comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
plo sesquit̾cius relinquet᷑. Rursitssi diacesseron diapente consonautie
subtrahaf ic reliquus tonus eonus igit᷑ scd̾mhanc rationẽ insesqui t̃ria
ꝓportioẽ constabit. S tres ses qui t̃cii imotͥplici fiunt in inores. Tresgͥtont
iũ cdiatesseronncella ratiõe supplebunt quod est fallissimũ. Duo
enĩtomi. ac semiconiũ minus. diatesseroncõsomutiã supplent. Ex
his igit᷑ demonstrat᷑ diatesseron cõsonantiã non eẽ młtiplicẽ. Dico
aĩt qmĩ nec chapente consonantia in młtiplici gen̾e poterit collocari
ꝯsonautia possitaptari. S diatesseronꝯ sonantia młtiplicis gũris
ñ est. Quocirca nec cdiapente iminore ħ̾itudine młtiplicis. quã ẽ
aluplaque est minina aptari potest. Si igit᷑ diapente iuminima sccł
dupla. tliatesseronuͦ que minor est in mułtiplici quid̃ aptari pocest.
Non est enĩquicquã minꝰ aduplici. Sit igit᷑ sesqualt̾a. tonus uero

Expanded text:
plo, sesquitertius relinquetur. Rursus si diatessaron diapente consonantiae subtrahas, fit reliquus tonus. Tonus igitur secundum hanc rationem in sesquitertia proportione constabit. Sed tres sesquitertii uno triplici sunt minores. Tres igitur toni unum diatessaron nulla ratione supplebunt, quod est falsissimum. Duo enim toni ac semilonium minus diatessaron consonantiam supplent. Ex his igitur demonstratur diatessaron consonantiam non esse multiplicem. Dico autem quoniam nec diapente consonantia in multiplici genere poterit collocari.consonantia possit aptari. Sed diatessaron consonantia multiplicis generis non est. Quocirca nec diapente, in majore habitudine multiplicis quam est dupla quae minima est, aptari potest. Si igitur diapente in minima, scilicet dupla, diatessaron vero, quae minor est, in multiplici quidem aptari non potest. Non est enim quidquam minus a se duplici. Sit igitur sesquialtera, tonus vero
Abbreviated transcription (Latin):
mino adicienda. Sint enĩ decẽ et quad raginta altrinsecꝰ t̃mini cõ¬
stituti. hoꝵq meclietas scd̾marithinetitã ꝓportionalitatẽq̃rat᷑.
Diffrãm prius utroꝵq respicio. q̃ ẽtͥginta. hanc diuidio fiũt.
qũdecĩ. Hanc minor termino id estdenario appono fiunt ui¬
metica ꝓp̾ortionalitas hoc modo..Item inter eodẽ t̾mi¬
nos medietatẽ geomedcã collocemꝰ. Extremos nũositate młtipli

Expanded text:
 altrinsecus termini constituti, horumque medietas secundum arithmeticam proportionalitatem quaeratur. Differentiam prius utrorumque respicio, quae est 30; hanc divido, fiunt 15; hanc minori termino, id est decem appono, fiumetica proportionalitas hoc modo, 10, 25, 40. Item inter eosdem terminos medietatem geometricam collocemus. Extremos propria numerosi
Abbreviated transcription (Latin):
continitat sẏmphoniã. Srursus tͥplicis ꝑtem t̾ciam cõtrarta diuisioe
ꝑtiri. exqua rurs chacesseron symphonta nascet᷑. Triplicẽ ucro atꝙ ses¬
quit̃tiũ inctos quadruplũ cõꝑationẽ ꝓportion ũ efficert. Uude fit ut ex
Scdm hos qͦꝙ hic ordo est. Diapason diapente chapasonac diapente.
diatesseron. bisdiapason. xix. Sententia nihomiati que quib
cõtrariã positionẽ. S potꝰ tt unitas in arithiericis crem̃ti erat di¬
minutionisq p̾ncipit̃. ita ctiã diapa sonsymphontã reliquaꝵ esse
pͥncipiũ. Illas utero sibi incõtraria dinsioc̃ posse cõstitui. Iduero fati¬

Expanded text:
contineat symphoniam, sed rursus triplicis partem tertiam contraria divisione partiri. Ex qua rursus diatessaron symphonia nascetur. Triplicem vero atque sesquitertium junctos quadruplam comparationem proportionis efficere; unde fit ut ex Secundum hos quoque hic ordo est: Diapason, diapente, diapason ac diapente, diatessaron, bis diapason. CAPUT XIX. Sententia Nicomachi quae quiburariam positionem. Sed potius ut unitas in arithmeticis crementi erat diminutionisque principium, ita etiam diapason symphoniam reliquarum esse principium, illas vero sibi contraria di
Abbreviated transcription (Latin):
um. ut fiant decies .xxxͣ. qui st̃. ccc. Hos si scd̾m .l. paciur
fiunt .ui. Quos ꝯminori t̾mino addiderimꝰ. reddunt᷑. xui.
hunc gͥ numerũ si uit̃ .x. ac .xl. mediũ collocemꝰ. armonica ꝓportio¬
ad modũ pychagorici ꝓbent cõso¬
nantias inisicas in p̾dictͤis ꝓportionib inueniri. Inquare sciłeis
prolomeus ñ udee asseusins. Dequo paulo postetiꝰ dicemꝰ. Hec
enĩ ꝓponenda est maxima eẽ. pͥma siatitsq cõsonantiã cul pp̾c¬
sum. tale etiã dephendit᷑ sensii. Si igit᷑ciuitis nortorest ea cõsoͭ¬
nantia. que incduplicitate conssstit. ñ est dubiũ. pͥmã cẽom̃iũ¬

Expanded text:
10, ut fiant decies 30, qui sunt 300; hos si secundum 50 partimur, fiunt 6. Quos cum minori termino addiderimus, fient 16. Hunc igitur numerum si inter 10 ac 40 medium collocemus, harmonica proportioadmodum Pythagorici probant consonantias musicas in praedictis proportionibus inveniri, in qua re scilicet eis Ptolemaeus non videtur assensus, de quo paulo posterius dicemus. Haec enim ponenda est maxime esse prima suavisque consonantia, cujus proprisum, tale et deprehenditur sensu. Si igitur cunctis notior est ea consonantia quae in duplicitate consistit
Abbreviated transcription (Latin):
runt młtiplicitatis augm̃ta. et sr̃ꝑtic łaris habititdinis detũa.
Monstratũ quippe ẽ quod mltiplex inequalitas sĩꝑtic łares ꝓpor¬
tiones meritiantiquitate transcendat. Quocirta uat᷑alis it¬
pason cõsonantiã cam que ẽ maxima et simplicitate uotissima.
Siuero unitati t̾nariꝰ cõꝑet᷑ diapason ac diapente⁊ cordiã ꝑsona¬
pente. Si uero quat̃nari t̾uario cõꝑet᷑. diatesseron cõsotãtiã sup¬
restat. Si quatnariũ binariuo cõꝑem̃. calet induplicẽ ꝓpor¬
tant somi inbis diapason. cũa sequãarupla int̃ ualli dim̃sioẽ
acutior gramorẽ tercta grauioris ꝑte transcendit. Ac stat de ĩ¬
ceps cõtinentiaꝵ modiis̃. qͥ neq ultra. quadruplã possit exten¬
di. neꝙ intra partẽ c̾cia coartari. Et scdm nichomacũ quid̃hic
consonãttaꝵ ẽ ordo. ut sit p̾ma diapason. scd̃a diapason ac dia¬
pente. t̃cia bis diapason. quarta aiapt̃ quinta dsatesseron.

