comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
na ictinis cũ uirgio. Seru¬
sapiẽs dñabitꝰ filiis stultis.
igne probatur argentũ.⁊ aurũ
camino. ita corda ꝓbat dũs. Ma¬
lus obedit lingue mique.⁊ fal

Expanded text:
na victimis cum jurgio. Serominabitur filiis stultis, igne probatur argentum, et aurum in camino: ita corda probat Dominus. Malus obedit linguae iniquae, et fal
Abbreviated transcription (Latin):
pientia paruulos p̾cet̾is ⁊ insipientes
ad suas inuitare epłas. Ideo inquit feci
qr frustra laborat qͥ uerbum sapiẽtie ĩcul¬
care nititur Ei qui audire contẽpint:
sapientiorem doctore se: ⁊maiorem: cre

Expanded text:
pientia parvulos prae caeteris et insipientes ad suas invitaret epulas; ideo, inquit, feci, quia frustra laborat, qui verbum sapientiae inculcare nititur ei qui audire contemnit, sapientiorem se doctore et majorem e
Abbreviated transcription (Latin):
Duob mͦiis scien¬
dum ut ostiumi
ne pͣuum loqͣtur
aliquid. tua labia nede¬
tractionibus assuescãt.
custodias. ⁊ alios qͦ quos
huic uitio subditos nos¬
ti: ne te corrũpant: fu¬
gas.

Expanded text:
Duobus modis sentiendum, ut et os tuum, ne pravum loquatur aliquid, tua labia, ne detractionibus assuescant, custodias, et alios quosque, quos huic vitio subditos nosti, ne te corrumpant, fugias.
Abbreviated transcription (Latin):
Si au̾teris amalo pedẽ
tuũ. si bona que docui
dño aduiuãte fac̾e stu¬
dełis: aderit ipse ꝓpitiꝰ
conatib tuis. ut ⁊ nu̾c
recte ing̾cdi. ⁊ tẽ ad pa¬
&e ualeas ꝑuenire et̾¬

Expanded text:
Si averteris a malo pedem tuum, si bona quae docui, Domino juvante, facere studueris, aderit ipse propitius conatibus tuis, ut et nunc recte ingredi, et tunc ad pacem valeas pervenire
Abbreviated transcription (Latin):
de tessatur aĩa eiz. Occu¬
los susblimes. linguam¬
mendacem. manus ef¬
fundentes sanguinem¬
cogitationes pessima s

Expanded text:
detestatur anima ejus: oculos sublimes, linguammendacem, manus effundentes sanguinemcogitationes pessimas
Abbreviated transcription (Latin):
bus bonis sustentae. uł reni¬
tentes ad remedia salutis ꝓ¬
trahat. uł apastore destitutos
guberno ut secũ plures ad
sibi un̾ sublimius cũ dño
tires tanta patiunt᷑ in iꝰte.¬

Expanded text:
oralibus bonis sustentet, vel renitentes ad remedia salutis protrahat, vel pastore destitutas gubernet, quo una secum plures ad  ut sublimius cum Dominmartyres tanta patiuntur injuste
Abbreviated transcription (Latin):
impinguabitur: uerbũmẽ¬
dax: iustus detestabitur: im¬
tur. Iustitia: en÷ todit ĩ nocẽ¬
supplantat. E stͣ quasi diued.
cumnichil habeat. &. est qiͣ¬
tiis sit. Redemptio amme in¬
ri: duntie suie. Qui antem

Expanded text:
inpinguabitur verbum mendax iustus detestabitur imtur iustitia custodit innocensubplantat est quasi dives cum nihil habeat et est qtiis sit redemptio animae viri divitiae suae qui autem
Abbreviated transcription (Latin):
uenunt ttͣaseunt ut ħo morit᷑.
hõ nascit᷑. Cadem nat᷑aẽnascentis
q̃ fuit morientis. sic deauibꝰ pisci¬
bus serpentibꝰ. ⁊ om̃ibꝰ animantibꝰ.
sit. ⁊ de herbis arboribꝰ. ⁊ alũs nͥs inth¬

Expanded text:
eniunt et transeunt; ut homo moritur, homo nascitur, eadem natura est nascentis, quae fuit morientis. Sic de avibus, piscibus, serpentibus et omnibus animantibus; sic de herbis, arboribus et aliis nat
Abbreviated transcription (Latin):
uerbi auditores inutroq sexu.
namq femine᷑ .i. fluye mentes
sap̃ie uerba ꝑciꝑe nequennt.

Expanded text:
verbi auditores: in utroque sexu namque feminae, id est, fluxae mentes sapientiae verba percipere nequeunt.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sollicitaido bo¬
noꝵ: implere
dei p̾cepta. At ma¬
loꝵ scienter pec¬
rapientur ad pe¬
nam. Ideoq expec¬
tatio illoꝵ: corona
Simulator he¬
reticꝰ. simulans
catholicam doc¬
trinam: decip̃
auditorem suũ.
qui ueritatem
secuntur euange¬
lii. liberabun¬
tur sapientia ca¬
tholica. ne deci¬
pula decipiant᷑
heretica:¬

Expanded text:
Sollicitudo bonorum est implere Dei praecepta; at malorum scienter pecrapientur ad poenam. Ideoque exspectatio illorum coronab.-- Simulator. Haereticus simulans catholicam doctrinam, decipit auditorem suum. Qui veritatem sequuntur Evangelii liberabuntur sapientia catholica, ne decipula decipiantur haeretica
Abbreviated transcription (Latin):
ita cor regis. qͦcũq
uolu̾it mclinat.
qr sic̃ diuisiones gr̾a¬
rũ scd̃ uolũtatẽ suã
tionib reddit.⁊ ta¬
ceat pelagianꝰ. quia

Expanded text:
gis quocunque voluerit inclinat, quia sicut divisiones gratiarum secundum voluntatem suam, tionibus reddit. Et taceat Pelagianus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi spinarum. Uia tustoꝵ absq of¬
fendiculo. Filius sapiẽs: letificat¬
patrem. ⁊ stultꝰ h̃o despicit matrẽ
suã. Stultitia: gaudiũ stultot
uar prudens dirigoe gressiis Dis

Expanded text:
 spinarum: via justorum absque offendiculo. Filius sapiens laetificatpatrem: et stultus homo despicit matrem suam: Stultitia gaudium stulto: et vir prudens dirigit gressus. Dis
Abbreviated transcription (Latin):
tis recto discretionis pede pe¬
de: nosset incedere.
Uade ꝯtͣ. ⁊c̃. Idõ derisor sap̾ian
quã querit non inuenit. qr ⁊si
aꝑte contͣ illius stultitiã dispu¬
tando moedas: nescit intellig̾e

Expanded text:
tis recto discretionis pede nosset incedere.entia. Ideo derisor sapientiam quam quaerit non invenit, quia etsi aperte contra illius stultitiam disputando incedas, nescit intelligere
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiorib. Boues nãq doctores
catholicos. p̾sepe: oetum audito
docta eloquentia uerbat aures.
adcordã fubiectoꝵ. qr uͥ non sũt¬
⁊ docti p̾chicatores: frustra adau¬

Expanded text:
ioribus, boves namque doctores catholicos, praesepe coetum auditordocta eloquentia verberat aures ac corda subjectorum, quia ubi non sunt docti praedicatores, frustra ad au
Abbreviated transcription (Latin):
¶Qͥ simplicit̾ se uiũe nouit:
facilius cuncta sꝑnit aduersa.
Qa se ꝑ hec adgaudia uent᷑ũ ẽẽ.¬
cit. ac digna factis: recipit. Ni¬
chil enĩ occultũ: qd̾ nõ reuelet᷑¬

