comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
plex interim beneficioꝵ occasio se opty¬
lit. porrigebam p̾ces. mea ⁊̃ ꝓ me ne¬
cessitas allegabat. In nullo repꝑi mu¬
nificam eus manum. Adhuc benig¬
moris euentus uota concipio ⁊ fortasse
uenturum cum bͥtonib p̃stolor artit̃
⁊ messẏam cumudeis expesto. Nobiles
⁊ magnificos decet nil ꝓmittere. s qͣi
p̾sagire desideria hommum ⁊ eoꝵ petic¬
ones largitionib p̾uenire. Adhuc expe¬
dit mͥ ꝑdere moditum temporis. ut uo¬
luntas eius exactissime imploretur ẽ
scił tarta ꝓmiserit. cur me uoto longi¬
ore suspendit ⁊ ũt sue fame discͥmen ał¬
tñdat. nec de ꝓmotione mea. s sua opi¬
none sollicitus. ũbum illud salomoĩs
freq̃nt̃ adu̾tat. uentus ⁊ nubes ⁊ plu¬
uie s̃ sequentes: uir głosus ⁊ ꝓmissa
ñ complens. Si infra paucissimos di¬
es munificentia sua mͥclem̃tius ñ ar¬
riserit. ponam in te dñe cogitatum me¬
um ⁊ tu me enutries. De tua enim po¬

Expanded text:
plex interim beneficiorum occasio se obtuplex interim beneficiorum occasio se obtulit. Porrigebam preces, mea etiam pro me necessitas allegabat, in nullo reperi munificam ejus manum. Adhuc benignioris eventus vota concipio, et fortasse venturum cum Britonibus praestolor Arturum, et Messiam cum Judaeis exspecto. Nobiles et magnificos decet nil promittere, sed quasi praesagire desideria hominum, et eorum petitiones largitionibus praevenire. Adhuc expedit mihi perdere modicum temporis, ut voluntas ejus exactissime exploretur, cur scilicet tanta promiserit, cur me voto longiore suspendit. Et utinam suae famae discrimen attendat, nec de promotione mea, sed sua opinione sollicitus verbum illud Salomonis frequenter attendat: Ventus et nubes et pluviae non sequentes, vir gloriosus, et promissa non complens. Si infra paucissimos dies munificentia sua mihi clementius non arriserit, ponam in te, Domine, cogitatum meum, et tu me enutries. De tua enim po
Abbreviated transcription (Latin):
censi ep̃o. Petriꝰ bles̃. suoꝵ consangui
m̃broꝵ animeq ⁊ corꝑis fedꝰ anncabile
mors abrumpat. dilectio e contrariodi¬
ũsas uoluntates conflat in unam. ⁊ in
glutino caritatis diu̾sarum animarũ .¬
solidat unionem. Dilectio. absentis dã¬
na si sentit. cunq duiturnitate tempoꝵ
pleraq soleant infirmari: dilectio ⁊ tẽ¬
poris tractu. ⁊ lorali distantia ꝯualescit.
Hoc in uob̾ exꝑientia mediante cog nos¬
co. qui me in ur̃e magnificentie parente¬
la minimum qͣi int̾ cet̾os abortuum
benigniore tandem oculo respexistis. Mã¬
dastis siquidem si mandatũ fsdelit̾ recolo
raturus. In u̾bo benignitatis ur̃e sp̃s
meus uotuio exultabat applausu. ⁊ iã
ad uos festinare decreueram. iam ad ꝓ¬
cinctum ttineris feruentius anelabam
cum dominus ille quem scitis ꝓmissi¬
onib mim̃sis ⁊ quibdã blandiciarum
p̾stigiis me minus circumspͤtum con¬
uemiens ⁊ circumueniens: uie ꝓpositũ
reuocauit. Expectaui sustinens. multi¬

