comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tamen rursus dicit. ego enim si adle
hominib placerem. xp̃i seruus non
essem. Placet gͦ paulus et non pli¬
cet. quia in eo quod plac̃e appetit.
non sed ꝑse hominib plac̃e uerita¬
tem querit. .x .x.
cire etiam rector debet. quod
plerumq uicia uirtutes se el¬
se mentiuntur.Nam sepe sub par¬
simome nomine. se tenacia pallie
contraq se effusio sub appellatione
largitatis occultat. gepe in ordini¬
ta remissio. pietas creditur. ec e¬
frenata ira. spũalis deli uirtus elt¬
matur. Sepe p̃cipitata actio. uelo¬
tatis efficacia. atq: agendi tar dis
grauitatis consilium putat᷑. Un
necesse ẽ. ut rector animar um
uirtutes ac uitia ingilanti cura dis¬
cernat: ne aut cor teuacia occupet.
et parcum se uideri in dispensationi¬
bus exultet. ant cum effuse quid ꝑ¬
dit᷑. largum se quasi miserando głe¬
tur: aut remittendo quod ferire de¬
buit. ad et̾na supplicia subditos ꝑtra¬
hat. aut immanit̾ feriendo quod

Expanded text:
tamen rursus dicit: Si adhuc tamen rursus dicit: Si adhuc hominibus placerem, Christi servus non essem . Placet ergo Paulus, et non placet, quia in eo quod placere appetit, non se, sed per se hominibus placere veritatem quaerit. CAPUT cire etiam rector debet quod plerumque vitia virtutes se esse mentiuntur. Nam saepe sub parcimoniae nomine se tenacia palliat, contraque se effusio sub appellatione largitatis occultat. Saepe inordinata remissio pietas creditur, et effrenata ira spiritalis zeli virtus aestimatur. Saepe praecipitata actio velocitatis efficacia, atque agendi tarditas 29 gravitatis consilium putatur. Unde necesse est ut rector animarum virtutes ac vitia vigilanti cura discernat, ne aut cor tenacia occupet, et parcum se videri in dispensationibus exsultet; aut cum effuse quid perditur, largum se quasi miserando glorietur; aut remittendo quod ferire debuit, ad aeterna supplicia subditos pertrahat; aut immaniter feriendo quod
Abbreviated transcription (Latin):
dam recte sentire potuerit: sic
in uocis lib̾tatem ꝓdeat. ut tam̃
lib̾tas in suꝑbiam non erumpat.
ne dum fortasse immodatus lin¬
gue eis lib̾tas concedit᷑. uite ab
his humilitas amittat᷑. Sciendum
quoq quod oporteat ut rectores
boni placere hominib appetant.
sed ut sue estimationis dulcedine
ꝓximos in affectum ueritatis tra-¬
haut: non ut se amari desiderẽt.
sed ut cdilectionem suam. quasi quan¬
dam uiam faciant. ꝑ quam corcla
audientium ad amorem conditoris
introducant. Difficile quappe est att
etiam quamlibet recta denuntians
p̃dicator qui non diligit᷑. libent̃ audi¬
at᷑. Debet gͦ qui p̃est et studẽ se di
ligi. quatinus possit audiri: et taĩ
amorem suum ꝓ semet ipso non qu¬
rere. ne inuemiat᷑ ei cui seruire ꝑ oĩ¬
ficium cernit᷑. occulta cogitationis
tirannide resultare. Quod bene
paulus insinuat. cum sui nobis
studii occulta manifestat dicens. sicit
et ego ꝑomnia omnib placeo. Qui

Expanded text:
dam recte sentire potuerit, sic dam recte sentire potuerit, sic in vocis libertatem prodeat, ut tamen libertas in superbiam non erumpat, ne dum fortasse immoderatius linguae eis libertas conceditur, vitae ab his humilitas amittatur. Sciendum quoque, quod oporteat, ut rectores boni placere hominibus appetant, sed ut suae aestimationis dulcedine proximos in affectum veritatis trahant, non ut se amari desiderent, sed ut dilectionem suam, quasi quamdam viam faciant, per quam corda audientium ad amorem conditoris introducant. Difficile quippe est, ut etiam quamlibet recta denuntians praedicator qui non diligitur libenter audiatur. Debet ergo, qui praeest, et studligi, quatenus possit audiri, et tamen amorem suum pro semetipso non quaerere, ne inveniatur ei cui servire per officium cernitur, occulta cogitationis tyrannide resultare. Quod bene Paulus insinuat, cum sui nobis studii occulta manifestat, dicens: Sicut et ego per omnia omnibus placeo . Qui
Abbreviated transcription (Latin):
se suo auctore diligentes iactanter
erga subiectos erigunt. nec quid
agẽ debeant . sed quid ualeant
attendunt. Nichil de subsequenti
iudicio metuunt. imꝑbe detemꝑa¬
li potestate głant᷑. libet ut licent̃¬
et illicita faciant. subdi torũ nemo
contra dicat. Qui gͦ et prauia stui¬
det ag̃e. et tamen ad hec cetos ta¬
c̾e: ip̃e sibimet testis est. quia plus
ueritate se appetit diligi. quam
contra se non uult defendi. Nemo
quippe est qui ita uiuat. ut aliqͣ¬
tenus non delinquat. Ille gͦ se ip¬
so amplius ueritatem desidat a¬
mari: qui sibi anullo uult contra
ueritatem parci. Hinc & emim pe¬
trus increpationem pauli libent̃
accepit. Hinc dauid correptionẽ
subditi humilit̾ audiuit. Quia
rectores bomi dum pͥuato se dilig̃e
amore nesciunt: lib̾e puritatis
uerbum asubditis. obsequium hu¬
militatis credunt. Sed int̃ hec
necesse est cũra iit regiminis tan¬
ti modaminis arce temꝑet᷑. quati¬
nus subditorum mens cum que¬

Expanded text:
se suo auctore diligentes, jactanter se suo auctore diligentes, jactanter erga subditos se erigunt, nec quid agere debeant, sed quid valeant attendunt, nihil de subsequenti judicio metuunt improbe de temporali potestate gloriantur, libet ut licenter illicita faciant, et subditorum nemo contradicat. Qui ergo et prava studet agere, et tamen ad haec vult caeteros tacere, ipse sibimet testis est, quia plus se veritate appetit diligi, quam contra se non vult defendi. Nemo quippe est qui ita vivat, ut aliquatenus non delinquat. Ille ergo seipso amplius veritatem desiderat amari, qui sibi a nullo vult contra veritatem parci. Hinc etenim Petrus increpationem Pauli libenter accepit. Hinc David increpationem subditi humiliter audivit. Quia rectores boni dum privato diligere amore se nesciunt, liberae puritatis verbum a subditis obsequium humilitatis credunt. Sed inter haec necesse est, ut cura regiminis tanta moderaminis arte temperetur, quatenus subditorum mens cum quae
Abbreviated transcription (Latin):
los sub ommi cubito manis. et faci¬
unt ceruicalia. sub capite unmerse
etatis ad capiendas ammnas. Pnluil¬
los quippe sub omni cubito mãnus ẽ.¬
ponere: cadentes a sua rectitudine
animas. ato in huius mundise delec¬
tatione reclinantes. blanda adulatio¬
ne refouere. Quasi enim puluillo
cubitus. uł ceruicalib caput iacentis
excipitur : cum correctionis duricia
peccati subtralit᷑. eiq mollicies fa¬
uoris adhibetur: ut inerrore moslit
iaceat. quem nulla asꝑitas contradi¬
ctionis pulsat. Sed hec rectores qui
semet ipsos diligunt. his ꝓcul dubio
exhibent. a quibus se noceri posse.
instudio gle temporalis timent. Nã
quos nichil contra se ualere conspi¬
ciuunt: hos minirum asꝑitate sem¬
per rigide in uectionis p̃munt. nũ¬
quam clement̃ admonent. sed pasto¬
ralis mansuetudinis obliti: iure do¬
minationis terrent. Quos recte ꝑ
ꝓpłiam diuina uox in crepat dicens.
Uos autem cum austeritate imꝑaba¬
tis eis. et cum potentia. Plus emm¬

