comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
modũ aure patitur trirĩ
nult habere puignem et
bene fossam nõ argillosiẽ
neq glareã aut arona
uel sabulo ĩmixtẽ quia il¬
lã horret caulis neheniẽ¬
succierrat siccitati fundiop¬
ctransplãtatõne sicut et
lactuca a rara nult plie¬
tari quia sic melius ꝯrales¬
ot hyeme ar̃ postquã prue¬
ma corrupta est melior est
ad ꝯmedend.. ¶porrũ anp̃¬
sciendiẽ est leco amplo et pro¬
ritur aut in ootobri aut ⁊
in iannario sequẽtis ãin trẽs¬
plantata et profunde in teira
nõ crectũ ponendũ est sei
incliuatũ abscisis a medicͭͤ
folus t aqua ĩmuixta stricon
et abbius Adhuc añ siualde
ꝯcrescet alliũ aũt̾ mense mar
sed spercus nõ quent᷑ ratum
seunandũ est sultatũ sicquẽ¬
ter et aliori tara posiũ
melius crescit si herla nata
terra seritur. Itemq cadem
luna la teoute nellicatur es¬
fossu odons feditate care
aut fumo susstensĩ sc̃met᷑¬
¶ Papa añt̾ seritur in iulio
terra beue putrida et leta¬

Expanded text:
modum aure patitur, sed terram vult habere pinguem et bene fossam, non argillosam neque glarea aut arena vel sabulo immixtam. Illa enim horret caulis vehemensuccurrat siccitati fundi. Opransplantacione, sicut et lactuca; sed raro vult plantari, quia sic melius convalescit. Hyeme autem, postquam pruina correpta est, melior est ad commedendum. Porrum serendum est loco amplo et proritur, aut in Octobre aut eciam in Ianuario sequentis anni transplantatur. Et profunde in terra non erectum ponendum est, sed inclinatum, abscisis a medietate foliis, et aqua immixta stercori est et albius erit. Et si valde crescet. Allium vero mense Marcsed stercus non querit. Rarum seminandum est, sulcatum frequenter et alciori terra positum melius crescit. Si herba nata terra seritur, itemque eadem luna latente vellicatur, effossum odoris feditate carebaut fumo suspensum servetur. Rapa seritur in Iulio terra bene putrida ex leta
Abbreviated transcription (Latin):
est/ post magnẽ aĩe frigus
metenda est uellicetur añ
lucon etannõ luna procedat
exorta excussa et refrigaza
miꝰ infestos ¶ pisiẽ autẽ
et citer sendiẽ est terra facih
soluta loco tepido etaura
granis fortiter induratis lucẽ
lutũ aut pingnẽ et resolutiẽ
luxunõdo corrĩitur cies¬
cente aũt luna ꝯtinne sotisz
beue seunãtur Cum auf les
nalde oto pullulet ctuitie¬
mentũ accipiat oport ꝙsi
aiser fumãdus est p̾usquã
seratur crõ simo arido nus¬
ceatur otrũ in illo quatuor
nel qũq diebus quencat
tunt asꝑgatur in agrit ¶ li¬
ni sem̃en aut bissi in agro
pugni nult semiãri et lu¬
na iam oxsiccata exhauxit
aũ linũ terre ubertotẽ lu
ne uero siccitatis conseit
lius exilitatẽ ꝓpter quod
etiã aliqui agro sicco et
macio luñ spisse seuũant
et smupa gracilior fiat ꝓss¬

Expanded text:
s. Post autem magnum frigus metenda est ante lucem et antequam luna / procedat exorta. Excussa vero et refrigerata s infestos. Pisum autem et cicer serenda sunt terra facili et soluta in loco tepido et aura granis et fortiter induratis, luna lutum aut pinguem et resolutum luxuriando corrumpitur. Crescente autem luna continue satis bene seminatur. Cum autem lens valde cito pullulet et incrementum accipiat, oportet, quod, si ager fimandus est, priusquam seratur, cum fimo arido misceatur, et cum in illo quatuor vel quinque diebus quieverit, tunc aspergatur in agrum. Semen lini aut bissi in agro pingui vult seminari et luna iam exsiccata. Exhaurit autem linum terre ubertatem et lune siccitas confert lino exilitatem. Propter quod eciam aliqui agro sicco et macro linum spisse seminant, ut stupa tanto gracilior fiat
Abbreviated transcription (Latin):
futici ant ordei quel siligĩs¬
atmentur sed nuda in spicaꝵ
sedibus sunt locata setideo
nefacta sedo de facili sia
decidunt auena aũ cũ al¬
descit metenda est post mes

Expanded text:
tici aut adorei aut siligincontinentur, sed nuda in spicarum sedibus sunt locata. Quapropter arefacta sede faciliter decidunt. Avena eciam cum albescit, metenda est post sili
Abbreviated transcription (Latin):
priẽ ꝙ uiridis messa sicie
co q̃din terra ⁊omanet ager
stati aretur letanũs more
t̾rain et imprignat et feꝯdat
Si aut̃ cxaruerint ⁊ adices
eius añqͥuã terra aretur
puignem et scercoratuẽ querit
est seiendꝰ et postea arãdꝰ
in stipitibus/ luna aĩ ploua
melius seritur faba et ut
dicunt hoc gñe legniiũs int
onoe terra quidẽ miuꝰ le¬
ditur s tamẽ ‸ eo fecõdat᷑ n.
foite ꝑ actũs ager multio¬

Expanded text:
 viridis messa, si cum eo, quod in terra remanet, ager statim aretur, letaminis more terram impinguat et fecundat; si autem exaruerint radices eius, antequam terra aretur, pinguem e serendus et postea arandus in stipitibus suis. Luna autem plena melius seritur faba. Et, ut dicitur, hoc genere liguminis inter omnia terra quidem minus leditur, sed tamen eo non fecundatur, nisi forte per ac
Abbreviated transcription (Latin):
tate in admirãtõnẽ trahãt se
aspicciẽtes in quibus ruta
palere est mrid itatus ctipa
sua amaritudiẽ extra niri¬
dariẽ fugat aĩalia ueneq̃sa
In medio aut̾ cespitis nchil
sit arborũ sed potius ip̃a pla¬
mures lilero gandeat aue
ets incero qr et ille a er sa¬
lubrior est et eciã arauearo
ris ad ramẽ impedirent
inficerẽi nilius trã seĩ¬
plartatas hiẽt Si aũe pos¬
sibile sit fons purissiueꝰ in
lapide receptus dermetur
in meduẽ qr ip̃ius puritas
multam affert iocĩditatẽ ad¬

