comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
longo spatio ñ potuit. in illus cespectum iste ppło p̃sideat. Nlon quia scit aut potest.
turus. Iam me hommies accusabunt cecum ac temerarium dicent nescientem quo
loco quȩ summis atq excelsissimis debentur ponam. At ego scio alio me iftud dare.
alio ołim debitum soluere. Unde isti norunt illum quondam gloriȩ sequentis fuga¬
cissimim eouultu ad ꝑicula euntem quo ali eperculo redeunt. Numquã bonum
suo apublieo cdistiguentem. U̾bi inquis iste: aut quis ẽ unde uossertis: ap̃ me
istȩ expensorum acceptorumq rationes dispungunt᷑. ego quid cui debeam scio. Alzis
post longam diem repono. aliis in antecessum. Ac ꝓut occasio ⁊rei p̃ meȩ facultas
tulit. Ingrato ergo aliquando quedam s ñ ꝓpt̃ ipsum dabo. Quid si inquif nescis u¬
irum ingratus sit angratus: expectabis donec seias. Andandi bñficis tempus ñ amites:

Expanded text:
longo spatio non potuit ; in illius respectum iste populo praesideat, non quia scit aut potest, longo spatio non potuit ; in illius respectum iste populo praesideat, non quia scit aut potest, turus ; iam me homines accusabunt, caecum ac temerarium dicent, nescientem, quo loco, quae summis atque excelsissimis debentur, ponam ; at ego scio alii me istud dare, alii olim debitum solvere. Unde isti norunt illum quondam gloriae sequentis fugacissimum, eo voltu ad pericula euntem, quo alii e periculo redeunt, numquam bonum suum a publico distinguentem ? ' Ubi,' inquis, ' iste aut quis est ? ' Unde vos scitis ? Apud me istae expensorum acceptorumque rationes dispunguntur, ego, quid cui debeam, scio. Aliis post longam diem repono, aliis in antecessum ae prout occasio et rei publicae meae facultas tulit." Ingrato ergo aliquando quaedam, sed non propter ipsum dabo. " Quid ? Si," inquit, " nescis, utrum ingratus sit an gratus, expectabis, donec scias, an dandi beneficii tempus non amittes ?
Abbreviated transcription (Latin):
scaurum cõs faceres. ignorabas ancillarum illum suarum menstruum ore hi an¬
tẽ expectare. Numquid enim ipse dissimulabat: numquid puris uideri uolebat.
Referamtͥ ẜ dictum eius inse qd̾ enxum ferri memini. ⁊ ipso p̃sente laudars. Pol¬
liom annio iacenti obseceno uerbo usus dixerat se facturum id qd̾ pati malebat:
⁊ cum pollionis attractiorem uidisser frontem. Quicquid inquit mali dyai mi
⁊ capiti meo. Hoc dictũ suum ipse narrabat hominẽ tam palam obscenum ⁊ fasoes
⁊ad tribunal adrmsisti. Nempe dum ueterem illum scaurum senatus principẽ
longesequentium posterorum indolem N ota enim illis ẽ oꝑis sui series. om̃iumq
reges quia maiores corum ñ fuerunt. quia ꝓ summo imꝑio habuerunt iusticiam
quidam ante ꝓauus eorum fuit qui animum supͣ fortunam gessit. qui indissentione

Expanded text:
Scaurum consulem faceres, ignorabas ancillarum illum suarum menstruum ore hianScaurum consulem faceres, ignorabas ancillarum illum suarum menstruum ore hiante exceptare ? Numquid enim ipse dissimulabat? Numquid purus videri volebat ? Referam tibi dictum eius in se, quod circumferri memini et ipso praesente laudari. Pollioni Annio iacenti obsceno verbo usus dixerat se facturum id, quod pati malebat ; et eum Pollionis adtractiorem vidisset frontem : " Quidquid," inquit, " mali dixi, mihi et capiti meo ! " Hoc dictum suum ipse narrabat. Hominem tam palam obscenum ad fasces et ad tribunal admisisti ? Nempe dum veterem illum Scaurum senatus principem longe sequentium posterorum indolem ; nota enim illis est operis sui series, omniumque reges, quia maiores eorum non fuerunt, quia pro summo imperio habuerunt iustitiam,quidam ante proavus eorum fuit, qui animum supra fortunam gessit, qui in dissensione
Abbreviated transcription (Latin):
modo illȩ id egerunt. ut ñ in unam ȩtatem ꝓ dessent. s bñficia sua ñ pꝰ ipsas relinquerũt
Ita nos ñ una ȩtate grati sumus. hio magnos iuros gonuit. dignus ẽ bñficiis qualiscumq
ẽ dignos dedit. hic egregiis maioub ortꝰ ẽ. qualiscumꝙ ẽ subumbra suorrm lateat. Ut.
Locõ soditta reꝑ cussusolis inlustrant᷑. ita m̃cef maiorum suorum luce resplendeant. Ex cusa¬
e hoc locotibi miliberalis oeos uolo. Intclumenim solemus dicere. Quid sibi
Quare ces orbi terrarum p̃fecit hominem sanguinis humani auidissimum: quẽ
ñ aliter fluere inconspectu suo iubebat. quamsiore excepturus eẽt. Quid gͦ tu hoo
illi datumȩstimas patri eius germanico datum. auo ꝓ auoq ⁊ ante hos aliis ñ minꝰ
claris iuris. ⁊̃ si priuati paresq aliis uitam exegerunt. Quid tu cum mamercum

Expanded text:
modo illae id egerunt, ut non in unam aetatem prodessent, sed beneficia sua etiam post ipsas relinquerent, modo illae id egerunt, ut non in unam aetatem prodessent, sed beneficia sua etiam post ipsas relinquerent, ita nos non una aetate grati simus. Hic magnos viros genuit : dignus est beneficiis, qualiscumque est; dignos dedit. Hic egregiis maioribus ortus est : qualiscumque est, sub umbra suorum lateat. Ut loca sordida repercussu solis illustrantur, ita inertes maiorum suorum luce resplendeant. Excusare hoc loco tibi, mi Liberalis, deos volo. Interdum enim solemus dicere : " Quid si" Quare C Caesarem orbi terrarum praefecit, hominem sanguinis humani avidissimum, quem non aliter fluere in conspectu suo iubebat, quam si ore excepturus esset ? " Quid ergo ? Tu hoc illi datum existimas ? Patri eius Germanico datum, avo proavoque et ante hos aliis non minus claris viris, etiam si privati paresque aliis vitam exegerunt. Quid ? Tu, cum Mamercum
Abbreviated transcription (Latin):
slooenan tamnquam dignis illa trbiumis. s negligenter tamqua pararet
uorin. i monorem alicnum sicut inpetendis honoribus quo seam tiucpisimos
obilitas mausmis. S nobis p̃tisit non sinerntione sacca ẽ magriatins uuitu¬
tum memoris. ⁊ cc plures bonos uibat. si gratia bonorum ñcũ ipsis caditi.
Ciceronem filium quȩ res. consulem fecit nisi pat̃. Cinnam nuꝑ quȩ res. ad consulatũ
pit. ex hostium castris. quȩ sec pompeium aliosq pompeios. nisi unius uri mas
tanta quondam. ut satis alte onmes suos ⁊̃ riuna eius attolleret. Quid nuꝑ fabium ꝑ sicũ
cuius osculum ⁊̃ in podiri deuota boni sacerdorem ñ muno collegio fecit nisi uerrucosi
⁊ allobrogici. ⁊ illi trecenti. qui hostium incursioni. ꝓ rep̃ unam dotnum obiecerant.
Hoc debemus uirtutib ut ñ p̃sentes solum illas. s ⁊̃ ab latas e conspectu calamus. Quo-¬

