comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ardentes. & augescente bona consuetudine id ipsũ in ce.¬
teris quoq eiusdem beatȩ matris & ꝑpetuę uirginis festi.¬
uitatib agere didicit. Non utiq in lustrationẽ terrestris
imperii quinquennẽ. s in ꝑennem regni celestis memoria.
quando uixta parabolam uirginũ prudentiũ om̃s electi.
lucentib bonors actuum lampadib obuiam sponso ac re.¬
gi suo uenientes mox cũ eo ad nuptias suꝑnȩ ciuitatis in.¬
trabunt. Paulo post numa in honorẽ inparis numeri. unũ
adiecit diem. quẽ ianuario dedit. ut tam in anno qua in
mensib singulis pret̾ unũ februarium in par numerusser.¬
uaretur. quasi inferis & diminutio & par numerꝰ conuenir&.
Cũ gͦ romani ex hac distributione pompilii ad lunȩ cursũ
sicut greci annũ ꝓpriũ cõputarent. necessario & interlea.¬
larem mensem instituerunt. more grecoꝵ. Nã & greci
cu animaduerterent temere trecentis liui dieb ordina.¬

Expanded text:
ardentes, et augescente bona consuetudine, id ipsum in caeardentes, et augescente bona consuetudine, id ipsum in caeteris quoque ejusdem beatae matris et perpetuae virginis festivitatibus agere didicit, non utique in lustrationem terrestris imperii quinquennem, sed in perennem regni coelestis memoriam, quando, juxta parabolam virginum prudentium, omnes electi, lucentibus bonorum actuum lampadibus, obviam sponso ac regi suo venientes, mox cum eo ad nuptias supernae civitatis intrabunt. Paulo post Numa in honorem imparis numeri unum adjecit diem, quem Januario dedit, ut tam in anno quam in mensibus singulis, praeter unum Februarium, impar numerus servaretur, quasi inferis et diminutio et par numerus conveniret. Cum ergo Romani ex hac distributione Pompilii ad lunae cursum, sicut Graeci, annum proprium computarent, necessario et intercalarem mensem instituerunt more Graecorum. Nam et Graeci cum animadverterent temere se CCCLIIII diebus ordina
Abbreviated transcription (Latin):
ut in trecentos quinqͥginta & iuͦͬ dies quib dii lunȩ cur.¬
sus confici credidit annus extenderet᷑. atq his l. dieb
a se additis adiecit aliosui retractos illisui mensib qui
priorem ianuarium nuncupauit. primũq anni esse uo.¬
luit tãquã bicipitis dei mensem respicientẽ ac ꝓspicientẽ
transacti anni finẽ futuriq principia. Quidã autumant
ianuariũ nuncupatũ. ex eo qđ limes & ianua sit anni. Sđm
dicauit februo idẽ. plutoni qui lustrationũ potens credebat.
lustrariq eo mense ciuitatẽ necesse erat. quo statuit ut uis¬
ta diis manib soluerentur. Sed hanc lustrandi consuetudi.¬
nem. bene mutauit xp̾iana relligio. cũ in mense eodẽ die
sc̃ȩ mariȩ plebs uniuersa eũ sacerdotib ac ministris hẏm.¬
nis modulatȩ uõeis ꝑ aeccłas ꝑque congrua urbis loca ꝓ¬
cedit. datasq ãpontifice cuncti cereas in manib gestant

Expanded text:
ut in trecentos quinquaginta quattuor dies, quibus duodecim lunae curut in trecentos quinquaginta quattuor dies, quibus duodecim lunae cursus confici credidit, annus extenderetur. Atque his quinquaginta a se additis adiecit alios sex retractos illis sex mensibus qui priorem Ianuarium nuncupavit primumque anni esse voluit, tamquam bicipitis dei mensem respicientem dicavit transacti anni finem, futurique principia. Quidam autumant Januarium nuncupatum ex eo quod limes et janua sit anni. Secundum dicavit Februo, id est, Plutoni, qui lustrationum potens credebatur, lustrarique eo mense civitatem necesse erat, quo statuit ut jura diis manibus solverentur. Sed hanc lustrandi consuetudinem bene mutavit Christiana religio, cum in mense eodem die sanctae Mariae plebs universa, cum sacerdotibus ac ministris, hymnis modulatae vocis per ecclesias, perque congrua urbis loca, procedit, datosque a pontifice cuncti cereos in manibus gestant
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ putant essȩ designatã. ita ut nec aqua nec terra nec
cȩlũ .s. eoꝵ om̃ium una ut ita dixerĩ seminata sit indica.¬
ta materies. Ideoq ñ inuenientes mundi locũ primȩ lucis
capacẽ. necessario cuncta quȩ de uii pͥmis dieb legunt.
alit̾ quã consuetudo nr̃i scłi se ten& altius ꝑscrutando
dogmatirant. S multo facilior est sensus si iuxta tradi.¬
tiones patrũ ȩque catholicoꝵ cęli nomine circulus cȩli
suꝑioris intelligatur esse monstratus. terrȩ nomine telbꝰ
ipsa suis quib & nunc est finium spatiis inclusa. excepto
qđ nchil uirentiũ germinũ. nichil uiuentiũ ꝓduxerat
animantiũ. Abyssi uocabulo infinita aquarũ diffusio.
omẽm alluentiũ terrã in quarũ medio postinodũ firma¬
mentũ cęli ẽẽ factũ cõmemorat᷑. Deniq sc̃s clemens apłoꝵs
historiarũ suarũ libro ita scribit. In principio fecit ds̃

Expanded text:
nem putent esse designatam, item ut nec aqua, nec terra, nec nem putent esse designatam, item ut nec aqua, nec terra, nec coelum, sed eorum omnium una, ut ita dixerim, seminaria sit indicata materies. Ideoque non invenientes mundi locum primae lucis capacem, necessario cuncta quae de septem primis diebus legunt aliter quam consuetudo nostri saeculi se tenet altius perscrutando dogmatizant. Sed multo facilior est sensus, si juxta traditiones Patrum atque catholicorum, coeli nomine circulus coeli superioris intelligatur esse monstratus. Terrae nomine tellus ipsa, suis quibusque, ut nunc est, finium spatiis inclusa, excepto quod nihil virentium germinum, nihil viventium produxerat animantum. Abyssi vocabulo infinita aquarum diffusio, omnem alluentium terram, in quarum medio postmodum firmamentum coeli esse factum commemoratur. Denique sanctus Clemens apostolHistoriarum suarum libro ita scribit: In principio fecit Deus
Abbreviated transcription (Latin):
cuiens ꝑuenit᷑ nob̾ nox est. Non tam̃ in aliam partẽ ñ ẽ
dies ubi p̃sentia solis est. nͥ forte poeticis figmentis cor
incliuandũ est. ut credamꝰ solem in mari se in mergere.
atq: inde lotũ ex alia parte mane surgere. quã ꝗͣ siita
ess& abyssus ipsa p̃sentia solis inlustraretur. atq ibi ess&
dies: poss& enĩ & aquas in luminare. quando ñ poss& ab¬
eis extingui.s. hoc monstruosũ est suspicari. Ante uͦ so.¬
lis creationẽ. primitiuȩ lucis circuitu qđ nc̃ ꝑ solẽ fit age¬
batur. primo quidẽ secundaq die aquas abyssi quȩ om.¬
nem terra texerant. tertia uͦ aera uacuũ sua circũuagati.¬
one lustrantis. Sunt & enim quidã patrũ qͥineo qđ scrip¬
tũ est. in principio creauit dĩ cȩlũ & terrã. terra autẽ erat
in anis & uacua. & tenebrȩ erant suꝑ faciem abyssi. infor¬
mem cęli & terrȩ & aquȩ om̃iumq elementoꝵs confusio.¬

