comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pio nobis mortuus est mulco magis sanctificati
in sangniẽ ipĩꝰ liberabiu᷑ ꝑ illũ as ira ¶Canũs
pietatem et clemenciam cogitantes nõ acerbi
a deo nec duri nec in fouendis fũbus in humani
esse debem ꝰ sed dolere cũ dolentibus flere cum
flentibus et eos quantũ possumꝰ consilio nel au¬
uilio et solatio nr̃ẽ dilectoĩs enge̾ debemꝰ nec
ad eo ĩmittes et ꝑtinaces ad eoꝵ penitenciã R¬
cundendam nec iceꝵ soluti et faciles ad cõmuni¬
ab aduersario in acie nulu̾atus Inde diabolus
ne in totum pereat quẽ redenũt ¶ Cni de duobus
assistimꝰ in cuꝰ ꝓtibus stamꝰ uerũ ne diabolo
faueamꝰ ut ꝑimat et senuanimem fiẽm iacentẽ
sicut in enuangelio sacerdos et lenita y̾cereamꝰ
carissime huic autẽ untutem fr̃m minui aut mar¬
tinia deficere quod lapsis laxata sit penitenciã et
quod in penitentibus spes pacis ablata ¶ guanet
uere fidenciũ robur ĩmobile et apud timẽtes ac¬

Expanded text:
o nobis mortuus est, multo magis nunc justificati in sanguine illius liberabimur per illum ab ira . XIX. Cujus pietatem et clementiam cogitantes, non acerbi adeo nec duri, nec in fovendis fratribus inhumani esse debemus, sed dolere cum dolentibus et flere cum flentibus, et eos quantum possumus auxilio et solatio nostrae dilectionis erigere, nec adeo immites et pertinaces ad eorum poenitentiam retundendam, nec iterum soluti et faciles ad communiab adversario in acie vulneratus. Inde diabolus ne in totum pereat quem redemit. Cui de duobus assistimus, in cujus partibus stamus? Utrumne diabolo favemus ut perimat, et semianimem fratrem jacentem, sicut in Evangelio sacerdos et levites, praetericharissime, hinc aut virtutem fratrum minui aut martyria deficere quod lapsis laxata sit poenitentia, et quod poenitentibus spes pacis oblata. Manet vere fidentium robur immobile, et apud time
Abbreviated transcription (Latin):
inferos non est nec ad penitenciã quis a nõs
compelli põt si fructus uenitencie subtrahatur¬
¶ Si p̾liũ p̾uo benerit corroboratꝰ a nobis unne¬
niatur armatus ad p̾liũ ¶ Si uero ante p̾lium
infirmitas iusent cum solacio pacis et cõmuni¬
cacõ quonunꝰ si penitentiam plenã et iustam
pccoris inuenent tũc faatũ faciet quod a nobis fuit
hic statutũ ¶ Si bero uos aliquis. penitencie samu¬
lacoe̾ deluserit deus qui non deridet᷑ et qui cor hoie
iituet᷑ de huis que nos ninꝰ ꝑspeximius iudicet
et seruoꝵ sencentiam dñe emendes ¶ Mõs tamen

Expanded text:
inferos non est, nec ad poenitentiam quis a nobis inferos non est, nec ad poenitentiam quis a nobis compelli potest, si fructus poenitentiae subtrahatur. Si praelium prius venerit, corroboratus a nobis invenietur armatus ad praelium. Sinfirmitas urserit, cum solacio pacis et communicaturo quo minus si paenitentiam plenam et iustam peccatoris inuenerit, tunc ratum faciat quod a nobis fuerit hic statutum. si uero nos aliquis paenitentiae simulatione deluserit, Deus qui non deridetur et qui cor hominis intuetur de his quae nos minus perspeximus iudicet et seruorum sententiam Dominus emendet, dum tamen
Abbreviated transcription (Latin):
de dei clemencia ueniũt sed de phĩe durioris ꝙ̾sũp¬
cione descendut ¶ De moẜse legiiꝰ in seupturis
gelio suo dicit ¶ Estote misencordes sicut et pater.
medicus s male habentibꝰ quã põt excercere me¬
dicinã qui dicit ego solus sanos curo quibꝰ medi¬
gis se unanimes iacere eos quos ꝑsecucrẽ fimesta
sauciatos indemꝰ qui si in totũ mortui essent nũ¬
quã de eisdem post modũ et confessoies et marti¬
res fierent et quĩ est in illis quod cpenitencia se¬
quente euanestat ad fidem et ad uututem si quis
segiegatus ad gentiles se uias et secularia oꝑa cõ¬
idtat nel ad hereticos nel ad scismaticos eiectus ab
eccliã transeant ubi et occisus ꝓpt̾ nomẽ xp̃i yꝰ¬
modum fuerit extra eccliam conscitutꝰ et ab uni¬
tate acq caritate diuisus coronani an muorte non
poeit ¶ Et ideo placuit fras carissime exammatis
causis singuloꝵ libellatitis interim sacrificãtibꝰ
in exitu subuenne quia exhomologesis apud

Expanded text:
de Dei clementia veniunt, sed de philosophiae durioris praesumptione descendunt. De Moyse autem legimus in Scripturis s in Evangelio suo dicit: Estote misericordes, sicut et Pater medicus, sed male habentibus . Quam potest exercere medicinam qui dicit: Ego solos sanos curo, quibus medigis semianimes jacere eos quos persecutione funesta sauciatos videmus: qui si in totum mortui essent, numquam de eisdem postmodum et confessores et martyres fierent. Sed quoniam est in illis quod paenitentia sequente reualescat ad fidem et ad uirtutem de paensegregatus ad gentiles se uias et saecularia opera conuertat uel ad haereticos et schismaticos reiectus ab , ecclesia transeat, ubi etsi occisus propter nomen postmodum fuerit extra ecclesiam constitutus et ab unitate adque a caritate diuisus coronari in morte non poterit —: et ideo placuit frater carissime, examinaticausis singulorum, libellaticos interim admitti, sacrificatis in exitu subveniri: quia Exomologesis apud
Abbreviated transcription (Latin):
gare illos non delieti penitentia sed mortis uigentis
ad monicio compellt nec dignus est in morte obtue̾
solaciũ qui se non cogitauit esse moriturũ gid uero
ad nouatiam ꝑsonam ꝑtinet frat̾ carissime de quo
desiderasci scribi quam heresim introduxisset scias ĩ
pͦ loco nec curiosos esse debere quid ille doceat cũ fone
doceat ¶ Quisas ille est et qualistũꝙ est xp̃ia nus nõ
est qui in xp̃i eccbã non est iaccet scilicet philosophi¬
am acq eloquẽtiam /uam suꝑbis uocibꝰ predicet qͥ
nec fiaternam caritatem nec ecclesiasticã bnnitatem
tenuit eciam qui pͥus fuerat amisit nisi si ep̃us

