comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uimus. Si ꝑ hostium non intrant. quid
cis ꝓdest unde gloriantur. Adhoc eni
debet unicuiq ꝓdesse bene uiuere: ut
detur illi semꝑ uiuere. Nam cui nonda¬
tur semꝑ uiuere: quid ꝓdest bene uiur¬
re: Quia nec bene uiuere dicendisint:
qui finem bene uiuendi uel cecitate nes¬
ciunt. uel inflatione contempnunt Nõ
ẽ autem cuiꝗͣ. spes uera et cerca semꝑ
uiuendi: nisi agnoscat uitam quod est
xp̃c. et ꝑ ianuam intret in ouile. Que¬
runt ergo plerumq tales homines etiã
ꝑsuadere hominib ut bene uiuant.
& xpiani non siint. ꝑ aliam partem uo¬
lunt ascendere. raꝑe. et occidere: non
ut pastor conseruare. atq saluare. Fue¬
runt ergo quidam philosophi de uir¬
tutib et uitiis subtilia multa tracta¬
tes. diuidentes. diffinientes. ratiotina¬
tiones. acutissimas concludentes. libros
implentes. sapientiam suam buccis cre¬
pantib uentilantes. qui etiam dicere

Expanded text:
vimus. Si per ostium non intrant, quid vimus. Si per ostium non intrant, quid prodest eis unde gloriantur? Ad hoc enim debet unicuique prodesse bene vivere, ut detur illi semper vivere: nam cui non datur semper vivere, quid prodest bene vivere? Quia nec bene vivere dicendi sunt, qui finem bene vivendi vel caecitate nesciunt, vel inflatione contemnunt. Non est autem cuiquam spes vera et certa semper vivendi, nisi agnoscat vitam, quod est Christus; et per januam intret in ovile. 3. Quaerunt ergo plerumque tales homines etiam persuadere hominibus ut bene vivant, et christiani non sint. Per aliam partem volunt ascendere, rapere et occidere; non ut pastor, conservare atque salvare. Fuerunt ergo quidam philosophi, de virtutibus et vitiis subtilia multa tractantes, dividentes, definientes, ratiocinationes acutissimas concludentes, libros implentes, suam sapientiam buccis crepantibus ventilantes; qui etiam dicere
Abbreviated transcription (Latin):
audiuimus. Amen amen dico uobis
qui non intrat ꝑhostium in ouile o¬
uium s ascendit aliunde: ille fur est et
latro. dixerant enimse cecos non eẽ.
Uidere autem tunc possent: xpĩ cẽnt:¬
iisurpabaut. qui fu rebant contra di¬
em: ꝓpter illoꝵ ergo uanam. et suꝑ¬
bam et insanabilem arrogantiam:
dns iħc ista contexuit: in quib uos sa¬
lubriter si aduertamus admonuit.
multienim sunt qui sedin quand
unce uiuis consuetudiem. dicuns
boni homines. uoni uiri bonse feno
innocentes: et quasi obseruantes eio
in lege precepta sunt. deferenteshon¬
rem parentibus suis. non mechantere
homicidium ꝓpetrantes:. non fuitun
in lege mandata sunt. uelut obsenua¬
tes et xp̃iani non sunt. et plerinq at
iactant quomodo isti. llumqua ltnos
ceci sumus. Quia uero ista omulqu
faciunt et nesciunt. ad quemfuens
ferant. in aniter faciunt: dns de grge
suo. & de hostio quo intraturad ouile
similitudinem ꝓposuit in hodieria
lectione. dicant ergo pagani bene ui¬

Expanded text:
ivimus. 2. Amen, amen dico vobis, qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde, ille fur est et latro. Dixerunt enim se caecos non esse: videre autem tunc possent, si ovesurpabant lumen qui furebant contra diem? Propter illorum ergo vanam et superbam et insanabilem arrogantiam Dominus Jesus ista contexuit: in quibus salubriter nos, si advertamus, admonuit. Multi enim sunt qui secundum quamdam vitae hujus consuetudinem dicuntur boni homines, boni viri, bonae feminae, innocentes, et quasi observantes ea quae in lege praecepta sunt; deferentes honorem parentibus suis, non moechantes, non homicidium perpetrantes, non furtum ae lege mandata sunt velut observantes, christiani non sunt: et plerumque se jactant quomodo isti, Numquid et nos caeci sumus? Quia vero ista omnia quae faciunt, et nesciunt ad quem finem referant, inaniter faciunt, Dominus de grege suo, et de ostio quo intratur ad ovile, similitudinem proposuit in hodierna lectione. Dicant ergo Pagani: Bene vi
Abbreviated transcription (Latin):
Nonitrat ꝑ hostium quia filium di¬
at putren Arrianus dicit. Aliud est
pitł. aludi filius. Recte dicerer ĩi dice¬
tet alins non aliud. Quando enim di¬
eit aliuid: ei contradicit a quo aulit ego
lem sib fiigit: non qualem ueritas di¬
cit: nomen habes: rem non habes. Ali¬
cuius rei nomen est. xp̃c. Tene ipsam
rem sinis ꝓdesse tibi nomen. alius nes¬
cio uñsit. sicut fotinus. Xpc̃ homo est
inquit. deus non est. Nec ipse iuitrat ꝑ
hostium: quia xpc̃ et homo & deus eht.
et quid opus est multa ꝑcurrere. et¬
multa uana heresum. enumerare : Hoc
Sop soqlam querat non suam ulani mil¬
ti qerentes glam suam. oucs xpisꝑarse¬
rint potius quã congregauerunt. hit¬

Expanded text:
ilium dicit Patrem. Arius dicit: Aliud est Pater, aliud est Filius. Recte diceret, si diceret Alius; non, aliud. Quando enim dicit, Aliud, ei contradicit a quo audit, Ego lem sibi fingit, non qualem veritas dicit. Nomen habes, rem non habes. Alicujus rei nomen est Christus: tene ipsam rem, si vis prodesse tibi nomen. Alius nescio unde, sicut Photinus: Christus homo est, inquit; Deus non est. Nec ipse intrat per ostium, quia Christus et homo et Deus est. Et quid opus est multa multa vana haeresium denumerare. Hoc tsti gloriam querat, non suam; nam multi quaerendo gloriam suam, oves Christi sparserunt potius quam congregaverunt. Hum
Abbreviated transcription (Latin):
iam pulsat. & dignus ẽ cui apꝑiatur
si pulsare ꝑsistat. Ille uero adhuc audi¬
at. nisi credideritis non intelligetis. Q.¬
re ista comendo: Ut etiã cum uerba
hec obscura sicut possum exposuero. aut
quia ualde sunt abdita uelego eoꝵ non
apprehendero intelligentiam. uel expli¬
candi quod intelligo non habuero facul¬
tatem:. Si tam fuerit quisq tardus.
ut etiam exponentem non sequatur:
non de se desperet. Maneat in fide. am¬
bulet in uia. audiat apłm dicentem.
Et si quid aliter sapitis. hoc quoq uob̃
deus reuelauit. Uerumptamen in quod
ꝑuenimus. in eo ambulemus. Incipia¬

