comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apłs extior homo nr̃ corrump̃r
int̾ior tam̃ renouat᷑ dedie ĩdiẽ.
de homine gͦ ext̾iore conq̃ritur:
dum sp̃ui plene subicit᷑. pugna
utiq utͥnq gerit᷑. Corꝑe autẽ
castigato. et inseruitutẽ redacto
pax redit. qͥa sp̃ui caro aqͥescit
sicut illa qua carni sp̃s obtem¬
perat ꝓpria ẽ carnis. Suamgͦ
in sua carne sp̃s paceminuenit.
q̃n ei inbonis studiis ñ ccͣdicit
qͣm homo de pace suȩ carnis cõ¬
fidat. qͣmuis eiꝰ stimulꝰ qͥescat.
q̃muiꝰ ei plenam sec̃itatẽ ꝓmittat.
sepe meminerit qͥd sermo ꝓpb̃ic᷑
inqͥt. Scͥptumẽ. faciamꝰ ei adiu¬
torium simile sͥ. Quidmirũ si de
suo adiutorio adam confidat.
qͥd mirũ si in homine pacis. sur
pacismeȩ inquo sꝑaui. et addat.
qui edebat panes meos. Aliaᷤ dr̃.
ualle latͥmarũ in loco qͤm poss¬
it. Qñ quis ꝓpeccatis suis dolet.
sed ea uuit & tam̃plorare ñ ua¬
let. solus sp̃c panemdoloris co¬
medit. caro autẽ ad huc talem
panem refugit. Qñ autẽ que hõ

Expanded text:
or homo noster corrumpitur, interior tamen renovatur de die in diem . De homine ergo exteriore conqueritur dum spiritui plene subjicitur, pugna utique utrinque geritur. Corpore autem castigato, et in servitutem redacto, pax redit, quia spiritui caro acquiescit: sicut illa qua carni spiritus obtemperat propria est carnis. Suam ergo in sua carne spiritus pacem invenit, quando ei in bonis studiis non contradicit. ed nunquam homo de pace suae carnis confidat, quamvis ejus stimulus quiescat, quamvis ei plenam securitatem promittat, saepe meminerit quid sermo propheticus inquit. Scriptum est: Faciamus ei adjutorium simile sibi . Quid mirum si de suo adjutorio Adam confidat, quid mirum si in homine pacis suae pacis meae in quo speravi, et addat: Qui edebat panes meos. Alias dicitvalle lacrymarum, in loco quem posuit, quando quis pro peccatis suis dolet, et ea vult, et tamen plorare non valet; solus spiritus panem doloris comedit, caro adhuc tamen talem panem refugit. Quando autem quae homo
Abbreviated transcription (Latin):
dit panem suũ ꝑbucellas. &. sic
tand̾ q̃net quib uuit minis¬
trantib angeliᷤᷤ mittit cͥstallũ
sic̃ bucellas. Sed putas ne ł tẽ
sufficiant adesum paniᷤ cͥstai¬
lini. ut pote bucellas diuisi:
Nequaqͣm credo. Sed idem ip̃e
qui mittit cͥstallũ. s.s.b. emit¬
tet u̾bum suũ et liq̃faciet ea.
& ueniens ip̃e xp̃c adimplendã
ꝓmissionẽ suam transiens mi¬
nistrabit illis. Et ne potꝰ uidea
do: Oqualis refectio ubi dapi¬

Expanded text:
panem suum per buccellas, et sic tandem quando, et quibus vult ministrantibus angelis mittit crystallum sicut buccellas. Sed putasne, vel tunc sufficiant ad esum panis crystallini utpote in buccellas divisi? Nequaquam credo. Sed idem ipse qui mittit crystallum suam siet Verbum suum, et liquefaciet ea; et veniens ipse Christus ad implendam promissionem suam, transiens ministrabit illis, et ne potus videatdo. O qualis refectio, ubi dapi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ .a. Qm lingͣm qͣnto qͥs sepiꝰ au¬
dit. tanto incelestis sapĩȩ cogni
xit det̾ra egipti illunqͥm recte
huiꝰ scłi tenebs̃ amas. meliꝰ tͥ
ẽ os contrahe qͣm dilatare qͥa fa¬
cile inegipto noninuenis uñ:
possis illd̾ implere. Et qͥdem
multos uidemꝰ qui ñ hñt unde
q̃ant uentrẽ saciare. sed ħ ual¬
de mirũ uidr. si sit aliqͣtam
ñ habeat unde ualeat os su¬
illud interioris nr̃i hominiᷤᷤ oͤ
aspicimꝰ. qͦd q̃rimꝰ citius inue¬
nimꝰ. Uideamꝰ quid esuriant
uel siciant egiptii et uidebimꝰ
qͣm sint pauꝑes uel qͣntũ ege¬
ni. qͥ non inuenuĩt om̃s unde
possit uel unumos impleri.
Qm in egipto st̃. ñ inhiant nͥ ad
carnalia. nil desid̾ant nͥ tem¬
ꝑalia. sic̃ eccͣ. qui de egipto eg̃s¬
pirant nisi celestia. deqͥb dr¬

Expanded text:
 . Quam linguam quanto quis saepius au . Quam linguam quanto quis saepius audit, tanto in coelestis sapientiae cognitxit de terra Aegypti; illi, inquam, recte hujus saeculi tenebras amas, melius tibi est os contrahere quam dilatare, quia facile in Aegypto non invenis unde possit illud implere. Et quidem multos videmus qui non habent unde queant ventrem satiare. Sed hoc valde mirum videtur, si sit aliqua non habeat unde valet os suillud interioris nostri hominis os aspicimus, quod quaerimus citius invenimus. Videamus quid esuriant vel sitiant Aegyptii, et videbimus quam sint pauperes, vel quantum egeni, qui non inveniunt omnes unde possit vel unum os impleri. Qui in Aegypto sunt non inhiant nisi ad carnalia, nil desiderant nisi temporalia. Sic econtra qui de Aegypto egrespirant nisi coelestia. De
Abbreviated transcription (Latin):
tus tenebre interp̃r. qͥd aliud
ẽ. egiptum deserere. qͣm discꝰ¬
sis ignorantie tenebris inlu¬
mine u̾itatiꝰᷤ oculos intelli¬
gentie figere: Gociens egip¬
tum deserimꝰ. qͦciens rerũ tẽ¬
poraliũ obliti contempłonis
radios inet̾nitate figimꝰ. Sed
qͥ egiptum deserit. ciciꝰ lingͣm
qͣm ñ nouerat audiunt. Qiuia
cum diuinȩ cõtempłoni. spretĩ
glica reuelatione. nc̃ ex diuina
inspiratione celestis sapĩe secre¬
ta ꝑcipimꝰ. lingua ignota. reue¬
lacio angelica. lingua incog¬
nita. aspiratio diuina. Silingͥs
minũ. ita et lingua angłorũ.
hanc utiq linguam audire ñ
possunt qͥ curis scłarib pressi
nil nͥ tenebras aspiciunt. Mũ¬
di ergo tenebras deserat. qͥ celeᷤ¬
tis sapientiȩ noticiam defidãt.
Nam si ab ext̾iorib oꝑib ꝑ amo¬
rem et cogitatõnem recedimꝰ.¬
: int̾nȩ aspirafonis uocẽ citiuꝰ
audimꝰ. Sict̃ de isrł scͥptũ est
qͥa dum extret det̾ra egiptil ꝙͣ

Expanded text:
tus tenebrae interpretatur, quid aliud est Aegyptum deserere quam discussis ignorantiae tenebris in lumine veritatis oculos intelligentiae figere? Toties Aegyptum deserimus, quoties rerum temporalium obliti, contemplationis radios in aeternitate figimus. Sed qui Aegyptum deserit, citius linguam quam non noverat audivit. Quia cum divinae contemplationi spretis gelica revelatione, nunc ex divina inspiratione coelestis sapientiae secreta percipimus. Lingua ignota, revelatio angelica; lingua incognita, aspiratio divina: Si linguiminum, ita et lingua angelorum. Hanc utique linguam audire non possunt qui curis saecularibus pressi, nil nisi tenebras aspiciunt. Mundi ergo tenebras deserat, qui coelestis sapientiae notitiam desiderat. Nam si ab exterioribus operibus per amorem et cogitationem recedimus, internae aspirationis vocem citius audimus, sicut de Israel scriptum est: Quia dum exiret de terra Aegypt
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm omĩa consũmabunt᷑. et sic̃
no. illiinmalo confirmabunt᷑
calix moueri desinet. et fexad
calicis ima descendet. et erit
uirũ merũ ĩ sũmo. & sola fex re¬
manebit inimo. qͥa fex eiꝰ ñ ẽ
exinanita bibent om̃s pecca¬
tores t̾rȩ. qui ñ timent in suiᷤ
peccatis ꝑseuerare. Bibent ã
boni tc̃ de uino mero. sed soli
mali de sola fece ut nulli de¬
inceps bono sit male. & nul¬
li malo sit bene.

