comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iauis ꝑresbiter. aut diaconus & om̃i no
quilib& exclero parroechiam ꝓpriam de¬
rens ad aliam ꝓperauit: de in om̃ino demi¬
grans in aliam parroechiã ꝑmulta tẽpora.
nititur inmorari. ulterius ibidem non mi¬
nistr&. Alaxime si uocanti suo ep̃o & re¬
grediad ꝓ priam ꝑarroechiam cõmonenti
obedire contẽpsit. Quod si in hac indiscipli¬
natione ꝑdura aministerio modis om̃ib
remoueatur. Ita ut nequaquã locum resti¬
tutionis inueniat. Si uͦ ꝓhac causa dãnatũ
alter ep̃s suscipiat: hic & iam a cõmuni cotr
LIENU clericum inuito ep̃o ipsius nemo
suscipiat nemo sollit&. nisi forte expla¬
cito caritatis io int̾ dante accipientemꝙq
conueniat. Nami grauis in urtȩ reus est.
qui de fr̃is eccła. io qͦd est utilius aut p̾tiosi¬
us aud& uł abicere uł tenere. Itaq si uitra
ꝓuintiã res agitur trans fugam clericũ deeccłã¬
sua metropolitanus redire conpellat. Siaũt
longius recessit: tui p̃cepti auctoritate reuo¬

Expanded text:
quis presbyter, aut diaconus, et omnino quilibet ex clero, parochiam propriam deserens, ad aliam properaverit: dein omnino demigrans, in alia parochia per multa tempora nititur immorari, ulterius ibidem non ministret: maxime, si vocanti suo episcopo, et regredi ad propriam parochiam commonenti obedire contempserit. Quod si in hac indisciplinatione perdurat, a ministerio modis omnibus removeatur: ita ut nequaquam locum restitutionis inveniat. Si vero pro hac causa damnatum alter episcopus suscipiat, hic etiam aAlienum clericum invito episcopo ipsius nemo suspiciat, et nemo sollicitet, nisi forte ex placito charitatis id inter dantem accipientemque convenerit. 690 Nam gravis injuriae reus est qui de fratris Ecclesia id quod est utilius aut pretiosius audet vel allicere, vel tenere. Itaque si intra provinciam res agitur, transfugam clericum ad suam Ecclesiam metropolitanus redire compellet. Si autem longius recessit, tui praecepti auctoritate revo
Abbreviated transcription (Latin):
oport&. ut sciamꝰ si iurare cogamur. illuo
necessitate uenire infirmitatif eoꝵ quib
aliqͥo ꝑ suademꝰ. Quȩ utiq infirmitas ma¬
lũ est. Unoe nos cotidie lib̾ari dep̾camur
cum dicimꝰ. Liba nos amalo. Itaq nondi¬
xit qͦd amplius. ẽ: malum est seo amaloẽ.
Hos aut non malum facimꝰ: quibene utimur
iuratione. quȩ & si nonbona. tamen neces¬
saria est: ut alteri ꝑsuadẽmꝰ. qͦo utiliter
ꝑsuademꝰ. Sed amalo est ab illius uidelic&
infirmitate. aquo iurare cogim᷑. Unde

Expanded text:
si jurare cogaris, illud de necessitate venire infirmitatis eorum quibus aliquid persuades, quae utique infirmitas malum est. Unde nos quotidie liberari deprecamur, cum dicimus: Libera nos a malo. Itaque non dixit: Quod amplius est, malum est. Tu autem non malum facis, qui bene uteris juratione, quae etsi non bona, tamen necessaria est, ut alteri persuadeas quod utiliter persuades. Sed a malo est, ab illius videlicet infirmitate, a quo jurare cogeris. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
ȩcclȩ ꝓprie dedit aut reliquid ꝓuͥo arbitrio.
alienare quib lib& titulis aut distractionib
uł sub quocũq argumento non patiamur. nisi
forsitan aut clericis honorũ meritis. aut mo¬
nasteri is religionis intuitu. aut certe peregri.¬
nis si necessitas largiri suaserit. Sic tam̃ uthec
ipsa non ꝑpetuo. sed temporaliter ꝑfruantur:¬

Expanded text:
esiae propriae dedit aut reliquit arbitrio, alienare quibuslibet titulis atque distractionibus vel sub quocunque argumento non patimur, nisi forsitan aut clericis honorum meritis, aut monasteriis religionis intuitu, aut certe peregrinis si necessitas largiri suaserit, sic tamen ut haec ipsa non perpetuo sed temporaliter perfruantur
Abbreviated transcription (Latin):
Accusatores & iudices nonidem sint sid ꝑse
accusatores ꝑse iudices. ꝑsetestes. ꝑse accusati.
unꝰ qͥsq in suo ordinabit᷑ ordine. tiã scriptio
semꝑ pͥmo fi&. ut talionẽ calumpniator.
acci piat. q ante in scriptiont᷑ nemo de¬
b& iudicari uel dampnari. cũ & scłileges
He tadẽ retineant. deqͥb omĩb uera semꝑ fiat
eslitas. qͥtinus accusationis & iuditu & testi¬
monii mercedẽ ꝓueritate gestoꝵ conseeͥ

Expanded text:
Accusatores vero et judices non idem sint, sed per se accusatores, per se judices, per se testes, per se accusati, unusquisque in suo ordinabiliter ordine. Nam inscriptio primo semper fiat, ut talionem calumniator recipiat, quia ante inscriptionem remo debet judicari vel dampnari, cum et saeculi leges haec eadem retineant; de quibus omnibus vera semper fiat aequitas, quatinus accusationis et judicii ac testimonii mercedem per veritatem gestorum consequi
Abbreviated transcription (Latin):
e.xꝰ.ñ .ñ. & si ÷ aliqͥd quod eis alaicis obici¬
at᷑. ad epm in cuiꝰ territorio . t̃. de feratur.
& iuxxcta id qͦd illi qͥ esꝰde̾ sunt ordinis di¬
iudicauerint. aut corrigatur autexpur¬
seruandum : ut nullatenus aliqͥs p̾sumat.
nis crimine & litigationis causa litteris ꝑ
ordinẽ cũ p̃hensũ manu ꝓ pͥa subscripserit.
& rp̃o uł sacre synodo porrexerit. ut iux
na testatur. nisi inscriptione cęlebrata
reum qu̾e ꝗͣm fieri. nec ad iuditiũ exhib̾i.
quia sicut conuictũ decrimine pęnaconstrin¬
git. ita accusatorẽ. siñ ꝓbaurrit qͦd obiecit.

Expanded text:
ed si est aliquid quod eis a laicis objiciatur, ad episcopum, in cujus territorio est, deferatur: et juxta id quod illi qui ejusdem sunt ordinis dijudicaverint, aut corrigatur aut expurservandum est, ut nullatenus aliquis praesumat inis crimen et litigationis causas, litteris per ordinem comprehensum, manu propria subscripserit, et episcopo vel sacrae synodo porrexerit, ut justna testatur, nisi inscriptione celebrata reum quemquam fieri, nec ad judicium exhiberi, quia sicut convictum de crimine poena constringit, ita accusatorem, si non probaverit quod objecit.
Abbreviated transcription (Latin):
atq decernimus ut om̃s intelligant non
solu̾ claustra monasterii uel ȩccłȩ atq
eccłarum sub immunitatis defensio ne
consistere. urrũ ȩtiam domus eullas duis epta
uilarũ. &e piscatoria manufacta & quiodo
munimenta ad uis earumdẽ gecłarum
sine laborationib fiunt & nullo mooo
munitione cinguntur casii sieut fi erisole
aquib: liba& hominib aliqͦs dapͥnũ factũ
fierit: quã uis idem ager aut siluanad
in munitas fracta iudicanda est se ado not
sercentoꝵ solidoꝵ copositione ses seadin legẽ
quȩ in rodem loco teneturuñ intalalo
dus: Qui scandalũ uel dap̃nũ intaliloco