Expanded text:
Qui simpliciter se vivere novit fallaciae cuncta spernit adversa, quia se per hoc ad gaudia venturum esse ccit ac digna factis recipit: nihil enim occultum quod non revel
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ qui in lingua
mag̃ delinquit: in ea
plus arsurus eẽ ꝑibe¬
tur. dũ os eiꝰ caloulo
qͥ est lapis ignit᷑ꝰ¬
ferno ardens: lingue
in epulando de flu

Expanded text:
 qui in lingua magis deliquit, in ea plus arsurus esse perhibetur, dum os ejus calculo, qui est lapis ignitferno ardens refrigerin epulando deflu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c̃. hec est głatio sa¬
pientis emptoris.
qui quãdu em̾nt.¬
qd secũ agit. cũ aũi¬
ͣ recesserit: letabi¬
tur se sapienter
emptor ubi hinc
recesserit: exulta¬
bit cõperiẽs labia
Auro gẽmis. ⁊ uasis
eẽ assimilanda: p̾¬
tiosis:¬

Expanded text:
. Haec est gloriatio sapientis emptoris, qui, quandiu emquod secum agitur; cum autem recesserit, laetabitur se sapienter emptor, ubi hinc recesserit exsultabit, comperiens labia auro, gemmis et vasis esse assimilanda pretiosis
Abbreviated transcription (Latin):
ut ad epta de hoste mic¬
toria: fornices s erige¬
laudes: descͥberent. ut
ĩ sauł oꝑe: legimꝰ. Do¬
minꝰ gͦ rex nost̾ non
truit malitiã: s ⁊¬

Expanded text:
ut, adepta de hoste victoria, fornices sibi erigelaudes describerent, ut in Saulis opere legimus. Dominus ergo rex noster non truit malitia
Abbreviated transcription (Latin):
¶lectulũ sc̃a anĩa sibi innocte facit
dũ om̃s mundi ꝑtbationes fugiens se¬
scretũ inqͦ reqͥescit conꝑat. In hoc lecto
dilectũ q̃rit. quia dũ asoilicitudinibꝰ
uarat. in eiꝰ inqͥsitione qͦ mͦ ad illũ ꝑue¬
niat reqͥescit. s dũ in mundo uiũ tene¬

Expanded text:
lectulum sibi sancta anima in nocte facit, dum omnes mundi perturbationes fugiens, secretum, in quo requiescit, comparat. In hoc lecto dilectum quaerit: quia dum a sollicitudinibus vacat, in ejus inquisitione quomodo ad illum perveniat requiescit
Abbreviated transcription (Latin):
Id et contionator. ⁊ figͣat illũ qͥ rõnabilit̾ erat
alloquiitͦs et cong̾gat᷑ eccłiã. luxta nũm uo
cabłoꝵ. tres fecit libros. ꝓuerbia. inqͦ libro do¬
cet paruulos nontam etate ꝗͣ sapĩa. de eqͣm¬
it homines ꝓuectioris ad contemptũ caducoꝵ.¬
cantica canticoꝵ: inquo uirũ consumatũ docet.
de solo amore cłiꝰ ut reqͥescat int̾ brachia spõsi.
Unde et canticum canticoꝵ d̾r. sua dignitate
omiaalia exceddens cantica. ꝑ iula qͥppe uitant᷑
uitia. cauet᷑ hostis ꝑ ista locuplete̾m uͥtitib
institutiones suas ponunt. pͥmum echicam
docent. post ea phisicam. et quẽ in his ꝓfecisse
contendant ⁊ q̃ dona ab illo. ł inp̃senti acti¬
piant. uel in fut᷑o expectent. ⁊ qͣli affectõne
sponsus eccłiam diligati eam laudans ad mo¬
nens confortans. finis dilectio dei:

Expanded text:
ignificat illum, qui rationabiliter erat allocuturus, et congregaturus Ecclesiam. Juxta numerum vocabulorum, tres fecit libros: Proverbia, in quo libro docet parvulos non tam aetate quam sapientia, de aequait homines provectioris aetatis ad cocet hoc opus, in quo virum consummatum docet de solo amore Dei, ut requiescat inter brachia sponsi. Unde et Canticum canticorum dicitur sua dignitate omnia alia excellens cantica. Per illa quippe vitantur vitia, cavetur hostis: per ista locupletamur virtutibinstitutiones suas ponunt. Primum ethicam docent, postea physicam, et quem in his profecisse contendant, et quae dona ab illo, vel in praesenti accipiant, vel in futuro exspectent, et quali affectione sponsus Ecclesiam diligat, eam laudans, et admonens, et confortans. Finis est dilectio Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
lectulo. uel in aliquo interiori loco cum sp̃o¬
so manere concupiscit. qd̾ mulieribus con¬
griit. lp̃e qd mascłoꝵ est ad forinseca uinearum.
bris tͥbulationib exẽcet. quomundior ad ec̾nã
ꝑueniat. Nesi ꝓsꝑa contingant in colatu p̾sen
tis crilii delectata. minꝰ ad celestẽ suspiret patͥam¬
snonsũ et sodales ip̃ius. sponsam. ⁊ ad oles¬
centulas cum ea. alia asponso. alia dnr asponsa.
non nulla auiuencłis. quedam: asodalib ip̃i us
sponsi. Congruum qͥppe est. ut innuptiis sit ado¬
lescentularũ multitudo cum sponsa. luuenum
t̾b̾a cum sponsoᷤ Sponsum xpm̃ intellige. spon¬
si. ad olescentule sunt sponsarum incipientiũ
turba uixta modũ quendam salittẽ adeꝑte. Exħ
aitẽ lib̾ro gentiles sibi epichalamion uendicart᷑
et iftiꝰ gn̾is carmen assumꝑtum est:¬
Dmnes amme motiones uniu̾sitatis conditor
as c̃auit adbonũ. s usu nr̃o sepe fit ut res q̃
bone sunt ꝑ nat᷑am. dum male his ittimꝰ. nos ad

Expanded text:
lectulo, vel in aliquo interiori loco cum sponso manere concupiscit: quod mulieribus congruit. Ipse quod masculorum est, ad forinseca vinearum, bris persecutionibus exercet, quo mundior ad aeterna perveniat, ne si prospera contingant, incolatu praesentis saeculi vel exsilii delectata, minus ad coelestem suspiret patriamsponsum et sodales ipsius, sponsam et adolescentulas cum ea. Alia a sponso, alia dicuntur a sponsa: nonnulla a juvenculis, quaedam a sodalibus sponsi. Congruum quippe est ut in initiis sit adolescentularum multitudo cum sponsa, juvenum turba cum sponso. Sponsum, Christum intellige, sponsi. Adolescentulae, sunt sponsarum incipientium turbae, juxta modum quemdam salutem adeptae. Ex hoc autem libro Gentiles sibi epithalamium vindicarunt, et istius generis carmen assumptum estmnes animae motiones universitatis conditor Deus creavit ad bonum, sed usu nostro saepe fit, ut res quae bonae sunt per naturam, dum male iis utimur, nos ad
Abbreviated transcription (Latin):
suscipiat .i. int̾rogantẽ me de uia salu¬
tis audiat. et erudiat. ⁊ utͣq unũ fatiẽs
oscłm pacis afferat:¬
mea. quia instructiones tue q̃ sunt ⁊ lac
et nutͥmenta pueroꝵ. sunt meliores aliis
doctͥnis que nõ fouent. s octid̾t simpli¬
ces sic̃ uinũ enecat pueros

Expanded text:
suscipiat; id est, interrogantem me de via salutis audiat, et utraque unum faciens, osculum pacis afferatmea; quia instructiones tuae, quae sunt lac et nutrimenta puerorum, sunt meliores aliis doctrinis, quae non fovent, sed occidunt simplices: sicut vinum enecat parvulos.
Abbreviated transcription (Latin):
g̃ssa: adolescentule dũ illiꝰ p̃sto¬
lant᷑ ad uentũ: lete c̃cĩnunt ꝓ
sponse ꝓfectione mẽmores ub̃m.
et recti diligunt. ad sponsi cõm̃¬
dationẽ refertur.¬

