comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de pertatorũ aiutem no¬
pen gentibius imposuẽ rt̃
udei iam uetusta qua dam su¬
perbia tarquam ipsi iusti es¬
sent iudendo scipulam mo¬
culo alieno et non trabem
in suo ebecundum eorum
morem locutus apostolus
ait nos natura iudei et
non ex gentibas percatores
best quos eppellant pecõ¬
res cum sit et ipsi pecta¬
tores nos ergo inquit mata
inder cum gemiles essemus
nos quos peccatores appet¬
lant tamen et ros patrato¬
rs io cristo ihesu credidimq
ut iusti ficemur per fudem p᷑
non autem quererent uistsi¬
cari inisi essent peccators
an forti qua n cristonolue¬
rum iustificari pectam ⁊t̃
quia si iam iusti erant ali
ter est quod utuq non pos¬
sũt dicere quiu et ipsiq
dicit deꝑtripit autem su¬
porbiam gloriantẽ de opi¬
bus legis que destrui d
fidei meret non mtia¬

Expanded text:
 Peccatorum autem nomen Gentibus imposuerant Judaei, jam vetusta quadam superbia, tanquam ipsi justi essent, videndo stipulam in oculo alieno, et non trabem in suo. Secundum eorum morem locutus Apostolus ait, Nos natura Judaei, et non ex Gentibus peccatores; id est, quos appellant peccatores, cum sint et ipsi peccatores: Nos ergo, inquit, natura Judaei, cum Gentiles non essemus, quos ipsi peccatores appellant, tamen et nos peccatores in Christo Jesu credidimus, ut justificemur per fidem Christi. Non autem quaererent justificari, nisi essent peccatores. An forte quia in Christo voluerunt justificari, peccaverunt? quia, si jam justi erant, aliter est. Quod utique non possunt dicere, quia et ipsi qui dicit. Destruxit autem superbiam gloriantem de operibus Legis, quae destrui et fidei videretur non
Abbreviated transcription (Latin):
suudebant non esse ado
postolis camiquã ad aucrori¬
tateni trstimomii enrgelia
pertiet imparem se habe¬
ri non oportere oruãdo¬
quidi non ab honãbut nerp
per horiẽ ses per ibesũ
cristũ et deũ patrem sea¬
postolio non erit et mgula
igit᷑ ab ipso epistole uesr¬
Sulo ꝑ mittentr dommno et
adiuuãte scudiũ nostrũ sit
consideranda et tracranda
suscupimus

Expanded text:
on esse a Deo, Apostolis, quantum ad auctoritatem testimonii evangelici pertinet, imparem se haberi non oportere: quandoquidem non ab hominibus, neque per hominem, sed per Jesum Christum et Deum Patrem se apostolum noverit. Singula igitur ab ipso Epistolae vestibulo, permittente Domino et adjuvante studium nostrum, sic consideranda et tractanda suscepimus
Abbreviated transcription (Latin):
per segon dec ut moretent᷑
uolr bat nĩ eis paulo post
tut dicite miche sub lege
uolentes esse ligem non le¬
gistis &o criptira est enne
ꝙ abraham duos filios
dem legene spiritaliter
tuflectam morent᷑ carm¬
Q uod aurẽ ad uĩgit qua
deo uiuam deo uiuit qui
deo est legiautem qui
lam est ram iuistolio posita
est id est ioposita ut supro
quam sub illa quia masi
iica munt cui cohercẽde l
mponit᷑ ut er̃o sit dicam¬
cũ dilegtione iustiae recie
si cõmum et stabili gaades
bono Et ideo paulo none
leꝑ imponenda qui diari
cutem iaam non ego uiuis
in me crostus Qruis cigo
dierit cristo legem m por
quiniuo in pauso non
mi auder quis dicore a¬
tũ com ⁊ ecte mnere ut ei
hircendo lex imponẽda si
tiriore qoĩe pir fidemo
postea per sperem implo
eũ cum absor tum fuerr
tale a uita Ot autem ost¬
deret ꝙ uiut in ilło cristi¬

Expanded text:
per Legem Legi ut morerentur per Legem Legi ut morerentur volebat, cum eis paulo post ait, Dicite mihi, sub Lege volentes esse, Legem non legistis? Scriptum est enim quod Abraham duos filios mdem Legem spiritualiter intellectam morerentur carnQuod autem adjungit, Ut Deo vivam; Deo vivit qui sub Deo est; Legi autem, qui sub illam est. Nam justo Lex posita non est , id est imposita, ut supra quam sub illa; quia non sua vita vivit, cui coercendae Lex imponitur. Ut enim sicum dilectione justitiae juste sed communi ac stabili gaudens bono. Et ideo Paulo non erat Lex imponenda, qui dicit, Viro autem jam non ego, vivit vero in me Christus. Quis ergo audeat Christo Legem imponere, qui vivit in Paulo? Non enim audet quis dicere Christum non recte vivere, ut ei coercendo Lex imponenda sit. interiore homine per fidem , ut postea per speciem impleat eum, cum absorptum fuerit mortale a vita . Ut autem ostenderet quod vivit in illo Christ
Abbreviated transcription (Latin):
trupi hic cadem rursus edi¬
sico preuaricatorem q me¬
ipsũ constituo priudirgo
Quia fidem crisa oppugna¬
bas contra quam nunt edis¬
tas preuaricatorẽ te consti¬
tuo E ed illam non destrit¬
it quia destri non pocest
hañc autẽ seꝑbram̃ ueredes¬
truperat constantir ꝙ des¬
trurbat ꝙ destru poterat
et ideo non ille p̃uaricator
est qui rem uerum cũo do¬
nare̾tur destruere et pos¬
tra uerũ esse ac destriu
posse cognosteret Denuit
eam ut in ea edificet᷑ e
ilłe preuaricator est qui sũ
destruerit zem falsam qr
legi dicit ut iam sublege
non esset s tantũ ꝑ legem
sme quia iudeus erat et
tamquam pedagogũ legẽ
acceperat sicut pastra maĩ¬
festat lpoc autera agitur
por pedagogũ ut non sit
notessarius pedugogus
sicut per ubera nutritur
infans ut iam uberibus nõ
ndigeat et por nauemi i¬
uenit᷑ ad patriam ut iam ua¬
ni opus sit siue ꝑ legemi
spir icualiter incelłectã legi
nor tuus est ne sub ca car¬
naliter uiueret nam hos mõ

Expanded text:
truxi, haec eadem rursus aedifico, praevaricatorem meipsum constituo, Quid ergo, quia fidem Christi oppugnabas antea, quam nunc aedificas, praevaricatorem te constituis? Sed illam non destruxit, quia destrui non potest. Hanc autem superbiam vere destruxerat, constanterque destruebat, quia destrui poterat. Et ideo non ille praevaricator est, qui rem veram cum conaretur destruere, et postea veram esse ac destrui non posse cognosceret, tenuit eam ut in ea aedificaretur: sed ille praevaricator est, qui cum destruxerit rem falsam, quia Legi dicit, ut jam sub Lege non esset, sed tamen per Legem: sive quia Judaeus erat, et tanquam paedagogum Legem acceperat, sicut postea manifestat . Hoc autem agitur per paedagogum, ut non sit necessarius paedagogus: sicut per ubera nutritur infans, ut jam uberibus non indigeat; et per navem pervenitur ad patriam, ut jam navi opus non sit. Sive per Legem spiritualiter intellectam Legi mortuus est, ne sub ea carnaliter viveret. Nam hoc modo
Abbreviated transcription (Latin):
pon enõ audcendo sãt qui
bas entaciores essi nõ pucãt
qud eñ facient de illaco¬
ndie morior per nostrara
sloriã fratres quam habco
⁊usto ihesie domino postͦ
quam greca egenplaria
nuf stissiẽ esse iragonẽ
ipsoest nom iucae apostose
ion en appetit ueracronem
lipuiditate aut delectiora mn.
pon non et ideo a malo est
me dulitatꝭ qui non aliter

