comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
filium dei. non tamen ꝓpter formam dei inqua
est equalis deo patri. s ꝓpter acceptam formao
serui qua maior ẽ pater. Et quia eundem filium
hominis dicimus: ꝓpter hoc et filium dei cruei¬
fixum fatemur ⁊ non ex uirtute diuinitatis
s ex infirmatate humanitatis: non ex sue na¬
ture ꝑmansione. s. nr̃e susceptione. Iam nunc
paululum intuere que scripturarum eloqͥa
nos cogant unum dñm dm̃ confiteri: siue tan¬
tum de patre. siue tantum de filio. siue tantũ
de sp̃u scõ. siue simul etiam de patre et filio et
sp̃u sancto interrogemur. Certe scriptum ẽ.
Audi isrł. diis deus tuus deus unus ẽ. De quo pu¬
tas dictum: Si tantum de patre: non ẽ. dñs
mantis dñs meus et deus meus. quam. xp̃c ipse
non reprobauit s approbaurc dicens. quia ui¬
di me credidisti: Porro si et filius dñs deus ẽ.⁊
pater dñs deus: et ambo iam duo dñi et duo di

Expanded text:
filium dei, non tamen propter formam dei, in qua filium dei, non tamen propter formam dei, in qua est aequalis deo patri. sed propter acceptam formam serui, qua maior est pater. et quia eundem filium hominis dicimus, propter hoc et filium dei crucifixum fatemur non ex uirtute diuinitatis sed ex infirmitate humanitatis, non ex suae naturae permansione sed ex nostrae susceptione. Iam nunc paululum intuere, quae scripturarum eloquia nos cogant unum dominum deum confiteri, siue tantum de patre siue tantum de filio siue tantum de spiritu sancto siue simul de patre et filio et spiritu sancto interrogemur. certe scriptum est: Audi, Israhel, dominus deus tuus dominus unus est. de quo putas dictum? si tantum de patre, non est dominmantis: Dominus meus et deus meus, quam Christus ipse non reprehendit, sed adprobauit dicens: Quia uidisti, credidisti? porro si et filius dominus deus est et pater dominus deus et ambo iam duo domini et duo dii,
Abbreviated transcription (Latin):
tem et dicentem. fratres ego me non arbitror cõ¬
p̃hendisse. & qͥ se putat aliquid scire nondũ scit
quẽadmodũ oportet scire. cum diuinis scͥpturis
qͣntũ possumꝰ collo qͣm᷑. sine cõtẽciõe paccati. ñ ĩ ani
ac puerili animositate. studentes altenitrum
uincere ut pax xp̃i potius uncat in cordib
nris quantum eam nobis et in hac uita perciꝑe
posse donauit ut cogitantes quid eadem pax
inter fr̃s egerit. quoꝵ extam multis anima¬
bus et multis cordib fecit animam unam et
cor unum in deum: debita pietate credamus
multo maxime in illa pace dei que superat om¬
nem intellectum. et patrem ex filium et sp̃m
scm̃ non ẽẽ tres deos s unum dm̃. tanto excellen¬
tus quam istorum erat anima et cor unum:
quanto illa pax que superat omnem intellec¬
tum excellentior ẽ. ista pace quam tenebat om¬
nium illorum eor unum et anima una in dm̃
filium autem hominis cundem dicius quẽ

Expanded text:
tem et dicentem: Fratres, ego me non arbitror adptem et dicentem: Fratres, ego me non arbitror adprehendisse et: Qui se putat aliquid scire, nondum scit, quem ad modum oportet scire, cum diuinis scripturis, quantum possumus, conloquamur sine contentione pacati. non inani ac puerili animositate studentes alterutrum uincere, ut pax Christi potius uincat in cordibus nostris, quantum eam nobis et in hac uita percipere posse donauit, ut cogitantes, quid eadem pax inter fratres egerit, quorum ex tam multis animabus et multis cordibus fecit animam unam et cor unum in deum, debita pietate credamus multo maxime in illa pace dei. quae superat omnem intellectum, et patrem et filium et spiritum sanctum non esse tres deos sed unum deum tanto excellentius. quam istorum erat anima et cor unum. quanto illa pax. quae superat omnem intellectum, excellentior est ista pace, quam tenebat omnium illorum cor unum et una anima in deum. Filium autem hominis eundem dicimus, quem
Abbreviated transcription (Latin):
filiorum hominis si ascendit ipse sursum᷑. et
sp̃c peccoris si descendat ipse de orsum in terra᷑
onem: in ipsa una unius hominis anina. Un¬
de apłs dicit. Et integer sp̃c uester et anima
alio loco. Si orauero lingua spc meus orat.
mens autem mea infructuosa ẽ. Quid ergo ẽ:
Orabo spũ. orabo et mente P roprio autem mͦ
ad patrem et filium: quod eorum sp̃c ses sit:
Nam scd̾m substantiam qm̃ semel dictum ẽ
spẽ ẽ. deus et pater sp̃c ẽ. et filius. et ipse sp̃e
sc̃s: nec tamen tres s unus sp̃e. sicut non tres
du. s unus ẽ deus. Quid mitaris: Tantum
ualet pax non qualiscumq ut solet intelligi.
nec talis qualis laucdatur in hac urta ꝑ concor¬
diam caritatemq fidelium: s illa pax dei
que sicut dicit apłs supergreditur omnem in¬
tellectum. Quem nisi nr̃m: idẽ. omnis ratio¬
nalis creature: Qua ꝓꝓter considerantes infir¬
mitatem nr̃am. et audientes apłm confiten¬

Expanded text:
filiorum hominis si ascendat ipse sursum et filiorum hominis si ascendat ipse sursum et spiritus pecoris si descendat ipse deorsum in terram? dam distinctionem in ipsa una unius hominis anima, unde apostolusdicit:Et integer spiritus uester et anima alio loco: Si oranero lingua. spiritus meus orat; mens autem mea infructuosa est. quid ergo est? orabo spiritu, orabo et mente. proprio autem modo ad patrem et filium, quod eorum spiritus sit nam secundum substantiam, quoniam semel dictum est: Spiritus est deus, et pater spiritus est et filius et ipse spiritus sanctus nec tamen tres sed unus spiritus sicut non tres dii sed unus. deus. Quid miraris? tantum ualet pax non qualiscumque, ut solet intellegi, nec talis. qualis laudatur in hac uita per concordiam caritatemque fidelium, sed illa pax dei, quae, sicut dicit apostolus, supergreditur omnem intellectum; quem, nisi nostrum, id est omnis rationalis creaturae? quapropter considerantes, infirmitatem nostram et audientes apostolum confiten
Abbreviated transcription (Latin):
tionib hoc significatur quod ad se inuicem re¬
feruntur: non ipsa substantia qua unumfc̃.
Nam et pater cũ dicitur. non nisi alicuiꝰ filii
dicitur: et filius non nisi alicuius patris intel¬
ligitur: et sp̃c scd̃m id quod ad aliquid refertur.
spirantis alicuius ẽ. et spirans utiq spũ spiranꝰ
ẽ. Non autem ita corporaliter sentuintur.
nec usitato modo intelliguntur  dõ. qui potens
ẽ. facere sicut apłs dicit supta quam petimꝰ
aut intelligimus. Si autem facere quanto mag̃
c̃e: Nam hoc nomen quod spc̃ dicitur non scd̃m
id quod refert᷑ ad aliquid. s scd̃m quod aliqua na¬
tura significatur. omnis incorporea natura
spc̃ in scripturis appellatur Unde non cantũ
de hominib quibusdam. qm̃ caro sunt et
sp̃c ambulans et non reuertens. Et apłs ait.
Nemo scit quid agatur in homine.: nisi sp̃ẽ homi¬
nis qui ẽ in ipso. Item scriptum ẽ Qui scit sp̃c