Expanded text:
ub omni cubito manus, et faciunt cervicalia sub capite universae aetatis ad capiendas animas . Pulvillos quippe sub omni cubito manus ponere, est cadentes a sua rectitudine animas, atque in hujus mundi se delectatione reclinantes, blanda adulatione refovere. Quasi enim pulvillo cubitus, vel cervicalibus caput jacentis excpeccanti subtrahitur, eique mollities favoris adhibetur, ut in errore molliter jaceat, quem nulla asperitas contradictionis pulsat, sed haec rectores qui semetipsos diligunt, his procul dubio exhibent, a quibus se noceri posse in studio gloriae temporalis timent. Nam quos nihil contra se valere conspiciunt, hos nimirum asperitate semper rigidae invectionis premunt, nunquam clementer admonent, sed pastoralis mansuetudinis obliti jure dominationis terrent, quos recte per Prophetam divina vox increpat, dicens: « Vos autem cum austeritate imperabatis eis, et cum potentia , » plus
Abbreviated transcription (Latin):
quando alt̾utrum sese in ꝓpͥas sectas
in ducunt: sic tamen inuicem sese col¬
lidunt. ut contra eccłam parierroris
sp̃u decertent. Et qui inuicem sunt
disi. in aduersitate eccle simul ex¬
istunt uinti. Eis qui ꝑeo quod tan¬
tum ualeant hereses uidentur habe
ueritatem. hoc respondendum est.
Num ido saluti p̃ponendi sunt morbi.
quia plerunq ita generalit̃ mundũ
occupant. ut paruum saluti locum
relinquant: xuni. De herecicis.

Expanded text:
quando alterutrum sese in proprias sectas quando alterutrum sese in proprias sectas inducunt, sic tamen invicem sese collidunt, ut contra Ecclesiam pari erroris spiritu decertent. Et qui invicem divisi sunt, in adversitate Ecclesiae simul existunt uni; eisque qui pro eo quod tantum valeant haereses videntur habere veritatem, hoc respondendum est: Non ideo saluti praeponendi sunt morbi, quia plerumque ita generaliter mundum occupant, ut parum saluti loci relinquant. 11. Non posse haereticos
Abbreviated transcription (Latin):
quem angulum mundi. aut munam
geutem inuemiunt᷑ uersari. eccła uͦ cat¬
holica sicut ꝑ totum mundum extendi
tur ita ⁊ omniũ gentium societate construi¬
tur. Qui sunt heretici. nisi qui relicta
di eccl̃a pͥnatas elegerunt focietates:
De quib dñs dicit. Duo mala fecit põ¬
pls meus. Me dereliquerunt fontem
aque inue. ⁊ foderunt sibi tisternas
dissipatas. que continere non ualent
aquas. Caus heresis ob quam rem sit.
idẽ. ad excitationẽ fidi. Uis uͦ ꝑ quam sit
obscuritas diumnarum scripturarum.
In qua caligantes heretici aliud quam
se res habet intelligunt. nec ẽẽ possũt.
non sunt. Male enuim sentiendo ẽẽ iã
non adquirunt. ad nichilum enimten¬
dunt. Heretici ingenti studio menda¬
cia sua discunt. et labore uehementi¬
ne ad unitatem eccłe ueniant decertant.
De quib ꝑ ꝓpham congrue dr̃. Docue¬
runt linguam suam loqui mendatium.
et ut mique ag̃ent laborauerunt.
Dum inicissim heretici mutuo se lacerãt.

Expanded text:
quo angulo mundi, aut in una quo angulo mundi, aut in una gente 157 inveniuntur versari. Ecclesia vero catholica, sicut per tottur, ita et omnium gentium societate construitur. Qui sunt haeretici, nisi qui, relicta Dei Ecclesia, privatas elegerunt societates. De quibus Dominus dicit: « Duo mala fecit populus meus: Me dereliquerunt fontem aquae vivae, et foderunt sibi cisternas quae continere non valent aquas . » Causa haeresis ob quam rem fit, ad exercitationem fidei. Vis ergo per quam fit, obscuritas est divinarum Scripturarum, in qua caligantes haeretici, aliud quam se res habet intelligunt. Nec esse possunt hnon sunt. Male enim sentiendo essentiam non acquirunt; ad nihilum enim tendunt haeretici, ingenti studio mendacia sua discunt, et labore vehementne ad unitatem Ecclesiae veniant. decertant. De quibus per prophetam congrue dicitur: « Docuerunt linguam suam loqui mendacium, et ut inique agerent, laboraverunt. 10. Dum vicissim haeretici mutuo se lacerant,
Abbreviated transcription (Latin):
aduentum. Conũsio gentium uet̾i populo
latebat. sed tamen in consilio dei erat
ue fieret. Et tunc ascĩs ꝓpłns octulte ꝑ¬
dicit ꝓph̾a. Cum apꝓpinquaueri nt
an ni cognosceris. dum adueuerit
tempus ostenderis. Nunc uͦ reuelatum
patet. quod tunc carnalib latebat. sp̃u¬
aib uͦ notum erat. No ndum tam̃
nanifeste dicebatur. eo quod tempus
Una quam hic bene uiuendo con¬
sequitur. alt̃a ꝑ quam illic ex retributio¬
mbulationes existunt. Il est siue quas
magenis ꝑtulit in martirib siue quas
d hereticis ꝑfert in diuersis concertati
uuent̃ tolerat: ita male credentes a se
tpellit. Sc̃a eccła contra gentilium atq
ir eius sapientia. cum temptatur
trbis. ex̃cetur patientia. cum tem¬
fide. ⁊ ꝑ acumen heresum. eccłe magist᷑
treuerunt. Nam tunc clarius manifesta¬
tur ueritatis assertio. quando patuerit
sit mundum diffusa. Nam hereticoꝵ
ecelẽ in partib mundi coartantur. ħ
si in toto orbe diffusa expanditur. ꝑ au¬

