comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Atilli scilic& ut uiri diaboli. dixerunt contra
eum testimoniũ corã multitudine. Benedix̃
naboth dm̃ &s regẽ. Qũa obrem eduxerunt.
eum extra ciuitatẽ & lapidibus int̃fecerunꝰ
Miseruntq adhie⁊ abel dicentes. lapidatusẽ
naboth & mortuus est. Factũ ẽ aut cũ audissas
ierabel lapidatũ naboth & mortuũ. locuta ẽ
ad ahab. Surge posside uineã naboth hietra¬
helitae. qui noluit tibi ad quiescere & dare
eam accepta pecunia. Non enĩ uiuit naboth
sed mortuus est. Qđ cũ audiss& ahab mortuũ
uidelic& naboth. surrexit & descendebat in
uinea naboth hiet rahelitae. ut possider& cã
Factus est igitur sermo dñi adheliam thesbiteu
dicens Surge & descende inoccursum ahab
regis usrł. qui est in samaria Ecce ad uineam
naboth descendit ut possideat eã. & loqueris
ad eum dicens Haec dicit dñs. Occidisti insuꝑ
& possedisti. Et post haec addes Haec dicit
dñs In loco hoc inquo linxerunt canes san:¬

Expanded text:
at illi scilicet ut viri diabolici dixerunt contra at illi scilicet ut viri diabolici dixerunt contra eum testimonium coram multitudine benedixit Naboth Deo et regi quam ob rem eduxerunt eum extra civitatem et lapidibus interfecerunt miseruntque ad Hiezabel dicentes lapidatus est Naboth et mortuus est factum est autem cum audisset Hiezabel lapidatum Naboth et mortuum locuta est ad Ahab surge posside vineam Naboth Hiezrahelitae qui noluit tibi adquiescere et dare eam accepta pecunia non enim vivit Naboth sed mortuus est quod cum audisset Ahab mortuum videlicet Naboth surrexit et descendebat in vineam Naboth Hiezrahelitae ut possideret factus est igitur sermo Domini ad Heliam Thesbiten dicens surge et descende in occursum Ahab regis Israhel qui est in Samaria ecce ad vineam Naboth descendit ut possideat eam et loqueris ad eum dicens haec dicit Dominus occidisti insuper et possedisti et post haec addes haec dicit Dominus in loco hoc in quo linxerunt canes san
Abbreviated transcription (Latin):
meã. Dixit ergo ad eũ ierabel uxor eius Gran¬
dis auctoritatis es. & bene regis regnũ isrł
Surge & comede pane & ȩquo esto animo.
ego dabo tibi uineã naboth hierrahelitae
Scripsit itaq lit teras ex nomine ahab. & sig¬
nauit eas anulo eius: & misit ad maiores
natu & optimates qui erant inciuitate eius.
et habitabant cũ naboth. Lit terarũ aũt erat
ista sententia. Prȩdicate ieiunium & sedere
facite naboth inter primos populi. & submit.¬
tite duos uiros filios belial contra eum. et
falsũ testimoniũ dicant: Benedixit dm̃ &
rege. Et educite eum & lapidate. sicq mori¬
atur fecerunt ergo ciues eius maioresnatu
& optimates qui habitabant cũeo inurbem.
sicut praeceperat eis iez abel. & sicut scriptũ
erat in litteris quas miserat ad eos Prȩdica¬
uerunt ieiunium. & sedere fecerunt naboth
inter primos populi. & ad ductis duob uiris
filiis diaboli fecerunt eos sedere contra eũ

Expanded text:
meam dixit ergo ad eum Hiezabel uxor eius granmeam dixit ergo ad eum Hiezabel uxor eius grandis auctoritatis es et bene regis regnum Israhel surge et comede panem et aequo esto animo ego dabo tibi vineam Naboth Hiezrahelitae scripsit itaque litteras ex nomine Ahab et signavit eas anulo eius et misit ad maiores natu et ad optimates qui erant in civitate eius et habitabant cum Naboth litterarum autem erat ista sententia praedicate ieiunium et sedere facite Naboth inter primos populi et submittite duos viros filios Belial contra eum et falsum testimonium dicant benedixit Deum et regem et educite eum et lapidate sicque moriatur fecerunt ergo cives eius maiores natu et optimates qui habitabant cum eo in urbe sicut praeceperat eis Hiezabel et sicut scriptum erat in litteris quas miserat ad eos praedicaverunt ieiunium et sedere fecerunt Naboth inter primos populi et adductis duobus viris filiis diaboli fecerunt eos sedere contra eum
Abbreviated transcription (Latin):
naboth ierrahelitae quȩerat in ietrahel.
iuxta palatium ahab regissamariȩ Locutis
est ergo ahab ad naboth. dicens Da mihi
uineã tuã ut faciã mihi hortũ holerũ. quia
uicina est & prope domũ meã. daboq tibi
pro ea uineam meliorẽ: Aut si tibi comodius
putas. argenti pretium quantũ digna est.
Cui respondit naboth Propitius mihi sit ds̃.
nedem hereditatẽ patru medrũ tibi. Uenit
ergo ahab indomũ suã indignans & frendeis
fuꝑ uerbũ quod locutus fuerat adeũ naboth
hie trahelites: dicens non dabo tibi hereditatẽ
patr̃u meorũ. Et proiciens se in lectulũ suũ
auertit faciẽ suã ad pariete. & non comedit
panẽ Ingressa est aut ad eũ iez abel uxor
sua. dixitq ei. Quid est hoc unde anima
tua contristata est. & quare non comedes
panẽ : Qui respondit ei. Locutus sũ naboth
hietrahelitae. & dixi ei. Damihi uineã tuam
accepta pecunia. aut si tibi plac&s dabo tibi
uineã pro ea. Et ille ait. Non dabo tibi uineã

Expanded text:
Naboth Hiezrahelitae qui erat in Hiezrahel iuxta palatium Ahab regis Samariae locutus est ergo Ahab ad Naboth dicens da mihi vineam tuam ut faciam mihi hortum holerum quia vicina est et prope domum meam daboque tibi pro ea vineam meliorem aut si tibi commodius putas argenti pretium quanto digna est cui respondit Naboth propitius mihi sit Dominus ne dem hereditatem patrum meorum tibi venit ergo Ahab in domum suam indignans et frendens super verbo quod locutus fuerat ad eum Naboth Hiezrahelites dicens non do tibi hereditatem patrum meorum et proiciens se in lectulum suum avertit faciem ad parietem et non comedit panem ingressa est autem ad eum Hiezabel uxor sua dixitque ei quid est hoc unde anima tua contristata est et quare non comedis panem qui respondit ei locutus sum Naboth Hiezrahelitae et dixi ei da mihi vineam tuam accepta pecunia aut si tibi placet dabo tibi vineam pro ea et ille ait non do tibi vineam
Abbreviated transcription (Latin):
pulmonẽ & stomachũ At ille dixit auriga
suo. Uerte manũ tuã & eice me de exercitu.
quia grauiter uulneratus sũ. Commissum est
ergo proeliũ indie illa. & rex isrł stabat in
currũ suo contra ssros. & mortuus ẽ uesperi
fluebat aũt sanguis plagae insinũ currus. &
praeco sonuit inuniuerso exercitu antequã
sol occuber& dicens. Unusquisq reuertatur
inciuitatẽ. & interra suã. Mortuus ẽ aut rex
& perlatus est insamaria. Sepelieruntq: regem
insamaria. & lauerunt currum in piscina
samariae. et linxerunt canes sanguinẽ eius
& habenas lauerunt uixta uerbũ dñi. qđ locutꝰ
fuerat Reliqua uero sermonũ ahab & uni-

