comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
les colunt et qor noeliter sepienus sed quiti nconn¬
co perlapidis duriticem signi ficatu mestcor at
telligins & percoernir sensibilitacem sgni fic¬
tumese cor intelligons Q coda utem sturib¬
reest incdr nestonem medietoris sperat tanc
quiore tedõ noserum munus accipitur qetido
inboac altooro pestro lumilitas idese super domimcr
incarnedionis fidem posueri qirco liq reclennine¬
fesud sssogus moseros domini catincrnatons f

Expanded text:
les volunt, ut carnaliter sapiamus, sed quia in comples volunt, ut carnaliter sapiamus, sed quia in compit, idcirco per lapidis duritiam significatum est cor non intelligens, et per carnalem sensibilitatem significatum est cor intelligensre, est incarnationem Mediatoris sperare. Tunc quippe a Deo nostrum munus accipitur, quando in hoc altari nostra humilitas, id est, super Dominicae incarnationis fidem posuerit, quidquid bene operapimus, si actus nostros Dominic
Abbreviated transcription (Latin):
rem preximitui in quo praecepto dempna tombitione
facculi & refrenat concupiscentiamrenum i peqor
horum primum proib& subreptionem secundar
errorem tertium inter fecit sđi amorem quertum
mpietatem quintu mollid& fornitatonem ser
enidelitatem septimum repa citatem octa imu
rinit falsitatem nonum adulterii cogiatia ne
decimum mundi cuditatem & notondum qui
sicut decomplogis percutiuntor aegyptii siedece
prnecentis conseribuntur tabulȩ q ibusregant ir¬
scrip pa estlex nisiutproror duo testo mnentto sgi¬
de Oculceions prexins in quibursilction
do & prephetao hae cenimin singulis tabuli ep¬
cate sunt in una en imtrie praecepte edipertinen
semstatem inaliquero septem pertinentie adprexim
lopisenim insensibilitatem domonns ranide qu
coruminentis stoliditatem dequt propbeta dicit a¬
unde & epostolus nonintabulis lapidais sedinto bibi
cordis ternalibus enequeeni mhoctabi ste ret¬

Expanded text:
rem proximi tui. In quo praecepto damnat ambitionem rem proximi tui. In quo praecepto damnat ambitionem saeculi, et refrenat concupiscentiam rerum. Itaque horum primum prohibet subreptionem, secundum errorem, tertium interficit saeculi amorem, quartum impietatem, quintum allidit fornicationem, sextum crudelitatem, septimum rapacitatem, octavum perimit falsitatem, nonum adulterii cogitationem, decimum mundi cupiditatem. Et notandum quia sicut decem plagis percutiuntur Aegyptii, sic decem praeceptis conscribuntur tabulae, qscripta est lex, nisi aut propter duo testamenta signid prophetae . Haec enim in singulis tabulis explicata sunt. In una enim tria praecepta ad Dei pertinentia charitatem, in alia vero septem pertinentia ad proximlapides enim insensibilitatem demonstravit, per duritiam eorum mentis stoliditatem. De qua propheta dicit: AUnde et Apostolus: Non in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis carnalibus . Neque enim hoc tabulae carna
Abbreviated transcription (Latin):
ab corumdilectione sumite xordium: indelioemende¬
nisiquia uet pnedictum est insertin erio num eoqui per¬
uin & eddi lectionem proximi primum et inaberir
bula uemideo dunetobulae legis ditao sunt iubec
ergo in loc practepto filis honorere peresites n eabe
contu melio sos illi s extitere setdof ficiopietatis debiem
reuerentioms prestorecimqui pa cerubrus honortem
deferre nouit quibusporib̃e peterie qui ius sonet
uintum non mnoechoberisi dest ne quis quem praet̃
matuimani foedere adins feminis misceatur adex¬
plendem libidinem nem s eoi a tor adultonũi fact
quipraetersum ad alteromaccedit extiminon
quidet & enimnon solum opereperpernim
uel nuduti quimoripos sit nisi indimenenm cibue
perrigendo subueniat &x idem bomicide tenebitur
ulterina e cogitationis nem aliudest facorcosigu
pdscedũo praecepta sunt non ioechasenipennan conce¬
pisces reerem pnoximiui Decimun non cuncupis cs

Expanded text:
ab eorum dilectione sumit exordium. Inde hoc mandaab eorum dilectione sumit exordium. Inde hoc mandanisi quia, ut dictum est, in septenario numero, qui pertinet ad dilectionem proximi, primum est in altera tabula. Nam ideo duae tabulae legis datae sunt. Jubetur ergo in hoc praecepto filiis honorare parentes, neque contumeliosos illis existere, sed officio pietatis debitam reverentiam praestare. Nam qui parentibus honorem deferre non novit, quibus parcere potest qui suos odit? Quintum: « Non moechaberis, » id est, ne quisquam praeter matrimonii foedera aliis feminis misceatur, ad implendam libidinem. Nam specialiter adulterium facit, qui, praeter suam, ad alteram accedit. Sextum: « Non occides. » Non enim solum opere perpetrans et nudum, qui mori possit nisi indumentum cibumque porrigendo subveniat, et idem homicida tenebitur. adulterinae cogitationis. Nam aliud est facere tale Ideo duo praecepta sunt, Non moechaberis. Non concupisces uxorem proximi tui. Decimum: Non concupisces
Abbreviated transcription (Latin):
os fornicatimnem tuomnonee fundrsgattos fietos d
prasceptum ad filumpertine dumdicit nonads¬
ines nomendñ ditui inuonum idest nocostiaces
creaturom essesiliumdi qm̃omnis creaturt uani¬
tuti s ub eta ost sed credes eum ȩ qul em esre pateri
dim̃de deo uerbumepuddm̃ perquemomnie fao¬
& septimumdiem sc̃i fico uitds̃ in alii senim diebus
opeurinonest nominate scificationisi in sabbato
ubidicitur requi euit ds̃ promndeigitur hoc mande
enstdũ idĩtui non facie som neopus: insex diebusoperest
miliom annorum operatio contin&ur in septi moue¬
ronequies beatuillius regnitempus oetendtur quo qd
connaliter iuda ei cole brantes peccant & hoc non nos
animameo quo modoergo scĩfica taerunt sabsatul
que eodiuitdẽ illu dergos albatum e sc̃isicatum
mnttitur ideoq q uicquid agimus si propter sucturisedi
mendatorum od dilectionem pertinens prerumi a
inerpit abhonore perentum quod tameni nordi ne