Expanded text:
non enim tamquam dignis illa tribuimus, sed neclegenter tamquam parva, non enim tamquam dignis illa tribuimus, sed neclegenter tamquam parva, verim in honorem aliorum, sicut in petendis honoribus quosdam turpissimos nobilitas industriis sed novis praetulit non sine ratione. Sacra est magnarum virtutum memoria, et esse plures bonos iuvat, si gratia bonorum non cum ipsis cadit. Ciceronem filium quae res consulem fecit nisi pater ? Cinnam nuper quae res ad consulatum recepit ex hostium castris, quae Sex. Pompeium aliosque Pompeios, nisi unius viri magnitudo tanta quondam, ut satis alte omnes suos etiam ruina eius attolleret ? Quid nuper Fabium Persicum, cuius osculum etiam impudici denotabant, sacerdotem non in uno collegio fecit nisi Verrucosi et Allobrogici et illi trecenti, qui hostium incursioni pro re publica unam domum obiecerant ? Hoc debemus virtutibus, ut non praesentes solum illas, sed etiam ablatas e conspectu colamus ; quo
Abbreviated transcription (Latin):
tum seram ñ daiio Ergo inquit nec consilium deliberati d̾abis angrato. nec aqͣm
haurire ꝑmitas. nee uanm onstrabis ertanti. anhecquidemtages s nec hałdo¬
rabis.SDistins uam istaud certe temptabo diftinguere. Deneticium e opera
unbis. Sre non ominis oꝑautilis benefitium est. Quedam enim tam eyigua
sunti tat pñ ficũ nom̃ ñ oecupent. Duȩ ues coire debent. que bñsicium efficiãt᷑.
P uiri oones magnitudo. Quedam enim sunt infrahuius nominis iñ saram.
Enduis cenefitui dipit quadium panis: uitstipom aenis atnaets it gasac¬
cendends factam potestatem. ⁊ int̃dum ista plusꝓsunt. ciam mayimna e tam̃
uiurtas sua uꝰ u ⁊t cubi temporis necessitate facta sunt necessana detrahit p̃tium.
bonde noe qd potentisimum ẽ oportet acceoat la enises asa segiahit⁊ ꝓquun
Ao enumere enes gtoudiuri Quorum nichit ẽ mistis. dequib toque samiris

Expanded text:
tum sciam, non dabo. " Ergo," inquit, " nec consilium deliberanti dabis ingrato nec aquam tum sciam, non dabo. " Ergo," inquit, " nec consilium deliberanti dabis ingrato nec aquam haurire permittes nec viam monstrabis erranti ? An haec quidem facies, sed nihil donabis ? " Distinguam istud, certe temptabo distinguere. Beneficium est opera utilis, sed non omnis opera utilis beneficium est ; quaedam enim tam exigua sunt, ut beneficii nomen non occupent. Duae res coire debent, quae beneficium efficiant. Primum rei magnitudo ; quaedam enim sunt infra huius nominis mensuram. Quis beneficium dixit quadram panis aut stipem aeris abiecti aut ignis accendendi factam potestatem ? Et interdum ista plus prosunt, quam maxima ; sed tamen vilitas sua illis, etiam ubi temporis necessitate facta sunt necessaria, detrahit pretium. Deinde hoc, quod potentissimum est, oportet accedat, ut eius causa faciam, ad quem  munere meo gaudium, quorum nihil est in istis, de quibus loquebamur ;
Abbreviated transcription (Latin):
improborumq rura defluerent. Quedam inmedio ponuntur. tam bonis qua m
ialis cunduntur urbes. monum̃ta ingenioriun.⁊ ad indignos ꝑuent
blicauit elitio. Modicina ⁊̃ sceleratis opem monstrat. compositiones remediorũ
salutarium. Nemo suppressit. ne sanarentur indigni. In his exigͥ censuram ⁊ ꝑso¬
narum ȩstimationẽ. que separatu tamquam digno dant᷑. ñ inhis quȩ ꝓ miscue
turbam admittunt. Multum eium refert. itrum aliquem ñ excludas aneligas.
Ius ⁊foris dicitur pace ⁊ homicidȩ friuntur. Sua repetunt etiam qui aliena ra¬
puerunt. ꝑ secutores ⁊ domi ferrum exercentes muriis ab hoste defendit. Legũ
p̃sidio qui pluriinum in illas peccauerunt ꝓteguntur. Quedam ⁊ĩ poterant cet̾is
contingere. isi umuersis darent᷑. Nonc̃ itaq qd̾ deistis disputes: ad quȩ publice
inuitati sumus. Nllud ad̾ iudicio meo ad aliqũe ꝑatenire debebit ei qũc. et̃ in gra¬

Expanded text:
improborumque rura defluerent. Quaedam in medio ponuntur. Tam bonis quam improborumque rura defluerent. Quaedam in medio ponuntur. Tam bonis quam malis conduntur urbes ; monumenta ingeniorum et ad indignos perventura publicavit editio ; medicina etiam sceleratis opem monstrat ; compositiones remediorum salutarium nemo suppressit, ne sanarentur indigni. In iis exige censuram et personarum aestimationem, quae separatim tamquam digno dantur, non in his, quae promiscue turbam admittunt. Multum enim refert, utrum aliquem non excludas an eligas. Ius et furi dicitur ; pace et homicidae fruuntur ; sua repetunt etiam, qui aliena rapuerunt ; percussores et domi ferrum exercentes murus ab hoste defendit ; legum praesidio, qui plurimum in illas peccaverunt,proteguntur. Quaedam non poterant ceteris contingere, nisi universis darentur ; non est itaque, quod de istis disputes, ad quae publice invitati sumus. Illud, quod iudicio meo ad aliquem pervenire debebit, ei, quem esse ingra
Abbreviated transcription (Latin):
tingunt autẽ ñ malis. quia separari ñ possunt. Satius ẽ autẽ ꝓdesse ĩ malis
ꝓpt̾ bonos. quam bonis decsse ꝓpt̃ malos. Ituq refers diem solem hiemis estaitils¬
cursus. ⁊ mediaueris autuminq temperam̃ta. imbres ⁊ fontium haustus uen¬
orum stato flatus. ꝓ uniuersis inuenerunt. excerpere singulos ñ potu
Rex honores dignis dat congiarum ⁊ indignis. Frum̃tum publicum tã fur
quam ꝑiurus ⁊ adult̃ accipiunt. ⁊ sine dilectu morum quisquis incisus est.
qͥcquid alius ẽ.quad tam quam ciui non tamquã bono datur. exȩquo boni ac
mali ferunt.Ds quoq quedam munera uniuerso humano gem̃ dedit. aquib
excluditur nemo. Nec enim poterat fieri ut uentꝰ bonis uiris secundus eẽt. contͣ¬
rius malis. Commune autem bono erat patere commertium. maris. ⁊ regnium
humani gemĩs relayari. Nec poterat lex casuris imbrib dici. nec in malorum

