comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
atq austrum fertur. Quam babitare illi estimant᷑. qͥ uocant᷑ air uikoi.
Similit̾ ex infernatib duȩ. S hii qui nob̃ obũsi antipotes memorantur.
qui contra illos quos. antikoic. diximꝰ. antikonec. appellant᷑ S nos cũ¬
iallis diu̾sitas temporũ uelut quadã contrarietate diseriminat. Nam cũ
estate torrem̃. illi frigore contrahunt᷑. Nam cũ hic uer pubescit florentib
pratis: illic edomita ȩstas tẽporib autunna scit. Hic bruma. illic solsti¬
cũ apparet. Nob̾ antoa lumina spectare ꝑmissum: illis penitus denegatũ.
Anti podes aũ nr̃i unũ nob̃cũ traccum ꝑferunt hiemis ⁊ flagrantiã cõ-¬
munis etatis. S noccẽ diu̾sam diesq cont̾rios. licet estate qͥndes dies
ꝓbirasꝙ byeme noctee nobq scptẽtrio conspicabit illos lateat sine

Expanded text:
atque austrum fertur, quam habitare illi aestimantur qui uocantur ἄντοικοι. atque austrum fertur, quam habitare illi aestimantur qui uocantur ἄντοικοι. Similiter ex infernatibus duae; sed hi qui nobis obuersi antipodes memorantur, qui contra illos quos ἀντοίκους diximus illis diuersitas temporum uelut quadam contrarietate discriminat. Nam cum aestate torremur, il li frigore contrahuntur; nam cum hic uer pubescit florentibus pratis, illic edomita aestas teporibus autumnascit; hic bruma, solstitium illic apparet; nobis Arctoa lumina spectare permissum, illis penitus denegatum. Antipodes autem nostri unum nobiscum tractum perferunt hiemis et flagrantiam communis aestatis, sed noctem diuersam diesque contrarios, scilicet aestate grandes dies prolixasque noctes nobisque Septentrio conspicabilis lateat sine
Abbreviated transcription (Latin):
aut pedib nudos. aut intonso crine
hispidos. aut sordenti consperit pal¬
lio semitectos. Deniq simarcum te¬
rentium paucosꝙ romuleos excipias
consulares: nuillus ꝓrsus erit. cimus
ifta limen merarit. Vdes gͥ utriq
femine quam insit fastuosa censura.
lamen utraꝙ mercurialis ministre.
que ueniet officio p̃parantur. Illud
quiipe quos gerule deculerunt abac
nuncupatur. Res designandis depin-¬
gendisq oportuna formis. Quippe
ibi uel lineares ductus. uel circulares
flexus. uel triangulares arradantur
anfractus. Hic totum potis ẽ ambitũ
& cucos formare mundi. elementorũ
facies ipsamq ꝓfunditatẽ adumbrare

Expanded text:
ut pedibus nudos aut intonso crine hispidos aut sordenti-conspexit pallio semitectos. Denique, si Marcum Terentium paucosque Romuleos excipias consulares, nullus prorsus erit cuius ista limen intrarit. Vides igitur utrique feminae quam insit fastuosa censura; tamarantur. Illud quippe quod gerulae detulerunt abacus nuncupatur, res depingendis designandisque opportuna formis; quippe ibi uel lineares ductus uel circulares flexus uel triangulares arraduntur anfractus. Hic totem potis est ambitum et circos formare mundi, elementorum fa
Abbreviated transcription (Latin):
gestitent: gerendorum in conscius non
adũto. Hic ut lepidula ẽ. & quȩ totam
fabellam ab mcboamentorum motu
limineq susceꝑit. Satyra iocabunda m
fallor inquit mcus plurimũ affatimq
oliui quantumq palestras ꝑluere uel
sponsi ipsius posset suꝑfluo ꝑdidisti: di¬
spendiaq lini ꝑ flagrata deuorante cas¬
sum mulcifero. qui tot gymnasiorũ ac
tantorum heroum matrẽ phylosophiã
ñ agnoscis. saltim cum ꝑ eam iupiter
dudum cȩlestis consultum senatus
tabulamq uulgaret. cumq ad philo¬
logie concilianda consortia. proquin
affatu. conubialiter allegaret: ne tc̃
eam noscere potiusti: S quia nime
archadicum ac midinũ sapis: preser-¬
timq ex illo quo desudatio curaq di¬
strictrior tibi forensis rabulationis par-¬
tibus alligata. aciem industriȩ melioris
obtudit. amisisse michi uideris et
huius matrone memoriam. etiam ei¬
dem germanam uoluisse nescire.
llla namq parili quam accinctam

Expanded text:
gestitent, gerendorum inconscius non adverto'. 576 hic, ut lepidula est, et quae totam fabellam ab inchoamentorum motu limineque susceperit, Satura iocabunda, 'ni fallor', inquit 'Felix meus, plurimum affatimque olivi, quantumque palaestras perluere vel sponsi ipsius posset, superfluo perdidisti, dispendiaque lini perflagrata cassum devorante Mulcibero, qui tot gymnasiorum ac tantorum heroum matrem Philosophiam non agnoscis saltem: cum per eam Iuppiter dudum caelitis consultum senatus tabulamque vulgaret, cumque ad Philologiae concilianda consortia procum affatum conubialiter allegaret, ne tunc eam noscere potuisti? 577 sed quia nunc Arcadicum ac Midinum sapis praesertimque ex illo, quo desudatio curaque districtior tibi forensis rabulationis partibus illigata aciem industriac melioris obtudit, amisisse mihi videris et huius matronae memoriam et iam eiusdem germanam voluisse nescire. 578 illa namq
Abbreviated transcription (Latin):
Diiũq sedes ac iouis consortia
Prouecta carpis inditoq numine.
Cruenta dudum. quȩ iugare rithmica
Ac dispari mixta sueta regula.
Mox quid iacente. quiad ugata linea
Trigonus recuruet circulusq torqueat.
Al elos ꝓbare ac tonos ⁊ crusmata
Artesq cunctas solita. quȩq celitũ
Sossunt parare mente addacta ciamina.
Sanoe gli tepla uingo aigna tinto federt
Ne socer subire celsa posert astra uppit̃.¬
¶nc melpomene.
ueta coturnatos scenis depmere cantus
D occumq ferre comicum.
E treboare tua tilimus que carmina cunra¬
M elo fauente rithinico.
N ẽ tibi ungo cano spes atq assertio nostri
⁊ enore uersa carminis.
N am thalamũ redimire uiuat. tuserta pluto
Lius placere ritibus.
D igna maritali semꝑ indearis olimpo
D ecentiorq celitum.
S cande celi tẽpla ungo digna tanto federe

