comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uio aut̃ nõ cimere potestates bonum
sac ⁊ hebit laudem ex ilło pt̃ mouere
aliquos cum cogitau̾tat ab istis pote
iõ solum nõ sunt laudati ab istis potẽ¬
taub s etiam pena affecti ⁊ necnti
liuio: Considanda ergo sunt uba apłi
bait bonũ fac ⁊ hebis landem ex us
die enĩ ꝓbet factũ tuũ bonũ iiue

Expanded text:
Vis autem non timere potestatem? bonum fac, et habebis laudem ex illa, potest movere aliquos, cum cogitaverint ab istis potesnon solum non sunt laudati ab istis potestatibus, sed etiam poenis affecti et necati sunt? Consideranda ergo sunt verba Aposed ait, Bonum fac, et habebis laudem ex illa. Sive enim probet factum tuum bonum, sive
Abbreviated transcription (Latin):
testimonĩ fidei moysi. ego ad emula¬
tõm nos ꝑducam in nõ gentem in gẽ¬
tem insipientem irritabo nos. dicen¬
tem gentem insipientem exposuit
quid dix̃it. in nõ gentem. qͣi ꝙ nec gẽs
dicenda sit: que insipiens est. De cuit
tñ fide irritand̃ dicit ppłm iudaicum
qr illi app̾hend̃unt quod isti respũunt
el certe in nõ gentem. in gentem in¬
sipientem. qr cum eẽt gens insipiẽs
omnis gens ydola colens. tñ gentili¬
tatem creto deposunt. Unde etiam illd̃
ustitias. nõne p̃putiũ cius in circuailo¬
nem depittabitur: ut sit hic sensus fꝑo
in emulatõm uos adducam. in eamque
nõ gens fc̃a est. deponendo gentilitatem
ꝑ fidem xp̃i cum fuisset gens insipiens

Expanded text:
testimonium Moysi, Ego ad aemulationem vos perducam in non gentem; in gentem insipientem irritabo vos; dicendo, gentem insipientem, exposuit quid dixerit, in non gentem: quasi quod nec gens dicenda sit quae insipiens est. De cujus tamen fide irritandum dicit populum Judaicum, quia illi apprehenderunt quod isti respuerunt. Vel certe in non gentem, in gentem insipientem; quia cum esset gens insipiens omnis populus idola colens, tamen gentilitatem credendo deposuit. Unde illud etiam est: ustodiat, nonne praeputium ejus in circumcisione deputabitur ? Ut sit hic sensus: Ego in aemulationem vos adducam in eam quae non gens facta est, deponendo gentilitatem per fidem Christi, cum fuisset gens insipiens
Abbreviated transcription (Latin):
uel cum ciis psccutõis coronam merins.
haxetiam m eleq̃ntib intligiturcum
ducct dei enĩ mimster est cibi i bonum
ẽẽ opora̾e no resistentes si quid uliuo
lũint auferre in quod sibi potestas data
⁊ ista sb̾iectio nõ i bonis qi ꝑmansu¬
tis s in necuis huic tpri astituenda est
nõ integro auimo ⁊ pura dilectõe iudcõs¬
tus fieret hi potestatib addidit dicens
sõ solũ pp̃iram. s etiam ꝑꝑ ꝯsciamuno¬

Expanded text:
s persecutione coronam merueris. Hoc etiam in consequentibus intelligitur, cum dicit, Dei enim minister est tibi in bonum,esse oportere, non resistentes si quid illi auferre voluerint, in quod sibi potestas data et ista subjectio non in bonis quasi permansuris, sed in necessariis huic tempori constituenda est.non integro animo et pura dilectione subditus fieret hujusmodi potestatibus, addidit, dicens, non solum p
Abbreviated transcription (Latin):
in salute. Hinc iam incipit de sꝑe in¬
deoꝵ loqui. ne etiam gentes suꝑbire⁊
auideant adũsus eos. Sicut enĩ iudeoꝵ
suꝑbia refellenda erat tamqͣm ex opẽ
głantium. sic ⁊ gentib occurrend̾ est
ne tamqͣm uideis p̾late suꝑbrant. Quod

Expanded text:
i. » Hinc jam incipit de spe Judaeorum loqui, ne etiam gentes superbire audeant adversus eos. Sicut enim Judaeorum superbia refellenda erat tanquam ex opere gloriantium, sic et gentibus occurrendum est, ne tanquam Judaeis praelati superbiant. D
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ dicit ysaias aut̃ clamat ꝓ isrł. Si fu¬
erit nus filioꝵ isrł tainqͣm harena ma¬
ris: reliquie salue fient. ostendit ꝙ̃ ad¬
mod sit d̾s lapis angłaris utrũq ꝑte¬
tem in se ꝯuingens. Testimoniũ enim
õsee ꝓpħe dc̃m̃ est. Progentib nocabo nõ
plebem meam: plebem meam. ⁊ nõ diloc¬
tam meam: dilectam meam. Et ysate te¬
stimoniũ dc̃m est ꝓisrłqm̃ reliquie sal

Expanded text:
utem dicit, Isaias autem clamat pro Israel, Si fuerit numerus filiorum Israel quasi arena maris, reliquiae salvae fient, ostendit quemadmodum sit Deus lapis angularis, utrumque parietem in se conjungens . Testimonium enim Osee prophetae dictum est pro Gentibus, Vocabo non plebem meam, plebem meam, et non dilectam, dilectam ; et Isaiae testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
fessio fit ad salutem. Totus eni hic locꝰ
ad illud refertur quod suꝑius dixit. Uer¬
bum ens ꝯsũmans ⁊ bremans faciet
dñs suꝑ t̾ram. Remotis eni miu̾abi¬
lib ⁊ młtiplicib sacram̃tis quib in¬
daicus ppls p̾mebatur. ꝑmt̃am dei fc̃m

Expanded text:
fessio fit in salutem; » totus hic locus ad illud refertur quod superius dixit, Verbum enim consummans et brevians faciet Dominus super terram . Remotis enim innumerabilibus et multiplicibus sacramentis quibus Judaicus populus premebatur, per m
Abbreviated transcription (Latin):
ditur nõ ẽẽ misuitatem apuo dm̃
quod possunt dicẽ quidam cũ audiũt
añqͣm nascẽntur: iacob dilexi esanã
odio hũi. Wiserebor ẽnĩ inquit cu mi¬
sertus ero. Prmio enĩ misertus est
nr̃t ds cum pcdres eẽmus ut uocare
nos. Cut eigo misertus eto inquit u
enm uocem. miserebor adhuc eius ̃
credid̾it. Quõ aut̃ adhuc msi ut crẽ¬
fu̾nit .i. ut faciat etm misericordem
quo bona possit ꝑ duectõm oparise¬
mo ergo sibi audeat tribu̾e quod mi¬
nem som dedit sine qua ncmo pt ẽ
misericors. Non ergo elegit ds̃ dene
opantes. s credentes potiutis. ut iple
ilos faciat bene opari. Nr̃m enimest
credere ⁊ uelle. illius aut̃ dare creden¬
tib ⁊ nolentib facultatem bñ oꝑan¬

