comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
marie qualit assumpta
est quia ur̃a id deposcit inten¬
tio p̾sentia absens scribere
uobis curaur que absentia
p̃sens deuotus obtuli ut ha¬
beat sc̃m collegium ur̃m in
die tante solempnitatis mu¬
nus latim sermonis in quo
discat tenera infantia lactis
exꝑiri dulcedinem. ⁊ deexi¬
gus exinia cogitare: quali¬
ter fauente deo ꝑsingulos
annos tota hec dies expenda¬
tur in laudem. et cum gaudio
celebretur. Ne forte si uenerit
phum detransitu eius dem
urrginis dubia ꝓcertis recipi¬
ans. quod multi latinorum
pietatis amore studio legen¬
di carius amplectuntur: p̃ser¬
tim cum exhis nichil aliud
exꝑiri potest ꝓcerto. nisi qd
hodierna die gloriosa migra¬
uit acorpore. lc.iii.

Expanded text:
Mariae, qualiter assumpta est, quia vestra id deposcit oratio, praesentia absens scribere vobis curavi, quae absentia praesens devotus obtuli, ut habeat sanctum Collegium vestrum in die tantae solennitatis munus Latini sermonis, in quo discat tenera infantia lactis experiri dulcedinem, et de exiguis eximia cogitare: qualiter favente Deo, per singulos annos tota haec dies expendatur in laudem, et cum gaudio celebretur: ne forte si venerit phum, De Transitu ejusdem Virginis, dubia pro certis recipiatis: quod multi Latinorum pietatis amore, studio legendi charius amplectuntur: praesertim cum ex his nihil aliud experiri possit pro certo, nisi quod hodierna die gloriosa migravit a corpore.
Abbreviated transcription (Latin):
am populos qui ex tirtum¬
cisione crediderant. erudie¬
ras: iam antiochenam ecde¬
siam ubi pͥmum xp̃iam no¬
minis dignatus est. orta
fundaueras: iam pontum
aut dubius de ꝓuentu oꝑis.
aut despatio tue ignarus
etatis. tropheum crucis xp̃i
romanis arcib inferebas: qͦ
te diuinis p̃ordinationib
ante ibant. ⁊ honor potestatis
& gloria passionis. Ad quã
uas electionis ⁊ sp̃alis magist̃
gentium paulus occurrens.
eodem tibi consociatus est an¬
no quo omnis innocentia.
oninis pudor. omnisq liber¬
tas subneronis laborabat
imꝑio. Cuius furor ꝓ omni¬
um uicioꝵ inflãmatus exces¬
su. inhunc eum usq torren¬
tem sue p̃citauit in same. ut
pͥmus nomini xp̃iano atro¬
citatem generalis ꝑsecutionis
nferret: quasi ꝑscõꝵ neces
gratia dei possit extingui. cuiꝰ
hoc ip̃m maximum erat lu¬
crum. ut contemptus uite
buiꝰ occidue ꝑceptio fieret fe¬
licitatis et̃ne.
reciosa est ergo incon

Expanded text:
am populos, qui ex circumcisione crediderant, erudieras; jam Antiochenam Ecclesiam, ubi primum Christiani nominis dignitas est orta , fundaveras; jam Pontum,aut dubius de proventu operis, aut de spatio tuae ignarus aetatis, tropaeum crucis Christi Romanis arcibus inferebas, quo te divinis praeordinationibus anteibant et honor potestatis, et gloria passionis. CAP. VI. Ad quam vas electionis , et specialis magister gentium Paulus occurrens, eo tibi consociatus est tempore, quo jam omnis innocentia, omnis pudor, omnisque libertas sub Neronis laborabat imperio. Cujus furor per omnium vitiorum inflammatus excessum, in hunc eum usque torrentem suae praecipitavit insaniae, ut primus nomini Christiano atrocitatem generalis persecutionis inferret, quasi per sanctorum neces gratia Dei posset exstingui: quibus hoc ipsum erat maximum lucrum, ut contemptus vitae hujus occiduae, perceptio fieret felicitatis aeternae. Pretiosa est ergo in con
Abbreviated transcription (Latin):
lateq rutilantib popłis am¬
bierunt: ⁊ quasi exmultarũ
honore geminaꝵ conserto
uno diademate coronarunt.
uinitus nobis ad exemplum
pacientie ⁊ confirmationem
fidei p̃parato uniũsalit̃ qͥdẽ
in omnium scõꝵ cõmemora¬
tione letandum est: s in hoꝵ
ercellentia patrum merito ex
ultantius gloriandũ. quos
gr̃a dei intantum apicem
uiter omnia ecclesie menbra
ꝓuerit. ut eos in corpore cui
constitueret lumen oculoꝵ.
dequoꝵ meritis atq uirtu¬
tib que omnem loquendi su¬
perant facultatem. nichil di¬
uersum. nichil debemus sen¬
tire discretum: quia illos ⁊
elettio pares: ⁊ labor similes
⁊ finis fecit equales. Ic mͣ¬

Expanded text:
lateque rutilantibus populis ambierunt, et quasi ex multarum honore gemmarum conserto uno diademate coronarunt. vinitus nobis ad exemplum patientiae et confirmationem fidei praeparato, universaliter quidem in omnium sanctorum commemoratione laetandum est, sed in horum excellentia patrum merito est exsultantius gloriandum, quos gratia Dei in tantum apicem inter omnia Ecclesiae membra provexit, ut eos in corpore, cuiconstituerit lumen oculorum. De quorum meritis atque virtutibus, quae omnem loquendi superant facultatem, nihil diversum, nihil debemus sentire discretum: quia illos et electio pares, et labor similes, et finis fecit aequales. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
geniere destrui potest. sacram̃¬
to crutis xp̃i fundata religio.
Non minuitur ꝑsecutionib
ecclesia. s augetur: ⁊ semꝑ do¬
minicꝰ ager segete diciore
uestitur: dum grana que
singula cadunt multiplica¬
ta nascuntur. Inde duo ista
p̃dara diuini seminis ger¬
mina. in qͣntam sobolem
pullularint. beatoꝵ marti-¬

Expanded text:
genere destrui potest sacramento crucis Christi fundata religio. Non minuitur persecutionibus Ecclesia, sed augetur; et semper Dominicus ager segete ditiori vestitur, 326 dum grana, quae singula cadunt, multiplicata nascuntur. Unde duo ista praeclara divini seminis germina in quantam sobolem pullularint, beato
Abbreviated transcription (Latin):
ippomensi ecdesie ordinarct᷑
ep̃c. qd̃ sue cathedre ñ iam
succederet. s consacerdos ac¬
cederit augustinus. Et qd̾
optanit ⁊ rogauit satagens
rescripto impetrauit. Et pꝰ¬
ea petito adusitandũ ad
ueniente ad ecclesiã ipponi¬
ensem tunc pͥmate nannidie
aderant. ⁊ cłicis omnibus
ipponiensib ⁊ uniũse plebi
in opinatã cunctis suam in¬
sinuante uoluntatẽ om̃ib¬
q audientib. gratulantib
atq id fieri ꝑficiq ingenti
desiderio clamantib ep̃atũ
susciꝑe contra morem eccłie
bat. Dumq illi fieri solere
ab omnib suaderet᷑ atꝙ ig
uaro transmarinis ⁊ affrica¬
nis eccłie exemplis ꝓbaret᷑.

