comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ corde qͥdẽ sentit᷑. nec tñ cordis ẽ u̾bũ.
nec enĩ de corde erit sic̃ nr̃a cogitatio: s
neq illud ẽ quod ad cor fieri diximꝰ. ue¬
bum unidelicet u̾bi. cum sit malũ. In¬
mittitur aut̃ a contrariis potestatib s
fiunt immissiones ꝑ angłos malos. oͦ¬
le u̾bi causa fuit qd̾ legitur ini cor dial¬
Uerum quis ita uigilet.⁊ diligens ob¬
seruator motionum internarum suo
siue in se. siue ⁊ ex se factarum. ut liqͥdo
ad queq illicita sensa cordis sui. discernat in¬
ter morbum mentis: ⁊ morsum serpentis:
Ego nulli hoc mortalium possibile puto: nͥ
qͥ illuminatꝰ a sp̃u scõ. spetiale accepit donũ.
illud qd̃ apłs inter cetera carisiata que e¬
numerat. nominat discretionẽ sp̃ũum.
Quantũlibet enĩ quis scdm salomonẽ. oĩ
custodia seruet cor suũ. ⁊ omĩa que intͣ se
mouent᷑ iugilantissima intentione obser¬
uet. etiam siduturnum forte in his ha¬
buerit exercitium. ⁊ frequens exꝑimentũ.

Expanded text:
dem sentitur, non tamen cordis est verbum. Nec enim de corde exit, sicut nostra cogitatio, sed neque illud est quod ad cor fieri diximus, verbum videlicet Verbi, cum sit malum. Immittitur autem a contrariis potestatibus, sicut fiunt immissiones per angelos malos; quale, verbi causa, fuit quod legitur misisse in cor diabo Iscariotis . 6. Verum quis ita vigil et diligens observator motionum internarum suarum, sive in se, sive et ex se factarum, ut liquido ad quaeque illicita sensa cordis sui discernat inter morbum mentis, et morsum serpentis? Ego nulli hoc mortalium possibile puto, nisi qui illuminatus a Spiritu sancto speciale accepit donum illud quod Apostolus inter caetera charismata quae enumerat, nominat discretionem spirituum . Quantumlibet enim quis, secundum Salomonem, omni custodia servet cor suum , et omnia quae intra se moventur vigilantissima intentione observet; etiamsi diuturnum forte in his habuerit exercitium et frequens experimentum,
Abbreviated transcription (Latin):
loqui. aliis aut̃ oꝑari quod bonum ẽ. Qͥs¬
quis itaq ur̃m post illa amara. ⁊ lacͥmo¬
sa conu̾sationis sue pͥmordia respirasse i
spem. atq in qͦddam serenum suꝑne con¬
solationis pennis grẽ subleuatum se euo¬
lasse letatur: is ꝓfecto iam metit suarũ
recipiens fructũ temꝑaneũ lacͥmarum.
⁊ ipse uidit dm̃. i audiuit uocẽ dicentis.¬
Date ei defructib manuum suarum. Nam

Expanded text:
loqui, aliis autem operari quod bonum est. 4. Quisloqui, aliis autem operari quod bonum est. 4. Quisquis itaque vestrum post illa amara et lacrymosa conversionis suae primordia respirasse in spem atque in quoddam serenum supernae consolationis pennis gratiae sublevatum se evolasse laetatur; is profecto jam metit, suarum recipiens fructum temporaneum lacrymarum; et ipse vidit Deum, et audivit vocem dicentisDate ei
Abbreviated transcription (Latin):
nimis: cum uita uen̾it. S nunquid tan¬
te leticie spes erit. sine leticia: Spe gau¬
dentes ait apls. Et dauid ñ letaturũ s
letatum sedixit: qd̃ in domũ dñi se sꝑaret
it᷑um. Nondum uitam tenebat. s spemꝓ-¬
fecto uite messuerat. atq in semetipso exꝑi¬
ebat᷑ u̾itatẽ scͥpture ꝑhibentis qr ñ mͦ remu¬
neratio. s ipsa qͦq expectatio iustoꝵ letici¬
a. hanc parit in animo illiꝰ qui sibi ad us¬
ticiam seminauit p̾sũpta indulgentia
delictoꝵ: si tñ ipsam indulgentiã efficatia
attestatur accepte gr̃e adiuuendũ sanctiꝰ
deinceps. Omnis in uob̃ qui hec sentit intra
se actitari. scit qͥd loquit᷑ sp̃s: cuiꝰ uox atq
oꝑatio minime int̾ se unqͣm dissentiunt.
Propt̾ea gͦ intelligit que dicunt᷑. qm̃ que
foris audit intus sentit. Nam qͥ in nobis
loquit᷑ oꝑat᷑ in uob̃. unus atq idem sp̃c
diuidens singulis ꝓut uult: aliis quidẽ

Expanded text:
et nimis, cum vita venerit. 3. Sed nunquid tanet nimis, cum vita venerit. 3. Sed nunquid tantae laetitiae spes erit sine laetitia? Spe gaudentes, ait Apostolus . Et David non laetaturum, sed laetatum se dixit, quod in domum Domini se speraret iturum . Nondum vitam tenebat, sed spem profecto vitae messuerat; atque in semetipso experiebatur veritatem Scripturae perhibentis quia non modo remuneratio, sed ipsa quoque exspectatio justorum laetitia. Hanc parit in animo illius qui sibi ad justitiam seminavit, praesumpta indulgentia delictorum, si tamen ipsam indulgentiam efficacia attestatur acceptae gratiae ad vivendum sanctius deinceps. Omnis in vobis qui haec sentit intra se actitari, scit quid loquitur Spiritus, cujus vox atque operatio minime inter se unquam dissentiunt. Propterea ergo intelligit quae dicuntur, quoniam quae foris audit, intus sentit. Nam, qui in nobis loquitur, operatur in vobis unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult : aliis quidem
Abbreviated transcription (Latin):
timere dm̃. temet ipsum humiliasti. fudisti
lacrimas. elemosinas ꝑfudisti. cet̾isq te pie¬
tatis actionib mancipasti: si ieiuniis ⁊ ui¬
giliis afflixisti corpꝰ. si pectꝰ tonsionib. celos
clamorib fatigasti. hoc siquidẽ seminare
ad iusticiam ẽ. Semina sunt bona oꝑa. bo¬
na studia: semina lacrime sunt. Ibant in¬
quit et flebant: mittentes semina sua. S
quid: Semꝑ flebunt: Absit. S uenient
cum exultatione. portantes manipulos
suos. Merito cũ exultatione: cum repor¬
tant manipłos gle. at istud inqͥs in re¬
surrectione in nouissimo die: et est nimiꝰ
longa expectatio. Noli animo frangi: no-¬
li deficere a pusillaminitate sp̃c. Habes
interim depͥmitiis sp̃s: quod ad p̾sens in
exultatione metas. Seminate ait uob̾ ad
iusticiã: metite spem uite. Non te mͦ mit¬
tit ad diem nouissimum. qͣndo res iam e¬
rit in re ⁊ ñ in spe: s de p̾senti loquitur.
Prorsus magna leticia ⁊ exultatio multa