Expanded text:
consanguinmembrorum, animaeque et corporis foedus amicabile mors abrumpat, dilectio e contrario diversas voluntates conflat in unam, et in glutino charitatis diversarum animarum consolidat unionem. Dilectio absentiae damna non sentit; cumque diuturnitate temporum pleraque soleant infirmari, dilectio et temporis tractu et locali distantia convalescit. Hoc in vobis experientia mediante cognosco, qui me in vestrae magnificentiae parentela minimum et quasi inter caeteros abortivum benigniore tandem oculo respexistis. Mandastis siquidem, si mandatum fideliter recolo,raturus. In verbo benignitatis vestrae spiritus meus votivo exsultabat applausu; et jam ad vos festinare decreveram, jam ad procinctum itineris ferventius anhelabam, cum dominus ille, quem scitis, promissionibus immensis, et quibusdam blanditiarum praestigiis me minus circumspectum conveniens et circumveniens, meum propositum revocavit. Exspectavi sustinens, et multi
Abbreviated transcription (Latin):
re ẽ. Exultat ⁊ grãs refert gr̃e largno¬
ri cominuni uoto sc̃a eccłia. quia te an¬
cillam huilẽ respexit ds. qui it̾ uolup¬
tuosas palatine dignitatis illecebias
educatam: ad religionis ꝓpositum. ⁊
⁊ domum patͥs tui. Multi siquidem lũ
qui de calice babilonis tͥ ꝓditorie adu¬
lationis uenena ꝓpinant. qui pulchitti¬
dinem tuã ⁊ generositatis tue titulum
recessentes. quasi dolendo ⁊ conquerendo
submurmurant. qd̃ abiesta sis in domo
dm̃i. ⁊ ñ habites in tab̃naculis pecc̃oꝵ
Uerum recołe debes quod ei generositat̃
⁊ pulcͥtudinem tuã dedicasti qui sper
ẽ p̃ filus hominum. cuius pulcͥtudiñ
sol ⁊ luna mirantur. cuius nobilitai

Expanded text:
s refert gratiae largitori communi voto sancta Ecclesia, quod te ancillam humilem respexit Deus, quod inter voluptuosas palatinae dignitatis illecebras educatam ad religionis propositum, et et domum patris tui. Multi siquidem sunt, qui de calice Babylonis tibi proditoriae adulationis venena propinant; qui pulchritudinem tuam, et generositatis tuae titulum recensentes, quasi dolendo et conquerendo submurmurant, quod abjecta sis in domo Domini, et non habites in tabernaculis peccatorum. Verum recolere debes, quod ei generositatem et pulchritudinem tuam dedicasti, qui speciosus est prae filiis hominum; cujus pulchritudinem sol et luna miran
Abbreviated transcription (Latin):
tur. qui sua pauꝑib ñ dedit. uͥ quesomit¬
tendꝰ ẽ qui bona pauꝑum uł eccłie rapuit
uł fraudauit: ꝓhiis ⁊ cõsimilib filii ef¬
frem intñdentes ⁊ mittentes arcum cõu̾si
sunt in die belli. Nunqͣm pauꝑũ. nunqͣm
eccłe spolia ꝓsꝑum habuerunt euentꝰ au¬
spicium. Ideo in ultima ꝑegͥnatõne effusa
ẽ contñtio suꝑ pͥncipes. ⁊ errare fecit eos

Expanded text:
tur, qui sua pauperibus non dedit; ubi, quaeso, mittur, qui sua pauperibus non dedit; ubi, quaeso, mittendus est, qui bona pauperum vel Ecclesiae rapuit, aut fraudavit? Pro his et consimilibus filii Ephrem intendentes et mittentes arcum, conversi sunt in die belli. Nunquam pauperum, nunquam Ecclesiae spolia prosperum habuerunt eventus auspicium. Ideo in ultima peregrinatione effusa est contentio super principes, et errare fecit eos
Abbreviated transcription (Latin):
ges ⁊ pͥncipes t̾re. ut sicut uigilantior fu¬
it in bellicis actib. mͦ ñ sit in xp̃iane fid̾i
eccłiarum. ñ de sudorib pauꝑum maticũ
sͥ ⁊ suis exhibeat: s de redditib ꝓpͥis aut
de p̾da hostili bella xp̃i conficiat. Non ẽ ał.
abbreuiata manus dñi ut qui magna fe¬
cit in isił: ⁊̃ in populo adquisitõnis bͣchi¬
um sue magnificentie ñ exaltet. Certe in
exitu isrł de egipto dñs de spoliis egyptioꝵ
ditauit hebreos: ingͤssus aũ populus t̾rã
canaan de p̾dis hostilib innum̾abiles sͥ
diuicias agͥgauit. Immo belloꝵ lex publi¬
ca ẽ ut munificentia pͥncipał suis cõmi¬
litonib de castrensi obuentõne stipendia
largiat᷑. Que ratõ ẽ ut qui ꝓ eccłia pug¬
nant eccłam spolient. qͣm de inumicoꝵ spo¬
liis ⁊ donis tͥumphalib ampliare debu¬
at commissa. ex hiis p̾lia ꝓsꝑari. Si enim
testimonio u̾itatis in ignem et̾num mitti¬