Expanded text:
jam pulsat, et dignus est cui aperiatur, jam pulsat, et dignus est cui aperiatur, si pulsare persistat; ille vero adhuc audit, Nisi credideritis, non intelligetis . Quare ista commendo? Quia etiam cum verba haec obscura, sicut possum, exposuero, aut quia valde sunt abdita, vel ego eorum non apprehendero intelligentiam, vel explicandi quod intelligo non habuero facultatem, vel tam fuerit quisque tardus, ut etiam exponentem non sequatur; non de se desperet: maneat in fide, ambulet in via, audiat Apostolum dicentem, Et si quid aliter sapitis, hoc quoque vobis Deus revelabit: verumtamen in quod pervenimus, in eo ambulemus
Abbreviated transcription (Latin):
ce quuntur: quia sciunt uocem enie.
Alienum autem non sequuntur. s fugi¬
unt ab eo quia non nouerunt uocem
alienoꝵ. Tecta sunt hec plena questionib
grauida sacramentis. Sequamur ergo
et audiamus magistrum ex his obscũ¬
ris aliquid apperientem: et ꝑ id quod
appit. nos forte intrare facientem. hoc
ꝓuerbium dixit illis iħc. Illi autem non
cognouerunt quid loqueretur eis: for¬
de nec nos. Quid ergo inter illos & nos.
mꝰet nos: Multũ Quia nos pulsamus ut a¬
ꝑiatur nobis. illi autem xpm̃ negãdo
nolebant intrare seruandi. s foras re¬
manere ꝑdendi. Quod ergo nos audiui¬
mus hec pie. quod antequam illa intel¬
ligamus. credimus uera ec̃ atq diuina:
magna ab istis diuersitate distamus.
Cumenim duo audiunt uerba euange¬
lii. unus impius. alter pius. et unufat¬
talia sunt ut forte ambo non intelligat
unus dicit nichil dixit. alius dicit. ue¬
rum dixit. et bonum est quod dixit.s
uos non intelligimus. Iste quia credit

Expanded text:
sciunt vocem ejus. Alienum autem non sequuntur, sed fugiunt ab eo; quia non noverunt vocem alienorum. Tecta sunt haec, plena quaestionibus, gravida sacramentis. Sequamur ergo et audiamus magistrum ex his obscuris aliquid aperientem; et per id quod aperit, nos forte intrare facientem. 7. Hoc proverbium dixit illis Jesus; illi autem non cognoverunt quid loqueretur eis. Forte nec nos. Quid ergo interest inter illos mus et nos? Quia nos pulsamus ut aperiatur nobis; illi autem Christum negando nolebant intrare servandi, sed foris remanere perdendi. Quod ergo nos audimus haec pie, quod antequam illa intelligamus, credimus vera esse atque divina, magna ab istis diversitate distamus. Cum enim duo audiunt verba Evangelii, unus impius, alter pius, et alia sunt ut forte ambo non intelligant, unus dicit, Nihil dixit; alius dicit, Verum dixit, et bonum est quod dixit, sed nos non intelligimus: iste quia credit
Abbreviated transcription (Latin):
ouuenit nisi ut furetur. et mactet.
pat ẜgo ueni ut uitam habeant.
shabundantius habeant. Uidetur e¬
nm michi dixisse. ut uitam habeant
ingredientes: et habundantius habe
uerit aduitam temporalem. que est in
fide deo ait: E goueniut uitã habeat᷑. hoc.

Expanded text:
t nisi ut furetur, et mactet, et perdat: ego veni ut vitam habeant, et abundantius habeant. » Videtur enim mihi dixisse, Ut vitam habeant ingredientes, et abundantius habeaverit ad vitam temporalem, quae est in fide. Ideo ait, Ego veni, ut vitam habeant, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
saoc pite posit intrare. euni auten iss
uois hapniliaos ex collit ꝑ maceriam uult
ascenaiere. Qui autem ꝑͥ maceriam ascẽ¬
drerieo eraltatur ut cadat: ⁊ecte tam
ahuc loquitur dns ihe. non dum ni¬
telligitir. Nominat hostium. nominat
oule. nominat oues somendat hec oĩa
S non dum exponit. Legamus crgo. quia
uenturus est ad ea uerba in quib nob
aliqua que dixit. dignetur ex poner Eo
er quorum ex positione dabir nobis for¬
cassis etiam illa. que non exposunt en del¬
ligere: Tascit enim manitesti exerces obseu¬
dit alninde Ue misero quia casuruiso
Et ergo humilis ꝑ hostium intre plano
pede ueniat et non oetendic. Iule uiquit
fur est: et latro oues suas uult dicere
oues auenas: ad hoc suas id est fuito ab¬
latas. ñiut saluec sedut occidat. Ergo fur
est quia quod alienum est suum dicite:
latro quia et quod est furatus occidit.
Qui autem intrat ꝑ hostium. pastor est
ouium. huic ostiaris apperiende oto¬
Moisto tunc queramus. quamdo ab u

Expanded text:
te possit intrare. Qui autem se non humiliat, sed extollit, per maceriam vult ascendere: qui autem per maceriam ascendit, ideo exaltatur ut cadat. 6. Tecte tamen adhuc loquitur Dominus Jesus, nondum intelligitur: nominat ostium, nominat ovile, nominat oves; commendat haec omnia, sed nondum exponit. Legamus ergo, quia venturus est ad ea verba in quibus nobis aliqua quae dixit dignetur exponere: ex quorum expositione dabit nobis fortasse etiam illa quae non exposuit, intelligere. Pascit enim manifestis, exercet obscudit aliunde. Vae misero, quia casurus est! Sit ergo humilis, per ostium intret: plano pede veniat, et non offendet. Ille, inquit, fur est et latro. Oves suas vult dicere oves alienas: ad hoc suas, id est, furto ablatas, non ut salvet, sed ut occidat. Ergo fur est, quia quod alienum est, suum dicit: latro, quia et quod est furatus, occidit. Qui autem intrat per ostium, pastor est ovium: huic ostiarius aperit. De ostiario isto tunc quaeramus, quando ab ipso
Abbreviated transcription (Latin):
deos exortus est. huic
itaq lectioni hodier¬
nam eẽ contextam.
scire debuit. et como¬
ueri caritas ur̃a. Cum enim dns dixis¬
set. in iudicium ego ueni in hunc mũ¬
dum ut qui non uident uideant. et qͥ
uident ceci fiant. quod eo tempore. qͣn¬
do lectum est. ut pͥotuimus exposiumꝰ:
quidam ex phariseis dixerunt. Num¬
quid et nos ceci sumus: Quib respon¬
dit. Si ceci eetis: non haberetis peccatũ.

Expanded text:
 exortus est. Huic itaque lectioni hodiernam esse contextam, scire debuit et commoneri Charitas vestra. Cum enim Dominus dixisset, In judicium ego veni in hunc mundum, ut qui non vident, videant; et qui vident, caeci fiant; quod eo tempore, quando lectum est, ut potuimus exposuimus: quidam ex Pharisaeis dixerunt, Numquid et nos caeci sumus? Quibus respondit: Si caec
Abbreviated transcription (Latin):
euangłista iam dixerat. quod paulo añ
comemoraui. quia ꝓpt̃ea nondum erat
datus spẽ. illo utiq nouo modo in eis.
quib fuerat eo modo post resurrecuo¬
nem credentib dandus: quia ihe nondi
erat clarificatus. Id est non dum fuerat
mortalitas minortalitate ueslita: et
in eternan antutem temꝑalis infirmi¬
nue comatia. potest et de ista clarifica¬
asserdieduim inderi. nunc clarificatus
di siushominis. ut quodait nunc. non
dnuneutẽ passionem s ad uicinã re¬
ur rectiont᷑ ꝓtinere credat᷑. tamquam
fuerit factum quod erat tam ꝑxime
uon sitarum. hodie dilectioni urẽ ista
sustcrnit: cum donauerit dñs de con¬
squentib p̾ea disseremus.

