comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid scire ñdũ scit oꝑ admod̾ oporteatt es¬
re et mox ostendens quid dixent. quiscil
aũ inquit diugit dm̃i. hic cognitꝰ est abile
Nec sic dic̾e uoluit cognouit illũ sed dd̾e
cognit᷑ ẽ ab illo. exp̃isius uoluit ꝯm̃daie es¬
ausło. sed a se ip̃o bonum se arbitratur effcm̃
unte autem fieri potest ut tał non in se ipd s
in dño glorietur. Om̃s autem intentio gracie
tesamenti noui qua sursum cor hnis quia om̃e
datum optinũ et om̃e donum perfcm̃ desarsũ
est id agit uesimus ingrati atq imp̃a gr̃arum
actione nicħ aliudagitur nisi ut qui głatur ĩ
oño glorietur. habes librum et si ꝓlixum tũ ꝙͣ
tum existino non superfluum. Sed ama eciã
eccãsticas legere litteras et non multa inuẽies
que requiras ex me. sed legendo et ruminan¬
do. si criam pure dmn largitorem bonoꝵ oim
depreceris. omĩa que cogitatione digna sũo
aut certe płima. ip̃o magis inspirante qũã
hominũ aliquo ꝯmonente ꝑdistes qmͣ qm

Expanded text:
aliquid scire, nondum scit, quem ad modum oportet scire; et mox ostendens, quid dixerit: Quisquis autem, inquit, diligit deum, hic cognitus est ab illo. nec sic dicere uoluit: Cognouit illum, sed dicendo \'cognitus est ab illo\' expressius uoluit commendare etab illo sed a se ipso bonum se arbitratur effectum. unde autem fieri potest, ut talis non in se ipso sed in domino glorietur? qui etestamenti noui, qua sursum cor habemus, quia omne datum optimum et omne donum perfectum desursum est, id agit, ne simus ingrati, atque in ipsa gratiarum actione nihil aliud agitur, nisi ut, qui gloriatur, in domino glorietur. Habes librum etsi prolixum tamen, quantum existimo, non superfluum. sed ama etiam ecclesiasticas legere litteras et non multa inuenies, quae requiras ex me; sed legendo et ruminando, si etiam pure deum largitorem bonorum omnium depreceris, omnia, quae cognitione digna sunt, aut certe plurima ipso magis inspirante quam hominum aliquo commonente perdisces. quamquam
Abbreviated transcription (Latin):
mortis elegit inai in eo quoq latitudinis huiꝰ¬
et longitudinis. et aititudinis. et ꝑfunditatis
magister existerer. Nam latitudo est in eo lig¬
no quod tnsu̾sum desuꝑfigitur. Hoc ad bona
opera ꝑtinet qr ibi exfedũtur manꝰ. longitu¬
to meo cy ab ip̃o ligno usq ad t̾rã conspicuũ
ẽ Ibi .n. quodãmõ statur .i. ꝑsistitur et ꝑseue¬
ratur ꝙ longammitati tribuitur. altitutoẽ
m ea ligni ꝑte q̃ ab illo quod tnͣsĩmo figitur. t̾¬
sum u̾sus relinquitur hoc est ad caput crucifi¬
xi. qr bñ ꝙ antiũ suꝑna exspestatio est. Iam uͦ
mud ex ligno ꝙ ñ apparet. qd̃ fixum occultat᷑
uñ totũ illud exingit ꝓfunditatẽ sigc̃at gra¬
tuite grẽ. in quo multoꝵ ingenia conterunt᷑
id uestigare conantia. Ut ad extremũ eis dica¬
tur. Ohomo tuquis es. qui respondeas deo:
uiuent gͦ corda saturatoꝵ paupet̃ in sołm ce¬
culi. hoc ess humiliũ carttate fiagrantiũ ñõ

Expanded text:
mortis elegit, nisi ut in eo quoque latitudinis hujus, longitudinis, et altitudinis, et profunditatis magister existeret. Nam latitudo est in eo ligno quod transversum desuper figitur; hoc ad bona opera pertinet, quia ibi extenduntur manus; longitudo in eo quod ab ipso ligno usque ad terram conspicuum est: ibi enim quodammodo statur, id est, persistitur et perseveratur; quod longanimitati tribuitur. Altitudo est in ea ligni parte, quae ab illo quod transversum figitur, sursum versus relinquitur, hoc est ad caput crucifixi; quia bene sperantium superna exspectatio est. Jam vero illud ex ligno quod non apparet, quod fixum occultatur, unde totum illud exsurgit, profunditatem significat gratuitae gratiae: in quo multorum ingenia conteruntur id investigare conantia, ut ad extremum eis dicatur, O homo tu quis es qui respondeas Deo ? 65. Vivent ergo corda saturatorum pauperum in saeculum saeculi; hoc est humilium charitate flagrantium, non
Abbreviated transcription (Latin):
pistentiam carnis edomitam qui uario pdta
ip̃ exspec̾tationem qua xp̃i speratur aduentus
s tũ anas capientes. alias stuiltas. cy sapientero¬
leun acceperunt inuasis suis. stulte aũ hei̾
ferant secum uitam młis pares hoc solo eas os¬
pares monstrat. hoc solo diu̾sa eis et cont᷑ria
uoĩa imponit. Quid .ni. tam ꝯuinctũ ꝙͦ ui¬
gines et uirgines. qͥ nosz et qͥnq lampadibus
ornate obuiam sponso euntes et iste et illect
quid tam ꝯͣriũ oẜ sapientes et stulte. Uidelis
cx iste oleum in uauis suis hoc est intelligen¬
ciam grẽ dei portant ĩ cordib suis. ccientes a
nemo possit ẽẽ continens. Deus deus det et hoc ip¬
sum sap̃ie depritantes scire cuiꝰ hoc donũ sit. Ine
aũ largitori oĩm bonoꝵ grãs nõ agentes eua
erut cũ fcũs fui̾t clamor ilłe quo adẽẽ nñt¬
abitur sponsus et eiugilantes. hoc est resur¬
gentes remãserũt foris. nõ qr uirgines nõ

Expanded text:
am carnis edomitam, quinario praeditam propter expectationem, qua Christi speratur aduentus, sed tamen alias sapientes alias stultas, quod sapientes oleum acceperint in uasis suis, stultae autem hoc non ferant secum; in tam multis pares hoc solo eas dispares monstrat, hoc solo diuersa eis et contraria nomina inponit. Quid enim tam coniunctum quam uirgines et uirgines, quinque et quinque, lampadibus ornatae, obuiam sponso euntes, et istae et illae? et quid tam contrarium quam sapientes et stultae? uidelicet quod istae oleum in uasis, hoc est intellegentiam gratiae dei portant in cordibus suis scientes, quod\' nemo esse possit continens, nisi deus det, et hoc, ipsum sapientiae deputantes scire, cuius hoc donum sit; illae autem largitori omnium bonorum gratias non! agentes euanerint, cum factus fuerit clamor ille, quo adesse iam nuntiabitur sponsus, et euigilantes, hoc est resurgentes remanserint foris, non quia uirgines non
Abbreviated transcription (Latin):
laute pend̾e. Sed qmͣ głam in te h̾ebit. nisi eũ
cui dicctur gloria mea et exaltaus caput me¬
u: ut qd sepe dd̾ est qui głatur in dũo głet᷑¬
illud quod añ p̃dixit cum ait ꝯtentorib et sa¬
nam docdliam accipere recusantib. Et ogor
ur̃e ꝑditioni suꝑndebo. dicit uirg̾ib stuttis
Ite pocius ad uõdentes et emite uob. Tanqmͣs
diceret. uͥ sunt qui nos fallebant mẽdocissĩs
laudib qñ a uob̾ fauebamini. q in uob̾ non
in dũo głabami. Quod añ dicto et dũ eunt e¬