Expanded text:
Non enim audiendi sunt qui has jurationes esse non putant. Quid enim facient de illa: Quotidie morior per vestram gloriam, fratres, quam habeo in Christo Jesu Domino nostro : quam Graeca exemplaria manifestissimam esse jurationem ipso est non jurat Apostolus, non enim appetit jurationem cupiditate aut delectatione just, est; non, non , et ideo a malo est, redulitatis eorum, qui aliter
Abbreviated transcription (Latin):
hec eñ ad s consietadi¬
ate retulit que nichit obsĩe
fidei bons ꝙ moribus non
enm̃ si latro erat quisque cũ
uocatus est debet in latro¬
amo permanere petrus ãe
cum uensset aretiochiam o¬
uirgatrs est a paulo non
quia sruabot consuetudiẽs
eudeorũ in qua natus atq
idisset quosdam uensse
a cacobo ddest a cudea yã
enlisi gero ierosolo mita¬
ne iacoodus prefiat dimẽs
ergo eos qui adhur iputa¬
bant in ilłis obseruauonis̃q
salutem constituam segrega¬
bat a gembus et silãte illi

Expanded text:
Hoc enim ad eas consuetudivitae retulit, quae nihil obsunt fidei bonisque moribus. Non enim si latro erat quisque cum vocatus est, debet in latrocinio permanere. Petrus autem cum venisset Antiochiam, objurgatus est a Paulo, non quia servabat consuetudinem Judaeorum, in qua natus atquevidisset quosdam venisse ab Jacobo, id est, a Judaea; nam Ecclesiae Jerosolymitanae Jacobus praergo eos, qui adhuc putabant in illis observationibus salutem esse constitutam, segregabat se a gentibus, et simulationi
Abbreviated transcription (Latin):
sancti speritus apparebat
cuet i actibus apostolorĩ
gitur Noc autem factũd
apud galachas añquã is
cos peruertendos et m¬
erdendos uenissent iste
go sensus est edi milna
peribus legis esset salisi
tra non nobis spuritus sall
risi crc̃tisis daretis di
intrelit Oic stulti estis ut

Expanded text:
ritus apparebat, sicut in Actibus Apostolorum legitur. Hoc autem factum erat apud Galatas, antequam isti ad eos pervertendos et circumcidendos venissent. Iste ergo sensus est: Si in illis operibus legis esset salus vestra, non vobis Spiritus sanctus, nisi circumcisis daretur. Deinde intulit: Sic stulti estis, ut
Abbreviated transcription (French):
diem dũ regnũ di tartũ
ad nouens ne quio i super¬
paus ponret spemi saluicꝭ
enam si consuetidinem meio
propter offensionẽ isurmo¬
rum custo dire uellet sicrit
as cornchios dicit Cirtida¬
sus qui uocatꝗ est nom addi¬
cat ppucium in preputo
quis uocata est non ar tũci¬
datur Cir cuacisto malfilẽ¬

Expanded text:
endum regnum Dei: tantum admonens ne quis in superfluis poneret spem salutis, etiam si consuetudinem in eis propter offensionem infirmorum custodire vellet. Sicut ad Corinthios dicit: « Circumcisus quis vocatus est? non adducat praeputium. In praeputio quis vocatus est? non circumcidatur. Circu
Abbreviated transcription (Latin):
ibus cam domimũ ꝙ ude
ex pelle ntibus qui ee grã
dei ꝑ quam cristus postid.t
gentes ad legis opira eos
qui crediderant reuocabant¬
cristũ auserendo illi panses¬
sionere suan idest eos qi
uant ꝙ in ipsio gatai
digre ault inderi apostotus
nam ad hoc pertinit quodate
ante quori oculos Oris q̃
tam ante oculos corũ conti¬
git quam quod in ipsis con¬
nigit ¶um autem digiet¬
ih̾ sus cristus proseriptus ẽ
addidit crucifixus ut hmt e¬
os maxime moueret tum cen¬
sid rarent quo prenio emerit
possessionem quam in eisa¬
mittebat ur̃ parĩ epirgta¬
no eũ mortuum quod supe¬
rius dixerat ꝯlłud enm uti
fonat canquam non peruene¬
it ad possessionen proqua
admodũ grana siair sussi¬
ciut ad iusi sicandũ smeo
peribas legis ne quis dice¬
ua non secundum operibu
legis crantũ tort goms
iuser faaicionem triburre s

Expanded text:
ibus eam, Dominumque inde expellentibus, qui ex gratia fidei per quam Christus possidet Gentes, ad Legis opera eos qui crediderant revocabant, auferendo illi possessionem suam, id est, eos in uod in ipsis Galatis accidisse vult videri Apostolus: nam ad hoc pertinet quod ait, Ante quorum oculos. Quid enim tam ante oculos eorum contigit, quam quod in ipsis contigit? Cum autem dixisset, Jesus Christus proscriptus est, addidit, crucifixus: ut hinc eos maxime moveret, cum considerarent quo pretio emerit possessionem, quam in eis amittebat; ut parum esset gratis eum mortuum, quod superius dixerat. Illud enim ita sonat, tanquam non pervenerit ad possessionem, pro quaemadmodum gratia fidei sufficiat, ad justificandum sine operibus Legis; ne quis diceret non se quidem operibus Legis tantum totam hominis justificationem tribuere, sed
Abbreviated transcription (Latin):
dape non esram ffalsũ eñ
aliquid ueri tace̾ utile est
ꝑ fctionẽ ipsius opus este¬
rac ut srur̃t excur apostoli
non em̃̃ sequebat᷑ ut s sar¬
lis essit uerã ꝙ et rectam
temret fidem ian enã apos¬
tolꝰ esse debe̾t illud aatĩ
qđ subĩgiͭ ne forte in ba¬
cuũ cũrrã aut ct᷑ ri nori

Expanded text:
 non escam . Falsum enim aliquid veri tacere, utile est. Perfectionem ipsius opus erat ut scirent caeteri Apostoli. Non enim sequebatur ut, si fidelis esset, veramque et rectam teneret fidem, jam etiam apostolus esse deberet. Illud autem quod subjungit, Ne forte in vacuum curro, aut
Abbreviated transcription (Latin):
niquit dilixit et tradid
cipsũ promo proquo
inque nnsi pro petratore ut
I udeus natus et educatꝰ
cian ips predacaco res irũt
un ergo meritis iusticre sue
dac̃ dicant ꝙ non opas e¬
g ustis dari non enmue¬
a uocare iustos ait domius
ed peccatores ad hor utiq
e sint pecratores di ego
cissus me dilixit et cradi¬
e ceppsum prome rrn ir

