comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deum. ⁊ orti sunt ab
uno utero sare. uel
ab uno. patre abrahã
abraham emortuo. e
niorẽ. uł ip̃m abrahã
ad opus generandi e¬
mortuum dicit: qͣn¬
tum ad seniore femi
menstruo iam destrtu¬
ta. pp̃ qd̾ iam parere
non possidet ⁊̃ si sterił
ñ fuiss. Senior enim
femina ⁊̃ si adhut fui¬
de semore parere ñ pot̃
de muene pot̾i semor
uero gignere pot̃̾. s de
erat: poturt generare
quia uindam ĩuenit
eis etatẽ. Adhoc ergo
posset adhuc. ad aliquid ergo emortuũ erat corpꝰ
eins ⁊ ñ ad omia. ab imo in qm orti sunt: qui
sunt tanqͣm sydera celi ĩ młtitud̾ie. hoc dicit:
qͣntum ad bono qui lucc uirtirtũ ⁊ młtitudi
q̃ est ad horam .i. litus maris. hoc dicit qͣntum
ad malos qui instabilitate ⁊ numero cõparan¬
tur harene. Mare est gentilitas. hora maris. ritꝰ
gentilitatis. cui ꝑpinqui fc̃ sunt aliqui indei
ñ tam̃ ingentilitate oĩo fuerunt. Iuxta fi¬

Expanded text:
Deum, orti sunt ab uno, utero Sarae, vel, ab uno patre Abraham, Abraham, emortuo, emniorem. Vel ipsum Abraham ad opus generandi emortuum dicit quantum ad seniorem feminmenstrui jam destituta; propter quod jam parere non posset, etiam si sterilis non fuisset. Senior enim femina, etiam si adhuc fde seniore parere non potest, de juvene potest. Senior vero gignere potest, sed derat potuit generare, quia vividam invenit ejus aetatem. Ad hoc ergo posset. Ad aliquid ergo erat emortuum corpus ejus, et non ad omnia. Ab uno, inquam, tot orti sunt, qui sunt tanquam sidera coeli in multitudine. Hoc dicit quantum ad bonos qui luce virtutum et multitudi est ad oram, id est littus, maris. Hoc dicit quantum ad malos, qui instabilitate et numero comparantur arenae. Mare est gentilitas; ora maris, ritus gentilitatis. Tibi propinqui facti sunt aliqui Judaei, non tamen in gentilitate omnino fuerunt. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
i uentumm. quo tirca ⁊ thessalonicenses legẽtes
hanc epłam putauerunt tp̃re apłi diem uudi¬
cii uenturum. unde ⁊ alia scribitur epła ubi ex-
hortatur eos ne t̾reantur. qͣr instet dies domini.
In ꝑsona ergo electoꝵ loquitur qui uiui ĩcor
ultimis id̾o ꝯmimerat. qr cum eis unũ corpus
est. ⁊ qr apłi illis ultimis similes sunt ĩ passioĩ¬
b. ⁊ uere uiui reꝑti ñ p̾uenient mortuo ĩ re¬
surrectione. qm̃ mortui pocius mortui qui ĩ xp̃o

Expanded text:
entes hanc Epistolam, putaverunt tempore Apostoli diem judicii venturum. Unde et alia scribitur Epistola, ubi hortatur eos ne terreantur, quasi instet dies Domini. In persona ergo electorum loquitur qui vivi in corultimis ideo commemorat, quia cum eis unum corpus est, et Apostoli illis ultimis similes sunt in passionibus. Et vere vivi reperti non praevenient mortuos in resurrectione, quin potius mortui qui in Chris
Abbreviated transcription (Latin):
.i. mnlaudem dei .s. cum
ĩuocatione creatoris
igitur uox tua sonet laudes dei. sed etiam opera
tua ꝯcordent cum uoce tua. Cum enĩ uoce cãta¬
ꝑrexisti. Cum enĩ laudatur d̾s de bono oꝑe tuo
laudas deum. ⁊ cumblasphematur d̾ de ma¬
lo oꝑe tuo blasphemas deum. Si ergo qd̾ man-¬
ducas ⁊ bibis ad refectionẽ corporis sumus re
dei lingua tua sonce. urta blasphemat. Sequit᷑.
Et sine offen

Expanded text:
in laudem Dei, scilicet cum invocatione Creatoris, Non solum igitur vox tua sonet laudes Dei, sed etiam opera tua concordent cum voce tua. Cum enim voce cantaperrexisti. Cum enim laudatur Deus de bono opere tuo, laudas Deum; et cum blasphematur Deus de malo opere tuo, blasphemas Deum. Si ergo quod manducas et bibis ad refectionem corporis sumis, et Dei sonet lingua tua, vita blasphemat. Et sine offen
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ est tempus auxilii. nũc est tempꝰ donoꝵ
tentiam possunt. Cum aũt thalamus fuerit
Nũc aũt dum ad hucagon ꝑmanet. ⁊ palma
pendet ñ est desꝑand̾. sed cum fiducia .i. sine
dubitatõe accedendũ. ut ꝑ grãm accedatur. ⁊¬
ĩueniatur auxilium oportimũ. Est enĩ auxi¬
Omĩs nãq

Expanded text:
ii, nunc est tempus donorum, tentiam possunt. Cum autem thalamus fuerit Nunc autem cum adhuc agon permanet et palma pendet, non est desperandum, sed cum fiducia, id est sine dubitatione accedendum, ut per gratiam accedatur, inveniatur auxilium opportunum. Est enim teOmnis namq
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quia hñis pontificẽ
qui pot̾ compati nob̾
ergo adeamus fide. in
catores simus. quia cõ¬
patiens est. ñ dico ad
tribunal urdicii s ad

Expanded text:
 quia habemus pontificem qui potest compati nobis, ergo adeamus fide intecatores simus, quia compatiens est, non dico ad tribunal judicii, sed a
Abbreviated transcription (Latin):
uel particepz operis.
Salutate eos qui ft̃
ex aristoboli domo. a¬
ristobolus ille solebat
congregare fr̃es inxͦ.

Expanded text:
el particeps operis. Salutate eos qui sunt ex Aristoboli domo. Aristobolus ille solebat congregare fratres in
Abbreviated transcription (Latin):
nammes erarit. ⁊ id̾o
simul salutat eos.
quos nominat iubet
la ñ carnalia. Salutãt
uos om̃s eccłie hoꝵ lo¬

Expanded text:
nimes erant, et ideo simul salutat eos. quos noverat jubet la, non carnalia. Salutant vos omnes Ecclesiae, horum lo
Abbreviated transcription (Latin):
nouerat discernio sb̾¬
dens qui sunt ĩ dño.
.i. eo quos dignos no¬
uerttis quia non õs
digni erant. Saluta
litate ꝑsidam km̃am¬

Expanded text:
noverat, discernit subdens: qui sunt in Domino, id est eos quos dignos videritis quia non omnes digni erant. Salutatlutate Persidam cha
Abbreviated transcription (Latin):
Saliitate tri¬
phenam ⁊ tri¬
phosam que
laborant in
dño Saluta¬
te persidam
que ml̾tũ la¬
borauit ĩ dño
Salutate ru¬
fum electum
gontiam her¬
men patroam
Saliitate phy¬

Expanded text:
Salutate Tryphaenam et Tryphosam, quae laboraverunt in Domino. Salutate Persidem quae multum laboravit in Domino. Salutate Rufum electum gontiam, Hermam, Patroclam, Salutate Ph
Abbreviated transcription (Latin):
si delibatio. qiͣ dixi qd̾ assumptio eoꝵ multum
erit utilis. quam ne dicatis o gentiles ñ posse
fieri. qi totum genus sit repudiand̃. quod .i. qr
parua exaliqua reassumptio ad experimentũ
tocius masse. ut extibo ut potu. Cum enim de¬
libatio uniꝰ sub̾e fit cum massa: non pot̾ deliba¬
tio ẽe scã ⁊ massa ĩmunda. delibatio enĩ de mas
bonum succum diffimidit ĩ ramo ubi fu̾it fru¬
ctus boni saporis ita ⁊ apłi. ⁊ alii qui originem
duxerunt a scĩs patrib. ⁊ eoꝵ tidem imitati fõ¬

