comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne a bono qd̾ ceꝑat. metuẽdo anst̾i̾ora. re¬
ced̾et. sp̃alit̾a nõ gn̾aliter. me tognoscaᷤᷤ
scripsisse. nec idõ hec eis scripsiut postꝙͣ
in fide fu̾int solidati: si infra ꝓpriã ⁊ san¬
guinitatẽ ĩuenti fu̾int: nõ seꝑentur.
aut infra affinitatis lineam .i. us ad
affinitate. ꝙͣ dicitis parentelã
eẽ que ad uinĩ ex parte uxori. seu que¬
scd̾ diuinã sñiam ego᷑ ⁊̃ uxoͤ mea. sumꝰ
una caro. ꝓfecto michi ⁊ illi. mea. suaq
parẽtela ꝓpinqͥtas una efficitur. Quo¬
tuta ego⁊ soror uxoris mec. ĩ uno. ⁊ pri¬
mo gͣclu erimꝰ. filius u̾o eius. scdo gͣclu
erita me. neptis u̾o t̾cio. idq utrĩq
in cet̾is agend̾⁊ suctessorib. Uxorẽ u̾o

Expanded text:
ne a bono quod coeperat metuendo austeriora recederet, specialiter et non generaliter me agnoscas scripsisse. Nec ideo haec eis scripsi, ut postquam in fide fuerint solidati, si infra propriam consanguinitatem inventi fuerint, non separentur; aut infra affinitatis lineam, id est, usaffinitate, quam dicitis parentelam esse, quae ad virum ex parte uxoris, seu qusecundum divinam sententiam ego et uxor mea sumus una caro, profecto mihi et illi mea suaque parentela propinquitas una efficitur. Quocirca ego et soror uxoris meae in uno et primo gradu erimus, filius vero ejus in secundo gradu erit a me, neptis vero tertio; idque utrinque in ceteris agendum est successionibus. § 1. Uxo
Abbreviated transcription (Latin):
que ÷ int̾ infideles riugiũ ÷ legit¬
legiitimas ꝑsonas. s nõ ratũ qr sine fi¬
de. Cõiigiũ u̾o fideliũ. legittimil. et
testatur clicẽs. aug̾. in li. de fide ⁊ ope¬
rib. uxor legiitima societate ꝯiũcta.

Expanded text:
ideles, conjugium est legitlegitimas personas; sed non ratum, quia sine fide. Conjugium vero fidelium est legitimum et testatur dicens, in lib. de Fide et Oper.: Uxor legitima societate
Abbreviated transcription (Latin):
natura monstrata ⁊ humana .s. ã li
uinant. accepit quippe ut hõ. esfudit
utds. Nos a acciꝑe quidem hec donũ
possumus ꝓ icdulo nr̃o. effuridere
uero suꝑ alios. non uti possumꝰ s ut
hxc fiat. d̾m suꝑ eos a quo id effititurtĩ¬
uecamus. his uerbis exp̃sse dicit. nes
sp̃m sc̃m nõ posse suꝑ alios effundere.

Expanded text:
natura monstrata est, humana scilicet et divina. Accepit quippe ut homo, effudit ut Deus. Nos autem accipere quidem hoc donum possumus pro modulo nostro; effundere vero super alios non utique possumus, sed ut hoc fiat, Deum super eos a quo id efficitur invocamus. His verbis, expresse dicit nos Spiritum sanctum non posse super alios effundere,
Abbreviated transcription (Latin):
nouũ exemplũ Re unionis que ÷ int̾
deñ. ⁊ sp̃m. inqͣ diligitur ex tõtõ corde.
⁊ uidr̃ facieꝰ ad faciẽ. putaret .n. creatura
se nõ posse unin treatori suo: tanta ꝓ¬
nõ ualeat artari Ad hoc ut uelit eã re¬
bili amore unir. ꝓ exemplo igr̃ futu¬
re societatis que int̾ deũ ⁊ sp̃m rõnalẽ.
in głificatoẽ eiusdẽ ꝑficienda erat ani¬
mã corꝑeis inclipiẽtis a t̾renis mansio¬
nib copulauit. luteaq nat̾aiꝰ fecitad
uite sensis uegetare ut scitet hõsqr sipo.¬
tuit d̾s tam disparẽ natura. corpis a aĩe.
bilis cature hũilitatẽ. licet  longe ĩ

Expanded text:
novum exemplum beatae unionis quae est inter Deum et spiritum, in qua diligitur ex toto corde, et videtur facie ad faciem; putaret enim creatura se non posse uniri Creatori suo tanta pnon valeat arctari ad hoc ut velit eam rebili amore uniri. Pro exemplo ergo futurae societatis, quae inter Deum et spiritum rationalem in glorificatione ejusdem perficienda erat, animam corporeis indumentis et terrenis mansionibus copulavit; luteamque materiam fecit ad vitae sensum vegetare, ut sciret homo quia, si potuit Deus tam disparem naturam corporis et aninalis creaturae humilitatem, licet longe i
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid nescit. s quisquis se extimat
eĩ quedã que̾ nestut. sit melius.ꝙͣ scire.
It n nullis errare ꝓfuit aliqñ. s ĩ ua
de iatob qui se clixt e⁊ esau. alr̾ aĩo sẽ¬
pr̃ẽm. si diligent atcendat. uidr̃ ñ esse
mẽdaciũ. s mistiũ. Intendebat .n. mr̃
obelire. que per sp̃m. nou̾at mist̾ium.¬

Expanded text:
aliquid nescit, sed si quis se existimat enim quae nescire sit melius quam scire. Item nonnullis errare profuit aliquando; sed in via de Jacob qui se dixit esse Esau, aliter animo senpatrem, si diligenter attendatur, videtur non esse mendacium, sed mysterium. Intendebat enim matri obedire, quae per Sp
Abbreviated transcription (Latin):
sit. nec tñ sic̃ ei ĩponebat᷑ culpã men¬
dacii ꝯt̾tit. qr sic aĩo senciebat. ⁊ si
iuramento illud ⁊firmass. ñ ꝑ iuri¬
um ĩcuitiss. qr ꝙͣtũ in ip̃o fuit. u̾m
dixit. Et si iurationẽ addidiss ꝙͣtũ
in se foret. u̾m iurass. ⁊ si alit̾ eue¬
nent. ꝙ dixit. Ideo ficut qͥs ñ ⁊ mẽdax.

Expanded text:
t.; nec tamen sicut ei imponebatur, culpam mendacii contraxit, quia sic animo sentiebat; etiamsi juramento illud firmasset, non perjurium incurrisset, quia quantum in ipso fuit, verum dixit, et si jurationem addidisset, quantum in se foret, verum jurasset, etsi aliter evenerit quam dixit. Ideo sicut q
Abbreviated transcription (Latin):
ut credet deum illd̾ lignũ id̾o tangere
phibuisse qr si tangent fieret sic̃ di.¬
tatur apłs. Potuit ergo aliqͣ elatio mẽ¬
ti eius meẽ illico post temptationẽ. ex
qua uoluit lignũ uetitũ exꝑiri.cũ

Expanded text:
o tangere prohibuisse, quoniam si tangerent, fierent sic. Potuit ergo aliqua elatio menti inesse ejus illico post tentationem, ex qua voluit lignum vetitum experi
Abbreviated transcription (Latin):
licebant. sde hĩtatẽ u̾o caliginosi ae¬
ris. in quem detrusi sũt. nõ opinando.
s rei u̾itatẽ asẜendo eũ tradidisse tli¬
tunt qd̾ ip̃ius locutõis distinctio ostẽ:¬
elit Añt quaq płimos iatholicos tcta¬
docuisse. ꝙ angłi incorporei st̃. nec tor¬
pora hñt. sibi unita. Assumũt a ali¬
qñ corꝑa d̾o p̃parante. ad implecionẽ
ministũ suisibi a d̾o iniũcti. eadeq
post explecionẽ deponũt. in quib corpi¬