Expanded text:
tionibus hoc significatur, quod ad se inuicem retionibus hoc significatur, quod ad se inuicem referuntur, non ipsa substantia, qua unum sunt. nam et pater cum dicitur, nonnisi alicuius filii dicitur et filius nonnisi alicuius patris intellegitur et spiritus secundum id, quod ad aliquid refertur, spirantis alicuius est et spirans utique spiritum spirans est. Non autem ista corporaliter sentiuntur nec usitato modo intelleguntur in deo, qui potens est facere, sicut apostolus dicit, supra, quam petimus et intellegimus; si autem facere. quanto magis esse! nam hoc nomen, quod spiritus dicitur, non secundum id, quod refertur ad aliquid. sed secundum id, quod aliquam naturam significat. omnis incorporea natura spiritus in scripturis appellatur: unde non tantum de hominibus quibusdam: Quoniam caro sunt et spiritus ambulans et non reuertens; et apostolus ait: Nemo scit. q uid agatur in homine, nisi spiritus hominis, qui in ipso est: item scriptum est: Quis scit. spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝑfecte unum: cum ꝑuentum fuerit ad eũ
finem ut sit ds̃ omnia in om̃ib Ds autem
ꝑater. et filius eius. uerbum eius. deus apud din.
semꝑ atq ineffabiliter unum suut: unde ma¬
gis non duo dii.s unus ẽ deus. Homines autẽ
minus intelligentes quid ꝓpter quid dicatur.
potentes uolunt habere sententias. et scripturiᷤ
non diligenter scrutatis cum arriꝑiunt de¬
fensionem cuiusq opinionis. et ab ea uel num¬
qua uel difficile deflectuntur. dum docti atq
sapientes magis ꝑutari quam ẽẽ concupiscunt.
transferre ad formam dei: et rursus que dicta
surtc ut ad se inuicem ꝑsone referantur. uo¬
lunt nomina ẽẽ nature atq substantie. tides
autem nr̃a ẽ patrem et filium et spin scm̃
unum dm̃ credere et confiteri nec tamen eũ
qui filius ẽ dicere patrem. nec eum qui pater
ẽ. filium. nec eum qui sp̃c ẽ patris. et filii ͤ aut
patrem ec filium nuncupare. His enĩ appella¬

Expanded text:
ne perfecteque unum. cum peruentum fuerit ad eum ne perfecteque unum. cum peruentum fuerit ad eum finem, ut sit deus omnia. in omnibus. deus autem pater et filius eius, uerbum eius, deus apud deum, semper atque ineffabiliter unum sunt, unde magis non duo dii sed unus deus. Homines autem minus intellegentes, quid propter quid dicatur, praecipites uoluut habere sententias et scripturis non diligenter scrutatis arripiunt defensionem cuiusque opinionis et ab ea uel numquam uel difficile deflectuntur, dum docti atque sapientes magis putari quam esse concupiscunt; transferre ad formam dei et rursus. quae dicta sunt, ut ad se inuicem personae referantur, uolunt nomina esse naturae atque substantiae. fides autem nostra est patrem et filium et spiritum sanctum unum deum credere et confiteri nec tamen eum, qui filius est, patrem dicere nec eum, qui pater est, filium nec eum, qui spiritus patris et filii est, aut patrem aut filium nuncupare. his enim appella
Abbreviated transcription (Latin):
mo exterior et non sunt unum: et tamen eiꝰ
conerione umculi naturalis. simul utrumq
non duo s unus homo. Multo magis igitur
cum filius dei dicat ego et pater unum sumꝰ
umis ẽ as̃ pater. et unus deus filius: et tamen
simul utrumq non duo s unus deus. Quod
eni fecit inmultis sc̃is in adoptionem filiorum
uocatis coheredib ap̃i. una fides et una spes.
et una caritas. ut eet eis anima una et eor
unum indeum⁊ hoc precipue cogit intelli¬
gi una eademq patris et filii naturam. si
ita dicendum ẽ deitatis: ut pater ec filius qͥ
unum sunt. et inseparabiliter unum sunt
⁊ sempiterne unum suite: non sint duo dii
s unisds̃. Illi enĩ homines ꝑ consortium et
communionẽ unius eiusdemq nature qua
omnes homines erant. unum erane et si ali¬
quando scd̾m diuersitates uoluntatum et
sentenciarii opiniorͥum iȩorumq dissimi¬
litudines. non erant unum Erunt autem ple¬

Expanded text:
mo exterior et non sunt unum et tamen propter mo exterior et non sunt unum et tamen propter conexionem uinculi naturalis simul utrumque non duo sed unus homo; multo magis, cum filius dei dicat: Ego et pater unum sumus, unus est deus pater et unus deus filius et tamen simul utrumque non duo dii sed unus deus. Quod enim fecit in multis sanctis in adoptionem filiorum uocatis coheredibus Christi una fides et una spes et una caritas, ut esset eis anima una et cor unum in deum, hoc praecipue cogit intellegi una eademque patris et filii natura. si ita dicendum est, deitatis, ut pater et filius, qui unum sunt et inseparabiliter unum sunt et sempiterne unum sunt, non sint duo dii sed unus deus. illi enim homines per consortium et communionem unius eiusdemque naturae, qua omnes homines erant, unum erant, etsi aliquando secundum diuersitates uoluntatum et sententiarum et opinionum morumque dissimilitudines non erant unum; erunt autem ple
Abbreviated transcription (Latin):
deus. cum sibimet inseparabiliter cohereant.
quomodo non corpus et anima: Et cum cor¬
pus et anima sit uniis homo. quaniuis corpꝰ
et anima non sint unum: eut non multoma¬
gis sit pater et filius unus ds̃. cum pater et fi¬
lius unum sint. scdm illam ueritatis uocem
ego et pater unum sumus: Item cum homo
interior et homo exderior non sint unum. neq
em̃ eiusdem nature ẽ. exterior cuius interior:
quia exteriora nncupato corpore dr̃ homo: in¬
terior autem in sola rationali anima intelligi¬
nir: utrumq tamen simul non homines duo
s unus dicitur: quanto magis pater et filius unꝰ
ds̃ ẽ. cum pater et filius unum sint quia eiꝰdẽ
nature uel fubstantie sunt. uel si quo alio uoca¬
bulo congruentius dicitur id quod d̾s ẽ. Unde
dictum ẽ. ego et pater unum sumus. Itaq unꝰ
et tamen ille cum᷑ heret dño non sunt duo si
unus sp̃e. Et unus homo interior. et unus ho¬