Expanded text:
ssa, adolescentulae, dum illius praestolantur adventum, laete concinunt pro sponsae perfectione. Memores uberum. Et recti diligunt, ad sponsae commendationem refertur.
Abbreviated transcription (Latin):
to: exercere. Surgit autil¬
nocte. cũ qͥs fidelis ad ageni
⁊ qui in fide sunt: ut amplius
qͦs diabolus eripuit : eoꝵ societa.¬
ti qui infide p̾cesserunt: ꝯsiliat.
dat ancillis cibaria. cũ humi.¬
les qͦsꝙ ⁊ timore inissa seruanteᷤᷤ
ne lassescant pio labore: mer.¬
cedis cõmeinorat̾one refic̃.¬

Expanded text:
to exercere. Surrexit. Cum quis fidelis ad agenduet qui in fide sunt, ut amplius eos, quos diabolus eripuit, eorum societati, qui in fide praecesserunt, conciliat. Dat ancillis suis cibaria, cum humiles quosque, et timore jussa servantes, ne lassescant pio labore, mercedis commemoratione refic
Abbreviated transcription (Latin):
sacri eloquii ũba: sub.¬
tili indellectu pensas.
qͣ p̾ssione dũ lac q̃rit᷑:
butirũ inuenit᷑. qr dũ
nutriri uł tenui intel.¬
lectu qͥrimꝰ: ub̾tate in¬
t̾ne pinguedinis ungi.¬

Expanded text:
sacri eloquii subtili intellectu pensamus, qua pressione dum lac quaerimus, butyrum invenimus; quia dum nutriri vel tenui intellectu quaerimus, ubertate internae pinguedinis ungi
Abbreviated transcription (Latin):
Desiderat impiuis
morum. quia om¬
ne eius desiderium
nesciat: ut cũ pͥori¬
bus iniustis eterne
mortis carc̾e clauda¬
tur. Uerũ qr tales
exitum que mini¬
me p̾uident incur¬
runt: dic̃ econtra¬
debonis. Radix aut̃
fallunt: s plus qͣm
sꝑãt: in futuro ꝑcipi¬
ent.
labum ũitatis
⁊c̃. Fides catholica.
semꝑ permane¬
bit. Qui autem
repente noua dag¬
mata inserit:
mendatii minis¬
ter est.

Expanded text:
Desiderat impius pmorum, quia omne desiderium nesciente, ut cum prioribus injustis aeternae mortis carcere claudatur. Verum, quia tales exitum quem minime praevident incurrunt, dicde bonis. Radix autemfallunt; sed plus quam sperant in futuro percipient.Labium veritatis, etc. Fides catholica semper permanebit; qui autem repente nova dogmata inserit, mendacii minister est.
Abbreviated transcription (Latin):
Ueni mebriemur. actrine sc̃ẽ poeulis
se inuicem satiandos. Iactant ħetici.
⁊ uirtutũ grã ꝯuingendos. donec eoꝵ
gesta: lux sequatur et̾na:
ficane: ⁊ ditaret.

Expanded text:
uberibus. Doctrinae sanctae poculis se invicem satiandos jactant haeretici, et virtutum gratia conjungendos, donec eorum gesta lux sequatur aeternaficaret et ditaret.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Iuuenem uocat ad ulterũ. non
ꝓpt̾ uirtuten: s ꝓpt̾ instabilita¬
tem qui transit inplatea. qr de¬
seruit angustam mam que dir¬
cit aduitam. Iuxta angulum qr
appropͥat.¬

Expanded text:
uvenem vocat adulterum, non propter virtutem, sed propter instabilitatem. Qui transit in platea, quia deseruit angustam viam, quae ducit ad vitam. Juxta angulum, quia appropriat
Abbreviated transcription (Latin):
patet qr meretrix conuiuium
heretiei incunctis que agunt: uie¬
timas se sue salutis deo ĩmolarae
uł autumant: uł autumare gesti¬
unt. Nam ⁊ dñs ad discipulos. S
bus ł iuxta aliam trans lationem
institis intexuntur. molliores fieri
quietis designat. Intapetib pictis ex
egipto: etiam occuloꝵ temptat ille¬
cebras. quib nefando aspectu irreti¬
tus: facilius ad seducenda mẽtis ar¬
⁊chana: penetra. Q. uia si nomin& funi¬
um aliqñ solent diuina p̾cepta figura
ꝓmittunt se heretici ꝯtextu u̾boꝵ ce¬
lestiũ salubrit suis auclitorib quasi
stratũ parare inquo ãuitioꝵ tumul¬
tibus libero corde quiescant. s u̾ascit᷑
illis funib poc̃oꝵ ꝯstruunt locũ ꝑdi¬

Expanded text:
a meretrix convivium haeretici in cunctis quae agunt, victimam se suae salutis Deo immolare vel autumant vel autumari gestiunt: nam et Dominus ad discipulos: Sed bus, vel juxta aliam translationem, institis intexuntur, molliores fieri quiescendi designat. In tapetibus vero pictis ex Aegypto etiam oculorum tentat illecebras, quibus nefando aspectu irretitis facilius ad seducenda mentis arcana penetrat. Quia vero nomine funium aliquando solent divina praecepta figurarpromittunt se haeretici contextu verborum coelestium salubre suis auditoribus quasi stratum parare, in quo vitiorum tumultibus libero corde quiescant; sed veraciter illis funibus peccatorum construunt locum perdi
Abbreviated transcription (Latin):
lierem. potest enimi qui ad ult̾e mixtus ẽ:
ĩ dño iuuante ren̾ti. ac uitam penitndo me¬
reri. potest qui pollutrs est heresi: resipis¬
cendo redire ad salutem. at qui semel et̃na
morte raptis est: nunquam redibit ad

Expanded text:
lierem, potest enim qui adulterae mixtus est, Domino juvante, reverti ac vitam poenitendo mereri: potest qui haeresi pollutus est resipiscendo redire ad salutem. At qui semel aeterna morte raptus est, nunquam rediet ad
Abbreviated transcription (Latin):
docce misericordie
oꝑibus insistend̾.
neq nr̃is fiden¬
cuit ac̃rudelitate.
⁊ aluxuria castiga¬
uit: ornat actib
bonis: quem ins¬
truit.

Expanded text:
docet misericordiae operibus insistendum, neque nostris fidencuit a crudelitate, postquam a luxuria castigavit, ornat actibus bonis quem instruit.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ pane̾ u̾bi qͥ po¬
culũ gr̾e sp̃ualis
indigenti minis¬
trat: maiora mi¬
nistrandidona:
git᷑ inopib. dici¬
or dando: celesti
remun̾atione
redditur

Expanded text:
qui panem verbi, qui poculum gratiae spiritualis indigenti ministrat, majora ministrandi dona gitur inopibus, ditior dando, coelesti remuneratione redditur
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Audiens .s. ostendit neminẽ tã sapi¬
entem inhac uita qui nonpossit esse¬
sapientior etiam dictis minoꝵ. Audi¬
uit regina saba salamonẽ. minor ma¬
iorem.⁊sapien

Expanded text:
sapientior. Ostendit neminem tam sapientem in hac vita, qui non possit sapientior esse etiam dictis minorum. Audivit regina Saba Salomonem minor majorem, et sapien
Abbreviated transcription (Latin):
ad̾o ꝑciꝑimꝰ : qi lanã colo in leua gestamꝰ.
At cũ ea ꝓ amore celestiũ: salubrit̾ exerc̃e
incipimꝰ: lanã agni in macłati: de colo in
fusũ. de leua in dert̾am thicimꝰ. qͣde donis
nr̃i redẽptoris: de exemplis oꝑm eiꝰ: stolã
tis facimꝰ. digiti em̃ qͥb fusũ app̾hendit in

