comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
unde et beatus dauid dicit. Dñe quis ħitabit inta¬
b̾naculo tuo. aut quis requiescet in monte sc̃otu¬
o. Qui ingred̾r sine matula et oꝑatur iusticiam
et alibi. et ero ĩmacłatus cum eo. Et alibi. bi imma¬
culati in uia qui ambulant in lege dm̃i. Item a¬
pud sałonem. diligit deus sc̃a corda. Accepti st̃
aũt illi om̃s ĩmaculati. hoꝵ testimonioꝵ auã
currentes exhortantur ut ꝑfecte curranti aliqͣ
ipm̃ finem ꝯmemorant quo currendo pertẽdãt
Ingredi aũ sine macła nõ absurde. et iam ille
dicitur nũquã perfcũs est. sed qui ad ipãm per¬
fc̃onem irrep hensibilit̾ curcit. Carens cͥminib
dampnabilib atq ip̃a pcc̃a uenalia. nõ negli
gens mũdare elemosinis. Ingressum quippe
hoc est iter nrm̃ quo tendimꝰ ad perfc̃onem ir¬
da est aũ or̃o. ubi ueracit̾ dicitur. dimitte nob̾
sicut et nos dimittimus ut dũ ñõ rephend̾r
qd̃ non ĩputatur. Smne rep̾hensione hoc est sine

Expanded text:
in tabernaculo tuo? aut quis requiescet in monte sancto tuo? qui ingreditur sine macula et operatur iustitiam; et alibi: et ero inmaculatus cum eo; et alibi: beati inmaculati in uia, qui ambulant in lege domini; item apud Salomonem: diligit dominus sancta corda; accepti sunt autem illi omnes inmaculati\'. horum testimoniorum aliqua currentes exhortantur, ut perfecte currant, aliqua ipsum finem commemorant, quo currendo pertendant. ingredi autem sine macula non absurde etiam ille dicitur, non qui iam perfectus est, sed qui ad ipsam perfectionem inreprehensibiliter currit, carens criminibus damnabilibus atque ipsa peccata uenialia ngens mundare eleemosynis. Ingressum quippe, hoc est iter nda est autem oratio, ubi ueraciter dicitur: dimitte nobis, sicut et nos dimittimus, ut, dum non reprehenditur quod non imputatur. sine reprehensione, hoc est sine
Abbreviated transcription (Latin):
Neq .n. et mͥ pp̃ea placet. qr ꝑ illius os potissimũ
me dñs ab errore lib̾auit et ꝑ illuis m̾ist̾iũ grãm
mͥ baptĩ salutatis ĩdulsu. tanꝙͣ plantatori et ri¬
gatori nco mimũ faueã: s qꝑ de hac re et ip̃e ħ
dixit ꝙ pie cogitanti et recte ĩtelligẽti loqͥtur

Expanded text:
tissimum me dominus ab errore liberauit et per illius ministerium gratiam mihi baptismi salutaris indulsit, tamquam plantatori et rigatori meo nimium faueam, sed quia de hac re et ipse hoc dixit, quod pie cogitanti et recte intellegenti loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
to ꝑtem plerũq scuptura sigc̃at. Nam c̾tesi
ñõ ex mno sangune s ex uno homune illo loco
scriptũ eẽt institutũ ẽẽ genus humanũ inñ
iste adhibuit test̾im: ñ p̾iudicaret istis qui ne¬
sola caro. s utr̃q sit homo. Resp̃ooerũt .ni. a toto
ꝑtem. id est ab honñe solam hom̾is carnẽ scrip¬
turam sig̾care potuisse. Sic gͦ et hii qui defen¬
dunt aĩaꝵ ꝓpagniem. illud qd̾ dcm̃ est ex nno¬
illos niuare qd̃ dcm̃ ẽ ex uno sanguine. nec
dcm̃ est ex uuo hoĩe. sio uidetur et istos iuuate
ꝙ dcm̃ est per unũ hominẽ pcc̃m intrauit in
mũdũ. et per pecm̃ mors. et ita per om̃s hoĩes
tnͣsiis in quo om̃s peccauerunt. nec dcm̃ est¬

Expanded text:
to partem plerumque scriptura significat. nam certe si to partem plerumque scriptura significat. nam certe si non \'ex uno sanguine\' sed ex uno homine\' illo loco scriptum esset institutum esse genus humanum, unde iste adhibuit testimonium, non praeiudicaret istis qui nesola caro, sed utrumque sit homo. responderent enim a toto partem, id est ab homine solam hominis carnem, scripturam significare potuisse. sic ergo et hi qui defendunt animarum propaginem illud quodillos iuuare quod dictum est \'ex uno sanguine\' nec dictum est \'ex uno homine\', sic uidetur et istos iuuare quod dictum est: per unum hominem peccatum intrauit in mundum et per peccatum mors et ita in omnes homines pertransiit, in quo om
Abbreviated transcription (Latin):
fingat ñ ostendunt. utr̃ ex ꝓpagnie illius pri¬
me. an in suffiando sicut ipam pͥmã. Iste aũ
ex eo ip̃o ꝙ legitur animas deus dare sine fac̾e
siue fing̾e. iam putant ammaꝵ negatam ẽẽ ꝓpa¬
gniem. cum deus ead̾ scͥptura teste eciam corꝑa
det. sine faciat. siue fingat. q̃ tñ ab illo et ꝓpagi¬
ne seĩs. dari. fieri. fingi nemo ambigit. Item ꝙ
scriptũ est ex uno sangͥne dm̃ fuisse omẽ gñs
hominũ. uł qd̃ ait adam. hoc nũc os ex ossib me¬
is et caro carne mea. qr neq ibi dcm̃ est ex unaa¬
mima. neq hic aĩa de anima mea: putar negari
aĩas filioꝵ ex ꝑentib. uł illius mulieris ex uiro.
Quasi uero si nõ ex mno sangume s ex una aĩa
dic̾etur. aliud qmͣ totus homo intellig̾etur. nec
retur. Sic eciã si dcĩ eẽt anima de auima me¬
a : nõ utiq negaretur caro. qui de illo exceptã
fuisse constabat. aꝑte .ii. totum. sicut eciã a to¬

Expanded text:
fingat non ostendunt: utrum ex propagine illius prifingat non ostendunt: utrum ex propagine illius primae an insufflando sicut illam primam. iste autem ex eo ipso, quod legitur animas deus dare siue facere siue fingere, iam putat animarum negatam esse propaginem, cum deus eadem scriptura teste etiam corpora det sine faciat siue fingat, quae tamen ab illo ex propagine seminis dari, fieri, fingi nemo ambigit. Item quod scriptum est ex uno sanguine deum fecisse omne genus hominum uel quod ait Adam: hoc nunc os ex ossibus meis et caro de carne mea, quia neque ibi dictum est \'ex una anima\' neque hic \'anima de anima mea\', putat negari animas filiorum ex parentibus uel illius mulieris ex uiro; quasi uero, si non \'ex uno sanguine\', sed \'ex una anima\' diceretur. aliud quam totus homo intellegeretur nec retur. sic etiam si dictum esset: \'anima de anima mea,\' non utique negaretur caro, quam de illo exemtam fuisse constabat; a parte enim totum sicut etiam a to
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃ te inuenisses irtisit. seq slłꝰ cautib aĩdsio¬
re ĩpetu qmͣ consuatiore ꝯmisio. S quo eũ
p̾fidentia ista ꝑdux̾i: puto ꝙ nũo uideas. U¬
berius aũ ago d̾o gr̾as. si et antea ĩa indebus.
Cum .i. nollet cohibere pꝰcipite curluꝰ. pp anc pitẽ
excursum imẜabilẽ inuenit intursum asfens dm̃¬
ꝑuuł sine xͥana regñatione defimstis. et ño para¬
dẏsum et postea rognũ ꝯfr̾e celoꝵ. Scripturat᷑
u̾o testimonia q̃ cũq posuit. quib aĩas dm̃ ñ ex
illius pͥme ppagine atrahere. s sicut ip̃am pͥmã
ambigua ut eciã alit̾ accipi qmͣ ip̃e uult facilli¬
me possint. Quod ĩa in eo libro quẽ scripsi ad a¬
micũ nrm cuiꝰ ꝯmemorationẽ suꝑuis feci. sat̾
qnͣtum existimo demonstraui. Testimonia qͥppe
ip̃a q̃ ad hibuit. ubi legitur d̾s aĩas uł dare nł
facere. uł fing̾e̾: uñ illas det uł uũ faciat siue

