comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bibulas calice babilonis ĩ ebri¬
ant. Ampliant eos bñficiis
quos dorq̃re debuerãt. et ap̃suĩp¬
tiõẽ adulandi suppliciis det̃¬
rere. Legr ꝙ athenienses thi¬
magorã int̾ offã salitõis da¬
rio adulantẽ capitali supplltõ
senatus caristolũ int̾imi ius¬
sit: eo ꝙ maluit uirił detͣ¬
here ocͤoulte ꝙͣ publioe ⁊ cõs¬
tant᷑ argu̾e. atq ĩbis tã adu

Expanded text:
bibulas calice Babylonis inebribibulas calice Babylonis inebriant. Ampliant eos beneficiis, quos torquere debuerant, et a praesumptione adulandi suppliciis deterrere. Legitur, quod Athenienses Timagoram inter officia salutationis Dario adulantem capitali supplicio m etiam Senatus Caristolum interimi jussit, eo quod maluit viris detrahere occulte quam publice et constanter arguere, atque in his
Abbreviated transcription (Latin):
nra noticiã dilatatis. Inõẽm
t̃ram et ĩfines orb t̾re illud
uom̃ exiuit. ur̃a etiã scͥpta
q̃ se cdiffundũt.⁊ publicant
Solascͥpta sũt: q̃ mortales
qͣctam fame ĩmortalitate ꝑ¬
petuant.⁊ actib uetm̃ qͦs tra¬
ducũt ad post̾os: nullã ꝑmit
nent. Qs hocdie luciliũ ꝯgnouis¬
set. nͥ eũ seneca suis epłis illustras¬
set: Dius cesareis lauitib ad dide¬
runt scͥpta uͥgilii ⁊ lucani: qmͣ
om̃s diuitie qͣs decliu̾sis mũ¬
di ꝓuintiis ad unauit: Iuden¬
tia ẏthaci ⁊ pelide uͥtus subte¬
nebris ignorantie usq hoddie
latuisset. nͥ eas diuina omeri
inens carmine publicasset.
laudis ad qͥsitionẽ posset ꝯpen¬
diosuis inueniri: ꝙͣ eos fami¬
lia res ⁊ amicos hr̃e qͥ scben¬
do scirent ⁊ possent res gestas
ad postos diriuare. Uerũpt̃n
sic̃ nuꝑ elegantissime recensu¬
istis: eliminat apalaciis ad¬
ulatio u̾itatẽ. Illi soliã magna¬
tum grãm ad mittunt᷑ qͥ ꝑal¬
pant blandiciis. ⁊ aure fame

Expanded text:
latatis. Jam in omnem terram et in fines orbis terrae illud nomen exivit. Nostra etiam scripta, quae se diffundunt et publicant Sola scripta sunt, quae mortales quadam famae immortalitate perpetuant, et actibus veterum, quos traducunt ad posteros, nullam permittnent. Quis hodie Lucilium cognovisset, nisi eum Seneca suis epistolis illustrasset? Plus Caesaris laudibus addiderunt scripta Virgilii et Lucani, quam omnes divitiae, quas de diversis mundi provinciis adunavit. Prudentia Ithaci, et Pelidae virtus sub tenebris ignorantiae usque hodie latuissent, nisi eas divina Homeri mens carmine publicasset. laudis acquisitionem posset commodius inveniri, quam eos familiares et amicos habere, qui scribendo scirent et possent res gestas ad posteros derivare. Verumtamen, sicut nuper elegantissime cecinistis, eliminat a palatiis adulatio veritatem. Illi soli in magnatum gratiam admittuntur, qui eos palpant blanditiis, et aures famae
Abbreviated transcription (Latin):
tores erudiat. ꝙ q nomen
ur̃m ĩ memoriam scõꝵ ⁊ odo¬
rẽ suauitatis effũdat. Libri
siqͥdẽ mĩ pͥma pars amag̃ro
Wilło fr̃e mõ correcta ẽ. s qr
timeo ne sit ĩdulgentior mͥ
siqͥd ĩ eo uitiosũ iuienit. p̃cor
ut ab ĩitio totũ diligentiore
studio recurratis qͣtinꝰ ibi

Expanded text:
tores erudiat, quodque nomen vestrum in memoriam sanctorum et odorem suavitatis effundat. Libri mei siquidem prima pars a magistro Willelmo fratre meo correcta est; sed quia timeo, ne sit indulgentior mihi, si quid in eo vitiosum invenerit, precor, ut ab initio totum diligentiore cura recurratis, quatenus ni
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e eocłe nsurg̾e ad ꝑfectũ.
domos claustrales disponi
⁊ erigi utensilta ⁊ ornam̃ta
multiplicari. num̾um cano¬
nicoꝵ usq ad octogenarũ
c̾scere. ⁊ ordiabilit᷑ ĩeccła
ministrari. ħ añꝙͣ. moriar
iucdeãt ocłi nũ ut magnifi¬
cet aĩa nã dñm. claudãq

Expanded text:
rae consurgere ad perfectum, domos claustrales disponi et erigi, utensilia et ornamenta multiplicari, numerum canonicorum usque ad octogenarium crescere, et ordinabiliter in ecclesia ministrari. Haec, antequam moriar, videant oculi mei, ut magnificet anima
Abbreviated transcription (Latin):
absconditũ.Lxx. ãnis. erudans
⁊ effodiẽs ĩcrassitudiue aq̃
ꝑfic̃ holocaustũ. Quadã ima-¬
ginatiõe gͣcissima depingit
inse animius m̃s. qͣlit̾ macha¬
beis disꝑsos frẽs suos reuocãt.
Leges lapsas erigũt. renouant
c̃imonias. mundãt sc̃a. corõis
aureis ornãt tẽplũ. dãpna lon¬
ge desolatiõis: exnnie uͥtutis
cõpentdio redim̃tes. Bñ recoliiᷤᷤ.

Expanded text:
tuaginta annis eruderans et effodiens in crassitudine aquae perficit holocaustum. Quadam imaginatione gratissima depingit in se animus meus, qualiter Machabaei dispersos fratres suos revocant, leges lapsas erigunt, renovant caeremonias, mundant sancta, coronis aureis ornant templum, damna longae desolationis eximiae virtutis compendio redi
Abbreviated transcription (Latin):
Exoõis uinculũ ñ u̾etur. hec
oĩa u̾balia q̃dam sũt. nͨ desistet.
Aturpitudine ĩ olita: nͥburse
dispendio coupescat᷑. Certissimã
illiꝰ em̃dationẽ uob̾ ꝓmitto:
doloris incutit et timoris. Hã
iuxͣ ethicũ: plorat᷑ lacͥmis a¬
missa pecunia u̾bis. Hõ cohi¬
bent sacͣ u̾ba manũ. maiore
tumultu. plangunt᷑ nũmi.
ꝙͣ fun̾a. Duos gͥ ĩ uno luc̾faci¬
de. atq dispenidio pr̃is: filiũ
ad honestatis ꝯpenctiũ cohibe

Expanded text:
onis vinculum non veretur. Haec omnia verbalia quaedam sunt nec desistet a turpitudine inolita, nisi bursae dispendio compescatur. Certissimam illius emendationem vobis promitto idoloris incutit et timoris. Nam juxta ethicum: Ploratur lacrymis amissa pecunia veris. Non cohibent sacra verba manum, majore tumultu Planguntur nummi, quam funera. Deos igitur in uno lucrifacite: atque dispendio patris filium ad honestatis compendi
Abbreviated transcription (Latin):
ciã pat̃ alee decdicante. Alea siqͥd̾
m̃datii. ꝑuirii. furti. atq sacͥlegii.
mat̃ ẽ ideo filiũ instruens: fu¬
ge aleã diẽ cato. Ludũ thessera¬
rũ ⁊ alee legit᷑ a chalꝰ asiaticus
ĩuenisse. qm longe meliꝰ ẽ igno¬
rare qmͣ scire. Chilon lacedemoniꝰ
cã ĩ eunde societatis. ⁊ amiticie
ces ⁊ seniores ppłi ludentes ĩ alea.
Infecto itaq negotio rediit dicẽs.
ẽẽ hac infamia maculandã ut
drẽnt᷑ societatẽ. cũ alleatorib
cͣexisse. Regi qͦ de metͥo arege
parthoꝵ tali aurei dati sunt. ut
notaret᷑ ĩ eo leuitas puerilis. qͥ ĩ
maiestate regali leuib ĩtendebat.
Qͥa gͥ filiꝰ ĩpat᷑ corruptꝰ ẽ: cor¬
ripiendus ẽ ⁊ ĩ pr̃e. ut penap̃tis
doceat filiũ at᷑pib abstin̾e. Scͥp¬
tũ ẽ qͥa multato pestilentie aliꝰ
sapĩor erit. Lauabitq iustꝰ ma¬
nus suas ĩsangͥne peccõris.

