comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sacra uetat raptoq uolat telo oburipẽ
Et ꝓcul etumulo inuenes que cã subegit
guotas teptare uias quotenditis inꝗt
Cui genꝰ unde domo: pacẽ ne huc fertis an
Tux poreneas puppi sic fatur abaltas
Pacifereq manu ramũ p̃tendit oliue
Erouigenas ac tela uides inimica latinis
Quos illi bello ꝓfugos egere supto
Su indrũ petimꝰ fertehec ⁊ dicite lectos
Derdanie uenisse duces sotia armaᷤ rogãtes
Opstipuit tanto ꝑculsus noie tollas.
Egredere oqcũq es aic. coramq purentei.
Idloquere: ac ur̃is succede penatib hospes
Ecepitq manu dextrãq implexus inhesit
Pregressi subeunt luco fluuiũq relinquũt
Tui regẽ eneas dictis affatur amicis
Optime grauigenũ cui me fortuna p̃can
Et uicta comptos uoluit p̃tendere nmos
Nõ eꝗdem extimui danau ꝙ ductor ⁊ artas
Quodq adstirpe fores geminis ꝯmnctꝰ atridis
Sed mea me uirtus ⁊ sca oracula diuũ

Expanded text:
sacra vetat raptoque volat telo obvius ipse sacra vetat raptoque volat telo obvius ipse et procul e tumulo: Iuvenes, quae causa subegit ignotas temptare vias, quo tenditis? inquit. Qui genus? Unde domo? Pacemne huc fertis an arma? Tum pater Aeneas puppi sic fatur ab alta paciferaeque manu ramum praetendit olivae: Troiugenas ac tela vides inimica Latinis, quos illi bello profugos egere superbo. Euandrum petimus. Ferte haec et dicite lectos Dardaniae venisse duces socia arma rogantis. Obstipuit tanto percussus nomine Pallas: Egredere o quicumque es ait coramque parentem adloquere ac nostris succede penatibus hospes. excepitque manu dextramque amplexus inhaesit. Progressi subeunt luco fluviumque relinquunt. Tum regem Aeneas dictis adfatur amicis: Optume Graiugenum, cui me Fortuna precari et vitta comptos voluit praetendere ramos, non equidem extimui, Danaum quod ductor et Arcas quodque a stirpe fores geminis coniunctus Atridis; sed mea me virtus et sancta oracula divom
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo it̾ inceptũ celerant nimore secundo
labit᷑ uncta nadis abies: mirant᷑ ⁊ unde
Mirat᷑ nemꝰ insuetu fulgentia longe
Scuta urũ fluuio pictasq ĩnare carinas
Olli remigio noctẽq diẽq fatigant
Et longos suꝑant flexus uarusq tegunt᷑.
Arborib iiridesq secant placido equore siluas
Sol mediũ celi c̾scendãt igneus orbe.
Cũ murds ardẽq ꝓcul acrara domoꝵ
Tecta uident que nũc romana potẽtia celo.
Equauit. tu res ĩopes euandrus habebat
Otiꝰ ad uertũt pras urbiq ꝓpinquant
Forte die solemnez illo rex arcas honorez
Amphytrioniade magno diusq ferebat
Inte urbem in luco hinc filiꝰ una ꝓallas
Uuia om̃s iuuenũ primi paupqr senatus
Sura dabant tepidusq oruor fumabat adaras
Ot celsas uidere rates. atq int̃ opacu
Ao labinemꝰ⁊ tucitos incumbere remis
Cerent᷑ uisu subito ametiq relictis.
Consurgũt m̃sis audax quos nĩpere pallas

Expanded text:
Ergo iter inceptum celerant rumore secundo; Ergo iter inceptum celerant rumore secundo; labitur uncta vadis abies; mirantur et undae, miratur nemus insuetum fulgentia longe scuta virum fluvio pictasque innare carinas. Olli remigio noctemque diemque fatigant et longos superant flexus variisque teguntur arboribus viridisque secant placido aequore silvas. Sol medium caeli conscenderat igneus orbem, cum muros arcemque procul ac rara domorum tecta vident, quae nunc Romana potentia caelo aequavit, tum res inopes Euandrus habebat: ocius advertunt proras urbique propinquant. Forte die sollemnem illo rex Arcas honorem Amphitryoniadae magno divisque ferebat ante urbem in luco. Pallas huic filius una, una omnes iuvenum primi pauperque senatus tura dabant, tepidusque cruor fumabat ad aras. Ut celsas videre rates atque inter opacum adlabi nemus et tacitis incumbere remis, terrentur visu subito cunctique relictis consurgunt mensis. Audax quos rumpere Pallas
Abbreviated transcription (Latin):
Ima petens. nox encã somnꝰq reliquid
Surgit⁊ aetherei spectans orientia solis
Lum̾ina. rite cauis unda deflumine palmis
Sustinet. ac talis effundit adethera uoces
Accipite enea ⁊ tan̾dem arcete ꝑiclis
Quo te cũq lacus miserantẽ ĩcomoda nr̃a
Fonte tenet: quo cu solo pulcherrimꝰ exis
Semp honore mõ semp celebrabere donis
Corniget hespidũ flumꝰ regnatoraquaꝵ
Adsis o̾tantur.⁊ ꝓpius tua numina firmes
Sic memorat geminasq legit declasse biremis.
Remigioq apt̾at sotios simuł ĩstruit armis
Ecce aũt subitũ atq ocłis mirabile monstrũ
Candida ꝑsiluã cu feti concolor albo
Procubuit. uiridiq ĩlitore conspicit᷑ .sꝰ̾.
Qua piꝰ eneas. tibi enĩ tibi maxĩa nino
Mactat sacra ferens. ⁊ cũ grege sistit adaram.
Tenut ⁊ tacita refluens ito sh̾stitit unda
Mitis ut ĩmortẽ stagni placideq paludis
Sternẽt equor aquis: remo ut luctam̃ abeẽt

Expanded text:
ima petens; nox Aenean somnusque reliquit. ima petens; nox Aenean somnusque reliquit. Surgit et aetherii spectans orientia solis lumina rite cavis undam de flumine palmis sustinet ac talis effundit ad aethera voces: accipite Aenean et tandem arcete periclis. Quo te cumque lacus miserantem incommoda nostra fonte tenet, quocumque solo pulcherrimus exis, semper honore meo, semper celebrabere donis corniger hesperidum fluvius regnator aquarum. Adsis o tantum et propius tua numina firmes. sic memorat geminasque legit de classe biremis remigioque aptat, socios simul instruit armis. Ecce autem subitum atque oculis mirabile monstrum; candida per silvam cum fetu concolor albo procubuit viridique in litore conspicitur sus. Quam pius Aeneas tibi enim, tibi, maxuma Iuno, mactat sacra ferens et cum grege sistit ad aram. ntem leniit, et tacita refluens ita substitit unda, mitis ut in morem stagni placidaeque paludis sterneret aequor aquis, remo ut luctamen abesset.
Abbreviated transcription (Latin):
Alba solo recumbãs: albicutũ ubera nati
Exquo terdenis urbẽ redeuntib annis
Ascaniꝰ clari condet cognominis albã
haud ĩ certa oano nũc qua ratione ꝙ ĩstat
Expedias uictor. pancis adilte docebo
Archades his oris genus appalante ꝓfectũ
Qui regez euandrũ comites ꝗ signa secuti
Delegere locũ ⁊ posuere ĩmontibꝰ urbem
Pallantis ꝑaui de nomine pallantenz
Si bellũ assidue ducunt cu gente latina
Hos castris adhibe sotios ⁊ federa iunge
Ip̃e ego teripis ⁊ recco flumine ducani
Ad usu remis fupes subuectus ut amnẽ
Surge age nate dõ pͥmis ꝙ cadẽtibo astris.
Iunom fer rite p̃ceps. iramq minasq.
Supplicib suꝑa uotis: michi uictor honorẽ.
O solues / ego sur pleno que flumine cernis
Stringentẽs ripas ⁊ pinguia culta secantem.
Ceruleus tybris celo grat̾issimus annis.
Hic in magna domꝰ celsis caput urbib exit
Dixit deinde lacu fluuius se condidit alto