Expanded text:
apud te invenisset, irrisit, seque illis cautibus animosioapud te invenisset, irrisit, seque illis cautibus animosiore impetu quam consultiore commisit. Sed quo eum praefidentia ista perduxerit, puto quod nunc videas: uberius autem ago Deo gratias, si et antea jam videbas. Cum enim nollet cohibere praecipitem cursum, propter ancipitem excursum, miserabilem invenit incursum, asserens Dradisum et postea regnum conferre caelorum. Scripturarum uero testimonia quaecumque posuit, quibus animas deum non ex illius primae propagine adtraherc, sed sicut ipsam primam ambigua, ut etiam aliter accipi quam ipse uult facillime possint. quod iam in eo libro, quem scripsi ad amicum nostrum, cuius commemorationem superius feci, satis, quantum existimo, demonstraui. testimonia quippe ipsa quae adhibuit, ubi legitur deus animas uel dare uel facere uel fingere, unde illas det uel unde faciat sine
Abbreviated transcription (Latin):
pcã originał obstͥnt̾it. atq isto mõ reas etͥne
dampnationis effec̾ta. cimi niuenire ũ posser:
nec uellet dic̾e eciã ip̃as ex illa una originem
trahe perratricem: maluit ꝑ naufragiã mi¬
ẜabile exire. qmͣ tem̾ariũ cursum uelis depõitis
et remis sue disputationis inhibitis ꝓuida deli¬
b̾atione frenare. uiluit qiippe nulem semilis
nrã cunctatio. qĩ huic molestissime ae pericu¬
consiliũ prudentie necessariũ. Et p̾udit hoc ĩ
ip̃e. s frustra. Nam ħ sͥ uelut ab adu̾sariis ꝓpo¬
siturꝰ obiecta. ex huic alia inquit sb̾strũtur
obpprobria q̃ ruł murmmurationib oblatran¬
tum. et excussi qĩ quodam turbine. ⁊ deutid̾ int̾
cl naufraganit nͥ refec̾it penitendo ꝙ fregit.
Illum ergo turbinẽ atq illa saxa deuitans. na¬
uẽ ilł ꝯmitt̾e nolui. Et de hac re ia scripsi: ił
rõm pocius cũctationis mee. qmͣ temĩtatem
p̃sũptionis ostend̾em. Qd̾ opusculũ meũ cũ

Expanded text:
cati originalis obstrinxerit atque isto modo reas aeternae damnationis effecerit, cum inuenire non posset nec uellet dicere etiam ipsas ex illa ulla originem trahere peccatricem, maluit per naufragium miserabile exire quam temerarium cursum uelis depositis et remis suae disputationis inhibitis prouida deliberatione frenare. uiluit quippe iuueni senilis nostra cunctatio, quasi huic molestissimae ac pericuconsilium prudentiae necessarium. ut praeuidit etiam hoc ipse, sed frustra; nam haec sibi uelut ab aduersariis propositurus obiecta: exhinc alia, inquit, substruuntur obprobria querulis murmurationibus oblatrantum et exhinc quasi quodam turbine identidca naufragavit, nisi refecerit poenitendo quod fregit. Illum ego turbinem atque illa saxa devitans, navem illis committere nolui: et de hac re ita scripsi, ut rationem potius cunctationis meae, quam temeritatem praesumptionis ostenderem . Quod opusculum meum cum
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ia uidicio. Quod si non eẽt que spes ẽẽt. qñ qui¬
dem cum rex ustus sederit in throno. quis gła¬
bitur castum se hr̃e cor: Aut quis głabitur se ẽẽ
mũdum a pcc̃o. Tunc ergo per eius misericordi¬
am iusti plene perfecteq mũdati fulgebũt in
regno prĩs sui sicut sol. Tunc plene atq ꝑfecte
erit eccã non hũs maculã aut rugam. aut aliqͥd
hiũ modi. qr tunc eciã uere erit gloriosa. Cũ .n.
non tiñ ait. ut exiberet sͥ ecc̃ãm ñõ hũtem macu¬
lam a ut rugam. sed addidit gło sã. Non aut a
hominũ pessimoꝵ. in tantis obprobriies impioꝵ
dicendum est eam ẽẽ głosam. qr reges ei ẜuiunt
U̾ est ꝑiculosior maiorq tẽptatio. Sed tunc pociꝰ
głosa erit qñ fiet quod idem apłs ait. Cum xp̃c a¬

Expanded text:
ia iudicio. quod si non esset, quae spes esset? quandoquidem cum rex iustus sederit in throno, quis gloriabitur castum se habere cor? aut quis gloriabitur mundum se esse a peccato? Tunc ergo per eius misericordiam iusti plene perfecteque mundati fulgebunt in regno patris sui sicut sol, tunc plene atque perfecte erit ecclesia non habens maculam aut rugam aut aliquid huius modi. quia tunc etiam erit uere gloriosa. cum enim non tantum ait, ut exhiberet sibi ecclesiam non habentem maculam aut rugam, sed addidit gloriosam, satis sihominum pessimorum, in tantis obprobriis inpiorum dicendum est eam esse gloriosam, quia reges ei seruiunt, ubi est periculosior maiorque temptatio, sed tunc potius gloriosa erit, quando fiet quod idem ait
Abbreviated transcription (Latin):
cia id fec̾it deus cum inuenire ñ posser. ma¬
xime pp̃ et̾nam dampnationẽ morientiũ ꝑ¬
uuloꝵ. quib nõ baptitatis expiatũ ño fuit origi¬
nale pocm̃: cur itaqs deus uistus et bonus. ꝑuꝰ¬
uloꝵ aĩas quib p̾sciuit nõ sb̾uentuͣm xͥane¬

Expanded text:
t deus, cum iste inuenire non posset — maxime propter aeternam damnationem morientium paruulorum, quibus non baptizatis expiatum non fuerit originale peccatum —, cur itaque deus iustus et bonus parunlorum animas, quibus praesciuit non subuenturum
Abbreviated transcription (Latin):
dubia. ausus ẽ dic̾e sine dic̾e dubio reꝑbaudã¬
n uero tu reꝑbare dubitabis. ꝙ cu de aĩa lo¬
q̃retur. no uis inquit aĩam ex carne pcc̃ contra¬
here ualitudinem. ad qmͣ uicusim scĩficationẽ¬

