comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inquit apostolus argento uel auro
redempti estis: sed precioso sanguine
unigeniti adõ In huiꝰ enĩ sanguinus
uino. id÷ lauacro regenerationis. a
ipsius. id÷ inmorte ipsius baptiram̃
Insanguine aut̃ quomodo amictum
suum lauit: iudendum ÷: Amictus.
ꝓpinquior quędam uel secretior cor¬
pori uestis uidet᷑ eẽ. quã stola Hngͦ
qui prus ꝑlauacrum loti stola eius
fuerant effecti: postea quam ad sacra¬
mentũ sanguinis uuę ꝑuenerunt:
uelut int̾ioris misterii secretiorisq
fecta fuerit anima: tanto purior fit.
& lauat᷑ cotidiȩ adscientiȩ profectumr &
nngens se dõ. non solum amictꝰ eus.
uerum ȩtiam unus iam cum ipso sp̃s
fiet huic contrarius erat amictus ille po¬
puli isrł in quo ut gentis impudicitiã
designaret. non tam. amictum id quam
prȩcinctorium nominauit: quod iere¬
nuas circumdari lumbis suis. & auferri
historialem intellectum. erga finem
precipue amputat & abscidit Si enĩ

Expanded text:
inquit Apostolus, argento vel auro inquit Apostolus, argento vel auro redempti estis, sed pretioso sanguine Unigeniti a Deo . In hujus ergo sanguinis vino, id est, lavacro regenerationis, a ipsius, id est, in morte ipsius baptizamur. In sanguine autem uvae, quomodo amictum suum lavet, videndum est. Amictus, propinquior quaedam, vel secretior corpori vestis videtur esse quam stola. Hi ergo qui prius per lavacrum loti, stola ejus fuerant effecti, posteaquam ad sacramentum sanguinis uvae pervenerunt, veluti interioris mysterii, secretiorisquefecta fuerit anima, tanto purior fit, et lavatur quotidie ad scientiae profectum: et jungens se Domino, non solum amictus ejus, verum etiam unus jam cum 13 ipso spiritus fiet. Huic contrarius erat amictus ille populi Israel, in quo, ut gentis impudicitiam designaret, non tam amictum, quam praecinctorium id nominavit, quod Jeremias circumdare lumbis suis, et auferre Historialem intellectum, erga finem praecipue, amputat et abscindit? Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ sperant & credunt. futuram cõ¬
summationẽ salutis expectant. in qͦ
quasi a quandam patientiȩ arborẽ
spe uincti &e confirmati: temptatio¬
nũ procellas ac turbidines ferunt:
Quod de hystoriali uida in t̃pretari.
nulla michi ratio uidet᷑ posse ꝑmit¬
tere. nisi uidaicis fabulis annuentes.
putemꝰ ita posse intelligi. proeo qͦd
dicunt partem trib uidȩ quã int̾rȩ
hereditate suscepit. ita esse refertã
uineis. ut tamquã nullo allterius
generis existente uirgulto. tanta
eẽ uitis copia uideat᷑: ut ne anunal
quidẽ alligandi ad aliud genus ar¬
boris det᷑ facultas Sed hȩc ut diximꝰ.
iudaica magis commenta uidebunt᷑:
N ob̾ aut̃ mystica plus etiam si sola sit
dantiam significare. sed nobiliorem
sensum mystica ꝓducit expositio nr̃a:
S tola xp̃i quȩ lauat̾ inuino. merito
eius intelligitur eccłia. quã ipse sibi
mundauit sanguine suo. non haben¬
tem maculam aut rugam: Non enĩ

Expanded text:
quae sperant et credunt futura, conquae sperant et credunt futura, consummationem salutis exspectant: in quo quasi ad quandam patientiae arborem, spe vincti ac confirmati tentationum procellas ac turbines ferunt. Quod de Historiali Juda interpretari, nulla mihi ratio 12 videtur posse permittere, nisi si Judaicis fabulis attendentes, putemus ita posse intelligi pro eo quod dicunt, partem tribus Judae, quam in terrae haereditatem suscepit, ita esse refertam vineis, ut tanquam nullo alterius generis existente virgulto, tanta esse vitis copia videatur, ut ne animal quidem alligandi ad aliud genus arboris detur facultas. Sed haec, ut diximus, Judaica magis commenta videbuntur; nobis autem Mystica plus, etiam si sola sit,dantiam significare; sed nobiliorem sensum Mystica producit expositio. Nam stola Christi, quae lavatur in vino merito ejus intelligitur Ecclesia, quam ipse sibi mundavit sanguine suo, non habentem maculam et rugam . Non enim,
Abbreviated transcription (Latin):
Si fueruit filu isrł sicut arena maris.
reliquie saluȩ fient. Abiecta ergo
asina quȩ onus legis in infidelitate
portare maluit pullus exipsa natꝰ
eligit᷑: id ÷ nouellus ex ueteri ꝑ fi¬
dem populus asciscit᷑. ac populo
exgentib sociat᷑ Uitis ergo xp̃s ex
ea parte dicitur. qua naturam sus¬
cepit humanã: ad quã ds̃ uerbum
pullum suum alligat: id⁊ populũ
suũ conuingit & sociat ei conuer¬
satiomi quã ipse exregit incarne. ut
imitatione ipsius pullus qui adip¬
sum alligatus ÷ efficiat᷑ cũ illo & filiꝰ
de quo inmiciis quid significaret¬
non ex posumꝰ. intelligere possumꝰ
spei fiduciam prestat Uitis ergo
illud iudetur ostendere: quod ap̃i
incarne positi gesta. in ipso creden¬
ce confirmat᷑ alapsu. quo ad miniculo
fretus uentos ac turbidines comtemp
nit & respuit. futurorum bonorũ
udicat speni: qua fideles quiq non
solum in iis quȩ gerunt. sed & in iis

Expanded text:
Si fuerint filii Israel sicut arena maris, Si fuerint filii Israel sicut arena maris, reliquiae salvae fient . Abjecta ergo asina, quae onus Legis in infidelitate portare maluit, pullus ex ipsa natus eligitur, id est, novellus ex veteri per fidem populus adsciscitur, ac populo ex Gentibus sociatur. Vitis ergo Christus ex ea parte dicitur, qua naturam suscepit humanam, ad quam Dei verbum pullum suum alligat, id est, populum suum conjungit et sociat ei conversationi, quam ipse exegit in carne: ut imitatione ipsius, pullus qui ad ipsum alligatus est, efficiatur cum illo et filius de quo initio, quid significaret, exposuimus, intelligere possumus spei fiduciam praestat. Vitis ergo videtur illud ostendere, quod Christi in carne positi gesta, in ipso credenet confirmatur a lapsu quo adminiculo tutus, ventos ac turbines contemnit et respuit futurorum bonorum indicat spem, quia fideles quique non solum in iis quae egerunt, sed et in his
Abbreviated transcription (Latin):
exhibent. de xp̃i femorib intelligi
duces: usq quo ueniant que repo¬
sita sunt Et uidebit᷑ ita posse in¬
telligi quod usq ad consũmationẽ
scłi non deerunt isti duces. donec
ueniant eaꝗ̃ reposita sunt. quȩ
parauit ds̃ is qui diligunt eum:
& ipse erit expectatio gentium:
indie scilicet udicũ cum oñs gen¬
tes &e populi. xp̃m iudicem inꝑa¬
uore cordis. &e tremore conscientie
expectabunt Alligans aditem
pullum suum: & ad palmitem asi¬
&e singularit̃ dicitur Ipse enĩ atli¬
gauit aduitem pullum suũ qui
dixit Ego sum uitis uera Ad hanc
ergo uitem populum suũ alligat.
&e asine suȩ pullum: Fullus suus
ex gentib populus. cui utiq numq
ad huc legis onus fuerat impositũ
&e supra quẽ nemo nisi ipse primꝰ
insederat: Pullus uero asinȩ sue: ñ
qui priores inpopulo. qui nunc in
figura asina nomina tur. electi st̃
ad salutẽ De quib propħa dicit.

