comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Dũt moname unde sympa Illũd in suo dico hactemo
habueras excepto ꝓ ĩcoids Ricardus ñm oomili podefo
fratoi suo naturali dederat ⁊ comes gis le bertuo flurs
ens pest hestm Idem haliuarat sed cõdm occiso ad.
filius Ricardi Idem ⁊ astomii Repetebat q ans suus
uomes gis le bertus ad ipsum sient dictum est dnter
possederiat Rebertus comes mellenti oñi Inquie tũdaul
carere ꝑestis egit apud ducem̃ Rbertum ut quodd
muncippm̃ nu̾cupatim huetum situm in constointmesi
comitati daretu Regero filio Ricardi non solur prt
Illa calũpina sopie̾da uerim eciam ꝓnon mr̾ma
pertinie sũma quã Rogerins hac deronusã duci ⁊tuterar

Expanded text:
thmanniae. Unde semper illud in suo dominio hactenus habuerunt, excepto quod secundus Richardus ipsum comiti Godefrido fratri suo naturali dederat, et comes Gislebertus filius ejus post ipsum idem habuerat, sed eodem occiso, ad  repetebat, quia avus suus comes Gislebertus idipsam, sicut dictum est, antea possederat, Robertus comes Mellenti omni inquietudine carere gestiens, egit apud ducem Robertum, ut quoddam municipium nuncupatum Humetum situm in Constantiniensi comitatu, daretur Rogerio filio Richardi, non solum pro illa calumnia sopienda, verum etiam pro minima pecuniae summa quam Rogerius hac de causa du
Abbreviated transcription (Latin):
per Imprnde̾nã domitis predici destructa erat Reꝭ
henricus totam̃ ormãmam et õmia tastella coroatis
moritolii in sũu domimũõ suscepit at dnũ terra ita
sedata Redicus anliam Robertu uoratn fotm̃ fum
et comatoi moritolii et quosid abios Inos et plara
secum ddupir eos q in libera instõdia uosyo ad

Expanded text:
per imprudentiam comitis praedicti destructa erat, rex per imprudentiam comitis praedicti destructa erat, rex Henricus totam Northmanniam et omnia castella comitis Moritolii in suum dominium suscepit. Atque ita omni terra sedata, rediens in Angliam, Robertum comitem fratrem suum et comitem Moritolii et quosdam alios quos ei placuit, secum adduxit, eosque in libera custodia usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
Oisse pancrat qo prti crntatem Rothoraagem̃ car
fusset/ hibi̾quõ Indignatus mare ẜyaccis potiar
ungregans obsedu crtatem barocal ea ticius
cupitus fere om̃em Destouxit Deunde cepit cadoniũ
post alsp̃lum uero temporis cum obfidẽt quoddam castri
comitis morortalii qd uocatur trener se brai at in
obsilen̾o laborarer ut Illud caꝑet faater emus
comes Robertus ⁊ aomes morito lii cum magaa
multitadint nilitum putantes se de Rege heirit
uaudicare ed ꝙ om̃o de terra delere cum magno Impota
coruerunt in eum sed Inmo dei suꝑꝑ eõs uemente
capti faut ainbo et multis aliis am eis ab horũ bus
hecrom Regis atz aãte eum aducti conces sit hoc modo
deut Regi se tineł uictoriam Introne̾̃tã sicut quond thaedorio
Iopatori ẜuo suo fecerat : In hoc eñ ꝯflictu ex fuis
ullus ex aduersi parte uix lo. sorrutrrnt. fiaito h¬
Itaq q̃ factio et pace Redita misere ꝓm̾cie que pert

Expanded text:
issipaverat; quod praeter civitatem Rothomagensem fuisset; his, inquam, indignatus, mare quam citius potuit ngregans, obsedit civitatem Bajocas; eamque citius capiens, fere omnem destruxit. Deinde cepit Cadomum. Post aliquantulum vero temporis, cum obsideret quoddam castrum comitis Moritolii, quod vocatur Tenerchebrai, atque in obsidendo laboraret ut illud caperet, frater ejus comes Robertus et comes Moritolii, cum magna multitudine militum, putantes se de rege Henrico vindicare, eumque omnino de terra delere, cum magno impetu irruerunt in eum. Sed judicio Dei super eos veniente, capti sunt ambo et multi alii cum eis ab hominibus Henrici regis atque ante eum adducti. Concessit hoc modo Deus regi se timenti victoriam incruentam, sicut quondam Theodosio imperatori servo suo fecerat. In hoc enim conflictu ex suis nullus, ex adversa parte vix sexaginta corruerunt. Finito itaque hoc conflictu et pace reddita miserae provinciae, quae pene
Abbreviated transcription (Latin):
obse disse austaltriat tm̃ Illem urbem pomẽ halias
honubus Regnis sẽd cures Iteruus Repti edeidendt uonde
Sterm eos hclias obsederar. hoc inquã audito tõ esse
in plia accersits quos tunt forte fecum habehar
militibus Imꝑans ue Reliquo qui aberant se sequẽitar
ad mare ueriens. cũ uentus esser ꝯtrarus m¬
ab obsedione sugait. he Inquã et his sẽlia de Illo
Ueranter poss emus Referre insi facta ens qr ptimos
dende seno ⁊ nstruosam ut płebus scipir̾tibus uidetur¬

Expanded text:
at enim illam urbem primum Helias hominibus regis, sed cives iterum regi reddiderant, unde eos iterum Helias obsederat; hoc, inquam, audito, cum esset in Anglia, accersitis quos tunc forte secum habebat militibus, imperans ut reliqui qui aberant se sequerentur, ad mare veniens, cum ventus esset contrarius ab obsidione fugavit. Haec, inquam, et alia his similia, de illo veraciter possemus referre, nisi facta ejus, quia plurimos unde sero
Abbreviated transcription (Latin):
Dicam demq Intra dimeliñ latit d tes comptis tot in
ꝑniciosis conspiraciecus : cadem uesanua cradmuatorun
In fertamis Cu ad huc in suas erũpaas aiocus at faga
auderont Repara expediciont suꝑ se metue̾tes debiberata
sentercia tam in ꝯfulte temeraitati ꝯ prna in maritinoꝵ
presidroꝵ Remocioro se se Receperunt In houestas opes
pyratico latrotimo sibi ꝯtrahentes Rox antem mortus qued
prudẽnia qua ꝯpalẽ in cuuetis Regp mout dunũta segr
pror̾dissima. Sespesurue plusloaut ac cũ arctudos

Expanded text:
Sicarii denique intra Dunelmum latitantes, compertis tot in perniciosis conspirationibus eadem vesania coadunatorum infortuniis, cum adhuc in suas aerumnas armis atque fuga auderent, regiam expeditionem super se metuentes deliberata sententia tam inconsultae temeritati congrua, in maritimorum praesidiorum remotiora sese receperunt, inhonestas opes piratico latrocinio sibi contrahentes. Rex autem monitus quidem prudentia qua consulere in cunctis regi novit, immunita regni p
Abbreviated transcription (Latin):
fresse qua Regem stonit: patrem undeliet nolłis sñe
m achedis postra Regua cagloꝵ dolose ꝑeiãt Illius
antem terram quã habekat in le orutaa ⁊ mapuram
partem prõtdicti su comitatus  htarins Rexs decmy
factus de dir nup ello de abbmatio uiro Ilbastii ee ꝓleo
Supit postea Idem mgellas etũdoedem filiã pord
de goronaro ex qua genuit filiũ nomne Rogeria de

