comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
proprietatem tres persone sunt. ⁊ pͥ
uirtus est spuitus sanctus. ¶ Pa¬
n libro de truntate. Si solus intelligit¬
ins sibi ⁊ patri ⁊ spiritm scd. illuo se¬
patut. ut pater non sit sapiens de se ipõ
duifiã quam genint. ubi enim nõ est
telligentia nec sapientia eẽ pot̾. ac per
xc si pater non intelligit ipẽ sibi. s filiꝰ
ntelligit patri. profecto filius patrem
pientem facit. ⁊ si hoc est deo eẽ quod
apere ⁊ ille ea eeñtia est que sapientia
on ailius a patre quod uerum ẽ. s a fili
potius pater een̾tiam hb̃ quod falsũe.
Elt ergo. Deus pacer fapiens. ea que ip̃ẽ
est sua potentia ⁊ filius sapientia patris.
de sapientia que est pater de quo genitꝰ
filius. Quare nitelligens ẽ pater ea
que ip̃ẽ est sua intelligentia. filius autem
intelligenna patus de intelligentia genitꝰ
que est pacer. Idem. Non quomã deus
cunitas est. ideo trplex putandus est a-¬
lioqum iminor esset in singulis quam in

Expanded text:
proprietatem tres personae sunt, et pvirtus est Spiritus sanctus. Idem libro de Trinitate. Si solus Filius intelligit sibi et Patri et Spiritui sancto, illud consequitur, ut Pater non sit sapiens de seipso, ens esse quam genuit. Ubi enim non est intelligentia, nec sapientia esse potest. Ac per hoc si Pater non intelligit ipse sibi, sed Filius intelligit Patri: profecto Filius Patrem sapientem facit. Et si hoc est Deo esse quod sapere, et illa ea essentia est quae sapientia, non Filius a Patre quod verum est, sed a Filio potius Pater habet essentiam, quod falsum est. Est ergo Deus Pater sapiens ea quae ipse est sua sapientia, et Filius sapientia Patris, de sapientia quae est Pater, de quo genitus est Filius. Quare et intelligens est Pater ea quae ipse est sua intelligentia; Filius autem intelligentia Patris de intelligentia genitus quae est Pater. Idem. Non quoniam Deus Trinitas est ideo triplex putandus est, alioquin minor esset in singulis, quam in
Abbreviated transcription (Latin):
caro x non fuit. atq ido quod pocõ obuox¬
uł̃ erat expiatione. eguisse quod aũt mĩdũ
ator nimdum a pcc̃o liberum erat non erat.
non eguisse. Cnm tali ergo se rõne probare
putant quod caro illa que a uerbo assump¬
ta ẽ iimquam obnoxia peccato fint. s ab i¬
icio sine in eo a quo descendit sine in hiis
per quos descendis munda seruata sit a pocõ
ut aliquando possit eẽ hostia pro peccato sẽd
eatholice u̾tatis diffimtio. filiũ dei qui pro
poo̾ribus ⁊̃ de peccatoribus uatns est de car¬
ne ob noxia ꝑocõ carnam assimipsisse assent
illo mĩquam fint s quia sub illo eẽ aliquã¬
do cessait. Qm̃ assimpta ẽ mundata est.
Per eandem quippe gratiã natura huma¬
na mulata est. ut nerbo dei libera a pccõ
umretur. per quam cristiamis a pocc̃o libera¬
tur ut eidem nature cristo in cristo capite su¬
o societur. appareat itaq nobis sicut bea¬
tus augustuus dicit. gratia in nr̃õ capite.¬

Expanded text:
caro Christi non fuit, atque ideo quod peccato obnoxcaro Christi non fuit, atque ideo quod peccato obnoxium erat, expiatione eguisse; quod autem mundum atque a peccato liberum erat, non non eguisse. Tali ergo se ratione probare putant quod caro illa quae a Verbo assumpta est, nunquam obnoxia peccato fuit; sed ab initio sive in eo a quo descendit, sive in iis per quos descendit, munda servata sit a peccato, ut aliquando esse posset hostia pro peccato. Sed catholicae veritatis definitio Filium Dei qui pro peccatoribus et de peccatoribus natus est de carne obnoxia peccato, carnem assumpsisse asserit illo nunquam fuerit, sed quia sub illo esse aliquando cessavit. Quando assumpta est, mundata est. Per eamdem quippe gratiam natura humana mundata est, ut Verbo Dei libera a peccato uniretur, per quam Christianus a peccato liberatur, ut eidem naturae in Christo capite suo societur. Appareat itaque nobis, sicut dicit beatus Augustinus, gratia in Christo capite
Abbreviated transcription (Latin):
dncunt illud quod apłus cum nonũ sacerdo¬
aũ ueten prestrendum asseret melchicedech
qui typum ipius cristi ac nom sacerdom gẽ¬
relut ab abraham decimas accepisse ostendit
In qua docimatione etiam leui a quo uens
sacerdotii ministros descendisse dubm̃ non
c̃ decimatum comprolauit. ac pet hoc uetꝰ
saceitotĩ quod in lemi decumas decdit inferĩ
nonuĩ aut̃ quod in melchifedech. qui forma xͨ
est docimas accepit. supetens ⁊ diguns estim̃¬
dum. Ubi tamen custum qui tunc secimdum
carnẽ simlit̾ ut lem in librs abrahe fuit
decimatum non dicimus. ne simili rõne no¬
uũ quoꝙ sacertotium quo in cristo ẽ. ibidem
docimas dedisse tõmunisamur. Qnomodo
autem lcui. qui socundum caruem in lumbis
patus tunc fint decimatus ẽ. ⁊ cristas qui
secundum carnem ibidem fint decimatus
non ẽ. nillam causam aliam nuenni posse
purant nisi qma caro leui cum culpa ibi fuit

Expanded text:
ducunt illud quod Apostolus, cum novum sacerdoducunt illud quod Apostolus, cum novum sacerdotium veteri praeferendum assereret, Melchisedech, qui typum ipsius Christi ac novi sacerdotii gerebat, ab Abraham decimas accepisse ostendit, in qua decimatione etiam Levi, a quo veteris sacerdotii ministros descendisse dubium non est decimatum comprobavit, ac per hoc vetus sacerdotium quod in Levi decimas dedit inferius, novum autem quod in Melchisedech qui forma Christi est, decimas accepit, superius et dignius aestimandum . Ubi tamen Christus qui tunc secundum carnem similiter ut Levi in lumbis Abrahae fuit, decimatum non dicimus, ne simili ratione novum sacerdotium quod in Christo est, ibidem decimas dedisse convincamur. Quomodo autem Levi qui secundum carnem in lumbis Patris tunc fuit decimatus est, et Christus, qui secundum carnem ibidem fuit, decimatus non est, nullam causam aliam inveniri posse putant, nisi quia caro Levi cum culpa ibi fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
de carne illa quam uerbun
assumpsit qualit̾ a peccato munda fuĩt. ⁊
qualiter siue peccato penam peccati portañ
⁊ de eo quidem qualit̾ a pccõ uł munda fu¬
erit uel mundata. quornudã existimatio¬
nẽ tacere non debemius ne forte si non expo¬
uatur non uideatur. ⁊ si non indeatur qd̾
est credatur quod non ẽ. Quidam putant
carnẽ illam que assumpta ẽ a uerbo. ita
abmnicio ⁊ in primo parente qm̃ tota mas¬
sa nature humane per peccatum corrupta
ẽ a contagio ⁊ a corruptione peccati in mu¬
nẽ finsse custoditã. ⁊ ab ip̃o primo pareu¬
te usq ad susceptionem sui a nerbo. libãm
a honũ pocõ ⁊ mundam deductam ut nũ¬
quam sub pccõ fu̾it ⁊ ideo a pocõ non libã¬
tam s liberam. Aint enii quia illa pars
nature huinaue sub pocõ cẽ uon debuit.
per quam ipã natura humana ubi obnoxia p̃¬
orto fuerat a pecrando liberanda erat. Ad com¬
probandam quoq eandem estimationem ad¬

