comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
it. ait corruptibile hoc ⁊ mortale hoc. uelut an gentis ⁊ ostendẽ¬
tis affectu. eui ali conuenit nisi mat̾ie corporali: hec gͦ mat̾ia
corporis que nunc corruptibił est induec incorruptionẽ: cũ ꝑfe¬
cta anima & dogmatib in corruptioĩs instructa. uti eis ceꝑit.
Et nolo mireris si uelud indum̃tum corporis ꝑfectam aiãm dici¬
mus. que ꝓpt̾ u̾bum d̾i ⁊ sapientiam eius nunc incorruptio no¬
minat᷑: cum ip̃e utiq quẽ dominus ⁊ creator anime iħe xp̃c. in¬
ĩ aĩa in dum̃tum eẽ dicit᷑ corporis. Ornam̃tũ .it. eius ẽ. celans
⁊ contegens eius mortalẽ nat᷑am. Tale ẽ ergo quod d̾r: Necesse
qd induta ẽ xp̃m. quiẽ sapientia ⁊ uerbũd̾i. Cum aũt uite par¬
ticipau̾it corpus hoc qd̾ aliqͣndo głosius habebimus: tc̃ ad id
qd̾ inmortale ẽ accedit: ut ⁊̃ incorruptibile fiat. Siquid nãq

Expanded text:
um. Quod enim ait: «Corruptibile hoc, et mortale hoc,» velut tangentis et ostendenum. Quod enim ait: «Corruptibile hoc, et mortale hoc,» velut tangentis et ostendentis affectu, cui alii convenit nisi materiæ corporali? Hæc ergo materia corporis quæ nunc corruptibilis est, induet incorruptionem, cum perfecta anima, et dogmatibus incorruptionis instructa, uti eo cœperit. Et nolo mireris si velut indumentum corporis perfectam animam dicimus, quæ propter verbum Dei et sapientiam ejus nunc incorruptio nominatur: cum ipse utique qui est Dominus et creator animæ Jesus Chrietiam anima indumentum dicitur esse corporis. Ornamentum enim ejus est velans et contegens ejus mortalem naturam. Tale est ergo quod dicitur: «Necesse quod induta est Christum qui est sapientia et Verbum Dei. Cum autem vitæ participaverit corpus hoc quod aliquando gloriosius habebimus, tunc ad id quod immortale est accedet ut etiam incorruptibile fiat. Si quid namque
Abbreviated transcription (Latin):
nifestius apareat utrum mat̾ia corporał ꝑ int̾ualla subsistat.
ꝯsicut ñ fuit ante ꝗͣ fieret: it̾m resoluatur. ut ñ sit: uideamus pͥ¬
mo si fieri potest ut uiuat aliquis sine corpore. Sienĩ potest a li¬
quis uiu̾e sine corpore: possunt ⁊ om̃ĩa eẽ sine corpore. Om̃ia .i.
ad unum finẽ tend̾e: suꝑior tͣctatus edocuit. Si aũt omnia pos¬
sunt carere corporib sñ dubio nonerit substantia corporalis. cu¬
ius usus nullus existec. Et quomͦ sentiemus illud qd̾ apłe dixit
necesse ẽ aut corruptibile ħ induere. in corruptionẽ. ⁊ mortale ħ
induere inmortalitatẽ. cum aũt corruptibile ħ induerit in
corruptionẽ. ⁊ mortale ħ induerit inmortalitatẽ. tẽ fiet sermo
qui scͥptus ẽ. absorta ẽ mors inuictoria. ubi ẽ mors uictoria tua:
absortus ẽ mors aculeus tius. aculeus aũt̃ mortis peccatũ. untꝰ

Expanded text:
nifestius appareat utrum materia corporalis per intervalla subsistat, nifestius appareat utrum materia corporalis per intervalla subsistat, et sicut non fuit antequam fieret, iterum resolvatur ut non sit videamus primum si fieri potest ut vivat aliquis sine corpore. Si enim aliquis potest vivere sine corpore, possunt et omnia esse sine corpore: omnia enim ad unum finem tendere superior tractatus edocuit. Si autem omnia possunt carere corporibus, sine dubio non erit substantia corporalis, cujus usus ullus existet. Et quomodo sentiemus illud quod dixit Apos«Necesse est autem corruptibile hoc induere incorruptionem, et mortale hoc induere immortali induerit immortalitatem, tunc fiet sermo qui scriptus est: Absorpta est mors in victoria: ubi est, mors, victoria tua? Absorptus est, mors, aculeus tuus: aculeus autem mortis» peccatum, virtus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ em̃datio erit asꝑior quidem ⁊ doloris plena. erga eos. qui uer¬
bo di obedire nolueit᷑: ꝑ eruditionẽ uͦ rationabilemq institu¬
tionẽ. ꝑ qͣm possent ad locupletiorem ꝓficere u̾itatis intellec¬
tum. hi qui in presenti uita in hec se studia dedidert̃. ⁊ m̃tib
purgatiores effecti. capaces iam hinc diuine sapientie ꝑrexert̃.
⁊ post hec statim finis om̃iũ consequet᷑. ac pro correctioe ⁊ enĩ¬
datioẽ eoꝵ quitalib indigent alius mundus rursum erit. uł si¬
milis huic qui nunc ẽ. uł hoc melior aut ⁊̃ multo det̾ior. Et qͣ¬
cumq ille erit post hunc mundũ qͣmdiu erit. Et si erit aliq̃ñ
c̃ nullus usqͣm sit mundus. aut si fuit aliqñ cum mundus oĩ
no ñ fuĩt. aut si fuert̃ plures uł eit̃. aut si accedat aliqñ ut alt̃
alt̾i equał ⁊ similis ꝑ om̃ia atq indiscretus eueniat. Ut ergo ma¬

Expanded text:
et emendatio erit, asperior quidem et doloris plena erga eos qui veret emendatio erit, asperior quidem et doloris plena erga eos qui verbo Dei obedire noluerunt: per eruditionem vero rationabilemque institutionem, per quam possent ad locupletiorem proficere veritatis intellectum hi qui in præsenti vita in hæc se studia dediderunt, et mentibus purgatiores effecti, capaces jam hinc divinæ sapientiæ perrexerunt: et post hæc statim finis omnium consequetur, et pro correctione et emendatione eorum qui talibus indigent, alius rursus mundus erit, vel similis isti qui nunc est, vel hoc melior, aut multo deterior; et qualiscumque ille erit post hunc mundus, quamdiu erit et si erit aliquando cum nullus unquam sit mundus, aut si fuit aliquando cum mundus non fuerit omnino: aut si fuerint plures, vel erunt, aut si accidat aliquando ut alter alteri æqualis et similis per omnia atque indiscretus eveniat. II. Ut ergo ma
Abbreviated transcription (Latin):
scrutariscͥpt᷑as diuinas: si quid forte in his detalib archamis
⁊ reconditus sensus reuelare: siquid in absconsis ⁊ reconditis ser¬
monib scõ sp̃u demonstrante ab his qui dignisunt pot̾it in¬
ueniri: cum plura testimonia de hac ip̃a specie fui̾nt congre
Uꝑ est ut post hec
requiramus utrũ añ hunc mundũ qui nũc ẽ mundus
alius fuit. ⁊ si fuit. utrũ talis fuĩt. quał iste qui nũc ẽ:
an paulo differentior uł inferior. aut omnino ñ fuit mundꝰ. s
tale aliquid fuĩt: qualem intelligimus illam post oĩũ finẽ
futurum. cũ tradetur regnum d̾o ⁊ pat̾. qui nichilominus
alt̾ius mundi fuit finis illius .s. post que hic mundus cepit.
lapsus aũt uarius intellectualium naturam ꝓuocau̾it dm̃:
ad istam uariam diu̾samq mundi conditionẽ. S ⁊ illud simi¬
lit̾ requirendum puto: utrũ post hunc mundũ. curatio aliqͣ.