Expanded text:
deus, cum sibimet inseparabiliter cohaereant, deus, cum sibimet inseparabiliter cohaereant, quo modo non corpus et anima? et cum corpus et anima sit unus homo, quamuis corpus et anima non sint unum cur non multo magis sit pater et filius unus deus, cum pateret filius unum sint secundum illam ueritatis uocem: Ego et Pater unum sumus? item cum homo interior et homo exterior non sint unum — neque enim eiusdem naturae est exterior cuius interior. quia exterior cum nuncupato corpore dicitur homo. interior autem in sola rationali anima intellegitur —f utrumque tamen simul non homines duo sed unus dicitur, quanto magis pater et filius unus deus est, cum pater et filius unum sint, quia eiusdem naturae uel substantiae sunt uel si quo alio uocabulo congruentius dicitur id, quod deus est, unde dictum est: Ego et pater unum sumus! itaque unusunt unum et tamen, ille cum cohaeret domino. non sunt duo sed unus spiritus; et unus homo interior et unus ho
Abbreviated transcription (Latin):
de deo scriptum ẽ. qui solus habet in mortali¬
tatem. et inuisibili solideo honor et gła. et ce¬
tera hutus modi: non de patre tantum accipi¬
mus s etiam de filio quod ad formam dei at̃¬
tinet: et de sp̃u scõ. Pater eñi et filius et spc̃
ses unus ds̃ ẽ. et solus deus uerus: et solus in¬
mortalis scdm in cominutabilem om̃ino sub¬
stantiam. Si enĩ de carne diuersi sextus dic¬
tum ẽ. qui ad beret meretrici unum corpus
ẽ. et de sp̃u hominis qui non ẽ quod dñs conse¬
quenter scriptum ẽ. qui autem adheret dño
unus sp̃c ẽ: quanto magis deus pater in filio.
ee deus filius in patre ẽ et ds sp̃c patris et
filii unusdẽ ẽ. ubi nulla ẽ. diuersa natura.
Cum prodiuersis modo quodam sibi coheren¬
tib dicatur uel spc unus. uel corpus unum. &
cum ꝓ anima et corpore sibi coherentibus
dicatur unis homo: cur non multo maxi¬
me patre et filio sibi coherentib dicatur unꝰ

Expanded text:
de deo scriptum est: Qui solus habet mmortalide deo scriptum est: Qui solus habet mmortalitatem et: Inuisibili soli deo honor et gloria et cetera huius modi, non de patre tantum accipimus sed etiam de filio, quod ad formam dei adtinet, et de spiritu sancto. pater enim. et filius et spiritus sanctus unus deus est et solus uerus deus et solus inmortalis secundum incommutabilem omnino substantiam. si enim de carne diuersi sexus dictum est: Qui adhaeret meretrici, unum corpus est et de spiritu hominis. qui non est, quod dominus, consequenter scriptum est: Qui autem adhaeret domino, unus spiritus est. quanto magis deus pater in filio et deus filius in patre et spiritus patris et filii unus deus est, ubi nulla est diuersa natura. cum ex diuersis modo quodam sibi cohaerentibus dicatur uel spiritus unus uel corpus unum! Et cum ex anima et corpore sibi cohaerentibus dicatur unus homo, cur non multo maxime patre et filio sibi cohaerentibus dicatur unus
Abbreviated transcription (Latin):
ti. Si autem dicis non illa ita gesta ẽẽ ue a
me narrata sunt: aut tu obliuione fallre
non eñi auleo dicere mentiris. aut ego uł i¬
militer fallor uel mentior. Uides ergo qur
recꝰte dicam ea que de his maxime reb gnir
excipi atq conscribi oportere: et quam tlb
quoq hoc ipsum recte placuerat: nisi posta¬
ridianus timor ante meridianum placgi
frangeret. Audi ergo iam fidem meam
tem nec humanitatem tuam. In om̃ipati
dm patreo me credere profiteor. eumꝗt
num ea eternitate hoc ẽ. in mortalitati¬
co quam solusds̃ habet. Hoc et de filios
unigenito credo. in forma dei: hoc et
S quia ipse dei patris unigenitus filial¬
tudo temporis. oportunus ad diein salisls
formam serui accepit: multa de illo ias
turis scd̾m formam dĩ clicuntur. multa s
formam serui: quorum exempli gr̃a addos
dam cominemoro: ut singula ad singula
ferantur. Scd̾m formam dei de se ipso ail

Expanded text:
ti? si autem dicis non illa ita gesta esse, ut a ti? si autem dicis non illa ita gesta esse, ut a me narrata sunt, aut tu obliuione falleris - non enim audeo dicere \'mentiris\' - aut ego uel similiter fallor uel mentior. uides ergo. quam recte dicam ea, quae de his maxime rebus geruntur, excipi atque conscribi oportere et quam tibi quoque hoc ipsum recte placuerat, nisi postmeridianus timor antemeridianum placitum frangeret. Audi ergo iam fidem meam.tem nec humanitatem tuam. in omnipotentem deum patrem me credere profiteor eumque aeternum ea aeternitate, hoc est inmortalitate dico, quam solus deus habet; hoc et de filio eius unigenito credo in forma dei, hoc et sed quia ipse dei patris unigenitus filiulenitudo temporis, opportunus ad diem salutis nostrae formam servi accepit , multa de illo in Scripturis secundum formam Dei dicuntur, multa secundum formam servi. Quorum, exempli gratia, duo quaedam commemoro, referantur. Secundum formam enim Dei de se ipso dixi
Abbreviated transcription (Latin):
iolus deus uerax om̃is autem homo menclax
uereor ne hoc quoq de me temere dixerim.
l eq eñi in nobis ipsis uel ꝑ nos ipsosueraces
sumus cum sumus: s cum ille in seruis suis si¬
quitur qui solus ẽ. uerax. Hec si ut narrauigs¬
ta eẽ recolis: uides quam non clebeas iactan
apud homine quod non ausuᷤ sim tibi assets
fidc̃ meã qͣndoqͥd̾ in fide nr̃i placitistare noluisi.¬
ep̃orum. Deinde cum disputacioni nr̃ȩ ctuq
honoratos uiros inter eẽ cupuieris i miro
quomodo in ipsa deuitacione calumpiȩue¬
batua times a notanis conscribi: et ex ous
ã clarissimis testib non times audiri. Non
consideras difficile ẽẽ. ut homines suspic
te a nobis ullam formiclasse calumpniam.
ut uerba tua excipi nolles: S cum cogitasi
ittentum te fuisse in uerbo ante prancdum
mani tua conscripto: simul etiam cogitis
non tam facile te notarioꝵ tabulas delere pi¬
tiusse. quam facile illam chartulam conscidi¬