Expanded text:
laude dependere. . sed quam gloriam in se habebit nisi eum, laude dependere. . sed quam gloriam in se habebit nisi eum, cui dicitur: Gloria, mea et exaltans caput meum, ut, quod saepe dicendum est, qui gloriatur, in domino gloillud, quod ante praedixit, cum ait contemptoribus et sanam doctrinam accipere recusantibus: Et ego uestrae perditioni superridebo, dicit uirginibus stultis: Ite potius ad uendentes et emite uobis, tamquam diceret: Ubi sunt, qui uos fallebant mendosissimis laudibus, quando et a uobis fallebamini, quia in uobis non in domino gloriabamini? quod autem dicit: Et du
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ om̃s ille uirgines et sapientes et st̾uite et
et resurrectione mortuoꝵ qr nulla erit dubitat̃o
iam instantis p̃sentisq iudicii su̾trahetur om̃e
solariũ laudis humane. Neq .n. nacabit de au¬
o disceptare uł de alio idicare. aut gratifica
u aut suffragari alteri. qũ unus quisq ꝓpriũ
ouus portabit et de suoꝵ fc̃oꝵ reddenda rõne
cogitabit. Ao ꝑ hoc feretur quidom aĩmꝰ uͥgi¬
nuĩsultaꝵ ꝯsuctudine ꝓpria. s nõ muẽtis hrĩa¬
nis laudib deficiet. Neq .n. g̾mant᷑ dixu̾nt¬
lee perant a sapientib o leum. hoc est alqmͣ ꝯ
blationem nec inueniũt nec accipiunt illis
respondentib ceuestire utr̃ us sibi sufficiat
ip̃a conscientia. qm̃ exspectant m̃am sbͥ illo
one fecerant ut eoꝵ iniseretura quo se seie
leto stulti qmien abi placent tancp te bono¬
et tunc in temet ip̃õ tm̃ głam h̾ebit et noumi
ałt̾o. hoc est portare oleũ secum nõ ex aliena

Expanded text:
ergo omnes illae uirgines et sapientes et stultae et ergo omnes illae uirgines et sapientes et stultae et et resurrectione mortuorum quia nulla erit dubitatio iam instantis praesentisque iudicii, subtrahetur omne solatium laudis humanae. neque enim uacabit de alio disceptare uel de alio iudicare aut gratificari atque suffragari alteri, quando unusquisque proprium onus portabit et de suorum factorum reddenda ratione cogitabit. ac per hoc feretur quidem animus uirginum stultarum consuetudine propria, sed non inuentis humanis laudibhoc petunt a sapientibus oleum, hoc est aliquam consolationem; nec inveniunt nec accipiunt, illis respondentibus se nescire utrum vel sibi sufficiat ipsa conscientia, qua exspectant misericordiam one fecerunt, ut eorum misereretur, a quo se sciebsicut stulti qui et sibi placent tanquam de bonet tunc in se ipso tantum gloriam habebit et non in altero. hoc est portare oleum secum, non ex aliena
Abbreviated transcription (Latin):
ticidm. hoc est sacrati care sacrficũ iustĩ asꝰ
cun est inquit in nob lumen uultus tui dñe. de¬
distileticiam in corde meo. Cuius boni aliqͣntũ
ptiapati et plenius perfã uss ntq ꝑticipandũ
tentione qui bñ oꝑatur et laudabiłr eciã in con¬
ipectu hoĩm ꝯu̾satut. hr̃ oleum secũ. quo bona o¬
ra euis eciã in ꝯspectu hõim lucentia nõ extin
um stulte uirgines ñ hñt secum. qm̃ sibi tribu¬
endo si quid boni operis faciunt necẽ est inflen¬
cur suꝑbia. et pp̃ hoc uiciũ sic laude delectentur
humana. ut euis gaudio si quid boni agunt fer¬
nere et lucere uideantur. Tardante aũ sponso
tormierunt om̃s. Non .ii. tunc ueniet cũ sꝑatur
s media nocte cũ ualde obscur̃ .i. occultũ erit.
an ueniat. Uñ dicit media nocte olamorem
fom̃. Ecce sponsus uenit exite obuiam ei. Ni¬
et p̾clarissimũ signũ uult intlłi ꝙͣẜ uocem ar.¬
changłi et tubam dei alio loco dicit. Que eciã

Expanded text:
ium iustitiae, um est. inquit, in nobis lumen uultus tui, domine; dedisti laetitiam in corde meo. cuius boni aliquantum participati et plenius perfectiusque participandi intentione qui bene operatur et laudabiliter etiam in conspectu hominum conuersatur, habet oleum secum, quo bona opera eius etiam in conspectu hominum lucentia non extingum stultae uirgines non habent secum, quoniam sibi tribuendo, si quid boni operis faciunt, necesse est inflentur superbia et propter hoc uitium sic laude delectentur humana, ut eius gaudio, si quid boni agunt, feruere et lucere uideantur. Tardante autem sponso dormierunt omnes. non enim tunc ueniet, cum speratur, sed media nocte, cum ualde obscurum, id est occultum erit, an ueniat. unde dicit media nocte clamorem factum: Ecce sponsus uenit, exite obuiam ei. niet praeclarissimum signum uult intellegi, quam uocem archangeli et tubam dei alio loco dicit. quae etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tum sapit s timet. Et iõ coħet timore casto
suꝑbia. qua dẏabolus irreuocabiłr in ext̾i¬
ora ꝓgressus est. hominemq inuitendo et
eisimile aliquid suadendo deiecit. Cui ho¬
tima sua. Iͥn uita sua dem̃ ẽ. tanqua ĩ ꝓpria
Hac innuunt corda ĩ scłm scłi. tanꝙͥ̾ꝵ satura¬
ta pane celesti. De qua dicit ip̃e saturator
Aisi mãducau̾itis carnem meã et sanguiẽ
bibentis nõ ħebitis uitã in uobis. Mento g ͦ

Expanded text:
 sed timet; et ideo cohaeret timore casto, superbia, qua diabolus irrevocabiliter in exteriora progressus est, hominemque invidendo, et ei simile aliquid suadendo dejecit. Cui hotima sua . In vita sua, dictum est, tanquam in propria Hac vivunt corda in saeculum saeculi, tanquam saturata pane coelesti: de qua saturator ipse dicit, Nisi manducaveritis carnem meam, et sanguinem meum biberitis, non habebit
Abbreviated transcription (Latin):
qua ñitis intentione fiat. Id̾o dicit auas adap¬
entes. auas stultas. s hinc eas discerno quod
stulte nõ sũpserunt oleũ secum: Sapientiꝰ
aũ acceperunt oleũ ĩ uasis suis hoc est ĩcordi¬
b suis ubi fro ip̃a ꝑticpatio intimi ac suꝑri
boni. Uñ ni psalmo quodã cũ dcm̃ eẽt. S acii¬
cate sacrificiũ iusticie et speratem dño mul¬

Expanded text:
qua mentis intentione fiat; ideo dicit alias sapientes alias stultas, sed hinc eas discernit, quod stultae non sumpserunt oleum secum, sapientes autem accep eru n t oleum in uasis suis, hoc est in cordibus suis, ubi fit ipsa participatio intimi ac superni boni. unde in psalmo quodam, cum dictum esset: Sacrificate sacrificium iustitiae et sperate in domino, mul
Abbreviated transcription (Latin):
qui in euis ẽẽ familia inm̃r hoc est .n. qd̾ ait ens¬
se obiuam sponso et sponse. S sp̃oso quid flido
i. Sponse aũ sine qr in eo corpore uentur̾ est qꝰ
sumpsit ex uirgine. sine qr ip̃a ecc̃a tunc dlan¬
or apparebit ut ad uniu̾si corꝑis ꝯgregationẽ
m̃bra cõcurrant. Quib cõcurrentib euis mai¬
uitudo monstrab̾r. u̾ͥgines pp̃ cominẽciã ñtu¬
pauit. ⁊ ecem u̾o .i. qͥno et qͥncp pp̃ ntm quo¬

