comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adiungit᷑. Et rore celi tinguatur.
qͣͥl intelligimus ꝑrorẽ celi nisi sub¬
tiles et uix intelligibiles sugestio ẽe
dyaboli. Si enim ꝑ terram conueni¬
enter satis designatur crepus. cur
non eque ꝑcelum recte designetur
sp̃c. C orporum itaq comparatione spi¬
ritales ille indemonibus sub esse ce¬
lum dici possunt et ut in euuange¬
lio uolucres celi didi sunt non ꝓpter
quando ꝑ sucgestiones dyaboli diu̾¬
sis erroribus inbuitur. exconcupis¬
centiarum suarum exaltationẽ ui¬
miam seps incurrit caliginem erro¬
ris. ut dicat mału bonum et bonũ
malum ponens tenebras lucem et
lucem tenebras ꝑ onens amarum in
dulce et dulce in amarum. Qii igitur
inherbis terre foris alligatur oportet
ut rore tinguatur nam̃ post depra¬
uationem morum etiam sensus depra¬
uatur et multis erroribus facile im¬
plicatur. hinc est quia in euersione
ierusalem rex pruis. filios postea otu¬
los amisit::

Expanded text:
adjungitur: Et rore coeli tingatur. adjungitur: Et rore coeli tingatur. Quid intelligimus per rorem coeli, nisi subtiles et vix intelligibiles suggestiones diaboli? Si enim per terram convenienter satis designatur corpus, cur non aeque per coelum recte designetur spiritus? Corporum itaque comparatione spiritales illae in daemonibus substantiae, coeli dici possunt. Et in Evangelio volucres coeli dicti sunt, non propter quando per suggestiones diaboli diversis erroribus imbuitur. Ex concupiscentiarum enim suarum exsultatione, tantam saepe incurrit caligmem errorum, ut dicat malum bonum, et bonum malum, ponens tenebras lucem et lucem tenebras, ponens amarum in dulce et dulce in amarum. Qui igitur in herbis terrae foris alligatur, oportet ut rore tingatur: nam post depravationem morum, etiam sensus depravatur et multis erroribus facile implicatur. Hinc est, quod in eversione Hierusalem, rex prius filios, postea oculos amisit .
Abbreviated transcription (Latin):
cere sed cũ non possũt eoꝵ ĩ stituta re¬
uellere dictis uel auertere nituntur
etiã factis obsistere & oꝑibus rebella¬
re ⁊ quasi cõtradictionũ suaꝵ portas
rebellionũ uettibus munire: Si ergo
ut suꝑuis iã dictũ est. ꝑẽs ꝑtinacia
ꝑferrũ recte intelligit᷑ audacia quid
aliud erat porta erea nisi ꝯtradictio
ꝑtinax et qͥd uertis ferreus nͥ rebellio
audax qͥd itaq alud ẽ dnm portas
ereas et uertes ferreos ꝯ fringe̾ quam
ꝑtinacẽ ꝯtradictione᷑ & audacẽ tebel¬
lionem intuna aspiratione et cordis
ꝯ punctione conterere: Solius itaq
dei ẽ ut dictum est hanc tantam
cordis duriciã ꝯterere ⁊ adpeniten¬
ciam et humiliationem emollire.
sum igit᷑ aliqͥs iuxta p̃dictũ mocłu
iunculo ferreo et ereo inherbis que
foris sunt alligatur tante obdura¬
tionis et obligationis resolutio de
sola dei misctłia experterur. Seil ad¬
huo adaugmentũ mali additur qł

Expanded text:
cere, sed cum non possunt eorum instituta dicere, sed cum non possunt eorum instituta dictis refellere vel avertere, nituntur etiam factis obsistere, et operibus rebellare, et quasi contradictionem suarum portas rebellionum vectibus munire. Si ergo, ut superius jam dictum est, per aes pertinacia, per ferrum recte intelligitur audacia, quid aliud erit porta aerea, nisi contradictio pertinax, et quid vectis ferreus, nisi rebellio audax? Quid itaque aliud est Dominum portas aereas et vectes ferreos confringere, quam pertinacem contradictionem et audacem rebellionem interna aspiratione et cordis compunctione coercere? Solius itaque Dei est, ut dictum est, hanc tantam cordis duritiem conterere, et ad poenitentiam et humiliationem emollire. Cum igitur aliquis, juxta praedictum modum, vinculo ferreo et aereo in herbis quae foris sunt alligatur, tantae obdurationis et obligationis resolutio de sola Dei misericordia exspectetur. CAhuc ad augmentum mali additur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
minẽ ueretur neminẽ formidat.
Et qm̃ es cet̾is omĩbus ẽ durabilus
rette ꝑip̃am ꝑtinatiã de signari iã
diximꝰ. Quasi ergo ĩ ferrl seu ineris
rigorem praua ꝯsuetudo obduroscit
qͣndo depͣuata mens. tam ꝑtiatiter
qͣm audacter assuescis desideriis in si¬
stis. Non ne ferreo et ereo iunculo ob¬
ligat᷑ que ullius unqͣm terrore ulius
unqͣm amonitione assuescis ꝯtupiscen¬
tiis auertit᷑. Honne uincula fertea uel
erea iam sentit que ner minis ceclit
net ꝯsiliis achͥescit. E onstat gͦ huiꝰ men¬
tes animo coerigi nõ posse nĩsi ineus
utiq solius pietate qui quotiens uoluit
ꝯtriuit portas ereas et uertes ferreos
ꝯfregii. portis sane ꝓcedentiũ tͣnsitur.
obstruimus uettibus aut̃ ip̃am clausu¬
ram munimus atq obfirmamus Quid
itaq ꝑportã accipimus nͥ ꝯtricionem¬
qͥi ꝑuertẽ nisi rebellionẽ. ⁊ scimus qͥ¬
dem qr non sufficit quibusda p̃ latori
suoꝵ monitis uel mandatis contradi¬

Expanded text:
minem veretur, neminem formidat. minem veretur, neminem formidat. Et quoniam aes caeteris omnibus est durabilius, recte per ipsum pertinaciam designari jam diximus. Quasi ergo in ferri, seu etiam aeris rigore prava consuetudo obdurescit, quando depravata mens tam pertinaciter quam audaciter assuetis desideriis insistit. Nonne ferreo et aereo vinculo alligatur quae nullius unquam terrore, nullius unquam admonitione ab assuetis concupiscentiis ajam sentit, quae nec minis cedit, nec consiliis acquiescit? Constat ergo ejusmodi mentes omnino corrigi non posse, nisi in ejus utique potestate qui quoties voluit contrivit portas aereas, et vectes ferreos confregit. Portis sane procedentium transitum obstruimus, vectibus autem ipsam clausuram munimus atque obfirmamus. Quid itaque per portam accipimus nisi con vectem nisi rebellionem? Et scimus quidem quia non sufficit quibusdam praelatorum suorum monitis vel mandatis contradi
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ bona ista t̾rena que nob̾ st̃ cũ bestiis
ꝯmunia deqͥb recte dr᷑ qͣ foris st̃ eo enĩ
ip̃o foris existunt qͦ ccepcealia et carna¬
lia nõ aut̃ sp̃italia st̃. Interna nãq boria
st̃ sp̃ualia. ext̾iori aut̃ st̃ coeporalia Illa
ꝑtinent adhominẽ interiorẽ.Ista ad
hominẽ exti̾orẽ. Illa itaq ĩ uisibilia
tem ista uͦ ꝑtinẽt adcarnẽ. S omis caro
fenũꝙ omĩs głia eiꝰ qͣi flos feni. Cum
qͦ deprauata mens ceꝑit abhuiꝰ modi.
Infima bona se ip̃am inclinare ⁊ quasi
inherba tr̾e carnalia desideria saciare
et eiꝰ modi oblectam̃ta imisũ duct̃ pra¬
ua ꝯsuetudine paulatim inualescen¬
te: fit tancłe sepe ut iã appetitum
suũ abeoꝵ amore uel usu non possint
temptare qͣsi qͦ uinculo ferreo inh̾ba
terrt mens deprauata alligat᷑ qm̃ in
carnaliũ uoluptatũ amore expraua
tons uetudine obduratur qi ferrum
cetera omĩa metalla domat recte ut
dictũ est audaciã designat que ne¬

