comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
panes nõ pͥus fregit s pͥus in celũ re¬
pexit ⁊ gras egit suo genitori. ⁊ licfre¬
git ⁊ distribuit. Sic ictiq ⁊ in ip̃a ms¬
sione immo magis ꝓximus passioni
nocte qua tradebatur accepit panen
⁊ grãs agens fregit. hic est filius ut
iam nõ ob tantam eloq̾ntiam sermo¬
nis uł coꝑiam testimonioꝵ ꝑferami
plurima. s ꝑ compendiũ fin̾tam qris
⁊ passeris mortem sine ꝑmissione
patris fieri hoc modo p̾dicat. dicens.
Nõne duo passeres ad seueniunt et
ius ex illis cadet suꝑ t̾ram sme no¬
luntate pr̃is. Hic sane ⁊ de sua pote¬

Expanded text:
panes, non prius fregit, sed prius in coelum respexit, et gratias egit suo genitori, et sic fregit et distribuit. Sic utique et in ipsa passione, imo magis proximus passioni,nocte qua tradebatur, accepit panem, et gratias agens fregit . Hic est Filius, ut jam non obtundam eloquentia sermonis vel copia testimoniorum proferens plurima, sed per compendium finiam, qui usque ad passeris mortem sine permissione Patris nihil fieri, hoc modo praedicavit, dicens: Nonne duo passeres asse veneunt; et unus ex illis non cadet in terram sine voluntate P
Abbreviated transcription (Latin):
uidere corruptõm. Si enĩ illud quod scm̃
uocatũ est filius dei corruptõm nõ iudit
qr t̾cio die utiq resurrexit a mortius
qͣntomagis diuinitas que suscepit
corpus incorruptibilis manet. Eur
dicis. cur nõ intlłigis: Si nõ tibi ad
omnia responsum dabo: m̾ito sine i

Expanded text:
videre corruptionem . Si enim illud quod sanctum videre corruptionem . Si enim illud quod sanctum vocatum est Filius Dei, corruptionem non vidit, quia tertio utique die resurrexit a mortuis; quanto magis divinitas, quae suscepit corpus incorruptibilis manet? Cur dicis quod non intelligis? Si non tibi ad omnia responsum dedero, merito sin
Abbreviated transcription (Latin):
ex suba prĩs iuide faiũ dicitis eẽ: Quod
quid̃ ⁊ doloris est audire. Nec enĩ ad aĩe
ingenuitatem comparis illam tantã
magnificentiam. s ad fragilitarem cor¬
poris. De corpore utiq nascitur caro cor¬
poralis filius. nõ tũ aĩa de aĩa nascit᷑
Si ergo nr̃a antia incorruptibiliter
gen̾at. ⁊ impassibłr nllam sentiens di
minutõm. nõ inquinatõm aliquam
s legittime scd̃ uira diumna guat filiũ¬
⁊ sapĩa consensũ accõmodans corpri
tio humana sileat. tñ ut ualemꝰ dice
conamur. quͣtomagis ds̃ pat̾ incorruꝑ¬
tibilis incorruptibst gent filium.
benuit aut̃. Cautõm meam tene Uti
ut potens nicħ sb̃trabens ulła mitidia
ntcipiente potentem genuut. Dixt. i¬
Meligiosis nõ decet calumpniam face̾
corruptibile. Siquid̃ corpus quod sus¬
cepit ꝓ salute nr̃a clamat de illoscrip¬
tura. Requiescet caro mea in spe. hocest
resurrectõnis spe. Qm̃ nõ dẽlmqͣs ar̃am
meam in inferno. neq dabes ic̃mn tũ

Expanded text:
 Patris, unde et Filium dicitis esse. Quod quidem et doloris est audire. Non enim ad animae ingenuitatem comparatis illam tantam magnificentiam, sed ad fragilitatem corporis. De corpore utique nascitur caro, corporalis filius: non tamen anima de anima nascitur. Si ergo nostra anima incorruptibiliter generat et impassibiliter, nullam seminutionem, non inquinationem aliquam; sed legitime secundum jura divina generat filium, sapientia consensum accommodans corpori ratio humana sileat, tamen ut valemus dicere conamur, quanto magis Deus Pater incorruptibilis incorruptibiliter genuit Filium? Genuit autem: cautionem meam tene, utiqut potens, nihil subtrahens, nulla invidia intercipiente potentem genuit. Dixi, religiosis non decet calumniam facere:corruptibile. Siquidem corpus quod suscepit pro salute nostra, clamat de illo Scriptura, Requiescet caro mea in spe; hoc est, resurrectionis spe: quoniam non derelinques animam meam in inferno, neque dabis sanctum tuum
Abbreviated transcription (Latin):
. Non ignoro s quorsũ istũd: . M. a
puer tnus quaml impolitissimus
⁊ pustissimis cum uł umo ubo int̾¬
roganti tibi respondet: facerts eum
aliquid dic̾e .i. fateor. M Ergo ⁊ ale
orator est .. Non igiturdictione uisus
est cum aliquid dix̾it. ꝙͣnis dictõm
a dicendo dcam eẽ fateamut. a Cõ¬
cedo. s ħ ⁊ hoc quo ꝑtineat: requiro.
Ad io scil iit intiligas modulatõm
posse ad solam musicam ꝑtine.ꝙuis
dus unde flexum tĩbũ est possio etiam
oratorib: ꝙͣnis dicat aliquid om̃tsqui
loquitur. ⁊ a dicendo dictio noĩata sit¬
.i. Iam intlłigo. Inud ergo quod abs te
postea dcm̃ est. młta ẽẽ in canendo ⁊ sai¬
tando uilia in quib si modulatõis no¬
men accipimus. pene ista diuina disci¬
plina: nlescit .m. Cautissime oĩo abs
te aĩadu̾sum est. .iii

Expanded text:
D. Non ignoro: sed quorsum istuc? M. Quia et D. Non ignoro: sed quorsum istuc? M. Quia et puer tuus quamlibet impolitissimus et rusticissimus, cum vel uno verbo interroganti tibi respondet, fateris eum aliquid dicere? D. Fateor. M. Ergo et ille orator est? D. Non. M. Non igitur dictione usus est cum aliquid dixerit, quamvis dictionem a dicendo dictam esse fateamur. D. Concedo: sed et hoc quo pertineat requiro. M. Ad id scilicet ut intelligas modulationem posse ad solam musicam pertinere, quamvis modus unde flexum verbum est, possit etiam oratoribus, quamvis dicat aliquid omnis qui loquitur, et a discendo dictio nominata sit. D. Jam intelligo. 3. M. Illud ergo quod abs te postea dictum est, multa esse in canendo et saltando vilia, in quibus si modulationis nomen accipimus, pene divina ista disciplina vilescit; cautissime omnino abs te animadversum est. I
Abbreviated transcription (Latin):
odo inquiramus si udetut qͣm di¬
ligentissime possumus oẽm que
tum quicquid est mĩtũ delidẽro. M
Diftii ergo musicam. .l. Nõ audeo. m
potes saltem diffinctõm meã ꝓbare:
.l. Exꝑibor si dix̾is .m. Musica est scĩa
bene modulandi an tibi nõ uidetur.
.I. Uid̾e̾tur fortasse si mͥ liquesc̾et quid
sid ip̃a modulatio. Nũquidnam hoc u̾¬
bum quod modulari dr̃. aut̃ nũqͣm
andisti. aut usptam nisi in eo quod
ad cantand̃ saltand̃ ꝙ ꝑtin̾et: i. Ita
est quid̃. s qr iideo modulart a modo
ẽẽ dcm̃. cũ in omnib pene fcis modus
seruandus sit ⁊ msta etiam in canẽ¬
do ac saltando ꝙͣus delectent inlissi¬
ma sint. uolo plenissime acciꝑe quid
sid pesus ip̃a modulatio. quo imo pone
dum est. qͣte quilz cantores hostͥones¬
ꝙ noitunt illud suꝑius quod in oĩb
etiam p̾s musicam factis modus sec¬
uandus est. ⁊ tñ in musica mbdiila¬
tio dr̃. m. Non te moueat nisi forte
ignoras dictõm oratoris ꝓpͥe noĩari