Expanded text:
ditur non esse iniquitatem apud Deum; quod possunt dicere quidam, cum audiunt, Antequam nascerentur, Jacob dilexi, Esau autem odio habui. Miserebor enim, inquit, cui misertus ero. Primo enim misertus est nostri Deus, cum peccatores essemus ut vocaret nos. Cui ergo misertus ero, inquit, ut eum vocem, miserebor adhuc ejus cum crediderit. Quomodo autem adhuc, nisi ut defuerit, id est, ut faciat eum misericordem quo bona possit per dilectionem operari. Nemo ergo sibi audeat tribuere, quod minem, sine qua nemo potest esse misericors. Non ergo elegit Deus bene operantes, sed credentes potius, ut ipse illos faciat bene operari. Nostrum enim est credere et velle, illius autem dare credentibus et volentibus facultatem bene operan
Abbreviated transcription (Latin):
hintserentis dei ẽẽ quod bonũ opamier
uinqm ibi sit etiam uoluntas ña. que
sola nicħ posset Unde sequitur etiam de
pfonis supplitio testimoniũ cũ ait serae¬
tura de pharaone Qura ad hoc te eata
u noostendam in te potentiam meam
int ꝓununtietur nom̃ meũ in unueusa
ira. Sicut enĩ legimus i exodo. Obdĩt¬
ratũ est cor pħonis. ut iam eitidentib ss

Expanded text:
miserentis Dei esse, quod bonum operamur: quanquam ibi sit etiam voluntas nostra, quae sola nihil posset. Unde sequitur etiam de Pharaonis supplicio testimonium, cum ait Scriptura de Pharaone, Quia ad hoc te excitavi, ut ostendam in te potentiam meam, et ut annuntietur nomen meum in universa terra. Sicut enim legimus in Exodo, obduratum est
Abbreviated transcription (Latin):
scm qui datus est nob̃. sõ ergo qtut
głari debet ex opib tamqͣm suis. que
p donũ dei ht̃ cum ip̃a dilectõ in eobo¬
num opatur. Quid ergo elegit ds̃: ui
donet : di enĩ ulło m̾ito nõ est electõ
cqͣlos enĩ os sunt añ mitũ. nec p̃t ĩ reb¬

Expanded text:
tum qui datus est nobis . Non ergo quisquam gloriari debet ex operibus tanquam suis, quae per donum Dei habet, cum ipsa dilectio in eo bonum operetur. Quid ergo elegit Deus? Sidonet? Si enim nullo merito, non est electio; aequales enim omnes sunt ante meritum, nec potest in reb
Abbreviated transcription (Latin):
moni s iuditio dei retribuentis iari¬
itati euis debitam penam. Nõ e poho
peaore nfidelitate. Sicut enĩ m hns qtire¬
leit de̾. nõ opa s fides nichoat merita
mpmunus dei bene opentur sicihs
ques dampnat inficelitas ⁊ minethax
nt̾eat pene m̾itũ ut ꝑ ip̃am pentis
iam male opentur. sicut ⁊ suputs ait̃¬

Expanded text:
raoni, sed judicio Dei retribuentis incredulitati ejus debitam poenam. Non ergo hoc priore infidelitate. Sicut enim in iis quos elegit Deus, non opera sed fides inchoat meritum, ut per munus Dei bene operentur: sic in his quos damnat, infidelitas et impietas inchoat poenae meritum, ut per ipsam poenam etiam male ope
Abbreviated transcription (Latin):
tutiouamor corpoꝵ aut cette q ͣ nogñ
seꝑat alia creatum a caritatẽ cex excͥo
ꝙ nlla creatura est alta mt̃ nos ⁊ or̃ ã
seopponat ⁊ ab amplexu eis nosex¬
cludat. Supͣ humanas enĩ mtes que
rõnales sunt. iam ulla creatira. s ds¬

Expanded text:
est, amor corporum; aut certe quia nos non separat alia creatura a charitate Dei, ex eo quod nulla creatura est alia inter nos et Deum, quae se opponat, et a complexu ejus excludat. Supra humanas enim mentes, quae rationabiles sunt, jam nulla creatura, sed
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ex oꝑib si ex uocante dcm est et quta
maior sermet minor sicut scriptũ est
Iacob dilexi esau aut̃ odio hñi. nõ nlłos
monet ut putent apłm ꝑaulũ abstu¬
lisse libers noluntatis arbitriũ quo
pm̾emir dm̃ dono pietatis. uł malo ĩ¬
pietatis offendimus. Dicunt enĩ qd̃
nond nascentiũ ds̃ unũ dilex̾it. altum

Expanded text:
m est ei, Quia major serviet minori, sicut scriptum est, Jacob dilexi, Esau autem odio habui, » nonnullos movet, ut putent apostolum Paulum abstulisse liberum voluntatis arbitrium, quo promeremur Deum bono pietatis, vel malo impietatis offendimus. Dicunt enim quod nondum nascentium Deus unum dilexerit, alterum
Abbreviated transcription (Latin):
tor dictus est. qr hoc modo quo dc̃m est
gentib ꝯtͣrium eẽ illi sñte qua dixit
S ignoro lic dom̃ est hoc loco. ut intlligat᷑
nõ approbo. anõ enĩ tenebre nõ udentin
s lucis ꝯꝑatõne sentuintur. Hoc est aũ
sentire tenebras. quod est nõ uidere.Si
intssigendo dinoscitur. sicut tenebras
dc̃n est nõ tudendo sentiri. ⁊ adhoc ꝑtinet
quod in psalmo dr̃. delicta quis inclłi

Expanded text:
noster dictus est, quia hoc modo quo dictum est, gentibus, contrarium esse illi sententiae qua dixit,Sed ignoro, sic dictum est hoc loco, ut intelligatur, non approbo. Quomodo enim tenebrae non videntur, sed lucis comparatione sentiuntur; hoc est autem sentire tenebras, quod est non videre: siintelligendo dignoscitur, siuti tenebras dictum est non videndo sentiri. Et ad hoc pertinet quod in Psalmo dicitur, Delicta quis intelli
Abbreviated transcription (Latin):
der put isai pucnat ao lbtaitemgie
filioꝵ dei ꝑfidem aue fides cũ in ea non
erant. tm̃i creatura dicebatur. ⁊ ad m̃m
refert quod sequitur. Ecimus enĩ qr crm¬
laboriosis errorib. S ne quis putare

Expanded text:
et ipsa perveniat ad libertatem Dei per fidem: quae fides cum in ea non erat, tantummodo creatura dicebatur. Et ad ipsam refert quod sequitur: Scimus enim quia creu subjacebant laboriosis erroribus. Sed ne quis putaret
Abbreviated transcription (Latin):
ent̾ pt. ostendit quid dix̾it minuca. Re
quis putaret tamqͣm ex adilso pͥncipio
aliquam naturam quam non condidit
ergo dei dr̃ qui legi ip̃ius nõ obtemꝑat
⁊ hee carnis prudentia .ł. cũ appetit tpra¬
lia bona ⁊ timet tpr̃alia mala. Definitõ
enẽ pridentie in appetendis bonis ⁊ in¬
tanois malis: explicari solet. Quapp re¬
te appellat apłs carnis prudentiam qua
ter appetuntur ꝓ magnis bonis. que nõ
pseu̾ant cum hoĩe. ⁊ ne hec anuttantur.
rnetur. Eue qñꝙ amittenda sunt. Non
pt̃ aut talis prudentia legi dei obtempa¬
res tunc obtempatur legi. cũ hec pru¬
dentia extinta fu̾it. ut ei iuccedat pͥrit¬
imest: noꝑ mͥ malis timor. Ead̃ namq
inme natura ⁊ prudentiam carnis ht