Expanded text:
 hoc est enim, quod ait exisse obuiam sponso et sponsae, sponso quidem filio dei, sponsae autem, siue quia in eo corpore uenturus est, quod sumpsit ex uirgine, siue quia ipsa ecclesia tunc clarior apparebit, ut ad uniuersi corporis congregationem membra concurrant, quibus concurrentibus eius magnitudo monstrabitur. Virgines propter continentiam nuncupauit, decem uero, id
Abbreviated transcription (Latin):
ceł ess. huc usq ꝑtendit intñtio nͥgniũ capiẽ¬
tiũ ut iõ uelint ab homĩb inderi bona opera
sua ñ quo ab eis lautẽtur ip̃e. s ut głificetur
ut pr̃ qui uidet in occulto reddat. Et iõ ñõte¬
ficiunt lampades qr int̾iore o leo negetantur
.i. intentione bone ꝯscĩe qua coram deo fit ĩ eiꝰ
głani quicquid coram hom̃ib ĩ bonis openbꝰ
lucet. sit nero stultaꝵ uirginũ hoc oleum ñ se¬
cum portantium deficiu lampates. i. ñ per¬
seueranter bona opera lucent cũ laus fuit hu¬
mana sb̾trasta ps qmͣ illa faciebant. Huc us¬
q intentionem suam ꝑducentes ut ind̾ent᷑
ab hom̃ib nõ ut glorificaretur p̃r qͥ ĩ ceł eit.
bere ꝙx iustificata ẽ ad facienda oꝑa bona. Et
ĩo in illo non i se laudari amat: uicte aubi
Homo dei calutaa. In dño landabitur ausmna
mea. Ut qui głatur in dño głetur. Sed qui
quod in eadem eroͣngelii lectione scͥpni
om̃s cponso tardaute dormisse. Si sonilue¬

Expanded text:
 est. hucusque pertendit intentio uirginum sapientium, ut ideo uelint uideri ab hominibus bona opera sua, non quo ab eis laudentur ipsae, sed ut glorificetur ut pater, qui uidet in occulto, reddat. et ideo non deficiunt lampades, quia interiore oleo uegetantur, id est intentione bonae conscientiae, qua coram deo fit in eius gloriam, quicquid coram hominibus in bonis operibus lucet. at uero stultarum uirginum hoc oleum non secum portantium deficiunt lampades, id est non perseueranter bona opera lucent, cum laus fuerit humana subtracta, propter quam illa faciebant hucusque intentionem suam perducentes, ut uiderentur ab hominibus, non ut glorificaretur pater, qui in caelis est, debere, quod iustificata est ad facienda opera bona, et ideo in illo, non in se laudari amat. unde alibi homo dei cantat: In domino laudabitur anima mea, ut, qui gloriatur, in domino glorietur. Sed quid est, quod in eadem euangelii lectione scriptum est omnes sponso tardante d
Abbreviated transcription (Latin):
cum eis a sapientib uirginib d̾r. Ite pocuis
ad uendentes et emite uob̾ sieut in quodam
libro sapĩe sc̾ptum est uͦ ꝯtẽptorib dicit. Et
ego perditiom ure super ridebo. Ina responsio¬
aũt qita petentib oleum dcm̃ ẽ. ne forte ñ
suificiat nob̾ nõ desꝑant᷑. s humilit̾ dc̃m est
Quis .n. sic p̃ sumat de conscientia aia ut c̃t᷑
sit eam sibi in udicio dei posse sufficere isi mi¬
sericortes misericordit̾ uidicet. Indicium em̃

Expanded text:
cum eis a sapientibus uirginibus dicitur: Ite potius cum eis a sapientibus uirginibus dicitur: Ite potius ad uendentes et emite uobis, sicut in quodam libro sapientiae scriptum est, ubi contemptoribus dicit: Et ego uestrae perditioni superridebo. illa autem responsio, qua petentibus oleum dictum est: Ne forte non sufficiat nobis, non desperanter sed humiliter dictum est; quis enim sic praesumat de conscientia sua, ut certus sit eam sibi in iudicio dei posse sufficere, nisi misericordes misericorditer iudicet? iudicium enim
Abbreviated transcription (Latin):
S gratuita mĩa sin cceatoris q̃ in hac uita e¬
ai ex fide niuentem iu spe consticuit salutis
et̾ne. uude ũ altum sapiat s tumeat. Eoq ti¬
more casto inhereat teo qu eam a ppria in¬
mundicia qua mordinate boua infẽrioradi¬
lexit uelud a quadam spiritali formeafone
mundauit. Nes humains lau dib extollatur
nesit in nirginib stuttis. aliena iaude letan¬
tib. hoc .n. de qonib tuis restat ext̾num et
pp̃ ip̃am inanem laudem nõ pp̃ conscĩam su¬
am uͥ ullis testis est dens. bona oꝑantib s sit
olcum ferre secum ñ a uendentib emcreħ
cis adulantib. Adulatores namq laudẽ suã
tancħ oleum uendicant stultis de hoc oleo
d̾r in psalmo. Eñidauit me iustus in m̃ia
et arguit me oleũ aũ pcodris ñ impinguet
caput meũ. Elegit a iusto miscricordit̾ repre¬
hendi. et quodã mõ colaphizari qm̃ ei caput
in superbiam crestat pec̃ores adulatione lau¬
dan. Irridentium qmppe responsio mͥ uitet᷑

Expanded text:
ia sui creatoris, quae in hac uita eam ex fide uiuentem in spe constituit salutis aeternae. unde non altum sapiat, sed timeat eoque timore casto inhaereat deo, qui eam a propria inmunditia, qua inordinate bona inferiora dilexit, uelut a quadam spiritali fornicatione mundauit; nec humanis laudibus extollatur, ne sit in uirginibus stultis aliena laude laetantibus — hoc enim de quaestionibus tuis restat extremum — et propter ipsam inanem laudem, non propter conscientiam suam, ubi illis testis est deus, bona operantibus, sed sit  est enim oleum ferre secum, non a uendentibus emere, hoc est adulantibus; adulatores namque laudem suam tamquam i oleum uenditant stultis. de hoc oleo dicitur in psalmo: Emendabit me iustus in misericordia et arguet me, oleum autem peccatoris non inpinguabit caput meum.\', elegit a iusto misericorditer reprehendi et quodam modo colaphizari, quam, ut ei caput in superbiam crescat, peccatoris adulatione laudari.\' Inridentium quippe responsio mihi uidetur,
Abbreviated transcription (Latin):
ctificiũ pro potas. Nam et ip̃a in lege peccata
applłabantur q̃ ꝓ pccĩs offerebantur. ut noͦ
sumꝰ iusticia dei. in ip̃õ .i. in eiꝰ corpore qd̾ est
ecc̃a. cui caput est. nos aimus iusticia del. quam
ignorantes illi et suam uolentes constituere
.i. tanqmͣ de suis operib głantes. iusticie deiñ
st̃ sb̾iecti. Inde et in hoc psalmo. cũ dixisset. amĩ¬
ciabunt iusticiam enis sequitut et adrungit.
ppło qui nascetur ꝙ̃ fecit dñs. Quis. est .n. ppłs

