comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eit. Sub̾stãcia eĩ mũdi fugiẽda nõ eẽt si ẽ¬
ꝯcupiscẽcia mũdi mala nõ eẽt. Cũ gͦ cõ¬
cupis cẽciã mũdi fugimꝰ ideo fugim̾us
Ecceogitata enũ mũdi specie nascit᷑ affec¬
tus ꝯcupiscẽcie. Pro ĩde si ꝯcupiscẽciã in¬
undi declinare uolumꝰ pͥꝰ necesse ẽ me¬
moriã mũdi hꝰ a cogitatione nr̃a exccli¬
daniꝰ. In meditatione mea ait ꝓpħa edc
ardescet ignis. Sic̃ ignẽ ligna nucriũt
sic cogitationes desideria paseũt. Si bone
cogitationes ĩ meditatione fuerint eccar¬
deseit ignis caritatis. Si aũt male fue¬
rint cogitationes exardescit ignis cupi¬
ditatis. Niã sic̃ oculꝰ pascit᷑ ex specie sic
animꝰ pascit᷑ ex cogitatione ⁊turpi qͦdã
cõmercio ĩpudica mens desiderio suo fru¬
itur dũ qͦdã mͦ intꝰ ꝑ cogicationẽ rem
ꝯcupitam amplecatur. fit ⁊ nõ nũqͣm
ut qd̾ freq̃nter cogitamꝰ ociose aliqͣndo
ꝯcupiscamꝰ illicite reꝰq facti iudicatur¬

Expanded text:
i fugienda non esset, si concupiscentia mundi mala non esset. Cum ergo concupiscentiam mundi fugimus, ideo fugimus qExcogitata enim mundi specie nascitur affectus concupiscentiae. Proinde, si concupiscentiam mundi declinare volumus, prius necesse est memoriam mundi hujus a cogitatione nostra excludamus. In meditatione mea ait Propheta, exardescit ignis . Sicut ignem ligna nutriunt, sic cogitationes desideria pascunt. Si bonae cogitationes in meditatione fuerint, exardescet ignis charitatis. Sin autem malae fuerint cogitationes, exardescet ignis cupiditatis. Nam sicut oculus pascitur ex specie, sic animus pascitur ex cogitatione, et turpi quodam commercio impudica mens desiderio suo fruitur, dum quodammodo intus per cogitationem rem concupitam amplexatur. Fit etiam nonnunquam, ut quod frequenter cogitamus otiose, aliquando concupiscamus illicite, reusque facti
Abbreviated transcription (Latin):
mo ẽ sed boni ĩ eo sũt sic̾ hii qͥ ĩ ma¬
ri poitant᷑ a nauibꝰ mali u̾o ĩ eo sũt
fieut naufragi qui uolunt᷑ ĩ fłuctibꝰ
In bonis qͥdẽ aq̃ huiꝰ diluuii ĩ hac iuta
minui incipiunt ⁊ scd̃m differẽtiam
gratiaꝵ ĩ sĩgłis plꝰ minusue decreset
plene tñ nũ qͣm eccicari potest t̾ra
hũani cordis ꝙͣdni ĩ hac uita iuuũt
Et ideo colu̾ba emissa ñ iͥuenit hic uͥ
requiescat pes eiꝰ sed sẽꝑ ad archam
reu̾titur qr mẽs pura dũ in ħ mũdo nͦ
reperire pocest uͥ affictionis sue pedem
secure figat oni eoctra custodiã in ter¬
ne medicationis morari reformidat s si
forte aliqͣndo ꝑ cogitationẽ exciuerit eito
qͣi colũba anolãs ⁊ elõga̾s ad solitudinem
ꝯsciencie redit ibiq a strepitu eeteriori
qͦi ĩ archa a fluctibꝰ requiescit. Intelliga¬
fuge̾re debemꝰ ꝯcupiscenciã ⁊ fidẽ. socu¬
piscẽtiã qͣm fugere debemꝰ. fidẽ ꝙͣ debenꝰ
apphẽdere. De ꝯcupiseẽcia ascẽdere ut illã

Expanded text:
vio est, sed boni in eo sunt sicut ii, qui in mari portantur a navibus, mali vero in eo sunt sicut naufragi, qui volvuntur in fluctibus. In bonis quidem aquae hujus diluvii in hac vita minui incipiunt, et secundum differentiam gratiarum in singulis plus minusve decrescunt, plene tamen nunquam exsiccari potest terra humani cordis, quandiu in hac vita vivunt. Et ideo columba emissa non invenit hic, ubi requiescat pes ejus, sed semper ad arcam vertitur, quia mens pura, dum in hoc mundo nihil reperire potest, ubi affectionis suae pedem secure figat, diu extra custodiam internae meditationis morari reformidat; sed si forte aliquando per cogitationem exiverit, cito quasi columba avolans, et elongans ad solitudinempitu exteriori, quasi in arca a fluctibus requiescit. Intelligafugere debemus concupiscentiam, et fidem. Concupiscentiam quam fugere debemus; fidem, quam debemus apprehendere. De concupiscentia ascendere, ut illam
Abbreviated transcription (Latin):
pẽcm a cecitate ignorãcie reuoeans sic eo¬
gnitionẽ suã ab eo tẽꝑat ut ignotestat
quidẽ ⁊ tñ sẽꝑ maneat occultꝰ. Si eĩ ita
aꝑte se manifestaret hoĩbꝰ ut ulłs de eo
dubitare posset tẽ nec fides meritũ nec
ĩfidelitas hr̃et locũ. Ignotescit gͥ ut fi¬
des mitriat᷑ ⁊ occultꝰ ꝑman ne ĩfideli¬
tas ꝯuĩcat ᷑. Occultꝰ ꝑmanet ut fides ꝙꝓ¬
bet᷑  innotescit ut ĩfidelitas ꝯdepnetur.
słͥa eĩ ⁊ fideles aliꝙͥ hñt unde dubitare
possẽt ⁊ ĩfideles unde credere ualerent
si uellẽt iuste ⁊ illis ꝓ fide reddit᷑ pre¬
miũ ⁊ istis ꝓ ĩ fidelitate supplicñ. ꝓ la¬
cuit aũ deo ut beatitudinẽ ꝙͣ gͣtis dat᷑us
erat hoĩ pͥꝰ hoĩem ꝓ mereri faceret sic
tã ut ab ip̃o ẽẽt ⁊ meritũ ⁊ meriti pre¬
miũ. Differt gͥ nc̃ dare ꝙ daturꝰ ẽ ple¬
nam uidelicet sartatẽ plenã cognitionẽ

Expanded text:
m a caecitate ignorantiae revocans, sic cognitionem suam ab eo temperat, ut innotescat quidem et tamen semper maneat occultus. Si enim ita aperte se manifestaret hominibus, ut nullus de eo dubitare posset, tunc nec fides meritum, nec infidelitas haberet locum. Innotescit igitur ut fides nutriatur, et occultus permanet ne infidelionvincatur. Occultus permanet ut fides probetur, innotescit ut infidelitas condemnetur. Quia enim et fideles aliquid habent, unde dubitare possent, et infideles unde credere valerent si vellent juste, et illis pro fide redditur praemium, et istis pro infidelitate supplicium. Placuit autem Deo ut beatitudinem, quam gratis daturus erat homini, prius hominem promereri faceret, sic tamen ut ab ipso esset et meritum et meriti praemium. Differt igitur nunc dare quod daturus est, plenam videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dilatasti cor meũ. et de ĩpẽsa ꝙͥ dicam.
nõ ncce ẽ maria tͣnsire ⁊ ignotas ecqͥrere
regiones ad ꝯparãdos rapides p̃ciosos ⁊ mar¬
mora electa nec cedros excelfas meisas de
libano ꝑ alca maria nauibꝰ ꝯductis adue¬
here aut nescio quot mĩosa artificiũ milia
ꝯgregare qui ⁊ thesaiuros regũ agtenuare
possent. Iucħ hoꝵ a te postulat᷑ in toride
t fabricabis domũ dño deo tuo. Ip̃e artifex
eris. cortiũ locꝰ ⁊ cogititiones cue materia
Multos ab eo erudicos testimonio diuinaꝵ
seͥpturaꝵ didicimꝰ. Ip̃e noe archã fabͥ care
docuit. Ip̃e moysi ao eims a fiłitudine
archã fabricat eccẽplar osfẽdit. Ip̃e besele¬
el eruduuit. Ip̃e salomonẽ ut edificaret
cẽplũ noĩ eiꝰ sapĩa illustrauit᷑. Paulũ qͦ¬
apłm archicectũ fecit ⁊ młtos alios quos
modo emĩtare lõgũ ẽ. et postremo mullꝰ
doctꝰ fuit qͥ ab eo ñ didicit ⁊ qͥsqͥs ab eo