Expanded text:
est Deo, ostendit quid dixerit, inimica, ne quis putaret tanquam ex adverso principio aliquam naturam, quam non condidit ergo Dei dicitur, qui legi ipsius non obtemperat, et hoc per carnis prudentiam, id est, cum appetit temporalia bona, et timet temporalia mala. Definitio enim prudentiae in appetendis bonis, et vitandis malis explicari solet. Quapropter recte appellat Apostolus carnis prudentiam qua haec appetuntur pro magnis bonis, quae non perseverant num homine; et ce haec amittantur timetur, quae quandoque amittenda sunt. Non potest autem talis prudentia, legi Dei obtemperare: sed tunc obtemperatur legi, cum haec prudentia exstincta fuerit, ut ei succedat pruest, neque in malis timor. Eadem namque animae natura et prudentiam carnis habet,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ iot̾at ille dicere bono animo se tam
mimane slagitium ꝯmisisse Ergo que¬
cumq facta ita manifestantur. ut nõ
possint dici bono animo feci iurdicanda
lunt a nob̾. Quecũq aut̃ ita fiunt. ut
quo animo fiant incertũ sit. nõ sunt
mdicanda s deseruanda iuditio dei. sic̃
scriptũ est Que occulta sunt: deo que

Expanded text:
enim poterat ille dicere bono animo se tam enim poterat ille dicere bono animo se tam immane flagitium commisisse. Ergo quaecunque facta ita manifestantur, ut non possit dici: bono animo feci, judicanda sunt a nobis; quaecunque autem ita fiunt, ut quo animo fiant, incertum sit, non sunt judicanda, sed servanda judicio Dei, sicut scriptum est, « quae occulta su
Abbreviated transcription (Latin):
cularib sacrificia faetam Iubet gͦ apłs
⁊ hiis qui saltia conscĩa talib elem̃tis
uteluntur nõ sꝑnere infirmtatẽ illoꝵ
qui se a talib cibis ⁊ potu abstinebant
⁊ illis nifioms qui eos ne eos qui carn¬
b nõ abitinebant ⁊ uinũ bibebant tãꝙͣ
poslui uidicarent. Adhoc ualet quod ꝗse¬
qͣnt̃ dicit. Cui manducat: nõ manditcan¬
tem nõ sꝑnat ⁊ qui nõ manducat: man¬
ducantem nõ indicet firmi eur̃ infirmio
m ꝯtumacit̾ ꝯtempnebant. ⁊ infirmi
firmos temere iudicabant Quodaut̃ ait¬
Ad ha dicit uo in his reb que possunt ⁊
hono animo fieri ⁊ malo: deo iuditiũ di¬
mittamus. nec audeamus de alcius cor¬
de quod nõ uidemus ferte snĩam. In
his enĩ reb que ita ꝯp̾henduntur. ut
de cibis dicit. qr ignoratur quo aĩo fiat
nõ uult nos eẽ iudices: s dm̃. De illo aut̃
nephario stupro ubi uxorem pr̃is sui
quidam hũto p̾cepit debere iudicari. sõ

Expanded text:
cularibus sacrificia faciebant. Jubet ergo Aposcularibus sacrificia faciebant. Jubet ergo Apos his qui salva conscientia talibus alimentis utebantur, non spernere infirmitatem illorum qui se a talibus cibis et potu abstinebant: et illis infirmis, ne eos qui carnibus non abstinebant, et vinum bibebant, tanquam pollui judicarent. Ad hoc valet quod consequenter dicit, Qui manducat, non manducantem non spernatducantem non judicet. Firmi enim infirmiores contumaciter contemnebant, et infirmi firmos temere judicabant. Qui autem iest. Dicit ergo, ut in his rebus, quae possunt et bono animo fieri, et malo, judicium Deo dimittamus, nec audeamus de alterius corde, quod non videmus, ferre sententiam: in his vero rebus quae ita comprehenduntur, ut de cibis dicit, quia ignoratur quonam animo fiat, non vult nos esse judices, sed Deum; de illo autem nefario stupro, ubi uxorem patris sui quidam habuerat, praecepit debere judicari: non
Abbreviated transcription (Latin):
dentiam qñ ea ꝓuidentur que ad nca¬
tatem salutis corporalis uaient. Si au
ad supfluas delcatões atq luxurias.
ut quisq in hiis gaudeat que dapoi
sapit. recte rep̾henditur. qr ꝓuidencia
carnis i ꝯcupiis facit qm̃ qui semi
gaudet Quod aut̃ ait Infirmũ aus in
fude rccipient. nõ in diuidicatõnib cogi¬
tatõnũ hoc dicit ut eum qui infirmus
in fice est recipiamus ⁊ nr̃a infirmita¬
te infirmitatem eius sustineamus.
neq dundicemus cogitatões eius .i. qͣi
fetre audeamus snĩam de alieno corde
quo nõ uidemus Ideo sequitur et dicit
Aluis quid credit manducare omna
Qui aut̃ infirmus est: olts manducet
mn os intrant. s que exeunt. indifferẽt᷑
sumebant cibos salua conscĩa. Niudã
u̾o infumiores abstinebant a carnib
⁊ auino. ne uł nescientes incident ĩ ea
que ydolis sacrificabantur. Omnis enĩ
tunc minolaticia caro in macello ueñ¬
debatur. ⁊ de pͥmitiis uni libabant gen¬
tes siłachris suis. ⁊ quedam in ip̃is tor¬

Expanded text:
tiam, quando ea providentur quae ad necessitatem salutis corporalis valent. Si autem ad superfluas delectationes atque luxurias, ut quisque in his gaudeat quae carne cupit, recte reprehenditur, quia providentiam carnis in concupiscentiis facit. Quoniam  Quod autem dicit, Infirmum autem in fide recipite, non in dijudicationibus cogitationum, hoc dicit, ut eum qui infirmus in fide est, recipiamus, et nostra firmitate infirmitatem ejus sustineamus, neque dijudicemus cogitationes ejus, id est, quasi ferre audeamus sententiam de alieno corde, quod non videmus. Ideo sequitur, et dicit, Alius quidem credit manducare omnia: qui autem infirmus est, olus manducet.in eos intrant, sed quae exeunt , indifferenter sumebant cibos salva conscientia: quidam vero infirmiores abstinebant a carnibus et a vino, ne vel nescientes inciderent in ea quae idolis sacrificabantur. Omnis enim tunc immolatitia caro in macello vendebatur, et de primitiis vini libabant Gentes simulacris suis, et quaedam in ipsis tor
Abbreviated transcription (Latin):
latõm ⁊ dolorem inueni ⁊ nom̃ dñi muo¬
caui Cum enĩ dicit inueni significat i¬
iem. nõ enĩ tecte gratulamur nos mue¬
nisse nisi quod querebamus. Ergo qmo
semus sicut oportet nescimues. Ds autẽ
nouit ⁊ quid nob̾ in hac uta expediat⁊
quid post hanc uitam daturus sit. sed
ppe spc int̾pellat gemitib menarrabili¬
h. Gem̾e dicit sp̃m quod nos geme faciat
aritate ꝯcitans desid̾ium future utẽ

Expanded text:
lationem et dolorem inveni, et nomen Domini invocavi . Cum enim dicit, inveni, significat utilem: non enim recte gratulamur nos invenisse, nisi quod quaerebamus. Ergo quid oremus, sicut oportet, nescimus. Deus enim novit et quid nobis in hac vita expediat, et quid post hanc vitam daturus sit. Sed ipse Spiritus interpellat gemitibus inenarrabilibus. Gemere dicit Spiritum, quod nos gemere faciat charitate, concitans desiderium futurae vitae:
Abbreviated transcription (Latin):
tam acceptagr̃a. nõ nob s illi tribiens
esb qui ꝓ gc̃am nos tustificauit. am si
debitom mercedem uellet reddere penan
atix iustitia. q io ustificatues est ut iust᷑
cat.⁊ ad illum gradum ꝑtinet. cum est
hoĩe eẽ in ospectu dei. nõ i obstentatõe
hoĩm sicuti est carnis circũcilio. Quod
u̾sts illos positũ est qui glam scramd
oprb legis coram hõĩb q̃redant. aod¬

