comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iure sibi hoc debitum ad ꝙ ꝑuen̾it putat. Cuniq ꝑcep¬
ti pͥncipatus officio ꝑfrlu scłarit̾ ceꝑit: lib̾e obliiuscit᷑
quicqͥd religiose cogitauit. Uñ nec̃ce ẽ ut cum cogitatio
extra usum ducit᷑ ꝓtinus mentis ocłs ad oꝑa transacta
reuocetur. acpenset quisq quid subiectus eg̾it. ⁊ repente cog¬
nequaꝙͣ uolet inculmine humilitatem discere: qui ĩti¬
mis positus nõ desinit suꝑbire. Nescit laudem cũ suppetit
fugere qui ad banc didicit cũ deeẽt hanelare. Nequaꝙͣ
uincere auariciam potẽst qñ ad młtoꝵ sustentatõem
tenditur. is cui suffit̾e ꝓpria nec soli potuerũt. Ex añ¬
actagͦ uita seqͥsq inueniat. ne inappetitu setulmimiᷤ
ymago cogitationis illudat. Plerũq ĩ occupatõem re¬
giminis ip̃e quoq bom oꝑis usus ꝑditur qui intrãqͥlli¬
tate tenebatur. qr quieto mari recte nauem ⁊ imꝑitus

Expanded text:
jure sibi hoc debitum, ad quod pervenerit, putat. Cumque percepjure sibi hoc debitum, ad quod pervenerit, putat. Cumque percepto principatus officio perfrui saeculariter coeperit, libenter obliviscitur quidquid religiose cogitavit. Unde necesse est ut cum cogitatio extra usum ducitur, protinus mentis oculus ad opera transacta revocetur; ac penset quisque quid subjectus egerit, et repente cogia nequaquam valet in culmine humilitatem discere, qui in imis positus non desiit superbire. Nescit laudem cum suppetit fugere, qui ad hanc didicit cum deesset anhelare. Nequaquam vincere avaritiam potest, quando ad multorum sustentationem tenditur is cui sufficere propria nec soli potuerunt. Ex anteacta ergo vita se quisque inveniat, ne in appetitu se culminis imago cogitationis illudat. Quamvis plerumque in occupatione regiminis ipse quoque boni operis usus perditur, qui in tranquillitate tenebatur, quia quieto mari recte 10 navem et imperitus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ sibi quia ep̃atum nõ appetit. qui nũc ꝑhũc boni ope¬
ris mĩsteriũ s honoris gloriã q̃rit. Sacrum quippe
officium ño solũ nõ diligit om̃ino s ⁊̃ nesat. qui ad ł¬
men regiĩis hauelans in occłta meditatione cogi¬
honorem cor eleuat. rerum affluenciũ abundancia
exultat. Nlundigͦ lucrum querit᷑ sub eiꝰ honoris spe¬
ae quo mundi lucra destrui debuert̃. Cumq mens
humilitatis culmen atripere ad elatc̃em cogitat. qñ foriᷤ
appetit. intus mmimutat.
Et plerumq hii qui subito mĩst̾ium pastorale cu¬
piunt. nõ nulla quoq bona opera animo p̃ponunt.
⁊ qͣmiuis ħ elacionis intentione appetunt. oꝑaturos ta¬
men se magna ꝑ tractant. Fitq ut aliudinintimis
intentõ supprimat. Aluid tractantis animo. suꝑfici¬
es cogitatõnis ostendit. Nam sepe sibi de se mens ip̃a
mentitur ⁊ fingit se de bono opere amare qd̾ nõ amat.
de mũdi aũt gła nõ amare qd̾ amat. Qe pͥncipari ap¬

Expanded text:
est, quia episcopatum non appetit, qui non per hunc boni operis ministerium, sed honoris gloriam quaerit. Sacrum quippe officium non solum non diligit omnino, sed nescit, qui ad culmen regiminis anhelans, in occulta meditatione cognihonorem cor elevat, rerum affluentium abundantia exsultat. Mundi ergo lucrum quaeritur sub ejus honoris specie, quo mundi destrui lucra debuerunt, cumque mens humilitatis culmen arripere ad elationem cogitat, quod foris appetit, intus immutat.ed plerumque hi qui subire magisterium pastorale cupiunt, nonnulla quoque bona opera animo proponunt; et quamvis hoc elationis intentione appetant, operaturos tamen se magna pertractant; fitque ut aliud in imis intentio supprimat, aliud tractantis animo superficies cogitationis ostendat. Nam saepe sibi de se mens ipsa mentitur, et fingit se de bono opere amare quod non amat, de mundi autem gloria non amare quod amat: quae principari ap
Abbreviated transcription (Latin):
ab hũana societate seperauit. gͥ bestiis mutata m̃¬
te conix̃. ut districto uidelicet iustoq iudicio hõ
quoq eẽ ꝑderet. qui magnũ se ultra homines esti¬
mass. Hec itaq ꝓferentes. nõ potestatem rep̃hendi¬
mus s ab appetituillsꝰ cordis marmitatẽ mimia
ne inꝑfecti quiq culmen regiminis arriꝑe audeãt.¬

Expanded text:
ab humana societate separavit, agri bestiis mutata meab humana societate separavit, agri bestiis mutata mente conjunxit, ut districto videlicet justoque judicio homo quoque esse perderet, qui magnum se ultra homines aestimasset. Haec itaque proferentes, non potestatem reprehendimus, sed ab appetitu illius cordis infirmitatem munimus, ne imperfecti quique culmen arripe
Abbreviated transcription (Latin):
seiram iudicis ꝓuocat qmͣuis ꝑ iiqͣ foris opera ñoerũ¬
gͦ incorde deluquimꝰ. latet homines qͥd apd nos a¬
gimus. S tñ ĩp̃o iudice destepeccamus. Neq eĩ rexbabi¬
lone tunc reus de elatione existit. cũ ad elatõis uer¬
baꝑuenit. Qͥ ꝓpe ex ore ꝓphetitico ⁊ añ c̃ ab elatõne
tacuit. sentenciam reꝓbationis audiuit. Culpam nã
ꝙ ꝑpetrate suꝑbie iam aut det̾serat. qui om̃ĩpotẽtem
dm̃ quem se offendisse repꝑit. cũctis sub se gẽtib
predicauit. S post hec succensu sue potestatis. ela¬
tus. oum magna se fecisse gauderet. Cunctis priꝰ
ĩ cogitatõne se pretulit. ⁊ post ad huc tumidus dixit.
Nonne ħ ẽ babilon magna qmͣ ego edifitam ĩ do¬
mum regni. ⁊ robore fortitudinis mee. ⁊ ĩgła deco¬
dex prius ĩ insibiłr uidet. ꝙ post feriendo publice
reprehendit. Uñ ⁊ hunc in itrõnale animal u̾tit.