Expanded text:
timere Deum, temetipsum humiliasti, fudisti timere Deum, temetipsum humiliasti, fudisti lacrymas, eleemosynas profudisti, caeterisque te pietatis actionibus mancipasti, si jejuniis et vigiliis afflixisti corpus, si pectus tunsionibus, coelos clamoribus fatigasti. Hoc siquidem seminare est ad justitiam. Semina sunt bona opera, bona studia; semina lacrymae sunt. Ibant, inquit, et flebant mittentes semina sua. Sed quid? semper flebunt? Absit! Sed venient cum exsultatione portantes manipulos suos . Merito cum exsultatione, cum reportant manipulos gloriae. Ad istud, inquis, in resurrectione in novissimo die, et est nimis longa exspectatio. Noli animo frangi, noli deficere a pusillanimitate spiritus; habes interim de primitiis spiritus, quod ad praesens in exsultatione metas. Seminate, ait, vobis ad justitiam, metite spem vitae. Non te modo mittit ad diem novissimum, quando res jam erit in re, et non in spe; sed de praesenti loquitur. Prorsus magna laetitia et exsultatio multa
Abbreviated transcription (Latin):
ignorantia cauenda ẽ tͥ: qͣm sine timore i amo¬
re dei salus eẽ ñ potest. Cetera indifferentia st̃.
nec salutẽ si sciantur. nec dampnationẽ ha
dam. aut negligendã. scientiã litterarum.
que ornat aĩam: i erudit eam: ⁊ facit ut pos¬
sit etiam alioserudire. S duo illa oportet ⁊⁊
expedit ut p̾cedant: in quib summã salutiᷤ
constitui suꝑior ratio declarauit. Et uide si ñ
intuebat᷑. ⁊ si ñ docebat hunc ordinẽ qͥ dice¬
bat. Seminate uob̾ ad iusticiã merite sp̃ẽ ui¬
te: ⁊ tunc demũ illuminate uob̾ ait lumen
scientie. Ultimam posuit scientiã. tanquã
picturã que statũ hab̾e nequeat suꝑ inane.
⁊ idõ illa duo p̾misit ⁊ subiecit illi tanqͣm
si solidũ aliqͥd picture substerneret. Securꝰ
iam intendã scientie: si uite priꝰ ꝑ benefici¬
um. spei securitatẽ acceꝑo. Tu gͦ semi nasti tͥ
ad iusticiã. si ex uera noticia. tui eigilasti

Expanded text:
ignorantia cavenda est tibi, quam sine timore et amoignorantia cavenda est tibi, quam sine timore et amore Dei salus esse non potest. Caetera indifferentia sunt, nec salutem, si sciantur, nec damnationem, si mnendam aut negligendam scientiam litterarum, quae ornat animam, et erudit eam, et facit ut possit etiam alios erudire. Sed duo illa oportet et expedit ut praecedant, in quibus summam salutis constitui superior ratio declaravit. Et vide, si non intuebatur, et si non docebat hunc ordinem qui dicebat: Seminate vobis ad justitiam, metite spem vitae; et tunc demum illuminate vobis, ait, lumen scientiae . Ultimam posuit scientiam, tanquam picturam, quae statum habere nequeat super inane: et ideo illa duo praemisit et subjecit illi, tanquam si solidum aliquid picturae substerneret. Securus jam intendam scientiae, si vitae prius per beneficium spei securitatem accepero. Tu ergo seminasti tibi ad justitiam, si ex vera notitia tui evigilasti
Abbreviated transcription (Latin):
Uto ñ habemꝰ
nunc opꝰ hortari ad uigilandũ: cũ
absq dubio sermo ille sugillatoriꝰ uigilet.
iitpote adhuc recens qui heri a nobis cari¬
tatiue ꝓlatꝰ. bene aliquos exꝑgefecit. Ergo
tenetis memoria qd̃ teneam assensum ur̃m
neminẽ absq sui cognitione saluari: de qͣ
ninium mat̾ salutis humilitas oritur. ⁊ ti¬
mor dnĩ: qͥ ⁊ ipse sic̃ initium sapĩe. ita ẽ ⁊ sa¬
lutis. Nemo dico absq illa cognitione saluat᷑.
qui tñ etatem habeat ac facultatẽ cognoscen¬
di. Qd̾ ꝓpt̾ pariulos loquor. ⁊ ꝓpt̾ fatuos. qͦꝵ
alia ratio ẽ. Quid si ignoras dm̃: Poteritne
spes eẽ salutis cũ dĩ ignorantia: Ne hoc qͥdẽ.
Nec enĩ potes aut a mare quẽ nescias: aut ha-¬
bere quem non amaueris. Noueris ꝓinde te
ut dm̃ timeas. noueris ipsũ: ut eque ipsum
diligas. In altero initiaris. ad sapientiã. mal
tero ⁊ consuminaris. qͥa mitiuũ sapie timor¬
dnĩ ẽ: ⁊i plenitudo legisẽcaritas. Tamgͦ ut᷑q

Expanded text:
uto, non habemus nunc opus hortari ad vigilandum, cum absque dubio sermo ille suggillatorius vigilet, utpote adhuc recens, qui heri a nobis charitative prolatus, bene aliquos expergefecit. Ergo tenetis memoria quod teneam assensum vestrum, neminem absque sui cognitione salvari: de qua nimirum mater salutis humilitas oritur, et timor Domini, qui et ipse sicut initium sapientiae, ita est et salutis. Nemo, dico, absque illa cognitione salvatur, qui tamen aetatem habeat ac facultatem cognoscendi. Quod propter parvulos loquor, et propter fatuos, quorum alia ratio est. Quid, si ignoras Deum? poteritne spes esse salutis cum Dei ignorantia? Ne hoc quidem. Nec enim potes aut amare quem nescias, aut habere quem non amaveris. Noveris proinde te, ut Deum timeas; noveris ipsum, ut aeque ipsum mitigas. In altero initiaris ad sapientiam, 1402 in altero et consummaris quia initium sapientiDomini, est , et plenitudo legis est charitas . Tam ergo utraque
Abbreviated transcription (Latin):
nifesto: ne seducta incipiam uagari post
greges sodalium tuoꝵ queniadmodũ ⁊ ip¬
si. uagi sunt. nulla stabiles certitudine u̾i¬
tatis semꝑ discentes.: ⁊ nũ ꝗͣ ad scientiã u̾i¬
tatis ꝑuenientes. hec sponsa ꝓpter phils¬

Expanded text:
nifesto, ne seducta incipiam vagari post nifesto, ne seducta incipiam vagari post greges sodalium tuorum, quemadmodum et ipsi vagi sunt, nulla stabiles certitudine veritatis, semper discentes, et nunquam ad scientiam veritatis pervenientes . Haec sponsa propter phil
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ uictum mͥ atq attinentib mͥ men¬
dicaui ut potui: frequentiꝰ aut̃ qm is panẽ
magis ad manũ fuit. manducaui doloriꝰ.
⁊ uinum compũctionis bibi.: ⁊ facte st̃
a. siquidẽ parasti in conspectu meo m̃sã
adu̾sus eos qͥ tribulant me: de ipsa in¬
qͣm tue qͥdẽ beneficio miserationis acci¬
pio. in qͦ ut cũq respiro. qͦtiens tristiꝰ ẽ.
aĩa mea. ⁊ qͦtiens conturbat me. hec pascua
noui ⁊ frequentaui. te secuta pastorem:
sunt. hñtes greges suos ⁊ fines suos pa¬
bulo mortis refertos. in qͥb pascunt nec
tecum. nec ꝓpt̾ te: quoꝵ utiq t̾minos ñ
intraui. nec appropiaui eis. Ipsi st̃ qͥ di
filios gehenne duplo qͣm se.Cur hoc: ñ
ueritas cognoscatur: facileq ꝓ ea recipiat᷑.
falsitas ꝓpter ueri similitudinẽ. que ñ fa¬
cile in obscuro auͦ discernit᷑. p̾sertim quia
aque furtiue dulciores sunt: ⁊ panis absc̃o¬
ditus suauior: Et ꝓpt̾ea queso ut indices
mͥ uͥ pascas uͥ cubas in meridie. id÷ in ma¬