Expanded text:
m omnia consummabuntur, et sicut bono, illi in malo confirmabuntur, calix moveri desinet, et faex ad calicis ima descendet, et erit vinum merum in summo, et sola faex remanebit in imo, quia faex ejus non est exinanita, bibent omnes peccatores terrae qui non timent in suis peccatis perseverare. Bibent autem boni tunc de vino mero; sed soli mali de sola faece, ut nulli deinceps bono sit male, et nulli malo sit bene.
Abbreviated transcription (Latin):
cimꝰ. et qͥd subseq̃ntis delib̾at̾o¬
nis ĩtum decretũ. nͥ hominẽ
rectum iudicare debemꝰ: Inmũ¬
daitaq desidia exappetitu sur¬
gentia. & rõnis iuditiũ preue¬
nientia animalia st̃ bruta &.
inmunda. Munda autẽ aĩa

Expanded text:
cimus, et quid subsequentis deliberatiocimus, et quid subsequentis deliberationis justum decretum, nisi hominem rectum judicare debemus? Immunda itaque desideria ex appetitu surgentia, et rationis judicium praevenientia animalia sunt bruta et immunda. Munda autem anima
Abbreviated transcription (Latin):
gore affactum ut alia qͣlibet
media opp̾sum. Subito & abs¬
q om̃i ammidelib̾atione af¬
fectu pietatiꝰ meduilitꝰ tangͣr
&. el quẽ afflictum uidet subi¬
ta aĩ misatione compatit᷑. In¬
t̃pellat eum cogitatõ sua. ut
illiꝰ mopiam sua habundan¬
tia temperet. sed forte auaricie
sua nimiatenacitate pietatiᷤ
aurem obturat. Statuit itaq
apd̾ se nil ei de suo impend̾e
ne suoꝵ bonoꝵs uideat᷑ aliqͣ
minorationis dampna susti¬
nere. Ecce animal mundũ . &.
hominẽ ĩuistũ. Quasi animal
mundũ ẽ illa animi iuditiũ
p̾ueniens pietatis affectio. s
ueld̃ homo iniꝰtus ẽ illa subse¬
q̃ntis obduratonis impia de¬
liberatio. Ecce alius ad aspec¬
tum mulieriꝰ turpitudiniᷤ mo¬
tũ priꝰ inse sentit qͣm rõnis
decretum consułe possit. sed
postqͣm rõnem consuluerit ex¬
urgens malũ uirilit̾ repellit.
Ecce animal ĩmundũ. s hõiẽ
iustum. Qd enĩ turpitudinis
motũ nͥ animal ĩmundũ di¬

Expanded text:
igore afflictum, vel alia qualibet inedia oppressum, subito et absque omni animi deliberatione affectu pietatis medullitus tangitur, et ei quem afflictum videt subita animi miseratione compatitur. Interpellat eum cogitatio sua, ut illius inopiam sua abundantia temperet, sed forte avaritiae suae nimia tenacitate pietatis aurem obturat. Statuit itaque apud se nil illi de suo impendere, ne suorum bonorum videatur aliqua minorationis damna sustinere. Ecce animal mundum, et hominem injustum. Quasi animal mundum est illa animi judicium praeveniens pietatis affectio, sed velut homo injustus est illa subsequentis obdurationis impia deliberatio. Ecce alius ad aspectum mulieris turpitudinis motum prius se sentit quam rationis decretum consulere possit. Sed postquam rationem consuluerit, exsurgens malum viriliter repellit. Ecce animal immundum, sed hominem justum. Quid enim turpitudinis motum, nisi animal immundum di
Abbreviated transcription (Latin):
incarne uel corde carnali enor¬
mitaᷤ illa horrenda uicioꝵ ñ
sinitur ille dñs ex̃cituum. do¬
minꝰ uirtutũ regnum suũ poᷤ¬
sidere qͥetum. Sed qͥa sapĩa
uincit malitiã. cum se ceꝑit
laciꝰ effunde. ĩmo totã occupa¬
re t̾ram. cito & absq mora ab¬
sorbet. qͥcqͥd priꝰmale uiuebat
suꝑeam. ad primã siqͥdẽ ius¬
sionem dñi ruptis fontib ab¬
issi. aꝑtisq catharactis cȩli fit
subita. et tamuehemens ĩ un¬
datio diluuii. ut absq oi di¬
latione om̃s sapĩe subũtunt᷑
inimici. Rupti sunt inqͥt om̃s
fontes abissi magne. & catha¬
racte celi aꝑte sunt. Si aũ uiᷤ
scire quȩ sit abissus hec mag¬
na. recole quid deeadicat ꝓ̃¬
pha. Iudicia tua inqͥd abissuᷤ
multa. et ut eque sciat qualiᷤ
eẽ possit pluuia illa uolunta¬
ria. qͥm seg̃gauit ds̃ heditati
sue. recole qd aubilegis inũbiᷤ

Expanded text:
in carne, vel corde carnali enormitas illa horrenda vitiorum, non sinitur ille Dominus exercituum, Dominus virtutum regnum suum possidere quietum. Sed quia sapientia vincit malitiam, cum se coeperit latius effundere, imo totam occupare terram, cito et absque mora absorbet quidquid prius male vivebat super eam. Ad primam siquidem jussionem Domini, ruptis fontibus abyssi apertisque cataractis coeli, fit subita et tam vehemens inundatio diluvii, ut absque omni dilatione omnes sapientiae subvertantur inimici: Rupti sunt, inquit, omnes fontes abyssi magnae, et cataractae coeli apertae sunt . Si autem vis scire quae sit abyssus haec magna, recole quid de ea dicat Propheta: Judicia tua, inquit, abyssus multa . Et ut aeque scias qualis esse possit pluvia illa voluntaria, quam segregavit Deus haereditati suae, recole quod alibi legis in verbis
Abbreviated transcription (Latin):
habitatores cogitatõnũ affec¬
tionumq muitiplicitatẽ pe¬
nitꝰ absorbet: Sola itaq illa huic
diluiuo suꝑsunt quȩ inarche si¬
nu inclusa inuunt. q̃ conscĩe bo¬
ne m̃surã non excedunt. q̃ mo¬
destiȩ t̾iminos ñ deseit. Aliagͥ
sunt quȩ extra archam ad int̾¬
netionẽ exponunt᷑. alia q̃ intͣ
archamaduitã reseruant᷑. Res¬
uant᷑ autẽ ñ solum rõnabilia.
sed etiã irrõnabilia. sed deipsis
irrõnabilib ñ solũ munda sed
& in munda qͣntũ uidelꝰ exigit
cura nec̃citatis. uel cautelacon¬
seruandȩ humilitatis. desid̾ia
illa que surg̃t̃ exf̃onis delibera¬
tione ꝑtinere uident᷑ ad hoĩes
ut pote ad animalia rõnabłia.
sict̃ illa que sine discretioniꝰ ui¬
ditio em̃gunt ad aialia irrõna¬
bilia. Et sunt qͥdem exutͦq gñe
alia bona. alia mala. qͥa st̃ hõieᷤ
ĩti & st̃ homines inĩti. et aĩalia
alia munda et alia inmunda.
Uultiꝰ aꝑtius nosse diffr̃am a¬