Expanded text:
tingunt autem etiam malis, quia separari non possunt. Satius est autem prodesse etiam malis tingunt autem etiam malis, quia separari non possunt. Satius est autem prodesse etiam malis propter bonos, quam bonis deesse propter malos. Ita, quae refers, diem, solem, hiemis aestatiscursus et media veris autumnique temperamento imbres et fontium haustus, ventorum statos flatus pro universis invenerunt ; excerpere singulos non potuerunt. Rex honores dignis dat, congiarium et indignis ; frumentum publicum tam fur quam periurus et adulter accipiunt et sine dilectu morum, quisquis incisus est ; quidquid aliud est, quod tamquam civi, non tamquam bono datur, ex aequo boni ac mali ferunt. Deus quoque quaedam munera universo humano generi dedit, a quibus excluditur nemo. Nec enim poterat fieri, ut ventus bonis viris secundus esset, contrarius malis, communi autem bono erat patere commercium maris et regnum humani generis relaxari ; nec poterat lex casuris imbribus dici, ne in malorum
Abbreviated transcription (Latin):
concitata habet omnia. quam quidam quȩdam. Omua in omnib uitia st̃.
s ñ omĩa insingulis extant. H unc natura ad auaritiam impellit. hie uino.
hic libidum deditꝰ ẽ. Aut si ñdum deditus ita formatus. ut in hoc illum mores sus
ferant. Itaq ut ad ꝓpositum rouertar. nemo ñ ingratus ẽ qui malus. Habet
eium omnia nequitiȩ semina. tam̃ ꝓpriȩ ingratus appellatur. qui ad hoc uitium
uergit. Huic gͦ benefitium ñ ddabo. Quomodo filiȩ suȩ malȩ consulit. qui
illam contumelioso ⁊ sepe repudiato collocauit. Malus pat̃ familiȩ habebit᷑
qui negotiorum gestorum damnato patrimoni su euram manelauerit. Quo¬
modo dementissime testabitur. qui tutorem silio reliquerit. pupillorũ spoliat¬
rem. Sic pessime bñficia dare dicet᷑. quicumq gratos eligit inquos ꝑitura cd̃¬
ferat. Dii quoq inquit multa ingratis tribuunt. S illa bonis parauerunt. Con¬

Expanded text:
concitata habet omnia, quam quidam quaedam. Omnia in omnibus vitia sunt, concitata habet omnia, quam quidam quaedam. Omnia in omnibus vitia sunt, sed non omnia in singulis extant. Hunc natura ad avaritiam impellit ; hic vino, hic libidini deditus est aut, si nondum deditus, ita formatus, ut in hoc illum mores sui ferant. Itaque, ut ad propositum revertar, nemo non ingratus est, qui malus : habet enim omnia nequitiae semina ; tamen proprie ingratus appellatur, qui ad hoc vitium vergit. Huic ergo beneficium non dabo. Quomodo male filiae suae consulet, qui illam contumeliose et saepe repudiate collocavit, malus pater familiae habebitur, qui negotiorum gestorum damnato patrimonii sui curam mandaverit, quomodo dementissime testabitur, qui tutorem filio reliquerit pupillorum spoliatorem, sic pessime beneficia dare dicetur, quicumque ingratos eligit, in quos peritura conferat. " Di quoque," inquit, " multa ingratis tribuunt." Sed illa bonis paraverunt; con
Abbreviated transcription (Latin):
erit si tales homines suminouerit. Huic ingrato quibñficiorum fraudatt
credit. Aut depositum commnutet ei. qui iam plurib ab negauit. Timid dicitur
aliquis quia stultus ẽ. ⁊ hoc maliis sequitur. quos indiscreta ⁊ uniuersa uitia
circuistant. Dicitur tunidus ꝓpͥe natura ĩ ⁊ inanes sonos pauidus. Scultus
omina uitia habet. s moninia natura ꝓnus ẽ. Auus in auaritiam. alius in luxuri¬
am. alus impetulantiam indinatur. Itaq errant illi qui int̾̃ogant stoicos. qͥd
ergo. achilles timidus ẽ: Quidgͦ aristides cui iusticia nom̃ dedit iniustus ẽ . qͥd
uitia ẽẽ in omnib quomodo in quib dam singula eminent. s mabum ac stul¬
tum nullo iutio uacare. ne audacem quidem timoris ab soluimus. ne ꝓdigum
quidem auaricia liberamus. Quomodo homo om̃s sensus habet. neo id eo tñ
omnes homines aciemhabent linceo similem. Sic quistultus ẽ. tam acria ⁊

Expanded text:
erit, si tales homines submoverit. Huic ingrato, qui beneficiorum fraudatorerit, si tales homines submoverit. Huic ingrato, qui beneficiorum fraudatorcredet aut depositum committet ei, qui iam pluribus abnegavit. Timidus dicitur aliquis, quia stultus est: et hoc malos sequitur, quos indiscreta et universa vitia circumstant ; dicitur timidus proprie natura etiam ad inanes sonos pavidus. Stultus omnia vitia habet, sed non in omnia natura pronus est ; alius in avaritiam, alius in luxuriam, alius in petulantiam inclinatur. Itaque errant illi, qui interrogant Stoicos : " Quid ergo ? Achilles timidus est ? Quid ergo ? Aristides, cui iustitia nomen dedit, iniustus est ? Quvitia esse in omnibus, quomodo in quibusdam singula eminent, sed malum ac stultum nullo vitio vacare ; ne audacem quidem timoris absolvimus, ne prodigum quidem avaritia liberamus. Quomodo homo omnes sensus habet nec ideo tamen omnes homines aciem habent Lynceo similem, sic, qui stultus est, non tam aeria et
Abbreviated transcription (Latin):
gratutos habemꝰ dcos. Sideos inquit umtaris. da ⁊ ingratis bñficia. Nam ⁊ soleratis
sol oritur. ⁊ piratis patent maria. Hoc loco interrogant anuir bonus daturꝰ sit benefrai¬
um ingratosciens ingratum eẽ. ꝑ mitte inichi aliquid int̾loqui. ne int̾rogatione insi¬
diosa capiamur. Duos exconstitutione stoiea accipe ingratos. Ait̃ ẽ ingratus quia
stultus ẽ. Stultus ⁊̃ malus est. Quia malus ẽ nullo uitio caret. Ergo.⁊ ingratꝰ. SSio
omnes malos intemperantes dicimꝰ. auaros. linuriosos. malignos. Non quia omnia
ista singulis magna ⁊ nota uitia sunt. s quia eẽ possunt. ⁊ sunt ĩ si latent. Ait̃ est
ingratus : quia ffulgẽ dicitur in hoc utium natura ꝑpensus. Iui ingrato qui si hac
culpa ñ caret. quomodo nulla caret : dabit bñsitium uir bonus. nulli enimdare po¬

