comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pnis har est numen ĩsensũ. Crries ab eo ꝗ est cres alriopes. popili uixta ꝑnasum.
ut driopũꝗ trabens erasinus aristas. ꝑ ictiq agatyrse: ppłi sunt scythię colentes
montis. mõtis delii Fluentemꝰ. unguẽtatũ. Fingens: componens. ut corpore sin¬
le pulchro pulcher auentinus Nam hereuli satis est incongrua pulchritudo
Sic plautus in hyrpigo polymice de muliere: ꝗd nam fortis ẽ .i. pulchra Fere
capre :÷ capreg.:et bñ aptat descripuonẽ ad spẽs ut ceruis campos ⁊ capris saxa
ꝑmittat d ecurre̾ bñ p̃terito usus est rempore ad expͥmendã nimiã celeritatem
ransmiitũt: celeriter transeunt Iamq hos cursu:i modo ut iam digitis ia
Monte leonem: ꝑ transitũ tangit historiã. Nam Ascanius p̃ieꝵ uilum & Ilum
q̃ hũit nomĩa & dardanus e lcoclamas dcũs ẽ ad extincto ł frũm solatũ Iͥdeo
crudeł ab alto Dardanus It ilioncus bĩc dardanus ortus huc repetit: Nã letens il

Expanded text:
is est hoc numen infensum. CRETES ab eo quod est ‘Cres’. DRYOPESQVE populi iuxta Parnasum, ut «Dryopumque trahens Erasinus aristas». PICTIQVE AGATHYRSI populi sunt Scythiae, colentes mons Deli. FLVENTEM unguentatum. FINGENS componens, ut «et corpora finle pulchro, pulcher Aventinus»; nam Herculi satis est incongrua pulchritudo. Sic Plautus in Pyrgopolinice de muliere «quidnam, fortis est?», id est ‘pulchra’. FERAE CAPRAE hoc est capreae. Et bene aptat descriptionem ad species, ut cervis campos, capreis saxa permittat. DECVRRERE bene praeterito usus est tempore ad exprimendam nimiam celeritatem. TRANSMITTVNT celeriter transeunt. IAMQVE HOS CVRSV id est ‘modo’, ut «iam digitis, iam MONTE LEONEM per transitum tangit historiam; nam Ascanius praeter Iulum et Ilum, quae habuit nomina, etiam Dardanus et Leontodamas dictus est, ad extinctorum fratrum solacium. Ideo crudelis ab alto Dardanus», item Ilioneus «hinc Dardanus ortus, huc repetit»; nam latenter etiam
Abbreviated transcription (Latin):
&ĩ ciuitate lib̃tatis inditiũ & comiñs hoc hẽt sensus. sicrisicabat in ꝗt pͥmo numi¬
nibus q̃ urbi p̃sunit quasi nuptina pro utilitate rei pri. Dcinde hnoni cui cu¬
re sunt rupnę et est sersus altior nõ facturi aliquid ante placamus aduersos
deds et sic propitios inucramus ut nigram hiemi pecudem zephiris foclicibus
albam Ergo mõ niptura placat ante cererem q̃ ꝑꝑ raptam cõuiget bere non¬
narum est regina candẽtis: candide ꝑticipiũ est ꝓnoĩe. Media in cor. sund
no est sacriticiũ sed hostiȩ exploratio uel in ꝗsitio utrũ apta sitAnte ora ãte
situlacra s paciatur adaras Matronȩ n. sacrificatũ circa aras faculas tenẽ¬
ts ferebant ꝓ cum quodam gestu. Unde Salustius saltare elegantiꝰ ꝙͣ neces
se probe instauratq diem donis: muneribus Q̃ aut diis offerebat aut dona¬

Expanded text:
est in civitatibus libertatis indicium. Et communis hoc habet sensus: sacrificabat, inquit, primo numiest in civitatibus libertatis indicium. Et communis hoc habet sensus: sacrificabat, inquit, primo numinibus quae urbi praesunt, quasi nuptura pro utilitate rei publicae, deinde Iunoni, cui curae sunt nuptiae. Est etiam sensus altior; nam facturi aliquid ante adversos placamus deo, et sic propitios invocamus, ut «nigram Hiemi pecudem, Zephyris felicibus albam». Ergo modo nuptura placat ante Cererem, quae propter na, est regina. CANDENTIS candidae; participium est pro nomine. MEDIA INTER CORNVA non est sacrificium, sed hostiae exploratio, utrum apta sit. ANTE ORA DEVM ante simulacra. SPATIATVR AD ARAS matronae enim sacrificaturae circa aras faculas tenentes ferebantur cum quodam gestu; unde Sallustius «saltare elegantius quam necesse est probae». INSTAVRATQVE DIEM DONIS muneribus, quae aut diis offerebat aut dona
Abbreviated transcription (Latin):
ne p̃dictum. U eniam: aut benesiciũ aut re uera ueniam piurũ ut nõ ẜuata f.¬
c. Sacrisq litatis. dns litats debuit dice̾ nõ sacra sed sacris dcos litamus .i. placa¬
aut certe ligneum simulacrũ delubrũ dicimus a libro hoc est ligno raso scm̃.¬
ctas Moris .n. fuerat ut ad sacrificia elligent᷑ oues ꝗbus nihil dccst utã uisnũt
liccbat hostibis dire Sunt ẽ in ouibus duo eminentiores interto ernonnsis
airea bimatum apparent nci in om̃ibus sed in his q̃ ipte sacris indieniuntiir
legifere cereri leges n. ip̃ã dicit᷑ inuenisse nam sacra ip̃iꝰ thesmophoria uocintur
sca hec fingit̃ ideo qr ante ĩ uentũ frumentũ acere̾ passim hoĩes sine lege uagabant᷑
q̃ seritas interupta est ĩuetto usi frum̃toꝵ postqͣ ex agroꝵ diuisione nata sunt
urbis lbtatis est deus. unde ẽminus simulacrũ martis Marsias euis ministeꝵ

Expanded text:
ne praedictum. VENIAM aut ‘beneficium’, aut re vera ‘veniam’, periurii scilicet, ne praedictum. VENIAM aut ‘beneficium’, aut re vera ‘veniam’, periurii scilicet,  ‘diis litatis’ debuit dicere; non enim sacra, sed deos sacris litamus, id est placaaut certe ligneum simulacrum ‘delubrum’ dicimus, a ‘libro’, hoc est raso ctas’; moris enim fuerat ut ad sacrificia eligerentur oves quibus nihil deesset, utlicebat hostias dare. Sunt etiam in ovibus duo eminentiores dentes inter octo, qui non nisi circa bimatum apparent; nec in omnibus, sed in his quae aptae sacris inveniuntur. LEGIFERAE CERERI leges enim ipsa dicitur invenisse, nam et sacra ipsius ‘thesmophoria’ vocantur. Sed hoc ideo fingitur quia, ante inventum frumentum a Cerere, passim homineQue feritas finem cepit inuento usu frumenti, quia ex agrorum diuisione nata sunturbibus libertatis est deus; unde etiam Marsyas, eius minister,
Abbreviated transcription (Latin):
lacena notandũ diximus. Trĩphis diuesei. bellicosa ꝑ lacito ne &̃ .pu. amori
urbes : ad terrorem urbes posuit nam ĩ Mappalibus hĩtant. nfreni aut sceui aut
qr equis sine freno utunt᷑. I nhospita. barbara deserta siti inhĩtabił Dic̃ aũt cido
gentes aut deserta loca unde nõ speratur auxiliũ. Lareq furtites barchi: hiꝓpͥe
sunt archagine. unde addidit late surentes hi ẜm Ticianum in comosgraphia phoc¬
nicem nauali quondam supauerunt certamine. barche aũt ciuitas est pentapoleos
quȩ est ptholemias dicit᷑ Nam arene et barche regine suerunt: q̃ singulis dederunt
ꝗdem auspicibus: hoc dic̃ dii ꝗ sunt auspices matrimonũ g̨neam huc uenire
serunt. nuptie n captatis auguriis siebant ut contentiq auspite bruto. I unone¬
se: ꝑfecisse implesse Coniugio tali. i fortis uiri: quod ideo non dic̃. qr scita dido¬

