comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
disꝑdidisti. Qua uoce audita letior
effeccus ⁊ deo gratias agens inteptũ
tenuit tlͣinc. et cum fluuium cui
uingenna nom̃ ẽ. transire uellet et
uadum ei ostendit. Deinde alarico
occurrit decimo miliario abur¬
bepictauensi. Ubi ambo congressi
alaricus confossus occiditur ⁊ eiꝰ
exercitꝰ huc illucq disꝑgitur:. Qua
patrata uictoria in illo anno clo¬
doueus burdegalis hyainauiti. S
recedente hiemali rigore ⁊ suc¬
cedente uernali demperie tholosã
inde thesauros a lacrici auferens
ad engolismã proꝑauit. In cuiꝰ ad¬
uentu murus ur̃bis duuno nutu
sponte corruit ⁊ aduenienti re¬
ronicam usq ꝑuenit᷑ urbẽ. ubi
dũ fessum retrearet exercitum susce¬
pit litteras anastasii imꝑatoris qͥb
illũ designabat romane rei publi¬
cecolem consulem ⁊ augustum. Ꝙ
gratant᷑ suscipiens. statim consu¬
lari trabea insignitus ab illa die
consub simuil ⁊ augustus meruit
appellari. Et inde parisuis reuer¬
sus protantis honoribus et bene¬

Expanded text:
, etc. Qua voce audita laetior effectus, et Deo gratias agens inceptum tenuit iter. Et cum fluvium, cui Vigenna nomen est, transire vellet, et ns vadum ei ostendit. Deinde Alarico occurrit decimo milliario ab urbe Pictavensi, ubi ambo congressi ibidem confossus occiditur, et ejus exercitus huc illucque dispergitur. Qua patrata victoria in illo anno Clodoveus Burdegalis hiemavit, sed recedente hiemali rigore, et succedente vernali tempore Tolosam inde thesauros Alarici auferens ad Engolismum properavit. In cujus adventu murus urbis divino nutu sponte corruit, et advenienti reronicam pervenit ad urbem, ubi dum fessum recrearet exercitum, suscepit litteras Anastasii imperatoris, quibus illum designabat Romanae reipublicae consulem, et Augustum. Quod gratanter suscipiens, statim consulari trabea indutus, ab illa die consul simul et Augustus meruit appellari. Et inde Parisios revertens, pro tantis honoribus et bene
Abbreviated transcription (Latin):
cepit regnũ dilatari francorũ. et
p̃fatus rex clodoueus childerici fi¬
luis. a beato remigio rhemoꝵ archi¬
ep̃o tali occasione uoluit baptira¬
ri. Dũ quadã die contͣalamãnos
confligeret. ⁊ eiꝰ grauit̃ cederet᷑
exertitus. eleuatis ocłis ĩcelũ dix̃
uxor colit. ⁊ adorat. tuam opem
deuotꝰ efflagito. Et si mͥ uictoriã

Expanded text:
epit regnum dilatari Francorum, et praefatus rex Clodoveus Childerici filius a beato Remigio Remorum archiepiscopo tali occasione voluit baptizari. Dum quadam die contra Alemannos confligeret, et ejus graviter caederetur exercitumea colit et adorat, tuam opem devotus efflagito, et si mihi victoriam
Abbreviated transcription (Latin):
diens nepos presidio nudus dalma¬
tias. fugit ubi ⁊ priuatus defecit.
Augustulo uͦ in rauenna degente.
ordo acertoti lingoꝵ rex habens.
secũ herulos diuersañq gentiũ
auxiliarios italiam occupauit. E
torestẽ int̾fecit ⁊ filium eiꝰ cesarẽ
augustulum deregno pulsũ in
no urbis conditeanno primus au
ꝑdidit. ⁊ inmanib regũ ext̾rarum
gentiũ tandẽ conlapsũ corruit. Cir¬

Expanded text:
diens Nepos, praesidio nudus ad Dalmatas fugit, ubi et privatus defecit. Augustulo vero in Ravenna degente, Odoacer Totilingorum rex, habens secum Herulos diversarumque auxiliarios gentium, Italiam occupavit. Qui et Orestem interfecit, et filium ejus Augustulum de regno pulsum in no urbis conditae anno primus Augperdidit, et in manus regum exterarum gentium tandem collapsum corruit.
Abbreviated transcription (Latin):
barcillonã hispaniȩ urbẽ dolo
suoꝵ occisus. ẽ. Cui segericus in¬
regno successit. Qui pacẽ optimã
cũ honorio ĩꝑatore. constituit.
& placidiã eiꝰ sorohẽm secũ ho-¬
neste habitã ei restituit. Honoriꝰ
autẽ illã memorato constantino

Expanded text:
Barcinonam, Hispaniae urbem, dolo suorum occisus est, cui Segericus successit, qui pacem optimam cum Honorio imperatore constituit, et Placidiam ejus sororem secum honeste habitam ei restituit. Honorius autem illam Constantino
Abbreviated transcription (Latin):
designaui. Et de ipsiꝰ sci qͥdẽ uir¬
tutib inead̾ serie aꝑtissimoser¬
mone u̾itatẽ exp̃ssi. De hoc ãal¬
titio illud plane diffinire no¬
lui. qd̃ eudenti testimonio ꝓbe¬
te ñ possũ. meliꝰ eẽ credens uid̾¬
qd̃ me latet. seu deqͥb ãbigo
d̾o totũ relinq̃re quã dubia
ꝓcertis ꝓt̾ue defende̾. hoc tam̃
antiqͣ ille liber qͥ prefati ꝯfesso¬
ris actus continet. mͥ uidet᷑ in¬
ec̃ potuit infantulꝰ. S ut ador¬

Expanded text:
signavi. Et de ipsius quidem Sancti virtutibus in eadem serie apertissimo sermone expressi. De hoc autem Altitio illud plane diffiniri nolui, quod evidenti testimonio probare non possum, melius esse credens, quod me latet, seu de quibus ambigo, Deo totum relinquere, quam dubia pro certis proterve defendere. Hoc tamen antiquus ille liber, qui praefati confessoris actus continet, mihi videtur ine potuit infantulus. »
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiꝰ pͥmo ãno hesꝑiar̃ imꝑator
auitus intra gallias abex̃citu
suo sp̃tus ⁊ delictꝰ aditaliam re¬
meauit. Et pꝰ paucos dies ho¬
nere dignitatis deposito pla¬
cẽtinor̃ ordinat᷑ ep̃c. Eod̾q ãno
morianꝰ a romanis militibꝰ apd̃
rauẽnã cesar italie ẽ ordinatꝰ.

Expanded text:
us primo anno Hesperiarum imperator Avitus, intra Gallias ab exercitu suo spretus et derelictus, ad Italiam remeavit, et post paucos dies, honore dignitatis deposito, Placentinorum ordinatur episcopus. Eodemque anno Majoranus a Romanis militibus apud Ravennam Caesar Italiae est o
Abbreviated transcription (Latin):
antiq ⁊ sine ullo peccati or igi¬
nalis uincło assert̾ nasci. ut ꝓrsꝰ
ñ sit qͦd eis oporteat scd̾a natiui-¬
tate dimitti. s eos idõ baptizari.
ut ꝑ regn̾ationẽ adoptati admit.¬
tant᷑ ad regnũ dĩ. de bono in me¬

Expanded text:
nim eos sine ullo peccati originalis vinculo asserunt nasci, ut prorsus non sit quod eis oporteat secunda nativitate dimitti; sed eos propterea baptizari ut, regeneratione adoptati, admittantur ad regnum Dei, de bono in me
Abbreviated transcription (Latin):
chis & uuandalis romanũ in¬
festantib regnũ pacẽ instituit
horũ qͦq ĩꝑatorũ marciani soił
& ualentiniani tẽporib cȩlebra¬
ta . ẽ. calcedone qͧͥrta scã synodꝰ

