comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
petõres dyeit. qui ꝑ pmam reꝯciliant deo.
¶mͣ humeris suis portat. qr humiliando se:
tales erexit. Iõ aũ illas nonagnita nouẽ dix̃
qͥs reliquit in deserto. quia suꝑbos signͣt tan¬
qmͣ solitudinẽ g̾entes ĩ aĩo. dum solos se uidi
uolunt quib ad ꝑfcõem iuntas deest. Cũ emĩ
quis a uera unitate diuellit᷑: suꝑbia diuellit᷑.
ue quippe potestatis eẽ cupiens. nõ sequit᷑
unũ qd̃ deus ẽ ¶Iõ ⁊ in nonagnita nouẽ ouib.
⁊ in nouẽ dragniis ponit eoꝵ sigͣcõnem. qui¬
de se p̾sumentes pec̃orib ad salutem redeũtibꝰ
⁊ nonagnita nouem ut centũ sint. ⁊ si ꝑ cet̾os
nu̾os ħ consideres. ⁊ ñgentis nonagnita nouẽ
umũ deest. ut mille sut. ⁊ ad nouẽ milia ñgẽ¬
tos non agnita nouem unũ deest. ut decẽ mi¬
lia sint. Driari gͦ ꝑ ebrietatem ⁊ magnitu¬
dinem numeri possunt quib unũ deẽ ut ꝑ¬
ficiant᷑ ipm̃ u̾o unũ sine uarietate in se ma¬

Expanded text:
per poenitentiam reconciliantur Deo. Quam humeris suis portat, quia humiliando se tales erexit. Ideo autem illas nonaginta novem dixit, quas reliquit in deserto, quia superbos significant, tanquam solitudinem gerentes in animo, dum solos se videri volunt, quibus ad perfectionem unitas deest. Cum enim quisque a vera unitate divellitur, superbia divellitur: suae quippe potestatis esse cupiens, non sequitur unum, quod Deus est. Ideoque et in nonaginta novem ovibus et in novem drade se quidem praesumentes, peccatoribus ad salutem redeuntibus  nonaginta novem ut centum sint. Et si per caeteros numeros hoc consideres. Nam et nongentis nonaginta novem, unum deest ut mille sint, et ad novem millia nongento nonagintas novem, unum deest ut decem millia sint. Variari ergo per brevitatem et magnitudinem numeri possunt, quibus unum deest ut perficiantur: ipsum vero unum sine varietate in se ma
Abbreviated transcription (Latin):
addit. qd mala meditatõne dix̾at. fac me. sĩ
unum de m̾cennariis tuis ¶Tum enĩ panẽ nõ
hiet. uł mncennarius eẽ cupiebat. qd post os¬
culum patris gu̾osissime iam dedignatꝰ. Sto¬
la pͥma est. digratas qmͣ ꝑdidit adam Ger¬
ui qui eam ꝓferunt. reconc̾liatõis p̾ditatoreᷤ
Anulus in manir pignus sp̃c scĩ ꝓꝑt sre ꝓn¬

Expanded text:
ixerat, Fac me sicut unum de mercenariis tuis. Cum enim panem non haberet, vel mercenarius esse cupiebat: quod post osculum patris generosissime jam dedignatur. Stola prima, est dignitas quam perdidit Adam. Servi qui eam proferunt, reconciliationis praedicatores. Annulus in manu, pignus Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
tus ⁊ eccurrens cecroit supͣ colium eui a qõ
em̃ pat̾ unigenitum filium deseriit. m quo
durrit. atq descendit quia deus erat ĩ xpõ
nuudũ reconsilians s Et ipe dñs ait. pat̾
mme manens. ipẽ facit oꝑa sua ¶Caiud

Expanded text:
t occurrens cecidit super collum ejus. Non enim Pater unigenitum Filium deseruit, in quo currit atque descendit, quia Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibi . Et ipse Dominus ait: Pater in me manens ipse facit opera sua . Quid
Abbreviated transcription (Latin):
lantur. mead̾ quid̃ domo eund̾ panẽ u̾bi
trattantes. ñ tñ in h̾rditatem et̾uam uocati
Imen dico uobis ꝑteꝑunt m̾̃cedem suant
Ego gͤ inquit hic fame ꝑeo ¶Demde ait.
urgam quia iacebat ⁊ iro: quia longe a
in confessione pecĩ nũtum tñ agentis ⁊
Non em̃ iam dicit patri s diturũ se
eẽ ꝓmittit. cũ uen̾it ¶ Itlligas gͥ ħ nũe¬

Expanded text:
eadem quidem domo eumdem panem verbi tractantes; non tamen in haereditatem aeternam vocati, Amen, dico vobis, perceperunt mercedem suam . Ego ergo, inquit, hic fame pereo. Deinde ait, Surgam, quia jacebat: et ibo, quia longe abin confessione peccati, nondum tamen agentis. Non enim jam dicit patri, sed dicturum se esse promittit cum venerit
Abbreviated transcription (Latin):
pompis exfiorib intꝰ mnauescentẽ cũ ea qͥs
sequitur que ab illa ꝓcedũt. ⁊ relinqͥt eum
qui s̃ est intior. Begio itaz longa obli¬
uio dei est. Fames aũ m illa regione est
illius: aliquis aeruis pͥnceps ad militiam
dyaboli ꝑtinens. uilla euis mod̾ potesta¬
tis euis: porti ĩmundi spẽ qui sub ipo sẽnt
silique cuiꝰ portos pascebat: secislares dou¬
trie st̾ ile uanitatem ꝑsonantes. de qui¬
b laudes p̾doloꝵs fabulaꝵq ad deos genti¬
uni ꝑtinentium uario sermone ato car¬
miusb ꝓtrepant. quib demonia delectã¬
tur ¶Dude tum iste saturari cupiebat: ad
em̃ qd̃ ait. ⁊ nemo illi dabat ¶nse aũ reu¬

Expanded text:
pompis exterioribus, intus inanescentem, cum ea quisque pompis exterioribus, intus inanescentem, cum ea quisque sequitur quae ab illa procedunt, et relinquit eum qui sibi est interior. Regio itaque longinqua, oblivio Dei est. Fames autem in illa regione, est illius, aliquis aerius princeps ad militiam diaboli pertinens. Villa ejus, modus potestatis ejus. Porci, immundi spiritus qui sub ipso essent. Siliquae quibus porcos pascebat, saeculares doctrinae, sterili vanitate resonantes; de quibus laudes idolorum fabularumque ad deos Gentium pertinentium vario sermone atque carminibus percrepant, quibus daemonia delectantur: unde cum iste saturari cupiebat, alienim quod ait, Et nemo illi dabat. In se aute
Abbreviated transcription (Latin):
intlłr. ⁊ tanqmͣ styrpes duas gn̾is hũai
Uñam eoꝵs qͥ ꝑmanẜ unt in uniꝰ di cultu. Al¬
t̾am eorum qui us ad colenda ydola deseruert̃
d̾m. Ab ipõ aũt exordio creature mortaliũ. ꝯsi¬
deratio d intendi.¶Maior gͦ filius ad cultum
uniꝰ dei ꝑtinet. minorem in regionẽ longinꝙͣ
sua delectata. id qd̾ illi est iuiu̾e. intelligere
meminisse ingenio alacri excelse. om̃ia ista
diuina st̃ mun̾a. q̃ in potestate accipiens ꝑ li¬
berum arhit̾um. quia diuisit pr̃ ilł sub̃am. mi¬
nor filius in regionem louginqmͣ ꝑfectus est.
male utendo nat᷑alib bonis. eo ip̃o quo prẽm
Deseruit: cupiditate fruendi creat᷑a. relicto ip̃o
creatore. ¶Quod ñ post młtos dies dixit factum
nẽ hũani gn̾is placuit aĩe ꝑ lib̃um arbitͥum
rere eum a quo condita ẽ p̾sidens uirib suis.
Quas uires tanto ꝯsumit citius. qnͣto eum
deseruit a quo date st̃ ¶taq hans uitam pro¬
digam notat amantem fund̾e̾ atq spaciari

