comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
liter sibi iinruit:idest. ut quod
assumptum est.una est cum
assummente ꝑsona. Unde.in
libro deagone xp̃iano. Incom¬
mutabilis ueritas. per sp̃m a¬
nimam. et ꝑanimã corpus sꝰ¬
cipiens totum hominem assu¬
ptum liberauit. In eodem. Non
eos audiamus qui sic dicunt ab
eterna sapientia susceptum ho¬
minẽ. qui deuirgine natus est
quomodo et aliihomines abea
sapientes fiunt.Aliud est enim
sapientem t̃m fieri ꝑ sapienciã
dei. cealiud iꝑam ꝑsonam susci¬
pere sapienciȩ dei.Audis quia
homo ille ꝑsonam suscepit sa¬
pienciȩ dei.Unde ce per grãm
homo transunt in deum. non
nature uerfibilitate. sed dei dig¬
natione mirabiliter assumptuᷤ
mnunitatem ꝑsone. Quappter
& aliter sapiens homo ille qui
ꝑsonam sapientiȩ gerit aliter
alii. Unde. augustinꝰ suꝑ epłam
ad galathas. ꝑfidem induendo
sicut unicus filius qui sapien¬
tia dei est. Neq prepotencia. &
singularitate susceptionis ad¬
ad habendam naturaliter e a¬

Expanded text:
liter sibi univit, id est ut quod liter sibi univit, id est ut quod assumptum est, una esset cum assumente persona? Unde in libro De agone christiano: Incommutabilis veritas per spiritum animam, et per animam corpus suscipiens totum hominem assumptum liberavit. In eodem: Non eos audiamus qui sic dicunt ab aeterna sapientia susceptum hominem, qui de Virgine natus est, quomodo et alii homines ab ea sapientes fiunt. Aliud est enim sapientem tantum fieri per sapientiam Dei; et aliud est ipsam personam suscipere sapientiae Dei. Audis quod homo ille personam suscepit sapientiae Dei. Unde et per gratiam homo transivit in Deum, non naturae versibilitate, sed Dei dignatione mirabiliter assumptus in unitatem personae. Quapropter et aliter sapiens homo ille, qui personam sapientiae gerit, aliter alii. Unde Augustinus super Epistolam ad Galatas: Per fidem induendo sicut unicus Filius, qui sapientia Dei est. Neque prae potentia et singularitate susceptionis ad habendam naturaliter, et a
Abbreviated transcription (Latin):
uel qͦd non est xp̃c. Si dicatura¬
liquid quod non est xp̃c. perme
significari. intali loco conseqñᷤ
est. ut xp̃c dicat seeẽ aliquid. qͦd
ipse non est. quod non conuenit
ueritati. Item. Si aliquid perme
ibi significatur quod est xp̃c. il¬
lud uel est substancia increata.
uel creata. Sed nulla sub̃a incre¬
ata: maior est patre. Si autem su¬
bstancia creata est. uel est racio¬
nalis uel irrationalis. Sed suba
irrationalis ẽẽ non potest. ergo
est lub̃a rõnalis. &e sic angelica
łhumana. sedangelica non est.
ergohumana. Oportet itaq ibi
significari sub̃am creatam et
rãtionalem. et humanam .i. ho
minem constantem exanima
&e carne. Uinde. augꝰ dicit. quod
pars cum dicitur uerbum caro
factum est ponitur prototo.
est aliquid totum cuius pary
sit caro. & illud totum sit xp̃c.
Unde idem dicit. ds ineternam
ꝑsonam diuinitatis temporalẽ
accepit sub̃am carnis. Quid ẽ
inꝑsonam accepit.nisi ꝑsona¬

Expanded text:
uod non est Christus? Si dicatur aliquid quod non est Christus per me significari in tali loco, consequens est ut Christus dicat se esse aliquid quod ipse non est; quod non convenit veritati. Item si aliquid per me ibi significatur quod est Christus, illud est vel substantia increata vel creata. Sed nulla substantia increata major est Pater. Sin autem substantia creata est, vel est rationalis, vel irrationalis. Sed substantia irrationalis esse non potest. Ergo est substantia rationalis. Et sic vel angelica, vel humana; sed angelica non est, ergo humana. Oportet itaque ibi significari substantiam creatam et rationalem, et humanam, id est hominem constantem ex anima et carne. Unde Augustinus dicit quod pars, cum dicitur: Verbum caro factum est, ponitur pro toto,est aliquod totum, cujus pars sit caro, et illud totum sit Christus. Unde idem dicit: Deus in aeternam personam divinitatis temporalem accepit substantiam carnis. Quid est in personam accepit, nisi persona
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ. Et augꝰ qui asserit
diuinã sub̃am immutabilẽ
&e creaturam mutabilem. scđm
scriptura de eo recolit. Et si gͣbe
reticus et catholicus eadem uer¬
ba habeant inore. non est con¬
sequens. ut idem sensus sit in
corde utriꝰq ueluti non seqͥtur.
si aliqua participant eodem
tate participant. Quod gͦ scͥp¬
tum est. qui dixerit xp̃m eẽ
creaturam anathema sit. In¬
telligendum ẽ puram. ut ar¬
rius intelligebat. ⁊ dicebat.
Scdm eandem rõnem intelli¬
gendum est qͦd dicit amb̃r.¬

Expanded text:
carnem . Et Augustinus qui asserit carnem . Et Augustinus qui asserit divinam substantiam immutabilem, et creaturam mutabilem, secunlit quae Scriptura de eo recolit. Tametsi ergo haereticus et Catholicus eadem verba habent in ore, non est consequens ut idem sensus sit in corde utriusque. Veluti non sequitur: Si aliqua participant eodem tate participant. Quod ergo scriptum est: Qui dixerit Christum esse creaturam, anathema sit, intelligendum est puram, ut Arius intelligebat vel dicebat. Secundum eamdem rationem intelligendum est q
Abbreviated transcription (Latin):
a. et qͣi puerilia non capis. qua
fronte in effabile incarnationiᷤ
sacramentum attemptare p̃¬
sumis: Noli ergo sic argumẽ
ergo non est q̃dam composita
łcreata. cum sit utrumq licet
ñ scđm idem. Cur non sic argy¬
m̃tariꝰ. Idieb cainiᷤ sue fuit ĩ mortał
gͦ tc̃ ñ fuit ĩmortalisa sic tunc fu¬
it passibilis ergo tunc ñ fuit
impassibilis. Dicet mͥ ali
qͥs arrianum te uideo. qr diciᷤᷤ
xp̃m ẽẽ creaturam. Diligentiꝰᷤ
ergo intue̾mur anu̾m sit. A¬
rrius dicebat xp̃m ẽẽ puram
creaturam non apatre ꝯsub¬
stancialit̃ genitum. sed t̃m¬
creaturam. sõq patre mino¬
rem. et posteriorem. Affirma ᷤ
ꝑnaturam. sed t̃m ꝑ adoptio¬
nem. Nunc q̃ro an ieronimꝰ
idem senserit qͦd arrius cum
dicat audacter proclamamꝰ
xp̃m ẽẽ creaturam. Et hylariꝰ
qͥdic̃ qͥa ẽ qͦd non fuit.Aut a¬
płc qui ait. Qui fedelis ẽ illi
qui fecit illum. Et alibi dic̃.
Qui factus ex semine dd scd̾m

