comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd dicitur. obtenebrentur stellȩ caligine
eiꝰ: intelligi & aliter potest. Nox qͥppe illa
uidelic& consensus adculpã. quȩ ad nos pͥmi
parentis est excessu ꝓpagata : mentis nr̃e oculũ
tanta obscuritate ꝑculit: ut in huius uitȩ
exilio cecitatis suȩ tenebris pressus. qͣnta lib&
ȩt̃nitatis lum̃ intenderit. penetrare non pos¬
sit. Post pęnã namq dampnati peccato : nas¬
cim᷑: atq ad hanc uita̾ cũ mortis nr̃ȩ merito
uenimꝰ. Et cum suꝑnȩ lucis radium aciem
mentis erigimus: ipsa infirmitatis nr̃e ob¬
scuritate caligamꝰ. Etꝰ quidẽ multi ĩ hac
ĩfirmitate carnis tanta uirtute roborati
sunt: ut resplendere mundo qͦsi stellȩ potu¬
issent. Multi intenebris uitȩ p̃sentis. dũ
superiora de se exempla exhibent: astrorũ
more nobis desuꝑ lucent: sed gͣnta lib& co¬
ruscatione oꝑis fulgeant. qntolib& se igne
cõpunctionis accendant. nimirũ constat.
qͥa dũ corruptibili adhuc carne grauati

Expanded text:
quod dicitur: Obtenebrentur stellae caligine ejus; intelligi et aliter potest. Nox quippe illa, videlicet consensus ad culpam, quae ad nos primi parentis est excessu propagata, mentis nostrae oculum tanta obscuritate perculit, ut in hujus vitae exsilio, caecitatis suae tenebris pressus, quantalibet vi aeternitatis lumen intenderit, penetrare non possit. Post poenam namque damnati 122 peccatores nascimur, atque ad hanc vitam cum mortis nostrae merito venimus; et cum ad supernae lucis radium aciem mentis erigimus, ipsa infirmitatis nostrae obscuritate caligamus. Et quidem multi in hac infirmitate carnis tanta virtute roborati sunt, ut resplendere mundo quasi stellae potuissent. Multi in tenebris vitae praesentis, dum superiora de se exempla exhibent, astrorum more nobis desuper lucent; sed quantalibet coruscatione operis fulgeant, quantolibet se igne compunctionis accendant; nimirum constat quia dum corruptibili adhuc carne gravati
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s meroris. Nã dũ peccatũ qͥsq qͦd fecit
in tellegit. dũ prauitatis suȩ nequiciã sub¬
tiliter pensat: mȩrore mentẽ obnubilat:
& quasi concusso serenȩ lȩticiȩ aere. omnẽ
in se tranquillitatẽ cordis. pęnitenciȩ tur¬
bine deuastat. Nisi enĩ recognoscentẽ se
animã iste turbo conterer&: nequaqũa
ꝓpħa dixiss&. In spũ uehementi: conterens
naues tharsis. Tarsis qͥppe: ex ploratio
rationẽ rep̃hensibilis gaudiĩ ꝑturbat. Ut
nichil ei iam nisi flere libeat. nichil nisi
qͦd se terrere possit adtendat. Ponit
nãq ante oculos: illinc districtionem
iusticiȩ: hinc meritũ culpȩ. Conspicit
quo supplicio digna sit. si parcentis pie-¬
tas de sit: quȩ ꝑ lamenta pręsencia. ab
etͣna eruere p̾ęna consueuit. Sp̃s gͦ uehe¬
mens tharsis naues conterit. cũ uis con-¬
punctionis ualida mentes nr̃as huic mun-¬
do qͣsi mari deditas. salubri terrore con-¬
fundit. Dicat igitur. noctẽ illã tenebrosuᷤ

Expanded text:
s moeroris. Nam dum peccatum quisque quod fecit, intelligit; dum pravitatis suae nequitiam subtiliter pensat, moerore mentem obnubilat et quasi concusso serenae laetitiae aere, omnem in se tranquillitatem cordis poenitentiae turbine devastat. Nisi enim recognoscentem se animum iste turbo contereret, nequaquam Propheta dixisset: In spiritu vehementi conteres naves Tharsis . Tharsis quippe exploratio rationem reprehensibilis gaudii perturbat, ut nihil ei jam nisi flere libeat, nihil nisi quod se terrere possit attendat. Ponit namque ante oculos illinc districtionem justitiae, hinc meritum culpae: conspicit quo supplicio digna sit, si parcentis pietas desit, quae per lamenta praesentia ab aeterna eruere poena consuevit. Spiritus ergo vehemens Tharsis naves conterit, cum vis compunctionis valida mentes nostras huic mundo, quasi mari deditas, salubri terrore confundit. Dicat igitur: Noctem illam tenebrosus
Abbreviated transcription (Latin):
iudice obici certi speramꝰ. bene subdit᷑. Non
in mensibꝰ. Inluminationis nr̃ȩ annus tẽ
ꝑficitur: qͣndo apparente ętͣno iudice. sc̃ȩ
ȩccłe. peregrinationis suȩ uita completur.
Tunc laboris sui remunerationẽ recipit:
cũ expleto hoc belli tempore ad patriam
redit. Unde bene ꝑ ꝓpħam dicit᷑: benedi¬
s ces coronã anni benignitatis tuȩ. Quasi
enĩ corona anni benedicit᷑ cum finito labo¬
ris tẽpore uirtutũ remuneratio confert᷑.
tutes: m̃ses autẽ multiplicia facta uirtutũ.

Expanded text:
judice hoc objici certe speramus, bene subditur: judice hoc objici certe speramus, bene subditur: strae annus tunc perficitur, quando apparente aeterno judice sanctae Ecclesiae, peregrinationis suae vita completur. Tunc laboris sui remunerationem recipit, cum expleto hoc belli tempore, ad patriam redit. Unde bene per Prophetam dicitur: Benedices coronae anni benignitatis tuae . Quasi enim corona anni benedicitur, cum finito laboris tempore, virtutum remuneratio confertur. tutes; m
Abbreviated transcription (Latin):
relinquimꝰ. a nocte possidem᷑. Cũ uͦ haec
anĩaduersione pęnitenciȩ plectim᷑. nimi¬
rũ nos noctẽ quã fecimus possidemꝰ. Sed
tunc peccatum cordis sub iuris nr̃i possessi.¬
one reducit᷑: si cũ incipit reprimat᷑. Unde
& diuina uoce cain praua cogitanti dicit᷑.
Inforib peccatũ tuũ aderit: sed sub te erit
appetitus eiꝰ. & tu dominaberis illius. In
foribꝰ qͥppe peccatum ad est. cũ incogitatio¬
nibꝰ pulsat. Cuiꝰ appetitꝰ subter est. eiq¬
homo dominat᷑. si cordis nequicia ĩspecta
cicius p̃mitur. & priusquã adduriciam
crescat. reluctanti menti subigat᷑. Ut¬
gͦ delictũ suũ cicius animꝰ senciat. & culpę
tẏrannidẽ sub iure suo pęnitendo restrin¬
gat. dicat᷑ recte. noctẽ illã tenebrosus tur.¬
bo possideat. Acsi aꝑte diceret᷑. Ne capti¬
ua mens culpe seruiat: culpã apenitencia
liberã non relinquat. Et quia qͦd flendo
in sequimur. nequaquã nobis auenturo hoc¬