Expanded text:
t bona ista terrena, quae nobis sunt cum bestiis communia. De quibus recte dicitur: quae foris sunt. Eo enim ipso foris existunt quo corporalia et carnalia, non autem spiritualia sunt. Interna namque bona sunt spiritualia, exteriora autem sunt corporalia. Illa pertinent ad hominem interiorem, ista ad hominem exteriorem. Illa itaque invisibilia,tem, ista vero pertinent ad carnem. Sed omnis caro fenum, et omnis gloria ejus quasi flos feni. Cum ergo depravata mens coeperit ad hujusmodi infima bona seipsam inclinare, et quasi in herba terrae carnalia desideria satiare, et ejusmodi oblectamenta in usum ducere, prava consuetudine paulatim invalescente, fit tandem saepe ut jam appetitum suum ab eorum amore vel usu non possit temperare. Quasi ergo vinculo ferreo in herba terrae mens depravata alligatur, quando in carnalium voluptatum amore ex prava consuetudine obduratur. Quia ferrum caetera omnia metalla domat, recte, ut dictum est, audaciam designat, quae ne
Abbreviated transcription (Latin):
dentiores efficim᷑ hoc nos illa uox sapi¬
entis ammonet qͣ dicit. Qui ñ est tẽp¬
tatus qͥd scit. uir ĩ multis exꝑtus cogi¬
tauit multa et qui multa didicit
enarrabit ĩtellectũ. Exramis itaq ar¬
boris fructꝰ colligit᷑ qͥ ex multo uͭtutũ
exticio scĩa multiplicat᷑. Extͦ quisq per¬
fectior atq ꝓbatior eo ubtriores siu

Expanded text:
illa vox Sapientis admonet, quae dicit: Qui non est tentatus, quid scit? Vir in multis expertus cogitavit multa, et qui multa didicit, enarrabit intellectum. Ex ramis itaque arboris fructus colligitur, quia ex multo virtutum exercitio scientia multiplicabitur. Et quo quisque perfectior
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ñ sołu pect̃a dimit̾e ĩmo etiã omĩa
que mundi st̃ relinqͣte. ⁊ ad oedinem
religionẽ uenire ꝓponunt. Qcl aliud ifti
qͣm boni gͥminis radices retinẽt. Uñ cũ
tempꝰ miserendi ꝓdiuino beneplacito
ad uenerit adbonũ studiũ pullulant. alii
aut̃ cũ de ꝯu̾sione admonent᷑ munqͣm
se ad ordinẽ ł adreligione uenire etĩa
cũ iuram̃to affirmãt. Et cũ depercatis
coripiunt᷑. se asuis uoluptatib ñ posse

Expanded text:
am omnia quae mundi sunt relinquere, et ad ordinem, et religionem venire proponunt. Quid aliud isti quam boni germinis radices retinent? Unde cum tempus miserendi pro divino beneplacito advenerit, ad bonum studium pullulant. Alii autem, cum de conversione admonentur, nunquam se ad ordinem vel religionem venire etiam cum juramento affirmant, et cum de peccatis corripiuntur, se a suis volu
Abbreviated transcription (Latin):
Quid qͣso maiores faciebãt si suni¬
ores et tã uiles eũ ceridebat eõ qđ
arbor tanta er̃t extłni ꝑmissione.
suctisa. et aplanta petdis usq aduer¬
ticẽ ulce̾ pessimo ꝑcussa. Qmͣ magna
⁊ illa arbce erat cui añs testimonium
phibebat qł̃ hominẽ scđm cor suũ

Expanded text:
Quid, quaeso, majores faciebant si juniores, et tam viles eum deridebant, eo quod arbor tanta esset ex Domini permissione succisa, et a planta pedis usque ad verticem ulcere pessimo percussa? Quam magna et illa arbor erat cui Dominus testimonium perhib
Abbreviated transcription (Latin):
etiã indesꝑationẽ pretipitat᷑. Quasi a
radices suas arboe amitit q̃m omnẽ
paratiõis gͥmine torruendo remanserat.
que addmn loqͦns et cleuenia desꝑans
dicebat. Maior ẽ iniqͥtas mea qͣm ut ue¬
niã merear. Quando it alia st̃ g̾men uel
radix huiꝰmͦi arboris nͥ ꝓpositũ correctio¬
nis et spes diuine ꝓpiciationis. Dme
it opꝰ bonũ exbono ꝓposito qͥminat
ut ĩ effectũ corrumpat et adbone con¬
suetudinis robur ꝯualescat. ⁊ frustra uit¬
tutis arbor adalta nititur qͣ ĩ spe diui¬
ne: ꝓꝑ itiatiõis nõ radicat᷑. Nõ i uolen¬
tis neq currentis s miserẽtis est dei.
Quid itaq aliud ẽ huiꝰ modi arboris
germen radicũ pꝰ ruinã remane̾ nisi
quemlib post pectati lapsũ penitẽtie
ꝓpositũ habe̾ ⁊ penitentie frudtũ de
diuina pietate sꝑare intantũ ut sen

Expanded text:
etiam in desperationem praecipitatur. Quasi enim radices suas arbor amittit, quando oparationis germine corruendo remanserat, quae ad Dominum loquens, et de venia desperans dicebat: Major est iniquitas mea quam ut veniam merear . Quid enim aliud sunt germen, vel radix hujusmodi arboris, nisi propositum correctionis et spes divinae propitiationis? Omne enim opus bonum ex bono proposito germinat ut in effectum crumpat et ad bonae consuetudinis robur convalescat, et frustra virtutis arbor ad alia nititur, quae in spe divinae propitiationis non radicatur: Non enim volentis neque currentis, sed miserentis est Dei . Quid itaque aliud est hujusmodi arbori germen radicum post ruinam remanere, nisi quemlibet post peccati lapsum poenitentiae propositum habere et poenitentiae fructum de divina pietate sperare, in tant
Abbreviated transcription (Latin):
quicłe uoluntatis. s suꝑ eminentis dig¬
nitatis diunitus derent̾ ordinata di¬
fferentia. uñ ner inꝯgruum uidet᷑
si int̾ eos aliqͥs clamor describit᷑ pet
qͣm dignitatis diferẽtia eoꝵ denotet᷑.
Recte gͦ angłs qͥ hit malignis sp̃ibus
tẽptandi licentiã ꝯcessisse introduci

Expanded text:
iae voluntatis, sed supereminentis digiae voluntatis, sed supereminentis dignitatis divinitus decenter ordinata differentia. Unde nec incongruum videtur si inter eos aliquis clamor describitur, per quem dignitatis eorum differentia denotetur. Recte ergo angelus qui hic malignis spiritibus tentandi li
Abbreviated transcription (Latin):
ge positis. aliqͥd innotesc̾e uolumus.
Quid aut̃ adinuicẽ distat longius qͣm
loci longinqͥtate qͣm uoluntatis diu̾¬
sitate: hinc ẽ qđ ꝓdigus ille filiꝰ qui
omne substantiã uiuendo luxuriose
cũ meretͥtib dissipasse legit᷑i nregio¬
ne᷑ longiniqͣm abiisse in ewãgłio
ꝑhibet᷑ eõ quł apatͥs sũmi benepla¬
cito uoluntatis depͥuatione elongatꝰ
alienat᷑. Scłm hunc itaq mocłu mul¬
tum utiq st̃ inter se longinqͥ tam
uariatã ꝯtraria soete distincti atque
disiunti. Angelus ꝯfirmatꝰ in bono¬
et angłs ꝯfirmarus ĩ malo. angłs depu¬
tatus głie ⁊ angłs addictus gehenne:
Recte qͥ uigil ille ar sc̃s foetiter lamãs
sse ꝑhibet᷑ exeo apte aaret᷑ inteilligo
cuim᷑i angeli et abono angelo qͣm re¬
moti esse uident᷑ qͥbus uigiłu senten¬
cia telitus dicta ñ sine foet̾e clamore
intimat᷑. Est tam̃ et int̾ bonos quoscła
anglos magna distancia nõ ꝯtrarie.¬