Expanded text:
rticularis habitudinis detrimenta. Monstratum quippe est quod multiplex inaequalitas superparticulares proportiones meriti antiquitate transcendat. Quocirca naturalis nupason consonantiam eam, quae est maxima, ei simplicitate notissima. Si vero unitati ternarius comparetur, diapason ac diapente concordiam personapente. Si vero quaternarius ternario diatessaron consonantiam supatio quae restat, si quaternarium binario comparemus, cadet in duplicem propormaxime distant soni in bis diapason, cum a se quadrupla intervalli dimensione or graviorem tertia gravioris parte transcendit, ac stat deinceps concinentiarum modus, qui neque ultra quadruplam possit extendi, neque intra partem tertiam coarctari; et secundum Nicomachum quidem hic consonantiarum est ordo, ut sit prima diapason, secunda diapason et diapente, tertia bis diapason, quarta diapente, quinta diatessaron.
Abbreviated transcription (Latin):
omnib marichineticis. expeditius dutum est.
quod młciplexinequalitatis genus
duob reliquis uedet᷑ antiquus Naturalis enim numeri dis¬
positio ⁊ imultiplicib itnitati que prima est cõparat᷑. Super¬
particłaris tiero ñ unitatis cõꝑatioe ꝑficit᷑. s ip̃oꝵ qui post u¬
tatõ dispositi sunt numeroꝵ ut t̃naru adbinariũ e ucet̾is¬

Expanded text:
omnibus in arithmeticis expeditius dictum est.quod multiplex inaequalitatis genus longe duobus reliquis videtur antiquius. Naturalis enim numeri dispositio, in multiplicibus unitati quae prima est, comparatur. Superparticularis vero non unitatis comparatione perficitur, sed ipsorum, qui post unitatem sunt dispositi numerorum, ut ternarii ad binarium, quat
Abbreviated transcription (Latin):
cõmatib cõꝑet᷑. non est tamenquasi sognibde lassandũ. quoe
minis ꝑ se hanc contra cõmata ⁊ ꝑatione retinere tonsipe m̃o¬
quodẽ .s. tono integerrimo distat .ui. scił toni quinq tonit. Id
S in uero octiesfient dõũ. cxxiiii. Idsit .s. S h. quid̃ .f. ninnero
ꝑatꝰ suꝑat .G. uero suꝑat᷑. Et est.f. coni diftrã .h. aũ nouies mł¬
tiplicatum cõma. G̃ uero octies. Demonstrat᷑ est gͥ tonus minor
quid̃ uouẽ ec̃ cõmatib eisdẽ uero uiti. cominatib inaior.

Expanded text:
comparetur, non est tamen quasi segnibus delassandum, quo minus per se hanc contra commata comparationem retinere tonus ipse monquod est B tono integerrimo distat, 6 toni scilicet quinque tonis, id Sin vero octies, fient 57224, id sit G. Sed H quidem F numeroatus superat, G vero superatur, et est F toni differentia. H autem novies multiplicatum comma, G vero octies. Demonstratus est igitur tonus minor quidem 900 esse commatibus, eisdem vero octo commatibus major.
Abbreviated transcription (Latin):
quodĩ ct. et estiiic. intetualluni eececeũ exꝯposito bis. copulatoꝵ
sbimet. et ꝑbinariũ mstiplicato. S .t. interuatlo. Innumeris qꝙ
idẽ ꝓbat᷑. Sit enĩ .S. ad .c. duplũ ut binaruis ad unitatẽ. ec fat
ut S. ad ic ita .ẜ. ad .d. Erit igit᷑d. quat̾narĩ. Multiplexest gͣ
Sad .i. idest binarins ad nnitatẽ. Multiplexaũt est .d. quatuati

Expanded text:
quod est C, et est C D intervallum, effectum ex composito bis copulatoque sibimet et per binarium multiplicato B C intervallo. In numeris quoque idem probatur. Sit enim B ad C duplum, ut binarius ad unitatem, et fiat ut C ad B, ita B ad D. Erit igitur D quaternarius. Multiplex est autem B ad C, id est binarius ad unitatem. Multiplex est D ad
Abbreviated transcription (Latin):
deicies. fiunt .ł. S uꝑualit igit᷑ .i. numerus. xluiti. numerum
binario. Idem. l.iii. undecies metiat᷑ fiunt. lr. Q ui eisd̾ rursirs
duob liii. numerũ suꝑuadit. Addatur utͥsd binariꝰ. et dispo¬
¶mͣt᷑ hoc modo.

Expanded text:
decies fiunt 50. Supervadit igitur 50 numerus 48 numerum binario, idem quinarius 53 undecies metiatur fiunt 55, qui eisdem rursus duobus 53 numerum supervadit; addatur utrisque binarius et disponantur hoc modo
Abbreviated transcription (Latin):
extendaf. Quantũ aũ nob̾ he consid̾ationes ꝓsint sequensordo mõ¬
ꝑmensa mead̾ sint ꝓportioẽn imeri
quos sra diffrã mensa est inqua ert̃ ꝓpor¬
tione etiã hinumeri scd̃m quos eos słta mensa est disfrã. Sũt enĩ

Expanded text:
extendes. Quantum autem nobis hae considerationes prosint, sequens ordo moextendes. Quantum autem nobis hae considerationes prosint, sequens ordo momensa, in eadem sunt proportione numeri, quos sua differentia mensa est, in qua erunt proportione et numeri, secundum quos eos sua mensa est differentia: ut inter
Abbreviated transcription (Latin):
positum igitur sit duas seĩ qͥ ualteras ꝓportioues cõtinia com¬
ꝑacione ꝓflucere. Sumo radicẽ ses qualterã eamq dispono .ii.
et in. Multiplico igit᷑ binariũ ꝑbinatiũ fiunt.iuii.Itẽ t̾uarius
ꝑbinariũ crescat erunt .ui. Rursus t̾nariũ inscinet ip̃m duco¬
mus. fiunt .ix. qui disponant᷑ hoc modo.
Nͥ ueniemits igit᷑ duas ꝓpositas sesqualte¬
ras pportioẽs . ui. ad. iiui. et ix. ad sex. Sit nunc ꝓpositũ tres inuenire
Dispono eosdẽ numeros quos supra iu exquirendis duab ses qual¬
teris habitudinib ꝓposuerã ip̃asq sesqualteras ꝓportiões. Młci¬
quobiuario. quaternariũ. fiuut .Uiii. Rursus senaritẽ bina
rio fiunt .xii. Ruosus nouenariũ binario fiunt xuiii. Rur
nouenariũ t̾nario.xxuii. Disponant᷑ igit᷑ hoc modo.
tq hic medus erit inceteris ut si ses¬
qui tercias ꝓportiones uelis extendẽ
quartoꝵ disponas radices eadẽ młtiplicatione ses qui quartos qͦt libet

Expanded text:
positum igitur sit duas sesquialteras proportiones continua comparatione producere. Sumo radicem sesquialteram, eamque dispono, 2 et 3. Multiplico igitur binarium per binarium, fiunt 4. Item ternarius per binarium crescat, erunt 6. Rursus ternarium in semetipsum ducemus, fiunt 9, qui disponuntur hoc modo: Invenimus igitur duas propositas sesquialteras proportiones 6 ad 4, et 9 ad 6. Sit nunc propositum tres invenire. Dispono eosdem numeros quos supra in exquirendis duabus sesquialteris habitudinibus proposueram, ipsasque sesquialteras proportiones. Multiplico binario quaternarnovenarium binario, fiunt 18. Rursus novenarium ternario, fiunt 27. Disponantur igitur hoc modo: Atque hic modus erit in caeteris, ut si sesquitertias proportiones velis extendere, iquartorum dispones radices, eademque multiplicatione sesquiquartos quotlibet
Abbreviated transcription (Latin):
uel ses qui teruos. uł ses qui octauos. nel
quotlibet alias ꝓportiones. quis inuestigare
noliteris. nulło errore labatur. nt ꝙ einum̾o
pumo tales ꝓportioes querat aptare. qui quanti sint ꝓpositi. tot
p̃ced̾e. et post se habere non poslit. s disponat potius multiplices
uideatq qitantos suꝑparticłares requirit. eumq młtiplicem
respitiat. qui eoloco abunitate recesserit. ut in suꝑtorib de scͥp¬
tionib. Sitres ses qualteras fortasse quesierit. ut ñ aquat̾natio
ing̾diatur innestigationẽ. Hic enĩ quĩ std̃s est duplis. duos
tantum p̾cedit. t̾ciumq ei aptare ñ poterit. s ut ab octonario
moclietates temptet apponere. Hic enĩ qm̃ tercius est tresquas
angendi ꝓportiones uia hoc modo. Raclices ꝓportionũ dicuntur
meisdẽ comparationib in inime ꝓportiones. Disponant᷑ enim
numerus nat᷑alis inutade multãtus.