Expanded text:
iam pater aleae dedicavit. Alea siquidem mendacii, perjurii, furti, sacrilegii mater est. Ideo filium instruens, fuge aleam, dicit Cato. Ludum tesserarum et aleae legitur Attalus Asiaticus invenisse, quem longe melius est ignorare, quam scire. Chilon Lacedaemonius causa ineundae societatis et amicitiae ces et seniores populi ludentes invenit in alea. Infecto itaque negotio rediit, dicens esse hac infamia maculandam, ut dicerentur societatem cum aleatoribus contraxisse. Regi quoque Demetrio a rege Parthorum tali aurei dati sunt, ut notaretur in eo levitas puerilis, qui in majestate regali levibus intendebat. Quia igitur filius in patre corruptus est, corripiendus est et in patre, ut poena patris doceat filium a turpibus abstinere. Scriptum est, quia multato pestilente sapiens sapientior erit, lavabitque justus manus suas in sanguine peccatoris.
Abbreviated transcription (Latin):
ne depͣuauit. Tũc eqͥd̾ erudiẽdꝰ
erat. ad oẽm formã suscrpien¬
dã ideneus tamquã uctum
⁊ acri fingendꝰ sñ fine rota
nã fingit equũ ten̾a docilem
ẽuice magist᷑. tre uiã qͣm mõs¬
trat eques. qͥ si ietatẽ uene
durioris euaserit: ad molliiẽ
ambulatorii g̾ssus ñ poterit
erudiri. Moꝵ siqͥdẽ qualitas
tͣhitur a ꝯuictu.⁊ qͥ picẽ tan¬
git: ĩqͥnabit᷑ ab ea. corrũpũt¬
q pͣua ꝯsortia bonos mores.
Teste satirico. Cerciꝰ ⁊ citius
uos corrũpũt uitioꝵ exempla
domestica magnis. cũ subeunt
aĩos auctorib. Qͥd fatiet filiꝰ.
nͥ qd̾ uidit patrẽ facientẽ: Si
dãpnosa senẽ iuuat abea luctit
⁊ ħes. bullatꝰ. paruoq eadem

Expanded text:
udiendus erat, et ad omnem formam suscipiendam idoneus, tanquam Udum et acri Fingendus sine fine rota: nam Fingit equum tenera docilem cervice magister, Ire viam qua monstrat eques. Qui si in aetatem venae durioris evaserit, ad mollitiem ambulatorii gressus non poterit erudiri. Morum siquidem qualitas trahitur a convictu: Et qui picem tangit, inquinabitur ab ea corrumpuntque prava consortia bonos mores, teste satyrico, Velocius et citius nos Corrumpunt vitiorum exempla domestica, magnis Cum subeant animos auctoribus. Quid faciet filius, nisi quod viderit patrem facientem ? Si damnosa senem juvat alea, ludit et haeres Bull
Abbreviated transcription (Latin):
sue oe solũ forti pat̾a. ut piscib
eqͦr. ut uoluc̾ nacuo qͥcqͥd ĩorbe
patet.Si me fortuna de iecisset
ĩangiportũ ut ita loqͣr artoris
anguslie ñ timerẽ. Poete nãq
destimoĩo. fortuna miserrima
dta e. Ta amor euentꝰ det̾ioris

Expanded text:
suae. Omne solum forti patria est, ut piscibus aequor; Ut volucri vacuo quidquid in orbe patet. Si me fortuna dejecisset in angiportum, ut ita loquar, arctioris angustiae, non timerem. Poetae namque testimonio, Fortuna miserrima tuta est: Nam timor eventus deterioris
Abbreviated transcription (Latin):
Nã neq diuitib ꝯtingũt gau¬
dia solis. Nec uix̃ male qͥ natꝰ
moriẽs q fefellit. Nicħ ꝓrsus
habeo pret patͥmõiũ meũ. ilłd̾¬
q totũ largior ⁊ distͥbuo ĩpa¬
rentes. auarior forte futurꝰ
Arridebit eqͥdẽ dũo dante.⁊
ĩcap̃t tuũ ignominiose refim¬
sĩplicẽ. supplantasti. iamq tͥ
debite ultois incissitudinẽ

Expanded text:
Nam neque divitibus contingunt gaudia solis, Nec vixit male, qui natus moriensque fefellit. Nihil prorsus habeo praeter patrimonium meum, illudque totum largior et distribuo in parentes; avarior forte futurusArridebit equidem, Domino dante, et in caput tuum ignominiose refunsimplicem supplantasti. Jamque tibi debitae ultionis vicissitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
ta uet̾ib ĩ obtatã redeat nouita¬
tẽ. uos totꝰ orb̾ expuerat. ⁊ abie¬
cerat a facie sua. nͨ mouebat nr̃a
de ploranda captiuitas ep̃os uł
abb̃es ad cõpassiõis affectũ ut̃.

Expanded text:
ta veteribus in optatam redeat novitatem. Vos totus orbis expuerat, et abjecerat a facie sua; non movebat vestra deploranda captivitas episcopos vel abbates ad compassionis affectum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
dendo. Me qͥdẽ ñ ꝓcurante:
ĩ ꝓmptũ ẽ subu̾sio tua. qͥa
destimoĩo poete. Omina
sũt hoĩm tenui pendentia fi¬
lo.⁊ subito casu q̃ ualuere
ta iudent᷑. dũ loqueris fieri
tristia posse puta:¬

Expanded text:
dendo. Me quidem non procurante in promptu est subversio tua, quia testimonio poetae, Omnia sunt hominum tenui pendentia filo, Et subito casu, quae valuere grata videntur, Dum loqueris, fieri tristia posse puta
Abbreviated transcription (Latin):
bies. R.bles̃. Bar. ar. Salt. Cum
dũs rex angloꝵ me uuꝑ ad
dñm regẽ fraricoꝵ nũtiũ desti¬
uass libri legũ uenales parisiꝰ
oblati sc̃ mͥ. ab illo .B. publico mã¬
gone libroꝵ. Qͥ cũ ad opus euiꝰ¬
dã mei nepotis idonei uid̾ent᷑.
ꝯueni cũ eo dep̃cio. ⁊ eos apd̾ uen¬
ditorẽ duittens: p̃tiũ num̾a¬
bur¬
gensis p̃positꝰ sicut
au¬
diui plus obtulit.¬
citatiõe uincens:
libros de domo uenditoris ꝑ
portet. uosq morã facturus
estis parisiꝰ: plenissimã hñs i

Expanded text:
ac., salutem. Cum dominus rex Anglorum me nuper ad dominum regem Francorum nuntium destinasset, libri legum venales Parisius oblati sunt mihi ab illo B. publico mangone librorum: qui cum ad opus cujusdam mei nepotis idonei viderentur, conveni cum eo de pretio, et eos apud venditorem dimittens, ei pretium numeraburgensis praepositus, sicut audivi, plus obtulit, etcitatione vincens libros de domo venditoris peoportet, vosque moram facturus estis Parisiis, plenissimam habens in
Abbreviated transcription (Latin):
tio ñ abscidit. Si uepos ur ho¬
nestꝰ ẽ ⁊ prudẽs. iniuro pru¬
dente: nat᷑am ĩ ꝯsangͥneo
diligite honestatẽ. Si ei apd̃
uos bñfitũ nat᷑e ñ sufficit:
ei saltẽ honestas ⁊ litt̾at᷑a ꝓfici¬
at. ut uos ĩueniat benignũ ⁊
placabilẽ apd̾ ꝙ̃ cͥcũ scͥpta oĩ linea
parentele de suoꝵ exigen micu¬
tia m̾itoꝵ gr̃am uendicat ⁊