Expanded text:
exhibent, de Christi femoribus intelligi exhibent, de Christi femoribus intelligi duces. Usquequo veniant, quae reposita sunt ei: videbitur ita posse intelligi, quod usque ad consummationem seculi, non deerunt isti duces, donec veniant ea quae reposita sunt, quae apparavit Deus his qui diligunt eum. Et ipse erit exspectatio gentium. In die scilicet judicii, cum omnes gentes et populi Christum judicem, in pavore cordis, et tremore conscientiae exspectabunpullum suum et ad vitem asiet singulariter dicitur: ipse enim alligavit ad vitem pullum suum, qui dixit: Ego sum vitis vera . Ad hanc ergo vitem, et pullum suum alligat, et asinae suae pullum . Pullus suus est ex gentibus populus, cui utique nunquam adhuc Legis onus fuerat impositum, et supra quem, nisi ipse primus, nemo insederat . Pullus vero asinae suae est, qui ex priore populo, qui nunc in figura asinae nominatur, electi erant ad salutem, de quibus Propheta dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
fides & ȩcclesiarum docet propagatio:
Reposita aut̃ dicunt᷑ ea quȩ opportu¬
no temꝑe proferencda sunt: sicut
& xp̃s infinem seculoꝵ aduenisse dicit᷑.
cum dicit apostolus Ecce nunc tempꝰ
acceptum. scilicet ad salutem gentib
inferendam: Si uero quis in omĩb
cupiat cursum utriusq expositionis
aptare: potest extorquere fortassis.
deant᷑ intelligi. quia non deficiet
princeps ex iuda. id÷ hic. qui post re¬
surrectionẽ eiꝰ eccłiarũ princepsor¬
dinet᷑ Et dux de femorib eius Du
hoc modo exponit Menbra xp̃i ẽẽ.¬
sine dubio spũalit̃ intelligenda¬
Possunt ergo & femora eius spũalit̃
intellecta. indicare eos qui pro
firmitate & constantia fortitudinis
om̃e corpꝰ ecclię sustentare uident᷑
& ferre: uel quia humani semus
indicium. solet infemoꝵ appellatio¬
ne figuralit̃. dici Aput nos aut̃ qͥ
seminat: uerbum seminat Potert̃
ergo qui ministeriũ uerbi eccłie

Expanded text:
fides et Ecclesiarum docet propagatio. fides et Ecclesiarum docet propagatio. Reposita autem dicuntur ea quae opportuno tempore proferenda sunt, sicut et Christus in fine saeculorum advenisse dicitur, cum dicit Apostolus, Ecce nunc tempus acceptum , scilicet ad salutem Gentibus conferendam. Si vero quis in omnibus cupiat cursum utriusque expositionis aptare, potest extorquere fortassis, deantur intelligi: Quia non deficiet Princeps ex Juda, id est, hi qui post resurrectionem ejus, Ecclesiarum principes ordinantur: Et dux de femoribus ejus, ducHoc modo exponet, membra Chrisine dubio spiritaliter intelligendaPossunt ergo et femora ejus spiritaliter intellecta indicare eos, qui pro firmitate et constantia fortitudinis, omne corpus Ecclesiae sustentare videntur, et ferre: vel quia humani seminis judicium solet in femorum appellatione figuraliter dici, apud nos autem qui seminat, verbum seminat : poterunt ergo hi, qui ministerium verbi Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
inȩuangeliis Soluite templum hoc:
& ego intrib dieb suscitabo illud:
Hoc aut̃ dicebat de templo corporis sui
Quia ergo & ipse se dicit suscitare sp̃m
suum. & ds̃ illum dicitur suscitasse:
recte stupet propħa. & tante patris
& filii unitatis atq indiscretionis
attonitus: dicit. Quis suscitabit eũ :
Non deficiet princeps ex iuda. neq
dux de femorib eius. usq qͦ ueniant
eaquȩ reposita sunt eruel ut in aliis
exemplarib habet᷑. donec ueniat¬
is cui repositum ÷: & ipse crit expec¬
tatio gentium: Hic locus manifestȩ
refertur adiudam: Constat enĩ usq
adnatiuitatẽ xp̃i non de fecisse prin-¬
cipes exgenere uidȩ. nec duces de fe¬
morib eius. usq adherodem regem:
scribit. alieingena fuisse & ꝑ ambitionẽ
in regnum iudeoꝵ dicit᷑ irrepsisse:
Statim ergo ut hoc factum ÷. & ut
defecit dux de femorib uidȩ: adue-¬
nit ille cui erat regnum repositum.
in quo quomͦ gentes sꝑent: euangelii

Expanded text:
hoc, et ego in tribus diebus suscitabo illud: hoc autem dicebat de templo corporis sui . Quia vero ipse dicit, suscitasse templum suum, et Deus illum dicitur suscitasse: recte Propheta stupore tantae Patris et Filii unitatis, atque indiscretionis attonitus dicit, Quis suscitabit eum? 3. Non deficiet Princeps, ex Juda, neque dux de femore ejus, usque quo veniant ea, quae reposita sunt et velut in aliis exemplaribus habetur, Veniat cui repositum est et ipse erit exspectatio gentium . Hic locus manifeste refertur ad Judam: constat enim, usque ad nativitatem Christi non defecisse principes 10 ex genere Judae, nec duces de femoribus ejus, usque ad Herodem regem, scribit, alienigena fuisse, et per ambitionem in regnum Judaeorum dicitur irrepsisse. Statim ergo ut hoc factum est, et ut defecit dux de femoribus Judae, advenit ille cui regnum repositum, in quo, quomodo Gentes sperent, Evangelii
Abbreviated transcription (Latin):
congemiscit creatura confugerit. Ea¬
hoc indignatur. & dicit: Ne expug¬
nantes inquit nos: ex eant de t̾ra mã
Non uult nos exire de t̾ra sua: sed uult
ut semꝑ portemꝰ imaginẽ t̃reni Si enĩ

Expanded text:
ersa creatura confugerit; ideo indignatur, dicens: Ne expugnantes nos exeant de terra nostra. Non vult nos exire de terra sua, ut semper portemus imaginem terreni: ne eo
Abbreviated transcription (Latin):
solis edificant falso nomine. pro eo¬
mentes: quȩ ad hoc factȩ sunt ut
uideant dm̃ Prospicit tam̃ imminere
sentit exiciũ Ideo dicit: qr gens isrł ua¬
let suꝑ nos Utinã & de nob̾ hoc dicat.

