comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Natẽ tuo. neq finituno mexgentiꝰ um ꝙͣ
Hiie cap̾ti insultans tot fecto seua de diss.
funera tam multis uiduasset ciuib urte.
It uos osupi⁊ diuu tumanime recto:
Incolumen i ndite u̾ces sinu mina ura

Expanded text:
nate, tuo, neque finitimo Mezentius umquam nate, tuo, neque finitimo Mezentius umquam huic capiti insultans tot ferro saeva dedisset funera, tam multis viduasset civibus urbem. At vos, o superi, et divom tu maxume rector i
Abbreviated transcription (Latin):
Fertur aqua. segnisq scdo defluit amnĩ.
Funtia uentura ascanio reꝵq patrisq
Dantꝰ equi teucris thyrrena petentib arua
Ducunt exortẽ enee: que fulua leonis
Pellis obit totũ p̃fulgens unguib aureis
fama uolat paruã subito uuigata ꝑurbe
Otius ire eꝗtes tyrrheni adlitora regis
Uota metu dupplicant matres. ꝓp ĩq pielo
It timor ⁊ maior martis iaz apparet ymago
Tu pat̾ euanorꝰ dextra cõplexus euntis
Heret ĩ expletũ lacrimans actalia fatur.
Omͥ p̃teritos referat si iuppit annos
Qualis enĩ cu pͥma acie p̃neste sb̾ ip̃a.
Straui scutoꝵq ĩcendi nictor aceruos
Et regẽ hac eeculũ dextra sẜ̾tartara misi.
Nascenti cui tris animas feronia mat̾
Horrendũ dictu dederat. terua arma mouenda.
Ter leto sternendus erat cui tũc tñ oĩs
Ab stulit ħ aĩas dextra ⁊ totidem exuit armis.
No ego nũc dulci amplexu diuellerer usꝙͣ.

Expanded text:
fertur aqua segnisque secundo defluit amni, fertur aqua segnisque secundo defluit amni, nuntia ventura Ascanio rerumque patrisque. Dantur equi Teucris Tyrrhena petentibus arva; ducunt exsortem Aeneae, quem fulva leonis pellis obit totum, praefulgens unguibus aureis. Fama volat parvam subito volgata per urbem, ocius ire equites Tyrrheni ad litora regis. vota metu duplicant matres, propiusque periclo it timor, et maior Martis iam apparet imago. tum pater Evandrus dextram complexus euntis haeret inexpletus lacrimans, ac talia fatur: O mihi praeteritos referat si Iuppiter annos, qualis eram, cum primam aciem Praeneste sub ipsa stravi scutorumque incendi victor acervos et regem hac Erulum dextra sub Tartara misi, nascenti cui tris animas Feronia mater horrendum dictu dederat; terna arma movenda, ter Leto sternendus erat; cui tunc tamen omnis abstulit haec animas dextra et totidem exuit armis: non ego nunc dulci amplexu divellerer usquam,
Abbreviated transcription (Latin):
Suspiciũt itm̃ fragor in crepit ingens
Arma int̾ nube cełi in regione seren a
Persudũ rutilare uident: ⁊ pulsa tonare
Obstipũẽ aĩs alii: s trous heros
Agnouit sonitũ: ⁊ diue ꝓmissa parentis.
Tum memorat. neuero. hospes nequẽ ꝓfecto
Que casũ portenta ferant ego poscor olympo
Noc signũ cecinit missurã eliua creatrix
Sibeliu ĩ grueret ⁊ uulcaniaq arma ꝑauras.
lantura auxilio.
Neu quãte miseris cedes laurentib instant
Quas penas mͥ tͦne dabis. ꝙͣ multa sub unoa
Scuta uirũ galeasq ⁊ fortia corpora uolues
Thybri pat̾: poscant acies ⁊ federa rũpant
Hecu dicta dedit soliose tollit ab altoͫ
Et pinu herculeis sopitas ignibams
Excitat: ext̾̃nũq lare paruosq penatis
letus adit mactat lectas demore bidentis
Euuandrꝰ parit᷑. parit̾ troiana iuuentus
Post hinc adnauis gradit. sotiesq renisit
Quioꝵ denũo qui sese ĩbella sequant᷑
Prestantis uirtute legit: pans cetera ꝓna

Expanded text:
ue iterum fragor increpat ingens: arma inter nubem caeli regione serena per sudum rutilare vident et pulsa tonare. Obstipuere animis alii, sed Troius heros agnovit sonitum et divae promissa parentis. Tum memorat: Ne vero, hospes, ne quaere profecto, quem casum portenta ferant: ego poscor Olympo. Hoc signum cecinit missuram diva creatrix, si bellum ingrueret, Volcaniaque arma per auras laturam auxilio. Heu quantae miseris caedes Laurentibus instant; quas poenas mihi, Turne, dabis; quam multa sub undas scuta virum galeasque et fortia corpora volves, Thybri pater! Poscant acies et foedera rumpant. Haec ubi dicta dedit, solio se tollit ab alto et primum Herculeis sopitas ignibus aras excitat hesternumque larem parvosque penatis laetus adit: mactant lectas de more bidentis Euandrus pariter, pariter Troiana iuventus. Post hinc ad navis graditur sociosque revisit. Quorum de numero qui sese in bella sequantur praestantis virtute legit; pars cetera prona
Abbreviated transcription (Latin):
Relidiene putũ lote sacer uidiq colles
Inelusere caui nigra nem abliete oles t
Siliano foma eueteres scicrasse pelasgos
Aruoꝵ pecorisq deo licũq diemꝙ
Sui ꝓͥnu fine aliquado habuere latinos
Castra locis cel ꝙ oĩs decolle udei
uc porten legio ⁊ lacis tenetut inarus
Due pot̾ eneas⁊ bello lecto uiuentus
Sticeedet fessiq ⁊ equos ⁊ corpa curant
Aouenetherios intdea candida iumdos
Bona fedens a derat n tuq ialle rediuta
Ut pui egelido secretu fumine le seou
Eabbo asfato c̃ dictis seq obiusit ultro
Munera uerid anc laurentis nate supbos.¬

Expanded text:
ne patrum late sacer; undique colles inclusere cavi et nigra nemus abiete cingunt. Silvano fama est veteres sacrasse Pelasgos, arvorum pecorisque deo, lucumque diemque, qui primi finis aliquando habuere Latinos: castra locis, celsoque omnis de colle videri iam poterat legio et latis tendebat in arvis. Huc pater Aeneas et bello lecta iuventus succedunt fessique et equos et corpora curant. At Venus aetherios inter dea candida nimbos dona ferens aderat; natumque in valle reducta ut procul egelido secretum flumine vidit, talibus adfata est dictis seque obtulit ultro: munera
Abbreviated transcription (Latin):
Nos in p̃dixit luctꝰ. nõ dira caleno.
Inc labor extremꝰ: longaꝵ hec meta uiaꝵ.
Hinc me digressũ ur̃is deus appulit oris.
Sic pat̾ eneas intentis omĩb unus
Tata renarrabat diuũ: cursusq docebat
Conticuit tandem fc̃oq hic fine quieuit.