Expanded text:
odo inquiramus, si videtur, quam diligentissime possumus, omnem hutum quidquid est, multum nosse desidero. M. Defini ergo musicam. D. Non audeo. M. Potes saltem definitionem meam probare? D. Experibor, si dixeris. M. Musica est scientia bene modulandi. An tibi non videtur? D. Videretur fortasse, si mihi liqueret quid sit ipsa modulatio. M. Numquidnam hoc verbum quod modulari dicitur, aut nunquam audisti, aut uspiam nisi in eo quod ad cantandum saltandumve pertineret? D. Ita est quidem: sed quia video modulari a modo esse dictum, cum in omnibus bene factis modus servandus sit, et multa etiam in canendo ac saltando quamvis delectent, vilissima sint; volo plenissime accipere quid prorsus sit ipsa modulatio, quo uno pene dum est, quale quilibet cantores histrionesque noverunt. M. Illud superius, quod in omnibus etiam praeter musicam factis modus servandus est, et tamen in musica modulatio dicitur, non te moveat; nisi forte ignoras dictionem oratoris proprie nominari.
Abbreviated transcription (Latin):
dum est assecuta id ip̃m quod appetit
.m. Nõ tisꝙ quaq absurda est responsio
tua. ⁊ quibrdam iusum hoc ẽẽ nõ nego
s ego consulens libros quos nlła ante¬
state ⁊ unidete qm̃ suauuis est dñs. quod
apłs etiam petrus sio int̾posuit. si tñ
gustatis qͣm suauis est dñs. hoc eẽi
arbitror quod agitur in hus iurtu
aliqua suauitate eternaꝵ. Ubi aut̃
uentũ fi̾nit ad illud canitur. filis aitẽ
hoim sub tegnme alaꝵ tuaꝵ sꝑabũt
mebriabuntur ab ubtate domus tue
⁊ torrente uoluptatio tue potabis eos qm̃
apud te est fons uite. nõ ram̃ gustũ sua¬
uem fore dm̃ dicit. s uides que mundatõ
⁊ affluentia p̾dicetur fontis et̾ni quam
etiam ebrietas quedam consequitur. quo
scłariũ uanitatũatq fantasmatũ. Con¬
terit demde cet᷑a ⁊ dicit. in lumine tito
prend̃ qui sapt̃a dei est. ⁊ lum̃ totiens
tiam: an uideri ubum bonũ anime
⁊ sciri pt̃ ubi ulła prudentia est.s . u. Iam
intsłigo .m. Quid: recti corde possunt

Expanded text:
dum assecuta idipsum quod appetit. 52. M. Non usquequaque absurda est responsio tua; et quibusdam doctis visum hoc esse, non nego. Sed ego consulens Libros, quos nulla antestate et videte, quoniam suavis est Dominus . Quod apostolus etiam Petrus sic interposuit: Si tamen gustastis, quoniam suavis est Dominus . Hoc esse arbitror quod agitur in his virtutaliqua suavitate aeternarum. Ubi autem ventum fuerit ad illud quod canitur: Filii autem hominum sub tegmine alarum tuarum sperabunt; inebriabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente voluptatis tapud te est fons vitae: non jam gustatu suavem fore Dominum dicit; sed vides quae inundatio et affluentia praedicetur fontis aeterni; quam etiam ebrietas quaedam consequitur: quo saecularium vanitatum atque phantasmatum. Contexit deinde caetera, et dicit: In lumine tuo vpiendum, qui Sapientia Dei est, et lumen toties tiam. An videri verum bonum animae et sciri potest, ubi nulla prudentia est? D. Jam intelligo. 53. M. Quid? recti corde possunt
Abbreviated transcription (Latin):
compatõne sentiuntur qual mogi ser¬
uat nom̃ suũ. Quid ad ditam̃ta semure¬
dum nõ ead̾ lege in capite qua in fine
seruanda. nec omuta ꝙ̃uus ad euindem
plausum coaꝑtentur ad hibenda: siud
duaꝵ alñ brenium potius qͣm uniꝰ longe
in fine positio: Nõne ip̃o sensu modificã¬
ipe asꝑnatur. aut ꝑnas coͣntra qͣm de
qꝑ a⁊ obhi iiocunda quibdam gradib
appecitui nr̃o conciliamus. ⁊ ea primo
toletabilit̾. deinde libent̃ accipimus.
nõne ordine conterimus noluptatem.
⁊ msi pͥora medtis. ⁊ media postremisi
concordit̃ nexa fuit ab horremus. poc
ney in honorib ⁊ laudib hoĩi. neꝙ in
coꝵ exploratione que formsecus corpus
attingunt nr̃a gaudia collocemus hñ¬
tes intimũ dm̃ ub certũ est ⁊ incõmu¬
tabile omne quod amamus. Ita fit. ut
mur. ⁊ sine sensu doloris que extra cor
aut nõ graui sensu doloris adimatur.
inquieta negotia contrahit. ⁊ uniu̾¬

Expanded text:
comparatione sentiuntur, qualibecomparatione sentiuntur, qualibevat nomen suum. Quid additamenta semipedum non eadem lege in capite qua in fine servanda, nec omnia quamvis ad eumdem plausum coaptentur, adhibenda? quid duarum aliquando brevium potius, quam unius longae in fine positio? nonne ipso sensu modificanipse aspernatur, aut pronas contra quam decque, et ob hoc injucunda quibusdam gradibus appetitui nostro conciliamus, et ea primo tolerabiliter, deinde libenter accipimus; nonne ordine conteximus voluptatem, et nisi priora mediis, et media postremis concorditer nexa sint, abhorremus? 48. neque in honoribus et laudibus hominum, neque in eorum exploratione quae forinsecus corpus attingunt, nostra gaudia collocemus, habentes in intimo Deum, ubi certum est et incommutabile omne quod amamus. Ita fit, ut mur, et sine sensu doloris quae extra coraut non gravi sensu doloris adimatur, inquieta negotia contrahit, et uni
Abbreviated transcription (Latin):
ñ forte ordinem nõ diligit anima.
illis etiam niuis sensualib atcestan
Unde ergo pͥmus pes est pyrichis
scd̃s ianibus. t̾cius trocheus. ⁊ deiceps
cetert: Q uire hoc dix̾is rõm potis secu¬
ram ẽẽ: qm̃ sensum. Quid itaq illuo
ne sensualib nũus dandum est . ꝙ cũ tan¬
tum tpris eccupent. ũbi gr̃a octo longei
labe qnͣtũ sedecim breues. in eod tñ spatu
ureues longis potius misci appetunt.
quo sensu cum rõ iudicat. ⁊ ei ꝑceleuma¬
tici pedes equales cẽ spondeis pedib renũ¬
tiantur. nicħ hic ualere muenit qͣm or¬
brenes rursum breues sunt nsi comꝑa¬
tione longaꝵ. Ideoq iambicus ilsus qͣlib
ꝑductius ꝓmintiatus. nõ amissa regula
simpli ⁊ dupli: nec nom̃ amitat. At isle
ulus qui pyricheis pedib constat pau¬
latim addita ꝑnuntiandi mora: repẽte¬
fis spondiachus. nõ si gramaticam s mu¬
sicam consulas. Atno s dactilus aut̃ ana¬
pesticus sit. qm̃ longe mirtaꝵ breuium

