comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fibi demonstrat sic̃ ⁊ cet̾i ap̃si faciebant set sa ꝑ¬
tate seuti noluisse pꝰea ꝯmemorat.ħ quidã nõ
intelligentes ñ sororẽ młrem cͥ tumm ducẽdi. set u¬
orem int̾̃p̃cati sunt. fefellit eos u̾bi greci ami¬
alios int̾pretes non felł fefellit ambiguitas
tati sunt. quod si quis putat nõ potuisse ab apłis
fieri: ut cum eis sc̃ẽ ꝯu̾satõis mlr̃es cͥcũirent
dauit. ut ⁊̃ fures si euitare nõ possemꝰ tolera¬
re ĩeccłia disceremꝰ. Ille enim ea q̃ mittebãt᷑
sic̃ de illo scͥptum ẽ. auff̾e̾bat ⁊ młr̾es uoluit
utꝰ ad se p̃paranda ⁊ munstranda ncciͣa seq̃¬
rentur ostendens quod ewanguistaͥs ⁊ mĩstͥs d̾i
impendet eccłie nõ exigendo stipendiũ debitũ
s cocidianũ uictũ de suis laborib tͣnsigẽdo.
Audierat enĩ stabularĩ ac ꝙ̃ uuln̾atꝰ ille ꝑd̾sꝰ
est. si quid ampliꝰ erogaus ĩ redeũdo reddam.
ip̃e testat᷑ stipendiis militabat I el̾ enĩ scͥp

Expanded text:
sibi demonstrat, sicut et ceteri apostoli faciebant, sed ea potestate se uti noluisse postea commemorat. hoc quidam non intellegentes non \'sororem mulierem\', cum ille diceretxorem\' interpretati sunt. fefellit eos uerbi graeci amalios interpretes non fefellit haec ambiguitas etati sunt.\' Quod quisquis putat non potuisse ab apostolis fieri, ut cum eis sanctae conuersationis mulieres circumirent,endauit, ut etiam fures, si euitare non possemus, tolerare in ecclesia disceremus. ille enim ea quae mittebantur, sicut de illo scriptum est, auferebat. et mulieres uoluit ut se ad praeparanda et ministranda necessaria sequerentur, ostendens, quid euangelistis et ministris dei impenderet Ecclesiae, non exigendo stipendium debitum, sed quotidianum victum de suis laboribus transigendo. Audierat enim stabularius, ad quem vulneratus ille perductus est: Si quid amplius erogaveris, in redeundo reddam ipse testatur, stip
Abbreviated transcription (Latin):
illa suffic̾ent at coruithios enĩ scribens de hac
eadem re ita dicit non sum lib̾. Non sum apłs
uobis sum. signacłm aut̃ apłatus mei uos
estis indño. mea defensio ad eo qui me int̾rogãt
hec ẽ. Nunqͥd ñ hnis pͣtatẽ mandu̾ ⁊ bibendi.¬

Expanded text:
illa sufficerent. ad Corinthios enim scribens de hac illa sufficerent. ad Corinthios enim scribens de hac eadem re ita dicit: non sum liber? non sum apostamen uobis sum. signaculum enim apostolatus mei uos estis in domino. mea defensio ad eos, qui me interrogant, haec est. numquid non
Abbreviated transcription (Latin):
int̾pretari exemplo suo doce̾it q̃ p̃ceꝑit. illi
enim tancꝙͣ aplo p̃dicatori ewangelii. mili¬
formã se daret eis: qui exigere in debita cupi¬
dantisic̃ ad corinthios dixit. qͥs militauit suis
lipendus unqͣm. quic plantauit uincã ⁊ defruc
li eiꝰ nõ edet. quis pascit gregem ⁊ de lacte gre¬
lecca: talia deberi arbitrant᷑. quid ẽ em̃ quos
ait. neq panẽ gracis ab aliquo manducamimꝰ. sec ĩ
labore et fatigatõne die ac nocte laborãtes ne ꝙ̃¬
urm̃ grauaremꝰ. non qr non habuerimꝰ p̾tatem.
s ut nos formã daremꝰ uob̃ qͣ nos imitaremini:
ducẽt panẽ acorꝑali labore gͣtuitũ. ⁊ q̃ad mod
dic̃. p̃cipimꝰ ⁊ obsecramꝰ inxp̃o ut cũ silentio
oꝑantes suum panẽ manducent. Nondisputẽt s.
cium cum quo debent oꝑantes manducare:
panẽ suũ Enucdeaciꝰ aut̃ ⁊ diligenciꝰ ad huc ista
u̾ba considerarẽ ac tractarẽ nͥ hr̃ẽm alia loca
maĩfestiꝰ ⁊ liquidiꝰ maĩtestant᷑. ⁊ si ista nõeẽt.

Expanded text:
interpretari, exemplo suo docuit quid praeceperit? illi enim tamquam apostolo praedicatori euangelii, milse formam daret eis qui exigere indebita cupiebant. sicut ad Corinthios dicit: quis militat suis stipendiis umquam? quia plantat uineam et de fructu ejus non edit? Quis pascit gregem, et de lacte grein Ecclesia talia deberi arbitrabantur. Quid est enim quod ait: Neque panem gratis ab aliquo manducavimus, sed in labore et fatigatum gravaremus: non quia non habuerimus potestatem, sed ut nos formam daremus vobis, qua nos imitaremini? ducent panem a corporali labore gratuitum: et quemadmodum dicit: praecipimus et obsecramus in Christo, ut cum silentio operantes suum panem manducent, non disputent cotium, cum quo debent operantes manducare panem suum. Enucleatius autem et diligentius adhuc ista uerba considerarem atque tractarem, nisi haberem alia loca ista liquidius manifestantur et, si ista non essent,
Abbreviated transcription (Latin):
mĩa .i. non qiͣ ut se fingeret uideũs sit̃ ñulłi
putauer̃t qr legittĩa uet̾a iero solimis obserua¬
uit. fecit enĩ scd̾m liberam et maĩfestam sen¬
tenciam suam in qua dicit. arꝯcisꝰ quic uo¬
catꝰ est: non adducat p̃puciũ .i. nõ sit uiuat

Expanded text:
id est non quasi ut se fingeret iudaeum, sicut nonnulli putauerunt, quia legitima uetera Hierosolymis obseruauit. fecit enim hoc secundum liberam et manifestam sententiam suam, in qua dicit: circumcisus quis uocatus est? non adducat, id est non sic uiuat
Abbreviated transcription (Latin):
pansus. non sibi aliqͥd usurpasse ułtra debicũ
aiente panem gratuitũ manducarẽt ab
us. quib gratuitã gr̃am predicabant Stipẽ¬
dum enĩ suũ tanꝙͣ milites accipiebant. ⁊
& uinee ꝑ eos plantate fructu qd̃ opus erat
se deterpebant. ⁊ de gregis quem pascebãt
lae potabant. ⁊̃ ex area quam triturabãt
sũalia semiuauimꝰ : magnũ ẽ si ur̃a carua¬
hametamꝰ. que sunt spũalia q̃ semĩauit.
nͥ ũbum ⁊ mysteriũ sacramenti regni tesoꝵ
que autem carnalia que sͥ licere metere dic̃.
nisi hec tem poralia que uite atq ĩdigencie
carius indulta sunt. hec aut̃ sunt debita q̃¬
se ab eis nõ quesisse nec accepisse maĩfestat.
ne ꝗd̾impedinĩtum daret ewbangłio xp̃i quid
restat ut intelligamꝰ eum oꝑatum ẽẽ unde uic¬
tum hab̾et. nisi corporale opuc corporalib et
usibilib manib suis. Nam si de spũali oꝑe
uitum ⁊ tegum̃tum quereret .i. ut ab eu᷑ hec
lcciꝑet. quos ĩ ewꝰ edificabat non ꝯsecm̃ter¬

Expanded text:
 apostolus Paulus, non sibi aliquid usurpasse ultra debitum uiuentes panem gratuitum manducarent ab eis, quibus gratuitam gratiam praedicabant. stipendium enim suum tamquam milites accipiebant et . de uineae per eos plantatae fructu, quod opus erat, libere decerpebant; et de gregis, quem pascebant, lacte potabant; et ex area quam triturabant,inavimus, magnum est si vestra carnalia metamus? Quae sunt spiritualia quae seminavit, nisi verbum et mysterium sacramenti regni coelorum? Quae autem carnalia quae sibi licere metere dicit, nisi haec temporalia, quae vitae atque indigentiae carnis indulta sunt? Haec autem sibi debita se ab eis non quaesisse nec accepisse manifestat, ne quod inpedimentum daret euangelio Christi. quid restat, ut intellegamus eum operatum esse, unde uictum haberet, nisi corporaleopus corporalibus et uisibilibus manibus suis? nam si de spiritali opere uictum et tegumentum quaereret, id est, ut ab eis haec acciperet, quos in euangelio aedificabat, non
Abbreviated transcription (Latin):
cum uen̾int mecũ maçedones ⁊ paratos¬
repromissam bñdictionẽ ur̃am ut sit para¬
ta sic. qiͣ bñdictionẽ nõ qiͣ auariciã. hoc aũo¬
dico qui parce semĩat ꝑce et metet. ⁊ qui
semĩat ĩ bñdictione de bñdic̃tione ⁊ meret.

