comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad tempꝰ corporalit̃ ñ potest. recedat tam̃ ab ipsa mni¬
quitate om̃is qui nominat nom̃ dñi. licet enĩ a mał
interim uita. moribus. corde: ac uoluntate. separari
ati discedere: Que separatio semꝑ oportet custodiat᷑.
Corporalis autẽ separatio. ad scłi fincm fident̃. patien¬
ter: fortit expectetur. Propt̃ quã expectationẽ dictũ ẽ.
Sustine d̃nm. uirilit̾age. confortetur cor tuũ et susti¬
ne dñm. Maxima quippe: palma tolerantie ẽ. inter
sub introductos falsos fr̃s sua querentes. ñ quȩ iħu
xp̃i. dilectionem ñ suã querentium. s que iħu xp̃i.
nulla turbulenta. et temeraria dissensione turba¬
re. nec unitatẽ sagenȩ dnicȩ ex omĩum pisciũ genere
congregantis. dum aa litus id est ad finẽ scłi aucit᷑
suꝑbe nefaria contentione dirumꝑe. cum se putat
quisq aliquid ẽẽ dum nichil sit. atq ita se ipsum

Expanded text:
ad tempus corporaliter non potest, recedat tamen ab ipsa iniad tempus corporaliter non potest, recedat tamen ab ipsa iniquitate omnis qui nominat nomen domini. licet enim a malis interim uita, moribus, corde ac uoluntate separari atque discedere, quae separatio semper oportet custodiatur. corporalis autem separatio ad saeculi finem fidenter patienter fortiter expectetur, propter quam expectationem dictum est: sustine dominum, uiriliter age; confortetur cor tuum et sne Dominum . Maxima quippe palma tolerantiae est, inter subintroductos falsos fratres, sua quaerentes, non quae Jesu Christi, dilectionem non sua quaerentium, sed quae Iesu Christi, nulla turbulenta et temeraria dissensione turbare nec unitatem sagenae dominicae ex omni piscium genere congregantis, dum ad litus, id est ad finem saeculi ducitur, superbe nefaria contentione disrumpere, cum se putat quisque aliquid esse dum nihil sit, atque ita se ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Ager ẽ enim mundus: ñ affrica. Messis finis scłr.
ñ tempꝰ donati. Hascerte similitudines ȩuangłicas
recognoscitis.ad quid aliud datas. nisi ut nemoglo¬
rietur in homine. et nequis ꝓ altero infiatus. adu̾sꝰ
alterũ diuidatur dicens. ego sum pauli. cũ utiq ñ
paulus crucifixus sit ꝓuob̃. nec in nomine pauli.
quantominꝰ in nomine ceciliani. uł cuiꝰquam nr̃m
baptizati sitis. ut discatis quandiu palea cũ frumento
trituratur. quandiu pisces mali cum bonis intra
retia d̾nica natant. ante tempꝰ uentilationis tolera¬
re potius ꝓpt̃bonos cominixtionẽ maloꝵ. quã uio¬
lare ꝓpt̃ malos caritatem bonorũ: hec quippe com¬
inixtio: ñ et̃na s temporalis. nec sp̃ualis s. corporał
est. In qua ñ errabunt angłi. quando colligent ma¬
los de medio iustorũ. et mittent in caminũ ignis ar¬
cdentis. Nouit d̾ns enĩ qui sunt eiꝰ. Et si ab iniquis

Expanded text:
tis; ager est enim mundus, non Africa, messis finis saeculi, tis; ager est enim mundus, non Africa, messis finis saeculi, non tempus Donati. Has certe similitudines euangelicas recognoscitis ad quid aliud datas, nisi ut nemo glorietur in homine et ne quis pro altero inflatus aduersus alterum diuidatur, dicens: ego sum Pauli, cum utique non Paulus crucifixus sit pro uobis nec in nomine Pauli, quanto minus in nomine Caeciliani uel cuiusquam nostrum baptizati sitis, ut discatis, quamdiu palea cum frumento trituratur, quamdiu pisces mali cum bonis intra retia dominica natant, ante tempus uentilationis tolerare potius propter bonos commixtionem malorum quam uiolare propter malos caritatem bonorum. haec quippe commixtio non aeterna sed temporalis, nec spiritalis sed corporalis est. in qua non errabunt angeli, quando colligent malos de medio iustorum, et mittent in caminum ignis ardentis. nouit enim dominus qui sunt eius, et si ab iniquis
Abbreviated transcription (Latin):
suã ponit in homine: hoc p̃cepto dñico. et apłico re¬
tento atq seruato: etiam me in mea causa sicut ini¬
micus existimari cupit. deficiente et opp̃sso. uictrix
erit causa cuiseruio. Sienim firmissime tenueritis
qd̾ exhortor et satago. maledictũ ẽe omnẽ qui spem
suã ponit in homine: ut nemoglorietur in homine.
aream añicam ꝓpt̃ paleam que nunc uento suꝑbie
ꝑ cussa uolat. uł ultima uentilatione seꝑabit᷑. nullo
mͦ deseretis. nec domũ magnã ꝓpt̃ uasa facta incon¬
tumeliam refugietis. nec ꝓpt̃ malos pisces in littore.
seꝑandos ꝑdirupta retia exibitis. nec ꝓpt̾ hedos pa¬
store diuisuro adsinistram ponendos bona unita¬
tis pascua relinquetis. nec ꝓpt̃ cominixta zirania
uos a tritici societate: cui caput ẽ granum illud mor¬
tificatũ & multiplicatum. et quȩ ꝑ mundũ simul
usq ad messem crescit: nefaria discissione separabi¬

Expanded text:
suam ponit in homine. hoc praecepto dominico et apostolico resuam ponit in homine. hoc praecepto dominico et apostolico retento atque seruato etiam me in mea causa, sicut inimicus existimari cupit, deficiente et oppresso uictrix erit causa cui seruio. si enim firmissime tenueritis quod exhortor et satago, maledictum esse omnem qui spem suam ponit in homine, ut nemo glorietur in homine, aream dominicam propter paleam, quae uel nunc uento superbiae percussa uolat uel ultima uentilatione separabitur, nullo modo deseretis nec domum magnam propter uasa facta in contumeliam refugietis nec propter malos pisces in litore separandos per disrupta retia exibitis nec propter haedos pastore diuisuro ad sinistram ponendos bona unitatis pascua relinquetis nec propter commixta zizania uos a tritici societate, cui caput est granum illud mortificatum et multiplicatum et quae per mundum simul usque ad messem crescit, nefaria discissione separabi
Abbreviated transcription (Latin):
in me: ne supra quam scriptũ ẽ: unus ꝓ altero inflec᷑
adu̾sus alterũ. Itaq nemoglorietur in homine: om̃i
dabile adu̾titis ad illiꝰ laudẽ referte a qͦ ẽ. om̃e datũ op¬
tuũ. et om̃e donũ ꝑfectum. Desursũ ẽ enĩ descendeis
a patre luminũ apudquẽ ñ est immutatio nec mo¬
menu obumbratio. Quid enim habemꝰ qd̾ ñ accepimꝰ:
Si autẽ accepimꝰ: ñ gloriem᷑. quasi ñ acceꝑimꝰ. Et in
his om̃ibus quecũq in nob̃ bona nostis: imicatores
nr̃i estote: si tam̃ nos. xp̃i. Si autẽ aliqua mala in nob̾
uł suspicamini ułcreditis. uł uidetis. retinete illud
dñicũ. quo securi eiꝰ eccłiam. ñ ꝓpt̃ mala hominũ
deseratis. que dicimꝰ facite: quȩ aut̃ mala nos face¬
re putatis aut nostis: nolite facere. Non enĩ tempꝰ
ẽ: purgandi me uob̾. cũ mea causa neglec ta rem
uobis salubrem comm̃dare susceꝑim: ut nemoglo¬
rietur in homine: Maledic tus enĩ om̃is: qui spem