Expanded text:
cumiens pervehitur, nobis nox est: non tamen in alia parte est dies, cumiens pervehitur, nobis nox est: non tamen in alia parte est dies, nisi ubi praesentia solis est; nisi forte poeticis figmentis cor inclinandum est, ut credamus solem mari se immergere, atque inde lotum ex alia parte mane surgere. Quanquam si ita esset, abyssus ipsa praesentia solis illustraretur, atque ibi esset dies; posset enim et aquas illuminare, quando ab eis non possit exstingui. Sed hoc monstrosum est suspicari. Ante vero solis creationem primitivae lucis circuitu, quod nunc per solem fit, agebatur: primo quidem secundoque die aquas abyssi, quae omnem terram texerant; tertia vero aere vacuum sua circumvagatione lustrantis. » Sunt etenim quidam Patrum qui in eo quod scriptum est: In principio creavit Deus coelum et terram, terra autem erat inanis et vacua, et tenebrae erant super faciem abyssi, informem coeli et terrae et aquae, omniumque elementorum confusio
Abbreviated transcription (Latin):
figuralit᷑ ex planans. Sicut xxiiii horis totus orbis ꝑagit᷑.
atq lustratur. ita mysterium inlustrandi orbis ꝑ ęuułiũ
trinitatis inxxx duob discipulis intimatur. Uicies quat᷑
hoc opus dĩ. tamdiustetit lux non succedente nocte.do.¬
nec diurnũ spatiũ ꝑageretur. & tãdiu mansit nox luci
succedens. donec spatium nocturni tẽporis p̃terir&. et
mane fieret diei sequentis. uno primoq transacto:S
hoc sidixero. uereorne ridear. & abhis qui certissime
cognouerunt. & ab his qui possunt facillime aduertere.
quod eo tẽpore quo nax apud nos est. eas partes mundi
p̃sentia lucis in lustr& ꝑ quas sol ab occasu in ortũ redit.
ac ꝑ om̃ib xxiiii horis non deesse ꝑ cireuitũ gẏri toti¬
us alibi diem. alibi noctẽ. Et paulopͥost. cõmemorata
ȩccłiastis sententia de sole. Australis gͦ inquit pͥars eũ
hab& solem nobis dies est. cũ autẽ partem aquilonis. cir¬

Expanded text:
figuraliter explanans: « Sicut XXIV horis totus orbis peragitur figuraliter explanans: « Sicut XXIV horis totus orbis peragitur atque lustratur, ita mysterium illustrandi orbis per Evangelium Trinitatis in LXX duobus discipulis intimatur. Vicies enim hoc opus Dei, tamdiu stetit lux non succedente nocte, donec diurnum spatium perageretur, et tamdiu mansit nox luci succedens, donec spatium nocturni temporis praeteriret, et mane fieret diei sequentis, uno primoque transacto? Sed si hoc dixero, vereor ne irridear et ab iis qui certissime cognoverunt, et ab iis qui possunt facillime advertere quod eo tempore quo nox apud nos est, eas partes mundi praesentia lucis illustret, per quas sol ab occasu in ortum redit, ac per hoc omnibus XXIV horis non deesse per circuitum gyri totius alibi diem, alibi noctem. » Et paulo post, commemorata Ecclesiastis sententia de sole: « Australis ergo pars, inquit, cum habet solem, nobis dies est, dum autem partem Aquilonis cir
Abbreviated transcription (Latin):
sexta. idẽ ꝑacta quinta. & aliquid etiam de sexta esse cepe.¬
rat. Nũ quã autẽ isti dicerent. quinta & quadrans. aut
quinta & trien. & aut quinta semis aut aliꝗͥd huiꝰ modi.
ies est aer sole inlustratus. nom̃ inde sumens qđ
tenebras disiungat ac diuidat. Nã eũ in pͥmordio creatu.¬
rarũ tenebrȩ essent suꝑ faciem abyssi. dixit ds̃.fiat l̃ia.
& facta est lux. & uocanat ds̃ lucẽ diem. Quȩ definitiobi:¬
faria diuidit᷑. hoc ẽ. uigarit᷑ & ꝓprie. Uulgus enĩ omẽm
diem solis p̾sentiam supra terras appellat. Proprie autẽ
impletur. Qui secũ semꝑ & ubiq lum̃ diurnũ circũferens
ñ minore aerum spatio noctu sub terras quã suꝑ terras in¬
t̾diu creditur exaltari. Quod multoꝵs quidẽ & nr̃oꝵ
patris augustini testimonium ponere sat est. Dicit in
libro questionũ ȩiułũ scđo. lxx duoꝵ discipłoꝵs sũmã

Expanded text:
sexta, id est peracta quinta, et aliquid de sexta esse coepesexta, id est peracta quinta, et aliquid de sexta esse coeperat; nunquam autem isti dicerent quinta et quadrans, aut quinta et triens, aut quinta et semis, aut aliquid hujusmodi, ies est aer sole illustratus, nomen inde sumens, quod tenebras disjungat ac dividat. Nam cum in primordio creaturarum tenebrae essent super faciem abyssi: Dixit Deus: Fiat lux, et facta est lux. Et vocavit Deus lucem diem ; quae definitio bifarie dividitur, hoc est, vulgariter et proprie. Vulgus enim omnem diem solis praesentiam supra terras appellat: proprie autem impletur, qui secum semper et ubique lumen diurnum circumferens non minore aerum spatio noctu sub terras quam supra terras interdiu creditur exaltari. Quod multorum quidem et nostpatris Augustini testimonium ponere sat est, qui dicit in libro Quaestionum Evangelii secundo, LXX duorum discipulorum summam
Abbreviated transcription (Latin):
ne facies. Deniq & in exodo dimidiũ cubiti appellat᷑.
narrante moyse qđ̃ habuerit arca testamenti duosse.
mis cubitos longitudinis. & cubitũ ac semisse altitudi¬
nis. & in euuangłio quarta pars totius mundani cor¬
poris ide. terra mystice quad rantis nomine censetur.
Cũ mittendo in poenã peccatori dr̃. ñ exies inde donec red.¬
das nouissimũ quadrantẽ. idẽ. donec luas terrena pec¬
cata ut beatus augustinꝰ exponit. Hoc enĩ inquit &
peccator audiuit. terra es: & in terrã ibis. Quarta pars¬
siquidẽ distinctoꝵ mẽbroꝵ huius mundi. & ea no¬
uissima terra inuenit᷑. ut incipias ã cęlo. scđam aerẽ.
numeres. aquã tertiam. quartã terrã. Qui etiam in
expositione euuangłii ubi scriptũ est. erat autẽ pa.¬
rasceue pasche hora quasi sexta huiusce disciplinȩ
meminit dicens. Hon enĩ plena iã sexta erat s. quasi

