comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ignorans que sũt sp̃c dĩ: ut de
niꝙ nũꝗͣ ꝓse uł hedũ querat᷑
occisũ. Nonenĩ ꝓ inuidia s pro
uenia mundi agnus ẽ ĩmolatꝰ.
Inuidꝰ hedum querit. ĩn ocens
agnum ꝓ se desiderat ĩmolari.
Ideo ⁊ senior dicit᷑: eo qd̾ cito ali¬
quis ꝑ inuidiã ꝯsenescat. I deo ⁊
foris frat: eo qd̾ maliuolẽtia eũ
animi luiẽtis excludat. Ideo cho¬
rum ⁊ simphoniã audire ñ pot̃
Hoc est ñ illa theatrał incentiua
sibi iusti uidẽt᷑. qui trabem ĩ ocło
suo ñuidẽt. ⁊ alieni feftucã uitii
ferre ñ possũt. Q uomͦ indignatur
qñ alicui pccm fatenti. ⁊ dui ĩdul¬
gentia deplorãti uenia laxat᷑. quo¬
modo autres eius sẏmphoniã ppłi
sp̃alem referre ñ possunt: Hẽ enĩ
sẏmphonia qñ ꝯcinit in eccłia diu̾¬
sarum etatũ atq uͥtutũ ułut ua¬
riarum cordarũ indiscreta ꝯcor¬
hec de ꝑabola p̾sẽti putauimꝰ eẽ
tractanda. nec inuidemꝰ siqͥ duos

Expanded text:
ignorans quae sunt spiritus deignorans quae sunt spiritus de pro se uel haedum queratur occisum; non enim pro inuidia, sed pro uenia mundi agnus est inmolatus. inuidus haedum quaerit, innocens agnum pro se desiderat inmolari. ideo et senior dicitur, eo quod cito aliquis per inuidiam consenescat. ideo et foris stat, eo quod maliuolentia eum animi liuentis excludat. ideo chorum et symphoniam audire non potest, hoc est non illa theatralis incentiua sibi iusti uidentur, qui trabem in oculo suo non uident et alieni festucam uitii ferre non possunt. quomodo indignatur, quando alicui peccatum fatenti et diu indulgentiam deploranti uenia relaxatur? quomodo aures eius symphoniam populi spiritalem ferre non possunt? haec est enim symphonia, quando concinit in ecclesia diuersarum aetatum atque uirtutum uelut uariarum cordarum indiscreta concorhaec de parabola praesenti putauimus esse tractanda. Nec inuidemus si qui duos
Abbreviated transcription (Latin):
entia ⁊ magnanimitate reparat᷑.
Qͥ d est gͦ  elegit ds̃ que ñ sunt
ut que sunt destrueret: id est
elegit ppłm gẽtiũ qui ñ erat ut
destrueret ppłm uideoꝵ. Potest¬
⁊ de agente penitẽtiã dictũ uideri.
qr ñ morit᷑ nisi qui aliqñ uix̾it.
O ideo gẽtes ñ moriũtur. s mor¬
tue sunt. W enĩqui in xp̃m ñ cre¬
didit semꝑ est mortuus. W gẽtes
quid̾ cũ crediderint: ꝑ gr̾am ui¬
uificant᷑. Q uero lpsus fu̾it: ꝑ pe¬
itẽtiã reuiui sc̃. Sequit᷑ locus ut
remittendis post penitẽtiã debe¬
amus fau̾e pcc̃is. nedũ uenie al¬
terius inuidemꝰ: ip̃i eã ñ meam᷑
a dño. Qͥs enĩ tu es qui dño cõtͣ¬
dicas: Nle uidelicet culpã relaxet
cũ tu cui uolu̾is ignoscas. Uult
rogari. uult obsecrari. Si om̃iũ
iusticia ubi deigr̃a: quis tu esqͥ ĩ¬
uideas deo: ⁊ ideo notatur hͥ fr̃
usq adeo ut de uilla uenire dica¬
tur. hoc est trenis oꝑib occupatꝰ.

Expanded text:
entia et magnanimitate reparatur. entia et magnanimitate reparatur. quid est ergo: elegit deus quae non sunt, ut quae sunt destrueret? id est: elegit populum gentium qui non erat, ut destrueret populum Iudaeorum. potest et de agente paenitentiam dictum uideri, quia non moritur nisi qui aliquando uixit. et ideo gentes non moriuntur, sed mortui sunt; etenim qui in Christum non credidit, semper est mortuus. et gentes quidem cum crediderint per gratiam uiuificantur, qui uero lapsus fuerit per paenitentiam reuiuescit. Sequitur locus. ut remittendis post paenitentiam debeamus fauere peccatis, ne dum ueniae alterius inuidemus ipsi eam non mereamur a domino. quis enim tu es, qui domino contradicas, ne cui uelit culpam relaxet, cum tu cui uolueris ignoscas? uult rogari, uult obsecrari. si omnium iustitia, ubi dei gratia? quis tu es qui inuideas deo? et ideo notatur hic frater, usque adeo ut de uilla uenire dicatur, hoc est terrenis operibus occupatus,
Abbreviated transcription (Latin):
signauit ds̃ cuiꝰ ymago xp̃c. et
dedit pignus sp̃m in cordib nr̃is.
ut sciamus hoc anuli istuis qui
ĩ manũ datur eẽ signaculũ quo
cordis int̾iora factoꝵq nr̃oꝵ mi¬
nift̾ia signãt᷑. Ergo signati sumꝰ
sic̃ ⁊ legunus. Credentes inquit
signati estis sp̃u scõ. Bene autẽ
carnẽ uituli. qr sac̾dotał ẽ uictima
q̃ ꝓ pccis fiebat epulãtẽ patrẽ in¬
duẽ filius. ut oftend̾et qm̃ paternꝰ¬
si ad patrẽ referas qr hostia ꝓ pcc̃is
filus est: delectat᷑ pat̾ reditu pcc̃o¬
ris. supͣ delectatur filius inuẽta oue.
ut scias qr una est patͥs ⁊ filii dele¬
ctatio: una oꝑatio in eccłie funda¬
rat ⁊ ĩuentus est. mortuus fuerat
⁊ reuix̃. Ille ꝑit qui fuit. Nõ enĩ
dictum ẽ: qr elegit ds̃ que ñ sunt
ut q̃ st̃ destrueret. Potest tam̃ ⁊
hic una sp̃es accipi gen̾is huma¬
ni.F uit adam. ⁊ in illo fuimꝰ om̃s.
reformat᷑. W ille ad similitudinẽ
dei factus. ymagine diuina paci¬

Expanded text:
signauit deus, cuius imago Christus, et dedit pignus spiritum in cordibus nostris, ut sciamus hoc anuli istius qui in manu datur esse signaculum, quo cordis interiora factorumque nostrorum ministeria signantur. ergo signati sumus, sicut et legimus: credentes inquit signati estis spiritu sancto. bene autem carnem uituli, quia sacerdotalis est uictima, quae pro peccatis fiebat, epulantem patrem inducit, filius ut ostenderet quoniam paternsi ad patrem referas, quia hostia pro peccatis filius est, delectatur pater reditu peccatoris: supra delectatur filius inuenta oue, ut scias quia una est patris et filii delectatio, una operatio in ecclesiae fundarat et inuentus est, mortuus fuerat et reuixit. ille perit qui fuit; non enim dictum est quia elegit deus quae non sunt, ut quae sunt destrueret. potest tamen et hic in uno species accipi generis humani. fuit Adam et in illo fuimus omnes: reformatur et ille ad similitudinem dei factus et imaginem diuina pati
Abbreviated transcription (Latin):
cissent: remedium demonstrauit
ut agerent penitentiã. & remitti s
peccatum qͦd amiserant mererent᷑.
Quid autẽ dubitas qͦd ideo cecidit
ut resuscitaret: cum ipse dix̾it.
ꝑcutiam & sanabo: Uerboꝵ tamen
uide distantiam. In genesi habetur
cadet eques retrorsum. salutẽ expec-¬
tans a dño: hoc ẽ ut oculos ñ auer¬
tat actio mentem ꝓpͥam. ñ reflectat.
resurrectionis sue prerogatiuã uin¬
dicet. & diuina se restiscitet potesta
est in terrã cadit: qui celestis celo
inheret. & si corpore cadit uirtute
dit. Semꝑ enim ad patrẽ respicit:¬
ut eiꝰ circa nos impleat uoluntatẽ.
Utinam & isti ñ abissent retrorsũ.
s xp̃m excepissent: sicut excepit ioseph
&e sepeliuit eum in monumento nouo.
Qui fideł ẽ in t̾rã ñ cadit: qͥ infidelis. ca¬
dit & descendit in inferiora terrarũ sic̃
scͥptum ẽ. Descendunt in infernũ ui¬
uentes. Ergo ꝑsecutor suꝑ terrã & in
infernũ cadit: Ap̃c suꝑ resurrecturoᷤ.¬

