comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iscipulis suis. Dubitari cucharistiã.¬
solet utrũ iudas cũ aliis acceꝑit eucha¬
ristiam. Lucas it ostendit iudam int̾fuisse
cũ aliis. qͥ statim pꝰ calicẽ tͣditorem cõmemo¬
rat dicens. hic est calix noui testam̃ti ĩsangͥ¬
ne meo ꝙ ꝓ uobis effundet᷑. Ueruntñ ecce manꝰ

Expanded text:
iscipulis suis. Dubitari solet utrum Judas cum aliis acceperit eucharistiam. Lucas enim ostendit Judam interfuisse cum aliis, quem statim post calicem traditorem commemorat, dicens: Hic est calix novi testamenti in sanguine meo, qui pro vobis effundetur. Verumtamen ecce man
Abbreviated transcription (Latin):
tat᷑ insangͥnẽ. pleriq tutius ꝓcedentes af¬
firmant. ꝙ alius sacerdos ꝯsecrationem re¬
petere debet atq: ꝑficere. qm̃ uͭ tͣdit aucto¬
ritas non dicit᷑ iteratũ ꝙ nescitur ẽẽ fc̃m.
uerũ ne ulla fiat iteratio uł diuisio sacram̃¬
ti. nec aliquis scrupulus erroris uł dubita¬
tionis remaneat : ꝯsultius ⁊ tutius iudicat᷑.
ut illa talis oblatio studiosissime recõdat᷑. ⁊

Expanded text:
tatur in sanguinem. Plerique tutius procedentes aftatur in sanguinem. Plerique tutius procedentes affirmant, quod alius sacerdos consecrationem repetere debet atque perficere. Quoniam, ut tradit auctoritas, non dicitur iteratum quod nescitur ante esse factum. Verum ne illa fiat iteratio, vel divisio sacramenti, nec aliquis scrupulus erroris vel dubitationis remaneat, consultius et tutius judicatur, ut illa talis oblatio studiosissime recondatur, et
Abbreviated transcription (Latin):
nis mutet᷑ incarnẽ. ⁊ ad ꝓlationẽ illoꝵ uerboꝵ
hic est sangͥs meus. uinum mutet᷑ insangͥnẽ.
si post prolationẽ istoꝵ. ⁊ añ ꝓlationẽ illorũ
impedimentũ accidat. saccidoti quo minꝰ
ꝓcedere ualcat. Uidet᷑ ergo ꝙ panis mutatus
lit incarnem. uino insanguinẽ mnutato ñ.
Quid gͦ iudicabit᷑ in hoc articło faciendũ:
An alius sacerdos totũ repetet a pͥncipio. ⁊ sic
suꝑ panẽ iterabitur cõsecratio. an ab eoloco
tantũ incipiet in quo sacerdos ille dimisit. ⁊
sic diiuidetur mnisteriũ unitatis. De hoc
ita statutum legitur in ꝯcilio toletano. Cen¬
sumꝰ ꝯuenire. ut cum a sacerdotib missaꝵ
tempore sacra misteria cõsecͣnt᷑. si egͥtudiniꝰ
ꝯsecͣtionis explere misteriũ: sit liberũ ep̃o uł
sit diu̾sa sentẽtia qͥbdam dicẽtib ꝙ cũ totũẽ
dictũ. totum est fc̃m. Aliis autẽ dicentib qd̃
panis añ mutat᷑ in corpꝰ ⁊ postea uinũ mu¬

Expanded text:
nis mutetur in carnem: et ad prolationem illorum verborum: Hic est sanguis meus, vinum mutetur in sanguinem. Si post prolationem istorum, et ante prolationem illorum, impedimentum accidat sacerdoti quo minus procedere valeat, videtur ergo quod panis sit mutatus in carnem, vino in sanguinem non mutato. Quid ergo judicabitis in hoc articulo faciendum? an alius sacerdos totum repetet a principio, et sic super panem iterabitur consecratio? an ab eo tantum loco incipiet, in quo sacerdos ille dimisit, et sic divideretur mysterium unitatis? De hoc ita statutum legitur in concilio Toletano: Censuimus convenire, ut cum a sacerdotibus missarum tempore mysteria consecrantur, si aegritudinis consecrationis explere mysterium, sit liberum episcoposit diversa sententia, quibusdam dicentibus, quod cum totum est dictum, totum est factum; aliis autem dicentibus, quod panis ante mutatur in corpus, et postea vinum mu
Abbreviated transcription (Latin):
uenntamẽ lucas ait. qr sabbato soluerũt
secundũ mandatũ. Sccłm mandatũ erat
nil oꝑis facerent. exceptis huis que ꝑtinent
ad uescendũ. Preterea nemo tunt ⁊ uolentibꝰ
emere uendidiss aromata. Nam ⁊ marchꝰ¬

Expanded text:
siluerunt secundum mandatum. Sed et mandatum erat nihil operis facerent; exceptis his quae pertinent ad vescendum. Praeterea nemo tunc etiam volentibus emere vendidisset aromata, ut venien
Abbreviated transcription (Latin):
uetera transierunt. ecce noua omĩa fc̃a sũt.
⁊ ideo sicut xͨ uerum pascha conficit sine lactu¬
cis agrestib : sic ⁊ absq panibus arimis. neri
tum uetert̃ in nouo sacͥficio retineret. ac ꝑ hoc
nos iudaizare docent. Nam utrũq parit̾ erat
iegis consuetudines abiecit eccłia. sed qͣslam
ꝓuida ꝯsid̾atione retinuit. ut sponsa dicit ad
arimũ. qr lex illd̾ admisit. pari ratione repudie¬
tur fermentatũ. qr lex statuit inleuitico. Offe¬
retis panes fermentatos cũ hostia gratiarũ que
offertur ꝓpacificis. Item inpentecoste offeretis
panẽ pͥmiciarũ de duabus detimis. simile ferm̃¬
tate. Non solum enim de constitutis legalib. ue¬
rumetiam de scͥptisris gentium libent̾ assunit
eccłia. siquid meis probe diccũ uel fc̃m agnoscit.
i tanqͣ mulieris captiue resecat ungues. pilosꝙ
suꝑfluos. ut ab alienigena falsitate mundata
thalamũ u̾itatis digna sit introire. Legales ergo
dsuetudines non penitꝰ suni abolite neq cõt᷑ris

Expanded text:
Vera transierunt, ecce nova facta sunt omnia . Et ideo Christus verum pascha confecit sine lactucis agrestibus, sic et absque panibus azymis, ne veterem ritum in novo sacrificio retineret, ac per hoc nos Judaizare doceret. Nam utrumque pariter erat legis consuetudines abjecit Ecclesia, sed quasdam provida consideratione retinuit. Unde sponsa dicit ad azymum, quia lex illud admisit, pari ratione repudietur fermentum, quia lex statuit in Levitico : Offerent panes fermentatos, cum hostia gratiarum, quae offertur pro pacificis! Item in Pentecoste offeretis panes primitiarum de duabus decimis similae ferm. Non solum de constitutionibus legalibus, verum etiam de scriptis gentilium libenter assumit Ecclesia, si quid in eis probe dictum, vel factum agnoscit, et tanquam mulieris captivae resecat ungues, pilosque superfluos, ut ab aliena superfluitate mundata, thalamum veritatis digna sit introire Deut. XXI; legales ergo consuetudines non penitus sunt abolitae, neque contrariis
Abbreviated transcription (Latin):
erit uerum. hoc corpus iħu ꝙ est penitus
impossibĩe. Preterea si id ꝙ fuit panis ẽ cor¬
pus xp̃i:. ꝓfecto corpꝰ xͥ est illud quod fuit pa¬
tus aueritate discordant. Propter hoc ialia
dicit᷑ agͣmaticis q. a. mutat᷑ in .e. cum a pre¬
senti format᷑ preteritũ. Ago. egi. qr loco huiꝰ
littere. a. ponit᷑ hec littera. e. Quidam autẽ
exp̃sse dixerunt. ꝙ ipsa panis essentia uere
mutat᷑ in corporis xp̃i substantiã. nec redigi¬
tur panis innichilũ. qr desinit eẽ ꝙ fuit sed
mutat᷑ in aliud. qm̃ incipit eẽ ꝙ non fuit.
accedit. Nec corpꝰ accip̃ ẽẽ panis: sed panis accipit
concludit᷑ qm̃ aliqͥd erit corpus xͥ ꝙ nec fu¬

