comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
distant ut sapĩa de diuinis. Scĩa de humanis ac
qd̾ u̾bum est apud deum ⁊ scĩa in eo qd̾ hõ nob̾cũ
est. Omĩa enĩ que ꝓ nobis u̾bum caro fc̃m est tẽ¬
poraliter fecit ⁊ ptulit: ad scĩam ꝑtinent. Qd̃ ã
uerbum est sine tpre ⁊ loco patri coeternum. ⁊ uͥ¬
q totum ad sapĩam refertuꝵ. Scĩa ergo nr̃a xp̃¬

Expanded text:
distant ut sapientia de divinis, scientia de humanis acm est apud Deum, et scientiam in eo quod nobiscum homo est. Omnia enim quae pro nobis Verbum caro factum temporaliter fecit et pertulit, ad scientiam pertinent. Quod autem Verbum est sine tempore et loco, Patri coaeternum, et ubique totum, ad sapientiam refertur. Scientia ergo n
Abbreviated transcription (Latin):
se austorẽ ẽẽ sapĩe tociꝰ. qd̾ infideles ñ putant᷑.
g̃is mittunt ĩ errorem. ⁊ ado auocant. ut dũ
his student disputationũ rõcinationib: cu¬
ram aĩe sue ñ agant. Qui u̾o xp̃m nouit che¬
saurum sapĩe ⁊ scĩe ĩuenit. quia id nouit qd̾

Expanded text:
infideles non putant, gis mittunt in errorem, et a Deo avocant, ut dum his student disputationum ratiocinationibus curam animae suae non agant. Qui vero Christum novit, thesaurum sapientiae e
Abbreviated transcription (Latin):
sitis instructi. hoc aũ
dico ut ñ solum ad ea¬
tendatis que nondũ
ħetis. sed ut nemo qͣn
nisi sermonum .i. nsi
mundi arte quadam ⁊
am ⁊ si corpe¬

Expanded text:
sitis instructi, hoc autem dico ut non solum tendaea quae nondum habetis, sed ut nemo, quanisi sermonum, id est mundi arte quadam, eam etsi corp
Abbreviated transcription (Latin):
liber. nec alienus a
meat ut libere faceret qd̾ occulte desiderat. ⁊ ẽ¬
sensus. Si sp̃u ducimim. hoc cõmodi iam ha¬
betis. qd̾ non estis sub lege. quetimorẽ ĩ circit
ñ amorem triburt. ⁊ id̾o hec pars iam eligenida
ẽ qua lib̾amur a lege. Manifesta aũt sunt oꝑa
carnis. ĩcipit enumerare ut ĩtelligat se. S ad
oꝑandum ista desideriis carms ꝯsenserint. tunc
carius manitesta sunt .i. ꝑ se apparent mala
que sunt fornicatio. opus .s. luxurie. ĩmundi¬
cia. ⁊ si non oꝑe impleatur. uel. que est contrã
naturam . ĩꝑuditicia. non pudice uiuere. lixuria
quelibet suꝑfluitas ydoloꝵ serurtus. ueneficia
inunicitie. ꝑseuerantes. ꝯtentiones ĩ u̾bis emu
tempestas animi. rixe qñex ira ĩuicem se pcu¬
tiunt. dissensiones. quando partes faciunt in
eccłia. Secte. que grece dicutur hereses. ĩuidie¬

Expanded text:
liber nec alienus a meat ut libere faciat quod occulte desiderat. esensus: Si spiritu ducimini hoc commodi jam habetis, quod non estis sub lege, quae timorem incutit, non amorem tribuit. Et ideo haec pars jam eligenda est, qua liberamur a lege. Manifesta sunt. Opera carnis incipit enumerare, ut intelligant se, si ad operandum ista desideriis carnis consenserint, tunccarnis manifesta sunt, id est per se apparent mala, quae sunt fornicatio, opus scilicet luxuriae, immunditia, etsi non opere impleatur; vel quae est contra naturam impudicitia, non pudice vivere. Luxuria quaelibet superfluitas; idolorum servitus, veneficia, inimicitiae perseverantes; contentiontempestas animi; rixa, quando ex ira invicem se percutiunt; dissensiones, quando partes faciunt in Ecclesia; sectae, quae Graece dicuntur haereses; invidi
Abbreviated transcription (Latin):
triitate caritas dei. nisi sp̃o sc̃s. qd̾ cum abfurr¬
sc̃s. s p̃p illa de quib satis disserm. ꝓpͥ̾e fic uoce¬
tur. qd̾ u̾o dictũ est. filii cari. sue. nichil aliud
ĩdelligatur ꝙͣ filii sui dilecti. quam filii sube¬

Expanded text:
trinitate caritas dei nisi spiritus sanctutrinitate caritas dei nisi spiritus sanctused propter illa de quibus satis disserui, proprie sic uocetur, quod autem dictum est: filii caritatis suae, nihil aliud intellegatur quam filii sui dilecti, quam filii
Abbreviated transcription (Latin):
demptore aũt nr̃o fo¬
ras missi sunt. Qui
dũari ĩ fidelib solebãt
utrinsecus fideles op¬
iant. ⁊ extrinsetus. s ñ expugnant. ⁊ tͣns¬
tulit nos demundo ĩ regnum filii .i. ut esse
sed ñ est huic. quia ꝑegrinantur quid̾ ĩ mun¬
do: sedñ ẽ demundo. Regno enĩ suo dicit. de mũ¬
do ñ estis: s ego elegiuo de mundo. Erãt de mũ¬
do: qñ ad mundi principẽ ꝑtinebant. Uł tta. e¬
thari induxit in celum cũ uero filio suo. Iam
enĩ credentes qui fixa m̃te deuoti sunt exeum¬
tes de scło duce dextre patris angelo. ĩducunt᷑
ĩ celum filii dico. dilectionis sue. quẽ .s. dilig̾
Attende diligenter ꝙ dicit. filii caritatis sue
Si caritas qua pat diligit falium. ⁊ patre di¬
ligit filius ĩeffabiliter cõmunẽ demonstrat
amboꝵ Quid euementius qͣm ut ille ꝓprie
li diceret: ucrissime diceret. s art. filii carctatiꝰ
sue. filius ergo est ⁊̃ sp̃o sci. si non est in illa

Expanded text:
demptore autem noras missi qui dominari infidelibus solebant intrinsecus, fideles oppugnant extrinsecus, sed non expugnant. Et transtulit nos de mundo in regnum Filii, id est ut esed non est hinc, quia peregrinatur quidem in mundo; sed est in mundo. Regno enim suo dicit: De mundo non estis , sed ego elegi vos de mundo . Erant de mundo quando ad mundi principem pertinebant. Vel ita: Etari, induxit in coelum cum vero Filio suo. Jam enim credentes qui fixa mente devoti sunt exeuntes de saeculo, duce dextrae Patris angelo, inducuntur in coelum. Filii, dico, dilectionis suae, quos scilicet dAttende diligenter quod dicit, filii charitatis suae. Si charitas qua Pater diligit Filium, et Patrem diligit Filius, ineffabiliter communionem demonstrat amborum, quid convenientius, quam ut ille proprie pe dixit, uerissime dixit; sed ait: filii caritatis suae. filius ergo est etiam spiritus sancti, si non est in illa
Abbreviated transcription (Latin):
sum impendam. si opꝰ
est. unde subdrt. ⁊ ego¬
ip̃e suꝑ impendar pro
tas hec est ut quis ꝑat̃
S numquid mox ut
nascrtur iam ꝓrsus ꝑ
rit nata: nutirt.
cum fu̾it nutrita: ro¬
boratu. cum fuerit
roborata: ꝑficitur. cum
ad ꝑfectionẽ uenerit:
dicit. Cupio dissolui:

Expanded text:
sum impendam, si opus est. Unde subdit: ipse superimpendar pro tas haec est, ut quis paratus Sed nunquid mox ut nascitur jam prorsus rit nata nutritur, cum fuerit nutrita roboratur, cum fuerit roborata perficitur, cum perfectionem venerit, dicit: Cupio dissolvi,
Abbreviated transcription (Latin):
se habeant prelati er¬
ga subdito. ⁊ subditi
facientes bonum. qr
non debet deficere ope¬
rando. qui ñ desmnet ĩ
metendo. Si homo nõ
imposuerit fine operi
neratiomi qͣntũ semi¬
nauerimus ĩ oꝑib: tantũ metemꝰ ĩ frustib. et
qͣntum auiditas ĩquirentis se dilatau̾it: tan¬
tũ se aperiet ad premiũ manus retribuentis. qr
sic recipiet quisq qũo facit. quia qui fortis erit
ad seminand̾: fortis erit ad metend̾. uñ subdit.