Expanded text:
habitatores cogitationum affechabitatores cogitationum affectionumque multiplicitatem penitus absorbet? Sola itaque illa huic diluvio supersunt quae in arcae sinu inclusa vivunt, quae conscientiae bonae mensuram non excedunt, quae modestiae terminos non deserunt. Alia igitur sunt quae extra arcam ad internecionem exponuntur, alia quae intra arcam ad vitam reservantur. Reservantur autem non solum rationabilia, sed etiam irrationabilia: sed de ipsis irrationabilibus non solum munda sed et immunda quantum videlicet exigit cura necessitatis vel cautela conservandae humilitatis. Desideria illa quae surgunt ex rationis deliberatione, pertinere videntur ad homines, utpote ad animalia rationabilia, sicut illa quae sine discretionis judicio emergunt ad animalia irrationabilia. Et sunt quidem ex utroque genere alia bona, alia mala; quia sunt homines justi, et sunt homines injusti, et animalia alia munda, et alia immunda. Vultis apertius nosse differentiam a
Abbreviated transcription (Latin):
nubes quȩ ueritatẽ portant cuiꝰ¬
mͦiaqͣm pluere ualeant. Rũpũt᷑
itaq fontes abissi. aꝑiunt᷑q ca¬
tharecte celi cum tempꝰ instet
faciendi diluuii. ut illa saluta¬
ris sapĩe aqua partim se effun¬
dat exocculta diuinȩ aspirati¬
onis uena partimemanat ex
reuelatione angłica. fonte ab¬
yssi rupti erant. cum ꝓphadi¬
cebat. & apparuert̃ fontes aqͥrũ
& reuelata st̃ fundam̃ta orbis
t̾rarũ. Catharacte celi aꝑte erãt
cum apłc dicebat. Reuelatur
autẽ ira deidecelo suꝑoẽm ĩ¬
pietatemet iniusticiã. diluiu
umaũ tunc fortassis inunda¬
uerat: cũ alias in ãmiratione
sapiȩ ꝓclamabat. O altitudo
diuitiarũ sapĩe et scientiȩ dei.
Quom̃ itaq putas carnaliade¬
sideria languesct̃. ĩmo cũ qͣnta
putas festinatione deficiunt.
cum uiniu̾sa illa diuinoꝵ ui
ditioꝵ abissus. se ad manifes¬
tat᷑onem effundit. et illd̃ di¬
uinȩ sapĩe pelagꝰ totam hũa¬
nicordis t̾ram occupat. eiꝰꝙ

Expanded text:
eritatem portant, cujusmodi aquam pluere valeant. Rumpuntur itaque fontes abyssi, aperiunturque cataractae coeli cum tempus instet faciendi diluvii, ut illa salutaris sapientiae aqua partim se effundat ex occulta divinae aspirationis vena, partim emanet ex revelatione angelica. Fontes abyssi rupti erant, cum Propheta dicebat: Et apparuerunt fontes aquarum, et revelata sunt fundamenta orbis terrarum . Cataractae coeli apertae erant, cum Apostolus dicebat: Revelatur autem ira Dei de coelo super omnem impietatem, et justitiam . Diluvium autem tunc fortassis inundaverat, cum alias in admiratione Sapientiae proclamabat: O altitudo divitiarum sapientiae, et scientiae Dei! . Quomodo itaque, putas, carnalia desideria languescunt, imo cum quanta, putas, festinatione deficiunt, cum universa illa divinorum judiciorum abyssus se ad manifestationem effundit, et illud divinae Sapientiae pelagus, totam humani cordis terram occupat, ejusque
Abbreviated transcription (Latin):
cet iniurias. Sepe etem̃ qͣndo
leuit in ꝓrimũ exuicio iracundiȩ
uel ueneno inuidiȩ. fingit gͥco
gitatõ qͦd faciat illud ꝓrelo
iusticie. Lesus namq quilibet
asuo ꝓximo ñ iam eũ facile reᷤ¬
picere pot simplici ocło. Displi¬
cet sͥ qͥcqͥd ab illo fieri consid̾at.
omnifere hora tacita ap̃d se
illum cogitatõne. accusat. Sur¬
gunt cause cotidie innumere
q̃ illum culpabilẽ ostendt̃. o¬
illum reũ. illum ẽẽ puniendõ
conuinct̃. Crescit a sepe eousq
malũ. ut apddm eẽ se credat.
reum. nͥ illũ seueriꝰ corripiat.¬
& de sua illũ ꝑu̾sitate redar¬
guat. Loqͥt᷑ enim ap̃d se huiꝰ¬
mͦi maligna cogitat᷑o. usq̃ qͦ
illum talẽ tolero. consentire
ei comꝓbor. si eũ s̃i corripio cõ¬
senciens autẽ dm̃ offendo.
ciscenda totũ faciam. ĩmo sic
illum sͥ restituã. Qd enĩ: ꝓxi¬
mũ corriꝑe.&. eũ castigare.ħ
si est ꝓximo noc̃e sed ꝓdesse

Expanded text:
ias. Saepe etenim quando saevit in proximum ex vitio iracundiae, vel veneno invidiae, fingit sibi cogitatio quod faciat illud pro zelo justitiae. Laesus namque quilibet a suo proximo, non jam cum facile respicere potest simplici oculo; displicet sibi quidquid ab illo fieri considerat, omni fere hora tacita apud se illum cogitatione accusat. Surgunt causae quotidie innumerae quae illum culpabilem ostendillum reum, illum puniendum esse convincunt. Crescit autem saepe eo usque malum, ut apud Deum esse se credat reum, nisi illum severius corripiat, et de sua illum perversitate redarguet. Loquitur enim apud se hujusmodi maligna cogitatio; usquequo illum talem tolero, consentire ei comprobor si eum non corripio, consentiens autem Deum offendo. ciscenda totum faciam, imo sic illum sibi restituam. Quid enim? proximum corripere, et eum castigare hoc non est proximo nocere, sed prodesse
Abbreviated transcription (Latin):
litatis.⁊ declaret qͥd ate sit. qͥd a deo.
dari lum̃ deuotionis diem serenissi¬
mam.⁊ sabom m̃tis. in quo tanquã
emeritꝰ miles in laborib uniu̾sis
uiuas absq labore dilatato nimirum
corde. currens iuã mandatoꝵ d̾i. ut quod
priꝰ cũ amaritudine & coactione tui sp̾c
faciebas. de cet̾o iam cũ sũma dulcedine
ꝑagas. ⁊ delectatione. Hanc nͥ fallor grãm
petebat qui ait. Remitte mͥ ut refrig̾er
Ac si dicat. Quoadusq in sudore ⁊ do¬
lore isto crucior ⁊ morte afficior tota die:
Remitte mͥ ut refrig̾er. Uerũ ad hanc

Expanded text:
litatis, et declaret quid a te sit, quid a Deo, litatis, et declaret quid a te sit, quid a Deo, dari tibi devotionis lumen, diem serenissimam, et Sabbatum mentis, in quo, tanquam emeritus miles, in laboribus universis vivas absque labore, dilatato nimirum corde currens viam mandatorum Dei; ut quod prius cum amaritudine et coactione tui spiritus faciebas, de caetero jam cum summa dulcedine peragas et delectatione. Hanc, ni fallor, gratiam petebat qui ait: Remitte mihi ut refrigerer ; ac si dicat, Quousque in sudore et dolore isto crucior, et morte afficior tota die? Remitte mihi ut refrigerer. Verum, et ad hanc
Abbreviated transcription (Latin):
Siam tͥ in ipsa obedientia aliq̃ fortas¬
sis dura ⁊ asꝑa occurte posst ut acci¬
pias int̾dum p̃cepta ñ nulla quȩ licet
salubria sint. minus tn suauia eẽ ui¬
in corde: etiã si exteriꝰ impleas qd̾ iubet᷑.
Hecesse ÷ g̾ ut illucescat dies patientie.
ꝑ qͣm oĩa dura ⁊ asꝑa tacita amplecta¬
ris ꝯscientia. te magis diiudicans: ⁊ du¬
rius arguens. cui nimirũ displicent
que ad salutẽ sunt. & in cogitatiõe tua
uersus temetip̾m iuuans. ⁊ te quidẽ
in om̃ib accusare. ip̃m uͦ magis ereu¬
sare laborans. Porro iam in hoc loco
cauendum tͥ arbitror a suꝑbia. Mag¬
num ⁊ tͥ oĩo ẽnim sic uincere semetipͥm.
Melior ⁊ ait salomon ꝑatiens uiro
forti: & qui dñat᷑ animo suo. expug¬
natore urbium. Considã deniq quã
manifeste ꝓph̃a doceat necessariã eẽ
humilitatem pꝰ patientiã. Ueruntn¬
Honne uidet᷑ hic occasio̾e patientie
tep̃tationẽ sensisse suꝑbie: hecesse:
gͦ ut illuminet cor tuum radiꝰ humi¬