Expanded text:
. Conversio gentium veteri populo latebat, sed tamen in consilio Dei erat ut fieret; et tunc a sanctis prophetis occulte dicit propheta: Cum appropinquaverunt anni, cognosceris; dum advenerit tempus, ostenderis. Nunc vero revelatum patet, quod tunc carnalibus latebat, spiritualibus vero notum erat, nondum tamen manifeste dicebatur, eo quod tempus una quam hic bene vivendo consequitur; altera, per quam illic ex retributiobulationes existunt, id est, sive quas a paganis pertulit in martyribus, sive quas ab haereticis perfert in diversis concertatiopatienter tolerat, ita male credentes a se repellit. 4. Sancta Ecclesia contra gentilium atquetur ejus sapientia, cum tentatur verbis; exercetur patientia, 156 cum tenfide, et per acumina haeresum Ecclesiae magistri creverunt. Nam tunc clarius manifestatur veritatis assertio, quando patuerit sit mundum diffusa. Nam haereticorum Ecclesiae in partibus mundi coarctantur, haec vero in toto orbe diffusa expanditur, Pau
Abbreviated transcription (Latin):
pͥma clĩ dona esse. quib nos nobis rui
esse ostendit. qui cum iaceremus subit¬
atu culpe. iustos nos ẽẽ credebamus.
Nenit medicus. patefecit uulnus. cot¬
posuit semetipsum. ⁊ de sua morte
aptauit nobis medicinam. ut non
esset ostensor tantum uulneris: ses
sauator. Pmum ad israel uenit xp̃e.
sicut ⁊ ipse ait. Non sum missus.
nisiadoues que ꝑierunt domus istl
Adpopulum enim isrł pͥmum uens.
sed quod non essent credituri: ꝓpħ
non tacuit dicens. Pͥmus ad syonsi¬
cet ecce assum. ⁊ ierusalem euangi¬
listam dabo. Et uidi. ⁊ non erat nõ
extitit quisquam qui miret consiliua
⁊ introgatus responderet uerbum
ged quia adgentes transunt: sequĩ
Ecce seruus meus. suscipiam eum.
Flectus meus. complacuit sibi iilb
amima mea. Dedi sp̃m meum suꝑel

Expanded text:
8. Prima Dei dona esse, quibus nos nobis reos 8. Prima Dei dona esse, quibus nos nobis reos esse ostendit. Qui dum jaceremus sub reatu culpae, justos nos esse credebamus. Venit medicus, patefecit vulnus, composuit semetipsum, et de sua morte 150 nobis medicinam aptavit, ut non esset ostensor tantum vulneris, sed et sanator. 9. Primum ad Israel venit Christus, sicut et ait: Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel. Ad populum enim Israel prius venit, sed quod non essent credituri, propheta non tacuit dicens: Primus ad Sion dicet: Adsum, et Jerusalem evangelistam dabo. Et vidi, et non erat, neque exstitit quisquam qui iniret consilium, et interrogatus responderet verbum. Sed quia ad gentes transivit sequitur: Ecce servus meus, suscipiam eum, electus meus, complacuit sibi in illo anima mea; d
Abbreviated transcription (Latin):
conditoris templum ipse conditor tem¬
pli. Ipse auctor oꝑis. ipse opus aucto¬
ris. manens unus de utroꝙ ⁊ mutͣq
natura. Nec naturarum copulatione
confusus. nec naturarum distinttio¬
ne geminatus. Ido deus in homine
uenit. quia ꝑ se ipsum ab hominib
cognosci non potuit. Sed unde nob̃
consuluit. inde despectionẽ tulit:
quia infirmitatem qͣm ꝓ nobis sus¬
cepit. homo suꝑb despexit. Ob hoc
infirma ⁊ stulta mundi elegit. ut for¬
tiora ⁊ sapientiora ꝑ que non cognos¬
cebat᷑: confunderet. Sicut cibum fortẽ
in ualidus infans caꝑe non potest.
nisi a matre pͥus editus in lactis sucum
uertatur. ut quod in cibo non potute
nti. suggendo potetur in lacte ꝑ carnẽ.
ita et nos dum essemus in firmi adcon¬
spiciendam uerbi et̾nitatem. factum est
ipsum uerbum caro. ut enutriti ꝑ car¬
nem fortioresq effecti. cibum soli dum
id est ũbum deum. cum patre sempi¬
t̃num contemplando. ut angłi satiemͭ.

Expanded text:
conditoris templum, ipse conditor temconditoris templum, ipse conditor templi; ipse auctor operis, ipse opus Auctoris; manens unus de utroque, et in utraque natura, nec naturarum copulatione confusus, nec naturarum distinctione geminatus. 6. Ideo Deus in homine venit, quia per seipsum ab hominibus cognosci non potuit. Sed unde nobis consuluit, inde despectionem tulit, quia infirmitatem quam pro nobis suscepit, homo superbus despexit. Ob hoc infirma et stulta mundi elegit, ut fortiora et sapientiora per quae non cognoscebatur confunderet. 7. Sicut cibum fortem invalidus infans capere non potest, nisi a matre prius editus, in lactis succum vertatur, ut quod in cibo non potuit uti, sugendo potetur in lacte per carnem; ita et nos, dum essemus infirmi ad conspiciendam Verbi aeternitalem, factum est ipsum Verbum caro, ut enutriti per carnem, fortioresque effecti, cibum solidum, id est, verbum Domini cum Patre sempiternum contemplando, ut angeli satiemur.
Abbreviated transcription (Latin):
Ilii dei ꝑfecta natiuitas. nec cepit
esse nec desiit. Ne p̃t̾ta sit si desi¬
it. ⁊ ne imꝑfecta si acdhuc fit. Sed sit.
et̃na. sit ⁊ ꝑfecta. quatinus in ea natim¬
tate. ⁊ et̾uitas ⁊ ꝑfectio habeatur. Exut̃o
urginis iminor dicitur patre xp̃c. scili¬
cet iuxta humanam assumptionem.
serui. ꝓpt̃ conceptionis excellentiam
dñs est hominum quia ⁊ si suscepit
carnem non tamen ex carnis libidinosa
contagione. Mediator dei ⁊ hominum
homo xp̃c iłis: nequaquam alter m
humanitate. alter indeitate est: sed in¬
utraq uatura idem unus est. Nec pu¬
rus homo conceptus est: nec purus
homo editus est. nec postea meritum
ut ds eẽt accepit. Sed ds uerbum ma¬
ante scła: temporalis posset ostendi. Me
quamins aliud sit ex patre aluid ex
uirgine: non tamen alius ex patre. aliꝰ
ex uirgine: sed ipse et̃nus ex patre.
ipse temꝑał ex matre. Ipse qui fetit.
ip̃e qui factus est. Ipse de patre sine
iuatre. ipse de matre sine patre. Ip̃e

Expanded text:
ilii Dei perfecta nativitas, nec coepit esse, nec desiit, ne praeterita sit, si desiit, et ne imperfecta sit, si adhuc fit; sed sicut aeterna, sic et perfecta, quatenus in ea nativitate aeternitas et perfectio habeatur. 2. Ex utero Virginis minor dicitur Patre Christus, videlicet juxta humanam assumptionem, servi, propter conceptionis excellentiam, Dominus est omnium, quia etsi suscepit carnem, non tamen ex carnis libidinosa contagione. 4. Mediator Dei et hominum homo Christus Jesus nequaquam alter in humanitate, alter in deitate est, sed inutraque natura 149 idem unus est. Nec purus homo conceptus est, nec purus homo editus est, nec postea meritum ut Deus esset, accepit; sed Deus Verbum, maante saecula temporalis posset ostendi. 5. esus, quamvis aliud sit ex Patre, aliud ex Virgine; non tamen alius ex Patre, alius ex Virgine; sed ipse aeternus ex Patre, ipse temporalis ex matre; ipse qui fecit, ipse qui factus est; ipse de Patre sine matre, ipse de matre sine Patre; ipse
Abbreviated transcription (Latin):
stantialis pot̃it semel abeis ꝓcedẽ ⁊ simul
inẽe uisi mium fuerint a quib ꝓcedit.
cum uno corpore. unum fierent cre¬
dentes ꝑ quem pater ⁊ filius unum es¬
sentialit᷑ sunt. ipso saluatore ad patrẽ
dicente ꝓpha. Accedite ad me ⁊ audite.
Nam apͥncipio in abscondito locutus
sum: ⁊ ex cempore ante quam fieret.
paraclitus nuncupatur. Nam latine.
paraclysis consolatio dr̃. Et reueradũ
dona sacramentorum distribuit. conso¬
lationem anime p̃bet. Credo equidem
quod magnam lecitiam sentit. qui ali
nem gratiarum habuit. dequo ita legi¬
tur. plenus gratia ⁊ uirtute. In xp̃o
gͦ omins plenitudo gratie est. Namse¬
Ipse enim. ꝓut uult grãm donoure
largitur. Aliis dans sermonem sapite¬
e. aliis scientie. aliis fidem. atq rtai¬
cuiq nirtute sp̃c sc̃i diuisio gr̃arim
tribuit᷑ ⁊ in omnib idem unus hals
Ip̃e enim etiam ineffabilia docit. q
ꝓferre huinanus sermo non potest.