Expanded text:
pulmonem et stomachum at ille dixit aurigae pulmonem et stomachum at ille dixit aurigae suo verte manum tuam et eice me de exercitu quia graviter vulneratus sum commissum est ergo proelium in die illa et rex Israhel stabat in curru suo contra Syros et mortuus est vesperi fluebat autem sanguis plagae in sinum currus et praeco personuit in universo exercitu antequam sol occumberet dicens unusquisque revertatur in civitatem et in terram suam mortuus est autem rex et perlatus est Samariam sepelieruntque regem in Samaria et laverunt currum in piscina Samariae et linxerunt canes sanguinem eius et habenas laverunt iuxta verbum Domini quod locutus fuerat reliqua vero sermonum
Abbreviated transcription (Latin):
uirũ istũ incarcere. & sustentate eum pane
tribulationis & aquã angustiae . donec reuer¬
tar inpace Dixitq micheas. Sireuersus fueris
inpace. non est dñs locutus in me: Et ait
Audite populi omnes
Ascendit itaq rex isrł & iosaphat rex iuda. in
ramoth gala ad Diritt rex isrł ad iosaphat
Sume arma & ingredere proeliũ. & induere
uestibus tuis Porro rex isrł mutauit habitũ.
& ingressus est bellũ. Rex aũt syriȩ prȩceperat
principibus curruũ. triginta duos dicens
Non pugnabitis contra minore & maiorem
quepiã nisi contra isrł regẽ solũ. Cum ergo¬
uidissent principẽ curruũ iosaphat. suspicati
sunt qđ ipse ess& rex isrł. Et impetu facto.
pugnabant contra eum. Et exclamauit
io saphat Intellexeruntq principes curruũ
qđ non ess&s rex isrł. & cessauerunt ab eo
Unus aũt quidã tetendit arcũ in incertũ
sagittã dirigens. & casu ꝑcussit regẽ isrł inter

Expanded text:
virum istum in carcerem et sustentate eum pane virum istum in carcerem et sustentate eum pane tribulationis et aqua angustiae donec revertar in pace dixitque Micheas si reversus fueris in pace non est locutus Dominus in me et ait audite populi omnes ascendit itaque rex Israhel et Iosaphat rex Iuda in Ramoth Galaad dixitque rex Israhel ad Iosaphat sume arma et ingredere proelium et induere vestibus tuis porro rex Israhel mutavit habitum et ingressus est bellum rex autem Syriae praeceperat principibus curruum triginta duobus dicens non pugnabitis contra minorem et maiorem quempiam nisi contra regem vidissent principes curruum Iosaphat suspicati sunt quod ipse esset rex Israhel et impetu facto pugnabant contra eum et exclamavit Iosaphat intellexeruntque principes curruum quod non esset rex Israhel et cessaverunt ab eo unus autem quidam tetendit arcum in incertum sagittam dirigens et casu percussit regem Israhel inter
Abbreviated transcription (Latin):
mhi bonũ sed semꝑ malum : Ille uero addeis
ait. Propterea audi sermonẽ dñi Vidi dñm
sedente suꝑ soliũ suũ. & omnẽ exercitũ cęli
adsistente ei adextris & asinistris. Etait dñs
Quis decipi& ahab rege isrł ut ascendat &
cadat in ramothigala ad: Et dix unus uerba
& ero sp̃s mendax in ore omniũ prophetarũ eiꝰ
Et dixit dñs Decipies & praeualebis. egrede¬
re & fac ita. Nunc igitur ecce dedit dñs sp̃m
mendacii in ore omniũ prophetarũ tuorum
qui hic sunt. & dñs locutus est contrate malũ
Accessit aũt sed echias filius canaan. & ꝑcussit
micheã in maxillã. & dixit Meneergo dimisit
sp̃s dñi . & locutus est tibi : Et ait micheas
Uisurus es indie illa quando in gredieris cubi.¬
culũ intra cubiculũ: ut abscondaris. Et ait
rex isrł. Tollite micheam & maneat apud
amon principe ciuitatis. & apud ioas filium
amelech. & dicite eis Haec dicit rex. Mittite

Expanded text:
mihi bonum sed semper malum ille vero addens mihi bonum sed semper malum ille vero addens ait propterea audi sermonem Domini vidi Dominum sedentem super solium suum et omnem exercitum caeli adsistentem ei a dextris et a sinistris et ait Dominus quis decipiet Ahab regem Israhel ut ascendat et cadat in Ramoth Galaad et dixit unus verba et ero spiritus mendax in ore omnium prophetarum eius et dixit Dominus decipies et praevalebis egredere et fac ita nunc igitur ecce dedit Dominus spiritum mendacii in ore omnium prophetarum tuorum qui hic sunt et Dominus locutus est contra te malum accessit autem Sedecias filius Chanaan et percussit Micheam in maxillam et dixit mene ergo dimisit spiritus Domini et locutus est tibi et ait Micheas visurus es in die illa quando ingredieris cubiculum intra cubiculum ut abscondaris et ait rex Israhel tollite Micheam et maneat apud Amon principem civitatis et apud Ioas filium Ammelech et dicite eis haec dicit rex mittite
Abbreviated transcription (Latin):
labis syriã. donec deleas eam: Om̃sq proph&e
similiter proph& abant dicentes Ascende in
ramoth galaad & uade prospere. & trad& dñs
in manũ regis. Nuntius uero qui erat ut uoca.¬
ret micheã. locutus est ad eum dicens: Ecce
sermones prophetarũ. ore uno bona regi p̃dicanđ
Sit ergo sermo tuus similis eorũ. & loquerebona
Cui micheas ait. Uiuit dñs quia quocumq
dixerit mihi dñs. hoc loquar. Uenit itaq: ad
regẽ. & ait illi rex. Michea. ire debemꝰ inramotͥ
galaad ad proeliandũ ancessare : Cui ille respd̃
Ascende & uade prospere. & trad& dñs iu
manu regis: Dixit aũt rex ad eum. Iterũ atq
iterũ adiurote ut non loquaris mihi. nisi qđ
uerũ est in nomine dñi. Et illeait. Uidi cunc¬
tũ isrł dispersũ in montibus. quasi oues non
habentes pastorẽ. Et ait dñs Non habent
dominũ isti. reuertatur unusquisq in domũ
suã in pace. Dixit ergo rex isrł adiosaphat
Nũquid non dixitibi. quia non prophetet