Expanded text:
se habeant praelati erga subditos, et subditi facientes bonum, quia non debet deficere operando qui non deficiet in metendo. Si homo non imposuerit finem operinerationi. Quantum seminaverimus in operibus, tantum metemus in fructibus. Et quantum aviditas inquirentis se dilataverit, tantum se aperiet ad praemium manus retribuentis, quia sic recipiet quisque quomodo facit; quia qui fortis erit ad seminandum, fortis erit ad metendum. Tempore
Abbreviated transcription (Latin):
ñ quin uelit illos esse¬
pato ut habeant succĩ
a nuptiis. In quo enun
quẽq ĩuenerit suusno
talis in die illo iudicabr
ꝑditionis. aduentus. Imꝑatum enim

Expanded text:
n quin velit illos esseratos, ut habeant succincominus a nuptiis. In quo enim quemque invenerit suus notalis in die illo judicabitini adventus. Imparatum autem
Abbreviated transcription (Latin):
dies dñi. hoo id̾o dicit ne ip̃a ꝑturbatõe dum ĩ cau¬
ti ĩ uenirentur possent seduci ad adorand̃ diabo¬
lum qui hec id̾oagebat ut sub noĩe xp̃i apparẽs
faceret se adorari. qd̾ ut ñ possit facere impuden
romani defectio fiat ⁊ appareat antixp̃t. ⁊ hoc ẽ¬

Expanded text:
es Domini. Hoc dicit, ne ipsa perturbatione dum incauti invenirentur currant ad orandum diabolum: qui haec ideo agebat, ut sub Christi nomine apparens, faceret se adorari, quod ut non possit facere impudentRomani defectio fiat, et appareat Antic
Abbreviated transcription (Latin):
ores ꝓ dilectiõe gemi¬
ꝑfecti qui carnem fo
rmimerat. ne illi mi¬
nus de se sentiant.⁊
corporis diligimus
de quo ñ ẽet curandũ¬
cum ñ sit nisi taber¬
naculum ad tẽpus

Expanded text:
ores pro dilatione gemirfecti qui carnem fov se connumerat, ne illi minus de se sentiant. Ecorporis diligimus, de quo non esset curandunon sit nisi tabernaculum ad tempus
Abbreviated transcription (Latin):
hiis quĩ. ⁊ c̃. qͣi bonus odor sumus xp̃i utiq ⁊ ĩ
his qui salu funt. gr̃a ens. ⁊ in his qui ꝑem̃t
iudicio eius .i. ⁊ hoꝵ respectu qui in de saluan¬
tur.⁊ hoꝵ qui ꝯtempnentes ꝑeut. qr bona ĩ¬
tentõe facimus.⁊ u̾itatẽ p̾dicamus. Miro mo¬
do hoc fit. ut bono odore ⁊ boni uiuant. ⁊ mali
agens bñ uiuens. iusticiam u̾bo p̾dicabat.⁊ oꝑe
demonstrabat ad bonam famã usq quaq disie¬
minabat mirtans doctorẽ u̾itatis xp̃m. quidã¬

Expanded text:
odor sumus Christi: utique, Et in his qui salvi fiunt, gratia ejus, et in his qui pereunt, judicio ejus; et horum respectu qui inde salvantur, et horum qui contemnentes pereunt, quia bona intentione facimus, et veritatem praedicamus. Miro modo hoc fit, ut bono odore, et boni vivant, et mali agens, bene vivens, justitiam verbo praedicabat, et opere demonstrabat, ac bonam famam quaqueusque disseminabat, i
Abbreviated transcription (Latin):
Qui eam diligebant bono odore iuuebant. No¬
li ergo ĩuidere ⁊ ñ occidit te bonus odor. bonus
ergo odor erat quo illi uiuebant ⁊ illi ꝑibant
Si enĩ ñ eẽt claritudo scõꝵ ĩuidia ñ surgeret ĩ¬
seqndo frangunt ampullam odor unguenti

Expanded text:
qui eam diligebant, bono odore vivebant. Noli ergo invidere, et non te occidit bonus odor. Bonus utique odor erat quo illi vivebant, et illi peribant. Si enim non esset claritudo sanctorum, invidia non resurgeret im si persequendo frangunt ampullam, odor unguenti
Abbreviated transcription (Latin):
do formcatore redit ad
ip̃os ostendens qd siciit
culpa eoꝵ fuit qd̾ nõ
uenit corinrthum sic
qd ñ ꝓfecit in troade.d̾
quia forsan lingua eoꝵ
tytus exp̃ssius uti pote¬
rat. qͣi parcens nobis ñ
nem corinthũ. Cum ã¬

Expanded text:
do fornicatore redit ad ipsos, ostendens quod sicut culpa eorum fuit quod non venit Corinthum, sic quod non profecit in Troade, duquia forsan lingua eorum Titus expressius uti poterat. Quasi dicat parcens vobis non veni Corinthum. Cum a
Abbreviated transcription (Latin):
Siquid tamẽ donaui
hoc ido dictt quia non
pectatũ. mlto magis
discipuli p̾ce magist᷑
idẽ facere debent. ⁊ ut
ratum ei cui donauit

Expanded text:
si quid tamen donavi. Hoc ideo dixi, quia non peccatum, multo magis discipuli prece magistri idem facere debent. Et ut ratum ei cui donavit
Abbreviated transcription (Latin):
condonare. ut ñ circũuemamur .i. decipiamur
a sathana ut eum faciat desꝑare ꝑ nuiniã asꝑi¬
tatẽ. sepe enĩ p̃p̃ asꝑiores aĩadu̾siones ĩ desꝑatio¬
nem ĩ firmos pcipitat. ⁊ merito ab illo ħ me̾tuo
ꝯsentiendo nequit decipere. facit minis asperos.

Expanded text:
condonare, ut non circumveniamur, id est decipiamur a satana, ut eum faciat desperare per nimiam asperitatem. Saepe enim propter asperiores animadversiones in desperationem infirmos praecipitat. Et merito ab illo hoc fieritutias, ejus, qui quos consentiendo nequit decipere, facit minis asperos.
Abbreviated transcription (Latin):
lationib egit ad eaꝵ
tollerantiam eo inui¬
tans.⁊ cuiꝰ culpa corin¬
ibi ꝙp̃ trumphator ex¬
titi. grãs aũt ago d̾o qui semꝑtriumphat nos
ꝑfidia: tropheum hat fides. dum ex ꝑfidis fũit
fideles ⁊ manifestat ꝑ nos uero apłos non per
dor ꝓcedens a patre notificat eum ĩuisibilem. sic̃
aliqua res que ñ uidetur ꝑ odorẽ cognoscituꝵ.
⁊ ĩ quo loco fit ĩtelligitur. Uħ odorem notrtie