Expanded text:
se iram Judicis provocat, quamvis per iniqua foras opera non eruse iram Judicis provocat, quamvis per iniqua foras opera non erugo in corde delinquimus, latet homines quod apud nos agimus, sed tamen ipso judice teste peccamus. Neque enim rex Babyloniae tunc reus de elatione exstitit , cum ad elationis verpervenit; quippe qui ore prophetico et ante cum ab elatione tacuit, sententiam reprobationis audivit. Culpam namque perpetratae superbiae jam ante deterserat, qui omnipotentem Deum quem se offendisse reperit, cunctis sub se gentibus praedicavit. Sed post haec successu suae potestatis elevatus, dum magna se fecisse gauderet, cunctis prius in cogitatione se praetulit, et post adhuc tumidus dixit: Nonne haec est Babylon magna, quam ego aedificavi in domum regni, et in robore fortitudinis meae, et in dex prius invisibiliter videt, quod publice reprehendit. Unde et in irrationale animal hunc vertit,
Abbreviated transcription (Latin):
pondere caruit intumorem uulneris eruꝑit. factusq ẽ
inmorte uiri crudelit̾ rigidus quimappeatu femine suit
bonoꝵ quoq necem post didiat sine obstaculo retractiõis
raperet. nͥ hunc adueniam flagella reuocassẽt.
Epe suscepta cura regimĩs. corꝑdiũsa diueiberat. ⁊ ĩ¬
par quisq inuenit᷑ ad singula dum efusa mente diui¬
ditur ad multa. Uñ quidam sapiens ꝓuide ꝓhibet dicens.
ou̾isa ꝑtitur. Eumq foras ꝑ insolentẽ curam trabitur:
ĩmoris intimi solidirate uacuatur sie ꝙ ĩext̾ior̾am
dispositione sollicita. ⁊ sui solumm᷑ ignara. sic młta
cogirare se nesciens. Nam cum plusqͣm necc̃e ẽ seext̾
dampna consid̾e̾r. ⁊ ꝑ quanta delinquat ignoret. Neq
em̃ ꝑ̾care se erechias credidit. cũ uenientib ad se alie¬
igenis cellas aromatum ostendit. s indampnatõne
t̾ estimauit. Sepe dum młta pastori suppetunt. dum

Expanded text:
pondere caruit, in tumorem vulneris erupit , factusque est pondere caruit, in tumorem vulneris erupit , factusque est in morte viri crudeliter rigidus, qui in appetitu feminae fuitbonorum quoque nece post didicit sine obstaculo retractationis raperet, nisi hunc ad veniam flagella revocassent.epe suscepta cura regiminis cor per diversa diverberat, et impar quisque invenitur ad singula, dum confusa mente dividitur ad multa. Unde quidam sapiens provide prohibet, dicens: diversa partitur. Cumque foras per insolentem curam trahitur, a timoris intimi soliditate vacuatur: fit in exteriorum dispositione sollicita, et sui solummodo ignara, scit multa cogitare, sedamna consideret, et per quanta delinquat ignoret. Ezechias Rex peccare se minime credidit, cum venientibus ad se alienigenis cellas aromatum ostendit : sed in damnationter aestimavit. Saepe dum multa suppetunt, dumq
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solũ deo. s ⁊ hiis qui possunt mede¬
ui uult̾̃b nr̃is atꝙ pcc̃is. delebuntur
pcc̃a nr̃a ab eo. qui ait. Ette delebo ut nu¬
beni iiqͥtates tuas. ⁊ sicut caliguiẽ
pcc̃a tua: post symeonis ꝓphiam. qr
ncc̃e erat ut młieres ⁊̃ saluarent᷑. ueĩt
ꝓphetes młier de qͣ scribit᷑ Et erat¬
anna ꝓpħissa filia phanuel. de tͥbu
aser. Qlm̃ pulch̾ ordo. Nõ uenit añ uiu
młier. s pͥus uenit symeon qͥ app̃hen¬
dit infantẽ. ⁊ tenuit in brachiis fuis.
de hinc młier: cuiꝰ ñ sũt quid̃ uba digesta.
te longisq ieunuus ad hoc culmen as
⁊imitamini illd̾̃. Si qñ uõbis euen̾it ut
ꝑdatis uiros: Confid̾ate quid de ea scͥp¬
tum sit: Septẽ annis uyeit a u̾gĩtate

Expanded text:
non solum Deo, sed et his qui possunt mederi vulneribus nostris atque peccatis, delebuntur peccata nostra ab eo, qui ait: Ecce delebo ut nubem iniquitates tuas, et sicut caliginem peccata tua . Post Simeonis prophetiam, quia necesse erat ut mulieres etiam salvarentur, venit prophetes mulierfilia Phanuel de tribu Aser. Quam pulcher ordo! Non venit ante virum mulier, sed primum venit Simeon, qui apprehendit infantem, et tenuit in brachiis suis: deinde mulier, cujus non sunt quidem verba digesta; te, longisque jejuniis ad hoc culmen asce, et imitamini illud, si quando vobis evenerit ut perdatis viros. Considerate quid de ea scriptum sit: Septem annis vixit a virginitat
Abbreviated transcription (Latin):
as̃pectũ obediẽcie. sbripiente delicto pͦea
ꝓdidebunt. Ego sic intlłigo ⁊ illd̾ qd̃ d ͭ
dñs. Quis fẽcit mutũ ⁊ surdũ eoidentẽ ⁊
cecum. ũne ego dñs ds: Est ocłus corꝑis
qͦ t̾rena ista ꝯspitimꝰ. ocłus ẜ seusũ car¬

Expanded text:
aspectum obedientiae subripiente delicto, postea perdiderunt. Ego sic intelligo et illud quod dicit Deus: Quis fecit mutum et surdum, videntem et caecum? Nonne ego Dominus Deus ? Est oculus corporis, quo terrena ista conspicimus, oculus
Abbreviated transcription (Latin):
u̾at. dñm uidel post hec ue ab ħode
necandꝰ ĩueniret᷑. in egyptũ a ꝑentibꝰ
ẽẽ delatũ. Defũctoq h̾ode. sic demũ ga
re cepisse Solent .n. ewangłiste singłi sic
omitt̾e q̃dam. q̃ uł ab alis ꝯmemorata
uid̾int. uł ab aliis ꝯmemorãda in sp̃u p̃¬
uid̾int. ut ꝯtinuata sue narracõis serie¬

Expanded text:
delicet, post haec, ne ab Herode necandus inveniretur, in Aegyptum a parentibus esse delatum, defunctoque Herode sic demum in habitare coepisse. Solent enim evangelistae singuli sic omittere quaedam, quae vel ab aliis commemorata viderint, vel ab aliis commemoranda in spiritu praeviderint, ut continuata
Abbreviated transcription (Latin):
le in hõib. q̃ pp̃ea reuelate sũt. ut ꝓlate
ĩ mediũ ꝓderentur. ⁊ int̾fecte ates mor¬
tue eẽ desiu̾ent. ⁊ occid̾et eas ille qui pro
nobis mortuus ẽ. Qmdu .n. abscõoite
erant cogitacões. nͨ ꝓlate ĩ mediũ. ĩpos¬
sibłe erat eas penitus int̾fiti. uñ d nos

Expanded text:
ea revelatae sunt, ut prolatae in medium, perderentur, et interfectae atque emortuae esse desinerent, et occideret eas ille qui pro nobis mortuus est. Quandiu enim absconditae erant cogitationes, nec prolatae in medium, impossibile erat eas penitus interfici. Unde et nos
Abbreviated transcription (Latin):
pcc̃i suꝑbia se erigit. hoc cadat. hoc sbru¬
atur. Qd̃ si cecid̾it. id ꝙ añ corruerat sur¬
gens stabit. Int̾ior hõ ms qͦndã iacebat eli¬
sus. s̃ ext̾ior stabat erectꝰ. Nũqmͣ c̾d̾em ĩ
iħu. bonũ ĩ me iacẽbat. malũ stabat. pꝰcim̃
ĩlle uenit. tũc qd̾ ĩ me m̃alũ fuit corruit.