Expanded text:
prophetae similiter prophetabant dicentes ascende in Ramoth Galaad et vade prospere et tradet Dominus in manu regis nuntius vero qui ierat ut vocaret Micheam locutus est ad eum dicens ecce sermones prophetarum ore uno bona regi praedicant sit ergo et sermo tuus similis eorum et loquere bona cui Micheas ait vivit Dominus quia quodcumque dixerit mihi Dominus hoc loquar venit itaque ad regem et ait illi rex Michea ire debemus in Ramoth Galaad ad proeliandum an cessare cui ille respondit ascende et vade prospere et tradet Dominus in manu regis dixit autem rex ad eum iterum atque iterum adiuro te ut non loquaris mihi nisi quod verum est in nomine Domini et ille ait vidi cunctum Israhel dispersum in montibus quasi oves non habentes pastorem et ait Dominus non habent dominum isti revertatur unusquisque in domum suam in pace dixit ergo rex Israhel ad Iosaphat numquid non dixi tibi quia non prophetat
Abbreviated transcription (Latin):
quendã. & dixit ei Festina adducere micheam.
filium hiemla. Rex aũt isrł & iosaphat rex iuda
sedebat unus quisq insolio suo uestiti cultu
regio in area iuxta ostium portae samariae.
& uniuersi proph&ae proph& abant in conspeo¬
tu eorũ: Fecit quoq sibi sedechias filius canaad¬

Expanded text:
quendam et dixit ei festina adducere Micheam quendam et dixit ei festina adducere Micheam filium Hiemla rex autem Israhel et Iosaphat rex Iuda sedebat unusquisque in solio suo vestiti cultu regio in area iuxta ostium portae Samariae et universi prophetae prophetabant in conspectu eorum fecit quoque sibi Sedecias filius C
Abbreviated transcription (Latin):
iosaphat rex iuda. ad rege isrł. Dixitq rex
isrł ad seruos suos Ignoratis quod nostra ñt
ramothgalaad & neglegimus eam tollere
demanu regis syriaes Et ait ad iosaphat
Uenies mecũ ad proeliandũ in ramotͥ galaad
Dixitq iosaphat ad regẽ isrł Sicut ego sũ ua
&tu . Populus meus & populus tuus unũ sunt
& equites inci & equites tui Dixitꝰiosaphut
ad regem isrł. Quaere oro te hodie sermonẽ dñi
Congregauit ergo rex isrł proph& as quadrin¬
gentos circiter uiros & ait ad eos Ire debeo
in ramoth galaad adbellandum ad quiescere:
Qui responderunt. Ascende & dabit eam dñs
in manu regis. Dixit aũt iosaphat. Non est hic
propheta dñi quispiam. ut interrogemus ꝑ eũ :¬
Et ait rex isrł ad iosaphat Remansit uirunus.
ꝑqũe possumus in terrogare dñm. Sed ego odi
eum quia non prophetat mihi bonũ sed malũ.
micheas filius hiemla. Cui iosaphat ait. Ne
loquaris ita rex. Uocauit ergo rex isrł eunuchũ

Expanded text:
Iosaphat rex Iuda ad regem Israhel dixitque rex Iosaphat rex Iuda ad regem Israhel dixitque rex Israhel ad servos suos ignoratis quod nostra sit Ramoth Galaad et neglegimus aphat veniesne mecum ad proeliandum in Ramoth Galaad dixitque Iosaphat ad regem Israhel sicut ego sum ita et tu populus meus et populus tuus unum sunt et equites mei et equites tui dixitque Iosaphat ad regem Israhel quaere oro te hodie sermonem Domini congregavit ergo rex Israhel prophetas quadringentos circiter viros et ait ad eos ire debeo in Ramoth Galaad ad bellandum an quiescere qui responderunt ascende et dabit Dominus in manu regis dixit autem Iosaphat non est hic propheta Domini quispiam ut interrogemus per eum et ait rex Israhel ad Iosaphat remansit vir unus per quem possimus interrogare Dominum sed ego odi eum quia non prophetat mihi bonum sed malum Micheas filius Hiemla cui Iosaphat ait ne loquaris ita rex vocavit ergo rex Israhel eunuchum
Abbreviated transcription (Latin):
me ad iracundiã prouocares. & peccare fecisti
isrł Sed & de ierabel locutus est dñs dicens
Canes comedent ie z abel in agro hie ⁊rahel
Si mortuus fuerit ahab inciuitate. comedeis
eum canes: siaũt mortuus fuerit in ago.
comedent eum uolucres cęli Igitur non fuit
alter talis ut ahab qui uenundatus est ut
facer& malũ in conspectu dñi. Concitauit
enĩ eũ hie ⁊ abel uxor sua & abhominabilis
effectus est. intantũ ut sequatur idola quae
fecerant amorrȩi quos consumpsit dñs a facie
filiorũ isrł. Itaq cũ audiss& ahabsermones
istos scidit uestẽ suã & operuit cilitio carnẽ
suã ieiunauitq & dormiuit insacco. & ambu¬
lauit dimisso capite. Factus ẽ aũt sermo dñi
ad heliam thesbiten dicens Nonne uidisti
humiliatũ corã me: Quia igitur humiliati
est mei causa. non inducã malũ in dieb eius
sed in diebus filii sui. inferã malũ domui en
ransierunt igitur tres anni absq bello lv¬
inter syriã &isrł. In anno aũt tertio descendit

Expanded text:
i Israhel sed et de Hiezabel locutus est Dominus dicens canes comedent Hiezabel in agro Hiezrahel si mortuus fuerit Ahab in civitate comedent eum canes si autem mortuus fuerit in agro comedent eum volucres caeli igitur non fuit alter talis ut Ahab qui venundatus est ut faceret malum in conspectu Domini concitavit enim eum Hiezabel uxor sua et abominabilis effectus est in tantum ut sequeretur idola quae fecerant Amorrei quos consumpsit Dominus a facie filiorum Israhel itaque cum audisset Ahab sermones istos scidit vestem suam et operuit cilicio carnem suam ieiunavitque et dormivit in sacco et ambulabat dimisso capite factus est autem sermo Domini ad Heliam Thesbiten dicens nonne vidisti humiliatum Ahab coram me quia igitur humiliatus est mei causa non inducam malum in diebus eius sed in diebus filii sui inferam malum domui eius transierunt igitur tres anni absque bello inter Syriam et Israhel in anno autem tertio descendit
Abbreviated transcription (Latin):
in omni uia asa patris sui & non declinauit
exea. fecitq quod rectũ erat in conspectu dñi
Uerutamen. excelsa non abstulit: Adhuc enĩ
populus sacrificabat. & ad olebat incensum
in excelsis. Paceq habuit iosaphat. cum rege
isrł. Reliqua aũt uerborũ iosaphat & opera
eius quae gessit & proelia. uonne hȩc scripta
sunt in libro uerborũ dierũ regũ uda : Sed
& reliquias effeminatorũ qui remanserant
indiebus asa patris eius. abstulit de terra:
Nec erat tunc rex constitutus in edom Rex
uero ios aphat fecerat: classes in mari quae
nauigarent in ophyr propter aurũ & ire
non potuerunt. quia confractae sunt in
asiongaber Tunc ait ochorias filius ahab
ad iosaphat. Uadant serui mei cũ seruis tuis
in nauibus Et noluit iosaphat. Dormiuitq:
cũ patribus suis & sepultus est cum eis iN
ciuitate dauid patris sui. regnauitq: iorã¬
filius eius pro eo LUIII¬
chorias aut filius ahab regnare coeperat suꝑ
isrł insamaria. anno septimo decimo iosaphat

