comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Os diaboli u̾ba eiꝰ sunt. U̾ba uͦ eiꝰ inspirationes occulte sunt. quib
corcla hominũ alloqñs occultis urit cupiditatib. Quidam ob in¬
correptibilem iniquitatẽ. quia sponte ñ corrigunt᷑. immundis
spiritib uexandi tradũt᷑. ut arripiendi eos demones corporalit̃
habeant potestatẽ. t̃rorib q eoꝵ afflicti humilientur peniteãt.
⁊ saluenturr. sic̃ ⁊ apłs corinthiis scribens dicit. Trad̾e huiꝰmodi¬
hoĩem sathane mintitũ carnis ut sp̃c saluus sit. Utile ẽ. quos¬
dam peccantes ut in aĩa saluent᷑ sathane corporalit̾ deputari
quatinus ex p̃senti correptione futurũ iudiciũ tuneant. ⁊ de cetõ
delinq̃re caueant. Quidã aũ potestati demonũ ad em̃dationẽ
deputant᷑. quidã uͦ despecti ad solam ꝑditionẽ tradunt᷑. Nũꝙͣ di

Expanded text:
Os diaboli verba ejus sunt. Verba vero ejus inspirationes occultae sunt, quibus Os diaboli verba ejus sunt. Verba vero ejus inspirationes occultae sunt, quibus corda hominum alloquens occultis urit cupiditatibus. 34. Quidam ob incorreptibilem iniquitatem, quia sponte non corriguntur, immundis spiritibus vexandi traduntur, ut arripiendi eos daemones corporaliter habeant potestatem, terroribusque eorum afflicti humilientur, poeniteant et salventur, sicut et Apostolus Corinthiis scribens, dicit: Tradere hujusmodi Satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus sit . Utile est enim quosdam peccantes, ut in anima salventur, Satanae corporaliter deputari, quatenus ex praesenti correptione futurorum judicium timeant, et de caetero delinquere caveant. Quidam autem potestati daemonum ad emendationem dep
Abbreviated transcription (Latin):
re fid̾i mox excutit: ut exeat ab electis. Non nulli quos iã aiido ore
diabolus deuorauerat. rursus diuini uidicii occulta miseratione
ab eiꝰ ore eripiunt᷑ ⁊ saluti restituũt᷑. Nam sepe multos quos anti¬
quus hostis luxurie uoragine mersos tenuit. potñtia diuina ꝑ
penitentiam ab eius faucib traxit. Quomodo bonorũ inte.¬
ꝓph̾a electam dicit ẽẽ. diaboli escam. dũ alibi scriptũ sit de illo fe¬
numsicut bos comedit. nisi qd̃ in oculis d̾i fenũ sunt. qui electus
cyb scđ̾m hoĩes ee̾ uidentur: Ac ꝑ hoc qui de bonoꝵ numero
pereunt. apud hoiẽs electi. apud dm̃ fenũ existunt. Eum diabolus
degliitiuit oꝑis perfectione. s temptationũ illecebris mordet. ut de¬
uoret: adhuc qiͣ in maxilla mandit. Unde ⁊ paulus ht̃ stimu¬
los carnis quib humiliet᷑. ñ ht̃ peccandi ꝑfectionẽ qͣ deglutiat᷑.¬

Expanded text:
re fidei mox excitatur, ut exeat ab electis. Nonnulli, quos jam avido ore re fidei mox excitatur, ut exeat ab electis. Nonnulli, quos jam avido ore diabolus devoraverat, rursus divini judicii occulta miseratione ab ejus ore diripiuntur, et saluti restituuntur. Nam saepe multos, quos antiquus hostis luxuriae coeno mersos tenuit, potentia divina per poenitentiam ab ejus faucibus traxit. Quomodo de bonorum interitu propheta dicit electos esse diaboli escam , dum alibi scriptum est de illo: « Fenum ut bos comedet , » nisi quod in oculis Dei fenum sunt, qui electus cibus secundum homines videntur. Ac per hoc qui de bonorum numero pereunt, apud homines electi, apud Deum fenum existunt. Tum diabolus deglutivit operis perfectione, sed tentationum illecebris mordet, ut devoret, adhuc quasi in maxilla mandit. Unde et Paulus habet stimulos carnis, quibus humilietur , non habet peccandi perfectionem, qua deglutiat
Abbreviated transcription (Latin):
gnet. Nam si ꝯsꝑsioni cedit᷑. temptationi uł uicio nequaꝙͣ resistit᷑
Id̾o diabolus in sacͥs eloquiis behemothadẽ. animal dr̃. quia de celis¬
lapsus ad terras cecidit. Ido leinathan id ẽ serpens de aquis. quia in
biam adalta sustollit᷑. Et recte his trib uocabulis appellat᷑. qr pro suo
merito aerem qͣi auis ꝑcurrere meruit: t̾ram ut animal brutũ
agunt incitante illo ipse noĩet᷑. Ex quo enĩ quẽquã ñ decipit dĩabo¬
ẽ: hẽ cupiditatis ac nocendi malicia. Quẽ aũ nec sic decipit: insi¬
diabolũ: aliud uero inhabitare. Nam ⁊ in cordib scõꝵ ingredit᷑
dum malas suggestiones insinuat s ñ habitat in eis. quia in
suo corꝑe non eos transducit. Qui ueto in corꝑe eiꝰ sunt ipsos in habi¬
tat. quia ipsi sunt templum eiꝰ. Et si subripiat mentib electorũ di¬
abolus non aũ in eis requiescit. sicut in cordib reꝑboꝵ. Nam calo¬

Expanded text:
gnet. Nam si consparsioni ceditur, tentationi vel vitio nequaquam resistitur. gnet. Nam si consparsioni ceditur, tentationi vel vitio nequaquam resistitur. Ideo diabolus in saclapsus ad terras cecidit. Ideo Leviathan, id est, serpens de aquis, quia in r, quia per superbiam ad alta sustollitur. Et recte his tribus vocabulis appellatur, quia pro suo merito aerem, quasi avis, pro carcere meruit; terram, ut animal brutum sit; agunt, incitante illo, ipse nominetur ex eo. Quem enim non decipit diaboest, hoc est, cupiditatis ac nocendi malitia. Quem autem nec sic decipit, insidiabolum, aliud vero inhabitare. Nam et in corda sanctorum ingreditur, dum malas suggestiones insinuat; sed non habitat in eis, quia in suum cortat, quia ipsi sunt templum ejus. Etsi subripiat mentibus electorum diabolus, non autem in eis requiescit, sicut in cordibus reproborum. Nam calo
Abbreviated transcription (Latin):
inplicant mentem. ut ex qua parte quisq euad̾e̾ temptaui̾t. sine ꝑi¬
culo exire ñ possit. ueluti si iures ħ facere. qd̾ si feceris pecces: si ñ fecĩs
reus ꝑuirii sis. In tanto gͦ mali discrimine ut euadñdi aditꝰ pateat.
minora potiꝰ eligenda sunt. ut maiora utent᷑. Diabolus quando
plicat unde aptũ hominẽ ad peccandũ respexit. Ex ea parte hoĩes¬
diabolus temptat. qua eos ꝑ excrescentẽ humorẽ facere inclinari
ad uicia ꝯspicit. ut secundum humoris osꝑsionẽ adhibeat. ⁊ tẽp¬
tationẽ lege balaam qui in figura diaboli ꝯtͣ ppłm di exea par¬
te p̃cepit ꝑniciosos p̃tendere laqueos. ex qua sensit eos facilius
ẽẽ lapsuros. Nam ⁊ qui aꝙͣ alicubi deducit ñ eamꝑ aliã partẽ
mittit. nisi ubi impetũ eius intñdit. Nullus culpam ñ existimet
quam ex consꝑsione ꝑpͥa sustinet. s quantũ ualet otͣ id qd̾ tola̾t pu¬