Expanded text:
lationibus egit ad earum tolerantiam illos invitans, et cujus culpa Corinibi quasi triumphator exstiti. Gratias autem ago Deo qui semper triumphat nos, perfidia tropaeum habeat fides, dum ex perfidis fiunt fideles, et manifestat per nos, veros apostolos, non per i velut odor procedens a Patre, notificat eum invisibilem, sicut aliqua res quae non videtur, per odorem cognoscitur, et in quo loco sit intelligitur.
Abbreviated transcription (Latin):
.s. ne absorbeatur ob¬
secro uo. qui possem
iubere ut caritatẽ quã
hĩistis eiciendo eum
ꝯfirmetis in illo ꝯdo

Expanded text:
 ne absorbeatur, obsecro vos, ego qui possem jubere, ut charitatem quam habuistis, ejiciendo eum, confirmetis in illum,
Abbreviated transcription (Latin):
detestam̃tum erit illig a me .i. hecꝓmis¬
sio complebitur illis a me. quia ego ip̃e faciã
cat᷑a eoꝵ. hoc eritinfine qn predicatõe helye ⁊
ẽnoch ꝯuertentur uidei. Unde ꝑ malachiã d̾r.
mittam nob̃ helyam thesbitem qui ꝯu̾tet cor¬
da patrũ ad filio. ⁊ corda filioꝵ ad patres. ut

Expanded text:
testamentum erit illis a me, id est haec promissio complebitur illis a me, quia ego ipsi faciam tulero. Hoc erit in fine quando praedicatione Eliae et Enoch convertentur Judaei, unde per Malachiam: Mittam vobis Eliam Thesbitem qui convertet corda patrum ad filios, et corda filiorum ad patrem ; ut
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a beatitudo. ad qͣm ꝑuenturi sumus. caritas
u̾o augebitur pocius. nec ei aliquid succedet. des¬
tiuetur tñ in qntũ est imꝑfesta: qr desinet esse
des. ⁊ spes. uł ex parte ut scĩa. cuiꝰ ⁊ actus ⁊ modꝰ
destiuetur. ⁊ carctatis ⁊̃ modus quidã tolletur
s ñ ip̃a. ñ eius actus. ñ quidam modus. hoc aũ
qd̾ dixit: ꝑ siłitudinẽ ostendit. subdens. Cum

Expanded text:
it beatitudo ipsa ad quam perventuri sumus. Charitas vero augebitur potius, nec ei aliquid succedet. Destruetur tamen in quantum ex parte est, quia desinet esse des et spes; vel ex parte, ut scientia, cujus actus et modus destruetur, et charitas, cujus quidam modus tolletur, sed non ipsa, nec ejus actus, nec quidam modus. Hoc autem quod dixit per similitudinem ostendit, subdens; Cum
Abbreviated transcription (Latin):
.i. destruetur imꝑfet¬
beat dici euacuari. quia modo ex ꝑte est .i. im¬
⁊ modo imꝑfeste diligimus. tũo aũt ꝑfectissi¬
me. Ergo modus diligendi euacuabitur. Sic
illi uerũ quid̾ est qd̾ de caritate. Sicirt de scĩa oĩs
imꝑfectio tolletur. S sicut duo sunt diligen
ħii quo modi ĩ ficturo nõ euacuabũtur. s mo¬
dus imꝑfectionis tolletur. Sciendi aũt modꝰ
enigmnãticus ⁊ spetularis penitus tolletur. a¬

Expanded text:
st destruetur impebeat dici evacuari, quia modo ex parte est, iet modo imperfecte diligimus, tunc autem perfectissime. Ergo modus diligendi evacuabitur. Sicilli: Verum quidem est quod de charitate sicut de scientia omnis imperfectio tolletur, sed sicut duo sunt diligendlique modi in futuro non evacuabuntur, sed modus imperfectionis tolletur. Sciendi autem modus aenigmaticus, et specularis penitus tolletur. A
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ iustificat .i. de impio pium facit. ac dem̃
de bono ĩ melius ꝓficere. Ecce in his ostendit
cause ade .i. peccati qd nnitulit est ñ om̃is damp¬
natio. sed que ꝑ illo umo debetur. Sunt enmm
⁊ ex nr̃is additis alie dampnationes. effectus

Expanded text:
 justificat, id est de impio pium facit, ac deinde de bono in melius proficere. Ecce in his ostendit causae Adae, id est peccati quod intulit, est non omnis damnatio, sed quae pro illo uno debetur. Sunt enim, et ex nostris additis, aliae damnationes. Effectus
Abbreviated transcription (Latin):
cium dei est ꝓcedens
ex uno tantũ delicto
originali ab adam tra
tuno ĩ ꝯdempnation¬
em. qd non id̾o dictum est qd̾ illd̾ solum quod
originalit᷑ trahitur iudicio sit dampnandũ
sed quia illd̾ ⁊̃ si solum sit dampnationẽ fac̃¬

Expanded text:
cium Dei est procedens, ex uno tantum delicto originali ab Adam traduno in condemnationem, quod non ideo dictum est, quod illud solum quod originaliter trahitur in judicio sit damnandum, sed quia etiam illud, si solum sit, damnationem fac
Abbreviated transcription (Latin):
.i. quia ĩ uniꝰ delicto. ⁊̃¬
si ꝓpria non adderent᷑
mors .i. dissolutio aĩe
⁊corporis regnauit ⁊̃
ante mortem passiões
exercuit. quoꝵ mat̾ia
ille fuit. sicut ⁊ culpa
accipientes a deo ñ a se
ꝓpͥa soluuntur. ⁊ hũndantiam donationis .i.
carismatũ ⁊ iusticie .i. bone oꝑationis młtoma¬
na .i. eternaliter ĩ incorruptione multomagis
dicit hos regnare qr ml̾tomaioris est hic quam
sit ĩ regno mortis. Uel multomagis regna. ĩ.iii.
quam in eis regnauit. mors. quia ĩ urta regnab¬
unt et̾naliter. Mors aũt regnaurt in eis temꝑa¬
liter. ⁊ cum fine. seq̃r

Expanded text:
 quia, in unius delicto, etiamsi propria non adderentur, mors, id est dissolutio animae et corporis, regnavit, etiam ante mortem passiones exercuit, quorum materia ille fuit, sicut et culpaaccipientes a Deo non a sepropria solvuntur. Et abundantiam, donationis id est charismatum, et justitiae, id est bonae operationis. Multo maaeternaliter in incorruptione. Multo magis, dicit hos regnare, quia multo major res est hic, quam sit in regno mortis. Vel multo magis regnabunt in vita, quam in eis regnavit mors, quia in vita regnabunt aeternaliter, mors autem regnavit in eis temliter et cum fine. VER
Abbreviated transcription (Latin):
tulit ĩ eos. Diabolus aũt qui ad hoc patus eradut
adu̾so adeo accipiat in potestatẽ audita fñia cor¬
ripit eo qd̾ id̾o fecitapłs non ut pereant. s utt sic̃
corresti discant ñblasphemare. ⁊ intelligant
ĩ eiiigelio dñs dicit intter cetera. Iam noli pecta¬
tati aliq̃n infirmitates inferri corporib. ⁊ qr
ministro diabolo fiunt declarauit dñs dicens
int̾ młta. hec aũt cum sit filia abrahx quam al¬