Expanded text:
dicebant. De habitatione vero caliginosi aeris in quem detrusi sunt non opinando, sed rei veritatem asserendo eum tradidisse dicunt, quod ipsius locutionis distinctio ostendit. Dicunt quoque plurimos catholicos tractadocuisse, quod angeli incorporei sint, nec corpora habeant sibi unita, assumant autem aliquando corpora, Deo praeparante. ad impletionem ministerii sui sibi a Deo injuncti, cademque post expletionem deponunt; in quibus corpori
Abbreviated transcription (Latin):
illis antiquis corꝑalib formis. ⁊ uisis.
utrũ ad ht opus tm̃ creatura forma¬
tasit. in qua d̾s sicut tũt oportuisse in¬
cdicauit. hũanis ostendetur aspectib.
an angłi qui iam  crãt ita nuttebant

Expanded text:
illis antiquis corporalibus formis et visis utrum ad hoc opus tantum creatura formata sit, in qua Deus, sicut tunc oportuisse judicavit, humanis ostenderetur aspectibus; an angeli qui jam erant ita
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm nec ab solutiqulests utrũ ĩ illis
corꝑalib apparitionib tatuta aliq̃
crearet᷑. ad illud opus tm̃. in qua deus
hoĩb apparet. an angłi. qui añ erãt
ita mitt̾entur. ut manẽtes in suis
spĩtalib corꝑib assum̾ent ex cor¬
pulenta infioꝵ elemẽtoꝵ materia.
I
aliqͣm uestem. mutarẽt in q̃ subet sp̃es

Expanded text:
quam nec absolvit, quaerens utrum in illis corporalibus apparitionibus creatura aliqua crearetur ad illud opus tantum, in qua Deus hominibus appareret: an angeli qui ante erant ita mitterentur, ut manentes in suis spiritualibus corporibus assumerent ex corpulenta inferiorum elementorum materia i aliquam vestem mutarent i
Abbreviated transcription (Latin):
tes corꝑalem spem. de cͥatura corporeaã¬
nisum mĩstu siusaut ip̃m torpus suũ
tui nõ subclunt. s subditũ regũt. mu¬
tantes atq uͥtentes. in spẽs qͣs uellẽt
accomodatas atq aptas actionib su¬
is. scd̾m attributam sibi a creatore po¬
onis meeutrũ angłimanẽte spirita¬
li fui torꝑis qͣlitate. per hanc artultius
opantes assumũt ex infiorib elemẽ¬

Expanded text:
em de creatura corporea in usum ministerii sui aut ipsum corpus suum, cui non subduntur, sed subditum regunt, mutantes atque vertentes in species, quas vellent, accomodatas atque aptas accionibus suis secundum attributam sibi a creatore poonis meae utrum angeli, manente spirituali sui corporis qualitate, per hanc occultius operantes, assumant ex inferioribus elemen
Abbreviated transcription (Latin):
uib dam tñ putatur ꝙ hoĩes repen¬
tur. iuxͣ nũm angłoꝵ qui cecidest.
ut illa celestis ciuitas nec suoꝵ ciui¬
um nũo priuet̾: nec maiori copia reg
dabitur. aut ub̾iori ĩ copia fornasse reg̃¬
in quoꝵ locum succedẽtes filii carthe¬
lice mr̃s que stilis apparebat intris.
in illa pate. de qua illi cecid̾unt. sine
ullo tempis tmino ꝑmanebũt. s illo¬
rũ ciuiũ nũs. siue qui ÷. sine qui fuit.

Expanded text:
uibusdam tamen putatur quod homines reparentur juxta numerum angelorum qui ceciderunt, ut illa coelestis civitas nec suorum civium numero privetur, nec majori copia regndabitur, aut uberiore etiam copia fortasse regin quorum locum succedentes filii catholicae matris, quae sterilis apparebat in terris, in ea pace de qua illi ceciderunt, sine ullo temporis termino permanebunt. Sed illorum civium numerus, sive qui est, sive qui fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
Guib obicitur. qd̾ ysaĩas ait. uolauit
id me unus de seraphin. qui ordo su¬
perior÷. ⁊ excellencior. Ideoq si de illo
missi. his testimoniis asẜunt quidam.
om̃s angłos mitti. siec d indignũ ui¬
tn: si ĩ suꝑiores mittant. cũ ⁊ ille qui

Expanded text:
uibus objicitur quod Isaias ait, c. 6: Volavit ad me unus de Seraphin, qui ordo superior est et excellentior. Ideoque si de illo missi. His testimoniis asserunt quidam omnes angelos mitti. Nec debet indignum videri si etiam superiores mittantur, cum et ille qui
Abbreviated transcription (Latin):
non nato filio. Si u̾oiam nato filio
ꝓtessit: ante natus est filius qͣm pro¬
a pr̃e non genito filio: ante ꝓdessit ꝙͣ
filius genitus fu̾it. Rensio aug̃. ad¬

Expanded text:
non nato Filio. Si vero jam nato Filio processit, ante natus est Filius quam proa Patre, non genito Filio; ante processit quam Filius genitus fuerit. 2. Responsio Augustin
Abbreviated transcription (Latin):
qui ⁊ u̾itas clicit. Non .n. lequetura se¬
met ip̃o. hocz nõ sineme ⁊ sine meo ⁊
pr̃is arbitrio. qr inseꝑabilis est a me ⁊
⁊ loquitura pre. ⁊ a me. illi est. Itẽ sp̃c
cit. cum hoc ip̃m sit quod ꝓfertur a fili
a u̾itate consolator manẽs ex ⁊solati
recta ait. Sp̃c intelligitur per se scd̾m
quoq crisostomius in omelia quadã
de expositc̃e symboli sic ait. Iste est sp̃c.s.
ꝓredens de prẽ ⁊ filio qui cliuidit dona
poria ꝓut nult. Idem in alia omelia.
Istum sp̃m sc̃m clicimus patri ⁊ filio
coeqͣlem ⁊ ꝑcederitẽ de pr̃e ⁊ filio. hoc tre¬
litene colloquia mala corrumpant
bonos mores. ¶ Etce a doctorib g̾corũ
aꝑta hẽmus testimonia. quib sp̃ .s.¬

Expanded text:
itas est, non enim loquetur a semetipso , hoc est non sine me, et sine meo et Patris arbitrio quia inseparabilis est a me, eet loquitur, a Patre et a me illi est. Item: Spircit, cum hoc ipsum sit quod profertur a Filio, a Veritate, consolator manans ex consolatrecta ait: Spiritus intelligitur per se secundquoque Chrys. in homilia quadam de Expositione symboli sic ait: Iste est Spiritus procedens de Patre et Filio, qui dividit dona propria prout vult. Idem in alia homil.: Istum Spiritum sanctum dicimus Patri et Filio coaequalem, et procedentem de Patre et Filio. Hoc credite, ne colloquia mala corrumpant bonos mores. Ecce a doctoribus Graecorum aperta habemus testimonia, quibus S
Abbreviated transcription (Latin):
s. temꝑalis pene. s nõ a quo eũ ab sol¬
uat. ⁊ id̾o querosañ penitudinẽ quip¬
pe cordis. aĩa reimaculã ht̃. ⁊ fetorẽ pec¬
tatiatq et̾̃ne ultionis uindo. ligata
existit. Si u̾o añ ⁊fessionẽ. ꝑ coridis ⁊tri¬
cionẽ d̾s ꝑ se ip̃m. sine mĩst̾i̾o sat̾do¬
tis. ⁊ debitum oiõ relaxat. ⁊ aĩam int̾iꝰ

