comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trinitatem sic ẽẽ in deo ut aliquia dei sit.
homo qui non secundum omnia que
ad naturam ꝑtinerit eius: sed sccłm solã
mentem ymago dei clicitur: una ꝑsona
est. ce ymago est trinidatis in mente. Ttini¬
tas uero illa cuius ymagoest. nich aliud
est. tota quam deus. nich aliud est. tota ꝙͣ¬
tota crinitas. nec aliquid ad naturam dei
ꝑtinet quod ad illam non pectineat trmi¬
tatem. et tres ꝑsone sunt uruius ẽentie
non sicut singulus quisq homo una ꝑ¬
sona. Itemq inhoc magna distantia est.
quod siuementem dicamus inhomine
euisq notitiam et dilectõnem. siueme¬
moriam intelligentiam. uoluntatem.
nicha mentis meminimus. nisi ꝑ memo¬
riam. nec intelligimus nisi ꝑ intelligen¬
tiam. nec amamus nͥ ꝑ uoluritatem. At
uero milla trinitate quis audeat dicere pa¬
trem nec se ip̃m. nec filium nec sp̃m sc̃m
intelligere nisi ꝑ filium. uel diligere nisi
modo uel sui uel filii uel sp̃c sancti. eodem¬

Expanded text:
trinitatem sic esse in Deo ut aliquid Dei sit, trinitatem sic esse in Deo ut aliquid Dei sit, homo, qui non secundum omnia quae ad naturam pertinent ejus, sed secundum solam mentem imago Dei dicitur, una persona est, et imago est Trinitatis in mente. Trinitas vero illa cujus imago est, nihil aliud est tota quam Deus, nihil est aliud tota quam Trinitas. Nec aliquid ad naturam Dei pertinet, quod ad illam non pertineat Trinitatem: et tres personae sunt unius essentiae, non sicut singulus quisque homo una persona. 12. Itemque in hoc magna distantia est, quod sive mentem dicamus in homine, ejusque notitiam, et dilectionem, sive memoriam, intelligentiam, voluntatem, nihil mentis meminimus nisi per memoriam, nec intelligimus nisi per intelligentiam, nec amamus nisi per voluntatem. At vero in illa Trinitate quis audeat dicere Patrem, nec se ipsum, nec Filium, nec Spiritum sanctum intelligere nisi per Filium, vel diligere nisi modo vel sui vel Filii vel Spiritus sancti; eodem
Abbreviated transcription (Latin):
et dilectõ sui. Sic enim et in hotͥnitateq̃¬
mine inuenimus tͥnitatem. id est d̾s ẽ.¬
mentem ce noticiam qua se nouit. et di¬
lectõem qua se diligit. S ed heotria ita
sunt in homine: ut non ip̃a sint homo.
Homo ẽ enim sicut ueteres diffinierũt.
animal rationale mortale. Illa ergo ex¬
cellunt in homine: non ip̃a sunt homo.
Et una persona. idest singulus quisq
homo: habet illa tua inmente ł mentem.
Quod si ecram sit diffiniamus horninem.
ut dicamus homo ẽ sub̃a ratõnalis con¬
stans ex anima et corpore: non ẽ dubium
hominem babere animam que non est cor¬
pus habere corpus qd̃ non est anima. Ac
ꝑ hoc illa tria non homo sunt sed homi¬
nis sunt uel in homine sunt. Setractato
etiam corpore si sola anima cogitetur a¬
liquid eius ẽ mens tamqͣm caput eius
uel oculus. uel facies. Sed non hec ut
corpora cogitanda sunt. Non igitur aĩa
sed quod excellit in animar: mens uoca¬
tur. Numquid autem possumus dicere

Expanded text:
et dilectio sui: sic enim et in homine invenimus trinitatem, id est mentem, et notitiam, qua se novit, et dilectionem, qua se diligit. Sed haec tria ita sunt in homine, ut non ipsa sint homo; homo est enim, sicut veteres definierunt, animal rationale mortale. Illa ergo excellunt in homine, non ipsa sunt homo, et una persona, id est singulus quisque homo, habet illa tria in mente. Quod si etiam definiamus hominem, ut dicamus, homo est substantia rationalis constans ex anima et corpore, non est dubium hominem habere animam quae non est corpus, habere corpus quod non est anima. Ac per hoc illa tria non homo sunt, sed hominis sunt, vel in homine sunt. Detracto etiam corpore, si sola anima cogitetur, aliquid ejus est mens, tanquam caput ejus, vel oculus vel facies, sed non haec ut corpora cogitanda sunt. Non igitur anima, sed quod excellit in anima, mens vocatur. Nunquid autem possumus dicere
Abbreviated transcription (Latin):
speculamur: quia eadem ymago est.
et gloria dei. sicut alibi dictidoir qui¬
dem non debet uelare caput. cum sit
ymago et gloria dei. Se quib uecbis
iam inlibro duodecimo disseriumus.
Transformamur ergo dicit. de forma
in formam mutamur atq transimus
de forma obscura in formam lucidam.
quia et ip̃a obscura ymago deiẽ. et si
ymago. ꝓfecto etiam et głoria. in qua
homines creati sumus. prestantores.
ceteris animalib. Se ip̃a quippe natu¬
ba humana dictum est. uir quidem ñ
debet uelare caput cum sit ymago et
gloria dei. Que natura in reb creatis
excellentissima. cum a suo creatore ab
impietate iustificatur a deform forma
formosam ttansformatur informam Elt
quippe et in ip̃a impietate quanto magis
dampnabile uicium. tando certius natu¬
ra laudabilis. Et pp̃ hoc acllidit. de glori¬
a in gloriam. deglorra creatõnis ingł̾iam
uistificatonis: quamius possit et hoc a
liis modis intelligi. quod qistum ẽ. degłi¬

Expanded text:
speculamur; quia eadem imago est speculamur; quia eadem imago est et gloria Dei, sicut alibi dicit, Vir quidem non debet velare caput suum, cum sit imago et gloria Dei : de quibus verbis jam in libro duodecimo disseruimus. Transformamur ergo dicit, de forma in formam mutamur, atque transimus de forma obscura in formam lucidam; quia et ipsa obscura, imago Dei est; et si imago, profecto etiam gloria, in qua homines creati sumus, praestantes caeteris animalibus. De ipsa quippe natura humana dictum est, Vir quidem non debet velare caput, cum sit imago et gloria Dei. Quae natura in rebus creatis excellentissima, cum a suo Creatore ab impietate justificatur, a deformi forma formosam transformam; est quippe et in ipsa impietate, quanto magis damnabile vitium, tanto certius natura laudabilis, et ob hoc addidit, de gloria in gloriam, de gloria creationis in gloriam justificationis. Quamvis possit hoc et aliis modis intelligi, quod dictum est, de glori
Abbreviated transcription (Latin):
queramus lumen menigmate: tunc ã
facie ad faciem. Quale sit et quod sit
tac spetiulum R queramus ꝓfecto ilusd
occurrit. quod in speculo non nisiyma¬
go cernitur. Hoc ergo facere conatisu¬
mus. ut per hanc ymaginem quod nõ
sumus. uideremus ut cumq a quo fr̃i
sumus tamquam ꝑ specululum. Hoc
significat eciam iilud quod ait idem a¬
płe. Nos autem reuelata facie gloriam
dei speculantes. in eandem ymaginem tus¬
formamur de gloria in gloriam tamqͣm
lum udentes. non de specula ꝓspicientes.
Quod ingretalingua non est. ambigu¬
um. unde in latinam translate sunt apo¬
scolice litere. Ibi quppe speculum ubiap¬
parent ymagines rerum. ab specula de
cuiuis altitudine longius aliquid intu¬
emur: eciam sono uerbi distat omnino.
satisq apparet apłm ab speculo ñ
ab specula dixisse gloriam dominispe¬
culantes. Quod uero ait in eandem
ymaginem tranformamur. utiq ym¬
aginem dei uult intelligi. eandem di¬
cens istam ip̃am scilicet id est quam