Expanded text:
et non est corpus Jesu, quod est penitus impossibile. Praeterea si id quod fuit panis, est corpus Christi, profecto corpus Christi est illud quod fuit, patus a veritate discordant. Propter haec et aldicitur a grammaticis, quod a mutatur in e, cum a praesenti formatur praeteritum, ago egi, quia loco hujus litterae a ponitur haec littera e. Quidam autem expresse dixerunt, quod ipsa panis essentia vere mutatur in corporis Christi substantiam nec redigitur panis in nihilum, quia desinit esse quod fuit, sed mutatur in aliud, quoniam incipit esse quod non fuit. accedit. Nec corpus accipit esse panis, sed panis accipit concluditur, quoniam aliud erit corpus
Abbreviated transcription (Latin):
subtractio. transpositio uel mutatio si
forte fiat in illa forma uerboꝵ quã xp̃c exp̃ssit
effectũ consec̾tionis impediat. ut si dicat᷑ addẽ¬
do. hoc est corpus meũ qd̵ assũpsit de uͥgine.
uel subtrahendo. hoc est corpus. aut trans¬
ponendo. corpꝰ meũ hoc est. uł int̾ponendo. ħ
est utiq corpus meũ. Siue mutando. hoc ẽ
corpus iħu. Sane fecit deus hominẽ rectum
sed ip̃e se infinitis miscuit questionib. hus
uit̾ peccat. qui quodlibet hoꝵ qͦm libet attẽp¬
tau̾it. maxune si formam intendat mutare
uel ħesim introducere qr forma uerboꝵ qͣm xͦ¬

Expanded text:
subtractio, transpositio vel mutatio, si subtractio, transpositio vel mutatio, si forte fit in illa forma verborum quam Christus expressit, effectum consecrationis impediat, an non? Ut si dicatur addendo, hoc est corpus meum, quod assumpsi de virgine; vel subtrahendo, hoc est corpus; vel transponendo, corpus meum hoc est; vel interponendo, hoc est utique corpus meum; sive mutando, hoc est corpus Jesu. Sane fecit Deus hominem rectum, sed ipse se infinitis miscuit quaestionibus. Hiviter peccat, qui quodlibet horum quomodolibet attentaverit, maxime si formam intendat mutare, vel haeresim introducere, quia forma verborum
Abbreviated transcription (Latin):
quatuor tungłistarũ hoc legat᷑ de corꝑe seb
tantũ de sangͥne. Bibite ex hoc om̃s. Cum it
iam panem fregiss. si demõstrabat aliqͦd
fragnentoꝵ: illud nõ debebant om̃s come¬
dere. cum singłis singła distribueret. Si de¬
mõstrabat corpus: non poterant ex illo seb
partes. s integrũ. Sane scłm regłam ticoͭ¬
ni debet intelligi qͣ frequẽt̾ insacra scͥptura
nudet᷑ agi deuno. cum agit᷑ de diu̾sis. Ut est
illud. Benedixit. fregit. ⁊ dixit. Bñdixit pa¬
nem. fregit formam. ⁊ dedit corpus. Eodẽ mͦ
cũ dixit. Manducate ex hoc om̃s. ꝓnom̃
ostendit integrũ corp̾. ⁊ p̾positio innuit for¬
mam diuisam. ut iste sit sensus. Comedli
te corpus integrũ sub forma diiuisa. Nam
sola forma ꝑ partes diuiditur. ⁊ totũ corpꝰ
integrum manducat᷑. Simili modo potest ĩ¬
telligi ꝙ subiunxit. Hoc est corpus meũ .i. il
lud quod prebeo sub hac forma. De forma uer

Expanded text:
quatuor evangelistarum hoc legatur de corpore, sed quatuor evangelistarum hoc legatur de corpore, sed tantum de sanguine, bibite ex hoc omnes. Cum enim jam panem fregisset, si demonstrabat aliquid fragmentorum, illud non debebant omnes comedere, cum singulis singula distribueret. Si demonstrabat corpus non poterat ex isto, sed m regulam Tyconii debet intelligi, qua frequenter in sacra Scriptura videtur agi de uno, sed agitur de diversis, ut est illud: Benedixit, fregit et dedit: benedixit panem, formam fregit, et dedit corpus. Eodem modo cum dixit: Manducate ex hoc omnes, pro nomen ostendit integrum corpus, et praepositio innuit formam divisam, ut iste sit sensus: Comedite hoc corpus integrum sub forma divisa. Nam sola forma per partes dividitur, et totum corpus integrum manducatur. Simili modo potest intelligi, quod subjunxit: Hoc est corpus meum, id est illud quod praebeo sub hac forma. CAPUT XVIII.
Abbreviated transcription (Latin):
pus. ⁊ ad ꝓlationem sequentiũ uinũ postea
mutet᷑ insangͥnẽ : nunꝙͣ tamẽ corpꝰ est sine
sangͥne. uł sangͥs est sine corpore. sicut neu¬
trũ est sine anima. S sub forma panis sangͥs
existit incorpore ꝑmutationẽ panis incorpꝰ. ⁊
ecõuerso. Non ꝙͥ panis insanguinẽ ⁊ uinum
mutet᷑ incorpus. s qi neutrũ potest existere sñ
dixit. hoc est corpus incũ. Non panẽ. qr de pa¬
ne non erat uerũ: ꝙ corpꝰ eius existeret. Nec
corpus: qi non dum illa uerba ꝓtulerat. ad
dicati sit mortuũ. S qntũ distat oriens aboc¬
casu: tantum refert int̾ miracłm ⁊ nat᷑am.
Ab huiꝰ gͦ questionis laqueo facile se absoluit
opponatur de sacerdote ꝙ tc̃ sacrat cũ illa uer¬
ba pronũtiat: respondetur ꝙ sacerdos nicħ
demonstrat. cũ illis u̾bis nõutat᷑ enũtiatiue.
s recitatiue. quẽadmodũ ⁊ cũ ait. Ego sum
talia. Sed rursus querit᷑ qͥd demõstrauit cũ
dixit. Manducate ex hoc om̃s. licet in nullo

Expanded text:
quentium vinum praeterea mutetur in sanguinem, nunquam tamen corpus est sine sanguine, vel sanguis est sine corpore, sicut neutrum est sine anima, sed sub forma panis sanguis existit in corpore, per mutationem panis in corpus. Et e converso. Non quod panis in sanguinem, vel vinum mutetur in corpus, sed quia neutrum potest existere sine dixit: Hoc est corpus meum? Non panem, quia de pane non erat verum, quod corpus ejus existeret, nec corpus, quia nondum illa verba protulerat, ad dicati sit mortuum. Sed quantum distat ortus ab occasu, tantum refert inter miraculum et naturam. Ab hujus ergo quaestionis laqueo facile se absolvit,opponatur de sacerdote qui tunc consecrat, cum illa verba pronuntiat, respondetur, quod sacerdos nihil demonstrat, cum illis verbis non utatur enuntiative, sed recitative. Quemadmodum et Christus ait: Ego sum talia. Sed rursus quaeritur, quid demonstravit cum dixit: Manducate ex hoc omnes? Licet in nullo
Abbreviated transcription (Latin):
marcus: dicant ꝓ multis ÷ lucas dicit ꝓuobĩ
S matheus ad dit᷑ in remissionem peccõꝵ. Ca
tamen que addunt᷑ incanone. possunt ex aii
locis euangłii conprobari. Ioħs enim lara¬
cabat ad corpus. qnto magis crecdendũ est ꝙ
panem ⁊ uinum incorpꝰ ⁊ sangu̾nẽ ꝓpͥũ cõ¬
uertebat. Utrobiq tamen hoc ad nrãm in¬
hinc qͦ colligitur: unde sacͥficiũ laudis di
cias autem agebat non ꝓse sed ꝓ nobis .i. ꝓ¬

