comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si nolumus animam per contemplationem suleua¬
re necesse sit corpus per excercitia laboris att̾ere. Qd̃
uero hostium in latere positum dicitur. Hoc signifi¬
cat. quod nuniquati a secreto coedis nr̃i per operatio¬
nem exire debenius ex proposito intentionis s ex
accidenti occasione necessitatis. Et fortassis non srĩ
causa hoc de fenestra tacuit scriptura: quia ⁊ si ꝑ
cogitationem aliquando uoluntate exite liccat: nũ¬
quam tamen per operationem foras prodire debemꝰ.
nisi ex necessitate. Quod eciam per hoc quenient̾
innuitur quod homo ipse quando uoluit fenestrã
aperuit ut aues enitteret. Hostium uero foris a
deo ⁊ olausum. ⁊ tursum apertum ab eo eẽ legitur
onem. actiones namq alie sunt carnales .i. que
ad usum corporis pertinent. Alie spirituales que ꝑ¬
mali exeunt. Elui ad explendam noluptatem t̾re¬
nis actionib foris uiseruiunt. sinules sunt ĩ mĩ¬
dis anmalib que de archa exierunt. Qui autem

Expanded text:
si volumus animam per contemplationem sublevasi volumus animam per contemplationem sublevare, necesse sit corpus per exercitia laboris atterere. Quod vero ostium in latere positum dicitur, hoc significat quod nunquam a secreto cordis nostri per operationem exire debemus ex proposito intentionis, sed ex accidenti occasione necessitatis. Et fortassis non sine causa hoc de fenestra tacuit Scriptura; quia, etsi per cogitationem aliquando voluntate exire liceat, nunquam tamen per operationem foras prodire debemus, nisi ex necessitate. Quod etiam per hoc convenienter innuitur, quod homo ipse quando voluit fenestram aperuit, ut aves emitteret. Ostium vero foris a Deo et clausum, et rursum apertum ab eo esse legitur, onem. Actiones namque aliae sunt carnales, id est quae ad usum corporis pertinent; aliae spirituales, qua plendam voluptatem terrenis actionibus foris inserviunt, similes sunt immundis animalibus, quae de arca exierunt. Qui autem
Abbreviated transcription (Latin):
rum transcendis. Si usq in finem seculi ñ credis
eccłiam duraturam ⁊ aliquando dei destituendam
auxibio: trecentoꝵ cubitoꝵ longitudinem transis
Si fiequenter de amatorib huius mundi ⁊ deua¬
na conuersatione illoꝵ cogitare delectaris: quin¬
quaginta cubitoꝵ mensuram transgrederis. De¬
cordis mri seccetum est. in quo la stra ¶E¬
fere debemus a strepitu huius mundi. S quia ip̃a
nostre conditionis infirilitas diu nos slentio inti¬
me contemplationis pausare non patitur exitum
habemus. ostium ⁊ fenestrami. Ostium significat
cogitationem. Hostium deorsum est fenestra sursum
quia actiones ad corpus pertinent. cogiones ad a gitttõ¬
nimani. Hinc est quod per fenestram aues exierũt:
per hostium bestie et homines. Quod autem per auẽ
anima significetur. ⁊ per hominem corpus. hemus
ex libro iob ubi dicitur. homo ad laborem nascitur
aius ad uolandum. cĩmi sic nati in hac uita sumus il

Expanded text:
rum transcendis. Si usque in finem saeculi non credis rum transcendis. Si usque in finem saeculi non credis Ecclesiam duraturam, sed aliquando Dei destituendam auxilio, tunc centum cubitorum longitudinem transis. Si frequenter de amatoribus hujus mundi, et de vana conversatione illorum cogitare delectaris quinquaginta cubitorum mensuram transgrederis. cordis nostri secretum est, in quo latere debemus a strepitu hujus mundi. Sed quia ipsa nostrae conditionis infirmitas diu nos in silentio intimae contemplationis pausare non patitur, exitum habemus cogitationem. Ostium deorsum est, fenestra sursum, quia actiones ad corpus pertinent, cogitationes ad animam. Hinc est quod per fenestram aves exierunt, per ostium bestiae et homines. Quod autem per avem anima significetur, et per hominem corpus, habemus ex libro Job ubi dicitur: Homo ad laborem nascitur, avis ad volatum . Quoniam sic nati in hac vita sumus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
quanta deus mirabilia propter electos siros oꝑatꝰ
sit. uel ad huc operaturus. trecentoꝵ cubitoꝵ longi¬
tudinem in corde tuo metiris. Si autem cogitatio¬
ne petcurris eccł̃iam et uitam fidelium contem¬
nem quinquaginta cubitoꝵ cor extendis. Si diuine
pagine que triginta libris continetur scientiam ad¬
eptus fueris in altitudinem triginta cubitoꝵ cor
tuum erigis. hec est archa quam edificare debes. Isti
sunt termim patrum tuoꝵ quos tibi transgredi ñ
licet quos altissimus constituit uxta numerumꝰ
filioꝵ isrł quando separabat filios adam ⁊ gentes
diuidebat. heo est terra quam in hĩtare debes ⁊ pasci
in dunciis eius. Requiesce ergo infra hos parietes
sub hoc tecto mane. habita in domo hac. procella et
tempestas foris. quacumq prodieris nauftagium
pacieris. Si superbe per sapientiam tuam diuinase¬
creta rimari conaris que nobis deus per scripturã
suam aperire noluit: altitudinem triginta cubito¬

Expanded text:
quanta Deus mirabilia propter electos suos operatus quanta Deus mirabilia propter electos suos operatus sit, vel adhuc operaturus, trecentorum cubitorum longitudinem in corde tuo metieris. Si cogitatione percurris Ecclesiam, et vitam fidelium contemnem quinquaginta cubitorum cor extendis. Si vero divinae paginae, quae triginta libris continetur, scientiam adeptus fueris, in altitudinem triginta cubitorum cor tuum erigis. Haec est arca, quam aedificare debes. Isti sunt termini patrum tuorum, quos tibi transgredi non licet, quos Altissimus constituit juxta numerum filiorum Israel, quando separabat filios Adam, et gentes dividebat. Haec est terra, quam inhabitare debes, et pasci in divitiis ejus. Requiesce ergo intra hos parietes, sub hoc tecto mane, habita in domo hac, procella et tempestas foris saevit, quacunque prodieris naufragium patieris. Si superbe per sapientiam tuam divina secreta rimari conaris, quae nobis Deus per scripturam suam aperire noluit, altitudinem triginta cubito
Abbreviated transcription (Latin):
missa natant. in igue posita ardent. quia tales cogita¬
tiones fluxus carnalium delectationum deorsum non
premit. s flamina caritatis incendit. Nec timeas
huno ignem in tectis tuis.ue tibi si non arserit ex
eo tabernaculum tuum. Post ea bituminabis archã
tuam iutus ⁊ extra. Extra: ut mansuetudinẽ exhi¬
beas. Intus. ut caritatem non anuttas. Nullatenꝰ
enim in secreto conscientie tue suauiter pausare po¬
teris. nisi prius malos. et extra per mansnetudĩem
tolerare. et intus didiceris per caritatem ñ odisse.
B̾itumen calide nature ẽ. ⁊ nascitur de terra fuluu¬
nata et caritas procreatur in anima timore diuimi
uiditiꝰ percussa. Deinceps uideamus de mensura ar¬
che qualiter fieri possit in nobis. Dixinuis supaa tre¬
centos cubitos presens seculum designare. Si ergo
tu cogitationem tuam duxeris ab exordio mũdi
usq ad finemi. ⁊ pertransiens consid̾aueris que. ⁊