Expanded text:
 temporalis poenae, sed non a quo eum absolvat. Et ideo quaero. Ante poenitudinem quippe cordis, anima rei maculam habet et foetorem peccati, atque aeternae ultionis vinculo ligata existit. Si vero ante confessionem per cordis contritionem Deus per seipsum sine ministerio sacerdotis et debitum
Abbreviated transcription (Latin):
ĩponẽda ñ sit sat̃factõ s innotescẽda.
olet ĩ queri utrũ sat̾factõnis lex.
morit̾is sit ĩponenda de quo the¬
cdorus cantuaniẽsis archiep̃c ĩ penitẽ¬
ciali suo sidait. treodorias. Ab infir¬
mis. in ꝑicło mortis positis. pura ÷ in¬

Expanded text:
imponenda satisfactio, sed innotescenda. Solet etiam quaeri utrum satisfactionis lex morituris sit imponenda. De quo Theodorus Cantuariens. episcopus in Poenitentiali suo sic ait, 26, q. 7: Ab infirmis in periculo mortis positis, pura in
Abbreviated transcription (Latin):
teriã. s do pociusa quo bec põttas da¬
tur qͣntũ ĩ emutabilis iudicat. Ꝙ
demones nõ sĩt c̾atores licet y eos ma¬
gi ranas ⁊ alia fet̾unt s solus deus.
eł sane atores illi mali angłi
dicendi sunt. qr ꝑ illos magira¬
nas ⁊ ẜpentes fer̾unt. Nõ .n. ip̃i eas
creau̾nt. Oñ quippe eatu rerũ que
torꝑalit̾. uisibilit̾q nascunt᷑ octulta
qͣueda semina. in corporeis mundi
huius elemẽtis. late .nt. que d̾s ori¬
ginalit̾ eis indidit. Ipe .n. treator õĩ¬
nũ. qr quecũq nascendo. ad cailg no¬
stros exeñt. ex ꝯtultis seminib acti¬
piũt ꝓgretdiencli hic pͥmordia. ⁊ in¬
trementa debite magnitudinis dis¬
sintioneiq rormari ab originalib.¬
ut itadicã regulis. sumũt.
itt ergo nec parẽtes dicimꝰ trra¬
tores hoĩm. nec agricolas creato¬
tis motib. ista creanda. dei ilirtus i¬
terius oꝑetur. ita nõ solũ malos. s n
bonos angłos fas ÷ putare c̾atores.

Expanded text:
o potius, a quo haec potestas datur quantum incommutabilis judicat. 8. Quod non sunt creatores, licet per eos magi ranas et alia fecerint, sed solus Deus. Nec sane creatores illi mali angeli dicendi sunt, quia per illos magi ranas et serpentes fecerunt; non enim ipsi eas creaverunt. Omnium quippe rerum quae corporaliter visibiliterque nascuntur, occulta quaedam semina in corporeis mundi hujus elementis latent, quae Deus originaliter eis indidit. Ipse ergo Creator est omniQuoniam quaecunque nascendo ad oculos nostros exeunt, et ex occultis seminibus accipiunt progrediendi primordia, et incrementa debitae magnitudinis, distinctionesque formarum, ab originalibus tanquam regulis sumunt. Sicut ergo nec parentes dicimus creatores hominum, nec agricolas creatotis motibus ista creanda Dei virtus interius operetur; ita non solum malos, sed nec bonos angelos fas est putare creatores,
Abbreviated transcription (Latin):
st aug̾ hec erit ĩcendiũ mũdi. scĩs qd̾̃
fuit camuiꝰ trib piis. In qͣuib. si ali¬
quid purgand̾ fu̾it: ꝑ illũ ignẽ pur¬
gabr̃. aliis u̾onullã inget molesti¬
am  purgata uo ꝑ ignẽ mũdor ad
illa magna. qͣ resurgẽt om̃s mortui.
s̃ tũc mĩstio angłoꝵ. uentilabr̃ area.
qr boĩ ꝯg̃gabunt ibi de .iiii. ꝑͣtib orbis.¬

Expanded text:
 18. Hoc erit incendium mundi sanctis, quod fuit caminus tribus pueris. In quibus si aliquid purgandum fuerit, per illum ignem purgabitur. Aliis vero nullam ingeret molestiam. Purgato vero per ignem mundo, et ad illa magna qua resurgent omnes mortui; et tunc ministerio angelorum ventilabitur area, quia boni congregabuntur ibi de
Abbreviated transcription (Latin):
quis sumẽs corpus xp̃inõ efficit. ut
qr malus ÷. malũ sit qd̾ accipit.ł. Q
ñ ad salutẽ accipit. nil accipiat.¶Coꝵ¬
ratn illis quib aͣit apłs. Q man¬
ilucat indigne. ⁊ cihis alus płib.

Expanded text:
quis sumens corpus Christi, non efficit ut quia malus est malum sit quod accipit, vel quia non ad salutem accipit, nil accipiat. Corrat in illis, quibus ait Apostolus: Qui manducat indigne, etc. His a
Abbreviated transcription (Latin):
inclutelũt auͣctes. Ait. ni.ꝙ̾. psut do¬
miniis suꝑ una cuitatẽ. ⁊ suꝑ altemã
nõ pluit. ⁊ eandẽ ciuitatẽ ex parte cõ¬
pluit. ⁊ ex ꝑte aridam reliquit. Cũ ille
qui ꝓrimũodit: ab aliis uitus se cor¬
rigit. Una eadẽq ciuitas. ex ꝑte ꝓplu¬
itur. ⁊ ex ꝑte arida remanet. Quia st̃
quidã. qui tũ quedã uita resetẽt: ĩ ali¬
is gͣuiter ꝑdurãt. It amibr. Sopetio: f¬

Expanded text:
t Dominus super unam civitatem, et super alteram non pluit; et eamdem civitatem ex parte compluit, et ex parte aridam relinquit. Cum ille qui proximum odit, ab aliis vitiis se corrigit, una eademque civitas ex parte compluitur, et ex parte arida remanet; quia sunt quidam qui cum quaedam vitia resecent, in aliis graviter perdurant. Item Ambros.,
Abbreviated transcription (Latin):
tus fit. ut ille qui istłite maletlixat.
⁊ qui in salr̾o ligna colleg̾at. tales
postea nõ puniri. qr culpa leuis. pre¬
senti supplitio ⁊ pensatur. leuis enĩ
culpaleui supplitio ⁊pensatur.¶Hic
satis ĩnuit Ierꝵ. gͣuia pcc̃a. ⁊ hic pu¬
niri gͣui supplitio. ⁊ in fut̾o punien

Expanded text:
ter, ut ille qui. Israelitae maledixerat, et qui in sabbato ligna collegerat, tales postea non puniri, quia culpa levis praesenti supplicio compensata sit. Levis enim culpa levi supplicio compensatur. His satis innuit Hieron. gravia peccata et hic puniri gravi supplicio, et in futuro punienda
Abbreviated transcription (Latin):
de lector his u̾bis. ⁊ cauene de ol¬
b gn̾alit̾ intelligas. s de his tm̃qui
int̾ ip̃a flagella pn̾iam eg̾unt. credẽ¬
tes in deum hebreoꝵ. ꝙͣ ĩ si breuẽ ⁊
momẽtancã: tñ nõ respuit deus.
Qd̾ autẽ. qui per temꝑale flagellum
nõ corrigunt: posset̾nalit̾ puniant᷑.
Ibidem ostendit. agẽs de fideli dep̾hen¬
so in adult̾io. qui decollatur. ubi ostẽ¬
cdit leuia poc̃a. breui.⁊ temꝑali suppli¬
cio purgari. Magna u̾o duitis. eter¬
nisq supplicus reẜuaridita inquiẽs.
Querat hic aliquis. si fidelis dep̾hen¬
sus in adultĩo decolletur. quid de eo
postea fiat .s aut .n. punietur. ⁊ falsũ
est qd̾ clicitur. Nõ iudicabit d̾s bis ĩ
id ip̃m ᷤ aut nõ puniet᷑. ⁊ optandũ
est adult̾is. ut hic breuipena punia¬
tur ut frustentur miciatꝰ et̾nos. Ad̾
quod iendemus. deũ. ut oĩm rerũ. ita
supplitioꝵ quoq scire mensuras. iñ¬