Expanded text:
in me, ne supra quam scriptum est, unus pro altero infletur adversus alterum . Itaque nemo glorietur in homine. Omniadabile advertitis, ad illius laudem referte, a quo est omne datum optimum, et omne donum perfectum: desursum est enim descendens a Patre luminum, apud quem non est immutatio, nec momenti obumbratio . Quid enim habemus quod non accepimus? si autem accepimus, non gloriemur quasi non acceperimus. et in his omnibus, quaecumque in nobis bona nostis, imitatores nostri estote, si tamen nos Christi; si autem aliqua mala in nobis uel suspicamini uel creditis uel uidetis, retinete illud dominicum, quo securi eius ecclesiam non propter mala hominum deseratis: quae dicimus facite, quae autem mala nos facere putatis aut nostis, nolite facere. non enim tempus est purgandi me uobis, cum mea causa neglecta rem uobis salubrem commendare susceperim, ut nemo glorietur in homine; maledictus enim omnis qui spem
Abbreviated transcription (Latin):
ne forte hoc qd̾ exposcimꝰ in consequentib dicat. Li¬
bet autem intueri. quã garrulus ea ꝓposuerit:
quasi facillime conuulsurꝰ et euersurꝰ. S ad illud
inquit tui phantasmatis argumentũ. quoquem¬
cunq baptiras uerbis tibi pingere uisus es redeamꝰ.
Imaginari enim te ueri similia decuit: qui ñ uides
ueritatem. hec u̾ba sua ꝓloquutus ẽ. petilianꝰ: u̾ba
mea ꝓpositurus. Deinde subiunxit. Ecce inquis stat
ꝑfidus baptiraturus. At ille qui baptirandus est.
ꝑfidiam eius ignorat. Ntotam dixit ꝓpositionẽ
atq int̾rogationẽ meam: & mox iꝑse introgare
me cepit dicens. Quis ẽ iste. aut unde ꝓsiluit. quẽ
ꝓponis: Cur tibi uideris uidere quẽ simulas. ne.
uideas eum quẽ uidere ac discutere diligentissime.
aebeas et ꝓbare: S. quia intelligo te ignorare or

Expanded text:
ne forte hoc quod exposcimus in consequentibus dicat. line forte hoc quod exposcimus in consequentibus dicat. libet autem intueri quam garrulus ea proposuerit, quasi facillime conuulsurus et euersurus: sed ad illud, inquit, tui phantasmatis argumentum, quo quemcumque baptistam uerbis tibi pingere uisus es, redeamus. imaginari enim te ueri similia decuit, qui non uides ueritatem. haec uerba sua prolocutus est Petilianus uerba mea propositurus, deinde subiunxit: ecce, inquis, stat perfidus baptixaturus, at ille qui baptizandus est perfidiam eius ignorat. non totam dixit propositionem atque interrogationem meam et mox ipse interrogare me coepit dicens: quia est iste aut unde prosiluit quem proponis? cur tibi uideris uidere quem simulas, ne uideas eum quem uidere ac discutere diligentissime debeas et probare? sed quia intellego te ignorare or
Abbreviated transcription (Latin):
cat. Deinde quod in mentẽ uenit. et p̃tereundũ ñ ẽ
siego ꝓꝑterea reus sum.quia ñ ignoraui. ut scd̾m ip¬
sum loquar: ideo autem ñ ignoram quia et affer sũ
et etate pene iam senex. saltem ꝑuericȩterarũ toto
orbe t̃rarum ñ sint rei. qui nec gente. nec ȩtate ista
ur̃a. obiecta seu uera seu falsa nosse potuer̃t. qui ta¬
men si in uos inciderint. sine ullo respectu rebapti¬
rantur.S. nunc ista ñquerimꝰ. Illud potiꝰ respon¬
deat. quod ne respondere cogatur copiosissime ali¬
enatur. unde abluatur accipientis conscientia. qͥ
maculosam dantis ignorat. si conscientia sc̃e dantis
attenditur quȩ abluat accipientis. et unde ꝑcipit
fidem. qui nesciens baptiratura ꝑfido. si quisquis
fidem sciens a ꝑfido sumpserit. ñ fidem ꝑcipit s. re¬
atum. Omissis gͦ eiꝰ maledictis. quȩ in me sine ulla
sana consideratione iactauit: adhuc attendamus

Expanded text:
cat. deinde, quod in mentem uenit et praetereundum non est. cat. deinde, quod in mentem uenit et praetereundum non est. si ego propterea reus sum, quia non ignoraui, ut secundum ipsum loquar, ideo autem non ignoraui, quia et Afer sum et aetate paene iam senex, saltem pueri ceterarum toto orbe terrarum non sint rei, qui nec gente nec aetate ista uestra obiecta seu uera seu falsa nosse potuerunt, qui tamen, si in uos inciderint, sine ullo respectu rebaptizantur. Sed nunc ista non quaerimus. illud potius respondeat, quod ne respondere cogatur copiosissime alienatur, unde abluatur accipientis conscientia qui maculosam dantis ignorat, si conscientia sancte dantis attenditur quae abluat accipientis, et unde percipit fidem qui nesciens baptizatur a perfido, si quisquis fidem sciens a perfido sumpserit non fidem percipit sed reatum. omissis ergo eius maledictis, quae in me sine ulla sana consideratione iactauit, adhuc attendamus,
Abbreviated transcription (Latin):
mei baptiratoris me ignoras se conscientiã. et ali¬
ud nichil egisse uisus ẽ: ore maledico: quã ut me
mala eorum. apud qͦs baptizatus. et quoꝵ commnu¬
nioni sociatus sum ñ ignorasse conuincere uidere¬
tur. satisutiq intelligens. quia ignorantia me ñ
faceret reum. Ecce gͦ si ignorarem sicut tociens repe¬
tiuit. ꝓculdubio ab eis om̃ib malis in nocens eẽm.
Unde gͦ abluerer. qui conscientiã ñ sc̃e dantis ignorãs.
criminibꝰ eiꝰ impediri minime possem: Unde ꝑcipe¬
rem fidem. qͥ nesciens a ꝑfido baptirarer: Non enĩ
frustra si ignorares tociens repetiuit: nisi ne me
putari sineret innocentem. Pculdubio indicans
qd nulliꝰ innocentia uiolatur. si nesciens fidem su¬
mit a ꝑfido. et maculosam conscientiã ñ sc̃e dantis
ignorat. Dicat gͦ unde tales abluantur: unde fidẽ
ꝑcipiant ñ reatũ.S ñ uos fallat. Dicat. ñ multa di¬
cendo. nildicat. aut nildicendo potius multa di¬