Expanded text:
am accepta gratia, non nobis, sed illi tribuendum est, qui per gratiam nos justificavit. Nam si debitam mercedem vellet reddere, poenam atque justitia; quia ideo justificatus est ut justus cat, et ad illum gradum pertinet, cum est homine esse in conspectu Dei; non in ostentatione hominum, sicuti est carnis circumcisio. XXV. versus illos positum est, qui gloriam suam de operibus Legis coram hominibus quaerebant.
Abbreviated transcription (Latin):
festissime docet ead ip̃a p̃cepta legis fpe
nõ impleta ꝙͣuis eẽnt implenda. Afu
quib data erat lex añ gram dediti e
carnalib bonis. ⁊ ex hiis bĩtudinen¬
nisi cũ talib bonis iniminebat ar¬
sitas. ⁊ iõ cum illa bona tp̃ralia tucta¬
rentur. facile recedebat a p̾ceptis legr
Infirmabatur ergo lex nõ miplendo
quod p̾cipiebat. nõ sira culpa. s ꝑ car¬
nem .⁊ eõs hoĩes qui carnalia appetẽdo
nõ amabant iustitiam. s ei tp̃ralia cõ¬
tudinem uenit carnis pcc̃i carni enĩ
pcc̃i debita mors est. Atũo illa mors dñi
ꝙͣnis nõ peccatricis. Ideo qr mortalis tãg
pcc̃m fedit cum moritur. s de pcc̃o ĩqui
dampnauit pcc̃m in carne. Io enĩ egi
mors dñt ne mors tim̾etur. Et ex con
nõ appetentur tpralia bona. ne metue¬
rentur tp̃ralta mala. in quib carnaᷤ
erat prudentia illa in qua impleri
legis p̾cepta nõ pot̾ant. Hec aut̃ pr¬
dentia in hoĩe dñico destructa ⁊ ablai

Expanded text:
festissime docet, eadem ipsa praecepta Legis propterea non impleta, quamvis essent implenda, quoniam quibus data erat Lex ante gratiam, dediti erant carnalibus bonis, et ex his beatitudinenisi cum talibus bonis imminebat adversitas; et ideo cum illa temporalia bona turbarentur, facile recedebant a praeceptis Legis. Infirmabatur ergo Lex non implendo quod praecipiebat; non sua culpa, sed per carnem, id est, eos homines qui carnalia bona appetendo non amabant Legis justitiam, sed ei temporalia comtudine carnis peccati. Carni enim peccati debita mors est. At vero illa mors Dominquamvis non peccatricis, ideo quia immortalis tanquam peccatum facit cum moritur. Sed de peccato, inquit, damnavit peccatum in carne. Id enim egit mors Domini, ne mors timeretur, et ex eo jam non appeterentur temporalia bona, nec metuerentur temporalia mala, in quibus carnalis erat illa prudentia, in qua impleri Legis praecepta non poterant. Hac autem prudentia in homine Dominico destructa et ablata,
Abbreviated transcription (Latin):
nem dicrne ꝓuidentie traditus fu̾it
dei iustitia ina cuiq iubente. Quant
potestatem accepat apłs cimn dicar de
quibdam. Quos tradidi satruniente
discant nõ blasphemare. Et itm de alio
lam iudicarut inquit trade huicemõs
sathane mintitũ carnis ur abemã
mlim sit. Qui ergo nondꝰ sub gra unet
⁊ sub iege constituti. iuncuntur pccis
ad obediend̾ desidis carnalib. ⁊ ptia

Expanded text:
tiae traditus fuerit, Dei justitia sua cuique tribuente. Quam potestatem acceperat Apostolus, cum dicit de quibusdam: Quos tradidi Satanae, ut discant non blasphemare ; et iterum de alio: Jam judicavi, inquit, tradere hujusmodi Satanae in interitum carnis, ut anima salva sit . Qui ergo nondum sub gratia sunt, sed sub lege constituti vincuntur peccatis ad obediendum desideriis carnalibus, et
Abbreviated transcription (Latin):
diditut spũ nõ corpore fcã est Rond em̃
etiam corpus reformatũ est in celesten
est reconciliatõe fidei ab errorib ꝯiu
ad dm̃. Ergo etiam in hiis qui credia¬
punt expectatur adhuc illa manis¬
tio que in corpoꝵ resurrectõe ꝑueno

Expanded text:
iritu non corpore facta est; nondum enim etiam corpus reformatum est in coelestem est reconciliatione fidei ab erroribus conversus ad Deum. Ergo etiam in his qui crediderunt, exspectatur adhuc illa manifestatio quae in corporis resurrectione pro
Abbreviated transcription (Latin):
Et hic uirtutem ꝯtrum oprteo intsu¬
gi scd̃ quam dicit aemo uasa fortis don¬
ripiet nisi pͥus alligauit fortem nei
altitudo. neq ꝓfundum. płmꝙ enm
siue in celo. siue in abysso. sepat a doo
nisi caritas uincat que ad cetu sqt̾r¬
lia nõ sonitate reꝵ que soris aipts¬

Expanded text:
et hic virtutem contrariam oportet intelligi, secundum quam dicit: Nemo vasa fortis diripiet, nisi prius alligaverit fortem. Neque altitudo, neque profundum . Plerumque sive in coelo, sive in abysso, separat a Deo, nisi charitas vincat, quae ad certa spiritalia non vanitate rerum quae foris s
Abbreviated transcription (Latin):
mee ⁊ captiuantem me sub lege pcc̃i
que est in m̃bris meis. Legem pcc̃i dic̃
qua quisq carnali ꝯsuetudine ĩplici¬
tus astringitur. Hanc repugnare at
legi m̃tis sue.⁊ se captiuare sub lege
desideriis praius carnalib. Si autem
existant ⁊ nõ desint talia desid̾ia: nõ
tñ hus obediamus: nõ captinamur
⁊ sub grã iam sumus. de qua loquetur
cum exclamauit ⁊ implorastt lib̾ato¬
ris auxelium. ut possit ꝑ gram carita¬
tis. quod ꝑ legem timor nõ potuit. Dix
enĩ Infelix ego ehomo quis me libera¬
bit de corpore mortis huius: Et sb̾tecit
incipit describere hoĩem sub gr̃a con¬
stititũ. qui t̾cius gradus est illoꝵ qua¬
tuor quos suꝑius distinximus. Adi
hunc gradũ iam ꝑtinet quod statĩ
subutuxit. Igitur ego ip̃e sermio legi
dei carne autẽ legi dei pcc̃i. Qura scil