Expanded text:
dubia, ausus est dicere sine dubio reprobanda. Adubia, ausus est dicere sine dubio reprobanda. An uero tu reprobare dubitabis, quod, cum de anima loqueretur: non uis, inquit, animam ex carne peccati contrahere ualetudinem, ad quam uic
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmutata. Ita dñt nõ ẽẽ impossibile ut aĩa non
heãt eos mores quos ht̃ illa ex qua ꝓpagata ẽ. ꝙͣ¬
do quid̾ ip̃a una nũc alios alias alios hr̾e mo¬
res potest. Quare si hoc te credis ab isto didicisse
qd̾ anima nõ sit ex traduce: utmam id uere di¬
dicisses. Me tͥ docendum libentissime tradere¬
tur. S aliud est discere. alud inderi sͥ didicisse.
Si ergo te didicisse arbitraris ꝙ ad hus nescis. ñ
plane didicisti. sed temere credidisti. quod li bentꝰ
audisti et sb̾repsit tͥ falsi loquiũ ꝑsuauiloquium
Qd̾ nõ ĩo dico qr falsum ẽe iam cerius sum aĩas
pocius insufflari nouas qmͣ de origine ꝑentum
trahi. ħ .n. adhuo ab eis qui docere id possũt exi¬
stimo requirend̾. s qr iste de hac re ita disseruit
ut ũo solum eam q̃ adhuc discucienda ẽ nõ sol¬
ueret qõnem. u̾m eciã talia diceret q̃ fłitatis
ño h̾eant dubitationem. Cum .n. uellet ꝓbare

Expanded text:
commutata. ita dicunt non esse inpossibile, ut anima non commutata. ita dicunt non esse inpossibile, ut anima non habeat eos mores, quos habet illa ex qua propagata est, quando quidem ipsa una nunc alios, alias alios habere mores potest. quare si hoc te credis ab isto didicisse, quod anima non sit ex traduce, utinam id uere didicisses! me tibi docendum libentissime traderem; sed aliud est discere, aliud uideri sibi didicisse. si ergo te didicisse arbitraris quod adhuc nescis, non plane didicisti, sed temere credidisti quod libenter audisti et subrepsit tibi falsiloquium per suauiloquium. quod non ideo dico, quia falsum esse iam certus sum animas potius insufflari nouas quam de origine parentum trahi — hoc enim adhuc ab eis qui docere id possunt existimo requirendum —, sed quia iste de hac re ita disseruit, ut non solum eam, quae adhuc discutienda est, non solueret quaestionem, uerum etiam talia diceret, quae falsitatis non habeant dubitationem; cum enim uellet probare
Abbreviated transcription (Latin):
uini fontis. s figmentum cordis humani. ooooo¬
am u̾o ꝙ ĩo⁊ epte laboret. aĩam qmͣ putat eẽ
corporeã bło iundicare a passionib corporis dis¬
pũtans de aĩe infantia. de ꝑaleticis et opp̃ssis ale
sensib. de amputatis m̃bris corporis. abiq aĩe
sectione. ño tecum. sed cũ illo pocius agere debeo
In quaippe insudandũ est ut rõm reddat dictoꝵ
suoꝵ. ne de opere uiuenis uelle fatigare uidea¬
uod aũ similitudineł inoꝵ qui tepperiunt᷑
ĩ filiis nõ ex aĩe seĩe uenire disputat. con¬
seqns est quidem ut hic sentiant. quitũ qꝙ aĩe
wagnem destrirint. S nec illi qui hauc astͥ¬
unt. ibi constituũt pondus asẜtionis sue. Ui¬
dent .n. et filios parentum dissimiles morib. Qd̃
iõ fier putant. qi et ip̃e unus homo plerumq su¬
is morib alios mores dissimiles ht̃. nõ utiq asa
altera accepta: sed uita in melius uł in det̾us

Expanded text:
diuini, sed figmentum cordis humani. ldiuini, sed figmentum cordis humani. lam uero quam inepte laboret animam, quam putat esse corpoream, uindicare a passionibus corporis disputans \'de animae infantia, de paralyticis et oppressis animae sensibus, de amputatis membris corporis absque animae sectione\', non tecum, sed cum illo potius agere debeo; illi quippe insudandum est, ut rationem reddat dictorum suorum, ne de opere iuuenis uelle fatigare uideauod autem similitudines morum, qui repperiuntur in filiis, non ex animae semine uenire disputat, consequens est quidem, ut hoc sentiant quicumque animae propaginem destruunt, sed nec illi qui hanc astruunt ibi constituunt pondus assertionis suae; uident enim et filios parentum dissimiles moribus, quod ideo fieri putant, quia et ipse unus homo plerumque suis moribus alios mores dissimiles habet non utique anima altera accepta, sed uita in melius uel in deterius
Abbreviated transcription (Latin):
alud est ip̃e. aliud natura eiuis. Quis hoc insa¬
nissimus op inetur. Quod si dicit ita dm̃ desu¬
a natura facere flatum. ut ip̃e integer mane
nature et eeñcie. Nam fllio genito integer
manet. s qr eũ genuit de se ip̃o. nõ aliud ge¬
assumpsit et u̾bum caro fom̃ ẽ: alius quidẽ
u̾bum dei filius. sed nõ est aliud. Hoc est aliaꝑ
cona est. sed non diu̾sa natura. Et uñ hoc nͥ
qr ũõ creatus ex alio uł ex icħ̾o. sed natus
ex ip̃o est. uõ ut melior qmͣ erat eẽt. s om̃io
ut eẽt. et ey est ille uñ natus ẽ eẽt. hoc est u
simil. ꝑit̾ ĩ mutabił. part̃ inuisibił ꝑiter
incorporeus. ꝑiter deus. hoc om̃o quod pr̃
nsi ꝙ fauis est ip̃e non pr̃: Si aũ manet qͥ¬
dem ip̃e integer deus. nec tñ de nullo uel
de alio. sed de seip̃o di̾sum ali quid indctꝰ¬
creait. et de mcrporeo deo corpul emanat absit ut ħ
catholicus animus bibat. Non .ni. est fluentum di

Expanded text:
aliud est ipse, aliud natura eius. quis hoc insaaliud est ipse, aliud natura eius. quis hoc insanissimus opinetur? quodsi dicit ita deum de sua natura facere flatum, ut ipse integer maneanaturae et essentiae. nam et filio genito integer manet; sed quia cum genuit de sc ipso, non aliud geassumpsit et uerbum caro factum est, alius est quidem uerbum dei filius, sed non est aliud; hoc est alia persona est, sed non diuersa natura. et unde hoc, nisi quia non creatus ex alio uel ex nihilo, sed natus ex ipso est, non ut melior quam erat esset, sed omnino ut esset et quod est ille, unde natus est, esset, hoc est similis, pariter inmutabilis, pariter inuisibilis, pariter incorporeus, pariter deus, hoc omnino quod pater, nisi quod filius est ipse, non pater? si autem manet quidem ipse integer deus nec tamen de nullo uel de alio, sed de se ipso diuersum aliquid in detcreat et de incorporeo deo corpus emanat, absit, ut hoc catholicus animus bibat! non enim est fluentum fontis
Abbreviated transcription (Latin):
N corporeũ sane dom̃ ẽẽ ꝙ credit. gratulor
cum hinc saltem a terculam deliramentis
ẽt discretũ. Ille quippe sicut aĩam. ita eciã dñi
corporeum ꝑ suadere ẽẽ contendit. A quo iste i ħ
dissentiens. mirabiliora ꝑsuadere molitur. de¬
um incorporeũ nõ de nicħo facere s de seip̃o
flacum exhalare corporeum. O doctrinam cui
om̃is etas aures sb̾rigat q̃¬
NIotos aũ ignotos. doctos atq indoctos reci¬
taturus inuitet. Semores cũ iuniorib ꝯuẽire
ꝙ nesciebatis discite. ꝙ ñqm᷑ audieratis audi¬
te. Ecce isto docente. ño aliunde ꝙ aliquo mõ
est. nec ex eo ꝙ om̃io n̾o est. deus flatum creat
s ex eo ꝙ ip̃e est cũ sit incorporeus corpus su¬
fflat. Naturam ergo suam añ qmͣ mutetur
in pccĩ corpore. ip̃e mutat in corpus. An dicit ꝙ
ex natura sla ñ nutat aliquid. cum flatum
facit: Non ergo eum de se ip̃o facit. Non .n.

