comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sacramentũ dñici corporis & sanguinis accedere
non p̃sumunt. de sua recta consuetudine laudan¬
de st̃. Cũ uero ꝑcipiendo ex religiose uite consue¬
tudine eiusde mysterii amore rapiuntur. repͥmei.¬
de sicut prediximꝰ ñ st̃. Sicut enĩ in testamento
ueteri exteriora obseruantur oꝑa. ita in testam̃to
nouo non tam qd̾ exterius agitur. quã id qd̃ ĩt̾ius
cogitatur sollicita intentione attendit᷑. ur subtili
sententia puniat᷑. Nam cũ multa lex uelut ĩmun¬
da manducare prohibeat: in enuangłio tam̃ dñs
dicit. Non qd̃ intrat in os coinquinat hominem.
sed que exeunt d corde illa st̃ que coinqͥnant homi¬
nem. Atq paulo post subicit exponens. Ex corde
exeunt cogitationes male. Ubi ub̃tim indicatũ est¬
qr illud ab om̃ipotente dõ pollutũ ẽẽ in oꝑe osten¬
ditur. qd̾ ex polluta cogitationis radice generatur.
Unde paulus quoq apłs dixit. Om̃ia munda mun¬

Expanded text:
sacramentum dominici corporis et sanguinis accedere sacramentum dominici corporis et sanguinis accedere non praesumunt, de sua recta consdae sunt. Cum vero percipiendi ex religiosae vitae consuetudine ejusdem mysterii amore rapiuntur, reprimendae, sicut praediximus, non sunt. Sicut enim in Testamento Veteri exteriora observantur opera, ita in Testamento Novo non tam quod exterius agitur, quam id quod interius cogitatur sollicita intsententia puniatur. Nam cum multa lex velut immunda manducare prohibeat, in Evangelio tamen Dominus dicit: Non quod intrat in os, coinquinat hominem, sed quae exeunt de corde, illa sunt quae coinquinant hominem; et paulo post subjecit exponens: Ex corde exeunt cogitationes malae. Ubi ubquia illud ab omnipotente Deo pollutum esse in opere ostenditur, quod ex pollutae cogitationis radice generatur. Unde Paulus quoque apostolus dicit: Omnia munda mun
Abbreviated transcription (Latin):
ras. & contͣ frigꝰ uestẽ. contra lassitudinẽ reqͥẽ que
rare: femine nãq et menstruus sui sanguinis
infirmanti conceditur. cur non concedat᷑ cunctis
mulierib quȩ naturȩ suȩ uitio infirmant᷑: Sc̃ȩ
& enim cõmunionis mysteriũ in eisdẽ dieb ꝑciꝑe
iudicanda. Bonarũ quippe mentiũ ẽ. & ibi aliquo
mͦ culpas suas cognoscere uͥ culpa non est: quia se¬
pe sine culpa agitur qd̃ uenit ex culpa. Unde etiã
cũ esurimus sine culpa cõmedimꝰ. quib ex culpa
pͥmi hominis factũ ẽ ut esuriamꝰ. Menstrua enĩ
consuetudo mulierib ñ aliqua culpa est uideli¬
cet qr naturalit̾ accidit.s tam̃ quod natura ipsa
ita uitiata ẽ. ut etiã sine uoluntatis studio uidea¬
tur ẽc̃ polluta. Ex culpa uenit uitiũ. in quo se ip¬
culpe portet inuitꝰ. Atq ideo feminȩ cũ semet ip¬
sas considerant. & que menstrua consuetudine ad

Expanded text:
ras, contra frigus vestem, contra lassitudinem requiem quaras, contra frigus vestem, contra lassitudinem requiem quarare? Feminae itaque et menstruus sui sanguinis infirmanti conceditur, cur non concedatur cunctis mulieribus, quae naturae suae vitio infirmantur? Sanctae autem communionis mysterium in eisdem diebus percipere judicanda. Bonarum quippe mentium est etiam ibi aliquo modo culpas suas agnoscere, ubi culpa non est, quia saepe sine culpa agitur quod venit ex culpa. Unde etiam cum esurimus, sine culpa comedimus, quibus ex culpa primi hominis factum est ut esuriremus. Menstrua enim consuetudo mulieribus non aliqua culpa est, videlicet quia naturaliter accidit; sed tamen quod natura ipsa ita vitiata est, ut etiam sine voluntatis studio videatur esse polluta, ex culpa venit vitium, in quo seipculpae portet invitus. Atque ideo feminae cum semetipsas considerant in menstrua consuetudine, si ad
Abbreviated transcription (Latin):
bet. quia natura ei suꝑfluens in culpa non ualet
reputari. & pro hoc quod in uita patit᷑. iustũ ñ est
ut ab ingressu eccłie priuetur. Nouimus nãq qd̃
mulier que fluxũ patiebat᷑ sanguinis. post tergum
dm̃ humiliter ueniens uestimenti eius fimbriã te¬
tigit. atq ab ea statĩ sua infirmitas recessit. Si gͦ
in fluxui sanguinis posita laudabiliter potuit ue¬
stimentũ dñi tangere: cur quȩ menstrua sangͥnis
patitur ei non liceat nonlieeat dñi eccliam int̾re:
Sed dicis. Iulam infirmitas cõpulit: has uero de qͥb
loquimur consuetudo constringit. Perpende enim
fr̃ km̃e. quia omne qd̾ in hac carne mortali pati¬
mur. ex infirmitate nature ẽ. digno dĩ udicio p̾t
culpã ordinatũ. Esurire nãq sitire. estuare. alge¬
re. lassescere: ex infirmitate nature ẽ. Et quid ẽ ali¬
ud contͣ famẽ alim̃ta. contͣ sitĩ potũ. contͣ estũ au¬

Expanded text:
bet, quia natura ei superfluens in culpa non valet bet, quia natura ei superfluens in culpa non valet reputari, et per hoc quod invita patitur, justum non est, ut ab ingressu templi privetur. Novimus namque quod mulier quae fluxum patiebatur sanguinis, post tergum Domini humiliter veniens, vestimenti ejus fimbriam tetigit, atque ab ea statim sua infirmitas recessit ? Si ergo in fluxu sanguinis posita laudabiliter potuit vestimentum Domini tangere, cur quae menstrua sanguinis patitur ei non liceat Domini ecclesiam intrare. Sed dicis: Illam infirmitas compulit, has vero, de quibus loquimur, consuetudo constringit. Perpende enim, frater charissime, quia omne quod in hac carne mortali patimur ex infirmitate naturae est digno Dei judicio per culpam ordinatum. Esurire namque, sitire, aestuare, algere, lassessere ex infirmitate naturae est. Et quid est aliud, contra famem alimenta, contra sitim potum, contra aestum au
Abbreviated transcription (Latin):
his quib mors imminet sine ulla dilatione offeren¬
da. ne dũ adhuc tempꝰ ad prebendũ redẽptionis
mysteriũ queritur. interueniente paululũ mora
inueniri non ualeat qui redimatur. Ad eius uero
concubitũ uir suus accedere non debet quoadusq
proles quȩ gignitur ablactetur. Praua autẽ ĩ con¬
iugatoꝵ morib consuetudo surrexit. ut mulieres
filios quos gignunt nutrire contẽp̃nant. eosq ali¬
is mulierib ad nutriendũ tradant. Quod uideli¬
cet ex sola causa in continentie uidet᷑ inuentum
quia dũ se continere nolunt despiciunt lactare
quos gignunt. He itaq que filios suos ex pͣua con¬
suetudine aliis ad nutriendũ tͣdt᷑. nͥ purgationis tẽpꝰ
transierint uiris suis non debent admisceri. Quip¬
pe quia et sine partus causa cũ in consuetis men¬
struis detinentur. uiris suis misceri prohibent᷑: ita
dinẽ menstrualẽ patitur prohib̾i ab eccłia ñ de¬

