comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adcadembona nulla assigra¬
tenturanch̃ uns in huis bo¬
nis bãnt. s ita demum p̾sti¬
num ius recipiut.sus cu
assignatus ẽ decessent nulli
libis relictis nectmlibtum
ciue. s etiam file neptiue as¬
signatepmittitur. ¶Datu
aut hassignandifaicultas i¬
ciquiduos pluresue liberos
inpotate bebitut eis quos
inpotãte bt assignare ciliber¬
cum libtam ue liccat. Unde
querebatur sieum cui assigri¬
uit postea  emancipant.an
euanescit assignatio. s placu¬
it euanescẽ qd⁊ iuuliano:⁊ alu
stamento quis assignet.an
exiposenatus cõsulto. qdcla

Expanded text:
na, nulla adsignaterentur, nihil iuris in his bonis habeant. sed ita demum pristinum ius recipiunt, si is cui adsignatus est decesserit nullis liberis relictis. Nec tantumtive, sed etiam filiae neptive adsignare permittitur. Datur autem haec adsignandi facultas ei, qui duos pluresve liberos in potestate habebit, ut eis, quos in potestate habet, adsignare ei libertum libertamve liceat. unde quaerebatur, si eum cui adsignaverit, postea emancipaverit num evanescat adsignatio? sed placuit, evanescere, quod et Iuliano et aliis stamento quis adsignet an ex ipso senatus consulto quod Clau
Abbreviated transcription (Latin):
licquin cccupãtis fit. ¶Pa¬
uonum quor⁊ columbaniz
fera natur est. nec adrem pe¬
tinet. qd exconsuctudine e¬
uolare ⁊ reuolare solent. naz
ct apes idem faciunt. quani
constat feram cenam. ¶Cẽ¬
uos quoz ita quidaim masue¬
soient. quorum⁊ iporum fe¬
ram cẽ nãm nemonegatan
niisaut animalibo queero
succudine abire ⁊ redire solet̾
tal regula comprobata. uti
cousq tua ẽe intelligantur
desinunt⁊ fiunt occupantiũ.
ꝯanscrum noc̃ fera natura
Uñerco possumus intellig¬
c. qd alie sunt galline quas
feras uocamus. Item alii.in¬
res quos feros appeuamus.
deoq sianseres ti.aũ galliẽ¬
tuc aliquo canturbatiturba¬
te ue euolauennt. licet cõspe¬
tum tuum effugennt.quo
nim̾o ea animalia retinent.

Expanded text:
lioquin occupantis fit. Pauonum et columbarum fera natura est nec ad rem pertinet, quod ex consuetudine auolare et reuolare solent: nam et apes idem faciunt, quarum constat feram esse naturam: ceruos quoque ita quidam mansuedeant, quorum et ipsorum ferahis autem animalibus quae ex consuetudine abire et redire solent, talis regula comprobata est ut eousque tua esse intelligantur,desinunt, et fiunt occupantium. anserum non est fera natura; idque ex eo possumus intelligere quod aliae sunt gallinae quas feras vocamus. item alii anseres sunt quos feras appellamus. Ideoque si anseres tui, aut tuae gallinae alique casu turbati, turbataeve evolaverint, licet conspectum tuum effugerint, qunimo ea animalia retinet,
Abbreviated transcription (Latin):
Inctimus uiros excelsos pa¬
tricios quos inhmoi digni¬
tatis apicem augustamaiestas re¬
tułir illico abimpialib codicillis
ti quiscim pariarurprem qde posse
pematipauonis modum suisne

Expanded text:
ncimus viros excelsos Patricios, quos in huiusmodi dignitatis apicem Augusta maiestas rettulerit, ilico ab imperialibus codicillis ti. Quis enim patiatur patrem quidem posse per emancipationis modum suis ne
Abbreviated transcription (Latin):
tam quam tuam telligitur.i
his rebo queque cibiacqui
possunt. ¶Pretereamutili
est stipulatio.siquis adca q̃
introgatus fuent. non rende¬
at ueluti.six. aurcos. ate dari
sibistipulecur. tuqumq pro¬
mittas ulcẽ aut sulle puie
stipulccurcu sub condicioe
exprimas .i. ut sicuisubcodi¬
tione ulindiem stipulantii
tu rendeas presentidie spod¬

Expanded text:
tamquam tua intellegitur in his rebus quae tibi adquiri possunt. Praeterea inutilis est stipulatio, si quis ad ea quae interrogatus erit non responderit, veluti si decem aureos a te dari stipuletur, tu quinque promittstipuletur, tu sub condicione exprimas, id est si cui sub condicione vel in diem stipulanti tu respondeas: ‘ praesenti die spo
Abbreviated transcription (Latin):
latori qd̃ instipulationem d¬
ductumc. anuo pars dunidi¬
adubitatum ẽ. S placet ułt
nõ plusquam pars dimidia¬
ouinsubicctus ẽ sistipulatr¬

Expanded text:
tur quod in stipulationem deductum est, an vero pars dimidia, dubitatum est: sed placet, non plus quam partem dimidiiuri subiectus est, si stipulat
Abbreviated transcription (Latin):
remadmodum originaro
abs terraitarsticos censito
emptori tradita oninis integrifur¬
dicuitura  adimanr. Scumsolidi¬
ras fundorum ulc̃ta portio. a dimy
piores dominos ⁊ pores ulinsoli¬
dicate ulimptemanserunt ⁊emp¬
corp̃tium qd dedentamissum exii¬
merꝯ ñ lominus uenditori a drepe¬
surparenemat unisinum atq iste
subhacraciturmtate decesserit q

Expanded text:
emadmodum originarios absque terra, ita rusticos censitosemptori tradita omnis integri fundi cultura adimatur. Sed cum soliditas fundorum vel certa portio ad unumqperiores dominos et possessoparte manserunt: et emptor pretium quod dederit amissum existimet, nihilo minus venditori ad repesurpare beneficium atque iste sub hac taciturnitate decesserit, et
Abbreviated transcription (Latin):
secolocaint antercolentes tras
ptemifructium prosolodebitam do¬
minis pstiterntect᷑a proprio peccu¬
uoireseruantes ulquibzcumqropis¬
ci abipis profugi quecumq deberen¬
commiriis busmõihominibim¬
uenumtureedebitores coramptib
constiruris indexobnoriis qd debet

Expanded text:
se collocaverunt aut excolentes terras partem fructuum pro solo debitam dominis praestiterunt cetera proprio peculio reservantes, vel quibuscumq ab ipsis profugis quaecumque debentucommerciis huiusmodi hominibus inveniuntur esse debitores, coram partibus constitutis iudex ab obnoxiis quod debet
Abbreviated transcription (Latin):
perspeximus opportere  destinan. ne
Micam puolice commoditatiqͣm
fortissimis prospitiatur militib
sportuiarimñlominus exactre
m̃to censinmus moder̾adamai
uce auquid plusquamunum sol¬
idumasingue uinotentibꝰ uispor¬
scup̃ncipiorum monenda s itdup¬
licara quantitate tm̃mosportuia
accipiant.In biis⁊ emmcaĩs neci
plures qͣmduos primate squor
nominasomei acpmungestism¬