Expanded text:
sacrificium pro peccatis; nam et ipsa in lege peccata appellabantur, quae pro peccatis offerebantur —, ut nos simus iustitia dei in ipso, id est in eius corpore, quod est ecclesia, cui caput est, nos simus iustitia dei, quam ignorantes illi et suam uolentes constituere, id est tamquam de suis operibus gloriantes iustitiae dei non sunt subiecti. inde et in hoc psalmo, cum dixisset: Adnuntiabunt iustitiam eius, sequitur et adiungit: Populo, qui nascetur, quem fecit dominus. qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriis. Iteoq ibi sequitur. Non ueniat mͥ pes
smꝑbie. ħ̾ iusticia dei qua enis fideles iustist̾
int̾im unientes ex fide donec ꝑfc̃a iusticia
ꝑducantur ad spẽm sicut salute ꝑfc̃a eciam
ad ip̃ius corporis ĩ mortalitatẽ gr̃a testam̃ti
noui. Uñ alio loco dicit apͦ. pro xp̃o legatione¬

Expanded text:
propriis, ideoque ibi sequitur: Non ueniat mihi pes superbiae. Haec iustitia, qua eius fideles iusti sunt interim uiuentes ex fide, donec perfecta iustitia perducantur ad speciem sicut salute perfecta etiam ad ipsius corporis inmortalitatem, gratia testamenti noui. unde alio loco dicit apo
Abbreviated transcription (Latin):
i. et in puluierem mortis deduxistime nͥ corpus
us accipramꝰ eccam̃. In qua illiqui pro eiꝰ nõie
ussi sunt uł paciuntur nonita ut ip̃e cito re¬
ungĩt sed ĩ mortis puluerem deducutur.
inc resurrecturi cum illud tp̃c uenit de quo
ros dicit. uemet hora qñ om̃s qui st̾ ĩ mo-¬
um̃tis audient uocem euis et ꝓcedent. ant
te cropice puluerẽ mortis ip̃os iudeos ĩtlłi
ioluo in quoꝵ manus deductus est. Scͥptũ
est .n. Non sic impii non sic sed tancx puluit
ꝙ̃ picit uentus a facie terre. Demq sequitur.

Expanded text:
t: Et in puluerem mortis deduxisti me, nisi corpus eius accipiamus ecclesiam, in qua illi. qui pro eius nomine passi sunt uel patiuntur, non ita ut ipse cito resurgunt, sed in mortis puluerem deducuntur tunc resurrecturi, cura illud tempus uenerit, de quoo dicit: Veniet hora, quando omnes, qui sunt in monumentis, audient uocem eius et procedent? aut certe tropice puluerem mortis ipsos Iudaeos intellegi uoluit, in quorum manus deductus est; scriptum est enim: Non sic impii, non sic; sed tamquam puluis, quem proicit uentus a facie terrae. Denique sequitu
Abbreviated transcription (Latin):
qua nos ex eius gr̃a iustisumꝰ. cum iuste niuimꝰ
dedentes in eum qui instificat impiũ nõ illa qͣ
pe nustus est. et̾na sua et incõmutabili iusticia
ħ itaq uistĩa qua nos dei nuniere iusti sumꝰ
ag̃catur ĩ psalmo illo. U̾ scͥptum est. Iusticia
tua sicut montes dei. Montes quippedei scĩ eiꝰ
populo tuo et multa de hiis montib scͥpta st̃
figurata locutione q̃ ꝯmemorare tunc longũ
est. S qr hoc ipm̃ qd̾ deus iustificat homines.
nimis occulto iudicio facit. qm̃ gratuita gr̃a
facit. Si aũgr̃a ĩa ñ ex oꝑib. alioqͥn grã iam
ño est gr̃a. Ex hoc quippe incipiunt opera bo¬
na ex quo iustificamur nõ qr p̃cesser̃t iꝰtifica¬
mur. Et hoc est ꝓfundum de quo superiꝰ iam mul
tadiximus. Continuo in eod̃ psalmo cum dixisset
insticia tua uelut montes dei. sbumxit. Indiciatu¬
a uelut abyssus multa. Inde uenit ad salutẽ hõi
dicit homines et um̃ta saluos facies dñe. sic̃

Expanded text:
 simus, cum iuste uiuimus credentes in eum, qui iustificat impium non illa, qua ipse iustus est, aeterna sua et incommutabili iustitia. haec itaque iustitia, qua nos dei munere iusti sumus, significatur in psalmo illo, ubi scriptum est: Iustitia tua sicut montes dei. montes quippe dei sancti e montes pacem populo tuo. et multa de his montibus scripta sunt figurata locutione, quae commemorare nunc longum est. sed quia hoc ipsum, quod deus iustificat homines. nimis occulto iudicio facit, quoniam gratuita gratia facit — si autem gratia, non ex operibus, alioquin gratia iam non est gratia; ex hoc quippe incipiunt opera bona, ex quo iustificamur, non, quia praecesserunt, iustificamur: et hoc est profundum, de quo superius multa iam diximus —, continuo in eodem psalmo cum dixisset: Iustitia tua uelut montes dei, subiunxit: Iudicia tua uelut multa abyssus. inde uenit ad salutem homindicit: Homines et iumenta saluos facies, domine, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
beatam. nsi a ꝓprio suo mutabili ad inꝯmiᷤ
bonum. id̾q ꝯmune cy deus est. a quo suꝑ la
impietate afticit humili pietate ꝯu̾sa sbͥsł¬
tat. In quo affectu ꝓficiens quicquid bom
facit dño facit. hoc est in eiꝰ laudem cuiꝰ gra
qui nasdetiur q̃ fecit dñs. suꝑioris census confim̾a

Expanded text:
beatam nisi a proprio suo mutabili ad incommutabile bonum, idemque commune quod Deus est, a quo superba impietate abstitit, humili pietate conversa subsistat. In quo affectu proficiens, quidquid boni facit, Domino facit, hoc est in ejus laudem, cujus gratiam qui nascetur, quem fecit Dominus, superioris sensus confirma
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ angłs homĩb dicit ego oꝑtuli memoriam
or̃onis nr̃e nõ ut tunc deus noru̾t quid nelimꝰ
cesse ht̃ rõnał creatura obtẽꝑans d̾o tẽporales
causas ad et̾nam nĩtatẽ referre. sue petendo.
quid erga se fiat siue consulendo quid faca
qui puis mentis affcũs est ut ip̃a construatur
ñ ut deus instruatur. Nam et ħ q̃dam cõtesta
fiat. sed illud inꝯmuta bile cuiꝰ ꝑticipatione ii¬
Sic dcm̃ est qui manducat dño mandntat oo
qui nõ mãducat dũo nõ manducat. Ad hoc
quispiam uerba ħ intellig̾e uolu̾t uelit ute¬

Expanded text:
 angelus hominibus dicit: Ego obtuli memoriam orationis uestrae, non ut tunc deus nouerit, quid uelimus necesse habet rationalis creatura obtemperans deo temporales causas ad aeternam ueritatem referre siue petendo, quid erga se fiat, siue consulendo, quid faciat, qui pius mentis affectus est, ut ipsa construatur, non ut deus instruatur. nam et haec quaedam contestatfiat, sed illud incommutabile, cuius participatione etisic dictum est: Qui manducat, domino manducat et, qui non manducat, domino non manducat. ad hoc quispiam uerba haec intellegere uelit, ut e
Abbreviated transcription (Latin):
ni. qmͣ inohoauit int̾um fide om̃ia tẽpora¬
lia ñ solum tẽꝑant̾ cõtẽpint bona u̾m eci
ã sustinet mala. Tales fu̾nt pistatores et
publicam. qr abiecta huiꝰ m̃di elegit ut ꝯ¬
funderet fortia. d hiis dem̃ẽ. Edent pan¬
peres et satuabunt᷑ sed qr istam saturitatem
ñ apud seip̃os tenuerunt. quodãm̃o .n. ructã¬
tes dm̃ landau̾. hoc est p̾dicau̾nt q̃rentes eñ

