comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥa gͥ diabolꝰ ꝑ se peccauit: restaurari ñ m̃uit. p̃sertĩ cũ iam
subtił ⁊ spũalis essencie ꝑsistẽt. hõ qi de limo factꝰ est. ⁊ a tam
callido temptatore deceptꝰ ẽ: spem uenie ñ amisit. Cũ gͥ ita
erant ds ⁊ honio contrarii. nec spes uenie ⁊ redempcionis a
tam uisto iudice debebat denegari: confiderauit diuina ꝓ¬
uidencia eqͥssimũ modũ reconcialiacionis. Rõ enĩ exigebat ⁊

Expanded text:
 se diabolus peccavit, reparari non meruit, praesertim cum tam subtilis et spiritualis essentiae persisteret; homo, quia de limo factus est, cum a tam callido tentatore deceptus fuerit, spem veniae non amisit. Cum igitur ita essent Deus et homo contrarii, nec spes veniae ac redemptionis a tam justo judice deberet negari, consideravit divina providentia aequissim
Abbreviated transcription (Latin):
tc̃ eam hõ dĩ uidebat: qñ illa duo ligna q̃rebat. Mulier illa te¬
pũ gerebat eecle.⁊ qi duo ligna crucẽ faciunt: q̃rebat moritura
nũ semꝑ eẽt uictura. Adumbrato gͦ misterio helxas loqͥt᷑ ad eã
qͣm audiuit. Harrat illa disposicionẽ suã. moritãm se dicit. cũ
asumau̾it: qͦd remansit. Qͥ est gͦ qͦd dñs ixit helye uade in

Expanded text:
tunc eam homo Dei videbat, quando illa duo ligna quaerebat. Mulier illa typum gerebat Ecclesiae; duo ligna crucem faciunt; quaerebat moritura, unde semper esset victura. Adumbrato igitur mysterio, Elias currit ad eam quam audivit egere. Narrat illa dispositionem suam; morituram se dicit, cum consummaverit quod remansit. Ubi est ergo quod dixit Domin
Abbreviated transcription (Latin):
cui dixit petrꝰ. pecuma tua tetũ sit in ꝑdicione. Qui pciũ exigit.
gierita est ⁊ lepram gieri suscipit. Cũ enĩ heliseꝰ mundasset naã¬
man pͥncipem syxie in iordane a lepra. rediens naaman obtu¬
lit ꝓphe multa mũa. s ille noluit accipere. Q cũ ditessisset: se¬
cutꝰ ẽ eũ gyeti discipłs eius. exigens abeo nun̾a. Quibꝰ acceptis ꝓ¬

Expanded text:
us dixit: « Pecunia tua tecum sit in perditione ; » qui pretium exigit, Giezita est, et lepram Giezi suscipit. Cum enim Eliseus mundasset Naaman principem Syriae in Jordane a lepra , rediens Naaman obtulit prophetae multa munera. Sed ille noluit recipere. Qui cum discessisset, secutus est eum Giezi discipulus ejus, exigens ab eo munera; quibus acceptis
Abbreviated transcription (Latin):
homines cp̃r gaudĩi fuꝑbirent ⁊ de securitate p̃sument: fla¬
gellauit dñs romanã eccłam matrẽ nrãm pestilencia morta¬
litatis: his temꝑibꝰ. ut m̃bra timerent. Constituta gͦ letama
ñ euagarent᷑. s. semꝑ in humilitate consisterent. Sic g̃ m̃ito
tẽpibꝰ leticie dies m̃oris cõmixtꝰ est: qͥ nos ad timorẽ inuitaret.

Expanded text:
homines tempore gaudii superbirent, et de securitate praesumerent, flagellavit Dominus Romanam Ecclesiam matrem nostram pestilentia mortalitatis, ut his temporibus membra timerent. Constituta est igiturnon evagarentur, sed semper in humilitate consisterent. Sic igitur merito temporibus laetitiae dies moeroris commistus est, qui nos ad timorem invitaret.
Abbreviated transcription (Latin):
lc̃os suos egere facit. ut cũ fuerint hũ amici de mãmona iniqͥta¬
diuicias elemosinam largiunt᷑. qͦmꝰ eos participes faciunt in
t̾rena substancia. si cũ illis partem hr̃e m̃eant inuita et̾na ħ¬
dixi ꝓpt̾ lectionem regnoꝵ quã pͥmo audiuimꝰ. Nũqͥd ds de¬
fecerat pasce̾ seruũ helyam: Nne illi cui deerant homines
alites ministrabant: Nne illi afferebat panẽ cormuis mane

Expanded text:
ctos suos egere fecit; ut cum fiunt hic amici de mammona iniquitadivitias, eleemosynam largiuntur, quomodo eos participes faciunt in terrena substantia, sic cum illis partem habere mereantur in vita aeternadixi propter lectionem Regnorum, quam primo audivimus. Numquid Deus defecerat pascere servum suum Eliam? Nonne illi, quia deerant homines, alites ministrabant? Nonne illi panem afferebat corvus mane
Abbreviated transcription (Latin):
cipłis dice̾t ei. dñe ꝑmitte me pͥmũ ire. ⁊ sepelire patrẽ meum.
Respondit ei si q̃re me ⁊ diuutte mortuos sepelire mortuos suos.
Tres mortuos luscitauit. qͣrtũ mortuũ minciante discipło agno¬
uit nec tñ resuscitare curauit. Iste mortrus sigcat illos qͥ per
linguam adulanciũ in usu pͣue consuetudinis depͥmunt᷑ qi q

Expanded text:
mitte me primum ire et sepelire patrem meum , » respondit ei: « Sequere me, et dimitte mortuos sepelire mortuos suos . » Tres mortuos suscitavit Dominus; quartum nuntiantibus discipulis agnovit, nec tamen resuscitare curavit. Iste mortuus significat illos qui per linguas adulantium in usum pravae consuetudinis deprimuntur. Q
Abbreviated transcription (Latin):
grestib. ꝓanes quippe sine ferm̃to comedit. qͥ recta oꝑa sine cor¬
rupcione nane gie exerti. qͥ mandata miscł̾e sue sine ãmixa¬
one pͥereati exhib. ne ꝓu̾se diripiat qͦd q̃i recte dispensat. hol
ate pꝰ pauca. Et sacrficate de fermento laudem̃ de ferinto lau
tes ualde amart sc̃. Carnes gͦ agni cũ latuos agresaiblite ca nos

Expanded text:
a sine corruptione vanae gloriae exercet, qui mandata misericordiae sine admistione peccati exhibet, ne perverse diripiat quod quasi recte dispensat. Hoc Atque post pauca: Et sacrificate de fermentato laudem . De fermentato stes valde amarae sunt. Carnes ergo Agni cum lactucis agrestibus s
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e torpor rep̃hendr̃: Qͥa eiꝰ u̾ba atti: misteria ꝑnosmet ipsoᷤ
ñ reqͥrimꝰ. ⁊ dicta ab aliis audimꝰ inuiti. Nõ remanebit ex
eo qͥcꝗͣ usq mane. Qaͥ eiꝰ dicta magna st̃ sollicitudine discu¬
enda. qͣtinꝰ pͥꝗͣ dies resurrectionis appareat: in hac nocte p̃¬
sentis uite omĩa mandata illiꝰ intelligendo ⁊ oꝑando pene¬
trent᷑. S ꝙ ualde est difficile ut omẽ sacrũ eloquiũ possit
intelligi. ⁊ omẽ eiꝰ misteriũ possit penetrari: recte subuingit᷑.
Siqͥd aũ remanserit ex eo: igue comburetis. Qa ex agno rema¬
net igne comburimꝰ. qñ hoc qͦd de misterio incarnacionis eiꝰ
intellig̾e ⁊ penetrare ñ possumꝰ: potestati scĩ spc̃ humilt̾ reser¬