Expanded text:
prospeximus oportere destinari, ne iam tam publicae commoditati quam fortissimis prospiciatur militibus, sportularum nihilo minus exactionem merito censuimus moderandam. Et licere aliquid plus quam unum solidum a singulis vel nolentibusseu principiorum monenda sit, duplicata quantitate tantummodo sportulas accipiant: in his etenim causis nec plures quam duos primates, quorum nomina semel ac primum gestis
Abbreviated transcription (Latin):
calesionbꝰ cẽcuriales sencollato
suas exspensas sibi prebendas col¬
larorib sencurialib minime pr¬
egrauandis suscipe nõcessent.S
aũt ultiore ipre maliis loc necc̃e
sireos commorari exspensas cisi
uitioris ut demẽ tpris adquẽ pre¬
iniquo propõiro annore tp̃re cer¬
ros dememoratis miutibꝰramĩ
iudõ subumitatis tue qm ap̃exco¬
isammagistiamporientẽ potatem
macc̃atione deduxisse⁊cosdem eor¬
tp̃re addiũsa quoꝙ protrassisse iy¬
dinadinsas quoq sup hiisdem psoi¬
hiisdemq caisqnegotiis prolara
sioquerel q̃seis ĩgen contigitze¬

Expanded text:
contra curiales seu collatorsuas expensas sibi praebendas collatoribus seu curialibus minime praegravandis suscipere non cessent: sin autem ulteriore tempore in aliis locis necesse sit eos commorari, expensas eis ulterioris ut dictum est temporis, ad quae perveiniquo proposito anteriore tempore certos e memoratis militibus tam in iudicio sublimitatis tuae quam apud excelsam magisteriam per Orientem potestatem in accusationem deduxismpore ad diversa quoque protraxisse iudicia diversasque super isdem personis isdemque causis et negotiis prolatassio querellis, quas eis ingeri contingit
Abbreviated transcription (Latin):
tate tutorem dacum tacite
plancsip crrorem quasi liber
tutordatus sit.alud dicen¬
dum est. Seruus aut alienu
pure inutiliter testõ datuꝵ
tutor. S ita cum libent.uti
stamentodatus tuc tutoreĩt
cum compos mẽtis au maiõ

Expanded text:
tate tutorem datum tacite plane si per errorem quasi liber tutor datus sit, aliud dicendum est. servus autem alienus pure inutiliter datur testamento tutor: sed ita ‘ cum liber erit stamento datus tutor erit, cum compos mentis aut maior
Abbreviated transcription (Latin):
gitiudita umisquisq borum pi¬
cłosolliditatis iudeaturobstrici
manus. ad nonim atorem prius¬
qu.amutriq: qui rdmunus ad¬
ministruut sollempiter fũm
cxcussi nullaratione possunt po¬
rigi. ¶Siuosepauis portionib
admimnus nominati sunt prir̾
proportioneconuemanturqri¬

Expanded text:
ita, ut unusquisque eorum periculo soliditatis videatur obstrictus, manus ad nominatorem, priusquam utrique qui id munus administraverunt sollemniter fuerint excussi, nulla ratione possunt porrigi. Si vero separatis portionibus ad munus nominati sunt, prius pro portione conveniantur
Abbreviated transcription (Latin):
necc̃e ẽ adspectabilib p̾torib
ppli h̾fclicissime cinitatis ꝯpre¬
hensum õium nonissima subs¬
stinere supplicia sicnim peccm̃¬
anim cos fuitorum et latͦcino¬
rumomiumemendatores cle¬
ginus quo ñ multomagis ca¬
titatis funtum etlatitcinum
cos cohercere pmutimus siqs
antem paciaturmsnadomo q̃¬
dam lenonem ethppõitum op¬

Expanded text:
necesse est ab spectabilibus praetoribus necesse est ab spectabilibus praetoribus populi huius felicissimae civitatis comprehensum omnium novissima sustinere supplicia. Si enim pecuniarum eos furtorum et latrociniorum emendatores elegimus, quomodo non multo magis castitatis furtum et latrocinium eos cohercere permittimus? Si quis autem patiatur in sua domo quendam lenonem et huiusmo
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ agẽ qͥctiam soladeo cu fi¬
ducia p̾sibił ẽ homini anima
nacumarte et doloet neccitate
ciomnibphibenus modis. ⁊
nulli fiouciamee pascere mere¬
tucemaindomobre mulres
aut publice ꝓstituere aolurm̃¬
amet palio quodam negotali
pcipe u sidenssores erigẽnec.i¬
ad tale agẽ qd cogat misas ⁊ ĩ¬
uiras suam castitatem confun¬
dere n spare qui alicebit decctõ
cis uestium doatione aut orna¬
m̃torum forsan. aut alimenti
lia brenit conpetenti curadispo¬
siumuꝰ statuẽte ctia rectoi cisi
omnemq̃inconrigtrit cantio¬
lenones siquid dedemint cis ḣ
abcis anfferre sctiam ipos lero¬
nes uissimus ertra hanc fi feli¬
cissimam ciuiratemtamq̃mi
pestiferos et comunes nastato
la sitquirentes et deducentes
entescthntes educatas et ad
uniusam confusiccm. ¶Prc¬
conamusitaqr qr siquis decet¬
tero presumpẜit inuitam pucl¬
lam summere eth̃reet adñces¬
siratem nutntam et forncatõ
nis sibi defentem qͥstum huix

Expanded text:
tatem agere, quae etiam sola deo cum fiducia possibilis est hominum animas na, cum arte et dolo et necessitate ci omnibus prohibemus modis, et nulli fiduciam esse pascere meretricem et in domo habere mulieres aut publice prostituere ad luxuriam, et pro alio quodam negotineque fideiussores exigere nec aliquid tale agere, quod cogat miseras et invitas suam castitatem confundere, neque sperare quia licebit de cetero eis vestium donatione aut ornamentorum forsan aut alimenti lia breviter competenti cura disposuimus, statuentes etiam reddi eis omnem quam contigit cautiolenones, si quid dederunt eis, hoc ab eis auferre: sed etiam ipsos lenones iussimus extra hanc fieri felicissimam civitatem tamquam pestiferos et communes vastatorillasque requirentes et deducentes entes et habentes educatas ad universam confusionem. Praeconamus itaque quia, si quis de cetero praesumpserit invitam puellam sumere et habere ad necessitatem nutritam et fornnis sibi deterentem quaestum, hunc
Abbreviated transcription (Latin):
⁊cncuire puncias et loc aplima
⁊ inuenculas misandas decipere
pmittentes calciamcta et nesti¬
daic et nestemadeinceps tradere
rum accedentem ipos accipeace
lebrare consenptones quiausz
totempus qdcis placucrit obs¬
uabunit impiam etscelestam
hanc functoem implites q̃sdȧ
uocanmctiam fidenissores et¬
petc̃ ⁊ intantum ꝓcede illicitam
accoẽmut monimpenein haci
regia ciuitate⁊ intỹsm annis cui
locis et qd̃ detius c iusta sac̃tissi¬
malocauenabiles comos tales
manturitaurctiam quosdam
tos coiste ur puellas nec decimy
agentes  annum adpenclosam
deponerent coruptoem etq̃sdaz
redemisse misas et iptias co¬
pulasse castr cẽ ctiam decies mil¬
lies mos quos nullusprcualet
sermone conprehende cum go
infinitam crtdulitatem pdiic¬
tumsit tale malumitant p̾mr̃
quidem mnultimis partib cun¬
ratiscẽt. tunc antem etipa et q̃
circaca suntomnia plena talir
sint malorum. ¶Hecigiturq