Expanded text:
erscrutari Scripturas divinas, si quid forte in his de talibus arcanus erscrutari Scripturas divinas, si quid forte in his de talibus arcanus et reconditus sensus revelare, si quid in absconsis et reconditis sermonibus sancto Spiritu demonstrante his qui digni sunt poterit inveniri, cum plura testimonia de hac ipsa specie fuerint congreest ut post hæc requiramus utrum ante hunc mundum qui nunc est, mundus alius fuerit; et si fuit, utrum talis fuerit qualis iste qui nunc est, an paulo differentior, vel inferior; aut omnino non fuerit mundus, sed tale aliquid fuerit qualem illum intelligimus post omnium finem futurum, cum tradetur regnum Deo et Patri: qui nihilominus alterius mundi fuerit finis, illius scilicet post quem hic mundus cœpit; lapsus autem varius intellectualium naturarum provocaverit Deum ad istam variam diversamque conditionem mundi. Sed et illud similiter requirendum puto, utrum post hunc mundum curatio aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
tura corporea ex nchilo ꝑ int̾ualla tẽpoꝵ pro creata sicut cũ ñ
creatas cẽ rationabiles naturas. mat̾ialem u̾o substantiam
opinione quidem ⁊ intellectu solo seꝑari ab eis. ⁊ ꝓ ip̃is uł pp̃
ipas effectam uideri: s nunꝗͣ sine ip̃a. eas uł uixisse uł uiuere.
Solius namq tͥnitatis incorporea uita ex istere: recte putabit᷑.
Ut ergo suꝑuis diximus. mat̾iał ista substantia huiusmodi
ht̃ naturam. que ex om̃ib ad omia tͣnsformet᷑: c̃ ad inferiores
qͦsq trahitur. ⁊ incrassiorẽ corporis statũ solidiorẽq formatur.
ita ut uisibiles istas mundi species uariasq distinguat. Cum
rum micat: ⁊ spiritał corporis indum̃tis uł angłos d̾i uł filios
resurrectionis exornat: ex quib om̃ib diu̾sus ac uarius unius
mundi complebitur status. Uerũ hec si plemus discute̾ libet.
opportebit attentius ⁊ diligentiꝰ cũ om̃i metudi. ⁊ reu̾entia ꝑ¬

Expanded text:
tura corporea ex nihilo per intervalla temporum procreata, sicut cum non tura corporea ex nihilo per intervalla temporum procreata, sicut cum non creatas esse rationabiles naturas; materialem vero substantiam opinione quidem et intellectu solum separari ab eis, et pro ipsis vel post ipsas effectam videri, sed nunquam sine ipsa eas vel vixisse vel vivere: solius namque Trinitatis incorporea vita existere recte putabitur. Ut ergo superius diximus, materialis ista substantia hujus mundi habens naturam quæ ex omnibus ad omnia transformatur, cum ad inferiores quosque trahitur, in crassiorem corporis statum solidioremque formatur, ita ut visibiles istas mundi species variasque cum rum micat, et spiritualis corporis indumentis vel Angelos Dei, vel filios resurrectionis exornat ex quibus omnibus diversus ac varius unius mundi complebitur status. Verum si plenius hæc discutere libet, oportebit attentius et diligentius cum omni metu Dei et reverentia p
Abbreviated transcription (Latin):
origo ⁊ fons fiuii uł sp̃c scĩ pat̾ est. ⁊ nil his ant̾ius post̾iusue intel¬
ligi potest. ita etiã int̾ rationabiles naturas ⁊ mat̾iam corporalẽ
simił quedam societas uł propinquitas possit intelligi. ut. ã
plemus atq intentius inuestigent illud: solent inicium dis¬
putationis in flectere. ut inquirant si hec ip̃a nat᷑a corporea q̃
sꝑitaliũ ⁊ rationabiliũ m̃tiũ uitas feit ⁊ continet motꝰ. pari cũ
ipsis et̾nitate ꝑduret: an uero absoluta int̾ibit. ⁊ ꝑibit. Qd̃ ut
possit scrupulosius dep̃hendere: q̃rendũ pͥmo uidr. si possibi
leᷤpenit᷑ in corporeas remanere rationabiles naturas cũ ad sum¬
mum sc̃itatis acbatitudinis uenerint: qd̾ michi quidẽ. difficil¬
limũ ⁊ pene impossibile uid̾r: an necesse ẽ eas semꝑ coniunctã
eẽ corporib. Si ergo poss quis ostendere rationẽ qua possibi¬
le eẽt eas omnimodis carere corporib: conseq̃ns uidebat᷑. qd̾ na¬

Expanded text:
i vel Spiritus sancti Pater est, et nihil in his anterius posteriusve intelligi potest; ita etiam inter rationabiles naturas et materiam corporalem, similis quædam societas vel propinquitas possit intelligi. Quam rem ut plenius atque intentius investigent, illuc solent initium disputationis inflectere, ut inquirant si hæc ipsa natura corporea quæ spiritualium et rationabilium mentium vitas fert et continet motus, pari cum ipsis æternitate perduret, an vero absoluta interibit et peribit. Quod ut possit scrupulosius deprehendi, quæ rendum primo videtur, si possibile est penitus incorporeas remanere rationabiles naturas, cum ad summum sanctitatis ac beatitudinis venerint, quod mihi quidem difficillimum et pene impossibile videtur; an necesse est eas semper conjunctas esse corporibus 5. Si ergo posset quis ostendere rationem qua possibile esset eas omnimode carere corporibus, consequens videbitur quod na
Abbreviated transcription (Latin):
ligendum uid̃r. Deprecari .it. prẽm ꝓ peccatis nr̃is dicit᷑. De spũ
scõ ꝑ aclitus consolator debet intelligi: pro eo qd̃ consolationẽ p̃¬
stat animab. quib aꝑte reuelat sensum scientie spiritał.
⁊ ab inferiorib incipientes ad suꝑiora conscend̾e. Esse nã

Expanded text:
ligendum videtur; deprecari enim Patrem pro peccatis nostris dicitur. De Spiritu ligendum videtur; deprecari enim Patrem pro peccatis nostris dicitur. De Spiritu sancto Paracletus consolator debet intelligi, pro eo quod consolationem præstat animabus, quibus aperte revelat sensum scientiæ spiritualiet ab inferioribus incipientes ad superiora conscendere. Esse
Abbreviated transcription (Latin):
namq desp̃u sc̃o participare meruerit. cognitis in effabilib sacra¬
m̃tis. consolationẽ sine dubio ⁊ leticiã cordis assumit. Cũ enĩ ratio¬
nes omnũ que fiunt quare uł qualit̾ fiant spũ indicante cog¬
nou̾it: ĩnullo utiq conturbari eius anima pot̾it. aut nullũ
m̃tionẽ: ⁊ pro uirib nr̃is qualit̾ de eo sentiri debeat exposuimus.
d̾r aut̃ etiam saluator nr̃ ꝑ aclitus in epła ioħis cũ dicit. siquis no¬
strũ peccau̾it. ꝑ aclitum habemus ad prẽm iħm xp̃m iustũ ⁊⁊ ip¬
se ẽ repropiciatio pro peccatis nr̃is. consid̾emus neforte aliud hic
significet hec appellatio ꝑ acliti de saluatore: aliud de spũ scõ. Ui¬
detur .it. de saluatore paraclitus dici deprecator. Utrũq significat
sequit᷑ sermonẽ quo ait. quia ip̃e ẽ repropiciatio pro peccatis
nr̃ĩs: magis in saluatore nom̃ paracliti pro deprecatore intel¬