Expanded text:
cum dilatasti cor meum . Et de impensa quid dicam? cum dilatasti cor meum . Et de impensa quid dicam? Non necesse est maria transire, et ignotas exquirere regiones ad comparandos lapides pretiosos, et marmora electa, nec cedros excelsas incisas de Libano per alta maria navibus conductis advehere, aut nescio quot numerosa artificum millia congregare, qui et thesauros regum attenuare possent. Nihil horum a te postulatur in te, et de te fabricabis domum Domino Deo tuo. Ipse artifex eris, cor tuum locus, cogitationes tuae materia. Multos ab eo eruditos testimonio divinarum Scripturarum didicimus. Ipse Noe arcam fabricare docuit. Ipse Moysi, ad cujus similitudinem arcam fabricaret, exemplar ostendit. Ipse Beseleel erudivit. Ipse Salomonem, ut aedificaret templum nomini ejus, sapientia illustravit. Paulum qquos enumerare longum est. Et postremo nullus doctus fuit, qui ab eo non didicit, et quisquis ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
quo digne de eo ñ dicã loqͥ s nec cogitare
quiaqͣm ydonci ĩ uenur. ꝓrimũ desigrãdꝰ
et oc ̃ quo edificari oporteat domũ dm̃
cende scbenda materia. locꝰ ẽ cor hõis ma¬
teria cogitationis mũde. Nemo se erccuset
nemo dicat. Noͣ possũ edificare domũ dño
no fusticit catis ĩpediis temus pauꝑtas mã
aliena degenti. hoc opꝰ ẽ regnum. ħ młtoꝵ
e opꝰ populoꝵ. ego u̾o qͦmodo edificabo do¬
mũ dño eur sic cogites homo. No ħ erig̃ a
ce deꝰ tuꝰ. Nõ dicit tibi ut fu̾dũ emas alic¬
nũ ad ãplicãda atria sua. Cor tuũ ĩhabitare
ta tͦ cortuũ ut capere possis ꝙ̃ capere ꝙͥ¬
capere nõ pͭ mũdꝰ. Dilata cor tuũ ut hr̃e
merearis hospitẽ dñi . ⁊ ñ fic̃ ꝯsuetudo ẽ ĩt̃
hõies uniꝰ noctis hospitẽ. s ec̃nũ habio¬
tore. Dilata gͦ corcuũ. ꝙ si tu ĩ dilatãdo defi¬
ei ip̃e t dilatabit cuĩ ille aliqͣndo dilata¬
tꝰ ab eo or̃e. uiã mãdatoꝵ tuoꝵ eucurri

Expanded text:
o digne de eo non dicam loqui, sed nec cogitare quidquam idonei invenimur. Primum designandus est locus, in quo aedificari oporteat domum Domini. Deinde scribenda materia. Locus est cor hominis, materia cogitationes mundae. Nemo se excuset. Nemo dicat, non possum aedificare domum Domino, non sufficit tantis impendiis tenuis paupertas mea, aliena degenti. Hoc opus est regum, hoc multorum est opus populorum. Ego vero quomodo aedificabo domum Domino? Cur sic cogites homo? Non hoc exigit a te Deus tuus. Non dicit tibi, ut fundum emas alienum ad amplificanda atria sua. Cor tuum inhabitare ta ergo cor tuum, ut capere possis, quem capere non potest mundus. Dilata cor tuum, ut habere merearis hospitem Deum, et non sicut consuetudo est inter homines unius noctis hospitem, sed aeternum habitatorem. Dilata ergo cor tuum. Quod si tu in dilatando deficis, ipse tibi dilatabit, cui ille aliquando dilatus ab eo dixit: Viam mandatorum tuorum cucurri,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ regnet poẽm in ur̃o mortali corpore
Qͣu diceret. Nõ potest ficri ut ĩ ur̃o mor¬
tali corꝑe pẽem. idest. fomes põci incenti¬
uum u̾itioꝵ. stimulꝰ ꝯcupiscẽtie nõ sit s
adiuuãte gr̃a dei fieri potest ut nõ reg.¬
net ut nõ p̃sit. Inpossibile ẽ ut illd̾ non
sẽciatis s nõ nẽce est ut illi ꝯsẽciatis. Igit᷑
cẽcie patit᷑ a qͦ nlłs nisi ꝑ archã fidei libe¬
raretur. ubi malꝰ hõ ꝑ siccũ ambulãs mer̃¬
git . i bonꝰ hõ ĩ ꝓfũdo maris mersus ñ no
tus est. Nulla stacio secura. Nulla serenitas
tͣnqͥlla qui ĩtͥnsecꝰ ꝯcupiscẽcie sue estibus
nactat᷑. ⁊ ĩsaciabili libidinũ uoragine abs¬
orbetur.

Expanded text:
on regnet peccatum in vestro mortali corpore . Quasi diceret, non potest fieri, ut in vestro mortali corpore peccatum, id est fomes peccati, incentivum vitiorum, stimulus concupiscentiae non sit, sed adjuvante gratia Dei fieri potest, ut non regnet, ut non praesit. Impossibile est ut illud non sentiatis, sed non necesse est ut illi consentiatis. Igitur lus nisi per arcam fidei liberatur. Ubi malus homo per siccum ambulans mergitur, et bonus homo in profundo maris mersus non latus est, nulla statio secura, nulla serenitas tranquilla, qui intrinsecus concupiscentiae suae aestibus jactatur, et insatiabili libidinum voragine absorbetur.
Abbreviated transcription (Latin):
laboribꝰ.⁊ erũpnis ⁊ de ꝑicusis p̃sẽtis
absq dilatde ad ec̃ne uite stabilitatẽ
tͣns ferre s uult ut electi sui ꝑ uari¬
as cribulationes ⁊ tẽptationes ꝓ luri¬
mas purgãdi tͣnseãt ut ẽ ꝑ młtos
dolores ad eũ redeũt discãt ꝙͣͣ soge pͦ
abierant peccãdo penitẽdo ñ tͣns lati
s reducti ꝑgunt exx ip̃a duuturna ũ
ita dicã itineris fatigatione agnoscu̾t
ꝑ ꝓpħam ysaiam ip̃e ꝓimisit dicens
adducd̃ ab oriente semẽ tuñ n ab occi¬
dente ꝯgregabo te. dicam aquiloinda
⁊ austro noli ꝓhire ꝓhibere ar fer fili¬
os meos de longinquo ⁊ filias meas
uestrũ qͥ menioi ẽ uͥ fũit ⁊ agnoscit
ubisit ĩ se ip̃o fortassis uidere quomͦ
hõ ꝑ diumã misericordiam de longĩ¬
quo adducat᷑ ĩ de disperhotie sua m̃¬
unũ colligat᷑. Restat ns ut ꝯsidetemtꝰ
q̃ res sint ille quas supra dieinus