Expanded text:
Solis aedificat, falso nomine trmentes, quae factae sunt ut videant Deum. Prospicit tamen imminere ae exitium; ideo dicit, Gens Israel valet super nos, utin
Abbreviated transcription (Latin):
ieremias propħa p̃dixerat: Clamauit
ꝑdix. congregauit quȩ non peperit.
fecit diuicias suas ñ cũ iudicio. indimi¬
dio dierum eius relinquent eum: &
innouissimis suis erit stultꝰ. Intelligit¬
ergo ꝑdicem se dictũ. quȩ non peperit
congregasse: & quod hi quos non cum

Expanded text:
eo: Clamauit perdix et congregauit quae non peperit, faciens sibi diuitias non cum iudicio; in dimidio autem dierum eius relinquent ea, et in nouissimis suis erit stultus. ergo perdicem se, quae non peperit, congregasse; et quod hi, quos sine
Abbreviated transcription (Latin):
in carne nĩi. sp̃s nr̃ regnui cum iusti¬
inluto & latere non consiit. nec curis
dõ succedit in regnum: & alloquit᷑
gentem suam corporeas uoluptates.
& uitiorum ducib ad consilium con¬
uocatis: initur deliberatio aduersus
modo opprimant᷑. ut luto & laterib
hystoriã scripta sunt. neq putandum:
libros diuinos ȩgyptiorum gesta nar-
sunt: ut tu qui hȩc audis. si forte iam¬
grãm baptismi consecutus es. & antu¬
meratus es int̾ filios isrł. aut suscepisti
&e lutea explere ministeria: scias ce¬
agnoscas quia surrexit inte rex aliuis
qui nescit iosiph. reꝵ egypti. & ipse
terrm sibi openari & lutum Ipse est¬
qui te suꝑ positis magistris. & conpul¬
Ipse ÷ quite facit &e discurrere ꝑ scłm:
maris ac t̾rȩ elem̃ta procupiditate
turbare: Ipse ⁊ hic egypei rea. qui te
forum pulsare ltib facit. & pro exiguo
t̃rȩ cespite propinquos uirgus fatiga.
gitiosa committere Cum ergo tales
ẽẽ. iuderis actus tuos: scito te regi

Expanded text:
ster regnum cum justiin luto et latere non consumit, nec curis eo, succedit in regnum; alloquitur gentem suam, id est, corporeas voluptates; et vitiorum ducibus ad consilium convocatis initur deliberatio adversus modo opprimantur, ut luto et lateribus historiam tantum scripta sunt, nec putandum est divinos Libros Aegyptiorum gesta narrasunt ; ut tu qui haec audis, et gratiam Baptismi jam consecutus es, et annumeratus es inter filios Israel, et susceet lutea explere ministeria: scigas quia surrexit in te rex alius qui nescit Joseph. Rex utique Aegypti ipse terem sibi operari et lutum: ipse te superpositis magistris et compulipse est qui te facit discurrere per saeculum, maris ac terrae elementis pro cupiditate turbari: ipse est rex Aegypti, qui te forum pulsare litibus facit, et pro exiguo terrae cespite propinquos jurgiis fatigargitiosa committere. Si ergo tales videris esse actus tuos, scito te regi
Abbreviated transcription (Latin):
rere uolo. quis ÷ rex inegypto quiscit
ioseph: & quis÷ qui nescit: Dum enĩ ille
regnaret qui sciebat ioseph: non re¬
ferunt᷑ afflicti ce̾. filii isrł neq inluco
&e latere consumpti. neq masculi eoꝵ
necati. & feminȩ uiuificate Sed cum

Expanded text:
irere volo quis est rex in Aegypto qui scit Joseph, et qui nescit. Dum enim ille regnaret qui sciebat Joseph, non dicuntur afflicti filii Israel, neque in luto et latere consumpti; neque masculi eorum necati, et feminae vivificatae; sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
dant de t̾ra sua: udetur mͥ exhis
quȩ scĩs patriarchis uel prophetis.
uenturum qui exuat principatus eiꝰ
e potestates : cũ fidutia triumphet
eos uel affligat inligno crucis suȩ: Igit᷑¬

Expanded text:
dant de terra sua. Videtur mihi ex his quae patriarchis et prophetis venturum qui exuat principatus ejus et potestates, cum fiducia triumphet eos et affligat in ligno crucis. I
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ osmeum & caro mea estu: nec¬
sanguinitatis agnoscit Alia quippe:÷
ammarum cognatio. que uel iacob
descendenti. inegyptum sociatur.
meratione mystice posteritatis ascri-¬

Expanded text:
m os meum et caro mea est, sanguinitas agnoscit. Alia est animarum generatio, quae vel Jacob descendenti in Aegyptum sociatur, meratione mysticae posteritatis ascri
Abbreviated transcription (Latin):
genuit iacob Ego non puto quod qͥ¬
nisi forte talis sit qualis ille quidicebat:
Nam ae simulta milia pedagogorum
habeatis in xp̃o: sed non multos pa¬
ego uos genui: Isti tales sunt qui ge¬
Alii enĩ huiꝰ modi generationis curam.
aut nolunt hab̾e aut nequeunt: Deniq¬
Hoc nunc os de ossib meis. & caro de¬

Expanded text:
ribus Jacob. Ego non puto quod qunisi quis forte talis sit, qualis ille qui dicit: Nam in habeatis in Christo, sed non multos praego vos genui . Isti Alii enim hujusmodi generationis curam aut nolunt, aut nequeunt h Os de ossibus meis
Abbreviated transcription (Latin):
trib noctib incorde terre sepultus.
sonnum mortis implcuit Ut leo aut̃.
hoc modo debere uitelligi arbitroꝵ
Mors xxp̃i. oppressio & triumphus de¬
monum fuit: Omnẽ namq predam
quã leo ille contrarius iuiuaserat pro¬
strado homine ae de iecto. hic leo eri¬
puit: deniq rediens ab inferis. & as¬
cendens maltum captiuam duxit
captiuitatẽ Hoc ergo modo & som¬
no suo leo fuit uincens omĩa & de¬
bellans. & destruxit eũ qui habebat
mortis imꝑium: & uelut catulus leo¬
nis die t̃cia suscitatur Quis suscita¬
bit eum: Rectȩ quasi inquirentis.
mo significat: quia apostolus quidẽ
dicit᷑. quia ds̃ illum suscitaiuit amor¬
tuis. qui suscitabit ⁊ mortalia cor

Expanded text:
tribus noctibus in corde terrae sepultus, tribus noctibus in corde terrae sepultus, somnum mortis implevit. Ut leo autem, hoc modo debere intelligi arbitror: Mors Christi oppressio et triumphus daemonum fuit, omnem namque praedam, quam leo ille contrarius invaserat, prostrato homine et dejecto, hic leo noster eripuit: denique rediens ab inferis, et ascendens in altum, captivam duxit captivitatem . Hoc ergo modo, et in somno suo leo fuit vincens omnia et debellans, et destruxit eum, qui habebat mortis imperium . Et velut catulus leonis, die tertia suscitatur. Quis suscitabit eum? Recte quasi inquirentis mo significat, quia Apostolus quidem dicit: Quia Deus illum suscitavit a mortuis. Et, Qui suscitavit Christum a mor
Abbreviated transcription (Latin):
suscitare eum nullus audeat ad prȩ¬
lia : Sed multo conuenientius apta¬
bit᷑ hiuic loco mystica expositio: in
qua catulus leonis ap̃s non solum tro¬
Nam physiologus de catulo leon̾is hec
dieb ac trib noctib dormiat. tum
deinde patris fremitu uel rugitu.
tamquã tremefactus cubilis locus suscr¬
tit catulum dormientem: Iste ergo ca¬
tulus ascend̃ exgermine Ex germine
enĩ natus ÷: Non ex semine. sed ex uir¬
gine absq concubitu uiri. & absq se¬
mine naturali nascit᷑ xp̃s uelut uir¬
gultum siue ramus. in quo manifestissi¬
me & ueritas carnis assumptȩ exuir¬
ginc declarat᷑ insacro scõ germine:
nis excusatur Recumbens dormisti
sicut leo. & sicut catulus leonis: Ma¬
nifeste recubiuisse & dormisse. dictum
de passione mortis ostendit᷑: Sed udea¬
mus quare. ut leo & ut catulus leonis
dormit: De catuli quidẽ somno iam
suꝑuis dictum ÷. quod ualde conue¬
nient̃ aptatur xp̃o. qui trib dieb &