Expanded text:
missa natant, in igne posita ardent, quia tales cogitamissa natant, in igne posita ardent, quia tales cogitationes fluxus carnalium delectationum deorsum non premit. sed flamma charitatis incendit. Nec timeas hunc ignem in tectis tuis. Vae tibi si non arserit ex eo tabernaculum tuum. Postea bituminabis arcam tuam intus et extra. Extra ut mansuetudinem exhibeas, intus ut charitatem non amittas. Nullatenus enim in secreto conscientiae tuae suaviter pausare poteris, nisi prius malos, et extra per mansuetudinem tolerare, et intus didiceris per charitatem non odisse. Bitumen calidae naturae est, et nascitur de terra fulminata, et charitas procreatur in anima timore divini judicii percussa. Deinceps videamus de mensura arcae, qualiter fieri possit in nobis diximus supra trecentos cabitos praesens saeculum designare. Si ergo tu cogitationem tuam duxeris ab exordio mundi usque ad finem, et pertransiens consideraveris quae, et
Abbreviated transcription (Latin):
de aicha sapientie. iͣ
distinguendum ẽ. ab
his que secundum al¬
legoriam superius
assignata sunt eccłe
ut quod sbi demon¬
stratum est in re. hoc
hic queratur in cogi¬
tatione. Hñt enim quoddam eẽ suum in mente ho¬
minis. ubi illa eciam que in se ipsis uel iam pre¬
terierunt uel ad huc futura sunt simul sub sistere
possunt. Et in hoo quodam modo rationalis anima
similitudinem sui creatoris ht̃. quia sicut in ñte
diuina omnium rerum cause eternalr̃ sine muta¬
bilitate ⁊ distinctione temporali substiteruntut a
re ceperimus. iam quodam modo temporales esse
destitimus. ⁊ quasi mortui mundo fc̃i. intus cum
deo uiuimus. Tunc quicquid fortuna extra moli¬
tur facile contempnimus si ibi fixumi ẽ desidium¬
nõm ubi mutabilitati non sibracenus Ubi nec pre¬
terita relinquamus nec expettemus futura. ubi nec ti
tiles ⁊ castas cogitationes: quia de tali mat̾ia fabri¬
cabimus archam nrãm. Ista sunt ligna que inqͣua

Expanded text:
de arca sapientiae ita de arca sapientiae ita distinguendum est ab iis quae secundum allegoriam superius assignata sunt Ecclesiae, ut quod ibi demonstratum est in re, hoc hic quaeratur in cogitatione. Habent enim quoddam esse suum res in mente hominis, ubi illa etiam, quae in seipsis vel jam praeterierunt, vel adhuc futura sunt, simul subsistere possunt. Et in hoc quodammodo rationalis anima similitudinem sui Creatoris habet, quia sicut in mente divina omnium rerum causae aeternaliter sine mutabilitate, et distinctione temporali substiterunt, ita re coeperimus, jam quodammodo temporales esse desistimus, et quasi mortui mundo facti intus cum Deo vivimus. Tunc quidquid fortuna extra molitur facile contemnimus, si ibi fixum est desiderum, ubi mutabilitati non subjacemus. Ubi nec praeterita relinquamus, nec exspectemus futura, ubi nec cuptiles et castas cogitationes, quia de tali materia fabricabimus arcam nostram. Ista sunt ligna, quae in aquam
Abbreviated transcription (Latin):
aduersus spiritum. et sp̃o aduersus carnem. hec ã
sibi inuicem aduersantur. ut non queamiq uul¬
tis illa faciatis. Moraliter autem. Quisquis se ab huiꝰ
mundi delectatione separare ⁊ uirtutib operam da¬
re contempdit. cooperante dei gra edificare debet iut̾
edifitium urrtutum auius longitudo in fĩde trinita¬
tis trecentos cubitos habeat. in latitudine caritatis.
quinquaginta: in altitudinc spei que in xp̃o est. tri¬
ginta: ut sit in bona operatione longus. in dilecti¬
onc amplus. in desidetio altus. ut cor suumi hãt
ubi xp̃o est in dextera sẽdens dẽi. Unde ⁊ ip̃ius con¬
cifixi caput in altitudine crucs positum est. man̾
autem in latitudine expanse sunt. ut affectus cor¬
dis nr̃i. usq ad inimicos diligendos extendatur
In longitudine cruas corpus crncifix positum ¶̃.
ut non sit remissa operatio nostra. sed extensa
i perseueret usq in finem. Ex plicit liber
uod dicere uolumus

Expanded text:
adversus spiritum, et spiritus adversus carnem. Haec autem adversus spiritum, et spiritus adversus carnem. Haec autem sibi invicem adversantur, ut non quaecunque vultis, illa faciatis . Moraliter autem. Quisque se ab hujus mundi delectatione separare, et virtutibus operam dare contendit, cooperante Dei gratia, aedificare debet intus aedificium virtutum, cujus longitudo in fide Trinitatis trecentos cubitos habeat, in latitudine charitatis quinquaginta, in altitudine spei quae in Christo est triginta, ut sit in bona operatione longus, in dilectione amplus, in desiderio altus, ut cor suum habeat ubi Christus est in dextera Dei sedens. Unde et ipsius crucifixi caput in altitudine crucis positum est, manus autem in latitudine expansae sunt, ut affectus cordis nostri usque ad inimicos diligendos extendatur. In longitudine crucis corpus crucifixi positum est, ut non sit remissa operatio nostra, sed extensa, ut perseveret usque in finem. LIBERQuod dicere volumus
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos totos ad immoderata uirtutum studia cor¬
dis elatione conferre imbecllitas carnus interpel¬
laus ab illa reprehensibili numetate sp̃o reuocat
ac petardat. et ita fit utraq concupiscentia ⁊ ali
colluttatione alterna sibimet repugnante. ut aĩe
uisto moderamine temperetur. quadam equali¬
tatis libra instatera nr̃i corporis constituta q̃ sp̃s
carnisq examine. nec a dextris mentem spiritus ar¬
dore succensam. nec aleua oarnem uitioꝵ aculeis p̾¬
ponere permittens tepidum illum animalis uolũ¬
tatũ statim excludit. ⁊ ad illud quartum qd̾ noluꝰ¬
mus salubriter uenire compellit. ut uirtutes non
otio et securitate. s igi sudore et contoitione sp̃o ad
quiramus. ne in illo perintiosissimo tepore perma¬
nentes ab ore suo euorere nos incipiat deus. Hũc
manifestat ubi dicit. Dico autem sp̃n ambulate. et
desideria carnis non perficietis. Caro enim ꝯcupiscit