Expanded text:
is absque dilatione ad aeternae vitae stabilitatem transferre, sed vult ut electi sui per varias tribulationes, et tentationes plurimas purgandi transeant, ut cum per multos dolores ad eum redeunt, discant quam longe ab abierant peccando, poenitendo non translati, sed reducti pergunt, ex ipsa diuturna ut ita dicam itineris fatigatione agnoscunt, per prophetam Isaiam ipse promisit dicens: Abducam ab oriente semen tuum, et ab occidente congregabo te. Dicam aquiloni: Da; et austro: Noli, prohibere. Affer filios meonostrum, qui memor est ubi fuerit, et agnoscit ubi sit, in seipso fortassis videre quomodo homo per divinam misericordiam de longinquo adducatur, et de dispersione sui unum colligatur. Restat nunc ut consideremus, quae sint illae res, quas supradixi
Abbreviated transcription (Latin):
hĩc gͦ ꝓcedit ꝙ dũ corda nr̃a ad appetitũ
terrenaꝵ rex ĩmod̾ace laccamꝰ oborca
more manum cogitationũ turba ita in
diu̾sa mẽs nr̃a rapitur ut ip̃e qͦ natu¬
ralis diseretionis ordo ꝑturbetur. Nã
qr res mũdane qͣs ĩordinate appetumus
infinite sc̃ cogitationes quoq quas ex
ip̃aꝵ rerũ mẽmoria intͥnsecꝰ ꝯcipimꝰ
fuite ẽẽ ñ posst᷑. Nã dũ ꝑ sigula mo¬
mẽta alie ex aliis oriẽtes multipliciter
ꝓdeunt. nec ip̃i nos cõp̾hẽdere ualemꝰ
qͦ orome ł quo modo ad cor uensunt
auc a corde recedũt. E inde si ordina¬
tas ⁊ ifabules ac qͥetas cogitationes ha¬
bere uolunꝰ ab hac ĩmod̾ata distrac¬
tione corda nr̃a cohibere studeamꝰ. hoc
aũ fieri pot̾it si certas qͣsda̾ ⁊ det̾ mina¬
tas res nob̾ p̃scribamꝰ in quibꝰ assidue
ĩcencio cordis nr̃i u̾sari ⁊ meditatio eõ¬
ceri possit. ł ria eĩ st̃. idẽ ꝑ ĩfuta dis

Expanded text:
it, quod, dum corda nostra ad appetitum terrenarum rerum immoderate laxamus, oborta mox inanium cogitationum turba, ita in diversa mens nostra rapitur, ut ipse quoque naturalis discretionis ordo perturbetur. Nam quia res mundanae, quas inordinate appetimus, infinitae sunt, cogitationes quoque, quas ex ipsarum rerum memoria intrinsecus concipimus, finitae esse non possunt. Nam dum per singula momenta aliae ex aliis orientes multipliciter prodeunt, nec ipsi nos comprehendere valemus, quo ordine, vel quomodo ad cor veniunt, aut a corde recedunt. Proinde si ordinatas, et stabiles, ac quietas cogitationes habere volumus ab hac immoderata distractione corda nostra cohibere studeamus. Hoc autem fieri poterit, si certas quasdam et determinatas res nobis praescribamus, in quibus assidue intentio cordis nostri versari, et meditatio exerceri possit. Tria enim
Abbreviated transcription (Latin):
no dc̃m ẽ fel draconũ uinũ eoꝵ ⁊ uenẽ¬
nũ ospidũ ĩ sanabile ꝙ expͥrintur der
hotro amarissimo ꝙ ꝓpinat bab ilon
de calice aureo formegͦtiõ musnaꝵ de
quo ĩebriantur õs getes. Deiħ etiam
nũ nĩnũ ꝑ oĩt ⁊ cũ ĩebriati fu̾ĩt tẽ io

Expanded text:
no dictum est: Fel draconum vinum eorum, et venenum aspidum insanabile , quod exprimitur de botro amarissimo, quod propinat Babylon de calice aureo fornicationum suarum, de quo inebriantur omnes gentes. De hoc etiam num vinum ponit, et cum inebriati f
Abbreviated transcription (Latin):
uersoꝵ płerituditiẽ ip̃e ꝯdidit. ꝑpede gͦ
qͣntũ ĩ rebꝰ i̾usibilibꝰ possit qͥ ħ iifibilia
cã mira r̾oe disposuit. hũc gͦ muoca. he¬
oia. hũc obsecra ut te qͦ docere digne¬
tut. Inuoca eũ. dilige eũ. ħ ẽ enĩ ĩ uoca¬
re eũ dilig̾e eũ. dilige gͦ eñ np̃e ad ce
ueiet᷑ ⁊ docebit de sic̃ ꝓmisit diligẽtibꝰ¬

Expanded text:
ritudinem ipse condidit. Perpende ergo quantum in rebus invisibilibus possit, qui haec visibilia tam mira ratione disposuit. Hunc ergo invoca, huora, hunc obsecra, ut te quoque docere dignetur. Invoca eum, dilige eum; hoc est enim invocare eum, diligere eum. Dilige ergo eum, et ipse ad te veniet
Abbreviated transcription (Latin):
eułi mido trũco ĩfiguntur ut eũ uesti¬
dint qr sepe om̃ipot̾ens deuo euos ĩ cio
ꝯspicit illicitis desideriis ad tẽpus urũ¬
nerari ꝑmictit ut timorati ⁊ eirtũspoe¬
ti fiant. Qualit̃ aũ isti affectꝰ eũ sunc
mnali hoĩem er̾cceãt difficile ẽ agnose̾̃e
difficilius exi enarrare. Ille nouit qui
itudinẽ ĩ bono oꝑe iuenimꝰ. Sic̃ ei
N tlore futurꝰ fructꝰ ꝓmittitur ꝙpa ĩ

Expanded text:
ut eum vestiant, quia saepe omnipotens Deus quos in otio conspicit, illicitis desideriis ad tempus vulnerari permittit, ut timorati et circumspecti fiant. Qualiter autem isti affectus cum sint mali hominem exerceant, difficile est agnoscere, difficilius enarrare, ille autem novilitudinem in bono opere invenimus. Sicut enim in flore futurus f
Abbreviated transcription (Latin):
mũ. et ĩ alio loco ip̃a sapĩa u̾i unde
domꝰ eiꝰ ꝯstructa sit manifestat dicẽs
Ecto sapĩa ĩ ꝯsilio hãbito ⁊ sensatis int̃¬
sum cogitationibꝰ ⁊ alibi sedes sapiẽcie
appłłatur anĩma iusti. Cõstat ergo ꝙ ĩ
corde hoĩs de cogitationibꝰ sensatis sapĩa
s domũ fabre fec̃. Tria gͦ sũt. locus. ma¬
teria arcifere ⁊ sic̃ dicimꝰ locꝰ e̾ corhoĩs
matia cogitationes cordis. artificiũ aũit
duo. dcus enĩ qͥ dignat᷑ cũ hoĩe habitare

Expanded text:
mum ; et in alio loco, ipsa sapientia ubi et unde domus ejus constructa sit manifestat, dicens: Ego sapientia in consilio habito, et sensatis intersum cogitationibus . Et alibi sedes sapientiae appellatur animae justi. Constat ergo, quod in corde hominis de cogitationibus sensatis sapientia sibi domum fabrefecit. Tria ergo sunt, locus, materia, artifex. Et, sicut diximus, locus est cor hominis, materia cogitationes cordis, artificium autem duo. Deus enim, qui dignatur cum hominibus habi
Abbreviated transcription (Latin):
merꝰ mragni misterii ꝯsciꝰ ẽ. Primũ qr
ex septẽ ⁊ octo cõponit᷑. septenarius
uero p̃sẽdẽ̾ uitã q̃ septẽ diebꝰ eurrit sig¬
inficat. Octonariꝰ aũ qͥ post septẽ ueĩc
ecernã intã designat. Septenariꝰ gͦ ad
uetꝰ testamẽtũ ꝑtinet ĩ quo ꝓmittũt᷑
bona cẽporalia. Octonariꝰ aũ nouo testa¬
ao ꝯsũmationẽ ꝑtĩgat. Prima sapĩa sic
a deo terrena bona pet̾e scd̾a sapĩa ⁊ ma¬
tenna sit a deo deũ desiderare. Itẽ qͥndecĩ
si dupplicet᷑ triguita effieit. ⁊ sapĩa si
adm̃cta caritate ꝑ dilectionẽ dei ⁊ ꝓoci¬
mi geminet᷑ usq ad ꝯformitatem eta

