temporis, cum solatio donorum Dei, omnia tolerentur. Magna res est, et granditer agitur, nec desunt ornamenta di