comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dñcum: qui crediderit & baptiratꝰ fuerit:
saluus erit. Dumq hec dicunt: in iniquita¬
tib eorũ subleuant animas eorũ: ut ñ solũ
ñ agant penitenciã. nec humilient᷑. s etiã
gaudeant in scelerib suis: & erecta gradiant᷑̃
ceruice. Unde & ppłs & sacerdos. idẽ & hii qͥ
docti funt & hii qui docuerunt. pari constrin¬
quia luxuriosi & auari. numquã malicia
sua saturant᷑. E contrario aut̃ beati qͥ esuri¬
unt & siciunt uisticiã: qm̃ ipsi saturabuntur.
Iili scilicet: de quib ꝓpħa dic̃. Edent pau
ꝑes & saturabunt᷑: & cet̾a. Sicut enim iusti¬
cia saturat : sic iniquitas substanciã ñ habens
uana comedentes fraude deludit: & uteros
deuorantiũ uacuos derelunquit. id ẽ sensus.
Fornicati sunt & ñ cessauerunt: subauditur
fornicari: qr uires ꝑuersorum hominũ in for¬
nicatione deficiunt: & fornicandi desideriũ
ñ quiescit. E quia ñ audierunt. peccasti qui¬

Expanded text:
Dominicum: « Qui crediderit et baptizatus fuerit, Dominicum: « Qui crediderit et baptizatus fuerit, salvus erit. » Dumque haec dicunt, in iniquitatibus eorum sublevabunt animas eorum, ut non solum non agant poenitentiam nec humilientur, sed etiam gaudeant in sceleribus suis, et erecta gradiantur cervice. Unde et populus et sacerdos, id est, hi qui docti sunt et hi qui docuerunt pari judicio constrinquia luxuriosi et avari nunquam malitia sua saturabuntur. Econtrario autem: « Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur. » Illi sciliceperes, et saturabuntur. » Sicut enim justitia saturat, sic iniquitas substantiam non habens, vana comedentes fraude deludit, et uteros devorantium vacuos derelinquit, id est sensus: « Fornicati sunt, et non cessaverunt. » Subauditur fornicari, quia utres perversorum hominum in fornicatione deficiunt, et fornicandi desiderium non quiescit. Et quia non audierunt: « Peccasti, qui
Abbreviated transcription (Latin):
liter peccant: eqͣlit̾ indignantis cũ senten¬
ciam sustinebunt. Sacerdotes aut̃ isti quibꝰ
eque ut ppło mala euentura a dño p̃dicunt᷑.
ñ erant de tribu leui: s ex quacumq tribu
uenientes. adimplebant manũ suã auro &
argento: dantes munera regib decẽ tͥbuum.
fiebantq sacerdotes in templis ydoloꝵ. S &
sacerdos & p̃latus quilib& qui mala aliorum
sibi assumit. eis adulando: equalis efficitur.
Idõq eque cũ eis dampnabunt᷑ Et usitabo
penas iuent. De hereticis facilis intelligentia
in ignominiã cõmutat᷑ : q̃ndo ꝓ p̃teritis pec¬
catis iusto dĩ iudicio in errores uarios labi
do ei placentia locuntur: & ꝑ dulces sermo¬
nes decipiunt corda audientiũ: & deuorant
domos uiduarũ. Cum enĩ uiderint alios
delinquentes. auint. Nichil aliud querit
ds̃ nͥ fidei ueritatẽ: quã si custodieritis ñ
curat quid agatis. Male intelligentes illud

Expanded text:
liter peccant, aequaliter indignantis Dei sentenliter peccant, aequaliter indignantis Dei sententiam sustinebunt. Sacerdotes autem isti, quibus aeque ut populo mala eventura a Domino praedicuntur, non erant de tribu Levi, sed ex quacunque tribu venientes implebant manum suam auro vel argento, dantes munera regibus decem tribuum, fiebant sacerdotes in templis idolorum. Sed et sacerdos et praelatus quilibet, qui mala aliorum sibi assumit, eis adulando aequalis efficitur, ideoque aeque cum eis damnabitur. « Et visitabo poenas luent. De haereticis facilis intelligentia in ignominiam commutatur, quando pro praeteritis peccatis justo Dei judicio in errores varios labi do et placentia loquuntur, et per dulces sermones decipiunt corda credentium, et devorant domos viduarum. Cum enim viderint alios delinquentes, aiunt, nihil aliud quaerit Deus, nisi fidei veritatem, quam si custodieritis, non curat quid agatis, male intelligentes illud
Abbreviated transcription (Latin):
eis orauerint: iudeis similes sunt. Qui uͦ digne
ꝓeis orant: oꝑib manuũ suarũ uiuunt. Siue
peccata ppłi sacerdotes comedunt: qr cũ ina-¬
le agentib blande adulantur. ẽorũ peccata
sibi assumunt. Qui eiũ peccatis alteruis con¬
sentiunt: participes eoruindem peccaminũ
efficu̾int᷑. Qm̃ cũ eos peccare ꝑspexerunt ñ
solum ñ arguunt: s etiã peccantes laudibus¬
extollunt. Unde &. subditur. Ꝙ ad iniquita¬
tem eorũ subleuabunt animas eorũ. Dum il¬
lis peccatis deseruirent peccatores: sublenabars
rum uerbis accipientes illi fiduciã: audac¬
ter peccabant erecti insuꝑbiam᷑. uł etiam
falsa adulatione peccantes decipiebant dicen¬
animas eorũ subleuabant : qm̃ illoꝵ uerbis
plusquã suȩ conscientie credentes: cũ pecca¬
tores ẽẽnt. iustos se estimabant. Unde ẽ. Popu¬
le m̃s qui beatũ te dicunt: ipsi te decipiunt.
Q erit sicut ppłs: sic sacerdos. Idẽ qr equa¬

Expanded text:
eis oraverint, Judaeis similes sunt. Qeis oraverint, Judaeis similes sunt. Qibus manuum suarum vivunt. Sive peccata populi sacerdotes comedunt, quia cum male agentibus adulantur, eorum peccata sibi assumunt. Qui enim alterius peccatis consentiunt, participes eorumdem peccaminum fiunt; quoniam cum eos peccare conspexerint, non solum non arguunt, sed laudibus peccantes attollunt. Unde subditur: « et ad iniquitatem eorum sublevabunt animas eorum. » Dum illi peccatis deservirent, sacerdotes sublevabant rum verbis accipientes illi fiduciam, audacter peccabant erecti in superbiam, vel etiam falsa adulatione peccantes decipiebant, dicenanimas illorum sublevabant, quoniam eorum verbis plus quam suae conscientiae credentes, cum peccatores essent, justos se esse aestimabant. Unde est: « Popule meus, qerit sicut populus, sic sacerdos. » Id est, quia aequa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ merito a dño repellunt᷑ ne sacerdocio fun
morte ab hac uita subtracti et̾̃nalit̃ ꝑeunt:
ne uel ipsi indigne corpus & sanguinem dnĩ
adtrectantes aliis sint offendiculũ: uł mala
sua doctrina. causa ꝑdicionis multis dui ui¬
uendo existant. Quorũ etiã filii a dño dicun
ꝑpetuȩ dampnationi tradent᷑. Scdm multi¬
tudinem eorũ sic peccauerunt michi: idẽ quot
homines habuit ifrł. tot aras instruxit de-¬
monib: in quorũ uictuis peccauerunt michi.
nominiã cõmutatũ ẽ: qͣndo ꝓ ipso scelere
simul cũ ipso ducti sunt in captiuitatem.
Peccata ppłi mei comedent. Dupliciter. hȩc
sentencia intelligenda ẽ. Peccata ppłi sacer¬
dotes comedunt: id ẽ sacrificia ꝓ peccatis
hominũ oblata. Ea quippe quȩ cunc offere¬
bant. uł uunc in templo diũ offerunt᷑: in
usus tͣnseunt sacerdotũ. Unde & in canonib
dr̃: ut laici de consecratis ñ comedant. Sed
illi qͥ elemosinas alioꝵ comedunt. nͥ digne ꝓ