Expanded text:
vel sesquitertios, vel sesquioctavos, vel quotlibet alias proportiones quis investigare voluerit, nullo errore labatur, utque non ei numero primo tales proportiones quaerat aptare, qui quanti sint propositi, tot praecedere, et post se habere non possit. Sed disponat potius multiplices, videatque quantos superparticulares requirit, eumque multiplicem respiciat, qui eo loco ab unitate recesserit, ut est in superioribus descriptionibus, si tres sesquialteros fortasse quaesierit, non a quaternario ingrediatur investigationem. Hic enim, quoniam secundus est duplus, duos tantum praecedit, tertiumque ei aptare non poterit, sed ut ab octonario medietates tentet apponere. Hic enim quoniam tertius est, tres quasaugendi proportiones via hoc modo: Radices proportionum dicuntur in eisdem comparationibus minimae proportionis. Disponatur enim numerus n
Abbreviated transcription (Latin):
igitur ꝓportioẽ sunt nuũ quos ꝑpͥa diffrã integre ꝑ meusa est. in
diffrã numeroꝵ. ita eos nũos qͣuoꝵ est diffrã metiat᷑. ut eandẽ
menstrã nt̃oꝵ pluralitas excedat id̃q in utͥsq sit excelsiis. et
sit dimiuutior diffrẽ t̃sura quã est pluralitas niuneroꝵ
matorẽ obtinebt̃ ꝓportionẽad se innice̾ numeri. si eis illiidq
relinquit᷑. post melionẽ retractatũ sit. quã fuert̃ integri cũ cos

Expanded text:
roportione numeri quos propria differentia integra permensa est, in differentia numerorum ita eos numeros quorum est differentia metiatur, ut eamdem mensuram numerorum pluralitas excedat, idemque in utrisque sit excessus, et sit diminutior differentiae mensura, quam est pluralitas numerorum, majorem obtinebunt proportionem ad se invicem numeri, si eis illud quod relinquitur post mensionem, retractum sit, quam fuerunt integri, cum eos
Abbreviated transcription (Latin):
lagaxioo o M. ucor scorpionil. In acnario h̾etur ima ꝙͣ dicũt gle¬
raro aut nũꝙͣ in nr̃is Aimatib cernũtur ⁊ sunt ita. o. est et¬
rigel ⁊ alhabor Quĩd aũt de his dicam dũ anob̾ mini me uidẽt᷑:
Est algomeiea asoia am de quib uarie auc̃tumant. iõ qiͣ du¬
bium p̃t̾mitto. Sũt p̃t̾ has due algurab alhazal uł alchi meth
incentauro quib caldei satis ad disc̃nendas horas utuntur a nob
ante rarissime uidentur. et dũ uĩdentur: duab aut trib horilap¬
parent. Aie quam plurime huãbentur ad̃dis c̾ nendas horas auas
mõdo silebo. eo qd̵ eis non indigemꝰ si p̾taxatus bene cognostimꝰ.

Expanded text:
lagraf id est cor Scorpionis. In Aquario habetur una, quam dicunt Beraro aut nunquam in nostris climatibus cernuntur, et sunt ita , est Vigel et Alhabor. Quid autem dicam de his, dum a nobis minime videntur? Est Algomeiza Aldirnam, de quibus varie autumant, ideo quasi dubium praetermitto. Sunt praeter has duae Ganamalgurab, Albazal, vel Alhimech in Centauro, quibus Chaldaei satis ad discernendas horas utuntur, a nobis autem rarissime videntur, et dum videntur duabus aut tribus horis apparent. Aliae quamplurimae habentur ad discernendas horas, quas modo silebo, eo quod eis non indigemus, si praetaxatas bene cognoscimus
Abbreviated transcription (Latin):
ad singłas ꝑ ordmnem sequens gͣdus regła apͥstino augło .a. ñ no¬
ca. pono ⁊ ad singłas põnes. ip̃am liueam ordinatim uͥ regła eã
tangit. singłio imp̃ssis. noto usq ad lxuͭiͣ gͣdũ. in quo .s. sumꝰ
ĩ climate nr̃o soł dep̃henditur issensus. Hanc gͥ lineam ꝑpẽ¬
dicłarem simͦ lxui. gͣdib in signitani ꝑ ip̃iꝰ instruuñti a scio¬
there deorsũ longitudine accipiens in singloꝵ signoꝵ ⁊ m̃siũ
mitis quot gͣdus soł infinẽ cꝰq hore ascendat in scpta forma
deasũ ꝯplectitur tantĩcdẽ spacu in longitudine ip̃iꝰ iastrum̃¬
ti asciothero de orsũ de metieus in linex ꝙͣ ip̃iꝰ signi uł m̃sis
initiũ ꝯstitueram: unncruq hore t̾millũ facio. uerbi gr̃a.
Incapͥcorni initõ fine sexte hore astendit sol gradul .xuiii.
Quantũ ergo spatũ in lepe dicta lurea auorausto ulq aid fimem

Expanded text:
 ordinem sequentes gradus, regulam a pristimo angulo a non motam pono, et ad singulas positiones ipsam lineam ordinatim, ubi regula eam tangit, signis impressis noto usque ad 66 gradum, in quo scilicet summus in climate nostro solis deprehenditur ascensus. Hanc ergo lineam pedicularem hoc modo 66 gradibus insignitam pro ipsius instrumenti a sciothero deorsum longitudine accipiens, in singulorum signorum et mensium initiis, quot gradus sol in fine cujusque horae ascendat, in praescripta forma deorsum complectitur, tantumdem spatii in longitudine ipsius instrumenti a sciothero deorsum demetiens in linea, qua ipsius signi vel mensis initium constitueram, unicuique horae terminum facio, verbi gratia: in Capricorni initio in fine sextae horae ascendit sol gradus 18; quantum ergo spatii in saepe dicta linea a corausto usque ad finem
Abbreviated transcription (Latin):
lum ͦs ac tͥplũ ip̃i seu aliaiꝰ quollib habitudmes m̃lux a diligñ¬
di noc̃tisq dist̾rnto ut u̾ło ad ip̃as din̾siones sciothero umbrã ꝙ¬
q lucente sole ĩ ip̃as emittente. qua ꝓportõ ẽ ip̃e ⁊ umbͣ eiꝰ ĩ uitem
diam dupla. Si adtotam longitudinem snotheri ꝑtingit: eqͣsis eiͣ.