Expanded text:
imus, a nocte possidemur; cum vero haec animadversione poenitentiae plectimus, nimirum nos noctem, quam fecimus, possidemus. Sed tunc peccatum cordis sub juris nostri possessionem reducitur, si cum incipit, reprimatur. Unde et divina voce Cain prava cogitanti dicitur: In foribus peccatum tuum aderit, sed sub te erit appetitus ejus, et tu dominaberis illius . In foribus quippe peccatum adest, cum in cogitationibus pulsat. Cujus appetitus subter est, eiqhomo dominatur, si cordis nequitia inspecta citius premitur, et priusquam ad duritiam crescat, reluctanti menti subigatuergo delictum suum citius animus sentiat, 119 et culpae tyrannidem sub jure suo poenitendo restringat, dicatur recte: Noctem illam tenebrosus turbo possideat. Ac si aperte diceretur: Ne captiva mens culpae serviat, culpam a poenitentia liberam non relinquat. Et quia quod flendo insequimur, nequaquam nobis a venturo
Abbreviated transcription (Latin):
debitores eripiat. mortẽ carnis non debens sol
at. aut enim nos hoc flendo insequimur. aut
ipse iudicando : restat ut ad emendationẽ suã
semꝑ mens solerter inuigil&. In quo gͦ sibi qͥsq
miser cordit᷑ subuenire considerat. hoc neces¬
se est ut confitens tergat. Unde & apte sub
gine oculus confunditur: ipsa ꝑ pęnitenciã
mentis nr̃ȩ confusio caligo nominat᷑. Nam
sicut caligo nubilosa congerie obscurat diem.
ita confusio ꝑturbatis cogitationibꝰ obnubilat
mentẽ. De qua ꝑquendã dicit᷑ est confusio
adducens głam. Cũ enĩ ad mentẽ male gesta
pęnitendo reducimꝰ: graui mox mer ore
confundim᷑. Perstrepit in animo turba cogr¬
tationũ: meror conterit. anxietas deuastat:
Inerũpna mens uertit᷑. & qͥsi quodã nubilo
caliginis obscurat᷑. Hȩc nãq caligo confusi¬
onis eoꝵ mentẽ salubriter oppresserat. qͥbꝰ
paulus dicebat. Quẽ enĩ fructũ ha¬

Expanded text:
debitores eripiat, mortem carnis non debens solvdebitores eripiat, mortem carnis non debens solvat, aut enim nos hoc flendo insequimur, aut ipse judicando, restat ut ad emendationem suam semper mens solerter invigilet. In quo ergo sibi quisque misericorditer subveniri considerat, hoc necesse est ut confitens tergat. Unde et apte subgine oculus confunditur, ipsa per poenitentiam mentis nostrae confusio, caligo nominatur. Nam sicut caligo nebulosa congerie obscurat diem, ita confusio perturbatis cogitationibus obnubilat mentem. De qua per quemdam dicitur: Est confusio adducens gloriam . Cum enim ad mentem male gesta poenitendo reducimus, gravi mox moerore confundimur, perstrepit in animo turba cogitationum, moeror conterit, anxietas devastat, in aerumnam mens vertitur, et quasi quodam nubilo caliginis obscuratur. Haec namque caligo confusionis eorum mentem salubriter oppresserat; quibus Paulus dicebat: Quem enim fructum ha
Abbreviated transcription (Latin):
đi oculos. di & hominũ mediatorẽ requirit.
qͥ solã pro nobis mortẽ carnis susciper&: & ue.¬
rã mortẽ delinquenciũ ꝑumbrã suȩ mortis
deler&: Ad nos qͥppe uenit: qͥ in morte fp̃s
carnisq tenebam᷑. Uinã ad nos suam mortẽ
detulit. & duas nrãs qͦs repperit soluit. Si
enĩ ipse utrãq susciper&: nos ã nulla libera¬
r&. Sed unã misericordit̾ accepit: & iuste utrã¬
q dãpnauit. Simplã suã duplȩ nr̃ȩ contulit:
& duplã nram̃ moriens subẽgit. Unde & non
ĩmerito uno die insepulchro & duabꝰ noctib
iacuit: qͥa uidelic& lucẽ suȩ simplȩ mortis.
tenebris duplȩ nr̃ȩ mortis adiunxit. Quigͦ
solã ꝓ nobis mortem carnis accepit. umbr̾a
mortis ꝑtulit: & ad̃i oculis culpã quã feci¬
mꝰ abscondit. Dicat᷑ igit᷑ recte : obscurent eũ
tenebrȩ & umbra mortis. Ac si aꝑte dicere¬
tur. Ille ueniat: qui ut amor̾e carnis & sp̃s

Expanded text:
orem requirit, orem requirit, qui solam pro nobis mortem carnis susciperet, et veram mortem delinquentium per umbram suae mortis deleret? Ad nos quippe venit, qui in morte spiritus carnisque tenebamur; unam ad nos suam mortem detulit, et duas nostras, quas reperit, solvit. Si enim ipse utramque susciperet, nos a nulla liberaret. Sed unam misericorditer accepit, et juste utramque damnavit. Simplam suam duplae nostrae contulit, et duplam nostram moriens subegit. Unde et non immerito uno die in sepulcro et duabus noctibus jacuit, quia videlicet lucem suae simplae mortis, tenebris duplae nostrae mortis adjunxit. Qui ergo solam pro nobis mortem carnis accepit, umbram mortis pertulit, et a Dei oculis culpam quam fecimus abscondit. Dicatur igitur recte: Obscurent eum tenebrae et umbra mortis. Ac si aperte diceretur: ille veniat, qui ut a morte carnis et spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
antiqui hostis accipitur: Ipse enim quia
mortem intulit. mors uocatur: Iohanne ad¬
testante qͥ ait. & nomen illi mors. Per ũbrã
igit᷑ mortis eiꝰ imitatio designat᷑ : quia sic̃
umbra iuxta qͥlitatem corporis ducitur
ita actiones iniquoꝵ de specie imitationis
eiꝰ expͥmuntur. Unde recte isaias cum
gentiles populos in antiqui hostis cerne¬
r& imitatione defecisse. eosq ad ueri solis
ortum resurgere: quȩ certo futura consi¬
derat. qͦsi ex p̃teritis narrat. dicens. Seden¬
tibꝰ intenebris & umbra mortis: lux orta est
eis. Umbra &iam mortis. morscarnis acci¬
pitur. Quia sicut uera mors est qua anima
separatur a do. ita umbra mortis est qua ca¬
ro separatur ab anima. Unde recte uoce
martẏrũ ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Humiliasti nos in
loco afflictionis: & operuit nos umbra mortis.
Qͦs enĩ constat non spũ sed sola carne emori.
nequaquã se uera morte. sed umbra dicunt mor¬