Expanded text:
et merito a Domino repelluntur, ne sacerdotio fungmorte ab hac vita subtracti, aeternaliter pereunt, ne vel ipsi indigne corpus et sanguinem Domini attrectantes, aliis sint offendiculum, vel mala sua doctrina causa perditionis multis diu vivendo existant. Quorum etiam filii a Deo oblivis perpetuae damnationi tradentur. « Secundum multitudinem eorum, sic peccaverunt mihi. » Id est, quot homines habuit Israel, tot aras instruxit daemonibus, in quorum victimis peccaverunt mihi. nominiam commutatum est, quoniam pro ipso scelere simul cum ipso ducti sunt in captivitatem. « Peccata populi mei comedent. » Dupliciter haec sententia intelligenda est: Peccata populi sacerdotes comedent, id est, sacrificia pro peccatis hominum oblata. Ea quippe, vel quae tunc offerebantur, vel nunc in templo Domini offeruntur, in usus transeunt sacerdotum. Unde et in canonibus dicitur, ut laici de consecratis non comedant. Sed et illi qui eleemosynas aliorum comedunt, nisi digne pro
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ: s pocius in delubris ydolorũ. & oblita
es legis dei tui: quȩ ꝓhibet alienos dõs adora¬
re: obliuiscar filiorum cuorũ & ego: tradens
et̾nȩ captiuitati: nec miserebor eorũ ut olim
mnisertus sum patrũ illorũ in deserto. Qui
enĩ ignorat. ignorabit᷑. Hec omĩa possunt
ad hereticos referri: qͥ reliquerunt domũ

Expanded text:
Domini, sed potius in delubris idolorum. « Et oblita Domini, sed potius in delubris idolorum. « Et oblita es legis Dei tui, » quae prohibet deos alienos adorare, « Obliviscar filiorum tuorum et ego, » tradens eos aeternae captivitati, nec miserebor eorum, ut olim misertus sum patrum eorum in deserto. Qui enim ignorat, ignorabitur. Haec omnia possunt et ad haereticos referri, qui reliquerunt domum
Abbreviated transcription (Latin):
latur: filii huius uł singuli e ppło. uł hii
qui ꝑ oppida iullasq erant disꝑsi. In nocte
gͦ id ẽ intenebris captiuitatis & meroris &
p̃mentis angustie feci tacere matrem tuã:
qr ñ ẽ ausa dolere malum suũ coram hos¬
tib. Conticuit ppłs ms eo quod ñ habuit
scientiam. Hoc ẽ comp̃hensus ab hostibus
silentio tabuit: ñ audens eis repugnare.
licet eo quod ñ habuerit scientiã legis dei.
nec p̃cepta dĩ seruauerit: ut illi seruiret ꝙ
idola contempneret. Quia enĩ prius a dei¬
laudib os clauserat : iuste ad hanc deuenit
miseriam: ut nec malũ suũ inter hostes. de¬
flere auderet. Quia tu scientiã reppulisti:
repellam te. ne sacerdocio fungaris mͥ. R ep¬
pulit ipsa plebs scientiam hoc ẽ dm̃: qͣndo
stultissima mente opꝰ manuũ suarũ cepit
adorare: factoremq cęli & t̾rȩ deserens. uitu¬
los aureos uenerata ẽ in dan & in bechel: idõq
repulsa ẽ ne ẽẽnt ex ea sacerdotes in domo

Expanded text:
r. Filii hujus matris vel singuli e populo, vel hi qui per oppida villasque erant dispersi. In nocte ergo, id est, in tenebris captivitatis et moeroris et prementis angustiae, feci tacere matrem tuam, quia non est ausa dolere malum suum coram hostibus. « Conticuit populus meus, eo quod non habuerit scientiam. » Hoc est, comprehensus ab hostibus silentio tabuit, non audens eis repugnare. licet eo quod non habuerit scientiam legis Dei, et praecepta Dei non servaverit, ut illi serviret et idola contemneret. Quia enim prius a laudibus Dei os clauserat, juste ad hanc devenit miseriam, ut nec malum suum inter hostes deflere auderet. « Quia tu scientiam repulisti, repellam te, ne sacerdotio fungaris mihi. » Repulit ipsa plebs scientiam, hoc est Deum, quando stultissima mente opus manuum suarum coepit adorare, Factoremque coeli et terrae deserens, vitulos aureos venerata est in Dan et in Bethel, ideoque repulsa est, ne essent ex ea sacerdotes in domo
Abbreviated transcription (Latin):
dictionẽ regni iacob dederat. Interdũ
pater fuit effraim. E ffraim itaq hoc ẽ
decem tͥ particeps fuit idolorum: qr simi¬
les eis facti sunt. quos manib oꝑantes. ut
dõs uenerabant᷑. Sic enĩ psalmista. Sui
les inquit illis fiant: qͥ faciunt ea. Di¬

Expanded text:
dictionem regni dederat. Interdum dictionem regni dederat. Interdum pater fuit Ephraim. Ephraim itaque, hoc est decem tribus participes fuerunt idolorum, quia similes eis fuerant, quos manibus operantes ut deos venerabantur. Sic enim Psalmista ait: « Similes illis fiant qui faciunt ea,
Abbreviated transcription (Latin):
cus dm̃ confitens. cui dr̃. Si fornicaris tu
isrł. hoc ẽ si tu o heretice recedis a deo ꝑ¬
falsam doctrinã : ñ delinquat uidas: hoc
ẽ uir eccłasticus ñ sequatur dogmata tuȩ
ꝑuer sitatis. s ne ingrediatur in galgala.
hoc t̃ in conciliabula hereticorum: ubi
peccata omniũ reuelantur: & instar
porcorum uolutantur in ceno uiciorum.
Galgal enim: reuelatio int̾pretat᷑. siue
uolutabrum. Ne ascendat in bethaben.
hoc ẽ ad arrogantes falsorum doginatũ
fictiones: qm̃ ñ ẽ ibi domus dĩ. s domus
idoli. Prohibent᷑ etiã huiusmodi delictis
mnaculati. iurare in nomine dnĩ: cuiꝰ ma¬
restatem de eo male sentiendo pollurait:
qui sicut uacca lasciuiens a silo ꝑcussa.
lata ⁊ spaciosa uia: quȩ ducit ad mortẽ.
P articeps idolorum effraim. E ffraum in
noc loco appellantur decem trib pꝰ se¬
parationem a domo dauid ad iherobo¬
am. qͥ de tribu fuit effraim: cui bene¬