Expanded text:
Primum quia ex septem et octo componitur. Septenarius vero praesentem vitam, quae septem diebus currit, significat. Octonarius autem, qui post septem venit, aeternam vitam designat. Septenarius ergo ad Vetus Testamentum pertinet, in quo promittuntur bona temporalia. Octonarius autem homo testaconsummationem pertingat. Prima sapientia sit a Deo terrena bona petere. Secunda sapientia et maxima sit a Deo Deum desiderare. Item quindecim si duplicentur triginta efficiunt, et sapientia si adjuncta charitate per dilectionem Dei et proxim
Abbreviated transcription (Latin):
fiunt de quibꝰ doꝰ ĩ euãgelio dicit. filiĩ
hꝰ scłi prudẽtiores sc̃ filiis lucis ĩ ge¬
neratoe sua. S hii tales aliq̃n miseta¬
tione dĩna ab errore suo ꝯuetsi pͣma
studia deserint s prudẽciã qͣm ĩ pͣnĩs
studiis didicerũt nõ ãmutũt ⁊ ĩ bonis
agẽdis tanto cautiores fiunt qͣnto in
malis ꝑpetͣndis priꝰ studiosiores ex¬
tiderunt unde manifeste ostẽdit᷑ etiã
ħ cis ꝓfuisse᷑ ꝙ ad cẽpus derelicti in¬

Expanded text:
Filii hujus saeculi prudentiores sunt filiis lucis in generatione sua . Sed hi tales alioquin miseratione divina ab errore suo conversi, prava studia deserunt, sed prudentia quam in pravis studiis didicerunt, non amittunt, et in bonis agendis tanto cautiores fiunt, quanto in malis perpetrandis prius studiosiores exstiterint. Unde manifeste ostenditur etiam hoc eis profuisse, quod ad tempus derelicti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣuẽter accipiendo esca̾. Cesar eĩ sex¬
mel aufcrendo pecuinã sollicitudinẽ
collit uẽter aũ sine ĩtermissione es¬
cam exeige̾do nũqͣm nos sine sollici¬
tudĩe ee̾ ꝑmitcit sesar auferẽdo pe¬
cumã mag̾ nos alleuiat. uẽt̾ accipi¬
endo escã ꝑ habu̾dãcrã ad incia nos ĩ¬
flãmat ⁊ ut breiut̃ ꝯcludã ego ꝑ

Expanded text:
accipiendo escam. Caesar enim semel auferendo pecuniam sollicitudinem tollit, venter autem sine intermissione escam exigendo nunquam nos sine sollicitudine esse permittit. Caesar auferendo pecuniam magis nos allevat, venter accipiendo escam per abundantiam ad vilia nos inflammat. Et
Abbreviated transcription (Latin):
miłias mẽsã ueĩat. Et nos eũ ad modu¬
lũ nr̃e ꝑfectionis ꝑducti fuerimꝰ ab hac
uita ꝑ mortẽ p̾eidĩmur ut ad ꝯuiniũ
regis et̾in tͣnsferam᷑. Et ħ est ꝙ ĩ cãtico
amoris spõsa ad dilectũ suũ loquit᷑ dicẽs
ueniat dilectꝰ meꝰ ĩ ortũ suũ ⁊ comedat
fructũ pomoꝵ suoꝵ. et ip̃a ũsa iee¬

Expanded text:
milias mensam veniat. Et nos, cum ad modulum nostrae perfectionis perducti fuerimus, ab hac vita per mortem praecidimur, ut ad convivium Regis aeterni transferamur. Et hoc est quod in cantico amoris, sponsa ad dilectum suum loquitur, dicens: Veniat dilectus meus in hortum suum, et comedat fructum pomorum suo
Abbreviated transcription (Latin):
et paciẽtiam maturescit. Inchoata
uircus nõ ꝓdest isi ad finc̾ ꝑduei¬
ur. Ac ꝑ hoc qͥsquis uirtutẽ inehoat. qͣi
q̃ndã ĩ se bonitatis fructũ format sed
uirtutẽ qͣm ĩcipit ante finẽ deserit ue¬
lud ĩmaturꝰ. ⁊ nõ aptus esui ance tẽpꝰ
fructꝰ cadit ⁊ ĩo paciẽtia ualde nob̾ ne

Expanded text:
ata virtus non prodest, nisi ad finem perducatur. Ac per hoc quisquis virtutem inchoat, quasi quemdam in se bonitatis fructum format; sed si virtutem, quam incipit, ante finem deserit, velut immaturus et non aptus esui ante tempus fructus cadit. Et ideo patientia, et pe
Abbreviated transcription (Latin):
solliciti sumꝰ ꝓ eo adip̾iscẽdo ꝙ ꝑũse¬
cupiniꝰ ł eo euitãdo ꝙ suꝑfluc̾ formda¬
mꝰ t̾it ut cautelã cireu̾s pẽcrionis qͣm
ĩ bonĩs studiis cõparare negler unus
timesc̃ ⁊ qͥ ꝑpetuos gehẽne cruciatus
ñ ꝯsid̾at penas tẽporales pati reforim¬
occłis hoĩm etubeseit. Et ꝓ hĩs euitã¬
dis laborãt hoĩes q̃ seruis dei ñ solũ

Expanded text:
solliciti simus pro eo adipiscendo, qusolliciti simus pro eo adipiscendo, qucupimus, vel eo evitando, quod superflue formidamus, fit ut cautelam circumspectionis, quam in bonis studiis comparare negleximus ertimescit, et qui perpetuos gehennae cruciatus non considerat, poenas temporales pati reformioculis hominum erubescit. Et pro his evitandis laborant homines, quae servis
Abbreviated transcription (Latin):
dere ⁊ tãta uircute om̃s diaboli conatus
ꝯtra se erectos atcerere ut ĩ qͦ sc priꝰ
uicisse gaudebat iã ñ spoliasse s ꝯtrã
altum ħ secrecũ dei ꝯsilmũ ẽ ut illd̾ elec¬
tis suis ꝓficiat ad coronã ꝙ ĩmucꝰ Sibi
głabatur oecidisse ad iuctoriã. libet ita
nũc ꝯsiderare quałr ee ip̃is qͣs supra
memorauimꝰ passionibꝰ eecicia nas¬
cãtur ac deiide quałr ꝑ ip̃a exercicia
circũs pectio augeat᷑. Quatuor enĩ sũt
timor. eura. necessitas. affectꝰ.⁊̃ ex tribꝰ
.i. timore. necessitate. affectu nascitur.
sollicite studemꝰ eintare ⁊ qd̾ dolemus.
adẽe sollicite studemꝰ a nb̃ remoñe⁊
qd̃ desid̾amꝰ adipisci sollicite studemus
obtinere ⁊ sic pꝰ affectionẽ passionis le¬
qͥtur cura sollicitudinis ⁊ post euram
sollicitudinis seqͥtur ornatꝰ ĩ edcicio o¬
ꝑationis ⁊ ꝑ exccitiũ oꝑationis crescit
cautela circũspectionis. Et qr ex incio
nr̃e corruptionis ħ nb̃ inest ut magis

Expanded text:
dere, et tanta virtute omnes diaboli conatus contra se erectos atterere, ut in quo saepius vicisse gaudebat, jam non spoliasse, sed contra altum, hoc secretum Dei consilium est, ut illud etiam electis suis proficiat ad coronam, quod inimicus sibi gloriabatur cecidisse ad victoriam. Libet itaque nunc considerare qualiter ex ipsis, quas supra memoravimus, passionibus exercitia nascantur, ac deinde qualiter per ipsa exercitia circumspectio augeatur. Quatuor enim sunt timor, cura, necessitas, affectus; et ex tribus, id est timore, necessitate, affectu, nascitur sollicite studemus evitare, et quod dolemus adesse sollicite studemus a nobis removere, et quod desideramus adipisci, sollicite studemus obtinere; et sic post affectionem passionis requiritur cura sollicitudinis et post curam sollicitudinis sequitur conatus in exercitio operationis, et per exercitium operationis crescit cautela circumspectionis. Et quia ex vitio nostrae corruptionis hoc nobis inest ut magis
Abbreviated transcription (Latin):
foris ĩpleret s ĩtus ꝑ ratone̾ sẽꝑ ad
creatorẽ suũ ĩtẽderet. ħ ẽ ut mẽbra
corꝑis sẽsificãdo foris ad agẽd̾ mone
ret ꝙ ede eiꝰ dilectione ñ ꝓcederet ⁊
ad eiꝰ dilectionẽ nõ ꝑtiner ita ut
õẽm actũ ⁊ caritas ĩperaret ⁊ ratio¬