Expanded text:
this et Vandalis Romanum infestantibus regnum, pacem constituit. Horum quoque imperatorum, Marciani scilicet et Valentiniani, temporibus celebrata est Chalcedoniae quarta sancta synodus
Abbreviated transcription (Latin):
locum equo eodem subuehente ꝑduct̃
fuisset mox ut aluĩ repperit illũ
quem acceperat retransmisit. S¬
cum denuo p̃dicti nobilis uiri
scendere uoluiss ultra non ualuit.
Cepitnẽpe inmenso flatir ⁊ fremi
bra pontificis mulierẽ ferre neqͥ
ret. Qd̃ uir eiꝰ ꝑrudenter intuitus.
hunc ad eundem uenerabilum

Expanded text:
vir equo eodem subvehente perductus est. Qui mox ut alium reperit, illum quem acceperat retransmisit. Cumque eum praedicti nobilis viri re voluisset, ultra nCoepit namque immenso flatu et fremitbra pontificis mulierem ferre non posset. Quod vir ejus prudenter intuitus, hunc ad eumdem venerabilem
Abbreviated transcription (Latin):
stilico comes. gothos. a lanos. uan¬
dalos. atq burgundiones in ar¬
ma sollicitans gallias bello pul¬
sare cepit. sꝑans sub hac necessita¬
te memorato eutherio filio suo
posse romanũ ĩꝑiũ tͣde. Qͦd ubi
imꝑatori honorio patefactũ. ẽ:
uissit illũ int̾fici. Occisus ẽ. qͦq in

Expanded text:
Stilico comes Gothos, Alanos, Vandalos, atque Burgundiones in arma sollicitans Gallias bello pulsare coepit, sperans sub hac necessitate Eleutherio filio suo posse Romanum imperium tradere. Quod ubi imperatori Honorio patefactum est, jussit eum interfici. Occisus est quoque in
Abbreviated transcription (Latin):
laricꝰ. ẽ. defunctꝰ. Cui successit
romã irrupit. Inqͦ irruptione
placidiã theodosii augꝰti filiã. ar-¬
chadii ⁊ honorii germanã ab¬
urbe captiuã abdux̃. & eã sibi
matͥmonio copłauit. Qͦa pꝰmo¬

Expanded text:
laricus defunctus est. Cui successit Romam irrupit. In qua irruptione Placidiam Theodosii filiam; Arcadii et Honorii germanam, captivam abduxit, et eam sibi matrimonio copulavit. Quod postmo
Abbreviated transcription (Latin):
in simulatis in reconciliabił.
amicis incredulus. familiarr¬
b suꝑb inmitis reis. pauidꝰ ad
omĩa ut crebro sedes mutar&.¬
& noctes sine sõno ducer&. Iã

Expanded text:
insimulatis inreconciliabilis, amicis incredulus, familiaribus superbus, inmitis reis, pauidus ad omnia ut crebro sedes mutaret, noctes sine somno duceret.
Abbreviated transcription (Latin):
Ammo nuere pleriq exꝑiendũ
utrũ poss& resuscitari. Celeb̾ rimꝰ
gentiles nulla facti huiꝰ modi
de ferebat᷑ fides. Nolor tam̃ exq¬
egit remediũ. ꝑ rectũ ẽ ad pe¬
trũ. Fuere qͥetiã symonẽ accersi¬
Tẽ ait petrꝰ symoni. qͥde sua se
iac tar& potentia pͥores partes
conditioem ꝓposuit ut si pse re¬
suscitar& mortuũ. petrꝰ occid̾et᷑¬
Si uoluiss& petrꝰ in ipsũ pari
genere uindicaret᷑. Ad qͥ eũ petrꝰ¬
cepit carmina. Et̾ uisus ẽ agi¬
tare cap᷑ qͥ mortiuis erat. Et¬
silentiũ & ait. Siuiuit de functꝰ
loqͣt᷑. Si resuscitatꝰ ẽ: surgat.
Abulat. fabulet᷑. Fantasma illud
eẽ ñ ueritatẽ qd uideat᷑ caput
mouisse. Deinde in qͥt. Separet᷑¬

Expanded text:
Admonuere plerique experiendum utrum posset resuscitari. Celeberrimussed apud gentiles nulla factis huiusmodi deferebatur fides. Dolor exegit remedium, perrectum est ad Petrum. Fuere qui etiam Simonem arcesst. Ait Petrus Simoni, qui de sua se iactaret potentia, priores se partes condicionem proposuit ut si ipse resuscitasset mortuum, Petrus occideualuisset Petrus, in Simonem pari genere uindicaretur. Adquieuit Petr carmina coepit. Visus est agitare caput qui mortuus erat. silentium et ait: ‘Si uiuit defunctus, loquatur; si resuscitatus est, surgat, ambulet, fabuletur’. Phantasma illud esse, non ueritatem quod uideatur caput mouisse. Denique ‘separe
Abbreviated transcription (Latin):
scnt eũ cecos illuminasse. leꝓ.¬
sos mundasse. paraliticos cu¬
rasse. demones ab hominib
fugasse. mortuos etiã susci¬
tasse. ĩ petrasse uentis. abulasse
siccis pedib suꝑ undas maris.
& multa alia mirabilia fecis¬
se. cũ om̃is popłł iudeoꝵ hc̃ dĩ
filiũ dic̾ent inuidiã contͣ eũ
eũ tͣdidert̃. & alia ꝓ alus men¬
cientes dixert̃ illũ magũ ẽẽ.¬
& contͣ legẽ eoꝵ agere. Egoaut̃
credidi itaseẽ. & flagellatũ
tradidi arbitrio eoꝵ. At illi
militib meis custodientibus¬
eũ. die t̾cia resurrex̃. S in
tantũ exarsit neqͥtia eoꝵ. ut
darent eis peccuniã dicentes.
Dicite qr discipłi eiꝰ noc te corpꝰ
ipsiꝰ rapuert̃. Ueruntamen
milites cũ accepissent peccu¬
niã qd factũ fuerat. taccre
non potuert̃. Nã & illũ resur¬
rexisse testati st̃. & auideis

Expanded text:
sent eum cecos illuminasse, leprosos mundasse, paraliticos curasse, demones ab hominibus fugasse, mortuos etiam suscitasse, imperasse ventis, ambulasse siccis pedibus super undas maris et multa alia mirabilia fecisse, cum omnis populus Iudeorum hunc dei filium diceeum tradiderunt et alia pro aliis mentientes, dixerunt illum magum esse et contra legem eorum agere. Ego autem credidi ita esse, et flagellatum tradidi arbitrio eorum. At illmilitibus meis illum custodientibus, die tertia surrexit. Sed in tantum exarsit nequitia eorum, ut darent eis pecuniam dicentes: Dicite, quia discipuli ejus nocte corpus ejus rapuerunt. Verumtamen milites, cum accepissent pecuniam, quod factum est tacere non potuerunt. Nam et illum resurrexisse testati
Abbreviated transcription (Latin):
giluis. salustiꝰ. terentiꝰ. oratiꝰ. &
liuiꝰ ortensis. Porro cȩsar augꝰtꝰ¬
erat ad recipiendas amicitias.
rarꝰ. s ad retinendũ constantis.¬
q.simꝰ. Fuit ȩtiã mitis. gͣtꝰ. cuilis
animi & lepidi. corpore toto
pulcher. s oculis magis. S cũ¬
seruiebat tm̃ libidim usq ad ꝓ¬
alienȩ coniuigis possessus. liua

Expanded text:
Sallustius, Terentius, Horatius, Livius, Hortensius. Porro Augerat ad recipiendas amicitias parcus, sed ad retinendas constantissimus. Fuit mitis, gratus, civilis animi et lepidi, corpore toto pulcher, sed oculis magis. Auserviebat tamen libidini usque ad palienae coniugis possessus Liviam
Abbreviated transcription (Latin):
petrꝰ: ꝓ misit se urbe egressu.¬
rũ. Et ꝓxima nocte salutatis
frĩb & cęlebrata oratione. ꝓ¬
ad portã. uid& sibi xp̃m occur.¬
rere. & ad orans eũ dixͦ. Dñe ¶