Expanded text:
mei baptizatoris me ignorasse conscientiam, et alimei baptizatoris me ignorasse conscientiam, et aliud nihil egisse uisus est ore maledico, quam ut me mala eorum, apud quos baptizatus et quorum communioni sociatus sum, non ignorasse conuincere uideretur, satis utique intellegens, quia ignorantia me non faceret reum! ecce ergo si ignorarem, sicut totiens repetiuit, procul dubio ab eis omnibus malis innocens essem. unde ergo abluerer, qui conscientiam non sancte dantis ignorans criminibus eius impediri minime possem, unde perciperem fidem, qui nesciens a perfido baptizarer? non enim frustra si ignorares totiens repetiuit, nisi ne me putari sineret innocentem, procul dubio indicans quod nullius innocentia uiolatur, si nesciens fidem sumit a perfido et maculosam conscientiam non sancte dantis ignorat. dicat ergo unde tales abluantur, unde fidem percipiant, non reatum. sed non uos fallat: dicat, non multa dicendo nil dicat aut nil dicendo potius multa di
Abbreviated transcription (Latin):
ariis laudem in tanto conuentu conspectuq ho¬
minũ ꝓ mea tunc rethorica ꝓfessione recitauerim.
et ex illa ꝑegrinatione iam post maxum tyranni mor¬
tem affricam repetiuerim. manicheos autẽ messia¬
nꝰ ꝓconsul audierit post consulatum bautonis. sicut
dies gestorum ab eodem petiliano insertus ostendir:
Que si dubitantib uł contra credentib ꝓbare necces¬
se eẽt. multos yossem claros in scło uiros testes lo¬
cupletissimos adhibere: totius illius temporis ui¬
te mee.S quid ista requirimus: Quid et patimur
suꝑfiuas moras et facimus: Nunquid hinc inuen¬
turi sumꝰ. unde sit accipientis abluenda conscinti¬
a. qui maculosam dantis ignorat: sidemq unde
ꝑcipiat. qui nesciens baptizatur a ꝑfido: Qd sibi
sum
dendum ꝓposuisset: quicqͥd uoluit aliud locu¬
tus ẽ. quam id qd̾ causa poscebat. Quociens dix̃
si ignorares.quasi ego dixerim qd̾ nunquã dixi.

Expanded text:
ariis laudem in tanto conuentu conspectuque hoariis laudem in tanto conuentu conspectuque hominum pro mea tunc rhetorica professione recitauerim et ex illa peregrinatione iam post Maximi tyranni mortem Africam repetiuerim, Manicheos autem Messianus proconsul audierit post consulatum Bautonis, sicut dies gestorum ab eodem Petiliano insertus ostendit. quae si dubitantibus uel contra credentibus probare necesse esset, multos possem claros in saeculo uiros testes locupletissimos adhibere totius illius temporis uitae meae. Sed quid ista requirimus, quid et patimur superfluas moras et facimus? numquid hinc inuenturi sumus, unde sit accipientis abluenda conscientia qui maculosam dantis ignorat, fidemque unde percipiat qui nesciens baptizatur a perfido? quod sibi um dendum proposuisset, quidquid uoluit aliud locutus eat quam id quod causa poscebat. quotiens dixit: si ignorares, quasi ego dixerim quod numquam dixi,
Abbreviated transcription (Latin):
affirmat. quȩ ignorare ñ possem eo qd̃ affer sim.
et etate pene iam senex. cum sicut audio mensuriꝰ
in communionis unitate defunctus sit. antequã
se scinderet pars donati causam uͦ ceciliani legerim.
qd̾ ad constantinũ ipsi detulerint. & ab ep̃is quos
ille imꝑator iudices dederat. et semel. et iterum. &
ab ipso rege illis ad eum appellantib. etiam t̾cio
fuerit absolutus. Macharius uͦ & taurinꝰ. et roma¬
nꝰ. quicquid uł iudiciaria uł executoria potestate
scđm leges eos fecisse constat. quas idem ipsi causã
ceciliani ad imꝑatoris iudiciũ deferendo. contra
fuisse ꝑcussum. ut ex affrica fugerem. & ꝓpt̃ hoc fal¬
sum. qd̾ si ñ ipse confinxit. certe: maliuolis fingen¬
tib maliuole credidit. quã multa alia falsa conse¬
quent̃. ñ utcũq dicere: s etiam scribere: mira teme¬
ritate ñ timuit. cũ ego mediolanum ante bauto¬
nẽ consulem uenerim. eiq consuli kalendis ianu¬

Expanded text:
affirmat quae ignorare non possem, eo quod Afer sim affirmat quae ignorare non possem, eo quod Afer sim et aetate paene iam senex, cum, sicut audio, Mensurius in communionis unitate defunctus sit, antequam se scinderet pars Donati, causam uero Caeciliani legerim quod ad Constantinum ipsi detulerint et ab episcopis, quos ille imperator iudices dederat, et semel et iterum, et ab ipso rege illis ad eum appellantibus etiam tertio fuerit absolutus. Macarius uero et Taurinus et Romanus quidquid uel iudiciaria uel executoria potestate nt, secundum leges eos fecisse constat, quas idem ipsi causam Caeciliani ad imperatoris iudicium deferendo contra fuisse percussum, ut ex Africa fugerem, et propter hoc falsum, quod si non ipse confinxit, certe maliuolis fingentibus maliuole credidit, quam multa alia falsa consequenter non utcumque dicere, sed etiam scribere mira temeritate non timuit, cum ego Mediolanum ante Bautonem consulem uenerim eique consuli calendis Ianu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ fidẽ ꝑcipit si reatum. ut hinc ego ñ me reatũ s fid̾ꝑ
cepisse iactarem. quia dicerem ñ ego sciens a ꝑfido
accepi: s: homo conscientiam dantis hominis ig¬
noraui. Uidete itaq et numerate si potestis. quã¬
ta suꝑflua loquat᷑ ad unũ. Ignoraui qd̵ me ꝓponit
dixisse. cum hoc om̃ino ñ dixeru. quia nec de me
agebatur. ut dicerem nec aliquid criminis in eo qͥ
me baptirauit apparuit: ut eiꝰ me ignorasse consci¬
entiam. ꝓ mea defensione cogerer dicere. Et tamen
iste ne respondeat ad ea quȩ dixi. ꝓponit sibi quod
ñ dixi. & auocat homines ab intentione debiti sui.
ne id qd respondendum ẽ. exigatur. Int̃ponit seꝑe
ignoraui inquã. & respondet. s si ignorares. et qͣsi
conuincit. ne michi liceat dicere ignoraui. Cõme¬
morat mensuriũ. cecilianum. machariũ. tauri¬
num. romanum: et eos contra eccłiam di fecisse

Expanded text:
non fidem percipit sed reatum,\' ut hinc ego non me reatum, sed fidem non fidem percipit sed reatum,\' ut hinc ego non me reatum, sed fidem percepisse iactarem, quia dicerem: \'non ego sciens a perfido accepi, sed homo conscientiam dantis hominis ignoraui\'. uidete itaque et numerate, si potestis, quanta superflua loquatur ad unum ignoraui ? quod me proponit dixisse, cum hoc omnino non dixerim, quia nec de me agebatur, ut dicerem, nec aliquid criminis in eo qui me baptizauit apparuit, ut eius me ignorasse conscientiam pro mea defensione cogerer dicere. Et tamen iste, ne respondeat ad ea quae dixi, proponit sibi quod non dixi et auocat homines ab intentione debiti sui, ne id quod respondendum est exigatur. interponit. saepe: ignoraui, inquis et respondet: sed si ignorares et quasi conuincit, ne mihi liceat dicere: \'ignoraui\'. commemorat Mensurium Caecilianum Macarium Taurinum Komanum et eos contra ecclesiam dei fecisse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcipit fidem. qui nesciens baptiratura ꝑfido: Dicat᷑
unde. & ibi om̃is causa baptisim patebit: ibi totum
quod querit᷑ elucebit. S. si dicatur: ñ si tempꝰ male¬
tis calumniatur. uł additis gloriatur. nichil int̾roga¬
tionem meã impedire ꝑspicitis. cui quid responde¬
at ille ñ inueniens. ne tam̃ taceat irruit identidem
in ꝑsonã meã. dicerem recedens a causa. si omnino
accessisset ad causam. Quippe quasi de me agatur
et ñ de ȩccłiȩ uł baptisini ueritate. Ideo me dicit sub¬
tractis illis duob u̾bis argumentatum. ut quasi con¬
scientie mee ñ obsit. quod inquinatoris ut dicit mei
sacrilegam ignoraui conscientiam. Quod si ita eẽt.
uerbũ illud qd positum ẽ: sciens. additum michi
potius ꝑdesset. et obẽẽt ablatum. Si enim me ita
defendi uoluissem. ut baptizatoris mei putarer
ignorasse conscientiam. ꝓ me loquutũ acciperem
petilianum: quando ñ utcunq ait qui fidem a
ꝑfido sumpserit. s qui fidem sciens a ꝑfido sũpserit.