Expanded text:
a et quasi puerilia non capis: qua a et quasi puerilia non capis: qua fronte ineffabile incarnationis sacramentum attentare praesumis? Noli ergo sic argumentergo non est quaedam composita vel creata, cum sit utrumque, licet non secundum idem. Cur non sic argumentaris? In diebus carnis suae fuit mortalis, ergo tunc non fuit immortalis. Vel sic. Tunc fuit passibilis, ergo tunc non fuit impassibilis. Dicet aliquis mihi: Arianum te video, quia dicis Christum esse creaturam. Diligentius ergo intueamur an verum sit. Arius dicebat Christum esse puram creaturam, non a Patre consubstantialiter genitum, sed tacreaturam, ideoque Patre minorem et posteriorem: affirmans per naturam, sed tantum per adoptionem. Nunc quaero an Hieronymus idem senserit quod Arius cum dicat: Audacter proclamamus Christum esse creaturam. Et Hilarius qui dicit: Quid est quod non fuit? Aut Apostolus qui ait: Qui fidelis est ei qui fecit illum . Et alibi dicit: Qui factus ex semine David secundum
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m tantum ẽẽ creaturam. Eỹ
fides catholica dicat eum egge
ce creatorem scđm diuinam na¬
uerbum assumens naturalit̃
ẽẽ deum. Assumptam ũo sub¬
stantiam naturalit̾ eẽ creatu¬
ram. Et propter ineffabilem
unionem. et mirifice suscepti¬
onis sacramentum. ut u̾bum
sit homo et homo d̃s inconfu¬
sa et inconũsa utraq ꝑseuerã¬
bro detͥnitate. Ex uirtute potẽ¬
tis naturȩ ẽ: cum ineo qͦd eẽt
maneret ante qͦd non erat ẽẽ
poss et. Moneo ut his quȩ in
scripturis sanctis legunt᷑ fidei
asensum adhibeas. Nec tͥ mitũ
uideat᷑. si non dum omnia ad
plenum intelligas. Recole qͥa
fides non habet meritum ciri
racio humana prebet exꝑimen¬
tum. Solet ignorantianat᷑¬
alium amplius angere qͦsdam
qͣm ignorantia credendoꝵ Uti
imago inspeculo quid sit. uel
quomodo habeat ẽe. Quomͦi¬
demfons sit modo hec aqua mͦ
illa. Quomͦ diuĩse uoces sint i¬
demnomen. Amice si hec leui¬

Expanded text:
Christum tantum esse creaturam, cum Christum tantum esse creaturam, cum fides catholica dicat eum esse et Creatorem secundum divinam naVerbum assumens naturaliter esse Deum, assumptam vero substantiam naturaliter esse creaturam, et propter ineffabilem unionem, et mirificae susceptionis sacramentum, ut Verbum sit homo, et homo Deus inconfusa et inconversa utraque perseveranbro De Trinitate: Ex virtute potentis naturae est, cum in eo quod esset maneret, tamen quod non erat esse posset. Moneo ut his quae in Scripturis sanctis leguntur, fidei assensum adhibeas. Nec tibi mirum videatur, si nondum omnia ad plenum intelligas. Recole quod fides non habet meritum, cui ratio humana praebet experimentum. Solet ignorantia naturalium amplius angere quosdam, quam ignorantia credendorum. Ut imago in speculo quid sit, aut quomodo habeat esse. Quomodo idem fons sit modo haec aqua, modo illa. Quomodo diversae voces sint idem nomen. Amice, si haec levi
Abbreviated transcription (Latin):
et incandelaẽ. S in igne ꝑ natu¬
ram incandela exac̃cedenti. Ma¬
ior tamen ẽ uniointer d̾m et
hominem. Unde. ũbum confeit
homini ut sit cumillo ñ una
aliud d̾s aliud hom̃o. s ñ alius
d̃s alius homo. s unus et sdem
d̾s et homo. sicut multe aucto¬
ritates manifeste ostendunt.
Ueluti corpꝰ et anima unus ho¬
mo et una ꝑsona sunt. licet
aliud sit corpus. et aliud ani¬
mus. xp̃c itaq gemina ẽ suba¬
.s. diuina. et humana tam̃ nõ
atura cum omnis homo sit
creatura: Soło. non est simplr
concedendum qͦd xp̃c sit creatã
nisi addatur scđm hominem
onne concedimꝰ simplicit̃ qͦd
xp̃c est homo. quare ergo non
similiter conceditur quod sit
creatura: Soło. ideo sine deter¬
minatione usus sancte eccłȩ
non consueuit concedere sim¬
pliciter xp̃m ẽẽ creaturam. nõ
scđ̾m utramq naturam hoc ĩ¬
telligatur. ne uideatur ꝯsenti¬
re perfidie arriane. quȩ dicebat

Expanded text:
et in candela est. Sed in igne per natuet in candela est. Sed in igne per naturam, in candela ex accidenti. Major tamen est unio inter Deum et hominem. Unde Verbum confert homini ut sit cum illo non unaliud est Deus, aliud homo, sed non alius Deus, alius homo, sed unus et idem Deus et homo, sicut multae auctoritates manifeste ostendunt. Veluti corpus et anima unus homo et una persona sunt, licet aliud sit corpus, et aliud anima. Christus itaque gemina est sub divina et humana, tamen non atura, cum omnis homo sit creatura? Solutio. Non est simpliciter concedendum quod Christus sit creatura, nisi addatur secundum hominem. Nonne concedimus simpliciter quod Christus est homo? Quare ergo non similiter conceditur quod sit creatura? Solutio. Ideo sine determinatione usus sanctae Ecclesiae non consuevit concedere simpliciter Christum esse creaturam, ne secundum utramque naturam hoc intelligatur, ne videatur consentire perfidiae Arianae, quae dicebat
Abbreviated transcription (Latin):
tura. quia hoc eẽt imitari. &
conuertiineam. Y̾bum uero
ideo naturam hominis ñ per¬
sonam assumpsit. licet id qͦd ẽ
assumptum sit ꝑsona. qr ñ tra¬
hit ꝑsonalitatem. ł ꝑsonantiã
ex eo quod est assumptũ. Hñs
multo digniorem ꝑsonantiam
ex natura diuinitatis. Sic̃ lam¬
pas in nocte dicit᷑ lumen eccłȩ.
Die uero solis maiore splendore
suꝑueniente.iam lampas non
dicit᷑ lumen eccłȩ. sed potiꝰ lu¬
men solis. Sic homoqͥdem ꝑso
non eẽt assumptus. Nunc ut
Qui non uidet hoc. querat ado¬
mino intellectum.huiꝰ reim
creaturis expressam non inue¬
nio similitudinem.Nichile¬
nimmanens quod est potest
aliud fieri. qͦd soli deo est ꝓperũ
ut dicit hylariꝰ. Qualiter tam̃
splendor uerbi se infundiͣt ho¬
mini.ut eum illuminet.licet
auerbo non recedat. potest qͣ¬
licumq similitudine ostendi
Splendor siqͥdem ignis. ł calor
candele. łcarboni accedit. Nͨ ab
igne recedit. sedsimul inigne