Expanded text:
n fortasse ordinem non diligit anima illis etiam numeris sensualibus attestantibus? Unde ergo primus pes est pyrrhichius, secundus iambus, tertius trochaeus, et deinceps caeteri? Sed jure hoc dixeris rationem potius secutam esse, non sensum. Quid itaque, illud nonne sensualibus numeris dandum est, quod cum tantum temporis occupent, verbi gratia, octo longae syllabae, quantum sexdecim breves, in eodem tamen spatio breves longis potius misceri exspectant? De quo sensu cum ratio judicat, et ei proceleumatici pedes esse aequales spondeis pedibus renuntiantur, nihil aliud hic valere invenit, quam orsi comparatione longarum: ideoque iambicus versus quamlibet productius pronuntiatus, non amissa regula simpli et dupli, nec nomen amittit: at ille versus qui pyrrhichiis pedibus constat, paulatim addita pronuntiandi mora, fit repente spondiacus, si non grammaticam, sed musicam consulas. At vero si dactylicus aut anapaesticus sit, quoniam longae mixtarum brevium
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. nõne tibi iudetur ea ẽẽ uirtus que
tempantia noĩatur .l. Agnosco ⁊ in
ꝓficit iam. et̾na gaudia p̃sentientem
At ista ens affectio qua nicas adu̾sitatos
mortem ue formidat quid aliud qͣm for¬
titudo dicenda esb:. I. Et hoc agnosco. M
lam u̾o ip̃a eius ordinatio qtta niũ ser¬
uit nisi uni deo. niłi coeq̃re nist puris¬
sinus anims. niłi dñari auetit nts
nature bestiali atq corporee. que tandẽ
telligat hanc ẽẽ iustitiam: .m. Recte
cum intlligit amina ubi consistendũ
tas dr̃. ⁊ aulsionem ab hoc scło que for
natus fructum ꝑfecta sc̃ificatõne nue¬
nerio ꝑfecta etiam iunficatõne uia
corporis sui ⁊ deletis de memona fen¬
tasmatũ turbis. apud dm̃ solo ip̃o deo
uiu̾e ceꝑit. cum impletũ fu̾it quod
mes has ibi uirtutes quas cõmemo¬
rauimus etiam tunc futuras. .I. Ron
tudeo quõ cum adusa p̃t̾ierint quib
obluctatur. aut prudentia ibi eẽ possit

Expanded text:
Deum; nonne tibi videtur ea esse virtus quae Deum; nonne tibi videtur ea esse virtus quae temperantia dicitur? D. Agnosco et inficit, jam aeterna gaudia praesentientem At ista ejus affectio qua nullas adversitates mortemve formidat, quid aliud quam fortitudo dicenda est? D. Et hoc agnosco. M. Jamvero ipsa ejus ordinatio qua nulli servit nisi uni Deo, nulli coaequari nisi purissimis animis, nulli dominari appetit nisi naturae bestiali atque corporeae, quae tandem telligat hanc esse justitiam? M. Recte qua intelligit anima ubi ei consistendum tas dicitur, et aversionem ab hoc saeculo, natus fructum perfecta sanctificatione pervenerit, perfecta etiam vivificatione illa corporis sui, et deletis de memoria phantasmatum turbis, apud Deum ipsum solo Deo vivere coeperit, cum impletum fuerit, quod mes has ibi virtutes quas commemoravimus, etiam tunc futuras. D. Non video, cum adversa praeterierint, quibus obluctatur, quomodo aut prudentia ibi esse possit,
Abbreviated transcription (Latin):
corporeis ⁊ eod̾ modo se semꝑ hñrib ple¬
rumq attentissime cogitantes si quos
illo tpre agimus nuos corporales in q̃l
corporis motu facili sane atq usitatissi¬
mo suie deambulantes siue psallẽtes
prsus nob̾ ignorantib tͣnseunt. ꝙͣnis
nob̾ nõ agentib nlłi eẽnt. si deniq ĩ ip̃is
nr̃is manib fantasmatis cũ occupati
sentientib nob̃ qͣntomagis qͣnto cõstã¬
tius cum corruptibile hoc induit incor¬
ruptõm. ⁊ mortale hoc indi̾uit ĩmortalt¬
tatem .i. ut hoc idem planius eloqͣtur
tem in nob̃. qnto ergo tunc magis in
unũ dm̃i ⁊ ꝑsꝑicuam intenti u̾tatem
tit dcm̃ est facie ad faciem nũos quib
possit de hiis ex quib ip̃a bona est non
posse gaudere .xxxi.
ed hec actio qua sese amma opitu¬
Glante deo ⁊ dño suo ab amore infe¬
rioris pulchritudinis extrahit debel¬
lans atq int̾ficiens adulus se militan¬
tem consuetudinem suam ea uictoria
lat ad suam stabilitatem ⁊ firmam̃tũ

Expanded text:
corporeis et eodem modo se semper habentibus, plerumque attentissime cogitantes, si quos forte illo tempore agimus numeros temporales in quolibet corporis motu, facili sane atque usitatissimo, sive deambulantes, sive psallentes, prorsus nobis ignorantibus transeunt, quamvis nobis non agentibus nulli essent: si denique in ipsis nostris inanibus phantasmatibus cum occupati sentientibus nobis quanto magis quantoque constantius, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem , id est, ut hoc idem planius eloquar, tem in nobis : quanto ergo tunc magis in unum Deum et perspicuam intenti veritatem, ut dictum est, facie ad faciem, numeros quibus possit, de iis ex quibus ipsa bona est, non posse gaudere. 50. Sed haec actio qua sese anima, opitulante Deo et Domino suo, ab amore inferioris pulchritudinis extrahit, debellans atque interficiens adversus se militantem consuetudinem suam, ea victoria lat ad suam stabilitatem et firmamentum
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Estote prudentes sicut serpentos
Igitur qr claruit ue serpentem locutũ
eẽ cum eua. illud supest ut disc̾namus
an potu̾it tam prudens ẽẽ ⁊ astictus: ut
dolo falleret eam. Si enĩ cetĩs bestiis pru¬
pentem sb̃tilitatem istam ꝯposuissen
impossibile est. Qmͣuis enĩ prudens di¬
catur: s ultra naturam suam nec deli
mulierem circũnenit: dubiũ non est
boli intssiget dolum. sciens prudentem
tas lingua serpons locutus est ad multe¬
rem: Serpentis utiq ore. si enĩ hodie nĩ
desunt qui latratũ canũ intssigant ⁊
lupoꝵ ululantiã ⁊ garritũ elephantoꝵ
⁊ cantũ galloꝵ. Quare nõ magis uudis
ad huc milier scite potuit ⁊ intlłigere
sibilum serbentãs citm młtos sciamus