Expanded text:
alba, solo recubans, aalba, solo recubans, aex quo ter denis urbem redeuntibus annis Ascanius clari condet cognominis Albam. Haud incerta cano. Nunc qua ratione quod instat expedias victor, paucis adverte docebo. Arcades his oris, genus a Pallante profectum, qui regem Euandrum comites, qui signa secuti, delegere locum et posuere in montibus urbem Pallantis proavi de nomine Pallanteum. Hi bellum adsidue ducunt cum gente Latina; hos castris adhibe socios et foedera iunge. Ipse ego te ripis et recto flumine ducam, adversum remis superes subvectus ut amnem. Surge age, nate dea, primisque cadentibus astris Iunoni fer rite preces iramque minasque supplicibus supera votis. Mihi victor honorem persolves. Ego sum pleno quem flumine cernis stringentem ripas et pinguia culta secantem, caeruleus Thybris, caelo gratissimus amnis. Hic mihi magna domus, celsis caput urbibus, exit. Dixit, deinde lacu fluvius se condidit alto,
Abbreviated transcription (Latin):
Sole reꝑcussũ aut radiantis imagine lune
Oĩa ꝑuolitat late loca: iamq subauras
Erigit᷑ sũmiq ferit laquearia tecti
Nox erat ⁊ terras animalia fessa ꝑomnis
Alituũ pecudũq genꝰ sopor altus habebat
Cũ pat̾ in ripa geligiq sub ethens axe
Eneas tristi turbatꝰ pectora bello
Procubuit seramq dedit ꝑum̃bra ꝯetem
Hinc deus ip̃e loci flumo tiberinꝰ ameno
Populeas int semior se atcollere frondes
Uisus cũ tenuis glauco uelabat amictu
Carbasus ⁊crinĩs ũbrosa tegebat harundo
Tũc sic ad fari ⁊ curas his demere dictis
O sategente deũ troianã exhostib urbem
Qui reuehis nobis. etͥnaq ꝑ seruas
Expectate solo laurenti aruisq latini
Nic tibi certa domus certine absiste penate
Neu belli terrere minis tumor oĩs ⁊ ue
concessere deuz
Nãq tibi neuana putes hec fingere somnũ
Litoreis ingens ĩuenta sbilicib sus
Trignita capitũ fetus enixa iacebit

Expanded text:
sole repercussum aut radiantis imagine lunae sole repercussum aut radiantis imagine lunae omnia pervolitat late loca iamque sub auras erigitur summique ferit lacuaria tecti. Nox erat, et terras animalia fessa per omnis alituum pecudumque genus sopor altus habebat: cum pater in ripa gelidique sub aetheris axe Aeneas, tristi turbatus pectora bello, procubuit seramque dedit per membra quietem. Huic deus ipse loci fluvio Tiberinus amoeno populeas inter senior se attollere frondes visus; eum tenuis glauco velabat amictu carbasus, et crinis umbrosa tegebat harundo, tum sic adfari et curas his demere dictis: O sate gente deum, Troianam ex hostibus urbem qui revehis nobis aeternaque Pergama servas, exspectate solo Laurenti arvisque Latinis, hic tibi certa domus, certi, ne absiste, penates; neu belli terrere minis: tumor omnis et irae concessere deum. Iamque tibi, ne vana putes haec fingere somnum, litoreis ingens inventa sub ilicibus sus, triginta capitum fetus enixa, iacebit,
Abbreviated transcription (Latin):
Tbelli signũ laurenti tirnꝰ abarce
Extulit ⁊̃ rauco strepuer̃t cor uo dĩta
utq acris cõcussit equos uto ĩpulit arma
extẽplo t̾bati aĩ simł om̃e tumultu
Cõmrat trepido latiũ. senita iuentꝰ.
Effera ductores pͥmi mesapꝰ.⁊ ufes.
Cõtẽptorq deu mecentius undiq cogunt
Auxilia: ⁊ latos uastant cultorib agros
Mictitur ⁊ magni uenulus diomedis adurbẽ
Qui petat auxiliũ ⁊ latio ꝯsistere teucrs
Ad uectũ enea classi nictosq penates.
In ferre ⁊ fatis regem se dicere posci.
Eooceat młtasq uiro se adiungere gentes
Dardanio ⁊ late latio ĩcrebesc̾ere nom̃
Quid struat his ceptis: quẽ si fortuna seq̃t̃
Euentũ pugne cupiat manifestius ip̃i
Qua i rno regi. aut regi apparere latino
Talia platiũ que lanmedoniꝰ heros
Cuncta uidens magno curaꝵ fluctuat estu
atq animũ nẽ huc celerẽ m̃c diuidit illuc
Impartisq rapit uarias ꝑqi: oĩa uersat
dic̃ aque tremulũ labris ubi lum̃ aenis

Expanded text:
belli signum Laurenti Turnus ab arce extulit et rauco strepuerunt cornua cantu, utque acris concussit equos utque impulit arma, extemplo turbati animi, simul omne tumultu coniurat trepido Latium saevitque iuventus effera. Ductores primi Messapus et Ufens contemptorque deum Mezentius undique cogunt auxilia et latos vastant cultoribus agros. mittitur et magni Venulus Diomedis ad urbem, qui petat auxilium et Latio consistere Teucros, advectum Aenean classi victosque penatis inferre et fatis regem se dicere posci edoceat multasque viro se adiungere gentis Dardanio et late Latio increbrescere nomen. Quid struat his coeptis, quem, si Fortuna sequatur, eventum pugnae cupiat, manifestius ipsi quam Turno regi aut regi apparere Latino. Talia per Latium. Quae Laomedontius heros cuncta videns magno curarum fluctuat aestu, atque animum nunc huc celerem, nunc dividit illuc. In partisque rapit varias perque omnia versat: sicut aquae tremulum labris ubi lumen aenis
Abbreviated transcription (Latin):
ita uir sapiens moleste fere nõ debet quotiens infortune
ꝯctor adclucit Ut urꝵ forter nõ decet ĩdignari/ quotiens in¬
⁊ t̾itus uocatur qd̾ suis uirib nitens. nõ suꝑetur. adisis.
Neq eni nos ĩpͥuectu positi uirtutis difflueie delicis ⁊e
marcessare uoꝰluptate uenistis. Preliu cuõi fortua
nimis aĩs acre corleritis neilos aut tristis opprimat.
aut iccundã corrumpat Sirmis inediu uirib occupa¬
te. qcꝗs aut infra ¶sstit/ aut ultra ꝓgrẽdit. ht̃ ꝯtemptũ
felicitatis nõ ht p̃min laboris. Inue̾stia eĩ sicũ manm
est. q̃ler nob̾ fortuna sormare malitis. Om̃is en ĩ q̃ m
detur aspera Aut exesdet aut corrigit aut pimit.
Tlla bis qui nis operatus anius.
UItor itrides phrigoe rmmis.