Expanded text:
tate in ammiracionem trahant se tate in ammiracionem trahant se aspicientes. In quibus ruta pulchre est viriditatis, et ipsa sua amaritudine extra viridarium fugat omnia animalia venenosa. In medio autem cespitis nichil sit arborum, sed pocius ipsa planicies libero gaudeat aere et sincero, quia ille aer salubrior est, et eciam aranearum ris ad ramum extense impedirent et inficerent vultus transeunplantatas haberet. Si eciam possibile sit, fons purissimus in lapide susceptus derivetur in medium, quia illius puritas multam affert iocunditate
Abbreviated transcription (Latin):
om̃iis gĩs flores sieut mola¬
hlas et cespitem in extrẽctate
cespitis ꝑ quadiũ elenatõr
sit cespis florẽs et amenus
etq ꝑmediũ sediliũ aptatus
et ut in quo reficrend sunt
sensus hoĩes insiderint ad de¬
lectablr̃ quescendũ In cepiste
eciã ꝯtra mã solis plãtãde
sunt arbores aut inbes ducẽe
ex quarũ frondibus.q. protectꝰ
cespis umibrã h̃cãt delecta¬
uilẽ otresragerãtẽ In arlo b
fumacõne que cespiti mltiẽ
ferrent nociẽtũ cauẽdũ
etiam est in hus ne s sarͣloret
ninis spisse aut pliue scdm̃
darnõ lilerũ acrem cũ nulbra
nult habere¶ Adquc ã
amare quarũ umbra gũãt
insirmitates sicut est nix et
quedã alie sed suit arbotes
dulres aromatire in flore
etiocunde in umubra sicut
sunt intes et piri et mal
etmala puinca et laun et
cipressi et hiꝰ post cespitem
sit magna h̃ barũ meditiã¬
sic et a romatitanẽ duẽsi¬
res diuersitate reficĩat iusiõ
et ip̃a iultimoda sui duõsi¬

Expanded text:
omnis generis flores sicut l siquidem herbas et cespitem in extremitate cespitis per quadrum elevacior sit cespis florens et amenus et quasi per medium sedilium aptatusendi sunt sensus, ubi homines insideant ad delectabiliter quiescendum. In cespite eciam contra viam solis plantande sunt arbores aut vites ducende, ex quarum frondibus quasi protectus cespis umbram habeat delectabilem et refrigerantem. In arboribus letamine, quia cespiti multum ferrent nocumentum. Cavendum eciam est in hiis, ne sint arbores nimis spisse aut plurime secudarium liberum aerem cum umbra vult habere. Est eciam amare, quarum umbra generat infirmitates, sicut est nux et quedam alie. Sed sint arbores dulces, aromatice in flore et iocunde in umbra, sicut sunt vites, piri et mali et mala Punica et lauri et cypressi et huiusmodi. Post cespitem sit magna herbarum medicinalium et aromaticarum diversirum diversitate reficiant visum et multimoda sui diversi
Abbreviated transcription (Latin):
ii teira arata et procisa
nõ in aurora quando ros est
ta ergo in estu solis cooꝑiat᷑
añ noctem ne rorem seq̃ntis¬
hoc est post incesmã pmam

Expanded text:
in agro arato et prociso non in aurora, quando ros est,ta ergo in estu solis cooperiatur ante noctem, ne rore sequente sid est post vicesimam
Abbreviated transcription (Latin):
in nullo adeo delectabliter
matra et solida oport igełi¬
potur p̾mo beus liberari
Sicibus optime plauet᷑ l. plã¬
paet locus et uq fortiter
inp̾od aput aqua seruẽtissiã
nt relique raditũ et seĩmd
deinde cespite macro sãtilis
g̃mũs totus lotus impleatur¬
tiãtur ligneis mallei et
apedibus in terrã donet añ
nõ aꝑꝑcant aut nix̃ aliquide
A. ip̃is possit /ꝯsiderari tñc pau¬
loetim crumpẽt capillariter

Expanded text:
in nullo adeo delectatur ac macra et solida. Oportet igparatur, primo bene liberari fossis radicibus optime planetur locus et ubique fortiter infundatur aqua fervidissima, ut reliquie radicum et semvero cespite macro subtilis graminis totus locus impleaturque ligneis malleis eta pedibus in terram, donec aut non appareant aut vix aliquid de ipsis possit considerari. Tunc enim paulatim erump
Abbreviated transcription (Latin):
patis sirtuãda est ad meri¬
diem et orientẽ quia ex illis
nobilitatur uniũ iin calidis¬
nbus ualet si ꝯuertitur ad
et molles qui tegule notrẽ¬
tur terut ⁊ miscent tare
ualet eciã et iubens sed nõ
sicͭ mger ad fuscitatem de¬
clinãs aquilo ã nentus ii¬

Expanded text:
peratis situanda est ad meridiem et orientem; nam ex illis nobilitatur vinum. Sed in calidislocis valet, si convertitur ad  molles, qui tegule vocantur, terunt et miscent terre. Valet eciam rubeus, sed non sicut niger ad fuscedinem declinans
Abbreviated transcription (Latin):
tñ tarde mãturata et hñcia¬
une carnose saporem mul¬
trẽ sunt delectalulia et plꝰ
alus habencia stipticitanis
loiga eciã meliorae sunt

Expanded text:
vero, tarde maturata et uve carnose habencia saporem, multum sunt delectabilia, et plus aliis habencia stipticitatis. Longa eciam meliora sunt
Abbreviated transcription (Latin):
puerit liuẽdo alieno et hoc
ex illo exspirat aduemẽte
calore acrĩs sicco secuẽtrahit
ad suꝑsiciẽ huedũ nat᷑ale
etsic̃ ꝯtime putrescit eo ꝙ

Expanded text:
fuerit humido alieno et ex hoc illud exspirat, adveniente calore aeris sicco, secum trahit ad superficiem humidum naturale, et sic continue putrescit, eoquod
Abbreviated transcription (Latin):
eius eo iꝓ nõ amplius hẽat hu¬
midĩ iusi in ca ꝓporc̾ĩoe qra
sacritas añt ip̃ĩs etraritas
faciũt ip̃m multũ souorũ
cũ ꝑcutitur sed cũ fit ꝯcamid̃
cordi et aliorie simeluõ ex
abiete facti nõ ualẽt sed cco¬
ꝑture nentuũ optime sunt¬
ꝙ abito abiete fach quia ille
aciem in profudo nasorũ nu¬
siconẽ concitatiẽ ꝑ raritates

Expanded text:
 amplius non habeat humidum nisi in ea proporcione, qua Aeritas autem ipsius et raritas faciunt ipsum multum sonorum, cum percutitur. Sed cum fit concavum, cordi et aliorum similium ‹ex› abiete facti non valent. Sed cooperture ventrium optime sunt ex abiete facte, quia ille aerem in fundo vasorum musicalium concitatum per raritates
Abbreviated transcription (Latin):
aruspires ꝙ contra nebulas
et rubigi ualeãt pallee
ꝑ satmos agros in dimersis
locis cõbuste. Ualet ⁊̃ ꝯbustio
nalere si secures et gladii
eiuentan minatĩt contra ee¬
tum et campr̃ si inte alba
cuigatur aut noctus mora¬
tua alis exteusis in circutu
suꝑ ortũ crigatur aut ferra¬
menta quibus orti et camꝑ
coluntur in circitia erigh̃¬

Expanded text:
quod contra nebulas et rubiginem valeant palee per sativos agros in diversis locis combuste, et quod combustio valere, quod secures et gladii cruentati minaciter contra cetos et campos, si vite alba cingantur, aut si noctua mortua alis extensis in circuitu super ortum erigatur, aut ferramenta, quibus orti et campi coluntur, in circuitu erigan
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Morus aũt a semuẽ optiẽ
ꝯt qualescit a medio sebr uariiꝑ
toiẽ marciẽ lociẽ querunt
calidũ et sablõsum et sepe
sod nolunt et sumari int̾ral¬
arloribus Amigdala mense
sebruariinona ot grãdia elugã¬
tur ad ponẽdũ et sata m̾¬
multo melius ꝙͣ insita prei¬
ut iin aqua aut pouenda