Expanded text:
namque de Spiritu sancto participare meruerit, cognitis ineffabilibus sacranamque de Spiritu sancto participare meruerit, cognitis ineffabilibus sacramentis, consolationem sine dubio et lætitiam cordis assumit: cum enim rationes omnium quæ fiunt, quare vel qualiter fiant, Spiritu indicante cognoverit, in nullo utique conturbari ejus anima poterit, aut ullum mentionem, et pro viribus nostris qualiter de eo sentiri debeat, exposuimus; dicitur autem etiam Salvator noster paracletus in Epistola Joannis cum dicit: «Si quis nostrum peccaverit, pase est propitiatio pro peccatis nostris» consideremus ne forte aliud hic significet hæc appellatio paracleti de Salvatore, aliud de Spiritu sancto. Videtur enim de Salvatore paracletus dici deprecator: utrumque enim significat sequitur sermonem, quo ait: «Et ipse est repropitiatio pro peccatis nostris,» magis in Salvatore nomen paracleti pro deprecatore intel
Abbreviated transcription (Latin):
q consid̾a̾ntes ex quo oꝑe uł actu paraclitus nominet᷑: uilib eũ
nescio quib spiritib comparart᷑. ⁊ ꝑ hoc conturbare conati sut
u̾o tante eum potentie ac maiestatis ostendit. ut dicat apłos nõ
posse caꝑe ad huc ea q̃ uolebat eos docere saluator: nisi cum adue¬
nerit sp̃c sc̃s qui se eoꝵ animab infundens illuminare eos possit
de ratioẽ ac fide tͥntatis. Isti u̾o ꝓ imꝑicia intellectus sui. qua nõ
solum ip̃i qd̾ rectum consequatur ñ ualent ex ponere: s ne his qͥdẽ
q̃ a nobis dicuntur possunt audientiam commodare: minora
b tradidert̾: erratico magis sp̃u depͣuati. qm scĩ sp̃c institutiom¬
in effabilia sunt. ⁊ q̃ ñ licet homini loqui .i. que indicari huma¬
no sermone ñ possut. Qd̾ aũt ait ñ licet. pro eo qd̾ ñ potest.
ẽ. ꝓpter qd̃ habere ea possumus: lice̾ nob̃ dicit. Paraclitus uͦ qd̾ d̾r sp̃c

Expanded text:
que considerantes ex quo opere vel actu Paracletus nominetur, vilibus eum que considerantes ex quo opere vel actu Paracletus nominetur, vilibus eum nescio quibus spiritibus compararunt, et per hoc conturbare conati suntvero tantæ eum potentiæ ac majestatis ostendit, ut dicat Apostolos non posse capere adhuc ea quæ volebat docere eos Salvator, nisi cum advenerit Spiritus sanctus, qui se eorum animabus infundens illuminare eos possit de ratione ac fide Trinitatis. Isti vero pro imperitia sui intellectus, quia non solum ipsi quod rectum est consequenter non valent exponere, sed ne his quidem quæ a nobis dicuntur possunt audientiam commodare, minora bus tradiderunt, erratico magis spiritu depravati, quam sancti Spiriineffabilia sunt, et «quæ non licet homini loqui,» id est quæ indicari humano sermone non possunt. Quod autem ait non licet, pro eo quod non potestest, propter quod habere ea possumus, licere nobis dicit. Paracletus vero quod dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
płims ⁊̃ illud magnificentissimũ demonstratur: qd̾ ea que
corporeum. ⁊ maius aliquid .i. spiritale quid poterat intelli¬
gere in lege uł inꝓpħis. Cunc aũt in numere sunt. multi¬
tudines credentiũ. qui licet ñ om̃s possut ꝑ ordinẽ atq ad
liquidũ spiritał intelligentie explanare conseq̃ntiã: tam̃
om̃s ꝑsuasũ hñt. qd̾ neq circũcisio corporaliter intelligi de¬
debeãt. neq ociũ sabbati uł sangunnis effusio peccoris. neq
qd̾ de his moysi responsa darent᷑. ⁊ado. Qui utiq sensus
multi sunt intellectus de xp̃o. qui utiq qͣmuis sapientie sit ñ
tam̃ in om̃ib sapientie agit. aut optinet uim. Nisi in his qui
in ip̃a sapientia student: neq cum medicus dicat᷑ erga om̃s qͣi
medicus agit. s erga illos tantũ qui egritudins sue intellec¬
ticipare meruerit. Quas diuisiones ac differentias ñ adu̾ten¬
tes hi qui paraclitum eũ in euangłio audiunt nominari. ne¬

Expanded text:
m illud magnificentissimum demonstratur, quod ea quæ corporeum, et majus aliquid, id est, spirituale quid poterat intelligere in Lege vel Prophetis; nunc autem innumeræ sunt multitudines credentium, qui licet non omnes possint per ordinem atque ad liquidum spiritualis intelligentiæ explanare consequentiam, tamen omnes persuasum habent, quod neque circumcisio corporaliter intelligi debeat, neque otium sabbati, vel sanguinis effusio pecoris, neque quod de his Moysi responsa darentur a Deo: qui utique sensus multi sunt intellectus de Christo, qui utique quamvis sapientia sit, non tamen in omnibus sapientiæ agit aut obtinet vim, nisi in his qui in ipso sapientiæ student; neque cum medicus dicatur, erga omnes quasi medicus agit, sed erga illos tantum qui ægritudinis suæ intellecticipare meruerit. Quas divisiones ac differentias non advertentes hi qui eum Paracletum in Evangelio audiunt nominari, ne
Abbreviated transcription (Latin):
uita ñ expurgati ad resurrectionẽ uement .i. percatores de t̾remᷤ
sumit exemplum. dicens. Alia corpora uolucrũ alia pisciũ. Digne
⁊enĩ scĩs celestia: t̾rena peccatorib comparant᷑. ħ quidẽ dicta sint ad

Expanded text:
vita non expurgati ad resurrectionem venient, id est peccatores, de terrenis vita non expurgati ad resurrectionem venient, id est peccatores, de terrenis sumit exemplum, dicens: «Alia corpora volucrum, alia piscium.» Digne etenim sanctis cœlestia, terrena peccatoribus comparantur. Hæc quidem d
Abbreviated transcription (Latin):
penitꝰ alienus. Siuͦ scd̾m id qd̾ conseq̃ns ẽ dixerit᷑ quia oẽ corpus
ceud qͦdam habitu deformatur. requiremus ab eissi possunt nob̾
remus ab eis. quomi ostendent uerũ eẽ illud qd̾ dictum ẽ. quia
alia camo uolucrũ. alia pisciũ. ⁊ corpora celestia ⁊ corpora t̾restria
halia quidẽ celestiũ gła. alia uͦ t̾restriũ. alia uͥo gła soł alia gła lu
ne alia gła stellarũ. stella abstella differt ingła. ita ⁊ resurrection
mortuoꝵ. Scd̾m istam gͦ conseqͣntiam celestiũ corpoꝵ ostendant
nob differentias głe eoꝵ qui resurgunt. Et si ullo gñe conatifuĩnt:
sed̾ m celestiũ corpoꝵ differentias aliqͣm ex cogitare rationẽ q̃te¬
nus ab eis ut ⁊̃ scd̾m t̾renoꝵ corpoꝵ corparationẽ differentias re¬
surrectionis adsignẽt. Nos uͦ ita intelligimus qd uolens apłe desc¬
lia gła stellarũ. Et iterũ uolens differentias eoꝵ docẽ qui in hac