Expanded text:
suscitare eum nullus audeat ad praesuscitare eum nullus audeat ad praelia. Sed multo convenientius aptabitur huic loco mystica expositio, in qua catulus leonis, Christus, non solum φυσNam Physiologus de catulo leonis haec diebus ac tribus noctibus dormiat: tum deinde patris fremitu vel mugitu, tanquam tremefactus cubilis locus, suscitet catulum dormientem. Iste ergo catulus ascendit ex germine: ex Virgine enim natus est, non ex semine, sed ex virgine absque concubitu virili, et absque semine naturali Christus. Velut virgultum, sive ramus, 9 in quo manifestissime et veritas carnis adsumtae ex Virgine declaratur in sacrosancto germine, nis excusatur. Recumbens dormisti ut leo, et sicut catulus leonis. Manifeste recubuisse et dormisse, dictum de passione mortis ostenditur. Sed videamus quare ut leo, et ut catulus leonis, dormit. De catuli quidem somno jam superius dictum est, quod valde convenienter adaptatur Christo, qui tribus diebus et
Abbreviated transcription (Latin):
bans dormiuit sicut leo. & sicut catulꝰ
leonis Quis suscitabit cum: In his uer¬
siculis non iam concludim̃. sed pene
excludimur: Nam catulus leonis si po.¬
namus uidam dici posse pro uirtute
bellandi. quomͦ ex ponit᷑. quod deger¬
mine eius dicit᷑ ascendisse: Germen aut̃
hic ingreco buacton dicit. quod magis
uirgultum uelramus siccus interp̃tat᷑
qui de radice repullulare uel de ipso
robore arboris solet. Ex quo ergo uir¬
gulto uel ex quo ramo iudas ascendisse
dicit᷑. uel quomͦ recumbens dormisse
ut leo. & ut catulus leonis. ita ut quȩ¬
rat᷑ quis eum suscitet. nisi forte aliqͥs
ium faciens. uelit ita asseuerire ex
germine processisse uidam. id÷ ut
suꝑius diximꝰ. uel ex uirgulto uel ex
ramo. quod de ipsa patris fortitudine
& uirtute significet. quiq uirtutis
confidentiã recubet & quiescat ut
leo & ut catulus leonis. nec eum aus
sit aliquis suscitare. dũ promagnitu¬
dine uirium & potentia bellorum

Expanded text:
bans dormisti sicut leo, et sicut catulus bans dormisti sicut leo, et sicut catulus leonis: quis suscitabit eum ? In his versiculis, non jam concludimur, sed pene excludimur; nam catulum leonis si exponamus, Judam dici posse pro virtute bellandi, quomodo exponetur, quod de germine filius dicitur ascendisse? Germen autem hic in Graeco βλαστὸν dicitur, quod magis virgultum, vel ramus recte interpretatur, qui de radice repullulare, vel de ipso robore arboris solet. Ex quo ergo virgulto, vel ex quo ramo Judas ascendisse dicetur, vel quomodo recumbens dormisse ut leo, et ut catulus leonis, ita ut quaeratur, quis eum suscitet? Nisi forte aliquis vim faciens, velit ita adseverare: Ex germine processisse Judam, id est, ut superius diximus, ex virgulto vel ex ramo, quod de ipsa patris fortitudine et virtute significet: quique virtutis confidentia recubet et quiescat, ut leo et ut catulus leonis; nec eum ausus sit aliquis suscitare, dum pro magnitudine virium, et potentia beatorum
Abbreviated transcription (Latin):
sub pedes se eius positurũ dicens¬
inimicos tuos sub pedib tuis Sunt
ergo inimici donec increduli sunc
& infideles. ⁊ idõ cȩ̨duit᷑ intergo
Qui postea quam conuersi fuerint
efficiunt᷑ fratres: & collaudant eum
qui eos madoptionem patris uoca¬
tos. sibi & chohȩredes fecit & fratres
Bene aut̃ terga inimicoꝵ cȩdi dixit
axp̃o Om̃s enĩ qui ad orabant ydola
terga dabant dõ: sicut & ꝑ propħam
dñs ex ꝓbrat dicens quia conuerter̃
adme dorsa sua & non faciem: Hec
ergo dorsa cędit: ut conuersi aliquãdo
ttrga dent idolis. & faciem erigant
addmã: & faciant hoc quod inconse¬
quentib scriptum ÷ Et adorent
te filu patris tui Tunc enĩ eũ ado
ae sp̃m adoptionis acceperut. in qͦ
clament abba pat̾. Nemo enim dicit
nisi abusiue dicamꝰ ad oratoĩ esse.
quasi reges afratrib suis. id ÷ cęteris
contribulib filios uida Catulus leonis
iuda. de germine eius ascendit: Recir¬

Expanded text:
se sub pedes ejus positurum dicens,se sub pedes ejus positurum dicens,inimicos tuos sub pedibus tuis . Sunt ergo inimici, donec increduli sunt et infideles, et ideo caeduntur in tergo, qui posteaquam conversi fuerint, efficiuntur fratres, et collaudant eum, qui eos in adoptionem Patris vocatos, sibi et cohaeredes fecit et fratres. Bene autem terga mimicorum caedi dixit a Christo: omnes enim qui adorabant idola, terga dabant Deo, sicut et per prophetam Dominus exprobrat, dicens: Quia converterunt ad me dorsa sua, et non faciem . Haec ergo dorsa caedit, ut conversi aliquando terga dent idolis, et faciem erigant ad Deum, et faciant hoc quod in consequentibus scriptum est: Et adorent te filii patris tui. Tunc enim cum adoret spiritum adoptionis acceperunt, in quo clamant, Abba pater . Nemo enim dicit nisi abusive id dicamus, adoratos esse 8 quasi reges, a fratribus, id est, suis caeteris contribulibus, filios Juda. 2. Catulus leonis Juda, de germine filius meus ascendisti: recu
Abbreviated transcription (Latin):
genus Uidetur & ꝑ ipsos triꝑtitus
iste motus totus anime designari.
ire uel furoris speciẽ tenet symeon:
qui & ipse ex furoris eius demonstrat᷑
opproprio Terciã formã motus ir¬
rationabilis tenet & leui: quippe
cui ętiam legem seruare pessimum ÷
has ergo tres species iuidetur mͥ omĩs
propͥe anima quȩ inhunc mundũ
uenit pͥmis motib culpabilit̾ agere.
usq quo peccatoꝵ uicũs prȩgrauata.
&e maloꝵ soͣcietate fessa. ad locũ possit
penitentie ꝑuenire: Iudas enĩ post
hec sequitur. qui purget confessione
Iuda te collaudant fratres tui. manꝰ
tuȩ suꝑ dorsum inimicorum tuorũ
Potest hoc uel ad ipsum uidam uel
genie. referri. qui regnum gentis illiꝰ¬
administrantes: inimicoꝵ terga do¬
inuerunt: Sed &e in xp̃o competent̃
accipit᷑. qui afratrib suis. id ÷ ab apłis
quos ipse fr̃s inȩuangelio nomina¬
uit. merito collaudat᷑ Inimici uero
eius suꝑ quor dorsa manus eius.
illi intelligunt᷑:. quos pat̾. ꝓmictit