Expanded text:
ne facies. Denique et in Exodo, dimidium cubiti semis appellatur ne facies. Denique et in Exodo, dimidium cubiti semis appellatur narrante Moyse, quod habuerit arca tesmis cubitos longitudinis, et cubitum ac semissem altitudinis. Et in Evangelio, quarta pars totius mundani corporis, id est terra, mystice quadrantis nomine censetur, cum mittendo in poenam peccatori dicitur: Non exies inde, donec reddas novissimum quadrantem, id est donec luas terrena peccata, ut beatus Augustinus exponit: Hoc enim inquit peccator audivit, Terra es, et in terram ibis. Quarta siquidem pars distinctorum membrorum hujus mundi, et novissima terra invenitur, ut incipias a coelo, secundum aerem numeres, aquam tertiam, quartam terram. Qui etiam in expositione ubi scriptum est: Erat autem Parasceve Paschae, hora quasi sexta, hujusce disciplinae meminit, dicens: Non jam plena erat sexta, sed quasi
Abbreviated transcription (Latin):
siue annũ. seu certe aliud aliqd maius minusue temporis
spatium in xii partiriuis: ipsa xii pars uncia ẽ. reliquas
xi deuncẽ appellant. Si in ui partiris. sexta pars sextans.
quinq reliquȩ dextans uł ut alii distas uocitantur.
drantis accipiunt. Et huiꝰ disciplinȩ regula soluitur.
qđ plerosq turbat inperitos. qͥa philippus in exposi.¬
tione beati iob aestũ oceani cotidie bis uenire descri¬
bens adiunxerit hunc unius ȩquinoctialis horȩ do¬
drante transmisso tardius sine in termissione siue die
uenire siue nocte. Porro si ꝑtria quid diuidere cupis.
tertiam partẽ trien. duas residuas bissẽ nuncupabis:
Si ꝑ duo. dimidiũ semis appellat᷑. Sic & cetera quȩ uerbo
melius conloquentis quã scribentis stilo disci parit̾ &¬
doceri queunt. Itẽ de corporib siue miliariũ siue
stadium. siue iugerũ. siue ꝑticã. siue etiam cubitũ pe.¬
demue aut palmũ partiri opus habes. prefata ratio.¬

Expanded text:
d majus minusve temporis spatium in duodecim partire vis, ipsa duodecima pars uncia est: reliquas undecim, deuncem appellant. Si in sex partiris, sexta pars sextans: quinque reliquae, dextans, vel ut alii distas vocantur. drantis nomen accipiunt. Et hujus disciplinae regula solvitur, quod plerosque turbat imperitos: quia Philippus in expositione beati Job aestum maris Oceani quotidie bis venire describens, adjunxerit hunc aequinoctialis horae dodrante transmisso, tardius sine intermissione, sive die venire, sive nocte. Porro si per tria quid dividere cupis, tertiam partem trientem, duas residuas bissem nuncupabis. Si per duo, dimidium semis appellatur. Sic et caetera, quae verbo melius colloquentis, quam scribentis stylo disci pariter et doceri queunt. Item de corporibus, sive milliarium, sive stadium, sive jugerum, sive perticam, sive etiam cubitum, pedemve aut palmam partiri opus habes, praefata ratio
Abbreviated transcription (Latin):
scriptores in different᷑ breuissimũ illud tempus spatiũ
quo palpebra oculi nr̃i moueri potest. qđ in ictu pungen
temporib rebusue aliĩs quã nũmis est apta cõputandis.
ñ ignobilis intentio ẽ. Quib quia & dispersȩ passim his.¬
toriȩ & ipsa sacra scriptura utit᷑. nomina parit̃ & figu.
ras eoꝵ paucis ad figere curauimus.
ibra uł as. siue assis xii unciȩ
eunx siue iabus. xi unciȩ.
ecunx uł dextanꝰ x unciȩ.
odans siue doras ix unciȩ.
es siue besse uiii untiȩ.
emis ui unciȩ.¬

Expanded text:
scriptores indifferenter brevissimum illud temporis spatium, scriptores indifferenter brevissimum illud temporis spatium, quo palpebra oculi nostri moveri potest, quod in ictu pungenttemporibus rebusve aliis quam nummis est apta, computandis, non ignobilis inventio est. Quibus quia et dispersae passim historiae, et ipsa sacra Scrras earum paucis affigere curavimus. Libra vel as sive assis, XII unciae. Deunx sive iabus, XI unciae. Decunx vel dextans, X unciae. Dodrans sive doras, IX unciae. Bes sive bisse, VIII unciae. Semis, VI unci
Abbreviated transcription (Latin):
uidant. & longe quidẽ duo tẽpora unũ breui tribuant
ultra quid diuidant non habentib hanc athomũ nun.¬
cupari cõplacuit. Attam̃ mathematici in explorandis
hominũ genituris ad athomũ usq ꝑuenire c̃tendunt.
Dũ rodiacũ circulũ in xii signa. signa singłam partes
xxx. Partes itẽ singłas in punctos xii. Punctos singłos
in monienta xl. momenta singła in ostenta lac distri¬
buunt. ut considerata diligentius positione stellarũ
fatũ eiꝰ qͥ nascitur quasi absq errore dep̃hendant. Quȩ
quia uana & ã nostra fide aliena est obseruatio. neglec.¬
ta ea uideamꝰ potius qđ apostolus ad celeritatẽ resurresi¬
onis
nitimandã huiusmodi tẽporis uocabulo utit᷑ dicens. Oiñs
quidẽ resurgemꝰ. s non om̃s ĩmutabimur. in athomo inic̃.¬
tu oculi in nouissima tuba. Nec pretereundũ qͥa & si
caleulatores necessario discernant discernant plurimi

Expanded text:
vidant, et longae quidem duo tempora, unum brevi tribuant, vidant, et longae quidem duo tempora, unum brevi tribuant, ultra in quod dividant non habentibus, hoc atomum nuncupari complacuit. Attamen mathematici in explorandis hominum genituris, ad atomum usque pervenire contendunt, dum Zodiacum circulum in XII signa, signa singula in partes XXX, partes item singulas in punctos XII, punctos singulos in momenta XL, momenta singula in ostenta LX distribuunt, ut, considerata diligentius positione stellarum, fatum ejus qui nascitur quasi absque errore deprehendant. Quae quia vana, et a nostra fide aliena est observatio, neglecta ea videamus potius quo, Apostolus ad celeritatem resurrectionis intimandam hujusmodi temporis vocabulo utitur, dicens: Omnes quidem resurgemus, sed non omnes immutabimur, in atomo, in ictu oculi, in novissima tuba. Nec praetereundum est, quia etsi calculatores necessario discernant, plurimi tamen
Abbreviated transcription (Latin):
minores maiorẽsue qͥd distribuere particulas. quesiere
sibi uocabula qͥb id qđ uolebant nuncupare & alteru-¬
trũ dinoscere possent. Horã uidelic& appellantes qui a
certi tẽporis ora idẽ. terminus sit. sic̃ & uestim̃toꝵs fluui.¬
oꝵs. maris quoq fines oras uocitare solemus. Punctosuͦ
ã paruo puncti transcensu. qui fit in hologio. Minuta
enĩ ã minore int̾uallo uocantes. Partes ã partitione cir.¬
culi zodiaci quẽ tricenis dieb ꝑ menses singłos findant.
Porro momenta a motu siderũ celerrimo nuncupantes.
cũ aliquid sibi breuissimis spatiis cedere atq succedere
sentit᷑. Minimũ enĩ om̃iũ. & qđ nulla ratione diuidique¬
at tempꝰ athomũ grece hoc ẽ. indiuisibile siue insecti¬
bile nominant. qđ ob sui pullitatẽ grãmaticis potius
quã calcu latorib uisibile ẽ. Quib cũ uersũ ꝑ uerba.
uerba ꝑ pedes. pedes ꝑ sillabas. sillabas ꝑ tempora di.¬