Expanded text:
Solus deus uerax, omnis autem homo mendax, Solus deus uerax, omnis autem homo mendax, uereor, ue hoc quoque de me temere dixerim; neque enim in nobis ipsis uel per nos ipsos ueraces sumus, cum sumus, sed cum ille in seruis suis loquitur, qui solus est uerax. Haec si, ut narraui, gesta esse recolis, uides, quam non debeas iactare apud homines, quod non ausus sim tibi adserere fidem meam. quando quidem in fide nostri placiti stare noluisepiscoporum. deinde, cum disputationi nostrae etiam honoratos uiros interesse cupiueris, miror, quo modo in ipsa deuitatione calumniae uerba tua times a notariis conscribi et ex ore tuo a clarissimis testibus non times audiri. nonne consideras difficile esse, ut homines suspicentur te a nobis ullam formidasse calumniam, ut uerba tua excipi nolles, sed, cum cogitasses retentum te fuisse in uerbo ante prandium manu tua conscripto, simul etiam cogitasse non tam facile te notariorum tabulas delere potuisse, quam facile illam chartulam conscidis
Abbreviated transcription (Latin):
dicens te ipsum non potuisse in memoria uer¬
ba tua tibi usitatissima retinere. quando
cum non aliquid maxime necessarium para¬
res: quanto minus posse illos qui nos audi¬
rent ita nr̃orum meminisse uerborum. ut si qͥd
forte ueltu de meis. uel ego de tius uerbis uel¬
lem retractatare atq discutere ualerent seu
dictum sei non dicꝰtum liquido recordan.
in qua nobis difficultate facillime notanioꝵ reci¬
tacio subueniret. Tunc indignanter dixisti me¬
lius fuisse ut famam meam semper audires:
eo quod longe inferiorem me expertus ẽẽs qͣm
tibi illa iactasset. Tunc ego commemoraui
cum te ante prandium salutaremus. et eam
nob̾ famam predicasses: hoc me dixisse quod
de me illa mentita sit. Hic sane aisti. uerum me
dixisse. Lroinde cum duo tibi de me diuersa
locuta sint aliud fama mẽa: aliud ego: magis
utiq gaudere me debeo potius quam illam
rtpertum ẽẽ ueracem sS quia seriptum ẽ

Expanded text:
dicens te ipsum non potuisse in memoria uerdicens te ipsum non potuisse in memoria uerba tua tibi usitatissima retinere, quando ubi non aliquid et maxime necessarium praeterires; quanto minus posse illos, qui nos audirent, ita nostrorum meminisse uerborum, ut, si quid forte uel tu de meis uel ego de tuis uerbis uellem retractare atque discutere, ualerent seu dictum seu non dictum liquido recordari, in qua nobis difficultate facillime notariorum recitatio subueniret! tunc indignanter dixisti melius fuisse, ut famam meam semper audires, eo quod longe inferiorem me expertus esses, quam tibi illa iactasset. tunc ego commemoraui, cum te ante prandium salutaremus et eam nobis famam praedicasses. hoc me dixisse, quod de me illa mentita sit. hic sane aisti uerum me dixisse. proinde cum duo tibi de me diuersa locuti sint. aliud fama mea et aliud ego, magis utique gaudere debeo me potius quam illam repertum esse ueracem. sed quia scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
tum fuerit: et precauere uolueris. Demde po¬
poscisti ut etiam ego dicere fidem ineam. Ibi
cum postulassem commemorans ante meridi¬
anum placitum nr̃m ut ea que dixeras dicta¬
te potuis cdlignareris: tunc exclamasti calũp¬
niam nos parare tibi⁊ et ideo uerba tua cons¬
scripta uelle retinere. Ibi quid responderim
recordari non libet: atq utinam nec tu me¬
mineris. Seruaui tamen debitam honorifi¬
centiam honori tuo: nec maledictum depu¬
taui quod non aueritate s apotestate audire
meruissem: tamen quad uel ipsa uerba repe¬
tiui ut pressa uoce dicerem ita ne calump¬
niam paramus nos tibi: ut ignoscas peto. S
tu his auditis rursus fidem tuam sono clariore
repetisti: atq in uerbis tuis non audiui dm̃
filium: quod nunqͣm quotiens eam dixisti
tacueras. Hic ego tam modeste ut nusquam
pulsarem ut de excipiendis uerbis nr̃is qued
internos placuerat impleretur: etiam ipsam
utilitatem de presenti experimento suggessi.

Expanded text:
tum fuerit, et praecauere uolueris. deinde potum fuerit, et praecauere uolueris. deinde poposcisti. ut etiam.ego dicerem fidem meam. ubi cum postulassem commemorans antemeridianum placitum nostrum, ut ea. quae dixeras, dictare potius dignareris, tunc exclamasti calumniam parare nos tibi et ideo uerba tua conscripta uelle retinere. ibi quid responderim, recordari non libet atque utinam nec tu memineris. seruaui tamen debitam honorificentiam honori tuo nec maledictum deputaui, quod non a ueritate sed a potestate audire meruissem. tamen. quia uel ipsa uerba repetiui, ut pressa uoce dicerem: \'Itane calumniam paramus nos tibi?\' ut ignoscas, peto. Sed tu his auditis rursus fidem tuam sono clariore repetisti atque in uerbis tuis non audiui \'deum filium\' quod numquam, quotiens eam dixisti, tacueras. hic ego cum modeste, ut poteram, postularem, ut de excipiendis uerbis nostris. quod inter nos placuerat, impleretur, etiam ipsam utilitatem de praesenti experimento suggessi
Abbreviated transcription (Latin):
nerem ut si tibi tale uideretur hoc uerbum¬
uerbum ut ad dĩ pertineret iniuriam: de¬
leres inde ubi scripseras. Considerasti credo
posse id recte dici: et posse defendi: & rursus
aisti. Prorsus hoc ego dicto Tum ego illud quoo
iam dixeram repetiui. ita fieri posse ite etiam
homo usion neq scriptum in seĩs paginis in¬
ueniatur. et tamen dictum in assertione fi¬
dei defendatur : sicut patrem in illis libris
nusquam ingenitum legimus. et tamen di¬
cendum ẽẽ defenditur. Tunc a me chartam
quam decleras abstulisti et concidisti. et cons¬
titumus post meridianum tempus ut ad ẽẽnt
notarui ad excipienda uerba nr̃a: atq inter
nos ista quantum possemus diligentius trac¬
taremus. Uenimus ut nosti adhoram conlic¬
tam notarios adduximus.⁊ ut et tui ad eẽnt:
consedimus. Dixisti rursus fidem tuam: atq
inuerbis tius non audiui ingenitum patrem:
credo quod cogitaueris quid inde mane dic¬