Expanded text:
ge positis aliquid innotescere volumus. ge positis aliquid innotescere volumus. Quid autem ab invicem distat longius quamloci longinquitate quam voluntatis diversitate? Hinc est quod prodigus ille filius qui omnem substantiam suam vivendo luxuriose cum meretricibus dissipasse legitur, in regionem longinquam abiisse in Evangelio perhibetur , eo quod a patris summi beneplacito volontatis depravatione elongatus alienatur. Secundum hunc itaque modum multum utique sunt inter se longinqui tam varia, tam contraria sorte distincti atque disjuncti angelus confirmatus in bono, angelus confirmatus in malo, angelus deputatus gloriae, et angelus addictus gehennae. Recte ergo vigil ille et sanctus fortiter clamasse perhibetur, ut ex eo aperte daretur intelligi cujusmodi angeli et a bono angelo quam remoti esse viderentur, quibus vigilum sententia coelitus dictata non sine forti clamore intimatur. Est tamen et inter bonos quosdam angelos magna distantia non contrar
Abbreviated transcription (Latin):
angeli ꝑse ip̃os facut᷑. Alia qͦ fieri per¬
mittut᷑. nulla omĩno sine eoꝵ disposi¬
tione. asꝑa fiut̃. bona itaq fuint enꝑ
cooꝑatione mala aut̃ eoꝵ ꝑmisione:
bona qͦ ꝑbonos angelos mala admi¬
nistrant᷑ ꝑ malos. Quõ gͦ rectitudinis fa¬
tum sub uerte̾ mału esse cognouit bonꝰ
angelus arborẽ precide noluit. uerun¬
tamen. et hoc uniꝰ meritũ uel unuista¬
tis bonũ exigẽ cognouit fieri ꝑmist.
Qđ u dicit p̃cidite arborẽ ꝑ missionẽ
ĩtellige nõ ante p̃ceptionẽ neq enĩ
ĩhot ẽ spiritillis malignis obeilientu
ĩiuncta s licentia indulta hoc siqͥle
eos tandam aliq̃m fac̾e̾ ꝑmisit qł eos
diu multũq desiderasse nõ ignorauit
hinc ẽ qđ adno iũde traditori dicitux
Quod facis fac cicius. Nõ ii ei inhoc pre¬
ceptũ iniungit᷑ s agendi facuitas con¬
cetdit᷑. Hotũ autẽ ẽ om̃ib qr magne
uocis clamore uti solemꝰ quociẽs lon¬

Expanded text:
ia quae fieri peria quae fieri permittunt nulla omnino sine eorum dispositione uspiam fiunt. Bona itaque fiunt eorum cooperatione, mala autem eorum permissione. Bona ergo per bonos angelos, mala administrantur per malos. Quoniam erga rectitudinis statum subvertere malum esse cognovit, bonus angelus arborem praecidere noluit; verumtamen quia hoc unius meritum, vel universitatis bonum exigere cognovit, fieri permis dicit, praecidite arborem, permissionem intellige non autem praeceptionem. Neque enim in hoc est spiritibus malignis obedientia injuncta, sed licentia indulta. Hoc siquidem eos tandem aliquando facere permisit, quod eos diu, multumque desiderasse non ignoravit. Hinc est quod a Domino Judae traditori dicitur: Quod facis fac citius . Non enim ei in hoc praeceptum injungitur, sed agendi facultas conceditur. Notum autem est omnibus quod magnae vocis clamore uti solemus, quoties lon
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃t decelo descendit. Eũ qͥ audias huiꝰ
oꝑis ministrũ decelo uenire intelli¬
ge detdispositione dei il agi. et cum
sanctũ legas crede eũ qdł iustũ ẽ iuste
exenui. etce uidi et sc̃s derelo des¬
cendit. ẜura hominũ curã tam boni
angeli qͣm mali adꝑperuã sollicitu¬
dinẽ inpendunt᷑ et nec nocte nec die
ab hac sollicitudine se ł admodicum
lis ꝯuenit qͥb sompnꝰ erroris ł oblunio¬
nis cuta nr̃e salutis negotia nũ quam
surrepit. O celsitudo angelice pietatis
qui seruri st̃ dese ip̃is adhuc sollicitu¬
dine̾ gerunt ꝓ nob̃. dehac angeloꝵ cir¬
ca nrãm salutẽ uigilia uigiliq custodia
ẽ illa apłica sentencia. Honne omnes
administratorii sp̃c st̃ inministerium
descende nͥ salutis nr̃e ministros ter¬
rena curare et scđm qtł insũmis duu¬
nitus discãt inimis humana dispone.
Rerte gͦ dicit᷑. Ecce uigil et sc̃s decelo
descendit ꝙ clamauit fortit᷑ & ait sic
p̃cudite arborẽ: alia itaq st̃ qͣ boni

Expanded text:
de coelo descendit. Cum igitur audias hujus operis ministrum de coelo venire, intellige Dei dispositione id agi, et cum sanctum legas, crede eum quod justum est juste exsequi. Ecce vigil et sanctus de coelo descendit. Circa hominum curam tam boni angeli quam mali perpetuam sollicitudinem impendunt, et nec nocte nec die ab hac sollicitudine se vel ad modicum lis convenit quibus somnus erroris vel oblivionis circa nostrae salutis negotia nunquam subrepit! O celsitudo angelicae pietatis! Qui securi sunt de seipsis, adhuc sollicitudinem gerunt pro nobis. De hac angelorum circa nostram salutem vigilia, vigilique custodia est illa apostolica sententia: Nonne omnes administratodescendere, nisi salutis nostrae ministros terrena curare, et secundum quod in summis divinitus discunt, et imis humana disponere? Recte ergo dicitur: Ecce vigil, et sanctus de coelo descendit, et clamavit fortiter; et ait sic: Praecidite arbore
Abbreviated transcription (Latin):
qł scbit᷑ dehac arboee: ut ligni robo¬
re suctiso fugiat̾ subhabitãtes bestie:
Cũ uigore animi frada tẽptacionibꝰ̾q
ex hausto iã nõ ualet mens carnales
ria subrõnus magistio choerte̾. Auiũ
celi cohabitaciom amittamꝰ cũ subli¬
miũ inuestigationũ. iocunda specla

Expanded text:
quod scribitur de hac arbore, ut, ligni robore succiso, fugiant subter habitantes bestiae, cum vigore animi fracto tentationibusque exhausto, jam non valet mens carnales ria sub rationis magisterio coercere. Avium coeli cohabitationem amittimus, cum sublimium investigationum jucunda
Abbreviated transcription (Latin):
cidunt᷑ qr uirtute animi deficiente
bona oꝑa paulatĩ subtrahunt᷑. arboe
succidit᷑. ⁊ ramus p̃cidit᷑ q̃n uirtus
ĩ occulto ⁊ uͥtutis opus deficit ĩaꝑto
agendi. ⁊ suctisio robore arboris rami̾q
p̃cisis folia extutiunt᷑ fructͣq disꝑ¬
gitur q deficiente uirtutũ ꝓposito
uirtutũq ext̾icio pͥus grã bene loqͦn¬
di tollit᷑ tancde ⁊ gra recte ĩ telligen¬
di subtͣhit᷑. Recte qͣtłe pꝰqͣm deficit
studiũ bone oꝑatioĩs subtͣhit᷑ facun¬
dia sermonis. q scandalizare mag̃
qͣm eilificare audientes parit̾ omĩs
castigatio ł exhortacio depͣuata p̃di¬
catoris cũ ei loqͣnti qͥuis tacite respõ¬
deat. cur gͦ ħ ip̃e ñ facis. pectatori
aut̃ dixit d̾s qͣre tu enartas iꝰ. m.n.¬
tur q̃n exĩfami suspicione pͥus ha¬
bita loqͣndi fiducia ł auctoritas ami¬