Expanded text:
de carne illa quam verbum de carne illa quam verbum assumpsit qualiter a peccato munda fuerit, et qualiter sine peccato poenam peccati portaverit. Et de eo quidem qualiter a peccato vel munda fuerit, vel mundata, quorumdam existimationem tacere non debemus, ne forte si non exponatur, non videatur, et si non videatur quod est, credatur quod non est. Quidam putant carnem illam quae assumpta est a Verbo ita ab initio et in primo parente quando tota massa naturae humanae per est, a contagione et a corruptione peccati immunem fuisse custoditam, et ab ipso primo parente usque ad susceptionem sui a Verbo, liberam ab omni peccato et mundam deductam, ut nunquam sub peccato fuerit, et ideo a peccato non liberatam, sed liberam. Aiunt enim quia illa pars naturae humanae sub peccato esse non debuit, per quam ipsa natura humana ubi obnoxia peccato fuerat, a peccato liberanda erat. Ad probandam quoque eamdem aestimationem ad
Abbreviated transcription (Latin):
ture uł dimiutionẽ uł abolitionẽ facit.
Creditur a nobis sine confusione cum inuo¬
ta trinitas sine separatione distructa. Item.
Nichil creatum aut sermens in trimitate
credendum est. nichil in equale grẽ. nichil¬
traneum aut officiale alterius nichil sibi
uusibile nichil creaturis insibile nichil
moribus uł uoluntate diuersum nichil de
trutatis eeñtia ad creaturarum naturã
deductum. nichil officio singulare. nec al¬
teri cõmunicabile nichil cumfusum s cotũ
perfcum̃ quia totum ex imo ⁊ miũ non
tñ solitariũ. Item. Homonsion ergo id est
in diuinitate patu ⁊ filius. Homonsion patͥ
⁊̃ filio ⁊ spiũ scõ. Homonsion d̾o ⁊ homini
unus filius dei manens in homine suo
in gloria patris desiderabilis iuderi ab an¬
gesis sicut pater et spiritus sanctus adora¬
tur ab angelis ⁊ omm creatura non homo
pp̃ deum uł cristus cum dõ. s homo indm̃
⁊̃ in homine deus.
plti querũt

Expanded text:
turae vel diminutionem vel abolitionem facit, turae vel diminutionem vel abolitionem facit, creditur a nobis sine confusione conjuncta Trinitas, sine separatione distincta. Item. Nihil creatum, aut serviens in Trinitate credendum est, nihil inaequaletraneum aut officiale alteri; nihil sibi invisibile, nihil creaturis visibile; nihil moribus vel voluntate diversum; nihil de Trinitatis essentia ad creaturarum naturam deductum; nihil officio singulare nec alteri communicabile; nihil confusum sed totum perfectum, quia totum ex uno, et unum, non tamen solitarium. Idem: Homousion ergo idem in deitate Patris Filius; homousion Patri et Filio Spiritus sanctus; homousion Deo et homini unus Filius manens Deus in homine suo in gloria Patris desiderabilis videri ab angelis. Sicut Pater et Spiritus sanctus adoratur ab angelis et omni creatura; non homo propter Deum, vel Christus cum Deo, sed homo in Deum, et in homine Deus.Multi quaerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ior me ẽ. ¶ Ex quo homo cepit cepit eẽ in ali
ud cepit eẽ quam dei filius ⁊ hoc inugenitus
⁊ propter deum uerbum quod suscepto illo ca¬
ro fciñ ẽ. ut quem ad modum ẽ uia persona
quilib homo amrma scili rõnalis ⁊ caro. ita
sit custus una persona uerbum ⁊ homo. Itẽ
tristus ihx̃ dei filius ẽ. ⁊̃ deus ⁊ homo. deus
quia deum uerbum. homo quia in unitate
persone accessit dei uerbo aima rõnalis ⁊
card. ⁊ qui uincuiꝰ dei filius est ⁊̃ ⁊ filius ho¬
minis. idem ipẽ utrumq ex ntroq inius
cristus unus dei fliis idemq homims filiꝰ
idemq hominis filius non cluo filii deus
⁊ homo s iius filius. Item deus hominẽ
assup̃sit. homo in deum transint. non nate᷑
uersibilitate. s dei dignatione. ut nec deus
mutaretur in humanam sub̾am assimien¬
do hominẽ nec homo in diuinã glorificatus
in deum. quiia mutatio nel uersibilitas na-¬

Expanded text:
jor me jor me ud coepit esse quam Dei Filius, et hoc unicus, et propter Deum verbum quod illo suscepto Verbum caro factum est, ut quemadmodum est una persona quilibet homo, anima scilicet rationalis et caro, ita sit Christus una persona Verbum et homo. Idem: Christus Jesus Dei Filius est, et Deus et homo. Deus, quia Dei Verbum; homo, quia in unitate personae, accessit Dei Verbo anima rationalis et caro. Et qui unicus Dei Filius est, est etiam Filius hominis, idem ipse. Utrumque, ex utroque, unus Christus, unus Dei Filius; non duo filii idemque hominis filius, non duo filii, Deus et homo, sed unus Filius. Item Deus hominem assumpsit, homo in Deum transivit, non naturae versibilitate, sed Dei dignatione, ut nec Deus mutaretur in humanam substantiam assumendo hominem, nec homo in divinam glorificatus in Deum. Quia mutatio vel versibilitas na
Abbreviated transcription (Latin):
en nascendo habẽt. ⁊ eet uerus deus ⁊ uerꝰ
Dmo unus filius. Item. Non ergo dnos cris¬
tos neq duos filios s deuim ⁊̃ hominẽ unum
aliũ quem ꝓpterea uugenitum ditimus ma-¬
uentem in dnabus substantiis sicut ei ueritas
nature contulit. non confusis naturis neq¬
suuxtis. Ita etũ filius assimipsit hominẽ
ut qui suscepit ⁊ quod suscepit uua eẽt in
srinitate persona. Neq emm homine assup¬
to quaternitas sumpto fcã est s timitas mã¬
sit. assimpsione illa meffabiliter faciente per¬
sone unius in deo ⁊ homine ueritatẽ. qm̃ ñ
deum tantum nec hominem tantum dicimus
tastũs s deum uerum natum de deo patre ⁊
uerum hominẽ natum de homine matre nec
eis humanitatem qua imor est patre mi¬
miere aliquid eius omuinitati qua equalis
est patri. Hoc ergo utrumq inus est crstꝰ
qui ⁊ secundum deum dixit. ego ⁊ patern
num sumus ⁊ secundum hominẽ pater ma¬