Expanded text:
dicens: estote astuti ut serpentes. Igitur quia claruit uere serpentem locutum esse cum Eua, illud superest ut discernatur, an potuerit tam prudens esse et astutus, ut dolo falleret eam. si enim ceteris bestiis prurpentem subtilitatem istam conposuisse inpossibile est. quamuis enim prudens dicatur, sed non ultra naturam suam; nec enimmulierem circumuenit, dubium non est.boli intellegeret dolum sciens prudentem tas, lingua serpens locutus est ad mulierem? Serpentis utique ore. Si enim hodie non desunt, qui latratum canum intelligant, et luporum ululatum, et barritum elephantorum, et cantum gallorum; quare non magis rudis adhuc mulier scire potuit et intelligere sibilum serpentum, cum multos sciamus
Abbreviated transcription (Latin):
ullii pauptas ⁊ honestas a deo sũit.
dubiũ est bona om̃ia a deo. uocui.¬
eẽ. mala aut̃ que dixit: nob̃ mala sũt.
dum uindicatur de nob̾. Pena enim
ꝙͣuis iuste inferatur: patienti tam̃
mors sic adeo est.qi legem dedit que
seruantib se: uitam ꝑmitcit ꝯtẽp¬
dr̃. dum enĩ iiũquemq adiudicati
quid metur. ab ip̃o est siue absolutio
ad uttam: siue reatus ad mortem. Nõ
etgo muentor mortis est: s uidex qr
mortis auctor. prtãn est. Qud ergo ds pot̾at
fac̾e mortem qui nescit peccare: d dum
pcc̃ĩs retribuit. ab ipõ dcã est mors. cum
nõ ab ipo sit. S ex hoc qui peccauit. eadẽ
rõne pauꝑtas ⁊ dinuitie a deo sunt. Aui¬
dam ens hñtes timorem dei: luxuriam
spnunt. uitam ꝓdigam suguint. ab
egeno uł paupe ocłm nõ autunt. hi¬

Expanded text:
HONESTAS A DEO SUNT\'. Nulli dubium est bona omnia a deo esse, mala autem quae dixit nobis mala sunt, dum uindicatur de nobis. poena enim quamuis iuste inferatur, patienti tamen mors sic a deo est, quia legem dedit, quae seruantibus se uitam promittit, contempdicitur. dum enim unum quemque adiudicat quid mereatur, ab ipso est siue absolutio ad uitam siue reatus ad mortem. non ergo inuentor mortis est, sed iudex, quia mortis auctor peccatum est. quo modo ergo deus poterat facere mortem, qui nescit peccare? sed cum peccatis retribuit, ab ipso dicta est esse mors, cum non ex ipso sit, sed ex hoc qui peccauit. Eadem ratione paupertas et diuitiae a deo sunt. quidam enim habentes timorem dei luxuriam spernunt, uitam prodigam fugiunt, ab egeno uel paupere - oculum non auertunt: h
Abbreviated transcription (Latin):
s anima que peccat ip̃a morietur. ut ad¬
disc̾ent nõ impune sibi futurũ. s sic red¬
di pcc̃a patrũ filiis ut qr impietatem
parentũ secuti: mala que oblitt̾ata erãt
exemplau̾unt: acerbius puniantur.
seq̃ntur dicens. ⁊ faciens mĩam in mi¬
lia miliũ. hiis qui diligunt me ⁊ custo¬
diunt p̃cepta mea. ut bonũ prĩs nõ us
ad ꝓnepotem. s usq ad milia milium
reddat. utputa si quis ex semine dd̾
annos fuisse: huic additur mĩa. ut in¬

Expanded text:
sed, anima quae peccavit, ipsa morietur . Ut addiscerent non impune sibi futurum, sed sic reddi peccata patrum filiis, ut quia impietatem parentum secuti, mala, quae oblitteranda erant, exemplaverint, acerbius puniantur. sequantur dicens: et faciens misericordiam in milia milium his, qui diligunt me et custodiunt praecepta mea, ut bonum patris non usque ad pronepotem, sed usque in milia milium reddat. ut puta, si quis ex semine Dauiannos fuisse, huic additur miseri
Abbreviated transcription (Latin):
memorarunt. Is enĩ qͣtuor gen̾atoes
significarut que nate sunt in egypto.
moyses aut̃ addens hus unam ex qua
ille ortũ accepunt. Cum intrasset in i¬
egypto: qͥnta inquit gen̾atõne exierãt
filii isrł. Benatõm enĩ que intrauit ĩ

Expanded text:
memorarunt. Deus enim quatuor generationes memorarunt. Deus enim quatuor generationes significavit, quae natae sunt in Aegypto; Moyses autem addens his unam, ex qua hae ortum acceperunt, cum intrassent in Aegyptum, Quinta, inquit, generatione exierunt filii Israel. Generationem enim quae intravit in
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝯpatõm aurt. Imm̃dũ est ⁊ corpus ad
pabulũ. ⁊ cũ inius corporis m̃bra sint
alia honesta. alia inhonesta uocantur. cũ
sciantur mala nõ eẽ. Itaq omiua in stia
natura bona sunt qr utilia. Crm deus
dicat ad abraham de filiis isrł ꝙ .iiii.
pgenie exituri eẽnt de potestate egyp¬
tioꝵ. quid est ut econtͣ lex dicat qͥnta
ꝑgenie exierunt fili isrł de t̾ra egyp¬
¶itantũ ad u̾ba ꝑtinet: idetur ẽẽ
otrariũ. Si aut̃ sensus requirat᷑.
inuenietur eẽ nõ dispar. Sic enĩ lexlo¬
quitur: ut a diligentib ac sedilis:
possit intlłigi ut rõ u̾itatis nõ in curio¬
sis s sollicitis se reuelet. Lam utiq ds̃
dixit. qͣrta ꝑgenie. ⁊ moyses scripsit. qͥn¬
ta ꝓgenie. ꝙͣuis utrũq moyses retule¬
riti⁊ fallere eum impossibile est: in
quo tanta uirtus opata sit ac ꝑ hoc in¬
nestigandus est sensus. qr nõ otiose ali¬
quid. aut impinde diuma loquitur scͥp¬
tura. Itaq due ꝑtes sunt quas singli

Expanded text:
ad conparationem auri inmundum est et coruus ad pauum et, cum unius corporis membra sint, alia honesta, alia inhonesta uocantur, cum sciantur mala non esse. itaque omnia in sua natura bona sunt, quia utilia. X. CUM DEUS DICAT AD ABRAHAM DE FILIIS ISRAHEL, QVOD QVARTA PROGENIE EXITURI ESSENT DE POTESTATE AEGVPTIORUM, QVID EST UT E CONTRA LEX DICAT: \'QVINTA PROGENIE EXIERUNT FILII ISRAHEL DE TERRA AEGVPuantum ad uerba pertinet, uidetur esse contrarium; si autem sensus requiratur, inuenietur esse non dispar. sic enim lex loquitur, ut a diligentibus ac sedulis possit intellegi, ut ratio ueritatis non incuriosis, sed sollicitis se reuelet. nam utique deus dixit: quarta progenie, et Moyses scripsit: quinta progenie, quamuis utrumque Moyses retulerit et fallere eum inpossibile sit, in quo tanta uirtus operata sit. ac per hoc inuestigandus est sensus, quia non otiose aliquid aut inprouide diuina loquitur scriptura. itaque duae partes sunt, quas sing
Abbreviated transcription (Latin):
putet nõ p̾t̾mticenda. ne rõ hystorie i¬
manis sit. recte faciet quid̃. si tñ intñi¬
me istud ad neri raptat rõm s adutsũ
t̾at bonũ intlłcm hr̃e. Hystoricus enĩ
m̃tem saul ⁊ hĩtum samuelis descͥbit.
mittens si uera an faisa sunt. Sind
enĩ ait audiens in quo hĩtu ẽẽt exci¬
tatus. intellexit inquit hunc eẽ samit¬
elem. Quid intellexit: retilit ⁊ qr nõ
bñ intlłexit ꝯtra scripturam alium
adoranit qͣm dm̃. ⁊ putans samuelẽ.
adorauit dyabłm ut frnctũ fallatie
sue hr̃et sachanas. Hoc enĩ nititur
ut adoretur q̃i ds̃. Si enĩ ne samuel
illi apparusset. nõ utiq uir iustus
ꝑmisesset se adorari qui p̾dicau̾at
cum abraham in refuigio erat diceb
ad uirũ pestilentie dignũ ardore ge¬
honne. cras mecũ eris: Hus duob
tytilis subtilitatem fallatie sue ꝑdidit