Expanded text:
os fornicationem tuam non effundas. Secundum os fornicationem tuam non effundas. Secundum praeceptum ad filium pertinet dum dicit: Non assumes nomen Dei tui in vanum. Id est, ne aestimes creaturam esse Filium ubjecta est; sed credas eum aequalem esse Patri, Deum deorum, verbum apud Deum, per quem omnia facet septimum diem sanctificavit Deus. In aliis enim diebus operum non est nominata sanctificatio, nisi in Sabbato, ubi dicitur: Requievit Deus. 5. Proinde igitur hoc mandatest Domini Dei tui, non facies omne opus. » In sex dierum opere, sex millium annorum operatio continetur. In septimo vero requies beati illius regni tempus ostenditur, quod carnaliter Judaei celebrantes peccant. Et ut hoc non nos adanima mea. » Quomodo ergo sanctificata erunt sabbata illa quae odivit Deus? Illud ergo sabbatum sanctificatum promittitur. Ideoque quidquid agimus, si propter futuri saeculi mandatorum ad dilectionem pertinens proximi, et incipit ab honore parentum, quod tamen in ordine
Abbreviated transcription (Latin):
super postolos & quicumeis erant in eeneũ uignti¬
mos saias aetads numero consttatis  diuis sl¬
guisꝰ cnedentiumtotus euengelie prriedi exdig
mundus inplecus est diciturillic scriptalee digi¬
bus qtmque & conitruis demor predicationis
intelligitor lnlem padibus dontes miraculorau
in sonitom bucina efortis preedicatio seorũ quae
praeceptis & signis in tonuerunt inen pretatur
infideliu moculos persumumerteoris obicora tqđ
uero uidesur incaligine hoc significat qrnd es cende
tertenospiunt coligine moltioe eumdes cenden¬
tem idest in humilitate noscentem nonagnouequt
ali sinaligine uisus logem dedit quiuerito tẽsuas
ladi non secuturis in sidelibus ques percaliginem dixitut
a cegnitionis suoe eandem que in decemiuerot
Dpraerterta qo sunt distributa utiopertineeiauddi¬
Pximumie deca logi mandatum ad dm̃ paerempert¬
ne dum dicitdñs dr̃tiuus dẽ unus est uaqueut baec
endiei sunum dm̃ pat rem colas & inmultos sictos de¬

Expanded text:
super apostolos, et qui cum eis erant. In centesimo vigesimo Mosaicae aetatis numero constitutis et divisis linguis credentium, totus Evangelica praedicatione mundus impletus est. Dicitur illic scripta lex digiibus namque et tonitruis, clamor praedicationum intelligitur, in lampadibus claritas miraculorum, in sonitu buccinae fortis praedicatio sanctorum; qpraeceptis et signis intonuerunt. Interpretatur infidelium oculos per fumum erroris obscurat. Quod vero videtur in caligine, hoc significat quia impiis qui terrena sapiunt, caligine malitiae eum descendentem, id est, in humilitate nascentem, non agnoverunt: aliis in caligine visus legem dedit, quia veritatem suae legis non secuturis infidelibus quasi per caliginem dixit: Uet cognitionis suae, eamdemque in decem verba praecepta ita sunt distributa, ut tria pertineant ad diPrimum decalogi mandatum ad Deum Patrem pertinet dum dicit: Dominus Deus tuus, Deus unus est. Utique haec audiens, unum Deum patrem colas, et in multos fictos de
Abbreviated transcription (Latin):
naman & uenitadheliseum. Audiuit populus gentium ꝓ¬
phetiam & uenita d xp̃m. Namanueniens ad xp̃m ab¬
infelices iuda ei in passionem dñiclamauerunt sanguis
eius supernos & superfilios nostros. tuncenim peccat
lepra perfundi meruerunt quando contracaelesti
modico oresacri lego clamauerunt tollo tolle cruci¬
fige cum. Ergo eo tempore in illis remansit lapra
quod ad nostransiit gratia denique uideamus quiddixe

Expanded text:
am, et venit ad Elisaeum: audivit populus Gentium pam, et venit ad Elisaeum: audivit populus Gentium prophetiam, et venit ad Christum. Naaman veniens ad Elisainfelices Judaei in passione Domini clamaverunt: Sanguis ejus super nos et super filios nostros . Tunc enim peccati leprmedicum ore sacrilego clamaverunt: Tolle, tolle: crucifige eum. Ergo eo tempore in illis remansit lepra, quo ad nos transiit gratia. Denique sic e
Abbreviated transcription (Latin):
populum figurasse sicutenim laeri ideo seruiebat
bea tobeliseo ut pecuniam possit ad quirere ita & iudas¬
O propterea adhoserat dño saluatori ut fraudem faceret¬
& terrenas diuitias congregaret. Denique sic deeo ine¬
uangelio scriptumest Quia furerat & loculos babebat¬
& ea quaemittebantur portabat nam zieti quigratiã
magistri potuerat promereri sicut& dñs suus consecutus
fuerat beati helie cupiditate uictus meruit in ae ternũ
crudeli lepra perfundi iudas uero postamorem pecuniae
& a postolatus gratiam perdidit & laqueo ui tam feniuit
hac sic intelligimus omnes auaros & cupidos intus i nanimã
peccati lepraperfussosesse Namanuero princeps militiae
quileprosuserat. et suggerente ancilla aobeatum helis eũ
sanandum aduenit populum gentilium figurauit. puel¬
la quaeca priua ducta fuerat deuidaea & suggesserat
dominȩ suae Quod & adbeatuni heliseum suus dñs perge¬
rot sanitatem accipere prophetiae imaginem gessit¬
quia licet tempore illo in sola uidea gratia prophetiae

Expanded text:
ur figurasse. Sicut enim Giezi ideo serviebat beato Elisaeo, ut pecuniam posset acquirere; ita et Judas propterea adhaeserat Domino Salvatori, ut fraudem faceret, et terrenas divitias congregaret. Denique sic de illo in Evangelio scriptum est: Quia fur erat, et loculos habebat, et ea quae mittebantur, portabat . Nam Giezi, qui gratiam magistri potuerat promereri, sicut et dominus suus consecutus fuerat beati Eliae, cupiditate victus, meruit in aeternum crudeli lepra perfundi. Judas vero pro amore pecuniae et apostolatus gratiam perdidit, et laqueo vitam finivit. Ac sic intelligimus omnes avaros et cupidos, intus in anima peccati lepra esse perfusos. 2. Naaman puellaeosus erat, et suggerente ancilla ad beatum Elisaeum sanandus advenit, populum Gentium figuravit. Puella illa quae captiva ducta fuerat de Judaea, et suggesserat dominae suae, quod si ad beatum Elisaeum suus dominus pergeret, sanitatem reciperequia licet tempore illo in sola Judaea gratia prophetiae
Abbreviated transcription (Latin):
quando is mahel quid pumtenuit iudeorumꝰ seo quis
aliuo circumcisio signifieat nin re nouatam naturã
perbaptismum postspoltationemueteris hominis a
ate perts abbatum resurrexit eꝰ guoduero non solam
filios sede& seruos uernaculos & eintictor ureumeidi
rlos cipit adeoinesgratiam necdlemorumnos etnene
tsatur : i biparentum mutantur & norinoe a tenuio
resomnent nouitaton Namabr̃abi quod antea uora¬
batur interpractatur pater excelsus abrabampa
multargente fidei. ousuesigia sequetionur⁊ uuo
matems quid sit quod ditumert mastulus quinoncreũ¬
pariui liincir cumcs dumipra pactum di iuritur nomn
pecit s ed quicum circum cidere necloxerunt nisut
significaret Quod paruuli non secundum opus rod
secundum originem in primo homine pactumdi
originaliter peccatores quomnis regeneratio
lber& per hibit animaeiur depopuloruo quia pactumdi
ritum fecit Quam doina dimorigmalit̃ & lamiprepecca ut