Expanded text:
ipsos totos ad immoderata virtutum studia coripsos totos ad immoderata virtutum studia cordis elatione conferre, imbecillitas carnis interpellans ab illa reprehensibili nimietate spiritus revocat, ac retardat, et ita fit utraque concupiscentia tali colluctatione alterna sibimet repugnante, ut animajusto moderamine temperetur, quadam aequalitatis libra in statera nostri corporis constituta, quae spiritus, carnisque examine, nec a dextra mentem spiritus ardore succensam, nec a laeva carnem vitiorum aculeis praeponderare permittens, tepidum illum animalis voluntatis statum excludit, et ad illud quartum quod volumus salubriter venire compellit, ut virtutes non otio et securitate, sed jugi sudore et contritione spiritus acquiramus, ne in illo perniciosissimo tepore permanentes, ab ore suo nos emovere incipiat Deus. Hanc postolus manifestat ubi dicit: Dico autem spiritu ambulate, et desideria carnis non perficietis. Caro enim concupiscit
Abbreviated transcription (Latin):
ã passionib temperare carnalib. ut nequaquam
desideria sp̃o nequeunt possideri. donum castitatis
desiderans. optinere absq castigatione uel macerati¬
one carnus siue iugilarum labore puritatem ad qui¬
rere. humilitatem xp̃i. sine honoris mundani iactu¬
ra exhibere. Postremo sic uult futura conseqͥ bona
ut non anuttat presentia. Que uoluntas ñ quant
nos ad petfectionem ueram perduceret. s in tepore
quodam tet̾rimo collocaret: nsi hunc tepidissi¬
mum statum intrinsecus hec insurgentia bella di¬
rumperent. Nam cum huic uoluntat famulantes
uolumus nostnet ip̃os paululum relaxare. ꝯfestim
aculei carnis insurgentes. nequaquam nos in illa
qua delectanur teporis puritate stare perinttunt:
sed ad illam quam horremus frigidam et plenani
sentib uitioꝵ pertrahunt uiam. Rursum cum suc¬
censi fernore sp̃o opera carnis uolumus extingue¬
re sine ullo respectu fragilitatu humane. ⁊ nosinz¬

Expanded text:
a passionibus temperare carnalibus, ut nequaquam a passionibus temperare carnalibus, ut nequaquam desideria spiritus nequeunt possideri, donum castitatis desiderans obtinere absque castigatione vel maceratione carnis, sine vigiliarum labore cordis puritatem acquirere; humilitatem Christi sine honoris mundani jactura exhibere. Postremo sic vult futura consequi bona, ut non amittat praesentia Quae voluntas nunquam nos ad perfectionem veram perduceret, sed in tempore quodam teterrimo collocaret, nisi hunc tepidissimum statum intrinsecus haec insurgentia bella dirumperent. Nam cum huic voluntati famulantes volumus nosmetipsos paululum relaxare, confestim aculei carnis insurgentes, nequaquam nos in illa, qua delectamur, teporis puritate innoxia stare permittunt, sed ad illam, quam horremus, frigidam et plenam sentibus vitiorum pertrahunt viam. Rursum cum succensi fervore spiritus opera carnis volumus exstinguere sine ullo respectu fragilitatis humanae, et nosmet
Abbreviated transcription (Latin):
tinent secuntu ⁊ diligunt. Senarius propter ꝑfeo¬
tionem operuni spũalib congruit. Septenarius quia
requiem significat animaꝵ̾ est in spe requiescentium
et prestolantium glãm resurrectionis. Ottonartꝰ
quia signum est beatitudinis illis conuenit. qͥ iã
receptis corporib beata ĩmortalitate letantur. Est
ad huc aliud quod dicere possumus de trib p̾mis
mansionib ht̃ namq unusquisq nr̃m tres uolun¬
tates in se: quarum prima est carnalis. secunda:
animalis. tercia spiritalis. Carnalis uoluntas est la¬
rare frena concupiscentie desid̾is carnalib per oĩa
sine retractatione obaudire legi non sub ẽẽ neminẽ
timere. quicquid libuerit facere. Cui econtra ꝯcupis¬
centia sp̃o aduersata ita desiderat tota spiritalibus
studiĩs. inherere. ut eciam necessarios carnis usus
optet excludere. Inter has igitur utrasq concupiscẽ
tias anime uolntas in meditullio quodam intu

Expanded text:
tinent, sequuntur et diligunt. Senarius propter perfectinent, sequuntur et diligunt. Senarius propter perfectionem operum spiritualibus congruit. Septenarius, quia requiem significat, animarum est in spe requiescentium et praestolantium gloriam resurrectionis. Octonarius, quia signum est beatitudinis, illis convenit, qui jam receptis corporibus beata immortalitate laetantur. Est adhuc aliud quod dicere possumus de tribus primis mansionibus, habet namque unusquisque nostrum tres voluntates in se, quarum prima est carnalis, secunda animalis, tertia spiritualis. Carnalis voluntas est laxare frena concupiscentiae desideriis carnalibus per omnia sine retractione obedire. Legi non subesse, neminem timere, quidquid libeurit facere. Cui econtrario concupiscentia spiritus adversata ita desiderat tota spiritualibus studiis inhaerere, ut etiam necessarios carnis usus optet excludere. tias animae uoluntas in meditullio quodam uitup
Abbreviated transcription (Latin):
pỹramidis usq ad suminum oacumen non ꝑ¬
uenit. hoc significare potest. quia quicquid in¬
fra deum est minus perfecto est. quia et ipse
redemptor nr̃ secundum formam suscepte hu¬
manit̾atis minor patre est. et ipse hoc patri
per obedientiam subicit. quod ipse a patre per e¬
qualitatem maiestatis non accepit. Si quis aũt
uoluerit indagare nusteria numeroꝵ qd̾ supra
in altitudine unius cuisq mansionis distribu¬
imus: uidebit congene quaternarium prime
mansioni deputatum. Quia enum corpus huma¬
num quatuor elementis componitu: ⁊ ex .iiiiͦ.
humoꝵ completione compaginatui. recte carnali¬
um uita qui noluptatib corporis deseruiunt. per
quaternarium exprimitur. De hinc quinarius pp̃
quinq sensus apte animales homines figurat. qui
quamuis flagitiis carnalib turpiter non subiace¬
ant. quia tanien que sit delectatio sp̃o non noue¬
runt: ea que foris ad delectationem sensuum per¬