Expanded text:
diuumque sedes ac louis consortia, prouecta carpis inditoque numine, cruenta dudum quae iugare rhythmica ac dissipare mixta sueta regula, mox quid iacente, quid iugata linea trigonus recuruet circulusque torqueat, melos probare ac tonos et crusmata artisque cunctas solita, quaeque caelitum possunt parare mente adacta culmina». «Scande caeli templa, uirgo, digna tanto foedere; te socer subire celsa poscit astra Iuppit121 tunc Melpomene: sueta cothurnatos scenis depromere cantus soccumque ferre comicum et reboare tua tulimus quae carmina cumelo fauente rhythmico, nunc tibi, uirgo, cano, spes atque assertio nostri tenore uersa carminis. Nam thalamum redimire iuuat, tu serta probato tuis placere ritibus. Digna maritali semper uidearis Olympo decentiorque caelitum». «Scande caeli templa, uirgo, digna tanto foedere
Abbreviated transcription (Latin):
SInsimiatio uͦ: imͣ modis explicatur. cum aut ꝑsonam rei subiectiõe
mutamus. aut rem ꝑsona. aut rem re. aut ꝑsonam ꝑsona. Nam si i
carisa menetricis agendum est: rem potius iudicib spectandam esse
dieimus. dut si libtus alicuius ł eliens agat. ꝑsonam patiom ñ hnis
considerandam ẽẽ admoneamus. atq ita cȩca. ¶Hicia uero exordiorum
ista sunt. Uulgare: quod in omnes causas cadere potest. Commme:
quod ⁊ adũsarius uti potest. Contrarium: quo melnis adũsarius ut̾et᷑.
affectatũ: quod aut uerbis musitatis. aut reb ext̾nis ꝓfertur. Suꝑuacũ

Expanded text:
Insinuatio uero quattuor modis explicatur, cum aut personam rei subiectione Insinuatio uero quattuor modis explicatur, cum aut personam rei subiectione mutamus, aut rem persona, aut rem re, aut personam persona. Nam si in causa meretricis agendum est, rem potius iudicibus spectandam esse dicemus; aut si libertus alicuius uel cliens agate, personam patroni, non huius considerandam esse admoneamus, atque ita cetera. Vitia uero exordiorum ista sunt: uulgare, quod in, omnes causas cadere potest; commune, quo etiam aduersarius uti potest; contrarium, quo melius aduersarius uteretur; affectatum, quod aut uerbis inusitatis aut rebus externis profertur; superuacu
Abbreviated transcription (Latin):
In odiũ : si cosscelestos crudelesue doceannis. In muidiã: si eos impotentes
ẽẽ monstremus. In contemptũ: si humiles. ¶Uerum ex ordiorũ genera sunt
duo. Erincipiũ ⁊ insinuatio. Principiũ ẽ quo statim simplicit̾ palamq conci¬
liamus nob̾ auditores. Insinuatio: cum insidioso exordio iudicem circ̃¬
scribimus in quo modi sunt. iiiͬi. Erimus: cum res ipsa mala ẽ. Alt̾: cum
aduersum nos tudex aliquid contraria opmatione p̃sumpsit. aut fatiga¬
tus est aut acclamatio ł irrisio ulla int̾uenit. ¶Ante cuncta discuti¬
endum. quȩ sit forma mat̾iȩ. Nam sunt quinq. honesta. turpis. dubia.
hunut. obscura. Si bonesta ẽ: aut pͥncipio non utendũ aut amplif̾ica¬
tione erordium condudendũ. Si turpis: insinuatione utendũ. Si dubia:
bemuolus faciendus auditor. Si humilis: attentꝰ. Si obscura: docibił.

Expanded text:
in odium, si scelestos crudelesue doceamus; in inuidiam, si eos impotentes in odium, si scelestos crudelesue doceamus; in inuidiam, si eos impotentes esse rnonstremus; in contemptum uero, si humiles. Verum exordiorum genera sunt duo: principium et insinuatio. Principium est, quo statim simpliciter palamque conciliamus nobis auditores; insinuatio, cum insidioso exordio iudicem circumscribimus. In quo modi sunt quattuor: primus, cum res ipsa mala est; alter, cum aduersum nos iudex aliquid contraria opinatione praesumpsit aut fatigatus est, aut acclamatio uel irrisio ulla interuenit. Ante cuncta discutiendum, quae sit forma materiae; nam sunt quinque: honesta, turpis, dubia, humilis, obscura. Si honesta est, aut principio non utendum aut amplificatione exordium concludendum; si turpis, insinuatione utendum; si dubia, beniuolus faciendus auditor; si humilis, attentus; si obscura, docilis.
Abbreviated transcription (Latin):
mouendo autẽ: ꝓemium ⁊ epylogum nexuerunt. Quia ⁊ inicio p̃parandꝰ
est & commouendus: sententiam ꝓlaturus auditor. Qui uͦ quinq dixere
partes: naturalem ordinẽ consecuntur. Nam ẽ ex ordium. narratio. ꝓpo.¬
Eius uirtutes sunt tres. Ut attentũ. ut docilẽ. ut beniuolũ faciat auditorẽ.
Attentum facimus: si magnã rem geri. si nouã. si publicã. aut plurimã dm̃is.
Docilem si de causa aliquid strictum quo instruamus iudicẽ preferatur.
Beniuolum: aut are. aut a ꝑsona facimus. A ꝑsona autẽ. aut nr̃a. aut
iudicũ. aut adu̾sariorũ. A nr̃a: si quod fauorabile gessimus. cõm̃damis.
aut si quod obest cause dilumus. ł excenuamus. Auidicũ: si eol nob̾ uel ex
causȩ illius blandim̃tis. ł extrinsecus conciliamus. ab adu̾sariorum aũ
ꝑsona: tribus modis. Si eos in odium. in iuidiã. incontemptũ adducintꝰ.

Expanded text:
mouendo autem prooemium et epilogum nexuerunt, quia et initio praeparandus mouendo autem prooemium et epilogum nexuerunt, quia et initio praeparandus est et commouendus sententiam prolaturus auditor. Qui uero quinque dixere partes, rationalem ordinem persequuntur; nam est exordium, narratio, propeius uirtutes sunt tres: ut attentum, ut docilem, ut beniuolum faciat auditorem. Attentum facimus, si magnam rem geri, si nouam, si publicam aut plurium dicimus; docilem, si de causa aliquid strictim, quo instruamus iudicem, proferatur. Beniuolum aut a re aut a persona facimus, a persona autem aut nostra aut iudicum aut aduersariorum: a nostra, si quod fauorabile gessimus commendamus, aut si quod obest causae diluimus uel extenuarnus; a iudicum, si eos nobis uel ex causae ipsius blandimentis uel extrinsecus conciliamus; ab aduersariorum autem persona tribus modis, si eos in odium, in inuidiam, in. contemptum adducimus:
Abbreviated transcription (Latin):
lntentione. tum minaci monentur aspectu nec minum gramiorib
supeliis p̃mendi aut petentib frontẽ muidandi sunt octi. quod mñ
pisone tullius amare uituꝑat. Nec molliuis agitandi sunt gestus aut
muliebrit̾ latã ducenda sunt nec iactanda deformit̃ ceruie. nec iil¬
las horcensii deducatur illecebias. quib ⁊ siuenuste. tam̃ ñ idebat᷑
uti uirilit̃. Ad summã: gestus non is oratori tenend̾ ẽ. quo scene pla¬
ceto uidentur actores. Manus in contentionib fusa poriectius. in
sermocinacione uel narratione contrẽcta precipueq in hac parte teneis¬
dum est ut deceant cuncta. quod prudentia magis quam ulla p̃ceptionis
huius arte seruaturssam nunc ordo admonet ꝓmissorum ut partes oratiõis
autẽ duas asserunt. unam qua docemus nidices. aliam qͣ mouemꝰ adu̾tunt.
Et in docendo tam narrationẽ quam confirmationẽ partis ascribunt. Im