Expanded text:
his quibus mors imminet sine ulla dilatione offerenhis quibus mors imminet sine ulla dilatione offerenda, ne dum adhuc tempus ad praebendum redemptionis mysterium quaeritur, interveniente paululum mora, inveniri non valeat qui redimatur. Ad ejus vero concubitum vir suus accedere non debet, quoad usque proles, quae gignitur, ablactetur. Prava autem in conjugatorum moribus consuetudo surrexit, ut mulieres filios quos gignunt nutrire contemnant, eosque aliis mulieribus ad nutriendum tradant. Quod videlicet ex sola causa incontinentiae videtur inventum, quia dum se continere nolunt, despiciunt lactare quos gignunt. Hae itaque quae filios suos ex prava consuetudine aliis ad nutriendum tradunt, nisi purgationis tempus transierint, viris suis non debent admisceri, quippe quia et sine partus causa cum inconsuetis menstruis detinentur, viris suis misceri prohibeantur, ita dinem menstrualem patitur, prohiberi ab ecclesia non de
Abbreviated transcription (Latin):
quot debeat dies eccł̃iam intrare testamenti uete¬
ris preceptione didicisti. ut pro masculo diebꝰ tri¬
ginta trib pro femina autẽ sexaginta sex debet ab¬
stineri. Quod tam̃ sciendũ est. quia in mysterio
accipitur. Nam si hora eadem qua genuerit act᷑a
grãs intret eccłiam: nullo peccati pondere gͣuatur.
Noluptas etem̃ carnis non dolor in culpa est. In car¬
nis em̃ cõmixtione uoluptas ẽ. Nam in prolis prola¬
tione gemituf Unde & ipse deus pͥmũ matri oiũ
dixit. In dolorib paries. Si enixam mulierẽ prohi¬
bemus ȩccłam intrare: ipsam ei penã suã in culpã
deputamꝰ. Baptizare autẽ uel enixã mulierẽ. uł hoc
qd̾ genuerit si mortis ꝑiculo urgetur uł ipsã hora eacłe qͣ
gignit. uł hoc qd̾ gignit᷑ eade hora qua natũ ẽ nullomͦ ꝓ
ibet᷑. quia sicut sc̃i mysterii gr̃a uiuentib atq discer¬
nentibus cũ magna discretione prouidenda est ita

Expanded text:
quot debeat dies ecclesiam intrare, Testamenti Vetequot debeat dies ecclesiam intrare, Testamenti Veteris praeceptione didicisti, ut pro masculo diebus triginta tribus , pro femina autem sexaginta sex debeat abstineri. Quod tamen sciendum est, quia in mysterio accipitur. Nam si hora eadem qua genuerit, actura gratias intret ecclesiam, nullo peccati pondere gravatur; voluptas enim carnis non dolor in culpa est, in carnis enim commistione voluptas est. Nam in prolis prolatione gemitus, unde et ipse Dominus primus magister omnium dixit: « In doloribus paries . » Si enim enixam mulierem prohibemus ecclesiam intrare, ipsam ei poenitentiam suam in culpam deputamus. Baptizare autem vel enixam mulierem, vel hoc quod genuerit, si periculo mortis urgetur, vel ipsam hora eadem qua gignit, vel hoc quod gignit eadem hora qua natum est, nullomodo prohibetur, quia sicut sancti mysterii gratia viventibus atque discernentibus cum magna discretione providenda est, ita
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ requisitã cui iã et responsũ reddidisse me
arbitror. Sed hoc quod ipse dicere & sentire
potuisti. credo qi mea apud te uolueris responsiõe
firmari. Mulier enim pregnans cur non debet
baptizari. cũ non sit ante dei om̃pis oculos culpa
aliqua fecunditas carnis: Nam cũ pͥmi parentes
nr̃i in paradyso deliquissent. immortalitatẽ qͣm
acceperant recte d̃ĩ uidicio ꝑdidert̃. quia isdem
om̃ps deus humanũ genus culpa sua funditꝰ extin¬
guere noluit & immortalitatẽ homini ꝓ peccato
suo abstulit. & tam̃ ꝑ benignitatẽ sue pietatis fecũ¬
ditatẽ ei sobolis reseruauit. Quod ergo nature hu¬
mane ex om̃ipotentis dei dono seruatũ est. qua ra¬
tione poterit a sacri baptismatis gr̃a prohibere: In
illo quippe mysterio in quo omnis culpa funditꝰ
extinguitur. ualde stultũ ẽ si donũ grȩ contͣdicere
posse uideatur. Cũ uero enixa fuerit mulier. pꝰt

Expanded text:
sse requisitam, cui jam et responsum reddidisse me sse requisitam, cui jam et responsum reddidisse me arbitror. Sed hoc quod ipse dicere, et sentire potuisti, credo quia mea apud te volueris responsione firmari. Mulier enim praegnans, cur non debeat baptizari, cum non sit ante omnipotentis Dei oculos culpa aliqua fecunditas carnis? Nam cum primi parentes nostri in paradiso deliquissent, immortalitatem quam acceperant recto Dei judicio perdiderunt, quia idem omnipotens Deus humanum genus culpa sua funditus exstinguere noluit, et immortalitatem homini pro peccato suo abstulit, et tamen per benignitatem suae pietatis fecunditatem ei sobolis reservavit. Quod ergo naturae humanae ex omnipotentis Dei dono servatum est, qua ratione poterit a sacri baptismatis gratia prohiberi? in illo quippe mysterio, in quo omnis culpa funditus exstinguitur, valde stultum, si donum gratiae contradicere posse videatur. Cum vero enixa fuerit mulier post
Abbreviated transcription (Latin):
a parentib passionẽ eius audisse fateantur. ita re¬
liquiȩ quas petisti seorsũ condende st̃ ut locus ĩ qͦ
prefatũ corpus iacet modis om̃ib obstruatur. nec
ꝑmittatur popłs certũ deserere. & incertũ uen̾ari.¬
i pregnans Interrogatio aubustini.
i pregnans Interr¬
mulier debeat baptitari aut postqͣm genu¬
erit. post quantũ possit tẽpus eccłiam intͣre.
aut etiam baptirari ut ne morte preoccupet᷑. Qd̃ si
genuerit post quot dies hanc liceat sacri baptisma¬
tis sacramenta ꝑciꝑe. aut post quantũ temporis
huic uir suus in carnis copulatione comungi. & si
menstrua consuetudine tenet᷑. an in eccłia int̾re ei
liceat. aut sacre cõmumionis sacramenta ꝑciꝑe.
ant uiro suo coniungi ꝑmittit᷑. priusquã lauet
aqua si eccłam possit intrare. uel etiã ad myniste¬
riũ sc̃e cõmunionis accedere. Que omĩa rudi an¬
glorũ genti oportet habere comꝑta. Responsio