Expanded text:
antiqui hostis accipitur. Ipse enim quia antiqui hostis accipitur. Ipse enim quia mortem intulit, mors vocatur, Joanne attestante, qui ait: Ut nomen illi mors . Per umbram igitur mortis ejus imitatio designatur; quia sicut umbra juxta qualitatem corporis ducitur, ita actiones iniquorum de specie imitationis 117 ejus exprimuntur. Unde recte Isaias cum gentiles populos in antiqui hostis cerneret imitatione defecisse, eosque ad veri solis ortum resurgere, quae certo futura considerat, quasi ex praeteritis narrat, dicens: Sedentibus in tenebris et umbra mortis, lux orta est eis . Umbra etiam mortis mors carnis accipitur; quia sicut vera mors est, qua anima separatur a Deo, ita umbra mortis est, qua caro separatur ab anima. Unde recte voce martyrum per Prophetam dicitur: Humiliasti nos in loco afflictionis, et cooperuit nos umbra mortis . Quos enim cnequaquam se vera morte, sed umbra dicunt mor
Abbreviated transcription (Latin):
est. Posuit tenebras latibulũ suũ. Et quia
ab solui non merem᷑ agnoscimꝰ: sed p̃uemente
nos diuina grã. ꝑ eius iudicia occulta liberͣ¬
mͣ. Diem igit᷑ tenebre obscurant: cũ flendũ
nr̃e delectationis gaudium ab illo iuste anĩ¬
ad uersionis radio. inscrutabilia eiꝰ iudicia
misericorditer occultant. Ubi & apte sub.¬
sacra umbra mortis. aliqͣndo obliuio m̃tis
accipitur: aliqͣndo imitatio diaboli. ali¬
qͣndo mors carnis. Umbra enĩ mortis ob¬
liuio m̃tis accipitur.: qͥa ut superius diximꝰ.
sicut mors hoc qͦd interficit agit ut non sit
inuita: ita obliuio hoc qͦd intercipit agit. ut
non sit inmemoria. Unde recte quia io¬
hannes hebreoꝵ populo. eum cuiꝰ obliti fu¬
erant dm̃ p̃dicare ueniebat: ꝑ zachariam
dicitur. Inluminare his. qui intenebris &
inumbra mortis sedent. Inumbra enim mor¬
tis sedere est: adiuini amoris noticia in ob¬
liuione lacessere. Umbra mortis imitacio

Expanded text:
est: Posuit tenebras latibulum suum . Et quia est: Posuit tenebras latibulum suum . Et quia absolvi non meremur, agnoscimus: sed praeveniente nos divina gratia, per ejus judicia occulta liberamur. Diem igitur tenebrae obscurant, cum flendum nostrae delectationis gaudium, ab illo justae animadversionis radio inscrutabilia ejus judicia misericorditer occultant. Ubi et apte subsacra umbra mortis aliquando oblivio mentis accipitur, aliquando imitatio diaboli, aliquando mors carnis. Umbra enim mortis, oblivio mentis accipitur; quia, ut superius diximus, sicut mors hoc quod interficit, agit ut non sit in vita; ita et oblivio hoc quod intercipit, agit ut non sit in memoria. Unde et recte, quia Joannes Hebraeorum populo eum, cujus obliti fuerant, Deum praedicare veniebat, per Zachariam dicitur: Illuminare his qui in tenebris et in umbra mortis sedent . In umbra enim mortis sedere, est a divini amoris notitia in oblivione lassescere. Umbra mortis imitatio
Abbreviated transcription (Latin):
diuina misccłia abscondit. In lumine uͦ
ostendit᷑: quicquid tunc in conspectu om̃i¬
ũ demonstrat᷑. Hic gͦ dies uertatur inte¬
nebras: ut uidelic& omẽ qͦd delinquimus.
nos ꝑ pęnitenciã feriamus. Hunc diem
dñs non requirat. & lumine non ĩlustr&:
ut scilic& nobis culpã nr̃am ferientibꝰ. ipse
hanc ertremi iudiciĩ anĩaduersione non
reptionis nrẽ fletibꝰ placat᷑: solus ab illo locũ
fuge inuenit qͥ post ꝑpetratã culpã nunc se
ei inpęnitencia abscondit. Unde & apte adhuc
de hoc delectationis die subiungit᷑. Obscu
fecto tenebrȩ obscurant: qͣndo delectationẽ
mentis inflicta penitenciȩ lam̃ta trans uerbe¬
rant. Posst̾ &iam ꝑ tenebras: occulta iudicia
designari. Inluce nãq qͦd uidemus agnoscimꝰ:
intenebris uero aut om̃ino nil cernimꝰ. aut
incerto uisu caligamꝰ. Occulta gͦ iudicia qͥsi
tari nequaquã possunt. Unde & ͤ dõ scriptũ

Expanded text:
divina misericordia abscondit. In lumine vero divina misericordia abscondit. In lumine vero ostenditur, quidquid tunc in conspectu omnium demonstratur. Hic ergo dies vertatur in tenebras, ut videlicet omne quod delinquimus, nos per poenitentiam feriamus. Hunc diem inus non requirat, et lumine non illustret; ut scilicet nobis culpam nostram ferientibus, ipse hanc extremi judicii animadversione non rectionis nostrae fletibus placatur, solus ab illo locum fugae invenit, qui post perpetratam culpam nunc se ei in poenitentia abscondit. Unde et apte adhuc de hoc delectationis die subjungitufecto tenebrae obscurant, quando delectationem mentis inflicta poenitentiae lamenta transverberant. Possunt etiam per tenebras occulta judicia designari. In luce namque quod videmus agnoscimus; in tenebris vero aut omnino nihil cernimus, aut incerto visu caligamus. Occulta ergo judicia quasi tari nequaquam possunt. Unde et de Deo scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
Dõ gͦ diem nrm̃ requirere est: contra
mentẽ nram̃ subtilit᷑ in iuditio om̃e quod
de culpa gratulatur indagare. In qua scili¬
c& requisitione illũ tunc seuerius ꝑcutit:
quẽ sibi nunc mollius pepercisse dep̾hendit.
Bene autẽ sequit᷑: & non in lustrae lumi¬
ne. In iudicio namq dñs apparens: om̃e
qͦd tunc redarguit lumine inlustrat.
Quasi enĩ sub quadã obscuritate tegitur.
quicquid tunc in memoria udicis . ñ. reuo¬
catur. Scriptum qͥppe est: om̃ia autẽ quȩ
arguunt᷑. ã lumine manifestant᷑. Quasi: qͣuę¬
dã tenebre. peccata pęnitenciũ absconduñ :
de quib ꝑ ꝓpħam dicitur. Beati quoꝵ remis¬
sȩ st̃ iniquitates: & quoꝵ tecta st̃ peccata.
Quia gͦ omẽ qͦd tegitur uelut intenebri
occultatur: indie extremi iudiciĩ non in¬
lustratur lumine. qͦd non discutit᷑ ultio¬
ne. Actus nãq nr̃os quos tunc iuste pu¬
nire noluerit: ipsa sibi aliquomodo sciens

Expanded text:
Deo ergo diem nostrum requirere, est contra Deo ergo diem nostrum requirere, est contra mentem nostram subtiliter in judicio omne quod de culpa gratulatur indagare; in qua scilicet requisitione illum tunc severius percutit, quem sibi nunc mollius pepercisse deprehendit. Bene autem sequitur: Et non illustret lumine. In judicio namque Dominus apparens, 116 omne quod tunc redarguit, lumine illustrat. Quasi enim sub quadam obscuritate tegitur, quidquid tunc in memoriam judicis non revocatur. Scriptum quippe est: Omnia autem quae arguuntur, a lumine manifestantur . Quasi quaedam tenebrae pecc remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Quia ergo omne quod tegitur, velut in tenebris occultatur; in die extremi judicii non illustratur lumine, quod non discutitur ultione. Actus namque nostros, quos tunc juste punire noluerit, ipsa sibi aliquo modo sciens
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑. Intenebras diem uertimus: cũ nosm&¬
ipsos districte pumentes. ipsa delectationis
prauȩ blandimenta. ꝑ districta pęnitenciȩ
lam̃ta cruciamꝰ: cũ flendo insequim̃. quicqͥd
incorde tacito ex delectatione peccamus.
Quia enĩ fidelisquisq cogitationes in iudi¬
cio erquiri subtiliter non ignorat. paulo
adtestante qui ait. inter se inuicẽ cogita¬
tionũ accusanciũ. aut &iam defendenciũ:
sem& ipsũ introrsus discutiens. ante iudiciũ
uehementer examinat. St districtus iudex
eõ &iam tranquillus ueniat. quo reum suũ
quẽ discutere appetit. iam  culpa punitum
cernit. Unde & recte subiungit᷑. non reqͥrat¬
discutit: non requir& quȩ ignoscendo in suo
iam iudicio inpunita derelinquit. Hic itaq
dies. idest hȩc peccati delectatio ã dño. ñ.
requirit᷑. si animaduersione spontanea pu-¬
nitur: Paulo adtestante qui ait. Si nos ipsoᷤᷤ
diiuidicaremꝰ: non utiq a dño iudicarem᷑.