Expanded text:
cum uenerint mecum Machedones etrepromissam hanc benedictionem uestram, ut sit parata, sic quasi benedictionem, non quasi auaritiam. hoc autem: qui parce seminat, parce et metet. et qui seminat i
Abbreviated transcription (Latin):
implicat se negocus temꝑalib ut ei place¬
at cui se ꝓbauit. nam qui ĩ agone ꝯtend᷑
nõ coronaͣt᷑. nͥ legittime c̃tau̾it. hic ne
ille angͦtias pateret᷑ dicens. fodere nonꝰ pos¬
sum. mendicare confundor ad uinxit. la¬
borantẽ agͥcolam pͥmũ o de fructib ꝑciꝑe.¬

Expanded text:
inplicat se negotiis saecularibus, ut placeinplicat se negotiis saecularibus, ut placeat cui se probauit. nam qui in agone contendit, non coronatur nisi legitime certauerit. hic ne ille angustias pateretur dicens: fodere non possum, mendicare confundor, adiunxit: laborantem agricolam primum oportet de fructibus pe
Abbreviated transcription (Latin):
simũ filiũ ꝙ̃ sciebat corꝑe ͤᷤ infirmũ sicut
ostendit monens eum ne aquam uiberet
s modico uino uteret᷑ pp̃ stomachũ ⁊ freqꝙ̃
tes infirmitates suas. qr ĩ oꝑe corꝑali la¬
borare nõ pot̃at. ne forte cum indeͥgere nol¬
let. uictu cotidiano ab eis quib eugłm mĩ¬
strabat: aliqua sibi negocia queret quib
aĩ eius implicaret intentõ. aliud enĩ ẽ
corꝑe laborare animo libero sic̃ opifex siñ
sit fraudulentꝰ. ⁊ auarꝰ. ⁊ prinate rei auidꝰ.
Aliud autem ip̃m animũ occupare curis col¬
ligende sine corꝑis labore p᷑cunie. sicut sunt
uł negociatores ut ꝓcuratores ut ꝯducto¬
res. Cura enĩ p̃sunt. nõ maĩb oꝑant᷑. id̾o
ip̃m ãnm suũ occupant habendi sollicitu¬
dĩe. thimotheũ gͦ ne intalia incideret. qr
ꝑ infirmitatẽ corꝑic maĩb oꝑari nõ pot̾at
sic exortat᷑ ⁊ monet ⁊ ꝯsolatur. labora ĩ qt
sic̃ bonus miles xp̃i iħu. Neõ militane deo

Expanded text:
simum filium, quoniam sciebat corpore infirmum, sicut ostendit monens eum, ne aquam biberet, sed modico uino uteretur propter stomachum et frequentes suas infirmitates, quia in opere corporali laborare non poterat, ne forte, cum indigere nollet uictu cotidiano, ab eis, quibus euangelium ministrabat, aliqua sibi negotia quaereret, quibus animi eius inplicaretur intentio — aliud est enim corpore laborare animo libero, sicut opifex, si non sit fraudulentus et auarus et priuatae rei auidus; aliud autem ipsum animum occupare curis colligendae sine corporis labore pecuniae, sicut sunt uel negotiatores uel procuratores uel conductores; cura enim praesunt, non manibus operantur ideoque ipsum animum suum occupant habendi sollicitudine —: Timotheum ergo, ne in talia incideret, quia per infirmitatem corporis manibus operari non poterat, sic exhortatur et monet et consolatur. labora, inquit, sicut bonus miles Christi Iesu. nemo militans deo
Abbreviated transcription (Latin):
qui oꝑandum non eẽ dicelunt. Unde ꝯtentiones
studus augebant᷑. ꝓpt̃ hec uenerabił senee aure¬
lius eccł̃ie ipsins c̾iuitatis ep̃e ut huic aliqͥs
scrib̾em uissit ⁊ feci. hic lib̾ sic incipit.
ĩ interiore tuo. tibiq sollicitud inem pat̃ne
monachis qui beato apło paulo obedire ne¬
gligunt dicenti. qui nõ uult oꝑari nec mã¬
ducet. ꝑmittenda sit ista licencia. uolũta¬
tem ac linguam tuam assumens ĩopus su¬
um: imꝑauit mͥ exte. Ut hinc ad te ad scͥ
ut ei me parere ex eiꝰ mun̾e ip̃a utilitate
fiutuosi laboris intłłigam spͥmũ gͦ indẽd̾
quid dicant illiꝰ ꝓfessionis hoĩes. qui oꝑari
uolunt. dem̃ si eos non ꝑecte sentire ĩ uene¬
rimꝰ ad eoꝵ correctõem ĩuigilemꝰ. dum nõ¬

Expanded text:
tiones studiis augebantur. propter haec uenerabilis senex Aurelius, ecclesiae ipsius ciuitatis episcopus, ut hinc aliquid scriberem iussit, et feci. Hic liber sic incipit: tus habitans in interiore tuo tibique sollicitudinem paternae ribus nostris monachis, qui beato apostolo Paulo oboedire neglegunt dicenti: qui non uult operari, non manducet, permittenda sit ista licentia, uoluntatem ac linguam tuam adsumens in opus suum imperauit mihi ex te, ut hinc ad te aliquidut ei me parere ex eius munere ipsa utilitate fructuosi laboris intellegam. Primum ergo uidendum quid dicant illius professionis homines qui operari nolunt, deinde, si eos non recte sentire inuenerimus, ad eorum correct
Abbreviated transcription (Latin):
plantandorigando edificando ⁊ fundam̃co a
nendo. ita qui nõ uult oꝑari nõ mandue qͦ
quid profuit acciꝑe talencum ⁊ abscondere s̃
oꝑari lucra dñica an ut auffer̾et᷑ insine ⁊ ĩ
⁊̃ ext̃iores tenebras mitt̃et᷑: sic inquiũt ⁊ na
facimꝰ. legimꝰ cum fr̃ib qui ad nos ab esti
scłi ueniũt fatigati ut apd̾ nos inu̾bo dei ⁊
in or̃onib psalmis. ymnis canticis spũalil

Expanded text:
plantando, rigando, aedificando, et fundamentum ponendo; ita qui non vult operari, non manducet. Quid quid profuit accipere talentum, et abscondere, nec operari lucra dominica? An ut ei auferretur in fine, et ipse in exteriores tenebras mitteretur ? Sic, inquiunt, et nos facimus: legimus cum fratribus, qui ad nos ab aestu saeculi veniunt fatigati, ut apud nos in verbo Dei, et in orationibus, psalmis, hymnis, et canticis spiritualibus
Abbreviated transcription (Latin):
t de hoc opere monachoꝵ librum scb̾em.
illa necessitas cõpulit cum apud car¬
thaginem monast̾ia ẽẽ cepe̾ssent. alii se
siusmanib transigebãt obtemꝑantes apł
alii uero ita ex obłonib religiosoꝵ mu̾e no¬
cice nolatilia celi et lilia agri. Uñ eciã int̾
iauicoᷤs inf̾i̾oris ꝓpõiti set tam̃ studio feiuiẽtes
existere ceꝑant᷑ tumltuosa c̃tamĩa quib¬