Expanded text:
atque decernimus, ut omnes intelligant non atque decernimus, ut omnes intelligant non solum claustra monasterii vel Ecclesiae, atque castitia ecclesiarum sub immunitatis defensione, consistere, verum etiam domus, et villas, et septa villarum, et piscatoria manufacta: et quidquid munimenta ad jus earumdem ecclesiarsine laborationibus sunt et nullo modo munitione cinguntur, casu, sicut fieri solet, a quibuslibet hominibus aliquod damnum factum fuerit, quamvis idem ager aut campus veinmunitas fracta iudicanda est; et ideo non sexcentorum solidorum conpositione, sed secundum legem, quae in eodem loco tenetur, is multandus est qui scandalum vel damnum in tali loco
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis euiuscuq munuscula ȩcclȩ scis seriptu¬
rarĩ titulis collata nefaria calliditate abstu:¬
lerit fraudauerit. inuaserit. retinuerit atq
surrepserit & nonstatim asacerdote cõmonit
dõ collata rediderit. ab ȩcclȩ catholicȩ cõmu¬
Siquis agnito iure ȩcclastico non statim ȩccłȩ
uel sacerdoti reformauerit aut ut ipsum
ius agnoscere possit in uiditiũ electorum
uenire distulerit. tam diu acõmunione
eccłastica suspendatur. quadui restitutis
rebus tam ȩccłam qua sacerdotem reddat
eruenit ad nos quod quedam ȩccłȩ aut
monasteria nr̃as & predecessoꝵ nr̃oꝵ im.
munitates habentia multa pre iuditia &
infestationes a quibusdã patiantur. & nec
ꝑ easdem immunitates ullam defensionis
tuitionem habere ualeant. ꝓpt̾ quod ab
eisdem hoc immunitatẽ temerantib dicat᷑
non plus immunitatis nomine coplecti
quam claustra monasterii. Cetera quoq
quã uis ad easdem ȩccłas uel monasteria
ꝑtineant insmunitatẽ. ẽẽ: pro hoc uolumꝰ¬

Expanded text:
Si quis cujuscunque munuscula Ecclesiae sanctis scripturarum titulis collecta, nefaria calliditate abstulerit, fraudaverit, invaserit, retentaverit, atque subripuerit, et non statim a sacerdote commonitus Deo collata reddiderit, ab Ecclesiae catholicae commusi agnito iure ecclesiastico non statim ecclesiae vel sacerdoti reformaverit, aut ut ipsum ius agnoscere possit in iudicium electorum venire distulerit; tamdiu a communione ecclesiastica suspendatur, quamdiu restitutis rebus tam ecclesiam quam sacerdotem reddat ervenit ad nos, quod quaedam ecclesiae aut monasteria nostras et praedecessorum nostrorum inmunitates habentia multa praeiudicia et infestationes a quibusdam patiantur, et nec per easdem inmunitates ullam defensionis tuitionem habere valeant, propter hoc quod ab eisdem inmunitatum temeratoribus dicatur non plus inmunitatis nomine complecti, quam claustra monasterii; caetera quoque, quamvis ad easdem ecclesias vel monasteria pertineant, extra inmunitate
Abbreviated transcription (Latin):
s ie is aqͥb reus creditur post rectã securitatẽ
de inposito crimine innocens te manifestat᷑.
qͦd ita anobis & amaiorib constitutum docet᷑.
siue scđm canones. siue arbitriũ ep̃i. sibi colle¬
gas uii conueniat & iur& in sacro corã positt¬

Expanded text:
 eis a quibus reus creditur, post rectam securitatem de imposito crimine innocens esse manifestetur. Quod ita a nobis et a majoribus constitutum esse docetur. Sed sive canones, sive ad arbitrium episcopi sibi collegas septem conjungat, et juret in sacro coram posit
Abbreviated transcription (Latin):
scripto difficile. ꝑscriptũ aut᷑ nun ꝗ recipiant᷑.
qr ꝑ scripturã nullꝰ accusari potest sed ꝓpria uoce
& pͣsente eo quẽ accusare uoluerit. qͥ cũq accusator
credatur. Similit᷑ testes ꝑ ꝗ cũq scripturã testi¬
monium ñ ꝓferant. sed p̾sentes exhis quȩ uidert᷑¬
gotus testimoniũ dicant. nisi dehis qͥ sub p̃sentia

Expanded text:
sine scripto difficile, per scriptum autem nunquam recipiantur, quia per scripturam nullus accusari potest, sed propria voce et praesente eo quem accusare voluerit, quicunque accusator credatur. Similiter testes per quamcunque scripturam testimonium non proferant, sed pgotiis testimonium dicant, nisi de his quae sub praesentia
Abbreviated transcription (Latin):
Iultum derogatio p̃uala. quando de¬
rogator creditur fide dignus. Prius gͦ iudices
pitionem. aut quo animo accusator hoc fatiat.
trȩ odii. & cupiditatis intentio impedire.
& aduersa fr̾ib sol& irrogare. Quid sus ⁊

Expanded text:
ultum derogatio praevalet, quando derogator creditur fide dignus. Ideo non omnescausam aut quo animo accusator hoc faciat,  odii et cupiditatis intentio impedire et adversa fratribus solet irrogare. CAP. CXI.
Abbreviated transcription (Latin):
teuanca puletur. aut coniuęto capitt ali¬
putetur. aelatores aut̃ sunt : qͥ inuidia ꝓdimt¬
Iomicidȩ. malefici. fures. acr ueei paextu¬
rrs uene fici. adilteri. & quiraptum fecerint
ues filsum testimonium dixerinti nullatenus
Ianera rn onfuit criminosus. q cudest̃e ue

Expanded text:
lingua capuletur, aut convicto caput amputetur. § 1. Delatores autem sunt qui invidia produHomicidae, malefici, fures, sacrilegi, raptores, venefici, adulteri, et qui raptum fecerint, vel falsum testimonium dixerint, seu qui ad ante non fuit criminosus, quia pe
Abbreviated transcription (Latin):
Nonlitigantib iudex pͥuꝰ uelit sua sentteoitb.
obuiare. nisi quando ipsis iampactis õib
Milial habrant in questione qͦd pͥ ponont
Aitmndi actiouentiletur quousq renat¬
ritas repperiatur. frequenter inter tia¬
re oporta nealiqͦd p̃termissũ forterrma¬
neat quod acnecti conueniat. incdiitiꝵ eñt
non mo dicũ ad querendũ dandȩ sunt ne
aliqͥd peo ꝑtagi aqua cũque parte nide¬
dur: qͥa ꝑ subictionẽ multa pueiu andu
tate minist̾ii. ratũ mansit. nã sileges scłi
accusatores reqͥrunt. qͣnto magis ꝑecłasticȩ
regule: Docent enim t̾rena & humana ꝙ:s¬

Expanded text:
Nec litigantibus judex prius velit sua sententia obviare, nisi quando ipsi jam peractis omnibus nihil habeant in quaestione quod proponant. Et tandiu actio ventiletur, quousque rei veritas reperiatur. Frequenter interrogare oportet, ne aliquid praetermissum forte remaneat quod annecti conveniat; induciae enim non modicae ad inquirendum dandae sunt, ne aliquid praepropere agi a quacunque parte videatur, quia per subreptionem multa proveniunt. tate ministerii ratum mansit. Nam si leges saeculi accusatores requirunt, quanto magis ecclesiasticae regulae! docent enim terrestria et humana
Abbreviated transcription (Latin):
Statutũ÷ ut siqͥs clericꝰ infalso casꝰ LXXUI.¬
testimonio conuictꝰ fuerit. reuscapitali
crimine censeatur. & offitii or dine degra¬
accusare uel ad causã dicendã trahere qͦ cũq
modo p̃sumat. s om̃e negotiũ clericoꝵ aut̃
in ep̃i sui aut prb̃roꝵ cũ archidiaconi p̃¬
sentia finiatur. Qͦd siqͥs cũq clericꝰ hoc im¬
plere distulerit. suunior fuerit ñ minus
ae domo sua ꝓduxerit. ad testimonium aũt