Expanded text:
hos mihi praedixit luctus, non dira Celaeno. hos mihi praedixit luctus, non dira Celaeno. Hic labor extremus, longarum haec meta viarum. Hinc me digressum vestris deus adpulit oris. Sic pater Aeneas intentis omnibus unus fata renarrabat divom, cursusque docebat. Conticuit tandem, factoque hic fine quievit.
Abbreviated transcription (Latin):
Sicamo p̃tenta sini iacet insula contra
Pleiniriur undosũ. nom̃ dixere priores.
Ortigiar ił feũ fama ẽ huc elidis annẽ.
Occũltas egisse mas subter mare qui nũc.
Ore arethusa tuo siculis cõfunditur undis.
Iussi numina magna loi ueneram. et inde.
Sesupero p̃ pingue solũ stagnãtis elori
Hĩc altas cautes ꝓiectaq saxa pachĩni.
Radimꝰ et fatis nũꝙͣ concessa moueri.
Apparet camerina ꝓcul campiq geloi.
In manq gela: fluu̾i cõgnomine dicta.
Arduus inde aggregas ostentat maxĩa longe
Meniã magnani mũ quo̾da genenitor eqri.
Te que datis linquo uentis palmosa seliis.
Et uada dura lego saxis lilybeia occis
Hinc drepani me portꝰ. et in letabilis ora.
Accipit. hic pelagi tot tempestatib actis.
Heu genitorẽ omĩs cure casusq leuam̃
Imicto anchise. hic me pat̾ optime fessu
Desereris. heutantis ncꝗeꝙͣ erepte periełis.
Nec uates helenꝰ eu multa horrenda moneret.

Expanded text:
Sicanio praetenta sinu iacet insula contra Sicanio praetenta sinu iacet insula contra Plemyrium undosum; nomen dixere priores Ortygiam. Alpheum fama est huc Elidis amnem occultas egisse vias subter mare; qui nunc ore, Arethusa, tuo Siculis confunditur undis. Iussi numina magna loci veneramur; et inde exsupero praepingue solum stagnantis Helori. Hinc altas cautes proiectaque saxa Pachyni radimus, et fatis numquam concessa moveri adparet Camerina procul campique Geloi, immanisque Gela fluvii cognomine dicta. Arduus inde Acragas ostentat maxuma longe moenia, magnanimum quondam generator equorum; teque datis linquo ventis, palmosa Selinus, et vada dura lego saxis Lilybeia caecis. Hinc Drepani me portus et inlaetabilis ora accipit. Hic, pelagi tot tempestatibus actis, heu genitorem, omnis curae casusque levamen, amitto Anchisen: hic me, pater optume, fessum deseris, heu, tantis nequiquam erepte periclis! Nec vates Helenus, cum multa horrenda moneret,
Abbreviated transcription (Latin):
Clamore ĩm̃sur tollit. quo ponetus ⁊ om̃s
Intremuere unde penitꝰq exterita tellus
Italie curiusq ĩmugit ethna cauernis.
It genꝰ esilius cielopu ⁊ montib altis
Excitu ruit ad portus ⁊ litora ꝯplet
Cernimꝰ istantis neqeꝙͣ lumine toruo.
Aetheneos fi̾x. celo capita. alta ferentes.
Consiliũ horrendũ. quales cu u̾tice celso.
Aerie quercꝰ aut idee aparisci.
Constiterant silua alta ionis. In cꝰuediane
Precipites metꝰ acer agit. quocũq rudentes.
Secutere ⁊ uentis ĩtendere uela secundis.
Contra uissa monent helem sillã atq caribdĩ.
Int̾ utrãq ua leci discrimine paruo.
Niteneant cursus: certu ẽ dare lintea retro.
Eocraũt boreas angusta absede pelori.
Missus idẽ: uiuo pret̾ ueor hostis saxo.
P mragie megarosq sinꝰ thisũq iacente.
Calia mõstrabat relegens errata retrorsu.
Litora achamenides cõmes ĩfelicis ulixi.

Expanded text:
clamorem immensum tollit, quo pontus et omnes clamorem immensum tollit, quo pontus et omnes contremuere undae, penitusque exterrita tellus Italiae, curvisque immugiit Aetna cavernis. At genus e silvis Cyclopum et montibus altis excitum ruit ad portus et litora complent. Cernimus adstantis nequiquam lumine torvo Aetnaeos fratres, caelo capita alta ferentis, concilium horrendum: quales cum vertice celso aeriae quercus, aut coniferae cyparissi constiterunt, silva alta Iovis, lucusve Dianae. Praecipites metus acer agit quocumque rudentis excutere, et ventis intendere vela secundis. Contra iussa monent Heleni Scyllam atque Charybdin inter, utramque viam leti discrimine parvo, ni teneant cursus; certum est dare lintea retro. Ecce autem Boreas angusta ab sede Pelori missus adest. Vivo praetervehor ostia saxo Pantagiae Megarosque sinus Thapsumque iacentem. Talia monstrabat relegens errata retrorsus litora Achaemenides; comes infelicis Ulixi.
Abbreviated transcription (Latin):
Dant rmi. et uulsis pascunt me radicib herbe.
Dĩa cõ lustrans hanc primũ adlitori classem.
Conspexi uenientẽ huic me quecunq fuissent.
Ad dixi: satis ẽ gentẽ effugisse nefanda
Dix ea fatꝰ erat sũmo cu mõte indemus
Ipm̃ int̾ pecudes uasta se mole mouente.
Trunoa manũ pinꝰ regit. ⁊ uestigia firmat.
lanignt cõmitant᷑ oues ea sola uoluptas.¬
Solanq mali decollo fistula pendet.
Postꝙͣ altos tetigit fluctus ⁊ ad equora uenit.
luminis effossi Fluindũ lauit inde cruorem.
Dentib infrendens gemitu graditurq pęquor
Iam mediu nec dũ fluctũs latera ⁊dar̃ua tĩx
Nos crepidi ꝓcul inde fugã celerare recepto
Supplice sic merito tacitiq̃r incidere funem.
Uertimꝰ ⁊ ꝓni certantib equora remis.
densit ⁊ ad sonitũ uocis uestigia torsit.
Uerbũ ubi nulla dextrã affectare potestas.
Nec potis ionios fluctus equare sequendo.

Expanded text:
dant rami et volsis pascunt radicibus herbae. dant rami et volsis pascunt radicibus herbae. Omnia conlustrans, hanc primum ad litora classem conspexi venientem. Huic me, quaecumque fuisset, addixi: satis est gentem effugisse nefandam.Vix ea fatus erat, summo cum monte videmus ipsum inter pecudes vasta se mole moventem pTrunca manu pinus regit et vestigia firmat; lanigerae comitantsolamenque mali de collo fistula pendet.Postquam altos tetigit fluctus et ad aequora venit, luminis effossi fluidum lavit inde cruorem, dentibus infrendens gemitu, graditurque per aequor iam medium, necdum fluctus latera ardua tinxit. Nos procul inde fugam trepidi celerare, recepto supplice sic merito, tacitique incidere funem; vertimus et proni certantibus aequora remis. Sensit, et ad sonitum vocis vestigia torsit; verum ubi nulla datur dextra adfectare potestas, nec potis Ionios fluctus aequare sequendo,
Abbreviated transcription (Latin):
Oblitꝰ uesui ẽ itacꝰ discrimine tanto.
Na simul expletus dapib humoq sepultus.
Ceruice ĩ flexa posuit. iacuitq pantru.
In mĩsus. saniẽ eruptans et frustra ⁊ cruento.
Per sõnur cõmixta mero. nos magna p̃oati.
Numina sortitiq unces. una undĩq circum.
Fundimꝰ et telo lum̃ terebramus acuto.
Ingens quod torua solũ sub fronte latebat.
ligolici dypei a ut febee lampadis instar.
Et tandem leti sotioꝵ ulciscimur umbras.
Deo fugite omiseri. fugite atq litore funẽ
Rumpĩte.
¶Nam qualis quantꝰq cauo poliꝰ phemꝰ inantro.
Lanigeras claudit pecudes: atq ubera pressat.
Centu alii curua hec habitant adlitora uulgo
Infandi aclopes. et altis montib errant.
Tertia iaz lune se cornua lumine complent.
Cu uitã ĩsiluis int̾ deẜta fenaꝵ.
Lustra domos tho. uastosq abrupe ciclopas
Prospicio. sonitũ pedũ uocemq tremisco.
Dictur infelicer bacas lapidosaq corna