Expanded text:
gare illos non delicti paeniteutia sed mortis urgentis gare illos non delicti paeniteutia sed mortis urgentis admonitio conpellit, nec dignus est ia morte accipere solacium qui se non cogitauit esse moriturum. Qvoa nero ad Nouatiani persanam pertinet, frater carissime, de quo desiderasti tibi seribi quam haeresim introduxisset, scias nos primo in loco nec curiosos esse debere quid ille doceat, cum foris doceat. quisque ille est et qualiscumque est, christianus non est qui in Christi ecclesia non est. iactet se licet et philosophiam uel eloquentiam suam superbis uocibus praedicet, qui nec fraternam caritatem nec ecclesiasticam unitatem tenuit etiam quod prius fuerat amisit nisi si epis
Abbreviated transcription (Latin):
panit hic dñs. carnalem pr̃ẽm et dei prĩs ecnam laigã¬
q pietatẽ ¶ ꝙ si iste in terris nequã pat̾ offensus gra¬
uiter a filio pccore et malo si tñ emidem postmodũ
uident reformatũ et depositio pͥonbus uite delictis
ad sobrios et bonos mores. et ad innocencie disciplinã
penitencie dolore correctũ gaudet et gratulat᷑ et sus¬
cepcũ quẽ ante eiecerat cũm uoco pat̾ne exultatois
amplectit᷑ ꝙͣto in agis bnus ille et berus patꝰ bonus
et pietas letat᷑ in penitencia filioꝵ suoꝵ nec iram pe¬
incentibus aut plangentibus et lamentantibꝰ nec
penã cõminat᷑ sed uemam magis et indulgenciam
plangit imẜcordiã prouocat ¶ Qui uero ꝑnitax et
suꝑbus est iram sibi et penam iudicii bemientis exag¬
gerat et idcuto fratꝰ carissime penitenciã nõ agentẽs
nec dolorem delutoꝵ suors toto corde et manifesta la¬
mentatoĩs sue confessiõe testantes. prohibendos omi¬
no censiumꝰ ab spe cõmunicatõis et pacis et sĩ in pi¬

Expanded text:
parat hic Dominus carnalem patrem et Dei patris aeternam largamque pietatem. quod si iste in terris nequam pater offensus grauiter a filio peccatore et malo, si tamen eundem postmodum uiderit reformatum et depositis prioris uitae delictis ad sobrios et bonos mores et ad innocentiae disciplinam paenitentiae dolore correctum, gaudet et gratulatur et susceptum quem ante proiecerat cum uoto paternae exultationis amplectitur: quanto magis unus ille et uerus pater bonus et pietas, laetatur in poenitentia filiorum suorum, nec jam poenitentibus aut plangentibus et lamentantibus poenam comminatur, sed veniam magis et indulgentiam plangit misericordiam provocat; qui pervicax et superbus est, iram sibi et poenam judicii venientis exaggerat. Et idcirco, frater charissime, poenitentiam non agentes, nec dolorem delictorum suorum toto corde et manifesta lamentationis suae professione testantes, prohibendos omnino censuimus a spe communicationis et pacis, si in
Abbreviated transcription (Latin):
et diaconi scripsissent eos in moderatos esse te ad cõnu¬
et hoc addidit qui si niiiũ ꝓperant habent in sua po¬
quod statuendum esset euca causam lapsoꝵ disculi¬
ut eum quies eis et transquillitas data esset et epos
in bnũ cõueniie indulgentia diuina ꝑmier̾e̾t tunc
cõmunicato et deliberato omiũ collato nõ consilio
statuerimꝰ quid fieri oporteret ¶Si quis uero ante cõ¬
siliũ nr̃m et ance sentenciã de om̃iũ nr̃m consilio
constitutam lapsis teniere ꝯmunicare uoliusset ip̃e
a cõmunicatoe abstineretur. quod eciam oomam ad¬
in eccłia eum cornelio iunctos plenissime scripsi ꝙ me
scuipsisse de coꝵ rescuptis potestis disnostere ¶ara
in eplã sua ita qosuerit quãꝙͣ nobis intam ingenti¬
negocio placeat et tu ip̃e tractatis pͥus esse ecclesiẽ

Expanded text:
et diacones scripsissent, eos immoderatos esse, et ad commuet diacones scripsissent, eos immoderatos esse, et ad commuet hoc addidi: « Qui si nimium properant, habent in sua poquod statuendum esset ut cum quies et tranquillitas data esset et episcopis in unum conuenire indulgentia diuina permitteret, tunc communicato et librato de omnium conlatione consilio statueremus quid fieri oporteret, si quis uero ante consilium nostrum et ante sententiam de omnium consilio statutam lapsis temere communicare uoluisset, ipse a communicatione abstineretur. Quod etiam in Ecclesia cum Cornelio junctos plenissime scripsi. Quod me scripsisse, de eorum rescripto poteris noscere: nam in epistola sua ita posuerunegotio placeat quod et tu ipse tractasti; prius Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
motus uideris nea apud te et ꝑsona et causa p̃gandi
est ne me aliquis eristimet a ꝓpoĩto meo leuit reces¬
sisse et cũ enuagelitũ uigorem pͦ. et int̾ inicia defen¬
derim pꝯmodum iudeai aĩm meũ in disciplia et ceͣ¬
sura flerisse ut hiis qui lidellis ꝯstiam suã maculaueñt
uel nefauda sacrifitia cõmiserint laxandam pacem pu¬
tauerim¶ Quod utͣꝙ non sine librata dui et ponderata
rõe ame factum est ¶ nam cum acres adhuc int̾ nos eẽt
et p̾liũ gloriosi certam̃s in ꝑsecutõem ferueret toto ħor¬
tatu et plano in impetũ milicum bires fuerant excitan¬
de et maxie lapsoꝵ mẽtes classico quodem nr̃e bocis a¬
mande ut penitencie uiam non solũ p̃cibus sed et la¬
mentacõdbus sequerentur ¶ Et qm̃ repetendi certanũ
et reparande salutis dabatur occasio ad confessionis po¬
cius ardorem et martun gliam nrie increpiti uociba
prouocarent᷑ ¶ Demq cum de quibusdam ad me pb̃rd

Expanded text:
motus uideris, mea apud te et persona et causa purganda motus uideris, mea apud te et persona et causa purganda est, ne me aliquis existimet a proposito meo leuiter recessisse, et cum euangelicum uigorem primo et inter initia defenderim, postmodum uidear animum meum a disciplina et cenpriore flexisse, ut his qui libellis conscientiam suam macvel nefanda sacrificia commiserint, laxandam pacem putaverim. Quod utrumque non sine librata diu et ponderata ratione a me factum est. IV. Nam cum acies adhuc inter manus esset, et praelium gloriosi certaminis in persecutione ferveret, toto hortatu et pleno impetu militum vires fuerant excitandae, et maxime lapsorum mentes classico quodam nostrae vocis animandae; ut poenitentiae viam non solum precibus et lamentationibus sequerentur, sed quoniam repetendi certaminis et reparandae salutis dabatur occasio, ad confessionis potius ardorem et martyrii gloriam nostris increpiti vocibus provocarentur. Denique cum de quibusdam ad me presbyteri
Abbreviated transcription (Latin):
aũtuũ nouatiam sicteno motũ nutare cepisse Quan
cã consilium et consensũ tuũ firut᷑ ad te sirisse de siae¬
rasti in lio lrĩa ut restriberem tibi quã geresim nõ¬
natians meroduxit ues cornelius qua õe tropł nno
et tritraficatis cõmunicet ¶ Quod quidem sipio sodlicitu¬
die fidei andie curas eius rey diuine ueritatẽ sollictꝰ
explorare Rephendenda non est intimore diuino stuatio
tenciam eplẽ tue nonaciam licteris post moteenl
cõmotũ illud plane frat̾ carissime pͦ in loco pono gra¬
neo suos et semee sup petium robusta stabilitaterõ¬
datos non dico auia leui sed nec uento et tome cõmone¬
rĩ ne amĩniꝰ dubius et incertus uariĩs opnno momo
uelut quibusd uentoꝵ incursantiũ flatibus frequet
agitet᷑ et appoito suo eum quadein lenitatis re p̾hensioe
mitetur ¶Euod n ͨ uel apud te nel apud quẽꝙͣ noua¬
ciam lĩẽ faciant ut desiderasti frat̾ racõom rey tibi bie¬
uit̾ exponam ¶ Et quidem p̾mũ qm̃ de meo quoq actu