Expanded text:
eorum, victum mihi atque attinentibus mihi mendicavi ut potui; frequentius autem quoniam is magis ad manum fuit manducavi panem doloris, et vinum compunctionis bibi; et factae suna; siquidem parasti in conspectu meo mensam adversus eos qui tribulant me : de ipsa, inquam, tuae quidem beneficio miserationis, accipio, in quo utcunque respiro, quoties tristis est anima mea, et quoties conturbat me. Haec pascua novi et frequentavi te secuta pastorem; sunt, habentes greges suos, et fines suos pabulo mortis refertos, in quibus pascunt nec tecum, nec per te, quorum utique terminos non intravi, nec appropiavi eis. Ipsi sunt qui dfilios gehennae duplo quam se. Cur hoc, niveritas cognoscatur; facileque pro ea recipitur falsitas propter verisimilitudinem, quae non facile in obscuro a vero discernitur, praesertim quia aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior? Et propterea quaeso, ut indices mihi ubi pascas, ubi cubes in meridie, id est in ma
Abbreviated transcription (Latin):
at. absq diminutione salutis. Uerbi grã.
Si ignoras fabrilẽ artẽ. seu carpentariã.
aut cem̃tariã. ⁊ quecũq istiꝰmodi artes
sunt. q̃ ad usus uite p̾sentis ab hominibꝰ
exercent᷑. nunqͥd impedit. ad salutẽ: Etiã
absq omĩb illis artib que lib̾ales dicunt᷑
qͣmuis honestiorib utilioribq studiis.⁊
discant᷑. ⁊ exerceant᷑. qͣm plurimi hominũ
salui facti sunt: placentes morib atq oꝑi
factos dilectos ñ inscientia lutterarũ: s in
conscĩa pura.⁊ in fide ñ ficta. Om̃s placuer̃
deo inuita sua: uite m̾itis ñ scientie. Petruᷤ¬

Expanded text:
at absque diminutione salutis: verbi gratia, at absque diminutione salutis: verbi gratia, si ignoras fabrilem artem, seu carpentariam, et caementariam, et quaecunque istiusmodi sunt artes, quae ad usus vitae praesentis ab hominibus exercentur, nunquid impedit ad salutem? Etiam absque omnibus illis artibus, quae liberales dicuntur, quamvis honestioribus utilioribusque studiis et discantur et exerceantur, quamplurimi hominum salvi facti sunt, placentes moribus atque opfactos dilectos, non in scientia litterarum, sed in conscientia pura et fide non ficta . Omnes placuerunt Deo in vita sua, vitae meritis, n
Abbreviated transcription (Latin):
Nego mee ꝓmissioni. en ego desidiis
ur̃is: en ego etiã dõ ꝓdebito famula¬
tu. Tripliciut uidetis ratione urgeor ad lo¬
quendũ: pacti u̾itate caritate frat̾na: timo¬
re dñi. Si tacuero: os meũ condempnabit me.
Quid si loquar: Profecto ĩdem uereor udi¬
cium: ne loquentẽ uidelicet. ⁊ ñ facientẽ: idẽ¬
tidem osmeũ condempnet me. Iuuate me
orationib ur̃is: ut semꝑ possim ⁊ loqui qͦ
oportet: ioꝑe implere que loqͦr. Non igno¬
ratis hodiernũ nob̃ ꝓpositum eẽ sermonẽ
de ignorantia: uł potiꝰ de ignorantiis q̃m
due si meministis ꝓposite sunt. nr̃i una.
et alt̾a dei. Quas ⁊ monuimꝰ ambas eẽ ca¬
uendas: qd̃ ambe dãpnabiles sint. Suꝑ¬
ẽ ut clariꝰ hoc ipsũ faciã. edisseram pleniꝰ
S priꝰ querendũ existimo. sit ne ignoran
tia om̃is dampnabilis. Et mͥqͥdẽ uidet᷑ ñ
ẽẽ. Neq enĩ omĩs ignorantia dampnat. s
multa ⁊ innumera. eẽ. que nescire lice¬

Expanded text:
ego meae promissioni; en ego desideriis vestris; en ego etiam Deo pro debito famulatu. Triplici, ut videtis, ratione urgeor ad loquendum; pacti veritate, charitate fraterna, timore Domini. Si tacuero, os meum condemnabit me. Quid, si loquar? Profecto vereor idem judicium, ne loquentem videlicet, et non facientem, identidem os meum condemnet me. Juvate me orationibus vestris, ut semper possim et loqui quae oportet, et opere implere quae loquor. Non ignoratis hodiernum nobis propositum esse sermonem de ignorantia, vel potius de ignorantiis; quoniam duae, si meministis, propositae sunt, nostri una, et altera Dei: quas et monuimus ambas esse cavendas, quod ambae damnabiles sint. Superest ut clarius hoc ipsum faciam, edisseram plenius. Sed prius quaerendum etia damnabilis. Et mihi quidem videtur non esse. Neque enim omnis ignorantia damnat, sed multa, et innumera esse, quae nescire lice
Abbreviated transcription (Latin):
s addita insuꝑ adcumulum bonoꝵ uite
et̾ne ꝓmissio. felix qui tantum iam mes¬
suit habens int̾im qͥdẽ fructum suum in
scĩficationẽ: finẽ uͦ uitam eternam. Meri¬
to qui se inuentofleuit gauisusẽ uiso dñ

Expanded text:
sed et addita insuper ad cumulum bonorum vitae aeternae promissio! Felix qui tantum jam messuit, habens interim quidem fructum suum in sanctificationem, finem vero vitam aeternam! Merito qui se invento
Abbreviated transcription (Latin):
noctis uigilie longissime quippe fuerunt:
excusant eos. Uerum illis quid dicam. qͥ ⁊
tunc dormierunt. ⁊mͦ nichilominꝰ dormi¬
unt: S ñ ꝑgo nunc ulteriꝰ exagitare uere¬
cundiã coꝵ: sufficit tetigisse. Puto quod
meliꝰ deinceps uigilabunt: nr̃e obseruatio¬
nis cauteriũ uerituri. In hac spe gerimus
eis hac uice morem: ⁊ qd̾ continuandũ ra¬
tio exigebat. eoꝵ caritate pendente licet dis¬
putatione partim᷑: facientes finẽ. uͥ ñ erat
finis. Ipsi uͦ suꝑ sibi facta indulgentia
nob̾cum głificent sponsum eccłie. iħm¬

Expanded text:
noctis vigiliae longissimae quippe fuerunt noctis vigiliae longissimae quippe fuerunt excusant eos. Verum illis quid dicam, qui et tunc dormierunt, et modo nihilominus dormiunt? Sed non pergo nunc ulterius exagitare verecundiam eorum: sufficit tetigisse. Puto quod melius deinceps vigilabunt, nostrae observationis cauterium verituri. In hac spe gerimus eis hac vice morem; et quod continuandum ratio exigebat, eorum charitate, pendente licet disputatione, partimur, facientes finem, ubi non erat finis. Ipsi vero super sibi facta indulgentia nobiscum glorificent Sponsum Ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
tescit ds̃: cũ priꝰ se homo nou̾it in necessi¬
tate positum: iclamabit ad dñm.:i exaudi¬
et eũ:i dicet. eruam te. ⁊ honorificab̾ me.
atq hoc mͦ erit gradus ad noticiã dei. tui¬
cognitio: i eximagine sua que in te reno¬
uatur ipse uidebitur. dum tu quidẽ reue¬
lata facie głam dñi cũ fidutia speculando.
in eandẽ imaginẽ transformaris de clarita
ria ad salutẽ: ita ut neut᷑ carere ualeas cũ
salute. Nam si ignoras te ñ habebis timorẽ
dĩ. in te: ñ humilitatẽ. An uͦ sine timore
dĩ ⁊ sine humilitate de salute p̾sumas: tu
uideris. Benefecistis grunniendo sig̾care¬
quod minime ita sapiatis immo qd ñ ita de¬
sipiatis: ne in eo quod planum ẽ immorem
S attĩdite cetera. An potius pausandũ ẽ no¬
bis ꝓpt̾ somnolentos: Putabam me uno ser¬
mone implere qd̃ ꝓmisi deduplici ignorã¬
tia: ⁊ fecissem nͥ fastidiosis longior uideret᷑
Quosdam siquidẽ oscitantes: quosdã. ⁊ dor¬
mitantes intueor. Nec mirum. Precedentis