Expanded text:
ncorporeum sane deum esse quod credit, gratulor ncorporeum sane deum esse quod credit, gratulor eum hinc saltem a Tertulliani deliramentis esse discretum; ille quippe sicut animam ita etiam deum corporeum esse contendit. a quo iste in hoc dissentiens mirabiliora persuadere molitur deum incorporeum non de nihilo facere, sed de se ipso flatum exhalare corporeum.s o doctrinam, cui omnis aetas aures subrigat, qnotos atque ignotos, doctos atque indoctos recitaturus inuitet. seniores cum iunioribus conuenite, quod nesciebatis discite, quod numquam audieratis audite. ecce isto docente non aliunde quod aliquo modo est nec ex eo quod omnino non est deus flatum creat, sed ex eo quod ipse est, cum sit incorporeus, corpus sufflat. naturam ergo suam, antequam mutetur in peccati corpore, ipse mutat in corpus. an dicit, quod ex natura sua non mutat aliquid, cum flatum facit? non ergo cum de se ipso facit; non enim
Abbreviated transcription (Latin):
g̾it quib ĩminentẽ possit rumam sedulo di¬
ligẽterq fulcire. ne sb̃ ꝑiculo mansionis. disc̾¬
men iuideatur pendete mansori. Ita ergo ⁊
aminam recognoste inquit carm sue desid̾a¬
re cibum ex qua ipm̃ concipit sine dubio
desid̾ium. Hec nempe ille iuuenis sua sen¬
sa u̾bis luculentissimis et sufficientisimis
exp̃licaurs asserens no ai̾e requiti almieta led
corpori. Cura quid̃ illius. Sed tanqmͣ ħitantis in
domo. et moribunde carnis nuinẽtes ruinas
ꝓuida refectone fulcientis. Et illud ergo expli¬
cet tͥ quid aĩa illa diuits ruiturum destiñare cu¬
piebat. Que mortale corpus iam utiq n̾õ hebat
et tñ siciebati et a q̃ stilam de digito pauꝑis reqͥ¬
rebat. Ht̃ ubi se exerceat iste doctor senum. Oo¬
rat et inueniat si potu̾it. qui anima illa apud
inferos humidũ alimentũ uł tam exiguũ m̃e¬
dicaren cum rumnoso hitaculo iam careret. ooo¬

Expanded text:
gerit, quibus inminentem possit ruinam sedulo digerit, quibus inminentem possit ruinam sedulo diligenterque fulcire, ne sub periculo mansionis discrimen uideatur pendere mansoris ? ita ergo et animam recognosce, inquit, carni suae desiderare cibum, ex qua ipsum concipit sine dubio desiderium. haec nempe ille iuuenis sua sensa uerbis luculentissimis et sufficientissimis explicauit asserens non animae requiri alimenta, sed corpori, cura quidem illius, sed tamquam habitantis in domo et moribundae carnis inminentes ruinas prouida refectione fulcientis. et illud ergo explicet tibi, quid anima illa diuitis ruiturum destinare cupiebat, quae mortale corpus iam utique non habebat et tamen sitiebat et aquae stillam de digito pauperis requirebat. habet ubi se exerceat iste doctor senum; quaerat et inueniat, si potuerit, cui rei anima illa apud inferos humidum alimentum uel tam exiguum mendicaret, cum ruinoso habitaculo iam careret. I
Abbreviated transcription (Latin):
diat. uł audita nõ credat: Sed ñ quid te do¬
cuit. qũõ ar̃a sine corpore de digito pauꝑis
a q̃ stillam desid̾are pot̾um cũ ip̃e confessus
sit. aluuñta corporea nõ isi pp̃ fulciendas tu¬
inas corruptibił corporis sui aĩam q̃rere. uer¬
ba eius ista sunt. Nimquid qi anima inquid
aut cibum quenit ant potum. ad ipãm cro
dimus pastum: Et paulo post. Unde intellig᷑
inquit et ꝓbatur. nõ ad aĩam ꝑtinere ciboꝵ
sustentacula sed ad corpus. Ci eciã p̾ter ci¬
bum ꝓcuratur si mili rõne uestitus. ut illu
necessarius uideatur pasture suggestus. cui
ꝯpetit et ip̃os hr̃e nestitus. Hanc ille siñam
suam sat̾ eindent̾ expoĩtam. nõ nulla eciam
similitudine illustrans: adiecit atq ait. Qld
aũ putamꝰ inquilinum quẽqmͣ sue ħitati¬
om ꝑspic̾e: Nonne si cam senserm aut ted̾a
tremere. aut labare nutare pariete. aut la¬
bare fundamine. destinas querit. strues con¬

Expanded text:
diat uel audita non credat ? sed numquid to dodiat uel audita non credat ? sed numquid to docuit, quomodo anima sine corpore de digito pauperis aquae stillam desiderare potuerit, cum ipse confessus sit alimenta corporea non nisi propter fulciendas ruinas corruptibilis corporis sui animam quaerere? uerba eius ista sunt: numquid quia anima, inquit, aut cibum quaerit aut potum, ad ipsam transire credimus pastum? et paulo post: unde intellegitur, inquit, et probatur non ad animam pertinere ciborum sustentacula, sed ad corpus, cui etiam praeter cibum procuratur simili ratione uestitus, ut illi necessarius uideatur pasturae suggestus, cui conpetit et ipsos habere uestitus. hanc ille sententiam suam satis euidenter expositam nonnulla etiam similitudine inlustrans adiecit atque ait: quid autem putamus inquilinum quemquam suae habitationi prospicere? nonne, si eam senserit aut tecto tremere aut nutare pariete aut labare fundamine, destinas quaerit, strues con
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ det̾m̃tum. ista nestire. Et si de corporũ gn̾ib
sb̾tiłr disputetur. hoc maiore difficultate qmi
utilitate ꝑdiscitur. Si aũ dñs uolu̾it ut ad il¬
lum ipm̃ iuenem scribã. sicut desid̾o: ibi sciet
fortasse dilectio tua eciã hoc qmͣ nõ te docũit.
si tñ id te ab illo didicisse letaris. S ne quid
forte aliud sit qd̾ coustat ẽẽ utile. et ad fidem
necessariam ꝑtinere. peto rescribere ñ gracie¬
ri. Mam illud ꝙ rectissime et ualde salub̾t̾
credit iudicari animas cũ de corporib exieñt
añ qmͣ uemiant ad illud iudicium quo eas
oꝑtet ĩa redditis corporib uidicari. atq ĩ ip̃a
ĩ qua hic iuxͥunt carne torq̃ri siue głani. hoc
itu ne tandem ip̃e nesciebas. Quis adu̾sus
ewangelum tanta obstinatione m̃tis ob¬
sardiat ut in illo panpere qui pꝰ mortem
ablatus est in sinũ abrahe.et ĩ illo diuite
ciꝰ infermis cruciatus exponitur. ista ño au¬