Expanded text:
cissent, remedium demonstravit; cissent, remedium demonstravit; ut agerent poenitentiam, remitti sibi peccatum quod admiserant, mererentur. Quid autem dubitas, quod ideo cecidit, ut resuscitaret; cum ipse dixerit: Percutiam et sanabo ? Verborum tamen videto distantiam. In Genesi habetur: Cadet eques retrorsum, salutem exspectans a Domino ; hoc est, ut oculos non avertat, actio mentem propriam non reflectat, resurrectionis suae praerogativam vindicet, et divina se resuscitet potestatest, in terram cadit: qui coelestis, coelo inhaeret. Et si corpore cadit, virtutedit; semut eius circa nos impleat uoluntatem. utinam et isti non abissent retrorsum, sed Christum excepissent, sicut excepit Ioseph et sepeliuit eum in monumento nouo! qui fidelis est in terram\' non cadit, qui infidelis cadit et descendit in inferiora terrarum, sicut scriptum est: descendant in infernum uiuentes. ergo persecutor super terram et in infernum cadit, Christus super resurrecturo
Abbreviated transcription (Latin):
quia pͦ ipsum om̃s. nemo ante ip¬
sum. secidit gͦ ñ sibi. s omnib:
ut duritiam cordis nr̃i suꝑ nos
cadendo molliret. Cecidit super
adam: qͦm querebat ut inueniret.
Retro cum quesiuit ut supra
humeros suos bonus pastor im¬
poneret: secumq paradiso in illiꝰ
redemptione latronis inueheret.
res retrorsum. Sic enim scriptũ
est. Quia pͥncipes sacerdotum qͦs
adduxerat ꝓditor iudas. & ceteri
qui ad comp̃hendendum aduene¬
rãt dñm iħ̾m: Abierunt retrorsum.
&e ceciderunt retrorsũ. Hoc ẽ qͦd &
ego dico. quia suꝑ peccatores uo
luit cadere ñ suꝑ uistos. Iustus
enim medico ñ indiget: s peccato¬
res. Si apłoꝵ umbra sanabat: qͣnto
magis caro xp̃i quos tangit amor-¬
te defendit : Deniq lepsum tetigit.
& sine dilatione mundauit. Ut scias
autem qui legis quia & ꝑsecutores su¬
os uoluit liberare. testem xp̃i inter¬
roga. Nam cum inueheret᷑ petrus
in uideos qͦd pͥncipem uite interfe¬

Expanded text:
cecidit. post ipsum omnes, nemo ante ipcecidit. post ipsum omnes, nemo ante ipsum. cecidit ergo non sibi, sed omnibus, ut duritiam cordis nostri super nos cadendo molliret. cecidit super Adam, quem quaerebat, ut inueniret. retro eum quaesiuit, ut supra umeros suos bonus pastor inponeiet secumque paradiso in illius redemptione latronis inueheret. ceciderunt retrorsum; sic enim scriptum est, quia principes sacerdotum, quos adduxerat proditor ludas, et ceteri, qui ad comprehendendum aduenerant dominum Iesum, abierunt retrorsum et ceciderunt in terram\'. hoc est quod et ego luit cadere, non super justos; justus enim medico non indiget, sed peccatores. Si apostolorum umbra sanabat; quanto magis caro Christi quos tangit, a morte defendit! Denique leprosum tetigit, et sine dilatione mundavit. Ut scias autem qui legis, quia et persecutores suos voluit liberare, testem Christi interroga. Nam eum inveheretur Petrus in Judaeos, quod principem vitae interfe
Abbreviated transcription (Latin):
emundabitur. qlii habent uentila¬
bit eum: alii comininuet. Qui enim
uentilat frugem: mundat a paleis.
Qui comminuit aliquid. in puluerẽ
redigit: ut mollicia pulueris uel po¬
culo salubri uel reliquo medicine
usui sine ulla ꝑturbatione ꝓficiat.
Unde colligimus cauendum. neqͥs
semel ꝑ baptismũ susceptus a xp̃o.
ex cuis decidat corpore: hoc est ex¬
cutiatur ab ęccłia. Ipsa enim est
mortis ruina ꝑpecue. Illum autẽ
qui uenit crediturus in xp̃m̃. ut
eum mors eius inueniat. crux eiꝰ
assumat. clauus infigat. sanguis
infundat. sepultura qͦ eiꝰ inuoluat.
grã resurrectionis atcollat. de som¬
no suscitet. a morte uiuificet: inqͣm
illum a scło liberat. a peccato mun
dat. sanat a uulnere. a duritia in¬
pietatis infleccit: Ad mansuetudinẽ
pietatis emollit: ut circunciso corde
subtilem illum &e incomp̃hensibi¬
lem hauriat sp̃m. bibat poculum
salutis eterne. Cecidit gͦ eques retͦr¬
sum. Accipe & aliud cur retrorsũ:

Expanded text:
emundabit eum . Alii habent, ventilaemundabit eum . Alii habent, ventilabit eum; alii, comminuet. Qui enim ventilat frugem, mundat a paleis: qui comminuit aliquid, in pulverem redigit; ut mollitia pulveris, vel poculo salubri, vel reliquo medicinae usui sine ulla perturbatione proficiat. Unde colligimus cavendum, ne quis semel per baptismum susceptus a Christo, ex ejus decidat corpore, hoc est, excutiatur ab Ecclesia; ipsa est enim mortis ruina perpetuae. Illum autem qui venit crediturus in Christum; ut eum mors ejus inveniat, crux ejus assumat, clavus infigat, sanguis infundat, sepultura quoque ejus involvat, gratia resurrectionis attollat, 879 de somno suscitet, a morte vivificet: illum, inquam, a saeculo liberat, a pecdat , sanat a uulnere, a duritia impietatis inflectit, ad mansuetudinem pietatis emollit, ut circumciso corde suauem illum et inconprehensibilem hauriat spiritum, bibat poculum salutis aeternae. cecidit ergo eques retrorsum. Accipe et aliud, cur retrorsum
Abbreviated transcription (Latin):
mutaret cor eiꝰ: ñ abraham. ñ ysaac. ñ iacob
ñ moyses. Om̃s enĩ sub pecc̃o: om̃s sub morte.
Deniq regnauit mors ab adam
usq ad moysen. Solus iste est qui
peccatum ñ fecit. solus ẽ xp̃c qui
peccatum abstulit mundi. Qui
suam iudas & cecidit eques retrorsũ:
Quod in uida ẽ dolum fecit: quod
in xp̃o. uolens passus ẽ. Sepe uide.¬
mus forciorem uelle ꝑcuti: ut acrior
lacessitus exurgat. uehementius ex¬
citetur. Momordit gͦ serpens calca¬
neum equi: uirus sue fraudis euomu¬
it. Uolens eques seipse deiecit: uo¬
lens cecidit: ut nos leuaret. Qͥa est
tam̃ qͦd ait scriptura: & cadet eques
retrorsum: Cur retrorsum: nͥ ut re¬
geret se sequentes: Retrorsum crat
petrus cui dixit: uade retro pꝰ me.
Retro erant apłi: & cet̾i discipuli.
Ideo retrorsum cecidit: quia suꝑ qͦs
cadit saluat. Omnis enim qui suꝑ
bunc lapidem inquit ceciderit: con¬
quassabit᷑. Supͣ quem ceciderit ait:

Expanded text:
mutaret cmutaret cnon Moyses. Omnes enim sub peccato, omnes sub morte. Denique regnavit mors ab Adam usque ad Moysen. Solus iste est qui peccatum non fecit: solus est Christus qui peccatum abstulit mundi, qui suam Judas, et cecidit eques retrorsum? Quod in Juda est, dolum fecit: quod in Christo, volens passus est. Saepe videmus fortiorem velle percuti; ut acrior lacessitus insurgat, vehementius excitetur. Momordit ergo serpens calcaneum equi, virus suae fraudis evomuit: volens eques se ipse dejecit, volens cecidit; ut nos levaret. Quid est tamen, quod ait Scriptura: Et cadet eques retrorsum ? Cur retrorsum, nisi ut regeret retro se sequentes? Retrorsum erat Petrus, cui dixit: Vade retro post me . Retro erant apostoli, et caeteri discipuli. Ideo retrorsum cecidit; quia super quos cadit, salvat. Omnis enim qui super hunc lapidem, inquit, ceciderit, conquassabitur: supra quem autem ceciderit,
Abbreviated transcription (Latin):
q cum ipso uulnere de tumulo re¬
surrexit. cucurrit ad celum supra
omnes anglos & archangłos uelo¬
cior omni equitatu militie cęlestis
inuentus: supͣ equos etiam illos ig¬
neos quib helias raptꝰ ẽ. Q m̾ito
uelocior. qui suꝑ omnes celos & sup̃
celum celoꝵ ad sedem dei omni¬
potentis ascendit. & sedit ut scͥpt̾a
nos docuit dicens: uidebitis abhinc
filium hominis sedentẽ ad dexte¬
ram urtutis. hic itaq equus in
figura & ante ẽ demonstratꝰ tem¬
pore machabeoꝵ. qͣm sedebat dux
ille militie celestis. aureis armis
refulgens: qui eliodoꝵ. depecula¬
torem illum depositi uidualis ce¬
teroꝵq que sacre fuerunt com¬
mendata custodi & strauit & ꝑ¬
culit: & ꝓstratũ onie p̃cib sacer¬
dotis uitali usui reformauit. Uñ
uere in eo arma aurea refulser̃t: qͥa solus
equũ hc̃ sedit. ⁊ uicit. in qͦ nulliꝰ culpe im¬
mumᷤ euasit: ñ enoch qͥ raptꝰ ẽ. ne malicu

Expanded text:
que cum ipso uulnere de tumulo reque cum ipso uulnere de tumulo resurrexit, cucurrit ad caelum supra omnes angelos et archangelos, uelocior omni equitatu militiae caelestis inuentus, supra equos etiam illos igneos de quibus Helias raptus est. et merito uelocior, qui super omnes caelos et supra caelum caelorum ad sedem dei omnipotentis ascendit et sedet, ut scriptura nos docuit dicens: uidebitis abhinc filium hominis sedentem ad dexteram uirtutis. Hic itaque equus in figura et ante est demonstratus tempore Machabaeorum, quem sedebat dux ille militiae caelestis aureis armis refulgens, qui Heliodorum depeculatorem illum depositi uidualis ceterorumque, quae sacrae fuerant commendata custodiae, strauit perculit et postea exoratus Oniae precibus sacerdotis uitali usui reformauit. unde uere in eo arma aurea refulserunt, quia solus equum hunc sedit et uicit in quo nullus culpae immunis euasit, non Enoch, qui raptus est, ne malitia
Abbreviated transcription (Latin):
similiter iuda amplificasse suꝑ xp̃m
legitur supplantationem. Uidetur hoc
loco ipse signari. qͦd morderi haberet
calcaneum equi quo xp̃c dñs uehe¬
batur. Unde dictum est equitatus
tuus salus: Quod caro eiꝰ mundi to¬
tius erat susceptura peccatum: ut sa¬
lus ꝓ exitio: uita et̾na ꝓ morte succe¬
deret. ulneratꝰ ẽ gͦ equus ñ men¬
dax. solus ad salutem uulneratꝰ est
equus. qui mundi totius peccata
suscepit: & onera nr̃a portauit. & ñ
fuit fatigatus. Uulneratus ẽ equꝰ:
qui ad furorem concubitꝰ adhinni¬
re nesciuit. Q ideo fortasse iohanni
euuͣngłiste celum aꝑtum & albus
equus ẽ demonstratꝰ. supͣ quem sede¬
bat habens in capite diademata &
in femore suo nomen scͥptum: rex re¬
gum & dñs dñantium. Albus erat
qui erat un maculatꝰ: qͥa nulla peccati
inquinamenta cognouerat. Nam
si libido tenebrosa est: recte sc̃imo¬
uia relucet & splendet. Hic gͦ equus
est uulneratus: s ñ retardat᷑. Deni¬

Expanded text:
similiter ludas amplificasse super Christum similiter ludas amplificasse super Christum legitur subplantationem, uidetur hoc loco ipse signari, quod mordere haberet calcaneum equi quo Christus dominus uehebatur. unde dictum est: equitatus tuus salus, quod caro eius mundi totius erat susceptura peccatum, ut salus pro exitio et uita aeterna pro morte succederet. uulneratus est ergo equus non mendax solus ad salutem, uulneratus est equus qui mundi totius peccata suscepit et onera nostra portauit et non fuit fatigatus, uulneratus est equus qui ad furorem concubitus adhinnire nesciuit. et ideo fortassis Iohanni euangelistae caelum apertum et albus equus est demonstratus, super quem\' sedebat habens in capite diademata et in femore suo nomen scriptum: rex regum et dominus dominantium. albus erat qui erat inmaculatus, qui nulla peccati inquinamenta cognouerat. nam si libido tenebrosa est, recte sanctimonia relucet et splendet. hic ergo equus est uulneratus , sed non retardatus. deni
Abbreviated transcription (Latin):
cis sacrilege impietatis affliget: an¬
tixp̃c ille qui sedebit in templo tan-¬
qͣm sit ds̃. Uere iudicium qͦd habet
interp̃tatio. Dan enim iudicium sig¬
nificatur. & pulcre dixit quia popu¬
lum suum iudicabit. qui ꝑpetue pe¬
ne fiet obnoxiꝰ. Qui enim ñ credit iã
iudicatus ẽ: qui autẽ tredit ñ iudi¬
cabitur: quia credit in dei filium:
sue anime redemptorẽ. & idro tan¬
qͣm iudiciĩ liber dicit: qui diuidi¬
cat me. dñs ẽ. Iudicaturus ẽ gͦ po¬
pulam impietatis ñ plebem. Illi
enim uidicart᷑ qͥ cadt̃ riuina ꝑfidie. ñ qͥ
resurgunt fidei libertate. Sedebit gͥ
intua. & insidiabit᷑ in semita sicut ser¬
pens ut uuln̾et tͣnscuntes: & mordeat
equi nr̃i calcaneũ. Animam enim fide¬
lium ñ poterit uuln̾are. In qua autẽ
uia sedebit & in qua semita: Nisi ex
popłm uocauit ad cenam suam dicẽs.
lai inuias & circa sepes. & compelle ut
intrent. ut impleat᷑ domus mea: & qͥa

