comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et uetera:ieruditũ nouerit expec̾tanti¬
bus explicare sermonẽ. et scđ̾m ꝑsonaꝵ
qualitates temꝑare qd̾ dixerit. ut sciat
qͥb debeat lac potũ dare ñ escã. qͥb soli¬
diorẽ cibũ hãt ministrare. Eloquẽtia
desid̾at᷑. Ad qͥd: Quia sic̃ si ñ habu̾it sei¬
entiã. ñ habebit qͥd dicat: ita nͥhabu̾it
eloq̃ntiã. ñ habebit qͦmͦ dicat. Utrumq
aũ necessariũ est: et hab̾e qͥd dicas: ⁊ sci¬
re qͦmͦ dicas. Sententiaꝵ siqͥdẽ excellẽ¬
cia. sermonis elegantiã querit. ⁊ u̾boꝵ
dignitas rerũ maiestati respondeat:⁊
sͥ inuicẽ quasi ꝯcentu qͦdã res et u̾ba
ꝯcurrant. Ita ẽ. ut sermo p̾dicatoris oĩ
acceptione dignꝰ sit: reqͥrit᷑ in p̃dicato¬
re religio. ad reu̾entiã sermonis. scĩa
ad doct᷑nã. eloq̃ntia: ut ꝯmendet ad gr̃ã.
Ut seił sermo sc̃s sit. pruoens sit illustͥe
sit. Ego u̾o qui uob̾ ꝓducor in mediũ.
pasci: ꝙͣ. pasc̾e: et aures uob̾ pociꝰ ex hib̾e

Expanded text:
et vetera, et eruditum noverit exspectantibus explicare sermonem, et secundum personarum qualitates temperare, quod dixerit, ut sciat quibus debeat lac potum dare non escam, quibus solidiorem cibum habeat ministrare. Eloquentia desideratur. Ad quid? Quia sicut si non habuerit scientiam, non habebit quid dicat, ita nisi habuerit eloquentiam, non habebit quo modo dicat. Utrumque autem necessarium est, et habere quid dicas, et scire quo modo dicas. Sententiarum siquidem excellentia sermonis elegantiam quaerit, ut verborum dignitas rerum majestati respondeat, et sibi invicem quasi concentu quodam res et verba concurrant. Ita est ut sermo praedicatoris omni acceptione dignus sit, requiritur in praedicatore religio ad reverentiam sermonis, scientia ad doctrinam, eloquentia ut commendet ad gratiam. Ut scilicet sermo sanctus sit, prudens sit, illustris sit. Ego vero qui vobis producor in medium, pasci quam pascere, et aures vobis potius exhibere
Abbreviated transcription (Latin):
adeo it ad ꝯstitucionẽ eccłie illiuit
contend̾e uirtꝰ et fortuna uid̾ent᷑. Exulta¬
sut apłica sedes ꝗd̾ pͥma tante religionis
fundam̃ta iecisset qd̾ ꝓmotionẽ eiꝰ cõti¬
nuo fouere ñ destitisset auxilio. qd̾ cõ¬
sũmationẽ eiꝰ pͥuilegiis iualit᷑o ĩꝓetuũ
anathemate ꝯmunisset. Om̃ib siqͥdem
pͥulegiis eiꝰ in ꝑpetuũ uice salutatioĩt
inuenit᷑ ascͥptũ. quo manifeste uolun¬
tas declarat᷑ auctoris: qd̾ io stabile fore
uoluerit. ñ alienis reliq̃rit arbitis ĩmũ¬
tandũ. Res qͥppe tͣnsitoria titulo ꝑpetui¬
uł ꝑseu̾antie statũ retinẽt. uł tituli fal¬
sitatẽ. Quod aut̃ dr̃ p̾decessorẽ successo¬
ri suo legẽ dare ñ posse. uł p̾cise falsũ
est. uł oĩa posst̾ impune scoꝵ patrũ in¬
stituta ꝯuelli. quoꝵ tñ sapĩam narrãt¬

Expanded text:
ionem Ecclesiae illius contendere virtus et fortuna viderentur. Exsultabat apostolica sedes, quod prima tantae religionis fundamenta jecisset, quod promotionem ejus continuo fovere non destitisset auxilio, quod consummationem ejus privilegiis et valituro in perpetuum anathemate communisset, omnibus siquidem privilegiis ejus in perpetuum vice salutationis invenitur ascriptum, quo manifeste voluntas declaratur auctoris quod id stabile fore voluerit, non alienis reliquerit arbitriis immutandum. Res quippe transitoria titulo perpetuierantiae statum retinent, vel tituli falsitatem. Quod autem dicitur praedecessorem successori suo legem dare non posse, vel praecise falsum est, vel omnia possunt impune sanctorum Patrum instituta convelli, quo
Abbreviated transcription (Latin):
ter auditi ꝯͣriã sententiã reportass
ad solatiũ ꝯfusionis sue magis quã
ad cause remediũ sedẽ apłicã ad kal
feb̾r appellauit. licet de medio onmi
appellandi licentiã. eo qd ip̃e auob̾
reportau̾at oracło sustulisset. Cũ itas
rebꝰ iudicatis standũ sit. p̾sertĩ uͥ nul¬
la posit̾ appelłone suspendi. certũ ẽ.
q ad refricationẽ renudicate. nulla
me neçessitatis trahit instantia. sed
optatã duri de appelłone mat̾iã. ne
urãm scił iuiderer reu̾entiã neglexis¬
se: si puocatꝰ ad urãm p̾sentiã ñ uenis¬
sem. Ceterũ q tot ꝑicła false temi¬
raria festinatione ñ posst̾i. oportebis
me fortassis ad cõplatiandos tͣnsitus
i pparationẽ securitatis spaciosum
tempꝰ impend̾e.doq si ioħs ille p̃ue¬
nerit: bonũ uob̾ exit: ⁊ utile. ut ip̃m
usq ad ur̃m detinẽtis aduentũ. qr¬

Expanded text:
reportasset, ad solatium confusionis suae magis quam ad causae remedium sedem apostolicam ad Kal. Februar. appellavit, licet de melio omnem appellandi licentiam, eo quod ipse a vobis reportaverat oraculo, sustulisset. Cum itaque rebus judicatis standum sit, praesertim ubi nulla possunt appellatione suspendi, certum est quia ad refricationem rei judicatae nulla me necessitatis trahit instantia, sed optatam duxi de appellatione materiam, ne vestram scilicet viderer reverentiam neglexisse, si provocatus ad vestram praesentiam non venissem. Caeterum quia tot pericula fallere temeraria festinatione non possum, oportebit me fortassis ad complanandos transitus et praeparationem securitatis spatiosum tempus impendere. Ideoque si Joannes ille praevenerit, bonum vobis erit et utile ut ipsum usque ad nostrum detineatis adventum, q
Abbreviated transcription (Latin):
impendi gͣciꝰ. nicħ pot̾ p̃cionꝰ estimari.
Hoc ieñi impenso totũ impendit᷑. qͥe qͥd
uł animꝰ cogitando. uł oꝑando corpus.
uł facultates ꝯferunt erogando. Hoc
Uob̾ nichilominꝰ ap̃ me ꝓmisse deuoti¬
onis ñ tepescet affectꝰ. ut scił alt̾ in al