Expanded text:
esse detrimentum ista nescire et, si de corporum generibus esse detrimentum ista nescire et, si de corporum generibus subtiliter disputetur, hoc maiore difficultate quam utilitate perdiscitur. si autem dominus uoluerit, ut ad illum ipsum iuuenem scribam, sicut desidero, ibi sciet fortasse dilectio tua etiam hoc quam non te docuerit, si tamen id te ab illo didicisse laetaris. sed ne quid forte aliud sit, quod constat esse utile et ad fidem necessariam pertinere, peto rescribere non graueris. Nam illud, quod rectissime et ualde salubriter credit iudicari animas, cum de corporibus exierint, antequam ueniant ad illud iudicium, quo eas oportet iam redditis corporibus iudicari atque in ipsa, in qua hic uixerunt, carne torqueri siue gloriari, hoc itane tandem ipse nesciebas ? quis aduersus euangelium tanta obstinatione mentis obsurduit, ut in illo paupere, qui post mortem ablatus est in sinum Abrahae, et in illo diuite, cuius infernus cruciatus exponitur, ista non au
Abbreviated transcription (Latin):
nit ab errore ad dñicũ gregem: ut pͥus pesti¬
fera contagione disꝑdat onis ulcerosa pasto¬
rem. Qd̃ si dicis. hoc ille nõ docuit. nec huic er¬
rori eius ulło mõ qmͣlib diserti et orati ẜmoĩs
illectus suauitate ꝯsensi: Ago ingentes deo
gr̾as. S quero. uñ illi caput exosculatus ut dͦ
gr̃as egeris. te didicisse ꝙ usꝙ ad auditã dis¬
putationem illuis ignorabas. Aut si fłm est
ħ te fecisse atq dixissie: hoc ipm̃ peto nobis
intimare dign̾is ut mnanis rumor tuis litteris
refellatur. Si aũ u̾m est. illa humilitate hõĩ
egisse tegr̃as: gaudeo quidem si te illud nõ
docuit quod suꝑius qmͣ sit detestand̾ cauẽd̾ ꝙ
monstram. Et nõ rephendo ꝙꝑ gratus fuetis
tanta humilitate doctori: si quid aliud dispu¬
tante illo u̾m atq utile didiciti. Sod hoc qͥd.
sit inquiro. An forte auimam ñ spm̃ eẽ s corpꝰ:¬
Non quid̾ magnũ doctrine xp̃ĩane arbitror

Expanded text:
nit ab errore ad dominicum gregem, ut prius pestinit ab errore ad dominicum gregem, ut prius pestifera contagione disperdat ouis ulcerosa pastorem. Quodsi dicis: \'hoc me ille non docuit nec huic errori eius ullo modo quamlibet diserti et ornati sermonis inlectus suauitate consensi\', ago ingentes deo gratias. sed quaero, unde illi caput exosculatus, ut dicitur, gratias egeris te didicisse quod usque ad auditam disputationem illius ignorabas aut, si falsum est hoc te fecisse atque dixisse, hoc ipsum peto nobis intimare digneris, ut inanis rumor tuis litteris refellatur. si autem uerum est illa humilitate homini egisse te gratias, gaudeo quidem, si te illud non docuit, quod superius quam sit detestandum eauendumque monstraui, et non reprehendo, quod gratus fueris tanta humilitate doctori, si aliquid aliud disputante illo uerum atque utile didicisti; sed hoc quid sit inquiro. an forte animam non spnon quidem magnum doctrinae christianae arbitror
Abbreviated transcription (Latin):
quacumq creatura. s ex se metip̃o dñ hoᷤ ẽ
ex natura sua fecisse uł fac̾e aĩas quod absit
existimas. hoc quid̃ ab isto didicisti. s ñ tͥ gra¬
tulor n blandior. Longe cũ illo a fide catho¬
lica exhorbitasti. Tollerabiliꝰ .i. quod quidẽ
fłm est. tñ ut dixi tollerabiliꝰ ex aliqua alia
creatura. qmͣ quid̃ iam fecerat deus qm̃ ex
tei natura aĩam ꝯditam credens. Ut qd est
bice fr̃. abice ob secro istam nõ plane fidẽ sed
execrande ĩpietatis eriorem. ne homo grauis
seductus a u̾iuene. et alaico pb̃r. cũ istam ca¬
tholicam fidem ẽẽ arbitraris: de nũo fideliũ
ꝙꝓa te au̾tat dñs eximaris. Non .n. sic tecum
agendum ẽ. ut cũ illo. aut ea uenia tuus iste tã
horrendus qua uiuenis illius licet ab illo ad
te tnsierierit error est dignus. Ille ouili catho¬
lico sanandus nuꝑ accessit. tu in catholicis pa¬
storib deputaris. Nolumus ita curetur q̃ ue¬

Expanded text:
quacumque creatura, sed ex semet ipso deum, hoc est quacumque creatura, sed ex semet ipso deum, hoc est ex natura sua fecisse uel facere animas — quod absit! — existimas, hoc quidem ab isto didicisti, sed non tibi gratulor neque blandior; longe cum illo a fide catholica exorbitasti. tolerabilius enim — quod quidem falsum est, tamen, ut dixi, tolerabilius — ex aliqua alia creatura, quam quidem iam fecerat deus, quam ex dei natura animam conditam crederes, ut, quod est bice, frater, abice, obsecro, istam non plane fidem, sed exsecrandae impietatis errorem, ne homo grauis seductus a iuuene et a laieo presbyter, cum istam catholicam fidem esse arbitraris, de numero fidelium — quod a te auertat dominus eximaris. non enim sic tecum agendum est ut cum illo aut ea uenia tuus iste tam horrendus qua iuuenis illius, licet ab illo ad te transierit, error est dignus. ille ouili catholico sanandus nuper accessit, tu in catholicis pastoribus deputaris. nolumus ita curetur quae ue
Abbreviated transcription (Latin):
pociꝰ uniuse mũdane moł uniu̾so cũ m̾do ꝯcre¬
ata mat̾ia. ꝑtim u̾o ex alia ĩ a creata. atq exist¬
ente natura. sicut uir ex limo. mulier ex inro
ex ꝑentib hõ. Creatura tñ om̃is ex deo. s crean¬
te uł ex ncho. uł ex aliquo. nõ aũ gignente uł
ꝓducente de soip̃o. S ħ cũ catholico loquor
mag̾ ꝯmonens qmͣ docens. neq .n. ẽẽ tͥ arbi¬
tor noua. uł audita quid̃ eo antea ñ tã cre¬
dita. ꝯed ut existimo sit legis eplãm meiꝰ ut ħ
credis ẽẽ aĩam ño unius cuiꝰq urm̃ dico. sed
pͥmam pͥmo illi hom̃i datam: Si ex ncħo. et
fc̃am tũ insufflatam q a d̾o: id credis quod ego
Si aũ ex aliqua alia creatura. qͥ nñ aĩa fieret
tanqmͣ mat̾ies ib̾iacebat artificid̾o. sicut pu¬
liuis unde fieret adam. uł costa eius mñ oua.
uł sicut aque uñ pisces et uolucces. uł sicut
tͥra uñ aĩalia queq t̾restria: uõ ẽ catholicum
ño ẽ u̾m. Quod si neq ex nicho. noq ex alia

Expanded text:
e mundanae molis uniuersa cum mundo concreata materia, partim uero ex alia iam creat\'a atque exsistente natura, sicut uir ex limo, mulier ex uiro, ex parentibus homo, creatura tamen omnis ex deo, sed creante uel ex nihilo uel ex aliquo, non autem gignente uel producente de se ipso. Si haec cum catholico loquor magis commonens quam docens — neque enim esse tibi arbitror noua uel audita quidem et antea, non tamen credita, sed, ut existimo, sic legis epistulam meam, ut hic credis esse animam, non uniuscuiusque nostrum dico, sed primam primo illi homini datam? si ex nihilo et factam tamen insufflatamque a deo, id credis quod ego; si autem ex aliqua alia creatura, quae unde anima fieret tamquam materies subiacebat artifici deo, sicut puluis, unde fieret Adam, uel costa eius, unde Eua, uel sicut aquae, unde pisces et uolucres, uel sicut terra, unde animalia quaeque terrestria, non est catholicum, non est uerum. quodsi neque ex nihilo neque ex alia
Abbreviated transcription (Latin):
m̃is sensus ĩex̃s S fortasse difficde ẽ. Irruit
orislos turba fantasmatũ ĩ siłitud̾ia corporũ
cui resist̾e conatꝰ saltẽ auct̾e̾ dĩa exclamauido¬
lens ĩ illabreui et dixi. audiat caro carnalib
cogitatõnib ebria. sp̃c ẽ deus. Neq .n. cuiꝰꝙͣ mas