Expanded text:
men nascendo haberet; et esset verus Deus et verus men nascendo haberet; et esset verus Deus et verus homo unus Filius. Idem: Non ergo duos Christos, neque duos filios, sed Deum et hominem unum Filium; quem propterea et unigenitum dicimus, manentem in duabus substantiis, sicut ei naturae veritas contulit, non confusis naturis, neqstis. Ita enim Filius assumpsit hominem, ut qui suscepit, et quod suscepit, una esset in trinitate persona. Neque enim homine assumpto quaternitas facta est. Sed trinitas mansit, assumptione illa ineffabiliter faciente personae unius in Deo et homine veritatem, quoniam non Deum tantum, nec hominem tantum dicimus Christum, sed Deum verum natum de Deo Patre, et verum hominem natum de homine matre: nec ejus humanitatem minorem Patre minuere aliquid ejus divinitati quae aequalis est Patri. Hoc ergo utrumque unus est Christus qui secundum Deum dixit: « Ego et Pater unum sumus . » Et secundum hominem: « Pater ma
Abbreviated transcription (Latin):
a patre filius natus ab eo uo ⁊ ili
procedit spuitus sanctus. pater aa
eo quod habeat filiũ. eternũ. cuus s¬
nus sit pater. filius eternus eo qu
eernus eo ꝙ parri ⁊ filio sit cceterus. non cõ¬
fusa ut sabellius dicit trmmitas mima persona.
⁊ias separata ant dimisa in natura diuucatis
arrns blasphemat. s alter in persona pater
¶der filius alter sprritus scs̃. utius natura in
siuitate deus pater ⁊ filius ⁊ spiritus scũs.
em. Nan pater carciem assumpsit. neq spi¬
us scũs s filius tantũ. ut qui erat in diuim¬
tate patus dei filius ipẽ fieret in homine homi¬
s filrus. ne filii nomen ad alterum tnͣsiret
qmi non cẽt̃ natiuitate filius. Pei ergo natini¬
te filius hominis fcñs est filius. natus secũ¬
Dum ueritatem nature ex deo dei filius. ⁊ secũ¬
Dm ueritatem nature ex homine hominis
Atus. ut nentas geniti non adoptionem nec
apellationem s in ntraq natiitate filii no¬

Expanded text:
 Pat Patprocedit Spiritus. Pater aeternus eo quod habeat Filium aeternum, cujus aeternus sit Pater. Filius aeternus eo quod eo quod Patri et Filio sit coaeternus. Non confusa, ut Sabellius dicit. Trinitas in una persona, neque separata, aut divisa in natura divinitatis, ut Arius blasphemat; sed alter in persona Pater, alter Filius, alter Spiritus sanctus; unus in natura, in Trinitate, Deus Pater et Filius et Spiritus sanctus. Idem: Non Pater carnem assumpsit, neque Spiritus sanctus, sed Filius tantum, ut qui erat in Deitate Patris Dei Filius, ipse fieret in homine hominis Filius, ne filii nomen ad alterum transiret, qui non esset nativitate Filius. Dei ergo nativitate Filius, hominis factus est Filius, natus secundum veritatem naturae ex Deo Dei Filius; et secundum veritatem naturae ex homine hominis Filius, ut veritas geniti non adoptione nec appellatione, sed in utraque nativitate Filii no
Abbreviated transcription (Latin):
trntate perfel ⁊ plettudo sir do¬
ẽ. peus nomen est magnificentoi
potestano. Si ergo inius est deus
nomem una esf potestas una ca¬
tis: Demꝙ dicit. Ite baptizantes i
noiẽ patris ⁊ filii ⁊s s. In noraum
hor nomien ẽ in quo oportet omne
unum dixit ne fiat discretio porel
Non erui pater ipẽ qui filius ẽ. ss
e genitus alius. ex do̾ deus. ex p
plenus. Non sunt igitur hec nuda i¬
na s mitutis iullicia. Plenicudo dri¬
tatis in patre. planitudo in filio. s n
discrepans nec cimmifusum quod mui
nec multiplex quod indifferens. Qi
bile t̃ scire. mens deficio. lingua
angelos. supra cherubi. sapra sem
sup omnẽ sensus est. credere in bte
non discutẽ pernuttimur. Aufer in¬
menta. ubi fides sequitur. Credri
unum deum pacrem ⁊ filum: ⁊ po¬
patrem eo quod habeat filu. filim¬
lnim e quod habeat patrem. spiri
scñ eo quod sit ex patre ⁊̃ filio. pari
ergo principiũ d̾itacis. qui sicut uri
fuit non deus. ita ñquã fuit uong¬

Expanded text:
Trinitate perfecta et plenitudo sit diest. Deus nomen est magnificentiae, non potestatis. Si ergo unus Deus, unum nomen, una potestas, una Trinitas. Denique dicit: Ite baptizantes in nomine Patris et Filii et Spiritus Hoc nomen est in quo oportet omnes Unum dixit ne fiat distinctio potesNon enim Pater ipse qui Filius, sed ex Patre genitus Filius. Ex Deo Deus, ex pleno plenus Non sunt igitur haec nuda nomina, sed virtutis indicia. Plenitudo divinitatis in Patre, plenitudo in Filio: sed non discrepans nec confusum quod unum est, nec multiplex quod indifferens. Quossibile est scire, mens deficit, lingua angelos, supra cherubim, supra seraphim, supra omnem sensum: credere jubemur, non discutere permittimur. Aufer argumenta ubi fides quaeritur. Credimus unum Deum Patrem et Filium Patrem eo, quod habeat Filium, Filium eo quod habeat Patrem, Spiritum sanctum eo quod sit ex Patre et Filio. Pater ergo principium Deitatis, qui, sicut nunquam fuit non Deus, ita nunquam fuit non
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ culpan habiit quia uide per prorap¬
onem origiis ⁊ naturam ⁊ culpati
debuit. Quia ergo cristus in lumibi
he solam naturam habuit. ꝓpterea ꝙ
inde solam ipam̃ accepturus erat. p
dubio oblatione non eguit que pros
eius solum ibi erat necessaua nonsi
Oblatio enim non pro natura s prs
offertur. quia si pro culpa non. ees u¬
ra oblatione opus non baberet. Sei
leui in lumbis abrahe dicimatus e̾ i
⁊ naturam ⁊ culpani ibi habuit. qui
naturam ⁊ culpani inde accepturs
a quod inde solam naturam acceptrn

Expanded text:
 culpam habuit, quia inde per propagationem originis, et naturam et culpam trahere debuit. Quia ergo Christus in lumbis Abrahae suam naturam habuit, propterea quod ipsam solam tamen accepturus fuit, procul dubio oblatione non eguit, quae pro eo quod ejus solum ibi erat, necessaria non fuit; oblatio enim non natura, sed pro culpa offertur, quia si pro culpa non esset, natura oblatione opus non haberet. Sic itaque Levi in lumbis Abrahae decimatus est, quia et naturam et culpam ibi habuit, qui et naturam et culpam inde accepturusa quod inde solam naturam accept
Abbreviated transcription (Latin):
hro quod ad patrem dicitur. equat alius pa
quos ad se dicitur. Quicqͥd ant̃ ad se dicitur
fecundũ. sułam dicitur. Restat ergo ut se¬
tundum subam equalis sit. Eadem igitur¬
secandum sciłam. Item quid tres : Magna
prorsus laborabat mopia humanũ elqquiũ
pistum ẽ tres persone ut ut islud diceretur
principiũ spõ sc̃. Item. filius non tantum
ut sit filius quod relatiue dicitur. s omniõ
nt ipã sub̾i sit nascendo habet. Item. somco¬
nareuir humaua mopia loquendo profer¬
re quod tenet de dnõ deo timit dicẽ tres ceñ¬
tias. ne intelligeretur i illa summa qua¬
lrare ulla diuerstas. Item. Ideo aicinis
tres personas uon ut aliqua intelligatur
diuersitas eentie. s ut uł uuo uocabulo res¬
ponder possit. cum dicitur quid tres uł quio
tua. ¶ Ieroninius. unũ intribus personis
fatemur deum. tres ꝑsonas expressas sub
proprietate distingiuilius. non norunia tũi¬
mado s ⁊ nominũ ꝓprietates. ideo personas