Expanded text:
cipit fidem, qui nesciens baptizatur a perfido? Dicatur unde, et ibi omnis causa Baptismi patebit, ibi totum quod quaeritur elucebit; sed si dicatur, non si tempus maletis calumniatur, vel additis gloriatur, nihil interrogationem meam impedire perspicitis: cui quid respondeat ille non inveniens, ne tamen taceat, irruit identidem in personam meam; dicerem, recedens a causa, si omnino accessisset ad causam. Quippe quasi de me agatur, et non de Ecclesiae vel Baptismi veritate, ideo me dicit subtractis illis duobus verbis argumentatum, ut quasi conscientiae meae non obsit, quod inquinatoris, ut dicit, mei sacrilegam ignoravi conscientiam. Quod si ita esset, verbum illud quod positum est, sciens, additum mihi potius prodesset, et obesset ablatum. Si enim me ita defendi voluissem, ut baptizatoris mei putarer ignorasse conscientiam, pro me locutum acciperem Petilianum: quando non utcumque ait, Qui fidem a perfido sumpserit\', sed: qui fidem sciens a perfido sumpserit
Abbreviated transcription (Latin):
q enim et hoc incredibile ẽ: ut etiã hinc mͥ achade¬
mica excitetur inuidia: et tale asseratur ẽẽ qd̾ dixi
codicem fuisse mendosũ. quale. si dicerem niues ni¬
gras. Ut quid enĩ ei rependo temerariã suspicionẽ:
ut dicam qd̃ ipse post addiderit. que me subtraxis¬
se confinxit. cum possit istã mendositatis notam
mea maledica temeritate codex qui ñ irascit᷑ susti¬
nere: Et illud quidẽ primĩi. idẽ scẽ dantis. omĩno
ñ impedit inquisitionẽ meã. qua ille uehemt̃ urge¬
tur. utrũ ita dicã. si conscientia dantis attendit᷑. anu̾
ita si consci entia sc̃e dantis attendit᷑ q̃ abluat accipientis.
ũngͥ abluendꝰ ẽ. qͥ accip̃ baptismũ. sidantispolluta cõscientia ẽ. &

Expanded text:
que enim et hoc incredibile est, ut etiam hinc mihi Acadeque enim et hoc incredibile est, ut etiam hinc mihi Academica excitetur inuidia et tale asseratur esse quod dixi codicem fuisse mendosum, quale si dicerem niues nigras. ut quid enim ei rependo temerariam suspicionem, ut dicam, quod ipse post addiderit quae me subtraxisse confinxit, cum possit istam mendositatis notam sine mea maledica temeritate codex qui non irascitur sustinere? Et illud quidem primum, id est sancte dantis\', omnino non impedit inquisitionem meam qua ille uehementer urgetur, utrum ita dicam: si conscientia dantis attenditur,\' an uero ita: si conscientia sancte dantis attenditur quae abluat accipientis, unde igitur abluendus est qui accipit baptismum, si dant
Abbreviated transcription (Latin):
Equid si. & si fortasse: Respondeatur gͦ. Attendite ne
forte in eo quod sequitur ad hoc respondeat. S: egote
inquit auillantem ad fidem credendi constringo.
ne ulterius euageris. Quid argumentis stulticie
au̾tis errorib uitam: Quid fidei rationem de rebus
irrationabilibus turbas: Hoc uno u̾bo te teneo et
conuinco. Hȩc petilianus dix̃. ñ ego. Ista ex epła peti¬
liani sunt: s cui u̾ba iam duo illa. quȩ me abstulis¬
se insinuat addidi: et nichilominꝰ ostendi inquisi¬
tionis meȩ cui ñ respondet multo breuius et enoda¬
tiꝰ fixam stare sententiã. Certe hȩc illa duosunt. sc̃e
et sciens. ut ñ sit uidelicet conscientia dantis. si con¬
scientia sc̃e dantis. et ñsit qui fidem a ꝑfido sumpse¬
rit .s. qui fidem sciens a ꝑfido sumpserit. Quȩ quidẽ
u̾ba ñ subtraxeram. s. in codice quimͥ datꝰ erat ñ in¬
ueneram. fieri autem pocest. ut mendosus fuerit. Ne¬

Expanded text:
est \'quid si\' et \'fortasse. respondeatur ergo. adtendite, ne est \'quid si\' et \'fortasse. respondeatur ergo. adtendite, ne forte in eo quod sequitur ad hoc respondeat: sed ego te, inquit, cauillantem ad fidem credendi constringo, ne ulterius euageris. quid argumentis stultitiae aduertis erroribus uitam? quid fidei?: rationem de rebus irrationalibus turbas? hoc uno uerbo te teneo et conuinco. haec Petilianus dixit, non ego. ista ex epistula Petiliani sunt, sed cui uerba iam duo illa quae me abstulisse insimulat addidi et nihilominus ostendi inquisitionis meae, cui non respondet, multo breuius et enodatius fixam stare sententiam. certe haec illa duo sunt \'sancte\' et \'sciens\', ut non sit uidelicet conscientia dantis\', sed conscientia sancte dantis et non sit qui fidem a perfido sumpserit\', sed qui fidem sciens a perfido sumpserit. quae quidem uerba non subtraxeram, sed in codice qui mihi datus erat non inueneram. fieri autem potest ut mendosus fuerit; ne
Abbreviated transcription (Latin):
goras. qui ẽẽ dm negauit. ut de illo uideat᷑ p̃dixisse
ꝓ pħa. dix̃ stultꝰ in corde suo ñ ẽ. ds. Quid hic isti faci¬
unt: Ut qͥd nominati sũt. nisi ut int̾uenirent ꝓho
mine ñ habente quid dicat. ut dum de his saltem
aliquid sine causa dicitur agi causa uideatur. et
ad qd ñ responsum ẽ responsũ eẽ credat᷑: Postremo
si duo uł tria u̾ba ista quid si. et fortasse. usq ad eo
sunt intolerabilia. ut ꝓpt̃ illa excitentur olim dor¬
mientes achademici & carneades. et pilus. et furiꝰ.
et ꝓthagoras. et niues nigre: et ruina cȩli. et cȩtera
similit insana et absurda remoueantur de medio.
Neq eñĩ reuera sine his ñ potest dici qd̃ uolumꝰ. Ecce
sufficit qd̾ paulo post ita positum ẽ: & ab ipso ex meis
litteris int̾positum. Vnde gͥ abluendus ẽ. qui acci-¬
pit baptisinũ. cum dantis polluta ẽ. conscientia. et
hoc ille qui ẽ acceꝑturus ignorat: Nempe hic non