Expanded text:
promisit se Urbem egressurum. Proxima nocte salutatis fratribus et celebrata oratione, pad portam, videt sibi Christum occurrere. Et adorans eum di
Abbreviated transcription (Latin):
nec offensã uolebat. Cumula¬
uerat mulieri grãm nume.¬
rosior partꝰ. Nãqͥnq eige.¬
pͥuatoꝵ modũ regio cultu
mor maxime mariannes cuiꝰ¬

Expanded text:
nec offensam uolebat. Cumulauerat mulieri gratiam numerosior partus. Nam quinque ei genprivatorum modum regio cultu mor maxime Mariamnes, qu
Abbreviated transcription (Latin):
liũ cȩsarẽ nec pꝰ eũ qͥsq adire
sine ullo p̾lio ac sanguine in
tanniã inoceano positas . ro.¬
patͣtis: sexto qͦ ꝓfectus erat
mense romã rediit. filioq
suo brictannici nom̃ inposu¬
anno fames gͣuissima ꝑsy

Expanded text:
lium Caesarem. neque post eum quisquam adire sine ullo praelio ac sanguine inttaniam in Oceano positas Roac sexto quam profectus erat mense Romam rediit, filioque suo Brianno fames gravissima per
Abbreviated transcription (Latin):
pirare cũ filiis sius milita¬
rẽ minũ & duces exercitus
ut nullũ seuitiȩ genꝰ p̃ter.¬
mittendũ putar&. nulli
creder&. om̃s suspectos ha¬
illi stimuli ab his qͥei a filioꝵ
nunciabant asserentes qd ul-¬
.trices mat̾ni exitii manꝰ ineũ
armarent. Unde anti patrũ¬

Expanded text:
 ei militarem manum ducesque exercitus ut nullum saeuitiae genus praetermittendum putaret, nulli crederet, omnes suspectos hailli stimuli ab aliis, qui ei a filiorum nuntiabant, asserentes quod ultrices materni exitii manus in eum armarent. Tandem igitu
Abbreviated transcription (Latin):
eũ dissociauerit. & ex consorte
adoriem᷑ in reliquũ ut ñ requi¬
ras antoniũ. N enĩ dignũ ẽ. ut
regnũ illiꝰ dansei gad daran.
ciuitates. Ex qͥb hero des turrĩ¬

Expanded text:
me dissociauerit atque ex consorte adoriemur in reliquum ut non requiras Antonium. Neque enim dignum est, ut regnum ejus dans ei Gaddaram tonis. Ex quibus Herodes Turri
Abbreviated transcription (Latin):
sa arce regiȩ domꝰ gemina
habitacula maximi ãbitꝰ &ã
mirabilis pulchritudinis qͦꝵ¬
dit tẽplũ ad fontes iordanis.
adeo inmemor religionis. ut
gentiliũ inuideã inducer&.¬

Expanded text:
sa arce regiae domus gemina habitacula, maximi ambitus et mirabilis pulchritudinis, qdit ad fontes Iordanis adeo immemor factus religionis, ut gentium in Iudaeam inducer
Abbreviated transcription (Latin):
actis in regno .xu. annis decessit.
relictis duob filus mitridate
& phrahate. Quoꝵ maior natu¬
phrahates more gentis suȩ he.¬
res regni. mardos ualidã gentẽ
bello domuit. & ñ multo pꝰ de¬
cessit plurib relictis filiis¬
te calcaso multis popłis inde.
riosa senectute decessit. Cuu

Expanded text:
actis in regno XV annis decessit relictis duobus filiis, Mithridate et Phrahate. Quorum maior Phrahates, more gentis heres regni, Mardos, validam gentem, bello domuit nec multo post decessit pluribus filiis relictis,te Caucaso multis populis in riosa senectute decedit. LIBER
Abbreviated transcription (Latin):
sy mon. qͥ dr̃ petrus. Et andre¬
as frat̾ eiꝰ. Iacob tebedei. Et io.¬
ħs frat̃ eiꝰ. Philippꝰ & bartholo¬
meus. Thomas. Et matheus.
publicanꝰ. Iacob alphei: & thad.¬
deus. Symon chananeus. Et
iudas scariothes qͥ tͣdidit eũ.¬

Expanded text:
r Petrus et Andreas frater eius Iacobus Zebedaei et Iohannes frater eius Philippus et Bartholomeus Thomas et Mattheus publicanus et Iacobus Alphei et Thaddeus Simon Cananeus et Iudas Scariotes qui et tradidit eu
Abbreviated transcription (Latin):
cohertuit. accẏro regi scytharũ
suiss&e non facientib hostib legi¬
timã pugnę potestatẽ. metuens
ne int̾rupto hystri ponte reditꝰ sibi
milib hominũ trepidus refugit.¬

Expanded text:
cuperauit, Antyro, regi Scytharum,sus, non facientibus hostibus pugnae potestatem metuens, ne interrupto ponte Histri reditus sibi milibus hominum trepidus refugit
Abbreviated transcription (Latin):
ubiori. affectu lacessere. Ar.¬
dere demũ maiorib odus
aula regia cep̃. & certamine
fratrũ c̃cuti. dũ indignant̃
qd pͥuate mulieris filiꝰ sibi
in regno ortis p̃ferebat᷑. At

Expanded text:
uberiore effectu coepit lacessere. Ardere majoribus odiis aula regia, et certamine fratrum concuti: dum illi indignantur, quod privatae mulieris filius sibi in regno ortis praeferebatur: ille
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝑĩ. Ea tam̃ necessitate. arma¬
tm̃ sibi me ñsensit antoniꝰ. cui
& ad ium̃ta exercitꝰ. & frum̃ti
nib tuis maximis. iucisti eũ¬
consilus tus. iicisti ĩꝑii roma¬
negauat. Certe uictus ẽ. anto
rib suis. Uicerat enĩ eũ cleo
qͥa maluit cũ cleopat᷑ uinci.
qͣm sine eauincere. Uicit eũ¬
I mulier. in festior siuis qͣm ad.¬

Expanded text:
ent. Ea necessitate armatamen sibi non sensit Antonius, cui et adiumenta exercitus et frumenti nibus tuis maximis, uicisti consiliis tuis, uicisti imperii Romanegauit, et uere uictus est ribus suis. Vicit eum Cleopquia maluit cum Cleopatra vinci quam sine ea uincere. Vicit eum mulier infestior suis quam ad
Abbreviated transcription (Latin):
manoꝵ scilica gallgͥꝵ. gottho¬
rũq & cet̾arũ gentiũ memo¬
rabiles actus hic inserã. & totũ
hoc opꝰ legitima ratione corro.¬
borare contendã. Incipiens qͥp.¬
pe ab octauiano augusto om̃iũ
ĩ ꝑatoꝵ noĩa romanoꝵ ibi seria¬
tĩ denotabo usq ad karolũ mag.¬

Expanded text:
manorum scilicet, Gallorum Gotthorumque et ceterarum gentium memorabiles actus hic inseram, et totum hoc opus legitima ratione corroborare contendam . Incipiens quippe ab Octaviano Augusto, omnium imperatorum nomina Romanorum ibi seriatim denotabo usque ad Karolum mag
Abbreviated transcription (Latin):
gitabat᷑ funestus herodes suᷤ.¬
gitia. Nã ne forte ignobilis¬
gueret᷑ ex tͣneus. cõbussit om̃¬
libros inqͥb nobilitas gentis
intẽ plo seruabat᷑ ad scripta
ut deficientib ꝓbamentis ipse
ad hanc ꝑtine̾re uideret᷑. Utq¬

Expanded text:
gebatur funestus Herodes susgitia, et ne ignobilisgueretur extraneus, combussit libros omnes quibus nobilitas gentis Judaeae in templo servabatur adscripta, ut, deficientibus probamentis, et ipse ad hanc pertinere putaretu
Abbreviated transcription (Latin):
tes seuientib innecẽ illoꝵ regr¬
b & legib ducib & gentib flec¬
ti nullis cruciatib potuerunt.
sẽꝑ in expugnabiles ꝑmanen.¬
tes. Similit᷑ & sc̃ę mulieres ui¬
rilẽ gerentes animo fidẽ car.¬
cerib indudebant᷑. cedebant᷑. tor.¬
quebant᷑. urebant᷑. laniabant᷑.¬