Expanded text:
«Lacaena» notandum diximus. TRIVMPHIS DIVES id est bellicosa. PLACITONE ETIAM «Lacaena» notandum diximus. TRIVMPHIS DIVES id est bellicosa. PLACITONE ETIAM VRBES ad terrorem ‘urbes’ posuit; nam in mapalibus habitant. INFRENI aut ‘saevi’, aut quia equis sine freno utuntur. INHOSPITA barbara, aspera. DESERTA SITI inhabitabilis. Dicit autemgentes aut deserta loca, unde non speratur auxilium. LATEQVE FVRENTES BARCAEI hi prope sunt a Carthagine; unde addidit ‘late furentes’. Hi secundum Titianum in chorographia Phoenicen navali quondam superavere certamine. Barce autem civitas est Pentapoleos, quae hodie Ptolomais dicitur; nam Cyrene et Barce reginae fuerunt quae singulis dederunt IDEM AVSPICIBVS hoc dicit: ‘dii, qui sunt auspices matrimonii, Aenean huc venire fecerunt’; nuptiae enim captatis fiebant auguriis, ut «contentique auspice Bruto». IVNONperfecisse, inplesse. CONIVGIO TALI id est viri fortis; quod ideo non dicit, quia scit a Dido
Abbreviated transcription (Latin):
merus etosꝑa aeocostitas id cinerem. A ut manes credis curare sepultos
ꝑꝑ illud qr marito uirauerat ut nõ seruata fides cineri promissa sicheo & bñ ex¬
tenuat dicendo nõ animam. sed cine̾m et manes sepultos. Dicit aũt ẜm epicu¬
ros. ꝗ ei animam cũ corpore dñt perire. Esto aduerbiã concedentis est gręcum
flexere mariti. non ꝗ erant sed qui esse cupiebant. Alii intelligunt ut sit geni
tuius singularis. Non ante tyro. aut in tyro acsi dicer& tyri aut certe tyrothen
uoluit diceͣ ut hẽt historia cum hec negar& Cartagini intulit bellũ cuiꝰ timo¬
re cũ cogeret᷑ a ciuibus petiuit ut ante placaret manes mariti et hedificata py¬
ra se in ignẽ p̃cipitauit Ob quam rem dido .i. uirago appellata est . Nam elya pro¬
prie dcã est. ductoresq alii: ergo & hiarbas ducror Quos africa uerra: deriuatioẽs
freqñter maiores a principalitate interdũ pares ĩueniũt᷑ rarominores. Unde sup̃

Expanded text:
EDIS CVRARE SEPVLTOS propter illud, quia marito iuraverat, ut «non servata fides cineri promissa Sychaeo». Et bene extenuat dicendo non animam, sed cineres et manes sepultos. Dicit autem secundum Epicureos, qui animam cum corpore dicunt perire. ESTO adverbium concedentis est Graecum. FLEXERE MARITI non qui erant, sed qui esse cupiebant. Alii intellegunt ‘aegram mariti’, ut sit genetivus singularis. NON ANTE TYRO aut ‘in Tyro’, ac si diceret ‘Tyri’, aut certe Turovqen, oluit ducere et, ut habet historia, cum haec negaret, Carthagini intulit bellum; cuius timore cum cogeretur a civibus, petiit ut ante placaret manes mariti, et exaedificata pyra se in ignem praecipitavit. Ob quam rem ‘Dido’, id est ‘virago’, appellata est; nam ‘Elissa’ proprie dicta est. DVCTORESQVE ALII ergo et Iarbas ductor. QVOS AFRICA TERRA derivationes frequenter maiores sunt a principalitate, interdum pares inveniuntur, raro minores; unde supra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗuchit᷑ ut lucat uectons patiens tumidũq suꝑnatat ãnem: tale c̃ ei forinido¬
asppigmalionis uel sichei rbemq paratã paratam ad illud ꝑtinei ꝗ eneasꝑ
pter cuutattm narigat. Sed alii mouent questioẽm. quõ ꝑatam cũ paulop
itert pendeut oꝑã interrupta sed paratũ põt dici cui & paululũ suꝑest ũde
est mineq muroꝵ ingenies ncipit effari mediaq ĩuoce resistit. Sic horanꝰ
Cur facunda parũ de coro ĩ ter uerba dec& lingua silentio. ł abente die. qriu
usu nõ erint prit diã ut fuuenat Exul ab octaua marius bibit et sruitu
dus. potrens qr ea q̃ nouerat audire cu piebat Marrantis ab ore: ut cũ ĩtuẽt
contrariũ lunȩ est ꝙ obscuritas. uel altius intellige. Nam cũ ꝑ se nuli lu

Expanded text:
qui vehitur, ut Lucanus «vectoris patiens tumidum supernatat amnem». Tale est et ‘formidoAS Pygmalionis vel Sychaei. VRBEMQVE PARATAM ‘paratam’ ad illud pertinet quod Aeneas propter civitatem navigat. Sed alii movent quaestionem quomodo ‘paratam’, cum paulo post inferat «pendent opera interrupta». Sed ‘paratum’ potest dici, cui etiam paululum superest; unde est «minaeque murorum ingentes». INCIPIT EFFARI MEDIAQVE IN VOCE RESISTIT sic Horatius «cur facunda parum decoro inter verba cadet lingua silentio?». LABENTE DIE quia in usu non erant prandia, ut Iuvenalis «exul ab octava Marius bibit». DEMENS quae ea quae noverat audire cupiebat. NARRANTIS AB ORE ut eum intueretur. Et cont
Abbreviated transcription (Latin):
uero honore legit. & intelligit honore nõ cedit heleno ꝗ prĩ euis iił auo doni¬
uerat multa rextibus sib congrius. Quid .n. magis cõueniebat donare mulie¬
rẽ Accipe et hec: Aut intelligunꝰ aliqua ante fuisse donata. Aut carte ẜmius lo¬
unt Monumẽta: memorie monumenta aũt a meniis admonitione dicta ẽ
Longum amorem. & de p̃terito & de futuro.ut. ignoscas ꝗtum ie amauerĩ. uel
amatura sim. Conuigis leciorrȩ:dictũ ẽ hoc hĩta rõne ꝑsonę̧ cũ qua loq̃batur
expresse. hoc ẽ ualde es mihi imago astyanactis. quo ẜmone & homerus ĩsimili
mile stit Ascaĩum in uiuuꝰ & potiusse bella tractare. Uiuite soclices: niuite mõ
re: ut serenuꝯ ualeãt ꝗ inter nos dissidiũ uolũt. Sunt aũt hic ꝑ cõtrariũ ĩuẽ¬
ta maledicta ut sit qĩ salua ueneratio Illud q̃nt̾ utrũ uiue an uiuas .i. ꝑ im