Expanded text:
impendi gratius, nihil potest pretiosius aestimari. impendi gratius, nihil potest pretiosius aestimari. Hoc etenim impenso totum impenditur, quidquid vel animus cogitando, vel operando corpus vel facultates conferunt erogando. Hoc Vobis nihilominus apud me promissae devotionis non tepescet aff
Abbreviated transcription (Latin):
litatis officiũ. nullis impensũ m̾itis.
nullis redẽptũ p̾cib: nullis bñficiis
comꝑatũ. Nicħ in eo ẽ qd̾ bñficii minu¬
at maiestatẽ. Aput alios siqͥdẽ actus
mere lib̾alitatis euanuit. s uͥq inter
ꝯͣtͣhentes aĩos negotiũ gerit᷑. dũ spes
c̾ditrix ⁊ debitrix gr̃a res compensant.
Magnũ tñ est hodie siqͥs amicoꝵ me¬
ritis pari p̾mioꝵ ꝯpensatione respon¬
deat. maiꝰ ẽ. om̃e nu̾tũ animi magni¬
tudine p̾uenire. Preuenistis aũ me:
ur̃mq tante dignatioĩs estimatione
fecistis. qua mͥ iudiciũ existimatiõĩs
ur̃e ⁊ dilectioĩs exibetis affectũ. Mł̾ta
gͥ mͥ de iudicio existimatioĩs ur̃e cres¬
cit elatio. multa de confidentia gr̃e
securitas ad om̃s p̃parat᷑ euentꝰ. Magnũ
siqͥdẽ est iudiciũ simubigrãm meru¬
isse prudentis. cũ alt̾m illustret ad
buit mͥ: Nempe totũ tociꝰ deuotioĩs
affectũ. quo nicħ maiꝰ offerri: nichil

Expanded text:
litatis officium, nullis impensum meritis, litatis officium, nullis impensum meritis, nullis redemptum precibus, nullis beneficiis comparatum. Nihil in eo est quod beneficii minuat majestatem. Apud alios siquidem actus merae liberalitatis evanuit, sed ubique inter contrahentes animos negotium geritur, dum spes creditrix et debitrix gratiae res compensant. Magnum tamen est hodie, si quis amicorum meritis pari praemiorum compensatione respondeat, majus est omne meritum animi magnitudine praevenire. Praevenistis auteme fecistis, per quam mihi judicium existimationis vestrae, et dilectionis exhibetis affectum. Multa igitur mihi de judicio existimationis vestrae crescit elatio, multa de confidentia gratiae securitas ad omnes praeparatur eventus. Magnum siquidem est judicium simul et gratiam meruisse prudentis, cum alterum illustret ad buit mihi? Nempe totum devotionis affectum, quo nihil majus offerri, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ne p̾nũciato aduentu meo mͥ int̾uias
insidie pararent᷑. Adieci aũ noĩe expen¬
saꝵ admorã reditũq qd̾ oportuit. ne de
eo qd̾ ad aliud destinatũ erat: aliqͥd detͣ¬
here necessitas aliqua coegisset. Uisi sũt
mͥ multas uob̾ suꝑ bñficio u̾ro gras hũis¬
se. mͥq ipsi ab eis st̃ grates exhibite qͣsi
dereliqͥs et ur̃aꝵ plenitudine graciaꝵ.
Destinatas accepi. gͣtam ad modũ
hũi. qr magũ excitare grãm ꝙͣ delictũ
arguere uiderͣct᷑. Questꝰ estis pꝰ aliquot
epłas ur̃as ntłum uos a nob̾ accepisse res
benignitas ur̃a młto desid̾io ad cõplexũ
nob̾ murue cartratis occurrit. qd̾ ego mł
tis debuerã obseqͥis redemisse. Et fecissẽ.
nͥ occasionẽ m tulisset absentia. que mͥ
semꝑ hactuenꝰ optatũ ur̃e serenitatis
inuidit aspectũ. Magnũ erat mͥ si p̃sẽs
in ocłis ur̃is grãm inuenissẽ. Maiꝰ ẽ qd eã
mͥ ułtͦ usq ad occidentis nouissima de¬
stinatis. Pulchrũ sane ⁊ p̃dicande lib̾a¬

Expanded text:
iato adventu meo mihi inter vias insidiae pararentur. Adjeci autem nomine expensarum ad moram reditumque quod oportuit, ne de eo quod ad aliud destinatum erat aliquid detrahere necessitas aliqua coegisset. Visi sunt mihi multas vobis super beneficio vestro gratias habuisse, mihique ipsi ab eis sunt grates exhibitae quasi de reliquiis et vestrarum plenitudine gratiarum. destinatas accepi, gratam admodum habui, quia magis excitat gratiam, quam delictum arguere videbatur. Questus enim estis post aliquoestras, nullum vos a nobis accepisse rescbenignitas vestra multo desiderio ad complexum nobis mutuae charitatis occurrit, quod egotis debueram obsequiis redemisse. Et fecissem, nisi occasionem mihi contulisset absentia, quae mihi semper hactenus optatum vestrae serenitatis invidit aspectum. Magnum erat mihi, si praesens in oculis vestris gratiam invenissem. Majus est quod eam mihi ultro usque ad Occidentis novissima destinatis. Pulchrum sane et praedicandae libera
Abbreviated transcription (Latin):
turoñ scͥpto tͣdere: quoꝵ dã p̃catione
compulsus sũ. qͥ licet in ꝑximo ꝯsisten¬
tes ea que dieta sunt multitudinis obsi¬
stente tumultu. nͨ satis audire nͨ intelli¬
gere potuerunt. feci qd̾ rogatꝰ sũ. s inu¬
tus. quia q̃dã sunt qͦrũ simplex ꝓnunci¬
ago plis fauoris quã laudis inspectio¬

Expanded text:
Turonensi scripto tradere, quorumdam precatione compulsus sum, qui licet in proximo consistentes, ea quae dicta sunt multitudinis obsistente tumultu, nec satis audire, nec intelligere potuerunt. Feci quod rogatus sum, sed invitus, quia quaedam sunt quorum simplex pronuntiatio plus favoris, quam laudis
Abbreviated transcription (Latin):
q nicħlominꝰ auctoritate breuianda
ꝓouẽ. nullaq uiciũ falsitatis uͥtute
redimit᷑. qr ip̃m nͨ cultꝰ oratioĩs neq
dignitas mat̾ie recompensat. Unꝰqͥs¬
q tñ ad obseruandas ꝓposite legis
tenet᷑ angustias. dicendiq lib̾tatẽ
necessitate suppͥmt. qͥs qͥs se ad obser¬
uantias bꝰmͦi arbitͥo ꝓpͥe noliuitatis
astͥngit. Facilẽ u̾o dupplex cuþa ueniã
u̾ m̾et᷑ cũ et intellectũ retundit ob¬
seuritasnaures metͥce corruptio io¬
cunditatis offendit. Credo ego librũ
hunc ap̾uet̾es uͦ noticiã hu̾isse nec
grãm. idõq nͨ in manꝰ uenisse młtoꝵ
s sepultũ diutiꝰ uet̾i qͦlibet armario
latuisse donͦ nouit̾ in lucẽ merito
obscuritatis. moua ꝑegͥni nominis
amiratione ꝓcessit. St̃ eñi qͥdã qͥ eo
difficilia maioris estimant: qr minꝰ
intellecta mirant᷑. ea minoris ⁊ tanꝙͣ
puerilia reputanti que iocuudt¬
lucidi serenitas sermonis illustrat.