Expanded text:
illorum regibus et legibus, ducibus et gentibus, flecti nullis cruciatibus potuerunt, semper inexpugnabiles permanentes. Similiter et sanctae mulieres virilem gerentes animo fidem, carceribus includebantur, cedebantur. torquebantur, urebantur, laniaban
Abbreviated transcription (Latin):
porib crassus romanũ assecutꝰ
consulatũ. ꝑ mesopotamiã ten¬
dens inparthiã euphratẽ flu.¬
uiũ contͣfedus luculli & põ peu
consulũ romanoꝵ tͣnsiuit. &¬
carras usq ꝑuenit. Ubi a par.¬
this circũ uentus exercitũ ami.¬
sit. & ipse extinctꝰẽ. Porro me.¬

Expanded text:
poribus, Crassus, Romanum assecutus consulatum, per Mesopotamiam tendens in Parthiam, Euphratem fluvium, contra foedus Luculli et Pompeii, consulum Romanorum, transivit, et Carras usque pervenit, ubi a Parthis circumventus exercitum amisit, et ipse est exstinctus. Porro
Abbreviated transcription (Latin):
plumate. Ingenia genti tumi.¬
da. seditiosa. friuidulenta. ꝓ¬
ꝗ cacia. Quippe iuolentiã uiris.
¶ indomesticos motꝰ inqͥeti. Nc̃a
taciti. ad faciendũ qͣm ad dicẽ¬
u̾sa silentio tegunt. Pͥncipib:
metũ ñ pudore parent. In libi.¬

Expanded text:
t. Ingenia genti tumida, seditiosa, fraudolenta, procacia; quippe violentiam viris, n domesticos motus inquieti, natura taciti, ad faciendum quam ad dicenersaque silentio tegunt. Principibus metu, non pudore parent. In libi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ liguriã & partẽ uenetię. &
emilitiã atq flãminiã neteras
historiographi galliã cis alpinã
apellauere. Siqͥdẽ antiqͦ tẽpo u¬
re brenuꝰ qͥ apud urbẽ regna.¬
bat senonensẽ. cũ trecentis mi¬
lib galloꝵ aditaliã uenit. & eã
usq ad seno galliã suꝑmare
adriaticũ sitã occupauit. & ibi
ab inuice̾ seꝑatist̾ galli. Quoꝵ
centũ milia delphos ad euntes.
centũ milia intͣ grȩciã rema.¬
uentes. pͥmũ gallo greci acau¬
dore corporis. pꝰ ea aut̃ galathe
stͥ appellati. Hiergo st̃ qͥb scribit
apostolus paulus. Alia. autem
centũ milia initalia remansert.
tycinũq mediolanũ. ꝑ gamũ.
&brixiã construentes. cis alpine
gallis nom̃ dederunt. Un: de
gallia trans alpina quȩ ult̃
al pes habet᷑. & gallia cis aͥpi¬
na quȩ infra alpese̾. uocitatut.
Ethȩc debrennio siue degallis
quoꝵ spͣ dudũ meminimꝰ. paucis
dixisse sufficiat. Amͦ uͦ fultusdi
ad nitorio & intres libros totũ

Expanded text:
 Luguriam, et partem Venetie, et Emiliam atque Flaminiam veteres ystoriographi Galliam Cisalpinam appellavere. Siquidem antiquo tempore Brennus, qui apud urbem regnabat Senonensem, cum trecentis milibus Gallorum ad Italiam venit, et usque ad Senogalliam super mare Adriaticum sitam occupavit: et ibi ab invicem separati sunt Galli. Quorum centum milia Delphos adeuntes, centum milia intra Greciam remanentes, primum Gallogreci a candore corporis, postea vero Galathe idem sunt appellati. Hii ergo sunt, quibus scribit apostolus Paulus. Alia autem centum milia in Ytalia remanserunt; Ticinumque, Mediolanum, Pergamum, et Brixiam construentes, Cisalpine Gallie nomen dederunt. Unde Gallia Transalpina que ultra Alpes habetur, et Gallia Cisalpina que infra Alpes est, vocitatur.Et haec de Brenno sive de Gallis, quorum supra dudum meminimus, paucis dixisse sufficiat. Amodo vero fultus Dei adjutorio, et in tres libros totum
Abbreviated transcription (Latin):
truncantur. Thamaris autẽ
Si mulauit gͦ diffidentiã desꝑa¬
tione cladis illatȩ. & hostẽ uic.¬
toria suꝑbũ ad se euocat. dicq
in conualle insidiis cõpositis.
ducenta ꝑsarũ milia subitaui.¬
ruptione deleuit. Quͥb paͬrati.
trẽ humano sanguine plenuꝰ
inferri. ita inqͥens. Sacia te
qfanguine quẽ sitisti. Deniq rex¬

Expanded text:
truncantur. Thamyris exereisimulat diffidentiam destione cladis illatae, et hostem victoria superbum ad se evocat, sicque in valle insidiis compositis ducenta Persarum millia subita irruptione delevit. Quibus patratis, trem humano sanguine plenum inferri, ita inquiens: Satia te sanguine, quem sitisti. Re
Abbreviated transcription (Latin):
& mare adriaticũ ꝑgit. hinus ł¬
caput ẽ beneuentus ciuitas.
Qiuinta decima aut̃ appulia . ẽ.¬
consociata sibi calabria. habens
opulentas urbes. Luceriã. se¬
pontũ. Ronusiũ. b̾undusiũ. atq l¬
tharentũ. Sexta decima uͦsy
thilia ẽ. quę mari thyrreno seusa

Expanded text:
et mare Adriaticum pergit. Hujus et mare Adriaticum pergit. Hujus caput est Beneventus civitas. Quintadecima autem Apulia econsociata sibi Calabria, habens opulentas urbes Luceriam, Sipontum, Canusium, Brundusium, atqTarentum. Sextadecima vero thilia est, q
Abbreviated transcription (Latin):
fretũ siculũ suꝑ ora tyrreni
maris ꝑtin gens. in qͣ pestus la¬
niꝰ & regiũ positest̃ ciuitates.
Nona uͦ ꝓuincia in alpib apen.¬
ninis ẽ. sita. Detima autẽ emi¬
lia nominat᷑. Hȩc incip̃ int̃
alpes appenninas. & ꝑgit uix.¬
ta padi fluenta uersus rauen.¬
nã. & hec locupletib urbibus
decorat᷑. placentia. parma.
bononia & cornelii foro. qd̾
mͦ castrũ imolas appellat᷑.
Undecima aut̃ flaminia uoci¬
tat᷑. & ẽ. int̾ alpenninas alpes.
& mare adriaticũ posita. ẽq
mea sita rauenna. Duo deci¬
ma uͦ ẽ. picenꝰ habens ab austro
appenninos montes. & ex alt᷑a
parte adriaͬcũ mare. & porri.¬
git᷑ usq ad piscariã. Appen.¬
ninȩ aut̃ alpes ꝑmediã italiã
ꝑgentes. apunicis hoᷤ ẽ ab exer¬
citu haniubalis qͥ ꝑeas tͣnsitũ
habuit uocitant᷑. Tercia decima
ciuẽ ad nexa nursia. huiꝰ etiã
pars occidua. etriuia nominat᷑.
Quarta decima uͦ ꝓuintia sãniũ
apiscaria incipit. & int̾ cãpaniã