Expanded text:
 Morus a semine optime convalescit a medio Februarii per totum Marcium. Locum querit calidum et sabulosum, et sepe fodi volunt ac fimari et intervalarboribus. Amigdala mense Februario nova et grandia eligantur ad ponendum, que sata multo melius quam insita proveniunt. In aqua
Abbreviated transcription (Latin):
etaurã serenũ et calidam
coꝙ mature florent etideo
cũ tuuetur ne priua le¬
dautur mdantur radites
cius et albis lapidibus puis¬
mit crẽ arena grossa ope¬
riantur set qñ nõ tuuetur
de primia arena submoncat᷑
et reponatur humnꝰ spectare
aie nolunt hee arcores ad
meridiem ciẽ añ qualuerint
sate auugdal trasfercẽtur
et distaignãtur int̾uallus
competẽ. nt dilatan possit¬
putanda est ecrã mense no¬
nembri ⁊ esecando tã arida
amarescr fruictus cuis ipẽ
ploris nõ circõfodiatur qr
plos excuritut / fossura h
Arlor hoc ħt proprũ ꝙ in

Expanded text:
 serenam et calidam, eoquod mature florent. Et ideo cum timetur, ne pruina ledantur, nudentur radices earum et albis lapidibus parvis cum arena grossa operiantur; et quando non timetur de pruina, arena submoveatur et reponatur humus. Spectare autem volunt hee arbores ad meridiem. Cum vero convaluerint sate amigdali, transferantur et distinguantur intervallis competentibus, ut dilatari possiPutanda est hec arbor mense Novembri resecando tam arida amarescunt fructus eius. Tempore floris non circumfodiatur, quia flos excutitur fossura. Hec arbor hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ablierbis ccͣ. nascentibus
tra eciõ in qua plantatur
florem radicibus ab laq̃atis
oqua calida rigeurar per
A coriata aũt si aqua salsa
launentur candida fũt et
plo̾imẽ durãtia Inseritur
ani ⁊̃ hec arbor tam in se
ꝙͣ inꝑsico mense sebarii tam
in traneo ꝙͣ in cortice sed in¬
cisio cius nõ est ita utilis
siort sacio ip̃iis ficus ara¬
ns inisexa cõualescit an mar¬
cio etiũ seꝑtembii ssata ⁊¬
locĩ mollem et huẽdum
et pignẽ et calidã aurã¬
aut non frictificat Inueutu¬
ficus macerata mlłs et postea
ad solem desiccati/ Oline aũt¬
querunt lota monciũ et non
muliũ deuexa et pmu pĩ¬
guia ctriescunt sate olee et

Expanded text:
ab herbis circa nascentibus. Terra eciam, in qua plantanturflorem radicibus oblaqueatis aqua calida rigentur per Decoriata autem si aqua salsa laventur, candida fiunt et plurimum durancia. Inseritur autem hec arbor tam in se quam in persico mense Februario tam in trunco quam in cortice. Sed insicio eius non est ita utilis sicut / sacio ipsius. Ficus a ramo infixa convalescit tam in Marcio quam in Septembri. Sata querit mollem et humidum ac pinguem, et calidam auraaut non fructificat in eficus macerate melle, et postea ad solem desiccate. Olive querunt loca moncium non multum devexa et pinguia. Crescunt autem sate olee aut
Abbreviated transcription (Latin):
etiam florẽ ⁊ dum floret lõ¬
alus arloribus ethic flos
non est multoriẽ folioriẽ
sict sut flores alariẽ ar¬
duo folie et est allus resꝑ¬

Expanded text:
am olea, dum floret, lonaliis arboribus. Sed hic flos non est multorum foliorum sicut sunt flores aliarum arduo folia, et est albus, res
Abbreviated transcription (Latin):
et contra ruẽ hñs quẽ e
putrcdine nascunt᷑ sicut pe¬
diculis et pullocib et muscia¬
⁊ uespis et apibꝰshec c̃
incidencio mornetur /fo¬

Expanded text:
 contrarium hiis, que ex putredine nascuntur, sicut pediculis et pulicibus, muscis, vespis et apibus. Hec enim incidencia moriuntur
Abbreviated transcription (Latin):
mespila in aliqua ⁊egione
que est similis fago in liuo
et cortice et nocatur mulga¬
riter spina fagiia serescũt
mespila maioroo et meliora

Expanded text:
mespila in aliqua regione,que est similis fago in ligno et cortice et vocatur eciam vulgariter spina fagina, tunc excrescant mespila maiora et meliora,
Abbreviated transcription (Latin):
auellane maior est ꝙ̃ t̾res¬
tritas micis et et unitribi¬
lior ꝙͣ nux et magis solida
et minꝰ nuctuosa etest tar¬
dioris digestionis Naturalr̃
cerelid facit augnẽtũ Sunt
laua lunta suꝑ uerticem
infanciũ hũcũ uarios o¬
culos delet in cis uarie¬

Expanded text:
vellane maior sit quam terrestreitas nucis, et nutribilior quam nux, et magis solida, ac minus unctuosa, licet sit tardioris digestionis. Naturalitcerebro facit augmentum. Estimant lana linita super verticem infancium habencium varios oculos, deleat in eis varie
Abbreviated transcription (Latin):
aistodiri ab accessu bestia¬
rum ne radatur cortex eiꝰ
coꝙ conculcata in grãsie
tcrra et indurata nõ ꝑunt¬
tit ad cam ꝑuenire hũoiẽ

Expanded text:
 ab accessu bestiarum forsitan radatur cortex eiuseoquod conculcata in, transitu terra et indurata non permittit ad eam venire humorem
Abbreviated transcription (Latin):
Camelus u̾o cum sit altur quomodo
h̾bis minutissimis pasce̾tur. nͥ lon¬
giorausgad t̾ram colla ad usum pasti-¬
onis extenderet: Itaq camelus pro
rõne. bos quoq simili modo. hec .n.

Expanded text:
camelus uero cum sit altior, quomodo herbis minutissimis pasceretur, nisi longiora usque ad terram colla ad usum pastionis extenderet ? itaque camelus pro ione, bos quoque simili modo; haec enim
Abbreviated transcription (Latin):
dñt cẽ nͨani ut q̃les ꝓspex̾int sũ m̃te
ꝯceꝑint in ext̾mo uoluptatis estu dũ
ꝯcipiunt. talem sobolem ꝓcreẽt. Et .ni.
ał in usu uen̾eo for̃s uisas ex tnsecꝰ intꝰ
tñsmittens eaꝵ saciata tipis rapit sp̃s¬

Expanded text:
naturam ut, quales conspexerint sive mente perceperint in extremo voluptatis estu dum concipiunt, talem subolem procreent. Etenim anima in usu veneris formas extrinsecas intro transmittit, earumque satiata tipis rapit sp
Abbreviated transcription (Latin):
dib. Nõne euidens cã est ꝙ illis feris q̃
carne uescunt᷑ nõ erat opus ꝓ lixitate
c̾uicis. Non enim int̾ras pascendi gr̃a
ceruicem atq ora deiciunt. Sã cernum
inuadunt. aut bouem. aut ouem dis¬