Expanded text:
tulit in eos. Diabolus autem qui ad hoc paratus est, ut tulit in eos. Diabolus autem qui ad hoc paratus est, ut aversos a Deo accipiat in potestatem, audita sententia corripit eos. Quod ideo fecit Apostolus, non ut pereant, sed ut sic, correcti, discant non blasphemare, et intelligant in Evangelio dictum est inter caetera: jam noli peccacati aliquando infirmitates inferri corporibus. Et quia ministro diabolo fiunt, declaravit Dominus, dicens inter multa: Haec autem cum sit filia Abrahae, quam al
Abbreviated transcription (Latin):
dit qui naufraguim patitur. ⁊ insuꝑ ip̃e perit᷑
Ita qui bonam ꝯscĩam repellunt fidei ueritatem
ꝑdunt. ⁊ insuꝑ pereunt et̾naltarꝰ. ex quib. scie
pseudo doctorib qui fidem ꝑdidenint ẽ ymene᷑
⁊ alexander. nomina ꝓpͥa ponit ut ambiguum
sectet. quo tradidi sathane .i. utiumq excõi¬
thane. quia illo ad correꝑtõem hõium utebatur
ip̃a potestas apłica. ꝑuaritatiõs enĩ angeli cum
p̾ncipe suo diabolo recte dicuntur ꝓcuratores
uł actores diume ꝓuidentie. ⁊ diabolus magis¬
tratus huiꝰ mundi d̾r. sed magistratus subtã¬
to imꝑatore ñ facit. nisi qntum illi ꝑmtttitur
nisi qͣntum dñs sinit. id̾o ait. tradidi sathane ue¬
xandos. quia nichil pot̾ sathanas nisi ꝑmissus
qui uerat sibi datos. Tante aũt potestatis erat a¬
postolus. tantamq grãm habebat ut recedentẽs
a fide solo u̾bo traderet diabolo. Traditio aũt hec
ẽ quia cõmotus apłs blasphemiis eoꝵ sñiam pre¬

Expanded text:
dit qui naufragium patitur, et insuper ipse perit, ita, qui bonam conscientiam repellunt, fidei veritatem perdunt, et insuper pereunt aeternaliter. Ex quibus, scilicet pseudodoctoribus qui fidem perdiderunt, est Hymenaeus et Alexander. Nomina propria ponit ut ambiguum secet. Quos tradidi Satanae, id est utrumque excotanae, quia illo ad corruptionem hominum utebatur illa potestas apostolica. Praevaricatores enim angeli cum principe suo diabolo recte dicuntur procuratores vel actores divinae providentiae. Et diabolus magistratus hujus mundi dicitur, sed magistratus sub tanto imperatore non facit, nisi quantum illi permittiturnisi quantum Dominus sinit. Ideo ait: Tradidi Satanae vexandos, quia nihil potest Satanas, nisi permissus qui vexat sibi datos. Tantae autem potestatis erat Apostolus, tantamque gratiam habebat, ut recedentes a fide solo verbo traderet diabolo. Traditio autem haec est, quia commotus Apostolus blasphemiis eorum, sententiam pro
Abbreviated transcription (Latin):
thane. Nulla eñ creatura ẽ. sine que in u̾itate
manetꝰ dans głiam d̾o: siue que ĩ uerctate ñ ste¬
tit q̃rens głiam suam. que uelit nolit diuine
ꝓuidentie ñ seruiat. sed nolens facit. cum ea q
bonũ est. de illa u̾o que hoc ñ uult fit qd̾ instũ
ẽ. non ei tñ rependitur qd̾ de ip̃a iuste fit. sed
quo aĩo ip̃a facit. quia neq lib̾am uolintatẽ
rõnali cirature d facit negauit. ⁊ tñ potestatẽ¬

Expanded text:
sive quae in veritate manet dans gloriam Deo, sive quae in veritate non stetit quaerens gloriam suam, quae velit nolit, divinae providentiae non serviat; sed volens, facit cum ea quod bonum est. De illa vero quae hoc non vult, fit quod justum est, nec tamen ei rependitur quod de ipsa juste fit, sed quo animo ipsa facit, quia neque liberam voluntatem rationali creaturae Deus negavit, et tamen potestate
Abbreviated transcription (Latin):
te furt antequam or
ponendis ⁊ opert ĩ¬
plendis bonam .i. n
docens erubescat ma¬
le uite ꝯscins erubes¬
cibile enim est alid
tragauerunt. alios¬

Expanded text:
te fuit antequam ordponendis et opere implendis, bonam, id est docens erubescat malae vitae conscius. Erubescibile enim est aliudfragaverunt, alio
Abbreviated transcription (Latin):
uo assumptus a uerbo exeo tp̃re rex ẽ firturoꝵ
culoꝵ ñ fuerat rex ille homo. quia ñ erat᷑. sit
sint bñficia dei patris
res quo ppłm imbuat
disciplina ecc̃astica os¬
tendit. qĩ quia om̃is
quasi ituro ad bellum

Expanded text:
vero assumptus a verbo ex eo tempore rex est futurorum um saeculorum non fuerat rex ille homo quia non erat. Sit sint beneficia Dei Patris ores, quomodo populum imbuat disciplina ecclesiastica ostendit. Quasi dicat: Quia omnis quasi ituro ad bellum,
Abbreviated transcription (Latin):
grate acciꝑe. hoc gaudium oritur de frat̾na pa¬
ce. Sicut de disceptatione nascitur ira ubi nõ
tria sunit ĩ aliquo que non ĩ uobis sunt o ro
Qui enimĩ

Expanded text:
grate accipere. Hoc gaudium oritur de fraterna pace, sicut de disceptatione nascitur ira, ubi nontria sunt in aliquo, quae non in vobis sunt, o Romani. Qui enim
Abbreviated transcription (Latin):
absq ꝑecc̃o. ⁊ id̾o pot lib̾are. Ex eo enĩ qd̾ temptã¬
tus ẽ scit compati. ex eo u̾o ꝙ sine pecc̃o ẽ: potẽs
ẽ lib̾are. Impossibile est enĩ scire afflictoꝵ afflic¬
tiones hõmini. qui asfuctionis experim̃tum ñ
hũit. ⁊ sensibiliter oĩa ñ sustinint. xp̃e uoscidñ

Expanded text:
absque peccato. Et ideo potest liberare. Ex eo enim quod tentatus est, scit compati; ex eo vero quod sine peccato est, potens est liberare. Impossibile est enim scire afflictorum afflictionem homini qui afflictionis experimentum non habuit, et sensibiliter omnia non sustinuit.
Abbreviated transcription (Latin):
na est. que ñ aliqua uera ut̾misceat. uera gͦ
falsis ĩ ordinate ꝑmixta ĩ una disputatoẽ. uł
narratõe uelut in miꝰ coloribcorpore apparen¬
tia lepre comꝑantur hũana corpora diu̾sis
colorib uarianti. atq maculanti. tales intã¬
di sunt. Sicit hic docet apłs. Nolite abduci di
Optimũ est

Expanded text:
at: Vera ergo falsis inordinate permista in una disputatione vel narratione, velut in unius coloris corpore apparentia; leprae comparantur humana corpora diversis coloribus varianti atque maculanti. Tales vitandi sunt, sicut hic docet Apostolus: Nolite abduci, dico: Optimum e
Abbreviated transcription (Latin):
Hoatrinis. Quia per
pect̃m escis affluere: s bomimi eẽ. Alii u̾o super¬
sticiose docebant abstinend̾ ẽẽ a qnibꝰdam tibis
quos lex ꝓhibet quosdam ꝯcedens qui escaꝵ dif
siude comꝑantur lepsis. qui sc̃ĩam u̾e fidei ñ
hñtes uarias doctrinas ꝓfitentur erroris. sion

Expanded text:
ctrinis, quia per peccatum escis affluere, sed bonum esse. Alii vero superstitiose dicebant abstinendum esse a quibusdam cibis quos lex prohibet, quosdam concedens qui escarum disurde comparantur leprosis, qui scientiam verae fidei non habentes varias doctrinas profit
Abbreviated transcription (Latin):
hora diei uł noctis uen¬
getis o fr̃es ut scriban
diligenter inquiren¬
do scripturas scctis qr
us domini qd dicitur
diũ quia h est dies houim ꝑ lioitu suo agetttuim
s tũc erit eius ĩ uirtirte uidicantis. dies in qͣmille
cunp fit sicut fur ueniti ũ dico die sed innocte
cum latericius uenit. ⁊ hoĩes dormiunt. tũc oĩa
subripit. ut qui diuitẽ se putabat: euigilans
se hr̃e tũc ĩuenient. p̃p̃ hoc incepitagere de tp̃ribꝰ
ut moneret cauere sibi ne ita dep̾hendantur¬
ẽẽ. ⁊ parato corde uigilare qui nolũt ab illa ho
ra sicut a nocturno fure comphendi. Nam si adca¬
uend̾ hoc malum .i. ne hora dñi tanqͣm fur in¬
ueruat imꝑatum opus ẽit nosse tp̃rm spacia
ñ diceret apls non ẽe opus ut hoc scriberet. s hoc
illis ẽẽ monstrauit quib sufficiebat ur scirẽt
imperatis atq dormientib horam domini sic̃¬
furem ẽẽ uenturam aq hoc sciendo iugilarẽt.