Expanded text:
itur, tanquam stirpes duas generis humani: unam eorum qui permanserunt in unius Dei cultu, alteram eorum qui usque ad colenda idola deseruerunt Deum. Ab ipso autem exordio creaturae mortalium consideratio debet intendi. Major ergo filius ad cultum unius Dei pertinet. Minorem in regionem longinquam sua delectata, id quod illi est vivere, intelligere, meminisse, ingenio alacri excellere: omnia ista divina sunt munera, quae in potestatem accipiens per liberum arbitrium, quia divisit pnor filius in regionem longinquam profectus est, male utendo naturalibus bonis, eo ipso quod patrem deseruit cupiditate fruendi creatura, relicto ipso Creatore. Quod non post multos dies dixit factum,nem humani generis placuit animae per liberum arbitrium rere eum a quo condita est, praesidens viribus suis; quas vires tanto consumit citius, quanto eum deserit a quo datae sunt. Itaque hanc vitam prodigam vocat, amantem fundere atque spatiari
Abbreviated transcription (Latin):
arbitror. nisi ut ea q̃ simłr in sacͥdotes at
aeuitas uideus quisq oꝑatur. in xp̃i eccͣ¬
huñdet iusticia eius suꝑ scribars ⁊ pha¬
riseoꝵ. ut cũ illi decimas. isti dimidias
dent. sicut ñ de fructib s de ipĩs bons su¬
is fecit. Tacheus aut c̾te duplicet decimã
ut duas decimas dando suꝑet. impendia
uideorum. mãmona u̾o iniquitatis. sõ a
duõ appellata est pecunia qmͣ possidemus
ad tempus. quia mãmona diuitie int̾pre¬
tantur. nec st̃ iste diuitie insi iniquis qui
iniquis constituũt spem. ati copiam bĩ¬
⁊ spũales. quib indigentiam suam spũa¬
lit suppleutes. exclusa egestate miserie
b̃itudinis copia ditabuntur

Expanded text:
arbitror, nisi ut ea quae similiter in sacerdotes atque in arbitror, nisi ut ea quae similiter in sacerdotes atque in leuitas Iudaeus quisque operatur in Christi eccundet iustitia eius super scribarum et Pharisaeorum, ut cum illi decimas darent, isti dimidias dent — sicut non de fructibus, sed de ipsis bonis suis fecit Zaccheus — aut certe duplicat decimas, ut duas decimas dando superet impendia Iudaeorum. mamona uero iniquitatis ob hoc a domino appellata est ista pecunia, quam possidemus ad tempus, quia mamona diuitiae interpretantur, nec sunt istae diuitiae nisi iniquis, qui in eis constituunt spem atque copiam beaet spiritales, quibus indigentiam suam spiritaliter supplentes, exclusa egestate miseriae, beatitudinis copia ditabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ au̾daebat eum qd̾ infuturum sͥ ꝓspexe¬
Eson enĩ aut dnõ nr̃o facienda ẽ. ĩ alig
fraus. ut de ipã fraude elemosmas faci¬
amus. aut eos a quib retipi uolumꝰ in
ẽ intelligi eũ uisti ⁊ scĩ sig̾cent᷑ hoc loco.
qui eos introducant i tab̃nacula et̾na. qui
nccͣitatebus suis t̾rena bona ꝯmimicaue¬
rint. de quib ⁊̃ dicit. qd̾ si quis alicui eoꝵ
calicem aque frigide dederit tm̃ in noĩe dis¬
cipuli. ne ꝑdet m̾cedem suam s etiã eqͣrio¬
dicuntur iste similitud̾ies. ut intlłigamꝰ
si laudari potuit ille a dnõ. qui fraudẽ fa¬
ciebat: qnͣto ampliꝰ placeant dnõ dnĩ qui
scd̃m euis p̾ceptum illa oꝑa facumt. sicut
etiam de uidice iniquitatis. qui int̾pellabatͦ
a uidua. comꝑatõeni duxit ad iudicem dm̃
cui nulla ex ꝑte uidex miqius confendus
est. ¶Qd̾ aũ de centum cadis oleis quinqͣ¬
gnita scribi fecit a debitore. ⁊ de centum
choris tritici octoginta: ad nichil aͦ ualere

Expanded text:
rum sibi prospexenon enim aut domino nostro facienda est in aliquo fraus, ut de ipsa fraude elemosynas faciamus, aut eos a quibus recipi uolumus in  intellegi, cum iusti et sancti significentur hoc loco, qui eos introducant in tabernacula aeterna, qui necessitatibus suis terrena bona communicauerint; de quibus etiam dicit: quod si quis alicui eorum calicem aquae frigidae dederit tantum in nomine discipuli, non perdet mercedem suam. sed etiam edicuntur istae similitudines, ut intelligamus si laudari potuit ille a domino, cui fraudem faciebat, quanto amplius placeant Domino Deo, qui secundum ejus praeceptum illa opera faciunt. Sicut etiam de iudice iniquitatis, qui interpellabatur a uidua, comparationem duxit ad iudicem deum, cui nulla ex parte iudex iniquus conferendus est. quod autem de centum cadis olei quinquaginta scribi fecit a debitore et de centum choris tritici LXXX, ad nihil aliud nalere
Abbreviated transcription (Latin):
ut ⁊̃ om̃ĩs isoł saluus fiat Ex cũi ꝑte ce¬
titas. ftã ẽ. uelut alsentia magrum: donec
plenitudo filii mĩnoris longe in ydolatria
gentiũ constituti. redux ad manducandũ
uitulum intraret. ¶ Eeit eĩ qũq aꝑta uo¬
catio uideoꝵ in salute eiu̾igłis. qmͣ mani¬
festatõem uocationis tanqmͣ eg̾ssum pr̃is
appellat ad rogandũ maiorẽ filium. Dem̃
que respondet. idẽ maior filius. duas qões

Expanded text:
tiam omnis Israel salvus fiat, ex cujus parte caecitas facta est, velut absentia in agrum, donec plenitudo filii minoris longe in idololatria gentium constituti redux ad manducandum vitulum intraret . Erit enim quandoque aperta vocatio Judaeorum in salutem Evangelii. Quam manifestationem vocationis, tanquam egressum patris appellat ad rogandum majorem filium. Deinde quae respondet idem major filius, duas quaes
Abbreviated transcription (Latin):
solari gͦ ubo grẽ dei ad spem indulgentie pec¬
cators. hoc est post longa itinera remeante
meri a patre osculum caritatis ¶ Et icipit iã
poca constitirens m ecc̃a confit̾i ñ dic̃ omĩa
que dicturũ seeẽ ꝓmisat. s us ad deñ sum

Expanded text:
solari verbo gratiae Dei ad spem indulgentiae peccatorum, hoc est, post longa itinera remeantem mereri a patre osculum charitatis. Et incipit jam peccata constitutus in Ecclesia confiteri. Nec dicit omnia quae dicturum se e
Abbreviated transcription (Latin):
hñt ⁊ uolucres celi tab̃nacula. filus aũ
hoĩs ñ ht ubi caput suũ retlinet. ĩtlłr
miraculis dñ ꝯmotus ꝓpt̾ manem iactã¬
ciam. eum sequi uoluisse qmͣ signͣt aues
finxisse aũt discipuli obsequium. que fic¬
tio uulpiũ noĩe sigͣta ẽ ¶ Reclinatione
u̾o capitis hũilitatem suam significa¬
uit. que in illo simulatore ac suꝑbo nõ
habebat locum.
Mortuos suos aut̃ qui nicħominꝰ sine fide
de coppore exirent.