Expanded text:
t de Opere Monachorum librum scriberem, illa necessitas compulit, quod cum apud Carthaginem monasteria esse coepissent, alii se suis manibus transigebant, obtemperantes Apostolo; alii vero ita ex oblationibus religiosorum vivere vocite volatilia coeli et lilia agri . Unde etiam inter laicos inferioris propositi, sed tamen studio ferventes, existere coeperant tumultuosa c
Abbreviated transcription (Latin):
tonũ eiꝰ more ꝓbaret᷑. An ego solus ⁊ lama¬
bas nõ hñis p̾tatem nõ oꝑandi. ecce abstulit
oẽm dubitatõem ⁊̃ tardissimis cordib ur
intesligant de qua oꝑatõne dicat. Ut quis ñ
ait. Anego solus ⁊ barnabas non habemꝰ

Expanded text:
tonum ejus more probaretur. An ego solus et Barnabas non habemus potestatem non operandi? Ecce abstulit omnem dubitationem etiam tardissimis cordibus, ut intelligant de qua operatione dicat. Utquid enim ait, An ego solus et Barnabas non habemus
Abbreviated transcription (Latin):
dacium sic cec̾a illa suꝑius. Quam enĩ dicit ⁊¬
firmitatẽ suam erga infirmos fuisse nͥ ꝯpasai¬
endi eis in tm̃ ut ne uide̾t᷑ uenditor eũgħii ⁊
u̾bi dei cursum. apud ĩꝑitos ĩ malam sispici¬
onem decidens impediret. nollet acciꝑe quod
uire dñico debebat᷑. ꝙ si uellet non utiq m̃ tirẽ.
qr uere debebat᷑. ⁊̃ qr noluit. non utiq m̃titꝰ
est. Neq enĩ dixit non sibi deberi. s deberio¬
stendit. ⁊ debito se usum non ẽẽ. nec omĩo ua
uelle ꝓfessus est. eo ip̃o fc̃s infirmus quo pͥs¬
ip̃e ita infirmaret᷑ ut poss de ilł ꝑ quos ÷ eu ã¬
głium p̃dicaret᷑: si eos uid̾et sumꝑtꝰ acciꝑe.q.
mercimonioꝵ nũdinas suspicari. De hac in¬

Expanded text:
dacium, sic et cetera illa superius. quam enim dicit infirmitatem suam erga infirmos fuisse nisi conpatiendi eis in tantum, ut, ne uideretur uenditor euangelii et uerbi dei cursum apud inperitos in malam suspicionem decidens inpediret, nollet accipere, quod iure dominico debebatur? quod si uellet, non utique mentiretur, quia uere debebatur; et quia noluit, non utique mentitus est. neque enim dixit non sibi deberi, sed deberi ostendit et debito se usum non esse nec omnino uti - uelle professus est, eo ipso factus infirmus, quo potestaipse ita infirmaretur ut posset de illis, per quos sibi euangelium praediearetur, si eos uideret sumptus accipere, quasi mercimonio
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i est. ita elegit diligere iusticiam ut pro
impensitate diledtõnis incõu̾tibułr ei atq
inseꝑabiłr inhereret. ita ut ꝓpoĩti firmitas
istectus in mensitas ⁊ dilectõnis ĩ extingui
calor. oẽm sensum ꝯu̾sionis abscideret ut
quod in arbitrio erat positum. longi usus
asfcũ. iam u̾sum sit ĩnaturam. ita et fuisse
quidem ĩ xp̃o. hũana et rõnabił anima. credẽ
ẽ tnullũ sensũ uł possibilitatẽ eam putã¬
dim÷ hũsse pocĩ. Ad ꝑlenorẽ tam̃ rei expla
nationẽ nõ uidet᷑ absurdũ. Si aut̃ similicudĩe
aliqua utam᷑. licet ĩ re tam aroua tamq di¬
ficili ne exͣ quidẽ uti cõmodis copia ẽ. tamẽ
ut absq aliquo p̃iudicio dicamꝰ. ferri metal¬
lũ capax ẽ. ⁊ frigoris ⁊ caloris. Si ergo massa
aliqua ferri semꝑ ĩ igne sit poĩta om̃ib sins
poris. om̃ibq uenis ignẽ recipiens ⁊ tota
que nat᷑a quidem ferri massa ẽ ĩ igne poĩta.
⁊ indesinent᷑ ardentem: posse aliqñ frigͦ

Expanded text:
i est, ita elegit diligere justitiam, ut pro immensitate dilectionis inconvertibiliter ei atque inseparabiliter inhæreret, ita ut propositi firmitas, et affectus immensitas, et dilectionis inexstinguibilis calor omnem sensum conversionis abscinderet: ut quod in arbitrio erat positum, longi usus affectu jam versum sit in naturam. Ita et fuisse quidem in Christo humana et rationabilis anima credenda est, et nullum sensum vel possibilitatem eam putandumnationem non videtur absurdum, si etiam similitudine aliqua utamur: licet in re tam ardua tamque difficili, ne exemplis quidem uti commodis copia est, tamen ut absque aliquo praejudicio dicamus: Ferri metallum capax est et frigoris et caloris. Si ergo massa aliqua ferri semper in igne sit posita, omnibus suis poris omnibusque venis ignem recipiens, et tota s hanc quae natura quidem ferri massa est, in igne positam et indesinenter ardentem posse aliquando frigus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ stã putet᷑ diuisio. tale namq aliquid eciam
bap̃a ioħs udicat: cum corꝑałr absente ihu di¬
cebat ad turbas. medius urm̃stat ꝙ̃ uos nescitis
qui post me uenit. cuiꝰ non sum dignus sol¬
uere corrigiam calciam̃toꝵ eiꝰ. Ꝙ utiq dici ñ
pot̾at de eo qͥ absens erat. qnͣtũ ad p̃senciã coͣrlẽ
ꝑtinet. quia meduis staret eoꝵ int̾ quos corꝑa¬
erat filiꝰ dei. Nequis tam̃ nos existimet. ꝑ hec
illud affirmare ꝙ pari aliqͣ deitatis filii dei fu̾it
ĩ xp̃o reliqua ꝑs alibił uł uͥq. quod illi sentire
possunt. qui nat᷑ã sub̾e ĩcorporee atq ĩ uisibsis ig¬
norant. Impo ͤ nãq ẽ de incorꝑeo aut dĩonẽ alicͣr

Expanded text:
etur esse divisio. Tale namque aliquid etiam Baptista Joannes indicat, cum corporaliter absente Jesu diceret ad turbas: «Medius vestrum stat quem vos» nescitis, qui post me venit, cujus non sum dignus solvere corrigiam calceamentorum . Quod utique dici non poterat, de eo qui absens erat, quantum ad praesentiam corporalem pertinet, quod medius staret eorum inter quos corporaerat Filius Dei. Ne quis tamen nos existimet per hoc illud affirmare, quod pars aliqua deitatis Filii Dei fuerit in Christo, reliqua pars alibi vel ubique: quod illi sentire possunt, qui naturam substantiae incorporeae atque invisibilis ignorant. Impossibile namque est de incorporeo divisionem aliquam
Abbreviated transcription (Latin):
carnemq mediante nõ enĩ possibile erat
dei nat᷑am sine mediatore miseri. nascit᷑
ut diximꝰ deus homo. illa substancia me¬
dia existente cui utiq contra nat᷑am. nõ
erat corpus assumiere. Set neq rurgũ aĩa
illa ut pote substancia rõnabilis ꝯͣ nat᷑ã¬

Expanded text:
carnemque mediante non enim possibile erat Dei naturam corpori sine mediatore misceri nascitur, ut diximus, Deus homo, illa substantia media existente, cui utique contra naturam non erat corpus assumere. Sed neque rursum anima illa, utpote substantia rationabilis, contra
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c dñs. cui diximꝰ quod ĩ unibra eiꝰ uiuemꝰ
ĩgentib ꝓ eo enĩ ꝙ sic̃ unibra corꝑis nr̃i in¬
seꝑabilis est a corpore. ⁊ indeclinabiłr mot᷑¬
aci ac gestus s corꝑis suscipit ⁊̃ gerit. putocuĩ
aĩe xp̃i opus. ac motus. que inseꝑabilit̾ in¬
herebat et ꝓ motu eiꝰ ac uolũtate cuncta ẜ¬
tib. inhꝰ namq assumptõis sacram̃to. gͦ¬