Expanded text:
bro quod ad se dicitur. » Sed quidquid ad se dicitur secundum essentiam dicitur. Restat ergo ut secundum substantiam aequalis sit Patri Fitiam dicitur. Idem: Quid tres? Magna prorsus laborat inopia humanum eloquium. Dictum est tres personae: non ut illud diceretur, principium Spiritus sancti. Idem: Filius non tantum ut Filius, quod relative dicitur: sed omnino ut sit ipsa substantia nascendo habet. Idem: Cum conaretur humana inopia loquendo proferre quod tenet de Domino Deo, timuit dicere tres essentias, ne intelligeretur in illa summa aequalitate ulla diversitas. Idem: Ideo dicimus tres personas non ut aliqua intelligatur diversitas essentiae, sed ut vel uno vocabulo responderi possit cum dicitur, quid tres, vel quid tria. HIERONYMUS. Unum in tribus personis fatemur Deum, tres personas expressas sub proprietate distinguimus; non nomina tantummodo, sed et nominum proprietates, id est personas:
Abbreviated transcription (Latin):
coeternus ⁊̃ coequalis ⁊̃ ad triitacis perti¬
ueus inutatem. nec tñ ea trimtatem. natã
de uirgine maua s tĩ filium nec eandem
truncatem descendisse in specie columbe. s
tiũ spiitum scm̃ nec eandem dixisse de celo.
hic esb filius meus dilectus. s cm̃ uocem
patris ad filium fuisse quamuis pater ⁊
filius ⁊ spiritus scũs sicut in separabiles st̃
sic inseperabiliter operentur. Nam quo m¬
cellcũ homo deun capit qui ipm̃. intellciũ
siumm. quo eã uult capere nondum capit.
Incelligamus antem deum si possumus
⁊ quantum possumus sine qualitate bomĩ
sine quantitata magium sine indigenti¬
a creatorem sine scũ p̃sentem. sime hibicu
omũ continentem. sine loco. ubiqd
suie tempore sempit̾ni sine sui consi¬
one mutabilia facientem nchilox
entem. Eiusqͥs deuni ita cegitao⁊¬

Expanded text:
coaequalis; et ad Trinitatis pertinens unitatem, nec tamen eam Trinitatem natam de virgine Maria, sed tantum Filium. Nec eamdem Trinitatem descendisse in specie columbae, sed tantum Spiritum sanctum. Nec eamdem dixisse de coelo. Hic est Filius meus dilectus ; sed tantum vocem Patris ad Filium fuisse, quamvis Pater et Filius et Spiritus sanctus, sicut inseparabiles sunt, sic inseparabiliter operantur. Nam quo intellectu homo Deum capit, qui ipsum intellectum suum, quo eum vult capere nondum capit? Intelligamus autem Deum si possumus et quantum possumus sine qualitate bonum, sine quantitate magnum, sine indigentia creatorem, sine situ praesentem, sine ambitu omnia continentem, sine loco ubique totum, sine tempore sempiternum, sine sui mutatione mutabilia facientem, nihilque patientem. Quisquis Deu
Abbreviated transcription (Latin):
infiritas humane
intelligentie ad ea que credere inbetur con¬
p̃bendendi non fufficit sacri eloqiii aucto¬
utate itm fonenda est non rõne huma¬
na discntienda. Qua ꝓpterea que a siis
patribus que discretionem trium persona¬
rum in deitate una secundũ catholice iuta¬
tis fumamentum iam dicta sunt in me¬
dim proferre licet. nichil de nrõ addliciẽ¬
tes. ut pote qui nec sufficientes inuenini
ad ea que dicta sunt ad illis. Augustinꝰ
aduerius impietatem arrii. patres no¬
nũ nom̾ homonsion conliderunt. s non
nonam rem tali nomine signanerunt. hoc
enim uocatur homousion. quod est ego ⁊
pater uuim sumus. udelic unius eiuudem¬
me de trinitate scripserunt hoc intenderũt
secundum scupturas docere quod pater ⁊
filius ⁊̃ spnitus sanctus unus eius dem¬

Expanded text:
infirmitas humanae intelligentiae ad ea quae credere jubetur comprehendenda non sufficit, sacri eloquii auctoritate interim fovenda est, non ratione humana discutienda. Quapropter ea quae a sanctis Patribus de discretione trium personarum, in deitate una, secundum catholicae veritatis firmitatem jam dicta sunt, in medium proferre libet, nihil de nostra adjicientes, utpote, qui nec sufficientes invenimur ad ea, quae dicta sunt ab illis. Augustinus adversus impietatem Arii. Patres novum nomen Homousion condiderunt, sed non novam rem tali nomine signaverunt. Hoc enim vocatur Homousion, quod est Ego et Pater unum sumus ; unius videe Deus est, scripserunt, hoc intenderunt secundum Scripturas docere, quod Pater, et Filius, et Spiritus sanctus unius
Abbreviated transcription (Latin):
umus nec pars maior duo qua
est. ubi nec maius aliquid sunt an
quam singuli. quia spratualis noi
corporalis est magnitudo. Qui por
ut quod credit intelligat. pater ⁊¬

Expanded text:
unus, nec major pars duo quam unus est ibi; nec majus aliquid sunt omnes quam singuli, quia spiritualis, non corporalis est magnitudo. Qui potest ut quod credit intelligat. Pater
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ forͣ. Caliud ẽ ꝯtinuitate unũ ut ar
tis ꝑtib una. ut domꝰ. alia dnr u¬
nũ ꝯgregatõe: ut Grex. poplu̾s. ꝯe¬
nes lapidum. ac̾uus tritici. alia ꝓ
tar cuiitatis dicunt᷑ unũ siłitudine:
officii. alia diꝯtur unũ accidente. ut
diu̾se cb̾e euisdem qͣlitatis diqͣ unũ ĩ¬

Expanded text:
 formae. Aliud est continuitate unum, ut artis parietibus una domus. Alia dicuntur unum aggregatione, ut populus, es lapidum, vel acervus tritici. Alia ditor civitatis dicuntur unum, similitudine officii. Alia dicuntur unum accidente, ut diversa subjecta ejusdem qualitatis dicuntur
Abbreviated transcription (Latin):
cam ẽ c̾scit̾ ⁊ multiplicat᷑ ⁊ accidit
ei mutato ⁊ diu̾sitas.⁊ sic̃ paulatim
descendendo a suꝑiore ꝑ unũꝙͣꝙ gͣ¬
dum mͦ. Infi̾or u̾nitas augetur ⁊
multiplicatur qͦus ꝑuenit᷑ad met¬