Expanded text:
tescit Deus, cum prius se homo noverit in necessitate positum, et clamabit ad Dominum, et exaudiet eum, et dicet: Eruam te, et honorificabis me . Atque hoc modo erit gradus ad notitiam Dei cognitio tui; et ex imagine sua, quae in te renovatur, ipse videbitur, dum tu quidem revelata facie gloriam Domini cum fiducia speculando, in eamdem imaginem transformaris de claritatria ad salutem, ita ut neutra carere valeas cum salute. Nam, si ignoras te, non habebis timorem Dei in te, non humilitatem. An vero sine timore Dei et sine humilitate de salute praesumas, tu videris. Bene fecistis grunniendo sigquod minime ita sapiatis, imo quod non ita desipiatis, ne in eo quod planum est immoremur. Sed attendite caetera. An potius pausandum est nobis propter somnolentos? Putabam me uno sermone implere quod promisi de duplici ignorantia; et fecissem, nisi fastidiosis longior videretur. Quosdam siquidem oscitantes, quosdam et dormitantes intueor. Nec mirum: praecedentis
Abbreviated transcription (Latin):
habitantes in eis bonis potiorib habũ¬
dare. festinemꝰ ꝓinde filii. festinemus
ad locũ tutiorem. ad pastũ suauiorẽ. ad
ub̾iorẽ. ⁊ fertiliorẽ agrũ. festinemꝰ ut ha¬
bitemꝰ sine metu ⁊ habundemꝰ sine
defectu: epulem᷑ sine fastidio. Tu enim
dñe sabaoth qͥ cũ tͣnqͥllitate iudicasoĩa.
etiã cũ securitate eque ibi oĩa pascis idẽ
ipse i dñs excercituũ: ⁊ pastor ouiũ sigo
⁊ pascis ⁊ cubas parit̾: s ñ hic. Deniq sta¬
bas cũ ecelo ꝓspiceris: unã extuis oincuł
stephanũ loqͦr. alupis circundari suꝑ t̾
uͥ cubes in meridie: hoc ẽ tota die. Et enĩ
illa meridies tota ẽ dies: i ipse nesciens ue̾¬
ꝑam: ⁊ ideo melior dies illa in atriis tuĩ
suꝑ milia: qͥ nescit occasum. At matu¬
tinũ forsitan habuit. cũ uidelicet dies
scĩficatus illuxit nob̾. ꝑ uscerautiq mĩȩ¬

Expanded text:
habitantes in eis, bonis potioribus abunhabitantes in eis, bonis potioribus abundare? 4. Festinemus proinde, filii, festinemus ad locum tutiorem, ad pastum suaviorem, ad uberiorem et fertiliorem agrum. Festinemus ut habitemus sine metu, abundemus sine defectu, epulemur sine fastidio. Tu enim, Domine sabaoth, qui cum tranquillitate judicas omnia, etiam cum securitate aeque omnia ibi pascis. Idem ipse et Dominus exercituum, et pastor ovium. Ergo et pascis, et cubas pariter, sed non hic. Denique stabas cum e coelo prospiceres unam ex tuis oviculis Stephanum loquor a lupis circumdari super tubi cubes in meridie; hoc est tota die: etenim illa meridies tota est dies, et ipsa nesciens vesperam. Et ideo melior dies illa in atriis tuis super millia , quia nescit occasum. At matutinum forsitan habuit, cum primum videlicet dies sanctificatus illuxit nobis, per viscera utique mise
Abbreviated transcription (Latin):
disus. dulce pabulum uerbum. opu¬
lentia multa nimis eternitas. Habeo.i
ego u̾bum. s incarne: ⁊ mͥapponitur
ueritas. s in sacramento. Angłs ex adi-¬
pefrum̃ti saginat᷑. i nudo satiatur
grano: me oportet int̾m qͦdam sacram̃¬
ii cortice ẽẽ contentũ. carnis furfure. lit¬
tere palea. uelamine fidei. Et hec talia
sunt quegustata afferunt mortem: ni-
si de pͥmitiis sp̃c qͣntulũcũq accipiant
condimentũ. Prorsus mors mͥ in olla:
nͥ ex ꝓpħe farinula dulcoret᷑. Deniq abᷤ¬
q spũ:⁊ sacramentum ad iudiciũ su¬
ra occidit: ⁊ fides mortua ẽ. S sp̃c̃ est
qui uiuificat: et uiuam in eis. At
quantalibet sane habundantia spc
pinguescant ista. ñ pari omĩno iocun¬
ditate sumitur cortex sacram̃ti: ⁊adepꝰ
culum. imago deriforma serui. Nempe
in his om̃ib fides locuplex mͥ: intellectꝰ
pauꝑ. Nunqͥd uͦ par sapor intellectu. fi¬
deiq cũ sit in meritum ista. in p̾mium:
inter loca: ⁊ sic̃ exaltantur celi a t̾ra. ita

Expanded text:
disus, dulce pabulum Verbum, opulentia multa nimis aeternitas. 3. Habeo et ego Verbum, sed in carne; et mihi apponitur veritas, sed in sacramento. Angelus ex adipe frumenti saginatur, et nudo saturatur grano; me oportet interim quodam sacramenti cortice esse contentum, carnis furfure, litterae palea, velamine fidei. Et haec talia sunt quae gustata afferunt mortem, si non de primitiis spiritus quantulumcunque accipiant condimentum. Prorsus mors mihi in olla, nisi ex prophetae farina dulcoretur . Denique absque spiritu et sacramentum ad judicium sura occidit, et fides mortua est. Sed spiritus est qui vivificat, ut vivam in eis. At quantalibet sane abundantia spiritus pinguescant ista, non pari omnino jucunditate sumitur cortex sacramenti et adeps culum, imago Dei et forma servi. Nempe in omnibus his fides locuples mihi, intellectus pauper. Nunquid vero par sapor intellectui fideique, cum sit in meritum ista, ille in praemium? et inter loca; et sicut exaltantur coeli a terra, ita
Abbreviated transcription (Latin):
stratur.⁊ ũbigr̃a probra. dampna. sup¬
plicia: ñ tñ idcirco recte ab alio qͣm a
semet ipso humiliatꝰ ille dicet᷑. qͥ illa oĩa
tacita: ⁊ leta conscientia. causa dei sub¬
eunda decreuerit.S quo ꝓgredimur
Patient̾ ut sentio sustinetis excessũ in
ũbo de humilitate: ⁊ patientia: s reu̾¬
tam᷑ ad locum de qͦ digressi sumꝰ. Id nã¬
q incidit nob̾ ex occasione responsi. qͦ
gͣndia p̾sum̃tẽ sponsã repͥmendã cen¬
suit sponsus. ⁊ ñ ad insipientiã illi:
s ut sane ex eo ꝓbabilioris ⁊ maioris
humilitatis daret᷑ occasio. ꝑ qͣm dig¬
nior patioꝵ atq eoꝵ ipsoꝵ que pete¬
bat capatior efficeret᷑. Geriutam̃ qͥ a
adhuc in ianuis sumus p̾sentis capitłi:
discussionis eiꝰ initium pͥncipio si placet
sermonis alteriꝰ ordiam᷑ p̾sertim ne u̾¬
ba sponsi uł recenseant᷑ cũ tedio uł au¬
diant᷑. qd̾ ipse au̾tat a seruis suis iħc xp̃s