Expanded text:
is. nonne euidens causa est quia illis feris quae carne uescuntur non erat opus prolixitate ceruicis? non enim in terram pascendi gratia ceruicem atque ora deiciunt, sed aut ceruum inuadunt aut bouem ouemque tex
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ iacob contͣ naturã cołoꝵ siłitudines
ꝑcreauit. Nam tales fetus illiꝰ oues con¬
cipiebant. q̃les umbras arietũ de suꝑ as¬
cendentiũ in aqͣꝵ speculo ꝯtemplalãt᷑
Deniq in ħ ip̃m in equoꝵ gregib fiꝰ fert᷑¬
ꝙ qͥdam grauidas mulieres iubent fillos
intueri turpissimaᷤ ar̃aliũ uultus. ut

Expanded text:
 Iacob contra naturam colorum similitudines procuravit. Nam tales foetus oves illius concipiebant, quales umbras arietum desuper ascendentium in aquarum speculo contemplabantur. Denique et hoc ipsud in equarum gregibus fieri fertquod quidam gravidas mulieres iubent nullos intueri turpissimos animalium vultus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuus est. s cum retens captus fu̾it
cium solus aqua tm̃ niuit nec nisi
inaqua uiuere pot̾. statimq ut aeris
serena contigerit exspirat. nec ulla
mora est uitꝰ ꝯtactum aeris et exspi¬

Expanded text:
cembrem. Qui cum recens captus fuerit, cium solus aqua vivit tantum, nec nisi in aqua vivere potest. Nam statim ut aeris serena contigerit, expirat; nec ulla mora est inter contactum aeris et expi
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ amara quam ea que in imo
aut salsa. uidendum tũ est unde
quedam erumpit calida putrida
zunt quidam specus subt̾rauei na¬
turałr sulphure pleniauhiis cam
uentus concipitur eius afflatu
sulphur accenditur. ꝙ intendium
eructuant ⁊ quedam loca ut fit
ca currit calorem ex igne. putorem¬
Et sulphure trahit. et si prope locũ¬
ebullit. Si aute in longis recessit.
uix depescit. de iude penitus friges
tui non mouetur auentis.⁊ in se
nich̾ uiuere patitur. fit aũt exfon¬
tibus bitiminis ex quibus edifica¬
no sẽnaar. bitiminis aũt natura
resistit . fion diui ditur uisi menstru¬
aere uolant ⁊ in terra habitant.¬
ĩõ fit qr aer humidus ut aqua.
⁊ terra est aqua per mixta. Se¬
autem que dam ałia de terra cre¬
ata ⁊ in aqua possunt morari. ut
sunt cocodrilli ⁊ ypotami ħ iõ fit

Expanded text:
ara quam ea quae in imoaut salsa, videndum unde quaedam erumpat calida, vel putida. Sunt quidam specus subterranei naturaliter sulphure pleni. In his cum ventus concipitur, ejus afflatu sulphur accenditur, quod incendium etiam eructant quaedam loca ut fit ca currit, calorem et putorem inde trahit, et si prope hunc lebullit. Si autem longius recesserit, vix tepescit, deinde penitus frigescventis non movetur, et in se nihil vivere patitur, fit ex fontibus bituminis, quibus aedificarris. Bituminis autem natura resistit aquae, et non dividitur, nisi menstruaeideo fit quia aer est humidus ut aqua, et terra est aquae permista. Quod vero quaedam animalia de terra creata, in aquis possunt morari, ut sunt crocodili et hippopotami, hoc ideo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmixta est. lutum facit. pauꝑm po¬
tus est. Clara est. Hẽtur pro speculo
uestigium nauis non retinet Ignem

Expanded text:
mista lutum facit, est pauperum potus, clara est pro speculo, sitim sedat, vestigium navis non retinet, ignem
Abbreviated transcription (Latin):
gari p̾ceꝑit. dicitur ꝙ eruptio
oĩm fontium uel fluuioꝵ dulcis
aque de illo fonte uel eius fluui¬
eiusdem fontis refluat. Que licet
uniuersa mare influat amaris
tũ aquis non ad miscetur. s ut pu¬
ta leuis super graues aquas la¬
bitur ⁊ ĩnoccultuu suũ reuertit᷑.
hinc est ꝙ mare non recdudat

Expanded text:
gare praecepit, dicitur quod eruptio fontium omnium, vel fluviorum dulcis aquae de illo fonte, vel fluviejusdem fontis refluat. Quae licet universa mare influat, amaris tamen aquis non commiscetur. Sed ut puta levis super graves aquas labitur, et in occultum suum cursum revertitur. Hinc est quod mare non redundat,
Abbreviated transcription (Latin):
cuius aspiratione retro tͣhicur
eius in pulsu refunditur. sotidie
aũt bis. effluere uel remare ui¬
detur. Cum luna crescente crescit.
cum decrescente de crescit. sum lu
principi a motus ⁊ ad paria i.¬
ex ortu lune maiori estu fluctus
inuomit ⁊ reuomit hec autem
uorago que tautas aquas et na¬
ues obsorbet et reuomit ista de¬
cã fit. Est interra abyssus que ꝓ¬
fundissima est. de qua scribitur.
Rupti sunt omnes fontes abyssi
cia partumi salsis uadis ꝯsumĩt᷑
uel uento aut ardore solis aripi¬
untur. ꝑtim ꝑ occultos meatus
in suos ampnes reuertuntur. idcͥco
ꝑdurat solus tot fluminibus.
aut fluuiis irrigatus. quia ex¬
facilius ignea uis trahit. Ampnis
asꝑior crassior es relinquitur. Uñ
summa maris uuda est dultior.
profunda amarior. lune autem
alimentum est indulcibus aquis
solis uero in amaris. Mare rubrũ
de terra trahit. que tota sangui¬
neo colore rubet hac uicina in¬
amarum. s ħ ꝑ uenas t̾re occłtis
meatibus discurrens amaritu

Expanded text:
cujus aspiratione retro trahitur, ejus impulsu refunditur. Quotidie autem bis affluere et remeare videtur. Cum luna crescente crescit, cum decrescente decrescit; cum lunprincipia motus, et paria inexortu lunae majori aestu fluctus involvit et revomit. Haec autem vorago, quae totas aquas et naves absorbet et revomit, hinc fit: est in terra abyssus profundissima, de qua scribitur: Rupti sunt omnes fontes abyssi cia partim salsis vadis consumuntur, vel ventis, vel vapore solis abripiuntur, partim per occultos meatus in suos amnes revertuntur. Idcirco perdurat salsus, tot fluminibus, ac pluviis irrigatus, quia exfacilius ignea vis trahit, omnis asperior, crassiorque linquitur. Ideo summa maris unda est dulcior, profunda amarior; lunae vero alimentum est in dulcibus aquis, solis vero in amaris. CAP.--XLVI.-de terra trahit, quae tota sanguineo colore rubet, ac vicina liamarum. Hoc per venas terrae occulto meatu disc
Abbreviated transcription (Latin):
quodã usu nuptialisq copule sorde
misc̾i. atq ita sine ullo mascłoꝵ se
longe uite procedere. ut usq ad .c.
annos uite ooꝵ series producantur.¬
ne facile eos angusti eui finis excipi

Expanded text:
quodam usu nuptialisque copulae sorte misceri, atque ita sine ullo masculorum longae vitae procedere, ut usque ad centum annos vitae eorum series producatur,nec facile eos angusti aevi finis excipi
Abbreviated transcription (Latin):
instinctu. cũ bellũ int̾ se aduerse
acies hõim instaurant. multe p̃dc̃e
uultures secunt᷑ agmen. et eo sig¬
nant ꝙ multitudo hoĩ casura sit
bello. futura p̃da milturib ꝙͦ utiq
ex sp̃e instructionis humana quad̾ã