Expanded text:
rni, quam inchoauit interim fide, omnia temporarni, quam inchoauit interim fide, omnia temporalia non solum temperanter cont sustinet mala. Tales fuerunt piscatores et publicani, quia abiecta huius mundi elegit, ut confunderet fortia. de his dictum est: Edent pauperes et saturabuntur. sed quia istam saturitatem non apud se ipsos tenuerunt, quodam modo enim ructantes dominum laudauerunt. hoc est praedicauerunt quaerentes e
Abbreviated transcription (Latin):
Manducantes .n. pauperẽs dedignant᷑ ẽe pa¬
nperes. qr xp̃c ꝓ nob̾ passus est relinꝙ̃s nobis
exemplum ut sequamur uestigia eius. u̾m
tũ quod humiliauit semet ip̃m fcũs obediẽs
usq ad mortẽ. mortem aũ crucis. asꝑnantur
diuites et similia ꝑpeti respuũt timore nõ
magnitudine. infirmitate ergo nõ sanita¬
te. Sed qr teus excitauit eũ a mortius. et
donauit ei nom̃ quod est suꝑ om̃e nomen
ut in noĩc iħu flectatur om̃e genu cele¬
stiũ t̾restrium et inf̾u̾oꝵ. fama celsitud̾is
euis et gła nõis eius ĩ ecc̃a usq quaq dif¬
fusa ꝑmoti et ip̃iueniũt ad m̃sã. Mãdu¬
cant et a dorant ñ tñ saturãtur. qr ñ esuri¬
unt et sitrant iustĩam. Tales .ai. saturabũ¬
tur qmͣꝙͣ ꝑfc̃a saturitas in illa uita eter¬
na erit cũ ex ista peregͥnatione uenerimꝰ
ex fite ad spẽm. ab speculo ad faciem. ab
enigiate ad ꝑspicuam ueritatem. Non

Expanded text:
Manducantes enim pauperem, dedignantur esse paManducantes enim pauperem, dedignantur esse paChristus pro nobis passus est relinquens nobis exemplum, ut sequamur uestigia eius. uerum tamen, quod humiliauit semet ipsum factus oboediens usque ad mortem, mortem autem crucis, aspernantur diuites et similia perpeti respuunt tumore non magnitudine, infirmitate ergo non sanitate. sed quia deus eum excitauit a mortuis et donauit ei nomen, quod est super omne nomen, ut in nomine Iesu flectatur omne genu caelestium, terrestrium et infernorum, fama celsitudinis eius et gloria nominis eius in ecclesia usquequaque diffusa permoti et ipsi ueniunt ad mensam, manducant et adorant, non tamen saturantur, quia non esuriunt et sitiunt iustitiam; tales enim saturabuntur. quamquam perfecta saturitas in illa uita aeterna erit, cum ex ista peregrinatione uenerimus ex fide ad speciem, ab speculo ad faciem, ab aenigmate ad perspicuam ueritatem. non
Abbreviated transcription (Latin):
irrisus. ille crucifixꝰ. ille t̾elictus. hoc regnum
acquirit. Et trader in fine deo et prĩ. ño ut ip̃e
amittat. sed qd̾ in fide seĩauit cũ uenit miti¬
or pr̃e. hoc ꝑducat ad spem̃ in qua eq̃ĩ ño re¬
anducau̾nt et adorau̾nt om̃s diuites terre.
diuites terre suꝑbos intellig̾e debemꝰ. si
recte suꝑius pauꝑes humiles intelligebanuis
ẽ regnũ celoꝵ. Ip̃ĩ .n. sunt mittes lugentes e¬
surientes et sitientes insticiam misericordes.
m̃do corte pacifici et qui ꝑsecutionẽ pacumur
pp̃ instĩam. Quib p̾dicatorib sigillatim bea¬
titudinẽ ad iũxit. contra gͦ diuites terre hoc
loco suꝑbi intelligẽdi sunrit. Neq. n. frustraiͣ
Etent pauꝑes et saturabunt᷑. Hic u̾o mãdu¬
cau̾nt et adorau̾nt om̃s diuites t̾re. et ipĩ qͥp¬
pe addusti st̃ ad m̃sam xp̃i et accipiũt de cor¬
pore et sanguine euis et accipiunt. Sed ado¬
rant tiñ uero eciã saturant᷑ qm̃ nõ imitant᷑.

Expanded text:
irrisus, ille crucifixus, ille derelictus hoc regnum acquirit, et tradet in fine Deo et Patri, non ut ipse amittat, sed quod in fide seminavit cum venit minor Patre, hoc perducat in speciem in qua aequalis non reunt et adorauerunt omnes diuites terrae; diuites terrae superbos intellegere debemus. si recte superius pauperes humiles intellegebamus,  regnum caelorum; ipsi enim sunt mites, lugentes, esurientes et sitientes iustitiam, miseri cordes, mundo corde, pacifici etqui persecutionem patiuntur propter iustitiam, quibus praedicationibus singillatim beatitudinem adiunxit. contra ergo diuites terrae hoc loco superbi intellegendi sunt. neque enim frustra abuntur; hic vero, Manducaverunt et adoraverunt omnes divites terrae. Et ipsi quippe adducti sunt ad mensam Christi, et accipiunt de corpore et sanguine ejus; sed adorant tantum, non etiam saturantur, quoniam non imitantur.
Abbreviated transcription (Latin):
celi et terre. qui ab scondisti ħ a sapientib
et prudentib et reuelasti ea ꝑuulis. Id̾o se
quitur et dicit. uota mea reddam timenti¬
b eum. edent pauperes et satiuabuntur ⁊
laudabunt dnm̃ qui requirunt eũ. Ipĩ st̃
ꝑuuli de quib dixio. et reuelasti ea ꝑuuł
tim̃tes enm et panꝑes et humiles qͥ ñ atta
sapuint sed timent timore illo casto nõ qͦ
pena formidatur. sed quo gr̾a ꝯẜuatur. uo¬
ta uero sua sua sactificiũ uult intelłi cor¬
poris sui quod est fideliũ sacram̃tũ. Id̾o cũdi¬
xisset. Uota mea reddam coram tim̃tib eũ.
Continuo sb̾uinxit. edent pauꝑes et satura¬
bũtur. Ip̃i .n. saturabũt᷑ pane qui de celo deͤ¬
cendit qui ei coh̾entes et eius pacem dilc̃o¬
nẽq ẜuantes imitãtur eiꝰ humilitatẽ. Id̾o
pauperes in hac pauꝑtate et saturitate p̾cip
non in tenebris q̃ foris sunt infine p̃cepti
ñ inicio pocĩ. finis aũ p̾cepti est caritas de cor¬