Expanded text:
cus Deum confitens, quibus dicitur: Si fornicaris tu cus Deum confitens, quibus dicitur: Si fornicaris tu Israel, hoc est, si tu, o haeretice, a Deo recedis per falsam doctrinam, non delinquat Judas; hoc est, vir ecclesiasticus non sequatur dogmata tuae perversitatis. Et ne ingrediatur in Galgala, hoc est in conciliabula haereticorum, ubi omnium peccata revelantur, et instar porcorum volutantur in coeno vitiorum. Galgal enim revelatio interpretatur sive volutabrum. Nec ascendat in Bethaven, hoc est ad arrogantes falsorum dogmatum finctiones, quoniam non est ibi domus Dei, sed domus idolorum. Prohibentur etiam hujusmodi delictis maculati jurare in nomine Domini, cujus majestatem mala de eo sentientes polluunt, qui sicut vacca lasciviens asylo percussa, lata et spatiosa via, quae ducit ad mortem. « Particeps idolorum Ephraim. » Ephraim in hoc loco appellantur decem tribus post separationem a domo David ad Jeroboam, qui de tribu fuit Ephraim, cui Jacob bene
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ ueneratione. Qm̃ sicut uacca las¬
ciuiens declinauit isrł Uacca lasciuiens
appellatur uacca suꝑba ꝓpt̾ nimiam cras¬
situdinem: quȩ & iugum susciꝑe detrectat:
⁊ oestro ꝑcussa. tramitem recti deserit
sulci. Sic ifrł. hoc ẽ decem trib iuguin
legis de ceruice sua excussit: & demonico
spũ ꝑcussa. latam uiã arripuit. uoluptates
suas sequendo: de qua dñs dicit. Lata uia
ẽ: quȩ ducit ad ꝑdicionem. Nunc pascet
uox ꝓpħȩ ẽ: de eodem ppło. E quia ceꝑat
loqui de uacca lasciuente: seruat metha¬
phoram in reliquis: dum inlatitudine cam¬
porum dñm dicit pasturum isrłitas. quasi
agnum. Nunc inquit hoc ẽ inp̃senti tempo¬
re. dum spc̃ hos reget artus. me uidelicet
uiuente: pascet eos dñs in latitudine quasi
agnum: id ẽ ducentur ab assyriis in captiui
re. Allegorice ifrahelis nomine heretici
appellantur: ludas aut̃ ut quilibet excłasti¬

Expanded text:
tum est veneratione. « Quoniam sicut vacca lastum est veneratione. « Quoniam sicut vacca lasciviens declinavit Israel: nunc pascet eosappellatur superba propter nimiam crassitudinem, quae et jugum suscipere detrectat, et oestro stimulata, tramitem recti deserit sulci. Sic Israel hoc est, decem tribus jugum legis de cervice sua excussit, et daemoniaco spiritu incitata, latam viam arripuit voluptates suas sequendo, de qua Dominus dicit: « Lata via est quae ducit ad perditionem. » Nunc pascet vox prophetae est de eodem populo: et quia coeperat loqui de vacca lasciviente, servat metaphoram in reliquis, dum in latitudine camporum, Deum dicit pasturum Israelitas quasi agnum. Nunc, inquit, hoc est in praesenti tempore, dum spiritus hos regit artus, me scilicet vivente, pascet eos Dominus in latitudine quasi agnum, id est, ducentur ab Assyriis in captivitr. Allegorice Israelis nomine haeretici appellantur, Judas autem vir quilibet ecclesiasti
Abbreviated transcription (Latin):
mũ idolorum ponunt: qr uidelicet ibi unus
ex uitulis aureis positus fuerat a iheroboam.
Uolite inqͥt ascendere in bethaben. ut ibi
idolorum. Neq iuraueritis uiuit dũs. Pro¬
hibentur iurare in nomine diũ. qui cultores
idolorum extiterant: & laudib demonum
os pollutũ habebant. Non ẽ enim speciosa
laus uiore peccatoris. Nam ꝓhibuerat d̃¬
enorum: ꝑ nom̃ suũ uirare eis concedens.
Unusquisq enĩ eum ꝑ quẽ iurat: aut amat
aut ueneratur. E ude ne illi idola dilige¬
rent aut uenerarentur: ꝓhibiti sunt ꝑ no¬
mina deorum iurare: ne forte eorũ sepe¬
facta mentione. illicerent᷑ ad amorem &
culturam eorum: s habentes nom̃ dĩ semꝑ
in ore. illum colerent & adorarent. Uerũ
quia ipsi iudei iam relicto dõ colebant ido
mentum apud illos erat. sicut dicebat he¬
lyas. U iuit dñs: in cuius conspectu sto.
Q sepissime leginus: hoc eos usos fuisse
niramento. Neq inquit iuraueritis: uiuit
mei mentionẽ fieri. quod idolorum pollu¬

Expanded text:
utilium ponunt, quia videlicet ibi unus ex vitulis aureis positus fuerat ab Jeroboam. Nolite inquit ascendere in Bethaven ut ibi idolorum. « Neque juraveritis, vivit Dominus. » Prohibentur jurare in nomine Domini, qui cultores idolorum exstiterant, et laudibus daemonum os pollutum habebant. Non est enim speciosa laus in ore peccatoris. Nam prohibuerat Denorum, per nomen suum jurare concedens. Unusquisque enim per quem jurat, aut amat, aut veneratur. Unde ne idola diligerent aut venerarentur, prohibiti sunt per nomina idolorum jurare, ne forte eorum facta mentione, illicerentur ad amorem et culturam eorum, sed habentes non eu Dei semper in ore, illum colerent et adorarent. Verum quia ipsi Judaei jam relicto Deo colebant idolmentum apud illos erat, sicut dicebat Elias: « Vivit Dominus, in cujus conspectu sto. » Et saepissime legimus eos hoc usos fuisse juramento. « Neque enim juraveritis: Vivit fieri mentionem, quod idolorum pollu
Abbreviated transcription (Latin):
colebant idola. A quorũ ueneratione nunc
trib uda ꝓhibetur: dum ei dr̃. Nolite in¬
gredi in galgala: sub audis ut ibi adoretis¬
deos sicut̃ faciunt isrłite: id ẽ decem tribus.
E. ne ascenderitis in bethaben. Bethaben ip¬
sa ẽ bethel: quȩ prius qͥdem dicta ẽ bethel.¬

Expanded text:
bi idola, a quorum veneratione nunc tribus Juda prohibetur, cum dicitur: « Nolite ascendere in Galgala, » subaudis ut ibi deos adoretis, sicut faciunt Israelitae, id est decem tribus. « Et ne ascendatis in Bethaven. » Bethaven ipsa est Bethel, quae prius d
Abbreviated transcription (Latin):
labit ꝑ captiuitatẽ : plagis uerberibq adcritꝰ.
Si suꝑ hereticis ista uoluerimus intelligere. si¬
liȩ uel sponse illorũ intelligunt᷑ ammȩ quas
in errore genuerunt: & suis doginatib despon¬
sauerunt. Istuisinodi in digni sunt correptio¬
ne ddei: qm̃ omĩs eorum cultus fornicatio ẽ:
ꝙ turpes turpib cominiscent᷑: & ꝓpt̾ea ua¬