Expanded text:
que nihilominus auctoritate brevianda que nihilominus auctoritate brevianda producit, nullaque vitium falsitatis virtute redimitur, quia ipsum nec cultus orationis nec dignitas materiae recompensat. Unusquisque tamen ad observandas propositae legis tenetur angustias, dicendique libertatem necessitate supprimit quisquis se ad observantias hujusmodi arbitrio propriae voluntatis astringit. Facilem vero duplex culpa veniam non meretur, cum et intellectum retundit obscuritas, et aures metricae corruptio jocunditatis offendit. Credo ego librum hunc apud veteres nec notitiam habuisse, nec gratiam, ideoque nec in manus venisse multorum, sed sepultum diutius veteri quolibet armario latuisse, donec noviter in lucem merito obscuritatis et nova peregrini nominis admiratione processit. Sunt enim quidam, qui eo difficilia majoris aestimant, quia minus intellecta mirantur; ea minoris et tanquam puerilia reputant quae jucundlucidi sermonis serenitas illustrat.
Abbreviated transcription (Latin):
natꝰ indicio. uisoq miratꝰ sũ qua pͥmũ
ab auetore ꝯ fidentia editꝰ: aut quo pꝰ¬
modũ ab aliis fu̾it fauore tͣnscͥptus.
Neq eñi mͥ dignꝰ uidet᷑ cuꝰ studio uel
sceͥpte tm̃ tempꝰ debeat siue census umn¬
pendi. eũ et uolum̃ effusũ sit: et ad
intelligenda que scͥpta sc̃ singula mul¬
tis et tediosis oporteat iterationibꝰ re¬
plicari. Prima si qͥdẽ facile difficilis
et obseurꝰ incedit. ⁊ cũ rerũ difficulta¬
tẽ stilus lucidior debeat aꝑire: intel¬
ligentiã pociꝰ sermo tenebrosus ob¬
Itundit. Cumq multũ hãt laboris
inspectio: nicħ assecutio uoluptatis.
qr n absolutione sententia cõplacet.
nͦ oratio uenustati. Sũma eiꝰ inten¬
tio est. Alit̾ oĩa dixise ꝙͣ. cet̾i. ideoqi
totũ qd̾ loqͥt᷑ ex quisita qͣdam intri¬
catione ꝯplicat ⁊ innodat. ut rectiꝰ
in̾odiꝰ qͣm enodiꝰ debeat appellari.
Porro in metͥcis ꝓducta breuiat sua¬

Expanded text:
natus judicio, visoque miratus sum qua primum natus judicio, visoque miratus sum qua primum ab auctore confidentia editus, aut quo postmodum ab aliis fuerit favore transcriptus. Neque enim mihi dignus videtur, cujus studio vel scripturae tantum tempus debeat sive census impendi, cum et volumen effusum sit, et ad intelligenda quae scripta sunt singula multis et taediosis oporteat iterationibus replicari. Prima siquidem facie difficilis et obscurus incedit, et cum rerum difficultatem stylus lucidior debeat aperire, intelligentiam potius sermo tenebrosus obtundit. Cumque multum habeat laboris inspectio, nihil habet assecutio voluptatis, quia nec absolutione sententia complacet, nec oratio venustate. Summa enim ejus intentio est, aliter omnia dixisse quam caeteri, ideoque totum quod loquitur exquisita quadam intricatione complicat et innodat, ut rectius Innodius quam Ennodius debeat appellari. Porro in metricis producta breviat, sua
Abbreviated transcription (Latin):
desusceptione dñi pape ꝯuen̾int: ur̃a fa¬
pientia ñ ignorat. Et nr̃ qͥdẽ ad eccłia¬
sticas ꝑsonas regni sui legatos destina¬
uit in angliã. cũ litt̾is quas a dño ppͣ
receꝑat. et scͥpto illo qd̾ ascismaticis
est de papiensi ꝯuenticulo fabricatũ.
ut scił utͦq scͥpto tanquã allegatioĩbꝰ
parciũ utͥnq ꝓposito: rectiꝰ possint qͣsi
de uidicio formare ꝯsiliũ. ⁊ liqͥdiꝰ de ꝯtem¬
platione falsitatis opposite: cognoscere
u̾itatẽ. Cuisane colloqͥo qr corꝑalit̾ ad¬
ẽẽ ñ potui: ꝑ epłam saltẽ int̾ẽe curaui.
ut ꝑsone uieẽ pagina suppleat: i uiue uo¬
cis instantiã epła fidelis instauret. Cuiꝰ
tinandũ. ut deuotionẽ meã qͣmuis pa¬
rũ utilẽ officiosã tñ ur̃a dilectio re.¬
cognoscat. De cet̾o. ubrũ ennodii uob̾
mitto. alienũ qͥdẽ. s si exꝑientia ur̃a ꝓ
bau̾it. tͣnse̾ptũ cũ qͣnta fieri poterit
fectinatione remittã. Ego aũ librũ

Expanded text:
de susceptione domini papae convenerint, vestra sapientia non ignorat. Et noster quidem ad ecclesiasticas personas regni sui legatos destinavit in Angliam, cum litteris quas a domino papa receperat, et scripto illo quod a schismaticis est de Papiensi conventiculo fabricatum, ut scilicet utroque scripto tanquam allegationibus partium utrinque proposito, rectius possint, quasi de judicio formare consilium, et liquidius de contemplatione falsitatis oppositae cognoscere veritatem. Cui sane colloquio, quia corporaliter adesse non potui, per epistolam saltem interesse curavi, ut personae vicem pagina suppleat et vivae vocis instantiam epistola fidelis instauret. Cujustinandum, ut devotionem meam, quamvis parum utilem, officiosam tamen vestra dilectio recognoscat. De caetero, librum Ennodii vobis mitto, alienum quidem, sed, si experientia vestra probaverit, transcriptum cum quanta fieri poterit festinatione remittam. Ego autem libru
Abbreviated transcription (Latin):
cuł. qͥb libet inferre laborib. ut me¬
rear aliqñ frui desid̾ato ur̃e serem¬
tatis aspectu. ⁊ iocundo sacͥ sermonis
alloqͥo recreari. Iturus alia ince fu-¬
erã destinandꝰ a pͥncipe. s imporruna
me belloꝵ emergentium retrax̾
imudia. qͥb transigendis studium
diligentie mee tum necessitas eccłie.
tum rei publice reqͥrebat utilitas.
Qd̾ siqͥdẽ iter desid̾io magis ꝙͣ imꝑio
mandantis assumpserã. uit ĩpetcta

Expanded text:
iculis, quibuslibet inferre laboribus, ut merear aliquando frui desiderato vestrae serenitatis aspectu et jocundo sacri sermonis alloquio recreari. Iturus alia vice fueram destinandus a principe, sed importuna me bellorum emergentium retraxit invidia, quibus transigendis studium diligentiae meae, cum necessitas Ecclesiae, tum reipublicae requirebat utilitas. Quod siquidem iter desiderio magis quam imperio mandantis assumpseram, ut impetra
Abbreviated transcription (Latin):
onis inuolui. qͦs securiꝰ illesos: pot̾at
expectacio ꝯseruare. Rom̃ eccłtam
semꝑ onerosã extitisse pͥncipibꝰ urgũ
aliqñ data occasione ponendũ. don
cupiditatis penas ambitio detestã¬
da luisset. Soluendũ morte alterutriꝰ
q̃stionis incertũ. atq int̾im posse re
ficere. donͦ diuina uoluntas signis
euidentiorib appareret. Accedebat
illos uł admodicũ tẽpꝰ q̃libet occasio
suspendisset. Pret̾ea cũ aĩos regũ
in fauorẽ dñi nr̃i om̃iũ ꝯscientia cre¬
d̾et inclinatos: in partẽ imꝑatoris ces¬
sisse dilatione p̾stita cred̾ent᷑ ⁊ ꝑau¬
lominꝰ detͥm̃ti suspicio ꝗͣ noticio for¬
te u̾itatis afferret. S irex francoꝵ
rei diffinitione. Reg̾. angł. uolun
tati cõmiserat. nicħ se fact᷑um publi¬
ce ꝯtestatꝰ. nͥ qd̾ ipsiꝰ ei sententia p̾dic¬
tasset. Preualuerat itaq ⁊siliũ dila¬
tionis. ut qͣnto spaciosiꝰ. tanto utilius
utq regi posset ẽẽ. ⁊sultũ. atq int̾im