Expanded text:
quando Ismael, qui typum tenuit Judaeorum. Sed quid quando Ismael, qui typum tenuit Judaeorum. Sed quid aliud circper baptismum post spoliationem veteris hominis? et ta, hoc est post sabbatum, resurrexit? Quod vero non solum filios, sed et servos, et vernaculos, et emptitios, circumcidi praecepit, ad omnes gratiam redemptionis pertinere testatur. Parentum mutantur nomina, ut omnia resonent novitatem. Nam Abram, quod antea vocabatur, interpretatur pater excelsus. Abraham amultae gentes fidei ejus vestigia sequerentur. 5. Illud autem quid sit, quod dictum est: Masculus qui non circumereat anima parvuli incircumcisi, dum ipsa pactum Dei irritum non fecit, sed qui eum circumcidere neglexerunt? nisi ut significaret quod parvuli non secundum opus, sed secundum originem in primo homine pactum Deoriginaliter peccator . Quem nisi regeneratio liberet, peribit anima ejus de populo suo, quia pactum Dei irritum fecit, quando in Adam originaliter etiam ipse peccavit
Abbreviated transcription (Latin):
populo israh&l quier at in egypto seruiturus apertissine
prophecatumest nom quod subegiptis qua drigentis an¬
nis seruierint sud quoniam istenumerus in eandem ao¬
flictionem complecus est qui computatur ab illo tempo¬
peregrinationem futuram ne comimis coretur semer
uerbis :÷ circumeꝗdetur ex uobi som nenta sculinum in fans
octo dierum crcumadetur inuobistamuerna culus
qua memticius circumcidetur masculus autem cu¬
ius praeputicaro circumcra non fuerit: delebitur
animculla depopuloruo quia pactum meum in ritum
fecit sed & ft̃ai non appellabitur saras sed sarra &
dabo tibi exeasilium & benedi camillum & oritinnacti¬
ones & regesgentium exeoeruntꝰ huciamdedarapir
promisio deuocationegentium ihs inis sac filium pro¬
& sterilimatre & quia hoc nompergenerationem
estis mahel sedpergenerationem futurumera
ad eoibidem impera taest circum cinio quando de
sarra promittitur filius intypo ecdesiane

Expanded text:
populo Israel, qui erat in Aegypto serviturus, apertissime populo Israel, qui erat in Aegypto serviturus, apertissime prophetatum est. 11. Non quod sub Aegyptiis quadringentis annis servierunt, sed quoniam iste numerus in eadem afflictione completus est, qui computatur ab illo tempoperegrinationeverbis: Circumcidetur ex vobis omne masculinum. Infans octo dierum circumcidetur in vobis, tam vernaculus quam emptitius circumcidetur. Masculus autem cujus praeputii caro circumcisa non fuerit, delebitur anima illa de populo suo, quia pactum meum irritum fecit. 2. Sed et Sarai non vocabitur Sarai, sed Sara, et dabo tibi ex ea filium, et benedicam illum, et erit in nationes, et reges gentium ex eo erunt. Hic jam declaratur promissio de vocatione gentium in Isaac filio proet sterili matre, et quia hoc non per generationem, qui est Ismael, sed per regenerationem futurum erat a Deo, ibidem imperata est circumcisio, quando de Sara promittitur filius in typo Ecclesiae, non
Abbreviated transcription (Latin):
tramen auis est. habens simplicitatem & in nocen¬
tiam uolucres autem destendentes suꝑ cadauera
quaediuisaerant i p̃t in mundisignificantur pastum
quendam sium decarnalium diunone ou aerentes euod
berandos Quo dautem circa solis occarum pauori mut
inabraham &c orrormagnus ae tenebronus signfie
cirdahuiis s aeculi f nemmagnam perturba tionen ab
anticristo scis futuram dequa dñs ineuua neeliodientt
e ritenimtune tribula tiomagna qualis non sent abinitios
quo duero adiungitur cumoccubuisset solfactaert ca ligo
tebid sere i appar dit libanus f&mans & lampasignis
transiens intermediailla quaediuisa erant: significat
ponpinens sacculi futurum die miudicu quando perignem
segregabuntur scõrumpopuli & imquorumꝰ quoduero
dictumest adabraham sdendoscies qui a peregrinum
erit sementuum interra non propria & in seruitutõ
redigent eos & ad eligenteor qua dricent s annis hocde

Expanded text:
tamen avis est habens simplicitatem et innocentamen avis est habens simplicitatem et innocentiam. Volucres autem descendentes supra corpora quae divisa erant, spiritus immundi significantur, pastum quemdam suum de carnalium divisione quaerentes. Quod berandos; quod autem circa solis occasum pavor irruit in Abram, et horror magnus et tenebrosus significat circa hujus saeculi finem magnam perturbationem ab Antichristo in sanctis futuram, de qua Dominus dicitErit enim tunc tribulatio magna, qualis non fuit ab initio, etc. . Quod vero adjungitur, cum occubuisset sol, facta est caligo tenebrosa, et apparuit clibanus fumans, et lampas ignis transiens inter media illa, quae divisa erant, significat post finem saeculi futurum diem judicii, quo per ignem segregabuntur sanctorum populi et iniquorum. Quod vero dictum est ad Abraham: Sciendo scies quia peregrinum erit semen tuum in terra non propria, et in servitutem redigent, et affligent eos quadringentis annis, hoc de
Abbreviated transcription (Latin):
possita subiugo legis perca pram: eadem plebs pecca¬
trix futura perariecem eadem plebs etiam regratu¬
ra quae animalia ideotrina dicuntur quia perar¬
ticula temporum abadamusque ad noe & in de
usque ad abraham & in deusque ad dauid. tamquam
tertiam aetatem gerens ille populus adoleuit ꝑtur¬
torem & columbam spiritales in eopopulo figuratisun
indiuidui filu promissionis & heredes regnifuturi quo¬
rum a &as tempor alis ideotac&ur quia a &ina medi¬
tantes trans gressisunt temporalia desideria
Sed quidest quod animalta illa triadiuiduntur aduer¬
sus se inuicem partibus constitutis nisi quodcarirales
& in populou& eri & nuncinter se diuiduntur : porro
auer id circonondiuiduntur quia spiritales indiuisisunT
scisma non cogitant nec seducuntur ab her&icis sed pax
ost semper imipas siuea curuus sere moueant ut turtur
siue intelllas conuersentur sicut columba utraque