Expanded text:
cuire provincias et loca plurima et iuvenculas miserandas decipere promittentes calciamenta et vestidare et vestem et deinceps tradere rum accedentem ipsos accipere et celebrare conscriptiones, quia usque ad tempus, quod eis placuerit, observabunt impiam et scelestam hanc functionem implentes; quasdam vero earum etiam fideiussores expetere. Et in tantum procedere illicitam actionem, ut omni paene in hac regia civitate et in transmarinis eius locis et quod deterius est iuxta sacratissima loca et venerabiles domos tales mantur, ita ut etiam quosdam tos existere, ut puellas nec decimum agentes annum ad periculosam deponerent corruptionem; et quosdam redemisse miseras, et nuptiis copulasse castis. Esse etiam decies milies modos, quos nullus praevaleret sermone comprehendere, cum ad infinitam crudelitatem perductum sit tale malum: ita ut primum quidem in ultimis partibus civitatis esset, nunc autem et ipsa et quae circa eam sunt omnia plena talium sint malorum. Haec igitur
Abbreviated transcription (Latin):
dicatem matris exhoc senatꝰ
consulco admitti. ¶S si exp¬
omisernt hrditatem ulmort
ul alia cã impediti fuint quoi¬
minus ⁊deant. ulreliquis qri
adiennt acescit illorum porti¬

Expanded text:
ditatem ex hoc senatus consulto admitti. Si ex pomiserint hereditatem vel morte vel alia causa impediti fuerint quominus adeant, reliquis qui adierint adcrescit illorum porti
Abbreviated transcription (Latin):
Ui contemplatoe
mitorũ de ducto
intraprouintias¬
transmarinasstre
gniratum uins subrũgaturs
hiis locumprent quipconsut¬
atus isignibz adornantur⁊¬
ciuie pͥmiordinis digni¬
tate pecculiariterad q̃mlb ꝓ
uintiam ułprouintias defen¬
dendas militic ẽdito auete nñ
iucem illustrium iurorumin
magr̃orum militum suscepert̃
uintiis xdministrauint adeq̃¬

Expanded text:
ui contemplatione meritorum, ducto intra provinciatransmarinas stregnitatum viris subiungantur, ut his locum praestent, qui proconsulatus insignibus adornanturprimi ordinis dignitate peculiariter ad quamlibet provinciam vel provincias defendendas milite credito auctoritatvicem illustrium virorum magistrorum militum susceperintvinciis administraverint, adaeq
Abbreviated transcription (Latin):
Repoitos actriby¬
nos scolarum ꝗ
inquictudinis
epuł adhibentũ
⁊ad horandi principis faculra¬
temantiquitus merucruntĩ¬
tquos commites⁊ sacristaby¬
li⁊ cura palatii numantur.Si
primiordinis commitiuam
cum prepõitura menierunt
cau adaltiora nõ puenerntd
poito sacrõ int̾eos qui comire
egiptiueiponticedioceseos fy¬
erint quorum pardignitas ẽ
briprecipimus: Inaliis qui ho¬
nore commitrie regimen suc¬
rurnacti absolutos militia m¬
tereos quiduces fuinr prouin¬
tiarum numariubenus. De¬

Expanded text:
epositos ac tribunos scholarum, qui et divinis epulis adhibentur et adorandi principis facultatem antiquitus meruerunt, inter quos comites etiam sacri stabuli et cura palatii numerantur, si primi ordinis comitivam cum praepositura meruerunt et casu ad altiora non pervenerint, deposito sacramento inter eos, qui comites Aegypti vel Ponticae dioeceseos fuerint, quorum par dignitas est, haberi praecipimus. Sin absque honore comitivae regimen fuerint nacti, absolutos militia inter eos qui duces fuerint provinciarum numerari iubemus.
Abbreviated transcription (Latin):
pubidincordimimangmenrafaci¬
nẽ imponiabordimo accepimusy
animalia erreb pͥnatisnñs alccor
te maconuentis rectorib promnt¬
animnõealicitariomis necc̃itater
patiatur insemqmiepenimamfa¬

Expanded text:
bidine ordinum augmenta facinem imponi ab ordinibus accipimus, ut animalia ex rebus privatis nostris a locorum oritas tua conventis rectoribus provinciarum non eam licitationis necessitatem patiatur infe
Abbreviated transcription (Latin):
Aclege scĩmussiq̃nadiu¬
toresuinmagnificiprote¬
deducti sum rstrictum iuris ⁊ inte¬
dinem conseruanursisie scripti
conuemiendisint. nomeius pre¬
cipientis ore designarum ẽẽ suffi¬
ciatsinaut seriptis in quenmoia
unius aduitorum aur plures fõ¬
ce  fenendisint monumrasmar
caminigcamprobationis crem¬
plis quamindecoreconsuerudĩs
io deuotissimorum libelensium.
orum autemolumtorum deduc¬
tionc pegiedegantaenim protpre
uins clarissimis proximis usmei¬
autexannonisautstipendiis qcq̃
relinquecogendis qmuisianua¬
nasralendas indultum excedar
spatium⁊ intrase festum diem cõ¬
tineat ad hoc illud obseruandum

Expanded text:
ac lege sancimus, si quando adiutores viri magnifici pro tededucti fuerint, strictum iuris et intedinem conservari, ut, si sine scriptis conveniendi sint, nomen eius praecipientis ore designatum esse sufficiat: sin autem scriptis in querimoniam unus adiutorum aut plures forte ferendi sint, monumenta quoniam probatioribus exemplis quam indecorae consuetudini io devotissimorum libellensium orum aut emolumentorum deductione peregre degant, etenim pro tempore viris clarissimis proximis et melaut ex annonis aut stipendiis quicquam relinquere cogendi, quamvis Ianuarias kalendas indultum excedat spatium et intra se festum diem contineat. Ad haec illud observandum
Abbreviated transcription (Latin):
constitutum fuãt
ut quibona fideab
co qui dominusñ
erat cum creclideit
cum dominum ẽe rememit
ulerdonatõe aliaue qualib
iusta cã acceꝑit.is camrem si
mobilis fuat. annoubiq u
no. simmobilis bienino. tm̃
tibꝰantiquiorib primis do¬
matunus sis reb defrand¬
tur. neq etoloco bñficium

Expanded text:
constitutum fuerat, ut, qui bona fide ab eo qui dominus non erat, cum crediderit eum dominum esse, rem emerit vel ex donatione aliave qua iusta causa acceperit, is eam rem, si mobilis erat, anno ubique, si immobilis, biennio tantum tibus antiquioribus domaturius suis rebus defraudentur neque certo loco beneficium
Abbreviated transcription (Latin):
nonẽ. quippe cum cares ifurti
uicium no cecident. cumutiq
hrs qui bonafide tanquam suã
alienauĩt furtum no omittit.
¶Itemsus ad quem ancille usy
fiuctus ꝑtinetpcum suum eẽ
credens uendident aut donaue¬
nt fuitum nõ committit. furtũ
cnum sinc affectu furandinõcõ¬
mittitur. aliis quoꝵ auit modi
accide̾ põt ut siquis sinc intio
furtiem alienam adaliquetrã¬
ferat.⁊ efficiat.ut aposẜore usuca¬
piatur. ¶Eo antem adcas rec
ut negligentiam diñant ppt
cessent sinc in namciscitur qui
quamius ipẽ mala fide possid
qr intelligit sc alicnum fund̾
occupasse. tñsi alii bona fide xci¬
pienti tradident potit cilonga
uuim nrui possessum accepit.
litati qui res soli possident prir