Expanded text:
tio non abscidit. Si nepos vester honestus est et prudens, in viro prudente naturam, in consanguineo diligite honestatem. Si ei apud vos beneficium naturae non sufficit, ei saltem honestas et litteratura sufficiat, ut vos inveniat benignum et placabilem; apud quem circumscripta omni linea parentelae de suorum exigentia meritorum gratiam vindic
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ hostis ꝓcurauit occultꝰ. fla¬
grantior eqͦ ñ debet dolor ẽẽ ui¬
ri. nͨ uuln̾e maior. Adhuc retineo
spei inagne solatiũ uͭ sic mea
fata pͥmũt᷑. ut neq̃am relei̾are
cap̃. sors eqͣ m̾entes respic̃. Suꝑ
oĩa desid̾abilia mea illuderat
p̃cipuũ. ut ĩt̾ra natuutatis
mee aliqd̃ bñficiũ optin̾em. qr
nescio qͣ natale solũ dulcedine
ĩnccentia m̃a ꝑ malitiã subu̾¬
sa ẽ: habeo ꝯsolationẽ ĩ xͦ. ut
ĩ sap̃ia uncat maliciã. ⁊ dispo

Expanded text:
mihi hostis procuravit occultus. Flamihi hostis procuravit occultus. Flagrantior aequo, Non debet dolor esse viri, nec vulnere major. Adhuc retineo spei magnae solatium: Nec sic mea fata premuntur, Ut nequeam relevare caput: sors aequa merentes Respicit. Super omnia desiderabilia mea erat praecipuum, ut in terra nativitatis meae aliquod beneficium obtinerem: quia Nescio, qua natale solum dulcedine innocentia mea per malitiam subversa est, habeo consolationem in Christo, ut sapientia vincat maliti
Abbreviated transcription (Latin):
mentis ue nobili¬
tas
qr destimoĩo poete.
Liuor
ĩers uitiũ mores
ũ exit
ĩ altos. utq latẽs ĩma: iuꝑa ser
inuidia. Usq ĩdiẽ mortis
ñ iuclicabo mea morsu ĩuidie
lib̾um ⁊ ĩmunẽ. Nã iuxͣ echi¬
cũ.ille qͥ monstra domuit. ⁊
fine domari. Certe si inimicꝰ
m̃s maledixiss ac nociusset
mͥ. sustinuissẽ utiq. s nc̃ ñ
expectato uuluꝰ ab hoste tuli.
nasone. Lenit̃ ex m̾ito qͥcqͥd
patiare ferendũ ẽ. Qͤ ferit
indigne pena dolenda uenit.
Illud płimũ ad auxit ĩpurĩã.
⁊ignẽ indignatiõis accendit.
qr ĩ nocentiã meã tante maies¬
tati reddidisti exosã q̃ solo nutu
meã pot̃ dãpnare ⁊ oppͥmere.
paruitatẽ. Legit᷑ ꝙ augustus
inpollionẽ scͥpserat fescenni
ue ꝑ cussus. ñ leue uulnꝰ ht̃.
Ip̃e suas qͣmus iures ĩhiberet
achilles. Missa gͣues ictus pe¬
lias hasta dabat. Mole q̃so sue
magnitudinis me ñ p̾mat. Nã
sat̃ eqͣnimit̃ fero dispendiũ ꝙ

Expanded text:
e nobilitas, quia testimonio poetae, Livor, iners vitium, mores non exit in altos, Utque latens ima vipera serpinvidia. Usque in diem mortis non judicabo me a morsu invidiae liberum et immunem. Nam, juxta Ethicum, ille qui monstra domuit et fine domari. Certe, si inimicus meus maledixisset aut nocuisset mihi, sustinuissem utique: sed nunc Non exspectato vulnus ab hoste tuli. Nasone, Leniter, ex merito quidquid patiare, ferendum est. Quae venit indigne, poena, dolenda venit. Illud plurimum adauxit injuriam et ignem indignationis accendit, quia innocentiam meam tantae majestati reddidisti exosam, quae solo nutu meam potest damnare et opprimere parvitatem. Legitur quod Augustus in Pollionem scripserat Fescenninve percussus non leve vulnus habet. Ipse suas quamvis vires inhiberet Achilles, Missa graves ictus Pelias hasta dabat. Mole, quaeso, magnitudinis suae me non premat. Nam satis aequanimiter fero dispendium, quod
Abbreviated transcription (Latin):
uer̃t mãmas. lactauert catu¬
los suos. hõ aũ adeo efferate
ĩhũanitatis erit: ut ꝙ̃ docuit
negligat. ⁊ abitiat q̃. nutͥuit
Qͥ hoc uob̃ reu̾ende pat̃ sug¬
gerũt. parietẽ edificãt ⁊ de al

Expanded text:
verunt mammas, et lactaverunt catulos suos. Homo autem adeo efferatae inhumanitatis erit, ut, quem docuit, negligat, et abjiciat quem nutrivit? Qui hoc vobis, reverende Pater, suggerunt, parietem aedifica
Abbreviated transcription (Latin):
dñs irascat᷑. et ne incap̃t ur̃m
aliena tͣnsgressio refundat᷑.
Et uñ ħ ꝓditorie factiõis ĩqͥtas.
tilib cuneis sugiendo exponẽt:
Excusabilis eẽt fuga: si de ẽent
uetualia. si arma defic̾ent:
grãm ex sui pͥncipis cdesola¬
tione captaret. Sane qr be¬
nignitas regie maiestatis
sẽꝑ eos blande rex̃at. ⁊ man¬
suete tͣctauerat ꝓdiit qͣi ex
adipe uqͥtas. e. atq bñficio
ĩdulte mansuetuttinis abu¬
tentes: se ĩ insolentiã ꝯtu¬
tionẽ filii malitiose de sidãt.
tacitũq ut poete u̾bo utar.
apͥncipe uulgus dissidet. ⁊ qͥ
mos ppłis uenturꝰ amat᷑. sicut
ht coĩs eoꝵ opinio: initissima

Expanded text:
Dominus irascatur, et ne in caput vestrum aliena transgressio refundatur. Et unde haec proditoriae factionis iniquitas, tilibus cuneis fugiendo exponeret? Excusabilior esset fuga, si deessent victualia, si arma deficerent, gratiam ex sui principis desolatione captaret. Sane, quia benignitas regiae majestatis semper eos blande rexerat et mansuete tractaverat, prodiit quasi ex adipe iniquitas eorum, atque beneficio indultae mansuetudinis abutentes se in insolentiam contutionem filii malitiose desiderant, tantumque, ut poetae verbo utar, A principe vulgus Dissidet, et qui mos populis venturus amatur: Et sicut h
Abbreviated transcription (Latin):
dis. ut. ł de aqͥ. pͦ. leg̃. Quoꝵdã. hac
breui delibatõe usus sũ ñ ut uoꝰ
ĩstruã qͥ estis ĩ cͦe ciuili p̃cipu¬
us: s ut ad subtiliora uos exti¬
tẽ. In forme pͥncipiũ uos ĩforma¬

Expanded text:
ege quarumdam. Hac brevi deliberatione usus sum, non ut vos instruam, qui estis in jure civili praecipuus, sed ut ad subtiliora vos excitem. Informe principium vos informa
Abbreviated transcription (Latin):
qͥritũ. It̃ quiis aut citas dec᷑io¬
nẽ suũ. ut ĩ instõnib de accõib
¶Pre uicticiales ⁊ digestis de
ꝑ hãc. Codice de agͥcoł ⁊ censitis.
de colonis palestinis ⁊ cod̾. de co

Expanded text:
quiritum. Item civis, aut civitas decurionem suum, ut in institutionibus, de actionibus, praejudiciales, et digestis, de per hanc. Codice de agricolis et censitis, de colonis Thracensibus, codice de
Abbreviated transcription (Latin):
se cu płimũ assistit eqͥtas. solli¬
cite ĩpenditis. ꝓ cͤatõis offm̃ ĩten¬
tio ur̃a cũ honore ⁊ fructu ue¬
niet ad effectũ. Hã licet reiuen¬
dite aut donate. aut ex cã relicti
debite. ñ soleat sñ tͣcliciõe tnsfer¬
ri dñium: hic tñ habeo utilẽ ĩ
it̾c̃. ⁊ adhoc facit lex illa. diges¬
tor admunicipales. de iũe oiũ