Expanded text:
Statutum est, ut si quis clericus in falso testimonio convictus fuerit, reus capitali crimine censeatur, et officii ordine degraaccusare, aut ad causam dicendum trahere quocunque modo praesumat: sed omne negotium clericorum, aut in episcopi sui, aut presbyterorum cum archidiaconi praesentia finiatur. Quod si quiscunque clericus hoc implere distulerit, si junior fuerit, una minua domo produxerit. Ad testimonium autem
Abbreviated transcription (Latin):
habuissemꝰ & de ȩclasticis statutis ut sunt
suꝑuenere litterę ur̃ȩ & ut magis enent
auctoritatiuȩ ętiã uiuȩ uoces ꝓcesserunt
rogantes ut ordinẽ prefationũ quas sc̃ã
romana ȩcła hactenus habet nr̃is lit¬
teris uobis mandaremꝰ. Tunc de
ur̃a uoluntate &studio tam bono multũ
tes inuemmꝰ has nouẽ p̾fationes insacro
retro uetustas in romana ȩcła hac tenus
seruauit. id ÷ una in albis paschalib. aliã
ae ascensione dni. tͣciã de pente costen.¬
de cruce. nonã che reuinio quadragesimali

Expanded text:
habuissemus, et de ecclesiasticis statutis, ut sunt supervenere litterae vestrae, et ut magis essent auctoritativae, etiam vivae voces processerunt rogantes, ut ordinem praefationum quem sancta Romana Ecclesia hactenus haberet, nostris litteris vobis mandaremus. Tunc de vestra voluntate, et studio tam bono multum tes , invenimus has novem praefationes in sacro retro vetustas in Romana Ecclesia hactenus servavit; id est unam in albis Paschalibus, aliam de Ascensione Domini, tertiam de Pentede Cruce, nonam de Jejunio Quadragesimae
Abbreviated transcription (Latin):
rentissimo cesare carolo acclero & plebe. ita
fecisse cõ memorat. atq ita urneran dũ pͥncipẽ
contra eius dem pape ad uersarios dignã
ultionis uindictã exercuisse. EXE MELA¬
apopło accusato. sicerti non fuerint tes¬
tes qui crimine illato ueritatẽ dicant.
ius iurandũ trit in medio. & illũ testẽ¬

Expanded text:
rendissimo Caesare Carolo ac clero et plebe ita fecisse, commemorant, atque ita mox venerandum principem contra ejusdem sancti papae adversarios dignae ultionis vindictam exercuisse. CApopulo accusato, si certi non fuerint testes qui crimini illato non veritatem dicant, ius iurandum erit in medio, et illum teste
Abbreviated transcription (Latin):
suo pastori in obediens fuerit. aut ei insidi¬
as parauerit. aut contumeliã. aut ca lũpniã
& conuinci poterit. mox curiȩ tradatur.¬
causa tempꝰ. & ꝑsona pensetur. Siuerba sen¬
tentiȩ ueritas roborat. si hanc tempus congru¬
um postulat. si & ueritatem sententiȩ. & con¬
gruentiã tr̃ poris. ꝑ sonȩ qualitas non inpug¬
nat. Ille enĩ laudabilit᷑ spicula emittit.
qͥ pͥus hostem quẽ feriat conspicit. Male
enim arcus ualida cornua subigit. qͥsagit¬
tam fortiter dirigens: ciuem ferit. ca ẽ .iii.¬
diem aut nudius tercius inimici fuerunt.
ne irati nocere cupiant. nelesi seulcis sciue¬
lint.
L noffensus igitur accusatoꝵ &e cestum assec tus

Expanded text:
suo episcopo inobediens fuerit, aut ei insidias paraverit, aut contumeliam aut calumniam, et convinci potuerit, mox curiae tradaturcausa, tempus et persona pensetur; si verba sententiae veritas roborat, si hanc tempus congruum postulat, si et veritatem sententiae, et congruentiam temporis personae qualitas non impugnat. Ille enim laudabiliter spicula emittit, qui prius hostem quem feriat conspicit. Male namque arcus validi cornua subigit, qui sagittam fortiter dirigens civem ferit. LIBER diem aud nudius tertius inimici fuerunt, ne irati nocere cupiant, ne laesi ulcisci se velint. Inoffensus igitur accusatorum et testium affectus
Abbreviated transcription (Latin):
apłoꝵ atq successoꝵ eoꝵ. reliquoꝵq scoꝵ patrũ
statuta libent᷑ uiolantes. & omi qͥ aduers patres
maleficos: adulteros. debellis publicis fugientes.
& qͥ indigna sibi petunt loca tenere. aut facultates
ȩccłȩ auferunt iniustȩ. & qͥ fr̃s calũpniant᷑ aut accu¬
sant & ñ ꝓbant. url qͥc̃tra in nocentes pͥncipũ ammos¬
nec serui ante legitimã libertatẽ. nec pȩnitentes.
nec digami. nec illiqͥcuriȩ deseruiunt. uł qͥnͣ sunt
inte gri cor pot e. aut sanã nͣhabent mͣtẽ uł intellec¬
tũ. aut in obȩ dientes scoꝵ decrecis existunt. aut
furiosi manifestant᷑ hiom̃s inꝙ nec ad sacros gradꝰ¬
debent ꝓͣħi. nec ad accusationẽ seu adtestimonium
incuriã. nec ante iudicẽ cinctũ causã dicere pͣsumat.

Expanded text:
 atque successorum eorum reliquorumque Patrum statuta libenter violantes, et omnes qui adversus patres es, maleficos, veneficos, adulteros, de bellis publicis fugientes, et qui indigna sibi petunt loca tenere, aut facultates Ecclesiae abstrabunt injuste, et qui fratres calumniantur, aut accusant et non probant, vel qui contra innec servi ante legitimam libertatem, nec poenitentes, nec dintegri corpore, aut sanam non habent mentem vel intellectum, aut inobedientes sanctorum decretis exsistunt, aut furiosi manifestantur; hi omnes, indebent provehi, nec ad accusationem seu ad testimonium in curiam, nec ante judicem cinctum causam dicere praesumat,
Abbreviated transcription (Latin):
bona se pissime sol& conuertere in malũ.
cib eccłȩ audirͥ. ante quã eoꝵ discutiat᷑
estimationis suspitio uel opinio. qua in¬
tentione. qua fide. quatemeritate. qua
uita. qua conscientia. quoue merito.
uel odio. aut cupiditate. ista sũpserint:
necue. Hec om̃a fidelit᷑ sunt ꝑscrutanda.
& diligenter ꝑtra tanda. Nam sunt
non nulli. qͥ pͣ positos suos ꝑuerse repͣhen¬
dunt. si uel parum ipsis molesti exsti¬