Expanded text:
XIV dicant pro multis, Lucas dicit pro vobis: sed Matthaeus addit in remissionem peccatorum. Et tamen ea quae adduntur in canone, possunt ex aliis locis Evangelii comprobari. Joannes enim Lazacabat ad corpus, quanto magis credendum est, quod panem et vinum, in corpus et sanguinem proprium convertebat? Utrobique tamen hoc ad nostram inHinc quoque colligitur, unde sacrificium laudis dictias autem non pro se, sed pro nobis id
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ pacem. de qͣ dicit psalmista. In pace in id
ter oramus inmensa. Dies nostros intua pa¬
ce disponas. Daꝓpitius pacem indieb nr̃is.
Da nob̾ pacem. uͭ de pace tẽporis ꝑpacẽ pectoris
tnseamꝰ adpacẽ ec̾nitatiꝰ. Ob hoc gͦ sacerdos in mis¬

Expanded text:
super pacem, de qua dicit Psalmista: In pace in iditer oramus in missa: Dies nostros in tua pace disponas; da propitius pacem in diebus nostris; dona nobis pacem, ut de pace temporis, per pacem pectoris transeamus ad pacem
Abbreviated transcription (Latin):
sicut uisibilit̾ gestabat iinuisibilit̾ gess¬
bat᷑. Inuisibilit̾ in qͣm qnͣtũ ad formã cor¬
poris. non qͣntũ ad speciem sacramenti. Nam
ineo ꝙ gestabat quod erat hoc apparebat. ĩ eo
uero quod gestabat᷑ ꝙ erat ip̃e non uidebat᷑. q
fora panis ⁊ uini uelabat formã carnis et
talis dabat᷑ ⁊ incorruptibilis reddebat᷑. huꝓ
tͥduũ mortis xp̃i reseruata fuiss idem corpus
simł ⁊ iacebat mortuũ insepulchro. ⁊ mane

Expanded text:
sicut visibiliter gestabat et invisibiliter gestabatur: invisibiliter quantum ad formam corporis, non quantum ad speciem sacramenti. Nam in eo quod gestabat, quod erat apparebat: in eo vero quod gestabatur, quod erat ipse non videbatur, quia forma panis et vini velabat formam carnis et talis dabatur, incorruptibilis edebatur. Hi sctriduum mortis Christi reservata fuisset, idem corpus simul et jacebat mortuum in
Abbreviated transcription (Latin):
nebaturindomib hebreoꝵ. ⁊ ita panemari¬
mũ incorpꝰ suũ absꝙ: dubio consecrauit. fer¬
mentũ enim corruptionem signaficat. aposto¬
lo testante qui ait. Modicum fermenti. totĩ
rumpens. sed totum sincerũ atq sincerans ĩ
hoc esse sacramento monstret᷑. non fermẽta¬
tum s arimũ ꝯsecramꝰ. Nam sccłm aposto¬
lum pascha nostrũ immolatus est xͨ. itaq epu¬
ritatis. Greci tamẽ in suo ꝑtinaces errore de
fermentato conficiunt asserentes inparaceue
est immolatus. silegis adimpleret᷑ scͥptura.

Expanded text:
niebatur in domibus Hebraeorum. Et ita panem azyniebatur in domibus Hebraeorum. Et ita panem azymum in corpus suum sine dubio consecravit. Fermentum enim corruptionem signat, Apostolo testante, qui dicit: Modicum fermenti totam mrumpens, sed totum sincerum atque sincerans in hoc esse sacramento monstretur, non fermentatum, sed azymum consecramus. Nam secundum Apostolum: Pascha nostrum immolatus est Christus. Itaque epuritatis ibid.. Graeci autem in suo pertinaces errore, de fermentato conficiunt, asserentes in Parascevest immolatus, ut legis impleretur figura.
Abbreviated transcription (Latin):
uiti: cũ dixit. Ego sum uitis uera. Porro nec
racemus uue. nec granũ frum̃ti debet offer¬
ri. nisi uel exp̃ssus in uinũ uł redactĩ inpa¬
rat. Q uero xp̃c accepit panem ⁊ calicẽ inter¬
scãs ac uenerabiles manus suas. ⁊ sacerdos
exemplo xͥ panem ⁊ calicẽ in manꝰ accipiens
utrumq ꝑ se crucis signacło benedicit. cum
tamẽ sacerdos plures simul bñdicit oblatas.
unam ꝓ om̃ib in manib accipit. Namet
rii. Sic enum legit᷑ preceptũ in exodo. Primo
mense .xiiͦii. die mensis ad uesꝑam ꝯmecletis
a rima usq ad diem .xx. Primam eiusdẽ mẽ¬
sis ad uesꝑam .uii. dieb fermentatũ non in¬
uenietur in domib ur̃is. Q cõmecłit fermen¬
tatum ꝑibit anima eius de cetu isrł. tam de
.xiii. die pͥmimensis ad uesꝑam cenau̾it cũ
discipłis ⁊ agnũ paschalem ꝯmed̾it. ⁊ utiꝙ:
ritu legali cũ arimis panib ⁊ lactucis agͥsti¬
bus : constat ꝙ. ea hora fermentũ noninue¬

Expanded text:
viti, cum dixit: Ego sum vitis vera Joan. XV. Porro nec racemus uvae, nec granum frumenti debet offerri, nisi vel expressum in vinum, vel redactum in parat. Quia vero Christus accepit panem et calicem in sanctas ac venerabiles manus suas, et sacerdos exemplo Christi panem et calicem in manus accipiens, utrumque per se crucis signaculo benedicit. Cum tamen sacerdos plures simul benedicit oblatas, unam pro omnibus in manibus accipit. Namque rii. Sic enim legitur praeceptum in Exodo: Primo mense quartadecima die mensis ad vesperam comedetis azyma usque ad diem vicesimam primam eiusdem mensis ad vesperam septem diebus fermentum non invenietur in domibus vestris qui comederit fermentatum peribit anima eius de coetu Israhel tam de ima die mensis ad vesperam coenaverit cum discipulis, et agnum paschalem comederit, et utique ritu legali cum azymis panibus et lactucis agrestibus, constat quod ea hora fermentatum non inve
Abbreviated transcription (Latin):
tus ante uocabatur pantheon. inquo elimi¬
nata om̃i spurticia fecit eccłiam sc̃e dei genttͥcis
atꝙ om̃ĩum martirum xp̃i. Canon autem ex eo
reꝑitur in illo dispositus. sicut inemendatio¬
ribus enangłiis inuenit᷑. In pͥorib enim edicio¬
nib ut inqͥt ieronimꝰ non solum mutatus¬

Expanded text:
atur. In quo eliminata omni spurcitia fecit ecclesiam Dei Genitricis atque omnium martyrum Christi. Canon autem ex eo reperitur, in eo dispositus, sicut in emendatioribus codicibus reperitur. In prioribus enim editionib
Abbreviated transcription (Latin):
am que est om̃imode bñdicta. ascͥpta. rata.
rõnabilis ⁊ acceptabilis. Uñ benedicta dicitur
hostia salutaris. i. ab om̃i causa maledictio¬
nis immunis. tam originaui ꝗͣ actuali. tam
cminali ꝙͣ ueniali. Sicut elisabeth inquit
ad u̾ginem. benedictus fructus ueniͥs tui. as
scͥpta dicitur.i. figͣis ⁊ scͥpturis uet̾ib designa¬
que manet inet̾num sccłm ordinẽ melchisedet.
Rationabilis dicit᷑. qͣi non pecualis. sicuc erat
legał. que sangͥne tauroꝵ ⁊ hyrcoꝵ nõ pote¬
rat a pecc̃o mũdare. s que sangͥne ꝓpͥo oscien¬
tias emũdat ab oꝑib mortius. Acceptabilis
dicit᷑. qͣi non illa de qua dicit ꝓpħa. Sacͥficiũ

