comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uirum In cuius transitu sancto ꝵ canit mumerus
angelo ⁊ exultat chorus oniuq celestu
uritutum occuroit exercitus diabolus presumrien
confunditur ecclesia uirtute roboratur sacerdotes
dentlatione glorificantur quem nuchaer
assump sit cum angelis maria sustepire t. cum
uirgut chorie paradisus letume tmetamm
sanitio sed quid nos In laudem eus tcouptanius
quod non sufficimus adimplea a seeranest
lan Itluis cuius laux ab euis ore minequain ⁊¬
retessit nam nos utinam uel sumꝑ licem
possimus hystoriam explicar

Expanded text:
numerus, angelorum exsultat chorus, omniumque coelestium virtutum occurrit exercitus: diabolus praesumptione confunditur, Ecclesia virtute roboratur, sacerdotes revelatione glorificantur; quem Michael assumpsit cum angelis, Maria suscepit cum virginum choris, paradisus retinet laetum cum sanctis! Sed quid nos in laudem ejus tentamus, quod non sufficimus adimplere? Ipse est enim laus illius, cujus laus ab ejus ore nunquam recessit. Nam nos utinam vel simplicem possimus historiam explicar
Abbreviated transcription (Latin):
extiterunt nimia Ita ut trifarie templum ꝓpsum
scinderetur a sumino tecti fastigio usq In ultimum
arfaxat Ictu choruscationis adusti In carbonem
basilicam In octogono ciclo octo angulorui
octogenum pedum Ita ut octies octogenum
pedum nuimerus numeraretur per gram
In altum pedum centum uignite. ommia ex
uero lamiuis aureis affixit In medio autem
octogoni sarcofagum ex argento puro Instituit
per tres autem annos fabricam Incessanter
exercint ut consuminans eam die natalis

Expanded text:
exstiterunt nimia, ita ut trifarie scinderetur templum a summo tecti fastigio usque in ultimum Arfaxat ictu fulminis adusti et in carbonem basilicam in octogono cyclo octo angulorum octogenum pedum; ita ut octies octogenum pedum numerus numeraretur per gyrum, in altum autem pedum centum viginti. Omnia ex vero laminis aureis affixit. In medio autem octogono sarcophagum ex argento puro instituit. Per quatuor annos fabricam incessanter exercuit, et consummans eam die natalis
Abbreviated transcription (Latin):
energuiinos quid nobis et uobis apostoli der unu
in ingressu uestro flauuus exurimur stabat
autem In una ede templi ad orientem quadrica
equorum fusilis ex auro In qua radiatus sol¬
que ex auro fusiłis consistebat In alia autem
ede staibat luna fusilis ex argento habens bigam
boum fusilem similiter ex argento. ceperiit¬

Expanded text:
rgumenos: « Quid nobis et vobis, apostoli Dei vivi? in ingressu vestro flammis exurimur. » In una aede templi ab oriente quadriga equorum fusilis ex auro stabat, in qua radietas solis aeque fusilis consistebat. In alia vero aede luna stabat fusilis ex argento, habens bigam boum fusilem similiter ex argento. P
Abbreviated transcription (Latin):
omnino est si ab eius nunc nilicia ad carius
et sangums transtam amicicias. presertun
cum Ipse dicat. qui amat patrem aut matrem
plus quam me non est me dignus et si quis
dictorum unte parentes/ cum resistere non possent
in proposito suo eum manere passe sunt

Expanded text:
omnino est, si ab eius nunc militia ad carnis omnino est, si ab eius nunc militia ad carnis et sanguinis transeam amicitias, praesertim cum ipse dicat: Qui amat patrem aut matrem plus quam me, non est me dignus, et: Si quidictorum victi parentes, cum resistere non possent, in proposito suo eum manere passi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
suburbanũ prefate cuntatis cecendit ubi
uenerandus confessor xp̃i taurinus presul
quonidam eiusdem loci requieset ueniens q
ad locum editũ domus der allocutus uoluta
sue intencionem reserauit. at ille libenter eum
audiens unanmo affecta tractauit. et quia
mente sincerus et corpore pulcher esset fraterna
dilectione et imiistrare curauit. ut autem
magistrũ repperit. qui sibi operam In litterarum
erudicione Impenderet. cum documento lingue
morum probitate. cepit alios ante Ire/
Interea cum Ibidem diucius moraretur parentes
quos reliquerat absenciam eius grauter ferentes
et in exteris regiomibus ad aliquam heren uastitatem
prosugisse credentes/ mox ceperunt circurre
loca diuersa si forcitam eam a licubi reperire
possent et cum dies ee noctes In quereudo eo
agerent In memorato loco Inuentus est cumq
et uehemencius instarent ut parentum dolorem
reuersione sua debusset releuare. enuangelica

Expanded text:
suburbanum praefatae civitatis tetendit, ubi suburbanum praefatae civitatis tetendit, ubi venerandus confessor Christi Taurinus, praesul quondam eiusdem loci, requiescit, veniensque ad locum, aedituum domus Dei allocutus, voluntatis suae intentionem reseravit. At ille libenter eum audiens, unanimo affectu tractavit, et quia mente sincerus et corpore pulcher esset, fraterna dilectione ei ministrare curavit. Ut autem magistrum repperit, qui sibi operam in litterarum eruditione impenderet, cum documento linguae morum probitate coepit alios anteire. 2. Interea cum ibidem diutius moraretur, parentes quos reliquerat absentiam eius graviter ferentes et in exteris regionibus ad aliquam heremi vastitatem profugisse credentes, mox ceperunt circuire loca diversa, si forsitan eum alicubi repperire possent. Et cum dies et noctes in quaerendo eo agerent, in memorato loco inventus est. Cumque ei vehementius instarent, ut parentum dolorem reversione sua relevare debuisset, euangelica
Abbreviated transcription (Latin):
Beatus uir leufredus Infra gallias pago ebroicensi
exortus est sangumus nobilitate conspicuus
parentibus xp̃ianissimis natus hic ab adolescencia
sua cum In uaria mundi huius gloria excrescere
posset totam miliciam suam dño uero regi
deuouit magis cupiens pauperem xp̃m undus
Ipse sequi quam diuicus seculi uestitus ad
tempus. sicut flos feni florere. mox ergo
adhuc puerulus diuino spiritu tactus estuabat
ammo. assidue parentes deprecans bt accessum
posset habere ad aliquem locum ubi exercicia
literarum In scolis Iuuenirentur. ad hec cum
pater nullo modo assentiret. et uinci filu
diceret se non posse absenciai sustinere
puer Ille deo deuotus occasionem Inuemt
qua Id quod desiderabat perficeret. petint
namq a patre ut liceret sibi cognatos et affines
suos uisitare. qui in castro ebroitensi morabantur/
cumq uisionis muitue et allocucionis eis Impendisset
officium. continuo ad propria reuerteretur
postquam Itaq obtinit quod poscebat. ad