Expanded text:
ciis sacrilegae impietatis affliget. Anciis sacrilegae impietatis affliget. Antichristus ille, qui sedebit in templo tamquam sit Deus, vere judicium quod habet interpretatio; Dan enim judicium significatur. Et pulchre dixit, quia populum suum judicabit, qui perpetuae poenae fiet obnoxius; qui enim non credit, jam judicatus est: qui autem credit, non judicabitur; quia credit in Dei Filium animae suae redemptorem. Et ideo tamquam judicii liber dicit: Qui dijudicat me, Dominus est . Judicaturus est ergo populum impietatis, non plebem; illi enim judicantur qui cadunt ruina perfidiae, non qui resurgunt fidei libertate. 26. Sedebit igitur in uia et insidiabitur in semita sicut serpens, ut uulneret transeuntes et mordeat equi nostri calcaneum; animam enim fidelium non poterit uulnerare. in qua autem uia sedebit et in qua semita nisi ex populum uocauit ad cenam suam dicens: exi in uias et circa saepes et compelle ut intrent, ut im-30 pleatur domus mea? et quia
Abbreviated transcription (Latin):
quo inuadendi saluatoris signum ꝑ¬
secutorib demonstrauit. Supplanta¬
uit gͦ quasi serpens. quia serpens ore
uenenum infundit: & uuln̾at dente
calcaneum. & hic enim ñ diuinitatẽ
xp̃i: s corporis extremũ calcaneum
uulnerauit. Leuauit etiã uidas calca¬
neũ ꝙͣi luctator insolens &e suꝑb: quo
caput ꝑcut̾et saluatoris. S: caput
xp̃i ferire ñ potuit. quia caput xp̃i
d̾s: suum sane caput informis laq̃i
nodo ligauit. ut remedium sibi salu¬
tis auferret. Uide si pie potes illud
aptare qͦd in genesi dixit sc̃s patriar¬
cha iacob: cum de filiis ꝓpħaret. Dan
iudicabit popłm suum: tanqͣm u¬
nam tͥbum in isrł. Q fiat dan sicut
serpens sedens in uia & in semita:
mordens calcancũ equi: & cadet e¬
ques retrorsum: salutem expectans
a dño. Legius qͥdem qͦd samson
de tribu dan uidex fuerit in isrł.
S alius hic significatur futurus. qui
ex ea tribu pgressus populum suppli¬

Expanded text:
quo inuadendi saluatoris signum pquo inuadendi saluatoris signum persecutoribus demonstrauit. subplantauit ergo quasi serpens, qui suo ore uenenum infundit et uulnerat dente calcaneum; et hic enim non diuinitatem Christi, sed corporis extremum calcaneum uulnerauit. leuauit etiam ludas calcaneum quasi luctator insolens et superbus, in quo caput percuteret saluatoris. sed caput Christi ferire non potuit, quia caputChristi deus. suum sane caput informis laquei nodo ligauit.ut. remedium sibi salutis auferret. Uide si pie potes illud aptare, quod in Genesi dixit sanctus patriarcha Iacob, cum de filiis prophetaret: Dan iudicabit populum suum tamquam unam trilrum in Israel, et: fiat Dan sicut serpens sedens in uia et in semita, mordens calcaneum equi, et cadet eques retrorsum salutem expectans a domino. legimus quidem, quod Samson de tribu Dan iudex fuerit in Israel, sed alius hic signex ea tribu progressus populum suppli
Abbreviated transcription (Latin):
caneo: qͦd signum fuit eo qͦd insulta¬
uerio uicto. Hoc ẽ qͦd ait. Magnifica¬
uit suꝑ me supplantationem: quer¬
bo insultantis iactantiam declarauit.
neum suum cum ꝓderet cum: s ñ
leuauit impune. Adhuc adam cal¬
caneum leuat: qͦd a serpente ẽ uul¬
neratum. Q utiq ei pedes lauerat xp̃c.
Iudierat dicentem. qui lotus ẽ ñ in¬
diget nͥ ut pedes lauet: s ẽ mundꝰ
totus. S qͦd lauit grã: inquiua¬
uerat ꝑfidia. Iudas gͦ calcaneum le¬
uauit ad uulnus. uere non tenuit
caput: quia calcancum suꝑ xp̃m
leuauit: Adam suꝑ se leuauit. hic
qͣm cet̾os uuln̾auit. Leuauit calca¬
neum suum qui fraudulentũ os¬
culum porrigebat: qͦ supplantaret
auctorem Ideo scͥptum ẽ in ꝓph̃a:
ampliauit suꝑ me supplantationem.
ssau qͦ ait de fr̃e suo: bis me iam
supplantauit. Qui supplantat dolũ
facit: qͦ aduersarium elidit aut
uulnerat. Ideo &e iudas supplantasse
dr. quia osculo suo uulnus infixit:

Expanded text:
caneo, qcaneo, qverit victo. Hoc est quod ait: Magnificavit super me supplantationem; quo verbo insultantis jactantiam declaravit. neum suum, cum proderet eum; sed non levavit impune. Adhuc Adam calcaneum levat, quod a serpente est vulneratum. 877 Et utique ei pedes laverat Christus. Audierat dicentem: Qui lotus est, non indiget nisi ut pedes lauet, sed est mundus totus. sed quod lauit gratia, inquinauerat perfidia. ludas ergo calcaneum leuauit ad uulnus. uere non tenuit caput qui calcaneum super Christum leuauit. -Adam super se leuauit, hic quam ceteros uulnerauit. leuauit calcaneum suum qui fraudulentum osculum porrigebat, quo subplantaret auctorem, ideoque scriptum est in propheta: ampliauit super me subplantationem. Esau quoque ait de fratre siro: bis me iam subplantauit. qui subplantat, dolum facit, quo aduersarium elidit aut uulnerat. ideo et ludas subplantasse dicitur, quia osculo suo uulnus infixit,
Abbreviated transcription (Latin):
dire memorantur: hostes plerunq
latrones etiam. ut parcant hiis cum
Unde ꝓpter husmodi affectum gr̃
conuiualis. si uerbum consideremus
ñ otiose dulces cibos dixit. Quomͦ
enim dulces: qui cito corrumpunt᷑:
S uide ue dulces cibos dix̾it uerba
uite. hos enim cibos nulla amarita¬
do corrumpit: nulla mortis corrup¬
tela contaminat. Unde & semꝑ dix.
semꝑ autem uerbo dei possumus inhen¬
re. & noctib & dieb: si in lege dei die
& nocte meditemur. Quid est etiã
ampliauit. grecus ealesã ai uen
dixit. hoc ẽ magnificauit. Utrũꝙ
nebis exposuit nobis dñs quod mo¬
uere nos posset dicens in eungłio. qͥ
manducat mecum panem. leuauit
suꝑ me calcaneum. Unde assumpt̾
hic sermo sit consideremus. Fuimus
inquit increduli. errantes. seruientil
atsideriis & uoluptatib fãteamur er¬
torem ut diluamur. Q ego uidi ali¬
quem puer athletam cum elisisset
aduersarium fortem & ꝑcussisset cal¬