Expanded text:
minores, majoresve quid distribuere particulas, quaesiere minores, majoresve quid distribuere particulas, quaesiere sibi vocabula, quibus id quod volebant nuncupare, et alterutrum dignoscere possent, horam videlicet appellantes, quod certi temporis ora, id est, terminus sit: sicut et vestimentorum, fluviorumque, maris quoque fines oras vocitare solemus. Punctos vero a parvo puncti transcensu, qui fit in horologio, minuta autem a minore intervallo vocantes. Partes a partitione circuli Zodiaci, quem tricenis diebus per menses singulos findunt. Porro momenta a motu siderum celerrimo nuncupantes, cum aliquid sibi brevissimis in spatiis cedere atque succedere sentitur. Minimum autem omnium, et quod nulla ratione dividi queat tempus, atomum Graece, hoc est, indivisibile sive insectibile, nominant: quod ob sui pusillitatem grammaticis potius quam calculatoribus visibile est: quibus cum versum per verba, verba per pedes, pedes per syllabas, syllabas per tempora di
Abbreviated transcription (Latin):
xii horȩ diem cõplent. dño attestante qͥ ait. Nonne xii
horȩ sunt diei : Siquis ambulauerit in die: ñ offend&.
Ubi quãuis allegorice se diem. discipłos uͦ qͥ ã se inlustran.¬
di fuerant horas appellauerit. solito tam̃ humanȩ
cõputationis ordine numerũ definiuit horarũ. Uerũ
notandum est. qͥa si om̃s anni dies duodenis horispu.¬
tentur. aestiuos necesse est dies longiorib brumales
uͦ breuiorib horis includi. Si uͦ om̃s horas eqͥperare
hoc ẽ ȩquinoctiales habere uolumus. brumali diei nicbi.¬
lominꝰ pauciores & ȩstiuo plures necesse ẽ tribuamus.
Recipit enĩ hora uii punctos. x minuta . xv partes. xl
momenta. & in quibusdã lunȩ cõpotis quinq punctos.
Non enĩ hȩ diuisiones tẽpoꝵ naturales. s uident᷑ esse c̃dic¬
tiuȩ. Nã cũ calculatores necesse ess& uł diẽ in xii. uł ho¬
rã in .iiii. aut .x. aut xu. aut xl. aut in alias quaslib&

Expanded text:
XII horae diem complent, Domino attestante, qui ait: Nonne duodecim XII horae diem complent, Domino attestante, qui ait: Nonne duodecim horae sunt diei: si quis ambulaverit in die non offendet? Ubi quamvis allegorice se diem, discipulos vero qui a se illustrandi fuerant, horas appellaverit, solito tamen humanae computationis ordine numerum definivit horarum. Verum notandum est, quia si omnes anni dies duodenis horis supputentur, aestivos necesse est dies longioribus, brumales vero brevioribus horis includi. Si vero omnes horas aequiparare, hoc est, aequinoctiales habere volumus, brumali diei nihilominus pauciores, et aestivo plures necesse est tribuamus. Recipit autem hora IV punctos, X minuta, XV partes, XL momenta, et in quibusdam lunae computis V punctos. Non enim hae divisiones temporum naturales, sed videntur esse conductivae. Nam calculatores cum necesse esset vel diem in XII vel horam in IV, aut X, aut XV, aut XL, aut in alias quaslibet
Abbreviated transcription (Latin):
ã rurali opere uacari. quinqͣ gesimũ annũ iubeleũ uo¬
cari dñs in lege precipit. Nam & sibarbarȩ gentes eb.¬
domadas habere ꝓbent᷑. ã popło tam̃ di mutuasse ñ
lat&. Consuetudine uͦ humana firmatum est. ut m̃sis
xxx dieb putaretur. Cum hoc nec solis nec lunȩ
cursui conueniat. siquidẽ lunã. xii horis minꝰ. saluara.¬
tione saltus. Solẽ uͦx horis & dimidia plus habere qͥ
solertius exquisiere testant᷑. Porro natura duce reꝑtũ
est solis annũ ccclxu. dieb & quadrante confici. lu.¬
nȩ uͦ annũ si cõmunis sit. cccliii. si embolismꝰ. ccclxxx¬
iiii dieb terminari. Totũq lunȩ cursũ decennouenali
circulo conphendi. S & errantia sidera suis queq spa.¬
tiis ⁊ odiaco circũferri. Quȩ natura ñ iuxta aethincoꝵ
dementiam dea creatrix una de plurib s: ab uno uͦ dõ
creata est. quando siderib cȩlo inditis p̃cepit ut sint

Expanded text:
a rurali opere vacari, quinquagesimum annum jubileum voa rurali opere vacari, quinquagesimum annum jubileum vocari Dominus in lege praecepit. Nam etsi barbarae gentes hebdomadas habere probentur, a populo tamen Dei mutasse non latet. Consuetudine vero humana firmatum est, ut mensis XXX diebus computaretur, cum hoc nec solis, nec lunae cursui conveniat. Siquidem lunam duodecim horis minus, salva ratione saltus: solem vero decem horis et dimidia plus habere, qui solertius exquisiere testantur. Porro natura duce repertum est, solis annum CCCLXV diebus, et quadrante confici: lunae vero annum, si communis sit, CCCLIV. Si embolismus, CCCLXXXIV diebus terminari, totumque lunae cursum decennovenali circulo comprehendi. Sed et errantia sidera suis quaeque spatiis zodiaco circumferri, quae natura non juxta ethnicorum dementiam dea creatrix una de pluribus, sed ab uno vero Deo creata est, quando sideribus coelo inditis praecepit, ut sint
Abbreviated transcription (Latin):
nificare didicerint. nulla interstante mora. litteris
qͦq parit̾ hisdem prefigere sciunt. Uerũ hȩc hactenꝰ.
Nunc ad tempora quantũ tempoꝵ ĩpse conditor ordina.¬
DETRIMODATEMPORUMRATIONE
empora g ã temperam ento nom̃ accipiunt. siue quod
unũ qđq illoꝵ spatium separatĩ tẽperatũ sit. seu qđ
momentis. horis. dieb mensib annis. scłisq & ȩtatib
omia moitalis uitȩ curricula tẽperent᷑. De qͥb ꝓ ut¬
ratione cõpotũ temporis esse discretũ. Aut enĩ natura aut
consuetudine aut certe auctoritate decurrit. & ipsa qui¬
dẽ auctoritate bifaria est diuisa. humana uidelic& ut
olimpiadas iuiͦ annor. nundinas uiii dierũ. indictioneᷤ
xv annoꝵ ambitu celebrari. Diem quoq qͥ ex quadran.¬
tib conficit᷑. mense februario uł augusto int̾calari. gre¬
cI. aegẏptii romaniq ꝓ suo quiq captu usserunt. Di.¬
uina autẽ ut septima die sabbatũ agi. septimo anno