Expanded text:
episse. Nam cum et consilium et consensum firmiter tuum ante fixisses, desiderasti in his litteris, ut rescriberem tibi quam haeresim Novatianus introduxisset, vel Cornelius qua ratione Trophimo et thurificatis communicet. Quod quidem si pro sollicitudine fidei anxie curas, et rei dubiae veritatem sollicitus exploras, reprehendenda non est, in timore divino aestuantis tentiam epistulae tuae Nouatiani litteris postmodum te esse commotum, illud, frater carissime, primo in loco pono graues uiros et semel super petram solida stabilitate fundatos non dico aura leui sed nec uento aut turbine commoueri, ne animus dubius et incertus uariis opinionibus uelut quibusdam uentorum incursantium flatibus frequenter agitetur et a proposito suo cum quadam leuitatis reprehensione mutetur. quod ne apud te uel apud quemquam Nouatiani litterae faciant, ut desiderasti, frater, rationem rei tibi breuiter exponam. et quidem primum, quoniam de meo quoque actu
Abbreviated transcription (Latin):
cas et laudabiles et testĩo sue p̾dicatoiõ illustres de eius
ordinacõe miserũt fcus est autem cornelius dei et xp̃i
plebis que tunc affuit suffiagio de sacerdotũ antiquor
et bonoꝵ uiroꝵ collegio cum nemo ante eẽt sc̃us cũ eet
fabiam locus idẽ cũ eũ locus petri et cathedra sacerdota¬
lis uacaret ¶ Quo occupato et dei bolmitate acq om̃ñ
nr̃m consensione firmato quisquis iam ep̃us fieri nolu¬
fuerit mltum de se iactans et sibi plurinũ lindicans
ꝙ epost unũ qui solus esse debeat factus est non ia sedue
ille s nullus est¶ Tũc deinꝙ post epãcum non exambitiõ
nec extortũ sed de dei qui sacerdotes facit uolmmieate sus¬
ceptũ quanta in ip̃o suscepto epatu suo uitus quantũ
robur animi qualis fumitas fidei quod simplicicorde et
ꝓspicere penitus et laudare debemꝰ sedisset merepidũ

Expanded text:
cas et laudabiles et testimonio suae praedicationis illustres de ejus cas et laudabiles et testimonio suae praedicationis illustres de ejus ordinatione miserunt. Factus est autem Cornelius episcopus deplebis quae tunc adfuit suffragio, et de sacerdotum antiquorum et bonorum virorum collegio: cum nemo ante se factus esset, cum Fabiani locus, id est cum locus Petri et gradus cathedrae sacerdotalis vacaret. Quo occupato de Dei voluntate, atque omnium nostrum consensione firmato, quisquis jam episcopus fieri volufuerit, multum de se licet jactans, et sibi plurimum vindicans,quis post unum qui solus esse debeat factus est, non jam secundus ille, sed nullus est. IX. Tum deinde post episcopatum non exambitum, nec extortum, sed de Dei, qui sacerdotes facit, voluntate susceptum, quanta in ipso suscepto episcopatu suo virtus, quantum robur animi, qualis firmitas fidei, quod nos simplici corde et perspicere penitus et laudare debemus, sedisse intrepidum
Abbreviated transcription (Latin):
cornelii college nrĩ ut corneliũ nobistũ uerius noue¬
ris non de malignors et detrahenciũ mendacio ses de
clesie cius item cũ sacerdocibus cunctis laudabili piedi¬
cacõẽ cõmendat ¶ Non iste ad epãtum subito pueme sed
p omĩa eccłiastita efficia promotus de diuinis adm̃stra¬
cionibus dñm sepe promentꝰ ad sacerdocii sublue fa¬
stigid cuctis Religionis gradibus ascendit ¶ Tuẽ dem¬
de epatum ip̃m nec postulauit. nec boliue net ut ce¬
teri quos arrogantie et suꝑbie sue tumor inflat inua¬
sit sed quietus aliis et modestus et quales esse consueniũ
qui ad hunc locũ diuinitꝰ eligunt᷑ pro pudore bngĩtatis¬
et cotiencie sue et pro humilitate ingenii ut ep̃ns fie¬
ret meruie ¶ Sed ip̃e non passus est ut ep̃atũ nõ coactus
ercipet et scũs est epus a plurimis collegis nostus qui
tunt in uibe Rme aderant qui ad nos licteras honorifi¬

Expanded text:
ssime, ad personam Cornelii collegae nostri: ut Cornelium nobiscum verius novessime, ad personam Cornelii collegae nostri: ut Cornelium nobiscum verius noveris, non de malignorum et detrahentium mendacio, sed de clesiae ejus, item consacerdotibus cunctis laudabili praedicatione commendat, non iste ad episcopatum subito pervenit; sed per omnia ecclesiastica officia promotus, et in divinis administrationibus Dominum saepe promeritus ad sacerdotii sublime fastigium cunctis religionis gradibus ascendit. tunc deinde episcopatum ipsum nec postulauit nec uoluit, nec ut ceteri quos adrogantiae et superbiae suae tumor inflat inuasit, sed quietus alias et modestus et quales esse consuerunt qui ad hunc locum diuinitus eliguntur, pro pudore uirginalis continentiae suae et pro humilitate ingenitae siret; sed ipse vim passus est ut episcopatum coactus exciperet. Et factus est episcopus a plurimis collegis nostris, qui tunc in urbe Roma aderant, qui ad nos litteras honorifi
Abbreviated transcription (Latin):
capita conserpta ẜunt ac si minuo sufficions ep̃oꝵ nui¬
erpsimꝰ ad corneliũ collegam nr̃m qui et ip̃e enm
plut muis coepĩs habito consilio in eadem nobistu
fenitencia pari grauitate et salubn modeutoe cosen¬
sit de quo tibi neccesse nos fuit saibere ut stias me
aisse qñ et hoc erat unde non tm̃ indulgoncia ses̃
et ccornam lapsuo acciperet ¶ Moset Eñ sicut cotdea᷑
coentordia et colligende fraterutatio ac medendi uul¬
neris stilitas exigebat neccessitati tempoꝵe suctuou¬
isse et saluti multo ꝑromidendũ putate et mne
ab hus non recedere ¶ Que semee in consilio nr̃o ⁊
cb̃i codlacõe placuerunt ꝙͣuis multa multoꝵ uocił
bentilent᷑ et in mẽdacia adu̾sus saicerdotes dei de di¬
aboli ore piolata/ ad rũpendam catholic̃e unitatis cõ¬
cordiam ubiꝙ Iactent᷑ te tñ oporeet ut bonũ siẽm acp
bnanmẽ consacerdotem non que maligmi atꝙr apo¬
state dicũe facile susciꝑe sed quid college tui mode