Expanded text:
si delibatio. Dixi quod assumptio eorum erit multum utilis; quam ne dicatis gentiles non posse fieri, quasi totum genus sit repudiatum, dico quod siparva ex aliqua re assumptio ad experimentum totius massae, ut ex cibo vel potu. Cum enim delibatio unius substantiae sit cum massa, non potest esse delibatio sancta, et massa immunda. Delibatio enim de massbonum succum diffundit in ramos, ubi fiunt fructus boni saporis, ita apostoli et alii qui originem duxerunt a sanctis patribus et eorum fidem imitati
Abbreviated transcription (Latin):
non accipiendo tales¬
ĩueniantur. sic̃ t nor
i. non meliores nob
⁊ cur non accipiunt: ut uideantur boni. Nlã
ei modi ꝓsendo apłi sunt oꝑarii subdoli .s. calli
qui est caput eormn¬
transfigurat se ĩ an.
lucis .i. ostendit se q̃i¬

Expanded text:
non accipiendinveniantur sicut et nos, id est non meliores nobis, et cur non accipiunt? ut videantur boni. Nam ejusmodi pseudoapostoli sunt operarii subdoli, scilicet callidqui est caput eorransfigurat se in angelum lucis, id est ostendit se q
Abbreviated transcription (Latin):
dũ aliquos ꝓ ut iustum ẽ. ad qd̾ magna dei n¬
miscd̾ia necessaria ẽ. ne quisqͣm cum angelo bo-¬
nos amico hr̃e se putat. habeat malos demoneꝰ
ficto amico. eosq tantonocentiores quanto
astutiores ac fallaciores patitur inimico. neq
sci ⁊ fideles unius ueri dei cultores ab eoꝵ falla-
ne cum sathanas se tranffigurat fallendo ad
aliqua ꝑnitiosa seducat. Nam qñ sensus cor¬
poris fallit mentẽ u̾o ñ mouet a uera restaq
snña. qua quisq urtam fidelem gerit. Nullum
ẽ in religione ꝑiculũ. uel cum se bonũ fingẽs
unt. ⁊̃ si credatur bonus. non est error ꝑiculo¬
sus aut morbidus. cum slo ꝑ hec aliena ad su¬
a ĩcipit ducere. ne quis pͦt eum eat. opus est

Expanded text:
dum prout justum est. Ad hoc magna Dei misericordia necessaria est, ne quisquam cum angelos bonos amicos se habere putat, habeat malos daemones, fictos amicos; eosque tanto nocentioastutiores ac fallaciores patitur inimicos; neque sancti et fideles unius veri Dei cultores ab eorum fallane, cum Satanas se transfigurat, fallendo ad aliqua perniciosa seducat. Nam, quando sensus corporis fallit, mentem vero non movet a vera rectaque sententia, qua quisque vitam fidelem gerit, nullum est in religione periculum. Vel, cum se bonum fingensetiam si credatur, bonus non est error, periculosus aut morbidus. Cum vero per haec aliena ad sua incipit ducere, ne quis post eum eat, opus est
Abbreviated transcription (Latin):
in pecuniis accipiẽdis¬
renuit: ne illis esset¬
forma ⁊ occ̃õ accipien¬
di. Sciebat enĩ qd si ñ¬
accipent: ñ dui predi¬

Expanded text:
in pecuniis accipiendisrenuit, ne illis esseforma et occasio accipiendi. Sciebat enim qacciperent, non diu praedi
Abbreviated transcription (Latin):
ministro mixit᷑ te. scd̾m hoĩem. quia dectas nb¬
lo indiguit. Nota qd̾ repetitur d: ex magna
alter nommatiuus. ut sic dicatur otu d̾s fili
unxit te d̾ tuus . s. pater in latino pͥutatuꝵ
idem casus nominatiuus repetitus. S ĩgreto
euidentissima distinctio ẽ. qua alt noĩatiuus
alter uocatiuus ĩtelligrtur. o tu d̾ unxit te d̾e

Expanded text:
ministros unxit te secundum hominem, quia deitas nullo indiguit. Nota quod repetitur Deus ex magnaalter nominatrix, ut sic dicatur: O tu Deus, Fili, unxit te Deus tuus, scilicet Pater. In Latino putatur idem casus nominis repetitus, sed in Graeco evidentissima distinctio est, qua alter nominatrix, alter vocatrix inte
Abbreviated transcription (Latin):
ma eium grece: latine dicitur unctio. hoc nom̃
xp̃e unctionis ẽ. nec ungebantur alibi reges ⁊
sacerdotes: nisi in illo regno iudeoꝵ. ꝑ hocergo
d erat ut homo ẽẽ non dedignaretur. d̾s ergo
sp̃uali. Unde subdit. unxit dico: oleo leticie. ut̃
exultationis. quia ĩmimus fuit a peccõ. unde
⁊ ꝯscĩa hylaris fuit ei. unxit ergo q eum d̃ pr¬
locutiõe sig̾̃cat. hac uctione filius qui sic homo
factus ẽ ut maneret d̾ plenus erat .i. sp̃n scõ

Expanded text:
ma enim Graece, Latine dicitur unctio. Hoc nomen Christus unctionis est, nec ungebantur alibi reges et sacerdotes, nisi in illo regno Judaeorum. Per hoc ergo Deus erat ut homo esse non dedignaretur. Augustinspirituali? Unde subdit: Unxit, dico, oleo laetitiae, vel exsultationis, quia immunis fuit a peccato. Unde et conscientia hilaris fuit ei. Unxit ergo eum Deus Palocutione significat. Hac unctione Filius qui sic homo factus est ut maneret Deus, plenus erat Spiritu sancto,
Abbreviated transcription (Latin):
dilexisti ex amore ui¬
num. ⁊ econtra odi¬
sti iniquitatẽ .i. om¬
ne malum. ñ sunul
utraq tibi sunt. Sed

Expanded text:
dilexisti, ex amore, junum, et, contra, odisti iniquitatem, id esne malum: non simul utraque tibi sunt, sed
Abbreviated transcription (Latin):
inciis que de carne ⁊
sanguine oriuntur¬
ñ possidebunt. reg. dcl.
nẽ uentrẽ. ⁊ libidinẽ .i. oꝑa caris que ibi nõne¬
runt sig̃tat nolens eq arbitrari se facturo ta¬
lia i regno celoꝵ qualia fint ĩ hac uita sicire

Expanded text:
itiis quae de carne et sanguine oriunturn possidebunt regnum Dei, nem ventrem et libidinem, id est opera carnis quae ibi non erunt, significat, nolens eos arbitrari se talia facturos in regno coelorum, qualia fiunt in hac vita, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
pecc̃o .i. siłitudine carnis pecc̃i. qr moriendo car̾¬
ins mortalitate exutus ẽ. ⁊ ẽ sensus. fecit eum
peccatũ .i. mortalẽ. Ita ⁊̃ ⁊ maledictũ accipitur
ꝑ morte qui de maledisto nemit ut u̾e dictum
in lege ĩtelligatur. Maledictus oĩs qui pendet
ĩ ligno. Quid ẽ maledictus ẽ:i. t̾ra es ⁊ in t̾rã

Expanded text:
est similitudini carnis peccati, quia moriendo carnis mortalitate exutus est. Et est sensus: Fecit eum peccatum; id est mortalem. Ita etiam maledictum accipitur pro morte, quae de maledicto venit; ut vere dictum in lege intelligatur: Maledictus omnis qui pendet in ligno . Quid est maledictus es? id est terra
Abbreviated transcription (Latin):
bar. dex. ĩ sognum societatis .i. ꝯsenserunt in
societate. ⁊ paruerunt uoluntati dm̃ ꝯsentiẽ¬
tes ut ego ẽcm pͥmus ĩ p̾dicatõe gentiũ. Sic̃
petrus in circũcisione. ⁊ licut alii apłi obedirẽt
petro: ita ⁊ barnabas paulo. Non ergo ĩuenti
⁊ aliquid uellent: tanqͣm imꝑfecto add̾ere. se
nos iremus ingẽtes
pauperum qui erant
ad pedes apłoꝵ posue
rum fãciendo collectaᷤᷤ
Ecce ꝑ hoc patet quod
nobis egebarit. qd̾ añ¬