Expanded text:
 captivitatem plagis verberibusque attritus. Si super haereticis ista voluerimus intelligere, filiae vel sponsae illorum intelliguntur animae, quas in errore genuerunt, et suis dogmatibus desponsarunt. Istiusmodi indigni sunt correptione Dei, quoniam omnis eorum cultus fornicatio est, et turpes turpibus commiscentur. Et propterea va
Abbreviated transcription (Latin):
effectũ: ut faciat aliud sem̃ fructũ cente¬
sunũ. aliud sȩxagesimũ. & aliud tricesimum.
Porro qͦd sequit᷑. & seminabo eam iͥ in t̾ram.
ad apłos specialit̾ ꝑtinet. qͥ ab iherłm semi¬
nati sunt: ut sua p̃dicatione & miraculis.
t̾ram hoc ẽ corda auditorũ suorũ facerent
fructificare. De qͥb scriptũ ẽ. Isti sunt semen:
cui benedixit dñs. Nam ipsi apłi & sem̃ sunt:
qͥa disꝑsi sunt ꝑ uniuersum mundũ audien¬
tes a dño. E untes in mundũ uniuer sum: &
cet̾a. Q ipsi sunt seminatores: iuxta illud.
In omnẽ t̾ram exiuit sonus eorũ. ⁊ cet̾a. Et
miserebor euis qͣ fuit absq miscdia. Hoc est
sẏnagoge iã inme credenti: quȩ priꝰ dũ ꝑmul¬
ta demonũ portenta erraret: ea ꝓ dõ ado¬
rando sine miscdia erat. Q dicam ñ ppło

Expanded text:
ciat illud semen fructum centesimum, aliud sexagesimum, aliud tricesimum. Porro quod sequitur: « Et seminabo eam in terris. » Ad apostolos specialiter pertinet, qui ab Hierusalem seminati sunt, ut sua praedicatione et miraculis, terram hoc est corda auditorum suorum facerent fructificare. De quibus scriptum est: Isti sunt semen cui benedixit Dominus. Nam ipsi apostoli et semen sunt, quia dispersi sunt per universum mundum, audientes a Domino, « euntes in mundum universum, » etc. Et ipsi sunt seminatores, juxta illud: « In omnem terram exivit sonus eorum, etc. » « Et miserebor ejus quae fuit absque misericordia, » hoc est Synagogae jam in me credentis, quae prius dum per multa daemonum portenta erraret, eaque pro Deo adoraret, sine misericordia erat. « Et dicam non populo
Abbreviated transcription (Latin):
sumus intelligere: quales erant ipsi iudei se
de meritorum dignitate iactantes. & alios
despicientes. Per pisces maris ipsi ñ incon¬
uenienter accipunt᷑ : q̃ in ꝓfunditate uicio¬
rum & in tenebris peccatorũ conuersabant᷑.
Siue ꝑ piscem mundi philosophos intelliga¬
mus: in exqͥrendis rerũ naturaliũ ꝓfundis
questionib desudantes. Pisces inqͥt maris
congregabunt᷑: subaudis in mortẽ. Unde
alia tͣnsiatio habet: pisces maris deficient.
Ueruntam̃ unꝰ quisq ñ iudicet: & ñ arguat᷑
uir. P rouocauerat eos suꝑnis ad iudicium
ut cognoscerent se ex ueritate udicatos: &
ñ ꝑ potenciã dĩ oppressos: s ꝓpt̾ p̃terita peccata

Expanded text:
sumus intelligere, quales erant ipsi Judaei, sumus intelligere, quales erant ipsi Judaei, de meritorum dignitate jactantes, et alios despicientes; per pisces maris, ipsi non inconvenienter accipiuntur qui in profunditate vitiorum et in tenebris peccatorum conversabantur. Sive per pisces, philosophos mundi intelligamus, in exquirendis rerum temporalium profundis quaestionibus desudantes. « Pisces inquit maris congregabuntur, » subauditur in mortem. Unde et alia translatio habet: Pisces maris deficient. « Verumtamen unusquisque non judicet; et non arguatur vir. » Provocaverat eos superius ad judicium, ut cognoscerent se ex veritate judicatos, et non per potentiam Dei oppressos, sed propter peccata
Abbreviated transcription (Latin):
habitat in ea. in bestia agri. & in uolucre cȩ¬
ii. s & pisces maris congregabunt᷑. Propter
hoc. quia ꝓbonis oꝑib uicia suꝑus dicta
in undauerunt: iugebit t̾ra. Lugere dicit᷑¬
t̾ra: qͣndo inculta reinanet sublatis habita¬
torib & qͤ antea suis letos ꝓferebat fructus:
incipit uepres ꝓcreare & spinas. Ideoq u
hoc loco desolatio decem & duarũ tͥbuum
expͥmitur: cum dr̃ lugebit terra:Siue per
t̾ram. ipsos uideos possumus intelligere. t̾ram
querentes: & t̾rena sapientes. Unde & statĩ
sequit᷑. Et infirmabitur omĩs qͥ habitat in
ea: hoc ẽ qͥ ꝑ amorem & desiderium ibi man&.
Comp̾hensi enĩ abhostib luxerunt ꝙ infir¬
mati sunt: qm̃ ea qͦ sumino amore dilexerant.
& in qͥb głati fuerant. amittebant. In bestia
agri. & inuolucre cęli. Naturale ẽ ut beatus
iheronimus dic̃. ut si c̾ra ab habitatorib su¬
is fuerit derelicta: bestia qͦq & aues ab ea
deficiant. Aitiori aut̃ sensu. ꝑ bestias agri

Expanded text:
agri, et in volucre coeli: sed et pisces maris congregabuntur. » Propter hoc, quia pro bonis operibus vitia superius dicta inundaverunt, lugebit terra. Terra lugere videtur quando inculta remanet, sublatis habitatoribus, et quae antea suis laetos proferebat fructus, incipit vepres procreare et spinas. Ideoque in hoc loco desolatio decem et duarum tribuum exprimitur, cum dicitur: « Lugebit terra. » Sive per terram ipsos Judaeos possumus intelligere, terram quaerentes, et terrena sapientes. Unde et statim sequitur: « Et infirmabitur omnis qui habitat in ea, » hoc est, qui per amorem et desiderium ibi manet. Comprehensi enim ab hostibus, luxerunt et infirmati sunt, quoniam ea quae summo amore dilexerant, et in quibus gloriati fuerant, amittebant. « In bestia agri, et in volucre coeli. » Naturale est, ut beatus Hieronymus dicit, ut si terra ab habitatoribus suis fuerit derelicta, bestiae quoque et aves ab ea deficiant. Altiori autem sensu, per bestias agri,
Abbreviated transcription (Latin):
nitudinem rei de qua agitur significat.
Dicit qͦq ad pͥncipes uida. id ẽ ȩccłẽ quod
ñ debuerint exultare. & reꝓborum ꝑdici¬
onem. suã estimare salutem: s pocius
plangere qͦd illi ꝑierunt. memores suȩ con¬
dicionis. Unde & apłs monet uiros ȩccłas¬
rum ramorũ: s magis tuneant ne ⁊ ipsi
frangant᷑. Seo qr qͥdam de interitu gau
dent reꝓborum. & idcirco se stare putant
si alii corruant: effundit dñs suꝑ eos quasi
aquas iram suã : qr plerumq dũ alii de ali¬
orum lapsu letant᷑: ipsi in eadem incidunt
mala. ꝓ quib aliis insultabant. Trauffert̃¬