Expanded text:
ea res in furti vitium non ceciderit, cum utique heres qui bona fide tamquam suam alienaverit furtum non committit. Item si is ad quem ancillae usus fructus pertinet, partum suum esse credens, vendiderit aut donaverit, furtum non committit: furtum enim sine affectu furandi non committitur. Aliis quoque modis accidere potest ut quis sine vitio furti rem alienam ad aliquem transferat et efficiat ut a possessore usucapiatur. Quod autem ad eas res ut neglegentiam domini, aut ecesserit, sine vi nanciscatur. qui quamvis ipse mala fide possidet, quia intellegit, se alienum fundum occupasse, tamen, si alii bona fide accipienti tradiderit, poterit ei longa vum neque vi possessum accepit; eorum qui res soli possident princ
Abbreviated transcription (Latin):
cum qui afisciorem alicnam
emut ni post uenditoem qui¬
quenium pretient. posse do¬
minium reipexceptoem re¬
pellere. Constictutio autẽ di¬
ue memorie cenonisbñpõ¬
spexit. debiis qui afisco per
uendicionem aulpdoatoem
ul alium citulum aliquidx
cipiint.ut ip̃i quidem secu
nstatim fiant auictores exi

Expanded text:
um qui a fisco rem alienam emit, si post venditionem quinquennium praeterierit, posse dominum rei per exceptionem repellere. constitutio autem divae memoriae Zenonis bene prospexit his qui a fisco per venditionem vel donationem vel alium titulum aliquid accipiunt, ut ipsi quidem securi statim fiant et
Abbreviated transcription (Latin):
sessanim renm usucapioẽm
net. ut n ip̃e fur quine pin
possidet usucape possit. nam
is alia rõne usucapio nõ cõpe¬
tit quia scilz mala fidepossitt
Synccullus alius quamius
dident furtum cius cõmittit
S tñ idaliquando alit̾ se b̃t.
nam sibrs rem defunctoꝯ no

Expanded text:
sessarum rerum usucapionem net ut ne ipse fur quive per vim possidet usucapere possit: nam his alia ratione usucapio non competit, quia scilicet mala fide possident: sed ne ullus alius, quamvis didit, furtum eius committit. Sed tamen id aliquando aliter se habet. nam si heres, rem defuncto co
Abbreviated transcription (Latin):
aufem debeat. Aliqñ etiam
furtiura ulm posessa res usuca¬
pi põt.uclutisiñdomini pocã¬
tem reusa fuuĩt. tunc enmuito
rei purgato ꝓcedit eius usuca¬
pio.¶Res ficisci nñ usucapi
tiatis bona fide emptorem si¬
bi traditam rem exbusboĩs
usucape posse⁊ita diuus piꝰ
ixpserunt. ¶ louissume sciẽ¬
dum ẽ remtalem ẽe debere. uĩ
inse ño bat iitium ut abone
fidei emptore usucapipossit.
l qui ex alia iusta cã possidet
¶Erroaut fie cause  usucapi¬
onem nõpant.ucluti siquis
cumq̃ nõ ement emisse se exi¬
stimans possideat. ulcum cu
donatum non fuitquasi exdo¬
nationc possideat. Guiti

Expanded text:
auferri debeat. Aliquando etiam furtiva vel vi possessa res usucapi potest: veluti si in domini potestatem reversa fuerit; tunc enim, vitio rei purgato, procedit eius usucapio. Res fisci nostri usucapi o nondum nuntiatis, bona fide emptorem sibi traditam rem ex his bonis usucapere posse: et ita divus Pius rescripserunt. Novissime sciendum est, rem talem esse debere, ut in se non habeat vitium, ut a bona fide emptore usucapi possit vel qui ex alia iusta causa possidet. Error autem falsae causae usucapionem non parit. veluti si quis, cum non emerit, emisse se existimans possideat: vel cum ei donatum non fuerat, quasi ex donatione possideat. Diuti
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ꝓdest ꝗdnra constitutio
similit ⁊ iuusucapioniboobs¬
uan constitiit ut tp̃ra conti¬
nuentũ. ¶Intuenditorem qͥ¬
ꝙ ⁊ emptorem comungitẽ¬

Expanded text:
nostra constitutio similiter et in usucapionibus observari constituit, ut tempora continuentur. Inter venditorem quoque et emptorem coniungi tem
Abbreviated transcription (Latin):
Tantiquis legib
et dudum impacib¬
satis odibile isuz
ẽ eẽ lenonumnon
etcam intmutetiamprime cõf
talia delinqntes scriberentur ige̾
nes autem et dudumposte᷑ ꝯcos
quisicimpicagunt supplicia ar¬
xim⁊ siquid dcuctum ẽanns p̃¬

Expanded text:
antiquis legibus et dudum imperantibsatis odibile visum est esse lenonum ntantum ut etiam plurimae contra talia delinquentes scriberentur leges. Nos autem et dudum posita contra eos qui sic impie agunt supplicia auximus, et si quid relictum es
Abbreviated transcription (Latin):
inhac maxima cuutate ꝯmusis
cãm no despeximus agnonuimꝰ
licut et splidioe excais aute cry¬
delib et odiosis occasionemsib¬
met nefandorum inucire lucror

Expanded text:
in hac maxima civitate commissis causam non despeximus. Agnovimus quidem illicite, ex causis autem crudelibus et odiosis occasionem sibimet nefandorum invenire lucror
Abbreviated transcription (Latin):
pit hrditatem ⁊ hrdem. Idemẽ
ut lucrum⁊ dampnum brdita¬
rium pratapte int̾ eos comune
sit.Ergo siquidem non plus ꝙͣ
dodrantem brditatis senptus
hrs rogatus sit restituere. tunc

Expanded text:
pit hereditatem et heredem, id est ut et lucrum et damnum hereditarium pro rata parte inter eos commune sit. Ergo si quidem non plus quam dodrantem hereditatis scriptus heres rogatus sit restituere, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
aminarone ⁊ intempore medi
tiones ¶Siuocriam aliq̃m
subnuncupatoubofeceris de¬
inde aliquis adicrit adũsus
cum deduces quidemcum cu¬
stodiens darum ciubum exa.¬
minabis negocium ubonq
seruato et sictiam snia cẽcum¬