Expanded text:
hora diei vel noctis vengetis, o fratres, ut scribam diligenter, inquirendo Scripturas, scitis quia tus Domini, quod diciturni, quia hic est dies hominum pro libitu suo agentium, sed tunc erit Dei in virtute judicantis. Dies, inquam, ille itu cujusque fit, sicut fur, venit: non dico die, sed in nocte, cum latentius venit, et homines dormiunt: tunc omnia subripit, ut qui divitem se putabat dormiens, ese habere tunc invenient. Propter hoc coepit agere de temporibus ut moneret ca esse, et parato corde vigilare, qui nolunt ara sicut a nocturno fure comprehendi. nam si ad cauendum hoc malum, id est ne hora domini tamquam fur inueniat inparatum. opus esset nosse temporum spatia, non diceret illis esse monstravit, quibus sufficiebat ut scirent, imparatis atque dormientibfurem esse venturam, atque hoc sciendo vigilarent.
Abbreviated transcription (Latin):
aũt clamat. aperte
cens. Si fuerit. nũs
solũmodo reliquie sal
fient. Ecce sic dicitur
salus uideoꝵ ut ma
ior pars sit excecata. ł̾

Expanded text:
autem clamat aperte cens: si fuerit numerusolummodo, reliquiae fient. Ecce sic dicitur salus Judaeorum, or pars sit excaecata. Vel
Abbreviated transcription (Latin):
ut fotimus. uł paulus samosathenus. illi mĩ
quam credo: nec seruio. Uelut siquis purpurã
conabitur adorare: cum ea uero rex fu̾it ĩdutꝰ
ꝑiculũ mortis ĩturrit: si ea cum cum rege ado-
rare quis ꝯtempserit. ita ⁊̃ in xp̃o domino hu

Expanded text:
ut Photinus, vel Paulus Samosatenus; illi ego nunquam credo, nec servio. Velut si quis nostrum conabitur adorare? Cum vero ea rex fuerit indutus, periculum mortis incurrit, si ea simul cum rege quis adorare contempserit: ita etiam in Christo Domino hu
Abbreviated transcription (Latin):
natura ẽe deñ film̃: sed creatum. Quib renden
nec colendus est oĩo: nec ut d̾ adorandus. dicen¬
qͣm creatori. S illi ad hec replicabunt ⁊ dicent
Quid est qd̾ carnẽ enis quam creaturam ẽẽ nõ
negas. simul cũ diuinitate adoras. ⁊ ei ñ minꝰ¬

Expanded text:
natura esse Deum, sed creatum. Quibus responnec colendus est omnino, nec ut Deus adorandus, dicenquam Creatori . Sed illi ad haec replicabunt et dicent: Quid est quod carnem ejus, quam creaturam esse non negas, simul cum divinitate adoras, et ei non min
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qd ꝑmittebat uenturũ fides aduenisse testa¬
tur. mistica ergo ⁊ ꝓmritentia ĩ eiiͣgelio mi¬
pleta sunt scõm sp̃nalem ĩtelligentiam. lit¬
tera u̾ooccidens tollitur. Moralia aũt ĩ quibꝰ
minus ꝯtinebatur. ⁊ scdm lrtt̾am ĩ esingłio

Expanded text:
des advenisse testatur. Mystica ergo et promittentia in Evangelio impleta sunt, secundum spiritualem intelligentiam. Littera vero occidens, tollitur, moralia autem, in quibus minus continebatur, etiam secundum litteram in Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
magister. qui regenerat. qui illuminat. Sic̃
unus creator. Sed it̾m q̃rctur si d̾ trinitas ẽ
nob inus ꝑat: an sit nob ille pat᷑. qui et̾nałr
pater est filum gignendo. an non. ⁊si non:an
sit alius pater : ad qd̾ dicimus qd̾ ñ simplicit̃
debeat dict. d̾ trinitas est pater. ne ĩtelligatur
ꝑsona patris. sed ẽ nob pater. nec est ille pat̾
qui est tercia ꝑsona. nec alius. sed est unus d̾
qui ẽ nob̾ pater ex tp̃re. ⁊ qui est ille pater. sicͤ
filius ẽ uus d̾ cum pr̃e. nec tam̃ est d̾ qui ge

Expanded text:
magister qui regnat, qui illuminat, sicut unus Creator. Sed item quaeritur, si Deus Trinitas unus nobis est Pater, an sit ille Pater, qui aeternaliter Pater est Filium gignendo, an non, et si non, an sit alius Pater. Ad quod dicimus quod non simpliciter debeat dici, Deus Trinitas est Pater, ne intelligatur persona Patris. Sed est nobis Pater, nec ille Pater qui est tertia persona, nec alius, sed est Deus unus qui est nobis Pater ex tempore, et qui est ille Pater, sicut Filius est unus Deus cum Patre, nec tamen est Deus qui ge
Abbreviated transcription (Latin):
Dicttur enĩ dͦ tribus
modis. substantiue
adoptine. nũcupati¬
ue. Substantine dr
d̾: trinitas. adopti
tm̃ dii sunt ñ natura. uł ꝑticipatõe. De diis ad
dii. ita sane. ut latria que uriptatur latines¬
uitus eis ñ debeatur qui ꝓhibra sunt in lege
maledici. Ubi legitur. Diis ñ maledices. uel de¬
trabes. S ñ sunt nissi sacrificiis . uł ullis lat̾e¬

Expanded text:
 tribus Deus, substantive, adoptive, nuncupatve. Substantive dicitur Deus Trinitas; adoptivtum dii sunt, non natura vel participatione. De diis adodii, ita sane ut latria, quae interpretatur latine servitus, eis non debeatur, qui prohibiti sunt in lege maledici, ubi legitur: Diis non maledices, vel detrahes. . Sed non sunt jussi sacrificiis, vel ullis lat
Abbreviated transcription (Latin):
Siqutõ dii funt multi. opinione paganoꝵ. ⁊
dñi multi. Nobis tamen est tm̃ unus d̾s pater
tib u̾o plures: quo noster terret .i. demones
qui nolentes uideri dii. sibi erigunt illa: q̃¬
factus ⁊ id̾o est uerus d̾s. Deo aũt hoĩes ẽẽ ap¬
pellato ĩuenimꝰ in illo psmno. d scetit ĩ syna¬
goga deoꝵ. ⁊ item. Ego dixi dii estis. S que¬
ritur si hoĩes dii uocantur utrum angeli uo¬
turis quid̃ nescio utrũ uł possit uł facile pos¬
sit reperiri: aꝑte angelos dictos deos. Si ergo
nusquam indinins eloquiis reꝑrtur. ea causa
michi potissimũ occurrit. quarẽ angeli ñ dñr
dii ne ab hõib putarẽtur colendi. ne hoĩes ad
hec inclinarẽtur. ut scd̃ incm̃i religionis q̃ grece¬