Expanded text:
ita uir sapiens moleste ferre non debet quotiens in fortunae certamen adducitur, ut uirum fortem non decet indignari quotiens inetiam uirtus uocatur, quod suis uiribus nitens non superetur aduersis; neque enim uos in prouectu positi uirtutis diffluere deliciis et emarcescere uoluptate uenistis. Proelium cum omni fortuna animis acre conseritis ne uos aut tristis opprimat aut iucunda corrumpat. Firmis medium uiribus occupate; quicquid aut infra subsistit aut ultra progreditur habet contemptum felicitatis, non habet praemium laboris. In uestra enim situm manu qualem uobis fortunam formare malitis; omnis enim quae uidetur aspera, nisi aut exercet aut corrigit, punit. Bella bis quinis operatus annis ultor Atrides Phrygiae rui
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ñar ĩquã. Om̃e in ꝗt bona prosus eẽ fortu¬
na. Et qui s tiqua fieripotest
dtende inꝗt. Cu oĩs fortuna uł iccunda uł asꝑa tu
remunerandi etercenadi ne bonos tu puniendi cor¬
rigendi ue ĩꝑbos ca deferatur. ois ẽ bona ꝙ̃ uł istam

Expanded text:
us esse fortunam. Et qui, inquam, fieri potest? Attende, inquit, cum omnis fortuna vel jucunda, vel aspera, tum remunerandi exercendive 5 bonos, tum puniendi corrigendive improbos causa deferatur; omnis bona est, quam
Abbreviated transcription (Latin):
Terreq grarses pondere sydant.
idr causis uere cepenti
Sp alt florifer annus odores.
Aestas cerere feruida sitat mitir¬
Remeat᷑ pomis gsans auccunn.
Hyeme deflnus itigat imber.
Hec teniperies alit ac profert. igĩar¬
Quicquis nitar spirat morbe.¬
adem rapiens condit anfert
Obitu mergens orta sup̃m¬

Expanded text:
terreque graues pondere sidant. ex causis uere tepenti rat florifer annus odores, aestas cererem fervida. sicremeat pomis gravis autumnus, hiemem defluus inrigat imber. Haec temperies alit ac profert, quicquid vitam spirat in orbe; eadem rapiens condit et aufert obitu mergens orta. sup
Abbreviated transcription (Latin):
Stat Inaq anq dies. breue ⁊ ĩreparabile tp̃s
Oĩb ẽ uite sed famã extendere faccis
Doc uirtutis opus troie submenib iltis
Tot nati cecidẽ deũ: qn occidit una
Sarpedon mea ꝓienies ⁊ ia sua turnu
Fata uocant metasq dati ꝑuenit adeui
Sic ait atq oculos nituloꝵ reicit arius
It palias magris emittit uirib hastã
Uaginaq cauã fulgentem diripit ensem
Illã uolons uiueris surgũt q̃ cegmina sũma
Incidit. atq uiã el pei molita ꝑhoras
Tindei ⁊̃ magno strinxit decorpore turni.
Dic turnus ferco p̃fixũ robur acuto.
Ipaucutũ diulibians iacit. atq ita fat.
Ispice nũ mage fit nr̃m penetrabile telũ¬

Expanded text:
Stat sua cuique dies, breve et inreparabile tempus Stat sua cuique dies, breve et inreparabile tempus omnibus est vitae: sed famam extendere factis, hoc virtutis opus. Troiae sub moenibus altis tot nati cecidere deum; quin occidit una Sarpedon, mea progenies. Etiam sua Turnum fata vocant, metasque dati pervenit ad aevi. Sic ait atque oculos Rutulorum reicit arvis. At Pallas magnis emittit viribus hastam vaginaque cava fulgentem deripit ensem. Illa volans umeri surgunt qua tegmina summa incidit atque viam clipei molita per oras tandem etiam magno strinxit de corpore Turni. Hic Turnus ferro praefixum robur acuto in Pallanta diu librans iacit atque ita fatur: Adspice, num mage sit nostrum penetrabile telu
Abbreviated transcription (Latin):
Lumina uoluit: obitq truci ꝓtul oĩa insi
Talib ⁊ dictis it qͣ dicta tiranmꝰ
lut spolus ego iam raptis laudabor opimis
Iut leto ĩsig̃ni sorti pat̾ equus utriq e
Tolle minas fatus mediũ ꝓcedit in equor
Frigidus archadib coit ĩprecordia sangus
Desiluit turiius buugis pedes apparat ir̾e
Cõmirtꝰ utq leo specusa cu uidit abalta
Atare ꝓcul campis meditante ĩp̃lia taurũ
Iduosat. haud alia ẽ turni uenĩentis imago
Hũc ubi cõtiguũ misse fore credidit haste̾.¬
Ire prior pallas siqua fors adiunet ausũ
Uirib ĩparib: magnũq ita adethera fatur.
ꝑ patris hospitiũ ⁊ m̃sas quas aduena adisti
Te p̃cor alcide ceptis ingentib aosis
Cernat semineci sibi mẽ rapere arma cruenta
Uictorẽq ferant morientia lumina turm
Audut alcides inuenẽ magnũq subimo
Corde p̃mit gemitũ lacrĩmasq effũdit ĩ anis
Tũc genitor notũ dictis ad fatur imicis

Expanded text:
lumina volvit obitque truci procul omnia visu lumina volvit obitque truci procul omnia visu talibus et dictis it contra dicta tyranni: Aut spoliis ego iam raptis laudabor opimis aut leto insigni: sorti pater aequus utrique est. Tolle minas. Fatus medium procedit in aequor. Frigidus Arcadibus coit in praecordia sanguis. Desiluit Turnus biiugis, pedes apparat ire comminus; utque leo, specula cum vidit ab alta stare procul campis meditantem in proelia taurum, advolat: haud alia est Turni venientis imago. Hunc ubi contiguum missae fore credidit hastire prior Pallas, siqua fors adiuvet ausum viribus imparibus, magnumque ita ad aethera fatur: Per patris hospitium et mensas, quas advena adisti, te precor, Alcide, coeptis ingentibus adsis. Cernat semineci sibi me rapere arma cruenta victoremque ferant morientia lumina Turni. Audiit Alcides iuvenem magnumque sub imo corde premit gemitum lacrimasque effundit inanis. Tum Genitor natum dictis adfatur amicis:
Abbreviated transcription (Latin):
At nõ cede uiri tanta ꝑterrita laufus
Pars ingens belli siit agmina pͥmꝰ abanta
Oppositu interimit pugne nodũq morãq
Sternit᷑ archadie ꝓles sfernunt᷑ et rusci
Et uos ogruis imꝑdita corpora teneri
Agnimã cõcurrunt ducibq ⁊ uirib equis
Extremi ad densant acies nec turba moueri
Tela man̾q sinit hĩc pallas ĩstat ⁊ urguet
Nic cõtra lausus nec multu discerpat etas
Egregii forma s qͥs fortuna negarat.
Impitriã reditus. ip̃os concurrere passus.
Haut nõ int̃se tũ magni regnator olimpi
Mox illos sua fata manent maiore subhost
Interea soror alma monet succedere lauso
Turnũ. qui uoluoti curru mediũ secat agm̃
Ut uidit socios tẽpus desistere pugne
Solus ego ĩpallanta feror soli mͥ pallas
Debetur cpe ip̃e parens spectator ad eẽt
Nec ait ⁊ sotũ cessert equore iusso
It nitulũ abcessu iuueris. tũ iussa supla
Mirat᷑ stupet ĩturno corpꝰq ꝑingens