Expanded text:
capita conscripta sunt. Ac si minus sufficiens episcoporuscripsimus ad Cornelium collegam nostrum, qui et ipse cum plurimis coepiscopis habito concilio in eandem nobiscum sententiam pari grauitate et salubri moderatione consensit. De quo tibi necesse nunc fuit scribere, ut scias me asse, quando adhuc erat unde non tantum indulgentiam, sed et coronam lapsus acciperet: postea tamen, sicut collegii concordia et colligendae fraternitatis ac medendi vulneris utilitas exigebat, necessitati temporum succubuisse, et saluti multorum providendum putasse; et nunc ab his non recedere, quae semel in concilio nostro de communi collatione placuerunt, quamvis multa multorum vocibus ventilentur, et mendacia adversus sacerdotes Dei de diaboli ore prolata, ad rumpendam catholicae unitatis concordiam ubique jactentur. Sed te oportet, ut bonum fratrem atque unanimem consacerdotem, non quid maligni atque apostatae dicant facile suscipere; sed quid collegae tui modes
Abbreviated transcription (Latin):
sicteras tuas pͥmas frater cabissime conco Diam
cossegri sacerdotalis firmter optinẽtes et cathosice fide
adsierentes qui buo significasti te. cũ nouatiano non do¬
municare sed seꝯui consiliũ nr̃m et cum cornelio e p̃õ
nro dnũ tenete consiliũ ¶ ecmpsisti eciã ut e bempcũ¬

Expanded text:
itteras tuas, frater charissime, concordiam collegii sacerdotalis firmiter obtinentes, et catholicae Ecclesiae cohaerentes: quibus significasti cum Novatiano te non communicare, sed sequi consilium nostrum, et cum Cornelio coepiscopo nostro unum tenere consensum. Scripsisti etiam, ut exemplu
Abbreviated transcription (French):
est as monne mt ꝯsouoses confesores et martnes de puta¬
et iti in iist feretientis ustores qui cornelũs idistum educta
frre iesistentẽ et minas et cruciatus et tormenta fidio.
nest agne torrerẽt ues quos et in audito genere penant
ꝓnotegentia et domtas saceidotũ que sienboliues ftũ

Expanded text:
s deputaet tyranni ferocientis ultores, qui Cornelium aduersus edicta feralia resistentem et minas et cruciatus et tormenta fidei uuel igne torrerent uel quolibet inaudito genere poenarum protegentis et bonitas sacerdotem
Abbreviated transcription (Latin):
nos transferre ei hic quod sibi ad uictũ et bestitũ nccii
fuerit accipere, nec alios extra ecclesiam mortalia do¬
cere. s ip̃e salutaria in ecclesia distere abitote filii carͣ¬

Expanded text:
nos transferre et hic quod sibi ad luctum adque ad uestitum nnos transferre et hic quod sibi ad luctum adque ad uestitum necessarium fuerit accipere, nec alios extra ecclesiam mortalia docere, sed ipse salutaria in ecclesia discere. opto te, fili car
Abbreviated transcription (Latin):
institutoem̃ dei erudiens ⁊ docens quẽadmodũ masculꝰ
frangat᷑ in feminãsexus arte muret᷑. et drabolo diuinũ
plasma maculãti per cormuptiatq eueriũ nati corporis
delicca placeat᷑ ꝙ si peruriã talis et necessitatẽ pauptate
obtendis potes inter ceteros qui eccĩe alimẽtis sustiue̾t᷑
hui quoq necessitas adiuuati si tñ contentꝰ sit fruga
catis cesset qñ hoc non nobis s s̾ prestet Ceterũ ꝙ̃tũ uult
inde acquirat qualie questus ẽ qui de quiuio abrahã
et ysaat ⁊ iacob honuẽe rapit et male ai peruiciose in sac¬
culo saginatos ad eterne fams ac sitis supplitia deducie er
ideo ꝙtũ potes ab hac eum prauitate et decore aduĩam ĩuo¬
cencie atq spem iute eterue renoca ut sit contentꝰ ecciẽ
sumptib paitiorib quide sed salutarib quod si illi ecciã
nõ sufficit et laborantib prestet alimenta pocerit se ad

Expanded text:
constitutionem Dei erudiens et docens, quemadmodum masculus constitutionem Dei erudiens et docens, quemadmodum masculus frangatur in feminam, et sexus arte mutetur, et diabolo divinum plasma maculanti per corrupti atque enervati corporis delicta placeatur. Quod si penuriam talis et necessitatem paupertatis obtendit, potest inter caeteros qui Ecclesiae alimentis sustinentur, hujus quoque necessitas adjuvari: si tamen contentus sit frugalcatis cesset, inde quaerat, qualis quaestus est qui de conuiuio Abraham et Isaac et Iacob homines rapit et male ac perniciose in saeculo saginatos ad aeternae famis ac sitis supplicia deducit. et ideo quantum potes ab hac eum prauitate et dedecore ad uiam innocentiae adque ad spem uitae suae reuoca, ut sit contentus ecclesiae sumptibus parcioribus quidem sed salutaribus. quod si illic ecclesia non sufficit ut laborantibus praestet alimenta, poterit se ad
Abbreviated transcription (Latin):
Iprianus eueratio fratu salutẽ pro dilectione
tua ⁊ uerecundia nuitua consulendium mẽ
exastimasti frater caussime quid mͥ uideate
de liystrione quoda qui apud uos ꝯstitutꝰ in eiusdema
tis sue adhuc dedecore perfeuerat et magĩ et doctor
non erudiendore s perdendorũ pueroꝵ id quod male
didiscit ceteris quoq insiuuat antalis debeat ꝯĩcare
nobiscũ quod puto ego nec maiestati diuine nec eu¬
uãgelice distipliue corignere ut pudor ⁊ houor eccĩẽ
tam turpi et infami contagione fedecur. nã cũ in
lege prohibeant᷑ uiri induere uuiliebrem uestem
et maledicti huiusmodi iudicent᷑. ꝙͣto maioris ẽ
c̾uũs non tm̃ muliebria induuuẽta accipere s et
gestus quoq turpes ⁊ molles et muliebres magi
terio impudice artis exp̾rere nec excuset se ip̃e¬
quisquã si aut a theatro ip̃e cessau̾it cũ tñ ceteros hos
docedlt non potest iuderi cessasse/ qui uicarios subfi¬
cuit et qui prose uno succedaneos pluies suggerit cõtra

Expanded text:
prianus Euchratio fratri salutem. Pro dilectione mutua et verecundia tua, consulendum me existimasti, frater charissime, quid mihi videatur de histrione quodam, qui, apud vos constitutus, in ejusdem adhuc artis suae dedecore perseverat, et magister et doctor non erudiendorum sed perdendorum puerorum, id quod male didicit caeteris quoque insinuat, an talis debeat communicare nobiscum. Quod puto ego nec majestati divinae nec evangelicae disciplinae congruere, ut pudor et honor Ecclesiae tam turpi et infami contagione foedetur. Nam, cum in Lege prohibeantur viri induere muliebrem vestem et maledicti ejusmodi judicentur, quanto majoris est criminis, non tantum muliebria indumenta accipere, sed et gestus quoque turpes et molles et muliebres magiterio impudicae artis exprimere? Nec excuset se quisquam, si a theatro ipse cessaverit, cum tamen hoc caeteros doceat. Non potest enim videri cessasse, qui vicarios substituit, et qui pro se uno plures succidaneos suggerit, contra
Abbreviated transcription (Latin):
manifesti suit in uob̾. Sic ꝓbantur fideles. sic ꝑfidi de¬
tegunt᷑. sic & aute uidicii diem hic quoq iam iustorũ
atq inuistoꝵ anime diuidunt᷑. & a frum̃to paleẽ se-¬
parant᷑. Hii sunt qͥ se ultro apd̃ temerarios conuenas
sine diuina dispositione p̃ficiunt. qͥ se p̾positos sine ulla