Expanded text:
aminatione et in tempore mediotiones. Si vero etiam aliquem sub nuncupato verbo feceris, deinde aliquis adierit adversus eum, deduces quidem eum, custodiens datum ei verbum, et examinabis negotium verbo ubique servato, et si etiam se
Abbreviated transcription (Latin):
tentum hus qͥ afiscodantiur.
ẜit ⁊ ñ inuenent cum custodiẽ¬
tem tibi sidem instamillum
qui dem expelles aliouõuris
confili. an olegem et iustira
cumpnns scruantem anib
talemuo prebebis temeripo
omnib publice et priuaum
ut tnbilis quidem sis delinq̃¬
tibet inde uotis crre a fiscali¬
Amansucrissimus autemet
mitis omnib placiois et de¬
nots er patnam cis criben

Expanded text:
his quae a fisco dantur. rit et non inveneris eum custodientem tibi fidem iustam, illum quidem expelles, alio vero uteris consiliario, legem et iustitiam cum puris servante manibus. Talem vero praebebis temetipsum omnibus publice et privatim, ut terribilis quidem sis delinquentibus et indevotis circa fiscalia, mansuetissimus autem et mitis omnibus placidis et devotis et paternam eis exhibens
Abbreviated transcription (Latin):
¶Oportet tegiturpure sumẽ¬
omni suffragiopre aliis omib
tiosum qddã facẽ õt subiectoᷤᷤ
negociatoc sotentum eẽ soli
uare ius⁊ festinarc primumi
quidem fiscalia tributa cxigi
iugilantermchdiminuens
circapublicam curamrequiẽ¬
rene forte fiscusinde minnat
⁊ saluare ei undiq que ꝓpria st̃.
sicur cͥtiamprinatos iniustiriã
passos  aduiuamus sicctpubli¬
cumillesum mancatũoliumꝰ.
collatoresnamqzoi alia calep̃¬
naliben conscruatifacilecri
pmptu soluant tributa et qui
infritura prinsdantes macbã
debentes adhucfiscalia hmie
ip̃i fiscalib ex soluentes libe¬
rabunt facile se atrrbutis. R
¶Deinde conueniens ẽte pr¬
urdere. ut nullipplicuutatum
alturn sedirones faciant. Set
omnem pacem ce cuutatib
dumcquitas ctiamhincnni
subiectis seruanturanz lucri
nz conpassionis alicuius ca¬
adaliqͣm partium declinctur
lites cum omnicquitate au¬
dire Etomines quidembreui¬
ores etqͥcumq maxime nili¬

Expanded text:
Oportet igitur te pure sumenomni suffragio prae aliis omnibus tiosum quoddam facere contra subiectos negotiatione, sed contentum esse solis vare ius. Et festinare primum quidem fiscalia tributa exigi vigilanter, nihil deminuens circa publicam curam requirere, ne forte fiscus inminuatur, et salvare ei undique quae propria sunt. Sicut enim privatos iniustitiam passos adiuvamus, sic et publicam illaesum manere volumus. Collatores namque omni alia calumnia liberi conservati facile et in promptu solvent tributa, et quae in furta prius dantes manebant debentes adhuc fiscalia, haec nunc ipsis fiscalibus exsolventes liberabunt facile se tributis. Caput II Deinde conveniens est te providere, ut nulli populi civitatum alterutri seditiones faciant: sed omnem pacem esse civitatibus, dum aequitas etiam hinc nostris subiectis servatur et neque lucri neque passionis alicuius causa ad aliquam partium declinatur.lites cum omni aequitate audire, et omnes quidem breviores et quaecumque maxime vili
Abbreviated transcription (Latin):
mittas priuritiis aliquibꝰn
tinocentes: s illirosolum ciꝰ
mauxilium obsemabis nti
undiq pi horumq eis ĩfe¬
nintur. innoxii urdcantur.
¶Homicidia autemetad¬
ulti.⁊ miginumq dueptoes
et inuasiones etoppreiione
ita cumnchem̃cia corngẽpu¬
miens delinqntes secunduz
nras leges. ntpaulatim sup¬
pliciim cos omnes faciat⁊

Expanded text:
mittes privilegiis aliquibus uti nocentes, sed illud solum eis in auxilium observabis, ut undique puri horum quae eis inferuntur et innoxii videantur. Homicidia autem et adulteria virginumque direptiones et invasiones et oppressiones ita cum vehementia corriges, puniens delinquentes secundum nostras leges, ut paulatim supplicium alios omnes faciat
Abbreviated transcription (Latin):
ñrespitiens cum nisi sac̃mno¬
stram p̃gmaricamondat for¬
mamphoce scriptam nnc su¬
scipiens quidem talem fõaz
ñ autem. aliquidagens erca
ante q̃m aonos nuncians se¬
cund ampceptoem nram su¬
scipias. s ctiam proubtatere¬
ccisanorum etopenim cinit¬
tarum diligentiam hebitis
pcurans excilib peccunii.
parres que ualde neccĩa sunt
operum facẽ ⁊ pontium simli
er uiarum et portuumiqbo

Expanded text:
n respicias eum nisi sacram nostram pragmaticam ostendat formam pro hoc scriptam; tunc suscipies quidem talem formam, non autem aliquid ages ex ea, antequam ad nos nuntians secundam praeceptionem nostram suscipias. Sed etiam pro ubertate necessariorum et operum civitatum diligentiam habebis, procurans ex civilibus pecuniis patres quae valde necessaria sunt operum facere et pontium similiter et viarum et portuum, in
Abbreviated transcription (Latin):
resul medias administrones ⁊¬
genint. siue int correctores sine ĩ¬
ter consulares siuc interspectabi.¬
les ordmenturnsolum codicil¬
los prare sretiam mandata dare
quib isp̾tis oiagubnare laudabi¬
lit possint ieꝙ librum mandato¬
rum conposiumus qui subt̃per

Expanded text:
res vel medias administrationes gerunt, sive inter correctores sive inter consulares sive inter spectabiles ordinentur, non solum codicillos praestare, sed etiam mandata dare, quibus inspectis omnia gubernare laudabiliter possint: ideo librum mandatorum composuimus, qui subter
Abbreviated transcription (Latin):
¶Req antem homicrdisrcc
adultis. nec uirginum raptõi¬
todies caurelam: s criaminde
extrabes et supplitium eis ĩfe¬
res. nemmtali a delinqntibu
parcere comienit. s⁊ hpacic̃tib̾
ut notalia presumptoribꝰ pa¬
tiantur. deinde templorum ⁊¬
datur alege⁊ ñent possibile n¬
trumq tuen cauterã sacrorur

Expanded text:
e autem homicidis neque adulteris neque virginum raptoritodies cautelam, sed etiam inde extrahes et supplicium eis inferes. Non enim talia delinquentibus parcere competit, sed obpatientibus, ut non talia a praesumptoribus patiantur. Deinde templorum datur a lege, et non erit possibile utrumque tueri cautela sacrorum
Abbreviated transcription (Latin):
siprins adutte. Deinde dicat
re adregiam hanc p̃sumpẜit
cumomim correctõe ansuz¬
ẽte criam hincuenientes: si¬
ue magriannone utsinc exqͥ¬
ferenti precepta sibi cuiuscũ¬
solempnit dinguntr fornaa¬
rumctaque ca et porruum ⁊¬

Expanded text:
si prius te adiit, deinde dicat re ad regiam hanc praesumpserit cum omni correctione est te etiam hinc venientes sive magistrianos sive ex quoferenti praecepta cuiuscumsollemniter diriguntur formarum et aquae ca
Abbreviated transcription (Latin):
ignorenciam quidemingñali
nre pictatis legeominadeclara¬
rasunt inombconnemens esti
administronesaccipientes caᷤ
gubnare memorantes ius uira
nem designarc qo agenitoribus