Expanded text:
dire memorantur, hostes plerumque, dire memorantur, hostes plerumque, latrones etiam; ut parcant iis cum Unde propter hujusmodi affectum gratiae convivalis, si verba consideremus, non otiose dulces cenim dulces qui cito corrumpuntur ? sed uide ne dulces cibos dixerit uerba uitae; hos enim cibos nulla amaritudo corrumpit,, nulla mortis corruptela contaminat. unde et \'semper\semper autem uerbo dei possumus inhaerere et noctibus et diebus, si in lege dei die et nocte meditemur. Quid est etiam \'ampliauit\' ? Graecus efxeyalvvev dixit, hoc est \'magnificauit\'. utrumque nobis exposuit dominus quod mouere nos posset, dicens in euangelio: qui manducat mecum panem leuauit super me calcaneum. unde assumptus hic sermo sit, consideremus: fuimus, inquit, increduli , errantes, seruientes desideriis et uoluptatibus. fateamur errorem, ut diluamur. et ego uidi aliquem puer athletam, cum elisisset aduersarium, frontem ei percussisse cal
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝓtexit. Ideo gͦ sꝑasse dicit. qui qͣ¬
scificandi alios munus acceꝑat. ip¬
se ui se scĩtatis grãm custodiret: &
sinceritatis inhereret officiis. Bene
sꝑaui: quia ho¬
muni dedit eligendi arbitrium qͥd se¬
quatur. Posui inquit ante te bonũ
& malum. Si malum elegeris ñ na¬
tura delinquit: s eligentis affectus.
Si unusquisq hominũ condempna¬
tur qui malum eleg̾it: qͥd de iuda
dicimus qui ꝓdidit eum cui copu¬
labatur suauitate conuiuii: Qui
edebat inqͥt panes meos ampliauit
suꝑ me supplantationem. Qa est qͦo
addidit panes meos: Potuit dicere qu
edebat panes mecum. nͥ illam intelli¬
gas. que specialis est xp̃i: hoc est uerbi
celestis alimoniam. Non enim in solo
pane uiuit homo: s in omni uerbo dei
Deniq alibi dicit: qui semꝑ mecum
dulces capiebas cibos. Quib uersicuł
bene utimur aduersum eos qui ne¬
candos ẽẽ crediderint: cum quib ui¬
dentur epulati. Gentiles hoc custo¬

Expanded text:
te protexit. Ideo ergo sperasse se dicit; quate protexit. Ideo ergo sperasse se dicit; quasanctificandi alios munus acceperat, ipse in se sanctitatis gratiam custodiret, et sinceritatis inhaereret officiis. Bene, eravi; quia homini dedit eligendi arbitrium, quid sequatur. Posui, inquit, ante te bonum et malum . Si malum elegeris, non natura delinquit, sed eligentis affectus. Si unusquisque hominum condemnatur qui malum elegerit; quid de Juda dicimus, qui prodidit eum cui copulabatur suavitate convivii? 23. Qui edebat, inquit, panes meos, ampliavit super me supplantationem. Quid est quod addidit, panes meos? Potuit dicere: Qui edebat panes mecum; nisi illam intelligas, quae specialis est Christi, hoc est, verbi coelestis alimoniam; non enim in solo pane vivit homo, sed in omni verbo Dei . Denique alibi dicit: Qui semper mecum dulces capiebas cibos . Quibus versiculis bene utimur adversus eos qui necandos esse crediderint, cum quibus videntur epulati. Gentiles hoc custo
Abbreviated transcription (Latin):
nemq destituit: simul ostendit.
Qͣnta uis diuine scĩficationis sit
que exdudat malitiam & depͣuatũ
emendet ingeniũ: si forma melioris
ꝓpositi accedat. Qͣntos scimus c̃ẽ
publicanus. & ad questum auaro
intentus affectu. qui postea qͣdru¬
pla redibitione soluit errorem. condemp¬
nauit in se auaritiam: temporis supioris
abiurauit lucra. compensauit in pau¬
pe. si deẽet exactor. Latro ipse: nequiti¬
am suam ꝓposito meliore mutauit.
Ignouit in cruce xp̃m. confessus est
dei filium: regem uoce ꝓpͥa nuncupa¬
uit. Quo tempore iusti pleriq nuta¬
bant. ipsi certe latebant apłi: carni¬
fex ipse centurio ñ negauit. Qͥa de
tempore euuangłii loquar: Raab
meretrix erat: que ꝑfidie acq intem¬
pantie se alebat stipendiis. Tamen
ubi exploratores uidit. quos mniserat
iħc naue. fidem indut: & ꝑiculo im¬
minente iustitiam reseruauit. nec
susceptos ꝓdidit: s fideli humanita¬

Expanded text:
nemque destituit. Simul ostendit, nemque destituit. Simul ostendit, quanta uis diuinae sanctificationis sit, quae excludat malitiam et deprauatum emendet ingenium, si forma propositi melioris accedat. quantos scimus esse publicanus et ad quaestum auaro intentus affectu, qui postea quadrupla redhibitione soluit errorem, cóndemnauit in se auaritiam, temporis superioris abiurauit lucra, compensauit in paupere, si deesset exactor. latro ipse nequitiam suam proposito naeliore mutauit, agnouit in cruce Christum , confessus est dei filium, regem uoce propria nuncupauit. quo tempore iusti plerique nutabant, ipsi certe latebant apfex ipse centurio non negavit. Quid de tempore Evangelii loquor? Rahab meretrix erat, quae perfidiae atque intemperantiae se alebat stipendiis; tamen ubi exploratores vidit quos miserat Jesus Nave, fidem induit; et periculo imminente, justitiam reservavit; nec susceptos prodidit, sed fideli humanita
Abbreviated transcription (Latin):
cedem. pditionis exegerit. cum contui¬
ua meus mortem meam uendiderit:
Etenim homo pacis mee inquo sꝑaui
qui edebat panes meos. ampliauit
suꝑ me supplantationẽ. Aliqui iudã
excusandũ putant: quia refudit pec¬
cuniam qͣm ꝓ mercede. ꝓditionis ac¬
ceꝑat. S ecce quia ultra iudeoꝵ con¬
dempnat᷑ infidelitatẽ. Cui enĩ plus
datum ẽ: plus exigit᷑ ab eo. Quid
inquit de aliis q̃tar: homo pacis
mec cui pacem meam dederã. pacẽ
meã relinquere uoluerã. ꝑsecutorib
deductis me tradidit: & fefellit me
in quẽ sꝑaui. Nunqͥd ignorauit ꝓdi-¬
torem sui futurũ: de qͦ ande p̃dixit
unus ex uobis me tradet: Hoc au¬
tem dicebat de iuda. sicut scͥptum est
in eungłio: ñ utiq s quo amplius
condẽnaret cum: de fide eiꝰ sꝑasse
se dixit. Aquia confisus eram dixit:
Simmacus posuit confidebam.
Plus enim gͣuamus eum in quo
plurimũ spei fiducie habuisse noᷤ
dicimus: si pea spem nr̃am opinio¬

Expanded text:
cedem proditionis exegerit, cum conuicedem proditionis exegerit, cum conuiua meus mortem meam uendiderit? etenim homo pacis meae, in quem speraui, qui edebat panes meos, ampliauit super me supplantationem\\ aliqui ludam excusandum putant, quia refudit pecuniam quam pro mercede emptionis acceperat. sed ecce quia ultra Iudaeorum condemnatur infidelitatem; cui enim plus datum est, plus exigitur ab eo. \'quid\', inquit, \'de aliis querar? homo pacis meae, Cui pacem meam dederam, pacem meam relinquere uolueram, persecutoribus deductis me tradidit et fefellit me in quem speraui\'. nutnquid ignorauit proditorem sui futurum, de quo ante praedixit: unus ex uobis me tradet? hoc autem dicebat de luda, sicut scriptum est in euangelio. non utique. sed quo amplius condemnaret eum, de fide eius sperasse se dixit. Aquilas confisus eram dixit, Symmachus posuit confidebam. plus enim grauamus eum in quo plurimum spei uel fiduciae habuisse nos dicimus, si postea spem nostram opinio
Abbreviated transcription (Latin):
& immortalis ẽ. Cuiꝰ sumina natura
& plenitudo uirtutum: sine ulla
carnis accessione signat᷑. laro autẽ
dispensationis in xp̃o ẽ: qͣm mise¬
rationis titulo & pietatis uire sus¬
cepit. ut captiuã redimeret: ablueret
contaminatã: mortuã resuscitaret.
&̾ pulcre ait. nunqͥd qui dorut
qͦo ipse se dei filius resuscitauit sic̃
supͣ diximus dixisse eum iudeis.
Soluite hoc templũ: & in triduo re¬
suscitabo illud. Adiectionẽ accepit
caro qͣsi sumpta de homine: suscep¬
ta de urgine. S qͣsi ds̃ adiectionẽ
ipsam oꝑatus ẽ. qui uirtute ꝓpͥa
resurrexit : ut ẽẽt sue resurrectiõis
ter filium: & filius ipse se resusci¬
tauerit. Agnosce oꝑationẽ illam di¬
uine fiusse uirtutis. quia patri &
filio una uirtus. communis oꝑatio:
Qndo quidem una atq eadem sub¬
stantia tͥnitatis ẽ. S quid ego in¬
mirum si popłs me ñ cognouit. &¬
cruci adiudicamt: cum apłs meus mer¬