Expanded text:
e torpor reprehenditur, qui ejus verba atque mysteria, et per nosmetipsos non requirimus, et dicta ab aliis audimus inviti? Non remanebit ex eo quidquam usque mane, quia ejus dicta magna sunt sollicitudine discutienda, qsentis vitae nocte omnia mandata illius intelligendo, et operando penetrentur. Sed quia valde est difficile, ut omne sacrum eloquium possit intelligi, et omne ejus mysterium penetrari, recte subjungitur: Si quid autem remanserit, igne comburetis. Quod ex agno remanet, igne comburimus; quando hoc, quod de mysterio incarnationis ejus intelligere, et penetrare non possumus, potestati sancti Sp
Abbreviated transcription (Latin):
uidel cuncta magnã edificacionẽ nobis pariunt: si fuerit̃
mistica int̾pretatione discussa. Quis namiq sit sauguis agni
ñ lam audiendo s bibendo didicistis. Qtu sanguis suꝑ utrũq
postem ponit᷑. qñ ñ solũ ore corꝑis: s ⁊̃ ore m̃tis haurit᷑. In u¬
t̾t ienĩ poste agni sanguis est positꝰ. qudo sacram̃tũ passio¬
nis illiꝰ c̃ ore ad redempcionem suiit᷑. ad imnitacionẽ qͦq iu¬
tenta m̃te cogitat᷑. Nam qui sic redemptoris sui sanguinem
accipit. ut imitari passionem eiꝰ necdũ uelit: uno poste san

Expanded text:
icet cuncta magnam nobis aedificationem pariunt, si fuerint mystica interpretatione discussa. Quis namque sit sanguis agni, non jam audiendo, sed bibendo didicimus. Qui sanguis super utrumque postem ponittroque etenim poste agni sanguis est positus, quando sacramentum passionis illius cum ore ad redemptionem sumitur, ad imitationem quoque intenta mente cogitatur. Nam qui sic Redemptoris sui sanguinem accipit ut imitari passionem illius necdum velit, in uno poste san
Abbreviated transcription (Latin):
uitatũ. sine qͣ utilitas aliar̃ ꝑiret. Hisi enĩ eẽt ascensꝰ in celu̾̃
cassa eẽt natiuitas. infructuosa passio. inutilis resurrectio. hec
est tanta qͦd in tp̃r siluestri pape in honore ascensionis ita
no gaudio occurrentes regali filio ascendenti ad patrẽ dixe
fortis ⁊ potens. dñs potens inp̃lio. Et uere dñs potens extitit ĩ p̃lio¬

Expanded text:
aliarum, sine qua utilitas omnium periret. Nisi enim esset ascensus in coelum, cassa esset nativitas, infructuosa passio, inutilis resurrectio. Haec est tanta quod in tempore Silvestri papae in honore ascensionis, quino gaudio occurrentes regali Filio ascendenti ad Patrem. Dixefortis et potens, Dominus potens in praelio ; » et vere exstitit Fili
Abbreviated transcription (Latin):
. diui nfidentes ũ ad celestia aspirabãt
suetudo int̾ nos est ut familia regẽ p̃cedentem seqͥ desideret.
Uñ ait eccła in canticis. Trahe me p̾te. Trahi enĩ desiderabat ad¬
regẽ ascendentẽ. pꝰꝗͣ caruit consolacione eiꝰ p̃senti. Ideo eleuatꝰ
est sol iusticie qͥ illuminat omnẽ hominẽ uenientem in l ĩ.

Expanded text:
 confidentes, non ad coelestia aspirabant, consuetudo inter nos est ut familia regem praecedentem sequi desideret. Unde ait Ecclesia in Canticis: « Trahe me pRegem ascendentem, postquam caruit consolatione praesenti. Ideo elevatus est sol justitiae, qui illuminat omnem hominem venientem in hunc
Abbreviated transcription (Latin):
tuosas arbores amputare. ũ cessat ãmonere nos. ut c̃ temp̃
est. ⁊ cũ dei aduitorio in nr̃a potestate consistit: bona oꝑa fa¬
ciamꝰ. Cũ enĩ trͣsierit tempꝰ bñ oꝑandi: ñ restat nͥ rectpiendi.
Nemo tͥ dicturꝰ est pꝰ resurrectionẽ mortuoꝵ in regno dei fr̃¬
ge esurienti panẽ tuũ: ꝙ ñ inuenies esurientẽ. Nemo dicet
t uesti nudũ. uͥ omiũ timica ĩmoitalitatis erit. Nemo dicdurꝰ

Expanded text:
tuosas arbores amputare, non cessat admonere, ut cum tempus est, et cum Dei adjutorio in nostra potestate consistit, bona opera faciamus. Cum enim transierit tempus bene operandi, non restat nisi recipiendi. Nemo tibi dicturus est post resurrectionem mortuorum in regno Dei, Frange esurienti panem tuum; quia non invenies esurientem. Nemo dicturus est, Vesti nudum, ubi omnium tunica im
Abbreviated transcription (Latin):
gaudio colligemꝰ. Scd̾m illud qͦd scriptũ est. Funtes ibant &
ꝓ signo factũ ÷ ñ ꝓdono. Nam uidua illa q̃ pauit hominẽ di hͥ
recipit. Nõ est magnũ q̃d seminauit q ñ magnã segetẽ messu¬
it. Temꝑale est qͦd accipit. ñ deficientem pharinam. nec dimiui¬
cep̃ egere: qñ dignatus est dñs pluere. Tũc enĩ laboratã erat ñ
exspectatura. Erat gͥ fructus collectura. qñ aũ ñ pluebat: uitꝰ
eiꝰ de facili ueniebat. signũ ħ qͦd ds illi ad paucos dies pstit̾at:
lagena inea ñ deficiat. aut in cuppa mea semꝑ uinũ inueniã.
Noli ħ inqͥrere. semina securꝰ messis tua securiꝰ ueniet. tarilius

Expanded text:
gaudio colligemus; secundum illud quod scriptum est, Euntes ibant et gaudio colligemus; secundum illud quod scriptum est, Euntes ibant et no. Nam si vidua illa quod pavit hominem Dei, hic recepit, non est magnum quod seminavit; quia non magnam segetem messuit. Temporale est quod accepit, non deficientem farinam, nec dimicoepit egere, quando dignatuexspectatura, sed agri fructus collectura; quando autem non pluebat, victus ejus de facili non veniebat. Signum hoc quod Deus illi non ad paucos dies praestiterat, lagena mea non deficiet; oleum in cuppa mea semper plenum inveniam. Noli hoc inquirere. Semina securus; messis tua, sive serius, sive tardius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ missus est aliqͥs ꝓpħa ad illã mulierẽ ⁊ dictũ ẽ ci. fcce dicit
dus. Uenturꝰ est ad e seruus mĩ esuriens. ex eo qͥd habẽ ninist̾
illi mopiam noli cim̃e. Ego supplebo qͦa dedis. ħ ei dictt̃ eẽ ñ legi¬
momierit. s. mandat ds miris m̾is. quib in cogitacione loquit᷑
dicimꝰ mandasse dm̃ loqñdo. in corde suggerendo qͦd opꝰ erat a
habebat ad obediendũ. Talis uenãt. tał cũ helia loq̃bat᷑. qͥ erat
in helya ut p̃ciꝑet: ipse erat in uidua ut obediret. Uade inqͥd
fac mͥ panẽ priꝰ de egestate cua. ñ diuicie tuc deficient. Patͥino m
enĩ uidue modicũ erat pharine ⁊ modicũ olei. s ħ modic̃ ñ defe¬
cit. Qs ht̃ talem uillam: Libent̾ uidua seruũ dei esurientem
pascebat. qi patͥmoniũ eiꝰ in clauo pendebat. Qͥd feliciꝰ hac pau¬
ptate: S hic talia accepit qͣlia in fincm sꝑabat. Eõ ħ dixi ut se¬
messem bonoꝵ oꝑm cũ labore serimꝰ.s. infutõ fructus illiꝰ cũ