Expanded text:
gratuitos habemus deos ! " Si deos," inquit, " imitaris, da et ingratis beneficia ; nam et sceleratis gratuitos habemus deos ! " Si deos," inquit, " imitaris, da et ingratis beneficia ; nam et sceleratis sol oritur et piratis patent maria." Hoc loco interrogant, an vir bonus daturus sit beneficium ingrato sciens ingratum esse. Permitte mihi aliquid interloqui, ne interrogatione insidiosa capiamur. Duos ex constitutione Stoica accipe ingratos. Alter est ingratus, quia stultus est ; stultus etiam malus est ; quia malus est, nullo vitio caret : ergo et ingratus est. Sic omnes malos intemperantes dicimus, avaros,luxuriosos, malignos, non quia omnia ista singulis magna et nota vitia sunt, sed quia esse possunt ; et sunt, etiam si latent. Alter est ingratus, qui volgo dicitur, in hoc vitium natura propensus. Illi ingrato, qui sic hac culpa non caret, quomodo nulla caret, dabit beneficium vir bonus ; nulli enim dare pot
Abbreviated transcription (Latin):
offensam. faciam potius qd̾ expedit. Non potest eadem ratio ⁊ gratum fatẽ ⁊ ĩgra¬
tum. ut diuersa illorum oꝑa. itadiuersaint̃ se ꝓposita sunt. Iue ingratꝰ ẽ. quã¬
faciunt in eo qd̃ p̃tͣipsam faciendi rationem secuntur. nisi forte illos existimas
fructum oꝑum suorum ex fumo extarum ⁊ thuris odore ꝑciꝑe. Nide quanta co-¬
tidie omoliantur. quanta distribuant. quantis t̾ras fluctib impleant. qͣmͣ
oportums ⁊ in omnes oras ferentib uentis maria ꝓmoueant. quantis imbri-¬
bus repente deiectis. solum molliant. uenasq fontium arentes. redintegrẽt.
⁊ infuso ꝑ occulta nutrim̃to mouent. Omnia ista sine m̃cede sine ullo adipsos
puemente commodum faciunt. Hoc nr̃a quoq ratio si ab exemplati suo coñ-¬
feruet ab errat. Ne aores honestas conducta ueniat. pubeat illum eẽ uenale bñficium.

Expanded text:
offensam ; faciam potius, quod expedit." Non potest eadem ratio et gratum facere et ingraoffensam ; faciam potius, quod expedit." Non potest eadem ratio et gratum facere et ingratum ; ut diversa illorum opera, ita diversa inter se proposita sunt. Ille ingratus est, quamfaciunt, in eo quid praeter ipsam faciendi rationem secuntur ? Nisi forte illos existimas fructum operum suorum ex fumo extorum et turis odore percipere ! Vide, quanta cotidie moliantur, quanta distribuant ; quantis terras fructibus impleant, quam opportunis et in omnes oras ferentibus ventis maria permoveant, quantis imbribus repente deiectis solum molliant venasque fontium arentes redintegrent et infuso per occulta nutrimento novent. Omnia ista sine mercede, sine ullo ad ipsos perveniente commodo faciunt. Hoc nostra quoque ratio, si ab exemplari suo non aberrat, servet, ne ad res honestas conducta veniat. Pudeat ullum venale esse beneficium:
Abbreviated transcription (Latin):
re. Paucorum metus comp̃hendimus. innumerabiles uͦ longiusꝙ aconspectu
seducti hdii eunt redeuntq Et ex his qui oculos nr̃os patiuntur pleriq obscuro
gratlu ꝑgunt. ⁊ ꝑ occultum aguntur. Quid gͦ ñ caꝑis tante molis aspectu. ⁊̃ si
te ñ tegat. ñ eustodiat. ñ foueat. generetq acspũ suo riget. Quemadinodum hec
cum pͥmum usu babeant. ⁊ necessaria uitaliaq sint. maiestas tañ eorum totã
m̃tem occupat. ita omnis illa uirtus ⁊ in pͥmis grati animi. multum quidem
p̃star s ñuult obhoc diligi. Amplius quiddam inse haber nec satis abeo intelligi¬
tur. aquoiit̃ utilia numeratur. Crarꝰ ẽ quia expedit. Ergo ⁊ quantum expedit
ñ recepit i ordidum iurtꝰ amatorem. so luto ad illam sumni uemendum ẽ. Ingratꝰ
hac cogitat. llolebam grãm referre s timeo impensam tim eo ꝑiculum. uercor

Expanded text:
re ; paucorum motus comprehendimus, innumerabiles vero longiusque a conspectu re ; paucorum motus comprehendimus, innumerabiles vero longiusque a conspectu seducti di eunt redeuntque, et ex his, qui oculos nostros patiuntur, plerique obscuro gradu pergunt et per occultum aguntur. Quid ergo ? Non caperis tantae molis adspectu, etiam si te non tegat, non custodiat, non foveat generetque ac spiritu suo riget ? Quemadmodum haec cum primum usum habeant et necessaria vitaliaque sint, maiestas tamen eorum totam mentem occupat, ita omnis illa virtus et in primis grati animi multum quidem praestat, sed non vult ob hoc diligi ; amplius quiddam in se habet nec satis ab eo intellegitur a quo inter utilia numeratur. Gratus est, quia expedit ? Ergo et quantum expedit ? Non recipit sordidum virtus amatorem ; soluto ad illam sinu veniendum est. Ingratus hoc cogitat: " Volebam gratiam referre, sed timeo impensam, timeo periculum, vereor
Abbreviated transcription (Latin):
obseruabilem focerit. cirumactu suo. Hec mensom minorib sespatiis flecteris. Ut tam̃
de trahas ista nonerat ipse solido neum ocłis spectaculum. dignisꝙ ad orari sitantũ
p̃tiret. Nonerat digna suspectu luna ⁊̃ siociosum sidus transcurreret. Ipse mund̾
quotiens ꝑ noctem ignes suos fudit. ⁊ tantum stellarum innumecabilium refulsit.
quem intentum inse tenet. quis sibi illa cum miratur tẽ ꝓdeẽ cogitat. Aspice ista
tanto suꝑne cetu labentia. quẽ ad modum uelocitatẽ suam sub specie tantis atq
immoti operis abscondant. quantus ista nocte. quantũ inuumerum ac discͥmen
dierum obseruas agitur. Quanta rerum turba sub hoc silentio uoluitur. quantam
atorumseriem certus limes educet: Ista quȩ tu ñalit̾ quam indecore sparsa cõsi-¬
deras singula inoꝑe sunt. ENec enim ẽ qd̾ existumes septem sola discurere cetera here¬