Expanded text:
nedicta, ascripta, rata, rationabilis et acceptabilis. Benedicta dicitur hostia salutaris, id est ab omni causa maledictionis immunis tam originali quam actuali, tam criminali quam veniali. Sicut Elisabeth inquit ad Virginem: Benedictus fructus ventris tui Luc. I. Ascripta dicitur, id est figuris et scripturis veteribus designalchisedech . Rationabilis dicitur quasi non pecoralis, sicut erat legalis, quae sanguine taurorum et hircorum non poterat a peccato mundare, sed quae sanguine proprio conscientias emundat ab operibus mortuis. Acceptabilis dicitur, quasi non illa de qua dicit Propheta: Sacrificium
Abbreviated transcription (Latin):
u̾salis eccłia consecret᷑ .i. ante ꝙͣ regnũ adueni¬
at necessariũ est nobis in uiascõꝵ suffragiũ.
ut meritis eorum ⁊ precib diuine ꝓtectionis
muniam̃ auxilio. S ubi corpꝰ xp̃i fuerit conse¬
cratum .i. ubi regnũ aduenerit. assequem in
patͥa scõꝵ consortiũ. uͭ societatem ⁊ partem
cum sc̃is apłis ⁊ martirib habeam. In uia qͥppe

Expanded text:
gnum adveniat, necessarium est nobis in via sanctorum suffragium, ut meritis eorum et precibus divinae protectionis muniamur auxilio. Sed ubi corpus Christi fuerit consecratum, id est ubi regnum advenerit, assequemur in patria sanctorum consortium, ut societatem et partem cum sanctis apostolis et martyribus habeamus. In via q
Abbreviated transcription (Latin):
speties seruitutis. Una que soli ficiũ soli d̾o
tera que creaturis impendit᷑. ⁊ dicit᷑ dulia.
utͣmq spẽm dominus det̾minat dicens. Red
sacerdocia. sacͥficia. ⁊ huiusmodi. que soli
deo sunt exhibenda. Q głificatur inconsilio
Non enim scis ad honorem dei. s deo potiꝰ ad
honorem scõꝵ declicant᷑ templa. consecrant᷑
altaria. sacerdotia statuunt᷑. sacͥficia offerũ¬
tur. ne forte si setus agatur non theosebia s
incanone dicitur ad didisse. Uidelicet dies no¬
stros inpace disponi ꝑ cum qui ꝓ nobis tͣclitus¬
est. in manus eoꝵ qui pacem oderunt. ab eter¬
na dampnatione nos eripi ꝑ eum qui ꝑ nob̃¬
temporali morte dampnatꝰ est. ⁊ inelectoꝵ gre¬
ge numerari: ꝑtum qui ꝓ nobis deputatus ẽ
terdum concedit᷑ ⁊ bonis ⁊ malis. s pax et¬
nitatis nũqͣ. dabitur nisi bonis. qr non est

Expanded text:
species servitutis, una quae debetur soli Deo tera quae creaturis impenditur, et dicitur dulia. Utramque speciem determinat Dominus, dicens: Reddsacerdotia, sacrificia, et hujusmodi quae sunt soli Deo exhibenda, qui glorificatur in consilio Non enim sanctis, ad honorem Dei, sed Deo potius ad honorem sanctorum dedicantur templa, consecrantur altaria, sacerdotia statuuntur, sacrificia offeruntur, ne forte si secus agatur, non theosebia, sed in canone dicitur addidisse, videlicet: Dies nostros in tua pace dispone, per eum qui pro nobis est traditus in manus eorum qui pacem oderunt. Ab aeterna damnatione nos eripi, per eum qui pro nobis morte temporali damnatus est, et in electorum grege numerari, per eum qui pro nobis deputatus est emporis interdum conceditur bonis et malis. Sed pax aeternitatis nunquam dabitur nisi bonis, quia non es
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥetitudines eccłie ꝯmouentes cõuenit cõ¬
munione pͥuari. Uerum cũ deus nich igno¬
ret. nec alicuiꝰ ualeat obliuisci. quid est qd̾
petimꝰ quod deus nr̃i memin̾it : Porro deus
dicitur scire quos approbat. Unde. Nouit d̾s
qui sunt eius. ⁊ dicitur nescire quos repbat.
malorũ cum malus ad bonum conu̾tit᷑. Uñ si
impiꝰ egerit penitẽtiã: omĩũ iniqͥtatũ ciꝰ nõ re¬
cordabor. ⁊ dicitur obliuisci bonoꝵ cum bonꝰ
to domine filioꝵ edom in diem ierłm. Cumgͦ
tio. quasi qui ꝓpitiaris fidelib ⁊ deuotis. qͥ solꝰ
uides inconscienuis. qui recte rredant ⁊ deuo¬
te te diligant. iitpote renum scrutator ⁊ cordi¬

Expanded text:
inquietudines ecclesiae commoventes, convenit communione privari. Verum cum Dominus nihil ignoret, nec alicujus valeat oblivisci, quid est quod petimus ut Deus nostri meminerit. Porro Deus dicitur scire quos approbat, unde: Novit Dominus qui sunt ejus; et dicitur nescire quos reprobat, malorum, cum malus ad bonum convertitur; unde: Si impius egerit poenitentiam, omnium iniquitatum ejus non recordabor . Et diciturnto, Domine, filiorum Edom in die Jerusalem tio. Quasi qui propitiaris fidelibus et devotis, qui solus vides in conscientiis, qui recte credant et devote te diligant, utpote renum scrutator et cordi
Abbreviated transcription (Latin):
feria iudas unus ex.xii. a diabolo sup¬
plantatus inmane sacͥlegium ꝑpetͣuit. dum
recompensationib dampni ꝙ incurrerat ꝓpt̾
effusionem unguẽti. Qͣre inqͥt hoc unguen¬
tum nonuenit. ccc. denariis. ⁊ datũ est egenis:
Dixit autem hoc. non qr de egenis ꝑtinebat ad
euni: s qr fur erat ⁊ loculos hñs. ea que mit¬
tebautur portabat. Qlibet autem argenteus
ualebat .x. denarios usuales. ⁊ ita dampnum
phetam. Appenderunt inqͥt mertedẽ meam̃. xxx.
argenteos. de qͦrũ precis ꝙ appreciatus sum ab
est uenditus : sacerdos hic facit tres cruces cõ¬
munit̾ suꝑ oblatam ⁊ calicem cũ dicit. bñ¬
modum autẽ ad designandã uenditionẽ ⁊ emp¬
tionem duas cruces impͥmit sigillatim. uia
suꝑ oblatam. ⁊ alteram suꝑ calicem. cũ dicit¬
ut fiat corpus ⁊ sangͥs. quasi diceret. Illa uẽ

Expanded text:
feria Judas unus ex duodecim, a diabolo supplantatus, immane sacrilegium perpetravit, dum recompensationem damni, quod incurrerat propter effusionem unguenti, quare hoc unguentum non veniit trecentis denariis, et datum est egenis. Dixit autem hoc, non quia de egenis pertinebat ad eum, sed quia fur erat et loculos habens, ea quae mittebantur portabat . Quilibet autem argenteus valebat decem denarios usuales, et ita damnum phetam: Appenderunt mercedem meam triginta argenteis, quo appreciatus sum ab est venditus, sacerdos hic facit tres cruces communiter super oblatam et calicem, cum dicit: Benestmodum autem ad designandum venditionem et emptionem, duas cruces imprimit sigillatim, unam super oblatam, et aliam super calicem, cum dicit: Fiat corpus et sanguis; quasi
Abbreviated transcription (Latin):
cõfessoꝵ. cum int̾ scõs eorũ memoriã magnifi¬
ce uen̾etur eccl̃ia. S ad hoc potest ꝓbabilit̾ res¬
ponderi. ꝙ canon priꝰ fuit editus. ꝙͣ memoriã
memorant᷑ incanone precessere siluestrũ. pret̾
ioh̾em ⁊ paulum. marcellinũ ⁊ petrũ. qͥ proxi¬
mo successerunt. Eccł̃ia uero post tempora b̾ati
siuelstri cepit scõꝵ ꝯfessoꝵ memoriã uenera¬
ri. Nam ⁊ sedes ep̃ales que iuxta dispositionẽ