Expanded text:
lum ipsius, seu alias quaslibet habitudines mensura diligenti notisque discernito, ut verso ad ipsas dimensiones sciothero, umbramque lucente sole in ipsas emittente, quam proportionem ipse et umbra ejus invicem diam, dupla; si ad totam longitudinem sciotheri pertigerit, aequalis erit.
Abbreviated transcription (Latin):
a. integ errime descͥbo. eiꝰq axcum .i. curuam lineam in eria
ꝯuenientes angłu restũ efficiũt. tactum te ip̃o corausto nota ĩ p̾sso
setreto. quantam longitudinem sciothero .i. gnomoni iuxta qnti¬
tatem instrum̃ti tͥbue uolo ⁊ ab ip̃a riota deorsum pendicłarem l¬
neam. a chatheto eque distantem. Dirigo .s. tante longitudim
qnͣta postulat qntitas instrinũti pendentil. Dehrac regłam in

Expanded text:
a integerrime describo, ejusque arcum, id est curvam lineam in tria convenientes angulum rectum efficiunt, tantum de ipso corausto nota impressa secerno quantam longitudinem sciothero, id est gnomoni, juxta quantitatem instrumenti tribuere volo, et ab ipsa nota deorsum perpendicularem lineam a catheto aeque distantem dirigo, scilicet tantae longitudinis, quantum postulat quantitas instrumenti pendentis. Dehinc regulam in
Abbreviated transcription (Latin):
in lat̾e lineatas ꝑ singłas .xii. signa uł m̃ses: imbra sua c̾tus atã¬
Aquario. piscib. axiete. tauro. et geminił: inscͥbo. ⁊ Iñ reu̾tẽs
reliqua de crescentiũ itidem dieꝵ signa. sibi in quantitate dies
ꝯꝑaril copło Sancrũ uidelic. geminis. tauro. leonẽ. uͥgniẽ. ati¬
en. pucib. libram. aciuario scorpiũ Bagittano. capͥcornũ. deinde
quia ĩ medio singłoꝵ signoꝵ singłi m̾ses oriuntur. p̾fata sex¬
lignoꝵ int̾ualla in duo itidem ductis. ut pͥus lineis singła diui
do. ⁊ ita.xii. cͥcuitu int̃ ualł effestił. pͥmũ hoꝵ qd̾ uidelic sagita¬
rii pꝰtrema ⁊ capͥcorni pͥncipia ꝯtin duo decimo m̃si incꝰ mẽdunt
salstiniũ hyemał ꝯtingit. deputo. Secpientia bina int̾ualla. Ia¬
nuario tiꝰ co ẽꝑari nouembu tͥbue. Qurtũ cũ qͥnto. februaro ⁊ oecab̾
sex tũ et septimũ. marcio ⁊ peptensbr:. in quoꝵ medietatĩb. bma

Expanded text:
singula 12 signa vel menses umbra sua certas attiAquario, Piscibus, Ariete, Tauro et Geminis inscribo, et inde revertens reliqua decrescentium itidem dierum signa sibi in quantitate diebus comparibus compleo, Cancrum videlicet Geminis, Tauro Leonem, Virginem Arieti, Piscibus Libram, Aquario Scorpium, Sagittario Capricornum. Deinde, quia in medio singulorum singuli menses ordiuntur, praefata signelicet Sagittarii postrema et Capricorni principia continet, decimo mensi, in cujus medio solstitium hiemale contingit, deputo. Sequenti bina intervalla Januario ejusque compari Novembri tribuo. Quartum cum quinto Februario et Octobri; sextum et septimum Martio et Septembri; in quorum medietatibus bina
Abbreviated transcription (Latin):
U ꝑtoloreꝰ ⁊ trastotenes satis lucide tractant. Marcianul qͣ
nõ solũ de mutatõib chmatũ. s etiam de singłoꝵ ndie .i. astriu¬
dme. seu hous enninoctialib satis ex pedit. suniꝰ sc̃am et arabita
logio uti debeas singłis in locis. In martio m̃ise cum sol sit mi
pumo gͣdu ariens. uł in septenbri cum sit sol ra primo gradu

Expanded text:
bus Ptolomaeus et Eratosthenes satis lucide tractant. Marcianus quoque non solum de mutationibus climatum, sed etiam de singulorum meridie et altitudine seu horis aequinoctialibus satis expedit. Cujus scientiam et Arabicalogio uti debeas singulis in locis in Martio mense, cum sol sit in primo gradu Arietis, vel in Septembri, cum sol sit in primo gradu
Abbreviated transcription (Latin):
gnostes. ꝙͣ hic sicoscb̾e nõ mextũ auptio. dũ locus et uaitio postulat.
ta. Alto u̾o lat̾e dies rãsiũ ꝑ nu̾m. Media in sr̃fite: dociꝰ circuli To¬
diacĩigna cum gͣdib ꝑtiũ ⁊ dũ ius ꝑ hanc scire signũ ⁊ gͣdũ sob̾.

Expanded text:
gnosces quam hic subscribere non ineptum autumo, dum locus et ratio postulat, gnosces quam hic subscribere non ineptum autumo, dum locus et ratio postulat, ta; altero vero latere dies mensium per numerum; media in superficie totius circuli zodiaci signa cum gradibus partium. Et dum vis per hanc scire signum et gradum solis
Abbreviated transcription (Latin):
pume que ad accipiendũ soł radiũ et stellas fixas seu fid geo¬
metͥcalium mñsuraꝵ scientiam sibi rependentia bma hñt fora¬
mina taustu contornuetur ita et reditu altitudinem solis
tabłas infigitur. Qui rasũmo ꝑforato alt̃ cimcꝰ exꝑte alhaneal¬
butht cluu̾se inseritur. Quem alfarcht .i. cabellũ dicũt. eo qd
iustar dabelli formatꝰ sit. Et iam ut lucidꝰ cumi: eiꝰ ꝑigͣ phial
cõpendiose explitui excepto uno de quo inĩoco suo ubiꝰ dicã.
enõdabił p̃t̾ eas qͥ ustialem hũt in his exc̾citatõem. Siquis aũt
dc̃a aut ditenda par̃ exscͥptis intellex̾it. ip̃am remꝰ ꝓbet ⁊ ꝓculdu¬
diei ⁊ noctis.
i certissime horas naturales siue artificiales dici et noctil cupis
scire oportet in primis ut scias in quo signo sit sõl ⁊ ĩ qͦto deta¬
no aut gͣdu eiꝰ de signi. hoc ꝙͣ et si ntraplitib calcłationũ rõmdus
ĩ cire queas. tñ ausolittiꝰ. ex figura hac maxima sallłcia atquisita co¬

Expanded text:
u ad geometricalium scientiam mensurarum sibi respondentia bina habent foramina, quod tactu cum torquetur, itu et reditu altitudinem solis bulas infigitur. Cui in summo perforato alter cuneus et parte Alhancabuth transverse inseritur, quem Alferaz, id est caballum, dicunt, eo quod instar caballi formatus sit. Etiam, ut lucidius quivi, ejus perigraphias compendiose explicui, excepto uno tetragono, de quo in loco citationem. Si quis autem dicta aut dicenda parum ex scriptis intellexerit, ipsam rem probet, et procul dudici et noctis.Si certissime horas naturales sive artificiales diei et noctis cupis scire, oportet in primis ut scias in quo signo sit sol et in quoto decano aut gradu ejusdem signi. Hoc quidem etsi multiplicibus calculationum rationibus scire queas, tamen absolutis ex hac figura maxima solertia acquisita co
Abbreviated transcription (Latin):
signat almexi. tot sunt ꝑtes quas queris s hoc p̃uide ut ꝑnada
i ꝑtes horasꝵ diurnaliũ. dicas. ꝑ gͣdus añ soł noctur nalumy
Et si queris scire ex ꝑtis diurnaliũ horar ꝑtib quot noctue¬
mansexint. miue eas de .xxx. quot remanserunnt tot sunt ꝑteł
duturne ꝑtes quia horas alt̾na mut̾o corrieptõis ⁊ depalatõis¬