Expanded text:
oris impleret, sed intus per rationem semper ad Creatorem suum intenderet. Hoc est membra corporis sensificando foris ad agendum quidret, quod ex ejus dilectione non procederet, et ad ejus dilectionem non pertineret, ita ut omnem actum et charitas i
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ex̾cẽt circũs p̾cionẽ cimorẽ iudelio
curã necessitatẽ affectũ. ĩ res au̾ st̃
tunores mũdani uł carnales timo
utilitatis timor pene ennor mortis qͦ¬
rũ sĩgłi suas curas gen̾ãt. Ilecestitas
añ dupłẽ ẽ alia ĩ debito dãdi alia i¬
in digencia accipit᷑ ur. alit̃ eĩ dieitur¬

Expanded text:
t circum spectionem, timorem videlicet, curam, necessitatem, affectum. Tres autem sunt timores mundani vel carnales, timor vilitatis, timor poenae, timor mortis, quorum singuli suas curas generant. Necessitas autem duplex, alia indebito dandi, alia indigentia accipiendi. Aliter enim di
Abbreviated transcription (Latin):
appetẽda. Simiłr sũc młti qͥ anime
sue ienimiũ ignorãt ⁊ ꝓ oibo uẽtris ꝯ¬
parando uehemẽder m̾fudãt i sepe
hoĩes ꝓ carnalibꝰ desideriis ad imple̾dis
plurimos labores grauer ⁊ amaros li¬
bent̃ tolerãt. quos ꝓ amore et̾ne uite
uł ad modĩeũ subire recusat cũ eꝯtͣ¬

Expanded text:
e suae jejunium ignorant, et pro cibo ventris comparando vehementer insudant. Et saepe homines pro carnalibus desideriis adimplendis plurimos labores graves et amaros libenter, tolerant, quos pro amore aeternae vitae, vel ad modicum subire recusant, cum e
Abbreviated transcription (Latin):
restit᷑uit nt ñ ad ĩtitũ s ad ĩcrem̃tũ ceci¬
disse uideam᷑. Igit᷑ iste qui ꝑ sapĩam eccete¬
ũat de altitudine sua suꝑbunt ⁊ ĩo bo¬
nũ ẽ ei ut p̾cidatur ⁊ assuescat ĩ altũ
ex pãdere ramos suos. Bonũ ẽ ei ut ĩt̾mis¬
so studio ꝯtẽplationis ad cp̃e foras eccire
complłat ᷑ ⁊ et̾iora dispensãda suscipiat
ũ discat exꝑtinẽ co quã difficile sit ꝑ
officiũ erct̾ioribꝰ ĩ seriire ⁊ tñ ꝑ desidẽ¬
tiũ ĩtiora nõ de serere. Et c̾ se ad cu¬
rã suscepti reguminis ĩparẽ ẽẽ ag¬
noũit timesci at ꝙͥ de hiis sẽsisse de¬
buerat qͦs pͥꝰ ĩ cod̾ loco positos ĩꝯsi¬
derate despiciebat. Et qr maiorẽ potista¬
tẽ maior solet solicitudo comitari. ip̃a eũ
cura ex̾ceat ut discat ẽẽ ꝓuidꝰ ⁊ cͥcũs pͦ¬
tus ⁊ ñ torpescat ocio ut añ ꝑiculũ ani

Expanded text:
restituit ut non ad interitum, sed ad incrementum cecidisse videamur. Igitur iste, qui per sapientiam excreverat, de altitudine sua superbivit, et ideo bonum est ei ut praecidatur, et assuescat in latum expandere ramos suos. Bonum est ei, ut intermisso studio contemplationis ad tempus foras exire compellatur, et exteriora dispensanda experimento, quam difficile fit per officium exterioribus inservire, et tamen per desiderium interiora non deserere. Et cum se ad curam suscepti regiminis imparem esse agnoverit, tunc sciat quid de iis sensisse debuerat, quos prius in eodem loco positos inconsiderate despiciebat. Et quia majorem potestatem major solet sollicitudo comitari, ipsa eum cura exerceat, ut dicat esse providus et circumspectus, et non torpescat otio, ut ante periculum ani
Abbreviated transcription (Latin):
as ut cũ ꝑ eeꝑimẽtũ didic̾int qͣntami¬
setia falsis istis delectac̃osbꝰ insit ardẽtins
cõna słla ⁊ u̾a gaudia requirãt q̃ mlła tͥsti¬
dia colrapit ⁊ salubrit aliqñ dereleti per¬
mittũt᷑ ad tẽpus setinre passionibꝰ carn¬
ĩ sue ut agnoseãt ĩ firmitatẽ suã. ⁊̃ de se
ñ p̃sumant. ⁊ canto deuotiꝰ postmodum
diem gr̃e se subiciant qͣnto manfestͥnis
dei utile ẽ ut tẽptẽt᷑ ut indelieet ip̃e tẽp¬
tatiões eos ex̃ceantri caueiores reodant
sepe ca̾dẽdo discit hõ qͣlit̾ g̾ssum fig̾ete.
⁊ caute ambulare debeat ⁊ ĩ ꝯtͣlictu besti
q̃ freq̃nt plagatꝰ ẽ cautiꝰ uemientẽ ictũ
cax ĩpit sic qͥ a diabolo seꝑe dec̾ipit᷑ sł

Expanded text:
per experimentum didicerint quanta miseria falsis illis delectationibus insit, ardentius aeterna illa et vera gaudia requirant, quae nulla tristitia corrumpit. Et salubriter, aliquando derelicti permittuntur ad tempus servire passionibus carnis suae, ut agnoscant infirmitatem suam, et de se non praesumant, et tanto devotius postmodum divinae gratiae se subjiciant, quanto manifestius Dei utile est, ut tententur, ut videlicet ipsae tentationes eos exerceant, et cautiores reddant; saepe cadendo discit homo qualiter gressum figere, et caute ambulare debeat, et in conflictu belli qui frequenter plagatus est, cautius venientem ictum excipit, sic qui a diabol
Abbreviated transcription (Latin):
pueuerũt s facta sũt certis quibꝰ dã lo¬
es ⁊ tẽporibꝰ ⁊ cũ certis ꝑsonis scd̃m al¬
ticudinem diuĩm ꝯsili᷑ ad hoc ordinatis
cũ eĩ deus scd̾m õĩpotẽciã suã młtis mo¬
dis ad restaurationẽ hoĩs uti potiusset
hũc tñ potissimũ elegit qͥ nr̃e infmita¬
cũ eñ ꝑ ꝯtẽplationẽ p̃sentẽ aspiceret nc̃
potiũt ⁊ spõte cecidit. nc̃ aũt spõte sur¬
gens hõ ad deũ etiã ꝑ tormẽta redit. O¬
dmatissimũ gͥ ẽ de nr̃a reparatione di¬
uine dispẽsationis ꝯsiliũ ut qͥ spõte ce
cidit nõ corctꝰ s spõde surgat ⁊ qui
ꝑ liberũ arbitriũ infirmatꝰ est samcatẽ
nõ recuꝑet donec ꝑ liberũ arbitriũ sana¬
ri uelit . hoc aũt ex nob nõ ẽ ut nelimꝰ
sed deꝰ ĩ nob̾ hoc oꝑat ᷑. Gr̃a enĩ dei p̾ueĩt
⁊ exccitat liberũ arbitriũ nr̃m ut poffic
uelle sanari qr ꝑ se nõ potest uelle sa¬
nari qͥ ꝑ se potuit uelle ĩfirmari. ħ gͥ