Expanded text:
, et peccati superbia se erigit: hoc cadat, hoc subruatur. Quod si ceciderit, quod ante ruerat, surgens stabit. Interior homo meus quondam jacebat elisus, et exterior stabat erectus. Antequam crederem in Jesum, bonum in me jacebat, malum stabat. Postquam ille venit, tunc quod in me malum fuit, corruit,
Abbreviated transcription (Latin):
possũt acie ⁊ rõe ꝯspit̾e. Et ĩ signũ cui
ꝯͣ dicotur. om̃ib q̃ narrat hystorra de
ẽ cui ꝯͣdicitur. Marcionite ꝯͣdicũt huic
signo. s aiunt penitꝰ eum de młiere ũ
esse gn̾atum. Hebionite ꝯͣdicũt signo
dicentes. ex uiro ⁊ młierẽ ita natũ eẽ
ut nos qͦ nascimur. Pũit corpꝰ hũanũ.
⁊ hoc signũ ẽ cui ꝯͣdrcit᷑. ⁊llii .n. eũ dicũt¬
uenisse de celis. Alii sale qͣle nos corpus
corpora redim̾et a pcc̃is. ⁊ daret nõbis
utrũ ip̃e ⁊̃ tałis qͣlis mortuus ẽ. an c̃¬
finita ꝯtencõ. aliis dicentib figuiã cła¬
aliis eregione tractantĩb. si idem corpꝰ
hũit qũo clausis ing̾słus ẽ bostus ⁊ ste¬

Expanded text:
possunt acie et ratione conspicere. Et in signum cui possunt acie et ratione conspicere. Et in signum cui tradicetur. Omnibus quae narrat historia de ui contradicitur. Marcionitae contradicunt huic signo, et aiunt, penitus eum de muliere non esse generatum. Ebionitae contradicunt signo, dicentes ex viro et muliere ita natum esse, ut nos quoque nascimur. Habuit corpus humanum, et hoc signum est cui contradicitur. Alii enim dicueum venisse de coelis, alii tale quale nos corpus corpora nostra redimeret a peccatis, et daret nobis sutrum ipse et talis qualis mortuus est, an cfinita contentio: aliis dicentibus, fixuram claaliis e regione tractantibus, si idem corpus habuit, quomodo clausis ingressus est ostiis, et ste
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uidẽbam. ⁊ qui michi postea reserati
sũt: qm̃ post inobedĩam. ⁊̃ adam ⁊ eue
ocłi sunt aperti. de quib suꝑiore ẜmo¬
ne tractanimꝰ. Nũc a̾ int̾p̃tand̾. quid sͥ
uelit hoc ꝙ ait. Ecce hic positꝰ ẽ ĩ ruinã¬
⁊ ĩ uͦonẽ młtoꝵ ĩ isrł. Me oport pͥmũ ca¬
d̾e. ⁊ cũ cecido postea bñ surg̾e: ne salua¬
tor cã mͥ fu̾it male ruine S pp̃ea cad̾e̾
me fecit ut ꝯsurgã. Et młto ruma uti¬
lior fu̾it. qmͣ illd̾ tp̃c quo uidẽbar stare.
ut cad̾em. ⁊ pcc̃o morerer. Demq ⁊̃ scĩ¬
ꝓph̾e qñ angustiꝰ aliquid ꝯtẽplabãt᷑.
cadẽbant ĩ faciẽ suã. pp̃ea a cadebant:
Hoc ip̃m s saluator tibi pͥmũ ꝯcedit ut
corruas. Ethincꝰ eras. cadat in te eth¬
nitꝰ. Diligebas scorta: p̾mũ in te scor¬
tator int̾eat. pcc̃or eras: cadat ĩ tepec¬
cator: ut possis de hinc resurg̾e ⁊ dice̾:
Iste gͥ ĩ ruiã ⁊ in resurreccõem młtoꝵ
positus ẽ in ifoł. hoc ẽ in hus qͥ plena

Expanded text:
non videbam, et qui mihi postea reserati sunt, quoniam post inobedientiam Adam et Evae oculi sunt aperti, de quibus superiori sermone tractavimus. Nunc autem interpretandum quid sibi velit hoc quod ait: Ecce hic positus est in ruinat primum cadere, et cum cecidero, postea bene resurgere, ne Salvator causa fuerit malae ruinae; sed propterea cadere me fecit, ut consurgam, et multo mihi ruina utilior fuerit, quam illud tempus quo videbar stare. ut caderem, et peccato morerer. Denique et se quando augustius aliquid contemplabantur, cadebant in faciem suam. Propterea autem cadebant uHoc ipsum et Salvator tibi primum concedit ut corruas. Ethnicus eras? cadat in te ethnicus. Diligebas scorta? primum in te scortator intereat. Peccator eras? cadat in te peccator, ut possis dehinc resurgere et dicerIste igitur in ruinam et in resurrectionem multorum positus est in Israel, hoc est, in his qui plena
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ait ad eos. Aunũcio uobis gaudium
magnũ. Ite ⁊̃ inuenietis infantẽ in¬
uolutuns ĩ pannuis. ⁊ positũ in p̃sepe.
Necdũ angłus u̾ba finierat. ⁊ ecce młti¬
tudo celestis ex̾citus laudare cepit. et
bñdit̾e dñi. Cũ hoc pastores trepidi ꝑ¬
spexissent. ⁊ angłus receisiss ab eis
dix̾unt ad se inuitẽ. Eamꝰ ĩ bechle-¬
hem ⁊ uideamꝰ fc̃m ꝙ dñs oũdit nõbiẜ.¬

Expanded text:
um magnum. Ite, et invenietis infantem involutum pannis, et positum in praesepio. Necdum angelus verba finierat, et ecce multitudo coelestis exercitus laudare coepit et benedicere Deum. Cum hoc pastores trepidi perspexissent, et angelus recessisset ab eis, dixerunt ad invicem: Eamus Bethleem, et videamus f
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃et locum. pĩ applłatus ẽ diũ. Nminira
de eo. tani ab angło qm a młtitudĩe celes¬
tis ex̾citus. nec nõ ⁊̃ a pastorib. om̃ia
quippe hec audientes. uehem̃tissiẽ mira¬
bantur. ⁊ Deinde scͥptura ait. Bñdroit
eis symeon. ⁊ dixit ad mariã mr̃em eius
Ecce iste positꝰ ẽ in ruã s ĩ ronẽ iuł¬

Expanded text:
r de eo tam ab angelo quam a multitudine coelestis exercitus, necnon et a pastoribus. Omnia quippe haec audientes, vehementissime admirabantur. Deinde Scriptura ait: Benedixit eis Simeon, et dixit ad Mariam matrem ejus: Ecce iste positus est in ruinam et in resu
Abbreviated transcription (Latin):
ueni: ut qui n uident. uideant. ⁊ qui
uident.teci fiant. Qũo ergo ĩ iudiciũ
stet̾ant corruerũt:⁊ qui cetid̾ant. sur¬
rex̾unt. una ħ ẽ int̾p̃tatõ de eo qd̾ dcm̃
est. Ette positꝰ ẽ hic in ruinã s rrnem
sus eos̾ uł maxĩe qui ꝯͣ ꝯditorẽ latrant
⁊ huic ide de uetĩ testam̃to q̃ nõ ĩ¬
tlłigunt testimõia ꝯg̾ gautes. simpli¬
tium corda decipiũt. ⁊lunt .n. Ecce d̾s
meis. Nludiũt occidam: s ñ audñt.
uiuuficabo. Audiũt ꝑcuciã. ⁊ audire
ꝯtempnũt. ⁊ ego sanabo. Istiꝰ modi occa¬
sidnib c̾atorem calũpnant᷑. Igitur añ¬
qmͣ int̾ p̃ter ꝙ̃ seusum hẽant. ego int̾fi¬
tiam.⁊ uiuificabo. ꝑcuciã s sanabo: oppo¬
nam eis testimõĩ ewangłii. dicãq ada̾¬
sum h̾etitos: Innu̾abłes qͥupe h̾eses st̃. que

Expanded text:
veni, ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant . Quomodo ergo in judicium steterant, corruerunt, et qui ceciderant, surrexerunt. Una haec est interpretatio de eo quod dictum est: Ecce hic positus est in ruirsus eos vel maxime, qui contra Conditorem latrant, et hinc inde de veteri Testamento, quae non intelligunt, testimonia congregantes, simplicium corda decipiunt. Aiunt enim: Ecce Demeis . Audiunt, occidam, et non audiunt, vivificabo: audiunt, percutiam, et audire contemnunt, et ego sanabo. Istiusmodi occasionibus Cequam interpreter quem sensum habeant, ego interficiam et vivificabo, percutiam et sanabo, opponam eis testimoniam Evangelii, dicamque adversum haereticos. Innumerabiles quippe haereses sunt quae
Abbreviated transcription (Latin):
puto signũ esse. cuii ꝯtradicitur. Sunt
penitꝰ ñ fuisse p̃dc̃m. Et quid me ntc̃e
est młta ꝑsequi: om̃ia q̃ de eo narrat
hystoria. signũ est. cui ꝯͣdititur. ñ quo
ꝯtͣditant hii qui c̾dunt ĩ eũ. Nos qͥipe
omĩa scimꝰ uera eẽ. q̃ scripta sũt. s apd̾¬
scripta sunt. signũ ẽ cui qͣdicit᷑. Deinde
symeon ait. Et tuã ip̃iꝰ aĩam ꝑtnͣsibit
riam ex hac uita gladii occisione migͣs¬
se: p̃sertim cũ ñ aĩa. s corpꝰ ferro sole
at int̾fici. uñ restat intlłigi gładiũ
illũ de quo dr᷑. Et gladiꝰ est in labus eoꝵ:

Expanded text:
ignum esse cui contradicitur. Sunt penitus non fuisse praedicatum. Et quid me necesse est multa prosequi? Omnia quae de eo narrat historia, signum est cui contradicitur. Non quod contradicant hi qui credunt in eum: nos quippe omna scimus vera esse qscripta sunt, signum sint cui contradicitur. Deinde Simeon ait: Et tuam ipsius animam pertransibit riam ex hac vita gladii occisione migrasse, praesertim cum non anima, sed corpus soleat ferro interfici. Unde restat intelligi gladium illum de
Abbreviated transcription (Latin):
admodum ꝯͣrietẽs decem p̃ceptoꝵ. ⁊ decem plaga¬
rum. cautos nos faciat. ut habeamus res ur̃as se
curi ⁊ ĩ preceptis dei res inquam nr̃as ĩteriores ĩ
archa ꝯsciencie nr̃e positas. Iste st̃̾ chesauri nr̃i. qͦs
nob̾ nͨ fur nͨ uicinus malus pot̃ aliqñ ausr̾e. uͥ nͨ¬
ne res. bona asciencia. uisticia. miscdĩa. castitas. at¬
q sobrietas. Qui talib reb plenus ẽ. diues erit.
eciam si de naufragio nudus exierit. Si ħ diligent̾¬
frẽs atcenditis. que sunt mala fugere. ⁊ que sunt bo¬
na uoluericis auxiliante deo excercere: eritis po¬
pulus dei ⁊ deniq de egiptioꝵ societate .i. spĩtalium

Expanded text:
arietas decem praeceptorum et decem plagarum cautos nos faciat, ut habeamus securi res nostras in praeceptis Dei: res, inquam, nostras interiores, et in arca conscientiae nostrae repositas. Ipsi sunt thesauri nostri, quos nobis nec fur, ae, id est, bona conscientia, justitia, misericordia, castitas atque sobrietas. Qui talibus rebus plenus est, dives erit, etiamsi de naufragio nudus exierit. Sed haec si diligenter attenditis, et quae sunt mala fugere, et quae bona sunt volueritis auxiliante Deo exercere, eritis populus Domini, et de iniqua Aegyptiorum societate, id est, spiritualium
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudine sua magnum nõ q̃rat fauorem. ne
bonum faciat. hoc se sciat hr̃e nd̃ a se. s a deo. Increpat
eos beatus paulus apłs qui insuis głantur beneficiis.
cẽs. Qͥd habes qd̾ nõ accepistis Si acceꝑis quid głaris:¬

Expanded text:
magnitudine sua humanum non quaerat favorem, ne magnitudine sua humanum non quaerat favorem, ne boni faciat, hoc se sciat habere non a se, sed a Deo. Increpat eos beatus Paulus apostolus qui in suis gloriantur benefactis, dicens: Quid habes, quod non accepisti? Si autem accepisti, quid glori
Abbreviated transcription (Latin):
faciũt. ułor̃ones ⁊ ieumia. ut ab hom̃ĩb laudem ac¬
cipiãt. Am̃ dico uob̾ receperũt m̾cedem suam. Qͥ
ꝓ eo bonum qd libet facit. ut ab hom̃ib laudetur. Hxc
ẽ merces illus. quam q̃siuit. ⁊ nullam ãdeo sperare
habet retributõem. qr ꝑ eius amore nõ fecit. s pro
uana humane laudis iactancia. sicut ypocrice fac̾e
solent. Qd̃ uicium hom̃ib placendi in bonis oꝑi
tales fuerunt iniudea. t̾ribłi ꝑcutit maledictione
dicens ae uob̾ ypocrite. Set scd̃m apłm. qui gła
tur: in dño gloriet᷑. Qui laudem nõ appetit. nͨ ꝯtu¬
melia conturbatur. nec ideo bonum se existim homo.
qͣmuis ab alio laudetur. qr deus inspector ẽ cordis.
Qͥd eĩ ꝓdest malo homini: si bonus p̃dicatur. Tũc
ueracit̾ hoc ꝙ agit homo bonum ẽ. qͣndo deo placere
desiderat ã quo ht̃ qͥcqͥd boni ht̃ uel facit. Quibo
num se unusquisq eẽ studeat in sius oꝑib: s de

Expanded text:
faciunt, vel orationes et jejunia, ut ab hominibus laudem acfaciunt, vel orationes et jejunia, ut ab hominibus laudem accipiant: Amen dico vobis, receperunt mercedem suam . Qui pro eo bonum quodlibet facit, ut ab hominibus laudetur, haec est merces illius quam quaesivit, et nullam a Deo sperare habet retributionem; quia pro ejus amore 141 non fecit, sed pro vana humanae laudis jactantia, sicut hypocritae facere solent.tales fuerunt in Judaea, terribili percutit maledictione, dicens: Vae vobis, hypocritae . Sed, secundum Apostolum, tur, in Domino glorietur . Qui laudem non appetit, nec pro contumelia conturbatur. Nec ideo se bonum existimet homo, quamvis ab alio laudetur, quia Deus inspector est cordis. Quid enim prodest malo homini, si bonus praedicetur? Tunc veraciter hoc quod agit homo bonum est, quando Deo placere desiderat, a quo habet quidquid boni habet vel facit. Qui bonum se unusquisque esse studeat in suis operibus; sed de
Abbreviated transcription (Latin):
uero ad irascendum facilem quis sustinere pot̾itꝰ
nouit. Si te o hmo p̃occupau̾it ira mitiga eam.
Illa iramola ẽ. que mentem turbat ut rectum
consiliũ ꝑdat. Illa ira uista ẽ ⁊ necessaria: qñ hõ
contra ꝓpria wrascitur pcc̃a. ⁊ atra se ip̃m ĩdigna¬
bit᷑ dum male agit Adicit eñi ꝓpħa. Irascimini
⁊ nolite peccare: Concessit ꝙ nature ẽ. tulit qd̾
culpe ẽ. Ira alt̾ius. lematur ta paciencia. Noli
uincia malo: s uince inbono malum. Alt̾iuis ꝑcc̃m
tuum sit premium. Displicet tibi alterius ira
ꝙ tibi ĩ altero displicet: inte ip̃o quoq displiceat. No¬
li transquillitatem mentis mee tue. alteriꝰ ꝑtur¬
batione maculare. Noli eqͣlem stulco facere: quia
ira in sinu stulci reqiuescet: Si tu irasceris contͣ
nib uana in laudem habeatis. Siquid homo faciat
boni: ꝓdei amore ⁊ salute aĩe sue ⁊ fraterna caricate
faciat. Ideo ip̃e dñs dixit. de quibdam qui elemosinas