Expanded text:
siquidem dii sunt multi, opinione paganorum, et domini multi, nobis tamen est tantum unus Deus Pater, tibus vero plures quos noster terret, id est daemones; qui volentes videri dii sibi exigunt illa qerus Deus. Deos autem homines esse appellatos invenimus in illo psalmo: Deus stetit in synagoga deorum . Et item: Ego dixi: Dii estis . Sed quaeritur, si homines dii vocantur, utrum angeli voturis quidem nescio, utrum vel possit, vel facile possit reperiri aperte angelos dictos deos. Si ergo nusquam in divinis eloquiis reperitur ea mihi causa potissimum occurrit, quare angeli non dicuntur dii, ne ab hominibus putarentur colendi; ne homines ad hoc inclinarentur, ut servitium religionis quae
Abbreviated transcription (Latin):
quid̃ młti sunt diĩ
participatõe dertatis¬
ut sci. ⁊ sunt domini
multi qui aliis psũt¬
apłi interra: archan

Expanded text:
quidem multi sunt dii, participatione deitatiset sunt domini multi, qui aliis praetoli in terra, archan
Abbreviated transcription (Latin):
fo.fi. suo. In hoc enĩ
notatur labor ⁊ hu
ad intelligendã cari¬
tatẽ suam erga eo se
dixisse sig̾tat diceus
Ita no in toto labore

Expanded text:
os suos. In hoc enim notatur labor, et had intelligendam charitatem suam erga eos se dixisse significat, dicens: ita nos in toto labore
Abbreviated transcription (Latin):
doctores. Num¬
quid õs uirtu¬
tes:Numquid
curationum:
Numquid õs
linguis locũ¬
tur: Nũquid
om̃s int̾pretã¬
tur: Emula¬
mini aũt ka¬
rismata meli¬
ora. Et adhuc
excellentiorẽ
demonstro.

Expanded text:
Doctores? Numquid omnes virtutes? Numquid curationum? Numquid omnes linguis loquentur? Numquid omnes interpretantur? Emulamini autem charismata meliora: et adhuc excellentiorem demonstr
Abbreviated transcription (Latin):
uiuemus in
ꝑ gr̃am dei. Mori enĩ¬
peccõ est liberari a pec¬
cato. ⁊ si hoc ẽ quomõ¬
⁊ c̃. uel si est ibi qui i¬
ta leges.⁊ qui. hoc iam

Expanded text:
minetur in ratiam Dei. Mori enpeccato, est liberari a peccato. Et si hoc est, quomotc.; vel si est ibi, qui ita leges, et qui, hoc jam
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ hũndantiam gr̃e ꝑdesse peccatũ. hoc dicere ẽ
hũndauit. Quid ergo dicemus: dicemꝰ hoc .s.¬
quidam nob̾ imponunt absit. ut nos hoc dica¬
mus. Nion est enim ꝑmanend in peccõ ut quidã
no dicere estimant ꝑ maiori gr̃a. Non en ĩpec¬
cantis merito sed subuementis au̾xilio supha¬
bundauit gr̃a: ubi hũndauit delictum. Non gͣ
ꝑmanend̃ est inpecc̃o ut regnet gr̃a. s pocius ꝑ¬

Expanded text:
undantiam gratiae prodesse peccatum. Hoc dicere est abundavit. Quid ergo dicemus? Dicemus, sc dicamus. Non est enim permanendum in peccato, ut quidam nos dicere existimant pro majori gratia. Non enim peccantis merito, sed subvenientis auxilio superabundavit gratia, ubi abundavit delictum. Non enim permanendum est in peccato ut regnet gratia, sed potius
Abbreviated transcription (Latin):
hiis. iste sensus est. si
bit. Sequitur. Et sunt corpora delestia. Ut uo¬
latilium. uł ut sol ⁊ luna. ⁊ stelle. ⁊ sũt corꝑa
terrestria. ut pote arboꝵ ⁊ alioꝵ que t̾rã gig¬
nit. id̾o cum dixiss de carne subdit de corporib
quia oĩs quid̃ est caro est corpus. s ñ exu̾so ut
lignum. uł celestia corpora sunt resurgentia
t̾restria u̾o anteqͣm moriantur ut quia xp̃cce
lestis ẽ. ex eo corpora celestia ditartur. ⁊ ñ iam
caro dicantur. Ex adam u̾o qr frestris ẽ: t̾res
restria differunt int̾ se. s ⁊ a celestib qd̾ ira

Expanded text:
his iste sensus est: Si bit. Et sunt corpora coelestia, ut volatilium, velut sol, et luna, et stellae, et sunt corpora terrestria, utpote arborum et aliorum quae terra gignit. Ideo cum dixisset de carne, subdit de corporibus, quia omnis quidem caro est corpus, sed non e diverso, ut lignum. Vel coelestia corpora sunt, resurgentia; terrestria vero, antequam moriantur, ut quia Christus coelestis est, ex eo corpora coelestia dicantur, et non jam caro dicantur. Ex Adam vero quia terrestris est, terrestrestria differunt inter se, sed et a coelestibus: quod ita
Abbreviated transcription (Latin):
.Q. infirmus si edit
dampnatur. sed nos
firmmiores debemus ñ
ꝓuocare. non ꝯtemp¬
nere. sed sustinere.i.
pati ⁊ erigere imbetil¬
litates infirmoꝵ. cũ
illi non possint se ad
noz erigere. ⁊ debennus
acere curet ꝓximo suo
.i. om̃i hoi non in ma¬
lum. sed in bonum .i.
ad id qd̾ ntile est ad e¬

Expanded text:
 Infirmus si edit damnatur, sed nos firmiores debemus, non provocare, non contemnere, sed sustinere, id est pati et erigere, imbecillitates infirmorum, cum illi non possint se ad nos erigere; et debemus acere curet, proximo suo, id est omni homini non in malum, sed in bonum, id est ad id quod utile est, ad ae
Abbreviated transcription (Latin):
Impperia. uł detractio¬
nes iudeoꝵ imꝓperan¬
tium tibi in meo pat̃
ceciderunt suꝑ me .i.
causa fuerunt oppres¬
sionis mee .i. cum fa

Expanded text:
improperia, vel detractiones Judaeorum improperantium tibi in me, o Pater, ceciderunt super me, id est causa fuerunt oppressionis meae, id est cum fa
Abbreviated transcription (Latin):
id diabolum qui se deñ
ẽe mentitur. belyal int̾p̾tatur apostata cum
agit. aut que .Q. ⁊ id̾o nolite qr uo estis fide¬
les. illi quasi infideles. ⁊ que pars est fideli cũ
infideli: nulla. Ut enim xp̃o ⁊ belyal non ⁊uẽ¬
munt: sic fidelis ⁊ quelib infidelis. Qui aũ.¬

Expanded text:
d diabolum, qui se Deum esse mentitur. Belial interpretatur apostata, cumt: Et ideo nolite, quia vos estis fideles, illi quasi infideles. Et quae pars est fideli cum infideli? nulla. Ut enim Christus et Belial non conveniunt, sic fidelis et quilibet infidelis. Qui au
Abbreviated transcription (Latin):
mittit quid̾ apłs iras¬
ci qd̃ est hũana temp¬
tatio. sed ꝓhibet iram
ad effectimi ducere. ł¬
diaiblO. ita. irascimim. etra peccãtes
ꝙ ẽ naturalis motus amini
s monet ne modũ excedendo peccent subdens¬
⁊ no. pec. asperiꝰ arguendo ⁊ honerando peccantẽ.
tus qui perit in iusticia sua. Temꝑanda ergo
ẽ iusticia ut imitemur deũ qui suffert iniquo
ut aliqui exeis corrigantur. ⁊ sol ñ occidat suꝑ
iracundiam ur̃am .i. ip̃a ira ñ duret usq ad
occasum solis. Intelligitur quid̃ simpliciter
⁊ scd̃m tempus. quia si ex ip̃a ĩfirmitate quã¬
neri ⁊ fieri p̾diana. eicienda ẽ de corde anteqͣm
lis. uult ergo apłs ut ira ñ duret. quia si durat
datur occaso diabolo. Iratus enĩ male cogitat. ⁊
sic se diabolus ingerit. ut mala pagat. Uñ sub¬
dit. Nolite. ⁊c̃. uł ita melius sol . i. splendor ratio
iram qiͣ ꝑmontẽ int̾positum obscuretur nob.