Expanded text:
in ipsa obedientiae via aliqua fortassis dura et aspera occurrere possunt, ut acciias interdum praecepta nonnulla, quae, licet salubria sint, minus tamen suavia viin corde; etiamsi exterius impleas quod jubetur, Necesse est ergo ut illucescat dies patientiae, per quam omnia dura et aspera tacita amplectaris conscientia, te magis dijudicans et durius arguens, cui nimirum displicent quae ad salutem sunt; et in cogitatione tua versus temetipsum juvans; te quidem in omnibus accusare, ipsum vero magis excusare laborans. 9. Porro in hoc loco jam cavendum tibi arbitror a superbia. Magnum est enim omnino sic vincere semetipsum. Melior est, ait Salomon, patiens viro forti; et qui dominatur animo suo, expugnatore urbium . Considera 795 denique quam manifeste propheta doceat necessariam esse humilitatem post patientiam, dicenNonne videtur hic occasione patientiae tentationem sensisse superbiae? Necesse est ergo ut illuminet cor tuum radius humi
Abbreviated transcription (Latin):
uerał quedam abscisio õib necessaria
tilis etatis infirmitas nullatenꝰ sustinet
pio modamine dispositio suꝑna ꝓuidit
ut in ea potissimũ parte ꝯcupiscentia
castigaret᷑. in qua uehem̃tiꝰ eam seuire
constabat. ⁊ ui olentiꝰ malignari. In oi
siqͥdem ꝯtradicentiũ spiritn rebellioe
m̾bror solum illd̾ usq adeo ꝯtum ax
inuenit᷑. ut ꝯt᷑ omnẽ uoluntatis deli¬
berationẽ ad in honestos ⁊ illicitos motꝰ
assurgat. Nam qd̾ hec circũcisio octa
ua fiebat die. sꝑem cõmendabat regni
celestis. qd̾ uidl̃ ad pͥmũ reflexꝰ dierũ
cucdis p̾ferre qͣndam corone spetiem
uidetur. hinc ÷ qd octaua potissimũ
dies pꝰ sollẽp̃nitates p̃cipuas celebrat᷑.
⁊ insermone dñi pͥme beatitudini co¬
pulat᷑ octaua. ut celestis regni demũ
it̾ata ꝓmissio. euident̾ nob coronam
puer qui natꝰ ÷ nob̃. saluator uocat᷑.
qd̾ uidt̃ ex hoc iam ceꝑit oꝑari salutẽ

Expanded text:
neralis quaedam abscissio omnibus necessaria neralis quaedam abscissio omnibus necessaria tilis aetatis infirmitas nullatenus sustineret, pio moderamine dispositio superna providit ut in ea potissimum parte concupiscentia castigaretur in qua vehementius eam saevire constabat et violentius malignari. In omni siquidem contradicentium spiritui rebellione membrorum, solum illud usque adeo contumax invenitur, ut contra omnem voluntatis deliberationem ad inhonestos et illicitos motus assurgat. Nam quod haec circumcisio octava die fiebat, spem commendabat regni coelestis, quod videlicet ad primum reflexus dierum circulus praeferre quamdam coronae speciem videretur. Hinc est quod octava potissimum dies post solemnitates praecipuas celebratur; et in sermone Domini, primae beatitudini copulatur octava , ut coelestis regni demum iterata promissio, evidenter nobis coronam Puer qui natus est nobis, Salvator vocatur; quod videlicet ex hoc jam coeperit operari salutem
Abbreviated transcription (Latin):
modũ p̾scripsit. mandatũ ꝯtulit dicẽs.
Ex oĩ ligno paradisi comedes: de lig¬
no autẽ scientie boni ⁊ mali ne comedaᷤ.
Leuissimũ plane mandatũ: ⁊ larga oĩo
m̃sura. d transgressus: hõ prescͥptũ s
modũ ⁊ ꝯstitutũ sͥ t̾minũ ꝑretgressus.
Uñ ⁊ au̾tit abeo faciã suã ds̃. uix tandem
indiel abrahe amici sui placabit fieri in¬
cipiens. rursũ modũ instituit. ꝓmulgaũ
legem s t̾n priori similẽ usqueqͣ. Ea siqͥ¬
dem adcaucelam fuerat: hec ⁊ medelam.
Ibi ꝓhibitio facta. ne suꝑfluitas subin¬
draret: hic iam indicta abscisio ⁊ ut sac̃¬
menti remedio que sub intͦuerat colłet᷑.
Postremo illa qͥdem in arbore data: lex
ne fructu eiꝰ uesceret᷑: hȩc in ꝓpͥo corꝑe.
ut caro p̃putii scinderet᷑. Nec dubiũ sane
quin cetera qͦ humani corꝑis m̃bra ad¬
dicam̃tum illd̾ leuiathan occu paret. ue¬
nenũ scł ꝯcupiscentie ⁊ ĩmodate atq
in ordinate illecebra uoluptatis: ut ge¬

Expanded text:
modum praescripsit, mandatum contulit, dicens: Ex omni ligno paradisi comedes, de ligno autem scientiae boni et mali ne comedas . Levissimum plane mandatum, et larga omnino mensura! Sed transgressus est homo praescriptum sibi modum, et constitutum sibi terminum praetergressus. Unde et avertens ab eo faciem suam Deus, vix tandem in diebus 791 Abrahae amici sui placabilis fieri incipiens, rursus modum instituit, promulgavit legem, sed non priori similem usquequaque. Ea siquidem ad cautelam fuerat, haec ad medelam; ibi prohibitio, facta, ne superfluitas subintraret; hic jam indicta abscissio est, ut Sacramenti remedio, quae subintraverat, tolleretur; postremo illa quidem in arbore data est lex, ne fructu ejus vesceretur; haec in proprio corpore, ut caro praeputii scinderetur. Nec dubium sane quin caetera quoque humani corporis membra additamentum illud Leviathan occuparet, venenum scilicet concupiscentiae, et immoderatae atque inordinatae illecebra voluptatis, ut ge
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ electos. Nec in pece̾o genitꝰ. nec a
pecc̾o cireũcisꝰ: nec mortuus : ꝓpecc̾o
suo. magis autẽ ꝓpt̾ delicta nr̃a. Qd̾
uocatũ ÷ inquit ab angło. priꝰquam
in ut̾o conciꝑet᷑. Uocatũ plane ñ im¬
positũ: nempe ħ ei nom̃ ÷ ab et̾no A
natura. ꝓpͥa hab& ut sit saluator. in¬
natũ ei nom̃ hoc: ñ in dictũ ab huma¬
na uel angłica creatura. S qͥd dicimꝰ.
qd̾ egregius ille ꝓpħa. hunc ip̃m pu¬
erum multis nõib appellandũ fore
p̾dicens. hoc unũ tacuisse uidet᷑. qd̾
solum ut pͥmonuit angłs. ut testadur
eũglista uocatũ ÷ nomen eiꝰ: Exultaũ