Expanded text:
nus, cui diximus quod in umbra ejus vivemus in gentibus.» Pro eo enim quod sicut umbra corporis nostri inseparabilis est a corpore, et indeclinabiliter motus ac gestus corporis suscipit et gerit; puto eum animæ Christi opus, ac motum qui ei inseparabiliter inhærebat, et pro motu ac ejus voluntate cuncta pertibus. In hujus namque assumptionis sacramento g
Abbreviated transcription (Latin):
manducet ¶nec attendt̃ qr si aliꝰ dice̾t dñm qͥdẽ
imꝑabolis ⁊ insimilitudinib loqnͣtẽ de iuctu
⁊ tegum̃to sp̃ali monuisse ut ñ inde sint solli¬
citi serui eiꝰ sic̃ dicit. cum uos attrax̾int ad u¬
dicia nolite cogitare quid loquamini. Non .n.¬

Expanded text:
tendunt, quia, si alius diceret dominum quidem in parabolis et in similitudinibus loquentem de uictu et tegumento spiritali monuisse, ut non inde sint solliciti serui eius — sicut dicit: cum uos adtraxerint ad iudicia. nolite cogitare quid loquamini; dabit
Abbreviated transcription (Latin):
ceps ⁊ ĩ me nõ ĩuenit quicꝙͣ. Que omĩa
lum ĩ eo pͤcati sensũ indicant extitisse: ꝙ uro¬
heta eiudencius designaret: qr nunꝙͣ eunꝰ
iniqͥtatis sensus intrass ait. pͥusꝙͣ sciret
puer uocare prem aut mrẽm au̾tit se ab in¬
iquitate. Ꝙ si alicui disficile id uidebĩ ꝓ eoq¬

Expanded text:
et in me non invenit quidquam . Quae omnia nullum in eo peccati sensum indicant extitisse. Quod ut propheta evidentius designaret, quia nunquam in eum iniquitatis sensus intrasset, ait: Priusquam sciret puer vocare patrem aut matrem, avertit se ab iniquitate . Quod si alicui difficile videbi
Abbreviated transcription (Latin):
me ĩ engłiis designat ip̃e saluator dicens. Nẽo
deo ponendi aĩam .m. ⁊ p̃tatẽ habeo it̾m siñ¬
dleam. Et rursum. Tristis ẽ aĩa mea usq ad
nortem. Et it̾m nt̃ añã mea tubata est Ier
enĩ tͥstis et turbata anima u̾bũ dei incelligend̾
ẽ quod ex auctoritate d̾itatis dicit. p̾tatẽ habeo
ponendi aĩam meã. Nec tam̃ ita dicimꝰ fuisse
filium dei ĩ illa aĩa. sicut fuit ĩ anima pauli ł
ĩ paulo loqui credit᷑. sec de illis om̃ib illud senͦ
ẽ. quod scͥptura dicit. qr nemo mundꝰ a sorde
fuit pͥus qmͣ sciret malũelegit bonũ. ⁊ qr dilex̃
iusticiam. ⁊ odio habuit iniqͥtatẽ. ppea unxit
eam deus oleo lecitie p̃ ꝑticipib sius oOleo gͥ le¬
ticie ungit᷑ cum u̾bo dei ĩ maculata fed̾atione
ꝯiũcta est. Et ꝑ hec sola oiũm animaꝵ pcc̃i
in capax fuit. quia filii dei plene ⁊ bñ capax
totam inse sapĩam di et u̾itatem uitamq
receperat. ⁊̃ illud arbitror dixisse apłm qd̾¬

Expanded text:
o beo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam ; et rursum, Tristis est anima mea usque ad mortem ; et iterum, Nunc anima mea turbata est . Neque enim tristis et turbata anima, Verbum Dei intelligendum est, quod ex auctoritate deitatis dicit, Potestatem habeo ponendi animam meam. Nec tamen ita dicimus fuisse Filium Dei in is similiter ut in Paulo loqui creditur. Sed de illis omnibus illud sentiendum est quod Scriptura dicit quia «Nemo mundus a sorde, it, priusquam sciret malum, elegit bonum : et quia dilexit justitiam, et odio habuit iniquitatem, propterea unxit eam Deus oleo laetitiae prae participibus suis . Oleo ergo laetitiae ungitur, cum Verbo Dei immaculata foederatione conjuncta est: et per hoc sola omnium animarum peccati incapax fuit, quia Filii Dei bene et plene capax totam in se sapientiam Dei et veritatem vitamque receperat, etiam illud arbitror dixisse Ap
Abbreviated transcription (Latin):
tor que nõ dum caꝑe pot̾ãt discipłi fui. ita
potestis illa modo caꝑe. Cum aut̃ uenent
docebit omĩa ⁊ ꝯmouebit oĩa q̃ dixi uobis.
⁊ ita senciend̾ ẽ ꝙ sic̃ filius qui solus cog¬
qui solus scrutat᷑ ⁊̃ alta dei reuelat dm̃ quib
reuelante filio cognoscit pr̃em sp̃c scs̃. gͦ ex¬

Expanded text:
tor quas nondum capere poterant discipuli sui, ita potestis illa modo capere: cum autem venerit docebit omnia, et commonebit omnia quæ dixi vobis.» Et ita sentiendum est quod sicut Filius, qui solus cogsanctus, qui solus scrutatur etiam alta Dei, revelat Deum cui revelante Filio cognoscit Patrem Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
nfitatum eẽ supdiximꝰ. fortassis eciam
sui sensum humane mentis excedit. qͥn
ffectam dicimꝰ. quia nec aliuid ĩea nͥ ignis
ceruit᷑. s et si quis contingere atq ꝯtrec¬
sare temptau̾it non ferri. s ignis uimsẽ¬
cet. hoc gͦ modo eciam illa anima que
agr quod sentit quod intesligit ds̃ est¬
eniq scõs calor aliquis u̾bo dei putandus
ouenisse. In hac auteni aĩa iggnis ip̃e d̾inꝰ
substancialr̃ requieuisse credendus est. ex
quo ad cet̃o calor aliqͥs uen̾it. demiq ꝙ dix̃
quia unxit te ds̃ ds̃ tuue oleo leticie p̃ ꝑti¬
cipib tius. ostendit ꝙ ałr ista ꝯĩa oseo le¬

Expanded text:
ficatum esse, supra diximus. Fortassis etiam hoc sensum humanae mentis excedit. Quinffectam dicimus; quia nec aliud in ea nisi ignis cernitur: sed et si quis contingere atque contrectare attentaverit, non ferri, sed ignis vim sentiet. Hoc ergo modo etiam illa anima, quae  quod sentit, quod intelligit Deus est. Etdenique sanctos calor aliquis Verbi Dei putandus est pervenisse: in hac autem anima ignis ipse divinus substantialiter requievisse credendus est, ex quo ad caeteros calor aliquis venerit. Denique quod dixit, quia Unxit te, Deus, Deus tuus oleo laetitiae prae participibus tuis : ostendit quod ista anima al
Abbreviated transcription (Latin):
iqͥtatẽ. ⁊ ꝓp̃ea unxit eum deus oleo leticie.
expurget se amaculis exemplo ꝓpoĩto. et ha¬
bens itineris ducem. arduam uiam uͥtutis
incedat. ut si forte ꝑ hoc inqͣntum fi̾ pot ꝑ¬
de eo. et iam si crucifixꝰ. ẽ ex infͣirmitate s
uiuit ex uͥtute dei. de quo corichis qui ĩ¬
Quidã aut̃ uolũt de ip̃a anima dcm̃ uideri
cum pͥmũ de maria corpꝰ assumit. ⁊̃ illud ꝙ¬
apłc dicit. qui cum ĩ forma dei eẽt non rapi¬
nam arbitratꝰ ẽ eẽ se equalẽ deo. s semer ipͣm
exinauit formã serui accipiens: quo eam sñ
dubio ĩformã dei meliorib exemplis ⁊ institu¬
toĩb reꝑaret. atq ĩeam plenitudinẽ unde se
exinanierat reuocaret. Sicut aut̃ pͥncipio fis
silu dei. quis infiliũ adoptat᷑ ⁊ participio sapĩe