Expanded text:
stantialis poterit simul ab eis procedere, et simul stantialis poterit simul ab eis procedere, et simul inesse, nisi unum fuerint a quibus procedit.eum in uno corpore unum fierent credentes, per quem Pater et Filius unum essentialiter sunt, ipso Salvatore ad Patrem dicente propheta: Accedite ad me, et audite hoc: Non a principio in abscondito locutus sum: ex tempore, antequam fieret, Paracletus nuncupatur. Nam latine paraclesis consolatio dicitur. Et re vera, dum dona sacramentorum distribuit, consolationem animae praebet. Credo equidem quod magnam laetitiam sentit, qui aliqnem gratiarum habuit, de quo ita legitur: Plenus gratia et veritate. In Christo ergo omnis plenitudo gratiarum est. Nam sinIpse enim, prout vult, gratiam donorum largitur, aliis dans sermonem sapientiae, aliis scientiae, aliis fidem, atque ita unicuique virtute Spiritus sancti divisio gratiarum tribuitur, et in omnibus idem unus habetur. Ipse enim etiam ineffabilia docet, quae proferre humanus sermo non potest. 7.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i ab imis ad sumina contexens. incho¬
at a ioseph ⁊ consummat in deum. dũ¬
dicit. qui fuit heli. ⁊ ꝑficieus lineam
non penaliter detinebantur : a ꝑiret reũ¬
tendi ad celos. scdm testimonium ysaie¬
ꝓpħe clicentis. Posiusti ꝓfundum ma¬
ris uiam. ut transirent lib̾ati. Hiam
quippe xp̃c inptundum maris posuit.
quando in infernũ descendens. scĩs it
ad celos reuercendi monstrait. Sci ex
temꝑe resurrectionis xp̃i statim itt
de corpore exͥuie: mox adcelestem
habitationem ascendunt. quod antiqͥs
patrib non dabatur. Nam ante aduẽ¬
tum saluatoris quanquam sine pena
supplicui  tamen in celo. sed in infer
discessit qũidem carne. sed p̾sens ẽ.
maiestate. scdm illud quod ait. Ec
ram patris. non ut dexteram cor¬
poream habeat pater: sed dexte¬
ra patris beatitudo est. sicut sinis
roium sunt pater ⁊ filuus. quia nichil
habet pater. quod non habeat filius.
Non enim res una ⁊ duorum confub¬

Expanded text:
Christi ab imis ad summa contexens inchoChristi ab imis ad summa contexens inchoat a Joseph, et consummat in Deum, dicens: Qui fuit Heli; et perficiens lineam non poenaliter detinebantur viam aperiret revertendi ad coelos, secundum testimonium Isaiae dicentis: Posuisti profundum maris viam, ut transirent liberati. Viam quippe Christus in profundum maris posuit, quando, in infernum descendens, sanctis iter ad coelos revertendi monstravit. 16. Sancti ex tempore resurrectionis Christi, statim ut de corpore exeunt, mox ad coelestem habitationem ascendunt, quod antiquis Patribus non dabatur. Nam ante adventum Salvatoris, quanquam sine poena supplicii, tamen non in coelo, sed in inferndiscessit quidem carne, 152 sed praesens est majestate, secundum illud quod ait: Eccd dexteram Patris, non ut dexteram corpoream habeat Pater; sed dextera Patris beatitudo est, sicut sinistunum sunt Pater et Filius; quia nihil habet Pater quod non habeat Filius. Non enim res una et duorum consub
Abbreviated transcription (Latin):
ordmem nr̃e lib̾ationis nescierit diol¬
lue sciuit tamen quod ꝓ saluatione
nos morte redimeret ignoranit. Unde &
cum occidit. Nam si ille xp̃m ꝑmortẽ
e umutiq ꝑemisset. Quod nouerit di¬
abolus ꝓsalute humam generis xp̃m ne
ntuisse. euangłii testimomo docet᷑. quẽ
ut uidit cognoscendo ꝑtimuit dicens.
ta penam petcati nr̃i suscepit. ut ꝑ in¬
libitam penam suam. debitam ablueret
cilpam nr̃am. Ut ꝑhoc amitterte cdia¬
bolus quos reos tenebat. dumunum
ntfetit. qui nichil peccati admiserat.
deoq quͦs iuste denuit amisit. quia m¬
nste redemptorem nr̃m occidit. Illus¬
ns est diabolus morte quasi dñi auis.
quam interimendam ille appetebat: ab¬
scondit diuinitatem ut laqueum. quo
tum uelut anem imꝑuidam prudenti
rreciret detipula. Nam si i noxioͥs xp̃c¬
cationẽ addictus. non absolueretur. Di¬
abolus dum in xp̃o carnem humanita¬
tis impetit: que patebat: quasi hamo
tanglio recitat᷑. Tenens gͦ hanc lineã

Expanded text:
ordinem nostrae liberationis nescierit, scivit tamen, quod pro salvatione nos morte redimeret, ignoravit, unde et eum occidit. Nam si ille per mortem Chutique eum peremisset. Quod noverit diabolus pro salute humani generis Christum venisse, Evangelii testimonio docetur; quem ut vidit, cognoscendo pertimuit, dicens: ita poenam peccati nostri suscepit, ut per indebitam poenam suam debitam aboleret culpam nostram, ut per hoc amitteret diabolus quos reos tenebat, dum unum interfecit, qui nihil peccati admiserat. Ideoque quos quasi juste tenuit amisit, quia injuste Redemptorem nostrum occidit. 13. Illusus est diabolus morte Domini, quasi avis. tate, quam interimendam ille appetebat, abscondit divinitatem, ut laqueum quo eum, velut avem improvidam, prudenti irretiret deationem diabolo addictus non absolveretur. Diabolus, dum in Christo carnem humanitatis impetit, quae patebat, quasi hamo Evangelio recitatur . Tenens autem hanc lineam
Abbreviated transcription (Latin):
complacet iuditi. Omnis sapitutia.
scientia ⁊ opinione consistit. Melior
est autem ex scientia ueniens. quam
ex opmatione sententia. Nam illa
uera est. ista dubia. Ad maioris cul¬
pe cumilum ꝑtinet. scire quenquã
quod sequi debeat. ⁊ sequi nolle qd̃
sciat. Unde ⁊ dñs. Seruus inquit
faciens digna: plagis uapulabit
multis. Et iacob. Scienti inquit bonum.
et non facienti: peccatum est illi. Simphci¬
tatem cum ignauia uocari stulticuar:
simplicitatem uero cum prudentia api
nere. Quod si utrunq non ualemus:
melius est ut bene uiuendi studium.
quam multa sciendi sequamur. Non ꝑo
nere ad beatitudinem consequendam sciea¬
tiam rerum. nec ẽe beatum multa scire:
sed ẽt magnum beate iuuert. Nichil yd¬
est omnem scire prudentiam mundi. cum
ignorantia cli. Et nichil obẽe scientib as¬
um. ignorantia mundi. ꝑfecte autem
scit. qui deum pͥus: ⁊ ista non ꝓse sednsa¬
scit. Nichil obẽe tuniquam si ꝑ simplicta¬