Expanded text:
observabilem fecerit circumactu suo, haec mensem minoribus se spatiis flectens ? Ut tamen observabilem fecerit circumactu suo, haec mensem minoribus se spatiis flectens ? Ut tamen detrahas ista, non erat ipse sol idoneum oculis spectaculum dignusque adorari, si tantum praeteriret? Non erat digna suspectu luna, etiam si otiosum sidus transcurreret ? Ipse mundus, quotiens per noctem ignes suos fudit et tantum stellarum innumerabilium refulsit, quem non intentum in se tenet ? Quis sibi illa tunc, cum miratur, prodesse cogitat ? Adspice ista tanto superne coetu labentia, quemadmodum velocitatem suam sub specie stantis atque immoti operis abscondant. Quantum ista nocte, quam tu in numerum ac discrimen dierum observas, agitur ! Quanta rerum turba sub hoc silentio evolvitur ! Quantam fatorum seriem certus limes educit ! Ista, quae tu non aliter, quam in decorem sparsa consideras, singula in opere sunt. Nec enim est, quod existimes septem sola discurrere, cetera haere
Abbreviated transcription (Latin):
sui rapit. At multa hoc commoda oriundtue. ⁊ tutior ẽ uita meliorib: aenore et
scdm bonorum ui dicium ȩtasq securior. qũa mnocentia quam gratamens ꝓsaqiã
fiuset enim iniquisima terum natura si hoc tantumbonum miserum ⁊ anceps et
sterile ferissot s alid intuere anadistam iuetutem. que sepe tuta ac fac ili datusꝰ
expetondum eti aliquid exta quoq emoliuñti ad herec  ero enim pulchereima queꝙ
muitis ⁊ aduenticiis comitata sunt dotib ẜ illas trabunt apsa p̃ ced unt. Num dubiũ ẽ.
quin hoc humani generis domicilium cireum itus solis ac lune uicib suis temꝑer. Un-
altius calore alantur corpora. terrere laxentur in modici humores compͥmant᷑. auiga¬
tis onnia hiemis tristia frangatur. Alti̾us tempore efficaci penetrabili regat᷑ maturi-¬
tas frugum. Num ad hinus cursum fecunditas humana respondeat. quin ille atitũ

Expanded text:
sui rapit. At multa hoc commoda oriuntur, et tutior est vita melioribus amorque et sui rapit. At multa hoc commoda oriuntur, et tutior est vita melioribus amorque et secundum bonorum iudicium aetasque securior, quam innocentia, quam grata mens prosequitur. Fuisset enim iniquissima rerum natura, si hoc tantum bonum miserum et anceps et sterile fecisset. Sed illud intuere, an ad istam virtutem, quae saepe tuta ac facili aditur expetendum, cui aliquid extra quoque emolumenti adhaeret ; fere enim pulcherrima quaeque multis et adventiciis comitata sunt dotibus, sed illas trahunt, ipsa praecedunt. Num dubium est, quin hoc humani generis domicilium circumitus solis ac lunae vicibus suis temperet ? Quin alterius calore alantur corpora, terrae relaxentur, immodici umores comprimantur, adligantis omnia hiemis tristitia frangatur, alterius tepore efficaci et penetrabili regatur maturitas frugum ? Quin ad huius cursum fecunditas humana respondeat? Quin ille annum
Abbreviated transcription (Latin):
uolu qd̾ petii nec penitet nec penitebit nec ulla iniquitate me eofortuna ꝑducer.
ut banc uocem audiam. Quid michi uolui: quid nunc michi ꝓdest: Bona uolũ
iuum corpus circumeat. licet ipsum corpus plenim liona comseientia ftillet. placebit il¬
liignis ꝑquẽ bonafides conlucebit. Nunc illud quoq argumẽcum quamius due¬
tumiam redueatur quid ẽ quare grati uelimus eẽ cum mormur: quare singu¬
lorum ꝑpendamus officia: quare id agamus. in omnẽ uitam nr̃ãm memoria decernĩ¬
ce necuius offici iuideamus oblti. Nichil iam suꝑ ẽ quo spes porrigatur. iallo tamen
cardie positi abire red humanis quam geatissimi uolumus EE e iudelioer migna
inipsoope mortes rei ⁊ ad alliciend as mentes hominum angens honestipotentido
C̃uuis pulcritudo animos circuinfundit. ⁊ delinitos admiratio luminis dofulgor

Expanded text:
volui, quod petii ; nec paenitet nec paenitebit nec ulla iniquitate me eo fortuna perducet, volui, quod petii ; nec paenitet nec paenitebit nec ulla iniquitate me eo fortuna perducet, ut hanc vocem audiat : ' Quid mihi volui ? Quid nunc mihi prodest bona voluntvivum corpus circumeat, licet ipsum cor plenum bona conscientia stillet : placebit illi ignis, per quem bona fides conlucebit. Nunc illud quoque argumentum quamvis dictum iam reducatur : quid est, quare grati velimus esse, cum morimur, quare singulorum perpendamus officia, quare id agamus in omnem vitam nostram memoria decernente, ne cuius officii videamur obliti ? Nihil iam superest, quo spes porrigatur ; in illo tamen cardine positi abire e rebus humanis quam gratissimi volumus. Est videlicet magna in ipso opere merces rei et ad adliciendas mentes hominum ingens honesti potentia, cuius pulchritudo animos circumfundit et delenitos admiratione luminis ac fulgoris
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. desertus ⁊̃ quitatet. fortis ⁊̃ qui comp̃ssis manib uł ⁊̃ alligatis. quomodo guber¬
nator.⁊̃ qui insicco ẽ. quia comsumatȩ soientiȩ niohil deest. ⁊̃ si quid obstat quo¬
minus se utatur I tagratꝰ ẽ ⁊̃ qui uult tantum nechabet huius uoluntatis suȩ ullũ
alium quã se testem. Immo amplius adiciam. Es aliquando gratꝰ ⁊̃ qui ingratusu
detur. Quam mala interp̃s opinio. in contrarium tradidit. hic qui alius sequitur.
quam ipsam consciͤntiam: quȩ ⁊̃ obruta delectat. quȩ contioni ac fame reclamat. ⁊
inseomĩa reponit. ⁊ cum ingentẽ exaltera parte turbam contra sentientium aspexit
non mimerat fuffragia. s una sententia iuncit. Siuͦ bonam fidem ꝑfidie supplicis
ad fici udet ũ descendit efastigio ⁊ supra penamsuam consistit. Habeo inquit od̾

Expanded text:
est disertus etiam qui tacet, fortis etiam qui compressis manibus vel etiam adligatis, quomodo guberest disertus etiam qui tacet, fortis etiam qui compressis manibus vel etiam adligatis, quomodo gubernator etiam, qui in sicco est, quia consummatae scientiae nihil deest, etiam si quid obstat, quominus se utatur, ita gratus est etiam, qui vult tantum nec habet huius voluntatis suae ullum alium quam se testem. Immo amplius adiciam : est aliquando gratus etiam qui ingratus videtur, quem mala interpres opinio contrarium tradidit. Hic quid aliud sequitur quam ipsam conscientiam ? Quae etiam obruta delectat, quae contioni ac famae reclamat et in se omnia reponit et, cum ingentem ex altera parte turbam contra sentientium adspexit, non numerat suffragia, sed una sententia vincit. Si vero bonam fidem perfidiae suppliciis adfici videt, non descendit e fastigio et supra poenam suam consistit. " Habeo," inquit, " quod
Abbreviated transcription (Latin):
nec illum utilitate corrumpi: Duo gnã sunt grati hominis. Dicitur gratꝰ qui aliqͥd
ꝓ eo qd̾ acceꝑat reddit. Hic fortasse ostentare se potest. hab et qd̾ iactet qd̾ ꝓferat. Dicit᷑
gratꝰ qui bono animo accepit bñfitium bono debet. hic intra conscientiam clusus ẽ. Quȩ
ili contingere potest utilitas. exaffectu latente : atq hic ⁊̃ si ultra facere nil
⁊̃ ciu ad exercendam artem instrum̃ta ñ suppetunt. nec minus canendi peritꝰ. ctuus
uocem. exaudiri fremitꝰ obstrepentium ñ sinit. Holo referre gratiam. post hoc aliquid
suꝑẽ michi ñ ut gratus s ut solutus sim. Sepe enim ⁊ qui grãm reculit ingratus est.
ui ñ retulit gratus Nam ut omnum aliarum iurtututum ita hurus:
mum tota estimatioredit. Hic si mofficio ẽ. quicquid defuit fortuna peccat. Quom