Expanded text:
Hipponensi Ecclesiae ordinaretur Hipponensi Ecclesiae ordinaretur episcopus, quo suae cathedrae non tam succederet, sed consacerdos accederet Augustinus. Et quae optavit et rogavit satagens, rescripto impetravit. Et postea petito ad visitandum et adveniente ad Ecclesiam Hipponensem tunc primate Numidiae aderant, et clericis omnibus Hipponensibus, et universae plebi inopinatam cunctis suam insinuat tunc voluntatem: omnibusque audientibus gratulantibus, atque id fieri perficique ingenti desiderio clamantibus, episcopatum suscipere contra morem Ecclesibat. Dumque illi fieri solere, ab omnibus suaderetur, atque id ignaro transmarinis et Africanis Ecclesiae exemplis probaret
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ult̾ius ibidẽ ñ conparuit.
Exinde iam ꝑtotum affrice
corpꝰ p̃clara doctͥna odorꝙ
suauissumꝰ xp̃i diffusus ⁊
manifestatus est: congaudẽ¬
te quoq id comꝑta eccł̃ia dei
tͣnsmarina. qm̃ sicut dum
patitur unũ menbrum cõpa¬
tiuintur omnia menbra. ita
cum glorificatur unũ men¬
brum congaudent omnia
menbra. lectio.uni.
lle uero beatus senex. uale¬
rius cet̾is ex hoc amplius
exultans. ⁊ deo grãs agens de
concesso sibi speciali benefi¬
cio. metuere cepit. ut est
humanus animus ne ab
alia etelesia sacerdote pͥua.¬
ta ad ep̃atum quereretur. si
biq anferretur. Nam et id
cognito adlocum secritum
eum tͣnsire curasset atq oc¬
cultatũ aquerentib minĩe
in ueniri fecisset. Unde am¬
pliꝰ formidans idem uenera¬
bilis senex. ⁊ sciens se corpore
.⁊ etate infirmissimũ egit se¬
tretis litt̃is apud pͥmatim
cp̃oꝵ cartaginensẽ allegans
inbecillitatẽ corꝑis sui. etatis
ꝙ grauitatẽ. ⁊ obsecrans ut

Expanded text:
psit. Et inde jam per totum Africae corpus praeclara doctrina odorque suavissimus Christi diffusus et manifestatus est, congaudente quoque, eo comperto, Ecclesia Dei transmarina. Quoniam sicut dum patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra; ita etiam cum glorificatur unum membrum, congaudent omnia melle vero beatus senex Valerius caeteris ex hoc amplius exsultans, et Deo gratias agens de concesso sibi speciali beneficio, metuere coepit, ut est humanus animus, ne ab alia Ecclesia sacerdote privata, ad episcopatum quaereretur, et sibi auferretur: nam et id cognito, ad locum secretum eum transire curasset, atque occultatum a quaerentibus minime inveniri fecisset. Unde amplius formidans idem venerabilis senex, et sciens se corpore et aetate infirmissimum, egit secretis litteris apud primatem episcoporum Carthaginensem, allegans imbecillet obsecrans ut
Abbreviated transcription (Latin):
actus pb̃r monastium
intra eccłiam mox insti¬
tuit &e cum dei seruis uiuere
cepit scđm modũ ⁊ regulam
sub scĩs apłis constitutam:
maxime ut nemo qͥcqͣm ꝓpͥũ
in illa societate haberet. sed
ais cẽnt omnia comunia. ⁊ di¬
stribueret᷑ uniciiq sicut opꝰ
erat qd̃ iam ip̃e pͥor fecerat.
dũ de transmarinis ad sua
remeasset. Sc̃s uͦ ualerius
ordinator eius ut erat uir piꝰ
⁊ dm timens crultabat. ⁊ deo
rabat: ut sibi diuinitꝰ homo
concederet᷑ talis. qui posset
ecdesiã dñi edificare: cui rei
le homo natura gret᷑ miñꝙ
latina lingua ⁊ littis inftrut
minus utilem p̃indebat. Un
dit se eoram in ecclesia euan¬
gelium p̃dicandi at frequen¬
ille uir uenerabilis ac ꝓuidꝰ
inorientalib ecclesiis id ex
more fieri sciens. ⁊ certus.i.
utilitati eccłie consulens. ob¬
trectantium ñ curabat lingͣs:
se cernebat. Unde accensa ⁊
ardens leuata suꝑ candela¬
brum luc̾na omnib qui in
domo erant lucebat: ⁊ pꝰ ea

Expanded text:
ter monasterium intra ecclesiam mox instituit; et cum Dei servis vivere coepit secundum modum et regulam sub sanctis Apostolis constitutam : maxime ut nemo quidquam proprium in illa societate haberet, sed eis essent omnia communia, et distribueretur unicuique sicut opus erat; quod jam ipse prior fecerat, dum de transmarinis ad sua remeasset. Sanctus vero Valerius ordinator ejus, ut erat vir pius et Deum timens, exsultabat, et Deo rabat, ut sibi divinitus homo concederetur talis, qui posset Ecclesiam Domini aedificare: cui rei se homo natura Graecus, minusque latina lingua et litteris instructus, minus utilem pervidebat. Et dit coram se in ecclesia Evangelium praedicandi, ac frequenille vir venerabilis ac providus in Orientalibus Ecclesiis id ex more fieri sciens et certus, et utilitati Ecclesiae consulens, obtrectantium non curabat linguas, se cernebat. Unde accensa et ardens elevata super candelabrum lucerna, omnibus qui in domo erant lucebat . Et postea
Abbreviated transcription (Latin):
uerum inter ipsos quis cui
sponatur incercum est. Puto
enim illos equales ẽẽ meritis.
qui equales sunt passione:
⁊ simili eos fidei deuotione
iuxisse. quos simul uidemꝰ
ad martirii gloriam ꝑuenisse.
Non enim sine causa factũ
putemus. quod una die uno
loco unius tyranm tolleraũe
sententiam. Una die passi
sunt: ut ad xp̃m pariter
ꝑuenirent. Uno in loco, ne

Expanded text:
erum inter ipsos quis cui praeponatur, incertum est. Puto enim illos aequales esse meritis, qui aequales sunt passione; et simili eos fidei devotione vixisse, quos simul videmus ad martyrii gloriam pervenisse. Non enim sine causa factum putemus, quod una die, uno in loco, unius tyranni toleravere sententiam. Una die passi sunt, ut ad Christum pariter pervenirent; uno in loco, ne
Abbreviated transcription (Latin):
mo barbaris hospitib ꝑturbatiᷤ.
rtuocando illuc. fidem. castitate.
iusticiã miscdiam. habitatores
pacificos intromisit: ꝑ quos in
domiciliũ mentis uelud quat¬
duanũ fecentẽ. in crepationum
fremiti suscitabat. ⁊ emencdati¬
one suscepta. demediis mortis
faucib erutos temporiua resur¬
rectione uite restituebat. Scd̃m