Expanded text:
tura, quia hoc esset mutari et tura, quia hoc esset mutari et converti in eam. Verbum vero ideo naturam hominis non personam assumpsit, licet id quod est assumptum sit persona, quia non trahit personalitatem, vel personantiam ex eo quod est assumptum, habens multo digniorem personantiam ex natura divinitatis. Sicut lampas in nocte dicitur lumen Ecclesiae, in die vero solis majore splendore superveniente, jam lampas non dicitur lumen Ecclesiae, sed potius lumen solis. Sic homo persona qnon esset assumptus. Nunc ut Qui non videt hoc quaerat a Domino intellectum. Hujus rei in creaturis expressam non invenio similitudinem. Nihil enim manens quod est potest aliud fieri; quod soli Deo est proprium, ut dicit Hilarius. Qualiter tamen splendor Verbi se infundat homini, ut eum illuminet, licet a Verbo non recedat, potest qualicunque similitudine ostendi. Splendor siquidem ignis, vel calor, candelae vel carboni accedit, nec ab igne recedit, sed simul in igne
Abbreviated transcription (Latin):
tiam ex sua racionalitate. Nc̃
uero exquo totus splendor di¬
uinitatis in se infudit lucerne
humanitatis. minꝰ lumen ce¬
dit maiori .i. homo assumptꝰ
trahit suam ꝑsonantiam ex
uierbo. et dicitur. & ẽ ꝑsona u¬
na cum illo exeadem ꝑsonan¬
tia qͣm habuit ũbum ab et̾̃no.
Unra queq creatura racionał
ex hoc dicitur ꝑsona qͦd habet
excellentius. quia ergo splen¬
dor diuinitatis in comꝑabilit̃
excellentior est lucerna huma¬
nitatis merito exeo homo est ꝑ¬
sona. Unde: scriptum est. natu¬
ra naturam non consumit. sed
ꝑsona ꝑsonam. qr nomen iuriᷤ
est. hec diligent̾ intuere lector.
& intellige quare homodicat᷑
inꝑsonam non in nat᷑am assu¬
mptꝰ. Et quare ũbum dicatur
assumpfisse nat᷑am non ꝑsonã
Ideo enim homo assumptus in
ꝑsonam diuinam. qr factus est
particeps diuini luminis ut ꝑ
ip̃m ab omnib discerneretur
sicut u̾bum. Non ĩnaturam li¬
cet ꝑsona diuina sit diuina na¬

Expanded text:
tiam ex sua rationalitate. Nunc tiam ex sua rationalitate. Nunc vero ex quo totus splendor divinitatis se infudit lucernae humanitatis, minus lumen cedit majori, id est homo assumptus trahit suam personantiam ex Verbo, et dicitur, et est persona una cum illo ex eadem personantia quam habuit Verbum ab aeterno. Unaquaeque creatura rationalis ex hoc dicitur persona quod habet excellentius, quia ergo splendor divinitatis incomparabiliter excellentior est lucerna humanitatis, merito ex eo homo est persona. Unde scriptum est: Natura naturam non consumit, sed persona personam, quia nomen juris est. Haec diligenter intuere, lector, et intelliges quare homo dicatur in personam, non in naturam assumptus, et quare Verbum dicatur assumpsisse naturam, non personam. Ideo enim homo assumptus est in personam divinam, quia factus est particeps divini luminis, ut per ipsum ab omnibus discerneretur sicut Verbum. Non in naturam, licet persona divina sit divina na
Abbreviated transcription (Latin):
hũanitatẽ et ip̃e hõ accipit eam
&e sic in ip̃o ipsa ꝑsona. Et quod
sic sit intelligendum declarãt
alie auctoritates. Ut bylariꝰ di¬
cit. Non est ignorand̾ carnem
ẽẽ ũbum. et humanitati data
est omnis potestas. incelo. &
interra. Aisignent si pogeunt
qͥd sit illud cui data est om̃is po¬
testas iudicandi. quod uocatur
filius altissimi qͦd temporali re¬
relatione refertur ad matrem. Ñ
enim eterna filiatione filius d̾r
matris. Quomͦ filius matͥs si ni¬
cħ habet ẽẽ ex matre: Numqͥd
dicendusn ẽ. aliqͥs duc̃e originẽ
ex oue. quia uestis eius inde est.
Si ergo xp̃c non estaliquid ex uͥ¬
gine. sed eius uestis inde ẽ.quomͦ
filius est uirginis: Sicut ergo
ũbum lucis per se bomo assum¬
tus ex uerbo. sic ũbum ꝑse ꝑso¬
na est.homo uero ꝑsonantiam.
ut sic loquit᷑ habet ex uerbo. S
dicet aliquis. Nonne homo as¬
sumptus ꝑsona eẽt. si non eẽt
unitus uerbo: Soło. Esset qͥdem
ꝑsona. et haberet suam ꝑsonã¬

Expanded text:
humanitatem, et ipse homo accepit eam, et sic in ipso ipsa persona. Et quod sic sit intelligendum, declarant aliae auctoritates. Unde Hilarius dicit: Non est ignorandum carnem esse Verbum, et humanitati data est omnis potestas in coelo et in terra. Assignent, si possunt, quid sit illud cui data est omnis potestas judicandi quod vocatur Filius Altissimi; quod temporali relatione refertur ad matrem. Non enim aeterna filiatione filius dicitur matris. Quomodo filius matris, si nihil habet esse ex matre? Nunquid dicendus est aliquis ducere originem ex ove, quia ejus vestis inde est? Si ergo Christus non est aliquid ex Virgine, sed ejus vestis inde est, quomodo est filius Virginis? Sicut ergo Verbum lucis est per se homo assumptus ex Verbo, sic Verbum per se persona est: homo vero personantiam ut sic loquar habet ex Verbo. Sed dicet aliquis: Nonne homo assumptus persona, et esset, si non esset unitus Verbo? Solutio. Esset quidem persona, et haberet suam personan
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsistentis egreggionem: angeniti
ꝓcessionem existimemꝰ. ꝯleq in
hoc nunc calumpniator liberta¬
ti intelligencie. utrum ex patre.
an ex filio. sp̃m paraclitum scm̃¬
non putent eẽ. Nonenim inin¬
certo dñs reliquit. nam subhis¬
demdictis hec ita locutus ẽ. Ad¬
huc uobis multa habeo dicere
s non potestis illa portarem. Cum
uenerit ilie sp̃c ueritatis: diriget¬

Expanded text:
consistentis egressionem, an geniti consistentis egressionem, an geniti processionem existimemus. Neque in hoc mundo nunc calumnior libertati intelligentian ex Filio Spiritum paracletum putent esse. Non enim in incerto Dominus reliquit: nam sub iisdem dictis haec ita locutus est: Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare illa modo. Cum venerit ille Spirit
Abbreviated transcription (Latin):
non honore.uirtute. Nec natu¬
ra eadem potest uelle diuersa.
Et audiant ad huc natirre sibi c̃
patre unitatem. filium testan¬
tem. Ait enim.Cumuenerit ad¬
uocatus ille qͦm ego mitã uobiꝰ
a patre sp̃m ueritatis. qui apa¬
tre meo procedit. ip̃e testificabr
deme. Aduocatus ueniet. & hoc
mitcit filius apatre. et sp̃e ue
ritatis ẽ qui apatre procedit.
Excuciat ingenii sui aculeos.
omnis hereticorum scola. & q̃¬
rat nunc qͦd uel mentiri igno¬
rantib pogsit. et doceat qͥd sit
hoc qͦd filius mittit apatre. Qui
mittit: potestatem suam ĩ eo
qͦd mittit ostendit. Sed qͦd apa¬
tre mittit. quid intelligimuꝰ.
utrum acceptum. aut dimi̾sũ
aut genitum. Namhoꝵ nec̃ce
ẽ unum aliqͥd significet. qͦd a
patre missurus est. Et missurꝰ
a patre ẽ: eum sp̃m u̾itatis qͥ a
patre ꝓcedit. Nã gͦ ñ ẽ acceptõ
ubi demõstrata ẽ ꝓcessio ẽ Suꝑ
¶ est ut confirmẽs
in eo sentenciã nr̃am utrum ĩ hoc