Expanded text:
nitudinem rei de qua agitur, significat. nitudinem rei de qua agitur, significat. Dicit quoque ad principes Juda, hoc est Ecclesiae, quod non debuerint exsultare, et reproborum perditionem suam aestimare salutem, sed potius plangere quod illi perierint, memores suae conditionis. Unde et Apostolus admonet viros ecclesiastur ramorum, sed magis timeant ne et ipsi fragantur. Sed quia de interitu quidam gaudent reproborum, et idcirco stare se putant si alii corruant, effundit super eos Dominus quasi aquam iram suam, quia plerumque dum alii de aliorum lapsu laetantur, ipsi in eadem incidunt mala, pro quibus aliis insultabant, ac per
Abbreviated transcription (Latin):
ostendet. hoc ẽ uerba sua fidelia & uera de¬
monstrabit: cum hoc qͦd de illorum interi¬
tu ante p̃dixerat. oꝑe complebit. Quod ñ
solũ ad hereticos. s & ad om̃s generaliter
reꝓbos potest ñ inconuenient̾ referri.
Facti sunt pͥucipes uida quasi assuinentes
capcuitatẽ: & redacta ẽ t̾ra eorum insoli¬
tudinem. Principes uida qͥ deflere debue¬
rant. & suũ ppłm cohortari ut recederent
ab idolatria ne. & ipsi similia reciꝑent. cepe¬
runt gaudere quod pateret sibi t̾ra eorũ
ad possidendum latius. E facti sunt quasi
assumentes t̃minos isr lis. tͣnseuntes fines
suos: & in regnis quondã eorũ. regnum suũ
& possessionẽ dilatare cupientes. Quã ob¬
rem subdit᷑. Suꝑ eos effundam quasi aqͣm
iram meã. Id ẽ & suꝑ ipsos pͥncipes uda
uenient babilonii: & ita eos quasi aquȩ un¬
uirib. s mea hoc facient indignatione.
Uerbum enĩ effusionis: largitatẽ & mag¬

Expanded text:
ostendet, id est, verba sua fidelia et vera deostendet, id est, verba sua fidelia et vera demonstrabit, cum hoc quod de illorum interitu ante praedixerat, opere complevit. Quod non solum ad haereticos, sed ad omnes generaliter reprobos potest non inconvenienter referri. « Facti sunt principes Juda quasi assumentes captivitatem, et redacta terra eorum in solitudinem, principes Juda qui flere debuerant, et suum populum cohortari ut recederent ab idololatria, ne et ipsi similia sustinerent, coeperunt gaudere atque laetari, quod pateret sibi terra eorum ad possidendum latius: et facti sassumentes terminos Israelis, transeuntes fines suos, et in regnis quondam eorum, regnum suum et possessionem dilatare cupientes. Quamobrem subditur: « Super eos effundam quasi aquam iram meam, » id est, super ipsos principes Juda venient Babylonii, et ita eos quasi aquae imviribus, sed mea hoc facient indignatione. Verbum enim effusionis, largitatem et mag
Abbreviated transcription (Latin):
erant bethel. idẽ domus dei. s iam ꝑ di¬
uersos errores inutilia facta sunt. Quib
bene congruit: quod bechahen pꝰtergum
beniamin fuisse memorat᷑. Beniamin qͦq
interp̃tatur filus dextere: & significat
scõs ad dexterã id ẽ ad cęlestis regni ꝓsꝑita¬
et̾na. omĩa p̃sentis uitȩ cominoda pꝰ dor¬
sum habent: quia cuncta pꝰponunt tran¬
seuntia. dicentes cũ apło. Unum qͦd retro ẽ
obliuiscentes. & in anteriora nos extenden¬
tes: sequamur ad brauiũ suꝑne uocatio¬
nis. Heretici uͦ pꝰtergum beniamin sunt:
despectui habent desiderabiliter appetunt.
& delectabiliter secuntur: totã spem suam
in tͣnsitoriis reb positam habentes. Ꝙ qui
pͥus uidebantur ẽẽ effraim idẽ ubertas:
cũ aduenerit dies correptionis. idẽ dies ui¬
dicii. erunt in desolatione: quando omib
nudi & uacui igni tradent᷑ in extingiubili.
Tunc etiã dñs indampnatione illorũ fidẽ

Expanded text:
erant Bethel, id est domus Dei, sed jam per dierant Bethel, id est domus Dei, sed jam per diversos errores inutilia facta sunt, quibus bene congruit, quod Bethaven post tergum Benjamin fuisse memoratur. Benjamin quippe interpretatur dexter, et significat sanctos ad dexteram, id est, ad coelestis regni prosperitaeterna omnia praesentis vitae commoda post dorsum habent, quia cuncta postponunt transeuntia, dicentes cum Apostolo: Unum est quod retro obliviscentes, et in anteriora nos extendentes, sequimur ad bravium supernae vocationis. Haeretici vero post tergum Benjamin sunt, despectui habent, desiderabiliter appetunt, et delectabiliter sequuntur, totam spem suam in transitoriis rebus positam habentes, et qui prius videbantur esse Ephraim, id est ubertas, cum advenerit dies correptionis, id est judicii, erunt in desolationem, quando exsponudi et vacui igni tradentur inexstinguibili. Tunc etiam Dominus in damnatione illorum fidem
Abbreviated transcription (Latin):
iecti illorum: qͣndo quib dam interfectis.
ceteris aut̃ in captiuitatẽ adductis. terra
eorũ a sius cultorib uacua remansit. In
tribubus isrł ostendi fidem. Septuaginta¬
dixerunt. in tribub isrł ostendi fidelia:
& ponitur ibi p̃ceritum tempꝰ ꝓ futuro:
ostendi ꝓ ostendam. Ac si diceret. Cum
uenerint ea quȩ prius locutus sum in pro¬
pbis: ostendam fidem. id ẽ fidelia uerba
mea manifestabo & uera. Quia quicquid
de eorũ locutus sum ꝑdicione: complebit᷑
oꝑe. Sed & heretici in gabaa & rama. id ẽ
in cumore suꝑbe scientie morantur. dum
excelsam se putant habere sapientiã: ibiq
idola colunt: id ẽ falsa dogmata que de
suo corde finxerunt uenerant᷑. Qua ꝓpcer
p̃cipitur. ut ñ silentio malum suũ tegant.
s publice cunctis manifestent: & iubent᷑
ululare in bethaben. quȩ domus inutilis so¬
uat᷑. hoc ẽ insiuis cordib quȩ pͥus ꝑrecta oꝑa

Expanded text:
jecti illorum, quando quibusdam interfectis, jecti illorum, quando quibusdam interfectis, caeteris autem in captivitatem abductis, terra eorum a suis cultoribus vacua remansit. « In tribubus Israel ostendi fidem. » Septuaginta: In tribubus Israel ostendi fidelia, et ponitur ibi praeteritum tempus pro futuro, ostendi pro ostendam. Ac si diceret: Cum venerint ea, quae prius locutus sum in prophetis, ostendam fidem, id est, fidelia verba mea manifestabo et vera, quia quidquid de eorum locutus sum perditione, complebitur opere. Sed et haeretici in Gabaa et in Rama, id est, in tumore superbae scientiae morantur, dum excelsam se putant habere sapientiam, ibique idola colunt, id est, falsa dogmata quae de suo corde finxerunt, venerantur. Quapropter praecipitur eis ut non silentio malum suum tegant, sed publice cunctis manifestent. Et jubentur ululare in Bethaven, quae domus inutilis sonat, hoc est, in suis cordibus quae prius per rectam fidem
Abbreviated transcription (Latin):
int̾pretat᷑. Dicit᷑ itaq eis. Clangite bucina
ingabaa. tuba inrama: id ẽ ascendite in mon¬
tes & colles. excelsaq uoce deflete imminen¬
tem uobis captiuitatẽ. Ululate etiã in becha¬
ben: ubi ẽ unus ex uitulis aureis. ꝓ quorum
adoratione mͦ captiui tradent᷑ habitatores
eius. E pulchre addit. Post tergum tuum
beniamin. Ubi enĩ trib finit᷑ beniamin. ñ
ꝓcul ẽ hȩc ciuitas condita in tribu effra¬
ii: in posterioꝵ scilica parte ip̃sius benia¬
min. E ffraim in desolatione erit: in die
correptionis. In hoc loco nomine effraun.
tam reges de styrpe effraim ꝓcedentes:
quam etiã ipse decem tribuum ppłs com
prehendit᷑. Diem aut̃ correptionis appel¬
lat tempus. quo traditi sunt hostib ꝓpt̾
peccata sua: ut qui noluerant dõ seriure
in ꝓsꝑitate : correptionẽ sustinerent hosti¬
um: uariis afflicti miseriis. Qua iudelicet
die facti sunt in desolationẽ. & reges sub¬