Expanded text:
mo, barbaris hospitibus perturbatis, mo, barbaris hospitibus perturbatis, revocando illuc fidem, castitatem, justitiam, misericordiam, habitatores pacificos intromisit, per quos in dicamentis, velut quatriduanum fœtentem, increpationum fremitu suscitabat, & emēdatione suscepta, de mediis mortis faucibus erutos, temporiua resurrectione vitæ restituebat?
Abbreviated transcription (Latin):
tor iam mortuas deo. econtrario
mortificet uitali morte peccato.
inc malia parte ea lc .ui.
que aꝑuerat salubritate
claudebat. ne eis res aliena con¬
cupis cibił appareret. ne interior
homini matulã ext̾ioris culpa
tͣnsinuteret: ne ad cor tenebre ꝑ
uias lucis intrarent. ne muno¬
quoq ꝓphetica illa int̃minatio
compleretur: mors inquit intra¬
enĩ auriũ ⁊ oculoꝵ fenestre ẽẽ
auditum mala ⁊ iniqua loq̃n¬
tib ac dampnabilit̾ obtrectanti¬
b ⁊ que deo sunt contraria su¬
adentib. mors intrat ꝑfenests
nostras. horror mortifere nocts
irrumpit ꝑquas sol ursticie
intrare debuerat. Qnͣdo iste pec¬
cati fenestre aꝑte sunt: ianua
salutis ⁊ uite ac porte paradisi
clause sunt. has iste uir beatus
fenestras multis seris diuini n¬
moris obstruxit. De qͣntoꝵ cor¬
dib quos inhonesta iniquitas
⁊ impietas possidebat. fugauit
luxuriã. deiecit irã. extixit in¬
uidiã: ⁊ uelud deantiqua do¬

Expanded text:
tor, iam mortuas Deo e contrario tor, iam mortuas Deo e contrario mortificaret vitaTunc in alia parte ea quae aperuerat salubritate claudebat; ne eis res aliena concupiscibilis appareret, ne interiori homini maculam exterior culpa transmitteret; ne ad cor tenebrae per vias lucis intrarent; ne in unoquoque prophetica illa interminatio compleretur: Mors, inquit, intraenim aurium, et oculorum, fenestrae esse auditum mala et iniqua loquentibus, ac damnabiliter obtrectantibus, et quae Deo sunt contraria suadentibus, mors intrat per fenestras nostras, horror mortiferae noctis irrumpit, per quas sol justitiae intrare debuerat: quando iste peccati fenestrae apertae sunt, janua salutis et vitae, ac portae paradisi clausae sunt. Has iste vir beatus fenestras multis seris divini timoris obstruxit. De quantorum cordibus, quos inhonesta iniquitas et impietas possidebat, fugavit luxuriam, dejecit iram, et exstinxit invidiam, et velut de antiqua do
Abbreviated transcription (Latin):
scutũ timoris dei tamdui infati¬
gabilit tenuit. donee aduictoriã
ꝑueniret. Quid emĩ fuit totꝰ uite
illiꝰ curs. insi unꝰ cũ iugili hoste
conflictꝰ: Quantis hic cetis auia
ĩntatis errantib ⁊ desũma iã
inꝓfundũ rupe pendentibus
amissum reddidit uisũ. ⁊ illũ
quo xp̃c uideret᷑ reparauit intui¬
citatis obturatione dampuatis
ad ꝑcipiendum uocẽ celestium mã¬
datoꝵ p̃ciosum infudit auditũ.
ut uocanti deo admisccłiam res¬
ponderent ꝑobedientiã. Qnͣtos
intͥnset᷑ uulñatos. angelici oris
arte. ⁊ orationũ firmitate curauit.
Qnͣtos ꝑlongã incuriã peccati la¬
be resolutos. ⁊ quadã lepre con¬
tagione ꝑfusos. castigationib. ⁊
exhortationib expiando deo inse
oꝑante mundauit. Qnͣtoꝵ aĩas
niuentes incorpore iam defunc¬
tas. ⁊ delictoꝵ mole obrutas ac
sepultas. ademendationẽ tanqͣm
adlucem uocando. deo resuscita¬
uit: ut dm̃ sui admirandꝰ imita¬

Expanded text:
scutum timoris Dei tamdiu infatiscutum timoris Dei tamdiu infatigabiliter tenuit, donec ad victoriam perueniret. Quid enim fuit totus vitæ illius cursus, nisi vnus cum vigili hoste conflictus? Quantis hic cæcis, a via veritatis errantibus, & de summa iam in profundum rupe pendentibus, amissum reddidit visum, & illum quo Christus videretur, reparauit intuilitatis obturatione damnatis, ad percipiendam vocem cœlestium mandatorum, pretiosum infudit auditum, vt vocāti Deo ad misericordiam, responderent per obedientiam? Quantos intrinsecus vulneratos Angelici oris arte, & orationum firmitate curauit? Quantos per longam incuriam, peccati labe resolutos, & quadam lepræ contagione perfusos, castigationibus & exhortationibus expiando, Deo in se operante, mundauit? Quātorum animas viuentes in corpore, iam defunctas, & delictorum mole obrutas ac sepultas, ad emendationem tamquam ad lucem vocando, Deo resuscitauit; vt Domini sui admirandus imita
Abbreviated transcription (Latin):
iris uero inhoc corpuscło
positꝰ de beat sibi qͥcqͣm
uendicare de meritis. quos itũ
demionũ infestatio. uelut latro¬
nũ obsidet multitudo: quib
ꝑom̃s uias subplantatores in¬
uisibiliũ animaꝵ laqueos ten¬
dunt innumerabiliũ mortib
expauescendos: Nauigantib
enĩ nob̾ ꝑ hoc mare magnum
⁊ spatiosum. in quo sunt repti¬
lia quoꝵ ñ est numerꝰ anima¬
lia pusilla ⁊ magna. id ẽ diũ
nob̾cũ agone luctant᷑. Inbuius
mundi itaq pelago ualde nob̾
ꝑtimescendũ est. ne nauẽ nr̃am
aut ꝓcella tempestatis abripiat.
aut fluctꝰ absorbeat: aut inet̾nã
p̃dam pirata crudelis abducat.
Adũsus hec g multi formia scl̃i¬
mala. castigatis. ⁊ castis actib
resistamus. lectio quinta.
intuto posita securi magni¬
ficemꝰ qui gub̾natulũ fida u¬
rilit̾ tenens anchorã spei tͣnqͥlla
iam instatione cõposuit: ⁊ plenã
cdestib diuitiis. ⁊ tc̃ins mertib
nauem oblato inlittore colloca¬
uit. Qui contͣ oms ad sisarios

Expanded text:
i vero in hoc corpusculo positi debeant 251 sibi quidquam vindicare de meritis, quos iterum daemonum infestatio velut latronum obsidet multitudo, quibus omnes dies supplantatores inuisi animarum, laqueos tendunt innumerabilium mortium expauescendos? Nauigantibus enim nobis per hoc mare magnum & spatiosum, in quo sunt reptilia quorum non est numerus, animalia pusilla & magna; id est, diunobiscum mundi itaque pelago valde nobis pertimescendum est, ne navem nostram aut procella tempestatis abripiat, aut fluctus absorbeat, aut in aeternam praedam pirata crudelis abducat Adversus haec ergo multiformia smala, castigatis & castis actibus resistamus. Beati autem in tuto posita securi magnificemus, qui gubernaculum fidei viriliter tenens, anchoram spei tranquilla iam in statione composuit, & plenam cœlestibus diuitiis, & æternis mercibus nauim optato in littore collocauit, qui contra omnes aduersarios
Abbreviated transcription (Latin):
recturum ꝓmittam : ꝑ quem
risurgent quando resurrecturi
sunt. ⁊ ceteri homines. ꝑcum pot
⁊ modo resurgire. Ip̃e ergo est
resurrectio ⁊ uita: quia ꝑ eum
resurgimus apeccato. ut unua¬
mus ursticie. Qui credit in me
etiam si mortuus fuerit uiuet.
hoc est ⁊ si mortius fuerit carne.
uiuet insp̃u. Non est ds mortu¬
si carne moriatur. uniuersale
cunctorũ hominũ debitum ꝑ¬
soluendo. uiuit tamen in
est inherendo. Et omnis inqͥt
qui uiuit subaudiendũ incar¬
ne ⁊ credit mine. ⁊ si mortuus
fucrit ad tempus morte corꝑis
onis. Credis hoc: Sciebat hoc
quem nichil latere potest qd̾ tre¬
deret s confessionẽ qua salua¬
retur querebat. Corde eñ tredit᷑
adiusticiã: ore autẽ confessio¬