Expanded text:
nificare didicerint, nulla interstante mora, litteris nificare didicerint, nulla interstante mora, litteris quoque pariter iisdem praefigere sciunt. Verum haec hactenus. Nunc ad tempora, quantum ipse temporum conditor ordina. CAPUT II. De trimoda temporum ratione. Tempora igitur a temperando nomen accipiunt, sive quod unumquodque illorum spatium separatim temperatum sit: seu quod momentis, horis, diebus, mensibus, annis, saeculisque et aetatibus omnia mortalis vitae curricula temperentur. De quibus sratione computum temporis esse discretum. Aut enim natura, aut consuetudine, aut certe auctoritate decurrit. Et ipsa quidem auctoritate bifarie divisa: humana videlicet, ut Olympiadas quatuor annorum, nundinas novem dierum, indictiones XV annorum ambitu celebrari. Diem quoque, qui ex quadrantibus conficitur, mense Februario vel Augusto intercalari Graeci, Aegyptii, Romanique pro suo quique captu jusserunt. Divina autem, ut septima die sabbatum agi, septimo anno
Abbreviated transcription (Latin):
diuinando deludens. Cuiꝰ ordo ludi uł loquelȩ talis ẽ.
cũ primã alphabeti litterã intimare cupis unũ manute.¬
nebo. Cũ scdam duo. cũ tertiã tria. & sic ex ordine cȩte.¬
ras uerbi grã. si amicũ int̾ insidiatores positũ ut caute
se agat ammonere desideras .iii. & .i. & dex. & xuiiii.¬
& U. X I. & UII. & u. digitis ostende. Huius nãq ordinis
litterę caute age significant. Potest & ita scribi. si cau.¬
sa secretior exigat. s. hȩc grecoꝵ cõpoto litterisq faci.¬
lius disci simul atq agi possunt. Qui ñ ut latini pau.¬
cis hisdemq geminatis suos numeros solent expͥmere
litteris. Ueruꝰ toto alphabet sui caractere in numerors
figuras expenso tres qui plus sunt numeros notis singłis
depingunt. eundẽ pene uumeri figurandi: quẽ scriben.¬
di alphabeti ordinẽ sequentes hoc modo. Abł A
XQUU I Qui & ideo mox numeros digitis sig.¬

Expanded text:
divinando deludens. Cujus ordo ludi vel loquelae talis est: divinando deludens. Cujus ordo ludi vel loquelae talis est: cum primam alphabeti litteram intimare cupis, unum manu teneto: cum secundam duo, cum tertiam, tria. Et sic ex ordine caeteras. Verbi gratia: si amicum inter insidiatores positum, ut caute rem agat, admonere desideras: III, et I, et XX, et XIX, et V, et I, et VII, et V, digitis ostende. Hujus namque ordinis litterae, Caute age, significant. Potest et ita scribi, si causa secretior exigat. Sed haec Graecorum computo litterisque facilius disci simul atque agi possunt, qui non ut Latini, paucis iisdemque geminatis suos numeros solent exprimere litteris, verum toto alphabeti sui charactere in numerorum figuras expenso, tres qui plus sunt numeros notis singulis depingunt, eumdem pene numeri figurandi, quem scribendi alphabeti ordinem sequentes, hoc modo: Α I Ν L Qui et ideo mox ut numeros digitis sig
Abbreviated transcription (Latin):
in umbilico impones. Ix cũ dicis. eadẽ ꝓna femur
leuũ desuꝑ conp̃hendes. Ixx cũ dicis eandẽ supinã
femori suꝑpones. Exxx cũ dicis eandẽ ꝓnã fent ori
suꝑ pones. xc. cũ dicis eadẽ lumbos adp̃hendes. pol¬
ad deccc. eodẽ quo diximꝰ ordine in dextera corpo¬
ris parte cõplebis. Decies enĩ centena milia cũ di.¬
cis. ambas sibi manus insertis inuicẽ digitis impli.¬
cabis. Est & alterius modi cõpotus articulatĩ decur.
bit᷑. Potest autẽ & de ipso quẽ p̃notaui cõpoto quȩdã
manualis loquela tam ingenii exercendi quã ludi agen¬
di gr̃a figurari. qua litteris quis singillatim expressis
uerba quȩ hisdẽ litteris contineant᷑ alteri qͥhanc qͦq
nouerit industriam tã & si ꝓcul posito legenda atq
intelligenda contradat uł necessaria queq ꝑ hȩc oe.¬
cultius innuendo significans. uł inperitos quosq qͦsi

Expanded text:
in umbilico pones. LX cum dicis, eadem prona femur in umbilico pones. LX cum dicis, eadem prona femur laevum desuper comprehendis. LXX cum dicis, eamdem supinam femori superpones. LXXX cum dicis, eamdem pronam femori superpones. XC cum dicis, eamdem lumbos apprehendes, polad DCCCC eodem quo diximus ordine in dextera corporis parte complebis. Decies autem centena millia cum dicis, ambas sibi manus insertis invicem digitis implicabis. Est et alterius modi computus articulatim decbitur. Potest autem et de ipso quem praenotavi computo quaedam manualis loquela, tam ingenii exercendi quam ludi agendi gratia figurari: qua litteris quis singillatim expressis verba, quae iisdem litteris contineantur, alteri qui hanc quoque noverit industriam, tametsi procul posito, legenda atque intelligenda contradat, vel necessaria quaeque per haec occultius innuendo significans, vel imperitos quosque quasi
Abbreviated transcription (Latin):
artũ. Cũ dicis lxxx indicẽ ut supͣ circũflexũ. pollice
in longũ tenso implebis ungue uidelic& illiꝰ in medium
indicis artũ infixo. Cũ dicis xc. indicis inflexi unguẽ
radici pollicis erecti infiges. Hactenus in leua. c. uͦ in
dextra. quomͦ x in leua facies . cc. in dextera. qͦmͦ xxx in
leua. ccc in dextera. qͦmͦ xxx in leua. Eodẽ mͦ & cȩtera
usq ad dccec. Itẽ mille in dextera.: qͦmͦ unũ in leua. ui
in dextera. qͦmͦ uͦ. in leua. iii. in dextera. qͦmͦ tria in leua.
& cȩtera usq uiiii. Porro .x. cũ dicis leuã medio pectoris
supinã adpones digitis tantũ ad collũ erectis.xx. cũ di¬
cis eandẽ pectori expansã late suꝑpones. deoca cũ dicis
eadem prona s. erecta pollicẽ cartilagini medũi pecto.¬
ris inmittes. Xlcũ dicis. eandem in umbilico erectã
supinabis. ETcũ dicis eiusdẽ ꝓnȩ s erectȩ pollicem