Expanded text:
goras, qui esse deum negauit, ut de illo uideatur praedixisse goras, qui esse deum negauit, ut de illo uideatur praedixisse propheta: dixit stultus in corde suo: non est deus? quid hic isti faciunt, ut quid nominati sunt, nisi ut interuenirent pro homine non habente quid dicat, ut, dum de his saltem aliquid sine causa dicitur, agi causa uideatur et ad quod non responsum est responsum esse credatur? Postremo si duo uel tria uerba ista \'quid si\' et \'fortasse usque adeo sunt intolerabilia, ut propter illa exci. tentur olim dormientes Academici et Carneades et Pilus et Furius et Protagoras et niues nigrae et ruina caeli et cetera similiter insana et absurda, remoueantur de medio. neque enim re uera sine his non potest dici quod uolumus. ecce sufficit, quod paulo post ita positum est et ab ipso ex meis litteris interpositum: unde igitur abluendus est qui accipit baptismum, cum dantis polluta conscientia est et hoc ille qui est accepturus ignorat? nempe hic non
Abbreviated transcription (Latin):
celũ ruat: Hoccine ẽ. qd̾ dixi. quid si lateat dantis
conscientia. & fortassis maculosa sit: tale ẽ: acsi dixe¬
rim. quid si nũc celũ ruat: Dictũ ẽ utique qͥd si. qͥa
fieri potest ut lateat: fieri potest ut ñ lateat. Nã quan¬
do ignorat᷑ quid cogitet. uł quid admiserit. latet uti¬
q accipientem dantis conscientia. Quando autem
peccatum eiꝰ manifestatur ñ latet. Dictũ ẽ. et fortasse
maculosa sit. quia fieri potest ut lateat et mundia sit.:¬
& rursus fieri ut lateat et maculosa sit. Ideo quid si.
ideo fortasse: Nunquid huic simile ẽ. quid si nunc
celum ruat: O quociens et conuicti et confessi sunt
homines se maculosas et adulterinas habuisse cõ¬
scientias cum ab eis baptirarent᷑ ignari. postea quã
manifesto scelere degradati sunt: Et tam̃ cȩlum ñ
ruit. Quid facit pilus. et furiꝰ. qui contra iusticiam
iniusticiam defender̃t: Quid hic facit atheus. ꝓta¬

Expanded text:
coelum ruat? » . Hoccine quod dixi, Quid si lateat dantis coelum ruat? » . Hoccine quod dixi, Quid si lateat dantis conscientia, et fortassis maculosa sit; tale est ac si dixerim, Quid si nunc coelum ruat? Dictum est utique, Quid si; quia fieri potest ut lateat, fieri potest ut non lateat: nam quando ignoratur quid cogitet, vel quid admiserit. latet utique accipientem dantis conscientia; quando autem peccatum ejus manifestatur, non latet. Dictum est, et fortasse maculosa sit; quia fieri potest ut lateat et munda sit, et rursus fieri potest, ut lateat et maculosa sit. Ideo, Quid si; ideo, Fortasse. Numquid huic simile est, Quid si nunc coelum ruat? O quoties et convicti et confehomines se maculosas et adulterinas habuisse conscientias, cum ab eis baptizarentur ignari, posteaquam manifestato scelere degradati sunt, et tamen caelum non ruit! quid hic facit Pilus et Furius, qui contra iustitiam iniustitiam defenderunt ? quid hic facit atheus Prota
Abbreviated transcription (Latin):
genium habere carneadis. conat᷑ etiam insinuare:
qͥd academici sentiant de falsitate uł fallatia sensꝰ
humani. etiã in his omnino quid loquat᷑ ignorãs.
dici ab eis asserit niues nigras ẽẽcum albe sint. ni¬
grũ utiq argentum. turrem rotundã uł tremen¬
tẽ uideri cũ longa sit. remũ in aqua fractum. cũ
sit integer. Et hoc totum ꝓpt̾ea qm̃ cũ dixisset consci¬
entia dantis. uł sc̃e dantis attenditur que abluat
accipientis. contra egodixi. Quid si lateat dantis
conscientia. et fortasse maculosa sit: Iste sunt niues
nigre: et argentum nigrũ. et turris rotunda ꝓ lon¬
ga. et remꝰ in aqua fractus. Pinde gͦ rem dixi quippe
quȩ putari possit. et ẽẽ ñ possit. ut lateat dantis con¬
scientia. et fortasse maculosa sit. Et sequit᷑ se et cla¬
mat. Quid ẽ. qͥd si. quid ẽ fortassis. nisi incerta et in¬
constans hesitatio dubitantis. de qua ille tuuꝰ ait.
quid si nunc redeo ad illos qͥ aiunt. quid si nunc

Expanded text:
genium habere Carneadis. Conatur etiam insinuare quid Academici sentiant de falsitate vel fallacia sensus humani, etiam in his omnino quid loquatur ignorans. Dici ab eis asserit, nives nigras esse cum albae sint, nigrumque argentum, turrem rotundam vel teretem videri cum angulosa sit, remum in aqua fractum cum sit integer. Et hoc totum propterea, quoniam cum dixisset, Conscientia dantis vel sancte dantis attenditur, quae abluat accipientis; contra ego dixi, Quid, si lateat dantis conscientia, et fortasse maculosa sit? Istae sunt nives nigrae, et argentum nigrum, et turris rotunda pro angulosa, et remus in aqua fractus pro integro! rem quippe dixi quae putari possit, et esse non possit, ut lateat dantis conscientia, et fortasse maculosa sit. 25. Et sequitur se, et clamat: Quid est, Quid si; quid est, Fortassis? nisi incerta et inconstans haesitatio dubitantis, de qua ille tuus ait: « Quid si nunc redeo ad illos qui aiunt, Quid si nunc
Abbreviated transcription (Latin):
addit᷑ sciens. ut ñ dicat᷑ qͥfidẽ aꝑfido sũpserit. s qͥ fidẽ
sciens aꝑfido sũpserit. ñ fid̾ ꝑcipit s reatũ fateor tanꝗͣ deẽet
me ñ nulla dixisse quorũ iacturã facile patior. qm̃
magis morã mee facultati afferebant. quã adiutori¬
um facultati. Quanto enim expeditius. quanto pla¬
niuser breuius sic int̾rogo. si conscientia scẽ dantis
attendit᷑ que abluar accipientis. et qui fidem sciens
a ꝑfido sumꝑserit. ñ fidem ꝑcipit s reatum. unde ablu

Expanded text:
ido sumpserit; sed, Qui fidem sciens a perfido sumpserit, non fidem percipit, sed reatum: fateor, tanquam deesset, me nonnulla dixisse, quorum jacturam facile patior; quoniam magis moram meae facilitati afferebant, quam adjutorium facultati. Quanto enim expeditius, quanto planius et brevius sic interrogo: Si conscientia sancte dantis attenditur, quae abluat accipientis; et, qui fidem sciens a perfido sumpserit, non fid
Abbreviated transcription (Latin):
chilgͥ intest uobis male docentibus. utrum reges orb̾
t̾rarum pagani qd̃ absit. an.xp̃iani ẽẽ desiderent:
cum eosdem contra xp̃i familiam ñ cessatis armare.
Nescitis autem aut potius ñ legistis. qͦd crimine ho¬
minẽ occidentis maius crimen ẽ. suasoris: lezabel
in mortẽ hominis iusti uł pauꝑis maritum suũ exei¬
tauit regem: paritamen supplicio uir & uxor am¬
bo ꝑierunt. Neq enim uos aliter reges impellitis: ꝙͣ
ut sepe subtilis suadela feminea impulit reges in re¬
atum. Et enim ꝑfidiam uxor herodis impetrauit ac
meruit. disco ad mensam caput ioh̃is afferri. Pon¬
tium pilatum iudei sic coegerunt. ut xp̃m dñm
cruci suffigeret. cuius sanguinem uindicem suꝑ
se semꝑ ac suos manere uoluerunt. Ita uos igit᷑:
sanguine nr̃o peccantes obruitis. Non enim et¬
siiudex ꝑcutiat. ñ ur̃e nos potius calumniȩ: fe¬
na. Quare fremuerunt gentes. et populi medita¬