Expanded text:
bona saepissime solet convertere in malum, cibus Ecclesiae audiri, antequam eorum discutiatur aestimationis suspicio vel opinio, qua intentione, qua fide, qua veritate, qua vita, qua conscientia, quove merito, micitia, vel odio, aut cupiditate ista sumpserint necne. Haec omnia fideliter sunt perscrutanda et diligenter pertractanda. Nam sunt nonnulli qui praepositos suos perverse reprehendunt, si vel parum ipsis molesti exsti
Abbreviated transcription (Latin):
TBAU PRETHOLLASTES ETEOIONOS
paradisi. princeps generis & delicti.
ad imaginẽ di factus. uniuer sitati
prelatus. qui creaturȩ nomina de¬
dit. atq in eis potestatẽ onanti acce¬
pit. Hic nãq in delitiil florentis
paradisi constitutꝰ inter redolentes a romatũ
uluas ac uernantia floribus arua: rudis habta¬
tor nouę uite gartoia pagebat. ubi tellus fe¬
cunda uit& ꝑpetuo iurere. ubi foni decurrend
quadrisluo labitur. Seo postqua serpenda ooto
lingua pollatus̃ femine ꝑ tactu ligtr loa htadu

Expanded text:
am protoplastus, et colonus paradisi, princeps humani generis et delicti, ad imaginem Dei factus, universitati praelatus, qui creaturis nomina dedit atque in eis potestatem dominandi accepit. 3. Hic in deliciis florentis paradisi constitutus, inter redolentes aromatum sylvas ac vernantia floribus arva, ruris habitator, novae vitae gaudia peragebat: ubi tellus fecunda viret perpetuo vere, ubi fons decurrens quadrifluo labitur amne. 4. Sed postquam serpentis dolo, lingua etia
Abbreviated transcription (Latin):
Pacem seqͥmini cũ om̃ib & sc̃imoniã
sine qua nemo uidebit d m̃. Hinc
rursum ad monens ait. Sollictti
seruare unitatem sp̃s inuinculo pa¬
estis inuna spe uocationis ur̃e. Un¬
cationis spem nequaqu̾a ꝑtingit᷑ si
non adeam unita cũꝓximis mente

Expanded text:
Pacem sequimini cum omnibus, et sanctimoniam, sine qua nemo videbit Deum . Hinc rursum admonens ait: Solliciti servare unitatem spiritus in vinculo paestis in una spe vocationis vestrcationis spem nequaquam pertingunt, si non ad eam cum proximis unita mente
Abbreviated transcription (Latin):
tuentes apostolica auctoritate iubemꝰ ne
pastorem suũ oues que ei cũ misse fuerint
nisi infide errauerit rep̃hendere audeant.
Quia facta p̾positoꝵs oris gladio ferienda non
puł suꝑ magistrũ. neq seruus suꝑ dnm̃ suum.
Sũmoꝑe p̃uidendũ est ne pastorem suũ oues
quȩ ei cũmisse fuerant rep̾hendere nisi a
fide exorbitauerit neq accusare p̾sumant.¬

Expanded text:
tuentes apostolica auctoritate jubemus ne pastorem suum oves quae ei commissae fuerint, nisi in fide erraverat, reprehendere audeant; quia facta praepositorum oris gladio ferienda non pulus super magissummopere praevidendum est, ne pastorem suum oves, quae ei commissae fuerant, reprehendere nisi a fide exorbitaverit neque accusare praesumant
Abbreviated transcription (Latin):
Querendum ẽ om̃ib mis quid sit dõ seruire. ⁊ c̃ qͣsitũ ⁊ ĩuẽtũ fuit. indesmẽt᷑
mone dulci atq iogdo comp̾henłr ⁊ declauit᷑. quid sit seruire dõ. d̾o ñar
seruire ẽ dđm diligere. Qui ñ diligit. ñ seruit: & qui diligit. seruit. ⁊ qͥ
parũ diligit: parum seruit. Et qui multũ diligit multũ seruit. ⁊ qͥ ꝑ¬
fecte diligit. ꝑfecte seruit. Qui res possidet. temꝑales. t̾ral. uineas g̾gos

Expanded text:
quaerendum est omnibus modis quid sit Deo servire, et cum quaesitum et inventum fuerit, indeficienter mone, dulci atque jucundo comprehenditur, et declaratur quid sit servire Deo. Deo namque servire, Deum diligere est. Qui non diligit, non servit; et qui diligit, servit; et qui parum diligit, parum servit; et qui multum diligit, multum servit; et qui perfecte diligit, perfecte servit. Qui res possidet temporales, terras, vineas, greges,
Abbreviated transcription (Latin):
suã deb ħo ꝓ dilectõe di dare si contig̃it. qͣrnuis eã non possit c̃ ip̃a ꝑit
ꝯseruare. Sic fecit petrus. s paulus. Sic fecer̃t apłi ⁊ maitires xͥ. qui ñ¬
solum sua.s ⁊ semet ipõs ꝓamore d̃i tͣdider̃t. qui rip̃i hoĩes fuert̃. ⁊
uob̾ exemplum talit faciendi relinq̃re. debemꝰ itaq d̾m dilig̃e. qr
ipse prior dilectit nos. bona sua multimoda alia nob̾ dando. alia ꝓ¬
mittendo ⁊ inhis oĩb utiͣ dix̃im m̃uit a nob̾ ut ita diligat᷑. Mini̾mũ
donũ ꝗ d̾s dedit hõi ut diligat᷑ ab hõe. totꝰ ẽ mundꝰ iste. Causa nãq hõĩs
fecit d̾s mund. celum t̾rã. mare. solem. lunã. stellas. uolucres. pisces.

Expanded text:
 Dei dilectione dare, si contigerit, quod eam non possit cum ipsa pariter conservare. Sic fecit Petrus, sic Paulus, sic fecerunt caeteri solum sua, sed et semetipsos pro amore Dei tradiderunt; qui et ipsi homines fuerunt, et nobis exemplum taliter faciendi reliquerunt. Debemus itaque Deum diligere, quia ipse prior dilexit nos, dona sua multimoda alia nobis dando, alia promittendo, et in his omnibus, ut ita dixerim, meruit a nobis, ut diligatur. Minimum donum, quod Deus dedit homini, ut diligatur ab homine, totus est mundus iste. Causa namque hominis fecit Deus mundum, coelum, terram, mare, solem, lunam, stellas, volucres, pisces,
Abbreviated transcription (Latin):
misso aeccłe c̃uentu adspertacula uadit.
Mulier quã uis docta & sc̃ã. uiros in
Iconuentu docere ñ p̃sumat.. HR̾ . XXXUII.
Laic p̾sentib clericis nisi ipsi ꝓbantib doce¬
prantur. atã adubiũ faciendũ. qͣm ad oblationẽ
c̃serrandã ĩuitentur . KAÑ. NIOS MUS. hr̾ .xx.
i aliqͥs uĩ ꝑpessus : & iniq expuls. & uene¬
rit adaliã ciuitatẽ: ñ ꝓhibeatar imn morari quã¬
dui dut redire possit. aut ĩ uria eiꝰ remedin ac¬
ceꝑit. & iã larga beniuolentia & humanitas
exibenda ÷ ei. KAÑ MATI CEN SIS. HR XIO
Ospitalitatẽ ret̃ciliari siquis nrm̃ ñ ad monu¬

Expanded text:
u ad spectacula vadit, Mulier, quamvis docta et sancta, viros in conventu docere non praesumat Aera 38. Laicus, praesentibus clericis, nisi ipsis jubentibus, docepiantur: et tam ad verbum faciendum quam ad oblationem consecrandam invitentur. Canon Nicaenus, aera 20. Si aliquis vim perpessus est, et inique expulsus, et venerit ad aliam civitatem, non prohibeatur immorari; quandiu aut redire possit, aut injuria ejus remedium acceperit, etiam larga benevolentia et humanitas exhibenda est ei. Canon Maticensis, aera 11. Hospitalitate reconciliari si quis nostrum non admonu
Abbreviated transcription (Latin):
inestate ualent. id÷ in hieme. in autũno.
nr ⁊ uino abstineat se. Aliũ cibũ postꝗ.
psallerit. sũ mat. In scđo anno remissior
pornitentia erit. Denatale dñi usq epypha¬
nia. ⁊ illos p̾dictos dies qͥ supͣ scribunt᷑. qͥ ĩ¬
pornitentia ñ cõputant᷑ refitiat. Qui ñ potest
sie agere pornitentiã sic̃ diximꝰ ĩ pͥmo anno