Expanded text:
videtur. In tenebras diem vertimus, cum nosmetvidetur. In tenebras diem vertimus, cum nosmetipsos districte punientes, ipsa delectationis pravae blandimenta per districta poenitentiae lamenta cruciamus, cum flendo insequimur quidquid in corde taciti ex delectatione peccamus. Quia enim fidelis quisque cogitationes in judicio exquiri subtiliter non ignorat, Paulo attestante, qui ait: Inter se invicem cogitationum accusantium, aut etiam defendentium ; semetipsum introrsus discutiens, ante judicium vehementer examinat, ut districtus judex eo jam tranquillius veniat, quo reatum suum, quem discutere appetit, jam pro culpa punitum cernit. Unde et recte subjungitur: CAdiscutit; non requirit quae ignoscendo in suo jam judicio impunita derelinquit. Hic itaque dies, id est, haec peccati delectatio, a Domino non requiretur, si animadversione spontanea punitur, Paulo attestante, qui ait: Si nosmetipsos dijudicaremus, non utique a Domino judicaremur .
Abbreviated transcription (Latin):
obitis. Unde & paulus ait. Cũ sit int̃ uos
zelus & contentio: nonne carnales estis. & sedm
hominẽ ambulatis. de si dicat. Qui discor¬
des mentes ducitis: nonne adhuc ex rep̃hen¬
sibili humanitate peccatis. Homo ꝑ infir
in infirmitate. Homo gͦ in die nascit᷑. sed ĩ
nocte concipitur: qͥa nequaquã a delectati¬
onẽ peccati rapitur: nisi prius ꝑ uoluntari¬
as mentis tenebras infirmet᷑. Añte enĩ cȩcꝰ¬
lectatione substernit. Dicat gͦ. Pereat dies
in qua natus sũ. & nox inqua dictũ est con-¬
ceptus est homo. Id est pereat delectatio
quȩ inculpa hominẽ rapuit. pereat ĩ cauta
mentis infirmitas. quȩ usq ad tenebras pra¬
ui consensus excecauit. Homo enĩ dũ blan-¬
dimenta delectationis caute non ꝑspicit.
oiam in noctẽ nequissimȩ ꝑpetrationis ruit.
Soler ter gͦ uigilandũ est: ut cũ blandiri
culpa inchoat. ad quantũ interitũ mens
trahatur agnoscat. Unde & apte subdit᷑.¬
onis exordio ad quẽ ꝑditionis finẽ rapuit

Expanded text:
lus ait: Cum sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis ? Ac si dicat: Qui discordes mentes ducitis, nonne adhuc ex reprehensibili humanitate peccatis? Homo per infiin infirmitate. Homo nocte concipitur, quia nequaquam a delectatione peccati rapitur, nisi prius per voluntarias mentis tenebras infirmetur. Pereat electationi substernit. Dicatur ergo: Pereat dies in qua natus sum, et nox in qua dictum est, Conceptus est homo: id est, pereat delectatio, quae in culpam hominem rapuit, pereat incauta mentis infirmitas, quae usque ad tenebras pravi consensus excaecavit. Homo enim dum blandimenta delectationis caute non perspicit, etiam in noctem nequissimae perpetrationis ruit. Solerter ergo vigilandum est, ut cum blandiri culpa inchoat, ad quantum interitum mens trahatur, agnoscat. Unde et apte subditonis exordio, ad quem perditionis finem rapiat,
Abbreviated transcription (Latin):
Ita grauioris & plenȩ est nequiciȩ. ad peccati
inlecebram non solũ delectatione ꝑtrahi.
sed &iam consensu famulari. Tanto igit᷑ artiori
manu penitenciȩ. mens apollutione tergen¬
da est: qͣnto se ꝑconsensũ conspicit sordidi¬
us inqͥnatã. Uinde & apte subiungitur:

Expanded text:
ita gravioris et plenae est nequitiae, ad peccati ita gravioris et plenae est nequitiae, ad peccati illecebram non solum delectatione pertrahi, sed etiam consensu famulari. Tanto igitur arctiori manu poenitentiae, mens a pollutione tergenda est, quanto se per consensum conspicit sordidius inquinatam. Unde et apte subjungitur:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ uoluat᷑ amaritudine. Dies enĩ amaritudine
inuoluit᷑: cũ ad cognitionẽ mente redeunte.
peccati blandimenta cruciatꝰ pęnitenciae
secunt᷑. Diem amaritudine in uoluimꝰ: cum
prauȩ delectationis gaudiũ quȩ supplicia
sequant᷑ aspicimus. & asperis hoc fletibus
circũdamꝰ. Quia enĩ hoc qͦd inuoluit᷑. ex la¬
tere om̃is partis oꝑitur: inuolui dies amari¬
tudine optatur. Quatenus quȩ mala incor-¬
rectis inminent. ex om̃i parte qͥsq conspici¬
at: & uoluptatis suȩ lasciuiã tristiciȩ lam̃tis
tegat. Sed si diem quã peccati delectationẽ
diximꝰ. tot impeti p̃cibus audimus. ut uideli¬
c&e circũdantes fletus expient. quicqͥd delecta¬
tus ꝑ neglegenciã animꝰ delinquit: quanta
anĩ aduersione pęnitenciȩ. huiꝰ diei nox feri¬
enda est. uidelic& ipse iam consensus ad
culpã Sicut enĩ minoris culpe est.
cũ carnalit̾ mens indelectatione rapitur.
sed tamen delectationi suȩ ꝑspm̃ reluctat᷑.

Expanded text:
 delectatione. --Dies enim amaritudine involvitur, cum ad cognitionem mente redeunte, peccati blandimenta 118 cruciatus poenitentiae sequuntur. Diem amaritudine involvimus, cum pravae delectationis gaudium, quae supplicia sequantur aspicimus, et asperis hoc fletibus circumdamus. Quia enim hoc quod involvitur, ex latere omnis partis operitur, involvi dies amaritudine optatur, quatenus quae mala incorrectis imminent, ex omni parte quisque conspiciat, et voluptatis suae lasciviam tristitiae lamentis tergat. diximus, tot impeti precibus audivimus, ut videlicet circumdantes fletus expient quidquid delectatus per negligentiam animus delinquit, quanta animadversione poenitentiae hujus diei nox ferienda est, videlicet ipse jam consensus ad culpam? Sicut enim minoris culpae est, cum carnaliter mens in delectatione rapitur, sed tamen delectationi suae per spiritum reluctatur;
Abbreviated transcription (Latin):
ui. tu scis. hanc tribulationis noctẽ. posttre¬
mo ĩ carnationis suȩ tempore passurũ se dñs
nunciabat: cum ꝑ psalmistã qͦsi ex precerito
dicer&. Usq ad noctẽ. increpuerunt me
renes mei. Potest autẽ ꝑdiem peccati delec¬
tatio. ꝑ noctem uͦ cęcitas mentis intelligi: ꝑ
quã se homo patitur inculpȩ ꝑpetratione
prosterni. Optat igitur perire diem: ut om̃e
qͦd blandiri culpa cernitur. uigore iusticiȩ
int̃ueniente destruat᷑. Optat &iam perire
noctem: ut qͦd cecata mens &iam ꝑconsensũ
ꝑpetrat. animaduersione penitenciȩ extin¬
homo natꝰ dicitur: innocte conceptꝰ. Scriptu¬
ra sacra tribus modis hominẽ appellat: scilic&
aliqͣndo ꝑnaturã. aliqͥndo ꝑ culpã aliqͣndo ꝑ
infirmitatẽ. Homo qͥppe in ea ꝑnaturam
dicit᷑. sicut scriptũ est. faciamus hominẽ ad¬