Expanded text:
At non caede viri tanta perterrita Lausus, At non caede viri tanta perterrita Lausus, pars ingens belli, sinit agmina: primus Abantem oppositum interimit, pugnae nodumque moramque. Sternitur Arcadiae proles, sternuntur Etrusci et vos, O Grais imperdita corpora, Teucri. Agmina concurrunt ducibusque et viribus aequis. Extremi addensent acies nec turba moveri tela manusque sinit. Hinc Pallas instat et urget, hinc contra Lausus, nec multum discrepat aetas: egregii forma, sed quis Fortuna negarat in patriam reditus. Ipsos concurrere passus haud tamen inter se magni regnator Olympi: mox illos sua fata manent maiore sub hoste. Interea soror alma monet succedere Lauso Turnum, qui volucri curru medium secat agmen. Ut vidit socios: Tempus desistere pugnae; solus ego in Pallanta feror, soli mihi Pallas debetur; cuperem ipse parens spectator adesset. Haec ait, et socii cesserunt aequore iusso. At Rutulum abscessu iuvenis tum iussa superba miratus stupet in Turno corpusque per ingens
Abbreviated transcription (Latin):
Cedit semiamimis rituloꝵ calcib arua
Ac uelut optato uentis estate coortis
Dispsa ĩmictit silius incendia pastor
Correptis subito mediis exgenditur una
Horrida platos icies uulcania campos
Ille sedens uictor flãmas despectat onantis
Nõ alit̃ sotiũ uirtus choit omnis inxinũ
Teq inuat pallas. s bellis acer halesus
Tendit ĩadusos: seqr in sua coligit arma
Hic macrat ladona ferecaqr demodocunq
Sttym̃onio dexirã fulgenti diripit ense.
Clata ĩugulũ. saxo ferit ora tho antis
Ossaq disp̾sit cerebro ꝑmixta cruento.
Fata cͣaens siluis genitor celerat halesur
Ut senior leto canentia lrmina soluit.
Iniecere manũ parce: telisq saccarunt
Euandri que sic pallas petit ante p̃catus
Da nũc thymbre par̃ fend ꝙ missile libro.
Fortunã atq mã: duri ꝑ pectus halesi
Hec arma exumasq uiri tua q̃reus habebit
Audut illa deus: dur texit himaona halesus
archadio infelix telo dat pectus inermin.

Expanded text:
caedit semianimis Rutulorum calcibus arva. caedit semianimis Rutulorum calcibus arva. Ac velut optato ventis aestate coortis dispersa immittit silvis incendia pastor, correptis subito mediis extenditur una horrida per latos acies Volcania campos; ille sedens victor flammas despectat ovantis: non aliter socium virtus coit omnis in unum teque iuvat, Palla. Sed bellis acer Halaesus tendit in adversos seque in sua conligit arma. Hic mactat Ladona Pheretaque Demodocumque, Strymonio dextram fulgenti deripit ense elatam in iugulum, saxo ferit ora Thoantis ossaque dispersit cerebro permixta cruento. Fata canens silvis genitor celarat Halaesum: ut senior leto canentia lumina solvit, iniecere manum Parcae telisque sacrarunt Evandri. Quem sic Pallas petit ante precatus: Da nunc, Thybri pater, ferro, quod missile libro, fortunam atque viam duri per pectus Halaesi. Haec arma exuviasque viri tua quercus habebit. Audiit illa deus: dum texit Imaona Halaesus, Arcadio infelix telo dat pectus inermum.
Abbreviated transcription (Latin):
Ossib hermete quẽ nõ suꝑ occubat is bon.
Ille ꝗdem hoc sperans: na pallas añ rueni
Du furit ĩcantũ crudeli morte sodalis
Excipit atq tumido ĩ puĩ mone recondit
Hinc thelenũ recit. ⁊ ioechi degente uetusta
Inchemolũ chalamos ausũ ĩcestare nouerce
Uos ⁊ gemini ruitulis cecidistis marius
Daucĩa lande thymbem simillima proles
Indiscreta suis gratusq parentib eiror
It nũc dura dedit uobis discrimina palas
Nã tibi thymbre caput euãdriꝰ estulit ensis
Ce decisa si laride dextra querit
Semuianmesq micant digiti. ferrũq ret̃ctant
Irctudas accensos monitu p̃clara tuentis
Ecã umi mixtus dolor ⁊ pudor annat in hostes
Tu pallas binigis fugientẽ thoctea p̃ter
Traicit. hoc spatĩu tm̃q morẽ fuit ilo
lionãq ꝑcul ualida oirexerat hastaz
Quã mediꝰ chocteus int̃cipit optime teuchra
Te fugiens fratrẽq tyren. curruq uolutus

Expanded text:
ossibus haerentem. Quem non super occupat Hisbo, ossibus haerentem. Quem non super occupat Hisbo, ille quidem hoc sperans: nam Pallas ante ruentem, dum furit, incautum crudeli morte sodalis excipit atque ensem tumido in pulmone recondit. Hinc Sthenium petit et Rhoeti de gente vetusta Anchemolum, thalamos ausum incestare novercae. Vos etiam, gemini, Rutulis cecidistis in agris, Daucia, Laride Thymberque, simillima proles, indiscreta suis gratusque parentibus error; at nunc dura dedit vobis discrimina Pallas: nam tibi, Thymbre, caput Evandrius abstulit ensis; te decisa suum, Laride, dextera quaerit semianimesque micant digiti ferrumque retractant. Arcadas accensos monitu et praeclara tuentis facta viri mixtus dolor et pudor armat in hostis. Tum Pallas biiugis fugientem Rhoetea praeter traicit. Hoc spatium tantumque morae fuit Ilo; Ilo namque procul validam direxerat hastam, quam medius Rhoeteus intercipit, optime Teuthra, te fugiens fratremque Tyren, curruque volutus
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ ip̃i int̾ se nõ nubila nõ mare cedit
Inceps pugna diu stant omnia contͣ.
Haud alit troiane acies aciesq latine
Concurrunt. heret pede pes densusq uirduir.
It parte exalia qua saxa rot̃ntia late
Intulerat torrens arbustaq diruta npis
Archadas ĩsuetos acies inferre pedestris
Ut uidit pallas latio dare terga segnaci
Aspa ꝗs natura loci dimictere quãndo
Suasit equos. unũ ꝙ reb restat egenis
Nũc p̃ce nũc dictis nirtute accendit amaris
Quo fugitis sotii paruos ⁊ fortia fatta
ꝑducis ẽnanori nom̾ deuctaq bella
Spẽq meã patrie q̃ nũc subit emula laudi
Mortales: totider nob̾ nĩeq manusq
Ecce maris magna claudet nos obice pont̾
De est iar t̾ra fũge pelagus troiã ne petemꝰ
Hec ait ⁊ medios densos prũpit ĩ hostes.
Obuius huic pͥmũ fatis aductus iniꝗs.¬
In toto figit telo. discrimina costis.
Permediu qua spina dedit. hastãq receptat

