comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tina solis ortum semper aute
nocͦium tenebris terminũ ponit. ac re¬
soluta sensim caliginũ cetitate: rebꝰ
nebrarum mũdus in confusione iacue¬
rit interueniente matutino disuersa
spacioꝵ uarietate distingͥuntur. Hoc
est cũ oĩa ceta fuerint occłi õĩum reꝑan¬

Expanded text:
tina solis ortum semper antevnoctium tenebris terminum ponit; ac resoluta sensim caliginum caecitate, rebunebrarum mundus in confusione jacuerit, interveniente matutino, diversa specierum varietate distinguitur; hoc est, cum omnia caeca fuerint, oculi omnium repa
Abbreviated transcription (Latin):
escendente nũc dno hoc est¬
inclinate se ad infirmitatẽ
t eũ turbe multe. Aliquanti ꝓpter
caritatẽ. Aliquãti ꝓpt̾ dectrinam: ali¬
quanti ꝓpt̾ ad miracionẽ et curacionẽ
et ecce homo leprosus ueĩens: ado¬

Expanded text:
escendente nunc Doinclinante se ad infirmitatem sunt eum turbae multae, aliquanti propter charitatem, aliquanti propter doctrinam, aliquanti propter admirationem et curationem: et ecce homo leprosus unus
Abbreviated transcription (Latin):
gomora siłes fuissemꝰ. Quid ergo
dicemꝰ. Qu d gẽtes qu ͤ nõ secta¬
bantur iusticia app̾henderũt iusticiã
iusticiã aus qͥ ex fide est. Isrł uero
sectando legem iusticie ĩ legẽ uisti¬
cie: nõ peruenit. Quare q nõ ex
fide s quasi ex operibꝰ. osfendorñ.¬
enĩ in lapidẽ offensiois sicut scͥptun
est ecce pono in syon lapidẽ oiten¬
sioĩs et petrã scandali et oĩs qui tre¬
diderit ĩ eũ nõ cõfũdẽtur. sꝵ firma

Expanded text:
ergo dicemus quod gentes quae non sectabantur iustitiam adprehenderunt iustitiam iustitiam autem quae ex fide est Israhel vero sectans legem iustitiae in legem iustitiae non pervenit quare quia non ex fide sed quasi ex operibus offenderunt in lapidem offensionis sicut scriptum est ecce pono in Sion lapidem offensionis et petram scandali et omnis qui credit in eum non confundetur fra
Abbreviated transcription (Latin):
nuis clansis quod iuidelicet ad hũ¬
manos occulos per natiuitatẽ suã
clauso exiit utero uirgĩs s̾ Angłs¬
mirũ si clausis ianuis post
resurrectõnẽ suã ĩ eternũ iam uit¬
turꝰ intrauit qui moriturꝰ uẽiẽs
nõ aperto utero uirginis exiuit
S quia ad illud corpus qd̾ iuuderi po¬
terat fides intuẽciũ dubitabat os¬
tendit eis protinꝰ manus et latus
palpand̾. carnẽ prebuit quã clau¬
sis amus introdixeit angelus R¬

Expanded text:
nuis clausis, quod videlicet ad humanos oculos per nativitatem suam clauso exiit utero Virginis. Qmirum si clausis januis post resurrectionem suam in aeternum jam victurus intravit, qui moriturus veniens non aperto utero Virginis exivit? Sed quia ad illud corpus quod videri poterat, fides intuentium dubitabat, ostendit eis protinus 1553 manus et latus; palpandam carnem praebuit, quam clausis januis introduxit. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
di. Nũc uero descẽdente eo de mõte.
turbe setute st̃ eũ. quem mõte ascen¬
dere nõ potuerunt: ut ꝑigri ppsi. ut
negligentes ut imperfecti. ita et
filii isrł primitus in mõte ut asce̾¬
dere nõ potuerũt ad obuiandũ deũ
pergere non potuerunt pꝑter sua
in religiositatẽ et impietatẽ. s solus
moyses ascendit. et pauti cũ es se¬
ta et cum dño dño discipłi soli i¬
ii monte ascenderũt et tardiores te¬
orsum steterunt. Sic et modo uigi¬
lantes et alacres et fideles aĩe dei
timẽtes et dñm diligẽtes: regna
celestia desiderãtes dum sẽper seq¬
tes: post ĩ illũ celestẽ mõtẽ ascente

Expanded text:
ente eo de monte, turbae secutae sunt eum, quae in montem ascendere non potuerunt, ut pigri populi, ut negligentes, ut imperfecti. Ita et filii Israel primitus in montem ascendere non valuerunt, ad obviandum Deo pergere non potuerunt propter suam irreligiositatem et impietatem, sed solus Moyses ascendit, et pauci cum eo seta et cum Domino discipuli soli in montem ascenderunt, et tardiores deorsum steterunt. Sic et modo vigilantes et alacres et fideles animae, Deum timentes et Dominum diligentes, regna coelestia desiderantes, Dominum semper sequentes, post
Abbreviated transcription (Latin):
lnũ dilectisimi iam ꝓpe est dies
rogõ et moneo ut quãtũ possumus cũ
dei adiutorio laboremus ut in illo die
cum sincera et prira consciencia mũ¬
do corde et casto corpore ad altere dm̃
possimus. accedere: et corpꝰ uł sangͥ¬
nem euis nõ ad iudiciũ s ad remediũ
anime nostre mereamur accipere.¬

Expanded text:
dilectissimi, iam prope est dies,rogo et admoneo, in quantum possumus, cum dei adiutorio laboremus, ut in illa die cum sincera et pura conscientia, mundo corde et casto corpore ad altare domini possimus accedere et corpus uel sanguinem eius non ad iudicium, sed ad remedium animae nostrae mereamur accipere.
Abbreviated transcription (Latin):
uer de finibꝰ illis egressa: clamabat
dicẽs. Miserere mei dn̾e fili dd̾. Mu¬
uer hec euãgelista esficitur. proba¬
uit enĩ diuini consilii sacramẽtũ.
quãdo et uirtutem diuinã obsecrat.
et carnis naturam cõfitetur dicẽs.

Expanded text:
mabat dicens: Miserere mei, Domine, fili David. Mulier haec evangelista efficitur. Probavit enim divini consilii sacramentum, quando et virtutem divinam obsecrat, et carnis naturam confitetur, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
d p̃sepe quoq opaula te teste iiii.
lorũ inter crepundias noui partus et¬
querelas nescii ploratus profescẽninis i
gloria in excelsis deo ⁊ interra pax hõi¬
mbus bone uoluntatis cantantem au¬
ribꝰ insuꝑ euuͣgelizantibus credidisti.
magos tria p̾terea deferentes munera
ĩ usione beatis octulis conspetixũti.¬
rnatam ĩ monilibus filiã ihe R¬

Expanded text:
d praesepe quoque, o Paula, te teste, nato puero inter crepundia novi partus,querelas nescii ploratus, pro fescenninis, Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis: multituribus insuper evangelizantibus credidisti. Magos praeterea tria deferentes munera, in visione beatis oculis conspexistirnatam in monilibus filiam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥe apłorũ est atq credentium. In
regeneracio cum sederit filius hominis
insede maiestatis sue quando ex mor¬
tuis de corrupcione resurgent in corru¬
pti sedebitis ⁊ uos insoluis iudicanti¬
um condempnantes duodecim trib
israel quia uobis credentibus illis cre¬
dere noluerunt. R¬