Expanded text:
eris. Sed hoc praevide ut per nadair partes horarum diurnalium discas: per gradum autem solis nocturnalium. Et si quaeris scire, expertis diurnalium horarum partibus, quot nocti remanserint, minue easdem de 30, et quot remanserint, tot sunt partes octurnae
Abbreviated transcription (Latin):
nalem datiã et gentẽ ꝑtim fxanciam maiorẽ dritanniam. scociã.
t̾ram anglicã. gallia .s. sit ad occidente ꝓtensa usq ad bassutom
Sñ Iacobi apłi ibiq in occidenti octeano t̾minat᷑. De insulis qͣs
citladas uotant dibiũ est cui deputentur eliian quas dili¬
gens inspec̾tor. Walragore si ĩ ip̃is fu̾it insuł absterget Qd̾¬

Expanded text:
ntem barbaricam, partim Franciam majorem, Brittanniam, Scotiam, terram Anglicam, Gallias. Sic ad Occidentem protensa usque ad basilicam S. Jacobi apostoli, ibique in Occidenti Oceano terminatur. De insulis, quas Cycladas appellant, dubium est cui deputentur climati, quas diligens inspector walzacorae, si in ipsis fuerint insulis, absterget, q
Abbreviated transcription (Latin):
ditur ꝑitali am et gemaniam ꝑtitux cum .uii. frantiam maiorẽ
⁊sic ad occidentis. timetas ꝓ tensa regiones uenditat sibi totam hisꝑa¬
niam. ĩ ip̃o octeani lunbo tͤmnĩatur Initiũ septumi ab occeano ori¬
ontali hñs in primis ꝯͣ septẽtͥonẽ albanol. Dem̃ t̾ciã insmur meos

Expanded text:
ditur per Italiam et Germaniam, partitur cum septimo Franciam majorem, ditur per Italiam et Germaniam, partitur cum septimo Franciam majorem, et sic ad Occidentis cunctas protensa regiones vindicat sibi totam Hispaniam, in ipso Oceani limbo terminatur. Initium septimi ab Oceano orientali habens in primis
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃iam ⁊ cransit nõtem caucalũ. ⁊ ꝑites accipit cum t̾cio ꝑtem meso¬
potainiam. et cimi qͥnto tapadociam et tranlit fluuiũ iordanis ⁊
galileam ꝑtim octuipat. ierłm cunctosq suos t̾minos ⁊ sic ad octi¬
dentem protensũ parit̾ cirenem. cum t̾ cio tenensq leptim mag
nani ⁊ ꝑtim niumidam unguitaniam c̾tosq t̾minos usq ad octe¬
anũ ibi tͥ minantur. Inraũ quiditiũ qd̃imatis aboriente mare
montes cexaunos. patitur gallitam cũ quarto ⁊ ton samariam
montẽ ⁊ carmellũ et uenit ad mare medit̾ancũ ⁊ insulam sar¬
diã cartagniẽq ⁊ ꝑtĩ numidã. ⁊ sic ꝓtenditur ꝑtĩgittaniam et
ꝑ nisulas maris medit̾ranei. usq ad occidentis octeanũ. ibiq t̾mi¬
natrir. Iniciũ sexti ab orienti amari capio ꝑtitur armeniam. tenet
primã matedoniam tatam cũ uniu̾sis suis et insulãmagni maris
occupit salernam. ne apolim ⁊ romaniam ⁊ romã alt̾am. ⁊ extẽ¬

Expanded text:
Scythiam et transit montem Caucasum et partitur, accipitque cum tertio partem Mesopotamiae et cum quinto Cappadociam, et transit fluvium Jordanis et Galilaeam, partim occupat Jerusalem cunctosque suos terminos, et sic ad Occidentem pmidiam, Tingitaniam caeterosque terminos usque ad Oceanum, ibique terminatur. Initium quinti ab Oriente mare montes Ceraunios, pariter Galilaeam cum quarto, et tenet Samariam, montem Carmelum et venit usque ad mare Mediterraneum et insulam Sardiniam, Carthaginemque et partim Numidiam, et sic protenditur per Tingitaniam et per insulas maris Mediterranei usque ad Occidentis Oceanum, ibique terminatur. Initium sexti ab Oriente a mari Caspio partitur Armeniam, tenet primam Macedoniam totam cum universis terminis suis et insulas Magni maris,occupat Salernam, Neapolim, et Romaniam et Romam alteram, et exten
Abbreviated transcription (Latin):
e huio siuis scire cet̾as horas diei debes inuenire alttcudi uẽ coli¬
quam arabice ecci fama temat aptłant: quali hora uolueras. dicmi᷑
aũt aintuo nem soł cursũ eꝰ ⁊ quiem ade apͥtuo suo ortu paulatim quali
ꝵ gͣdul npetu munidi qͣ hente a t̾ra retedenl. altiora asceñdendo spatia
celi. uł descendo ad inferiora ꝓcedit. Nam adhuc dũsũmitas eius ab
lustrare. Hinc ascendendo altiora iusitare. et usq ad mer ianã ꝑ¬
uentre lineã. Hic descendendo: in ead̾ ortus in linea occũbere. Qͦ¬
ta aũt sit soł altitudo. qualib ⁊ sic hora inquisitõe ꝓcedente ĩ ue¬
iies. accepto astro laplu uitẽtiꝰ ten oppone. itarit simstes hum̾us
solis sit obiectus. ip̃e q astro laptꝰ de manu tua suspendatui dextͣ.¬
Tũt u̾sa ad te postita plauicie. ⁊ ip̃m alhidada diligentius ocłis
soł subiectũ. c̾bra u̾tigine ⁊torque itus ⁊ reditus quo adusq soł

Expanded text:
ehinc si vis scire certas horas diei, debes invenire altitudinem soliquam Arabice Erufamazeat appellant, qualibet hora volueris. Dicimus autem altitudinem solis cursum ejus, per quem ipse a primo suo ortu paulatim quasi per gradus impetu mundi contraeunte a terra recedens ad altiora ascendendo spatia coeli, vel descendendo ad inferiora procedit. Nam adhuc dum summitas ejus vix ab  ejus foramina perlustrare, hinc ascendendo altiora visitare et usque ad meridianam pervenire lineam, descendendo in eadem ortus sui linea occumbere. Quota autem sit solis altitudo qualibet hora, sic inquisitione procedente invenies. Accepto astrolapsu intentius temet oppone soli, ita ut sinister humerus soli sit objectus, ipseque astrolapsus de manu tua suspendatur dextera versa ad te ejus postica planitie, et ipsum Alhidada diligentius oculis solis oblatum crebra vertigine torqueas itus et reditus, quoadusque solis
Abbreviated transcription (Latin):
stadu solis inuento ⁊ malhaticabuthanotato: nadair ascemat
ł opꝑositũ solis ĩ uenire debes quod pos horostopondite posu¬
mus. eo qd inspitiendo horas designat. fiat au̾t hortscopon ꝑdia
mercũ sꝑe. insexto quod signo. asigno soł cota ꝑte. sexti signi
tõne pagat. Inuenies añt sit ꝑastrolapsũ nadare. bradñ solis
iam msignitũ ĩ alhaticabutu pone suꝑ primũ almitantanati.