Expanded text:
implicant mentem, ut ex qua parte evadere quisque tentaverit, sine periimplicant mentem, ut ex qua parte evadere quisque tentaverit, sine periculo exire non possit: veluti si jures hoc facere; quod si feceris pecces; si non feceris, reus perjurii sis. In tanto ergo mali discrimine ut evadendi aditus pateat, minora potius eligenda sunt, ut majora vitentur. Diabolus quando plicat unde aptum hominem ad peccandum inspexerit. Ex ea parte homines tentat, qua eos per exercentem humorem facile inclinare ad vitia conspicit, ut secundum humoris consparsionem adhibeat tentationem. Lege Balaam qui in figura diaboli contra populum Dei ex ea parte praecepit perniciosos praetendere laqueos, ex qua facilius sensit eos esse lapsuros . Nam et quia alicubi deducit, non eam per aliam partem mittit, nisi ubi ejus impetum intendit. Nullus culpam non existimet, quam ex propria passione sustinet, sed quantum valet contra id quod tolerat pu
Abbreviated transcription (Latin):
caudam suam quasi cedrus astringit. Plus contra eos diabolus
diu̾sis temptationib insiste̾ solet. qͥ possunt ⁊ aliis sua utilitate
ꝓdee̾. ut dũ illi impediũtur ñ proficiant qui docendi funt. Ma
ligni sp̃c hoc quod intra nos mundare cupimꝰ. sine int̾missione.
⁊ quicquid insemet ipsis t̾renũ sentiunt. indesinent̾ oꝑib scĩs ex¬
hauriunt. ut deintimis puri inueniant᷑. Eodem blandim̃tode¬
cipiunt᷑. nunc ꝑ diabolũ homines. quo ꝑthoplasti in paradyso st̃
ludit. Nunc enĩ ꝓmissis decipit. nunc reb transitoriis. qͣi neces¬
sariis illicit. nunc ⁊̃ ipsa inferni supplicia. qͣsi leuia ⁊ transitoria
sitggerit. quatenus miseroꝵ corda in cupiditate lasciuia ꝙ dissoluat. sec̃q¬
ad tartara ducat. Argum̃ta machinationũ malaꝵq cogitationũ se¬
mina. que in cordib hominũ diabolus fundit. ita seꝙ undiq captã

Expanded text:
caudam suam, quasi cedrus, astringit . 271 20. Plus contra eos diabolus caudam suam, quasi cedrus, astringit . 271 20. Plus contra eos diabolus diversis tentationibus insistit, qui possunt et aliis sua utilitate prodesse, ut, dum illi impediuntur, non proficiant qui docendi sunt. 21. Maligni spiritus hoc, quod intra nos mundare cupimus, sine intermissione cognoscunt, et quidquid in semetipsis terrenum sentiunt, indesinenter operibus sanctis exhauriunt, ut de intimis puri inveniantur. 22. Eodem blandimento decipiuntur nunc per diabolum homines, quo protoplasti in paradiso sunt ludit. Nunc enim promissis decipit; nunc rebus transitoriis, quasi necessariis, illicit; nunc etiam ipsa inferni supplicia, quasi levia, et transitoria, suggerit; quatenus miseroad tartara ducat. Argumenta tentationum malarumque cogitationum, semina quae in corda hominum diabolus fundit, ita saepe undique captant et
Abbreviated transcription (Latin):
plastũ serpenti ẽ dictũ. ⁊ tu insidiab̾is calcaneo eiꝰ. quia nimirũ
hominẽ quem diabolus incursu p̃tite uite ñ decipit. in nouissimis
supplantare disponit. Pinde quamuis quisq sit iustus. numꝙͣ
necesse ẽ. ut sit in hac uita securꝰ. s semꝑ humilis caueat. semꝑq
ne in fine corruat sollicitꝰ ꝑtimescat. Diabolus suis fautorib
blandit᷑: di uͦ seruis molit᷑ temptam̃ta ꝯtraria: exemplo dñi qui
se post baptismũ passus ẽ diabolo ꝑtemptari. Niabolus scõs om̃s
ñ tenendo possiclet: s temptando ꝑsequit᷑. Nam quia ñ in eis
intrinsecus regnat. contra eos extrinsecus pugnat. Et qui interiꝰ
amisit dominiũ. ext̾ius cõmouet hellũ. Tunc contra eũ quẽ pos¬
sidet diabolus acrius seuit. quando se uirtute diuina ab eo expel¬
lencsẽ cognoscit. Unde immundus sp̃c tunc decerpsit gͣuiꝰ puerũ.

Expanded text:
plastum serpenti est dictum: Et tu insidiaberis calcaneo ejus, quia nimirum plastum serpenti est dictum: Et tu insidiaberis calcaneo ejus, quia nimirum hominem, quem diabolus in cursu praeteritae vitae non decepit, in novissimis supplantare disponit. Proinde quamvis quisque sit justus, nunquam necesse est ut sit in hac vita securus; sed semper humilis caveat, semperque, ne in fine corruat, sollicitus pertimescat. 17. Diabolus suis fautoribus blanditur, Dei vero servis molitur tentamenta contraria, exemplo Domini, qui se post baptismum passus est a diabolo tentari . 18. Diabolus sanctos omnes non tenendo possidet, sed tentando persequitur. Nam quia non in eis intrinsecus regnat, contra eos extrinsecus pugnat. Et qui interius amisit dominium, exterius commovet bellum. 19. Tunc contra eum quem possidet diabolus acrius saevit, quando se virtute divina ab eo expellendum cognoscit. Unde immundus spiritus tunc discerpsit gravius puerum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sentit. ẜ tanꝙ̃ sint uirtutes q̃ funt uicia sectat᷑. ⁊ diligit. In ocu¬
lis carnaliũ diabolꝰ t̾ribilis ẽ: in oculis uͦ electoꝵ t̃ror eiꝰ uilis ẽ. Ab
incredulis ut leo timet᷑: a fortib in fide. ut u̾mis ꝯtempnit᷑. atq
ad mo m̃tũ ostensus repellit᷑. Qui suggestiones diaboli ñ reci¬
pit. in eiꝰ insidias iinine transit. Nam facile in consequenti
ope repellitur. si pͥus oblectam̃ta illius respuunt᷑. Diabolus enĩ
serpens ẽ lubricus. cuiꝰ si capiti. idẽ. pͥme suggestioni ñ resistit᷑. totꝰ in
int̾na cordis dũũ sentit᷑ illabit᷑. Temptationũ diabolicarũ initia fra
gilia sunt: que si ñ caueant᷑. s ꝑ usum in confuetudĩem transeant
in nouissimis fortit̾ conualescunt. ita ut aut nunꝙͣ. aut cũ difsi
at: ampliꝰ tũ in fine molit᷑ deciꝑe. Hinc ẽ qd̾ in pͥncipio ꝯtra ꝑtho¬