Expanded text:
etur, et per ipsos tripartitus iste motus animae designari, irae vel furoris speciem tenet Symeon, quae et ipsa ex furoris ejus demonstratur opprobrio. Tertiam formam motus rationabilis tenet Levi, quippe cui etiam legem servare commissum est. Has ergo tres species videtur mihi omnis prope anima, quae in hunc mundum venit, primis motibus culpabiliter agere, usquequo peccatorum vitiis praegravata, et malorum satietate defessa, ad locum possit poenitentiae pervenire. Judas enim post hoc sequitur, qui purget confessione JUDA, te collaudent fratres tui. Manus tuae super dorsum inimicorum tuorum . Potest hoc vel ad ipsum Judam, vel eniti Reges, referri: qui regnum gentis illius ministrantes, inimicorum terga domuerunt. Sed et in Christo competenter accipitur, qui a fratribus suis, id est, ab Apostolis, quos ipse fratres in Evangeliis nominavit , merito collaudatur. Inimici vero ejus, super quorum dorsa manus ejus est, illi intelliguntur, quos Pater promittit
Abbreviated transcription (Latin):
turȩ. & initia uñtio omĩum. de quo
scriptum ÷: qui ÷ iuitium. pͥmo genit
om̃is creaturȩ. Uide ergo ex his omib¬
differentiã populi ȩgyptior & populi
ifrł: & differentiã sacerdotum faraonis.
& sacerdotum dñi & discutiens temet¬
ipsum p̃uidȩ de quo populo es: ae
cuius ordinis sacerdotium teneas
Si adhuc carnalib sensib seruis. si ad¬
huc quinario numero uectigal exoliuis.
&e respicis ea quȩ uisibilia. &ẽ tẽpora¬
lia sunt: & non respicis ea quȩ inui¬
sibilia & ęt̾na sunt: de egyptio te po¬
piuo eẽ cognosce Si uero decalogum
legis. & decadam noui cestam̃ti quã
sũpra exposiumꝰ semꝑ ante oculos
habeas &e de his decimas offeras. & de
pͥmogenitis sensus tui infide immo¬
les pͥmogenito ex mortius. & initia
tua referas ad initium omĩum:
uerus ifrahelita es in quo dolus non

Expanded text:
turae, et initia initio omnium, de quo turae, et initia initio omnium, de quo scriptum, Qui est initium primogenitus omnis creaturae . Vide ergo ex his omnibdifferentiam populi Aegyptiorum et populi Israel, et differentiam sacerdotum Pharaonis et sacerdotum Domini, et discutiens temetipsum, praevide, de quo populo sis, et cujus ordinis sacerdotium teneas: si adhuc carnalibus sensibus servis, si adhuc quinario numero vectigal exsolvis, et respicis ea quae visibilia et temporalia sunt, et non respicis ea quae invisibilia et aeterna sunt, de Aegyptio populo te esse cognosce. Si vero Decalogum legis et decadam novi Testamenti, quae supra exposuimus, semper ante oculos habeas, et de his decimas offers, et primogenita sensus tui in fide immolas primogenito ex mortuis, et initia tua refers ad initium omnium, verus Israelita es, in quo dolus non
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotis sacerdotib: nunc siuidet᷑
& populũ egyptium populo isra¬
helitico conferamꝰ Dicit᷑ enĩ in con-¬
sequentib quia post famem & ser¬
uitutẽ populus ȩgẏptius quintas
offerat faraoni: E contrario uero: isra¬
heliticus populus. decimas offert
sacerdotib Uide & in hoc scripturã
diuinam ingeneratione subnixam:
Uide egyptium populum quinario
nuniero tributa pendentem: Quinq
enĩ sensus corporei designant᷑: quib
carnalis populus seruit Semꝑ
enĩ egyptis uisibilib reb & corpo¬
ralib obsecunt᷑: At uero ifraheliticus
populus honorat deqͦuadam ꝑ fecti¬
onis numerum: decem enim uerba
legis accepit. & de calogi uirtute
constrictus: ignota mundo huic sa
lucris. decem mnas offert dño: & decem
ciuitatum accepit potestatem Uerum
quia unus auctor÷ omĩum & fuus
& initium unus ÷ xp̃s: iccirco & po¬
pulꝰ decimas quidem ministris &
sacerdotib prȩstat. pͥmo genita
uero offert pͥmo genito omĩs crea¬

Expanded text:
sacerdotes sacerdotibus; nunc si videtur, et populum Aegyptium populo Israelitico conferamus; dicitur enim in consequentibus quia post famem et servitutem populus Aegyptius quintam partem offerat Pharaoni, e contrario vero Israeliticus populus deferat decimas sacerdotibus. Vide et in hoc Scripturam divinam in generatione subnixam, vide Aegyptium populum quinario numero tributa pendentem: quinque enim sensibus corporalibus designantur, quibus carnalis populus servit; semper enim Aegyptii visibilibus rebus et corporalibus obsequuntur. At vero Israeliticus populus honorat decadam, perfectionis numerum: decem enim verba legis accepit, et Decalogi virtute constrictus, ignota mundo huic saclucri decem mnas offert Domino, et decem civitatum accipit potestatem. Verum quia unus est auctor omnium, et fons, et initium unus est Christus, idcirco populus decimas quidem ministris et sacerdotibus praestat; primo vero offert primogenito omnis crea
Abbreviated transcription (Latin):
inquit isrł inȩgypto int̾ra gessem
Int̃pretatur aut̃ gessem ꝓxuni¬
tas uel propinqutas: ꝑͦ quod osten.¬
dit᷑. quia ęxiam sunegypto habitet
ipse dicit. quia ego descendam decum
mȩgyptum: & ero tecum Et nos gͦ
ȩtiam si uidemur inȩgyptum descen¬
disse. etiam si in carne positi agones
mundi huius & certamina sustinemꝰ.
ȩtiam si int̾ eos habitamꝰ qui deser¬
uiunt faraoni: tamen si prope dm̃
simus. si mandatoꝵ eius mediatione
uersemur. & precepta eius ac iudi¬
cia ꝑ quiramꝰ hoc ÷ enim eẽ. prope

Expanded text:
ra Gessen. Interpretatur autem Gessen, propinquitas, vel proximitas. Per quod ostenditur, quia etiam si in Aegypto habitat ut etiam ipse dicit, Quia ego descendam tecum in Aegyptum, et ero tecum. Et nos ergo etiam si videamur in Aegyptum descendisse, etiam si in carne positi agones mundi hujus et certamina sustinemus, etiam si inter eos habitamus qui deserviunt Pharaoni, tamen si prope Deo sumus, si in mandatorum ejus meditatione versamur, et praecepta ejus ac judicia perquirimus, hoc est enim
Abbreviated transcription (Latin):
Uel certe & audiui quendam ex scĩs
patrib disserentẽ. quia diuisio simul
& disꝑsio nominat᷑. pro eo quod non¬
nulli exipsis dño crediderunt. & alii
in infidelitate manser diuisi dicunt᷑
ii qui abeis separant᷑ & ueniunt ad fidẽ
ae disꝑsi ii quoꝵ patria. totumq ꝑ¬