Expanded text:
am in laeva gestamus: at cum ea pro amore coelestium salubriter exercere incipimus jam lanam agni immaculati de colo in fusum, de laeva in dexteram trajicimus. Quia de bonis nostri Redemptoris, de exemplis operum ejus stolam lem facimus. Digiti namque quibus app
Abbreviated transcription (Latin):
¶Si ignoraste. qͥa sponsa. dũ auti¬
liũ p̃sentie di reqͥreret. ⁊ intͥblat̾oibꝰ
ex ꝑsona infirmantiũ sub iuxerat
ne uagari incipiam. statim eand̾e
trepidationẽ illiꝰ sponiꝰ inplorat᷑ be¬
nigna increpatione redarguit. scd̃
illud engłu. Modice fidi qͣredubi
tasti: qͣi times intͥbulatione ame
effic̃e ꝯfticui. Que si foite ħ ignoras.
nͨ reminisc̾is qd̾ nemo coronabit᷑
nͥ qui legitime c̃tau̾it. egd̃e ameo
consortio:

Expanded text:
Si ignoras. Quia sponsa dum auxilia praesentiae Dei requireret in tribulationibus, ex persona infirmantium subjunxerat, Ne vagari incipiam: statim eamdem trepidationem illius sponsus imploratus benigna increpatione redarguit, secundum illud Evangelii, Modicae fidei , quasi dicat, tu times in tribulatione a me efficere constitui. Quod si forte hoc ignoras, nec reminisceris quod nemo coronatur, nisi qui legitime certaverit, egredere a meo consortio.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Qndo am̃ia int̾ peccõres posita ad
auctoris sui iaginẽ se conditã
meminit: iuxta ꝑcepte siłitudins
ordinẽ incedit. q̃ sc̃ nõ cognoseit.
eg̾dit᷑ a secreto cordis in ext̾iores cõ¬
cupiscentias. ⁊ ad latã uã ducta:

Expanded text:
ndo animo inter peccatores posita, ad auctoris sui imaginem se conditam meminit et juxta perceptae similitudinis ordinem incedit; quod si non cognoscit, egreditur a secreto cordis in exteriores concupiscentias, et ad latam viam ducta,
Abbreviated transcription (Latin):
tͣ tuos: quia non iutca meoꝵ
os errores instituant᷑:¬
.noiare se ipm̃ s diligent̃ utrend̾e
qͥd donoꝵ acceꝑit. qͥd pati debe
et tr cognostes tetalem ꝑ bñficia
mea tͥ collata. q̃ tͦpari nõ debeas:¬

Expanded text:
os tuos. Quia non juxta mandaos errores instituuntnorare seipsam, sed diligenter attendere quid donorum acceperit, quid pati debeaet tunc cognosces te talem per beneficia mea tibi collata, quae turbari non debeas
Abbreviated transcription (Latin):
¶Solis est exurere. et illumir¬
re. sic uerꝰ sol ext̾uis suos ꝑsecioꝰ¬
nibꝰ exurit dando uires resisteu¬
tu illuminat.
¶paulus eccłie ꝑsecutor filius
fuit matͥs eius scd̾m caruẽt
educationẽ. et penitentiã agens.
ad sororis signa conu̾sus p̃dica¬
uit fidem. ꝗͣ añ destruebat.
cotidiani laboris excolimus s
custodes in uineis positi. nr̃am
uineã nõ custodimꝰ qr dum
um actõnis nr̃e negligimꝰ¬
¶Ac̃bitas ꝑsecutionis filioꝵ sira¬
goge fec̃ me iuneã nõ cꝰtodire.
qr relicta eugłica doctͥna adlega¬
liũ obi̾uat᷑onũ diffr̃as cogebat̃.

Expanded text:
Solis est urere et illumire, sic verus sol exterius suos persecutionibus exurit, dando vires resistendi illuminat.Paulus Ecclesiae persecutor filius fuit matris ejus secundum carnem et educationem: et poenitentiam agens ad sororis signa conversus, praedicavit fidem quam ante destruebat.uotidiani laboris excolimus. Sed custodes in vineis positi, nostram vineam non custodimus: quia dum um actionis nostrae negligimAcerbitas persecutionis filiorum Synagogae fecit me vineam meam non custodire, quia, relicta evangelica doctrina, ad legalium observationum differentias cogebant.
Abbreviated transcription (Latin):
ditur labiis. & ambu¬
lat ꝯfidenter. qͥ autẽ
deprauat uias suas.
manifestus erit. Qui
annuit occulo: dabit
dolorem. stultus labi¬
is uerbit ambit᷑. ue.
iiqͥtate. odiũ susci

Expanded text:
ditur labiis. qlat confidenter: qui autem deprauat uias suas, manifestus erit. qui annuit oculo, dabit dolorem: stultus labiis uerberabitur. iniquitatem. o
Abbreviated transcription (Latin):
laudare. nõ autẽ
nia que nouit:
omnes docere sa¬
pienti conuenit.
recte subditur.
sapientes abscon¬

Expanded text:
laudare, non autem nia quae novit, omnes docere sapienti convenit, recte subditur:-- Sapientes abscon
Abbreviated transcription (Latin):
duo resiftunt ei fum¬
cłc tͥplex difficile rũpi¬
t᷑. Melior est puer pan¬
per ⁊ sapiens. regesene
et stulto. qui nescit ꝓ¬
uide inposterũ qd̃ et
de cart̾e catenisq int̾¬
dũ quis egrediat᷑ ad reg¬
num: et alius natꝰ in
regnũ: inopia cõsu¬
mat᷑. bidi cunctos ui¬
uentes qui ambulãt
sub sole. Cum adoles¬
cente scd̃o. Qui consur¬
git pro eo. infinitus

Expanded text:
duo resistent ei funiculus triplex difficile rumpitur melior est puer pauper et sapiens rege sene et stulto qui nescit providere in posterum quod et de carcere catenisque interdum quis egrediatur ad regnum et alius natus in regno inopia consumatur vidi cunctos viventes qui ambulant sub sole cum adulescente secundo qui consurgit pro eo infinitus
Abbreviated transcription (Latin):
ce descripsi eamtͥ triplicit̾ incogi¬
tationib ⁊ sc̃ia. ut̃ ostenderem tibi
firmitatẽ. ⁊ eloquia u̾itatis respon¬
deres. ex his: illis: qui miserũt te.
parꝑ est. neq ꝯteras: egenũ in por

Expanded text:
Ecce descripsi eam tibi tripliciter, in cogitationibus et scientia: Ut ostenderem tibi firmitatem, et eloquia veritatis, respondere ex his, illis qui miserunt te. per e
Abbreviated transcription (Latin):
Quare autem salomon se unige¬
nitum coraminatre nominat quẽ
fratrem uterimmꝰ ꝑeꝑisse sc̃ͥpt᷑a
testatur. nͥqr ille mox natꝰ sine no¬
mine quasi nunqͣm ess de uita de¬
cessit.¬

Expanded text:
Quare autem Salomon se unigenitum coram matre nominat, quem fratrem uterinum praecessisse Scriptura testatur, nisi quia ille mox natus sine nomine, quasi nunquam esset, de vita decessit
Abbreviated transcription (Latin):
suũ. Non ÷ despiti¬
endus: qui sim¬
pliciter amat.⁊ si
qͥt inepte agat. qͥ
enim hoc fac̃: indi¬
gae sap̃ia. prudens
autẽ: publice taca.
occulte castigat. qd̾
meliꝰ insequentib¬

Expanded text:
etc. Non est despiciendus, qui nos simpliciter amat, etsi quid inepte agat: qui enim hoc facit, indiget sapientia. Prudens autem publice tacet, occulte castigat, quod melius in sequentib
Abbreviated transcription (Latin):
de functi sunt: post mor
& missarum celebratio¬
falluntur: & adeos fortas
se ꝑtinet: quod sequit᷑.
expectatio sollicitorumi:
peribit.