Expanded text:
imum assistit aequitas, sollicite impenderitis procurationis officium, intentio vestra cum honore et fructu veniet ad effectum. Nam, licet rei venditae, aut donatae, aut ex causa relicti debitae non soleat sine traditione transferri dominium, hic tamen habeo utilem actet tradi. Et ad hoc facit lex illa digestorum ad municipalem, de jure omnium
Abbreviated transcription (Latin):
es ⁊ iuã dĩ ĩu̾itate doces ⁊ ñ ẽ
tͥ cura de aliqͦ. neq acceptas pͥs
hoĩũ. Licet censũ dari cesari
an ñ: Precedunt blanditie
s uenenũ ẽ ĩ sermõe. Uerũp¬
tñ õs laq̃i malitie dissoluitt᷑.
saris assignat᷑. Ur̃a it disc̾tio
ñ ignorat. qi exͣnei ⁊ honesti
admittencti ⁊ bñfitianti sũt
s nũꝙͣ honestis nepotib p̾fe¬
renci. Sũma nat᷑e ĩuiria ẽ. nepo¬
tẽ pauꝑẽ ⁊ honestũ abiõe. carnẽ¬
q ⁊ sangͥnẽ suũ obꝓbrio publi¬

Expanded text:
itate doces, et non est tibi cura de aliquo, neque accipis personam hominum: licet censum dare Caesari an non? Praecedunt blanditiae, sed venenum est in sermone. Verumtamen omnes laquei malitiae dissolvuntur, saris, assignatur. Vestra etiam discretio non ignorat quod extranei et honesti admittendi et beneficiandi sunt, sed nunquam honestis nepotibus praeferendi. Summa naturae injuria est nepotem pauperum et honestum abjicere, carnemque et sanguinem suu
Abbreviated transcription (Latin):
quos ĩqͥnat eqͣt. Qͥa infilio uita
dut᷑tuor ⁊ t̾ribilior dñatio ex¬
pectatur. de gn̾es tͤpidant ami¬
mi peioraq uersant. Uerũpiũ
sic̃ moyses obuitulũ ꝯflatilẽ.
zelo succensus excanttuit.
occidendo multoꝵ culpã teste
augustino iundicauit ĩ panciᷤͤ.
Siẽ uiliꝰ oesar milita l ͣt tu¬
multũ qͤm adu̾sus eũ excitaue¬
rant multi. paucoꝵ aĩadu̾sio¬
ñe cohibuit : sic expediret
dño regi ñ dissimulare aut
facinꝰ ñ recdeat ĩ exẽplũ. dñs lo¬

Expanded text:
quos inquinat aequat. Quia in filio vita diuturnior, et terribilior dominatio exspectatur, Degeneres trepidant animi, pejoraque versant. Verumtamen sicut Moyses ob vitulum conflatilem zelo succensus excanduit, occidendo multorum culpam, teste Augustino, vindicavit in paucis; sicut Julius Caesar militarem tumultum, quem adversus eum excitaverant multi, paucorum animadversione cohibuit ; sic expediret rgo dissimulare aut facinus non redeat in exemplum,
Abbreviated transcription (Latin):
ex̾ceat. Scio it ꝙ ĩ has ꝑde uices
debilia. ⁊ m̃tes tͤpidas roborate.
atq ĩ fideles aĩos aut reuooetis
catis. Nouũ siquid̃ adño ppͣ. no¬
u̾itis emanasse mandatum.
ut qͥc̃q pacẽ dñi regis tͣbant.
appellatõe remota excõicõis¬

Expanded text:
exerceat; scio enim quod in hac parte vices exerceat; scio enim quod in hac parte vices debilia, mentesque trepidas roborate, atque infideles animos, aut revocetis catis. Novum siquidem a domino papa noveritis emanasse mandatum, ut quicunque pacem domini regis turbant, appellatione remota, excommuni
Abbreviated transcription (Latin):
rit: nͨ timorẽ. Instrate gẽma¬
tib iulii legit᷑. elearcũ lace¬
demonioꝵ ducẽ dixisse. pͥnci¬
pẽ ex̾citui magis eẽ tim̃dum
qͣmͣ hostẽ. faciat q̃o timor hũiles.
quos fac̃ mansuetudo pͥncipis
tumidos ⁊ rebelles. leges eqͥdẽ
dictau̾unt. Apiꝰ claudiꝰ eos qͥ a
militari staciõe cesserant deci¬
mũ ꝗ̃q militẽ sorte ductũ.
fuste legitur occidisse. fabiꝰ
rutiliꝰ ꝯsul ex duab legionib
q̃ loco cesserant. uicenos sorte
ductos ĩ ꝯspectu õrum securi
ꝓcussit. Qͥntꝰ fabiꝰ maximꝰ
tͣns fugarũ dextͣs p̃cidit. Martꝰ
cato ꝯp̃hensis ĩ furto ꝯmilito¬
nib. idẽ fec̃. Nicħ de testab¬
us ẽ nota ꝓditd̃is. in militẽ.
licet ioab oĩa fortit̃ fec̾it: ñ ꝯpu¬
tatur tñ ĩ cathalogo fortiũ dauso.
qr fortitudinẽ eiꝰ ꝓdit̃o in abuer
⁊ amasã de nigͣuit. Nõ dico ut
ur̃o ꝯsilio uł hortatu dñs rex ĩ
ppłm ur̃m rigorẽ gladii mat̾iał

Expanded text:
t, nec timorem. In stratagematibus Julii legitur Clearchum Lacedaemoniorum ducem dixisse, principem exercitui magis esse timendum quam hostem. Faciat, quaeso, timor humiles, quos fecit mansuetudo principis tumidos et rebelles. Leges equidemdictaverunt. Appius Claudius eorum, qui a militari statione cesserant, decimum quemque militem sorte ductum fuste legitur occidisse. Fabius Rullus consul ex duabus legionibus, quae loco cesserant, vicenos sorte ductos in conspectu omnium securi percussit. Q. Fabius Maximus transfugarum dexteras praecidit. Marcus Cato comprehensis in furto commilitonibus idem fecit. Nihil detestabilius est nota proditoris in milite. Licet Joab omnia fortiter fecerit, non computatur tamen in catalogo fortium David, quia fortitudinem ejus proditio in Abner et Amasa denigravit. Non dico, ut vestro consilio vel hortatu Dominus rex in populum vestrum rigorem gladii materialis
Abbreviated transcription (Latin):
bñficiis minꝰ aptũ aut det̾io¬
rẽ qͣso ñ p̃feratis exͣneũ. nͨ ab
eo ur̃e liberalitatis gr̃am au̾¬
tatis. ĩ qͦ ista duo ꝯcurrunt.
nat᷑a ⁊ m̾itũ. Sane ĩ oĩ facul¬
tate fortiꝰ ẽ ꝙ ex nat᷑a ꝓoedit.
ꝙͣ qd̃ acceditꝰ extͥnsecus : sẽꝑq
sinc̾ior erga uos erit nepotis
affectõ: qr nat᷑e obseqͥtur. qͣm
q seqͥtur ex fortuna. aristotilẽ¬

Expanded text:
deteriorem, quaeso, non praeferatis extraneum, nec ab eo vestrae liberalitatis gratiam avertatis, in quo ista duo concurrunt, natura et meritum. Sane in omni facultate fortius est, quod ex natura procedit, quam quod accedit extrinsecus; semperque sincerior erga vos erit nepotis affectio, quae naturae obsequitur, quam quae sequitur ex fortunae inco
Abbreviated transcription (Latin):
ilecto ⁊ p̃oĩb diligendo
dño suo. Io. dĩ gr̃ã carnoteñ
fallax facile ñ sectucat. Prou̾bi
tare sinc̾um. ⁊ testimoio salomo¬
nis frustra lacit᷑ ᷑ rece añ ocłos
pennatoꝵ Scitis qr rob salesb̾