Expanded text:
c dicit Dominus, Venturus est ad te esuriens servus meus, ex eo quod habes ministra illi: inopiam noli timere; ego supplebo quod dederis? Hoc ei dictum non legimonuerit. Sed mandat Deus miris modis, qui in cogitationibus loquitur. Dicimus mandasse Deum loquendo in corde, suggerendo quod opus erat,habebat ad obediendum. Talis venerat, talis cum Elia loquebatur. Qui erat in Elia ut praeciperet, ipse erat in vidua ut ob. Patrimonium enim viduae, modicum erat farinae et modicum olei: hoc modicum non defecit. Quis habet talem villam? Libenter vidua servum Dei esurientem pascebat, quia patrimonium ejus in clavo pendebat. Quid felicius hac paupertate? Si hic talia recipit, qualia in finmessem cum labore serimus, sed in futuro fructus illius cum
Abbreviated transcription (Latin):
Si gͦ pascha xp̃c. pensandũ nob̾ est qͥd de pascha
lex loquit᷑. ut uideamꝰ subtiliꝰ an de xp̃o dicta
iudeant. Moy ses quippe ait. Sument de sanguine agni
ac ponent suꝑ utr̃q postem. ⁊ in suꝑlumnaribꝰ domoꝵ in
qͥbꝰ comedent illud. Et edent carnes nocte illa assas igni. ⁊

Expanded text:
Si ergo pascha Christus, pensandum nobis est quid de pascha lex loquitur, ut indagemus subtilius an de Christo dicta videantur. Moyses quippe ait: Sument de sanguine agni, ac ponent super utrumque postem, et in superliminaribus domorum in quibus comedent illum; et edent carnes nocte illa assa
Abbreviated transcription (Latin):
telaueris .i. amaueris .i. imittatꝰ fueris ꝓpt̾ ea facientes inigͥta¬
tem ⁊ qͣsi faciendo iuiqͥtatẽ possit ꝓsꝑari. Neq cures si udeas
illos florentes. potentes. alios ꝯtempnentẽ. głiosos magni no¬
minis. p̃cet̾is ueneratos. ab om̃ibꝰ honoratos. qr certe tanꝙͣ¬
feuũ uelocit̃ arescert. qͦd hodie floret fenũ ⁊ eras in cliba¬
nũ mitait᷑. Similit̾ potens cũ mͦ floreat: in momento de¬
florescit. ꝙ aut totũ amittit. aut moite a bonis priuat᷑. ⁊
altam radicẽ. que in hieine iurent. in estate arescunt. hiemꝰ
ẽ p̃sens scłm uͥ frigescit peccatis genꝰ humanũ. Estes ẽ dies u¬
dicii uͥ fulgebunt iusti sic̃ sol. Et cũ uideas multa temꝑalia
cito labencia ⁊ ipsos possidentes cito ꝑituros: noli sꝑare in p̃¬
agit. Et ut possis bñ oꝑari: in habita t̾ram. Terra hoĩs qmͣ de¬

Expanded text:
tatus fueris propterea facientes iniquitatem, ut quasi faciendo iniquitatem possis prosperari. Ne cures si videas illos florentes, potentes, alios contemnentes, gloriosos, magni nominis, prae caeteros veneratos, ab omnibus honoratos, quia certe tanquam fenum arescent; quia hodie floret fenum, et cras in clibanum mittitur. Similiter potens, qui modo floret, in momento deflorescit, quia aut totum amittit, aut morte a bonis privatur, ealtam radicem, quia in hieme virent, in aestate arescunt. Hiems est praesens saeculum, ubi frigescit peccatis genus humanum. Aestas est dies judicii, ubi fulgebunt justi sicut sol; et cum videas temporalia cito labentia, et ipsos possidentes cito perituros, noli sperare in pragit; et ut possis bene operari, inhabita terram. Terra hominis quam de
Abbreviated transcription (Latin):
mulier dedit mͥ de ligno: in mulierẽ uult refuncde culpam
cũ uͭ subuingit qmͣ dedisti. qͣsi dm̃ infamare cupit. Mulier uͦ
in serpentem culpam reflectit dicens. Serpens seduxit me. hãc
eaudẽ excusacionẽ cotidie p̃tenditis. cũ dicitis. Diabolꝰ me co¬
egit. Quid est aliud diabolꝰ me cogit. nͥ serpens me decepit:
Ecce illa q̃ in peccatũ uos submersit. ⁊ morti maclam sue¬
excusacionis uobis dunisit. Itaq ñ humilit̾ iniqͥtatẽ urãm
cognoscitis. cũ eam aliqͣntulũ a uobis fastu excusacionis suble¬
uetis. Nõ dicitis cũ psalmista. Qñi iniquitatẽ meã ego cognosco

Expanded text:
Mulier dedit mihi de ligno, ad mulierem vult refundere culpam; cum subjungit, quam dedisti mihi, quasi Deum infamare cupit. Mulier vero in serpentem culpam reflectit, dicens: « Serpens decepit me . » Hanc excusationem praetenditis, cum dicitis: Diabolus coegit me. Quid aliud est, diabolus me coegit, nisi, serpens decepit me? 393 Ecce illa quae in peccatum nos submersit, et mortis maculam excusatione sua nobis dimisit. Itaque non humiliter iniquitatem vestram cognoscitis, cum eam aliquantulum a vobis excusationis fastu sublevatis. Non dicitis cum Psalmista: « Quoniam iniquita
Abbreviated transcription (Latin):
plicit̾ lucre. qi omẽ peccatũ aut in p̃senti aut in fut᷑o puniet᷑. Me¬
lius ẽ gͦ hic temꝑalit̾ puniri. ꝗͣ in futõ semptt̾ne cruciari. Melius
ta est penitencia qͣsi puniencia. eo qͦd hõ puniat qͦd male cõmise¬
rat. Hac de causa qui penitenciam agt̃ capillos nutriunt ⁊ barba
ut demonstrent habundanciã cͥminũ. quib caput .i. mens pecca
illam ignominiã susp̾iunt penitentes ꝓpt̾ merita peccatoꝵ. In ci¬
licio qͦd de capris fit penitentes se qͥdam cruciant. ut memoria

Expanded text:
liter luere, quia omne peccatum aut in praesenti, aut in futuro punietur. Melius est ergo hic temporaliter puniri quam in futuro sempiterne cruciari. Melius ta poenitentia quasi punitiva, eo quod homo in se puniat quod male commiserat. Hac de causa qui poenitentiam agunt, capillos nutriunt et barbam, ut demonstrent abundantiam criminum, quibus ca, » illam ignominiam suscipiunt poenitentes propter merita peccatorum. In cilicio, quod de capris fit, poenitentes se cruciant, ut peccator
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ laui ur̃os pedes dñs ⁊ magist̾: ⁊ uos debetis alt̾ alt̾us lauare
pedes. Exemplũ enĩ dedi uob̾. ut q̃ admod̾ ego feci uob̾: ita ⁊uos
litatis incitabat. ut ñ erubesc̾e̾nt face qͦd dñs omiũ uoluit in se¬
monstrare. P̃misso fomite dilectionis. securiꝰ aggͤdit᷑
uenire mͦ. Et io uob̾ dico mͦ. Mandatũ nouũ¬

Expanded text:
debetis alter alterius lavare pedes Exemplum enim dedi vobis, ut quemadmodum ego feci vobis, ita et vos litatis invitabat, ut non erubescerent facere quod Dominus in se voluit monstrare. Praemisso fomite dilectionis, 754 secutus aggreditur, venire modo; et i
Abbreviated transcription (Latin):
bitamꝰ: Cuiꝰ domꝰ fuꝑliminare est ipsa intencio q̃ p̃eminet ac¬
cioni. Qͥgͥ intencionẽ cogitacionis sue ad imitacionẽ dñice pas¬
sionis dirigit. in supliminare domꝰ agni sanguinẽ ponit. Uł¬
certe domꝰ nr̃e ipsa st̃ corꝑa. in qͥbꝰ qͦusq uiuimꝰ in habitamꝰ.
⁊ in supliminare domꝰ agni sanguinẽ ponimꝰ. qi crucẽ passio¬
nis iliꝰ in fronte portamꝰ. de qͦ adhuc agno subdit̾. Et edent car¬
nes nocte ala assas igni. In nocte qͥppe agnũ comedimꝰ. qͥ in sa¬
cram̃to mͦ dñicũ corpꝰ corpꝰ accipimꝰ. qñ adhuc ad inuicem nr̃as¬