Expanded text:
, honore, virtute: nec natu, honore, virtute: nec natura eadem potest velle diversa. Et audiant adhuc naturae sibi cum Patre unitatem Filium testantem; ait enim: Cum venerit advocatus ille, quem ego mittam vobis a Patre, Spiritum veritatis, qui a Patre meo procedit, ipse testificabitur de me . Advocatus veniet, et hunc mittet Filius a Patre, et Spiritus veritatis est, qui a Patre procedit. Excutiat ingenii sui aculeos omnis haereticorum schola: et quaerat nunc, quod vel mentiri ignorantibus possit, et doceat quid sit hoc quod Filius mittit a Patre. Qui mittit, potestatem suam in eo quod mittit ostendit. Sed quod a Patre mittit, quid intelligemus, utrum acceptum, aut dimissum, aut genitum? nam horum necesse est unum aliquid significet, quod a Patre missurus est. Et missurus a Patre est eum Spiritum veritatis, qui a Patre procedit: jam ergo non est acceptio, ubi demonstrata processerest ut confirmemus in eum sententiam nostram, utrum in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
gelica responsionis nr̃e neces¬
sitate non eguit. Linitatem noᷤᷤ¬
tram ad deum dominꝰ pronob
precatus est: suamuero ille op¬
tinet. et in ea manet: nec persa¬
cramentum disputationis u¬
num sunt. s ꝑnature natiuita¬
tem. Dum nicħ ineo ex sed̾s eũ
gignendo degenerat unum ꝯt̃.
dumq de manu eius non rapi¬
unt᷑. non rapiunt᷑ de manupa¬
tris dum eo cognito pater cog¬
nitus est. dum eo uiso pater
uisus est: dum que loquitur
manens inse pater loquit᷑. dũ
inoperante se operatur pater:
dumipse inpatre est. et ineo
atura. sed natiuitas. nonefficit
uoluntas sed potestas. non lo¬
quitur unanimitas s natura.
Quia non unumest creari. et
nasci. neq uelle idip̃m ẽ qͦdo
posse: neq concordare idemẽ
ce filium. Nam hoc solent here
tici ut cum solam concordiam
ad unitatem si non recipimuᷤ.
discordes eos nobis affirmari lo¬
quantur. Sed audiant qͣm a
nobisunanimitas ñ negetur.
Unum sunt pat̾ et filius. natura¬

Expanded text:
gelica responsionis nostrae necesgelica responsionis nostrae necessitate non eguit. Unitatem nostram ad Deum Dominus pro nobis precatus est: suam vero 226 obtinet ille, et in ea manet. Nec per sacramentum dispensationis unum sunt, sed per naturae nativitatem, dum nihil in eo ex se Deus eum gignendo degenerat. Unum sunt, dum quae de manu ejus non rapiuntur, non rapiuntur de manu Patris ; dum eo cognito Pater cognitus est; dum eo viso Pater visus est; dum quae loquitur, manens in se Pater loquitur; dum in operante se operatur Pater; dum ipse in Patre est, et in eoatura, sed nativitas; non efficit voluntas, sed potestas; non loquitur unanimitas, sed natura: quia non unum est creari, et nasci; neque velle id ipsum est, quod et posse; neque concordare idem est, et Filium: nam hoc solent haeretici mentiri, ut cum solam concordiam ad unitatem non recipimus, discordes eos a nobis affirmari loquantur. Sed audiant quam a nobis unanimitas non negetur. Unum sunt Pater et Filius natura
Abbreviated transcription (Latin):
cumuiuat ipse per patrem.per
patrem autem uiuit: dum nati¬
uitas. non alienã ei intulit. diuer¬
samq naturam: dum qͦd est.oeab
eo est: nec tamen: ab eo ꝑaliqͣm in¬
cidentem naturȩ dissimilitudi¬
nem separatur.dum inse ꝑnati¬
uitatem habeat patrem inurr¬
tute nature. hec autem idcirco¬
cõmemorata a nobis sunt. qͥa uo¬
luntatis tantum inter patrem
et filium unitatẽ. heretici men¬
cientes unitatis nr̃e add̾m ute¬
bantur exemplo:tamqͣm nobiꝰ
ad filium. oe per filium ad patrẽ.
obsequio tantum ac uolunta¬
te religionis unitis:nulla per
sacramentum carnis et sangͥ¬
nis naturalis cõmunionis ꝓ¬
prietas indulgeretur. Cum et ꝑ
honorem nobis datum dei filii.
et ꝑmanentem in nobis carna¬
liter filium. et in eo nob corpo¬
raliter: et inseparabilit̾ unitiᷤ.
misterium uere. ac naturalis
unitatis sit p̃dicandum. Respõ¬
sum gͥ anobis est stutticie fy¬
rentium ad demonstracionẽ
inanis mendacii. ne imꝑitos

Expanded text:
cum vivat ipse per Patrem? Per cum vivat ipse per Patrem? Per Patrem autem vivit, dum nativitas non alienam ei intulit diversamque naturam, dum quod est, et ab eo est, nec tamen ab eo per aliquam incidentem naturae dissimilitudinem separatur; dum in se per nativitatem habet Patrem in virtute naturae. commemorata a nobis sunt, quia, voluntatis tantum inter patrem et filium unitatem haeretici mentientes unitatis nostrae ad Deum utebantur exemplo, tanquam nobis ad filium, et per filium ad patrem obsequio tantum ac voluntate religionis unitis, nulla per sacramentum carnis et sanguinis naturalis communionis proprietas indulgeretur, quum et per honorem nobis datum Dei filii, et permanentem in nobis carnaliter filium, et in eo nobis corporaliter et inseparabiliter unitis mysterium verae ac naturalis unitatis sit praedicandum. ur a nobis est stultitiae furentium, ad demonstrationem tantum inanis mendacii: ne imperitos
Abbreviated transcription (Latin):
nobis. et ita ad diuinitatem patris
carnem meam. et bibet sangͥnem
meum. inmemanet. et ego ineũ:
non enim quis ineo erit. nisi inqͦ
ipse fuerit: eus tantum ip̃e assũp¬
tam babens carnem qui suam sũp¬
serit. Perfecte autem buiꝰ unitatiᷤᷤ
sacramentum superius iam do¬
cuerat dicens sicut misit me ui¬
uus pater. & ego uiuo per patrem:
ce qui manducauerit carnẽ meã
et ipse uiuit perme. uiuit gͦ ꝑ pa¬
trem. Et quomͦ per patremuiuit.
eodemmͦ nos per carnem eius ui¬
uemus. omnis enim comparaci¬
o ad intelligencie formam pre¬
sumitur ut id dequo agitur scđ̃m
ꝓpositum exemplum ad sequamuꝰr
hec gͦ uite nr̃e causa est:quod ĩno¬
bis carnalibus. manentem ꝑ car¬
nem xp̃m habemus. uicturis no¬
bis pereum ea condicione quoui¬
uit ille per patrem. Si gͦ nos na¬
turaliter scd̾m carnem ꝑ eum
uiuimus. id est natirram carniᷤᷤ
sue adepti: quomodonon natura¬
liter scd̃m sp̃m. in se patrem babeat