Expanded text:
uit, dilexit, et tradidit seipsum pro me. Pro quo utique, nisi pro peccatore, ut qui Judaeus natus et educatus etiam ipsi peccatores erant. Non ergo meritis justitiae suae datum dicant, quod non opus erat justis dari. Non enim veni vocare justos, ait Dominus, sed peccatores : ad hoc utique, ne sint peccatores. Si ergo Christus me dilexit, et tradidit seipsum pro
Abbreviated transcription (Latin):
ey tus qui mecũ er at cum
essit grecus compulsus est
circũcdi Quãuis ixtus gͣ¬
cus eẽt et nilla eũ ꝯsuetu¬
ũ facile camen eciã istũ crs
eñ eali cic tũcisione salutẽ
docebat auferit si sii ere
constituet᷑ spes sa lucꝭ hor
esse cont᷑ sa latẽ ostende lar
potirat . ⁊go ut saꝑfluam

Expanded text:
tus qui mecum erat, inquit, cum esset Graecus, compulsus est circumcidi. Quamvis Titus Graecus esset, et nulla cum consuetum, facile tamen etiam istum circenim tali circumcisione salutem docebat auferri, sed si in ea constitueretur spes salutis, hoc esse contra salutem ostendebat. Poterat ergo ut superflua
Abbreviated transcription (Latin):
minat aistendi autem sinas
rue lacionẽ ne mouoret eod
quare uel tũe atenderet si
tan diu non astonderat
Qua propter si ꝓ reuelanio¬
ne ascendit rũt proderat ut

Expanded text:
m Ascendi autem secundum revelationem. Ne moveret eos, quare vel tunc ascenderit, quo tandiu non ascenderat: quapropter si ex revelatione ascendit, tunc proderat ut
Abbreviated transcription (Latin):
prritales uici uolebant re¬
In carnalibas qui pacalẽt
alqud ipsos ers  nõ po¬
sudebant cum persuadiere
sum̃dus et scipsos preces¬
presꝰ pauli sicut eundem paru¬
lum. ⁊ peccator ibus iustist¬
atos esse ci domeno qui ꝑ¬
som̃ã homĩs non accipit q̃r
dai gloriam querebant nosua

Expanded text:
es viri volebant resisti carnalibus, qui putabant aliquid ipsos esse, et non pogaudebant, cum persuaderetur hominibus, et seipsos praecessores Pauli, sicut eumdem Paulum, ex peccatoribus justificatos esse a Domino, qui personam hominis non accipit: quia Dei
Abbreviated transcription (Latin):
oi ian si per legem iusma
ego ristus gratis mor tuus
il uder confidebant pogcit
esse iusticia in homibus Gra¬
al cautem mor tuũ cristũ met¬

Expanded text:
i enim per legem justitia, ergo Christus gratis mortuus euibus Judaei confidebant, posset esse justitia in hominibus. Gratis autem mortuum Christum ne
Abbreviated transcription (Latin):
acrdit ꝙ firmitas t tar¬
tas petu cui tir a dom
dictũ erat simas me pr¬
talem postioris pastorio
salute gregis libemassin
sust mebat nam erat os¬
urgatore suo ipre quiob¬
uigabat᷑ mliabilior eta
imietandumi Daspicilior se¬
cilius est eño quid in acnno
cortfigas atqq uituperando
uel obmigando corrigere
quam uidere quid inte ca¬
rigendũ sit libenter qui
cornigi uet per teipsum
uel per aliũ posteriorem
adde coram homĩbus ua¬
Cet autem hor ad magnũ
huilit atis epemplum qre
magima est distpimasi¬
siruat᷑ taritas yam inchil
cam ciciuo iolat quã sue¬
bia Et ider dormnus non
ait T oltice iugr̃ meũ et
disate a me quomam quad¬
dicana de sepulcris cadau¬
monra de corporibus homa
morbos ꝙ depello et ata
meũ et disate a me qua
mpotis sũ et hulis cordes
asiũ ariter autem esse et
umlem caritas conseruato¬
ꝓ quas per illa ducũtur q
s autem et ⁊epentis uisi¬
libas querũt Wi ergo ⁊ a
qu cogebant gentes iuidai¬
me didicissent mites esse

Expanded text:
 firmitas et charitas Petri, cui ter a Domino dictum est, Amas me? patalem posterioris pastoris pro salute gregis libentissime sustinebat. Nam erat objurgatore suo ipse qui objurgabatur mirabilior, et ad imitandum difficilior. Facilius est enim videre quid in alio corrigas, atque id vituperando vel objurgando corrigere, quam videre quid in te corrigendum sit, libenterque corrigi, vel per teipsum, nedum per alium; adde posteriorem, adde coram omnibus. Valet autem hoc ad magnum humilitatis exemplum, quae maxima est discipliservatur charitas. Nam nihil eam citius violat quam superbia. Et ideo Dominus non ait, Tollite jugum meum et discite a me quoniam quatriduana de sepulcris cadavmonia de corporibus hominum morbosque depello, et cameum, et discite a me quia mitis sum, et humilis corde . alium: mitem autem esse et humilem charitatis conservatod quas per illa ducuntur, q novis et repentinis visibilibus quaerunt. Si ergo et illi qui cogebant Gentes judaizare, didicissent mites esse
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝙ enã dominꝰ dicit lu¬
ceant opera uestra soram
homibus uet adeant boa
facra uestra et glorisicent
patrẽ uestrũ qui incelis est

Expanded text:
se Dominus dicit: «Luceant opera vestra coram hominibus, ut videant bona facta vestra, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est
Abbreviated transcription (Latin):
s abqi i arabiam et uriõ
reuirisus sũ damastũ de¬
nde post anos tres asterdi
ierosolimã ader petrã
et mansi apud illũ dieli
qñdecĩ e cũ eungelisas¬
set ihesas in arabia posta
iudet petrũ nor ideo ut
per ipsũ petrũ disceret
enngeliũ nã ante eĩ un¬
q indescet sedut fiatir¬
nã carutitẽ eius corpora¬
li noticia cumulae̾t alo
inisi iacobũ frcurẽ domin

Expanded text:
in Arabiam, et iterum reversus sum Damascum. Deinde post annos tres, ascendi Jerosolymam videre Petrum, et mansi apud illum diebus quindecim Si cum evangelizasset Paulus in Arabia, postea vidit Petrum, non ideo ut per ipsum Petrum disceret Evangelium; nam ante eum utique vidisset: sed ut fraternam charitatem etiam corporali notitia cumularet. Alium nisi Jacobum fratrem Domini.
Abbreviated transcription (Latin):
inq uobis a nachema sit be¬
r itas propter sen sandi¬
ge nda est non propters
miñe aut propter angelir
per quem annũciat᷑ Qu
eñ propter annunciacio
nesi diligit eam potest a
mendacia dilgere si qua.
forto ipsi sua protulerã¬
eangelisauorit preterquõ
quod accepistis arcithsoma
sit dut presens hos pre¬
Sigerat cuit qua hos itra¬
uit quod dixit propter a
uoluit dicere sicut predipi¬
mus tanen ipsa iter acio.
salubꝰ ⁊ rie intr miouen
mouet ad infirmicatem rosi¬
mrerde earo que sio com¬
pendatᵃ fidem modo ergo
homimibas suader ar deo
i quero hom̃ibus placere
sid adhut homarbus ꝑla¬
eron rristi seruus nõ es¬
en nemo deo suadere po¬
est qua mara fsta sunt
ille beme suadet qui non
e illis placere aust sed
pram quam suades ueri¬
tatem etui eñ placet ħõi