Expanded text:
recturum promittam? Per quem recturum promittam? Per quem resurget quando resurrecturi sunt et caeteri homines, per eum potest et modo resurgere. Ipse ergo est resurrectio et vita, quia per eum resurgimus a peccato, ut vivamus justitiae. Qui credit in me, etiam si mortuus fuerit, vivet, hoc est, si mortuus fuerit in carne, vivet spiritu. Non est enim Deus mortut, vivit, etiam si carne moriatur, universale cunctorum hominum persolvendo, vivit tamen in e, inhaerendo. Et omnis, inquit, qui vivit, subaudiendo in carne, et credit in me, et si mortuus fuerit ad tempus morte corporiatem resurrectionis. Credis hoc? Sciebat hoc, quem nil latere potest quod crederet, sed confessionem qua salvaretur quaerebat. Corde enim creditur ad justitiam, ore autem fit confessio
Abbreviated transcription (Latin):
quetũq poposctris adeo. dabit
uam moderatis uerbis
ucitur. que intemꝑanter
dolet interitum fr̃is. Non enĩ
dixit. rogo ut suscites eum: set
tantum scio quia quetumq po¬
posceris a deo dabit tibi deus.
Tanqͣm diceret. Certa quidem
sum. quia potes. scio potentiã
inte eẽ indefirientẽ s siius facis.
Non ergo p̃sumo petere ut faci¬
as. que nescio si uelis. Dicit ei
iħs. Resurget fr tuus. Dicit
ci martha. Scio quia resurget
inresurrectione in nouissimo
ddit. Dñs quidem inp̾senti
st̃is resurrestionem ꝓmittebat
s marcha de ea resurretcone
qua omnes hommes resurret¬
turi sunt. eum dixisse putabat.
Uiderat certe trebro adñm mor¬
tuos suscitasse s hoc tantum
erat. qͣntum nec ip̃a ausa est fi¬
des optare. De illa gͦ resurretu¬
one secura erat: dehoc autẽ in¬
certa manẽt. Dicit ei iħs. Ego
sum resurrectio ⁊ uita. Acsi di¬
cerit. Quare dubitas fr̃em ñt̃
posse resurgere. cum ego qui sũ
resurrettio ⁊uita. illum resur¬

Expanded text:
poposceris a Deo, dabit moderatis verbis utitur, quae ita temperanter dolet interitum fratris? Non enim dixit: Rogo te ut suscites, sed tantum, scio quia quaecunque poposceris a Deo, dabit tibi Deus. Tanquam diceret: Certa quidem sum quia potes; scio potentiam in te esse indeficientem, sed si vis, facis. Non ergo praesumo a te petere ut facias, quia nescio si velis. Dicit ei Jesus: Resurget frater tuus. Dicit ei Martha: Scio quia resurget in resurrectione in novissimo die. Dominus quidem in praesenti ratris resurrectionem promittebat: sed Martha de ea resurrectione qua omnes homines resurrecturi sunt, eum dixisse putabat. Viderat certe crebro Dominum mortuos suscitasse, sed tantum erat quantum nec ipsa fides ausa est tentare. De illa resurrectione secura erat, de hac autem incerta manebat. Dicit ei Jesus: Ego sum resurrectio et vita. Ac si diceret: Quare dubitas nunc fratrem posse resurgere, cum ego, qui sum resurrectio et vita, illum resur
Abbreviated transcription (Latin):
abe fidutiam Ic .ui.¬
in domino ex toto corde
tuo. ⁊ ne innitaris prudentre
tue. In omnib tiiis tuis cogita
illum: et ip̃e diriget gressus tuos.
Ne sis sapiens apud temet ip̃m
time dñm ⁊ recede a malo. Sani
et irrigatio ossuum tuoꝵ. Hono¬
ra dominũ de tua substantia. ⁊
de pͥmitiis omnium frugum
tuarum et implebunt᷑ horrea
tua saturitate: et umo torcula¬
ria tua recdundabunt. Disciplinã
domini fili mi ne abicias, nec de

Expanded text:
abe fiduciam in Domino ex toto corde tuo: et ne innitaris prudentie tue. In omnibus viis tuis cogita illum: et ipse diriget gressus tuos. Ne sis sapiens apud temetipsum. Time Dominum: et recede a malo. R\. et inrigatio ossium tuorum. Honora Dominum de tua substantia, et de primitiis omnium frugum tuarum: et implebuntur areae tuae saturitate, et vino torcularia tua redundabunt. Disciplinam Domini, fili mi, ne abjicias: nec de
Abbreviated transcription (Latin):
Gitur sicut supͣ diximus cog¬
nito maxunianꝰ thebeoꝵ respõ¬
so. p̃cipiti ira feruidus ob ne¬
gletta imꝑia detimũ quẽq ex
eadem legione gladio ferire iu¬
ti metu cederent. Redintegͣtis.¬
q mandatis edidit. ut reliqui
Ubi uero ad thebeos denuntia¬
tio iterata ꝑuenit. cognitsĩꝙ ab
eis ẽ. in iungi sibi rursus execu¬
tiones ꝓfanas. uociferatio pas¬
sim ac tu multꝰ in castris exorit᷑
adfirmantiũ numqͣm se ulli
in hec tam satrilega ministĩa
cessuros: idoloꝵ ꝓfana semꝑ de¬

Expanded text:
gitur, sicut supra diximus, cognito Maximianus Thebaeorum responso praecipiti ira feruidus ob neglecta imperia decimum quemque ex eadem legione gladio feriri iuti metu cederent, redintegratisque mandatis edicit ut reliqui ubi uero ad Thebaeos denuntiatio iterata peruenit cognitumque ab eis est iniungi sibi rursum exsecutiones profanas, uociferatio - passim ac tumultus in castris exoritur adfirmantium numquam se ulli in haec tam sacrilega ministeria cessuros, idolorum se profana semper de
Abbreviated transcription (Latin):
est. ego sũ uitis uera: Ab illa se
unq discernit cui dicit᷑. Quomͦ
conũsa es in amaritudinẽ uitis
aliene:. Nam quo pacto est uitis
uera que expectata ẽ ut faceret

Expanded text:
cit, Ego sum vitis vera , ab illa se utique discernit cui dicitur, Quomodo conversa es in amaritudinem vitis aliena ? Nam quo pacto est vitis vera, quae exspectata est ut faceret
Abbreviated transcription (Latin):
set mansionem ei insetretario
eedesie cderici parauerũt: multũ¬
q ignem scabro iam ꝑtenui pa¬
uimento subdiderunt: leccum
ei plurimo stramine extruxerũt.
Dem cum se marcinus cubitum
collocasset. insuctam mollitiem
strati male blandientis horrestit.
quippe qui nuda humo uno tan