Expanded text:
in societatem, et paruerunt voluntati Domini, consentientes ut ego essem primus in praedicatione gentium, sicut Petrus in circumcisione. Et sicut alii apostoli obedirent Petro, ita Barnabas Paulo. Non ergo inventi et aliquid vellent tanquam imperfecto addere. Ut nnos iremus in gentespauperum, qui erant ad pedes apostolorum rum faciendo collectas. Ecce per hoc patet quod nobis egebant. Q
Abbreviated transcription (Latin):
in .uii. columpnis
quo numero uel u¬
niu̾sitas p̾dicatoꝵ
qr solet poni ꝑ uiũ¬
tatis. so. uł septenaria oꝑatio sq̃¬

Expanded text:
in septem columnis, quo numero vel universitas praedicatorum quia solet poni pro universo vel septenaria operatio S
Abbreviated transcription (Latin):
racula feceram. qͣt
cobus.⁊ ioħes qui e¬
rant honoratiores ⁊
apłis: quia semper
in secretis cum dño

Expanded text:
racula feceram, quot cobus et Joannes, qui erant honoratiores in apostolis, quia semper in secretis cum Domin
Abbreviated transcription (Latin):
siis. Ephesii aũt sũt
asiam. hii ꝑ paulũ
non fundati. sed cõ¬
firmati fuerant ĩ
dis. qui post ꝯfirma¬
tionẽ firmiter steter¬
nis oꝑib. his scribit
apłs a roma decarte
am epłam cumulteriꝰ
ñ ẽẽt eos inisurus. ⁊ sci¬
ens eos ẽẽ bonq ñ ar¬
guit de culpa. Sed ne
relabantur timercoũ
crescere ñ possit eo ad
ulteriora hortatimr.
⁊ ne recedant a fide ꝓ
suis tribulationib¬

Expanded text:
siis. Ephesii autem sunt Asiani: hi per Paulum non fundati, sed confirmati fuerant in dis, qui post confirmationem firmiter steternis operibus. His scribit Apostolus a Roma de carceam, cum ulterius non esset eos visurus: et sciens eos esse bonos, non arguit de culpa, sed ne relabantur timendum ecrescere non possit, eos ad ulteriora hortatur; et ne recedant a fide pro suis tribulationib
Abbreviated transcription (Latin):
cati sint. deinde xp̃i dignitatẽ. ⁊ p̾lationẽ ostẽ¬
dit. pꝰtea ad patĩam. ⁊ carctatẽ eo ĩuitat. uni¬
tatem fidei ⁊ eccłie cõmendans. ⁊ dona gr̃e enu¬
bit. pͥus ergo salutans ⁊ se noto noĩe figc̃ans¬
ꝑuoliurtatẽ dei ita ⁊ uo ꝑ eam ħetis quicquid bo¬
in est uobis. paulus inquam scribit uel mãdat
uel ego paulus scribo siue mando om̃ib qui sũt
ta que est in xp̃o iħu. Recte illa duoposut. Tũc
enĩ ꝓdest at creditur bona uita si fides est in xp̃o
iħu. tunc sie sc̃ĩ sunt si fideles sint in xp̃o uel dist̃¬
gue irt̾ scq̃ ⁊ fideles ut sc̃o intelligas maiores.
ꝑfectiores. fideles minus ꝑfectos. Scribit ergo sc̃is
ĩ scribendo ante alia salutat dicens. gr̃a iustifita
⁊dita sunt. ⁊ restaurata ⁊ domino iħu xp̃o sine
quo nulla bona dantur uobis. H enẽdictus.
pͥmissa salutatõe incipit a gr̾̃aꝵ actione ĩnues¬

Expanded text:
cati sint. Deinde Christi dignitatem et praelationem ostendit, postea ad patientiam et charitatem eos invitat, unitatem fidei et Ecclesiae commendans et dona gratiae connubit. Prius ergo salutans, et se noto nomine signoluntatem Dei, ita et vos per eam habetis quidquid boni est vobis. Paulus, inquam, scribit vel mandat, vel ego Paulus scribo sive mando omnibus qui suntta quae est in Christo Jesu. Recte illa duo posuit: tunc enim prodest ac creditur bona vita, si fides est in Christo Jesu; tunc vere sancti sunt, si fideles sunt in Christo. Vel distingue inter sanctos et fideles, ut sanctos intelligas majores et perfectiores, fideles minus perfectos. Scribit ergo sanctiin scribendo ante alia salutat dicens: Gratia justificcondita sunt et restaurata, et Domino Jesu Christo, sine quo nulla bona dantur vobis. Haimo Benedictus, praemissa salutatione incipit a gratiarum actione innue
Abbreviated transcription (Latin):
uamius ĩ unitate fidei sine ulla distantia.⁊ a
lia ĩ ordine uite huiꝰ. tanquã in uia. ne nomen
id̾o .i. ad ostendendam subiectionẽ prestatis
tributa qd̾ est signum subiectionis. ñ ait sol¬
uitis sed prestatis. qi reddituris. qr reddent ser¬
uendo. dum in defensionẽ pugnent ꝓ patria
⁊ dumagunt iudicia prestatis tributa. uo di¬
deo. quia illis tributa datis. uere ꝑ hoc serurtis d̾o
Diiustri enim dei sunt. ad hoc enim ĩstituti ft̃
ut bomi laudentur. mali uero primantiur. uel
muustri dei sunt. ip̃i dico serinentes nobis dñ
patriam deferdunt in hoc ip̃m .i. p̃p hoc .s. ꝓpter¬

Expanded text:
vamus in unitate fidei sine ulla distantia, et alia in ordine vitae hujus, tanquam in via, ne nomen  ostendendam subjectionem, praestatis tributa, quod est signum subjectionis, non ait solvitis, sed praestatis, quasi reddituris, quia reddunt serviendo in defensionem, dum pugnant pro patria, et dum agunt judicia; praestatis tributa, voDeo, quod illis tributa datis. Vere per hoc servitis Deo; ministri enim Dei sunt. Ad hoc enim instituti sunt, ut boni laudentur, mali puniantur. Vel ministri Dei sunt. Ipsi dico servientes vobis, dum patriam defendunt, in hoc ipsum, id est propter
Abbreviated transcription (Latin):
diuit dicenti. Exi de t̾
ei iam egresso de terra
in mesopothamnia. Nõ¬
ut corpus eiceret a t̾ra¬
sua. sed ut animũ ã
batur defid̾io. qd̾ defi
repmissionderium d̾o mibente. ac
iuuante. ⁊ illo obediẽ¬
euisdem. te. fuerat amputand̾. Seq̃r¬

Expanded text:
divit, dicenti: Exi de teram egresso de terra in Mesopotania. Nout corpus ejiceret a tersua, sed ut animum evebatur desiderio: quod desiderium Deo jubente ac juvante et illo obediente fuerat amputandum.
Abbreviated transcription (Latin):
plum de abraham di¬
cens. ita fide .i. ꝑ fidem
ille qui nocatur mĩc
abraham cum priꝰuo
caretur abram. obedi
deo credebit deo cui obe-¬

Expanded text:
plum de Abraham dicens ita: Fide, id est per fidem ille, qui vocatur nunc Abraham, cum prius vocaretur Abram, obedivdeo credebat Deo cui obe
Abbreviated transcription (Latin):
tairta qͣntam salutẽ
expecto. ⁊ in p̾senti spe¬
ro.⁊ hoc firmit̾ spero.
¶uia ĩ nullo statu¬
.i. ꝓsperis uł aduersis
confundar ut aliquo