Expanded text:
uno die valent. Id est, in hieme, in autumno ene et vino abstineat se, alium cibum postquam psallat sumat. In secundo anno remissior poenitentia erit, de Natali Domini usque in Epiphania, et illos praedictos dies, qui supra scribuntur, qui impoenitentiae non computantur. Item qui non potest sic agere poenitentiam, s
Abbreviated transcription (Latin):
niana herrsis. ⁊ emortua uiꝑa c̾ tritũ caput
leuat. dicendo er̃ aliqͣ quȩ xxp̃s purgare ñ possie
Cartarius hispamȩ ep̃s. unã anteq baptitaret᷑
alterã post baptismũ pͥore mortua dux̃ uxorẽ.
Et arbitraris eũ c̃tra apłm fecisse. Sustinui rome
auro eloquentis simo cornutũ ut dr̃ sillogismũ:
qͥ in trogauit me. Uxorẽ ducere ẽ peccatũ
sgo sĩ plicit̃ respondi. Non ÷ prccatũ. Et ille dice

Expanded text:
na haeresis, et emortua vipera contritum caput levat dicendo esse aliqua quae Christus purgare non possit. Cartarius, Hispaniae episcopus, unam antequam baptizaretur, alteram post baptismum priore mortua duxit uxorem: et arbitraris eum contra Apostolum fecisse? Sustinui Romae a viro eloquentissimo cornutum, ut dicitur, syllogismum, qui interrogavit me: Uxorem ducere est peccatum? Ego simpliciter respondi: Non
Abbreviated transcription (Latin):
siue bibitis. om̃a ad laudt᷑ dĩ facite.
Tunc gͦ digna pornitentiar̃. si hoc impleat᷑.
aut ꝑiurio. aut furto captus ẽ. deponat᷑.
ñ tam̃ comunione pͥurt᷑. qe ñ iudicat ds bis
inidipsũ. Siqͥs pontifex fornicationẽ faciens
naturalẽ. iudicabit᷑ xii. annis pornitere.
ꝑ multas lacrimas ⁊ helemosinas urniã ad no

Expanded text:
id facitis, omnia ad gloriam Dei facite . Tunc ergo digna poenitentia est, si hoc impleatur. jurio aut furto captus est, deponatur, non tamen communione privetur, quia non judicat Deus bis in idipsum. Si quis pontifex fornicationem faciens, naturalem judicabit, XII annos poeniteat; per multas lacrymas et eleemosynas veniam a Domino
Abbreviated transcription (Latin):
ȩscã ab sc̃ditã ñ habrr& Om̃a gͦ metuenda i
cauenda ẽ hostis astutia. neqͦs aꝑta neqͥt tẽp¬
tatione sub ũ t̃ e. latenti telo seuius ualeat
trucidare. Neq enĩ elemosina reputanda ẽ
si ħ pauꝑib dis pensct᷑. qͦd eoc inlicitis rrb
accipit᷑. ꝗc qͥ hac ĩ tentione male accipit ui
qͣsi brne dispens&. grauat᷑ potiusq. adiuua¬
tur. Helemosina redr̃ptoris nr̃i oculis illa

Expanded text:
esca absconditum non haberet. Omnino ergo metuenda et esca absconditum non haberet. Omnino ergo metuenda et cavenda est hostis astutia, ne, quos aperta nequit temptatione subvertere, latenter telo saevius valeat trucidare. Neque enim elemosina reputanda est, si pauperibus / dispensetur, quod ex inlicitis rebus accipitur, quia qui hac intentione male accipit, ut quasi bene dispenset, adgravatur potius quam iuvatur
Abbreviated transcription (Latin):
dari. Quoꝵ sac̾ dotiũ ante oculos dĩ cadere. ca¬
thedrarũ utiq patenti eũsione signatũ ẽ. Et
tam̃ exerit ad huc neqͥtiȩ pͥiutas uires suas.
Nacogit uendere. qͦs drcepit ut emerent. ⁊
dũ ñ adtendit᷑ qͦd diuina uoce p̃cipit᷑. Eratis
accrpistis. gratis date. Auget᷑ ut crescat. ⁊ ge¬
minata fiat inimo eodr̃q delicti c̃ ditio. em̃tis
scilic& ⁊ uendentis. Et cũ liqurat hanc heresĩ
antr om̃s radice pestifera subrepsisse. atq
inipsa sua origine apłica ee de testatione
benedictio illi ĩ maledictionẽ c̃ u̾tit᷑. qe ad
subriꝑe callida animarũ spetie qͣsi pi&atis
ĩ iecta nitit᷑ sub plantare. Suad& itaq forsi¬
tant drbe a habentib accipi ut sit qđ pos¬
sit ñ habentib herogari. dũ mͦ sic uenena uł¬
mortifera helemosinȩ uelata obũbratione
trans fundat. Nã nec uenator ferã. aut auc̃
auerps drciꝑ&. ł pisct̃ piscator capt᷑r&. si au
illi laqueũ in aꝑto ponerent. aut ille in amo

Expanded text:
dare? quorum sacerdotium ante Dei oculos cadere, cathedrarum utique patenter eversione signatum est. Et tamen exerit adhuc nequitiae pravitas vires suas; nam cogit vendere, quos decepit ut emerent: et dum non attenditur quod divina voce praecipitur, Gratis accepistis, gratis date : agitur ut crescat, et geminata fiat in uno eodemque delicti contagio, ementis scilicet et vendentis. Et cum liqueat hanc haeresim ante omnes radice pestifera subrepsisse, atque in ipsa sua origine apostolica esse detestatione benedictio illi in maledictionem convertitur, et ad surripere, callide specie quasi pietatis iniecta nititur subplantare, suadetque forsitan debere ab habentibus accipi, ut sit quod possit non habentibus erogari, dummodo vel sic venena mortifera elemosinae celata obumbratione trauceps deciperet, vel piscem piscator caperet, si aut illi laqueum in aperto proponerent, aut ille hamum
Abbreviated transcription (Latin):
nt ceta deniq quȩ cõmini sensu nos c̃ferre cõ¬
nere decuit. qͣs c̃tra pontificũ suoꝵ rapacitates
necessitas ut cõꝑimꝰ. tandr̃ cõpulit ĩ publicũ exam̃
de ferre. Hu enĩ pontifices ut euidens ĩ qͥsitio pa¬
te fecit ĩ discreto moderamine parrorchitanas
accłas ꝑuagantes. dũ in exactib suꝑflui freqͣnt᷑
existunt. pent usq ad iex inanitionẽ ex treme