Expanded text:
vero ad irascendum facilem quis sustinere poterit? vero ad irascendum facilem quis sustinere poterit? novit. Si te, o homo, praeoccupaverit ira, mitiga eam. Illa ira mala est, quae mentem turbat, ut rectum consilium perdat. Illa ira est justa et necessaria, quando homo contra propria irascitur peccata, et contra seipsum indignabitur, dum male agit. Dicit Propheta: Irascimini et nolite peccare . Concessit quod naturae est, tulit quod culpae est. Ira alterius tua liniatur patientia. Noli vinci a malo, sed vince in bono malum . Alteterius peccatum tuum sit praemium. Displicet tibi alterius ira? Quod tibi in altero displicet, in teipso quoque displiceat. Noli tranquillitatem mentis tuae alterius perturbatione maculare. Noli te aequalem stulto facere, quia ira in sinu stulti requiescit . Si tu irasceris contranibus vanam laudem habeatis; sed quidquid homo facit boni, pro Dei amore et salute animae suae, et fraterna charitate faciat. Ideo ipse Dominus dixit de quibusdam, qui eleemosynas
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ sepe ⁊ de bonis nascitur actib dum hõ insus
buit ꝑ caritatem. Omniũ uicioꝵ nouissimum
a. Tanto mimaiacet: quanto ĩ alto se erigit. Gã¬
toq ꝓfumdius labitur. qͣnto excelsuis eleuatur.
Qui eĩ ꝑ ꝓpriam suꝑbiam attollit᷑. ꝑ deiutsti¬
quam suꝑbia. que iram deiꝓuocat. Nam suꝑbia.
ex angeł demones fecit. humilitas autem homi¬
nes scĩs angelis similes reddidit. Suꝑbi cupiũt
insep̃dicari: ꝙ nõ faciũt. humiles refugiũt qͥc¬
quid boni faciũt agnosci. Nõ eleuet᷑ bomo ĩ bono
suo. net laudem sibi querat. qͣmius aliquid boni facat.
s dm̃ laudere cupiat indonis suis. qui nichil boni
fecit nisi qd̾ deus donauit ei facere. De superbia
¶ Greguis mũdi p̃dicatoͥdicit. Omĩs amaritu¬
do ⁊ ira. ⁊ indignatio. ⁊ cdamor ⁊ blasphemia. tol¬
latur auob̾. Net ⁊ ira uiri iusticiam dei operari po
furorem. Uir iracundus. ut ait salomon: ꝓuocat
rixas. Qui paciens ẽ. mitigat fuscitatas. Spiritum

Expanded text:
s buit per charitatem. Omnium vitiorum novissimum a tanto in imo jacet quanto in altum se erigit, tantoque profundius labitur quanto excelsius elevatur. Qui enim per propriam superbiam attollitur, per Dei justiquam superbia, quae iram Dei provocat. Nam superbia ex angelis daemones fecit, humilitas autem homines sanctis angelis similes reddidit. Superbi cupiunt in se praedicari quod non faciunt, humiles refugiunt quidquid boni operantur agnosci. Non elevetur ergo homo in bono suo, nec laudem sibi quaerat quamvis aliquid boni faciat, sed Deum laudari cupiat in donis suis qui nihil boni facit nisi quod Deus donavit ei facere: unde ais amaritudo, et ira et indignatio, et clamor, et blasphemia tollatur a vobis . Nec etiam ira viri justitiam Dei operari potfurorem . Vir iracundus, ut ait Salomon, provocat rixas; qui patiens est, mitigat suscitatas . Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
mum preceptum prime plage. Dm̃ unum ex quo
sunt omĩa simlitudinem accipe aque ex qua generã¬
tur iniu̾sa. d qͣm aũ res ꝑtinet sanguis nisi ad car¬
nem mortalem. Quid ẽ gͥͦ conu̾sio aque insangͥnẽ:
cum ẽ insipiens cor eoꝵ dicentes dicentessse ẽẽ sapientes.
stulti facti sũt. Aqua u̾o insanguinem ꝯu̾titur. qr sẽ¬
sus egyptioꝵ obscurus ⁊ tenebrosus efficitur. ⁊ iustodi
iudicio factum est: ut deillo sanguine biberent: in qͦ¬
On accipias nomen dñi dei tui inuanum. Quiẽĩ¬
men dñi iħ̾u xp̃i u̾itas ẽ. Ip̃e eĩ dicit. Ego sum ueri¬
tas. Eq qr u̾itas mundat. uanitas comquinat n¬
deamus huic scdo p̃cepto contrariam plagam. Qͤ
est milla scd̃a prima. Ranarum abundancia. In ra¬
nis hereticisintelliguntur canqͣm philosophi. habes
congruenter significatam philosophoꝵ uł ħeticoꝵ
uanitatem: si consideras ranarum loquacitatem phi
mantes inpaludes limosas. ꝑ suꝑbiam eĩ ⁊ m anem

Expanded text:
imum praeceptum primae plagae: Deum unum ex quo sunt omnia in similitudine intellige aquae, ex quo generantur omnia. Quo autem pertinet sanguis, nisi ad carnem mortalem? Quid est ergo conversio aquae in sanguinem, esse sapientes, stulti facti sunt ? Aqua ergo in sanguinem vertitur; quia sensus Aegyptiorum obscurus et tenebrosus efficitur. Et justo Dei judicio factum est, ut de illo fluvio ptum est: Non accipias nomen Dei tui in vanum. mini Jesu Christi veritas est. Ipse enim dicit: Ego sum veritas . Et quia veritas mundat, vanitas inquinat; videamus huic secundo praecepto contrariam plagam. Quae est ista secunda plaga? Ranarum abundantia. In ranis haeretici intelliguntur atque philosophi. Habes congruenter significatam philosophorum vel haereticorum vanitatem, si consideres ranarum loquacitatem. Phimantes in paludibus limosis: superbiam enim, inanes
Abbreviated transcription (Latin):
na. gretũ uocabulum ẽ. Qui enĩ parentes honorare dis¬
simulat musca eũ canina .i. dyaboli nequicia affligit.¬
⁊ crutiat. C aninũ ẽ parentes eñi nõ agnoscere. Nich̾
tam caninum: qͣm cum iłli qui genuerũt eos nõ ag
nis enĩ qui aut uxore ꝓpria intemꝑate excepto fi¬
terius insidiatur. auctus cupiditate ⁊cupiscentie. tã¬
qͣm amisso homine. erit pecus ño qͣi coniersus inna¬
turam pecoris. s in hominum formam habens simłi¬

Expanded text:
na; graecum enim vocabulum est. Qui enim parentes honorare dissimulat, musca eum canina, id est, nequitia diet cruciat: caninum est enim parentes non cognoscere; nihil tam caninum, quam cum illi qui genuerunt, non agnoscnis enim qui aut uxore propria intemterius insidiatur, victus cupiditate bestiarum, tanquam amisso homine erit pecus; non quasi conversus in naturam pecoris, sed in forma hominis simili
Abbreviated transcription (Latin):
tibi si ubi d̃s uidet furaris ⁊ ubi hõ uidet grandi¬
S. Octauum preceptum. o¬
Alsum testimoniũ nõ dices. Octaua plaga lo
custa. Aminal ẽ dente noxium. Qͥd eĩ uult
falsus testis nisi nocere mordendo ⁊ asumere mor¬
dendo: ⁊ ideo nos admonet apłs. ne nos falsis cͥmĩ¬
b appetamus. Siqͥuid mordetis ⁊ comeditis inuicẽ
iudete neab inuicem ꝯsumamini .ix. preceptum.¬
On ꝯcupisces uxores ueorem ꝓximitui. Nona
plaga. Pdense tenebre. Si eni pͤcatum ẽ uxorẽ
uere dense sunt tenebre. Nachil eĩ dolet in corde pa¬
cientis. quom si uxor illius appetatur. Et qui facit
homines pacient̾ tollerare. Hoc autẽ nescio uirum
lit̾ ferre. Qqͣm densas tenebras paciunt᷑. qͥ tãlia ⁊
uant. In h̾edib nichil ẽ primogeĩtis carnis. qui uo¬
lunt res res alienas tanqͣm iuste possidere. dic̾ aliqͥs¬
nat d̾s inuiste ꝯcupiscentẽ. Uide quał es q̃ optas
te ad alicͦ heredẽ fi̾. Nõ gͦ uis ut habeat suos h̾edes