Expanded text:
non sentit, sed tanquam sint virtutes quae sunt vitia sectatur et diligit. In ocunon sentit, sed tanquam sint virtutes quae sunt vitia sectatur et diligit. In oculis carnalium diabolus terribilis est, in oculis electorum terror ejus vilis est. Ab incredulis ut leo timetur, a fortibus in fide ut vermis contemnitur, ad momentum ostensus repellitur. Qui suggestiones diaboli non recipit iniquus, in insidias minime transit. Nam facile in consequenti operum repellitur, si prima oblectamenta illius respuantur. Diabolus enim serpens est lubricus, cujus si capiti, id est primae suggestioni, non resistitur, totus interna cordis, dum consentit, illabitur. Tentationum diabolicarum gilia sunt, quae, si non caveantur, sed per usum in consuetudinem transeant, in novissimis fortiter convalescunt, ita ut aut nunquam aut cum diffiat, amplius tamen in fine molitur decipere. Hinc est, quod in principio contra proto
Abbreviated transcription (Latin):
scretio scõꝵ tanta e̾ẽ debet ut inter bonum ⁊ malum p̃diti ratio¬
ne diuidicent. ne eos diabolusͭ speciem boni fallat. Nec ẽ enĩ ꝑ¬
cunctatio iosue dicentis. Nost̾̃ es an adu̾sariorũ: Propt̃ hoc ⁊ ihe¬
remie d̾r. Si separaueris p̃ciosũ auili: qi os meũ eris. Tunc eñĩ
bene de se iuiclicant scĩ. quando eos d̾s fallacia demonũ temptam̃ta
facit intelligere. Multi decipiunt᷑ diabolo ⁊ ignorant se e̾e̾ deceptoᷤᷤ
ꝓphe osee testimonio declarante. Comederunt inquit alieni robͤ.
eius. ⁊ ipse ignorauit. Alieni namq maligni sp̃c significant᷑. qui uir¬
tutes m̃tis comedunt. s hoc corda negligentiũ ñ intelligunt. Tanꝙͣ
inermis diabolus iuncit᷑: quando de aꝑta iniquitate hoĩm
depͣuare conant᷑. Armatꝰ uero tunc incedit.dum ꝑspeciem scĩta-¬
tis ⁊ uirtutis. ea q̃ scã sunt destruit. qͣndo ⁊ qui decipit᷑. sua detͥm̃ta

Expanded text:
Discretio sanctorum tanta esse debet, ut inter bonum et malum praediti ratioDiscretio sanctorum tanta esse debet, ut inter bonum et malum praediti ratione dijudicent, ne eos diabolus per speciem boni fallat. Haec est enim percunctatio Josue dicentis: Noster es? an adversariorum ? Propter hoc et Jeremiae dicitur: Si separaveris pretiosum a vili, quasi os meum eris bene de se judicant sancti quando Deus fallacia daemonum tentamenta facit intelligere. Multi decipiuntur a diabolo et ignorant sese esse deceptos, prophetae Oseae testimonio declarante: « Comederunt » inquit, « alieni robur ejus, et ipse ignoravit . » Allieni namque maligni spiritus significantur, qui virtutes mentis comedunt; sed hoc corda negligentium non intellexerunt. Tanquam inermis diabolus vincitur, quando de aperta iniquitate hominem depravare conatur. Armatus verbo tunc incedit, dum per spem sanctitatis et virtutis, ea quae sancta sunt destruit, quando et qui decipitur sua detrimenta
Abbreviated transcription (Latin):
uiciorũ. Neq enĩ alibi concupiscentie fom̃ta succendit. nisi uͥ prus
praue cogitationis delectatões inspexit quas si a nobis sꝑnimꝰ. ille
sine dubio ꝯfusus abscedit. Statimq frangunt᷑ iacula ꝯcupiscentie
euis. contemteq iacent sine luce faces illiꝰ. Sollicite hostis insidias
intelligere. parit̾ ⁊ cauere. d̾i seruũ opͭ. sicq in innocentia uite existe̾
simplicem. ut tñ oporteat cũ simplicitate ee̾ prudentẽ. Qui prudñ¬
tiam simplicitati ñ miscet uixta ppħam columba ẽ seducta non
habens cor. s id̾o columba qr simplex. id̾o aũ cor ñ hñs. qr ignara
prudentie ẽ. Sepe fraus sathane scõꝵcordib aꝑit᷑. quando ꝑ spẽm
boni angłm se simulans lucis. dum nitit᷑ electos deciꝑe. detegit᷑ atq
otempnnitur. Sic ⁊ u̾ba fallacis doctrine scõs suos d̾s facit intellige̾
quatinus diabolicũ errorẽ interiꝰ cognoscant. ac sollicite caueant. Di

Expanded text:
vitiorum. Neque enim alibi concupiscentiae fomenta succendit, nisi ubi prius pravae cogitationis delectationes aspexerit; quas si a nobis spernimus, sine dubio ille confusus abscedit; statimque franguntur jacula concupiscentiae ejus: Contemptaeque jacent, et sine luce faces illius. 8. Sollicite hostis insidias intelligere pariter, et cavere Dei servum oportet; sicque in innocentia vitae existere simplicem, ut tamen oporteat cum simplicitate esse prudentem. Qui prudentiam simplicitati non miscet, juxta prophetam, columba est seducta, non habens cor . Sed ideo columba, quia simplex; ideo autem cor non habens, quia ignara prudentiae est. 9. Saepe fraus Satanae sanctorum cordibus aperitur, quando per speciem boni angelum se simulans lucis, dum nititur electos decipere, detegitur atque contemnitur. Sic et verba fallacis doctrinae Deus sanctos suos facit intelligere, quatenus diabolicum errorem interius cognoscant, ac sollicite caveant. 10.
Abbreviated transcription (Latin):
peccamꝰ. ubicupiditatẽ uł uoluntatẽ deflectimus: ubi uero iuolen¬
t̾ addicimur & si facinus aut flagitiũ ñ ẽ. miseria tñ ꝑ flagitio
⁊ facinore ẽ. S qui dm̃ ꝑ irrogata laudat miseria. cõmisso ꝓculdu¬
bio caret facinore.

Expanded text:
peccamus ubi cupiditate vel voluntate deflectimus. Ubi vero violenpeccamus ubi cupiditate vel voluntate deflectimus. Ubi vero violenter addicimur, etsi facinus aut flagitium non est, miseria tamen pro flagitio et facinore est. Sed qui Deum pro irrogata laudat miseria, commisso procul dubio caret facinore.
Abbreviated transcription (Latin):
apłs ait. Datꝰ est michi stimulꝰ carnis: angłs sathane qui me co¬
lafirret. Sepe iustim̃tem uariis uexationũ dolorib uis demo¬
num excruciat. Unde int̾dũ usq ad desꝑationis angustiam coar¬
tatur. ꝑmanenti aũ in d̾i amore aĩe: ⁊ ip̃a talis angustia ad meritũ
ꝑficit. Nam siue in aĩo seu in corꝑe ꝑ instinctũ immundoꝵ sp̃uũ.
q̃libet adu̾sa iustus patiat᷑: ex d̃i utiꝙ ꝑmissu id patit᷑. Qd̾ si ħ ip̃m
ad d̾igloriam humilis referat ⁊ dicat. qd̾ pro corꝑis passione ios dix̃
sibona suscepimꝰ de manu dñi. mala quare ñ susciptamꝰ. iste ñ seꝑa
t᷑ad̾o s ouingit᷑. quãlibet attroci angustia torq̃at᷑. Multa iꝰtꝰ adu̾sa
in anima patit᷑ instigatõe demonũ. s talib temptam̃tis ꝑire ñ¬
pͭ auita et̾na. quia pius dñs ad dampnationẽ culpe ñ reputat.
qd̾ de sue maiestatis ꝑmissu nolens qui patitur portat. Nam ibi