Expanded text:
pervenerunt, sed facta sunt certis quibusdam locis, et temporibus, et cum certis personis secundum altitudinem divini consilii ad hoc ordinatis. Cum enim Deus secundum omnipotentiam suam multis modis ad restaurationis hominis uti potuisset, hunc tamen potissimum elegit, qui nostrae infirmitacum eum per contemplationem praesentem aspiceret; nunpotuit, et sponte cecidit; nunc autem sponte surgens homo ad Deum etiam per tormenta redit. Ordinatissimum igitur est de nostra reparatione divinae dispensationisgat; et qui per liberum arbitrium infirmatus est, sanitatem non recuperet, donec per liberum arbitrium sanari velit. Hoc autem ex nobis non est ut velimus, sed Deus in nobis hoc operatur. Gratia enim Dei praevenit, et excitat liberum arbitrium nostrum, ut possit velle sanari, quia per se non potest velle sanari, qui per se potuit velle infir
Abbreviated transcription (Latin):
errore decepta totã se curiositati dedit et
paulatĩ crescẽte morbo dũ pͥmũ errata
aliqͦs ꝓ ꝯ̃i utilicate aliqͣntulũ sollicitari
iuderint. hos cupidos uocãt. Qͦs ꝓuidos
ẽe ꝑspec̃cĩt auaros nõĩant. Cos ãt qͥ se
affabiles ⁊ hylares oĩbꝰ p̾bẽt incio adula¬
cionis ĩseriure dñt. Illos u̾o qͥ sepiꝰ tͥsticiã
uultu p̃ferũt. ĩ iuidia tabescere credũt ⁊
qͦs alacres ⁊ deuotos ĩ m̃istͣndo ꝑspertĩt.le¬
ues ⁊ ĩquietos ẽẽ afserũt. Qͦ s debiles aut
gͣuos ĩueñint qͣi pigros ⁊ mertes accusãt
abstenuo morbo ỹpocrisis laborare ⁊ eos
qͥ plꝰ necessitati ĩdulgẽt. lucui deẜuire
ecistimãt. Et hũc qͥd̾ etrorẽ młtiplex ꝯfu¬

Expanded text:
errore decepta, totam se curiositati dedit, et paulatim crescente morbo, dum primum errata aliquos pro communi utilitate aliquantulum sollicitari viderint, hos cupidos vocant. Quos providos esse perspexerint, avaros nominant. Eos autem qui se affabiles et hilares omnibus praebent, vitio adulationis inservire dicunt. Illos vero qui saepius tristitiam vultu praeferunt, invidia tabescere credunt. Et quos alacres et devotos in ministrando perspexerint, leves et inquietos esse asserunt. Quos debiles aut graves invenerint, quasi pigros et inertes accusant. Abstemios, morbo hypocrisis laborare, et eos qui plus necessitati indulgent, luxui deservire existimant. Et hunc quidem errorem multiplex
Abbreviated transcription (Latin):
uẽt᷑ s ĩ latũ se distũdant aut ip̃i mido
crunco ĩfigere surculos nt ibi ꝯerescẽ¬
Necessitas ẽ simił stipici qui ligat affełꝰ
est qͣi surculꝰ qͥ ĩficꝰ uulnerat. Ista qͣtu¬
mũdi. ĩ firmitas hũane ꝯdicionis. ⁊ ĩui

Expanded text:
ventur, sed in latum se diffundant, aut ipsi nudo ventur, sed in latum se diffundant, aut ipsi nudo trunco infigere surculos, ut ubi concrescennecessitas est similis stipiti qui ligat, affectus est quasi surculus qui infixus vulnerat. Ista quatum
Abbreviated transcription (Latin):
deibił arũdinis nudo scipite male ercere¬
u̾at iuigi iã studio uirtutũ roborata ⁊ frõ¬
dibꝰ ccũpectionis undiq uestita rursũ ad
bustior qͣnto et̃ecitatior qͣnto cͥcũspectione
omatior ita ut ⁊ ip̃a p̾cisio sua ei ꝓ fuisse
uideat᷑. S qr ip̃a sapĩa ꝑ cͥcũs pectionẽ ramoᷤᷤ
suos erpãdit diffinamꝰ nẽ qͦs dã gñales mo¬
dos qͥbꝰ circũs pͤtio exc̾cet᷑. Sũt ãt qͣtuor. ti¬
mor.cura. necessicas. affectꝰ. Timmor ẽ an¬
crictas ꝑiclitãdi.Cura ẽ sollieitudo euadẽ¬
di ĩ cõmodi. Aut ꝯmodi ad ipiscẽdi. Necir¬
sitas ẽ debitũ dãdi aut ĩdigẽcia accipien¬
di. affectꝰ ẽ difideriũ ꝑfruẽdi. T̃ ior p̾¬
mit. sura tͣhit. Necessitas ligat. affic¬
tus uulnerat. Sic solẽt agricole qñ uo
lũt ecepad̾e ramos arboꝵ aut suppon̾e
eis ꝓõdera q̃ deorsũ p̃mãt aut subtꝰ al¬
ligare q̃ ceorsu cͥhãt aut nicta affigere
st̾ipites ⁊⁊ allig̾ame ramos ne surfũ le¬

Expanded text:
xibilis arundinis nudo stipite male excreverat, jugi jam studio virtutum roborata, et frondibus circumspectionis undique vestita, rursum ad bustior, quanto exercitatior, quanto circumspectione ornatior, ita ut etiam ipsa praecisio sua ei profuisse videatur. Sed quia ipsa sapientia per circumspectionem ramos suos expandit, diffiniamus nunc quosdam generales modos, quibus circumspectio exercetur. Sunt autem quatuor. Timor, cura, necessitas, affectus. Timor est anxietas periclitandi. Cura est sollicitudo evadendi incommodi aut commodi adipiscendi. Necessita est debitum dandi, aut indigentia accipiendi. Affectus est desiderium perfruendi. Timor premit, cura trahit, necessitas ligat, affectus vulnerat. Sic solent agricolae quando volunt expandere ramos arborum, aut supernonere eis pondera quae deorsum premant, aut subtus alligare quae deorsum trahant, aut juxta affigere stipites et alligare ramos, ne sursum ele
Abbreviated transcription (Latin):
aũ irã eccitat. qr tẏpo suꝑbie ĩ fłatus
ãmiꝰ ĩtołabile ẽe credit qͥeꝙ ab eo susti¬
net ꝙ̃ despicit. Deĩde ira iͥ indignatonẽ
crescit. Indignatio ĩ ꝯtumeliã ꝓcedit. ꝯ¬
tumelia odium parit. Odiũ aũ ĩuet̾atũ
ĩnudia tͣnfit. Inuidia u̾o aĩo tediũ gig¬
nit. T ediũ aũ ẽ ĩsed̾it cordi qͣi tinea de

Expanded text:
em iram excitat, quia typo superbiae inflatus animus intolerabile esse credit, quidquid ab eo sustinet, quam despicit. Deinde ira in indignationem crescit, indignatio in contumeliam procedit, contumelia odium parit, odium autem inveteratum in invidiam transit, invidia vero animo taedium gignit, taedium autem cum insederit cordi, q
Abbreviated transcription (Latin):
qͥbꝰ ĩ latũ se ercpãdit. In ꝯtẽplatiuis ĩ ol¬
tũ surgit qͥ ꝑ acum̃ mẽtis petiet᷑nt us
ad ꝯtẽplãda secreta celestia.In actiuis ĩ la¬
tũ se erepãdit qr hnĩ ĩtẽtionẽ m̃tis sue
młtiplicit̃ foras spargũt ad dispẽsãda
sã pͥmo młtũ ĩ ꝯtc̃platione excres eunt᷑
s dũ iudẽt alios sĩpliciores fr̾es t̃renis
actiomibꝰ occupari eos ĩ ꝯꝑatione sua
despiciũt ⁊ dũ ip̃i sfiles sũt a bono oꝑe
bona tñ oꝑa ĩ aliis ñ ꝑtimescũt nidicare
cͥa gͥ ĩ hũmilitate stare negligũt uc̾do
clationis ꝯquassaci a fastigio ꝯtẽplat̾onis
cadu̾t deiectiq uariis patẽt erroribꝰ ⁊⁊ mł¬
tiplicit̾ ab illa ĩt̾na pace disthũt᷑. Qͦꝵ inde¬

Expanded text:
in latum se expandit. In comtemplativis in altum surgit, qui per acumen mentis penetrant usque ad contemplanda secreta coelestia. In activis in latum se expandit, quia illi intentionem mentis suae multipliciter foras spargunt ad dispensanda sam, primo multum in contemplatione excrescunt, sed dum vident alios simpliciores fratres terrenis actionibus occupari, eos in comparatione sui despiciunt, et cum ipsi steriles sint a bono opere, bona tamen opera in aliis non pertimescunt judicare. Qui ergo in humilitate stare negligunt, vento elationis conquassati, a fastigio contemplationis cadunt. Dejectique variis patent erroribus et multipliciter ab illa interna pace distrahuntur. Quorum vide
Abbreviated transcription (Latin):
extenuat᷑ tãdẽq eleuatꝰ ĩ sp̾lime ab occh̾e
ĩtuẽtiũ ꝓrsꝰ sb̾ducit᷑. Postꝙͣ enĩ ꝑ ignem
cõpũctionis rubigo põci a mẽce fuerit ꝯ¬
sũpta ⁊ ille ĩt̾nꝰ fulgor ĩ corde micare
ceꝑit ꝯfestĩ animꝰ ĩ qͣndã ꝯtẽplaciõis spe¬
culã sbleuat᷑ ĩbiq qͦdã mͦ se ip̃o altior effec̃¬
tꝰ qͣndã ut ita diccm lucidã regionẽ ⁊ tͤ¬
disse se memiut ł ẽe estimauit. Mirat᷑
ignorãcie suc tenebras accusat. Mirat᷑ sbꝰ¬
ter se ĩ uno qͦ ꝓstratꝰ iacuit. mirat᷑  sr̃ se
ĩ sũmo qͦ eleuatꝰ tẽdit. Gaudet se tm̃ iã eu