Expanded text:
iculum, superiora Tirreni maris perstringens, in qua Petulanius et Regium posite sunt civitates. Nona vero provincia in Alpibus Apenninis sita est. Decima autem Emilia nominatur: hec incipit inter Alpes Apenninas, et pergit juxta Padi fluenta versus Ravennam, et his locupletibus urbibus decoratur, Placentia, Parma, Bononia, et Cornelii Foro, quod modo castrum Imolas appellatur. Undecima autem Flaminia vocitatur, et est inter Apenninas Alpes et mare Adriaticum posita: et in ea sita est Ravenna . Duodecima vero est Picenus habens ab austro Apenninos montes, et ex altera parte Adriaticum mare, et porrigitur usque ad Piscaniam. Apennine autem Alpes per mediam Italiam pergentes, a Punicis, hoc est ab exercitu Annibalis, qui per eas transitum habuit, vocitantur. Tertiadecima cui est adnexa Nursia. Hujus etiam pars occidua Etruria nominatur. Quartadecima vero provincia Samnium, a Piscaria incipit et inter Campaniam
Abbreviated transcription (Latin):
partẽ exercitꝰ cũ ingenti p̃da do¬
mũ dimisert̃. Reliq uͦ quȩ adtuer.¬
dĩ asyȩ ĩpiũ remanserant. c̾cͤsu
barbaroꝵ cũ marthesia regina
int̾ficiunt᷑. Iucuiꝰ locũ filia eius
oritbia regno succedit. luꝰ p̃t̾
singularẽ belli scientiã. eximia
seruate in om̃e ȩuũ uirginita.¬
tis ãmiracio fuit. Deniq amato.

Expanded text:
da domum dimittunt. Reliquae, quae ad tuendum Asiae imperium remanserant, concursu barbarorum cum Martesia regina interficiuntur. In huius locum filia eius Orithyia regno succedit, cui praeter singularem belli scientiam eximia servatae in omne aevum virginitat
Abbreviated transcription (Latin):
tu reficer&. ꝙ inde p̃senti ꝓlogo
qm̃ id multũ oꝑi ꝓposito con-¬
uenire non dubito. italię sitũ
paucis cõp̃hendã. & ꝓunciarũ
eiꝰ numerũ subtilit̾ nescientib
intimabo. Italia gͦ patria siue
regio romanoꝵ acẏrcio in eurũ
extensa. ht ab affrico tyrrenũ
mare. & ab orea adriaticũ sinũ.
Ab occidente aut̃ obicib al¬
piũ obruit᷑. Porro alpes agal.¬
lico mari suꝑ ligustiũ sinũ
exurgentes. pͥmũ narbonen¬
siũ fines. demũ uͦ galliã re-¬
thyãq se cludunt. donec in
sinu liburnico de fingant᷑.
cupat᷑. deda liguria. in qua ẽ.¬
mediolanũ atq papia. Tertia
rethia pͥma. cui conectit᷑ rethia
scd̾a. int̾ alpes constituta. Eͥn
nat᷑. in qua roma consistit. cui
& spoletiũ. Deptima aut̃ ꝓuin.¬
cia. cãpania ab urbe sumit un.¬
tiũ. & ꝑtingit usq ad siler flu.¬
uiũ. habetq opulentissimas ur.¬
bes capuã atq neapolĩ. Octa¬

Expanded text:
tu reficeret. Proinde presenti prologo, tu reficeret. Proinde presenti prologo, quoniam id multum operi proposito convenire non dubito, Italiae situm paucis comprehendam et provintiarum ejus numerum subtiliter nescientibus ilio. Italia ergo patria, sive regio Romanorum a Cirtio in Eurum extensa, habet ab Africo Tirrenum mare, et a borea Adriaticum sinum. Ab occidente autem obicibus Alpium obruitur. Porro Alpes a Gallico mari super Ligustium sinum exurgentes, primo Narbonensium fines, demum vero Galliam Rethiamque secludunt, donec in sinu Liburnio defingantur. ncupatur. Secunda Liguria a Mediolanum atque Papia. Tertia Rethia prima, cui connectitur Rethia II inter Alpes constituta. Quarnatur, in qua Roma consistit: cui et Spoletum. Septima autem provincia Campania ab urbe sumit initium, et perstringit usque ad Siler fluvium, habetque opulentissimas urbes Capuam atque Neapolim:
Abbreviated transcription (Latin):
orb̾. cęsaris octaͦuiani faciens
itũ m̃tionẽ. qͣtinꝰ illa quę minꝰ
erant hominib nota abhis quȩ
pene ap̃ om̃s cȩ̨lebri fama fere¬
bant᷑ cũ firmarent᷑ & robora.¬
rent᷑. U & multi alii religio.¬
si diuina tͣctatores historia.¬
rũ fecisse legunt᷑. Ille qͥppe
res geste quę nulla regũ ac
tẽporũ certitudinẽ cõmendant᷑.
ñ ꝑ historiã recipuunt᷑. s int̾ anileᷤᷤ
fabulas deputant᷑. Porrordõ xp̃s
usq ad sextã uenture distulit
ȩtatẽ: ut noue legis plenitudi¬
nẽ ꝓlixitas tẽporis ñ auferr&.
Nã si ante ueniss&. cunta forsitan
legis noue p̾cepta. uetustas tẽpo.¬
ris aboleiuss&. Nc̃ aut̃ easerua.¬
re. ipse inminens iuditii terror
exigit. nec sinit ꝓpinqͥtas uicini
examinis ꝑiclitari. nouȩ fideiꝑ
fectionẽ. ꝓ inde decebat ut qͥ¬
sexta fr̃a hominẽ fecerat .uͬ. die
ꝑ fecerat .uiͦ. mundi etate eũ ad
plenitudinẽ legis ꝑducer&. &¬
iã ueterescentẽ. suo nouo aduen¬

Expanded text:
orbis, Caesaris Octaviani faciens iterum mentionem, quatinus illa quae minus erant hominibus nota ab his quae pene aput omnes celebri fama ferebantur confirmarentur et roborarentur; quod et multi alii religiosi divinarum tractatores historiarum fecisse leguntur. Illae quippe res gestae quae nulla regum ac temporum certitudine commendantur, non per historiam recipiuntur, sed inter aniles fabulas deputantur. Porro ideo Christus usque ad sextam venire distulit aetatem, ut novae legis plenitudinem prolixitas temporis non auferret. Nam si ante venisset, cuncta forsitan legis novae precepta vetustas temporis abolevisset. Nunc autem ea servare ipse imminens judicii terror exigit, nec sinit propinquitas vicini examinis periclitari novae fidei perfectionem. Proinde decebat, ut qui 6. feria hominem fecerat, 6. die perfecerat, 6. mundi aetate eum ad plenitudinem legis perduceret; etiam veterascentem suo novo adven
Abbreviated transcription (Latin):
Homde amotis sibi serpentib
morte sopita ẽ. Lc̃ augustꝰ po¬
titꝰ alexandria urbe omĩum¬
triũphans ingressus ẽ. Quil
paratis. parthi incliti nominis

Expanded text:
o admotis sibi serpentibus morte sopita est. Tunc Augustus, potitus Alexandria urbe otriumphans ingressus est. Quibus patratis, Parthi inclyti nominis
Abbreviated transcription (Latin):
tores iactantiȩ ñ sapientiȩ. qͥcon.¬
tinentia. castitate. atq ieni nio.
sic̃ qͣdã pietatis ueste ext̾iꝰ tecti.
intrinsecꝰ uͦ habentes animũ
uenenatũ. ꝑ dulces sermones
multis męccłia scandalũ intu.¬
lert̾. Quoꝵ ꝑ fidiã denudare
curabo. & eoꝵ errorib locis o.¬
portunis paucis qͥdẽ s affatĩ
dĩ opitulante uiuamine res.¬
pondebo. Qd illis maxime ꝓ.¬
futurũ eẽ consido. qͥ magnaᷤ
doct̃oꝵ uolumina qͥb eis res.¬
ponsũ ẽ. ñ habent. aut scłarib
ĩpliciti curis ea minime lege.¬
re posit. Nã ex his cã & sibre.¬
ub responsis. potert̾ & in cau.¬
tã sĩplicitatis ĩꝑitiã deuitare.
&̾ dogmata fidĩ xp̾rane con.¬
tͣria declinare. Arguã demo:
cecitatẽ iudeoꝵ qͣ nolunt in
xp̃m crede. quẽ sciunt sibi a
ꝓpħis ꝓnuntiatũ fuisse. Ex.¬
tremã deniq tẽpli eũsionẽ
quę factaẽ. sub uespasiano
&tito ñ tacebo s referã deiec.¬
tionẽ siue depopulationẽ re.¬