Expanded text:
quia regem Scotiae, patrem videlicet nobilissimae Mathildis postea reginae Anglorum, dolose peremerat. Illius autem terram quam habebat in Northmannia et maximam partem praedicti sui comitatus, Henricus jam rex factus dedit Nigello de Albinneio, viro illustri et probo. Duxit postea idem Nigellus Gundredam filiam Giraldi de G
Abbreviated transcription (Latin):
domꝑaut securitatm non pnã obture solitudim
coe pronitẽ hunc ut dipnnus Reꝵ stox henratus
gentisalit tonus conittut cousẜus monasterii bectisir
abbarem statint non minus Reluctãtem subiectiones
more ꝙ alniort gradus timore uenantiio cu
Redites abbatto mouasteria syndd / curue ut pond̾lan
ta eloqui̾tm ut inscim Itao discretumm Oustai hue
Iupio mature non epnlatu qui uer pertuant uemsp¬

Expanded text:
e sollicitudini eorum promittere. Hunc, ut diximus, rex Henricus, imo generalis totius conventus consensus monasterii Beccensis abbatem statuit, non minus reluctantem subjectionis amore, quam altioris gradus timore. Venerantur eum reverentes abbates, monasteria, synodi, curiae, ut prudentem, ita eloquentem; ut justum, ita discretum. Gustat hic imperio naturae, non epulatu
Abbreviated transcription (Latin):
Indicconem socuꝰ dencant᷑ et qr in lyoc negono et in ali
ꝓlerisꝙ suis neccessitabis hugo cones cestaarises Et
fidelis extiterat contes sit ei ex pategro castellum qd fancti
Iarhi appellatum est In quo Idem comes tunt tecaporrs
Diuchil abad habebat preter cestadm eustodiã nininõius
Ipfius opũ / uuilleruus si quad Re xaug lore seugro llꝰ

Expanded text:
t. Et quia in hoc negotio et in aliis plerisque suis necessitatibus, Hugo comes Cestrensis ei fidelis exstiterat, concessit ei ex integro castellum, quod Sancti Jacobi appellatum est, in quo idem comes tunc temporis nihil aliud habebat, praeter custodiam munitionis ipsius oppidi. Willelmus siq
Abbreviated transcription (Latin):
hon stao uideuintur et ea ꝑiter qbus i sos earere
Dõ diegimꝰ UTon solum Illis sei et omduus sir temporis
prmupuus nobilior habebatr uad ꝓue ui funs
in locio plemus eporat̾ ture ne dipres stont̃ in ipso apardis
faccie uideam. & modo Ru ppositaꝵ ordinem ppesequanuꝵ¬

Expanded text:
honesta videbantur et ea pariter quibus ipsos carere jam diximus, non solum illis, sed et omnibus sui temporis principibus nobilior habebatur. Sed quia haec suis in locis plenius exponentur, ne digressionem in ipso exordio facere videamur,
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsam cinitatem ⁊ totim ducatim fure ulla coutiaditone
se scexir / Cumq fu fdeles emi exhartarẽ tiũ ul Rogdã
iglit sibi afõt precextum uelocins armis sibine
Restimenet sicuplictate solita et ut ite ditam Inpdtr¬
dei si ego essem in alexanudria eppocetarent me auglpuet
arte adu̾tam mtum Regem sibi facere ades yecti¬

Expanded text:
adictione suscepit. Cumque sui fideles eum exhortarentur, ut regnum Angliae sibi a fratre praereptum velocius armis sibimet restitueret, simplicitate solita, et, ut ita dicam, imprDei, si ego essem in Alexandria, exspectarent me Angli, nec ante adventum meum regem sibi facere auderent
Abbreviated transcription (Latin):
pmpeuub home̾bus sur teoit cocde steddebom altero
uero ud est opule̾tia thescumoꝵ e  farta ꝑlemas
centorias nilitum Omuersis lons hostibus ꝓpirquis
opponebat gui eos a Raipraa eecliarm uel parpe
aci serii Reppellerent ume factam est ut Rari
eciam Illa terra quiliti igasti haicom que em yfimo
exterars premiciaꝵ erat aliqua hostili lefront
le deretum Ne dum Illa que ab cis louge aberat
quia ut dictum est multitudo calitam qros
icellẽ tissamus proaiceps frais stixediis suffine̾ ter
alebat et douacins munerates honor abar

Expanded text:
altero vero, id est opulentia thesaurorum infinita, plurimas centurias militum in diversis locis hostibus propinquis opponebat, qui eos a rapina ecclesiarum, vel pauperum, acie ferri repellerent. Unde factum est ut raro etiam illa terra inclyti Augusti Henrici, quae in confinio caeterarum provinciarum erat, aliqua hostili laesione laederetur, ne dum illa, quae ab eis longe aberat; quia, ut dictum est, multitudo militum, quos excellentissimus princeps suis stipendiis sufficienter alebat et donativis muneratos honorabat,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑpuerar Regibus ⁊ dicibus nutationt Regnoru
terribłis/ Rexit untom Robertus eomes ducatum
Normant xxxi amus Extepoto spano quo iñ iliucie
Iehilm demorans est fiit hie Rbertus miles
fortissims et multa nobiliter e essir mapie hñ¬
suut Ad Reguntii tamen ducatus nuinus utilis prooptꝰ
sumplirtatem suum et prropiter consilia lemer Iubus
mumo aure actomodukat

Expanded text:
apparuerat, regibus et ducibus mutatione regnorum terribilis. Rexit autem Robertus comes ducatum Northmanniae 19 annis, excepto spatio, quo in itinere Hierusalem demoratus est. Fuit hic Robertus miles fortissimus et multa nobiliter gessit; maxime sunt. Ad regimen tamen ducatus minus utilius propter simplicitatem suam et propter consilia levia, quibus nimium aurem accommodabat.
Abbreviated transcription (Latin):
copnuaret cum ducata apalie comnto
Robertus ant fre̾s suos qu onds duces uel comootes
fcregrnt uirtat et fecuifa ac salluitate tra̾scendit Nam
totum cepaliã et eoilabriã at sicibam sibi fabueg am Et
tr anfaato maeri map matom partem goeris Imasit
et Alexiã Imꝑatorem qua contra dum sirã nuehacle
cugastum nequter Rebellauerat bello tarpites eam
duad̾so exati uictim fagacut Huc uero multa bouia
fent exãtus ⁊̃ abbatias ptures testauramt hic ut
sa pradipinas dm̃m Robertum abbatan fouat ebralfe