Expanded text:
peculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem . Quale sit et quod sit hoc speculum si quaeramus, profecto illud occurrit, quod in speculo nisigo cernitar: hoc ergo facere conati sumus, ut per hanc imaginem, quod nos sumus, videremus utcunque a quo facti sumus. Tanquam per speculum. Hoc significat etiam illud quod ait Apostoait Apostolus, revelata facie gloriam Dei speculantes, in eamdem imaginem transformamur de gloria in gloriam, tanquam lum videntes, non de specula prospicientes. Quod in graeca lingua non est ambiguum, unde in latinam translatae sunt apostolicae Litterae. Ibi quippe speculum ubi apparent imagines rerum, a specula de cujus altitudine longius aliquid intuemur, etiam sono verbi distat omnino; satisque apparet Apostolum a speculo, non a specula dixisse, gloriam Domini speculantes. Quod vero ait, In eamdem imaginem transformamur: utique imaginem Dei vult intelligi, eamdem dicens, istam ipsam scilicet, id est, quam
Abbreviated transcription (Latin):
men debemus deuiare sacrilego errore. ut
aliquid de trinitate dicamus. quod non
creatori sed creature pocius conueniat. aut
ita sint. atcendamus ista tria. que in¬
uenisse nobis uidemur. Nondumde
supernis loquimui: non dlum de deo pa¬
tre. et filio et sp̃u sancto. sed de hac impa¬
ri ymagine. attamen ymagine. id est

Expanded text:
men debemus deviare sacrilego errore, ut men debemus deviare sacrilego errore, ut aliquid de Trinitate dicamus quod non Creatori, sed creaturae potius conveniat, aut ita sint, attendamus ista tria, quae invenisse nobis videmur. Nondum de supernis loquimur, nondum de Deo Patre et Filio et Spiritu sancto; sed de hac impari imagine, attamen imagine, id est
Abbreviated transcription (Latin):
ergo ad istam questionem attinet creda
atq rectorem. nec patrem ẽẽ filium nec
sp̃m sc̃m uel patrem ẽẽ uel filium s tri¬
nitatem relatarum ad inuicem ꝑsonaꝵ
ligere debemus auxilium precantes. et qͣn¬
tum tribuitur quod intelligimus explica¬
re. tanta cura et sollicitudine pietatis. ut
ꝓprie non conueniat. aut filio conueniat au
sp̃iu sancto. aut ip̃itruntati. et siquid
de filio quod filio ꝓprie non congruat. sal¬
tm congruat pat̾ri aut sp̃ui sancto aut
trinitati. Item si quid de sp̃u sancto. quod
ꝓprietatem sp̃c sancti. non deceat. non ta¬
men alienum sit a patre. aut a filio. aut
ab uo deo ip̃a trinitate. ueluti nunc cu¬
pius uidere utrum illa excellentissima
canitas ꝓprie sp̃c sanctus sit. Quod sino
est aut pater est. caritas aut filius. aut
ip̃a trmitas. qm̃ resistere non possumus
certissime fidei. et ualidissime auctorita¬
ti scripture dicentis. deus caritas est. non ta¬

Expanded text:
ergo ad istam quaestionem attinet, credamergo ad istam quaestionem attinet, credamatque rectorem: nec Patrem esse Filium, nec Spiritum sanctum vel Patrem esse vel Filium; sed Trinitatem relatarum ad invicem personalligere volumus, auxilium precantes, et quantum tribuit quod intelligimus explicare tanta cura et sollicitudine pietatis cupiproprie non conveniat, aut Filio conveniat, aut Spiritui sancto, aut ipsi Trinitati: et si quid de Filio, quod Filio proprie non congruat, saltem congruat Patri, aut Spiritui sancto, aut Trinitati: item si quid de Spiritu sancto, quod proprietatem Spiritus sancti non deceat, non tamen alienum sit a Patre aut a Filio, aut ab uno Deo ipsa Trinitate. Veluti nunc cupimus videre utrum illa excellentissima charitas proprie Spiritus sanctus sit: quod si non est, aut Pater est charitas, aut Filius, aut ipsa Trinitas; quoniam resistere non possumus certissimae fidei, et validissimae auctoritati Scripturae dicentis, Deus charitas est : non ta
Abbreviated transcription (Latin):
sunt extentus. secundum intentionem
sequor ad palmam supetne uocatioras
deim xp̃o iħu. Quotquot ergo perfecti:
hoc sapiamus. Sertectionem inhac uitadi¬
at non alucd quam ea que retro surit
obluusci. et in ea que ante surit extendi
secundum intentionem. Tutissima esti
emm querentis intentio. donet apprehen¬
daturilluel quo tencdimus. et quo exten¬
climur sed ea recta intentio est qua ꝑfifi¬
tur a fide. Certa enim fides. utrum ꝙ inco¬
hat cognitionem. Cognitio uero cecta
non ꝑficietur nisi post hanc uitam: cum
uidebimus facie ad faciem. Hoc igitur
sapiamus. ut nouerimus tutiorem ẽẽ
effectum uera querendi quam incogau¬
tã pro cognitis presumendi. Sicergo que¬
camus tamquam inuentuti. et sic mue¬
niamus tamquam quesituri. Cume¬
nim consumimauent homo: tunc intipit.
De credendis nulla infidelitate dubite¬
mus. de intelligendis nulla tementa¬
te affumemus. In illis auctoritas tenen¬
da este in his ueritas exquitenda. Quod