Expanded text:
am est, crescit et multiplicatur, et accidit ei mutatio et diversitas, et sic paulatim descendendo a superiori per unum gradum materiae inferior unitas augetur et multiplicatur quousque pe
Abbreviated transcription (Latin):
płs. Iam nichil dampnationis ẽ hiis qui
sunt in custo ihũ. Hec tñ corruptio per gͣ¬
tiam sacramenti non quippe accipit. ut cul¬
ꝑa non sit. s ut dampnabilis non sit. quia
si culpa omino non eet̃. non haberet extusa

Expanded text:
postolus: « Jam nihil damnationis est his qui postolus: « Jam nihil damnationis est his qui sunt in Christo Jesu . » Haec tamen corruptio per gratiam sacramenti non quidem accipit ut culpa non sit, sed ut damnabilis non sit; quia si culpa omnino non esset, non haberet excusar
Abbreviated transcription (Latin):
co cristum in carne sua uoluntarie sustimi¬
issent quasi illis temptantibus resistendo
inctor existeret. quatmnus ⁊ sibi temptatio¬
nem uicioꝵ suꝑando p̾mium insticie acqui¬
reret ⁊ nobis in temptatione positis resis¬
tendi ⁊ uncendi insemet ipõ exemplum
formaret. S absit a sensu cristiano ut illã
in illa carne sacrosancta agni ĩmaculati
mordinate delcãtionis ⁊ concupiscentie il¬
litite titilationem aliquo modo fuisse aut
dicat ant credat. quia si nel aliquam prane
delectationis raclicem aut motum contu¬
piscendi mordinatum in illa fuisse clice̾¬
mus perfc̃õ ab omni incio liberam nega¬
remnis. quomͦ antem niaiũ mũdaret si
nitiũ portaret: Motus in orclinatus qͥppe¬
ex infirmitate concupiscendi surgens cum
ipã corruptione de qua oritur non solum
pena ẽ s culpa. que tñ in baptizatis ad dap̃¬
nationẽ non imputatut. qr per gr̃am no¬
ne regenerationis excusatur sicut clicit a¬

Expanded text:
co Christum in carne sua voluntarie sustinuco Christum in carne sua voluntarie sustinuisse, ut quasi illis tentantibus resistendo victor existeret, quatenus et sibi tentationem vitiorum superando praemium justitiae acquireret, et nobis in tentatione positis resistendi et vincendi in semetipso exemplum formaret. Sed absit a sensu Christiano ut ullam in illa carne sacrosancta agni immaculati inordinatae delectationis et concupiscentiae illicitae titillationem aliquo modo fuisse, aut dicat, aut credat; quia si vel aliquam pravae delectationis rapiscendi inordinatum in illa fuisse diceremus, profecto ab omni initio liberam negaremus. Quomodo autem vitium mundaret, si vitium portaret? Motus quidem inordinatus ex infirmitate concupiscendi surgens cum ipsa corruptione, de qua oritur non solum poena est, sed culpa: quia tamen in baptizatis ad damnationem non imputatur, quia per gratiam novae regenerationis excusatur, sicut dicit A
Abbreviated transcription (Latin):
ditas eismodo assertionem consequatur.
Quomodo enĩ in crsto nera compassio fu¬
it. si uera passio non fint: Quomodo sta
sionis tũferci a se postulant. Quid sibi no¬
luit sangns ille de fudans. angustiam mor
ait. Spratus quidem promptus est caro an-¬
tem infirma. Isti ergo qui negant in salua¬
tore secundum infirmmtatẽ carius neram
fuisse passionẽ. quantum in se ẽ eam que
per passionem xͥ facta ẽ negare cũiuncunt᷑¬
redemptionẽ. Sunt alii qui non minoriele¬
manitate suscepit. quedam non solũ falsa
s hoerenda etiam blasphemare nõ tiuerũt.
Quia eñ apłus ait. son habemus pontificẽ
qui non possit compati infirmitatibus nr̃is
temptatum antem per omnia asserunt hu
qui peccatores suius. ex illa originali cor¬
ruptione ut de carue quam portanius illi¬
titos appetitus ⁊ motus concupiscentie sur¬
gentis ⁊ inciitemptantis delcãtionẽ ⁊̃ in ui-¬
ti sentire solemus. Hos autem motus idar¬

Expanded text:
ditas ejusmodi assertionem consequatur. ditas ejusmodi assertionem consequatur. Quomodo enim in Christo vera compassio fuit, si vera passio non fuit? Quomodo stabsionis transferri a se postulavit? Quid sibi voluit sanguis ille desudans, angustiam immiait: « Spiritus quidem promptus est, caro autem infirma? » Isti ergo qui negant in Salvatore secundum infirmitatem carnis veram fuisse passionem, quantum in se est, eam quae per passionem Christi facta est, credemptionem. Sunt alii qui non minori demanitate suscepit quaedam non solum falsa, sed horrenda etiam blasphemare non timuerunt. Quia enim Apostolus ait: Non habemus pontificem qui non possit compati infirmitatibus nostris; tentatum autem per omnia ; asserunt humqui peccatores sumus ex illa originali corruptione quam portamus, illicitos appetitus, et motus concupiscentiae surgentis, et vitii tentantis delectationem etiam inviti sentire solemus. Hos autem motus idcir
Abbreviated transcription (Latin):
illa ĩtuortalitas debebatur quã pͥmꝰ homo
babuit ante p̾naricationẽ s illa quoq quã
nunc secmmidus habet post resurrectionem.
ut uideli sicut ex consortio deitatis erat cõ¬
firmatus spñ ad uentatem. ut peccare nõ
posset. ita quoq ex mento uirtutis carue¬
quoq confirmatus eet̃. ad incorruptionem
ut mori non posset. S quia caro peccatrix
a pena peccati liberari non potuit. insi eius
caro q̃ sine p̾cato fuit pateretur infirmita¬
tem passibilitatis ⁊ mortalitatis in carue.
assumpta recimut potestatem. Sustinuit
uoluntate nõ passuas ẽ necessitate. De sen¬
su antem passionis in carne cristi quidam
male sensisse mueniuntur. asserentes ear¬
nẽ illam in om̃ibus hiis que mea ⁊ circa
eam exibita sunt. passionis genera simili¬
tudinẽ quidem passionis ⁊̃ doloris suscepis¬
se. s nullũ om̃mo dolorẽ aut passionem sus¬
timisse. S non atcendunt quanta absur¬