Expanded text:
tanta quantam salutem exspecto, et in praesenti speEt hoc firmiter spero, quia in nullo statuprosperis et adversis confundar, ut aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
tione. ĩ nullo se dicit
ꝯfundi. quia ⁊ spes ꝓ¬
missiorus magna ẽ.¬
⁊ res uera ⁊ honesta. ñ
dum ĩ uincut laboro¬
xp̃o .i. fama ⁊ gloria
xp̃i magnificabitur¬
apud gentes etiam in
corpore meo. qd̾ fragi

Expanded text:
icit fundi, quia et spes promissionis magna et res vera et honesta. Non dum in vinculis laboroid est fama et gloria Christi, magnificabiturapud gentes, et in corpore meo; quod fragi
Abbreviated transcription (Latin):
modo interim quiderre  pugna. lucta. Unde
ego ip̃e .i. iinus ⁊ idem ꝓrsus mente ⁊ carne ser¬
nio. sed mente sernio legi dei. ñ ꝯsentiendo pe¬
mente. Non enim dico sumus inter nos ꝯtrarii
de diu̾sis pͥncipiis uenientes. S ego ip̃e mente serͦ¬
guor obluctatur saluti. Non enim alius ĩmente¬
sunt due nature ⁊trarie. ut manichei mẽcum¬
tur. sed ex utroq unus homo est. quia inius est
ds a quo factus est homo. Mente igitur ñ ꝯsentio
mortis huius. quia ip̃a ꝯccipiscentia cum qͣ nati
sumus finiri ñ pot̾. quamdui uiuimꝰ cotidie mi¬
nui pot̾. finiri non pot̾. Sequ¬

Expanded text:
modo interim quid erit? pugna, lucta. Unde modo interim quid erit? pugna, lucta. Unde ego ipse, id est unus et idem prorsus, mente et carne servio, sed mente servio, legi Dei, non consentiendo pemente. Non enim duo sumus inter nos contrariis de diversis principiis venientes, sed ego ipse mente serguor obluctatur saluti. Non enimsunt duae naturae contrariae, ut Manichaei mentiuntur, sed ex utroque unus homo, quia unus est Deus a quo factus est homo. Mente igitur non consentiom est, quia ipsa concupiscentia, cum qua nati sumus, finiri non potest quamdiu vivimnui potest, finiri non pote
Abbreviated transcription (Latin):
tiam oĩo scito ẽe peccatũ. ⁊ qntũ uales caueto. Se¬
ꝯsentiendo ei. Sunt enĩ desid̾ia mala. s si ñ reg¬
nant ip̃e ñ facit. faceret aũt si ꝯsentiret. Motus
fauitur homo qui ⁊sentiens ꝯcupiscentie car¬
nis sue ⁊ qd illa desid̾at discernens facere ⁊ sta¬
nec se ip̃m agnoscat. qñ cum ex toto ip̃e sit. ⁊ cor¬
de statuente ⁊ corpore implente. adhuc se ip̃m ẽe
ñ putat. Qui ergo dicit. Non ego operor illud si
cordis decerint aut. ⁊̃ ministerio corporis ꝑficit
¶Motum porro illiciti desiderii cui ñ obediendo
non eum oꝑamur. id̾o ⁊ no agere dicimur qm̃
ñ est nature iugor. aliene. sed languor nr̃e qui¬

Expanded text:
tiam tiam consentiendo ei. Sunt enim desideria mala, sed si non regnant, ipse non facit. Faceret autem si consentiret. Motus fallitur homo, qui consentiens concupiscentiae carnis suae, et quod illa desiderat decernens facere, et stanec seipsum agnoscat, quando cum ex toto ipse sit, et corde statuente, et corpore implente adhuc seipsum esse non putat. Qui ergo dicit, non ego operor illud, sione decernit, aut etiam ministerio corporis perficit. Motum porro illiciti desiderii, cui non obediendo, non cum operamur: ideo et nos agere dicimur, quoniam non est naturae vigor alienae, sed languor nostra
Abbreviated transcription (Latin):
sisto. auerto mentẽ. nego arma. teneo m̃bra ⁊
tam̃ fit in me qd̾ uolo. qd̾ ñ nult. ⁊ lex. Uolo¬
gͥ idem cum lege quia qd̾ ñ uult uolo ⁊ tamen
facio. s einon ꝯsentio. ĩmo legi. ⁊ testis sum.
qm̃ bona est. quia idem uolo qd̾ lex. Dicit em̃
lex. Non ꝯcupisces. ⁊ ego nolo ꝯcupiscere. si uellẽ¬
cupistere namq oĩo ꝑfecti est. ptꝰ rcupisc̃iam i¬
u̾o ñ ure luctatoris est c⁊ laborantis. s attende
quomodo dicat augꝰ. hic legem nolle ꝙ̃ nolebit
cupiscentia est que est ĩ pͥmo motu q̃ est uenia¬
le peccatũ. Si ergo lex dicitur illum nolle .i. pro¬
hibere. tunc ꝓhibet ueniale petcatũ. ⁊ iubet ali¬
quid qd̾ oĩo ficri non pot̾. p̾terea ꝯ trarium ui¬
detur ei qd̾ alibi legitur. ubi dicitu ꝓhiberi qd̾¬
possumus suꝑ illum locum. Irascimini ⁊ noli¬
⁊ asensus illam quippe ñ nult .i. reꝓbat. detesta¬
tur pectatum ẽe ostendit. hanc uo non mͦ ostẽ¬

Expanded text:
sisto, averto mentem, nego arma, teneo membra. Et tamen fit in me quod nolo, quod non vult et lex. Volo idem cum lege, quia quod non vult nolo, et tamen facio, sed ei non consentio, imo legi et testis sum quia bona est, quoniam idem volo quod lex. Dicit enim lex, non concupisces, et ego nolo concupiscere; si vellecupiscere. Namque omnino perfecti est; post concupiscentias vero non ire luctantis est, et laborantis. Attende quomodo dicat Augustinus hic legem nolle quod nolebacupiscentia est, quae est in primo motu quae est veniale peccatum. Si ergo lex dicitur illam nolle, id est prohibere, tunc prohibet veniale peccatum, et jubet aliquid quod omnino fieri non potest. Praeterea contrarium videtur ei, quod alibi legitur ubi dicitur prohiberi qpossumus super illum locum: Irascimini, et noliet consensus. Illam quippe non vult, id est reprobat, detestatur, peccatum esse ostendit. Hanc vero non modo oste
Abbreviated transcription (Latin):
motus quo sentit. hoc. ⁊̃ bene dicit omnis sõs
sentit. sed ñ totus carnalis. qr ꝯcupiscentiis ñ
ꝯsentit. ex parte igitur mortali carnalis est. ex
uenundatus sub pecc̃o .i. precio malę uolunta¬
ctis ade subiectus pecc̃o .i. ꝯcupiscentie. homo enĩ
pectati nomĩe appellat. unde oriuntur cuncta
peccata .i. ex carnali ꝯcuꝑiscentia. Quicquid eĩ
pecc̃oꝵ est in dictis. in ft̃is. ĩ cogitationib nõ¬
fra est. ⁊ si ꝯsentientẽ trꝓrerit atq illererit cõ¬
catum nisi refrenetur generat. Qd̾ enim deter¬
minat qͣlit̾ se carnalem dixerit quia ñ oꝑatur
cepto. non michi placet. ñ ꝯsentio. aliter enĩ ui¬
deretur ẽẽ ꝯtrariũ illi sententie qua dix̃ petcatũ
ittappareat peccatũ ꝑ mandatũ. Qũo enĩ appa¬
ret si ignoratur: sedignoro sic dictum est hoc
tur ĩ regulis p̾ceptoꝵ quas ht u̾itas ido ipsa i¬
u̾itas dicit. ñ noui ⁊ apłs ait. ignoro.⁊ uere ñ¬
sensum prebeo ex rõne adhuo confligo nondũ