Expanded text:
manifesti sint in uobis. sic probantur fideles, sic perfidi demanifesti sint in uobis. sic probantur fideles, sic perfidi deteguntur, sic et ante iudicii diem hic quoque iam iustorum adque iniustorum animae diuiduntur et a frumento paleae separantur. hinc sunt qui se ultrosine divina dispositione praeficiunt, qui, se praepositos sine ulla
Abbreviated transcription (Latin):
separant᷑: ne columbas nec oues xp̃i seuicia sua & uenena¬
ta contagione predentur. Coherere & coniungi ñ pot̃.
amaritudo cũ dulcedine. caligo cũ lumine: pluia
cũ serenitate. pugna cũ pace. cũ fecunditate sterilitas:
cũ fontib siccitas: cũ tranqͥllitate tempestas. N emo exi¬
stimẽt bonos de eccła posse disced̾e. Triticũ non rapit
uentꝰ: nec arborẽ solida radice fundatã ꝓcella subũtit.
Inanes palẽẽ tempestate iactantur: inualide arbores
turbinis incursione euertunt᷑. hos execratur & ꝑcutit
Si enĩ fuissent ex nob̾: mansissent nob̾cũ. Hinc hereses
facte sunt frequent̃ & sunt. dũ ꝑuersa mens ñ habet
pacem. dũ ꝑfidia discordans ñ tenet unitatẽ. Fieri uͦ hec
dñs ꝑmittit & patitur. manente ꝓprie libertatis arbitͥo:
ut dũ corda & m̃tes nras ueritatis discrimen ȩxaminat.
ꝓbatoꝵ. fides integra manifesta luce clarescat. E apłm¬
p̃monet sp̃c sc̃s & dic̃. Oportet & hereses ẽẽ: ut ꝓbati

Expanded text:
separantur, ne columbas, ne oues Christi saeua sua et uenenata contagione praedentur. cohaerere et coniungi non potest amaritudo cum dulcedine, caligo cum lumine, pluuia cum serenitate, pugna cum pace, cum fecunditate sterilitas, cum fontibus siccitas, cum tranquillitate tempestas. nemo existimet bonos de ecclesia posse discedere: triticum non rapit uentus nec arborem solida radice fundatam procella subuertit: inanes paleae tempestate iactantur, inualidae arbores turbinis incursione uertuntur. hos execratur et percutsi enim fuissent ex nobis, mansissent nobiscum. Hinc haereses et factae sunt frequenter et fiunt, dum peruersa mens non habet pacem, dum perfidia discordans non tenet unitatem. fieri uero haec Dominus permittit et patitur manente propriae libertatis arbitrio, ut dum corda et mentes nostras ueritatis discrimen examinat, probatorum fides integra manifesta luce clarescat. per appiritus sanctus et dicit: oportet et haereses esse, ut probati
Abbreviated transcription (Latin):
suos dici d̃s uoluit & audiri. s q̃nto maiora sunt
que filius loquit᷑. que dĩ sermo qui in ꝓpħis fuit ꝓpria
uoce testatur: ñ iam mandans ut paretur uenienti
uia. s ipse ueniens & uã nob̾ aꝑiens & ostendens.
ut qui in tenebris mortis errantes imꝑuidi & ceci prius

Expanded text:
suos dici Deus uoluit et audiri: sed quanto maiora sunt suos dici Deus uoluit et audiri: sed quanto maiora sunt quae filius loquitur, quae Dei sermo qui in prophetis fuit propria uoce testatur non iam mandans ut paretur uenienti uia sed ipse ueniens et uiam nobis aperiens et ostendens, ut qui in tenebris mortis errantes inprouidi et caeci prius
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑiant ei. Deati seruulli: qͦs adueniens dñs inuen̾it
ugilantes. Accinctos nos ẽẽ oportet: ne cũ expectati¬
onis dies uen̾it. impeditos & implicitos app̃hendat.¬
Luceat in bonis oꝑib nr̃m lum̃ & fulgeat: ut ipsũ nos
ad lucẽ claritatis et̾nȩ de hac scłi nocte ꝑducat. E x¬
pectemꝰ solliciti semꝑ & cauti aduentũ dnĩ repenti¬
nũ: ut q̃ndo ille pulsauĩt. eiugilet fides nr̃a. ingi¬
lantiȩ p̾miũ de dno receptura: Sihec mandata seruen¬
tur. si hec monita & p̾cepta teneant᷑: oppͥmi dormi¬
entes diabolo fallente ñ possumꝰ. serui uigiles xp̃o
uuangłica p̾cepta fr̃s dilectissimi. dm̃ca.¬
nichil sunt aliud. quã magist̾ĩa diuina:
fundam̃ta edificandȩ spei. firma menta
corroborandȩ fidĩ. nutrim̃ta fouendi cordis. guberna¬
cula dirigendi itineris: p̃sidia obtinendȩ salutis.
Que dũ dociles credentiũ mentes in t̾ris instruunt:
ad celestia regna ꝑducunt. Multa ꝑ ꝓpħas seruos

Expanded text:
iant ei. Beati servi quos adveniens Dominus invenerit vigilantes . Accinctos nos esse oportet, ne, cum expeditionis dies venerit, impeditos nos et implicitos appluceat in bonis operibus nostrum lumen et fulgeat, ut ipsum nos ad lucem claritatis aeternae de hac saeculi nocte perducat. expectemus solliciti semper et cauti aduentum Domini repentinum, ut quando ille pulsauerit, euigilet fides nostra uigilantiae praemium de Domino receptura. si haec mandata seruentur, si haec monita et praecepta teneantur,. opprimi dormientes diabolo fallente non possumus, serui uigiles Christo Euangelica praecepta, fratres dilectissimi, nihil sunt aliud quam magisteria diuina, fundamenta aedificandae spei, firmamenta conroborandae fidei, nutrimenta fouendi cordis, gubernacula dirigendi itineris, praesidia obtinendae salutis, quae dum docibiles credentium mentes in terris instruunt, ad caelestia regna perducunt. multa et per prophetas seruos
Abbreviated transcription (Latin):
impietas. suꝑbia inflat. discordia exasꝑat. ira p̾cipitat.
Non tñ nos moueat aut turpet multoꝵ mina & ab rup¬
ta ꝑfidia. s potiꝰ fidem nrãm p̃nunciatȩ rei ueritati cor¬
roboret. Ut quidam tales ẽẽ ceperunt. quia hec ante pre¬
dicta sunt: ita cet̾i fr̾s ab eiꝰmodi caueant: quia & ante
p̃dicta sunt instruente dño & dicente. Uos aũ cauete. Ecce