Expanded text:
sunt extentus, secundum intentionem sunt extentus, secundum intentionem sequor ad palmam supernae vocationis Dei in Christo Jesu. Quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus . Perfectionem in hac vita dicit, non aliud quam ea quae retro sunt oblivisci, et in ea quae ante sunt extendi secundum intentionem. Tutissima est enim quaerentis intentio, donec apprehendatur illud quo tendimus et quo extendimur. Sed ea recta intentio est, quae proficiscitur a fide. Certa enim fides utcumque inchoat cognitionem: cognitio vero certa non perficietur, nisi post hanc vitam, cum videbimus facie ad faciem . Hoc ergo sapiamus, ut noverimus tutiorem esse affectum vera quaerendi, quam incognita pro cognitis praesumendi. Sic ergo quaeramus tanquam inventuri: et sic inveniamus, tanquam quaesituri. Cum enim consummaverit homo, tunc incipit . De credendis nulla infidelitate dubitemus, de intelligendis nulla temeritate affirmemus: in illis auctoritas tenenda est, in his veritas exquirenda. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
non quanilibet. sed
diam trmitatem que deus est uerus¬
ꝙ ac simmus et solus deus. Expecta
ergo quisquis heo audis. adhucemm
quetimus. eo talia querentem nemo
uistereprehencdit. si tamen in fide fimis¬
sunis querat. quod aut nosse aut e¬
loqui difficillimum est. Affirmantem
uero. cito iusteq reprehendit. quisquis
melius uel uidet uel docet. Quertte inqͥt
deun. et uinet anima uestra. Et ne qͥs¬
quam se tamquam apprehendisse teme¬
re gaudeat. querite inquit faciem etꝰ
semper. Et apłe. Si quis seinquit o
putat aliquil scire non dimi sat qũe¬
admodim scire oporteat. Quisquis au¬
tem cliligit deum. hic cognitus est. ab il¬
lo Nec sic quidem dixit cognourt alun.
que peticulosa presumptio este sed cogeri¬
tus estab illo. Sic et alibi cum dixuset.
nunc autem cognoscentes deum. statino
corgens mmo cogniti inquit a deo ma¬
xmneq illo loco fratres in quit egdnerp¬
sum non arbitior apprehendisse iraure
autem. que retro oblitus. in ea que ante

Expanded text:
non quamlibet, sed illam Trinitatem quae Deus est, verusque ac summus et solus Deus. Exspecta ergo, quisquis haec audis: adhuc enim quaerimus, et talia quaerentem nemo juste reprehendit; si tamen in fide firmissimus quaerat, quod aut nosse aut eloqui difficillimum est. Affirmantem vero cito justeque reprehendit, quisquis melius vel videt vel docet. Quaerite, inquit, Deum, et vivet anima vestra . Et ne quisquam se tanquam apprehendisse temere gaudeat: Quaerite, inquit, faciem ejus semper . Et Apostolus: Si quis se, inquit, putat aliquid scire, nondum scit quemadmodum scire oporteat. Quisquis autem diligit Deum, hic cognitus est ab illo . Nec sic quidem dixit, Cognovit illum; quae periculosa praesumptio est: sed, cognitus est ab illo. Sic et alibi cum dixisset, Nunc autem cognoscentes Deum; statim corrigens, imo cogniti, inquit, a Deo : maximeque illo loco, Fratres, inquit, ego me ipsum non arbitror apprehendisse: unum autem, quae retro oblitus, in ea quae ante
Abbreviated transcription (Latin):
quod est homo secundummentem ꝑue¬
ut disputatio. et in ea quedam trmitas
inuenttur. idest mens. et noticia qua se
nouit etamor quo se noticiam q suã
diligit. et hec tria equalia inter se et u¬
nuis ostenduntur ẽe substantie. Ex¬

Expanded text:
quod est homo secundum mentem, peruenit disputatio, et in ea quaedam trinitas inuenitur, id est mens et notitia, qua se nouit, et amor, quo se notitiamque suam diligit; et haec tria aequalia sunt inter se et unius ostenduntur esse essentiae. i
Abbreviated transcription (Latin):
quam tanõpere scriptura diuina laudat et
predicat. nisi amorboni: Amor autem alicu¬
ius amantis est: et amore aliquicl amatur:
Ecce tria sunt. amans. et quod amatur:
et amor. Quid est ergo amor. nisi que¬
dam uita duo aliqua copulans. uel co¬
pulare appetens. amantem scilicet. et
quod amatur.: Et hoc eciam inextremiᷤ
carnalibusq amoribus ita est. S ut
aliquid purius et liquidius ueruisco¬
hauriamus. calcata carne ascendamus
ad amimum. Quidamat ammus in
amito. nisi ammum: Et illic igitur.
tria sunt. amans et quod amatur. et
amor. Restat iam hunc ascendere. et su¬
perius ista querere. quantum hormini
datur. Sed hinc paululum requiescat
intentio. non ut se iam existimet inuenis¬
se quod querit. sed situt solet inueni¬
ri locus ubi querendum est aliquid.
non dum illud inuentum est. sed ⁊ am
inuentum est ubi queratur: ita hoc di¬
ꝯcisse suffecerit. ut tamquam ab articu¬
lo alicuius exordii oetera contexamus.¬

Expanded text:
quam tantopere Scriptura divina laudat et praedicat, nisi amor boni? Amor autem alicujus amantis est, et amore aliquid amatur. Ecce tria sunt; amans, et quod amatur, et amor. Quid est ergo amor, nisi quaedam vita duo aliqua copulans, vel copulare appetens, amantem scilicet, et quod amatur? Et hoc etiam in externis carnalibusque amoribus ita est: sed ut aliquid purius et liquidius hauriamus, calcata carne ascendamus ad animum. Quid amat animus in amico, nisi animum? Et illic igitur tria sunt: amans, et quod amatur, et amor. Restat etiam hinc ascendere, et superius ista quaerere, quantum homini datur. Sed hic paululum requiescat intentio, non ut se jam existimet invenisse quod quaerit, sed sicut solet inveniri locus, ubi quaerendum est aliquid; nondum illud inventum est, sed jam inventum est ubi quaeratur: ita hoc dixisse suffecerit, ut tanquam ab articulo alicujus exordii caetera contexamus.
Abbreviated transcription (Latin):
nire. quia et duo ista inuenimus. ibi q̃n
nos cogitando mnuenimus. et intelligere
aliquicl eciam et amare que ibi erant et
quando inde non cogitabamus: et sicut
inest memoria mest dilectio huicintelli¬
gentie que cogitatõne formatur. quodu̾¬
bum uerum sine ullius gentis lingua
intus dicimus. quando quod nouimus
dicimus. namnisi reminiscendo non re¬
dit ad aliquid. et nisi amando redire nõ
curat nostre cogitatõnis intuitus: ita di¬
lectio que uisionem in memoria constitu¬
tam et usionem cogitatoruis inde for¬
matam quasi parentem ꝓlemq oun¬
git nisi haberet appetencli scientiam q̃
sine memoria et intelligñtia non potest.