Expanded text:
illa immortalitas debebatur, quam primus homo illa immortalitas debebatur, quam primus homo habuit ante praevaricationem, sed illa quoque quam nunc secundus habet post resurrectionem, ut videlicet sicut ex consortio Deitatis spiritu confirmatus erat ad veritatem, ut peccare non posset, ita quoque ex merito virtutis carne confirmatus esset ad incorruptionem, ut mori non posset. Sed quia caro peccatrix a poena peccati liberari non potuit, nisi ejus caro quae sine peccato fuit, pateretur infirmitatem passibilitatis et mortalitatis in carne assumpta, retinuit potestate, sustinuit voluntate, non passus est necessitate. De sensu autem passionis in carne Christi quidam male sensisse inveniuntur, asserentes carnem illam, in omnibus his quae in ea et circa eam exhibita sunt passionis genera, similitudinem quidem passionis et doloris suscepisse, sed nullum omnino dolorem aut passionem sustinuisse. Sed non attendunt quanta absur
Abbreviated transcription (Latin):
cator mori non potuisset. atq ita mobeli¬
entia penam debitam non haberet. nec sere
tũ foris muẽt stem si ex necessitate morta¬
ł fuiss. ⁊̃ mobedientia persistens mors de¬
buisset ⁊ miuste sine culpa puniretur si nõ
pacass moreretur. qua pp̃ quia prolundus
erat ⁊ utitĩ in obedientia persisteret expec¬
tabatur. caro quoq illius ⁊̃ secundũ aliquid
mortalis erat quia si mori poterat. ⁊̃ secũ¬
dum aliquid ĩmortalis quia potãt nõ mo¬
ri. quiatinis ex eo quod mori potãt more¬
tur si peccaret. ⁊ ex eo similit̾ quod mori po
raret. Cristus autem homo qui perftũs a-
principio ⁊ probatus nuentus ẽ ad perfcõ¬
nem uel ad probationẽ expectatus non est.
Et idcirco sicut liberuin arbitriũ habuit. nͨ
hoc tñ ut peccare possit. ita quoq ⁊ ĩmortali¬
tatem quantum in se erat habere debuit.¬
⁊ ita ut mori omnino nõ poss. unde constat.
quod custo homini a principio non solum

Expanded text:
cator mori non potuisset, atque ita inobedicator mori non potuisset, atque ita inobedientia poenam debitam non haberet, nec se reus, foris semper viveret. Item si ex necessitate mortas fuisset, etiam in obedientia persistens, mori debuisset; et injuste sine culpa puniretur, si non peccans moreretur. Quapropter quia probandus erat, et utrum in obedientia persisteret exspectabatur, caro quoque illius et secundum aliquid mortalis erat; quia sci licet mori poterat; et secundum aliquid mortalis erat, quia poterat non mori, quatenus ex eo quod mori poterat moreretur si peccaret, et ex eo similiter, quraret. Christus autem homo quia perfectus a principio et probatus inventus est, ad perfectionem vel ad probationem exspectatus non est. Et idcirco sicut liberum arbitrium habuit, nec tamen ita ut peccare posset, ita quoque et immortalitatem quantum in se erat habere debuit, et ita ut mori omnino non posset. Unde constat quod Christo homini a pri
Abbreviated transcription (Latin):
sine culpa assupsit. penam quoq mortalita¬
tis ⁊ passibilitatis infirmitatem non assup̃¬
sisse s eam nõ solum sup᷑ id quod nos sumis
mortales quia peccator non erat s supra id
etiam quod primus homo ante peccatum fu¬
it quia probandus non erat a prima concep¬
tionẽ gloria ĩmortalitatis indusse. Primꝰ
quippe homo quia probandus erat. talis
eẽ debuit. qui ⁊̃ peccare ⁊ non peccare potu¬
iss ut uoluntatis non necessitatis eẽt ntr̃q.
Naq enĩ uł obedienti mitum uł non obecli¬
enti culpa cẽ potuiss. nisi obedientia ⁊ p̃na¬
ncato noluntaria fiusset. Itaq quia ad ꝑ-¬
bationẽ utr̃q uoluntas eius expectabatur.
ad utrũq ei passibilitas pr̃abatur. Qma
gͦ peccandi ⁊ non peccandi possibilitatem
habnit oportebat ut moriendi ⁊ non mo¬
nendi possibilicatem haberet. Si enĩ ex ne¬
tessitate ĩmortalis fiuss. ⁊̃ p̃naric̾or ⁊̃ pͥ¬

Expanded text:
sine culpa assumpsit, poenam quoque mortalitasine culpa assumpsit, poenam quoque mortalitatis et passibilitatis infirmitatem non assumpsisse, sed eam non solum supra id quod nos sumus mortales, quia peccator non erat, sed supra id etiam quod primus homo ante peccatum fuit, quia probandus non erat a prima conceptione gloria immortalitatis induisse. Primus quippe homo quia probandus erat, talis esse debuit qui et peccare et non peccare potuisset, ut voluntatis non necessitatis esset utrumque. Neque enim vel obedienti meritum, vel non obedienti culpa esse potuisset, nisi et obedientia et praevaricatio voluntaria fuisset. Itaque quia ad probationem utrinque voluntas ejus exspectabatur, ad utrumque ei possibilitas praestabatur. Quia vero peccandi et non peccandi possibilitatem habuit, oportebat ut et moriendi et non moriendi possibilitatem haberet. Si enim ex necessitate immortalitas fuisset, et praevaricator et pec
Abbreviated transcription (Latin):
De carne
uerbi hoc pͥmum
Omemorare oportet quod illam
ab ipĩ conceptione spiitus scñs oꝑatõẽ
ita mudatam credimus. ut eam nerbum
pm̃ liberam proesus ⁊ ĩmimẽ ab omi pecõ
assimiet. pena tam̃ peccati noluntate non
necessitate assim̃tis remanente. ut dum
ista in saluatore sine culpa pateretur illa q̃
in saluanctis pro culpa pene obuoxia fuerat
liberaretur. De hac ntaq plena passibilitatis
sine mortalitatis quer̃ quidam quom in car¬
ne saluatoris erat. s facile est scire quomodo
caro illa quã din in massa genens humani
sub originali debito fuit. penã quoq p̾nari¬
ationis qua totum tenebatur in toto ipõ ex
necessitate sustinuit. Postqnã antẽ a toto
apõ singulariter diuisa est. ut nec in ipõ eẽt
uec cum ipõ in cansa participaret iam nich
pene debuit. qui culpe nichi habuit. Itaq
quantum in ipã fuit non debuit sustinere
penam. quando iam non habunt culpani.
Poterat ergo iuste saluator in carne sua quã

Expanded text:
De carne Verbi hoc primum commemorare oportet quod illam ab ipsa conceptione, Spiritus sancti operatione ita mundatam credimus, ut eam verbum ipsum liberam prorsus, et immunem ab omni peccato assumeret; poena tamen peccati voluntate non necessitate assumentis remanente, ut, dum ista in Salvatore sine culpa pateretur, illa quae in salvandis pro culpa poenae obnoxia fuerat, liberaretur. De hac itaque poena passibilitatis sive mortalitatis quaerunt quidam, quomodo in carne Salvatoris erat. Sed facile est scire quomodo caro illa, quandiu in massa generis humani sub originali debito fuit, poenam quoque praevaricationis qua totum tenebatur in toto ipso ex necessitate sustinuit. Postquam autem a toto ipso singulariter divisa est, ut nec in ipso esset, nec cum ipso in causa participaret, jam nihil poenae debuit, quia culpae nil habuit. Itaque quantum in ipsa fuit, non debuit sustinere poenam, quando jam non habuit culpam. Poterat ergo juste Salvator in carne sua quam
Abbreviated transcription (Latin):
ictorem nicior dicere uolumus. n de
sa que mincet nnicia portasse aliquanai
sisse dicamus. Propterea enĩ per saa
nam infirmari consensit ut eos qu ai
culpa ⁊ in pena egrotabant. pamm̃i
ꝑa instificaret postea a pena liberas