Expanded text:
itatem, et propterea unxit eum Deus oleo laetitiaeexpurget se a maculis, exemplo proposito, et habens itineris ducem, arduam viam virtutis incedat: ut si forte per hoc in quantum fieri potde eo, Etiamsi crucifixus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei . De quo Corinthiis qui inQuidam autem volunt de ipsa anima dictum videri, cum primum de Maria corpus assumpsit, etiam illud forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, sed semetipsum exinanivit formam servi accipiens : quo eam sine dubio in formam Dei melioribus exemplis et institutionibus repararet, atque in eam plenitudinem unde se exinaniverat, revocaret. Sicut autem participatione Filii Dei quis in filium adoptatur, et participatione sapientiae
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ dei ꝑ quẽ oĩa fcã ẽẽ insibilia ⁊ ĩ uisibłia
insuꝑiorib sermo disputatõnis edocuit. scd̾
Nam cum ĩnisib dei ip̃e sit ymago in uisibi¬
lis prticipationẽ sui uniu̾sis rõnabilib c̃a¬
turis ĩ uisibilit̾ p̃buit. ita ut tantũ ex eo unꝰ¬
quisq ꝑticipii sumeret. qnͣto erga eũ dilcõis
in hesisset affectu. Uerum cum ꝓ liberi ar¬
bitrii facultate uarietas unumquẽq ac di¬
u̾sitas habuiss animoꝵ ut alius ardentiore
alius tenuiore ⁊ exiliore erga auctorem¬
suum amore teneret᷑. illa anima de qua diẽ
ihc. qr nemo auffert ame animã meam.
Inseꝑabilit̾ atq indissociabilit̾ inherens.
ut p̾ote u̾bo ⁊ sapiencie dei. et ueritati ac
luci uere ⁊ tota totum recipiens acq ĩ eiꝰ
lucem splendoremq ip̃a cedens. fcã ẽ cum

Expanded text:
Filius Dei, per quem omnia facta esse visibilia et invisibilia, in superioribus sermo disputationis edocuit, secunNam cum invisibilis Dei ipse sit imago invisibilis, participationem sui universis rationabilibus creaturis invisibiliter praebuit, ita ut tantum ex eo unusquisque participii sumeret, quanto erga eum dilectionis inhaesisset affectu. Verum cum pro liberi arbitrii facultate varietas unumquemque ac diversitas habuisset animorum, ut alius ardentiore, alius tenuiore et exiliore erga suum auctorem amore teneretur: illa anima, de qua dixit Jesus, quia Nemo aufert a me animam meam , inseparabiliter atque indissociabiliter inhaerens, utpote Verbo et sapientiae Dei et veritati ac luci verae, et tota totum recipiens, atque in ejus lucem splendoremque ipsa cedens, facta est cum
Abbreviated transcription (Latin):
p̾uit seip̃m formam serui accipiens effi¬
at᷑ obediens usq ad mortem ut obedĩa
coceret eos. qui nõ alit̃ nͥ ꝑ obedienciã sa¬
sitem consequi potuerãt. ĩ sem ip̃o pͥus
complens quod ab aliis uolebat impleri.
eto nõ solum usq ad mortem crucis pr̃i
ibediens factꝰ. ẽ. uerũeciã ĩ ꝯsũmatõem scłi¬

Expanded text:
psum, et formam servi accipiens efficitur obediens usque ad mortem: ut obedientiam doceret eos qui non aliter, nisi per obedientiam, salutem consequi potuerant, in semetipso prius complens, quod ab aliis volebat impleri. Idcirco non solum usque ad mortem crucis Patri obediens factus est, verum etiam in
Abbreviated transcription (Latin):
catꝰ ẽ quuis. purior ac sin cerior effectus: dig¬
nius recipit sapĩam ac scĩe grãm ut depul¬
maculis tantũ ꝓfectum sinc̾itatis ac pͣita¬
tis accipiat. ut l ꝙ accepit adeo ut eẽt. tale
sit quale deo dignũ est. eo qui ut eẽt utiq
pure p̃stitit ac ꝑfc̃e uitã. dignũ sit id ꝙ est
quã ẽ ille qui id̾ eẽ fecit. Ita namq ⁊ ilcutẽ
qui talis est. qualẽ eũ uoluit eẽ ille qui feqt.
Ꝙ ut accidat ⁊ ut indesinẽt̾ atq inseꝑabifr
asistant. ei qui ẽ ea que ab ip̃o scã sunt. sapĩe
.iͦ. opus ẽ astru̾e atq erudire ea. ⁊ ad ꝑfcõm
adduc̾e̾ sp̃c sci ꝯfirmatõe acq ĩdesiẽti scifi

Expanded text:
catus est quis, purior ac sincerior effectus, dignius recipit sapientiam ac scientiae gratiam; ut depulorantiae maculis, tantum profectum sinceritatis ac puritatis accipiat, ut hoc quod accepit a Deo ut esset, tale sit quale Deo dignum est, qui ut esset utique pure praestitit ac perfecte, ut tam dignum sit id quod est, quam est ille qui id esse fecit. Ita namque et virtutqui talis est, qualem eum voluit esse ille qui fecit. Quod ut accidat, et ut indesinenter atque inseparabiliter assistant ei qui est, ea quae ab ipso facta sunt sapientiae, id opus est instruere atque erudire ea et ad perfectionem adducere Sp
Abbreviated transcription (Latin):
malũ. omĩa .N. ei ds̃ est. cui iamiam sĩ adiac
malum. nec ultra ex arbore sciendi bonũ. ⁊ ma¬
lum edere concupisc qui semꝑ in bono est ⁊ cͥ¬
go finis ad pͥncipiũ reꝑatꝰ ⁊ rerum exitꝰ collatꝰ.
micuis restituet illum statum quẽ tunc habu¬
it natura rõnalis cum de ligno sciendibonũ ⁊
malum edere nõ egebat. ⁊ ammoto om̃i malicie
sensu ⁊ ad sincerum purũq deterso. solus qui
ẽ unꝰ deus bonus hic fiat omĩa ⁊ nõ ĩ pauas
aliquib uł inplurib. set ut in omnib ip̃e sit
⁊ p̾mo oũum de prẽ et filio ⁊ spũ sc̃õ repet̾e.
Deus pat̾ cum ⁊ ĩuisibił sit ⁊ inseꝑabił afilio ñ

Expanded text:
malum. Omnia enim ei Deus est, cui jam non adjacet malum; nec ultra ex arbore sciendi bonum et malum edere concupiscet, qui semper in bono est, go finis ad principium reparatus, et rerum exitus collatus initiis, restituet illum statum, quem tunc habuit natura rationabilis, cum de ligno sciendi bonum et malum edere non egebat, ut amoto omni malitiae sensu, et ad sincerum purumque deterso, solus, qui est unus, Deus bonus hic ei fiat omnia, et non in paucis aliquibus vel pluribus, sed ut in omnibus ipse sit et primo omnium de Patre et Filio et Spiritu sancto repetere. Deus Pater cum et indivisibilis sit, et insepara
Abbreviated transcription (Latin):
creatura. Uerẽtiam obediencie ⁊ subĩtõic
correcta reꝑataq hũani generis pat off̾at
insticuta. Si gͦ bona et salutaris accipitur
dei eẽ substio salutaris q̃dam ĩtelligat᷑. et u¬
dei inimici dicunt᷑ eẽ subi̾ti. subitoꝵ salus
ĩ eo intelligat᷑. reparatõ ꝑditoꝵ.Uerũ c̾tis
quib et modis et oisciplinis ⁊ temꝑibus¬