Expanded text:
el certe, ut audivi quemdam ex sanctis patribus disserentem, quia divisio simul et dispersio nominatur, pro eo quod nonnulli ex ipsis Domino crediderunt, et alii in infidelitate permanserunt. Divisi dicuntur hi qui ab eis separantur, et veniunt ad fidem: et dispersi hi, quorum patria, tem
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis ascribat ętiam sanguiuẽ pro¬
pħarum. quia & dñs dicit. quod a
sanguine abel iusti. usq ad sanguinẽ
zachariȩ. om̃is qui effusus ÷ sanguis
iustorum. abista generatione requi¬
ratur Sed uideamꝰ. ne forte & illos
homines occiderint. quos ꝑsuasert̃
clamare Sanguis illius suꝑ nos. ce
suꝑ filios nr̃os Et incupiditate sua
subueruauerunt taurũ: Taurum
apellari filium dĩ legunus inscrip¬
turarum figuris In euangeliis ni-¬
filii senioris dicentis ad patrem Ego
semꝑ decum fui. & mandatũ tuum
numquã preteriui. & numquã de¬
disti michi hȩdum: ut cũ amicis meis
epularer: Cum aut̃ uenit filius tuus
hic iunior. qui de lapidauit omnẽ
substanciã: occidisti illi iutulum sa¬
ginatum: Istum ergo taurum siue
iuitulum. consilio suo scribȩ & pharisei
subueruasse dicunt᷑: quoꝵ maledictꝰ
furor quia temerarius ÷. & ira illoꝵ
quia indurata ẽ. Diuidam illos in

Expanded text:
ipsis adscribat etiam sanguinem Proipsis adscribat etiam sanguinem Prophetarum. Quia et Dominus dicit, Quod a sanguine Abel justi usque ad sanguinem Zachariae , omnis qui effusus est sanguis justorum, ab ipsa generatione requiratur. Sed videamus, an forte et illos homines occiderint, quos persuaserunt clamare, Sanguis illius super nos et super filios nostros . Et in cupiditate sua subnervaverunt taurum. Taurum appellari Filium Dei, legimus in Scripturarum figuris, in Evangelio nifilii senioris dicentis ad patrem, Ego semper tecum fui, et mandatum tuum nunquam praeterii, et nunquam dedisti mihi haedum, ut cum amicis meis epularer: cum autem venit filius tuus hic junior, qui dilapidavit omnem substantiam, occidisti illi vitulum saginatum istum . Ergo taurum, sive vitulum consilio suo Scribae et Pharisaei subnervasse dicuntur, quorum maledictus furor, quia temerarius est: et ira illorum, quia indurata est. Dividam illos in
Abbreviated transcription (Latin):
uiscera mea qm̃ inira sua occider̃
uauerunt taurum: Maledictus
Quantũ quidẽ ad hẏstoriã ꝑtinet ui¬
detur illud eoꝵ culpare cõmissum.
quod emmor filiũ sychen. qui post
sororis eoꝵ concubitũ familiȩ isrł
uoluerat sociari. fraude &e circunr¬
uentione iugularunt. atq om̃s
eius populosꝑemerunt. quando
me fecistiꝰ in hoc mundo: Maledie¬
tum eoꝵ furori temeritatiq inp̃¬
catur. & diuidendos eos ꝑ populũ
isrł protestatur. ut pote ex ipsis
sacerdotes futuros. qui sortem t̃rȩ
autem de his explanatio talis mͥ
quedam posse uidetur aptari: quod
sẏmeon & leui scribarum & phariseoꝵ
iudaici populi possint ferre ꝑsonã.
nerent: de qͥuo consilio dicit sc̃s qui
uiscera mea: Numtibi hoc iudetur
dicere: mundus ego sum asanguine
iusti hiuus. mundus ego asententia
quã de cernitis aduersus innocentẽ:
quia inira sua inquit occiderunt
mines occiderunt. cum certum sit
ante passionem dñi nemunem cre-¬
dentium ẽẽ punitũ nisi forte qͥs

Expanded text:
ia mea; quia in furore suo occiderunt foderunt murum. Maledictus Quantum quidem ad historiam pertinet, videtur illud eorum culpare commissum, quod Emmor filium Sychem, qui post sororis eorum concubitum, familiae Israel voluerat sociari, fraude et circumventione jugularunt, atque omnem ejus populum interemerunt, quando me fecistis in hoc mundo . Maledictum ergo eorum furorem temeritate imprecatur, et dividendos eos per populos Israel protestatur, utpote ex ipsis Levitas et Sacerdotes futuros, qui sortem terrae autem de his explanatio talis mihi quaedam posse videtur aptari, quod Symeon et Levi Scribarum et Pharisaeorum Judaici populi possint ferre personasnerent , de quo consilio nunc dicit sanctus, qui viscera mea. Non tibi hoc videtur dicere, Mundus ego a sanguine justi hujus : mundus ego a sententia, quam decernitis adversum innocentem? Quia in ira sua, inquit, occide runt mines occiderunt, cum certum sit ante passionem Domini, nominem credentium esse punitum: nisi forte quis
Abbreviated transcription (Latin):
uiciorum: Respice adorigiuẽ generis.
& inuenies quod pat̾ corum chan qͥ
nuditatem riserat patris: huiꝰ cemodi
sententiam meruit ut filius eius cha¬
naan seruus c̾ẽt fratrib siuis: quo ineo
nequitiam moꝵ argueret conditio ser-¬
uitutis. Non ergo umnmerito ignobi¬
litatem generis de color posteritas ututat᷑.

Expanded text:
us. Respice ad originem generis, et invenies quod pater eorum Cham, qui nuditatem riserat patris, hujuscemodi sententiam meruit, ut filius ejus Chanaan servus esset fratribus suis, quo in eo nequitiam morum argueret conditio servitutis. Non ergo immerito ignobilitatem generis decolor posteritas imitatur.
Abbreviated transcription (Latin):
sit int̾ sacerdotes dĩ & sacerdotes
faraonis: Farao terras concedit
sacerdotib suis: dñs autem sacerdo¬
tib suis partem non concedit in t̾ra
sed dicit eis Ego sum pars ur̃ Ob¬
seruate ergo qui hȩc legitis omnes
dñi sacerdotes: & uidete quȩ sit dif¬
ferentia sacerdotum. ne forte qui
partem habent int̾ra &e terrenis cul¬
tib ac stucdus llacant non tam diũ
quam faraonis sacerdotes esse ui¬
deantur: Ille ⁊ enĩ qui uult sacer¬
dotes suos babere possessiones ter¬
rarum & exercere agri non anime
culturam.ruri ce non legi oper̾m