Expanded text:
propter electos. Nec in peccato genitus, nec a peccato circumcisus, nec mortuus est pro peccato suo, magis autem propter delicta nostra. Quod vocatum est, inquit, ab angelo priusquam in utero conciperetur. Vocatum est plane, non impositum: nempe hoc ei nomen est ab aeterno. A natura propria habet ut sit Salvator; innatum est ei nomen hoc, non inditum ab humana vel angelica creatura. 4. Sed quid dicimus, quod egregius ille propheta, hunc ipsum puerum multis nominibus appellandum fore praedicens, hoc unum tacuisse videtur quod solum ut praemonuit angelus, et testatur Evangelista vocatum est nomen ejus? Exsulta
Abbreviated transcription (Latin):
sint bonoꝵ. Longe alit̾ qui ex̾citatos
hñt sensꝰ deuotionis. huiꝰ felici iocun¬
ditate letant᷑. S multi tota uita sua
adhoc tendunt ⁊ nunqͣm ꝑtendunt.
quib t̾n si pie ⁊ ꝑseu̾ant̾ conati sunt.
statim ut de corꝑe exeunt reddit᷑ quod
in hac uita dispensatorie ÷ negatũ. illuc
grãm ꝑueniunt. unũ uidet᷑ restare
ꝑicłm: ⁊ oĩo tim̃dum ÷ a demonio me¬
ridiano. Ipse enĩ sathanas tͣnsfigurat
se inangłm lucis. hoc gͦ tim̃dũ ei est¬
qui tanta delectatiõe oĩa fac̃. ne dum
sequit᷑ affectionẽ. corpꝰ destruat per
trim̃to circa debilitati curã corꝑis oc¬
cupari.Ergo ne incurrat qͥ currit il¬
luminari necee : lum̃ discretioĩs: qͥ mat̾
uirtutũ ÷ ⁊ ꝯsũmatio ꝑfectiõĩs. Hec ni¬
mirũ docet ne qͥd nimis. atq hec octa

Expanded text:
Longe aliter qui exercitatos habent sensus, devotionis hujus felici fruuntur jucunditate. Sed multi tota vita sua ad hoc tendunt, et nunquam pertendunt; quibus tamen, si pie et perseveranter conati sunt, statim ut de corpore exeunt, redditur quod in hac vita dispensatorie est negatum, illuc gratiam perveniunt, unum videtur restare periculum, et omnino timendum eis a daemonio meridiano: Ipse enim Satanas transfigurat se in angelum lucis . Hoc ergo timendum ei qui tanta delectatione omnia facit, ne, dum sequitur affectionem, corpus destruat per rcitii detrimento, circa debilitati curam corporis occupari. Ergo ne incurrat qui currit, illuminari necesse est lumine discretionis, quae mater virtutum est, et consummatio perfectionis. Haec nimirum docet, ne quid nimis
Abbreviated transcription (Latin):
Multi plicabit᷑ sane eiꝰ imꝑiũ. ut m̾ito
saluator dicat᷑ &̃ ꝓ multitudine saluan¬
doꝵ: ⁊ pacis ñ erit finis. ut uerã nou̾is
eẽ salutẽ que ñ possit timere defectum.

Expanded text:
Multiplicabitur sane ejus imperium, ut merito Salvator dicatur etiam pro multitudine salvandorum; et pacis non erit finis, ut veram noveris esse salutem, quae non possit timere defectum.
Abbreviated transcription (Latin):
S ꝑicłosum ÷ si forte uelit int̾ scł̃i turbas
agere penitentiã. uͥ nimirũ alii uenena¬
tis ꝑsuasionib. alii undiq exẽplis peioribꝰ
ad pecc̾m alliciant. alii adulatiõib inua¬
nam glam. alii detractiõib in ĩpatientiã
animũ eiꝰ deiciant. Procedat iam necesse
ẽ prudentie radiꝰ. ostendat qͣntas ⁊ quã
tates peccandi:⁊ occasiones offerat mundꝰ
⁊ ingerat. qͣm debił sit ad illas humanꝰ
animꝰ maxime qͥ in peccandi ꝯsuetudine
sit nutritꝰ. In hac gͦ die prudentie eligat
solitudinẽ. ñ satis attendens ꝓpͥam in¬
firmitatẽ ⁊ ꝑicłosam diabłi luctã. Qͥd
enĩ ꝑicłosius qͣm solũ luctari contͣ anti

Expanded text:
iculosum est si forte velit inter saeculi turbas iculosum est si forte velit inter saeculi turbas agere poenitentiam, ubi nimirum alii venenatis persuasionibus, alii undique exemplis pejoribus ad peccatum alliciant, alii adulationibus in vanam gloriam, alii detractionibus in impatientiam animum ejus dejiciant. Procedat jam necesse est prudentiae radius. Ostendat quantas et quam tates et occasiones peccati offerat mundus et ingerat; quam debilis sit ad illas humanus animus, maxime qui in peccati consuetudine sit nutritus. In hac ergo die prudentiae eligat solitudinem, non satis attendens propriam infirmitatem, et periculosam diaboli luctam. Quid e
Abbreviated transcription (Latin):
sensum dñi. aut qͥs ꝯsiliariꝰ eiꝰ fuit
Assit nunc ur̃is desid̾iis aduocatꝰ sp̃c qͥ
scrutat᷑ alta dei. ⁊ edisserat nob̃ sacͤm̃tũ
nascimͣ õs. ⁊ necesse habemꝰ renasci
in gr̾a. qd̾ in baptismate qͥdem ꝑcepi¬
mus: s heu totũ ꝑiit in sclari uita.
Nunc pͥmũ miserante deo uirtꝰ gr̾e in¬
nob̾ oꝑat᷑: ut in nouitate uide ãbule¬
mꝰ. Ergo nascit᷑ homo. qͥn sol iusticie
ortus in aĩo. pecc̾oꝵ illuminat dene¬
bras. horrendũq dei iudiciũ int̾nis
obtutib offert. addens ad t̾roris uin¬
cłm breueni dierũ num̃um finemq
incertũ. hȩc plane uesꝑa ẽ ad qͣm de¬
morabit᷑ fletus: & necesse ÷ addi ma¬
tutin leticiã. ut auditã faciat nobis
dñs mĩam suã. Sic enĩ fit uesꝑe ⁊ ma¬
ne dies unus. Est aut̃ dies ista iꝰticie.
reddens unicuiq qd̾ suũ est: nobis
nascit᷑: qn ex his quȩ diximꝰ ad amorẽ
penitentiȩ & odium pecc̃i animꝰ excitat᷑.¬

Expanded text:
mini? aut quis consiliarius ejus fuit? Adsit nunc vestris desideriis advocatus Spiritus, qui scrutatur alta Dei, et edisserat nobis  alias vnascimur omnes, et necesse habemus renasci in gratia, quam in Baptismate quidem percepimus, sed heu! totum periit in saeculari vita. Nunc primum, miserante Deoin novitate vitae ambulemus. Ergo tunc nascitur homo, quando Sol justitiae, ortus in animo, peccatorum illuminat tenebras, horrendumque Dei judicium internis obtutibus offert, addens ad terroris vinculum brevem dierum numerum, et finem incertum. Haec plane vespera est, ad quam demorabitur fletus; et necesse est addi matutini laetitiam, ut auditam faciat nobis misericordiam suam. Sic enim fit vespere et mane dies unus. Est autem dies ista justitiae, reddens unicuique quod suum est: nobis nascitur, quando ex his quae diximus, ad amorem poenitentiae et odium peccati animus excitat
Abbreviated transcription (Latin):
iħu in quo om̃e genu flectat᷑: forte ĩhis
om̃ib unũ illd̾ inuenies: s exp̃ssũ quo¬
damm ⁊ effusũ. Nempe ip̃m ⁊ de quo
sponsa incantico amoris oleũ inqͥt effu¬
sum nom̃ tuũ. Habes gͦ unũ in his oĩb
appellationib iħm nec oĩo aut uocari
posset aut ẽẽ saluator. si forte hor qͥppiã
defuisset Hunqͥd ñ uere ãmirabile eum
singłi sumꝰ exꝑti in mutatione utiq uo¬
luntatũ nr̃arum: Hoc nẽpe ÷ saluatiõĩs
nr̃e pͥncipiũ. cũ incipimꝰ respuere qd̾
diligebamꝰ. dolere un letabam᷑. ãplecti
qd̃ timebamꝰ. sequi qd̾ fugiebamꝰ optare
qd̃ ꝯtẽpnebamꝰ. Ammirabił plane qͥ
hec oꝑat᷑ mirabilia s nichilominꝰ ⁊ con¬
siliariũ sese exhibeat necẽẽ ÷ in electi¬
one penitentie & uite ordinatiõe: ne
forte sit nob̾ absq scientia zelꝰ. ⁊ uo¬
luntati bone prudentia desit. Sane
opꝰ ÷ ut dm̃ quoq ꝓbemꝰ in remissi¬
one uidł prioꝵ delictor: quia nec