Expanded text:
pyramidis usque ad summum cacumen non ppyramidis usque ad summum cacumen non pervenit, hoc significare potest, quod quid infra Deum est, minus perfecto est, quia et ipse redemptor noster secundum formam susceptae humanitatis minor patre est, et ipse hoc Patri per obedientiam subjicit, quod ipse a Patre per aequalitatem majestatis non accepit. Si quis autem voluerit indagare mysteria numerorum, quos supra in altitudine unius cujusque mansionis distribuimus, videbit congrue quaternarium primae mansioni deputatum. Quia enim corpus humanum ex quatuor elementis componitur, ex quatuor humorum complexione compaginatur, recte carnalium vita, qui voluptatibus corporis deserviunt, per quaternarium exprimitur. De hinc quinarius propter quinque sensus apte animales homines figurat, qui quamvis flagitiis carnalibus turpiter non subjaceant, quia tamen quae sit delectatio spiritus non noverunt, ea quae foris ad delectationem sensuum per
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationes eoꝵ. qm̃ ubi a uinculis carius cor¬
ruptibilis cxeurt. delnceps ab illicitis desideriis
mansuescunt. Quintam mansionem homo te
atas rõnis et intelligentie. In uolatili expͥmitur
agilitas incorruptibilis nature. Quando gͦ mor¬
tale hoc induerit ĩmortalitatem. et corruptibi¬
le hoo uestierit incorruptionem: tunc mente pa¬
titer et corpore spiritales effecti secundum mo¬
dulum nr̃m. ⁊ per mentis illuminationem oĩa
scienius ⁊ per corporis incorruptibilis leuitatem
ubiq esse poterimus. Uolabimus mente per cõ¬
templationem: uolabimus corpore per incorrup¬
tionem. Disternenius mente ⁊ ut ita dicam di¬
scernenus ⁊ corpore. quando ip̃i sensus nr̃i cor¬
porei uertentur in rationem. ratio in intellec¬
tum intellectus: transibit in deum. cui nos con¬
iungimur per unum mediatorem dei ⁊ homi¬
num dominum ihesum xp̃m. Quod autem
forma arche desuper ad similitudinem curte

Expanded text:
cogitationes eorum. . Quoniam ubi a vinculis carnis corcogitationes eorum. . Quoniam ubi a vinculis carnis corruptibilis exeunt, deinceps ab illicitis desideriis mansuescunt. Quintam mansionem homo teationis, et intelligentiae, in volatilli exprimitur agilitas incorruptibilis naturae. Quando ergo mortale hoc induerit immortalitatem, et corruptibile hoc vestierit incorruptionem , tunc mente pariter, et corpore spiritales effecti, secundum modulum nostrum, et per mentis illuminationem omnia sciemus, et per corporis incorruptibilis levitatem ubique esse poterimus. Volabimus mente per contemplationem, volabimus corpore per incorruptionem. Discernemus mente, et, ut ita dicam, discernemus et corpore, quando ipsi sensus nostri corporei vertentur in rationem, ratio in intellectum, intellectus transibit in Deum, cui nos conjungemur per unum mediatorem Dei, et hominum Dominum Jesum Christum. Quod autem forma arcae desuper ad similitudinem curtae
Abbreviated transcription (Latin):
inseriiunt. auid aliud qiuam putredo fiunt: Sd̾a
ab hinc mansio continet cibaria animalium. per
que conuenienter designantur hii qui in sanc¬
ta ecolesia quendam medium statum tenent qͥ
neq prorsus pet illicita desideria carni subaim¬
bunt neq pet contemptum mundi ad dignita
one uerbi dei dottorib sius terrene substantie sb̾¬
sidia reddunt: quid aliud quam scõꝵ aĩalium
apotheca fiunt: Tercia deniq mansio animalia
quidem tenet. s in mansueta per que designatur
uita sp̃alium. qui quam diu in hac corruptõne
tenentur et legi dei per rationem subietti sunt.
et tamen in sua carne portanti per quod ad huo
legi dei contradicunt. Animalia ergo sunt quia ui¬
uunt per rationem mentis. sed inmansueta per
illicita desideria carnis. In quarta mansione sũt
mitia animalia quia sicut dicit apłs. qui mor¬
tuus est iustificatus est a peccato. ⁊ secundum
prophete sententiam in illa die peribunt oumes

Expanded text:
inserviunt, quid aliud quam putredo fiunt? Secunda inserviunt, quid aliud quam putredo fiunt? Secunda abhinc mansio continet cibaria animalium, per quae convenienter designantur ii, qui in sancta Ecclesia quemdam medium statum tenent, qui neque prorsus per illicita desideria carni succumbunt, neque per contemptum mundi ad dignitatone verbi Dei doctoribus suis terrenae substantiae subsidia reddunt, quid aliud quam sanctorum animalium apotheca fiunt? Tertia denique mansio animalia quidem tenet sed immansueta, per quae designatur vita spiritualium, qui quandiu in hac corruptione tenentur, et legi Dei per rationem subjecti sunt, et tamen in sua carne portant per quod adhuc legi contradicunt. Animalia ergo sunt, quia vivunt per rationem mentis, sed immansueta per illicita desideria carnis. In quarta mansione sunt mitia animalia, quia sicut dicit Apostolus: Qui mortuus est, justificatus est a peccato . Et secundum Prophetae sententiam. In illa die peribunt omnes
Abbreviated transcription (Latin):
tur. quia anime sanctoꝵ. et nunc deposito car¬
nis honere in contemplatione sui conditoris letã¬
tiui et cum iterum corpora fua immortalia et im¬
passibilia receperint tuno plenius et iucinius ei
per contemplationis presentiam adherẽbunt. Qd̃
enim archa in tecto suo sũrsum in unim coĩligi¬
tur quid aliud significat nsi quod cum ab huius
uite tenẽbris educti fuerimus tunc omnium desi¬
derioꝵ nr̃orum finem ad unum referemus qnͣdo
sicuti est deum uidere ceperimus. ut iam nl libeat
nisi eius faciem sine intermissione intueri. eiꝰ dul¬
cedine sine fastidio. saciari. eius amore sine defectu
perfrui. hoo enini ad ipsum tendere ⁊ ad ipsum ꝑ¬
tingere semper eum ⁊ per desiderium quererec
per cognitionem inuenire. ⁊ per gustum tang̾e̾¬
In illa mansione que fundo erat contigua depu¬
tatus erat fimus animalium qui recte uitam
carualium exprinit qm̃ hĩ qui carnis de aidis

Expanded text:
tur, quia animae sanctorum et nunc deposito cartur, quia animae sanctorum et nunc deposito carnis onere in contemplatione sui conditoris laetantur, et cum iterum corpora sua immortalia et impassibilia receperint, tunc plenius et vicinius ei per contemplationis praesentiam adhaerebunt. Quod enim arca in tecto suo sursum in unum colligitur, quid aliud significat, nisi quod cum ab hujus vitae tenebris educti fuerimus, tunc omnium desideriorum nostrorum finem ad unum referemus, quoniam sicuti est, Deum videre coepimus, ut jam nil libeat, nisi ejus faciem sine intermissione intueri, ejus dulcedine sine fastidio satiari, ejus amore sine defectu perfrui. Hoc est enim ad ipsum tendere, et ad ipsum pertingere, semper eum et per desiderium quaerere, et per cognitionem invenire, et per gustum tangere. Illi mansioni, quae fundo erat contigua, deputatus erat fimus animalium, qui recte vitam carnalium exprimit, quoniam ii qui carnis desideriis
Abbreviated transcription (Latin):
status est illoꝵ hominum qui dicuntur carnales
de quib dicit apostolus. Non potui loqui uobis
quasi spiritalib s quasi carnalib lac nob̃ potũ
dedi non escami. Secunidus status est illoꝵ homiñ
qui uocantur animales de quib dicit rursim. a¬
ninialis homo non perripit ea que sunt dei. Terriꝰ
tus est. animarum exutarum a corpore. Quintus
status est in anima ⁊ corpore resurgentium qui su¬
premus esti et cubito supremo contignus. Q̾ tres
inferiores mansiones secundum altitudinem
parietum in directum ascendunt et uersus su
n tamen a facie conditoris nr̃i quasi aduersi sumꝰ
quia.⁊ per meritum ascendimus s per presen¬
tiam contemplationis ad ipsum non incliua¬
mur̃. Unde recte in oantias canticoꝵ sponsa diło¬
tum suum post parietem stare commemorat.
quia quam diu huius corruptionis tegmine cir¬
cumdamur: quasi quodam pariete interposi¬
to ab eius facie prohibemur. Quarta autem et
quinta mansio in ascensu suo ad unum colligũ¬