Expanded text:
ubi homo non uidet furaris, et ubi deus uidet grandinaris. Octauum praeceptum: falsum testimonium non dices. octaua placusta, animal dente noxium. Quid autem vult falsus testis, nisi nocere mordendo, et consumere mentiendo? Et ideo nos admonet Apostolus, ne nos falsis criminibus appetamus: Si, inquit, mordetis et comeditis invicem, videte ne ab invicem consumamini . 10. Actuoncupisces uxorem proximi tui. Nona plaga, densae tenebrae. Si enim peccatum est uxorem Vere densae sunt tenebrae: nihil enim sic dolet in corde patientis, quo modo si uxor illius appetatur; et qui hoc fahomines patienter excipere; hoc autem nescio utrum liter ferret. O quam densas tenebras patiuntur qui talia favant; et in haeredibus nihil primogenitis charius. Qui volunt res alienas tanquam juste possidere, hadamnat iniuste concupiscentem. uide qualis es, qui optas te ab aliquo heredem fieri: non ui
Abbreviated transcription (Latin):
dulces sapores sonus suauis. odores fraglantes. Tac¬
tus iocundos. honores. ⁊ felicitaces scłi transitorias:
Que omĩa uelut uolatlis umbra retedunt. ⁊ drã¬
seunt. ⁊ detipiũt amantem se. ⁊ eͤterna eum mittũt
miseria. Qui uero dm̃ ⁊ dñm feliciter amat ⁊ in¬
desmanter colit. ⁊ eius mandata ꝑ seuerant̾ implet.
eternam cum angelis dei gloriam ꝑpetualiter pos¬
sidere dignus efficitur.
inconspectu tuo libellum inquo possis de ip̃m con¬
scderare. quid canere. uel quid agere debeas. Atq
ꝑ singulas uite huius ꝓsperitates uł quid aduer¬
sitates ex ortari. quomꝰ ad culmẽ ꝑfectionis ascen¬
dere debeas. nec te laici habitus uel conuersatõis.
scłaris terreat qualitas. quasi meo habitu. uite
celestis ianuas intrare nõ ualeas. Igitur sicut oĩ¬
b equalit̾ regni dei p̃dicata ẽ beatitudo: ita omĩ
sexiũ. etati ⁊ ꝑsone equalit̾ scd̃m m̾itoꝵ dignita¬
tem regni dei patet incrottus. Ubi nõ ẽ distinctio

Expanded text:
dulces sapores, sonos suaves, odores fragrantes, tactus jucundos, honores et felicitates saeculi transitorias, quae omnia velut volatilis umbra recedunt et transeunt, et decipiunt amantem se, et in aeternam mittunt eum miseriam? Qui vero Deum et Dominum fideliter amat, et indesinenter colit, et ejus mandata perseveranter implet, aeternam cum angelis Dei gloriam perpetualiter possidere dignus efficietur.in conspectu tuo libellum, et in quo possis teipsum considerare, quid cavere, vel quid agere debeas, atque per singulas vitae hujus prosperitates vel adversitates exhortari, quomodo ad culmen perfectionis ascendere debeas. Nec te laici habitus vel conversationis saecularis terreat qualitas, quasi in eo habitu vitae coelestis januas intrare non valeas. Igitur sicut omnibus aequaliter regni Dei praedicata est beatitudo, ita omni sexui, aetati, et personae aequaliter secundum meritorum dignitatem regni Dei patet introitus. Ubi non est distinctio,
Abbreviated transcription (Latin):
plicantur dequib scͥtum ẽ. Impedimenta mundi fe¬
cerũt eosmiseros. sałbatum .i. requiem habere nõ pos¬
quid mansuetus ad audiendũ uerbum dei ĩ telligas
Cessa abin quietudine tua. nõ tumultus quicquid in
corde tuo ꝑ corruptõem uoluptatis aut fantasmatis
ad samilitudinem muscarum ĩ quietancium ⁊ com¬
pungentium. ⁊d̾m em̃ intellecturus dicentem tibi.
dies festos at̾ra. Tu ĩ quietudinem uacare nõ uis.
ꝯtemptionum autem tuarum c̃orruptione necaris.
beunt ⁊ rruunt dum expulse sũt. iterum redeunt. Qu¬
les sunt iste musce: tales sunt homines inquier. qui sab¬
batum sp̃italiter obseruare .i. bonis oꝑib studere lectioni
sał. o̾roni ⁊ infistere nolunt. Talia sine dubio sunt cor
manum abistis muscis affugitur: itacor illoꝵ diũsis

Expanded text:
plicantur, de quibus scriptum est, Impedimenta mundi fecerunt eos miseros; sabbatum, id est, requiem habere non posquit, mansuetus ad audiendum verbum, ut intelligas . Cessa ab inquietudine tua, non sit tumultus quidem in corde tuo per corruptionem volantis phantasmatis ad similitudinem muscarum inquietantis, vel compungentis te. Deum intellecturus es dicentem tibi: sum dominus. tu per inquietudinem uacare non uis, contentionum tuarum corruptione caecatus biguntur, et irruunt dum expulsae iterum redeunt. Quales sunt istae muscae, tales sunt homines inquieti, qui sabbatum spiritualiter observare, id est, bonis operibus studere, et lectioni vel orationi insistere nolunt. Talia sine dubio sunt phanmanum ab istis muscis affligitur; ita cor istorum diversis
Abbreviated transcription (Latin):
¶lsus cestis dicit salomõ nõ erit impunitus. Qͥ
falsum testimoniũ ꝓfert contra ꝓximum suũ.
extinguetut lut̾na eius ĩ die ultimo. Qui metu cuiꝰ¬
ltet potestatis u̾itatem occłtat: Iracundiam dei suꝑse
ꝓuocat. qr magis timet hominem qͣm dm̃. Falsiditꝰ
testis: trib ẽ ꝑsonis obnoxius. Primti deo. cuiꝰ p̃sen¬
ciã ꝯtempnit. Dem̃ uidici. quem menciendo fallit.
postremo innocenti quem falso testimonio ledit. Si
falsi testes seꝑentur. moxmendaces ĩ ueniuntur. Ut̾q¬

Expanded text:
omon, non erit impunitus . Qui falsum testimonium profert contra proximum suum, exstinguetur lucerna ejus in die ultimo. Qui metu cujuslibet potestatis veritatem occultat, iracundiam Dei super se provocat, quia magis timet hominem quam Deum. Falsidicus testis tribus est personis obnoxius: primum Deo, cujus praesentiam contemnit; deinde judici, quem mentiendo fallit; postremo innocenti, quem falso testimonio laedit. Si falsi testes separantur, mox mendaces inveniuntur. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
¶ On occides. Sexta pła. pustelle incorꝑe ⁊ uesife bul¬
lientes ⁊ scaturientes. incendia uulnerũ de fauilla
fornacis. Gales fũt aĩe homicidales Atrdent ira. Ardẽt¬
furore. quia ꝑ iram homicidi frat̾nitas ꝑut. Ardent
Si possemus uidere animas homicidatũ: sine dubio
subducis: m̾itum decelo ꝑdis. Nemo enĩ ĩ ustum lu
num dealiena re. Ergo qui suo desid̾io forinsecus
furantur: iusto dei iudicio intͥnsecus grandinant᷑.
Osi possent asꝑicere fures. aut ra tores agrum cor¬
dis sui: profecto lugerent. ⁊ plangerent dum ibi
ñ inuenirent qd̾ inos amme mitterent: ⁊̃ infurto
suo inuenirent ꝗd gutturis auiditate sorberent. Stla
ior fames ẽ aĩe qm corꝑis. Maior fames. Et ꝑicłosior
mem aĩe. mortui sũt. ambulant. uiuentes. qr ꝑtãt
fimera sua. uiui quidem uidentur incorꝑe: s mał¬