Expanded text:
ficiente, bona opera paulatim subtrahuntur. Arbor succiditur et ramus praeciditur, quando virtus in occulto, et virtutis opus deficit in aperagendi, et succiso robore arboris ramisque praecisis, folia excutiuntur, fructusque dispergitur; quia, deficiente virtutum proposito virtutumque exitur, tandem etiam gratia recte intelligendi subtrahitur. Recte quidem postquam deficit studium bonae operationis, subtrahitur facundia sermonis, quia scandalizare magis quam aedificare audientes potest omnis castigatio vel exhortatio depravati praedicatoris, cum ei loquenti quivis tacite respondeat: Cur ergo haec ipse non facis? Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras tur, quando ex infami suspicione prius habita, loquendi fiducia vel auctoritas ami
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ pͥus subt̾ eã erat̃ diffuguit̃ qñ subie¬
cti ip̃iꝰ eiꝰ obetlientiã detͣctant et car¬
nales quiq maisteriũ eiꝰ ꝯtempnunt.
uolucres celi deramis eiꝰ fug̾e ẽ sp̃itales
qͦsq uiros uite illiꝰ infamiã hoereit cõ¬
soeuaq derlinare: Nõ ne illiꝰ arboris¬

Expanded text:
quae prius subter eam erant diffugiunt, quando subjecti ipsius ejus obedientiam detrectant, et carnales quique magisterium ejus contemnunt. Volucres coeli de ramis ejus fugere, est spirituales quosque viros vitae illius infamiam horrere, consortiaque declinare. Nonne illi
Abbreviated transcription (Latin):
ł legis si fcete altitudo tua ẽ magna
uide inqͣm ⁊ diligent̃ attẽile ne. foete
sit ⁊ nimia. ħ fortassis ĩ hac descͣpta
arbore rep̃hensibile fuit ħ foctassis
suctisionis causa extitit qł eiꝰ altiu¬
do nimia fuit. Et altitudo eiꝰ inquid
nimia forte nabuchodonosoe ãbula¬
bat ĩ magnis ⁊ ĩ muabilib suꝑ se ⁊
hocͦ faetassis extitit causa ruine foe¬
tassis nabucho donosoe alta sapiebat
⁊ idcirto altitudo eiꝰ nimia erat. Noli
mel multũ comedit ñ e᷑ ei bonũ sic
qͣ scrutator eꝰ maiestatis opͥmet᷑ agła.
Altioea gͥ tene qͣsieris. ne forte ꝓceri¬
tas tua sit alta nimis.Scrutatoe maie¬

Expanded text:
ltitudo tua est magna, vide, inquam, et diligenter attende ne forte sit et nimia. Hoc fortassis in hac descripta arbore reprehensibile fuit, hoc fortassis succisionis causa exstitit quod ejus altitudo nimia fuit. Et altitudo, inquit, ejus nimia. Forte Nabuchodonosor ambulabat in magnis et mirabilibus super se, et hoc ei fortassis exstitit causa ruinae. Fortassis Nabuchodonosor alta sapiebat, et idcirco altitudo ejus nimia erat: Noli, mel multum comedit, non est ei bonum, sic qui scrutator est majestatis, opprimetur a gloria. Altiora igitur te ne quaesieris, ne forte proceritas tua sit alta nimis. Scrutator maje
Abbreviated transcription (Latin):
exempłu facile ꝯculcat᷑ fructꝰ disper¬
gitur q̃ñ inpoetuna uariaꝵ ꝯtupiscen¬
tiarũ incursione studiũ meditaciõis
dissipat᷑ ⁊ subtilitas ĩ uestigandi in¬
relligendiq facilitas rogitationũeua¬
gatiõe ꝯfundit᷑. Recte qͦ de hac arbo¬

Expanded text:
exemplum facile conculcatur. Fructus dispergitur quando importuna variarum concupiscentiarum incursione studium meditationis dissipatur, et subtilitas investigandi, intelligendique facilitas cogitationum evagatione confunditur. Ecce quam fac
Abbreviated transcription (Latin):
faciẽ tuã ame. ⁊ factꝰ sũ ꝯtͦbatꝰ. Ar¬
bor itaq succidit᷑ q̃n ꝯstantie uirtis
tẽptacionib paulatim attenuatur
tancdeq fuditꝰ tollit᷑. Nõ ne arboeis
illiꝰ robur succisũ fuit qͣdixit dereli¬

Expanded text:
faciem tuam a me, et factus sum conturbatus . Arbor itaque succiditur, quando constantiae virtus tentationibus paulatim attenuatur, tandemque funditus tollitur. Nonne arboris illius robur succisum fuit quae dixit: Dereli
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstitutus moꝵ rui
na qͣm iuste timet᷑. Inmagnitudine.
arboris muam᷑ motłu foetitudinis ineiꝰ
altitudine ꝓfunditatẽ sub limitatis
ĩaspectus dilatione magnitudinem
auctoritatis inpulc̾tudine folioꝵ facũ¬
diam sermonis ĩ nimieratr fructuũ
mulritudinẽ eruditionis ĩ esca uni¬
uersaꝵ doctrinã edificatiõis ĩsubie.¬
ctione bestiaꝵ rigorẽ seueritatis in
cohabitacione uolutrũ ꝓuidentiã cit¬
cums tͣptiõis. Qͥs qͦ ñ ĩsanus intanto
mutabilitatis accipit sibi seruritatẽ
ꝓmittit si uere aliqͣndo tał fuit qͥ post¬
ea suctisus cecidit. uere ut scripta di

Expanded text:
stitutis morum na quam juste timetur. In magnitudine arboris miramur modum fortitudinis; in altitudine ejus profunditatem subtilitatis; in aspectus dilatatione, magnitudinem auctoritatis. In pulchritudine foliorum facundiam sermonis; in nimietate fructuum, multitudinem eruditionis; in esca universorum, doctrinam aedificationis; in subjectione bestiarum, rigorem severitatis; in cohabitatione volucrum, providentiam circumspectionis. Quis ergo, nisi insanus, in tanto mutabilitatis ancipiti sibi securitatem promittit, si vere aliquando talis fuit, qui postea succisus cecidit? Vere
Abbreviated transcription (Latin):
cͥtumspectioẽs m̃tis p̃cipue ĩuigilate
debent cirta custodiã sui. E cce iam
auctuumꝰ quid dehuiꝰ arbore sentirs
aebeamꝰ. R emo tam̃ puret me crelẽ
nabuchodonosor regẽ tałe fuisse qͣl
me aucdit exmystica significatione
aescribͥe̾: ħeq enĩ insua ꝑsona talis
mnysticã int̾im descͥptionẽ ꝓ sequam᷑
et inueniemꝰ fortassis ĩea qđł uste.
mirem᷑ ner soli qł admitari debeamꝰ