Expanded text:
Beatus vir Leutfredus infra Gallias pago Ebrocensi exortus est, sanguinis nobilitate conspicuus, parentibus christianissimis natus. Hic in adolescentia sua, cum in vana mundi huius gloria excrescere posset, totam militiam suam Domino vero regi devovit, magis cupiens pauper Christum nudus ipse sequi, quam, divitiis saeculi vestitus, ad tempus sicut flos feni florere. Mox ergo adhuc puerulus, divino spiritu tactus, aestuabat animo, assidue parentes deprecans, nt accessum posset habere ad aliquem locum, ubi exercitia litterarum in scolis invenirentur. Ad haec cum pater nullo modo assentiret et unici filii diceret se non posse absentiam sustinere, puer ille Deo devotus occasionem invenit, qua id quod desiderabat perficeret. Petivit namque a patre, ut liceret sibi cognatos et adfines suos visitare, qui in castro Ebrocensi morabantur, cumque visionis mutuae et adlocutionis eis impendisset officium, continuo ad propriamreverteretur. Postquam itaque obtinuit quod poscebat, ad
Abbreviated transcription (Latin):
fuierat Illapsus monituto eodem quo de fano
chesdroe sancta crux fuerat eraclio bauilante
naturam thura uel balsama atq mirram/
conffestim Igitur popularis gandu fauor In
altum sublatus diuinam laudabant potentiam /
sicq gloriosus augustus crumpens In laudes
uirtutum/ effrisus est in precio nostre salutis
o crux splendidior cunctis astris mundo celebris
hominibus multum amabilis rebus sanctior
uniuersis que sola digna fuisti portare regemn
celorum dulce lignum dulcem clauum dultem
salua presentem cateruam/ In tuis hodie laudibus
congregatam tuoq uexillo signatam. hec
cum dicisset preciosissimam partem ligni
quam secum detulerat . loco suo restituit
tunc renonantur adeo antiqua muracula
die eodem mortuus recepit propriam uitai /
paralitici quatuor adepti sunt sauitatem
amissam / leprose decem cutem receperunt
mundam quindecim quoq ecci luci sunt restitute
plurimi uero a demonibus ax erepti multiq

Expanded text:
fuerat illapsus momento eodem quo de fano fuerat illapsus momento eodem quo de fano Chosroe sancta crux fuerat Graccho bajulante natura vel balsami atque myrrhae. Confestim igitur popularis gaudii favor in alto sublatus Dei laudabat potentiam; sicque gloriosus Augustus erumpens in laudibus virtutis, effusus est in pretio nostrae salutis! O crux splendidior astris, mundo celebris, hominibus multum amabilis, sanctior universis! quae sola digna fuisti portare talentum mundi; dulce lignum, dulces clavos, dulce lva praesentem catervam, in tuis hodie laudibus congregatam, et tuo vexillo signatam. Haec cum dixisset, pretiosissimam partem ligni, quam secum detulerat, loco suo restituit. Tunc renovante Domino antiqua miracula, die eodem mortuus unus recepit propriam vitam; paralytici quatuor adepti sunt sanitatem amissam; leprosi decem cutem receperunt mundam; quindecim quoque caeci luci sunt restituti; plurimi quoque a daemonibus erepti, multiqu
Abbreviated transcription (Latin):
In celo flamines fulgore resplendere. augelus
enum domiui accipieus Illud In mambus
stetit super portam et ait quando rex celorum
dñs torius mundi passionis sacramenta per
hunc a ditum completurus Introuut. non s
purpuratum nec diademate intentem exhibuit
aut equi potentis uehiculum requissunt sed
humilis a selli tergo Insidens. cultoribus suis
humilitatis exempla reliquit. his dictis argelus¬
Imperator gandens In dño uisitata angelico
depositis Imperũ Insignibus discalciatus ꝑtimis
lanea tantum zona precinctus crucem domini
manu suscipieus. perfusus lacrimuis faciem/
ad celum occulos erigens. properabat ad port
usq progreditus/ mox Illo humiliter ꝓpiiquante
duritia lapidum celeste preseusit Imptrium
statim q porta se subrigens liberum Intrantibus
patesegit Ingressum/ odorq suauissummuis
qui uolante diuinitus aura de persarum
prouincia per longa terrarum spacia Ierosolum

Expanded text:
in coelo, flammeo fulgore resplendere. Angelus in coelo, flammeo fulgore resplendere. Angelus enim Domini aspiciens illud in manibus, stetit super portam et ait: Quando rex coelorum Dominus totius mundi passionis sacramenta per hoc aditum completurus introiit non se purpuratum, nec diademate nitentem exhibuit, aut equi potentis vehiculum requisivit, sed humilis aselli terga insidens, cultoribus suis humilitatis exempla reliquit. Tunc impeimperator gaudens in Domino de visu angelico, depositisque imperii insignibus, discalceatus, protinus, lintea tantum zona praecinctus, crucem Domini manu suscipiens, perfusus facie lacrymis, ad coelum oculum erigens properabat, ad portam usque progrediens. Mox illo humiliter propinquante, duritia lapidum coeleste persensit imperium, statimque porta se subrigens liberum intrantibus patefecit ingressum. Odorque suavissimus qui, volitante divinitus aura de Persarum provincia, per longa terrarum spatia Hierosolymis
Abbreviated transcription (Latin):
Interibis cumq Ille nequaquam acquiesteret
baptisar mandaiit Ipseq eum de sacro
fonte suscepit. erat enm decem annorum/
descriptiones enim regui persarum sub eiuus
nomine fecit totuiuq argentũ turois In
predam sui exercitus depirtauit. aurum
uero uel gemias In uaria utenssilia ad restaurationdu
ecclesiarum quas tirannus destruxerat
reseruauit// sustipienti Igitur lignim¬
gloriosissime crucis quod tirannius aspertantrat
gandentes populi omnes cum Iamis palmnarũ
cereis et lampadibus uel diuerso glorie apparatu
cum hymins et canticis alu obinam pergunt
atq alii subsequuntur / cumq Imperateꝵ de
moute oliueti destendisset. et ptr eam portain
quam dñs Intrauerat᷑ quando ad passionem
decoratus sedens uoluisset intrare. repente
lapides porte destendentes clauserunt se
Inuicem et factus est paries unus cumnq
mirarentur attoiiti nimoq merore constricti
respicientes In altum uident signũ sancte crutis