Expanded text:
oblitusve sui est Ithacus discrimine tanto. oblitusve sui est Ithacus discrimine tanto. Nam simul expletus dapibus vinoque sepultus cervicem inflexam posuit, iacuitque per antrum immensus, saniem eructans et frusta cruento per somnum commixta mero, nos magna precati numina sortitique vices, una undique circum fundimur, et telo lumen terebramus acuto,— ingens, quod torva solum sub fronte latebat, Argolici clipei aut Phoebeae lampadis instar,— et tandem laeti sociorum ulciscimur umbras. Sed fugite, O miseri, fugite, atque ab litore funem rumpite. Nam qualis quantusque cavo Polyphemus in antro lanigeras claudit pecudes atque ubera pressat, centum alii curva haec habitant ad litora volgo infandi Cyclopes, et altis montibus errant. Tertia iam lunae se cornua lumine complent, cum vitam in silvis inter deserta ferarum lustra domosque traho, vastosque ab rupe Cyclopas prospicio, sonitumque pedum vocemque tremesco. Victum infelicem, bacas lapidosaque corna,
Abbreviated transcription (Latin):
Hortamĩ que deinde agitet fortuna fateri.
Ip̃e pat̾ dextrã anchises haud młta moratus
Dat iuueni atq animũ p̃senti pignore firmat.
Ille hec deposita tande formidine fatur.
Sum patria exithaca. comes ĩfelicis ulixi.
Nomine achamenides. troia genitore adamasto
Paupere mãsisse̾ que utina fortuna ꝓfectus.
Hic me dũ trepidi crudelia limina linquut.
Inmemores sotii uasto ciclopis inantro.
Deseruere domi sanie dapibq cruentis.
Intus opaca ingens ip̃e ad diuis altaq pulsat.
Sidera ditalẽ t̾ris adu̾tite pestem.
Nec inisu facilis nec dictu effabilie ulli.
Uiscerib miseroꝵ et sanguine uescit᷑ atro.
Uidiego met duo denũo cũ corpora nr̃o.
Prensa manu magna: medio resupinꝰ antro.
Frangeret ad saxũ senieq aspsa natarent.
limina uidi atro cũ m̃bra fluentia tabo.
Manderet et tepidi tremerent subdentib artus.
Haud impime ꝗde nec talia passus ulixes.

Expanded text:
hortamur; quae deinde agitet fortuna, fateri. hortamur; quae deinde agitet fortuna, fateri. Ipse pater dextram Anchises, haud multa moratus, dat iuveni, atque animum praesenti pignore firmat. Ille haec, deposita tandem formidine, fatur: Sum patria ex Ithaca, comes infelicis Ulixi, nomine Achaemenides, Troiam genitore Adamasto paupere—mansissetque utinam fortuna!—profectus. Hic me, dum trepidi crudelia limina linquunt, inmemores socii vasto Cyclopis in antro deseruere. Domus sanie dapibusque cruentis, intus opaca, ingens; ipse arduus, altaque pulsat sidera—Di, talem terris avertite pestem!— nec visu facilis nec dictu adfabilis ulli. Visceribus miserorum et sanguine vescitur atro. Vidi egomet, duo de numero cum corpora nostro prensa manu magna, medio resupinus in antro, frangeret ad saxum, sanieque aspersa natarent limina; vidi atro cum membra fluentia tabo manderet, et tepidi tremerent sub dentibus artus. Haud impune quidem; nec talia passus Ulixes,
Abbreviated transcription (Latin):
Hum̃tẽq aurora polo dimouerat umbra.
Cu subito esilu macie cõfecta sup̃ma.
Ignoti noua forma uiri miserandaq cultu.
Procedit supplexq manꝰ adlitora tendit.
Respicimꝰ. dira illuies. ĩmissaq barba.
Consertũ tegim̃ spinis. ac cetã graius.
Et quondã patrus adtroiã missus ĩ armis.
Isq ubi dardanios habitus ⁊ troĩa uidit
Arma ꝓ rocul paululũ aspectu cõterritꝰ hesit.
Continuitq gradũ mox sede ad litora p̃ceps.
Cu fletu p̃cibq tulit. psidera testor.
Per superos atqr hoc celi spirabile lum̃
Tollite me teu̾cri. quascũq adducite terras
Hoc sat erit. scio me danais eclassib unu.
Et bellos iliacos fateor pecusse penates
Proquo sit sceleris tanta ẽ iniuria nr̃i.
Epargite me ĩ fluctꝰ. uastoq ĩ mergite ponto
Si pereo hoĩu manib prisse uuabit
Dixerat ⁊ genua amplectens genibq uolũtãs
Herebat ̃sit fari quo sanguine cretus.

Expanded text:
umentemque Aurora polo dimoverat umbram: umentemque Aurora polo dimoverat umbram: cum subito e silvis, macie confecta suprema, ignoti nova forma viri miserandaque cultu procedit, supplexque manus ad litora tendit. Respicimus: dira inluvies inmissaque barba, consertum tegumen spinis; at cetera Graius, et quondam patriis ad Troiam missus in armis. Isque ubi Dardanios habitus et Troia vidit arma procul, paulum aspectu conterritus haesit, continuitque gradum; mox sese ad litora praeceps cum fletu precibusque tulit: Per sidera testor, per superos atque hoc caeli spirabile lumen, tollite me, Teucri; quascumque abducite terras; hoc sat erit. Scio me Danais e classibus unum, et bello Iliacos fateor petiisse Penatis; pro quo, si sceleris tanta est iniuria nostri, spargite me in fluctus, vastoque inmergite ponto. Si pereo, hominum manibus periisse iuvabit. Dixerat, et genua amplexus genibusque volutans haerebat. Qui sit, fari, quo sanguine cretus,
Abbreviated transcription (Latin):
Ignariq me ciclopũ ãd labimur oris.
Portus ib accessu uentoꝵ ĩ motus ⁊ ignes
Ipe sed horificis iuxta sonat ethna ruinis.
Int̾dũq aterra ꝓrumpit ad ethera nubem
Turbine fumante piceo et candẽte fauilla.
Atcollitq globos flamaꝵ ⁊ sidera lãbit.
Int̾du sc̃opulos auulsaq uiscera montis.
Etigit eructans. liq̃ fatraq saxa sub auras.
Cu gemitu glomerat fundoꝙ ex estuat imo¬
Fama ẽ enceladi se mustũ fulmine corpus.
Orgueri mole hac. ĩgentẽq suꝑ ethena
Ini̾positã ruptis flama expirare caminis.
Et fessu quotiens mutat latꝰ intremere om̃e
Murmure teriacria: et celũ subtexere fumo.
Noctẽ illa tecti insilius ĩmania monstra
Perferimꝰ nec que sonitũ det cã uidemus.
Nam neq erant astroꝵ ignes. nec lucidꝰ i ethra
Sidera polus obscuro sed nubila celo.
Et luna ĩnĩbo nor intẽpesta tenebat
Postera iãq dies primo surgebat eo o