Expanded text:
imus vobis, anathema sit. Veritas propter seipsam diligenda est, non propter hominem, aut propter angelum, per quem annuntiatur. Qui enim propter annuntiatores eam diligit, potest et mendacia diligere, si qua forte ipsi sua protulerrit praeterquam quod accepistis, anathema sit. Aut praesens hoc praedixerat, aut quia iteraverit quod dixit, propterea voluit dicere, sicut praediximus; tamen ipsa iteratio saluberrime intentionem movet ad firmitatem retinendi eam, quae sic commendatur, fidem. Poominibus suadeo, an Deo? an quaero hominibus placere? Si adhuc hominibus placerem, Christi servus non essem. Nemo Deo suadet, quia manifesta sunt Ille bene suadet, qui non se illis placere vult, sed ipsam, quam suadet, veritatem. Qui enim placet homi
Abbreviated transcription (Latin):
placuit deo qui me segiega¬
ut de atẽo matris mes et
uocauit ꝑ gratiã suã reuela¬
re filiũ suũ mnene ut ãmãna¬
pom eũ in grentibus continuo
mon acquieui carri et scug¬
cum se gregat᷑ quodã nodo

Expanded text:
placuit Deo, qui me segregavit de ventre matris meae, et vocavit per gratiam suam, revelare Filium suum in me, ut annuntiarem eum in Gentibus, continuo non acquievi carni et sanguini. Segregatur qu
Abbreviated transcription (Latin):
narũ sapiẽne et intellit¬
tr consilii et for titudims
scienie et pietatis et trero¬
Tantũ ut pauꝑti memores
essemus Quod et studui tro
iprum facere quums cua
erat orribus apostolis d
pauꝑibus santorũ qui erãt¬

Expanded text:
apientiae et intellectus, consilii et fortitudinis, scientiae et pietatis, et timoTantum ut pauperum memores essemus, quod et studui hoc ipsum facere: communis cura erat omnibus Apostolis de pau
Abbreviated transcription (Latin):
si a deo ꝑ homnẽ missi sũc
mortalem Gerax enã no¬
iussimus apostolus qui per
ihosũ ristũ cotũ iam d ũ
post resarrectionẽ eius mis¬
sus est priores sitir cteri
apostoli per ihesũ ad hus x
parte homnte idest morca¬
lem nouissimus est paulus
in cuꝰ hõnorem̃ impłit slari¬
ficacio si quid haẽbat ordo tc̃¬
poras mimas ̃ deo e cudix¬
ispit et deũ patrem adbidit

Expanded text:
 a Deo per hominem missi sunt, mortalem. Verax etiam novissimus Apostolus, qui per Jesum Christum totum jam Deum post resurrectionem ejus missus est. Priores sunt caeteri Apostoli per Christum adhuc ex parte hominem, id est mortalem: novissimus est Paulus in cujus honorem implet clarificatio Domini, si quid habebat ordo temporis minus. Ideo enim cum dixisset, Et Deum
Abbreviated transcription (Latin):
se nã si ipse ꝑ se esseat al¬
quid seret sussent alirs
Quales aliquãdo facrrs
est quia et ipsi peccatores
suerũt iichil sua dicit m̾ie
quia deus homis ꝑ sonõ cõ
accipit idest sine ꝑsorarĩ a¬
cepaiore orres ad salutt̃ u¬
cauit non reputano illie d¬
licta corũ Et ideo cbem¬
Dus itłis qui pruores faca¬
facii erãt apostoli paiti

Expanded text:
se. Nam si ipsi per se essent aliquid, semper fuissent aliquid. Quales aliquando fuerint, id est, quia et ipsi peccatores fuerunt, nihil sua dicit interesse: quia Deus hominis personam non accipit, id est, sine personarum acceptione omnes ad salutem vocavit, non reputans illis delicta eorum. Et ideo absentibus illis qui priores facti erant apostoli, Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
calesus iudee que i cristo
sant dr̃aduercendũ nom ĩ
sola irosdlima iudeos mcrss¬
o credidisse nec eam pau¬
eos fuisse ut eccleses gonr¬
tos at ex illis eccłesie fiert
Tantũ autem audientes erãt¬

Expanded text:
e, quae in Christo sunt. Animadvertendum non in sola Hierosolyma Judaeos in Christo credidisse, nec tam paucos fuisse, ut Ecclesiis genttos, ut ex illis Ecclesiae fierent. Tantum autem auditum hab
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ aĩo suo comtunt apostolus
petrus autrm et iacobus et
ohãnes honoratõres ma
postoli er ant qua ipsis tri¬
bus se monte domuns ostẽ¬
dit in significacione regeri
su cum ante sex dies dixis¬
it  ũt hic quidam dẽ at¬
ãstamibus qui nom gustad̾ãt
uortem dimet iuiderint filiũ
roueras enm paulus sapiẽ¬
cam edificasse sibi domũ
t non tres columpnas const¬
nuisse sed septer Oiu m̃es¬

Expanded text:
 animo suo conjiciunt Apostolos. Petrus autem et Jacobus et Joannes honoratiores in Apostolis erant, quia ipsis tribus se in monte Dominus ostendit in significatione regni sui, cum ante sex dies dixisset: Sunt hic quidam de circumstantibus, qui non gustabunt mortem, donec videant Filium Noverat enim Paulus sapientiam aedificasse sibi domum, et non tres columnas constituisse, sed septem :
Abbreviated transcription (Latin):
meroductos autem falsos
fratres non est compulso
ticꝙ c̾c̃adi idest nom ei po¬
cuot extorqueri ut cirtũtide᷑¬
t᷑ quã ille qui subautronerẽ¬

Expanded text:
roductos autem falsos fratres non est compulsus Titus circumcidi: id est, non ei potuit extorqueri ut circumcideretur, quia illi qui subintroier
Abbreviated transcription (Latin):
quererẽ placore homĩbas¬
custi ser uus non essema iu¬
bit em̃ ille seruis saus ut
discant ab eo mites esse
et huiles corde oruodut¬
lo modo potest qui prope
se ipsĩ idest proptor suam
am placer hom̃bus querit
Sit aucẽ et alibi honimlo
¶uademꝰ deo aũt mam fe sti
sumus ut antelligas quod h
ait horabus suader andeo
nos utrq der sed gomũbus
suadendũ un ergo mouenit
quod alibi dixit sicuit ete¬
go õmbus per omma placio
siddidit eño non querens qd
michi prodest sed quod unt¬
tis ut salu fiant plłi auẽ
prodest ut saluus fiat si
horro ei propter serpsũ pla¬
ceat qui non placet atils
insi cũ propter deũ placet
idest at deus pluced er
glorificet᷑ sũ dona eus at¬
tendũt᷑ in homie aut per
pm steriũ horrs accipiũ¬
Ed u autem sit homo pla¬
cet non iam homo s deus
placet utrũd ergo recte di¬
ci potest et ego placro et
ad sit bomes intellector puis¬
q pulsator patebit utriaq
et ulla irer se repugnãtia