Expanded text:
enu flectatur? Forte in his omnibus unum illud invenies, sed expressum quodammodo et effusum. Nempe ipsum est de quo sponsa in Cantico amoris: Oleum, inquit, effusum nomen tuum . 5. Habes ergo unum in his omnibus appellationibus Jesum; nec omnino aut vocari posset aut esse Salvator, si forte quidpiam horum defuisset. Nunquid non vere admirabilem eum singuli sumus experti, in mutatione utique voluntatum nostrarum? Hoc nempe est salvationis nostrae principium, cum incipimus respuere quod diligebamus, dolere unde laetabamur, amplecti quod timebamus, sequi quod fugiebamus, optare quod contemnebamus. Admirabilis plane qui haec operatur mirabilia. Sed nihilominus et consiliarium sese exhibeat necesse est in electione poenitentiae et vitae ordinatione, ne forte sit nobis 792 absque scientia zelus, et voluntati bonae prudentia desit. Sane opus est ut Deum quoque probemus, in remissione videlicet priorum delictorum: quia nec
Abbreviated transcription (Latin):
magistro sub quo frangat᷑ eiꝰ uolũtas.
⁊ obedientie freno ꝯcupiscentia repri¬
mat᷑: siq qd̾ ait ꝓpħa. imposuisti ho¬
mines suꝑ capita nr̃a. Hec de dignan¬
dum seruo qd̾ p̃cessit in dño: siqͥdem
ñ ⁊ seruus maior dño suo. Ille enĩ cum
iam creuisset etate ⁊ sapĩa ⁊ gr̃a apd̾
dm̃ ⁊ homines. cũ iam xii. annorũ
eẽt ⁊ remansisset in ierłm inuentꝰ a

Expanded text:
magistro, sub quo frangatur ejus voluntas, magistro, sub quo frangatur ejus voluntas, et obedientiae freno concupiscentia reprimatur, sitque quod ait propheta: Imposuisti homines super capita nostra . Nec dedignandum servo, quod praecessit in Domino; siquidem non est servus major domino suo . Ille enim cum jam crevisset aetate, sapientia, et gratia apud Deum et homines; cum jam duodecim annorum esset, et remansi
Abbreviated transcription (Latin):
uide ñ possit: Itaq iam ht̾ necessariã
fortitudins diem. ut nou̾it custodiendã
ad dñm fortitudinẽ ⁊ in acie multoꝵ
parit̾ pugnantiũ ẽẽ querendã. uͥ tot sic̃
auxiliarii quot socii. ⁊ tales qui dicere
inimici. Cong̾gatio enim ꝓfortitudine
sua t̾ribił est. ut castroꝵ acies ordinata.
ue aut̾ soli: quia si cecidit. ñ ht̃ suble¬
uantẽ. Qd̃ si cuiꝗͣ ex antiqͥs patrib
grãm hanc ꝯcessam audiuimꝰ. ñ expe
tudinis die. ad id qͦd iam acceꝑat. id est
ẽẽ in ꝯg̾gatione multoꝵ. nunqͥdelig̾ eẽ
in aliis motꝰ irrationabiles ꝑot̾it tẽꝑare:
gͣ putatis si iam magist̾ suus fu̾it iste
qͣm facile sͥ aliq̾n eo ampliꝰ quo famili¬
ariꝰ condescendat: Illucescat gͥ dies tẽ¬
ꝑantie. ut querat quomͦ tẽꝑari ⁊ refre¬
nari possint in continentes motꝰ uolup¬
tatis. bestiales motꝰ curiositatis: cerui¬
cosi motꝰ elationis sue. Elligat eẽ ab¬
lectus in domo dñi sui. ⁊ subiectus ẽẽ

Expanded text:
 possit? Itaque jam habet necessariam fortitudinis diem, ut noverit custodiendam ad Dominum fortitudinem suam, et in acie multorum pariter pugnantium esse quaerendam, ubi tot sunt auxiliarii quot socii, et tales qui dicere tutias inimici . Congregatio enim pro fortitudine sua terribilis est, ut castrorum acies ordinata. Vae autem soli! quia si ceciderit, non habet sublevantem . Quod si cuiquam ex antiquis Patribus gratiam hanc concessam audivimus, non expedac fortitudinis die ad id quod jam coeperat, id est, esse in congregatione multorum, nunquid eliget esse in aliis motus irrationabiles poterit temperare? go putatis, si jam magister suus fuerit iste, quin facile sibi aliquando, eo amplius quo familiarius, condescendat? Illucescat igitur dies temperantiae, ut quaerat quomodo temperari et refrenari possint incontinentes motus voluptatis, bestiales motus curiositatis, cervicosi motus elationis suae. Eligat abjectus esse in domo Dei sui, et subjectus esse
Abbreviated transcription (Latin):
postulat. ⁊ ut hoc ip̃m in sũmo affectu¬
ac desidio habeat. Uerbi gr̃a. Si mortẽ
inimici. si lesionẽ. seu deiectionẽ ꝑximi
ur̃os. bñfacite his qͥ odert̾ uos: ⁊ orate
ꝓ ꝑseq̾ntib ⁊ calũpniantib uos. se di

Expanded text:
postulet, et ut hoc ipsum in summo depostulet, et ut hoc ipsum in summo desiderio habeat. Verbi gratia: si mortem inimici, si laesionem seu dejectionem proximi vestros, benefacite iis qui oderunt vos, Orate pro persequentibus et calumniantibus vos . Si
Abbreviated transcription (Latin):
accedit. & ore ꝓprio ꝯfitetur. Tał ora¬
tionis reliqͥt nob exemplũ illa pecca¬
trix. que lacͥmis rigauit pedes dñi. ⁊
capilł capitiᷤᷤ sui tersit: de qͣ dictũ est.
de inqͥunt illã: quia clamat pꝰ nos.
Quarta oratio emittit᷑ deuoto affec¬
du: quȩ de cordis puritate sine ulla
hesitatiõe cũ gr̾aꝵ actiõe deꝓmit᷑.
les orationes docuit nos apłs face freqͥnt̾
dicens. sine int̾missione orate: in õĩsy gra
agite. Has quȩ p̃dicte st̃.iiiͣi. orationum¬
secratiõs. oratiõs. postulatiõs. gr̾aꝵ acti¬
ones. Nam obsecratios uerec̃do. or ones
puro. postulatiõs amplo. gr̾aꝵ actios fius¬
orandũ. & qͥdem tria uident᷑ m ħ eẽ
necessaria: quib oratioĩs intentio firmit̾
ẽ astringenda. Consicdare nãq debet is
qͥ orat. ⁊ quiꝰ petit. ⁊ ip̃m quẽ petic. & se
ip̃m qui petit. In eo aũ qd̾ petit duo
deb& attendẽ: ut si sccłm dm̃ sit q