Expanded text:
interibis. Cumque ille nequaquam acquiesceret,interibis. Cumque ille nequaquam acquiesceret,baptizari jussit, ipseque eum de sacro fonte suscepit; erat enim decem annorum. Descriptiones etiam regni Persarum sub ejus nomine fecit, totumque argentum turris illius in praedam sui exercitus deputavit, aurum vero vel gemmas in vasis vel utensilibus ad restaurationem ecclesiarum, quas tyrannus destruxerat, reservavit. Suscipiens igitur gloriosissimum lignum crucis, quod impius asportaveratgaudentes omnes populi cum ramis palmarum, cereis et lampadibus vel diverso gloriae apparatu, cum hymnis et canticis obviam alii pergunt, atque alii subsequuntur. Cumque imperator de monte Oliveti descendisset per eam portam quam Dominus intraverat quando ad passionem decoratus, sedens voluisset intrare, repente lapides portae descendentes, clauserunt se invicem, et factus est paries unus. Cumque mirarentur attoniti, nimio terrore constricti, respicientes in altum, viderunt signum sanctae crucis
Abbreviated transcription (Latin):
tantaq mentis mutatio chosoroe Inuasit
exercitum ut non solum predictam pactione
nequaquam uellent trauscendere. sed eccam
uoluntarie cum omni sua familia atq prole
eraclio se subderent tam potestate quam fide
quos Ille benigne suscipiens In hoc Illis clemenciam
prestitit ut omnes ad baptisinum conuolarent
quod Ita se facturos esse omnes pariter spopenderunt
spse autem xp̃ianissimus princeps cum suo
tantum excercitu regna que chosoroe tenuero
circumquaq perlustaius ad sedem Ipsuis ueuit
cum paucis ad eum ascendit se deutemq in
ei exitum belli aliquatenus nunciasset qona
habebant nec immerito. quippe qui maifest
deo odiosus erat. quo modo a creatura dei esse
poterat dilectus cumq tremĩ factus salutacionis
uerba proseroet eraclio. Ille respondit si uis
salutem habere pro eo quod lignu sancte cririis
quamiuis Indignus honorifice Iuxta modulum
In ueritate confessus fueris regnũ tibi persarũ

Expanded text:
tantaeque mentis mutatio Chosroe invasit tantaeque mentis mutatio Chosroe invasit exercitum, ut non solum praedictam pactionem nequaquam vellent transcendere, sed etiam voluntarie, cum omni sua familia atque prole Graccho se subderent tam potestate quam fide. Quos ille benigniter suscipiens in hoc illis clementiam praestitit, ut omnes ad baptismum convolarent: quod ita se facturos esse omnes pariter spoponderunt. Ipse autem Christianissimus princeps cum suo tantum exercitu regna quae Chosroe tenuerat circumquaque perlustrans, ad sedem ipsius venit. Cum paucis ad eum ascendit, sedentemque eum in ei excidium belli aliquatenus nuntiasset, quianes exosum habebant; nec immerito, quippe qui manifeste Deo erat contrarius, quomodo a creatura Dei esse potuisset amatus? Cumque tremefactus salutationis verba proferret Graccho, ille respondit: Si vis salutem habere, pro eo quod lignum sanctae crucis, quamvis indignus, honorifice juxta modulum in veritate confessus fueris, regnum tibi Persarum
Abbreviated transcription (Latin):
imperu uir armuis stremius ligna eruditus
corpore decorus ⁊t quamuis seculare actur
deditus totus tamen erat In fide catholicus
et erga dei cultores supplex beniuolus
ac deuotus pergens Igitur filius chosoroe
contra eraclium Iupta damibium fluutum
cum suo consedit excercitu / tandem Inspirante
clemencia saluatoris utrisq principibus
platuit. ut ips singuli In medio pontis flumine
dimicaturi confligerent et cui sors uictoriam
contulisset Ipse sine damgno utaausq exercitus
Imperum sibi assumeret decretum eciam cum
Iuramento est utsi aliquis eoꝵ ex populo
prinipi suo uenire In auxilium presumpsissẽt
cruribus excisis et brachus ab eo In flumine
mergeretur/ cumq utriq populo hec pactio
platuisset Inuicem Inter se ut dictum est dimicantes¬
diu multumq In pontis medio sunt congresse/
tandem pulsatus dñs lacrimis pp̃ranorum
per uirtutem sancte crucis cuise die eodem
menioratus princeps actencius cõmendarat

Expanded text:
imperii, vir armis strenuus, lingua eruditus, imperii, vir armis strenuus, lingua eruditus, corpore decorus, et quamvis saeculari actui deditus, totus tamen erat fide catholicus; et ergo Dei cultoribus supplex, benevolus ac devotus. Pergens igitur filius Chosroe contra Gracchum, juxta Danubium magnum fluvium consedit exercitus. Tandem inspirante clementia Salvatoris, utrisque principibus placuit ut ipsi singuli in medio ponte fluminis dimicaturi confligerent, et cui sors victoriam contulisset, ipse sine damno victorque exercitus imperium usurparet. Decretum etiam cum juramento processit ut si aliquis ex eorum populo principi suo venire in auxilium praesumpsisset, cruribus excisis et brachiis, in flumen mergeretur. Cumque utrique populo haec pactio placuisset, invicem ut dictum est dimicantes, adeoque in pontis medio sunt congressi. Tandem pulsatus Dominus lacrymis Christianorum, per virtutem sanctae crucis, cui se die eodem memoratus princeps attentius commendavera
Abbreviated transcription (Latin):
et palestinam cum subingasset et egiptum
conglutinabantur per corculum suo crudelissimo
subigeret dominatui Ierosolimam a dũt. et
ecclisias pp̃i subuertit totamq fuiitimam
regionem uastauit incendit acq uastatus est/
ad sepulcrũ ergo domine cum uoluisset accedere
territus redut᷑ sod tamen lignũ salutare
turrim argenteam. Inqua Interlucentib
gemimis chronum extruxerat aureum. lobi
solis quadrigam. et luue ac stellarum ymagniẽ
collocauerat atq per occultas fistulas
aque meatus adduperat ut quasi deus
pliuuam de super uideretur Infundere. et
dum subterranto Inspecu equis per cireuitum
tahentib circumacta turois fabrica moueri
uideretur / quasi quodam modo mugitum
conitrui Iuxta possibilitatem arcificis
menciebatur In hoc Itaq loco sedem parauerat
atq Iuxta eam quasi sibe collegam cructem
dominicam composuerat filioq suo regiro
tradito Ipse In fano huiuscenodi r esidebat
Illo demq tempore eaclais arcem tenebat