Expanded text:
putet non praetermittenda, ne ratio historiae iputet non praetermittenda, ne ratio historiae inanis sit, recte faciet quidem, si tamen minime istud ad veri rapiat rationem, sed ad visum poterat bonum intellectum habere. Historicus enim mentem Saül et habitum Samuelis descripsit, mittens, si vera an falsa sint. Quid enim ait? Audiens in quo habitu esset excitatus, Intellexit, inquit, hunc esse Samuelem. Quid intellexerit retulit, et quia non bene intellexit, contra Scripturam alium adoravit quam Deum; et putans Samuelem, adoravit diabolum, ut fructum fallaciae suae haberet satanas. Hoc enim nititur, ut adoretur quasi Deus. Si enim vere Samuel illi apparuisset, non utique vir justus permisisset se adorari, qui praedicaverat cum Abraham in refrigerio erat, dicebat ad virum pestilentiae, dignum ardore gehennae, Cras mecum eris? His duobus titulis subtilitatem fal
Abbreviated transcription (Latin):
apłs int̾ cet̾a ait. Ipẽ sathanas tnͣssi¬
gurat se in angłm lucis. ut enĩ erto¬
rem fac̾et in quo głaretur. in hĩtu
uiri iusti ⁊ noĩe sẽ sbornauit. ut nicħ
ꝓfic̾e̾ spem que p̾dicabatur dei culto¬
rib. mentiretur. Qñ hinc exeuntes
iustos finxit in sua ẽẽ potestate. Sed
hoc quosdam fallit quod de morte sa¬
ul ⁊ filii eius: nõ sit m̃titus. qͣi mag¬
nũ sit dẏabolo añ diem occasuĩ corpis
p̃uidere. cũ signa quedam soleant ap¬
pare morituris. quippe a quib dei p¬
tectio amota uidetur. qͣntomagis dya¬
bolus quem angłica maiestate subli¬
men: ꝓphica oracula fuisse testant᷑
de cuius magnitudine apłs ait. An
ignoratis altitudinẽ sachane: Quid
mirũ ergo si ĩmimentem ꝓpe mortẽ
potuit p̾uid̾e̾. cum hoo sit unde faluit
⁊ se in dei potestate uult adora. Nã
tanta hebetudine demens effectits ẽ
saul: ut ad phytonissam ꝯfugeret.

Expanded text:
apostolus inter cetera ait: ipse satanas transfiapostolus inter cetera ait: ipse satanas transfigurat se in angelum lucis. ut enim errorem faceret, in quo gloriatur, in habitu uiri iusti et nomine se subornauit, ut nihil proficere spem, quam praedicabant, dei cultoribus mentiretur, quando hinc exeuntes iustos finxit in sua esse potestate. Sed hoc quosdam fallit, quod de morte Saul et filii eius non sit mentitus, quasi magnum sit diabolo ante diem occasum corporis praeuidere, cum signa quaedam soleant apparere morituris, quippe a quibus dei protectio amota uidetur. quanto magis diabolus, quem angelica maiestate sublimem profetica oracula fuisse testantur, de cuius magnitudine apostolus ait: an ignoratis altitudinem satanae? quid mirum ergo si inminentem prope mortem potuit praeuidere, cum hoc  se in Dei potestate vult adorari. Nam tanta hebetudine demens effectus est Saul, ut ad pythonissam confugeret.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ꝑ tnisitũ nõ accepit honorem ab eis
ut potuisset tnͣsire nisi noĩasset deum
helye. ut ꝑ hoc dura petitõ correpta in¬
detur. dũ nõ nisi noie helye auoitus ẽ.
ne id quod dure petierat: accepisse pu¬
taretur. qĩ nõ suffic̾e̾t ꝑ tpr̃is mercto
dispensatio sp̃c concessa helye. An phi¬
tonissa samuel excitau̾it. ⁊ ip̃e ab ea
uisus sit. ⁊ locutus ad saul que hystoria¬
nt arte magyca attrahetur mr ⁊ naci¬
nitate sc̃s. ⁊ nite oꝑib iustus: Aut si
nõ attractus est ꝯsentit. Muod utrũq
de uiro iusto credere adu̾sũ est. Si enĩ i¬
inuitus adductus est nłm suffragiũ
ht̃ iustitia. Si uoluntarius aut̃. amt¬
sit m̾itũ spiritale. quod positus ĩ car¬
ne quesiu̾at. quod ualde absurdũ. est
qr hinc qui iustus recedit: ꝑmaneti
iustus. Porro aut̃ hoc est p̃stigiũ sa¬
thane qui ut płimos fallat etiam i¬
bonos in potestate se hr̃e ꝗfingit. Qd

Expanded text:
tum non accepit honorem ab eis, tum non accepit honorem ab eis, ut potuisset transire, nisi nominasset deum Heliae, ut per hoc dura petitio correpta uideretur, dum non nisi nomine Heliae auditus est, ne id quod dure petierat accepisse putaretur, quasi non sufficeret pro temporis merito dispensatio spiritus concessa Heliae. XXVII. AN PITHONISSA SAMUHEL EXCITAUERIT ET IPSE AB EA UISUS SIT ET LOCUTUS SIT AD SAUL, QVAE HISTORIut arte magica adtraheretur uir et natiuitate sanctus et uitae operibus iustus? aut, si non adtractus est, consensit? quod utrumque de uiro iusto credere aduersum est. si enim inuitus adductus est, nullum suffragium habet iustitia; si uoluntarius autem, amisit meritum spiritalis, quod positus in carne quaesiuerat quod ualde absurdum est, quia hinc qui iustus recedit permanet iustus. porro autem hoc est praestigium satanae, quo ut plurimos fallat, etiam bonos in potestate se habere confingit. quod
Abbreviated transcription (Latin):
set dure petisti. subiecit. di me uderis
tñ assumi: erit tibi sic. ne qr negasse illi
uisus fu̾at: ostendit sic illi futurum
sicut dignũ fu̾at. nõ sicut ille postulauͭ
Multa enĩ sb̾mntlłigi uult scriptura i
ut collectus sensus exũbis: nõ sit rõnt
religionis adu̾suo. Nam utiq duma pe¬
titio etiam m̾itũ debebat amittẽ. S q¬
sic cupidus bont postulauit. Ds qͥ scit̃
quod unicuiq dand̾ sit: donis priuari
illũ. nõ passus est m̃itis sus. Uideam᷑
itaq si helye mitũ admitt̾et. ut hely¬
seus duplũ donũ eius meretur accipe.
cuius m̾iti ficturũ erat iohes. Uemet
inquit in sp̃u ⁊ trtute helye. parem
ergo iohem helye ostendit. ⁊ dñs dixit
semo maior in natis mulieꝵ ꝓptuiote
io maior est hoc est eq̃lem ht̃. maiorem
nõ ht̃. Helyas ergo par illi est. ullontiz
minor Quõ helyseus mator illo est cum
iohes quo nemo maior est par helye sit
Nõ ueniens ad aquam. uł aquaꝵ tnͣsi¬