Expanded text:
cumspectiones mentis praecipue invigilare debeant circa custodiam sui. Ecce jam audivimus quid de hujusmodi arbore sentire debeamus. Nemo tamen putet me credere Nabuchodonosor regem talem fuisse qualem me audit ex mystica significatione describere: neque enim in sua persona talis mysticam interim descriptionem prosequamur, et inveniemus fortassis in ea quod juste mi
Abbreviated transcription (Latin):
eaꝵ qͥ ꝓꝯ suetudine exertiratos ħ nt
sensus addisc̾tionẽ boni ⁊ mali. boni
sane. ⁊ bom arboris rami qͥ tałe fru¬
ctum ferunt cibũq animaꝵ gingnũt
qui uolatilia celi suscipiut et sublimẽ
cogitatꝰ adalta suspendut qͥ bestias
animalia decesũ p̃ mebat cũ diceret.
Pastigo coepus meũ et inseruitutẽ
redigo qͥ aut̃ uoluerit uolucͤs celi huiꝰ¬
modi arbceis ramis assuesscere sit
inlege: d̃ni uoluntas eiꝰ er inlege
eiꝰ meditabit᷑ die ac nocte: Caueanius
qͦ quorunda more auium nidu nob̃
intt̾am face̾ uel ĩ aquosis degere ri¬
mosq arboris desere pudeatq nos tu¬
ris sołarib carmsq clesideriis assidius
ĩ portunitate cogitacionũ inherere.
Que sursũ sunt inqͥd apłs s apite. nõq
met uolatus ad arboris sue ramos tenꝙ¬
ti ibiq ĩ moeari inmo et ꝯu̾sari. Quid i
aliud ẽ uolucres celi adramos sue at¬
boris semꝑ redire ⁊ ibi ĩ habitare. nisi
cogitaciones coedis sui ad moꝵ oꝑump

Expanded text:
eorum qui pro consuetudine exercitatos habent sensus ad discretionem boni et mali . Boni sane et bonae arboris rami qui talem fructum ferunt, cibumque animarum gignunt, qui volatilia coeli suscipiunt, et sublimes cogitatus ad alta suspendunt, qui bestias animalia deorsum premebat, cum diceret: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo . Qui autem voluerit volucres coeli hujusmodi arboris ramis assuescere, sit in lege Domini voluntas ejus, et in lege ejus meditetur die ac nocte. Caveamus ergo quarumdam avium more nidum nobis in terra facere, vel in aquosis degere, ramosque arboris deserere, pudeatque nos curis saecularibus, carnisque desideriis assiduarum importunitate cogitationum inhaerere: Quae sursum sunt inquit Apostolus, sapite, non quae mes volatus ad arboris suae ramos reverti, ibique immorari, imo et conversari. Quid enim aliud est volucres coeli ad ramos suae arboris semper redire, et ibi inhabitare, nisi cogitationes cordis sui ad morum,
Abbreviated transcription (Latin):
miũ qͥ dicit.Inreb suꝑuacũnoli scru¬
tari multiplicit. aluid ẽ inpoetune
qͣrere ĩpossibilia qͣm uis forte sint
utilia atq aliud curiose ĩ uestigare
ĩ utilia qͣmuis et ip̃a sint ĩ possibilia.
Illud ꝑtinet adaltitudinis nimie¬
tatẽ. I stud ꝑtinet adfructuũ super¬
fluitatẽ p̃sumptio in ꝯp̃hensibiliũ

Expanded text:
ui dicit, in rebus supervacuis noli scrutari multipliciter. Aliud est importune quaerere impossibilia, quamvis forte sint utilia, atque aliud curiose investigare inutilia, quamvis et ipsa sint possibilia. Illud pertinet ad altitudinis nimietatem, istud pertinet ad fructuum superfluitatem. Praesumptio incomprehensibilium
Abbreviated transcription (Latin):
Mirũ sane qͦmͦ adunũ statim flagitium
multi sepe indesꝑationẽ cadunt. alii
uͦ post multa et maxima ⁊ cliuturna
mala spẽ tał ꝓpositũ resipiscẽdi amit¬
tunt. Detͦ. ⁊ illud recte intlłigit᷑ quia
hic dehac arbore subinfertur ⁊ alliget᷑
uinculo ferred ⁊ ereo ĩ herbis Eͣ forisst̃
et rore celi tinguat᷑ ⁊ cũ feris pars euls

Expanded text:
Mirum sane quomodo ad unum statim flagitium multi saepe in desperationem cadunt. Alii nec post multa, et maxima, et diuturna mala spem, vel propositum resipiscendi amittunt. De quo et illud recte intelligitur quod hic de hac adhuc arbore subinfertur, quia alligetur vinculo ferreo et aereo in herbis quae foris sunt, et rore coeli tingatur, et cum feris pars
Abbreviated transcription (Latin):
tutũ ext̾icia hominẽ addisc̾tionis
et scĩe ꝑfedionẽ eruduĩt. Multa it perͤ
inuestigationẽ ñ possumꝰ ꝑexꝑientiã
pleniꝰ ⁊ certius addistimꝰ. hinc illud
ꝑ salmiste. a manclatis tiuns ĩ tellexi. amã¬
datis ĩ tellerit qͥ exeo qił agit admaicee᷑
intelligentiã ꝓficit. hinc ẽ qł alias scri¬
dit᷑. Intellectib manuũ suaꝵ deduxit
eos. Intellectib manuũ suaꝵ aliũ de¬
ducit qui aduã u̾itatis qͣm ꝑoperũ
exꝑimenta didicit certis ꝓfectium
gradib dirigeite parua ⁊ parũ certa est
illa scia qm̃ nõ adiuuat et ꝯfirmat it¬
rum exꝑientia hinc ẽ qł ꝑsapientẽ
dicit᷑. Qui nõ est oxꝑtus ꝑ auca retogno¬

Expanded text:
ionis et scientiae perfectionem erudiunt. Multa enim quae per investigationem non possumus, per experientiam plenius et certius addiscimus, hinc illud Psalmistae: A mandatis tuis intellexi . A mandatis intelligit qui ex eo quod agit ad majorem intelligentiam proficit. Hinc est quod alias scribitur: In intellectibus manuum suarum deduxit eos . In intellectibus manuum suarum alium deducit, qui ad viam veritatis quam per operum experimenta didicit certis profectuum gradibus dirigit. Parva et parum certa est illa scientia, quam non adjuvat et confirmat rerum experientia: hinc est quod per Sapientem dicitur: Qui non est expertus,
Abbreviated transcription (Latin):
ymaginẽ inse. ip̃o gestare qͥ de tãta sub¬
limitate subito cad̾er ⁊ ĩimis diu iacẽt
tancłe tam̃ adpristinũ statũ rediret hot
ẽ qtł arbor magna pͥus maltũ erigit᷑ pꝰ¬
mocłu abscidit᷑ ⁊ tam̃ radices eiꝰ interra
seruant᷑ uñ it̾m reparet᷑. Nideam᷑ qͦ⁊ uos

Expanded text:
imaginem in seipso gestare, qui de tanta sublimitate subito caderet, et in imis diu jaceret, tandem tamen ad pristinum statum rediret. Hoc est quod arbor magna prius in altum erigitur, postmodum abscinditur, et tamen radices ejus in terra reservantur unde iterum reparetur. Videa
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cet̾a. Exilla sane om̃is caro uescit᷑
ciuꝰ uͭtutũ extͣplis om̃s edificant᷑ cuiꝰ
ꝯsolationib om̃s fouent᷑. cuiꝰ bene¬
arbor oqͣnte sublimitatis cui ꝯue¬
ip̃m qł dehac arbore dr᷑ in nob̾ ip¬
sis implemꝰ si carnales affectioẽs
nͥ subtiles cogitariões et qͣti ꝑqͣdru¬
pedia ⁊ terrest᷑a nͥ carnales asfectiões
ꝑanimalia illa ddesidia qͦ surgunt
p̃ter rationt̃. ꝑbestias. illa qͦ utunt᷑¬
borẽ ut dictũ ẽ accipimꝰ robur forti¬
tudinis. y recte ꝑ ramos arboris oꝑa
ĩ telligimꝰ ⁊ exercitia uͥtutis. Exhuiꝰ¬
mͦi ramis meritoꝵ bonoꝵ fructꝰ tẽꝑe