Expanded text:
nerem. ut, si tibi tale uideretur hoc nerem. ut, si tibi tale uideretur hoc uerbum, ut ad dei pertineret iniuriam, deleres illud inde, ubi scripseras, considerasti, credo. posse id recte dici et posse defendi et rursus aisti: \'Prorsus ego hoc dico\'. tum ego illud, quod iam dixeram. repetiui ita fieri posse, ut etiam όμοούσιον neque scriptum in sanctis paginis inueniatur et tamen dictum in assertione fidei defendatur. sicut patrem in illis libris nusquam ingenitum legimus et tamen dicendum esse defenditur. tunc a me chartam, quam dederas. abstulisti et conscidisti. et constituimus, post meridianum tempus ut adessent notarii ad excipienda uerba nostra atque inter nos ista, quantum possemus, diligentius tractaremus. Venimus, ut nosti, ad horam condictam; notarios adduximus, ut et tui adessent: consedimus. dixisti Fursus fidem tuam atque in uerbis tuis non audiui ingenitum patrem\', credo, quod cogitaueris, quid inde mane dic
Abbreviated transcription (Latin):
ingenitus. Et cum scriptum ẽẽ respondisses.
instantius querebam ut ostenderes. Tunc unꝰ
ex eis qui aderant. quantum intelligi datur
fidei tui socius: ait michi. Quid ergo: Tu
patrem genitum dicis: Despondi. Non di¬
co. Et ille: si ergo genitus non ẽ. inquit. utiq
ingenitus ẽ. Cui ego: uides inquam posse fi¬
eruit etiam de uerbo quod in seriptura di
non ẽ.: reddatur tamen ratio unde recte dici
ostendatur. Sic ergo et homo usion quod
in auctoritate diuinoꝵ librorum cogebam᷑
ostendere. etiam si uocabulum ipsum non
ibi inueniamus. fieri posse ut illud inuenia¬
mus cui hoc uocabulum recte adhibitum
iudicetur. Quib dictis: quid hinc tibi ude¬
retur atcendi ut audirem: et aisti recte
factum ẽẽ ut ingenitus pater inscripturis
scĩs non diceretur: ne illi uel tali uerbo fieret
et hoc manu tua. Quo audito: fateri iam ce¬
pisti nec de hoc dicere debuisse S. cum admo¬

Expanded text:
\'ingenitus\', et, cum scriptum esse respondisses, \'ingenitus\', et, cum scriptum esse respondisses, instantius quaerebam, ut ostenderes. tunc unus ex eis, qui aderant, quantum intellegi datur, fidei tuae socius ait mihi: \'Quid ergo? tu patrem genitum dicis?\' respondi: \'Non dico\'. et ille: Si ergo genitus non est\', inquit, \'utique ingenitus est\'. cui ego: \'Vides\'. inquam, \'posse fieri, ut etiam de uerbo, quod in scriptura dei non est, reddatur tamen ratio, unde recte dici ostendatur. sic ergo et όμοούσιον, quod in auctoritate diuinorum librorum cogebamur ostendere, etiamsi uocabulum ipsum non ibi inueniamus, fieri posse, ut illud inueniamus, cui hoc uocabulum recte adhibitum iudicetur\'. Quibus dictis, quid hinc tibi uideretur, adtendi, ut audirem, et aisti recte factum esse, ut ingenitus pater in scripturis sanctis non diceretur, ne illi uel tali uerbo fieret et hoc manu tua\'. quo audito fateri iam coeperas nec te hoc dicere debuisse. sed cum admo
Abbreviated transcription (Latin):
nos latine loqueremur et illud grecum ẽẽc:⁊
pnusquertndum ẽet quid sit homo usion. et
dinc prigendum ut in libris scĩs ostenderet᷑.
lucontra uerbum ipsum crebrd repetens &
inudiose uentilans. atq in conciliis maiorum
niorim conscriptum mnemorans. uehement᷑
ungebas ut ipsum om̃ino uerbum quod ẽ hõ
usio in scĩs libris ostenderemus: nobis etiam
quid sit homo usion: tum demum in diuinis
utteris requirendum quia et si fortasse nom̃
psum non inueniretur: res ipsa tamen inue¬
mirtur. Quid ẽ. eñi contentiosius. quam ubi
ut constat: certare de nomine: Hec ergo
quia initer nos iam collocuti fueramus. post¬
a quam ad iduentum ẽ. ut fidem triam sic̃
smmemoraui seriberes. quamqͣm nichil in
eis uerbis uiderem nr̃e fidei ẽẽ contrarium:
et propter ea me dicerem paratum ẽẽ sub¬
scribere. quesiui ut dixi. utrum scriptura
dei contineret hoc uerbum. quod pater eẽt

Expanded text:
nos Latine loqueremur et illud Graecum esset, nos Latine loqueremur et illud Graecum esset, prius quaerendum esse, quid sit όμοούσιον, et tunc exigendum, ut in libris sanctis ostenderetur. tu contra uerbum ipsum crebro repetens et inuidiose uentilans atque in conciliis maiorum nostrorum conscriptum commemorans uehementer urguebas, ut ipsum omnino uerbum, quod est όμοούσιον, in sanctis libris ostenderemus, nobis etiam quid sit όμοούσιον, tum demum in diuinis litteris requirendum, quia, etsi fortasse nomen ipsum non inueniretur, res ipsa tamen inueniretur; quid est enim contentiosius quam, ubi de re constat, certare de nomine? Haec ergo quia inter nos iam conlocuti fueramus, posteaquam ad id uentum est, ut fidem tuam, sicut commemoraui, scriberes, quamquam nihil in eis uerbis uiderem nostrae fidei esse contrarium et propterea me dicerem paratum esse subscribere, quaesiui, ut dixi, utrum scriptura dei contineret hoc uerbum, quod pater esset
Abbreviated transcription (Latin):
netim inus te scripssisse patrem: cum scrip¬
sisfsaum ommipotentem. inuisibilem. inge¬
psmminnatum. Quod ubi cominemoraui: ñ
os multam allegationem ad didisti patrem.
lemcapabilem quidem quod uerbis dixeras.
scripio preter miseras. s nulla hinc a me comme¬
ratio facta ẽ. Deinde cum dixilsem me paratũ
ã sub seribere. ad huc illa uerba etiam mea ẽẽ
posse: prius quesiui ne quod ne quod in men¬
temuenerat laberetur. utrum alicubi scriptu¬
trum diuinarum legeretur pater ingenitꝰ.
hoc autem feci quia in exordio sermonis nr̃i
cum anius et eunomius commemorati ẽẽnt.
nona me s a fre med alipio requirente queña
anathematirasti et arrium et cunomium. Tũ
continuo flagitasti ut et nos anathematizare¬
hoe nomine uocaretur sicut arrius et euuomi
Dande uehementer exigebas ut hoc uerbum
tibi insenpturis ostenderemus: et statim nob̃̾
communicares. Respondebatur a nob̃ quia