Expanded text:
ura, verum etiam obedientiae et subjectionis correcta reparataque humani generis Patri offerat instituta. Si ergo bona et salutaris accipitur Dei esse subjectio, salutaris quaedam intelligatur esse et uDei inimici dicuntur esse subjecti , subjectorum salus in eo intelligatur et reparatio perditorum. Verum certis quibusque et modis et dis
Abbreviated transcription (Latin):
dum dicit. cum aut̃ subiecta fuerint ei oĩa
tc̃ ⁊ ip̃e filius subiectꝰ erit ei. qui sibi sub¬
didit omia. ut.q. is qui nc̃ pr̃i subiectus
nõ sit. substꝰ futurꝰ sit. tunc cum prius ei
pat̾ unu̾sa subiecerit. ¶ S miror qͦmͦ h
Intelligi possit. ut qui ñ dũ sibi subitis oĩ¬
bus non ẽ ip̃e subi̾tus tunc cum subita sibis
fuerint oĩa. cum rex oĩum fuerit. ⁊ p̾tatẽ¬

Expanded text:
dum dicit, Cum autem subjecta fuerint ei omnia, tunc et ipse Filius subjectus erit ei qui sibi subdidit omnia: ut quasi is qui nunc Patri subjectus nPater universa subjecerit. Sed miror quomodo hoc intelligi possit, ut qui nondum subjectis sibi omnibus non est ipse subjectus, tunc cum subjecta sibi fuerint omnia, cum rex o
Abbreviated transcription (Latin):
aliquo ꝯcdudebat᷑. alioqnͥ ĩ ip̃o tm̃ fuisset. ⁊ ĩ ato
non fuisset. s scd̃m ĩ corporee nat᷑e maiestatem
cum ĩ millo loco concluidat᷑. ĩ nlło rursum decẽ
intlłr. Uerũ illa sola intelligenda est differencia
quod eciam si sit ĩ du̾sis sicut diximꝰ ĩ petro uł

Expanded text:
liquo concludebatur; alioquin in ipso tantum fuisset, et in altero non fuisset: sed secundum incorporeae naturae majestatem, cum in nullo loco concludatur, in nullo rursum deesse intelligitur. Verum illa sola intelligenda est differentia quod etiamsi sit in diversis, sicut diximus in Petro,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ nemo nou̾it filiũ. nͥ pat̃. tñ ex diuinis scͥpt̾is
eciam de ip̃o quałr sentiri debeat. mens hũamna
format᷑. non solũ ex nouo s eciã ex uet̾i testa¬
m̃to ꝑ ea que ascĩs gesta figurałr ad xp̃m refunt᷑.
que ab eo assũpta ẽ p̃. De spũ uero sc̃õ quia sit

Expanded text:
 nemo noverit Filium nisi Pater, tamen ex divinis Scripturis etiam de ipso qualiter sentiri debeat, mens humana formatur, non solum ex Novo, sed etiam ex Vetere Testamento, per ea quae a sanctis gesta figuraliter ad Christum referuntur, quae ab eo est assumpta, potes
Abbreviated transcription (Latin):
nuncupatõis insignib decoratur. Mag̃
enĩ de hoc quã de ullo alio dici põt. ꝙ scͥpt̃
est quia erunt ambo in carue unã. ⁊ nõ
putand̾ est. Set ⁊ unꝰ sp̃t ẽe cum deo cui ma¬
gis ꝯuenit qͣ huic amme que se ita de oͣ
dilcõnem uineit ut cum eo unꝰ sp̃c merito
dicat᷑ ꝓpħa dicente. Dilexisti iusticiã ⁊ odir

Expanded text:
nae insignibus decoratur. Magis enim de hoc, quam de ullo alio dici potest, quod scriptum est, quia Erunt ambo in carne una ; et, Jam non putandus est: sed et unus spiritus esse cum Deo, cui magis convenit, quam huic animae, quae se ita Deo per dilectionem junxit, ut cum eo unus spiritus merito dicatur, Propheta dicente, Dilexisti justitiam, et odisti
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ filiũ ⁊ sp̃m scm̃ uel capimus ut tenemꝰ.
Si aut̃ sacietas aniqũ cepit aliquẽ r huo
i insũmo estõq con sisterant gridui non
brtor quod ad subitum quis enacueur.
r bdecidat. s paulatim ⁊ ꝑ ꝑtes defluere eũ
icãe est ita ut fi̾ possit int̾dum. ut sibre¬
uis anquis iapsus inciderit. ⁊ cito resipis¬
ut asq inse reu̾tat᷑ nõ penicus ruere s
euotare pedem. ⁊ redire ad stat᷑ suũ. ac rur¬
sum statuere posse id ꝙ ꝑ negligenciã fu̾at
dapsum. siam unigenitꝰ filiꝰ dei qui erat
bum et sapĩa pat̾s cum eẽt ingloria aps¬

Expanded text:
 tenemus. Si autem satietas aliquando ceperit aliquem ex his, qui in summo perfectoque constiterint gradu, non arbitror quod ad subitum quis evacuetur atque decidat; sed paulatim et per partes defluere eum necesse est: ita ut fieri possit interdum, ut si brevis lapsus aliquis acciderit, et cito resipiscat, atque in se revertatur, non penitus ruere, sed revocare pedem, et redire ad statum suum, ac rursum statuere posse id quod per negligentiam fuerat elapsum. Nam unigenitus Filius Dei qui erat Verbum et Sapientia Patris, cum esset in
Abbreviated transcription (Latin):
ista omĩa que d̃s futurꝰ sit in om̃ib reqͥramꝰ. Et
singulos aut̃ omĩa erit ħ modo. ut quicqͥt rõa¬
bilis mens expurgata om̃i uicioꝵ fece. atq om̃i
penitꝰ abstersa mibe malicie uł sentire uł intel¬
ligere uł cogitare pot̃ omĩa ds̃ sit. ne ultͣ iam¬

Expanded text:
ista omnia, quae Deus futurus sit in omnibus, inquiramus. Et singulos autem omnia erit hoc modo, ut quidquid rationabilis mens expurgata omnium vitiorum faece, atque omni penitus extersa nube malitiae, vel sentire, vel intelligere, vel cogitare pot
Abbreviated transcription (Latin):
signific: de qua agimꝰ. tam̃ adħ solum uideaᷤ i
assũptum. ꝙ exinaniẽs se filꝰ qui erat ĩ forͣ
dei. ꝑ ip̃am sui exmanitõnẽ studuit nob̃
deitatic plenitudinẽ demõstrare. u̾bi cã si
fcã eẽt aliqua statua tał. que magnitudĩe
sui uniu̾sũ orbẽ t̾re teneret ⁊ ꝓsui ĩm̃sitate
consid̾ari aulło posset. fie̾t aut̃ aͣna statua¬

Expanded text:
 hoc solum videatur assumptum, quod exinaniens se Filius qui erat in forma Dei , per ipsam sui exinanitionem studuit nobis divinitatis plenitudinem demonstrare. Verbi gratia: si facta esset aliqua statua talis quae magnitudine sui universum orbem terrae teneret, et pro sui immensitate considerari a nullo posset, fie
Abbreviated transcription (Latin):
ud̾it patrẽ facientẽ. Qm̃ gͦ ĩ nullo ꝓ rsꝰ filiꝰ apatͤ
iite oꝑm ĩ mutat᷑. ac differt. nec aliud ẽ opus fi¬
ui qͣ pats set unꝰ atq idem ut ita dicã eciã motꝰ
ut ꝓ hec nulla oĩo dissiłitudo filii intesligat᷑ apr̃ẽ.
Tuim ĩ euuͦ. filiꝰ dicat᷑ non similia facere. s et ead
inquiere. in quo eadẽ ut opinor intelligi poterit.¬
sauenit. que suꝑiꝰ de imagine ea que ꝑ specl̃m
fomat᷑. expressimus: pͥncipalis nainq bonicas
qne dubio pater ẽ. ex qua filus natꝰ: qui ꝑ oĩa
mago ẽ patͥs. ꝓculdubio ⁊̃ bonitatis eiꝰ ꝯͥenter