Expanded text:
ctantiae, non sapientiae, qui continencia, castitate atque jejunio sicut quadam pietatis veste exterius tecti, intrinsecus vero habentes animum venenatum, per dulces sermones multis in Ecclesia scandalum intulerunt. Quorum perfidiam denudare curabo, et eorum erroribus locis oportunis, paucis quidem sed affatim, Dei opitulante juvamine, respondebo . Quod illis maxime profuturum esse confido, qui magna doctorum volumina, quibus eis responsum est, non habent, aut secularibus impliciti curis ea minime legere possunt. Nam ex his tametsi brevibus responsis potuerit et incautam simplicitatis impericiam devitare et dogmata fidei christianae contraria declinare. Arguam denique cecitatem Judeorum, qua nollunt in Christum credere; quem sciunt sibi a prophetis pronuntiatum fuisse . Extremam denique templi eversionem, quae facta est sub Vespasiano et Tito, non tacebo, sed referam dejectione
Abbreviated transcription (Latin):
uelit iudicari: Nisi secutꝰ adiu̾¬
geret. Iamquidẽ om̃ino delictũ ẽ
quia udicia habetis uob. Et ne
auis quaͣhocita excusaret. ut di¬
cet iustũ se habe negotiũ. sed iui¬
auitatem se pati. quam uelit
ase uidiciũ sententia remoueri.
continuo talibꝰ cogitationibꝰ
Qrͣ nõmagis iniquitatẽ patiemi¬
ni: auare nõ potius fraudamini:
ut adilld̃ redeatur qđ dñs ait.
Si quis uoluerit cunic amtuã
dimitce ei ⁊ palliũ. Et alioloco.
quiabstulerit inquid tua noli
repet̾e. Prohibuit itaꝙ suos de
scłaribꝰ rebꝰ cum alus hominibꝰ
habere iudiciũ. Ex quadoctͥna

Expanded text:
velle judicari, nisi secutus adjungeret: Jam quidem omnino delictum est, quia judicia habetis vobiscum . Et ne quisquam hoc ita excusaret, ut diceret justum se habere negotium, sed iniquitatem se pati, quam vellet a se judicum sententia removeri; continuo talibus cogitationibus Quare non magis iniquitatem patimini? quare non pots ait: Si quis voluerit tunicam tuam dimitte illi et pallium . Et alio loco: Qui abstulerit, inquit, tua, noli repetere . Prohibuit itaque suos de saecularibus rebus cum aliis habere judicium; ex qua doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
exigens abeo trihutũ qd egiptioꝵ
regi soluere solitꝰ erat. Qđ ille an¬
nis Trib reddẽ ñ erubuit. Ttiouͦ
anno audiens egiptios c̃trababi¬
loniã dimicaturos. soluere distu¬

Expanded text:
ab eo tributum, quod Aegyptiorum regi solvere solebat, quod ille tribus annis reddere non erubuit, tertio anno audiens Aegyptios contra Babyloniam dimicaturos solvere distu
Abbreviated transcription (Latin):
ei suc cessiss&: contentꝰ elaborato a
parentib regno. belli studia depo¬
suit : & ueluti sexũ cũ matre mutas.¬
set. raro auiris uisus infeminarũ
ꝓsecuti: responsa gentib ꝑ int̾ nun¬

Expanded text:
eius Ninias contentus elaborato a parentibus imperio belli studia deposuit et, veluti sexum cum matre mutasset, raro a viris visus in feminarum emplum secuti responsa gentibus per internun
Abbreviated transcription (Latin):
la scł detripto lemo. qd̃ iubente
cerere anguiũ portatus alis: indi¬
gentio tͣris frum̃ta uolando cũ¬
tulerit. De mino tauro qd̾ bestia
fuerit in dusa laberinto: qͦ cũ in.¬
tͣssent hominies in extricabili er¬
rore inde exire ñpoterant. Decẽ.¬
tauris: qđ eoꝵ hominũq fuerit
nat᷑a coniuncta. De tricerbero:
qd sit triceps in feroꝵ canis. De
frixo & helle eiꝰ sorore: qd̾ uecti
ariete uolauerint. De gorgone qd
fuerit crinita. serpentib & aspici¬
entes se conu̾tebat in lapides. De
belloro fonte qd̃ eqͦ pennis uolan¬
te sit uectus: qͥ equus pe gasus di¬
ctus. ẽ. De ãphione: qd citharȩ su¬
a uitate lapides mulserit & adtͣ¬
xerit. De fabro dedalo & eiꝰ filio.
i caro: qđ sibi aptatis penuis uola¬
uerint. De edippo qd̾ monstrũ qd¬
dã qd spinga dicebat᷑. humana
facie qͣdrupes. soluta quȩ ab illo
ꝓponi solebat uelut in solubile
questionȩ: suo p̃cipitio pire cõpule.
int̾rã fortior soleret assuͬgere dDe

Expanded text:
nt de Triptolemo, quod jubente Cerere, anguibus portatus alitibus, indigentibus terris frumenta volando contulerit: de Minotauro, quod bestia fuerit inclusa Labyrintho; quo cum intrassent homines, inextricabili errore, inde exire non poterant: de Centauris, quod equorum hominumque fuerit natura conjuncta: de Cerbero, quod sit triceps inferorum canis: de Phryxo et Helle ejus sorore, quod vecti ariete volaverint: de Gorgone, quod fuerit crinita serpentibus, et aspicientes convertebat in lapides: de Bellerophonte, quod equo pennis volante sit vectus, qui equus Pegasus dictus est: de Amphione, quod citharae suavitate lapides mulserit et attraxerit: de fabro Daedalo, et ejus Icaro filio, quod sibi coaptatis pennis volaverint: de Oedipo, quod monstrum quoddam, quae Sphinga dicebatur, humana facie quadrupedem, soluta quae ab illa proponi solebat velut insolubili uaestione, suo praecipitio perire compuleriin terram fortior soleret assurgere: e
Abbreviated transcription (Latin):
gressus ad socios qͥd uidit refert.
re posse: qͥ se malit esse feminã qua
uirũ. & fit mox coniuratio medo¬
bellũ sardanapallo. at sardana.¬
pallus cũ resiffere rebellis gencib
ñpotuisset: in regiã se recepit. T¬

Expanded text:
versus ad socios, quae viderit refert, re posse, qui se malit esse feminam quam virum, moxque fit conjuratio Medobellum Sardanapalo. At Sardanapalus cum resistere tot rebellantibus non valeret, in regiam se recepit,
Abbreviated transcription (Latin):
tissimꝰ fuit olim
uinos. qͥbellũ
finitis mis in¬
ferens regib
om̃s asie po¬
płos p̃ter
idos sibi sub uigauit. & annis¬
ex ac̃tis: decessit relicto ahuc in.¬
pubere silio nina nomine. & uxo¬
re semiramipe. Quȩ nȩc in matu.¬
Npalã trac̾tare. tot ac tantis gen¬
seniie ꝙ arecuris: simulat se pro
na uini filiũ. ꝓ femina puerũ
xeque gracilis. &li niam̃torũ
itas matri ac filio similis erat.
No habiti aliqͥd occultare ui¬
ilit. Quẽ morẽ uestis exinde
is siiũ intita puer ẽẽ credi
st. Magna deniq res gessit:¬
Quarũ ãplitudine ubiinuidiã pu-¬
tat suꝑatã: quȩ sit fatetur. quẽ ue
simulass&. S hoc illi dignitateꝰ regni¬
ũ adeint. s ãmirationẽ auxit. qd̃
mulier mͦ ñ feminas uirtute. s etiã
iuros ante iret. Nec est contrins¬