Expanded text:
ges et principes terrae, ut sicut vigilantior fuges et principes terrae, ut sicut vigilantior fuit in bellicis actibus, modo non sit in Christianae fidei ecclesiarum, non de sudoribus pauperum viaticum sibi et suis exhibeat, sed de reditibus propriis, aut de praeda hostili bella Christi conficiat. Non est enim abbreviata manus Domini, ut qui magna fecit in Israel, etiam in populo acquisitionis brachium suae magnificentiae non exaltet. Certe in exitu Israel de Aegypto Dominus de spoliis Aegyptiorum ditavit Hebraeos. Ingressus autem populus terram Chanaan de praedis hostilibus innumerabiles sibi divitias aggregavit. Imo bellorum lex publica est, ut munificentia principalis suis commilitonibus de castrensi obventione stipendia largiatur. Quae ratio est ut qui pro Ecclesia pugnant, Ecclesiam spolient, quam inimicorum spoliis et donis triumphalibus ampliare debuat commissa ex his spolia prosperari? Si enim testimonio veritatis in ignem aeternum mitti
Abbreviated transcription (Latin):
nauium ⁊ curruũ innum̃abił multitu¬
do tta qd̃ ab aulicis adulatorib diceret᷑
quia nec mare tante classi sufficeret. nec
aer tot ppłoꝵ tela. nͨ t̾ra tot currꝰ sua ca¬
ꝑet uastitate: intanto exereitu unus fu¬
it noĩe demaratꝰ. qui in sp̃c lib̾tate aude¬
ret ⁊ diceret xersi. Uistus eris a te ip̃o ⁊
te oppͥmet tui exercitꝰ multitudo. Ab ex¬
hortatõne queso ne cesses licet ille suoꝵꝰ
silio assessoꝵ ad tuam instantiã se obdu¬
ret. scio enim qd̾ adh ianmes ⁊ mambͤs
apõ pharaonem moysi resistiute. ⁊ succes¬
sores achitosel iustoꝵ consilia maliciose
ꝑu̾tunt. Circa meretͥcantiũ linguarum.
maliciam patet campꝰ oratõnis latissimꝰ.
s ad alia festinantes: ħ omnia sub dis¬
simulatõne tñsimꝰ. Quid expediat tue fa¬
me tu uid̃is. Eu uͦ diligentiam ad hibe stu¬
diosam ut consanguineus tuus tanqͣm pͥ¬
mipilariꝰ eccłie uexillum fidei fecat añ re¬

Expanded text:
navium et curruum innumerabilis multitunavium et curruum innumerabilis multitudo, eique ab aulicis adulatoribus diceretur, quia nec mare tantae classi sufficeret, nec aer tot populorum tela, nec terra tot currus sua caperet vastitate, in tanto exercitu unus fuit Demaratus, qui in spiritu libertatis auderet dicere Xerxi: « Victus eris a te ipso, et te opprimet tui exercitus multitudo. » Ab exhortatione, quaeso, non cesses, licet ille suorum consilio assessorum ad tuam instantiam se obduret. Scio enim quod adhuc Jannes et Mambres apud Pharaonem Moysi resistunt, et successores Achitophel justorum consilia malitiose pervertunt. Circa meretricantium linguarum malitiam patet campus orationis latissimus; sed ad alia festinantes haec omnia sub dissimulatione transimus. Quid expediat tuae famae, tu videris. Tu vero diligentiam adhibe studiosam, ut consanguineos tuus tanquam primipilarius Ecclesiae vexillum fidei ferat ante re
Abbreviated transcription (Latin):
muit. Melius e incidere in manus hoĩs
qͣm relinquere legem di. Si gͦ regis fran¬
coꝵ faciem reu̾eris: adhibe tͥ de coep̃is tu¬
is qui sp̃u di agantur. ⁊ cauta ũboꝵ mode¬
ratõne ittaris. ut si fortis ẽ sermo nichi¬
lominus sit suauis. Nam ⁊ sapientia q̃
attingit a fine usq ad finem fortit̾. sua¬
uit̾ uniu̾sa disponit. Suꝑ omnia queso
notam adulatoris ⁊ offm̃ palponis eiui¬
tes. Mel emm adulatõnis longe a sacͥfi¬
cio dñi relegatur. Freq̃nt̾ in palatũs cõ¬
ũsantur: qui mollib ⁊ delicatis aurib
pͥncipum. ⁊̃ in turpib blando lenocinãt᷑
applansu. ponentes ceruicalia sub capi¬
te. ⁊ puluinaria sub om̃i cubito manus.
Uix inuentt᷑ in curiis qui ñ uendat oleũ.
qui capd̾ pecc̃oris oleo ñ impinguet. Lau¬
dactur enaim peccator in desidiis anime sue
⁊ iniquis benedicit᷑. s timeat qd̃ ꝑ ieremi¬
am ar sedechie. O fedechia seduxerunt te
uiri tuu pacifici. Cum in ex̾citu xersis eẽt