Expanded text:
postolorum est atque credentium, in regeneratione cum sederit filius hominis in sede majestatis suae, quando ex mortuis de corruptione resurgent incorrupti, sedebitis et vos in soliis judicantium, condemnantes duodecim tribus Israel, quia vobis credentibus credere noluerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑaterni luminis lux ipse lucis et
menciũ fuga cater¬
sompnolenciam ne pigritantes
dulgeas credentibus ut prosit exo¬
rantibus quod precinẽtes psallim

Expanded text:
aterni luminis, Lux ipse lucis, etmentium, Fuga catersomnolentiam, Ne pigritantes ndulgeas credentibus; Ut prosit exorantibus, Quod praecinentes psallim
Abbreviated transcription (Latin):
unquitatem habitatoris t̾re contra
eum reuelabit terra. sanguinẽ
suum et nõ operiet ultra interfet¬

Expanded text:
quitatem habitatoris terrę contra eum. Et reuelabit terra sanguinem suum, et non operiet ultra interfec
Abbreviated transcription (Latin):
tes adquiescite consiliis meis: ⁊ colligi¬
te corpus beati stephani ⁊ deferre ad
defensionẽ meam qmͣ nomini meo p̾¬
paraui cafargamala: ⁊ deponite eũ
ĩ monum̃to meo nouo. ⁊ facite ꝯsue¬
ta sollempnia ꝑ dies quadragnnta
in ip̃a possessione. que est in iugesimo

Expanded text:
tes acquiescite consiliis meis, et colligite corpus sancti Stephani, et deferte ad possessionem meam, quam nomine meo appellavi Caphargamala: et deponite eum in monumento meo novo; et facite consueta solemnia per dies quadraginta, in ipsa possessione, quae est
Abbreviated transcription (Latin):
Go gam alist¬
el cum scirẽ¬
dem ⁊ deuocionem euis: credens me
partem cum eo inresurrettionem ha¬
bere nusi ad religiosos iuros ⁊ fide¬

Expanded text:
o Gamaliel cum sciret devotionem ejus, credens me partem cum eo in resurrectione habere, misi ad religiosos viros et fide
Abbreviated transcription (Latin):
clauso exiit utero uirgĩs s̾ angłs¬
mirũ si clausis ianuis post
resurrectõnẽ suã ĩ eternũ iam uit¬
turꝰ intrauit qui moriturꝰ uẽ̾iẽs

Expanded text:
clauso exiit utero Virginis. Dmirum, si clausis januis post resurrectionem suam in aeternum jam victurus intravit, qui moriturus veniens
Abbreviated transcription (Latin):
onsidera pulcram łe. ixͣ.¬
mulieris mentem. uide qͥd
dicit. Ion est in actibus inqͥd mas
do ausa est mulier legis ignara tã
iniqua sic arupte accedere ad fontẽ
saluatus: Non peciit iacobũ nõ ro¬
gauit Ioħm: nõ accessit ad petrũ.
S ħ interiittes quid dicit. Nõ est
mich necessarius fideiussor R

Expanded text:
onsidera pulchram mulieris mentem; vide quid dicit. Non est in actibus, inquit, mdo ausa est mulier legis ignara, tam iniqua, sic abrupte accedere ad fontem salutis? non petiit Jacobum, non rogavit Joannem, non accessit ad Petrum; sed hoc intermittens, quid dicit? Non est mihi necessarius fidejussor;
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ est repromissio et filiis uestris:
et om̃ibꝰ qui longe st̃ quoscũq ad¬
uocauerit dñs deus nost̾. Anis eciã
ubis płibꝰ testifitatus est: et ex hor¬
tab cur eos dices saluamini a gene¬

Expanded text:
is, et omnibus qui longe sunt, quoscumque advocaverit Dominus Deus noster. Aliis etiam verbis plurimis testificatus est, et exhortabatur eos, dicens: Salvamini a gene
Abbreviated transcription (Latin):
ertissime ergo sciat Re.I.
uos trucifixutis. his auditis conpũs¬
tist corde et dixerũt ad petrũ et adre¬
nques apłos. Quid faciemꝰ iuiri fr̃e
etrus uero ad R Fraltare duet.¬

Expanded text:
ertissime ergo sciat omnis crucifixistis his auditis conpuncti sunt corde et dixerunt ad Petrum et ad reliquos apostolos quid faciemus viri fratres Petrus vero ad
Abbreviated transcription (Latin):
mlia. Erant aut̃ perseuerantes in
tectrina apostoloꝵ et comunicatõ¬
ne fractõis: panis et oraciosbꝰ t ie¬
bat aut̃ om̃i aie̾ timor. Multa d̾q
prodigia et signa per apostoios fie
nus in uniuersis R Donis nubẽ¬
nis etiã qui credebat. Le ͣ.¬
erant pariter et habebat᷑ oĩa
conunia. Possessiones et substãcias
uendebant: et uidebãt illa om̃ibꝰ a
ut cuiq opus erat. Cotidie quoqs per¬
durantes unanimiter in templo
et fragentes circa domos panẽ su¬
mebant cibũ cũ exultacionẽ et si¬
plicitate cordis. coliaudates deũ et¬

Expanded text:
lia. Erant autem perseverantes in doctrina apostolorum, et communicatione fractionis panis, et orationibus. Fiebat autem omni animae timor; multa quoque prodigia et signa per apostolos in nus in universis. Omnes etiam qui credebant, erant pariter, et habebant omnia communia. Possessiones et substantias vendebant, et dividebant illa omnibus, prout cuique opus erat. Quotidie quoque perdurantes unanimiter in templo, et frangentes circa domos panem, sumebant cibum cum exsultatione, et simplicitate cordis, collaudantes Deu
Abbreviated transcription (Latin):
is se marty res.x Qui cum
imminere suas cernerent passiones
quas domino ihesu xpisto docente
didicerent repleti spiritus sancti
gracia docue

Expanded text:
isse martyres. Vers. Qui cum imminere suas cernerent passiones, quae Domino Jesu Christo donante didicerant, repleti Spiritus sancti gratia, docue
Abbreviated transcription (Latin):
ranti seni sãctissimo sudo
Quo poss lib̾iꝰ carnis sarcina
lib̾atus: ⁊ suꝑ niuẽ dcalbatus
presencie illius astare.R.¬
Uracias tibi domine qui in¬
festantis nnumict iacu la proba¬
cio nem fidelium tuorum presti¬
tisti es se et non uul¬
ne ra sed talem tuis martiri¬
bus tribuis pro labore merce¬
dem Ut nul lum tuorum fuisse
gaudeat hostis imbel lem x Quin¬

Expanded text:
ranti seni sanctissimo, sudoquo posset liberius, carnis sarcina liberatus, et super nivem dealbatus, praesentiae illius astareGratias tibi, Domine, qui infestantis inimici jacula probationem fidelium tuorum praestitisti esse, et non vulnera, et talem tuis martyribus tribuis pro labore mercedem, ut nullum tuorum fuisse gaudeat hostis imbellem.
Abbreviated transcription (Latin):
udiens hec traton mictit ad il¬
lum nobiles uiros amicos suos
A illum rogarent ut ad urbem romã
dignaret᷑ uenire. Quem cum uemen¬
tem cratõ ospicõ rescepiss ostendit ei
filium suum ceremonem: ⁊ cepit pe¬
tere cum ut sicut cauit g̾manũ fonteu
itu ⁊ isti succurreret. Si sit ante septuage.¬