Expanded text:
bet domus superliminare est ipsa intentio quae praevia actioni. Qui igitur intentionem cogitationis suae ad imitationem passionis dirigit, in superliminari domus Agni passionem ponit. . Et in superliminari domus agni sanguinem ponimus, quia crucem passionis illius in fronte portamus. De quo adhuc agno subditur: Et edent carnes nocte illa assas igni. In nocte quippe agnum comedimus, quia in sacramento modo Dominicum corpus accipimus, quando adhuc ad invicem n
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa .u. sensus in terrenis semꝑ dem̃gunt᷑. ⁊ actibꝰ corꝑis ñ seruicio
ponant. qñ p̃dicatoribꝰ ⁊ doctorib inuingit. ut carnales uo¬
luptates in se ⁊ in aliis refrenent. ⁊ ne ampliꝰ caro tantã pote¬
statem in nobis exerceat. Suspendit reges in stipitibꝰ qñ ue¬
t̾em hoĩem setũ crucifigit. Circa uesꝑm depositi st̃ reges de
patibuł. ⁊ inclusi st̃ in spelunca. Qͥa in uesꝑe menbͣ xp̃i d̾ cru¬
ce st̃ deposita. ⁊ in sepulcro iumisso lapide ad ostiũ monum̃ti
salomon cũ ait. Fili accedens ad seruitutẽ dei p̃para aĩam
tuam ad temptacionẽ. Claude ostia corporis. si uis erui a la¬
queo temptacionis. audi qͥd dicat dñs in euangłio. Cũ ora¬
biełm qui in ext̾ioribꝰ delectari desinit. ⁊ ad m̃tẽ refugit. ⁊ ostia
.U. sensuũ claudit. Si uis desideria carnis despice̾: memorare
finis. memorare qͣlis futurꝰ sis ⁊ qͦ iturꝰ sis. Recordare qͥd dict

Expanded text:
sus semper in terrenis demerguntur, et actibus corporis, non servitio ponant, quando praedicatoribus et doctoribus injungit, ut carnales voluptates, et in se, et in aliis refrenent, et non amplius caro tantam potestatem in nobis exerceat. Suspendit reges in stipitibus, quia veterem hominem secum crucifixit; circa vesperam depositi sunt reges de patibulis, et conclusi sunt in spelunca, quia in vespere membra Christi sunt deposita, et in sepulcro, immisso lapide est ostium monumenti, Salomon, cum ait: « Fili, accedens ad servitutem Dei praepara animam tuam ad tentationem . » Claude ostia corporis, si vis erui a laqueo tentationis. Audi quid dicat Dominus in Evangelio: « Cum orabiculum, qui exterioribus delectari desinit, et ad mentem refugiat, et ostia quinque sensuum claudat. Si vis desideria carnis despicere, memorare cineris; memorare qualis futurus sis, et quo iturus sis. Recordare quod dict
Abbreviated transcription (Latin):
płm. doluit obstinatũ. Aliis erat ⁊ sr̃ eũ sentenciam daturus.
porrexero. Et cũ intixisset panem: dedit uide symonis scari¬
othis. Nõ ut quidã putant tc̃ udas corpꝰ xp̃i accepit. Intelli
gendũ est enĩ qͦd iam om̃ibꝰ distribuerat dñs sacram̃tũ. corꝑis
⁊ sanguinis sui. uͥ ipse uidas erat sic̃ lucas eudent̾ ostendit.
Panem intinctũ uoluit porrige̾. ut cor intinetũ significaret.

Expanded text:
tum aliis ostensurus erat, et super eum sententiam daturus. porrexero; et cum intinxisset panem, dedit Judae Simoni Iscarioti . » Non, ut quidam putantomnibus tribuerat Dominus sacramentum corporis et sanguinis sui, ubi ipse erat, sicut Lucas evidenter ostendit. Panem intinctum voluit porrigere, ut cor intinctum 420 significaret;
Abbreviated transcription (Latin):
Nne .xii. uos elegi. ⁊ unus ex uobis diabolꝰ ẽ: Et in cena c̃ ait.
Quĩ intinguit mec̃ mantĩ in parapside: hic me tradet. Et post
praua cogitacione resipisce̾t: cũ eam manifestatam audiret.
dilectionem inuitauit. c̃ ipsi ꝓditori carnẽ suam. ⁊ sanguinẽ
suũ tradidit. Sacram̃tũ enĩ illud iõ hominib dat᷑. ut corpꝰ eccle
capiti coadunet᷑. ⁊ in ipsa spẽ sacram̃ti unitas pͣ euident̃ nota¬
ri. Sic̃ enĩ multa grana faciunt unũ panem. ⁊ sic̃ ex multis¬

Expanded text:
elegi, et unus ex vobis diabolus est? » Et in coena, cum dixit: « Qui intingit mecum manum in paropside, hic me tradet . » Et post prava cogitatione resipisceret, cum eam manifestatam audiret. dilectionem invitavit, cum ipsi proditori carnem suam et sanguinem suum tradidit. Sacramentum enim illud ideo hominibus datur, ut corpus Ecclesiae capiti coadunetur, et in ipsa specie sacramenti unitas possit evidenter notari. Sicut enim grana multa faciunt unum panem,
Abbreviated transcription (Latin):
malũ. Hullam enĩ potestatẽ in me posses hr̃e: nͥ datũ esset
desuꝑ. Cũ gͥ ille accepisset buccellã: exiuit continuo. Exiuit
qͥa a deo ⁊ a bonoꝵ conscorcio discessit. Erat aũ nox. Merito
dat᷑ ħ tempꝰ ei. qͥa cecitas m̃tem eiꝰ caligauerat. Adhibito stu¬
dio incassũ in re. uocacione praui discipłi. ⁊ purgato qͦd resi¬

Expanded text:
et desuper. Cum ergo accepisset ille buccellam, exivit continuo. Exivit, quia a Deo et consortio bonorum discessit. Erat autem nox. Merito hoc tempus datur ei, quia caecitas mentem ejus caligaverat. Adhibito studio incassum in revocatione pravi discipuli, et purgata quae resi
Abbreviated transcription (Latin):
creco loquens altũ aput illũ accusat. ⁊ multa fingit q̃ ñ audi¬
lingue sue comouens. alii quẽ priꝰ diligebat inimicũ reddit.
qͣsi simultũ dilig̾et amplectat᷑. facile labit᷑. de ea loquit᷑ iacobꝰ
ita dicens. Lingua modicũ menbrũ ÷ ⁊ magna exaltat. It̾m ait
trahat. ne accuset. ne maledicat. luxta dd̾. Posui ori meo c̾todiam.
Hec sobũ retiendũ÷ os: s aures st̃ opturande. ne audiant acacio¬
nẽ. Uñ dalomon. Sepi aures tuas ipinis ⁊ noli auduit linguas
neꝙͣ. ⁊ ori tuo facito ostia ⁊ seras. cũ p̃serã magnũ malũ. Uñ ait

Expanded text:
creto, alium apud cum accusat, et multa fingit quae non audilinguae suae commovens, et sic quem prius diligebat, inimicum reddit, quasi multum dius, dicens: « Lingua modicum membrum est, et magna exaltat . » Ittrahat, ne accuset, ne male dicat, juxta David: « Posui ori meo custodiam . » Nec solum reticendum est os, sed aures obturandae sunt, ne audiant accusationem. Unde Salomon: « Sepi aures tuas spinis, et noli audire linguam nequam, et ori tuo fac ostia et seras , » cum praesertim magnum mal
Abbreviated transcription (Latin):
uitucũ. Ibi sat apparet qͣntũ dilectio ualeat. Bona enĩ uita
alia contemplatã. alia actiua. Contemplats̃ qui in deo cogrtãdo
dixerit qm̃ diligo dm̃ ⁊i frẽm suũ oderit: mendar est. Actiua
uͦ uita in dilectione ꝑximi tota ẽ. pauꝑes pascendo. uestiendo
hospicio receptando. pedes lauando. in infirmitate siue in car¬