Expanded text:
sola poterat expectatio conservare, Romanam Ecclesiam semper onerosam extitisse principibus, jugum aliquando data occasione ponendum, donec cupiditatis p/oe/nas ambitio detestanda luisset, solvendum morte alterutrius quæstionis incertum, atque interim posse relficere, donec divina voluntas signis evidentioribus appareret. Accedebat vestros vel ad modicum tempus quælibet occasio suspendisset. Præterea, cum animos regum in favorem domini nostri omnium conscientia, crederet inclinatos, in partes imperatoris cessisse dilatione præstita crederentur, et paulo minus detrimenti suspicio quam notitia forte veritatis afferret. Sed et rex Francorum rei diffintati commiserat, nihil se facturum publice contestatus, nisi quod ipsius ei sententia praedictasset. Praevaluerat itaque consilium dilationis, ut quanto spatiosius, tanto utilius utrique regi posset esse consultum, atque interim
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ adhuc publice fuerat ꝯstituti
Stabant itaq fr̃s illi cãm eccłie ñ
siue magno discrimine ꝓseqͣntes.
qm̃ apud plerosq fauor imqͥtatũ
ꝯualuerat: adeo. ut qͥ manifeste re¬
pudiũ u̾itatis suggere ñ audebãt.
differendũ pociꝰ scłari qͣdã astucia
p̾dicarent. Euentũ scił reidubile paciꝰ
expectandũ: ꝙͣ subiciendã fortuttis

Expanded text:
nihil adhuc publice fuerat constitutum. nihil adhuc publice fuerat constitutum. Stabant itaque fratres illi causam Ecclesiae, non sine magno discrimine, prosequentes, quoniam apud plerosque favor iniquitatis convaluerat, adeo ut qui manifestae repudium veritatis suggerere non audebant, differendum potius saeculari quadam astutia praedicarent, eventum scilicet rei dubiae potius exspe
Abbreviated transcription (Latin):
nere: in hac cũ eis uiuendũ est i hac
cũ uoluntas diuina decreuerit. mo
nr̃is sedis apłice legatis assistimꝰ. cũ
eis toto studio sc̃e fom̃ eccłie utilita¬
tib insistentes. In qͥbꝰ tanta refulgei
apłice sc̃itatis. ⁊ doctͥne ꝑfectio. ut eis
plus gr̃e m̾ita ꝯthant . ꝙͣ t̾roris reue¬
rentia discipline. uiri ft̃ quoꝵ sc̃itai¬
tẽ mirat᷑ ppłs sapĩam derus usq̃ꝙͣ col¬
laudat. ad uͥtutẽ seũitatis pͥncipes
expauescunt. ad sũmã tanta omne
op̾ suũ mansuetudinẽ temꝑant: ut
neq seu̾itas discipline ꝑeat. ⁊ in õi
parte sce Rom̃ eccłie gr̃a ꝯualescat
Porro suꝑ facto illo in quo rege fia¬
coꝵ adu̾sus eos scandalitatũ andiais
ꝓrsus excusabiles sine om̃i dubitati¬
expugnabilis necessitas. unestina¬
bile honũ recompensatiõis ilico ꝓ¬
uent̾e tͣuisset. Conuen̾ant siqͥd ex
mandato regũ uen̾abiles de regno
utͥusq ꝑsone. ut de romani ponti¬
ficis susceptione tͣctarent. de quo

Expanded text:
nere, in hac vobiscum vivendum est, in hac, cum voluntas divina decreverit, moratribus nostris sedis apostolicæ legatis assistimus, cum eis toto studio sanctæ Romanæ Ecclesiæ utilitatibus insistentes. In quibus tanta re fulget apostolicæ sanctitatis et doctrinæ perfectio, ut eis plus gratiæ merita contrahant quam terroris reverentia disciplinæ. Viri sunt, quorum sanctitatem miratur populus, sapilaudat; ad virtutem severitatis principes expavescunt. Ad summam, tanta omne opus suum mansuetudine temperant, ut neque severitas disciplinæ pereat, et in omni parte sanctæ Romanæ Ecclesiæ gratia convalescat. Porro super facto illo, in quo regem Francorum adversus eos scandalizatum audistis, prorsus excusabiles sine omni dubitatiexpugnabilis necessitas, et inæstimabile bonum recompensationis illico proventuræ traxisset. Convenerant siquidem ex mutriusque personae, ut de Romani pontificis susceptione tractarent, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
quoq partis testimonio ꝯfirmatur.
Alt̾i uͦ si nobilitas gen̾is. i q̃sita ob hoc
ip̃m potentiũ gr̃a subtrabat᷑. ñ erit
unde ad maiestatis apłice fastigiũ
audeat aspirare. S ⁊ si facta electi¬
onũ inuicẽ ꝯferant᷑ electionẽ nr̃am
om̃i ordine. om̃i sollẽpnitate. omni
deniq rõne subnixã alt̾am plenam
impudentia constat. ⁊ om̃i tationis
amminculo destitutã. Nũqͥd enim

Expanded text:
quoque partis testimonio confirmatur. quoque partis testimonio confirmatur. Alteri vero si nobilitas generis et quaesita ob hoc ipsum potentium gratia subtrahatur, non erit unde ad majestatis apostolicae fastigium audeat aspirare. Sed et si facta electionum invicem conferantur, electionem nostram omni ordine, omni solemnitate, omni denique ratione subnixam, alteram plenam impudentia constat et omni rationis adminiculo destitutam. Nunquid enim
Abbreviated transcription (Latin):
incena dñi publice ac sollẽpuit̾ excom¬
municasse cognoscas. dat̃ a nagñ. Kal.
laboret eccłia. atq inqͣnto uide¬
at᷑ ꝑicło ꝯstituta: ur̃a quos hic dolor
tangit prudentia ñ ignorat. Et fi¬
lii quidẽ babylonis ꝓspiciunt ⁊ exul¬
tant: qui qͣsi certũ auspicantes de ꝓ¬
cellarum qͣntitate naufragiũ: ad
diripiendas sarcinas ⁊ ip̃a naingii
tabulata ꝯcurrunt. Nob̾ aũ secͣitatẽ
pr̾̃at diuina ꝓmissio. qua portas infe¬
ri adu̾sus eam p̾ualere ñ sinit. s uexa¬
tionis iniurias: uictorie c̾citudo co¬
pensat. Neq eñi desꝑationi locꝰ ẽ. ubi
causam rectitudo ꝯmendat: iͥtutẽ
patientie int̾im fiat firmat ꝯscientia
u̾itatis. Cause siqͥdẽ nr̃e nͨ in nota ue¬
ritas est. nͦ incerta iusticia. s res luce
clarior: ⁊ prauitatis nube negocium
purgat:iom̃i iudiciũ absoluit errore.
ꝑfectio scientie ⁊ om̃iũ uͥtutũ format
integͥtas. qd̾ ñ magis nr̃e ꝙͣ adu̾sarie

Expanded text:
in Coena Domini publice ac solemniter excommunicasse cognoscas. Data Anagn. Kal.laboret Ecclesia atque in quanto videatur periculo constituta, vestra quos hic dolor tangit prudentia non ignorat. Et filii quidem Babylonis prospiciunt et exsultant, qui quasi certum auspicantes de procellarum quantitate naufragium, ad diripiendas sarcinas et ipsa navigii tabulata concurrunt. Nobis autem securitatem praestat divina promissio, qua portas inferi adversus eam praevalere non sinit, sed vexationis injurias victoriae certitudo compensat. Neque enim desperationi locus est, ubi causam rectitudo commendat, et virtutem patientiae firmat interim conscientia veritatis. Causae siquidem nostrae nec ignota veritas est, nec incerta justitia, sed res luce clarior et pravitatis nube negotium purgat, et omni judicium absolvit errore. perfectio scientiae et omnium virtutum format integritas, quod non magis nostrae quam adversariae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓiͣtit ꝯstimet. Suꝑ qͦ plane cũ iidẽ fauor
pͥncipis u̾itasq ꝯcurrãt: manifeste uob
uã responsionis gr̃a diuine bonitatis as¬
signat. Oportet tam̃uos ꝓpt̾ aliqͦs qͥ int̾
uos sunt sollicite ꝓuidere. qͥ se scismatico
illi dic̃t cognatione ꝯ iunctos. ne maligni¬
tas forte p̃ualeat: ⁊ eãque ex dõ est suppłan¬
tet carnis affectio caritatẽ. S cũ uiiu̾¬
sitas ur̃a ꝯueu̾it nolite qͦrlibet expectare
sententias. nec eoꝵ timeatis offensã. seo
ꝯceptũ statĩ inu̾tute sp̃s usurpare s̾mon
ne dissimulatio ur̃a p̾uitati prẽt auda