Expanded text:
complacet judici. 8. Omnis sapientia ex complacet judici. 8. Omnis sapientia ex scientia et opinatione consistit. Melior est autem ex scientia veniens quam ex opinatione sententia. Nam illa vera est, ista dubia. 9. Ad majoris culpae cumulum pertinet scire quemquam quod sequi debeat, et sequi nolle quod sciat. Unde et Dominus: Servus, inquit, faciens, digne plagis vapulabit multis . Et Jacobus: Scienti bonum et non facienti, peccatum est . 10. Simplicitatem cum ignavia vocari stultitiam, simplicitatem vero cum prudentia vocavere. Quod si utrumque non valemus, melius est ut bene vivendi studium quam multa sciendi sequamur. 12. Non pertinere ad beatitudinem consequendam scientiam rerum, nec esse beatum multa scire, sed esse magnum beate vivere. 13. Nihil prodesse omnem scire prudentiam cum ignorantia Dei, et nihil obesse scientibus Deum ignorantiam mundi. Perfecte autem scit, qui potius Deum et ista non pro se, s. Nihil obesse cuiquam si per simplicita
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝓpheta ait. Stultus inquit factus
est omnis homo abscientia. Primũ
est scientie studium querere deum.
demde honestatem inte. cum innocentie
oꝑe. Hullus sapientiam dei plene retipit.
nisi qui se ab omm abstrahere actionun
cura conten cdit. Unde ⁊ scriptum est.
S apientiam sc̃be intemꝑe otii. ⁊ qui mi¬
noratur actu. ipse ꝑcipiet eam. Non par¬
ue intelligentie arcem ꝑuenisse. quistit
setreta dłi se penetrare non posse. Tune
autem recte deum cognoscimus. quan¬
do eum ꝑfecte scire nos denegamus.
Interdum quedã nestire conuenrt.
Nullus in culpa maior est. quam ille
qui deum nescit. In uestigationem ueri¬
tatis multorum est querere. sed pauco¬
rum est muemre. Ca antem que smp
hominis intelligentiam sunt. scrutan¬
dda non sunt. Quicquid supͣ hominis
intellectum est. querendum non est:
confilio antem diunio reseruandum
est. Ut hoc credatur esse iustitia. qd̃
diuine placuerit uoluntati. Non e¬
nim poterit ẽẽ inuistum. quod iusto

Expanded text:
tus est omnis homo a scientia sua . 3. Primum est scientiae studium quaerere Deum, de honestatem vitae cum innocentiae opere. 4. Nullus sapientiam Dei plene recipit, nisi qui se ab omni abstrahere actionum cura contendit. Unde et scriptum est: Sapientia scribae in tempore otii, et qui minoratur actu, ipse percipiet eam . 5. Non ad parvae intelligentiae arcem pervenit, qui scit secreta Dei se penetrare non posse. Tunc autem Deum recte cognoscitur, 191 quando eum perfecte scire nos denegamus. 6. Interdum quaedam nescire convenit. Nullus autem in culpa major est quam ille qui Deum nescit. 7. Investigationem veri multorum est quaerere, sed paucorum est invenire. Ea autem quae supra hominis intelligentiam sunt, scrutanda non sunt. Quidquid supra hominis intellectum est quaerendum non est. Consilio autem divino reservandum est, ut hoc credatur esse justitia, quod divinae placuerit voluntati. Non enim poterit esse injustum quod justo
Abbreviated transcription (Latin):
in futurum cor mserum iustoꝵ
compassione damnatorum condolencli
asfectio: ubi tantum erit scõrum de di cõ¬
templatione gaudium. ait tristitie nullus
tribuatur in introitus. Sicut compa¬
ratus color candidus ngro color fte pul¬
tͥhrior: ita ⁊ scõrum requies compara¬
ta damnationi malorum gloriosior erte
Situt iustitia iniustitie. sic uirtus uitio.
danmant᷑ impii pena. Post resurrec¬
tionem. sc̃is in carne ꝓmissa est celorũ
ascensio. dicente ad patrem xp̃o. Uolo
ut ubi sum ego. ⁊ ipsi sint mecum.
Si enim menbra capitis sumus. ⁊ nnꝰ
in se ⁊ in nobis est xp̃e. utiq ubi ip¬
se ascendit. ⁊ nos ascensuri sumus.
beatus est. Beata uita. cognntio diuni¬
tatis est. Cognitio diumnitatis. uirtus
boni oꝑis est. Uirtus boni oꝑis. fruc¬
tus et̾̃nitatis est. Qui sedin scłm sapi¬

Expanded text:
in futurum cor miserum justorum compassione damnatorum condolendi affectio, ubi tantum erit sanctorum de Dei contemplatione gaudium, ut tristitiae nullus tribuatur introitus. 2. Sicut comparatus color candidus nigro colori fit pulchrior, ita et sanctorum requies comparata damnationi malorum gloriosior erit. 3. Sic justitia injustitiae, sic virtus vitio cdamnantur impii poena. 4. Post resurrectionem sanctis in carne promissa est coelorum ascensio, dicente ad Patrem Christo: Volo ut ubi sum ego, et ipsi sint mecum . Si enim membra capitis sumus, et unus in se, et in nobis est Christus, utique ubi ipse ascendit, et nos ascensuri sumus. beatus est. Beata vita cognitio divinitatis est. Cognitio divinitatis virtus boni operis est. Virtus boni operis fructus aeternitatis est. 2. Qui s
Abbreviated transcription (Latin):
qui confestim ꝑ acto flagitio confundunt᷑
⁊ sunt qui non solum non dolent gessisse
malum. sed etiam de ipso malo oꝑe głan¬
tur. Sicq ad comparationem mali fit
det̾ius. dum de uitiis gratulantes extol¬
luntur in peius. De talib ait salomon.
Qui letantur cum male feceruit: et ex¬
ultant in rebus pessums .xxii. De pec¬
quod sumus. necessitate potius non uo¬
luntate existumis. Uertencla est autem
necissitas mali. in uoluntate bomi. Ple¬
riq non uoluntate. sed sola necessitate
petcant. ꝑtimescentes temporalem ino¬
piam. Et dum p̃sentis scłi netessitatrm
refugint. a futuris bonis pͥuantuR.
Item non nulli peccatum uoluntate. ñ
necessitate commnittunt. Nullaq coac¬
ti mopia existunit iniqui. sed tantum gra¬
tis cupiunt ẽẽ mali. Neꝙ enim ipsam
rem amant quam appetunt. sed ipsam
tantum peccati maliciam delectantur.