Expanded text:
udiens haec, Craton mittit ad illum nobiles uiros, amicos suos, qui illum rogarent, ut ad urbem Romam dignaretur uenire. Quem cum uenientem Craton hospitio recepisset, ostendit ei filium suum Cerimonem, et cepit petere eum, ut, sicut curauit germanum Fonteii, ita et isti succurreret. Cui sanctus Vale
Abbreviated transcription (Latin):
ad phariseds ista prelata sunt: co¬
llegerunt pontifices et pharisei: conci¬
lium et dicebant. Luid facimꝰ. Non ta¬
mẽ dicebant credamus. plus enĩ per¬
diti hoĩes cogitabant quomodo noceret:
ut perderent. quã quom sibi ꝯsulerẽt
et quasi consulebant. Dicebant enĩ
quid facimꝰ. qr hic homo multa sig¬
na fecit. Si dimittimus eũ sic om̃s
credent in illum et uenient romani ⁊
tellent nostrum et locum et gentem
ni post dñi paisione et glorificatonem
do et transferendo. Et illud cos sequitur.
quod alibi dictum est. E ilii autem reg¬
ni eius huiꝰ ibunt intenebras exteri¬
ores. hoc aut̾ timuerunt ne si in xp̃m
om̃s crederent nemo remaneret qui ad¬
uersꝰ romanos ciuitatem dei templũq
senciebant..¬
nus autem ex ip̃is cahẏphas cuin
eẽt pontifex anni illius. Dixit

Expanded text:
lata sunt? Colligebant pontifices et Pharisaei concilium, et dicebant: Quid facimus? Nec tamen dicebant Credamus. Plus enim perditi homines cogitabant quomodo nocerent ut perderent, quam quomodo sibi consulerent et quasi consulebant. Dicebant enim: Quid facimus? Quia hic homo multa signa facit, si dimittimus eum sic, omnes credent in eutollent nostrum locum et gentem. ni post Domini passionem et glorificationem  Aug., expugnando et transferendo; et illud eos sequitur quod alibi dictum est: Filii autem regni hujus ibunt in tenebras exteriores . Hoc autem timuerunt, ne, si omnes in Christum crederent, nemo remaneret qui adversus Romanos civitatem Dei templumquesentiebant.nus autem ex ipsis Caiphas, cum set pontifex ann
Abbreviated transcription (Latin):
adoleuiss ⁊ ẽẽt murbe roma
ꝯstitutus cũ mr̃e uidua ⁊sorore que
uirginitatem fuerat iam ꝓfessa: co¬
mite alia uirgine cuiꝰ uirginis soror
candida ⁊ ip̃a ciꝰdem ꝓfessionis q̃ nũc
cartagine deget.iam auus cum uide¬
ret sacerdotem a domestica familia
asororis uł mr̃is manus osculari. ip̃e
ludens offerrebat. dext̾am manũ dicẽs.
⁊ sibiid ab ea fieri oportere. si audẽ
ep̃m se futurum ẽẽ memoraret.
oquebatur enĩ
nis ex ur̃be egressus est profectusq in au¬
ditorium p̾fecture p̃torii ita splendide cãs
porauit ut eligeretur a uiro illust̾ impro

Expanded text:
adolevisset, et esset in urbe Roma constitutus cum matre vidua et sorore, quae virginitatem jam fuerat professa, comite alia virgine, cujus virginis soror Candida, et ipsa ejusdem professionis, quae nunc Carthagine degit jam anus; cum videret sacerdotibus a domestica, sorore, vel matre manus osculari, ipse ludens offerebat dexteram, dicens et sibi id ab ea fieri oportere, siquidem episcopum se futurum esse memorabat; loquebatur enim nis, ex Urbe egressus est, professusque in auditorio praefecturae praetorii, ita splendide causas peroravit; ut eligeretur a viro illustri Pro
Abbreviated transcription (Latin):
Dic data siña clum beatus uir sym¬
sedula uoce commonuit dicens. Nate
tuum. Resume constantiam fili. Cmñe
nõ possumꝰ mortem: que sine dubio ꝑ¬
ducit ad uitara. Sursum corda suspen¬
de flli. aspice illum qui regnat incẽlis

Expanded text:
um beatus uir dillum uoce com| monuit dicens. Nati otiuo resume constanciam timere non possumus mortem| que sine dubio perducit ad uitam. Sursum corda| suspende aspice illum qui regnat in caelis
Abbreviated transcription (Latin):
es dilecte mi : et decorus. Lectulus
nr̃ floridus stigna domoꝵ nr̃aꝵ ce¬
drina: laquearia ypͥssina. Ego
flos campi: ⁊ liliũ ꝯualliũ. Sicut li¬
lium int̾ spinas: sic amita mea int̾ fi¬

Expanded text:
es dilecte mi et decorus lectulus noster floridus tigna domorum nostrarum cedrina laquearia nostra cypressina ego flos campi et lilium convallium sicut lilium inter spinas sic amica mea inter fi
Abbreviated transcription (Latin):
tuã a puero tuo: qm̃ tribulor uelo¬
qiter exaudi me. Intende aĩe mee
et libera eam: ꝓpter municos m̃os
cripe me. Tuscis in ꝓperiũ meũ et
cõfusionẽ mea. et reuerenciã meã.
In cospectu tuo sunt om̃s qui tribu¬
lant me: in properiũ expectauit cor
meũ et miseriam. Et sustinui qui
simul contristaretur: et nõ fuit qui
consolaretur et nõ ĩuei̾. Et deder̾t

Expanded text:
o quoniam tribulor velociter exaudi me intende animae meae et libera eam propter inimicos meos eripe me tu scis inproperium meum et confusionem et reverentiam meam in conspectu tuo sunt omnes qui tribulant me inproperium expectavit cor meum et miseriam et sustinui qui simul contristaretur et non fuit et qui consola
Abbreviated transcription (Latin):
sum fr̾ibꝰ meis: et peregrinus filiis̃
mris mee. Om̃ zelus domꝰ tue co¬
medit me: et obprobria exprobra¬
ciũ tibi ceciderũt sr̃ me. Et operui
ĩ ieuinio aĩam meã: et factũ est in
obprobriũ mͥEt posui uestimẽtũ
meũ ciliciũ: et factus sũ sllis ĩpara¬
pola. Aduersũ me loquebantur qui

Expanded text:
rinus filiis matris meae quoniam zelus domus tuae comedit me et obprobria exprobrantium tibi ceciderunt super me et operui in ieiunio animam meam et factum est in obprobrium mihi et posui vestimentum meum cilicium et factus sum illis in parabolam adversum me exercebant
Abbreviated transcription (Latin):
ox astra rerum contegit terre
calores omnium nos confitentes pos¬
Lamus te iuste uider cordium ẜ.
⁊ auferas piacula sordesq men¬
tis abluas donesq xp̃e gr̃am ut
arceantur crimina. Mens ecce tor¬
pet impia quã culpã mortet noria
obscura gestit tollere: et te redẽp¬
tor querere. S epelle tu caliginẽ in¬
trinsetus quam maxime ut in beato
gaudeat se collocari lumine. Oresti¬

Expanded text:
ox atra rerum contegit Terrae colores omnium, Nos confitentes poscimus Te, juste judex cordium. t auferas piacula Sordesque mentis abluas, Donesque Christi gratiam Ut arceantur crimina. Mens ecce torpet impia Quam culpa mordet noxia, Obscura gestit tollere, Et te, Redemptor, quaerere. Repelle tu caliginem Intrinsecus quam maxime, Ut in beato gaudeat Se collocari lumine.
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥdputas de deo est an ex au̾sa par¬
centis. nam ⁊ ip̃e sathanas transsig̾¬
at se in angelum lutis. Cum ego eũ¬
re cepi incorde meo ⁊ dr̃e. Si hic hõ de
dõ est: t̾tia uice nomine meo me da¬
maliit. Quod si me semł uocita u̾it
non illi dabo responsum. R¬