Expanded text:
istratur, verbi gratia, probra, damna, supistratur, verbi gratia, probra, damna, supplicia; non tamen idcirco recte ab alio, quam a semetipso humiliatus ille dicetur, qui illa omnia tacita et laeta conscientia, causa Dei subeunda decreverit. 5. Sed quo progredimur? Patienter, ut sentio, sustinetis excessum in verbo de humilitate et patientia; sed revertamur ad locum, de quo digressi sumus. Id namque incidit nobis ex occasione responsi, quo grandia praesumentem sponsam reprimendam censuit sponsus, et non ad insipientiam illi; sed ut sane ex eo probabilioris et majoris humilitatis daretur occasio, per quam dignior potiorum, atque eorum ipsorum quae petebat, capacior efficeretur. Verumtamen quia adhuc in januis sumus praesentis capituli, discussionis ejus initium principio, si placet, sermonis alterius ordiamur, praesertim ne verba sponsi vel recenseantur cum taedio, vel audiantur. Quod ipse avertat a servis
Abbreviated transcription (Latin):
głietur humił in ȩxaltatione sua: q̃m
non sponte humiliatur neq libenter.
Uis aut̃ uidere humilẽ recte głantem.
et uere dignũ gła: Libent̃ inqͥt głabor
in infirmitatib meis: ut in habitet in
me uirtꝰ xp̃i. Non dicit pacient̾ se ferre
in illis. ꝓbans etiã sibibonũ eẽ qd̾ humi¬
liat᷑ nec sufficere omĩno ut possideat aĩa
suã tanqͣm patient̾ humiliatꝰ. nͥ ⁊ gr̾ã
accipiat tanqͣm sponte humiliatꝰ. Ge¬
neralẽ uͦ hinc audi regulã. Onnis qͥ se¬
nẽ exaltandã eẽ humilitatẽ. s eã tantũ
que de uoluntate uenit: ñ extristicia
nec ex necessitate. Nec enĩ ꝑ contrariũ
om̃is qui exaltanir humilianduserit.
s tantũ qͥ se exaltat humiliabit᷑. numi¬
rũ obuoluntariam uanitatẽ. Ita gͦ ñ
qͥhumiliat᷑. s qͥ sponte se humiliat ex¬
altabit᷑: utiq obmeritũ uoluntatis. esto
enĩ qͦd humilitatis mat̾ia ꝑ aliũ min¬

Expanded text:
Glorietur humilis in exaltatione sua ; quoniam Glorietur humilis in exaltatione sua ; quoniam non sponte humiliatur, neque libenter. 4. Vis autem videre humilem recte gloriantem, et vere dignum gloria? Libenter, inquit, gloriabor in infirmitatibus meis, ut inhabitet in min illis, probans etiam sibi bonum esse, quod humiliatur; nec sufficere omnino, ut possideat animam suam tanquam patienter humiliatus, nisi et gratiam accipiat tanquam sponte humiliatus. Generalem vero hinc audi regulam: Omnis qui snem exaltandam esse humilitatem, sed eam tantum, quae de voluntate venit, non ex tristitia, nec ex necessitate. Nec enim per contrarium omnis qui exaltatur, humiliandus erit; sed tantum qui se exaltat, humiliabitur, nimirum ob voluntariam vanitatem. Ita ergo non qui humiliatur, sed qui sponte se humiliat, exaltabitur; 1395 utique ob meritum voluntatis. Esto enim quod humilitatis materia per alium min
Abbreviated transcription (Latin):
cere qui inuitus tolerat: minus qͥ mur¬
murat. Neutri hoꝵ ꝓmittimꝰ gr̃am. qd̾
humiliat᷑. i si sane longe hii duo a se
differant. ⁊ alt̾ qͥdẽ in patientia sua. po¬
sideat aĩam suã: alt̾ in suo murmure
pereat. s enĩ .⁊ si unus iram: neut̃ tam̃
humiliationẽ conu̾tit in humilitatẽ: ⁊
ipse qui dicit deo. bonum mͥ qd̾ humi¬
asti me. Nemini ꝓrsus quod patienter
fert bonũ ẽ: s plane molestum. Scimꝰ
aut̃ qͥa ilarem datorẽ diligit ds̃. Unde
et cũ ieunamꝰ iubem᷑ capud nr̃m un
⁊ holocaustũ nr̃m pingue fiat. Et enĩ
sola grãm qͣm p̾fert: meret᷑ leta ⁊ ab¬
soluta humilitas. Que enĩ coacta fu̾it
uł extorta qͣlis utiq ẽ in uiro patiente
illo qͥ possidet aĩam suã. Hec in qͣm hu¬
militas. ⁊ si uitã obtinet ꝓpt̾ patienti¬
am: ꝓpt̾ tͥsticiã tñ grãm ñ habebit. Nos
enĩ congruit ei qͥ eiꝰmodi ẽ illud scͥpt᷑e.

Expanded text:
dicere qui invitus tolerat; minus, qui murdicere qui invitus tolerat; minus, qui murmurat. Neutri horum promittimus gratiam, quod humiliatur: etsi sane longe hi duo a se differant, et alter quidem in patientia sua possideat animam suam, alter in suo murmure pereat. Sed enim etsi unus iram, neuter tamehumiliationem convertit in humilitatem, et ipse est qui dicit Deo: Bonum mihi quod humiliasti me. Nemini prorsus, quod patienter fert, bonum est, sed plane molestum. Scimus autem quod hilarem datorem diligit Deus . Unde et cum jejunamus, jubemur caput nostrum unget holocaustum nostrum pingue fiat. Etenim sola gratiam, quam praefert, meretur laeta et absoluta humilitas. Quae enim coacta fuerit vel extorta, qualis utique est in viro patiente illo qui possidet animam suam; haec, inquam, humilitas, etsi vitam obtinet propter patientiam, propter tristiam tamen gratiam non habebit. Non enim congruit ei, qui ejusmodi est, illud Scripturae:
Abbreviated transcription (Latin):
estimans maledicta: iaddidit. Dñs mi
illũ ad maledicendũ dauid. Prorsus so
cor dei qͥ de corde dei ferebat sententie
uebat lingua maledica: ⁊ ille inti¬
debat quid in occulto ageret deus. Slmlierhi l¬
maledicentis in aurib. i animꝰ incli aumpet¬
bat se ad benedictionẽ. Nunqͥd in ore ho nqͥ¬
phemi ds̃: Absit. S eo usus ẽ. ad hu  t patiatu¬
liandũ dd̾. Neo latuit ꝓpħam. qͥ ppei aibͥit sa¬
incerta ⁊ occulta sapĩe sue manife¬
uerat ds̃: ⁊ ideo dicit. Bonum mͥ qd̾ humi¬
asti me. ut discam iustificationes tuas. Ui
des qͥa humilitas iustificat nos: humi¬
litas dixi: ⁊ ñ humiliatio. Quanti humi¬
liant᷑. qͥ humiles ñ sunt. Alii cũ rancore
humiant᷑ alii patient̾. alii ⁊ libenter. P¬
mi rei sunt. sequentes in noxii ultimi
iusti. Qmquã ⁊ innocentia portio iusti¬
cie ẽ s cõsũmatio eiꝰ apud humilẽ. Qui
aut̃ dicere potest. bonũ mͥ qd̾̃ humilias¬
ti me: isuere humilis ẽ. Non potest di