Expanded text:
inpietas, superbia inflat, discordia exasperat, ira praecipitat. inpietas, superbia inflat, discordia exasperat, ira praecipitat. Non tamen nos moueat aut turbet multorum nimia et abrupta perfidia, sed potius fidem nostram praenuntiatae rei ueritate corroboret. ut quidam tales esse coeperunt, quia haec ante praedicta sunt, ita ceteri fratres ab eiusmodi caueant, quia et haec ante praedicta sunt instruente Domino et dicente: uos autem cauete, ecce
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃o In nouissimis inqͥt dieb aderunt tempora molesta.
Frunt homines sibi placentes. suꝑbi. tumidi. cupidi. blas
tione. sine fed̾e. delatores. incontinentes. immites. bonũ
ñ amantes. ꝓditores. ꝓcaces. stũpore inflati. uoluptates
magis quã dm̃ diligentes. habentes deformationẽ religio¬
ms. urtutẽ aũ eiꝰ abnegantes. E x his sunt qui repunt
in domos uiduarũ. & p̾dantur mulierculas honeratas
peccatis. que ducunt᷑ uariis desideriis: semꝑ discentes & ñꝙͣ
ad scientiã ueritatis ꝑuenientes. Et quomͦ iamnes & mani¬
bres restiterunt moysi: sic & hii resistent ueritati. S ñ
ꝓficient plurimũ. Imꝑitia eñ eoꝵ manifesta erit om̃ib.
sic̃ & illoꝵ fuit. Adimplent᷑ quecũq p̾dicta st̃: & appro¬
pinquante scłi fine. hominũ parit̾ ac tempoꝵ ꝓbatione
uenerunt. Magis ac magis adu̾sario seuiente error fallit.
extollit stupor. liuor incendit. cupiditas excecat. depͣuat

Expanded text:
cto: in nouissimis, inquit, diebus aderunt tempora molesta, erunt homines sibi placentes, superbi, tumidi, cupidi, blasptu, sine foedere, delatores, incontinentes, inmites, bonum non amantes, proditores, procaces, stupore inflati, uoluptates magis quam Deum diligentes, habentes deformationem religionis, uirtutem autem eius abnegantes. ex his sunt qui repunt in domos et praedantur mulierculas oneratas peccatis quae ducuntur uariis desideriis, semper discentes et numquam ad scientiam ueritatis peruenientes. et quomodo Iannes et Mambres restiterunt Moysi, sic et hi resistunt ueritati, sed non proficient plurimum. imperitia enim eorum manifesta erit omnibus, sicut et illorum fuit. adimplentur quaecumque praedicta sunt et adpropinquante iam saeculi fine hominum pariter ac temporum probatione uenerunt. magis ac magis aduersario saeuiente error fallit, extollit stupor, liuor incendit, cupiditas excaecat, deprauat
Abbreviated transcription (Latin):
& ex tota uirtute ur̃a. Et it̾um apd̾ salomonẽ. Uasa
figuli ꝓbat fornax: & homines iustos tẽptatio tͥbula¬
tionis. P aulus quoq paria testatur dicens. Głamur in
spe claritatis d̾i. Non solũ aũ. s & głamur in p̾ssuris.
scientes qm p̾ssura tolerantiã oꝑat᷑. tolerantia autem
ꝓbationẽ. ꝓbatio uͦ spem. spes autẽ ñ confundit: quia
dilectio d̾i infusa ẽ. in cordib nr̃is ꝑ sp̃m scm qͥ datus ẽ.¬
rari ardorẽ accidentẽ uob̃. qͥ ad tẽptationem ur̾am fit.

Expanded text:
irtute vestra . Et iterum apud Salomonem: Vasa figuli probat fornax, et homines justos tentatio tribulationis . Paulus quoque paria testatur ac loquitur dicens: Gloriamur in spe claritatis Dei; non solum autem, sed et gloriamur in pressuris, scientes quoniam pressura tolerantiam operatur, tolerantia autem probationem, probatio autem spem: spes autem non confundit, quia dilectio Dei infusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum rari ardorem accidentem vobis, qui ad tentationem vestram fit;
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ pꝰ qm stabilis in signo alleuatis ugit᷑ manib ꝑ seuera¬
uit. Et factũ ẽ inqͥt cũ leuabat manꝰ moyses: p̃ualebat
isrł. Ubi aũ sũmittebat manꝰ: inualescebat amalech.
Et accepto lapide supposuert̃ ei & sedebat suꝑ eũ: & ãa¬
ron & hur sustinebant manꝰ eiꝰ hinc & inde. Et facte st̃
manꝰ moysi stabiles usq ad solis occasũ: & fugauit iħc
amalech. & omnẽ ppłm eiꝰ. Et dix̃ dñs ad moysen. Seribe
hoc ut sit in memoria & in libro. & da in aures iħu. qm
deletione deleã memoriã amalech de subcelo. UiIIIi.
Adhoc p̾ssuras & tͥbulationes fieri ut ꝓbem᷑. in deutero¬
nomio. Temptat uos dñs ds̃ ur̃. ũ sciat si diligitis do

Expanded text:
m stabilis et in signo adleuatis iugiter manibus perseuerauit. et factum est, inquit, cum leuabat manus Moyses, praeualebat Israel: ubi autem submiserat manus, inualescebat Amalech. et accepto lapide subposuerunt sub eo, et sedebat super eum. et Aaron et Ur sustinebant manus eius hinc et inde: et factae sunt manus Moysi stabiles usque in occasum solis. et fugauit Iesus Amalech et omnem populum eius. et dixit Dominus ad Moysen: scribe hoc, ut sit memoriale in libro, et da in aures Iesu, quoniam deletione deleam memoriam Amalech de sub caelo. AD HOC PRESSVRAS ET PERSECVTIONES FIERI VT PROBEMVR. In Deuteronomi
Abbreviated transcription (Latin):
discordiȩ. nec passione purgat᷑. Esse martyr ñ pot̃. qͥ in
eccła non ẽ. Ad regnũ ꝑuenire non pot̾it: qui eam que
regnatura ẽ. derelinquit. Sacem. xp̃c nob̃ dedit. concon¬
des atq unanimes ẽẽ p̃cepit. dilectionis & caritatis.
federa incorrupta atq inuiolata seruari mandauit:
E xhibere se ñ pot̾. martirẽ: qui fr̃nam ñ tenuit carita
tem. Docet hoc & contestatur paulus apłs dicens. Et si
habuero fidem ita ut montes transferã. caritatẽ autẽ
ñ habeam: nichil sũ. Et si in cibos pauꝑum distribu¬
ero omĩa mea. & si tradidero corpꝰmeũ ut ardeam.
caritatẽ aũ ñ habeam: nichil ꝓficio. Caritas magna