Expanded text:
vero ‘honore’ legit et intellegit: honore non cedit Heleno, qui patri eius vel avo donavero ‘honore’ legit et intellegit: honore non cedit Heleno, qui patri eius vel avo donaverat multa. TEXTILIBVS sibi congruis; quid enim magis conveniebat donare mulierem? ACCIPE ET HAEC aut intellegimus ante aliqua fuisse donata, aut certe secundum ius loentis admonitione sunt dicta. LONGVM AMOREM et de praeterito et de futuro, ut agnoscas, quantum te vel amaverim vel amatura sim. CONIVGIS HECTOREAE dictum est hoc habita ratione personae, cum qua loquebatur, ehementer, expresse, hoc est valde mihi es imago Astyanactis; quo sermone etiam Homerus in simili t Ascanium in nono potuisse iam bella tractare. VIVITE FELICES ‘vivite’ modo te’, ut Terentius «valeant qui inter nos discidium volunt». Sunt autem haec per contrarium inventa m
Abbreviated transcription (Latin):
ini uisurus es partem. nõ etũ eneam quam ęneę fata promittunt. A usonia. italiȩ a.
rege ausonio Arripe: ĩuade illic n. ẽ sacrificatianis. et tñ anacoliton ẽ nõ p̃grissit¬
ꝗͣꝗͣ uicina sit suam pandit apollo: liuro lauinii aũt agrũ sigͣt adquem uenalirus
est eneas. ade ait bis hec ẽ iteratio ĩ uirgilio. ut hoc loco. Nam cũ .s. compellat dixe¬
se oñdit ĩ armis dic ait: o foelixnati pietate latenter oñdit mortẽ futurã nõ ait
ꝑsius tramama dix̃ Mihi trama sigure sit reliqua Ast illi tremat omento popa
uẽter: Nam male ꝗdam subiegrũ stamen accipiunt cũ de auro csse nõ possit¬
et phrygiã ascinio clamide: aut acupictam auro: Huuis nartis peritos phry¬
quasi ꝑquam prĩę memoria retineret Nec cedit honori.i. tanta dat munera. ꝗta
merebat᷑ Ascanius hoc nõ honori nõ cedere parẽ esse s. meritisaccipiẽtis. Scaur

Expanded text:
Italiae hanc tantum visurus es partem, non etiam eam quam Aeneae fata promittunt. AVSONIAE Italiae, a Italiae hanc tantum visurus es partem, non etiam eam quam Aeneae fata promittunt. AVSONIAE Italiae, a rege Ausone. ARRIPE invade: illic enim est sacrificaturus. ET TAderetur. Ad v. 479 Pandit apollo Laurolavinatem agrum significat, ad quem venturus est. Ad v. 480 Vade ait bis haec est in Vergilio iteratio, ut hoc loco: nam cum supra 'compellat' dixese ostendat in armis, dic ait" . o felix nati pietate latenter ostendit mortem futuram: non enim ait Persius tramam dixit «mihi trama figurae sit reliqua: ast illi tremat omento popa venter?». Nam male quidam ‘subtemen’ stamen accipiunt, cum stamen de auro esse non possit. PHRYGIAM CHLAMYDEM aut acu pictam - huius enim artis peritos Phryquasi per quam patriae memoria retineretur. NEC CEDIT HONORI id est tanta dat munera quanta merebatur Ascanius. Hoc enim est ‘honori non cedere’, parem esse meritis accipientis. Scaurus
Abbreviated transcription (Latin):
giũ suplet & bñ iterbo militię usus est. ut suplem̃tũ diceret. Nã multos in creta ꝑ¬
subaudis sotios a sopiorib. ferenti. flanti. Anchisa. uocatiuus hic non ẽ latinꝰ
nã breuis eẽt a ut o catilina: gręcus est igͬ de q ualde apud eos q̃rit᷑ ꝗ admõs exeat
fac̃. dignate: digne hĩte digne uidicate: nã mõnon agentis hẽt sed patietitis ima¬
ginem ut ẽ in p̃o hud eꝗdem tali me dignor honore Cura deũ amoꝵ ut uene¬
ris uistissima curais ꝑgamee crrepte ruitus probauit curĩ deoꝵ Et sciendum
rhetorica esse argum̃ta q̃ a contrariis laudãt. Quod n.s̃. Anchises ĩsoelicitatis
putauit ut satis una suꝑꝗ uidittus excidia hoc hie argum̃tũ cõuerut ĩ laudem
bis aũt pp herculẽ et gretos. ꝗ expugnauerũt iroũ ecce tibi aut uacit tibi ut ĩ sul¬
lio ꝗ mihi accubantes ĩ cõiuinis Sut certe altius dictũ est acsi dice̾t ꝗ italię hãc

Expanded text:
GIVM SVPPLET bene verbo militiae usus est, ut supplementum diceret; nam multos in Creta psocios’ a superioribus. FERENTI flanti. ANCHISA vocativus hic non est Latinus; nam brevis esset ‘a’, ut ‘o Catilina’. Graecus est ergo, de quo valde apud eos quaeritur quemadmodum exeat a’, ‘Scythes’ ‘Scytha’. DIGNATE digne habite, digne iudicate. Nam modo non agentis habet, sed patientis imaginem; unde est in primo «haud equidem tali me dignor honore». CVRA DEVM amor, ut «Veneris iustissima cura». BIS PERGAMEIS EREPTE RVINIS probavit curam deorum. Et sciendum rhetorica esse argumenta, quae a contrariis laudant. Quod enim supra Anchises infelicitatis putavit, ut «satis una superque vidimus excidia», hoc iste argumento convertit in laudem. ‘Bis’ autem propter Herculem et Graecos, qui expugnavere Troianos. ECCE TIBI aut vacat ‘tibi’, ut in Tullio «qui mihi accubantes in conviviis», aut certe altius dictum est 'tibi', ac si diceret: qui
Abbreviated transcription (Latin):
honore.  ollitur p̃parat aut exercet. A scinio ne ꝓpillud quod freqñtea diximꝰ ipsi
ĩꝑium deberi. Ideo aũt hoc asyit pocta laudando qrut diximus tuliũ cesarem lande
qr abco originem ducit ut iulius a magno demissũ nomen iuloRomanas ĩuid&
arces: honestior locutio ẽ si addamus quam rem ĩuidemus: ut liber pampincas in¬
uidit collibus umbras. Inimica ingente:p̃occupauit qi p̃scius Hec prolem ausoni¬
am ut in uiͦ nũc age dardaniã prolem q̃ deinde seq̃t᷑ głia. hec sũma ẽ .i. mei p̃ce¬
pti collectio: ut iuuenał in sũma nõ maurus nec sarmata nec rñdit qĩ numeti¬
ĩferius. ⁊alaria nectit.Mercurius iõ dr̃ here pẽnas. qiͣ citius omĩbus planctis ad
ortum suũ recurrit. unde & uelox & errans drͣ ut quos ignis cęli cilenius orbis
et orõnis deus drͣ et ĩterpres deoꝵ. unde uirga bellantes diuidit ĩ bellũ. Nam bellã¬

Expanded text:
ona’. MOLITVR praeparat, exercet. ASCANIONE propter illud quod frequenter diximus, ipsi imperium deberi. Ideo autem hoc adserit poeta, ut laudando Iulum Caesarem laudet, quia ab eo originem ducit, ut «Iulius a magno demissum nomen Iulo». ROMANAS INVIDET ARCES honestior elocutio est si addamus quam rem invidemus, ut «Liber pampineas invidit collibus umbras». INIMICA IN GENTE praeoccupat quasi praescius. PROLEM AVSONIAM ut in sexto «nunc age Dardaniam prolem quae deinde sequatur gloria». HAEC SVMMA EST id est ‘mei praecepti collectio’. Iuvenalis «in summa, non Maurus erat nequeemperat. TALARIA NECTIT Mercurius ideo dicitur habere pennas, quia citius ab omnibus planetis in ortum suum recurrit; unde et velox et errans inducitur, ut «quos ignis caeli Cyllenius erretet orationis deus dicitur et interpres deorum; unde virga serpentes dividit, id est venena. Nam bellan
Abbreviated transcription (Latin):
africam respiciente: nã utrũq a turpi lib̾at fama. Uoca gephiros: aut ꝗbus ene¬
as nauig& unde ẽ: nec. ge pliyros spirare secũdos. aut ꝗ uehant mercurium.¬
tbagum. et paduerbio ĩ loco de loco posuit: Sic horatiꝰ romȩ tiburamero uento¬
sus tybure romã ꝓ tyburi Expectat: morat᷑: deterit tempus Non illũ nobis.
fuit ꝯcapt ut intellgamꝰ iam tũc eneã fuisse natũ nec n multũ tempꝰ mn¬
terfuit. Cuniꝯstrt pͥamo tũc̃ ab. hercule ĩꝑiũ traditũ.: rauidam ĩperiis. Unde
młn ĩꝑatores possent crrari ut hinc populũ late rege̾. Ideo aũt grauidam abłto
ungit: qr ẽi grauis illa redicimꝰ unde est huiꝰ origo ymonis sic̃ plautꝰ it
Ampbitrone suxor tua non puero sed peste grauida. Belloq frementẽ. excȩpt¬
ut sic rornana potens itas uirtute propago. si de arbore dicas producit᷑: ut fle¬