Expanded text:
status est illorum hominum, qui dicuntur carnales, de quibus dicit Apostolus: Non potui loqui vobis quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus lac vobis potum dedi, non escam . Secundus status est illorum hominum, qui vocantur animales, de quibus dicit rursum: Animalis homo non percipit ea quae sunt Dei ; tertius tus est animarum exutarum a corpore; quintus status est in anima et corpore resurgentium, qui supremus est, et cubito supremo contignus. Quod res inferiores mansiones secundum altitudinem parietum in directum ascendunt, et versus su tamen a facie conditoris nostri quasi aversi sumus, quia et per meritum ascendimus, sed per praesentiam contemplationis ad ipsum non inclinamur. Unde recte in Canticis canticorum sponsa dilectum suum post parietem stare commemorat, quia quandiu hujus corruptionis tegmine circumdamur, quasi quodam pariete interposito ab ejus facie prohibemur. Quarta autem et quinta mansio in ascensu suo ad unum colligun
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtĩnent ad tempus naturalis legis. Simi¬
lr̃ hõũs scͥpte legis ꝑtiment ad tempꝰ scͥpte
legis. ⁊ hoĩes gr̃e: ad tempꝰ grã. ¶Et t amen
si diligenter attendimus iu singulis his
temꝑib. om̃s istas maiu̾as homnum inueni¬
mus . Uerbi grã. In cemꝑe naturalis erant hoĩee¬
naturalis legis: tunc erant in ꝓpͥo. homines scͥp¬
te legis: ⁊ homines gre: quasi tn alieno. Tempꝰ
enim naturalis legis. ꝓprie ꝑtinet ad homines
naturalis legis. quia illic tunc ⁊ numiero płes.¬

Expanded text:
s legis. Similiter homines scriptae legis pertinent ad tempus scriptae legis et homines gratiae ad tempus gratiae. Et tamen si diligenter attendimus, in singulis his temporibus omnes istas maneries hominum invenimus. Verbi gratia: In tempore naturalis legis, et similitnaturalis legis tunc erant in proprio, homines scriptae legis, et homines gratiae, quasi in alieno. Tempus enim naturalis legis proprie pertinet ad homines naturalis legis, quia illi tunc et numero p
Abbreviated transcription (Latin):
Rursus qui ĩ scd̾a ꝑte ext̾ior est: in tercia
sit medius.⁊ qui ĩ scd̾a est medius: ĩ t̾r̾ia
sit int̾ior. ⁊̃ qui in secunda ẽ int̾ior m tercta
sit ext̾ĩor. ¶Cuiꝰ rei nust̾ium ħ est. Tres colo

Expanded text:
Rursus qui in secunda parte exterior est, in tertia Rursus qui in secunda parte exterior est, in tertia sit medius, et qui in secunda est medius, in tertia sit interior, et qui in secunda est interior, in tertia sit exterior. Cujus rei mysterium
Abbreviated transcription (Latin):
in tres ꝑtes diuido. ⁊ primam ꝑteui
que est ab utio usq ad .xii. patriarchas.
tempus naturalis legis acaipio. Secundam
que est a duodecim prĩarchis usq ad colup¬
nam .i. usq ad incaruationem ñbi tempus
scripte legis. Terciã: que ẽ a columpna de¬
orsuma. ab incarnatione uerbi. usq ad finẽ
secisli tempus grẽ. Et seamdum has dĩcionꝯ.
ip̃a eciam latera arche utrimq distinguo.
¶Demde: in utroq latere ꝑ singulas diuisi¬
ones t̾nos coloꝵ tractus duco. ut uelud eoa¬
bes quedam in longum porrecte latiliter
ꝯuungantur. data singilis ꝯgrura latitudĩe.
Nam ext̾ior cũ foris apparens latior ceteris
ẽẽ debet. Post hunc interior medius. Qrͣ inter
duos coartatus minimũ latitudĩs hubebit.
¶Hoꝵ positõ sic uariatur: ut ille qͥ ĩ pͥma
ꝑte ext̾ior ẽ in secunda sit medius.⁊ qui in
prima ꝑte mediꝰ est: in secunda sit interior.
⁊̃ qui ĩ prima ꝑte ẽ int̾ior: in sodã sit ext̾ior

Expanded text:
in tres partes divido, et primam partem, quae est ab initio usque ad duodecim patriarchas, tempus naturalis legis accipio. Secundam, quae est a duodecim patriarchis usque ad columnam, id est usque ad incarnationem Verbi, tempus scriptae legis. Tertiam, quae est a columna deorsum, id est ad incarnatione Verbi usque ad finem saeculi, tempus gratiae. Et secundum has divisiones ipsa etiam latera arcae utrinque distinguo. Deinde in utroque latere per singulas divisiones ternos colorum tractus duco, ut velut trabes quaedam in longum porrectae lateraliter conjungantur data singulis congrua latitudine. Nam exterior quasi foris apparens latior caeteris esse debet. Post hunc interior medius quasi inter duos coarctatus minimum latitudinis habebit. Horum positio sic variatur, ut ille, qui in prima parte exterior est, in secunda sit medius, et qui in prima parte medius est, in secunda sit interior, et qui in prima parte est interior, in secunda sit exterior.
Abbreviated transcription (Latin):
baciꝰ. Bonefacius. Deus dedit. Bonefaciꝰ. Honoriꝰ
Martius fugemus. uitaliamis. A deo datus.
Bonus Agatho. Leo. Bñdictus. Ioħes. Conor
Gergiꝰ. Iohes Iohẽs. Sisiius. Constantinꝰ
Giegorius. Gregoriꝰ. Sachariꝗs. Ste phanus.
Aiulus. Stephanus. Aduanꝰ. Leo. Stephanꝰ