Expanded text:
aestimans maledicta. Et addit: Dominus misit illum ad maledicendum David . Prorsus secundum cor Dei, qui de corde Dei ferebat sententiam. Saeviebat lingua maledica, et ille intendebat quid in occulto ageret Deus. Vox maledicentis in auribus, et animus inclinabat se ad benedictionem. Nunquid in ore blasphemi Deus? Absit! Sed eo usus est ad humiliandum David. Nec latuit Prophetam; quippe cui incerta et occulta sapientiae suae manifeverat Deus , et ideo dicit: Bonum mihi quod humiliasti me, ut discam justificationes tuas . 3. Vides quia humilitas justificat nos? Humilitas dixi; et non: Humiliatio. Quanti humiliantur, qui humiles non sunt? Alii cum rancore humiliantur, alii patienter, alii et libenter. Primi rei sunt, sequentes innoxii, ultimi justi. Quanquam et innocentia portio justitiae est, sed consummatio ejus apud humilem; qui autem dicere potest: Bonum mihi quia humiliasti me, is vere humilis est. Non potest hoc
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd ẽ ypͥocrisis. Et enĩ ista de ambitione
descendit: ⁊ in tenebris habitatio eiꝰ qͥp¬
pe abscondit quod ẽ: ⁊ qd̾ ñ ẽ mentitur.
slegotiat᷑ aut̃ omĩ temꝑe. formam reti¬
nens pietatis ad sese occultandũ. uirtu¬
tẽ eiꝰ autẽ uenditans: iemens. honores.
Postrema temptatio ẽ demonium meri¬
dianum. qͥ solet maxime insidiari ꝑfectiꝰ.
qͥ uidelicet tanqͣm uiri uirtutum omĩa
suꝑauerint uoluptates. fauores. honores.
Quidenĩ iam suꝑ ẽ. ei qui temptat. in quo
possit pugnare palam adu̾sus huiꝰmodi:
uenit ꝓinde occultꝰ. qͥ manifestꝰ ñ audet.
⁊quẽ satis exꝑtꝰ ẽ. aꝑtũ ome horrere ma¬
lum. falso bono supplantare molit᷑. Qui
liciti sunt cauere a laqueo isto. Hinc ẽ
Mara angłica salutatione turbat᷑: do¬
lum nͥ fallor suspicans:⁊ iosue. ñ pͥus an¬
cum angłm suscepit qͣm eẽ amicum ne¬
irerit. Deniq suscitatur. suus ne sit. apitus

Expanded text:
quod est hypocrisis. Etenim ista de ambitione quod est hypocrisis. Etenim ista de ambitione descendit, et in tenebris habitatio ejus: quippe abscondit quod est, et quod non est mentitur. Negotiatur autem omni tempore, formam retinens pietatis ad sese occultandum, virtutem autem ejus vindicans, et emens honores. Postrema tentatio est daemonium meridianum, quod solea maxime insidiari perfectis, qui videlicet, tanquam viri virtutum, omnia superaverint; voluptates, favores, honores. Quid enim jam superest ei qui tentat, in quo possit pugnare palam adversus hujusmodi? Venit proinde occultus, qui manifestus non audet; et quem satis expertus est apertum omne horrere malum, falso bono supplantare molitur. Quilliciti sunt cavere a laqueo isto. Hinc est quod Maria angelica salutatione turbatur , dolum, nisi fallor, suspicans; et Josue non prius amicum angelum suscipit, quam esse amicum noverit. Denique sciscitatur, suusne sit, an
Abbreviated transcription (Latin):
nis que ñ uidemꝰ. formidamꝰ que in p̾sen¬
tiarũ sunt adu̾sa tolerare. Uigilandum
ꝓinde i orandum pͥmo intrantib con¬
tra hanc pͥmam temptationẽ. ne subito
p̾occcupati apusillammitate sp̃s ⁊ tẽ¬
pestate: a bono cepto qd̃ absit resiliant.
Suꝑata autẽ hac temptatione. arme-¬
mus nos nichilominꝰ adu̾sus hominũ
laudes: que de laudabili potissimũ
uita sumunt materiã. Alioquin pa-¬
tebimꝰ uulneri. a sagitta uolante in
die: que ẽ inanis gła. fama siqͥdẽ uo¬
lat: ⁊ ideo in die. quia ex oꝑib lucis.
Si hec exsufflat᷑ tanquã inanis aura:
restat ut solidius aliquid afferat᷑ de di¬
uitiis ⁊ honorib scłi. si forte qͥ ñcurat
laudes. appetat dignitates. Et uide si ñ
hic ordotemptandi seruatus ẽ in dño
nr̃o: cui post suggestum ad solam uani¬
tatẽ p̃cipiciũ. ostensa sunt omĩa regna
mundi. atq oblata. Tu gͦ exempla dñi
nista retine alit̾ necesse ẽ. circum ueni¬
ri te a negotio ꝑ ambulante in tenebriᷤ

Expanded text:
nis quae non videmus, formidamus quae impraesentiarum sunt adversa tolerare. Vigilandum proinde et orandum primo intrantibus contra hanc primam tentationem, ne subito praeoccupati a pusillanimitate spiritus et tempestate, a bono coepto, quod absit! resiliant. 12. Superata autem hac tentatione, armemus nos nihilominus et adversus hominum laudes, quae de laudabili potissimum vita sumunt materiam. Alioquin patebimus vulneri a sagitta volante in die, quae est inanis gloria. Fama siquidem volat; et ideo in die, quia ex 1392 operibus lucis. Si haec exsufflatur tanquan inanis aura, restat ut solidius aliquid afferatur de divitiis et honoribus saeculi, si forte qui non curat laudes, appetat dignitates. Et vide, si non hic ordo tentandi servatus est in Domino nostro, cui post suggestum ad solam vanitatem praecipitium, ostensa sunt omnia regna mundi atque oblata . Tu ergo exemplo Domini et ista renue. Aliter necesse est circumveniri te a negotio perambulante in tenebris,
Abbreviated transcription (Latin):
filios enutriui ⁊ exaltaui: ipsi aut̃ spre¬
uerunt me. Spreuerunt ⁊ maculauerũt
me aturpi uita aturpi questu. a turpicõ¬
mertio: a negotio deniq ꝑambulante in
tenebris. Suꝑ ẽut iam de medio fiat de¬
moniũ meridianũ. ad seducendos si qͥ in
xpisto residui sunt: adhuc ꝑmanentes in
simplicitate sua. Siquidẽ absorbuit flu-¬
uios sapientium: ⁊ torrentes potentiã.⁊
habet fidutiam. ut iordanis influat in
os eiꝰ: idest humiles ⁊ simplices qͥ sunt
in eccłia. Ipse ẽ enim antixp̃c: qui ñ so

Expanded text:
Filios enutrivi et exaltavi, ipsi autem spreFilios enutrivi et exaltavi, ipsi autem spreverunt me . Spreverunt et maculaverunt me a turpi vita, a turpi quaestu, a turpi commercio, a negotio denique perambulante in tenebris. Superest ut jam de medio fiat daemonium meridianum ad seducendos si qui in risto residui sunt, adhuc permanentes in simplicitate sua. Siquidem absorbuit fluvios sapientium, et torrentes potentium, et habet fiduciam ut Jordanis influat in os ejus , id est simplices et humiles qui sunt in Ecclesia.
Abbreviated transcription (Latin):
regiꝰ apparatꝰ: inde aurũ infrenis. in sellis
in calcarib. ⁊ plus calcaria qͣm altaria
phis. inde cõmessationes ⁊ ebrietates. inde
cythara: ilira. ⁊ tibia. inde redundantia
torcularia.⁊ ꝓmptuaria plena: eructã-¬
tia ex hoc in illud. Inde dolia pigm̃ta¬
ria: inde referta marsupia. Pro hiuꝰ modi
uolunt eẽ ⁊ sunt. eccłiarũ p̾positi. decam.
archidiacom. ep̃i. ⁊ archiep̃i. nec enĩ hec
merito cedunt: s negotio illi qd̾ ꝑ ambulat
in tenebris. Olim p̾dictũ ẽ: ⁊ nc̃ tempꝰ mm¬
pletionis aduenit. E cce in pace amaritu¬
do mea amarissima. Amara pͥus in ne¬
ce martirũ. amarior post in conflictu
hereticoꝵ: amarissima nẽ in morib do¬
mesticoꝵ. Non fugare ñ fugere eos pot̃:
ita inualuerunt. ⁊ multiplicati sunt sr̃
numerum. Intestina ⁊ insanabilisest
Pax apaganis. pax ab hereticis. s ñ ꝓfe¬
cto a filiis. Uox plangentis in temꝑe isto.