Expanded text:
Africam respiciente; nam utrumque a turpi liberat fama. VOCA ZEPHYROS aut quibus AeneAfricam respiciente; nam utrumque a turpi liberat fama. VOCA ZEPHYROS aut quibus Aeneas naviget, unde est «nec zephyros t, pro adverbio in loco, de loco posuit; sic Horatius «Roma Tibur amem, ventosus Tibure Romam» pro ‘Tiburi’. EXPECTAT moratur, deterit tempus. NON ILLVM NOBIS fuit, capta est, ut intellegamus iam tunc Aeneam natum fuisse; nec enim multum tempus interfuit, cum constet Priamo tunc ab Hercule imperium traditum. GRAVIDAM IMPERIIS unde multi imperatores possent creari, ut «hinc populum late regem». Ideo autem ‘gravida’ ablativo iungitur quia etiam ‘gravis illa re’ dicimus, unde est huius origo sermonis; sic Plautus in Amphitryone «uxor tua non puero, sed peste gravida est». BELLOQVE FREMENTEM exceptut «sit Romana potens Itala virtute propago»; si de arbore dicas, producitur ‘pro’, ut «fle
Abbreviated transcription (Latin):
si uendidit quod cõquerit uel defraudatus ꝑcoriũ uel de nuptiarũ protis¬
sione. Lutus. ut s diximus terram mari uicinam: mõ & insertilem uult ostẽdẽ:
Loci leges dedi. aut quam tributariam fecimus aut cui ideo cõcessimꝰ ciuitatẽ. ut ĩ
nrm deuenir& mrĩoniũ Nostra: ꝓmea: estaũt nobiliꝰ. Salu. nos in tanta doctis
simoꝵ copia. dominũ. maritũ ut suꝑiꝰ liceat phrigio ẜuire marito ẽaũt de
iure qĩ ꝑ coemptionẽ. Paris. simił paridi. Iniunia.a ꝑsona et bñ paris qi qui
sustulit pactũ ꝑactum. Iuuenał et caluo seruir& roma neroni. S etiuiroa
comitata. ut o uere phrygie nr .n. phryges n ocnia mytra: lidiana qua ute
bant᷑ &phryges & lidii. Mitra aũt est incuruũ pileum de quo petdebat &
buçarum tegmen. E rinem madentem subnixus .crinem unguentatũ sub¬
tuxun habens Rapto potit: stupro fruit᷑ nã proprie raptus illicitus coitus est.
ma ut inde pellat eneam nec uideatur esse contrariũ ꝗ turbant᷑ omĩã ioue

Expanded text:
ueritur? Scilicet vel defraudatus per corium, vel de nuptiarum promissione. LITVS ut et supra diximus, terram mari vicinam. Modo etiam infertilem vult ostendere. LOCI LEGES DEDIMVS aut quam tributariam fecimus, aut cui ideo concessimus civitatem, ut in nostrum veniret matrimonium. NOSTRA pro ‘mea’. Est autem nobilium simorum copia». DOMINVM ut superius «liceat Phrygio servire marito». Est autem de iure, quasi per coëmptionem. PARIS similis Paridi, iniuria a persona. Et bene ‘Paris’ quasi qui sustulit pactam. Sic Iuvenalis «et calvo serviret Roma Neroni». SEMIVIRO COMITATV ut «o vere Phrygiae! Neque enim PhryLydi mitra, hoc est incurvo pilleo, de quo pendebat etiam buccarum tegimen. CRINEMQVE MADENTEM SVBNIXVS crinem unguentatum subnixum habens. RAPTO POTITVR stupro fruitur; nam proprie raptus est inlicitus coitus. ENIA TORSIT REGIA ut inde pellat Aenean. Nec videatur esse contrarium quod turbantur omnia Iove
Abbreviated transcription (Latin):
obcetasse. Latebat: doriniets .s. Nam male sentit cdonatus dicẽs late patebit cõtra
metrũ Item dic̃ capilł tegebat aut latebat corporis comꝑatioe. Absolutus tñ est
est suꝑioa sẽsus. Argolici clipei: aut phoebes lampadis unũ magͥtudĩ aliua
Sed fugite. ec currebat. si cecus est nõ ẽ timendus subiũgit nõ solũ csrr seel
plures. O miseri: aut blãdiẽtis est ꝑticula ut ẽ in. serentio u misera aut reuera
esse putarẽt Uulgo: passim. Tercia iam lunę: bene in deserus locis ex lunȩ rauo¬
ne colligit iempora. Se complent. Ideo qr suũ non hẽt limien. scd a stẽ muuut¬
bo̾ exp̾mit desperatior̾m i astrinxi. Uos animã hãc. potius gblique uos littora¬

Expanded text:
ecasse fingitur. LATEBAT dormienti scilicet; nam male sentit Donatus dicens ‘late patebat’ contra ecasse fingitur. LATEBAT dormienti scilicet; nam male sentit Donatus dicens ‘late patebat’ contra metrum. Item dicit ‘capillis tegebatur’, aut ‘latebat corporis conparatione’. Absolutus tamen est prior sensus. ARGOLICI CLIPEI AVT PHOEBEAE LAMPADIS INSTAR unum maSED FVGITE occurrebat: si caecus est, cur timetur? Subiungit non unum esse, sed plures. O MISERI aut blandientis particula est, ut in Terentio «misera», aut re vera esse putarentur. VVLGO passim. TERTIA IAM LVNAE bene in desertis locis ex lunae ratione colligit tempora. SE COMPLENT autem ideo, quia suum non habet lumen, sed accipit a sobo exprimit desperationem. VOS ANIMAM HANC POTIVS oblique loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
Inscelicis: qrit fauorẽ euis uitupatione. quẽ scit odio esse troianis. Paupe. nam
ut ã de sinone diximꝰ apiid maiores hec fuerat cã militis & bñ uenali utit statu
mores sociiaĩ memors dũ trepidi festini. ut ꝑtimorem uel ꝑ contẽptũ relictuas
fuisse uideat᷑ & bñ causas & subiũgit timoris cylopis discretioẽ. Nec uisu facilis.¬
cuius poss& &̃ aspectus ĩferre formidinem. Mec dictu effibił ulli sermione nõ
explicabił et mire exaggerauit post descriptionẽ Uisccribus: uiscera prope car¬
mentes ne sit ueratio. Ulysses a solo nomĩe emphasim facit uude t̃ quod seꝗt̃
oblitus ue sui est ithacus ithacensis .s. Sepultus: stratus iacuit Inmensuu
ctiã ĩmensum ad poliplxmi magnitudinẽ ꝑtin&. qĩ intoto antro iacuerit¬
e ircũ funditn᷑ : ẜm homerũ. ꝗ dic̃ alios eũ tenuisse alios cecasse oculũ acuto
mũ dñt unũ huĩsse occilũ. Alu diios. Alii tres sed totũ fabulosũ ẽ. Nam hic