Expanded text:
nobis, et ita ad unitatem patris nobis, et ita ad unitatem patris carnem meam et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in eo. Non enim quis in eo erit, nisi in quo ipse fuerit, ejus tantum ipse assumptam habens carnem, qui suam sumpserit. Perfecte autem hujus unitatis sacramentum superius jam docuerat dicens: Sicut misit me vis Pater, et ego vivo per Patrem: et qui manducaverit meam carnem, et ipse vivet per me . Vivit ergo per Patrem: et quo modo per Patrem vivit, eodem modo nos per carnem ejus vivimus. Omnis enim comparatio ad intelligentiae formam praesumitur: ut id, de quo agitur, secundum propositum exemplum assequamur. Haec ergo vitae nostrae causa est, quod in nobis carnalibus manentem per carnem Christum habemus: victuris nobis per eum ea conditione, qua vivit ille per Patrem. Si ergo nos naturaliter secundum carnem per eum vivimus, id est, naturam carnis suae adepti: quomodo non naturaliter secundum Spiritum in se Patrem habeat,
Abbreviated transcription (Latin):
gendi locus. Nuncenm et ipsiꝰ
domini profesione. et fide nr̃a:
uere caro ẽ.et uere sanguis ẽ.et
hec accepta atq bausta id effici
sit. Anne hoc ueritas non est: Con¬
gant. Est ergo ipse in nobis per
carnem: &e sumus in eo dum scd̃m
hoc quod nos sumus in deo est.
Quod autem ineo ꝑsacramentõ
cõmunicatȩ carnis et sangͥnis
sumus ipse testatur dicens. Et
hic mundꝰ me iam non uidet. uoᷤ
autem me uidebitis. qm uiuõ¬
ce uos uiuetis. Qm̃ ego inpatre meo
et uos in me et ego inuobis.Siuo¬
luntatis tantum unitatem intell¬
giuellet. curgradum qͣndam atq
ordinem consumandȩ unitatis ex¬
posuit: Nisiut cumille inpatre ꝑ
naturam diuinitatis esget:nos cõ¬
tra in eo ꝑcorporalem eius natiui¬
tatem: et ille riisum in nobis per
sacramentoꝵ in esse misterium
crederetur. Ac sic perfecta ꝑmediato¬
rem unitas doceretur: cum nobis
insemanentib ip̃e maneret inpat᷑.
et inpatre manens maneret et in

Expanded text:
gendi locus. Nunc enim et ipsius gendi locus. Nunc enim et ipsius Domini professione, et fide nostra vera caro est, et vere sanguis est. Et haec accepta atque hausta id efficiuus in nobis sit. Anne hoc veritas non est? Congant. Est ergo in nobis ipse per carnem, et sumus in eo, dum secum hoc quod nos sumus, in Deum est. Quam autem in eo per sacramentum communicatae carnis et sanguinis simus, ipse testatur dicens: Et hic mundus me jam non videt; vos autem me videbitis, quo vos vivetis, quoniam ego in Patre meo, et vos in me, et ego in vobis. Si voluntatis tantum unitatem intelligi vellet, cur gradum quemdam atque ordinem consummandae unitatis exposuit, nisi, ut, quum ille in patre per naturam divinitatis esset, nos contra in eo per corporalem ejus nativitatem, et ille rursus in nobis per sacramentorum inesse mysterium crederetur, ac sic perfecta per mediatorem unitas doceretur, quum nobis in se manentibus ipse maneret in Patre, et in patre manens, ipse maneret in
Abbreviated transcription (Latin):
ficasse ineo dominus crẽdit᷑.
cum dicit. qui me iidit. uidit
et patrem.Nontenes umo¬
nem ubi procomunctione
ipea paterni nominis signifi¬
catur adiectio: Cum enim dr
et patrem exclusa singulariᷤᷤ
atq unici intelligentia: et qͥd
reliquum est. nisi pernature
unitam similitudinem. pat̾
ꝑfilium uisus sit: et ne hoc
aut ostendendi ignorantib
necc̃itas relinquebatur cũ
pater infilio usus egset: Ui¬
sus autem a deo est ex propͥ¬
etate naturȩ. dum exdifferentia.
atq ingenere ueritatis. unum st̃
natus et generatuꝵ ut hic sermo¬
mei que scripta sunt legam. et q̃
legerimus intelligamus: &tum
ꝑfecte fidei officio fungemur. De
naturali enm innobis xp̃i ueri¬
tate quedicimus nisi ab eodicimꝰ.
stuite ad qͤ pie diceremus. Ipse
enimait. Caro meauere ẽ esca:
et sanguis meus uere est potus.
Qui edit carnem meam. et bibit
sanguinem meũ.ĩme manet oe
ego ĩneum. Deueritate carms &e
sanguinis non relictus est ambi¬

Expanded text:
ficasse in eo Dominus credatur, ficasse in eo Dominus credatur, cum dicit: Qui me vidit, vidit et Patrem? Non tenes unionem, ubi per conjunctionem ipsam paterni nominis significatur adjectio. Cum enim dicitur, et Patrem, exclusa est singularis atque unici intelligentia. Et quid reliquum est, nisi ut per naturae unitam similitudinem Pater per Filium visus sit? Et ne hoc aut ostendendi ignorantibus necessitas relinquebatur, cum Pater in Filio visus esset? sus autem adeo est ex proprietate naturae, dum ex indifferentia atque in genere veritatis unum sunt natus et generans, ut hic  Quae scripta sunt legamus, et quae legerimus intelligamus, et tunc perfecto fidei officio fungemur. De naturali enim in nobis Christi veritate quae dicimus nisi ab eo discimus, stulte atque impie dicimus. Ipse enim dixit: Caro mea vere est esca; et sanguis meus vere est potus. Qui edit carnem meam et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in eo. De Veritate carnis et sanguinis non relictus est ambi
Abbreviated transcription (Latin):
tis me philippe. qui uidit me
ludit et patrem. Quomodo tudi¬
cis ostende nobis patrem: Non
creditis mͥ quia egompatre &
pater in me est: Non relictus
est hominũ eloquiis de dei rebꝰ
alius:preterqͣm dei sermo.Om¬
na reliqua. et arcta. & conclu¬
sa. & impedita sunt &e obscura.
Si quis aliis uerbis demonstrare
hoc quam quib adeo dictum ẽ
uolet: aut ipse non intelligit.
aut legentib ñ intelligendum
relinquit. Dñs dixit cũm roga¬
retur.ut ostenderet patiem qͥ
me udit uidit et patrem. hoc
demutare antixp̃i est:hoc nega¬
re iudei est. hoc nescire gentib
est. Sed forte inte egencior sengꝰ
incrimine sit: sit infide nr̃a
uitium. si indictis dei resedit ob¬
scuritas. Nam nec solitarium
sermosignificat: et in differen¬
tem tamen naturam profesi¬
o docet. uisumenim infilio ex
patre. nec singularis potestas¬
se nec disparis. Quia perbunc
ille uisus neq non unum sũt:
insacramenti professione.ne¬
q unus. Et quero quid signi¬