Expanded text:
a parentibus passionis ejus ordinem audisse fateantur, ita rea parentibus passionis ejus ordinem audisse fateantur, ita reliquiae quas petisti seorsum condendae sunt, ut locus in quo praefatum corpus jacet modis omnibus obstruatur, nec permittatur populus certum deserere, et incertum venerari. Decima interrogatio Augustini. Si praegnans mulier debeat baptizari, aut postqerit, post quantum possit tempus ecclesiam intrare, aut etiam baptizari, ne morte praeoccupetur; quod si genuerit, post quot dies hanc liceat sacri baptismatis sacramenta percipere; aut post quantum temporis huic vir suus in carnis copulatione conjungi; et, si menstrua consuetudine tenetur, an in ecclesia intrare ei liceat; aut sacrae communionis sacramenta percipere; aut viro suo conjungi permittitur, priusquam lavetur aqua; si ecclesiam possit intrare, vel etiam ad mysterium sanctae communionis accedere. Quae omnia rudi Anglorum genti oportet habere comperta. Responsi
Abbreviated transcription (Latin):
dñica uitioꝵ suoꝵ paleis expolia. & in eccł̃ie corꝑe
monendo & ꝑsuadendo quasi mandendo conuerte.
Quicquid uͦ exauctoritate agendũ ẽ cũ predicto are¬
latense ep̃o agatur nec pretermitti possit hoc qd̃
antiqua patrũ constitutio inuenit. Britannorum
ceantur. infirmi ꝑsuasione roborentur. ꝑuersi aue¬
toritate corrigantur. Obsecratio augustim.
bsecro ut reliquie sci sixti martyris nob̃ tͣns¬
mittantur. Concessio bregorii
ecimꝰ qd̃ petisti quatinꝰ populꝰ qui in loco
quondã scĩ sixti martyris corpꝰ dixert̃ ue¬
nerari. qd̾ tuȩ fr̾nitati nec uerũ nec ueracit᷑
scm uidetur. certa scĩssimi & probatissimi marty¬
ris beneficia suscipiens colere incerte non debeat.
Michi tam̃ uidetur. quia si corpꝰ qd̾ a popło cuidã
martyris ẽẽ creditur. nullis illic miraculis chorꝰ¬
cat. & neq aliqui de antiquiorib existunt. qui se

Expanded text:
dominica vitiorum suorum paleis exspolia, et in Ecclesiae corpus dominica vitiorum suorum paleis exspolia, et in Ecclesiae corpus monendo, et persuadendo, quasi mandendo converte. Quidquid vero ex auctoritate agendum est, cum praedicto Arelatensi episcopo agatur, ne praetermitti possit 1157 hoc quod antiqua Patrum institutio invenit. Britannorum ceantur, infirmi persuasione roborentur, perversi auctoritate corrigantur. Obsecratio Augustini. Obsecro ut reliquiae sancti Sixti martyris nobis transmittantur. Concessio Gregorii. Fecimus quod petisti, quatenus populus qui in loco quondam sancti Sixti martyris corpus dixerunt venerari, quod tuae fraternitati nec verum nec veraciter sanctum videtur, certa sanctissimi et probatissimi martyris beneficia suscipiens, colere incerta non debeat. Mihi tamen videtur quia si corpus quod a populo cujusdam martyris esse creditur nullis illic miraculis coruscat, et neque aliqui de antiquioribus existunt qui se
Abbreviated transcription (Latin):
quia ab antiquis predecessoꝵ meoꝵ temporibus
palliũ arelatensis ep̃c accepit. quẽ nos priuare
auctoritate ꝑcepta minime debemus. Si igitur
contingat ut fr̃ntas tua ad galliarũ ꝓuintiam
transeat. cũ eodẽ arelatense ep̃o debet agere qͣlit̾
si qua st̃ in ep̃is uitia corrigant᷑. Qui si forte in
discipline uigore tepidꝰ existat: tuȩ fr̃nitatis ze¬
lo accendendus ẽ. Cui etiã epłas fecimus ut cũ
tue sc̃itatis presentia in galliis. & ipse tota m̃te
subueniat. & quȩ st̃ creatoris nr̃i iussioni contͣ¬
ria ab ep̃oꝵ morib compescat. Ipse autẽ exau
sed suadendo. blandiendo. bona quoq tua oꝑa
eoꝵ imitationi monstrando pͣuoꝵ mentes ad stu¬
diũ scĩtatis reforma. quia scͥptũ est in lege. ꝑ ali¬
enã messẽ transiens falcem mittere non debet sed
manu spicas conterere et manducare. Falcẽ enĩ
iudicii mittere non potes in ea segete qui uidet᷑

Expanded text:
: quia ab antiquis praedecessorum meorum temporibus : quia ab antiquis praedecessorum meorum temporibus Pallium Arelatensis episcopus accepit, quem nos privare auctoritate percepta minime debemus. Si igitur contingat ut fraternitas tua ad Galliarum provinciam transeat, cum eodem Arelatense episcopo debet agere, qualiter, si qua sunt in episcopis vitia, corrigantur. Qui si forte in disciplinae vigore tepidus existat, tuae fraternitatis zelo accendendus est. Cui etiam epistolas fecimus , ut cum tuae sanctitatis praesentia in Galliis, et ipse tota mente subveniat, et quae sunt Creatoris nostri jussioni contraria, ab episcoporum moribus compescat. Ipse autem extrased suadendo, blandiendo, bona quoque opera eorum imitationi monstrando, pravorum mentes ad sanctitatis studia reforma: quia scriptum est in lege: Per alienam messem transiens, falcem mittere non debet, sed manu spicas conterere et manducare . Falcem enim judicii mittere n
Abbreviated transcription (Latin):
Nã qñ cde gallus ep̃i ueniunt qͥ ĩ ordinatiõe ep̃i testes assis¬
tant: S fr̃nitatẽ tuãitauolumꝰ ep̃os ordinare. ut ipsi sͥ
ep̃i longo ĩt̾uallo minime disiungantur: quatinus nul¬
la sit necessitas ut in ordinatiõe ep̃i conuenire non pos¬
sint. Pastoꝵ quoq aliquoꝵ presentia quia ualde est
utilis facillime debeant conuenire. Cũ igit᷑ auctore d̃o
tuor ep̃is fieri non debet. Nam qd̃ in ipsis rebus
spiritalib ut sapienter & mature disponantur
exemplũ a rebꝰ etã carnalib sumere possumus.
Certe enĩ dũ coniugia in mundo cȩlebrant᷑ coniu¬
gati quoq uocantur. ut qui in uia iã comugii
precessert̃. in subsequentis qͦq copule gaudio
misceant᷑. Cur non gͦ nob̾cũ in hac spiritali or¬
dinatione qua ꝑ sacrũ mynisteriũ homo dõ con¬
iungitur. tales conueniant qui in profectu ordina
ti ep̃i gaudeant uel pro eius custodia om̃pi deo