Expanded text:
coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et ram timentibus eum. edent pauperes et saturabuntur et laudabunt dominum. qui requirunt eum. ipsi sunt paruuli, de quibus dixit: Et reuelasti ea paruulis, timentes eum et pauperes, id est humiles, qui non alta sapiunt, sed timent timore illo casto, non quo poena formidatur, sed quo gratia conseruatur. Vota uero sua sacrificium uult intellegi corporis sui, quod\' est fidelium sacramentum. ideo cum dixisset: Vota mea reddam coram timentibus eum, continuo subiunxit: Edent pauperes et saturabuntur. ipsi enim saturabuntur pane, qui de caelo descendit, qui ei cohaerentes et eius pacem dilectionemque seruantes imitantur eius humilitatem; ideo pauperes. in hac paupertate et saturitate praecinon in tenebris, quae foris sunt, in fine praecepti, non in initio peccati. finis autem praecepti est caritas de cor
Abbreviated transcription (Latin):
a et t̾elinqñs nõ d̾eliquit qñ in bonis tp̃ali¬
b ñõ exaudit ñ ad inapientiam nob̾  ut
sapiamꝰ quid auferat. et quid offerat no¬
b̾. Non inquit spreuit neq despexit pre¬
c̃ẽ panperis nec au̾tis faciẽ suã a me. Et
cum clamarem ad eum exaudiuit me. fecit
ergo quod paulo ante negatus est uͥ ei depec¬
cans dixit ne discedas a me. Si .n. exandiuit
ꝓfecto fecit. Non itaq dissessin Non gͦ dere¬
liquit hoc modo qui auo modo dereliquit
ut saperemꝰ quõ magis uõ ab eo dereliqui u¬
nelle debemꝰ. apud te laus mea. Quid gͦ uo¬
cent qui tantã uicto insultant quod mein
tẽporib dereliq̃ris. In ecõa magna confite¬
bortͥ. Non qnͣta ista synagoga ẽ q̃ urscet
mortẽ derelicti. Hoc est imita ulla qũa petit
de manu carins erui. De qua eciã paulo añ
dixit. In medio ecc̃e cantabo te. Et nunc
quod ait. confitebor tibi meis utiq qui cõ¬

Expanded text:
a et derelinquens non derelinquit, quando in bonis temporalia et derelinquens non derelinquit, quando in bonis temporalibus non exaudit non ad insipientiam nobis, sed ut sapiamus, quid auferat et quid offerat nobis? non, inquit, spreuit neque despexit precem pauperis neque auertit faciem suam a me et, cum clamarem ad e u m, exaudiuit me. fecit ergo, quod paulo ante rogatus \'est, ubi ei deprecans dixit: Ne discedas a me. si enim exaudiuit, profecto fecit, non itaque discessit. non ergo dereliquit hoc modo, qui alio modo dereliquit, ut saperemus, quo modo magis non ab eo derelinqui uelle debemus. Apud te laus mea. quid ergo nocent, qui tamquam uicto insultant, quod me in temporalibus dereliqueris? in ecclesia magna confitebor tibi, non quanta ista synagoga est, quae inridet mortem de manu canis erui, de qua etiam paulo ante dixit, In medio Ecclesiae cantabo te. Et nunc quod ait, confitebor tibi, in eis utique qui con
Abbreviated transcription (Latin):
ex tere tenebre corporis aũ maia quib et̾¬
nis in finem torq̃bitur ext̾iores tenebre qͣs
solas timent qui fuili adhuc timore detiũ¬
tur. Nam si eis lit̾er in illis ext̾is que sũo
in pocis impugne semꝑ uolui et inuo lui ꝑ¬
fc̃o nũꝙͣ uellent accedere ad dm̃ et illiua¬
ri et inherere illiper caritatem uͥẽ timor
castus ꝑmanens in cołm scłi. Qui timior
incruciat sed tenatiorem facit animã illiꝰ. qd̾ a
ens precem qui nõ altum sapuit s timu¬
it. Potest hoc et capiti coaptari. qr ip̃e salua
pauꝑtate dic̾emꝰ. ex forma .n. ẜui pauper
fcũs est ex qua et p̾cem fudit. In ea quipe
humiliauit semet ipm̃ fcũs obediens us
ad mortem. uide gͦ quid dicat. Qm̃ ño spre¬
int n despexit p̾cem pauperis. Neq au̾tit
faciem suam a me. uͥ est illud. Quare me
t̾eliquisti si nec faciem au̾tit ab eo. nͥ qui¬

Expanded text:
exterae tenebrae, corporis autem mala, quibus aeterexterae tenebrae, corporis autem mala, quibus aeternis in finem torquebitur, exteriores tenebrae. quas solas timent, qui seruili adhuc timore detinentur. nam si eis liceret in illis exteris, quae sunt in peccatis, impune semper uolui et inuolui, profecto numquam uellent accedere ad deum et inluminari et inhaerere illi per caritatem, ubi: est timor castus, permanens in saeculum saeculi, qui timor non cruciat, sed tenaciorem facit animam boni illius, non despexit eius precem, qui non altum sapuit, sed timuit. potest hoc et capiti coaptari, quia ipse salupaupertate ditaremur. ex forma enim serui pauper factus est, ex qua et precem fudit; in ea quippe humiliauit semet ipsum factus oboediens usque ad mortem. uide ergo, quid dicat: Quoniam non spreuit neque despexit precem pauperis neque auertit faciem suam a me. ubi est illud: Quare me dereliquisti, si nec faciem auertit ab eo, nisi qui
Abbreviated transcription (Latin):
tasmathe cogitanda sunt localia spacia ũ occu¬
pant isi corporum moles. Non est hoc sp̾c uire
ño est hoc aĩa rõnał. multominus deus om̃iũ
benignissimꝰ conditor et iustissimꝰ ordinatoruo¬
luntatib et affectib ista ł ꝓpiquare uel lõge
fi̾ uł intrare uł exire digtur. S qr malo opere
n tenebroso delestantur facientes secutua ẽ
aũ pena q̃ torq̃at ĩo dñs uͥ dicit tenebras ext̾i¬
ores addidit eciam uͥ erit ploratus et stridor
dentium ne talib oblectationib qual hici
iiqui ꝑfruuntur qñ infidelitate atq miꝰti¬
cia tenebrescunt etiã in illo supplicio se usu¬
ros clem̃ter existiment. Quia .n. uolentes ĩ¬
niste utintur bonis uiste uolentes cruciabũ¬
tur mał. Uñ possunt is eciã renebre ex̾c̾io¬
res intlli pene corporales. Corpus quippe est
anime ext̾ius ut sut amine mala quib a
caritatis lumine au̾sa in pccĩs oblectatur

Expanded text:
tasmate cogitanda sunt; localia spatia non occutasmate cogitanda sunt; localia spatia non occupant nisi corporum moles. non est hoc spiritus uitae, non est hoc anima rationalis, multo minus deus omnium benignissimus conditor et iustissimus ordinator. uoluntatibus et affectibus ista uel propinquare uel longe fieri uel intrare uel exire dicuntur.\' Sed quia malo opere, id est tenebroso delectantur facientes, secutura est autem poena, quae torqueat, ideo dominus ubi dicit \'tenebras exteriores\', addit etiam cibi erit ploratus et stridor dentium\', ne talibus oblectationibus. qualibus hic iniqui perfruuntur, quando infidelitate atque iniustitia tenebrescunt, etiam in illo supplicio se usuros dementer existiment: quia enim uolentes iniuste utuntur bonis, iuste nolentes cruciabuntur malis. unde possunt etiam tenebrae exteriores intellegi poenae corporales — corpus quippe est animae exterius —, ut sint animae mala, quibus a caritatis lumine auersa in peccatis oblectatur,
Abbreviated transcription (Latin):
Iñi moto si caruerunt tene bresciait et obdure¬
tent quodam mo. Pinde infideles homines te¬
ebr sunt. qui per fident ꝯu̾si ad dm̃ quadam
Sunssa illiũatione lux fiuint in qua ꝓficiẽdo
Ier fide ad spem ꝑuenint ut id qd̃ ut id qd̾¬
credunt eciam ꝓspicere sicut tantũ bonum
porest conspici m̾eantur ꝓfecto recipient ym¬
aginem dei. Talib .i. dicit apłs. fiuisti anqñ¬
tenebre. nuncaũ lux in dño. Porro dyã eran¬
st mat̾omq ꝓgressi sunt. Et qm̃ extremo iu¬
dicio dcũtꝰ eist xp̃c eis. quos ad sinistram dicc̾¬
net. Ite in ignemet̾ũ qui p̃paratus est dẏa¬
bolo et angelis enis. hiis maugnis spĩb con¬
iñgendos simulq dampnandos. dicet ituroᷤ
intenebras ext̾iores .i. ĩ societatem penaiem
dyaboli et angłoꝵ eiꝰ. Hinc pene cõtrauũ est
to sunt iste tenebres ext̾iores. tanto fit lumen
allud int̾uis. Non ħ per locoꝵ int̾ualla. inanifã¬