Expanded text:
et inmortalis est, cuius summa natura et inmortalis est, cuius summa natura et plenitudo uirtutum sine ulla carnis accessione signatur. caro autem dispensationis in Christo est, quam miserationis titulo et pietatis iure suscepit, ut captiuam redimeret, ablueret contaminatam, mortuam resuscitaret. et pulchre ait:numquid qui dormit esurgat\', eo quod ipse se dei filius resuscitauit, sicut supra diximus dixisse eum Iudaeis: soluite hoc templum, et iri triduo suscitabo illud. adiectionem accepit caro quasi sumpta de homine, suscepta de uirgine, sed quasi deus adiectionem ipsam operatus est, qui uirtute propria resurrexit, ut esset suae resurrectionis ter filium et filius ipse se resuscitauerit, agnosce operationem illam diuinae fuisse uirtutis, quia patri et filio una uirtus, communis operatio, quandoquidem una atque eadem substantia trinitatis est. \'Sed quid ego mirum si populus me non cognouit et cruci adiudicauit, cum apostolus meus mer
Abbreviated transcription (Latin):
tib. & uolatilib celi & piscib ma¬
ris. nasci & mori: homini quem
p̃ciosiorem cet̾is terre animantib
ds fecerat. hanc p̃cipue contulit
grãm: ut mortuus reuiuiscat. Hec
dicit᷑ ad renouationẽ uite suꝑioris
adiectio. Deniq ezechie regi cum
prescͥpsisset dñs qͦd uite sue tempꝰ
implesset. & ꝑ ysaiam mandasset
ut ordinaret domum suã. quia
moriturus ẽẽt. atq ille orasset ad
dñm. & fleuisset fletu magno: m¬
sertus dñs mandauit ei. Ecce adi¬
cio ad tempus tuum annos qui¬
decim: &e alibi sc̃s dauid ait. Dies
suꝑ dies regis adicies annos eius.
Inuentũ gͣ homini qͦd addatuł
deo autẽ addi uichil potest: quia scͥp¬
tum ẽ: ñ ẽ adicere. neq minue re: in
quo ꝑfecta & plena sunt omnia. &¬
si xp̃c resurrexit: utiq in eo qͦo assũp¬
serat resurrexit. In quo plenitudini
diuinitatis eiꝰ nichil uel decedere po¬
tuit: uel accedere. Qs̃ enĩ incorporeꝰ

Expanded text:
tibus et uolatilibus caeli et piscibus matibus et uolatilibus caeli et piscibus maris nasci et mori; homini, quem pretiosiorem ceteris terrae animantibus deus fecerat, hanc praecipue contulit gratiam, ut mortuus reuiuescat. haec dicitur ad renouationem uitae superioris adiectio. denique et Ezechiae regi cum praescripsisset dominus, quod uitae suae tempus implesset, et per Esaiam mandasset, ut ordinaret domum suam, quia moriturus esset, atque ille orasset ad dominum et fleuisset fletu magno, miseratus dominus mandauit ei: ecce adicio ad tempus tuum annos quindecim. et alibi Dauid sanctus ait: dies super dies regis adicies annos eius. inuentum ergo homini quod addatur, deo autem addi nihil potest, quia scriptum est: non est adicere neque minuere in quo perfecta et plena sunt omnia. etsi Christus resurrexit, utique in eo quod assumpserat resurrexit , in quo plenitudini diuinitatis eius nihil uel decedere potuit uel accedere. deus enim incorporeus
Abbreviated transcription (Latin):
bono referebat magistro: qͦd etiam
seculi homines dampnare consuert̃.
Trubescebat ingͣcus deprehendi:
erubescebat auarus uideri : cum ꝓ
pegcunia auctoris sui salutem ꝓ¬
deret. Crubescebat uideri ꝑfidus
simpliciter. & uidei qui aduersus
fidei magistrũ falsos testes ꝑfidi
subornabant. ut dicerent eo qͦo pre¬
dicasset templum dei qͦd salomon
condidit destruendum: cum ille
de templo sui corporis significas¬
set. Soluite hoc templum: & in
triduo resuscitabo illud. Uere fo¬
ris erant: qui a cognitione uerbi
celestis erant exclusi. Werbum in¬
quit iniquum posuerunt aduersum
me. id est illicitum & contͣ uis fasq
sermonẽ posuert̃ mͥ facientes de hu¬
mano sanguine disputationes: qͣͦm
sceleratissime uendidit iudas. Iude
q emendũ ñ inminore scelere cre¬
diderunt: uanissimi homines. Qͦsi¬
s qui dormiat inqͥt ñ adiciat ut re¬
surgat. Qͥd sit adiectio considerens
Naturale ẽ omnib terrenis animã¬

Expanded text:
bono referebat magistro, quod etiam bono referebat magistro, quod etiam saeculi homines damnare consuerunt; erubescebat ingratus deprehendi, erubescebat auarus uideri, cum pro pecunia auctoris sui salutem proderet; erubescebat uideri perfidus. similiter et Iudaei, qui aduersus fidei magistrum falsos testes perfidi subornabant, ut dicerent, eo quod praedicasset templum dei quod Salomon condidit destruendum, cum ille de templo sui corporis significasset: soluite hoc templum, et in triduo suscitabo illud, uere foris erant, qui a cognitione erant uerbi caelestis exclusi. U erbum, inquit, iniquum proposuerunt aduer sum m e, id est: inlicitum et contra ius et fas sermonem proposuerunt mihi, facientes de humano sanguine pactiones, quem sceleratissime uendidit ludas, Iudaei quoque emendum non minore scelere crediderunt, uanissimi homines, quasi, qui dormiat, num quid non adiciat ut resurgat. quid sit adiectio. consideremus. Naturale est omnibus terrenis animan
Abbreviated transcription (Latin):
psalmum. ñ centesimũ atq octauũ.
ñ alios: ñ alia testimonia scͥpturar̃.
De quo bene euuͣngłista dicit ioħes
& cet̾is infidelib : ex nobis exicrunt.
s ñ erant ex nob̾. Si enim ex nob̾
ẽent: nobiscũ mansissent. Non ma¬
nebat gͦ cum apłis ꝓditor qui foras
exibat: & cum ꝑfidis susurrabat. Qͦ
uerbo satis scͥptura diuina demon¬
strat sine auctoritate ẽẽ ꝑfidiam: q̃
timet qͦd loquit᷑ deprehendi. fideli
autem dicit᷑: exalta uirib uocem tu¬
am. En quo deciderat apłs uidas. qͥ
missus erat fidem gentib pleno auc¬
toritatis p̃conio p̃dicare: ut in aurẽ
insusurrasset insidiatorib magistri
sui. qͦd timeret audiri. Nonne iudi¬
cio suo se ipse dampnauit: S eru¬
bescebat audiri: qͦd facere ñ time¬
bat. Etubescebat quia aduersus ui¬
te sue scĩficationis & honoris aucto¬
rem cogitabat mala. Nec grãm be¬
neficiis rependebat : s mala ꝓ boniᷤ

