comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nascitur. ⁊ alunos qͤ ad morsa
diurnam famẽ ꝓhibet. Sfalã¬
gos aũt̃ uenenatos gignit. ⁊ la¬
pidem qͥ ideus dactilus dr᷑. Abidoᷤ
insula in europa suꝑ ellespõtũ
poĩta. augusto ⁊ ꝑiculoso mari
sit introitus ellesponti maris in
qͦ xerxes pontẽ ex nauib fecit
⁊ in greciam transiit. Coos ĩsu¬
la adiacens ꝓuincie attice ĩ qͥ
hypocrates medicꝰ natꝰ ẽ: qͤ ut
uarro testis ÷ arte lanificii p᷑
ĩ ornam̃to feĩaꝵ ĩclarut. Ei¬
clades insule antiquitꝰ grecie fu¬
spaciis longiorib a delo ꝓiecte
m orbe tam̃ cuca delum site st̃.
Nam orbem ciclon grai loquũ¬
tur. qͥdam uͦ ñ qd̃ in orbem di¬
geste. S ꝓpt̾ scopulos qͥ cͥca eã¬
dem st̃ dictas putant cicladas.
Dee in ellesponto int̾ egeũ ⁊
maleum constitute cͥcundant᷑
etiam pelago mirteo. Sũt aũ¬
onĩs num̾o qͥnqͣgnita tres. ten¬
milia ducenta. Metroposꝰ eaꝵ
rodus. Delos insula in medio

Expanded text:
nascitur et alimos, quae admorsa nascitur et alimos, quae admorsa diurnam famem prohibet. Phalangos autem venenatos gignit et lapidem qui Idaeus dactylus dicitur. Abydos insula in Europa super Hellespontum posita, angusto et periculoso mari sit introitus Hellesponti maris, in quo Xerxes pontem ex navibus fecit, et in Graeciam transiit. Coos insula adiacens provinciae Atticae, in qua Hippocrates medicus natus est; quae, ut Varro testis est, arte lanificii prima in ornamento feminarum inclaruit. clades insulae antiquitus Graeciae fuspatiis longioribus a Delo proiectae, in orbem tamen circa Delum sitae sint; nam orbem κύκλον Graii loquuntur. Quidam vero non quod in orbem digestae, sed propter scopulos qui circa eadem sunt, dictas putant Cyclades. Haec in Hellesponto inter Aegeum et Maleum mare constitutae circumdantur etiam pelago Myrtoo. Sunt autem numero quinquaginta tres, tenmilia ducenta. Metropolis earum Rhodos. Delos insula in medio
Abbreviated transcription (Latin):
te. Oprus insula a ciuitate
tio mari uicina austro famo¬
sa. qͣndam diuitiis ⁊ maxiẽ
exis. Ibi enĩ pͥma hꝰ metalli
in neutro ⁊ utilitas fuit. ar¬
loponensẽ. Hec pͥmũ a temꝑie
celi macaroneson appellata ẽ.
Demde creta dicta a creto qͦdam
indigena qũe auĩt unũ cretaꝵ
fuisse a quib inppit̾ ibi abscon¬
ditus ẽ ⁊ nutritꝰ. Est aũ insula
gcie int̾ ortũ ⁊ occasum longis¬
simo trattu porrecta a septẽtrio¬
ne grecie estib ab austro egip¬
tiis undis ꝑfusa. Fuit aũ qͦn¬
dam centũ urbib nobił. unde
⁊ hec athocentapolis dicta ẽ. Pri¬
maetiã remis ⁊ sagutis claruit
pͥma litt̾is iura fixit. eqͦstres tͦ¬
mas pͥma docuit. studiũ musicũ
ab ideis dactilis in ea ceptũ. Ca¬
pris copiosa ceruis eget. Lupoᷤ
⁊ uulpes aliaq ferarũ noxia nꝰ¬
qmͣ gignit. Serpens ibi nulla.
noctua nulla. ⁊ iiueniat᷑ statim
emorit᷑. Larga ẽ aũ uitib ⁊ ar¬
borib. Dictanꝰ herba increta

Expanded text:
prus insula a civitate,tio mari vicina Austro, famosa quondam divitiis, et maxime aeris; ibi enim prima huius metalli inventio et utilitas fuit. loponnesum. Haec primum a temperie coeli Macaronesum appellata est: deinde Creta dicta a Crete quodam indigena, quem aiunt unum Curetum fuisse, a quibus Iuppiter ibi absconditus est et enutritus. Est autem insula Graeciae inter ortum et occasum longissimo tractu porrecta, a septentrione Graeciae aestibus, ab Austro Aegyptiis undis perfusa. Fuit autem quondam centum urbibus nobilis; unde et Hecatompolis dicta est. Prima etiam remis et sagittis claruit, prima litteris iura finxit, equestres turmas prima docuit; studium musicum ab Idaeis dactylis in ea coeptum. Capris copiosa, cervos eget; lupos et vulpes aliaque ferarum noxia nusquam gignit; serpens nulla ibi, nulla noctua, et si inveniatur, statim emoritur. Larga est autem vitibus et arboribus: dictamnoso herba in Creta
Abbreviated transcription (Latin):
agrigentinos. m igne solubiles.
crepitantes in aquis. Qm̃is ambi¬
tus eiꝰ claudit᷑ stadiũ tͥum mili¬
ũ. S̾alustuis aũ dicit italie ꝯiuc̃¬
tam fuisse siciliam. S mediũ spa¬
ciũ impetu maris diuisũ ⁊ ꝑ an¬
gustiam scissũ. Tapsus insula sta¬
diis decem acilia remota iacens
⁊ plamior. Unde ⁊ nũtupata. De
qͣ uirgilius. tapsũq iacentẽ. Eo¬
lie nisule sicilie appellate ab eolo
ippote filio qũe porte finx̾unt re¬
gem fuisse uentoꝵ. S ut uarro
dicit. rector fuit istaꝵ insulaꝵ. Et
qr ex eaꝵ nebulis ⁊ fumo ⁊ futoͣs
p̾dicebat flatus uentoꝵ ab ĩꝑitis
iuisus ẽ uentos sua potestate reti¬
nuisse. Fedem insule ⁊ nulcanie
Sũt aũ nouẽ hñtes apͥa noĩa qͣ

Expanded text:
Agrigentinos in igne solubiles, Agrigentinos in igne solubiles, crepitantes in aquis. Omnis ambitus ejus clauditur stadiorum tribus millibus. Sallustius autem dicit Italiae conjunctam fuisse Siciliam, sed medium spatium impetu maris divisum, et per angustiam scissum. Tapsus insula stadiis decem a Sicilia remota, jacens et planior. Unde et nuncupata, de qua Virgilius: Tapsumque jacentem. Aeoliae, insulae Siciliae, appellatae ab Aeolo, Ippotae filio, quem poetae finxerunt regem fuisse ventorum: sed ut Varro dicit rector fuit istarum insularum et quia ex earum nebulis et fumo futuros praedicebat flatus ventorum, ab imperitis visus est ventos sua potestate retinuisse, Aeoliae insulae et Vulcanae Sunt autem nove
Abbreviated transcription (Latin):
samia ⁊ pythagoras. Samuiᷤᷤ¬
aqͦ ph̃ie nom̃ ĩuentũ ẽ nͥ hͣc
insula reꝑta pͥus fictilia ua¬
sa tͣduntur. Ande ⁊ uasa sa¬
nua appellata st̃. Sicilia a si¬
cano rege sycania cognoĩata
ẽ: demde a siculo itali frẽ si¬
dras diuisa. Hec abitalia ex¬
iguo freto discreta. affricum
mare ꝓspͨtans. t̾ris frugi¬
ferã auro huñdans i cau̾nis tam̃
⁊ fistulis penetͣbilis. uentisq ⁊
sulphure plena. Unde ⁊ ibi eth¬
ne montis extant incendia. In
cuiꝰ freto cula ẽ ⁊ caribdis. quibͦ
nauigia aut absorbent᷑ aut col¬
lidunt᷑. suit aut̃ qndam patria.
citlopum ⁊ postea nutͥx tyrãnoꝵ.
frugũ fertilis. ac pͥmũ t̾ris oĩb
cõmissis senũb. aratro ꝓscissa.
pͥncipũ urbiũ siratusis hc̃. sontẽ
arecusam alfeum fluuiũ magno
rũ gen̾atoꝵ equoꝵ In ea insula
pͥmũ ẽ inuenta comedia. Acha¬
ex achate flũe dedit. Parturit ⁊
mare esꝰ corralliũ. gigit ⁊ sales