Expanded text:
ncti sunt, post mort missarum celebratiofalluntur et fortasse ad eos pertinet quod sequitur. Et exspectatio sollicitorum peribit.
Abbreviated transcription (Latin):
rigere non potes:
ultra celare debere:
recte dic̃. ppłm sine
gub̾ natore corruere.
multa consilia. ut
solus emendare ñ
potes: plurib esse
reuelandũ ut aplu
rib corrigatim.¬
ciuitas. ⁊ ore impͣioꝵ subuerte¬
tur. Qui despicit amicum
suum: indigens est corde.Uir
autem prudens tacebit. Qͥ am̃¬
bulat frandulenter: reuelat¬
archana. Qui autem fidelis est.¬
celat amico cõmissum. Sͥ non
est gubernator: ppłs corruet.¬

Expanded text:
rigere non potes, ultra celare debere, recte dicit populum sine gubernatore corruere; sunt consilia, ut solus emendare non vales, pluribus esse revelandum, ut unanima omnium corrigatcivitas: et ore impiorum subvertetur. Qui despicit amicum suum, indigens corde est: vir autem prudens tacebit. Q fraudulenter, revelatarcana: Qui autem fidelis estcelat amici commissum: Ubi non est gubernator, p
Abbreviated transcription (Latin):
caro autem infir¬
ma. potest ⁊ de qͦli¬
boe sc̃o uiro accipi
qui carnis imbe¬
cillitatẽ: ne intẽp¬
mentis fortitudi¬
ne sustentat.

Expanded text:
caro autem infirma. Potest de quolibet sancto viro accipi, qui carnis imbecillitatem, ne in tementis fortitudine sustentat.
Abbreviated transcription (Latin):
fecerint.⁊ rapitur sonmꝰ ab eis: nͥsup
plantau̾int. Comedunt panem im¬
pietatis.&. uinum iniquitatis bibũt¬
iustorum autem semita: quasi lux
splendens ꝓcedit oe crescit: usq adp
fectam diem. Uiͣa impiorũ tenebro

Expanded text:
fecerint: et rapitur somnus ab eis nisi plantaverint. Comedunt panem impietatis, et vinum iniquitatis bibJustorum autem semita quasi lux splendens procedit, et crescit usque ad fectam diem. Via impiorum tenebro
Abbreviated transcription (Latin):
nes equitatis .: dum incohant᷑: are¬
te uidentur ⁊ anguste. Dũ uͦ ꝑfectũ
capiunt: iam ex consuetudine spa¬
tiose uidentur ⁊ late: ꝓpħa testante.
quicum incipiens dño dixiss. ꝓpt̾

Expanded text:
nes aequitatis, dum inchoantur, arctae videntur et angustae; dum vero profectum capiunt, jam ex consuetudine spatiosae videntur et latae, Psalmista testante, qui cum incipiens Domino dixisset, Propter
Abbreviated transcription (Latin):
mentis tue.S iuxta qd̃ dñsait. Iu¬
gummeũ suaue ⁊ honꝰ meũ leue
repperies. &. enim reꝓbi in hac ui¬
ta latum intrant iter. ac indie no¬
uissimo ligatis manib pedibus
nnttent᷑ intenebras ext̾iores. Pedes

Expanded text:
mentis tuae; sed juxta quod Dominus ait, jugum ejus suave et onus leve reperies. Etenim reprobi in hac vita latum intrant iter, at in die novissimo ligatis manibus et pedibus mittentur in tenebras. Pedes
Abbreviated transcription (Latin):
etus monitis: in¬
liter: sepe prude̾¬
tes grauitatẽ sen
monstrant. nec
tamen stulti ad
tingant: tota in¬
tentione ꝑqui¬
runt.
tiũ  irrigat̃ ne uł pc̃oꝵ sorde aformes remac̃at̃. ł doctne oele¬
sbis ĩopia tabescãt. ⁊ q. nimia ariditate deficiãt. ⁊ qr ead̃ doctoꝵ¬

Expanded text:
ejus monitis inliter saepe prudentes gravitatem sui monstrant; nec tamen stulti ad tingant, tota intentione perquirunt.tium et rigant, ne vel peccatorum sorde deformes remaneant, vel doctrinae coelestis inopia tabescant, et quasi nociva ariditate deficiant. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Q astultoꝵ
nia. Audite filii disci¬
plinam patͥs. ⁊ adtendi¬
te ut sciatis prudentiã.¬
Indo impiiꝰ ut purpurati diuitis
qui in hac uita sp̃ualibus eguit. ⁊¬
post ad tantam ꝑuenit inopiam.
ut nec gutam aque: quam quere¬
batr. accipere.¬
nde qui benecdixit nos inom̃i¬
in xp̃o. qui inremun̾atione audi¬
ent. Uenite b̾ndicti. ⁊c̃. Sedadlit¬
t̾am sepe contingit eos qui aliena
diripiunt: adultuum inopia
consumi At illos qui sua largrum¬
tur: etiam bonis habundare ter¬
renis.
Hinc exortaturus ad philosophi
ꝑcipiende sap̃ie mentes erigit: quã
cum eos quos insap̃ia iam clarere¬
miramur: aliq̃n paruulos ⁊ ĩ doc
ta salomoni a dauid patre data.
qui u̾ba dierum relegit inuen̾.

Expanded text:
 stultorum nia audite filii disciplinam patris et adtendite ut sciatis prudentiao impii. Ut purpurati divitis, qui in hac vita spiritualibus eguit, et post ad tantam pervenit inopiam, ut nec guttam aquae, quam quaerebat, accipende: Qui benedixit nos in omniin Christo, qui in remuneratione audient: Venite, benedicti, , etc. Sed ad litteram saepe contingit eos, qui aliena diripiunt, ad ultimum inopia consumi; at illos qui sua largiuntur, etiam bonis abundare terrenis.Hinc exhortaturus ad philosophiasapientiae mentes erigit, quam cum eos, quos in sapimiramur, aliquando parvulos et indoctta Salomoni a David patre data, qui Verba dierum relegit, inven
Abbreviated transcription (Latin):
dñi ⁊ ꝯsiliũ obseruare monuit ⁊
et̃nam requiẽ obseruantib ꝓ̃misit.
minc multiplicit̾ que obseruanda
Noligͦ inqͥt ꝓhib̾e̾. ⁊c̃. neaudias adño
cũ pharisens. Ipsi ñ introistis. ⁊ eosqͥ
introibant: ꝓhibiustis.¬

Expanded text:
Domini et consilium observare monuit, et aeternam requiem observantibus promisit: nunc multipliciter, quae observanda Noli ergo, inquit, prohibere. Ne audias a Domino cum Pharisaeis: Ipsi non introistis, et eos qui intrabant, prohibuistis
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ne sint alieni. Inmũdisp̃s par¬
ticȩpͤs fiunt doctoris: sieiꝰ mẽ¬
tem ł elatione dump̃dicat. uł¬
heresi ł qͦlib& uitio corrumpũt.
Solus autẽ aquas possid&e. cum
membris eccłe fideliter con¬
nexus : ab extraneis se conser¬
uat.