Expanded text:
uerti minus te scripsisse \'patrem\', cum scripuerti minus te scripsisse \'patrem\', cum scripsisses deum omnipotentem, inuisibilem, ingenitum, innatum. quod ubi commemoraui, non post multam altercationem addidisti \'patrem\'; et \'incapabilem\' quidem, quod uerbis dixeras, scripto praetermiseras, sed nulla hinc a me facta commemoratio est. Deinde cum dixissem me paratum esse subscribere, adhuc illa uerba etiam mea esse posse, prius quaesiui, ne, quod in mentem uenerat. laberetur, utrum alicubi scripturarum diuinarum legeretur \'pater ingenitus\'; hoc autem feci, quia in exordio sermonis nostri, cum Arrius et Eunomius commemorati essent non a me sed a fratre meo Alypio requirente, quemnam anathemasti et Arrium et Eunomium. tum continuo flagitasti, ut et nos anathemarequi hoc uocaretur. sicut Arrius et Eunomius. deinde uehementer exigebas, ut hoc uerbum tibi in scripturis ostenderemus, et statim nobis communicares. respondebatur a nobis, quia
Abbreviated transcription (Latin):
rie commendari ne quisquam uel obluuone
opinatus. uel dissenssione itritatus. diceret
ores quam ueritatis hoc autem nec a te nel
me nec de te nec de me dici posset. si infides
dicti ꝑmaneres. it uerba nr̃a exciperentꝰ
et scriberentur: presertim quia tu ipse in
uerbis quib fidem tuam pronuntiasti
tiens repetisti. tociens uanasti. quad nullal
do fraude s obliuione factum ẽẽ. Nam pind
dixisti credere te in deum patrem omnipesi¬
tem. inuisibilem. ingenitum. incapabilem.
et in iħm xp̃m filrum eus dm̃ natum ans
scła ꝑ quem facꝰta sunt om̃ia.: et in sp̃m scui
Quib ego auditis. cum respondissem non¬
dum ate quicquam dictum quod mee quod iu¬
fid̾ei repugnaret: et ideo si ea seripsisses m s
ii is posse subscribere. ad hoc nescio quo modo
nsplicta ẽ. ut accepta charta ea ipsa que dixe
illes etiam litteris tua manu exprimere.
Q ndum michi ad legendum dedisses. auimad¬

Expanded text:
riae commendari, ne quisquam uel obliuione riae commendari, ne quisquam uel obliuione opinatus uel dissensione inritatus diceret aores quam ueritatis. hoc autem nec a te nec a me nec de te nec de me dici posset, si in fide condicti permaneres, ut uerba nostra exciperentur et scriberentur, praesertim quia tu ipse in his uerbis, quibus fidem tuam pronuntiasti, quotiens ea repetisti, totiens uariasti, quod nulla credo fraude sed obliuione factum esse. Nam primo dixisti credere te in deum patrem omnipotentem, inuisibilem, ingenitum, incapabilem et in Iesum Christum filium eius deum natum ante saecula, per quem facta sunt omnia. et in spiquibus ego auditis cum respondissem nondum a te quicquam dictum, quod meae fidei repugnaret, et ideo, si ea scripsisses, me his etiam posse subscribere, ad hoc nescio quo modo res perducta est, ut accepta charta ea ipsa, quae dixeras, uelles etiam litteris tua manu exprimere. quod cum mihi ad legendum dedisses, animad
Abbreviated transcription (Latin):
olueram quidem te petente atq iis¬
stante ut meminisse dignaris im
mo pro merito etatis ac dignitatis
tue iubente te. de fide xp̃iana ctuam
presens cum presente in quantum michi facult¬
tem dñs largiretur conferre sermonem: s qui
tibi post prandium displicuit quod inter nos
mane placuerat ut a notariis uerba nr̃a excipe¬
rentur: ne ulterius dicas quod te audio non ta¬
cere non me fusse ausirm tibi dicere fidem me¬
am. his litteris accipe quod et tu legas et cuin
lueris legendum tradas: et quod uolueris uicis¬
sim seribendo ipse respondeas. Iniquum ẽ. ei
ut quisq uidicare de alio uelit: et uicdicare de se
nolit. Et de preterito quidem placito nr̃o quod
condicꝰtu meridiano iplere nolinsti. facile cxisti¬
mari potest quis nr̃m fidei sue fiduciam non hi¬
buerit: utrum qui uolebat ut diceretur et n¬
mebat ne teneretur. an qui usq ad eo nolebat
cam diceptantium iudicio subtrahi: ut man¬
datam litteris uellet etiam legentium mene¬

Expanded text:
olueram quidem petente te atque instante, ut meminisse dignaris, immo uero pro merito aetatis ac dignitatis tuae iubente te de fide Christiana etiam praesens cum praesente, in quantum mihi facultatem dominus largiretur, conferre sermonem; sed quia tibi post prandium displicuit, quod inter nos mane placuerat. ut a notariis uerba nostra exciperentur, ne ulterius dicas, quod te audio non tacere, non me fuisse ausum tibi dicere fidem meam, his litteris accipe, quod et tu legas et, cui uolueris, legendum tradas et, quod nolueris, uicissim scribendo ipse respondeas. iniquum est enim, ut quisque iudicare de alio uelit et iudicari de se nolit. Et de praeterito quidem placito nostro, quod condicto mendiano implere noluisti, facile existimari potest, quis nostrum fidei suae fiduciam non habuerit, utrum qui uolebat, ut diceretur, et timebat, ne teneretur, an qui usque adeo nolebat eam disceptantium iudicio subtrahi, ut mandata litteris uellet etiam legentium memo
Abbreviated transcription (Latin):
quid deus uidetur. sicut ad ilicem mambre.
sicut in monte sina: s mundo corde. Nec co
ne circumscribitur uisu. ꝓpter illud quod
ditur affatu. sicut non solum a tot sãctis:
rum etiam a diabolo auditus ẽ: nec sent
incessu. sicut aliquando in paradiso cuma¬
ambularet ad uesperum. Quod autem al
nem plenitudinẽ clei: qua ꝓpter si aliquil
inquiunt minus quam ds̃ habebimus et in
aliquo minores erimus. quomodo implebimͣ
in omnem plenitudinem dei: S qm implebi¬
mur. ꝓfecto erimus equales hoc illi dicuns

Expanded text:
quit, \'deus uidetur sicut ad ilicem Mambre, quit, \'deus uidetur sicut ad ilicem Mambre, sicut in monte Sina sed mundo corde\'; et \'nec circumscribitur uisu propter illud, quod ditur affatu\', sicut non solum a tot sanctis uerum etiam a diabolo auditus est, nec sentitur incessu sicut aliquando, cum in paradiso deambularet ad uesperam. Vides, quem ad nem plenitudinem dei. quapropter si aliquid, inquiunt, minus quam deus habebimus et in aliquo minores erimus, quo modo implebimur in omnem plenitudinem dei? sed, quoniam implebimur, profecto erimus aequales. auersaris is
Abbreviated transcription (Latin):
et pacem et sc̃ificationem cum omnib secta¬
libro iob. uenisse angelos in conspectum dei
ee uenisse cum eis diabolum.: non ideo diabolꝰ
deum uidisse credendus ẽ Ipsi enĩ dicti sun
uenisse in conspectu dei: non deus in conspeꝰ¬
tũ eoꝵ. Uenuunt autem in conspectum nr̃m
que iudemus: non a quib uidemur. Nam¬
cum in conspectudei sint omnia. nunc eni que¬
ritur quonꝰ uicleaturꝰ deus. nonea spetie qua
et in isto scło quib dam uoluit apparere. non¬
quando solũ c̃ abraham aliisq iustis. uerum
etiam cum cain fratricida locutusẽ. s quomͦ
uidetur in illo regno ubi eum filii eius uidebt̃
sicuti ẽ. Tunc quippe saciabitur inbonis desi¬
derium eorum: quo desiderio flagrabat mos¬
ses cui loqui addeum facie ad faciem non sis¬
ficiebat. et dicebat. Ostende michi temet ipe
manifeste ut uideam te. Tanquam dicerei
quod in psalmo ex eodem desiderio canitur.
saciabor cum manifestabitur gła tua. De hac¬