Expanded text:
ignarique viae Cyclopum adlabimur oris. ignarique viae Cyclopum adlabimur oris. Portus ab accessu ventorum immotus et ingens ipse; sed horrificis iuxta tonat Aetna ruinis; interdumque atram prorumpit ad aethera nubem, turbine fumantem piceo et candente favilla, attollitque globos flammarum et sidera lambit; interdum scopulos avolsaque viscera montis erigit eructans, liquefactaque saxa sub auras cum gemitu glomerat, fundoque exaestuat imoFama est Enceladi semustum fulmine corpus urgueri mole hac, ingentemque insuper Aetnam impositam ruptis flammam exspirare caminis; et fessum quotiens mutet latus, intremere omnem murmure Trinacriam, et caelum subtexere fumo. Noctem illam tecti silvis immania monstra perferimus, nec quae sonitum det causa videmus. Nam neque erant astrorum ignes, nec lucidus aethra siderea polus, obscuro sed nubila caelo, et lunam in nimbo nox intempesta tenebat. Postera iamque dies primo surgebat Eoo,
Abbreviated transcription (Latin):
Cornua uelataꝵ obuertimꝰ antenaꝵ.
Graui genũq domos suspectaq linꝗmꝰ arua.
Hinc sinꝰ herculei siuera ẽ fama tarentiͣ
Cernitur attollit se dina lacinia ꝯtra
Caulonisq arces. et naui fragũ scylaceui.
Tu ꝓcul effluctu trinacria cernit᷑ ethua.
Et gemitũ ingentẽ pelagi pulsataq saxa
ludimꝰ longe fractasq adlitora uoces.
Exultantq uada. atq estu miscentꝰ arene.
Et pat̾ anchises nimirũ hec illa charibdis
Hos helenus scopulos hec saxa horrẽda canebat
Cripite osotii. parit᷑q ĩsurgite remis.
Haud minꝰ ac iuissi faciunt primꝰq rudentem
Contorsit leuas ꝓrã palinur ad undas.
Leuã cuncta cohors remis uẽtisq petiuit.
Tollim᷑ in celũ curuato gurgite et idem
Eubducta admanes imos descendiiꝰ unda.
Ter scopuli clamore int̾ caua saxa dedere.
Ter spuma elisar. ⁊ iorantia uidiiꝰ astra.
Interea fessos uentus cu sole resiat.

Expanded text:
cornua velatarum obvertimus antemarum, cornua velatarum obvertimus antemarum, Graiugenumque domos suspectaque linquimus arva. Hinc sinus Herculei si vera est fama Tarenti cernitur; attollit se diva Lacinia contra, Caulonisque arces et navifragum Scylaceum. Tum procul e fluctu Trinacria cernitur Aetna, et gemitum ingentem pelagi pulsataque saxa audimus longe fractasque ad litora voces, exsultantque vada, atque aestu miscentur harenae. Et pater Anchises: Nimirum haec illa Charybdis: hos Helenus scopulos, haec saxa horrenda canebat. Eripite, O socii, pariterque insurgite remis! Haud minus ac iussi faciunt, primusque rudentem contorsit laevas proram Palinurus ad undas. laevam cuncta cohors remis ventisque petivit. Tollimur in caelum curvato gurgite, et idem subducta ad Manis imos desedimus unda. Ter scopuli clamorem inter cava saxa dedere: ter spumam elisam et rorantia vidimus astra. Interea fessos ventus cum sole reliquit,
Abbreviated transcription (Latin):
Du maris ⁊ terre tempestatũq potentes.
Terte uiã uento facile. et spirate secundi.
Crebrescunt optare aure. portꝰq patescit
Iam ꝓprior. tẽplũq apparet ĩ arce mineruc.
Uela legunt sotii.et proras adlictora corquẽt
Portꝰ ibẽbro ofluctu curuatus marcu
Obiecte salsa spumant asꝑgine cautes.
Ip̃e latet gemino demictũt brachia muro
Turriti scopuli resurgitq adlictore templũ.
Quactuor hic pͥmu om̃ equos ĩgramine uidi
Tondentes campũ late candore ñuuali.
Et pat̾ anchises bellũ ot̾ra hospita portas.
Bello armant᷑ equi. bellũ hec arm̃ta minant᷑
Sed tam̃ader oli curru succedere sueti.
Quadrupedes: ⁊ frena iigo concordia ferre
S̾pes est pacis nt. tũ numĩna sc̃a precamur.
P alladis irinisone que prima accepit aͦuantes
Et capta ante aras phrigio uelamus amietu.
Preceptisq heleni. dederãt que maxima rite.
Iunonis irguue uisos adolemꝰ honores.
Haud mora cõtinuo ꝑfectis ordine uotis

Expanded text:
Di maris et terrae tempestatumque potentes, ferte viam vento facilem et spirate secundi. Crebrescunt optatae aurae portusque patescit iam propior, templumque adparet in arce Minervae. Vela legunt socii et proras ad litora torquent. Portus ab Euroo fluctu curvatus in arcum, obiectae salsa spumant aspargine cautes; ipse latet; gemino demittunt bracchia muro turriti scopuli, refugitque ab litore templum. Quattuor hic, primum omen, equos in gramine vidi tondentis campum late, candore nivali. Et pater Anchises: Bellum, O terra hospita, portas bello armantur equi, bellum haec armenta minantur. Sed tamen idem olim curru succedere sueti quadrupedes, et frena iugo concordia ferre; spes et pacis ait. Tum numina sancta precamur Palladis armisonae, quae prima accepit ovantis, et capita ante aras Phrygio velamur amictu; praeceptisque Heleni, dederat quae maxima, rite Iunoni Argivae iussos adolemus honores. Haud mora, continuo perfectis ordine votis,
Abbreviated transcription (Latin):
Pene gener crassis oblimit echinadas undis.
Et moleagreã maculatꝰ sanguine nessi.
Eheuhẽos calidona secat ferit amine citato.
Miliachas sꝑhiis aquas ⁊ flumine puro.
Irrigat anphrisos famulãtis pasqua phebi.
Cũq nec unĩtes nebulas more madentem
Aera nec renues uentos suspirat maures.
Et ꝗs ꝗs pelago ꝑse nõ cognitus minis.
Peneo donauit aquas id̾ gingite rapto.
Aphidonos nũꝙͣ celernisi mistus empheus.
Iccipit a sopos cursus fem̃eq melixq.
Solus malteriꝰ nom̃ cu ꝑuenit unde.
Defendit titaresos aquas lipsusq suꝑni.
Surgite pẽnei ꝓsiccis utit᷑ arius.
Hũc fama est stigiis manaie paludib ãne.
Et capitis meis rorem fluu ꝯtagia uilis.
Nolle pati suꝑũq sibi ẜuare timorem.
Ot pͥmu emissis patuerũt imnib arua.
Puiguis bebricio discendit uome sulcus.