Expanded text:
io. Ibi satis apparet quantum dilectio valet. Bona enim vita, alia contemplativa, alia activa. Contemplativus est, qui in Deo cogitando ctiva vero vita in dilectione proximi tota est, pauperes pascendo, vestiendo, hospitio receptando, in infirmitate, sive in car
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd peiꝰ est multi dormiunt in morte. Sic uos adhuc uidemꝰ qͦd
abunitate discedit ꝑ irã. ł ꝑ discordiam. ł odiũ. ñ digne accipiet
corpꝰ dñi. nec participacione eiꝰ poterit cũ popło uniri. Sic̃ enĩ ca¬
ritatis uincłm plures unit: ita discordia ⁊ odiũ qͦd untĩ ẽ diuidit.
Uidete gͥ fr̃s ne uenenũ discordie int̾ uos odiũ gen̾et. ⁊ dulcedi¬
nẽ caritatis in uobis corrumpat. Respicite caput nrm. respicite
caulam redempcionis nr̃e. Ex sola enĩ dilectione sua saluauit

Expanded text:
quod pejus est, dormiunt multi in mortem, sicut nos adhuc videmus quod ab unitate discedit per iram, per discordiam, vel odium, indigne accipiet corpus Domini, nec participatione ejus poterit cum Christo uniri. Sicut enim charitatis vinculum plures unit ita discordia et odium, quod unum est dividit. Videte ergo, fratres, ne venenum discordiae 424 inter vos odium generet, et ne dilectionem charitatis in vobis corrumpat. Respicite caput vestrum, respicite causam redemptionis vestrae. Ex sola enim dilectione salvavit
Abbreviated transcription (Latin):
cũ infirmi adlnic eẽmꝰ: ꝓ impũs mortuus ẽ. hanc dilectionẽ nemo
ad dilectionẽ iniitaret: in ultimo sermone dilectionẽ in auimis dla¬
at de ħ mundo ad patrẽ. cũ dilexisset suos in fine dilexit cos. Dis¬
cessurꝰ enĩ ad patrẽ ł ad tempꝰ. qͥ erant in mundo ne t̾barent᷑. ne
ab unitate diuident᷑. in fine ostendit eis signũ amoris. ne eũ dere¬
linquerent causa t̾roris. Inuitauit ⁊ corroborauit eos in concordiã
ne eos discincłet discordia. Ecce signũ amoris. Surgit a cena ⁊ po¬
nit uestim̃ta sua. ⁊ cũ accepisset linteũ: li p̃cinxit se. dem̃ misit
p̃cinctꝰ. Quã humilitatẽ cũ petrꝰ expauesce̾t: dixit ei. Qd̃ ego facio
uestim̃ta sua recubuit. ⁊ dixit. Scitis qͥd fecerĩ uobis: Nos uocatiᷤ

Expanded text:
 infirmi  essemus, pro impiis mortuus est . » Hanc dilectionem nemo ad dilectionem invitavit; in ultimo autem sermone dilectionem in animis disret ex hoc mundo ad Patrem, cum dilexisset suos, in finem dilexit eos . » Discessurus enim a discipulis ad tempus, qui erant in mundo, ne turbarentur, ne ab unitate dividerentur, in fine ostendit eis signum amoris, ne eum derelinquerent causa terroris. Immutavit et coerozavit eos in concordiam, ne eos discinderet discordia. Ecce signum amoris: « Surgit a coena, et ponit vestimenta sua, et cum accepisset linteum, praecinxit se; deinde mittit  quam humilitatem cum Petrus expavesceret, dixit ei: Quod ego facio, vestimenta sua, recubuit, et dixit eis: Scitis quid fecerim vobis? Vos vocatis
Abbreviated transcription (Latin):
b̾it calicem dñi indigne: reꝰ erit corporis ⁊ sanguinis dñi. ꝓbet aũ
se ipsũ hõ. ⁊ sic de pane illo edat ⁊ de calice bibat. Indignꝰ ⁊ cͥmmali
peccato irretitꝰ. ł in uoluntate criminaliũ faciendoꝵ remanens.
ꝓbet aũ se ip̃m hõ. ñ comꝑacione alioꝵ s ꝑ se. se solũ qͣlis sit consi¬
det. qͥa qͥ manducat ⁊ bibit indigne: iudiciũ sͥ manducat .i. dãp¬

Expanded text:
indigne, reus erit corporis Domini. Probet autem seipsum homo, et sic de pane illo edat, et de calice bibat . » Indignus est criminali peccato irretitus, vel in voluntate criminalium faciendorum remanens. Probet autem seipsum non comparatione aliorum, sed per se solum, qualis sit considerans, quia « qui manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et
Abbreviated transcription (Latin):
erubescat facẽ qͦd dñs fecit. Uile ualde uidet᷑ ꝑsone potenti pe¬
des alicus lauare. S: mͦ autenticũ ⁊ decoꝵ ẽ face̾. qͦd factũ est a
creatore. Itaq illis corroboratis exemplo. uidens futãm mestici¬
cionis uincłm exhortari. Quo ego uado uos ñ potestis uenire
mi. Mandatũ nouũ do uobis ut diligatis inuicẽ sic̃ dilexi uos.¬
dcsi dicet. Discessurꝰ sũ a uobis ad tempꝰ. ⁊ uado ad patrẽ meũ. Qͦ
tñ uetꝰ÷. ne uobis inuet̾escat: s semꝑ uob̾ renouet᷑. Iõ specialiꝰ ħ

Expanded text:
uis facere erubescat. Vile valde videtur personae potenti pedes alicujus lavare; sed modo authenticum et decorum est facere quod factum est a Creatore. Itaque, illis hotionis 425 vinculum exhortari: « Quo ego vado, non potestis me modo sequi. Mandatum novum do vobis, ut diligatis invicem. In hoc cosi diceret: Discessurus sum a vobis ad tempus, et iturus ad Patrem meum: quo  ne vobis inveterescat, sed semper in vobis renovetur. Ideo specialius
Abbreviated transcription (Latin):
tans nos ad penitenciam. Cũ aũ uideat se frust᷑ exspectare. nec suos
corrigi uelle: inuitat nos ad causam q̃rens a nob̾ ꝑ micheã ꝓpħam.
Popłe m̃s qͥd feci tͥ: Cur me derelinqͥs: Cur mͥ ñ obedis: Responde
causã qͣr negligis meã obedienciam: Nichil mali feci tͥ nec ⁊̃ molestꝰ
fui. ⁊ si aliqͣ feci ad correpcionẽ feci ñ ad ꝑniciem. Mala nulla st̃. bo¬
na uͦ multa uͦ que feci. qr eduxi te de t̾ra egipti .i. de t̾ra tenebrar̃
liberaui te de domo seruitutis diaboli qui captiuau̾at te a patͥa tua.¬

Expanded text:
tans nos ad poenitentiam. Cum autem videat se frustra exspectare, nec suos corrigi velle, invitat nos ad causam, quaerens per prophetam Michaeam: Popule meus, quid feci tibi? Cur me derelinquis? Cur mihi non obedis? Responde causam, quare negligis meam obedientiam? Nihil mali feci tibi, nec etiam molestus fui; et si aliquid feci, ad correctionem, non ad perniciem feci. Mala nulla sunt, bona vero multa, quae feci. Quia eduxi te de terra Aegypti, id est de terra tenebrarum; liberavi te de
Abbreviated transcription (Latin):
grã si solũ in occultis. s ⁊̃ in aꝑtis uuqͥtatib mortuos ⁊ mole con¬
suetudinis p̾ssos: respectu sui luminis illustrat. Et hͥ euident
dat᷑ intellig̾e̾ qi qͥ in abscondito peccat. absconso ꝑ pͥuatã con¬
fessionem sic̃ puella in domo suscitandꝰ ÷ ⁊ qͥ peccatũ puplica¬
uit puplice penit̾ẽ debet. sic̃ adolenscens in puplito ad uitã
restitutꝰ est. Et in resurrectione puelle iubet᷑ turba exire. re¬
tentis paucis arbitris. scił patͤ ⁊ mat᷑ quib ⁊̃ p̃cipit᷑: ne alicui
suscitacio: ꝯꝑauit dormicioni mortẽ eiꝰ dicens. Puella ñ ÷ mor¬