Expanded text:
a; Filius autem hominis non habet ubi caput suum reclinet, intelligitur miraculis Domini commotus propter inanem jactantiam eum sequi voluisse, quam significant aves: finxisse autem discipuli obsequium, quae fictio vulpium nomine significata est. Reclinatione vero capitis humilitatem suam significavit, quae in illo simulatore ac superbo non habebat locum. mortuos autem suos, qui nihilominus sine fide de corpore exirent.
Abbreviated transcription (Latin):
tentio tua est in ꝑte donati hoiẽm pocius baptrari
oporte. hant ntentionẽ hinic probare conatus es: qd̃
⁊ tdebamus trahans᷑. id ut quia concedinus quiail¬
ẽe illic haptismnum etam illic eẽ hoĩem baptrand̾
concede compellamur. Consida dilgent si est con¬

Expanded text:
tentio tua est in parte Donati hominem potius baptizari tentio tua est in parte Donati hominem potius baptizari oportere, hanc intentionem hinc probare . conatus es, quod ecedebamus attrahamur. id est ut, quia concedimus esse illic baptismum, etiam illic esse hominem baptizandum concedere conpellamur. Considera diligenter, si est ho
Abbreviated transcription (Latin):
len uera ueris seu falsa falsis. nũqmͣ dectna xp̃ia¬
na formidat. sicut eam in staytis non formidauit a¬
postolus. qͥd̾ secum uolentes confr̾e non respuit Et
irã enim fatetur ⁊ uerum est nemiem adisputãte
tatione ad ꝯclusionem falsam consenũt̾ impelli
nisi pͥus consenserit falsis. quibus eadem conclu¬
sio uelit nolit efficitur. ac ꝑ ħ qui cauet ne s elo¬
quentem consecͣtur. falsa que non uult uolens
fasa caueat que pcedunt. Si aũt p̾cedentib ius
nheserit quetues consequentia ꝑ sed̾it que fal¬
liexistimabet uł de quibus dubitabat amonitus
anpletatur si ilitati ẽ patatissime amiticior qmmͣ
contentiosissime uanitati. Parum eg̾mi nisi he
qd̾ dico in hac eadem que it̾ nos u̾titur nr̃a seruio¬
cmnatione monstrau̾s. Etce m ea ip̃ã questione de baꝑ¬
tismo tu ꝓposiusti a me requirens uͥ te baptizari cõ¬
uenat utrum apud nos an in ꝑte donati. ⁊ quia in¬

Expanded text:
seu uera ueris seu falsa falsis, numquam doctrina christiaseu uera ueris seu falsa falsis, numquam doctrina christiana formidat, sicut eam in Stoicis non formidauit apostolus, quos secum uolentes conferre non respuit. et ipsa enim fatetur et uerum est neminem a disputante ad conclusionem falsam consequenter inpelli, nisi prius consenserit falsis, quibus eadem conclusio uelit nolit efficitur. ac per hoc qui cauet, ne se loquentem consequantur falsa quae non uult, uolens falsa caueat quae praecedunt. si autem praecedentibus ueris inhaeserit. quaecumque consequentia perspexerit, quae falsa existimabat uel de quibus dubitabat, admonitus amplectatur, si ueritati est pacatissimae amicior quam contentiosissimae uanitati. Parum egerim, nisi hoc quod dico in hac eadem quae inter nos uertitur nostra sermocinatione monstrauero. ecce in ea ipsa quaestione de baptismo tu proposuisti, a me requirens ubi te baptizari conueniat, utrum apud nos an in parte Donati. et quia in
Abbreviated transcription (Latin):
nati nolunt hr̃e collocͥum. Eud enĩ tibi aliid
saggerendum est hoĩ obicienti nobis dẏaletica
lele sermonẽ: S de uideis fortasse muenis qͥd
doitas. ¶mͣuis callide atci u̾sute dolos int̾rogati¬
dium p̃tend̾int eos non fuisse dialeticos. Destoy¬
as nichĩl c̾te dici pot̾ qui non solum dialetici fue¬
unt. s etiam cet̾as philosophorum sectas ĩ hc
ulł arte uł fatultate fec̾unt. Stoycus quippe ut
metim recolis fuit ale cͥsẏpp̃us de quo achademi¬
tis carneades hanc hebat srũam. ut qnͣdo cum il¬
lo sibi eẽt disputandum elleboro curandum cor
dẽ censeret. ceteros aũt uł pͣnsus fatile suꝑaret.Si
ero uos libri stoycorum dẏaletice disputare docuer̃t:
datuam pauli contͣ nos ꝓferant ep̃i ur̃i. secum tũ
uos conferre paciantur. sicut ipõs tunc stor̾tos ille ñ
repulit. Nanc enim artem qmͣ dỹaleticam uocãt.
que nichis asuid decet qmͣ conseqñtia demonst᷑re.

Expanded text:
nati nolunt habere conloquium. quid enim tibi aliud nati nolunt habere conloquium. quid enim tibi aliud suggerendum est, homini obicienti nobis dialecticambere sermonem? Sed de Iudaeis fortasse inuenis quid dicas, quamuis callide atque uersute dolos interrogationum praetenderint, non eos fuisse dialecticos. de Stoicis certe nihil dici potest, qui non solum dialectici fuerunt, sed etiam ceteras philosophorum sectas in hac uel arte uel facultate uicerunt. Stoicus quippe, ut mecum recolis, fuit ille Chrysippus, de quo Academicus Carneades hanc habebat sententiam, ut, quando cum illo sibi esset disputandum, helleboro purgandum cor esse censeret, ceteros autem uel pransus facile superaret. si ergo nos libri Stoicorum dialectice disputare docuerunt, doctrinam Pauli contra nos proferant episcopi uestri. secum tamen nos conferre patiantur, sicut ipsos tunc Stoicos ille non reppulit. Hanc enim artem, quam dialecticam uocant, quae nihil aliud docet quam consequentia. demonstrare
Abbreviated transcription (Latin):
ponsione conuintunt. dyaletice agunt. dic nobis
tandem quid sit dyaletica ⁊ qnͣtum mali hẽat. qnͣtũ
noceat qm̃i fugienda sit: doce. Cuiꝰ nom̃ inuidiose
subicis ignorantib: c̾men ostende querentib ⁊ͥõ
uis fati qd̾ dẏaletice agat. qui homines auersos
a uero ꝑite recteq int̾rogans. ac responsionibus
eorum adducit ad uerum. iͨ dẏaletice cum uidei
etiam xp̃m egisse fatearis. Item non ius diasen
ce qui captiosis int̾rogationib insidiautes respõ¬
dentem deciꝑe moliuntur. ne tͥ ostendatur ita c̃
xp̃o egisse uideos. quos tam̃ ille non declinauit
sapientes putas. etiam tum dẏaleticis uolle. hr̃e
sermonem: quo iuictam doceant u̾tatem. Uid̾o
magnos estus petis quomodo defmias dialetic̃.
it is ꝑitus disputator sit: ne quod iutupasti lau¬
re cogaris. uͨ inuidiosus uborum captator. ne tͥ
dim eẽ draseticum. cum quo legis ꝑiti de ꝑte do¬