Expanded text:
evangelista jam dixerat, quod paulo ante evangelista jam dixerat, quod paulo ante commemoravi, quia propterea nondum erat spiritus datus, illo utique novo modo in eis quibus fuerat eo modo post resurrectionem credentibus dandus, quia Jesus nondum erat clarificatus, id est, nondum fuerat mortalitas immortalitate vestita, et in aeternam virtutem temporalis infirmitas commutata. Potest et de ista clarificatione dictum videri: Nunc clarificatusest Filius hominis; ut quod ait nunc, non ad imminentem passionem, sed ad vicinam resurrectionem pertinere credatur, tanquam fuerit factum quod erat tam proxime jam futurum. Hodie Dilectioni vestrae ista suffecerint; cum donaverit Dominus, de consequentibus disseremus.
Abbreviated transcription (Latin):
nificata ẽ darificatio eius. quando sepu¬
tis iniquis manebit in eternitate am
scis. Cum audem dixisset nunc a arifici¬
tus est filius hominis. adiunxit et deus
clarificatus ẽ in eo. Ipsaẽ enĩ. darifica¬
tio filii hominis: si deus clarificet᷑ in eo.
Si enim non ipse in se ipso. s deus in illo
clarificat᷑. tunc illum deus in se clari-¬
ficat. deniq tam quã ista exponens:
adiungit et dicit. Si deus darificatus
ẽm eo. et deus clarificauit cum in semet¬
ipso. hoc ẽ si deus clarificat᷑ ẽ i eo. quia
non uenit facere uoluntatẽ suã. s uolũ¬
tatem eius qui misit eum: et deusda¬
rificauit eum in semet ipso. ut natuta
humana in qua ẽ filius hominis. que
a uerbo eterno suscepta ẽ etiam iumor¬
tali eternitate donet᷑. Et continuo inqͥt
clarificabit eum. Resurrectionem scili¬
cet suam non sicut ur̃am infine scłi. s
continuo futurã hac attestatione p̃di¬
cens. Ipsa ẽ enim clarificatio. de qua

Expanded text:
nificata est glorificatio ejus, quando sepanificata est glorificatio ejus, quando separatis iniquis manebit in aeternitate cum sanctis. 3. Cum autem dixisset, Nunc clarificatus est Filius hominis; adjunxit, Et Deus clarificatus est in eo. Ipsa est enim clarificatio Filii hominis, ut Deus clarificetur in eo. Si enim non ipsclarificatur, tunc et illum Deus in se clarificat. Denique tanquam ista exponens adjungit, et dicit: « Si Deus clarificatus est in eo, et Deus clarificavit eum in semetipso. » Hoc est: si Deus clarificatus est in eo, qui non venit facere voluntatem suam, sed voluntatem ejus qui misit eum: Et Deus clarificabit eum in semetipso, ut natura humana, in qua est Filius hominis, quae a Verbo aeterno suscepta est, etiam immortali aeternitate donetur. Et continuo, inquit, clarificabit eum: resurrectionem scilicet suam, non sicut nostram in fine saeculi, sed continuo futuram, hac attestatione pcens. Ipsa est enim clarificatio de qua
Abbreviated transcription (Latin):
manebit ininundus: cum titaniis a tri¬
tico seꝑatis. iusti fulgebt̃ sic̃sol in regno pa¬
tris sui. hoc futurum preuidens dns.
et nunc significatum eẽ contestans. dis¬
cedente iuda tamquam zizaniis seꝑatis.
remanentib tamquam tritico apłis
scis. nunc inquit clarificatꝰ ẽ filius ho¬
minis. Tamquã diceret. Ecce in illa mea
clarificatione ubi quod erit: ubi maloꝵ
nullus erit. ubi bonoꝵ nullus perit. Sic
autem non est dictum. nunc significa¬
ta ẽ clarificatio filii hominis. s dictũ
ẽ. nunc clarificatus ẽ filius homini s:
que madmodũ non est dictum petra siga
titania significabãt filios maligui s dea
est. bonum semen hii sunt filii regni. da¬
nia autem filii maligni. Sicut ergo sole
loqui scriptura res significantes tams
illas que significant᷑ appellans. ita loqui¬
tus est dñs dicens. nunc clarificatus et
filius hominis: postea quã seꝑato inde ne¬
quissimo. et secum remanentib scis sig¬

Expanded text:
manebit immundus; cum zizaniis a trimanebit immundus; cum zizaniis a tritico separatis, justi fulgebunt sicut sol in regno Patris sui . Hoc futurum praevidens Dominus, et nunc significatum esse contestans, discedente Juda tanquam zizaniis separatis, remanentibus tanquam tritico Apostolis sanctis, Nunc, inquit, clarificatus est Filius hominis: tanquam diceret, Ecce in illa mea clarificatione quod erit, ubi malorum nullus erit, ubi bonorum nullus perit. Sic autem non est dictum, Nunc significata est clarificatio Filii hominis; sed dictum est, Nunc clarificatus est Filius hominis: quemadmodum non est dictum, Petra signzizania significabant filios maligni, sed dictum est, Bonum semen hi sunt filii regni; zizania autem, filii maligni . Sicut ergo solet loqui Scriptura, res significantes tanquam illas quae significantur appellans; ita locutus est Dominus dicens, Nunc clarificatus est Filius hominis: posteaquam separato inde nequissimo, et secum remanentibus sanctis, sig
Abbreviated transcription (Latin):
racula faciebat ait tamen de illo iste ip¬
dum fuerat głificatus. Tunc ergo non¬
dum erat głificatus. cum mortuos sus¬
citaret: et nunc ẽ głificatus cum mor¬
tuis ꝓpinquaret: Non dum erat głifi¬
catus faciens diuina: et głificatus est
passurus humana: Mirum si hoc ds̃
ille magister significabat: et docebat
his uerbis. Altius est ꝑserutandum al¬
tissimi dictum. qui se altquantum ma¬
nifestat. ut inueniamus. et iterum occul¬
tat ut inquiramus: et de inuentis ad
inuenienda tam quã passib muitam᷑.
Wideo hic aliquid quod prefiguret mag¬
num aliquid exiit udas et clarificat᷑
est iħc. Exiit filius ꝑditionis: et clarifica¬
tus est filius hominis Ille quippe exierat.
ꝓpter quem dictum eis erat. et uos mun¬
di estis. s non omnes. Exeunte itaq in¬
mundo. oms mundi remanserunt: et
cum suo muncdatore manserunt. Tale
aliquid erit. cum uictꝰ a xp̃o transierit
hic mundus: et nemo in popło xp̃i re¬