Expanded text:
igitur interest nobis male docentibus, utrum reges orbis igitur interest nobis male docentibus, utrum reges orbis terrarum pagani, quod absit, an christiani esse desiderent, cum eosdem contra Christi familiam non cessatis armare. nescitis autem aut potius non legistis, quod crimine hominem occidentis maius crimen est suasoris? Iexabel in mortem hominis iusti uel pauperis maritum suum excitauerat regem: pari tamen supplicio uir et uxor ambo perierunt. neque enim uos aliter reges impellitis, quam ut saepe subtilis suadella feminea reges impulit in reatum. etenim per filiam uxor Herodis impetrauit ac meruit in disco ad mensam caput Iohannis afferri. Pontium Pilatum Iudaei sic coegerunt, ut Christum dominum cruci subfigeret, cuius sanguinem uindicem super se semper ac suos manere uoluerunt. ita uos igitur sanguine nostro peccantes obruitis. non enim, etsi index percutiat, non uestrae nos potius calumniae fena: quare fremuerunt gentes et populi medita
Abbreviated transcription (Latin):
regis occidit. Inde ẽ qd̾ apłs clamat. Sapientiam lo¬
quimur int̃ ꝑfectos. Sapientiam ñ huius scłi. neq
principum huius mundi que euacuatur: s. loqui¬
mur di sapientiam in sacramento quȩ fuit abscon¬
dita. qũa constituit d̾s ante scła ingłam nr̃am. qũã¬
nemoprincipum huius scłi cognouit. Si enim cog¬
nouissent: ñ utiq dñm maiestatis crucifixissent. S
de pristinis regibus paganis hoc dictum sit: uos au¬
tẽ huius scłi imꝑatores quia. xp̃iani ẽẽ desiderant. ñ
ꝑmittitis eẽ. xp̃ianos. cum fuco &. nebula ur̃i men¬
aatii eosdem bona mente credentes. ad iniquitate
ur̃am ꝓrsus adducitis: ut armissuis contra hostes
rei publice p̃paratis. in xp̃ianos incurrant. putent¬
q se suasionib ur̃is dõ officium facere: si nos quos
odistis occidant. dicente dño. Nemet inquit tempꝰ
ut qui uos occiderit. putet se do officium facere. Ni

Expanded text:
regis occidit. inde est quod apostolus clamat; sapientiam loregis occidit. inde est quod apostolus clamat; sapientiam loquimur inter perfectos, sapientiam non huius saeculi neque principum huius mundi quae euacuatur; sed loquimur dci sapientiam in sacramento, quae fuit abscondita, quam constituit deus ante saecula in gloriam incipum huius saeculi cognouit; si enim cognouissent, non utique dominum maiestatis crucifixissent. sed de pristinis regibus paganis is hoc dictum sit. uos autem huius saeculi imperatores, quia christiani esse desiderent, non permittitis esse christianos, cum fuco et nebula uestri mendacii eosdem bona - mente credentes ad iniquitatem uestram prorsus adducitis, ut armis suis contra hostes rei publicae praeparatis in christianos incurrant putentque se suasionibus uestris deo officium facere, si nos quos odistis occidant, dicente domino Christo: ueniet, inquit, tempus, ut qui uos occiderit putet se deo officium facere. nihil
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. in plagis supra modum. in mortib frequent̃.
in carceribus abundantius: Que ꝑtulit memorat:
ũ quȩ fecit. Suffecerat fidei xp̃ianȩ: a uideis hȩc fieri.
ta alapa prebetis alteram maxillam: Nonistam uo¬
bis famam furiosa ur̃a agmina ꝑ totam affricam
cum t̾ribili turpitudine passim uagantia compara¬
runt. Utinã uobiscũ paciscerentur homines. ut sal¬
tem scm ueterem legem ocłm ꝓ ocło. dentem ꝓdente
peteretis: ñ ꝓ auditis uerbis fustes erigeretis. Petił
dix̃. Quid autem uobis ẽ cum regib scłi. qͦs nunquam
xp̃ianitas nisi inuidos sensit: Qd̾ ut breuit᷑ doccam
machabeos fr̃s rex ꝑsequutus ẽ. Rex quoq tres pue¬
ros cum ipse sacrilegus ẽẽt: flaminis nescius religi¬
osis addixit. Rex quesiuit animam pueri saluatoris.
rex iustissimum danielem ferinis morsib ut puta¬
bat obiecit: ipsumq dñm. xp̃m uidex nequissimus

Expanded text:
diciti: in plagis super modum, in m.ortibus frequenter, diciti: in plagis super modum, in m.ortibus frequenter, in carceribus abundantius? quae pertulit memorat, non quae fecit. suffecerat fecit christianae a Iudaeis haec fieri: ta alapa praebetis alteram maxill am P non istam uobis famam furiosa uestra agmina per totam Africam cum terribili turpitudine passim uagantia compararunt. utinam uobiscum paciscerentur homines, ut saltem secundum ueterem legem oculum pro oculo, dentem pro dente peteretis, non pro auditis uerbis fustes erigeretis! Petilianus dixit: Quid autem uolti;s e.\'it cum regibus saeculi, quos numquam christianitas nisi inuidos sensit \' quod ut breuiter doceam, Machabacos fratres re.r persecutus est; rex quoque tres pueros, cum ipse sacrilegus esset, flammis nescius religiosis addixit; rex quaesiuit animam pueri saluatoris; rex iustissimum Danihelem ferinis morsibus, ut putabat, obiecit, ipsumque dominum Christum iudex nequissimus
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipitatorũ cadauerum pullulauit. Sane cum uer¬
borũ dñi memineritis. quia se. dixit granum moritu¬
rum. &. multum fructũ facturum. quare ipsi fruc¬
tui. qd ꝑ totum mundũ feracissime ꝓuenerit inui¬
detis. et ei rizamorum uł palee crimina. uł q̃ audi¬
atq zzania ñ semina spargitis: cũ quib uos in
summo iudicio deceat concremari. Non maledicimꝰ.
s om̃is spinosa conscientia. di sententia sic tenetur.
Aũs r̃. Saltun cõmemoratione rzanorũ simul tibi
& triticũ ueniret in mentẽ: quia utraq ꝑagrum
iussa sunt crescere usq ad messem: uos autẽ ocłm ma¬
liuolentiȩ: in nranus acrit̃ figitis: et contra senten¬
tiam xp̃i. ea sola ꝑ orbem t̾rarum excepta affrica cre
ẽ ulud quod sputa in facie passus ẽ. qui sputo suo
sc̃issimo ceci oculos patefecit: Ilbi ẽ qͦd dicit apłs
paulꝰ. si quis uos in faciem cedit: Ubi ẽ qd̾ iterum