Expanded text:
meae, et captivantem me sub lege peccati, quae est in membris meis, legem peccati dicit, qua quisque carnali consuetudine implicatus astringitur. Hanc repugnare ait legi mentis suae, et se captivare sub lege desideriis pravis carnalibus. Si autem existant, et non desint talia desideria, non tamen his obediamus; non captivamur, et sub gratia jam sumus, de qua loquetur cum exclamaverit et imploraverit Liberatoris auxilium, ut possit per gratiam charitas, quod per Legem timor non poterat. Dixit enim, Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Et subjecit, incipit describere hominem sub gratia constitutum: qui tertius gradus est illorum quatuor quos superius distinximus . Ad hunc gradum jam pertinet quod statim subjungit, Igitur ego ipse mente servio Legi Dei, carne autem legi peccati: quia licet
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem p̾uartcatõis ade. duob modis di¬
stingiitur. auo in silitudinem p̾utarica¬
tõnis ade regnauit mors. qr ⁊ qui nõ pecca¬
uunt. ex origine mortalitatis adam mor¬
tui sunt. Aut certe regnauit mors ẽt in
hus qui nõ m siłitudinem p̾uaricatõis
ade paccau̾unt. S añ legem peccau̾tnt nt
illi peccasse intlligantur in siłitudinem
puaricatõis ade qui legem accepunt. qr
tp̃s legis intlłigitur. forma aut̃ futuri
dictus est adam. s a ꝯtrario. ut quõ ꝑ illũ

Expanded text:
obus modis distinguitur: aut, In similitudinem praevaricationis Adae regnavit mors; quia et qui non peccaverunt, ex origine mortalitatis Adam, mortui sunt. Aut certe, Regnavit mors et in his qui non in similitudinem praevaricationis Adae peccaverunt, sed ante Legem peccaverunt: ut illi peccasse intelligantur in similitudinem praevaricationis Adae, qui Legem acceperunt; quia tempus Legis intelligendum est. Forma autem futuri dictus est Adam, sed a contrario: ut quomodo per illum
Abbreviated transcription (Latin):
Scimus aut̃ qr cũ apparint siłes et eri¬
mus. qm̃ uidebimus eum sicuti est.
Hanc ergo renelatõm filioꝵ dei expec¬
tat creatura. que in hoĩe ninc nanita¬
ti sb̃iecta est. qͣmdui dedita est tpralib
que tñseunt tamqͣm umbra. Unde et
in psalmo dr̃. Lomo uanitati siłis fc̃s
est: dies eius sicut unbra p̾teunt. De
qua uanitate salomon loquitur cũdicit¬
uanitas nanitatũ qtte abundantia hõi ĩ
omni labore suo quo ip̃e laborat sub sole
dequa dauio dicat Utquid diigitis ua¬
nitatem ⁊ queritis mdattũ Non sponte
atit̃ dicit ẽẽ sb̃iectam uanitati creatitrã
qm̃ penalis est ista sb̃iectio. Non enĩ hõ
sicut sponte petauit. sic etiam sponde i¬
dampnatus est. Que tñ damꝑnatõ nõ
sine spe reritõnis: irrogata est nature¬

Expanded text:
scimus autem quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Hanc ergo revelationem filiorum Dei exspectat creatura, quae in homine nunc vanitati subjecta est, quandiu dedita est temporalibus rebus, quae transeunt tamquam umbra. Unde et in Psalmis dicitur: Homo vanitati similis factus est: dies ejus sicut umbra praetereunt . De qua vanitate etiamomnia vanitas: quae abundantia homini in omni labore suo, quo ipse laborat sub sole? De qua idem David dicit: Utquid diligitis vanitatem et quaeritis mendacium? Non sponte autem dicit esse subjectam vanitati creaturam, quoniam poenalis est ista subjectio. Non enim homo sicut sponte peccavit, sic etiam sponte damnatus est: quae tamen damnatio non sine spe reparationis irrogata est natur
Abbreviated transcription (Latin):
tura est. nond̃ ꝑ fidem aggregata nuo
filioꝵ der S tñ in eis qui creditur erãt
uidebat apłs quod dicit. qr creatura li¬
berabitur a seruitute int̾itus. ut int̾t¬
tui nõ sermat. cui serutunt os põores

Expanded text:
tura est, nondum per fidem aggregata numero filiorum Dei: sed tamen in eis qui credituri erant, videbat Apostolus quod dicit, quia creatura liberabitur a servitute interitus, ut interitui
Abbreviated transcription (Latin):
corporis nr̃i. Sic intelligens est ut neq
neq angłos sc̃os uanitati sbiectos eẽ ar¬
bitremut. ⁊ de hiis existimenits ꝙ liba
butur a seruitute int̾itus. cũ int̾itur
utiq nõ sint. s oẽm creaturram in ip̃o
hoĩe sine ulla calumpnia cogitemus.
Con enĩ creatura ulla eẽ p̃t nisi aut
spiritalis que exceluit in angłis. aut
anmalis. que etiam in iita bestiarũ
satis apparet. aut corporalis que ind̃i
ac tangi pt. Omnis aut̃ est etiam in ho¬
mine. qr homo ꝯstat sp̃u ⁊ antma ⁊ cor¬
pore. Ergo creatura renelatõm filioꝵ
dei expoctat. quicquid nunc in hõie labo¬
rat ⁊ corruptioni sb̃tacet. Illam s. mani¬
festatõm de qua idem dicit apłs. M ortut
enĩ estis. ⁊ uita nr̃a abscondita est cũ

Expanded text:
corporis nostri, sic intelligendum est, ut neque neque angelos sanctos vanitati subjectos esse arbitremur; et de his existimemusa servitute interitus, cum interituri utique non sint: sed omnem creaturam in ipso homine sine ulla calumnia cogitemus. Non enim creatura ulla esse potest, nisi aut spiritalis, quae excellet in angelis; aut animalis, quae etiam in vita bestiarum satis apparet; aut corporalis, quae videri aut tangi potest: omnis autem est etiam in homine; quia homo constat spiritu et anima et corpore. Ergo creatura revelationem filiorum Dei exspectat, quidquid nunc in homine laborat, et corruptioni subjacet, illam scilicet manifestationem de qua idem dicit apostolus: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum
Abbreviated transcription (Latin):
aigram nõ est liberum arbitriũ ut ñ
reftemus s tm̃ ut peccare nolumis
dĩ ilo efficit ut nõ tm̃ uelimus recte
autam pacem in resurrectõe retbitet
ile pax ꝑfecta bonam uoluntatemi
tram Iu estitia aut̃ que est ꝑtidem. qr eup̃¬

Expanded text:
am non est liberum arbitrium ut non peccemus, sed tantum ut peccare nolimus; gratia vero efficit, ut non tantum velimus recte fectam pacem in resurrectione tribuit, quae pax perfecta bonam voluntatem tiam? Justitiam autem quae est per fidem; qu
Abbreviated transcription (Latin):
Quod aut̃ dicit: tradidit intlłigitur
dimisit in desid̾ia cordis illoꝵ. mcedẽ
aut̃ mutitam dicit recepisse de deo ut
miquitate. datur nitsłigi ad nocend̃
ꝑtinere ista que nunc dicit .i. facino¬
ra Onꝑius aut̃ dicebat decorrupte¬
tõsam dulcedinem flagitõꝵ sequens
dum impedientes ꝑsonas remou̾e co¬
natur: ꝑgit in facinus. Sic district᷑
est etiam ille locus in sapĩa sałonis
ubi cũ enumasset suꝑiora flagitia