Expanded text:
xtenuatur, tandemque elevatus in sublime ab oculis intuentium prorsus subducitur. Postquam enim per ignem compunctionis rubigo peccati a mente fuerit consumpta, et ille internus fulgor in corde micare coeperit, confestim animus in quamdam contemplationis speculam sublevatur, ibique quodammodo seipso altior effectus, quamdam, ut ita dixerim, lucidam regionem, et tevidisse ignorantiae suae tenebras accusat, miratur subter se in imo, quo prostratus jacuit, miratur super se in summo, quo elevatus tendit. Gaudet se tantum jam
Abbreviated transcription (Latin):
clauo loco adm̃ctũ ẽ ꝑ caritatem
roborat᷑. Caritas siłis ẽst umo. ui¬
nũ nãq eos qͦs ĩebͥaũit reddit ylares au¬
daces fortes obliuios os ⁊ qͦdã mͦ ĩsẽsibiles
Sic caritas mũdãdo ꝯsciẽciã mẽtẽ exchila
tat᷑ scͥpt᷑a fortis ẽ ut leo qͥ ꝯfĩdit ĩ dño. Cõ¬
sciẽcia enĩ muda nlłie adũsis fr̾ari p̾. qr

Expanded text:
o adjunctum est: per charitatem roboratur. Charitas similis est vino. Vinum namque eos, quos inebriaverit reddit hilares, audaces, fortes, obliviosos, et quodammodo insensibiles. Sic charitas mundando conscientiam mentem exhilartatur Scriptura, fortis est ut leo qui confidit in Domino . Conscientia enim munda nullis adversis
Abbreviated transcription (Latin):
abimius. Infirmicas hũane ꝯdicionis
ẽ ꝙ facile ledim᷑ꝰ adũsis ⁊ difficile ad bõa
agẽda ꝯualescimꝰ. In uidia diaboli est
cum ip̃o instigãte ad uĩcia ĩ flãma¬
mur. Igitͫ ira dei timo re pͥmit uans
deorsũ tͣhit. Infirmitas nte ꝯd̃itionis di¬
tis nos necessitatibꝰ ligat. Imudia diaboli
illicitis desideriis nos ĩflãmãdo uulnetat

Expanded text:
abimus; infirmitas humanae conditionis est quod facile laedimur adversis, et difficile ad bona agenda convalescimus; invidia diaboli est, cum ipso instigante ad vitia inflammamur. Igitur ira Dei timore premit, vanideorsum trahit, infirmitas humanae conditionis, diris nos necessitatibus ligat, invidia diaboli, illicitis desideriis nos inflammando vulnerat
Abbreviated transcription (Latin):
qͣs ĩtꝰ patit᷑ ⁊̃ si possibile ẽẽt an fugere
uell sem ip̃m. Igit᷑ relicta ꝯsc̃ia foras
fũditꝰ t̾renis se mimiscet actionibus
ũ uł occupatꝰ obliuisei possit maloꝵ
suoꝵ. Et qr leuiꝰ ẽe iudicat õe malũ
eo ip̃o ꝙ ĩtꝰ tołat iã miser ⁊̃t dolores
sue oceupatiõis foris amat ⁊ qr ueram
dulcedinẽ lõgo tedio palatũ cordis gusta¬
re dedidiẽ. caruał ꝯcupisce̾cie acetu̾ sicig̃
aĩa c̃ desid̾io bibit. Inuentã igitꝰ᷑ ĩ curis
actioribꝰ diabolꝰ corrũpit ⁊ iã ulło s̾ iudi¬
cio rõnis renitentẽ ad q̃libet erroris p̃¬
cipitia tͣhit. S qr nc diccunꝰ ad qͣnca nos
pͥstinã reformet sanitatẽ s ⁊ inaiorẽ ad¬
dat fortitudinẽ nõ solũ repar ꝙ ꝑiiͣt s¬

Expanded text:
t si possibile esset, vellet aufugere semetipsum. Igitur relicta conscientia foras funditus terrenis se immiscet actionibus, ut vel occupatus oblivisci possit malorum suorum. Et quia levius esse judicat omne malum eo ipso quod intus tolerat, jam miser etiam dolores suae occupationis foris amat. Et quia veram dulcedinem longo taedio palatum cordis gustare dedidicit, carnalis concupiscentiae acetum sitiens anima cum desiderio bibit. Inventam igitur in curis exterioribus diabolus corrumpit, et jam nullo sibi judicio rationis renitentem, ad quaelibet erroris praecipitia trahit. Sed quia nunc diximus ad quanta nos pristinam reformet sanitatem, sed et majorem addat fortitudinem. Non solum reparet
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ error semei illapsꝰ aĩo late uenena
sua diffũdit . ⁊ occulte ẜpẽs ⁊ inmiscẽs
se cũctis motibꝰ aĩe uolu̾tates innitat
ꝯsilia dissipat cogitatões ĩ torq̃t ⁊ corrũpit
desid̾ia curasq ĩducit st̃ fluas. Et qr semel
ĩflatꝰ animꝰ magna de se eristimare didic̃

Expanded text:
 error semel illapsus animo late venena sua diffundit, et occulte serpens, et immiscens se cunctis motibus animae, voluntates immutat, consilia dissipat, cogitationes intorquet, et corrumpit desideria, curasque inducit superfluas. Et quia semel inflatus animus mag
Abbreviated transcription (Latin):
emamĩ ita nascẽte rachel morit᷑ qr ¶
mẽs ad ꝯtẽpło̾nẽ rapta ꝙͣtꝰ sit hũane
r̾ois deffcĩs exꝑit᷑. Nõne rachel mortua tc̃
hũana iᵈ r̾oemat̾oe posse ꝯp̾hẽd̾e. Si eĩ aliqͣ
argum̃tat̾oe adiri potuiss lum̃ iᵈ dĩnũ utr¬

Expanded text:
amin itaque nascente, Rachel moritur, quia mens ad contemplationem rapta, quantus sit humanae rationis defectus experitur. Nonne Rachel mortua tunchumana illud ratiocinatione posse comprehendere. Si enim aliqua argumentatione adiri potuisset lumen illud
Abbreviated transcription (Latin):
cit᷑. Moec eĩ ut pr̃na necc ĩtonuit discipłos ꝓstͣ¬
uit. ad tͦnit᷑ ũ ita dĩne uocis auditor cadi̾t qr
ad id qd̾ dinitꝰ ĩspirat᷑ hũam ssꝰ capacitas suc¬
cũbit ⁊ nͥ hũane r̾ocinat̾ois ãgustias deẜat. ad
capiẽd dñie ĩ spirat̾ois archanũ ĩ clłigẽcie simĩ
ñ dilatat. Ibi ita audicor cadit uͥ hũana tͥo def¬
ficit. Ibi rachel morit᷑ ut bẽiamĩ oriat᷑. Idẽ ita
ĩ fallor ꝑ mortẽ rachel ⁊ casu̾ discipłoꝵ figatur