Expanded text:
motus quos sentit, et hoc etiam benedicit omnis sanctus.sentit. Sed non totus carnalis, quia concupiscentiis non consentit. Ex parte igitur mortali carnalis est, ex venumdatus sub peccato, id est pretio malae voluptatis Adae, subjectus peccato, id est concupiscentiae. Hoc enim peccati nomine appellat. Unde oriuntur omnia peccata, id est carnali concupiscentia. Quidquid enim peccatorum est in dictis, in factis, in cogitationibus, noa est, et si consentientem traxerit atque illexerit, cont a fomite, et peccatum nisi refrenetur, generat. Quod enim determinat qualiter se carnalem dixerat, quia non operaturcepto, non mihi placet, non consentio. Aliter enim videretur contrarium esse illi sententiae qua dixit, peccatum ut appareat peccatum per mandatum. Quomodo enim apparet si ignoratur? Sed ignoro, sic dictum est, hoc tur in regulis praeceptorum quas habet veritas, ideo ipsa Veritas dicit, non nosensum praebeo ex ratione, adhuc confligo, nondum
Abbreviated transcription (Latin):
restat infirmitas. lex que in m̃bris est repug¬
nans menti uicium carns ẽ que expena pec¬
cati ⁊ extraduce mortis ꝓuenit. S lex ista q̃¬
in carne mortali. Remissa ẽ quia reatus solutꝰ
ẽ sacramento quo renascuntur fideles. manet
aũt quia oꝑatur desid̾ia. ꝯtra que dimicant. ⁊¬
gem pectati .i. in motum ⁊cupiscĩe. Ip̃a enim
ꝯcupiscentia ẽ lex peccati. Lex aũt m̃broꝵ. uel
carius est lex morbidus quid affectus. uł lan¬
guor qui mouet illicitum desid̾ium .i. carna¬
lem ꝯcupiscĩam quã legẽ pecc̃i nocat. que hoc i¬
carnale uostrum captunim tenet. lexergo car¬
nis me captiuat sub ip̃a lege pecc̃i .i: sub cõcu¬
piscentia sua. Captiuuu me aũt ducit nõ ex
mente. s ex carne. ñ ex toto. s ex parte qr mene¬
ꝯuenient accipitur qui dicit se captinum du¬
ci ex carne. Mens enĩ non ꝯsentit peccõ trtillan¬
te ꝯferendas. Mors ergo ꝯtendit sed mens ñ cõ¬
sentit.⁊ est in me quiddam mortuũ. ⁊ quiddã¬

Expanded text:
restat infirmitas. Lex quae in membris est repugnans menti, vitium carnis est quod ex poena peccati, et ex traduce mortis provenit, sed lex ista qin carne mortali: remissa est, quia reatus solutus est sacramento quo renascuntur fideles; manet autem, quia operatur desideria, contra quae dimicant gem peccati, id est in motum concupiscentiae. Ipsa enim concupiscentia est lex peccati. Lex autem membrorum, vel carnis est morbidus quidam affectus, vel languor qui commovet illicitum desiderium, id est carnalem concupiscentiam, quam legem peccati vocat, quae hoc carnale nostrum captivum tenet. Lex ergo carnis me captivat sub ipsa lege peccati, id est sub concupiscentia sua. Captivum autem me ducit non ex mente, sed ex carne; non ex toto, sed ex parte, quia menenienter accipitur, qui dicit se captivum duci ex carne. Mens enim non consentit peccato titillante conferendas. Mors ergo contendit, sed mens non consentit; et est in me, quiddam mortuum, et quidda
Abbreviated transcription (Latin):
terit caro erit. sed iam uiciata. uł uiciosa ñ erit
hoc enim est ꝯcupiscĩe uiciũ qd̾ mens quid̃ nõ¬
ex se. sed ex carne ⁊traxit. Natura quippe hũana
non oꝑe dei cum uicio pͥmitus ẽ instituta. sed
ex uoluntatis arbitrio pͥoꝵ hõium ueniente:
iuicio est sauciata. Sequitur. Nam uelle. U̾e bo-¬
num ñ hrrat ĩ carne mea. Nam uelle bonum
adiacet michi .i. in me est. ꝑficere aũt bonumi
non ĩue. hoc est non est inme. Non ait facere
s ꝑficere. quia ñ nichil facit. Rebellat enĩ con¬
tupiscentia ⁊ ñ ꝯsentit. delectat uxor aliena ⁊ ñ
minun enentẽ au̾tit. ĩ secretarium mentis in¬
trat. tudet foris serpentẽ ꝯcupiscentiam. ⁊ intꝰ¬

Expanded text:
 vitiosa non erit. Hic enim est concupiscentiae vitium, quod mens quoque sed ex carne contrahit. Natura quippe humana non opere Dei cum vitio primitus est instituta, sed ex voluntatis arbitrio primorum hominum venienti vitio, est sauciata. Nam velle, vere bonum non habitat in carne. Nam velle bonum adjacet mihi, id est in me est: Perficere autem bonum non invenio, hoc est in me non est. Non ait facere, sed perficere, quia non nihil facit; rebellat enim concupiscentia, et non consentis; delectat uxor aliena, et non annuis, mentem avertis, in secretarium mentis intras. Vides foris strepentem concupiscentiam,
Abbreviated transcription (Latin):
S audiens legem dicentẽ. ñ ꝯcupisces uiciũ ag¬
nouit. ⁊ odit. uellum hũit. quia uolebat ñ cõcu¬
piscere ⁊ ꝯcupiscebat. id̾o dicit qd nolo facio .i. cõ
ad mala trahat luctabatur. ñ subiugabatur. de¬
se hoc tͥ ꝓponit. nc de hec desperes in te. ꝯstituit tͥ añ¬

Expanded text:
gem dicentem, non concupiscas, vitium agnovit, et odit; bellum habuit, quia volebat non concupiscere, et concupiscebat. Ideo dicit, quod nolo facio, id est s, et eum ad mala trahat. Luctabatur, non subse hoc tibi proponit, ne de hoc desperes in te. VERS. 17.-- N
Abbreviated transcription (Latin):
.i. in peccatum quod̃
que lex ut pͥdictum¬
est: est in membris
ñdum ẽ sub gr̃a .⁊ quia captiuat me: ergo
habeat ad illum sathanas. Gradus enĩ fabrica¬
cauit adam ꝑ quo ad filio eius expoliator
ne pectoꝵ accepta homo releuctur ut decetero
possit resipiscere presso pecc̃o. Pgt̾ enim homo ex¬
honeratus malis resistere adiisario recepta po¬
testate ⁊tra illum dum adiuuatura deo. ⁊ attẽ¬
de qd̾ hic inducit qrͣtam legẽ fidei potiorẽ le¬
gẽ moysi quam ⁊ grãm nocat. Quatuor enĩ
leges in hac serie memorantur. s. lex nature
lex m̃broꝵ que ꝓ una cum lege peccĩ accipit᷑.
lex moysi. qrta lex fidei ⁊ notatur hic tercius
⁊ ĩ ꝯsuetudinẽ bonam reuocatus grã adiuuã¬
pot̾ legi ab illo loco. ego aũt tarnalis sum. lo
iusum fuisse in hoc apłi sermone describi ho¬
minẽ sub lege ut ante dictum est. s ut ip̃eait
ñ est nisi homo gr̃e qui hic loquitur. qui cõ¬
delectatur legi dei.⁊ ꝯsentit.⁊ qui ñ oꝑaturr.