Expanded text:
non ipsi inter se, non nubila, non mare cedit; non ipsi inter se, non nubila, non mare cedit; anceps pugna diu, stant obnixa omnia contra: haud aliter Troianae acies aciesque Latinae concurrunt; haeret pede pes densusque viro At parte ex alia, qua saxa rotantia late impulerat torrens arbustaque diruta ripis, Arcadas insuetos acies inferre pedestris ut vidit Pallas Latio dare terga sequaci aspera quis natura loci dimittere quando suasit equos, unum quod rebus restat egenis, nunc prece, nunc dictis virtutem accendit amaris: Quo fugitis, socii? Per vos et fortia facta, per ducis Evandri nomen devictaque bella Opemque meam, patriae quae nunc subit aemumortales, totidem nobis animaeque manusque. Ecce, maris magna claudit nos obice pontus, deest iam terra fugae: pelagus Troiamne petemus? Haec ait et medius densos prorumpit in hostis. Obvius huic primum, fatis adductus iniintorto figit telo, discrimina costis per medium qua spina dabat, hastamque receptat
Abbreviated transcription (Latin):
Nuc frͣ subit alcanor frẽmq ruente.
Sustentat dextra fiecto missa lacerto
Ptinꝰ hasta fugit ẜuatq cruenta tenore
Dexteraq exhumero neruis moribũda pepẽdit
Tũ munitor iaculo frĩs decorpore rapto
Eneam petit. s nõ effigere contra
Est licitũ magniq femꝰur ꝑstrinxit achate
Hic curib fidens primeno corpore lansus
Aduenit ⁊ rigida dryopẽ ferit eminꝰ hasta
Subm̃tũ grauit᷑ p̃ssa: parit̾q loquentis
Uoce aĩaq rapit tiocto gucture. at ille.
Fronte ferit tra ⁊ c̃ssũ uomit ore cruore.
Tres quoq treicios boree degente sup̃ma.
Et tris quos idas pat̾ ⁊ patria ismara miccit
Puarios sternit casus accurrit helesus.
Inrinceq manꝰ subit ⁊ neptuna proles
Insignis messapus cquis. expellẽ tendũt
Nũc hi nũc illi. certatur lumine inip̃o
Iusonie magno discordes ethere uenti.
Prelia ceu toliũt animis ⁊ irib equis¬

Expanded text:
Huic frater subit Alcanor fratremque ruentem Huic frater subit Alcanor fratremque ruentem sustentat dextra: traiecto missa lacerto protinus hasta fugit servatque cruenta tenorem, dexteraque ex umero nervis moribunda pependit. Tum Numitor iaculo fratris de corpore rapto Aenean petiit; sed non et figere contra est licitum, magnique femur perstrinxit Achatae. Hic Curibus fidens primaevo corpore Clausus advenit et rigida Dryopem ferit eminus hasta sub mentum graviter pressa pariterque loquentis vocem animamque rapit traiecto gutture; at ille fronte ferit terram et crassum vomit ore cruorem. Tres quoque Threicios Boreae de gente suprema et tris, quos Idas pater et patria Ismara mittit, per varios sternit casus. Accurrit Halaesus Auruncaeque manus, subit et Neptunia proles, insignis Messapus equis. Expellere tendunt nunc hi, nunc illi; certatur limine in ipso Ausoniae. Magno discordes aethere venti proelia ceu tollunt animis et viribus aequis
Abbreviated transcription (Latin):
Quod licuit paruo: nec longe cissea duru
Immanẽq gyan sternentis agmina claua
Deiecit telo nicħ illos heulis arma
Nec ualide uiuere manꝰ genitorq melãpus
Ilicide comes: usq grauĩs dũ t̾ra labores
p̃buit ecce pharon uoces du iactat ĩeptis
Intorquens iaculũ clamãtis sistit more.
Tuquoq flauentẽ prima lamigine malas
Dũ seq̃ris clytiũ infelix noua gãuoia cydon.
Dardania stratꝰ dextra securus amoꝵ.
Qui iuuenũ: tibi semꝑ erant miserãde iacẽs
Nifratrũ stipata choors foret obiua forti.
Pgenies. septe nũo septenaq tela
Coniciunt purtim galea clypeoq resultant
Irrita deflexit partim stringentia corpus
Alma uenus fidũ eneas affat᷑ achaten.
Suggẽ tela mͥ. ñ ullũ dextra frustra
Torserit ĩratillos. steterantq ĩcorꝑe granũ
Iliacis ĩ campis itũ magnã corripit hasta.
Et iacit illa uolans clypei tͣnu̾berat arẽa
Meonis. ⁊ thoraca simulcu pectore rumpit

Expanded text:
quo licuit parvo? Nec longe Cissea durum immanemque Gyan, sternentis agmina clava, deiecit Leto: nihil illos Herculis arma nec validae iuvere manus genitorque Melampus, Alcidae comes usque gravis dum terra labores praebuit. Ecce Pharo, voces dum iactat inertis, intorquens iaculum clamanti sistit in ore. Tu quoque, flaventem prima lanugine malas dum sequeris Clytium infelix, nova gaudia, Cydon, Dardania stratus dextra, securus amorum, qui iuvenum tibi semper erant, miserande iaceres, ni fratrum stipata cohors foret obvia, Phorci progenies, septem numero, septenaque tela coniciunt; partim galea clipeoque resultant inrita, deflexit partim stringentia corpus alma Venus. Fidum Aeneas adfatur Achaten: Suggere tela mihi: non ullum dextera frustra torserit in Rutulos, steterunt quae in corpore Graium Iliacis campis. Tum magnam corripit hastam et iacit: illa volans clipei transverberat aera Maeonis et thoraca simul cum pectore rumpit.
Abbreviated transcription (Latin):
Manib ad tumulũ quĩto celebrant᷑ honores.
Eneam memorat uisentẽ tartara sextus
Infriges ytalia bello iam septimꝰ armat.
Dit simul ence sotius octanus ⁊ arma.
Da uniꝰ expũgnat nono noua menia troie.
Expandit decimꝰ tuscoꝵ inlitore pugnas.
Undecimo rutuli suꝑant᷑ morte eamille
Ultimꝰ imponit bello turm nece finem.

Expanded text:
Manibus Anchisae quinto celebrantur honores. Aenean memorat uisentem Tartara sextus. In Phrygas Italiam bello iam septimus armat. Dat simul Aeneae socios octauus et arma. Daunius expugnat nono noua moenia Troiae. Exponit decimus Tuscorum in litore pugnas. Vndecimo Rutuli superantur morte Camillae. Vltimus imponit bello Turni nece finem.
Abbreviated transcription (Latin):
Nil magis horrendũ qua fidelis a ula tirãm.
Qua pietas om̃is cu intione perit.
Raptores famuliq truces scelmq ministri.
Iniustis dñis impietate placent.
Qui siñ uisine frande manet hn fraud̾ necãt᷑.
Nullo dãꝑnant᷑ crimine sepe boni.
dic fr̃s pire mei te reddet imicu.
Impietas dño neꝗtieq uigor.
Hu pͥias lauare stola insanguine passos.
oriltig̾ sepelit uent auarus ẽos.
Iliꝰ ergo timens ispectu credo latere.
Tutiꝰ ut morti me rapuisse queam.
Complacet iniusto raptor iiqꝰ ero.
Infriꝰ totꝰ dissotiatꝰ ei.
Ergo dolui sẜ melle tenes lupꝰ ĩꝗd amice.
dn ꝑamdꝰ c̾baͣ garrilitate canis.
Ille suo nr̃m latratu scĩdet amore.
Ille bonu pacis dissotiaie petit.
Sime secua sime uis reddere tutu.
Obses tutele sit datꝰ ille michi.
Exibito uigili lupꝰ ĩtrat tutus ouile.
dilamãs miseras opilionis oues.
Pacis imiatore simulat se ꝑfidus hostis