Expanded text:
penitus alienus. Si vero secundum id quod consequens est dixerint quia omne corpus penitus alienus. Si vero secundum id quod consequens est dixerint quia omne corpus certo aliquo habitu deformatur, requiremus ab eis si possunt nobis iremus ab eis. Quomodo ostendent verum esse illud quod dictum est quia «alia caro volucrum, alia piscium, et corpora cœlestia et corpora terrestria, sed alia quidem cœlestium gloria, aliao mortuorum?» Secundum istam ergo consequentiam cœlestium corporum ostendant nobis differentias gloriæ eorum qui resurgunt, et si ullo genere conati fuerint secundum cœlestium corporum differentias aliquam excogitare rationem, quæremus ab eis ut etiam secundum terrenorum corporum comparationem differentias resurrectionis assignent. Nos vero ita intelligimus, quod volens Aposlia» gloria stellarum;» et iterum volens differentias eorum docere qui in hac
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i resurgunt. ⁊ si nece ẽ nos eẽ in corporib si ceite necẽ ẽ: ñ in aliis
qͣm in ur̃is corporib esse debemus. Qd̾ si uerũ ẽ qd̾ resurgunt.i
spiritalia resurgunt: dubium ñ ẽ quin abiecta corruptione ⁊ de¬
posita mortalitate resurgere dicant᷑ amortuis. Alioqum uanũ
iudebit᷑ ⁊ suꝑfluum. resurgere quẽ amortuis: ut it̾m moriatur.
Qd̾ ita demũ intelligi eudentius potest. si quis diligent᷑ adu̾¬
tat qd̾ animał corporis qͣlitas q̃ int̾ram seminat᷑. spiritał cor¬
poris reparet qualitatẽ. Ex animali namq corpore. ip̃a uutꝰ
resurrectionis: gr̃a spiritale corpus educit: cũ id ab indigni¬
t̃ ⁊ sapientisimi int̾rogabimus eossi omne corpus schema aliqd
dñ aliquo habitu deformet᷑ imꝑitissimi oĩũ atq insipientis¬
sum uidebuntur. Nulł.it. ħ̃ negabit. nisi sit ab om̃i eruditione

Expanded text:
nostri resurgunt: et si necesse est nos esse in corporibus, sicut certe necesse est, non in aliis nostri resurgunt: et si necesse est nos esse in corporibus, sicut certe necesse est, non in aliis quam in nostris corporibus esse debemus. Quæ si verum est quod resurgunt et spiritualia resurgunt, dubium non est quin abjecta corruptione et deposita mortalitate resurgere dicantur a mortuis: alioquin vanum videbitur et superfluum resurgere quemquam a mortuis, ut iterum moriatur. Quod ita demum intelligi evidentius potest, si quis diligenter advertat quæ sit animalis corporis qualitas, quæ in terram seminata spiritualis corporis reparet qualitatem. Ex animali namque corpore ipsa virtus resurrectionis et gratia spirituale corpus educit, cum id ab indignitur et sapientissimi, interrogabimus eos si omne corpus schema aliquod rpus quod non aliquo habitu deformetur, imperitissimi omnium atque insipientissimi videbuntur. Nullus enim hoc negabit, nisi sit ab omni eruditione
Abbreviated transcription (Latin):
tioẽ scͥpsimus: ⁊ quid nob̾ de ħ uidet᷑. ostendimus. s ⁊ nc̃ ꝓpt̾ cõse¬
q̃ntiã tͣctatus pauca inde repet̾ẽ ñ uid̾r absurdũ: maxime ꝓpt̾ħ
qd̾ offendunt᷑ quidã in ecłiastica fide. qd̾ uł stulte ⁊ penit᷑ insipi¬
ent̾ de resurrectioẽ credamus: p̾cipue ħ̾etici. Quib ħ mͦ arbit᷑r
respondendũ. Si confitent᷑. ⁊̃ ipsi quia resurrectio sit mortuoꝵ:
respondeant quidẽ nob̃ qd mortuũ ẽ. ñne corpus: Corporis gͦ
resurrectõ fiet. Tũ deinde dicant. si utendũ nob̃ putant eẽ corpo¬
rib aut ñ. Arbitͦr apło paulo dicente. quia seminat᷑ corpus
aĩale. resurget spiritale. istos negare ñ posse. qd̾ corpus resurgat
uł qr in in resurrectioẽ corporib utamur. Qͥ d gͦ. Si ceitũ ẽ. quia
co ea resurge̾. ut his it̾m ex resurrectioẽ induamͣ. Alterũ gͦerit
ex altõ. Nam ⁊ si resurgunt corpora: sine dubio ad indum̃tum

Expanded text:
tavimus, et quid nobis de hoc videretur ostendimus. Sed et nunc propter consequentiam tractatus pauca inde repetere non videtur absurdum, maxime propter hoc quod offenduntur quidam in ecclesiastica fide, quasi velut stulte et penitus insipienter de resurrectione credamus; præcipue hæretici, quibus hoc modo arbitror respondendum. Si confitentur etiam ipsi quia resurrectio sit mortuorum, respondeant nobis quid est quod mortuum est. Nonne corpus? Corporis ergo resurrectio fiet. Tum deinde dicant si utendum nobis putant esse corporibus, an non? Arbitror, Apostolo Paulo dicente quia «seminatur corpus animale, resurget corpus spirituale,» istos negare non posse quod corpus resurgat, vel quia in resurrectione corporibus utamur. Quid ergo? Si certum est quco ea resurgere, ut his iterum ex resurrectione induamur. Alterum ergo hæret ex altero. Nam et si resurgunt corpora, sine dubio ad indumentum
Abbreviated transcription (Latin):
deceptionis existere. s ⁊de singłis diuine ꝓuidentie iudiciũ discet.
de his q̃ accidt̃ hominib. qd̃ ñ fortuito. uł casu accidt̃. uł ratioẽ qua¬
dã tam examinata.tam ardua. ut eam ñ solũ scõꝵ. s fortassis oĩũ ho¬
minũ. ne numerꝰ quidẽ p̃te̾at capilloꝵ. cuiꝰ ꝓuidentie ratio ꝑdu¬
cat᷑ usq ad duos passeres. qui denario distrahunt᷑. siue sꝑitaliter.
siue ⁊̃ scd̾m lit̾am passerib intelloctis. nc̃ . it. adhuc int̾im q̃rit᷑: tuc̃
aũt ibi iam manifeste uidebit᷑. Ex quib om̃ib putandũ ẽ. qd̾ ite¬
rũ ñ parũ tẽꝑis tͣnseat usqueqͦ coꝵ tantũmͦ q̃ suꝑ t̾ram sunt ratio
post uite abscessum dignis ⁊ b̃n mitis ostendat᷑. ut ꝑ hoꝵ om̃uĩ ag¬
uitionẽ ⁊ plene scientie grãm. leticia in enarrabili ꝑfruant᷑. T̃um¬

Expanded text:
deceptionis extitere. Sed et de singulis divinæ Providentiæ judicium discet, deceptionis extitere. Sed et de singulis divinæ Providentiæ judicium discet, de his quæ accidunt hominibus, quod non fortuito vel casu accidunt, sed ratione quadam tam examinata, tam ardua, ut eam non solum sanctorum, sed fortassis omnium hominum, ne numerus quidem prætereat capillorum, cujus Providentiæ ratio perducatur usque ad duos passeres qui denario distrahuntur, sive spiritualiter, sive etiam secundum litteram passeribus intellectis. Nunc enim adhuc interim quæritautem ibi jam manifeste videbitur. Ex quibus omnibus putandum est, quod interim non parum temporis transeat usquequo eorum tantummodo quæ super terram sunt ratio post vitæ abscessum dignis et benemeritis ostendatur, ut per eorum omnium agnitionem et plenæ scientiæ gratiam, lætitia inenarrabili
Abbreviated transcription (Latin):
beleoꝵ ⁊ septimanas annoꝵ s ⁊ festoꝵ dierũ ⁊ feriarũ rationẽ
uidebit: & omniũ sacͥficioꝵ ⁊ purificationũ intuebitur causas. Qͥd
seminis pro fluinũ patiunt᷑. adu̾tet: ⁊ agnoscet quoq q̃ ⁊ qͣnte qͣ¬
lesq uirtutes sĩt bone. queq nichilominꝰ contͣrie. & qui uł ilł affe¬
ctus fit c̃ homurib. uł istis contentiosa emulatio. Intuebit᷑ qͦ ⁊̃¬
q̃sit ratio aĩarũ. q̃ue diu̾sitas aĩaliũ. uł eoꝵ q̃ in aqͥs uiuunt. uł
auiũ uł ferarũ. q̃ue sit q̃ intam multas species singła gn̾a dedu¬
cant᷑. qͥ creatoris prospectus. uł quis ꝑ hec singła sapientie eius te¬
gitur sensus. S ⁊ agnoscet qͣ ratiõe radicib quibdã uł herbis
ad sociant᷑ q̃dam uirtutes. ⁊ aliis ecõtͣrio herb̃ uł radicib depellũ¬
t᷑. q̃ ratio apostatarũ angłoꝵ. q̃ue causa qd̾ his qui cos ñ tota fide
contempserint. uł adulari in aliquib possunt. uł erroris causa ac