Expanded text:
ane omnis caro vescitur, cujus virtutum exemplis omnes aedificantur, cujus consolationibus omnes foventur, cujus benearbor, o quantae sublimitatis, cui coipsum quod de hac arbore dicitur in nobis ipsis implemus, si carnales affectiones nisi subtiles cogitationes et quid per quadrupedia et terrestria, nisi carnales affectiones? Per animalia, illa desideria quae surgunt, praeter rationem; per bestias, illa quae nituntarborem, ut dictum est, accipimus robur fortitudinis, et recte per ramos arboris opera intelligimus et exercitia virtutis. Et ex hujusmodi ramis meritorum bonorum fructus tempore
Abbreviated transcription (Latin):
tales uͦ ĩ alta subleuabat. discat᷑ p̾lati
nr̃i discat hic qͣd fac̾e debeat̃. Uiscant
inqͣm ĩ disciplinatos mores. p̃me̾ bonos
ł alias huiꝰmi qͣslib bestiales m̃tes poe¬
tant ĩ ramis uolucͤs uͦ celi et qͦͣlib uo¬
latilia pẽnta ꝯtra ꝯditionis iuracre

Expanded text:
ales vero in alta sublevabat. Discant praelati nostri, discant hic quid facere debeant; discant, inquam, indisciplinatos mores premere, bonos vel alias hujusmodi quaslibet bestiales mentes portant in ramis; volucres vero coeli, et quaelibet vol
Abbreviated transcription (Latin):
pulchritudinẽ spetulanda diuinitus
tiõisq dulcedine delectabilit figitur
mirabilit̾q reficit᷑ udet sepe ĩ diuino
lumine qł ł cuiꝰm᷑i rerũ g̾na opceteat
ẽẽ in ꝯcussũq tenet nichil. hoꝵ omnuiꝰ
qͥ sũme dispõtis oedo uniu̾salitatisq
pulcͥtudo exigit penitꝰ posse dic̾e̾. U̾bi
& ĩbonis alios aliis meliores. alios opti¬
mos sic et ĩ malis alios aliis peiores alios
pessimos. uilet nichilominꝰ qi opoeret
alios malos ẽe.⁊ malos ꝑ seuerare. alios̃
malos eẽ &. ĩmaliciã inꝑpetuũ deser̾e.
alios aut̃ ad tempꝰ deser̾e. ⁊ iterũ ad
maliciã redire:. Sic erliu̾so uidet alios
bonos ẽẽ ⁊ bonos ꝑseuerare: alios il¬
reruꝑabilit᷑ cadẽ. alios pꝰ lapsũ adbo¬
nitatẽ redire: De hoc sexto rerũ genẽ
mine. ꝯtemplat᷑ qtł ei ꝑsimilitudinẽ
ostendit᷑ qͣm etiã postqͣm adse ip̃m re¬

Expanded text:
em speculandam divinitus tionisque dulcedine delectabiliter figitur, mirabiliterque reficitur, videt saepe in divino lumine quot, vel cujusmodi rerum genera oporteat esse, inconcussumque tenet nihil horum omnium quae summae dispositionis ordo, universitatisque pulchritudo exigit, penitus posse deesse. Verbi et in bonis alios aliis meliores, alios optimos; sic et in malis, alios aliis pejores, alios pessimos. Videt nihilominus, quia oportet alios malos esse, et malos perseverare, alios malos esse, et malitiam in perpetuum deserere; alios autem ad tempus deserere, et iterum ad malitiam redire. Sic e diverso, videt alios bonos esse et bonos perseverare, alios irrecuperabiliter cadere, alios post lapsum ad bonitatem redire. De hoc sexto rerum genere mine contemplatur qui ei per similitudinem ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
num corꝑis sensus coeporeꝰ sopitͤ᷑
recte ꝑsompnũ m̃tis alienatio in¬
telligit᷑ ꝑ qͣm ext̾ioꝵ om̃iũ memo
et sompnũ uidet qͥ ꝑm̃tis excessũ
insublimũ ꝯtẽplationi ascendit.
de mulcẽt alia ꝯ tͥstant. alia leti¬
ficat̾. letificat sane nͦ mirũ ꝯtẽpla¬
tio et̾noꝵ gaudioꝵ. t̾ret uͦ spetu¬
latio diumoꝵ iuditioꝵ. Qͥs .n. digne
expͥme̾ possit. qͣm letũ. qmͣ iocundu¬

Expanded text:
um corporis sensus corporeus sopitur, recte per somnium mentis alienatio intelligitur, per quam exteriorum omnium memoret somnium videt qui per mentis excessum in sublimium contemplationem ascendit: demulcent, alia contristant, alia laetificant. Laetificat sane nec mirum contemplatio aeternorum gaudiorum, terret vero speculatio divinorum judiciorum. Quis enim digne exprimere p
Abbreviated transcription (Latin):
noscimꝰ iudicia diuina ⁊ alia illa ꝑ-
qͣm disc̾nimꝰ merita ꝓpria. Illa namq
ꝯtẽplando ista ĩuenimꝰ meditando
Illud itaq posse accipimꝰ ei gracia
ꝯ tẽplatioĩs. istud uͦ eystudio medi¬
tatioĩs et grã disc̾tionis. Et̃ sepe unꝰ
icłe q homo uttãq simul grãm acci¬
pit qͣmuis sub uno eodeq temꝑe
simul utrãq exertere ñ possit. Quasi
itaq alius aliũ ꝯsuluit qͣndo qł per
unũ euncłeq m̃tis statũ plene non
potuit exalio statu alioq rẽꝑe discto
qł adplenã suicognitionẽ interim
suffic̾e̾ possit. hinc ẽ quł nabuchonlo¬
nosoe ꝑdaniel erudit᷑. de his qͣ ipse
ĩsua uisione dubitare uidet. Mirũq
inmocłu du rex ꝓpħe suã uisionẽ
narrat ignorãs docet aliũ qđ habeo
discat et daniel ab ĩterrogante x igno¬
rante dstat qͥid discentẽ doce̾ debeat
Sio utiq sic sepe mens prudenter
inscia de ꝯtẽplationis lumine repoe¬
tat qd postmołu ꝑ meditacionẽ in¬

Expanded text:
noscimus judicia divina, et alia illa per quam discernimus merita propria. Illa namque contemplando, ista invenimus meditando. Illud itaque posse accepimus ex gratia contemplationis, istud vero ex studio meditationis et gratia discretionis. Et saepe unus idemque homo, utramque simul gratiam accipit quamvis sub uno eodemque tempore simul utramque exercere non possit. Quasi itaque alius alium consulit, quando quod per unum eumdemque mentis statum plene non potuit, ex alio statu alioque tempore discit, quod ad plenam sui cognitionem interim sufficere possit. Hinc est quod Nabuchodonosor per Danielem eruditur de his quae ipse in sua visione dubitare videtur. Mirumque in modum dum rex prophetae suam visionem narrat, ignorans docet alium, quod ab eo discat, et Daniel ab interrogante et ignorante discit quid discentem docere debeat. Sic utique, sic saepe mens prudenter inscia de contemplationis lumine reportat, quod postmodum per meditationem in
Abbreviated transcription (Latin):
et ĩ ramis eiꝰ ꝯu̾sabant᷑ uolucres celi
⁊ exea uescebat᷑ om̃is caro. ꝑ animalia
⁊ bestias ĩtellige hoĩes anĩmales mẽ¬
tes carnales ⁊ scłares. ꝑ uolucres accipe
carnaliũ solemꝰ uidẽ unũ qͥde qił seruit
ꝯcupiscẽtie alterũ qł cetlit iracũdie: ꝑ
animalia itaq intelligimꝰ mentes uolupta
ssumꝰ relinqͥt᷑ ut noine animaliũ saltẽ
hic mansueta ĩtellig̾e debeamꝰ recte fͦ

Expanded text:
ramis ejus conversabantur volucres coeli, et ex ea vescebatur omnis caro. Per animalia et bestias, intellige homines animales, mentes carnales et saeculares; per volucres accipe carnalium solemus videre. Unum quidem quod servit concupiscentiae, alterum quod cedit iracundiae. Per animalia itaque intelligimus mentes voluptatssumus, relinquitur ut nomine animalium sola hic mansueta intelligere debeamus. Re
Abbreviated transcription (Latin):
arũ rerũ rep̾hendit᷑ ĩeo quđ dicit᷑. In
reb suꝑ uacuis noli scrutari multi¬
plicit̾ in plurib tẽꝑib eiꝰ ne fueris
curiosus. Uultis auclire dearborib
sententiã suctisiois incurrũt. Mul¬
tos i inqͥd supplantauit suspicio illoꝵ
⁊ ĩuanitate detinuit sens ũ illorũ.¬