Expanded text:
set, mansionem ei in secretario set, mansionem ei in secretario ecclesiae clerici parauerunt, multumque ignem scabro iam et pertenui pauimento subdiderunt: lectum ei plurimo stramine extruxerunt. dein, cum se Martinus cubitum conlocasset, insuetam mollitiem strati male blandientis horrescit, quippe qui nuda humo, uno tan
Abbreviated transcription (Latin):
estabant᷑ etiam aliqui ex fra¬
trib audisse se demonẽ pro.¬
terius martinum uocib increpan¬
tem cur intra monasfium aliqͥs
ex fr̃ib qui olim baptissuũ diũss
errorib ꝑdidissent. conũsos pꝰ ea
recepisset: exponentẽ crimina sin¬
guloꝵ martinum diabolo repug¬
nantem respondisse constanter
antiqua delicta melioris uite con
dñi absoluendos ẽt̃ peccatis. qui
pettare desinerent. Contra dicente
diabolo ñ ꝑtinere adueniã tri¬
minosoᷤ ⁊ semel lapsis nullam a
uocem fertur exclamasse martinꝰ.
Situ ip̃e omiserabilis abhominsi
insectatione desisteres.: ⁊ te factoꝵ
tuoꝵ. uł hoc temꝑe cum dies iu¬
dicii in proximo est peniteret. ego
ricordiam pollicerer: Oquam sc̃a
de dm̃ pietate p̃sumptio in qua
⁊ si auctoritatẽ p̃stare ñ potuit os¬
tendit affectũ. Octabe. lc .i.¬
ymad diocesm qͣndam ꝓ
sollempni consuetudine. sic ep̃is
uisitare ecclesias suas moris est.
media fere. martinꝰ hyeme uenis¬

Expanded text:
estabantur etiam aliqui ex fratribus, audisse se daemonem proteruis Martinum uocibus increpantem, cur intra monasterium aliquos ex fratribus, qui olim baptismum diuersis erroribus perdidissent, conuersos postea recepisset, exponentem crimina singulorum: Martinum diabolo repugnantem respondisse constanter, antiqua delicta melioris uitae concordiam Domini absoluendos esse peccatis, qui peccare desierint. contra dicente diabolo, non pertinere ad ueniam criminosos, et semel lapsis nullam a uocem fertur exclamasse Martinus: si tu ipse, miserabilis , ab hominum insectatione desisteres et te factorum tuorum uel hoc tempore, cum dies iudicii in proximo est, paeniteret, ego risto misericordiam pollicerer. o quam sancta de Domini pietate praesumptio, in qua etsi auctoritatem praestare non potuit, ostendit affectum. et quiad dioecesim quandam pro sollemni consuetudine, sicut episcopis uisitare ecclesias suas moris est, media fere hieme Martinus uenis
Abbreviated transcription (Latin):
t ita cogitate ꝑgenerati.¬
onem ce gen̾ationem, qr
omnes qui sꝑant meum. non
infirmant᷑. Et a nerbis uiri pec¬
catoris non tunueritis quia glã
eius stercus et i̾mus est. Hodre
extollitur et cras non inuenietͣ
quia conuersus est in t̾ram suã:
et cogitatio enus ꝑiet. Uos gͦ filii
confortamini. et nirilit̾ agite in
lege quia in ip̃a głosi eritis. Et
ecce sym on fr̃ ũr scio quod uir
consilii est: ip̃m audite semꝑ.⁊
uobis erit pater. Et uidas ma¬
chabeus fortis uirib a inuentu¬
te sua. sit nobis princeps milicie:
et ip̃e aget bellum popłi. Et ad
ducets ad uos om̃s factores legis
et uindicate uindictam ppłi ur̃i.
Retribuite retributionem gen¬
tib. et intendite in p̾ceptum le¬
gis. Et benedixit eos: et appositus
est ad patres suos. Et defunctus ẽ
centesimo et quadragesimo sexto
anno: et sepultus est a filiis surs
in sepulchris patrum suoꝵ in
modin: et planxerunt enm om¬
nis isił planctu magno. Et sur¬

Expanded text:
t ita cogitate per generatit ita cogitate per generationem et generationem quia omnes qui sperant in eum non infirmantur et a verbis viri peccatoris non timueritis quia gloria eiuextollitur, et cras non inuenietur, quia conuersus est in terram, et cogitatio eius periet vos ergo filii confortamini et viriliter agite in lege quia in ipsa gloriosi eritis et ecce Simeon frater vester scio quod vir consilii est ipsum audite semper et ipse vobis erit pater et Iudas Macchabeus fortis viribus a iuventute sua sit vobis princeps militiae et ipse aget bellum populi et vos adducetis ad vos omnes factores legis et vindicate vindictam populi vestri et retribuite retributionem gentibus et intendite in praeceptum legis et benedixit eos et adpositus est ad patres suos et defunctus est centesimo et quadragesimo et sexto anno et sepultus est a filiis suis in sepulchris patrum suorum in Modin et planxerunt eum omnis Israhel planctu magno et sur
Abbreviated transcription (Latin):
cornu peccatori. Ic. ii¬
t apppinquauerunt ches
mathathre moriendi. et ili¬
xit filiis sius. Nunc conforrata
est suꝑbia et castigatio et tempꝰ
eu̾sionis. ⁊ ira indignationis.
Nunc ergo o filii emulatores
estore legro et date aminas ur̃as
ꝓ testamento patrum. Et me¬
mentote oꝑum patrum que fe¬
cerunt in generationib siuis. et
ascipietis głam magnam. et no¬
men et̾num. Abraham nonne
in temptatione inuentus est fide¬
lio Et reputatum est ei ad irsti¬
ciam. Ioseph in tempore angustie
sne custodunt mandatum. et
factus est dominꝰ egypti. Finces
pat̾ nr ⁊ elando ⁊elum d̾i. accepit
testam̃tum sacerdocii et̾ni. Ihc¬
dum impleuit u̾bum. factus est
dix isrl̃. Caleph dum testificatur
in eccłia. accepit hereditatem. Da¬
ud in sua miscłia consecutus est
sedem regni in scla. Helyas dum
delat delum legis. receptus est in
celum. Ananias. azarias. misael
credentes: liberati sunt de flam¬
ma. Dauiel in sua simplicitate.
liberatus est de ore leonum.iii.¬

Expanded text:
cornu peccatori et adpropinquaverunt dies Matthathiae moriendi et dixit filiis suis nunc confortata est superbia et castigatio et tempus eversionis et ira indignationis nunc ergo o filii aemulatores estote legis et date animas vestras pro testamento patrum et mementote operum patrum quae fecerunt in generationibus suis et accipietis gloriam magnam et nomen aeternum Abraham nonne in temptatione inventus est fidelis et reputatum est ei ad iustitiam Ioseph in tempore angustiae suae custodivit mandatum et factus est dominus Aegypti Finees pater noster zelando zelum Dei accepit testamentum sacerdotii aeterni Idum implet uerbum, factus est dux in Israel. Chaleb dum testificatur in ecclesia, accepit hereditatem. Dauid in sua misericordia consecutus est sedem regni in saecula. Helias dum zelat gelum legis, raptus est ad caelum. Ananias, Azarias et Misahel credentes liberati sunt de flamma. Danihel in sua simplicitate liberatus est de ore leonum e
Abbreviated transcription (Latin):
signo crucis ñ clipeo ꝓtectus
aut galea. hostium cuneos pene¬
trabo securus. Retrudi gͦ incusto¬
dia iubetur faccurus fidem dic¬
as ut in ermis barbaris obicere¬
tuz. Postero die hostes legatos
depatẽ miserunt sua omnia
siq atilents. Unde quis dubi¬
tet hanc uere beati uiri fuisse
nictoriam: tua p̃stitum sit ne
niermis ad p̃lium mitteretur e̾
Et qͣmiuis pus cdsĩs seruare mi¬
litem suum. licet inter bostrũ
gladios ⁊ cla potrisset. tam̃
ne uel alioꝵ morte sc̃i molaren¬
tur obtutus. exemrit pugne ne¬
cessitatẽ. Ñeq enim aliam pro
milite suo xp̃e debuit p̃stare
uictoriam. qͣm ut subatas sine