Expanded text:
 in peccatum quod e lex, ut praedictuest, est in membris non est sub gratia. Et quia captivat me, ergo ad illum habet Satanas. Gradus enim fabricavit Adam per quos ad filios ejus exspoliator ne percepta, homo relevetur, ut de caetero possit resipiscere presso peccato. Potest enim homo exoneratus malis resistere adversario, potestate recepta contra illum dum juvatur a Deo. Et attende quod hic inducit quartam legem fidei, potiorem lege Mosi, quam et gratiam vocat. Quatuor enim leges in hac serie memorantur, scilicet lex naturae, lex membrorum, quae pro una cum lege peccati accipitur, lex Mosi, quarta lex fidei. Et notatur hic tertius n consuetudinem bonam revocatus gratia adjuvanpotest legi ab illo loco: Ego autem carnalis sum, lovisum fuisse in hoc Apostoli sermone describi hominem sub lege, ut ante dictum est, sed ut ait non est nisi homo gratiae qui hic loquitur, qui condelectatur legi Dei, et consentit: qui non operatur
Abbreviated transcription (Latin):
o superiori ei nõ ser¬
iuiat suum inferius¬
.i. saro. Supra te est
te caro tua. Serui me¬
liori ut seruiat tibi¬
inferior. ꝯtempsisti
suꝑiorem. torqueris¬
ab inferiori. dico re¬
pugnantẽ ⁊ etiam

Expanded text:
o superiori, ei non serviat suum inferiust caro. Supra te est infra te caro tua. Servi meliori ut serviat tibiinferior. Contempsisti superiorem, torquerisinferiori. Dico repugnantem, et,
Abbreviated transcription (Latin):
mulieris fidelis.de
pr̃e geritili ꝓcreatꝰ.
⁊ tum ñ ẽẽt circum¬
cisus ⁊ ẽẽt ip̃e genti¬
lis huic dabant bo
⁊ sdo circũcidit eum p̃p¬
⁊ id̾o eum cõmonet:
ut sollicitus sit iec
relicto ep̃o scribit pau¬
lus de episcopali offõ
instruat. quales p̾sbi¬

Expanded text:
mulieris fidelis, patre gentili procreatus: et cum non esset circumcisus, et esset ipse gentilis, huic dabant bonet ideo circumcidit pt ideo eum commonet ut sollicitus sit in erelicto episcopo scribit Paulus de episcopali officiinstruat, quales presb
Abbreviated transcription (Latin):
rp̃o .do. nr̃o. Attende qd̾ in hac salutatione tria po¬
uit. que ei optat cũ in aliis tm̃ duo posuerit. mi¬
scd̾ia hic accipitur. qd in aliis epłis dicitur gr̃a.
i. remissio peccõꝵ. pax est tranquillitas ammi
⁊ p̾libatio eterne patis. hec cõmunit᷑ om̃ib opta

Expanded text:
risto Jesu Domino nostro. Attende quod in hac salutatione tria ponit quae ei optat, cum in aliis tantum duo posuerit. Misericordia hic accipitur quod in aliis Epistolis dicitur gratia, id est remissio peccatorum. Pax est tranquillitas animi et praelibatio aeternae pacis. Hanc communiter omnibus opta
Abbreviated transcription (Latin):
uanitas cui subiecta
treatura. dico subiecta
uanitati sed tñpacient̃
ferens ꝓp̃ eum qui subiecit eam ĩ sꝑe .i. pacien¬
ter sustinet. sciens deum subiecisse ad ꝯserua¬
tionẽ hũilitatis. sed ñ sine solatio spei huiꝰ. qr¬
nr̃m iam libatus est. uel uanitati enĩ. ⁊c̃. Sic̃
supra dictum est. creatura d̾r quicquid m̃o
ĩ nobis dolet .i. nq ip̃i scd̾m qd corpore ⁊ aĩa
dolemus. que utiq creatura est dimi carnẽ
mortificamus ꝑ iemia ⁊ adusa. ⁊ hec creatu¬
ra ut p̾dictum est expectat modo qd̾ erit ĩ fu
peccauit. sed non sponte dampnatus est. pec
lurt enĩ merctas penas. peccati u̾o pena ẽ qd̃
subicitur fallacie. dico qd̾ ñ est subiecta spõte
sed p̃p eum qui subiecit eam .i. pp̃ iusticiam ⁊¬

Expanded text:
anitas, cui subjecta est creatura. Dico subjecta est vanitati, sed tamen patienter ferens propter eum qui subjecit eam in spe, id est patienter sustinet sciens Deum subjecisse ad conservationem humilitatis, sed non sine solatio spei hurum jam liberatus est. Vel, vanitati enim, etc. Sicut supradictum est, creatura dicitur quidquid modo in nobis dolet, id est nosipsi secundum quod corpore et anima dolemus. Quae utique creatura est dum carnem mortificamus per jejunia et adversa. Et haec creatura, ut praedictum est, exspectat modo quod erit in fupeccavit, sed non sponte damnatus est. PeccaLuit enim meritas poenas, peccati vero poena est quod subjicitur fallaciae. Dico quod non est subjecta sponte; sed propter eum qui subjecit eam, id est
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi qd̾ nec de ip̃is desꝑand̃ est qui nond̾
crediderunt quia ⁊ ip̃i credituri sunt. ⁊ libera¬
buntur. qui ñdum uocantur filii dei. sed tm̃
crcettura modo dituritur. cum ñdum gr̃am ad¬
optionis receperint. hõ enĩ signatulo ymagi
tura. ⁊ ip̃a ita creatura q̃ modo ita nocatur. cũ
ñdum est filioꝵ forma ꝑfecta lib̾abitur. ut
nos apłi qui iam filii sumius. ⁊ si ñdum appa¬
ret qd ermus. libabitur dico: a struitute cor.¬

Expanded text:
erandum est, qui nondum crediderunt, quia et ipsi credituri sunt, et liberabuntur, qui nondum sunt filii Dei. Sed tantum creatura modo dicuntur, cum 41 nondum gratiam adoptionis receperunt. Homo enim sigillo imagitura. Et ipsa utique creatura, quae modo ita vocatur cum nondum est filiorum forma perfecta, liberabitur, ut nos apostoli, qui jam filii sumus, etsi nondum apparet quid erimus, liberabitur dico, a servitute cor
Abbreviated transcription (Latin):
si. receptus ab eo ut
lomodo dissentire ab
dici neminẽ uidi di¬
domini. hic ẽ iacobꝰ¬
minor qui dictus est
iacobz filius fuit io
dictus ẽ. S non ẽ hoc
ratimm cũ ioseph uir¬
go fuisse creditur. a¬
lia ergo cã querenda ẽ qͣre frater dñi dictus sit
Sicire ioseph ⁊ sy mon. ⁊ uidas. unde ĩ enͣngłio
Ut ergoliq̃at qͣre fr̃es dicuntur sciend̾ est qd̃
marĩa mat̾ dmn ioachim ⁊ anne filia fuit. q̃
nupsit ioseph. ⁊ rra ioseph fuit putatiuuus
salome eandem anam duxit. ⁊ generauit ex
ea filiam noĩe mariam que nupsit zebedeo:⁊
hũit: ⁊ tres filias. Nũc uidend̾ est qͣre iacob
alphei ⁊ minor dictus sit. ⁊ frater dñi. minor
dictus ẽ. ñ scd̃m tẽpus. sed quia pͥus secutus ẽ
dñm. ita iacob alphei minor dictus ẽ. qr eo
posterꝰ xp̃o adhesit. frater u̾o dm̃i dictus ẽ ut
quib̾dam placet quia fllius fuit matertere xͥ
cant. unde ieronimus fr̃es dñi dicit intelligi

Expanded text:
si, receptus ab eo ut lo modo dissentire ab s didici. Neminem vidiDomini. Hic est Jacobminor, qui dictus est s filius fuit Jodictus est; sed non est hoc ratum, cum Joseph virgo fuisse credatur. Alia ergo causa quaerenda est quare frater Domini dictus sit, sicut Joseph, et Simon, et Judas. Unde et in Evangelio res dicantur, sciendum quod Maria mater Domini, Joachim et Annae filia fuit, quae nupsit Joseph: et ita Joseph fuit putativus 143 Salome eamdem Annam duxit, et generavit ex ea filiam, nomine Mariam, quae nupsit Zebedaeo, et uit, et tres filias. Nunc videndum est quare Jacobus Alphaei et minor dictus est frater Domini. Minor m tempus, sed quia prius secutus est Dominum. Itaque Jacobus Alphaei minor dictus est, quia eo posterius Christo adhaesit. Frater vero Domini dictus est, ut quibusdam placet, quia filius fuit materterae Chcant. Unde Hieronymus fratres Domini dicit intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
esan ⁊ iacob. Gente: ut om̃s udei fres dicũtur
niter se. unde ĩ deuteronomio. Si emeris fra¬
trẽ tuum qui ẽ hebreus. ⁊c̃. ⁊ item. Constitue
suꝑ te pͥncipeni ꝙ̃ dominus elegerit. eum qui
sit de frĩb tius. porro cognatõe fr̃es uocantur
qui sunt deuna familia. cum ex inia radice
⁊ te quia fr̃es sumus. ⁊ iacob. ⁊ laban fres dũr.