Expanded text:
ponsione conuincunt. dialectice agunt, dic nobis ponsione conuincunt. dialectice agunt, dic nobis tandem quid sit dialectica, et quantum mali habeat, quantum noceat. quam fugienda sit doce, cuius nomen inuidiose subicis ignorantibus, crimen ostende quaerentibus. non uis fateri quod dialectice agat, qui homines auersos a uero perite recteque interrogans ex responsionibus eorum adducit ad uerum, ne dialectice cum Iudaeis etiam Christum egisse fatearis; item non uis illos agere dialectice, qui captiosis interrogationibus insidiantes respondentem decipere moliuntur, ne tibi ostendatur ita cum Christo egisse Iudaeos, quos tamen ille non declinauit sapientes putes. etiam cum dialecticis nolle habere sermonem, quo inuictam doceant ueritatem. uideo, magnos aestus pateris, quomodo definias dialecticum, ut nec peritus disputator sit, ne quod uituperasti laudare cogaris, nec insidiosus uerborum captator, ne tibi fini esse dialecticum, cum quo legis periti de parte Do
Abbreviated transcription (Latin):
xit. quid me temptatis ypocrite. ⁊ non addidit dy¬
aletici Cur sibi mĩmum demonstrari flagitaũ
ut sententiam suam ueracem expͥm̾et. etiam de
ore fallacium. An non porius ait ab̾scedite. n eñ
loquendum est nobiscum. quia captiosas rnt̾ro¬
gationes ꝓponitis. quia dẏaletite mecuni agere
uultis: Nichil tale dixit nͨ adu̾sus captiosos
uitatis mimicos iugilanti int̾rogatione ⁊ ĩ uic¬
ta ratione testimonium u̾itati ꝑhib̾e coganius.
Hoc nobis faciant uõi si nos maliciose ⁊ dyule¬
tici sumus. An se tumu̾e radicant ue ħ eis nos po¬
cius faciamus: Si aut xp̃m dix̾is draleticum lau¬
dab̾is dyaseticam qmͣ michi ꝓ crimine obiet̾as.
Quod ne fatias uideo quid fortasse dicturus fis.
Nec illos nͨ illum in ea sermotinatione asiquid
egisse dyaletice. Si ergo uͦ illi qui captiose atq
insidiose sermorinantur ut in uerbo decipiant
Cos cum quib agunt nͦ illi qui tales eorum ies¬

Expanded text:
xit: quid me temptatis. hypocritae? et non addidit \'dixit: quid me temptatis. hypocritae? et non addidit \'dialectici\'? cur sibi nummum demonstrari flagitauit, ut sententiam suam ueracem exprimeret etiam de ore fallacium, ac non potius ait: \'abscedite; neque enim loquendum est uobiscum, quia captiosas interrogationes proponitis, quia dialectice mecum agere uultis\'? nihil tale dixit nec aduersus captiosos ueritatis inimicos uigilanti interrogatione et inuicta ratione testimonium ueritati perhibere cogamus. hoc nobis faciant uestri. si nos malitiosi et dialectici sumus. an se timere indicant, ne hoc eis nos potius faciamus? si autem Christum dixeris dialecticum, laudabis dialecticam, quam mihi pro crimine obieceras. Quod ne facias, uideo quid fortasse dicturus sis, nec illos nec illum in ea sermocinatione aliquid egisse dialectice. si ergo nec illi, qui captiose atque insidiose sermocinantur, ut in uerbo decipiant eos cum quibus agunt, nec illi, qui tales eorum res
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑetur silitere respond̾et. Tanqmͣ reus eẽt adu̾sus
ppłm dei. Si aũt dic̾et non licere: tamqmͣ cesarẽ
adiisarius pumiretur. Qbi ille numinũ ꝑs po¬
poscit ostendi. ⁊ int̾rogauit cuiꝰ hr̃et smagniem
⁊ in scriptionem. At illi cum respondissent cesaris
redoite inquid cesari que cesaris sũt ⁊ do q̃ dei
sunt. Ob̾secro te illi ne fuerant dyaseticiqui pͥ¬
tentis interrogationum insidiis decipiendo suꝑa¬
remositi sunt. An ille pocus qui ex ħ ipõ qd̾ ĩter¬
regauerunt ueram eoꝵ responfionem prudencia
int̾rogationis eliciens illud uerum qd̾ ab eo pu¬
tabant ꝑiculose dici ipõs compusit confit̾i S
illos dix̾is fuisse diuleticos. quia dolose. quia ca¬
lumpniose. quia maliciose int̾rogando in u̾bo ca¬
ꝑe cupiebant. Tales enĩ etiam uos iultis uidere.
cur eis tam̃ diũs respondit. cur eos usq ad u̾ita¬
tis confessionem reddita ratione ꝑduxit. cur eis di¬

Expanded text:
peretur, si licere responderet, tamquam reus esset aduersus peretur, si licere responderet, tamquam reus esset aduersus populum dei, si autem diceret non licere, tamquam Caesaris aduersarius puniretur? ubi ille nummum sibi poposcit ostendi et interrogauit, cuius haberet imaginem et inscriptionem. at illi cum respondissent: Caesarireddite, inquit, Caesari quae Caesaris sunt et deo sunt. obsecro te, illine fuerunt dialectici, qui praetentis interrogationis insidiis decipiendo superare moliti sunt, an ille potius, qui ex hoc ipso quod interrogauerunt ueram eorum responsionem prudentia interrogationis eliciens illud uerum. quod ab eo putabant periculose dici, ipsos conpulit confiteri? Si illos dixeris fuisse dialecticos, quia dolose. quia calumniose, quia malitiose interrogando in uerbo capere cupiebant — tales enim etiam nos uultis uideri —, cur eis tamen dominus respondit? cur eos usque ad ueritatis confessionem reddita ratione perduxit? cur eis di
Abbreviated transcription (Latin):
sa construttio sermonis expͥmitur. sine illo utũ¬
tur pͥmendo. suie int̾rogando eum cum quo agit co¬
gat eendere qd̾ uerum ⁊ ex ħ ad aliud uerum qd̾
querebatur adducat ubi maxime regnare dialeti¬
ca dicitur. Eun enim quisquis suis responsiombͦ
uincitur. ⁊ si male respondit non ht qd̵ imput
disputatori S sͥ. Et si bene Rudit erubescit ul¬
terius resistere non iam disputatori. s sibi. in qͦ
genere dominus cum adu̾sus udeos creb̾ro ag̾et.
eosq islorum responsionib captos ꝯclusosq con¬
uincẽt non uos audierant. nec a uobis ꝯuiciari
discerant. Nam libentius ⁊ miudiosuis eñ for¬
tasse dyaletitum qmͣ samaritanũ appellarent. Q¬
modo eium putes eos contortos atq confusos cum
uolentes eum capere in u̾bo pͥores int̾regauerunt
utrum lic̾et tributum reddere cesari. bicipiti uide¬
litz complexione isidiantes. ut qͦdlib eligens ca¬