Expanded text:
discordiae nec passione purgatur. esse martyr non potest qui in discordiae nec passione purgatur. esse martyr non potest qui in ecclesia non eat: ad regnum peruenire non poterit qui eam quae regnatura est dereliquit. pacem nobis Christus dedit, concordes adque unanimes esse praecepit, dilectionis et caritatis foedera incorrupta adque inuiolata mandauit: exhibere se non potest martyrem qui fraternam non tenuit carittem. Docet hoc et contestatur Paulus apostolus dicens: Et si habuero fidem ita ut montes transferam, charitatem autem non habeam, nihil sum. Et si in cibos pauperum distribuero omnia mea, et si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
trib unaninit̃ orantib quã cũ dissidentib pluriis.
plusq impetrare posse paucoꝵ concordi p̾ce. quã discor¬
diosa oratione multoꝵ. Idõ & cũ orandi legẽ cdaret.
addidit dicens. Et cũ steteritis ad orationem. remittite
siquid habetis adu̾sus aliquẽ: ut & pat̾ ur̃ quun celis
ẽ remittat uob̾ peccata. Et ad sacrificiũ cũ dissensione
uenientẽ reuocat ab altari. & iubet pͥus reconciliare cũ fr̃e.
tẽ cũ pace redeuntẽ dnõ munꝰ offerre: qͥa nec ad cam mu-¬
cũ fr̃ẽ pacẽ ꝑ ⁊eli discordiã ñ habebat. Quã sibi gͥ pacẽ
ꝓmittunt. inimici fr̃m: Que sacrificia celebrare se cre¬
dunt emuli sacerdotũ: An secũ eẽ xp̃m cũ collecti
fueriit opinant᷑. qui extͣ xp̃i eccłam colliguntur:
Lales etiã si occisi in confessione nominis fueruit: macła
ista nec sanguine abluit᷑. In expiabilis & grauis culpa

Expanded text:
tribus unanimiter orantibus quam cum dissidentibus plurimis, tribus unanimiter orantibus quam cum dissidentibus plurimis, plusque impetrari posse paucorum concordi prece quam discordiosa oratione multorum. XIII. Ideo et cum orandi legem daret, addidit dicens: Et cum steteritis ad orationem, remittite si quid habetis adversus aliquem, ut et Pater vester qui in coelis est remittat vobis peccata . Et ad sacrificium cum dissensione venientem revocat ab altari, et jubet prius concordare cum fratre, tunc cum pace redeuntem Deo munus offerre , quia nec ad Cain mucum fratre pacem per zeli discordiam non habebat. Quam sibi igitur pacem promittunt inimici fratrum, quae sacrificia celebrare se credunt aemuli sacerdotum? An secum esse Christum cum collecti fuerint, opinantur qui extra Christi ecclesiam colliguntur? Tales etiam si occisi in confessione nominis fuerint, macula ista nec sanguine abluitur: inexpiabilis et grauis culpa
Abbreviated transcription (Latin):
tres collecti in nomine meo: ego inqͥt cũ eis sũ. Cũ sim¬
plicib scilicet atq paccatis. cũ dm̃ tim̃tib & dĩ p̾ceptã
seruantib Cũ his duob uł trib licet eẽ se dix̃: quomͦ
ce cũ trib pueris in camino ignis fuit. Et quia in dm̃ sim¬
plices atq int̾ se unanimes ꝑmanebant: flaminis am¬
bientib medios spũ roris animauit. Quomͦ apł̃is duob
in custodia clausis. quia simplices. quia unannes erant:
ipse affuit resolutis carceris claustris. ut uerbũ qͦd fide¬
lit̾ p̃dicabant multitudini traderent. ad forũ rursus
imposuit. Quando gͦ in p̃ceptis suis ponit & dicit.
ubi fuerint duo aut tres collecti in nomine meo ego
cũ eis sũ: ñ homines ab eccła diuidit. qͥ instituit &
sec̃ ecclam. s exꝓbrans discordiã ꝑfidis & fidelib pacẽ
sua uoce cõmendans. ostendit magis eẽ se cũ duob aut

Expanded text:
tres collecti in nomine meo, ego, inquit, cum eis sum, cum simtres collecti in nomine meo, ego, inquit, cum eis sum, cum simplicibus scilicet atque pacatis, cum Deum timentibus et Dei praecepta servantibus. Cum his duobus vel tribus licet esse se dixit, quomodo et cum tribus pueris in camino ignis fuit , et quia in Deum simplices atque inter se unanimes permanebant, flammis ambientibus medios spiritu roris animavit. Quomodo Apostolis duobus in custodia clausis , quia simplices, quia unanimes erant, ipse adfuit, ipse, resolutis carceris claustris, ut verbum quod fideliter praedicabant multitudini traderent, ad forum rursus imposuit. Quando ergo in praeceptis suis ponit et dicit: Ubi fuerint duo aut tres collecti in nomine meo, ego cum eis sum, non homines ab Ecclesia dividit qui instituit et fecit Ecclesiam, sed exprobrans discordiam perfidis, et fidelibus pacem sua voce commendans, ostendit magis esse secum duobus aut
Abbreviated transcription (Latin):
Ubicũq enĩ fuerint duo aut tres collecti in nomine meo.¬
ego cũ eis sũ: ostendens ñ multitudini s uranimitati
dep̃cantiũ plurimũ tribui. Si duob inqͥt ex uob̾ conue¬
nerit in t̾ra. Unaminitatẽ pͥus posuit. concordiã pacis
ante p̾misit: ut conueniat nob̾ fidelit̾ & firmit̾ docuit.
Quomͦ aũ pot̃. ei cũ aliquo conuenire. cui ñ corꝑe ipsiꝰ
eccłe. & cũ uniu̾sa fr̾nitate ñ conuenit: Quomͦ posst̃
duo aut tres in nomine xp̃i colligi. qͦs constet a xp̃o
& ab eiꝰ eugło separari: Non enĩ nos ab illis: s illi
a nob̾ recesserunt. Et cũ bereses & scismata pꝰmodũ
nata sint dũ conuenticła sibi diu̾sa constituunt: ueritatis
qͦd mandauit & monuit. duo aut tres licet collecti unani¬
mit̾ orauerint. duo aut tres licet sint: impetrare possunt
de dĩ maiestate qͦd postulant. Ubicũq suerint duo aut

Expanded text:
Ubicumque enim fuerint duo aut tres collecti in nomine meoUbicumque enim fuerint duo aut tres collecti in nomine meoego cum eis sum, ostendens non multitudini sed unanimitati deprecantium plurimum tribui. siduobus, inquit, ex uobis conuenerit in terra: unanimitatem prius posuit, concordiam pacis ante praemisit: ut conueniat nobis, fideliter et firmiter docuit. quomodo autem potest ei cum aliquo conuenire, cui cum corpore ipsius ecclesiae et cum uniuersa fraternitate non conuenit? quomodo possunt duo aut tres in nomine Christi colligi quos constet a Christo et ab eius euangelio separari ? non enim nos ab illis, sed illi a nobis recesserunt et cum haereses et schismata postmodum nata sint, dum conuenticula sibi diuersa constituunt, ueritquod mandavit et monuit, duo aut tres licet, collecti unanimiter oraverint, duo aut tres licet sint, impetrare possint de Dei majestate quod postulant. Ubicumque fuerint duo aut
Abbreviated transcription (Latin):
possunt aquã portare. Quando aliud baptisma p̾t̾
unũ ẽẽ. non possit. baptizare se posse opinant᷑. uitȩ
fonte deserto: uitalis & salutaris aquȩ grãm polli¬
centur. Non abluunt᷑ illic homines. s potiꝰ sordidant᷑
nec purgantur delicta s cumulant᷑. Non dõ natiuitas illa:
s diabolo filios generat. E mendatiũ nati: ueritatis ꝓ¬
missa ñ capiunt. De ꝑfidia ꝓcreati: fid̃i grãm ꝑdunt
Ad pacis p̾mium uenire ñ possunt: qͥ pacẽ dnĩ discordiȩ
furore ruperunt. Nec se quidã uana interp̃tatione decipi-¬
unt. qͦd dixĩt dñs. Ubicũq fuerint duo aut tres collecti
in nomine meo: ego cũ illis sũ. Corruptores eugłii atq
int̾pretes falsi extrema ponunt: & suꝑiora p̾tereunt.
Partis memores: & partẽ subdole compͥmentes. Ut ipsi
ab eccła scissi sunt: ita capituli uniꝰ sententiã scindunt.
dñs em̃ cũ discipłis sus unanimitatẽ suaderet & pacem.