Expanded text:
Non occides. Sexta plaga, pustulae in corpore, et vesicae bullientes et scaturientes incendia ulcerum de favilla fornacis. Tales sunt animae homicidales: ardent ira; quia per iram homicidii fraternitas perit. Ardent si possemus vidsubducis, de coelo perdis. Nemo enim habet injustum lucnum de Domini nube. Ergo qui suo malo desiderio forinsecus furantur, justo judicio Dei intrinsecus grandinantur. O si possent fures aut raptores aspicere agrum cordis sui, profecto lugerent et plangerent, dum ibi non invenirent quod in os animae mitterent; etiamsi in furto suo invenirent, quod gutturis aviditate sorberent. Major est fames animae quam corporis, major fames, periculosior mem animae mortui ambulant, et viventes portant funera sua. Vivere quidem videntur in corpore; sed ma
Abbreviated transcription (Latin):
treatisimmus. ⁊ seruitute dyabolica lib̾ati. qui nob̾oĩã
bona que habemus ꝑdonauit. Et quid hac forcitudiẽ
mẽlius est quam dyablum uincere ⁊ omnes eius
superare suggestiones. ⁊ omĩa ad u̾sa mundi pro dĩ
nomine forucer collerare: Nobilis iuuitus est tẽ
perancia. ꝑ quam omĩs honor uite huiꝰ inter ho¬
mines constat. ut omnia inquacumq causa. homo
temꝑant̾ cogiter. loquatur ut agat cũ consilio sue¬

Expanded text:
reati sumus, et a servitute diabolica liberati, qui nobis omnia bona quae habemus, perdonavit? Et quid hac fortitudine melius est quam diabolum vincere, et ejus omnes superare suggestiones et omnia adversa mundi pro Dei nomine fortiter tolerare? Nobilis virtus est valde temperantia, per quam omnis honor vitae hujus inter homines constat; ut omnia in quacunque causa homo temperanter cogitet, loquatur, et agat cum consilio
Abbreviated transcription (Latin):
uitemut. ⁊⁊ ꝑpenua ip̃ius dei cerritas in quius lau¬
dem omĩa agere debemus. qͥcquid boni m hoc se¬
auo oꝑemur. Et magis desiderare a deo laudarri
idie retributõis et̾ne. qͣm ab hoĩe quolib ĩ huiꝰ¬
trmitatis ĩmpietatis duces excercitib suid: ⁊ for¬
tissimi contra humanum genus dyabolice fra¬
udis bellatores. qui deo auxiliante facillime ui¬
sornicatõ ꝑ castitatem. Auaritia ꝑsapĩam: Ira

Expanded text:
et perpetua ipsius Dei charitas: in cujus laudem omnia agere debemus, quidquid boni in hoc saeculo operemur: et magis desiderare a Deo laudari in die retributionis aeternae, quam ab homine mortali qutius impietatis duces cum exercitibus suis, et fortissimi contra humanum genus diabolicae fraudis bellatores, qui, Deo auxiliante, facillime vifornicatio per castitatem; avaritia per la
Abbreviated transcription (Latin):
nis dicctorib quos opposirnus dyabolice impie¬
tatis bellatorib Quatuor p̃sũt duces gloriosis¬
simi. quoꝵ nomina ħ sunt. Prudencia. Iusti
animi habitus. nature detus. uite ratõ. mo¬
rum pietas. Cultus diuinitatas. honor hoĩs. E
t nebeatitudinis mitũ cuius partes sũt ut dye.¬

Expanded text:
nis ductoribus, quos opposuimus diabolicae impietatis bellatoribus, quatuor praesunt duces gloriosissimi, quorum nomina haec sunt: prudentia, justianimi habitus nature, decus vite, ratio morum, pietas, cultus divinitatis, honor hominis, et eterne beatitudinis meritum, cuius sunt parte
Abbreviated transcription (Latin):
bomi. sic̃ ip̃e dñs meungłio discipulis suis ait. Sine
me nich potestis facere. Qua pp̃ qui glat᷑: in dño
glorietur. Qaihĩ sine conante deo. boni habere
pot̾it. Excuiꝰ uicii radice multe malicie g̾minare
uident᷑ ramuscli: Inde iactancia. arrogancia. In¬
dignano distordia. Inanis gͥse cupido ⁊ hypoacrisis
idest simulatio boni oꝑis. Cum dese homouulo
laudare ꝙ seagere nescit. immopene omĩa q̃ agͥ
es tenore agit. ut ab om̃ib laudetur. de ꝯuib ñe
dnsait. ame dicouob recepert̃ mcedem suam.¬

Expanded text:
ait: Sine me nihil potestis facere . Quapropter qui gloriatur, in Domino glorietur: quia nihil sine Deo donante 144 boni habere poterit. Ex cujus vitii radice multi malitiae germinare videntur ramusculi: inde jactantia, arrogantia, indignatio, discordia, inanis gloriae cupido, et hypocrisis, id est, simulatio boni operis, cum de se homo vult laudari, quod se agere nescit. Imo pene omnia quae facit, eo tenore agit, ut ab hominibus laudetur, de quibus ipse Dominus ait: Amen dico vobis, receperunt mercedem suam
Abbreviated transcription (Latin):
tur. nͦ inaduitorio frat̾m laborts hylarescit. s dantũ
cncupisait ⁊ desd̾at. ⁊ occosa mens ꝑ omnia discur¬
rit. Hec ẽ que maxime monactos excutit de scella ĩ
Que cũmiserabłem obsidet mentem eam in. fi¬
cit mmiserus q̃ młta debet mala deqͣ nascitur somp¬
nolencia. pigricia bonioꝑis. instablitas loci ꝑuaca¬
to deloco ad locum. tepiditas laborandi. tedium cor¬
dium lectionis ꝑ assiduitatem oꝑis boni. ꝑ defid̾iũ
future premioꝵ beatitudinis. ꝑ confessionem temp
tatõnis qͣm ĩ mente habet. ꝑstabłitatem loci ⁊ ꝓ̃posi¬
tĩ siuatq extertitium cuiꝰ libet artis ⁊ laboris uel
oronumcuigiliarum instanciam. ut nũqͣm ĩ ue
matur ociosus seruus dei. Difficilius inuenit dyabo¬
alterum pestiferum. Tristicia salutaris ẽ. q̃n¬
i depetatis suis animus ⁊ tristatur p̾catoris. ⁊ ita
contristatur ĩ confessionem ⁊ pnĩam agere q̃rat.
⁊ conu̾ti se add̾m desiderat. Alia ẽ tͥsticia huiꝰ scłi

Expanded text:
tur, nec in adjutorio fraterni laboris hilarescit: sed tantum concupiscit et desiderat, et otiosa mens per omnia discurrit. Haec est quae maxime monachos excutit de cella in sQuae cum miserabilem obsidet mentem, multis eam inficit miseriis, quae multa docet mala. De qua nascitur somnolentia, pigritia operis boni, instabilitas loci, pervagatio de loco in locum, tepiditas laborandi, taedium cordium lectionis, per assiduitatem operis boni, per desiderium futurae praemiorum beatitudinis, e habet, per stabilitatem loci et propositi sui, atque exercitium cujuslibet artis et laboris, vel orationum et vigiliarum instantiam, ut nunquam otiosus inveniatur servus Dei. Difficilius invenit diabonum salutiferum, alterum pestiferum. Tristitia salutaris est, quando de peccatis suis animus contristatur peccatoris, et ita contristatur, ut confessionem et poenitentiam agere quaerat, et converti se a
Abbreviated transcription (Latin):
perare carm. ⁊ caro debet ẽẽ famula ⁊ obedire dñe
sue. id ẽ rõnali aĩe. Que fornicatõ fit ꝑ cominix¬
tionem carnis. Cum femina qualibet. uel ⁊̃ qͣli
ioca ⁊ omnia ĩcontinencia. odium mandatoꝵ de
mentis eneruatio. ⁊ ñiuste cupiditatis. negligẽ¬
cia uite future. ⁊ presentis delectatõ. Que uincit᷑¬
uł tenendi. cupiditas. que pestis inplebilis ẽ.
Sic̃ hy dropicus. qui qnͣtum plus bĩbit. tanto il
dus. illi nõ erit indesiderando. Cuiꝰ genera sũt. In