Expanded text:
set: dure petisti, subiecit: si me uideris set: dure petisti, subiecit: si me uideris tamen absumi, erit tibi sic. ne, quia negasse illi uisus fuerat, ostendit sic illi futurum sicut dignum erat, non sicut ipse postulauerat? multa enim subintellegi uult scriptura, ut collectus sensus ex uerbis non sit rationi religionis aduersus. nam utique dura petitio etiam meritum debebat amittere; sed quia cupidus boni sic postulauit, deus qui scit, quid uni cuique dandum sit doni, priuari illum non passus est meritis suis. Uideamus itaque si Heliae meritum admitteret, ut Heliseus duplum donum eiucuius meriti futurus esset Iohannes: ueniet, inquit, in spiritu et uirtute Heliae — parem ergo Iohannem Heliae ostendit — et dominus dicit: nemo maior in natis mulierum profetaillo maior est\', hoc est \'aequalem habet, maiorem non habet\'. Helias ergo par illi. est, nullo utique minor; quo modo Heliseus maior illo est, cum Iohannes, quo nemo maior est, par Heliae sit? nam ueniens ad aquarum transi
Abbreviated transcription (Latin):
uit. post exitũ suũ errorem petit aufꝰ¬
ri ceruanitate nulgi mortuus magis
ut d̾s uenari qͣm ninus. ne et deferret᷑
debitus honor creatoris. Hiis ergo ostẽ¬
dit lib̾um se fuisse a uana suꝑstitione
egyptõꝵ. Qñ ne ad dei inturiam ꝓfic̾e̾t.
cineres suos tͣnfferri mandauit. Quod
quid̃ ⁊ apłos inuenimuts secutos. Pau¬
lus enĩ ⁊ barnabas cũ sacrificari sibi
uelle uidissent. scientes exosum hoc deo
scid̾unt uestim̃ta sua dicentes. Quidi
facitis: Et nos hoĩes sumus uobsiłes.
⁊ sic ꝯpescu̾unt turbas. Requtrend̾ de
upidus dc̃s est ꝯsecitus sit. xxuiii
erat: postulauit. cui homo det ehyas ait
Dure petisti. Aiuditate enĩ nõ ꝯsid̾auit
discipłm nõ ẽẽ suꝑ magb̃m. helyas tam̃
sciens illũ nõ ambitõne p̃sentis głe hoc
postulasse: respondit. tñ si idis mo assi¬
mi abs ter erit tibi sic. Sensus hic pon¬
d̾andus est. subindignatus aut̃ cũ dixis¬

Expanded text:
uit, post exitum suum errorem petit aufeuit, post exitum suum errorem petit auferri certus uanitatem uulgi mortuos magis ut deos uenerari quam uiuos, ne ei deferretur debitus honor creatori. hic ergo ostendit se liberum fuisse uana superstitione Aegyptiorum, quando, ne ad dei iniuriam proficeret, cineres suos transferri mandauit. quod quidem et apostolos inuenimus secutos. Paulus enim et Barnabas, cum sacrificari sibi uelle uidissent, scientes exosum hoc deo sciderunt uestimenta sua dicentes: quid facitis? et nos homines sumus uobis similes, et sic conpescuerunt turbas.IA DICTUS EST, CONSECUTUS SIT. Cupidus erat, postulauit cui homo dei Helias ait: dure petisti. auiditate enim non considerauit discipulum non esse super magistrum. Helias tamen sciens illum non ambitione praesentis gloriae hoc postulasse respondit: tamen si uideris me absumi abs te, erit tibi sic. sensus hic ponderandus est. subindignatus autem cum dixis
Abbreviated transcription (Latin):
carnis despũ scõ natũ exfemima. stiod
si arbitnͣtur. plus dant femints. aucto¬
ritatem enĩ uiri minutant in feminã
Cum enĩ tam corporis qm at̃e originem
ex iiro dicant. ꝯutant se ut id quodi
potius est ex muliere dic̃ant .i. afam.
quod u̾o minus: ex masculo .i. corpus
diti immutari nõ posse. Quid est ut cũ¬
uiy ⁊ muler uua sint caro: uir yma¬
qr ex eo est femina sicut dicit apłs. ca¬
put mulieris uir. causa enĩ maiorem
facit uirũ. nõ sub̃a. Nam ⁊ in unocor¬
pore matora m̃bra sunt ⁊ minora. non
tiam adiuu̾at filios isrł ut cũ a deo ube¬
rarentur ciñes de egypto tuͣfferrent.
on otiose istud mandasse ioseph ucbii.
filios isbł in ab soluto est. Qui enim
ꝓphare potuit: nõ imꝓuide locutus ẽẽ
credendus est. Cum enim eẽt in det crea¬
toris deuotõne ꝓpensior. sciens aut̃ ab e¬
gyptiis se coli causa administratõnis
qua in magna egestate egyptũ gub̾na¬

Expanded text:
carnis, de Spiritu sancto natum ex femina: quod carnis, de Spiritu sancto natum ex femina: quod si arbitrantur, plus dant feminis: auctoritatem enim viri mutant in feminam. Cum enim tam corporis quam animae originem ex viro dicant, convertunt se, ut id quod potius est, ex muliere dicant, id est, animam: quod vero minus, ex masculo, id est, coditum immutari non posse. Qui ergo aUIR ET MULIER UNA SINT CARO, UIR IMAquia ex eo est femina, sicut dicit apostolus: caput mulieris uir. causa enim maiorem feeit uirum, non substantia. nam et in uno corpore maiora membra sunt et minora non nTIAM ADIURAT FILIOS ISRAHEL UT, CUM A DEO LIBERARENTUR, CINERES EIUS DE AEGVPTO TRANSFERRENT? Non otiose istud mandasse Ioseph filiis Israhel in absoluto est. qui enim profetare potuit, non inprouide locutus esse credendus est. cum enim esset in dei creatoris deuotione propensior, sciens autem ab Aegyptiis se coli causa administrationis, qua in magna egestate Aegyptum guberna
Abbreviated transcription (Latin):
si cum semine ⁊ antma existit ex anima.
młte antme cotidie ꝑeunt. cũ sem̃ fluxu
quodam nõ ꝓfuit natiuitati. s si ꝓpius
respiciamus: uidebimus quid soqui ui¬
enĩ exemplũ dcm̃ est ductũ ut ex eo in¬
tlłigatur qr iam formatũ corpus accepͭ
aĩam nam potat aĩam limo t̾re admis¬
c̾e. ⁊ sic formare corpus. s rõne infirma¬
batur. qr pͥmũ oportebat domũ ꝯꝑagi
ne fertur. Cum ergo corporis linam̃ta
ꝯpacta nõ fu̾int ubi erit aĩa: An foras
uagatur qͣmdiu immutatur. cũ rõ tra¬
dat sic dari eam ut aĩam ⁊ corpus. nõ ut¬
otiosa uagetur: S ex quo detur: putãt¬
dicant qui aliud putant ex mare dari
aliud ex femina. si ex femina nõ ꝯuenio
qr aliud in exemplo est. ꝓponit enimex
uiro cum costa datam ⁊ aĩam. quod mul¬
tis rõnib infirmari docuimus. Unde frr¬
te uideatur dari ex femina maxime ꝓpt̾
salitatorem quem scimus sine ꝯplexu