Expanded text:
t. Robertus autem fratres suos, qui omnes duces vel comites fuerunt, virtute et sensu ac sublimitate transcendit. Nam totam Apuliam, Calabriam, ac Siciliam sibi subjugavit et transmeato mari maximam partem Graeciae invasit et Alexium imperatorem, qui contra dominum suum Michaelem Augustum nequiter rebellaverat, bello turpiter cum immenso exercitu victum fugavit. Hic vero multa bona fecit, episcopatus et abbatias plures restauravit. Hic, sicut supra diximus, domnum Robertum abbatem Sancti Eb
Abbreviated transcription (Latin):
gus Rbertus de uelisicro homo stroꝵ ⁊ mancis
tut temporis Illud costorn possadeban Eu
tanta Diliencia heuricũs espode custodins ⁊ ut
usq ad ĩmmũ uite Illius in suo dinõ habueraꝵ
Circa hec tpra obentẽ Iphanne archieyoo Rohholagen
successir ubalbuus abbas sancto st ꝓ hom eadomgñ

Expanded text:
s Robertus de Belismo, homo ferox et mentis tunc temporis illud castrum possidebat. Quod tanta diligentia Henricus exinde custodivit, ut usque ad terminum vitae illius in suo dominio habuerit. Circa haec tempora, obeunte Joanne archiepiscopo Rothomagensi, successit Willelmus abbas Sancti Stephani Cadomi.
Abbreviated transcription (Latin):
pondẽ armoꝵ ⁊ labore clamoris quo suos ghortibat.
ut fertur ar̃mũa Intestinoꝵ eius lique facta Infirmari
non modice ceroi Et licet albeꝭꝓ dic postra uixit nor
tom solita ualitudin usus ese/ dispositis tandem Reb
suus ⁊ Reguo anglie mncesso wallerno filio ẜuo uitan

Expanded text:
pondere armorum et labore clamoris, quo suos exhortabatur, ut fertur, arvina intestinorum ejus liquefacta, infirmari non modice coepit. Et licet aliquandiu postea vixerit, non tamen solita valetudine usus est. Dispositis tandem rebus suis et regno Angliae concesso Willelmo filio suo, vitam
Abbreviated transcription (Latin):
Regio Cenomarita e ggit uel qd maã memoria nobilissimat
dux Norm annoꝵ uuillermus postra feliris sanus tioglo l
exporgacitor eosd̃ cenouenẽ ses de oppressio ꝓrrsfod
Illos ut proprios Repdt ac suus faccesforibit Reganos
morido dimisit unde factum est ut paulox sl morbem

Expanded text:
ducum ditione regio Cenomannica egit, vel quod nostra memoria nobilissimus dux Northmannorum Willelmus, postea vero felicissimus Anglorum expugnator, eosdem Cenomannenses de oppressione Gaufriillos ut proprios rexit, ac suis successoribus regendos moriens dimisit. Unde factum est ut paulo post mortem
Abbreviated transcription (Latin):
inna detine̾ lar Mateꝵ muis spicta noctesse
uagente contaberimo tamsa poredinitis nomint
asplugi uedhesir hic licit in Rebus lomplas tame
molindina ualis Iuellii ad fumam solitus erar trat
Deunt ⁊ taq epsprita filium Rodubsim de quo loqums
et filias plures que postta per n ru canam no bilium
matrunonis sut copłate Cum atem predictus
Ricardus ducatum nouõme et adeptus quẽ Res
feuior sibi feacudulenter su buyneraat donlgri
quad̃ dne ut homines ypsins in siluã uixnra nominatã
iode uenatum adfunt forte Inter eos pdem Rodulfus
uterius frater duns Enq uenõdo dema queqz et
addita silue iustrare̾t in quad ualle ursu mn¬
marssinũ Reperunt uemi tores igunc̃o Infoa uoerse¬

Expanded text:
 mater ejus Sprota, necessitate urgente, contubernio cujusdam praedivitis nomine Asperlengi adhaesit. Hic licet in rebus locuples, tamen molendina vallis Ruelii ad firmam solitus erat tenere. Genuit itaque ex Sprota filium Rodulfum, de quo loquimur, et filias plures quae postea per Northmanniam nobilium matrimonio sunt copulatae. Cum autem praedictus Richardus ducatum Northmanniae esset adeptus, quem rex Francorum sibi fraudulenter subripuerat, contigit quadam die ut homines ipsius in silvam Weuram nominatam irent venatum. Adfuit forte inter eos idem Rodolphus uterinus frater ducis. Cumque venando devia quaeque et abdita silvae lustrarent, in quadam valle ursum immanissimum reperiunt. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
mnglo p et dinis N oromamorum tractatum st noñ Iudeceris
uoidetiro ut hic liber qra septaus cudatmr in Noracaoꝵ
Ducum gesla uitam ⁊ com̾fuconem et exparte non nõdita
res gestas haruni nobilissim regis ply pred̾ willerm¬
s disserens sces fatumo et maxu posteris matonday ꝓponia

Expanded text:
Anglorum et ducis Northmannorum tractatum est, non indecens videbitur ut hic liber, qui septimus cuditur in Northmannorum ducum gesta, vitam et conversationem et ex parte non modica res gestas Henrici nobilissimi regis filii praedicti Willelmi edisserens, saeculo futuro et ma
Abbreviated transcription (Latin):
Dit om̃̾potens dens pne̾die ydus octobris dmaneros
ꝑeiores uborosq phalacgis paguit daccerosis modis
mlior angeloꝵ quo lrage ante duocẽten Aluredur
Iommiste necanerunt at precideani sabbato herardum
Regem et tosticum nomitem alioq nuoltos ab sꝙr prẽtate
tuocũ aueount I dem quoqꝵ Iuduꝵ sapp̃t noete auptlos
uindicauut ⁊ furetes normamos in cetã uoragintu
premp tauat Ipsi en ⁊tra preceptum legis leu

Expanded text:
ic omnipotens Deus pridie Idus Octobris innumeros peccatores utriusque phalangis puniit diversis modis.millia Anglorum, qui longe ante innocentem Aluredum injuste necaverunt, ac praecedenti Sabbato Heraldum regem et Tosticum comitem aliosque multos absque pietate trucidaverunt. Idem quoque judex sequenti nocte Anglos vindicavit et furentes Northmannos in caecam voraginem praecipitavit. Ipsi e
Abbreviated transcription (Latin):
Post hͤ fortis Dux uuillirmus as Inimore stgo
Reuersies nocte media ud carapam uelli est Regressus
mane uerro diu̾ce dicei Illucis tete spolus hostrum
dastruts et corporib caror suore sepultis iter
crriprat qd londomam tendit ende ad urobem
ouaage sort gres sum diũtet tranosira alo qr uado
filgt flumi legiones Ibi castõa matoro Iussir Inde ueno
yguessus londomã est atgressar ubi prerce feres
slites uemt̾tes in platea ueris pl̾inos Inmaneri
Robelles Reses tero tolo cogaane dectitontes Cñ qubi
statm ꝯ goessĩ nd mculiũ luctumn Intalerana uob. eh¬