Expanded text:
ilecto, et prae omnibus diligendo domino suo Jo. Dei gratia Carnotensi fallax facile non seducat. Proverbitare sincerum. Et testimonio Salomonis: Frustra jacitur rete ante oculos pennatorum. Scitis, quod Robertus Salebere
Abbreviated transcription (Latin):
tur ĩmorte. dilectõ ĩmorte ñ
morit᷑. cꝰ fortitudim mors
succũbit. Regnũ qͥd̾ anglie
ꝙ adu̾sus regẽ stepħm armis
strenuissimũ sudorib opti¬
nuerat bellicis. licet ad olescen¬
tulus ⁊ ꝯtẽptus: filii eiꝰ ꝯsilio
⁊ auxilio regũ et pͥncipũ cͥcũ¬
iacentiũ. gͣui seditiõe t̾bau̾ant.
Ip̃e aũ destiuitꝰ suis. ⁊ ab extͣ¬
neis ĩpugnatꝰ: illo aspirante¬

Expanded text:
 dilectio in morte non moritur, cujus fortitudini mors succumbit. Regnum quidem Angliae, quod adversus regem Stephanum armis strenuissimum sudoribus obtinuerat bellicis, licet adolescentulus et contemptus, filii ejus consilio et auxilio regum et principum circumjacentium gravi seditione turbaverant. Ipse autem destitutus suis, et ab extraneis i
Abbreviated transcription (Latin):
illiꝰ ħ aqͥbdã attẽptatũ fuisse:
ꝓcessisse. Accepta siqͥd̾ abeis
canonica pͣgatõne illiꝰ. illide
mandato sũmi pontificis puib¬
lice sentẽciau̾nt. eũ ab h cͥmi¬

Expanded text:
illius hoc a quibusdam attentatum fuisse, processisse. Accepta siquidem ab eis canonica purgatione illius, illi de mandato summi pontificis publice sententiaverunt, eum ab hoc crimi
Abbreviated transcription (Latin):
admittũt. Religiosoꝵ cõis ẽ opi¬
uĩm ñ sedebit filiꝰ. nͥ pͥmitietur
ĩ litt̃is. ⁊ ĩ lege dñi diligentiꝰ ĩ strua¬
tur. Potentia dñi ñ minor ẽ ĩ reg¬
no potentissimo tͣns ferendo. qͣm
tricis filiꝰ. Suocessorẽ iulii cesaris
fec̃ ad opt̃o ñ nat᷑a. Cesaree domus
totũ relege ⁊ reuolue ꝓgͣssũ.
⁊ ĩuenies. qr ĩ breui ꝑiit memo¬
ria eoꝵ.⁊ ad ĩferos descendentes.
qm̃ a se scientiã dñi reppulerũt.

Expanded text:
avit. Religiosorum communis est opium non sedebit filius, nisi primitietur in litteris, et lege Domini diligentius instruatur. Potentia Domini non minor est in potentissimo regno transferendo, quam tricis filius. Successorem Julio Caesari fecit adoptio, non natura. Caesareae domus totum relege et revolve progressum, et invenies quia in brevi periit memoria eorum, et ad inferos descenderunt, q
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ nicħ. Ad ulatõ qͥdẽ pestis
ĩ ꝓbissima ẽ. q̃ cũ statĩ depre¬
hendat᷑ apauꝑe. apd̃ diuites
latent̃ obrepens ⁊̃ cirẽspec-¬
aũ sub dilectiõis imagine
aut deuotionis obtẽptu. aut
alicuiꝰ simulatiõe offitii ad
ulatio ꝓdigiosa se palliat. ut
riosum uob̃ ẽ ctĩc callidus
ad ulator. qd̃ in bñficioꝵ col¬
latiõe pauꝑes honestos ur̃is
nepotib añfertis. Opus dei
ẽ. hoc caro et sangͥs ñ reuelat
uob̾. Et qͥs in hac exhortatiõe
malitiã dep̃hendat: sic ad u̾¬

Expanded text:
tatem nihil. Adulatio quidem pestis improbissima est, quae cum statim deprehendatur a paupere, apud divites latenter obrepens etiam circumspecenim sub dilectionis imagine, aut devotionis obtentu, aut alicujus simulatione officii se adulatio prodigiosa palliat, ut riosum vobis est, dicit callidus adulator, quod in beneficiorum collatione pauperes honestos vestris nepotibus antefertis: opus Dei est hoc: caro et sanguis non revelat hoc vobis. Et quis in hac exhortatione malitiam non deprehendat? sic adver
Abbreviated transcription (Latin):
dietas excurrit. ⁊ sic ĩunicoꝵ ma¬
chinam̃ta p̾ueniens: malitas
eoꝵ freq̃nt᷑ ĩ opina subitatõne
delusit. Ocreis sine plica. pilless
sine fastu.⁊ uestib utit᷑ expeditis.
Uehem̃s amator nemoꝵ dũ cessat
ap̾liis. ĩ auib ⁊ canib se ex̾cet. Ca¬
ro si qͥd̃ eiꝰ.⁊ se mole pinguedinis
ascendendo equũ ⁊ ĩexcurrẽ¬
do leuttatẽ adolescentie ser¬
uãs. potentissimos adlaborẽ sĩ¬
głis fere dieb itiu̾ando fatigat.
Nõ i sic̃ alii reges ĩpalatio suo
lacet. s ꝑ ꝓuintias currens:
explorat fc̃a õium. illos potis¬
sime iudicãs. qͦs ꝯstituit uili¬
ces alioꝵ. Nemo ẽ argutior
ĩ ꝯsiliis. ĩ eloqͥo torrentior. secu
dilex̃. uix dediligit.q̃. semel¬
odio hũit. uix ĩgr̃am familia¬
ritatis ad mitnit. Sẽꝑ ĩmanib
eiꝰ st̃ arcꝰ. enses. uenabula. ⁊ sagit¬
de nͥ sit ĩ ꝯsiliis. aut ĩlibͥs qͦtiens
n pot̃ acuris ⁊ sollicitudinib
respirare: secreta se occupat lec¬

Expanded text:
tas excurrit et sic inimicorum machinamenta praeveniens, artes eorum frequenter inopinata subitatione deludit, Ocreis sine plica, pileis sine fastu, et vestibus utitur expeditis. Vehemens amator nemorum; dum cessat a praeliis, in avibus et canibus se exercet. Caro siquidem ejus se mole pinguedinis ascendendo equum, et in excurrendo levitatem adolescentiae servans potentissimos ad laborem singulis fere diebus itinerando fatigat. Non enim, sicut alii reges, in palatio suo jacet, sed per provincias currens explorat facta omnium illos, potissime judicans, quos constituit judices aliorum. Nemo est argutior in consiliis, in eloquio torrentior, securdilexit, vix dediligit; queam familiaritatis admittit. Semper in manibus ejus sunt, arcus, enses, venabula et sagittae; nisi sit in consiliis aut in libris. Quoties enim potest a curis et sollicitudinibus respirare, secreta se occupat lec
Abbreviated transcription (Latin):
euasit. Hec udisti ⁊ uniu̾si
qͥ tẽ archiep̃i ꝯsortio adħebãt.
Cepisti gͦ scrupulose ĩquiuere.
mittebar ad dñm regẽ. atq
dehiis q̃ erant mitiñi meo
ex pedientia sollicite cogitabã.
potui: nẽ scͥptis expediam.
u̾bisq defectũ redimet dili¬
gentior explanat̾o ꝑscͥpturã.
Cũ ĩ sacͦ eloqͥo legas. qi ħẽ iue

Expanded text:
evasit. Haec vidisti, et universi, qui tunc archiepiscopi consortio adhaerebant. Coepisti ergo scrupulose inquirere, mittebar ad dominum regem, atque de his quae erant itineri meo expedientia sollicite cogitabam. potui, nunc scriptis expediam, verbique defectum redimet diligentior explanatio per scripturam. Cum in sacro eloquio legas, quod hae
Abbreviated transcription (Latin):
dosius. Iustinianꝰ. ⁊ leo. atq
ppłm rexerũt ĩ lege dñi. forti¬
tucliue armoꝵ. uͨ minꝰ mili¬
tia litt̃arũ. Nõ uideo qͣlit̃ pͥncepͤ
ꝑ seu̾et ĩ regno. aut iudicet po¬
pulos ineqͥtate. nͥ ꝯsilio litt̃ał
prudentie muniat᷑. Iudex