Expanded text:
posita sub jugo legis; per capram, eadem plebs peccaposita sub jugo legis; per capram, eadem plebs peccatrix futura. Per arietem, eadem plebs bene etiam regnatura. Animalia vero ideo tria dicuntur, quia per articulos temporum ab Adam usque Noe, et inde usque ad Abram, et inde usque ad David, tanquam tertiam aetatem gerens ille populus adolevit. Per turturem et columbam, spirituales populi figurati sunt, individui filii promissionis, et haeredes regni futuri: quorum aetas temporis ideo tacetur, quia aeterna meditantes, transgressi sunt desideria temporalia. Sed quid est, quod animalia illa tria dividuntur, adversus se invicem partibus constitutis, nisi quod carnales et in populo veteri, et nunc inter se dividuntur? Porro aves idcirco non dividuntur, quia spirituales individui sunt: schisma non cogitant, nec seducuntur ab haereticis; sed pax est semper in ipsis, sive a turbis moveant sese, ut turtur, sive inter illas conversentur sicut columba, utraque
Abbreviated transcription (Latin):
orums edsterelis & infecunda sicuta rena manebit
posthaec cumre promittert ei dr̃ quodess& & posse¬
sore promissiones futurus signum p&it ꝑ quodag¬
noscer& non quasi dubitans anfier& sed quomodo
futurumess& ex qui rens cuidñs in hanc similitudmẽ
proposuit sume in quidmihi uaccam triennam &
ca pramtrimnam & an& emannorumtriun turturẽ
et columbam tollems igitur abraham uniuersahaec diui¬
site apermedium &utras que partes contrase altrinse¬
cus posuit aues autem non diuisit descenderuntque
uolucres superca dauera: & abigebateas abraham
& horrormagnus & tenebrosus inuasiteumꝰ appa¬
ruitque libanus fumans & ignistransiens interme¬
dia illa quȩ diuesserant dictum que ei cognoscendo scies
quiaper egrinu merit sementuum interra non
sua & seruiet & adfligetur & acetera statutus est
itaque modus promissi seminis abrahae & ista est
figura periuuen camenim significata est plebs

Expanded text:
orum, sed sterilis et infecunda sicut arena maris. orum, sed sterilis et infecunda sicut arena maris. Post haec cum promitteret ei Dominus quod esset possessor repromissionis futurus, signum petit, per quod agnosceret, non quasi dubitans an fieret, sed quomodo futurum esset exquirens. Cui Dominus hanc similitudinem proposuit. Sume, inquit, mihi vaccam triennem, et capram trimam, et arietem annorum trium, turturem quoque et columbam. Tollens igitur Abram universa haec divisit ea per medium, et utrasque partes contra se altrinsecus posuit, aves autem non divisit. Descenderuntque volucres super cadavera, et abigebat eas Abram tenebrosus irruit super eum; apparuitque clibanus fumans et lampas ignis transiens inter media illa quae divisa erant, dictumque est ei: Cognoscendo scias quia peregrinum erit semen tuum in terra non sua, et serviet et affligetur, etc. Statutus est itaque modus promissi seminis Abrahae, et ista est figura. Per juvencam enim significata est plebs
Abbreviated transcription (Latin):
secundum legis mandatum chabantiuere ut maioribus &
eminentioribus suis nomen autem ipsum molchis edech :¬
rex pacis uel rexiustitiae interp̃tatur quod benere fertꝰ
abimpiis idem quo que unus sacerdos & rex quia dredemp¬
tionem omnium hostiam dõ patri seipsumobtulit &duerusrex
in p̃sentis aeculo populum suumregit & in futurumiudicabit
post hancuictoriam factum ẽ uerbum cdnĩ adabraham in
ui su dume& de posteritate sollicitus & sibiuider& non
tener& statimfitei duplex figura promisi semimeius
idest insimilitudinem arenemaris uel in mulaitudinẽ
stellarum caeli fut ura eiciens ergo habraam d̃forisõs¬
tendit illistellas caeli dicens sic faciam sementuum id est
xpĩanam gentem cuiustupater infide subsistis sic faci¬
amresurrectionis lumine corruscare deinde demons¬
trauitilli arenam maris & dexit sicerit in multitudine
sementuum hocest erre quidem copiosagens iudae¬

Expanded text:
secundum legis mandatum dabant, vere ut majoribus et secundum legis mandatum dabant, vere ut majoribus et eminentioribus suis. Nomen autem ipsum Melchisedech rex pacis, vel rex justitiae interpretatur, quod bene referturab impiis. Idem quoque sacerdos et rex, quia ad redemptionem omnium hostiam Deo patri semetipsum obtulit, et verus rex in praesenti saeculo populum suum regit, et in futuro juPost hanc victoriam factum est verbum Domini ad Abraham in visu, dum de posteritate sollicitus esset, et sibi ei ad justitiam. Duplex figura promissi seminis ejus, id est, in similitudinem arenae maris, vel in similitudinem stellarum coeli. Educens ergo Deus Abram foras, ostendit illi stellas coeli dicens: Sic faciam semen tuum, id est, Christianam gentem, cujus tu pater in fide subsistis, sic faciam resurrectionis lumine coruscare. Deinde demonstravit illi arenam maris, et dixit: Sic erit in multitudine semen tuum, hoc est, erit quidem copiosa gens Judae
Abbreviated transcription (Latin):
in sacrificium dõ humnc melchis edech apostolus paulus sine
patre & sineinatre commemorans figuraliter refert
ahxpm̃ ipsees tenimsolus de patre sine matre genitus
ꝑdiuinitatem ipsed ema tresinepatre ꝑhumanitatem ip
sequoque sacerdor a &ernur atquemdicitur tues sacer¬
dos ina &ernum secundum ordinem melchis edech: ut que
propter mysterium sacramenti: quochx pĩanis caelebrare
prae cipit ut non se condumaron peco dumuictimas sed ob¬
lationem panis & uini id est corporis & sanguinis eiussa¬
cramentum in sacrificiu mofferamus quoduero pa
quoduero pa¬
trȩarcham agnus decimas omnis substantiae suae mel
chisedech sacerdotipostbene dictione in dedit sciens spiri¬
taliter meliursacerdotium futurum inpopulo gentium
quam leuiticũ quo dinisrahel deipsoerat nasciturum
unde & sacerdotes ex semine habrae nati fratres quos
bene dicebant idest populum istahel quibus illidecimas