Expanded text:
psalmum, psalmum, non alios, non alia testimonia scripturarum. de quo bene euangelista dicit Iohannes et ceterisinfidelibus: ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis; si enim ex nobis fuissent, nobiscum mansissent. Non manebat ergo cum apostolis proditor, qui foras exiebat et cum perfidis susurrabat. quo uerbo usa est scriptura diuina demonstrans sine auctoritate esse perfidiam, quae timet quod loquitur deprehendi. fideli autem dicitur: exalta uiribus uocem tuam. en quo deciderat apostolus ludas, qui missus erat fidem gentibus pleno auctoritatis praeconio praedicare, ut in aurem insusurraret insidiatoribus magistri sui quod timeret audiri. nonne iudicio suo se ipse damnauit? sed erubescebat audiri quod facere non timebat; erubescebat, quiaaduersus uitae suae: sanctificationis et honoris auctorem cogitabat mala nec gratiam beneficiis rependebat, sed mala pro bonis
Abbreviated transcription (Latin):
as sacerdos in templo: foris multi¬
tudo.: Intus sp̃s sc̃s in cordib nrĩs
clamat ad patrẽ: foris aduersarius
nrͣ: sicut leo ꝑuigilat ad rapinam.
foris infideles: intus fideles. & ideo eoᷤ
qui foris sunt iudicabit d̾s: Cos autẽ
qui intus sunt xp̃c absoluit. Egre¬
diebat᷑ gͥ uidas &e loquebat᷑. Egredi
ebat᷑ de fide: egrediebat᷑ de consilio
& num̾o apłoꝵ. Egrediebat᷑ de con¬
uiuio xp̃i: ad latrocinium diaboli.
Egrediebat᷑ de grã sc̃ĩficationis ad
laqueũ mortis: qui uana ad ꝑfidos
loquebatur. Egrediebat᷑ foras qui uite
interne misteria relinquebat. Egredi¬
ebatur: qui scͥpture interiora ñ nou̾at.
Si enĩ scisset: intellexisset dicentẽ. Nun¬
qͥd qui dormit ñ adiciet ut resurgat:
Intellexisset etiam illud. Tu uͦ ho¬
mo unanimis. dux meus & notus
meus: Qui semꝑ mecũ dulces capiebas
cibos. in domo dñi ambulauimus
cum consensu. Non intellexit gͦ hunc

Expanded text:
as sacerdos in templo, foris multias sacerdos in templo, foris multitudo; intus spiritus sanctus in cordibus nostris clamat ad patrem, foris aduersarius noster sicut leo peruigilat ad rapinam; foris infideles, intus fideles. et ldeo eos qui foris sunt deus ludicabit, eos autem qui intus sunt Christus absoluet. egrediebatebatur de fide: egrediebatur de concilio et numero apostolorum; egrediebatur de convivio Christi ad latrocinium diaboli: egrediebatur de gratia sanctificationis ad laqueum mortis, qui vana ad perfidos loquebatur: egrediebatur foras, qui vitae internae mysteria relinquebat; egrediebatur, qui Scripturae interiora non noverat. Si 874 enim scisset, intellexisset dicentem: Numquid qui dormit, non adjiciet ut resurgat? Intellexisset etiam illud: Tu vero homo unanimis, dux meus et notus meus, qui semper mecum dulces capiebas cibos, in domo Domini ambulavimus cum consensu . Non intellexit ergo hunc
Abbreviated transcription (Latin):
res audiendi audiat. Q ideo qͥa
ñ audiebat neq uidere poterat
loquebat᷑ uana ꝓ ueris: & puta¬
bat qͦd iħm falleret dicens. Po¬
tuit hoc uenundari &e dari pau¬
ꝑib. cum furtis suis ñ pauꝑib
ꝓuideret. appellans rabbin atq
diabolus congregabat sibi: & au¬
gebat iniquitates. Sibi enĩ erat
iniquus. sibi iniustus. sibi delin¬
quebat: qui intra se dolũ medita¬
batur qui latere ñ poterat. Non enim
circunueniebat᷑ iħc. qui ꝓdebat᷑ uolẽs:
&e testificabat᷑. unus ex uob̾ me tradet.
Deniq confessus ẽ udas dicens. un¬
qͥd ego sum rabbi: Q dñs ait. Iu dix¬
isti. Nec sic intellexit uidas: qͦd cognoᷤ¬
ceret᷑. slam si intellexisset ñ ꝓdidisset.
S nichilominus egrediebat᷑ foras: &
loquebat᷑. Aptus uersiculus aduersũ
eos. qui secretũ alicuiꝰ ꝓdunt. Puicre
ait egrediebat᷑ foras. Foris lupienĩ.
foris p̃dones. intus moyses in nube
cum iħu: foris iudei. Intus. ⁊achari¬

Expanded text:
res audiendi, audiat . Et ideo quia res audiendi, audiat . Et ideo quia non audiebat, neque videre poterat, loquebatur vana pro veris, et putabat quod Jesum falleret dicens: Potuit hoc venundari, et dari pauperibus ; cum furtis suis, non pauperibus provideret, appellans rabbi. Nam qdiabolus congregabat sibi et augebat iniquitates? Sibi enim erat iniquus, sibi injustus, sibi delinquebat, qui intra se dolum meditabatur, qui latere non poterat. Non enim circum veniebatur Jesus, qui prodebatur volens, et testificabatur: Unus ex vobis me tradet . Denique confessus est Judas, dicens: Numquid ego sum, rabbi? Et Dominus ait: Tu dixisti . Nec sic intellexit Judas quod cognosceretur; nam si intellexisset, non prodidisset. Sed nihilominus et egrediebatur foras et loquebatur. aptus uersiculus aduersum eos qui secretum alicuius produnt. pulchre ait: egrediebatur foras; foris enim lupi, foris praedones. intus Moyses in nube cum Iesu, foris Tudaei; intus Zachari
Abbreviated transcription (Latin):
grediebat᷑ foras. & loquebat᷑. Sll
distinctũ grecis in codicib inueul¬
mus. Ingrediebatur gͦͣ uidas ql¬
ins ꝓdere saluatorem. ut uideret qͥd
ageret. qͥd ue loqueret᷑ ut eum capet
in sermone: & iudeis annuntiaret.
s nichil inueniebat: qui nichil in¬
celligebat. Bene ait scͥptura. Quia
intus eum iħuᷤ nouerat. qui de doc¬
trina eiꝰ recesserat: & insticutiones
eiꝰ reliquetat. Uolebat intͣre. s pe¬
netrare ñ poterat : quia eum sua
exludebat ꝑfidia. Omnis enĩ ĩpudicꝰ.
ait auar̾ aut immundus. qͦd ẽ ido¬
loꝵ seruitus: ñ habet hereditatem
in regno ap̃i ce dei. Non solũ gͦin¬
gredi moliebat᷑ & ñ ingrediebatur.
s etiam uolebat uidere & ñ uidebat.
Deniq loquebat᷑ iħc in parabolis:
s ñ audiebat iudas. Deniq diuina
ñ uidebat inysteria. Non enĩ om̃s
audiunt uerbum dei: qui sibi ui¬
dentur audire. Nam si om̃s audi¬
rent. ñ diceret iħc: qui habet au¬