Expanded text:
timanas annorum: sed et festorum dierum et feriarum rationes videbit: et omnium sacrificiorum et purificationum intuebitur causas: quæ seminis profluvium patiuntur, advertet: et agnoscet quoque quæ et quantæ qualesque virtutes sint bonæ, quæque nihilominus contrariæ, et qui vel illis affectus sit ratio animarum, quæve diversitas animalium, vel eorum quæ in aquis vivunt, vel avium, vel ferarum, quidve sit quod in tam multas species singula genera deducuntur, qui Creatoris prospectus, vel quis per hæc singula sapientiæ ejus tegitur sensus. Sed et agnoscet qua ratione radicibus quibusdam vel herbis associantur quædam virtutes, et aliis e contrario herbis vel radicibus depelluntur; quæ ratio apostatarum Angelorum, quæve causa quod iis qui eos non tota fide contempserint, vel adulari in aliquibus possunt, vel erroris causa ac
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃ patix̃. ip̃e tam̃ uͥq ẽ: et uniu̾sa ꝑcurrit. Nec ultͣ intelligamꝰ
eum in exiguitate. in q̃ nob̃ ꝓpt̾ nos effectus ẽ .i. in illa circũscͥptio¬
ne ꝙͣ in nr̃o corpore int̾rispositus. in t̾ homines habuit. quo uelũ
ca ꝑuen̾int sci: tunc iam rationẽ astroꝵ ꝑ singła ꝑuidebunt. et
siue animantia sunt siue quicquid illud ẽ comprehendent. s
alias rationes oꝑũ di quas eis ip̃e reuelabit intelligent. Iam. it.tã¬
ꝗ̃ filiis ierũ causas ⁊ uirtitẽ sue conditiois ostendet. ⁊ docet eos qͣre¬
illa stella in illo loco posita celi ẽ.: & qͣre ab alia tanto diriĩte spa¬
cio separat᷑. u̾bi grã si ꝓpinquior fuiss quid ex ħ eẽt fut᷑m. siuͦ lõgiꝰ
quid accid̾et. aut si maior fuiss illa stella q̃m illa. quomͦ simił ñ¬

Expanded text:
 meum2.» Ipse tamen ubique est, et universa percurrit. Nec ultra intelligamus eum in ea exiguitate in qua nobis propter nos effectus est id est, non illa circumscriptione quam in nostro corpore in terris positus inter homines habuit, quo velut ca pervenerint sancti, tunc jam rationem astrorum per singula pervidebunt, et sive animantia sunt, sive quidquid illud est, comprehendent. Sed et alias rationes operum Dei quas eis ipse revelabit intelligent. Jam enim tanquam filiis rerum causas, et virtutem suæ conditionis ostendet; et docebit eos quarilla stella in illo loco cœli posita est, et quare ab alia tanto dirimente spatio separatur: verbi gratia, si propinquior fuisset, quid ex hoc esset futurum; si vero longius, quid accideret; aut si major fuisset illa stella quam illa, quom
Abbreviated transcription (Latin):
atq asuis inuicẽ diuulsa compagib. inm̃si doloris gn̾are cruciat̃:
ita cũ aĩa extͣ ordinẽ atq compagem. uł eam armoniã qͣ ad bene
agendũ. ⁊ utilit̾ sentiendũ. a d̾o creata ẽ. fui̾t inuenta. nec sibimet ip̃i
rationabiliũ motuũ conpagine consernare: penam cruciatũq pu¬
tanda sit. sibimet ip̃i ferre discidii.:⁊ inconstantie sue. atq in ordina¬
tionis sentire suppliciũ. queq aĩe dissolutio atq diuulsio. cũ adhi¬
biti ignis ratioẽ fuit explorata: sine dubio ad firmiorẽ sui cõpa¬
ginẽ instaurationẽq solidat᷑. Multa sunt etiã alia q̃ nos latent.
que illi soli cognita sunt. qui ẽ medicus aĩarũ nr̃arũ Sienĩ ad cor¬
poris sanitatẽ pro his uicus q̃ ꝑ escam potũq colligimus. necessa

Expanded text:
atque a suis invicem divulsa compagibus immensi doloris generare cruciatum, atque a suis invicem divulsa compagibus immensi doloris generare cruciatum, ita cum anima extra ordinem atque compagem, vel eam harmoniam qua ad bene agendum et utiliter sentiendum a Deo creata est, fuerit inventa, nec sibimetipsi rationabilium motuum compagine consonare, pœ- nam cruciatumque putanda sit suimetipsius ferre dissidii, et inconstantiæ suæ, atque inordinationis sentire supplicium. Quæ animæ dissolutio atque divulsio cum adhibiti ignis ratione fuerit explorata, sine dubio ad firmiorem sui compaginem instaurationemque solidatur. VI. Multa sunt etiam alia quæ nos latent, quæ illi soli cognita sunt qui est medicus animarum nostrarum. Si enim ad corpo
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. scd̾m euangłm meũ ꝑ iħm xp̃m. Ex quo intelligit᷑ qd̾ cura
ipãm anime substantiã torm̃ta q̃dam ex ip̃is peccatoꝵ noxiis af¬
consid̾ari possibile ẽ. ex his passionũ uicis q̃ animab accidere
solent. id. ẽ. cum uł flaminis amoris exurit᷑ aĩa. uł zeli aut liuoris
ignib macerat᷑. aut cũ ira agitatur. uł cũ in same ł tͥsticie inm̃sita¬
te cõsumit᷑. quomͦ hoꝵ maloꝵ nimietates aliqͣnti intołabilit̾ ferẽ¬
tes. mortẽ subire. qͣm huiꝰcemodi cruciat᷑ ꝑpeti tolerabilius habu¬
ere.Requires sane si his qui uitioꝵ mał istis q̃ supradiximus in reciti
sunt. nͨ em̃datioĩs aliquid in hac uita ad huc positi comparare
sibimet potueit᷑. & ita ex ħ mundo abscesseit̃. sufficiat illis ad penã
uita em̃dationis medicam̃to mitigatũ ẽ: an his affectib in muta¬
tis gen̾ał pene stimuł uexabunt᷑. S ⁊ aliam supplicioꝵ. spẽm in¬
telligi arbitror posse. qr sicut quidẽ sentimus. soluta corporis m̃bra

Expanded text:
igitur quod circa ipsam animæ substantiam tormenta quædam ex ipsis peccatorum noxiis afconsiderari possibile est ex his passionum vitiis quæ animabus accidere solent, id est, cum vel flammis amoris exuritur anima, vel zeli vel livoris ignibus maceratur, aut cum ira agitatur, vel cum insaniæ vel tristitiæ immensitate consumitur, quomodo horum malorum nimietates aliquanti intolerabiliter ferentes, mortem subire, quam hujuscemodi cruciatus perpeti, tolerabilius habuere. Requires sane si his qui vitiorum malis istis quæ supra diximus irretiti sunt, nec emendationis aliquid in hac vita adhuc positi comparare sibimet potuerunt, et ita ex hoc mundo abcesserunt, sufficiat illis ad pœnam vita emendationis medicamento mitigatum est; an his affectibus immutatis generalis pœnæ stimulis vexabuntur. Sed et aliam suppliciorum speciem intelligi arbitror posse; quia sicut quidem sentimus soluta corporis membra
Abbreviated transcription (Latin):
cibis iam. ñ ut crescamus. s uͥ uiuamus ⁊ reseruemur in uita. ꝑescã.
ita arbitror ⁊ m̃tẽ ⁊̃ cũ iam uen̾it ad ꝑfectũ. uescitam̃ ⁊ uti ꝓpͥis ⁊ cõ