Expanded text:
Post haec fortis dux Willelmus ab inimicorum strage reversus, nocte media ad campum belli est regressus. Mane vero Dominicae diei illucescente, spoliis hostium distractis et corporibus charorum suorum sepultis, iter arripuit quod Lundoniam tendit. Deinde ad urbem Warengefort gressum divertit, transmeatoque vado fluvii, legiones ibi castra metari jussit. Inde vero profectus, Lundoniam est aggressus; ubi praecursores milites venientes, in platea urbis plurimos invenerunt rebelles, resistere toto conamine decertantes. Cum quibus statim congressi, non m
Abbreviated transcription (Latin):
Mustraret Wnstachius belomt̃ sis conres quoꝵ dou
angtorum nnitra cantaane sem conutatũ ꝯse stanciũ
uersimis deprianatus doroberme castellum ̃nolare est
insus Qui in noctis contirimo mare tranffetans Diluculo
cum cepioso ex̾ata eoꝵ ⁊elud obisedir. totis qr aneibus
pre sulit atr hugonis de monte frto qubus custõdia
Deroberi credita et erat Prospitr̃tes a boseatibus du̾o
sic se mopnato obsessos liberalibus adi aut ensi moꝵ
Eustachius antean ad mare deuertent m̃ pants
Iuderiter nugio anfurt Eett̃roi uero addden¬

Expanded text:
ius Boloniensis comes quorumdam Anglorum intra Cantuariensem comitatum consistentium versutiis depravatus, Dorobernia castellum involare est nisus. Qui in noctis conticinio mare transfretans, diluculo cum copioso exercitu eorum illud obsedit, totisque viribus nis de Monteforti, quibus custodia Doroberniae credita erat, perspicientes absentibus dominis sic se inopinato obsessos, liberalibus animis accensi mox Eustachius autem ad mare devertens, cum paucis indecenter navigio aufugit. Caeteri vero ad de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmausurum de decus exude fias Ego liber
sindactee s cortiaa Illum pro Natali silio certare
ꝑ atus sum Tu acter frateri ma qnouis in pate quie see
et ene̾uum belle prostollare ne claria libertas acoglo
qd cunas eus fatubre uide uatur spritiat Et ẜirana
sud iu frdeliter et ꝯfiliabatiur demꝵ Arrittut

Expanded text:
mansurum dedecus exinde fias. Ego liber Audacter igitur contra illum pro natali solo certare paratus sum. Tu autem, frater mi, quo vis in pace quiesce et eventum belli praestolare, ne clara libertas Angloruquod amicis ejus salubre videbatur, sprevit, et germanum suum qui fideliter ei
Abbreviated transcription (Latin):
Dioro filius tanciedi de alta uilla princops noruduoꝵ
in apulia factus est. ħuc ꝓp̃ramor Religiona¬
mlitori ppobitatt᷑ landabibis eptitit Quẽ̾ ubarso
neapolit amus comes cnmpatli euos dem dongao¬
uigilias in eccłia beati laucoruicii iiiᵗ y das augast
ag̾cient coram altari deum ⁊ fanctioy lauriꝰcũ
nnociũtem contidamt i otro unfondas frater ecat in.

Expanded text:
 Drogo, filius Tancredi de Altavilla, princeps Normannorum in Apulia factus est. Hunc Wazo comilitari probitate laudabilis exstitit. Quem Wazo Neapolitanus comes compater ejus dum vigilias in ecclesia Beati Laurentii IV Idus Augusti agerent, coram altari Deum et sanctum Laurentium invocantem trucidavit. Porro Umfridus frater ejus in
Abbreviated transcription (Latin):
u ormamons ducis/ Osinũdus diengotus audor
miles apaliam adiit am qubasd aliis Noruaius
Neum ubillemũ icgmoudlo appostellum malitem
claiois simũ in ueenont in pu̾cia Roberti ducis
egratis nobiliu parẽtumm mas in ꝯpaliam se cessir
et prop̃t magncam probĩtatim eunt̾ abenguats
honorfi de tentus est ende prefati dargoti
pemplo. ogiles nomuãnoꝵ sea britonuũ tyiones

Expanded text:
Northmannorum ducis, Osmundus Drengotus audax miles Apuliam adiit, cum quibusdam aliis Northmannis. Nam Willelmum cognomento Repostellum, militem clarissimum, in venatione in praesentia Roberti ducis equitis nobilium parentum iras, in Apuliam secessit, et propter magnam probitatem ejus a Beneventanis honorifice detentus est. Deinde praefati Drengoti exemplo
Abbreviated transcription (Latin):
et grens ac hongoliardis qui termam Incolebam
ignau torpt̃libus condelitatem saam miinis eprcdaut
ram opes et uoues ⁊ opidao concre mabant eccliods
de fonebant uiros q cum ncalierubus captinabaua
hor ꝑ malta sera ler fresptes secerunt

Expanded text:
et Graecis ac Langobardis qui terram incolebant, ignavia torpentibus, crudelitatem suam minis exercebant. Nam urbes et oppida concremabant, ecclesias destruebant, virosque cum mulieribus captivabant. Hoc per multa saecula frequenter fecerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
iebita scipedia salftrahere At Illi ut hoc
constitueruat et coutra longobardos arma uerter¬
Derde miniciones ceperunt et in colas terre fortiter¬
sibi su begerunt. p̾mus apuliẽ sibus Noudius dum ad hme
Ut aduaene uuccm a lohi ducis saber scipeadiarii ercou

Expanded text:
trahere. At illi, ut hoc constituerunt et contra Langobardos arma verterDeinde munitiones ceperunt et incolas terrae sibi fortiter subegerunt. Primus Apuliensibus Northmannis, dum adhuc ut advenae Waimalchi ducis
Abbreviated transcription (Latin):
minariam quoq deuri ꝯ siderata era õ prob tati
Requifiuat et tegulẽ se costrum q uumi abstalerar
Illi tradidit᷑ sepedictus Ros ualde fuit nuilitaris
magne q fortitiũius et pretanis machildem Iulinftlodii
Regis Ragoroun filiam in mau̾tono habunr ex qua duos
filies philixpum ⁊ hngontm uado filicm getut qu

Expanded text:
tate, requisivit, et Tegulense castrum, quod dudum abstulerat, illi tradidit. Saepedictus rex valde fuit militaris, magnaeque fortitudinis et pietatis. Mathildem Juliusclodii regis Rugorum filiam in matrimonio habuit, ex qua duos filios, Philippum et Hugonem, unamque filiam genuit. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
Nterea uoillerimis talauatue postꝙ̃ afiho suo ui
supre Retalicius de terra sua ex pulsus est nuser et
despit abilis om̃ĩbus per alior domos diu ꝑna
filiam firam nomine mabilem sponte : obtalit et om̃ib
qne̾ hose ꝓneginia segnitie qz sua ꝑdiderat honorem¬
oomosfir concessit Ac Ille gra fortis eriat ⁊ porobus
isilio qr maturus hoc placitum sib ꝓfatirou ccruius
et acguieuit in occobus Ipfum Nrts errabudum in domo
faa suscixit casqi natam sib legpitane aopabar

Expanded text:
nterea Willelmus Talavatius, postquam a filio suo, ut supra retulimus, de terra sua expulsus est, miser et despicabilis omnibus per aliorum domos diu pefiliam suam nomine Mabiliam sponte obtulit, et omnem quem ipse pro nequitia segnitieque sua perdiderat, honorem concessit. At ille, qui fortis erat et probus, consilioque maturus, hoc placitum sibi profuturum cernens, ei acquievit in omnibus. Ipsum namque errabundum in domo sua suscepit, ejusque natam si
Abbreviated transcription (Latin):
caltum ferut᷑ Iudeciam monarfile monasteriẽ belle
eugere unde uehemt ter gandes et uos in hor ope¬
⁊ diutorũ gratanter spondes es ed tãm ad hane
fabrieam q̃ne locum elegistis ⁊ qͦd Ibud̃ xp̃o
nulitamibi collatu estĩs Ac Illi Responderunt ⁊p̃ud
unceretũ Inuãte deo castoum ei stabilire caprins et