Expanded text:
erit Patrem facientem . Quoniam ergo in nullo prorsus Filius a Patre virtute operum immutatur ac differt, nec aliud est opus Filii quam Patris, sed unus atque idem, ut ita dicam, etiam motus ut per hoc nulla dissimilitudo um in Evangelio Filius dicatur non similia facere, sed eademonitatis ejus inquirere: in quo eadem, ut opinor, intelligi convenit quæ superius de imagine ea quæ per speculum deformatur, expressimus. Principalis namque bonitas, sine dubio, ex qua Filius natus: qui per omnia imago est Patris, procul dubi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃stat salutis. ita ut int̃dum eciam ex respõ¬
sione sola fide ꝓlata. indubitatã quis ceꝑit
salutem. quib hec ex causis ut quib oc¬
casionib fiant. ꝙͥuł his in tͦspiciẽs dĩa sapĩa
uł quos motus ꝓpoĩti eoꝵ uidens hec uni¬

Expanded text:
praestet salutis, ita ut interdum etiam ex responpraestet salutis, ita ut interdum etiam ex responsione sola fide prolata indubitatam quis ceperit salutem. quibus haec ex causis, vel quibus occasionibus fiant; quid vel introspiciens divina sapientia, vel quos motus p
Abbreviated transcription (Latin):
ad subitionẽ cogente nec ꝑ uim subditꝰ fiet
om̃is mundꝰ deo. s u̾bo. ratd̃e. doct̾na. ꝓuo¬
catõe melioꝵ̾. institutis optimis. ꝯminatõ¬
nib quoq dignis ⁊ competentib. que
etatem rõnis ĩ capaces sunt. minis eos et
metu cohercemꝰ. Cum uero boni utił ⁊ ho¬
nesti intelligenciam ceꝑint ⁊t̃ iã cessante
uberum metu u̾bo ac rõne suasi ad omĩa
que bona sunt ad qͥescunt. qũo aut̃ seruata
om̃ib rõnalib c̃aturis arbit̾i lib̾tate unꝰ¬
quisq debeat dispensari .i. quos uelut iã
paratos ⁊ capaces sermo dei et ĩnemat ⁊¬
instruat quos aut̃ uiterĩ differat. aquib
uero penitꝰ occłetur. ⁊ longe eoꝵ a se fieri
dispenset auditũ. quosq rurgũ ꝯtẽpnẽtes
iudicatũ s̾ et p̃dicatũ u̾bũ dei correptõib
quib dam. ⁊ castigatõib illatic ꝑurgeat.
ad salutẽ. ꝯu̾sionẽq eoꝵ q̃dãmͦ exigat et ex¬
torq̃at quib. quib uero ⁊̃ occasioẽs qͣsdam.

Expanded text:
em cogente, nec per vim subditus fiet omnis mundus Deo, sed verbo, ratione, doctrina, provocatione meliorum, institutis optimis, comminationibus quoque dignis et competentibus, quae aetatem rationis incapaces sunt, minis eos et metu coercemus: cum vero boni et utilis et honesti intelligentiam ceperint, tunc jam cessante verberum metu, verbo atque ratione suasi, ad omnia quae bona sunt, acquiescunt. Quomodo autem servata omnibus rationabilibus creaturis arbitrii libertate, unusquisque debeat dispensari, id est, quos vetut jam paratos et capaces sermo Dei et inveniat et instruat, quos autem interim differat, a quibus vero penitus occultetur, et longe eorum a se fieri dispenset auditum, quousque rursum contemnentes indicatum sibi et praedicatum verbum Dei correptionibus quibusdam et castigationibus illatis perurgeat ad salutem, conversionemque eorum quodam modo exigat et extorqueat; quibus vero etiam occasiones quasdam
Abbreviated transcription (Latin):
tabił. ⁊ sub̾ale ĩ eo om̃e bonũ est. quod utiq mi¬
tari aut ꝯu̾ti nunqͣm potest. idcͥco pura eiꝰ ac
unqͣm pot̃ eẽ ꝙ ẽ. hoc aut̃ designat᷑ apud ioh̾em
cum dicit qr deus lux est. Splendor aut̃ lucis
eiꝰ sapĩa sapĩa sua est. nõ solum scd̾m id ꝙ sẽpi¬
t̾̃na lux est. ita ut et̃nus ⁊ ẽt̃nitatis splendor
declarat. qui a subsistencia filii ab ip̃o patre as¬
cendit. set non temporalit᷑. neq ab ullo alio
micio ut diximꝰ ñͥ ab ipso deo.: s speculũ in¬

Expanded text:
bstantiale in eo omne bonum est, quod utique mutari ac converti nunquam potest, idcirco pura ejus ac unquam potest esse quod est. Hoc autem designatur apud Joannem cum dicit, quia Deus lux est . Splendor autem lucis ejus, sapientia sua est, non solum secundum id quod sempiterna lux est, ita ut aeternus et aeternitatis splendor declarat, quia substantia Filii ab ipso Patre descendit, sed non temporaliter, neque ab ullo alio initio, nisi, ut diximus, ab ipso Deo. S
Abbreviated transcription (Latin):
tum qui uniu̾sa creauit atq disposuit. confitẽt᷑.
eumq parentem unu̾si tatis ignostunt huic
scd̃m fidem doct᷑ne eiꝰ qmͣ diuinitꝰ aspiratam ꝓ
certo hẽmꝰ eminentiorẽ duumorẽq roẽm de fi¬
lio dei nlłiꝰ alteriꝰ possibłitatis ẽẽ credimꝰ expo

Expanded text:
itum qui universa creavit atque disposuit, confitentur, eumque parentem universitatis intelligunt: huic secundum fidem doctrinae ejus quam divinitus inspiratam pro certo habemus, eminentiorem divinioremque rationem de Filio Dei nullius alt
Abbreviated transcription (Latin):
intelligere dẽbemꝰ eciam splendoris opꝰ. ꝑ splẽ¬
aorem namq quid sit lux ipsa agnoscitur ⁊
sentit᷑. qui splendor fragilib se t̃ ĩfirinis mor¬
taliũ ocłis placiduis ac lenius offerens ⁊ pau¬
litim uelut edocens ⁊ assuescens claritatẽ lũ¬
iis pati. cum ab eis. cum ab eis dimou̾it om̃e
suscipiendã głiam lucis ⁊̃ ĩ hoc uelut quidã
mediator hoĩum. ac hicis esfcũs. Uerũ qm̃ ñ
solũ splendor głie ẽ dr̃ ab apło. set et figura
osi eẽ intellectꝰ. adu̾tere quõ alia pret᷑ ip̃am
sapĩa dr̃. ⁊̃ qui solus nouit prẽm ⁊ reuelat

Expanded text:
intelligere debemus etiam splendoris opus. Per splendorem namque quid sit lux ipsa cognoscitur et sentitur. Qui splendor fragilibus se et infirmis mortalium oculis placidius ac lenius offerens, et paulatim velut edocens et assuescens claritatem luminis pati, cum ab eis dimoverit omne suscipiendam gloriam lucis, etiam in hoc velut quidam mediator hominum ac lucis effectus. Verum quoniam non solum sosi esse intellectus, advertere quomodo alia praeter ipsam Sapientia dicitur qui et solus novit Patrem, et revelat
Abbreviated transcription (Latin):
solet eẽ ꝓgenies ncciõ corpꝰ est. ⁊ hic qui proculit
⁊ hic qui ꝓlatus est. Non enĩ dicimꝰ sic̃ ħetici
putant ꝑtem aliquã sub̾e dei ĩ filiũ u̾sam. aut
ex nullic subsistentib filiũ c̃atum apatre .i. ex̃
tis putet᷑. S et ioħs indicat. qr d̾s lux ẽ. ⁊ pau¬
lus designat qr filus splendor lucis et̃ne sit.¬