Expanded text:
egredieb atur f or as et loqueb atur. sic egredieb atur f or as et loqueb atur. sic distinctum Graecis in codicibus inuenimus. ingrediebatur ergo ludas quaerens prodere saluatorem, ut uideret quid ageret quidue loqueretur, ut eum capeiet in sermone et Iudaeis annuntiaret; sed nihil inueniebat qui nihil intellegebat. bene ait scriptura, quia intus cum Iesu notrina ejus recesserat, et institutiones ejus reliquerat. Volebat intrare, sed penetrare non poterat; quia eum sua excludebat perfidia. Omnis enim impudicus, aut avarus, aut immundus quod est idolorum servitus non habet haereditatem in regno Christi et Dei. Non solum ergo ingredi moliebatur, et non ingrediebatur; sed etiam volebat videre, et non videbat. Denique loquebatur Jesus in parabolis, sed non audiebat Judas. Denique divina non videbat mysteria; non enim omnes audiunt verbum Dei, qui sibi videntur audire. Nam si omnes audirent, non diceret Jesus: Qui habet au
Abbreviated transcription (Latin):
sumunt: ñ moriar ego que te noui
uite arbitrũ. salutis auctorẽ. Nomi¬
mus enim qͦd tempore passionis &
resurrectionis orabant discipłi con¬
gregati qndo eis maria magdale¬
na resurrexisse dñm nuntiauit: &
qͣndo eis dausa ianua dñs se iN
corpore resurrectionis ostendit:
qͣndo chomas uuln̾a eiꝰ uidit &
credidit. Insultabant gͦ iudei qͣsi
mortuo: s dñs uiuencẽ se apłis re¬
uelabat. Cum gͦ dicerent iudei. ecce
mundus totus pͦ cum abiit. cum
ducit popłm: qͥd aliud dicebant. nͥ
qͣndo moriet᷑ & ꝑibit nom̃ eiꝰ: Q id̾o
in eiꝰ passione clamabant tolle tolle
a terra hunc: crucifigat᷑. crucifigat᷑.
factum ẽ qͦd pecebant. Sublatus a
& regnũ suũ de nob̾. paradisi se¬
dib reformauit. De iuda qͦ ꝓdi¬
toreeuidens ꝓph̾aͥ subtexit᷑ in hus
uersiculis qui secunt᷑. & ingredie
bat᷑ ut uideret uana locutus: cor¬
s eiꝰ congregauit iniquitatẽ sibi E

Expanded text:
pumunt, non moriar ego quae te noui pumunt, non moriar ego quae te noui uitae arbitrum, salutis auctorem. nouimus enim, quod tempore passionis et resurrectionis orabant discipuli congregati, quando eis Magdalena resurrexisse dominum nuntiauit et quando eis clausa ianua dominus se in corpore resurrectionis ostendit, quando Thomas uulnera eius uidit et credidit. insultabant ergo Iudaei quasi mortuo, sed dominus uiuentem se apostolis reuelabat. cum ergo dicerent Iudaei: ecce mundus totus post eum abiit, cum ducit populum, quid aliud dicebant nisi: quando morietur et peribit nomen eius? et ideo in eius passione clamabant: tolle tolle a terra talem hunc, crucifigatur crucifigatur. factum est quod petebant, sublatus a et regnum suum de nobis paradisi sedibus reformauit. 23 De Iuda quoque proditore euidens prophetia subtexitur in his uersiculis qui secuntur: e tin g red i e bat u rut ui- der et, uana locutus; cor eius congr eg auit iniquitatem sibi. et
Abbreviated transcription (Latin):
ratur: ut sanati aduersario resista¬
mus. Quomͦ enim potest congredi
uulneratꝰ: Unde discimꝰ quia pec¬
catoꝵ nr̃oꝵ aculeis uuln̾amur.
Uulnus medicũ querit: medicus
confessionem exigit. Hinc quoq
magis ac magis aperire saluator
sacramentũ sue incipit passionis:
quod cum euangłio concordare
non dubiun est. lam maledice¬
bant ei iudei: mortem eiꝰ expecebant.
Insidiabant᷑. urgebant crescentem
cotidie głam eiꝰ. oꝑis eius ñ feren¬
tes. Hoc gͦ ꝓpħia annuntiat. qͦd in
Seuͣngłio completum ẽ. Inimici mei
dixerunt mala mͥ: qͣndo morietur
Soe ꝑibit nomen cus: Imentes qui
uite auccorem mori pos.¬
pos¬
se credebant: s: uota eoꝵ eccłia des¬
struebat. credens. qͦd etiam mortuus
scđ̃m corporis conditionem suum no¬
men augcret: & ideo psalleb̾at ei dicẽs
Memor ero nominis tui: in omni gen̾a¬
tione & generatione. Repetebat. un¬
guentum exinanitum ẽ nomen tuũ.
Morient᷑ illi qui te mort posse pre¬

Expanded text:
ratur, ut sanati aduersario resistaratur, ut sanati aduersario resistamus. quomodo enim potest congredi uulneratus? unde discimus, quia peccatorum nostrorum aculeis uulneramur. uulnus medicum quaerit, medicus confessionem exigit. Hinc quoque magis ac magis aperire saluator sacramentum suae incipit passionis, quod cum euangelio concordare non dubium ept. nam maledicebant ei Iudaei, mortem eius expetebant, insidiabantur, urgebant, crescentem cotidie gloriam eius operis non ferentes. hoc ergo prophetia annuntiat, quod in euangelio completum est: inimici mei dixerunt mala mihi: quando morietur et peribit nomen eius? amentes, qui uitae auctorem mori posse credebant! sed uota eorum ecclesia destruebat, credens quod etiam mortuus secundum corporis condicionem suum nomen augeret. et ideo psallebat ei dicens: memor ero nominis tui in generatione et generatione, repetebat: unguentum exinanitum est nomen tuum. monentur illi \'qui te mori posse prae
Abbreviated transcription (Latin):
se uirtute uersauit. cecidit aduer¬
sarius. dñs resurrexit. Sequitur.
Ego dixi dñe miserere mei: sana¬
s animam meam quia peccaui tͥ.
Potest ex ꝑsona dauid regis hoc
dici. qui uidens in sp̃u tancã uic¬
toriam & grãm xp̃i: petit ut in
illa remissione peccatoꝵ omniũ
&e sui misereat᷑ : q̃m & ipse si legi¬
b quasi rex ñ teneretur humani.
deo tam̃ obnoxiũ se ꝓ peccatis su¬
is ẽẽ cognosiit. Conficet᷑ gͦ pecca¬
tum suum. ut accipiat remissio.¬
nem: & generalis indulgentie munꝰ
inueniat. Potest & ex ꝑsona saluato¬
ris hoc expͥmi. qui nobis miscdiam
dei postulat. & peccasse se dixit. quia
ꝓ nob̾ peccatum factus ẽ. Simul
nos docet. cum in aliquo
sumus aduersus inimicos dei certa¬
mine constituti. ut dei imploremus
auxilium. ipsi peccata nr̃a fateam᷑:
& tunc maxime cum urgem & te¬
rimur. cum dolore & amaritudĩe
ꝓsternim᷑: ne tacuisse uideamur qͦ
medicina citius nr̃is uuln̾ib defe¬

Expanded text:
se uirtute uersauit, cecidit aduerse uirtute uersauit, cecidit aduersarius, dominus resurrexit. Sequitur: ego dixi: domine, niserere mei; sana animam meam quoniam peccaui tibi. potest et ex persona Dauid regis hoc dici, qui uidens in spiritu tantam uictoriam et gratiam Christi petit, ut in illa remissione peccatorum omnium et sui misereatur, quoniam et ipse, si legibus quasi rex non teneretur humanis, deo tamen obnoxium se pro peccatis suis esse cognoscit. confitetur ergo peccatum suum, ut accipiat remissionem et generalis indulgentiae munus inueniat. potest et ex persona saluatoris hoc exprimi, qui nobis misericordiam dei postulat et peccasse se dixit, quia pro nobis peccatum factus est. simul nos docet, cum in aliquo sumus aduersus inimicos dei certamine constituti, ut dei imploremus auxilium, ipsi peccata nostra fateamur et tunc maxime, cum urgemur et terimur, cum dolore et amaritudine nos prosternamus, ne tacuisse uideamur, quo medicina citius nostris uulneribus defe