Expanded text:
 etiam monachile monasterium velle construere. Unde vehementer gaudeo et me vos in hoc opere adjuturum gratanter spondeo. Sed tamen ad hanc fabricam quem locum elegistis et quid ibidem Christo militantibus collaturi estis? » At illi responderunt: « Apud Nuceretum, juvante Deo. cast
Abbreviated transcription (Latin):
gratanteo hor suscepiscent et gualitatem lon sillerter
Inquererent
utitensis locus ad que deus uecerrabilam ebrulsum
per angelim sir̃a diregit i crperilint sp̃u quibus
Regnũ celorum prouuctaur satrs congatat am
uerusta santi petru bafilica I budem ad huc ꝓmauł
et camplus ager ubi ortus ⁊ uirid aria freri possum
⁊ ndiacet Derra gmppe Inculta ⁊ sterilis isst oed
Socsũ mnns et habiles ad bibendum fontes preste
tint mittors quoq sanctorum coruora ludmn

Expanded text:
pissent et qualitatem loci solerter inquirerent, « Uticensis locus ad quem Deus venerabilem Ebrulfum per angelum suum direxit, pauperibus spiritu quibus regnum coelorum promittitur, satis congruit. Nam vetusta Sancti Petri basilica ibidem adhuc permanet et amplus ager, ubi hortus et viridaria fieri possunt, circumjacet. Terra quippe inculta et sterilis est, sed  Sed densum nemus et habiles ad bibendum fontes praesto sunt. Multorum quoque sanctorum corpora ibidem
Abbreviated transcription (Latin):
Dioepit iose anton cum suoꝵ mnõmallis arca Repem
se contalit qtĩds pecias lure̾t si quẽ satellitam la
Ugio latere abstrahe aliguatons ualẽt uenents
mor tcu mare in inceadiis ⁊̃ malieramm ladibriis
sctton tõs Cum gulus Illro mane domssum bella
in coatinua cede occimbemũ adusq nonã al

Expanded text:
se autem cum suorum nonnullis circa regem se contulit, quatenus poenas lueret, si quem satellitum a regis latere abstrahere aliquatenus valeret. Venientes Mortuum mare in incendiis et mulierum ludibriis occupatos. Cum quibus illico mane commissum bellum in continua caede occum
Abbreviated transcription (Latin):
Aecrepon de qua natus ese uuilleris filius osberni
A lcerium dixit Rcardus de bellofago de qua geaut
obertum qu er suecessir et filias plures quarum
una e m̾cto est huꝑone de mente sors matonnomo
Et quia de hoc hugone Incidenter feum mencionan
utille Duxiius De eius nateressouilus bremter aliga
dicere Turstiuus Igunr de basteubort habi
duos filios uuilleriũ bertiã nũ ⁊ hogonem de¬
montesorti. hic huego occisus eEt necuon et heurie
fuit monachus bectensis Idem uero hugrõ de filia
Ricardi de uelofago habunt unam filiam quam
gislebertus de gau duxit ex qua gennt quartum
ferde scou̾s hugo mortuar printla uxore dupi¬
hugõnem tercumm ⁊ Robertum fõem enrs sed absq
lilocris et pegre deffuinꝰ sunt Robertus autem

Expanded text:
de Crepon, de qua natus est Willelmus filius Osberni. Alteram duxit Richardus de Bellofago, de qua genuit Robertum qui ei successit, et filias plures, quarum una juncta est Hugoni de Monteforti matrimonio. Et quia de hoc Hugone incidenter fecimus mentionem, utile duximus de ejus antecessoribus breviter aliquid dicere. Turstinus igitur de Bastenburc habuit duos filios, Willelmum Bertrannum et Ugonem Monteforti. Hic Hugo occisus est, necnon et Henricus fuit monachus Beccensis. Idem vero Hugo de filia Richardi de Bellofago habuit unam filiam, quam Gislebertus de Ganz duxit. Ex qua genuit quartum ia secundus Hugo, mortua prima uxore, duHugonem tertium et Robertum fratrem ejus; sed absque liberis et peregre defuncti sunt. Robertus autem
Abbreviated transcription (Latin):
optim atum certabent in predio suo ectads fabricare
et monichos gua yrose denu Roparear Ille uus
sinẽ cocuppletare. Et qmia Dapinus nolit̾s Inos
Normannors tunt temporis infandit fuis in edifcacent
mono stẽrioꝵ procptissunos liber nouunatum

Expanded text:
usquisque optimatum certabat in praedio suo ecclesias fabricare et monachos qui pro se Deum rogarent rebus suis locupletare. Et quia diximus nobiles quosque Northmannorum tunc temporis in fundis suis in aedificatione monasteriorum promp
Abbreviated transcription (Latin):
fods su copũ in carcere secunbus dominitiom est
cou dilio sugis et maexuae u uilleru filii geroni om̃em
pred̾s suc fandum adeptuis est huai doero aptutum surrꝭ
ꝑ sidia nequasp sua Retorsit uestigia. hilie biagum
grgxe siliam Amulse cunasd̃ nobilis sem di
in quigio habunt Exgua. anmltam ⁊ mabiliam cade lissit
Quapptro Ipse eam abhommatus est ueheruente
Demꝙs quad mane dimm Ipsco eccliam adiret den

Expanded text:
fratris sui caput carcere securibus comminutum est, auxilio suorum et maxime Willelmi filii Geroii, omnem patris sui fundum adeptus est. Hic vero a parentum suorum perfidia nequaquam sua retorsit vestigia. Hildeburgem quippe filiam Arnulfi cujusdam nobilissimi viri in conjugio habuit, ex qua Arnulfum et Mabiliam crudelissimae Quapropter ipse eam abominatus est vehementer. Denique quodam mane, dum ipsa ecclesiam a
Abbreviated transcription (Latin):
forte dudens adaimaut et apreclaris pentibut
tam Requires mpe trut Que sincedenti tou pore
siptan filios et gnatuor filias et peperit Quor noĩa
hec sunt Erualdus et fulcomus hu cum gisleberto
comite pys Uuillermue ⁊ Rodulphus mala corona Roberi ꝯ
hugo ⁊ geroms herembuogas et Ranna adelais er
liadiasa Ex hre filioie iet ne potamꝰ mlitatis carma
ꝓpagata est Int barbaris in anglia. uel apulia
scu touthiao uel syria nuno ceriori  uisa est
Igitur postꝙ Nulliromns talaratu ubillerna que
etote et scisu mͥ gerorna ꝓgeme sabluaoꝵ eiat
e pnbidia ut suyynia dixinus tam tuitulẽ ter deshauestim ãt