Expanded text:
SamiaSamiae nomen inventum est. In hac insula reperta prius fictilia vasa traduntur; unde et vasa Samia appellata sunt. Sicilia a Sicano rege Sicania cognominata est, deinde a Siculo Itali fratre Sidras divisa. Haec ab Italia exiguo fretu discreta, Africum mare prospectans, terris frugifera, auro abundans, cavernis tamen et fistulis penetrabilis, ventisque et sulphure plena; unde et ibi Aethnae montis extant incendia. In cuius fretu Scylla est et Charybdis, quibus navigia aut absorbuntur aut conliduntur. Fuit autem quondam patria Cyclopum, et postea nutrix tyrannorum; frugum fertilis, ac primum terris omnibus commissis seminibus aratro proscissa. Principem urbium Syracusas habet, fontem Arethusarum generatorem equorum: in ea insula primum est inventa comoedia. Achaex Achate flumine dedit: parturit et mare ejus coralium: gignit et sales
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ miconiũ ꝓeurrentib saxis
inhospitalis ẽ. ⁊ nullis sini¬
b portuosa Df᷑ aũ icarium
tretensem ibi naufragio in¬
terisse ⁊ de exitu hoĩs imposi¬
tũ nom̃ loco. Naxon insula
qd̾ fc̾ilitate uitiũ uracat cete¬
ras. Est aũ a delo decẽ ⁊ octo
milia passuũ seꝑata. ex qͣ o¬
im ioiis ftur adu̾sus titanaᷤᷤ¬
ea fuisse ꝓfectus. Melos ex
numn̾o cieladum una oĩũ in¬
sularum rotundissima. unde
inũcupata. Historia dic̃ ex
iasone natũ fuisse filomelũ
⁊ plutũ. Ex filomelo parean¬
tam genitũ qͥ de suo noĩe pa¬
ron insulam ⁊ oppidũ appella¬
uit. Prius aũ inmoida. Dem̃
mor candidissimũ qd̾ pariũ
dr᷑. Mitit ⁊ sardã lapidẽ mar¬
morib quid̾e̾ p̾stantiorẽ ⁊ in¬
ter gẽmas uilissimũ Cyon ĩ
sula sẏra lingͣ appellatur eo
qd̾ ibi mastix gignit᷑. Syri
enuĩ masticem. cio uocant. Sa¬
mo insula ẽ in mari egeo uͥ
nata ẽ umo: ex qͣ fuit sybilla

Expanded text:
et Myconium procurrentibus saxis et Myconium procurrentibus saxis inhospitalis est, et nullis sinibus portuosa. Dicitur autem Icarum Cretensem ibi naufragio interisse, et de exitu hominis impositum nomen loco. Naxos insula quod fertilitate vitium vincat ceteras. Est autem a Delo decem et octo milia passuum separata, ex qua olim Iovis fertur adversus Titanas fuisse profectus. Melos ex numero Cycladum, una omnium insularum rotundissima; unde et nuncupata. Historia dicit ex Iasione natum fuisse Philomelum et Plutum, ex Philomelo Pareantum genitum, qui de suo nomine Paron insulam et oppidum appellavit: prius autem Minoia, deinde mor candidissimum, quod Parium dicunt. Mittit et sardam lapidem marmoribus quidem praestantiorem, et inter gemmas vilisssula Syra lingua appellatur, eo quod mastix gignit. Syri enim masticem Chios vocant. Samos insula est in mari Aegeo, ubi nata est Juno, ex qua fuit Sibylla
Abbreviated transcription (Latin):
te in qͣ rose capitolium dr᷑ ẽẽ in¬
uentum. dũ ibi ciuitas. cond̾et᷑
ex quo ⁊ urbes ⁊ insula rodos ẽ
appellata. In hac urbe solis colo¬
sus fuit ẽreus septuaginita cu¬
bitoꝵ altitudine. suerunt ⁊ a¬
minores. Tenedos una ex ci¬
cladib ad septenitͥonẽ sita: ⁊̃
qͣ olim cintas a tene qͣdam
condita. Onde ⁊ nomĩ urbd̃
illius uł pocius insule fuit.
Nam tenes iste infamatus
qd̾ cũ nouerta sua concubiuis¬
set. ⁊ fugiens in hanc ĩsulã
uacuam cultorib obtinuit.
Inde ⁊ tenedos dicta ẽ. Sic
cicero. tenen ipm̃. cuiꝰ ex noĩe
tenedos noĩatur. Carpados ł
una ex cicladib a m̾idie po
tatem. Est aut̃ int̾ egyptũ ⁊
rodum ex hac insula dicũt᷑ꝰ
⁊ carpasie naues magne ⁊
spaciose. Eiterea insula una
ex cicladib a ꝑte occidua dis¬
ta. cuiꝰ porfiris antea nomẽ
fuit. Citerea aũ uocata qd̾ iͥ
uenꝰ sit orta. caria insula u¬
na de cicladib q̃ icario mari
nom̃ dedit. Hec int̾ samũ

Expanded text:
 rosae capitulum dicitur esse inventum dum ibi civitas conderetur: ex quo urbs et insula Rhodos est appellata. In hac urbe solis Colossus fuit aereus, septuaginta cubitorum altitudine: fuerunt et aminores. Tenedos insula, una ex Cycladibus, ad septentrionem sita, in qua olim civitas a Tene quodam condita est, unde et nomen urbis illius, vel potius insulae fuit. Nam Tenes iste infamatus, quod cum noverca sua concubuisset, et fugiens in hanc insulam, vacuam cultoribus obtinuit, unde et Tenedos dicta est. Sic Cicero: Tenent ipsum cujus ex nomine Tenedos nominatur. Carpathos insula, una ex Cycladibus, a meridie positatem. Est enim inter Aegyptum et Rhodum. Ex hac insula dicuntur et carpathiae naves magnae et spatiosae. Cytherea insula, una ex Cycladibus, a parte occidua sita, cujus Porphyris antea nomen fuit. Cytherea autem vocata, quod ibi Venus sit orta. Icaria insula, una de Cycladibus, quae Icario mari nomen dedit. Haec inter Samum
Abbreviated transcription (Latin):
õmune ẽ insulis ut lctm.¬
ꝓmineant. Unde ⁊ loca
eaꝵ ꝓmũtoria dicũt᷑. Sic sa¬
lustis de sardinia ĩ orientem
pͣ occidentẽ latior ꝓminet. Si¬
geũ ꝓmũtoriũ asie ubi elles¬
pontus aꝑtiꝰ dilatat᷑. Dictũ
aũ sigeũ ꝓpt̾ hertulis tacitꝰ᷑¬
nitatem. qͣr ꝓhibitꝰ hospitio
a laomedonte tͦianoꝵ rege.
simulauit abscessum ⁊ inde
ꝯͣ tͦiam cũ silentio uenit qd̃
unda ita seua est. ut ꝑ seqͥ
nauigantes uideat᷑. Noc ã
ꝓmũtoriũ a maleo rege ar¬
guioꝵ nomĩ accepit. Peloꝵ
tum a gub̃natore hannibał
illic sepulto. Patinũ ꝓmun¬
toriũ sicilie austrũ spectans
ab aeris crassitud̾ie dictum.