Expanded text:
idit me, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, Ostende nobis Patrem? Non creditis mihi quoniam ego in Patre, et Pater in me est ? Non relictus est hominum eloquiis de Dei rebus alius praeter quam Dei sermo: omnia reliqua et arta et conclusa et impedita sunt et obscura. Si quis aliis verbis demonstrare hoc, quam quibus a Deo dictum est, volet; aut ipse non intelligit, aut legentibus non intelligendum relinquit. Dominus dixit, cum rogaretur ut ostenderet Patrem, Qui me vidit, vidit et Patrem. Hoc demutare antichristi est, hoc negare Judaei est, hoc nescire gentilis est. Sed forte intelligentiae sensus in crimine sit. Sit in fide nostra vitium, si in dictis Dei resedit obscuritas. Nam nec solitarium sermo significat, et indifferentem tamen naturam professio docet. Visum enim in Filio et Patrem, nec singularis potest esse, nec disparis: quia per hunc ille visus, neque non unum sunt in sacramenti professione, neque unus. Et quaero quid signi
Abbreviated transcription (Latin):
anathema iħm. Scis ne nunc
heretice in quo sp̃u dicis xp̃m
creaturam: Cum enim inana¬
themate sint. qui seruierint
creature potius quam creatori.
xp̃m creaturam confitens. qͥd
sis intellige. qui non ignores. qͦd
in maledicto sit religiõ creatu¬
re. Et quid sequitur aduerte. &
nemo potest dicere dominum
iħm nisi in sp̃u sancto.Sentisne
quid tibi de se xp̃o negando quod
suum est. si pernaturam dei xp̃e
tibi dominus est. habet sp̃m sc̃m.
Si uero peradoptiuum nom̃
na iomnib us

Expanded text:
anathema Jesum. Scisne nunc, anathema Jesum. Scisne nunc, haeretice, in quo spiritu dicas Christum creaturam ? Cum enim in anathemate sint, qui servierunt creaturae 233 potius quam Creatori ; Christum creaturam confitens, quid sis intellige, qui non ignores quin in maledicto sit religio creaturae. Et quid sequatur adverte: Et nemo potest dicere Dominum Jesum, nisi in Spiritu sancto . Sentisne quid tibi desit, Christo negando quod suum est? Si peominus est, habes spiritum sanctum. Si uero per adoptiuum nomen nia in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
ponens tider: dicti huiͦ quoq do¬
minici non nescius.Siquis dili¬
git me et uerbum meum serua¬
bit. & patermeus diliget eum.
& ad eum ueniemus. et mansi¬
onem apud eum faciemus.Per
testatus est: nec diuersum a se
eẽ sp̃m amortuis excitati iħu:¬
& sp̃m a mortus excitantis iħm
ueniunt enim atq habitant ĩ
nobis. Et rogo utrum comita¬
tu diuersitatum uenient man¬
sionem que facient an unitate
naturȩ. Sed obnititur doctor
gentium. non duos sp̃e dei sci¬
sp̃c dei est ineẽ credentib. Non
cohabitacio. sed inhabitacio ẽ.
subsacramento tamen cohabi¬
tationis habitacio. dum neq
duohabitant. nec ab alio diuer¬
sus habitator est. Est enim in
potest aliud quid diũ sum xp̃c
ẽẽ quam deus est.Deus igitur
lud euuangelicum ego et pat̾
unum sumus. Docet apł̃s uni¬
tatem ẽẽ nature non solitudinẽ
unionis. scribens corinthus. Pro¬
pter quod notum facio uobis
quia nemo in sp̃u domuridic̃

Expanded text:
ponens fidei , dicti hujus quoque doponens fidei , dicti hujus quoque dominici non nescius: Si quis diligit me, et verbum meum servabit: et pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus . Per testatus est, nec diversum a se esse Spiritum a mortuis excitati et Spiritum a mortuis excitantis. Veniunt enim, atque habitant in nobis: et rogo utrum comitatu diversitatum venient, mansionemque facient, an unitate naturae? Sed obnititur doctor gentium, non duos spiritus. Dei scis Dei est, inesse credentibus. Non est cohabitatio, sed habitatio est: sub sacramento tamen cohabitationis habitatio, dum neque duo habitant, neque ab alio diversus habitator est. potest aliud quid diversum Christus esse quam Deus est. Deus igitur lud evangelicum: Ego et Pater unum sumus , docet Apostolus unitatem esse naturae, non solitudinem unionis, scribens Corinthiis: Propter quod notum facio vobis, quia nemo in Spiritu Dei dicit
Abbreviated transcription (Latin):
unitatem nature manentis
infitio qui eciam homo eẽ ceperat.
nosceremus. Et patrem qͥdem
in dei spiritu ita significari reꝑ¬
tum est. filium uero hoc modo
demonstratum intelligimus c̃
dicit. Quod si in spũ dei ego eicio
demones: utiq appropiauit ĩ
uobis inregnum dei. Scilicet.
idem nature suȩ potestate de¬
mones eicere demonstrans: qui
non nisi sp̃u dei eici possent. ẽ
phetica. sed et apostolica aucto¬
ritate cum dicitur. Sed hoc est
qͦd dictum est per propħam ioel
Erit in nouissimis dieb dicit
dns effundam de spũ meo in
omnem carnem. et ꝓpħabunt
filii eorum. et filiȩ eorum. Con¬
sumatum hoc tunc tuisge in a¬
postolis tunc docetur: cum miᷤ¬
so sp̃u sancto omnes linguis gẽ¬
tium sunt locuti. Hec autem̃¬
idcuro demonstrata sunt neceᷤ¬
sario: ut inquatumq scilicet par¬
te heretica faisitas contulisset:
bitat deus. Sed et heretice furẽ¬
tem. et sp̃u doctrine pestiferȩ.
cͥcumactum. tenet et coartat

Expanded text:
unitatem naturae manentis unitatem naturae manentis in Filio, qui etiam homo esse coeperat, nosceremus. Et Patrem quidem in Dei Spiritu ita significari repertum est. Filium vero hoc modo demonstratum intelligimus, cum dicit: Quod si in Spiritu Dei ego ejicio daemones, utique appropiavit in vobis regnum Dei: se scilicet, id est, naturae suae potestate daemones ejicere demonstrans, qui non nisi Dei Spiritu ejici possint. Est phetica, sed apostolica auctoritate, cum dicitur: Sed hoc est, quod dictum est per prophetam, Erit in novissimis diebus, dicit Dominus, effundam de Spiritu meo in omnem carnem, et prophetabunt filii eorum et filiae eorum Et consummatum hoc totum fuisse in Apostolis docetur, cum misso Spiritu sancto omnes linguis gentium sunt locuti. 26. idcirco sunt demonstrata necessario, ut in quamcumque se licet partem haeretica falsitas contulisset, bitatio. --Sed te, haeretice, furentem, et spiritu doctrinae mortiferae circumactum tenet et coarctat
Abbreviated transcription (Latin):
nificat. oe ubi sua insunt ipse eẽ
intelligatur. Non autem corpo¬
rali mͦ. cum alicubunsit. non
ce ubiq ẽẽ credatur: cum ꝑsua
in omnib ẽẽ non desinat. non
aliud autem sint quam qͦd est.
ipse que sua sunt. Et hec quidem
ad nature intelligentiam dicta
deumĩ significari ita existimo
intelligi oportere. quod sp̃m do¬
fessuis sit. propterea eumungat.
&emittat ad euuangelirandũ.
Paterne enim naturȩ uirtus ineo
manitestari uidecur nature sue
ꝯmunionem infilio. etiam in car¬
nenato ꝑsacramentum spiritat
huiꝰ unctionis ostendens. cum pꝰ
ꝯsumati baptismi natiuitatem.
tum hec quoq proprietatil sig¬
nficatio. audita estaioce testã¬
te decelo.filius meus estu ego
bodie genuite.Nonenim nec
ipse superse eẽ. uel sibi decelis
ad ẽẽ. uel ip̃m de se cognominã¬
se sibi filium intelligendus est
s hommis hec fidei nostrȩ fuit
demonstratio: ut sub perfectȩ
ac uere natiuitatis sacramento.