Expanded text:
duersae acies instruant, multo praedictae uolucres sequantur agmine et eo significent quod multitudo hominum casura sit bello futura praeda uulturibus? quod utique ex specie instructionis humanae quadam
Abbreviated transcription (Latin):
et in ip̃m ruit s cũ herodius agilis
sit cũ impetu ruenti cadit. auisq gͣ¬
uida cetinere nõ ualens semet ip̃am
in nido reponit ut inde se cibet et
pullos. qm̃ cibum de facili non ac¬

Expanded text:
et in ipsum ruit; sed cum herodius agilis sit, cum impetu ruenti cedit, avisque gravida se retinere non valens, semetipsam in nido reponit, ut inde se cibet et pullos quia cibum de facili non ac
Abbreviated transcription (Latin):
aplauctu et luctu nõiatur.
Cum clamat enim aut fletũ imica¬
tur aut gemitum. Unde falso apd̾
angures silamentetur. tristiciã
tacens ostendere ꝓspitatẽ fertur

Expanded text:
planctu et luctu nominata. Cum enim clamat, aut fletum imitatur, aut gemitum. Unde et apud augures si lamentetur, tristitiam: tacens ostendere fertur
Abbreviated transcription (Latin):
tur inultima hyspania crocosi¬
milis. cum leui fulgore. facile fricalłis.
ta contra ignem refistit. ita ut igni
inpoĩta non ardeat. s splendore ac¬

Expanded text:
tur in ultima Hispania, croco similis, cum levi fulgore, facile friabilis. ta contra ignem resistat, et igni imposita non ardeat, sed splendore ac
Abbreviated transcription (Latin):
sterilis. alia inliquorem soluti hũo¬
ris feciuida. alia ꝯcreta in pruinas.
aut coacta in uiues. aut glatiata
iugrandines. Alia flatus temꝑis.
alia uaporis. alia roris. atq rigo¬
suam naturam ex̾cent. Tria corpora

Expanded text:
tem alia sunt in liquorem soluti humoris fecunda, alia concreti in pruinas, aut coacti in nives, aut glaciati in grandines. Alia flatus teporis, alia vaporis, alia roris, alia frigouinam faceret. Tria vero corpora
Abbreviated transcription (Latin):
igni associatur Ignis calidus ⁊ aridus
aride terre copulatur. Ex hiis ut
puta grauissimum ymũ. Ignis ut
puta leuissimum sup̾pmum optinet
locum. alia duo inmedium qͣi ꝙdam
soliditatis uinculum. Quorñ aqua
grauior t̾re ꝓximũ. aer leuior igni
ꝓximũ possid locum. De putantur
uero terre gradientia ut homo ⁊ bes¬
tie. aque natantia ut pisces aeri
uolantia ut aues. ignis radiancia

Expanded text:
igni associatur; ignis calidus et aridus igni associatur; ignis calidus et aridus aridae terrae copulatur. Ex his terra ut puta gravissima imum, ignis ut puta levissimus, supremum obtinet locum, alia duo medium, quasi quoddam soliditatis vinculum. Quorum aqua gravior, terrae proximum, aer levior igni primum possidet locum. Deputantur vero terrae, gradientia, ut homo et bestiae; aquae natantia, ut pisces; aeri volantia ut aves; igni radiantia,
Abbreviated transcription (Latin):
nam mundus undiq celo ut testa
circundatur selo uero purus etħ
ut album̃ ethi. turbidus aer ut
modis scribitur. Uno ꝙ aute ip̃a
scłaria uniu̾sicas mundi inniente
ad exemplar archetipi hic sensibi.¬
lis mundus inmat̾ia creatur ficut
legitur. Qt manet ine tͥuũ creauis
omnia iusimul. Tercio cum per sp̃es
⁊ forͣ.ui. diebus hic mundus fornat᷑
sicut scribitur. Sex diebus fecit deus
sua bona ualde. Quarto cum unũ
ab alio. ut puta homo ab homine.
petus apecude. arbor ab arbore. Unũ¬
ꝙ q de semine sui gn̾is nascit᷑ sicut
dicitur. pater meus usq modo ope¬
ratur. Quinto cum ad hunc mundꝰ
innouabitur sicut scribitur. Etce no¬
ꝯstant omnia .s. ignis. aer. aqua. t̾ra.
que in modum circult inse reuoluũt᷑.
dũ ignis inaerem. aer inaquamr aqͣ
hec singła ꝓpͥis qualitatib qͣi quib¬
gida. foigide aque ꝯnectitur. aqua
fugida ⁊ humida hu̾ido aeri astriu¬
gitur. Aerhumidus ⁊ calidus calido

Expanded text:
Sic mundus undique coelo, ut testa, circumdatur, coelo vero purus aether ut album, aetheri turbidus aer, ut modis scribitur: uno quo ante tempora saecularia immensitas mundi in mente ad exemplar archetypi, hic sensibilis mundus in materia creatur. Sicut legitur: Qui manet in aeternum creavit omnia insimul. Tertio, cum per species, et formas sex diebus hic mundus formatur, sicut scribitur: Sex diebus fecit Dominus opera sua bona valde . Quarto cum unum ab alio, utpote homo ab homine, pecus a pecude, arbor ab arbore, unumquodque de semine sui generis nascitur, sicut dicitur: Pater meus usque modo operatur. Quinto cum adhuc mundus innovabitur, sicut scribitur: Ecce noconstant omnia, scilicet, ignis, aer, aqua, terra. Quae in modum circuli in se revolvuntur, dum ignis in aerem, aer in aquam, aquHaec singula propriis qualitatibus, quasi quibugida frigidae aquae connectitur; aqua frigida et humida humido aeri astringitur; aer humidus et calidus calido
Abbreviated transcription (Latin):
dines. pruine. ymbres procelle tur¬
bines fiunt. hic płima mortalium
mala ⁊ rerum uature pugnaᷤ secũ¬
hñt. terrena incelum tendencia de¬
primit syd̾um ipis. eadem q q̃ sponte
non sustolluntur ad se trahit. Uecid̃t
ruuut grandines. torrent radii so
alto cadit. rursusq in altum redit.

Expanded text:
dines, pruinae, imbres, procellae, turbines, hinc plurima mortalium mala et rerum naturae pugna secum. terrena in caelum tendentia deprimit siderum vis eademque quae sponte non subeant ad seruunt grandines. torrent radii et alto cadit rursusque in altum redit.
Abbreviated transcription (Latin):
mixtũs uero stangno aut argẽto
aut auroꝰ alidum ualde ⁊ dulcẽ
cet̾is metallis. s uexat auditum
nisi stangno ꝯmodius temꝑetur.
es fusile est in omne artificium.
ductile uero s cum labore ⁊ mo¬
deramiine uerberancis. Rumqͣm
ꝯtrahat corruptelam. durat tũ
inannos płimos. Ex ere fit auri¬

Expanded text:
 vel argento, vel auro, validum est valde, dulcemque ceteris metallis, sed vexat auditum, nisi stanno commodius temperetur. Es fusile ductile vero, sed cum labore ac moderamine verberantis. Nunquam ntrahat corruptelam; durat tamen in annos plurimos . Ex aere fit auri
Abbreviated transcription (Latin):
uus in latere montis caucasi qd̃
soli obu̾sum est. folia eius ⁊ ligna¬
iuniꝑi similitudinẽ hñt. cuius silua
serpentes custodiunt. Igne aũt fu¬
gantur ⁊ inde exflãma nigrũ piper
efficit᷑. nam natura piperis alba est.
qd̃ unmaturum est longum piꝑ¬
corruptũ abigne ẽ piꝑ ałbum. Quͦ
cute rugosa ⁊ horida fu̾it excalo¬
re ignis trahit ⁊ calorem ⁊ nomẽ.