Expanded text:
consummet. Super quo plane cum in idem favor principis veritasque concurrant, manifeste vobis viam responsionis gratia divinae bonitatis assignat. Oportet tamen vos propter aliquos, qui inter vos sunt, sollicite providere qui se schismatico illi dicunt cognatione conjunctos, ne malignitas forte praevaleat, et eam quae ex Deo est supplantet carnis affectio charitatem. Sed cum universitas vestra convenerit, nolite quorumlibet exspectare sententias, nec eorum timeatis offensam, sed conceptum statim in virtute spiritus usurpate sermonem, ne dissimulatio vestra pravitat
Abbreviated transcription (Latin):
fallatia suffocet. Dñs m̃tes ur̃as in boñ
sua pietate dirigat. ⁊ ꝯfirmet. ut ecehe
tantis ultro bñficiis ⁊ honore p̾ͥuenit.
giatos in oportumitate sentiat. ⁊ fide
eͣbatione: ꝯdolii. qr dołorẽ matris
audite sine cõpassione ñ poterã filius
spelis. Michi eñi dolor ille specialiꝰ ineũbe¬
bat. quẽ ipsa semꝑ hactenꝰ tanta ẽarita¬
te dilex̾ tanta familiaritate dignata
ess. toc bñsicis ⁊ honorib illustiauit. ꝓ¬
modũ aũ audito incuiꝰ ꝑsonã om̃ium
fert uota. uen̾ant. merorẽ gaudio. plo¬
rationẽ eyclara. uocẽ planctꝰ organo cõ¬
mittani Gautius siqͥdẽ sũ puucos ageĩa
concordia desciusse quoꝵ nuimetꝰ nich̾
aut parũ unitati catholice pot̾it deroga¬
ꝑ quẽ facile restauranda lib̾tas eccłie c̾oit᷑
⁊ honestas. Porro mea ñ fuit int̾im ocio¬
sa deuotio. s apd̾ cos in quoꝵ ocuł deꝰ mͥde
dit aliqͥd auctoritatis ⁊ gr̃e cãm eccłie ꝑora¬

Expanded text:
fallacia suffocetur. Dominus mentes vestras in bonum sua pietate dirigat et confirmet, ut Ecclestantis ultro beneficiis et honore praevenit, gratos in opportunitate sentiat et fideurbatione condolui, quia dolorem matris audire sine compassione non poteram filius spiritualis. Mihi enim dolor ille specialius incumbebat quem ipsa semper hactenus tanta charitate dilexit, tanta familiaritate dignata est, tot beneficiis et honoribus illustravit. Postmodum autem audito in cujus personam omnium fere vota convenerant, moerorem gaudio, plorationem cithara, vocem planctus organo commutavi. Gavisus siquidem sum paucos a generali concordia descivisse, quorum numerus nihil aut parum unitati Catholicae poterit derogaper quem facile restauranda libertas Ecclesiae creditur et honestas. Porro mea non fuit interim otiosa devotio, sed apud eos in quorum oculis Deus mihi dedit aliquid auctoritatis et gr
Abbreviated transcription (Latin):
postfacto istoꝵ nullo iure ualuit ꝯ¬
firmari. cũ ip̃e iã ab eo qͥ pot̾at ꝯdẽp¬
nationis sententiã debitiq penam
anatħatis excepiset. Scio sapĩam
utãm ualidiorib argum̃tis potiori¬
bꝰq rõib habundare. ut papiense ili¬
lud ꝯciliabulũ nulliꝰ reputetis extitis

Expanded text:
post facto istorum nullo jure valuit cpost facto istorum nullo jure valuit confirmari, cum ipse jam ab eo qui poterat condemnationis sententiam debitique poenam anathematis excepisset. Scio sapientiam vestram validioribus argumentis potioribusque rationibus abundare, ut Papiense illud conciliabulum nullius reputetis exstitiss
Abbreviated transcription (Latin):
tas. falsitatis ⁊i blasphemie simbolum
ꝯscͥpserũt. ut qd̾ de u̾itate ñ posst̾. sal¬
tẽ ꝯqͥsite multitudinis suffragio p̾ua¬
lere credant᷑. Quod scͥptũ si forie con¬
multa plenũ falsitate credatis. licet
etiã si ab solutã xm̾et in om̃ibꝰ u̾ita¬
tẽ nichil qd̾ ibi dispositũ sitaliquẽ
de uire soctiret᷑ ofsec̾tũ. Neq eũi ar¬
brͥtum cdici ꝑot̾. ad qͦs uolũttana par¬
tium cõꝓmissio ñ ast̾ngit nͦ udi¬
cialis sentẽcia. que nͦ ab ordinaria
iuri dictione. nͥ acelegata ꝓcedit.
S et causã ꝯmunẽ pͥuata auctorita¬
te oxcid̾e. qua arrogantia p̾sũpsert.
nob̾q tãqͣ. uiferiorib impon̾e magi¬
stratũ: quos diuina bonitas pares or¬
diue: ieadẽ spectabiles ꝯstituit digni¬
tate. S neq causa dici debet. ubi sut
ꝯsentientes nullũ potuit ẽẽ litigiũ.
neq sine ꝯtiaditione q̃stio uł forma.¬
ri potuit u absolui. Adħ. si qd̾ d̾ oct
factũ est. abiincio forre si ualuit: ex

Expanded text:
s, falsitatis et blasphemiae symbolum conscripserunt, ut quod de veritate non possunt, saltem conquisitae multitudinis suffragio praevalere credantur. Quod scriptum, si forte conspectum, multa plenum falsitate credatis, licet, etiamsi absolutam contineret in omnibus veritatem, nihil quod ibi dispositum sit aliquem de jure sortiretur effectum. Neque enim arbitrium dici potest ad quod voluntaria partium compromissio non astringit, nec judicialis sententia quae nec ab ordinaria jurisdictione nec a delegata procedit. Sed et causam communem privata auctoritate decidere qua arrogantia praesumpserunt nobisque, tanquam inferioribus, imponere magistratum, quos divina bonitas pares ordine, et eadem spectabiles constituit dignitate? Sed neque causa dici debet, ubi inter consentientes nullum potuit esse litigium, neque sine contradictione quaestio vel formari potuit vel absolvi. Ad haec si quod de Ottone factum est ab initio forte non valuit, ex
Abbreviated transcription (Latin):
siceti ⁊ ebeat imputari. uenio gͥ nõ
ex aĩo dͥ dẽ s tm̃ q̾botenꝰ impet̾ta li¬
centia. uoluiq mͥ desilentio ipsiꝰ fa
tis tiũ entio respondebat. nͨ abicien¬
da uidebat᷑ oecasior que tanto dead̾io
qpir.  t. uenio inꝗͣ ñ insidias hosti¬
umi. ñ itinat̾ dificultates. ñ aeris in¬
temꝑiem. ã inturias maris attẽdẽs.
ebstintr q̃liet amouebunt. Int̾im
mlican ̃ nob̾ censui composite
uetssit uissilutiũ que me a regiis
sicitpatien  idit absolutum.