Expanded text:
Quod autem dicit, traditi sunt, intelligitur Quod autem dicit, traditi sunt, intelligitur dimisit in desideria cordis eorum; mercedem autem mutuam dicit recepisse de Deo, ut iniquitate, datur intelligi, ad nocendum pertinere ista quae nunc dicit, id est facinora. Superius autem dicebat de corruptesque perniciosam dulcedinem flagitiorum sequens, dum impedientes personas removere conatur, pergit in facinus. Sic distinctus est etiam ille locus in Sapientia Salomonis, ubi cum enumerasset superiora flagitia,
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ otcit. ut grãm nob̃ spiritalem im
Reuelatur ira dei de celo suꝑ oẽm impie¬
tatem ⁊ cet̾a. ait ⁊ salomon de sapienti¬
b mundi. Si enĩ tantũ potuunt scire
runt facilius: S quos arguit sałon
nõ cognou̾unt ꝑ creatorem creatorem.
Quos aut̃ arguit apłs. cognou̾unt sed
grãs nõ egerunt. Et dicentes se eẽ sa¬
pientes: sturti facti sunt. ⁊ ad colenda
sisachra decid̾unt. Cam sapientes gen¬
tiũ quod inuen̾unt creatorem. mani¬
feste idem apłs cũ achentensib loque¬
retur ostendit Cum enĩ dixisset quõ ĩ
addidit sicut ⁊ quidam scd̃ uos dixunt
Hac aut̃ intentõe pͥus arguit impie¬
tatem gentium. ut ex hac ꝓbet etiam
ad gr̃am posse ꝑting̾e ꝯu̾sos. Iniustũ
est enĩ ut penam subeant impietatis
⁊ p̾miũ fidei nõ accipiant . Auod aut̃¬
ficau̾unt. aut grãs egerunt. Hoc ca
quid tribuissent cogctatõnib suis.
Quapp̃ in delid̃us cordis sui traditi
sunt a dño. ut facẽnt que nõ ꝯueĩrẽt

Expanded text:
autem dicit, ut gratiam vobis spiritalem imprevelatur ira Dei de coelo super omnem impietatem, ait et Salomon de sapientibus mundi : Si enim tantum potuerunt scire runt ? Sed quos arguit Salomon, non cognoverunt per creaturam Creatorem: quos autem arguit Apostolus, cognoverunt; sed gratias non egerunt, et dicentes se esse sapientes, stulti facti sunt, et ad colenda simulacra deciderunt . Nam sapientes Gentium quod invenirent Creatorem, manifeste idem apostolus, cum Atheniensibus loqueretur, ostendit. Cum enim dixisset, Quia in addidit, Sicut et quidam secundum vos dixerunt . Hac autem intentione prius arguit impietatem Gentium, ut ex hac probet etiam ad gratiam posse pertingere conversos. Injustam est enim ut poenam subeant impietatis, et praemium fidei non accipiant. IV. ficaverunt, aut gratias egerunt, hoc capquid tribuissent cogitationibus suis, quapropter in desideria cordis sui traditi sunt a Domino, ut facerent quae non oport
Abbreviated transcription (Latin):
regnabunt. ad uitam et̾nam ꝑtinet
auod ant̃ dicit. abundantiam gr̃e ac¬
cipient. ad donatõm młtoꝵ ꝑtinet de¬
lictoꝵ. Post explicatas aut̾ has diffrãs
redit ad formam unde ceꝑat. cuius ordi¬
uem suspendat cum diceret. sicut enĩ
punũ hoĩem pcc̃m intrauit in hunci
mundũ ⁊ ꝑ pc̃m mors. ad quod nunc re¬

Expanded text:
regnabunt, ad vitam aeternam pertinet: quod autem dixit, Abundantiam gratiae accipiunt, ad donationem multorum pertinet delictorum. Post explicatas autem has differentias, redit ad formam unde coeperat, cujus ordinem suspenderat, cum diceret: Sicut enim per unum hominem peccatum intravit in hunc mundu
Abbreviated transcription (Latin):
abro ⁊ mortalia corpora itr̃a ꝑ mhitan¬
tem sp̃m eius i nob̾sam qͣrtũ gradũ
emonstrat ex illis qͣtuor que supitis
ismximits. s gradus iste in hcinta
ionuenitur ꝓt̾imet enĩ ad spem quam
aatamus redemptom corporis n.i
ii corruptibile hoc induet incorruptõ¬
nem ⁊ mortale hoc mduet ininortalita

Expanded text:
abit et mortalia corpora vestra per inhabitantem Spiritum ejus in vobis, jam quartum gradum demonstrat ex illis quatuor quos superius distinximus . Sed gradus iste in hac vita non invenitur. Pertinet enim ad spem qua exspectamus redemptionem corporis nostri, quando corruptibile hoc induet incorruptionem, et mortale hoc induet immortalita
Abbreviated transcription (Latin):
gradib ꝯsiderat. Quoo aut̃ ait. quid ergo
dicemus. ꝑmanebimus in pc̃co ut grata
abundet: Absit. Qui mortui sumus poo
tis fc pcc̃is fc̃m ẽẽ: ut donarentur. ⁊ in eo
dimitt̃entur. Ergo quisquis ad hoc q̃rit
angm̃ta pcc̃i. ut augm̃tũ gr̃e capiat. nõ
intiligit scd hoc age io. ut nich in oogr̃a¬

Expanded text:
Ib. VI, 1, 2. Quod autem ait, Quid ergo dicemus? permanebimus in peccato, ut gratia abundet? Absit. Qui mortui sumus pecctis peccatis factum esse ut donarentur, et in eo dimitterentur. Ergo quisquis adhuc quaerit augmenta peccati, ut augmentum gratiae sentiat, non intelligit se id agere, ut nihi
Abbreviated transcription (Latin):
unius hõis pecores astituti sunt multor
młti. Hec est forma futitri adam. de qua su¬
puis ioqui ceꝑat. ⁊ eius aliquas diffr̃as
disponens distulerat ordinem. ad quemi
nunc redeundo conclusit dicens. Itaq sic̃

Expanded text:
unius hominis peccatores constituti sunt multi; multi. Haec est forma futuri Adam, de qua superius loqui coeperat, et ejus aliquas differentias interponens distulerat ordinem, ad quem nunc redeundo conclusit, dicens, Itaque sicut
Abbreviated transcription (Latin):
nam inditiũ qmd̃ ab imo in ꝯdemꝑna¬
tõm. grã aut̃ ex młtis delictis ad iusti si¬
in adam unũ delictũ dampnatũ est.
a dnõ aut̃ młta donata sunt. Nnod ergi
sequitur: amibas istas diffras tenet
ut explicetur sic si enĩ ob imius delit¬
tum mors regnauit ꝑ unũ mł̾toma¬
gis qui abundantiam grẽ ⁊ iustitie ac¬
cipuint: in uuta regnabunt ꝑ uinum

Expanded text:
Nam judicium quidem ex uno in condemnationem: gratia autem ex multis delictis, ad justifiin Adam unum delictum damnatum est, a Domino autem multa donata sunt. Quod ergo sequitur, ambas istas differentias tenet, ut explicetur sic: Si enim ob unius delictum mors regnavit per unum, multo magis qui abundantiam gratiae et justitiae accipiunt, in vita regnabunt per unum
Abbreviated transcription (Latin):
uit uita est pp̃ iustitiam. corpus moran
aatur mortale Ex ip̃us enĩ mortali¬
tate indegentia reꝵ trenaꝵ sollicitat ⁊¬
nimam ⁊ quedam desidia excitat. quib
io pectamnd̾ nõ obtempat qui iam mẽte

Expanded text:
 vita est propter justitiam; Corpus mortuum dicitur, mortale. Ex ipsius enim mortalitate indigentia rerum terrenarum sollicitat animam, et quaedam desideria excitat, quibus ad peccandum non obtemperat qui jam mente
Abbreviated transcription (Latin):
aut̾ ait. Non solum aut̃. s ⁊ glamar i tri¬
aut̾ ait usqꝙ ad legem enĩ pcc̃m in mũ¬
do fuit. intsligendũ quorq uenireri
gr̃a. Contra eos enĩ dc̃m est. qui arbitnͣ¬
tur ꝑ legem auferri potuisse pcc̃a. di¬