Expanded text:
possunt aquam portare. quando aliud baptisma praeter possunt aquam portare. quando aliud baptisma praeter unum esse non possit, baptizare se opinantur: uitae fonte deserto uitalis et salutaris aquae gratiam pollicentur. non abluuntur illic homines sed potius sordidantur, nec purgantur delicta sed immo cumulantur. non Deo natiuitas illa sed diabolo filios generat. per mendacium nati ueritatis promissa non capiunt: de perfidia procreati fidei gratiam perdunt. ad pacis praemium uenire non possunt qui pacem Domini discordiae furore ruperunt. Nec se quidam uana interpretatione decipiant, quod dixerit Dominus: ubicumque fuerint duo aut tres collecti in nomine meo, ego cuinterpretes falsi extrema ponunt et superiora praetereunt, partis memores, et partem subdole comprimentes; ut ipsi ab Ecclesia scissi sunt, ita capituli unius sententiam scindunt: Dominus enim, cum discipulis suis unanimitatem suaderet et pacem:
Abbreviated transcription (Latin):
ordinationis lege constiturint. qͥ nemine ep̃atum dante
epĩ sibi nom̃ assumunt. Qͦs designat in psalmis sp̃c sc̃s.
sedentes in pestilentiȩ cathedra. pestes & lues fidĩ. ser¬
pentes ore fallentes. & corrumpendȩ ueritatis artifices.
uenena letalia lingus pestiferis euom̃tes. Quoꝵ sermo
ut cancer serpit: quoꝵ tractatꝰ pectorib & cordib singłoꝵ
mortale uirꝰ infundit. Cont᷑ huiꝰmodi clamat dñs: ab
his refrenat & reuocat errantẽ plebẽ suam dicens.
eis qͥ abiciunt uerbũ dĩ. pax erit uob̾: & om̃ib ambu¬
lantib in uoluntatib suis. Om̃i qͥ ambulat errore cor¬
dis sui: ñ uenient suꝑ te mala. N on locutꝰ sũ ad eos:
& ipsi ꝓphauerẽ. Distetissent in substantia mea & au¬
dissent u̾ba mea. & sic docuissent ppłm meũ: conu̾tis¬
sem eos a malis cogitationib eoꝵ. Hos eosdem denuo
dñs designat & denotat dicens. Me dereliquert̃ fon¬
tẽ aquȩ uiuȩ. & effodert̃ sibi lacus detritos qui non

Expanded text:
ordinationis lege constituunt, qui nemine episcopatum dante episcopi sibi nomen adsumunt: quos designat in psalmis Spiritus sanctus sedentes in pestilentiae cathedra, pestes et lues fidei, serpentis ore fallentes et corrumpendae ueritatis artifices, uenena letalia linguis pestiferis euomentes: quorum sermo ut cancer serpit, quorum tractatus pectoribus et cordibus singulorum mortale uirus infundit. Contra eiusmodi clamat Dominus, ab his refrenat et reuocat errantem plebem suam dicens: eis qui abiciunt uerbum Dei: pax erit uobis et omnibus ambulantibus in uoluntatibus suis, omnis qui ambulat errore cordis sui non uenient super te mala. non locutus sum ad eos, et ipsi prophetauerunt. si stetissent in substantia mea et andissent uerba mea et si docuissent populum meum, conuertissem eos a malis cogitationibus eorum. hos eosdem denuo Dominus designat et denotat dicens: me dereliquerunt fontem aquae uitae et effoderunt sibi lacus detritos qui non
Abbreviated transcription (Latin):
Exurget gens suꝑ gentẽ. & regnũ suꝑ regnũ: & erunt
initia parturitionũ sunt. Tunc tradent uos in p̾ssurã
& int̾ficient uos: & eritis odibiles om̃b gentib ꝓpt̾
nom̃ meũ. Et t̾c scandalirabunt᷑ multi: & inuicẽ tradent.¬
& odient inuicẽ. Et multi pseudo ꝓpħe exurgent & sedu¬
cent multos: & eo qͦd facinꝰ habundet. refrigescet caritas
multoꝵ. Qui aũ tolerauĩt usq in finẽ: hic saluus erit.

Expanded text:
exurget autem gens super gentem et regnum super regnum, et erunt exurget autem gens super gentem et regnum super regnum, et erunt initia parturitionum sunt. tunc tradent uos in pressuram et interficient uos, et eritis odibiles omnibus gentibus propter nomen meum. et tunc scandalizabuntur multi et inuicem tradent et odient inuicem. et multi pseudoprophetae exurgent et seducent multos, et eo quod facinus abundet refrigescet caritas multorum. qui autem tolerauerit usque ad finem hic saluus erit.
Abbreviated transcription (Latin):
uũ xp̃ianis accidat: q̃ndo ab initio mundi boni labo¬
rauerunt. & opp̾ssi sint atq occisi. iusti ab iniustis.
uos odit: scitote qm̃ pͥmũ me odit. Si de mundo eẽtis
Ueniet hora ut om̃is qui occid̾it uos. putet se dõ officiũ
facere. S hoc facient. qm̃ non cognouerunt patrẽ neq
me. Hec au locutus sũ uob̾: ut cũ uen̾it hora eoꝵ memo¬
res sitis quia ego dixi uobis. Et it̾um. Am̃ am̃ dico uob̾.
qm̃ uos plorabitis & plangetis: scłm autẽ gaudebit.
uos tristis eritis. s tristicia ur̃a in leticiam ueniet.
Et it̾um. Hec locutus sũ uobis: ut in me pacẽ habea¬
tis: in scło autẽ p̾ssuram. S fidite : qm̃ ego uici scłm.
Et it̾um cũ a discipłis suis int̾rogaretur de signo
aduentꝰ sui. & consuminatione mundi: respondit &
dix̃. Cauete ne qͥs uos fallat. Multi enĩ uenient in
Incipietis aũ audire bella & auditꝰ belloꝵ. Uidete. no¬
lite tumultuari. Oportet hec enĩ fieri: s ñdũ ẽ finis.

Expanded text:
christians, quando ab initio mundi boni laborauerint et oppressi adque occisi sint iusti ab iniustis. uos odit, scitote quoniam me primo odit. si de mundo essetis, ueniet hora, ut omnis qui uos occiderit putet se officium Deo facere: sed hoc facient, quoniam non cognouerunt patrem neque me. haec autem locutus sum uobis, ut cum uenerit hora eorum memores sitis, quia ego dixi uobis. et iterum: amen amen dico uobis quoniam uos plorabitis et plangetis, saeculum autem gaudebit: uos tristes eritis, sed tristitia uestra in laetitiam ueniet. et iterum: haec locutus sum uobis, ut in me pacem habeatis, in saeculo autem pressuram: sed fidite quoniam ego uici mundum. et cum a discipulis suis interrogaretur de signo aduentus sui et consummationis mundi, respondit et dixit: cauete ne qui uos fallat. multi enim uenient in incipietis autem audire bella et auditus bellorum. uidete, nolite tumultuari: oportet enim fieri: sed nondum est finis.