Expanded text:
nificat: ut ubi sua insint, ipse esse nificat: ut ubi sua insint, ipse esse intelligatur. Non autem corporali modo, cum alicubi insit, non et ubique esse credatur: cum per sua in omnibus esse non desinat; non aliud autem sint, quam quod est ipse, quae sua sunt. Et haec quidem ad naturae intelligentiam dicta Dei sigintelligi oportere, quod Spiritum Dofessus sit, propter quod eum ungat, et mittat ad evangelizandum. Paternae enim naturae virtus in eo manifestatur; naturae suae communionem in Filio etiam in carne nato per sacramentum spiritalis hujus unctionis ostendens , cum post consummati baptismi nativitatem tum haec quoque proprietatis significatio audita est, voce testante de coelo: Filius meus es tu, ego hodie genui te . Non enim vel ipse super se esse, vel sibi de coelis adesse, vel ipsum se 231 cognominasse sibi filium intelligendus est: sed omnis haec fidei nostrae fuit demonstratio, ut sub perfectae ac verae nativitatis sacramento,
Abbreviated transcription (Latin):
sit. xp̃m amortuis excitantis Et
anrem nature. signiticatam ex¬
istimes. Non enim idem ẽ naty¬
ra: quod naturȩ res sicut non
idem est homo. et quod homins
est. ds et quod dei est. Memini .N.¬
ri ut ineo deus pater demonstra¬
tus ẽẽ intelligatur. et ad euiꝰui
demonstrationem posse signifi¬
catum dei sꝑm pertinere. Neq
tantum hoc exprophetica. s ex
euuangelica auctoritate mon¬
tante.Si autem in sp̃udei ego
ł patrem signiticari. uł filium.
uirtutem tamen naturȩ mani¬
corporales modos ita mẽẽ filiũ
in patre. ł patrem infilio crede¬
remus: sciticet ne loco manenᷤ
deue. nusqͣm alibi exstare uide¬
turasese.Homo enimaut ali¬
qͥd aliud ei simile cum alicubi
erit. tamen alibi non erit: qͥa
id quod est illic continetur
ubi fuerit: infirma ad idnat᷑e
euis. ut ubiq sit:si insistens ali¬
cubi sit. Deus autem inmense
uirtutis uiuens potestas. que
nusquam non adsit. ne desit
cet. et sua non aliuid qͣm se ẽẽ sig¬

Expanded text:
sit Christum a mortuis ean rem naturae significatam existimes. Non idem est enim natura, quod naturae res est; sicuti non idem est homo et quod hominis est, ri, ut in eo Deus pater demonstratus esse intelligatur, et ad cujusvis demonstrationem posse significatum Dei Spiritum pertinere: neque tantum hoc ex prophetica, sed ex evangelica auctoritate montante: Si autem in Spiritu Dei ego vel Patrem significare, vel filium, virtutem tamen naturae manicorporales modos ita inesse Filium in Patre vel Patrem in Filio crederemus: scilicet ne loco Deus manens, nusquam alibi exstare videretur a sese. Homo enim, aut aliquid aliud ei simile, cum alicubi erit, tamen alibi non erit: quia id, quod est illic, continetur ubi fuerit: infirma ad id natura ejus, ut ubique sit, qui insistens alicubi sit. Deus autem immensae virtutis vivens potestas, quae nusquam non adsit, nec desit cet, et sua non aliud quam se esse sig
Abbreviated transcription (Latin):
caro factum est. idest homo. par̾
ponitur prototo. Cui consonat
illud in ioħe. potestatem dedit
ei iuditium facere. quia filius
hominis est. In huiꝰmodi que
deo conuenire non possunt so¬
lent sic exponere. boc accepit ꝑ¬
sonam scd̃m naturam huma¬
nam. Intelligis que dicis: Si ꝑ¬
sona non ẽ auquid scd̃m huma

Expanded text:
caro factum est, id est, homo pars caro factum est, id est, homo pars pro toto ponitur. Cui consonat illud in Joanne: Potestatem dedit ei judicium facere, quia Filius hominis est . In hujusmodi quae Deo convenire non possunt, solent sic exponere. Hoc accepit persona secundum naturam humanam. Intelligis quae dicis? Si persona non est aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
potentiam. et sic est ommpotẽs
et sic d̾s quod ipse profitetur
dicens. Data est mͥ potestas ince¬
lo et interra. Cui data est omiꝰ
potestas: Audi expositorem suꝑ
eundem locum.hoc nõdecoeter¬
na patri diumitate. sed de assup¬
ta humanitate. Quncqͥd dicas
de xp̃o. ego meliꝰ credo xp̃o de se
quamtibi. Nonne contradiciᷤᷤ
xp̃o dum negas qͦd ille affirmat:
Uide ergo qr tua expositio contra¬
ria est xp̃o. et ortodoxis patrib.
Tu dicis quia homo assumptꝰ
non habet omnipotenciã. Et ip¬
se dicit. Data est michi omĩs po¬
testas. Unde: apłs. In quo habi¬
tat omnis plenitudo diuinita¬
tis corporalit̾. Tu ipse diuidica
Quid est illud in quo habitat
omnis plenitudo diuinitatis
Numqͥd ũbum dei: Cur ergo
addit corporalit̃. hylariꝰ in yui
dicit. uera fides est. neq deum
ignorare. qͦd homo sit. neq car¬
nem ignorare qͦd uerbum sit.
Recole. quid nomine carnis sig¬
nificetur. Audi augͦ. uerbum

Expanded text:
potentiam, et sic est omnipotens, potentiam, et sic est omnipotens, et sic Deus quod ipse profitetur, dicens: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra . Cui data est omnis potestas. Audi expositorem super eumdem locum. Hoc non de coaeterna Patri divinitate, sed de assumpta humanitate. Quidquid dicas de Christo, ego melius credo Christo de se quam tibi. Nonne contradicis Christo dum negas quod ille affirmat? Vide ergo quod tua expositio contraria est Christo et orthodoxis Patribus. Tu dicis quod homo assumptus non habet omnipotentiam. Et ipse dicit: Data est mihi omnis potestas. Unde Apostolus: In quo inhabitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter . Tu ipse dijudica. Quid est illud: In quo inhabitat omnis plenitudo divinitatis? Nunquid Verbum Dei? Cur ergo addit corporaliter? Hilarius in octavo dicit: Vera fides est neque Deum ignorare quod homo sit, neque carnem ignorare quod Verbum sit. Recole quid nomine carnis significetur. Audi Augustinum. Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
Cumgͦ dm bominẽ. ł bominẽ
d̾m predicamꝰ. non naturȩ in na¬
turam u̾sibilitatẽ significamꝰ.
s naturȩ utriꝰq mutuã om̃imo¬
dam participationem. Notand̾
õẽ qͦsdam. quib non uidet᷑ esse
argũmentum illa suba deo u
apparet. Candela lucet.gͦ q̃dã
substancia quȩ non est ĩgnis lo¬
cet. cum ignis ex se.candela ex
igne luceat. Et alia similitudo.
hic homo factꝰ est ad imaginem
dei. gͦ q̃dam sub̃a. quȩ non est a¬
mina. ł angelꝰ non sequit᷑. Sic ũ¬
bum ꝑse deus ẽ ficut ignis lucet
homo uero d̾s ex uerbo. sicut cã¬
dela lucet exigne. et homo est
imago exanima. Nullo tam̃
uerba ueritatis suplucam. Ubi
scriptum est. Hic erat magnus.
Legitur. quia potenciam quam
deĩ filius naturaliter habet ho¬
mo accepturꝰ erat extempore.
una sit ꝑsona deus et homoQue¬
ro quid ꝑ hominẽ significatur.
extemporeigͦ humane. et sic sub¬
stancia humana habet poten¬
tiam qͣm filius dei habet ꝑ na¬
turam ergo homo babet omni¬