Expanded text:
praecipitatorum cadauerum pullulauit. sane cum uerpraecipitatorum cadauerum pullulauit. sane cum uerborum domini memineritis, quia se dixit granum moriturum et multum fructum fructum, quare ipsi fructui, quod per totum mundum feracissime prouenerit, inuidetis et ei zizaniorum uel paleae crimina, uel quae audiatque zizania, non semina spargitis, cum quibus uos in summo iudicio deceat concremari. non maledicimus;, sed omnis spinosa conscientia dei sententia sic tenetur. Saltem commemoratione zizaniorum simul tibi et triticum ueniret in mentem, quia utraque per agrum iussa sunt crescere usque ad messem. uos autem oculum maliuolentiae in zizaniis acriter figitis et contra sententiam Christi ea sola per orbem terrarum excepta Africa creuest illud quod sputa in facie passus est, qui sputo suo sanctissimo caeci oculos patefecit? ubi est quod dicit apostolus Paulus: si quis uos in faciem caedit? ubi est quod iterum
Abbreviated transcription (Latin):
inuenio. uinum etiã mane ructantib siue iam ebruis.
siue adhuc. quin immo et minant᷑. ñ solũ illi .s. de illis
etiã ep̃i ipsoꝵ. parati negare ad se ꝑtinere qđ fecerint.
Donet nobis dñs canticum gradiũ. quo dicere possimꝰ.
cũ his qui oderunt pacem eram pacificꝰ. cũ loquebar eis
debellabant me. gratis. Dicit enĩ hoc corpꝰ. xp̃i. quod ꝑ
totam t̾ram ab alus hic. ab alus alibi. et ab om̃ib aliis
atq aliis ubicunq sunt hereticis oppugnatur. Petilł
dix̃. Ergo inquã mortẽ ꝓfide subeundam constituit:
quã cuiquam ꝓ cominunione faciendam. xp̃ianitas
enim mortib ꝓficit. Nam nemo fidelissimꝰ uiueret. si
num tritici cadens in t̾ram ñ moriat᷑: solum remanet.
Si autẽ emoriatur: multum faciet fructũ. Augꝰ r̃. Uel
lem scire: quis primo de parte ur̃a se p̃cipitauerit. Ual¬
de quippe illud granum fertile fuit: unde tanta seges

Expanded text:
inuenio uinum etiam mane ructuantibus siue iam ebriir inuenio uinum etiam mane ructuantibus siue iam ebriir siue adhuc? quin immo et minantur non solum illi, sed de illis etiam episcopi ipsorum, parati negare ad se pertinere quod fecerint. donet nobis dominus canticum graduum quo dicere possimus: cum his qui oderant pacem eram pacificus; cum loquebar eis, deb e II a ban t me gratis. dicit enim hoc corpus Christi, quod per totam terram ab aliis hic, ab aliis alibi et ab omnibus aliis atque aliis ubicumque sunt haereticis oppugnatur. Petilianus dixit: Ergo, inquam, mortem pro fide subeundam constituit quam cuiquam pro communione faciendam. christianitas enim mortibus proficit. ?nam nemo fidissimus uiueret, si num tritici cadens in terram non moriatur, solum remanet; si autem moriatur, multum faciet fructum. Augustinus respondit: Uellem scire quis primo de parte uestra se praecipitauerit. ualde quippe illud granum fertile fuit, unde tanta seges
Abbreviated transcription (Latin):
Pistis m̃bris adu̾sus uos seuiunt. et uobis resistunt: qͥ¬
cunq in catholica paruȩ adhuc fidei eoanimo sunt.
quo tunc petrꝰ fuit. cum ferrum ꝓ xp̃i nomine strin¬
xit.S multũ int̃ est. int̃ ur̃am ꝑsequutionẽ: & istoꝵ.
Nos similes estis seruo sacerdotis ideorum: quia serui¬
entes principib ur̃is. adu̾sus eccłiam catholica. id est
aduersus. xp̃i corpus armamini. Isti aute tales sunt.
qualis tunc petrus fuit: qui ꝑ xp̃i corpore: id ẽ. ꝓ eccłia
etiam corporalit̃ pugnant. S. si ipsis dicitur ut qui¬
escant sicut petro tunc dictũ est. quantomagis uobis
dicendum ẽ: ut heretico furore deposito. ad ea menbͣ
ꝑtineatis. ꝓ quib illi sic dimicant: S lesi a talibus
etiam nos odistis.&. tanquam aures dexteras ꝑdide¬
ritis. xp̃m sedentem ad patris dexteram ñ auditis. S
quibz loquar. aut quando eis loquar. quibz nec horã

Expanded text:
pro istis membris aduersus uos saeuiunt et uobis resistunt, qupro istis membris aduersus uos saeuiunt et uobis resistunt, quicumque in catholica paruae adhuc fidei eo animo sunt quo tunc Petrus fuit, cum ferrum pro Christi nomine strinxit. sed multum interest inter uestram persecutionem et istorum. uos similes estis seruo sacerdotis Iudaeorum, quia seruientes principibus uestris aduersus ecclesiam catholicam id est aduersus Christi corpus, armamini; isti autem tales: sunt qualis tunc Petrus fuit, qui pro Christi corpore, id est pro ecclesia, etiam corporaliter pugnant. sed si ipsis dicitur ut quiescant, sicut Petro tunc dictum est, quanto magis nobis dicendum est, ut haeretico furore deposito ad ea membra pertineatis pro quibus illi sic dimicant! sed laesi a talibus etiam nos odistis et, tamquam aures dexteras perdideritis, Christum sedentem ad patris dexteram non auditis.\' sed quibus loquar aut quando eis loquar, quibus nec horam
Abbreviated transcription (Latin):
fortasse irascimini. qd legionib ur̃is. & si ñ legib sal¬
tem uerbis subtrahimꝰ armaturam: quia eas solisse¬
uire fustib dicimus. Uetus quippe: ista eorum mali¬
cia fuit: nc̃ autẽ nimium ꝓfecerunt. Nam int̃ uino¬
lenta conuiuia. & cũ feminis maritos ñ habentib. li¬
beram comitandi. uagandi. iocandi. bibendi. ꝑnoc¬
tandi licentiam. ñ solum fustes tornare:. s: etiam fer¬
rum uibrare: & fundas circumagere didicerunt. S:
cur eis ñ dicam. quo animo dicam. et quo illi accipi¬
ant nouerit d̾s. insani. gladius petri. quanuis ad¬
huc carnali motu animi. tam̃ ꝓ xp̃i corpore in corpꝰ
psequutoris exertus ẽ: ur̃a uͦ arma aduersus xp̃m
diuisa sunt: Corpꝰ uͦ cuiꝰ ille capuit ẽ. id ẽ. ȩcclia eius:
ꝑom̃s gentes ẽ: Ipse hoc dixit et ascendit in celũ. quo
eũ furor udeorum sequi ñ potuit: & m̃bra eiꝰ in corpo¬
re qd ascendens cominendauit. furor ur̃ oppugnat.