Expanded text:
ianus, Bonifacius, Deusdedit, Bonifacius, Honorius, ianus, Bonifacius, Deusdedit, Bonifacius, Honorius, Martinus, Eugenius, Vitalianus, Adeodatus, Bonus, Agatho, Leo, Benedictus, Joannes, Conon, Sergius, Joannes, Joannes, Sisinius, Constantinus, Gregorius, Gregorius, Zacharias, Stephanus, Paulus, Stephanus, Adrianus, Leo, Stephanus,
Abbreviated transcription (Latin):
facta hac diuisione post columpnam puimum
in ipsalinea pecoum. ⁊ arca ipsum a dextris. ⁊
⁊ a sinistris quinq. ut ex una parte columpne:
xii. prĩarche.⁊ ex altera parte .xii. apostoli sint
constituti ad similitudinem .xxiiiiͦ. semoꝵ ui
sicut .xii. patriarche superius latitudinem ar¬
che continent quia ab eis antiquus ille populꝰ
scripte legis unir̾isus sodm̃ carnem descendite
it a .xii. apłi inferius quia ab eis omnis popuł
¶ Deinde post pet̾rum sequitur. Clemens. Ana¬
cletus. Euaristus. Alexander. Sother. Elence
Pontianus. Anterus. Babiamis Corneliꝰ. Lu¬
aius. Stephanus. Syxtus. Dỹonisius. feliy.
Euticianus. Gaius. Marcelluus. Marcelłꝰ
Eusebius. Melchiades. Siluest̾. Marous. Iuliꝰ
Liberius. fẽlix. Damasus. Siritius. Auastasius
Innocentius. orimus. Bonefatius. Celestinꝰ.
Ssxtus. Leo Hylarius. Simplicius. felix. Ex¬
lalius. Auastasius. Simachus. Hormuda Io¬
hannes. fẽlix. Bonefatius. Iohannes. Agapi¬

Expanded text:
facta hac divisione, post columnam primum facta hac divisione, post columnam primum in ipsa linea Petrum, et circa ipsum a dextris et a dextris et a sinistris quinque, ut ex una parte columnae duodecim patriarchae, et ex altera parte duodecim apostoli sint constituti ad similitudinem viginti quatuor sensicut duodecim patriarchae superius latitudinem arcae continent quia ab eis antiquus ille populus scriptae legis universus secundum carnem descendit, ita duodecim apostoli inferius, quia ab eis omnis populu Deinde post Petrum sequitur: Clemens, Anacletus, Evaristus, Alexander, Sixtus, ThelespPontianus, Antherus, Fabianus, Cornelius, Lucius, Stephanus, Sixtus, Dionysius, Felix, Euthicianus, Gaius, Marcellinus, Marcellus, Eusebius, Melchiades, Sylvester, Marcus, Julius, Liberius, Felix, Damasus, Siricius, Anastasius, Innocentius, Zozimus, Bonifacius, Coelestinus, Sixtus, Leo, Hilarius, Simplicius, Felix, Gelasius, Anastasius, Simmachus, Hormisda, Joannes, Felix, Bonifacius, Joannes, Agapi
Abbreviated transcription (Latin):
in tabuł solent figurari. Quas greci frequẽ¬
tiori usu iconias uocant. Ut sic duodecim prĩ¬
arche. secundum latitudinem. per transũsum
instationib sins ordinati apꝑareant qi qͥdã
sentatus auitatis dei. ¶Deinde reuersus ad
lincam generationis. post uidam pono ꝑbi¬
res. Esromi. Aram. Aminadab. Naason. Sal.¬
mon. Soor. Obech. ẜsai. Daind. Sllomon. R̾o¬
boam. Abia. Asa. Iosaphat. Ioram. clariasi
Ioas. Amasias. Orias. Ioathan. AAchar. Et
Manasses. Ammon. Iosias. Ehachim. Ioa¬
chim. Salathiei. ⁊ orobabel. Abud. Elyachun
Aror. Sadoc. Achim. Elud. Eleazar Mathã.
Iacou. Ioseph. ¶Inter. Ioseph autem ⁊ colũpnã¬
scribo. Hucu̾tr primus adam secundum carnem.¬
¶ Doit ħ reliquam medietatem que est a calũp.¬
na deorsum. sinuliter intres partes equales diui¬
do. Has autem ternas partes supra. ⁊ ternas ĩ¬
sta designant latera mansionum. ubi int̾secant
ipsam zonam secundini positionem plani. ¶E

Expanded text:
in tabulis solent figurari, quas Graeci frequenin tabulis solent figurari, quas Graeci frequentiori Iconas ἐικόνας vocant, ut sic duodecim patriarchae secundum latitudinem per transversum in stationibus suis ordinati appareant, quasi quidam senatus Dei civitatis. Deinde reversus ad lineam generationis post Judam pono Phares, Ephrom, Aram, Aminadab, Naasson, Salmon, Booz, Obeth, Isai, David, Salomon, Roboam, Abia, Asa, Josaphat, Joram, Aazias, Joas, Amazias, Ozias, Joathan, Achas. Et Manasses, Amon, Josias, Eliachim, Joachim, Salathiel, Zorobabel, Abiud, Eliachim, Azor, Sadoch, Achin, Eliud, Eleazar, Mathan, Jacob, Joseph. Inter Joseph autem et columnascribo, hucusque primus Adam secundum carnem. Post haec reliquam medietatem, quae est a columna deorsum, similiter in tres partes aequales divido, has autem ternas partes supra, et ternas infra, designant latera mansionum, ubi intersecant ipsam zonam secundum positionem plani. Igitur
Abbreviated transcription (Latin):
omnes ꝑtes mundi in prole sira diffunde. iduc
fuit Post adam secundum lineam gen̾ationis
Abraham. Ysaac. ⁊ Iacob. Et hii in prima ꝑte
collocantur. ¶In secunda parte primo scrfbo u¬
dam ⁊ cura ip̃sum reliquos prĩairhas. hĩc inde
ã dextris. ⁊ a sinisttis hoc modo dispono. Incipiẽs
a dextro pariete secundum oidinem gen̾atõis
ruben. quia pͥmogenitus fuit. pͥmum scribo. De¬
inde symeon. deinde leui. Et hiĩ a dextris inde
collocantur. Hi quatua filii lie fuerunt. A̾ si¬
nistois uide similiter se cundum ordinem ge¬
nerationis primum sctibitur dan. Deinde nep¬
talim. Hii filii bale anclle rachelis. Post nep¬
talim ponitur gad. Deinde a ser. Hii filii ⁊ elphe
ancille lie. Demnde ysachar. Deinde ⁊ abulon. Hnĩ
tursum filii. lis. Deuide. Nouissime ioseph. ⁊ p
eum beniamin. Hiĩ filii rachel.. ¶ Dost hoc sin¬
gulis noĩb. suãs ỹmagines superpono semi¬
plenas. a pectore sursum quales ñ numqmͣ