Expanded text:
est? de Deo est, an de adversa parcentis, Nam et ipse satanas transfigurat se in angelum lucis . Cum ergo vire coepi in corde meo, et dicere: Si hic homo de Deo est, tertia vice me nomine meo clamabit: quod si me semel vocitaverit, non illi dabo responsum.
Abbreviated transcription (Latin):
st ignis quem dominus misit
interram ut quem uult ut ap¬
deatꝰ. est ignis qui suꝑ impios cadit.
ut non uideant solem. est aqua tuiꝰ
flumina defluunt deuentre credentis
est aqua cuius tempestas nõ nos dem¬
gat. est sol iusticie qui nos illuminet
icet ergo castellum alias malũ
significet. ut illud de quo dicit᷑.
est. plane manifestat quid̃ significet
tam̃ hic castellũ quod intrauit iħs:
singularem ⁊ intem̾atam uirginẽm
euisdem iħu genit̾cem ⁊ salua scpͥturaꝵ
regula ꝑ similitudinem accipimus. nͣii
astellum est enĩ dicitur que turris
⁊ mͣius incircuitu eius. Q duo se¬
ie iluicem defendunt ita ut hostes ꝑ
mnum ⁊ ab arce ⁊ amuro ꝑ arcem arce¬
antur. huiꝰ mõi castello nõ incongiue nͥ¬
go mͦ assimilat᷑ quam uirgmitas m̃tis
cessus nec sensus euis aliqua corrum¬
ꝑeretur illecebra.
Tquia uirgiitatem cum libido
non possit solet impugnare suꝑ¬
bia: est meadem uirgine turris hũi¬
litatis que amuro iurginalis digna

Expanded text:
st ignis quem Dominus misit in terram, et quem vult ut ardeat : est ignis, qui super impios cadit, ut non videant solem . Est aqua cujus flumina fluunt de ventre credentis ; est aqua cujus tempestas non nos demergat . Est Sol justitiae, qui nos illuminet Licet ergo castellum alias malum significet, ut illud de quo dicitur: est, plane manifestatur quid significet; tamen hic castellum, in quod intravit Jesus, singularem et intemeratam Virginem ejusdem Jesu genitricem, salva Scripturarum reguastellum enim dicitur quaelibet turris, et murus in circuitu ejus. Quae duo sese invicem defendunt, ita ut hostes per murum ab arce, et a muro per arcem arceantur. Hujusmodi castello non incongrue Virgo Maria assimilatur, quam virginitas mentis cessurus, nec sensus ejus aliqua corrumperentur illecebra. Et quia virginitatem, cum libido non possit, solet impugnare superbia, est in eadem virgine turris humilitatis, quae a muro virginitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ut sciatis reꝵ signifitationes quere¬
re. inhis eciã ꝓͥcͣr semet ip̃m noluit
er planare. Ex ponẽdo ergo qd̾ dixit:
figurate se loqui in notuit quatinus
certos uos redderet. cũ uobis nr̃a fra¬
gilitas uerboꝵ illius figuras aperiret
us enĩ mͥ nnquã crederet. iͣx.¬
si spinas diuicias interpretari
suoluissẽ maximẽ cũ ille pũguãt ute
dilectent. Et tñ spine st̾ que cegitacio¬
nũ suaꝵ pũcłoe. mẽtẽ lacerãt. et cũ
usq ad pc̃tm per trahunt quasi in flic¬
touulnere cruentant. Quas bene in hoc
lad alio euãgelista testante neqͣquã doꝰ
diuicias. s falletes diuicias appellat.
Eillaces eni st̃ que nobcũ du perma

Expanded text:
atis rerum significationes quaerere in iis etiam quae per semetipsum noluit explanare. Exponendo ergo quod dixit figurate se loqui innotuit, quatenus certos vos redderet cum vobis nostra fragilitas verborum illius figuras aperiret. Quis enim mihi unquam crederet, si spinas divitias interpretari voluissem, maxime cum illae pungdelectant. Et tamen spinae sunt, quia cogitationum suarum punctionibus mentem lacerant, et cum usque ad peccatum pertrahunt, quasi inflicto vulnere cruentant, quas bene in hoc loco, alio Evangelista testante, nequaquam Dominus divitias, sed fallaces divitias appellat. Fallaces enim s
Abbreviated transcription (Latin):
tabat adam inter uxorem et¬
et diabolũ: inter euã et hostẽ.
inter mulierẽ et serpentẽ. dyabolus
persuadet ut noceat: eua consentit ut
pereat. diabolus mulierẽ astucia fa¬
uenti curxũuenit mulier in clinam sec¬
pentinũ uirus. excipit diaboius qd
per se nõ potuit: per uxorem adam ꝓ¬
thoplaustũ cirrũuenit. adã uero per
acceperat.¬

Expanded text:
tabat Adam inter uxorem et diabolum, inter Evam et hostem, inter mulierem et serpentem. Diabolus persuadet ut noceat, Eva consentit ut pereat. Diabolus mulierem astutia fallendi circumvenit, mulier incauta serpentium virus accepit. Diabolus quod per se non potuit, per uxorem Adam protoplastum circumvenit. Adam vero per acceperat
Abbreviated transcription (Latin):
ueri solet de hac
id qd̾ fuerunt priusquã adño uccarẽ¬
tur. erant enĩ piscatores quãdo eis
dixit uenite post me: faciã uos pis¬
catores hominũ¬
Expurgateuetus fermentum ut
sitis noua ar cons persio et enim
pascha nostrum a immolatus & est
xpistus. or Itaq epulemur in domino
ale c luya. Y. Non infeymen¬
co malicie al et nequicie s in açimis
sinceritatio a et uerititio. Ia xł .ii.

Expanded text:
eri solet de hac od fuerunt priusquam a Domino vocarentur: erant enim piscatores quando eis dixit, Venite post me, et faciam vos piscatores hominuExpurgate vetus fermentum ut sitis nova conspersio; etenim Pascha nostrum immolatus est Christus. Itaque epulemur in Domino, alleluia. Vers. Non in fermento malitiae et nequitiae, sed in azymis sinceritatis et veritati
Abbreviated transcription (Latin):
apłatu relicto fuĩt qd̾ fue¬
runt et qd̾ dimiserunt repetũt
tamquã obiti quod audierant
ararum et respiciẽs retro aptꝰ
est regno celoꝵ. Quod si fecissẽt
defũcto iħu priusquã resurrexi¬
sset amortuis qd̃ quidẽ nõ pote¬
rant: qm̃ dies quo crucifixus
est totos eos tenebat attentos
usq ad eius sepulturã que ante
uesperũ fc̃a est seꝙ̾s autẽ dies
erat sabbati quãdo eis patriũ¬
morẽ ẜuãtibꝰ operari utiq nõ li¬
cebat. tertio uero die dñs resurre¬
xit eos q reuotauit ad spem ꝙͣ
de illo nõ habere iam ceperant:
tam̾ si tũc fetissent putaremꝰ eos
illa que aĩos eoꝵ occupauerat
desperacione fetisse. Tu at̾ d̾ R¬