Expanded text:
interpretatur. Dicitur ergo eis: Clangite buccina 37 interpretatur. Dicitur ergo eis: Clangite buccina 37 in Gabaa, tuba in Rama, id est ascendite in montes et colles, celsaque voce deflete imminentem vobis captivitatem. Ululate etiam in Betha» ubi est unus ex vitulis aureis, pro quorum veneratione modo captivi tradentur habitatores ejus. Et pulchre additur, « post tergum tuum Benjamin » Ubi enim tribus finitur Benjamin, non procul est haec civitas condita in tribu Ephraim, in posteriore scilicet parte ipsius Benjamin. « Ephraim in desolationem erit in die correctionis. » In hoc loco Ephraim nomine tam reges de stirpe ejus procedentes, quam et ipse decem tribuum populus designatur. Diem correptionis appellat tempus quo traditi sunt hostibus propter peccata sua, ut qui noluerunt Deo servire in prosperitate, correptionem sustinerent hostium variis afflicti miseriis. Qua videlicet die facti sunt in desolationem et reges et sub
Abbreviated transcription (Latin):
langite bucina in gabaa. tuba
in rama: ululate in bechaben. Bu¬
cina ex cornu animantis recuruo
fit. Cuba aut̃ ex ere uel argento in lege
p̃cipitur fieri: concrepatq in bellis & in sol¬
lempnitatib. Gabaa & rama ciuitates sunt
intribu beniamin:. sibi uicine. Hȩc ẽ gabaa:
ubi natus ẽ saul. Rama aut̃ ip̃sa ẽ quam
rex ifrł conatus occupare sicut in regum
libro legitur. ut clauderet exitum &ͦ intro¬
itum domui iude & beniamum. Porro betha¬
ben intribu ẽ effraim: quȩ ante uocata est
bethel. Quia gͥ p̃miserat suꝑuis decem ꝙ du¬
arum tribuum captuitatem dicens. nunc
deuorabit eos mensis cũ partib suis : hortat᷑
eos quasi iam instante uicina captuitate
ut resonent biicinis & tubis: cohortantes se
inuicem in cominunẽ luctũ. E est sensus.
Nolite urãm captiuitatẽ humili uoce defle¬
re: s bucinis concrepate & tubis: ut omnes
audiant qͥ incircuitu sunt. Cui sensui bene
congruit. quod gabaa collis: rama excelsa

Expanded text:
langite buccina in Gabaa, tuba in Rama; ululate in Bethaven. Buccina ex cornu animantis recurvo fit; tuba autem ex aere vel argento in lege fieri praecipitur, concrepatque in bellis et in solemnitatibus . Gabaa et Rama, civitates sunt in tribu Benjamin sibi vicinae. Haec est Gabaa, in qua natus est Saul. Rama autem ipsa est, quam rex Israel conatus est occupare, sicut in libro Regum legitur, ut clauderet exitum et introitum tribui Juda et Benjamin . Porro Bethaven in tribu est Ephraim, quae ante vocata est Bethel. Quia igitur praemiserat superius decem tribuum et duarum captivitatem, dicens: Nunc devorabit eos mensis cum patribus suis. Hortatur eos, quasi jam instante vicina captivitate, ut resonent buccinis, et tubis cohortantes se invicem in communem luctum; et est sensus: Nolite vestram captivitatem humili voce deflere, sed buccinis concrepate et tubis, ut omnes audiant qui in circuitu sunt. Cui sensui bene congruit, quod Gabaa, collis; Rama, excelsa
Abbreviated transcription (Latin):
nomina ydolorum: ut nec recordari qͥdem ue¬
lit suos electos nominũ eorũ. Iõq dicit de
fideli ppso. Nonuocabit me baalim ultra.¬
ꝓpt̃ ambiguitatẽ uerbi: ne dũ aliud loquit
alterius recordetur: & uirũ nominans idolũ

Expanded text:
nomina idolorum, ut nec recordari quidem enomina idolorum, ut nec recordari quidem electos suos velit, nominum eorum, ideoque dicit de fideli populo: Non vocabit me ultra Baalim, propter ambiguitatem verbi, ne, dum aliud loquitur, aliud recordetur
Abbreviated transcription (Latin):
diũ significent: qͥb de fideli ppło loquit᷑ di¬
cens. Et erit in die illo. id ẽ post quã in me¬
ꝙ cet̾a. Baalim ut diximꝰ idem ẽ qͦd baal: s in¬
t̃pretatur baal habens: baalim uͦ habens me.
Unde hebreȩ ⁊ syre mulieres. maritos. suos
bens me. E. c̃ sensus: qͥ habet me in coniugio.
Est q aliud nom̃ in eadem lingua sub cadem
significatione. id ẽ ys: quod similit̾ sonat uir.
Unde & mulier ab eis. ysea appellat᷑. quasi
uirago: eoqͦo a uiro suo sumpta sit. Que gͦ
nolunt dicere de sius maritis uaal siue baalim.
dicunt alio nomine ys m̃s. id ẽ uir m̃s: sei¬
licet habens me inconugio. Quod it aq hic
dicit d̃ns. ñ uocabit me baalim. s uocabit ine
uir ms̃: ita ẽ intelligendũ. Quia uolens me
ostendere suũ uirum. nequaqͣm uocabit me
baalim: qͦd dici bene. poterat: s uocabit. me
ys: id ẽ uir ms̃. In tantũ enim ds̃ odio habet

Expanded text:
Domini significent, quibus de fideli populo loquitur, diDomini significent, quibus de fideli populo loquitur, dicensa Baalim Baalim ut diximus idem est quod Baal, et interpretatur Baal habens, Baalim vero habens me. Unde Hebraeae et Syrae mulieres maritos suos bens me; et est sensus, habens me in conjugio. Est et aliud nomen in eadem lingua sub eadem significatione, id est Is, quod similiter sonat vir. Unde et mulier ab eis Issa nominatur, quasi virago, eo quod a viro suo sumpta sit. Quae ergo nolunt de suis dicere maritis Baal, sive Baalim, dicunt alio nomine Is meus, id est vir meus, scilicet habens me in conjugio. Quod itaque hic dicit Dominus: « non vocabit me Baalim, » sed vocabit me vir meus, ita est intelligendum, quia volens me ostendere suum virum, nequaquam vocabit me Baalim, quod bene dici poterat, sed vocabit me Is, id est vir meus. In tantum enim Deus odio habet
Abbreviated transcription (Latin):
tur: qͥa uidelicet tunc bene ascendimus qͣndo
a terrenis ad cȩlestia: a uiciis ad uirtutes tns¬
inigrare studemus. Et erit in die illo ait dñs:
uocabit me uir m̃s. & ñ uocabit me ultra baa¬
lim: ꝙ auferam nomina baalim de ore eius:
ꝙs ñ recordabit᷑ ultra nomunis eorũ. De nominẽ
baalim iuxta litteram hoc dicendũ. qͦd belus
pater fuit nini pͥmi regis assiriorum: qͥ ex no¬
mine suo ciuitatẽ a se edificatã appellauit ni¬
niuin: quã hebrei & nrĩ niniuen uocant: qͥ
patrẽ siũ belum indm̃ transferens. simulachrũ
fecit quod pel uoluit nominari. & ab omnub
adorari: quo nomine a babiloniis uocat᷑: sic̃
in damhele legimꝰ. A sidoniis aut̃ & fenicib
baal. ab hebreis uͦ beelzebub ob spurciciam
& sordes immolaticii cruoris uocat᷑ : id ẽ iur
muscarũ siue habens muscas. E qr in mul¬
tis colebat᷑ locis: idcirco pluralit̾ baalim enun¬
ciatur. S iam nunc uideamꝰ quid hȩc uerba