Expanded text:
citur. Mox enim ut paterna vox intonuit, discipulos prostravit. Ad tonitruum itaque divinae vocis auditor cadit, quia ad id quod divinitus inspiratur, humani sensus capacitas succumbit, et nisi humanae ratiocinationis angustias deserat, ad capiendum divinae inspirationis arcanum intelligentiae sinum non dilatat. Ibi itaque auditor cadit, ubi humana ratio deficit. Ibi Rachel moritur, ut Benjamin oriatur. Idem itaque, nisi fallor, per mortem Rachel, et casum discipulorum figur
Abbreviated transcription (Latin):
difficiliꝰ erctorq̃t ꝙͣ ut ĩ oĩ affõoe sua mod̾
ẜuct. Sepe ⁊ eĩ fr̾es ioseph magnũ aͥd mo¬
liẽtes dũ eis undiq acclamat᷑. euge euge. so¬
lẽt ñ solũ ad ĩutilia .um ĩt ad ĩpossibłia co¬
natꝰ sui manꝰ ecctẽd̾e freq̃nt̃ siqͥd̃ ãĩ affc̃us

Expanded text:
difficilius extorquet, quam ut in omni affectione sua modum servet. Saepe etenim fratres Joseph magnum aliquid molientes dum eis undique acclamatur: Euge, euge, solent non solum ad inutilia, verum etiam ad impossibilia conatus sui manus extendere. Frequenter siquidem animi a
Abbreviated transcription (Latin):
te illa formidamꝰ ĩcͦͣrere. Duudt̃ itaq udas ⁊
z abulõ it̃ se regim̃ s rubẽ se ectẽdit ad totũ
qr uꝰ amor ad sola bõa u̾m odiũ ad sola mala
timor se effu̾dit ad ħ ⁊ illa. zabulõ ĩ ꝑtis sue
ꝑtẽ fr̃em suũ amtit symeonẽ. ꝓ adu̾sis siqͥdẽ

Expanded text:
formidamus incurrere. Dividunt itaque Judas, et Zabulon inter se regnum, sed Ruben se extendit ad totum, quia verus amor ad sola bona, verum odium ad sola mala, timor se effundit ad hoc, et ad illa. Zabulon in partis suae partem fratrem suum admittit Simeonem. Pro adversis siquidem
Abbreviated transcription (Latin):
pͣ cũ lem cedit qr sr̃ueĩente timore spes cadit. ad
eiꝰ ĩꝑiũ sepe uidas se cedit. zabulõ accedit. qr oo
gẽte tĩre sepe caritas refrigescit. odiũ ecesur¬
git ad nutũ ip̃iꝰ ysachar egredit᷑. ⁊ symeõ in¬
gredit᷑ qr sb̾itͣnte tĩore sepe ⁊ gaudiũ erccludi¬
t᷑ i dolor admͤtit᷑. uidimꝰ qñ rubẽ qñ fr̾ibꝰ siuis

Expanded text:
pectum Levi cedit, quia superveniente timore spes cadit, ad ejus imperium saepe Judas secedit. Zabulon accedit quia, cogente timore, saepe charitas refrigescit, odium exsurgit. Ad nutum ipsius Issachar egreditur, et Simeon ingreditur, quia subintrante timore, saepe et gaudium excluditur, et dolor admittitur. Vidimus
Abbreviated transcription (Latin):
defid̾io. Nouit ħ rachel ⁊ idcco studiũ młti¬
plieat ⁊ desid̾iũ suũ cotidianis ĩ crem̃tis
acriꝰ ĩflãnat. In tãta ita cotidiani cona¬
tꝰ ancietate ĩ hiꝰ mõi doloris ĩm̃sitate. ⁊ bẽ¬
iamĩ nascit᷑. ⁊ rachel morit᷑ qr c̾ mẽs hoĩs
supͣ se ip̃am rapit᷑ oes hũane roeinat̾ois
ãgustias sr̃gdit᷑. ad iᵈ eĩ qd̾ supͣ se eleuata¬

Expanded text:
 idcirco studium multiplicat, et desiderium suum quotidianis incrementis acrius inflammat. In tanta namque quotidiani conatus anxietate, in hujusmodi doloris immensitate, et Benjamin nascitur, et Rachel moritur, quia cum mens hominis supra seipsam rapitur, omnes humanae ratiocinationis, angustias supergreditur. Ad i
Abbreviated transcription (Latin):
scire sic sane docatna ab eo qud̃ est doce utrobiꝙ
est id̾ scire utrobia aũt nõ est id̾ doc̾e. Nam
imus docet alt̾ docetur unus erudit alt̾ eru¬
pitur qnimo iq est doctrina docẽs. malt̾o doctrina

Expanded text:
scire, sic sane doctrina ab eo quod est docere. Utrobique est idem scire, utrobique autem non est idem docere: nam unus docet, alter docetur; unus erudit, alter eruditur. In uno itaque est doctrina docens, in altero doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
different᷑ s ut ita dicara indignͣt patitur core¬
nmnpi ata dusolui Inuoca fortalle aliquẽ
moueat. Si anmalia noxia iiuos hõnes. aut
penauit iedunt Aũ solub̾t᷑ ex̾cent aut utiliter
pbunt aut iguorant̾ docent. Euro mescas
euat suacant ÷̃ corꝑa hominũ mortuorum:¬

Expanded text:
differenter, sed, ut ita dicam, indignanter patitur corrumpi atque dissolui. Illud etiam fortasse aliquem moueat, si animalia noxia uiuos homines aut poenaliter laedunt aut salubriter exercent aut utiliter probant aut ignoranter docent, cur in escas suas dilacerant etiam corpora hominum mortuorum
Abbreviated transcription (Latin):
ca cã toto atq umũso boua sint hõ igit᷑
añ ꝑcõm et insuo gu̾e utiq bonꝰ erat set
illo dcm̃ est. qui em̃ sigillatim bonus est
estutiq ut addic̾et᷑ quod etimp̃senti u̾m
eẽt et p̾sencĩa significaret suturi. dens

Expanded text:
uerso bona sint. homo igitur ante peccatum et in suo genere utique bonus erat; sed illo dictum est. qui enim singillatim bonus est,est itaque, ut id diceretur, quod et in praesenti uerum esset et praescientiam significaret futuri. deus
Abbreviated transcription (Latin):
lus et femina. sicut aũt ab hac gr̃a ie¬
nocarõnũ et reformacõne imagis di
nõ separentur feminee qinͣ ius in sexi
corꝑis earum aliud figuratũ aluid fi
dei minẽ adimaginẽ: acne quisanͥͣt putar
horaĩs fc̃m fi̾et adimagmẽ d̾i fecit illum
manid masculum et femina fecit illos
utiam ⁊̃ corpus fc̃m intlłigntur. rursus
tom posuisse. et quod de uiro mulier sc̃a
est sic̃ post̾a manifestaturt Cum id qd ħ
brepit̾ dcm est diligenoiꝰ ceꝑit explicari¬
um ⁊ id̾o płalem nu̾m cont̾muo subiecit
dicens fecit eos et bñdyxit eos. Si ut iam
dixi diligentius inconseqñti scrrptura
oe bõis daicõne tequiremus. nũc ad u̾ten¬
si dumi est. ꝙ post̾a atã dixis et sicẽ fcm̃i sta¬
cim subietit. et iudit deus om̃ia que fec.
et acce bõa ualde ubi intlłr pot̾as et fa¬
cultas ip̃a data ne᷑ hũane surĩdi st ad
esscam pabulum agͥ et fructus ngni
ad ħ em̃ intulit et sic est fc̃m ꝙ ab illo
locoincohau̾at sibi ait. Et dicit dens¬

Expanded text:
 ab hac gratia renouationis et reformatione imaginis dei non separantur feminae, quamuis in sexu, corporis earum aliud figuratum sit, hominem ad imaginem dei. ac ne quisquam putariritum fieret ad imaginem dei, fecit illum, inquit, masculum et feminam fecit illos, ut iam etiam corpus factum intellegatur. rursus tionis unitatem posuisse et quod de uiro mulier facta est, sicut postea manifestabitur, cum id, quod hic breuiter dictum est, diligentius coeperit explicari; et ideo pluralem numerum continuo subiecit dicens: fecit eos et benedixit eos. sed, ut iam dixi, diligentius in consequenti scriptura de hominis creatione requiremus. Nunc aduertendum est, quod, posteaquam dixit: et sic est factum, statim subiecit: et uidit deus omnia, quae fecit, et ecce bona ualde, ubi intellegitur potestas et facultas ipsa data naturae humanae sumendi ad escam pabulum agri et fructus ligni. ad hoc enim intulit: et sic est factum, quod ab illo loco inchoauerat, ubi ait: et dixit de