Expanded text:
qui confestim peracto flagitio confunduntur, qui confestim peracto flagitio confunduntur, et sunt qui non solum non dolent gessisse malum, sed etiam de ipso malo opere gloriantur. Sicque ad comparationem mali fit deterius, dum de vitiis gratulantes, extolluntur in pejus. 221 De talibus ait Salomon: Qui laetantur, cum male fecerint, et exsultant in rebus pessimis . CAPUT XXII. De pecquod sumus, necessitate potius, non voluntate existimus. Vertenda est autem necessitas mali in voluntatem boni. Plerique non voluntate, sed sola necessitate peccant, pertimescentes temporalem inopiam. Et dum praesentis saeculi necessitatem refugiunt, a futuris bonis privantur. 2. Item nonnulli peccatum voluntate, non necessitate committunt, nullaque coacti inopia existunt iniqui; sed tantum gratis cupiunt esse mali. Neque enim ipsam rem amant, quam appetunt, sed ipsa tantum peccati malitia delectantur.
Abbreviated transcription (Latin):
liud est non peccati amore.
peccare amore dilectionis dei.
alino timore supplicii. Qui enim amore
caritatis dei non peccat: horrescit omne
malum. amplectendo iusticie bonum.
hec eum delectat peccatum. etiam si sce¬
leris impunitas ꝓmitatur. Qm uero
sola pena supplicii in se intia repͥmit.
quanius non expleat opus peccati. uiuit
tamen in eo uoluuitas peccandi. doletq
sibi illicitum: quod lex ꝓhib̾e dinoscit᷑.
Ille gͦ mercedem boni oꝑis ꝑcipit. qui
amando ipsam iusticiam facit. non is qͥ
tam solo metu penarum inuitus custo¬
dit. Quidam ⁊ diligunt pectatum ⁊ fa¬
ciunt. quidam diligunt. ⁊ tamen non
faciunt. Pleriq: uero faciunt tantum
⁊ non diligunt. non nulli peccatum non
faciunt. ⁊ tamen iusticiam odiunt. Gr̃a¬
ius autem peccat. qui non solum pec¬
satum diligit sed ⁊ facit: quam quiñ
facit ⁊ diligit. Gr̃aunisq int̾dum qui
diligit ⁊ facit. quam qui facit ⁊ odie.
braiissimum est non solum facere sed
⁊ diligere peteatum. Nam sunt quidã

Expanded text:
De peccati amore. 1. Aliud est non peccare amore dilectionis Dei, aliud timore supplicii. Qui enim amore charitatis Dei non peccat, horrescit omne malum, amplectendo justitiae bonum; nec eum delectat peccatum, etiam si sceleris impunitas promittatur. Qui vero poena sola supplicii in se vitia reprimit, quamvis non expleat opus peccati, vivit tamen in eo voluntas peccandi; doletque sibi illicitum, quod lex prohibere dignoscitur. Ille ergo mercedem boni operis percipit qui amando justitiam facit; non is qui eam solo metu poenarum invitus custodit. 2. Quidam et diligunt peccatum, et faciunt; quidam diligunt tantum, et non faciunt, plerique vero faciunt tantum, et non diligunt. Nonnulli peccatum non faciunt, et tamen justitiam odiunt. Gravius autem peccat qui non solum peccatum diligit, sed et facit, quam qui non facit, et diligit; graviusque interdum, qui diligit et non facit quam qui facit, et odit. Gravissimum est non solum facere, sed et diligere peccatum. 3. Nam sunt quidam
Abbreviated transcription (Latin):
det. Ac deinde necesse est ut pasto¬
ris bonum quod inuendo ostenditur:
ctiam loquendo ꝓpaget᷑.Ad extremum
uer drest ut ꝑtecta queq oꝑa con¬
sideratio ꝓpͥe in firmitatis depͥmat.
ne hec aute occulti arbitri ocłos tu¬
mor elationis extinguat. Sed quia
sunt pleriq michi imꝑito similes.
qui dum metiri se nestiunt. que
non didicert̃ doc̃e concupiscẽ. qͥ pondꝰ
magisterii tanto leuiꝰ estimant. qͣnto uim
magnitudis illiꝰ ignorant: ab ip̃o libri
huiꝰ rep̃hendant᷑ exordio. Ut qͥa in docti ac
p̃cipiteᷤᷤ doctͥne arcẽ teñe appetunt: a p̃cipi¬
tationis sue ausibus in ipsa locutio

Expanded text:
det. Ac deinde necesse est ut pastodet. Ac deinde necesse est ut pastoris bonum quod vivendo ostenditur, etiam loquendo propagetur Ad extremum vero superest ut perfecta quaeque opera consideratio propriae infirmitatis deprimat, ne haec ante occulti arbitrii oculos tumor elationis exstinguat. Sed quia sunt plerique mihi imperitia similes, qui dum metiri se nesciunt, quae non didicerint docere concupiscunt; qui pondus magisterii tanto levius aestimant, quanto vim magnitudinis illius ignorant; ab ipso libri hujus reprehendantur exordio; ut quia indocti ac praecipites doctrinae arcem tenere appetunt, a praecipitationis suae ausibus in ipsa locutio
Abbreviated transcription (Latin):
Me pondera fugere debi¬
tescendo uoluisse:benig¬
na frater kĩñe atq: hu¬
millima intentione re¬
prehendis. Que ne quibdam leuia esse
uideantur: p̃sentis libri stilo ex pͥmo de
corum gͣuedine onme quod penso. ut se
hec qui uacat in caute non expetat. &
qui in eaute expetiit. ad eptum se esse
ꝑtimescat. Quadriꝑtita uero disputa¬
tione liber iste distinguitur: ut ad le¬
ctoris sui aminum ordinatis allegatio¬
nib qͣsi qͥb dampassib gradiat᷑. Nam
cum rerum necessitas exposcit: pensail¬
dum ualde ẽ. ad culmen quisq regimi¬
nis qualit̃ ueniat. atq ad hoe rite
ꝑueniens qualit uiuat. et bene uiuẽs
qualiter doceat. & recte docens in fir
mitatem suam cotidie quanta conside¬
ratione cognoscat: ne aut humilitas
accessum fugiat. aut ꝑuentioni uita
contra dicat. aut uitam doctrma desti¬
tuat. aut doctrinam p̃sumptio ex tol¬
lat. Prius ergo appetitũ timor temꝑ¬
et. post autem magisterium quod
a non querente suscipit᷑ uita comm̃¬

Expanded text:
me pondera fugere delitescendo voluisse, benigna, frater carissime, atque humili intentione reprehendis; quae ne quibusdam levia esse videantur, praesentis libri stylo exprimo de eorum gravedine omne quod penso, ut et haec qui vacat, incaute non expetat; et qui incaute expetiit, adeptum se esse pertimescat. Quadripartita vero disputatione liber iste distinguitur, ut ad lectoris sui animum ordinatis allegationibus quasi quibusdam pastibus gradiatur. Nam cum rerum necessitas exposcit, pensandum valde est ad culmen quisque regiminis qualiter veniat; atque ad hoc rite perveniens, qualiter vivat; et bene vivens, qualiter doceatmitatem suam quotidie quanta consideratione cognoscat; ne aut humilitas accessum fugiat, aut perventioni vita contradicat, aut vitam doctrina destituat, aut doctrinam praesumptio extollat. Prius ergo appetitum timor temperet, post autem magisterium, quod a non quaerente suscipitur, vita commen
Abbreviated transcription (Latin):
nec potest sine timore. relinquere nõ
audet nec ualet sine dolore. trahere
eam pͦ se uult ⁊ nequid uł cũ sabore.
nfelix ego homo quis me lib̾abit de
corpore mortis huiꝰ : Precor obeate
Stepłir. p̃cor compatẽ tu misero mͥ indi¬
genti. qui ꝯgaudeo tͥ beato licet ñ incdi¬
genti. lib̾ẽt me de corpore mortis huiꝰ