Expanded text:
ti debeat imputari. Venio igitur, non ex animo quidem, sed tamen verbo tenus impetrata licentia, si nolui mihi de silentio ipsius fatis tamen oratio respondebat, nec abjicienda videbatur occasio, quae tanto desiderio quaerebatur. Venio, inquam, non insidias hostium, non itineris difficultates, non aeris intemperiem, non injurias maris attendens, obstantia quaelibet amovebunt. Interim indicandum vobis censui compositae necessitatis astutiam, quae me a regiis occupationibus reddidit absolutum.
Abbreviated transcription (Latin):
uid̾et᷑ subiugare. ⁊ suppon̾e dicioni:⁊ eã
in sup̾mã redig̾e suitutẽ: mnemorato a¬
postatico sic̃ dictũ est. pontificalta insi¬
gnia reddidit. ⁊ eũ de papatu qd̾ ẽ a scłis
Quos dã etrã ep̃os aliis discretioribꝰt hone¬
stiorib occulte de illo ꝯciliabulo fugien¬
tibꝰ ei reu̾entiam exhibere: laicali uiolẽ¬
tia.⁊ tẏrannnca opp̾ssione. coegit. Sic.ñ.
reges ipͥncipes diu̾saꝵ partiũ sͥintẽdet.
tum sp̃uali. tũ mat̾iali gładio subiugare.
tue ꝯsiliũ: rotomagensi archiep̃o. eiusq
suffraganeis:i aliis ꝑ normãniã ꝯstitu¬
tis: exhortatioĩs litt̾as destinamꝰ. Decet̾o

Expanded text:
videretur subjugare et supponere ditioni, et eam videretur subjugare et supponere ditioni, et eam in supremam redigere servitutem, memorato apostatico, sicut dictum est, pontificalia insignia reddidit, et eum de papatu, quod est a saeculis quosdam et episcopos, aliis discretioribus et honestioribus occulte de illo conciliabulo fugientibus, ei reverentiam exhibere laicali violentia et tyrannica oppressione coegit. Sic enim reges et principes diversarum partium sibi intendit, tum spirituali, tum materiali gladio subjugare, tuae consilium, Rothomagensi archiepiscopo ejusque suffraganeis, et aliis per Northmanniam constitutis, exhort
Abbreviated transcription (Latin):
mũ inuasorẽ. qui cũ tͥb tm̃ malicie sue
complicibꝰ sicut totꝰ pene mũdꝰ agnouit:
pꝰcanonicã: et unanimẽ electionẽ mãm
mantũ arripuit. et ita se dãpnabili pre¬
sũptione intrusit. in tanta iniqͥtate mo¬
dis om̃ibꝰ manu tenuit. ⁊ qͥcqͥd ille fec̃ solo
fauore potentia ⁊ auctoritate ipsiꝰ mũ
tiorũ suoꝵ qui in urbe p̃sentes extit̾ant.
eũ fecisse absq ambrguitate tenemtus.
Uñ ad ꝯfirmationẽ qsiꝰ. immo ut omnẽ
uideret᷑ in eccłia dei auctoritatẽ habere:
placuit ꝯuocauit. Ille aũ sic̃ hõ qͥ nec ĩ dõ.
nͨ iniusticia ꝯfidebat. in ipsiꝰ imꝑatoris p̾¬
sentia ꝑ aliqͦt dies uelut ꝓcerto accepim᷑.
inclusos. suã maliciã recognoscẽs fac̾e
uoluit: ea qͥdẽ ꝯditione seruata: ut nos
ei pꝰmodũ redd̾e deb̾emꝰ. Cũq nos ea reci¬
pere sub hac ꝯditione nollemꝰ. ip̃e in sua
ꝑtinatia ⁊ dãpnabili p̾sũptione ꝑmãsit
Ceterũ ut p̾dictꝰ imꝑator eccłiã d̾i sue

Expanded text:
e suae complicibus, sicut totus pene mundus agnovit, post canonicam et unanimem electionem nostram mantum arripuit, et ita se damnabili praesumptione intrusit, in tanta iniquitate modis omnibus manu tenuit, et quidquid ille fecit, solo favore, potentia, et auctoritate ipsius, et nuntiorum suorum, qui in urbe praesentes exstiterant, eum fecisse absque ambiguitate tenemus. Unde ad confirmationem ipsius, imo ut omnem videretur in Ecclesia Dei auctoritatem habere, placuit, convocavit. Ille autem, sicut homo qui nec in Deo, nec in justitia confidebat, in ipsius imperatoris praesentia per aliquot dies, velut pro certo accepimus, inclusos, suam malitiam recognoscens, facere voluit, ea quidem conditione servata, ut nos ei postmodum reddere deberemus. Cumque nos ea recipere sub hac conditione nollemus, ipse in sua pertinacia et damnabili praesumptione permansit. Caeterum, ut praedictus imperator Ecclesiam Dei suae
Abbreviated transcription (Latin):
de manu ip̃iꝰ inuestiturã accepisse ꝑ
amilũ. ut uet̾i scił questione cõposita:
regnũ plane de sac̾dotio. de spũalibus
tẽꝑalia. de eccłiasticis uid̾ent scłaria
titmphasse. In dignũ facinꝰ õibusq
scłis detestanda malicia. ordinationẽ
subumbra pietatis ex̾cens: eccłiasticũ
ꝯg̾gauit scłari potestate ꝯuentũ. ut
p̾sũꝑtionẽ scismatici illiꝰ ꝓͥo roboraret
assensii: i qͦs posset ad obedientiã illiꝰ
tiranniee. potestatis terroribꝰ inclina¬
ret: ea siqͥdẽ indentione. ut utͥusq gla¬
dii uͥtute ꝯuincta. pͥstinã reformet
imꝑii maiestatẽ ut utͥusq iuicẽ co¬
oꝑante potentia om̃ia regna ꝓͥe su

Expanded text:
de manu ipsius investituram accepisse per annulum, ut, veteri scilicet quaestione composita, regnum plane de sacerdotio, de spiritualibus temporalia, de ecclesiasticis viderentur saecularia triumphasse. Indignum facinus omnibusque saeculis detestanda malitia, ordinationem sub umbra pietatis exercens, ecclesiasticum congregavit saeculari potestate conventum, ut praesumptionem schismatici illius proprio roboraret assensu, et quos posset ad obedientiam illius tyrannicae potestatis terroribus inclinaret, ea siquidem intentione ut, utriusque gladii virtute conjuncta, pristinam reformaret imperii majestatem; ut, utriusque invicem cooperante pote
Abbreviated transcription (Latin):
firm̃ato. ssũ ip̃e latdabili u̾ecuindia
tenuut ⁊̃ excusat: impositũq oͥmani¬
D sede omniũ plutstale repellit: dis¬
ułm̃ullo̾re ułti ambitio ñ pot̾uit uel
rolistoe. s e̾stusa temitate nullo ad¬

Expanded text:
firmato, dum ipse laudabili verecundia renuit et excusat, impositumque sibi manibus fere omnium pluviale repellit, dissimulare ulterius ambitio non potuit vel differre, sed effusa temeritate nullo ad
Abbreviated transcription (Latin):
existere: multis reꝵ indiciis alongis retͦ
temꝑib ad noticiã tuã ñ ambigimꝰ ꝑue¬
nisse.  temꝑe siqͥdẽ antecessoeis nr̃i pie
recordatioĩs adriani p̃p. ab exordio dig
tes: in ignomuuã ⁊ detͥm̃tũ eccłie plerũ¬
q capi turpit̾ ⁊ in honeste p̾cepit eosq
fecit carceris custodie mãcipari. Nos qͦ
in minori officio ꝯstitutos. qͥ cũ uen̾abi¬
li fr̃e nr̃o . B. uunc portuensi ep̃o ad eum
fuimꝰ delegati. qͣlit̾ ap̃ bisuntiũ ip̾̃e tͣcta¬
uerit. iꝙͣ indigne receꝑit: ñ opꝰ est nos
in p̾senti referre. qr e̾dimꝰ te id ip̃m ple¬
narie coguouisse. uiuente ⁊̃ p̾dicto an¬
tecessore nr̃o: patͥmoniũ beati pet uio¬
lent̾ inuasit. et eandẽ Rom̃ eccłiã: nisus
est modis om̃ib ꝯculcare. ita qd̾ a płib
dicebat᷑. et qͣsi fama ꝯmunis habebat. qm̃