Expanded text:
rotulit, et is qui prolatus est. Non enim dicimus, sicut haeretici putant, partem aliquam substantiae Dei in Filium versam, aut ex nullis subsistentibus Filium creatum a Patre, id esttis putetur. Sed et Joannes indicat, quia Deus lux est : et Paulus designat, quia Filius splendor lucis aeternae sit
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpturis scł̃s ĩuenerit. uł quas ꝯñcie ipsiꝰ ĩ¬
ꝙꝓ ẽ ab ip̃o trahentis sñ ullo tam̃ initõ. nõ
solũ eo ꝙ aliqͥb tempoꝵ spiciis distingui p.¬
set ne illo quidẽ quod sola apud semet ip̃am
mens intueri solet. ⁊ nudo ut ita dix̃im ĩtdlcũ
atq aĩo ꝯspicari. Extra om̃e gͦ ꝙ uł dici uł
intelligi põt miciũ. gn̾atam eẽ sipĩam ẽ¬
dendum est. in hac ip̃a sapĩe sat subsisten̾
qua om̃is uirtꝰ ac deformatõ future ĩerat
cature uł eoꝵ que pͥncipali᷑ existũt. inł coꝵ

Expanded text:
Scripturis invenerit, vel quas consequenter ipsius inquod est ab ipso trahentis, sine ullo tamen initio: non solum eo quod aliquibus temporum spatiis distingui sed ne illo quidem, quod sola apud semetipsam mens intueri solet, et nudo, ut ita dixerim, intellectu atque animo conspicari. Extra omne ergo quod vel dici vel intelligi potest initium, generatam esse Sapientiam credendum est. In hac ipsa ergo Sapientiae subsistentia, quia omnis virtus ac deformatio futurae inerat creaturae, vel eorum quae principali
Abbreviated transcription (Latin):
plurimos tam̃ ista hr᷑ opinio ꝙ angłs fu̾it
iste dyabolus ⁊ apostata esfcũs. qmͣ płimos
ingeloꝵ secũ dectinare ꝑsuaserit. qui ⁊ nc̃ us
ceꝑit: ⁊ sit ꝓ ip̃a sui corruptõne soluendus. qͥd
tñ añ huuc mund̾ fu̾t aut qͥd post mod̾ erit.
ĩ ñ ꝓ maĩfesto multis ĩuotuit: Non .n. euidẽs

Expanded text:
tur opinio, quod Angelus fuerit iste diabolus, et apostata effectus quamplurimos Angelorum secum declinare persuaserit, qui et nunc ucœperit, et sit pro ipsa sui corruptione solvendus. Quid tamen ante hunc mundum fuerit, aut quid post mundum erit, jam non pro manifesto multis innotuit. Non enim evidens
Abbreviated transcription (Latin):
pres. Ioh̃s ĩ inicio eugłui fui. ꝓpͥa diffinitione
deum eẽ disfimens u̾bũ. dicit ⁊ ds erat u̾bũ
⁊ hoc erat in inicio apd̾ dm̃. qui aut̃ dat ini¬
cuĩ u̾bo dei uł sapĩe dei intuere ne magic
ĩ ip̃m ingenit̃ pr̃em ĩpietatẽ suã iactet᷑.
cum eũ neget patrẽ semꝑ fuisse ⁊ geniuss
u̾bum ⁊ hũisse sapĩam in omib ant̃iori¬
b uł temporib. uł scłis ut siqͥd illud est

Expanded text:
rpres. Joannes in initio Evangelii sui propria definitione Deum esse definiens Verbum, dicit: Et Deus erat Verbum, et hoc erat in initio apud Deum . Qui autem dat initium Verbo Dei vel Sapientiae Dei, intuere ne magis in ipsum ingenitum Patrem impietatem suam jactet, cum eum neget semper Patrem fuisse, et genuisse Verbum, et habuisse Sapientiam in omnibus anterioribus vel temporibus
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ angłos dei quosdã. ⁊ uͥtutes bonas. qui .n.
nristrant ad salutẽ hominũ ꝯsũmanda̾. s
qñ isti c̃ati sint. aut qͣles aut quõ sint. ñ satis
fundam̃tis hiꝰmodi uti. scd̾ mandat̃ qͥd̾ dicit᷑
illũĩate uob̃ lumẽ scĩe. Om̃is qͥ cupit seriem
qnͣdam ⁊̃ corpus ex hoꝵ oũim ratõne ꝑfcce̾.
ut maĩfestis ⁊ nccͣus assertionib de singłis qͥb
quid sit ĩ uero rimet᷑. ⁊ imũ ut dꝰ. corpus effi

Expanded text:
e Angelos Dei quosdam, et virtutes bonas qui ei ministrant ad salutem hominum consummandam: sed quando isti creati sint, vel quales aut quomodo sint, non satis fundamentis hujusmodi uti secundum mandatum, quod dicit, Illuminate vobis lumen scientiae: omnis qui cupit seriem quamdam, et corpus ex horum omnium ratione perficere, ut manifestis et necessariis assertionibus de singulis quibusque quid sit in vero rimet
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝙ seminat᷑ ĩ igno̾ surget. ingłia. est ⁊ illd̃
definitum ĩ eccłiastica p̃dicatõne. oẽm aĩam
ẽ iõnabilem liberi arbitrii ⁊ uoluntatis. esse
nasq uirtutes ex eo quod pccĩs eam illi o̾nerare
gere non nos nec̃itati eẽ subiꝰtos. ut oĩ modo
iam si uolunꝰ ⁊ bona ⁊ mala agere cogam᷑:
hũanoꝵ eẽ gestoꝵ nõ solum eorum que extͣ
abitru accidunt lib̾tatem. set eoꝵ que ĩ nr̃a
suit poita potestate. de aĩa uero utr̃ ex semĩs
traduce ductt᷑. ita ut rõ ip̃iꝰ uł substanciaĩ¬
serti pĩs corporalib semĩb hea̾t᷑. aut uͦ aliud

Expanded text:
atur in ignominia, surget in gloria . Est et illud definitum in ecclesiastica praedicatione, omnem animam esse rationalem, liberi arbitrii et voluntatis: esse s contrariasque virtutes, ex eo quod peccatis eam illi onerare gere, non nos necessitati esse subjectos, ut omnino, etiamsi nolimus, vel bona vel mala agere cogamur.humanorum esse gestorum, non solum eorum quae extra arbitrii accidunt libertatem, sed eorum quae in nostra posita sunt potestate. De anima vero utrum ex seminis traduce ducatur, ita ut ratio ipsius, vel substantia inserta ipsis corporalibus
Abbreviated transcription (Latin):
t̾is ac noui testam̃ti. Tum deinde qr xp̃c ihe¬
ip̃e qui uenit ante oẽm c̃aturã natꝰ ex pt
est. qui cum in ominiũ condicione pitri
sãa ent teus. Corpus assumꝑsit nr̃o corpori
aise e solo differens ꝗd natũ ex uirgr̃e ⁊̃ sp̃i

Expanded text:
is ac Novi Testamenti. Tum deinde quia Jesus Christus qui venit ante omnem creaturam, natus ex Patre est: qui cum in omni conditione Patri quod erat Deus. Corpus assumpsit nostro corpori simile, eo solo differens, quod natum ex virgine et Spi
Abbreviated transcription (Latin):
dum dr̃. ea que ĩ mat̾ia aliqͣ .i. ligni uł lapios
depingi uł sculpi solet. Int̾dum ymago dit᷑
eus qui genuit. is qui natꝰ est.cum ĩ millo
simłitudinũ lini amĩta eiꝰ. qui genuit ses q̃
natus ẽ. metiunt᷑. Puco gͦ posse quidẽ qͥori
exͦ aptari eũ qui ad ẏmaginẽ ⁊ similitiose
dei pͥmus fcũs ẽ hõiũ. de quo diligenciꝰ d̃o dũ¬
te cum locũ ipsũ ingenesi exponere ceꝑimus
uidebimꝰ. ¶ Scd̃e uero comꝑationi ẏmago fili
dei de quo nẽ sermo ẽ comꝑari p̃t ⁊̃ scdm lo¬

Expanded text:
rdum dicitur ea quae in materia aliqua, id est, ligni vel lapidis depingi vel sculpi solet. Interdum imago dicitur ejus qui genuit is qui natus est, cum in illo similitudinem lineamenta ejus qui genuit in eo qui natus est mentiuntur. Puto ergo posse priori quidem exemplo aptari eum qui ad imaginem et similitudinem Dei primus factus est hominum, de quo diligentius, Deo favente, cum locum ipsum in Genesi exponere coeperimus, videbimus. Secundae vero comparationi imago Filii Dei, de quo nunc sermo est, comparari potest,