Expanded text:
tur, quia tunc bene ascendimus, quando tur, quia tunc bene ascendimus, quando a terrenis ad coelestia, a vitiis ad virtutes transmigrare studemus. « Et erit ivocabit me Vir meus et non vocabit me ultra Baali et auferam nomina Baalim de ore eius et non recordabitur ultra nominis eorum Baalim juxta litteram hoc dicendum est: Belus pater fuit Nini primi regis Assyriorum, qui ex nomine suo civitatem a se aedificatam appellavit Ninum, quam Hebraei et nostri Ninivem vocant. Qui patrem suum Belum in deum transferens, simulacrum fecit, quod Bel voluit nominari et ab omnibus adorari. Quo nomine a Babyloniis vocatur, sicut in Daniele legitur: a Sidoniis autem et Phoenicibus Baal, ab Hebraeis vero Beelzebub ob spurcitiam et sordes immolatitii cruoris vocatur; id est, muscarum vir, sive habens muscas, et quia in multis colebatur locis, idcirco pluraliter Baalim enuntiatur. Sed jam nunc videamus quid haec verba
Abbreviated transcription (Latin):
& frequenter a dño eis dr̃. Ego uos ascende¬
re feci de t̾ra egypti. Sed iudeamus ĩam mis¬
terium. Egyptus quȩ int̃pretat᷑ tenebre
uel meror: infidelitatẽ significat uideorum.
submersi sunt in mare rubrũ: diabolũ &¬
originalia designãt peccata qͦ in baptismno
brum transeuntes pasti sunt m̃anna. ⁊ aqua
de petra. & sic demum ad t̾ram reꝓmissiouis
id ẽ corpꝰ ꝓ sanguinem xp̃ĩ uel doctrinã diuini
eloquii. Terra aut̃ reꝓmissionis cȩlestem sig¬
nificat patriã: ad qͣm ꝑ baptismũ ꝙ labores
nuiꝰ uitȩ ꝑuenit᷑. Promittit᷑ gͦ synagoge cre¬
dentium. qr sic̃ tunc egredientẽs de egypto
pꝰ interitum pharaonis cecinerunt filii isrł
carmen dñõ: sic ipsa de tenebris infidelita¬
tis egressa. pꝰ necem diaboli ⁊ uiciorum com¬
pressionẽ: cũ gaudio & lȩticia spãli. tͣnsiet ad¬
leciciã celestis patriȩ: ubi ẽ terra uiuentium.
E recte de egypto ꝑgentes ascendere dicun¬

Expanded text:
ascendere feci de terra Aegypti. Sed jam mysterium videamus. Aegyptus, quae interpretatur tenebrae vel moeror, infidelitatem significat Judaeorum, submersus in mari Rubro, diabolum signat et originalia peccata, quae in baptismo  mare Rubrum transeuntes pasti sunt manna et aqua de petra, et sic demum ad terram repromissionis id est corpus et sanguinem Christi, vel doctrinam divini eloquii. Terra autem repromissionis, coelestem significat patriam, ad quam post baptismum et laborem hujus vitae pervenitur. Promittitur ergo Synagogae credentium, quia sicut tunc credentes ex Aegypto post interitum Pharaonis cecinerunt filii Israel carmen Domino, sic ipsa de tenebris infidelitatis egressa, post necem diaboli et vitiorum compressionem, cum gaudio et laetitia transiet spirituali ad coelestem patriam, ubi est terra viventium. Et recte de Aegypto pergentes ascendere dicun
Abbreviated transcription (Latin):
carent ꝑ tͥduum & a mulierib abstinerent: &
se p̃pararent ad accipiendam legẽ. Transactisq
tͥbꝰ dieb: quinqͣgesimo die moyses decalogum
legis accepit. Qui gͦ q̃dragesimo qͥnto die ad
eum ꝑuenerunt locũ in quo legem acceꝑunt:
bene qͣdraginta qͥnq modiis ordei referunt᷑¬
fuisse conucti. Quod aut̃ sequit᷑ dies multos
expectabis me: ad p̃sens tempꝰ ꝑtinet. quo¬

Expanded text:
carent per triduum, et a mulieribus abstinerent, et carent per triduum, et a mulieribus abstinerent, et se praeparent ad accipiendam legem; transactisque tribus diebus, quinquagesimo die Moyses Decalogum legis accepit. Qui ergo quadragesimo quinto die ad eum pervenerunt locum in quo legem acceperunt, bene quadraginta quinque modiis hordei fuisse referuntur conducti. Quod autem sequitur: « Dies multos exspectabis me, » ad praesens pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
tulisti. Foditur siue conducit᷑ hȩc mulier
qͥndecumn argetiteis. & choro ordei & dimidio
choro ordei: idẽ. qͣdraginta ꝙ qͥnq modiis
Nam chorus: tͥginta modios habet. Ouni¬
dius uͦ chorus. quindecim. & nac mercede
conducta: audit a cr̃io. Dies multos expecta¬
bis me: ñ fornicaberis & ñ eris uiro. Hoc ẽ nec
amatorib turpiter te ꝓstitues: nec mͥ uiro
a quo conducta es legitue coniungeris. Ac
ne putes qͦs facio tͥ iniuriam qͥa dixi expec¬
te. Mistice qͥndecim argentei ad qͥntũ deci¬
mũ diem pͥmi mensis. id ẽ nisan qͦ uidei egres¬
si sunt de egypto ꝑcussis pͥmogenitis egyptio¬
rum ꝑtinent. Ipsa enĩ die idẽ qͥnta decima
stituens pͥmogenitis filiorũ suorũ. qͥ plagã ñ
sensere cominunẽ. quinos syclos argenti con¬
ferri indonariis domꝰ dni. Deinde qͣdragesi¬
mo qͥnto die qͥ intelligit᷑ in qͣdraginta qͥnq
modiis ordei : ꝑuenerunt ad montẽ synai.
Aitera aut̃ die p̃ceptum ẽ moysi ut se scĩfi¬