Expanded text:
vi, tu scis . Hanc tribulationis noctem postrevi, tu scis . Hanc tribulationis noctem postremo incarnationis suae tempore passurum se Dominus nuntiabat, cum per Psalmistam quasi ex praeterito diceret: Usque ad noctem increpuerunt me renes mei . Potest autem per diem, peccati delectatio, per noctem vero caecitas mentis intelligi, per quam se homo patitur in culpae perpetratione prosterni. Optat igitur perire diem, ut omne quod blandiri culpa cernitur, vigore justitiae interveniente destruatur. Optat etiam perire noctem, ut quod caecata mens etiam per consensum perpetrat, animadversione poenitentiae exstinhomo natus dicitur, in nocte conceptus? Scriptura sacra tribus modis hominem appellat, scilicet aliquando per naturam, aliquando per culpam, aliquando per infirmitatem. Homo quippe per naturam dicit
Abbreviated transcription (Latin):
nãq de quo loquit᷑: & ꝑpendit qͦd prauo spi¬
ritui. quasi lucra nobis dedisse fuerat. si dãp¬
na non intuliss&. Sic nos de latronibꝰ logui¬
mur: qͥa captis suis donant uitã. si non abstu
atq ex eo quod̾ inusu p̾sentis uitȩ recognos¬
cimꝰ. moraliter retractare.
subcubuit genus humanũ qͣnta in rebus¬
ꝓsꝑis fiducia subleuet᷑. uel qͣnta ex aduersis ꝑ¬
turbatione frangatur. ad illũ quem habere
in paradyso potuit incõmutabilitatis statum.
mente recurrit: & mor talitatis lapsum ꝓsꝑa
maledicendo declarauit dicens. Pereat dies
inqua natus sũ: & nox inqua dictum est.
conceptus est homo. Quasi dies quȩdã est:
cum mundi huiꝰ ꝓsperitas arrida Sed¬
dies istae in noctẽ desinit: quia sepe tempo¬
ralis ꝓsperitas ad tribulationis tenebras per¬
ducit. Hunc ꝓsperitatis diem: ꝓpħa ꝓspex:¬
erat cũ dicebat. Diem hominis non concupi¬

Expanded text:
namque de quo loquitur, et perpendit quod pravo spinamque de quo loquitur, et perpendit quod pravo spiritui quasi lucra nobis dedisse fuerat, si damna non intulisset. Sic nos de latronibus loquimur, quia captivis suis donant vitam, si non abstulatque ex eo quod in usu praesentis vitae recognoscimus, moraliter retractare. succubuit genus humanum, qprosperis fiducia sublevetur, vel quanta ex adversis perturbatione frangatur, ad illum, quem habere in paradiso potuit, incommutabilitatis statum mente recurrit, et mortalitatis lapsum per pmaledicendo declaravit, dicens: Pereat dies in qua natus sum, et nox in qua dictum est: Conceptus est homo . Quasi dies quaedam est, cum mundi hujus prosperitas arridet. Seds iste in noctem desinit, quia saepe temporalis prosperitas ad tribulationis tenebras perducit. Hunc prosperitatis diem propheta despexerat, cum dicebat: Diem hominis non concupi
Abbreviated transcription (Latin):
nis foras emanauit. Ibi conceptio nr̃a coaluit.
ubi origo hominũ. homo prius habitauit.
Sed huiꝰ uentris ostia serpens aperuit : qͥa ꝑ¬
suasione callida in corde hominis mandatũ
oxleste dissoluit. Huiꝰ uentris hostia serpenꝰ
aperuit: qͥa munita suꝑnis monitis claustra
mentis inrũpit. Sc̃s igit᷑ uir inpęna quã
tolerat ad culpam mentis oculos reducat: do¬
leat hoc qͦd tenebrosa nox. id est antiqui hos¬
tis obscura suggestio. humanis mentibꝰ intu¬
lit: doleat hoc quod suggestioni callidȩ huma¬
na mens insua deceptione consensit. & dicat.
Quia non conclusit ostia uentris qui porta¬
uit me: nec abstulit mala ab oculis meis.
Nec moueat qͦd non clusisse guerit᷑: quẽ aperu¬
isse paradysi ianuam detestatur. Non conclusit
enĩ dicit aperuit: & mala non abstulit inroga¬
uit. Quasi aufer&e enĩ si quiescer&: & quasi
clauder& si ab inruptione cessar&. Pensat

Expanded text:
nis foras emanavit. Ibi conceptio nostra coaluit, nis foras emanavit. Ibi conceptio nostra coaluit, ubi origo hominum homo primus habitavit. Sed hujus ventris ostia serpens aperuit, quia persuasione callida in corde hominis mandatum coeleste dissolvit. Hujus ventris ostia serpens aperuit, quia munita supernis monitis claustra mentis irrupit. Sanctus igitur vir in poena quam tolerat, ad culpam mentis oculos reducat. Doleat hoc, quod tenebrosa nox, id est, antiqui hostis obscura suggestio humanis mentibus intulit; doleat hoc, quod suggestioni callidae humana mens in sua deceptione consensit, et dicat: Quia non conclusit ostia ventris, qui portavit me, nec abstulit mala ab oculis meis. Nec moveat quod non conclusisse queritur, quem aperuisse paradisi januam detestatur. Non conclusit enim dicit, aperuit; et mala non abstulit, irrogavit. Quasi enim auferret, si quiesceret; et quasi clauderet, si ab irruptione cessaret. Pensat
Abbreviated transcription (Latin):
tempnunt. Potest &iam sc̃s uir gr̃ã ꝓphetici
sp̃s plenus. iudeȩ ꝑfidiam redẽptore uenien¬
te conspicere: eiusq cecitatis dampna. ꝑuerba
hȩc. qͦsi exoptantis qualitate ꝓpħare ut di¬
cat. Exspect& lucem & non uideat: nec ortũ
surgentis aurorȩ. Iudea qͥppe lucẽ expecta:¬
uit. & non uidit: quia humani generis re¬
demptorẽ. uenturũ quidem ꝓphetando sus¬
tinuit: sed uenientem minime cognouit.¬
Et qͦs ad spem aperuit mentis oculos ad
p̃senciam lucis clausit. Quȩ & surgentis
aurorȩ ortum non uidit: quia infirma
illa scẽ eccłȩ pͥmordia uenerari contẽpsiti
Dũq hanc̾ labe factari suoꝵ mortibꝰ credidit :
adquȩ forcia ꝑuenir& ignorauit. Sed quia
de infidelibꝰ loquens. iniqui capitis membra
innotuit: ad ipsũ rursũ iniquoꝵ capꝰ uerba
est matris: hoc uniuerso humano generi exti.¬
tit habitatio illa sũma paradysi. Ex ipsa ñaq
ad increm̃ta corporis. sic ad augmenta ꝓ pagi¬