Expanded text:
Apostolatu relicto fiunt quod fuerunt, et quod dimiserant repetunt, tanquam obliti quod audierant, aratrum, et respiciens retro, aptus est regno coelorum ? Quod si fecissent defuncto Jesu, priusquam resurrexisset a mortuis: quod quidem non poterant, quoniam dies quo crucifixus est, totos eos tenebat attentos, usque ad ejus sepulturam, quae ante vesperam facta est; sequens autem dies erat sabbati, quando eis morem patrium servantibus, operari utique non licebat; tertio vero die Dominus resurrexit, eosque revocavit ad spem quam de illo non habere jam coeperant: tamen si tunc fecissent, putaremus eos illa quae animos eorum occupaverat, desperatione fecisse. Nunc vero p
Abbreviated transcription (Latin):
N illo tempore: xixit ilx turbis iuideo¬
rum. pater meus usq modo operatur
isit in eos magnũ tumulũ aduẽ¬
tus dñi turbatur aqua. S qui
turbat latet. Tamẽ sanandus est.
turbata aqua egerimus magnus pã¬
sso dño totus mũdus. uideamus ergo
responsionẽ ueritatis. Pater meus in¬
uid usq modo operatur. et ego operor
quia dñs requieuit omĩbus ope

Expanded text:
n illo tempore, dixit Jesus turbis Judaeorum: Pater meus usque modo operatur, isit in eos magnum tumultum; adventu Domini turbatur aqua, sed qui turbat, latet. Tamen sanandus est turbata aqua aeger unus magnus, passo Domino totus mundus. 14. Videamus ergo responsionem Veritatis: Pater meus usque modo operatur, et ego operor. quia Deus requievi
Abbreviated transcription (Latin):
tratam lequitur dñs iħx cum ip̃e dicat
uideis. Si credideris moysi credereuis¬
forsitam et michi de me enim ille sert¬
ꝑsit. a
ide ergo ne aliquid uoluit sig¬
nificar moyses quod deus re¬
quieuit in die septimo. Non enĩ defe¬
cerat: deus operando creaturã suam:
et indigebat requie sicut homo. Quo¬
modo defecerat qui uerbo fecerat. tamẽ
et illud uerum est quod requienit ds̃
ab operibus suis indie septima. Et hoc
uerum est quod ait iłx pater meus usq

Expanded text:
at Judaeis, Si crederetis Moysi, crederetis et mihi: de me enim ille scrpsit ? Videte ergo ne aliquid voluit significare Moyses, quod Deus requievit in die septimo. Non enim defecerat Deus operando creaturam suam, et indigebat requie sicut homo. Quomodo defecerat qui verbo fecerat? Tamen et illud verum est, quia requievit Deus ab operibus suis in die septimo; et hoc verum est quod ait
Abbreviated transcription (Latin):
drupedia anmalia leone seuns. S
mc ad hanc. aut inp̃pentibus quid
drachone atrocius: nec hoc quidem
iuxͣ mulierem malam ⁊ lingosam
conferri põt. Nam ⁊ leo ⁊ dracho ĩmalo
inferiores sunt.n

Expanded text:
drupedia animalia leone saevius? Sed nihil ad haec. Aut in serpentibus quid dracone atrocius? Nec hoc quidem juxta mulierem malam et litigiosam conferri potest. Nam et leo et draco in malo inferiores sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
micat. Mens iam resurgat tor¬
pida que sorde extat saucia sydus
refulget iam nouum ut toliat om¬
ne noxium. Esursum agnus mi¬
ititur. laxare gratis debitr̃ om¬
nes pro indulgencia uocem demus
cum lacrimis. P eccundo ut cum
fulserit mũdũ q horror cinxerit.
nõ pro reatu puniat ser pius

Expanded text:
romicat. Mens jam resurgat torpida, Quae sorde extat saucia: Sidus refulget jam novum, Ut tollat omne noxium. En sursum agnus mittitur Laxare gratia debitum: Omnes pro indulgentia Vocem demus cum lachrymis: Secundo ut cum fulserit, Mundumque horror cinxerit; Non pro reatu puniat. Sed pius
Abbreviated transcription (French):
cata uere mater ecor dest a quam
sit honor diui ne dignationis il lumi¬
nat quam uictoriosorum gloriosus marti¬

Expanded text:
ata vere mater Ecclesia, quam sic honor dignationis divinae illuminat, quam victoriosorum gloriosus sang
Abbreviated transcription (Latin):
rouida dispensatõe dñs Re .ix.¬
ydropicũ curat. et mox contra auariciã
tudo cordis. Beniq post multa disputa¬
ciõis eius ornamẽta subiũctu est audi¬
ebant oĩa aut̃ hec pharisei qui erãt

Expanded text:
rovida dispensatione Dominus ydropicum curat, et mox contra avaritiam tudo cordis. Denique post multa disputationis ejus hortamenta, subjunctum est: Audiebant
Abbreviated transcription (Latin):
tione p̾fcorie galliaꝵ patre eius am¬
brosio nacus est ambrosius. Qͥ infanc
in area. p̾corii intunitꝰ põitus cũ dor¬
muret aꝑto ore subito examen aspũ
adueniens faciemeius atq ora ꝯpleuͭ
ita ut ingrediendi in os egrediendi q̃
frequentarent uices. Quiͨ pater qͥp
pe cum mr̃e uł filia de ambulabat
ne ambig̾erent᷑ ab̾ ancilla q̃ tͤam nu¬
triendi infantis susceperat. ꝓhibens
sollicita enĩ erat ne infunti noc̾ent.
Expͤcabat tñ pat̾no affc̃u qͦ fine illd̾

Expanded text:
tione praefecturae Galliarum patre ejus Ambrosio, natus est Ambrosius. Qui infans in area praetorii in cuna positus, cum dormiret aperto ore, subito examen apum adveniens, faciem ejus atque ora complevit; ita ut ingrediendi in os, egrediendique vices frequentarent. Quae pater, qui propter cum matre vel filia deambulabat, ne abigerentur ab ancilla, quae curam nutriendi infantis susceperat, prohibens sollicita enim erat ne infanti nocerent exspectabat patrio affectu, quo fine ill
Abbreviated transcription (Latin):
x hiis enĩ more satis au ixͣ.¬
diuimꝰ: tant̃ edicito si mag¬
ni pricipis domiciani iussis obe¬
dire et ĩmortaliũ deoꝵ iura uen̾a¬
ri disponitis. S in aũt nõ u̾boꝵ¬

Expanded text:
x his enim Romae satis audivimus; tantum edicito si magni principis Domitiani jussis obedire, et immortalium deorum jura venerari disponitis; sin autem, no
Abbreviated transcription (Latin):
ex ip̃is rẽbus disce manifestus. Da m
tum uero illum naboth iezabel int̾¬
fecerit. cecus ionam ĩ uentre custodi¬
uit: dalida autẽ sempsonem cͥcumuon
matũ alienigenis tradidit. Drachões
pud abscidit ⁊ tanti uiri mortẽ inpre

Expanded text:
ex his rebus disce manifestius: Danielem tum vero illum Naboth Jezabel interfecit. Cetus Jonam in ventre custodivit. Dalila autem Samsonem circumventmatum, alienigenis tradidit. Dracones eput abscidit, et tanti viri
Abbreviated transcription (Latin):
sherusalem. Hymnus.
ꝑiste cunctorum dominator alme
patris eternei genitus ab ore supplicũ
uota pariterq hympnum ce̾no benig
Cerne quod puro deus inhono¬
re plebs tua simplex resonet m¬
mis aula annuo cuius redeunt tem q
pore festa. Hec domus rite tibi dedi¬
cata noscitur in qua populus sacratũ
corpus assumit bibit ⁊beaitum sangiũs
austum. Gloria sũmũ resonet pa¬
rentem gloria natum pariterq sc̃m
sp̃m dulci modulem᷑ hympno omẽ