Expanded text:
gratia, non solum in occultis, sed et in apertis iniquitatibus mortuos, et mole consuetudinis pressos, respectu sui luminis illustrat. Et hic evidenter datur intelligere, quia qui in abscondito peccat, absconse per privatam confessionem, sicut puella in domo, resuscitandus est; et qui peccatum publicavit, publice poenitere debet, sicut adolescens in publico ad vitam restitutus est. Et in resurrectione puellae jubetur turba exire, exceptis paucis arbitris, scilicet patre et matre, quibus praecipitur ne alicui suscitatio, comparavit dormitioni mortem ejus dicens: « Non enim est mor
Abbreviated transcription (Latin):
ducau̾itis carnẽ filii hoĩs: ñ habebitis partem in me: ħ audien¬
tes qͥdã abieit retrorsũ. aborrentes ⁊ putantes eũ sub hac sp̃ẽ qua
eis apparebat iubere comedi. Et debet necessario xp̃ianꝰ credere
ni siue mali eqͣlit̾ ꝑ t̾ba potestatiua bũdictionis corpꝰ dnĩ posse
conseerari. ⁊ tc̃ spm̃ scm̃ in consecracione illa addeẽ. hec oblacio

Expanded text:
ducaveritis carnem Filii hominis, non habebitis partem in me ; hoc audientes quidam abierunt retrorsum, abhorrentes, et putantes eum sub hac specie, qua eis apparebat, juberi comedi. Et debet Christianus necessario credere ni seu mali, aequaliter per verba potestativa benedictionis, corpus Domini posse consecrari, et Spiritum sanctum in consecratione illa adesse. Haec oblatio
Abbreviated transcription (Latin):
uer̃t. Tactus ⁊ gustus. Uide gͥ qͦmͦ ꝑ illos caro inceptu suũ ꝯ¬
sumauit. Scriptũ est aũ. Et tulit de fructu illius ⁊ comedit.
Mauꝰ tulit. os comedit. Tactus gͥ ministrauit. gustꝰ pec catũ
consũmauit. ꝓstrata gͥ origine omiũ hominũ. totũ mundũ illi mi
mundũ expugnabat. qͥa ancilla dñam suam sͥ subiugau̾at. ha¬
buit cũ mĩa sua consiliũ. qͦd ab hac captiuitate libaret mundũ.
nistros suos debilitaret. ut deinceps sui possent eis resist̾e: &
drĩa famulam suã gub̾nare. Elegit itaq ꝯpetentẽ penam .i.
crucẽ. in qͥ hostem nr̃m crucifig̾et. sei sus nr̃os puniret. Ocli
nandi c̃ ea. Ecce enĩ subiacet iucta. Ecce ancilla flagellata est.
nolite eam ampliꝰ nutrire. ne it̾m suꝑbiat. ⁊ itm uos in peccatĩ

Expanded text:
verunt: tactus et gustus. Vide ergo quando per illos caro inceptum suum cverunt: tactus et gustus. Vide ergo quando per illos caro inceptum suum consummavit. Scriptum est autem: « Et tulit de fructu illius et comedit . » Manus tulit, os comedit, tactus ministravit, gustus peccatum consummavit. Prostrata igitur origine omnium, totum mundum illi xpugnabat, quia ancilla dominam suam sibi subjugaverat, habuit cum misericordia sua consilium, quod ab hac captivitate liberaret mundum. t suos ministros debilitaret, ut deinceps sui ei possent resistere, et domina suam familiam gubernaret. Elegit itaque competentem poenam, id est crucem, in qua hostem nostrum crucifigeret, et sensus nostros puniret. Oculinandi cum ea. Ecce enim subjacet victa; ecce ancilla flagellata est. Nolite amplius eam nutrire, ne iterum superbiat, iterum vos in peccatis
Abbreviated transcription (Latin):
mo om̃s sathane uendiderat. Uñ in ꝑsona carnali loquit᷑
na ei facit. ⁊ ipse mala tribuit. talis est caro que qͣnto mag̾
initrit᷑: tanto magis głat̃. tanto magis in animã surgit.
tͣhit᷑. ł odoratoͣ illicito allicit᷑. ł comedendo delectat᷑. ł manibꝰ
succubuit. ꝗͣuis positus in paradiso. S priꝰ aggressa ẽ mulie¬
rẽ ut debiliorem partem. Audi de muliere qͦmͦ .u. sensib cor¬
poris peccauit. Aurib ꝑsuasionem diaboli accepit. ⁊ consensit.
cũ ille talia intimaret dicens. in qͦꝯq dic comederitis ex eo:
apient̾ ocłi ur̃i. ⁊ eritis sic̃ dii scientes bonum ⁊ malũ. Ecce
qͦm mulier ꝑ auditũ succubuit. Modo attende qͣlit̾ odoratu
⁊ uisu decepta ẽ. ait scriptã. Uidit mulier qͦd bonũ eẽt lig¬
nũ. ⁊ aduescendũ suaue. ⁊ pulcrũ ocłis. ⁊ aspectu delectabi
q̃ata ẽ uisu. adhuc suꝑst̃ duo ministri. qͥ totũ scelꝰ ꝑpetra¬

Expanded text:
imo omnes Satanae vendiderat. Unde in persona carnali loquiturna ei facit, et ipse ei mala retribuit. Talis est caro, quae quanto magis nutritur, tanto magis gloriatur, tanto magis in animam insurgittrahitur, vel odorando illicita allicit, vel comedendo delectatur, vel manisuccubuit, quamvis positus in paradiso. Sed prius aggressa est mulierem, ut debiliorem partem. Audite de muliere quomodo quinque sensibus corporis peccavit. Auribus persuasionem diaboli percepit et consensit, cum ille talia intimavit, dicens: « In quacunque die comederitis ex eo, aperientur oculi vestri, et eritis sicut Dii, scientes bonum et malum . » Ecce quando mulier per auditum succubuit; modo attende quando odoratu et visu decepta est. Ait Scriptura: « Vidit mulier quod bonum esset lignum, et ad vescendum suave, et pulchrum oculis, et aspqueata est visu. Adhuc supersunt duo ministri, qui totum scelus perpetra
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝑ iosue. Legr̃ enĩ in uet̾i testam̃to qͦd qñ mortuo moyse. iosue
in t̾ram ꝓmissionis popłm isrł int̾duxit. gentes illiꝰ regionis
audientes aũ ħ.u. reges illius regionis qͦd gabaonite fedꝰ cũ
iosue inissent: ascendert̃ ut oppugnarent gabaon. ciserũt s̃
gabaonite ꝓ iosue. uit ferret eis p̃sidiũ. aggrestꝰ est gͥ iosue di
des magnos de celo. ⁊ mor. tui st̃ plures lapidib granclinis.
Orauit aũ iosue dñm ut sol contͣ gabaon staret ⁊ luna. ⁊ ñ mouẽ t̃
donec filii isrł plenarie de hostibꝰ suis se ulcisc̾ent᷑. Etetit ꝙ sol
in medio ceti ⁊ ñ festinauit occumb̾e̾ spacio umꝰ diei Nͥ fuit añ
⁊ abscondert se in spelunca. Hunciatũ ẽ gͥ iosue qͦd in spelunca
latuerant. Deuictis gͦ cet̾is fugientib p̃cepit extrahi reges de spe
pensi usq ad uesꝑam. Cũ q ocumbet sol: p̃cepit sociis ut depone¬
rent eos de patibus ⁊ ꝓicent in speluncam in qͣ latuerant. Et po¬