Expanded text:
minis sensus invexit: sed forte difficile est. Irruit minis sensus invexit: sed forte difficile est. Irruit oculos turba phantasmatum in similitudinibus coi-porum, cui resistere conatus saltem auctoritate diuina exclamaui dolens in illa breui epistula et dixi: \'Audiat caro carnalibus cogitationibus ebria: Spiritus est deus\'. neque enim cuius
Abbreviated transcription (Latin):
oesoꝵ. iti ã ilł cͦdã officio ñ ciandi et mistio fa¬
mulẽtur. mistac illi uideamt q̃ isti ñ indẽt. nicħ̾
isti uideant. iñ ñ illi tancͣ p̾sides iudicent: qͥs ñ
nlos istis ĩ ꝯꝑabili estimat̾oe p̃ponati Qł eũ na
suit. ob secro tecũ agit᷑ ĩ teip̃a ħ tã gͣue negosi¬
ũ cũ ab extiorib ĩtiora distingins. atq ula ndi
ĩ effabisr añponis. cũq istis foris relic̾tis ĩ uł ĩtͥnoe¬
cus demorans et ea sius qub dã ĩ corporalib fimib
metiendo diidicas. ĩ nnta te pritas cñ. an ĩ aũ
luce ĩisari. Ego .ii. existimo ꝙ tantaiͥ et taliatã
nera tam clara. tã c̾ca mud̾i sne luce ñ possĩt ¶ Ip¬
samgͥ lucẽ ĩ qua illa cuntta ꝑspicis ĩtuere. ex
ude ntr̃ ad eã pꝰ sit acced̾e ullꝰ corporeoꝵ radiꝰ
as una ĩocoꝵ spacia nł int̾ualla. Rnde. Nich̾ ibi
tale ut arbitroe ĩuenis. si ingilant̾ abigis ab as¬
pectu intimo qͥeqͥd ymagiũ corliũ ext̾ioris ho¬

Expanded text:
isterio famulentur multaque illi uideant, quae isti non uident, nihil isti uideant, unde non illi tamquam praesides iudicent, quis non illos istis incomparabili aestimatione praeponat? Quae cum ita sint, obsecro te, cum agitur in te ipsa hoc\' tam grande negotium, cum ab exterioribus interiora distinguis atque illa istis ineffabiliter anteponis cumque istis foris relictis in illis intrinsecus demoraris et ea suis quibusdam incorporalibus finibus metiendo diiudicas, in nulla te putas an in aliqua luce uersari? ego enim existimo, quod tanta ibi et talia tam uera, tam clara, tam certa uideri sine luce non possunt. ipsam igitur lucem, in qua illa cuncta perspicis, intuere et uide, utrum ad eam possit accedere ullus corporeorum radius as ulla locorum spatia vel intervalla, responde. Nihil ibi tale, ut arbitror, invenis, si vigilanter abigis ab aspectu intimo quidquid imaginum corporalium exterioris ho
Abbreviated transcription (Latin):
ño quod debinit pentt̾e. id est quod ausus fuerit
asserere nõ baptitatis relaxari orignale pecratũ
sum hoc est locum tante felitiratis mutamtur et
beatas mĩasiones in domo prĩs mei hr̃e merean¬
tut. s illud eũ pociꝰ penit̾uit. ox eis minoris be¬
atitud̾is ep̃ regnũ celoꝵ ꝯcesserto sedes: adiũs
at am aut si forte qruispiã reluctetur. latro¬
is aĩe uł dm̃ocratis int̾m tẽporarie collatũ

Expanded text:
non quod debuit paenitere, id est quod ausus fuerit non quod debuit paenitere, id est quod ausus fuerit asserere non baptizatis relaxari originale peccatum sum, hoc est locum tantae felicitatis, mittantur et beatas mansiones in domo dei patris habere mereantur, sed illud eum potius paenituerit, quod eis minoris beatitudinis extra regnum caelorum concesserit sedes —, adiunxit atque ait: aut si forte quispiam reluctetur latronis
Abbreviated transcription (Latin):
lina eccãstica et a regła ui̾tatis alieuam. cum lib̾s
siuis auderet inserere: nõ ait puto. ño ait existimo
ño ait arbitror. ñõ ait saltem suggo uł dico. sed
censeo. Ut scilicet si offend̾enur nouitate seu ꝑ
riotu fr̃. qũo sustiere possis istum docentẽ. Catho¬
lici ts̃ qui sanum sapiunt sac̾dotes. quib et te
oꝑter adiũgi: absit ut adquiescant istum audire
censentem. ꝙ̃ pocus optant rempiscẽtẽ. ac dosẽ¬
tem. et quod ista senserit ĩmo u̾o eciam scͥpserit
correctione salubrima penitẽtem. S hoc in qͥt
exemplo machabeoꝵ in pͥlio cadentiũ. astruo faci¬
end̾. Qͥ cũ furtim de int̾dc̃ĩs afferrent. atq ĩ ip̃o
reatus obstruit̾at sacrificioꝵ obło repararet. Ita
istue dicit: quasi ꝓ mcircũcisis illa oblata legerit
da. Cirꝯcisio quippe fuit illius tpr̃is sactaũitũ
lerabilius adhuc errat. Nam uelut penitiũt eũ

Expanded text:
lina ecclesiastica et a regula ueritatis alienam cum libris lina ecclesiastica et a regula ueritatis alienam cum libris suis auderet inserere, non ait \'puto\', non ait \'existimo\', non ait \'arbitror\', non ait saltem \'suggero\' uel \'dico\', sed \'censeo\',ut scilicet, si offenderemur nouitate seu peris tu, frater, quomodo sustinere possis istum docentem; catholici tamen qui sanum sapiunt sacerdotes, quibus et te oportet adiungi, absit ut adquiescant istum audire censentem, quem potius optant resipiscentem ac dolentem et quod ista senserit, immo uero etiam scripserit correctione saluberrima paenitentem. sed hoc, inquit, exemplo Machabeorum in proelio cadentium astruo faciendum, qui cum furtim de interdictis auferrent atque in ipso reatus obstrinxerat, sacrificiorum oblatio repararet. ita istuc dicit, quasi pro incircumcisis illa oblata legerit da. circumcisio quippe fuit illius temporis sacramentum, lerabilius adhuc errat. nam uelut paenituerit eum —
Abbreviated transcription (Latin):
des aliqua beatoꝵ. quasi quisqmͣ cui cred̾e nefas
eẽt huic indicau̾it cy ño fui̾nt baptitati. de qͥb
tñ in eo libro ꝙ̃ scͥpsi ad frem̃ nrm̃ renatũ. ple¬
nus quid mͥ uideretur exposui. ꝙp tua dilectio
pot̾it uosse. si nõ sp̾ueris legere. nam ille petẽ¬
ti nõ pot̾it denegare. estuat cñ iste atq horren¬
dił suffecatur augustis. Attentiꝰ mn. fortasse qu̾a tuꝙͥ
mali dicat attendit. preter xp̃i scilicet bapm̃ solui in ꝑ¬
uulis origiale pocm̃. Dmq ut aliquatenus ĩ hac
causa uł sero ad ecc̃s sa cratũta confugiat: ꝑ hiis sa¬
ne inquit obłones aisiduas et offe̾nda ingit᷑ sc̾orũ
censeo sacrificia sacerdotũ. Habeto istum si placet
eciam censorem. si paꝵ fu̾at hr̃e doctorẽ. Ut sacri¬
ficiũ corporis xp̃i. eciam hiis ꝓ offeras qui xp̃o nõ st̃
incorporati. Rem quippe tam nouam atq a discip¬