Expanded text:
omnimodo si caruerint, tenebrescent et obdureomnimodo si caruerint, tenebrescent et obdurescent quodammodo. Proinde infideles homines tenebrae sunt, qui per fidem conversi ad Deum, quadam praemissa illuminatione lux fiunt: in qua proficiendo si ex fide ad speciem pervenerint, ut id quod credunt etiam prospicere, sicut tantum bonum potest conspici, mereantur, perfectam recipient imaginem Dei; talibus enim dicit Apostolus: tenebrae, nunc autem lux in domino. porro diabolus et anstinationemque progressi sunt. et quoniam extremo iudicio dicturus est Christus eis, quos ad sinistram discernet: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius, his malignis spiritibus coniungendos simulque damnandos dicet ituros in tenebras exteriores, id est in societatem poenalem diaboli et angelorum eius. huic poenae contrarium estanto sunt istae tenebrae exteriores, tanto sit lumen illud interius. non haec per locorum interualla inani phan
Abbreviated transcription (Latin):
siue in angłico spũ. siue i aĩa humana ra
fc̃a est ut s̾ ip̃a bonũ quo beata fiat õẽ ño pͥst
sed mutabilitas eius si ꝯu̾tatur ad inꝯmits¬
bile bonũ fiat beata. Uñ si a u̾tatur miseraẽ
au̾sio eius uiciũ est et ꝯu̾sio iurtus ci es. i¬
tura gͦ nõ est maia qr creatura sp̃c inte ẽ r̃o¬
nalis eciã pͥuata bono. cuiꝰ ꝑticipatione bea¬
tificatur.i. eciã uiciosa melior est corpore ꝙ
sĩũ est in coeporib .i. has luce q̃ sentituro¬
cuł carnis qi et ip̃a corpꝰ est. Omni aũ core¬
corpoꝵ est moles. sed in quadam qua suꝑgił
ditur omnẽ fantasiam qua uolutat añm̃
haustam de sensib corporis. S ꝙỹ admodsĩ
ip̃is corporib ca que infi̾ora sunt sicut tͥta s
a qua et ip̃e aer meliora fiunt ꝑticipatione¬
melioris .i. cumluce illiũatur ex feruore ue¬
getantur. sic in corpore creature et rõnales
ipius creatoris fiit ꝑciapatione meliore e
bin et coh̾ent purissima et sc̾issima. caritate ͥ

Expanded text:
siue in angelico spiritu siue in anima humana ita facta est, ut sibi ipsa bonum, quo beata fiat, esse non possit, sed, mutabilitas eius si conuertatur ad incommutabile bonum, fiat beata; unde si auertatur, misera est. auersio eius uitium eius et conuersio uirtus eius est. natura ergo non est mala, quia creatura spiritus uitae rationalis etiam priuata bono, cuius participatione beatificatur, id est etiam uitiosa melior est corpore, quod summum est in corporibus, id est hac luce, quae sentitur oculis carnis, quia et ipsa corpus est, omni autecorpditur omnem phantasiam, quam uolutat animus haustam de sensibus corporis. sed quemadmodum in ipsis corporibus ea quae inferiora sunt, sicut terra et aqua et ipmelioris, id est, cum luce illuminantur et fervore vegetantur, sic incorporeae creaturae rationales ipsius Creatoris fiunt participatione meliores, i cohaerent purissima et sanctissima charitate, qua
Abbreviated transcription (Latin):
ganmitate usq infinẽ ꝑsenerãtes atq ha¬
tes cuius ꝓfunda uidicia omnẽ sorutatorem
fatigant᷑. ħ est .n. nõ manit̾ fabulosa s uti¬
liter uerax latitudo. longitudo. altitudo pro¬
caritatis xpĩ et impleamur ĩ omnẽ plenitu¬
oniẽ dei. Scio aũ qmͣ nõ super uacanea sol¬
copiosuis ꝯm̃dare. Ht .n. adu̾sanos qui esꝰ¬
adn̾atate ꝓfunditate tur bati ñõ d̾o tͣbu̾e¬
sed pocius sͥ uolunt arrogare qd̃ boni sunt. Sa
taies sunt quos facile contẽpnas. sed contibee
uiuentes acchm bonis oꝑib laudabiles ne alpee¬

Expanded text:
ganimitate usque in finem perseverantes, atque haganimitate usque in finem perseverantes, atque hates, cujus profunda judicia omnem scrutatorem fatigant. Haec est enim non inaniter fabulosa, sed utiliter verax latitudo, longitudo, altitudo, procaritatis Christi et impleamur in omnem plenitudinem dei. Scio autem, quam non superuacanea solcopiosius commendare. habet enim aduersarios, qui eius profunditate turbati non deo tribuesed potius sibi nolunt adrogare, quod boni sunt. nec tales sunt, quos facile contemnas, sed continenter uiuentes atque in bonis operibus laudabiles nec fal
Abbreviated transcription (Latin):
iħu in operib bonis q̃ ĩparauit deus ut mn illis ã¬
bulemꝰ. arbitror t̾ sacis qͥnq tuas colutas esse¬
q̃ones. dum in ista mea uoluti sexta ĩmolarer
tendo suã. pp̃ quod et nob̾ recipientib eumpo¬
testas daretur ut qui eraiꝰ homines. filii dei
fieremꝰ ꝑticipatione ĩ ꝯmutabilis boni melꝰ
ꝯmutati ñ ad tp̃alem felicitatẽ. sed ad uite e¬
terne. q̃ sola beata ẽ adoptionẽ uñ placuit ĩ¬
ꝓpheticum psalmũ ꝑeutere. cuiꝰ pͥmũ uersum
ĩ passione ꝯmemoranit ostentens quõ uos d̾e
t̾eliquat et quo auo m̃o nõ recedat a nobis
ad bona eterna nos colligens. tp̃alia u̾o aliꝙħͣ¬
to utilit̾ tribuens. et aliqñ utilit̾ sb̾trahent
ut eis ñ herere dicamꝰ ne ꝯtenta luce interiore
nom̃ accepit ne iextens tenebris libenter
hitemꝰ. uñ in ext̾iores mufatur qͥ ex istis exte¬
ris nõ se ad int̾iora ꝯu̾tunt ne dyabolo et an
latitudine in latitudine bonoꝵ oꝑin et lon¬