Expanded text:
tera denique, quae communi consensu nos conferre comnere decuit, quas contra pontificum suorum rapacitates necessitas, ut comperimus, tandem compulit in publicum examen deferri. Hi enim pontifices, ut evidens inquisitio patefecit, indiscreto moderamine parochianas ecclesias praegravantes, dum in exactionibus superflui frequenter existunt, paene usque ad exinanition
Abbreviated transcription (Latin):
cutrentiȩ totius auditui dignĩ. qr res adro dura
ñ frustra cogit᷑ hac duriori ex tirpari censura ag¬
nouimꝰ enũ qͦsdã pontifiers p̃cepti pͥncipis apłoꝵ
qͥ ait. Pascite qͥ ĩ uob ÷ gregẽ dĩ ñ coacte s sponta¬
net. neq ui dominantes ĩ clero si forma factii gr¬
gis. ita et ĩ memores ut qͥb dã monasteris parit
chiali b q arccłus. aut cũ sanguinitatis ꝑsonas au
sui fauoris participes. ininiqũ sepe statuant pͣlati
ita ut illis ꝓuidentes cõmoda in honesta eisdẽ de¬
ferant᷑. aut quȩ ꝓpͥo ep̃o dari iustus ordo poposee¬
rit. aut quȩ rape deputati eoxauctoris uolentu
potuerit. Pro inde decent̃ om̃ib ĩ dicet᷑. ⁊ ĩ p̃sema
tale rescindi factũ. ⁊ ñ eẽ decet̾o faciendũ.
Nã qͥsq pontificũ driceps aut sanguine ꝓpinqͥs e¬
inimano fauore sibi ꝑsonis qͥb cũq druictis tales
comodare lucra tẽ ptauerit. ausu nefandr p̃s
uͦ ablata forte fuerant. abeo qͥtulit riddant᷑ in

Expanded text:
rentiae totius auditum, quia res adiit dura, non frustra cogimur hanc duriori exstirpare censura: agnovimus enim quosdam pontifices praecepti principis apostolorum, qui ait: Pascite qui in vobis est gregem, non coacte sed spontanee, neque dominantes in clero sed forma facti gregischialibusque ecclesiis aut suae consanguinitatis personas aut sui favoris participes iniquum saepe statuant in praelatum, ita illis providentes commoda inhonesta ut eisdem deferantur aut quae proprio episcopo dare justus ordo poposcerit aut quae rapere deputati exactoris violentia potuerit. Proinde decenter omnibus placet et in praesenti tale rescindere factum et non esse de caetero faciendum: nam quisquis pontificum deinceps aut sanguine propinquis aut favore sibi personis quibuscunque devinctis talia commodare lucra tentaverit ausu nefandae pravero ablata fortasse fuerint, ab eo qui tulit reddantur in
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ finẽ .it. anũ. ł .ii. pornit. ł qͦmͦ saẽdos u¬
dicauerit: Ipse tam̃ sacdos cogit& drmedi¬
cam̃to anumarũ. qͦmͦ suã ⁊ alioꝵ animas
saluare ualtat. in erudiendo i docendo sa¬
nũ sermonẽ. qc qͥ bene ministrat bonũ gra¬

Expanded text:
s judicet. Ipse tamen cogitet de medicamento animarum, quomodo suam vel eorum animas servare valeat in erudiendo, in docendo sanum sermonem, quod qui bene ministrat, bonum gra
Abbreviated transcription (Latin):
lidi. Potentes homunes ꝓculpis ⁊ criminib
faciant ut eacheus ait. Dñe om̃iũ bonoꝵ mõꝵ
dimidiũ do pauꝑib̾. ⁊ si alicui aliqͥd ĩ iuste tu¬
abstuli. ĩ qͣ druplũ reddã. Et demancipus
dimit tant liberos ⁊ captiuos redimant. Et
aqͦ die desit peccare. ñ desinat cõmunicare.

Expanded text:
lidi. Potentes homines pro culpis criminalibus faciant, ut Zachaeus ait: Domine omnium bonorum meorum dimidium do pauperibus, et si quid aliquid injusti abstuli, in quadruplum reddam : et de mancipiis dimittat liberos, et captivos redimat, et a quo die desinat peccare non desinat communicare,
Abbreviated transcription (Latin):
Iunc igit᷑. capitalia crimina de caritali¬
scđm branones ex plicabo. Prima suꝑbia i¬
uidia. fornicatio. Inanis gła. Ira longo tẽp
Tristicia scłi. auaritia. Uentris ĩ gluuies e
augustinꝰ ad iecit sacrilegiũ. id ÷ sacrarũ ri
furtũ. ⁊ hoc maxximũ ÷ furtũ. ł ido lotitis
Palsũ testimoniũ furtũ Rapina Ebrietas
assi dua. Idolatria. Molles. Sodomite. Male¬
lemosinas largas. ⁊ longo tẽpr ieiuniũ tee¬
at᷑. id÷ ut alii iudieant ꝓcapitalib id÷ ⁊̃ i

Expanded text:
unc igitur capitalia crimina secundum canones explicabo. Prima superbia, invidia, fornicatio, inanis gloria, ira longo tempore, tristitia saeculi, avaritia, ventris ingluvies. Augustinus adjecit sacrilegium, id est, sacrarum rerum furtum, et hoc est maximum furtum, vel idololatriis falsum testimonium, furtum, rapina, ebrietas assidua, idololatria. Molles, sodomitae, maleleemosynas largas, et longum tempus jejunium teneatur. Id est, ut alii judicant, pro capitalibus, id
Abbreviated transcription (Latin):
nitrat. ⁊ nũꝙ sint poenitentia. Si saẽdos ad
que᷑ ꝑ tinebat uocat᷑ uenire neglexerit. ipse
get. Se ⁊ om̃ib lica fidelib ubi forte mos¬
turos ĩ uenerint ñ baptizatos imo p̃ceptũ eꝰ
animas eriꝑr adiabolo ꝑbaptisma. id÷ brnr¬

Expanded text:
nquam sine aliqua poenitentia. Si sacerdos, ad quem pertinebat, vocatus venire neglexerit, ipse igetur. Sed in omnibus licet fidelibus, ubi forte morituros invenerint non baptizatos, imo praeceptum est, animas eripere a diabolo per baptisma: id est, bene
Abbreviated transcription (Latin):
fastigia post positis gradib ꝑ arrubta querit ascrn
sũ. Et cũ idem apłs docrat ĩ talia sacri ordinis ĩsti¬
tuta discipulũ manũ ñ ẽẽ cuiꝗ.citius imponendã.
qͥd ħ celerius qͥd ue p̃cipitantius qͣm ut exoriat᷑ a sũ¬
mitate pͥncipiũ. ⁊ ante ẽe ĩcipiat ep̃sꝗ. minister¬
ad ipisci desiderat. pͥus uires suos cũ eo qͦ ẽ subiturũ
honere metiat᷑. ut ⁊ impar abstineat. ⁊ ad id cũ
metu aetiã qͥ se sufficere existimat accedat. abre
aut ñ facinꝰ se argum̃ tũ rationa biliũ usũ nerũ
irrationabiliũ colligamꝰ. Apta nãq aedificationib

Expanded text:
fastifastisum. Et cum idem Apostolus doceat inter alia sacri ordinis instituta discipulum, manum non esse cuiquam citius imponendam, quid hoc celerius, quidve praecipitatius, quam ut exoriatur a summitate principium, et antequam esse incipiat discipadipisci desiderat, prius vires suas cum hoc quod est subiturus onere metiatur, ut et impar abstineat, et ad id cum metu, etiam qui se sufficere existimat, accedat. Ab re autem non facimus si ad argumentum rationabilium usum rerum irrationabilium colligamus. Apta namque aedifica
Abbreviated transcription (Latin):
Uidrat qͦd imetet᷑. discat qͦd docrat ĩ formetꝰ qͥd te¬
nent ut postea ñ debeat exrarr qͥ eligit᷑ uiã er¬
rantib drmonstrare. Biugͦ religiosa meditations
poliat᷑ ut placeat: ⁊ sic lucna suꝑ candr labrũ poss¬
ta luceat: ut ad ũsa uentoꝵuis irruens c̃ ceptã
eruditionis flãmã ñ ex tingat s augeat. Nã cũ
seriptũ sit ut pͥus qͥs ꝓbet᷑ ⁊ sic munistr& multo
ãplius anti ꝓbandus ẽ qͥ ppłi ĩ t̃cessor assũnit᷑
ne fiant causȩ ruinȩ ppłi. sac̃ dotes mali Nulli¬
S ẽ tra ẜ exxeusatio nulla potest ȩt̃ drfensio qc
cunctis liqͥdo nota ÷ quȩ sit inbuiꝰ rei diligentia
sea egrrgũ sollicitudo doctoris. quȩ neo phytũ ad
ordines uetat sacros accedire. Sic̃ aũt tunc nt¬
ophytũ dicebat᷑ qͥ initio ĩ sc̃ȩ fidri ẽ ũsatione er¬
plantatꝰ. sic mͦ neo fyt̾ habenđ ẽ qͥ repente ĩ re¬
ligionis habitu plantatꝰ. ad ambiendos honores
sacros ĩ repserit. Ordinate gͦ ad ordines sucros¬