Expanded text:
Esau et Jacob; gente, ut omnes Judaei fratres dicuntur inter se. Unde in Deuteronomio: Si enim is fratrem qui est Hebraeus, etc. . Et item: Constitue super te principem quem Dominus elegerit, eum qui sit de fratribus tuis . Porro cognatione fratres vocantur qui sunt de una familia, cum ex una radice tet te, quia fratres sumus : et Jacob et Laban dicuntur
Abbreviated transcription (Latin):
recte ambularent. non quantũ ad initentiõ¬
nem. s ad uitatem eungelii. quia ꝑ hoc ꝑibat
illius obiirgatõe sanarentur. Non enĩutilee¬
a domino dictũ est. pasce oues meas. obuirgatõ¬
libeirtissime sustinebat. Ualebatq hoc ad mag̃¬
nũ hũilitatis exemplũ ut ĩ eo qui pͥmus est.
discant ceteri mites ẽe ⁊ humiles. Ip̃e enĩ potrꝰ
qd̾ a paulo fiebat utiliter lib̾tate caritatis sc̃e
ac benigne pietate hũilitatis accepit. atq ita
exemplum posteris tribuit. tanto sancti. qͣnto
⁊ a posteriorib corrigi. Laus ita iuste lib̾tatis
in paulo. ⁊ sc̃e hũilitatis ĩ petro eminuit. dixi

Expanded text:
n quantum ad intentioveritatem Evangelii, quia per hoc peribat illius objurgatione sanarentur. Non enim utile ea Domino dictum est: Pasce oves meas ; objurgatlibentissime sustinebat, valebatque hoc ad magnum humilitatis exemplum, ut in eo qui primus est, discant caeteri mites esse et humiles. Ipse enim Petrus quod a Paulo fiebat utiliter libertate charitatis, sancte ac benigne pietate humilitatis accepit, atque ita exemplum posteris praebuit, tanto sanctius quantetiam a posterioribus corrigi. Laus itaque justae libertatis in Paulo, et sanctae humilitatis in Petro eminuit. Dixi
Abbreviated transcription (Latin):
obuirgatio hec. quia tͥalis facile desꝑaret siminiᷤ
asꝑe in eun aĩadu̾teretur. que obuirgatio ⁊ sitẽ¬
poris qͣntitate. uł alio modo ñ satis digna pena
uidetur. In hoc tam̃ ñ est parua estimanda. q̃ fit
a plurib. quib congregatis sathane traditus
gatus ẽ a plurib ut econtrario mag̃ donetis
quia qͣnto a plurib obuirgaturͥ tantomag̾

Expanded text:
ile desperaret, si nimis aspere in eum animadverteretur quam objurgatio, et si tentationis quantitate, vel alio modo non satis digna poena videtur: in hoc tamen non est parva existimanda quae fit a pluribus, quibus congregatis Satanae traditus gatus est a pluribus, ut econtrario magis donetis, quia quanto a pluribus objurgatur, tanto magis
Abbreviated transcription (Latin):
ei. quib non expedit.
pedit ut credant. ⁊ ĩ d̾o
quia plus ẽ hic qͣm est
est. non non. sed hoc ꝙ
ampluis ẽ: a malo est
⁊si non a malo uiran
S qd amplius est: a

Expanded text:
ei, quibus non expedit pedit ut credant. Et video quia plus est hoc quam, est, est; non, non; sed hoc quod amplius est, a malo est : et si non a malo jurantsed, quod amplius est, a
Abbreviated transcription (Latin):
te dicit impleri legem uniu̾sam. cum
tamen duo sint precepta caritatis ĩn quib
tota lex pendet ⁊ ꝓpłx. quia dilectio dei in di¬
lectione ꝓximi ꝯtinetuu. ⁊ id̾o in hoc p̾cepto
ꝑfectio salutis ẽ. quia sine ꝓximo: ñdiligit
ꝙ. Qui enim ñ diligit ꝓximũ suũ quẽ uidet
deum ꝙ̃ non uidet qũo pot̾ diligere: Item di
ligere ꝓximũ .i. omnẽ hoĩem tanqͣm se ip̃m
sit teneri: unũeoꝵ sufficit cõmemorare. Et¬
ꝓximũ diligere: qui non diligit se: seaũt nõ
diligit: qui diligit inquitatẽ. Qui enĩ dilig̃

Expanded text:
 recte dicit impleri legem universam, cum tamen duo sint praecepta charitatis in quibus tota lex pendet et prophetae, quia dilectio Dei in dilectione proximi continetur; et ideo in hoc praecepto perfectio salutis est, quia sine proximo non diligitur Deus: Qui enim non diligit proximum suum, quem videt, Deum, quem non videt, quligere proximum, id est omnem hominem tanquam seipsum sit teneri, unum eorum sufficit commemorare. proximum diligere, qui non diligit se. Se autem non diligit qui digit iniquitatem. Qui enim diligit
Abbreviated transcription (Latin):
phebe ditissima muli¬
er fuit. ⁊ nobilissima
que ecc̃am ĩ loco qui
dicitur chenchris sus-
epłam misit. Cõmen¬
do dico: ut suscipiatis

Expanded text:
Phoebe ditissima mulier fuit, et nobilissima, quae Ecclesiam in loco quae dicitur Cenchris susteEpistolam misit. Commendo, dico, ut suscipiatis
Abbreviated transcription (Latin):
diminuta scĩs qui st̃
in ierłm. uel fiat illis
oblatio accepta ut illi
intellecta caritate a¬
postoli erga se ip̃os cũ
illo imanimes d̾o gr̃as
agunt. Magnus enĩ
ꝓfectus est ei. cuiꝰ mi¬
insterio młti fc̃ leti
d̾m laudant orareita
dei. hoc dicit ut ostendat oum̃a cum dei uolunta¬
aduo. sed siue ueniam siue non . d̾s pacis sit
esũmatõem scłi. Sicut ip̃e ait. uob̾cum sum
dixi. hos aũt imuita¬

Expanded text:
diminuta, sanctis qui sunt in Jerusalem. Vel fiat illis oblatio accepta, ut illi intellecta charitate Apostoli erga seipsos, cum illo unanimes Deo gratias agant. Magnus enim profectus est ei, cujus ministerio multi facti laeti Deum laudant. Orate ita  voluntatem Dei. Hoc dicit ut ostendat omnia cum Dei voluntad vos; sed sive veniam, sive non, Deus pacis sit consummationem saeculi, sicut ipse ait: Vobiscum sum dixi, hos autem imita
Abbreviated transcription (Latin):
qui plus aliis curo⁊
semel. ⁊ it̾m. uolui ne¬
nas qui saluti aduer¬
satur impediuut no
id̾o magis cauete. ⁊ ti̾¬

Expanded text:
qui plus aliis curo, et semel et iterum, volui venas, qui saluti adversatur, impedivit nos. Ideo magis cavete et ti
Abbreviated transcription (Latin):
intendite ⁊ idete quid qn facere debeamus.S
utinam facere pigi ñ simus. qñ inrte pectau̾it᷑
corripe eum int̾ te ⁊ ip̃m solum. Quare: quia ĩ
ne si publice argueris ñ sis corrector. sed ꝓditor in
uictus ioseph de maria fecit solus suspicans adul¬
terium. Qñ aũt palam peccatur: palam arguẽd̃