Expanded text:
sa constrictio sermonis exprimitur, siue illo utasa constrictio sermonis exprimitur, siue illo utatur perpetuo siue interrogando eum cum quo agit cogat respondere quod uerum est et ex hoc ad aliud uerum quod quaerebatur adducat, ubi maxime regnare dialectica dicitur. Cum enim quisque suis responsionibus conuincitur, et si male respondit non habet quod inputet disputatori sed sibi, et si bene respondit erubescit ulterius resistere non iam disputatori sed sibi. in quo genere dominus cum aduersus ludaeos crebro ageret eosque illorum responsionibus captos conclusosque conuinceret, non uos audierant nec a uobis conuiciari didicerant; nam libentius et inuidiosius eum fortasse dialecticum quam Samaritanum appellarent. quomodo enim putes eos contortos atque confusos, cum uolentes eum capere in uerbo priores interrogauerunt, utrum liceret tributum reddere Caesari, bicipiti uidelicet conplexione insidiantes, ut quodlibet eligens ca
Abbreviated transcription (Latin):
a dextris. ⁊ a sinistris. ꝑ głam ⁊ ignobilitatẽ. Der
infamiam ⁊ bonam famam. Ut seduitores ⁊ uera¬
ces. Nt qui ignoramur ⁊ cognoscini. Quasi mori¬
entes ⁊ ecce uiuimus. Ut cohertiti ⁊ non mortifi¬
cati. Ut tristes semꝑ aut gaudentes. Saeut egeui:
multos aũt ditantes Tanqmͣ nichil habentes ⁊
om̃a possidentes. Quid emm ħ stiło apfico uberiꝰ¬
⁊ ornacuis. id⁊ eloquencus faciłe inuenies: Si aũ
psse atq construte mag̃ eum disputatorem ꝙͣ
ditorem appellare consueuerunt. Qualit̾ agit
idem apsus de cͥciuncisione ⁊ p̾ͥpucio patris abra.¬
ham uł distinctione segis ⁊ gre: Quod quidã
non intłligentes ĩmo uero casumpniantes cri¬
minati siuit eum dic̾e. Faciamus mala ut uemiãt
bona. siue aũt sit dictor siue disputator. ñ dictio
sine disputatione est cum ⁊ in ipã eloquentie lati¬
tudine u̾itatis a falsitate disc̾nitur nͦ disputa¬
tio pot̾ eẽ sme dictione. qñ utiq u̾bis ⁊ lingua ip¬

Expanded text:
is et sinistris, per gloriam et ignobilitatem, per infamiam et bonam famam; ut seductores et ueraces, ut qui ignoramur et cognoscimur, quasi morientes et ecce uiuimus, ut coherciti et non mortificati, ut tristes, semper autem gaudentes, sicut egeni, multos autem di- , tantes, tamquam nihil habentes et omnia possidenteset ornatius, id est eloquentius facile inueneris? si autem presse atque constricte, magis eum disputatorem quam dictorem appellare consuerunt, qualiter agit idem apostolus de circumcisione et praeputio patris Abraham uel distinctione legis et gratiae, quod quidam non intellegentes, immo uero calumniantes criminati sunt eum dicere: faciamus mala, ut ueniant bona. siue autem sit dictor siue disputator, nec dictio sine disputatione est, cum et in ipsa eloquentiae latitudine ueritas a falsitate discernitur, nec disputatio potest esse sine dictione. quando utique uerbis et lingua ip
Abbreviated transcription (Latin):
miscuit illis spm̃ etroris ⁊ seduxͥunt egyptũ.
iom̃ĩbus oꝑibus suis sicut educitur ebrius: Nõ
fecisti nos domine auia tua obdurasti corda nĩa
ut non tuu̾enius te: Non est pec̃m ⁊ pena pcc̃.
ubi legitur degentibus quas debellauit ihus
uaue quia ꝑ dominum fcm̃ est confortari cor
scͥptura loquitur. erat conu̾sio a domino ut sta¬
tueret ubum suum qd̃ de illo socutus est ĩ ma¬
sĩptum est. amasiam regem uida noluisse audit
itam regem isrł bene mouentem ne ꝓced̾et ad
bellandum: Dic enin legitur. Et non audu
amasias. qm̃ a deo erat ut non trad̾etur ĩ manĩ
quĩ auesierũt in deum edom̃. Et multa alia cõ¬
memorare possumus i qrubus liquido appare
oculto uiditio dei fieri ꝑu̾sitatem cordisut nõ

Expanded text:
miscuit illis spiritum erroris, et seduxerunt Aegyptum miscuit illis spiritum erroris, et seduxerunt Aegyptum in omnibus operibus suis, sicut seducitur ebrius ? Nonfecisti nos, Domine, a via tua; obtudisti corda nostra, ut non timeremus te ? Non est peccatum et poena peccati, ubi Nave: Quia per Dominum factum est confortari cor Scriptura loquitur: Erat conversio a Domino, ut statueret verbum suum quod de illo locutus est in mascriptum est, Amasiam regem Juda noluisse audire Joam regem Israel bene monentem, ne procederet ad bellandum? Sic enim legitur: Et non audivit Amasias, quoniam a Deo erat ut traderetur in manus, quoniam quaesierunt deum Edom . Et multa alia commemorare possumus, in quibus liquido apparet, occulto judicio Dei fieri perversitatem cordis, ut no
Abbreviated transcription (Latin):
Hie mala desid̾a cordis. aliud tradi eis utiq ut
consentiendo eis possideatur ab eis. qd̾ fit cũ di¬
uino uidicio traditur eis. Alioqum frustra demñ
est. Post concupĩas tuas non eas. Si am quis¬
q reus est qd̾ tumultuantes ⁊ ad mala trahe
nitentes sentit eas. nec eas sequitur si nõ eis
traditur excens adu̾sus eas głosa c̾tamina si
uiuit in grã. ¶aud enuim tibi uidetur qui ob¬
is  ⁊ Sunquid iam iste reus est hñdo tales a¬
nime concupĩas quas ei prestare non debet ne
in gaudium ueniat dẏ̃abolo ⁊ angłis eiꝰ qui st
inimiti atq inuidi nr̃i: Cum ergo dicitur hõ
tradi desideriis suis: ude fit reus. quia desertus
a deo cedit eis atq consentit. uincitur. capitur.
trahitur. possidetur. Aquo enim quis deuictus
esti. huic ⁊ seriis adductus est ⁊ fit ei pet̃m
consequens p̾cedentis pena pcc̃i. An uon est
pcc̃m ⁊ pena ꝑcc̃i uͥ legitur. ⁊Dominus enim

Expanded text:
habere mala desideria cordis, aliud tradi eis: utique, ut habere mala desideria cordis, aliud tradi eis: utique, ut consentiendo eis possideatur ab eis, quod fit cum divino judicio traditur eis. Alioquin frustra dictum est: Post concupiscentias tuas non eas ; si jam quisque reus est, quod tumultuantes, et ad mala trahere nitentes sentit eas, nec eas sequitur, si non eis traditur; exercens adversus eas gloriosa certamina, si vivit in gratia. Quid tibi enim videtur, qui obis ? numquid jam iste reus est, habendo tales animae concupiscentias, quas ei praestare non debet, ne in gaudium veniat diabolo et angelis ejus, qui sunt inimici atque invidi nostri? 12. Cum ergo dicitur homo tradi desideriis suis, inde fit reus, quia desertus a Deo cedit eis atque consentit; vincitur, capitur, trahitur, possidetur. A quo enim quis devictus est, huic et servus addictus est : et fit ei peccatum consequens, praecedentis poena peccati. Annon est peccatum et poena peccati, ubi legitur, Dominus enim
Abbreviated transcription (Latin):
lis homiuuis ⁊ uolucrum ⁊ qͣdrupedum ⁊ serpẽ¬
tium ꝓp̃ qd̾ tradidit illos deus in desid̾ia cordis
eorum in inmũdiciam. ⁊ cet̾a que sequinitur.
Et hic utiq uides cãm pp̃ qmͣ traditi sunt suĩ
ulla ambiguitate monstratam. ⁊ixit quippe
quid mali ante fecissent. ⁊ aduuixit. ꝓpt̾ qd̾ tra¬
didit illos deus in desid̾ia cordis eorum. ꝓiide
p̾cedentis est ħ pena pocĩ. ⁊ tam̃ etiam ip̃a pcc̃m
est. qd u̾bis conseqñtib explicat.
ed tu contͣ disserens eo modo tibi uideris
istam soluisse questionem desid̾us suis
lp̃lus traditos dixit. Iam enim flagitiorum
inquis defideriis estuabant. Et ad ũgis ac dicĩ.
¶ uomodo ergo ꝑ potenciam teaden der pus¬
tandi sunt in talia facta cetidisse: ag  ento ꝑł
fcñ est obsetro te aut ut quid dic̾et. ⁊adiort
łos deus in desidia cordis eorum si iam erĩe
posselli quodam modo malis desidie cordis su¬
ad cõmittenda erdem mala: Nc ꝑ ħ aliud est