Expanded text:
tissimus fuit olim Ninus, qui bellum finitimis inferens regibus, omnes Asiae populos preter Indos sibi subjugavit, et anniset ipse decessit, relicto adhuc impubere filio Ninia et uxore Semiramide. Haec neque inmaturpalam tractare, tot ac tantis genfeminae parituris, simulat se pro uxore Nini filium, pro femina puerum. pariter gracilis et liniamentorum qualitas matri ac filio similis. Igitur vo habitu aliquid occultare viiubet, quem morem vestis exinde initiis sexum mentita puer esse credita est. Magnas deinde res gessitquarum amplitudine ubi invidiam superatam putat, quae sit fatetur quemve simulasset. Nec hoc illi dignitatem regni ademit, sed admirationem auxit, quod mulier non feminas modo virtute, sed etiam viros ante
Abbreviated transcription (Latin):
ditionẽ coegit. Qͥb paratis. rurs
regnũ egypti cleopatre dedit.
Demũ uͦ syriã ꝑuagatus. pharna¬
cẽ inponto deuicit. indeq scđo ro¬
mã regressus. dictator & c̃sulest q¬
appellatꝰ. De inde in affrica tͥͣnsienᷤ.
om̃s magni põpeii duces atq ne.¬
potes. debellaũ. Conflix̾ ap̃ mundã
ciuitatẽ adũsũ põpeii duces labi¬

Expanded text:
ditionem coegit. Quibus patratis rursus ditionem coegit. Quibus patratis rursus regnum Aegypti Cleopatrae dedit. Demum vero Syriam pervagatus, Pharnacem in Ponto devicit. Indeque Romam secundo regressus dictator et consul est appellatus; deinde in Africam transiens, omnes magni Pompeii duces atque nepotes debellavit. Conflixit apud Mundam civitatem adversum Pompeii duces, Labi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥngenti. Int̾quos erant reges
multi. senatoresq & eqͥte ᷤᷤ roma¬
niplurimi. Contra cȩsar simi¬
lit octoginta cohortes. triplici
ordinaũ dispositione. In exerer¬
tu cȩsaris fuere mitꝰ quã.xxx
mi lia peditũ. & eqͥtes mille. S
iuusus põpeii fugit exercitus.
& inde ꝑtrrũ inegẏptũ tͣnsiit. ibiq
statĩ ut litus attigit. iussu pho¬
lomei adolescentis ingrãm cȩsaris
uictoris occisus ẽ. Põpeiouꝰ int̾ fec¬
to. cesar syriã ꝑuagatꝰ alexadriã
uenit. ubi alexandrinis petentib
p̃fatũ ptholomeũ adolescentẽ ale.¬
xandriȩ regnodonaũ. qͥ tam̃ ilico
c̃t᷑ cesarẽ rebellaũ & bellũ instrux̃.
meus scaphã ascendit ut fugeret.
S multis pꝰeũ meade̾ scapha in¬
silientib mersus necatꝰq ẽ. Cuiꝰ q
dũ corpꝰ adlitꝰ de uolutũ fuiss&.
inditio loricȩ aureȩ cognitũ fuit.
Quã cũ cȩsar alexandriã p̃miss&.
alexandrinos desꝑatione adde.¬

Expanded text:
quingenti. Inter quos erant reges quingenti. Inter quos erant reges multi, senatoresque et equites Romani plurimi. Contra Caesar similiter octoginta cohortes triplici ordinavit dispositione. In exercitu Caesaris fuere minus quam triginta millia peditum, et equites mille; sed universus Pompeii fugit exercitus,  inde per Tyrum in Aegyptum transiit. Ibique statim ut littus attigit, jussu Ptolemaei adolescentis, in gratiam Caesaris victoris, occisus est. Pompeio interfecto, Caesar, Syriam pervagatus, Alexandriam venit, ubi Alexandrinis petentibus praefatum Ptolemaeum adolescentem Alexandriae regno donavit; qui tamen illico contra Caesarem rebellavit, et bellum instruxit. maeus scapham ascendit ut fugeret, sed multis post eam in eamdem scapham insilientibus mersus, necatusque est. Cujus dum corpus ad littus devolutum fuisset, indicio loricae aureae cognitum fuit, quem cum Caesar Alexandriam praemisisset, Alexandrinos desperatione ad de
Abbreviated transcription (Latin):
decenniũ c̃sũmaũ. Etrans ac¬
to. dec̾nisibi a senatu romano
postulauit alt̾um confulatũ.
Contdictũ ẽ. amarcalo te confile
adnitente põpeio. Deide. deere¬
cũ e a senatu: ut inurbe ñ nisi
dumisio uenir& exercitu. Ad es.¬
sar gͣuit᷑ tulit. & c̃tractis undiq
uirib romã hostilit᷑ contendit.
Et rubicone fiuuio tͣnsmeato.
ariminũ
lit. At põpeiꝰ & om̃is romanorũ
senatꝰ crescentib cęsaris urib
trepidi tanꝗ italia pulsi greciã
adiert᷑. Dirachiũ gerendi belli
sedẽ eligentes. Cęsar aut̃ cũ iã
adũsus põpeii duces multa ꝑ:¬
egiss& certamina. tandẽ romã
int̾uit. & exerario publico frac.¬
tis ianuis pecuniã tulit quã
suis militib erogaũ. Int̾a uero
ap̃dirachiũ mnulti reges orien.¬
tis ad po̾peiũ cũ auxiliis conue.¬
nere. Qd audiens cȩsar agmi¬
ne p̃parato ꝑepirũ intessaliã
uenit. Põpeiꝰ octoginta & octo
cohortes ordine triplici collo.
tus cornui. sexcenti. & indextro

Expanded text:
decennium consummavit. Quo transacto, decerni sibi a senatu Romano postulavit alterum consulatum; contradictum est a Marcello ter consule, adnitente Pompeio. Deinde decretum est a senatu, ne in Urbem nisi dimisso veniret exercitu. Quod Caesar graviter tulit, et contractis undique viribus, Romam hostiliter contendit, et Rubicone fluvio transmisso, Ariminium lit. At Pompeius, et omnis Romanorum senatus, crescentibus Caesaris viribus trepidi, tanquam Italia pulsi Graeciam adierunt, Dyrrachium gerendi belli sedem eligentes. Caesar autem, cum jam adversus Pompeii duces multa peregisset certamina, tandem Romam intravit, et ex aerario publico fractis januis pecuniam tulit, quam suis militibus erogavit. Interea vero apud Dyrrachium multi reges Orientis ad Pompeium cum auxiliis devenere; quod audiens Caesar, agmine comparato, per Epirum in Thessaliam venit. Pompeius octoginta et octo cohortes ordine triplici collocatro cornu sexcenti, et in dextro
Abbreviated transcription (Latin):
ostñdisti pꝰ tantas iniqͥtates : qͥb
medicami̾b incurabilia uulna̾
plagasq curasti : Ad ħ ĩꝑator.
Tuũ inqͥt opꝰ. ẽ. ⁊ docẽ ⁊ medica.¬
mina tẽꝑare. ineũ. ẽ. oblata sus-¬
ĩ qͥt tuũ iudiciũ c̃misisti. ⁊ ñ ratio¬
ꝓtulit sentñtiã. s potiꝰ irac̃dia.
scribe legẽ q̃ decreta furoris eua
cioĩs ĩlitt̾is tantũ scͥpta ꝑmaneat.
& uidiciũ ratiõis expectet. Qͥo¬
cognou̾it sub ueritate disponat.
iꝰta sencentia. Et siquide ratio ꝓba.¬
uerit iniꝰta qͣ st̃ ꝓ lata ÷ disrũpet.
Si uͦ iusta: firmabit. Porro dierũ¬