Expanded text:
n rebus supervacuis noli scrutari multipliciter, et in pluribus operibus ejus ne fueris curiosus. Vultis audire de arboribusententiam succisionis incurrunt: Multos enim, inquit, supplantavit suspicio illorum; et in vanitate detinuit sensu
Abbreviated transcription (Latin):
uiuã ⁊ suaue᷑ adbibendu. Ecclesiastes¬
it sapientissimꝰ hominũ temꝑauit
nob̾ grande fercłm ĩuase breui p̃cio¬
sum ĩfictili. cibũ grande ⁊ cibũ grã¬
dium. Submetaphora it canis uiui
glorianti. et philoso gentiũ de sap̃ia
mundi suꝑbienti. Ille .ii. exfide sua
uiuit. Isti tanqͣm mortui dormuit
ĩ sepulchris. quoꝵ ñ ẽ adhuc memor
doctoris ertoee. doctor u̾itatis custas
dnici gregis. de eo qͥ fuerat inimitꝰ
et impugnator fidei factꝰ ẽ defensoe
ap̃i. scdm illud. Dñe lingua canum
tuoꝵ exinimicis. Et siclucet qr me
ne ignoremꝰ deqͦ gene̾ leonũ fu̾it
augꝰ. ad certiua dictione det̾mina¬
tum eĩ cũ dr mortuus. Quatuce enim
genera leonũ legunt᷑ ĩ satra scͥptura.
Est .ii. leo đs. ⁊ ẽ leo dei. qͥ hebraice
ꝙr. ariel ẽ leo ⁊ abulus. ⁊ ẽ leo ra¬
Tertiꝰ leo moes. qͣtus leo mortuus.
pͥmꝰ stat ĩspetula. scłs gradit᷑ in
uia. tertiꝰ latet ĩspelunta. qͣrtus
fremit in platea. Depͥmo legitur.

Expanded text:
bibendum. Ecclesiastes sapientissimus hominum temperavit nobis grande ferculum in vase brevi, pretiosum in fictili, cibum grandem et cibum grandaevum. Sub metaphora enim canis vivi glorianti, et philosopho gentium, de sapientia mundi superbienti. Ille enim ex fide sua vivit ; isti tanquam mortui dormiunt in sepulcris, quorum non est adhuc memordoctore erroris doctor veritatis, custos Dominici gregis, de eo qui fuerat inimicus et impugnator fidei, factus est defensor Christi, secundum illud: Domine, lingua canum tuorum ex inimicis ; et sic elucet, quia ne ignoremus, de quo genere leonis fuerit Augustinus, adjectiva dictione determinatum est, cum dicitur mortuus. Quatuor enim genera leonum leguntur in sacra Scriptura; est enim leo Deus, et est leo Dei, qui Hebraice dicitur Ariel; est leo Zabulus, et est leo Zatertius leo mors; quartus leo mortuus. Primus stat in specula, secundus graditur in via, tertius jacet in spelunca, quartus fremit in platea. De primo legitur:
Abbreviated transcription (Latin):
inƿugnationẽ relaxatent᷑ nemo po¬
sser impetũ eoi tollerare. Qui n ar¬
boeẽ suctid̾e possut᷑ er nolut᷑ ⁊ tamẽ
nõ nͥ ꝑmissi succidũt yatet ꝓfecto q
sine dei ꝓmissione nil innr̃a inse¬
ctione p̃sumunt s qͥa in hominib
p̃sumerẽt sine dei ꝑmissione qͥ atte¬
stante ewãgło ner grege᷑ portoꝵ sine
diuina litentia ausi sunt ĩ uadere.
Tantũ itaq ĩ electoꝵ inpugnatione
eis licentia relaxat᷑ qͣntũ utilitas eoꝵ
exigit ł iusticia meret᷑. Que u huma¬
na uirtus. eoꝵ impetũ posset sustine̾
si tałe tantãq arborẽ accepta diui¬
nitus licentia statim potuerut᷑ eun
et de sua uͥtute ĩ tumesceret nimisq
pꝰsume̾t sentenciã suctisioĩs diuinitꝰ
nõ acciꝑet. attende mͦ gͣnde nrboeẽ
et defortirudinis fue habundatia
nimis p̃sumentẽ: Ego duxi inqͥt in
habundatia mea ñ mouebor met̾nũ

Expanded text:
tur, nemo posset eorum impetum tolerare. Qui enim arborem succidere possunt, et volunt, et tamen non nisi permissi succidunt, patet profecto quia sine Dei permissione nil in nostra insectatione praesumunt. Sed quid in hominibus aesumerent sine Dei permissione qui, attestante Evangelio, nec gregem porcorum sine divina licentia ausi sunt invadere? Tantum itaque in electorum impugnatione eis licentiae relaxatur, quantum utilitas eorum exigit, vel justitia meretur. Quae enim humana virtus eorum impetum posset sustinere, si talem tantamque arborem, accepta divinitus licentia, statim potuerunt everet de sua virtute intumesceret, nimisque praesumeret, sententiam succisionis divinitus non acciperet. Attende modo grandem arborem, et de fortitudinis suae abundantia nimis praesumentem: Ego dixi, inquit, in abundantia m
Abbreviated transcription (Latin):
cͥtatis altiꝰ expͥmẽ possumꝰ. T̃tia sunt
qͣ comitant᷑ mediocͥtatẽ. sufficientia.
tͣnqͥllitas. seturitas. Sufficiens ẽ q nõ
ĩhiat qͣrendis. ñ incubat qͣsitis ñ se
cruciat. ꝓamisis. Tranqͥlla ẽ ꝑ non
exanguinat᷑ curis. ñ distrahit᷑ ne¬
gotus. ñ lacerat᷑ obꝓbris̃s. Setura

Expanded text:
tatis altius exprimere possumus. Tria sunt, quae comitantur mediocritatem: sufficientia, tranquillitas, securitas. Sufficiens est, quia non inhiat quaerendis, nec incubat quaesitis, non se cruciat pro amissis. Tranquilla est, quia non exsanguinatur curis, non distrahitur negotiis, non laceratur opprobriis. S
Abbreviated transcription (Latin):
ciẽt ego ip̃e uidi uidẽtq ĩgemui in¬
piũ suꝑ exaltatũ ⁊ eleuatũ suꝑ tedrõ
lybani. Qaͣ qͦso ẽ qͥd facitis qͥ eiꝰ modi
bruta ⁊ bestialia caeda ĩ sublime attol¬
litis ⁊ uelud ĩ aere suspẽditis. Siuere
eos diligitis cur eis ñ partitis qͥl qͣso
eis alua qͣm ruinã paratis. dum eos
adalta suspẽditis ⁊ qͣi ĩ ramis poetatis.