Expanded text:
Intendite et videte quid quando facere debeamus, sed utinam facere pigri non simus: quando in te peccaverit, corripe eum inter te et ipsum solum. Quare? quia in ne si publice argueris, non sis corrector, sed proditor, ut justus Joseph de Maria fecit solus suspicans adulterium. Quando autem palam peccatur, palam arguendum
Abbreviated transcription (Latin):
paulum seruim eius
audiamus. dominus
dicit in eu̾ngelio. Si pecoaint in to fratertiuis
corripe illum inter te ⁊ ip̃m solum. apłs dicit pe¬
ccantes coram om̃ib argue. ꝯscĩa ista uidetur a¬

Expanded text:
Paulum servum ejus audiamus. Dominus dicit in Evangelio: Si peccaverit in te frater tuus, corripe illum inter te et ipsum solum . Apostolus dicit: Peccantes coram omnibus argue. Controver
Abbreviated transcription (Latin):
res cirtumuentionib
quia ip̃i sunt. qui sõ¬
uertunt uniu̾sas. do.
.i. totam familiam do¬
centes que ñ oportẽt
⁊ hoc facunyt gr̃a tur¬

Expanded text:
res circumventionibusquia ipsi sunt qui subvertunt universas domos, id est totam familiam, docentes quae non oportet. Et hoc faciunt, grat
Abbreviated transcription (Latin):
cretensis in cuiꝰ libris
cens. Sicut ⁊ dauid dic̃
tis nominib illoꝵ dit̃
Sicuo scriptum ẽ. ⁊ ea
monium hoc scuptura ĩtelligitur
ĩ qua est auctoritas dei

Expanded text:
Cretensis in cujus libris cens, sicut et David dicit, tis nominibus illorum dicit, sicut scriptum est, et ea Scriptura intelligitur in qua est auctoritas Dei
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝯtradicunt młti
lingua. sed uita. quo
redarguere bonum o¬
pus est gͣndis sartina
cliuus ardiuis. Sunt¬

Expanded text:
Non contradicunt multi lingua, sed vita: quos redarguere bonum opus est, grandis sarcina, clivus arduus. V
Abbreviated transcription (Latin):
mani gen̾is ꝑ xp̃i mortẽ implendam. nunqͣm
suggereret illum diabolus crucifigi ꝑ quẽ uis
dam cognou̾nt xp̃m. aliiuero ñ cognouerunt
de ignorantib dicit xp̃etrus. Scio trẽs quia ꝑ
ignorantiam hoc fecistis. Isti ñ cognoscebant
illum ẽẽ qui ĩ lege ꝓmissus erat eis. Maiores uͦ
ut pͥncipes sacerdotũ. scribe ⁊ pħisei cognou̾nt
ip̃m eẽ qui ĩ lege ꝓmissus erat. sed deum ẽe. uel

Expanded text:
mani generis per Christi mortem implendam, nunquamsuggereret eum diabolus crucifigi, per quem jdam cognoverunt Christum; alii vero non cognoverunt. De ignorantibus dicit Petrus: Scio, fratres, quia per ignorantiam id gessistis . Isti non cognoscebant illum esse qui in lege promissus erat eis. Majores vero, ut principes sacerdotum, Scribae et Pharisaei cognoverunt ipsum esse qui in lege promissus erat; se
Abbreviated transcription (Latin):
que sapĩa dei abscon¬
dita est ut nesciant
pseudo quia non in
comp̾hensibilis. sed
sp̃c efficatia credibit.¬
quam sapĩam d̾s p̾¬

Expanded text:
Quae, sapientia Dei, abscodita est, ut nesciant pseudo quia non in omprehensibilis, sed spiritus efficacia credibiQuam sapientiam Deus pr
Abbreviated transcription (Latin):
tta diuina auctoritas. Undecũq sumit quod
neccͣrium ĩuenit. s ñ id̾o omĩa que ibi scripta
sunt accipienda ꝯfirmat. Unde ĩ legt p̾ceptum
ẽuideis ut si mancipiũ gentile emerent eiꝰ pili
rad̾entur. ⁊ unguium increm̃ta abscidentuꝵ.
deinde ad usus domesticos assumentur.ita ua
tum fu̾it ad ministerium domus dei assmm̃d̾
est. Sequitur. ¶uam obcam. e. docent qd̾ nõ

Expanded text:
ta divina auctoritas undecunque sumit quod necessarium invenit, sed non ideo omnia ibi quae inscripta sunt accipienda confirmat. Unde in lege praeceptum est Judaeis, ut si mancipium gentile emerent, ejus pili raderentur, et unguium incrementa abscinderentur, deinde ad usus domesticos assumeretur: ita vtum fuerit ad ministerium domus Dei assumendum est. Sequitur: Quam ob causam
Abbreviated transcription (Latin):
dixit.⁊ si poeta eẽt. ꝓpħa dico illoꝵ non dei ⁊ ꝓpri
illoꝵ. quia eoꝵ naturam bene aꝑiit. qd̾ itiq i
ad hoc dictum est. ne dei ꝓpha uid̾etur. Non ergo iu
⁊ neminus credas ei quia gentilis erat eiꝰ uerba
cõmendat apłs dicens. Testimoniũ hoc u̾m est. Sci¬
endum qd licet diume auctoritati unde uolu̾it
qd̾ uerum ĩuenerit testimoniũ sumere. Sicut ⁊

Expanded text:
dixit, etsi poeta esset. Propheta dico, illorum, non Dei, et proprius illorum, quia eorum naturam bene aperuit. Quod utique ad hoc dictum est, ne Dei propheta putaretur. Non ergo Jui, et ideo pigri. Et ne minus credas ei quia gentilis erat, ejus verba commendat Apostolus dicens: Testimonium hoc verum est. Sciendum quod, licet divinae auctoritati unde voluerit quod verum invenerit testi
Abbreviated transcription (Latin):
netis: sed ⁊̃ ambulate
oꝑmi exhibitione ĩ di¬
lectione. ponientes ⁊̃¬
animnas ꝑ fr̃ib si opꝰ
est. ⁊ hoc ita sincere
est spirais. colaphis.¬

Expanded text:
nate, sed etiam ambulate, operum exhibitione, in dilectione, ponentes animas pro fratribus, si opus est. Et hoc ita sincere,est sputis, colaphis
Abbreviated transcription (Latin):
blasphemia est ꝑ ꝙͣ¬
de deo ip̃o falsa dicunt
⁊ sd̾o peius ẽ blasphem¬
are: quam peierare.
qr peierando false rei
adhibetur testis d.
blasphemando: de ip̃o¬
d̾o falsa dicuntur. hec

Expanded text:
Blasphemia est, o Deo falsa dicuntur, et ideo peius est blasphemare quam peierare, quoniam peierando falsae rei adhibetur testis Deus, blasphemando de ipso falsa dicuntur. Non
Abbreviated transcription (Latin):
moueantur. hec ⁊̃ si
fiarit accederitib cãis
tñ tempanda sunt.⁊
quia illis pressis po¬
terat malum ĩ corde
retineri:. addit. tollan
partes nom hominis
illa tollantur a uob̾.
estote aũt ĩuicem be¬
ngni .i. largi de fa

Expanded text:
moveantur. Haec etiam, si fiant accidentibus causis, tamen temperanda sunt. Et quia illis pressis poterat malum in corde retineri, addit, tollantpartem novi hominis icat: Illa tollantur a vobis, estote invicem benigni, id est largi de fa
Abbreviated transcription (Latin):
uel ita ut duo seq̃ntia
sint expositio duoꝵ¬
lib erit ira dei .i. uide
Nam dei natura abhis
natio quam addens suꝑiram. Iniuriam suam
deum uindicaturũ sigͣcat. Unde p̾dicta exponẽs
subdit. Tribulatio. ⁊ angustia. ⁊ appellatur tri¬

Expanded text:
el ita ut duo sequentia sint expositio dulibus erit ira Dei, id est vNam Dei natura ab hisnatio, quia addens supra iram, injuriam suam Deum vindicaturum significat. Unde praedicta exponens subdit, tribulatio et angustia. Et appellatur tri