Expanded text:
racula faciebat, ait tamen de illo iste racula faciebat, ait tamen de illo iste dum erat glorificatus ? Tunc ergo nondum erat glorificatus, cum mortuos suscitaret; et nunc est glorificatus, cum mortuis propinquaret? nondum erat glorificatus faciens divina, et glorificatus est passurus humana? Mirum, si hoc Deus ille magister significabat et docebat his verbis. Altius est perscrutandum Altissimi dictum, qui se aliquantum manifestat ut inveniamus, et iterum occultat ut inquiramus, et de inventis ad invenienda tanquam passibus innitamur. Video hic aliquid quod praefiguret magnum aliquid. Exiit est Jesus: exiit filius perditionis, et clarificatus est filius hominis. Ille quippe exierat, propter quem dictum eis erat, et vos mundi estis, sed non omnes. Exeunte itaque immundo, omnes mundi remansercum suo mundatore manserunt. Tale aliquid erit cum victus a Christo transierit hic mundus, et nemo in populo Christi re
Abbreviated transcription (Latin):
doaliquid ꝑuenimus. et ad id quod res-¬
tat querendo et inueniendo transimus:
quousq ibi fiat finis querendi. ubi ꝑfec¬
tioni non suꝑest. intentio ꝓficiendi. hec
p̃loqutio dilectissii. intentam ur̃am fe¬
cerit karitatem. ad istum dnĩ sermonẽ:
quem ad discipulos habuit ante passio¬
nem. ꝓfundus enim est. Et utiq ubi mul¬
tum laboraturus est disputator non re¬
missus debet ẽẽ auditor. Qui dergo ait dñs
postea quã iudas exiit. ut citius faceret
quod erat facturus. hoc est dnm̃ tradi¬
turus:. Quid ait dies cum exisset nox:
Quid ait redemptor cum exisset uenditor
Nunc inquit clarificatus ẽ filius homi¬
nis. Quare nunc: Numquid quia exiit.
qui tradat: quia imminent qui teneant
et occidant: Itane nunc clarificatus est.
iam impendȩt ut alliget᷑. ut iudicet᷑ ut
condempnet᷑. ut irrideat᷑. ut crucifigat᷑
ut interimat᷑: heccine ẽ głificatio an
potius humiliatio: Nonne quando mi¬

Expanded text:
ad aliquid pervenimus, et ad id quod resad aliquid pervenimus, et ad id quod restat quaerendo et inveniendo transimus, quo usque ibi fiat finis quaerendi, ubi perfectioni non superest intentio proficiendi. Haec praelocutio, dilectissimi, intentam fecerit Charitatem vestram ad istum Domini sermonem, quem ad discipulos habuit ante passionem: profundus est enim, et utique ubi multum laboraturus est disputator, non remissus debet esse auditor. 2. Quid ergo ait Dominus posteaquam Judas exiit, ut citius faceret quod erat facturus, hoc est, Dominum traditurus? Quid ait dies, cum exisset nox? Quid ait Redemptor, cum exisset venditor? Nunc, inquit, clarificatus est Filius hominis. Quare nunc? Numquid quia exiit qui tradat, quia imminent qui teneant et occident? Itane nunc clarificatus est, jam impendet ut alligetur, ut judicetur, ut condemnetur, ut irrideatur, ut crucifigatur, ut interimatur? Haeccine est clarificatio, an potius humiliatio? Nonne quando mi
Abbreviated transcription (Latin):
mur. ut capatiores non efficiamur. quia
ita psecti crimus. ut iam non ꝑficiam
Tunc enim ostendetur. nob. quod suffi¬
ciet nobis: hic autem semꝑ queramus: et
fructꝰ inuentioĩs ñ sit finis inqͥsitionis¶ leq
enim ꝓptẽa non semꝑ quia hic tantum.
s ideo hic semꝑ dicimus eẽ querendum:
ne aliquando hic pudemus ab inquisitio¬
ne cessandum. Nam et de quib dictum
ẽ. semꝑ discentes. et ad ueritatis scientiã
numquã ꝑuenientes: hic sunt utiq
semꝑ discentes. Cum uero de hac uita
exierint. iam non erunt discentes .ẜ. er
roris sui mercedẽ recipientes. Sic enim
dictum ẽ. semꝑ discentes. et ad ueritatis
scientiam numꝗͣ. ꝑuenientes. tam quã
diceret᷑. semꝑ ambulances et ad uiam
numquã ꝑueniãntes Nos autem semꝑ
ambulemus in uia. donec eoueniamus
quo ducit uia. Nusquã in illa remanea¬
mus. donec ꝑducat ubi maneamus. Atq
ita et querendo tendimus. et inuenien

Expanded text:
mur, ut capaciores non efficiamur, quia mur, ut capaciores non efficiamur, quia ita perfecti erimus, ut jam non proficiamus. Tunc enim ostenditur nobis quod sufficit nobis. Hic autem semper quaeramus, et fructus inventionis non sit finis inquisitionis. Neque enim propterea non semper, quia hic tantum: sed ideo hic dicimus esse quaerendum, ne aliquando hic putemus ab inquisitione cest, Semper discentes, et ad veritatis scientiam nunquam pervenientes; hic sunt utique semper discentes; cum vero de hac vita exierint, jaroris sui mercedem recipientes. Sic enim dictum est, semper discentes, et ad veritatis scientiam nunquam pervenientes; tanquam diceretur, Semper ambulantes, et ad viam nunquam pervenientes. Nos autem semper ambulemus in via, donec eo veniamus quo ducit via; nusquam in ea remaneamus, donec perducat ubi maneamus: atque ita, et quaerendo tendimus, et inveniendo
Abbreviated transcription (Latin):
equcido. Ẽt nex nocti adnũtiauit sciẽtiã:
s est iudas uideis infidelib ut uenirent
adcum: et apprehenderent ꝑsequendo.
griam hinc in sermone dnĩ qui factus
est adpios antequam teneret᷑ ab impiis.
intentior flagitatur auditor. et ideo eũ
p̃cipitare non debet. s differre potius¬
Ntendamus mentis obtutumr: et ad¬
uiuante dnõ dnm requiramus.
diuini cantici uox ẽ: querite dnm̃r et
uiuet anima urã. Queramus inueni¬
endum: queramꝰ inuentum. Ut inueni¬
endus querat᷑ occult̃ est: ut inuentꝰ que¬
ratur inmensus est. Unde alibi dicitur.
Querite faciem eius semꝑ. Saciat enim
querentẽ in quantũ capit. et inuenientẽ
capatiorem facit: ut rursus querat. im¬
plere. ubiplus caꝑe ceꝑit. Non ergo ita¬
dictum ẽ. querite faciem eius semꝑ. quẽ¬
admodum de quibusdã semꝑ discentes.
et adueritatis scientiã numquã ꝑueni¬
entesspotius sicut ille ait. cum consum¬
mauerit homo tunc incipit. donec ad
llam uitam ueniamus. ubi sic implea¬