Expanded text:
Nec sint alieni. --Immundi spiritus participes fiunt doctoris, si ejus mentem, vel elatione dum praedicat, vel quolibet vitio corrumpunt. Solus autem aquas possidet, cum membris Ecclesiae fideliter connexus, ab extraneis se conservat.
Abbreviated transcription (Latin):
pellitur. & in hacuita sepe ꝯtingit.
ut qui in adolescentia liꝑeuriose
ui uenay sua disꝑserant: tempore
senectutis: inopia defitiant. ⁊ re¬
frigescente calore carnis ac flore
uiuentutis marcescente: rebus
suis quas lasciue uendid̾ant. alios
uti ꝯspiciant. gementesq sera pe¬
nitentia dicant que sequuntur.¬

Expanded text:
pellitur. Verum in hac vita saepius contingit ut qui in adolescentia luxuriose vivendo, habita disperserant, tempore senectutis inopia deficiant. Et refrigescente calore carnis, ac flore juventutis marcescente, rebus suis, quas lasciviae vendiderant, alios uti conspiciant, gementesque sera poenitentia dicant quae sequuntur
Abbreviated transcription (Latin):
get uiam eius. ⁊ inimpie¬
fate sua corruet umpiꝰ. Ius¬
titia rectorum liberabit
eos. ⁊ in insidiis suis capi¬
entur iniqui. Mortuo
homine impio: nulla

Expanded text:
get uiam eius et in impite sua corruet impius. iusitia rectorum liberabit eos, et in insidiis suis capientur iniqui. mortuo homine impio nulla
Abbreviated transcription (Latin):
Albinꝰ. ¶ Tradunt hebͦi hc̃ librũ salomonis
ẽẽ agentis penitñtiã q insapĩa diuitiisq cõfi¬
sus: ꝑ mulieres dm̃ offendit. Secum eñĩ om̃a
uana reputauit ẽe. ⁊ ad miseriam deuenire
eos. qui in eis spem pomint:¬

Expanded text:
i hunc librum Salomomonis esse agentis poenitentiam, quia in sapientia divitiisque confisus per mulieres Deum offendit. Secum enim omnia vana reputavit esse et ad miseriam devenire eos qui in eis spem ponunt
Abbreviated transcription (Latin):
¶Surgo abotio ⁊qͥe¬
te templationis :
cue admittant: ẽconscia.¬
¶Lã seg̃gata anegotiosis actibꝰ diui¬
nis essublimata aspectibus¬

Expanded text:
Surge ab otio et quiete contemplationis, et cue admittant. De saa secreta a negotiosis actibus, divinis es sublimata aspectibus
Abbreviated transcription (Latin):
to restabat ut oĩbꝰ firmit̃ ⁊ ordinate cõpo¬
sitis. neqͣqͣm ad u̾sariis illiꝰ tẽptandi nega¬
ret᷑ actesiꝰ s potiꝰ monstͣret᷑. qͥ qͦampliꝰ fla¬
gelat᷑. eo ampliꝰ int̾na fructuũ isu sua m¬
das pandit᷑ ⁊ ħ ẽ qd̾ dicit. Surge aqͥlo

Expanded text:
o, restabat ut omnibus firmiter et ordinate compositis, nequaquam adversariis illius, tentandi negaretur accessus, sed potius monstraretur, quia quo amplius flagellantur, eo amplius interna fluctuum illius suavitas pan
Abbreviated transcription (Latin):
intaiugentie q̃runt ⁊ aliis dilucidãt. ꝑ mel
qͥ epulas diuimi u̾bi sibi apposita lib̾ent̃
gustant. ⁊his in fatiabilit᷑ uesci desid̾rãt
ꝑ uinũ fortes celestiũ p̃dicatores. ꝑ lac in¬
dis discrepent. una tñ suꝑ ne recͥbutõ nĩ¬

Expanded text:
intelligentiae quaerunt, et aliis dilucidant; per mel, qui epulas divini verbi sibi appositas libenter gustant, et his insatiabiliter vesci desiderant; per vinum, fortes coelestium praedicatores; per lac, indis discrepent, una tamen supernae retributioni
Abbreviated transcription (Latin):
semine candido. ⁊ odoro qd̾ coqͥt᷑ in oleo
durine g̾re bñdictõ inpinguedine
caritatis suscipit᷑. ⁊fłammis tẽptat᷑o¬
nũ ꝓbat᷑ quibꝰ sotiat᷑ nardus ħba hu¬
milis .i. fides dnice passionis ⁊ irnitio.
coniungit᷑ gͦ ciprꝰ nardo cũ diuinagͣ¬
na confortat nos compati xͦ. ltm naroͦ¬

Expanded text:
semine candido, et odoris boni, quod in oleo divinae gratiae benedictio in pinguedine charitatis suscipitur et flammis tentationum probatur, quibus sociatur nardus herba humilis, id est fides Dominicae passionis et imitatio. Conjungitur ergo cyprus nardo, cum divina gratia confortat nos compati Christo
Abbreviated transcription (Latin):
tum sempiternũ SSicut¬
cculis: sic piger hisqui
miserunt eũ. Tynor do¬
muni apponce dies. &¬
anni impioꝵ breuiabũ¬
tur. Expectatio iustoꝵ¬

Expanded text:
tum sempiternum. Sicutculis, sic piger his qui miserunt eum. Timor Doni apponet diesanni impiorum breviabuntur. Exspectatio justo
Abbreviated transcription (Latin):
pĩo dicit: qui sciens pecrat.
ne terenis gaudiis pͥuet᷑.
⁊ sempit̾na ultione plecta¬
tur. Isti: incolatus eoꝵ ꝓ
c̾tauerunt: ꝑcipiant. Utͥs¬
ꝙ autẽ qd̾ corde tenẽt: ad¬

Expanded text:
pio dicit qui sciens peccat. ne terrenis gaudiis privetur, et sempiterna ultione plectatur; isti, ne incolatus eorum certaverunt percipiant. Utrisque autem, quod corde timent
Abbreviated transcription (Latin):
¶Noͣnse putent ladult̾i noctis te¬
nebris ac parietũ obtegi. ñ hetici
sua molimina posse celari. qr te¬
nebre non obscurabunt᷑ a dn̾o.
⁊ nox sieut dies illu.

Expanded text:
Non se putent adulteri tenebris noctis ad parietem obtegi, non haeretici sua molimina posse celari, quia tenebrae non obscurabuntur a Domino, et nox sicut dies illu
Abbreviated transcription (Latin):
sapientẽ uid̃i. mag̃ illo spem ha.¬
bebit stultꝰ. Dic̃ piger leo in uiaͣ.¬
leena in itinerib. Sic̃ hostiũ uer.¬
ticur in cardine suo: ita piger
in lectulo suo. Abscondit piger
manꝰ sub ascella sua. ⁊ laborat

Expanded text:
sapientem sibi videri; magis illo spem habebit stultus, Dicit piger, Leo aena in itineribus. Sicut ostium vertitur in cardine suo, ita piger in lectulo suo. Abscondit piger manus sub as
Abbreviated transcription (Latin):
si spia nascat in manu temu.¬
lenti: sic ꝑabola in ore stultoꝵ:
Iiuditiũ determinat causas ⁊ ꝗ in¬
ponit stulto silentiũ: iras miti.¬
gat. Sicut canis ꝗ reuertit᷑ aduo.
tunt: mitũ suũ: sic inprudens qͥ iterat
stultitiã suã. Uidisti homme sibi

Expanded text:
si spina nascatur in manu temulenti sic parabola in ore stultorum iudicium determinat causas et qui inponit stulto silentium iras mitigat sicut canis qui revertitur ad vomitum suum sic inprudens qui iterat stultitiam suam vidisti hominem sapi
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi spinarum. Uia iustoꝵ absq of¬
fendiculo. Filius sapiẽs: letificat¬
suã. Stultitia: gaudiũ stultoe
uir prudens diriga gͣreslus. Dis¬
sipantur cogitationes: ubi nõ est

Expanded text:
 spinarum: via justorum absque offendiculo. Filius sapiens laetificatsuam: Stultitia gaudium stulto: et vir prudens dirigit gressus. Disipantur cogitationes, ubi non est
Abbreviated transcription (Latin):
¶Inuuliu̾ibꝰ xͥ eccł̃ia sedec ⁊ nidificat. cũ in
passione dñi sp̃e sue salutis ponit. ⁊ ꝑhoc
ab insidus accipitͥs .i. diabłi se tutand̾a con¬
fidit. ⁊ cod̾e alios gignit:¬
¶m̃ nõ fuffic̃ nob̾uitã nr̃am aliis ĩ exẽplũ
ꝓponere et bonã p̾dicatb nẽ fac̾ẽ. nͥ ⁊̃ erranteᷤ
corigamꝰ et infirmos ab insidiis alioꝵ defen¬
damꝰ recte dr. Capite nõ uob̾ set nob̾. inħ¬