Expanded text:
avit ex ea fecitque quod rectum est in conspectu Domini verumtamen excelsa non abstulit adhuc enim populus sacrificabat et adolebat incensum in excelsis pacemque habuit Iosaphat cum rege Israhel reliqua autem verborum Iosaphat et opera eius quae gessit et proelia nonne haec scripta sunt in libro verborum dierum regum Iuda sed et reliquias effeminatorum qui remanserant in diebus Asa patris eius abstulit de terra nec erat tunc rex constitutus in Edom rex vero Iosaphat fecerat classes in mari quae navigarent in Ophir propter aurum et ire non potuerunt quia confractae sunt in Asiongaber tunc ait Ohozias filius Ahab ad Iosaphat vadant servi mei cum servis tuis in navibus et noluit Iosaphat dormivitque cum patribus suis et sepultus est cum eis in civitate David patris sui regnavitque Iorafilius eius pro hozias autem filius Ahab regnare coeperat super Israhel in Samaria anno septimodecimo Iosaphat
Abbreviated transcription (Latin):
ei cura deuocatione gentiũ & de aduentu
xp̃i ẽ. qũe quanto plus amatis õ paula et
eustochiũ. tantomagis ab ed petite ut pro
obtractatione p̃senti qua me in desinenter
aemuli laniant. ipse mihi mercedẽ restituat
in futurũ. qui mescit obhoc inperegrinȩ lii¬
guȩ eruditione sud asse. ne iudei defalsitate

Expanded text:
ei cura de vocatione gentium, et adventu ei cura de vocatione gentium, et adventu Christi est. Quem quanto plus amatis, o Paula et Eustochium, tanto magis ab eo petite, ut pro obtrectatione praesenti, qua me indesinenter aemuli laniant, ipse mihi mercedem restituat in futuro: qui scit me ob hoc in peregrinae linguae eruditione sudasse, ne Judaei de fals
Abbreviated transcription (Latin):
fidei suae sacramenta ꝑspicuȩ ethnicis prodere.
ne sc̃m canibus & margaritas porcis darent
aduertetis abscondita: Ne ignoro quanti laboris
sit proph & as intellegere. nec facile qũe piam
posse iudicare de interp̃tatione. nisi intellexe.¬
rit antequ̾a legerit Nosq patere morsibus
plurimorũ quistimulante inuidia. qđ consequi
non ualent defpiciunt. Sciens ergo & prudens
inflama mitto manũ & nihi lominus hoc a
fastidiosis lectoribus pretor. ut quomodo grȩci
intellegant. sic & isti saltim unũ post priores
habere dignentur interp̃tẽ legant prius &
postea despiciant. ne uideantur non exiudicio
sed exodii prae sumptione ignorata dã nare
Proph& auit aũt isaias in hierusalẽ & in uidȩa
nec non detẽ tribubus in captiuitatẽ ductis¬
ac deutroq regno nunc cõmixti nunc separatĩ
texit oraculũ. & cũ interdũ ad prȩsentẽ respici¬
at historiam & post babyloniam captiuitatẽ
reditũ populi signific& in iudȩã . tam̃ omnis

Expanded text:
fidei suae sacramenta perspicue ethnicis prodere, ne sanctum canibus, et margaritas porcis darent:illis animadvertetis abscondita. Nec ignoro quanti laboris sit Prophetas intelligere, nec facile quempiam posse judicare de interpretatione, nisi intellexerit ante quae legerit: nos quoque patere morsibus plurimorum, qui stimulante invidia, quod consequi non valent, despiciunt. Sciens ergo et prudens in flammam mitto manum: et nihilominus hoc a fastidiosis lectoribus precor, ut quomodo Graeci intelligant: sic et isti saltem unum post priores habere dignentur interpretem. Legant prius, et postea despiciant: ne videantur, non ex judicio, sed ex odii praesumptione ignorata damnare. Prophetavit autem Isaias in Jerusalem, et in Judaea, necdum decem tribubus in captivitatem ductisac de utroque regno, nunc commistim, nunc separatim, texit oraculum. Et cum interdum ad praesentem respiciat historiam; et post Babyloniam captivitatem reditum populi significet in Judaeam: tamen omnis
Abbreviated transcription (Latin):
emo cũ prophetas uersibus uiderit esse de¬
scriptos metro eos estim& apud hebrȩos
ligari & aliquid simile habere de psalmis uel
operibus salomonis. sed qđ in demosthene &
tullio sol& fieri ut ꝑ cola scribant᷑ & cõmata.
qui utiq: prosa & non uersibus conscripseruiad
Nos quoq utilitate legentium prouidentes.
interprȩtationẽ nouã nouo scribendi genere

Expanded text:
iderit esse descriptos metro eos aestimet apud Hebraeos ligari, et aliquid simile habere de Psalmis, vel operibus Salomonis; sed quod in Demosthene et Tullio solet fieri, ut per cola scribantur et commata, qui utique prosa, et non versibus conscripserunt: nos quoque utilitati legentium providentes, interpretationem novam, novo scribendi genere
Abbreviated transcription (Latin):
animos contra mec concitas: Si cubi tibi in
trans latione uideor errare int̾roga hebreos:
diuersarũ urbiũ magistros consule quod illi
habent de xp̃o tui codice non habent. Aliud ẽ
si contra se postea ab apłis usurpata testim mnia.
probauer̃ : & emendatiora st̃ exemplaria
latina qua greta greca qũa hebrea: Uerã hȩc
contra inuidos Nunc te deprecor desideri
carissime. ut qui tantũ opus me subire fecisti
& agenesi exordium capere orationib: uiues
quo possim eodẽ sp̃u quo scripti sunt libri
in latinũ eos transferre sermonem