Expanded text:
et Palaestinam cum subjugasset et Aegyptum, et Palaestinam cum subjugasset et Aegyptum, glomerabantur per circulum suo crudelissimo subjugaret dominatui. Hierosolymam advenit, ac ecclesias Christi subvertit, totamque finitimam regionem vastavit, incendit atque praedavit. Ad sepulcrum ergo Domini cum voluisset accedere, territus rediit; sed tamen ligni salutaris turrem argenteam, in qua interlucentibus gemmis thronum exstruxerat aureum, ubi solis quadrigam et lumen vel stellarum imagines collocaverat, atque per occultas fistulas aquae meatus adduxerat, et quasi deus pluviam desuper videretur infundi, et dum subterraneo specu equis in circuitu trahentibus, circumacta turris fabrica movere videbatur, quasi quodammodo rugitum tonitrui juxta possibilitatem artificis mentiebatur. In hoc itaque loco sedem sibi paraverat, atque juxta ea, quasi collega Deo, crucem Dominicam posuerat. Filio suo regno tradito, ipse in fanum hujuscemodi residebat. Illo itaque tempore Gracchus arcem tenebat
Abbreviated transcription (Latin):
Iempore Illo post quam constantimo augusto
contra maxencium tiramum ꝓperanit id
bellum signũ sancte catis eclitus fuislat
ostensium et Ipse feliciter obtinerei tauapha¬
et ab helena Iam dicti principis matre / sancta
crux fuisset Inuenta atq per santat ier
egroti et resuscitationem mortui fuisset
euidenti Iudicio uirtutis declarata regmia
uote compos effecta Ita salutare lignũ secari
fecit per medium ut et carcem constantinopolui
de ferret ad filium et crucem Ierosoluuis checis
argenteis conditam Reseruaret In loco sapienti
dominicis aptata suꝑplicio Ibidem glorificata
ueneraretur apopulo multorum Itaꝙ
temporum labente curriculo. cum epigente
mole peccanuinum flagellari periiteret
adeptus est pe rsaram qui In tautat prupet
ausus est ꝓteruam ut ab incolis uicinarũ
genciũ quas Impetu uastans barbarico suo
ne fando subingauerat dominio coli sẽ Iuberet
ut deum / et uocari Regem Regũ et dominũ
ad sue dampnacionis Interitum uerũ eciam

Expanded text:
empore illo postquam, Constantino Augusto contra Maxentium tyrannum properante ad bellum, signum sanctae crucis coelitus fuisset ostensum, et ipso feliciter obtinente triumphum, ab Helena jam dicti principis matre sancta crux fuisset inventa, atque per sanitatem aegroti et resuscitationem mortui fuisset evidenter indicio virtutis declarata, regina, voti compos effecta, ita salutare lignum fecit secare per medium, ut et crucem Constantinopoli deferret ad filium, et crucem Hierosolymis thecis argenteis conditam reservaret; in loco  sic  Dominicis aptata supplicio, ibidem glorifica veneraretur a populo. Multorum itaque temporum labente curriculo, cum, exigente mole peccatorum hominum, flagellari permitteretadeptus Persarum, qui in tantam prorumpere est ausus proterviam, ut ab incolis vicinarum gentium, quos impetu vastans barbarico suo nefando subjugaret dominio, coli se juberet ut Deum, ut vocaret se regem regum, et dominum ad suae damnationis interitum, verum etiam Syriam
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa hora eum sibi scripsit cum libro uite
sue fuisse reuelatum. eo nainqz tempore
beatus ambrosius cuius hodie flores eloquũ
per totain ecclesiam redolent. mediolanensi
ciuitati preerat epistopus. cui celebranti
festa domiice diei Ista erat consuetudo ut
ueniens lector cum libro non antea le gere
presumeret quam sanctus nitu Iussisset factum
est autem ut Illa die dominita prophetica lectiene
Iam lecta et ante altare stante qui lectianem
beat pauli proferret, beatissimus autistes
ambrosius super sanctum altare obdormeret
quod uidentes multi cum millus eum penitur
excitare presumeret transactis fere dnarun¬

Expanded text:
ipsa hora eum sibi scripsit cum libro vitae ipsa hora eum sibi scripsit cum libro vitae suae fuisse revelatum. 5. Εο namque tempore beatus Ambrosius, cuius hodie flores eloquii per totam eclesiam redolent, Mediolanensi civitati praeerat episcopus. Cui celebranti festa dominici diei ista erat consuetudo, veniens lector cum libro non antea legere praesumeret, quam sanctus nutu iussisset. Factum est autem, ut illa die dominica, prophetica lectione iam lecta, ante altare stante qui lectionem beati Pauli proferret, beatissimus antistis Ambrosius super sanctum altare obdormiret. Quod videntes multi, cum nullus eum penitus excitare praesumeret, transactis fere duaru
Abbreviated transcription (Latin):
terre Ipse pariter et beatus episscopus dominũ
deprecantur ut hoc ei diuina pietas au dire
perunteret erectis autem rursum oculis Interrogat
senex. quid audis qui ait uoces psallencum
tanquam In celo audio sed quid sit prorsus
Ignoro. cui Ille/ ego tibi quid sit narrabo
dñs mens martinus episscopus iigrauit
ex hoc mundo et nunc angeli cauendo cum
defferunt in eꝑcelsum. et ut parumper mora
esset ut hec audirentar diabolus eum cum
Iinquis angelis retinere temptauit nichil q
suum In euudem reperiens confusus abscessit
quid ergo de nobis pectatoribus erit si tantum
sacerdetem uoluit pars Iniqua nocere. hec
sacerdote loquente notatur tempus archidiaconus
turoins misit uelonter. qui her diligente¬
Inquireret qui uemiens. eum diem et horam
maiisestissime cognouit transisse beatum
uirum quo sanctus seuerinus audiunt psallentiẽ
chorum / sed et si ad seueri recurramus historiam

Expanded text:
terrae, ipse pariter et beatus episcopus, Dominum 1006 terrae, ipse pariter et beatus episcopus, Dominum 1006 deprecantur, ut hoc ei divina pietas audire permitteret. Erectis autem, rursum intsenes: 'Quid audis?' Qui ait: 'Voces psallentium tamquam in caelo audio, sed quid sit prorsus ignoro'. Cui ille: 'Ego tibi quid sit narrabo. Domnus meus Martinus episcopus migravit ex hoc mundo, et nunc angeli canendo eum deferunt in excelsum. Et ut parumper mora esset, ut haec audirentur, diabolus eum cum iniquis angelis retenere temptavit, nihilque suum in eundem repperiens, confusus abscessit. Quid ergo de nobis peccatoribus erit, si tantum sacerdotem voluit para iniqua nocere?' Haec sacerdote loquente, notatum tempus, archidiaconus Turonus misit velociter qui haec diligenter inquireret. Qui veniens, eum diem horamque manifestissime cognovit transisse beatum virum, quo sanctus Severinus audivit psallentium chorum. Sed si ad Severi recurramus historiam,
Abbreviated transcription (Latin):
sine benedictione sacer dotali fuit nam g̃p̃iaui¬
qui eo tempore uidebantur occulte per latebras
diuinũ officium celebrabant nam si qui a
paganis reperte fuissent xp̃ĩant aut afficiebant
uerberibus aut gladio tauicabantur. a passione
ergo domin usq ad transitum sancti martim¬
beatus autem seuerinus colonensis episcopus
cuntatis. uir honneste uite et per cuncta
laudabilis dum die dominico loca sancta ex
consuetudine post matutmos cum suit cleritis
crecuiret Illa hora qua uir beatus obirt
audunt chorum cauencium In sublu uotato¬
q archidiacono Interrogauit si aures eius
percnterent uoces. quas Ille actercius audiebar
respondit nequaquami tunc Ille diligente
Inquit ausculta. archidiaconus autem cepit
sursum collum extendere. airres erigere. et
super suminis articulis baculo sustentante
stare. sad credo eum non fuisse equalis meriti
aquo hec non merebantur audiri tunt prostrati