Expanded text:
s, et cave ne de omnibus generaliter intelligas; sed de his tantum, qui inter ipsa flagella poenitentiam egerunt, credentes in Deum Hebraeorum, quam etsi brevem et momentaneam, tamen non respuit Deus. Quod autem qui per temporale flagellum non corriguntur, post aeternaliter puniantur, ibidem ostendit, agens de fideli deprehenso in adulterio, qui decollatur. Ubi ostendit levia peccata brevi et temporali supplicio purgari, magna vero diuturnis aeternisque suppliciis reservari, ita inquiens: Quaerat hic aliquis, si fidelis deprehensus in adulterio decolletur, quid de eo postea fiat. Aut enim punietur, et falsum est quod dicitur: Non judicabit Deus bis in idipsum; aut non punietur, et optandum est adulteris ut hic brevi poena puniantur, ut frustrentur in cruciatus aeternos. Ad quod respondemus, Deum ut omnium rerum, ita suppliciorum quoque scire mensuras;
Abbreviated transcription (Latin):
accipit᷑.s. ꝓ utili. ꝓ remun̾abili. ꝓ signo
boĩ. ꝓ spe bõi. pro licito. ⁊ forte aliis mo
cdis. Solaq illa intẽtio remun̾abłis
⁊ ad uitã. ꝙͣ fides dirigit. s nõ illa so¬
la bõa÷. ut aiũt. Nam siquis udeusuł
malus xp̃ianus ncc̃itatẽ ꝓximi re¬
leuau̾it. naturali pietate cluctꝰ. bonũ
fecit. ⁊ bõa fuit uolũtas qua illd̾ fecit.
hic ponũt᷑ q̃dã aug̃. capitula que re

Expanded text:
cilicet pro utili, pro remunerabili, pro signo boni, pro specie boni, pro licito, et aliis forte modis. Solaque illa intentio remunerabilis est ad vitam, quam fides dirigit; sed non illa sola bona est, ut aiunt. Nam si quis Judaeus vel malus christianus necessitatem proximi relevaverit naturali pietate ductus, bonum fecit, et bona fuit voluntas qua illud fecit. 4. Hic ponuntur quaedam August. capitula, quae
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝙ aug̃. mala ẽẽ clic si malas hẽant
cãs ñ ita accipiend̾ ⁊ qiͣ ip̃a mala sint.
s qr pectãt. ⁊ mali st̃. Qͥ ea malo fine
minãt clicẽtes. ibi bonũ uocatũ qd̾ re¬
mun̾abile ÷ ad uitã. nõ ꝙ illd̾ sit so¬
lũ bonũ opus. intencõ facit. ⁊ intenci

Expanded text:
 Aug. mala esse dicit, si malas habeant causas, non ita accipiendum est, quasi ipsa mala sint, sed quia peccant et mali sunt qui ea malo fine rminant, dicentes ibi bonum vocatum quod remunerabile est ad vitam; non quod illud sit solum bonum op
Abbreviated transcription (Latin):
ne. nat̾a quiipe hũana. nõ oꝑe. d̾i cũ ui¬
tio pͥmitus ÷ instituta. s ex uolũtatis
arbitrio. prioꝵ hoĩmuenienti ĩ uitõ est
sauciata. ita ut nõ sit in carne bonũs

Expanded text:
. Natura quippe humana non opere Dei cum vitio primitus est instituta, sed voluntatis arbitrio priorum hominum venienti vitio est sauciata, ita ut non sit in carne bonu
Abbreviated transcription (Latin):
s pͥuatiobõi : Etc e pͣiiᷤ hoĩs corpꝰ cor¬
cionẽ offensionis manetin corꝑe. ro¬
bur tenẽs cliuine sñie. datẽ in ada¬
mcuiꝰ ⁊sortio aĩa maculat. pt̃co. per id
pct̃m in aĩa s in carne. qr pcc̃i cã ex car

Expanded text:
e primi hominis corpus cortionem offensionis manet in corpore, robur tenens divinae sententiae datae in Adam, cujus consortio anima maculatur peccato. Per id peccatum in anima, sed in carne, quia peccati causa ex car
Abbreviated transcription (Latin):
.L
⁊ ꝙ ip̃e sit sanctus qui deus ⁊ac tercia
in trinitate ꝑsona nobis detur. nris
infundaturatq illabatur mentib.
aperte ostenclit ambroꝰ in.i. li. de sp̃u
scõ clicẽs. Licet multi clicantur sp̃t qr¬
datͣur:. animis. ⁊ sensib illabatur. ut
sd̾aris sitis. testringat anorem᷑. qui

Expanded text:
. quod ipse Spiritus sanctus, qui Deus est ac tertia in Trinitate persona, nobis detur, nostrisque infundatur atque illabatur mentibus, aperte ostendit Ambr. in lib. 1 de Spiritu sancto, dicens: Licet multi dicantur spirdatur animis, sensibus illabatur, ut saecularis suis sitis restringat ardorem, qui
Abbreviated transcription (Latin):
udens de suo singulis. ⁊ ubiq to
torum infudit. quẽ nicħ põt fallere.
angłi ad paucos mutebantur. sp̃c a
tur simul płib nͥ ͣ u̾idetur. nec unꝰ¬
⁊ spc̃ .s. qui datus ÷ om̃ib. licet seꝑa¬
tis apłis. Et hic aꝑte dicit ambroꝰ. ꝙ
nus datur płib Alia quaq auͣcte ħ¬

Expanded text:
videns de suo singulis, et ubique tottorum infudit, quem nihil potest fallere. Angeli ad paucos mittebantur, Spiritutur simul pluribus, nec videtur? Un sanctus, qui datus est omnibus licet separatis apostolis. Et hic aperte dicit Ambr., sernus, datur pluribus. Alia quoque auct
Abbreviated transcription (Latin):
ri cum gr̃a eius. que tñ non est ip̃e: da¬
tur hoĩb a ideo dicunt bedam sensis¬
se in suꝑi drib u̾bis. quib clicit sp̃m¬
sc̃m sensisse ꝓcedere cum ip̃ius gr̾a da¬
tur hominib tanqͣm nõ ip̃emet det᷑.
⁊ fi. ⁊ .s.s. ambig̾e nõ debemus. Iẜe ẽ
igitur qui ĩ de celo datus estͥ elie pm᷑te¬
costes. Quo ergo deus non z qui dat
um. Ecce his u̾bis aperte dicit. sp̃m sc̃m.¬

Expanded text:
ri cum gratia ejus, quae tamen non est ipse qui datur hominibus, et hoc dicunt Bedam sensisse in superioribus verbis, quibus dicit Spiritum sanctum procedere, cum ipsius gratia datur hominibus; tanquam non ipse detur, i , ambigere non debemus. Ipse est etiam qui de coelo datus est die Pentecostes. Quomodo ergo Deus non est, qui dum? Ecce his verbis aperte dicit, Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
bet unitas ut ita per se agat filius ñ¬
agat a se filius. ⁊ ita nõ a se agat. ut
ser se agat. intellige filiũ agentẽ. ⁊ per
natiuitatẽ filii. agit ip̃o que platta st̃.
Infumꝰ sit. nõ a se agendo. nisi a deo ap̃e
agit. nõ fit u̾o inimnitatẽ nate. si que
agita in quib placet. nõ per se agit
Dscͥlit gͦ inquiunt. filius per se agit.
ci sapiens per se. s nõ a se. sic ⁊ per se
ost hec a quibdam solet queni autf