Expanded text:
ene gener crassis oblimat Echinadas undis Et Meleagream maculatus sanguine Nessi Euenos Calydona secat. Ferit amne citato Maliacas Sperchios aquas: et flumine puro Irrigat Amphrysos famulantis pascua Phoebi; Quique nec humentes nebulas, nec rore madentem Aera, nec tenues ventos suspirat, Anauros; Et quisquis pelago per se non cogntus amnis Peneo donavit aquas: it gurgite rapto Apidanos: nunquamque celer, nisi mixtus, Enipeus. Accipit Asopos cursus, Phoenixque, Melasque. Solus in alterius nomen cum venerit undae, Defendit Titaresos aquas, lapsusque superne Gurgite Penei pro siccis utitur arvis. Hunc fama est Stygiis manare paludibus amnem, Et, capitis memorem, fluvii contagia vilis Nolle pati, superumque sibi servare timorem. Ut primum emissis patuerunt amnibus arva, Pinguis Boebicio discessit vomere sulcus
Abbreviated transcription (Latin):
au ferre. Atq utagnoseas ĩ hiis fortuitis btitudinem
constare nõ possẽ. sic collige Si bt̃itudo ẽ sũmu natu¬
re bonu ratione degentis. Nec est sumũ bonu ꝙ eri¬
pi ullo modo potest. qm̃ p̃cellit id ꝙ nequeat quferri na
manifestu ẽ ꝙ ad beatitud me pͥcipienda fortune ĩ¬
stabilitas aspirare nõ possit. Ad hoc quẽ caduca ista feli¬
citas n̾eħit uł scit ear. uł nescit ẽẽ mutabilẽ si nescit q̃¬
na bfa sors ẽẽ pot̃ ignorantie cecitate si scit metuat.

Expanded text:
auferre. Atque ut agnoscas in his fortuitis rebus beatitudinem auferre. Atque ut agnoscas in his fortuitis rebus beatitudinem constare non posse, sic collige. Si beatitudo est summum naturae bonum ratione degentis nec est summum bonum quod eripi ullo modo potest, quoniam praecellit id quod nequeat auferri, manifestum est quin ad beatitudinem percipiendam fortunae instabilitas aspirare non possit. Ad haec, quem caduca ista felicitas uehit uel scit eam uel nescit esse mutabilem. Si nescit, quaenam beata sors esse potest ignorantiae
Abbreviated transcription (Latin):
cõtinus timor nõ sinit eẽ felice. ansi amiseit neglige¬
du putas. Sic quoq exile bonu ẽ. ꝙ equo aĩo feratur
amissu. Et qm tu ide es. cui ꝑsuasu atq ĩsitu ꝑmul¬
tis demõstrationib scio.mentes hõiu nullo modo
eẽ mortales. Cũq claru sit fortuitq felicitatẽ corpis
morte finiri. dubitari neꝗd.Sihre anferre beatitudi¬
ne põt qnͦ om̃e mortaliu gemus imiẜria mortis
fine labatur. Quod simultõs scimꝰ bt̃ĩtudinis fructũ
nõ ĩmorte solu ueꝵ etia dolorib suppliciisq qͥsisse.¬
atssuuisse
quo na modo presens facere beatos pot que miseros
transacta nõ efficit.
Uisꝗs uolet per ennem.¬

Expanded text:
us timor non sinit esse felicem. An vel si amiserit, neglegendum putat? Sic QUOQue Derexile bonum est, quod aequo animo feratur -amissum. Et quoniam tu ; idem es, cui persuasum atque insitum permultis demonstrationibus scio mentes hominum nullo modo esse mortales, cumque clarum sit fortuitam felicitatem corporis morte finiri, dubitari nequit, si haec afferre beatitudinem potest, quin omne mortalium genus in miseriam mortis fine labatur. Quodsi multos scimus beatitudinis fructum non morte solum, verum etiam doloribus suppliciisque quaesisse, quonam modo praesens facere beatos potest, quae miseros transacta non efficit? Quisquis volet perennem
Abbreviated transcription (Latin):
Iut̾uãq parat fr̾atris dimictẽ abarinis:
Dicuntur gemine pestes cõgnomine dire.¬
Quas ⁊ tartarea nor intẽpesta megerã
Uno eodeq tulit partu. parib reuinxłt.
Serrentu spiris uentosasq addidit alas.
He iouis ad solui seuiq ĩlumine regis
hnurent acuũtq metũ mortalib egrio
Siqu̾ letũ horrificur morbosq deu sex

Expanded text:
Iuturnamque parat fratris dimittere ab armiIuturnamque parat fratris dimittere ab armi" Dicuntur gemine pestes cognomine Dire,Quas et Tartaream Nox intempesta Megeram Uno eodemque tulit partu, paribusque revinxit Serpentum spiris ventosasque addidit alas. He Iovis ad solium sevique in limine regis Apparent, acuuntque metum mortalibus egris, Si quando letum horrificu
Abbreviated transcription (Latin):
Neuectus ĩdigenas nom̃ mutart latinos
Neutroas fienꝰ iubeas tencrosq uocari.
Aut uocem mutare uiros aut uerte uestes
Sit latiu. sint albani ꝑ secula reges
Sit romana potens itala uirtute ꝓpago.
Oecidit occideritq sinas cu noĩe tidia
Olli subridens hominũ reꝵq reptor.
E germana iouis saturmiq altem ꝓles
Iraꝵ tantos uoluis sb̾pectore fluctus.
Uer age ⁊ ĩceptu frustra sb̾ miete furore.
Do quõ uis ⁊ me mietus qr uolens ꝙ remicco.
Sermonei aiusonii patriũ. moresq tenebunt.
Ut que ẽ nom̃ent. conmixti corpe tantu.
Subsigent teucri. more ritusꝙ sacroꝵ.
Idiciã faciãq om̃s uno ore latinos.
Hinc genus ausonio mixtũq sanguine surget
Sup̃ hõĩes sup̃ ire deos pietate uidebis
Nec gens ulla tuos eque celebrauit honores.
Idnuit his iuuno ⁊ m̃te letata retorsit.
Interea excedit celo nubẽq relinꝗt
His actis aliud genitor secu ip̃e uolutat.

Expanded text:
ne vetus indigenas nomen mutare Latinos ne vetus indigenas nomen mutare Latinos neu Troas fieri iubeas Teucrosque vocari aut vocem mutare viros aut vertere vestem. Sit Latium, sint Albani per saecula reges, sit Romana potens Itala virtute propago: occidit, occideritque sinas cum nomine Troia. Olli subridens hominum rerumque repertor Es germana Iovis Saturnique altera proles: irarum tantos volvis sub pectore fluctus. Verum age et inceptum frustra submitte furorem do quod vis, et me victusque volensque remitto. Sermonem Ausonii patrium moresque tenebunt, utque est nomen erit; commixti corpore tantum subsident Teucri. Morem ritusque sacrorum adiciam faciamque omnis uno ore Latinos. Hinc genus Ausonio mixtum quod sanguine surget, supra homines, supra ire deos pietate videbis, nec gens ulla tuos aeque celebrabit honores. Adnuit his Iuno et mentem laetata retorsit. Interea excedit caelo nubemque relinquit. His actis aliud genitor secum ipse volutat
Abbreviated transcription (Latin):
Ne te tantꝰ edat tacitar dolor. ⁊ michi cure.
Sepe tuo dulci cristes exore retursent
entu ad sup̃mu est t̾ris igitare uł undis
Trdianos potiusti ĩfandu accende̾ bellus
De formare domũ:⁊ luctu miscere hymencos.
Ulterius temptait ueto. sic iuppit᷑ orsus.
Sic dea sũmisso. ꝯ̃ saturma uultu
Ista q̃ qua noto mͥ tua magne uolũtas
Iuppit̃⁊ turũ ⁊ terras inuitaᷤ relinquo.
Nec cu me aeria sola nũc sede inderes
Digna ĩdigna pati.s flãmis cincca sẜip̃a
Starem acie tracrẽq inimica ĩprelia teucros
Suasi. ⁊ ꝓuita maiora audere ꝓtuu
Io̾ ut tela tam̃ nõ ut contenderetarcur.
Idiuro stigii caput implacabile fontis.
Una suꝑ stitio suꝑis que reodita diuis
Et nẽ celo equide pugnasq exorsa relinquo
Illud te nulla fati ꝙ lege tenetur
Prolatio obtestor. ꝓmaiestate tuoꝵ
Cu iam conubiis pacer felicib esto
Cõponent cu ia leges ⁊ federa iungent.