Expanded text:
intentione, tum minaci mouentur aspectu. Nec nimium grauioribus intentione, tum minaci mouentur aspectu. Nec nimium grauioribus superciliis premendi aut petentibus frontem nudandi sunt oculi, quod in Pisone Tullius amare uituperat. Nec mollius agitandi sunt gestus, aut muliebriter latera deducenda sunt, nec iactanda deformiter ceruix, ne in illas Hortensii deducatur illecebras, quibus etsi uenuste, tamen non uidebatur uti uiriliter. Ad summam gestus non is oratori tenendus est, quo scaenae placere uidentur actores. Manus in contentionibus fusa porrectius, in sermocinatione uel narratione contracta, praecipueque in hac parte praestandum est, ut deceant cuncta, quod prudentia magis quam ulla praeceptionis huius arte seruatur. Iam nulle ordo admonet promissorum, ut partes orationis runt. Qui autem duas asserunt, unam, qua docemus iudices, aliam, qua mouemus, aduertunt, et in docendo tam narrationem quam confirmationem partis aseribunt; in
Abbreviated transcription (Latin):
lando moneatur. intra breue spacium recitu maturato. Qui motus
cum digestionẽ faclem p̃stat: sine dubio purgat ⁊ uoct̃. Nnna ex¬
cu sio uellonga deambulatio: exceniat ac fatigat Post hanc deao¬
bulationẽ .statim nos ad studia conferamus: priusq quamsit dicco¬
dum. uocem lectione coloremus. Nec ab incio damandũ. s denui mui¬
munre inchoandũ. quo isimilẽ uocem possis efferte. Ad eirandam
autẽ uocem pleriq ꝑtinere dixerunt ut sedentes paucissimos uer¬
ss lend ⁊ graui ꝓferant uoce. Demde ꝑgradus paulatm erigant sonũ.
ꝑeosaem gradus recolligatur oratio. quo sine dampno ad murnuir usꝙ ort¬
uenrar s Nultus uꝰ ꝓ sententie dignitate mutandi sunt: sri tta ut bo¬
Arionib mos ẽ qui ora torquendo ridiculos motus spectantib̃xa tmi
Sigrilicasa enim non spectanda sunt nta. que acio uult̾q comoat.
sieculoriun in hac parte magna mod̾atio est. qui tum hilaritate. tum

Expanded text:
lando moueatur intra breue spatium reditu maturato; qui motus lando moueatur intra breue spatium reditu maturato; qui motus cum digestionem facilem praestat, sine dubio purgat et uocem: nimia excursio uel longa deambulatio extenuat ac fatigat. Post hanc ambulationem statim nos ad studia conferamus, priusque quam sit dicendum, uocem lectione coloremus. Nec ab initio clamandum, sed tenui murmure inchoandum, quo in similem uocem possis efferre. Ad curandam autem uocem plerique pertinere dixerunt, ut sedentes paucissimos uersus lenta et graui proferant uoce, deinde per gradus paulatim erigant sonum, per eosdemque gradus recolligatur oratio, quo sine damno ad murmur usque perueniat. Vultus uero pro sententiae dignitate mutandi sunt, sed non ita, ut histrionibus mos est, qui ora retorquendo ridiculos motus spectantibus praestant. Significanda enim, non spectanda sunt ista, quae actio uultusque commendat. Sed oculorum in hac parte magna moderatio est, qui tum hilaritate, tum
Abbreviated transcription (Latin):
lertum nuat. uec foras a scnsib uocatur intentio. Est quidem memoua
rerum atq uerborini. s nonsemꝑ ecliscenda sunt ũba iusi spitri moli¬
sandi tempus indulserit. Sat erit eni res ipsas anmio teniusse. p̃sera
si mneb ul cius mimere natirali ꝓuem̾̃t: Saccionẽ apud uct̃es appellabas
quam mine ꝓminciaciationẽ uulgo dici non nescio. Ca p̃stet oratio ut conci¬
liccur auditor ut ad fidem ꝑsuasione ducatur: ut animorim ioti oxye¬
calsent Cirs partes sunt tres. nox uultus. gestus his ut pltriꝙ inttant
eultus uelbabitus ous acedit. Uox ⁊ natura constat: ⁊ quadam scientia
in odificata seruatur. In natina. quantitas uocis ⁊ qualtas dispensatur.
cientia uero quomodo cautt res assequitur. ⁊ quid oporteat obseruare.
Bonttas uocis constat alacritate. firmitate suauitate. Quş onia nu¬
triuntur. cibi. potus. coitus. obseruantia. p̃cipueq ut corpiis deambu¬

Expanded text:
lentium iuuat, nec foras a sensibus auocatur intentio. Est quidem memoria lentium iuuat, nec foras a sensibus auocatur intentio. Est quidem memoria rerum atque uerborum, sed non semper ediscenda sunt uerba, nisi spatium meditandi tempus indulserit, sat eritque res ipsas animo tenuisse, praesertim si nihil eius munere naturali prouenerit. Actionem apud ueteres appellabant, quam nurse pronuntiationem uulgo dici non nescio. Ea praestat oratori, ut concilietur auditor, ut ad fidem persuasione ducatur, ut animorum motibus incalescat. Eius partes sunt tres: uox, uultus, gestus. His, ut plerique putant, cultus uel habitus oris accedit. Vox et natura constat et quadam scientia modificata seruatur. In natura qualitas uocis et quantitas dispensatur; scientia uero, quo modo ea utaris, assequitur et quid oporteat obseruare. Bonitas uocis constat claritate, firmitate, suauitate, quae omnia nutriuntur cibi, potus, coitus obseruantia, praecipueque ut corpus deambu
Abbreviated transcription (Latin):
eloquendi gñs desid̃at Diffusum atq contimiũ: ut illa sunt inmilomana
Sccadi õccidi nonspurium melium quod annonẽ leuandȩ iacturs. e ar
tione desunt atq detminat. Quale ẽ in cecimana. Si quantũ magris lorioq
deseruis audacia potest: tantum in foro iudicnsq impudentia ualeret non
ininus nunc aulus cecina cedẽt sexti ebutii impndentiȩ: quantum in uifaci¬
fr cesis: quȩ commata appellant. Membrũ ẽ pars orationis ex pluribus
uerbis ab solute aliquid significans. hoc modo. Et si uereor nidices ne t̃pe st̃
ꝓfortisimo uiro dicere. incipientẽ timere. Cȩsum autẽ ẽ pars orationis:
ex duob aut plurib uerbis: dum quicquam absolute significantꝰ quaqͣ
oesam dicamns orationem. cum singula uerba quoduis significantia profe¬
rantur. Ut ÷. Quis ⁊ lolius qui sine serro. at minc qmnoem tecum eot