Expanded text:
Commune est insulis, ut promineant inde et loca earum promontoria dicuntur. Sic Sallustius de Sardinia: « In orientem quam occidentem latior prominet. » Sigaeum promontorium Asiae, ubi Hellespontus apertius dilatatur. Dictum autem Sigaeum propter Herculis taciturnitatem: quia prohibitus hospitio a Laomedonte, Trojanorum rege, simulavit abscessum, et inde contra Trojam cum silentio venit, quod unda ita saeva est ut persequi navigantes videatur. Hoc autem promuntorium a Maleo rege Argivorum nomen accepit. Pelorutum a gubernatore Hannibalis illic sepulto. Pachynum promuntorium Siciliae Austrum spectans, ab aeris crassitudine dictum,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ eũ ad orientalẽ plagam res¬
me in ciꝰ archã historie post dilu¬
uiũ resedisse testant᷑. Unde us
bodie ibidem lignoꝵ eiꝰ uident᷑
uestigia. Acroceraunii monteᷤ
ꝓpt̾ altitudinẽ ⁊ fulminũ iactꝰ
uocati st̃. Grece enĩ fulm̃ cerau¬
nos dr᷑. Sũt aũt int̾ armeniã
⁊ hib̃iam incipientes a portis caᷤ¬
piis us ad fontẽ tigridis fluiui
perborei montes scichie dicti ꝙ
montes incapite gͥmaniesũt.
a ppetuo uentoꝵ flatu nõiatislã¬

Expanded text:
 eum ad Orientalem plagam resniae, in quo arcam historiae post diluvium resedisse testantur. Unde et hodie ibidem lignorum ejus videntur vestigia. 185 6. Acroceraunii montes propter altitudinem, et fulminum jactus vocati sunt. Graece enim fulmen κέραυr. Sunt autem inter Armeniam et Iberiam, incipientes a portis Caspiis usque ad fontem Tigridis fluvii. Hyperborei montes Scythiae, dicti montes in capite Germaniae sunt, a perpetuo ventorum flatu nominati; n
Abbreviated transcription (Latin):
tia. Ip̃a aũt ꝑitia dicendi in
Hec st̃ enĩ q̃ ñ solũ in orato¬
re. S muno quo hoĩe arti

Expanded text:
. Ipsa autem peritia dicendi in Hec sunt enim, que non solum in oratore, sed in unoquoque homine arti
Abbreviated transcription (Latin):
his ex̾citus ⁊ pug¬
receptu accipit sĩ¬
bolum. Nam aũ
ꝓ uocẽ tube aut
ꝑ sinbolũ ãmonet᷑ ex̾citꝰ legi¬
onũ. Principalia signa aquile.
dcoues ⁊pile. Aquile idõ qd̃ ead̃
auis ioui ĩ armis auspitio fu̾it.
Nam dum idem iouis adu̾sus
titanas ꝓficisc̾etur aquilã ei ĩ
auspitio apparuisse ferũt. ꝙͣ ille
ꝓ uiditio uictorie acceptam tute¬
le sue auspicatus eam legioni
signũ dedat qͦ fcm̃ ẽ ut deĩceps
militũ signis ꝯmitt̾et᷑. Cuiꝰ me¬
nunit lucauꝰ dicẽs. Signa parẽ
aquilas. ⁊ pila minãtia pilis.
Draconũ signa ab appolline mor¬
te phitonis serpentis inchoata
st̃. De huic a grecis ⁊ romanis
in bello gustari ceꝑunt. pilã
in signo constitius se ftur au¬
gustꝰ. ꝓpt̾ nationes sͥ in cuncto
orbe sũbiectas. ut malꝰ figam
orbis ostend̾et. Nexillum ⁊ ip̃m
signũ bellicum tͣctum nom̃ hñs
a ueli diminutõe qiͣ uelillũ. Ss
romulo aũ facisculos fem ꝓue¬
xillis milites hũerũt. Binc ⁊

Expanded text:
iis exercitus, et pugreceptus accipit symbolum. Nam aut per vocem tubae, aut per symbolon admonetur exercitus. Legionum principalia signa aquilae, dracones, et pilae. 2. Aquilae ideo, quod eadem avis Jovis in armis auspicio fuerit. Nam dum idem Jovis adversus Titanas proficisceretur, aquilam ei in auspicio apparuisse ferunt, quam ille pro indicio victoriae acceptam tutelae suae auspicatus eam legioni signum dedit, quo factum est ut deinceps militum signa comitaretur. Cujus meminit Lucanus dicens: Signa pares aDraconum signa ab Apolline morte Pythonis serpentis inchoata sunt. Dehinc a Graecis et Romanis in bello gestari coeperunt. Pilam in signo constituisse fertur Augustus, propter nationes sibi in cuncto orbe subiectas, ut maius figuram orbis ostenderet. Vexillum et ipsud signum bellicum, tractum nomen habens a veli diminutione, quasi velxillum. Sub Romulo autem fasciculos feni pro vexillis milites habuerunt: hinc et
Abbreviated transcription (Latin):
Locusta qd̾ pedib fit longis ue¬
luti hasta. Unde ⁊ eam greci tã
appellant. Cicades ex cicudoꝵ
nascunt᷑ sputo. He mitalia ap̃
Musca. ex greco uenit. sic̃ ⁊ mͦ.
Hee sic̃ ⁊ apes necate in aqͦ. ali¬
qstiens pꝰ uniꝰ hore spatiũ reuisu¬
cut. Cinomia grece uocat᷑ .i. mꝰ
ca canma. Nam cinos grece ca¬
nis uocat᷑. Culex ab aculeo dictꝰ.
qd̾ sangͥnem sugit. Habet enĩ
in ore fistulam in modũ stimłi
qͣ carnẽ terebrat ut sang̾nẽ bibat
S̾ciniphes musce minutissime
st̃ aculeis ꝑmoleste. qͣ t̾cia pla¬
ga suꝑbꝰ egyptõꝵ ppls cesus est.
Destrus aĩal armatũ aculeis ꝑ¬
molestum. Destrũ aũ grecũ est
qui latine a silus uulgo tabanꝰ
uocatur. Sabiones st̃ qui ĩ ui¬
no nascunt᷑. qͦs nulgo muscio¬
nes a musto appellant. Unde af
franius. Cum a me expectas et
fabulare mcipis: ex ore moculis
tuis babiones inuolant. Gurgu¬

Expanded text:
Locusta, quod pedibus sit longis veluti asta; unde et eam Graeci tam appellant. Cicades ex ciculorum nascuntur sputo. Haec in Italia apud Musca ex Graeco venit, sicut et mus. Haec, sicut et apes, necatae in aqua aliquotiens post unius horae spatium reviviscunt. Cynomya Graece vocatur, id est musca canina; nam κύων Graece canis vocatur. Culex ab aculeo dictus, quod sanguinem sugit. Habet enim in ore fistulam in modum stimuli, qua carnem terebrat ut sanguinem bibat. Sciniphes muscae minutissimae sunt, aculeis permolestae. Qua tertia plaga superbus Aegyptiorum populus caesus est. Oestrus animal armentorum, aculeis permolestum. Oestrus autem Graecum est, qui Latine asilus, vulgo tabanus vocatur. Bibiones sunt qui in vino nascuntur, quos vulgo mustiones a musto appellant. Unde et Afranius407: Cum ad me spectas et fabulare incipis, ex ore in oculis tuis bibiones involant. Gurgu
Abbreviated transcription (Latin):
iusionũ ẽẽ dixͣunt. Unum
scd̾m crulos corꝑis. sic̃ uidit
abraham tres uiros sub ilice
manbre ⁊moyses ignẽ ĩ ru¬
bo. ⁊ discipłi tranffigͤatum
dũn in monte inter moy
mus. sic̃ uidit petrꝰ discũ
illũ sĩmmniti. de celo. c̃ uarii

Expanded text:
isionum esse dixerunt. Unum secundum oculos corporis; sicut vidit Abraham tres viros sub ilice Mambre, et Moyses ignem in rubo, et discipuli transfiguratum Dominum in monte inter Moysmus; sicut vidit Petrus discum illum submitti de caelo cum varii
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ip̃m nom̃ in petro sirum ẽ
Symon bariona ĩ iinguã nos¬
tram sonat filius colube. iet
est nom̃ sirũ ꝑit̾ ⁊ hebreum
Dar quipe sira lingua filuiᷤ.¬
Iona hebraice columba utroꝙ