Expanded text:
animos contra me concitas? Sicubi tibi in animos contra me concitas? Sicubi tibi in translatione errare videor, interroga Hebraeos, diversarum urbium magistros consule: quod illi habent de Christo, tui codices non habent. Aliud est, si contra se postea ab Apostolis usurpata testimonia probaverunt, et emendatiora sunt exemplaria Latcontra invidos. Nunc te precor, Desideri charissime, ut quia tantum opus me subire fecisti, et a Genesi exordium capere, orationibus juves: quo possim eodem spiritu quo scripti sunt libri, in latinum eos transferre sermonem
Abbreviated transcription (Latin):
post tẽpore iosephus. nihil tale retulerint
sed in una basilica congregatos contulisse
scribant non prophetasse. Aliud est enim
uatẽ : aliud ẽẽ interpretẽ: Ibi sp̃s uentura
p̃dicit. hic erudicio & uerborũ copia ea quȩ
intellegit transfert. Nisi forte putandus. ẽ.
tullius oe conomicũ xenofontis. & platonis
pythagoram: & demosthenis pro thesi fonte
illi tacuer̃. hi scriptũ ẽe mentiti sint. Quid
igit᷑ : dam namus ueteres : Minime. Sed post
priorũ studia. in domo dñi qđ possumꝰ laboramꝰ.
Illi int̾p̃tati sunt ante aduent̾u xp̃i. & quod
nesciebant dubus p̃tulere sententiis Nos
post passionẽ & resurrectionẽ eius: non tam
prophetiã quã historiã scribimus Aliter enim
audita : alit̃ uisa narrantur. Qđ melius intellegimꝰ:
melius & proferimꝰ: Audi igitur emule.
ol trectator ausculta. Non damno. Non
rep̃hendo septuaginta. sed confident̃ cunctis¬
Quidliuore torqueris : quid imperitorum

Expanded text:
post tempore Iosephus nihil tale retulerint, post tempore Iosephus nihil tale retulerint, sed in una basilica congregatos, contulisse scribant, non prophetasse. Aliud est enim vatem, aliud” est “esse interpretem. Ibi Spiritus ventura praedicit: hic eruditio et verborum copia, ea quae intelligit, transfert. Nisi forte putandus est Tullius Oeconomicum Xenophontis, et Platonis Protagoram, et Demosthenis pro Ctesiphonte, illi tacuerunt, hi scriptum esse mentiti sint. Quid igitur? damnamus veteres? minime: sed post priorum studia, in domo Domini quod possumus, laboramus. Illi interpretati sunt ante adventum Christi, et quod nesciebant, dubiis protulere sententiis. Nos post passionem et resurrectionem ejus, non tam prophetiam, quam historiam scribimus. Aliter enim audita, aliter visa narrantur. Quod melius intelligimus, melius et proferimus. Audi igitur, aemule; obtrectator, ausculta: non damno, non reprehendo Septuaginta, sed confidenter cunctisQuid livore torqueris? quid imperitorum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃parauit d̃ diligentib se. Et multa alia que
eos ubi hȩc scripta sint. Et cũ dicere ñ potuerit
delibris hebraicis ꝓferam Primũ testimoniũ ẽ
in oseȩ. scđm inisaia tertiũ in zacharia: quartũ
in prouerbiis. quintũ ȩquȩ inisua. Qđ multi
ignorantes a pocriforũ deliram̃ta sectantes:
& hiberas nenias libris autenticis prȩferunt
Causas erroris non est meũ exponere Iudei
prudenti factũ dicunt. eẽ codisilio neptolomeuꝰ
uiusdĩ cultor etiã apud hebreos duplitẽ
dium tatẽ dep̃hender& Qđ maxime id circo
ciebat. quia in platonis dogma cadere
pidebatur. Deniq ubicũq sogitũ aliquid
rpiura stat᷑ de patre & filic et sp̃ii scõ¬
aliter ant pͥtati sunt. aut omino
tacuerunt. Ut et regi satis facerent
et archanũ fidei non uulgarent. Et nescio
quis primus auctor septuãginta cellulas
alexandriae . mendacio suo extruxerit : qͥb
diuisi eadem scriptitarent. Cum aristeus
eiusdẽ ptholomei. yΠEΡACΠICTΗO & multo

Expanded text:
praeparavit Deus diligentibus se ; et multa alia quae eos, ubi haec scripta sint: et cum dicere non potuerint, de libris Hebraicis proferamus. Primum testimonium est in Osee , secundum in Isaia , tertium in Zaccharia , quartum in Proverbiis , quintum aeque in Isaia . Quod multi ignorantes, apocryphorum deliramenta sectantur; et Iberas naenias libris authenticis praeferunt. Causas erroris non est meum exponere. Judaei prudenti factum dicunt esse consilio, ne Ptolemaeus unius Dei cultor, etiam apud Hebraeos duplicem divinitatem deprehenderet. Quod maxime idcirco faciebant, quia in Platonis dogma cadere videbatur. Denique ubicumque sacratum aliquid Scriptura testatur de Patre et Filio et Spiritu saliter interpretati sunt, aut omnino tacuerunt, ut et regi satisfacerent, et arcanum fidei non divulgarent. Et nescio quis primus auctor septuaginta cellulas Alexandriae mendacio suo exstruxerit, quibus divisi eadem sceiusdem Ptholemei yperapistes, et multo
Abbreviated transcription (Latin):
deratas accepi epistolas. qur
quodã praesagio futurorũ. cũ
danihele sortitus est nomen
obsecrantis. ut translatũ in latinã linguã
dehebreo sermone pentatheucũ nr̃oꝵ
aurib: traderẽ: Periculo sũ opus certe
obtrectatorũ latratib patens qui me
asserunt inseptua ginta inter pretum
sugillatione noua proueteribus cudere.
ita ingenium quasi uinũ probantes cũ ego
sepissime testatus sim pro uili portione.
in tabernaculo dĩ offerre quae possem
nec opes alterius aliorũ pauꝑtate foedari
Qđ ut auderẽ origenis me studiũ ꝓuocauit
qui editioni antiqu̾ȩ trans lationom
theo dotionis miscuit asteriscox & oboelo
id est stella. & ueru om̃e opus distinguer
dũ aut inlucescere facit quȩ minus ante
fuerant aut suꝑflua quęq iugulat et
confodit Maximeq euangelistarũ & apło&ꝵ
auctoritas promulgauit in quib multa
de ueteri testamento legim quȩ innris codicib:
ñ habent᷑. Ut est illud. Ex egypto uocaui filiũ

Expanded text:
deratas accepi epistolas, qui quodam praesagio futurorum, cum Daniele sortitus est nomen, obsecrantis ut translatum in linguam Latinam de Hebraeo sermone Pentateuchum nostrorum auribus traderem. Perorum meorum latratibus patens, qui me asserunt in Septuaginta Interpretum suggillationem nova pro veteribus cudere: ita ingenium quasi vinum probantes; cum ego saepissime testatus sim, me pro virili portione in tabernaculo Dei offerre quae possim, nec opes alterius, aliorum paupertate foedari. Quod ut auderem, Origenis me studium provocavit, qui editioni antiquae translationem Theodotionis misc veru opus omne distinguens: dum aut illucescere facit quae minus ante fuerant, aut superflua quaeque jugulat, et confodit; maximeque quae evangelistarum et apostolorum auctoritas promulgavit: in quibus multa de veteri Testamento legimus, quae in nostris codicibus non habentur; ut est illud. Ex Aeg
Abbreviated transcription (Latin):
qm aduersatus eũ fuerat dñs. ut suscitar&
uerbũ suũ qđ locutus fuerat in manu ahiae
silonitae. ad hieroboam filium nabath. Uideis
itaq populus quod noluiss&s eos audire rex
respondit ei dicens Quae nobis pars indauid
uel quae hȩreditas infilio isai: Uade intaber¬
nacula tua isrł. Nunc uide domũ tuã đđ
Et abiit isrł intabernacula sua. Suꝑ filios