Expanded text:
a in latere montis Caucasi, quod soli obversum est: folia juniperi similitudinem habent, cujus silvas serpentes custodiunt: sed gantur; et inde ex flamma nigrum piper efficitur. Nam natura piperis alba est, quod inmaturum est, piper longum corruptum ab igni, piper album; quod vero cute rugosa et horrida fuerit, ex calore ignis trahit et colorem et nomen.
Abbreviated transcription (Latin):
hausit. cum carni adhesi̾t qnͣto
magis trahitur tanto fortius ĩ¬
sidet donec rumpatur. Sangui¬
nem putridum extrahit. aliũ
sanando se ip̃m occidit. Os ht̃¬

Expanded text:
uit. Cumque carni adheserit, quanto magis trahitur, tanto fortius insidet, donec rumpatur. Itaque sanguinem putridum extrahit et alium sanando seipsam occidit.
Abbreviated transcription (Latin):
est in indya. que cortice
rubeo. radicis magne est. Ex
ea gucta fluit que mastrix dr
Odorifera multum est ⁊ coloris
punicei. ħ grano mastrix dicit᷑ eo
qd̃ inmod̾ granoꝵ est. alus guitis
ãmixta. splendorem faciei conft̃.¬

Expanded text:
 in India, cortice prope rubeo, radice magna. Ex hac fluit gutta que mastix dicitur, odorifera multum, coloris punicei, hec granomastix dicitur, eo od in modum granorum aliis guttis est admixta; splendorem faciei conf
Abbreviated transcription (Latin):
ta uiridis ac amara. Uñ ⁊ nomẽ
accepit mirra. Gutta eius spon¬
te manans pretiosior est. elicita¬
uero corticis uulnere uilior in¬
dicatur. Sarmenta eius ignibus
satis noxionͥ ad odorẽ storacis re-¬

Expanded text:
ta viridis atque amara; unde et nomen accepit myrra. Gutta eius sponte manans pretiosior est, elicita corticis vulnere vilior iudicatur. Sarmentis eius Arabes satis noxio, nisi ad odorem storacis oc
Abbreviated transcription (Latin):
panpinos. Idem u̾o aduolat ut lo¬
custa. ut hic illuces discurrens
semipasta dimittat. s ꝑ manet
pigris q morsibus uniuersa ꝯsu¬
mit. Et ip̃a demum eruca ꝯsumit᷑
Post ꝙͣ ĩ sũmitatil arboꝵ instar
bombatis ⁊ texta relinquit. que
sub aure inꝑietily pendent. ibiq ĩ
carnem hominis. eam inficit ⁊ post
se pustulas relinquit ⁊ hoc signũ
ueneui. ⁊ si non efficacis ad mag

Expanded text:
at se eadem, nec advolat, ut locusta, ut huc illucque discurrens, semipasta dimittat, sed permanet pigrisqmit et ipsa demum eruca consumitur, postquam in summitatibus arborum instar bombacis contexta reliquit, que sub aura in parietibus pendent, ibique in carnem hominis transiens eam inficit, ac post se pustulas relinquit et hoc est veneni signum et si non efficacis ad mag
Abbreviated transcription (Latin):
ra nouam propaginem sͥ faciũt
circa inrẽm. umibra folioꝵ eius
omnib nocet. que sub eis crescũt.
fructum gingnit codtum sole pre¬
or. s extraneoꝵ ualitudini infesta.

Expanded text:
 sibi propaginem faciunt circa matrem. Umbra foliorum eius omnibus nocet que sub eis crescunt, fructum gignit coctum sole, preor
Abbreviated transcription (Latin):
sum illico uiergitur ⁊ cum ĩ limo
aliqnͣtulum iacuerit. demiura insu¬
perficiem extollitur. ⁊ ħ uersa uice
nature. qñ madefc̃m debuit hu¬
moris pondere reside. Galienus di¬

Expanded text:
sum ilico mergitur, et cum in limo aliquandiu iacuerit, deinde in superficiem sustollitur versa vice naturae, quando madefactum debuit humoris pondere residere. Antea
Abbreviated transcription (Latin):
tes reꝑtos. In abyssis terre sicut
dicit augustinꝰ alitͣndo draco mo¬
ratur.⁊tũ in aere sensent humidi¬
tatł egredit᷑ ⁊ suꝑ aera fertur mag¬
nis alarum remigiis. aerem ꝯcitãs
⁊ inpellẽs alis quidem pellicia uo¬
Ubicumq moratur aerem inficit.
pectore suꝑ t̾ram repit. Aliud eoꝵ¬

Expanded text:
satiatur. In abyssis terre, sicut dicit Augustinus, aliquando draco moratur et cum in aere senserit humiditatem, egreditur, ac super aera fertur, magnis alarum remigiis aerem concitans et impellens, alis quidem pellicea voubicumque moratur aerem inficit. pectore super terram repit; aliud
Abbreviated transcription (Latin):
dũ assuetis fulcimentis ĩuitit᷑ rui
alioqͥn difficile est eam mancigari.
nani in illo rigore poplitũ in con¬
p̃hẽsibłi fuga pollet. Be auabulla¬
lum h̃t̃ equo siłe: pedes ⁊ crura ut
boues. capͤ ut camelus albas ht̃
macullas. colorem rutilũ ualde
m̃bra singula distinguentẽ cũ gͦ
tanto dec̾ore aĩal resꝑsũ sit pellis
multũ spectabilis cariꝰ uenditur.¬

Expanded text:
dum assuetis fulcimentis nititur, alioquin difficile est eam mancipari; am in illo rigore positum incomprehensibili fuga pollet. Aens ut equus, pedes et crura velut bos, caput ut camelus, albas habet maculas, colorem rutilum valde, membra singula distinguentem; cumque tanto decore sit animal respersum, pellis multum spectabilis, carius venditur
Abbreviated transcription (Latin):
Ex eo fiunt amna ⁊ diu̾sa instrã¬
fit. ⁊ multis tonsionib induracur.¬
ita ut uirtutẽ hẽat suꝑ fr̾um. hoc
fri gu̾e acuit᷑ acies armoꝵ ut ua
est. ⁊ fit fusile sicut cuprum. uł ar¬
gentum. s ductile non est sicut
ferrum aliaꝵ mundi partium

Expanded text:
ex eo fiunt arma, diversaque instrumfit, multisque tunsionibus induratur, ut virtutem habeat super ferrum et hoc ferri genere acuitur acies armorum, ut t, fusile sicut cuprum vel argentum, sed ductile non est sicut ferrum aliarum mundi partium
Abbreviated transcription (Latin):
nus est. ꝙͦ nos ceruos u̾olantes
bus alas ht̃ sb̾tiles ⁊ tenues sicut
bruchus. Contra uesꝑam potissi¬
me uolant. in uolando strepitum
faciunt. Cornua hñt medicinalia.¬
dia cornua. p̾longa. bisulca. denta¬
ta. et lucida. hñt. qͣ fortipib iuca¬
tumine cum libuit ad morsum
cutroeuntibus. lucent ignium more
Noctu partes latͥum ⁊ duuũ. Colo¬
re lapides pinuaꝵ refulgentes. ali¬
qñ ꝯpresse obumbrantur. Aputa¬
tum caput earum uiuit diutius