Expanded text:
signo crucis, non clipeo protectus signo crucis, non clipeo protectus aut galea, hostium cuneos penetrabo securus. retrudi ergo in custodiam iubetur, facturus fidem dictis, ut inermis barbaris obiceretur. postero die hostes legatos de pace miserunt, sua omnia seque dedentes. unde quis dubitet hanc uere beati uiri fuisse uictoriam, cui praestitum sit, ne inermis ad proelium mitteretur. et quamuis pius Dominus seruare militem suum licet inter hostium gladios et tela potuisset, tamen ne uel aliorum mortibus sancti uiolarentur obtutus, exemit pugnae necessitatem. neque enim aliam pro milite suo Christus debuit praestare uictoriam, quam ut subactis sine
Abbreviated transcription (Latin):
um fere pꝰ ea qͣm ẽ baptisma con¬
setutiis. solo scilicet militauit¬
q̃terea irruentib intra gallias
barbatis. inlianꝰ cesar coaito
munum excrcitu. aput uangi̾¬
onim ciuitatẽ. donatiuũ cepit
erogare militib. Ut est consue¬
tudinis. singuli sciscitabantur.
cdonec ad marrinũ uentum est.
Tum uero oportuum tempus
existimans. quo pet̾it missionẽ.
neq enm integrum sibi fore ar¬
bitrabatur. si donatiuum ñ mi¬
litaturus acciperet. hactenus in¬
quit ad cesarem militam tibi
patere ut nunc militẽ deo. Dona¬
tiuum tuum pugnaturus acti¬
piat. xp̃i ego miles sum: pugna¬
re michi ñ licet. Tunc uero adũs
hanc uocem trannus in fremu¬
it dacens eum metu pugne que
postera die futura erat. ñ religi¬
onis gr̃a detrectare militiam.
At martinus intrepidus. ĩmo
illato sͥ terrore constantior. si hoc
inquit ignauie ascribitur nõ
fidei. crastina die ance aciem in¬
ermus astabo. ⁊ in nomine dñuh̃u

Expanded text:
ium fere posteaquam est baptismum conium fere posteaquam est baptismum consecutus, solo Interea irruentibus intra Gallias barbaris, Julianus Caesar coacto in unum exercitu apud Vangionum civitatem, donativum coepit erogare militibus: et, ut est consuetudinis, singuli citabantur, donec ad Martinum ventum est. Tum vero opportunum tempus existimans, quo peteret missionem neque enim integrum sibi fore arbitrabatur si donativum non militaturus acciperet: Hactenus, inquit ad Caesarem, militavi tibi: patere ut nunc militem Deo: donativum tuum pugnaturus accipiat: Christi ego miles sum; pugnare mihi non licet. Tum vero adversus hanc vocem tyrannus infremuit, dicens, eum metu pugnae, quae postera die erat futura, non religionis gratia detrectare militiam. At Martinus intrepidus, immo illato sibi terrore constantior: Si hoc, inquit, ignaviae ascribitur non fidei, crastina die ante aciem inermis astabo: et in nomine Domini Jesu,
Abbreviated transcription (Latin):
undis sue qua pauꝑem texerat
parte uestitum. Intueri diligen¬
tissime dñm uestemiq quã de¬
derat iubetir agnoscere. Mox ad
angeloꝵ ciruistantiũ multitu¬
dinẽ. audit iħ̃m clara uoce di¬
centem. Martinus ad huc tathe¬
cuminius. hac ueste me concexit.
Uere memor dũs dictoꝵ suoꝵ
que ante p̃dixerat. qmͣ diu fecistis
hum ex minims istis mͥ fecistis.
se inpauꝑem ꝓfessus est fuisse
uestitum. Et ad confirmandũ
tan boni oꝑis testimonisi. in eo¬
dem se habitu quẽ pauꝑ acceꝑ¬
at. ẽ dignat᷑ ostendere. Quo iuso
uir beatissimus ñ in głiam est
elatus humanam. s bonitatẽ
dei in suo oꝑe cognoscens. cum
eĩt annoꝵ duo deuiginti ad
baptisina conuolauit. Nec sta¬
tim militie renuntiauit: tͥbu¬
ni sui p̃cib euictus. cui contu¬
bernium familiare p̃stabat.
Etemim transacto tribunatus
sui temꝑe. renuntiaturũ se se¬
culo pollicebat᷑. Qua martinꝰ
erpectatione suspensus. ꝑbiemu¬

Expanded text:
mydis suae, qua pauperem texerat, mydis suae, qua pauperem texerat, parte uestitum. intueri diligentissime Dominum uestemque, quam dederat, iubetur agnoscere. mox ad angelorum circumstantium multitudinem audit Iesum clara uoce dicentem: Martinus adhuc catechumenus hac me ueste contexit. uere memor Dominus dictorum suorum, qui ante praedixerat: quamdiu fecistis uni ex minimis istis, mihi fecistis, se in paupere professus est fuisse uestitum: et ad confirmandum tam boni operis testimonium in eodem se habitu, quem pauper acceperat, est dignatus ostendere. 1 quo uiso uir beatissimus non in gloriam est elatus humanam, sed bonitatem Dei in suo opere cognoscens, cum esset annorum duodeuiginti, ad baptismum conuolauit. nec tamen statim militiae renuntiauit, tribuni sui precibus euictus, cui contubernium familiare praestabat: etenim transacto tribunatus sui tempore renuntiaturum se saeculo pollicebatur. qua Martinus expectatione suspensus per bienn
Abbreviated transcription (Latin):
hodam itaq tempore. cũ
iam nichil p̃ter arma. ⁊ sim¬
plicem militie uestem haberet.
media hyeme que solito asꝑior
in borruerat. adeo ut plerosq
uis algoris extingueret. obiuiã
habet inporta ambianensium
ciuitatis pauꝑem nudũ. Qui
cum p̃cereuntes ut sui misererent
oraret. omnesq miserum p̾teri¬
rent. intellexit uir deo plenus
sibi illum. aliis miscdiam nõ
p̃stantib reseruari. Quid tam̃
ageret: nichil p̃ter clamidem
qua indutus erat habebat. Iã
enim reliqua in opus simile con¬
sumpserat. Arrepto itaq ferro.
quo accinct᷑ erat. mncliam diui¬
dic. ꝑtemq eiꝰ pauꝑi tribuit. reli¬
qua rursus induitur. Interea
de circunstantib ridere non nul¬
li quia deformis ẽẽ: ⁊ truncatꝰ
habitu iuderetur. Multi quidẽ
quib erat mens sanior. altius
geiere quod nichil simile ficis¬
sent: tum utiq plus habentes
uestire. pauꝑem sine sua nudi¬
tate poruisent. Lc . iii.¬
Socte gͥ insecuta cum se sopo¬
ri dedisset. uidit xp̃m da¬