Expanded text:
angelus Satanae, ut me colaphizet . » Saepe justi mentem variis vexationum doloribus vis daemonum cruciat, unde interdum usque ad desperationis angustiam coarctatur. Permanenti autem in Dei amore animae et ipsa talis angustia ad meritum ficit. Nam sive in animo, sive in corpore, per instinctum immundorum spirituum quaelibet adversa justus patiatur, ex Dei utique permissu id patitur. Quod si hoc ipsum ad Dei gloriam humilis referat, et dicat quod pro corporis passione Job dixit: Si bona suscepimus de manu Domini, mala quare non suscipiad conjungitur, qualibet atroci angustia torqueatur. Multa justus adversa in anima patitur, instigatione daemonum, sed talibus tentamentis perire on potest, quia pius Dominus ad damnationem culpae non reputat quod de suae majestatis permissu nolens qui patitur portat. Nam ibi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ acceꝑit. nullatenus adipiscipͭ. qd̾ appetit. Unde ⁊ omĩs uolun¬
de diabolo scriptũ ẽ. qr sp̃ẽ dñi malus irruebat in saub. Ubi iuste
q̃rit᷑ fi dñi.cur malus: si malus curdiñ: S duob u̾bis op̃hen¬
sa ẽ ⁊ di potestas iusta. ⁊ diaboli uoluntas iniusta. Nam spc̃ ma¬
lus ꝑ nequissimam uoluntatẽ. ⁊ idem sp̃c dñi ꝑacceptam dñ po

Expanded text:
non acceperit, nullatenus adipisci potest quod appetit. Unde et omnis volunnon acceperit, nullatenus adipisci potest quod appetit. Unde et omnis volunde diabolo scriptum est quia « spiritus Domini malus irruebat in Saul , » ubi juste quaeritur: Si Domini, cur malus? si malus, cur Domini? Sed duobus verbis comprehensa est et Dei potestas justa, et diaboli voluntas injusta. Nam spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
mens iustiin hacuita pulsat᷑. unde ⁊ optat abħ seculo fun¬
ditus euelli. quo ⁊ erũpnis careat.⁊ fixam it securitatẽ inueniat.
Int̾eas penas qͣs iustus in corꝑe patit᷑. atq eas quas m̃te ꝑ fraudem
diaboli tolerat. multũ int̾est. Namgͣuiꝰ fert quas interius luget
quam eas qͣs ext̾ius fustinet. Has enim ⁊ loco euitat ⁊ temꝑe illas
nec loco potest euitare nec tempore. Non amplius temptat ele¬
eos temptationib suis ñ deiecit. s potiꝰ erudit. Nam temptatio¬
nes quas ille ad humanũ interitũ mouet: int̾cłũ xp̃c ad exerei
uis huc atq illuc querentes quem deuorent. diffundant᷑ apotesta¬
te tñ diuina ñ egrediunt᷑. Nec tm̃ nocent quantũ maliciose ꝯtend̾t.
Nani qñ scõꝵ uirtꝰ tanta tolerare potuisset: si suꝑna dispensatõ
pio mod̾amine nequiciã demonũ ñ tefrenaret: Et licet diabolus
temptationem ustis semꝑ inferre cupiat. tñsi ad̾o potestatem

Expanded text:
mens justi in hac vita pulsatur; unde et optat ab hoc saeculo funditus evelli, quo et aerumnis careat, et fixam illic securitatem inveniat. 2. Inter eas poenas quas justus in corpore patitur, atque eas 267 quas mente per fraudem diaboli tolerat multum interest. Nam gravius fert, quas interius luget, quam eas quas exterius sustinet. Has enim et loco evitat, et tempore: illas nec loco potest evitare, nec tempore. 3. Non amplius tentat eleeos tentationibus suis non dejicit, sed potius erudit. Nam tentationes, quas ille ad humanum interitum movet, interdum Spiritus sanctuuamvis huc atque illuc quaerentes quem devorent diffundantur , a potestate tamen divina non eganctorum virtus tanta tolerare posset, si superna dispensatio pio moderamine nequitiam daemonum non frenaret? Et licet diabolus tentationem justis semper inferre cupiat, tamen, si a Deo potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
tũ erit sub antixp̃i temporib quando ⁊̃ erit soluendus. Nam si
tanta ligatꝰ face̾ potuit: quanta solutus faciet: Quanto ꝑpinqͥus
finẽ mundi diabolus uidet tanto crudelius ꝑsecutiones exercet.¬
ut quia se continuo dãpnandũ ꝯspicit socios sibi multiplicet. ẽ
quib gehenne ignib addicat᷑. Quanto breue tempꝰ uidet sibi resta¬
re diabolus ut dãpnet᷑. tanto in magna ꝑsecutionis ira mouet᷑. di¬
uina iusticia ꝑmittente ut głificentur iusti. sordident᷑ iniqui.:⁊ ut
diabolo durior crescat dap̾nationis sententia.

Expanded text:
tamen erit sub Antichristi temporibus, quando etiam erit solvendus. Nam si tamen erit sub Antichristi temporibus, quando etiam erit solvendus. Nam si tanta ligatus facere potuit, quanta solutus faciet? Quanto propinquius finem mundi diabolus videt, tanto crudelius peut quia se continuo damnandum conspicit, socios sibi multiplicet, cum quibus gehennae ignibus addicatur. 9. Quanto breve tempus videt sibi restare diabolus, ut damnetur, tanto in magna persecutionis ira movetur, divina justitia permittente, ut glorificentur electi, sordidentur iniqui, et ut diabolo durior crescat damnationis sententia.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊pͣueactionis merito caput ꝓprium p̾uenerunt. scdm apłi senten¬
tiã qui iã iniquitatis mysteriũ oꝑari illũ affirmat. etiam anteꝙͣ re¬
ueletur. Magnitudo signorũ fiet sub antixp̃o. ut electi si fieri pͭ in er¬
rorem mittantur. S si electi: quomodo sũt in errorem mittendi:
Ergo ibunt in errorem.titubatõnis ad modicum ꝓ multitudine ꝑdi¬
giorum.ñ tñ deiciendi sunt astabilitate sua. erroꝵ impulsu atq sig
dum hoc fecerint adu̾saru ñ cont᷑bent᷑ scĩ. Tam mira fc̃s ẽ ꝓdigia ⁊ sig¬
tñ cito exuꝑet in illis ratio ꝑ quam scient ind eceptiõe reꝓboꝵ ⁊ ele
ctoꝵ ꝓbatione eadem fĩ signa in quo tempore ꝑ patientiam gloriosi
lũ sustinebunt: qr ñ solũ contͣ ꝑsequentes s et̾iã ꝯtͣ miracłis choruscan¬
tes dimicatiꝰ sũt. Grauiꝰ sub antixͥ temporib cont᷑ eccłiã dese uiet sy¬
tyres diabolus iam ex̾cuerit magnã crudelitãtẽ etiã ligatꝰ crudelior