Expanded text:
omnes partes mundi in prole sua diffundendus omnes partes mundi in prole sua diffundendus fuit. Post Adam secundum lineam generationisAbraham, Isaac et Jacob; et hi in prima parte collocantur. In secunda parte primo scribo Judam, et circa ipsum reliquos patriarchas hinc inde a dextris et a sinistris hoc modo dispono: Incipiens a dextro pariete secundum ordinem generationis, Ruben, quia primogenitus fuit, primum scribo; deinde Simeon, deinde Levi. Et hi a dextris Judae collocantur; hi quatuor filii Liae fuerunt. A sinistris Judae similiter secundum ordinem generationis primum scribitur Dan, deinde Nephthalin, hi filii Balae ancillae Rachelis. Post Nephthalin ponitur Gad, deinde Aser, hi filii Zelphae ancillae Liae. Deinde Issachar, deinde Zabulon, hi rursum filii Liae: deinde novissime Joseph, et post eum Benjamin, hi filii Rachel. Post haec singulis nominibus suas imagines superpono semiplenas, a pectore sursum, quales nonnunquam
Abbreviated transcription (Latin):
aduentum. ꝑ spiritalem generationem det̾¬
minatur. Hãs autem generationes dali mo¬
do dispono. Suꝑiorem medietatem q̃ est a co¬
lumpna sursum. in tres ꝑtes equales dĩdo.
Et una queq terria sexta pars est totiꝰ lon
Ac diuisione fr̃a incipio sursum a ca¬
ꝑite. ⁊ pͥmum nomen ade taliter
coibo. In ipsa fronte arche facio parnam
quadraturam ad significandas quatuor ꝑ¬
tes mundi. Deinde suꝑiori eius lateri .i. oriẽc̃
appono. A hx est pͥmam liutam nomuus a do
Inf̾i̾ori autem lateri .i. occidenti appono .d. ħ est
secundam. Dextro lateri .ł aquiloni appono
a .i. terciam. Suustro lateri .i. austrabi appo¬
no.m .i. quart am litteram Ingreco a singule
partes mundi ab his litteris incipiunt. Anasto
ab. A.⁊ ideo septemtoioni apponitur rursum.
australi lateri apponiturm. ¶Cuius rei rõ¬
nem quidam talem tradunt. Dicunt enim ꝙ
recte primus parens a quatuor partib mũ¬
di nominis sui elementa contraxit. Qui per

Expanded text:
adventum, per spiritalem generationem determinatur. Has autem generationes tali modo dispono: superiorem medietatem, quae est a columna sursum, in tres partes aequales divido, et unaquaeque tertia sexta pars est totius lonac divisione facta incipio sursum a capite et primum nomen Adam taliter scribo. In ipsa fronte arcae facio parvam quadraturam ad figurandas quatuor partes mundi, deinde superiori ejus lateri, id est orienti appono A, hoc est primam litteram nominis Adam. Inferiori autem lateri, id est occidenti, appono D, hoc est secundam. Dextero lateri, id est aquiloni, appono A, id est tertiam. Sinistro lateri, id est australi, appono M, id est quartam litteram. In Graeco autem singulae partes mundi ab his litteris incipiunt. Anatoleab a, et ideo septentrioni apponitur rursum Aaustrali lateri apponitur M. Cujus rei rationem quidam talem tradunt: Dicunt enim quod recte primus parens a quatuor partibus mundi nominis sui elementa contraxit, qui per
Abbreviated transcription (Latin):
eo. ibi pacem inueniemus. et requiem ubi ille hĩ¬
tare dignatur. cuius locus in pace fõs est. Si uero nͦ¬
dum in nobis eẽ cepit edificemus eam. quia si lo¬
cum ei preparau̾imus libenter ad nos ueniet. qui
id cirro fecit nos ut in nobis hĩtaret ilx̃ xp̃o dñs¬

Expanded text:
eo. Ibi pacem inveniemus et requiem ubi ille habeo. Ibi pacem inveniemus et requiem ubi ille habitare dignatur, cujus locus in pace factus est. Si vero necdum in nobis esse coepit aedificemus eam, quia si locum ei praeparaverimus ad nos libenter veniet, qui idcirco fecit nos, ut in nobis habitet Jesus
Abbreviated transcription (Latin):
git. falsi fideles in domo eius sunt id est in eccłia
quia ip̃e omnib quos ad fidem uocauit sacramĩ¬
toꝵ suoꝵ participationem credit. fideles uero
possidet ⁊ regit Onmes in domo eius sumus per
conditionem qua creauit nos. in domo eiꝰ sumus
per fidem. qua uocauit nos. in domo eius sumꝰ
per dilettionem. qua instificauit nos. Si ĩ domo
dei es per conditionem ⁊ diabolus tecum est. Si
in domo dei es per fidem et palea cum granis in
area est. Si autem in domo dei fueris per carit a¬
tem beatus es. quia non solum tu indomo der.
s tu domꝰdei eẽ cepisti ut ip̃e tecum habitet ĩ ce
qui fecit ce. Hec est salutaris mansio. hec funt
tabernacula nuistoꝵ. in ciuib uox leticie et exulta¬
tionis semper personat. ubi habitant beati. Cuius
decorem ꝓphã concupiuit. Cuius in hĩtationem
optauit. Cuius desiderio flagrauit. Si ergo hec mã¬
sio in nobis ẽẽ cupit intremus et hĩdemus cum

Expanded text:
git; falsi fideles in domo ejus sunt, id est in ecclesia git; falsi fideles in domo ejus sunt, id est in ecclesia quia ipse omnibus quos ad fidem vocavit, sacramentorum suorum participationem credit; fideles vero possidet et regit. Omnes in domo ejus sumus per conditionem, qua creavit nos; in domo ejus sumus per fidem qua vocavit nos in domo ejus; sumus per dilectionem, qua justificavit nos. Si in domo Dei tantum es per conditionem, etiam diabolus tecum est. Si in domo Dei es tantum per fidem, etiam palea cum granis in area tua est. Si autem in domo Dei fueris per charitatem, beatus es, quia non solum tu in domo Dei, sed tu domus Dei esse coepisti, ut ipse tecum habitet in te, qui fecit te. Haec est salutaris mansio, haec sunt tabernacula justorum, in quibus vox laetitiae et exsultationis semper personat, ubi habitant beati, cujus decorem, propheta concupivit, cujus inhabitationem optavit, cujus desiderio flagravit. Si ergo haec mansio in nobis esse coepit, intremus et habitemus cum
Abbreviated transcription (Latin):
uidicat cunis probitatis tam aperta seditit inue¬
uisse cognoscit. Et nos igitur inquiramus ubi hĩ¬
tet deus. ubi domus eus sit. int̾rogemus notos
mus sue curam bene agiti prudens est. Si seruien¬
tes sibi fraudare non nouit: fidelis est. Si peccã¬
tib libenter parcit pius esti Si afflictis compati¬
tur misericoro est. Si subiettos non premendo sed
siuando regit. humilis esti s fortassis int̾rogas
ubi ista domus dei queranda sit ubi inueniri pos¬
sit. Domus dei totus est mundus. Domus dei eccͣa
catholica est. Domus dei eciam est quelibet fidel
anima. Sed aliter mundum in habitat. aliter eo¬
clesiam aliter unamquamq fidelem animanu
In nunido est ut imperator in regno. In eccłia est
ut paterfamilias in domo. In anima est: ut spon¬
sus in thalamo. pagani. ⁊ infideles quiq in domo
esus sunt id est in regno. quia ip̃e omne quod con¬
didit per diuinitatis sue potentiam tenet ⁊ re¬