Expanded text:
in sacrificium Deo. Hunc Melchisedech apostolus Paulus sine in sacrificium Deo. Hunc Melchisedech apostolus Paulus sine patre et sine matre commemorans, figuraliter refert ad Christum . Ipse est enim solus de patre sine matre genitus per divinitatem, ipse de matre sine patre per humanitatem. 5. Ipse quoque sacerdos aeternus, ad quem dicitur: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Utique propter mysterium sacramenti, quod Christianis celebrare praecepit, ut non secundum Aaron pecudum victimas, sed oblationem panis et vini, id est, corporis et sanguinis ejus sacramentum, in sacrificium offeramus. 6. Quod vero patriarcha magnus decimas omnis substantchisedec sacerdoti post benedictionem dedit, sciens spiritualiter melius sacerdotium futurum in populo gentium, quam Leviticum, quod in Israel de ipso erat nasciturum, dicitur? Unde et sacerdotes ex semine Abrahae nati fratres suos benedicebant, id est populum Israel: quibus illi decimas
Abbreviated transcription (Latin):
mansit autem habrabam interrachanan habitauit que iux¬
ta quercum mambre Deinde a quinqueregibus qui
sodomis inruerant captum lothliberat habens secumin proe
brahedo ꝥiegibus indicabat quosillo fidei pater mysterio
superauit nisi quod fides nrã sicon firmata sit in spũ principa¬
deexteriore homine trium phabit quoduero ille non
multitudine nec uirtute legio sed tantum trecentis & xuiini
comitantibus aduersarias principes debellauit : Iamtumc in
sa cramento crucis cuius figura ꝑtau litteram gregam numero
trecento rum &x primitur imaginabatur quod nor xp̃ĩ passio
liberar& adominatu u. carnalium sensuum quinor antea
uariis uitis captiuantes ex supera uerunt euertenti
igitur ha bra amace de ostium: hoc currit eimox melchi¬
sed echrexsalem sacerdos dĩ inenarrabili parenti progeni¬
tus benedixitque habra ham offerens panem & uinum

Expanded text:
mansit autem Abraham in terra Chanaan, habitavitque juxmansit autem Abraham in terra Chanaan, habitavitque juxta quercum Mambre. 298 2. Deinde a quinque regibus, qui Sodomis irruerant, captum Lot liberat, habens secum in praeahae de quinque regibus indicabat, quos ille fidei pater mysterio superavit, nisi quod fides nostra, si confirmata sit in spiritu principade exteriore homine triumphat. 3. Quod vero ille non multitudine, nec virtute legionum, sed tantum trecentis decem et octo comitantibus, adversarios principes debellavit, jam tunc in sacramento crucis, cujus figura per Tau litteram Graecam numero trecentorum exprimitur, imaginabatur, quod nos Christi passio liberaret a dominatu quinque carnalium sensuum, qui nos antea variis vitiis captivantes exsuperaverant. 4. Revertenti igitur a caede hostium Abraham occurrit ei mox Melchisedech, rex Salem sacerdos Dei, inenarrabili parente progenitus; benedixitque Abraham, offerens panem et vinum
Abbreviated transcription (Latin):
ne perquod paterest non unius gentis is raheliticae sedom¬
niungentium quae fideir eius uestigra consoquuntur quod
promitti coepit hus uerbis & benedicentur inte uniuerse con¬
gregationes terrae: egressus autem abraham d&erra ue¬
nitadsicem accepto que secundo oraculo de promisione t̃ras
illius aedificauit altare & profectus inde habitauit in re¬
moatque inde fammisi nopiapulsus descendit inaegrpto ubi uxo¬
remsuam dixiresse sororem nec mentitus quia propinquaerat
sanguine quam tamenpharaor ex egrpti uxoremuolen s acci¬
pere grauisimis territus monstris multisque propter eam
malis afflictus ubieius eẽ diuinitus uxorem dedicit confestĩ
in lesam cum honore restituit᷑ hocitaque cunde abimalech
ex aegrpto unde uenerat tunclorh fratris filius interra sodo¬
morum salua caritate discessituitans discordam quia diui¬
tes factierant & pastores eorum inuicem rixabant per¬

Expanded text:
ne, per quod pater est non unius gentis Israeliticae, sed omne, per quod pater est non unius gentis Israeliticae, sed omnium gentium quae fidei ejus vestigia consequuntur, quod promitti coepit his verbis: Et benedicentur in te universae cognationes terrae. 4. Egressus autem Abraham de Carra venit ad Sichem, acceptoque secundo oraculo de promissione terrae ipsius, aedificavit altare. Et profectus inde habitavit in eremo, atque inde, famis inopia expulsus, descendit in Aegyptum, ubi uxorem suam dixit esse sororem. Nec mentibus, quia propinqua erat sanguine. 5. Quam tamen Pharao rex Aegypti volens accipere, gravissimis territus monstris, multisque propter eam malis afflictus, ubi esse ejus divinitus uxorem didicit, confestim illaesum cum honore restituit. Hoc itaque, cum de Abimelech ex Aegypto, unde venerat, tunc Lot fratris filius ab illo in terram Sodomorum salva charitate secessit, vitans discordiam, quia divites facti erant, et pastores eorum invicem rixabantur. Per
Abbreviated transcription (Latin):
dehis qua e eire promiserit dñs exponendum loquitur
decerrasita & de cognatione fua ut apud exteros lo¬
cuplecaralur & essa ingontem magnam nisixp̃s qui
relicta terra & cognatione iudeorum praepolla
nuncutuidimus in populis gentium sed & nobis ad ex¬
emplum xpĩ excundum est d&erra nostra id est de
facultatibus mundihuius opibus qu&errenis ai de
cognationenrã idest de conuersatione & moribus
uitus que prioribus qua e nobis anra natiuitate quo¬
herentia uelutadfinitate quadam & consangum¬
tate coniuncta sunt si uededomo patris nostriidest
omninomemoriamundi utei renuntiantes posunus.
in populo dĩdilatari & interram caelestis repromissionis
cum tempus aduenerit introduoi due autem repromissio¬
nes abrahe dantur una ꝑquem terram canan possessurum
semeneius promittitur dumdioit ds̃ uade interram quam
monstra uero tibi faciam quete ingentem magnam aliam
uero longe praestantiorem nonde carnali sed despiritali s emi¬