Expanded text:
autem ait, Non solum autem, sed et gloriamur in triautem ait, Usque ad Legem enim peccatum in mundo fuit, intelligendum est quousque veniret gratia. Contra eos enim dictum est, qui arbitrantur per Legem auferri potuisse peccata. Di
Abbreviated transcription (Latin):
etiam preuaricator inueniatur. ubi
enĩ nõ est lex: nec p̾naricatõ. Sic ergo
iacens cum se quisq cognouit ꝑ seipm
surg̾e nõ ualere imploret libatoris
auxiliũ. Uenit ergo gr̃a que doneti
pugnant ut eum ducant in pcc̃m
ion tũ hus desideriis ꝯsentiens sp̃e i
qn est fixus in gr̃a ⁊ caritate dei desinit
olensione peccamus. Ad hoc ualet quod

Expanded text:
etiam praevaricator inveniatur. Ubi etiam praevaricator inveniatur. Ubi enim non est Lex, nec praevaricatio . Sic ergo jacens cum se quisque cognoverit per seipsum surgere non valere, imploret Liberatoris auxilium. Venit ergo gratia quae donet pugnant, ut eum ducant in peccatum, non tamen his desideriis consentiens spiritus, quoniam est fixus in gratia et charitate Dei, desinit consensione peccamus: ad hoc valet quod
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ ait̃. cutus laus nõ ex hoĩb s ex
illo. ꝑ legem enĩ cognitio pcc̃i. ⁊ ceta
silia que quidam putant in ꝯturme¬
liam logis obitienda. sollicite satis
legenda sunt. tit neq lex ab apłons
ablatum. Itaq qͣtuor istos gradus
hõis: distingitamus. Añ legem. sito
lege. sub gr̃a. in pace. Añ legem seqͥ¬
mur ꝯcupĩam carnis. stib lege tra¬
mur ab ea lub gr̃a nec sequimurõ
nec trahimtr ab ea. In pace nslacd
peccamus. s ettam approbamus pe¬
cata. Sub lege ꝑtignamus ⁊ iunciu
fatemtir entni mala eẽ que factinꝰ
⁊ fatendo mala eẽ. titiq nolumus
facere. s qr nond̃ est grã suꝑamur
dimus: grauius affligimur. Inde hicdr̃.
lex subintrauit ut abundaret delictum
q̃ue ea uetat que netanda sunt. ⁊ ca n¬
ret que iubenda sunt. S cũ quisq illam
nirib sitis putat implere. nõ ꝑ gr̃am
siletatoris sui nicħ ei ꝓdest ista p̾sump¬
sio Immo etiam tantũ nocet ut uehe¬
intiorẽ pcci desid̾io rapiatur. ⁊ in pcc̃is

Expanded text:
autem dicit, Cujus laus non ex hominibus, sed ex illo: per legem enim cognitio peccati, et caetera similia, quae quidam putant in contumeliam Llegenda sunt, ut neque lex ab Apostolablatum. Itaque quatuor istos gradus hominum distinguamus, ante legem, sub Lege, sub gratia, in pace. Ante Legem, sequimur concupiscentiam carnis: sub Lege, trahimur ab ea: sub gratia, nec sequimur eam, nec trahimur ab ea: in pace, nulla peccamus, sed etiam approbamus peccata: sub Lege pugnamus, sed vincimur; fatemur enim mala esse quae facimus, et fatendo mala esse, utique nolumus facere, sed quia nondum est gratia, superamur. dimus, gravius affligimur. Inde hic dicitur, Lex subintravit, ut abundaret delictum quia ea vetat quae vetanda sunt, et ea jubet quae jubenda sunt. Sed cum quisque illam viribus suis se putat implere, non per gratiam Liberatoris sui, nihil ei prodest ista praesumptio: imo etiam tantum nocet, ut et vehementiori peccati desiderio rapiatur, et in peccatis
Abbreviated transcription (Latin):
tua fiuit pccõ ꝙͣuis adhuc qͣi iuuente
ip̃o p̃o. quod fit cũ adhuc manentib
in nob desid̾iis ⁊ inuitam̃tis quib dam
npertand̾ nõ obedimus tñ neq ꝯsenti¬
mus m̃te sermentes legi der qr mortin
iimus pcc̃o. Morietur aud̃ ⁊ pocm cum
reformatio corporis in resurretr̃e ł cn
fuit. De qua post dicit Unuificabit ⁊ cor¬

Expanded text:
tua fuerit peccato, quamvis adhuc quasi vivente tua fuerit peccato, quamvis adhuc quasi vivente ipso peccato; quod fit, cum adhuc manentibus in nobis desideriis, et incitamentis quibusdam ad peccandum, non obedimus tamen, neque consentimus, mente servientes legi Dei, quia mortui sumus peccato. Morietur autem et peccatum, cum reformatio corporis in resurrectione facta fuerit, de qua post dicit, Vivificabit
Abbreviated transcription (Latin):
riam. Quta ergo nõ ꝯsentimts desid̃iis par¬
ins. in grã sumus. ⁊ nõ regnat pc̃m ĩ nr̃
mortali corpore. ⁊ oĩo ex illo loco ubiait. aui
mortui sumus pcc̃o. quõ iuiuemus in eo
fumd̾ scribit qui est sub grã construitus
snit uir eius: euacuata est a loge iuri
ata Aĩadiitend̾ est istam siłitudinem ĩ
hoc otfferre ab ea re pp̃ quam adhibita ẽ
ꝙ hic urũ dicit mori ut mulier nubat
cui uolet. lib̾ata est utiq a lege uiruibi
aut̃ aitĩi ꝯstituat aĩam qiͣ mulierem
in m̃bris. ut fructum ferant morti .i.ut
que data est̾ nõ ad auferend̾ poc̃m. uł ao
libatõm a pcc̃õ. s ad ostendend̾ pcc̃m ante
grãm. ꝑ quod fc̃m est ut sub lege positi
uelemto̾ee ingenio peccandi rapentur
sim ergo ⁊ ibi trta sunt. anima tamqͣ
miler passiones pcc̃oꝵ tamqͣm iir. ⁊
lertamꝗͣ m lex iuri. nõ ibi tũ pcc̃is mor¬
tus tamqͣm iuro mortuo. libariaiam
dit s ip̃am aĩam mori poc̃o ⁊ liberari

Expanded text:
ergo non consentimus desideriis pravis, in gratia sumus, et non regnat peccatum in nostro mortali corpore: et omnino ex illo loco ubi ait, Qui mortui sumus peccato, quomodo vivemus in eo ? eum describit, qui est sub gratia constitutufuerit vir ejus, evacuata est a lege viri, etc., animadvertendum est istam similitudinem in hoc differre ab ea re propter quam adhibita est, quod hic virum dicit mori, et mulier nubat cui volet, liberata utique a lege viri: ibi autem cum constituat animam quasi mulierem, in membris, ut fructum ferant morti, id esquae data est non ad auferendum peccatum, vel ad liberationem a peccato, sed ad ostendendum peccatum ante gratiam, per quod factum est, ut sub lege positi vehementiori desiderio peccandi raperentur, cum ergo et ibi tria sint, anima tanquam mulier, passiones peccatorum tanquam vir, et lex tanquam lex viri; non ibi peccatis mortuis, tanquam viro mortuo, liberari animam dicit, sed ipsam animam mori peccato, et liberari
Abbreviated transcription (Latin):
Lex quid̃ ab omni criminatõe defendit
b cauend̾ est ne quis arbitretur hus
tis. Quod nõ ita est. Nunc enĩ hõ describi¬
tur sub lege positus añ gr̃ãm. Tunc enĩ
pcc̃is incitur: cum iirib sus iuste
uiue conatur. sine adintorto liberantis
gr̃e dei. Libero aut̃ arbitrio ht. ut cre¬
dat libatori. ⁊ accipiat grãm. ut iam
illoqui eam donat liberante ⁊ adiuuã¬
te. nõ peccet. atq ita desinat ẽẽ sub lege
s cum lege uł in lege. implens eam
caritatem dei: quod timore nõ pot̾at.