Expanded text:
quaererem placere, Christi servus non essem. Jubet enim ille servis suis ut discant ab ipso mites esse et humiles corde . Quod nullo modo potest qui propter seipsum, id est propter suam am, placere hominibus quaerit. Dicit autem et alibi, Hominibus suademus, Deo autem manifestati sumus ; ut intelligas quod hic ait, Hominibus suadeo, an Deo? non utique Deo, sed hominibus suadendum. Non ergo moveat quod alibi dixit, Sicut et ego omnibus per omnia placeo: addidit enim, Non quaerens quod mihi prodest, sed quod multis, ut salvi fiant . Nulli autem prodest, ut salvus liat, si homo ei propter seipsum placeat: qui non placet utiliter, nisi cum propter Deum placet, id est, ut Deus placeat et glorificetur, cum dona ejus attenduntur in homine, aut per ministerium hominis accipiuntur; cum autem sic homo placet, non jam homo, sed Deus placet. Utrumque ergo recte dici potest; et, Ego placeo, et, adsit bonus intellector, piusque pulsator, patebit utrumque, et nulla inter se repugnantia
Abbreviated transcription (Latin):
bat Audiscis eñ conuersa¬
cionẽ meõ ailiqũ in iudais¬
mo quia supra modi per¬
sequebar ecclesiam elus
et nastabat illam et pro¬
ficiebam in iudaismo suꝑ
młtos coetareos meos n
genere meo abundamq
emulator epistens pateroa¬
rũ mearũ eradicionũ si
ꝑsequẽdo et nascando enle¬
siam dei ꝓfarbã i iudais¬
mo apparet contrĩ essem̃
iudaĩsmo ecclesie der non
per illam spericalem legon
quã acceperũt inder sed ꝑ
carnalem conuersacome pr¬
uitutis ipsorũ Et si emula
paulus ecclesian der pater
ipsuis tradiciones cont̾ur
Egis illius culpa est lp
eño sparitalis est nec carma¬
licir se cogit incellegi eti
illorũ mcuẽ est qui et ella
que acceperũt carnalicer
sensuĩt et nulta etiã sua

Expanded text:
 Audistis enim conversationem meam aliquando in Judaismo, quia supra modum persequebar Ecclesiam Dei, et vastabam illam; et proficiebam in Judaismo supra multos coaetaneos meos in genere meo, abundantius aemulator existens paternarum mearum traditionum. » Si persequendo et vastando Ecclesiam Dei proficiebat in Judaismo, apparet contrarium esse Judaismum Ecclesiae Dei; non per illam spiritualem Legem quam acceperunt Judaei, sed per carnalem conversationem servitutis ipsorum. Et si aemulatPaulus Ecclesiam Dei, paternae ipsius traditiones contrariae Legis illius culpa est; Lex enim spiritualis est , nec carnaliter se cogit intelligi: sed illorum vitium est, qui et illa quae acceperunt, carnaliter sentiunt, et multa etiam sua
Abbreviated transcription (Latin):
semõdũ uoluntatẽ dei et pa¬
tris nostri cii est gloria in
homines arcoganter adse¬
ipsos referto si quid ope¬
rart᷑ bomi quãdo et ipse
Di filuis in enngelio non
gloriũ se quere diꝑit no¬
q uollotatom suã uerisse fr¬
cere s uolioeatem enot qui
misit ũ rruã uolũcatẽ
glorũ ꝙ patris nuns com¬
memorauit apostolus ut ip¬
s quos domm exẽplo a
quo missus est non se querere
gloriam suam sig inficaet̃ is
facoro uolu taten suam m
pri dicanione eñngeli sicut
paulo post diet ei homĩa
placerẽ cristi seruus nõ esst̃

Expanded text:
et Patris nostri, cui est gloria.  arroganter ad seipsos referre, si quid operantur boni, quando et ipse Dei Filius in Evangelio non gloriam suam se quaerere dixit, neque voluntatem suam venisse facere, sed voluntatem ejus qui eum misit . Quam voluntatem gloriamque Patris nunc commemoravit Apostolus, ut ipse quoque Domini exemplo, a quo missus est, non se quaerere gloriam suam significaret, nec facere voluntatem suam in praedicatione Evangelii, sicut paulo post dicit: Si hominibus plac
Abbreviated transcription (Latin):
gracie beneficiã et adqus
lentro esse sub om̃obus l¬
gis que dorrinus deubmpe¬
suerat non usticre seruens¬
corũ non auferenda non
em̃ aufeeret peccati insi.
grana sidea quẽ per dibi¬
tionẽ operat᷑ sub hac i⁊a
gracia iam galacgas consi¬
tutos illi uołe bant consiao¬
⁊e sab ommbus legis asi¬
seuercintes nochil eis prode¬
rent᷑ et cecas carnales.
indam ritus ob̾seruaniañ
subnrẽ et ideo paulio a¬
postolũ suspectũ halere
ceperant a quo illes euiͦ¬
geliũ p̃ dicatũ crat can¬
quã non trnentem disti¬
plmam ceterorũ aposto¬
lorũ qui gentes cogebat
iudaisare clessirat eñ
talũ hominũ scandalio a¬
postolus petrus et in siła¬
cronẽ duetus erat tamꝙͦ
et ipse ttos sentues mhu
prodesse gemibus ciẽgl
nise omera legis impleuã
aqua siłacione idem apło
paulis eñ reuocat sacut
phar ipsa epistola docet
sila quiden duesto eot
o pistol ad romaros

Expanded text:
e beneficium, et adhuc volentes esse sub oneribus legis, quam Dominus Deus imposuerat, non justitiae servieneorum, non auferenda. Non enim aufert peccata nisi gratia fidei quae per dilectionem operatur. Sub hac ergo gratia jam Galatas constitutos illi volebant constituere sub oneribus legis, asseverantes nihil eis prodeiderentur, et caeteras carnales Judaici ritus observationes subirent. Et ideo Paulum apostolum suspectum habere coeperant, a quo illis Evangelium praedicatum erat, tanquam non tenentem disciplinam caeterorum Apostolorum, qui Gentes cogebant judaizare. Cesserat enim talium hominum scandalis apostolus Petrus, et in simulationem ductus erat, tanquam et ipse hoc sentiret, nihil prodesse Gentibus Evangelium, nisi onera Legis implerent: a qua simulatione idem apostolus Paulus eum revocat, sicut in hac ipsa Epistola docet . Talis quidem quaestio est et in Epistola ad Romanos:
Abbreviated transcription (Latin):
destunt In hoc tam lougo itue
admiracione dignũ accidit illͦ
quod ꝑ quadragunta ãnos nul¬
sus ex oĩ ppło caltiamẽtũ aut
uestis defecit in quo dñs nõ
naturã nonã ĩ calciamentis
et uestibus condidit s oliui
conditam conẜuauit
nde iordans rppa egͥs¬
sis urbs iherico pͥma ex
cananitidis cuntatibus occur¬
rit que lustrata circuitu die¬
rũ septem quasi arche duĩce
et exc̾citus xpauestens ad¬
uentum cito corruit in quo cit¬
cuitu nullo armorũ suffragio
usus est uctor ppłus sed ad
clamarem in giro sond̃te mu¬
rus erat ad fruidaͭͣ usq diru¬
tus ubi il extra naturã ẽẽ
factum gesta res oũderat Si¬
quidem et hoc t̾re motibus
esse scmn frequent̾ sc̃ptura de¬
nĩtiat Quem̃o et in famoso
illo t̾re motu centũ libre ur¬
bes corruerũt et in t̾re motu
dñce passionis duodecĩ in
tratia sabuerse sunt p̃terea
quoq ꝙ humani actus efficatia
congerit hoc alteruis descru¬