Expanded text:
odam itaque tempore, cum iam nihil praeter arma et simplicem militiae uestem haberet, media hieme, quae solito asperior inhorruerat, adeo ut plerosque uis algoris extingueret, obuium habet in porta Ambianensium ciuitatis pauperem nudum: qui cum praetereuntes ut sui misererentur oraret omnesque miserum praeterirent, intellexit uir Deo plenus sibi illum, aliis misericordiam non praestantibus, reseruari. quid tamen ageret? nihil praeter chlamydem, qua indutus erat, habebat: iam enim reliqua in opus simile consumpserat. arrepto itaque ferro, quo accinctus erat, mediam diuidit partemque eius pauperi tribuit, reliqua rursus induitur. interea de circumstantibus ridere nonnulli, quia deformis esse truncatus habitu uideretur: multi tamen, quibus erat mens sanior, altius gemere, quod nihil simile fecissent, cum utique plus habentes uestire pauperem sine sua nuditate potuissent. nocte igitur insecuta, cum se sopori dedisset, uidit Christum chla
Abbreviated transcription (Latin):
uehement̃. et contremuit amo¬
re ⁊ borrore. ⁊ inueint longe
se eẽ. a deo in regione dissum¬
litudinis: tanquã audiret
uocem eiꝰ deexcelso. Cib sum
grandiũ. cresce ⁊ manducab̾
me. Nec tu me mutabis inte
sicut cibum carnis tue. s tu
mutab̾is in me. Et cognouit
hominem. et tabescere fecit
sicut araneam animã eius.
mirũ quod palato ñ sano
pena est panis qui sano su¬
aius est: ⁊i oculis egris odio¬
sa lux que puris amabilisẽ:¬
dei ꝑea que facta sunt
in tellecta conspexit: s aciem
fig̾e non ualuit. Et reꝑcussa
infirmitate redditꝰ solitis. ñ
secum ferebat nͥ amautem
memoriam, ⁊ quasi olefacta
idoneum adfruendũ dm nec
inueniebat: donec amplette¬
retur mediatorẽ dei ⁊ hominũ.
omnia ds benedictus inscła.
uocantẽ.: ⁊ dicentem. ego sum
uia. ueritas ⁊ uita: ⁊ cib: ⁊ ci¬
bum cui capiendo inualidus
erat miscentẽ carni. qm̃ uerbũ
caro factum est: ut infantie nr̃e
lactesceret sapientia sua. ꝑ qͣm

Expanded text:
vehementer, et contremui amore et horrore; et inveni longe me esse a te in regione dissimilitudinis, tanquam audirem vocem tuam de excelso: Cibus sum grandium; cresce, et manducabis me. Nec tu me in te mutabis, sicut cibum carnis tuae; sed tu mutaberis in me. Et cognovi qudisti hominem, et tabescere fecisti sicut araneam animam meam ; mirum, quod palato non sano poena est panis, qui sano suavis est; et oculis aegris odiosa lux, quae puris amabilisper ea quae facta sunt intellecta conspexi, sed aciem figere non eualui et repercussa infirmitate redditus solitis non mecum ferebam nisi amantem memoriam et quasi olefacta idoneum ad fruendum te, nec inueniebam, donec amplecterer mediatorem dei et hominum, omnia deus benedictus in saecula, uocantem et dicentem: ego sum uia ueritatis et uita, et cibum, cui capiendo inualidus eram, miscentem carni, quoniam uerbum caro factum est, ut infantiae nostrae lactesceret sapientia tua, per quam
Abbreviated transcription (Latin):
erebar omnia sc .ii.¬
oꝑa mea siens quod ñ
parteres delinquenti. Si autem
et sic impius sum. quare frus¬
tra laboeaui: Si lo tus fuero
quasi aquis niuis. et fluxerint
uelud mundissime manus incȩ.
tam̃ sordib intinges me: et ab¬
hominabunt᷑ me uestimenta
mea. ⁊ soy enrm uito qui simil̃
mei est respondebo: nec qui me¬
cum in uidicio. ex equo possit

Expanded text:
erebar omnia opera mea, sciens quod non parceres delinquenti. Si autem et sic impius sum, quare frustra laboravi? Si lotus fuero quasi aquis nivis, et fulserint velut mundissimae manus meae: Tamen sordibus intinges me, et abominabuntur me vestimenta mea. Neque enim viro qui similis mei est, respondebo: nec qui mecum in judicio ex aequo possit
Abbreviated transcription (Latin):
rent holocausta. et sacrificia. ⁊
placationes fieri in templo dei:
et ꝓhiberent celebrare sabba¬
tum. et dies sollempnes: et is¬
sit comquinari sc̃a. et sc̃m po¬
t iussit edificari aras.
et templa. et ydola. et im¬
molari carnes suillas. et pecco¬
ra cõmunia: et relinquere fili¬
os suos incircumcisos. et com¬
quinare animas eoꝵ in om̃ib
inmundis. et abhominationi¬
b: ita ut obliuiscerent᷑ legem.
et immutarent om̃s instifica¬
tiones di. Et quicumq non fe¬

Expanded text:
rent holocausta et sacrificia et placationes fieri in templo Dei et prohiberent celebrari sabbatum et dies sollemnes et coinquinari sancta et sanctum pot iussit aedificari aras et templa et idola et immolari carnes suillas et pecora communia et relinquere filios suos incircumcisos et coinquinari animas eorum in omnibus inmundis et abominationibus ita ut obliviscerentur legem et inmutarent omnes iustificationes Dei et quicumq
Abbreviated transcription (Latin):
suo. et p̾posint principes popło
qui hec fieri cogerent: et nisse¬
runt cuntatib uide sacrificare:.
Et congregati iunt multi de po¬
pulo ad cos qui dereliquerant
legem domini. Et fecerunt ma¬
la suꝑ t̾ram. et effuganerunt po¬
pulum isrł. in abdditis. et mabs¬
conditu fugitinoꝵ locs. Ec .iii.

Expanded text:
pes populo qui haec fieri cogerent et iusserunt civitatibus Iudae sacrificare et congregati sunt multi de populo ad eos qui dereliquerant legem Domini et fecerunt mala super terram et effugaverunt populum Israhel in abditis et in absconditis fugitivorum locis di
Abbreviated transcription (Latin):
cum reliquiis ⁊ crucib ⁊ choris
psallentium. obuiam abiit
cum dei laudib sius immicis:
isponte se obtulit ad palmã
martirii si uoluntas ñ defuis¬

Expanded text:
cum reliquiis, crucibus et choris psallentium obviam habiit cum Dei laudibus ad suis inimicis et sponte se obtulit ad palmam martirii, si voluntas non defuis
Abbreviated transcription (Latin):
de ip̃e ⁊ pat̾ unum sunt: ⁊ srũ¬
bum caro factũ ẽ. qd̾ non erat.
manet quod erat. Ec.iii.¬
emq cum de patre tanqͣm
de agricola dixisset quod
rant fructũ. continuo etiã seip¬
ssĩ mundatorẽ palmitũ ostendens.
iam uos in quit mundi estis ꝓp̃t
sermonẽ quẽ lotut᷑ sum uobis.
Ecce ⁊ ip̃e mundator ẽ palmitis.
qd̃ ẽ agricole si uitis officiũ: qui
triã palimtes oꝑarios suos fecit.
Nam ⁊ siñ dant incrementsi um¬
pendunt tamen aliqd̃ adiimen¬
tum s ñ desuo. quia sine me
inquit nichil potestis facere.
Audi euam ip̃os confitentes Qiud
autẽ est apollo. quid autẽ paulꝰ:
unicinq sicut dñs dedlit. Ego
plantaui apollo rigauit: ⁊ hoc
gͦ sicut unicuiq dominꝰ dedit.
Nonitaq desuo. Iam uͦ qd seqͥt᷑.
s deus incrementũ dedit. ñ ꝑ illoͤ.
s ꝑse ip̃m facit. Excedit hoc hu¬
manã humilitatẽ. exceddit angłi¬
tam sublimitatẽ nec omnino ꝑ¬
tinet nͥ ad agͥcolã tͥnitatẽ. lc .iii.