Expanded text:
judicat, cujus probitatis tam aperta se indicia invejudicat, cujus probitatis tam aperta se indicia invenisse cognoscit. Et nos igitur inquiramus ubi habitet Deus, ubi domus ejus sit, interrogemus notos mus suae curam bene agit, prudens est. Si servientes sibi fraudare non novit, fidelis est. Si peccantibus libenter parcit, pius est. Si afflictis compatitur, misericors est. Si subjectos non premendo, sed juvando regit, humilis est. Sed fortassis interrogas ubi ista domus Dei quaerenda sit, ubi inveniri possit? Domus Dei totus est mundus, domus Dei Ecclesia catholica est, domus Dei etiam est quaelibet fidelis anima. Sed Deus aliter mundum inhabitat, aliter Ecclesiam, aliter unamquamque fidelem animam; in mundo est, ut imperator in regno; in Ecclesia est, ut paterfamilias in domo; in anima est, ut sponsus in thalamo. Pagani et infideles quique in domo ejus sunt, id est in regno quia ipse omne quod condidit per divinitatis suae potentiam tenet et re
Abbreviated transcription (Latin):
fecit coram disapulis suis. et crediderunt in eumi
quia inde peccator et penitens primum de miscdĩa
dei fiduciam hr̃e incipit. quod post longa meroris
tedia sancti sp̃o consolatione cor suum releuari sẽ¬
tit. Queramus ergo quomodo ad amorem dei ꝑ¬
tingere possimus. quia ip̃e colliget et stabiliet cor¬
danr̃a. ipse pacem restituet ⁊ continuam p̾stabit
leticiam Nemo autem amare potest qd̾ nescit.⁊
ideo si deum̃ amare cupimus. primum cognoscere
satagamus. precipuc cum ip̃e talis sit qui naq̃at
scirt et non amari. Tanta est enim species pulcri¬
tudinis eius. ut qui potuerit eum uidere ñ possit
non diligere homo qui uult alt̾ius hominis mo¬
res ⁊ secreta agnoscere. facit se ei familiarem. fre¬
quenter in domo eius conu̾satur et cum his qui
illi familiares sunt. Et si uiderit ea que circa ip¬
sum sunt honeste et prudenter disponi. cercior iã
de uirtute ip̃ius efficitur et amore iam dignum

Expanded text:
fecit coram discipulis suis, et crediderunt in eum . fecit coram discipulis suis, et crediderunt in eum . Quia inde peccator et poenitens primum de misericordia Dei fiduciam habere incipit, quod est post longa moeroris taedia sancti Spiritus consolatione cor suum sentit revelari. Quaeramus ergo quo ad amorem Dei pertingere possimus, quia ipse colliget, et stabilitet corda nostra, ipse pacem restituet, et continuam praestabit laetitiam. Nemo autem amare potest quod nescit, et ideo si Deum amare cupimus primum eum cognoscere satagamus, praecipue cum ipse talis sit, qui nequeat sciri, et non amari. Tanta est enim species pulchritudinis ejus, ut qui eum potuerit videre, non possit non diligere. Homo qui vult alterius hominis mores et secreta agnoscere, facit se ei familiarem, frequenter in domo ejus conversatur, et cum iis, qui illi familiares sunt. Et si viderit ea, quae circa ipsum sunt, honeste et prudenter disponi certior jam de virtute ipsius efficitur, et amore jam dignum
Abbreviated transcription (Latin):
s finem ht̃ amarum. Amor uero dei ab amari¬
tudine incipit sed ultima eius dulcedine plena
sunt. Quod pulcheriiina similitudine euuan¬
gelicus sermo nobis ostendit. cum de sponsi nr̃i
nuptiis decantaret dicens. Omnis homo pͥmũ
bonum uinum ponit. et cum in ebrieati fuerint.
tunc id quod deterius est. Tu autem seruasti boñ
uinum usq ad huc. Omnis namq homo id est
carualis primum bonum uinum ponit quia
in sua delectatione falsam quandam dulcedinẽ
sentit. S post quam furor mali desiderii mentẽ
inebrianerit tunc quod deterius est propinat.
quia spina consciencie superueniens mentem
quam prius falso delectabat grauitet cruciat:
S sponsus nr̃ postremo uinum bonum porrigit
dum mentem qͥuam sui dulcedine amoris reple¬
re disponit. quadam prius tribulationum com¬
punctione amaricari sinit. ut post gustum ama¬
ritudinis auidiuis libatur suauissimum poculũ
caritatis. Et hoc est primum signum quod ix̃¬

Expanded text:
sed finem habet amarum. Amor vero Dei ab amarised finem habet amarum. Amor vero Dei ab amaritudine incipit, sed ultima ejus dulcedine plena sunt. Quod pulcherrima similitudine evangelicus sermo nobis ostendit, cum de sponsi nostri nuptiis decantaret, dicens: Omnis homo primum vinum bonum ponit, et cum inebriati fuerint, tunc id quod deterius est; tu autem servasti bonum vinum usque adhuc . Omnis namque homo, id est carnalis primum vinum bonum ponit, quia in sua delectatione falsam quamdam dulcedinem sentit, sed postquam furor mali desiderii mentem inebriaverit, tunc quod deterius est propinat, quia spina conscientiae superveniens mentem, quam prius falso delectabat, graviter cruciat. Sed sponsus noster postremo vinum bonum porrigit, dum mentem, quam sui dulcedine amoris replere disponit, quadam prius tribulationum compunctione amaricari sinit, ut post gustum amaritudinis avidius bibatur suavissimum poculum charitatis. Et hoc est primum signum quod
Abbreviated transcription (Latin):
unum amando unum permansit. Post quã per
desideria terrena. diffluere cepit quasi in tot diuisũ
est quot ea sunt que concupiscit. Sicq fit ut mẽs
que uerum bonum amare nescit. nũ quam ualcat
esse stabilis. quia defiderii sui finem in his que am¬
plettitur non inueniens dum semper se desiderio
extendit sequens quo consequi non ualet ñ ꝙͣ
requiesct. hinc igitur nascitur motus sine stabi¬
litate labor sine reqiuie cursus sine peruentione.
ita ut semper sit inquictum cor nr̃m doneo illi ad¬
herere cepetit ubi et desiderio suo nichil decẽ gau¬
deat. et ea que diligit semper mansura confidat.
Ecce ostendimus morbum. cor fluctuans. corin¬
stabile. cor inquietum. et causam morbi. Amorẽ
scilicet numdi. ⁊̃ remedium morbi. amorem der
quib necc̃io quartum adiungitur adeptio reme¬
dii. scilicet qualiter possimus pertingere ad amo¬
rem dei. sine quo cetera agnouisse aut parum
mundi amor in principio dulcis esse uidetur.

Expanded text:
unum amando unum permansit, postquam per unum amando unum permansit, postquam per desideria terrena difluere coepit; quasi in tot divisum est, quod ea sunt quae concupiscit. Sicque fit, ut mens quae verum bonum amare nescit, nunquam valeat esse stabilis, quia desiderii sui finem in his quae amplectitur non inveniens, dum semper se desiderio extendit sequens quod consequi non valet, nunquam requiescit; hinc igitur nascitur motus sine stabilitate, labor sine requie, cursus sine perventione, ita ut semper sit inquietum cor nostrum, donec illi adhaerere coeperit; ubi et desiderio suo nihil deesse gaudeat, et ea quae diligit semper mansura confidat. Ecce ostendimus morbum cor fluctuans, cor instabile, cor inquietum. Et causam morbi, amorem videlicet mundi, et remedium morbi amorem Dei, quibus necessario quartum adjungitur, adeptio remedii, scilicet qualiter possimus pertingere ad amorem Dei, sine quo caetera agnovisse aut parum,mundi amor in principio dulcis esse videtur