Expanded text:
et ipsum nomen in Petro Syrum est. 4. Simon Barjona in linguam nostram sonat filius columbae, et est nomen Syrum pariter et Hebraeum. BAR quippe Syra lingua filiIona Hebraice columba; utroqu
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ iuita ẽ qͣ corona uincit᷑. ẽe¬
det corone. Eeticulũ ẽ qd̾ colli¬
git comas. dictum ab eo qd̾ reti¬
net cͥnes ne effundant᷑. Discͥ
minalia capitis mulieꝵ st̃ uo¬
cata ex eo qdđ cap̃ auro disc̾nãt.
Antie st̃ cincuum dependentes
ab aurib. Acus st̾ quib ĩ feĩs
ornandoꝵ cͥniũ ꝯpago retmet᷑
ne laxius fluant. ⁊ sꝑsos dissipẽt
capillos. In aures ab auriũ forami¬
nib mĩcupate. quib p̾ciosa gra¬
na lapidum dependũt᷑. Haꝵ u
sus in gretia puelle utͣq aure pu
dentes. Torqͥs aũ ⁊ bulle a uiris
gͥunt᷑. A fẽis uͦ munilia ⁊ catel¬
la. Dicte aũ torqͤs qd̾ sint torte
⁊ bulle qd̃ sint similes rotũdita¬
te bullis. cͦ in aqͣ uento ĩflãtur.
solet ex femmaꝵ pend̾e collo. Dic¬
dam aureis gẽmisq uariis ĩ mo¬
dũ facture serpentis. Sõnulli i¬
⁊ sem̃ta ⁊ longos ħitꝰ licet ⁊ seg¬
tatis dormisset ꝑuula cunis. ple¬

Expanded text:
Item vitta est qua corona vincitur; taeItem vitta est qua corona vincitur; taedet coronae. 7. Retiolum est quod colligit comas, dictum ab eo quod retinet crines, ne effundantur. 472 8. Discriminalia capitis mulierum sunt vocata, ex eo quod caput auro discernant. Antiae sunt cincinni dependentes ab auribus. Acus sunt quibus in feminis ornandorum crinium conpago retinetur, ne laxius fluant et sparsos dissipentur capillos. Inaures ab aurium foraminibus nuncupatae, quibus pretiosa grana lapidum dependent. Harum usus in Graecia: puellae utraque aure, pudentes. Torques autem et bullae a viris geruntur; feminis vero monilia et catella. Dictae autem torques quod sint tortae, et bullae, quod sint similes rotunditate bullis, quae in aqua vento inflantur. solet ex feminarum penddam aureis, gemmisque variis, in modum facture serpentis. Mu et longos habitus»; licet seget segmentatis dormisset parvula cunis».
Abbreviated transcription (Latin):
batur filo. qd̾ fiebat ex lana ho¬
stie. Galeriũ pilleũ ex pelle cese
hostie frĩ. Pilleũ aũ dcm̃ apelle
hostie unde fiebat. Cidarim ⁊ ip̃m
sac̾dotũ erat qd̾ a plerisq mitra
uocatur. Ormam̃ta capitis feĩaꝵ
dẏadema. nimb. capitłm ⁊ mi¬
tra. Sẏadema ẽ ornam̃tũ capitis
matronaꝵ ex auro ⁊ gẽmis ꝯtex¬
tũ qd̾ mse cͥcumactis extͤmita¬
ola tͣnsũsa ex auro assuta in lin¬
theo qd̾ ẽ infronte femmaꝑ. plau¬
tꝰ quo mag̃ eam aspitio tam ma¬
gis nimbata ẽ. Nam ⁊ lum̃ qd̃
circa anglõꝵ capita pugit᷑. Nĩ¬
b uocatur: licet ⁊ numbꝰ sit den¬
sitas nubis. Capitulũ ẽ qd̾ nul¬
go capitulare dñt. Idẽ ⁊ capꝑa.
uł qd̃ duos apices ut cappalitt̾a
mitre alligant᷑. Pilleũ aũ ut p¬
diximꝰ a pelle erat. Nam mitꝰ
ex lana est. Ricula ẽ mit᷑ u̾gi
tur capilli. ⁊ iutte dicte qd̾ um¬
cĩt. Tenia aũ est uitaꝵ extre¬
mitas dependens diu̾soꝵ coloꝵ.

Expanded text:
batur filo, quod fiebat ex lana hobatur filo, quod fiebat ex lana hostiae. Galerium pilleum ex pelle caesae hostiae factum. Pilleum autem dictum a pelle hostiae unde fiebat. Cidarim et ipsud sacerdotum erat, quod a plerisque mitra um. 1. Ornamenta capitis feminarum diadema, nimbus, capitulum et mitra. Diadema est ornamentum capitis matronarum ex auro et gemmis contextum, quod in se circumactis extremitaola transversa ex auro assuta in linteo, quod est in fronte feminarum. Plautus: Quo magis eam aspicio, tam magis nimbata est. Nam et lumen quod circa angelorum capita pingitur nimbus vocatur, licet et nimbus sit densitas nubis. 3. Capitulum est quod vulgo capitulare dicunt. Idem et cappa, vel quod duos apices, ut cappa littermitra alligatur. Pileum autem, ut praediximus, a pelle erat. Nam mitra ex lana est. Ricula est mitra virgintur capilli, et vittae dictae, quod vinciant. Taenia autem est vittarum extremitas dependens diversorum colorum.
Abbreviated transcription (Latin):
rone hac ex causa uocatũ. eo qid̾
in mitio cͥcũ aras curret᷑. at ad
ymaginẽ cͥcuitꝰ uł chori ⁊ forma¬
tã ⁊ noĩatam coronã. Impatores
romam ⁊ reges quidã gentiũ au¬
reis coroiris utunt᷑ Perse thiaraᷤ
gunt: s reges rectas. satͣpe ĩ tur¬
uas Reꝑta aũ thiara a semira¬
unde assyroꝵ regnia qd̾ genꝰ or¬
nam̃ti ex ide us hodie ge̾s ipã
retinet. Attem. Athenienses enĩ
citladas aureas g̾ebant. ꝑtim ĩ
u̾tice ñ nułu ĩ fronte. Nõ enĩ
eadẽ st̃ ĩsignia oĩum regnoꝵ
Dentiliũ uates infulas. Apites
piuea siue galearia utebantur.
Infula ẽ faciola sacͥdotalis capi¬
tis alba ĩ mod̾ dẏadematis: aqͣ
uitte ad utraq ꝑte dependent
ts infulam uincĩt. Nnde ⁊ iutte
dicte st̃ qd̾ iuinciant. Infuia aũt
plerũq lata erat plerũqs torti¬
lis de alho ⁊ cocco. Aꝑex ẽ pille¬
um futile qͦ sacͥdotes fgentiles
utebant᷑: appellatꝰ ab accipien
uirgula cͣ ĩ peneo erat conecte¬

Expanded text:
sa vocatum, eo quod initio circum aras curreretur, atque ad imaginem circuitus vel chori et formatam et nominatam coronam. Inperatores Romani et reges quidam gentium aureas coronas utuntur. Persae tiaras gerunt; sed reges rectas, satrapae incurvas. Reperta autem tiara a Semiramide Assyriorum regina. Quod genus ornamenti exinde usque hodie gens ipsa retinet. Athenienses enim cicladas aureas gerebant partim in vertice, nonnulli in fronte. Non enim eadem sunt insignia omnium regnorum. Gentilium vates infulas, apices, pillea sive galeria utebantur. Infula est fasciola sacerdotalis capitis alba in modum diadematis, a qua vittae ab utraque parte dependent, quae infulam vinciunt; unde et vittae dictae sunt, quod vinciant. Infula autem plerumque lata erat, plerumque tortilis, de albo et cocco. Apex est pilleum sutile quod sacerdotes gentiles utebantur, appellatus ab apiendo, quae in pilleo erat, conecte
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ diriuatm̃ ẽ telaria. Insubu¬
lant᷑. Radu dicti qr radendo
fiũt. Pectines qd̾ pexa fixa red¬
dant ⁊ ĩp̾mat. Colũ qd̾ sit in
longitud̾ie ⁊ rotunditate qͣsi
columpna. fusũ qd̾ ꝑ ip̃m fũ¬
dat᷑ qd̾ netũ ẽ. Alibrũ qd̾ ĩ eo
librant᷑ fila .i. soluũt᷑. Calatũ
leue gestamẽ ex ligno uł can¬
na aut ex iuinco fcm̃ ĩ q uł pẽ¬
sa ponũt᷑. uł leguntꝰ᷑ flores. Ca¬
la enĩ grece lignũ ÷ acͦ diriuatũ¬
ẽ calatũ. Nam latine qͣsillum
muliert a pendendo dictũ. Nn¬
de pensa ⁊ ĩpensa. Nerũ. fila
globo dictũ ꝑ diminutõem qͣsi
ni texant᷑. ꝑimn. Ipẽ enĩ discur¬
rũt ꝑ telani. stam̃e dcm̃ qr rec¬
tũ stat. Trama qd̾ iua recta tͣns¬
mittat᷑ ꝑ telam. Est enĩ filũ ĩtͣ
stam̃e currens. Licia st̃ qͥb stami¬
na ligant᷑ qͣi ligia. Ordiri ẽ te
qd̾ eoꝵ cultu ora uult᷑q de¬
corent᷑. Prima ornam̃ta corona
ĩ signe uictorie siue regui hono¬