Expanded text:
si cum semine et anima existit exanimis, et si cum semine et anima existit exanimis, et multae animae quotidie pereunt, cum semen fluxu quodam non proficit nativitati. Sed, si propius respiciamus, videbimus quid sequi  ut ex eo intelligatur, quia jam formatum corpus accepit animam. Nam poterat Deus animam limo terrae admiscere, et sic formare corpus. Sed ratio infirmatur, quia primum oportebat domum compagne fertur. Cum ergo corporis liniamenta compacta non fuerint, ubi erit anima? An foras vagatur, quamdiu immittatur, cum ratio tradat sic dari eam, ut anima in corpus non otiosa vagetur. Sed ex quo detur, dicant, qui aliud putant, ex mare, an ex femina  Suppl. Ex femina? Non convenit, quia aliud in exemplo est: proponunt enim ex viro cum costa datam et animam, quod multis rationibus infirmari docuimus. Unde forte videatur dari ex femina, maxime propter Salvatorem: quem scimus sine complexu
Abbreviated transcription (Latin):
si eo tpre quo seminatur corpus.⁊ aĩa
gen̾atur ex aĩa: de adam costam sub¬
latam legimus. nõ tm̃ aĩam natam
ex antina. s si costa secũ hũit aĩam:i
mam hoĩs in eum. Nec ysaras ab hiis
dissentiens ait. sic dicit dicit dñs ds
qui fecit te ⁊ finxit te in utõ. Si ergo
mut̾o fingitur. tam tormato corpore
tribuitur sum enĩ õia m̃bra implet cor¬
poris: figurata dr̃ in corpore. ut sicitt aqua
cũ sit sine effigie missa tñ in uas figura¬
ta uidetur. Ita ⁊ anima cũ sit natura incor¬
porca ⁊ simplex. formatur in corpus singła
m̃bra uiuificans. Quod quid̃ moyses ma¬
nifestius tradidit dicens. si quis ꝑcusse¬
rit mulierem in nc̃o hñtem ⁊ abortu̾̾it
li formatũ fu̾it det aĩam ꝓ aĩa. Si aut̃ in¬
formatũ fu̾nt: mulcetur pecunia. ut ꝓba¬
ret nõ mẽe aĩam añ formam. Itaq si iam
formato corpori datur: nõ in ꝯceptu cor¬
poris nascitur cũ semine deriuata Ram

Expanded text:
si eo tempore quo seminatur corpus, et anima si eo tempore quo seminatur corpus, et anima generatur ex anima, de Adam costam sublatam legimus: non tamen animam natam ex anima. Sed si costa secum habuit animam:mam hominis in eum. Nec Isaias ab his dissentiens, ait: Sic dicit Dominus Deus qui fecit te, et finxit te in utero. Si ergo in utero fingitur, jam formato corpori tribuitur. Cum enim omnia membra implet corporis, figurata dicitur in corpore: ut sicut aqua cum sit sine effigie, missa tamen in vas, figurata videtur, ita et anima cum sit natura incorporea et simplex: formatur in corpore, singula membra vivificans: quod quidem Moyses manifestius tradidit, dicens: Si quis percusserit mulierem in utero habentem, et abortiverit: si formatum fuerit, det animam formatum fuerit, mulctetur pecunia, ut probaret non esse animam ante formam. Itaque, si jam formato corpori datur, non in conceptu corporis nascitur, cum semine derivata. Nam,
Abbreviated transcription (Latin):
dei unde ⁊ denuo dicit apłs. Mulier ã
Dei omnis homo uiuens .xxiiii.
Iic iustificat aiam suam añ mortẽ
qui spe future uite ꝯsequitur fi¬
dem ne mortatur impius. O salomõ
iustitie mas ambulet: iustificat ani¬
mam suam añ mortem. Bałon enĩ pp̃
iuditiũ futurũ ꝯsiliũ dedit. ne quis
indiligens circa se: in pocĩs moriatur.
Dauid no de ꝑfectõne iustitie locutus
est. qr nemo iustificabitur apud dĩ¬
ut dignus ꝓmissione sit. nisi fuerit
mortuus cum iustitia. Cm̃dui enim
uiuit. ad huc fututũ m̃ctũ nõ ht̃ ple¬
num. Unde dicit saluator. qui ꝑseu̾a¬
u̾it usq in finem: hic saluus erit.
honestũ puto si dicantur ẽẽ anime
cum corporib gen̾ari. ut anima nas¬
catur ex anina. quod nec anime ip̃i cõ¬
cedetur: quod tam mysticũ est in cau¬
sa saluatoris. ut nõ solũ a solis genti¬
lib uł uideis. u̾m etiam ab ip̃is qui
xp̃ianos se dicunt incredibile putet᷑¬
sꝑnunt ⁊ nõ credunt dm̃ gen̾asse. Nã

Expanded text:
dei. unde denuo dicit apostolus: mulieDEI OMNIS HOMO UIUENS\'? Hic iustificat animam suam ante mortem, qui spe futurae uitae consequitur fidem, ne moriatur impius. sed Solomon iustitiae uias ambulet, iustificat animam suam ante mortem. Solomon enim propter iudicium futurum consilium dedit, ne quis indiligens circa se in peccatis moriatur; Dauid uero de perfectione iustitiae locutus est, quia nemo iustificabitur apud dominum, dignus promissione sit, nisi fuerit mortuus cum iustitia. quam diu enim uiuit, adhuc futurorum meritum non habet plenum. unde dicit saluator: qui perseuerauerit usque ad finem, hic saluus erit. honestum puto, si dicantur animae cum corporibus generari, ut anima nascatur ex anima, quod nec animae ipsi cocederetur, quod tam mysticum est in causa Salvatoris, ut non solum a solis gentilibus vel Judaeis: verum etiam ab ipsis qui Christianos se dicunt, incredibile putetuspernunt, non credunt Deum generasse. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
etiam timens dm̃ sine pcc̃o est. cũ ⁊ in
cogitatõne ad misdeantur delicta. ⁊ ali¬
dr̃ ut accedens ad fidem iustificetur
Cum enĩ petit ĩmutari: se sine dubio
pocõrem ꝯficetur ut instificetur. An
cũ muliere natura serpens locutus sit
an acti ded serpens dyaolo ce direto em
uantũ ad hystoriam ꝑtinet. xxii.¬
cerpons natura dc̃s est qui sapiẽtior
eet cetis restiis quas fec̾at dñs ds̃ super
eram. Demiq ⁊ sententiam d̾s in serpen¬
tem dedit. Nam quid mirũ si dyabłs sa¬
pientior erat bestiis. de quo dicit apłs ĩs
ceta. an ignoratis altitudinem sachanes
Usqe a deo artõ natura serpens sapiẽtior¬
fuit ut dicẽtur illi. supͣ pectus ⁊ uentrẽ
tuũ repes. ⁊ t̾ram edes omnib dieb inte
tue. hec longe sunt a conditõne sathane
qr neq corporeus est. neꝙ mortalis. Am̃¬