Expanded text:
Gradu solis invento et in Alhancabuth adnotato, nadair Ascemath, id est oppositum solis, invenire debes, quod nos horoscopon dicere possumus, eo quod inspiciendo horas designat. Fit autem horoscopon per diametrum sphaerae in sexto quidem signo, a signo solis tota parte sexti signi, itione peragit. Invenies autem sic per Astrolapsum nadair. Gradum solis jam insignitum in Alhanca
Abbreviated transcription (Latin):
sunt uͥsint. ⁊ deformatemi. seu uocabłio eraꝵd̾ int̃serere. S dũ
hic breuitati sti detur ne minichiati ambigatur intentõ. In seq̃ti
coaptando tor que as. quo adusq quali bet Ielae fixai tunc apparentiũ
et in astro lapsia designata t̃ta umꝰ ocłi inspectõne ꝑanbo ꝯtemple¬
ris foramina. Qua inuisa et eiꝰ altitudine. de mõstrante aihidada an¬
notata eandem altitiidinẽ int̾ almicantarch coequa m ip̃a ꝑte. atte

Expanded text:
sint, et de formatione seu vocabulis earumdem interserere. Sed, dum hic brevitati studetur, ne nimio hiatu abigatur intentio, in sequenti coaptando torqueas, quoadusque quamlibet stellarum fixarum tunc apparentium et in astrolapsu designatarum certa unius oculi inspectione per ambo contempleris foramina. Qua visa ejusque altitudine demonstrante Alhidada adnotata eamdem altitudinem inter Almuc
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ tñ orbitłi. simł cum nu̾o scd̃m hopologioꝵ mutatõei ꝓ situ
locoꝵ ⁊ elimatum aut maiorenture aut minuũtire qd alias lu¬
alioꝵ climatum tabłas in se suspitiendo c̃ducit. ad quol ꝯcipien¬
dos fums eiꝰ ꝑuo tereb̃ratur foiamine tui atuta tabłas intigñ¬
tur capiticia. & uod foram̃ m̾idiane respond regłe cuiꝰ cralitu¬
do nõ altius extollitur. quam tabiasꝵ capatitas postulat. De

Expanded text:
Qui tamen orbiculi simul cum numero secundum horologiorum mutationes pro situ locorum et climatum aut majorantur aut minuuntur, quod alias lualiorum climatum tabulas in se suscipiendo concludit. Ad quas concipiendas frons ejus parvo terebratur foramine, cui acuta tabularum infiguntur capitula: Quod foramen meridianae respondet regulae. Cujus crassitud
Abbreviated transcription (Latin):
poso meridianas horas. cauta disc̾tõe ins̃ignat. ⁊ diligent᷑ in he¬
rentib obtutib adhibito horoscopo demostit. Insugion aũt me
dictatis regione ⁊emediciꝰ integͥ etiam orbitłi ar tificiose ĩdut¬
arios soł. qui frequenti cucurtõe: ⁊ crȩbra retortione. Alii ex¬
tcͣtõres. Aliĩ ꝯtcͣtimes. c̾ta ⁊ necessariis locatõne coronantur. In
ascensus. ⁊rescensus solis diumi. ⁊ m̃strui: geminato mutͥ usq ꝑti¬

Expanded text:
postmeridianas horas cauta discretione insignat, et diligenter inhaerentibus obtutibus adhibito horoscopo demonstrat. X. XII Ethedietatis regione hemicyclos et integros etiam orbiculos artificiosa indusarios solis, qui frequenti circuitione et crebra retorsione, alii extractiores, alii contractiores, certa et necessaria locatione coronantur, in ascensus et descensus solis diurni et menstrui geminato in ut
Abbreviated transcription (Latin):
cir cisioꝵ et positõem stellaꝵꝵ fixasꝵ ꝑ quas hore noctis diuoscuntu.
Sunt̾te in ip̃o .iii. cͥcli quoꝵ int̾ior induos emicitlos ꝑ dia metrum pe¬
titus esti qusb lieali diu̾lione sextatis senis signił .xix. signoꝵ nt̃is
redditur: quo sẽ põito muellente uerłatõne ũdebis arierem ⁊libram.
mẽdiũ cͥłiu cancrũ ⁊ capucornũ terminales cur rendo denota
subli metur. Innu̾di ana aũt ad ꝯfmia inf̾ioꝵ denigatui. Nan
accus emisꝑium ab ariete initiatũ. ⁊ liminoꝵ corieptõem spation
ꝯtcͣtum est diei tñ dilatando ꝑ i̾rra ascendit. signa. et insũmo tãt᷑
polito solsticiał linea denotatur. huic eadem tͥcũ actõne dies ħͥ¬
hendo xestina digrediens signa. in equinoctiali digredicurꝰ

Expanded text:
 fixarum, per quas horae noctis dignoscuntur. Sunt certe in ipso tres circuli, quorum interior in duos hemicyclos per diametrum partitus est, quibus lineali divisione sextatis senis signis duodecim signorum numerus redditur. Quo superposito impellente versatione videbis Arietem et Libram medium circulum, Cancrum et Capricornum terminales currendo denotarsublimetur, in meridiana autem ad confinia inferiorum demergatur. Nam arctius hemisphaerium ab Ariete initiatum, etsi minorum correptione spatiorum contractum est, de tamen dilatando per verna ascendit signa, et in summo Cancro posita solstitiali linea denotatur. Hinc eadem circuitione dies contrahendo per aestiva digrediens signa in aequinoctiali terminatur
Abbreviated transcription (Latin):
nũ .u. ꝑticis dis c̾ nitui nnt̾ualł. quib qͥni data sena tͥtenari
deziõiatur. ⁊ sic ꝑordinem ꝓgre dientia ⁊ odiati aimpletum¬
nim. In quo ũ acuti mathinaeisunt denticłi qui c̾tis ĩlocit
collocati: sterlas aunotant fixas ꝑ quas dier tognos cumꝰ horais.
qui ibis etiam nõib arabitis ns cpͥti sunt. Incuiꝰ rotũ dicatił uł
iotum datiõis frõte extant est denticłis sũ capcornũ posicus. ad
ip̃m umbonem porrestul qͥ calculando sũmã tiu̾i ĩepiphania umibo¬
posticam u̾tatur stiluł. in qͣ signoꝵ ⁊ m̾siũ habentur notitie. Nam ĩ
int̾ioris cͥculis cauta descretõe singłio m̃sib atiuentisi: lineali di
urõe suꝑposita sinit. In ext̃iorib labris tabłe ꝑtes ⁊ odiaci ꝑ qͥdra¬

Expanded text:
a tricenarium denominant; et sic per ordinem progredientia zodiaci adimplent numerum. In quo etiam acuti machinati sunt denticuli, qui certis in locis collocati stellas adnotant fixas, per quas noctis cognoscimus horas, quae propriis etiam nominibus Arabicis inscripti sunt. In cujus rotunditate vel rotunditatis fronte exstans est denticulus super Capricornum positus, et ad ipsum umbonem porrectus, qui calculando summam numeri in epiphania umboposticam vertitur stylus, in qua signorum et mensium habentur notitiae. Nam in interioribus circulis cauta discretione, singulis mensibus, propriivisione superposita sunt. In exterioribus labris tabulae partes zodiaci per quadr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ am̃q ꝑtitas int̾ualla que sub̾tsli discer nentus ꝑtictone cd mł¬
tiplites ꝑtinent utilitates. ex quaR inp̾ssa rõne ad p̃cipuũ est cͥ¬
tissime naturalei noctiũ ⁊ dierum cognoscentur hore cũ aug¬
ñtis ⁊ detͥm̃tis ut inse quentid acceptiꝰ ãmouebitur. Pud̾ exiã
phipographiis tet̾e exarantur dabłe quorlĩb suit climatũ qͣiuᷤᷤ¬

Expanded text:
nquepertita intervalla; quae, si subtili discernuntur partitione, ad multiplices pertinent utilitates, ex quarum impressa ratione, quod praecipuum est, certissime naturales noctium et dierum cognoscuntur horae cum augmentis et detrimentis, ut in sequentibus aptius admonebitur. Eisdem etiam perigraphiis caeterae exarantur tabulae, quorumlibet sint climatum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
quem alchitob uocitant circulũ uoluitur. Aparentib ꝑ aꝑtum
cunctis euisd̃ climatis ꝑigraphiis ortus et occasus exaltatõei q
aircuidare ⁊ tunctis climatũ tabał ip̃mq suꝑpolitũ alhanca¬
luris diuide. Dem̾ unũ qͥdq qͣrtoꝵ intͥa. ⁊ hoꝵ unũquodq insena
partire. ut uidelitet totus itumi bonis circuctus liueis restis diftĩt¬
ubi ꝓminens ĩ albancabuht aimeri ꝯtingit in quinol adhuogͣ¬
dus dicex. inquib cͥciuens al meri dieꝵꝵ ⁊ horas⁊ longitudines
ͣdib signis m̃isib ⁊ dieb ann insigmẽda. Ciiꝰ extͤ mos