Expanded text:
IS VLIXI quaerit favorem eius vituperatione, quem scit odio esse Troianis. PAVPERE nam, ut etiam de Sinone diximus, apud maiores haec fuerat causa militiae. Et bene utitur veniali mores socii 'inmemores dum trepidi', festini, ut per timorem, non per odium relictus fuisse videatur: nam et causas subiucuius posset etiam aspectus inferre formidinem. NEC DICTV EFFABILIS sermone non explicabilis. Et mire exaggeravit post descriptionem. VISCERIBVS viscera proprie carmentes, ne sit iteratio. VLIXES a solo nomine emphasin fecit; unde est quod sequitur «oblitusve sui est». ITHACVS Ithacensis. SEPVLTVS stratus iacuit. INMENSVS etiam ‘inmensus’ ad Polyphemi magnitudinem pertinet, quasi in toto antro iacuerit. CIRCVM FVNDIMVR secundum Homerum, qui dicit alios eum tenuisse, alios caecasse oculum. ACVTOmum dicunt unum habuisse oculum, alii duos, alii tres. Sed totum fabulosum est. Nam hic
Abbreviated transcription (Latin):
Sridit quibus iactus fans ut ꝗs tenate dea ꝑ tanta picula casus in sequituo¬
bella exhausta sinira terminata quod nimie uirtutis est. Nam in cohare
bella quorulib& est ĩcere aut terminare paucor. fixum ĩmotũq sedet
cogi sci se op̃tat. quȩ sic megat .s ederet: placeret. ut & sedet hec animo iũclo
igali sineresis est prounnculo ingali aũt ꝑꝑ iugũ quod ĩponebat᷑ mñ

Expanded text:
 Quibus iactatus fatis ut "quis te, nate dea, per tanta pericula casus insequituCANEBAT finita, terminata, quod nimiae virtutis est; nam inchoare bella quorumlibet est, vincere vel finire paucorum. FIXVM IMMOTVMQVE SEDERET cogi sese optat quae sic negat. SEDERET placeret, ut «et sedet hoc animo». VINCLO IVGALI synaeresis est pro ‘vinculo’. ‘Iugali’ autem propter
Abbreviated transcription (Latin):
mul notandũ Anchisem omnem diuinãdi ꝑitiam huĩsse. Hinc ẽ illud. diui
niq ossa peritis. T erra hospita: usurpatiue hospita dix̃. quȩ in es ut hospes exe¬
unt. comunla esse possunt. Nar femitunũ ina nõ ꝑmittũt. luca hospes in
externis audiuit curia tectis. necmis abusum uirgiliũ: cũ & plautus dixerit. pau¬
pera ab co qđ ẽ hic ei hec pauꝑ ut pauꝑq senatus Item pauꝑq domus nec nota
portentũ munera. Bello armãtua eꝗ: Ratiocinatio diuinatiois c̃. Armenta. artit¬
ta dicta sunt. Qiͣ arinis apta: nã equi ĩtersunt p̃sidiis. boues armant᷑ excoriis. scd tñ¬

Expanded text:
mul notandum Anchisen omnem habere divinandi pemul notandum Anchisen omnem habere divinandi penique ossa parentis». TERRA HOSPITA usurpative ‘hospita’ dixi. Quae enim in ‘es’ exeunt communia esse possunt; nam femininum in ‘a’ non mittunt. Lucanus «hospes in externis audivit curia tectis». Nec mirum abusum esse Vergilium, cum et Plautus «paupera» dixerit ab eo quod est hic et haec pauper, ut «pauperque senatus» item «pauperque domus, nec nota potentum munera». BELLO ARMANTVR EQVI ratiocinatio divinationis est. ARMENTA armenta dicta sunt quasi apta armis; nam equi intersunt proeliis, boves armant ex coriis. SED T
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. unde hec tam clara repẽte tẽpestas Nam multa sigͣt. Spirate: & aduẽ¬
tũ ꝑtinet. &ad fauorẽ ut aspirat pͦfortuna labori. Crebrescũt optate aurȩs
Magnũ anchisę oñdit᷑ meritũ ꝑ atescit. propĩquãtibꝰ.ut & angusti rarescũt
luistra pelori. Euruant ĩ arcũ .i. ĩ arcus similitudinẽ. & excissim cuboice
latus ingens mpis in antrũ .i. ĩ anin similitudinem: sic de ponto Salu. unde hic
sũpsit coiorem spẽm efficit scythici arcus. I p̃ẽ latet. reuera procul ĩtuentibꝰ. unde
est portusq patescit. Nam ẜm Clonatũ late patet nõ estat uersus. Ideo gͦ latet de¬
bemus legere. Refugitq a litore templũ: edificia uicina littoribus loge Siẽti
uidenturĩ mari: quȩ accedentibus. qi receder& et retroseagere putant uel qr
scitũ ẽ incolle ꝗ sensim crescit a litore. Idco dix̃ refugit pͥmũ aut qualtꝰ uide
pũ uolunt .i. pmã ꝑtem campi. Candore niuali. Hoc ad uictoriȩ ometi ꝑtine. Si¬

Expanded text:
clara repente tempestas?». Nam multa significat. SPIRATE et ad ventum pertinet et ad favorem, ut «adspirat primo Fortuna labori». CREBRESCVNT OPTATAE AVRAE magnum Anchisae ostenditur meritum. PATESCIT propinquantibus, ut «et angusti rarescent claustra Pelori». IN ARCVM in arcus similitudidem, ut «excisum Euboicae s in antrum" , in antri scilicet similitudinem. sic de ponto Sallustius, unde hic tulit colorem, "nam speciem efficit Scythici arcus" . Ad v. 535 Ipse latet re vera procul intuentibus: unde est 'portusque patescit'. nam secundum Donatum 'late patet' non stat versus. Ad v. 536 et reliqua. refugitque ab litore templum aedificia vicina litoribus longe intuenti videntur in mari, quae accedentibus quasi recedere et retro se agere putantur: vel quia situm est in colle, qui sensim crescit a litore. ideo dixit 'refugit'. tale eum’ volunt, id est primam partem campi. CANDORE NIVALI hoc ad victoriae omen pertinet. Si
Abbreviated transcription (Latin):
rñsa sibyllȩ digerit: ordinat disponit. s eclusa. pro inclusa p̃positio pro prȩpoĩtioe

Expanded text:
responsa Sibyllae». DIGERIT ordinat, disponit. SECLVSA pro ‘inclusa’, praepositio pro praepositione. responsa Sibyllae». DIGERIT ordinat, disponit. SECLVSA pro ‘inclusa’, praepositio pro praepositione.
Abbreviated transcription (Latin):
quamꝰ rema Augustus cesar intelligens. d ciectis siluis expestilentibus amoni red¬
didit loca i nsanã: alii magnã dicũt. sed melius deo plenã et uaticinatricẽ ĩtelli¬
gimus. Subima: inima nt nãq sub ingenti lustrãdũ singula tempło: et exer&¬
sub Uc labor. fata canit folusq notas & carmĩã mãdat: tribus modis futura
p̃lic̃: aut uoce aut scriptura aut signis.i. ꝗbusdã notis. ut oblisco rome uidemus
Uelut alii dñt notis litterarũ. et ꝑ unã litteram signific& aliquid: Insoliis aũt
scribebant. uirgo uero phemone dicta ẽ. Nã sybylla apellatiuũ nomen a deo ut x¬
Uarro quot sybylle fuerũt scripsit. Sibylla aũt dr̃ oĩs puella cuiꝰ pectus numẽ
dixerũt. unde est. Maghã dui mentẽ aĩumq delius ĩspirat uaito Sne sciẽdũ
oũ rñsa sibyllę plus minus ue centũ nõ cõtigeri sermonibus Unde Uirgiliꝰ
ait. Quo lati ducp̃t aditus centũ hostia centũ unde ruũt totidemq uoas