Expanded text:
Nil magis horrendum quam flebilis aula tiranni, Nil magis horrendum quam flebilis aula tiranni, Qua pietas omnis cum ratione perit. Raptores famulique truces scelerumque ministri Iniustis dominis impietate placent. Qui sine ui, sine fraude manent, hi fraude necantur: Nullo damnantur crimine sepe boni. Sic fratres periere mei. Te reddit amicum Impietas domino nequitieque uigor. Hi proprias lauere stolas in sanguine; passos Martirium, sepelit uenter auarus eos. Illius ergo timens adspectum credo latere Tutius, ut morti me rapuisse queam». i: Complacet iniusto raptor iniquus erInterius totus dissociatus ei. Ergo, dolum sub melle tegens, lupus inquit: «Amice, Sum pauidus crebra garrulitate canis. Ille suo nostrum latratu scindet amorem, Ille bonum pacis dissociare cupit. Si me securum, se me uis reddere tutum, Obses tutele sit datus ille mihi». Exhibito uigili, lupus intrat tutus ouile, Dilanians miseras opilionis oues. Pacis amatorem simulat se perfidus hostis,
Abbreviated transcription (Latin):
Surge bubuleꝰ ait no uolo ẜ ieddit cques.
Cultor ut du stare negas ego stare negabo.
Surgẽ sitẽptes surgere p̾romtꝰ eid.
Percute p̃ses ut ꝑcute surgẽt eqnes.
Te cecet ant illu uicti sibĩ pons nom̃.
Hoc mͥ nõ pona nom̃ nator ait.
Surgo sirge mis nã tunpe ferire sedentẽ.
Est mͥ sic q iͥ timpe sedendo mori.
Sie ait ⁊timidu młcet rogat ille furẽte.
Parce precor uicto supplico uictor abi.
leca nouat fortina lene senis unicꝰ heres.
Scribitur ⁊ dignas ĩtrat irator opes.
Ius suꝑat uires sors asꝑa mostrat amicos.
P lus ꝯfert hodio gr̃a fraude fides.
Fine fruor u̾su gemino ꝗd cogitat oĩs.
Indar accipif dui uidet inꝗd ei.
Quid fugis erulta dnm eu cerins ad eẽ.
Cuiꝰ ĩ iduentu plaudere nitor ego.
Me capo respondit fratrui diu̾sa meoru.
Terret pena tibi nõ timor ullus. adẽ.

Expanded text:
«Surge», bubulcus ait: «Non uolo», reddit eques. «Surge», bubulcus ait: «Non uolo», reddit eques. Cultor ait: «Dum stare negas ego stare negabo. Surgere si temptas, surgere promptus ero». «Percute», preses ait: «percute, surget eques. Te decet aut illum uicti sibi ponere nomen». «Hoc mihi non ponam nomen», arator ait. «Surgo, surge, miser! Nam turpe ferire sedentem Est mihi, sicque tibi turpe sedendo mori». Sic ait et timidum mulcet; rogat ille furentem: «Parce precor; uincor, supplico, uictor abi». Leta nouat fortuna senem; senis unicus heres Scribitur et dignas intrat arator opes. Ius superat uires, sors aspera monstrat amicum. Plus confert odio gratia, fraude fides. Fine fruor uersu gemino; quod cogitat omnis Audax accipiter dum uidet, inquit ei: «Quid fugis? Exsulta dominum cum cernis adesse, Cuius in aduentu plaudere nitor ego». «Me», capo respondit: «fratrum diuersa meorum Terret pena; tibi non timor ullus adest.
Abbreviated transcription (Latin):
Predicitq minas frontis utrũq iubar
Sormitans uigilat ⁊ cessans cogitat ictꝰ.
Et me tuens audet dextͣ notatq lotu.
Hec mora nõ ntis ratio s culpa timoris.
Credit᷑ arte fruens ẽẽ indet mers.
Gaudet eques uicisse putans sꝑuit q bubulcũ.
Sudorẽq si iutergat abore suo
Eece mora nesct eꝯte speculata morante.
Et cubiti nodũ rustica elaua tenͣt
Huiꝰ plaga loci totiꝰ corꝑis infeit.
Robur cedit eques seq cadẽte sedet.
O noua simplicitas sedet ille uccatq sedentẽ.
Et nisi surgat eques surge̾ uelle negat.
Singe bubulcꝰ ut cui mĩles surgͣe nolo.
Ilt ait sedeas meq sede̾ licet.
eurba stupet p̃fectꝰ idẽ eꝗtiq moranti.
Impac aut suigat iut suꝑatꝰ eat.
Heret eques p̃feciꝰ ait te uĩcit irator.
Pugna cadit rega pãdit᷑ ordo rei.
Rex ut incisu nota p̃fecte duellu.
Dedecus explanet ille ul ille sum.
Pugna redit milesꝙ sedit ueluo añ sedebat.

Expanded text:
Predicitque minas frontis utrumque iubar; Predicitque minas frontis utrumque iubar; Dormitans uigilat et cessans cogitat ictus, Et metuens audet dextra notatque locum. Hec mora non artis ratio, sed culpa timoris Creditur; arte fruens, esse uidetur iners. Gaudet eques uicisse putans, spernitque bubulcum Sudoremque suum tergit ab ore suo. Ecce moram nescit, equitem speculata morantem In cubiti nodum rustica claua ferit. Huius plaga loci totius corporis aufert Robur: cedit eques seque cadente sedet. O noua simplicitas! Sedet ipse uocatque sedentem Et, nisi surgat eques, surgere uelle negat. «Surge», bubulcus ait. Cui miles: «Surgere nolo». Alter ait: «Sedeas, meque sedere licet». Turba stupet. Prefectus adest equitique moranti Imperat aut surgat aut superatus eat. Heret eques. Prefectus ait: «Te uicit arator». Pugna cadit. Regi panditur ordo rei. Rex ait: «Incisum noda, prefecte, duellum; Dedecus explanet ille uel ille suum». Pugna redit milesque sedet uelut ante sedebat.
Abbreviated transcription (Latin):
Arma paꝵ noui setotu pbuit armis.
Est m̃ uisus hebes uisus acutꝰ ei.
Nil mͥ prebet opem nͥ iuste gr̃a cause.
Defrigili querit᷑ p̃side causã potens.
Corpis enchipũ timet ilti copia cordis.
Nam fragili peccat mens animosa manu.
Siturpes nitide m̃dat infamia uite.
Infigit maculas qd nituisse iuuat.
Despat lugetꝙ senet he lenit arator.
Qui senis arua nouat ĩnua luc̃ ferens.
Me stimulat pietas ꝓte ꝑferre duellu.
Est mͥ ꝓdono dextͣ pata meo.
Ecce dies oritur locꝰ est tp̃sq duelli.
Stãt pugiles meũt m̃te manuq sibi.
Est eqti fedus qd̾ stet. ꝙ pugnet arator
Seq pͥutat nictu nͥ citõ inn̾eat eu.
Nil dese retinet nirtus oblita futĩ
Dextra corporeas ꝓdiga fundit ẽ opes.
Iccꝰ ip̃e suos steriles expendit inusus.
Et feriens hostes se magis hoste fei̾t
S ꝓprie untutis opes abscondit arator.
Duz locus expense dent̾ ⁊ hora sue.
lut motu fallit aut armis t̾ꝑat iecus