Expanded text:
carni; et caro famula, et obedire dominae suae, id est, rationali animae. Quae fornicatio fit per commistionem carnis cum femina qualibet, vel etiam al, et omnis incontinentia; odium mandatorum Dei, mentis enervatio, et injustae cupiditates; negligentia vitae futurae, et praesentis delectatio  Ms., dilectvel tenendi cupiditas, quae pestis inexplebilis est. Sicut hydropicus, qui quanto plus bibit, tanto plus illdus illi non erit in desiderando. Cujus genera  Ms.,
Abbreviated transcription (Latin):
omis homo ꝑ poc̃m nascitur. ꝑ laborem uiuit ꝑ laborẽ dol¬
moritur. q̃ trib modis regnare uidet᷑ in homine. Id
ẽ dum hõ horam canonicam ⁊ statutam gula̾ cã an¬
ticipare cupit. aut exquisitiores cibos fibi p̃pare iubet:
qͣm neccitas corꝑis. uł sue qualitas ꝑ sone exigat.
uł si plus accipiat ĩ edendo. uel bibendo. pp̃ desid̾iũ
Immũdicia corꝑis. Instabilitas mentis. ebͥetas.
libido. qr ex saturitate uentris. libido corꝑis con¬
assiduitatem optime uincit᷑. De formcatione

Expanded text:
omnis homo per peccatum nascitur, per laborem vivit, per dolorem moritur. Quae tribus modis regnare videtur in homine; id est, dum homo horam canonicam et statutam gulae causa anticipare cupit, aut exquisitiores cibos sibi praeparare jubet, quam necessitas corporis, vel suae qualitas personae exigat, vel si plus accipiet in edendo vel bibendo propter desiderimmunditia corporis, instabilitas mentis, ebrietas, libido: quia ex saturitate ventris libido corporis conassiduitatem optime vincitur. Communis e
Abbreviated transcription (Latin):
mines seniorib obedire suis. Ex ip̃a u̾o nascitur om¬
nis in obediencia. ⁊ omĩs p̃sumptõ. ⁊ omĩs ꝑtinacia.
ꝯtentões. hereses. arrogancia q̃ omĩa mala: uera hu¬

Expanded text:
mines senioribus obedire suis. Ex ipsa vero nascitur ommines senioribus obedire suis. Ex ipsa vero nascitur omnis inobedientia, et omnis praesumptio, et omnis pertinacia, contentiones, haereses, arrogantia, In loquela
Abbreviated transcription (Latin):
num gͦ nõ cepͥisce. s ꝑ secisse uirtus ẽ. No in choan¬
tib premium ꝓmittitur: s ꝑ seuerantib datur. dẽ¬
per inuitam hominis finis q̃ritur. qualis sit extre¬
mo tempore uite sue. quia de sine suo unus qͥsq auc
iustificatur. aut ꝯdempnacur. Ideo unusquisq in¬
stantissime bona q̃ ceꝑit ꝑficereꝯtendat. ut ꝑpetu¬
¶to sunt uicia principilia uł originalia om̃ium
uicioꝵ. ex quib quasi iucioꝵ radicib om̃ia corrup¬
te mentis uł incasti corporis diuiciaꝵ uicia pullulãt
iniquitatem. de quib pauca dicere raptũ ducimus.
deantur. Ut sciat unusquis radicib exitirpatis: Faci¬
lius ramos ꝓducere posse. Primum uicium ẽ speciale
suꝑbia dequa dr̃. Inicium omnis ꝑcc̃i suꝑbia. q̃ regina
ẽ omniũ ẽ omaloꝵ ꝑ qͣm angłi ceciderũt de celo.
que fit ex ꝯtempt mandatoꝵ dei. Fit ⁊̃ qñ atcolli¬
tur mens debonis oꝑib suis. ⁊ se meliorem estimat

Expanded text:
n inchoantibus praemium promittitur, sed perseverantibus datur. Semper in vita hominis finis quaeritur, qualis sit extremo tempore vitae suae: quia de fine suo unusquisque aut justificatur, aut condemnatur. Ideo unusquisque instantissime bona quae coepit, perficere contendat, ut perpetuto sunt vitia principalia vel originalia omnium vitiorum, ex quibus quasi radicibus omnia corruptae mentis vel incasti corporis diversarum vitia pullulant iniquitatum. De quibus pauca dicere ratum duximus, vs crescere videantur; ut sciat unusquisque radicibus exstirpatis, facilius ramos praecidere posse. Primum vitium est spirituale, superbia, de qua dicitur: Initium omnis peccati superbia , quae regina est omnium malorum, per quam angeli ceciderunt de coelo, quae fit ex contemptu mandatorum Dei. Fit etiam, quando attollitur mens de bonis operibus, 142 et se meliorem aestimat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ malo reddentes. Et alio loco. Noli uincia malo s
uince in bono malũ. Sciendũ ẽ certissime ꝙ unus¬
quisq talem indulgenciam accepturus ẽ ã deo qͣlẽ
⁊ ip̃e dederit ꝓximo suo. Illa or̃o ꝓ pcc̃is nr̃is ad au¬
res omĩpotentis dei cito ꝑueniet. si delinquencium
diuine pretatis certissime accipiet. Si eñ remit.¬
titur nob̾ ut nos remiserimus eis qui nob̾ quacũ¬
q malignitate nocuerĩt. De paciençia. cu¬
oĩ enĩ uita hũana paciencia necessaria ẽ. Sic̃ ita¬
q pacient̾ sufferre debemus ĩ urias ab alus mł
tis inos dilatas. itaq patient᷑ tribłones q̃ nob̾
uenient sufferre necc̃e ẽ. Sepissime in boc scłobo¬
ni areprobis tribulatões pacumtur. Ido̾ si quisht
post bona oꝑa tribłones paciuntur.I do̾ siqͥs ht̃ pͦ¬

Expanded text:
pro malo reddentes. Et alio loco: Noli vinci a malo, sed vince in bono malum . Sciendum est certissime quod unusquisque talem indulgentiam accepturus est a Deo, qualem et ipse dederit proximo suo. Illa oratio pro peccatis nostris ad aures omnipotentis Dei cito perveniet, si delinquentium  clementiam divinae pietatis certissime accipiet. Sic enim remittetur nobis, ut nos remiseremus eis qui nobis quacunque malignitate nocuerunt. 132 CAPUT IX. Domni enim vita humana patientia necessaria est. Sicut itaque patienter sufferre debemus injurias ab aliis in nos delatas, ita et patienter tribulationes quae nobis evenient, sufferre necesse est. Saepissime in hoc saeculo boni a reprobis tribulationes patiuntur. Ideo si quislibet post bona opera tribulationes patitur, non debet
Abbreviated transcription (Latin):
omnia facis: quare nõ times ut totus ardeas ĩ et̾
meautem decrimentum pacie̾ris. Et ipẽ dñs ĩ enͣm¬
undancia cura uita ẽ que possidet. Nũquid ñ di¬
uites similit̾ moruintur sicut pauperes: Nõ pro¬
desse possunt diuicie in die ultionis. liberabunt
male utentes eis apenis sempit̾nis. Nich ẽ auaro
scelestius. qui aĩam suam babet ueneralem ꝓcupi¬
ditate diuiciarum. Auaricia modum ignorat. ⁊
cum omĩa deuoret. nescit penitus saturari. Esu¬

Expanded text:
omnia facis, quare non times, ne totus ardeas in aeteomnia facis, quare non times, ne totus ardeas in aetemae autem tuae detrimentum patiaris ? Et ipse Dominquid non divites similiter moriuntur, sicut et pauperes? Non prodesse possunt divitiae in die ultionis, nec liberabunt male utentes  Al., viventes eis a poenis sempiternis. Nihil est avaro scelestius, qui animam suam habet venalem pro cupiditate divitiarum. Avaritia modum ignorat, et cum omnia devoret, nescit penitus satiari  Ms., saturari. Esu