Expanded text:
tiavit scientiam , id est, Judas Judaeis infidelibus, ut venirent ad eum, et apprehenderent persequendo. Sed jam hinc in sermonem Domini, qui factus est ad pios, antequam teneretur ab impiis, intentior flagitatur auditor; et ideo cum praecipitare non debet, sed differre potiusntendamus mentis obtutum, et adjuvante Domino, Deum requiramus. Divini cantici vox est, Quaerite Deum, et vivet anima vestra . Quaeramus inveniendum, quaeramus inventum. Ut inveniendus quaeratur, occultus est; ut inventus quaeratur, immensus est. Unde alibi dicitur, Quaerite faciem ejus semper . Satiat enim quaerentem in quantum capit; et invenientem capapleri, ubi plus capere coeperit. Non ergo dictum est, quaerite faciem ejus semper, quemadmodum de quibusdam, semper discentes, et ad veritatis scientiam nunquam pervenientes ; sed potius sicut ille ait: Cum consummaverit homo, tunc incipit , donec ad illam vitam veniamus, ubi sic implea
Abbreviated transcription (Latin):
et dñs loculos et afidelib oblata con¬
seruans. et suoꝵ necessitatib et aliis in¬
digentib tribuebat. Tunc primũ eccłi¬
astice pecunie forma ẽ insticuta. Ubimn¬
telligeremꝰ quod p̃cepit non cogitandũ
eẽ de crastino. non ad hoc fuisse p̃ceptũ
ut nichil pecunie seruetur ascis s. ne
deo ꝓista seruiatur. et ꝓpter mopie cimo¬
rem iusticia deserat᷑. Nam et apłs mpos¬
erur quincient tribuat eis tit non graueẽ
ere&is saioueris uiduis sufficere possit sũ
ratnor sumergo exisset nox : aie ihe
Quncear ficatꝰ est filius hominis. dies gͦ
derguctauit uerbum id est xp̃c̃ discipu

Expanded text:
et Dominus loculos, et a fidelibus oblata conet Dominus loculos, et a fidelibus oblata conservans, et suorum necessitatibus et aliis indigentibus tribuebat. Tunc primum ecclesiasticae pecuniae forma est instituta, ubi intelligeremus quod praecepit non cogitandum esse de crastino , non ad hoc fuisse praeceptum, ut nihil pecuniae servetur a sanctis; sed ne Deo pro ista serviatur, et propter inopiae timorem uas, sufficienter tribuat eis, ut non gravetur Ecclesia, quo veris viduis sufficere possit . 6.rat nox. Cum ergo exisset nox, ait Jesus: Nunc clarificatus est Filius hominis. Dies ergo diei eructavit verbum, id est, Christus discipu
Abbreviated transcription (Latin):
fac citius. Querbum libentius ꝑati. qu
irati: Ouerbum non tam penam eepo¬
menspro dicoris: quã mercedẽ siginis¬
caus redemptoris. dixit enim quodta¬
cis fac citius. Montam in pnitie psidie¬
uiendo: quam ad salutem ficdeiun fas¬
me dilexit et tradidit sem᷑ipsupne. lisi
ergo se traderet. xp̃c: nemo tradert rp̃m.
Quid habet iudas nisi peccatum: Neg dis
in tradendo xpm̃ salutem nram cogitauit.
ꝓpter quã traditus est. xpc̃. ẜ cogitaui
peccunie lucrum. et inuenit amme de¬
trimentum. Accepit mercedẽ quam uo
Ille agebat negotium sue uenditionis
stelnr̃e redemptionis. Quod facis: fac ci¬
tius: non quia tupotes: s quia hocuult
qui totum potest Hoc autem nemosci¬
uit discum bentium: ad quid dixerit
ei. Quidam enim putabant. quia uidas¬
loculos habebat. quia dixic ei iħc. eme
ea que opus nobis sunt. ad diem festũ.
aut egenis aliquid daret. Habebat ergo

Expanded text:
fac citius. O verbum libentius parati, quam fac citius. O verbum libentius parati, quam irati! o verbum non tam poenam exprimens proditoris, quam mercedem significans Redemptoris! Dixit enim, Quod facis, fac citius, non tam in perniciem perfidi saeviendo, quam ad salutem fidelium fesQui dilexit me, et tradidit seipsum pro me . Nisi ergo se traderet Christus, nemo traderet Christum. Quid habet Judas, nisi peccatum? Neque enim in tradendo Christo salutem nostram cogitavit, propter quam traditus est Christus, sed cogitavit pecuniae lucrum, et invenit animae detrimentum. Accepit mercedem quam volille agebat negotium suae venditionis, iste nostrae redemptionis. Quod facis, fac citius, non quia tu potes, sed quia hoc vult qui totum potest. 5. Hoc autem nemo scivit discumbentium ad quid dixerit ei. Quidam enim putabant, quia loculos habebat Judas, quia dicit ei Jesus, Eme ea quae opus sunt nobis ad diem festum; aut egenis ut aliquid daret. Habebat ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ueritate. Unde dictum ẽ. deduc me
dñe in uia tua: et ambulabo in ueri¬
tate tua.Sic fiet ut nõa doctoribus
exteriorib illa discatis. que noluit
tunc dns̃ dicere: s sitis om̃s doci¬
biles deo: ut ea ipsa que ꝑ lectiones
atq sermones extrinsecꝰ adhibitos di¬
dicistis et credidistis de natura dei nõ
corporea. nec loco aliquo melusa. nec
distenta. s ubiq dota et ꝑfecta et infi¬
nita sine nt̃orib colorum. sine figuris
lmiamentoꝵ. sine notis litterarum. sine
serie syllabarum. ipsa mente conspice¬
quod forte inde sit: et tamen accepistis.
et non solum ferre potuistis uerum e¬
tiam libent᷑ audistis. S si ille magist᷑
interior. qui cum adhuc discipulis ex¬
terius loqueret᷑. ait. adhuc multa habeo
uobis dicere. ẜ non potestis portare mo¬
do. uellet nobis id quod de incorporea
dei natura dixi. intrinsecus ita dicere.
sicut scr̃s angelis dicit. qui semꝑ uident
faciem patris. nondum ea portare pos¬

Expanded text:
veritate: unde dictum est, Deduc me, veritate: unde dictum est, Deduc me, Domine, in via tua, et ambulabo in veritate tua . Sic fiet ut non a doctoribus exterioribus illa discatis, quae noluit Dominus tunc dicere, sed sitis omnes docibiles Deo ; ut ea ipsa quae per lectiones atque sermones extrinsecus adhibitos didicistis et credidistis de natura Dei non corporea, nec loco aliquo inclusa, nec distenta, sed ubique tota et perfecta et infinita, sine nitoribus colorum, sine figuris lineamentorum, sine notis litterarum, sine serie syllabarum, ipsa mente conspiquod forte inde sit, et tamen accepistis; et non solum ferre potuistis, verum etiam libenter audistis. Sed ille magister interior, qui cum adhuc discipulis exterius loqueretur, ait, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo, si vellet nobis id quod de incorporea Dei natura dixi, intrinsecus ita dicere, sicut sanctis Angelis dicit, qui semper vident faciem Patris ; nondum ea portare pos
Abbreviated transcription (Latin):
scõ. cum omnia nunc ferant cathe¬
cumini non accepto spũ scõ: Quia.
et si non eis fidelium sacramenta ꝓ¬
duntur. non ideo fit quod ea ferre nõ
possunt: s ut ab eis tanto ardentius
concupiscantur. quanto eIShono¬
it dns̃ dicere discipulis. quia non dum
poterant illa portare .s. potius in cari¬
tate ꝓficite. que diffundit᷑ in cordibꝰnrĩs
ꝑspm sem̃ qui datus est nobis. ut spũ
feruentes et spiritalia. diligentec.
spiritale lucem spiritalem q uocem
quam carnales et animales homines
ferre non possunt. non aliquo signo cor¬
poralib oculis apparente. nec aliquo
sono corpalib aurib instrepente. s m¬
teriore conspectu et auditu nosse possi¬
tis. Non enim diligitur qđ penitus ig¬
noratur scum diligit᷑ quod ex quan¬
tulacumq parte cognoscitur: ĩpsa effi¬
citur dilectione. ut melius et plemius
cognoscatur.Siergo incaritate ꝓficia¬
tis quam diffundit in cordib spẽ scc̃.