Expanded text:
itur haec mulier quindecim argenteis, et coro hordei, et dimidio coro hordei, id est quadraginta et quinque modiis, nam corus triginta modios habet, dimidius vero corus quindecim. Et hac mercede conducta, audivit a Domino: « Dies multos exspectabis me: non fornicaberis, et non eris viro. » Hoc est: nec amatoribus turpiter te prostitues, nec mihi viro a quo conducta es legitimo conjungeris, ac ne putes factam tibi injuriam; quia dixi: « Exspecte. » Mystice, quindecim denarii ad quintum decimum diem primi mensis, id est Nisan, quo Judaei egressi sunt de Aegypto, percussis primogenitis Aegyptiorum, pertinent. Ipsa enim die, id est quinta decima stituens pro primogenitis filiorum suorum, qui plagam non sensere communem, quinos argenteos siclos conferri in donariis domus Dei. Deinde quadragesimo quinto die, qui intelligitur in quadraginta quinque modiis hordei, pervenerunt ad montem Sinai; altera autem die, praeceptum est Moysi ut se sanctifi
Abbreviated transcription (Latin):
dictum & mendaciũ & homicidiũ. & furtum
nem tetigit. Maledictũ ꝑtinet ad eorũ con¬
uicia ⁊ obpbria: qͥ contͣ dñm tumebant di¬
centes. Demoniũ habes. & samaritanus es :
& cet̾a talia. Mendaciũ ad hoc. qͦd dixert̃.
Reus ẽ mortis : & hic ẽ uorator & potator
uini. Homicidiũ ad hoc: qͦd eũ morti tradi¬
derunt & oms ꝓpħas: iuxta qͦd ipse eis un¬
proꝑat dicens. Q uos implete mensurã pa-

Expanded text:
endacium, et homicidium, et furtum, . » Maledictum pertinet ad eorum convicia et opprobria, qui contra Deum tumebant, dicentes: « Daemonium habes, » et, « Samaritanus es, » et caetera talia. Mendacium ad hoc quod dixerunt: « Reus est mortis, » et, « Hic est vorator et potator vini. » Homicidium ad hoc quod ipsum morti tradiderunt et omnes prophetas, sicut ipse eis improperat dicens: Et vos imp
Abbreviated transcription (Latin):
dei subuigarent. Quodq in umbra p̃cesserat.
id ẽ uelum. templũ. ⁊ omniũ cerunoniarum
obseruationes in sp̃ãlem uerterunt intelligen¬
tiam: sicut minc qͦq agitur in eccła a fidelib.
E uallem achor ad aꝑiendam spem: subaudis¬
a suꝑiorib dabo. Et canet ibi iuxta dies iu¬
uentutis suę: & iuxta dies ascensionis suȩ de
t̾ra egypti. Etiam nunc hystorie similitudi¬
nẽ conseruat. In exodo legit᷑ qͦd submerso pha¬
raone & eqͥtatu illiꝰ inmare rubrũ: filii isrł
cet̾a. Quod tempꝰ dies uiuentutis eiꝰ appellat᷑:¬

Expanded text:
i subjugaverunt, quodque in umbra praecesserat, id est illud templum et omnium caeremoniarum observationes in spiritualem verterunt intelligentiam, sicut nunc agitur in Ecclesia a fidelibus. Et vallem Achor ad aperiendam spem, » subauditur dabo. « Et canet ibi juxta dies juventutis suae, et juxta dies ascensionis suae de terra Aegypti. » Etiam nunc historiae similitudinem conservat. In Exodo legitur, quod submerso Pharaone et equitatu illius in mari Rubro, filii Israel etc. Quod tempus juventutis illius appellat
Abbreviated transcription (Latin):
indacium. & homicidiũ cet̾aq mala inunda¬
uerant: idcirco usto udicio ab habitoribus.
illiꝰ t̾rȩ hec. omĩa ablata. ipsiq in captiuita¬
tem sunt t̃diti: augentes peccata peccatis:
ꝙ nouis uetera cumulantes. Ut aut̃ diximꝰ
maxime ad eos referunt᷑: qͥdm̃ in carne ui-¬
derunt ⁊ audierunt: h eũ credere noluert̃.¬
quia uidiciũ dño cum habitatorib terre:
hoc ẽ cũ uideis semꝑ t̾rena desiderantib.
Quib contrarii sunt illi qͥ cȩlestes appellan¬
tur: qͥ se ꝑegrinos & aduenas in hac uita
considerantes. ad cȩlestia tendunt. Cum
his habitatorib t̾re dñs iudicium agit: ide
dampnacioni ȩt̃nȩ eos tradi ꝑmittit. Quare
aut̃ noc faciat: aꝑit subiungeus. Non ẽ enum
ueritas: s unꝰquisq cũ primo suo loqͥtur
men̾daciũ. Uel ñ ẽ ueritas: qr ille qͥ de se dic̃

Expanded text:
um, et homicidium, caeteraque multa inundaverant, idcirco Dei judicio justo, ab habitatoribus illius terrae haec omnia ablata, ipsique captivitati sunt traditi, augentes peccata peccatis, et novis vetera cumulantes. Ut autem diximus, maxime ad eos referuntur, qui Deum in carne viderunt et audierunt, sed in eum credere noluerquia judicium Domino cum habitatoribus terrae, hoc est cum Judaeis semper terrena desiderantibus, quibus contrarii sunt illi qui coelestes appellantur, qui se peregrinos et advenas in hac vita considerantes ad coelestia tendunt. Cum his habitatoribus terrae judicium agit, id est, damnationi aeternae eos tradi promittit. Quare autem hoc faciat aperit, subjungens, « Non est enim veritas, » sed unusquisque cum proximo suo loquitur mendaciu
Abbreviated transcription (Latin):
eandem coluerunt uineã. Deinde regredien-¬
ti de captiuitate caldaica. zorobabel. iħc. &
neemias. atq ezdras. ceteriq ꝓpħȩ : qui boni
eiꝰ cultores extitere. Post quoq in suo aduen¬
tu obtunos dedit illi uinitores: apłos udeli¬
cet qui om̃s ex eodem loco fuerunt: hoc est
ex eadem ifrlitica plebe. & uallem achor: ad
aꝑiendam spem. Hic necesse ẽ ut recordemur
ueteris hystorie. Legimus quippe in libro ih̃u
naue. qͦd cũ filii isrł cepissent iherico. anathe
achar filius charini uidens quedã int̾ spolia
ciuitatis. qͦ sibi placita erant: tulerit de ana¬
themate. Cumq ñ possent filii isrł hostib¬
suis resistere: consuluissentq dñm ꝓpt̾ hoc.
fecit eũ iosue lapidari ab omĩb filiis ifrahel.
Locusq occisionis illiꝰ uocatus ẽ uallis achor:
hoc ẽ uallis conturbationis: eoqͦd dixerit io¬
.suȩ. Quia turbasti nos: exturbet te dñs in

Expanded text:
eamdem excoluerant vineam, deinde regredieneamdem excoluerant vineam, deinde regredienti de captivitate Chaldaica Zorobabel, Jesus et Nehemias, atque Esdras, caeterique prophetae, qui boni ejus cultores exstitere. Post quoque in suo adventu optimos illi dedit vinitores, apostolos videlicet, qui omnes ex eodem loco fuerunt, hoc est ex eadem Israelitica plebe. « Et vallem Achor ad aperiendam spem. » Hic necesse est ut veteris recordemur historiae. Legimus quippe in libro Jesu Nave, quod cum filii Israel cepissent Hierico, anathem quodque Achar filius Charmi, videns quaedam inter spolia civitatis quae sibi placita fuere, tulerit de anathemate. Cumque non possent filii Israel hostibus resistere, consuluissentque Dominum super fecit eum Josue lapidari ab omnibus filiis Israel, locusque occisionis ejus vocatus est vallis Achor, hoc est vallis conturbationis, eo quod dixerit Josue: Quia conturbasti nos, exturbet te Dominus in