Expanded text:
jus derivativum est telaria. Insubulantur. Radii dicti, quia radendo fiunt. Pectines, quod pexa fila reddant, et imprimant. 2. Colus, quod sit in longitudine, et rotunditate, quasi columna. Fusus, quod per ipsum fundatur quod netum est. Alabrum, quod in eo librentur fila, id est volvantur. Calatum, leve gestamen ex ligno vel canna, aut ex iunco factum, in quo vel pensa ponuntur, vel leguntur flores; cala enim grece, lignum est. Persuest calathus. Nam Latine quasillum mulierum, a pendendo dictum, unde pensa et impensa. Netum . globo dictum per diminutionem, quasi ni texantur. Ipsae enim discurrunt per telam. Stamen dictum, quia rectum stat. Trama, quod via recta transmittatur per telam. Est enim filum intra stamen currens. Licia sunt quibus stamina ligantur, quasi ligia. Ordiri . . od eorum cultu ora vultusque decorentur. Prima ornamenta corona insigne victoriae, sive regii hono
Abbreviated transcription (Latin):
n̾e dat᷑. Murena uulgo uocatur
qd̾ scilic auri metallo ĩ uirgulis
latescente. qͣdam ordinis flexuosi
cathena ꝯtexit᷑. ĩ siłi̾tudinẽ mu¬
rene serpentis qͤ ad collũ ornan¬
dũ aptat᷑. Hec ⁊ int̾dũ auriat
q argenti texit᷑ uirgulis. Unde
nule colli ĩuicẽ se ꝯp̾hendẽtes
ĩ mod̾ cathene. Unde ⁊ appelia¬
te. Dextras ꝯmunes eẽ uirors
uictorie causa militib. ab armo¬
s uirtutẽ Unde ⁊ qͦndã uulgo
iuirilie dicebant᷑. Ab ĩtellectu
ditur. Creulꝰ rotundꝰ fit. Fibule
st̃ quib pectus feĩaꝵ ornat᷑. uł
palliũ tenet᷑ uiris ĩ hum̾is seu
cingłm ĩ lũbis. Limule st̃ orna¬
bullule auree dependentes. Spe¬
tula st̃ in qͥb feie uultꝰ suos
ĩtuentur. Dictũ aũ specłm uel
qdͥ ex splendore reddat᷑. uł qd̾ iͥ
feĩe intuentes ꝯsid̾e̾nt spẽm sui
uultꝰ. ⁊ qͥeͥd ornam̃ti deesse ui¬
derint adiciant. Periscelide se
ap̃ feĩas crurũ ornam̃ta quibꝰ
gressus eaꝵ ornãt᷑. Olfactorio

Expanded text:
ntis. Murena vulgo vocatur, quod scilicet auri metallo in virgulis lentencescente, quedam ordinis flexuosi catena contexitur, in similitudinem murene serpentis, que ad collum ornandum aptatur. Hec interdum auri et argenti texitunule colli invicem se comprehendentes in modum catene, unde et appellate. Dextras communes esse virorum collate victorie causa militibus ob armorum virtutem; unde et quondam vulgo virile dicebantur. Ab intellectu ditur, circulus rotundus fit. Fibule sunt quibus pectus feminarum ornatur, vel pallium tenetur a viris in humeris, ceu singulum in lumbis. Lunule sbullulae aureae dependentes. Specula sunt in quibus feminae vultus suos intuuntur. Dictum autem speculum vel quod ex splendore reddatur, vel quod ibi feminae intuentes considerent speciem sui vultus et, quidquid ornamenti deesse viderint, adiciant. Periscelides sunt apud feminas crurum ornamenta quibus gressus earum ornantur. Olfactorio
Abbreviated transcription (Latin):
rum actib ꝑ diuisionẽ lingꝰ¬
rum ut ignis apparuit qui
ꝓpt̾ ea aũ diu̾sarum linguaꝵ
grãm apłis dedit: ut idonei ef
fic̾entur fideliũ eruditione po¬
puloꝵ. Qͥd ił supͣ singulos se¬
disse memorat᷑. id cause ẽ ut ĩ¬
telligatur ꝑ plures ñ fuisse di¬
uisus. S mansisse m singuleᷤᷤ
totus sic̃ fere ignib mos est.
ad cͥmen purpurer splen doris
aspex̾unt. Tantis uisum sue
lucis ĩꝑitiat. tantif ministe¬
rium suc muimeris tͥbuat et
ipẽ nichilomiꝰ in sua integͥtate¬

Expanded text:
orum Actibus per divisionem linguarum ut ignis apparuit, qui Propterea autem diversarum linguarum gratiam apostolis dedit, ficiantur fidelium eruditione populorum. quod uero supra singulos sedisse memoratur, id causae est, ut intellegatur per plurales non fuisse diuisus, sed mansisse in singulis totus, sicut fieri ignibus mos est. ad crinem purpurei splendoris aspexerint, tantis usum suae lucis inpertiat, tantis ministerium sui muneris tribuat et ipse nihilomi
Abbreviated transcription (Latin):
grece. latmne consolatõne appel¬
ruit lugentib misit postqͣmͣ
ab eoꝵ oculis ip̃e in celũ ascen¬
dit. Consolator enĩ tristibus
mutit᷑ scd̾m illam eiꝰdem diũ
snĩam. Beati lugentes qm̃ ip̃i
consolabunt᷑. Ip̃e etiam dixit
Tuc̃ lugebũt filii sponsi: cũ
ab eis ablatꝰ fuit sponsus. Itẽ
prestat aĩab q̃ gaudiũ tem¬
p̾tant᷑. Ip̃ẽ enĩ sp̃s scũs dicit.
ip̃ẽ docet᷑. ꝑ ipm̃ datur sermo
sapĩe ab ip̃o scã scͥptura inspi¬
rata est. Spc̃ scũs idõ septifor¬
mis nũcupat᷑. ꝓpt̾ dona que
de unitatis eius plenitudine ꝑ¬
ticulatim quiq ut digni st̃ cõ¬
sequi ꝓmerent᷑. Ipẽ .n. sp̃s sapi¬
entie ⁊ intellectus. spc̃ ꝯsilii ⁊
fortitudins spc̃ scĩẽ ⁊ pietatis.¬

Expanded text:
 appelolis lugentibus misit, postquam ab eorum oculis ipse in coelum ascendit. Consolator enim tristibus mittitur secundum illam ejusdem Domini sententiam: Beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur . Ipse etiam dixit: Tunc lugebunt filii sponsi, cum ab eis ablatus fuerit sponsus . Item praestat animabus, quae gaudium tempretantur. Ipse enim Spiritus sanctus dicit, ipse docet, per ipsum datur sermo sapientiae, ab ipso sancrata est. Spiritus sanctus ideo septiformis nuncupatur, propter dona quae de unitatis eius plenitudine particulatim quique, ut digni sunt, consequi promerentur. Ipse enim Spiritus sapientiae et intellectus: Spiritus consilii et fortitudin
Abbreviated transcription (Latin):
bat de spũ quẽ accepturi erãt
credentes meũ. S aliud ⁊ aqͣ
sacͣmenti. Aluid aqͣ que sig̃cat
spm̃ dei. Aqͣ enĩ sacͣmẽti uisi¬
bilis est. aqͣ spc̃ scĩ inusibilis
oleum naturali ponde suꝑfꝰ
aquis. Unde ⁊ dñs oleo exul¬
tationis. hoc est spũ scõ fuisse