Expanded text:
vidit. --Potest etiam sanctus vir, gratia prophetici spiritus plenus, Judaeae perfidiam Redemptore veniente conspicere, ejusque caecitatis damna per verba haec quasi ex optantis qualitate prophetare, ut dicat: Exspectet lucem, et non videat, nec ortum surgentis aurorae. Judaea quippe lucem exspectavit, et non demptorem venturum, quod est prophetando, sustinuit; sed venientem minime cognovit.et quos ad spem aperuit 114 mentis oculos, ad praesentiam lucis clausit. Quae et surgentis aurorae ortum non vidit: quia infirma illa sanctae Ecclesiae primordia venerari contempsit; dumque hanc labefactari suorum mortibus credidit, ad quae fortia perveniret, ignoravit. Sed quia de infidelibus loquens, iniqui capitis membra innotuit, ad ipsum rursum iniquorum caput verba est matris, hoc universo humano generi exstitit habitatio illa summa paradisi. Ex ipsa namquead incrementa corporis, sic ad augmenta propagi
Abbreviated transcription (Latin):
gatur &iam. quȩ illum pena subsequens
&eiam sine terinino deuastat: inuoluatur
amaritudine. Omẽ qͥppe qͦd inuolutũ
est. finem suum qͦsi nusquã indicat. Quia
sicut non ostendit quo incipit. ita non dete
git quo desistit. Inuolui enim amaritudine
antiquus hostis dicit᷑: qͥa suꝑbiȩ eiꝰ suppli¬
cia non solũ om̃imoda. sed &iam infinita

Expanded text:
gatur etiam, quae illum poena subsequens gatur etiam, quae illum poena subsequens etiam sine termino devastat: Involvatur amaritudine. Omne quippe quod involutum est finem suum quasi nusquam indicat; quia sicut non ostegit quo desinit. Involvi ergo amaritudine antiquus hostis dicitur, quia superbiae ejus supplicia, non solum omnimoda, sed etiam infinita
Abbreviated transcription (Latin):
ler& sine fine quod fecit. Nec umquã lu¬
men pristini status recipiat. quia hoc &iam
non suasus amisit. Sequitur. Obscurent
mortis. obliuio deb& intelligi: quia sicut
mors interimit uitam. ita obliuio extin.¬
guit memoriã. Quia gͦ apostata angelus
ȩtͣnȩ obliuioni traditus umbra mortis
obscurat᷑ : dicat igitur. obscurent eũ tͦnebrȩ
& umbra mortis. Id est sic eũ erroris sui
cȩcitas obruat: ut nequaquã ulterius ad lu¬
cem pęnitenciȩ ꝑdiuini respectus memori¬
nequiciȩ suȩ uinculis astrictus: aliud est
qͦd nunc patitur. aliud quod infine paciet᷑.¬
Quia enim ã lucis intimȩ ordine cecidit:
nunc sem&ipsũ intrinsecus erroris caligr¬
ne confundit. Sed post hoc amaritudine
inuoluitur: quia ex merito spontaneȩ ca¬
liginis ȩterno gehennȩ tormento eru̾ciat᷑.
Dicatur gͦ. is qui serenitatẽ lucis intimȩ
ꝑdidit. quid est qͦd ante extremum sup-¬
pliciũ tolerat: occup& eũ caligo. Subiun¬

Expanded text:
leret sine fine quod fecit; nec unquam luleret sine fine quod fecit; nec unquam lumen pristini status recipiat, quia hoc etiam non suasus amisit. Sequitur: CAPUTmortis, oblivio debet intelligi; quia sicut mors interimit vitam, ita oblivio exstinguit memoriam. Quia ergo apostata angelus aeternae oblivioni traditur, umbra mortis obscuratur. Dicatur igitur: Obscurent eum tenebrae et umbra mortis; id est, sic eum erroris sui caecitas obruat, ut nequaquam ulterius ad lucem poenitentiae per divini respectus memorinequitiae suae vinculis astrictus, aliud est quod nunc patitur, aliud quod in fine patietQuia enim a lucis intimae ordine cecidit, nunc semetipsum intrinsecus erroris caligine confundit. Sed post hoc amaritudine involvitur, quia ex merito spontaneae caliginis aeterno gehennae tormento cruciatur. Dicatur ergo: Is qui serenitatem lucis intimae perdidit, quid est quod ante extremum supplicium tolerat? Occupet eum caligo. Subjun
Abbreviated transcription (Latin):
quã inꝑpetratione culpȩ. ex infirmitate
Naliquid constat habuisse. Et eõ altius de¬
buit apostatã angłm repellere. quo cum
aꝑsistendi fortitudine corruit. nil infirmũ
ex carne gestauit. Unde & recte psalmista
cũ misertũ redẽptorẽ hominibꝰ dicer&. ipsã
quoq causã miscdĩȩ expressit dicens: & me¬
s moratus est quia caro sunt. Ac si diceret.
Quo eoꝵ infirma uidit. eo districtȩ cupas
punire noluit. Est adhuc aliud. quo & ꝑ
Editus homo reparari debuit. & suꝑbiens sp̃s
reparari non possit. Quia nimirũ angłs
sua malicia cecidit. hominẽ uͦ aliena ꝓstra¬
uit. Quia gͦ humanũ genus ad lucem pęni-¬
tenciȩ redemptoris aduentu reducit᷑: aposta¬
ta uͦ angłs ad restaurationis lucẽ nulla spe
ueniȩ. nulla conuersionis emendatione reuo¬
scatur: dicatur recte. Non requirat eũ ds¬
 desuꝑ: & non inlustr& lumine. Acsi aꝑte
diceretur. Quia ipse tenebras intulit. to¬

Expanded text:
quam in perpetratione culpae ex infirmitate quam in perpetratione culpae ex infirmitate aliquid constat habuisse; et eo altius debuit apostatam angelum repellere, quo cum a persistendi fortitudine corruit, nihil infirmum ex carne gestavit. Unde recte Psalmista, cum misertum Redemptorem hominibus diceret, ipsam quoque causam misericordiae expressit, dicens: moratus est, quia caro sunt . Ac si diceret: Quo eorum infirma vidit, eo districte culpas punire noluit. Est adherditus homo reparari debuit, et superbiens spiritus reparari non possit, quia nimirum angelus sua malitia cecidit, hominem vero aliena prostravit. Quia ergo humanum genus ad lucem poenitentiae Redemptoris adventu reducitur, apostata vero angelus ad restaurationis lucem nulla spe veniae, nulla conversionis emendatione revocatur; dicatur recte: Non requirat eum Deus desuper, et non illustret lumine. Ac si aperte diceretur: Quia ipse tenebras intulit, to
Abbreviated transcription (Latin):
iste mentibꝰ hominũ. cũ prauitatis eiꝰ ꝑsuasio
ꝓsꝑa creditur: & qualis sit intrinsecꝰ non uidet᷑.
Sed cũ iniquitas illius sicut est agnoscitur:
dies falsȩ ꝓmissionis. quasi quibusdã ante
iudicuĩ nrĩ oculos tenebris obscurat᷑. Quia
uidelic& qualis est ex merito. talis ꝑspicit᷑
inblandimento. Intenebras gͦ dies uertitur.
qͣndo aduersa intelligimus. &iam quȩ ꝓsꝑa
suadendo pollicetur. Intenebras ͦdies uertit᷑.
qͣndo antiquus hostis qualis est sȩuiens. talisᷤ
a nobis ꝑspicitur. &iam sub blandimentis
latens: ne fictis ꝓsperitatibꝰ quasi ex diei lumine
iludat. & ueris miseriis ad peccandi tenebrã
nichilo bona facere potuit: ita cum uoluit
ꝑ incarnationis suȩ misteriũ. &iam ꝑdita bo¬
na reparauit. Duas gͦ ad intellegendũ se cre-¬
tȩ rectitudinis fregit. Sed una tegmen car¬
nis habuit. alia uͦ nil infirmũ de carne
ut redimer&: illã ad se debuit reducere.