Expanded text:
sine benedictione sacerdotali fuit. Nam qui Christisine benedictione sacerdotali fuit. Nam qui Christiani eo tempore videbantur, occulte et per latebras divinum officium celebrabant. Nam si qui a paganis reperti fuissent Christiani, aut afficiebantur verberibus, aut gladio truncabantur. A Passione ergo Domini, usque transitum sancti MartiBeatus autem Severinus Coloniensis civitatis episcopus, vir honestae vitae, et per cuncta laudabilis, dum die Dominica loca sancta ex consuetudine post matutinos hymnos cum suis clericis circumiret, illa hora qua Beatus obiit, audivit chorum canentium in sublimi. Vocatumque archidiaconum interrogavit si aures ejus percuterent voces quas ille attentus audiret. Respondit: Nequaquam. Tunc ille: Diligentius, inquit, ausculta. Archidiaconus autem coepit sursum collum extendere, aures erigere, et super summos articulos, baculo sustentante, stare. Sed credo eum non fuisse aequalis meriti, a quo haec non merebantur audiri. Tunc prostrati
Abbreviated transcription (Latin):
ablatus nobis adeo donatur uerum si mos
antiquitus Institutus seruatur In urbe quo
ordinatus est habebit deo Iubente sepulcrum /
certe si pro monasteru priuilegro cupitis
uindicare scitote quia primo ei monasterium
cum mediolanensibus fuit ħis ergo litigantibus
ut mane facto a pictauis per uiolenciam
aufferretur sed deus ommpotens noluit urbem
turoniram proprio frustrari patrono demq
nocte media omnes pritani a sompno fallacis
comprimuntur nec ullus super fuit qui ex har
multitudine uigilaret Igitur uiri turoniti cos
conspiciunt obdormisst apprehensam sanctissum
suscipiunnt positrunq In naui cum orini populo
per uigennam fluium destendunt Ingress ꝙ
ligeris alneum ad urbem turonicam cum magnis
laudibus psallencium dirigunt gressum D
quoꝵ uotibus pictaui experge facti nichil
de thesauro quem custodrebant habentes
cum magna confusione ad propria sunt
reuersi/ quod si quis requirit cur post trausiti

Expanded text:
ablatus, nobis a Deo donatus. Verum si mos ablatus, nobis a Deo donatus. Verum si mos antiquitus institutus servatur, in urbe qua ordinatus est, habebit Deo jubente sepulcrum. Certe si pro monasterii privilegio cupitis vindicare, scitote quia primum ei monasterium cum Mediolanensibus fuit. His ergo litigantibus,ut mane facto a Pictavis per violentiam auferretur: sed Deus omnipotens noluit urbem Turonicam a proprio frustrare patrono. Denique nocte media omnis Pictava somno phalanga comprimitur, nec ullus superfuit qui ex hac multitudine vigilaret. Igitur ubi Turonici eos conspiciunt obdormisse, apprehensam sanctissimisuscipiunt, positumque in navi cum omni populo per Vingennam fluvium descendunt. Ingressique Ligeris alveum, ad urbem Turonicam cum magnis laudibus psallentioque dirigunt copioso. De quorum vocibus Pictavi expergefacti, nihil de thesauro quem custodiebant habentes, cum magna confusione ad propria sunt reversi. Quod si quis requiret, cur post transitum
Abbreviated transcription (Latin):
labro uirtutum eus primo plenius exposimat
nam cum primũ sanctus dei apud condatensem
ut dicimus uicum egrotare cepisset pictam
populi ad eius transitum sicut turoniti cõuene
quo mnigrante grandis altercacio Interutrimiq
suerexit populum dicebant enum pictamu
noster est monachus noster abas extitit nos
requirimus cõmendatum / sufficiat uobis
colloquio participastis cõniuus firiati fuistis
benedictionibus in super et uirtutibus Iocundate
suffinant uobis Ista omnia nobis liceat auferee
uel cadauer examine ad hec turoniei respondebant
si uirtutos nobis factas sufficere dicitis scitote
quia nobiscum positus amplius est quam hic
operatus nam ut pretermitamus plurima/
uobis suscitamt duos mortuos nobis unũ
et ui ipse sepe dicebat. maior ei uirtus ante¬
episcopatum fuit quam post episcapatum/
ergo neccesse est ut quod nobis non Implenit
uauis expleat uel deffunctus. uobis est enum

Expanded text:
libro virtutum ejus primo plenius exposuimus. libro virtutum ejus primo plenius exposuimus. Nam cum primitus sanctus Dei apud Condatensem, ut diximus, vicum aegrotare coepisset, Pictavi populi ad ejus transitum sicut Turonici convenerunt. Quo migrante, grandis altercatio in utrumque surrexit populum. Dicebant enim Pictavi: Noster est monachus; nobis abba exstitit; nos requirimus commendatum. Sufficiat vobis, tis ejus colloquio, participastis convivio, firmati fuistis benedictionibus, insuper et virtutibus jocundati. Sufficiant ergo vobis ista omnia: nobis liceat auferre vel cadaver 35 exanimum. Ad haec Turonici respondebant: 'Si virtutum nobis facta sufficere dicitis, scitote, quia vobiscum positus amplius est quam hic operatus. Nam, ut praetermittamus plurimum, vobis suscitavit duos mortuos, nobis unum; et, ut ipse saepe dicebat, maior ei episcopatum fuit, quam post episcopatum. Ergo necesse est, ut quod nobiscum non implevit vivens, expleat vel defunctus. Vobis est enim
Abbreviated transcription (Latin):
triumphi quid simile martum exequus
conseretur ducant Illi pre eurribus suis
nuctos post terga captinos martuui corpus
hũ qui nondum ductu Illiis iucerant prosecuntar
Illos confusis plansibus populoꝵ houor et
Insania martino diuinis planditur psalus
martinus hymnie celestibus honoratur
Illi post triumphos suos In tartara seua
trudentur martinus abrahe sinu letus
excipitur martinus hic pauper et modicus
celum diues Ingreditur Illme nos ut spero
eustodiens me hec scribentem ⁊ espicit le legent
martinus turonorum episcopus plemis uirtutibus
et sanctitate. prebens infiriuis multa beneficia
octogessimo primo etatis sue anno episcopatus
autem uicesimo sexto apud condatensem
dyxcesis sue uicum excedens a seculo. feliciter
imgrauit ad xp̃m trausũt autem media
nocte que doninica habebatur accito cesares¬
ꝙ consalibus multi enum In eius transitir
psallenciũm uoces audierunt In celo quad in