Expanded text:
Arma parum noui, se totum prebuit armis. Arma parum noui, se totum prebuit armis. Est mihi uisus hebes, uisus acutus ei. mihi prebet opem nisi iuste gratia cause; De fragili queritur preside causa potens. Corporis eclipsim timet alti copia cordis: Nam fragili peccat mens animosa manu. Si turpes nitide mendax infamia uite Infigit maculas, quid nituisse iuuat?». Desperat lugetque senex; hunc lenit arator Qui senis arua nouat, annua lucra ferens: «Me stimulat pietas pro te perferre duellum, Est mihi pro domino dextra parata meo». Ecce dies oritur, locus est tempusque duello: Stant pugiles, inhiant mente manuque sibi. Est equiti fedum, quod stet, quod pugnet, arator, Seque putat uictum ni cito uincat eum. Nil de se retinet uirtus oblita futuri: Dextera corporeas prodiga fundit opes; Ictus ipse suos steriles expendit in usus Et feriens hostem se magis ipse ferit. Sed proprie uirtutis opes abscondit arator Dum locus expense detur et hora sue: Aut motu fallit aut armis temperat ictus
Abbreviated transcription (Latin):
Ditant farta sene eͣuit sua copia furtis.
Est sua decensu gass retisa tuo.
Firmabo mea dicta manu sua furta fateri.
Hũc faciam bello iudice uerus ero.
Cum moueant obiecta senẽ plus debił etas.
Nũc mouet ⁊ seni crimine uisus hẽc.
Parcunt iura seni si ꝓsene punget amicꝰ.
Cui nulliꝰ odor fenoris arma ꝓbet.
Mendicat pugilẽ s ab ẽ ꝗ pugnet amicꝰ.
Nam refugit uiso turbine falsus amor.
Dui fortuna tonat fugitiuos t̃ret amicos.
Etqs amet ꝗs nõ sola ꝓcella docet
Cena tͣhit crue differt nox una duellu.
Solicitat m̃te iusta querela senis.
Quos mei̾ti emi młtos mͥ fec̃ amicos.
longadies cunctos abstulit ora breuis.
De tot amicoꝵ ppło nõ resistit uꝰ.
Quãq dedi młtis nemo repensat opem.
Rebar pace frui pacima ꝯgruit etas.
S mea turbauit gandia siuor edax.
Hostimista mõ palmã pepigere tepesco.
Ille caret ealeo uirib iue uiget.

Expanded text:
Ditant furta senem, creuit sua copia furtis, Ditant furta senem, creuit sua copia furtis, Est sua de censu gaza recisa tuo. Firmabo mea uerba manu, sua furta fateri Hunc faciam: bello iudice, uerus ero». Cum moueant obiecta senem, plus debilis etas Hunc mouet ac senii crimine uisus hebes. Parcunt iura seni si pro sene pugnet amicus, Cui nullius odor fenoris arma probat. Mendicat pugilem, sed abest qui pugnet amicus: Nam refugit, uiso turbine, falsus amor; Dum fortuna tonat, fugitiuos terret amicos, Et quis amet, quis non, sola procella docet. Cena trahit ciuem, differt nox una duellum; Sollicitat mentem iusta querela senis: «Quos meritis emi, multos mihi fecit amicos Longa dies, cunctos abstulit hora breuis. De tot amicorum populo non restitit unus, Quamque dedi multis, nemo repensat opem. Rebar pace frui: mea paci congruit etas, Sed mea turbauit gaudia liuor edax. Hosti multa meo palmam pepigere: tepesco, Ille calet; careo uiribus, ille uiget;
Abbreviated transcription (Latin):
Regiꝰ hẽ pinẽna regit cõ eiꝰ adurit.
Iuri dira sitis ꝗ ꝑat ense nefas.
Silua patet subeunt iudecis inore seꝙ̃tis.
Cor notat ergo sequar inꝗtat ille negas.
Et gladiu nudans nemo sciet ĩꝗt obito.
Ille refert scelus ħ ista loq̃tur auis.¬
Hic rapit ense caput opes metit scrobe funꝰ.
Celat agit celeres añus morbe rotas.
ꝑdices cene dñi pincerna ministrat.
Ridet ⁊ arisu uix uacat ille suo.
Rex audire sitit ħ differt dicẽ cãm.
Eit loc ambo sedẽt ħ petit ille refer᷑.
Rex dolet ⁊ leto m̃tit gaudia nisu.
Regi ed ciliu ꝯsiliuq sedet
Pincernã crucis eẽ reu sentẽtia ꝓdit.
Cux puĩt meritu iure fauẽte eruci.
Nam decꝰ ⁊ uitã mesta ruina rapit.
uis eques sb̃rege iũget ħ p̃lia regis.
Nic dispensat opes. hĩc uir⁊ ille sener.
Inuidie ꝑflata genis ĩnata doloris.
Flãmis fax iuuenes torret honore senix.
Regis ĩ aure truces figit deciue susũos

Expanded text:
Regius hunc pincerna regit, cor cuius adurit Regius hunc pincerna regit, cor cuius adurit Auri dira sitis, qui parat ense nefas. Silua patet, subeunt. Iudeus in ore sequentis Cor notat: «Ipse sequar», inquit; at ille negat Et gladium nudans: «Nemo sciet», inquit «obito». Ille refert: «Scelus hoc ista loquetur auisEt rapit ense caput et opes metit et scrobe funus Celat. Agit celeres annus in orbe rotas. Perdices domini cene pincerna ministrat, Ridet et a risu uix uacat ille suo. Rex audire sitit; hic differt dicere causam. Fit locus, ambo sedent: hic petit, ille refert. Rex dolet et leto mentitur gaudia uultu. Regis concilium consiliumque sedet: Pincernam crucis esse reum sententia prodit: Crux punit meritum iure fauente cruci. Nam decus et uitam mesta ruina rapit. uis, eques sub rege uigent: hic prelia regis, Hic dispensat opes; hic uir et ille senex. Inuidie, perflata genis, innata doloris Flammis, fax iuuenem torret honore senis. Regis in aure truces figit de ciue susurro
Abbreviated transcription (Latin):
Ceruꝰ ait mͥ ur̃a nece clem̃tia demat.
Condite me latebris ut uuet umbra fuga.
Hũc tumulat fenu p̃sepe reuisit arator.
Frondib ⁊ feno mui ⁊ ⁊ ilitq boues.
Hĩc redit ceruus uitasse ꝑicula gaudet.
Uobus agit grates eꝗbus unꝰ nt.
Est leue uitare cecuz si uenent argns.
Argu sipoteis fallere iictor eris.
Centu feit oculos cui se debẽ farent᷑
Et domꝰ ⁊ ẜui totaq iura loci.
Nes tua te reꝑit argu res ast̃a çecu.
Qui tibi dormitat scit ingilare sibi.
Hic silet ãgus mit stabulurbobq mĩstrat.
Plus equo tenues uiderat ẽẽ bones
Du munit p̃sepe cibo du fulgurat ira.
Iusa uidere die cornua longã uidet
Quid latet hait uideo sensitq latente.
Et bona fortune muña letus ht̃.
Exulis nõ ẽẽsuũ. uigilare potentis.
St̾re ẜuoꝵ est uelle iuuare pii
Eigo metu dãpni sibi munẽ regis amorẽ.
Frmãt ut accepto p̃duce tutus eat.