Expanded text:
mittit quidem Apostolus irasci quod est humana ttatio, sed prohibet iram ad effectum deducere. Vel ita, irascimini, contra peccantes, quod est naturalis motus animi sed monet ne modum excedendo peccent, subdens: Nolite peccare, asperius arguendo et onerando peccantem.t qui perit in justitia sua . Temperanda est ergo justitia ut imitemur Deum qui suffert iniquos, ut aliqui ex eis corrigantur. Et sol non occidat super iracundiam vestram, id est ipsa ira non duret ad occasum solis. Intelligitur quidem simpliciter et secundum tempus, quia si ex ipsa infirmitate quaneri et fieri pridiana: ejicienda est de corde antequam us Vult ergo Apostolus ut ira non duret, quia si durat, datur occasio diabolo. Iratus enim male cogitat, et sic diabolus se inserit ut mala peragat. Unde subdit: Nolite locum. Vel ita melius, sol, id est splendor ratioi per montem interpositum obscuretur vobis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ iracundiam m̃tem ur̃am ñ deserat. qui cum
ira ñ quam hĩtat. ⁊ siquis ⁊̃ uo irritat qd̾ est
temptatio diaboli. Nolite locum dare. di .i. ꝑstue
Irascimini uob̃ ip̃is de p̾teritis peccatis qd̾ est
penttere. ⁊ nolite. pec. qd̾ est ulterius pectare de
ñ peccetis quib habetis irasci insi uobis: Quid¬
est enĩ homo penrtens. nili hõ irascens sibi: ut
accipiat ueniam. de se ip̃o exigit penam. ⁊ est
uobismet ip̃is tanta uehementia ut peccare de¬
sistatis. quia suꝑ hant iram ñ occidit sol rͣticie
S pocius illi irradiat. Unde subdit. Sol ñ occia.
Due enim sunt porte ꝑ quas diabolus intrat
hac intrat diabolus. Si times aliquid t̾renum
⁊ hac ĩtrat. eisdem ĩ ꝯtrario ũsis. d̾ inrtrat. Si ẽ
cupis regnũ celoꝵ ⁊ times ignẽ gehenne aꝑñ¬

Expanded text:
 iracundiam mentem vestram deserat, qui cum ira nunquam habitat. Et si quis etiam vos irritat, quod est tentatio diaboli, nolite locum dare diabolo, peIrascimini vobismetipsis de praeteritis peccatis quod est poenitentiae, et nolite peccare, id est ulterius peccare desnon peccetis quibest enim homo poenitens, nisi homo irascens sibi? Ut accipiat veniam, de se ipso exigit poenam; etvobisipsis tanta vehementia ut peccare desistatis, quia super hanc iram non occidit sol justitiae, sed potius illi irradiat. Unde subdit: Sol non occidaDuae enim sunt portae per quas diabolus intrathac intrat diabolus; si times aliquid terrenum, et hac intrat: eisdem in contrario versis, Deus intrat. Si enim cupis regnum coelorum, et times ignem gehenna
Abbreviated transcription (Latin):
eo ut fine acciꝑem. głiam sũam dic̃
qͣm ht̃ apud deum infirmis compaciens. Quis¬
quis erum eoqd̃ sibi debetur uti ñ uult ampliꝰ
impendit eccłie. Maximam igitur h̾ebat głiam
ad ꝙ̃ uulueratus ille qui incidit ĩ latrones ꝑ-¬
ductus ẽ: dominus ait. Siquis ampliꝰ erogaue¬
postolus qui suis stipendiis militabat. ułglo¬
riam suam dicit qͣm h̃t apud deũ: de hoc quod
non nisi ꝓ temporalib p̾dicabant. Id̾o enĩ ab
psendo apłis rapatib.
eungelizares ut itaħ
uirtẽ fierent: Rndet
utiq quia non exdi¬
lectione p̾dicarem:
ecessitas .N. ades¬

Expanded text:
em ut acciperem. Gloriam suam dicit, quam habet apud Deum infirmis compatiens. Quisquis enim eo quod sibi debetur uti non vult, amplius impendit Ecclesiae. Maximam igitur gloriam habetad quem vulneratus ille qui incidit in latrones perductus est, Dominus ait: Si quid amplius erogavepostolus qui suis stipendiis militabat. Vel gloriam suam dicit, quam apud Deum habet, de hoc quodnon nisi pro temporalibus praedicabant. Ideo enim Apopseudo apostolis rapacibus. evangelizares, ut ita te fierent? Respondet: Utique, quia non exlectione praedicarem, ecessitas e
Abbreviated transcription (Latin):
s surgit alius ꝙ ibi
notatur. Translato
ibi ⁊ amplius adhuc manifestum ẽ: ⁊ sic ꝯstat
alium surgere. ergo illud ñ ꝯsũmabat. Insiste
littere. Translato enĩ. qi si leurticũ sacerdotiũ
ꝯsũmaret. frustra surgeret alius sacerdo. s sur¬
enim simul ab eod ⁊ sub eadem sponsione ut̾¬
q data sunt. qd̾ de uno dicitur necc̃e ẽ ut de al¬
tero intelligatur. ⁊ merito translato sacerdotio
transfertur lex. ppłs enĩ acce le. sub ip̃o. sacerdo¬
tio. quia ĩ manu sacerdotis ẽ lex ꝑ eum implet᷑
lex que d̾r ꝯsũmare. uł ira pot̾ legi. Si ergo. de¬

Expanded text:
 surgit alius quod ibi notatur: translato ibi: Et amplius adhuc manifestum est, et sic constat alium surgere. Ergo illud non consummabat. Insiste litterae, translato. Quasi dicat: Si Leviticum sacerdotium consummaret, frustra alius surgeret sacerdos. Sed surenim simul ab eodem, et sub eadem sponsione utraque data sunt, quod de uno dicitur, necesse ut de altero intelligatur, et merito translato sacerdotio transfertur lex. Populus enim accepit legem sub ipso sacerdotio, quia in manu sacerdotis est lex, et per eum impletur lex quae dicitur consummare. Vel ita potest legi. Si ergo.
Abbreviated transcription (Latin):
no serperitis. ⁊ nascuritur uermes in datioꝵ
⁊ nichil ĩtegrum remanet. id̾o sicut patribꝰ
nr̃is adu̾sus leonẽ opus erat pacĩa. sit nob̾ ad¬
u̾sus carnẽ draconẽ uigilantia. tũc enim cogẽ¬
insidias uidebatur. tunc fremens. nũc lubritꝰ
⁊ oberrans difficile iidetur.ido timet apłs ne
licut ꝑ serpentẽ seducta est eua: ita ꝑ heretico
corrumpatur: eccłia uirginitate fidei ꝙͣ gestat
icorde. Modo ergo aĩa uirguntatẽ tuã sẽina.ꝑͦ¬
ea fecundanda ĩ amplexu sponsitui. Sepitegͥ
ut scriptum ẽ aures ur̃as spinis. ad huc enĩ¬
paradiso. hoc igitur ĩ eccłia. siemo igitur uo
seducat ab isto ꝑadiso ecc̃e. sufficiat qd̾ illic lap¬
si sumus. ut expti corrigamur. Nam si is.