Expanded text:
ignorent. Iam quidem in generali nostrae pietatis lege omnia declarata sunt, in quibus conveniens est administrationes accipientes eas gubernare, memorantes iusiurandnem designare, quod a genitoribus
Abbreviated transcription (Latin):
nias obsemantes inppetuum ro¬
stras piuntias nrõq impeno seb¬
icctasgubnare festinent pside s
Illystus gauctoritas tua adq̃ q̃¬
storiapuinet censura cademman¬
dara⁊inlibris legum tñs criberc
etinsacrolatculo depom rcipiat
q̃tenus echisuna cum codicul
suscipiendis aoministratoresq̃

Expanded text:
antes in perpetuum, nostras provincias nostroque imperio subiectos gubernare festinent. Illustris igitur auctoritas tua, ad quem quaestoria pertinet censura, eadem mandata et in libris legum transcribere et in sacro laterculo deponi praecipiat, quatenus ex his una cum codicillis suscipiendis administrator
Abbreviated transcription (Latin):
CHbris antiqui
qui uura nomini
romanicontine¬
bant ningnoratt
tua sublimitas qntademandati
principumiegumiatores insuo

Expanded text:
bris antiquis, qui iura nominis Romani continebant, non ignorat tua sublimitas, quanta de mandatis principum legum latores in suo
Abbreviated transcription (Latin):
scudignitatis cuius piamsionac¬
sis  solariis  conditioms q̃mspre¬
am possitacquntre primipili tm̃
nuus imnplere cogatur moxcy¬
talemmiutiam qdlibomilitie di¬
gnicatisuegenus affectauĩt curi

Expanded text:
dignitatis cuiuspiam sibi iacversis solaciis condicionis quam spream possit adquirere, primipili tantum munus implere cogatur: mox cutalem militiam quodlibet militiae dignitatisve genus adfectaverint, curi
Abbreviated transcription (Latin):
gicum uitate nõpaliq̃m calump¬
niam uolumus.ueratium cim so¬
lũmõsum amatores. ¶ hoc antsci¬
ssimus ctia custodire celsitudine
⁊ nichtale ficoncede. scitoenim.
qr sidixemmus. qr tibitale aliqor
nuntiatumdeinde ñphibuisti⁊
auttu.aut successores tincinguli
pcamꝰ qsuccessores cngli fuint pa¬
rens. iutemtibi osfm. idem suosti¬
nebit dampnum Quia rem nobi
custodientem unitate ꝓhibẽte
qͥa nob aparte intdeã sunt agilaꝰ¬
tent passum ẽ.⁊ despice ꝯmissum

Expanded text:
tate, non per aliquam calumniam volumus, veracium enim solummodo sumus amatores. Haec sancimus tuam custodire celsitudinem, et nihil tale fieri concedere. Scito enim quia si didicerimus, tibi tale aliquid denuntiatum, deinde non prohibuisti, aut tu, aut successores tui quicunque poenam et qui successores cinguli fuerint, parens autem tibi officium idem sustinebit damnum, quia rem nobis custodientem unitatem et prohibentem quae aperte interdicta sunt agi latenter passum est despicere commissum
Abbreviated transcription (Latin):
achicpo ⁊ unius ali patriarche preci¬
pimus. nt excuuili⁊ersacdotaliui¬
tute hppetuc custodiat. ¶scat eĩz
nimerranum deducẽt. siautem
⁊Aliq̾s ꝯtigit tale aliquidisius ha¬
be domibrsciant nsi intratres mẽ¬

Expanded text:
universali patriarchae praecipimus, ut ex civili et sacerdotali virtute haec perpetue custodiantur. Sciant enim aerarium deducentur. Si autem et aliquos contingit tale aliquid in suis habere domibus sciant quod nisi intra tres men
Abbreviated transcription (Latin):
tio ⁊ uenditioita contrabitũ
si de precio conuenert. sicctiã
locatio:⁊ condutio. ita cõthũ
telligitur. Simerees cõsticui¬
ta sit et competit locatori qd
locaci actio.conductoriuocõ¬
ducti que supradiximus. si
alicno. abitno precium ꝓ miᷤ¬
sum fu̾it cadem ⁊ delocaticẽ et
conductõe dẽa ce intelligam
sialicno.arbitno meices ꝓini

Expanded text:
tio et venditio ita contrahitur si de pretio convenerit, sic etiam locatio et conductio ita contrahi intellegitur si merces constituta sit. et competit locatori quidem locati actio, conductori vero conducti. Et quae supra diximus, si alieno arbitrio pretium permissum fuerit, eadem et de locatione et conductione dicta esse intellegamus, si alieno
Abbreviated transcription (Latin):
autem lex abincestaco uo¬
cat adtutelam agnatos.nõ
banc ht significationem. si
omnino non fecit testamẽ¬
tum is quipotat cutoresda¬
re. S si quantumad tutela
ptinet intestatus decesẜit.
Qd tr̃quoq accide intelli¬
ligitur.cumis quidatus e
cutoruio cestatore decess¬
it. ¶Sagnationis quidẽ
iusominb modis capitis

Expanded text:
autem lex ab intestato vocat ad tutelam adgnatos, non hanc habet significationem, si omnino non fecerit testamentum is qui poterat tutores dare, sed si quantum ad tutelam pertinet, intestatus decesserit. quod tunc quoque accidere intellegitur, cum is qui datus est tutor, vivo testatore decesserit. Sed adgnationis quidem ius omnibus modis capitis
Abbreviated transcription (Latin):
qui impialem uissioncm cãs i
craminat expresenti lege ꝑmit¬
timus ptes quemiditio nor
pmanent propositis edcis uo¬
care. nccausc infinitepmancr̾
¶Siucro.ipud iudicem initium
lis nonacccpit.s tãtum conuẽ¬
cionali libello quicum qz pulsa

Expanded text:
 imperialem iussionem causas examinant, ex praesenti lege permittimus partes quae in iudicio non permanent propositis edictis vocare, ne causae infinitae permaneant. Si vero apud iudicem initium lis non accepit, sed tantum conventionali libello quicumque pulsa
Abbreviated transcription (Latin):
nalidampnabitur pena iudelicz
erhaclege competente picło n
nmagnifici protempore comiti
renim prinatarum crigenda et
nii fisciunb in ferenda omnci
autem dispendium qd pulsatu
expetitoris substantia pulsatore¬
sartictur piculo iuditis cuius. b¬

Expanded text:
nnali damnabitur, poena videlicet ex hac lege competente periculo viri magnifici pro tempore comitis rerum privatarum exigenda et nostri fisci viribus inferenda. Omne autem dispendium quod pulsatex petitoris substantia pulsato resarcietur periculo iudicis, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
tmninari. ¶omnem uero carum
fincm uolentes celeront p̾uenẽ
et illorum maligͥtacib obui. a
quitantum mo proponunt ac¬
tiones nolunt autemusq ad i
finem erercere inditium dicẽtes
extinguere festinantes iubemris
momoratelegisauxilio non cos
riti qui contraaliquem suas ꝓpo¬
suennt actiones sinc ꝑiuidicia¬
nam conuentionem sine ppces
principi oblatas et indici.insi¬
nuatas et ꝑcum. ad scientiam. xi¬
usamdeductas uł sublegittmi
iudicis ceptas examine Inuste
enimagerr recuset qui paratus
adusarium suum ad uiditiumi
uocauit cumb crcusatio pulsad
magis quam actoriconneniat
¶Quam obremsactimr actorez¬
usq ad fincm licis cexccre. ¶Suic
ro causam psequidistulennt da