Expanded text:
oraorationis reliquit nobis exemplum illa peccatrix, quae lacrymis rigavit pedes Domini, et capillis capitis sui tersit, de qua dictum est te, inquiunt, illam, quia clamat post nos . Quarta oratio emittitur devoto affectu, quae de cordis puritate sine ulla haesitatione cum gratiarum actione depromitur. les orationes docuit nos Apostolus facere frequentes, dicens: Sine intermissione orate, in omnibus gratias agite . Has quae dictae sunt secrationes, orationes, postulationes, gratiaones . Nam obsecrationes verecundo, orationes puro, postulationes amplo, gratiaruorandum. Et quidem tria videntur mihi hic esse necessaria, quibus orationis intentio firmiter est astringenda. Considerare namque debet is qui orat, et quid petit, et ipsum quem petit, et se ipsum qui petit. In eo autem quod petit, duo debet attendere, ut secundum Deum sit quod
Abbreviated transcription (Latin):
ic̃ eger
ad medicũ: sic ẽẽ deb& pecc̾or
ad creatorẽ suũ. Q gͦ pecc̃or ÷ deb&
orare dm̃. tanꝗͣ eger medicũ. Duobꝰ
modis aut̃ impedit᷑ oratio pecc̃oris:
uel nulla uel nimia luce. Nulla luce
illustrat᷑: qui pecca sua. nec uidet ne
ꝯfitet᷑. E contrario nimia luce obruit᷑:
qͥ ea tanta uidet. ut de indulgentia
desꝑet. hoꝵ neut̃ orat. Qͥ dgͦ: Tẽꝑan¬
da ÷ lux. ut pecc̾a sua uideat peccator
⁊ ꝯfiteat᷑: ac ꝓipsis oret ut remittant᷑.
Primo gͦ eiꝰ oratio deb& fieri uerec̃do
affectu. hec aũ fit cũ necdũ peccator
audet ꝑseip̾m accedẽ ad dm̃. s q̾rit
aliquẽ sc̾m uirũ. aliquẽ scm̃ pauꝑem
spͥu. qui sit in ora uestim̃ti dñi tanqͣ.
fimbria. ꝑ quẽ habeat accessũ. huius
oratiois tenuit tipũ illa euͣgłica mu¬
lier. quȩ fluxũ sangͥnis patiebat᷑. cu¬
piensq sanari accessit.⁊ int᷑ se cogita¬
uit dicens. Si detig̾o fimbriã uestim̃¬
ti eiꝰ. salua ero. Scda oratio fit puro

Expanded text:
icut aeger ad medicum, sic esse debet peccator ad Creatorem suum. Qui ergo peccator est, debet orare Deum, sicut aeger medicum. Duobus autem modis impeditur oratio peccatoris: vel nulla, vel nimia luce. Nulla luce illustratur qui peccata sua nec videt, nec confitetur. E contrario nimia luce obruitur, qui ea tanta videt, ut de indulgentia desperet. Horum neuter orat. Quid ergo? Temperanda est lux, ut peccata sua videat peccator et confiteatur, ac pro ipsis oret, ut remittantur. Primo ergo ejus oratio debet fieri verecundo affectu. Hoc autem fit, cum necdum peccator audet per seipsum accedere ad Deum, sed quaerit aliquem sanctum virum; aliquem sanctum pauperem spiritu, qui sit in ora vestimenti Domini tanquam fimbria, per quem habeat accessum. Hujus orationis tenuit typum illa evangelica mulier, quae fluxum sanguinis patiebatur; cupiensque sanari accessit, et intra se cogitavit dicens: Si tetigero fimbriam vestimenti ejus, salva ero . Secunda oratio fit puro
Abbreviated transcription (Latin):
đr cor purũ. qn tria hec q̃ dicta st̃. ⁊ eo
m̃ quo dicta st̾ cogitat: & qͥsqͥs hac pu¬
ritate ⁊ intentiõe cord̃ orau̾it. exaudiri
se sciat: quia sic̃ testat᷑ petrꝰ apłs non :

Expanded text:
r cor purum, quando tria haec quae dicta sunt, et eo modo quo dicta sunt, cogitat. Et quisquis hac puritate et intentione cordis oraverit, exaudiri se sciat; quia, sicut testatur Petrus apostolus:
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ postulare: cet̾aq similia quȩ non
oportet. At uͦ tẽꝑalia si defuerint. pe¬
tenda qͥdẽ st̃ qͣntũ necessitas humana
reqͥrit: s. iuxta beati gregoriĩ sententiã
ñ sunt hec nimiȩ reqͥrenda. Inqͦ genere
gra curationũ omĩaq de quib certum
ñ habemꝰ qd̾ expediat nob̾. Ut pote site
fatigat tẽptatio. supplicandũ quidem
ꝓea ut auferat᷑ a te. s ñ numis obnixe.
q̃m intalib meminisse sẽꝑ oportet a¬
płice illiꝰ sententiae. Nos enĩ qͥd oremꝰ
sic̃ oporter nescimꝰ. & deo mag̃ ꝯmĩtt̾e
qͣm tem̾e aliqͥd ap̃ nos definire. hec aũ
sunt toto affectu. ⁊ oi tp̾r postulanda.
hec st̃ ꝓ quib incessant᷑ & qͣm obnixe
pot̾unt ad dm̃ clament desiłia fua:. ut
habeas grãm eiꝰ bonã. ⁊ plac̾e possis in
ocuł pietatis ipsiꝰ. & in eo uiuas:⁊ mori¬
aris in ipso ut gr̾am eiꝰ uide. & ipso frui
ĩꝑpetuum merearis. De his enĩ dictũ ẽ.
sine int̾missiõe orate. Uñ ⁊ ꝓpħa. Exqͥ¬

Expanded text:
 postulare, caeteraque similia quae non oportet. At vero temporalia, si defuerint, petenda quidem sunt, quantum necessitas humana requirit; sed, juxta beati Gregorii sententiam, non sunt haec nimie requirenda. In quo genergratia curationum, omniaque, de quibus certum non habemus quod expediant nobis: utpote si te fatiget tentatio, supplicandum quidem pro ea ut auferatur a te, sed non nimis obnixe, quoniam in talibus meminisse semper oportet apostolicae illius sententiae: Nos enim quid oremus, sicut oportet, nescimus ; et Deo magis committere, quam temere aliquid apud nos definire. Haec autem sunt toto affectu, et omni tempore postulanda; haec sunt, pro quibus incessanter et quam obnixe poterunt, ad Deum clament desideria tua: ut habeas gratiam ejus bonam, et placere possis in oculis pietatis ipsius, et in eo vivas, et moriaris in ipso, ut gloriam ejus videre, et ipso frui in perpetuum merearis. De his enim dictum est: Sine intermissione orate . Unde et Propheta: Exqu
Abbreviated transcription (Latin):
nos miseri & ꝑegrini suꝑ t̾rã uix so¬
lum nom̃ hr̃e uidem᷑. dic gͥ oret qui
cecidunt. & eleuatũ in oĩb qͦs suscitaũ
de pulu̾e in opes. & erex de st̃core pau¬
peres: sic inꝗͣ in semetip̾m ꝯsidet. sic
attendat tanꝗͣ p̃sentatũ dño maies¬
tatis. ut dicat cũ moyse loqͣr ad dñm
meũ. cũ sim puluis ⁊ cinis. ⁊ qr tuo
p̃cepdo ꝯmonitꝰ. tua institutiõe for

Expanded text:
nos miseri et peregrini super terram vix solum nomen habere videmur. Sic igitur oret qui ceciderunt; et elevatum in hominibus, quos suscitavit de pulvere inopes, et erexit de stercore pauperes: sic, inquam, semetipsum consideret et sic attendat, tanquam praesentatum Domino majestatis, ut dicat cum Abraham: Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis . Et quia tuo praecepto commonitus, tua institutione f
Abbreviated transcription (Latin):
oratio ⁊ hec uere meret᷑ audiri. De
huiꝰmoĩ enĩ oratiõib loq̃r ꝑ ysaiam d̾s.
Ante q̃. clamẽt ego exaudiam: ad huc it
loq̃ntib ego audiam. St̃ ⁊ alia quȩ cũ
finis adquẽ referunt᷑. ut ⁊ corꝑis sanitas.
pecunia. cet̾aꝵq rerũ affluentia. qͥ ⁊ si
ã deo sint. ñ t̾n sunt magnipendenda.
nec ex desidio possidenda. Similit̾ & in
ipso quẽ petit deb& duo ꝯsidare: bomi¬
⁊ maiestatẽ qua plane possit dare qͥcqͥd
petit᷑. S ⁊ in se ipse qui petit deb& nichi¬