Expanded text:
 Leo, atque populum rexerunt in lege Domini, in fortitudine armorum, nec minus militia litterarum. Non video qualiter princeps perseveret in regno, aut judicet populos in aequitate, nisi consilio litteralis prudentiae muniatur;
Abbreviated transcription (Latin):
õe desid̾abile ñ pot̾ ei ꝯꝑari.
Rex id̾ pacificꝰ se illã scꝑ sa¬
lutẽ ⁊ õem pulcͥtudinẽ dile¬
xisse fatet᷑. ⁊ cũ eabona sibi
parit̃ euenisse oĩa gͣtulatur.
Rex cui õe iudtieiũ ĩ ppłoda¬
nouit.: De rege scͥptũ ẽ

Expanded text:
e desiderabile non potest ei comparari. Rex idem pacificus se illam super salutem et omnem pulchritudinem dilexisse fatetur, et cum ea bona sibi pariter evenisse omnia gloriatur. Rex, cui omne judicium in populo danovit? de
Abbreviated transcription (Latin):
habeamꝰ tam regni ꝗͣ pruden¬
tie successorẽ. Scitis qd totiꝰ pru¬
Si res publica regenda ẽ. si p̃lia
ꝯmittenda sũt. si castra metanda¬
sũt. si machine erigende. si reno¬
uanda agg̾es. si ꝓpuguacła faci¬
enda. deniq si qͥes lib̾tatis. si uis¬
ticie cultus. si reu̾entia legũ. si
finitunarũ gentiũ amit̾itie
st̃ seruande. libri ħ oĩa erudiunt
ad ꝑfectũ. Rex eqͥdẽ sine litt̾is. na¬
ius ẽ sine reinige. ⁊ uolucͥs sine
pennis. Recensent hystorie ꝙͣ. tũ
iulio cesari ꝯtułit. litt̃as didicisse.
In litt̃atorio studio tantꝰ fuit: ut
qͣternas dictaret epłas. qͣnͣtꝰ ĩ iuris
cuilis ꝑitia fu̾it: leges romanoꝵ
ĩdicant. uͥtutẽ potentis ĩgenii ꝙͣ.
iugit̃ ĩphilophia ex̾cut. p̃dicat
subtilitas bissextilis. Doctͥna ans

Expanded text:
tam regni quam prudentiae successorem. Scitis, quod totius prusi respublica regenda est, si praelia committenda sunt, si castra metanda, si machinae erigendae, si renovandi aggeres, si propugnacula facienda: denique, si quies libertatis, si justitiae cultus, si reverentia legum, si finitimarum gentium amicitiae sunt firmandae, libri haec omnia erudiunt ad perfectum. Rex equidem sine litteris, navis est sine remige, et volucris sine pennis. Recensent historiae, quantum Julio Caesari contulerit litteras didicisse. In litterali studio tantus fuit, ut quaternas simul dictaret epistolas. Quantus in juris civilis peritia fuerit, leges Romanorum indicant. Virtutem potentis ingenii, quam jugiter in philosophia exercuit, praedicat subtilitas bissextilis. Doctrina Ari
Abbreviated transcription (Latin):
tis obseruantiã ꝯpellant᷑ ĩuiti:
qͥ spontanea uoliutate ꝓsalu¬
te pͥncipis se morti ⁊ carceri
debuerãt abiecisse. Sola fideli¬
tas ẽ q̃ dilatat głam ppłi. q̃ pacẽ
firsnat. et t̃rorẽ incutit iũmicis.
Adhuc ĩ annalib recensentur
fideles ppłi. ⁊ uiuent nõia eoꝵ
ĩet̃num. Refert froutoniꝰ cas¬
silinos obsicie eos annibale tã¬
tã fidẽ seruasse romanisait
eos ad deditõnẽ neq fames. neq
gładiꝰ ĩclinaret. tantaq illos af
euasisse. Petilini apenis obsessi.
parentes ⁊ lib̾os ꝑꝑ ĩ opiã eiecec̃t.
ip̃i aũ coriis madefc̾is ⁊ igne sicca¬
tis. foliisq arboꝵ uitã tͣhentes.
obsidionẽ .xi. m̃sib cõtẽpserũt.
⁊ ostencdit obsessis arbitͣtus fut᷑m:
ut miseratioe suoꝵ addechtõnẽ
cõpelłet oppidanos. At illi exhor¬
tati eos ad mortẽ fortit᷑ excipi¬
endã. fidẽ seruare romanis.

Expanded text:
rvantiam compellantur inviti, qui spontanea voluntate pro salute principis se morti et carceri debuerant objecisse. Sola fidelitas est, quae dilatat gloriam populi, quae pacem firmat, et terrorem incutit inimicis. Adhuc in Annalibus recensentur fideles populi et vivent nomina eorum in aeternum. Refert Frontinus Casilinos, obsidente eos Hannibale, tantam fidem servasse Romanis, ut eos ad deditionem, neque fames, neque gladius inclinaret: tantaque illos affis periculum evasisse. Petilini a Poenis obsessi parentes et liberos ob inopiam ejecerunt, ipsi autem, coriis madefactis et igne siccatis, foliisque arborum vitam trahentes, obsidionem undecim mensibus contempserunt. et ostendit obsessis, arbitratus futurum, ut miseratione suorum ad deditionem compelleret oppidanos. At illi exhortati eos ad mortem fortiter excipiendam, fidem servavere Romanis.
Abbreviated transcription (Latin):
le mag̃ tale. eoꝙ ñ natura tale.
Quid ẽ ꝙ ĩuire qiuili pactũ sti¬
pulatõnẽ tollit. ⁊ astipulatõe
ñ tollitur. nͥ qr pactũ iuĩculũ
nat᷑ale ẽ. stipulatõ uͦ: cuulis

Expanded text:
le est eo quod non natura tale. Quid est quod in jure civili pactum stipulationem tollit, et a stipulatione non tollitur? nisi quia pactum vinculum naturale est, stipulatio vero civilis
Abbreviated transcription (Latin):
tura eg̾gie p̃cet̾is ĩ signiuut:
tango sũmotenꝰ ñ descͥbo mẽa
it ꝓfiteor ĩsusficientiã. cͤdem¬
q subtanta sudare mat̾ia:
tulliũ aut maronẽ. Illud sane
tantillũ ꝙ de forma ⁊ morib
esꝰ ad ĩstantiã urr̃mbreuit᷑ deli¬
baui. mͥ tem̾itati apłib as¬
cͥbetur. Uidebor aũ onꝰ ĩporta

Expanded text:
a egregie prae caeteris insignivit, tango summotenus, non describo; meam enim profiteor insufficientiam crederemque sub tanta sudare materia Tullium, aut Maronem. Illud sane tantillum, quod de forma et moribus ejus ad instantiam vestram breviter delibavi, mihi temeritati a pluribus adscribetur; vid
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Monast᷑ia it q̃ hoc bñficiũ
dãpnatissime lib̾tatis siue
apłica auctoritate. siue qd̾
freq̃ntiꝰ ẽ. bulł ad ult̃iuis ad¬
epta sũt. plus ĩqͥetudinis. plus
inobectientie. plus inopie ĩ¬
currerũt. Idõq ⁊ multe do¬
mus q̃ noĩatissime st̃ ĩsc̃ta¬
te ⁊ religiõe has emunitates.