Expanded text:
serpentium: propter quod tradidit illos Deus in desideria cordis eorum, in immunditiam, et caetera quae sequuntur; et hic utique vides causam propter quam traditi sunt sine ulla ambiguitate monstratam. Dixit quippe quid mali ante fecissent, et adjunxit: propter quod tradidit illos Deus in desideria cordis eorum. Proinde praecedentis est est, quod verbis consequentibus explicat. 11. Sed tu contra disserens, eo modo tibi videris istam solvisse quaestionem, quia desideriis suis Apostolus traditos dixit. Jam enim flagitiorum, inquis, desideriis aestuabant. Et adjungis, ac dicis: Quomodo ergo per potentiam tradentis Dei putandi sunt in talia facta cecidisse? Quid ergo plus factum est, obsecro te, aut ut quid diceret, Tradidit illos Deus in desideria cordis eorum; si jam erant possessi quodam modo malis desideriis cordis suad committenda eadem mala? ac per hoc, aliud est
Abbreviated transcription (Latin):
illummuatio alatam ab eo dicatur eneriare
sententiam. QLiod si absurdiłmum ẽ dicere
qmͣuis sit cecitas cordis pena ꝑci: eo modo absar¬
dnasimum est etiam qd ip̃e dixisti amͣius sitli
continencia eam ulo penã I que net error ẽ nec
loido debet tolerare patien stia. Quaretꝰ pͣ
do des donante ex uera uuntur fider rre deus has
⁊ menti uluminande ⁊ concupiẽ suꝑande ⁊ mo

Expanded text:
ab eo dicatur enervare sententiam. Quod si absurdissimum est dicere quamvis sit caecitas cordis poena peccati, eo modo absurdissimum est etiam quod ipse dixisti, quamvis sit licontinentia. Eam vero poenam quae nec error est nec libido, debet tolerare patientia. Quapropter, quando, Deo donante, ex vera vivitur fide, ipse Deus adest et menti illuminandae et con
Abbreviated transcription (Latin):
si liicis int̾ne amator eẽs non solum alieprͣ
S ualde magnam penam ẽẽ clamares : Ac uta¬
centas fuit inudeis gnͣde incredilitatis malum
⁊ grdis causa pcci: ut ercid̾ent xpm̃. Istaua etiã
pui cecitatem si penam fuisse negau̾is: silem te
ꝗpeti etiam non confiteris indicabis. Si autem
non fiusse contendis: nit̾im fat̾is qd̾ inuini aͥd¬
i ꝑf̃m eẽ possit ⁊ pena. Si autem nõ ẽ ħ pena
quo iubente isł sinente. aut nfirmũ quo non
uitente ifligitur inocenti. Quod si etiam
penam pec̃i ẽẽ concedis ne hoc non concedendo
tunẽ corde cecus appareas: uide iamod̾ uideror
nolebas istam qmͣ mouisti solutam ẽẽ tõnem
quia fitut dẏabolus atq angłi eius ⁊ mali redes
ion solum ip̃i ꝑtc̃ores sunt S ꝑ iusticiam di
suint etiam supplicia ꝑcc̃orum. nes ideo laude
Auit digni quia pena ex illis iusta infligitur dig¬
nisi sic lex in menbris repugnans segi mentis.

Expanded text:
si lucis internae amator esses, non solum aliquam, si lucis internae amator esses, non solum aliquam, sed valde magnam ps fuit in Judaeis grande incredulitatis malum et grandis causa peccati, ut occiderent Christum. Istam caecitatem si poenam fuisse negaveris, similem te perpeti etiam non confitens indicabis. Si autem non fuisse contendis; interim fateris q esse possit et poena: si autem non est haec pquo jubente vel sinente; aut infirmum, quo non avertente, infligitur innocenti. Quod si etiam poenam peccati esse concedis, ne hoc non concedendo tu ipse corde caecus appareas; vide jam quod videre nolebas, istam quam movisti solutam esse quaestionem: quia sicut diabolus atque angeli ejus et mali reges, non solum ipsi peccatores sunt, sfiunt etiam supplicia peccatorum. Nec ideo laude sunt digni, quia poena ex illis justa infligitur dignis: Sic lex in membris repugnans legi mentis ,
Abbreviated transcription (Latin):
indignationis sue indignationem ⁊ iram ⁊b
bulationem nimissiones ꝑangłos malos. lauda
etiam istos. lauda eorum principem sathanati q
⁊ angłis eius ꝑ quos multorum deus uidex atꝙ
ultor est pcc̃orum retribuens eis scd̾m oꝑa sua e¬
os ip̃os pessimos ⁊ dampnabiles sp̃ẽ puniendo¬
rum supplicia faciens qui bene uisteq utitur.
⁊ bonis ⁊ malis. Predica igitur inquissimas
potestates quia ꝑ ip̃as mala retͥbiuntur malis
qui pp̃ea concupiscentiam predicas carnis quia
mobedientia retributa est mobedientie pcc̃oris.
lauda miqum regem saulem qi ⁊ ip̃e fuit f̾ran
tĩum pena. domino dicente. ⁊ Dedi tibi regem
nra mea. Lauda demonium qd̾ rex idẽ pa¬
hebatur. quia ⁊ ħ pena fu̾it pcc̃oris. Lauda
cettatem cordis que ex ꝑte ni isrł facta est nͭ
tatetur qͣre dones plenitudo maid gentios
intraret N isi forte ⁊ istam penam negabis ẽẽ

Expanded text:
indignationis suae, indignationem et iram et indignationis suae, indignationem et iram et tribulationem, immissiones per angelos malos . Lauda etiam istos, lauda eorum principem Satanam, quiet angelis ejus, per quos multorum Deus judex atque ultor est peccatorum, retribuens eis secundum opera sua, eos ipsos pessimos et damnabiles spiritus puniendorum supplicia faciens, qui bene justeque utitur et bonis et malis. Praedica igitur iniquissimas potestates, quia per ipsas mala retribuuntur malis, qui propterea concupiscentiam praedicas carnis: quia inobedientia retributa est inobedientiae peccatoris. Lauda iniquum regem Saulem, quia et ipse fuit poena peccantium; Domino dicente: Dedi tibi regem ira mea . Lauda daemonium quod rex ipse patiebatur , quia et hoc poena fuerat peccatoris. Lauda caecitatem cordis quae ex parte Israel facta est. Nec tacetur quare: Donec plenitudo, inquit, Gentium intraret . Nisi forte et istam poenam negabis esse, quam,
Abbreviated transcription (Latin):
Uidenus quid tex̾iat nimie insipientie ẽ ad¬
hut querere. nimie impudentie ad huc negait
quid senserint. Nam tu quo tum obstinacal¬
sine contradicas. usq ad̾o iudicasti nithil ali¬
ud bumanis cecurt̾e sensibus nuchil contupiscẽ¬
tialem mnotum erubescentes illos homines n
genitalib teg̾e uoluisse ut ꝑuromata enige
ad lata conareris: aut oꝑiens latus ubi ptmres
rathil mali sensisse tontendis. aut deformit̾ nu¬
dans qd̾ magis tegendum ẽẽ consentis
mobedientiam mobedienti homini dignastẽ
retributam. quia miustum est ut obtem paretue
scient᷑ asfligͣt sic eam uelud ultricem scełis ⁊ ĩ
ħ dei ministram. tanqmͣ magnum aliquod bo¬
nũ coturno sermonis exoruas. Nec cogitas
posse te ip̃o modo laudare angelos malos qui
utiq non sunt nisi p̾uaricatores atq impu ⁊
quos tamĩ taĩ dm̃ m̾itas penas nrogare pestã¬
tibus sancta testatur dicens. Miit i eos irã