Expanded text:
De hujusmodi enim orationibus loquitur per Isaiam Deus: Antequam clament, ego exaudiam; adhuc illis loquentibus ego audiam . Sunt et alia, quae cum finis ad quem referuntur. Ut corporis sanitas, pecuniae, caeterarumque rerum affluentia. Quae etsi a Deo sint, non tamen sunt magni pendenda, nec ex desiderio possidenda. Similiter et in ipso quem petit debet duo considerare, boniet majestatem, quae plene possit dare quicquid petitur. Sed in seipso qui petit debet nihi
Abbreviated transcription (Latin):
faciẽ cũ deo loquentes. Porro ꝗͣuis uͥq
sit d̾s. incelo t̾n orandꝰ ÷ uͥq orationis
dẽꝑe cogitandꝰ. ut mens nr̃a ñ oratorii
tecto. ñ aeris spatio. ñ ipsa retardetur
Patꝰ nr qͥ. es. ĩ ceł. Celum enĩ quadam
p̾rogatiua &̃ sedes siue thronꝰ dĩ uo¬
catur: qr ad eã ꝯparationẽ qua dm̃

Expanded text:
entes. Porro quamvis ubique sit Deus, in coelo tamen orandus est, ibique orationis tempore cogitandus: ut mens nostra non oratorii tecto, non aeris spatio, non ipsa retardetur Pater noster qui es in coelis . Coelum enim quadam praerogativa etiam sedes sive thronus Dei vocatur; quia ad eam
Abbreviated transcription (Latin):
ingͥdiar in locũ tab̾nacłi ad mirab̾
usq ad . d. dei : Om̾itio siqͥdẽ oportet
nos oratiois tẽpore curiã intͣre celestẽ.
illã utiq curiam inqͣ rex regũ stella¬
dio sedet solio. circ̾dante in num̾abili
⁊ ineffabili beatoꝵ sp̃uũ ex̾citu. uñ
& ip̃e qui uidat. qr maiorẽ numeꝵ
ñ inuenit. milia ait miliũ minis¬
trabant ei. ⁊ decies centena milia as¬
sistebant ei. Quanta gͦ cũ reu̾entia
qͣnto timore. qͣnta illuc humilitate
accede deb&. a palude sua ꝓcedens
& repens rannula uilis: Quã treme¬

Expanded text:
Ingrediar in locum tabernaculi admirabilis, usque ad domum Dei? Omnino siquidem oportet nos orationis tempore curiam intrare coelestem, illam utique curiam, in qua Rex regum stellato sedet solio, circumdante innumerabili et ineflabili beatorum spirituum exercitu. Unde et ipse qui viderat, quia majorem numerum non invenit: Millia, ait, millium ministrabant ei, et decies centena millia assistebant ei . Quanta ergo cum reverentia, quanto timore, quanta illuc humilitate accedere debet a palude sua procedens et repens ranuncula vilis? Quam treme
Abbreviated transcription (Latin):
batũ tolł corpꝰ scił & t̾renis eleuans
uoluptatib. ut ñ ferat᷑ aĩa ꝯcupiscẽ¬
tiis eiꝰ. s magis ipsa ut dignum est
regat illud & ferat quo ñ uult. si de¬
mum ambuͬas quȩ retro sc̃ obliuiscẽs.
& ad ea quȩ an̾ sunt te extendẽs desi¬
derio & ꝓposito ꝓficiendi curatũ te eẽ
ñ dubites. Nec enĩ surg̾e pot̾as. si ñ
aliquatenꝰ onꝰ ẽẽ alleuiatũ.⁊ nec gͣbatũ
dollere nͥ ex oneratꝰ magis: qr nec ãbu¬
lare feruore ꝯu̾satiõis. cũ pecc̾or gͣui
mole possibile ẽ. Propt̾ qd̾ fiducialiter
iã postulare potest qui eiꝰmõi ⁊: dmnͣ
caueat. ne forte aut postulet ñ postu¬
landa. aut minꝰ postulet quȩ ñ a deo
sunt postulanda: aut ea tepide q̾rat.
querit ultra necessitatẽ: qͥ mundiale
głam sectat᷑ aut uoluptatẽ. Tale ⁊ etiã

Expanded text:
um tollis, corpus scilicet a terrenis elevans voluptatibus, ut jam non feratur anima concupiscentiis ejus, sed magis ipsa, ut dignum est, regat illud, et ferat quo non vult: si demum ambulas, quae retro sunt obliviscens, et ad ea quae ante sunt, te extendens desiderio et proposito proficiendi, curatum te esse non dubites. Neque enim surgere poteras, si non aliquatenus onus esset alleviatum; nec grabatum tollere, nisi exoneratus magis; quia nec ambulare in fervore conversationis cum peccatorum gravi mole possibile est. 5. Propter quod fiducialiter jam postulare potest qui ejusmodi est: tantum caveat, ne forte aut postulet non postulanda; aut nimis postulet quae a Deo sunt postulanda; aut ea tepide quaeratquaerit ultro necessitatem, qui mundialem gloriam sectatur, aut voluptatem. Tale est etiam
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ ht̃ ex deo: qm̃ exauditũ ÷ desidiũ
eiꝰ ita ut certꝰ iam ñ orare s gr̾as ag̾e
possit. Sic enĩ in latari resuscitatione.
uͥ dñs licet priꝰ nichil orasset: pat̾ ĩ qͥt
ro. ut uidł ñ dissimulemꝰ pecc̾a. ñ nõ
palpemꝰ. scientes qd̾ sic qͥsq miãm in¬
inuenit ap̃ dm̃. si inuentꝰ fuerit durꝰ
Iudex insemetip̾m. Tercia id: postula

Expanded text:
quem habet ex Deo, quoniam exauditum est desiderium ejus, ita ut certus jam non orare, sed gratias agere possit. Sic enim habes in Lazari resuscitatione, ubi Dominus, licet prius nihil orasset: Pater, inquiro: ut videlicet non dissimulemus peccata, non nos palpemus, scientes quod sic quisque miseriinvenit apud Deum, si inventus fuerit durus judex in semetipsum. Tertia, id est postulat
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa debet deuotiõe plenissima ⁊ de¬
licuis affluens eẽ. Iam uͦ de reu̾entia
orationis. in eo qͦd dictũ ÷ capitło ipsiuᷤ
regule uos mͦ sollicitaũ auctoritas:
ex cuiꝰ occasione aliqua de oratione
dicenda putaui. Illd̾ t̾n breuit᷑ dico.¬
ñ nullos ut arbitror exꝑiri int̾dum
in oratio̾e ariditatẽ ⁊ hebitudinẽ qͣn¬
dam m̃tis ut soł orantes labiis ñ satiᷤ
aitendant. neq qͥ dicant. neq eui lo¬
cũ minꝰ digna reu̾entia ⁊ sollicitudĩe

Expanded text:
ipsa debet esse devotione plenissima, et deliciis affluens. 7. Jam vero de reverentia orationis, in eo quod lectum est in capitulo, ipsius Regulae vos modo sollicitavit auctoritas , ex cujus occasione aliqua de oratione dicenda putavi. Illud tamen breviter dico, nonnullos, ut arbitror, experiri interdum in oratione ariditatem, et hebetudinem quamdam mentis: ut solis orantes labiis, non satis attendant neque quid dicant, neque cui locum minus digna reverentia et soll
Abbreviated transcription (Latin):
eo usq ꝓfec̾it. aliquid ei de pͥmi qͣdꝰ
in ꝑfectione relinquit᷑: ut uix pͥmum
sͥ indeat᷑ adeptꝰ. At t̾n scio qd̾ hodie
lectum sit de eu̾głio. Dix̾at iħc palitico
ꝯfide fili. remittunt᷑ tͥ pec̾ca dua: & re¬
putatũ ÷ ei in blasphemiã. At ille eui¬

Expanded text:
rofecerit, aliquid ei de primi gradus imperfectione relinquitur, ut vix sibi primum videatur adeptus. Attamen scio quid hodie lectum sit in Evangelio. Dixerat Jesus paralytico: Confide, fili, remittuntur tibi peccata tua: et reputatum est ei