Expanded text:
et pravae actionis merito caput proprium praevenerunt, secundum Apostoli sententiam, qui jam iniquitatis mysterium operari illum affirmat, etiam antequam reveletur . 4. Magnitudo signorum faciet sub Antichristo ut electi, si fieri potest, in errorem mittantur . Sed si electi, quomodo sunt in errorem mittendi? Ergo ibunt in errorem titubationis ad modicum prae multitudine prodigiorum, non tamen dejiciendi sunt a stabilitate sua terrorum impulsu atque sigdum hoc fecerint adversarii, non conturbentur sancti. 5. Tam mira facturus est prodigia et sigtam cito exsuperet in illis ratio, pro qua scient in deceptione reproborum, et electorum probatione eadem fieri signa, in quo tempore per patientiam gloriosi lum sustinebunt, quia non solum contra persequentes, sed etiam contra miraculis coruscantes dimicaturi sunt. 6. Gravius sub Antichristi temporibus contra Ecclesiam desaeviet Sytyres diabolus jam exercuerit magnam crudelitatem etiam ligatus, crudelior
Abbreviated transcription (Latin):
in scandalum siue munda seu mens immunda capiat᷑.
Hinc ad beatum iob dicitur. Quis dedit gallo intelligentiã:
p̃clicator et enĩ sc̃s dum caligoso hoc clamat in tempore: qͣsi
gallus cantat in nocte cũ licit. Hora est iam nos de sũno
surgere. Et rursum. Cuigilate iͦti: & nolite peccare. Gal¬
lus autem ꝑfundiorib horis noctis. altos edere cantꝰ solet:
cum uͦ matutinũ tempu in ꝑximo est. minutas actenues
uoces. format. quia nimirũ qui recte p̃dicat: obscuris ad¬
huc cordib aꝑte clamat. nil de occultis mystiis indicat. ut
tunc subtiliora queq de celestib audiant. eum luci uerita¬
tis appropinquant.

Expanded text:
in scandalum, sive munda sive immunda mens capiatur. in scandalum, sive munda sive immunda mens capiatur. Hinc ad beatum Job dicitur? Quis dedit gallo intelligentiam ? Praedicator etenim sanctus dum caliginoso hoc clamat in tempore, quasi gallus cantat in nocte, cum dicit: Hora est jam nos de somno surgere . Et rursum: Evigilate justi, et nolite peccare . Gallus autem 100 profundioribus horis noctis altos edere cantus solet; cum vero matutinum jam tempus in proximo est, minutas ac tenues voces format, quia nimirum qui recte praedicat, obscuris adhuc cordibus aperta clamat, nil de occultis mysteriis indicat, ut tunc subtiliora quaeque de coelestibus audiant, cum luci veritatis appropinquant.
Abbreviated transcription (Latin):
da rumpatur. Alta etenim̃̃ queq debent multis audi¬
dientib contegi: & uix paueis aꝑiri. Hinc namq ꝑ semet¬
ipsam ueritas dicit. Quis putas est fidelis dispensator &
prudens. quem constituit dñs suꝑ familiam suam: ut det
uus in tempore tritici m̃suram: ꝑ m̃surã quippe trititi. ex¬
pͥmitur modꝰ u̾bine cum angusto cordi in capabile aliquid
triburtur. extra fundat᷑. Hinc paulus ait. Non potiui uo¬
bis loqui quasi spiritalib. s quasi carnalib tamquã par¬
uuli s in xp̃o. lacuobis potũ dediñ escam. Hinc moyses a
secroto d̾i exiens. coruscantẽ coram populo faciem uelat. qͥa
nimirum turbis claritatis intime archana ñ indicat.
Hinc ꝑ eũ diuina uoce p̃cipit᷑. ut is qui cist̾nam fod̾it. si
oꝑire negligat. corruente in ea bone uł asino p̃tiũ red̾dat. Q
ad alta scientie fluenta ꝑueniens. eũ hec apud bruta au¬
dientium corda ñ coneegit pene reus ad dicitur. si ꝑ u̾ba ei

Expanded text:
 . Alta etenim quaeque debent multis audientibus contegi, et vix paucis aperiri. Hinc namque per semetipsam Veritas dicit: Quis putas est fidelis dispensator et prudens, quem constituit Dominus super familiam suam, ut det illis in tempore tritici mensuram ? Per mensuram quippe tritici exprimitur modus verbi, ne cum angusto cordi incapabile aliquid tribuitur, extra fundatur. Hinc Paulus ait: Non potui vobis loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus. Tanquam parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non escam . Hinc Moyses a secreto Dei exiens, coruscantem coram populo faciem velat , quia nimirum turbis claritatis intimae arcana non indicat. Hinc per eum divina voce praecipitur , ut is qui cisternam foderit, si operire neglexerit, corruente in ea bove vel asino, pretium reddat; quia ad alta scientiae fluenta perveniens, cum haec apud bruta audientium corda non contegit, poenae reus addicitur, si per verba ejus
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbia arrogantie. sic̃ p̃fert᷑ origine. Plerũq ad elationis em̃da-¬
tionẽ ꝓuidentia d̾i aliquo cãsu ñ nulli cadunt. ꝓ quo lapsu rep̃hensi
a semet ip̃is humilit̃ sapiunt.⁊ de muni̾b d̾i laudari ñ appetunt.
s laudant dm̃ aquo acceperunt. unde laudari se uolunt. Utiliꝰ ẽ arro¬
gantiũ quoc̃q uicio labi ⁊ humtles pꝰt casũ dõ fieri: quã ꝑ elatio¬
nem suꝑbire. grauiorẽ q ruine. dãpnationẽ ꝑ suꝑbiã sumere.

Expanded text:
superbia arrogantiae, sicut praefertur origine. 10. Plerumque ad elationis emendasuperbia arrogantiae, sicut praefertur origine. 10. Plerumque ad elationis emendationem providentia Dei aliquo casu nonnulli cadunt, pro quo lapsu reprehensi a semetipsis humiliter sapiunt, et de muneribus Dei laudari non appetunt, sed laudant Deum, a quo acceperunt, unde laudari se volunt. 11. Utilius est arroganti in quocunque vitio labi, et humilem post casum Deo fieri, quam per elation
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbia tanto in imnoicet: quanto se in alta erigit. Tanto q ꝓfundius labit᷑
quanto excelsius elent᷑. Qui autem ꝑ pp̾am suꝑbiã attollit᷑: ꝑ di iusticiam
te faciunt. Nam uera sine humilitate uirtꝰ q̃libr ⁊ sine caritate in
uicio deputat᷑. Mrito suꝑbia diabolus asuꝑna b̾itudine corruit. Qui
de uirtutib attollint᷑ diabolum imitant᷑. ⁊ ex inde gͣuius corruunt. qr
de excelsis labunt s uꝑbia sicut origo ẽ om̃iũ cͥminũ. ita ruina cuncta
uirtutũ. Ipsa ẽ eu̾̃ i pecc̃o pͥma ipsa in conflictu postrema. ħ eñi aut
in exordio mentẽ ꝑ pecatũ ꝑst̾nit. aut nouissime de uͥtutib deicit.
Unde ⁊ om̃iũ peccator ẽ maxima: qr tã ꝑ uirtutes ꝙͣ ꝑ uicia huma-¬
nam mñtẽ ext̃minat Ibi cadit suꝑbia uͥ ⁊ nascit᷑. ut ñ sit suꝑb. aliud
gantia: ñ de arrogantia nascit᷑ suꝑbia. Nam nisi ipsa p̃cesserit occulut¬
ta elatio m̃tis ñ sequt᷑ aꝑta iactantia laudis. Itagͦ in culpa p̃ponit᷑