Expanded text:
regius apparatus. Inde aurum in frenis, in sellis regius apparatus. Inde aurum in frenis, in sellis et calcaribus, et plus calcaria quam altaria phis; inde commessationes et ebrietates; inde cithara, et lyra, et tibia; inde redundantia torcularia, et promptuaria plena, eructantia ex hoc in illud. Inde dolia pigmentaria, inde referta marsupia. Pro hujusmodi volunt esse et sunt ecclesiarum praepositi, decani, archidiaconi, episcopi, archiepiscopi. Nec enim haec merito cedunt, sed negotio illi, quod perambulat in tenebris. 16. Olim praedictum est, et nunc tempus impletionis advenit: Ecce in pace amaritudo mea amarissima . Amara prius in nece martyrum, amarior post in conflictu haereticorum, amarissima nunc in moribus domesticorum. Non fugare, non fugere eos potest; ita invaluerunt, et multiplicati sunt super numerum. Intestina et insanabilis est Pax a paganis, et pax ab haereticis; sed non profecto a filiis. Vox plangentis in tempore isto:
Abbreviated transcription (Latin):
osita in suꝑbiã scłoꝵ. et dolens inimicꝰ
d̾ frustratꝰ eẽt a timore nocturno. conũ¬
it se callide ad sagitam uolantẽ in die:
uuln̾auit in ea qͦsdã de eccłia. Et sur¬
exerunt homines uani. cupidigłe. ⁊¬
pari ioluerunt sibi facere nom̃. ⁊ exeuntes
unnd Ae eccł̃ia: diu eandem matrẽ suã afflixe-¬
isp ora ista lib̾a qͥdẽ dõ miserante ab utͣq
lla malitia: s plane feda a negotio ꝑ¬
mbulante in tenebris. Ue gen̾ationi
uic a fermento phariseoꝵ qͦd ẽ ypo¬
risis: si tñ ypocrisis dici debet. quẽ
am latere p̾ abundantia ñ ualet.
ip̃impudentia ñ querit. Serpit ho¬
sarii. om̃s domestici:i nulli pacifici: om̃s
ꝓrximi:iom̃s que sua sunt querunt. Mi¬
nistri xp̃i sunt.:⁊ seruiunt antixp̃o: ho¬
norati incedunt de bonis dñi qͥ dño ho¬
norem ñ deferunt. Inde is quẽ cotidie ui¬
des meretricius nitor. histrionicus habitꝰ.

Expanded text:
posita in superbiam saeculorum. Et dolens inimicus posita in superbiam saeculorum. Et dolens inimicus quod frustratus esset, a timore nocturno convertit se callide ad sagittam volantem in die, et vulneravit in ea quosdam de Ecclesia. Et surrexerunt homines vani, cupidi gloriae, et voluerunt sibi facere nomen: et exeuntes de Ecclesia, diu eamdem matrem suam afflixetempora ista libera quidem Deo miserante ab utraque illa malitia; sed plane foeda a negotio perambulante in tenebris. Vae generationi huic a fermento Pharisaeorum, quod est hypocrisis! si tamen hypocrisis dici debet, quae jam latere prae abundantia non valet, et prae impudentia non quaerit. Serpit hodomestici, et nulli pacifici; omnes proximi, et omnes quae sua sunt quaerunt. Ministri Christi sunt, et serviunt Antichristo. Honorati incedunt de bonis Domini, qui Domino honorem non deferunt. Inde is quem quotidie vides meretricius nitor, histrionicus habitus,
Abbreviated transcription (Latin):
tatio formidet᷑: ⁊ qͦ se in sũmo stare qi
uidit. eo sibi uigilantiꝰ ab incursu ⁊d
monio meridiano. cauendũ intellig.
Dorro discipłis uerꝰ se manifestauit n¬
⁊ falsi suspicio ab eis depulsa ẽ. Utinã
nobis quotiens palliata falsitas moli
irrepere. emitat lucẽ suã ⁊ u̾itatẽ siꝰ.
ad ꝓdendã illã oriens ex alto. uerꝰ mer¬
dies: idiuidat lucem a tenebris. ut non
notem a ꝓpħa: tanqͣm ponentes lucẽ tene¬
bras: ⁊ tenebras lucẽ. Adhuc nisi tedio fu̾it
longitudo sermonis: hasquattuor tẽpta¬
tiones temptabo suo ordine assignare ipsi
corꝑi xp̃i. qd̾ ẽ eccłia. Et ecce qͣm breuius
possum ꝑcurro. Uidete pͥmitiuam eccłiã:
i ñ pͥmo ꝑu̾sa ẽ. acrit̾ nimis. atimore
nocturno. Erat enĩ nox: qͣndo om̃is qͥ
nt̾ficeret scõs. arbitrabat᷑ obsequiũ se p̾¬
tare deo. Hac aut̃ temptatione deuic¬
a. ⁊ sedata tempestate. inclita facta ẽ.
iiuxta ꝓmissionẽ ad se factam: in brem

Expanded text:
 se in summo stare quis viderit, eo sibi vigilantius ab incursu et daemonio meridiano cavendum intelligat. Porro discipulis verus se manifestavit me falsi suspicio ab eis depulsa est. Utinam et nobis, quoties palliata falsitas molitur irrepere, emittat lucem suam et veritatem suam ad prodendam illam oriens ex alto verus meret dividat lucem a tenebris, ut non notemur a propheta tanquam ponentes lucem tenebras, et tenebras lucem . 14. Adhuc, nisi taedio fuerit longitudo sermonis, has quatuor tentationes tentabo suo ordine assignare ipsiest Ecclesia. Et ecce quam brevius possum percurro. Videte primitivam Ecclesiam, si non primo pervasa est acriter nimis a timore nocturno. Erat enim nox, quando omnis qui interficeret sanctos, arbitrabatur obsequium se praestare Deo. Hac autem tentatione devicta et sedata tempestate, inclyta facta est, et juxta promissionem ad se factam, in brevi
Abbreviated transcription (Latin):
miliat᷑. humilitate meretur. Tu gͦ cũ tehi¬
miliari uideris. habeto id signum in bo¬
num: om̃ino argum̃tum grẽ ꝓpiqͣn¬
tis. Nam sic̃ ruinã exaltat᷑ cor: ita ante ex¬
altationẽ humiliat᷑. Sane utrumq les
dm̃ scilicet ⁊ suꝑbis resistere:⁊ humilil
dare grãm. Nonne deniq seruũ suũ iob
benedictione censeret. priꝰ in multis:
districtis ꝑcunctationib humiliaree
rauit ÷ ⁊ sic parare uiã beneflictioni: a
parum ẽ. cum ꝑseipsum humiliat no
hoc facit sapiamꝰ similit̾. Quã obrem
cipe huiꝰ rei mirabile docum̃tũ: de sea
dauid. Aliqͣndo maledictũ ẽ illi i a serpit
At ille nec cumula inuiriam sensit: qlomlis
p̃sensit grãm. Quid mͥ ait ⁊ uob̾ fili

Expanded text:
miliatur, humilitate meretur. Tu ergo cum te humiliatur, humilitate meretur. Tu ergo cum te humiliari videris, habeto id signum in bonum omnino argumentum gratiae propinquantis. Nam sicut ante ruinam exaltatur cor , ita ante exaltationem humiliatur, Sane utrumque legis, Deum scilicet et superbis resistere, et humilibus dare gratiam Nonne denique servum suum Job, benedictione censeret, prius in multis et districtis percunctationibus humiliare curavit, et sic parare viam benedictioni . 2. At parum est cum per se ipsum humiliat noso et per alium hoc facit, sapiamus similiter. Quamobrem accipite hujus rei mirabile documentum de sancto David. Aliquando maledictum est illi et a servo; at ille nec cumulatam injuriam sensit, quia praesensit gratiam. Quid mihi, ait, et vobis, fili
Abbreviated transcription (Latin):
greges sodalium tuoꝵ: ⁊ pasce edos tuoꝰ
uixta tab̾nacła pastoꝵ. Olim sc̃s moy¬
ses qm multũ p̾sumebat de grã i fami¬
li aritate quam inuenerat apud dm̃. as¬
pirabat ad qͣndam uisionem magnam:
ita ut diceret deo.Si inueni grãm in
ocłis tuis: ostende mͥ teipsum. Accepit
aut̃ ꝓ ea uisione longe inferiorem. ex
qua tñ ad ipsam qͣm uolebat posset ali¬
quando ꝑuenire. filii qͦq debedei in sim¬
plicitate cordis sui ambulantes. mag¬
num aliqͥd ⁊ ipsi ausi sunt: s ad gra¬
dum nichilominꝰ sunt reducti. ꝑ quẽ
fuerat ascendendum. Ita ⁊ mͦ sponsa
qm̃ rem gͣndẽ postulare uidet᷑. repͥ¬
mitur sane austeriori responsione.
s plane utili ⁊ fideli. oportet namꝙ
humilit̾ sentire de se nitentẽ ad altio¬
ra ⁊ nedum supͣ se attollitur: cadat a
se. nisi in se firmit̾. ꝑ ueram humilita¬
tẽ fuerit solidatꝰ: ⁊ qr nͥ humilitatis
m̾ito maxima minime obtinentur¬
Propterea qͥ ꝓuchendus ẽ correptione hu¬