Expanded text:
de his quae illi repromiserat Dominus, exponendum. Locutus de his quae illi repromiserat Dominus, exponendum. Locutus de terra, et de cognatione sua, ut apud exteros locupletaretur, et esset in gentem magnam, nisi Christus, qui, relicta terra, et cognatione Judaeorum, praepollet nunc, ut videmusemplum Christi exeundum est de terra nostra, id est de facultatibus mucognatione tua, id est de conuersatione et moribus uitiisque prioribus, quae nobis a nostra natiuitate cohaerentia uelut adfinitate quadam et consanguinitate cognata sunt: tertiode omni memoria mundi, ut ei renuntiantes possimus in populo Dei dilatari, et in terram promissionis coelestis, cum tempus advenerit, introduci. 297 3. Duae autem promissiones Abrahae dantur: una, per quam terram Chanaan possessurum semen ejus promittitur, dum dicit Deus: Vade in terram quam demonstrabo tibi, faciamque te in gentem magnam. Alia vero longe praestantior est, non de carnali, sed de spirituali semi
Abbreviated transcription (Latin):
quiunter ptatur &cus siodentium statima duersus dm̃
inpiaatis suae aedificant turre macdogiatum suꝑbi¬
amne fario aussuconfingunt uolentes curiositate
nomlicita ipsius cacdialta penetrare sed sicutillio subrã
abama lingua in multis diuisi sunt ita&heritici ab unita
fidei confersione segregati sunt interse diuersitate
erporis quasi ꝑ dissonantiam lingue in incem secernim¬
turꝰ & quor armataduersus dm̃ ae late conspirationis
perniciosa consensiorursus intercedent ed ogiatum
discordia diuidit ab orta repente confusioquor quidem
ipsa trinita dampnat inquam offendunt ipsa eos dispar¬
inuari&ateutique erroris si uescismatum. &eoaũt
tempore quando linguarumfacta est uari&as in sola
domo heberqua eantea fuit linguarenransit nunc
quo quo in sola edesia qua cest domus xp̃i unitatem ẽẽ
confersionis & fideipacem diuisis omnibus reprobis

Expanded text:
qui interpretatur excussio dentium, statim adversus Deum qui interpretatur excussio dentium, statim adversus Deum impietatis suae aedificant turrim, ac dogmata superbiae nefario ausu confingunt, volentes curiositate non licita ipsius coeli alta penetrare. 3. Sed sicut illi per superbiam ab una lingua in multas divisi sunt, ita et haeretici, ab unitate fidei confusione segregati, inter se, 296 diversitate erroris, quasi per dissonantiam linguae, invicem secernuntur; et quos armat adversus Deum elatae conspirationis perniciosa consensio, rursus, intercedente dogmatum discordia, dividit oborta repente confusio. 4. Quos quidem ipsa Trinitas damnat, in quam offendunt, ipsa eos disperin varietate utique erroris, sive schismatum. Eo autem tempore, quando linguarum facta est varietas, in sola domo Heber, quae antea fuit, lingua remansit. Nunc quoque in sola Ecclesia, quae est domus Christi, unitam esse confessionis et fidei pacem, divisis omnibus reprobis,
Abbreviated transcription (Latin):
semtenin rimus postchluuium interhomines nebrod
filius chus noua imperi cupiditate tyrani demarripuit
regnauitque in baboloniam qua eabeo quo dibidem confu¬
sesunt lingue babela pellata est quod interpraatatur con¬
fusio ouius h aedificande turrisi demne broth ꝯtintaui¬
tor quique proeo quodultranaturam suam caelialta pe¬
netrare anten dit non in congrue diabulo conparatur
qui cogitationem cordissui intumescens suꝑsidera exal¬
tare seuolunt idest suꝑomnem potestatem ango lorum
dose quo a aquare disponens dumdicit ascendam suꝑ alti¬
tudinem nubium &erosimilis altissimo quodautom dicit
uennator quid significatur hoc nomine in sianimarum
terriginarum deceptor & capiens homines ad mortem
turriseius suꝑbia huius mundiest uelimpia do omata
hereticorum qui post quam ortisunt aburiente idestaue
nolumine roces serunt & uenerunt in campum sennar

Expanded text:
m. 1. Primus post diluvium inter homines Nemrod m. 1. Primus post diluvium inter homines Nemrod filius Chus nova imperii cupiditate tyrannidem arripuit, regnavitque in Babylonia, quae ab eo, quod ibi confusae sunt linguae, Babel appellata est, quod interpretatur confusio. Cujus aedificandae turris idem Nemrod exstitit auctor; qui pro eo quod ultra naturam suam coeli alta penetrare contendit, non incongrue diabolo comparatur, qui, cogitatione cordis sui intumescens, super sidera exaltare se voluit, id est, super omnem potestatem angelorum, Deo se coaequare disponens, dum dicit: Ascendam super altitudinem nubium, et ero similis Altissimo. 2. Quod autem dicitur venator, quid significatur hoc nomine, nisi terrigenarum animarum deceptor, et capiens homines ad mortem? Turris ejus superbia hujus mundi est, vel impia dogmata haereticorum, qui postquam moti sunt ab Oriente, id est, a vero lumine recesserunt, et venerunt in campum Sennaar,
Abbreviated transcription (Latin):
perturbare scõrum sed & omnes quix p̃i a nouo¬
tabuloglorantur & ꝑdiceuiunt ipsius figuram gestare
uidentur passionem quippexpt qua eillius hominis nu¬
dita tesignificata est & adnuntiant bene profitendo
& maleagendo ex honorant detaliburergo diccũ est
exfructibus eorum cognosc&is eos idõ & cham infilio
suomaledictus tam qua m in fructusuo id estin operesuo
unde conuenionter a iprefilius eius cãnnam interpre¬
tatur motus eorum quod aliud quidest quamopuscorum e
itemquod cham peccarite posteritas eius dampnatur signi¬
ficat quodre probi huc quidemdelinquunt sed im posterũ
idest infuturum sententram dampnationis &cipiunt
nami dam pnationis suaetransmisit dexeruntenin san¬
guis hiuius suꝑnos & suꝑfilios nostros bene dietisigitur du¬
obus filir noe atque umo eorum medomaledicto ueinceps
generationes eorum texuntur ex quibus hxx duae gen¬