Expanded text:
triumphi: quid simile Martini exequiis triumphi: quid simile Martini exequiis aestimabitur? ducant illi prae curribus suis uinctos post terga captiuos: Martini corpus ii, qui mundum ductu illius uicerant, prosequuntur. illos confusis plausibus populorum honoret insania: Martino diuinis plauditur psalmis, Martinus hymnis caelestibus honoratur. illi post triumphos suos in tartara saeua trudentur: Martinus Abrahae sinu laetus excipitur, Martinus pauper et modicus caelum diues ingreditur. illinc nos, ut spero, custodiens me haec scribentem respicit, te legentsanctus Martinus Turonorum episcopus, plenus virtutibus et sanctitate, praebens infirmis multa beneficia, octogesimo et primo aetatis suae anno, episcopatus autem vigesimo sexto apud Condatensem dioecesis suae vicum excedens a saeculo feliciter migravit ad Christum. Transiit autem media nocte, quae Dominica habebatur, Attico Caesarioque consulibus. Multi enim in ejus transitu psallentium audierunt in coelo, quod in
Abbreviated transcription (Latin):
unquam cilicio tectum quis coueribus crederet
Iam In quadam future resarrectionis gloria
et natura demutate carius ostensus est¬
Iam uero In obsequium funeris. credinon potest
quanta hominũ multiendo couuenerit tota
obinam corpori cuntas ruit. euucti ex agris
atq uicis multiq ex uicinis eciam urbibus
affuerunt o quantus luctus omniũ quanta
precipue merencuẽ lamenta monachorum
qui eo die tere a duo milia cõuenisse dicuntur
spiritalis martini gloria eius exemplo In
domnũ seruitutem stirps tanta fructificauerat
agebat in mirum ante se pastor excrnta¬
greges suos sance Illius multitudinis palliadas
curbas agnua palliata. et aut emeritorum
laborum senes  aut Iuratos xp̃i In sacramenta
tyrones tamen uirgiũ chorus fletu abstinens
unusquisq et sibi prestat ut doleat et ille¬
debet ut gaudeat hoc Igitur beati uiri corpus
usq ad locum sepulcri hymins canora celestis
turba prosequitur. comparetur si placet
secularis Illa pumpa non dicam fimieris sed

Expanded text:
umquam cilicio tectum, quis in cineribus crederet batur, quasi in futurae resurrectionis gloria et natura demutatae carnis ostensus esset. in obsequium uero funeris credi non potest quanta hominum multitudo conuenerit: tota obuiam corpori ciuitas ruit, cuncti ex agris adque uicis multique de uicinis etiam urbibus adfuerunt. o quantus luctus omnium, quanta praecipue maerentium lamenta monachorum! qui eo die fere ad duo milia conuenisse dicuntur, specialis Martini gloria: eius exemplo in Domini seruitutem stirpes tantae fruticauerant. agebat nimirum ante se pastor greges suos, sanctae illius multitudinis pallidas turbas, agmina palliata, aut emeritorum laborum senes aut iuratos Christi in sacramenta tirones. tum uirginum chorus, fletu abstinens uisque et sibi praestat ut doleat, et illi ut gaudeat. haec igitur beati uiri corpus usque ad locum sepulchri hymnis canora caelestibus turba prosequitur. conparetur, si placet, saecularis illa pompa non dicam funeris, sed
Abbreviated transcription (Latin):
sculpens signũ crucis dicit hec dicit domiius
qui missit me sicut uos mundauii ab Infermitate¬
et habitatore eius. quem iussit apostolus dei Ire¬
mala fugient a uobis tunc ostendit eis Ingentem
egiptum/ ingriorem fuligie facie acuta
barba proliza crines usq ad pedes et occulos
Igneos̃ sicut ferrum Ignitum scintillas ẽmicantem¬
et ex ore eius ac naribus egrediebatur flamina
sulphurea puiarum atq habebat alas spineas
sicut scrigs et erat uinctus a tergo manus
Igners cathenis strictus et dicit ei angelus

Expanded text:
it dicens: «Hoc dicit dominus qui me misit. Sicut uos a uariis infirmitatiet ab ipso demone quem iussit apostolus iis». Tunc ostendit eis ingentem maurum nigriorem fuligine, facie acuta, barba prolixa, crinibus usque ad pedes protensis, oculis igneis ut ferrum ignitum scintillas emicentEx ore vero ejus et naribus egrediebatur flamma sulphurea. Pennas et alas spineas sicut sphinx habebat, et vinctus erat a tergo manus, igneisque catenis strictus. Postquam malignus
Abbreviated transcription (Latin):
prima est india que ad echiopiam mittit/
secunda que ad medos tercia. que finem
facit nam ex uno laters tenebrarum regionem
gerit ex alio latere. mare occeanum. In hant
ergo Indiam ueniens bartholomeus apostolus
Ingressus est templum In quo erat ydolum
astharoth et quasi peregrimus Ibi mantre¬

Expanded text:
Prima India ad Aethiopiam mittit, secunda ad Medos, tertia finem facit; quia ex uno latere habet regionem tenebrarum et ex alio mare Oceanum. In hanc ergo Indiam Bartholomaeus apostolus intrauit templum in quo erat ydolum nomine Astaroth et quasi peregrinus ibi man
Abbreviated transcription (Latin):
sunt Ibi confitentes apostolatum eus et sit
sunt mortui factus est autem trmor et tremor
super omnes Incredulos et crediderunt uniuersi
atq baptisati sunt a presbiteris quos ordinauerat
bartholomeus apostolus factum est antem per
reuelationem uniuerso populo acclamante

Expanded text:
s, et confitebantur apostolum Dei, et ita fuerunt mortui. Et factus est timor magnus super omnes incredulos, et crediderunt universi, ac baptizati sunt a presbyteris, quos ordinavit sanctus Bartholomaeus. Factum est per revelationem apostoli universo populo clamante,
Abbreviated transcription (Latin):
et uaptisabantur plurimi uidentes quod omma¬
dei apostolus euacuaret Illi erum Ides uulue a bant
quos poterant ut uulerate Ipsos rogarent
quiqz Ider curare putabantur. quomiam a
lessione cessabant. macheus autem apostolus
xp̃i non solum hoc curabat quos Illi le debant
sed eciam omnes qui ad eum afferebantur
Inferinitatibus diuerssis obsessi predicabat¬