Expanded text:
quoniam adversatus fuerat eum Dominus, ut suscitaret quoniam adversatus fuerat eum Dominus, ut suscitaret verbum suum, quod locutus fuerat in manu Abiae Silonitae ad Hieroboam filium Nabath. Videns itaque populus, quod noluisset eos audire rex, respondit ei dicens: Quae nobis pars in David? vel quae hereditas in filio Isai? Vade in tabernacula tua Israel, nunc vide domum tuam David. Et abiit Israel in tabernacula sua. Super filios
Abbreviated transcription (Latin):
serui cunctis diebus Qui dereliquit consiliũ
senum qđ dederant ei. & adhibuit adolescen¬
tes qui nutriti fuerant cueo. & ad sistebant
illi. Dixitq adeos. Qđ mihidatis consiliũ ut
respondeam populo huic. qui dixerunt mihi.
leuius fac iug̃u qđ imposuit pater tuus sures
fuerant cueo. Sic loquere populo huic qͥ locuti
sunt ad te dicentes. Pater tuus ad grauauit
iugũ nr̃m tu releua nos. Sic loqueris ad eos
Minimus digitus meus. grossior est dorsopatris
mei. Et nunc pat̾ meus posuit suꝑ uos iugum
graue. ego aũt addã suꝑ iugũ urm. Pater ms
cedit uos flagellis ego aut cȩcłã uos scorpionib
Uenit ergo hieroboam & ominis populus ad
roboam die tertio sicut locutus fuerat rex
dicens reuertimini adme die tertia. Lespon.¬
ditq rex populo dura derelicto consilio seni¬
orũ qđ ei dederant & locutus est eis secundũ
cȩdit uos flagellis. & ego autẽ cȩdam uos
scorpionibus Et non ad quieuit rex populo

Expanded text:
servi cunctis diebus qui dereliquit consilium servi cunctis diebus qui dereliquit consilium senum quod dederant ei et adhibuit adulescentes qui nutriti fuerant cum eo et adsistebant illi dixitque ad eos quod mihi datis consilium ut respondeam populo huic qui dixeLevius fac jugum, quod imposuit pater tuus super triti fuerant cum eo: Sic loquere populo huic, qui locuti sunt ad te, dicentes: Pater tuus aggravavit jugum nostrum, tu releva nos. Sic loquminimus digitus meus grossior est dorso patris mei et nunc pater meus posuit super vos iugum grave ego autem addam super iugum vestrum pater meus cecidit vos flagellis ego autem caedam scorpionibus venRoboam die tertia, sicut locutus fuerat rex, dicens; Revertimini ad me die tertia. Responditque rex populo dura, derelicto consilio seniorum, quod dederant ei, et locutus est eis secundum cecidit vos flagellis; ego autem caedam vos scorpionibus. Et non acquievit rex populo:
Abbreviated transcription (Latin):
filius eius proeo¶ Uenit aũtꝰ roboam insycem
Ill ic enĩ congregatus erat omnis is rahel. ad
constituendũ eum regẽ
t hieroboam filius nabath cũ adhuc ess&s ꝓfugs
in aegipto a facie regis salomonis audita mor¬
te enus reuersus est de aegypto Miseruntq &
⁊uocauerunt eum. Uenit ergo hieroboam et
omnis multitudo isrł & locuti sunt ad roboã
dicentes Pater tuus durissimũ iugũ imposuit
nobis. tu itaq nunc inminue paululum de
imperio patris tui durissimo & deiugo grauis.¬
simo qđ imposuit nobis & seruuiemusꝰ tibi Qui
ait eis Ite usq ad tertiũ diem. & reuertimini
adme. Cũq abisset populus. inut consiliũ rex
roboam cũ senioribus qui ad sistebant coram
salomone patre eius dũ adhuc uiuer&. et ait
Quod mihi datis consilium ut respondeam
populo : Quidixerunt ei. Si hodie oboedieris
populo huic & seruieris & p&itioni eorũ cessers
locutusq fueris ad eos uerba lenia. erunt tibi

Expanded text:
filius eius pro eo venit autem Roboam in Sychem filius eius pro eo venit autem Roboam in Sychem illuc enim congregatus erat omnis Israhel ad constituendum eum regem at Hieroboam filius Nabath cum adhuc esset in Aegypto profugus a facie regis Salomonis audita morte eius reversus est de Aegypto miseruntque et vocaverunt eum venit ergo Hieroboam et omnis multitudo Israhel et locuti sunt ad Roboam dicentes pater tuus durissimum iugum inposuit nobis tu itaque nunc inminue paululum de imperio patris tui durissimo et de iugo gravissimo quod inposuit nobis et serviemus tibi qui ait eis ite usque ad tertium diem et revertimini ad me cumque abisset populus iniit consilium rex Roboam cum senibus qui adsistebant coram Salomone patre eius dum adviveret et ait quod mihi datis consilium ut respondeam populo qui dixerunt ei si hodie oboedieris populo huic et servieris et petitioni eorum cesseris locutusque fueris ad eos verba lenia erunt tibi
Abbreviated transcription (Latin):
diebus cor̃a me in hierus alẽ ciuitatẽ quam
elegi. ut ess& nomen meũ ibi. Ieaũt assuma
et regnabis suꝑ omnia que desiderat
anima tua. erisq rex suꝑ isrł. Sugitur audieris
omnia quae praecepero tibi & ambulaueris
inuiis meis. et feceris qđ rectũ est coram me
seruus meus. ero tecũ & aedificabo tibi domũ
fidelem: Quomodo aedificaui domũ dauid
& tradã tibi isrł: & ad fligã semen dauid suꝑ
hoc. Uerutamens non cunctis diebusax ii¬
oluit ergo salomon interficere hieroboam.
Qui surrexit & aufugit inȩgyptu adsusac regẽ
aegipti. Et fuit in aegypto usq ad mortem
salomonis Reliqu̾u aut uerborũ salomonis
& omnia quȩ fecit & sapientia eius. ecce uni¬
uersa scripta sunt in libro uerborũ salomonis
Dies aũt quos regnauit salomor in hierusalẽ
suꝑ omne isrł. quad raginta annist̃ Dormuit
salomori cũ patribus suis. sepultusq est in
ciuitate dauid patris sui. regnauitq roboam