Expanded text:
hoc beneficium damnatissimae libertatis, sive apostolica auctoritate, sive, quod frequentius est, bullis adulterinis adepta sunt, plus inquietudinis, plus inobedientiae, plus inopiae incurrerunt; ideoque et multae domus quae nominatissimae sunt in sanctitate et religione, has immunitates
Abbreviated transcription (Latin):
pacẽ ppłi spectat. im̃sitas illa
tilior nullꝰq magnificentior.
ĩuenit᷑. Pat̃ eiꝰ potentissimꝰ. ⁊
nobilissimꝰ comes fines suos
ãplissime dilatauit: s iste pa¬
triis facultatib suꝑaddens
infortitudine manus sue.du¬
catũ normamue ducatũ aqͥ¬
tanie. ducatũ britannie regnũ
anglie. regnũ scotie. regnũ yb̃
nie. rognũ Walie. pat̃ne magni¬
ficentie titulos ĩ estun abiliter
ãpliauit. Hullꝰ mansuetior ẽ
afflictis. millꝰ affabilior pauꝑib.
nullꝰ ĩportabilior. ẽ suꝑbis. Qua¬
dam it diuinitatis imagͥne sẽꝑ stu¬
duit oppͥm̾e fastuosos. opp̃ssos eri¬
gere. ⁊ adu̾sꝰ suꝑbie tumorẽ ꝯti¬
nuas ꝑ secutiones.⁊ exiuales
molestias suscitare. Cũ ã iuxͣ
regni ꝯsuetudinẽ ĩelectioib
facientis potissimas ⁊ poten¬
tissimas hãt ꝑtes: hũit tñ semꝑ
manꝰ aboĩ uenalitatẽ ĩ noxias
⁊ ĩmunes. Has ⁊ alias tã aĩ¬

Expanded text:
pacem quoque populi spectat immensitas illa pacem quoque populi spectat immensitas illa tilior, nullusque magnificentior invenitur. Pater ejus potentissimus et nobilissimus comes fines suos amplissime dilatavit; sed iste paternis facultatibus superaddens in fortitudine manus suae ducatum Northmanniae, ducatum Aquitaniae, ducatum Britanniae, regnum Angliae, regnum Scotie, paternae magnificentiae titulos inaestimabiliter ampliavit. Nullus mansuetior est afflictis, nullus affabilior pauperibus, nullus importabilior est superbis; quadam enim divinitatis imagine semper studuit opprimere fastuosos, oppressos erigere, et adversus superbiae tumorem continuas persecutiones et exitiales molestias suscitare. Cum autem juxta regni consuetudinem in electionibus faciendis potissimas et potentissimas habeat partes, habuit tamen semper manus ab omni venalitate innoxias et immunes. Has et alias tam a
Abbreviated transcription (Latin):
ficatorie artis pͥmitias habuerat:
ꝑ ĩdustͥamꝰ sollicitudinẽ meã
bñficiũ scĩe plenioris obtinu¬
it. Quã sorto ã eg̾ssussũ regnũ:
ip̃e libris ab iectis. ad otiũ se ꝯ¬
tulit palatinũ. Uerũpm̃n apd̾
dũm regẽ angloꝵ cotictiana eiꝰ
scola ẽ: litt̃atissimoꝵ ꝯu̾satio iu¬
gis ⁊ discussio q̃onũ. Hullꝰ rege
nr̃o ẽ honestior ĩloq̃ndo. ĩcome¬
dendo urbanior. mod̾atior ĩbi¬
bendo. Hullꝰ magnificentior¬
ẽ indonis. nullꝰ munificentior
ĩ elemosinis. idõ qͣi unguentũ
effusũ ẽ nom̃ eius. ⁊elemosi¬
nas illiꝰ enarrat oĩs eccła scõꝵ.
głosus ĩplice. suꝑ oĩa desidabilia
huiꝰ mũdi zelat᷑ ⁊ ꝓcurat pa¬
cẽ ppłi sui. Ad pacẽ ppłi ꝑtinet
qͥcqd cogitat. qͥcqͣd loquitur. qͥe¬
qͥd ag̃. Ut qͥescat ppłs suis. la¬
bores anxios ⁊ enormes ĩces¬
sant᷑ assumit. ad pacẽ ppłi¬
mat fed̾a. ꝙ amicitas uiugit.
ꝙͥ pͥncipib t̾rores in mittit. Ad

Expanded text:
atoriae artis primitias habuerat, per industriam et sollicitudinem meam beneficium scientiae plenioris obtinuit. Quam cito autem egressus sum regnum, ipse libris abjectis ad otium se contulit palatinum. Verumtamen apud dominum regem Anglorum quotidiana ejus schola est litteratissimorum conversatio jugis et discussio quaestionum. Nullus rege nostro est honestior in loquendo, in comedendo urbanior, moderatior in bibendo; nullus magnificentior in donis, nullus munificentior in eleemosynis: ideoque quasi unguentum effusum est nomen ejus, et eleemosynas illius enarratgloriosus in pace: super omnia desiderabilia hujus mundi zelatur et procurat pacem populi sui. Ad pacem populi pertinet quidquid cogitat, quidquid loquitur, quidquid agit; ut quiescat populus suus, labores anxios et enormes incessanter assumit. Ad pacem pmat foedera, quod amicitias jungit, quod principibus terrores immittit. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾entiã illiꝰ qͥ de ꝯtẽptibili
pauꝑtate uos extulit. plem¬
oris exhibeatis hũanitatis
offm pauꝑib tͣns alpinis. Il¬
loᷤᷤ N qͥeũt aut redeunt at̃ra
ĩqua stet̾unt pedes dñi: po¬
destis afflig̾e multiplicit᷑. po¬
testis sic̃ ⁊ decessores ur̃i ne¬
cessitates eoꝵ hũanioriᷤᷤ gr̃e so¬
latio releuare. Illud nou̾itis
ipse ẽ.qͥ exaltat hũiles. ⁊ po

Expanded text:
reverentiam illius, qui de contemptibili paupertate vos extulit, plenioris exhibeatis humanitatis officium pauperibus cisalpinis, illos enim qui eunt, aut redeunt a terra, in qua steterunt pedes Domini, potestis affligere multipliciter, potestis et, sicut decessores vestri, necessitates eorum humanioris gratiae solatio relevare. Illud noveritis, ipse est, qui exaltat hu
Abbreviated transcription (Latin):
erũt adu̾sus scĩam dĩ: tanto gͣuiꝰ
deiec̃ eos dũ alleuarent᷑. Nõ ẽ ꝯsi¬
liũ adu̾sus scĩam dĩ. frustra cur¬
ritur ad munitões ⁊ cuneos ar¬
matoꝵ. dñs ẽ qͥ iudicat reges.
reges uocẽ dñi cõplebt̃ dies suos
ĩ bono ⁊ amicos suos ĩgła. Si aũt
ũ audierĩt tͣnsibũt ꝑ glactiũ. ⁊¬

Expanded text:
t adversus scientiam Dei, tanto gravius dejecit eos, dum allevarentur. Non est consilium adversus sapientiam Dei. Frustra curritur ad munitiones et cuneos armatorum. Dominus est, qui judicat reges treges vocem Domini, complebunt dies suos in bono, et annos suos in gloria. Si autem non audierint
Abbreviated transcription (Latin):
nit oĩa suauit̃. cuiꝰ ꝯsiliarius
nemo fuit. Nõ it ei possumꝰ dr̃e.
cur ita facis. dñs ẽ. qr bonũ ẽ
ĩ ocłis suis facrat. Nõ labore
it explorare noticiã: auguriis.
uł aliis illicitis mõis diabolica

Expanded text:
s nemo fuit. Non enim possumus ei dicere, cur ita facis? Dominus est: quod bonum est in oculis suis, faciat. Non laboremenim explorare notitiam auguriis, vel aliis illicitis modis diabolica
Abbreviated transcription (Latin):
dacẽ. de nuntiãt. Inqͦdam
tñ articulo pedis eiꝰ: pars
ungius in nascit᷑ carni.
atq in ꝯtumeliã totius
pedis uehem̃t̃ increscit. Manꝰ
eiꝰ qͣdã gͣssitie sua: hoĩs ĩcurĩã
ꝓtestant᷑. earũ ⁊ cultũ ꝓrsus
negligit. nͨ umꝙͣ nͥ aues deferat:
utit᷑ cirotetis. Singuł dieb in