Expanded text:
nec potest sine timore: relinquere non nec potest sine timore: relinquere non audet, nec valet sine dolore; trahere eam post se vult, et nequit vel cum labore. Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? . Precor, o beate Stephane, precor, compatere tu mihi misero indigenti, qui congaudeo tibi beato, licet non indigenti. Liberet me de corpore mortis hujus
Abbreviated transcription (Latin):
hab̾e. Incessant᷑ quippe.⁊ delectabilit̾ desi¬
d̃as ipsum delectabile desidium ⁊ semꝑbibiᷤ
cum delectabili ardore ipsũ desidsiũ cum¬
eiꝰ copiosa satietate. O sufficiens beatitudo
x beata sufficientia. Qũã felix obdornure. õb¬
dormire in ctño. Q uanta pace ob dornuũt.
res corruptioĩs. Non impugnabt̃ stimuli
tẽptationũ. ñ t̾rebit scientia peccator. Hul¬
la eos sollicitabit indigentia. Abstersit
cł̃s omñe lacͥmam ab ocłis eor. O diues. &
beata pax qͣm longe sũ ate. Ecce enĩ qui
conor uł ten̾uit̾ gustare saliuã aliene fe¬
licitatis: cogor affluent̾ glutire actios
haustꝰ mee infecilitatis. Qui me cõmo¬
uent tacẽ ea bona que nec possũ cogita¬
re. ⁊ flere gͣuia mala qͦ sufferẽdo possũ
palpare. Heu me miserũ. ubi ñ sum &
ubi sura qui nescio uͥ fut̾us sum. Niscordat
quippe miserabilit̾ anima mea cũ co¬
pulata sibi carne mea qͣm sequi ñ uult

Expanded text:
habere. Incessanter quippe et delectabiliter desihabere. Incessanter quippe et delectabiliter desideras ipsum delectabile desiderium; et semper bibis cum delectabili ardore ipsum desiderium, cum copiosa satietate. O sufficiens beatitudo, et beata sufficientia! Quam felix obdormire, obdormire in Domino! Quanta pace obdormiunt, res corruptionis. Non impugnabunt stimuli tentationum, non terrebit conscientia peccatorum. Nulla eos sollicitabit indigentia. Abstersit Deus omnem lacrymam ab oculis eorum .. O dives et beata pax, quam longe sum a te! Ecce enim qui conor vel tenuiter gustare salivam alienae felicitatis, cogor affluenter glutire acerbos haustus meae infelicitatis, qui me commovent tacere ea bona quae nec possum cogitare, et flere gravia mala quae sufferendo possum palpare. Heu me miserum! ubi non sum, et ubi sum, qui nescio ubi futurus sum. Discordat quippe miserabiliter anima mea cum copulata sibi carne mea, quam sequi non vult,
Abbreviated transcription (Latin):
hane. ora ũ caritatis adipe. ⁊pinguedi¬
ne repleat᷑ arida anuna mea. Adiuua
ut pane caritatis saciet᷑ efurriens ani¬
ma mea. Fac ut igue caritatis flagret
frigida anuna mea. p̃stante eo qͥ crea¬
in dño. O obdormunt. O sõnꝰ cũ requie.
requies c̃ securitate. secuntas c̃ et̃nitate.
Requiescis ofelix ingaudio. gaudes ĩ reqͥe.
Gł̾aris o secure in satietate. satiaris in gła.
Letitia tua ñ mutab̾r. lum̃ tuũ nõ defici¬
et. Quicqͥd ñ us ꝓcul abest. qͥcqͥd uis ad
uotum ad est. Sitiuit anima tua ad dm̃
fontem uuũ. uenisti ad ipsũ ⁊ bibis de
torrente uoluptatis eiꝰ qͣntũ uis. qͦmͦ uis.
qͣnidiu ius. Sẽꝑ satiatꝰ semꝑ bibis. quia
semꝑ delectat te bib̾e. nec umꝙͣ. fastidis.
ec bibis ut fiat tͥ satietas quasi uõ dũ ha¬
benti.s. semꝑ bibis ut semꝑ cduret satientaᷤᷤ
iam possidenti. Senꝑ enim desid̾as qͦd
semꝑ habes. ⁊ quod semꝑ securꝰ es te semꝑ

Expanded text:
hane, ora ut charitatis adipe et pinguedihane, ora ut charitatis adipe et pinguedine repleatur arida anima mea . Adjuva, ut pane charitatis satietur esuriens anima mea. Fac ut igne charitatis flagret frigido anima mea, praestante eo qui creain Domino . O obdormivit! o somnus cum requie, requies cum securitate, securitas cum aeternitate! Requiescis, o felix, in gaudio, gaudes in requie. Gloriaris, o secure, in satietate, satiaris in gloria. Laetitia tua non mutabitur, lumen tuum non deficiet. Quidquid non vis, procul abest; quidquid vis, ad votum adest. Sitivit anima tua ad Deum fontem vivum . Venisti ad eum, et bibis de torrente voluptatis ejus quantum vis, quomodo vis, quandiu vis. Semper satiatus semper bibis, quia semper delectat te bibere, nec unquam fastidis. Nec bibis, ut fiat tibi satietas quasi nondum habenti; sed semper bibis, ut semper duret satietas jam possidenti. Semper enim desideras quod semper habes, et quod semper securus es te semper
Abbreviated transcription (Latin):
mel suggerat do ꝓme ⁊ ꝓ cunto peccato
meo. Dñe. uestatuas illi ħ peccatũ. Doce me
beata anina beati Stepħi qͦ sapore iocun¬
cdabaris. qͣ satietate estuabas cũ eructaũ
cortuum ũbũ tam bonĩ. Quã dulce fau¬
cib anime mee eloqͥum tuũ suꝑ mel
& fauum ori meo. Oandendo magis ac
magis dulcescit. suggendo pł.⁊ plus sua¬
uissimꝰ sapor eiꝰ affluit. plus uidendo płꝰ
fulgescit. om̃imꝰ tractatũ sẽꝑ ad delectatio¬
nem cͤscit. Formam gerit fidĩ. soliditatẽ
ht patientie. Simplicitatiᷤᷤ puritate nitet.
benignitatis colore lucet. Caritatẽ sapit.
pietatẽ olet. Lactu reddit in nsuetudinẽ
sono rep̃sentat misciłiam. Dic gͦ beate Stepb̃e
quid intꝰ fouebas. unde mirturã tot sua-¬
uitatũ foras erũpebas. Ni mirũ his õib
plenus eras. om̃ib his oruat᷑ eras. om̃ib
his accensus eras. Phas om̃s uirtutes
quib abundabas te p̾cor o caritatiue sep¬