Expanded text:
adamavit, et a praeclaris parentibus eam requirens impetravit. Quae succedenti tempore septem filios et quatuor filias ei peperit, quorum nomina haec sunt: Ernaldus et Fulcoius, qui cum Gisleberto comite periit, Willelmus et Rodulfus Mala-corona, Robertus, Hugo et Geroius, Heremburgis, Emma, Adelais et Hadvisa. Ex his filiorum et nepotum militaris turma propagata est, quae Barbaris in Anglia, vel Apulia, seu Trachia, vel Syria nimio terrori visa est. Igitur postquam Willelmus Talavatius Willelmum, qui aetate et sensu in Geroiana progenie sublimior erat, ex invidia
Abbreviated transcription (Latin):
Pos se Ionari se ⁊ costellin eius traddudermt dnãtire
tendens ad afutadum comitem Goiffoedim ambreras
qdd alimomis ⁊ militibus suffecẽtro niuanit Quibus
Decenter eopletis Rebus Rot /emagam me tropolim
Norrami Regressus est
capi+xix
conts erat moritolii c̃ eum aliquand quidd tino
De famalia sua nomine / Rbertus uĩgit acce iens au
pauptate paeinor dñs my ⁊ Iu hac pͥria nequeo questũ
michi necces sarrã incriari Euaꝑꝑter fho nũt in
apuliam ut Ibadam honcorabilius unãd. cu ubullimo¬

Expanded text:
 ejus tradiderunt dominatui. tendens ad confutandum comitem Goiffredum, Ambrerasquod alimoniis et militibus sufficienter munivit. Quibus decenter expletis rebus, Rothomagum metropolim Northmanniae regressus est. CAPUT XIX. comes erat Moritolii. Ad eum aliquando quidam tiro de familia sua, nomine Robertus Bigot accedens, ait: « Paupertate premor, domine mi, et in hac patria nequeo quaestum mihi necessarium lucrari. Quapropter ibo nunc in Apuliam, ut ibidem honorabilius vivam. » Cui
Abbreviated transcription (Latin):
eccliam sciacti perna si Inaa feruat Ibiq turbarm predour
posuerunt ic de domo dr̃onus spelir̃tã la trona
stabalũqi fecerunt equero Relegiosus Arso becalus po̾sul
ciusd̃ Iuorbis mumnos destrarerat et ex lapidib derecto
niroi eecliam fancto gernasio iã croi ꝯstraxerat ubi sedes
epałis longro post tercoporo fuerat utueradus autrm yuo
dum udit serengis in diebus suis Ito Insamre ut in
teruplo dei nn dubitarent fouũ furũ ⁊ lupauar
int̾tau̾ facere / nobilis tactus /ta uehecĩter dolit ar
Quonda Ienitur de crroraꝭ ubiellim ducis Rediret
at pti opmt̾sem pagram tranfiret hugonem de
ctioantemasiul alios q paromcces cum turis suns
secum aduxit et Borengos in turre momasterii fortu
espupuari fecit Ae Illi cdater Restittount ei ꝓse
pugtuantes ꝑroitetis tellis pluc̾s leserãt Quod
pontifeꝭ. Ed ꝑsoexit. uicius doncbus ignem
Impaa Inssit Inox porrocfiam iussis parẽt ep̃i
Igtuas uero ĩmussus fleut ueate ad occłiam eurrit

Expanded text:
asii invaserunt, ibique turbam praedonum posuerunt. Sic de domo orationis speluncam latronum, stabulumque fecerunt equorum. Religiosus Azo vetulus praesul ejusdem urbis muros destruxerat et ex lapidibus dejecti muri ecclesiam sancto Gervasio martyri construxerat, ubi sedes episcopalis longo post tempore fuerat. Venerandus autem Ivo dum vidit Sorengos in diebus suis ita insanire, ut in templo Dei non dubitarent foveam furum et lupanar meretricum facere, nobili tactus ira vehementer doluit, ac Quondam igitur, dum de curia Willelmi ducis rediret, ac per Oximensem pagum transiret, Hugonem de Grantemaisnil, aliosque barones cum turmis suis secum adduxit et Sorengos in turre monasterii fortiter expugnari fecit. At illi audacter restiterunt, et pro se pugnantes projectis telis plures laeserunt. Quod pontifex dum perspexit, vicinis domibus ignem imponi jussit. Mox parochiani jussis parent episcopi. Ignis vero immissus flante vento ad ecclesiam currit,
Abbreviated transcription (Latin):
frgẽtes slmꝰ olux asorbẽt feliy nãꝙ pugna
In qua Siesas una cormerunt ꝓctinoꝵ  castella
cuxiens liberari se oliquãdic obstiuxit EQuem due
Rege fraucu Repetente propero Inferitas dutria ambitum¬
aloro effugere posse astrictus famis talinre tate
per aminos compuilsus est suples et corssi pcuctis
infeme iisertus tlam̃tir Illi ꝑpnt et Reccito tatello

Expanded text:
fugientes fluvius Olnae absorberet. Felix namque pugna, in qua die sub una corruerunt protervorum castella cupiens liberari, se aliquandiu obstruxit. Quem dux, rege Franciam repetente, prospere insea loco effugere posse, astrictus famis calamitate, per amicos compulsus est supplex, et commissi poenitens, miseriae misertus, clementer illi
Abbreviated transcription (Latin):
dnt Rns Idim papa gounde contilum teuuł ute
Ocsedes ep̃os et abbates acuter Redarqinr diñ quos
qui matioem tnam cremare ausus st E logutus
yno palam ꝯfessus est si guden malum feas se se
ad hoc stellus agoum se gomatero canctar fuisse

Expanded text:
idem papa grande concilium tenuit, et desides episcopos vel abbates acriter redarguit, inter quos, qui matrem tuam cremare ausus es? Eloquens Ivo palam confessus est se quidem malum fecisse, sed ad hoc scelu
Abbreviated transcription (Latin):
ustus et iẜicors denus egre tulit ecclifie sue
ꝑ rophiaminonmn e bita Iuiola toribus non distulit
Iaferre multamonemn am tres g̾miam qui prmupes
eptiterunt predate Innasionis non mui topost di
la trocius sũ mopere uacarent ⁊ Ropie Iusto
deo sudino ponpte sunt siue efessione ⁊ uiatiro sellutes¬

Expanded text:
ustus et misericors Deus aegre tulit ecclesiae suae profanationem, debitamque violatoribus non distulit inferre mulctationem. Nam tres germani, qui principes exstiterant praedictae invasionis, non multo post, dum latrociniis summopere vacarent et rapinis, justo Dei judicio perempti sunt, sine confessione
Abbreviated transcription (Latin):
tardeuo pcant ⁊ sł modaua proos Iotioitus pacelulẽ
e codlatuo non Iude securi g̃łicuto ^llis mnũ
modicum tricus it ac praacsarum mirorẽ uᵈ quiur
cenqud e egregius in proiate suo Imupios argato
Uersifiectir ait doos mali gundetis quie tand
sastipitis Rlegrunt fouctum teccabras ireũdiã luctum

Expanded text:
s paululum eos comitatur, non inde securi glorientur. Illis nimirum modicum transit, ac permansurum moerorem acquirit, seu quidam egregius in poemate suo impios arguens versificator ait: Vos male gaudetis, quia tandem suscipietis Nequitiae fructu
Abbreviated transcription (Latin):
opam ad hibunt Igiur apaliam ⁊ ude gstancopolan
prepit ⁊ a diutibus cogaatis ac amius saus simul
multum peccume ꝯgessit Donoq Icꝑatoris de
ligno dadie cuis corũ munus deportorut Reu̾sas
utemm Sagar ercłiam cepat tam maguam edificare
Ut siccessores sus Robertas ⁊ gniaodas ac Ser