Expanded text:
Quam rem Augustus Caesar intellegens deiectis silvis ex pestilentibus amoena reddidit loca. INSANAM VATEM alii ‘magnam’ dicunt, sed melius deo plenam et vaticinatricem intelle. sub ima in ima, ut "namque sub ingenti lustrat dum singula templo" . Ad v. 444 Fata canit foliisque notas et nomina mandat tribus modis futura praedicit: aut voce, aut scripto, aut signis, id est quibusdam notis, ut in obelisco Romae videmus: vel, ut alii dicunt, notis litterarum, ut per unam litteram significet aliquid. in foliis autem scribebantur. 'virgo' vero Phemonoe dicta est: nam sibylla appellativum est nomen, adeo ut Varro quot sibyllae fuerint scripserit. sibylla autem dicitur omnis puella, cuius pectus numen imumque Delius inspirat vates». Sane sciendum omnia responsa Sibyllae plus minusve centum contineri sermonibus; unde Vergilius ait «quo lati ducunt aditus centum, ostia centum, unde ruunt totidem voces,
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ semꝑ mouẽt᷑ Impleuit aũt ideo qr lacrime plerũꝗ sc ũtra culos rerẽe & bil
pmissit excusatione his lacrmis cõmemoratiõe pͥoris mariti A tpa restrti sta so¬
prac ottn pnte plena name purgnt obiecta es om̃dit urilitatt̃ e a uitiore p¬
suad&. O luoe magis dilecta. .i. dilectior nã annꝗ freqñter pro compatino iũgebãt ꝑti¬
culam magis tale & illud ẽ. Nate mihi quõelam uita dũ uita mane̾t cara magis so¬
la: solane mereris nam carpenis uiuenta Nec dulces natos: ꝑꝑ liberos q̃ suint cã secũ

Expanded text:
 lacrimae plerumque se intra oculos tenent. Et bene praemisit excusationem his lacrimis commemoratione prioris mariti. ANNA REFERT suasoria est omni parte plena; nam et purgat obiecta, et ostendit utilitatem, et a timore persuadet. O LVCE MAGIS DILECTA id est ‘dilectior’; nam antiqui frequenter pro comparativo iungebant particulam ‘magis’. Tale et illud est «nate, mihi vita quondam, dum vita manebat, care magis». SOLANE solane maerens in omni carperi
Abbreviated transcription (Latin):
hostibus poenas dederunt. In manisq gela. Cuuitas ⁊ fluuio nominata sicut
& campi geloi ogragas: mons ẽ muro cinthuis in cuiꝰ sublima ꝑte oppidũ est
Unde & Cicero ait attate ititra moenia ante oppidũ spectat de uerre. Notãdũ
sane hoc uirgiliũ ꝗͣtutti ad sua tẽpora spectat dict̾ non ꝗtum ad oꝑis fne
n nauiganie nec fuerat caitenna siecata uel gela uel agrigẽtũ conditũ qđ
frequee ficit sed ideo uiciosuto t qr ex ꝑ norrat᷑ ence fagnatitũ quo.
Cappadocia greges equorũ perisstat delphici pollitus rũsione addi xerũt
equos de Agrigento et reparauerũt meliorta s aliosa selinis: Ciuitas uix
cco trans lilybeum dicta uel ꝑꝑ curuaturã littoris in quo posita. Uel ꝙ

Expanded text:
hostibus poenas dederunt. INMANISQVE GELA civitas a fluvio nominata, sicut hostibus poenas dederunt. INMANISQVE GELA civitas a fluvio nominata, sicut etiam «campi Geloi». AGRAGAS mons est muro cinctus, in cuius summa parte oppidum est; unde et Cicero ait «ad mare intra moenia ante oppidum exspectabat» de Verre. Notandum sane haec Vergilium quantum ad sua tempora spectat dicere, non quantum ad operis; Aenea enim navigante nec fuerat Camerina siccata nec Gela vel Agrigentum conditae. Quod frequenter facit; sed nunc ideo vitiosum est, quia ex permus etiam aliud: cum in Cappadocia greges equorum perissent, Delphici Apollinis responso adduxerunt equos de Agrigento, et reparavere meliores. PALMOSA SELINVS civitas iuxta a monte Eryce, trans Lilybaeum, dicta vel propter curvaturam litoris in quo sita est vel quod
Abbreviated transcription (Latin):
duos alucos creat. Alpheũ & Arethusam unde fit ut fingat᷑ conigi in exitu
quos origo nõ iũxit ita arethusã aũt ẽĩ in elyde esse testat᷑ uirgiliꝰ dicens. Sicii¬
bi cum fluctus subtus labere sicanos. Hec ẜm fabulas uenatrix fuit ꝗ̃dũ se in
alpheo post laborem ablueret ab eoadamata ẽ. & dui fugiens deoꝵ miẜatiõe ĩ fõtẽ
mutata ad sicihã ꝑ secretos meatus uenit. Quod & uirgiliꝰ oñdit. Et tandemr
ergo niti stagnãtis helori. fluuuii ꝗ ad imitationem nili suꝑfundit᷑ campis a¬
chini promontoriũ austrũ spectans: unde & pachinũ dictũ ab aeris crassitu¬
dine nam u est crassus pinguis. Camerina procul: paluis ẽ iux̃ oppi¬
dum cui quodã tempore siccata pestilentiã crearat. Consultus apollo an eã petut
quo cõtempto exsiccauerũt paludes et carentes pestilentia ꝑ cam ꝑteta ingresiss

Expanded text:
duos alveos creat, Alpheum et Arethusam; unde fit, ut fingantur coniungi in exitu, duos alveos creat, Alpheum et Arethusam; unde fit, ut fingantur coniungi in exitu, quos origo coniunxit ita. Arethusam autem etiam in Elide esse testatur Vergilius dicens «sic tibi cum fluctus subterlabere Sicanos». Haec secundum fabulas venatrix fuit quae, dum se in Alpheo post laborem ablueret, ab eo adamata est et diu fugiens deorum miseratione in fontem mutata ad Siciliam per secretos meatus venit; quod etiam Vergilius ostendit «et tandem e. STAGNANTIS HELORI fluvii qui ad imitationem Nili superfunditur campis. PACHYNI promontorium austrum spectans. Vnde et ‘Pachynum’ dictum ab aëris crassitudine; nam παχὺς est crassus, pinguis. CAMERINA PROCVL palus est iuxta oppidum, cui quodam tempore, cum siccata pestilentiam creasset, consultus Apollo an eam penitus ἀμείνων; quo contempto exsiccaverunt paludem et carentes pestilentia, per eam partem ingressis
Abbreviated transcription (Latin):
dii ꝑmanet. Ni teneant cursus yntiꝗ ni pro ne ponehãt. qua ꝑticula płenus
ẽ plautus ni mala. ni stulta sis. Sensus gͦ tał est nmtiorcogebat ut quocũ
nauigaremus ut & uentũ seq̃rem᷑ nõ uidiciũ. Sed ocurrebat p̃cepiũ heleni
et uira scyllam et carybdĩ: qrͣ placuit. ne cursus ueneãt lix t̃ agient᷑. etĩpleãt
Inter utrãq uiam: modico mortis inrerstitio. Item scyllę & carybdis. Reiro da¬
re liniea: quod dũ cogitamus prosperior nob slare cępit borcas Missus adest
sauore s. numinũ. qõ. a dus Anchises opiauerat. ut ferte uiã uenio facilem
nitu totam siciliamUnde & panthagias dictus est quasi ubiq sonans. hic po
n facit error no. Infęlicis ulyssi: epitheton ad implendũ uersum positura
mort gręco sine respcũ negotũ. Contra plemiriũ undosũ: uerbũ de uerbo ex¬
pressit. hoc ẽ undosum. quod plemiriũ. Ortygiam: hec im̃ ortygia dr̃. Apollis