Expanded text:
t credentes in eum . Sed aliud est aqua sacramenti, aliud aqua quae significat Spiritum Dei. Aqua enim sacramenti visibilis est, aqua Spiritus invisibilis oleum naturali pondere supeaquis. Unde et Dominus oleo exsultationis, hoc est Spiritu s
Abbreviated transcription (Latin):
detur restare ut spc̃ fit. Inten¬
gũt gͦ ibi ñ nulli tͥnitatẽ sigͥ¬
ficari: in spĩ pͥncipali patrem
in spũ recto filiũ. in spũ sanc
donum ẽ nucupatum. Notiss
scm̃. quo credentes impleti lm¬
gius oĩum gentiumm loq̃bant᷑.
In tantũ aũ donũ dei ẽ in qnͣtũ
datur eis qui ꝑ eũ diligũt dm̃

Expanded text:
detur restare ut spiritus sit. Intelligunt ergo ibi nonnulli Trinitatem significari: in Spiritu principali Patrem, in Spiritu recto Filium, in Spiritu sadonum est nuncupatum. Notissisanctum, quo credentes impleti, linguis omnium gentium loquebantur. 16. In tantum autem donum Dei est, in quantum datur eis qui per eum diligunt
Abbreviated transcription (Latin):
unus atq idem spc̃ diuidens
singulis ꝓut uult. Sic̃ añ
ꝑ baptismũ in xp̃o moriemur
⁊ renascim᷑ ita spũ signam᷑
qd̾ est digitus d̾i ⁊ sp̃uale sig
ut natura eiꝰ ꝑ auem simpli¬
citatis ⁊ innocentie declararet᷑.

Expanded text:
 dividens singulis prout vult.' Sicut autem per baptismum in Christo morimur et renascimur, ita Spiritu signamur, quod est digitus Dei et spiritale signut natura eius per avem simplicitatis et innocentiae declararetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ritas. Spc̃ scũs digitus dei eẽ
in libris euuͣgłii aꝑtissime
declaratur. Cum enĩ unꝰ enuͣ¬
glista dixisset in digito dei ei¬
cio demonia: Alius hoc idem iͣ
dixit. In spũ dei eicio demor̃a.
Unde ⁊ digito dei scͥpta lex est.
data die qͥnqͣgesino ab otasi¬
one anni. ⁊ die qͥnqͣgesimo ue¬

Expanded text:
ritus sanctus Digitus Dei esse in libris Evangelii apertissime declaratur. Cum enim unus evangelista dixisset: In digito Dei ejicio daemonia, alius hoc idem ita dixit: In Spiritu Dei ejicio daemonia. Unde et digito Dei scripta lex est, data die quinquagesimo ab occisione agni; et die quinquagesimo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ utigo nũcupata ẽ. Epilẽp¬
sia uocabulum sumpsit.: ad̾
corpus possideat. Greci enĩ
appensionem epilempsiam
appellant. Eit aũ ex melan¬
colico humore quotiens exu¬
berau̾it ⁊ ad cerebrũ ꝯu̾sus
fu̾it. hec passio ⁊ caduta uo̾¬
catur eo qd̾ cadens eg̾ sꝑas.¬
mũ patitur. Hos etia uui¬
gus lunaticos uoont quod
ꝑ lime cursum comtent᷑ eos
insidie demonũ. ¶dem edar¬
alis idest maior ⁊ diunꝰ quo
caduci tenent᷑. cui tanta uis
est ut homo ualens ꝯcidat
spumetq. Comicialis aũt
dictus qd̾ ap̃ gentues cũ co¬
initior die cuiqmͣͣ accidisset.
comitia dimittebant᷑. Erat
aũt aput romanos comiti
nuarii. Mania ab insania
uł furore uocata. Nam gre¬
coꝵ uec̾tas furorem manicẽ
appellabat. Siue ab miqͥtate
qmͣ greci manie uocauerunt
siue a diuinatõe qr diuinare
lia dicta est a nigro felle. Gre¬
ci enĩ igrum melan uocãt:
fel aũ colon appellant. Epi¬
lemsia aũ in fantasia fit me¬

Expanded text:
et vertigo nuncupata est. Epilemet vertigo nuncupata est. Epilemsia vocabulum sumsit, quod corpus possideat, Greci enim appensionem epilepsiam appellant. Fit autem ex melancholico humore, quoties exuberaverit et ad cerebrum conversus fuerit. Hec passio caduca vocatur, eo quod cadens eger spasmos patiatur: hos etiam vugus lunaticos vocant, quod per lunae cursum comitetur eos insidia daemonum. Item et laralis, id est maior et divinus, quo caduci tenentur. Cui tanta vis est ut homo valens concidat spumetque. Comitialis autem dictus, quod apud gentiles cum comitiorum die cuiquam accidisset, comitia dimittebantur. Erat autem apud Romanos comitionuarii. vel furore vocata est, nam Grecorum vetustas furorem manichem appellabat sive ab iniquitate, am Greci manie vocaverunt; sive a divinatione, quia divinare lia dicta est a nigro felle. Graeci enim nigrum μέλαν vocant, fel autem χολὴν appellant. Epilemsia autem in phantasia fit; me
Abbreviated transcription (Latin):
suo mrens sit ut ignis. ꝓte
nger ut cardo extrtꝰ Dest¬
lentia ẽ ꝯtagium. qd̾ dum
unũ a ppͥhendit celeritꝰ ad plu
netrando iuitit. Hoctsi
pleniq ꝑ aerias potestates
bat tamẽ sine arbitrio oĩ¬
patentu dei omĩo ñ fit huista
aũ pestilentia qiͣ pistulentia
qd ueluti incendium depas
pore pestis. Idẽ ł contagiũ
a ꝯtingendo: quia quẽ tetige¬
rit polluet. Ipã ł iguina
ab inguinũ ꝑcussione. Ca¬
dem ⁊ lues a labe ⁊ lusta uo¬
cata: que tantum acuta est
ut ñ hẽat spacium tempis
quo aut iuta spetur aũ morᷤ.
s repentmꝰ languor simł
cup morte uenit. De chro¬
passio est: ⁊ greci cap̃ cefalĩ
uocant. Scothonia ab acci¬
denti nõm̃ sumpsit. qd̾ re¬
pentinas tenebras ingerat
cculis cũ u̾tigine capitis. Per¬
tigo aũt est: quotienscũꝙ
uentus consurgit. ⁊ t̾ram ĩ
circuitum mittit: sic ⁊ mu̾
ticem hoĩs arterie ⁊ uene
uentositatem ex resoluta
humectatione gignũt ⁊ in
ceulis girum fatiunt. Uñ

Expanded text:
ns sit, ut ignis, postea niger, ut carbo extinctus. Pestilentia est contagium, quod dum unum adprehenderit, celeriter ad plurnetrando innititur. Hoc etsi plerumque per aerias potestates fiat, tamen sine arbitrio omnipotentis Dei omnino non fit. Dicta autem pestilentia, quasi pastulentia, quod veluti incendium depascpore pestis. Idem et contagium a contingendo, quia quemquem tetigerit, polluit. Ipsa et inguina ab inguinum percussione. Eadem et lues a labe et luctu vocata, quae tanto acuta est ut non habeat spatium temporis quo aut vita speretur aut mors, sed repentinus languor simul cum morte venit. De cpassio est, et Graeci caput κεφαλὴν vocant. Scothomia ab accidenti nomen sumpsit, quod repentinas tenebras ingerat oculis cum vertigine capitis. Vertigo autem est quotienscumque ventus consurgit, et terram in circuitum mittit. Sic et in vertice hominis arteriae et venae ventositatem ex resoluta humectatione gignunt, et in oculis gyrum faciunt. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
sit : diun ex aliquo timore
aut dolore efficit᷑. Cor enmi
cordis passio cum formida¬
bili metu. Letargia a somp¬
no uocata. Est enĩ oppres¬
sio cerebri cum obliuione ⁊
sompno uigi ueluti stellte¬
tis. Sinances acontinentia
sp̃c ⁊ p̾focatione dicta. Greti
Qͥ enĩ hoc uitio laborant: do¬
lore fautium p̾focant᷑. Fleu¬
mon est feruor stomachi ẽ
extensione atq dolore. que¬