Expanded text:
aec unitas est, ut ita per se agat, ne a se agat; et ita non ab se agat, ut per se agat. Intenativitatem Filii agit ipse quae placita sunt. Infirmus sit non a se agendo, nisi a Deo ipse agit; non sit vero in unitate naturae, si quae agit et in quibus placet non per se agit. Sicut ergo, inquiunt, Filius per se agit, ci sapiens per se, sed non a se. Sic et ipse per se Post haec a quibusdam solet quaeri utru
Abbreviated transcription (Latin):
sim declinantes tres petsonas ex¬
pressas sub ꝓprietate distingui¬
mus non enim nomina tantum
personas. uei ut goeci exprim̃t
ypostases ħ est sbsiste̾a confitemur
Ecce aperte ostendit personat ꝓpͥ¬
etatib distingui ⁊ ip̃as ꝓprieta¬
tes esle personas cuius hic uerba
perstringimus quia supra iati¬
us posuimus quod pprietates¬

Expanded text:
sim declinantes, tres personas expressas sub proprietate distinguimus. Non enim nomina tantumpersonas, vel, ut Graeci exprimunt, hypostases, hoc est, subsistentias confitemur. Ecce aperte dicit personas proprietatibus distingui, et ipsas proprietates esse personas; cujus hic verba perstringimus, quia supra latius posuimus. 2. Quod proprietates
Abbreviated transcription (Latin):
ħitu tante felicitatis ꝙmissum tam¬
magnũ est ut in uno homine orgi¬
nauter ⁊ ut ita dixim radicabirter
totum genus humanum dampna
mandatum quanto faciiori pot̾at
obseruantia custodiri. Nondũ enim
uoluntati cupiditas resisebit. ꝙ d
de pena transgressionis post ea secu¬

Expanded text:
itu tantae felicitatis admissum est, ut in uno homine originaliter, atque, ut ita dixerim, radicaliter totum genumandatum, quanto faciliori poterat observantia custodiri. Nondum enim ipsi voluntati cupiditas resistebat, quod de poena transgressionis postea secu
Abbreviated transcription (Latin):
unui faiui ⁊ auui non sit fcuius. Ee¬
ie fuius est pr̃is de quo est genitus.
ꝯste autem sp̃s est utriusq qͣt de
proceslonu eius est auctor. qui taiẽ
faium genuit ⁊ gignendo ei dedit
ut ⁊ de ip̃o procederet spc sc̃s. nã ni¬
flando daret: ut a se quoq procede
significans aperte ostenderet flan
doꝙ spirando dabat occuite. qr er¬
go sinasceretur nõtm̃ de patre nec
tm̃ de fruo. set de ambob utiq nas¬
ceretur sñ dubio diceretur faiusał¬
intersit de sua excetien distingn̾e¬
tissima natura loq̾ns explicare qui
potest. sion omne quod procedit na¬
eitur. qͣmuis omne procedat ꝙ nas¬
ectur. Sicut nõ o. nne quod bipes est
hõ est. qmuis uipes sit omnis qui ho
est hoc scio. Distingũe autem t̾ter
itiam gen̾ationem ⁊ hanc processi¬
onem nescio. ñuaieo. ñ suffitio. ac
per hoc quia ⁊ ma ⁊ ista est ĩ effabi¬
tis. licut ꝓpħa de faio ⁊ oqͥns ait. geͤ¬
nerationem eius quis enacrabit ita
processionem eius quii en artaoit

Expanded text:
unus Filius, et alius non sit Filius? Ecille Filius est Patris de quo est genitus, iste autem Spiritus utriusque, quoniam de processionis ejus est auctor, qui talem Filium genuit, et gignendo ei dedit ut etiam de ipso procederet Spiritus sanflando daret; ut a se quoque procedere significans, aperte osquod spirando dabat occulte. Quia ergo si nasceretur, non tantum de Patre, nec tantum de Filio, sed de ambobus utique nasceretur, sine dubio Filius diceretur amborintersit, de illa excellentissima natura loquens explicare quis potest? Non omne quod procedit nascitur, quamvis omne procedat quod nascitur: sicut non omne quod bipes est, homo est, quamvis bipes sit omnis qui homo est. Haec scio, distinguere autem inter illam generationem et hanc processionem nescio, non valeo, non sufficio; ac per hoc, quia et illa et ista est ineffabilis, sicut propheta de Filio loquens ait: Generationem ejus quis enarrabit ? ita processionem ejus quis enarrabit?
Abbreviated transcription (Latin):
Superiores qui natura magis subti¬
les ⁊ sapientia amplius perspicaces.
ls. super gen̾ has autem inuisibi¬
les disfr̾ias inuisibllium solus iue põ¬
derare potuit qui omnia in numero ⁊¬
⁊ m̃lura ⁊ pondere disposuit .i. in se ip̃o
qui est m̾sura omni rei modum ꝑfi¬
gens ⁊ numerus omnirei sp̃em pre¬
bens ⁊ pondus omnem rem ad stabi¬
eluidem ordinis equaies sint. ita esse
quibzdam placuit set non est proba¬
bne nec assertione dignum. quia lu¬
tifer qui fuit de collegio iuperioꝵ ip¬
lis ⁊̃ dignior exctait qui auiꝰ excetien¬
tiores creati fuereant. Ex quo perri¬
pitur quodsi perstitisset in ordine su¬
periori fuisset ⁊ auis eiusdem ordinis
dignior extitisset per simile osten¬
postoloꝵ ⁊ alter matirum ⁊ tamen
in apostolis aui atuis sunt dignio¬
res. similter ⁊ in maͣtirib aui alii

Expanded text:
Superiores, qui natura magis subtiSuperiores, qui natura magis subtiles, et sapientia magis perspicaces;  sunt. Has autem invisibiles differentias invisibilium solus ille ponderare potuit, qui omnia in numero et mensura et pondere disposuit, id est, in seipso qui est mensura omni rei modum praefigens, et numerus omni rei speciem praebens, et pondus omnem rem ad stabiejusdem ordinis aequales sint. Ita esse placuit; sed non est hoc probabile, nec assertione dignum; quia Lucifer qui fuit de collegio superiorum, ipsis etiam dignior extitit, qui aliis excellentiores creati fuerant. Ex quo percipitur quod si perstitisset, in ordine superiori fuisset, et aliis ejusdem ordinis dignior extitisset. Sicut enalter martyrum, et tamen in apostolis alii sunt digniores, similiter et in martyribus alii
Abbreviated transcription (Latin):
penitus nominib ordinum suoꝵ ꝑ
uatisunt. s non uidetur ituid pos¬
se stare. Non enim tunt caritate¬
ardebant nec sapientia pollebant
nec in eis deus sedebat. Sienim hec
huissent non cecidissent. Non ergo
tunc erant seraphin uel cherubin ł
gratie que quibidam cadentib au
quia ante casum quoꝵ dam non erãt
tui ordines quia nondum h̃ebant
dona in quoꝵ participationisb con¬
ueniunt. set quibdam cadentib a
ĩus appostta sunt eisq qiui tetiderĩt
collata fuissent eadem dona si persti¬
tissent.Ideoq scriptura dicit. de sĩgu¬
lis ordinib aliquos cecidisse. non qͥ¬
a fuissent in ordinib ⁊ post ea cecide¬
uint uel corruerunt. set quia si per¬
stitissent eoꝵ auqui in singnus fu¬
issent ordinib qui ⁊̃ nature tenuita¬
te ⁊ in forme perspicacitate diftereᷤ¬
tes gradus hebant sicut ili quiper¬
stiterunt. aui enim ut prediximus
lupetiores. aui inferiores conditi st̾