Expanded text:
des aliqua beatorum; quasi quisquam, cui non credere nefas des aliqua beatorum; quasi quisquam, cui non credere nefas esset, huic indicauerit quod non fuerint baptizati. de quibus tamen in eo libro, quem scripsi ad fratrem nostrum Renatum, plenius quid mihi uideretur exposui. quod tua dilectio poterit nosse, si non spreueris legere; nam ille petenti non poterit denegare. Aestuat tamen iste atque horrendis suffocatur angustiis; adtentius enim fortasse quam tu quid mali dicat adtendit praeter Christi scilicet baptismum solui in paruulis originale peccatum. denique, ut aliquatenus in hac causa uel sero ad ecclesiae sacramenta confugiat: pro his sane, inquit, oblationes assiduas et offerenda iugiter sanctorum censeo sacrificia sacerdotum. habeto istum, si placet, etiam censorem, si parum fuerat habere doctorem, ut sacrificium corporis Christi etiam pro his offeras, qui Christo non sunt incorporati. rem quippe tam nouam atque a discip
Abbreviated transcription (Latin):
ta et diueria m̃asoꝵ. ut hic ñõ baptitatus ꝑduca¬
baptitatis abundent loca sempit̾ne felicitatis:
Nec uidet cum ista dicit. ita se nolle baptitati cuiꝰ¬
piam ꝑuuli masionem celoꝵ regno separare
ut ip̃am. dei prĩs domũ us aliquas ꝑtes eius inde
erit in dei prĩs domo nõ baptitatꝰ cũ dm̃ prẽm hr̃e
nõ possit insi renatus. Non sit ingratus d̾o quie¬
um dignatus est a donatistaꝵ uł rogatistaꝵ diui¬
sione libare. ut ip̃am domũ dei prĩs quera diui¬
dere. et aliqmͣ eius ꝑtem extra regnũ celorũ
pon̾e. ubi uõ baptitati ualeant ħitare. Et quo
pacto ip̃e regnũ celoꝵ se intratur̾ ẽe p̾sumit
de quo regno in qnͣta uult ꝑte domũ ip̃ius re¬
gis excludit: S de latrone illo qui uicͣ dñ
crucifixus sperauit ĩ dum̃ eciã crucifixũ et de
fr̃e sc̃e ꝑpetue diuoctate argumñtat᷑. quod eciã ñõ
baptitatis dari possit in dulgentia poc̃oꝵ. et se¬

Expanded text:
lta et diuersa mansorum, ut hic non baptizatus perducalta et diuersa mansorum, ut hic non baptizatus perducabaptizatis abundent loca sempiternae felicitatis. nec uidet. cum ista dicit, ita se nolle baptizati cuiuspiam paruuli mansionem a caelorum regno separare, ut ipsam dci patris domum uel aliquas partes eius inde odo ergo erit in dei patris domo non baptizatus, cum deum patrem habere non possit nisi renatus ? non sit ingratus deo, qui eum dignatus est a Donatistarum uel Rogatistarum diuisione liberare, ut ipsam domum dei patris quaerat diuidere et aliquam eius partem extra regnum caelorum ponere, ubi non baptizati ualeant habitare. et quo pacto ipse regnum caelorum se intraturum esse praesumit, de quo regno in quanta uult parte domum ipsius regis excludit? sed de latrone illo, qui iuxta dominum crucifixus sperauit in dominum etiam crucifixum, et de fratre sanctae Perpetuae Dinocrate argumentatur, quod etiam non baptizatis dari possit indulgentia peccatorum et se
Abbreviated transcription (Latin):
uite p̾sentis añ qmͣ renascantur ĩ .ii. xp̃o occiduo
p̾ueniri. uelut aliqua uis for mn tue seu
fati. siue cuiꝰlib rei nõ ꝑmittat deum qd̾ pre¬
destinauit implere: Et quõ ip̃e illos rapit. qui¬
a placuerunt ei: Au eos ip̃e p̾ destinat baptita¬
ri. ed ip̃e ꝙ p̾destinauit nõ sinit fieri: S attẽ¬
de quid adhuc audeat cui displicet ĩ tauta huiꝰ
ꝓfunditate q̃onis cautior ꝙͣ scientior nr̃a cin¬
datio. ausim dicere inquit istos ꝑuenisse pꝰse
ad originalium indulgentiam pcc̃oꝵ. ño tñ ut ce¬
leste inducantur in regnũ. Si cut latrou confes¬
sio quid̃ s nõ baptitato dñs ño celoꝵ regnũ tri¬
buit s patadysum. cũ utiq ĩa maneret. qui ño¬
renatus fu̾at ex aqua et spũ sc̃o nõ in trabit ĩ regñ
celoꝵ. p̾cipue qi multas cẽ mansiones ap̃ prem̃ su¬
um dñs ꝓfitetur. In quib designantur mita mł¬

Expanded text:
uitae praesentis, antequam renascantur in Christo, occiduo uitae praesentis, antequam renascantur in Christo, occiduo pracueniri\', uelut aliqua uis fortunae seu fati siue cuiuslibet rei non permittat deum quod praedestinauit inplere? et quomodo ipse illos rapit, quia placuerunt illi ? an eos et ipse praedestinat baptizari et ipse quod praedestinauit non sinit fieri ? Sed adtende quid adhuc audeat, cui displicet in tanta huius profunditate quaestionis cautior quam scientior nostra cunctatio: ausim dicere, inquit, istos peruenire posse ad originalium indulgentiam peccatorum, non tamen ut caeleste inducantur in regnum, sicuti latroni confesso quidem sed non baptizato dominus non caelorum regnum tribuit, sed paradisumua et spiritu sancto, non intrabit in regnum caelorum, praecipue quia multas esse mansiones apud patrem suum dominus profitetur, in quibus designantur merita mu
Abbreviated transcription (Latin):
de medio iniquitatis illum educe̾. Placita .n. e
rat deo aĩa eius. Et ꝯsũmatꝰ ni breui repleuit t̃e¬
pora longa. Quis istum dedignetut hr̃e docto¬
rem. Ergo ne ꝑuuli quos plerũq uolunt ho¬
mines bapticari. et dum curtitur añ moriũtur.
si retardarẽtur in ista paululũ iita ut baptirati
raꝑentur qmͣ baptitarẽtur. In ipõ gͦ baptisma¬
tẽ mutarentur ĩ peuis. et fictione deciꝑentur
si post baptisma raꝑentur. Oadmiranda at
sectanda doctrma. S hoc de ur̃a prudentia qui
affiusti cũ recitaret iste psũpsit. et de tua ma¬
xiine ad qũe scripsit et cui recitatos libros tra¬
diditi ut credituros uos eẽ ꝯfid̾et de nõ baptiza¬
tis infantib ẽẽ scriptum. quod de om̃i scõꝵ ini¬
maturis etatib scuptũ est. Cum quib male
actum stulti arbitnͣtur  de hac uita celenter
rapti fu̾nt. cuꝰ ad annoł quoł hom̾iel ꝓ mlgno
diuino munere sͥ exoptant. ꝑ uenire potuerimt
Quale est aũ dicere infantes p̾destinastos bap̃o