Expanded text:
nus est, quod nos cervos volantes bus, alas habent subtiles ac tenues, sicut brucus; circa vesperam potissime volant et in volando strepitum faciunt. Habent cornua medicinalidia, prelonga, bisulca, dentata et lucida; quasi forcipibus in cacumine, cum libuerit ad morsum coeuntibus; noctu; partes laterum et clunium, colore pinnarum refulgentes, aliquando compresse obumbrantur. Amputatum caput earum, vivit diutius
Abbreviated transcription (Latin):
cidentis ꝑ te gingnit occeanꝰ. cet̾a
gna eoꝵ plura. q̃ alga uescuntur
⁊ ostreis. et limo. et alioꝵ piscium
renitate ꝯcreu̾it. Mulum nobilem
numerosa uarietate spectari pro¬
ceres lingue nariant. Duo ħ gña pi¬

Expanded text:
cidentis parte gignit oceanus. cetero genera eorum plura; nam et alga vescuntur et ostreis et limo et aliorum piscium renitate concreverit. Multum nobilem um varietate spectari, proceres gule narrant. Murena
Abbreviated transcription (Latin):
et attritum liquorem ore saliuãt.
auferunt. nͨ ultra coire possunt. ut
in temꝑe preciosum liquorem pa
hoc liquore uestes que purpure¬
dñr tingi solent. hic color ni gran¬
tis rose colore sub lucet. purpure

Expanded text:
et attritum liquorem ore salivant, auferunt, nec ultra coire possunt, ut in tempore pretiosum liquorem parhorum liquore vestis purpurea tingi solet, qui color nigrantis rose more sublucet. Purpu
Abbreviated transcription (Latin):
simũ in suo gñe. Non mutat defa¬
cili locũ suũ. s sic semꝑ manet u
bi natura enm condidit ał̃ aĩo sũ
et iracundum est nͨ tñ ad alia ani¬
mantia s suis domesticis aꝵ. Pug¬
nat enin semꝑ cũ femina sua quo¬
afemina sua seꝑatũ interimi. Hitiꝰ¬

Expanded text:
simum in suo genere. Non mutat de facili locum suum, sed sic semper manet, ubi eum natura condiderit. Animal animosum et iracundum est non aliis animantibus, sed domesticis suis; pugnat enim semper cum femina, ua femina sua separatum interimi:
Abbreviated transcription (Latin):
in ytalia nocte uolaus qui scĩ¬
fulgidus radiat. adeo ut si eũ
intenebris uideas exaltatio¬
nes scintillaꝵ putes. Beatus gͦ

Expanded text:
in Italia nocte volans et infulgidus radians, ita ut si eum in tenebris videas, exhalationes scintillarum putes.
Abbreviated transcription (Latin):
inprimo introitu alexandri
suꝑ asꝑsus ocłis cecitatem in¬
fert onmib auimalibus. Est ⁊̃¬
ferta minutis serpentib. qͦꝵ
ictu protinus moriend̾ est cum

Expanded text:
xandrum primo introspersus oculis caecitatem inferret omnibus animalibus, nec ferta minutis serpentibus, quarum ictu protinus moriendum
Abbreviated transcription (Latin):
buit que cedria dicit᷑. que inꝯser¬
uandis libris adeo est utilis ⁊ utiti¬
ꝑliniti
ex ea nec tiueas patiant᷑ nec tẽ¬
non fert. fructifera non floret.¬
⁊ in ea antecedemtem fructum

Expanded text:
 cedria dicitur, quae in conservandis libris adeo est utilis ut perliniti ex ea nec tineas patiantur nec temnon fert, fructifera non floret, et in ea antecedentem fructum
Abbreviated transcription (Latin):
in occidentem .xxiiiiͦ horis cur-
sum suũ ꝯcludens. Tanta cełita¬
te sꝑa currit ut uisi ad u̾sus pre¬
cipitem eius cursum astra curre¬
rent. que eam remorarent᷑ mun¬

Expanded text:
in orientem XXIV horis cursum suum circum cludens; tantaque celeritate currit, quod nisi adversus precipitem eius cursum astra currerent, que illam retardarent, mun
Abbreviated transcription (Latin):
planete aũt stelle sunt que non
sunt fixe ut celo ut relique. s in
rapiuit᷑. tñ nacurali cursu contͣ
mundum ire comꝓbant᷑. sicut mus¬
ca si in rota molendini circumfer¬
retur ip̃a tũ ꝓpͥo motu contͣ reuo¬
nunc infi̾us nunc suꝑius p̃p obliqͥ¬
tatem signiferi uagantes radiis
solis p̾pedice anomare uł retrogͣde
uel stationarie fiunt. Querendũ¬

Expanded text:
Planetae stellae sunt quae non sunt fixae in coelo, ut reliquae, sed in rapiuntur; tandem naturali cursu contra mundum ire comprobantur, sicut musca si in rota molendini circumferretur, ipsa tamen proprio motu contra revonec inferius nec superius propter obliquitatem signiferi vagantes, radiis autem solis praepeditae, anomalae, vel retrogradae, vel stationariae fiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
to mouentur cum firmamento.
motu naturali contra firmam̃¬
tum. Riatõne aũt forme que sꝑica
est firmamencũ instanti mou̾et᷑
nisi eẽt ꝓhibens. et ppẽa poĩti st̃
planete magni qui motu suo

Expanded text:
to motu cum firmamento, motu vero naturali contra firmamentum. Ratione namque forme que spherica est, firmamentum in instanti moveretur, nisi esset prohibens. Ideo positi sunt planete magni, qui ad mo
Abbreviated transcription (Latin):
Dana maris q̃ pncatrix matis.¬
sequit᷑ hoc mͦ. Eminentia cornua¬
ht̃ sub oculis quib turbato limo
ascultantes nec raptorem in eo la¬
titantem uidentes ꝯcurrunt don᷑
tam ꝓpe accedentes abĩiiioo sb̾i¬

Expanded text:
ana marina, que piscatrix pisces hoc modo: eminentia cornua sub oculis habet; quibus turbato limo assultantes, nec raptorem in eo latitantem videntes concurrunt, donec tam prope accedentes, ab illo subi
Abbreviated transcription (Latin):
reputat᷑. ⁊ ħ ubi pisciũ copia est. ubi
os deformitate luridum. ⁊ ħ non eo
loco quo pisces cet̾i s loco uentͥs. ubi
u̾o caput et ocłi sunt. os nõ hr̃t. Cau¬
dim hñt longam ut colub̾ ⁊ in ea spi¬
milas quasdam acutas ualde. hii pis

Expanded text:
ubi deformitate luridum et hoc non eo loco quo pisces ceteri, sed loco ventris, ubi vero caput et oculi sunt, os non habet: caudam habet prelongam ut coluber, et in ea spinulas quasdam acutas valde habet,
Abbreviated transcription (Latin):
Quecumq tñ illa natura uisoꝵ est.
⁊ ꝓculdubio corꝰ non est. Non .ii. cor¬
pora uisa alyas ẏmagines sp̃u faciunt.
nec eandem uim hñt ut aliud sp̃u¬
ale forment. s ip̃e sp̃s inse ip̃o cele¬
ritate mirabili. ut pote sp̃ualis in¬
dere uidentur dormientes. Quinqz st̾
nis parens uł aliqua sc̃a grauisq per¬
rum. faciendum. uł deuitandum enũ¬
tiat. uisio est cum in hiis quis qd̾ eo d̃
modo aparuãt eueniet. sompͥnium