Expanded text:
igionem diu permanet. NI TENEANT CVRSVS antiqui ‘ni’ pro ‘ne’ ponebant, qua particula plenus igionem diu permanet. NI TENEANT CVRSVS antiqui ‘ni’ pro ‘ne’ ponebant, qua particula plenus est Plautus «ni mala ni stulta sis». Sensus ergo talis est: timor cogebat ut quet ventum sequeremur, non iudicium; sed occurrebat praeceptum Heleni, vitare Scyllam et Charybdim. Quare placuit, ne cursus teneant, hoc est agantur et impleantur, inter utramque viam modico mortis interstitio, id est Scyllae et Charybdis, retro dare lintea; quod dum cogitamus, prosperior nobis flare coepit Boreas. Mfavore scilicet numinum: quae Anchises optaverat dicens "ferte viam vento facilem nitu totaenim facit ‘error’. INFELICIS VLIXI epitheton ad implendum versum positum more Graeco, sine respectu negotii. PLEMYRIVM VNDOSVM verbum de verbo expressit; hoc est enim ‘undosum’, quod ‘Plemyrium’. ORTYGIAM haec tantum Ortygia dicitur; Apollinis
Abbreviated transcription (Latin):
cõpositio oñdit. Nam huiuꝰ impons compotis ĩpotem cõpotem facit: quod ĩ simpli
difficile ĩuenis ꝑ compositionẽ agnoscis faciliꝰ E xterrita tellus: poctica hyꝑhole
caruis cauernis eccho n ĩ cõrauis locis est. Ruit: festinanteruenit.Nequaqͣ lu¬
mine toruo:qr noceͣ nõ poterat. Ethneos sratres: aut similes aut feritate germa¬
nos nã nõ sunt frẽs polyphemi quem Neptuni fsiliũ homerus fuisse diciti
Unde co cecato Ulisses ptulit tempestatem ꝗ ad eum uenit derlicta calipsone
cum decẽ annis suerat unde ut s̃ diximus uirgili dictis dissenut tempoꝵe ro
men lenit᷑. Cyparissus aũt Telephi silius fuit amatus ab Apolline uel ut alii
donimiũ miẜicordiam numinũ meruut ita ĩ arborẽ cup̃s sũ uersus ẽ aptam
et cõsceratã lacrimis et lucubus. s ilua alta iouis lucustie dianę. Iouis propat

Expanded text:
conpositio ostendit; nam ‘huius inpotis compotis, inpotem compotem’ facit. Quod in simplici conpositio ostendit; nam ‘huius inpotis compotis, inpotem compotem’ facit. Quod in simplici difficile invenis, per conpositionem agnoscis facilius. EXTERRITA TELLVS poetica hyperbole. CVRVIS CAVERNIS echo enim in concavis locis est. RVIT festinanter venit. NEQVICQVAM LVMINE TORVO quia nocere non poterant. AETNAEOS FRATRES aut similes, aut feritate germanos, nam non sunt Polyphemi fratres, quem Neptuni filium Homerus dicit. unde eo occaecato Ulixes pertulit tempestatem, qui ad eum venit derelicta Calypso, cum qua decem annis fuerat: unde, ut supra diximus, Vergilii dictis dissentit temporum rmen levatur. Cyparissus autem Telephi filius fuit, amatus ab Apolline, vel ut alii, do nimium misericordiam meruit numinum, itaque in arborem cupressum conversus est, aptam et consecratam lacrimis et luctibus. SILVA ALTA IOVIS LVCVSVE DIANAE ‘Iovis’ propter
Abbreviated transcription (Latin):
fluentẽ noluit dict̾ ꝙ aũt dicũ phisici de
effosso oculo sanguinem nũꝙͣ flue̾ Uerũ quidemti est sedut s̃ non essossuin
cius oculũ sed terrebratũ eius oculũ legimus inde aũt de fluctibus aut de spa¬
cio oculi. Gemitu: cũ gemitu .I am mediũ. sic altũ ut mediũ putares. Nã ĩꝗnio
legitur & fluctus. Trepidi : festini ut ne trepidate meas teueri desendẽ naues. Nẽ
sonat sic alibi tractasq ad lutora uores. Nam de hoĩbus non dix̃. ꝗr s̃: est taciusq
incidere funes. Uestigia torsit: bñ uno sermone oñdit eũ reuertẽtem iã audissẽ
sonũ remigii. dextram affectare: dextram intendeͬ sic ut poss& nauẽ teneret
et declinatur potis potis poti potem potis a pote & nomen docet esse roͣ compatio¬
nis. Nam ĩ suꝑlatiuo potissimus facit cui si detraxeris simus ĩuenies nominis
positionem ut acerrimus acer fortissimus fortis. Sic aũt ut diximiis declinai

Expanded text:
fluentem’ noluit dicere. Quod autem dicunt physici de effosso oculo sanguinem numquam fluere, verum quidem est, sed supra non effossum huius oculum, sed terebratum legimus. INDE aut de fluctibus aut de spatio oculi. GEMITV cum gemitu. IAM MEDIVM sic altum, ut medium putares; nam et legitur et ‘fluctus’. TREPIDI festini, ut «ne trepidate meas, Teucri, defendere naves», sonat; sic alibi «fractasque ad litora voces» - nam de hominibus non dixit, quia supra est «tacitique incidere funem». VESTIGIA TORSIT bene uno sermone ostendit eum revertentem iam audisse sonum remigii. DEXTRAM AFFECTARE dextram intendere, scilicet sic, ut posset net declinatur potis, potis, poti, potem, potis, a pote. Et nomen esse docet ratio comparationis; nam in superlativo ‘potissimus’ facit; cui si detraxeris ‘simus’, invenies nominis positionem, ut ‘acerrimus acer’, ‘fortissimus fortis’. Sic autem ut diximus declinari
Abbreviated transcription (Latin):
paruã fuerat sororem elbgẽ insi ẽi unanimẽ. Sicimus aũt & unanimis &utia¬
nimus sicut mertiis et inerttius Nale satia. nõ plene sama: amore uicialta phale

Expanded text:
parum fuerat sororem eligere nisi etiam unanimem. Dicimus autem et ‘unanimus’ et ‘parum fuerat sororem eligere nisi etiam unanimem. Dicimus autem et ‘unanimus’ et ‘nimis’, sicut ‘inermus’ et ‘inermis’. MALE SA
Abbreviated transcription (Latin):
ris ĩpulsum Simulat n se urtit̃ mirari cuiꝰ puelchitudine cõmouetua
Nult aũt uirius figirratt dix nã ad nũto trãstulit quod ẽ ꝗͣtitatis. Reciresat:
bene freqñtatiuo uslis est uerbo ĩfieqñti amantis cogitatione s entio nõ eneę
ut sit qdã excusaͦ scd dardani a niũbiis aut ueneis: nfixi pectore uultus uer¬
baq tale et illud illũ abscas absentem ꝗ auditq uidetq Et duo tangit ꝗbꝰ¬
ꝗetem. aut penitꝰ ꝗete caruit. ut placida epit heton sit ꝗetis. Aut huĩt ꝗdem
ꝗrtẽ sed nõ placidã .i. turbatũ somis unde & ipsa paulo pꝰ quę suspẽsã ĩ sõnia
terrẽt ꝑostera phcebea listrabat lampade terras icircũ locuno orentis diei secũ¬
iꝰ quę ꝑ naͣm necc̃e est fieri plęrũq cõtẽnat: Iustrabat aut illustrabat aut re
ut.s̃. ĩuoluens umbra magna terramq polũq. Et & est hysitron protheron
insensu. Aurora .n. solem p̃ccdit. Cum sicunanimẽ: de re pudenda locuturũ