Expanded text:
ibus Christi Ecclesia sedet et nidificat: cum in passione Domini spem suae salutis ponit, et per hoc ab insidiis accipitris, id est, diaboli se tutandam confidit, et in eodem alios gignitm non sufficit nobis vitam nostram aliis in exemplum proponere, et bonam praedicationem facere, nisi etiam errantes corrigamus, et infirmos ab insidiis aliorum defendamus, recte dicitur capite non vobis, sed nobis; in
Abbreviated transcription (Latin):
intellecta ꝯspitiunt᷑. Uie enis: ipse illu¬
minationes. ꝑ qͣs se ⁊ angłicis sp̃ib ⁊
mẽtib: ostendit hu̾anis. Inquarum
initio sapientiam possedit. qr in pͥmor¬
cdio creature nascentis filiũ quicũ eo
cuncta disposuerat: habuit. S ne ali

Expanded text:
lecta conspiciuntur . Viae ejus sunt ipsae illuminationes, per quas se et angelicis spiritibus et mentibus ostendit humanis, in quarum initio viarum sapientiam possedit, quia in primordio creaturae nascentis filium, qui cum eo cuncta disponeret habuit. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ludens in orbẽ ter¬
rarũ. Quia cũ tem¬
pora ⁊ creature orb̾¬
teire cepissent: ipse
qd̾ erat in patre fi¬
lius manebat. hoc
id̾o : nequis eũ cum
ereaturis ⁊ tẽporib¬

Expanded text:
ludens in orbe terrarum, quia et cum tempora orbis ac creaturae esse coepissent, ipse, quod erat in Patre, Filius permanebat. Haec ideo, ne quis eum cum creaturis et temporib
Abbreviated transcription (Latin):
noscit. Gła patrẽ sig¬
nificat. creat᷑a dñm
ꝯfitet᷑. caritas patrẽ
noũ. pͥncipiũ. Uł in
pͥncipio iuar̾ suar̃
ut ipseait. Egosũ

Expanded text:
noscit, gloria Patrem signat, creatura Dominum confitetur, charitas Patrem novit. Principium, vel in principio viarum suarum. Et ipse ait: Ego sum
Abbreviated transcription (Latin):
lior est fructus ñ
auro ⁊ lapide p̾tio¬
so: & genimina m̾a:
argento electo. In¬
inis iustitie ambulo. In medio
semitarum uiditii. ut ditẽ dili¬
gentes me.& thesauros eox reple

Expanded text:
lior est fructus meus auro, et lapide pretioso, genimina mea argento electo. Inis justitiae ambulo, in medio semitarum judicii, ut ditem diligentes me, et thesauros eorum reple
Abbreviated transcription (Latin):
uigilant: qͥ innouato mẽtis studio.
ad xͥ uisionẽ ating̾e̾ satagint.
opes y ꝑiphanias secũ eẽ dicit. qr quic¬
qͥd donorum fidelib celitꝰ datur: cunc
Nam t̾renas opes ⁊ głam: sepiꝰ ħut ĩuis

Expanded text:
qui semper innovato mentis studio ad Christi visionem pertingere satagunt. opes Yperephanas secum esse dicit, quia quidquid donorum coelitus fidelibus datur, cunctNam terrenas opes et gloriam saepius
Abbreviated transcription (Latin):
am ineis qui cet̾is se meliores estimãt.
Uiam pͣuam: ineis qui aꝑte mala fa
trunt. os bilingue: meis quim bo¬
nis que locuntur stabilem qͥppiã non
p̾sumpio plenitudinẽ uirtutũ sola
di sap̃ia possidox. ab hac hu̾ana ĩfirmi¬

Expanded text:
am in eis qui se caeteris meliores aestimant, viam pravam in eis qui aperte mala faciunt; os bilingue in eis qui in bonis quae sequuntur, stabile quippiam non praesumptio, plenitudinem virtutum sola Dei sapientia possidet, et ab hac humana infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
¶ uidi q̃ sc̃. ic̃. Consideraui omĩa
mundana. ⁊ uidi uanitatẽ ⁊ mali¬
tiam ẽẽ .i. miserias sp̃c quibꝰ ani¬
mꝰ diũsis fatigat᷑ cogitat̃onibꝰ la¬
borat cognosc̃e qđ hoĩ ñ cõcedit᷑¬

Expanded text:
 Vidi, etc. Consideravi omnia mundana, et vidi vanitatem et malitiam esse, id est, miserias spiritus, quibus animus diversis fatigatus cogitationibus laborat cognoscere, quod homini non concedit
Abbreviated transcription (Latin):
qr cim esset ipse inmũdo: om̃i eta¬
ti. sexiii. ꝯditioni: loctitus est.Imo
etiam clamabat stans intemplo. Si
quis sitit: ueniat ad me ⁊ bibat. ⁊
nũc ꝑ dctores eccłe ipsi enĩ srt for¬
res ciuitatis eius. ⁊ uris simul ⁊ femi¬
nis sapientib ⁊ insipientib grande¬
uis p̾dicat ⁊ paruulis. At ꝯtͣ: doctͥna
fallax clam ⁊ pͥuitĩ: quos seducere
ualet querit.

Expanded text:
 cum esset ipse in mundo omni aetati, sexui et conditioni locutus est verbum, imo etiam clamabat stans in templo: Si quis sitit, veniat ad me et bibat ; et nunc per doctores Ecclesiae, ipsi enim sunt fores civitatis ejus; viris simul ac feminis sapientibus, et insipientibus grandaevis praedicat, et parvulis, at contra doctrina fallax clam et privatim quos seducere valeat quaerit.
Abbreviated transcription (Latin):
possident. Qui autẽ pro accipien¬
da sub̾a premnioꝵ celestiũ. Iustis
insistit laboribus multiplitia
suꝑne beatitudinis mun̾a: ꝑci¬
piet. de quo. spes que differtur:¬

Expanded text:
possident, qui autem pro accipienda substantia praemiorum coelestium justis insistit laboribus, multiplicia supernae beatitudinis munera percipiet, de quo apte subditur
Abbreviated transcription (Latin):
qd p̾dicat. qui amore
uerbi quo alios erudit.
fixum incorde possi¬
det. nec tantũ memo¬
ria retentũ: quãscollec
na nisneruditiõĩs

Expanded text:
dicat; qui amorem verbi, quo alios erudit, fixo in corde possidet, nec tantum memoria retentum, quasi collectna dicere usu eruditionis
Abbreviated transcription (Latin):
mẽs nr̃a tanto ualen¬
tiꝰ terrores tẽporalium¬
rerũ despic̃: quanto
se auctori earũ u̾atsꝰ
formidine subditlit.
filii au̾ timoris ddñih
cunt᷑ qͥdimino timo¬
re regunt᷑. sic̃ filiĩ

Expanded text:
mens nostra tanto valentius terrores rerum temporalium dispicit, quanto se auctori earum veracius per formidinem subdidit, filii autem timoris Domini dicuntur, qui divino timore reguntur, sicut filii
Abbreviated transcription (Latin):
Pagrũ in neãq pigri ac
Estulti transire est: cunis
lib& negligentis uitã ins¬
picẽ qͣm urtice łspine re¬
plent. quia incorde negli¬
gentiũ prurientia t̾rena
desid̾ia ⁊ punctiones pul¬

Expanded text:
agrum vineamque pigri ac stulti transire, est cujuslibet vitam negligentis inspicere, quam urticae vel spinae replent, quia in corde negligentium prurientia terrena desideria, et punctiones pul
Abbreviated transcription (Latin):
Qł de sua ereptione. uł de ꝑditione maloꝵ. Deniq clausulã grioris uersus: antiqͣ¬
posuit. Retia cucũdant pedib suis. ex ambiguo eñi greco: utrũq int̾pretari pot̾.¬
ꝓrimo suo : incidet in eam.
fidelif ⁊ sapiens: si