Expanded text:
desinit . In hoc tam longo itinere desinit . In hoc tam longo itinere admiratione dignum accidit illud, quod per quadraginta annos nullius ex omni populo calceamentum aut vestis defecit . In quo Dominus non naturam novam in calceamentis et vestibus condidit, sed olim conditam conservavitnde Jordanis ripam egs, urbs Jericho prima ex Chananitidis civitatibus occurrit. Quae lustrata circuitu dierum septem, quasi arcae dominicae et exercitus expavescens adventum, cito corruit. In quo circuitu nullo armorum suffragio usus est victor populus, sed ad clamorem in gyro sonantem murus erat usque ad fundamenta dirutus . Ubi nihil extra naturam esse factum gesta res ostendit. Siquidem et hoc terrae motibus esse factum frequenter Scriptura denuntiat. Quomodo et in famoso illo terrae motu centum Lybiae urbes corruerunt, et in terrae motu dominicae passionis undecim in Thracia subversae sunt. Praeterea quoque quod humani actus efficacia congerit, hoc alterius destru
Abbreviated transcription (Latin):
borioso conamine potuit hos
alius zegit s forsitan qui ꝓ
dispariter respondebit hoc
factũ esse dicens Illic enĩ fos¬
sire opus alueos aquarũ per
huiliora diuertit hic uo stas
aqua nullo remittente ad aers
sublina constendit Sed et
noc nonuẽ humana diligentia
sepe efficit et ab op ͭ ͥᷤᷤ uallibis
aquas in excelsũ montare et
ad fontes redire offeusas com¬
pellit Quod uere hoic̃s uelit
freui de treua crassa matia
frequẽt faciũt Quõ augeliti
quorũ offitiis hec omnia min¬
bilia ꝑagunt᷑ ꝑ aerem face
non potuerũt cum sit natuã¬
le aeris opus et ꝓpriũ offitũ
aquas petine in mibibus utd
cti indoctiq parit̾ norũt quo¬
tidiana amĩstratrone retiet
ita tunc deo iubente fluiiũs
cursum prohibuit at ꝑ illius
fiuenta archa dei et sacerdotes
transirent
post longi laborem itmeris
ingressi de fructibus cancontidis
regionis ppłi turba cõmedit et
mãne de nubibus esta mĩstrari

Expanded text:
borioso conamine potuit, hoc borioso conamine potuit, hoc cilius peregit. Sed forsitan quisquam dispariter respondebit hoc factum esse, dicens, Illic enim fossurae opus alveos aquarum per humiliora divertit; hic vero stans aqua, nullo renitente ad aeris sublimia conscendit. Sed et hoc nonne humana diligentia saepe efficit, et ab oppositis vallibus aquas in excelsum montare, et ad fontes redire offensas compellit? Quod vero homines velut terreni, de terrena crassa materia frequenter faciunt; quomodo Angeli tunc, quorum officiis haec omnia mirabilia peraguntur, per aerem facere non potuerunt? Cum sit naturale aeris opus et proprium officium aquas retinere in nubibus: et ut docti indoctique pariter norunt, quotidiana administratione retinet; ita tunc Deo jubente fluminis cursum prohibuit, ut per illius fluenta arca Dei et sacerdotes transirent.post longi laborem itineris ingressi, de fructibus Chananitidis regionis populi turba comedit, et mannae de nubibus esca ministrari
Abbreviated transcription (Latin):
fluminũ indatos leginiꝰ et au¬
diuimꝰ Cuomõ cyrus imꝑator
ꝑ siccũ ex̾citus suꝑ gangem flu¬
titatis expeditione illa qua bãbi¬
lomã expugnauit dicit᷑ esse
castra metatus ubi carissimũ
et uirorã et equitũ equitẽ tũs¬
meandi fliũs audatia ꝑsuasũ
rapacis aluei uortex demersit
Quo facto rex incredibiliter
iracundie furore adu̾sus fluui¬
um ꝑmotus uelut insensibilẽ
creaturã ulcisti statuit ac Imi¬
mensil amnem rꝑpetii anno
totis uiribus in quadragnitas
sexagnita fossis duĩsit in¬
datoq alueo incabilem uix ge¬
mia tingencibus femonis religa
uñ codem ex̾citu et rege cad
expeditione babilomã obsidẽt
excelsissimo murorũ obiectu ab
expugnandi molimine repulfi
ad eufratis flu̾is ꝑfluentia
fuꝑiora uada cõuertũt Illa at
p̾dicta arte edocti ꝑ alienũ
lmutem diuertentes ꝑ eius
undatũ alueũ babilonis mutĩ
subintrantes urbeni capuint
Quod gͦ humana industria li¬

Expanded text:
fluminum nudatos legimus et aufluminum nudatos legimus et audivimus, quomodo Cyrus ngem fluantitatis, illa expeditione qua Babyloniam expugnavit, dicitur esse castrametatus. Ubi charissimum et virorum et equitum, equitem transmeandi fluminis audacia persuasum, rapacis alvei vortex demersit. Quo facto, rex incredibiliter iracundiae furore adversus fluvium permotus, velut in sensibilem creaturam ulcisci statuit: ac immensum amnem perpeti anno totis viribus in quatercentas sexaginta fossas divisit; nudatoque alveo, meabilem vix genua tingentibus feminis reliquit. Unde eodem exercitu et rege eadem expeditione Babyloniam obsidente, excelsissimo murorum objectu ab expugnandi molimine repulsi, ad Euphratis fluminis perfluentis superiora vada convertunt. Illa autem praedicta arte edocti, per alienum limitem divertentes, per ejus nudatum alveum Babylonis murum subintrantes, urbem capiunt. Quod ergo humana industria la
Abbreviated transcription (Latin):
Un moysi egredien¬
te dei ppli gubnacom̃
ihesus filus nin suscepisset
confortatus ẜmone dñi de cã¬
pestribus meab ad iordans
fluuiũ . castra moueri iubet
Ac deinde cum arche onere¬
ubi steterunt usq ad mare õms flu¬
m̃s alueus aquis suis confestim
nudatus suꝑior q aquarũ moles
q̃ de fontibus augebat᷑ sursũ in
aera mõcabat quousq omuis ssrl
siccis ped bus alueũ fluĩs trã¬
sierant In cuiq miraculi testimo
mo ir lapides quãtos ir uiri por¬
tare poterant de una glarea ior¬
danis portati sunt in locũ castro¬
rum et totidem tanti ex hiis
quos t̾ra siga tenuerat᷑ pofiti
funt in eorũ locũ Certe et ĩ hoc
signo ꝓpositi oꝑis nr̃i causa ne¬
quirit᷑. qualit̾ archã dni fluĩs
naturalit preterie nõ ꝑmittit
ita eñĩ aquarũ ꝑs q̃ ad mare
porrexit nature sue consuetũ¬
cursum obse quit᷑. dũ altiora de¬
serens ꝑ prona ꝓpris more flu¬
minis paulatim dilabit᷑ at
uero humana industria alueos