Expanded text:
diebus coram me in Hierusalem civitatem quam diebus coram me in Hierusalem civitatem quam elegi ut esset nomen meum ibi te autem adsumam et regnabis super omnia quae desiderat anima tua erisque rex super Israhel si igitur audieris omnia quae praecepero tibi et ambulaveris in viis meis et feceris quod rectum est coram me icut fecit David servus meus ero tecum et aedificabo tibi domum fidelem quomodo aedificavi David et tradam tibi Israhel et adfligam semen David super hoc verumtamen non cunctis diebus voluit ergo Salomon interficere Hieroboam qui surrexit et aufugit in Aegyptum ad Susac regem Aegypti et fuit in Aegypto usque ad mortem Salomonis reliquum autem verborum Salomonis et omnia quae fecit et sapientia eius ecce universa scripta sunt in libro verborum Salomonis dies autem quos regnavit Salomon in Hierusalem super omnem Israhel quadsuis et sepultus est in civitate David patris sui regnavitque Roboam
Abbreviated transcription (Latin):
palliũ suũ nouũ quo opertus erat scidit in xͦuͦ
partes. & ait adhieroboam. Tolle tibi decem
scissuras. Haec eñĩ dicit dñs ds̃ isrł. Ecce ego
scindã regnũ demanu salomonis. & dabo tibi
decẽ tribus Porro una tribus remanebit ei
propt̃ seruũ meũ dauid. & hierusalẽ ciuitate
qũã elegi ex omnibus tribubus isrł. eo qđ dere.¬
liquerit me & ad orauerit asthartheii deam
sidoniorũ. & chamos deum moab. & melcho
deum filiorũ ammon. & non ambulauerit in
uiis meis ut facer& iustitiã corã me. & prae¬
cepta mea & iudicia sicut dauid paterꝰ eius
Net auferã omne regnũ demanu eiuf Sed
ducẽ ponã eum cunctis diebus uitae suȩ ꝓpter
dauid seruũ meũ qũe elegi. qui custodiuit
mandata mea & prȩcepta mea. Aufera autẽ
iegnũ demanu filii eius. et dabo tibi decem
tribus filio aũt eius dabo tribum unã. ut
remaneat lucerna dauid seruo meo cunctis

Expanded text:
pallium suum novum quo opertus erat scidit in duodecim pallium suum novum quo opertus erat scidit in duodecim partes et ait ad Hieroboam tolle tibi decem scissuras haec enim dicit Dominus Deus Israhel ecce ego scindam regnum de manu Salomonis et dabo tibi decem tribus porro una tribus remanebit ei propter servum meum David et Hierusalem civitatem quam elegi ex omnibus tribubus Israhel eo quod dereliquerint me et adoraverint Astharoth deam Sidoniorum et Chamos deum Moab et Melchom deum filiorum Ammon et non ambulaverint in viis meis ut facerent iustitiam coram me et praecepta mea et iudicia sicut David pater eius nec auferam omne regnum de manu eius sed ducem ponam eum cunctis diebus vitae suae propter David servum meum quem elegi qui custodivit mandata mea et praecepta mea auferam autem regnum de manu filii eius et dabo tibi decem tribus filio autem eius dabo tribum unam ut remaneat lucerna David servo meo cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
& factus est princeps latronũ cum interficer&s
eos dauid Abieruntq damascũ & habitauer̃t
ibi. & constituerunt eum rege indamasco. Erat¬
q: aduersarius isrł. cunctis diebus salomonis
Et hoc est malũ adad. & odium contra israhel.
regnauitq in syria. Hieroboã quoq filius nabath
ephratheus desareda cuius mater erat nomine
serua mulier uidua seruus salomonis. leuauit
manũ contra regẽ. & hȩc causa rebellionis
aduersus eum. Quia salomou non ȩdificauit
mello: & coequauit uoraginẽ ciuitatis dauid
patris sui Erat aũt hieroboam. uir fortis et
potens: Uidensq salomon adolescentẽ bone
indolis & industrium. constituerat eũ p̃fectũ
suꝑ tributa uniuersȩ domus ioseph. XXI¬
actũ est igitur int̾epore illo ut hieroboã egrede¬
retur dehierus alẽ. & inuenir&s eum ahias silo¬
nites proph&a inuia. opertus pallio nouo frans
aũt duo tantũ in agro. aApprehendens ahia

Expanded text:
et factus est princeps latronum cum interficeret et factus est princeps latronum cum interficeret eos David abieruntque Damascum et habitaverunt ibi et constituerunt eum regem in Damasco eratque adversarius Israhel cunctis diebus Salomonis et hoc est malum Adad et odium contra Israhel regnavitque in Syria Hieroboam quoque filius Nabath Ephratheus de Sareda cuius mater erat nomine Sarva mulier vidua servus Salomonis levavit manum contra regem et haec causa rebellionis adversus eum quia Salomon aedificavit Mello et coaequavit voraginem civitatis David patris sui erat autem Hieroboam vir fortis et potens vidensque Salomon adulescentem bonae indolis et industrium constituerat eum praefectum super tributa universae domus Ioseph factum est igitur in tempore illo ut Hieroboam egrederetur de Hierusalem et inveniret eum Ahias Silonites propheta in via opertus pallio novo erant autem duo tantum in agro adprehendensque Ahia
Abbreviated transcription (Latin):
tũ: Erat aũt ad ad puer paruulus. Cumque
surrexissent de madian. uenerunt inpharani
Tuleruntq secũ uiros de pharan. & introiert
aegyptũ. ad pharaonẽ regẽ aegypti. Qui de.¬
dit ei domũ & cibos constituit. et terram
delegauit Et inuenit ad ad gratiã coram
pharao ualde. intantũ ut dar& ei uxorem
sororẽ uxoris suae german̾a tafnes reginae
Genuitq ⁊ soror tafnes genebath filium. &
nutriuit eã tafnes in domo pharaonis frat¬
q genebath habitans apud pharaonẽ. cum
filiis eius. Cũq audiss& adad in aegypto
dor misse dauid cũ patribus suis. & mortuum
eẽ ioab principẽ militiae. dixit pharaoni
Dimitte me. ut uadã in terrã meã. Dixitq ei
pharao. Qua enĩ re apud me indiges ut quae¬
ras ire ad terrã tuã: Atille respondit Nulla
Sed obsecro te. ut dimittas me.
uscitauit quoq: ds̃ aduersarium rarom filium
eliadam. qui fugerat ad adezer regem soba
dominũ suum. Et congregauit contra eũ uiros.