Expanded text:
cerdotes Dei et sacerdotes Pharaonis? Pharao concedit terram sacerdotibus suis, Dominus autem sacerdotibus suis partem non concedit in terra, sed dicit eis: Ego sum pars vestra . Observate ergo qui haec legitis, omnes Domini sacerdotes, et videte quae sit differentia sacerdotum, ne forte qui partem habent in terra, et terrenis cultibus ac studiis vacant, non tam Domini quam Pharaonis sacerdotes esse videantur. Ille est enim qui vult sacerdotes suos habere possessiones terrarum, et exercere agri non animae culturam, ruri et non legibus operam
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o Sed & moralis nobis in hoc ita
tractabitur locus Ruben interp̃.¬
tatus ÷ amaiorib filius qui uidet᷑.
hoc ÷ uisibilis & carnalis ipse credo
de quo dicit apostolus Primꝰ homo
de terra terrenus: & alibi Si enun¬
is qui iudetur nr̃ homo corrumpit᷑.
sed qui intus ÷ renouat᷑. hunc eun-¬
demq qui uidetur extiorem homi¬
nem apellans Et iterum dicit. quia
non primo quod spũale :: sed qͦd
animale ÷ Primo ergo omĩs homo
in hoc mundo carnalit̾ uiuit. &e scdm
carnẽ mouet᷑ & primꝰ ÷ carnalis mo¬
tus in concupiscentia libidinis: Qui
cũ prime iuuentutis tempus obse¬
derit: durum & temerariũ. simul
&e lascuium iuuenem reddit: ascen¬
dentem ȩtiam suꝑ cubile patris. &
polluentem thorum pat̾̃num.
id ÷ ętiam prȩcepta & monita na¬
turalis legis quȩ in nob̃ ÷ que nunc
pat̾nus t̾horus dicit᷑᷑ prȩuaricantẽ
Est enim intra nos lex quȩ dam natu¬

Expanded text:
Christo. 3. Sed et Moralis nobis in hoc ita Christo. 3. Sed et Moralis nobis in hoc ita tractabitur locus. Ruben interpretatus est majoribus, filius qui videtur, hoc est, visibilis et carnalis: ipse credo, de quo dicit Apostolus, Primus homo de terra terrenus . Sed et alibi, Si enim qui videtur, noster homo corrumpitur; sed qui intus est, renovatur . Hunc eundem qui videtur, exteriorem hominem appellat. Et iterum dicit: Quia non primum quod spiritale est, sed quod animale est primum . Ergo omnis homo cum in hoc mundo carnaliter vivit, et secundum carnem movetur: et primus est carnalis motus in concupiscentia libidinis, cui jam primae juventutis tempus obedierit, durum et temerarium simul, et lascivum hominem reddit, ascendentem etiam super cubile patris et polluentem thorum paternum, id est, etiam praecepta et monita naturalis legis, quae in nobis est quod nunc paternus thorus dicitur praevaricantem. Est enim intra nos lex quaedam natu
Abbreviated transcription (Latin):
&e propła dicit: Isrł primogenitꝰ
meus Primis namq illis data sunt
ȩloquia dĩ Quod autem durus
fuerit ille populus & temerarius.
scripture denunciant: Dicit enĩ
de eis propheta Omne quod loqͥt᷑
populus hic: durum ÷ Et item alibi
de ipsis dicit: Uos semꝑ dura ceruice.
& incircunicisi corde Patri uer.
dõ irrogauit iniurias. cũ conuer¬
tit adeum dorsum: & non facien
suam: Thorum autẽ concubinȩ pol¬
luit quẽ ascendit: id ÷ legem
ueteris testamenti. quã sepe pre-¬
dicando maculauit: Quod autẽ
inconcubine ꝑsona lex ueteris testa¬
menti ponatur: paulus edocuit di¬
cens Abraham duos filios habuit:
Unum de ancilla: &e unum de libera:
Hȩc autẽ sunt duo testamenta In qͦ
agar quȩ concubina fuit. inueteris
testamenti ponitur typo Una ce¬
enĩ erat ꝑfecta columba genetrici¬
suȩ. quȩ uirgo casta. regina. sponso
regi eccłia ꝑ euangeliũ iungitur

Expanded text:
et Propheta dicit: Israel primogenitus et Propheta dicit: Israel primogenitus meus . Primis namque illis data sunt eloquia Dei. Quod autem durus fuerit ille populus et temerarius, Scripturae denunciant: dicit enim de eis Propheta, Omne quod loquitur populus hic, durum est . Et item alibi de ipsis dicit: Vos semper dura cervice, et non circumcisi corde . Patri vero Deo irrogavit injurias, cum convertit ad eum dorsum suum, et non faciem suam . Thorum autem concubinae polluit, quem ascendit, id est, legem veteris Testamenti, quam saepe praevaricando maculavit. Quod autem in concubinae persona lex veteris Testamenti ponatur, Paulus edocuit dicens: Abraham duos filios habuit, unum de ancilla, et unum de libera: haec autem sunt Testamenta , in quo Agar, quae concubina fuit, in veteris Testamenti ponitur typo. Una etenim erat perfecta columba 26 genitrixve, quae virgo casta, regina sponso regi, Ecclesia per Evangelium jungitur
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut benedictiones. hystorie locũ
seruent: prophecia uero misticum
atq cdoginaticum: morum correp¬
tio &e obiurgatio: moralem dirigat
stilum: Ruben inquit primogenitꝰ
m̃s. urtus mea & initium filioꝵ inecꝵ.¬
durus inconuersatione. & duras te¬
merarius contumelias irrogasti. tamꝗͣ
aqua non uel efferuescens: Ascendisti
enĩ suꝑ cubile patris tui. meum pol¬
liusti tͥhorum. ubi ascendisti incęstus
hystoria neminem latet. quomͦ ruben
inconcubinam patris efferbuerit
flamina libidinis: & paternũ ma-¬
culauerit thorum: Sed quod ininitus.
laudis ei aliquid uidet᷑ ascribere
dicens. tu uirtus mea: iccirco fit:
ut grauius notetur incrimine: Q
cum uirtus patris haberetur. & ini¬
tium filiorum: nescut seruare re¬
uerentiã patri Quale ẽ. & illuo
quod dicitur ꝑ propħam Ego te
plantaui uineam fructiferam. totam
ruben prioris populi iudeorum
ferre posse ꝑsonam. qui & primo¬
genitus ẽ. & initium filioꝵ. sicut

Expanded text:
ita ut benedictiones Historiae locum ita ut benedictiones Historiae locum servent: prophetia vero Mysticum, atque dogmaticum: morum correptio, et objurgatio Moralem dirigat stylum. meus: tu virtus mea, et initium filiorum meodurus conversatione, et durus, temerarius: contumelias irrogasti, tanquam aqua non effervescas. Ascendisti enim super cubile patris tui, tunc polluisti thorum, ubi ascendisti . Incesti historia neminem latet, quomodo Ruben in concubinam patris sui efferbuerit flamma libidinis, et paternum maculaverit thorum . Sed quod in initiis, laudis ei aliquid videtur adscribere, dicens, Tu virtus mea, idcirco 25 ut gravius notetur in crimine, qui cum virtus patris haberetur, et initium filiorum, nescit servare reverentiam patri; quale est et illud quod dicitur per Prophetam: Ego te plantavi vineam frugiferam, totam Ruben prioris populi Judaeorum ferre posse personam, qui et primogenitus est, et initium filiorum sicut
Abbreviated transcription (Latin):
explicare: quȩ inbenedictionib queᷤ
mortis tempore apatre suscipiunt.
continentur Quȩ quidem benedicti¬
ones ex eo fortasse solum modo aꝑ¬
pellari poterunt. quod in nouissimis
dicit᷑ Et hȩc locutus ⁊ illis pater
eoꝵ &e benedixit illos unum quemq
sccłm benedictionẽ suam. benedix̃
illos Ceterum ininitiis ubi conuo¬
cat eos pater: non quasi adbenedic̃¬
tionem conuocat. sed ita scriptum ÷
Uocauit autem iacob filios suos: & dix̃
Congregamini. ut annuntiem uob
quȩ occursura sunt uob̃ innouissi.¬
mis dieb Quod itaq magis prophe¬
ciam significat. ꝑ quã quȩ eis euen-¬
tura sunt presignant᷑: In ipso autẽ
corpore &e serie uerbor. neq benedicꝰ.¬
tiones tantum. neq futuroꝵ sola p̃.¬
nunciatio. quantum mores uel pro¬
positum eoꝵ. uel ȩtiam quedam ab
eis gesta notabilit̾ arguunt᷑. Quȩ
res nob̃ & triꝑtitam ut in aliis feci¬
mus explanationis mat̾ĩam subicit.