Expanded text:
 informetur quod teneat; ut postea non debeat errare, qui eligitur viam errantibus demonstrare. Diu ergo religiosa meditatione poliatur ut placeat, et sic lucerna super candelabrum posita luceat, ut adversa ventorum vis irruens conceptam eruditionis flammam non exstinguat, sed augeat. Nam cum scriptum sit: Ut prius quis probetur, et sic ministret , multo amplius ante probandus est, qui populi intercessor assumitur, ne fiant causa ruinae populi sacerdotes mali. Nullnulla potest esse defensio, quia cunctis liquido notum est quae sit in hujus rei diligentia sancti et egregii sollicitudo doctoris, qui neophytum ad ordines vetat sacros accedere . Sicut autem tunc neophytus dicebatur qui in initio in sanctae fidei erat conversatione plantatus, sic mligionis habitu plantatus ad ambiendos honores sacros irrepserit. Ordinate ergo ad ordines as
Abbreviated transcription (Latin):
Apornitrat. Si senel ⁊ fortuitu. leuiet᷑
⁊ tam̃ usq ad annũ plenũ. Si ĩfra xx. anno.
dicti sunt &xl. dies. Si nitens tantũ ⁊ ñcoi
annũ totũ porniteat. ⁊ dies ieiunioꝵ in alt̾o
diusq ad generationẽ filii. duos annos ĩ tegros.
al teriũ uxorẽ polluit .ii. anñ. porniteat Si
uxorat᷑ uirginẽ. similit̾. ita ut pͥmo hoꝵ asua
se c̃tineat si ei illa c̃senserit. Alio qͥn. addat᷑

Expanded text:
poeniteat. Si semel et fortuito, levietur, et tamen usque ad annum plenum. Si intra XX annos dicti sunt, XL dies. Si nitens tantum, et non annum totum, et dies jejuniorum in altero; si usque ad generatum filii, annos duos integros, alterius uxorem polluit, duos annos poeniteat. Si uxoratus virginem, similiter: ita ut primo horum a sua contineat, si ei consenserit; alioquin addatur
Abbreviated transcription (Latin):
t fuerit. qͣsi homicida. Se distat multũ. utrũ
pauꝑcula ꝓdificultate nutriendi. an fornica¬
ria causa sui sceleris nefandi hoc faciat
Iii. qͣdr peniteat. ⁊ legit tim̃ fr̃: Qui sciens
uirtutẽ iuram̃ti ł ꝑiurĩ. ꝑ iurat ĩmanu ep̃i

Expanded text:
si homicida. Sed distat multum utrum paupercula per difficultatem nutriendi, an fornicaria, causa sceleris celandi faciat. ragesimas poeniteat, ac legit. fer. Qui sciens virtutem juramenti vel perjurii, perjurat in manu epi
Abbreviated transcription (Latin):
tata. usq postnatã sobolẽ. uir c̃tinrat se abu¬
xore id÷ tres m̃ses. Uxor post natã sobolẽ
abstiurat se ab accła si filius ẽ dies apox si
filia .xl. Nã ĩ tẽpore m̃strui sanguinis. qͥ
tune nupserit . xxx. dies pornitrat. Qui dñca¬
uii. dies Si qͥs cũ uxore sua retro nupserit.

Expanded text:
tata, usque post natam sobolem. Vir contineat se ab uxore III menses. Uxor post natam sobolem abstineat se ab ecclesia, si filius est, dies XXX, si filia, XL. Sed in tempore menstrui sanguinis, nam qui tunc sumpserit, XXX dies poeniteat, qui septem dies. Si quis cum uxore sua retro nupserit,
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. die dñnco ꝓ positũ cuiꝰ cũq causȩ nego¬
tiũ audraͭ iudicare. nͥ hoc tantũ studrant.
ut statuta sollẽpnia ꝑagant. Ceteris uͦ dich
ic̃ urnientib ꝑsonis. illa quȩ iusta s̃ habeant
licentiã udicandi. excepto crimina negona¬

Expanded text:
positum cujuscunque causae negotium audeat ventilare, nisi hoc tantum, ut Deo statuta solemnia peragant. Ceteris vero diebus, convenientibus personis, illa, quae justa sunt, habent licentiam judicandi, excepto crimina
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑnatat: Erati quoꝵ remisse s̃ iniqͥtates. Ar¬
ntrer qͦd possimꝰ ⁊ nos hiuc aliqͥd cantico iuin¬
ere. Beatꝰ uir cui ñ imputauit dñs peccatũ.
rari satis neqo. quȩ hominũ tantasit cecitas.
ruxorib ante baptismũ disputare ⁊ rr̃ ĩbap¬
ismo mortuaͬ imino cũ cep̃o uiuificatã calũpnia
rahere. cũ om̃a alia tã euidentissima apłi pͣ¬

Expanded text:
Arbitror quod possimus et nos huic aliquid cantico jungere: Beatus vir cui non imputavit Dominus peccatum. Mirari satis nequeo, quae hominum tanta sit caecitas, de uxoribus ante baptismum disputare, et rem in baptismo mortuam, imo cum Christo vivificatam ad calumniam trahere: cum omnia alia tam evidentissima Apostoli pr
Abbreviated transcription (Latin):
głȩ suȩ uigilantiorẽ se deb& ex hib̾ .e. ut qͦs c̃siliu
regiet ex t̃ius ꝑ ire ĩ terius ñ ꝑmittat. qͣtinꝰ ꝑ
fructũ pie sollieitudinis post hiuiꝰ qͦd geritis tẽpo¬
ralis regni fastigiũ. ad xt̃na dõ auctore gandia
posũtis ⁊ regna ꝑtingerr. Qđ qͥdem hac uob̾
ẽstom̃ posse pationt ẽ cungere si int̃ alia lo¬
ua
drordinandis curã sac̃dotib gesseritis. Quoꝵ offitiũ
ĩ tanta illic sic̃ didicimꝰ abitione ꝑdi tũ ẽ. ut sac̃¬
dotes subito qͦd graue ẽ nimis exx laicis ordinent᷑.
dũ qͦd docere drbeant didicere. qͥd  aliuinlagit᷑.
nͥ ut paucoꝵ ꝓuectũ illicit̾. fiat multis ĩ trritꝰ. ⁊