Expanded text:
s eorum memoriam magnifice veneretur Ecclesia? Sed ad hoc potest probabiliter responderi. Quod canon prius fuit editus, quam memoriamemorantur in canone, praecesserunt Silvestrum, praeter Joannem et Paulum, Marcellinum et Petrum, qui proximo successerunt. Ecclesia vero post tempus beati Silvestri coepit sanctorum confessorum memoriam venerari. Nam et sedes
Abbreviated transcription (Latin):
ut possit subsistere. celestis spũalib. ⁊ terre¬
na carnalib. Ita due sunt potestates. eccłiasti¬
ca ⁊ mundana. Una que moderat᷑ spũalia. ⁊
altera que modatur carnaua. Ista ꝑ lericos.
illa ꝑ laicos. ut ista uacet celestib qͣntũ ada¬
nimam. ⁊ illa t̾renis qͣnͣtum ad corpꝰ. Post u¬
tramq potestatem orandũ est ꝓ orthodoris
gloriosi dicuntur. qui deũ recte fidei confessu¬
ne glorificant. Licet autẽ unũ tantũ offerat᷑
sacͥficium: płalit̾ tamendicit offerimꝰ. qr Rac¬
dos non tantũ insua. s intotius eccłie ꝑsona
cerdote. dum mͦ sacerdos cũ ceteris in ara con¬
sistat. ⁊ formam obseruet tͣditam a colũba.
qr non in merito sacerdotis. s inu̾bo conficit᷑
creatoris. Nongͦ sacerdotis inqͥtas effectũ inpe¬
dit sacramenti. sicut nec infirmitas medici
opus oꝑatum est mundũ. S sicut omia st̾
munda mundis: sic omĩa st̃ immũdis im¬
munda. Malus gͦ cum uitam accipit: mor¬

Expanded text:
ossit subsistere, coelestis spiritualibus, et terrena carnalibus: ita sunt duae potestates, ecclesiastica et mundana; una quae moderatur spiritualia, et alia moderatur carnalia. Ista per clericos, illa per laicos, ut ista vacet coelestibus quantum ad animam, et illa terrenis quantum ad corpus. Post utramque potestatem orandum est pro omnibus ogloriosi dicuntur, qui Deum rectae fidei confessione glorificant. Licet autem unus tantum offerat sacrificium pluraliter tamen dicit offerimus, quia sacerdos non tantum in sua, sed in totius Ecclesiae persona cerdote, dummodo sacerdos cum caeteris in arca consistat, et formam observet traditam a columba. Quia non in merito sacerdotis, sed in verbo conficitur Creatoris. Non ergo sacerdotis iniquitas effectum impedit sacramenti, sicut nec infirmitas medici opus operatum est mundum. Sed sicut omnia sunt munda mundis Tit. I, sic omnia sunt immunda immundis. Malus ergo cum vitam accipit, mor
Abbreviated transcription (Latin):
ciem ꝙͣ. ip̃i habent ⁊ nos habebimꝰ. Nofenm̾ fi¬
dem habemꝰ ⁊ spem. illi spẽm hñt ⁊ rem. Nosꝑ
currimus stadium. illi possident brauiũ. Nos
pugnamꝰ inuia: illi tumphant inpatͥa. Com¬
municamus gͥ ⁊ memoriã ueneram᷑ apłoꝵ ⁊¬
genitͥcis. ut eoꝵ suffragio de fide ꝑducam᷑ ad
spẽm. de stadio ꝑueniamꝰ adrͨuum de ua tͣnͣse¬
amus ad pat̾am. In hac cõmemoratione
scõꝵ illud obseruat eccł̃ia ꝙ antiqͥtas agere¬
consueuit. ut muorationib suis recolat patrũ
memoriam. qͣtinus eoꝵ meritis suffragantib
facilus optineat ꝙ implorat. Sic ⁊ moyses
ꝓ peccante populo interredens pattum memo¬
riam int̾posuit. Recordare inquit abraham
orasse legitur infornace. Ne q̃s auferas misen¬
cum ezechias diuinũ auxilium postularet:
audiuit. Protegam urbem hanc. ⁊ saluabo eã
ueruntamẽ una tͥb remanebit ei ꝓpter seruũ
nieũ dauid. ut remaneat lucerna dauid serui

Expanded text:
m ipsi habuerunt et nos habemus. Nos enim fidem habemus et spem, illi speciem habent et rem. Nos percurrimus stadium, illi possident bravium. Nos pugnamus in via, illi triumphant in patria. Communicamus igitur et memoriam veneramur apoae, ut eorum suffragio de fide perducamur ad speciem, de stadio veniamus ad bravium, de via transeamus ad patriam. In hac quidem commemoratione sanctorum illud observat Ecclesia, quod antiquitas consuevit agere, ut in orationibus suis recolat patrum memoriam, quatenus eorum meritis suffragantibus facilius obtineat quod implorat. Sic Moyses pro peccante populo intercedens patrum memoriam interposuit: Recordare Abraham, Isaac,orasse legitur in fornace: Ne, quaesumus, auferas misercum Ezechias divinum auxilium postularet, audivit: Protegam urbem hanc et servabo eam verumtamen una tribus remanebit ei propter servum meum David, ut remaneat lucerna David servi
Abbreviated transcription (Latin):
carnem ⁊ sangͥnem iħu xp̃i. sub diu̾sa spocie
sacͣmenti. Sicut gͦ corpꝰ xp̃i cotidie mandu¬
catur. ⁊ nͨ deficit nec decrescit: ita panis cotidie
cit. Nonenm de pane uel uino mat̾ialiter for¬
matur caro uel sangͥs. sed materia panis et
uini mutat᷑ in substantiã carnis. ⁊ sangui

Expanded text:
sanguinem Jesu Christi, sub diversa specie sacramenti. Sicut ergo corpus Christi quotidie manducatur, et non deficit nec decrescit, ita panis quotidiecit. Non enim de pane vel de vino materialiter formatur caro vel sanguis, sed materia panis vel vini mutatur in sub
Abbreviated transcription (Latin):
uinũ. accepit. benedixit ⁊ dedit: pꝰmodum u¬
nam crucem facit specialit̾ suꝑ oblatam. qi
dixit. Comedite. hoc est corpꝰ meũ. ⁊ alteram
facit specialit̾ suꝑ calicẽ. qr dixit. Bibite. hicẽ
sangͥs meus. ⁊ scd̾m hunc sensum recte subũ¬
gitur. Qͥ pͥdie ꝙͣ pateret᷑ ⁊c̃. Uł potius qr iudã
uendidit xp̃m ad crucifigendũ sacerdotib. scu¬
bis ⁊ phariseis. Idcirco sacerdos ad notandũ com¬
munit̾ tres emptores facit tres cruces comunit̃
suꝑ oblatam ⁊ calicem. cũ dicit uñdictam. alcp¬
tam. ratam. Ad notandũ uero discrete uen