Expanded text:
iste mentibus hominum, cum pravitatis ejus persuasio iste mentibus hominum, cum pravitatis ejus persuasio prospera creditur, et qualis sit intrinsecus non videtur. Sed cum iniquitas illius, sicut est, agnoscitur, dies falsae promissionis quasi quibusdam ante judicii nostri oculos tenebris obscuratur; quia videlicet qualis est ex merito, talis perspicitur in blandimento. In tenebras ergo dies vertitur, quando adversa intelligimus, etiam quae prospera suadendo pollicetur. In tenebras dies vertitur, quando antiquus hostis qualis est saeviens, talis a nobis perspicitur etiam sub blandimentis latens; ne fictis prosperitatibus quasi ex diei lumine illudat, et veris miseriis ad 108 peccati tenebras nihilo bona facere potuit, ita, cum voluit, per incarnationis suae mysterium etiam perdita bona reparavit. Duas vero ad intelligendum se cretae rectitudinis fregit. Sed una tegmen carnis habuit, alia vero nihil infirmum de carne ut redimeret, illam ad se debuit reducere,
Abbreviated transcription (Latin):
simulat: paulo at testante qͥ ait. Ipse enĩ sata¬
nas transfigurat se in angłm lucis: sed nox. ẽ.
cũ mentes consentienciũ erroris tenebraͥs
obscurat. Uir gͦ sc̃s indolore ꝓpͥo causam
tocius humani generis deflens. & nil speci¬
ale om̃imodo inspeciali uulnere cogitans.:
reducat ad animũ originalẽ culpã. & consi¬
deratione iusticiȩ dolorem teper& poenȩ:
Uideat humanũ genꝰ unde. & qͦ cȩcidit. & di¬
cat: pereat dies inqua natꝰ sum: & nox in qua
dictum est. conceptus est homo. Ac si aꝑte dicat.
Pereat spes ab apostata angelo in lata: quȩ
diem se simulans ex ꝓmissione diuinitatis
emicuit : sed noc te̾ se exhibens lucem nobis
nr̃ȩ in mortalitatis obscurauit. Pereat antiquuᷤᷤ
hostis qͥ lucẽ ꝓmissionis ostendit: & peccati te¬
nebras contulit. Qui qͣsi diem se blandiendo
innotuit: sed usq ad tenebrosam noctẽ exim¬
pressa cordis cȩcitate ꝑduxit. Sequitur. Dies¬

Expanded text:
simulat, Paulo attestante qui ait, Ipse enim Satasimulat, Paulo attestante qui ait, Ipse enim Satanas transfigurat se in angelum lucis , sed nox est, cum mentes consentientium erroris tenebris obscurat. Vir ergo sanctus in dolore proprio causam totius humani generis deflens, et nihil speciale omni modo in speciali vulnere cogitans, reducat ad animum originem culpae; et consideratione justitiae, dolorem temperet poenae. Videat humanum genus unde quo cecidit, et dicat: Pereat dies in qua natus sum, et nox in qua dictum est, Conceptus est homo. Ac si aperte dicat: Pereat spes ab apostata angelo illata, qui diem se simulans, ex promissione divinitatis emicuit; sed noctem se exhibens, lucem nobis nostrae immortalitas obscuravit. Pereat antiquus hostis, qui lucem promissionis ostendit, et peccati tenebras contulit; qui quasi diem se blandiendo innotuit, sed usque ad tenebrosam noctem ex impressa cordis caecitate perduxit. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
pliciũ amit tit. Aqualitate enĩ uiuendi
deficit. sed om̃imͦ subsistendi interitũ nec
moriens sentit. Ut gͦ breuiter dixerim: &
& paulo post in uoluendus amaritudine
dicit᷑: quẽ credamus qͦd uir sc̃s diei nomine
exprimere uoluit. nisi apostatam spm̃. qͥ
in uiuentdi essencia &iam moriendo subsistit:
dolore positũ. seruando mors inmor talis
extinguit. Qui iã a beatitudinis gła deiec¬
tus. adhuc optat᷑ ut pereat: ut uidelic& retrir¬
sus dignis supplicus. &iam temptandi licen¬
nit. quia ad aduersa ꝑducit. Diem namq se
ostendebat cũ dicer&: in quocũq die comede¬
ritis ex eo. aꝑientur oculi ur̃i. & eritis sicut
dii. Sed noctem intulit: cũ ad mor talitatis
tenebras ꝑduxit. Dies itaq est. in lata pro¬
missio melioꝵ: sed nox est ex̾ibita ipsa experi¬
entia calamitatũ. Antiquus hostis dies est
ꝑ naturã bene conditus: sed nox est ꝑ meri-¬
tum ad tenebras delapsus. Dies est cũ pollicen.¬
do bona humanis aspectib lucis se angelũ

Expanded text:
plicium amittit. A qualitate enim vivendi deficit, sed omni modo subsistendi interitum nec moriens sentit. Ut ergo breviter dixerim, et et paulo post involvendus amaritudine dicitur; quem credamus, quod vir sanctus diei nomine exprimere voluit, nisi apostatam spiritum, qui in vivendi essentia etiam moriendo subsistit? dolore positum, servando mors immortalis exstinguit: qui jam a beatitudinis gloria dejectus, adhuc optatur ut pereat, ut videlicet retrusus dignis suppliciis, etiam tentandi licennit, quia ad adversa perducit. Diem namque ostendebat, cum diceret, In quocunque die comederitis ex eo, aperientur oculi vestri, et eritis sicut dii ; sed noctem intulit, cum ad mortalitatis tenebras perduxit. Dies itaque est, illata promissio meliorum; sed nox est, exhibita ipsa experientia calamitatum. Antiquus hostis dies est per naturam bene conditus; sed nox est per meritum ad tenebras delapsus. Dies est, cum pollicendo bona, humanis aspectibus lucis se angelum
Abbreviated transcription (Latin):
Seriptũ qͥppe est. Ds̃ manifestꝰ ueniet.
ds̃ nr̃ & non silebit. Ignis in conspectu eiꝰ
ardebit: & incircuitu eiꝰ tempestas ualida.
Tenebrosus gͦ turbo hanc noctẽ possidet:
quia apostatã spm̃ aconspectu districtiiu¬
dicis. ad ȩtna supplicia. pauenda illa tempes-¬
tas rapit. Turbine gͦ nox ista possidetur: qͥa
suꝑba eiꝰ cȩcitas districta animaduersione