Expanded text:
ni te tantus edit ni te tantus edit e recursent, ventum ad supremum est. Terris agitare vel undis Troianos potuisti, infandum adcendere bellum, deformare domum et luctu miscere hymenaeos: ulterius temptare veto. Sic Iuppiter orsus; sic dea submisso contra Saturnia voltu: Ista quidem quia nota mihi tua, magne, voluntas, Iuppiter, et Turnum et terras invita reliqui; nec tu me aeria solam nunc sede videres digna indigna pati, sed flammis cincta sub ipsa starem acie traheremque inimica in proelia Teucros. suasi et pro vita maiora audere probavi, non ut tela tamen, non ut contenderet arcum: adiuro Stygii caput implacabile fontis, una superstitio superis quae reddita divis. Et nunc cedo equidem pugnasque exosa relinquo. Illud te, nulla fati quod lege tenetur, pro Latio obtestor, pro maiestate tuorum: cum iam conubis pacem felicibus, esto, component, cum iam leges et foedera iungent,
Abbreviated transcription (Latin):
Dixit opẽq dei nõ cassa ĩnota uocauit
Naq diu luctans lentoq ĩstirpe moratꝰ.
Ninbiiauo ullis ualuit discludere morsus.
Roboris eneas om nitit᷑ acer ⁊ instat.
Rursus ĩ aurige faciem mutata metisci
Oocurtit frĩq ensem dea daumna reodit
Quoduenꝰ audaci nimphe ĩdignata licere
Accessit telũq alta abradice reuellit
Olli sublimes armis animisq refecti
Hic gladio fidens. hic acer ⁊ arduus hasta.
Idsistunt contra certamina martis anheli
Iuones interea rex õĩpotentis olimpi
Illoꝗtur. fulua pugnas denube tuente
Que iam finis erit coniux q̃ deniq restat
Indigete enea scis ip̃a ⁊ scre fateris.
Deberi celo. fatisq adsydera tolli.
Quio struis aut qua spe gelidis ĩnubib heres
Mortalin decuit molari u̾ulnere dium.
Aut ensem q̃ enĩ sine te nit̾ua ualeret
Ereptu reodi turno: ⁊ uim crescere inctis
Desinciam tandei. p̃cibq ĩflectere nr̃is.

Expanded text:
Dixit opemque dei non cassa in vota vocavit. Dixit opemque dei non cassa in vota vocavit. Namque diu luctans lentoque in stirpe moratus viribus haud ullis valuit discludere morsus roboris Aeneas. Dum nititur acer et instat, rursus in aurigae faciem mutata Metisci procurrit fratrique ensem dea Daunia reddit. Quod Venus audaci nymphae indignata licere adcessit telumque alta ab radice revellit. Olli sublimes armis animisque refecti, hic gladio fidens, hic acer et arduus hasta, adsistunt contra certamina Martis anheli. Iunonem interea rex omnipotentis Olympi adloquitur fulva pugnas de nube tuentem: Qua iam finis erit, coniunx? Quid denique restat? Indigetem Aenean scis ipsa et scire fateris deberi caelo fatisque ad sidera tolli. Quid struis, aut qua spe gelidis in nubibus haeres? Mortalin decuit violari volnere divom, aut ensem quid enim sine te Iuturna valeret? ereptum reddi Turno et vim crescere victis? Desine iam tandem precibusque inflectere nostris,
Abbreviated transcription (Latin):
Responsat circa. ⁊ celui tonat om̃e tumultu
Ille aut fugiens rutulos simul ĩcrepat oĩs
Noĩe quẽq uocans notũq esflagitat ense.
Eneas mortẽ ꝯtra p̃sensꝙ minat᷑
Exitũ. siꝗs quã adeat. t̃retq trementis
Excisuru urbe minitans ⁊ sauciꝰ in stat.
Quinq orbes explent cirsu. totidẽq recerunt.
Nuc illuc. noq leuia aut ludicra petunt̃.
pamia. si turm deuita ⁊ sanguine certant
Forte sacer fauno foliis oleaster amaris.
Hic steterat. nautis olim uenerabile lignsi.
Seruati exundis ubi figure dona solebant.
Laurenti diuo ⁊ uotas suspendẽ uestes.
Si stirpe teuon nullo discrimine sacrui.
Sustulerant puron ponent eocurrẽ campo.
Hic hasta henee. stabat. huc impetus illa.
Detulerat fixa. ⁊ lenta radice tenelut.
Incubuit uoluitq manu cõuellere femi.¬
Temitene colui ur̃os. si semꝑ honores.
Quos contra eneade bello fecere ꝓfanos.

Expanded text:
responsant circa et caelum tonat omne tumultu. responsant circa et caelum tonat omne tumultu. Ille simul fugiens Rutulos simul increpat omnis, nomine quemque vocans, notumque efflagitat ensem. Aeneas mortem contra praesensque minatur exitium, si quisquam adeat, terretque trementis excisurum urbem minitans et saucius instat. Quinque orbis explent cursu totidemque retexunt huc illuc; neque enim levia aut ludicra petuntur praemia, sed Turni de vita et sanguine certant. Forte sacer Fauno foliis oleaster amaris hic steterat, nautis olim venerabile lignum, servati ex undis ubi figere dona solebant Laurenti divo et votas suspendere vestes, sed stirpem Teucri nullo discrimine sacrum sustulerant, puro ut possent concurrere campo. Hic hasta Aeneae stabat, huc impetus illam detulerat fixam et lenta in radice tenebat. Incubuit voluitque manu convellere feterra tene, colui vestros si semper honores, quos contra Aeneadae bello fecere profanos.
Abbreviated transcription (Latin):
Dum trepidat fenũ iurige rapuisse metisci
Idqr diu dũ terga dabant palantia teneri.
Suffecit postquã arma dei aduulcana nẽtu ẽ.
Mortalis inueco glacies ceu futilis ictu
Dissiluit fulua rẽsplendent fragnmna harena
Ergo anĩs diu̾sa fuga petit equora turnus.
Et nũc huc inde hũc incertos implicat orbe
Undique en densa teueri melusere corona
Itq hinc uasta palus. hinc ardua menia cĩg̃t
Nec mun eneas ꝙͣ qua tardante sagitta.
Iniduigenua ĩpediunt. cursũq recusant
Inseꝗt᷑ trepidiq pede pede ferudus urget.
Inclusu ueluti si qũ flumine nactus
Ceruũ iũ punioce septu formidine penne.
Uenator cursu oanis ⁊ latratib instat.
Ille aũt insidiis ⁊ ripa territus alta.
Mille fugit refugitq mas. at inuidꝰ imber
Heret hĩans iã imꝙ tenet siłisq tenenti.
Increpuit malis morsuq elusus maniẽ.
Tu uero exoritur clamor ripeq lacusq.