Expanded text:
Nam quando de Galliis episcopi veniunt, qui in ordinatione ipsi testes assisNam quando de Galliis episcopi veniunt, qui in ordinatione ipsi testes assistant? Sed fraternitatem tuam ita volumus episcopos ordinare, ut ipsi sibi episcopi longo intervallo minime disjungantur, quatenus nulla sit necessitas ut in ordinatione episcopi convenire non possint; pastorum quoque aliquorum praesentia, quia valde est utilis, facillime debeant convenire. Cum igitur, auctore Deo, tuor episcopis fieri non debet. Nam quod in ipsis rebus spiritualibus ut sapienter et mature disponantur, exemplum a rebus etiam carnalibus sumere possumus. Certe enim, dum conjugia in mundo celebrantur, conjugati quique vocantur, ut qui in via jam conjugii praecesserunt, in subsequentis quoque copulae gaudio misceantur. Cur non ergo nobiscum in hac speciali ordinatione qua per sacrum ministerium homo Deo conjungitur, tales conveniant, qui in ti episcopi gaudeant, vel pro ejus custodia omnipotenti Deo
Abbreviated transcription (Latin):
& graue hoc ẽẽ peccatũ cognoscant. tremendum
dei iudiciũ timeant. ne pro carnali delectatiõe
pro hac re sacri corporis ac sanguinis dñi cõmum¬
one pͥuandi st̃. ne in eis illa ulcisei uideant᷑ in qͥbꝰ
se ꝑ ignorantiam ante lauachrũ baptismatis as¬
trinxerunt. In hoc enĩ tẽpore scã eccłia quedã ꝑ
feruorẽ corrigit. quedã ꝑ mansuetudinẽ tolerat.
quȩdã ꝑ considerationẽ dissimulat. atq portat:
ut sepe malũ quod aduersatur portando & dis
Si qui ꝑpetrauerint corporis & sanguinis dm̃ com¬
munione pͥuandi sunt. quia sicut in his qui ꝑ
ignorantiã fecert̃ culpa aliquatenꝰ toleranda ẽ
ita in his fortiter insequenda qui ñ metuunt sci
endo peccare. Interrogatio AUBUS Ti 4i.
i longinquitas itineris magna int̾iacet. ut
ep̃i non facile ualeant conuenire an debe
ueniris ordinare ep̃m ñ aliter nͥ sine ep̃is potes

Expanded text:
et grave hoc esse peccatum cognoscant. Tremendum et grave hoc esse peccatum cognoscant. Tremendum Dei judicium timeant, ne pro carnali dilectione  pro hac re, sacri corporis ac sanguinis Domini communione privandi sunt, ne in eis illa ulcisci videantur, in quibus se per ignorantiam ante lavacrum baptismatis adstrinxerunt. In hoc enim tempore sancta Ecclesia quaedam per fervorem corrigit, quaedam per mansuetudinem tolerat, quaedam per considerationem dissimulat atque portat, ut saepe malum quod adversatur portando et disSi qui autem perpetraverint, corporis et sanguinis Domini communione privandi sunt, quia sicut in his qui per ignorantiam fecerunt culpa aliquatenus toleranda est, ita est in his fortiter insequenda, qui endo peccare. VI. Interrogatio Augustini. Si longinquitas itineris magna interjacet, ut piscopi non facile valeant convenire, an debeau
Abbreviated transcription (Latin):
necesse ẽ ut iam tertia uł quarta generatio fide¬
lium licenter sibi iungi debeat. Nam scð̃a quam
prediximꝰ a se omnino debet abstinere. Cum no¬
uerca autẽ miscere. graue est facinꝰ: quia et in
lege scriptũ ẽ turpitudinẽ patͥs tui ñ reuelabis.
N eq enim patris turpitudinẽ filius reuelare pot̃:
sed quia scriptũ ẽ. erunt duo in carne una. qui
turpitudinẽ nouerce quȩ una caro cum patre
fuit reuelare presumpserit. ꝓfecto patͥs turpitu¬
dinẽ reuelabit. Cũ cognata quoq miscere ꝓhi¬
bitũ est quia ꝑ coniunctionem priorũ caro frĩs
fuerit facta ꝓ qua re etiã ioħs baptista capite trũ¬
catus est. & scõ martyrio consũmatus. Cui non est
dictũ ut xp̃m negaret. &. pro xp̃i confessione occisꝰ
anglorũ gente qui dũ adhuc in infidelitate es¬
sent huic nefando coniugio dicunt᷑ admixti. ad
fidem uenientes admonendi st̃ ut se abstineant

Expanded text:
necesse est ut jam tertia vel quarta generatio fidenecesse est ut jam tertia vel quarta generatio fidelium licenter sibi jungi debeat. Nam secunda, quam praediximus, a se omnino debet abstinere. Cum noverca autem miscere, grave est facinus, quia et in lege scripum est: « Turpitudinem patris tui non revelabis . » Neque enim patris turpitudinem filius revelare potest, sed quia scriptum est: « Erunt duo in carne una , » qui turpitudinem novercae quae una caro cum patre fuit, revelare praesumpserit, profecto patris turpitudinem revelabit. Cum cognata quoque miscere prohibitum est, quia per conjunctionem priorum caro fratris fuerit facta, pro qua re etiam Joannes Baptista capite truncatus et sancto martyrio coronatus est . Cui non est dictum, ut Christum negaret, et pro Christi confessione occisus Anglorum gente qui, dum adhuc in infidelitate essent, huic nefando conjugio dicuntur admixti, ad fidem venientes admonendi sunt ut se abstineant,
Abbreviated transcription (Latin):
ti insequi uidentur. Hec gͥ caritas in mente tenẽ
mens extͣ rationis regulã om̃ino non faciat. Ad¬
dis etiã quomͦ ea que furto de eccłus abstulerĩt
reddere debeant: sed absit ut eccła cũ augm̃to
recipiat. qd̾ de terrenis reb uidetur amittere
& lucra de uanis querat. Interrog aug̾tini.
i debent duo germam fr̃s singulas sorores
acciꝑe. quȩ st̃ ab illis longe progenie gen̾ate.
fieri licet. Ne quaqͣm enĩ in sacris eloqͥis
inuenitur. qd̾ huic capitulo contradicere
uideatur. Interrogatio Aubusti N.
sq ad quotam generationẽ fideles debeãt
cũ propinquis sibi coniugio copulari. et
nouercis et cognatis si liceat copulari con¬
iugio. Responsio GRe GoR
t quidem terrena lex in romana re publi
ca ꝑmittit ut sͥ frĩs aut sororis. seu duoꝵ
misceantur: sed exꝑimento didicimꝰ ex tali con
iugio sobolem non posse succrescere. & saera lex pro¬
hbet cognationis turpitudinẽ reuelare. Unde