Expanded text:
greges sodalium tuorum, et pasce haedos tuos juxta tabernacula pastorum . Olim sanctus Moyses, quoniam multum praesumebat de gratia et familiaritate, quam invenerat apud Deum, aspirabat ad quamdam visionem magnam, ita ut diceret Deo: Si inveni gratiam in oculis tuis, ostende mihi te ipsum. Accepit autem pro ea visionem longe inferiorem, ex qua tamen ad ipsam quam volebat, posset aliquando pervenire . Filii quoque Zebedaei in simplicitate cordis sui ambulantes, magnum aliquid et ipsi ausi sunt, sed ad gradum nihilominus sunt reducti, per quem fuerat ascendendum . Ita et modo sponsa, quoniam rem grandem postulare videtur, reprimitur sane austeriori responsione, sed plane utili et fideli. Oportet namque humiliter sentire de se nitentem ad altiora, ne, dum supra se attollitur, cadat a se, nisi in se firmiter per veram humilitatem fuerit solidatus. Et quia nisi humilitatis merito maxima minime obtinenturpropterea qui provehendus est, correptione hu
Abbreviated transcription (Latin):
gando. uento ad u̾sante ⁊ iactante naiuilui a¬
cłam. uidentes dñm ambulare suꝑ ma ah yl¬
⁊ putantes fantasma eẽ. ita ut clamareim scoꝑ
p̾timore. ñ ne aꝑtam meridiani suspt lit¬
nẽ demonii p̃tenderunt: Et recordan ̃¬
ni scͥpture dicentis. qͥa qͣrta ugilia ne¬
tis uenit ad eos. ambulans supͣ mare.l¬

Expanded text:
sante et jactante naviculam, videntes Dominum ambulantem super mare, et putantes esse phantasma, ita ut clamarent prae timore, nonne apertam meridiani suspicionem daemonii praetenderunt? Et recordamini Scripturae dicentis, quia quarta vigilia noctis venit ad eos ambulans supra mare.
Abbreviated transcription (Latin):
tationẽ. Itaq pͥmordia nr̃e conu̾sationis
iuxta cõmunis qͥdẽ exꝑientie rationẽ pͥ¬
mꝰ exagitat timor: quẽ intͣntib statim
horor uite ingerit artioris:⁊ insueteau¬
ctoritas discipline. Atq is timor noctur¬
nusdr̃ uł quia nox in scͥpturis desig¬
pati aggredim᷑. id ñdũ reuelatũ ẽ. Si em̃
dies ille luceret. in euiꝰ lumine parit̾. ⁊
labores ⁊ p̾mia uidemus: timor omnino
dũ clara luce appareret: qͣm ñ sint condi¬
gne passiones huiꝰ temꝑis ad fut᷑am głiam

Expanded text:
tationem . Itaque primordia nostrae conversionis, juxta communis quidem experientiae rationem, primus exagitat timor, quem intrantibus statim horror vitae ingerit arctioris, et insuetae austeritas disciplinae. Atque is timor nocturnus dicitur, vel quia nox in Scripturis desigpati aggredimur, id nondum revelatum est. Si enim dies ille luceret, in cujus lumine pariter et labores et praemia videremus; timor omnino dum clara luce appareret quoniam non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
pham. Nunqͥd manducabo carnes tau¬
roꝵ aut sanguinẽ hircoꝵ putabo: Sig¬
nificans minime sͥ accepta fore ierunia
dampnantes suꝑstitiosos. uideam᷑ fre¬
na laxare gulosis. ⁊ audiant illi ad ꝑi¬
culũ sui: qd̃ remedium hisdr̃. Qmob¬
rem audite utͣq pars. quattuor ẽẽ tẽp¬
tationũ genera: ⁊ ipsa nob̾ ita ꝓpħico ser¬
mone descͥbi. Scuto inqͥt cutumdabit te
u̾itas eiꝰ. ñ timeb̾ a timore nocturno. a sa¬
gita uolante indie a negotio ꝑambulã

Expanded text:
am: Nunquid manducabo, ait, carnes taurorum, aut sanguinem hircorum potabo ? significans minime sibi accepta fore jejunia damnantes superstitiosos, videamur frena laxare gulosis; et audiant illi ad periculum sui, quod ad remedium his dicitur. Quamobrem audite, utraque pars, quatuor esse tentationum genera, et ipsa nobis ita prophetico sermone describi. Scuto, inquit, circumdabit te veritas ejus; non timebis a timore nocturno, a sagitta volante in die, a negotio perambu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ pot̾it omnino caueri.s temptaliit.⁊ supplã¬
tabit sine dubio sub specie boni. ꝓ bono. scił
malum incauro ⁊ in ꝓuido ꝑsuadens. itẽ
lias: quo ad sollempnia fr̃m illuderet dor¬
mitanti. Quotiens ꝓduci ieiunia: ut di¬
unis obsequiis eo inutilẽ reddẽt qͦ imbe¬
cillem. Quotiens bene ꝓficientib in ceno¬
biis inuidens. obtentu quasi maioris pu¬
ritatis heremũ petere ꝑsuasit. ⁊ cognoue¬
runt miseri tandẽ qͣm uerus sit sermo qͦm
frustra legerant. ue soli. qm̃ si ceciderit. noz
habet subleuantem: Quotiens ad opꝰ ma¬
nuum plusꝗͣ opꝰ fuerat incitauit ⁊ fructũ
uirib cet̾is regularib exercitiis. inualidũ
ireddidit: Qͣm multis exercitationẽ corꝑis¬
lita nsuil que uixta apłm ad modicũ ualet. ñ modi
lulilia cã ꝑsuasit ⁊ pietate fraudauit. Deniq ip¬
lumqu irransi si exꝑti estis. qͦmͦ quidã ad uerecũdiã illoꝵ¬

Expanded text:
non poterit omnino caveri, sed tentabit et supplannon poterit omnino caveri, sed tentabit et supplantabit sine dubio sub specie boni, pro bono scilicet malum incauto et improvido persuadens. Et tunc lias, quo ad solemnia fratrum illuderet dormitanti? Quoties, produci jejunia, ut divinis obsequiis eo inutilem redderet, quo imbecillem? Quoties bene proficientibus in coenobiis invidens, obtentu quasi majoris puritatis eremum petere persuasit, et cognoverunt miseri tandem, quam verus sit sermo quem frustra legerant: Vae soli, quoniam si ceciderit, non habet sublevantem? Quoties ad opus manuum plus, quam opus fuerat, incitavit; et fractum viribus, caeteris regularibus exercitiis invalidum reddidit? Quam multis exercitationem corporis, quae juxta Apostolum ad modicum valet , non modicam persuasit, et pietate fraudavit? Denique ipsi experti estis, quomodo quidam, ad verecundiam illo