Expanded text:
etiam timens deum, sine peccato est, cum et in etiam timens deum, sine peccato est, cum et in cogitatione admisceantur delicta et aliatechumenus dicitur, ut accedens ad fidem iustificetur. cum enim petit inmutari se, sine dubio peccatorem se confitetur, ut iustificetur. XXXI. AN CUM MULIERE NATURA SERPENS LOCUTUS SIT, AN ACTU DICTUS SERPENS DIABOLUS SEDUXERIT EAM. Quantum ad historiam pertinet, serpens natura dictus est, qui sapientior esset ceteris bestiis, quas fecerat dominus deus super terram. denique et sententiam deus in serpentem dedit. nam quid mirum si diabolus sapientior erit bestiis, de quo dicit apostolus inter cetera: an ignoratis altitudinem satanae? usque adeo autem natura serpens fuit, ut diceretur illi: supra pectus et uentrem tuum repes et terram edes omnibus diebus uitae tuae. haec longe sunt a conditione satanae, quia neque corporeus est neque mortalis.
Abbreviated transcription (Latin):
num ⁊ curricula dieꝵ septem: ip̃e rur¬
sum pͥmus iuenitur. qͣi post salb̃m
ut tam nõ octanus hẽatur. s pͥmus.
Qutꝰ enĩ salus futura ꝑ xp̃m in primo
die erat p̾destinata. qui dñicus ideo dĩ.
qr in eo surrexis dñs. qui est post sab¬
batũ: pp̃ea salutis huius figura ĩcir¬
cũcisione data est. ut qi renonatio fut¬
ra. in circũcisionis lege dinoscetur. nt
qr ꝑ fidem saluart hr̃ent hoĩes que pr¬
mo die resurrectõnis dñi formata est
figura huius rer in circũcistone dͥmo
pũb̾. Iustus ait accusator est sui in pri¬
mordio sermonis. quõ iustus si pcc̃or
unnis ilitas iustitta est. qui poci¬
ergo ꝯfitetur quod est instus est
ueritatẽ enĩ loquitur. pccõres aut̃ m̃¬
dicantes sua delicta: instificari nõ po¬
sunt. Unde hĩ digne iustus dr̃. qr pnũ
in lege. ꝯfite pcc̃a tua ut iustific̃is. Qd
est aut̃ in pͥmordio sermonis ꝯfit̾i nsi
nõ coactũ fatĩ s uoluntariũ: Sus en

Expanded text:
eptem ipse rursum primus inuenitur quasi post sabbatum, ut iam non octauus habeatur, sed primus. quia enim salus futura per Christum in primo die erat praedestinata, qui dominicus ideo dicitur, quia in eo resurrexit dominus, qui est post sabbatum, propterea salutis huius figura in circumcisione data est, ut quasi renouatio futura in circumcisionis lege dinosceretur. et- quia per fidem saluari haberent homines, quae primo die resurrectione domini firmata est, figura huius rei in circumcisione primo . --In Proverbiis, Justus, ait, accusator est sui in priMORDIO SERMONIS\': QVO MODO IUSTUS, SI PECCATOR? Omnis ueritas iustitia est. qui enim confitetur quod est, iustus est — ueritatem enim loquitur —, peccatores autem uindicantes sua delicta iustificari non possunt. unde huius modi digne iustus dicitur, quiain lege: confitere peccata tua, ut iustificeris. quid est autem in primordio sermonis confiteri, nisi non coactum fateri, sed uoluntarium? quis enim,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est: sciebat quid ẽẽt in hoĩe: elegit leui.¬
Querend̾ si adam fõs corpus immorta¬
nunem fecit qui qͣmdiu nõ peccar.
mmortalitate niget. ut ip̃e sibi auctor
ẽẽt aut ad uitam. aut ad mortem. ut cu¬
stodiens se a pocõ: labore suo gauderet
se ẽẽ imortalem. Negligens u̾o factus:
ip̃e sibi imputaret qr ceꝑat ẽẽ mortał.
Qmͣdui enĩ in creatoris lege durauit.
dignus fuit edere de arbore uite ut mori
non possit. Nec enĩ corpus tale erat qd̃
Dissolu impossibłe indetur. S gustus
arboris uite corruptõm corporis inhibe¬
bat. Deniq etiam post poc̃m potuit inso¬
lubilis man̾e: simͦ ꝑmissũ eẽt illi ed̾e
de arbore uite. Nam quõ immortale cor¬
pus hẽbat. quod cibo sustentabatur. Im¬
mortalis ent̃ nõ eget esca neo potu. sib
enẽ iures p̾stabat. uite aut̃ arbor medi¬
cine mͦ corruptõm õem ꝓhibebat. Sic
enĩ bonũ erat qͣiͣ mexpugnabilis mu¬

Expanded text:
tum est sciebat quid esset in homine, Leui elegitum est sciebat quid esset in homine, Leui elegiERENDUM SI ADAM FACTUS CORPUS INMORTAhominem fecit, qui quam diu non peccaret inmortalitate uigeret, ut ipse sibi auctor esset aut ad uitam aut ad mortem, ut custodiens se a peccato labore suo gauderet esse se inmortalem, neglegens uero factus ipse sibi inputaret, quia coeperat esse mortalis. quam diu enim in creatoris lege durauit, dignus fuit edere de arbore uitae, ut mori non posset. nec enim corpus tale erat, quod dissolui inpossibile uideretur, sed gustus arboris uitae corruptionem corporis inhibebat. denique etiam post peccatum potuit insolubilis manere, si modo permissum esset illi edere de arbore uitae. nam quo modo inmortale corpus habebat, quod cibo sustentabatur? inmortalis enim non eget esca nec potu. cibus enim uires praestabat, uitae autem arbor medicinae modo corruptionem omnem prohibebat. sic enim homini erat quasi inexpugnabilis mu
Abbreviated transcription (Latin):
spiritalis tñ intlłia in hac carisa ista
est. ut maledicti hẽantur qui non re¬
nõ mibu̾it aut filiũ aut seruũ aut
ꝓximũ qui det timorem doceat suꝑ
ꝓse ut ignosce̾tur ei ⁊ impetrare nõ
potuit. dũ aut̃ pocans postulauit ⁊ ne
inibecillitas atꝙ impitia dei se debet uroi¬
tio erudire in quo nõ sapit. ut ex senten
sum sentiend̃ est dñi fecisse. Ociens eñ
qua m̃te locutus ut̾c est: etus petitõm
accepit quem uidit tribulato corde te¬
nam postulare. Illum aut̃ despexit: qr
sit: id̾e nõ possumus. Qm̃obrem detin¬
ditiũ sequi nos oportet. qui scd̾ cor ĩ quo
imiuscurusq sĩa est: examinat sin¬
głos. hoc etiam inueninus ⁊ saluatorẽ
fecisse. scribam enĩ se offerentem non
suscipit. Sedentem aut̃ leui ad thelonetũ
nocauit qr u̾bũ scribe nõ secutũ est cor.
Leui aut̃ tacens hoc in corde hẽbat: quod
scriba in ubis. Iħc aut̃ qui iuxͣ quod scͥp¬

Expanded text:
Spiritualis enim intelligentia in hac causa ista Spiritualis enim intelligentia in hac causa ista est, ut maledicti habeantur qui non renon inbuerit aut filium aut seruum aut proximum, qui dei timorem doceat supePRO SE, UT IGNOSCERETUR EI, ET INPETRARE NON POTUIT, DAUID AUTEM PECCANS POSTULAUIT ET UEinbecillitas adque inperitia dei se debet iudicio erudire, in quo non sapit, ut ex sententrsum sentiendum est dominum fecisse. sciens enim qua mente locutus uterque est, eius petitionem accepit, quem uidit tribulato corde ueniam postulare; illum autem despexit, quia sit, uidere non possumus. Quam ob rem dei iudicium sequi nos oportet, qui secundum cor, in quo unius cuiusque sententia est, examinat singulos. hoc etiam inuenimus et saluatorem fecisse. scribam enim se offerentem non suscepit, sedentem autem Leui ad teloneum ciebat, quia uerba scribae non secutum est cor, Leui autem tacens hoc in corde habebat, quod scriba in uerbis. Iesus autem, qui iuxta quod scrip