Expanded text:
operam adhibuit. Igitur Apuliam et inde Constantinopolim perrexit et a divitibus cognatis et amicis suis simul multum pecuniae congessit, donoque imperatoris, de ligno Dominicae Crucis carum munus deportavit. Reversus autem Sagium, ecclesiam coepit tam magnam aedificare, ut succes
Abbreviated transcription (Latin):
qmes filios et gnatuor filias peperit quore nout
get sant Robertar ⁊ hugo Rogerius patlaunnus phlipno
et amabphut Enna machildis mabilia ⁊ fibila
he se gdem fot̾i suot̾ moribu᷑ ꝓrecissexunt dlam
dapsillee ⁊ houste at effabao popilois ae¬

Expanded text:
que filios et quatuor filias peperit, quorum nomina haec sunt: Robertus et Hugo, Rogerius Pictavinus, Philippus et Arnulfus; Emma, Mathildis, Mabilia et Sibylla. Hae siquidem fratres suos moribus praecesserunt. Nam dapsiles et honestae, ac affabiles
Abbreviated transcription (Latin):
co pomem sii epor abłia cor odia decliuare
nollan de tñ nõmulli alii extiterunt nobis in aure logno
maroribus dup cnumlaunt houoribus
cap u.¬
esana Igaca proditorũ pronocione lox hemntas
chemitee promitus et benesi a Roberto duce sibi
condam Impenise a̾memor effectas depit se placablam̃
ei ułlomedo fort ꝙ̃ da tegalese costrum uide̾t in pp̃stiuo
statia ꝑsistere Cumo foandes o obsatutom pueri¬

Expanded text:
m, si inexorabilia eorum odia declinare Attamen non alii exstiterunt, vobis in aure loquarmajoribus dux cumulavit honoribus. CAPUesana igitur proditorum provocatione rex Henricus vehementer permotus, et beneficii a Roberto duce sibi quondam impensi immemor effectus, duxit se placabilem ei nullo modo fore, quamdiu Tegulense castrum videret in pristino statu persistere. Cujus fraudes
Abbreviated transcription (Latin):
ppone biuat curorie fundere comgoulit Qũ uero esquo
Normamo aona menstrie ceperunt Incolltie mou fut
frantis semper eis iidene Conitabunt exgi Reges
aduensus Illis Infingire esserentes coras que
possedeat ssuns inuoribus uiolem̃ eos surcuponusse

Expanded text:
praeponebant, cruores effundere compulit. Enimvero, ex quo Northmanni arva Neustriae coeperunt incolere, mos fuit Francis semper eis invidere. Concitabant ergo reges adversus illos insurgere, asserentes terras quas possident suis majoribu
Abbreviated transcription (Latin):
udegauorum quess comes goffiedus ie mmnie
mart᷑ ellus uro pero om̃ulad uer futus quosdam cladob.¬
Uad sie Dincrsis et Intollerabilibus presfurus ⁊̃ binño
degẽtes fregarter affapit Ex quibus iucto
thebaldum ase frcũdulentiro captãm tom̃din custõdi
ma̾cpait Donte uobem turoncam ab Illo uiolenter

Expanded text:
degavorum quoque comes Goiffredus agnomine Martellus, vir per omnia versutus, quosdam cladibus diversis et intolerabilibus pressuris in vicino degentes frequenter afflixit. Ex quibus comitem Tetbaldum a se fraudulenter captum tamdiu custodiae mancipavit, donec urbem Turonicam ab illo violenter
Abbreviated transcription (Latin):
edapĩrunt ⁊̃ mructis gne hoc uidebant tage̾tibius
hea proth dilorr occalis printiãt nar ip su̾matatil
et amoñ obstisis de tmparũt hoc andito scelere
mlt dolueruat et contra talimatium in nra
iporstrunt et tale nephas blcisti conatesier
Ueromes antem uuilleruns post tres anmos
uenera lilam heolimu abbatem adit et in

Expanded text:
gentibus, heu, proh dolor! oculis privarunt; nariumque summitatibus et aurium abscissis deturparunt. Hoc audito scelere multi doluerunt et contra Talavatium in ira exarserunt et tale nefas ulcisci conati sunt. Geroianus autem Willelmus post tres annos venerabilem Herluinum abbatem adi
Abbreviated transcription (Latin):
epnl optanates cis de sicessuone prolis cum eo
habere filiam Regalo de gentre. Descendtntan nomue
machildam corpore ualde elegatan mõq liberolem ham
siors ꝯ faltio mussis legatis apat pernt uporon E
cius ꝓposito co̾ e baddiaus sacoapa admodum ⁊ tare fas
non mado petitam dari decremt. uerũeciam crm
mu̾bus dat̾sis eam didusq Oucese castri aduxi
ube dup militum scipatũs eattrius adusar Illa q ses
Iare comgali Desioondit et cum maprno tripudio ac
honore Rohhomagi merub Intalit Wemut autem eper
procedens tempore filios quatuor Robertum ꝙra post aum

Expanded text:
nt optimates ejus de successione prolis cum eo e comitem habere filiam regali ex genere descendentem, nomine Mathildem, corpore valde elegantem, animoque liberalem, hanc, suorum consultu missis legatis, a patre petiit uxorem. Ex ejus proposito animi Balduinus satrapa admodum gavisus, non modo petitam dari decrevit, verum etiam cum muneribus innumeris eam ad usque Oncense castrum adduxit. Ubi dux militum stipatus catervis advenit, illamque sibi jure conjugali despondit et cum maximo tripudio ac honore Rothomagi moenibus intulit. Genuit autem ex ea procedenti tempore filios quatuor: Robertum qui post eum
Abbreviated transcription (Latin):
Ueheme ter demoliri atra danfoontis costois
sieditosis custodib diussis Qd̃ die nulitan ballitus
manu uisendi optentu aggressus ut uidi ꝯpsũ stopali
asprinis ⁊̃ ennnt̾tibue in gnro nom̃ datam et in acrissis
d oppugnadam. uires noriinoꝵ astunt ea¬

Expanded text:
vehementer demoliri, intra Damfrontis castrum seditiosis custodibus immissis. Quod dux, militari vallatus manu, visendi obtentu aggressus, ut ipsum vidit scopulis asperrimis et eminentibus in gyro circumdatum et inaccessibile ad oppugnandum,
Abbreviated transcription (Latin):
bdo opus Apfum efficiebat terram fodicus fessean
esf̾coens laxides sabulũ caloemy q huueris cõpontds
at ta in pictẽ ipserrat coneportans Quibus
alii horis haberant᷑ ise congerebat. que ad
opus ixipelaunt expludens ociũ ab mĩ paarte deaci
sp̃to urnutate turunda olam delicanior tanto uela