Expanded text:
sancto, cum omnia nunc ferant catesancto, cum omnia nunc ferant catechumeni nondum accepto Spiritu sancto? Quia etsi non eis fidelium sacramenta produntur, non ideo fit quod ea ferre non possunt; sed ut ab eis tanto ardentius concupiscantur, quanto eis honoit Dominus discipulis dicere, quia nondum poterant illa portare: sed potius in charitate proficite, quae diffunditur in cordibussanctum qui datus est vobis ; ut spiritu ferventes et spiritualia diligentes, spritualem lucem spiritualemque vocem, quam carnales homines ferre non possunt, non aliquo signo corporalibus oculis apparente, nec aliquo sono corporalibus auribus instrepente, sed interiore conspectu et auditu nosse possitis. Non enim diligitur quod penitus ignoratur. Sed cum diligitur quod ex quantulacumque parte cognoscitur, ipsa efficitur dilectione ut melius et plenius cognoscatur. Si ergo in charitate proficiatis, quam diffundit in cordibus Spiritus s
Abbreviated transcription (Latin):
quia trinitas est pater et filius et sp̃c sc̃s
sicut arriani quia equalis est patri filiꝰ.
et patri et filio sospẽ scs. sicut fotini ani
quia non homo tantum similis nob̃.
carne dignatus. et ceteri om̃s ꝑuersa¬
rum ac diuersarum sectarum homi¬
nes. utiq ferre non possunt quicquid
in scripturis scĩs ac in fide catholica
repperitur. quod contra eorum ꝓfera¬
tur errores: sic̃et nos ferre non possu¬
mus sacrilegas eoꝵ uanitates. et insa¬
nias mendaces. Quid est enim ferre
non posse. nisi equo animo non hab̾e:
Somnia que post ascensionem dnĩ
canonica ueritate atq auetoritate con¬
scripta sunt. quis fidelis uel etiam
cathecuminus antequam spm̃ scm̃
baptizatus accipiat. non equo animo
legit atq audit. etiam si non dum sic̃
oportet intelligit: Quomodo ergo a¬
liquid eoꝵ que post ascensionẽ dni.
scripta sunt. non possent ferre disci¬
puli. etiam non dum sibi misso spũ

Expanded text:
quia Trinitas est Pater et Filius et Spiritus sanctus; quia Trinitas est Pater et Filius et Spiritus sanctus; sicut Ariani, quia aequalis est Patri Filius, et Patri ac Filio Spiritus sanctus; sicut Photiniani, quia non homo tantum similis nobis, carne dignatus est: et caeteri omnes perversarum ac diversarum sectarum homines, utique ferre non possunt, quidquid in Scripturis sanctis et in fide catholica reperitur, quod contra eorum proferatur errores; sicut nos ferre non possumus sacrilegas eorum vanitates et insanias mendaces. Quid est enim ferre non posse, nisi aequo animo non habere? Sed omnia quae post ascensionem Domini canonica veritate atque auctoritate conscripta sunt, quis fidelis vel etiam catechumenus, antequam Spiritum sanctum baptizatus accipiat, non aequo animo legit atque audit, etiamsi nondum sicut oportet intelligit? Quomodo ergo aliquid eorum quae post ascensionem Domini scripta sunt, non possent ferre discipuli, etiam nondum sibi misso Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
ipso ac spũ eius sibi reuelante. conscrip¬
sit. ex his eẽ que noluit dñs tunc dicere.
quia ea discipuli portare non poterant.
Quis me audiat tam temere ista dicen¬
tem: Si audem ubi hoc legimus ibi etiã¬
hor legeremus: quis non tanto apło cre¬
deret: S id quoq michi uidet᷑ absur¬
dissime dici. ea tunc non potuisse por¬
tare discipłos. que de inuisibilib et altis-¬
simnis reb inuenimꝰ in apłicis litteris.
que postmodũ scripte sunt. nec ea domi¬
num quando cum illis uisibiliter erat
non poterant. que nunc in eoꝵ libris qͥs
non legat. quis non ferat etiam si non
intelligat: Nonnulla quidem homines
infideles. in scripturis scis. et non in tel¬
ligunt cum legunt uel audiunt. et lec¬
tauel audita ferre non possunt. sicut
iigani quod ꝑ eum qui crucifixus est
factus est mundus. sicut iudei quod filiꝰ
dei sit qui eo modo quo ipsi celebrant
sabbatum soluit. sicut sabelliani quod

Expanded text:
ejus, ac Spiritu ejus sibi revelante conscripejus, ac Spiritu ejus sibi revelante conscripsit, ex his esse quae noluit tunc Dominus dicere, quia ea discipuli portare non poterant; quis me audiat tam temere ista dicentem? Si autem ubi hoc legimus, ibi hoc etiam legeremus, quis non tanto apostolo crederet? 3. Sed id quoque mihi videtur absurdissime dici, ea tunc non potuisse portare discipulos, quae de invisibilibus et altissimis rebus invenimus in apostolicis Litteris, quae postmodum scriptae sunt, nec ea Dominum quando cum illis visibiliter erat, non poterant, quae nunc in eorum Libris quis non legat, quis non ferat, etiamsi non intelligat? Nonnulla quidem homines infideles in Scripturis sanctis et non intelligunt cum legunt vel audiunt, et lecta vel audita ferre non possunt: sicut Pagani, quod per eum qui crucifixus est, factus est mundus; sicut Judaei, quod Filius Dei sit, qui eo modo quo ipsi celebrant sabbatum solvit; sicut Sabelliani,
Abbreviated transcription (Latin):
sint. siue portari possint siue non pos¬
sint. Que cum ipse ita tacuerit: quis nrm̃
dicat ista uel illa sunt: Aut si dicere au¬
deat unde ꝓbat: Quis enim est tam ua¬
nus. aut temerarius. qui cum dixerit
etiam uera quib uoluerit. que uolue¬
rit sine ullo testimomio diuino affirmet
ea cẽ que tunc dñs dicere noluit: Quis
hoc nr̃mfaciat. et non maximam culpam
temericios incurrat: in quo nee ꝓphica
nec aslea excellit auctoritas: Nam ꝓfec¬
tos ilniquid eorum legissemus in libris
inonei auctoritate firmatis. qui post
ssensionem dnĩ scripti sunt. parum fue¬
iichoc legisse: nisi illic id etiam legeretur.
quodlegimus in huius eu angelii capite.
in principio erat uerbum et uerbum erat
apud deum. et deus erat uerbum. hoc e¬
rat in princisio apud deum. et alia que
sequuntur. quoniam postea scripta sunt
nec ea dnm̃ cħ̾m dixisse narratum est cũ
hiceẽt in carne. s hec unus ex apłis eius.