Expanded text:
artum. Cum dicis octoginta, indicem ut supra circumflexum pollice artum. Cum dicis octoginta, indicem ut supra circumflexum pollice in longum tenso implebis, ungue videlicet illius in medium indicis artum infixo. Cum dicis nonaginta, indicis inflexu unguem radici pollicis erecti infiges. Hactenus in laeva. Centum vero in dextera quomodo X in laeva facies, CC in dextera quomodo XX in laeva, CCC in dextera quomodo XXX in laeva. Eodem modo et caetera usque ad CCCC. Item mille in dextera quomodo unum in laeva, II in dextera quomodo duo in laeva, III in dextera quomodo tria in laeva, et caetera usque ad VIV. Porro X cum dicis, laevam in medio pectori supinam adpones, digitis tantum ad collum erectis. XX cum dicis, eamdem pectori expansam late superpones. XXX cum dicis, eadem prona sed erecta pollicem cartilagini medii pectoris immittes. XL cum dicis, eamdem in umbilico erectam supinabis. L cum dicis, ejusdem pronae sed erectae pollicem
Abbreviated transcription (Latin):
ronã. Cũ gͦ dicis unũ. minimũ in leua digitũ inflectens
in mediũ palmȩ artũ infiges. Cũ dicis duo scd̾m amini.¬
mo flexum ibidẽ pͥones. Cũ dicis tria. tertiũ similit̃
ad flectes. Cũ dicis iiiͦ. itidẽ minimũ leuabis. Cũ dicis
quinq scđm a minimo similit̃ eriges. Cũ dicis ui: ter.¬
tiũ nichilominꝰ eleuabis. medio dũ taxat soloqͥme.¬
dicus appellat᷑ in mediũ palmȩ fixo. Cũ dicis septẽ
minimũ solum cȩteris interĩ leuatis sꝑͣ palmȩ radicẽ
pones. iuxta quẽ cũ dicis octo. medicũ. Cũ dicis nouẽ
in pudicẽ eregione cõpones. Cũ dicis decẽ. unguem
indicis in medio figes artu pollicis. Cũ ax sũmitatẽ
pollicis int̾ medios indicis & inpudicis artus inmitteᷤ.
Cũ dicis ꝯocas ungues indicis & pollicis blando c̃iunge
indicis suꝑduces. ambob dũ taxat erectis. Cũ dicis .l.
implebis ungue dũ taxat illiꝰ erecto transmediũ indicis

Expanded text:
o. Cum ergo dicis unum, minimum in laeva digitum inflectens, in medium palmae artum infiges. Cum dicis duo, secundum a minimo flexum ibidem impones. Cum dicis tria, tertium similiter afflectes. Cum dicis quatuor, itidem minimum levabis. Cum dicis quinque, secundum a minimo similiter eriges. Cum dicis sex, tertium nihilominus elevabis, medio duntaxat solo, qui medicus appellatur, in medium palmae fixo. Cum dicis septem, minimum solum, caeteris interim levatis, super palmae radicem pones. Juxta quod. Cum dicis octo, medicum. Cum dicis novem, impudicum, e regione compones. Cum dicis decem, unguem indicis in medio figes artu pollicis. Cum dicis viginti, summitatem pollicis inter medios indicis et impudici artus immittes. Cum dicis triginta, ungues indicis et pollicis blando conjungeindicis superduces ambobus duntaxat erectis. Cum dicis quinmisso super implebis, ungue duntaxat illius erecto trans medium indicis
Abbreviated transcription (Latin):
digito depͥmunt᷑. Quantoq maior est difficultas exꝑtȩ
quonda uoluptatis in lecebras abstinere. tanto magis
& p̃miũ. Porro centesimꝰ queso diligent᷑ lector adtende¬

Expanded text:
digito deprimuntur, quantoque maior est difficultas expertae digito deprimuntur, quantoque maior est difficultas expertae quondam uoluptatis inlecebris abstinere, tanto maius et praemium. porro centesimus numerus — diligenter quae
Abbreviated transcription (Latin):
IUUANTE DICTURINECESSA¬
rium duximus utillissimã primo
proptissimãq flexus digitoꝵ pau.¬
cis p̃monstrare sollertiam. ut cũ
maximã cõputandi facillitatem de.¬
derimus. tum ratiore legentũ ingenio ad inuesti.¬
gandam dilucidandamq cõputando seriem tempord
ueniamꝰ. Heq enĩ contempnenda paruiuependen.¬
da est regula euiꝰ om̃s pene sacrȩ expositoreᷤ scripturȩ
ñ minus quã litterarũ figuras monstrant᷑ amplexi. De.¬
niq & multi alii alias. & ipse diuinȩ int̾pres historiȩ
hieronimꝰ in ȩuuangelicȩ tractatu sententiȩ. huiꝰ adiu.¬
mentũ dispiplinȩ ñ dubitauit assumere. Centesimus
inqͥt & sexagesimꝰ & tricesimꝰ fructus quãꝗͣ de una ter.¬
ra & de una semente nascit᷑. tam̃ multũ differt in nu¬
mero. Triginta referunt᷑ ad nuptias. Nã & ipsa digitors
c̃iunctio & quasi molli osculo se cõplectens & federans
gustia & tribulatione sint positę. Unde & in suꝑiore

Expanded text:
uvante dicturi necessarium duximus, utilissimam primo, promptissimamque flexus digitorum, paucis demonstrare solertiam, ut cum maximam computandi facilitatem dederimus, tum paratiore legentium ingenio ad investigandam dilucidandamque computando seriem temporum veniamus. Neque enim contemnenda, parvive pendenda est regula, cujus omnes pene sacrae expositores Scripturae, non minus quam litterarum figuras monstrantur amplecti. Denique et multi alii alias, et ipse divinae interpres historiae Hieronymus, in Evangelicae tractatu sententiae hujus adjumentum disciplinae non dubitavit assumere: Centesimus inquit et sexagesimus, et tricesimus fructus, quanquam de una terra, et de uno semente nascitur, tamen multum differt in numero. Triginta referuntur ad nuptias: nam et ipsa digitorum conjunctio, quasi molli osculo se complectens et fgustia et tribulatione sint positae, unde et superiori
Abbreviated transcription (Latin):
aiora sp̃c uincula esse. quã corporũ si olim anli¬
& simpliciter candidissimo pectori tuo loquor. ipl
scedula cmuti apices literarũ inspirant in nos tuȩ menti
affectum. Qd̃ dicis origenis multos errore deceptas. & scñ
deo. dũ aut supplantati sunt simplices: aut ab erudito urai
quosoam legendus : ex parte ego origenem ꝓpt̾ eruditione
sic interdũ legendũ arbitror: quomͦ tercullianũ. & nouat
arnobium. & appollinarem. & nõnullos ecłiasticos scrip
grecos pariter & latinos. ut bona eoꝵ eligamus. uiten¬
n odium stosnachi sui prauitate dncuntur  iudentur
ui maledicto ꝓpb̃reo subiaceri. Ue es qui dicunt malum¬
i as bomum malum:⁊ qui facunt amarum adulet o dal
lamarum. Nee enum ꝓpter doctrinam eius praua susꝙ¬
qpidi sunt dognata: nec ꝓpter degnacũ prauicatem
pos cõmentarios in scripturas scas ueles edidit. penit
puendi funt. Qã si contentiosum inter se amatores eꝰ

Expanded text:
aiora spiritus uincula esse quam corporum si olim ambiaiora spiritus uincula esse quam corporum si olim ambiet simpliciter candidissimo pectori tuo loquor: ipsa scidula et muti apices litterarum spirant in nos tuae mentis affectum. Quod dicis Origenis multos errore deceptos et sanctudeo, dum aut subplantati sunt simquosdam legendus ex parte: ego Origenem propter eruditionem sic interdum legendum arbitror, quomodo Tertullianum, Novatum, Arnobium, Apollinarium, et nonnullos Ecclesiasticos Scriptores Graecos pariter et Latinos: ut bona eon odium stomachi sui prauitate ducuntur, uidenture eisi qui dicunt bonum-malum et malum bonum, qui faciunt amarum dulce et dulce amarum. nec enim propter doctrinam eius praua suscipienda sunt dogmata nec propter dogmatum prauitatem, si quos commentarios in scripturas sanctas utiles edidit, penitus respuendi sunt. quod si contentiosum inter se amatores eius et
Abbreviated transcription (Latin):
ion audientib adolescintulis & sola sponsa audiens loquitur. uo¬
umus autẽ & ipsus audixe sermonem .: loquentis ad sponsam.
Purge ueni ꝓxima mea columba mea ÷ & ueni columba mea
uib cegmine petrȩ. E moyses in tegmine petrȩ ponit᷑: ut uideat
osteriora dei. In tegmine antemuralis. Erimũ ueni ad id quod
nte murũ est: & postea poteris introire ubi murus ẽ petrȩ
stende mͥ faciem tuam. Usq ad presentem diem: similia di¬
untur ad sponsam. Necdũ enim habebat fiduciã. ut reuelata
acie głam dñi contemplaretur. Quia uero iam ornata ẽ atq
posita : dicitur ei. Ostende mͥ faciem tuam. Tsundum erat
i ipsius ita suauis : ut mereretur ei dici. Audire me fac
cem tuam. Quando gͦ didicit loqui. tace & audi isrł. &
sponsus esfatur. audire me fac uocẽ tuam: quia uex tuꝗs¬
uis est. Si aperueris os cuum uerbo dei. dicet tib sponsi
uox tua suauis est ÷ & aspectus tuus spaciostis. Quaꝓpter e¬
surgentes deprecemur dnm ut digni efficiam sponsi igi¬