Expanded text:
speras hymnus. Christe, cunctorum dominator alme, Patris aeterni genitus ab ore Supplicum vota, pariterque hymnum Cerne benignus. Cerne quod puro, Deus, in honore Plebs tua supplex resonat in aula, Annua cujus redeunt colenda Tempore festa. Haec domus rite tibi dedicata Noscitur, in qua populus sacratum Corpus assumit, bibit, et beati Sanguinis usu. Gloria summum resonet Parentem. Gloria Natum pariterque sanctum Spiritum dulci modulemur hymno Omne
Abbreviated transcription (Latin):
misit ergo dñs soporẽ in adã.Cũq
obdormill tulit unã de costis eius.
et repleuit carnẽ pro ea. Et edifi¬
cauit dñs d̾s costam ꝙͣ tulerat de
adã in młierẽ: et adduxit eã ad adã
Uixit q adã. hoc nũc os ex ossibꝰ
meis et caro de carne mia. hec uo¬
cabitur uirago: qm̃ de iuiro sũpta

Expanded text:
misit, ergo, Dominus soporem in Adam, cumque obdormisset, tulit unam de costis eius et repleuit carnem pro ea, et edi/ficauit Dominus Deus costam quam tulerat de Adam in muliere et adduxit eam ad Adam; dixitque Adam: hoc nunc os ex ossibus meis et caro de carne mea; et uocabitur uir
Abbreviated transcription (Latin):
iapis onichinus. Et nome̾ auino
sceo gron: ip̃e est qui cutur omnẽ
terram ethiopie. Nomẽ pero fluui
tercii tigris. Ip̾e uady contra assiri¬
os. fluuiꝰ autẽ quactus ip̃e est eu¬
fratres. Gulit aego dñs deus hoĩẽ
et posuit eũ ⁊paradiso uoluptatis:
ut operaretur et custõdiret illũ.

Expanded text:
onychinus et nomen fluvio secundo Geon ipse est qui circuit omnem terram Aethiopiae nomen vero fluminis tertii Tigris ipse vadit contra Assyrios fluvius autem quartus ipse est Eufrates tulit ergo Dominus Deus hominem et posuit eum in paradiso voluptatis ut operaretur et custodiret
Abbreviated transcription (Latin):
et fecerunt sibi per icomata. Et
in paradiso ad aurã post meridiẽ: abs¬
condit se adam et uxor eiꝰ a facie dñi
dei in medio ligni paradisi. uocauiq
dñs ds adã et dixit ei ubi es: Q ait
uocẽ tuã audiui ĩ paradiso: et timui
es qd̾ nutꝰ essẽ et abscondi me. Qdixit.
qͥs enĩ indicauit tibi qd̾ eẽs nudus.
nisi qd̾ ex ligno de quo preceperã abi
ne comederes comedisti.. Uixiq adã
Milier quã dedisti m̃ sociã: dedit mͥ
de ligno et comedi. Et dixit dñs
d̾s ad młierẽ. quare hoc fetisti que
respondit serpens detepit me et come¬
di. et ait dñs ds ad serpẽtẽ. Quia feci¬
sti hec: maledictus es int̾ oĩa aĩancia
et bestias t̾re super pectus tuũ gradie

Expanded text:
i perizomata et in paradiso ad auram post meridiem abscondit se Adam et uxor eius a facie Domini Dei in medio ligni paradisi vocavitque Dominus Deus Adam et dixit ei ubi es qui ait vocem tuam audivi in paradiso et timui eo quod nudus essem et abscondi me cui dixit quis enim indicavit tibi quod nudus esses nisi quod exne comederes comedisti dixitque Adam mulier quam dedisti sociam mihi dedit mihi de ligno et comedi et dixit Dominus Deus ad mulierem quare hoc fecisti quae respondit serpens decepit me et comedi et ait Dominus Deus ad serpentem quia fecisti hoc maledictus es inter omnia animantia et bestias terrae su
Abbreviated transcription (Latin):
.
nentes martiris ab solue netu cu
H ic nempe mundi gaudia
nit ad celestiã. P enas tucirrrit for¬
titer et sustulit iuriliter prote ef¬
fundẽs sanguinẽ eterna dona possi¬
det. O poch precatu supplici te pos¬
amus piissime in hec triũpho mar¬
tiris dimitte noram sermilis aꝰ¬

Expanded text:
. nentes martiris Absolbe nexu criminis Hic nempe mundi gaudia celestia Penas cucurrit fortiter Et sustulit viriliter Pro te refundens sanguinem Eterna dona possidet Ob hoc precatu supplices Te poscimus piissime In hoc triumfo martiris Dimitte noxiam servulis. A
Abbreviated transcription (Latin):
istice autem ⁊ acheus qui interpre¬
tatur rustificatus credentibem ex
gentibus populum significat qui tã¬
to turis secularibus occupatior: tanto
flagiciis depͥm̃tibus erat ftũs hũilior
ba non pot̾at quia gr̃e fidei quam mũdo
saluator attulit partitipare cupiebat
s molita uicioꝵ consuetudo me ad
uotum ꝑueniret obstiterat.n

Expanded text:
nterpretatur justificatus, credentem ex gentibus populum significat. Qui quanto curis saecularibus occupatior, tanto flagitiis deprimentibus erat factus humilior. ba non poterat. Quia gratiam fidei, quam mundo Salvator attulit, participare cupiebat, sed inolita vitiorum consuetudo, ne ad votum perveniret, obsistebat.
Abbreviated transcription (Latin):
possibilia sunt apud homines possibi¬
lia sunt apud deum.Ecce enm came¬
lus depõĩta gibba sarcina ꝑforamen
acus transit.hoc est diues diues et pu¬
plicanus relicto honore diuitiaꝵ con¬
tempto censu fraudium angustam
portam artamq uiam que ad uitam
dncit ascendit. Qͥ mira deuocione
fidei ad iudendum saluatorem quod
natura minus hũat accensu supplet
arboris atq ideo iuste quamius ip̃e
rogare nõ audeat benedictionẽ dñice
susceptionis qmͣ desid̾abat accepit. &x¬

Expanded text:
possibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud Deum. Ecce enim camelus, deposita gibbi sarcina, per foramen acus transit , hoc est, dives et Publicanus, relicto onere divitiarum, contempto censu fraudium, angustam portam arctamque viam, quae ad vitam ducit, ascendit. Qui mira devotione fidei ad videndum Salvatorem, quod natura minus habuerat, ascensu supplet arboris; atque ideo juste, quamvis ipse rogare non audeat, benedictionem Dominicae susceptionis quam desiderabat accipit.
Abbreviated transcription (Latin):
ad uos de patriarcha dd̾. qm̃ de
crũ eiꝰ est apud uos usq in hodi¬
ernũ diem. ꝓpheta igitur cum ess
et sciret quia iure iurando iurais illi
deus de fructu lũbi eius prouides lo¬

Expanded text:
ad vos de patriarcha David quoniachrum eius est apud nos usque in hodiernum diem propheta igitur cum esset et sciret quia iureiurando iurasset illi Deus de fructu lumbi eius sede
Abbreviated transcription (Latin):
ciõis sue tenebras patitur. s tñ per
redẽptoris sui presenciã illumina¬
uir. ut interne lucis gaudia iam
per desideriũ uideat atq in uia ui¬
te uoni operis gressus ponat R¬