Expanded text:
ostendisti post tantas iniquitates? Quibus medicaminibus incurabilia vulnera plagasque curasti? At imperator: Tuum, inquit, opus est et docere, et medicamina temperare; meum vero oblata susinquit, tuum judicium commisistiprotulit sententiam, sed potius iracundia, scribe legem quae decreta furoris evactionis in litteris tantummodo maneat, et judicium rationis exspectet. Quiognoverit sub veritate disponat. justa sententia. Et siquidem ratio probaverit injusta quae sunt prolata, disrumpet; si vero justa, firmabit. Dieru
Abbreviated transcription (Latin):
sepe data. pꝰ paululũ ÷ secutꝰ. credns
rufini ꝓnussioĩb Porro iuir mirandꝰ
ãbrostꝰ mox ut uidit rufinũ ait.
Ipudentiã canũ imitatꝰ es õrufene:
tante uidł necis actor existens.¬
Inc̃ pudorẽ ex fronte detͣgens ñ eru¬
bescis nec metuis contͣ inaiestatẽ
latͣre diuinã. Cũq rufinꝰ suppli-¬
casset & ĩꝑatorẽ dice̾t statĩ esse

Expanded text:
spe data post paululum est secutus, credens Rufini promissionibus. Porro vir mirandus Ambrosius mox ut vidit Rufinum, ait: Impudentiam canum imitatus es, o Rufine, tantae videlicet necis auctor existens, pudorem ex fronte detergens, nec erubescis, nec metuis contra imaginem latrare divinam. Cumque Rufinus supplicaret, et imperatorem diceret esse
Abbreviated transcription (Latin):
non potest nutari quin in multis dm̃ offen¬
daro nauis cransiens ꝑmare ꝑrimas recipit
aquas. ⁊ ideo necessariꝰ ÷ luctus quo peccata
abluat: ⁊ut sibi dimittantur. aliis dimittat.
tidemiseriis huiꝰ scłi doleat. Quod totũ fit ꝑ
spm scientie. Scientia de terrenis est ⁊ spc̃ sci¬
entie facit lugere hoĩem. qͥ ꝗta sit miseria
u̾imp̃sente facit recognoscere ⁊ peccatis c̃gni.
tasclautare. Dimitte nobis.ad n .i. peccata q̃

Expanded text:
non potest mutari, quin in multis Deum offennon potest mutari, quin in multis Deum offendat. Et navis transiens per mare, per rimas recipit aquas, et ideo necessarius est luctus quo peccata abluat, et ut sibi dimittatur, aliis dimittat, et de miseriis hujus saeculi doleat, quod totum fit per spiritum scientiae. Scientia de terrenis est, et spiritus scientiae facit lugere hominem, qui quanta sit miseria in praesenti facit cognoscere, et peccatis cognitis facit clamare: Dimitte nob
Abbreviated transcription (Latin):
niora p̃misit descendendo inminimis:  moỹ¬
ses qui dilectionẽ di ꝑximi dilectioni p̃misit:
quis sit posterior tp̃e. Ut gͦ meliꝰ ⁊ dignitatẽ.⁊
quom̾ aliud ex alio nascitur uideamꝰ: naturalẽ
ordinẽ sic̃ innobis ꝯpletur. sequam̃ pͫ.⁊ postea
uult ascendere incelũ uidens qr ñ potest aliter
ascendere nisi amalis hriꝰ mundi liberetur:
clamat. Libera nos amalo .i. a peccato originali
⁊ accualri a desiderio huiꝰ mundi ut ⁊ tp̃alia ⁊
me ipsũ abdicare queã ⁊ fiã pauꝑspũ. qͥ totũ
fit ꝑtimoris spm sicut suꝑiꝰ expositũ: planius
terrenis neccẽ ÷ instaro cẽptationes interioreᷤ
⁊ exteriores. Necessaria t gͦ mansuetudo. ut
mitissit ⁊ humił om̃ib nocentib ⁊ nuilla ira
tatis. ⁊ non orat qͥ nꝰ eueniat. s: ut non inducatꝰ¬
intẽptationẽ. Iue inducitur intẽptationem
qui succũbit tẽptationi ⁊ mergitur in eam.
& dimitte nobis. Quamiris libatusa malo
quanus non frangatur tẽptatioĩb ad inictm

Expanded text:
niora praemisit descendendo in minimis, et Moyses qui dilectionem proximi, dilectioni Dei praemisit, quamvis sit posterior tempore. Ut ergo melius et dignitatem, et quomodo aliud ex alio nascitur videamus, naturalem ordinem sicut in nobis completur sequamur, prius, et postea vult ascendere in coelum, videns quia non potest aliter ascendere, nisi a malis hujus mundi liberetur, clamat: Libera nos a malo, id est a peccato originali et actuali, et a desiderio hujus mundi, ubi et temporalia et meipsum abjicere queam, et fiam pauper  timoris, sicut superius expositum est planius terrenis, necesse est instare tentationes interiores et exteriores. Necessaria est ergo mansuetudo, ut mitis sit et humilis nocentibus, et nulla ira, tatis, et non orat quod non eveniant, sed ut non inducatur. Ille inducitur in tentationem, qui succumbit tentationi, et mergitur in ea. Et dimitte, etc. Quamvis sit liberatus a malo, quamvis non frangatur tentationibus, adhuc tamen
Abbreviated transcription (Latin):
sercuses licite requrere potes. si ille hãt unde reddat.
fnaũ debes dimittere Sifecit iniuriã ⁊ se tibihumi.¬
uerio. dimitte. Siñ uult humiliari paratussis ad
is nisi rogauerit. si te expedisti. Panem nỹm
tioar alo. tẽptatio. lugere ꝓpeccatis inp̃senti est :⁊
arumdo seꝑatio uocatur. Modo transit ad celestia ⁊
niiua ꝯfortetur ne deficiat. Decelo quidẽ panis
psiirur. s ut hiccomedatur. ⁊ ita petitio istaofi.¬
um est de tp̾ali adcetestẽ uitã quia rescelestis
relinari postulatur. ut hic inp̃senti hãtur. Pa¬
nisiste ÷ ds̃ qui pascit anglos. ⁊ sicut panisqͥ a
matre comeditur. in lac inmatre ẽuertitur
ut puer illo fruatur. sic ps̃ quofruuntur angeli
sic̃ est nob̾ u̾sus est lac ut eo possemꝰ frui. Assumpsit
i uisibilẽ formã ut doceret hoĩes ⁊ sicsalte eũ cg-¬
nosceremꝰ. Comedimꝰ ergo eũ sẽꝑ subaliqua specie.

Expanded text:
fectus es, licite requirere potes, si ille habeat unde reddat. Sin autem, debes dimittere, si fecit injuriam, et se tibi humiliaverit, dimitte: si non vult humiliari, paratus sis adt quod tu facis, nisi rogaverit, sed tu te expedisti. Panem nostrtio a malo, tentatio, lugere pro peccatis, in praesenti est, et a mundo separatio vocatur, modo transit ad coelestia, et etur, et in via confortetur ne deficiat. De coelo quidem panis petitur, sed ut hic comedatur, et ita petitio ista confinium est de temporali ad coelestem vitam, quia res coelestis inclinari postulatur, ut in praesenti habeatur. Panis iste est Deus, qui pascit angelos, et sicut panis qui a matre comeditur, in lac in matre convertitur, ut puer illo fruatur, sic Deus quo fruuntur angeli sicuti est, nobis versus est in lac, ut eo possemus frui. Assumpsit enim visibilem formam ut doceret homines, et sic saltem eum cognosceremus. Comedimus ergo eum semper sub aliqua specie,
Abbreviated transcription (Latin):
onĩ possidemꝰ cũ dolore: sic maior retͥbutio
tes. hñt semꝑ n̾ dico inm̾te s in exercitio se
in palatio ꝗ ꝯsolari a uic̾tu. sic maior est merces
iusti ꝗ amalo separi q̃ seꝑatio ut dixireꝰ in tͥb
pcedñtil notatur. Merito misericordib mĩa¬

Expanded text:
enim possidemus cum dolore, sic major retributio enim possidemus cum dolore, sic major retributio ntes, habet semper, non dico merito, sed in exercitio seqin palatio, quam consolari a luctu, sic major est merces justi, quam a malo separari, quae separatio, ut diximus, in tribus praecedentibus notatur. Merito misericordibus mi