Expanded text:
nec illum utilitate corrumpi ? Duo genera sunt grati hominis. Dicitur gratus, qui aliquid nec illum utilitate corrumpi ? Duo genera sunt grati hominis. Dicitur gratus, qui aliquid pro eo, quod acceperat, reddidit ; hic fortasse ostentare se potest, habet, quod iactet, quod proferat. Dicitur gratus, qui bono animo accepit beneficium, bono debet ; hic intra conscientiam elusus est. Quae illi contingere potest utilitas ex adfectu latenti ? Atqui hic, etiam si ultra facere nil etiam, cui ad exercendam artem instrumenta non suppetunt, nec minus canendi peritus, cuius vocem exaudiri fremitus obstrepentium non sinit. Volo referre gratiam : post hoc aliquid superest mihi, non ut gratus, sed ut solutus sim ; saepe enim et qui gratiam rettulit, ingratus est, et qui non rettulit, gratus. Nam ut omnium aliarum virtutum, ita huius ad animum tota aestimatio redit ; hic si in officio est, quidquid defuit, fortuna peccat. Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
Prodest gratũ ẽẽ era tam̃ gratus ⁊̃ si nocet. Eratus ẽ. quid sequit᷑ : ut hȩc res
illi alios amiros. alia beneficia conciliet. Quid gͦ siquis sibi effensas concitaturꝰ ẽ.:
Si quis intelligit ad eo ꝑ hoc se nichil consecuturum. ut multa ĩ exreposito. ad-¬
quisitoq ꝑ denda sint. ñ libons indetrim̃ta descende̾t. Ingratus ẽ qui in referenda
gratia scd̃m datum iudet. quisperat cum reddit. Ingratum uoco quia ȩgro ad¬
fidit. quia testam̃tum fac turus ẽ. cui de hereditate aut de legato uacat cogitare.
Carat licet omnia quȩ facere bonus amicus ⁊ memoe ofsicii debet. Si animo eiꝰ
obuerfatur spes. si luencaptator est. ⁊ hamum iaciti ut aues q̃ laceratiõe corpoꝵ¬
alunt᷑. lassamorbopecora. ⁊ casura ex ꝑrimo speculantur. ita hic imminet morti. ⁊ cir¬
ca cadauer uolat. Gratus annnus ipsa iurtute positisui capit᷑. Uis scire hoc ita esse

Expanded text:
Prodest gratum esse ; ero tamen gratus, etiam si nocet. Gratus quid sequitur ? Ut haec res Prodest gratum esse ; ero tamen gratus, etiam si nocet. Gratus quid sequitur ? Ut haec res illi alios amicos, alia beneficia conciliet ? Quid ergo ? Si quis sibi offensas concitaturus est, si quis intellegit adeo per hoc se nihil consecuturum, ut multa etiam ex reposito adquisitoque perdenda sint, non libens in detrimenta descendit ? Ingratus est, qui in referenda gratia secundum datum videt, qui sperat, cum reddit. Ingratum voco, qui aegro adsidit, quia testamentum facturus est, cui de hereditate aut de legato vacat cogitare. Faciat licet omnia, quae facere bonus amicus et memor officii debet : si animo eius obversatur spes lucri, captator est et hamum iacit. Ut aves, quae laceratione corporaluntur, lassa morbo pecora et casura ex proximo speculantur, ita hic imminet morti et circa cadaver volat. Gratus animus ipsa virtute propositi sui capitur. Vis scire hoc ita esse
Abbreviated transcription (Latin):
ialt̃us cȩlidesertus sine animali. si ne hominẽ.sine re. ruinas mundorum su-¬
pra se circaq se cadentium eiutat. non exaudiens uota. neo nr̃i curiosus. At qͥ
hunc ius uideri tolere ñ alit̾ quam parentem grato ut opinor animo. Aut
si non iuis gratus uideri quia nullum habes illuis beneficium. S te athomi
uicte micȩ tuȩ forte ac temere conglobauerunt. curcolis: ꝓpt̾ maiestatem
inquis enuis eximiam aosingularem naturam. Ut concedam tibi. nempe hoc
facis. nullo p̃tio inductus. Nulla spe. E st gͦ aliquid ꝑ se expetentlum. cuiꝰ
te ipsa dignitas ducit. idest honestum. Quid ẽ autẽ honestius quam gratũ
ẽẽ : huius uirtatis matĩa tamlate patet. quam uita. S in est inquit huiobo
no utilitas ⁊̃ aliqua. Cui enim uirtutiñ inest. S id ꝓpt̾ se expet dicitur. qd̾
quamius habeat aliqua. extra commoda se positis quoq illis ac remotis placer

Expanded text:
et alterius caeli desertus sine animali, sine homine, sine re ruinas mundorum suet alterius caeli desertus sine animali, sine homine, sine re ruinas mundorum supra se circaque se cadentium evitat non exaudiens vota nec nostri curiosus. Atqui hunc vis videri colere non aliter quam parentem grato, ut opinor, animo ; aut, si non vis gratus videri, quia nullum habes illius beneficium, sed te atomi et istae micae tuae forte ac temere conglobaverunt, cur colis ? " Propter maiestatem," inquis, " eius eximiam ac singularem naturam." Ut concedam tibi, nempe hoc facis nullo pretio inductus, nulla spe ; est ergo aliquid per se expetendum, cuius te ipsa dignitas ducit, id est honestum. Quid est autem honestius, quam gratum esse ? Huius virtutis materia tam late patet quam vita. " Sed inest," inquit, " huic bono etiam utilitas aliqua." Cui enim virtuti non inest ? Sed id propter se expeti dicitur, quod, quamvis habeat aliqua extra commoda, sepositis quoque illis ac remotis placet.
Abbreviated transcription (Latin):
uissit. Hoc moriborum impetis arguis senectuti. admimeula ꝓsperit. solacia cõtͣ
dolores dedit. Hoc fortes nos facit. qd̾ licet conira fortunam aduocare. Hane societa¬
tem tolle. ⁊ unitatem generis humani. quauita sustinetur. scindes. Tolletur
aut si efficis ut in gratus ammus ñ ꝑseuitandum sit. S quia aliquid illi tim̃¬
dum ẽ. quam multi enim sunt. quib ingratos ẽẽ tutolicet. Deniq ingratum
naco. quisquis metu gratus ẽ. Deos nemo sanus timet. furor ẽ em̃metuere sa¬
lutaria. necqiuisquam amat quos timet. ł udeniq epicure deum mnermem fa-¬
cis: Omma illi tela onnemdetraristi potentiam. ⁊ neciuiquam metuendus eẽt
ꝓ iecistr. illum eyptramctum. Hunc gͥ inseptum. ingenti quidem ⁊̃ explica¬
bili muro. cdiuistmq acontantu ⁊ conspectu mortalium. ñ habes quare ue¬
rearis. Nulla illi nec tribuendi nec nocendimatia ẽ. inmedio int̃ uallo huius