Expanded text:
ti insequi videntur. Haec ergo caritas in mente tenendti insequi videntur. Haec ergo caritas in mente tenendmens extra rationis regulam omnino ndis etiam quomodo ea quae furto de ecclesiis abstulerunt reddere debeant. Sed absit ut Ecclesia cum augmento recipiat, quod de terrenis rebus videtur amittere, et lucra de vanis quaerat. Interrogatio Augustini. Si debent duo germani fratres singulas sorores accipere, quae sunt ab illis longa progenie generataec fieri licet. Nequaquam enim in sacris eloquiis invenitur, quod huic capitulo contradicere videatur. Interrogatio Augustini. Usque ad quotam generationem fidelis debeat cum propinquis sibi copulari, et novercis, et cognatis, si liceat copulari conjugio? Responsio Gregorii. Et quidecae permittit ut sive fratris et sororis, seu duorumisjugio sobolem non posse succrescere, et sacra lex prohibet cognationis turpitudinem revelare. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
angloꝵ eccłia quȩ adhuc ad fidem noua est insti¬
tutione precipua quã de multis eccłiis colligere
potusti. infundas. Non enim pro locis res sed ꝓ
bonis reb loca amanda st̃. Ex singulis gͦ quibꝰ q
eccłiis que pia. q̃ religiosa. quȩ recta st̃ elige & hec
quasi in fasciculo collecta apud anglorũ mentes
in consuetudinem depone. Int̾rogatio Austini.
oc tua fr̃nitas ex ꝑsona furis pensare pot̾
qualit̾ ualeat corrigi. St̃ enĩ quidã qui
habentes subsidia furtũ ꝑpetrant. & st̃ alii
districtius agitur ex caritate agendum est non
ex furore. quia ipsi hoc prestatur qui corigit᷑. ne
gehenne ignib tradatur. Sic enĩ nos fidelibus te¬
nere disciplinã debemtꝰ. sicut boni patres carnalibꝰ
filus solent. Quos et pro culpis uerberibꝰ ferunt
& tam̃ ipsos quos dolorib affligunt habere here¬
des quert̃. & quȩ possident ipsis seruant. quos ira¬

Expanded text:
Anglorum Ecclesia, quae adhuc ad fidem nova est, instiAnglorum Ecclesia, quae adhuc ad fidem nova est, institutione praecipua, quae de multis Ecclesiis colligere potuisti, infundas. Non enim pro locis res, sed pro bonis rebus loca amanda sunt. Ex singulis ergo quibusque Ecclesiis, quae pia, quae religiosa, quae recta sunt elige, et haec quasi infasciculum collecta, apud Anglorum mentes in consuetudinem depone. III. Interrogatio Augustini. Hoc tua fraternitas ex persona furis pensare potest, qualiter valeat corrigi. Sunt enim quidam qui habentes subsidia furtum perpetrant; et sunt alii  cum paulo districtius agitur, ex caritate agendum est, et non ex furore: quia ipsi hoc praestatur qui corrigitur, ne gehennae ignibus tradatur. Sic enim nos fidelibus tenere disciplinam debemus, sicut boni patres carnalibus filiis solent, quos et pro culpis verberibus feriunt, et tamen ipsos quos doloribus adfligunt habere heredes quaerunt; et quae possident ipsis servant quos ira
Abbreviated transcription (Latin):
debent. & stipendia sua exterius acciꝑe. Quia &
de his de quib prefati sumꝰ nouimus scͥptũ. qd̾
diuidebatur singulis prout cuiq opꝰ erat. de eoꝵ
quoq stipendio cogitandũ atq prouidendũ est.
& sub eccłastica regula tenendi. ut bonis morib
uiuant. & canendis psalmis inuigilent. & ab om¬
nib illicitis cor et linguã. et corpus do auctore cõ¬
seruent. Comuni uita uiuentib iã de faciendis
portionib uiel exhibenda hospitalitate. & ad implẽ¬
da misccłia nob̃ quid erit loquendũ: cũ om̃e qd̃
suꝑest in causis pus ac religiosis erogandũ est. do¬
mino & magistro omniũ docente qd̾ suꝑ est. date
elemosinam. & ecce omĩa munda st̃ uobis:¬
um una sit fides. Interrogatio augtini.
eccłiȩ consuetudinẽ. in qua se meminit
mͥ placet. ut siue in romana. siue in galliarum
seu in qualibet eccłia aliquid inuenisti. qd̃ plus
om̃ipotenti do possit placere sollicite eligas. et in

Expanded text:
debent, et stipendia sua exterius accipere, quia et debent, et stipendia sua exterius accipere, quia et de his, de quibus praefati sumus, novimus scriptum, « quod dividebatur singulis, prout cuique opus erat , » de eorum quoque stipendio cogitandum atque providendum est, et sub ecclesiastica regula tenendum, ut bonis moribus vivant, et canendis psalmis invigilent, et ab omnibus illicitis cor et linguam et corpus, Deo auctore conservent. Communi vita viventibus jam de faciendis portionibus, vel exhibenda hospitalitate, et adimplenda misericordia nobis quid erit loquendum, cum omne quod superest in causis piis ac religiosis erogandum est, Domino et magistro omnium docente: « Quod superest date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis capite quinto. Interrogatio Augustiniesiae consuetudinem, in qua se meminit l. add. ut, sive in Romana, sive in Galliarum, seu in qualibet Ecclesia, aliquid invenisti quod plus omnipotenti Deo possit placere, sollicite eligas, et in
Abbreviated transcription (Latin):
contͣ peccatũ debere sufficere. ut iterũ liceat ad pec¬
catũ redire: recte hos pastoris pͥmi sententia ꝑcutit
qui ait. Contingit illis illud ueri prouerbii. Canis
reuersus ad suũ uomitũ. & sus lota in uolutabro
luti. Magnũ ẽ enĩ contͣ peccatũ uirtus penitentie.
s siquis in eadem penitentia ꝑseueret. Nã scͥptũ ẽ.

Expanded text:
contra peccatum debere sufficere, ut iterum liceat ad peccontra peccatum debere sufficere, ut iterum liceat ad peccatum redire, recte hos pastoris primi sententia percutit, qui ait: « Contigit illis illud veri proverbii: Canis reversus ad vomitum, et sus lota in volutabro luti . » Magnum est enim contra peccatum virtus poenitentiae, sed, si quis in eadem 278 poenitentia perseveret. Nam scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
neq is qui lotus ẽ mundꝰ est totus. Totus enĩ mun¬
dus dici non pot̾. cui de peccato aliqͥd remansit.
Sed nemo resistit uoci ueritatis que ait. qui lotꝰ est
mundus est totus. Nichil gͦ ei de peccati sui conta¬
gione remanet. quẽ totũ fatetur mundũ ipse qui
redemit. Si qui autẽ dict̃ de peccato quolibet tͥ
ennio penitentia agenda ẽ. & post trienniũ in uo¬
luptatib uiuendũ isti adhuc nec predicamenta
uerȩ fidei nec sacre scͥpturȩ precepta cognouert᷑
Contra hos predicator egregius paulus dicit. Qui
seminat in carne sua: de carne & metet corrupti¬
onem. Contͣ hos iterũ dicit. Qui in carne st̃. deo
placere non posst̃. Ubi discipul subiungit. Uos
autẽ non estis in carne: sed in sp̃u. hi quippe in
carne st̃ qui in carnalib uoluptatib uiuunt. Con¬
tra hos dicit᷑. Neq corruptio in corruptelã posside¬
bit. Si autẽ dicunt pauci temporis penitentiam