Expanded text:
Ceruus ait: «Mihi uestra necem clementia demat: Ceruus ait: «Mihi uestra necem clementia demat: Condite me latebris, dum iuuet umbra fugam». Hunc tumulat fenum. Presepe reuisit arator: Frondibus et feno munit alitque boues. Hic redit ac ceruus uitasse pericula gaudet, Bobus agit grates. E quibus unus ait: «Est leue uitare cecum. Si uenerit Argus, Argum si poteris fallere, uictor eris. Centum fert oculos; cui se debere fatentur Et domus et serui totaque iura loci. Res tua te reperit Argum, res altera cecum. Qui tibi dormitat scit uigilare sibi». Hic silet. Argus init stabulum bobusque ministrat; Plus equo tenues uiderat esse boues. Dum munit presepe cibo, dum fulgurat ira, Ausa uidere diem cornua longa uidet. «Quid latet hic? quid» ait «uideo?». Sentitque latentem Et bona fortune munera letus habet. Exulis est non esse suum, uigilare potentis, Stertere seruorum, uelle iuuare pii.Ergo, metu damni, sibi munere regis amorem Firmat, ut accepto preduce tutus eat.
Abbreviated transcription (Latin):
Simia sic fat᷑ natis ut mͥ dedecus ornet.
Quod mͣ ꝑdesset ẽ tibi pondus mers.
Illa refert nimio dãpnas ceponde̾ cauda.
Est breuis ẽq leuis ħ duo dãpna queror.
Malo uerrat humu ꝗͣ sit tibi cã pudoris.
Qua tegat ĩmundas res bñ munda nades.
pd̃ minimu minimoq minꝰ ditatregenu.
Quod minimu minimo ẽdis auare minꝰ.
Um fora fescinꝰ lucro petit ĩstat
Institor ⁊ pssu pondere fuste premit.
Ille nec̃e sꝑat nece ꝓmictente qete.
S nece ꝯpleta uiue pena põt.
Na cribella facit ⁊ timpana pellis aselli.
Hic lassatur ⁊ hĩc pulsa  touante manu.
Cu sua uita nocet eaueat sibi rũpere uita.
Nõ nece s meriti iure quiescit hõ.
Otus uoce canũ ceruꝰ fugit auia silue.
Deserit arua tenet chaustã bouina subit
Bos ut aut luci tenebris aut equora põti.
Tutiꝰ intͣres hinc piger inde leuis.
huc ueĩet custosq boñn stabuliq magr̃.
Siduo uł tantũ te uidet alt̃ obis.

Expanded text:
Simia sic fatur: «Natis ut mihi dedecus ornem SQuod mihi prodesset, est tibi pondus iners». Illa refert: «Nimio damnas de pondere caudam: Est breuis estque leuis; hec duo damna queror. Malo uerrat humum quam sit tibi causa decoris, Quam tegat immundas res bene munda nates». Id nimium minimoque minus ditaret egenum, Quod nimium minimo credis, auare, minus. Dum fora festinus lucro petit, instat asello Institor et pressum pondere fuste premit. Ille necem sperat, nece promittente quietem, Sed nece completa, uiuere pena potest: Nam cribella facit et tympana pellis aselli, Hec lassatur et hec pulsa tonante manu. Cui sua uita nocet, caueat sibi rumpere uitam. Non nece, sed meriti iure quiescit homo. Motus uoce canum ceruus fugit, auia silue Deserit, arua tenet, claustra bouina subit. Bos ait: «Aut luci tenebras aut equora campi Tutius intrares, hinc piger, inde leuis. Huc ueniet custosque boum stabulique magister: Si duo uel tantum te uidet alter, obis».
Abbreviated transcription (Latin):
tatur ignorit. Nu enĩ uident errare hii ꝗ nichilo ĩdigere
fficiens Hu uõ labũt᷑ hi ꝗ qd̾ sit optimu id ÷ reuerẽtie
cultu dignissimũ putant. minime. Neq enĩ uile qd tam
ꝯtẽpnen̾dũq ẽ ꝙ adipisci oĩu fere mortaliũ laborat intẽtio.
In ĩbonis nõ est munerada potentia. Quidigitur. Nlũ
ĩbecillu ac sine ulirib extimandũ ẽ. ꝙ õib reb astat ẽẽ pre

Expanded text:
tatur ignorat. Num enim uidentur errare hi qui nihilo indigere tatur ignorat. Num enim uidentur errare hi qui nihilo indigere fficiens. Num uero labuntur hi qui quod sit optimum, id etiam reuerentiae cultu dignissimum putent? Minime. Neque enim uile quiddam contemnendumque est quod adipisci omnium fere mortalium laborat intentio. An in bonis non est numeranda potentia? Quid igitur? Num imbecillum ac sine uiribus aestimandum est, quod omnibus rebus constat esse
Abbreviated transcription (Latin):
Amcoꝵ nõ ꝙ sassimu ꝗde genꝰ ẽ nõ ĩfortunã s iniueu¬
te nuinĩati. Neliquũ uõ uł pot̾entie eapsa uł delectatioĩs assũ¬
mitur Iam nõ corꝑis bona ꝓmp̃tu e. ut ad suꝑiora referan¬
tur Roburenĩ magnitudoq idet᷑ p̃state ualẽtia pulcri
tudo atq uelocitas cesebritaie. salubritas noluptate dibus
id lũmu ẽẽ iudicat bonu S sũmu bonu bt̃itudine eẽ
definiuimꝰ. Quare btm̃ ẽẽ indicat. statũ quẽ p̃ceteis quisq
desiderat. Habes igitur añ ocłos ꝓpoĩtar fere forma felicita¬
tis humane opes. honores. potẽtia. gła noluptates. Que ꝗdẽ
sola ꝯsiderans epicim. ꝯseꝙ̃ter sibi sũmũ bonu uoluptate eẽ
ꝯstituit. qd̾ cetera oĩa iocunditatẽ aĩo uideant᷑ afferie  S ad
hoĩn studia reutor. Quoꝵ mimnꝰ ⁊ sicaligante memoria tñ
bonu sũmu repetit. s uelud ebruis domu quo t̃mite reuer¬

Expanded text:
dem genus est, non in fortuna sed in uirtute numeratur, reliquum uero uel potentiae causa uel delectationis assumitur. Iam uero corporis bona promptum est ut ad superiora referantur. Robur enim magnitudoque uidetur praestare ualentiam, pulchritudo atque uelocitas celebritatem, salubritas uoluptatem; quib summum bonum beatitudinem esse definiuimus; quare beatum esse iudicat statum quem prae ceteris quisque desiderat. Habes igitur ante oculos propositam fere formam felicitatis humanae—opes, honores, potentiam, gloriam, uoluptates. Quae quidem sola considerans Epicurus consequenter sibi summum bonum uoluptatem esse constituit, quod cetera omnia iucunditatem animo uideantur afferre. Sed ad hominum studia reuertor, quorum animus etsi caligante memoria tamen bonum suum repetit, sed uelut ebrius domum quo tramite reuer
Abbreviated transcription (Latin):
titudine stacũ bonoꝵ õĩu ꝯgregtitione pfectu. Hu
uti diximꝰ diu̾so tramite mort̾alẽs om̃s conant adipisc
Est em m̃tib hoi ueri homi natimlit inserta cupidi¬
tas. s ad falsa deniꝰ error ib duͣ cst.ͣ Quoꝵ ꝗdẽ alii fũmu
bonu eẽ nichilo ĩdigẽ credẽtes. ut diuitis iluant elabo¬
rant Abii uo aonis qd̾ sic dignissimu ueneratioe̾ iudi¬
qb op̃timũ qd claritos uidetur. Pn belli uł p̾acis ntibus
mutẽt. ut qui diuitias obpotentia uoluptatesq deside¬
rant. uł ꝗ potẽtia sen peciũe cã seu ꝓferendi noĩs petũt

Expanded text:
titudinem statum bonorum omnium congregatione perfectum. Hunc, titudinem statum bonorum omnium congregatione perfectum. Hunc, uti diximus, diuerso tramite mortales omnes conantur adipisci. Est enim mentibus hominum ueri boni naturaliter inserta cupiditas, sed ad falsa deuius error abducit. Quorum quidem alii summum bonum esse nihilo indigere credentes ut diuitiis affluant elaborant; alii uero bonum quod sit dignissimum ueneratione iudiquibus optimum quiddam claritas uidetur, hi uel belli uel pacis artibus rmutent, ut qui diuitias ob potentiam uoluptatesque desiderant uel qui potentiam seu pecuniae causa seu proferendi nominis appetunt.