Expanded text:
Denique clausulam prioris versicuposuit, Retia circumdat pedibus suis. Ex ambiguo enim Graeco, quod est αὐτοῦproximo suo, incidet in eam. fidelis et sapiens,
Abbreviated transcription (Latin):
Cta ne sec᷑a p̃dicat̾onẽ dimittat. ⁊ soli cõtẽpla¬
t̾oni intendat. iniungit᷑ ei de alioꝵ ꝯfirma¬
tiõe. ⁊s ait de illa successione eccł̃ie q̃ ẽ in h

Expanded text:
ta ne secura praedicationem dimittat, et soli contemplationi intendat, injungitur ei de aliorum confirmatione. Et hic agit de illa successione Ecclesiae, quae est in h
Abbreviated transcription (Latin):
dr: qͥ recte sciendo
s opando torpescit.
ta stringẽdo ñdi¬
rigit neglectã se¬
mferiꝰ ꝑ desideria
expandit.⁊ dũstu¬
dioꝵ subtiliũ in¬
gor̾e ñ ꝯstringit᷑.
cupiditatis infi¬
me fame: sauga¬
nã ligaridissimu¬
lat: eo esuries ꝑ
uoluptatũ deside¬
ria spargat.

Expanded text:
ur qui recte sciendo operando torpescit; ra stringendo non dirigit, neglectam inferius per desideria expandit: Et dum studiorum subtilium vigore non stringitur, cupiditatis infirmae fame saucianam ligari dissimulat, eo se esuriens per voluptatum desideria spargat.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ tͥ sienrare ꝯspicis
diligent̾ castiga. qd̃
si castigari remũit.
ita canite erga illũ
age neqͥt incuis u̾b¬

Expanded text:
ctum tibi, si errare conspicis, diligenter castiga; quod si castigari renuerit, ita caute erga illum age, ne quid in tuis
Abbreviated transcription (Latin):
ta÷.o.ii.p. qͥ uero hoc tep̾ore acceptabi¬
li asua salute curanda torpescit: con¬
ni ebrietati. ⁊ colloquiis malis
seruiebat. ꝓpt̾ iniquitatẽ qͣm
ꝯgessit: condẽpnabit᷑. deniq

Expanded text:
auci . Qui vero hoc tempore acceptabili a sua salute curanda torpescit, conni, ebrietati et colloquiis malis serviebat, propter iniquitatem, quam congessit, condemnabitur. Deniq
Abbreviated transcription (Latin):
morte sepus ut danielẽ ⁊tres pue¬
ros ⁊ aꝑpetua semꝑ iustitia liberat.
ꝑe.: plus tñ mali ꝓmipietate q̃ ad qui¬
siti sunt: qͣm cõmodi ineo qd̾ ꝓuita
sunt aati: ꝯferunt:¬
Egestatem ⁊c̃. qui negligent̾ uiuit
in hoc scło: ggebit bonis infuturo.
at qui fortit̾ dño militant. diuitiis
et̾ne beatitudinis remunerantur:

Expanded text:
morte saepius ut Danielem, et tres pueros, et a perpetua semper justitia liberat. pere, plus tamen mali impietate, qua acquisiti sunt, quam commodi in eo quod pro vita sunt dati, conferuntemissa, etc. Qui negligenter vivit in hoc saeculo, egebit bonis in futuro; at qui fortiter Domino militat, divitiis aeternae beatitudinis remuneratur.--
Abbreviated transcription (Latin):
gendum est. qr qd̃ nunc parcit
reꝓbis: non pareit indie mortu
nec adquiescr p̾cib sero claman¬
tium: ad se. Nec dona quoꝵ nõ est¬
ibi tempus uł facultas: suscipit.
delem corrumꝑe p̾fumit:¬

Expanded text:
gendum, quia qui nunc parcit reprobis non parcit in die mortis, nec acquiescit precibus sero clamantium ad se, nec dona quorum ibi tempus et facultas non est, suscipit, delem corrumpere praesumit
Abbreviated transcription (Latin):
stultus nesciens ipse ductꝰ ad int̾itum.¬
Ut ipse salomonsa
lieris decipula. Ut
origenes ab heretica
quẽ post apostolos
eccło magistrũ fuis¬
se quandiu rec be
sapuit. quinegaue.¬
rit: estat.

Expanded text:
stultus nesciens ipse ductus ad interitum.Ut ipse Salomon saliebri decipula. Ut Origenes ab haeretica, quem post apostolos Ecclesiae magistrum fuisse, quandiu recte sapuit, qui negaverit, errat.
Abbreviated transcription (Latin):
uent᷑a: p̃uide. ħest enĩ palpebras
recta tudentiũ occuloꝵ tuos p̾cedẽ¬
gressus. Bonũ opus qd̾ acturus es:¬
sedula cogitatione p̃uenire.⁊ qd̃¬
scd̃m dm sit: meditando p̾uidere:¬

Expanded text:
ide. Hoc est enim palpebras ta videntium oculorum tuos praecegressus, bonum opus, quod acturus es,sedula cogitatione praevenire, undum Deum sit, meditando praevidere
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Remoue ace.
Duob mͦiis scien¬
dum ut ostiumi
ne pͣuum loqͣtur
aliquid. tua labia nede¬
tractionibus assuescãt.
custodias. ⁊ alios qͦ quos
huic uitio subditos nos¬
ti: ne te corrũpant: fu¬
gas.

Expanded text:
 Remove a te. Duobus modis sciendum est, ut os tuum ne pravum loquatur aliquid: tua labia ne detractionibus assuescant custodias; et alios quoque, quos huic vitio subditos nosti, ne te corrumpant, fugias.
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ⁊ ne huc ł illue a recto
deuies. qr uͥtutes disẽ¬
tiones q̃runt. qͣrũ ni¬
mietas oĩs: inuitio ÷.
Si au̾teris amalo pedẽ
tuũ. si bona que docui
dño aduiuãte fac̾e stu¬
dełis: aderit ipse ꝓpitiꝰ
conatib tuis. ut ⁊ nu̾c
recte ing̾cdi. ⁊ tẽ ad pa¬
&e ualeas ꝑuenire et̾¬

Expanded text:
huc vel illuc a recto devies, quia virtutes discretionem quaerunt, quarum nimietas omnis in vitio est. Si averteris a malo pedem tuum. Si bona, quae docui, Domino adjuvante, facere studueris, aderit ipse propitius conatibus tuis, ut et nunc recte ingredi, et tunc ad pacem valeas pervenire aete
Abbreviated transcription (Latin):
¶go. Quia p̾sentis temꝑis statu labor
magis qͣm reqͥes ꝯuenit. recte sponsã
otio delectatã ad laboꝵ erc̾citia ꝓuocat.
ꝯͣsi tu qͥd̾e uolens pulcͥtudinẽ tuã mͥ
cõmendabilem redd̾̃e. delectaris in
quiete: secretis floreit uͥtutibꝰ. s scias
int̾missa qͥete qͣ aelectaris. ad offm p̃¬
dicatonis attingaris. ⁊ liliũ cõualliũ:
magis qͣm montiũ. qͥa claritaũ mee
humanitatis.ł splendorẽ et̃ne cłitatiᷤᷤ¬

Expanded text:
. Quia praesentis temporis statu labor magis quam requies convenit: recte sponsam otio delectatam ad laborum exercitia provocat. Tu quidem volens pulchritudinem tuam mihi commendabilem reddere, delectaris in quiete secretis florere virtutibus: sed scias intermissa quiete, qua delectaris, ad officium praedicationis accingaris. Et lilium convallium magis quam montium, quia claritatem meae humanitatis