Expanded text:
cibis jam non ut crescamus, sed ut vivamus et conservemur in vita per escas cibis jam non ut crescamus, sed ut vivamus et conservemur in vita per escas ita arbitror et mentem etiam cum venerit ad perfectum, vesc
Abbreviated transcription (Latin):
mina nc̃ audiuimus. ⁊ ad inuisibilia q̃ multa quidẽ eẽ paulus apł
docuit. q̃ aũt sint uł qͣm hñt differentiam. ne exiguo quidẽ aliquo
intellectu comcẽ possumus. Et ita crescens ꝑ singła rationabił natu¬
ra. ñ sic̃ in carne uł corpore :⁊ aĩa in hac uita crescebat. s m̃te ac sen¬
su aucta ad ꝑfectã scientiã mens iam ꝑfecta ꝑducit᷑: ne quaqũa iã
ult̃ istis carnalb sensib impedita. s intellectualib increm̃tis aucta
semꝑ ad purũ. Et ut ita dix̾im facie ad faciẽ rer̃ causas inspiciens.
potit᷑ ꝑfectioẽ pͥmo illa q̃ in id ascendit. scd̾o quia ꝑmanet cibos qͥ¬
b uescatur. hñs: scilicet thcoremata ⁊ intellectus rerũ. ratioẽsq cau¬
sarũ. Sic̃. it. in hac uita nr̃a corporea. pͥmo in ħ ip̃m qd̾ sumus corpo
ralit̾ crescimus. in pͥma etate ciboꝵ sufficientia nob̾ increm̃ta p̃stan¬
te: postea u̾o qͣm crescendi ad m̃surã sui fuit expleta ꝓceritas. utim̃

Expanded text:
c audivimus, et ad invisibilia: quæ multa quidem esse Paulus Apostolus docuit, quæ autem sint, vel quam habeant differentiam, ne exiguo quidem aliquo intellectu conjicere possumus. Et ita crescens per singula rationabilis natura, non sicut in carne vel corpore et anima in hac vita crescebat, sed mente ac sensu aucta, ad perfectam scientiam mens jam perfecta perducitur, nequaquam jam ultra istis carnalibus sensibus impedita, sed intellectualibus incrementis aucta, semper ad purum, et, ut ita dixerim, facie ad faciem rerum causas inspiciens, potitur perfectione primo illa qua in id ascendit, secundo qua permanet, cibos quibus vescatur habens theoremata et intellectus verum rationesque causarum. Sicut enim in hraliter crescunt, in prima ætate ciborum sufficientia nobis incrementum præstante; postea vero quam crescendi ad mensuram sui fuerit expleta proceritas, utimur
Abbreviated transcription (Latin):
risalẽ urbẽt̾renã reedificandã lapidib p̾ciosis i fundam̃ta eiꝰ lacien¬
dis ꝯielapide i aspide muros eiꝰ erigẽdos ⁊ ppugnacła eĩ exlapide estai¬
lo.pibolũ ꝙͦ habitam ex lapidibꝰ electis ⁊ uarus .i. iaspide:⁊ saphiro.⁊ cal¬
cedonio ⁊ smaragdo ⁊ sardio :⁊ omchino. ⁊ cͥsolito. ⁊ csopͣsso: ⁊ acincto.
amenisto. lũ ⁊̃ minists̃ deliciarũ suqr dandos sibi alienigenas putã
qs us aratores habeat᷑. uł structores pariecũ aqͥb diruta ip̃oꝵ i conlap¬
saciuitas exstruant᷑ ⁊ arbit̾nt᷑. qd̾ facultates gentiũ accipiant ad
ferãt eis aurũ. thus ⁊ lapidesp̃ciosos :⁊ ħ conãt᷑ exauctoritate ꝓphicad

Expanded text:
renam urbem reædificandam lapidibus pretiosis in fundamenta ejus jaciendis, et de lapide jaspide muros ejus erigendos, et propugnacula ejus ex lapide crystallo; peribolum quoque habituram ex lapidibus electis et variis, id est jaspide et sapphiro et chalcedonio et smaragdo et sardio et onychino et chrysolitho et chrysopasso et hyacintho et amethysto. Quinetiam ministros deliciarum suarum dandos sibi alienigenas putant, quos vel aratores habeant, vel structores parietum, a quibus diruta ipsorum et collapsa civitas extruatur: et arbitrantur quod facultates gentium accipiant ad ferant eis aurum, et thus, et lapides pretiosos. Et hæc conantur auctoritate prophetica
Abbreviated transcription (Latin):
atq inflamat᷑ ad penas: c̃ mens ip̃a uł conscientia ꝑ diuinã uir¬
tutẽ oĩa in memoriã recipiens. quoꝵ insemet ip̃a signa q̃dam ac
formas cum peccaret expresserat. ⁊ singłoꝵ que fede acturpiter
gesserat. uł ⁊̃ impie comiiserat. hystoriam qͣndã scelerũ suoꝵ añ
ocłos uidebit expositam. Tunc ⁊ ip̃a conscientia ꝓpriis stimulis a¬
gitat᷑ atq conpungit᷑: et sui ip̃a efficit᷑ accusatͥx ⁊ testis. Qd̾ ita

Expanded text:
psa vel conscientia per divinam virtutem omnia in memoriam recipiens, quorum in semetipsa signa quædam et formas, cum peccaret, expresserat, et singulorum quæ vel fœde ac turpiter gesserat, vel etiam impie commiserat, historiam quamdam scelerum suorum ante oculos suos videbit expositam; tunc et ipsa conscientia propriis stimulis agitatur atque compungitur, et sui ipsa efficitur accusatrix et testis. Quod ita
Abbreviated transcription (Latin):
quoq uita positi inditia q̃dam fut᷑oꝵ. licet ꝑ speculũ ⁊ enigia¬
ta tam̃ ex aliqua parte conceꝑant: que manifestius ⁊ luciduis
scĩs in suis & locis & tẽporib reuelant᷑. Siquis sane mundꝰ corde:
& purior m̃te. ⁊ excitatior sensu fuit̾. uelocius ꝓficiens: cito ⁊ aers
locum ascendet. ⁊ ad celoꝵ regna ꝑueniet ꝑ locoꝵ singłoꝵ ut ita
dix̃im mansiones: qͣs greci quidẽ speras .i. globos appellauerũt.
scͥptura u̾o diuina celos nominat. in quib singłis ꝑspiciet pri¬