Expanded text:
bia tanto in imo jacet, quanto se in altum erigit, tantoque profundius labitur, quanto excelsius elevatur. Qui enim per propriam superbiam attollitur, per Dei justitiam te faciunt. Nam revera sine humilitate virtus quaelibet, et sine charitate in vitio deputatur. 6. Merito superbiae diabolus a superna beatitudine corruit. Qui ergo de virtutibus attolluntur, diabolum imitantur; et exinde gravius corruunt, quia de excelso labuntur. 7. Superbia, sicut origo est omnium criminum, ita ruina cunctarum virtutum. Ipsa est enim in peccato prima, ipsa in conflictu postrema. Haec enim aut in exordio mentem per peccatum prosternit, aut novissime de virtutibus dejicit. Inde et omnium peccatorum est maxima, quia tam per virtutes quam per vitia humanam mentem exterminat. 8. Ibi cadere superbiam, ubi et nasci, ut non sit superbis aliud nasci arrogantiam, non de arrogantia nasci superbiam. Nam nisi praecesserit occulta elatio mentis, non sequitur aperta jactantia laudis. Ita ergo in culpa praeponitur
Abbreviated transcription (Latin):
uite itinere temptamenta antiqui hostis lateant aꝑire. &
subditoꝵ mala que tolerari lenit̾ non debe nt. cũ magna
zeli aspitate corrigere: ne si minus contra culpas accendit
culpaꝵ om̃ium ipse reus teneatur. Unde bñ ad ierechielem dicit᷑
Sume tibi laterem. & pones eũ coram te: ⁊ describes in eo oiuitatẽ

Expanded text:
vitae itinere tentamenta antiqui hostis lateant aperire, et vitae itinere tentamenta antiqui hostis lateant aperire, et subditorum mala quae tolerari leniter non debent, cum magna zeli asperitate corrigere; ne si minus contra culpas accenditur, culparum omnium reus ipse teneatur. Unde bene ad Ezechielem dicitur: Sume tibi laterem, et pones eum c
Abbreviated transcription (Latin):
nis nr̃e infirmitatib subiacemus. Ex se gͦ deber quisq colligere
qualit̾ aliene hunc oporteat imbecillitati misereri: ne contra
infirmitatẽ ꝓximi si adincrepationis uocẽ feruentius rapit᷑
oblitus sui esse uideatur. Unde bñ paulus admonet dicens. Si
p̃occupatus fuerit homo in aliquo delicto: uos qui spũales estis
tu tempteris. Ac si aꝑte dicat. Cum displicet ex aliena infirmi¬
tate q̃d conspicis. pensa q̃d es. ut in inerepationis ⁊elo se sp̃c tem¬
peret. dum sibi quoꝙ q̃d increpat timet. Nunnulla autẽ sũt
uehement̾ increpanda: ut cum culpa ab auctore non cognoscit᷑
quanti sit pond̾is ab increpantis ore sentiatur. Et cum fibi quis
malum q̃d ꝑpetrauit leuigat. hoc contra segrauit ex corripi¬
entis asꝑitate ꝑtimescat. Debitum quippe rectoriȩ est suꝑne
parrie gloriam ꝑ uocem p̃dicationis ostendere: quanta in h

Expanded text:
nis nostrae infirmitatibus subjacemus. Ex se ergo debet quisque colligere nis nostrae infirmitatibus subjacemus. Ex se ergo debet quisque colligere qualiter alienae hunc oporteat imbecillitati misereri, ne contra infirmitatem proximi si ad increpationis vocem ferventius rapitur, oblitus sui esse videatur. Unde bene Paulus admonet, dicens: Si praeoccupatus fuerit homo in aliquo delicto, vos qui stu tenteris . Ac si aperte dicat: Cum displicet ex aliena infirmitate quod conspicis, pensa quod es; ut in increpationis zelo se spiritus temperet, dum sibi quoque quod increpat timet. Nonnulla autem sunt vehementer increpanda, 31 ut cum culpa ab auctore non cognoscitur, quanti sit ponderis, ab increpantis ore sentiatur. Et cum sibi quis malum quod perpetravit levigat, hoc contra se graviter ex corripientis asperitate pertimescat. Debitum quippe rectoris est supernae patriae gloriam per vocem praedicationis ostendere, quanta in hujus
Abbreviated transcription (Latin):
Recte gͦ post animalia ydola describuntur: quia e si honesta ac¬
tione ñ nulli quasi a terra se erigunt. ambitione tñ in honesta. semet¬
ipsos ad terram deponunt. Bene autẽ dicit᷑ depicta erant. quia dũ
ext̾iorum rerũ intrinsecꝰ species attrahitur. quasi in corde depingit᷑
quiequid fictis imaginib delib̾ando cogitatur. Notandum itaq
est. quia prius foram̃ in pariete. ac deinde ostium ẽnitur. ⁊ tune
demum occulta abhominatio demonstrat᷑: quia nimirũ unius¬
cuiꝰq peccati pͥus signa forinsecus. deinde ianua aꝑte iniquitatis
ostenditur. & tunc demum omne malum q̃d intus latet aꝑit̾
Nonnulla aũ sunt lenit̾ arguenda. Nam cĩi ñ malicia s so¬
la ignorantia uł infirmitate delinquitur: ꝓfecto necesse est
ut magno mod̾amine ipsa delicti correptio temperetur. Cun¬
cti quippe quousq in hac mortali carne subsistimus. corruptio¬

Expanded text:
Recte ergo post animalia, idola deseribuntur, quia etsi honesta acRecte ergo post animalia, idola deseribuntur, quia etsi honesta actione nonnulli jam quasi a terra se erigunt, ambitione tamen inhonesta semetipsos ad terram deponunt. Bene autem dicitur, Depicta erant; quia dum exteriorum rerum intrinsecus species attrahuntur, quasi in corde depingitur quidquid fictis imaginibus deliberando, cogitatur. Notandum itaque est quia prius foramen in pariete, ac deinde ostium cernitur, et tunc demum occulta abominatio demonstratur; quia nimirum uniuscujusque peccati prius signa forinsecus, deinde janua apertae iniquitatis ostenditur, et tunc demum omne malum quod intus latet aperitur Nonnulla autem sunt leniter arguenda: nam cum non malitia, sed sola ignorantia vel infirmitate delinquitur, profecto necesse est ut magno moderamine ipsa delicti correptio temperetur. Cuncti quippe quousque in hac mortali carne subsistimus, corruptio
Abbreviated transcription (Latin):
cogitantur innotescant. Unde &e subditur. Et ingressus uidi.
&e ecce omĩs similitudo reptiliũ. & animaliũ abhominatio. In
reptilib cogitationes om̃ino t̾rene signantur. in animalib uͦ:
iam quidem aliquantulũ a terra suspense. s adhuc terrene
mercedis p̃mia requirentes. Nam reptilia toto ex corꝑe terre
appetitu tñgule ad terrã semꝑ inclinantur. Reptilia itaq
sunt intra parietem. quando cogitationes uoluunt᷑ in m̃te.
que a terrenis desiderus nunqͣ ieuantur. Animalia quoq ft̾
intra parietem: quando ce si qua iam iusta si qua honesta cogi¬
tantur. appetendis tñ lucris temporalib. honoribq deserui¬
unt. Et ꝑ semet ipsa quidẽ iam quasi a terra suspensa sunt. s ad¬
huc ꝑ ambitũ quasi ꝑ gule desiderium sese ad ima submitrunt.
Unde bñ subditur. Et uniu̾sa ydola domus isrł̃: depicta erãt
in pariete. Scriptũ quippe est: & auaritia que est y doloꝵ seruitꝰ