Expanded text:
 baptizabantur, videntes quod omiebant, apostolus Dei evacuaret. Illi enim ideo vulnerabant quos poterant, ut vulnerati ipsos rogarent; quique ideo curare putabantur, quoniam a laesione cessabant. Matthaeus autem apostolus Christi non solum hos curabat quos illi laedebant, sed etiam omnes, qui ad eum afferebantur infirmitatibus diversis obsessi sanab
Abbreviated transcription (Latin):
super pĩmam templi Iotabum/ et uoce magna
clamantes ad eum dicerunt uirorũ Instissime
cui nos obtemperare debemius quo populus
eat post Iħm̃ qui crucifixus est / enuncia nobis
quid sit hostium trnt Iacobus accepta occasione/¬

Expanded text:
super pinnam templi, et voce magna clamantes ad eum dicunt: Virorum justissime, cui omnes nos obtemperare debemus, quoniam populus errat post Jesum, qui crucifixus est, enuntia nobis quod sit ostium Jesu. Tum Jacobus ingenti voce
Abbreviated transcription (Latin):
Ingrederetur ciuitatem drusiana que semper tum
efferebatur mortua / tunc sanctus Iohannes uidens
flentes pauptres et parentes. et uiduas simul cum¬
orphanis clamantes et dicentes / sancte Iohannes
apostole. ecce drusianam efferimus mortuam que
sanitis monitis tuis obtemperans nos omnes alebat¬
dei oculis meis aute quam moriar. ecce tu uenisti¬
excitet te drusiana surge et pedib tuis reuertere
ad domũ tuam/ et prepara miche refectionem

Expanded text:
ingrederetur urbem, Drusiana quedam matrona que semper eum efferebatur mortua. Tunc beatus Iohannes uidens flentes pauperes et parentes et orphanos et uiduas dicentes: «Sancte Iohannapostole Dei, ecce Drusianam efferimus, quae sanctis monitis tuis obtemperans, nos omnes alebatDei oculis meis, antequam moriar! » Texcitet te, Drusiana. Surge, pedibusque tuis ad domum tuam revertere, et refectionem
Abbreviated transcription (Latin):
frater domini Iacobus qui ab omnib cognominatus
est iustus ab ipsis domnũ temporib perdiorans
usq ad nos multi quidem Iacobi uotati sunt
sed hic ex utero matris sue sanctus fuit uinũ
et siceram non bibit neq animal manducauit
ferrum In capud eius non ascendit oler non
est perunctus baluers non est usus huic soli
licebat Introire In sancta sanctorum / neq enim
saneo utebatioer Indumento sed sindone sola
Ingrediebatur autem templum. et Iacebat
super genua sua orans pro populi Iudulgencio
Ita ut orando callos faceret In gtib In¬
nec uinquam ab oracione cossando Itaq pro
Incredibili continencia et sũma iusticia appellatus
de eo quidam autem de septem heresibz que
erant in populo Interrogabant eum quod esset
hostium Iħũ at ille dicebat hunc esse saluatorem /¬

Expanded text:
frater Domini Jacobus, qui ab omnibus cognominatus est Justus, ab ipsis Domini temporibus perdurans usque ad nos. Et multi quidem Jacobi vocati sunt, sed hic ex utero matris suae sanctus fuit, vinum et siceram non bibit, sed neque animal manducavit, ferrum in caput ejus non ascendit, oleo enim est perunctus, balneis non est usus, huic soli licebat introire in sancta sanctorum. Neque enim laneo utebatur indumento, sed tantum sindone. Solus ingrediebatur in templum, et jacebat super genua sua, orans pro populi indulgentia, ita ut orando callos faceret in genibnec unquam ab oratione cessando. Itaque pro incredibili continentia et summa justitia, appellatus ur. Quidam de septem haeresibus Judaeorum interrogabant eum quod esset ostium Jesu. At ille dicebat hoc esse Salvatorem
Abbreviated transcription (Latin):
mypro quidam uir magnus et prepotens¬
pertraperunt, et deinde foris aporta post¬
cremarunt sic q beatus apostolus post
multos a gones et diniturna certamia
pro pp̃i amore passus nigrauit ad gandia
sempiterna Impũ autem Iudei non saciate
plumbeo recludentes In mare precipitare

Expanded text:
magnus et praepotensppodromum et inde foris portam pertcremaverunt. Sic beatus apostolus, post multos agones et diuturna certamina, pro Christi amore adustus migravit ad gaudia serunt. Impii autem Iudei nec sic satiati plumbeo recludentes in mari precipitare
Abbreviated transcription (Latin):
antequam de Inceritu sachane triump hans
uictor et exultans penetraret regua celorum /
sanctam ecclesiam quam precose suo sanguine
Inmolata semper et gloriosa maueret. Et
Illorum predicatione nouam sibi progenem
pplurimos q filios dño aggregaret ex quo¬

Expanded text:
ristus antequam de interitus Satane triumphans, victor exultans, penetraret regna polorum, sancta hujus aecclesia, quam pretioso suo sanguines  ut ipsa inviolata semper et gloriosa maneret, et illorum haedificatione nova et projenie plurimos filios aggregaret. 3. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
berith dicit quia deus uester sic captinus
et religatus cathenis Igneis strictur tenetur
ut neqz suspirare neq loqui audeat ex Illa
capitis et crispo caro candida occuli grandes
nares equales et directe aures cooperte
crine capitis. barla prolixa, habens paucos
canos. statura equalis que nec breuit nec
longna potest aduerti uestitur colobio albo
clanata purpura Induitur pallio albo. per
angulos singulas gemimas purpureas habens
uigniti et sex amu sunt quod miquam
sordidantur uestimenta eius nũquam ueterascunt
cencies flexis gembus per diem cencies per
quassi tuba uehemiens est, ambulant cum eo
angeli dei qui non periistunt eum fatigari
non essurire semper eodem uultu eodem amino¬
perseuerat omui hora hylaris et letus peronauet
ommna preidet omnia nouit omnem lingnam
omnium genciũ et loquitur Et incelligit. ecce
et hoc quod uos Interrogatis et qued ego de
responsum de co. Iain nouit angeli eium dei
famulentur ei et Ipsi nunciant ei. et cum¬