Expanded text:
quoque vita positi indicia quædam futurorum, licet per speculum et ænigmaquoque vita positi indicia quædam futurorum, licet per speculum et ænigmata, tamen ex aliqua parte conceperant, quæ manifestius et lucidius sanctis in suis et locis et temporibus revelantur. Si quis sane mundus corde, et purior mente, et exercitatior sensu fuerit, velocius proficiens, cito ad aëris locum ascendet, et ad cœlorum regna perveniet per locorum singulorum, ut ita dixerim, mansiones; quas Græci quidem sphæras, id est globos appellaverunt, Scriptura vero divina cœlos nominat in quibus singulis pri
Abbreviated transcription (Latin):
ximus s ⁊diu̾sitatẽ qm pltmaant᷑ homines. uerũ uidentes hae
rationes eoꝵ ñ intelleximus. s ħ nobis tm̃ ex ip̃a que uidimus diu̾¬
sitate suggestum ẽ. ui in quiramus ⁊ ꝑscrutemur. qua ratioẽ ista¬
ista om̃ia uł diu̾sa suint creata uł uarie dispensantur. ⁊ concepto
in t̾ris huiscemodi agnitioĩs uł studio uł amore. dabit᷑ nobis pꝰ
exitũ etiam cognitio eius ⁊ intelligentia. si tam̃ res procedat ex uo¬
to. Cũ gͦ compirhend̾imus integre eius rationẽ: tc̃ utͦq modo cõ¬
p̃hendemus ea q̃ uidemus suꝑ t̾ram. Tale gͦ aliquid etiã de aeria
sede dicendũ ẽ. Puto .it. qd̾ scĩ quiq discedentes ex hac uita ꝑ mane¬
bunt in loco aliquo int̾ra posito que paradisũ dicit scͥptura di¬
uina. uł in quodã eruditionis loco ⁊ ut ita dix̾im auditorio uł
scola animarũ: in qͦ de om̃ib his q̃ in t̾ris uiderãt doceantur. Indi¬
tia quoq q̃dam accipiant ⁊̃ deconseq̃ntib ⁊ futuris. sic̃ in hac

Expanded text:
 homines; verum videntes hæc, rationem eorum non intelleximus, sed hoc nobis tantum ex ipsa quam vidimus diversitate suggestum est, ut inquiramus et perscrutemur qua ratione ista omnia vel diversa fuerint creata, vel varie dispensentur; et concepto in terris hujuscemodi agnitionis vel studio vel amore, dabitur nobis post exitum etiam cognitio ejus et intelligentia: si tamen res procedat ex voto. Cum ergo comprehenderimus integre ejus rationem, tunc utroque modo comprehendemus ea quæ vidimus super terram. Tale ergo aliquid etiam de aërea sede dicendum est. Puto enim quod sancti quique discedentes de hac vita permanebunt in loco aliquo in terra posito, quem paradisum dicit Scriptura divina, velut in quodam eruditionis loco, et, ut ita dixerim, auditorio vel schola animarum in quo de omnibus his quæ in terris viderant doceantur, indicia quoque quædam accipiant etiam de consequentibus et futuris, sicut in hac
Abbreviated transcription (Latin):
aut ñ ultimi ⁊ abstrusi pro unius cuiꝰq uite atq anime digni¬
tate etiam gła corporis ⁊ dignitas dabit᷑. Ita tam̃ ut etiã eoꝵ qui
ad ignẽ et̾num uł sũpplicia destinandi sunt. ꝑ ip̃am resurrectio¬
nis ꝑmutationẽ. ita corpus incorruptũ sit. qd̾ resurgit. ut ne suppli¬
ciis quidẽ corrumpi ualeat ac dissolui. Si gͦ ita se nt̾ qualitas eiꝰ
corporis qd̾ resurget amortuis: uideamꝰ nc̃ quids uelit ignis et̾m
cõminatio. Inuemus namq in ysaia ꝓpħa. designari uniuscuiꝰq
ꝓpͥum eẽ ignẽ quo punit᷑. Ait .it. Ambulate in lumine ignis ur̃i
⁊ inflamma qmͣ accendistis. ꝑ quos sermones ħ uid̾r indicari.
qd unusquisq peccatoꝵ flanima sibi ip̃e ꝓpͥi ignis accendat. ⁊ ñ
in aliquẽ ignẽ qui antea iam fuit accensus ab alio. uł ante ip¬
tror qd̾ sic̃ in corpore esce habundantia ⁊ qualitas uł qͣntitas cibi

Expanded text:
vel etiam ultimi et abstrusi, pro uniuscujusque vitæ atque animæ dignivel etiam ultimi et abstrusi, pro uniuscujusque vitæ atque animæ dignitate, etiam gloria corporis et dignitas datur: ita tamen ut etiam eorum qui ad ignem æternum, vel ad supplicia destinandi sunt, per ipsam resurrectionis permutationem ita corpus incorruptum sit quod resurgit, ut ne suppliciis quidem corrumpi valeat et dissolvi. Si ergo ita se habet qualitas ejus corporis quod resurget a mortuis, videamus nunc quid sibi velit ignis æterni comminatio. IV. Invenimus namque in Esaia propheta designari unuo punitur; ait enim: «Ambulate in lumine ignis vestri, et in flamma quam accendistis. Per quos sermones hoc videtur indicari, quod unusquisque peccatorum flammam sibi ipse proprii ignis accendat, et non in aliquem ignem qui antea jam fuerit accensus ab alio, vel ante iptror quod sicut in corpore escæ abundantia et qualitas et quantitas cibi
Abbreviated transcription (Latin):
in corruptionẽ possidebit. S ⁊ illud quomͦ accipiunt qd̃ dicit apłc.¬
qr om̃s autẽ i̾mutabim᷑. q̃ utiq immutatio scd̃m illum ordinẽ ꝙ̃
suꝑius diximus expectanda ẽ: in qua sine dubio dignum aliquid
diuina grã sꝑare nos conuenit. qd̃ futur̃ credimus ħ ordine: quo
nudum granum frum̃ti aut alicuiꝰ cet̾oꝵ int̾ra seminatũ descͥbit
ralẽ. qͣmuis emortua fuerint. corpora ⁊⁊ corrupta atq disꝑsa. u̾bo
tam̃ d̾i ratio illa ip̃a q̃ semꝑ in substantia corporis salua ẽ erigat
ea de t̾ra. ⁊ restituat ac repparet. sic̾ ea uutꝰ que inẽ in grano fru¬
m̃ti pꝰ corruptionẽ eius ac mortẽ. repparat ac restituit granũ in
culmi corpus ⁊ spice. Et ita his quidem qui regni celoꝵ h̾editatẽ
consequi m̾ebunt᷑. ratio illa p̾parandi corporis qm supͣdixinus. d̾i
iussu ex t̾reno ⁊ amiali corpore corpus reparat spiritale. quod
hr̃e possit in celis: his u̾o qui inferioris mitifuerit᷑. uł abiectioris.

Expanded text:
ruptionem possidebit.» Sed illud quomodo accipiunt quod dicit Apostolus: Omnes autem immutabimur?» Quæ utique immutatio secundum illum ordinem quem superius docuimus, expectanda est in qua sine dubio dignum aliquid divina gratia sperare nos convenit; quod futurum credimus hoc ordine quo nudum granum frumenti aut alicujus cæterorum» in terra seminatum describit ralem, quamvis emortua fuerint corpora et corrupta atque dispersa, Verbo tamen Dei ratio illa ipsa quæ semper in substantia corporis salva est, erigat ea de terra, et restituat ac reparet, sicut ea virtus quæ est in grano frumenti, post corruptionem ejus et mortem reparat ac restituit granum in culmi corpus et spicæ. Et ita his quidem qui regni cœlorum hæreditatem consequi merebuntur, ratio illa reparandi corporis quam supra diximus, Dei jussu ex terreno et animali corpore corpus reparat spirituale, quod habitare possit in cœlis; his vero qui inferioris meriti fuerint, vel abjectioris,
Abbreviated transcription (Latin):
Nc̃ uͦ sermonẽ conu̾timus ad ñ nullos nr̃oꝵ qui uł pro intellectus
exiguitate. uł explanationis in opia. ualde uilẽ ⁊ abiectum sensum
de resurrectioe corporis introducunt. Quos int̾rogamus quomodo
intelligunt animale corpus gratia resurrectionis in mutandũ.
sentiant inuutute. ⁊ qd̃ in ignobilitate quomͦ surget ingła. ⁊ qd̾ ĩ
incorruptioẽ qͦmͦ ad incorruptionẽ tͣnsferatur. Q d̾ utiq si credũt
apło qr corpus in gła. ⁊ iniurcute. ⁊ u̾n corruptibilitate surgens. spi-
rursum carnis ⁊ sanguinis passionib implicari. c̃ m anifeste di