Expanded text:
neque is qui lotus est mundus est totus. Totus enim munneque is qui lotus est mundus est totus. Totus enim mundus dici non potest, cui de peccato aliquid remansit. Sed nemo resistit voci Veritatis, quae ait: « Qui lotus est, mundus est totus . » Nihil ergo ei de peccati sui contagione remanet quem totum fatetur mundum ipse qui redemit. Si qui autem dicunt, de peccato quolibet, et triennio poenitentia agenda est, et post triennium in voluptatibus vivendum, isti adhuc nec praedicamenta verae fidei, nec sacrae Scripturae praecepta cognoverunt. Contra hos praedicator egregius Paulus dicit: « Qui seminat in carne sua, de carne sua et metet corruptionem . » Contra hos iterum dicit: « Qui in carne sunt, Deo placere non possunt ; » ubi discipulis subjungit: « Vos autem non estis in carne, sed in spiritu : » hi quippe in carne sunt qui in carnalibus voluptatibus vivunt. Contra hos dicitur: « Neque corruptio in corruptelam possidebit . » Si autem dicunt pauci temporis poenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptũ est. Michi autẽ adherere do bonũ ẽ. Certe ru¬
bri maris transitus figura sacri baptismatis fuit:
in quo hostes a tergo st̃ mortui. sed alii contͣ faciem
in heremo inuenti. Sic quippe om̃ib qui in sc̃o ba¬
ptismate tingunt᷑. eoꝵ peccata preterita om̃ĩa lax¬
antur. quia eis uelut egyptii hostes a tergo moru̾it᷑
s in heremo alios hostes inuenimꝰ priusquã ad pro¬
missionis patͥam ꝑtingamꝰ. Multȩ nos temptati¬
ones fatigant. et ad terrã uiuentiũ tendentibꝰ iter
intercludere festinant. Qui gͦ dicit peccata in bap¬
tismate funditꝰ ñ dimitti. dicat in mari rubro egyp¬
tios u̾acit̾ non mori. Qui autẽ fatetur in mariru¬
bro egyptios ueracit̾ mortuos. fateatur nefesse ẽ pec¬
cata in baptismate funditus mori : quia nimirũ plꝰ
ualet in absolutioẽ nr̃a ueritas quam umbra ue¬
cata in baptismate funditus minime dimittunt᷑:

Expanded text:
scriptum est: « Mihi autem adhaerere Deo bonum est . » Certe Ruscriptum est: « Mihi autem adhaerere Deo bonum est . » Certe Rubri maris transitus figura sacri baptismatis fuit , in quo hostes a tergo mortui sunt, sed alii contra faciem in eremo inventi. Sic quippe omnibus qui in sancto baptismate tinguntur, eorum peccata praeterita omnia laxantur, quia eis velut Aegyptii hostes, a tergo moriuntur. Sed in eremo alios hostes invenimus priusquam ad promissionis patriam pertingamus. Multae nos tentationes fatigant, et ad terram viventium tendentibus iter intercludere festinant. Qui ergo dicit, peccata in baptismate funditus non dimitti, dicat in mari Rubro Aegyptios veraciter non mortuos. Si autem fatetur Aegyptios veraciter mortuos, fateatur necesse est peccata in baptismate funditus mori, quia nimirum plus valet in absolutione nostra veritas, quam umbra vecata in baptismate funditus non dimittuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
tica cisterna noluit. Quã cũ ei fortissimi milites
detulissent. bib̃e recusauit. eãq fundendo dño liba¬
uit. Licebat enĩ bib̾e si uoluisset sed qui illicita se
& pro culpa sua morientiũ militũ sanguinem fu
disse iudicauit dicens. Num sanguinẽ hominum
cũ boni coniuges. aut meritũ augere desiderant.
aut anteacte uitȩ culpas delere. ut se ad continen¬
tiam astringant. & meliorẽ uitã appetant. licet.
Si uero continentiã quã inrappetat uxor ñ sequit᷑
aut quã uxor appetit uir recusat: duidi coniu¬
giũ non licet quia scͥptũ ẽ. Mulier sui corponis po¬
testatem non habet. sed uir. Si qui uero st̃ qui dict᷑¬
in baptismate peccata suꝑficietenus dimitti: quid
est hac predicatione infidelius in qua ipsũ fidei sa¬
cramentũ festinant soluere. in quo pͥncipaliter ad
celestis munditie mysteriũ anima ligatur ut abso¬
luta radicitꝰ a peccatis om̃ib soli illi inhereat de qͦ

Expanded text:
tica cisterna voluit. Quam cum ei fortissimi milites tica cisterna voluit. Quam cum ei fortissimi milites detulissent, bibere recusavit, eamque fundendo, Domino libavit. Licebat enim ei bibere si voluisset; sed quia illicita se t. Et qui prius pro culpa sua morientium militum sanguinem fufudisse judicavit, dicens: Num sanguinem istorum  Proinde cum boni conjuges aut meritum augere desiderant, aut anteactae vitae culpas delere, ut se ad continentiam astringant, et meliorem vitam appetant, licet. Si vero continentiam quam vir appetit uxor non sequitur, aut quam uxor appetit vir recusat, dividi conjugium non licet, quia scriptum est: Mulier sui corporis potestatem non habet, sed vir; et vir sui cin baptismate peccata superficie tenus dimitti, quid est hac praedicatione infidelius, in qua ipsum fidei sacramentum festinant solvere, in quo principaliter ad coelestis munditiae mysterium anima ligatur, ut absoluta radicitus a peccatis omnibus soli illi inhaereat, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
parte tͣnsit ad continentiã. et ex parte remanet in
pollutione: Si uero utͥsq conueniat continentem
uitã ducere. hoc quis audeat accusare: quando cer¬
tũ est quia om̃ps deus qui minora concessit. maiora
non prohibuit: Et multos scõꝵ nouimꝰ cũ suis conui¬
gib et priꝰ continentẽ uitã duxisse. & postmodum
ad sce eccłiȩ regimina mnigrasse. Duob etemꝰ modis
scĩ uiri etiam a licitis abstinere solent. aliquando
ut sibi meritũ apud om̃ipotentẽ deũ augeant.
aliquando uero ut anteacte uite culpas detergãt.
Tres etenĩ pueri in regis babilonici obsequio deduc¬
ti legumina ad uescendũ petentes cibis reguis uti
noluerunt. non quia culpa ẽẽt. si ea que deus crea¬
uit ederent. Noluert̃ gͦ ea sumere quȩ licebat. ut ꝑ
continentiã uirtus excresceret. Dauid uero qui ali¬
enã coniugem tulerat & ualde pro sua culpa fue¬
rat flagellatꝰ. aquã bib̾e longe post de bethleemi