Expanded text:
men illa natura visorum est, procul dubio corpus non est. Non enim corpora visa illas imagines in spiritu faciunt, nec eam vim habent ut aliquid spirituale forment, sed ipse spiritus in se ipso celeritate mirabili, utpote spiritus indere videntur dormientes, quinque sunnis parens vel aliqua sancta gravisque perrum, faciendum vel devitandum denuntiat. Visio est, cum id quis videt quod eodem modo quo apparuerat eveniet. Somni
Abbreviated transcription (Latin):
uisione numꝙͣ fallitur anima. aut
.n. intlłit ⁊ uerũ est. aut si u̾m non
est. non intelligit. Inuiszone a̾ cõrli se¬
pe fallitur anima cum ip̃is corꝑibus
fi̾ putet. qd̾fit in cordis sensib. sicut na¬
uigantib uident᷑ int̾ra mou̾i q̃ stant.
⁊ intuentib celum stare sydã que mo¬
uentur. et diuaricatis ocłoꝵ radus res
una duas formas hr̃e uidetur ⁊ unus
homo duo capita ⁊ inaqua renuis in

Expanded text:
visione nunquam fallitur anima: aut enim intelligit, et verum est; aut si verum non est, non intelligit. In visione autem corporali saepe fallitur anima, cum in ipsis corporibus fieri putat, quod fit in corporis sensibus — sicut nauigantibus uidentur in terra moueri quae stant et intuentibus caelum stare sidera, quae mouentur, et diuuna duas formas habere videtur, et unus homo duo capita, et in aqua remus in
Abbreviated transcription (Latin):
que rõne ꝑcipimꝰ sicut ꝯmoda ⁊ in¬
siquidem est quidã aĩ. motꝰ sensũ
m̃tis acuens. u̾aq de falsis distin¬
guens. Suꝑͣ rõm sunt que nec sens
docet. nec rõ ꝑ suadet. s aut diuina
reuelatione ꝯp̃hendunt᷑. aut scrip¬
curaꝵ auctoritate d̾dunt᷑. sicut d̾m
in una sb̾a trinũ. et intrib ꝑsonis su¬
b̾alit̾ unũ. d̾s si quidem est reꝵ uniũ¬
sitas. Ita ꝙ nulla singłoꝵ. ⁊ iõ motib
rõnis nõ subiacet qr rõ nõ est nisi de
lis. rõnalis. sꝑ uiuena. semꝑ in motu.
bone maleq uoluntatis capar. scd̃m
enim anima dũ uegetat: sp̃s dum
ꝯtemplat᷑. sensus dum sentit: animꝰ
dum sapit. dum intlłit mens. dum
disc̾nit rõ. dum recordatur. memoria.
dum uult. uoluntas. Ita tñ nõ diffe¬
runt in sb̾a quẽ ad modũ in hominib
qm̃ om̃ia ista una aĩa est. ꝓpͥetates
quidem diu̾se s eẽntia una. In sp̃u¬

Expanded text:
one percipimus, sicut commoda et insiquidem est quidam animi motus, visum mentis acuens, veraque a falsis distinguens. Supra rationem sunt quae nec sensus docet, nec ratio persuadet, sed aut divina revelatione comprehenduntur, aut dium auctoritate creduntur, sicut Deum in una substantia trinum, et in tribus personis substantialiter unum. Deus siquidem est rerum universitas, ita quod nulla singularum: et ideo motibus rationis non subjacet, quia ratio non est nisi de lis, rationalis, semper vivens, semper in motu, bonae malaeque voluntatis capax: secundnamque anima, dum vegetat; spiritus, dum contemplatur; sensus, dum sentit; animus, dum sapit; dum intelligit, mens; dum discernit, ratio; dum recordatur, memoria; dum consentit, voluntas. Ista tamen non differunt in substantia, quemadmodum in nominibus; quoniam omnia ista una anima est: proprietates quidem diversae, sed essentia una. In sp
Abbreviated transcription (Latin):
lentiam de corꝑis debc̃atione traxerunt
Q dam ã aĩe in eis locis inquib culpã
ꝯmiserunt puniunt᷑. q̃dam u̾o abdi¬
tis receptacłis usq adułtimam re-¬
surrexionem ꝯtinent᷑. sicut unaq̃q
digna est requie. ꝑ miseria. humanũ¬
est. s incarne. ⁊ ossib t̾ra maxime
aꝑꝑet pp̃ t̾renam soliditatem. aqͣ
ĩ humorib. aer ꝯtuetur inpulmone.
id circo semꝑ in motu est: qr uentila¬
bꝵ est cordis. ne nimio calore ꝯsũat᷑¬
cor ⁊ dissoluat᷑. Sedes ignis est incor¬
de ⁊ iõ infius est latũ. ⁊ suꝑiusa¬
cutum. qmi formam ignis recin. q̃¬
dam uis ignea aere temꝑata acorde
ad cerebꝵ ascendit. tanꝙͣ in celum
corꝑis nr̃i. Ibiq purificata. ⁊ colata
ꝑ oculos aures. nares. cetera q instr̃a
sensuum foris ꝓg̾ditur. ⁊ ex ꝯtradu

Expanded text:
lentiam de corporis delectatione traxerunt. Quaedam autem animae in eisdem locis, in quibus culpam commiserunt, puniuntur: quaedam vero abditis receptaculis usque ad ultimam resurrectionem continentur, sicut unaquaeque digna est requie vel miseria. CAPUest; sed in carne et ossibus terra maxime apparet propter terrenam soliditatem. Aqua in humoribus, aer continetur in pulmone; idcirco semper est in motu, quia ventilabrum cordis est, ne nimio calore cor consumatur et dissolvatur. Sedes ignis est in corde; et ideo inferius est latum, et superius acutum; quoniam formam ignis retinet. Quaedam vis ignea aere temperata a corde ad cerebrum ascendit, tanquam in coelum corporis nostri: ibique purificata et colata per oculos, aures, nares, caeteraque instrumenta sensuum, foras progreditur, et ex contactu
Abbreviated transcription (Latin):
ãe sb̾am ꝯtingendam delcatur ⁊ pro¬
g̾ditur. Est itaq ymaginatio simili-¬
tudo corꝑis ꝑsensus quidem corꝑeos ex
corꝑm ꝯtactu ꝯcepta extrinsecus aiq
ꝑeosdem sensus introisus ad ꝑtem pu-¬
riorem corꝑei sp̃c. redacta. ei q inp̃ssa
ut aerem uel potius ignem qui p̾sui
subtilitate uid̾i nõ pot̃. et corꝑa int̾iꝰ
uegetando uiuificat. Quedã ã uege¬
tat tm̃ et nõ senficat si cut arlores ⁊

Expanded text:
am contingendam defertur et progreditur. Est itaque imaginatio similitudo corporis, per sensus quidem corporeos, ex corporum contactu concepta extrinsecus, atque per eosdem sensus introrsus ad partem puriorem corporei spiritus reducta, eique impressa, aerem, vel potius ignem, qui prae sui subtilitate videri non potest, et corpora interius vegetando vivificat. Quaedam autem vegetat tantum et n