Expanded text:
anifestus veniet, Deus noster, et non silebit. Ignis in conspectu ejus ardebit, et in circuitu ejus tempestas valida . Tenebrosus ergo turbo hanc noctem possidet, quia apostatam spiritum a conspectu districti judicis ad aeterna supplicia, pavenda illa tempestas rapit. Turbine ergo nox ista possidetur, quia superba ejus caecitas districta animadversione
Abbreviated transcription (Latin):
Qd &iam ad p̃sens non inconuenient accipi.¬
mus: si simulatoꝵ corda subtilius indagamꝰ
Arrogantes nãq hypocritȩ bonorũ fac ta
exterius aspiciunt. eosq infactis suis laudari
ab hominib agnoscunt. eorũq celebre
nomen mirant᷑. Et qͦd ꝓ bene gestis laudeᷤᷤ
suscipiant uident: sed qͣnto studio easdẽ lau¬
des fugiant non uident. Aꝑta eoꝵ oꝑa con-¬
siderant: sed qͦd sola spe intima hȩc operen¬
tur ignorant. Qui enim uera luce iusticiȩ
clarescunt. prius a tenebris internȩ inten¬
tionis inmutant᷑. ut obscuritatẽ intꝰ terreꝰ¬
nȩ appeticionis plene deserant. & corda
sua ad suꝑnȩ lucis desideria ꝑfecte conuer¬
tant: ne cum aliis apparent lucidi. sint¬
sibim& obscuri. Arrogantes gͦ quia bonoꝵ
facta considerant: corda non pensant:. Imi¬
tant᷑ unde laudari foris ualeant. non unde¬

Expanded text:
d etiam ad praesens non inconvenienter accipimus, si simulatorum corda subtilius indagamus. Arrogantes namque et hypocritae bonorum facta exterius aspiciunt, eosque in factis suis laudari ab hominibus agnoscunt, eorumque celebre nomen mirantur, et quod pro bene gestis laudes suscipiant vident; sed quanto studio easdem laudes fugiant, non vident. Aperta eorum opera considerant; sed quod sola spe intima haec operentur, ignorant. Qui enim vera luce justitiae clari sunt, prius a tenebris internae intentionis immutantur, ut obscuritatem intus terrenae appetitionis plene deserant, et corda sua ad supernae lucis desideria perfecte convertant, ne cum aliis apparent lucidi, sibimetipsis sint obscuri. Arrogantes ergo quia bonorum facta considerant, et corda non pensant, imitantur unde laudari foris valeant
Abbreviated transcription (Latin):
qͥđ sit qͦd non ita ut non sit. sed ita pe-¬
rire optat᷑ ut male sit. Humana enĩ
anima seu angłicus sp̃s. ita in mortalis
est ut mori possit. ita mortalis ut mori
non possit. Nam beate uiuere. siue ꝑ¬

Expanded text:
quid sit quod non ita ut non sit, sed ita pequid sit quod non ita ut non sit, sed ita perire optatur ut male sit. Humana enim anima, seu angelicus spiritus ita immortalis est, ut mori possit; ita mortalis, ut mori non possit. Nam beate vivere, sive
Abbreviated transcription (Latin):
est conditus: sed iam ĩ tempore culpe natus.
Adam enĩ conditꝰ est pͥmꝰ: s cam primꝰ natus est.
Quid est gͦ diei natiuitatis maledicere: nͥ
aꝑte dicere. dies mutabilitatis pereat. &
lum̃ ȩt̃nitatis erumpat. Sed qͥa perire¬
re dicimꝰ qͣndo aliquid optamꝰ ut non sit.
& aliter perire dicimus qͣndo.op¬
tamꝰ ut male sit. ꝑ hoc qͦd de hoc die subdit᷑.
obscur& eũ caligo & inuoluat᷑ amaritudine.:
liquido ostendit᷑. qͥa dies iste non ita
ut non sit. sed ita perire optat᷑ ut male
sit. Inuolui enĩ amaritudine non potest:
periturũ. id est transiturũ est ut male
sit. sed ut pęnitꝰ non sit. Angło in sacro
eloquio adtestante qͥ ait. Per uiuentẽ in
scła: quia tẽpꝰ iam non erit. Nã & si ꝓpħa
tẽpꝰ deficit. nomine tẽporis eoꝵ defectũ
uocauit. Ostendens qͦd sine om̃imͦ defec¬
litatis hoc tempꝰ non ita ut male sit. sed
ita perit ut non sit: quęrendum est

Expanded text:
est conditus, sed jam in tempore culpae natus. est conditus, sed jam in tempore culpae natus. Adam enim conditus, sed Cain primus natus est. Quid est ergo diei nativitatis maledicere, nisi aperte dicere: lumen aeternitatis erumpat. Sed qre dicimus, quando aliquid optamus ut non sit; et aliter perire dicimus, quando optamus ut male sit, hoc, quod de hoc die subditur, Obscuret eum caligo, et involvatur amaritudine, liquido ostenditur quia dies iste non ita ut non sit, sed ita perire optatur, ut male sit. Involvi enim amaritudine non potest qperiturum, id est, transiturum est, ut male sit; sed ut penitus non sit, angelo in sacro eloquio attestante, qui ait: Per viventem in saecula, quia tempus jam non erit . Nam etsi Propheta  momenta tempus deficit, nomine temporis eorum defectum vocavit, ostendens quod sine omnimodo defecmortalitatis hoc tempus non ita ut male sit, sed ita perit ut non sit; quaerendum est
Abbreviated transcription (Latin):
uidit consideratione suȩ ꝑcussionis obmu¬
tescere. Et uir sc̃s insperit. qͥa hi qui ꝓsꝑa
tẽporalia requirebant: ex cõparatione m̃teᷤ
ppriȩ. eum tẽporali fractũ aduersitate
crediderant. Persperit qͦd tranfitoria afflic¬
tione ꝑcussũ desperate non flerent: nisi ipsi
desperatã mentẽ. ab spe in cold̃mitatis int̾¬
ne subtraherent. Et dũ erũpit foras in
uocẽ doloris: uulneratis intus ostendit uir¬
tutẽ medicaminis dicens. pereat dies in qͦ
natꝰ sũ. Quid enim deb& ꝑdiem natiuitatiᷤᷤ.¬
nisi om̃e hoc tẽpꝰ nr̃ȩ mor talitatis ĩtelleģi
Qd quamdiu nos in hac nr̃ȩ mortalitatis
corruptione retinet: ę̧tͣnitatis nobis incõ¬
mutabilitas non appar&. Qui igit᷑ diem
iam ętͣnitatis uid&: aegre diem suae mor-¬
talit̾atis sustin&. Et notandũ qͥa non ait
pereat dies in qua conditꝰ sũ: sed pereat die̾
inqua natꝰ sum. Indie qͥppe iusticiȩ homo

Expanded text:
vidit consideratione suae percussionis obmuvidit consideratione suae percussionis obmutescere; et vir sanctus inspexit, quia hi qui prospera temporalia requirebant, ex comparatione mentis propriae eum temporali fractum adversitate crediderant. Perspexit quod transitoria afflictione percussum desperate non flerent, nisi ipsi desperatam mentem ab spe incolumitatis internae subtraherent; et dum erumpit foras in vocem doloris, vulneratis intus ostendit virtutem medicaminis, dicens: Pereat dies in qua natus sum. nisi omne hoc tempus nostrae mortalitatis intelligi? quod quandiu nos in hac nostrae mutabilitatis corruptione retinet, aeternitatis nobis incommutabilitas non apparet. Qui igitur diem jam aeternitatis videt, aegre diem suae mortalitatis sustinet. Et notandum quia non ait, Pereat dies in qua conditus: sed, Pereat dies in qua natus sum. In die quippe justitiae homo