Expanded text:
ed opus ipsum efficiebat, terram fodiens, fossam efferens, lapides, sabulum, calcemque humeris comportans, ac ea in parietem ipsemet componens; quibus alii horis haberant, ipse congerebat quae ad opus exigebantur, excludens otium ab omni parte diei. Quanto vanitate tumida olim delicatior, ta
Abbreviated transcription (Latin):
patiriam maltimede ꝑtarbar Expoueis autem
eb eis actentissime᷑ exigebat et huuc sib loco sua
Sc̃am ehigerent et nalict sue ꝑrincipem preficte̾ur
Qi licet sab tenerrima decmentur decmetur etate
pouerili tamen de ens ꝯso lauone ondo oppedo
ephilarati Iupta decrelum ducis ꝓtiuꝰ eum paita
uiacitate suũ oollandanẽ. principem at Doccuta
paingentes illi suelitutem non iidedis saccretent tis
dus Itarꝙ teberitus postpꝭ hec ad uotum explemt¬
filiũ suce fudelibas et secifatis ta torius et
aintembus uosq adlegimam etata subegit
Eispositis comoctiter Rebus ad prit modero caud
orphius egenis q ix titit qui non epensis
sablenaretur Tamdem ꝯfecto itut᷑ ad Illud
uentudeble sepoultaaum ꝓmuat in quo Rigis celestis
sanctissurũ dorpus Iacint Ems sͦ hominũ
earrabit quot per oetones ddies lat̾iarum
Raualit illudd elaert uel quot auri munu̾ bus
rapil .xiii

Expanded text:
lti mode perturbari. Exponens autem ab eis attentissime exigebat, ut hunc sibi loco sui dominum eligerent, et militiae suae principem praeficerent. Qui licet sub tenerrima detineretur aetate puerili, tamen de ejus consolatione omnes oppido exhilarati, juxta decretum ducis protinus eum prompta vivacitate suum collaudavere principem ac dominum, pangentes illi fidelitatem non violandis sacramentis. Dux itasuum fidelibus et sensatis tutoribus et auctoribus usque ad legitimam aetatem subegit, et dispositis competenter rebus ad patriae moderamina orphanus, egenusque exstitit, qui non ejus expensis sublevaretur? Tandem confecto itinere ad illud venerabile sepulcrum pervenit, in quo Regis coelestis sanctissimum corpus jacuit. Quis ergo hominum enarrabit quot per octonos dies lacrymarum rivulis illud eluerit, vel quot auri muneribus CAPUT XIII
Abbreviated transcription (Latin):
empore quo edchaduis Reg aiupgloꝵ uot sarpra
Doma̾mam profagus. uert dinos filios Edmeardum
et alimedum non longo post patuam Repetens Recardo
adiuce fuut habur lp̃i i ut fu̾mi nega amoris tamsp
futo aos adoptaret sib Quorim dintaruro ꝯpsfur
epulatar muissis legatis mardat e huinito Regi ut
Iam taimsꝙ saciatas eoꝵ ept̾mino Illis ꝑceret et
saa eio uel stro prosur auiorus obtentu de Redieat
Ac Ille salabralius moiatis eins non atqucemt faed
legatos Insectis Reb noẜie letũ portantes Rauosut
Dunc duux uohemt̾tissimt furoris rubne fucccefus
connocatis ducatas sue proamcpib iussit magram
namũ classem festiuato fabritari Quam opor̃b
tecporis spanam in aut hgris arions hocuũ bus Ay
Robustessumas diligerũ Instroucta  stare arpud
festãuũ in litore pont fecit Inde qnoꝑ signo dato
⁊ uebis in fallunt paroses niniam tẽpestate᷑ arto a
Iofulam gae gessui uocatur cum mague prtulo
pelagi deũ sunt denolur Eenod potꝰ Ita

Expanded text:
 rex Anglorum, ut supra Northmanniam profugus venit, duos filios, Edwardum et Aluredum, non longe post patriam repetens, Richarda duce sunt habiti, ut summi nexus amoris tanquam fratres eos adoptaret sibi. Quorum diuturno compassus exsulatui, missis legatis, mandavit Chunuto regi, ut jam jamque satiatus eorum exterminio illis parceret, et sua eis vel sero pro sui amoris obtentu redderet. At ille salubribus monitis ejus non acquievit, sed legatos, infectis rebus, nihil laetum portantes remisit. Tunc dux vehementissimi furoris rubore succensus, convocatis ducatus sui principibus, jussit magnam navium classem festinato fabricari. Quam ex omnitemporis spatium in anchoris, armis hominibusque robustissimis diligenter instructam, stare apud Fiscanum in littore ponti fecit. Inde quoque signo dato, et velis in sublime pansis, nimia tempestate acti ad insulam quae Gersus vocatur, cum magno periculo pelagi domum sunt devoluti. Quod puto ita
Abbreviated transcription (Latin):
sũ totis in sibus admabat conitatis ecde mlirib
torta Illuo magnauiurtate pugnatomn est ut ꝑtem
oqueri sal monẽto deicerent et nisi nox pore lirm
dionusset ꝓrul dubio Rem quã fa̾me nole benꝵ
totam consecifsent perpcudens Itag Turstems
se tantas hostĩ copias non posse diuai tolerars
locam secedendi aduce periit et sit ꝓrefaguis apaa
eptorus ar figit ĩ Iostlie Rochardne turostent

Expanded text:
abat. Concitatis autem militibus, tanta illico magnanimitate pugnatum est, ut partem muri sub momento dejicerent. Et nisi nox praelium diremisset, procul dubio rem quam summe volebant, totam confecissent. Perpendens Turstenus se tantas hostium copias non posse diutius tolerare, locum secedendi a duce petiit, et sic profugus a patria extorris aufugit. Post haec Richardus Tursteni
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ uliellums aduce Iocm in adolesteia pollente
comitanm talogi ꝑceioit optenta benifan ut Iude
Ille existet fudelis nobilitate uero gactris elatus
castrum dercharam in cacrauine ipsicis montis condidit
corde assiccpta tiroceande Regio q fulcus
Inuantane qtra ducem arsus est calcanenm
extollẽ Qut̃ dux asuo uefane uesamar intens
auellẽ ad exhibtadum sibi obsegatĩ perlegatos insset
eim uenine csed Ille humismodi legauanim habino
contemptin magnia cum fr̾encia ad Refist nodam se¬

Expanded text:
enim Willelmus a duce jam in adolescentia pollente comitatum Talogi percepit, obtentu beneficii, ut inde illi existeret fidelis. Nobilitate vero generis elatus, castrum Archarum in cacumine ipsius montis condidit. Deinde assumpta tyrannide, regioque fultus juvamine, contra ducem ausus est calcaneum extollere. Quem dux a sua vesania nitens avellere, ad exhibendum sibi obsequium per legatos jussit eum venire. Sed ille hujusmodi legationem habens contemptui, magna cum f
Abbreviated transcription (Latin):
optans uir Abucedus occabint Inceste ꝑ omptus
heriordus uero non mł topost suꝑstee obnt morte
cra succos sa fpater euus harde chimitus cad dacia
egres sus ex Riuia Edbardi matre natus¬
u post poutalum ꝯfcrmatus in culirnt Regui
secum echabitare fect ipse coutan non pletus duobus

Expanded text:
mptus. Heraldus vero non multo post superstes obiit mortem, cui successit frater ejus Hardechunutus a Dacia egressus, ex Emma Edwardi matre natus post paululum confirmatus in culmine regni, secum cohabitare fecit. Ipse autem non plenis d