Expanded text:
explicare, quae in benedictionibus quas explicare, quae in benedictionibus quas mortis tempore a patre suscipiunt, continentur: quae quidem Benedictiones, ex eo fortasse solummodo appellari poterunt, quod in novissimis dicitur: Et haec locutus est illis pater eorum, et benedixit illos, unumquemque secundum benedictionem suam benedixit illos . Caeterum in initiis, ubi convocat eos pater, non quasi ad benedictionem vocat, sed ita scriptum est: Vocavit autem Jacob filios suos, et dixit: Congregamini ut annunciem vobis, quae occursura sunt vobis in novissimis ; quod utique magis Prophetiam significat, per quam quae eis eventura sint praesignificantur. In ipsa autem corporali serie verborum, neque benedictiones tantum, neque futurorum sola praenunciatio, qua vel mors, vel propositum eorum, vel etiam quaedam ab eis gesta notabiliter arguuntur. Quae res nobis et tripartitam, ut et in aliis fecimus, explanationis materiam subjicit,
Abbreviated transcription (Latin):
patriarcharum: omł.I.¬
ciendum primo ÷ quod in
singulis quibq locis ubi scrip¬
tura de duodecimn. patriar¬
chis conmemorat. multa sit
in ipsa ordinis conscriptione diuer¬
sitas. Alius ordo ÷ in ipsa eorum
natiuitate conscriptꝰ. alius cum
t̃ram egypti una cum patre suo isrł
e sobole posteritatis referunt᷑ intus.¬
se. alius nunc cum benedictiones obitu
parentis excipiunt. alius cum egresse
de egypto tribus. uel indeserco con¬
memorant᷑ aliquid agere. uel terrã
repromissionis in gresse. in monte ge
bal probenedictionib & maledicti.¬
onib statuunt᷑. alter ętiam cũ diui¬
sionem t̾ra hȩreditatis sorte susci.¬
piunt Et intantum ordo iste uariat᷑.
ut interdũ quidam exipsis ne ascripti
inueniantur innumero: Quod utiq¬
certum ÷ non absq aliqua ratione
uariari. & extare causas probabiles:
quib inalio loco ille proferat᷑. In alio
uero alius ꝓferat᷑: Sed dehis uobis
tantum modo pro ut ds̃ dederit

Expanded text:
PATRIARCHARUM. 23 Sciendum est primo, quod in singulis quibusque locis, ubi Scriptura de duodecim Patriarchis commemorat, multa est in ipsa ordinis conscriptione diversitas. Alius ordo est in ipsa eorum nativitate conscriptus : alius cum terram Aegypti una cum patre suo Israele et sobole posteritatis referuntur intrare : alius nunc, cum benedictiones obituri parentis excipiunt : alius cum egressae de Aegypto tribus, vel in deserto commemorantur aliquid agere , vel terram repromissionis ingressae, bal pro benedictionibus et maledictionibus statuuntur . Alius etiam cum divisionem terrae haereditatis sorte suscipiunt , et in tantum ordo iste variatur, ut interdum quidam ex ipsis nec adscripti inveniantur in numero, quod utiqucertum est, non absque aliqua ratione variari, et existere caussas probabiles, quibus in illo loco ille praeferatur, in alio vero alius praeponatur. Sed de his nobis tantummodo, prout Deus 24 dederit,
Abbreviated transcription (Latin):
In hoc ergo uerius quam iiacob ad mi¬
plebitur quod dictum ⁊: quia reuo cabo
te inde infiune: Sed & tiuus qͥsq nr̃m.
eodem ordine atq eaden uia. egyptũ
ceagones ingredit᷑ Et simereat᷑ ut ds̃
semꝑ maneat cũ eo: faciet eum ingentẽ.
magnã magna enim gens ÷ uirtutũ
numerus ce iusticiȩ multitudo inqua
scĩ quiq multiplicari dicunt᷑ & crescere
Completur ineo ętiam illud quod dic¬
tum ÷: quia reuocabo te inde uifmne
F inis enĩ ꝑfectio rerum & uirtutũ con¬

Expanded text:
rius quam in Jacob adimplebitur quod dictum est: Quia revocabo te inde in fine. Sed et unusquisque nostrum eodem ordine atque eadem via Aegyptum et agones ingreditur, si mereatur ut Deus semper maneat cum eo, et faciat eum in gentem magnam; magna enim gens, est virtutum numerus, et justitiae multitudo, in qua sancti quique multiplicari dicuntur et crescere. Completur in eo etiam illud quod dictum est: Quia revocabo te in fine; finis enim perfectio rerum et virtutum con
Abbreviated transcription (Latin):
ciauerit om̃ib quȩ possidet: ñ potest
esse m̃s discipłs: Contremisco hȩc dicens:
meus enĩ m̃s pͥmo omĩum. meus inquam
ipse accusator existo. meas condemp¬
nationes loquor Negat xp̃s suum
eẽ discipulum. quẽ uiderit aliquid
possidentẽ. & eũ qui ñ renunciat om̃ĩb
quȩ possidet Et quid agiꝰ Quomͦ

Expanded text:
tiaverit omnibus quae possidet, non potest meus esse discipulus. Contremisco haec dicens; meus enim primo omnium, meus, inquam, ipse accusator existo, meas condemnationes loquor. Negat Christus suum esse discipulum quem viderit aliquid possidentem, et eum qui non renuntiat omnibus quae p
Abbreviated transcription (Latin):
hs quȩ possidemꝰ sed & adquirere uo¬
lumꝰ ea quȩ numquã habuimꝰ anteꝗͣ
ueniremꝰ ad ap̃m: Nunquidnã quia
nos redarguit conscientia. tegere &
non proferre quȩ scripta sunt pos¬
sumꝰ: Nolo duplicati criminis fieri
reus Confiteor & palam populo
audiente confiteor hec scripta et̃.
ȩtiam si nundũ implesse me noui:
S ex hoc saltem conmoniti festinemꝰ
implere festinemꝰ transire asacerdo¬
tib faraonis. quib int̾renis possessio
ẽ. ad sacerdotes dm̃. quib int̾ra pars

Expanded text:
quae possidemus, sed acquirere volumus ea quae numquam habuimus antequam veniremus ad Christum? Numquidnam, quia nos redarguit conscientia tegere, et non proferre quae scripta sunt, possumus modo duplicati criminis esse rei. Confiteor palam, et populo audiente confiteor haec scripta esse, etiam si nondum implesse me novi. Sed hoc saltem commoniti festinemus implere, festinemus transire a sacerdotibus Pharaonis, quibus terrena possessio est, ad sacerdotes Dei, quibus in terra pars