Expanded text:
tum erat autem Adad puer parvulus cumque tum erat autem Adad puer parvulus cumque surrexissent de Madian venerunt in Pharan tuleruntque secum viros de Pharan et introierunt Aegyptum ad Pharaonem regem Aegypti qui dedit ei domum et cibos constituit et terram delegavit et invenit Adad gratiam coram Pharao valde in tantum ut daret ei uxorem sororem uxoris suae germanam Tafnes reginae genuitque ei soror Tafnes Genebath filium et nutrivit eum Tafnes in domo Pharaonis eratque Genebath habitans apud Pharaonem cum filiis eius cumque audisset Adad in Aegypto dormisse David cum patribus suis et mortuum esse Ioab principem militiae dixit Pharaoni dimitte me ut vadam in terram meam dixitque ei Pharao qua enim re apud me indiges ut quaeras ire ad terram tuam at ille respondit nulla sed obsecro ut dimittas me suscitavit quoque ei Deus adversarium Razon filium Heliada qui fugerat Adadezer regem Soba dominum suum et congregavit contra eum viros
Abbreviated transcription (Latin):
erat ei secundo. & prȩceperat de uerbo hoc
ne sequeretur deos alienos. & non custodiuit
quae mandauit ei dñs Dixit itaque dñs
salomoni. Quia habuisti hoc apud te & nou
custodisti pactũ meũ & p̾cepta mea quae
mandaui tibi. disrũpens scindã regnũ tuum.
& dabo illud seruo tuo. Ueru̾tam̃ indieb: tuis
non faciã. propt̃ dauid patrẽ tuũ. De manu
filii tui scindã illud Nec totũ regnũ auferam.
sed unã tribũ dabo filio tuo propter dauid
seruũ meum. & hierus alẽ qua elegi: Suscitauit
aũt dñs aduersarium salomoni. ad ad idumeũ
de semine regio: quierat in edom. Cum ess&
dauid inidumea & ascendisset ioab princeps
militiae. ad sepeliendos eos qui fuerant int̾¬
fecti. & occidiss&s omne masculinũ idumea.
Sex enĩ mensibus ibi moratus est ioab & om̃is:
isrł . donec interimerent omne masculinum
idumea: Fugit adad ipse & uiri idumei de
seruis patris eius cueo. ut ingreder&ur ẽgyp¬

Expanded text:
erat ei secundo et praeceperat de verbo hoc erat ei secundo et praeceperat de verbo hoc ne sequeretur deos alienos et non custodivit quae mandavit ei Dominus dixit itaque Dominus Salomoni quia habuisti hoc apud te et non custodisti pactum meum et praecepta mea quae mandavi tibi disrumpens scindam regnum tuum et dabo illud servo tuo verumtamen in diebus tuis non faciam propter David patrem tuum de manu filii tui scindam illud nec totum regnum auferam sed tribum unam dabo filio tuo propter David servum meum et Hierusalem quam elegi suscitavit autem Dominus adversarium Salomoni Adad Idumeum de semine regio qui erat in Edom cum enim esset David in Idumea et ascendisset Ioab princeps militiae ad sepeliendos eos qui fuerant interfecti et occidisset omne masculinum in Idumea sex enim mensibus ibi moratus est Ioab et omnis Israhel donec interimerent omne masculinum in Idumea fugit Adad ipse et viri idumei de servis patris eius cum eo ut ingrederetur Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
degentibus suꝑ quibus dixit dñs filiis isrł nou
ingrediemini ad eas. neq deillis ingredientur
ad uras Certissime enĩ auertent corda ur̃a
ut sequamini deos earũ. His itaq copulatus ẽ
salomon. ardentissimo amore fueruntq ei
uxores quasi reginȩ septingentȩ. & concubinae
trecentȩ & auerterunt mulieres cor eius Cue
iam esset senex deprauatũ est ꝑmulieres cor
eius. ut sequeretur deos alienos Nec erat cos
eius ꝑfectũ cũ dño dõ suo sicut cordauid patris
sui. sed colebat salomon asthartheri deam
sydoniorũ & moloch idolũ ammanitarum
fecitq salemon qđ non placuerat corã dno es
non adimpleuit ut sequeretur dñm sicut pat̃
eius Tunc aedificauit salomon fanũ chamos
idola moab. in monte quiest contra hierłm:
et moloch idolo filiorũ ammon. Atq inhunc
modũ fecit uniuersis uxoribus suis: quȩ ad¬
olebant tura. & immolabant diissuis XUII.¬
gitur iratus est dñs salomoni. quod auersa
esset mens eius adño dõ suo usrł. Qui apparũ.¬

Expanded text:
dixit Dominus filiis Israhel non ingrediemini ad eas neque de illis ingredientur ad vestras certissimo enim avertent corda vestra ut sequamini deos earum his itaque copulatus est Salomon ardentissimo amore fueruntque ei uxores quasi reginae septingentae et concubinae trecentae et averterunt mulieres cor eius cumque iam esset senex depravatum est per mulieres cor eius ut sequeretur deos alienos nec erat cor eius perfectum cum Domino Deo suo sicut cor David patris eius sed colebat Salomon Astharthen deam Sidoniorum et Moloch idolum Ammanitarum fecitque Salomon quod non placuerat coram Domino et non adimplevit ut sequeretur Dominum sicut pater eius tunc aedificavit Salomon fanum Chamos idolo Moab in monte qui est contra Hierusalem et Moloch idolo filiorum Ammon atque in hunc modum fecit universis uxoribus suis alienigenis quae adolebant tura et immolabant diis suis igitur iratus est Dominus Salomoni quod aversa esset mens eius a Domino Deo Israhel qui apparu
Abbreviated transcription (Latin):
simias & pauos Magnificatus ẽ ergo rex salo¬
mon suꝑ om̃s reges terrȩ diuitiis & sapientia.
et uniuersa terra desiderabat uultũ salomonis
ut audir& sapientiã eius. quã dederat dñs in
corde eius Et singuli deferebant ei munera
uasa argentea & aurea. uestes & arma bellica.
Aromata quoq: et equos & mulos. per annos
singulos Congregauitq: salomon currus et
equites. & facti sunt ei mille quadringenti
currus. et duodecĩ milia equitũ: Et disposuit
eos ꝑ ciuitates munitas. & cũ rege in hiȩrusalẽ
quanta lapidũ. Et cȩdrorũ prȩbuit multitu¬
dinẽ quasi sicomoros. quȩ nascuntur incãpe¬
stribus Et educebantur equi salomoni de
aegypto. & decoa. Negotiatores enim regis
emebant detoa. & statuto prȩtio ꝑ ducebant
Egrediebatur aũt quadriga ex aegypto sex¬
centi siclis argenti. & equos centũ quinqua¬
ginta. Atq in hunc modũ. cuncti reges etheoꝵ
et syriae equos uenundabant XUIII¬

Expanded text:
simias et pavos magnificatus est ergo rex Salosimias et pavos magnificatus est ergo rex Salomon super omnes reges terrae divitiis et sapientia et universa terra desiderabat vultum Salomonis ut audiret sapientiam eius quam dederat Deus in corde eius et singuli deferebant ei munera vasa argentea et aurea vestes et arma bellica aromata quoque et equos et mulos per annos singulos congregavitque Salomon currus et equites et facti sunt ei mille quadringenti currus et duodecim milia equitum et disposuit eos per civitates munitas et cum rege in Hierusalem quanta lapidum et cedrorum praebuit multitudinem quasi sycomoros quae nascuntur in campestribus et educebantur equi Salomoni de Aegypto et de Coa negotiatores enim regis emebant de Coa et statuto pretio perducebant egrediebatur autem quadriga ex Aegypto sescentis siclis argenti et equus centum quinquaginta atque in hunc modum cuncti reges Hettheorum et Syriae equos venundabant