Expanded text:
 Moyse egrediente, Dei populi gubernationem Jesus filius Nun suscepisset, confortatus sermone Domini, de campestribus Moab ad Jordanis fluvium castra moveri jubet: ac deinde cum arcae ubi steterunt usque ad mare, omnis fluminis alveus aquis suis confestim nudatus, superiorque aquarum moles quae de fontibus augebatur, sursum in aera montabat, quousque omnis Israel siccis pedibus alveum fluminis transierat . In cujus miraculi testimonio duodecim lapides, quantos duodecim viri portare poterant, de ima glarea Jordanis portati sunt in locum castrorum, et totidem tanti ex his quos terra sicca continuerat, positi sunt in eorum locum . Certe et in hoc signo propositi operis nostri causa requiritur, qualiter arcam Domini fluvius naturaliter praeterire non permittit. Ita enim aquarum pars quae ad mare perrexit, naturae suae cursum consuetum consequitur, dum altiora deserens, per prona proprio more fluminis paulatim delabitur. At vero humana industria alveos
Abbreviated transcription (Latin):
uone cõmendo ut suggestiones
uũ ꝓ ratho lice defensione si¬
ta placido digneris audire qr
uisut euismodi ut fidei ur̃e
possint ꝑ ommia utiles inueniri

Expanded text:
one commendo, ut suggestiones eorum pro catholicae defensione fidei placide digneris audire: quia vere sunt ejusmodi, ut fidei vestrae possint per omnia utiles inveniri.
Abbreviated transcription (Latin):
sua incõuertibilis ꝑseuerans
puasa ire et sue apta fallatie
falso diligentie nomine dũ ueri¬
tatem se mentit᷑ inquinẽ menda¬
ia desiderat seminare atq cõ¬
tempuenda et utanda merito
ibi mudutinens suror et impe¬
etas ceca p̃stripsit ut dũ dia¬
lilia ustinctu in sanctã alexã¬
drmnã seuit ecclesiam quales ceñt
qui calcedonensem smodũ netita¬
ti cupuĩt disceretur In qua mil
lomõdo accede potuit at a no¬
bis contra sanctam nicenã syno¬
dũ sentire᷑ quod henetia ũitue᷑
mentiunt᷑ qui se fidem incem
consili tene confingunt in quo
saucti et benerabiles prẽs nr̃i¬
contria artrã arrũi congnegati
non carnem dñi ẜ deitate̾ silu
omousioir patͬ esse firmauerũt
In calcedonense autẽ concilio
aduersũ euthitiana̾ impietatẽ¬

Expanded text:
sua inconvertibilis perseverans, sua inconvertibilis perseverans, per vasa irae et suae apta fallaciae, falso diligentiae nomine, dum veritatem se mentitur inquirere, mendacia desiderat seminare? Atque contemnenda et vitanda merito sibi incontinens furor et impietas caeca praescripsit, ut dum diabolico instinctu in sanctam Alexandrinam saevit Ecclesiam, quales essent qui Chalcedonensem synodum retractari cupiunt, disceretur. In qua nullo modo accedere potuit, ut a vobis contra sanctam Nicaenam synodum sentiretur, quod haeretici mentiuntur, qui se fidem Nicaeni concilii tenere confingunt, in quo sancti et venerabiles Patres nostri contra Arium congregati, non carnem Domini, sed deitatem filii omousion Patri esse firmavere? In Chalcedonensi autem concilio adversum Euti
Abbreviated transcription (Latin):
illam engo fidutiã quã ex dei
quod maxue ab õmbus fuerat
expetendũ non desinigmꝰ gra¬
tias agere et puidenciã dei in
Iñ qua post illas ep hefine syno¬
di impiotates quibus dyostori
tdere fides catholica refutata
⁊ ꝑusitas euthitiana suscepta
⁊ nichil ad confirmationẽ
dei xpĩane utilus potuit
ndmari quã ut p̃dictũ faciꝰ
sancta synodus calcedonenẜ
ibleret et tanta illis habe̾:
dlestis cura dottrine ut inchal
n cuiusquã opinione reside̾t
qod a p̃dicationibus uel ꝓphe¬
tas uel aplicis dissonanet
u stilicet moderatione ẜua¬
n ut rebellibus tm̃ ac ꝑt̾ma¬
abus ab eccłie untate reiectꝭ
ulli correcto uenia neganet᷑
qud ꝓbabilius quid religiosiꝰ
poterit pietas ur̃a decerne᷑
quã ut que nõ taon hamanis
dĩus sunt statuta decretis
iullus ultra sinatun impete̾
ietrus et suꝑ hanc petram
idificabo ecclesiã moa̾ quis õ
qui pulsare audeat iexpugna¬
bilem firmitatẽ qui in malitia

Expanded text:
illam ergo fiduciam, quam ex Dei quod maxime ab omnibus fuerat expetendum, non desinimus gratias agere, et providentiam Dei inde quia post illas Ephesinae synodi impietates, quibus Dioscori scelere fides catholica refutata perversitas Eutichiana suscepta est, nihil ad confirmationem fidei Christianae utilius potuit ordinari, quam ut praedicti facinus sancta synodus Chalcedonensis aboleret; et tanta illic haberetur coelestis cura doctrinae, ut nihil in cujusquam opinione resideret, quod a praedicationibus vel propheticis vel apostolicis dissonaret, ea scilicet moderatione servata, ut rebellibus tantum ac pertinacibus ab Ecclesiae unitate rejectis, nulli correcto venia negaretur: quid probabilius, quid religiosius poterit pietas vestra decernere, quam ut quae non tam humanis quam divinis sunt statuta decretis, nullus ultra sinatur impeterePetrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam; quis est, qui pulsare audeat 1323 inexpugnabilem firmitatem; qui in malitia
Abbreviated transcription (Latin):
totius xpiam ppłi ac mouaste¬
riorũ defletur eu̾sio ibi mima¬
mũ scelerũ continuatro de mon¬
strxatur: ut qued nõ licius audori
andrina ecclesia q̃ semꝑ fuit
Domus or̃onis spelunca it¬
nunit latronũ maifestũ quippa
est ꝑ crudelissimami insaussmã
seuitiam omne illie celestiũ sage¬
montorũ lauuen extinctũ in¬
torcepta est sacrisitii oblatio
defecit crisiatis sc̃ĩficatio et
parricidalibus mauibus mꝑpi¬
orũ omma se subtraxere misse
net ullo modo ambigi pt̾ qd
de hns dec̾nendũ sit qu post
nefanda sacrilegra post sangͥ
fusum et concremati corꝑis i¬
nerem in contumeliã aeris i¬
lis disꝓsum audent sibi ius
ꝑuase dignitatis expetere
et aplice doct̾ne miuolabli
fidem ad concilia ꝓuocare ꝙ¬
guũ go uõb est ut diademati
uixõ de manu dñi etiã fider
addatur corona et de hoscibus
ecclesio triũphetis quia s lauds¬
bile uob est adũsaniũ gertiũ
arma contene̾ quãta critgli
ab insanissimo tyranno alex¬