Expanded text:
ictorem vitiorum dicere volumus, ut eum ipsa quae vinceret vitia portasse aliquando ac sensisse dicamus. Propterea enim per solam poenam infirmari consensit, ut eos qui in culpa et in poena aegrotabant, primum a culpa justificaret, et postea a poena libera
Abbreviated transcription (Latin):
bis deicti oclõs ꝑtĩ ignaua.
segniaes ꝑtim calidus liuor
atiit ut ꝯtumeliam uideat
tĩnis tractatib irrogare qui
tasibus homiñ monstris ñ
agnoscenda ħ pocius quam
ꝯculcanda ꝓiesit Idcuco sti¬
lum breuitate ꝯtraho ⁊ exin¬
cimis supta phie disciplinis
nouoꝵ uertoꝵ significationi¬

Expanded text:
bis deieci oculos, partim ignaua segnities partim callidus liuor occurrit, ut contumeliam uideatur diuinis tractatibus inrogare qui talibus hominum monstris non agnoscenda haec potius quam proculcanda proiecerit. Idcirco stilum breuitate contrario et ex intimis sumpta philosophiae disciplinis nouorum uerborum significationi
Abbreviated transcription (Latin):
littis q mandatam offeren¬
dam nobis comnunisandã¬
ꝙ qͣaui tã uiĩ cupidus iutitii
ꝙͣ nt̃i stutiosus inuenti ¶In
ie quidiuͥ sit aniii qͦciens sti¬
lo excogitata ꝯtendo ox ip̃a ma¬
tie difficłtate cum exeoꝙ raris¬

Expanded text:
litterisque mandatam offerendam uobis communicandamque curaui tam uestri cupidus iudicii quam nostri studiosus inuenti. Qua in re quid mihi sit animi quotiens stilo cogitata commendo, tum ex ipsa materiae difficultate tum ex eo
Abbreviated transcription (Latin):
humane rationis intuitus
ad diuiuitatis ualer celsa ꝯ¬
cente ẜam ceris quoce artib
id qͣ si quidam finis ⁊ ꝯstitut᷑
quous potest uia rationis

Expanded text:
humanae rationis intuitus ad diuinitatis ualet celsa conscendere. Nam ceteris quoque artibus idem quasi quidam finis est constitutus, quousque potest uia rationis
Abbreviated transcription (Latin):
num ħ aut̃ nͥ ab illo eẽ
bonum fortasse eẽpt᷑ s
tunc .i. ꝑticipare̾t forsitan bono
nobonũ hr̃e non possent gͦsb̾
lato abhiis pꝰ bono m̃te ⁊̃ cogi¬

Expanded text:
num; hoc autem, nisi ab illo esset, bonum fortasse esse posseTunc enim participaret forsitan bono;no, bonum habere non possent. Igitur sublato ab his primo bono mente et cogi
Abbreviated transcription (Latin):
hinc intueor ad meis eẽ qd̾
rotonditas ad color ad
bonitas Nam si ħ singła
eet gͣuitas qd̾ color qd bo¬
num ⁊ bonum qd̃ guitas
qd̃ fi nat᷑ non sinit. Aliud
ac non idem eent boã ꝙdꝰ st̃

Expanded text:
Hinc intueor, aliud in eis esse, quod rotunditas, aliud color, aliud bonitas; nam si haec singula esset gravitas quod color, quod bonum, et bonum quod gravitas; quod fieri natura non sinit. Aliud ac non idem essent quod bona,
Abbreviated transcription (Latin):
S
igitur querat qualis anglia¬
t exordio suo fc̃a sit. nel conclita spii¬
tualis natura quatuor sunt ista. que
ꝓposmmus. ⁊̃ cliximus angelis in eon¬
dditione sua actuibuta. hoc est primuce
sub̾am. simplicem et minaceri alem. ⁊¬
secundũ discretionẽ perionalem: ⁊ teromiꝰ
formam sapientie ⁊ intelligentie rõnls
quartum nõ siue ⁊ bonũ sine ad malũ
liberam inclinande uoluntatis et elcoĩ
pprie potestatem. Et sequit᷑ post hec con

Expanded text:
s igitur quaerat qualis in exordio suo facta sit vel condita spiritualis natura, quatuor sunt ista quae proposuimus et diximus angelis in conditione sua attributa; hoc est primum substantiam simplicem et immaterialem; secundum, discretionem personalem; et tertium formam sapientiae et intelligentiae rationalem; quartum vero sive ad bonum sive ad malum liberam inclinandae voluntatis et electionis propriae potestatem. Et sequitur post hoc con
Abbreviated transcription (Latin):
tate s rõne muce̾tur. ⁊̃ in hiis omnibus fi¬
des tua in mio constat ⁊ ad unum ⁊̃ mia.
quia tum cdno nominantur unus significa¬
tur. qm̃ unus est creator ⁊̃ redemptor. Creator
ad naturam. Siluator ad gram̃. In hiis du¬
obus totĩẽ. ⁊̃ iiũ hoc ẽ. in quo ab iitio fi¬
des credentiũ una ẽ. quanius in eidem fide
in aliis maior. in aliis iinor de istis cogni¬
ti funt secundum din̾sitatem temporũ sicut ⁊
eodem tempore in aliis maior in aliis muinor
muenitur cognitio. de hiis ip̃is. secundum

Expanded text:
tate, sed ratione vinceretor; et in his omnibus fitate, sed ratione vinceretor; et in his omnibus fides tua in uno constat, et ad unum et una, quia cum duo nominantur, unus significatur; quoniam unus creator est et redemptor. Creator ad naturam, salvator ad gratiam. In his duobus totum est et unum, hoc est in quo ab initio fides credentium una est, quamvis in eadem fide in aliis major, in aliis minor de istis cognitio fuerit, secundum diversitatem temporum, sicut uno et eodem tempore, in aliis major in aliis minor invenitur cognitio de his ipsis secundum
Abbreviated transcription (Latin):
constat uera fides. Creator ⁊ redemp¬
Itor. unum t̃ sine altero non sufficit. Utrũ¬
q agnosce. utruq confite. Si creatorem
credis. agnoscis quod factus ẽ. Si redemp¬
torem confiteris agnosas quod reparatus
es. Unus ẽ creator ⁊̃ redemptor. In suo te
fecit in tuo te refecit. ⁊̃ utrumq uius fe¬
ab. Si ipẽ te fecisset. ⁊ alter te refecisset.
debere illi quod factus es ⁊ deberes alteri
quod refectus ẽs. ⁊̃ ẽẽt dmersa intentio
tuo ⁊ dilcõ tua ⁊ obedientia tna. ⁊ non
eẽs iius totus. et cauobus illum plus di¬
ligeres a quo plus haberes. Qi creant te de¬
dit tibi tibi esse. Qui redenur te dedit tibi beatũ
ẽ propterea ne plus ate diligeretur. Alter q̃¬
dem redemptor quam ipẽ creatoe. uoluit ipẽ
creator eẽ redemptor: ⁊ sustipunt tuam passio¬
nem. ut emeret tuam cdilcõm. Missus est
naturalis filius pro acl optandis. quia sine
ipõ aliem introducendi non fuerant in here¬
ditatem. uenit sapientia ut hostis non poces¬