Expanded text:
nc vero sermonem convertimus ad nonnullos nostrorum qui, vel pro intellectus exiguitate, vel explanationis inopia, valde vilem et abjectum sensum de resurrectione cor poris introducunt. Quos interrogamus, quomodo intelligant animale corpus gratia resurrectionis immutandum, esentiant in virtute; quod in ignobilitate, quomodo resurgat in gloria; et quod in corruptione, quomodo ad incorruptionem transferatur. Quod utique si credunt Apostolo quia corpus in gloria et virtute et incorruptibilitate resurgens, spirirursum carnis et sanguinis passionibus implicari, cum manifeste di
Abbreviated transcription (Latin):
q̃cumq sunt alia q̃ caret̃ sanguine. ⁊ cẽ animantia manifestissi
um ht̃ rubri sanguinis uigor. hanc uim optinet in histishu¬
mor ille qui in ẽ in eis: licet alt̾ius sit coloris. Nichil enĩ refert qͥs
sit color: dum modo substantia sit uitalis. De uim̃tis u̾o uł
pecudib qd̃ aĩantia sint: ⁊̃ apud cominunẽ oppinionẽ. nulla

Expanded text:
quæ- cumque sunt alia quæ carent sanguine et esse animantia manifestissimquæ- cumque sunt alia quæ carent sanguine et esse animantia manifestissimm in cæteris vim habet rubri sanguinis vigor, hanc vim obtinet in istis humor iste qui inest in eis, licet alterius sit coloris; nihil enim refert qui sit color, dummodo substantia sit vitalis. De jumentis vero vel pecudibus quod animantia sint, etiam apud communem opinionem nul
Abbreviated transcription (Latin):
cetos magnos. ⁊ omnẽ animã animantiũ repentiũ q̃ produxe¬
rt̃ aque scd̃m genus coꝵ. Ex cõmuni u̾o rationis intelligentia:
confirmat᷑ ⁊̃ ab his qui definitionẽ anime certis det̾minant
u̾bis. Definitur namq aĩa ħ modo. qr sit substantia fañtasti
ce. ⁊ orm̃etite. qd̾ latine licet ñ tam̃ ꝓpͥe explanet᷑. dicitam̃ potest
sensibił. ⁊ mobił. qd̾ utiq conuenit ⁊̃ de omnib animab dici ⁊ his
q̃ in aquis degunt. S ⁊ in uolucͥb eadem definitio aĩe conuement
ostendit᷑. addit sane scͥpture ⁊̃ alt̾ius sententia auctoritatẽ cũ dicit.
Nõ manducabim᷑us sanguinẽ. qr aĩa totius carnis sanguis eius ẽ:
⁊ ñ manducabitis aĩam cũ carnib. In quo euidentissime san¬
guinẽ om̃iũ animaliũ aiãm ip̃oꝵ esse designat. Iam u̾o siquis
requirat qm̃ aĩam om̃is carnis sangumẽ eius cẽ dixit: de apib¬
⁊ uespis ⁊ formicis. s ⁊ de his que in aquissunt ostreis. uł cocleis:⁊

Expanded text:
ntium, quæ produxerunt aquæ secundum genus eorum.» Ex communi vero rationis intelligentia confirmatur etiam ab his qui definitionem animæ certis determinant verbis. Definitur namque anima hoc modo, quia sit substantia φαντασικἡ et ὁρμητικὴ, quod latine, licet non tam proprie explanetur, dici tamen potest sensibilis et mobilis. Quod utique convenit etiam de omnibus animalibus dici, et his quæ in aquis degunt; sed et in volucribus eadem definitio animæ convenienter ostenditur. Addidit sane Scriptura etiam alterius sententiæ auctoritatem, cum dicit: «Non manducabitis sanguinem, quia anima totius carnis sanguis ejus est, et non manducabitis animam cum carnibus; in quo evidentissime sanguinem omnium animalium animam eorum esse designat. Jam vero si quis requirat, quomodo animam omnis carnis sanguinem ejus esse dixit, de apibus, vespis, et. formicis, et de his quæ in aquis sunt, ostreis, et cochleis, et
Abbreviated transcription (Latin):
mali. ut scd̃m electionẽ dĩ ꝓpositũ dĩ maneat. sic̃ putant quidã
facta sunt illa quidẽ celestia hec aũt t̾restria ⁊ ała inferna. nõ
ex oꝑib ut putant illi s ex eo qui uocauit. Quid gͦ dicemus si
ħ ita sunt: Ergo iniusticia ẽ apud dm̃: Absit. Igitur sic̃ de esau
⁊ iacob diligentius ꝑ scrutatis scͥpturis inuemeur. qr ñ ẽ iniꝰti¬
cia ap̃ dm̃ ut añ qͣm nasce̾nt᷑ uł ag̾ent aliquid in hac .s. uita.
diceret᷑ quia maior seruiet minori : ⁊ ut inuenitur ñ ẽẽ miꝰti¬
cia. qd̃ ⁊ inuẽtre fratre suũ supplantauit iacob. si ex precedẽtis
uidelicet uite mĩtis digne eũ dilectũ eẽ sentiamꝰ a do̾ ita ut fra¬
tri p̾poni me̾ret᷑. ita ⁊̃ de celestib creatis si adu̾tamus qr ista
diu̾sitas ñ creatẽ pͥncipiũ. s exp̃cedentib causis ꝓ miti digni¬
tate diu̾sum singlis a conditore minist̾ĩi paratur officiũ. ex eo

Expanded text:
mali ut secundum electionem propositum» Dei maneat, sicut putant quidam, facta sunt illa quidem cœlestia, hæc autem terrestria, et alia inferna, «non ex operibus, ut putant illi, sed ex eo qui vocavit. Quid ergo» dicemus, si hæc ita sunt? Ergo injustitia est apud Deum?» Absit.» Igitur sicut de Esau et Jacob diligentius perscrutatis Scripturis invenitur, quia non est injustitia apud Deum ut antequam nascerentur, vel agerent aliquid in vita major serviet minori;» et ut invenitur non esse injustitia quod et in ventre fratrem suum supplantavit Jacob, si ex præcedentis videlicet vitæ meritis digne eum dilectum esse sentiamus a Deo, ita ut fratri præponi mereretur: ita etiam de cœlestibus creaturis, si advertamus quia ista diversitas non creaturæ principium, sed ex præ cedentibus causis pro meriti dignitate diversum singulis a Conditore ministerii paratur officium, ex eo
Abbreviated transcription (Latin):
ta est. uerũ utrum ꝓpte̾a inꝑfecta sit qd̃ aꝑfectioẽ decedit. anta¬
lis a dõ facta sit: cum ꝑ ordinẽ singła discuti ceꝑint requiremus.
Si .N. animał homo ñ recipit q̃ sunt sp̃c d̾i: ⁊ pro eo qd̃ aĩalis est
melioris natẽ .i. diuine intelligentiã recipere ñ potest: hac fortaᷤᷤ¬
se de causa euidentius nos paulus docere uolens quid sit. ꝑ qd ea
Orabo sp̃u. orabo ⁊ m̃te. ꝓsalmum dicam sp̃u: psalmũ dicam

Expanded text:
ta sit. Verum utrum propterea imperfecta sit quod a perfectione decidit, an tata sit. Verum utrum propterea imperfecta sit quod a perfectione decidit, an talis a Deo facta sit, cum per ordinem singula discuti cœperint, requiremus. Si enim animalis homo non recipit quæ sunt spiritus Dei, et pro eo quod animalis est, melioris naturæ, id est divinæ intelligentiam recipere non potest, hac fortassis de causa evidentius nos Paulus docere volens quid sit per quod «Orabo spiritu, orabo et mente; psalmum dicam spiritu, psalmum dicam