Expanded text:
iussit ; hoc morborum impetus arcuit, senectuti adminicula prospexit, solacia contra iussit ; hoc morborum impetus arcuit, senectuti adminicula prospexit, solacia contra dolores dedit ; hoc fortes nos facit, quod licet contra fortunam advocare. Hanc societatem tolle, et unitatem generis humani, qua vita sustinetur, scindes ; tolletur autem, si efficis, ut ingratus animus non per se vitandus sit, sed quia aliquid illi timendum est ; quam multi enim sunt, quibus ingratis esse tuto licet ! Denique ingratum voco, quisquis metu gratus est. Deos nemo sanus timet; furor est enim metuere salutaria, nec quisquam amat, quos timet. Tu denique. Epicure, deum inermem facis, omnia illi tela, omnem detraxisti potentiam et, ne cuiquam metuendus esset, proiecisti illum extra metum. Hunc igitur insaeptum ingenti quidem et inexplicabili muro divisumque a contactu et a conspectu mortalium non habes quare verearis ; nulla illi nec tribuendi nec nocendi materia est ; in medio intervallo huius
Abbreviated transcription (Latin):
qui non nequitiȩ p̃mus si ne nequitia frui malit. Maximum hoc habemus na¬
res ẽ ingratum eẽ. quõ nichil ȩque. concordiam humani generis dissociat
ac diftrahit. quam hoc uitium slam quo alio tutisumus quam ꝗd mutuis
uiuamur officiis: hoc uno instructior uita contraq incursiones subias
minitior bñficiorum commertio. F ac nos singulos quid sumus p̃da anina¬
uum ⁊ uctimȩ acbellissimus.⁊ facillimus sangius. Quõ cecĩs anmalibus
uitut sun sui satis iurium ẽ. quęcumꝙ uaga nascebantur. ⁊ actiua iutam segrogẽ
ꝯus seeit: Nudium ⁊ infirinum societas munit. Duas resdedit. que illum obnoꝵ¬
io ualidissimum facerent. rationẽ i societatẽ. Itaq qui par eẽ nulli potesfet si se¬
auceret᷑ terum portit᷑ societas illi dominium ommum acumalium dedit. So¬
cietas tenis gentium malienȩ nature transimsit imꝑum. ⁊ dominari ⁊̃ inmar

Expanded text:
qui non nequitiae praemiis sine nequitia frui malit. Maximum hoc habemus naqui non nequitiae praemiis sine nequitia frui malit. Maximum hoc habemus nares est ingratum esse, quoniam nihil aeque concordiam humani generis dissociat ac distrahit quam hoc vitium. Nam quo alio tuti sumus, quam quod mutuis iuvamur officiis ? Hoc uno instructior vita contraque incursiones subitas munitior est, beneficiorum commercio. Fac nos singulos, quid sumus ? Praeda animalium et victimae ac bellissimus et facillimus sanguis. Quoniam ceteris animalibus in tutelam sui satis virium est, quaecumque vaga nascebantur et actura vitam segregem,ceteris fecit, nudum et infirmum societas munit. Duas deus res dedit, quae illum obnoxium validissimum facerent, rationem et societatem ; itaque, qui par esse nulli posset, si seduceretur, rerum potitur. Societas illi dominium omnium animalium dedit; societas terris genitum in alienae naturae transmisit imperium et dominari etiam in mari
Abbreviated transcription (Latin):
Quis ẽ qui ñ beneficiis uderi soles uelit: qui ñ int̾ scelera ⁊ in iurias opinio¬
nem bonitatis affectet: qui ñ ipsis que impotentissime fecit speciem aliquã
induat recti: uelit quoq ĩ his iuderi bñficium dedisse quos lesit. Gratias
itaq agi sibi abhis quos afflixere patiuntur. bonosq se acliberales fingunt.
qui a p̃stare non possunt. Quod ñ facerent nisi illos hosinesti ⁊ ꝑ se exꝑ eoi
amor cogeret. morib oꝑ imonom contrariam quercte. ⁊ nequitiam ab dere.
Cuius fructus concupifcitur ipsa uͦ odio pudouq ẽ. Nec quisquam tantum
a naturȩ lege cdesciuit. ⁊ hominem enuit. ut animi causam ahis sit. Dic enĩ
cuilibet existis qui rapto uiuunt. anad illa quȩ latrociniis ⁊ furtfs conse¬
euntur. malintratione bona ꝑ ueire. Optabit ille cui grassari ⁊ transeus¬
tes ꝑcuttire questus ẽ. potius illamuenire quam eripere. Neminemrepperies

Expanded text:
Quis est, qui non beneficus videri velit, qui non inter scelera et iniurias opinioQuis est, qui non beneficus videri velit, qui non inter scelera et iniurias opinionem bonitatis adfectet, qui non ipsis, quae impotentissime fecit, speciem aliquam induat recti velitque etiam his videri beneficium dedisse, quos laesit ? Gratias itaque agi sibi ab iis, quos adflixere, patiuntur bonosque se ac liberales fingunt, quia praestare non possunt. Quod non facerent, nisi illos honesti et per se expetendi amor cogeret moribus suis opinionem contrariam quaerere et nequitiam abdere, cuius fructus concupiscitur, ipsa vero odio pudorique est ; nec quisquam tantum a naturae lege descivit et hominem exuit, ut animi causa malus sit. Dic enim cuilibet ex istis, qui rapto vivunt, an ad illa, quae latrociniis et furtis consecuntur, malint ratione bona pervenire : optabit ille, cui grassari et transeuntes percutere quaestus est, potius illa invenire quam eripere ; neminem reperies,
Abbreviated transcription (Latin):
accideret nisi gratũ eẽ ꝑ se expetendum hanestũq esset. Aua fortasse minus
dignitatem suam p̃ferunt. ⁊ an sint honesta p̃ te egent. Hoc expositum ẽ. pul¬
riusq quam ut splendor eius. dubie ac parum luceat. Quid tam lai
quidtam ȩqualit in omniũ animos receptum. quã referre bene mericis gratiã:
Ad hoc dic michi que a causa nos ꝑducit lucrum. qd̃ qui ñ contempnit. in¬
gratus e. Ambitio. ⁊ quei artatione soluisse qd̾ debeas : metus. nullus ingrato.
Huic enimuni rei. ñ possumus legem tamquam satis natura caruisset. Quo¬
odo nulla lex amare parentes indulgere liberis iubet. suꝑ uacuum.
in quod imus impelli. Quoad modũ nomo in amorem sui cohortandus ẽ. quẽ ad¬
modum nascitur trahit. Ita ne ad hoc quidem ut honesta ꝑ se petat. plucent
suapte. Natura. ad eoq gratiosa iuitus ẽ ut insitum sit ⁊̃ mali ꝓbare meliora.