Expanded text:
eloquendi genus desiderat, sed fusum atque continuum, ut illa sunt in Miloniana: eloquendi genus desiderat, sed fusum atque continuum, ut illa sunt in Miloniana: «occidi, occidi non Spurium Maelium, qui annona leuanda iacturisque» tione definit atque determinat, qualis est haec: 'Si quantum in agro locisque desertis audacia potest, tantum in foro et in iudiciis impudentia valeret, non minus nunc Aulus Caecina cederet Sex. Aebutii impudentiae quam tum in vi faciet caesis, quae κόμματα appellant. Membrum quidem est pars oratuerbis absolute aliquid significans, hoc modo: «etsi uereor, iudices, ne turpe sit pro fortissimo uiro dicere incipientem timere»; caesum autem est pars orationis ex duobus aut pluribus uerbis nondum quicquam absolute significans. Quamquam caesam dicamus orationem, cum singula uerba quoduis significantia proferuntur, ut est: «quis est Lollius, qui sino ferro ne nunc quidem tecum est?
Abbreviated transcription (Latin):
ritur sua facta. ant imputat sibi demens Sed ⁊ troches ⁊ iambus uelꝓ
iambo post trocheum pyrrichcus. malam clausulam faciunt. Hunc enim
finem elegiaci pentametri turpiter reddit. Quid enim inter est utrũ dicas.
omna nempe uides. an uero dicas aspice facta mea: Bene autẽ ponuntur
uel duo trochei. uel trocheus & spondeus in fine clausulȩ. Ut siquis dicat.
hec ẽ bonorũ cunũ magna cura. aut ħ st̃ quȩ maximi pͥncipes sola curant.
rissyllabis clausulã t̾̃minantib lex ẽ: de Rissyllabis
si modo eam uelis mollit̃ fluere: ut trocheo precedente pemiltimo. molosus
subsequatur. siue longam habeat nouissimã sillabã siue breuẽ nire metco.
Ut illud ÷ tullii. Mare fluctuantib litus eiectis. fit autẽ pessima clausula: si
ꝓ trocheo penultimospondeum prelocaũs. Ut si dicas. Mare fluccuantibus

Expanded text:
ritur sua fata» aut «imputat cibi demens». Sed et trochaeus et iambus uel pro ritur sua fata» aut «imputat cibi demens». Sed et trochaeus et iambus uel pro iambo post trochaeum pyrrhichius malam clausulam faciunt; hoc enim finem elegiaci pentametri turpiter reddit. Quid enim interest, utrum dicas «omnia nempe uides», an uero dicas «aspice fatta mea»? Bene autem ponuntur uel duo trochaei uel trochaeus et spondeus in fine clausulae, ut si quis dicat «haec est bonorum ciuium magna cura» aut «haec sunt, quae maximi principes sola curant». Trisyllabis clausulam terminantibus lex est, si modo eam uelis molliter fluere, ut trochaeo praecedente paene ultimo molossus subsequatur, siue longam habeat nouissimam syllabam siue breuem iure metrico, ut illud est Tullii: «mare fluctuantibus, litus eiectis». Fit autem pessima clausula, si pro trochaeo paene ultimo spondeum praelocaueris, ut si dicas «mare fluctuantibus,
Abbreviated transcription (Latin):
II I II. & i. p.RS F 0 aR: Sed ħ plemus in exordiorum p̃ceptis edisserã.
Ab adu̾sarii uero ꝑsona conciliato fit: dum illius iniquitate aut arrogan¬
tia demonstrata. nr̃a modestia comm̃dat᷑. S hȩc posterius in principiis:
quanquam nunc non orationis partes: s dicendi formas & faciende fidĩ
sp̃es mimeramus. Quo loco patheticȩ quoq diccionis attendimꝰ facul¬
tatem. Cinus uis uel in cominunib locis: uel in epilogis maxime conti¬
netur. Mea primodia quidem apud uetẽs hac animoꝵ ꝑmotiõe caruere.
Qđ̃ tunc demonstrabit᷑: cum ordiendi p̃cepta tractabimꝰ. Int̾im generatmi
quib meritis asfectib incitentur. nulla partium diffinitionc signabo
sormmorit iraur qͥ auditores: aut miseratione. aut odio ant men atia.
aut mesi aut spe. aut ira ꝙc̾isꝙ similib Miseratione: cũ cllamitates
alicunis magao dolore tractamus. siue cum inquitatẽ tempis uel pieti

Expanded text:
itrarentu». Sed haec plenius in exordiorum praeceptis edisseram. itrarentu». Sed haec plenius in exordiorum praeceptis edisseram. Ab aduersarii uero persona conciliatio, dum illius iniquitate aut arrogantia demonstrata nostra modestia commendatur. Sed haec posterius in principiis, quoniam nunc non orationis partes, sed dicendi formar et faciendae fidei species numeramus, quo loco patheticae quoque dictionis attendimus facultatem, cuius uis uel in communibus locis uel in epilogis maxime continetur. Mea primordia quidem apud ueteres hac animorum permotione caruere, quod tunc demonstrabitur, cum ordiendi praecepta tractabimus; interim generatim, quibus mentes affectibus incitentur, nulla partium definitione signabo. Commouentur igitur auditores aut miseratione aut odio aut inuidia aut metu aut spe aut ira ceterisque similibus. Miseratione, cum calamitates alicuius magno dolore tractamus, cum iniquitatem temporis uel periculi
Abbreviated transcription (Latin):
tia: quȩ uocẽ alicinus rei extorquet inuitis. Quȩ omnia cũ ad comecturã causa.
ꝑsona. facto. adduntur: id÷ de ipso testimonio uel confessione. uel scͥpto.
capunt fidẽ uel amtunt. Nam nec causa dicentis attendit᷑ ⁊ ꝑsona tractat᷑:¬
⁊ ipsius scripturȩ secũ. aut cum causa qualitas comparatuir. Sequitur ut ad
ea quȩ conciliant aut ꝑmouent auditores. intentionẽ suam flectat assertor
quoniã ad fidẽ faciendã hȩc quoq ꝑtinere p̃diximus. Conciliantur igit᷑ aĩ
tum ꝑsonȩ. tum rei dignitate. ꝑsonȩ: aut auditoris. aut rei. uel ipsnis orato¬
uͦ: ut ꝓ deiotaro. quẽ ornare antea cuncto cũ senatu solebã ꝓ ꝑpetuis eius
in nr̃am rẽ publicã meritis. Oratoris uͦ: cum de se non suꝑbe s moderate lo¬
quitur. quale alud ÷. Cum questor in sicilia fuissem. Iudexq exea ꝓuincia

Expanded text:
tia, quae uocem alicuius rei extorquet inuitis. Quae omnia, cum addas coniecturam in causa, tia, quae uocem alicuius rei extorquet inuitis. Quae omnia, cum addas coniecturam in causa, persona, facto, id est ipso testimonio uel confessione uel scripto, capiunt fidem uel amittunt. Nam et causa dicentis attenditur et persona tractatur et ipsius scripturae secum aut cum causa qualitas comparatur. Sequitur ut ad ea, quae conciliant aut permouent auditores, intentionem suam flectat assertor, quoniam ad fidem faciendam haec quoque pertinere praediximus. Conciliantur igitur animi tum personae, tum rei dignitate: personae aut auditoris aut rei uel ipsius oratoimpertias». Rei uero, ut pro Deiotaro: «quem ornare antea cuncto cum senatu solebam pro perpetuis eius in nostram rem publicam meritis». Oratoris uero, cum de se non superbe, sed moderate loquitur, quale illud est: «cum quaestor in Sicilia fuissem, iudices, itaque ex ea prouincia
Abbreviated transcription (Latin):
se hoe dremus loco: iluo hic paruȩ consuctudins cana hi uas aoctr
tam fero amnliarit̃ a parum comparatone uieno. Et siñ nis iotundi
uexare patiatur his gͥ bieuit̃ demonstratis. illa quȩ non excogitant᷑ ab oratore
s a causa aut a reis suggerunt᷑: in trib ut diximꝰ reb posita sunt. inscriptura.
ut cabularũ: in anctoritate. ut testiũ: in necessitate. ut tormentorũ. Ab scͥpto
argum̃tũ petitur: cum ad dubiȩ rei ꝓbationẽ uel cẏrographũ uel testam̃tũ
transactionis tabulȩ recitentur. Cȩt̾aq himismodi: quȩ ita nota sunt ut
exempla de oratione non quȩrant. Ab auecoritate uͦ: ut affricanũ dixisse.
uire cesum et̃ tiberiũ gracchũ. Aut cum testimoniũ quo u̾itas nudet᷑ affert̃:
ut gneum pompeiũ demisso frum̃to. celerit̃ testem nob̾ orator inducit. Auctortas
gͥ aut iudicantis aut testis ẽ. Huic parti adnnguntur oracula: ceteraq iã
gemis. Necessitas uͦ dat fidem: extormentis. aut sompno. aut furore. aut uinoleis¬