Expanded text:
cogitantur innotescant. Unde et subdidit: Et ingressus vidi; cogitantur innotescant. Unde et subdidit: Et ingressus vidi; et ecce omnis similitudo reptilium, et animalium abominatio . In reptilibus cogitationes omnino terrenae signantur, in animalibus vero jam quidem aliquantulum a terra suspensae, sed adhuc terrenae mercedis praemia requirentes. Nam reptilia toto ex corpore terrae ae ad terram semper inclinantur. Reptilia itaque sunt intra parietem, quando cogitationes volvuntur in mente, quae a terrenis desideriis nunquam levantur. Animalia quoque sunt intra parietem, quando et si qua jam justa, si qua honesta cogitantur, appetendis tamen lucris temporalibus honoribusque deserviunt; et per semetipsa quidem jam quasi a terra suspensa sunt, sed adhuc per ambitum quasi per gulae desiderium sese ad ima submittunt. Unde et bene subditur: Et universa idola domus Israel depicta erant in pariete . Scriptum quippe est: Et avaritia, quae est idolorum servitus .
Abbreviated transcription (Latin):
Ingredere &e uide abhominationes pessimas quas isti faciunt hic
Ẽt ingressus uidi: & ecce omnis similitudo reptiliũ &e anima¬
lium. abhominatio. & uniu̾sa ydola domus isrł depicta erant
in pariete. ꝑ ⁊ezechielẽ quippe p̃positoꝵ ꝑsona signatur: ꝑ pari
etem duricia subditoꝵ. Et quid est parietem fod̾e̾. nisi acutis in¬
quisitionib duritiã cordis aperire: Quem cum ꝑfodisset: appa¬
ruit ostrum: quia cum cordis duricia. uł studiosis ꝑcunctati¬
onib. uł maturis correptionib scinditur. quasi quedã ianua
ostenditur. ex qua omĩa in eo qui corripit᷑. cogitationũ interi¬
ora uideantur. Unde & bene illic sequitur. Ingredere & uide
ab hominationes pessimas. quas isti faciunt hic. Quasi ingreditꝰ
ut abhoĩationes aspiciat: qui discussis quibdã signis ext̾ius ap¬
parentib. ita corda subditorũ penetrat. ut cuncta ei que illicite

Expanded text:
Ingredere, et vide abominationes pessimas, quas isti faciunt hic. Ingredere, et vide abominationes pessimas, quas isti faciunt hic. Et ingressus vidi, et ecce omnis similitudo reptilium et animalium, abominatio, et universa idola domus Israel depicta erant in pariete etem duritia subditorum. Et quid est parietem fodere, nisi acutis inquisitionibus 30 duritiam cordis aperire? Quem cum fodisset, apparuit ostium; quia cum cordis duritia vel studiosis percunctationibus, vel maturis correptionibus scinditur, quasi quaedam janua ostenditur, ex qua omnia in eo qui corripitur cogitationum interiora videantur. Unde et bene illic sequitur: Ingredere et vide abominationes pessimas, quas isti faciunt hic . Quasi ingreditur ut abominationes aspiciat, qui, discussis quibusdam signis exterius apparentibus, ita corda subditorum penetrat, ut cuncta ei quae illicite
Abbreviated transcription (Latin):
secta immature uulnera deterius inferuescunt: & nisi eum tẽ¬
pore medicamenta conueniant: constat proculdubio qd meden¬
diofficiũ amittant. S cum tempus subditis ad correptionem
queritur. sub ipso culpaꝵ pond̾e patientia p̃sulis exercetur.
Unde bene ꝑ psalmistam dicit᷑. Supra dorsum meuᷤ fabrica¬
uerunt peccatores. In dorso quippe onera sustinemꝰ. Supra
dorsum gͥsuum. fabricasse peccatores queritur. Ac si aꝑte cdicat
Quos corrigere nequeo: quasi suꝑpositum onus porto. Non¬
nulla autem sunt: subtilit̾ occulte ꝑscrutanda. ut quibdã
signis erumpentib rector in subditoꝵ mente omne q̃d clau¬
sum latet inueniat. & int̾ueniente correptionis articulo ex
minimis maiora cognoscat. Unde recte ad iezechielem dr̃. fili
hominis fode parietem. Ubi mox ifdem ꝓph̾a subiungit. Et
cum ꝑfodissem parietem: aꝑuit ostiũ unum. Et dixit ad me.

Expanded text:
secta immature vulnera deterius infervescunt, et nisi cum temsecta immature vulnera deterius infervescunt, et nisi cum tempore medicamenta conveniant, constat procul dubio quod medendi officium amittant. Sed cum tempus subditis ad correptionem quaeritur, sub ipso culparum pendere patientia praesulis exercetur. Unde bene per Psalmistam dicitur: Supra dorsum meum fabricaverunt peccatores . In dorso quippe onera sustinemus. Supra dorsum igitur suum fabricasse peccatores queritur, ac si aperte dicat: Quos corrigere nequeo, quasi superimpositum onus porto. Nonnulla autem occulta subtiliter sunt perscrutanda, ut quibusdam signis erumpentibus, rector in subditorum mente omne quod clausum latet, inveniat, et interveniente correptionis articulo, ex minimis majora cognoscat. Unde recte ad Ezechielem dicitur: Fili hominis, fode parietem . Ubi mox idem propheta subjungit: Et cum perfodissem parietem, apparuit ostium unum. Et dixit ad me:
Abbreviated transcription (Latin):
uitia prudent̃ dissimulanda sunt: secł quia dissimulent᷑
indicanda. Aliqn &e aꝑte cognita mature toleranda aliqn̾ uero
subtilit̾ &e occulte ꝑserutanda. aliquando autẽ lenit̃ arguenda.
aliquando uehement̃ increpanda. Non nulla quippe ut cdixi¬
mus prudent̃ dissimulanda sunt. s quia dissimillentur in¬
dicanda. ut cum delinquens ce dep̾hendi se cognoscit ce ꝑpeti:
has quas in se tacite tolerare consid̾at. augere culpas erubescat.
Seq se uidice puniat: quem sibi apud se rectoris patientia cle¬
ment̃ excusat. Qua scilicet dissimulatione bñ uideam dñs cor¬
ripit cum ꝑ proph̾am dicit. Mentita es &e mei non es recorda¬
ta. neq cogitasti incorde tuo quia ego tacens. & quasi non audli¬
ens. Et dissimulauit gͦ culpas &e innotuit. qui et contra pec¬
cantem tacuit. & hoc ipsum tñ quia tacuerit. dixit. Non nul
la autẽuł aꝑte cognita mature toleranda sunt: cum uidelicet
rerum minime oportunitas congruit ut aꝑte corrigantur.Nã