Expanded text:
mui impium superexaltatum et elevatum super cedros Libani. Quid, quaeso, est quod facitis, qui ejusmodi bruta et bestialia corda in sublime attollitis, et velut in aere suspenditis? Si vere eos diligitis, cur eis non parcitis? Quid, quaeso, eis aliud quam ruinam paratis, dum eos ad alta suspenditis et quasi in ramis portatis?
Abbreviated transcription (Latin):
uelatione cognoscat alios desummis
bonis ĩ infima mala coeruere ł de in¬
fimis mał. ad uirtutũ sũma ascendẽ
qͥil qͣso mirũ. si sua eũ uisio cogitat
formidare: Nescit nãq homo finẽ
suũ s sit pisces capiunt᷑ hamo et
nt᷑ homines temꝑe malo. cũ eis ex
sit stupendũ qđ ue formidanđu
quł sepe mẽs diuino lumine irradi¬
ata ꝑꝯtemplationẽ uiderat qͥ tali
homini qͣlis ip̃e ẽ digne debeat cõ¬
ting̾e ⁊ tã tałe se tũt tẽporis esse
nescat cui tale iuidiciũ exdiuina sen¬
tencia merito ĩcumbat. Hã nabuch¬
odonosce regi hoc ide ꝯtigit qͥ diui¬
nã sentenciã de arboris abscisione
extlei reuelatione cognouit uerun¬
tamẽ ostense arboris fimilitudinẽ

Expanded text:
uomodo contingat alios de summis bonis in infima mala corruere, vel de infimis malis ad virtutum summa ascendere; quid, quaeso, mirum, si sua eum visio cogat formidare? Nescit namque homo finem suum; sed, sicut pisces capiuntur hamo, et ntur homisit stupendum, quamve formidandum quod saepe mens divino lumine irradiata, per contemplationem videat quid tali homini, qualis ipse est, digne debeat contingere, et tamen talem tunc temporis esse nesciat, cui tale judicium ex divina sententia merito incumbat. Nonne Nabuchodonosor regi hoc idem contingit, qui divinam sententiam de arboris abscissione ex Dei revelatione cognovit, verumtamen osten
Abbreviated transcription (Latin):
meo. Qͥa hic ĩtelligit᷑ ꝑstratũ nͥ inri¬
me qͥetis otiũ. uisio uͦ capitis illumi¬
natio sensus ĩtellectuał. Et uisiones
inqͥt capitis mei ꝯturbauert᷑ me. Eo¬
gitationes sue ĩstratu suo er uisioẽs
capitis sui unũquẽq tunc ꝑt̾rent
terrendoq ꝯ tͣbant cũ exeo qr setũ pꝰ
diuine reuelatiõis arthanũ meidica¬
tioĩs sue negocioso ocio ꝑtractat ad¬

Expanded text:
meo. Quid hic intelligitur per stratum, nisi intimae quietis otium, visio vero capitis, illuminatio sensus intellectualis. Et visiones, inquit, capitis mei conturbaverunt me. Cogitationes suae itaque in stratu suo, et visiones capitis sui unumquemque tunc perterrent, terrendoque conturbant, cum ex eo quod secum post divinae revelationis arcanum meditationis suae negotioso otio per
Abbreviated transcription (Latin):
asamsone incuiꝰ ore ĩuentus ẽ fauus
mellis. Samsonu. nt̃ gener tamna¬
thei ꝯfregit eũ sĩc hecłu capraꝵ .i. sicut
pertõrem et filiũ pettoꝵ. Sana pert̃oe
assimilat᷑ hedo ĩ trib hedus ẽ animal
olicłu. petulcũ. hyspidu. fetoe petcãtis
dulcedine uite metliocris adfiłu mar̾¬
tiałe scribẽs ait. het sũt qͣ uitã facĩt
beatiorẽ iocundissime martiał. Foga

Expanded text:
a Samsone, in cujus ore inventus est favus a Samsone, in cujus ore inventus est favus mellis . Samson enim noster gener Thamnathaei confregit eum sicut haedum caprarum, id est sicut peccatorem et filium peccatorum. Sane peccator assimilatur haedo in tribus. Haedus enim animal est olidum, petulcum, hispidum. Fetodulcedine vitae mediocris ad filium Martialem scribens, ait: Vitam quae faciunt beatiorem, Jucundissime Martialis, hae
Abbreviated transcription (Latin):
dnm suũ ꝑ inuia. et ꝑnia morti se¬
quit᷑ ⁊ obfeqͥt᷑ usq admorte̾. hec oĩa¬
fuisse ĩ patre augustino. qͥ libros eiꝰ
diligent᷑ inspexerit. indubitantꝰ cog¬
noscer. Quasi .it. latrãs ꝯtra heret̾icos.
et falsos fres disputauit. qͣi uͦ medicãs
u̾ba uite et̾ne habuit. quł ẽ salubre
antidotũ. ꝯtra molestias scłi et animi
languorez. cuiꝰ exꝑimentũ nõ est fallax
Nã et qͥil eẽt as qͣntũ humana fragi¬
litas caꝑe potest scͥpto nob̃ insinua¬
uit. docens qͥt ẽ ds̾ ĩ se ip̃o. qͥd ĩmim¬
o2.
Inse ip̃o est alpha et o. ĩmundo crea-¬
tre ⁊ rector. in angło decor &r sapor. in
electo lib̾atcr ⁊ adiutor. inreꝓbo. terrde
et horrrer. qͣi sagax qͣi. cui. qͣndo. et
ineloqͥo suo nicħ opinionis adult̾ine
ĩseruit. totũ pisticũ fuit. et fidele
ꝓbatũ tr̃r. purgatũ septupłu. itaut
deeo ñ sołu uere: s et admiratiue
possit dici. Quis pritas ẽ fideł seruꝰ
cdeleone moeruo. hic ẽ n leo occisus

Expanded text:
sequitur, et obsequitur usque ad mortem. Haec omnia in Patre Augustino, qui libros ejus diligenter inspexerit, indubitanter cognoscet. Quasi latrans contra haereticos et falsos fratres disputavit. Quasi medicans verba vitae aeternae habuit, quod est salubre antidotum contra molestias saeculi et animi languores; cujus experimentum non est fallax. Nam et, quid esset Deus, quantum humana fragilitas capere potest, scripto nobis insinuavit, docens quid est Deus in se ipso, quid in muno. In se ipso est alpha et omega, in mundo creator et rector, in angelo decor et sapor, in electo liberator et adjutor, in reprobo terror et horror. Quasi sagax; quid, cui, quando et in eloquio suo nihil opinionis adulterinae interseruit: totum pisticum fuit et fidele, probatum terrae, purgatum septuplum; ita ut de eo non solum vere, sed admirative possit dici: Quis, putas, est fidelis servus cta et manduca . Hic enim leo occisus
Abbreviated transcription (Latin):
rerte nichilominꝰ ꝑflorẽ intelligitur.
ĩ nouatio ꝓfertuũ. Inflore gͦ figurat᷑
łꝰ certa p̃ miorꝵ expectacio ł noua me¬
ritoꝵ ꝓ motio. I npalatio itaq suo ille
ueracit᷑ floret qͥ sub bons ꝯscĩe sue
restimonio coronã głe serurus expet¬
tat. Audi ĩ domo sua qͥescentẽ & in
palatio suo florentẽ: Ego autẽ inui¬
sticia apparebo ꝯs .t. s.c. a .g. tua.
Qa dic̃ inusticia apparebo ꝑtinet
suo nichilominꝰ florebat qͥ cũ magne
seruritatis ficlucia dicebat. bonũ cer¬
tamẽ certaui cursũ ꝯsummaui ficde
seruaui dereto reposita ẽ mͥcorona
iusticie qͣm reddet dñs ĩlla die ui-
stꝰ uidex. Honne ⁊ ille uͭ ĩpalatio
suo flot̾e̾ uidet᷑ cuiꝰ sensus dedie
indiẽ renouat᷑. In palacio suo sedet¬
⁊ floret qͥ int̾ magna oꝑa sua qͣ liben¬
ter facit adhuc maiora et meliora

Expanded text:
telligitur innovatio profectuum. In flore ergo figuratur vel certa praemiorum exspectatio, vel nova meritorum promotio. In palatio itaque suo ille veraciter floret, qui sub bonae conscientiae suae testimonio coronam gloriae securus exspectat. Audi in domo sua quiescentem, et in palatio suo florentem: Ego autem in justiQuod dicit in justitia apparebo, pertinet suo nihilominus florebat, qui cum magnae securitatis conscientia dicebat: Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi, de reliquo reposita est mihi corona justitiae, quam reddstus judex . Nonne et ille tibi in palatio suo florere videtur, cujus sensus de die in diem renovatur? In palatio suo sedet, floret, qui inter magna opera sua quae libenter facit, adhuc majora et meliora