Expanded text:
dum trepidat, ferrum aurigae rapuisse Metisci. dum trepidat, ferrum aurigae rapuisse Metisci. Idque diu, dum terga dabant palantia Teucri, suffecit: postquam arma dei ad Volcania ventumst, mortalis mucro glacies ceu futilis ictu dissiluit; fulva resplendent fragmina harena. Ergo amens diversa fuga petit aequora Turnus et nunc huc, inde huc incertos implicat orbes undique enim densa Teucri inclusere corona, atque hinc vasta palus, hinc ardua moenia cingunt. Nec minus Aeneas, quamquam tardata sagitta interdum genua impediunt cursumque recusant, insequitur trepidique pedem pede fervidus urget: inclusum veluti siquando flumine nanctus cervum aut puniceae saeptum formidine pinnae venator cursu canis et latratibus instat; ille autem, insidiis et ripa territus alta, mille fugit refugitque vias; at vividus Umber haeret hians, iam iamque tenet similisque tenenti increpuit malis morsuque elusus inani est. Tum vero exoritur clamor, ripaeque lacusque
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ duo cõu̾sis inimica imp̃lia tauri.
Etontib in ciurunt. paidi cessere magistu.
Du  eens ome metu mutu. mussantq inuẽte
Quis nemori impertet que tota arm̃ta sequãt
lliunt se se multa in nulnem miscent
Coruuaq obnori ĩfligunt ⁊ sanguine largo
Colla ir mos qr lauant geiutu nemꝰ de remugit
Nõ alit̾ tros eneas ⁊ da u̾niꝰ heros
Coneurrnt dipeis ingens fragor ethera cõplet
Iuppit ip̃e duas equato exagmine lances
Sustinet. ⁊ fata imponit diuersa duoꝵ
Quem dampnet labor ⁊ quo urgat ponde̾ lecũ
Emicat hic impune putans ⁊ corpore toto
Ate sublatu consurgit turnꝰ mnensem
Et ferit exclamant troes trepidiq latini
Irrecteq amboꝵ acies ic ꝑfidus ensis
Frangit᷑ ĩmedioq ardenter deserit ictu.
Nifu ia subsidio subeat fugit otior euro
Ut capulũ ĩgnotu dextrãq ĩspexit merme.
Fama e̾ p̃cipiter ci primũ ĩ p̃lia uinetos
Conscendebat equos patrio mucrone relicto

Expanded text:
cum duo conversis inimica in proelia tauri cum duo conversis inimica in proelia tauri frontibus incurrunt; pavidi cessere magistri, stat pecus omne metu mutum mussantque iuvencae, quis nemori imperitet, quem tota armenta sequantur; illi inter sese multa vi volnera miscent cornuaque obnixi infigunt et sanguine largo colla armosque lavant; gemitu nemus omne remugit: non alitur Tros Aeneas et Daunius heros concurrunt clipeis; ingens fragor aethera complet. Iuppiter ipse duas aequato examine lances sustinet et fata imponit diversa duorum, quem damnet labor et quo vergat pondere letum; Emicat hic, impune putans, et corpore toto alte sublatum consurgit Turnus in ensem et ferit: exclamant Troes trepidique Latini, arrectaeque amborum acies. At perfidus ensis Frangitur in medioque ardentem deserit ictu ni fuga subsidio subeat. Fugit ocior euro, ut capulum ignotum dextramque aspexit inermem. Fama est praecipitem, cum prima in proelia iunctos conscendebat equos, patrio mucrone relicto,
Abbreviated transcription (Latin):
Discessere om̃s medii. spatiñq dedere.
It pat̾ eneas iudito noĩe turni.
Deserit ⁊ muros ⁊ sũmas deserit arces.
Precipitatq moras om̃ĩs. opa oĩa rũpit
Latina exultans horrendũq ĩconat armis
Quantꝰ athoc aut ꝙͣtus erix. aut ip̃e coruscis
Cu fremit ilicib ꝙͣtus gauoetq niuali.
Stice. se attollens pat̃ appenninꝰ ad auras
Iam iso ⁊ ruculi cercati. ⁊ tides ⁊ om̃c
Conu̾tere oculos. itali qque alta tenebunt
Menia quique unos pulsabunt ariete muros
Armaq deposuere humeris stupet ip̃e latinus
Ingentis gemitos dulsis partib orbis.
Interse coĩsse uiros.⁊ decernẽ ferro.
Atq illi ut nacuo patuerũt equore campi.
ꝓcursu rapido conietis eminꝰ hastis.
Inuadũt marte clipeis. atq ere sonoro.
Dat gemitũ tellus. tu crebros ensib ictus
Cõgeminant. fors ⁊ uirtus miscent᷑ ĩunu
Ac uelut ingenti silua sũmone taburno

Expanded text:
Discessere omnes medii spatiumque dedere. Discessere omnes medii spatiumque dedere. At pater Aeneas audito nomine Turni deserit et muros et summas deserit arces praecipitatque moras omnis, opera omnia rumpit, laetitia exsultans, horrendumque intonat armis; quantus Athos aut quantus Eryx aut ipse coruscis cum fremit ilicibus quantus gaudetque nivali vertice se attollens pater Appenninus ad auras. Iam vero et Rutuli certatim et Troes et omnes convertere oculos Itali, quique alta tenebant moenia quique imos pulsabant ariete muros, armaque deposuere umeris. Stupet ipse Latinus ingentis, genitos diversis partibus orbis, inter se coiisse viros et cernere ferro. Atque illi, ut vacuo patuerunt aequore campi, procursu rapido, coniectis eminus hastis, invadunt Martem clipeis atque aere sonoro. Dat gemitum tellus; tum crebros ensibus ictus congeminant: fors et virtus miscentur in unum. Ac velut ingenti Sila summove Taburno
Abbreviated transcription (Latin):
Ia ia fcã soror suꝑant. absiste morari.
Quo deus ⁊ quo dura uocat fortuna sequam̃
Stat cõferre manũ enee.stat ꝗcꝗd acerbiẽ
Morte ꝓati neq me ĩ decorẽ germana uidebis.
Ampliꝰ hũc oro sine me furere añ furore
Dixit ⁊ ecurru saltu dedit otius aruis
Perque hostis ꝑ tela ruit mestaq sororem.
Deserit ac rapito cursu media agmina rũpit
Ac ueluti mõtis saxũ deu̾tice p̃ceps
Cũ ruit auulsu uento. seu turbidus imber
Proluit. añ annis soluit sublapsa ue ustas
Fertur ĩ obruptũ magno mons ĩpbus actu
Exultatq solo. siluas arm̃ta uirosq
In uoluens secu. disiecta pagmina turnꝰ
Sic urbis ruit ad muros ubi plurima fuso
Dangumne tra madet striduntq hastilib aure
Significatq inanu ⁊ magno simul ĩcip̃ ore.
Parcite iam rutuli. ⁊ nos tela ihibete latimi
Quecũq ẽ fortuna m̃a est me ueriꝰ unu
Prouob̾ fedus luere ⁊ decernẽ ferro