Expanded text:
quem Alchitob vocant, circumvolvitur apparentibus per apertum cunctis ejusdem climatis perigraphis, ortus, occasus exaltationesquecircumdare, et cunctas climatum tabulas, ipsumque superpositum Alhancaluris, divide. Dehinc unumquodque quartorum in tria, et horum unumquodque in sena partire, ut videlicet totus Umbonis circuitus lineis rectis distincubi prominens in Halhancabuth Almeri attingit, in quinos adhuc gradus discerne, ut circuiens Almeri dierum et horarum longitudines gradibus, signis, mensibus et diebus anni insignienda. Cujus extremos
Abbreviated transcription (Latin):
geometͥ aliumq m̾sui noꝵ altioremq scientiam. dsligentil
ueritatis inquisitione alt̾iꝰ rimari conatur ⁊ tertissimal horologioꝵ
quoꝵ libet climatum uõnes et quelib ad hec ꝑtinentia industͥus
discriminare nititur. Hanc Walzagoram .i. planam sꝑam ptomei.
sen astrolapsum sollerti indagatõe ꝑ quirat ⁊ discat ⁊ ꝑauilitam:
tenasci memorie fir iit̾ ꝯmendet. ita ut cum quall ꝑigͣphiał ꝑti¬
tionesq a naglifarial meas scͥrtal ⁊ insculptul cagnou̾it singłas
noĩatim eetineat. Nam si har diligenti disculsione sũma am¬
plectitur ⁊ cẽlebri intẽtõis ugllante his stisdiosiul utitur. max¬
iman ex hoc colligit urslitatera ⁊ mastro nomitis ⁊ geometͥas

Expanded text:
geometricaliumque mensurarum altiorem scientiam diligenti veritatis inquisitione altius rimari conatur, et certissimas horologiorum quorumlibet climatum rationes, et quaelibet ad haec pertinentia, industrius discriminare nititur, hanc walzacoram, id est, planam sphaeram Ptolomaei seu astrolapsum solerti indagatione perquirat et discat, et perquisitam tenaci memoriae firmiter commendet, ita ut, cum quaslibet perigraphias partitionesque anaglypharias in ea scriptas et insculptas cognoverit, singulas nominatim retineat. Nam si horum diligenti discussione summam amplectitur, et celebri intentionis jugitate his studiosus utitur, maximam ex hoc colliget utilitatem, et in astronomicis et ge
Abbreviated transcription (Latin):
nise tocũ .c. et eiꝰ dimidiã partẽ. Duogͥ .s. equi sunt trib .c. S duo. s
cqui crant uni .a. Et unus gͥa. oquus est tͥb .c. Igit᷑a. imo. ctplex ẽ.
et innumeris. Sit duplex quid̃ senariꝰ t̃nario. Ses qualter uero
ternarins biuario. Senarius igitur triplex est binario.
i sesqualtero int̃uallo

Expanded text:
n se totum C et ejus dimidiam partem. Duo igitur B aequi sunt tribus C. Sed duo B aequi erant uni A, et unus igitur A aequus est tribus C; igitur A uno C triplex est. Et in numeris sit duplex quidem senarius ternario, sesquialter vero ternarius, binario. Senarius igitur triplex est binario. Si sesquialtero intervallo
Abbreviated transcription (Latin):
tercius uero. uiit. ad .ui. Ergo .xii. ad .uii. duplices sunt.
xduplici int̃ualloatq¬
E
ses qualtero triplex na¬
scitur int̃uallũ. Sit eium .a.
enis quod est . s duplex. Baũt.
eius. qd̾ est .c. ses qualt̃. Dico¬
est .c. tͥplexest. NIam qm̃ .a. eiꝰ

Expanded text:
itertius vero 8 ad 6: ergo 12 ad 6 duplices sunt. Ex duplici intervallo atque sesquialtero triplex nascitur intervallum. Sit enim A ejus quod est B duplex, B autem ejus quod est C sesquialter. Dicoest C triplex est. Nam quoniam A ejus
Abbreviated transcription (Latin):
iĩ ceciuii
uigit᷑ ex. ñ ccciii. octaram abstulero partem id est. cclxxuiii. etsd̃¬
ningo. eruntq ĩ. dicccxui. fictq m. f.f. trit hyꝑbolom. diatonos indi¬
.fif.erit. inchromatico gñre. trite hipboleon chromatica. Inarnoniauere¬
est paranete h iꝑbole̾n enarmonios. Qd̾ faciliusagnoscet᷑ cur eueniat.
cum trumigñtum triapͥma tetracorda. anete hyꝑbolconinchoantia
descripserimtis. Qtũ uero sia sesqui t̾ria ꝓportiõe diras sesqui octauas
abstulero relinquet᷑ mͥ semitoniũmiiꝰ. sumot̾ciã eĩq̃est .u idest nece¬

Expanded text:
II. CCCIIII. Si igitur ex II. CCC. IIII. octavam abstulero partem, id est, CC. LXXX. VIII. eisdejungo, eruntque II. DCCCC. XVI. fietque mihi FF. trite hyperboleon diatonos, in dion. Eadem vero FF. erit in chromatico genere trite hyperboleon chromatica; in enarmonio vero paranete hyperboleon enarmonios. Quod facilius agnoscitur cur veniat, cum trium generum tria prima tetrachorda a nete hyperboleon inchoantia descripserimus. Quoniam vero si a sesquitertia proportione duas sesquioctavas abstulero, relinquetur mihi semitonium minus, sumo tertiam ejus quae est
Abbreviated transcription (Latin):
quo tota intentio tendit ueniamꝰ. Si foret omniũ rerũ quies. nul¬
lits audicũ sonus feriret. Idenĩ fieret qm̃ cessantib motib cũ¬
ceis. nulle iuter serespulsum ciererent. Ut gͥsit uox pulsu estopꝰ
S ut sit pulsus. motꝰ necesse estantecedat. ut gͦ sit tiox motũ esse
tardicas ꝓxima stationi est. itagrauitas contigna taciturnicati
uelox uero motꝰ acutam uoculam prestat. Pret̃ea quegratus ẽ
ucensio ne crescit ad mediũ. Unde fit ut omĩs sonusqua si exqͥb
dam partib cẽ composit᷑ uideat᷑. Omĩ aũ partiũ cõiunctio qua¬

Expanded text:
quo tota tendit intentio, veniamus. Si foret rerum omnium quies, nullus auditum sonus feriret. Id autem fieret, quoniam cessantibus cunctis motibus nullae inter se res pulsum cierent: ut igitur sit vox, pulsu est opus. Sed ut sit pulsus, motus necesse est antecedat. Ut ergo sit vox, motum esstarditas proxima stationi est, ita gravitas contigua taciturnitati. Velox vero motus acutam voculam praestat. Praeterea, quae gravis est, intensiosdam partibus compositus esse videatur. Omnis autem partium conjunctio qua
Abbreviated transcription (Latin):
si qui quarta. Consinuilibq malter utra parte uocabulis
ꝓportionalitas ex młtiplicitate nascetur. Ex st̃ꝑticlãritate uero con¬
uersa ducit᷑. sr̃ꝑtiens habitudo. Disponat᷑ enim conuersim sesqͥt¬
tera cõparatio .ix.ui.iiii. Ponat᷑ igitur primus pͥmo equus. ⁊ dẽ¬
est .xxu. ac disponant᷑ in ordinẽ hoc modo.
uꝑbi partiens igit᷑ exconũsis ses quai¬
teras habitudo ꝓlucta est. Qd̃ siquis ad hans specłationẽ
diligens scrutator accedat ex sesqui t̃ciis conuersis sr̃partientẽ pro¬
uocabuli sadoquatis. cunctas suppartie laritate suppartientes spe¬
culares ꝓcreari. Ex manentib uero suꝑcientib ita ut ex suꝑparci¬
cłarib ꝓdierunt non alii nisi młtiplices sr̃ꝑtientes ꝓcreabimtur
Ac dehũ quid̃ hactenis. Diligentuts eñ in arithmetiris ubris