Expanded text:
mel suggerat Deo pro me, et pro cuncto peccato mel suggerat Deo pro me, et pro cuncto peccato meo: Domine ne statuas illi hoc peccatum Doce me, beata anima beati Stephani, quo sapore jucundabaris, qua satietate aestuabas, cum eructavit cor tuum verbum tam bonum . Quam dulce faucibus animae meae eloquium tuum , super mel et favum ori meo. Mandendo, magis ac magis dulcescit; sugendo plus et plus suavissimus sapor ejus affluit. Plus videndo, plus fulgescit; omni modo tractatum, semper ad delectationem crescit. Formam gerit fidei, soliditatem habet patientiae. Simplicitatis puritate nitet, benignitatis colore lucet. Charitatem sapit, pietatem olet, tactu reddit mansuetudinem, sono repraesentat misericordiam. Dic ergo, beate Stephane, quid intus fovebas, unde misturam tot suavitatum foras erumpebas? Nimirum iis omnibus plenus eras, omnibus iis ornatus eras, omnibus iis accensus eras. Per has omnes virtutes quibus abundabas, te precor, o charitative Step
Abbreviated transcription (Latin):
timore anhelos fugientes adte: Dñe ne
statuas illis ħ peccatũ. Qͦmͦ respondebit in¬
uocatꝰ. qui sic obiurgabat ꝓuocatus: Qn
benigne fouebit humiles exaltat᷑. qui sic
supbis succurrebat humiliatꝰ: Qua cele¬
ritate lib̾abit afflictos poteut̃ lib̾atꝰ. qͥ sic
affligentib subueniebat afflictꝰ: Illi festi¬
nabant auferre animã tuã. tu satage¬
bas animab: eoꝵ redd̾e uitã suã. Islorigido
collo magno furore fremebãt ũ de ꝑunẽnt.
tu positis genib uoce magna orabas ne
illi ꝑirent. Utiq uoce magna: qr caritate
magna. ⁊ positis genib qr uera simpli¬
citate. Suꝑbia hunilitatẽ sub cote tri¬
bulabat. ⁊ odoi caritatis inde fragrabat.
pietatis reddebat᷑. Impietas pietatem
lapide p̾inebat. ⁊ oleum miscdie ebulli¬
ebat. Osi unꝙͣ. iniserebor de caritate
Stephani oleum p̃cib elicẽ. qd illipo¬
tuerunt lapidib expͥmẽ. languidanãq¬
ẽ anima mea languore gͣuissimo. qui

Expanded text:
timore anhelos fugientes ad te? Domine, ne timore anhelos fugientes ad te? Domine, ne statuas illis hoc peccatum. Quomodo respondebit invocatus, qui sic objurgabat provocatus? Quam benigne fovebit humiles exaltatus, qui sic superbis succurrebat humiliatus? Qua celeritate liberabit afflictos potenter liberatus, qui sic affligentibus subveniebat afflictus? Illi festinabant auferre animam tuam; tu satagebas animabus eorum reddere vitam suam. Illi rigido collo, magno furore fremebant, ut te perimerent; tu positis genibus voce magna orabas, ne illi perirent. Utique voce magna, quia charitate magna; et positis genibus, quia vera simplicitate. Superbia humilitatem sub cote tribulabat, et odor charitatis inde fragrabat. et tinnitus pietatis reddebatur. Impietas pietatem lapide premebat, et oleum misericordiae ebulliebat. 294 O si unquam merebor de charitate Stephani oleum precibus elicere, quod illi potuerunt lapidibus exprimere! Languet namque anima mea languore gravissimo, qui
Abbreviated transcription (Latin):
anuicũ suũ. sic scͥpt̾a uerax testat᷑ te po¬
sitis genib clamasse uoce magna Dñe.
ne statuas illis ħ peccatũ. D cõr opulẽtũ
pinguedine caritatis. de qͦ cũ affligerẽt᷑
tam copiosa miscdĩa suꝑeffluebat.
O mens uehem̃t̾ ardens amore. copiose uncca
caritate. de qͣ cũ tribularet᷑ tam suauit̾ ar¬
dentes. itam ardent̾ suaues scintille mica.¬
bant. O fauus pinguis melle dilectioĩs. de
qͦ cũ p̾mẽt᷑. tam opulente. tã iocõe. gutte distil¬
labant. Dñe ne statuas illis ħ peccatũ. Uir
beate. qͣntam sp̃e donas peccatorib amicis tiuis.
cũ aucliunt te sic fuisse sollicitũ ꝓ impiis
inimicis tuis: Uas caritatis suꝑundans ple¬
nitudine. qͣ ub̾tate potabis desidantes am¬
plecti te int᷑ cor suũ. c̃ sic suꝑfundis eicienteᷤᷤ
te extͣciuitatem suam: Cũ sic ꝓpinas furo¬
re anhelis irruentib inte. qͦmͦ refocillabiᷤᷤ

Expanded text:
amicum suum, sicut Scriptura verax testatur, tu poamicum suum, sicut Scriptura verax testatur, tu positis genibus clamasti voce magna: Domine, ne statuas illis hoc peccatum . O cor opulentum pinguedine charitatis; de quo, cum affligeretur, tam copiosa misericordia supereffluebat! O mens vehementer ardens amore, copiose uncta charitate; de qua, cum tribularetur, tam suaviter ardentes et tam ardenter suaves scintillae micabant! O favus pinguis melle dilectionis; de quo, cum premeretur, tam opulentae, tam jucundae guttae distillabant. Domine, ne statuas illis hoc peccatum. Vir beate, quantam spem donas peccatoribus amicis tuis, cum audiunt te sic fuisse sollicitum pro impiis inimicis tuis? Vas charitatis superabundans plenitudine, qua ubertate potabis desiderantes amplecti te intra cor suum, cum sic perfundis ejicientes te extra civitatem suam? Cum sic propinas furore anhelis irruentibus in te: quomodo refocillabis
Abbreviated transcription (Latin):
pietas indultoris. tanto maior apparebit
ap̃ induldorẽ gr̃a int̾cessoris. Scio satis
dñe dilec̾te dĩ estepħe. quia cũ dm̃of¬
fendi te qͦ ⁊ om̃s scõs eiꝰ offendi. Uerum
tanta ẽ necessitas ut cogat me poscẽ sub¬
sidiũ etiã ab his aquib merui supplicũi
Et tantũ repleti estis tiri alii sci illo copioso.
illo inestimabili fonte pietatis: ut delec¬
tet uos etiã eos pie lib̾are qͦs iuste potes¬
tis damnare. Magua st̃ magne steph̃e
magna st̃ merita tua. ut suffic̾e possint
ta peccata mea. qͦ t̾ritant. que sollicitant.
qͦ gͣuant animã meã. Dic gͥ opie piissi¬
ino ⁊ dilectissimo dilectori tuo. dic. dñe
ne statuas illi hec peccata. Dic inqͣm ꝓ
egeno tͥ supplicante. qd̃ dixisti ꝓpopło te
as cunta mala mea. Ipse enĩ est miseri¬
cors ⁊ cͤator meus. ego miser ⁊ opꝰ eiꝰ. tu dilect᷑
amicꝰ eiꝰ qui ẽ benedictꝰ inscła doq

Expanded text:
pietas indultoris, tanto major apparebit pietas indultoris, tanto major apparebit apud indultorem gratia intercessoris. Scio satis, Domine, dilecte Dei Sephane, quia eum Deum offendi, te quoque et omnes sanctos ejus offendi. Verum tanta est necessitas mea, ut cogat me poscere subsidium etiam ab iis a quibus merui supplicium. Et tantum repleti estis tu et alii sancti illo copioso, illo inaestimabili fonte pietatis, ut delectet vos etiam eos pie liberare, quos juste potestis damnare. Magna sunt, magne Stephane, magna sunt merita tua, ut sufficere possintcta peccata mea, quae territant, quae sollicitant, quae gravant animam meam. Dic ergo, o pie, piissimo et dilectissimo dilectori tuo, dic, Domine, ne statuas illi haec peccata . Dic, inquam, pro egeno tibi supplicante, quod dixisti pro populo te simus Deus cuncta mala mea. Ipse enim est misericors et Creator meus, ego miser et opus ejus, tu dilectus amicus ejus qui est benedictus in saecula.