Expanded text:
xhibere, ut quos consilio regit exterius, perire interius non permittat; quatenus per fructum piae sollicitudinis, post hujus, quod geritis, temporalis regni fastigium, ad aeterna, Deo auctore, gaudia possitis et regna pertingere. Quod quidem hac vobis confidimus posse ratione contingere, si inter alia bona e ordinandis curam sacerdotibus gesseritis. Quorum officium in tantam illic, sicut didicimus, ambitionem perductum est, ut sacerdotes subito, quod grave nimis est, ex laicis ordinentur cdum quod docere debeant didicerunt, quid aliud agunt, nisi ut pauco
Abbreviated transcription (Latin):
nescit custodire : Nec aliud qͥdem qͦd simili em̃dati¬
one Tadendũ ẽ p̃terimꝰ s. om̃mo ex ecrabile ⁊ ee
grauissimũ detestam. qͦd sacri illi ordines ꝑ symo¬
macã heresĩ quȩ̨ pͥmũ c̃tra aeccłam orta. ⁊ diftric¬
ta maledictione dapnata ẽ c̃ferant᷑. Nic gͦ agit᷑
ut sac̃ dotii dignitas ĩ despectu. ut sc̃ssit honor on¬
crimine: Perit itaq reuerentia adimit᷑ discipli¬
na qe qͥculpas debuit em̃dare cõmittit ⁊ nefaridt
ambitione honorabilis sac̃ dotũ ducit᷑ ĩdepͣuationẽ
censura: Nã qͥs denuo uemeret᷑ qͦd uendit᷑ Aut qͥs
nuile put& er̃ qͦd uendit᷑ Unde ualde c̃ tristor. ⁊
tre illi c̃ doleo. qe dũ sp̃m sem̃ qur̃ ꝑman̾ impositi

Expanded text:
dem quod similiter emendationi tradendum est praeterimus, sed omnino execrabile, et esse gravissimum detestamur, quod sacri illic ordines per simoniacam haeresim, quae prima contra Ecclesiam orta et districta maledictione damnata est, conferantur. Hinc ergo agitur ut sacerdotii dignitas in despectu et sanctus sit honor crimine. Perit itaque reverentia, adimitur disciplina, quia qui culpas debuit emendare committit, et nefaria ambitione honorabilis sacerdotii ducitur in depravatione censura. Nam quis denuo veneretur quod venditur, aut non vile putet esse quod emitur? Unde valde contristor, et te
Abbreviated transcription (Latin):
bos babrunt. immo heaueant qͣ licũq uocabulo
c̃iugis ne postꝗ. ĩ xp̃m crediderint. noceat eis
qͦd uxores ⁊ ñ c̃cubinas ⁊ mere trices habueru
Imputabit᷑ felicitas c̃ iugis mortuȩ. ⁊ libido mep¬
tricia coronabit᷑. Et simatrimonio copulasses ñ pe¬
ses aliqͣndo łrs ordinari. Illi benedictio dñi sera¬
entes crescite ⁊ multiplicabimini. ⁊ qͦd licebat
recundo pudore celar̃. tu qͦd ñ licebat impudrntꝰ
gessisti. Illis scriptũ ẽ. honorabiles nuptiȩ łͥ leg

Expanded text:
beros habeant: imo caveant qualecunque vocabulum beros habeant: imo caveant qualecunque vocabulum conjugis, ne postquam in Christum crediderint, noceat eis quod uxores et non concubinas et meretrices habuerint. Imputabitur infelicitas conjugis mortuae, et libido meretricia coronabitur; et si matrimonio copulasses, non posses aliquando clericus ordinari. Illi benedictioni Domini servientes, Crescite, et multiplicamini, et quod licebat, verecundo pudore celarunt: tu quod non licebat, impudenter gessisti. Illis scriptum est, Honorabiles nuptiae: tibi legitur,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ñ dimitunt reseruant᷑: Et ego ĩqͥo baptis¬
mũ extoto nouũ hominẽ facit. R. Extoto. In¬
t̃ rogaui Nihil gͦ uet᷑is hominis ĩ baptis matere¬
seruat Non. Potest nouo imputari qͦd inueteri
qͥndã fuit : Obmutuit. S cũ loqͥ nescir&. tacere
ñ potuit. Gorpit sudare. pallescere. tremere
labia. Erupit aliqͣndo ⁊ ait. Nõ legisti unius
uacoris uirũ debere fieri sac̃ dotẽ ⁊ rẽ ñ tẽpo¬
ra diffiniri: bixi ego. Baptirat̾ꝰ ep̃s. eligit᷑ in
epis copatũ. Querit᷑ enĩ qͥd sit. ñ qͥd fuit. Quia gͥ
ñ fuit qͦd dimit toret᷑. ideo ñ ẽ di missũ ĩ baptis¬
mate. ⁊ qr peccatũ ñ fuit ĩ precatũ reputubit᷑
na scorta. parricidiũ ⁊ ĩ cestũ fonte purgant᷑.
uroris in hepebunt maculȩ. ⁊ lupanaria thala¬
nis p̃ferent᷑. Audiant hoc &hnici. & cathecu¬
mini. ⁊ ñ honesta iungant matrimonia. si cothoꝵ
⁊ atticoꝵ ritu ꝓmiscuas uxores ⁊ cõmunes li¬

Expanded text:
inquio: Baptismus ex toto novum hominem facit? Resp. ex toto interrogavi: Nihil ergo veteris hominis in baptismate reservatur: non potest novo imputari, quod in veteri quondam fuit? Obmutuit. Sed cum loqui nesciret, tacere non potuit: coepit sudare, pallescere, tremere labia; erupit aliquando, et ait: Non legisti unius uxoris virum debere fieri sacerdotem, et rem non tempora definiri? Dixi ego: Baptizatus episcopus eligitur in episcopatum. Quaeritur enim quid sit, non quid fuit. Quia igitur non fuit quod dimitteretur, ideo non est dimissum in baptismate; et quia peccatum non fuit, in peccatum reputabitur? Omnia scorta, parricidium, et incestum fonte purgantur: uxoris inhaerebunt maculae, et lupanaria thalamis praeferentur. Audiant hoc ethnici, catechumeni et non honesta jungant matrimonia: sed Scottorum, et Atticorum ritu promiscuas uxores, et communes li
Abbreviated transcription (Latin):
ab apło docebat᷑ exisrł fuit. cui c̃ su&udo erat is
lege ⁊ exẽplo patriarcharũ ipsis qͦq sac̃ dotib
ĩmultis uxorib: libos asꝑgere. Precepit gͦ ne ea¬
dr̃ licentiã aeccłȩ sibi uindicent sac̃dotes. s ue
singulas ino tẽpr̃ habrant. Querã ⁊ aliud. s
ante baptisiũ habuerit c̃ cubinã. ⁊ illa morti¬

Expanded text:
ab Apostolo docebatur, ex Israel fuit, cui consuetudo erat ex lege et exemplo patriarcharum ipsis quoque sacerdotibus in multis uxoribus liberos spargere. Praecepit ergo, ne eamdem licentiam Ecclesiae sibi vindicent sacerdotes, sed ut singulis uno tempore habeant Quaeram et aliud: Si quis ante baptismum habuerit concubinam,
Abbreviated transcription (Latin):
dis arccłasticis ordinib dare aliqͥd cõmodi psumat
ł ꝓdatis acciꝑe. neq ex laico habitu qͥsq rrprent
audrat ad locũ sacri regiminis ꝑuenire. nrq ut
alię mulieres cũ sac̃dotib habitent. nͥ her̃ quȩ
sacris iranonib ut p̃dictũ ẽ. s̃ ꝑmissȩ. dr quib
synodo. ⁊ dilectissimo filio nr̃o ciriaco abbe reme¬
ante. nob̾ quȩ acta furrint studeant renutia¬
re. ut subtilit̃ agnoscentes. qͥd ⁊ cũ cautela łqͥli¬

Expanded text:
dis ecclesiasticis ordinibus dare aliquod cdis ecclesiasticis ordinibus dare aliquod c datis accipere, neque ex laico habitu quisquam repente audeat ad locum sacri regiminis pervenire, neque ut aliae mulieres cum sacerdotibus habitent, nisi hae quae a sacris canonibus suntsynodo, dilectissimo filio nostro Cyriaco abbate remeante, nobis quae acta sunt, studeat renuntiare; ut subtiliter agnoscentes quid, et cum qua cautela, vel