Expanded text:
nire, quia et duo ista invenimus ibi, quando nire, quia et duo ista invenimus ibi, quando nos cogitando invenimus, et intelligere aliquid, etiam et amare quae ibi erant, et quando inde non cogitabamus: et sicut inest memoria, inest dilectio huic intelligentiae quae cogitatione formatur; quod verbum verum sine ullius gentis lingua intus dicimus, qdicimus; nam nisi reminiscendo non redit ad aliquid, et nisi amando redire non curat nostrae cogitationis intuitus: ita dilectio quae visionem in memoria constitutam, et visionem cogitationis inde formatam quasi parentem prolemque conjungit, nisi haberet appetendi scientiam, quae sine memoria et intelligentia non potest
Abbreviated transcription (Latin):
apparet incogitatõne de intelligentia
que in memoria iam fuerat sed latebat:
quamquam et ip̃a cogitato quandaor
sui memoriam nisi haberet non reuer¬
teretur ad ea que in memoria relique¬
rat cum alia cogitaret. Se sp̃u autem
sco nichil in hoc enigniate quod ei si¬
mile underetur ostendi nisi uoluntat̾e
nr̃am uel amorem Ceu cdilectõnem q̃
ualentior est uoluritas. q̃m uoluntas
nr̃a que nobis naturaliter inest sic
ei res ad iacuerunt uel occurrerint qͥ¬
bus allicitinur uel offendiur. ita
uarias affeft̃ones habet. Quid ergo
este Rumquid dicturi sumus uo¬
luntatem nr̃am quando recta est nes¬
cire quid appetat quid eurcet. Porio
si scit: ꝓfecto mest ei sua quedam sc¬
entia. que sine memoria et intellig̃e
cire quid agat que nonagit ꝑ perã.
Sicut ergõ mest intelligentia. mẽ
dilectõ illi memorie principali in q
inuenimus paratum et recondi¬
ditum ad quod cogitando possumus ꝑue¬

Expanded text:
apparet in cogitatione, de intelligentia apparet in cogitatione, de intelligentia quae in memoria jam fuerat, sed latebat: quanquam et ipsa cogitatio, quamdam suam memoriam nisi haberet, non reverteretur ad ea quae in memoria reliquerat cum alia cogitaret. De Spiritu autem sancto nihil in hoc aenigmate quod ei simile videretur, ostendi, nisi voluntatem nostram, vel amorem, seu dilectionem, quae valentior est voluntas. Quoniam voluntas nostra, quae nobis naturaliter inest, sicut ei res adjacuerint vel occurrerint, quibus allicimur vel offendimur, ita varias affectiones habet. Quid ergo est? nunquid dicturi sumus voluntatem nostram, quando recta est, nescire quid appetat, quid evitet? Porro si scit, profecto inest ei sua quaedam scientia, quae sine memoria et intelligentcire quid agat, quae non agit perperam? Sicut ergo inest intelligentia, inest dilectio illi memoriae principali, in qua invenimus paratum et reconditum ad quod cogitando possumus perve
Abbreviated transcription (Latin):
que substantialiter habet incõe reppiriũ¬
terno sibi uerbo suo dixit quodam cũq¬
modo. et ip̃m et uerbum eius deum potue
plus qui net nec minus aliquid habet eti rũ¬
am ip̃e substaritialiter quam quod est
icllo qui uerbum non mendatiter sed
ueratiter genuit: quemadmodum potu¬
i nonut illutl iam facie ad faciem. sed ꝑ
banc similitadinem inenigmate quan¬
tulumcumq conitiendo uderetir ĩme¬
meoria et intelligentia mentis noscre sig¬
nificare curaui memorie tribuens om
ne quod scimus etiam si non isde cogi¬
temus. intelligentie uero ꝓprio modo qͦ
dam quandam cogitõnis informatõem
Cogitando enun quod uerum mueneri¬
mus. hoc maxime intelligere dicimur.
et hoc quidem in memoria rursus relin¬
quimus. S ed illa est abstrusior ꝓfin¬
ditas nĩe memorie ubi hoc eciam primũ
cum cogitaremus inuenimus et gigni¬
tur intimum uerbum quod nullius lin¬
gue sit. tamqͣm scientia descientia. et
uisio de uisione et intelligentia que

Expanded text:
quae substantialiter habet, in coaeterno sibi Verbo suo dixit quodam modo, et ipsum Verbum ejus Deum, qui nec plus nec minus aliquid habet etiam ipse substantialiter, quam quod est in illo qui Verbum non mendaciter sed veraciter genuit; quemadmodum potui, non ut illud jam facie ad faciem, sed per hanc similitudinem in aenigmate quantulumcumque conjiciendo videretur in memoria et intelligentia mentis nostrae, significare curavi: memorine quod scimus, etiamsi non inde cogitemus; intelligentiae vero proprio quodam modo quamdam cogitationis informationem: cogitando enim quod verum invenimus, hoc maxime intelligere dicimus dicimur, et hoc quidem in memoria rursus relinquimus. Sed illa est abstrusior profunditas nostrae memoriae, ubi hoc etiam primum cum cogitaremus invenimus, et gignitur intimum verbum, quod nullius linguae sit, tanquam scientia de scientia, et visio de visione, et intelligentia quae
Abbreviated transcription (Latin):
unum. nec in ip̃a carne nos resurresturos
desperaremus. cum multa membra intu¬
eremur precessisse. nos caput unum. in
quo nunc per fidem mundati. et tunc
per speciem redintegrati. et per media.¬
torem deo reconciliati. hereamus umi fru¬
amur imo perueniamus unum. Capi¬

Expanded text:
unum: nec in ipsa carne nos resurrecturos unum: nec in ipsa carne nos resurrecturos desperaremus, cum multa membra intueremur praecessisse nos caput unum; in quo nunc per fidem mundati, et tunc per speciem redintegrati, et per Mediatorem Deo reconciliati haereamus uni, fruamur uno, permaneamus unum. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
hĩc sacerdos. hic deus. ante augustini¬
quam missus ueniret factus. episcopi
exfenima. omma que sacrate et ort̾.¬
ato mistioe patrib nostris per ange¬
lica miracula apparuerunt siue qũe
per ipõs facta sunt. sumlitudines
huius fuerunt. ut omnis creatura.
factis quodammodo loqueretur ium
futurum in quo eẽt salus uniuersoꝵ
amorte repatandoꝵ. Quia enim ab
umo des sumino et̃ueto ꝑ impietatis
imquitatem resilientes. et dissonantes de¬
fluxeramus. et euanueramus inmulta.
discissi per multa et inherentes inmulus.
oportebat nutu ce imperio dei miserantis.
ut ip̃a multa uenturum conclamarent
unum. et a multis conlamatus uenuit
unus. et multa contestarentur uenisse
unum. et a multis exhonerati ueniremꝰ
acl unum. et multis peccatis in anima
mortui. ce p̃p peccatum in carno moritu¬
ri. amaremus sine peccato mortuum ĩ
came pro nobis unum. ⁊ in resuscitatum
credentes. et cum illo per fidem sp̃u resur¬
gentes. iustificaremur in uno iusto facti