Expanded text:
vinum, accepit, benedixit, et dedit. Postmodum unam crucem facit specialiter super oblatam, quia dixit: Comedite, hoc est corpus meum; et alteram facit specialiter super calicem, quia dixit: Bibite, haec est sanguis meus. Et secundum hunc sensum recte subjungitur: Qui pridie quam pateretur vel potius, quia Judas vendidit Christum ad crucifigendum sacerdotibus, scribis et Pharisaeis. Idcirco sacerdos et notandum communiter tres emptores, facit tres cruces communiter super oblatam et calicem, cum dicit: Benedictam, ascriptam, et ratam. Ad notandum vero di
Abbreviated transcription (Latin):
diem magnum sabbati nominabant. in
tͥb sollempnitatibꝰ ebdomadalib. qͣcũq .uii.
dierum contingeret. Nam om̃s erant sollẽp¬
nes. ⁊ si non adco sicut pͥmus ⁊ ultimꝰ. sed ad
edendum arima. uii. dieb oportebat eos mũ¬
rant introire pretoriũ ne contaminarent᷑. s
comederent pascha .i. in pascha. uł nomine
pasche possunt ⁊̃ arima designari. Ꝙ autẽ
mulieres die festo parasse dicunt᷑ unguẽta

Expanded text:
Diem magnum Sabbati nominabant in tribus solemnitatibus hebdomadalibus, quocunque septem dierum contingeret. Nam omnes erant solemnes, et si non adeo sicut primus et ultimus, sed ad edendum azyma septem diebus oportebat eos omrant introire praetorium, ne contaminarentur, sed comederunt pascha, id est in pascha. Vel nomine paschae possunt et azyma designari. Quod autem mulieres die festo Parasceve dicuntur unguenta
Abbreviated transcription (Latin):
Et qm̃ extra unitatem eccł̃ie non est locus offe¬
rendi sacͥficium unitatis: ideo scõꝵ memorie cõ¬
municamꝰ insacͥficio. qͣtinꝰ incõmunione scõꝵ
sacͥficium offeramꝰ. Nam sicut unus panis
ex multis gͣnis. ⁊ unum corpꝰ ex multis men¬
bris: sic ex multis fidelib una constat eccłia.
Scͥptum est enim. Alienigena non uescet᷑ ex
agni recipimus: qui nr̃e coniuntrꝰ est domui.
uidelicet omnẽ domesticũ fidci. apͥncipe usꝙ¬

Expanded text:
m extra unitatem Ecclesiae, non est locus offerendi sacrificium unitatis. Ideo sanctorum memoriae communicamus in sacrificio, quatenus in communione sanctorum sacrificium offeramus. Nam sicut unus panis ex multis granis, ita et unum corpus ex multis membris. Sic ex multis fidelibus una constat Ecclesia. Scriptum est enim: Alienigena non vescetur exagni assumimus, qui nostrae conjunctus est domui, videlicet omnem domesticum fidei a
Abbreviated transcription (Latin):
sua sunt reddunt. ⁊ non potius donant: uel
si reddunt qͦmͦ sua sunt ⁊ non potus aliena:
Sane uotum bonũ ⁊ hominis est ⁊ dei. s dei
ꝓpter auctoritatẽ gr̃e. hominis ꝓpter liberta
res dei sumus: eterno deo uiuo ⁊ uero. Dii nã¬
ꝙ dicunt᷑ homines ⁊ demones. ⁊ ymagines.
S homines adoptiue. demones usurpatiue.
nũcupationem: ut ibi. Appellauerũt deos

Expanded text:
sua sunt reddunt et non potius donant? Vel si reddunt, quomodo sua sunt et non potius aliena? Sane votum bonum et hominis est et Dei, sed Dei propter auctoritatem gratiae, hominis propter libertatres Dei sumus ibid..-- Aeterno Deo vivo et vero. Dii namque dicuntur homines et daemones et imagines, sed homines adoptive, daemones usurpative, al. XCXV. Per nuncupationem, ut ibi: Appellaverunt deos
Abbreviated transcription (Latin):
cidere. s non in die festo. ne forte tumłtus fie¬
ret inppło. Porro que dicta sũt eoꝵ assertione
nonꝯsonant: si sane fuerint intellecta. Pas¬
cha namq: dicitur dies. sollempnitas. agnus
⁊ hora. Dies: ut ibi. Appropinquabat dieᷤ fe
ibi. Scitis qr post biduum fiet pascha. Dies
autem festus paschalis erat .xu. luna. scd̾m¬

Expanded text:
dere, sed non in die festo, ne forte tumultus fieret in populo. Porro quae dicta sunt, eorum assertioni non consonant, si sane fuerint intellecta. Pascha namque dicitur dies, solemnitas, agnus et hora. Dies ut ibi: Appropinquat dies festuibi: Scitis quia post biduum pascha fiet . Dies autem festus paschalis erat quinta d
Abbreviated transcription (Latin):
porali lucro uel ꝓ appetitu teritno. s ꝓ spe sa¬
lutis ⁊ incolumitatis .i. ꝓ salute ł incolumi¬
tate sperata. Spe namq: salui fc̃ĩ sumus. ꝓ
salute mentis ⁊ incolumitate corꝑis. Nam
utq: sanitas est ab illo. qui dixit. Salus po
ex redemptione aĩe .i. remissione peccͤati. Sic̃
nis bona. corporalia. spiritualia. ⁊ eterna.
uidelicet infima. media. ⁊ suprema. ꝓqͥb
sacerdos se dicit offerre ꝓ corꝑalib .i. ꝓin¬

Expanded text:
porali lucro et appetitu terreno, sed pro spe salutis et incolumitatis, id est pro salute vel incolumitate sperata, spe namque salvi facti sumus, pro salute mentis et incolumitate corporis. Namque utraque sanitas est ab illo. Qui dicit: Salus popex redemptione animae, id est remissione peccati, sicut nis bona, corporalia, spiritualia et aeterna, videlicet infima, media et suprema, pro quibus sacerdos dicit se offerre. Pro corporalibus, i
Abbreviated transcription (Latin):
positionem recte subiungit. ut fiat corpus i
sangͥs dilectissimi filii tui dñi nr̃i ib̃u xp̃i.
uix ullius apparet ẽẽ momenti. Deficit lingͣ.
sermo disparet. suꝑatur ingeniũ. oppͥmit᷑ in¬
tellectus. Qis enim nouit ordinem celi. et
ponet rõnes eius int̾ra. s pulsemus ad hosti¬

Expanded text:
positionem recte subjungitur: Ut fiat corpus et sanguis dilectissimi Filii tui Domini nostri vix ullius apparet esse momenti, deficit lingua, sermo disparet, superatur ingenium, opprimitur intellectus. Quis enim novit ordinem coeli et ponit rationes ejus in terra
Abbreviated transcription (Latin):
nib distributa. uł .uii. cansmatib insignita.
qͣm ille pacificat ⁊ adunat. Ille custodit ⁊ re¬
git. qui ꝓpter ip̃iuis regimen ⁊ munimen
unũ p̃posuit uniu̾sis. ut om̃s ab uno sicut
corpus a capite gub̃nent᷑. ꝓ quo statim orat᷑.
una cum famulo tuo pp nr̃o. Uñ constat ut
inquit pelagus ab uniu̾so orbe seꝑatos eẽ.
Q qͣlibet dissensione int̾ sacra misteria apo¬
stolici pontificis memoriam sccłm ꝯsuetudi¬
nem non frequentant̃. Qͥ uͦ non sunt de ro¬
mana diocesi ꝓ suo qͦ: debent orare pontifice.
qͣtinꝰ unitatem sp̃c in iuĩcło pacis obseruet.¬