Expanded text:
et pacem ac sanctificationem cum omnibus sectaet pacem ac sanctificationem cum omnibus sectalibro Iob uenisse angelos in conspectu dei et uenisse cum eis diabolum, non ideo diabolus deum uidisse credendus est. ipsi enim dicti sunt uenisse in conspectu dei, non deus in conspectu eorum. ueniunt autem in conspectu nostro, quae uidemus, non a quibus uidemur. cum in dei conspectu semper sint omnia. Nunc enim quaeritur, quo modo uideatur deus non ea specie, qua et in isto saeculo quibusdam uoluit apparere, quando non solum cum Abraham aliisque iustis uerum etiam cum Cain fratricida locutus est, sed quo modo uideatur in illo regno, ubi eum filii eius uidebunt, sicuti est. tunc quippe satiabitur in bonis desiderium eorum, quo desiderio flagrabat Moyses, cui loqui ad deum facie ad faciem non sufficiebat et dicebat: Ostende mihi temet ipsum manifeste, ut uideam te, tamquam diceret, quod in psalmo ex eodem desiderio canitur: Satiabor, cum manifestabitur gloria tua;
Abbreviated transcription (Latin):
salutem. Cum petiuisses ite de ĩuisi¬
bili deo utrum ꝑ oculos corporeos. possit uide¬
qui renouatur in agnitionem dei scđm imnagi¬
nem eius qui creauit eum ubi ꝑfidem in te ha¬
bitat xp̃e ubi nonẽ. uideus et grecus. seruus.
liber. masculus. femina: ubi non morieris cum
solui corpore ceperis: quia nec ibi marcuisti ẽ
sis annis grauis. hoc interiore tuo erecto: in¬
tende et iude quȩ loquor. Scimus cleum¬
multi uolunt probare etiam impios uisuros
deum. A diabolo quoq ipsum deum uisum
putant. sic accipientes quod scriptum ẽ. in
libro iob. uenisse cum angelis et diabolum
in conspectum dei: ut etiam illud uenuiat in
questionem. quomodo dictum sit beati mun¬
dõ corde quia ipsideum uidebunt: et illud:
pacem sectamini cum omnib et scĩficatio¬
nem sine qua nemo poterte uidere deum:
Multum eni miror. si eo usq progrediuntur
qui existimant impios uisuros deum et adia¬
bolo uisum deum: ite eos et muncdos ee corde.

Expanded text:
um enim petiuisses, ut de inuisibili deo, utrum per oculos corporeos possit uidequi renouatur in agni-I tione secundum imaginem eius, qui creauit eum, ubi per fidem in te habitat Christus, ubi non est Iudaeus et\' Graecus, seruus liber, masculus femina, ubi non morieris, cum solui corpore coeperis, quia nec ibi marcuisti, cum sis annis grauis. hoc interiore tuo erecta intende et uide, quae ! loquor. nolo aunonnulli volentes probare etiam impios visuros Deum, a diabolo quoque ipso Deum visum putant, sic accipientes quod scriptum est in libro Job, venisse cum angelis et diabolum in conspectu Dei, ut jam et illud veniat in quaestionem, quomodo dictum sit: « Beati mundo corde, quia ipsi Deum videbunt ; » et illud: « Pacem sectamini cum omnibus et sanctificationem, sine qua nemo poterit videre Deum . » Multum enim miror, si eo usque progrediuntur, qui existimant impios visuros Deum, et a diabolo visum Deum, ut eos et mundo esse corde,
Abbreviated transcription (Latin):
oportet cẽ. in causa eccłiȩ iudicem xp̃ianũ:
petentibus monentibus intercedentibus no¬
bis Solent homines quando cum inunicis
eoꝵ conuictis lenuis agitur amiciore senden¬
cia prouocare. Si inimicos nr̃os ita diligi
mus ut nisi de tua xp̃iana obedientia pre¬
sumamus: a tua uera sentencia ꝓuocemus.
Deus omnipotens excellenciam tuam auc̃¬
tiorem felicioremq conseruet. dñe insignis
et merito sublimis ac prestantissime fili.

Expanded text:
oportet esse in causa ecclesiae iudicem Christianum oportet esse in causa ecclesiae iudicem Christianum petentibus, monentibus, intercedentibus nobis. solent homines, quando cum inimicis eorum conuictis lenius agitur, a mitiore sententia prouocare; sed inimicos nmus, ut nisi de tua christiana obedientia praesumamus, a tua severa sententia provocemus. Deus omnipotens Excellentiam tuam auctiorem felicioremque conservet, domine insignis et merito sublimis, ac praestantissime fili.
Abbreviated transcription (Latin):
fuso eorum sangiune uindicari. Nunc uero
cum et aliquid fieri possit quo et mutis com¬
mendetur eccłia et inimicium cohibeatur
audatia÷ cur non flectas in partem ꝓuiden¬
tiorem lenioremq sententiam quod licet iu.¬
dicibus facere etiam non in causis eccłie: Tune
ergo nobiscum iudicium dei patris: et com¬
mencla consuetudinem matris. Cum eiũ fa
cif. Contende bonitate ᷤ malis Illi scelere in ma¬
NI membra de corpore uiuo auulserunt:
tu oꝑe miscđi effice ue illa que nefandis ope¬
ribus exercebant. alicui utili operi integra
eorum menbra deseruiant. Illi non peperce¬
cerunt correctionem sibi predicantib dei ser¬
uis: tu parce comprehen sis parce cductis par¬
ce conuictis. Illu mpio ferro fuderunt san¬
guinem xp̃ianuni: tu ab eorum sanguine
etiam ueridicum gladium cohibe ꝓpter
xp̃m. Illi mninistro eccłie occiso extorferunt
spatium uiuendi. tu inimicis eccłie iuiuen¬
tibus relaxa spatium pentendi. Talem te o¬