Expanded text:
hic sacerdos, hic Deus, antequam missus veniret, factus ex femina, omnia quae sacrate atque mystice patribus nostris per angelica miracula apparuerunt, sive quae per ipsos facta sunt, similitudines hujus fuerunt, ut omnis creatura factis quodam modo loqueretur unum futurum in quo esset salus universorum a morte reparandorum. Quia enim ab uno vero Deo et summo per impietatis iniquitatem resilientes et dissonantes defluxeramus, et evanueramus in multa, discissi per multa et inhaerentes in multis: oportebat nutu et imperio Dei miserantis, ut ipsa multa venturum conclamarent unum; et a multis conclamatus veniret unus, et multa contestarentur venisse unum; et a multis exonerati veniremus ad unum, et multis peccatis in anima mortui, et propter peccatum in carne morituri, amaremus sine peccato mortuum in carne pro nobis unum; et in resuscitatum credentes, et cum illo per fidem spiritu resurgentes, justificaremur in uno justo facti
Abbreviated transcription (Latin):
secundum id quod ad se licitur. ansi¬
cunclum id quod ad patrem licitur.
Non enim secundum id quod ad pa¬
trem dicitur. quoniam ad patrem fili¬
us dicitur ille autem non filius sed
pater est. quia non sic ad selicuntur
pater et filius. quomodo amici audiu¬
cin. Relatauie quippe licitur ami¬
cus acl amicum. et si equaliter se di¬
ligunt. eadem in utroq amicicia est.
Et relatiue uicinus dicitur ad uicinũ
et quia equaliter sibi ici sunt. qͣn¬
tum enim iste illi. tantum et ille huic.
uicinatur eadem in utroq uicinitas.
Quia uero filius non ad filium rela¬
tiue dicitur sed ad patrem. non sccłm
hoc quod ad patrem dicitur: equalis
est. filius patri. restatut secuncdum
hoc equalis sit quod ad sedicitur
Quicquid autem ad se dicitur. secũ¬
dum substantiam d̾r. Restat ergo ũ
secundum substantiam sit equał
ingenitus clicitur pater: non quid sit.
sed quid non sit dicitur. Cum autem
pelatiuum negatur: non secundum.

Expanded text:
secundum id quod ad se dicitur, an sesecundum id quod ad se dicitur, an secundum id quod ad Patrem dicitur. Non enim secundum id quod ad Patrem dicitur, quoniam ad patrem filius dicitur, ille autem non filius, sed pater est. Quia non sic ad se dicuntur pater et filius, quomodo amici aut vicini. Relative quippe amicus dicitur ad amicum; et si aequaliter se diligunt, eadem in utroque amicitia est: et relative vicinus dicitur ad vicinum; et quia aequaliter sibi vicini sunt quantum enim iste illi, tantum et ille huic vicinatur, eadem in utroque vicinitas. Quia vero Filius non ad Filium relative dicitur, sed ad Patrem; non secundum hoc quod ad Patrem dicitur, aequalis est Filius Patri: restat ut secundum id aequalis sit, quod ad se dicitur. Quidquid autem ad se dicitur, secundum substantiam dicitur: restat ergo ut secundum substantiam sit aequalingenitus dicitur Pater, non quid sit, sed quid non sit dicitur. Cum autem relativum negatur, non secundum
Abbreviated transcription (Latin):
tur ingenitus. G enitum uero mira
cecitate non aduertunt dici non posse
nisi ad aliquicd. Ideo quippe filius q
genitus: et quia filius utiq genitus.
Sicutigitur filius ad patrem. sicge¬
nitus ad genitorem resertire. et sicũt
pater ad filum. ita genitor ad genituns Ideo¬
q alia notio est. qua intelligitur genitor
alia qua ingenitus. Nam quamius
de patre deo utcumq dicatur illud ta¬
men ad genitum. icl est ad filium clici¬
tur: quod nec illi negant. Hoc autem
quod ingenitus clicitur ad seip̃m dici
perhibent. Sicunt ergo. Si aliquid
ad seip̃m d̾r pater. quod ad se ip̃m dici
non potest filius. et quicquid ad se ip¬
sum diciturꝰ secundum substantiam
clicitur. et ad se ip̃m licitur ingenitus.
quod dici non potest filius. Ergo sccł̃m
substantiam dicitur ingenitus. quod
filius quia dici non potest. non est.e
iusdem substantie. Cui uersutie respõ¬
detur ita. ut ip̃i cogantuur dicere scł̃m
quid sit equalis filius patri. utrum

Expanded text:
tur ingenitus: genitum vero mira tur ingenitus: genitum vero mira caecitate non advertunt dici non posse, nisi ad aliquid. Ideo quippe filius quia genitus, et quia filius utique genitus. Sicut autem filius ad patrem, sic genitus ad genitorem refertur; et sicut pater ad filium, ita genitor ad genitum. Ideoque alia notio est qua intelligitur genitor, alia qua ingenitus. Nam quamvis de Patre Deo utrumque dicatur, illud tamen ad genitum, id est, ad Filium dicitur; quod nec illi negant: hoc autem quod ingenitus dicitur, ad se ipsum dici perhibent. Dicunt ergo: Si aliquid ad se ipsum dicitur Pater, quod ad se ipsum dici non potest Filius, et quidquid ad se ipsum dicitur, secundum substantiam dicitur, et ad se ipsum dicitur ingenitus, quod dici non potest Filius; ergo secundum substantiam dicitur ingenitus, quod Filius quia dici non potest, non ejusdem est substantiae. Cui versutiae respondetur ita, ut ipsi cogantur dicere secundum quid sit aequalis Patri Filius; utrum
Abbreviated transcription (Latin):
sermoni. quod pater quidem lii augu¬
ad filium dicitur et quod filuis. stim ep̃i¬
ad patrem. ingenitus tamen et ic⁊¬
genitus. ad se ip̃os dicuntur non ⁊co¬
ad alterutrum. Non est. Hoc enim tco
ingenctum cdicere quod est patrem ⁊d¬
dicere quia et si filium non genuisset.
nichil prohibere dicere eum ingenitum.
Et si gignat quisq filium. non ex eo
quisq est. ingenitus. quia geniti homi¬
nes ex aliis hominibus gignuntur. ⁊¬
ip̃i alios. Inquiunt ergo. Pater ad fili¬
um dicitur et filius ad pat̾rem. ingeni¬
tus autem ad se ip̃m. et genitus ad se
ip̃m d̾r. et ideo si quicquil ad se ip̃m d̾r
secuncdum substantiam dicitur diu̾¬
sum est autem ingenitum ẽẽ. et geni¬
tum ẽẽ cliuersaigitur substantia est.
Hoc siclicunt. non intelligunt de inge¬
nito quidem aliquiol se dicere. quod
diligentius pertractandum sit. Qui¬
a nec ideo quisq pater quia ingenitus.
nec ingenitus ⁊ deo quia pater̾. et ꝓꝑte¬
iea non acl aliquiol. sed ad se dici puta¬