Expanded text:
perturbare sanctorum, sed et omnes qui Christiano voperturbare sanctorum, sed et omnes qui Christiano vocabulo gloriantur, et perdite vivunt, ipsius figuram gestare videntur. Passionem quippe Christi, quae illius hominis nuditate significata est, et annuntiant bene profitendo, et male agendo exhonorant. De talibus ergo dictum est: Ex fructibus eorum cognoscetis eos . Ideo et Cham in filio suo maledictus est, tanquam in fructu suo, id est, in opere suo. Unde convenienter et ipse filius ejus Chanaan, qui interpretatur motus eorum. Quod aliud quid est, quam opus eorum. Item quod Cham peccante posteritas ejus damnatur, significat quod reprobi hic quidem delinquunt, sed in posterum, id est, in futurum sententiam damnationis accipiunt. nam damnationis suae transmisit. Dixerunt enim: Sanguis ejus super nos et super filios nostros . 14. Benedictis igitur duobus filiis Noe, atque uno eorum medio maledicto, deinceps generationes eorum texuntur, ex quibus septuaginta duae gen
Abbreviated transcription (Latin):
perliteramꝰ posthaee benedicuntur duo illi quinuditatem
patris honor auerunt᷑ benedictus inquidd ñs ds̃sem : sit
chanam puerillius latecds̃ia fech & habitec in taberna¬
culis sem hic sem̃ma iornatũ ipseest ex quo patres & pro
etpater: qui etiam latitudo interpretatur cumingen¬
tienim multitu dine dilatus est populus exgentibus
quicumprophetis & apostoliserat habitaturus si¬
quidem & uidimus uata noe patris propheticam bene¬
dictionem intabernaculo semtransise habitationẽ
ia fed hoc estindomolegis & prophetarum ecclesiã
potius iusti ficariminorem quidem temporum eiui
dissetgr atia legemaiorem champorro quunter¬
practatur callidus mediusfilius tam quam abu¬
croque discretus nec in primitus hisrahelitarum
nec implenitudinegentium permanens significat
dum non spũs apientiae sed inpatientiȩ: quod so¬
lentheretcorum foruere primordia & pacem

Expanded text:
per litteram? Post haec benedicuntur duo illi qui nuditaper litteram? Post haec benedicuntur duo illi qui nuditapatris honoraverunt. Benedictus namque Dominus Deus Sem, sit Chanaan puer illius. Dilatet Japhet, et habitet in tabernaculis Sem. Hic Sem major natu, ex quo patres, et prhet autem gentium est Pater, qui etiam latitudo interpretatur. Cum ingenti enim multitudine dilatatus est populus ex gentibus, qui cum prophetis et apostolis erat habitaturus. Siquidem et videmus juxta Noe propheticam Patris benedictionem in tabernaculo Sem, transisse habitationem Japheth, hoc est, in domum legis et prophetarum Ecclesiam potius justificari, minorem quidem temporum, sed gratia lege majorem. Cham porro, qui interpretatur callidus. medius filius tanquam ab utroque discretus, nec in primitiis Israelitarum, nec in plenitudine gentium permanens, significatdum, non spiritu sapientiae, sed impatientiae, quo solent haereticorum fervere primordia, et pacem
Abbreviated transcription (Latin):
sumentes uostimentum posuerunt suꝑ dorsa sua & intran¬
tes auersioperuerunt nuditatem patris necuiderunt quod
uerendotexerunt quo damenimmodo passionem xp̃i uela¬
men totegimnus idest sacramento honoramus eius que
mysteru rationem reddentes iudaeorum d& ractionem
operimus uestimentumenim significat sacramentum dor¬
sa memoriam p̃teritorumꝰ quia passionem xpĩ trans actam
caclebrata edesia nom adhuopros pectat futuram medius
autem fraterchamidẽ impius populus iudeorom ideome¬
diur quia nec primatom a postolorum oneo ultimus ingentibus
eredidit uiditnuditatem patris quia consensit in necem dñi
saluatoris  postha eonuntrauit foras fratribus pereini:
ideo que fitseruus fratrum suorum quid ost enimaliud hodie
que gens ipra nisiqua edam sorin iarta xp̃ĩ annorum baio¬
lan flegem & prophaas ad testimonium ad sertionis aecle¬
siae ut nos honoremus ꝑsacramentum: quod nunttantilli

Expanded text:
sumentes vestimentum posuerunt super dorsa sua, et intransumentes vestimentum posuerunt super dorsa sua, et intrantes aversi operuerunt nuditatem patris, nec viderunt quod verenda texerunt . Quodam enim modo passionem Christi velamento tegimus, id est, sacramento honoramus, ejusque mysterii rationem reddentes, Judaeorum detractionem operimus. Vestimentum enim significat sacramentum, dorsa memoriam praeteritorum, quia passionem transactam Christi celebrat Ecclesia, non adhuc prospectat futuram: medius autem frater Cham , id est, impius populus Judaeorum; ideo medius, quia nec primatum Apostolorum tenuit, nec ultimus in gentibus credidit. Vidit nuditatem patris , quia coSalvatoris. Post haec nuntiavit foras fratribus. Per eum Ideoque fit servus fratrum suorum. 7. Quid est enim hodie aliud gens ipsa, nisi quaedam scriniaria Christianorum, bajulans legem et prophetas ad testimonium assertionis Ecclesiae, ut nos honoremus per sacramentum, quod nuntiat illa
Abbreviated transcription (Latin):
gentia uel concupiscentia resistente: quoddantur in eis
inescam cuncła ammalia sicutmillo discoparo dicitur mac¬
da &inandũca quodeicto sanguine iubentur manducare
neuita pristina quasi soffocata in conscientrateneatur.
sod habe anteamquamef fusionem ꝑ confessionem quod
uerotestrmentum posuit trint se & homines at que omnem
an mest uiuam mepsit eaom diluuio arcum sedic& quia ppara
innubibius quimortquam nisidesoleresplend& illi a utem non
pereunt di lauior quim prophacis & imnomnibus diumis serip¬
pers tain quami i ddinubibus agnoscunt xpm̃ am¬
uers iliud quodpost dhiluuium deuinea quam plantauit in¬
uoralusẽ noe ahnadatus ẽ indoma suca cunon apparent
cuini ssuriti que iudacis tunc enimnudatus ẽ mortalitas car
nsens quainuditatem idẽpassionenixp̃i uidens cham diri¬
iã farh tam quam duo populi eerrcum cisione & p̃patio creden¬
tos cognita nuditate patris significabatur passio saluatoris