Expanded text:
uetudinis causa huius mortem tam fert familiariter». A parium comparatione Cicero: «et si non minus iucundi uexare patiatur». His igitur breuiter demonstratis illa, quae non excogitantur ab oratore, sed a causa aut a reis suggeruntur, in tribus, ut diximus, rebus posita sunt: in scriptura, ut tabularum, in auctoritate, ut testium, in necessitate, ut tormentorum. Ab scripto argumentum petitur, cum ad dubiae rei probationem uel chirographum uel testamentum uel transactionis tabulae recitantur ceteraque huius modi, quae ita nota sunt, ut exempla de oratione non quaerant. Ab auctoritate uero, ut Africanum dixisse iure caesum esse Tiberium Gracchum, aut cum testimonium, quo ueritas nudetur, affertur, ut «Gnaeum Pompeium de misso frumento celeriter testem nobis inducit»; auctoritas igitur aut iudicantis aut testis est. Huic parti adiunguntur oracula ceteraque id genus. Necessitas uero dat fidem ex tormentis aut somno aut furore aut uinolen
Abbreviated transcription (Latin):
ex comraris cum uba pugnantia int̃ se parib uocib colliduitur l nipe
parib opponunt at ẽ ciceronis. Domius ł deeratat ba bebae. fecuna supo¬
rarir at egeba aut si ditas. In pace aduexando ciues acerri mns ombello
aban prignanios hostes inertsimus. ¶Iocolor eequatum membisionfoꝰ
sic uot mpaguantib int se uerois s parib erequatis. ut si dicis. suseancdor¬
ciososina ee robustissimã extruent eceraitum pulcherruũ ⁊ foertrssamũ decit

Expanded text:
ex contrariis, cum uerba pugnantia inter se paribus uocibus colliduntur, uel paria paribus opponuntur, ut est Ciceronis «domus tibi deerat? At habebas. Pecunia superabat? At egebas», aut si dicas «in pace ad uexandos ciues acerrimus, in bello ad depugnandos hostes inertissimus». ἰσόκωλον exaequatum membris, quod fit non pugnantibus inter se uerbis, sed paribus exaequatis, ut si dicas «classem speciosissimam et robustissimam instruxit; exercitum pulcherrimum et fortissimum legi
Abbreviated transcription (Latin):
ab antecedentib. a consequentib. a repugnantib. a causis. ab affectibus.
a comparatione. Cunis sunt partes. maiora. minora. paria. Apparet in
omnib relatiuam mẽe rationem. Nam conugatũ alt̾m alt̃i nominatur:¬

Expanded text:
ab antecedentibus, a consequentibus, a repugnantibus, a causis, ab effectis, ab antecedentibus, a consequentibus, a repugnantibus, a causis, ab effectis, a comparatione, cuius sunt partes maiora, minora, paria. Apparet in omnibus relatiuam messe rationem; nam coniugatum alterum alteri nominatur
Abbreviated transcription (Latin):
endisq criminib non dissimilis operet᷑ astrutio. Nc̃ deargum̃tis incipiam.
Argumentũ ẽ ratio quȩ rei dubiȩ fidem facit. Res dubia ẽ: intentio ⁊ depul-¬
sio: uel ratio ⁊ infirmatio rationis. Cum enim obiec̃is occidisti: ut doceas ar¬
gumentatione. firmatione uis maxime cũ negatur ⁊̃ ipsũ ñ occidi : exigit ar¬
gumentum: licet ad faciendã fidem ⁊̃ illa quȩ i artificialia nominatur
debeant adhib̾i. ut tabulȩ. testimonia. quȩstiones. Quȩ post discutienda ser¬
uabo. Nunc argumenta tractentur: quȩ aut in negotio de quo agitur posita
sunt: aut illud acangunt. in ipso tum totũ. tum pars enis. tum nota
quam grecr ethimologiam dñt. Attingunt uero negotiũ quȩ ad id re-¬
latiuorum ratione ducuntur. ⁊ sunt numerd tredecim. A comugatis. a
genere. a forma. uel specie. a simili. a differenti. a contrario. a connincts.

Expanded text:
endisque criminibus non dissimilis operetur astructio. Nunc de argumentis incipiam. endisque criminibus non dissimilis operetur astructio. Nunc de argumentis incipiam. Argumentum est ratio, quae rei dubiae fidem facit. Res dubia est intentio et depulsio, uel ratio et infirmatio rationis. Cum enim obieceris «occidisti», ut doceas, argumentatione firmabis, maxime cum negatur. Etiam ipsum «non occidi» exigit argumentum, licet ad faciendam fidem etiam illa, quae iartificilia nominantur, debeant adhiberi, ut tabulae, testimonia, quaestiones, quae post discutienda seruabo. Nunc argumenta tractentur, quae aut in negotio, de quo agitur, posita sunt, aut illud attingunt. In ipso tum totum, tum pars eius, tum nota, quam Graeci etymologiam dicunt; attingunt uero negotium, quae ad id relatiuorum ratione ducuntur. Et sunt numero tredecim: a coniugatis, a genere, a forma uel specie, a simili, a differenti, a contrario, a coniunctis,
Abbreviated transcription (Latin):
nascitur: consiliũ ex causatiuo litis exoritur. Causatuiũ est: qd̃ facit dubitati¬
onẽ: ut in illo tẏranni. Causatiuũ litis est: quod tyrannus. custodiã ⁊ arcis
postulat. ⁊ armorũ. Ductum seruatũ testatur pͥma philippica: quȩ mira
subtilitate. dominatum antonuĩ latent̃ insimulat: ut omnia dicens. nichil
asꝑe dixisse udeat᷑. his ominib conquisitis: argum̃ta indenda sunt: quib
ad quęstionis amibiguũ fides ualeat ad hiberi. fides autẽ trib modis fit.
consiliando. docendo. ꝑmouendo. Illa prior edhica: sequens. apoditica. Tercia
pathetica nominatur: Consiliatione licet in tota causa uti conueniat. tamen in
principiis uberins insistendũ. ⁊ incõmouendo maxime uigere debet epilogus.
Docere autẽ precȩc̃is debet ipsa narratio. quanius diluendis questionib obici¬