Expanded text:
sermoni, quod Pater quidem ad Filium dicitur et Filius ad Patrem, ingenitus tamen et genitus ad se ipsos dicuntur, non ad alterutrum: non enim hoc est dicere ingenitum, quod est Patrem dicere; quia et si Filium non genuisset, nihil prohiberet eum dicere ingenitum: et si gignat quisque filium, non ex eo ipse ingenitus est, quia geniti homines ex aliis hominibus, gignunt et ipsi alios: inquiunt ergo: Pater ad Filium dicitur, et Filius ad Patrem, ingenitus autem ad se ipsum, et genitus ad se ipsum dicitur: et ideo si quidquid ad se ipsum dicitur, secundum substantiam dicitur, diversum est autem ingenitum esse et genitum esse; diversa igitur substantia est: hoc si dicunt, non intelligunt de ingenito quidem aliquid se dicere, quod diligentius pertractandum sit, quia nec ideo quisque pater quia ingenitus, nec ingenitus ideo quia pater, et propterea non ad aliquid, sed ad se dici puta
Abbreviated transcription (Latin):
bus offeratur. id est ip̃e unus uerusq
niecliator. per sacrificium pacis recontili¬
ans nos deo. unum cum illo maneret
cui offerebat. uum in se faceret. pro quibꝰ
offerebat. unus ip̃e ẽẽt qui offerebat et

Expanded text:
bus offeratur: idem unus ipsi verusque bus offeratur: idem unus ipsi verusque mediator per sacrificium pacis reconcilians nos Deo, unum cum illo maneret cui offerebat, unum in se faceret pro quibus offerebat, unus ipse esset qui offerebat, et
Abbreviated transcription (Latin):
Eꝙ il posse rite offerri nisi per sacerꝰ¬
dotem sanctum et iustum. nec nisi
ab eis accipiatur quod offertur ꝓ
quibus offertur. atq id sine uici¬
o si ut pro uitiis mundandis possit offer¬
ri. Hoc certe omnes cupuint qui prose os¬
ferri sacuficium deo uolunt. Quis ergo tã
iustus et sanctus sacerdos. quam unicus¬
dei filius qui non opus haberet per sacri¬
ficumi sua purgare peccata. nec origina¬
lia. nec ex humana uita que acllunturᷤ
Et quicl tamen congruenter ab hommi¬
hus sumeretur quod pro eis offeretur. qͣm
humana caro: Et quid tam aptum huie
mimolationi. quam caro mortalis: Et qͥd
tam aptumundum promundandis uicus
mortaliu. quam sine ulla contagione
carnalis concupiscentie. caro nata in ute¬
ro et inutero uirginalis Et quidtam
grate offerri et suscipi posset. quam caro.
sacrificii nostri corpͦoris effectum. sacer
dotis nostri. ut quoniam quatuor consi¬
derantur in omi sacrificio. cui offeratur:
a quo offeratur. quid offeratur. ꝓ qui¬

Expanded text:
e id posse rite offerri, nisi per sacerdotem sanctum et justum: nec nisi ab eis accipiatur quod offertur, pro quibus offertur, atque id sine vitio sit, ut pro vitiosis mundandis possit offerri. Hoc certe omnes cupiunt, qui pro se offerri sacrificium Deo volunt. Quis ergo tam justus et sanctus sacerdos, quam unicus Filius Dei, qui non opus haberet per sacrificium sua purgare peccata, nec originalia, nec ex humana vita quae adduntur ? Et quid tam congruenter ab hominibus sumeretur quod pro eis offerretur, quam humana caro? Et quid tam aptum huic immolationi, quam caro mortalis? Et quid tam mundum pro mundandis vitiis mortalium, quam sine ulla contacarnalis concupiscentie caro nata in utero et ex utero uirginali? Et quid tam grate offerri et suscipi posset, quam caro sacdotis nostri? LXVIII. Et quoniam quatuor considea quo offeratur, quid offeratur, pro qui
Abbreviated transcription (Latin):
utiq possunt. Et cum deritibus sacrifi¬
ciorum suorum multum presumanti
que se fallacibus superbisq spiribus
iimolare non sentiunt. aut si eciam
sentumt. aliquid sibi prodesse arbitr̃a¬
tur perfidorum et inuidorum amici¬
ciam. quorum intentionis nullum ne¬
gocium est. nisi impeditio reditus nostri.
non intelligunt ne ip̃os quidem super¬
bissimos spõ honoribus sacrificiorum
gaudere potiusse. nisi imi uero deo ꝓ quo
coli uolunt uerum sacͥficium deberetur

Expanded text:
utique possunt. Et cum de mortibus sacrifiutique possunt. Et cum de mortibus sacrificiorum suorum multum praesumant, quae se fallacibus superbisque spiritibus immolare non sentiunt, aut si jam sentiunt, aliquid sibi prodesse arbitrantur perfidorum et invidorum amicitiam, quorum intentionis nullum negotium est, nisi impeditio reditus nostri.Non intelligunt ne ipsos quidem superbissimos spiritus honoribus sacrificiorum gaudere potuisse, nisi uni vero Deo pro quo colivolunt, verum sacrificium deberetur
Abbreviated transcription (Latin):
riis corporibus excrucian spiritus possint.
emit. et istam mortem cum hominibus
conditionis erumpnose nature. que tra¬
hitur a primo peccato. et in illam cum il¬
lo precipitabuntur: quem ꝓpterea xp̃o
preposuerunt. quia eos mistam deiecit.
quo per distantem naturam ip̃e non ceci¬
dit. et quo pp̃ eos peringentem miseri¬
corcliam ille descendit. et tamen se demo¬
uibus eẽ meliores. non dubitant crede¬
re. eosq malecdictis omnibus in sectari.
detestariq non cessant quos certe alre¬
nos ab huius mortis passione noue
sic uolunt confiderare quam fieri potue¬
ut. ut insemanens. nec per se rp̃m ex ul¬
la parte mutabile uerbum dei. per infe¬
rioris tamen nature susceptionem aliqͥd
inferius pati posset. quod immumdus
demon quia terrenum corpus non ha¬
bet patinon possit. sicum sint ip̃i demo¬
nibus meliores. tamenquia carnem
portant mori sic possunt. quemadmodũ
mori demones quia eam non portant non

Expanded text:
reis corporibus excruciari spiritus possint. reis corporibus excruciari spiritus possint. emit , et istam mortem reddunt cum hominibus conditioni aerumnosae naturae, quae trahitur a primo peccato, et in illam cum illo praecipitabuntur. Quem propterea Christo praeposuerunt, quia eos in istam dejecit, quo per distantem naturam ipse non cecidit, et quo propter eos per ingentem misericordiam ille descendit: et tamen se daemonibus esse meliores non dubitant credere, eosque maledictis omnibus insectari detestarique non cessant, quos certe alienos ab hujus mortis passione noversic volunt considerare, quam fieri potuerit ut in se manens, nec per se ipsum ex ulla parte mutabile Dei Verbum, per inferioris tamen naturae susceptionem aliquid inferius pati posset, quod immundus daemon, quia terrenum corpus non habet, pati non possit. Sic cum sunt ipsi daemonibus meliores, tamen quia carnem portant, mori sic possunt, quemadmodum mori daemones, qui non eam portant, non
Abbreviated transcription (Latin):
mergenclis. falsus mecdiator oppon¬
it. Quod superbis facilline persuadet.
irridere atq contempnere mortem xp̃i.
aqua ip̃e quanto est. alienior. tantoab
eis creclitur sanctior atq diumior qͥ
tunc aput eum paucissimi remanser̃t.
agnoscentibus gentibus et pia humi¬
litate bibentibus precium suum. eiꝰ¬
q ficlutia deserentibus hostem suum.
et conturrentibus ad redemptorem su¬
um. Nescit enim diabolus quomodo
illo et insicliante et furente utatur ad
salutem fidelium suorum. excellentis¬
suna sapientia dei. a fine superiore quod
est mnitium spiritalis creature. usq ad
finem inferiorem. quod est. mors corpo¬
us. pertendens fortiter. et disponens
ommna suauiter:. Actingit enim ubiq
pp̃ suam mundiciam. et nichil inquina¬
tum in eam incurrit. Amorte aitem dar¬
nis alteno diabolo. unde nimium suꝑ¬
bus iacedit. mors alterius generis ei¬
p̃̾paratur: in etemo igne tartari. quo nõ
solum cum tectenis. sed eciam cum ae¬