Expanded text:
Videmus quid texerint: nimiae insipientiae est adVidemus quid texerint: nimiae insipientiae est adhuc quaerere, nimiae impudentiae adhuc negare quid senserint. Nam tu quoque cum obstinatissime contradicas, usque adeo judicasti nihil aliud humanis occurrere sensibus, nisi concupiscentialem motum erubescentes illos homines in genitalibus tegere voluisse; ut perizomata erigere ad latera conareris, aut operiens latus ubi peccatores nihil mali sensisse contendis, aut deformiter nudans, quod magis tegendum esse consentis.inobedientiam inobedienti homini dignissime retributam; quia injustum erat ut obtemperaretur scienter affligat, sic eam velut ultricem sceleris, et in hoc Dei ministram tanquam magnum aliquod bonum cothurno sermonis exornas, nec cogitas posse te isto modo laudare angelos malos qui utique non sunt nisi praevaricatores atque impii, per quos tamen Deum meritas poenas irrogare peccantibus sa
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑrromata etiam suꝑ hum̃os leuare coneris
aut eis ita lat̾a illorum hominum fuisse contes¬
ta: ut genitalia toteq lumborum cum femorib
ꝑtes uude relinquerentur. Quid ergo te adiu¬
uat ⁊ non me pocuis ex qnͣta us ꝑte corꝑis suꝑio¬
ris inferiora uelata suit. ubi lex in menbris re¬
pugnans legi mentis affectu sentiebatur amboꝵ
⁊ alt̾uo excitabatur aspectu mobedientium pͣita¬
tem sue mobedientie nouitate confundens: Qe
qnͣto turbulentius mouebatur tanto ueretundiꝰ
fieret. nisi caro cuiꝰ eam st imusabat aspectus ali¬
qnͣto spatiosus uelaretur. Siue ig᷑ a limbis sũ
a lat̾ib dimissa sint tegmina. pudenda sẽ tecta.
que pudenda non eẽnt nisi legi mentisler pͦ¬
cati itidem repugnaret. S ubi manifa res
est scͥpture diuine sensui nr̃m seusum addere
non debemus. Non enim ħ fit humanais¬
norantia. s p̾sumptione ꝑu̾sa. Adau ⁊ mli
ꝑhomatum nomine satis euident̾ exꝑssum est.

Expanded text:
ut perizomata etiam super humeros levare coneris; ut perizomata etiam super humeros levare coneris; aut eis ita latera illorum hominum fuisse contecta, ut genitalia totaeque lumborum cum femoribus partes nudae relinquerentur. Quid ergo te adjuvat, et non me potius, ex quantavis parte corporis superiore inferiora velata sint, ubi lex in membris repugnans legi mentis affectu sentiebatur amborum, et alterno excitabatur aspectu, inobedientium pravitatem suae inobedientiae novitate confundens? Quae quanto turbulentius movebatur, tanto verecundius fieret; si caro cujus eam stimulabat aspectus, aliquanto spatiosius velaretur. Sive igitur a lumbis, sive a lateribus demissa sint tegmina, pudenda sunt tecta: ae pudenda non essent, nisi legi mentis lex peccati invide repugnaret. Sed ubi manifesta res est, Scripturae divinae sensui nostrum sensum addere non debemus: non enim hoc fit humana ignorantia, sed praesumptione perversa. Adam et mulier perizomatum nomine satis evidenter expressum est.
Abbreviated transcription (Latin):
res. Nec corum quisqmͣ ita de sensib desparet
humanis ut etiani hec sibi audendi eqm̃ pote¬
mata .i. p̾cinctoria possint fauetur. latera ma¬
gis dicam testa fuisse qmͣ femora: pͥmum dole¬
o sic te abuti eorum ignorancia qui grete nesci¬
unt ut eorum qui scuint iuidicium reu̾itus nõ
sis. Sed ꝯmodius accidit ut ip̃a ꝑizomata que
leguntur in codibus grecis tanquͣ sbum sue lin¬
gue mos latiniis usurpet. Promde cum piro¬
mate non femora sed lat̾a contegi potuisse asse¬
uerasti. puto qd̾ te etiam ipẽ risisti. Quis enim
doctus uł indoctus ignoret qͣs prromata conte¬
gant corꝑis ꝑtes qd̾ nom̃ tegminis etiam i
femmnaꝵ dotib freqñtari ⁊ estimari sol. n id
alligari nisi zona que lumbos ciigit: In t̾roga
⁊disce qd̾ te non tredo nescire. QAmͣuis etiam
si nescias non usq a d̾ote arbitror non humanũ
eloeruium. s humanum hĩtum nulle ꝑu̾tere.

Expanded text:
ret: nec eorum quisquam ita de sensibus desperaret ret: nec eorum quisquam ita de sensibus desperaret humanis, ut etiam hoc sibi audendi aet, praecinctoria posuit, favetur, latera magis dicam tecta fuisse quam femora; » primum doleo, sic te abuti eorum ignorantia qui graece nesciunt, ut eorum qui sciunt judicium reveritus non sis. Sed commodius accidit, ut ipsa perizomata quae leguntur in codicibus graecis, tanquam verbum suae linguae mos latinus usurpet. Proinde cum perizomate non femora, sed latera contegi potuisse asseverasti, puto quod te etiam ipse risisti. Quis enim doctus vel indoctus ignoret, quas perizomata contegant corporis partes? quod nomen tegminis etiam in feminarum dotibus frequentari et aestimari solet, neque id alligari nisi zona quae lumbos cingit. Interroga, et disce, quod te non credo nescire. Quamvis etiam si nescias, non usque adeo te arbitror, non humanum eloquium, sed humanum habitum velle pervertere,
Abbreviated transcription (Latin):
dons. Pudentes quiꝑꝑꝑ fecit uequitia: quos ibuden.¬
tes iusticia faciebat. Immo u̾o tua ista sentenci ał̃
est indecent᷑ impudens ⁊ deformit̾ nuda: ut eam arͣ¬
talib folia uͥborum consuas oꝑire uon possis. Apit¬
torbus me didicisse derides ad̾ adam ⁊̃ musier eiuspu¬
denda contex̾int ⁊ orãnũ illud decantatum audire
me p̾cipis. Dictorib atq portis: quid l audendi. Q
fuit esrua potestas. Ego u̾o uon a pictore maniumn
figurarum: S a scͥptore diuinaꝵ didici litfarum Et
illi pͥmi homines ante petarent nudi erant ⁊ nõ
confundebantur. In quib absit ut tanta mnoẽ¬
Hant płane inpudentiam tuam nimis meredi¬
bilem. ab fit ut dicam. nullus te apłus aut aphã
S  nec pictor docuit ñ porta. Illi tuppe ipi quibͤ
ndendum fingͥe. quale tu ctẽdendum non confũ¬
deres disputare. & Quas enim simul hĩtantes
nullus pitor ping̾e. nullus poeta tanere aude¬