Expanded text:
sit, dum ex aliquo timore aut dolore afficitur. Cor enim cordis passio cum formidabili metu. Lethargia a somno vocata. Est enim oppressio cerebri cum oblivione et somno iugi, veluti stertentis. Synanchis a continentia spiritus et praefocatione dicta. Graeci Qui enim hoc vitio laborant, dolore faucium praefocantur. Fleumon est fervor stomachi cum extensione atque dolore
Abbreviated transcription (Latin):
apoflegri. inflãmans. Sic
enĩ sentitur ⁊ inde nomen
accepit. Pleuresis est dolor
lat̾is acutꝰ cũ febre ⁊ sputo
sangumnolento. Latꝰ .n. gͦͤ
pleumonia est pulmonis
cũ dolore uehem̃ti ⁊ suspirio
Greci enĩ pulmonẽ fleumon
uocant. Unde ⁊ egritudo dcã
est. Apoplexia est subita ef¬
fusio sangiunis. qua suffoca¬
ti int̾erunt. Dicta aũt apo¬
plexia. qd̃ ex letali ꝑcursu
repentinus casus fiat. Greci
cant. Spasmꝰ latine ꝯtͣctio
subita ꝑtium aut neruoꝵ ẽ
dolore uehem̃ti: qmͣ passionẽ
a corde noĩatam dix̾unt. qr
in nobis pͥncipatum iugoris
b̃t. Fit autẽ duob modis: aũ
Telum lat̾is dolor ẽ. dear dic¬
tũ est aũ ita a medicis: qd̾
dolore corpꝰ tͥͣnsũb̾et qrͣ gla¬
dius. yleos dolor intestmoꝵ
Nude ⁊ ilia dicta st̃. Grece.n.¬

Expanded text:
est inflammans. Sic enim sentitur et inde nomen accepit. Pleurisis est dolor lateris acutus cum febre et sputo sanguinolento. Latus enim Gr Peripleumonia est pulmonis vitium cum dolore vehementi et suspirio. Graeci enim pulmonem πλεύμονα vocant, unde et aegritudo dicta est. Apoplexia est subita effusio sanguinis, qua suffocati intereunt. Dicta autem apoplexia, quod ex letali percussu repentinus casus fiat. Graeci cant. Spasmus Latine contractio subita partium aut nervorum cum dolorea corde nominatam dixerunt, quod in nobis principatum vigoris habet. Fit autem duobus modis, aut Telum, lateris dolor est, dictum est autem ita a medicis, quod dolore corpus transverberet, quasi gladius. 14. Ileos, dolor intestinorum, unde et ilia dicta sunt; Graece
Abbreviated transcription (Latin):
a cedendo dictus. eo qd̾ illic aliqͥd fas̾
re enĩ cedere ⁊ ferire ẽ. Uet̾es aũ
ñ nncudem uocabant. S intudem:
eo qd̃ m ea metallũ tundit᷑ ho ẽ
tendit᷑. Unde ⁊ tudis. Malleus a
tundendo .i. tendendo dictꝰ. Mariẽ
uocatꝰ qr dũ qͥd calet ⁊ molle ẽ. ce¬
dit ⁊ ꝓducit. Martus. malleꝰ maior
⁊ dictus martꝰ qd̃ maior sit ad cedẽ¬
dum ⁊ fortior. Martellꝰ mediocͥs
martulus. malleus pusillus. Luc¬
liꝰ. Et uelut in fabricã fu̾ens cum
marculꝰ fr̾um młtoꝵ magnis icti¬
b tundit. Forpices qiͣ fr̾icipes eo ꝙ
ftum candens capiant teneantq:
siue qd̃ ab his aliqͥd forumi capi¬
mꝰ ⁊ tenemꝰ qͣiͣ foruicapes. Nã for¬
uũ ẽ calidũ: unde ⁊ fu̾idũ. Unde¬
⁊ fludũ formosos dicimꝰ. quibꝰ ca¬
lor sangͥnis ex rubore pulchritudi¬
nẽ creat. Lima dicta eo qd̾ leue fa¬
ciat. Nam liũ lene ẽ. Ciliũ est
unde oꝑantur argentarii. a qꝰ ⁊ ce¬
lata uasa dicuntur.

Expanded text:
s, re enim caedere et ferire est. Veteres autem non incudem vocabant, sed intudem, eo quod in ea metallum tunditur, hoc est tendatur; unde et tudis malleus, a tundendo, id est tendendo, dictus. Malleus vocatus quia, dum quid calet et molle est, caedit et producit. Marcus malleus major, et dictus marcus, quod major sit ad caedendum, et fortior. Martellus, mediocris Marculus, malleus pusillus. Lucilius: Et velut in fabricam fervens cum marculus ferrum multorum magnis ictibus tundit. 3. Forcipes, quasi ferricipes, eo quod ferrum candens capiant, teneantque, sive quod ab iis aliquid forvum capimus et tenemus, quasi forvicapes. Nam forvum est calidum; unde et fervidum; unde et formosos dicimus quibus calor sanguinis ex rubore pulchritudinem creat. Lima dicta eo quod lene faciat. Nam limum lene est. Cilium est unde operantur argentarii; a quo et caelata vasa dicuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
it̾um incensus fortioꝵ luce cales
firmitas. ut nullo humore corrũ¬
patur. nulla nestistate uincatur.
Extinctus enĩ tm̃ incorruptibilit̾
durat. ut hii qui limites figũt
eos infossos t̾ra sb̃st̾nant ⁊ lapi¬
des desuꝑ figant ad ꝯuicendũ

Expanded text:
iterum incensus fortiore luce calesciterum incensus fortiore luce calescfirmitas, ut nullo humore corrumpatur, nulla vetustate vincatur. Exstinctus enim tantum incorruptibiliter durat, 428 ut ii qui limites figunt, eos infossos terra substernant, et lapides desuper figant, ad convincendum
Abbreviated transcription (Latin):
nis duris fragiles. de putribilib
ĩputribilei reddit. Stricta soluit¬
soluta restringit. Dura mollit.
mollia dura reddit. Habet ⁊ me¬
dicamins usum. Nam seperu¬
ri ꝓdest. Pestilencie quo qͤ ob¬
scuratione solis ꝯtͣhit᷑ auxiliari
c̾tum ẽ In oꝑe quo aliud gignit
pͥmis ignib. aliud scd̃is. aliud t̾¬
ciis. Hadet qͦ aliam in se diu̾si¬
tatem ignis. Nam aliud ẽ q̃ iu¬
sui humano alius qͥ in iudicio ap¬
paret diuino siue qͥ de celo fulm̃e
astringit. siue qͥ de t̾ra ꝑ u̾tices
montiũ eructat. Ignis aũ dutꝰ qd̾
nicħ̾ gigni pot̾ ex eo. Est enĩ in¬
iuolabile elem̃tũ absumẽs cũcta
um excitetur. Fornax uͦ ab igne
uocata. Fos enĩ ignis est. Cammꝰ
ma. Fauilla est deserta igne scĩ¬
tilla. Prima ẽ qmͣdui ardet. cum
aũ extincta fu̾it: carbo noĩat. pri¬
ma aũ a ꝑurendo dicta ẽ. Carbo
uͦ qd̾ flãma caret. qͥ dũ int̾isse cͤ¬
ditur maioris sit uirtutis. Nã