Expanded text:
mergendis, falsus mediator opponmergendis, falsus mediator opponit, quod superbis facillime persuadet irridere atque contemnere mortem Christi, a qua ipse quanto est alienior, tanto ab eis creditur sanctior atque divinior. Qui tamen apud eum paucissimi remanserunt, agnoscentibus gentibus et pia humilitate bibentibus pretium suum, ejusque fiducia deserentibus hostem suum, et concurrentibus ad redemptorem suum. Nescit enim diabolus quomodo illo et insidiante et furente utatur ad salutem fidelium suorum excellentissima sapientia Dei, a fine superiore, quod est initium spiritualis creaturae, usque ad finem inferiorem, quod est mors corporis, pertendens fortiter et disponens omnia suaviter . Attingit enim ubique propter suam munditiam, et nihil inquinatum in eam incurrit . A morte autem carnis alieno diabolo, unde nimium superbus incedit, mors alterius generis praeparatur in aeterno igne tartari, quo non solum cum terrenis, sed etiam cum ae
Abbreviated transcription (Latin):
catorem. illuc descendentem persecut
compulit redemptorem. Sic in mortis
consortio filius dei nobis dignatus est.¬
fieri. amicus. quo non ꝑueniendo meli¬
orem se nobis atq maiorem putabat
immicus. Sicit enim redemptor noster: o¬
Maiorem dilectionem nemo habet. qͣm
ut ammam suam ponat quis ꝑ amicis¬
suis. Quo circa eciam ip̃o domino se cre¬
debat cdiabolus superiorem. in quantũ
illi dominus inpassionibus cessit. qui¬
a et de ip̃o intellectum est quod in ps¬
almis legitur: minuisti eum paulomi¬
nus ab angelis. ut ab iniquo uelut
equo uire a duersus nos agente ip̃e occi¬
sus innocens eum iure equissimo supe¬
raret. atq ita captiuitatem p̃p̃ peccatum
factam captiuaret. nosq liberaret. acap
uuste fuso. mortis ꝙyrographum de¬
lens. et iustifitandos cedimens peccatoreᷤ.
Hinc eciam cdliabolus adhuc suos illu¬
dit. quibus seper sua sacra uelut pur¬
ganclis. et pocius implicandis ato

Expanded text:
catorem, illuc descendentem persecutus catorem, illuc descendentem persecutus compulit Redemptorem. Sic in mortis consortio Filius Dei nobis fieri dignatus est amicus, quo non perveniendo meliorem se nobis atque majorem putabat inimicus. Dicit enim Redemptor noster: Majorem dilectionem nemo habet, quam ut animam suam ponat pro amicissuis . Quocirca etiam ipso Domino se credebat diabolus superiorem, in quantum illi Dominus in passionibus cessit; quia et de ipso intellectum est quod in Psalmo legitur, Minuisti eum paulo minus ab Angelis : ut ab iniquo velut aequo jure adversum nos agente, ipse occisus innocens eum jure aequissimo superaret, atque ita captivitatem propter peccatum factam captivaret , nosque liberaret a capto sanguine injuste fuso mortis chirographum delens, et justificandos redimens peccatores. 18. Hinc etiam diabolus adhuc suos illudit, quibus se per sua sacra velut purgandis, et potius implicandis atque
Abbreviated transcription (Latin):
recelidit. ut nobis debita non noceret. o¬
Neq enim cuius quam iure potestatis ex¬
utus est. carne. sed ip̃e se exuit. Nam qui
posset non mori si nollet: proculdubio q
uoluit mortuus est. Et ideo principatuᷤᷤ
et potestates exemplauit. fidutialiter
triumphans eas insemetip̃o. Morte
sua quippe uno uerissimo sacrificio pro
nobis oblato. quicquid culparum etat
unde nos principatus et potestates ad
luenda supplicia uire decinebant purga¬
uit aboleuit. exxtinxit. et sua iesurrecti¬
oneinnouam uitam nos predestinatos
uocauit uocatos iustificauit. iustifica¬
tos glorificauit. Ita diabolus hominẽ
quem per confessionem seductum tam¬
quam iure interrogo possidebat. et ip̃e
nulla corruptione camnis et sanguini
septus. per istam mortalis corporis fra¬
gilitatem minis egeno et in firmo tanto
supetbior. quanto uelud ditior et for¬
tior quasi pannoso et erumpnoso domi¬
nabatu: in ip̃a morte carns amisit. Qͦ
enim cadentem non secutus impulit pes¬

Expanded text:
reddidit, ut nobis debita non noceret. Neque enim jure cujusquam potestatis exutus est carne, sed ipse se exuit. Nam qui posset non mori si nollet, procul dubio quia voluit mortuus est: et ideo principatus et potestates exemplavit, fiducialiter triumphans eas in semetipso . Morte sua quippe uno verissimo sacrificio pro nobis oblato, quidquid culparum erat unde nos principatus et potestates ad luenda supplicia jure detinebant, purgavit, abolevit, exstinxit; et sua resurrectione in novam vitam nos praedestinatos vocavit, vocatos justificavit, justificatos glorificavit . Ita diabolus hominem, quem per consensionem seductum, tanquam jure integro possidebat, et ipse nulla corruptione carnis et sanguinis septus, per istam corporis mortalis fragilitatem, nimis egeno et infirmo, tanto superbior, quanto velut ditior et fortior, quasi pannoso et aerumnoso dominabatur, in ipsa morte carnis amisit. Quo enim cadentem non secutus impulit pec
Abbreviated transcription (Latin):
tate pater maior est: non est equalis
filius quacumq re. Unde enim equa¬
lis: Sed magnitudine dixeris. non
est pau magnitudo que minus eter¬
na est. Atq ita cetera. An forte muͥtute
equalis est. in sapientia uero. non
est. equalis: Sed quomodo est. equa¬
lis uirtus que minus sapit: An in sa¬
pientia equalis est. inuirtute autem
non est equalis: Sed quomodo est eqͣ
lis sapientia que minus potens ests
Non rapinam arbitratus est. ẽẽ equalis
deo. Cgiturergo qui us aduersariĩ
ueritatis. qui modo tenetur auctoritate
deo filium confiteri. Eligat quam uo¬
luerit. hinc ei ostendetur in omnibus ẽẽ
equalem. que de substantia eius dicunt᷑¬