Expanded text:
doris. Pudentes quippe fecit nequitia, quos impudendoris. Pudentes quippe fecit nequitia, quos impudentes justitia faciebat. Imo vero tua ista sententia ita est indecenter impudens et deformiter nuda, ut eam, quantalibet folia verborum consuas, operire non possis. 6. A pictoribus me didicisse derides, quod Adam et mulier ejus pudenda contexerint; et Horatianum illud decantatum audire me praecipis, Pictoribus atque poetis Quidlibet audendi semper fuit aequa potestas. . Ego vero non a pictore inanium figurarum, sed a scriptore divinarum didici Litterarum, quia illi primi homines antequam peccarent nudi erant, et non confundebantur. In quibus absit ut tanta innocen» Hanc plane impudentiam tuam nimis incredibilem, absit ut dicam, nullus te apostolus aut propheta, sed nec pictor docuit, nec poeta. Illi quippe ipsi, quibus « ridendum fingere, quale te credendum non confunderis disputare. Duas enim simul habitantesnullus pictor pingere, nullus poeta canere aude
Abbreviated transcription (Latin):
menbris pudendis que post pcc̃m rationali u̾etũ¬
dante natura ficulneorum ad oꝑta sunt tegnĩe
foliorum multa dixiss es. frustra refutare conatus
qd̾ ego dix̾am. Cur ego ex illis menbris confusio
post pec̃m. isi tua exscitit illic indecens motus:
Quid ergo extogitasti qd̾ ita tibi platuit. ut nec
ta ꝑhibes tecuis corꝑis indumentum intelugi p̾se
quod ad pudoris refertur offins U uraor istum int̾¬
Stem quem legisti si pelagianus non fuit exeo ad
gretus ait ꝑ romata uestm̃ta potusse tusferre
Dinos ꝑtc̃omagistro ista pudoris officio didississe. ⁊ ̃
eis pͥus duas qi socias ⁊ amitas conuenient᷑ hĩtasse
imocentiam ⁊ inpudentiam. Qnͣdo eñ iuidieiãt
t noũ confundebantur: inilecundi erant scdm tuã
duputatõnem ⁊ naturalis pudoris sensu ab horrebãt
S indelicet ab ista pͣuitate peccando coriedti sũt : e
sensus repb pͥuaricationis factus ẽ meis doctor ꝓu¬

Expanded text:
membris pudendis, quae post peccatum rationali verecunmembris pudendis, quae post peccatum rationali verecundante natura ficulneorum adoperta sunt tegmine foliorum, multa dixisses; frustra refutare conatus debantur? cur ergo ex illis membris confusio post peccatum, nisi quia extitit illic indeceQuid igitur excogitasti, quod ita tibi placuit, ut nec ta perhibes « totius corporis indumentum intelligi posse, quod ad pudoris refertur officium. » Ubi miror istum interpretem quem legisti, si Pelagianus non fuit, ex eo quod graecus ait perizomata, vestimenta potuisse transferre. primos peccato magistro ista pudoris officia didicisse, et in eis prius duas quasi socias et amicas convenienter habitasse innocentiam et impudentiam. Quando enim nudi erant, et non confundebantur, inverecundi erant secundum tuam disputationem, et a naturali pudoris sensu abhorrebant: sed videlicet ab ista pravitate peccando correcti sunt, et sensus reprobus praevaricationis factus est in eis doctor pu
Abbreviated transcription (Latin):
lum magna non est. S nulba omĩo pena ẽ yma¬
gmis dei nũꝙͣ posse intrare in regnum dei : Pu¬
to qͥd̾ ns uni homini cuiꝰ ne uim nec testimoniaũ
formidabit. hec dicẽ audebis. Tẽ itaq sũ tes¬
pondente q dlibet. siuĩ qd̾ magis a te exig̾et si non
xp̃iana ete humana ilecundia uxtui reticente inge¬
reret aspectibus suis ꝑuislum suum dicens. Iustꝰ
est deus. ¶Liuid mali est qd̾ iuocentem hanc eus
ẏmagnem prohibet intrare in regnum eius si nõ
hoc est pec̃m qd̾ ꝑ unum hominem inf̾nt ĩmund̾:
puto qd̾ nlla tibi adhenit sapientia qua tibi iude¬
aris sllo in docto homine doctior. S si a te recesserit
imꝑudentia: illo infante remanebis infantior.
tes remouisti ⁊ paucorum tͥ aures eruditissi¬
mãs sparasti: quid disputationis aggrediare uide¬
amus. Nescio quid eium satis asirtum tibi ueĩt
i mentem qd̾ te m scd̾o libro tuo fug̾at cum de

Expanded text:
lum magna non est, sed nulla omnino poena est imalum magna non est, sed nulla omnino poena est imaginis Dei, nunquam posse intrare in regnum Dei? Puto quod nec uni homini, cujus nec vim nec testimonium formidabis, hoc dicere audebis. Te itaque spondente quodlibet, sive quod magis a te exigeret si non christiana, certe humana verecundia reticente, ingereret aspectibus tuis parvulum suum, dicens: Justus est Deus; quid mali est, quod innocentem hanc ejus imaginem prohibet intrare in regnum ejus; si non hoc est peccatum, quod per unum hominem intravit in mundum ? Puto quod nulla tibi aderit sapientia, qua tibi videaris illo indocto homine doctior; sed si a te recesserit impudentia, illo infante remanebis infantior. itos removisti, et paucorum tibi aures eruditissimas praeparasti, quid disputationis aggrediare videamus. Nescio quid enim satis acutum tibi venit in mentem, quod te in secundo libro tuo fugerat, cum de
Abbreviated transcription (Latin):
ad paucos nr̃os quos uid̾i cupis prudentissimoᷤᷤ
⁊ doctissimos ꝓuocas. quia deum ⁊ hoĩem con¬
ditorem ⁊ iustissimum cogitant. ⁊ suorũ tãtos
truitiatus conspiciunt ꝑuuloꝵ ut sub dõ cͤatore
optinio atq iustissimo nullo modo ymago eiꝰ
n illa etate tanta piala pat̾etur sinõ eẽt ori¬
gmase pcc̃m. Quorum si quisꝙͣ gestans ꝑiuu¬
lum filium te sinẽ clamore iuidioso ⁊ in ẜ¬
te ubi nullus audiret complłaret ac diceret.
ego ea mente intelligenͣ ratione in qͣ sum fcũs
ad ymagineni dei tautum amo regnum dei ut
homnus magnani uiditem penam si eo nũqmͣ
possit nitrare.: ita ne uero tu non homo de tur
u nnꝑatorum. s int̾ paucos prudentissimoᷤᷤ
igni illius amator tanto utiq ardentior qnͣto
magis flagnͣtissima paucoꝵ sccietas in illud ac¬
cendit. nec facit inde torpesc̾e frigidior multitu¬
do. responsurus es homini atq dicturus nõ so¬

Expanded text:
ad paucos vestros, quos videri cupis prudentissimos ad paucos vestros, quos videri cupis prudentissimos et doctissimos, provocas; nisi quia Deum et hominum conditorem, et justissimum cogitant, et suorum tantos cruciatus conspiciunt parvulorum, ut sub Deo creatore optimo atque justissimo nullo modo imago ejus in illa aetate tanta mala pateretur, si non esset originale peccatum. Quorum si quisquam gestans parvulum filium, te sine clamore invidioso, et in parte ubi nullus audiret, compellaret ac diceret, Ego ea mente, intelligentia, ratione, in qua sum factus ad imaginem Dei; tantum amo regnum Dei, ut hominis magnam judicem poenam, si eo nunquam possit intrare. Itane vero tu non homo de turba imperitorum, sed inter paucos prudentissimos regni illius amator, tanto utique ardentior quanto magis te flagrantissima paucorum societas in illud accendit, nec facit inde torpescere frigidior multitudo, responsurus es homini atque dicturus, Non so