Expanded text:
t III Omnium vero causarum finem volentes celeriter provenire et illorum malignitatibus obviamus, qui tantummodo proponunt actiones, nolunt autem usque ad finem exercere iudicium, dicentesextinguere festinantes iubemus memoratae legis auxilio non eos uti, qui contra aliquem suas proposuerint actiones sive per iudiciariam conventionem sive per preces principi oblatas et iudici insinuatas et per eum ad scientiam adversarii deductas, vel sub legitimo iudicis coeptas examine. Iniuste enim agere recusat, qui paratus adversarium suum ad iudicium vocavit, cum haec excusatio pulsato magis quam actori conveniat. Quamobrem sancimus actoreusque ad finem litis exercere. Si vero causam persequi distulerit, da
Abbreviated transcription (Latin):
senptas siue pmandata iudici
fucrit intimaraet ca ad usanop
cum cognitactiam siclicebit ꝓ¬
ulsato ire ad conpetentem int
sccundum legumordinem er¬
aminata finem leccictimum sõ¬
tiatur. siuero ꝓpositis edictis ꝯ¬
nocatus.ad iuditium uenuret
suas intentiones aut ꝑ se anp
legutimum sicutdcm ẽ procũ¬
ratorem proponerenoluent.
tanc aliudunius anni spatin
ci concedimus intraqd nisist¬
am intentionem fuit psecetus
damus licentiam iudiciet ab
qui sita legitimam ꝑfent sctẽ¬
tiam. Siugro intra pdc̃m anni

Expanded text:
scriptis sive per mandata iudici fuit intimata, et ea adversario per eum cognita, etiam sic licebit pulsato ire ad competentem iudisecundum legum ordinem examinata finem legitimum sortiatur. Si vero propositis edictis vocatus ad iudicium venire et suas intentiones aut per se aut per legitimum sicut dictum est procuratorem proponere noluerit, tunc aliud unius anni spatium ei concedimus, intra quod nisi suam intentionem fuerit persecutus, damus licentiam iudici et abquisita legitimam proferre sententiam. Si vero intra praedictum anni
Abbreviated transcription (Latin):
mus pulsatolicetiam uidicem¬
ucnut apudquemlis cepta est
postulandi utabcodem iuidicc¬
actor ad inditium aut ꝑse aut
plegutimum procuratoremre¬
nur moncatur⁊ si hocminime
fecent ꝓpositis tribꝰ uoceturedi¬
pconum uccibo s ctiam clictis
propositis quamcumq litiga¬
torum ꝑtemabsentem imudi

Expanded text:
mus pulsato licentiam iudicem apud quem lis coepta est postulandi, ut ab eodem actor ad iudicium aut per se aut per legitimum procuratorem venire moneatur, et si hoc minime fecerit, propositis tribus vocetur edipraeconum vocibus, sed etiam edictis propositis quamcumque litigatorum partem absentem in i
Abbreviated transcription (Latin):
inpriori ꝑte testam̃ti cauere
ne infenores tabule uiuo fili
oꝰ ad hucimpube apiantur.
Illudaut palam est.non ideo
minus ualere substitutoem
impubis filii. qd in hiisdezta¬
bulis scripta sit. quib sibi qs¬
q sibi hrdem instituiss. quan¬
ius hoc puꝑillo penculosum
sit. ¶ Ronsolumautem br̃¬
dib institutis impuberbus

Expanded text:
in priore parte testamenti cavere ne inferiores tabulae vivo filio et adhuc impubere aperiantur. illud palam est, non ideo minus valere substitutionem impuberis filii, quod in iisdem tabulis scripta sit quibus sibi quisque heredem instituisset, quamvis hoc pupillo periculosum sit. Non solum autem heredib
Abbreviated transcription (Latin):
datis. Itaq eocan siquid pui¬
pillo exhrditatibo matiusle¬
gatisuc aut donationib ꝓpir¬
sicum fucritadomne ad subs¬
titutum ꝑtincat. Quecunꝙ
diximus desubstitutoẽ im pr¬
benm liborum uł hrdum ĩsti¬
tutorum ulexbrdatorum cad
eciam depostumis intiligin¬

Expanded text:
datis. itaque eo casu si quid pupillo ex hereditatibus legatisue aut donationibus propinsitum fuerit, id omne ad substitutum pertinet. Quaecumque diximus de substitutione inpuberum liberorum uel heredum institutorum uel exheredatorum, eadem etiam de postumis intel
Abbreviated transcription (French):
dom. P actum est curatoris
rccipe minorem quancita t̾e¬
paciscentis adulcectatis su¬
fragium. ne noccat efficiat. tu¬
tespupillis et adultis debi¬
tumnonctiamremittentes¬

Expanded text:
. Pactum curatoris re minorem quantitatepaciscentis adultae aefragium, ne noceat, efficiet. Tutes pupillis et adultis debnon etiam remittente
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Accusatiomis instirr¬
teul futiut metu alienatcem
scupromissiocm fcam rescidi
postulantis improbum desi¬
cium est.

Expanded text:
e. Accusationis institutae vel futurae metu alienationem seu promissionem factam rescindi postulantis improbum desiderium est.
Abbreviated transcription (Latin):
extra p̃finitat̃ istaloca m̾candi
copiamnonnegamus nisisub
spclegatõis diitius inqualib
pronintiaresidentes ncclegati
redlitum adppriacommutan

Expanded text:
extra praefinita etiam loca mercandi copiam non negamus, nisi sub specie legationis diutius in qualibet provincia residentes nec legati reditum ad propria comiten
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Cũmancillampa¬
trem urmcicontraquemsu¬
plicatis dedissepponatis in¬
terst multuni utrumnedo¬
nandi animo deditanobu
manumittendam filiã quã
ancillamexistimabat cump¬
fecta quidcmdonatio reuo¬
cannon possitcausaucrod¬
nabus iixoricius ꝙad profi¬
ciscendum tecum huiusmo¬
dilbalitatem pronocare ꝓpo¬
sucras. nullam adlidisticon¬
dcc̃em:remanetintegradoa¬
uo cum lcuitatipsc̃amdona¬
tõem reuocarecupientium:
tre occuiratirr.
tiomi sinonimpossibilemo¬
tincat camabco quihancsu¬
scepit non impletam condi¬
tionfacerelocumuuris dic