Expanded text:
penitus nominibus ordinum suorum penitus nominibus ordinum suorum privati sunt. Sed non videtur illud posse stare. Non enim tunc charitatardebant, nec sapientia pollebant, neque in eis Deus sedebat; si enim hoc habuissent, non cecidissent. Non ergo tunc erant cherubin, vel seraphin, vel eraquia ante casum quorumdam non erant isti ordines, quia nondum habebant dona in quorum participationibus conveniunt. Sed quibusdam cadentibus, aliis apposita sunt; eisque qui ceciderunt collata fuissent eadem dona, si perstitissent. Ideoque Scriptura dicit de singulis ordinibus aliquos cecidisse, non quia fuissent in ordinibus et postea corruerint, sed quia si perstitissent, eorum aliqui in singulis fuissent ordinibus, qui et in naturae tenuitate, et in formae perspicacitate, differentes gradus habebant, sicut illi qui perstiterunt. Alii enim, ut praediximus, superiores, alii inferiores conditi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ritas itia sic nidetur intelligenda u̾
comparatio non referatur ad omnes
Ile enim orͣdo non plenius seraphin
accepit sciam ĩ mun̾e s plenius auiꝰ
ordinib qui sunt inferiores nͦ nomi¬
natur quisq ordo ab omni re ꝙͣ pleniꝰ
aliis nomm accepit s ab ali qͣ rerũ qͣs
accepit. uel pot̾̃ comꝑatio refetri non
ad ipos ordines sed adala dona nec
ad aua omnia dona setad quedam si¬
cut enim homines cum plura hñt do¬
na quedam auis excellentius possidẽt
tta forte ⁊ angeli quibdam num̃ib
magis połient ⁊ auis quibdam minꝰ¬
dines a creationis intti ita distiniti¬
ita diftincti fuerint a primordio su¬
e conditionis uidetur testimonio
auccoritatis insinuari que tradit de
singuus ordinib auquos cecidisse
de ordine nanco superiori lucifer si¬
le fuit quo nictius dignior conditꝰ.
est. apostolus ⁊̃ principatus potesta¬
tes tenebraꝵ nominat ostendens de
ordinib itus cecidisse qui tum ĩ ma¬
lis ministerium exerceant non t̾n

Expanded text:
ritas illa sic videtur intelligenda, ut comparatio non referatur ad omnes iores. Ille enim ordo non plenius seraphin accepit scientiam in munere, sed plenius aliis ordinibus qui sunt inferiores. Nec nominatur quisque ordo ab omni re quam plenius aliis accepit, sed ab aliqua rerum quas accepit. Vel potest comparatio referri non ad ipsos ordines, sed ad alia dona; nec ad omnia alia dona, sed ad quaedam. Sicut enim homines, cum plura habeant dona, quaedam aliis excellentus possident; ita forte et angeli quibusdam muneribus magis pollent, et aliis quibusdam midines a creationis initio ita fuerint distincti a primordio suae conditionis, videtur testimonio auctoritatis insinuari, quae tradit de singulis ordinibus aliquos cecidisse. De ordine namque superiori Lucifer ille fuit, quo nullus dignior conditus fuit. Apostolus etiam principatus et potestates tenebrarum nominat, ostendens de ordinibus illis cecidisse; qui cum in malis ministerium exerceant, non tamen
Abbreviated transcription (Latin):
noscit᷑ cũrationi scĩe q̃ in reb tẽporali¬
b agendiratiocinandi uiuacitate u̾¬
satur animał sensus ingerit qͣndam
iuecebram tunc uelud serpens alloqͥ¬
tur feminam. huic autẽ illecebre con¬
lentire de ligno uetito est edere. siste
consensus si sola cogitationis deiecta¬
tione contemptus ẽ. superiori ueroauc¬
toritate ita retinentur menbra ut nͦ
exhibeantur arma iniquitatis pecca¬
to. sic hũdum estimo uelud lignum
uetitum mulier sola comederit. ag̃¬
in consensu illo comedit ita decernit᷑
ꝙq peccatum utͥ potestas sit peccatum
er dedisse uiro suo simul edendum illi¬
hibendi male accioni cedat utrum sit
netur cogitationis. Nec sane cum so¬
lacogitatione mens oblectatur inictas
ñ quidem dec̾̃nens esse fatienda tenẽs ta¬
men ⁊ uolens libent̾ q̃ statim ut attige¬
runt animum respui debuerunt negã¬
dum est esse peccatum. s longe minus
qͣm si ⁊ opere statuatuir implendum ⁊̃
ideo de talib quoq cogitationib uenia

Expanded text:
noscitur, cum rationi scientiae, quae in rebus temporalibus agendis ratiocinandi vivacitate versatur, animalis sensus ingerit quamdam illecebram, tunc velut serpens alloquitur feminam. Huic autem illecebrae consentire, de ligno vetito est edere. Sed iste consensus si sola cogitationis delectatione contentus est, superiori vero auctoritate ita retinentur membra, ut non exhibeantur arma iniquitatis pecca6; sic habendum existimo, velut lignum vetitum mulier sola comederit. in consensu illo ita decernitur quodque peccatum, uter dedisse viro suo simul edendum illihibendi, malae actioni cedat. §. Nec ni cedat. §. Nec sane cum sola cogitatione mens oblectatur illicitis, non quidem decernens esse facienda, tenens tamen et volens libenter quae statim ut attigerunt animum respui debuerunt, negandum est esse peccatum; sed longe minus quam si et opere statuatur implendum. Et ideo de talibus quoque cogitationibus venia
Abbreviated transcription (Latin):
dubitare debemus rerum bonarũ¬
que ad nos pertinẽt causam non
esse nisi bonitatem dei. Malaꝵ u̾o
ab ĩmirtabili bono deficientem bo¬
ni mutabius uoluntatem prius

Expanded text:
dubitare debemus, rerum que ad nos pertinent bonarum causam non esse nisi bonitatem Dei; malarum vero ab immutabili bono deficientem boni mutabilis voluntatem, prius
Abbreviated transcription (Latin):
leucordia enus sublequatur me. int
Nolente quippe p̾uenit ut uelit uo¬
lentem subsequitur ne frustra uelit
Cur enim monemur orare pro inimi
nemur pet̾e ut accipiamus nisi ab ii¬
lofiat quod uoiumus a quo factũ ẽ
sericordia. Ex hiis apparet ꝙ

Expanded text:
cordia ejus subsequetur me . Nolentem praevenit, ut velit; volentem subsequitur, ne frustra velit. Cur enim admonemur orare pro inimicnemur petere ut accipiamus , nisi ut ab illo fiat quod volumus, a quo factum est sericordia Dei
Abbreviated transcription (Latin):
sonax oftenditur. In hoc uero quod
tris hoc dicitur ad ftuum ⁊ spiritum
sanctum non ut quidam putant ã¬
gelis quia dei ⁊ angeioꝵ non est u¬
na ⁊ eadem ymago uel simiittudo
quod ymago ⁊ suuitudo hic ua

Expanded text:
tur; in hoc vero quod tris hoc dicitur ad Filium et Spiritum sanctum, non, ut quidam putant, angelis; quia Dei et angelorum non est eadem imago vel similitudo. 2. Quod imago et si
Abbreviated transcription (Latin):
side itio ordine mittuntur non est
ambigendum .n. quin ⁊̃ ⁊ de auis¬
mitcantur. apostolus quoq ait¬
Omnes suntamministertorii spiri¬
tus in ministerium ministera mis¬
li. hũs testimoniis asserunt quidã
omnes angelos mitti. Nec debet in¬
dinum uideri. si ⁊̃ superiores mittã¬
tur cum ⁊ ile qui creator est om̃i¬
um ad hec inferiora descenderit q