Expanded text:
inem Deum praedicamus, non naturae in naturam versibilitatem significamus, sed naturae utriusque mutuam omnimodam participationem. Notandum esse quosdam quibus non videtur esse argumentum. Illa substantia Deo unapparet. Candela lucet, ergo quaedam substantia quae non est ignis lucet, cum ignis ex se, candela ex igne luceat. Est alia similitudo: Hic homo factus est ad imaginem Dei, ergo quaedam substantia quae non est animal vel angelus, non sequitur. Sic Verbum per se Deus est, sicut ignis lucet, homo vero Deus ex Verbo, sicut candela lucet ex igne, et homo est imago ex anima. Nullo tamen verba Veritatis super Lucam, ubi scriptum est: Hic erit magnus . Legitur quod potentiam, quam Dei Filius naturaliter habet, homo accepturus erat ex tempere, ut una sit persona Deus et homo. Quaero quid per hominem significatur; ex tempore, ergo humanae. Et sic substantia humana habet potentiam, quam Filius Dei habet per naturam; ergo homo habet omni
Abbreviated transcription (Latin):
Ides est certitũdo
rerum inuisibi¬
lium adreligi¬
onem pertinen¬
tium supra opi¬
nionem et infra
scientiam constituta. Ex hac tidei
assignatione patet.quod non li¬
cet dubitare uel oppinaricirca fi¬
dei articulos. Ubi enim est oppini¬
o. non certitudo.ubiui ñ est cer¬
titudo nec fides. In naturalibus
oppinionibus. uel poeticis existi¬
matiomibuis.uel in allegoricis ł
tropologicis sentenciis. licet diu¬
sas sentencias promere. Circa fi¬
dem uero. non licet non solum
aliud constituere. sed nec de ipsa
ueritate admodicum dubitare
sed firmiter ipsam profiteri.Un¬
de insimbolo anathanasii.Hec
est fides catholica qͣm .n.q. f.t.q cre.¬
sal. eẽ. ñ .po. Si autem de nullo fide¬
i articulo licet diuersa oppina¬
ri maxime de illo quiceteris ẽ
principalior. cui ceteri tamqͣm
fundamento innituntur qui
ne et anima. Unde augustinꝰ
firmissime tene. et nuuatenꝰ
dubites ip̃m qui eternaliter na¬
tus est depatre. eẽ illum qui es¬
sencialiter conceptus est oe na¬

Expanded text:
ides est certitudo rerum invisibilium ad religionem pertinentium, supra opinionem et infra scientiam constituta. Ex hac fidei assignatione patet quod non licet dubitare, vel opinari circa fidei articulos. Ubi enim est opinio, non est certitudo, ubi vero non est certitudo, non est fides. In naturalibus opinionibus vel poeticis existimationibus, vel in allegoricis, vel tropologicis sententiis, licet diversas sententias promere. Circa fidem non licet non solum aliud constituere, sed nec de ipsa veritate ad modicum dubitare; sed oportet firmiter ipsam profiteri. Unde in Symbolo Athanasii: Haec est fides catholica, quam nisi quisquese non poterit. Si autem de nullo fidei articulo licet diversa opinari, maxime de illo qui caeteris est principalior, cui caeteri tanquam fundamento innituntur, quistans ex carne et anima. Unde Augustinus: Firmissime tene, et nullatenus dubita ipsum qui aeternaliter natus est de Patre, esse illum qui essentialiter conceptus est et na
Abbreviated transcription (Latin):
cipit. qͥ ab eo mittitur. & apatre
ꝓcedit. Et interrogo utrum idip¬
sum sit afilio accipere: quod apa¬
tre procedere. Quod si differre cre¬
ditur inter accipere a filio. & apa¬
tre procedere.atq id ipsum unũ
ẽẽ existimabitur. a filio accipere
quod sit accipere a patre. ip̃e enim
dominꝰait.qm demeo accipiet
& aununciabit uobis. omĩa que¬
cumq habet pater mea sunt ꝓ¬
pterea dixi demeo accipiet. & an¬
nunciabit uobis. hoc qͦd accipiet.
siue potestas est: siue uirtus. siuedo¬
ctrina ẽ: filius ase accipiendum
ẽẽ dixit. ce ruisum hoc ip̃m signi¬
ficat accipiendum eẽ de patre
enda a se tamen accipi: quia omĩa
que patris sunt sua sint. Non habre
unitas diuersitatem. nec differt.
aquo acceptum sit. quod datum a
patre datum referatur a filio. As¬
quid et hic uoluntatis unitas
auferetur: Omnia que habet
pater filii sunt. et omnia que fi¬
lii sunt patris sunt. Ipse enim
ait. Et meaomnia tua sunt. &
tua mea. uiuificamur ergo ꝓ¬

Expanded text:
cipit, qui et ab eo mittitur, et a Patre procedit. Et interrogo utrum idipsum sit a Filio accipere, quod a Patre procedere? quod si nihil differre creditur inter accipere a Filio et a Patre procedere, certe idipsum atque unum esse existimabitur, et a Filio accipere, quod sit accipere a Patre: ipse enim Dominus ait: Quoniam de meo accipiet, et annuntiabit vobis. Omnia quaecunque habet Pater, mea sunt. Propterea dixi: De meo accipiet, et annuntiabit vobis . Hoc quod accipiet sive potestas est, sive virtus, sive doctrina est, Filius a se accipiendum esse dixit: et rursum hoc ipsum significat accipiendum esse de Patre. enda, a se tamen accipi; quia omnia quae Patris sunt, sua sint. Non habet haec unitas diversitatem: nec differt a quo acceptum sit, quod datum a Patre, datum referatur a Filio. Numquid et hic voluntatis unitas afferetur? Omnia quae habet Pater, Filii sunt: et omnia quae Filii 228 sunt, Patris sunt. Ipse enim ait: Et mea omnia tua sunt, et tua mea
Abbreviated transcription (Latin):
uẽtiꝰ imago ẽ. & exeo natꝰ ñ h̃t
nature diuersitatem et innul¬
lo diuersis tenet naturam eius
exqua non diuersus est potesta¬
te. Quod ergo imago est. ẽo proficit.
ut patrem̃ deum unigeniti dei
significet natiuitatis. Significet
autem ut forma ip̃e et imago ĩ¬
uisibilis dei. Et per hoc nonamit¬
tit nature unitam similitudi¬
nem. quia nec careat uirtute

Expanded text:
ens imago est, et ex eo natus non habet naturae diversitatem, et in nullo diversus tenet naturae ejus ex qua non diversus est potestatem. Quod ergo imago est, eo proficit, ut Patrem Deum unigeniti Dei significet nativitas; significet autem, ut forma ipse et imago invisibilis Dei: et per hoc non amittit naturae 206 unitam similitudinem, quia nec careat virtute