Expanded text:
de ipse et Pater unum sunt: et si Verbum caro factum est quod non erat, manet autem quod erat. Denique cum de Patre tanquam de agricola dixisset, quodrant fructum, continuo etiam seipsum mundatorem palmitum ostendit. Jam tos, inquit, mundi estis propter sermonem quem locutus sum vobis. Ecce et ipse mundator est palmitum, quod est agricolae, non vitis officium: qui etiam palmites operarios suos fecit. Nam etsi non dant incrementum, impendunt tamen aliquod adjumentum; sed non de suo: Quia sine me, inquit, nihil potestis facere. Audi etiam ipsos confitentes: Quid autem est Apollo? quid autem Paulus? unicuique sicut Dominus dedit. Ego plantavi, Apollo rigavit. Et hoc ergo sicut unicuique Dominus dedit: non itaque de suo. Jam vero quod sequitur, sed Deus incrementum dedit ; non per illos, sed per seipsum facit: excedit hoc humanam humilitatem, excedit angelicam sublimitatem, nec omnino pertinet nisi ad agricolam Trinitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
quit isrł coram phylistum: et
riuna magna facta est in ppło.
Insuꝑ et duo filii tui mortui st̃
ophni et finçes: et archa dei cap¬
ta est. Cumq ille nominasset ar¬
cham d̾i. cecidit de sella retrorsum
iuxta ostium: et fractis ceruici¬
b mortuus est. Senex enim
erat uir. et grandenus, et ipse
iudicauit isrł quadraginta an
eius uxor finees pregnãs
erat uicmaq partui. Et audito
muntio quod capta eẽt archad̾i.
et mortuus socer suus et uir su¬
us. incuruauit se et peꝑit. Irrue¬
rant enun in eam dolores subi¬
ti. In ip̃o autem mortis eiꝰ mom̃
to. dixerunt ei. qui stabant cura
eam. Ne timeas quia filium pe
peristi. Que non respondit eis. neq
anmadu̾tit. Et nocauit puertim
hichabod dicens. Translata est gła
de isrł: quia capta est archa d̾i. Et
ꝓ socero suo et ꝓ uiro suo ait. Trãs¬
lata ẽ gła d̾i ab isrł: eo quod capta
ẽet archa dei.

Expanded text:
et ruina magna facta est in populo insuper et duo filii tui mortui sunt Ofni et Finees et arca Dei capta est cumque ille nominasset arcam Dei cecidit de sella retrorsum iuxta ostium et fractis cervicibus mortuus est senex enim erat vir et grandevus et ipse iudicavit Israhel quadraginta annis eius uxor Finees praegnans erat vicinaque partui et audito nuntio quod capta esset arca Dei et mortuus socer suus et vir suus incurvavit se et peperit inruerant enim in eam dolores subiti in ipso autem momento mortis eius dixerunt ei quae stabant circa eam ne tiperisti. Quae non respondit eis, neque animadvertit. Et vocavit puerum, Ichabod, dicens: Translata est gloria de Israel, quia capta est arca Dei, et pro socero suo et pro viro suo, et ait: Translata est gloria ab Israel, eo quod capta esset arca Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
ui certe gr̃a dispensati .ii.¬
oms nou solum uistis. s
et de pontificali styrpe ortis pa¬
rentib natus asseritur. fuit enĩ
sacerdos sicut ex lectione euan¬
gelica audiuimus nomine ⁊ acha¬
rias de uice abia. et iycor illi de fi¬
lab aaron: et nom̃ eius helysa¬
beth. Erant autem iusti ambo
ante dm̃. Iustis quippe paren¬
tib est genitus: ut eo confidenti¬
us iusticie precepta populis da¬
ret. quo hec ip̃e non quasi noui¬
cia didicisset : s uelut heredita¬
rio iure a ꝓgenitorib accepta
seruaret. De sacerdotali ꝓsapia
ortus est: ut eo potentius mu¬
tacionem sacerdocii preconaret᷑.
quo ip̃m ad sacerdotale genus
ꝑtinere claresceret. Redemptor
et enim ñr in carne apparens.
sicut rex nobis fieri dignatus ẽ.
regnum celorum tribuendo. ita
etiam pontifex factus est semet¬
ip̃m ꝓ nobis offerendo hostiam¬
dño in odorem suauitatis. Unde
scriptum est. Iurauit dñs et
non penitebit eum: tu es sacer.

Expanded text:
ui certe gratia dispensationis non solum justis, sed et de pontificali stirpe ortis parentibus natus asseritur. Fuit enim sacerdos, sicut ex lectione evangelica audivimus, nomine Zacharias, de vice Abia, et uxor illi de filiabus Aaron, et nomen ejus Elisabeth. Erant autem justi ambo ante Dominum. Justis quippe parentibus est genitus, ut eo confidentius justitiae praecepta populis daret, quo haec ipse non quasi novitia didicisset, sed velut haereditario jure a progenitoribus accepta servaret. De sacerdotali prosapia ortus est, ut eo potentius imitationem sacerdotii praeconaretur, quo ipsum ad sacerdotale genus pertinere claresceret. Redemptor etenim noster in carne apparens, sicut rex nobis fieri dignatus est regnum coeleste tribuendo, ita etiam pontifex factus est semetipsum pro nobis offerendo Deo hostiam in odorem suavitatis. Unde scriptum est: Juravit Dominus et non
Abbreviated transcription (Latin):
ignum habet spem. Si p̾¬
cisum fuerit rursum uirescit:
⁊ rami eius pullulant. Si senu¬
erit in t̾ra radix eius. et in pul¬
uere emortuns fuerit truncus
illius. ad odorem aquȩ g̾mina¬
bit: et faciet comam. quasi cum
pͥmum plantatum est. Homo
uero cum mortuus fuerit. et
nudatus atq consumptꝰ. ubi
queso est: Quomodo si receclãt
aque de mari. et fluiius ua
cue factus arescat. sic homo cum
dormierit non resurget. donec
nec consurget de sompno suo.

Expanded text:
ignum habet spem si praecisum fuerit rursum virescit et rami eius pullulant si senuerit in terra radix eius et in pulvere emortuus fuerit truncus illius ad odorem aquae germinabit et faciet comam quasi cum primum plantatum est homo vero cum mortuus fuerit et nudatus atque consumptus ubi quaeso est quomodo si recedant acuefactus arescat, sic homo cum dormierit non resurget». Ceternec consurget de somno suo