Expanded text:
Berith: «Deus uester captus et ligatus cathenis igneis detinetur, ita ut nec suspirare nec locapitis et crispi, caro candida, oculi grandes, nares aequales et directae, aures coopertae crine capitis, barba prolixa habens canos paucos, statura aequalis, quae nec brevis, nec longa nimium possit adverti. Vestitur colobio albo clavato purpura, induitur pallio albo, per singulos angulos singulas gemmas purpureas habens. Viginti sex anni sunt ex quo nunquam sordidantur vestimenta ejus, neque veCenties flexis genibus per diem, centies per quasi tuba vehemens est. Ambulant cum eo angeli Dei, qui non permittunt eum fatigari nec esurire. Semper eodem vultu, eodem animoperseverat, omni hora laetus et hilaris permanet. Omnia providet, omnia novit, omnem linguam omnium gentium et loquitur et intelligit. Ecce et hoc quod vos interrogatis, et quod ego do responsum de eo jam novit. Angeli Dei famulantur ei et ipsi nuntiant ei. »
Abbreviated transcription (Latin):
neq per episscoposꝰ neq per suos familiares
ab eius ore auelli posset. et francigene et
familiares sui erga eum uthementer consternati
sunt Ibat ergo et reuertebatur per aures
sancte sermo Iste creberrimus. enam ab his
prolatus qui habitum religionis pretendunt
exteriuis nunt pacet superbia et proterua/
duuicius molitus est / o quantus doloꝵ o quam
miseranda suspiria athletam domini cruciabant
o quam exintimo procedebant lacrime, cum
conspiceret. quod undiq de necessaruis sibi¬
fierent Inimice sed retineus Illud propheticũ
dñs michi aduitor non tuuebo quid facat
michi homo. solum se opposuit contra ommes
pro domo doniiu constancuus asserens quod
neqt mors neq uita separaret cum a uerbo
quin salua scilicet dignitate ecclesie et ordinis
sui pax si futura esset firmaretur reformata
tandem ut credebatur pace per dominuẽ papam
et francie regem et archiepistopos ad ecclesiam¬

Expanded text:
nec per episcopos, nec per suos familiares, nec per episcopos, nec per suos familiares, ab ejus ore avelli posset, Francigenae et sui familiares erga eum vehementius consternati sunt. Ibat ergo et revertebatur per aures sancti sermo iste creberrimus, et jam ab his prolatus qui habitum religionis praetendunt exterius: Nunc apparet superbia et protervitas, opus diutius molitus est. O quantus dolor! O quam miseranda suspiria athletam Domini cruciabant! O quam ex intimo procedebant lacrymae, cum conspiceret quod undecunque de necessariis fierent sibi inimici! Sed retinens illud propheticum: « Dominus mihi adjutor, non timebo quid faciat mihi homo, » solus se opposuit contra omnes murum pro domo Domini constantius asserens quod nec mors, nec vita separaret eum ab hoc verbo, quin salva scilicet dignitate Ecclesiae et ordinis sui pax, si futura esset, firmaretur. Reformata tandem, ut credebat, pace per dominum papam et Franciae regem, et archiepiscopos,
Abbreviated transcription (Latin):
adest mules quidam de ferens filiam suam
extenuerat que quam cito reliquias fragnientoꝵ
que de manu archipresulis ceciderant de gustasset
deo et exuli sancto gracias agens / sospes cum
que martir Iste antequam trucidaretur passus
est illud credidi referendum. quod una uicer
fedus pacis tociens ruptum redintegratum
Iucer regem francie et regem anglo  uide batur
conueit inter cosdem reges ut archipresulis
exilium tandem pacis remedio subhac fortuna
fuuretur / si finem sue altertacionis examin
clericorum francie et normanie cõmiteret
quitquid ipsi inde discernerent. obseruaturus
sed uir sanctus ne causa dei Inpromptũ Iucideret
periculum / considerabat enum quod utriusq
Regni consuetudines tum ex contumacia cum
ex Ignorancia Iuris sepe decretis obloquerentur/
iect. quod se censure predictoꝵ subite
salua tamen dignitate ecclesie et orduuis sui¬
que cum hoc sanctitatis uerbum neq per reges

Expanded text:
adest miles quidam, deferens filiam suam,adest miles quidam, deferens filiam suam,extenuaverat. Quae quam cito reliquias fragmentorum quae de manu archipraesulis ceciderant degustasset, Deo et exsuli sancto gratias agens, sospes cum quae martyr iste antequam trucidaretur passus est, illud credidi referendum, quod cum una vice foedus pacis toties ruptum redintegratum inter regem Franciae et regem Anglorum videbatur, convenit inter eosdem reges, ut archipraesulis exsilium tandem pacis remedio sub hac forma finiretur, si finem suae altercationis examini clericorum Franciae et Normanniae committeret, quidquid ipsi inde decernerent observaturus. Sed vir sanctus metuens ne causa Dei in promptum incideret periculum, considerabat enim, quod utriusque regni consuetudines, tum ex contumacia, tum ex ignorantia juris saepe decretis obloquerentur adjecit quod se censurae praedictorum subjiceret, salva tamen dignitate Ecclesiae et ordinis sui, et cum hoc verbum sanctitatis nec per reges,
Abbreviated transcription (Latin):
ostii excuciens ad sanctũ domini Intromissus est
per uisionem ⁊euelatum est michi. quod debeam
uobis confiteri. ut homine mundate Interiore
a perratis. contactu sacrate manus uestre exteri
ab hoc turgiditatis dolore curetur sanctus autem
sacerdos prime peticioni libens paruit/ a secunda
se excusans tandem uictus lacrimoso petentis
gemita. utriq saciffent nec mora Impleto
quod rogauerat eger. ad pedes sancti uolutabatur
spumans tanquam epilentico morbo In terram
allisus deinde inmodo retorte uel serpentis se
reflectens cum Iumensa same undecim rauas
pariuilas euoniuit et euestigio sospitat
Integeronne restitutus est nura res quantoniar
eam occaluit tantomagis clariori sidere uirtus
martiris einicuit. confluebant enum ad eum
cum pauperib egrotantes. ut ex fraginentis
panis et leguminis quib sancus uescobatur
a fame et infirmtate liberarentur Inter alios

Expanded text:
ostii excutiens, ad sanctum Domini intromissus est.ostii excutiens, ad sanctum Domini intromissus est.per visionem relatum est mihi, quod debeam vobis confiteri, ut mundato homine interiore a peccatis, contactu sacratae manus vestrae exterior ab hoc turgiditatis dolore sanetur et curetur. » Sanctus autem sacerdos primae petitioni libens paruit, a secunda se excusans, tandem victus lacrymoso petentis gemitu, utrique satisfecit: nec mora, impleto quod rogaverat, aeger ad pedes sancti volutabatur, spumans tanquam epileptico morbo, subito in terram allisus, deinde in modum retortae vel serpentis se reflectens, cum immensa insanie undecim ranas parvulas evomuit, et evestigio sospitati integerrimae restitutus est. Mira res quanto magis eam occuluit, tanto magis clariori sidere virtus martyris emicuit. Confluebant enim ad eum cum pauperibus aegrotantes, ut ex fragmentis panis et leguminum quibus vir sanctus vescebatur, a fame et infirmitate liberarentur. Inter alios