Expanded text:
. Cum ancillam patrem vestrum ei, contra quem supplicastis, dedisse proponatis, interest multum, utrumne donandi animo dedit, an ob manumittendam filiam, quam ancillam existimabat, cum perfecta quidem donatio revocari non possit, causa vero dnabas uxori eius, quem ad proficiscendum tecum huiusmodi liberalitate provocare proposueras, nullam addidisti condicionem, remanet integra donatio, cum levitati perfectam donationem revocare cupientium iure occurratur. tioni, si non impossibilem contineat causam, ab eo qui hanc suscepit non impletam condictioni facere locum iuris dic
Abbreviated transcription (Latin):
damdicentibꝰ ius pignoris ẽ¬
ditorirenouarꝓpt̃ nerbum fu¬
turarumrerum qd ingñalibꝰ
ypothecis poisolitum est alus
penitus extinguinob̾añt ius̃
esteumquisemel consensit ali¬
enatõ yꝑothece ⁊ hoc mos uũui

Expanded text:
dam dicentibus ius pignoris creditori renovari propter verbum " futurarum rerum", quod in generalibus hypothecis poni solitum est, aliis penitus extingui. Nobis autem visum est eum, qui semel consensit alienationi hypothecae et hoc modo suu
Abbreviated transcription (Latin):
faciendo ⁊ subeius curaꝯstitua¬
tur quatenus siquidẽ resi pucit
furosus ⁊ acquis tõcm᷑ad misit
ip̃irestituatur. ¶Sinaũtinfu¬
roredies suos obient ulsunsuã
sanitatẽpuemẽs cam ixepudia¬
intsiquidem successio ẽ ad cos re¬
biiueniant adsuccõcm quimõ¬
tis tprefunosippinquiores cxi¬
stãt ciad ciubona uocabũtur siñ
inmedioerat funosus omisat

Expanded text:
faciendo: et sub eius cura constituatur, quatenus, si quidem resipuerit furiosus et adquisitionem admiserit, ipsi restituatur. Sin autem in furore diem suum obierit vel in suam sanitatem perveniens eam repudiaverit, si quidem successio est, ad eos rehi veniant ad successionem, qui mortis tempore furiosi propinquiores existant ei ad cuius bona vocabantur, si non in medio erat furiosus, omni
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃cm constitutus officium
mundaciegressus ẽro qd̾ gͥes¬
sit nullũ dommo piuditui
facere potuit qd sipsenam po¬
testatom agendihabuit rer
iudicatam rescindi nonopõ¬
tet cum siquid infrandem uł
doloegitconucnire cum mo¬
re inditiorum non ꝓbiberis

Expanded text:
speciem constitutus officium mandati egressus est, id quod gessit nullum domino praeiudicium facere potuit. Quod si plenam potestatem agendi habuit, rem iudicatam rescindi non oportet, cum, si quid fraude vel dolo egit, convenire eum more iudiciorum non
Abbreviated transcription (Latin):
dem. ¶ ilitem nec propat̾
ul matre uluxore nec exsacro
rescrip̾to pcuratorio nomine
cepenno portet cumn defen¬
sionemalicnam suscipere ucl
redimere negocia ułquasi suf¬
fragatorem accedore obutilit¬
tem publicam pmutatur.

Expanded text:
Militem nec pro patre vel matre vel uxore nec ex sacro rescripto procuratorio nomine experiri oportet, cum neque defensionem alienam suscipere vel redimere negotia vel quasi suffragatorem accedere utilitate publica permittatur.
Abbreviated transcription (Latin):
sius negocus supesse moffen¬
sa disciplina possuntne pot
dicicum ꝗin bocsta et uerecũ¬
da precedente causamandata
sibiactiones exercuerit aliero
negocio fungicum licetcontẽ¬
tio expõa alterius boa fidesuã¬
tur hunctamen rem suamge¬
rerenon ambigiti quodmi¬
litibꝰ meis incurdicinon mõ
absurdum u̾m ⁊̃ iniquum c̃¬

Expanded text:
suis negotiis superesse inoffensa disciplina possunt: nec potest dici eum, qui honesta et verecunda praecedente causa mandatas sibi actiones exercuerit, alieno negotio fungi, cum, licet intentio ex persona alterius bona fide sumatur, hunc tamen rem suam gerere non ambigitur. Quod militibus meis interdici non modo absurdum, verum etiam iniquum
Abbreviated transcription (Latin):
cautoem uiniorem accẽperit us
aliquid fecit exquonctis uiris
cõditores introducebat nonati¬
oẽs nch penitus prioricantele
innouar sz antiorastare ⁊ postĩ¬
oraicrenitum illis accedereñ
ip̃i spaliter remiserint quidem
prioremobligatoem et hoc exp¬
serintet secundam mag proar¬
tioribelegennt ⁊ gnauter desi¬
nimus uoluntate soluncẽn
lege nouandum et sinou̾bis ex¬
primaturut sine nouatceqd̃so¬
lito uocabuloanonatentos dic̃t
cãpcedat. hicenimnaturalib
nicẽrebouolumus et no u̾bis
extrinsecus supuenire:. D solo¬

Expanded text:
utionem iuniorem acceperit vel aliquid fecerit, ex quo veteris iuris conditores introducebant novationes, nihil penitus priori cautelae innovari, sed anteriora stare et posteriora incrementum illis accedere, nisi ipsi specialiter remiserint quidem priorem obligationem et hoc expresserint, quod secundam magis pro anterioribus elegerint. Et generaliter definimus voluntate solum esse, non lege novandum, etsi non verbis exprimatur, ut sine novatione, quod solito vocabulo anobateutws dicunt, causa procedat: hoc enim naturalibus inesse rebus volumus et non verbis extrinsecus supervenire. IUS
Abbreviated transcription (Latin):
numcẽ apparint agitabatur ciz
siquis agrumcornclanum uł
forte aluim ulquandam remcir¬
dam legancritet poste aiterumł
sepius eicandemremplegatuz
uel fidci commissum dederit pt
alia aut uerba testamentisemp¬
remlegauent utscpius quidẽ
titu fuĩsset mentio somelantez
sempronuquid statuendum
est etquiduirsit.siconictiz
an separatim cis relinquatur
sincin legato hocconsistat sin

Expanded text:
num esse apparuit. agitabatur enim, si quis agrum Cornelianum vel forte alium vel quandam rem cuidam legaverit et postea iterum vel saepius ei eandem rem per legatum vel fideicommissum dederit, post talia autem verba testamenti Semprem legaverit, ut saepius quidem Titii fuisset mentio, semel autem Sempronii, quid statuendum est, et quid iuris sit, si coniunctim an separatim eis relinquatur, sive in legato hoc consistat si
Abbreviated transcription (Latin):
arscpłe. Bonorum quidẽ
possocm pupillinoĩcagnos¬
cere turorem potusse ap̾te de¬
claturip̃e aũt puipillus bono
netutoris auc̃tehoc postulati
scicns hoc opetes index dedit bo¬

Expanded text:
CC. Bonorum quidem possessionem pupilli nomine agnoscere tutorem potuisse aperte declaratur. Ipse autem pupillus bonorne tutoris auctoritate hoc postulanti sciens hoc competens iudex dedit bo
Abbreviated transcription (Latin):
anabintostato ⁊ erquocapi¬
tepossosit delatanctibits a¬
gnoscende bonorum possoĩc
prefmnitum cedat supstitiosã
geris sollicitudincm.

Expanded text:
an ab intestato, et ex quo capite possessio sit delata, ne tibi tempus agnoscendae bonorum possessionis praefinitum cedat, superstitiosam geris sollicitudinem.