Expanded text:
squiquarta, consimilibusque in alterutra parte vocabulis proportionalitas ex multiplicitate nascetur, ex superparticularitate vero conversa ducitur superpartiens habitudo. Disponatur enim conversim sesquialtera comparatio, 9, 6, 4. Ponatur enim primus primo aequus, idest 25; ac disponantur in ordinem hoc modo: Superbipartiens igitur ex conversis sesquialteris habitudo producta est; quod si quis ad hanc speculationem diligens scrutator accedat, ex sesquitertiis conversis supertripartientem provocabulis adaequatis cunctas ex superparticularitate superpartientis speculares creari. Ex manentibus vero superpartientibus, ita ut ex superparticularibus prodierunt, non alii nisi multiplices superpartientes procreabuntur. Ac de his quidem hactenus, diligentius enim in Arithmeticae libris
Abbreviated transcription (Latin):
uenisse iusticiam cũ eam prorsus
eũteit cum non retum frigiliũ sed
menciũ d ẽẽ cõmmñtas nam si uisti¬
ci u̾tutũ omĩum mat̾ ẽ cum ille tol
lunt᷑ ip̃a sb̃u̾tit᷑ Tulit aũt̃ plato
añ omia frugolitatem que utiq ussi
ẽ ubi ꝓp̾im nich̾ habetur tulit absti¬
nenciã siquidẽ nichil fui̾t. qd̾ abstine¬
atur alienũ Tulit tempancia tulit
castitatem que u̾tutes in ncͦq sexu
maxime sunt tulit uecinidiam pn¬
dorem mocestiam si honesta et legit¬
tima eẽ incipint que solent flagicõ¬
sa et turpia iudicari sic uͥtutẽ cum
uult om̃ib clare omĩb ademit nã

Expanded text:
uenisse iustitiam, cum eam prorsus uenisse iustitiam, cum eam prorsus euerteret, quia non rerum fragilium, sed mentium debet esse communitas. nam si iustitia uirtutum omnium mateluntur, ipsa subuertitur. tulit autem Plato ante omnia frugalitatem, quae utique nulla est ubi proprii nihil habetur, tulit abstinentiam, siquidem nihil fuerit quo abstineatur alienum, tulit temperantiam, tulit castitatem, quae uirtutes in utroque sexu maximae sunt, tulit uerecundiam pudorem modestiam, si honesta et legitima esse incipiunt quae solent flagitiosa et turpia iudicari. sic uirtutem dum uult omnibus dare, omnibus ademit.
Abbreviated transcription (Latin):
alienũ pro prẽ habeat s eciã patrẽ
uelĩt ẽẽ cõmũes An ne ulla uehe¬
feĩne a młtis maĩb appeticõ quod
plato si rõne nõ potint exemplis
cͥte potuit admonẽi mutoꝵ am¬
maliũ que ob hoc uł ac̾rune pug¬
nant et hoĩnũ qui semꝑ ob eam
rem grauissime int̾ se fella gessert̃
Estat ut cõmumo ista
ncħ aluud habeat p̃ter adulte¬
riũ et libidines ꝓpt̾ quas funditus
eruenda u̾tus est uł marĩe neccia Ita¬
q nõ ĩuenit cõcordiam qmͣ quebat
q nõ uidebat unde oriat᷑ na insticu ĩ
extͣpositis nech momẽti tr ne in corpe
Qͥ ergo nult hoies ad equnrẽ no mat᷑¬
moĩa non opes sb̾trahe d s arrogãciã
supbiam tumotẽ ut illi potentes et cla
ta enĩ diuitib i solencia et iniquita¬
te nicħ int̾eit utrũ nam alii diuites
am pauperes sint cum amim pares
fum̾it. qd̾ effic̾e̾ nlła res alia preter
religionem dei põt putunt igit᷑ se ĩ¬

Expanded text:
alienum pro patre habeat, sed etiam patrem alienum pro patre habeat, sed etiam patrem uelit esse communes. at nulla uehefeminae a multis maribus adpetitio. quod Plato si ratione non potuit, exemplis certe potuit admoneri et mutorum animalium, quae ob hoc uel acerrime pugnant, et hominum, qui semper ob eam rem grauissima inter se bella gesserunt. Restat ut communio ista nihil aliut habeat praeter adulteria et libidines, propter quas funditus eruendas uirtus est uel maxime necessaria. itaque non inuenit concordiam quam quaerebat, quia non uidebat unde oriatur. nam iustitia in extra positis nihil momenti habet, ne in corpore qui ergo uult homines adaequare, non matrimonia, non opes subtrahere debet, sed adrogantiam superbiam tumorem, ut illi potentes et elatcta enim diuitibus insolentia et iniquitate nihil intererit utrumne alii diuites, alii pauperes sint, cum animi pares fuerint, quod efficere nulla res alia praeter religionem dei potest. putauit igitur se in
Abbreviated transcription (Latin):
miram ꝑlatomis equitatem ubi ẽ ig
u̾tus castitatis ubi fides cõnigalis
atas ciuitates futuras fuisse si aut
phi regnarent ã reges ph̾arentur.
Hinc uero tam iusto tam equo inro
regnũ dares aliis abstulisset sua ali¬
is cõconaret aliena prostitiisset pu¬
diciciam feminaꝵ que nlłus unꝙͣ non
modo Rex s ne tyramis quidẽ fecit
qmͣ tamen intulit rõnem turpissim
Nuiꝰ consim sic inqͥt cinitas cõcors ei̾t
et amons mutm cõstricta m̃culis si oẽs
om̃um fum̾t et mai̾ti et pacres et
uxores et libei̾ que ista confusio gm̃s
erẽ aut mułr uirũ diligit nͥ habi¬
tauerint semper una nͥ deuota mens
et seruata ĩuicem fides ĩdiuiduã
fecit caĩtatem que u̾tus in illa pro¬
miscua uoluptate locum nõ habet
Itẽ si om̃s onn libei̾ sint qͥs amare
filios tanqmͣ suos potit cũ suos eẽ
aut ignoret aut dubitet quis Hono¬
rem tanqmͣ pat̾ deferet cum unde na¬
tus sit nesciat ex quo fit ut nõ eciã

Expanded text:
miram Platonis aequitatem! ubi est igitur uirtus castitatis? ubi fides coniugalis?atas ciuitates futuras fuisse, si aut philosophi regnarent aut reges philosopharentur. huic uero tam iusto, tam aequo uiro regnum dares, qui aliis abstulisset sua, aliis condonasset aliena, prostituisset pudicitiam feminarum, quae nullus umquam non modo rex, sed ne tyrannus quidem fecit? quam tamen intulit rationem turpissimi huius consilii? sic inquit ciuitas concors erit et amoris mutui constricta uinculis, si omnes omnium fuerint et mariti et patres et uxores et liberi. quae ista confusio genererem aut mulier uirum diliget, nisi habitauerint semper una, nisi deuota mens et seruata inuicem fides indiuiduam fecerit caritatem? quae uirtus in illa promiscua uoluptate locum non habet. item si omnes omnium liberi sint, quis amare filios tamquam suos poterit, cum suos esse aut ignoret aut dubitet? quis honorem tamquam patri deferet, cum unde natus sit nesciat? ex quo fit ut non tantum