Expanded text:
accideret, nisi gratum esse per se expetendum honestumque esset. Alia fortasse minus accideret, nisi gratum esse per se expetendum honestumque esset. Alia fortasse minus dignitatem suam praeferunt et, an sint honesta, interprete egent. Hoc expositum est pulchriusque, quam ut splendor eius dubie ac parum luceat. Quid tam laudabile, quid tam aequaliter in omnium animos receptum quam referre bene meritis gratiam ? Ad hoc, dic mihi, quae causa nos perducit ? Lucrum ? Quod qui non contemnit, ingratus est. Ambitio ? Et quae iactatio est solvisse, quod debeas ? Metus ? Nullus ingrato ; huic enim uni rei non posuimus legem, tamquam satis natura cavisset. Quomodo nulla lex amare parentes, indulgere liberis iubet supervacuum est enim, in quod imus, impelli, quemadmodum nemo in amorem sui cohortandus est, quem adeo, dum nascitur, trahit, ita ne ad hoc quidem, ut honesta per se petat ; placent suapte natura, adeoque gratiosa virtus est, ut insitum sit etiam malis probare meliora.
Abbreviated transcription (Latin):
inutilia tueri ac fouere ꝑseueremis solabeneficii caritate. Cui ⁊̃ infelicit̃ dato in-¬
dilgers tam naturale ẽ. quam liberis parius. Ioem isti gram̃ referro ipsos fatentur.
Non quia honestumẽ. s quia utile. Quoo ñ eẽ ita minorĩ oꝑa ꝓbandumẽ. Qma
quib argum̃ts collegimus beneficium dare ꝑse remexpetendã ẽo isdẽ ⁊̃ hoc collegi¬
mus F rrum illudẽ a quo incetera ꝓbationes nr̃ȩ exeunt. Honestum obnullam aiã
causam quã quia honestum sit coli. Quis gͦ controuersiam facc̾ audebit. angͥ̾tũ
eẽ honestum sit : Quis ñ gratum oetestetur hominẽ sibiipsũ inutilẽ. Quio autẽ
cum tͥ narrat᷑ aduersus sumina bñficia amici su ingratus ẽ quomodo id fecerit. u¬
trumtamquam rem turpem fecerit. antamquã rem utilem sibi i ꝓfuturã omise¬
rit : puto nequam hominem existimas cui pena ñ cui curatore opus sit. quod ñ

Expanded text:
inutilia tueri ac fovere perseveremus sola beneficii caritate, cui etiam infeliciter dato ininutilia tueri ac fovere perseveremus sola beneficii caritate, cui etiam infeliciter dato indulgere tam naturale est quam liberis pravis. Idem isti gratiam referre ipsos fatentur, non quia honestum est, sed quia utile. Quod non esse ita minore opera probandum est, quia, quibus argumentis collegimus beneficium dare per se rem expetendam esse, isdem etiam hoc colligimus. Fixum illud est, a quo in cetera probationes nostrae exeunt, honestum ob nullam aliam causam, quam quia honestum sit, coli. Quis ergo controversiam facere audebit, an gratum esse honestum sit ? Quis non ingratum detestetur, hominem sibi ipsum inutilem ? Quid autem cum tibi narratur, " Adversus summa beneficia amici sui ingratus est," quomodo adficeris ? Utrum tamquam rem turpem fecerit, an tamquam rem utilem sibi et profuturam omiserit ? Puto, nequam hominem existimas, cui poena, non cui curatore opus sit ; quod non
Abbreviated transcription (Latin):
neficium dare ꝑse expetenda. Iulic turpitudo contraomnia p̃mia. inscelus hortantia
ualet. ad hoc inuitat honesti ꝑse efficax speties. Nonmentiar si dixero neminẽ ñ ama¬
re beneficia sua. neminom ñ ita compositum animo. ut libentius eum uideat.
inquem multa congessit. cui ñ causa sit iterum dandibeneficii semel dedisse. Qd̃
ñ accideret nisi ppsa nos delectarent bñficia. Quam sepe dicentem audias ñ sustines
illumdeserere cui dediuitam. quȩ meꝑiculo meripiu. Rogat me ut causam suã
contrahomines gratiosos agam. nola. s quid faciam: iam illis semel iterumq affui.
Nonudes in eẽ istires ꝓximam quandamium quȩ nos dare beneficia cogit. Primum
quia oportet. Deinde quia dedimus cui initio ratia ei non fuss p̃standi aliquid. Pre¬
stamus ob hoc quia p̃stitunus. Ad eoq qd̃ ad beneficiasua nos impellit utilitas. ut

Expanded text:
neficium dare per se expetenda. Illic turpitudo contra omnia praemia in scelus hortantia neficium dare per se expetenda. Illic turpitudo contra omnia praemia in scelus hortantia valet ; ad hoc invitat honesti per se efficax species. Non mentiar, si dixero neminem non amare beneficia sua, neminem non ita compositum animo, ut libentius eum videat, in quem multa congessit, cui non causa sit iterum dandi beneficii semel dedisse. Quod non accideret, nisi ipsa nos delectarent beneficia. Quam saepe dicentem audias : " Non sustineo illum deserere, cui dedi vitam, quem e periculo eripui. Rogat me, ut causam suam contra homines gratiosos agam ; nolo, sed quid faciam ? Iam illi semel, iterum adfui." Non vides inesse isti rei propriam quandam vim, quae nos dare beneficia cogit, primum quia oportet, deinde quia dedimus ? Cui initio ratio non fuisset praestandi aliquid, ei praestamus ob hoc, quia praestitimus ; adeoque ad beneficia nos non impellit utilitas, ut
Abbreviated transcription (Latin):
mus arbustis quȩ colimus. Ne siccitate aut immoti aut neglecti. soli duricia laborent.
Nemo ad agrum colendum ex equo ⁊ bonouenit. nec ad ullamrẽ cuiꝰ extra ipsam fruo¬
tus ẽ. Ad beneficium dandum ñ adducit cogitatio. auaraneosordida s humana liberał.
piens dare ⁊̃ cum dederit. ⁊ augere nouis. acrecentib uetera. Non habens p̃p
quanto ei ei p̃ stat bono futura sit. Alio qui humile ẽ. sine laude sine gboria ꝓ desse
quia expedit. Quid magnificiẽ se amare sib parcere. sibi ad quirere: ad omnib istis
uera beneficis dandi cupido auocat. Ad detrim̃tũ iniecta manutrahit. ⁊ utilitates re-¬
linquit ipso bñficiendi oꝑe letissima. Numquud dubium ẽ quintontraria sit bene-¬
ficio inuria Quomodo inuriam facere ꝑ se uitanda acfugiendares est. sic be-¬

Expanded text:
ficium damus arbustis, quae colimus, ne siccitate aut immoti et neclecti soli duritia laborent ! ficium damus arbustis, quae colimus, ne siccitate aut immoti et neclecti soli duritia laborent ! Nemo ad agrum colendum ex aequo et bono venit nec ad ullam rem, cuius extra ipsam fructus est ; ad beneficium dandum non adducit cogitatio avara nec sordida, sed humana, liberalis, cupiens dare, etiam eum dederit, et augere novis ac recentibus vetera, unum habens propositum, quanto ei, cui praestat, bono futura sit ; alioqui humile est, sine laude, sine gloria, prodesse, quia expedit. Quid magnifici est se amare, sibi parcere, sibi adquirere ? Ab omnibus istis vera beneficii dandi cupido avocat, ad detrimentum iniecta manu trahit et utilitates relinquit ipso bene faciendi opere laetissima. Numquid dubium est, quin contraria sit beneficio iniuria ? Quomodo iniuriam facere per se vitanda ac fugienda res est, sic be