Expanded text:
medio iniquitatis illum educere: placita enim Deo erat anima ejus; et, Consummatus in brevi, replevit tempora longa » . Quis istum dedignetur habere doctorem? Ergone parvuli, quos plerumque volunt homines baptizari, et dum curritur, ante moriuntur, si retardarentur in ista paululum vita, ut baptizati raperentur quam baptizarentur? In ipso ergo Baptismate mutarentur in pejus, et fictione deciperentur, si post Baptisma raperentur. O admiranda atque sectanda doctrina! Sed hoc de vestra prudentia, qui adfuistis, cum recitaret, iste pxime, ad quem scripsit et cui recitatos libros tradidit, ut credituros nos esse confideret de non baptizatis infantibus esse scriptum, quod de omnium sanctorum inmaturis aetatibus scriptum est, cum quibus male actum stulti arbitrantur, si de hac uita celeriter rapti fuerint nec ad annos, quos homines pro magno diuino munere sibi exoptant, peruenire potuerint. quale est autem dicere \'infantes pracdestinatos baptismo
Abbreviated transcription (Latin):
quo corꝑales c̾nũtur ymagines ꝑ aliqũa l ĩcorpoream
tñ słitudinẽ corporis sic̃ ĩ sõis us ĩ extasi secreuit ille
uir sc̾s dei nmͣ ab huiꝰ moĩuisionib easq dixit ẽe quas
dei uolinitas elegiss. ñ quas na formass. facit .n. ista
d̾s quib uult ut uult. cui uult qñ nult appatz. sua la¬
ꝑ quas se ut cũ ostendat expͥmit uoces: qnͣto faciliꝰ
d̾s oĩpotens sua latente atos ĩꝯmutabiłr. manẽte
n᷑a. ĩ qua uolu̾it sp̾e p̃ot cui uolu̾it appar̾e. qͥ ex ni¬

Expanded text:
quo corporales cernuntur imagines, per aliquam licet incorpoream tamen similitudinem corporis sicut »I in somnis uel in extasi, secreuit ille uir sanctus a dei natura huius modi uisiones easque dixit esse, quas dei uoluntas : elegisset, non quas natura formasset. facit enim istas deus. quibus, ut uult, cui uult, quando uult, appareat sua laper quas se utcunque ostendat, exprimit voces: quanto facilius Deus omnipotens, sua latente atque incommutabiliter manente natura, in qua voluerit specie potest, cui voluerit, apparere, qui ex ni
Abbreviated transcription (Latin):
ñ renatus fũit ex aqua et spũ sc̃o nõ intrabit
in regno celoꝵ. et audet cñ sue censure leuaie
cͥuitem contram smñam pͥncipalemꝰ Teneat
inquit etiã meũ non muidentis assensuru
quidicit animas non baptitatoꝵ tẽꝑarie me¬
ren paradysum. ꝓpt̾ has .n. latiouẽ atep di¬

Expanded text:
 non intrabit in regnum caelorum, et audet tamen suae censurae leuare ceruicem contra sententiam principalem ! teneat, inquit, etiam meum non inuidentis assensum, qui dicit animas non baptizatorum temporarie mereri paradisum — propter has enim latronem atque Di
Abbreviated transcription (Latin):
illis loci̾retur quib tali nõ sb̾uenitur anxili¬
o. et añqmͣ baptitẽtur expirẽt: in hoc in qͥt
loco nõ me cũ auctorem spondeo. s aliquid de
exemplo couitio. Habendam dm̃s de infanti¬
b istius modi rõm. qui p̾destinati baptisino
uite p̾sentis. añqm̃ nascantur ĩ xp̃o pueniũ

Expanded text:
 quibus tali non subuenitur auxilio et antequam baptizentur exspirant: in hoc, inquit, loco non me quasi auctorem spondeo, sed aliquid de exemplo conicio. habendam dicimus de infantibus istius modi rationem, qui praedestinati baptismo uitae praesentis, antequam renascantur in
Abbreviated transcription (Latin):
incipiat renasti. per qmͣ meruerat mcruma¬
ri. Suꝑus m̾itum significauerat bonum
ꝑditum fuisse per caruem. nũc aũ significas
malum m̾tũ quo fom̃ est ut uenret uł ii¬
tteretur in caruen dñdo. per qmͣ meruerat
inquntari. Si .n meretur inquiari non est
utit im̃tum bonsi. Dicat quid pectauit añ¬
qum̃ per carnem inquinareti et pet carnẽ
inqumari mererenit. Sicat si põt. Quod uii¬
lo modo potess. qr inueuire hic quid uerum

Expanded text:
incipiat renasci, per quam meruerat inquinaincipiat renasci, per quam meruerat inquinari. superius meritum significauerat bonum perditum fuisse per carnem, nunc autem significat malum meritum, quo factum est, ut ueniret uel mitteretur in carnem dicendo: per quam meruerat inquinari; si enim meretur inquinari, non est utique meritum bonum. dicat quid peccauit, antequam per carnem inquinaretur, ut per carnem inquinari mereretur; dicat, si potest, quod nullo
Abbreviated transcription (Latin):
Habuit ergo aĩa aliqũc statum. et aliquod ñ¬
tum bonum añ carnem quod uult eam repa¬
rare ꝑ carnem. qñ caro lauacro regũationis
abluntur. uixerat itaq alicubi añ carnem ĩ
statu et m̾ito bono. qũe statum et qd̾ m̾itum
ꝑdidit cũ uenisset in carnem. Dixit eam per
carnem reparare ħitudinem p̾sram. qmͣ uisa
fu̾at paułper amisisse ꝑ carnem. habuit gͦ
anĩ carnem ħitudinem antiqĩ. Hoc. rst .n
pͥstam. Et ista quał ẽẽ potuit. nͥ beata atq
laudabił b̾itudo: Qmͣ repatari ꝑ sacram̃tũ
baptismatis asseuerat. cum eam nolit ex illa
originem trahere. per origñe ꝙͣ ꝯstat ĩ pa¬
radyso aliqũ fuisse felicẽ. Qũo gͥ alio loco
ammã se dicit constant̾ asserere nõ ex traduce
neq ex nicħo. neq per seimip̃am. neq aute
corpus. Ecce isto loco uult aĩas añ corpꝰ alicu¬
bi nuiere tam beate ut eadem illis per bapͣ
bitudo reddatur. Et tauciti sin mrsus obli¬
tus: adiũgit et dicit. Ut ꝑ eam id ẽ ꝑ car nem

Expanded text:
habuit ergo anima aliquem statum et aliquod meritum bonum ante carnem, quod uult eam reparare per carnem, quando caro lauacro regenerationis abluitur; uixerat itaque alicubi ante carnem in statu et merito bono, quem statum et quod meritum perdidit, cum uenisset in carnem. dixit \'eam per carnem reparare habitudinem priscam, quam uisa fuerat paulisper amisisse per carnem\': habuit ergo ante carnem habitudinem antiquam — hoc est enim \'priscam\' — et ista qualis esse potuit nisi beata atque laudabilis habitudo? quam reparari per sacramentum baptismatis asseuerat, cum eam nolit ex illa originem trahere per propaginem, quam radiso aliquando fuisse felicem. quomodo igitur alio loco \'animam se\' dicit \'constanter asserere non ex traduce neque ex nihilo neque per semet ipsam neque ante corpus\'? ecce isto loco uult animas ante corpus alicubi uiuere tam beate, ut eadem illis per baptismum beatitudo reddatur, et tamquam sui rursus oblitus adiungit et dicit: ut per eam, id est per carnem,
Abbreviated transcription (Latin):
sit. qr in xp̃o pfigurata ĩ pccd ẽe nõ debuit.
sicut ẽẽ uo potum. Rogo te fr̃. putas ueuta
cattem postea legisti et cõsid̾asti. et quid ĩ
recitaute laudauis. uł uñ post recitat̾om
gr̃as eg̾is cogitasti: Quid tͥ obsecro te anima
itac si peccatux ẽẽ meruit ẽ peccatrix ẽẽ nõ
potuit Quid est meruit et nõ potino. cũ m̾eri

Expanded text:
sto praefigurata in peccato esse non debuit, sicut esse non potuit. rogo te, frater, putasne ista saltem postea legisti et considerasti et quid in recitante laudaueris uel unde post recitationem gratias egeris cogitasti? quid est, obsecro te: anima itaque si peccatrix esse meruit, quae peccatrix esse non potuit? quid est \'meruit\' et \'non potuit\', cum mereri