Expanded text:
constat vera fides. Creator et redemptor. Unum tibi sine altero non sufficit. Utrumque agnosce, utrumque confitere. Si Creatorem credis agnoscisque quod factus es; si redemptorem confiteris, agnoscis quod reparatus es. Unus est creator et redemptor. In suo te fecit, in tuo te refecit; et utrumque unus fecit. Si ipse te fecisset, et alter te refecisset; deberes illi quod factus es, et deberes alteri quod refectus es. Et sic esset divisa intentio tua et dilectio et obedientia tua; et non esses unius totus. Et de duobus illum plus diligeres, a quo plus haberes. Qui creavit te, dedit tibi esse; qui redemit te, dedit tibi beatum esse. Propterea ne plus a te diligeretur alter quidam redemptor, quam ipse creator, voluit ipse creator esse redemptor, et sustinuit tuam passionem ut emeret tuam dilectionem. Missus est naturalis filius pro adoptandis, quia sine ipso alieni introducendi non fuerant in haereditatem. Venit sapientia, ut hostis non potes
Abbreviated transcription (Latin):
masiliam. hispaniam terra conensem me
diam. Et iude per lusianã gnomonipe¬
des .uiiii. uubre .uiii. longissimus hora
Septimus cuculus ab altera caspn maris
hora ncipit. uaditq per trachie aduersa.
uenetiam. cremonem. iiuennã. traĩsalbi¬
nam galia ꝑireneum celtiberiam gnomo¬
ni .xxxii. umbre xxxiii. amplissima diez
horarum .xii. ⁊ quintarum partiũ hora¬
sarmatos dacos partemq germanie galli¬
as ingreditur longissimꝰ dies n¬

Expanded text:
Massiliam. Hispaniam, TerrMassiliam. Hispaniam, Terrdiam et inde per Lusitaniam. gnomoni pedes VIIII, umbrae VIII. longissima diei sSeptimus ab altera Caspii maris ora incipit, vaditque per Thraciae aversa, Venetiam, Cremonam, Ravennam, transalpinam Galliam, Pyrenaeum, Celtiberiam. Gnomoni XXXV pedes umbrae XXXVI. Amplissima dies horarum XV et quintarum partium horaSarmatas, Dacos, partemque Germaniae Gallias ingreditur. Longissimus dies
Abbreviated transcription (Latin):
quinoxio .xxxii. pedum mubram .xxiii.
pedum longa facit. dies autem maxima.
xxiiii. horarum ẽ. accedente bis quinta par¬
te unius hore. Terrius oritur abindis una¬
uo proximis tendit per caspias taurum pã¬
philiam brodum. cicladas. ciracusas. ca¬
tenaigades. gnomonis cuncte. umbrã
xx. miciarum faciunt. longissimus di¬
es horarum .xiiii. atq dimudie cum trisse¬
sima munis hore. Quartus ab altero lat̾e
unã per effesum. mare cicladum seꝑten¬
trionalia sicilie. narbonensis gallia. excor¬
tiua affrice maritima tendit ad occasum.
gnomuni .xxi. pedum respondent inubre.
ui. pedum longissimas dies habet horas.
xiiii. ⁊ certias duas iius hore. Quinto
cutulo continentur ab introitir caspii ma¬
ris. bactrn armenia. macedonia. taren¬
tam tascum mare. baleans. hispania mẽ¬
maximꝰ dies horarum .xu. Sextus airculꝰ¬
amplectitur caspias gentes. caucasum sa¬
motrichiam illiricos. campaniã. ⁊ ruriã

Expanded text:
quinoctio XXXV pedum, umbram XXIII quinoctio XXXV pedum, umbram XXIII pedes longam facit. Dies autem maxima XIV horarum est accedente his quinta parte unius horae. Tertius oritur ab Indis Imao proximis, tendit per Caspias portas, Taurum, Pamphiliam, Rhodum, Cycladas, Syracusas, Catinam, Gades: gnomonis cunctae umbram XXXVIII unciarum faciunt. Longissimus dies horarum XIV atque dimidiae, cum tricesima unius horae. Quartus ab altero latere Imai per Ephesum, mare Cycladum, septentrionalia Siciliae, Narbonensis Galliae exortiva, Africae maritima tendit ad occasum. Gnomoni XXI pedum respondent umbrae XVI pedum. Longissimus dies habes horas XIV et tertias duas unius horae. Quinto circulo continentur ab introitu Caspii maris Bactrii, Armenia, Macedonia, Tarentum, Tuscum mare, Baleares, Hispania, MeMaximus dies horarum XV. Sextus amplectitur Caspias gentes, Caucasum, Samothraciam, Illyricos, Campaniam, Etruriam,
Abbreviated transcription (Latin):
nature ita ut sit se ad altiora perueniant.
sit forma in tanca montium campoꝵq dis¬
parilitate. s cuiꝰ amplexus si cuncta linea¬
rum comp̃hendantur ambitu figuram ob¬
suluti orbis efficiat. inde enim fit ut septẽ¬
trionał plage sydera nobis semper appare¬
ant. meridiane munquã rursusq hec ilł
non cernantur obstante globo terrarui.
Septenmonales non cerint trogodia et cõ¬
finis egiptus nec canopum italia. quam¬
uus eiusdem pegene dunidio maice. pars
ab oriente ad occasum quam admeridie ao
septentionem habitetur. hic calore illic
uanetate distingitur. primus ab
in die parte australi. per rubri maus in co¬
las ⁊ affrice maricimasad columpnas her¬
culas peruenit. quo equinoean die mercoio
gnomon .iiii. pedum. mubeam .iiii. pedñ.
longam reodit dies no̾ longissimꝰ .xiiii. horas
equinoxiales habet. Secmmidus ab occasu
in die per modos ⁊ spersas nadit arabiam
siriam. cyprum. crecam. libeum. ⁊ septẽ¬
trmalia afface contingens. Umbilicus ẽ¬

Expanded text:
naturae, ita et situ se ad altiora praeveniant. sit forma, in tanta montium camporumque disparilitate, sed cujus amplexus, si cuncta linearum comprehendantur ambitu, figuram absoluti orbis efficiat. Inde enim fit ut septentrionalis plagae sidera nobis semper appareant, meridianae nunquam; rursusque haec illis non cernantur, obstante globo terrarum. Septentriones non cernit Troglodytice, et confinis Aegyptus, nec Canopum Italia: quamvis ejusdem orbis pene dimidio major pars ab oriente ad occasum, quam a meridie ad septentrionem habitetur: hinc calore, illinetate, distinguitur. Primus ab Indiae parte Australi, per Rubri maris accolas, et Africae maritima ad columnas Herculis pervenit. Quo aequinoctii die medio gnomon VIII pedum, umbram IV pedes longam reddit. Dies vero longissimus XIV horas aequinoctiales habet. Secundus ab occasu Indiae per Medos vadit et Persas, Arabiam, Syriam, Cyprum, Cretam, Lylibaeum, et septentrionalia Africae contingens. Umbilicus ae
Abbreviated transcription (Latin):
quam dimidiam gnomonis mense
efficit. In urbe roma .uiiii. pare si¬
is deest umibra In oppido anoni
est quinta trissesima. In parde its
gnomoni par fit simili modo quai
est super alexandr̾am .u. milibu
⁊̃ apud trogoditas quadragesim
ante et post solsticium diem fien di.
mediis .xc. diebus in meridienn¬

Expanded text:
quam dimidiam gnomonis mensuram efficit. In urbe Roma nona pars gnomonis deest umbrae. In oppido Ancona superest quinta tricesima. In parte Italgnomoni par fit. Simili quidem modo est super Alexandriam quinque milet apud Troglodytas quadragesimo quinto ante et post solstitium die fieri dicunt mediis XC diebus in meridie