Expanded text:
osue. Legitur enim in Veteri Testamento quod, quando, mortuo Moyse, Josue in terram promissionis populum Israel introduxit, gentes illius regionis audientes autem quinque reges illius regionis quia Gabaonitae cum Josue foedus iniissent, ascenderunt ut pugnarent contra Gabaon. Miserunt ergo Gabaodes magnos de coelo, et plures mortui sunt lapidibus grandinis. Oravit autem Josue Dominum ut sol contra Gabaon staret, et luna, et non moverentur, donec filii Israel plenarie de hostibus suis se ulciscerentur. Stetit itaque sol in medio coeli, et non festinavit occumbere spatio unius diei. Nec fuiet absconderunt se in spelunca. Nuntiatum est autem Josue quod in spelunca latuerant. Devictis ergo caeteris fugientibus, praecepit extrahi reges de spelspensi usque ad vesperam. Cumque occumberet sol, praecepit sociis ut deponerent eos de patibu
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ celsitudinem uoluit comendare cũ ait. Sciens qi omĩa dedit ei
pat̾ in manus. ⁊ qͥa ad dm̃ uadit ⁊ a deo exiuit. Magna enĩ eiꝰ¬
potencia exprimit᷑. c̃ omĩa ei dedisse pat̾ affirmat᷑. Magna celsi¬
tudo eiꝰ p̃dicat᷑: cũ a deo exisse asserit᷑. Quod cognoscens ille qui
dix̾at. tu es xp̃c filiꝰ dei uiui: expauit pedes suos ab eo lauari.
Quid aũ mirũ si posuit uestimenta ꝓ discipłis. qui exuit car¬
nem ꝑ inimicis: Et qͥd mrũ si more famuli p̃cuixit se lintro
qͥ formã serui accipiens habitu inuentꝰ ẽ ut homo: Qͥd mir̃
nem sut̃ ꝑpt̃ mundiciam peccatoꝵ: S q̃rit᷑ qͣre cũ dixisset cep̃

Expanded text:
ei Pater in manus, et quia a Deo exivit, et ad Deum vadit. Magna enim potentia ejus exprimitur, cum ei omnia dedisse Pater affirmatur. Magna celsitudo ejus praedicatur, cum a Deo exiisse asseritur. Quod cognoscens ille qui dixit: Tu es Christus, Filius Dei vivi, expavit pedes suos ab eo lavari. Quid autem mirum si posuit vestimenta sua pro discipulis, qui exuit carnem pro inimicis? Et quid mirum qui formam servi accipiens, habitu inventus est ut homo? Quid mirum nem
Abbreviated transcription (Latin):
u̾it. offendat aũ in uno: factꝰ: omiũ reꝰ. hĩc paulꝰ ait. Modic̃ fer¬
meutũ totã massam corrĩpit. Declinate gͥ a malo ne in posterũ
faciatis. declinate a malis p̃t̾itis. suspirando. gemendo. confessione
⁊ penitencia c̃iluendo. Si alii aliis faciliꝰ ꝓ uarietate culpar̃ sur
lunt. Sic̃ ait psalmista. Qm̃ laudat᷑ percatoi in .d. aĩe .s. ⁊ qͥ iniq̃¬

Expanded text:
» Hinc Paulus ait: « Modicum fermentum totam massam corrumpit . » Declinate ergo a malis, ne illa imposterum faciatis. Declinate a malis, de praeteritis 391 suspirando, gemendo, et confessione et poenitentia diluendo. Sed alii facilius pro varietate culparum surlunt, sicut ait Psalmista: « Quoniam laudatur peccator in desideriis ani
Abbreviated transcription (Latin):
erant positi. qr multas uias erroꝵ sectabaut᷑. Missi sunt
duo discipłi. qͥa duo fuert̃ gen̾a p̃dicatoꝵ qͥ directi ft̃ ad
duas gentes. paulus ⁊ barnabas inissi st̃ ad gentes. Petrꝰ ⁊ alii in
gram in cordib illoꝵ requiem habuit. Similt̾ fr̃s km̃i cotidie¬
tum sedet. cũ scẽ eccdẽ uniu̾salit̾ p̃sidet: camq in suꝑne pacis
desideriũ accendit. Exeamꝰ gͦ ei obuam cũ palmis .i. iuicoriis ha¬
bitis sr̃ diabolo ⁊ oꝑib eiꝰ. cũ florib uirtutũ. Offerat alius flore
dilectionis q̃ pͥncipalis⁊ radix est omĩu uircutũ. de qͣͥ ait gͣgouᷤꝰ
Sic multi arboris rami ex una radice ꝓdeunt. sic multe l̃tites

Expanded text:
erant positi, quia multas errorum vias sectabantur. Missi sunt duo discipuli, quia sunt duo genera praedicatorum, qui directi sunt ad duas gentes: Paulus et Barnabas missi sunt ad gentes; Petrus et alii pgratiam in cordibus illorum requiem habuit. Similiter, fratres, quotidietum sedet, cum sanctae Ecclesiae universali praesidet, eamque in supernae pacis desiderium accendit. Exeamus ergo 373 ei obviam cum palmis, id bitis super diabolo et opibus ejus, et cum floribus virtutum. Offerat alius florem dilectionis, quae principalis est radix omnium virtutum. De qua ait Gregorius: « Sicut multi arboris rami, ex
Abbreviated transcription (Latin):
misterio in hac festiuitate qͣndam spẽm rep̃sentamꝰ. Et enĩ ext̃
ciuitatẽ eximꝰ. crucẽ materialem portamꝰ. Sic̃ gͦ figurã gerimus
itarẽ fig̾e oꝑe impleamꝰ. S qͥdam urm st̃ qui nimis in castͥs¬
suis pigritant᷑. ꝙ scił iu carnalibꝰ delectant᷑. Alii enĩ st̃ sollici¬
ti circa diuicias. alii libidini uacant. alii gulositati. alii inam
głe. ⁊ alii alis uiciis. E mͥ agamus de diuitib Diuites huius
scłi st̃ qui suꝑbiunt. qui excollunt᷑. putant se ẽẽ beatos. s ut

Expanded text:
mysterii in hac festivitate quamdam speciem repraesentamus. Etenim extra civitatem eximus, crucem materialem portamus. Sicut ergo figuram gerimus, ita rem opere compleamus. Sed quidam nostrum sunt qui nimis in castris pigritantur, quia scilicet carnalibus delectantur. Alii enim sunt solliciti circa divitias, alii vacant libidini, alii gulositati, alii inani gloriae, et alii aliis vitiis. Sed modo agamus de divitibus. Divites hujus saeculi sunt qui superbiunt, qui extol
Abbreviated transcription (Latin):
dñcũ dictũ. ⁊ tollat crucem suam. Quid ẽ gͦ tolłe crucem
dñi : Dñs iõ uoluit hoc genus tormenti elig̾e. ut inde suma¬
mꝰ formam uite. Sic̃ eiũ aliqͥs crucifirus ñ pot̾ menbra sua
aliud m̃brũ possit aliqͣm neqͥciam perage̾. uec cogitare. Unde
crucifixus est ⁊ ego mundo. Tollamꝰ gͥ crucem hanc: ⁊ in nob̾
crucifigamus uicia. Duob añ m̾is crux tollit᷑. ł cũ caro pͦ uicia
macerat᷑: ł cũ ꝑrimo compacienti condolet᷑. S. ñ sufficit tollere
crucem nisi Sequam̃ eũ. Unde postea subiecit in eugło. ⁊ se
quat᷑ me. Nõ om̃is qui portat crucẽ sequit᷑ dũm. Iile seguen
do dñm portat crucem. qui se macerat spontanea uolunta

Expanded text:
nico dicitur: « Et tollat crucem suam . » Quid est tollere crucem Domini? Dominus ideo voluit hoc genus tormenti eligmus formam vitae. Sicut enim aliquis crucifixus non potest membra sua aliud membrum possit aliquam nequitiam peragere, nec cogitare. Unde crucifixus est, et ego mundo . » Tollamus ergo crucem, et in nobis crucifigamus vitia. Duobus autem modis crux tollitur, vel cum caro propter vitia maceratur, vel cum proximo patienti condoletur. Sed non sufficit tollere crucem, nisi sequamur eum. Unde postea subjecit in Evangelio: « Et sequatur me . » Non omnes qui portant crucem sequuntur Dominum. Ille sequendo Dominum port
Abbreviated transcription (Latin):
ñis. ⁊ ipse descendit uniendo sͥ humanã nata̾m. Indinati
st̃ angłi. cũ accedentes ad dnm̃ ministrabant ei. S qͣmiuis hu¬
milis ꝗͣuis paciens nr̃e fragilitatis. mortalitatis tũ caligo
fuit sub pedib eiꝰ .i. plenarie subiectꝰ. ⁊ cũ fortis miles ad puig¬
nã uenisset: in sole posuit tab̾nacłm suũ. Tab̾nacłm ni xp̃i
caro intelligit᷑ in qͦ militauit deo patͥ. illud posuit .i. con¬
stituit in sole .i. in uirgine q̃ fuit pulcra ut luna. electa