Expanded text:
nascitur, consilium ex causatiuo litis exoritur. Causatiuum est, quod facit dubitatinascitur, consilium ex causatiuo litis exoritur. Causatiuum est, quod facit dubitationem, ut in illo tyranni causatiuum litis est, quod tyrannus custodiam et arcis postulat et armorum. Ductum seruatum testatur prima Philippica, quae mira subtilitate dominatum Antonii latenter insimulat, ut omnia dicens nihil aspere dixisse uideatur. His omnibus conquisitis argumenta uidenda sunt, quibus ad quaestionis ambiguum fides ualeat adhiberi. Fides autem tribus fit modis: conciliando, docendo, permouendo. Illa prior ethica, sequens apodictica, tertia pathetica nominatur. Conciliatione licet in tota causa uti conueniat, tamen in principiis uberius insistendum, et in commouendo maxime uigere debet epilogus. Docere autem prae ceteris debet ipsa narratio, quamuis diluendis quaestionibus obici
Abbreviated transcription (Latin):
en de mmo merus imtpeat aliquia d̃e hibere ⁊ ꝑ quosd̃ sunaicinicusos abra¬
endla monstramus. Ut in boc. Tyrannus qui sab a bolidomer eulox aoe
magistratus contradicunt. Mretus autẽ: ex utroq componitur. Cum ⁊ pudor
i metus impedit lib̃tatẽ. Ut tyrannus: qui duos filios habuit quorũ um uxor
I qua infamis fuit. cuius maritus se suspendit. cogit alt̾m filiũ eandẽ ducẽ.
Contradicit. hic: non ince̾stũ lib̾e: nec ty rannidẽ potest obicere. hi st̃ ductus
artificiose tractandi ⁊ ꝑ totam orationẽ subtiliter diffundendi. Quia colore
hĩc separantur: qđ color in una tantũ parte ductus in tota causa seruatur. du¬
cuuis reperitur. ex causatiuo litis: hoc ÷ ex re quȩ controu̾siã facit. Quȩ aut p̃te¬
riti temꝑis est: ut an aiacen ulixes occidit quȩ ductũ simplicẽ tenet: ant si
p̃sentis uel futi itmꝑis suerit: omnes ductus admittit. figo ductꝰ de consilio

Expanded text:
 cum metus impedit aliquid dicere libere, et per quosdam fandi cuniculos obicienda monstramus, ut in hoc: «tyrannus, qui sub abolitione tyrannidem  Magistratus contra dicunt.» Mixtus autem ex utroque componitur, cum et pudor et metus impedit libertatem, ut «tyrannus, qui duos filius habuit, quorum uni uxor, in qua infamis fuit, cuius maritus se suspendit, cogit alterum filium eam ducere; contradicit». Hic nec incestum libere nec tyrannidem potest obicere. Hi sunt ductus artificiose tractandi et per totam orationem subtiliper diffundendi. Qui colore hoc separantur, quod color in una tantum parte, ductus in tota causa seruatur. Ductus reperitur ex causatiuo litis, hoc est ex re, quae controuersiam facit, quae aut praeteriti temporis est, ut an Aiacem Vlixes occiderit, quae ductum simplicem tenet, aut, si praesentis uel futuri temporis fuerit, omnes ductus admittet. Ergo ductus de consilio
Abbreviated transcription (Latin):
Repellit. Pocula quidẽ abstuli. s qr dedomo ñ templo: furtũ non sacrilegiũ ñcupars¬
dum. In quo ⁊̃: facti alta quędam uidet᷑ eẽ negatio. Non enĩ hoc ad deorñ imurrã
spectat ammissum: s ad dispendiũ sacerdotis. cũ de domo pocula subtͣhantur.
Hic utraq faccũ desinitione tractandũ. ldz. ⁊ quid sit. sacrilegiũ. ⁊ quid furtum.
Nunc de qualitate dicendum ẽ. cuius multiplex natura: diuisionẽ partium
pͥmo desid̾at: ut ea decursa. singularum ꝓpͥetas explicet᷑. Qualitas igit᷑ aut
de re aut de actione ẽ. De re: cum enis facti quod mindiciũ uenit racio causa ue
tractatur: uel cum quid fieri oporteat disceptatur: ut an uire clodiũ milo iugu¬
lari: uel an domus tullio restituenda fuerit᷑. De actione aũ: cum quȩrit᷑. an di¬
a dmittenda sit ratio & iudiciũ faciendũ. Quȩ pars quomã niris equitate ꝑpendit᷑.

Expanded text:
repellit: 'pocula quidem abstuli; sed quia de domo, non templo, furtum, non sacrilegium nuncupanrepellit: 'pocula quidem abstuli; sed quia de domo, non templo, furtum, non sacrilegium nuncupandum'. in quo etiam facti alia quaedam videtur esse negatio; non enim hoc ad deorum iniuriam spectat admissum, sed ad dispendium sacerdotis, cum de domo pocula subtrahantur. hic utraque factum definitione tractandum, id est et quid sit sacrilegium et quid furtum. 453 Nunc de qualitate dicendum, cuius multiplex natura divisionem partium primo desiderat, ut ea decursa singularum proprietas explicetur. qualitas igitur aut de re aut de actione est: de re, cum eius facti, quod in iudicium uenit, ratio causaue tractatur, uel cum quid fieri oporteat disceptatur, ut an iure Clodium Milo iugularit, uel an domus Tullio restituenda fuerit; de actione autem, cum quaeritur an admittenda sit actio et iudicium faciendum. Quae pars quoniam iuris
Abbreviated transcription (Latin):
bostẽ rei publicȩ ⁊ tyrannidis affectione succensum: se int̾emisse memorabat.
in quib assertis fit quidẽ qualitas: s diu̾sȩ sp̃es enis erumpunt. Nam prima re-¬
latiua: alt̾a comparatiua qualitas fulget. Quod si intentioni non nis facti s
negatio nominis apponatur: quanuis negatio depulsionis uice dicatur: tam̃
ñ faciet comectirã quia non factum s nom̃ faca destruitur:. Ut in boc adult̾is
accio sit: cum repudiata uxore stupratorẽ qui repudiaũat maritus inuenit:
accusat: adult̾ii reus contradicit. Nec factum negat: s adult̾ii nomen excludit¬
negatio est: finis non admissi s nominis. Idcircoq ⁊̃ depulsio ingesti crmminis. &ͥa
cũ facto aliud nom̃ imponit᷑. inminens obiecto crimimi periculum denegatur.
Ut in hoc obiectii. Pocula templi e sac̾dotis domo furatus es: sacrilegiũ fecisti.

Expanded text:
hostem rei publicae et tyrannidis affectatione succensum se interemisse memorabat. hostem rei publicae et tyrannidis affectatione succensum se interemisse memorabat. In quibus assertis fit quidem qualitas, sed diuersae species eius erumpunt; nam prima relatiua, altera comparatiua qualitas fulget. Quod si intentioni non ius facti, sed negatio nominis opponatur, quamuis negatio depulsionis uice dicatur, tamen non faciet coniecturam, quia non factum, sed nomen facti destruitur, ut in hoc: adulterii actio fit; cum repudiata uxore stupratorem qui repudiauerat maritar inuenit; accusat adultipsius facti negatio est, finis non admissi, sed nominis, idcircoque etiam depulsio ingesti criminis, quia, cum facto aliud nomen imponitur, imminens obiecto crimini periculum denegatur, ut in hoc obiectu: 'pocula templi e sacerdotis domo furatus es: sacrilegium fecisti'.
Abbreviated transcription (Latin):
lun lieto siuo ini duisione canse parces obimncat.: t antn nq̃ pnicipaldor
nascuntur. Quia nisi fuerit qđ ꝓbetur: nemo ad ꝓbandũ recitat logẽ uel aliꝗͣ
scripti formã. Id autẽ qdđ ꝓbat᷑: status c̃. qui ex pͥmo conflictu semꝑ existit. Cec̃ȩ
questiones: controu̾siȩ. uel incidentes: sunt ꝓhibendȩ Sic gͥ mueniendi statꝰ.
facilis erit ratio. cum neq nom̃ admissi: neq auditoris officiũ. neq legẽ aut
occidisti. Depulsio: ñ occidi. Questio ex his oritur an occidit: in qͦ statuerit
comectura. S cum intentioni: ius facti opposuerit reus: fit qualitas. Ut ã
milone non faccũ negatur: s de facti nire contentio ẽ. Occidisse enim se fa¬
tebatur clodnĩ: s id nire fecisse. Huic depulsiõi subicit᷑ racio: quȩ ñ una
simplex ue sit. Nam potest unũ atq idem factũ ꝓpt̾ uarias causas: uideri
ꝓbabile. Ut hoc iden quod infiatorẽ occidat milo: una rõ fuit. Alia: quod