Expanded text:
vitia prudenter dissimulanda sunt, sed quia dissimulantur, indicanda; aliquando et aperte cognita, mature toleranda, aliquando vero subtiliter et occulta perscrutanda; aliquando leniter arguenda, aliquando autem vehementer increpanda. Nonnulla quippe, ut diximus, prudenter dissimulanda sunt, sed quia dissimulantur, indicanda; ut cum delinquens et deprehendi se cognoscit et perpeti, has quas in se tacite tolerari considerat, augere culpas erubescat, seque se judice puniat, quem sibi apud se rectoris patientia clementer excusat. Qua scilicet dissimulatione bene Judaeam Dominus corripit, cum per prophta, neque cogistati in corde tuo, quia ego tacens et quasi non videns. Et dissimulavit ergo culpas et innotuit, quia et contra peccantem tacuit, et hoc ipsum tla autem vel aperte cognita, mature toleranda sunt, cum videlicet rerum minime opportunitas congruit, ut aperte corrigantur. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
penitentie lam̃ta conu̾sus. in unitate sacram̃ti. sub spe. fide. & ca¬
ritate abscondit᷑. reus ꝑꝓetͣti homicidii non tenet᷑ eũq extincti
ꝓximus. ⁊ cũ inuenerit non occidet: quia cũ districtus uidex ueni̾t
qui se se nobis ꝑ nature nr̃e consortium iunxit. ab eo ꝓculdubio

Expanded text:
tentiae lamenta conversus, in unitate sacramenti sub spe et charitate absconditur, reus perpetrati homicidii non tenetur. Eumque exstincti proximus et cum invenerit non occidit; quia cum districtus judex venerit, qui sese nobis per naturae nostrae consortium junxit, ab eo proculdubio
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ꝑ moxsen p̃cepit dicens. Siquis abierit cũ anuco suo simpli
cit̾ in siluam ad ligna cedenda: & lignum securis effugerit ma¬
mi. ferrumꝙ lapsum de manubrio anuicũ eiꝰ ꝑcusserit & occid̾it. hic
ad unam supradictariᷤ urbiũ fugiet & iuuet: ne forte proximus eiꝰ
cuiꝰ effusus est sanguis doloris stimulo ꝑsequatur. ce app̃hendat eũ. &
ꝑcutiat animani eius. Ad filuam quippe cũ amico imus: quotiens ad
intuenda subditorũ delicta conu̾timur. Et simplicit̾ ligna succidi¬
mus cum delinquentiũ uitia praintentione resecamus. S securis
manu fugit. cũ sese increpatio plusquam necesse est in asꝑitatẽ ꝑthit.
ferrũq de manubrio ꝓsilit: cum de correptione sermo durior exce¬
oit. Et amicum ꝑcutit et occidit: quia auditorẽ suũ ꝓlata contu¬
melia ab spũ dilectionis int̾ficit. Correpti namq mens repente ad

Expanded text:
Dominus per Moysen praecipit, dicens: Si quis abierit cum amico Dominus per Moysen praecipit, dicens: Si quis abierit cum amico citer in silvam ad ligna caedenda, et lignum securis fugerit manum, ferrumque lapsum de manubrio amicum ejus percusserit, et occiderit, hic ad unam supradictarum urbium fugiet, et vivet, ne forte proximus ejus, cujus effusus est sanguis, doloris stimulo persequatur, et apprehendat eum, et percutiat animam ejusintuenda subditorum delicta convertimur: et simpliciter ligna succidimus, cum delinquentium vitia pia intentione resecamus. Sed securis manum fugit, cum sese increpatio plus quam necesse est in asperitatem protrahit: ferrumque de manubrio prosilit, cum de correptione sermo durior excedit: et amicum percutit et occidit, qui auditorem suum prolata contumelia spiritu dilectionis interficit; correpti namque mens repente ad
Abbreviated transcription (Latin):
ponitur. quia cum nunc fortem zelũ rectores exhibent. eumdẽ¬
zelumpostmodum int̾ se ce auditores suos fortem munitionẽ
tenent. ne tunc ad uindictam destituti sint. si nunc fuerint in
corre ptione dissoluti. sed int̾ hec sciendũ est. quia dũ ad incre¬
pationem se mens doctoris exasꝑat. difficile ualde est. ut ñ aliqñ
⁊ aliquid q̃d dicere non debet erumpat. Et plerumq contingit. ut
dum culpa subditorum cũ magna inuectione corripitur.
magistri lingua usq ad excessiis u̾ba ꝑtrahatur. Cumq incre¬
patio immod̾ate accẽnitur: corda delinquentiũ in desꝑationẽ
deprimuntur. Unde necesse est ut exasꝑatus rector cũ subditoꝵ
mentem plus se quam debuit ꝑciississe consid̾at. apud se semꝑ
ad penitentiã recurrat. ut ꝑ lam̃ta ueniam in conspectu uerita¬
tis obtineat. ex eo etiam q̃d ꝑzeli eius studiũ peccat. Eo figurate

Expanded text:
ponitur, quia cum nunc fortem zelum ponitur, quia cum nunc fortem zelum zelum postmodum inter se et auditores suos fortem munitionem tenent; ne tunc ad vindictam destituti sint, si nunc fuerint in correptione dissoluti. Sed inter haec sciendum est quia dum ad increpationem se mens doctoris exasperat, difficile valde est ut non aliquando et ad aliquid quod dicere non debet erumpat. Et plerumque contingit ut dum culpa subditorum cum magna invectione corripitur, magistri lingua usque ad excessus verba pertrahatur. Cumque increpatio immoderate accenditur, corda delinquentium in desperatione deprimuntur. Unde necesse est ut exasperatus rector, cum subditorum mentem plus quam debuit percussisse considerat, apud se semper ad poenitentiam recurrat; ut per lamenta veniam in conspectu veritatis obtineat, ex eo etiam quod per zeli ejus studium peccat. Quod figurate
Abbreviated transcription (Latin):
arietes ponit: cum temptationũ aculeos in hac uita nos undiq
circumdantes ⁊ uirtutũ murum ꝑforantes innotescit. S cuncta
hec licet subtilit̾ rector insinuet. nisi contra delicta singuloꝵ e
mulationis spu ferueat. nullam sibi inꝑpetuũ absolutionẽ
parat. Unde illic adhuc recte subuingitur. Et tu sume tibi sar
sartaginem quippe frixura mentis. ꝑ ferrũ uero increpationis
fortitudo signatur. Quid uero acrius doctoris m̃tem quam ⁊e¬
lus di frigit &e excrutiat: Unde paulus huiꝰ sartaginis urebat᷑
frixura cũ diceret. Quis infirmat᷑ ⁊ ego ñ infirmor: Quis scan¬
daliratur et ego non uror: Et quia quisquis zelo dĩ accenditur
ne dampnari ex negligentia debeat forti inꝑpetuũ custodia mu¬
nitur: recte dicit᷑. Pones eam murũ ferreum inter te & ciuita
tem. Sartago enĩ ferrea murus ferreus int̾ ꝓpħam &e ciuitatẽ

Expanded text:
in gyro ponit, cum tentationum aculeos in hac vita nos undique in gyro ponit, cum tentationum aculeos in hac vita nos undique circumdantes, et virtutum murum perforantes innotescit. Sed cuncta haec licet subtiliter rector insinuet, nisi contra delicta singulorum aemulationis spiritu ferveat, nullam sibi in perpetuum absolutionem parat. Unde illic adhuc recte subjungitur: 32 Et tu sume tibi scivitatem. Per sartaginem quippe frixura mentis, per ferrum vero increpationis fortitudo signatur. Quid vero acrius doctoris mentem, quam zelus Dei frigit et excruciat? Unde Paulus hujus sartaginis urebatur frixura, cum diceret: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror? Et quia quisquis zelo Dei accenditur, ne damnari ex negligentia debeat, forti in perpetuum custodia munitur, recte dicitur: Pones eam murum fetem . Sartago ferrea murus ferreus inter prophetam et civitatem