Expanded text:
non audientibus adolescentulis, sed sola sponsa audiente, loquitur. Volumus autem et ipsius jam audire sermonem loquentis ad sponsam. Surge, veni, proxima sub tegmine petrae. Et Moyses sub tegmine petrae ponitur, ut videat posteriora Dei in tegmine antemuralis . Primum veni ad id quod ante murum est, et postea poteris introire ubi murus est petrae. Ostende mihi faciem tuam. Usque ad praesentem diem similia dicuntur ad sponsam. Necdum enim habebat fiduciam, ut revelata facie gloriam Domini contemplaretur. Quia vero jam ornata est atque composita, dicitur ei: Ostende mihi faciem tuam. Nondum enim erat vox ejus ita suavis, ut mereretur ei dici: Audire me fac vocem tuam. Quando ergo didicit loqui? Tace enim, et audi, sponsus effatur: Et audire me fac vocem tuam: quia vox tua suavis est . Si aperueris os tuum Verbo Dei, dicet tibi sponsus: Vox tua suavis est, aspectus tuus speciosus. Quapropter consurgentes, deprecemur Dominum, ut digni efficiamur sponsi ser
Abbreviated transcription (Latin):
E capere non possunt. loquitur. in turturis appellatione signati
idẽ in eius auis quȩ semꝑ in montiũ uigis. & in arboꝵ uerticib ch¬
ratur. In uallib cͥ his qui ad homines usq ꝑueniunt: colũba asit
multitudine auis mansuetior conuersatur. Turtur autẽ ui

Expanded text:
ulti capere non possunt, loquitur, in turturis appellatione signatur, ulti capere non possunt, loquitur, in turturis appellatione signatur, id est, in ejus avis, quae semper in montium jugis, et in arborum verticibus commoratur; in vamultitudinem, avis mansuetior conversatur. Turtur autem vi
Abbreviated transcription (Latin):
ni ꝓxrima mea uiam tibi feci. Concid̾i retia: sic u̾eni ad me
ina mea. Surge ueni ꝓxima mea: speciosa utea colum
mea. Cur ait surge our ꝓpera: Ego ꝓ te sustinui rabiem
pcationum: ego fluictus qui tibi debebantur excepi. T̃istis
ał facta anima mea ꝓpter te usq ad motĩ. Surreri a mortass
tis mortis aculeis : & int̾erni uinculis dissolutis. Ideo dico tan
Suege ueni ꝓrima mea. speciosa mea columba mea. quia eos
hyeps transuuit. pluuia abiit sibi f lores uisi sunt in terra. q̃
a mortuis surgens: tempestate cõpressa. tranquillitatẽ reddid
ẜ quia scđm dispensationem carnis ex uirgine. & uoluntãte
creti. & sapientia atq ȩtate ꝓfeci: flores uisi sunt in terra. de
sectionis adest. Sectio: remissio peccatoꝵ est. Omnẽ enł̃ ait ras
in me manentem & afferentẽ fructum. pater meus mundat:
ut fructus maiores afferat. Habeto fructus: & priora quȩ
crificiis par turturũ: aut duo pusli columbarũ. Nã idem uas

Expanded text:
veni, proxima mea, viam tibi feci, conscidi retia: sic veni ad me, proxima mea: Surge, veni, proxima mea, speciosa mea, columba mea. Cur ait, Surge? Cur propera? Ego pro te sustinui rabiem tempestatum; ego fluctus, qui tibi debebantur, excepi. Tristis est facta anima mea propter te usque ad mortem . Surrexi a mortuis, fractis mortis aculeis, et inferni vinculis dissolutis, ideo dico tibi: Surge, veni, proxima mea, speciosa mea, columba mea: quia ecce hyems transivit, pluvia abiit sibi, flores visi sunt in terra. Ego a mortuis surgens, tempestate compressa, tranquillitatem reddidi. Et quia secundum dispensationem carnis ex Virgine, et voluntate Patris crevi, et sapientia et aetate profeci, flores visi sunt in terra, tempus sectionis adest. Sectio, remissio peccatorum est. Omnem enim ramum, ait, in me manentem et afferentem fructum, Pater meus mundat, ut fructus majores afferat . Habeto fructus, et priora quaeassumitur par turturum, aut duo pulli columbarum: nam idem vale
Abbreviated transcription (Latin):
n montes & deserta: & ibi accipientiũ sermones dei. Uorg̾ cur¬
turis audita est in terra nr̃a. Ficus ꝓdinit grossos suos. a ficudi¬
nuoscite parabolã. Cũ ramus eius tener factus fuerit. & folia miserit:
saitoti quia ꝓpe est ȩstas. Uult nobis deus eloquium suũ mintiare
hremem. post ꝓcellas animarũ adꝓpinquasse messem ÷ & ait.
ficus prodipat grossos suos. Uites florestunt: dederunt odorẽ suum.
umpuntur in florem : tempꝰ adueniet & erunt uuȩ.
Surge ueni ꝓrima mea speciosa mea colũba mea: & ueni colũ¬

Expanded text:
deserta, et ibi accipientium sermones Dei. Vox ergo turturis audita est in terra nostra. Ficus produxit grossos suos. A ficu cognoscite parabolam. Cum ramus ejus tener factus fuerit, et folia miserit, scitote quia juxta est aestas. Vult nobis Dei eloquium nuntiare, post hyemem, post procellas, animarum appropinquasse messem, et ait: Ficus produxit grossos suos, vites florescunt, dederunt odorem. Si vites jam rumpuntur in florem, tempus adveniet, et erunt uvae. Surge, veni, proxima mea, speciosa mea, columba mea. Haec qu
Abbreviated transcription (Latin):
nsum ad̃ aꝑiendas scripturas: & possimus dicere quomͦ
piat nobis iħc scripturas. Quid gͦ dicimus : Quia dorcas
c est caprea: scđ̃m eoꝵ phisiologiam qui de naturis omni¬
m anmaliũ disputant. ex insita sibi ui nom̃ acceꝑite
as appellata ẽ. Ceruis uero serpentũ inimicꝰ atq bellator
Sꝑta ut sp̃ narium eos extrahat de caternis. & supent
nicie ueñem. eoꝵ pabulo delectetur. Fersitan saluator n
icapra sit cinta theorian: ceruus iuxta oꝑa. Quęnã il
sunnt oꝑa e Interficit serpentes: contrarias forcitudines n