Expanded text:
parte transit ad continentiam, et ex parte remanet in parte transit ad continentiam, et ex parte remanet in pollutione? Si vero utrisque conveniat continentem vitam ducere, hos quis audeat accusare, quando certum est quod omnipotens Deus qui minora concessit, majora non prohibuit? Et quidem multos sanctorum novimus cugibus et prius continentem vitam duxisse, et postmodum ad sanctae Ecclesiae regimina migrasse. Duobus etenim modis sancti viri etiam a licitis abstinere solent: aliquando, ut meritum sibi apud omnipotentem Deum augeant, aliquando vero ut ante vitae actae culpas detergant. Tres etenim pueri in regis Babylonici obsequio deducti legumina ad vescendum petentes , cibis regiis uti noluerunt , non quia culpa esset, si ea quae Deus creavit ederent. Noluerunt ergo sumere ea quae licebat ut per continentiam virtus excresceret. David vero qui alienam conjugem tulerat, et valde pro sua culpa fuerat flagellatus, aquam bibere longe post de Beth
Abbreviated transcription (Latin):
matirare se dicerent. anathenatis uinculo nullo m
teneri. Et si qui st̃ qui certissime talia sentiunt.
uel tenent. quia xꝑiani ñ st̃ dubiũ non ẽ: eosq et
ego & om̃s catholici ep̃i atq uniuersa eccłia ana¬
thematitamus. quia ueritati contraria sentiunt. &
contraria loquunt᷑. Si enim dicunt religionis cau¬
sa conuigia debere dissolui: sciendũ ẽ quia et si hoc
lex humana concessit: lex diuina prohibuit. ꝑse em̃
ueritas dicit. Quod deus iunxit: homo ñ separet.
Qui etiã ait. Non licet dimitt̾e uxorẽ excepta causa
fornicationis. Quis ergo hiuic celesti legislatori
contradicat: Scimꝰ quia scͥptũ ẽ. Ert̃ duo in car¬
ne una. Si gͥ uir & uxor una caro st̃. & religionis
causa uir dimittit uxorẽ. uel mulier uirũ in hoc
mundo remanentẽ. uł fortasse ad illicita migrantem:
que est ista conuersio in qua una eadeq caro et ex

Expanded text:
matizare se dicerent anathematis vinculo nullo modo matizare se dicerent anathematis vinculo nullo modo teneri. Et si qui sunt, qui certissime talia sentiunt, vel tenent, quia Christiani non sunt, dubium non est, eosque et ego et omnes catholici episcopi, atque universa Ecclesia anathematizamus, quia veritati contraria sentiunt et contraria loquuntur. Si enim dicunt religionis causa conjugia debere dissolvi, sciendum est quia etsi hoc lex humana concessit, lex divina prohibuit. Per se enim Veritas dicit: « Quod Deus conjunxit, homo non separet . » Qui etiam ait: « Non licet dimittere uxorem, excepta causa fornicationis . » Quis ergo huic coelesti legislatori contradicat? Scimus quia scriptum est: « Erunt duo in carne una. Si ergo vir et uxor una caro sunt, et religionis causa vir dimittit uxorem, vel mulier virum in hoc mundo remanentem, vel etiam fortasse ad illicita migrantem, quae est ista conversio, in qua una eademque caro et ex
Abbreviated transcription (Latin):
singulariter faciens non dedignatus est in causa re¬
prehensionis suȩ rationẽ humilit̾ reddere: quanto
magis nos peccatores cũ in re aliqͣ reprehendimur.
reprehensores nr̃os ratione humili placare debemꝰ:
Ad me etenĩ sicut nostis cũ apud uestigia dñorum
in regia urbe demorarer. multi ex eis uenire consu¬
euerant. qui de predictis capitulis accusabantur
Sed teste conscientia fateor nũquã in eis aliquid pra¬
uitatis aliquid erroris de his que contͣ
eos dicebantur inueni. Unde et eos opinione con¬
tẽpta familiariter suscipe. e magis ab insequetib¬
defendere curabam. Dicebatur nãq contͣ eos quod
sub optentu religionis conugia soluerent. & quia
dicerent qd̾ baptisia peccata penitus non aufer¬
ret. & si de iniquitatib suis quis penitentiã in tͥen¬
niũ ageret. postmodũ ꝑuerse uiuere liceret. & quia
si cõpulsi aliquid de quib reprehendebantur a nathe¬

Expanded text:
singulariter faciens, non dedignatus est in causa resingulariter faciens, non dedignatus est in causa reprehensionis suae rationem humiliter reddere, quanto magis nos peccatores, cum in re aliqua reprehendimur, reprehensores nostros ratione humili placare debemus? Ad me etenim, sicut nostis, cum apud vestigia dominorum in regia urbe demorarer, multi ex eis venire consueverant qui de praedictis capitulis accusabantur. Sed, teste conscientia, fateor nunquam in eis aliquid pravitatis, aliquid erroris de his, quae contra eos dicebantur, inveni. Unde et eos opinione contempta familiariter suscipere et magis ab insequentibdefendere curabam; dicebatur namque contra eos quod sub obtentu religionis conjugia solverent, et quia dicerent quod baptisma peccata penitus non auferret; et si de iniquitatibus suis quis poenitentiam in triennium ageret, postmodum ei perverse vivere liceret; et quia si compulsi aliquid de quibus reprehendebantur, anathe
Abbreviated transcription (Latin):
tanta donoꝵ gr̃a repletus. tanta miraculoꝵ pote¬
state suffultus. querele fideliũ non ex potestate s
ex ratione respondit. causã ꝑ ordinẽ exposuit. quo¬
modo uas qd̾dam uelut linteũ in quo quadrupedia
terre. & bestiȩ. reptilia atq uolatilia mnerant de ce¬
lo submitti uiderit. uocẽq audierit. surge petre. oc¬
cide & manduca qualiter tres uiri uenerint eũ ad
uidea post baptismũ consueuerat. in gentib ante ba¬
ptismum uenit. Si enĩ cũ a fidelib culparetur. auc¬
toritatẽ quã in sca eccłia acceꝑat attendisset. respõ¬
dere poterat. ut pastorẽ suũ oues quȩ cõmisse fuerit
reprehendere non auderent. Sed si in querela fideliũ
aliquid de sua potestate diceret: ꝓfecto doctor man¬
suetudinis non fuisset. Humili gͦ eos ratione placa¬
uit. atq in causa reprehensionis sue etiã testes adhi¬
buit dicens. Henert̃ autẽ mecũ & sex fr̃s isti. Si igit᷑

Expanded text:
tanta donorum gratia repletus, tanta miraculorum potetanta donorum gratia repletus, tanta miraculorum potestate suffultus, querelae fidelium non ex potestate, sed ex ratione respondit, causam per ordinem exposuit, quomodo vas quoddam, velut linteum, in quo quadrupedia terrae, et bestiae, et reptilia atque volatilia inerant, de coelo submitti viderit , vocemque audierit: Surge, Petre, occide et manduca ; qualiter tres viri venerint, eum ad Judaea post baptismum consueverat, in gentilibus ante baptismum venit. Si enim cum a fidelibus culparetur, auctoritatem quam in sancta Ecclesia acceperat attendisset, respondere poterat ut pastorem suum oves quae ei commissae fuerant reprehendere non auderent. Sed si in querela fidelium aliquid de sua potestate diceret, profecto doctor mansuetudinis non fuisset. Humili ergo eos ratione placavit, atque in causa reprehensionis suae etiam testes exhibuit, dicens: Venerunt autem mecum et sex
Abbreviated transcription (Latin):
minu scandala cũ magna tranquilitate. declinare.
rus cmĩ a uob secreto uocandi st. ac rꝑsis rato redden¬
daret puersa quȩdã capitula que nos tenere existimãt.
coram ipsis anathematitanda. Quod si etiã sicut di¬
citur. dari anathema ficte suspicantur. etiã iure ui¬
rando firmandũ est uos eade capitula nũquã ten̾e.
nunquã tenuisse. Nec uob̃ uideatur indignũ. tali
eis modo satisfacere. nec de imꝑiali genere sit contͣ
cos aliquod in ur̃a mente fastigiũ. Om̃s etemm
fr̃s simnus unius imꝑatoris potestate conditi. & eiꝰ
petriis potestatẽ regni celestis acceꝑat ut qd̾ in t̾ra
ligaret uel solueret. eẽt ĩ celo ligatũ uł solutũ. suꝑ
mare ambulabat. egrotantes umbra curabat. pec¬
cantes uero occidebat. mortuos oratione suscitabat.¬
& quia ex admonitione sp̃c ad corneliũ gentilem
cur ad gentiles int̾sset. & cõmedisset cũ eis. cur eos
in haptismate recepisset. & tam̃ isdem apłoꝵ primꝰ