Expanded text:
ui licet suas in diuisione causae partes obtineant, tamen numquam principali loco nascuntur, quia, nisi fuerit quod probetur, nemo ad probandum recitat legem uel aliquam scripti formam. Id autem, quod probatur, status est, qui ex primo conflictu semper existit; ceterae quaestiones controuersiae uel incidentes sunt perhibendae. Sic igitur inueniendi status facilis erit ratio, cum neque nomen admissi neque auditoris officium neque legem aut occidisti», depulsio «non occidi»: quaestio ex his oritur an occiderit, in quo statu erit eoniectura. Sed cum intentioni ius facti opposuerit reus, fit qualitas, ut a Milone non factum negatur, sed de facti iure contendo est; occidisse enim se fatebatur Clodium sed id iure fecisse. Huic depulsioni subicitur ratio, quae non una simplexue fit; nam potest unum atque idem factum propter uarias causas uideri probabile, ut hoc idem, quod insidiatorem occiderat Milo, una ratio fuit, alia quod
Abbreviated transcription (Latin):
quia cris ꝓ uocatus iniria m facimis sit coactꝰ. Remotio ẽ cũ obicctum
grato in alter ã i elin aluto ab eo qui ꝑcellitur rtmnouetur in alius ne ybers
ꝓopbus in maneinuĩ: aui actor faciendi frcħio fuit qd̾ tam senati il quam
populus mobarat ltem initali causa. Lagattis nisi int̃ triginta die. ꝓsatus
aiccis capite pinatur Q uestor sumptũ legato non deit. tempꝰ emenfac ẽ.
acrusaeuis contradicto: ⁊ erimen obieetũ itmouet in quȩstore in alino atite

Expanded text:
facinus sit coactus. Remotio est, cum obiectum crimen in alterum uel in aliud ab eo, qui percellitur, remouetur: in alium, ut Tiberius Gracchus in Mancinum, qui auctor faciendi foederis fuit, quod tam senatus quam populus improbarat. Item in tali causa: legatus nisi intra triginta dies profectus erit, capite puniatur; quaestor sumptum legato non dedit; tempus emensum est. Accusatus contra dicit et crimen obiectum remouet in quaestorem. In aliud aut
Abbreviated transcription (Latin):
ipsiun erimen intendẽ. Cauendũ eque ne cum lox illa uelscmpanen
eausa icractitur intentio sumat̃ ex lege t ñ dicas lex te misr ũ uecabat
alsc end ere pergr mũ. Si ilud potius dicentũ murĩi a scenatisti. i t singaue
siuns contra egt se se sudeaur. Cateram sinegato facio nietsitis x e uecu
ser tptira netita. stȩstuo indebitur contenioe quandoti itriss quc iuit¬

Expanded text:
ipsum crimen intendere. Cauendum aeque ne, cum lex ulla uel scriptura in causa traetatur, intentio sumatur ex lege, ut si dicas «lex te murum uetabat ascendere peregrinum», sed illud potius dicendum, «murum ascendisti», ut si negauetunc contra legem fecisse uideatur. Ceterum si negato facto fuerit lex uel quaeuis scriptura recitata, superflua uidebitur contentio, quando non iuris, sed u
Abbreviated transcription (Latin):
inchoamentorũ pͥmordia detrectaret excur¬
rere: ni ⁊ hoc adimortalitatis p̃miũ ꝓfice¬
ret qdđ mbetis. ac fiducia ꝑhennitatis acce.¬
dat exequi uel primora: tñ ioue cũ suꝑis
imꝑante. Accingar gͥ ħ aridiora ꝑcurrere.
minꝰ quidẽ quã publicitꝰ soleo placitura.
Quãquã si palladis auits atq archadiã ratio¬
nem bemuolȩ maiestatis participari assen-¬
sione. stunc quidem apud uos maxini ce¬
lites displicebo. quippe sum ipsa rehorica.
quam alii artem. uirtutẽ alñ dixere. alteri
disciplinã. Artem ueroidcirco: quia doceor.
licet plato hiic uocabulo refragetur. Uir¬
tutem aũ dñt: qui michi benedicendi

Expanded text:
inchoamentorum primordia detrectaret excurinchoamentorum primordia detrectaret excurrere, ni et hoc ad immortalitatis praemium proficeret, quod iubetis, ac fiduciam perennitatis aecendat exsequi uel primora tamen Ioue cum superis imperante. Accingar igitur haec aridiora percurrere, minus quidem quam publicitus soleo placitura; quamquam si Pallados aures atque Arcadiam rationem beniuolae maiestatis participarit assensio, ne nunc quidem apud uos, maximi caelites, displicebo. Quippe sum ipsa Rhetorica, quam alii artem, uirtutem alii dixere, alteri disciplinam; artem uero idcirco, quia doceor, licet Plato huic uocabulo refragetur; uirtutem autem dicunt, qui mihi bene dicendi
Abbreviated transcription (Latin):
tos aliosq defendim. & uirib gloriam de¬
luctationis annixa. michi discriminũ
fatis ꝓmeriti euentus p̃conia compararĩ.
nunc apud uos supi quis placẽ immor¬
talitatis instar ac precium uidebatur.
inuita compellor scolarum uiuenilium
monitus. & exilia decantate precepta me¬
morare. Acq enm hoc nob ascribit mopia.
cum redundantes turmȩ suppetant con¬
sequentum. Nam absq bis qui ꝑturban¬
tes peccora sensusq cumctorum cognoscer¬
tum quoq ꝑfregere subfellia. ⁊̃ alios ha¬
beam qui minutias preceptorũ ⁊ artis
untimȩ cominenta prescripserint. Inter
utrumq ũ colum̃ scctatorũ: p̃niteat tulli
meus: qui ñ solũ in foro senatu rostris ꝙ gͣn¬
diloquȩ facultatis maiestate tonuerit: ue.¬
rumetiã ipsuis artis p̃cepta cõm̃tus. libros
quã plures scłorum usib consecrarit. Qd
cumita sit: emeritȩ granditatis pudor: &e
cȩlebrati quantũ puto nominis gła bȩc