Expanded text:
Lex ab omni criminatione defenditur: sed cavendum, ne quis arbitretur his rbitrium, quod non ita est. Nunc enim homo describitur sub Lege positus ante gratiam. Tunc enim peccatis vincitur, dum viribus suis juste vivere conatur sine adjutorio liberantis gratiae Dei. In libero autem arbitrio habet ut credat Liberatori, et accipiat gratiam, ut jam illo qui eam donat liberante et adjuvante non peccet; atque ita desinat esse sub Lege, sed cum Lege vel in Lege, implens eam charitate Dei, quod timore non poterat.
Abbreviated transcription (Latin):
pcc̃i dei. carne aut̃ legi pcc̃i. Legem aut̃
pcc̃i dicit ex tͣnͣsgressione ade conditõ¬
nem mortalem. qua mortales factu
sumus. Ex hac enĩ labe carnis. ꝯcupñ
darnalos sollicitat. Et scd̾ hanc dicit
qui sunt in xp̃o ih̾u. satis ostendit
ꝯdempnatõm nõ eẽ si existant de¬
d̃ta carnalia: s si eis ad pectand̾ ob
diatur. Quod ꝯtingit hiis qui sb̃lgi
ꝯstituti sunt: nond̃ sub gr̃a. Nam sis
loge ꝯstituti nõ solũ repignantẽ hñ¬

Expanded text:
i Dei, carne autem legi peccati. Legem autem peccati dicit ex transgressione Adae conditionem mortalem, qua mortales facti sumus. Ex hac enim labe carnis concupiscentia carnalis sollicitat, et secundum hanc dicit qui sunt in Christo Jesu, satis ostendit condemnationem non esse, si existant desideria carnalia, sed si eis ad peccandum non obediatur. Quod contingit his qui sub Lege constituti sunt, nondum sub gratia. Nam sub Lege constituti non solum repugnantem h
Abbreviated transcription (Latin):
Ats eius. Uic ostendit eẽ desidia. quil
nõ obediendo pcc̃m in nob̃ regnare non
sinimus. s qñ ista desidia de carnis mor
nur nec finientur hecr uisi resurratõ¬
necorporis in mutatõm illam qute no¬
bis ꝓmittitur meriumus. ubi ꝑfeta
parerit cum in qͣrto gradu ꝯstitum¬

Expanded text:
 enim ostendit esse desideria, quibus non obediendo, peccatum in nobis regnare non sinimus. Sed quoniam ista desideria de carnis mortmur; non finientur haec, nisi resurrectione corporis immutationem illam, quae nobis promittitur, meruerimus, ubi perfecta pax erit, cum in quarto gradu constitu
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ hoc est qr abraham ime lege. dum sine
opib legis głam conquirit. qi suis iuri¬
b legem impleat. cum adhuc lex ista da¬
tã nõ cẽt. der isla gła nõ sua eiat Non euim
stifrcttat. ⁊nod aut ait. Ei aoqui opeit

Expanded text:
m; hoc est, quia Abraham sine Lege dum non ex operibus Legis gloriam conquirit, quasi suis viribus Legem impleat, cum adhuc Lex ista data non esset, Dei illa gloria, non sua est. Non enim ustificat
Abbreviated transcription (Latin):
facta ꝯsentuint. etiam illa que rece¬
runt: approbant. Et iõ de ꝑfectis iam
pcc̃is dicit. Proptea mextusabilis eo
o homo omnis qui iudicas.Om̃ĩs ã
cum dicit. sbintrat tam ut monstre
nõ solum gentilem. s etiam iudeu
qtu scd̃ legem uolebat iudicare degi
tram in die ire. Iram dei ubiq loqui¬
tur ꝓ uindicta. Pcico ait. Iusti indi¬
tii dei. Notand̾ aut̃ qm̃ ⁊ tra det pont¬
tur in nouo testam̃to. Quod cumin
uet̾e audiunt hoĩes qui legi ueteri
adũsantur culpandam putant. cũ
ds̃ utiq sicuti nos: turbatõib nõ sub¬
iaceat. dicente salomone. Tu ant̃ dñe

Expanded text:
facta consentiunt, etiam illa quae non fecerunt approbant. Et ideo de perfectis jam peccatis dicit, Propterea inexcusabilis es, o homo omnis qui judicas. Omnis autem cum dicit, subintrat jam ut monstret non solum Gentilem, sed etiam Judaeum qui secundum Legem volebat judicare de Geiram in die irae, iram Dei ubique loquitur pro vindicta. Idcirco ait justi judicii Dei. Notandum autem quia ira Dei ponitur et in Novo Testamento: quod cum in Vetere legunt homines qui Legi veteri adversantur, culpandam eam putant; cum Deus utique, sicuti nos, perturbationibus non subjaceat, dicente Salomone, Tu aute
Abbreviated transcription (Latin):
me ⁊ p iluo occidit. ⁊deo dcm est qr desid̃n
phibitte frudus dultior est unde ectam
quecũ ꝵ pet̾a ecculte fuint. dicticra sunt
q̃nis mortifera ista dulcedo sit snd eit
quod apred salomonem fallacis dectrie
ymagme sedens mulier ⁊ intttansurao
ie uenant insipientes scribitur dicere.
dent̾ ostendit quod suꝑius dixat sme sege
enĩ prcm mortutĩ est: i deodixisse. qr latet
num legis .i. ut appareat pcc̃m quos late¬
bat sme lege. Se enĩ cunc mortirũ quis
dicit. ut fiat suꝑͣ modum pc̃or aut prẽ¬
catũ ꝑ mandatũ quod añ pcc̃m minus
erat qr ubi nõ est lex. nec pͥuaricatio.
Quod aut̃ ato. Scimus qr lex spiritalis
est ego aut̃ carnalis sum. satis ostẽdit
nõ posse impleri legem nat a spirita¬
ip̃i legi facile implet quod precipit. no
erit sub illa. s cum illa. Is est aut̃ qui
iam nõ capitur tp̃ralib bonis. nec t̾re¬

Expanded text:
 desiderii prohibiti fructus dulcior est. Unde etiam quaecunque peccata occulte fiunt dulciora sunt, quamvis mortifera ista dulcedo sit. Inde est quod apud Salomonem fallacis doctrinae imagine sedens mulier, et invitans ut ad se veniant insipientes, scribitur dicere: denter ostendit, quod superius dixerat, Sine Lege enim peccatum mortuum est , ideo dixisse, quia latet: num Legis, id est, ut appareret peccatum quod latebat sine Lege. Tunc enim se mortuum quisque dicit, Ut fiat supra modum peccator aut peccatum per mandatum: quod ante mandatum minus erat; quia ubi non est lex, nec praevaricatio.Quod autem ait, Scimus quia Lex spiritualis est, ego autem carnalis sum, satis ostendit non posse impleri Legem, nisi ab spirituaque factus ipsi Legi, facile implet quod praecipit; nec erit sub illa, sed cum illa: is est autem qui jam non capitur temporalibus bonis, nec terre