Expanded text:
si de illo ordine mittuntur, non est si de illo ordine mittuntur, non est ambigendum quin etiam et de alimittantur. Apostolus quoque aitministratores spiritus, in ministerium missi. His testimoniis asserunt quidam omnes angelos mitti. Nec debet indignum videri si etiam superiores mittantur, cum et ille qui creator est um ad haec inferiora descenderit.
Abbreviated transcription (Latin):
mr̃ nr̃a ciuitaᷤ dei nullacinium suo¬
rum nuositate fraudabitur aut u¬
biori ⁊̃ copia fortasse regnabit. Ne¬
q enimnumerum ant scõꝵ mime¬
tam hominũ aut ĩmundoꝵ demo¬
num nouimus in quoꝵ locum luc¬
cedentes fai catholice mr̾is que ft̃a
apparebat interris inea pace de qͣ ce
tiderunt sine utio temporis termi¬
no permanebunt s ttioꝵ ciuium
numerus siue qui est siue qui fu¬
it siue qui futurus est in cogniti¬
tes ad exteriora nuntiã quib mni¬
da mittantur quidam pu tuntur
tant auquos in illa mintitudine
esse qui foras oftitio suo exeunt. a¬
uos qui semper intus assistunt sic̾
lcriptum est inda̾nieie. Miua mi¬
tarchia q̃ sac̃ principatus dr de pre¬
latione sp̃uum ait. superiora tula
agmina ab ĩtimis nunqͣm recedũt
qm̃ ea qui preminent usum exteri¬
oris officũ nunqͣm hñt hũs aucto¬
ritatib utuntur qui angelos mit¬
ti nisi inferioris ĩficiantur obiectio
de seraphin adme. qui ordo
superior est ⁊ excetientior. Ideoq

Expanded text:
ra, civitas Dei, nulla civium suorum numerositate fraudabitur, aut uberiore etiam copia fortasse regnabit. Neque enim numerum aut sanctorum hominum, aut immundorum daemonum novimus, in quorum locum succedentesapparebat in terris, in ea pace de qua illi ceciderunt, sine ullo temporis termino permanebunt. Sed illorum civium numerus, sive qui est, sive qui fuit, sive qui futurus est, in contemplatitus ad exteriora nuntianda mittantur. Quidam putant aliquos in illa multitudine esse qui foras pro officio exeunt, alios qui intus semper assistunt; sicut scriptum est in Dan., c. 7: Mirarchia, quae sacer principatus dicitur, de praelatione spirituum ait: Superiora illa agmina ab intimis nunquam recedunt, quoniam ea quae praeeminent usum exterioris officii nunquam habent. His auctoritatibus innituntur qui angelos mitti, nisi inferiores, inficiantur. 2. Objectiode Seraphin, qui ordo superior est et excellentior. Ideoque
Abbreviated transcription (Latin):
unum ĩ trib personis fatemur deũ.
Ita ĩpietatẽ sabeslii declinantes tres ꝑ¬
sonas exp̃ssas sub ꝓprietate distĩgui¬
mus. Non ip̃m scoi patrẽ ip̃m sibi
taium ip̃m sibi sp̃m sanctum ẽẽ di¬
centes. s auam patris auam frui a¬

Expanded text:
unum in tribus personis fatemur Deum; ita impietatem Sabellii declinantes, tres personas expressas sub proprietate distinguimus, non ipsum sibi Patrem, ipsum sibi Filium, ipsum sibi Spiritum sanctum esse dicentes; sed aliam Patris, aliam Fi
Abbreviated transcription (Latin):
a nec auquid est quod ei ad patien¬
dum corruptionem inferre uaieat
nec auquid ad faciendum impedi¬
mentum afferre. Manifestum est
itaq deum õnino nicha posse ꝑati ⁊
oĩa fac̾e posse. p̃terea soia quib eiꝰ
dignitas led̾etur eiusq excetientie
ergo deum impotentem in auquo
dicere presumat qui omnia potest
que posse potentie est. ⁊ inde uere
dicitur omnipotens quib auctori¬
tens nisi qm̃ quicquid uint potest
nec uoiuntate cͦpiam creature uo¬
luntatis ommipotentis impeditur
effectus. Idem ĩ .ili. de spiritu ⁊ ut¬
t̃a. Non pot̃ deus facere iniusta. qͥ
sit omnia facere s quia pot̃ effice¬
re quicquid uint ira ut ntiuaie

Expanded text:
a nec aliquid est quod ei ad patiendum corruptionem inferre valeat, nec aliquid ad faciendum impedimentum afferre. Manifestum est itaque Deum omnino nihil posse pati, et omnia facere posse, praeter ea sola quibus ejus dignitas laederetur, ejusque excellentiae ergo Deum impotentem in aliquo dicere praesumat, quia omnia potest quae posse potentiae est; et inde vere dicitur omnipotens. 6. Quibusdam auctoritens, nisi quoniam quicquid vult potest, nec voluntate cujuspiam creaturae voluntatis omnipotentis impeditur effectus. Idem, in lib. de Spiritu et Littera: Non potest Deus facere injusta quiasit omnia facere, sed quia potest efficere quicquid vult, ita ut nihil
Abbreviated transcription (Latin):
tur diuitie secundum syriam linguã
hoc autem nonideo est quod diabotꝰ
in potestate ħ at dare uel aufetre di¬
uitras tui uerit. set quia eis utiturꝰ
omnes inisto aere caligi ne¬
noso lit an aliquiiam sint in infet¬
no quod in inferno cotidie descẽdãt
aliquu demonum u̾isimile est qui aĩaᷤ
itiue cruct Andas deducunt. ⁊ quodil¬
lit aliqui semper sint att̾natis forete
nitib non procul est a uero qui fulie
animas detinent atq cruciant. quoo
autem anime maloꝵ itlic descendant
ator tbi puniantur ex eo constat qd̵ e
tenebantur educeret. Si enim iustiil¬
lie descendebant mutto mag̾ iniusti
⁊ sicut trad̾ auccoritas cum iustos e¬
direit iniquos ibi. Momordit enim ĩ¬
fernum non absorbuit. Quidam pri¬

Expanded text:
tur divitiae secundum Syriam linguam. Hoc autem non ideo est, quod diabolus in potestate habeat dare vel auferre divitias, cui velit, sed quia eis utitur omnes in isto aere caliginoso sint, an aliqui jam sint in inferno? Quod in inferno quotidie descendant aliqui daemonum, verisimile est, qui animas illuc cruciandas deducunt: et quod illic aliqui semper sint, alternatis forte vicibus, non procul est a vero, qui illic animas detinent atque cruciant. Quod autem animae malorum illuc descendant, atque illic puniantur, ex eo constat, quod tenebantur educeret Si enim justi illuc descendebant, multo magis injusti; et sicut tradidit auctoritas, cum justos duxit, iniquos ibi reliquit. Momordit enim infernum, non absorbuit. 6. Quidam p
Abbreviated transcription (Latin):
fcustra laquit in hactcinttate nõ
uu pater dedit non iam existenti ⁊ nõ¬
dum hñti s quicquid unigentto u̾bo
dedit gignendo dedit. sic ergo eum ge¬
nuit ut ⁊ de itio donum coᷤe proeete¬
tipaitter procedat a patre non quia
prius ur magis procedat a patre qͣn
afuio. s quiã cum procedat a fiuo
hoc ip̃m habet fnius a patre ec eod¬

Expanded text:
frustra, inquit, in hac Trinitate non illi Pater dedit non iam existenti et nondum habenti, sed quidquid unigenito Verbo dedit, gignendo dedit. Sic ergo eum genuit, ut etiam de illo bonum commune procedeipaliter procedat a Patre, non quia prius vel magis procedat a Patre quam a Filio, sed quia cum procedat a Filio, hoc ipsum habet Filius a Patre. 4. E
Abbreviated transcription (Latin):
eẽntia. an ita lint in personis ut
non lint persone / ac pet ħ nec diui¬
na eentia quod enim in personis¬
non lint ꝓprietates nemo inficia
etas ⁊ in ẽentia unitas. quod ꝓp
q muttis sanccoꝵ testimonĩs as¬
truximus personas ꝓprietatib di¬
tingui atq determinari. ip̃as q ꝓ¬
eẽnt ⁊ quomodo in eis essent et
ip̃e persone non eslent quin ibi
eslet multiplicitas: quo circa si¬
cut ꝓprietates esse in personis .i¬
ta ⁊ eas esse personas confitem᷑
licut supra autcoritate ieꝵ ut
non ꝑigeat reuotare ad mente̾.
proteaati sumus in expõne fidei