Expanded text:
neris: et ipse descendit uniendo sibi humanam naturam. Inclinati sunt angeli, cum accedentes ad Deum, ministrabant ei. Sed quamvis humilfuit sub pedibus ejus, id est plenarie subjecta; et cum fortis miles ad pugnam venisset, in sole posuit tabernaculum suum . Tabernaculum Christi illud intelligitur in quo militavit Deo Patri, illud posuit, id est constituit in sole, hoc est in Virgine, quae fuit pulchra ut luna, electa
Abbreviated transcription (Latin):
eta aoos uliet istib auigmentar. ⁊ merito mund̃ dochauim
comparat᷑. qͥa ꝑ defectũ uirtutis cotidie minuit᷑. Er̃s ioseph e¬
rant in dothaim. ⁊ pascebant ibi greges suos. Iudei enĩ scła
baut. qr c̃ inuisibilia ⁊ inaudita p̃dicaret: qͣi somnia eẽ ui¬
signat xp̃m qͥ ait. Hisi gͣnũ frum̃ti cadens in t̾ra mortuũ
fuerit ipsũ solũ manet. Mampłi alioꝵ qͦsq fideleᷤ fructi¬
ficantes ⁊ dm̃ adorantes significant. Sol it̾m xp̃m̃ sigͦtat. &
deles ei suplicant ⁊ uenerant᷑. Uenditꝰ est ysmaelitis .i. iud̾is
a iuda ꝓditore. ⁊ fig̾ans ⁊ fig̾ãtꝰ ꝑditor eodẽ noĩe uocati. ys¬

Expanded text:
tibus augmentari. Et merito mundus Dothaim comparatur, quia per defectum virtutum quotidie minuitur. Fratres Joseph erant in Dothaim, et pascebant ibi greges suos. Judaei enim eranbant, quia cum invisibilia et inaudita praedicaret, quasi somnia esse vi mortuum fuerit, ipsum solum manet . » Manipuli aliorum quosque fideles fructificantes, et adorantes Deum significant. Sol iterum Christum adoratdeles, ei supplicant et venerantur. Venditus est Ismaelitis, id est Judaeis, a Juda proditore. Et figurans, et fi
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ qͥ eã redemit. qͥ ꝓ ea p̃ciũ dedit. qͥ eã a captiuitate
si uoluerit exire liberauit. clamat ei. Solue uincła colli
tui captiua filia syon: Solue ꝑ penitenciã. rumpe ꝑ satis¬
factionẽ. excute collũ a iugo diaboli. ⁊ submitte ugo xp̃i. cꝰ
iugũ leue. cꝰ honꝰ ferre suaue ẽ. exi de cart̾e̾. exi de fetore.
be qͥb uolant ad celũ. ⁊ possunt dice. ⁊ uolabo ⁊ requicscam.
Impis uͦ plaustrũ trahunt. ⁊ descenat̃ ad ima Uñ dictũ est¬

Expanded text:
minus qui eam redemit, qui pro ea pretium dedit, quo eam a captivitate, si voluerit exire, liberavit. Clamat igitur ei: Solve vincula colli tui, captiva filia Sion. Solve per poenitentiam, rumpe per satisfactiugum leve, cujus onus ferre suave est. Exi de carcere, de fetore; bus volant ad coelum, et possunt dicere; Volabo et requiescam; impii
Abbreviated transcription (Latin):
cibos uirtutũ offerentes obuiã existis. ⁊ odorẽ uirtutũ qm m̃te ge¬
⁊ duo gen̾a hominũ in eccła dei estis. Alii st̃ temꝑalia possiden¬
tes. alii mundũ contempnentes. ⁊ hic utͥq congregati estis. hĩc
pauꝑes dei .s. monachi. hinc dutites mundi ut laici. Contẽpla¬
dulcis ⁊ subtilis est spũalis grã est: q̃ m̃tib dulcedinẽ ⁊ subtili¬
tatem suꝑne contemplacionis infundit. Piguedo t̾re ẽ fructi¬
est tr̃s bunĩ ne in agro dnĩ spina nuda sine florib inueniat.
Di eam innieniet dñs in agro suo: falce eiꝰ abscidet᷑ ⁊ in ignera
muitcet̃. Spina nuda sine flore est: nudus peccato a bona ope

Expanded text:
cibos virtutum offerentes obviam existis, et odore virtutum, quem mente geet duo genera hominum in Ecclesia Dei estis. Alii sunt temporalia possidentes, alii mundum pro Deo contemnentes, et hic utrique congregati estis. Hinc pauperes Dei, id est monachi, hinc divites mundi, ut laici. Contempladulcis et subtilis est, spiritualis gratia est, quae mentibus dulcedinem et subtilitatem supernae contemplationis infundit. Pinguedo terrae est fructiest, fratres charissimi, ne in agro Domini spina nuda sine floribus inveniatur. Si eam inveniet in agro suo Dominus, falce ejus abscindetur, et in ignem mittetur. Spina nuda
Abbreviated transcription (Latin):
meã ꝯmemoracionem. Quociensꝯq enĩ manducabitis panẽ hc̃.
⁊ calicẽ bibetis: mortẽ dnĩ annunciabitis donec ueniat. Imminen
ne dñs qui prius legales obseruancios tenuerat ⁊ sabiticiuco¬
tate uoluit umbrã destruere. agnꝰ inniolat in eiuente uer
post cenam gͥ agni uerũ pascha finito uec̾i constituit. ⁊ discipłis
suis corpꝰ ⁊ sanguinẽ suũ distribuit. Si enĩ priꝰ cͥaret corpꝰ suũ
⁊ dem̃ agnũ: ñ uicłet᷑ uetꝰ pascha finisse ꝑ nouũ. Acepit itaq
panẽ ⁊ bñdixit ⁊ dedit illis. ⁊ pͥea calicẽ. Sciendũ qͦd tota nata¬
ra humana in anima ⁊ corꝑe erat corrupta. Oportuit ut ds
corpus ꝑ corpus cõpetent̾ liberaret᷑. Ideo ⁊̃ in altari ad utr̃q
rep̃sentandũ panem ⁊ uinũ apponimꝰ. ut panẽ corpꝰ factũ.

Expanded text:
ionem. Quotiescunque enim manducabitis panem hunc, et calicem bibetis, mortem Domini annuntiabitis donec veniat . » ImminDominus qui prius legales observantias et sacrifictate, voluit umbram destruere. Agnus enim immolatus in antiqua Post coenam igitur agni, novum Pascha finito veteri constituit, et discipulis corpus suum et sanguinem distribuit. Si enim prius daret corpus suum, et deinde agnum, non videretur vetus Pascha finisse, propter novum. Accepit itaque panem, et benedixit, et dedit illis; postea calicem. Sciendum quia tota naturcorpus per corpus liberaretur. Ideo in altari ad utrumque repraesentandum panem et vinum apponimus, ut per panem corpus factum,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa facet exm̃ escas pat̾ suo. ⁊ eas sub sp̃e esau iacob patri suo
psentaret. ⁊ bñdictionẽ frĩs surriꝑet. Paratis itaci cibis mnater
indute iacob uestib: esau. quas habebat ipsa domi. ds qr ecet
pilosus erat: pellib hedoꝵ nuda manuũ ⁊ colli ꝓtexitꝰ. Cũ ar
cibos obculisset pat̾: miratꝰ: & ait. Qm gͥ tam qto inenre

Expanded text:
ipse faceret exinde escas patri suo, et eas sub specie Esau, ipse Jacob patri suo praesentaret, et benedictionem fratris subriperet. Paratis itaque cibis, mater induit Jacob vestibus Esau, quas habebat apud se domi, ut ipse pilosus erat Esau, pellibus haedorum manus et colli nuda protexit. Cumque cibos obtulisset patri, miratus ait: « Quomodo tam cito invenire