Expanded text:
nibus distributa, vel septem charismatibus insignita, quam ille pacificat et adunat. Ille custodit et regit, qui propter ipsius regimen et munimen unum praeposuit universis, ut omnes ab uno, sicut corpus a capite gubernetur. Pro quo statim oratur, una cum famulo tuo papa nostro. Unde constat, ut inquit Pelagius, ab universo orbe separatos esse, qui qualibet dissensione inter sacra mysteria apostolici pontificis memoriam secundum consuetudinem non frequentant. Qui vero non sunt de Romana dioecesi, pro suo quoque dicuntur orare pontifice. Quatenus unitatem spiritus in vinculo pacis observe
Abbreviated transcription (Latin):
ristia consũmat᷑. Nam qntamlibet ꝑtem qͥs
ꝙ accipiat : totam ꝑcipit eucharistiã. Sic
euenit de manna. qr nec qui plus collegerat
habuit ampliꝰ. nͨ qui minꝰ acceꝑat : repperit
minus. Hanc gͦ prefig᷑abat pauis ille cele¬
stis. de quo sapiens ꝓtestatur. panem de celo
p̃stitisti sine labore omne delectam̃tũ in se
habentem. ⁊ om̃is saporis suauitatẽ. ꝙ de se¬

Expanded text:
ristia consummatur. Nam quantamlibet quisque ristia consummatur. Nam quantamlibet quisque partem accipit, totam percipit eucharistiam, sicut evenit de manna, quia nec qui plus collegerat habuit amplius, nec qui minus paraverat reperit minus. Hanc ergo praefigurabat panis ille coelestis, de quo sapiens protestatur: Panem de coelo praestitit sine labore, omne delectamentum in se habentem et omnis saporis suavitatem Sap.
Abbreviated transcription (Latin):
ens iesus qr uenit hora eius ut tnͣseat exhoc m̃¬
do ad prẽm : cũ dilexiss suos qͥ erant ĩmũdo. ĩ
finẽ dilexit eos. Et fcã cena conpleuit ea q̃ fue
diabolus. Agnus xp̃c. Sangͥs agni: passio xp̃i
cis intus ⁊ foris opponentes. dtra ad u̾sarias po
testates. Deniq carnes agni comedimꝰ cũ in
sacramẽto uerũ corpus xp̃i suscipimꝰ. ⁊ arimoᷤ
panes .i. sincera oꝑa cum lactucis agrestib.
.i. cum amaritudine penitẽtie. Sicut autẽ
manna fuit datũ hebreis post transitũ maris
datur xͥanis. post ablutionẽ baptismilam
deletis pecc̃is. ut ꝑ baptismũ mundem᷑ ama¬
lo. ꝑ eucharistiam ꝯseruem᷑ in bono. Nam
sicut manua ppłm illũ ꝑ uastitatem inuia
solitudinis ad terrã ꝓmissionis ꝑduxit: sic
eucharistia ppłm istum ꝑ incolatum uite p̃¬
sentis ad patͥam paradisi ꝑducit. Uñ recte uia¬
ticum appellat᷑. qr reficiens inuia : ducit ad pa¬
triam. Sane ꝙ in manna p̾cessit: inencha¬

Expanded text:
venit hora ejus ut transeat de hoc mundo ad Patrem, cum dilexisset suos qui erant in mundo, in finem dilexit eos, et facta coena complevit ea quae fuerdiabolus, agnus Christus, sanguis agni passio Christi, cis intus et foris opponentes contra adversarias aereas potestates, denique carnes Agni comedimus cum in sacramento verum corpus Christi suscipimus, et azymos panes, id est sincera opera, cum lactucis agrestibus, id est amaritudine poenitentiae. Sicut enim manna fuit datum Hebraeis post transitum maris datur Christianis post ablutionem baptismi jam deletis peccatis, ut per baptismum mundemur a malo, per eucharistiam servemur in bono. Nam sicut manna populum illum per vastitatem inviae solitudinis ad terram promissionis perduxit, sic Eucharistia populum istum per incolatum vitae praesentis ad patriam paradisi perducit. Unde recte viaticum appellatur, quia reficiens in via, ducit ad patriam. Sane quod in manna praecessit, in Eucha
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter me. ꝓ se suisq orãib iudelicet cõsan¬
giuneis uel affinib familiarib uel amicis.
Licet enun diligere teneamur ⁊̃ inimicos
men debemus ordinem caritatis. sccł illud. Intͦ¬
duxit me rex incellam uinariam: ⁊ ordinaũ
in me caritatem. Nam ⁊ apłs ait. Dum tempꝰ. i.¬

Expanded text:
Pro se suisque omnibus. Videlicet consanguineis vel affinibus familiaribus, vel amicis. Licet enim diligere teneamur etiam inimicmen debemus ordinem charitatis, secundum illud: Introduxit me rex in cellam vinariam et ordinavit in me charitatem Cant.
Abbreviated transcription (Latin):
bet᷑ in symbolo. Eredo in sp̃m sanctum dñm
i uiuificantem. qͥ ex patre filioꝙ procedit. Toꝰ
gͥ indiuidue tͥuitatis indiuisa est adoratio. que
pͥncipaliter exhibetur in sacͥficio. De tͥna ꝯme
⁊ actio nuncupat᷑. nõ tota simul ab uno. s par¬
ticulatim a plurib. ex eo qͦ ꝑpendit᷑ fuisse con¬
posita  ꝙ ter inca scõꝵ ꝯmemoratio repit᷑. li¬
cet hoc ipsum ꝓuen̾it ad laudem. ⁊ głam tͥnita¬
tis. In scda qͥppe dinemoratione supplent᷑ qͥ depͥ¬
mitiuis sanctis deesse uidebant᷑ in pͥma. uerum
inea ꝯmemoratione que fit ante consectionem

Expanded text:
betur in Symbolo: Credo in Spiritum sanctum Dominum et vivificantem, qui ex Patre Filioque procedit. Totius igitur individuae Trinitatis indivisa est adoratio, quae principaliter exhibetur in sacrificio. CAPUT IX.  actio nuncupatur, non tota simul ab uno, sed paulatim a pluribus, ex eo quoque perpenditur fuisse composita, quod ter in ea sanctorum commemoratio repetitur. Licet hoc ipsum pervenerit ad laudem et gloriam Trinitatis. In secunda quippe commemoratione supplentur qui de primitivis sanctis deesse videbantur in prima. Verum in ea commemoratione quae fit ante consecration
Abbreviated transcription (Latin):
sed fidei sacramentis unita. Qͣm pacificare
dignens ut pacem habeat ab hereticis ⁊ scis¬
maticis. ⁊ adunare que disꝑsa est inter ꝑfidos.
⁊ paganos. qm etiam custodire digneris aui¬
ciis ⁊ demoniis ⁊ regere in ꝓsꝑis ⁊ aduersis. id ip¬
sum tamen uidetur ẽẽ pacificare qd̾ aduna¬
re. custodireq regere. tunc N pacificat: cũ fi¬
delium mentes adunat. ut ꝑ sp̃m sc̃m̃ cari
tate diffusa multitudinis credentiũ sit cor
unũ ⁊ anima una. tunc custodit: cum inter
mundi ꝑicula regit. ut de scõ mittẽs auxi¬

Expanded text:
sed fidei sacramentis unita, quam pacificare digneris, ut pacem habeat ab haereticis et schismaticis; et adunare quae dispersa est inter paganos et perfidos, quam etiam custodire digneris a vitiis et daemoniis, et regere in prosperis et adversis. Idipsum tamen videtur esse pacificare, oadunare, custodire et regere. Tunc enim pacificat, cum fidelium mentes adunat, ut per Spiritum sanctum charitate diffusa, multitudinis credentium sit cor unum et anima una Act. IV. Tunc custodit, cum inter mundi pericula regit, ut de sancto mittens auxi
Abbreviated transcription (Latin):
ut legis figuras impleret. post typicũ pas¬
cha corporis ⁊ sangͥnis sui sacͣmentũ insti¬
tuit. ⁊ eccł̃ie tͣdidit ad frequentandũ. sic it
fuit prefiguratũ merodo. Decima die mensis pͥ¬
mi tollat̾ unusqͥsq agnum ꝑfamilias ⁊ do
mam diem mensis huiꝰ. Immolabitq: eũ uni¬
uersa multitudo filioꝵ isrł ad uesꝑam. ⁊ sumẽt¬