Expanded text:
Iam iam fata, soror, superant; absiste morari; Iam iam fata, soror, superant; absiste morari; quo deus et quo dura vocat Fortuna, sequamur. Stat conferre manum Aeneae, stat quidquid acerbi est morte pati; neque me indecorem, germana, videbis amplius. Hunc, oro, sine me furere ante furorem. Dixit et e curru saltum dedit ocius arvis perque hostis, per tela ruit maestamque sororem deserit ac rapido cursu media agmina rumpit. Ac veluti montis saxum de vertice praeceps cum ruit avulsum vento, seu turbidus imber proluit aut annis solvit sublapsa vetustas; fertur in abruptum magno mons improbus actu exsultatque solo, silvas armenta virosque involvens secum: disiecta per agmina Turnus sic urbis ruit ad muros, ubi plurima fuso sanguine terra madet striduntque hastilibus aurae, significatque manu et magno simul incipit ore: Parcite iam, Rutuli, et vos tela inhibete, Latini; quaecumque est Fortuna, mea est: me verius unum pro vobis foedus luere et decernere ferro.
Abbreviated transcription (Latin):
ectus equo spumate saces aousa sagita
Surne inte supma salus misere tuoꝵ
Sal minat euens arms sumasq minat
amriqr faces fdtecta uolant anteora latini
Integulos referunt nuissat rex ip̃i lattn
Preterea regina tui fidissima dextea
Occidit ip̃i Ina lucc̃q exterrita fugit
Soli ꝓportis messapus ⁊ acer atincs
Sustentens. ꝯciem cire hos utrũqs phalanges
Estant denserstrictis ꝙ seges mucronib horng
Ferea tu currũ depto ingramine uersas
Obstipiit uoria cofusus ĩ magine rex
Turnus.⁊obtut tacito stetit ostuat ingens
gro ĩcorde pudor mixtoꝵ insama lueci
Et furus agitatus amor ⁊ conscia nirdto
t pͥmu discusse umbie ⁊ lux reddita mti
Ardentis oculoꝵ orbes adĩmenia torsit.
Turbidus eque rotis magnã resperit adurbe.
Eoce nũt flãmis int̾ tabulata uolutis
Ad celu undabat uertex. t̾riq tenebat.
Turri cõpattis tͣbib ꝙͣ eduxerat ip̃e
Subdideratꝙ rotas. pontisq ĩstrauerat altos.

Expanded text:
vectus equo spumante Saces, adversa sagitta Turne, in te suprema salus: miserere tuorum. Fulminat Aeneas armis summasque minatur iamque faces ad tecta volant. In te ora Latini, in te oculos referunt; mussat rex ipse Latinuera flectat. Praeterea regina, tui fidissima, dextra occidit ipsa sua lucemque exterrita fugit. Soli pro portis Messapus et acer Atinas sustentant aciem. Circum hos utrimque phalanges stant densae, strictisque seges mucronibus horret ferrea: tu currum deserto in gramine versas. Obstipuit varia confusus imagine rerum Turnus et obtutu tacito stetit. Aestuat ingens uno in corde pudor mixtoque insania luctu et furiis agitatus amor et conscia virtus. Ut primum discussae umbrae et lux reddita menti, ardentis oculorum orbes ad moenia torsit turbidus eque rotis magnam respexit ad urbem. Ecce autem flammis inter tabulata volutus ad caelum undabat vortex turrimque tenebat, turrim, compactis trabibus quam eduxerat ipse subdideratque rotas pontisque instraverat altos.
Abbreviated transcription (Latin):
Diua deã stagnis que fuminibq senoris
Presidet hũcͦ illi rex ettens altus honore.
Iuppit̾ erepta ꝓuirgintate sacrauit.
Scis ute cunctis una quecũq latinł.
Maguanimi iouis ingratu aoscẽde̾ cubile
Pictuleri. celiq libens imparte locari
Disce tuu neme incuses uiturna dolore
Qua uisa ẽ fortuna pati parceq sinebant.
Cedere res latio turni ⁊ tua menia texi
Nũc iuuene ĩparib uideo cõcurce̾ fatis
Partaꝵ q dies ⁊ us inimica ꝓpmquat.
Nlõ pugna ałpicẽ hãc ccłis no fedem possũ.¬

Expanded text:
ibusque sonoris praesidet hunc illi rex aetheris altus honorem Iuppiter erepta pro virginitate sacravit: scis ut te cunctis unam, quaecumque Latinae magnanimi Iovis ingratum ascendere cubile, praetulerim caelique lubens in parte locarim: disce tuum, ne me incuses, Iuturna, dolorem. Qua visa est Fortuna pati Parcaeque sinebant cedere res Latio, Turnum et tua moenia texi: nunc iuvenem imparibus video concurrere fatis, Parcarumque dies et vis inimica propinquat. Non pugnam aspice
Abbreviated transcription (Latin):
Pugna loco statuit teueros. haud mlta morãter
Exaipit ĩ altus⁊ qua fata celerima emdui
Tuins adigit costas ⁊ c̃tes peccoris ensem
Turnus eqͦuo deicctu amũ fratreq diore
Congressus pedes hũc ueniente cuspide longa
Hũc inuerone fent currq abscisa duoꝵ
Sis tendit onpita ⁊ porantia sangnine portat.
nc ulontanamq neci fortẽq ccthrgũ
Eus uno congressu ⁊ mestũ mictit oniten
Nirune chioniũ matrisq genus pioie.¬

Expanded text:
pugna loco statuit Teucros, haud multa morantem pugna loco statuit Teucros, haud multa morantem excipit in latus et, qua fata celerrima, crudum transadigit costas et cratis pectoris ensem. Turnus equo deiectum Amycum fratremque Dioren, congressus pedes, hunc venientem cuspide longa, hunc mucrone ferit curruque abscisa duorum suspendit capita et rorantia sanguine portat. Ille Talon Tanaimque neci fortemque Cethegum, tris uno congressu, et maestum mittit Oniten, nomen Echionium matrisque genus Pe
Abbreviated transcription (Latin):
Alire dũq fugor cirsu temptauit equoꝵ
Auso totiens currus inf̾ua retorsit᷑
Heu angat uario neqnicꝙ fluctuat estu.
Hunc messapus utile uel duso forte gerelut.
Lenta leui crsu p̾fixa hastilia ferro
Hor unũ certo contorquens dirigit ict
Subsistit eneas ⁊ se collegit inarma
Poplite subsidens apicẽ tam̃ incita sũmu
Hasta tulit. sũm isq excussit utige cristas
Du uero idsurgunt ne ĩsidiisq subactus
Dinsos ubi sensit equos currũq referri.
Multa iouer ⁊ lesi testatꝰ federis aras.
Iam tander ĩuadit medios ⁊ marte scdo̾
Terribilis seuã nullo discrimine oedem
Suscitat. irauq oĩs effundit habenas.
Quis muc tot adcrlu deus. quis carmine cedis
Diu̾sas obitũꝙ ducm. quos equore toto
Inq uioc̾ nũc curnus agit nuc trouis heros
Etpediat. tantõ placuit eocurrere motu
Iuppit etͥn ⁊ gentes impace futuras
Duenas rutulu sucronei ea prima nientis

Expanded text:
alipedumque fugam cursu temptavit equorum, alipedumque fugam cursu temptavit equorum, aversos totiens currus Iuturna retorsit. Heu quid agat? Vario nequiquam fluctuat aestu, Huic Messapus, uti laeva duo forte gerebat lenta levis cursu praefixa hastilia ferro, horum unum certo contorquens dirigit ictu. Substitit Aeneas et se collegit in arma, poplite subsidens; apicem tamen incita summum hasta tulit summasque excussit vertice cristas. Tum vero adsurgunt irae; insidiisque subactus, diversos ubi sensit equos currumque referri, multa Iovem et laesi testatus foederis aras iam tandem invadit medios et Marte secundo terribilis saevam nullo discrimine caedem suscitat irarumque omnis effundit habenas. Quis mihi nunc tot acerba deus, quis carmine caedes diversas obitumque ducum, quos aequore toto inque vicem nunc Turnus agit, nunc Troius heros, expediat? Tanton placuit concurrere motu. Iuppiter, aeterna gentis in pace futuras? Aeneas Rutulum Sucronem, ea prima ruentis