Expanded text:
retro temporibus, ad notitiam tuam non ambigimus pervenisse. A tempore siquidem antecessoris nostri piae recordationis Adriani papae, et ab exordio digntes, in ignominiam et detrimentum Ecclesiae plerumque capi turpiter et inhoneste praecepit, eosque fecit carceris custodiae mancipari. Nos quoque in minori officio constitutos, qui cum venerabili fratre nostro B. nunc Portuensi episcopo, ad eum fuimus delegati, qualiter apud Bisuntium ipse tractaverit, et quam indigne receperit, non opus est nos in praesenti referre, quia credimus te id ipsum plenarie cognovisse. Veniente etiam praedicto antecessore nostro, patrimonium beati Petri violenter invasit, et eamdem Romanam Ecclesiam nisus est modis omnibus conculcare, ita quod a pluribus dicebatur, et quasi fama communis habebat, quoniam,
Abbreviated transcription (Latin):
declinare. Uolumꝰ qͥdẽ te ap̃ eũdẽ regẽ et
epd̃s atq adiacentes ꝑsonas qi qñdã apo¬
stolũ mnũtium u̾itatis in illis partibus
p̾cipue i potentes ad hoc ip̃m efficaci stu¬
dio iom̃i diltgentia exhorteris. Nos eñi
ꝑsonã tuã quã fincera caritate in dño
diligiꝰ atas ad honoeẽ ⁊ eralt̾onẽ tuã

Expanded text:
 regem et episcopos atque adjacentes personas, quasi quemdam apostolum et nuntium veritatis in illis partibus, praecipue ac potentes, ad hoc ipsum efficaci studio et omni diligentia exhorteris. Nos enim personam tuam quam sincera charitate in Domino diligamus, atque ad honorem et exaltationem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
dentta destiunatas. tanto hylauorli
m̃te suscepimꝰ: qnͣto de ub̾iori pin¬
guedine caritatis: iampliori feruo¬
re deuotiois: eas nonimꝰ ꝓcessisse.
Quas mos ipsi attẽce satis de dibẽt᷑
inspexmiꝰ: ⁊ ut ꝯcepte diloctionis.
inteiͥcas⁊ i ꝓbate fidei c̾titudo ini
tenebris ñ lat̾et. s sieremignorã¬
tib manifesta. eas infr̃m nr̃orũ.
auditorio publice fecimꝰ recrtari.
bant. Nouimꝰ aũ inmemores ñ
exiftemꝰ. qͥlit̾ sic̃ ip̃a tna scͥpta plena¬
rie itinebanti diue ac reu̾ende mẽ

Expanded text:
dentia destinatas tanto hilariori mente suscepimus, quanto de uberiori pinguedine charitatis, et ampliori fervore devotionis eas novimus processisse. Quas et nos ipsi attente satis ac diligenter inspeximus, et ut conceptae dilectionis integritas et probatae fidei certitudo in tenebris non lateret, sed fieret ignorantibus manifesta, eas in fratrum nostrorum auditorio publice fecimus recitari.bant. Novimus autem, et immemores non existimus, qualiter, sicut et ipsa tua scripta plenarie con
Abbreviated transcription (Latin):
electũ nob̾ antistitẽ sinc̾e caritatis
et reu̾entie brachiis amplexat᷑. Oꝑa
siqͥdẽ illiꝰ manifesta sunt. oꝑa scilicet
maledictionis ⁊ scandali. opus autẽ
istius in benedictione est. et fanor
eiꝰ ingentes cotidie ꝯualescit. Corda
te reclamant. adeo. ut siñdũ de cor¬
porib. de cordib t̃n om̃iũ uer̃ sit
eccłiam tumphasse. Nonne in eos
qui ab hac fidei unitate dissentiũt.
ultio diuina manifeste ꝓceoit. et
uoluntas eiꝰ euidentib indiciis decla¬
rata patescit: Nonne eñi pͥnceps il¬
le cui similẽ amulto tp̃re Rona ñ
habuit. cuiꝰ dñs app̾hendisse dext̾am
dicebat᷑. cuiꝰ fere usq ad remota ori¬
entis terror excesserat. a die succes¬
sionis oct. diuino cepit iudicio re¬
probari: adeo ut hii quos añ securos
menia ñ redoebanti ꝯgͥdi comuras
ausi sinit. et ei de ꝓsꝑitate successu¬
uõ um insultare: Reu̾a digitꝰ diẽ hic.
dext̾e excelsi repentina mutacio.
parcentis adhuc ⁊ inira corriꝑe dif¬

Expanded text:
ntistitem sincerae charitatis et reverentiae brachiis amplexatur. Opera siquidem illius manifesta sunt, opera scilicet maledictionis et scandali, opus autem istius in benedictione est, et favor ejus in gentes quotidie convalescit. Corda te reclamant, adeo ut si nondum de corporibus, de cordibus tamen omnium verum sit Ecclesiam triumphasse. Nonne enim in eos qui ab hac fidei unitate dissentiunt ultio divina manifeste procedit, et voluntas ejus evidentibus indiciis declarata patescit? Nonne princeps ille, cui similem a multo tempore Roma non habuit, cujus Dominus apprehendisse dexteram dicebatur , cujus fere usque ad remota Orientis terror excesserat a die susceptionis, Otto divino coepit judicio reprobari, adeo ut hi quos ante securos mænia non reddebant, congredi cominus ausi sint et ei de prosperitate successuum insultare? Revera digitus Dei est hic, dexteræ Excelsi repentina mutatio, parcentis adhuc et in ira corripere dif
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ nouẽ dies apłatꝰ cathediã solitarium
insedisse. qͦsi ille ab initio licet renu̾it
ñ fuiss electꝰ. uniꝰq molenta possefio.
scĩsicare iniusticiã: iambitioĩs audataã
ualeat expiare. Porro illi de carc̾e bñ¬
fitio senatꝰ educti. a locũ quo apłica
inugnia seruabant᷑: dño miserante
ꝑducti st̃. ut electio mancipatet᷑ effe
ctui.⁊ electꝰ grãm ꝯscc̾tionis ꝑ manũ
hostiensis ep̃i ad quẽ hoc iure sp̃ali ꝑti¬
nebat: acciꝑet. Deniq cardinales et
fungebant᷑ officio: ad eũ pari deuoti¬
one ꝯu̾si sunt. totiq iã eccłie di̾ indu¬
bitate tnqͥllitatis serenitas arrid̾et:
nͥ homo ille ad p̾paratũ imꝑatoris au¬
.uiliũ tͣnffigisset. Uerũ ille głie sue
iñ di sedulus emulator. desid̾ii com¬
occasionẽ letabundꝰ accepit. Nostis
eñi p̃dectisores eiꝰ ad sub iugandã dici¬
oni sue romanã eccłiã alongis retͦ
t̃ꝑrib aspirasse. ipsosq adu̾ssis eã sẽꝑ

Expanded text:
 novem dies apostolatus cathedram solitarium insedisse, quasi ille ab initio, licet renuerit, non fuisset electus, uniusque violenta possessio sanctificare injustitiam, et ambitionis audaciam valeat expiare. Porro illi de carcere beneficio senatus educti, ad locum quo apostolica insignia servabantur, Domino miserante, perducti sunt, ut elctui, et electus gratiam consecrationis per manum Ostiensis episcopi, ad quem hoc jure speciali pertinebat, acciperet. Denique cardinales et fungebantur officio, ad eum pari devotione conversi sunt; totique jam Ecclesiae Dei indubitatae tranquillitatis serenitas arrideret, nisi homo ille ad praeparatum imperatoris auxilium transfugisset. Verum ille gloriae suae et non Dei sedulus aemulator, desiderii comoccasionem laetabundus accepit. Nostis enim praedecessores ejus ad subjugandam ditioni suae Romanam Ecclesiam a longis retro temporibus aspirasse, ipsosque adversus eam semper
Abbreviated transcription (Latin):
pline. His talit̾ ꝑactis: non tñ cͥca decanũ
qͦrũdã qͥeuit inuidia: qͥdũ apud eũ dilatio¬
nis mat̾ram ñ inueniunt: ipsi fingunt.
Hisiquidẽ sunt qͥb est elegantiꝰ dãpnari
de m̃datio: ꝗͣ p̾miũ de u̾itate ꝓmereri.
Porro eũ ad aures ur̃as ascendisset ꝓ ir¬
rogata nicholao iniuria. grauẽ int̾ cano¬
nicos eẽ discordiã. eecłie qͦ diuiũ deesse
tigari misistis. Ucũ data eẽt nicholao et
amicis decani audientia: singuli ꝓut qͥsq
pulsabat᷑ suã executi sunt actionẽ. Dem̃
ꝓl.tũ iuxta ꝯsuetudinẽ prouincie iud. ei