Expanded text:
n operibus bonis, quae praeparauit deus, ut in illis ambulemus. Arbitror tibi satis quinque tuas solutas quaestiones, dum in ista mea ueluti sexta inmorarer, tendo suam, per quod et nobis recipientibus eum potestas daretur, ut, qui eramus homines, filii dei fieremus participatione incommutabilis boni in melius commutati non ad temporalem felicitatem sed ad uitae aeternae, qpropheticum Psalmum percurrere, cujus primum versum in passione commemoravit, ostendens quomodo nos Deus derelinquat, et quo alio modo non recedat a nobis; ad bona aeterna nos colligens, temporalia vero aliquando utiliter tribuens, et aliquando utiliter subtrahens; ut eis non haerere discamus, ne contempta luce interiore,nomen accepit, in exteris tenebris libenter habitemus, unde in exteriores mittuntur qui ex istis exteris non se ad interiora convertunt; ne diabolo et angelis in latitudinem bonorum operum, et lon
Abbreviated transcription (Latin):
doo ꝑ humilitatẽ. si quo ꝑ impiam suꝑbiam
longe recesseramꝰ. Neq .i. illud tm̃ scͥpͥtũ ẽ
qd̃ sup ͣ posuumitiũ om̃is pccĩ suꝑbia. Sed eci¬
am hoc ibi legitut. initiũ suꝑbie homĩs apo¬
stare a deo. Non ergo sibi uinat quisti sed xp̃o
faciens ñ suam sed ipĩns uolũtatem et manẽs
in eius caritate sicut et ip̃e fecto uolũtatẽ prĩs
et manet in eius cantate. ħ quippe nos ãmo¬
uens et exemplo suo exhortaus ĩ ewuͦ suo locutꝰ
est. Si asup̃e cum in forma dei equas est patri
tã per formã ẜui qua pp̃ nos accep̃ ñ suã uolũ¬
tarem sed prĩs facere ꝯm̃dauic. qnͣto magis
nos ꝓpria priuatil q nr̃a uolũtate contenta
quã tenebrati sumꝰ ad illud ꝯmunelumen
ut illuminemꝰ et uultꝰ m̃i nõ erubesdant te¬
bemꝰ accedere ꝙ illiũat omuẽ hoĩem uemẽ

Expanded text:
deo per humilitatem, a quo per impiam superbiam deo per humilitatem, a quo per impiam superbiam longe recesseramus. neque enim illud tantum scriptum est, quod supra posui: Initium omnis peccati superbia, sed etiam hoc ibi legitur: Initium superbiae homines apostatare a deo. non ergo sibi uiuat quisque sed Christo faciens non suam sed ipsius uoluntatem et manens in eius caritate, sicut et ipse fecit uoluntatem patris et manet in eius caritate. haec quippe nos admonens et exemplo suo exhortans in euangelio suo locutus est. si autem ipse, cum in forma dei aequalis est patri, tamen per formam serui, quam propter nos accepit, non suam uoluntatem sed patris se facere commendauit, quanto magis nos propria priuataque nostra uoluntate contempta, qua tenebrati sumus, ad illud commune lumen, ut inluminemur et uultus nostri non erubescant, debemus accedere, quod inluminat omnem h
Abbreviated transcription (Latin):
Hac ecc̃e dilatatione ⁊̃ suꝑbi hoc est diuites
terre adducti sunt et mãdrcarẽt et qmuis
ñ saturati tñ adorent. Hunc quippe ordinẽ
ordinem ꝓpħia salmi hoc loco tenuit ꝙ̃ uide¬
do terrena ñ in celum ascẽdunt. Non .n. faci¬
unt qd̃ ait apłs. Si resurrexistis cũ xp̃o q̃ sur¬
sum sunt q̃rire ubi xp̃c est indexteratei cedẽt¬
q̃ sursum sunt sapite. ũ q̃ suꝑ terrã. S pocius
qnͣto sͥ bonis terrenis feliciores uidentur tã¬
to magis ĩ tertam descendunt. Hoc est intetre¬
na deprimũtur. Et ĩo in conspestu eiꝰ pesdẽt
hoc est ubi ip̃e uidet. nõ ubi homĩes uitent
sic suꝑboꝵ priuato bono suo locantiũ eo in
ꝯũi omniũ bono ꝙ deus ẽ mnani elationere¬
silentium. hoo utiq deuitemꝰ. et ꝯũi pociꝰ uero
omniũ bonoꝵ ꝑfrui. ꝙy priuato nr̃o gautere
õram̃ ut qui muit iam nõ sͥ iuuat. Sicut ait
apłs. S ei qui ꝓ ip̃is mortuus ẽ et resurrexit
Per hoc .n. mediator effrũs est ut uos recõciliet

Expanded text:
hac ecclesiae dilatatione etiam superbi. hoc est diuites terrae adducti sunt. ut manducarent, et quamuis non saturati tamen adorant. hunc quippe ordinem prophetia psalmi hoc loco tenuit, quem uidedo terrena non in caelum ascendunt. non enim faciunt, quod ait apostolus: Si resurrexistis cum Christo, quae sursum sunt, qquae sursum sunt sapite, non quae super terram : sed potius quanto sibi bonis terrenis feliciores videntur, tanto magis in terram descendunt, hoc est, in terrena deprimuntur. Et ideo in conspectu ejus procident, id est, ubi ipse videt, non ubi homines vident sicut superborum privato bono suo laetantium, et a communi omnium bono quod Deus est, inani elatione resilientium. Hoc utique devitemus, et communi potius vero omnium bonorum perfrui quam priuato nostro gaudere quaeramus, ut, qui uiuit, iam non sibi uiuat, sicut ait apostolus, sed ei, qui pro ipsis mortuus est et resurrexit. per hoc enim mediator effectus est, ut nos reconciliet
Abbreviated transcription (Latin):
b scĩs. Ista est ꝯmunio cuiꝰdã diuine teleb̾¬
q rei publice. Hinc saturãtur paures nol
um ꝯsulentes. Namde ip̃d pane quo ał¬
les saturantur. quodã loco apłs dici. unꝰ¬
banis unũ corpus multi sumus. Quid gͦ com¬
pbendere. Que sii inqiit latitudo. sicut iam
iep ad diligendos mumnicos. Et longituto ut
osigamnimitate ꝓ hac latitudine moleste tołent᷑
Stastituto ut ꝓ hiis et̾num qd̾ in suꝑnis ẽ p̾mi
Año uanũ aliqiud tp̃ale speretur. eo ꝓfundũ
coñ gratuita gr̾a dei. ẜm secretum et abditũ uo¬
uuintatis existit. Iͥbi .n. radicati ibi fundati sumꝰ
Qadicati pp̃ agricultum̃ fundati pp̃ edificationẽ.
Q qm̃ ño est ab homine. dicit alio loco id̾ apłs.
i agͥ cultura. dei edificatio estis. Hoc totuma¬
grur cũ in hac ut̾a ꝑegͥnatione fides per dilcõm
sine ulla maloꝵ tosantia n̾o fide credit quod
ñ uidet nec spe desid̾at ꝙ nõ tenet sed in et̾nũ u̾i¬

Expanded text:
is. ista est communio cuiusdam diuinae caelestisque rei publicae; hinc saturantur pauperes noest, consulentes; nam de ipso pane. quo tales saturantur, quodam loco apostolus dicit: Unpanis, unum corpus multi sumus. quid ergo comprehendere? quae sit, inquit, latitudo, sicut iam usque ad diligendos inimicos. et longitudo, ut longanimitate pro hac latitudine molestiae tolerentur, et altitudo, ut pro his aeternum quod in supernis non uanum aliquid temporale speretur, et profundum, unde gratuita gratia dei secundum secretum et abditum uoluntatis eius exsistit. ibi enim radicati, ibi fundati sumus; radicati propter agriculturam, fundati propter aedificationem. quae quoniam non est ab homine, dicit alio loco idem apostolus: dei agricultura, dei aedificatio estis. hoc totum agitur, cum in hac nostra peregrinatione fides per dilectiosine ulla malorum tolerantia non fide credit quod non uidet, nec spe desiderat quod non tenet, sed in aeternum ueri