Expanded text:
dacem denuntiant; in quodam dacem denuntiant; in quodam tamen articulo pedis ejus pars unguis innascitur carni, atque in contumeliam totius pedis vehementer increscit. Manus ejus quadam grossitie sua hominis incuriam protestantur; earum enim cultum prorsus negligit; nec unquam nisi aves deferat, utitur chirothecis. Singulis diebus in
Abbreviated transcription (Latin):
de doris eiꝰ. qm̃ ruffus erat.
uos aũ dñm regẽ subruffũ
hactenus extitisse nou̾itis.
nͥ qr colorẽ hũc uen̾abilis se¬
nectus. ⁊ suꝑ ueniens cantties:
aliqͣntulũ alt̾auit. Staturã
eiꝰ medioeͥs ẽ. ut ⁊ int̾ par¬
uos magnꝰ appareat. nͨ inter
maiores minimꝰ uideatur.
magne sedes. ⁊ alti ꝯsilii spe¬
ciale sacrariũ. Ea uͦ ẽ capitis
qͣnͣtitas ut collo ⁊ toti corꝑi
ꝓporgonali mod̾at̃one respõ¬
deat. Ocłi eiꝰ orbiculati sũt.
ctũ placati ẽ animi: colum¬
binu ⁊ sĩplices. s ĩ ira ⁊ tur¬
batiõe cordis. qiͣ semtillam
ignẽ. ⁊ ĩ impetu fulminan¬
tes. Cesaries eiꝰ dãpna calui¬
tii ñ u̾etur. suꝑueniente aũ
artifici capilloꝵ consura lea¬
nina facies qͣi in qͣdrangulũ
se dilatat. Eminentia naris
ad totiꝰ corꝑis uenustatẽ na¬
turali ẽ mod̾atõne ꝓpensa:
areuati pedes. eq̃stres tibie.
torax extensior. lacerti pu¬
giles. urũ fortẽ. agilẽ. ⁊ au¬

Expanded text:
m rufus erat; vos autem dominum regem subrufum hactenus exstitisse noveritis, nisi quod colorem hunc venerabilis senectus, et superveniens canities aliquantulum alteravit. Statura ejus mediocris est, ut nec inter parvos magnus appareat, nec inter majores minimus videatur. magnae sedes, et alti consilii speciale sacrarium. Ea vero est capitis quantitas, ut collo et toti corpori proportionali moderatione respondeat. Oculi ejus orbiculati sunt, dum pacati est animi, columbini et simplices; sed in ira et turbatione cordis quasi scintillantes ignem et in impetu fulminantes. Caesaries ejus damna calvitii non veretur, superveniente tamen artifici capillorum tonsura. Leonina facies quasi in quadrangulum se dilatat. Eminentia naris ad totius corporis venustatem naturali est moderatione propensa, arcuati pedes, equestres tibiae, thorax extensior, lacerti pugiles virum fortem, agilem et au
Abbreviated transcription (Latin):
mĩãm suã uob̾cũ. de pulu̾e ege¬
nũ uos erigens. ut sedeatis eñ
pͥncipib ⁊ soliũ głe teneatis.
Terribilis ẽ dñs inuidiciis suis.
s insuis miseratiõib magnꝰ
ẽ. ⁊ laudabilis nimis. Hã mise¬
ratioẽs eiꝰ suꝑ oĩa oꝑa eiꝰ. Mile

Expanded text:
iam suam vobiscum, de pulvere egenum vos erigens, ut sedeatis cum principibus, et solium gloriae teneatis. Terribilis est Dominus in judiciis suis, et in suis miserationibus magnus est, et laudabilis nimis: nam miserat
Abbreviated transcription (Latin):
nauẽ egͣdetur: caloeũ rupit. at¬
q dõ gr̃as agens: it̃ suũ expeditũ
ego indubitabilit᷑ credo scũi
curiositate dixisse. cui ⁊ si nũ¬
qͣm eiꝰ calceus ruptꝰ ẽẽt: ei tam̃
sui expelitõnẽ itin̾is ꝑ sp̃m scm̃¬

Expanded text:
etur, calceum rupit, atque Deo gratias agens iter suum expeditum ego indubitanter credo sanctum curiositate dixisse: cui etsi nunquam calceus ruptus esset, ei tamen sui expeditionem itineris et s
Abbreviated transcription (Latin):
gotia ꝓfecturi: si qͦ ꝓgͣdiunt᷑
int̾roges reu̾tuntur. Uerbũ
iudith forsitan ad u̾tentes
quã obsed̾at olofernes. sꝑans
ĩ manu dñi lib̾ationẽ patͥe
⁊ uictoriã de tirãno. ne qͥs
quo ꝓficisc̾et᷑ int̃rogaret: in¬
hibuit. Coniriunt ⁊̃ int̾roga¬
tionẽ aliqͥd hõimᷤ nũisse. q̃ itin̾is
successũ pot̾at ĩpedire. Beatꝰ

Expanded text:
gotia profecturi, si quo progrediuntur interroges, revertuntur, verbum Judith forsitan advertentes, quam obsederat Holofernes, sperans in manu Domini liberationem patriae, et victoriam de tyranno, ne quis eam quo proficisceretur interrogaret, inhibuit. Conjiciunt igitur interrogationem aliquid ominis habuisse, quod itineris successum poterat impedire. Beatus
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ rege litt̾atura exignur. ut
sit in lege dñi uoluntas eiꝰ.
⁊ meditet᷑ in ea die ac nocte.
Medito ⁊ ex̾citat̃o dđ tota
erat ĩ lege dñi ĩ iustificõib.
⁊ mandatis. In lege ĩqͥt tua
meditat᷑ sũ.⁊ lex tua medi¬
tio mea ẽ. Ex̾cebar ĩiistifi¬
catid̃ib tius.⁊ ĩmandatis
tuis ex̾cebar. ⁊ płima ĩ hũe
modũ. Procedant aũ cũ dct̃¬
⁊ alii reges. ezechias. Iosias.
⁊ alii scĩssimi reges. qͥ custodie¬

Expanded text:
ia litterarum exigitur, ut sit in lege Domini voluntas ejus, et meditetur in ea die ac nocte. Meditatio et exercitatio tota erat in lege Domini, in justificationibus et mandatis. In lege, inquit, tua meditatus sum, et lex tua meditatio mea est. Exercebar in justificationibus tuis, et in mandatis tuis exercebar, et plurima in hunc modum. Procedant autem cum David alii reges, Ezechias, Josias, et alii sanctissimi reges, qui custodie
Abbreviated transcription (Latin):
tris intp̃ra longa stabiliat ⁊
faciat pacẽ.Scio it ꝙ si bella
itm̃ suscitau̾int ĩparentem.
succidet eos dñs. Nã dĩ iudi¬
cio ⁊ lege fatali sanctitũ ẽ ut
qͥc̃q de ꝯsangͥnitate illiꝰ bellis
ip̃m ĩpugnare p̃sũpserit. ñ
dimidiet dies suos. hoc aũt
ĩ libro exꝑientie iã de multis
legimꝰ ⁊ fide oculata ꝯgnouimnꝰ.

Expanded text:
tris in tempora longa stabiliat, et faciat pacem. Scio enim quod si bella iterum suscitaverint in parentem, succidet eos Dominus. Nam Dei judicio et lege fatali sancitum est, ut quicunque de consanguinitate illius bellis ipsum impugnare praesumpserint, non dimidiet dies suos. Hoc autem in libro experientiae jam de multis legimus, et fide oculata cognovimus.
Abbreviated transcription (Latin):
orbatũ ocłis. aut mutilatũ pede.
aut cucullatũ hr̃e qͥuiã de testan¬
t᷑. qͥ de iocundo głiant᷑ ospicio. si
eis lupꝰ occursau̾it. aut colũba
si asmnistra in dext̾am auis sc̃i
martini uolauerit. si ĩ egressu
suo remotũ audiert̃ tonitruũ
si hoĩem gibbosũ obiuã hũrrint.
aut lepsum. Opino aũ mea ẽ
magrm. G. subm̾siõis illiꝰ ui cur¬
risse ꝑiculũ. ⁊ si nullus ei mo¬
nachus incurrisset. Actio gr̃a

Expanded text:
orbatum oculis, aut mutilatum pede, orbatum oculis, aut mutilatum pede, aut cucullatum habere obviam detestantur: qui de jucundo gloriantur hospitio, si eis lupus occursaverit, aut columba: si a sinistra in dexteram avis sancti Martini volaverit: si in egressu suo remotum audierint tonitruum, si hominem gibbosum obviam habuerint, aut leprosum. Opinio autem mea est magistrum G. submersionis illius incurrisse periculum, etsi nullus ei monachus occurrisset. EPISTOLA