Expanded text:
fuso eorum sanguine uindicari. nunc uero fuso eorum sanguine uindicari. nunc uero cum et aliquid fieri possit, quo et mitis commendetur ecclesia et inmitium cohibeatur audacia, cur non flectas in partem prouidentiorem lenioremque sententiam, quod licet iudicibus facere etiam non in causis ecclesiae? time ergo nobiscum iudicium dei patris et commenda mansuetudinem matris. cum enim tu cis. contende bonitate cum malis. illi scelere immani membra de corpore uiuo auulserunt, tu opere misericordi effice, ut illa, quae nefandis operibus exercebant, alicui utili operi integra eorum membra deseruiant; illi non pepercerunt correctionem sibi praedicantibus dei seruis, tu parce comprehensis, parce ductis, parce conuictis; illi impio ferro fuderunt sanguinem Christianum, tu ab eorum sanguine etiam iuridicum gladium cohibe propter Christum; illi ministro ecclesiae occiso extorserunt spatium uiuendi, tu inimicis ecclesiae uiuentibus relaxa spatium paenitendi. talem te
Abbreviated transcription (Latin):
sam tracto tibi cominunem: s tu in ea po¬
tes quod ego non possum. Confer nobiscũ
consilium: et porrige auxilium. Biligen¬
ter actum ẽ. ut inimici eccłiȩ qui solent
uaniloquio seductionis sollitare animos
imꝑitos. tanquam de ꝑsecutione głiantes
quam se ꝑpeti iactant. horrenda facinora sua
in catholicos clericos perpetrata faterent᷑:
et suis uerbis implicarentur. Legenda st̃
gesta ad salnandas animas. que pestifera
suasione uenenauerunt. Numquid placet
tibi ut ad finem gestorum sieruentum istoꝵ
supplicium continebit legendo ꝑuenire tune¬
amus: ubi ponimus ee ipsam conscientiaui.
ne malum pro malo qui passi sunt reddiꝰse
uideantur. Si gͦ nichil aliud constitueren¬
tur frennande inalicie ꝑlitorum. extrema
fortasse nedessitas ut tales occiderentur ur¬
gerent: quamquam quod ad nos attinet si nicħ
micius eis fieri posset. mallemus eos liberos re¬
laxari. quam passiones fratrum nr̃orum

Expanded text:
sam tecum tracto communem, sed tu in ea posam tecum tracto communem, sed tu in ea potes, quod ego non possum; confer nobiscum consilium et porrige auxilium. Diligenter actum est, ut inimici ecclesiae, qui solent uaniloquio seductionis sollicitare animos inperitos tamquam de persecutione gloriantes, quam se perpeti iactant, horrenda facinora sua in catholicos clericos perpetrata faterentur et suis uerbis implicarentur. legenda sunt gesta ad sanandas animas, quas pestifera suasione uenenauerunt. numquid placet tibi, ut ad finem gestorum, si cruentum istorum supplicium continebit, legendo peruenire timeamus, ubi ponimus et ipsam conscientiam, ne malum pro malo, qui passi sunt, reddidisse uideantur? si ergo nihil aliud constitueretur frenandae malitiae perditorum, extrema fortasse necessitas, ut tales occiderentur, urgeret, quamquam, quod ad nos adtinet, si nihil mitius eis fieri posset, mallemus eos liberos relaxari, quam passiones fratrum nostrorum
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ. ꝑ tue potestatis sentenciam multen¬
tur: hoc timeo. hoc ne fiat et xp̃ianus uidi
quidem dixisse apłm legimus quod non
sine causa geratis. et ministri deisitis: iun¬
dices in eos qui male agunt.S alia caula
ẽ. prountie alia ẽ. eccłie. Iuius terribilit̾
gerenda ẽ. administratio: huius clemen¬
ter comiendanda ẽ. mansuetudo. Si
apud iudicem non xp̃ianum michi sermo
eẽt aliter agerem nec tamen etiam sic ec¬
cłiȩ causain desererem: et quantum admit¬
tere dignaretur instarem ne passiones ser¬
uorum dei catholichorum que ꝓcleẽ debent
ad exempla pacientie. inimicoꝵ sanguine
fedarentur. Et si nollet acquiescere. ini¬
mico animo ͤ resistere suspicarer. Nune
uero quando apud te resagitur alia mi¬
chi ratio ẽ. alia consultatio. Rectorem de qͥ¬
dem precelse potestatis udemiis: s etiam
filium xp̃iane pietatis agnoscimus. Subda¬
tur sublimitas tua: subdatur fides tua. Cau¬

Expanded text:
est, per tuae potestatis sententiam multenest, per tuae potestatis sententiam multentur, hoc timeo, hoc ne fiat et Christianus iudicquidem dixisse apostolum legimus, quod non sine causa gladium geratis et ministri dei sitis, uindices in eos, qui. male agunt. sed alia causa est prouinciae, alia est ecclesiae: illius terribiliter gerenda est administratio, huius clementer commendanda est mansuetudo. si apud iudicem non Christianum mihi sermo esset, aliter agerem nec tamen etiam sic ecclesiae causam desererem et, quantum admittere dignaretur, instarem, ne passiones seruorum dei catholicorum, quae prodesse debent ad exempla patientiae, inimicorum suorum sanguine foedarentur, et, si nollet adquiescere, inimico animo eum resistere suspicarer. nunc uero, quando apud te res agitur, alia mihi ratio est, alia consultatio. rectorem te quidem praecelsae potestatis uidemus, sed etiam filium Christianae pietatis agnoscimus. subdatur sublimitas tua, subdatur fides tua; cau
Abbreviated transcription (Latin):
iegesq perduxit. Hii cum audirentur a
uro clarissimo et spectabili tribuno et uo¬
tario fr̃e tuo filio meo marcellino. non tor¬
mentis ungularum atq flamarum . s uir¬
garum cohertici. horrencla facinora in
fratres et compresbiteros meos a se ꝑpetra¬
ti confessi sunt: quod scilicet unum eoꝵ
exceptum insiclus trucidauerunt: alterũ
edomo raptum ocło effosso digitoq ampu¬
tit truncauerunt. Hȩc cum comperissem
illos fuisse confessos. id eoq minime dubita¬
itm sibiura tua securos eẽ. uenturos has
ad tiam nobilitatẽ licteras acceleraui quib
tua maiore atq certiori felicitate gaudeamꝰ.
ut eis paria non retribu antur: quamquã
lapidis ictib digitum precidere oculumq
cõuellere. leges puniendo nonpossint. quod
isti seuuiendo potuerunt. Unde securus sum
de his qui hoc se fecisse confessi sunt: quod hanc
iucissitudinem non reporcabunt. S ne uel
ipsi uel illi quorum homicidiũ patefactum

Expanded text:
legesque perduxit. hi cum audirentur a legesque perduxit. hi cum audirentur a uiro clarissimo et spectabili tribuno et notario fratre tuo, filio meo Marcellino, non tormentis ungularum atque flammarum sed uirgarum coherciti horrenda facinora in fratres et conpresbyteros meos a se perpetrata confessi sunt, quod scilicet unum eorum exceptum insidiis trucidauerint, alterum e domo raptum oculo effosso digitoque amputato truncauerint. haec cum comperissem illos fuisse confessos ideoque minime dubitarem sub iura tuae securis esse uenturos, has ad tuam nobilitatem litteras acceleraui, quibutua maiore atque certiore felicitate gaudeamus, ut eis paria non retribuantur, quamquam lapidis ictibus digitum praecidere oculumque conuellere leges puniendo non possint, quod isti saeuiendo potuerunt. unde securus sum de his, qui hoc se fecisse confessi sunt, quod hanc uicissitudinem non reportabunt; sed ne uel ipsi uel illi, quorum homicidium pate factum