Expanded text:
nis duris fragiles, de putribilibus nis duris fragiles, de putribilibus imputribiles reddit, stricta solvitsoluta restringit, dura mollit, mollia dura reddit, habet et medicaminis usum. Nam saepe ruri prodest. Pestilentiae quoque, quae obscuratione solis contrahitur, auxiliari certum est. In opere quoque aliud gignit primis ignibus, aliud secundis, aliud tertiis. Habet quoque et aliam in se diversitatem ignis: nam alius est, qui usui humano: alius, qui in judicio apparet divino: sive qui de coelo fulmen astringit, sive qui de terra per vertices montium eructat. 5. Ignis autem dictus, quod nihil gigni potest ex eo. Est enim inviolabile elementum, absumens cuncta um excitetur. Fornax vero ab igne vocata: φῶς enim ignis est. Caminuatum a cauma. Favilla est deserta igne scintilla. 7. Pruna est quandiu ardet; cum autem exstincta fuerit, carbo nominatur. Pruna autem a perurendo dicta est, carbo vero, quod flamma caret. Qui dum interiisse creditur, majoris fit virtutis. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
tis qͣ culices excludunt᷑ in modũ
tentorii q magis alexandriu u¬
tuntur. qr ibi ex nilo culices copi¬
osi nascunt᷑. unde ⁊ conopeũ dr̃.
⁊am canopea egyptus est. De¬
aber a faciendo fr̾o fauroꝵ for¬
ĩpositũ nor̃ ht̃. Hinc nace¬
dirtuatum nom̃ ẽ ad alias artiũ
nat̾ias fabros uł fabricos dicẽ. E
cũ adiectione ut faber lignariꝰ ⁊ re¬
tatem. ĩ fabroꝵ aũ fornace gentileᷤ
uulcanũ auctorẽ dñt figuraliter
ꝑ uulcanũ ignẽ sig̃cantes sine qͦ
nullũ metalli genꝰ fundi extendi¬
q pot̾. Nich̃ ẽ enĩ pene ad̾ igne
ñ esficiatur. Alibi enĩ iutrũ. alibi
argentum. ali plũbũ. Ali̾ mĩniũ
Alibi pigm̃ta. ali medicam̃ta effic̃.
Igne lapides in aere soluũt᷑. igne
ffũ gignit᷑ ac domat᷑. Igne aurũ
ꝑficitur. Igne cremato lapide. cem̃¬
ta ⁊ pietes ligant᷑. Lapides nigͦs.
ignis caqñdo candificat. ligna can¬
dida urendo Ost̾uscat. Carbones
ex prua fulgida nigͦs fat̃. De lig¬

Expanded text:
tes, qua culices excluduntur in modum tentorii, quo magis Alexandrini utuntur, quia ibi ex Nilo culices copiosi nascuntur, unde et conopea dicitur; nam conopea egyptus est. aber a faciendo ferro impositum nomen habet: hinc derivatum est nomen ad alias artium materias fabros vel fabricas dicere: sed cum adjectione, ut faber lignarius, et retatem: in fabrorum autem fornace gentiles Vulcanum auctorem dicunt: figuraliter per Vulcanum ignem significantes, sine quo nullum metalli genus fundi extendique potest. Nihil est enim pene quod igne non efficiatur. Alibi enim vitrum, alibi argentum, alibi plumbum, alibi minium, alibi pigmenta, alibi medicamina efficit. Igne lapides in aes resolvuntur. Igne ferrum gignitur ac domatur. Igne aurum perficitur. Igne cremato lapide caementa et parietes ligantur. Lapides nigros ignis coquendo candificat: ligna candida urendo obfuscat. Carbones ex pruna fulgida nigros facit, de lig
Abbreviated transcription (Latin):
ex est constitutio ppłi ͦ qͣ
maiores natu simł cum
ꝓlebib aliquid sanx̾unt.xi.¬
cita st̃ q̃ plebes tm̃ ꝯstitu¬
unt. Et uocata scita qd ea
plebs sciat: uł qd̾ sascitatur
⁊ rogat ut fiat. .xii.

Expanded text:
ex est constitutio populi, quando maiores natu simul cum plebibus aliquid sanxerunt. Scita sunt que plebes tantum constituunt. Et vocata scita, quod ea plebs sciat vel quod sciscitatur et rogat ut fiat.
Abbreviated transcription (Latin):
tib consensiss. Dictꝰ aũ reus
led̾e pat̾am qmͣ ciuẽ unũ. Pꝰ¬
ea etiam ⁊ hii rei maiestatis
dili st̃. qͥ adu̾sus maiestatẽ
pͥncipis egisse uid̾ent᷑. uł qui
leges mutiles rei publice de¬
tulerant. uł utiles abrogauerãt.
Bixosus a ritu canino. dictus.

Expanded text:
sensisset. Dictus autem reus laedere patriam quam civem unum. Postea etiam et ii rei maiestatis dicti sunt qui adversus maiestatem principis egisse viderentur, vel qui leges inutiles reipublicae detulerant, vel utiles abrogaverant. Rixosus a rictu canino dictus.
Abbreviated transcription (Latin):
tor. Qstuosus q̃rimon¬
bsus. Qrulus qr q̃relam ĩft
Qͥetus qd̾ sit ip̃e sͥ aĩo securꝰ
neminẽ tangẽs.
gendo appeliatos. q retͣt¬
ant ⁊ tanqmͣ relegũt eacͥad
uitũ diuinũ ꝑtineant. Hi Et
suti rebgiosi ex religendo. tan¬
qmͣ exeligendo eligentes ex
iligendo diligentes. ex ĩtelli¬
tendo intelligentes. Ratiotina¬
for dictus iur magnꝰ. qr de oĩ¬
b reb qͣs eẽ mirabiles ꝯstat. pꝰ¬
it redd̾e rõnem. Retͣctator re¬
petitor. Nam retͣctare ÷ repet̾e
D̾ omiserat. Resipiscens eo qͥd̃
ũtem qiͣ pꝰt insaniam recipiat:
ut qr resapit qͥ saꝑe desierat.
at. Repentmiꝰ a repente. Repẽ¬
Robustꝰ. fortis. ualidꝰ. a fortitu¬
die roboris arboris appellatus.
Pupidꝰ uelox pedib. Raptor
eo qd̾ corruptor. Inde ⁊ rapta
co ꝙ corrupta ẽ. Reus are de
N obnoxiꝰ ẽ. Et reatꝰ a reo nũ
cupatꝰ. Reus maiestatis pͥmũ¬

Expanded text:
stuosus. Querimoniosus. Querulus, quia querellam infert. Quietus, quod sit ipse sibi animo securus, neminem tangens. gendo appellatus; qui retractat et tamquam relegit ea quae ad cultum divinum pertineant. Hi sunt dicti religiosi ex relegendo, tamquam ex elegendo elegentes, ex diligendo diligentes, ex intellegendo intellegentes. Rationator dictus vir magnus; quia de omnibus rebus, quas esse mirabiles constat, possunt reddere rationem. Retractator, repetitor; nam retractare est repetere quod omiseras. Resipiscens, eo quod mentem quasi post insaniam recipit, aut quia resapit qui sapere desierat. at. Repentinus, a repente. RepeRobustus, fortis, validus; a fortitudine roboreae arboris appellatus. Rapidus, velox pedibus. Raptor, eo quod corruptor. Inde et rapta eo quod corrupta. Reus a re, de qua obnoxius est, et reatum a reo est nuncupatum. Reus maiestatis p
Abbreviated transcription (Latin):
coluerũt. Germania pꝰ sai¬
thiam infi̾orem a danubio.
int̾ rhenũ fluuiũ oceanũ¬
q ꝯclusa. ciigitꝰ a sepfone
⁊ occasu ⁊ occeano: ab ortu uͦ
danubio t m̾idie rheno flu¬
mine dirmut᷑ t̾ra diues ui¬
rũ ac ppłis num̾osis ⁊ ĩma¬
nib. Lnde ⁊ ꝓpt̾ fecundita¬
tem gignendoꝵ ppłoꝵ g̾ma¬
nia dicta ẽ. Gignit aues hir¬
canias. qͣrum pẽne nocte ꝑ¬
uicẽt. Uisontias quoq fe¬
ras ⁊ uros atq alces ꝑturit.

Expanded text:
ncoluerunt. Germania post Scyncoluerunt. Germania post Scythiam inferiorem a Danubio inter Rhenum fluvium Oceanumque conclusa cingitur a septentrione et occasu Oceano, ab ortu vero Danubio, a meridie Rheno flumine dirimitur. Terra dives virum ac populis numerosis et inmanibus; unde et propter fecunditatem gignendorum populorum Germania dicta est. Gignit aves Hyrcanias, quarum pinnae nocte perlucent; bisontes quoque feras et uros atque alces