Expanded text:
itudine commovetur. ‘Multa’ autem ‘virtus’ figurate dixit; nam ad numerum transtulit quod est quantitatis. RECVRSAT bene frequentativo usus est verbo in frequenti amantis cogitatione. GENTIS non Aeneae, ut sit velut excusatio, sed Dardani a numinibus aut Veneris INFIXI PECTORE VVLTVS VERBAQVE tale et illud est «illum absens absentem auditque videtque». PLACIQVIETEM aut penitus quiete caruit, ut ‘placida’ epitheton sit quietis, aut habuit quidem quietem, sed non placidam, id est turbatam somniis; unde et ipsa paulo post ‘quae me suspensam insomnia terrent’. POSTERA PHOEBEA LVSTRABAT LAMPADE TERRAS circumlocutio orientis diei - secunuram necesse est fieri, plerumque contemnat. LVSTRABAT aut ‘inlustrabat’, aut re ut supra «involvens umbra magna terramque polumque». Est etiam hysteroproteron in sensu; Aurora enim solem praecedit. CVM SIC VNANIMEM de re pudenda locutura
Abbreviated transcription (Latin):
no exeꝗt nõ uidentes optimã cõuinctionẽ. Cum n terciũ sic clauẜit factoꝑ
dat cura ꝗctem. Nam cũ eneata dormire dixerit satis cõgrue subiũxit ut so¬
noamans caret I am dudũ. aut niĩ ut seren lam dudũ teamar iã dudum
illi facile sit ꝙ doleat Sut ian dudũ quo tpre uidit gntam loutius enĩ¬
ĩpmo Obstupuit ꝑmo aspectu sidonia dido. Sanciehic subugitꝰ Uulnus
alit. et bene alludit ad cupidini tella ut paulo post i faculã et eco tarpit̃
igni sm sagutanũ uulnu c̃fatis in cendiũ gura amorẽ ib co ꝗ conurat

Expanded text:
 – non videntes optimam coniunctionem; cum enim tertium sic clauserit «factoque dat cura quietem»; nam cum Aenean dormire dixerit, satis congrue subiunxit ut somno amans careret. IAMDVDVM aut ‘nimium’, ut Terentius «iamdudum te amat; iamdudum illi facile sit quod doleat»; aut ‘iamdudum’, a quo tempore vidit Aenean - legimus enim «obstipuit primo aspectu Sidonia Dido». SAVCIA hinc subiungit ‘vulnus alit’. Et bene adludit ad Cupidinis tela, ut paulo post ad faculam, ‘et caeco carpitur igni’; nam sagittarum vulnus est, facis incendium. CVRA amore
Abbreviated transcription (Latin):
in uiͦ illud amphibolon ẽ. quo magis italia mecũ letere reꝑta. ec uates hę¬
lenus: ꝗr dixerat prohibent nã cętera parce scire helenũ on dira celctio uł¬
rẽ esse ꝙͣ famem. hic labor extremus: Apud drepanũ deus appulit: unde se
cõmẽdat didoni dicẽs se ad eam deor uolũtaͭ ͤ ueisst. fato diuũ: q̃ dii hõi¬
buis tribuũt. Re narrabat: re uacat. aut cõfiteri possit. Sane in secũdi duo
ticuẽ omnes duiturnitatẽ narratiois oxp̃ssit. Notandũ sane ꝗr cõtroũsiaꝵ
more epilogos dedit sex istis suꝑioribꝰ libris quos esse biothicos uoluit:

Expanded text:
C VATES HELENVS quia dixerat «prohibent nam cetera Parcae scire Helenum». NON DIRA CELAENO m dicit esse, quam famem. HIC LABOR EXTREMVS apud Drepanum. DEVS APPVLIT ORIS bene se commendat Didoni, dicens se ad eam deorum voluntate venisse. FATA DIVVM quae dii hominibus tribuunt. RENARRABAT ‘re’ vacat, ut «confieri possit». Sane in secundi printi’. TANDEM diuturnitatem narrantis expressit. Notandum sane quia controversiarum more epilogos dedit sex istis prioribus libris, quod et esse bioticos voluit.
Abbreviated transcription (Latin):
ci sic̃ cossus larti solũnio. suꝑemĩẽt omẽs .s. uirtutis gnẽ. Rem romanã. statũ rei . p.¬

Expanded text:
ci, sicut Cossus Larti Tolumnio. SVPEREMINET OMNES virtutis genere. REM ROMANAM statum reipci, sicut Cossus Larti Tolumnio. SVPEREMINET OMNES virtutis genere. REM ROMANAM statum reip
Abbreviated transcription (Latin):
Hic est ꝗ rñdit legatis sãnitũ aue sibi offerentibꝰ romanos nõ aurũ here uelle sed
auꝵ hẽntibus imꝑare .s erane serentẽ: Attilius ꝗdam senatoꝵ fuit. ꝗ cum agrũ suũ
coleret eu ocatus ꝑꝑ uirtutẽ merint dictaturã: xrauus aũt a serendo dictus est ꝗ uoi
fessum ripitis fabu: Curme o fabii fessũ ad ur̃am trahitis narmͦuem. Aut fessũ tristẽ
nurati cũ ẜuis: et clientibꝰ siuis cõtra ueĩentes dimicauert & insidus apud cremerĩ flu¬
restituit rem. Non ponebat enĩ rumores ante salutem frgo postꝗͣ magisq uiri nũc
ent. et est rheionicꝰ locusꝰ. s pirantia ęxa aĩata horatius et molles imitabr̃ ere capil
ꝑ actioem cãe athenienses ꝑ astroĩam egyptios et caldeos. Pacis morẽ: leges paciss po
liis Marcellus opimis: hic gallos et poenos eq̃stri certamĩe suꝑauit. Uiridomaꝵ etiã
galloꝵ ducem manu propria ĩteremit. et opima retulit spolia. q̃ dux detraxerit du¬

Expanded text:
hic est qui respondit legatis Samnitum aurum sibi offerentibus, Romanos non aurum habere velle, sed aurum habentibus imperare. serrane serentem Atilius quidam senator fuit, qui cum agrum suum coleret euocatus propter uirtutem meruit dictaturam; Serranus autem a serendo dictus est. Hic fessum rapitis fabii cur me, o Fabii, fessum ad vestram trahitis narrationem? aut certe 'fessuui cum coniurati cum servis et clientibus suis contra Veientes dimicarent, insidiis apud Cremeram flurestituit rem: Non ponebat enim rumores ante salutem. Ergo magisque magisque viri nunc ent: et est rhetoricus locus. spirantia animata. Horatius "et molles imitabitur aere capper actionem causarum Athenienses, per astronomiam Aegyptios et ChaldLIIS MARCELLVS OPIMIS hic Gallos et Poenos equestri certamine superavit. Viridomarum etiam, Gallorum ducem, manu propria interemit et opima retulit spolia, quae dux detraxerat du
Abbreviated transcription (Latin):
romane militiȩ ex pͥmit morẽ. Nã post pub̾tatẽ armis exercebant᷑ & sextodecimo ãno milita¬
batt quo ã solo sub custodibꝰ agebant nec ẽ ꝯium longa ppłos ĩpace regebat. nã lic& ĩ pae¬
nouitatis oñdit opĩones Ingentes n esse quos pͥmũ uidimꝰ opinam̃. Reportat aut reuorat
susminores & tunc demũ senatus ex̃ inbẽ populita noscebat et ita si uisum fuisset admit¬

Expanded text:
Romanae militiae exprimit morem; nam post pubertatem armis exercebantur et sexto decimo anno militaRomanae militiae exprimit morem; nam post pubertatem armis exercebantur et sexto decimo anno militabant, quo etiam solo sub custodibus agebant. nec est contrarium "longa populos in pace regebat" : nam licet in panovitatis ostendit opinionem: ingentes enim esse quos primum videmus optus minores, et tunc demum senatus extra pomeria postulata noscebat, et ita si visum fuisset admit