Expanded text:
declinare. Prius enim a vobis secreto vocandi sunt ac ipsis ratio reddenda, et perversa quaedam capitula quae nos tenere existimant, coram ipsis anathematizanda. Quod si etiam, sicut dicitur, dari anathema ficte suspicantur, et jurejurando firmandum est vos eadem capitula nunquam tenere, nunquam tenuisse. Nec vobis videatur indignum tali eis modo satisfacere, nec de imperiali genere sit contra eos aliquod in vestra mente fastigium. Omnes enim fratres sumus, unius imperatoris potestate conditi, et ejuPetrus potestatem regni coelestis acceperat, ut quod in terra ligaret vel solveret, essent in coelo ligata vel soluta: super mare ambulavit, aegrotantes umbra curabat, peccantes verbo occidebat, mortuos oratione suscitabat. Et quia ex admonitione Spiritus ad Cornelium gentilem st cur ad gentiles intrasset, et comedisset cum eis, cur eos in baptismate recepisset. Et tamen idem apostolorum primus,
Abbreviated transcription (Latin):
betur prius in laico habitu constitutꝰ: & si mores
illius atq conuersatio bono desiderio illius testi¬
moniũ ferunt. absq ulla retractione seruire in
no seruitio liber recedat. qui pro diuino obseqͥo
districtiorẽ subire appetit seruitutẽ.

Expanded text:
betur prius in laico habitu constitutus, et si mores betur prius in laico habitu constitutus, et si mores illius atque conversatio bono desiderio illius testimonium ferunt, absque ulla retractione servire in no servitio liber recedat, qui pro divino obsequio districtiorem subire appetit servitutem.
Abbreviated transcription (Latin):
dem qui ordinandus ẽ uel ordinatus omnino ali¬
quid dare prohibeo. Ex predictis reb siqͥs aliqͥd
cõmodi appellatione exigere uł petere forte p̃sũp¬
serit in districto omp̃is dĩ examine reatui subiace¬
at. Is autẽ qui ordinatus fuerit. si non ex placito
palliũ offerre aliquid cuilibet ex clero gr̃e tantũ¬
mͦ causa uoluerit. hoc accipi nullo modo prohi¬
bemus. quia eius oblatio nullã culpȩ maculam
ingerit. quȩ ex accipientis ambitu ñ ꝓcessit. Ui.¬
ultos ex eccłastica familia nouimus ad om¬
ab humana seruitute liberi in diuino ser¬
uitio ualeant in monasteriis conuersari. Quos
si passim dimiitimꝰ. om̃ib fugiendi eccłastici¬
uiris dominiũ occasionẽ prebemꝰ. Si uero festi¬
nantes ad om̃ipotentis di seruitiũ incaute reti¬
nemus. illi inuenimur negare quedã qui dedit
omnia. Unde necesse ẽ. ut siqͥs ex iuris eccłastici
seruitute ad di seruitiũ conuerti desiderat. pro¬

Expanded text:
dem qui ordinandus est, vel qui ordinatus est, alidem qui ordinandus est, vel qui ordinatus est, aliqua dare prohibeo. Ex quibus praedictis rebus, si quis aliquid commodi appellatione exigere, vel petere forte praesumpserit, in districto omnipotentis Dei examine, reatui subjacebit. Is autem qui ordinatus fuerit, si non ex placito, pallium offerre aliquid cuilibet ex clero gratiae tantummodo causa voluerit, hoc accipi nullo modo prohibemus, quia ejus oblatio nullam culpae maculam ingerit, quae ex accipientis ambitu non processit. Multos ex eccab humana servitute liberi in divino serus in monasteriis conversari. Quos si passim dimittimus, omnibjuris dominium occasionem praebemus. Si vero festinantes, ad omnipotentis Dei servitium incaute retinemus, illi invenimur negare quaedam qui dedit omnia. Unde necesse est ut, si quis ex juris ecclesiastici servitute ad Dei servitium converti desiderat, pro
Abbreviated transcription (Latin):
reseruetur. Dequa re presenti decreto constituo.
ut feretrũ quo romani pontificis corpꝰ ad sepeli¬
endũ ducitur: nullo tegmine uelet᷑. Quã decre¬
ti mei curã gerere sedis huius prb̃os ac diaconos
censemus. Siquis uero ex eoꝵ ordine hoc curare
neglexerit. anathema sit. Et responderunt om̃s
Anathema sit.
ntiquã patrũ regulã sequens ncħ unqͣm¬
de ordinationib accipiendũ eẽ constituo:
neq ex datione pallii. neq ex traditione
cartarũ. neq ex ea quã noua ꝑ ambitionẽ simu¬
latio inuenit appellatione pastelli. Quia enim
ordinando ep̃o pontifex manũ imponit. ęuuan¬
gelicã uͦ lectionẽ minister legit. confirmationis
uero huius epłam notarius sebit: sicut pontifi¬
cem manũ non decet. quã imponit uendere. ita
minister. uł notarius non debet in ordinatione
eius uocem suã uł calamũ uenundare. Pro ordi¬
natione gͦ uł pallio seu cartis atq pastello: eun¬

Expanded text:
reservatur: de qua re praesenti decreto constituo reservatur: de qua re praesenti decreto constituo ut feretrum quo Romani pontificis corpus ad sepeliendum ducitur nullo tegmine veletur. Quam decreti mei curam gerere sedis hujus presbyteros ac diaconos censeo. Si quis vero ex eorum ordine haec curare neglexerit, anathema sit. Et responderunt omnes: Anathema sit. 5. Antiquam Patrum regulam sequens, nihil unqde ordinationibus accipiendum esse constituo, neque ex datione pallii, neque ex traditione chartarum, neque ex ea, quam nova per ambitionem invenit simulatio, appellatione pastelli. Quia enim ordinando episcopo pontifex manum imponit, evangelicam vero lectionem minister legit, confirmationis vero hujus epistolam notarius scribit, sicut episcopum non decet manum quam imponit vendere, ita minister vel notarius non debet in ordinatione ejus vocem suam, vel calamum vendere. Pro ordinatione ergo, et pro pallio, chartis atque pastello, eum