Expanded text:
tos aliosque defenderim et uiribus gloriam detos aliosque defenderim et uiribus gloriam deluctationis annixa mihi de discriminum fatis promeriti euentus praeconia compararim, nunc apud uos, superi, quis placere immortalitatis instar ac pretium uidebatur, inuita compellor scholarium iuuenilium monitus et exilia decantatati artis praecepta memorare. Neque enim hoc nobis adscribit inopia, cum redundantes turmae suppetant consequentum. Nam absque his qui, perturbantes pectora sensusque cunctorum, cognoscentum quoque perfregere subsellia, etiam alios habeam, qui minutias praeceptorum et artis intimati commenta perscripserint, inter utrumque uero columen sectatorum praeniteat Tullius meus, qui non solum in foro, senatu rostrisque grandiloquae facultatis maiestate tonuerit, uerum etiam ipsius artis praecepta commentus libros quamplures saeculorum usibus consecrarit. Quod cum ita sit, emeritae granditatis pudor et celebrati quantum pote nominis gloria haec
Abbreviated transcription (Latin):
memorabat. Quo argumento commoti
quam plures deorum eam quidẽ nobi¬
lissimam feminam: sed aut apollinis
cognatam credidere si graia c̃. aut si
romulea degente corium. Cui eigma¬
ti illud adiectum: quod intrepida et
fidutiȩ promptioris tam palladis quã
ipsuis cyllenĩ deosculata pectus cuĩdã
ꝓpinquȩ familiaritatis indicia patefec̃.
Deniq non nullis superum cum intrepi¬
datione bucinȩ p̃cinentis ⁊ admix̾tiõe
amiciciȩ suꝑorum incerti diutius di-¬
natora phȩbum cuperent suscitari.
nondum ioue maximo disquirente
tumultuarie quȩ eẽt inquirunt.
At tunc illa respectans suꝑos uniuer¬
sos aliquanto cõmotior sic cȩpit.
Patrem maximum iouem ceterosq
celites quos in causis plurib sepe suor
dep̃cata atq ipsum conuentum su¬
pere conseosionis attestor: nichil m
magis consentancum atq indecens
estimari. quamutq semꝑ in foro iuoi¬
cñsq quamplurib accusauerim mul¬

Expanded text:
memorabat. Quo argumento commoti memorabat. Quo argumento commoti quamplures deorum eam quidem nobilissimam feminam, sed aut Apollinis cognatam credidere, si Graia est, aut, si Romulea, de gente Coruini. Cui aenigmati illud adiectum, quod intrepida et fiduciae promptioris tam Palladis quam ipsius Cyllenii deosculata pectus cuiusdam propinquae familiaritatis indicia, patefecit. Denique nonnulli superum, cum inter trepidationem bucinae praecinentis et admirationem amicitiae superorum incerti diutius diuinatorem Phoebum cuperent sciscitari, nondum Ioue maximo disquirente, tumultuarie quae esset inquirunt. Ac tunc illa respectans superos uniuersos aliquanto commotior sic coepit: «Patrem maximum Iouem ceterosque caelites, quos in causis pluribus saepe sum deprecata, atque ipsum conuentum superati consessionis attestor nihil mihi magis inconsentaneum atque indecens aestimari, quam ut, quae semper in foro iudiciisque quampluribus accusauerim mul
Abbreviated transcription (Latin):
molentior. Deniq de illo uersus huius¬
quem consularis purpura &e comura¬
tionis extinctȩ laurea renidebat. mox
ingreosus curiam superum & iniouis
gratulatus ẽ se uenisse conspectum:
clamare lȩtior cepit. onos beatos. orem
publicam fortunatam. o p̃claram laudẽ
consulatus mei. Post hos tamen in diuer¬
sis agminibus oratores emeriti. ac prȩ
sc ferentes insignium culmen meritaq
linguarum: escinem ysocraten lysiamq
conspiceres. Tum in togatis agminibus
sosantios grachos. regulum plimum fron¬
tonemq uerum ante cunctos atq ipsã
ducem omnium feminam senex quidã
signum ac preuiam iurgam gestans.
liccoris romulei precedebat usu atq
in eisdem uirgȩ culmine corax. oris aura¬
ti. uenientis feminȩ auspicio preuolabat.
lue autem qui gestabat uirgulam tisyas
dictus cunctisq uetustior atq elatior
uidebatur. nam ⁊ suos minores cȩceros.
ipsam illam ducem respectans supposi¬
tum coruum commune pignus filiãq

Expanded text:
uiolentior. Denique de illo uersus huiusuiolentior. Denique de illo uersus huiusquem consularis purpura et coniurationis extinctae laurea redimibat, mox ingressus curiam superum et in Iouis gratulatus est se uenisse conspectum, clamare laetior coepit: «o nos beatos, o rem publicam fortunatam, o praeclaram laudem consulatus mei». Post hos tamen in diuersis agminibus oratores emeriti ac prae se ferentes insignium culmen meritaque linguarum. Aeschinen, Isocraten Lysiamque conspiceres, tum in togatis agminibus sosantios, Gracchos, Regulum, Plinium Frontonemque. Verum ante cunctos atque ipsam ducem omnium feminam senex quidam signum ac praeuiam uirgam gestans lictoris Romulei praecedebat usu, atque in eiusdem uirgae culmine corax oris curati uenientis feminae auspicio praeuolabat. Ille autem, qui gestabat uirgulam, Tisias dictus, cunctisque uetustior atque elatior uidebatur; nam et suol minores ceteros et ipsam illam ducem respectans superpositum coruum commune pignus filiamque
Abbreviated transcription (Latin):
debantur: Hanc igitur feminã aurate uocis &
quasdam diadematum gemmas iegnorumq
fundentẽ: ingens inlustriũ unorũ seque¬
batur agnen. Int̾ quos ꝓximi eidem duo
diuerso habitu nationeq prenitentes: quoꝵ¬
unus erat pallio curumactuo: alt̃q trabe¬
atus: diuersus utrisq oris sonus: licet aliꝰ¬
cicero ⁊̃ athenis se diceret graia didicisse. ac
ꝓmptus gẏmnasiorum studĩis ⁊ reluctas¬
tibus semper ac ademie altercationibus
haberetur: ambo tamen noui protectiq
paupertatis sinu. ⁊ cum alterum quiri¬
nalis eques: alium frabrilis procrearet
industria: ita prȩdues linguȩ excellentia
floruerunt. ut post curarum fata ĩme¬
ritasq mortes. uirtute astra ꝯcenderent.
in mortalitate gloriȩ secula superarent.
De uno tamen quem athenarũ ppłs
ac palliata agmina sequebant᷑. hec fa¬
ma conuenerat: quod acerrimus ideoo
& ꝓcellis indignantis oceam fremituq

Expanded text:
debantur. Hanc igitur feminam auratae uocis et debantur. Hanc igitur feminam auratae uocis et quasdam diadematum gemmas regnorumque fundentem ingens illustrium uirorum sequebatur agmen, inter quos proximi eidem duo diuerso habitu nationeque praenitentes, quorum pallio circumactus alter alterque trabeatus. Diuersus utrique oris sonus, licet alius etiam Athenis se diceret Graia didicisse ac promptus gymnasiorum studiis et reluctantibus semper Academiae altercationibus haberetur. Ambo tamen noui profectique paupertatis sinu, et cum alterum Quirinalis eques, alium fabrilis procrearet industria, ita praeclues linguae excellentia floruerunt, ut post curiarum fata immeritasque mortes uirtute astra conscenderent, immortalitate gloriae saecla superarent. De uno tamen, quem Athenarum populus ac palliata agmina sequebantur, haec fama conuenerat, quod acerrimus idem et procellis indignantis Oceani fremituque