Expanded text:
entia; an ita sint in personis, ut non sint personae, ac per hoc nec divina essentia. Quod enim in personis sint proprietates, nemo inficiaretas, et in essentia unitas. Superius quoque multis sanctorum testimoniis astruximus personas per proprietates distingui atque determinari; ipsasque pessent? et quomodo in eis essent, et ipsae personae non essent, quin ibi esset multiplicitas? Quocirca sicut proprietates esse in personis, ita et eas personas esse confitemur, sicut supra auctoritate Hieronymi ut non pigeat revocare ad mentem prote
Abbreviated transcription (Latin):
rius enim hoc in ubris luis posu
gentiam qͣntum uaieo non eũ¬
Secutũ arbitro  in eternitatis uo¬
cabisio nisi quod pater non h̾t¬
patrem de quo sit. faius autem
de patre  t sit. atq ut itu coetet¬
nus sit. Imago enim si perfeccei¬
coeqͣtur ei non illud ymaginiꝰ
lue. in qͥ ymagine spetiem nomi¬
est tãta congruentia ⁊ prima e
la inredissidens. ⁊ nutio modo
inequaus. ⁊ nutia ex pacte disli¬
mius. s ad identitatem Redeni ei
⁊ lũma uita tui non est auudu
uere ⁊ auud esse s idem ⁊̃ primuᷤᷤ

Expanded text:
rius enim hoc in libris suis posuiigentiam quantum valeo, non euecutum arbitror in aeternitatis vocabulo, nisi quod Pater non habPatrem de quo sit, Filius autem de Patre est ut sit, atque ut illi coaeternus sit. Imago enim si perfecte icoaequatur ei, non illud imagini suae. In qua imagine speciem nomiest tanta congruentila in re dissidens, et nullo modo inaequalis, et nulla ex parte dissimilis; sed ad identitatem respondens ei et summa vita; cui non aliud vivere et aliud esse, sed i
Abbreviated transcription (Latin):
pore. neucti ħ ip̃m quod donat̃
diximus. nam sempt̾terue cp̃s¬
donatum. ⁊ sidominus nondi¬
citur nisitum here incipit ser¬
num ita appenatio celatina
ex tempore est deo. Nonenim
sempiterna creatura est cuut᷑
dñaretur nisi ⁊̃ ista sempiterne
famisiaretur. Sicut autem non
pot̃ ẽẽ seriuis qui non ħt domi¬
num. sic nec dominus qui nõħt
non est tantum dominus rerumq̃
ex tempore ceperunt. s ⁊̃ ulliul rei
q̃ non cepit ex tempore .i. ip̃iꝰ te¬
poris quod non cepit ex tempore

Expanded text:
pore veluti hoc ipsum quod donatum dicimus. Nam sempiterne Spirdonatum; nam, etsi dominus non dicitur nisi cum habere incipit servum, et ista appellatio relativa ex tempore est Deo: non enim sempiterna creatura est, cujusdfamularetur. Sicut autem non potest esse servus qui non habet dominum, sic nec dominus qui non hanon est solum Dominus rerum quae ex tempore coeperunt, sed etiam illius rei quae non coepit ex tempore, id est, ipsius temporis, quod non coepit e
Abbreviated transcription (Latin):
possunt in quit intetigi plura
siin sua quasi menora diuidatur
nam ⁊ supẽrbia est iuic. quia ho
potius in sua esse quam indei pot̾a¬
te dilexit. ⁊ sacrtiegium quia deoñ
credidit ⁊ homicidium quia ĩ mor¬

Expanded text:
possint intelligi plura in sua quasi membra singula dividatur. Nam et superbia estillic, quia homo in sua potius esse, quam in Dei potestate dilexit; et sacrilegium, quia Deo non credidit; et homicidium, quia
Abbreviated transcription (Latin):
de patris sih̃a genitum iuttis. ⁊
tamen eum nec̃ ex nicħo net exau¬
qͣ mat̾ia s ex pre ẽẽ conceditis. Nes
utoetis ꝙͣ necte sit ut qui non est
d̾o. niiꝰ ex dei siba ẽẽ non possit th

Expanded text:
 Patris genitum vultis, et tamen eum nec ex nihilo, nec ex aliqua materia, sed ex Patre esse conceditis; nec videtis quam necesse sit ut qui non ex Deo, nisi ex Dei substantia esse non possit,
Abbreviated transcription (Latin):
licut homo g̃ sed quõ diciturħ
homo uerd̾ hapraham ysaac ⁊ ia¬
cob uei auquis alus qui ⁊̃ digito
presens de monstrari possit. Sic quo
cunt᷑ abrahã ysaatiacob tua indi¬
uidua. ĩ tres homines ⁊ t̾a animau¬

Expanded text:
sicut homo, sed quomodo dicitur: Hic homo, vel ut Abraham, Isaac, Jacob, vel quis alius qui etiam digito praesens demonstrari possit; sic quoqcuntur Abraham, Isaac, Jacob tria individua, ita tres homines, et tria animal
Abbreviated transcription (Latin):
sam querit uoluntatis d̾i omnis aũ
cã efficiens maior est eo qd̾ efficit᷑t
nichil tam̃ maius est uouintate
dei.Nonergo causa eius q̃renda e
Idem in .li. contra manicheos. Si qui
dixint quid placuit deo facere celũ
⁊terram: Rdendum est eis qui uo¬
luntatem dei nosse desiderant causaᷤᷤ
⁊ uoluntatem dei scire querunt qd̾
uoiunta dei omnium que sunt iꝑ¬
la sit causa. Si enim habet causã
uoluntas est aliquid quod antece
causa est ceu ⁊ terre ⁊ ideo maior ẽ
uoluntas dei quam celum ⁊ terra
Qui autem dicit quare uoluit fa¬
cere ceum ⁊ terram. mauis auqͥd
q̃rit quam est uouutas dei. nicħ
autem mauis inueniri potest. com¬
pescat ergo se humana dem̾ita.¶⁊
id quod non est non querat. ne id
quod est non ĩueniat. Ecce hiis auc¬
toritatib aperte insinuatur quod
uoluntatis dei causa nutia est. ⁊i
deo querenda non est quod uolũ¬
de tri prima ⁊ sũmama cau¬
causa est omnium sp̃eꝵ at la est¬
q motionum. nichti enimti om̃i

Expanded text:
erit voluntatis Dei. Omnis autem causa efficiens major est eo quod efficitur. Nihil autem majus est voluntate Dei. Non ergo ejus causa quaerenda est. Idem in libro contra Manichaeos, si qui dixerint: Quid placuit Deo facere coelum et terram? Respondendum est eis: Qui voluntatem Dei nosse desiderant, causas et voluntatem Dei scire quaerunt, quod voluntas Dei omnium que sunt ipsa sit causa. Si enim habet causam voluntas, est aliquid quod antecedcausa est coeli et terrae, et ideo major est voluntas Dei quam coelum et terra. Qui autem dicit, Quare voluit facere coelum et terram? majus aliquid quaerit quam est voluntas Dei: nihil autem majus inveniri potest. Compescat ergo se humana temeritas, et id quod non est non ququod est non inveniat. Ecce his auctoritatibus aperte insinuatur quod voluntatis Dei causa nulla est, et ideo querenda non est. 5. Quod vde Trin., prima et summa causa est omnium specierum atque motionum. Nihil enim fit