Expanded text:
ut legis figuras impleret, post typicum pascha corporis et sanguinis sui sacramentum instituit, et calicem tradidit frequentandum. Sic enim fuerat praefiguratum in Exodo: Decima die primi mensis tollat unusquisque agnum per domos et V diem mensis hujus, immolabitque eum universa multitudo filiorum Israel ad vesperam.
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃ clementissime hec dona. hec munera. hec
sancta sacͥficia illibata. qͣi ꝯmemorantes illã
telitionem qm deus fecit ex dono. iudas pro
munere. iudcus insacͥficium illibatũ. Sm¬
głi tũ ad mortem. mortem autem crucis. Nã
licet diuersa fuerint oꝑantia: tam̃ unũ ⁊
idem extitit oꝑatum. hec tna traditio tunc
ens ierosolunam semetip̃m exposuit passio¬
ni. qui cum uenissent ibidem exposuit ad quit
ueniret. Nisi inqͥt gͣnum fiumenti cadens in
t̾ram mortuum fuerit: ip̃m solum mane. Si

Expanded text:
icit: Haec dona, haec munera, haec sancta sacrificia illibata. Commemorans illam traditionem, quam Deus fecit ex dono, Judas pro munere, Judaeus in sacrificium illibatum. Singuli tamen ad mortem, mortem autem crucis ; nam licet diversa fuerunt operantia, tamen unum et idem exstitit operatum. Haec trina traditio tunc ens Hierosolymam, semetipsum exposuit passioni; qui cum venisset, ibidem exposuit ad quid venisset. Nisi granum frumenti cadens in terram, mortuum fuerit, ipsum solum manet: si
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ oblatam ⁊ calicem cũ dicit. ut fiat corpus
i sangͥs. Petimus gͦ ut cds hanc oblationem
faciat benedictam. ascͥptam. ratam.i. uͭ eam
consecret. approbet. ⁊ confirmet inrationabilẽ
hostiam ⁊ acceptabile sacͥficium. u̾ita nobis .a.
ad nostram salutem panis fiat corpꝰ. ⁊ uinum
uł oramus ut deus hanc oblationẽ facere dig¬
net᷑ ascͥptani .i. talem que de memoria sua nł¬
la possit obliuione deleri. ⁊ petimus eam fieri
possit mutatione duelli. Rationabilẽ autem
eã fieri deposcimꝰ.i. talem que diuine rationi cõ¬
ueniat. Refert i int̾ rationabile ⁊ rõnale. ꝙ ra¬
ratione. Uł ita. Qm oblationẽ tu deus cdignens

Expanded text:
at corpus et sanguis. Petimus ergo hanc oblationem, ut Deus faciat benedictam, ascriptam et ratam, ut eam consecret, approbet et confirmet in rationabilem hostiam et acceptabile sacrificium, ut ita nobis, id est ad nostram salutem panis fiat corpus, et vinusu Christi. Vel oramus, ut Deus hanc oblationem facere dignetur ascriptam, id est talem quae de memoria sua nulla possit oblivione deleri, et ratam, id possit mutatione convelli. Rationabilem autem eam fieri deposcimus, id est talem quae divinae rationi conveniat. Refert enim inter rationabile et raratione
Abbreviated transcription (Latin):
forma signum crucis ostendit ⁊ expͥmit infig᷑a.
bhau namq misteriũ crucis insinuat. dicente
aturbis xͦ sunt acclamate. uidelicet decima
luna pͥmi mensis qñ sccłm legem tẏpicus ag¬
nus ing̾ssus est ierosolimam. ⁊ a neqͥssimis
lanistis obsessus multis insidiis querebat᷑ ad
mortem. Graditus est autem atͥb. adco. aiuda.
a iuideo. de pͥma tͣclitione dicit apłs. ꝓprio filio

Expanded text:
forma signum crucis ostendit et exprimit in figura. forma signum crucis ostendit et exprimit in figura. T namque mysterium crucis insinuat, dicente Christo sunt acclamatae, videlicet decima luna primi mensis, quando secundum legem typicus agnus ingressus est Hierosolymam, et a nequissimis lanistis obsessus, multis insidiis quaerebatur ad mortem. Traditus est autem a tribus, a Deo, a Juda, a Judaeo. De prima traditione d
Abbreviated transcription (Latin):
bello sp̃c abigant᷑. qͣtinus auster adueniens ꝑ¬
flet ortum. ut aromata fluant hoc est ne in
accedens mentem fecundet. ut uͥtutes habun¬
dent. Eecerum ne sacroscã uerba uilescant.
dum om̃s pene ꝑ usum ip̃a scientes inplateis
⁊ uicis aliisꝙ locis incongrus decantent. decre¬
uit eccłia ut ħ obsecͣtio que secreta censet᷑: a sac̃¬
dote secrete dicat᷑. Uñ ferunt. qr cũ ante ꝯsuetu¬
dinem que postmodũ inoleuit. qͥdam pastores
passionis uidelicet eoꝵ que gesta sunt ꝑebdo¬
madam añ paschalem a decima luna pͥmimen¬
sis qñ iħc ad iit ierosolimã. usq ad septimã deci¬
mam qñ resurrerit a mortus. ꝓpt̾q. inter pre¬
fationem ⁊ canonem inplerisq sacramentanis
umago crucifixi depingit᷑. Ut non solum ĩ tel¬
lectus littere. uerum ⁊̃ aspectus picture me¬
moriã diuĩce passionis inspiret. ⁊ forte diuina
fc̃m est ꝓuidẽtia licet humana nõ sit industria
ꝓcreatum. Ut ab ea lttera canon inciꝑet. que sui

Expanded text:
bello spiritus abigantur. Quatenus auster adveniens perflet hortum, ut aromata fluant Cant. IV, hoc accedens mentem fecundet, ut virtutes abundent. Caeterum ne sacrosancta verba vilescerent, dum omnes pene per usum ipsa scientes, in plateis et vicis, aliisque locis incongruis decantarent, decrevit Ecclesia, ut haec obsecratio quae secreta censetur, a sacerdote secrete dicatur, unde fertur, quod cum ante consuetudinem quae postmodum inolevit, quidam pastores ssionis. videlicet eorum quae gesta sunt per hebdomadam ante Paschalem, a decima luna primi mensis, quando Jesus adiit Hierosolymam, usque ad septimam decimam quando resurrexit a mortuis. Propter quod inter praefationem et canonem in plerisque sacramentariis imago Christi depingitur, ut non solum intellectus litterae, verum etiam aspectus picturae memoriam Dominicae passionis inspiret. Et forte divina factum est providentia, licet humana non sit industria procuratum, ut ab ea littera T canon inciperet, quae sui
Abbreviated transcription (Latin):
aũ pluralit̾ dona. munera sacͥficia. qr panis
iuinũ anteꝗͣ. ꝯsecrent᷑ ⁊ diuerse sunt species sub
ubi consectio celestis accesserit. species qͥdem
nis ⁊ uinũ significant sacroscm̃ corpus ⁊ ĩma¬
culatũ sangͥnem ihu xp̃i. Non u dicunt᷑ illi¬
bata qͣsi non dum gustata. s illibata dicũt᷑
.i. immacłata. qr sine macula cordis ⁊ corꝑis
oportet fieri. qͣtinus ⁊ corab iniqͥtate p̾get᷑.
⁊ corpꝰ ab ĩmundicia. Qm̃ ut inqͥt apłs. qui¬

Expanded text:
autem pluraliter dona, munera, sacrificia, quia panis autem pluraliter dona, munera, sacrificia, quia panis et vinum antequam consecrentur, et diversae sunt species subsubi consecratio coelestis accesserit, species quidem nis et vinum significant sacrosanctum corpus et immaculatum sanguinem Jesu Christi. Non enim dicuntur illibata, quasi nondum gustata; sed potius illibata dicuntur, id est immaculata, quae sine macula cordis et corporis oportet offerri, quatenus cor ab iniquitate purgetur, et corpus ab immunditia. Quoniam, ut inquit Aposto