Expanded text:
teriorum defletur eversio; ibi immanium scelerum continuatio demonstratur; ut quod non licuit audiri, exandrina Ecclesia, quae semper fuit domus orationis, spelunca nunc sit latronum? Manifestum quippe est, per crudelissimam insanissimamque saevitiam, omne illic coelestium sacramentorum lumen exstinctum. Intercepta est sacrificii oblatio, defecit chrismatis sanctificatio, et parricidalibus manibus impiorum omnia se subtraxere mysteria. Nec ullo modo ambigi potest, quid de his decernendum sit, qui 1325 post nefanda sacrilegia, post sanguinem fusum, et concremati corporis cinerem in contumeliam aeris coelique dispersum, audent sibi jus pervasse dignitatis expetere, et apostolicae doctrinae inviolabilem fidem ad concilia provocare. Magnum ergo vobis est ut diademati vestro de manu Domini etiam fidei addatur corona, et de hostibus Ecclesiae triumphetis: quia si laudabile vobis est adversarum gentium arma conterere, quanta erit gloria, ab insanissimo tyranno Alex
Abbreviated transcription (Latin):
itteras clementie tue pla¬
nas uirte fidei et luiẽ
ueritatis ueneranter accepi qͥbi
caperem etiam in eo quod pñtie
mat obedire ut maiore sructu
conspectũ ueri splendoris ass¬
q̃rer Sz magis id uobis arbi¬
tnor placiturũ quod eligend̃
natio demonstrauit Nam cũ
saucto et spinitali studio unne¬
sam pacem eccleste muniatis
Nichilꝙ sit cõuenientius sio
defendende quam hus q̃ ꝑ ome
instruente spir itu sanco ire¬
prehensibilit᷑ diffiuita suit
dendis eglesiis modũ poui
s data licentia bellandi dua¬
lare magis ꝙͣ sexire ctamon
icet ꝓpime ad clementiã
prãm gemina scripta di¬

Expanded text:
itteras clementiae tuae plenas virtute fidei et lumine veritatis veneranter accepi, quibus cuperem etiam in eo quod praesentiam mat obedire, ut majori fructu conspectum vestri splendoris assequerer, sed magis id vobis arbitror placiturum quod eligendum ratio demonstravit. Nam cum sancto spiritualique studio universam pacem Ecclesiae muniatis, nihilque sit convenientius fidei defendendae, quam his quae per omnia instruente Spiritu sancto irreprehensibiliter definita sunt igendis Ecclesiis modum ponere, sed data licentia debellandi dilatare magis quam sopire certaminicet proxime ad clementiam vestram gemina scripta di
Abbreviated transcription (Latin):
De hic quarto loco dicie
Babbatũ denrm dei tui
sirnabis et non faciesi
illo ulłu opus arile
Uiec quatuor iuerba ad derõ¬

Expanded text:
dehinc quarto loco dicit: sabbata domini dei tui seruabis et non facies in illo ullum opus seruile. haec quattuor uerba sunt de
Abbreviated transcription (Latin):
gtũ isi in sem̃da cabula.
as ipgo cepisit in pramis¬
sone autem der dpir qua
statimi subierit ut sis lomte¬
nus sipir terram et bene
nbi sit hec est promissio sca
qrs qui mandata criscadiũt
serique habes et mandata dis¬
ecta et mõos eorũ consũmie¬
tũ et que et quanta sigr¬
luar cabulis scropta suit s
Ut quid morses descerdeo

Expanded text:
da tabula ab ipso coepisset? \'in promissione autem ideo dixit, quia statim subiecit: ut sis longaeuus super terram et bene tibi sit. haec est promissio facta his qui mandata custodiunt. itaque habes et mandata distincta et numerum eorum consummatum et quae et quanta in singulis tabulis scripta sunt. VIII. UT QVID
Abbreviated transcription (Latin):
acciprat incrementum ta¬
lem sailicet qualem dece¬
at honestacem uestram
presentare et nostram
si infra indultum a nestta
n unum couuemre non po¬
eritis nos de suꝑhabim¬
danti ure impern perso¬
nam quam ex duuno ar¬
bitrio et consilio princi
Ceterum quidquid prefati
Ionorabiles apochrisarn
nostri apud uos ordina¬
uerunit ratum habebimꝰ¬

Expanded text:
accipiat incrementum taaccipiat incrementum talem scilicet qualem deceat honestatem uestram nobis presentare et nostram si infra indultum a nostra in unum conuenire non poteritis nos de superabundanti iure imperii personam quam ex diuino arbitrio et consilio principCeterum quicquid prefati honorabiles apochrisarii nostri apud uos ordinauerint nos ratum habebim
Abbreviated transcription (Latin):
stre redundare insi ex im¬
piali clementia que uel
imimeritis benefacere con¬
sueuit dignam emendati¬
onem uestram expecta
nemus Ex indultu ita¬
S misericordie que hu¬
mane nature pretrosis¬
suũ est ornamentum qe
gñali consilio pormnapũ
tam occlesiastitorum ꝙͣ
secularium una cum nnti
sem abbat̾em magnum
prinapem nostrum et
R. decanum aqueñ et
s. famliarem capellañ
no duuin uires dissretos
et honestes ad umuers¬
et ut saluti ecclesie iisie
deutram urãm commone¬
mus eam elcĩonis nobis
libertatem donantes qua¬
tenus ab illa die qua pre¬
fati legati nostra ad uos
merauerint et hanc saca
nobis ligendan preseu¬
tauerint isq usq ad sex
septimanas personam de
placentem et imperio et¬
clesie et imperii seruitis
ideneam in dĩis et huna¬
nis legibus eruditam
morum honestate et matu¬
ritace conspicuam unam¬
miter in dominũ et pa¬
scorem eligatis per quã
imperio debitam roddat᷑
obsequium et comimissaer
etclesia gratum domino

Expanded text:
stre redundare nisi ex imstre redundare nisi ex imperiali clementia quę uel immeritis benefacere consueuit dignam emendationem uestram expectaremus. Ex indultu itaque misericordie, quę humane nature preciosissimum est ornamentum, et ex generali consilio principum tam ecclesiasticorum quam secularium una cum nuntisem abbatem magnum principem nostrum et Richerum decanum Aquensem et S. familiarem capellanum nostrum viros discretos et honestos ad universet, ut saluti ecclesie vestredentiam vestram commonemus eam electionis libertatem vobis donantes, quatinus ab illa die, qua prefati legati nostri ad vos intraverint et hanc sacram vobis legendam pre sentaverint, usque ad VI septimanas personam deo placentem et imperio, ecclesie et imperii servitiis idoneam, in divinis et humanis legibus eruditam, morum honestate et maturitate conspicuam unamiter in dominum et pastorem eligatis per quam imperio debitum reddatur obsequium et commissa ei ecclesia gratum domino