Expanded text:
gentia vel concupiscentia resistente. Quod dantur eis gentia vel concupiscentia resistente. Quod dantur eis in escam cuncta animalia, sicut in illo disco Petro dicitur: Macta et manduca ; quod ejecto sanguine jubentur manducare, ne vita pristina quasi suffocato in conscientia teneatur; sed habeant tanquam effusionem per confessionem. Quod vero testamentum posuit Deus inter se et homines atque omnem animam vivam ne perdat eam diluvio, arcum scilicet qui apparet in nubibus, qui nunquam nisi de sole resplendet: illi enim non pereunt diluvio, qui in prophetis et in omnibus divinis Scripturis, tanquam in Dei nubibus, agnoscunt vero illud quod post diluvium de vinea quam plantavit inebriatus est Noe, et nudatus est in domo sua, cui non appareat nte sua. Tunc enim nudata mortalitas carnis illius: quam nuditatem, id est passionem, Japhet tanquam duo populi ex circumcisione et praeputio credentes, cognita nuditate patris, qua significabatur passio Salvatoris,
Abbreviated transcription (Latin):
ne in cominutabilis ueritatis nulli s inisteriis corpora¬
libus egeamus curs excentissimo a uno annouitae noe
idestperactis sexcentis annis apperitur arcȩ teccum finita
quippe sexta ae tates acculi reuelabitur absconditum sacra¬
mentum atque promissumꝰ curui censi moa septimodie se¬
cundimensis dicitur sic casseterra : tam quam finita est iam s&¬
babtirandinecessitas innumero dierum quinquagensimo
& septi mo ipseestenim dies secundimensis uicessimus sep¬
timus quinumerus exilla coniunctione sp̃s & corporis
septies occonos habetͥuno ad dito propterunitatis uinculum
curde arca coniuncti exeunt quidi siunco intrauerunt : sic
enim dictumerat quod intrauerunt in arcam noe & filii
cius & uxorcius & uxores filiorumeius seorsumuiri sa¬
or sum femine commemoratesunt nisi quodin hoc tempo¬
infine sđi atque in resurre ctione iustorumi omnimoda ae
fecta pace spũicorpus adherebitinulla imutabilitatis indi¬

Expanded text:
ne incommutabilis veritatis nullis ministeriis corporane incommutabilis veritatis nullis ministeriis corporalibus egeamus. 29. Cur sexcentesimo primo anno vitae Noe, id est, peractis sexcentis annis aperitur arcae tectum? Finita quippe sexta aetate saeculi revelabitur absconditum sacramentum atque promissum. 30. Cur vicesimo septimo die secundi mensis dicitur siccasse terram, tanquam finita esset baptizandi necessitas in numero et septimo. ipse est enim dies secundi mensis uicesimus septimus, qui numerus ex illa coniunctione spiritus et corporis septies octonos habet uno addito propter unitatis uinculum. cur de arca coniuncti exeant, qui disiuncti intrauerant. sic enim dictum erejus, uxor ejus, et uxores filiorum ejus. Cur seorsum viri, seorsum feminae commemoratae sunt? nisi quod in hoc tempoin fine saeculi, atque in resurrectione justorum, omnimoda et perfecta pace sp
Abbreviated transcription (Latin):
confirmans altitudinem baptismi in consetrando nouo ho¬
mine ad tenendam qui&is & resurrectionis fidem quod
intercoeptus. autaliquos uꝑnatanti cadecuere in loctus significat
homines in munditia cupiditatis teterrimos & obhoc adea quȩ
foris sunt in hocmundo intentos autrebaptigariaut abhiis pra&
artam idest pra&er aedesiam baptismusoccidit seduci& teneri
quod columba emissa non inuenta requie reuersa est ostendit
mundo agitur significat demique postseptem dies dimissa
propterillam septenariamoperationem spiritalem oliuaefruc¬
tuo sum surculumr&ulit quo significar& non nullos & iam ex¬
pacis adimitatis soci&atem posse ꝑduci qđ postalios septẽ
dies diiissa non estreuersa significat finems aeculi quan¬
doerie scorum requies non adhuc insacramento speiquod
lateremanauit sedia minipsa ꝑfectione salitis a&erne cũ
tra decurregnumdõ & patriutinilla ꝑspicua contemplatio¬

Expanded text:
con firmans altitudinem baptismi, in consecon firmans altitudinem baptismi, in consemine ad tenendam quietis et resurrectionis fidem. Quod interceptus aut aliquo supernatante cadauere inlectus. significat homines inmunditia cupiditatis teterrimos et ob hoc ad ea, quae foris sunt in hoc mundo, nimis intentos aut rebaptizari aut ab his, quos praeter arcam. id est praeter ecclesiam baptismus occidit. seduci et teneri. quod columba emissa non inuenta requie reuersa est, ostendit mundo agitur, significat. denique post septem dies dimissa, propter illam septenariam operationem spiritalem, oliuae fructuosum surculum rettulit, quo significaret nonnullos etiam expacis ad unitatis societatem posse perduci. quod post alios septem dies dimissa reuersa non est, significat finem saeculi, quando erit sanctorum requies, non adhuc in sacramento spei, quo latere manauit, sed iam in ipsa perfectione salutis aeternae, cum tradetur regnum deo et patri. ut
Abbreviated transcription (Latin):
septimanam significatiore currit & quia ꝑfactiro quiercunt
ibi quoque illius quadrature numerus iteratur : nnuice¬
sinra peptima die secundiiensis commendaitũe hocsaerae¬
mentum &rursus uicesima &septima die septimimensis:
eadom commendatio confirmata est cumarcarequieut
quodenim promiteetur in spe hocexibetur inres porro
quia ipra septima roquies cumotaua resurrectione con¬
iungitur neque enimꝰ reddito corpore fimtur requies¬
ina &erneuitae munus ad sumit quia ergo septima requios cũ
octaua resurrectione coniungitur & hocin sacramento rege¬
nerationis nrae idẽ inbaptismo altum profundum que moste¬
rium est quod quindecimcubitis suꝑ creauitaqua excedenra lntudi
surrectionens septem qui&emꝰ hocigitur sacramentum resurrecti¬
onis & qui & is transcendit omnem sapientiam suꝑborum ita ut
todenumerantur coniuncto utroque numero centum quin¬
quaginta diebus exaltata aqua est commendans nobis atque

Expanded text:
septimanam requiem significatio recurrit: et quia perfecti requiescunt, septimanam requiem significatio recurrit: et quia perfecti requiescunt, ibi quoque illius quadraturae numerus iteratur. nam uicesima septima die secundi mensis commendatum est hoc sacramentum. et rursus uicesima et septima die septimi mensis eadem commendatio confirmata est, cum arca requieuit. quod enim promittitur in spe. hoc exhibetur in re. porro quia ipsa septima requies cum octaua resurrectione coniungitur — neque enim reddito corpore finitur requiesin aeternae uitae munus adsumit — quia ergo septima requies cum octaua resurrectione coniungitur. et hoc in sacramento regenerationis nostrae, id est in baptismo, altum profundumque mysterium esurrectionem, septem quietem. Hoc igitur sacramentum resurrectionis et quietis transcenditur omnem sapientiam superborum, ita utto denominantur, conjuncto utroque numero, centum quinquaginta diebus exaltata est aqua, eamdem commendans nobis atque