Expanded text:
sint, sive portari possint, sive non possint, sive portari possint, sive non possint. Quae cum ipse tacuerit, quis nostrum dicat, Ista vel illa sunt? Aut si dicere audeat, unde probat? Quis enim est tam vanus aut temerarius, qui cum dixerit etiam vera quibus voluerit, quae voluerit, sine ullo testimonio divino affirmet ea esse quae tunc Dominus dicere noluit? Quis hoc nostrum faciat, et non maximam culpam temeritatis incurrat, in quo nec prophetica nec apostolica excellit auctoritas? Nam profecto si eorum aliquid legissemus in Libris canonica auctoritate firmatis, qui post ascensionem Domini scripti sunt, parum fuerat hoc legisse, nisi illic id etiam legeretur, quod legimus in hujus Evangelii capite, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum, hoc erat in principio apud Deum , et alia quae sequuntur, quoniam postea scripta sunt, nec ea Dominum Jesum dixisse narratum est, cum hic esset in carne, sed haec unus ex Apostolis
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis non debere dici populis ꝓpa¬
nis audire cupientib que sint de quib
dns tunc dicebat: adhuc multa habeo
uobis dicere s non potestis portar mo¬
do. Si apłi nondum poterant. multo
minus uos potestis: quia forte sie multi
possunt audire. quod tunc nondum
poterat petrus. sicut multi possunt mar¬
tirio coronari. quod tunc non dum po¬
terat petrus. presertim iam missospũ
scõ. qui tunc nondum erat missus. de
quo continuo subiunxit atq art. Cum
autem uenerit ille sp̃c ueritatis. doce¬
bit uos omnem ueritatem. Sic utiq de¬
monstrans ideo illos que habebat dice
re non posse portare: quia nondum ad
ita sit. multos ea modo posse portare.
iam misso spũ scõ: que tunc eo nondũ
misso non poterant portare discipuli.
Numquid ideo scimus que sunt que
dicere noluit. que tunc sciremus si ab eo
dicta legeremus uel audiremus: Aliud
est enim scire uitrũ a nobis uel auobis
portarȩ possint. aliud autem scire que

Expanded text:
aliquis non debere dici populis christiaaliquis non debere dici populis christianis, audire cupientibus quae sint de quibus Dominus tunc dicebat, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo, Si Apostoli nondum poterant, multo minus vos potestis: quia forte sic multi possunt audire, quod tunc nondum poterat Petrus, sicut multi possunt martyrio coronari, quod tunc nondum poterat Petrus: praesertim jam misso Spiritu sancto, qui tunc nondum erat missus, de quo continuo subjunxit, atque ait, Cum autem venerit ille Spiritus veritatis, docebit vos omnem veritatem; sic utique demonstrans illos ideo quae habebat dicere, portare non posse, quia nondum ad ita sit, multos ea modo portare posse jam misso Spiritu sancto, quae tunc eo nondum misso non poterant portare discipuli: numquid ideo scimus quae sint quae dicere noluit, quae tunc sciremus si ab eo dicta legeremus vel audiremus? Aliud est enim scire utrum a nobis vel a vobis portari possint; aliud autem scire quae
Abbreviated transcription (Latin):
que alii caꝑe non dum ualent. Et si nõ
omnia de quib magister ille dicebat.¬
deus. adhuc multa habeo uobis dicere:
tamen eoꝵ fortasse nonnulla S que¬
nam sint ista que ipse non dixit. teme¬
rarium est uelle presumere ac dicere.
Nam et moriꝓ. xp̃o nondum erant ido¬
nei ture apłi:. quib dicebat non potes¬
tis me sequi modo. Unde primus eoꝵ
petrusqui hoc se iam posse presumpse¬
rat: aliud exꝑtꝰ est quam putabat:
Et tamen postea uiri et mulieres pue¬
ri et puelle. iuuenes et uirgines. senes
cum iuniorib innumerabiles martirio
coronati sunt. et posse inuente sunt
oues. quod tunc quando ista dñs loque¬
batur. non dum ualebant portare pas¬
tores. Numquid ergo debuit illis ouib
diei. in illo temptationis articulo. quo
nem fundere. numquid inquam debu¬
it eis dici. quis ur̃m audeat idoneum
martirio se putare. eui petriis idoneus
non dum fuerat quando eũosad os ipse
dominus instruebat: Sic itaq di peri

Expanded text:
quae alii capere nondum valent; et si non quae alii capere nondum valent; et si non omnia de quibus magister Deus ille dicebat, Adhuc multa habeo vobis dicere, tamen eorum fortasse nonnulla: sed quaenam sint ista quae ipse non dixit, temerarium est velle praesumere ac dicere. Nam et mori pro Christo nondum erant idonei tunc Apostoli, quibus dicebat, Non potestis me sequi modo; unde primus eorum Petrus, qui hoc jam se posse praesumpserat, aliud expertus est quam putabat : et tamen postea et viri et mulieres, pueri et puellae, juvenes et virgines, seniores cum junioribus innumerabiles martyrio coronati sunt; et posse inventae sunt oves, quod tunc quando ista Dominus loquebatur, nondum poterant portare pastores. Numquid ergo debuit illis ovibus dici in illo tentationis articulo, quo inem fundere; numquid, inquam, debuit eis dici, Quis vestrum audeat idoneum martyrio se putare, cui Petrus idoneus nondum fuerat; quando eum os ad os ipse Dominus instruebat? Sic itaque dixerit
Abbreviated transcription (Latin):
Sgelii capitulo ubi dñs ait discipu¬
lis suis. adhuc multa habeo uob̃
dicere .s non potestis portare mͦ
prius querendum illud occurrit. quo¬
modo suꝑius dixerit omnia que audi¬
ui a patre meo nota feci uobis: et hic dicat
adhuc multa habeo uobis dicere. s nõ
potestis portare modo. Uerum illud qͦ¬
modo dixerit quond nondum fecerat
tamquam fecerit. sicut ea que futura
sunt. deum fecisse ꝓpħa testatur dicens.
qui fecit que futura sunt iam cum ipsa
uerba tractaremus. ut potuimus exp̃o¬
suimus. Nunc ergo que ista sint que
apłi tunc portare non poterant: uultis
forsitan scire S quis nr̃m audeat eoꝵ̃
se dicere iãcapcẽ: que illi cape non ua¬
lebant: Ac ꝑ hoc nec ame expectanda sut̃
ut dicantur. que forte non caꝑem si
michi ab illo dicerent᷑ nec uos ea porta¬
re possetis. etiam si ego tantus eẽm. ut
ame ista que uobis altiora sunt. audi¬
retis. Et fieri quidem potest ut sint ali
qui in uobis ad ea capienda iam idonei:

Expanded text:
gelii capitulo, ubi Dominus ait discipulis suis, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo, prius quaerendum illud occurrit, quomodo superius dixerit, Omnia quae audivi a Patre meo, nota feci vobis : et hic dicat, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo. Verum illud quomodo dixerit, quod nondum fecerat tanquam fecerit, sicut ea quae futura sunt, Deum fecisse propheta testatur dicens, Qui fecit quae futura sunt , jam cum ipsa verba tractaremus, ut potuimus, exposuimus. Nunc ergo quae ista sint quae Apostoli tunc portare non poterant, vultis forsitan scire. Sed quis nostrum audeat eorum se dicere jam capacem, quae illi capere non valebant? Ac per hoc nec a me exspectanda sunt ut dicantur, quae forte non caperem, si mihi ab alio dicerentur; nec vos ea portare possetis, etiamsi ego tantus essem, ut a me ista quae vobis altiora sunt audiretis. Et fieri quidem potest ut sint in vobis aliqui ad ea capienda jam idonei,
Abbreviated transcription (Latin):
bitam quodam modo furantur audientiã.
hinc et nefarios ritus suos hominib sacͥ¬
lega curiositate deceptis. uel decipiendis
magicarum artium doctrina cõmenai.
hinc illas illicitas diuinationes inspectis
pecudum uiscerib occisarum. aut uoci¬
bus et uolatib auium. aut signis multi¬
formib demonium. insusurrat aurib
hominum periturorum. ꝑ colloquia
ꝑditorum. Propter hec illicita atq
punienda secreta. mulier illa non so¬
lum insipiens: uerum etiam audax
nuncupatur. S hec non solum a re
ipsa: uerum et a nomine religionis nr̃e¬
aliena sunt. Quid est quod hec mulier.
insipiens et audax sub xpiãno uocabulo
tot scelestas hereses condidit: tot nefan¬
das fabulas finxit: Utinam tales qua¬
les in theatris siue cantant᷑ siue saltan¬
tur. siue inimica scuͬrilitate ridentur.
et non quasdam tales. quales aduers.
deum fingere potuisse: sic illam dolea¬
mus insipientiã ut miremur audatiã.

Expanded text:
bitam quodammodo furantur audientiam. bitam quodammodo furantur audientiam. 3. Hinc et nefarios ritus suos hominibus sacrilega curiositate deceptis vel decipiendis magicarum artium doctrina commendat. Hinc illae illicitae divinationes inspectis pecudum visceribus occisorum, aut vocibus et volatibus avium, aut signis multiformibus daemonum, insusurrantur auribus hominum periturorum per colloquia perditorum. Propter haec illicita atque punienda secreta, mulier illa non solum insipiens, verum audax etiam nuncupatur. Sed haec non solum a re ipsa, verum et a nomine nostrae religionis aliena sunt. Quid quod mulier haec insipiens et audax, sub christiano vocabulo tot scelestas haereses condidit, tot nefandas fabulas finxit? Utinam tales quales in theatris sive cantantur, sive saltantur, sive mimica scurrilitate ridentur; et non quasdam tales, quales adversus Deum fingere potuisse sic illam doleamus insipientiam, ut miremur audaciam.
Abbreviated transcription (Latin):
non cecidit. uel illo inde leuante sur¬
rexit. Cauete timendo et orando. ne ir¬
ruatis in illud enigina salomonis ubi
mulier insipiens et audax. et moys pa¬
nis effecta conuocat prete reuntes di¬
cens. panes ocultos libenter attingite:
et aque furtiue dulcedinẽ. hec enim
mulier uanitas est impioꝵ cum sit in-¬
sipientissimi aliquid se scire opinanti-¬
um. sicut de ista muliere dicitur. inops
panis effecta. que cum sit inops ꝓmittit
panes. id est cum sit ignara ueritatis. pro-¬
mittit scientiam ueritatis. Occultos tam̃
panes ꝓmittit. quos dicit libent̾ attingi.
et aque furtiue dulcedinẽ: ut ea scilicet
libentius et dulcius audiant᷑ et agantur
que palam in eccłia dici crediq ꝓhibenꝰ
Ipsa quippe occultatione condiunt quo¬
dammodo nefarii doctores. sua uenena
curiosis. ut ideo se ȩristiment dicere ali¬
quid magnum. quia meruit habere se¬
cretum. et suauius hauriant insipien¬
tiam. quam putant scientiam. cuius ꝓh¬

Expanded text:
non cecidit, vel illo inde levante surnon cecidit, vel illo inde levante surrexit. Cavete timendo et orando, ne irruatis in illud aenigma Salomonis, ubi mulier insipiens et audax, inops panis effecta, convocat praetereuntes dicens, Panes occultos libenter attingite, et aquae furtivae dulcedinem . Haec enim mulier vanitas est impiorum, cum sint insipientissimi, aliquid se scire opinantium, sicut de ista muliere dictum est, inops panis effecta. Quae cum sit inops panis, promittit panes; id est, cum sit ignara veritatis, promittit scientiam veritatis. Occultos tamen panes promittit, quos dicit libenter attingi, et aquae furtivae dulcedinem; ut ea scilicet libentius et dulcius audiantur et agantur, quae palam in Ecclesia dici credique prohibentur. Ipsa quippe occultatione condiunt quodammodo nefarii doctores sua venena curiosis; ut ideo se existiment aliquid discere magnum, quia meruit habere secretum, et suavius hauriant insipientiam, quam putant scientiam, cujus prohi
Abbreviated transcription (Latin):
est. Ut ergo crescatis eumq cãpiatis. et
quantomagis crescitis. tancomagis
magisq capiatis. non ab eo doctore
qui ur̃is aurib sonat. hoc est forinse¬
cus planoꝑando plantat et rigat: s
ab eo quidat incrementum petere ac
sꝑare debetis ꝓinde sicut preterito
sermone cõmonui. cauete marime
qui paruuli estisetadhuc alimentis lac¬
teis indigetis. ue hominib sub hac oc¬
casione deceptis ac deceptorib quia
dns ait adhuc multa habeo uobis
dicere. s non potestis portare modo.
aurem curiosam prebeatis. ad incog¬
nita scienda. cum mentes inualidãs
habeatis ad uera et falsa dnudicanda:
maxime ꝓpt̃ obscenissimas turpitu¬
dines quas docuit satanas aĩmas instabi¬
les. atq carnales: ad hoc deo linente. ut
eius ubiq sint tremenda iudicia. et in
comꝑatione impure nequitie. dulces-¬
cat purissima disciplina: atq ut illi
det honorem. timorem autem uel pu¬
dorem sibi qui in illa malałllo regente

Expanded text:
est. Ut ergo crescatis, eumque capiatis, et est. Ut ergo crescatis, eumque capiatis, et quanto magis crescitis, tanto magis magisque capiatis; non ab eo doctore qui vestris auribus sonat, hoc est, forinsecus operando plantat et rigat, sed ab eo qui dat incrementum , petere ac sperare debetis. 2. Proinde, sicut praeterito sermone commonui, cavete, maxime qui parvuli estis et adhuc alimentis lacteis indigetis, ne hominibus sub hac occasione deceptis ac deceptoribus, quia Dominus ait, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo, aurem curiosam praebeatis ad incognita scienda, cum mentes invalidas habeatis ad vera et falsa dijudicanda: maxime propter obscoenissimas turpitudines, quas docuit satanas animas instabiles atque carnales, ad hoc Deo sinente, ut ejus ubique sint tremenda judicia, et in comparatione impurae nequitiae dulcescat purissima disciplina; atque ut illi det honorem, timorem autem vel pudorem sibi, qui in illa mala vel illo regente