Expanded text:
no serpentis, et nascuntur vermes mendaciorum, et nihil integrum remanet. Ideoque sicut patribus nostris adversus leonem opus erat patientia, sic nobis adversus draconem vigilantia. Tunc enim cogeinsidias. Videbatur tunc fremens, nunc lubricus et oberrans difficile videtur. Ideo timet Apostolus ne, sicut per serpentem seducta est Eva, ita per haereticos corrumpatur Ecclesia a virginitate fidei quam gestat in corde. Modo ergo anima virginitatem tuam serva, postea fecundanda in amplexu sponsi tui. Sepite ergo, ut scriptum est, aures vestras spinis . Adhuc eniparadiso, hoc geritur in Ecclesia. Nemo igitur vos seducat ab isto paradiso Ecclesiae. Sufficiat quod illic lapsi sumus, vel experti corrigamur. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
fides corrumpitur a padiso eicum¬
dixis ꝯtra xp̃m fidem: intrat putredo de uene
diso simplitis fiderxͣ.
Isti enĩ coriathii si¬
miles sunt ene ꝑseu¬
do similes serpenti.⁊.
diabolo qui ꝑ eo t̃fi

Expanded text:
fides corrumpitur, a paradiso ejicdixeris contra fidem, intrat putredo de venediso simplicis fidei ChrIsti enim Corinthii similes sunt Evae, pseudo similes serpenti, id est diabolo, qui per eos i
Abbreviated transcription (Latin):
.l. hñtipotestatẽ d̾i or¬
dinationẽ. Non ergo ẜ
dei ordinationẽ agit. de potestate bona patet ꝙ eã
testatis intͥdum accipitur. potestas ip̃a que da¬
tur a d̾o alicui a deo aliq̃n ĩpe homo hñs potesta¬
tem qd̾ diligens lector distinguat᷑. CNi autẽ.¬

Expanded text:
nti potestatem Dei ordinatione. Non ergo secundum Dei ordinationem agit. De potestate bona patet quod Dtestatis interdum accipitur potestas ipsa, quae datur alicui a Deo, aliquando ipse homo habens potestatem; quod diligens lector distinguat. Quae aute
Abbreviated transcription (Latin):
Humanũ dico. ha¬
ctenus ostend̃ apłs¬
ñ ẽẽ peccand̾. hic̃ dic̃
quid deinceps sit agẽ¬
sticie de quo nullus ẽ

Expanded text:
Humanum dico, etc. Hactenus ostendit Aposn esse peccandum. Hic dicit quid deinceps sit agestitiae, de quo nullus est
Abbreviated transcription (Latin):
impetratur. Uñ uero
fidem non h̃nt uidei Rndet. quia offenderũt
bie sue.i. excecationẽ in xp̃o passi sut. qui d̾r
lapis offensionis. quadam rõne siłitudinis. xp̃c
enĩ latens ĩ hũilrtate habilis furt offendere ad

Expanded text:
impetratur. Unde ergofidem non habent Judaei? respondet, quia offenderuntid est excaecationem in Christo passi sunt qui dicitur lapis offensionis quadam ratione similitudinis. Christus enim latens in humilitate habilis fuit offendere ad
Abbreviated transcription (Latin):
ta. exerte te ad pieta¬
tem.⁊ p̾cipe scientib
hec eadem .s. ut fabu¬
las urtent. ⁊ se ererte¬
ant. ⁊ docet nescien¬
tes ut similiterꝰ faci
deliumn. ur uidentes
tuam ꝯu̾satõem exem¬
plo tui ꝓficiant. esto
tate mentis ⁊ corꝑĩs¬

Expanded text:
ta, exerce te ad pietatem, et praecipe scientibus haec eadem, scilicet ut fabulas vitent, et se exerceant. Et doce, nescientes ut similiter faciandelium, ut videntes tuam conversationem exemplo tui proficiant. Esto tate, mentis et cor
Abbreviated transcription (Latin):
si. siuuc serm. siue lib̾i.
qui sunt ⁊ditione di¬
uersi baptizati .i. ab¬
ducti sumus in unũ
sp̃m. ut totum corpꝰ
hoĩs una aĩa uegetat᷑.

Expanded text:
si, sive servi, sive liberi, qui sunt conditione diversi, baptizati, id ducti sumus in hoc, m, ut totum corpus hominis una anima vegetatur.
Abbreviated transcription (Latin):
strauit. Modo q̃rit. utrũ in hoc statu gr̃e plus
sit uideo quam gentili. ⁊ Rndit ñ. ĩmo pares
est ex aliquo eoꝵ merito. Quid igitur dicemꝰ.
quia non ost ꝑsonaꝵ acceptio apud deum. sed
in om̃i gente qui timet deum. hit acceptus est
illi. uere ñ sumus nos uidei digniores gentili¬
b in hac grã. ¶au
Causati emĩ

Expanded text:
stravit. Modo quaeritur utrum in hoc statu gratiae plus sit Judaeo quam gentili; et respondet, non. Imo pares est ex aliquo eorum merito. Quid igitur? dicemusquia non est personarum acceptio apud Deum, sed in omni gente qui timet Deum hic acceptus est illi . Vere non sumus nos Judaei digniores gentibus in hac gratia. Causati eni
Abbreviated transcription (Latin):
as .i. ꝓmissionib applaũ¬
dentes licet ẽẽnt remote. uti¬
tur u̾bo translato a nauigantib qui longe
ꝓspiciunt desid̾atas ciuitates quas antequã
ingrediantur salutatõe pͥueniunt. Ex meta
naute longe uisis ciuitatib. ⁊ id̾o erant con¬
fitentes .i. ꝯfitebantur quia ꝑẽgrini. ⁊ ho. sũt
ticet morantes suꝑ t̾ram. ꝑegrini sunt: qui i
aliena patria nichil hñt. hosprtes: qui de para
ñ sunt. ⁊ isti ꝯfitebantur se non ẽẽ de hoc mun

Expanded text:
 promissionibus applaudentes, licet essent remotae. Utitur verbo translato a navigantibus qui longe prospiciunt desideratas civitates, quas antequam ingrediantur salutatione praeveniunt, ex metapnautae longe visis civitatibus, et ideo erant confitentes, id est confitebantur, quia peregrini et hospites sunt, morantes super terram peregrini sunt qui in aliena patria nihil habent; hospites, qui de patria non sunt. Et isti confitebantur se non esse de hoc mun
Abbreviated transcription (Latin):
naturałr dixit que legis sunt facere. ñ sp̃u dei
ñ fide. ñ gr̃a. hoc enĩ agit sp̃c gr̃e. ut ymaginẽ
dei ĩ qua naturalit̾ fc̃i sumus instauraret in
nob̾. uiciũ quippe ꝯtra naturam ẽ. qd̃ utiq sa-¬
nat gr̃a. Non ergo usq adeo in aĩa humana y¬
ĩ ea lineam̃ta remanserint. ñ oĩo deletã est. qd̾
⁊̃ ꝑ ymaginẽ dei cum crearetur impręssũ est
ꝓuide uicio sanato ꝑ gr̃am: naturalit̾ fiunt ca
q̃ue legis sunt. ñ qd̾ pnature nomen ut dẽm ẽ
negata sit grã. sed pociꝰ ꝑ grãm reꝑata natum
qua gr̃a interiori homĩe ĩnouato. lex ĩticie scri¬
bitur quam deleuerat culpa. hoc enĩ illis scribit᷑

Expanded text:
facere, non spiritu Dei, non fide, non gratia. Hoc enim agit spiritus gratiae, ut imaginem Dei in qua naturaliter facti sumus instauret in nobis. Vitium quippe contra naturam est quod utique sanat gratia. Non ergo usque adeo in anima humana in ea lineamenta remanserint. Non omnino deletum est quod ibi per imaginem Dei, cum crearetur, impressum est. Proinde vitio sanato per gratiam naturaliter fiunt ea quae legis sunt: non quod per naturae nomen, ut dictum est, negata sit gratia, sed potius per gratiam reparata natura, qua gratia interiori homine innovato lex justitiae scribitur quam
Abbreviated transcription (Latin):
digni sacrameriti in
quo sunt mł̾ta .s. fides
remissio. iusticia. do¬
titudo. ⁊ id̾o diuitias
dicit. sacram̃ti dico:¬

Expanded text:
digni sacramenti, in quo sunt multa, scilicet fides, remissio, justitia, dotitudo. Et ideo dicit divitias, sacramenti dico