Expanded text:
actis, non tamen circa decanum quorumdam quievit invidia, qui cum apud eum dilationis materiam non inveniunt, ipsi fingunt. Hi siquidem sunt, quibus est elegantius damnari de mendacio, quam praemium de veritate promereri. Porro, cum ad aures vestras descendisset, prae irrogata Nicolao contumelia, gravem inter canonicos esse discordiam, Ecclesiae quoque divinum deesse tigari jussistis. Ubi cum data esset Nicolao, et amicis decani audientia, singuli, prout quisque pulsabatur, suam exsecuti sunt actionem. Deinde prolatum, juxta consuetudinem provinci
Abbreviated transcription (Latin):
q̃rentes. hoiem mansuetudine ⁊ miscd̾ia
expͥm̃tes. Cet̾m minist̾ eoꝵ odoratu p̾de.
canib iapacitete similes sunt unguib ar¬
piarũ. T̃u itaq pro uoto rapacitatẽ atq ex¬
actiones tuoꝵ compesce: quas pauꝑũ cdla¬
mor: i orphanoꝵ gemitꝰ. ⁊ lacͥme comitãt᷑
uiduaꝵ. his tͥ sinescis thesauriat᷑ un ĩ die
ire et reuelationis iusti iudicii dei. qͥ reddet
unicuiq scd̾m oꝑa sua. Qui eñi malũ cum
possit ñ corrigit: qr malefactori ꝯsors est
amicoꝵ. ut̾e meo: domi sedens. pauꝑũ sub
sidiis insistens. loca scõꝵ ñ desid̾ans intueri.
s tueri satagens. nͨ cͥcũ ferri. ꝑmemorias la¬
pidũ. s cͥcũferre memoriã uirtutum:¬

Expanded text:
uerentes, hominem mansuetudine et misericordia uerentes, hominem mansuetudine et misericordia exprimentes. Caeterum ministri eorum, odoratu praedae, canibus, rapacitate, similes sunt unguibus harpiarum. Tu itaque pro voto rapacitatem atque exactiones tuorum compesce, quas pauperum clamor et orphanorum gemitus et lacrymae comitantur viduarum. His tibi, si nescis, thesaurizatur ira in dieirae, et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua. Qui enim malum, cum possit, non corrigit, quia malefactori consors est amicorum, utere meo, domi sedens, subsidiis pauperum insistens, loca sanctorum non desiderans intueri, sed tueri satagens, nec circumferri per memorias lapidum, sed circumferre memoriam virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
paciaris impune ledi: tu impune lesus.
Iniquitatis ultionẽ: int̾ splendidiores tͥum¬
phos enum̾es. Sangͥnẽ nͨ sine causa. nͨ liben¬
ter effundas. Dole quotiens illũ ̃ effuderis.
quẽ lex iudicat effundendũ. In om̃ib reue¬
rent̾ ex̾ce potestatẽ. Dagłiam dõ: cũ fec̾iss
aliqͥd głosum. Suꝑ om̃ia pauꝑib adesse
memineris ⁊ ecclesuis qͥbꝰ płumq pͥncipes
boni ꝓͥo sangͥne qͥ etem emert̃ et pacem.
Exitus aut̃ ministͥc necesse ẽ diuinã me¬
tuas indignationẽ: qui cͥca eosdẽ pauꝑes
et scũariũ dei. qͥcqͥd impie uolunt ĩpune
agunt. ꝓhꝰmmͦi: bonos pͥncipes s prauos ha-¬
bentes ministros. scͥpt᷑a nũc scillã. nc̃ ar¬
pias appellat. Et eñi scilla facie humana:
s caninis capitib accincta descͥbit᷑. Arpie
uultũ hñt uirgineũ: ungues aũ rapaces.
Hisqͥdã boni pͥncipes cõꝑant᷑: ipsi crudeli¬
tatẽ ab horrentes: de inuiriis ꝓximoꝵ con-¬

Expanded text:
patiaris impune laedi, tu impune laesus. patiaris impune laedi, tu impune laesus. Iniquitatis ultionem inter splendidiores triumphos enumeres. Sanguinem, nec sine causa, nec libenter effundas. Dole quoties illum effuderis quem lex judicat 50 effundendum. In omnibus reverenter exerce potestatem. Da Deo gloriam, cum feceris aliquid gloriosum. Super omnia pauperibus adesse memineris, et Ecclesiis, quibus plerumque principes boni proprio sanguine quietem emerunt et pacem. Ex his autem ministris necesse est divinam metuas indignationem, qui circa eosdem pauperes et sanctuarium Dei quidquid impie volunt, inique agunt. Pro hujusmodi bonos principes, sed pravos habentes ministros scriptura nunc Scyllam, nunc Harpias appellat. Etenim Scylla facie humana, sed caninis capitibus accincta describitur. Harpiae vultum habent virgineum, ungues autem rapaces. His quidam boni principes comparantur. Ipsi crudelitatem abhorrentes, de injuriis conq
Abbreviated transcription (Latin):
arguar: si irritũ facio uotũ. Agnos¬
ce opͥnceps qr tu qͥdẽ te alligasti uoto:
s deus officio. Tuuie: s õt obedientie.
bie. qua scõꝵ memorias uideres: ob eoi¬
si eñtie:
quas sc̃oꝵ memoriis ꝓuid̾es. Appende gͦ si
tantꝰ sit fructꝰ itin̾s: ut supplere possit in¬
t̾misse dispendiũ obedientie. Quod si ita ẽ:
scutũ depone ꝓpera: baculũ sume ꝓgla¬
dio: festina egredi ⁊ facundis ad herere co¬
mitib: ꝗ uixta salomonẽ tͥ ꝓuehiculo in
uia sint. Si aũ bonũ administrationis lon¬
ge maiꝰ ẽ: ielegantiꝰ. qd̾ inficrari nemo ꝓr¬
sus audebit: sede in palatio: dispone d̾suf¬
fragiis afflictoꝵ ⁊ ut om̃s tͥ uiuant om̃ib
uiue. Uiue rei publice: noctes illi p̾stans.
⁊ dies. Iudiciũ curie tue dictet eqͥtas: nõ
acceptio ꝑsonarũ. Teip̃m legib: amore
subiectos rege. Esto tuoꝵ censor: cũ ig¬
nou̾is excessib alienis. In sontes minime

Expanded text:
arguar, si irritum facio votum. Agnosarguar, si irritum facio votum. Agnosce, o princeps, quia tu quidem te alligasti voto, sed te Deus officio; tu viae, sed Deus obedientiae: viae, qua sanctorum memoriam videres; obedientiae, qua sanctorum memoriis provideres. Appende ergo si tantus sit fructus itineris, ut supplere possit intermissae dispendium obedientiae. Quod si ita est, scutum deponere propera, baculum sume pro gladio, festina egredi, et facundis adhaere comitibus, qui, juxta Salomonem, tibi pro vehiculo in via sint. Si autem bonum administrationis longe majus est, et elegantius quod inficiari nemo prorsus audebit, sed in palatio, dispone de suffragiis afflictorum, et ut omnes tibi vivant, omnibus vive. Vive reipublicae, noctes illi praestans et dies. Judicium curiae tuae dictet aequitas, non acceptio personarum. Teipsum legibus, amore subjectos rege. Esto tuorum censor, cum ignoveris excessibus alienis. Insontes minime