Expanded text:
tate Pater major est, non est aequalis tate Pater major est, non est aequalis Filius quacumque re. Unde enim aequalis? Si magnitudine dixeris, non est par magnitudo, quae minus aeterna est, atque ita caetera. An forte in virtute aequalis est, in sapientia vero non est aequalis? Sed quomodo est aequalis virtus quae minus sapit? An in sapientia aequalis est, in virtute autem non est aequalis? Sed quomodo aequalis est sapientia, quae minus potens est? Non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo . Cogitur ergo quivis adversarius veritatis, qui modo tenetur apostolica aDeo Filium confiteri. Eligat quam voluerit: hinc ei ostendetur in omnibus esse aequalem, quae de substantia ejus dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
acdlidit corpus tamquam ex duobus di¬
uetsis masculino et femmo adiunctio¬
hominis et sp̃c dei. sed inherendo fit unus
sp̃c ex diuersis duobus. ita ut sine hu¬
mano sp̃u beatus sit dei sp̃c atq perfestuͤ.
beatus autem hominis sp̃c: non nisi cũ
deo. Nec frustra ut existimo cum tanta
in euangelio secundum iohannem et to¬
ciens diceret dominus de ip̃a imitate uł
sua cum patre. uel nostra inuicem no¬
biscum nusquam dixit ut nos et ipsi
uum. sed ut sint unum. sicut et nos
unum. Pater ergo et filius unum sũt.
utq secimdum unitatem substantie.
et unus deus est. et unus magnus. et
uus sapiens: sicut tractatum est. Un¬
de ergo maior pater. Si enim maior
magnitudine maior. Cum autem ma¬
gnitudo eius filius sĩt nec ille utiq o
maiorest. eo qui se genuit. net ille ma¬
ior est ea magnituline qua magnꝰ. ẽ
Ergo equalis. Nam unde equalis si
non eo quo est. cui non est. aluid esse.
et aliud magnum esfe. Aut si etermi¬

Expanded text:
addidit, corpus, tanquam ex duobus diaddidit, corpus, tanquam ex duobus diversis masculino et feminihominis et spiritus Dei; sed inhaerendo fit unus spiritus ex diversis duobus, ita ut sine humano spiritu beatus sit Dei spiritus atque perfectus, beatus autem hominis spiritus non nisi cum Deo. Nec frustra, ut existimo, cum tanta in Evangelio secundum Joannem et toties diceret Dominus de ipsa unitate, vel sua cum Patre, vel nostra invicem nobiscum; nusquam dixit, Ut nos et ipsi unum: sed, Ut unum sint, sicut et nos unum sumus . Pater ergo et Filius unum sunt, utique secundum unitatem substantiae, et unus Deus est, et unus magnus, et unus sapiens, sicut tractatum est. 5. Unde ergo major Pater? Si enim major, magnitudine major: cum autem magnitudo Filius ejus sit, nec ille utique major est eo qui se genuit, nec ille major est ea magnitudine qua magnus est: ergo aequalis. Nam unde aequalis, si non eo quo est, cui non est aliud esse, et aliud magnum esse? Aut si aeterni
Abbreviated transcription (Latin):
inscripturs dictum. unum sunt: copi¬
quorum est. diuersa natura. Si autẽ¬
et aliqua plura eiusdem nature sunt.
et diuersa sentiant: non sunt inum in
quantum diuersa sentiunt. Nam si
iam unum ẽẽnt. ex eo quod homines
erant. non diceret ut sint unum sicut¬
et nos unum. cum suos discipulos pa¬
tri commendaret. At uero paulus et
apollo. quia et ambo homines. et idem
sentiebant: qui plantat inquit. et qui
rigat imum sunt. Cum ergo sic lici¬
tur unum ut non addatur: quid umũ
et plura unum clicantur eadem ẽen¬
tia atq natura non clissidens neq dis¬
sentiens significatur. Cum ueco acłli¬
tur quidimum. potest aliquid signifi¬
cari ex pluribus umum factum. quam¬
ius cliuersis natura. sicut anima et cor¬
pus. non sunt utiq unum. Quid enĩ
tam diuersum nisi addatur aut subin¬
telligatur quidunum. id est unus ho¬
mo. aut unum animal. Inde aple. qui¬
aclheret meretrici inquit: imumcorpus ẽ.
Nondixit unum sunt. aut unum est. sed

Expanded text:
Scripturis dictum, unum sunt, quorum est diversa natura. Si autem aliqua plura ejusdem naturae sint, et diversa sentiant, non sunt unum et quantum diversa sentiunt. Nam si jam unum essent ex eo quod homines erant, non diceret, Ut sint unum, sicut nos unum , cum suos discipulos Patri commendaret. At vero Paulus et Apollo, quia et ambo homines, et idem sentiebant: Qui plantat, inquit, et qui rigat, unum sunt . Cum ergo sic dicitur unum, ut non addatur quid unum, et plura unum dicantur, eadem natura atque essentia, non dissidens nec dissentiens significatur. Cum vero additur quid unum, potest aliquid significari ex pluribus unum factum, quamvis diversis natura. Sicut anima et corpus non sunt utique unum; quid enim tam diversum? nisi addatur aut subintelligatur quid unum, id est, unus homo, aut unum animal. Inde Apaeret meretrici, inquit, unum corpus est: non dixit, Unum sunt, aut, Unum est; sed
Abbreviated transcription (Latin):
cum incognita est. credendo diligamus
ex eo quod iam tale aliquid nouimus.
Quicquicd enim tale aspeceris ip̃a est.
et non est quicquam tale. qm̃ ip̃a solata
lis est. qualis ip̃a est. Qui ergo amat
hommes: aut quia iuisti sunt. aut ut iu¬
sti sint amare debet. Sic enim et seip̃m
amare debet. aut quia iustus est. aut
ut iustus sit. Snc enim diligit proxi¬
mum tamquam se ip̃m. sine ullo peri¬
culo. Qui emm aliter se cliligit. inui¬
ste se cliligiti q̃m ad hoc se diligit ut
sit iniustus. Ad hoc ergo ut sit malꝰ
ac ꝑ hoc iam non se cliligit. Qui emm
diligit inquitatem: odit ammiã suã.

Expanded text:
cum incognita est, credendo diligamus, cum incognita est, credendo diligamus, ex eo quod jam tale aliquid novimus. Quidquid enim tale aspexeris, ipsa est: et non est quidquam tale, quoniam sola ipsa talis est, qualis ipsa est. Qui ergo amat homines, aut quia justi sunt, aut ut justi sint, amare debet. Sic enim et semetipsum amare debet, aut quia justus est, aut ut justus sit: sic enim diligit proximum tanquam se ipsum sine ullo periculo. Qui enim aliter se diligit, injuste se diligit, quoniam se ad hoc diligit ut sit injustus: ad hoc ergo ut sit malus, ac per hoc jam non se diligit. Qui enim diligit iniquitatem, odit animam sua