Expanded text:
suae tenebras patitur; sed tamen per Redemptoris sui praesentiam illuminatur, ut internae lucis gaudia jam per desiderium videat, atque in via vitae boni operis gressus ponat
Abbreviated transcription (Latin):
meam. Alioqͥn nõ nili miserrima ꝯdi¬
tione pauꝑtatis ⁊ hii sunt extͣneis
gaudiĩs ab inopia reꝵ. ⁊ ibi regno dei
ob m̃itoꝵ neqͥciam carent. Bĩ qui nũc
esuritis: qr saturabimini. Q uid esuri
struens numqͣm nos satis iustos estima¬
re debere. s cotidianũ iusticie fiuctũ sẽꝑ
amare. inmo in eiꝰ iuigit̃ ardere ꝓfectu.¬

Expanded text:
meam . Alioquin nonnulli miserrima conditione paupertatis, et hic saeculi gaudiis ob inopiam rerum, et ibi regno Dei, ob meritorum nequitiam, carent. Beati qui nunc esuritis, saturabimini. Quid esurirstituens, nunquam nos satis justos aestimare debere, sed quotidianum justitiae semper amare, imo
Abbreviated transcription (Latin):
et quia carnales ad huc disyͣm.¬
cipuli nullo modo ualebant
capere uerba misterii: uenitur ad
miraculũ. ante eoꝵ occulos cetus
lumẽ retipit ut qui celestis miste¬
rii uerba nõ caperẽt eos ad fidẽ
celestia facta solidarent. S miracu¬
la dñi et saluatoris nr̃i sic accipiẽ¬
da st̃ fr̃es m̾i: ut et inueritate credã¬
tur fc̃a: et tñ per significato̾em nob̾
aliquid innant Opera quippe euis
et per potenciã aluid ostendũt: et ꝑ
misteriũ aliud locũtur. Ecte enĩ qͥs
iuxta hystoriã cetus iste fuerit igno¬
ramus: S tam̃ quẽ per misteriũ
significet. nouimꝰ¬

Expanded text:
ed quia carnales adhuc discipuli nullo modo valebant capere verba mysterii, venitur ad miraculum. Ante eorum oculos caecus lumen recipit, ut qui coelestis mysterii verba non caperent, eos ad fidem coelestia facta solidarent. Sed miracula Domini et Salvatoris nostri sic accipiearissimi, ut et in veritate credantur facta, et tamen per significationem nobis aliquid innuant. Opera quippe ejus et per potentiam aliud ostendunt, et per mysterium aliud loquuntur. Ecce enim quis juxta historiam caecus iste fuerit ignoramus, sed tamen quem per mysterium significet novim
Abbreviated transcription (Latin):
de fide ꝑfidie suit arma terre
non credit ad symis matrũ nili¬
tum cog̾ castͣ interub̾a arcẽ pie¬
tatis obpugnat. In teneris ub̃ibꝰ
ferrũ durat. lac fudit antequã¬
sanguinem: dat ante. mortem sẽ¬
tire quam uitam. tenebras in ge¬
rit intrantibus lucem. R

Expanded text:
de fide perfidiae sumit arma; terreno non credit; ad sinus matrum militum cogit castra, inter ubera arcem pietatis oppugnat, in teneris uberibus ferrum durat, lac fundit antequsanguinem, dat ante mortem sentire quam vitam, tenebras ingerit intrantibus lucem.
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ꝰ herodes enim inquid app̾hensũ
iohannem posuit incarcerem. quam¬
obrem propt̃ herodiadem uxorem
philippa fratris sui. Et rep̃hendunt
forsican lenitatem herodis amiserri¬

Expanded text:
? Herodes, inquit, apprehensum Joannem posuit in custodiam. Quamobrem? Propter Herodiadem uxorem Philippi fratris sui. Et reprehendam forsitan levitatem Herodis, an furore
Abbreviated transcription (Latin):
exemplum. Non enĩ perditerat
potestatem s nostram consolabatur
fragilitatem. Futurum enĩ erat ut
dixi. ut ꝰ quis fidelis eius absconderet.
se ne aper sequtoribꝰ inueniretur. Et
ne illi pro crimine obiceretur latihu¬
lume p̾racessit in capite et in mẽbris
confixmaretur¬
it enĩ dictum est nolebat am¬
uulare inuideam qr querebãt
eum uidei interficere quasi nõ po¬
sser xp̃s et ambulare inter uideos
et non occidi auideis. hanc enĩ po¬
tençiam quandꝰ uolit demontra¬
uit. Nam c̃ iã pasfurum ten̾e
uellent. ait illis. Quem querits res¬
ponderunt iħm. Et ille. Ego sum. Nõ
onem illi nõ substiterunt s cedẽtes
retis ceciderunt.¬
t tamẽ qr p̾cti uenerat surrexe¬
runt. tenuerunt. ad iudicem ad¬
durerunt. et eccicerunt. S quid fete¬
runt: Quod ait quedam scriptura.
Terra tradita est im manus impii ca¬
io data est in potestate uideis. Et hec ꝓp¬
terea ut quasi sacculus conscinderet᷑:
ut uestium precium maneret ꝙ¬

Expanded text:
exemplum. Non ipse perdiderat potestatem, sed nostram consolabatur fragilitatem. Futurum enim erat, ut dixi, ut aliquis fidelis ejus absconderet se, ne a persecutoribus inveniretur; et ne illi pro crimine objiceretur latibulum, praecessit in capite quod in membro confirmareturic enim dictum est, Nolebat ambulare in Judaeam, quia quaerebant eum Judaei occidere: quasi non posset Christus et ambulare inter Judaeos, et non occidi a Judaeis. Hanc enim potentiam, quando voluit, demonstravit: nam cum eum jam passurum tenere vellent, ait illis, Quem quaeritis? Responderunt: Jesum. Et ille: Ego sum; non onem illi non substiterunt, sed redeuntes retro cecideruntt tamen quia pati venerat, surrexerunt, tenuerunt, ad judicem adduxerunt, et occiderunt. Sed quid fecerunt? Quod ait quaedam Scriptura, Terra tradita est in manus impii : caro data est in potestatem Judaeis. Et hoc propterea, ut quasi sacculus conscinderetur, unde nostrum pretium manaret
Abbreviated transcription (Latin):
uimꝰ am̃ am̃ dico uob̾ qui nõ iutrat
per hostiũ in ouile ouium s aliũ¬
de ascẽdit ille fur est et latro. Di¬
xerũt enĩ se cetos nõ esse uidere
at̾ tũc possent si oues xp̃i essẽt.
unde sibi usurpabant lumẽ qui

Expanded text:
2. Amen, amen dico vobis, qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde, ille fur est et latro. Dixerunt enim se caecos non esse: videre autem tunc possent, si oves Christi essent. Unde sibi usurpabant lumen qui
Abbreviated transcription (Latin):
miraculũ dauderetur. Lc .ii.¬
se in tantam aeris altitudinẽ
sublate sunt uthumanis oculis mi¬
ait. Siuixit infantulus iste aliquid
magni erit.
ꝑabatur enm tunc dominus
inẜui sui ĩ fantia ut impleretur
ꝙ scpͥtum est. faui mellis ẜmones bõi.
Illud enim examen apium scpͥtoꝵ ip̃iꝰ