Expanded text:
sensum ad aperiendas Scripturas, et possimus dicere: Quomodo sensum ad aperiendas Scripturas, et possimus dicere: Quomodo aperuit nobis Jesus Scripturas ? Quid igitur dicimus: quia dorcas, hoc est, caprea, secundum eorum physiologiam, qui de naturis omnium animalium disputant, ex insita sibi vi nomen acceperit? Ab cas appellata est. Cervus vero serpentum inimicus ac debellator est, ita ut spiritu narium eos extrahat de cavernis, et superata pernicie veneni, eorum pabulo delectetur. Forsitan Salvator meus caprea fit juxta θεωρίαν: cervus juxta opera. Quaenam ista sunt opera? Int
Abbreviated transcription (Latin):
uris esse mons. sed fueris collis scd̃s a monte: transilit suꝑ te
ũa uero pulcra & conuenientia rebus uocabula. Salit suꝑ
iontes. quia maiores sunt: transilit suꝑ colles quia mi¬
es sunt. Non transilit suꝑ montes: non salit suꝑ colles. Ecceh
enit saliens suꝑ montes: transiliens suꝑ colles
imilis est fratruelis meus. capreȩ aut hinulo ceruoꝵ in
pontib bethel. H ȩc duo animalia in scripturis freqũ¬
us nominantur ÷ & quo amplius ãmireris. sepius iuncta po¬
untur. E hec sunt ait quȩ manducabis : pꝰ paululum.
iferens capream & ceruum. In p̃senti quoq libro parit᷑ ap-¬
llantur. ceruus & caprea. Quodãmodo enim cognata sibi
uicina sunt ista animalia. Caprea idest dorchas: acutis¬
me uidet. Ceruus: interfector serpentũ est. Qiiisputas ẽ
gniis enobis. qui nixta dignitatẽ loci atq misterii plenã
ssit explicare rationem : Oremus dm̃. ut nobis largiatus

Expanded text:
ueris esse mons, sed fueris collis secundus a monte, transiliet super te. ueris esse mons, sed fueris collis secundus a monte, transiliet super te. Quam vero pulchra et convenientia rebus vocabula. Salit super montes, quia majores sunt: transilit super colles, quia minores sunt. Non transilit super montes, non salit super colles. Ecce hic venit saliens super montes, transiliens super colles. Similis est fratruelis meus capreae, aut hinnulo cervorum in montibus Bethel. Haec duo animalia in Scripturis frequentius nominantur, et quo amplius admireris, saepius juncta ponuntur. Et haec sunt, ait, quae manducabis; post paululum inferens, capream et cervum. In praesenti quoque libro pariter nominantur cervus et caprea. Quodammodo enim cognata sibi et vicina sunt ista animalia. Caprea, id est dorcas, acutissime videt. Cervus interfector serpentum est. Quis, putas, est dignus e nobis, qui juxta dignitatem loci atque mysterii, plenam possit explicare rationem? Oremus Dominum, ut nobis largiatur
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ uos filiȩ hierłm in uirtutib & in uirib agri. Cuiꝰ agn
Nempe illius : cuiꝰ odor agri pleni qũe benedixit dñs. Sil
ueritis & suscitaueritis caritatẽ quoadusq ipsa uelit.
ex fratruelis mei Eece hic uenit saliens suꝑ montes: tran¬
ens suꝑ colles. Hec adhuc loquitur eccłia. exortans adolelo¬
tulas ut ad sponsi p̃parentur aduentũ: si tamen uenire uolis¬
rit. & suum illis prebere colloquium. Adhuc gͥ loquente ea¬
aduenit sponsus: quem digito monstrat. & dicit. Eece hic
uenit saliens suꝑ montes. Intellige sponse animam beatam as
ꝑfectam quȩ cicius uideat: citius sermonis contempletur a¬
uentũ quȩ citius sapientiam. sibi uenisse sent̾iat caritati
& dicat non uidentib. Ecce hic uenit. Orate ut & ego pos
dicere : ecce hic uenit. Si enim potuero dei disserere s
s suꝑ colles. Si fueris mons: salit in te sermo derSi non ua-¬

Expanded text:
ergo vos, filiae Jerusalem, in virtutibus et in viribus agri. Cujus agri? ergo vos, filiae Jerusalem, in virtutibus et in viribus agri. Cujus agri? Nempe illiusevaveritis et suscitaveritis charitatem: quoadusque velit vox fratruelis mei. Ecce hic venit saliens super montes. Haec adhuc loquitur Ecclesia exhortans adolescentulas, ut ad sponsi praeparentur adventum: si tamen venire voluerit, et suum illis praebere colloquium. Adhuc igitur loquente ea, venit sponsus, quem digito monstrat, et dicit: Ecce hic venit saliens super montes. Intellige sponsam , animam beatam atque perfectam, quae citius videat, citius sermonis contempletur adventum, quae sibi sapientiam, sibi venisse sentiat charitatem, et dicat non videntibus: Ecce hic venit. Orate ut et ego possim 528 dicere: Ecce hic venit. Si enim potuero Dei disserere seens super colles. Si fueris mons, salit in te sermo Dei. Si non val
Abbreviated transcription (Latin):
ponsa filias hirłm : Si leuaueritis & suscitaueritis ca¬
um caritate : In uobis autem quȩ plures estis. & ad.¬
lescentule & filiȩ ierłm : dormit caritas sponsi. Adiu-¬
aui gͦ uos filiȩ ierłm si leuaueritis & non solũ leua-¬
ueritis sed & suscitaueritis. quȩ in uobis est caritatem. Ens
uniuersitatis cũ uos conderet : inseruit cordib ur̃is semins
caritatis. Nunc autẽ sicut alibi dicit᷑. iusticia dormit in ca
sic dilectio dormitat in uobis. urxta qđ & alibi dicitur.
sus requieuit ut leo : & ut catulus leonis. Adhuc in infidedss
& in his qui corde sunt dubio dormitat sermo diuinus : ugl
in sanctis. Dormit in his qui tempestatibus fluctuant : suscitatir
uero eoꝵ uocib qui cupiunt sponso uigilante saluari. Stati
fit eo uigilante tranquillitas statim undarum moles cons¬
escunt: spiritalibus contrariis increpat᷑. fluctuum ra
silet. Illo dormiente: tempestas. mors. & desperatio ẽ. Adiun

Expanded text:
sponsa filias Jerusalem? Si levaveritis et suscitaveritis chasum charitate? In vobis autem, quae plures estis, et adolescentulae, et filiae Jerusalem, dormit charitas sponsi. Adjuravi ergo vos, filiae Jerusalem, si levaveritis, et non solum levaveritis, sed et suscitaveritis, quae in vobis est, charitatem. Creator universitatis cum vos conderet, inseruit in cordibus vestris semina charitatis. Nunc autem, sicut alibi dicitur: Justitia dormivit in ea , sic dilectio dormitat in vobis: juxta quod et alibi dicitur, Sponsus requievit ut leo, et ut catulus leonis . Adhuc in infidelibus et in his qui corde sunt dubio, dormitat sermo divinus: vigilat in sanctis. Dormitat in his qui tempestatibus fluctuant: suscitatur vero eorum vocibus, qui cupiunt, vigilante sponso, salvari . Statim fit, eo vigilante, tranquillitas: statim undarum moles conquiescunt, spiritibus contrariis increpatur, fluctuum rabies silet. Illo dormiente, tempestas, mors et desperatio est. Adjuro