Expanded text:
fortasse irascimini, quod legionibus uestris etsi non legibus, salfortasse irascimini, quod legionibus uestris etsi non legibus, saltem uerbis subtrahimus armaturam, quia eas solis saeuire fustibus dicimus. uetus quippe ista eorum militia fuit, nunc autem nimium profecerunt. nam inter uinulenta conuiuia et cum feminis maritos non habentibus liberam comitandi uagandi iocandi bibendi pernoctandi licentiam non solum fustes tornare, sed etiam ferrum uibrare et fundas circumagere didicerunt. sed cur eis non dicam — quo animo dicam et quo illi accipiant nouerit deus —: insani, gladius Petri quamuis adhuc carnali motu animi, tamen pro Christi corpore in -corpus persecutoris exertus est; uestra uero arma aduersus Christum diuisa sunt, corpus eius cui ille caput est, id eat ecclesia eius, per omnes gentes est. ipse hoc dixit et ascendit in caelum, quo eum furor Iudaeorum sequi non potuit, et membra eius in corpore quod ascendens commendauit furor uester oppugnat.
Abbreviated transcription (Latin):
uientib incendebat᷑: ab aliis diligentibꝰ abscondebat᷑.
nullis contradicentib oppugnabat᷑. Sceleratiores uob̃
ꝑsequutionis partes. transacta gentium ꝑsequutione
dix̃. Ecce uobis plenissimum documentum: quod xp̃i¬
ano ñ liceat in ꝑnicie aliena uersari. Discipline aut̃
huius initium. petro ẽ. constitutum: sicut scriptũ ẽ:
ꝑcussit petrus auriculam serui principis iudeorũr: &
abscidit eam. Dix̃q illi ihc. Petre: reconde gladium tu¬
um in teca: qui enim gladio utitur. gladio morietur.
onum: An pret̃ euangłium uos loqui arbitremini.
si dixeritis qui fuste usus fuerit fuste morietur: Date
gͦ ueniam. quia nec illos a quib marculum p̃cipita¬
tum ẽẽ querimini. potuerint ꝓhibere maiores nr̃i.
Neq enim scriptum ẽ in euangłio. qui aliquem p̃cipi¬
tauerit: p̃cipicio moriet᷑. Atq utinã sic̃ illa uł falsa uł
tͣnsacta sunt: sic istorum ligna cessarent.Quanquã

Expanded text:
ruentibus incendebatur, ab aliis diligentibus abscondebatur, ruentibus incendebatur, ab aliis diligentibus abscondebatur, nullis contradicentibus oppugnabatur. sceleratiores uobis persecutionis partes transacta gentium persecutione dixit: Ecce uobis plenissimum documentum, quod christiano non liceat in pernicie aliena uersari. disciplinae autem huius initium Petro est constitutum, sicut scriptum est: percussit Petrus auriculam serui principis Iudaeorum et abscidit eam. dixitque illi Iesus: Petre, reconde gladium tuum in theca; qui enim gladio utitur, gladio morietur. onum? an praeter euangelium uos loqui arbitremini, si dixeritis: qui fuste usus fuerit, fuste morietur\'? date ergo ueniam, quia nec illos, a quibus Marculum praecipitatum esse querimini, potuerint prohibere maiores nostri. neque enim scriptum est in euangelio: qui aliquem praecipitauerit, praecipitio morietur\'. atque utinam, sicut illa uel falsa uel transacta sunt, sic istorum ligna cessarent! quamquam
Abbreviated transcription (Latin):
facta notissima uobis obesse nolitis. ubi accepistis
hanc formã: S: nimiũ suꝑbimꝰ. si de nobis succense¬
mꝰ. cũ adu̾sus ipsũ dñm uos falsum testimonium
dicere uideamꝰ. quandoquidem ipse eccłiam suam
ꝑ om̃sgentes et ꝓmisit & exhibuit: & uos contͣdicitis.
Hanc uͦ formã nec ab ipsis udeis ꝑ sequutorib accepi¬
stis. Illi enim ꝑsequuti sunt carnẽ ambulantis in
t̃ra: uos euangłium sedentis in cęlo. Qd̾ euangłium
mitius ꝑtulit seuientium regũ flaias. quã ur̃as pa¬
titur linguas. Nam illis incendentib unitas man¬
sit: uobis loquentibz manere ñ potuit. Qui uerba do¬
mini exusta cupiebant aboleri: ñ credebant posse lec¬
ta contemni. Ngͦ illi in euangłio exercerent flãmas
suas: si eis contra euangłium ꝓmitteretis linguas ur̃aᷤ.
In illa ꝑsequutione euangłium. xp̃i ab alus seuientibꝰ
querebatur. ab aliis metuentib ꝓdebatur. ab alus se¬

Expanded text:
facta notissima uobis obesse nolitis, ubi accepistis facta notissima uobis obesse nolitis, ubi accepistis hanc formam? sed nimium superbimus, si de nobis succensemus, cum aduersus ipsum dominum uos falsum testimonium dicere uideamus, quandoquidem ille ecclesiam suam per omnes gentes et promisit et exhibuit et uos contradicitis. hanc uero formam nec ab ipsis Iudaeis persecutoribus accepistis; illi enim persecuti sunt carnem ambulantis in terra, uos euangelium sedentis in caelo. quod euangelium mitius pertulit saeuientium regum flammas quam uestras patitur linguas; nam illis incendentibus unitas mansit, uobis loquentibus manere non potuit. qui uerba domini exusta cupiebant aboleri, non credebant posse lecta contemni. non ergo illi in euangelio exercerent flammas suas, si eis contra euangelium promitteretis linguas uestras. in illa persecutione euangelium Christi ab aliis saeuientibus quaerebatur, ab aliis metuentibus prodebatur, ab aliis e
Abbreviated transcription (Latin):
huic frat̃no sacrificio suꝑ quod respicit d̾s. inuidere
uos ꝑ calumnias ur̃as ostenditis. et si quando au¬
dieritis. a solis ortu usq ad occasum laudari nom̃
d̃ni. qd est uiuum sacrificium. de quo dicꝰtum ẽ. im¬
mola dõ sacrificiũ laudis: ita concidet uultus ur̃
ut illius homicide: S: quia uniuersũ orbem interi¬
mere ñ potestis. odio ipso rei tenemini. dicente ioħe.
Qui odit frẽm suum: homicida ẽ. Et utinã innocenᷤ
fr̃. in ur̃oꝵ potius circuncellionũ tela trucidandus.
quã in ur̃am lingua rebaptizandꝰ incurrat. Petił đ̾.
s moriendi xp̃ianis instituit. Nam si ita repugnan¬
tes diligeret: nollet ꝓ nobis occidi. Augr̃. Utinam
qđ ille diabolo suggerente ñ fecit. Uos autẽ cum ma¬
iores nr̃os etiam defunctos falso testimonio ꝑsequi¬
mini. ubi accepistis hanc formam: Quod nos igno¬
torũ criminib maculare conamini. cũ ur̃oꝵ mala

Expanded text:
huic fraterno sacrificio, super quod respicit deus, inuidere huic fraterno sacrificio, super quod respicit deus, inuidere uos per calumnias uestras ostenditis et, si quando audieritis a solis ortu usque ad occasum laudari nomen domini, quod est uiuum sacrificium de quo dictum est: immola deo sacrificium laudis, ita concidet uultus uester ut illius homicidae. sed quia uniuersum orbem interimere non potestis, odio ipso rei tenemini dicente Iohanne: qui odit fratrem suum homicida est. et utinam innocens frater in uestrorum potius circumcellionum tela trucidandus quam in uestram linguam rebaptizandus incurrat! Petilianussed moriendi christi- anis instituit. nam si ita repugnantes diligeret, nollet pro nobis occidi. Augustinus resquod ille diabolo suggerente non fecit. uos autem cum maiores nostros etiam defunctos falso testimonio persequimini, ubi accepistis hanc formam? quod nos ignotorum criminibus maculare conamini, cum uestrorum mala