Expanded text:
miraculum clauderetur. At ills, in tantam aeris altitudinem sublevatae sunt, ut humanis oculis miait: Si vixerit infantulus iste, aliquid magni erit. abatur enim jam tunc Dominus in servuli sui infantia, ut impleretur quod dictum est: Favi mellis sermones boni ; illud enim examen apum scriptorum ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
arnabas autem Lciͣ¬
et saulus reu̾si sunt ab ihero¬
sołis expleto omĩ mist̾io assumpto
iohanne qui cognominatꝰ ẽ marchꝰ
Erant aũt mecc̃ia que erat anthiochie
pph̾e ⁊ doctores inquibꝰ barnabas ⁊
Symeon qui nocãbat᷑ niger ⁊ lucius
tirenensis ⁊ manahen qui erat erodis
tetrarche collectanus ⁊ saulus.E¬
mistrantib illis domino et iei¬
nantibus dixit sp̃s. Separate
michi barnaban ⁊ saulũ inopus ad¬
quod assumpsi eos. tunc ieuinantes
⁊ orantes imponentes eisq manus
dimiserunt eos. Et ip̃i quidem missi
asp̃u scõ: abierut seleutiam ⁊ inde
nauigauerunt cyprum. Et cum ue¬
nissent salamina p̃dicabãt ũbum d̾i.
insynagogis uideorũ. ħẽbãt autem
⁊ iohannem inminist̾io. Lc .iii.¬
t cum ꝑ ambulass totam insu¬
lam usq ad paphum: iuenert̃¬
uirum quendã magum pscudo ꝓp̾ħam

Expanded text:
arnabas autem et Saulus reversi sunt ab Hierosolymis expleto ministerio adsumpto Iohanne qui cognominatus est Marcus erant autem in ecclesia quae erat Antiochiae prophetae et doctores in quibus Barnabas et Symeorodis tetrarchae conlactaneus et Saulusus autem illis Domino et ieiunantibus dixit Spiritus Sanctus separate mihi Barnaban et Saulum in opus quod adsumpsi eos tunc ieiunantes et orantes inponentesque eis manus dimiserunt illos et ipsi quidem missi ab Spiritu Sancto abierunt Seleuciam et inde navigaverunt Cyprum et cum venissent Salamina praedicabant verbum Dei in synagogis Iudaeorum habebant autem et Iohannem in ministerio et cum perambulassent universam insulam usque Paphum invenerunt quendam virum magum pseudo
Abbreviated transcription (Latin):
Pex xpiste martini decus hic
laus tua tu illius tuos in hunc te cole¬
premunt culpe graues soluat ꝑ iugẽs
merium. En pauꝑ hic ⁊ modicus
celum diues ingreditur. celi cohortes
obuiant lingue tribus gentes ouãt.
Ut uĩta fulget tͣnsitus celis ⁊ aruo
splendidus. gaudere cunctis pium ẽ.
cunctis sacus sit hec dies. Sĩt t̾ͥnita¬

Expanded text:
ex Christe Martini decus Hic laus tua, tu illius: Tu nos in hunc te coleulum: Da quo, premunt culpæ graues Soluat peringens meritum. En pauper hic & modicus, Cœlum diues ingreditur: Cœli cohortes obuiant, Linguæ, tribus, gentes, ouant. Vt vita, fulget transitus, Cœlis, & aruo splendidus: Gaudere cunctis pium est, Cunctis salus sit hæc dies. Marti
Abbreviated transcription (Latin):
et mirandum mistice angelũ¬
du rite funguntur: ob euangeliçan¬
di officiũ nomine angeloꝵ posse no¬
cari dicente ꝓpħa. Labia sacerdotis
custodient scientiam: et legem reqͥ

Expanded text:
ec mirandum mystice Angedu rite funguntur ob evangelizandi officium angelos posse vocari, dicente propheta: Labia sacerdotis custodient sc
Abbreviated transcription (Latin):
tur ioh̾ns. nõ nature societate iuxta
heresim origenis. s officii dignitate.
Angelus enĩ grete: latine dicitur
nũcius. Quo nomine recte appelia¬
ri potuit homo ille qui fuit missus
deo: ut testimonu̾m periberet de
lus une et uenientem in carne do¬
minũ mũdo nũciaret. R¬

Expanded text:
tur Joannes, non naturae societate juxta haeresim Origenis, sed officii dignitate. Angelus enim Graece, Latine nuntius dicitur. Quo nomine recte appellari potuit homo ille qui fuit missus a Deo ut testimonium perhiberet de lumine , et venientem in carne Dominum mundo nuntiaret.
Abbreviated transcription (Latin):
die furore succensus dixit. Simphorianꝰ
priplici trimĩs reus qͥ diis nr̃is sacrifica¬
re detinstans: maiestatis sacͥlegium ꝑ¬
petrauit. Sacris eciam altarib nepha¬
rus uocibus irrogauit iniirias: gla¬
dio ultore feriatur. ut dum fimesta cͥ¬
mina resecantur deoꝵ pariter ⁊ legum
uindicetur iniuria.
rano a dix it sur sum corda
suspen ade fili. T̃ibiuita non tol¬
litur. set mutatar in meluis. u̾ Nesu¬

Expanded text:
diae furure succensum. Dixit synforianus . pu| blici . criminis . reus qui diis nostris . sacrificare . detrec| tans maiestates . sacrelegium perpetrauit sacris .| etiam altaribus nefariis uocebus inrogauit iniurias| gladio ultore feriatur. Vt dum crimina funesta resecan| tur deorum pariter et legum uindecitur iniuria riano dixit: Sursum corda, suspende fili, tibi vita non tollitur, sed mutatur in melius. An
Abbreviated transcription (Latin):
Aurora lutis. rutilat. celum
laudibus intonat mundus exultãs
iubuat gemens infernus ululat
¶um rex ille fortissimus: mortis
confractis uiribꝰ pede concultans
tarthara: soluit a pena miseros.

Expanded text:
Aurora lucis rutilat, Coelum laudibus intonat, Mundus exsultans jubilat, Gemens infernus ululat, Cum rex ille fortissimus, Mortis confractis viribus, Pede conculcans tartara Solvit a poena miseros.
Abbreviated transcription (Latin):
um. Sanctum quoque paracli¬
ste. Cu patris sempiternus
et filius. Tũ ad liberandum
suscepturus hominem non he

Expanded text:
um. Sanctum quoque paraclestus. Tu Patris sempiternus es Filius. Tu ad liberandum suscepturus hominem non h
Abbreviated transcription (Latin):
ebatur
andebat namq incerebro bi¬
ssus ĩ nocentie rubẽbat insan¬
guine p̃pura martirui. btroq mr̃che
mas quasi ueste nuptiali demipcenĩ
adornatus celestis mense conuiuia rue¬

Expanded text:
ebatur. Candebat namque in cerebro bssus innocentiae; rubebat in sanguine purpura martyrii. Utroque martyr omas quasi veste nuptiali decenter adornatus, coelestis mensae conviva dig
Abbreviated transcription (Latin):
habel iusto usq ad ultimũ electũ
qui infine mũdi nasciturus est quod¬
scõs protulit. quasi tot palmites mi¬
sit. hic itaq pat̾familias ad exco¬
llendã uineã suã. mane hora tercia.
sexta nona. et undetima operarios
conducit: quia a mũdi huiꝰ inicio us¬
que infinẽ ad erudiendã plebem fi¬
deliũ preditatores cõgregare nõ desistit.

Expanded text:
usto, usque ad ultimum electum, qui in fine mundi nasciturus est, sanctos protulit, quasi tot palmites misit. Hic itaque paterfamilias, ad excolendum vineam suam, mane hora tertia, sexta, nona et undecima, operarios conducit, quia a mundi hujus initio usque in finem, ad erudiendam plebem fidelium, praedicatores congregare non desist