Expanded text:
idere in manus hominum, quam derelinquere legem Dei. Si regis Francorum faciem revereris, adhibe tibi de coepiscopis tuis, qui Spiritu Dei aguntur, ut tanta verborum moderatione utaris, ut si fortis est sermo, nihilominus sit suavis. Nam et sapientia, quae attingit a fine usque ad finem fortiter, suaviter universa disponit. Super omnia, quaeso, notam adulatoris, et officium palponis evites. Mel enim adulationis a sacrificio Domini relegatur. Frequenter in palatiis conversantur, qui mollibus et delicatis auribus principum, etiam in turpibus blando lenocinantur applausu, ponentes cervicalia sub capite et pulvinaria sub omni cubito manus. Vix invenitur in curiis, qui non vendat oleum, qui caput peccatoris oleo non impinguet. Laudatur enim peccator in desideriis animae suae, et iniquus benedicitur. Sed timeat quod per Jeremiam dicitur Sedechiae: O Sedechia, seduxerunt te viri tui pacifici. Cum in exercitu Xerxis esset
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ salute. Cum licentia ur̃a ⁊ benedi¬
ctõne recedo ab eboracensi ꝓuincia ⁊ ua¬
do ad eum quime misit. Quod autem
circa uos in obsequiis ⁊ uisitatõnib mi¬
nus frequens extiti. fecit dñi abbatis ab¬
sentia circa eccłiam nr̃am iugis occupa¬
tõ. studiosa lectio que dispendiũ tempo¬
compatiendi. immo commoriendi affec¬
tõne toanxior. Et si ad tempꝰ p̾sentialit̾
meis cͥcumfero. Qnͣto enim p̾cellit anima
corpori: tanto uobis sum uicinior ĩ uisc̾i¬
b iħu xͥ. iacturamq absentie corporalis
amina longe ditior in suis affectib recõ¬
pensat. Sane citra spem hominum uobis
alim̃ta hoc tp̃r defecerunt. ⁊ hec ẽ p̃fatẽ de¬
solatõnis occasio. s qui in desertoꝰ de pau¬
cis panib quinq milia hominũ pauit.
qui tꝑr siccitatis helyam pascendum ui¬
due coruoq cominisit. ip̃e potens ẽ exbibe.
ub̾iorem clem̃tiam celi. ⁊ si de illo modico
minorabit. Fons mĩe. fons sapĩe. fõns ⁊¬

Expanded text:
est salute. Cum licentia vestra et benedictione recedo ab Eboracensi provincia, et vado ad eum qui me misit. Quod autem circa vos in obsequiis et visitationibus minus frequens exstiti, fecit domini abbatis absentia, circa Ecclesiam nostram jugis occupatio, studiosa lectio, quae dispendium tempocompatiendi, imo commoriendi affectione coanxior. Etsi ad tempus praesentialiter meis circumfero. Quanto enim praecorpori, tanto vobis sum vicinior in visceribus Christi, jacturamque absentiae corporalis anima longe ditior in suis affectibus recompensat. Sane citra spem hominum vobis alimenta hoc tempore defecerunt, et haec est praefatae desolationis occasio; sed qui in deserto de paucis panibus quinque millia hominum pavit, qui tempore siccitatis Eliam pascendum viduae corvoque commisit; ille potens est exhibere uberiorem clementiam coeli. Et si de illo modico, minorabit. Fons misericordiae, fons
Abbreviated transcription (Latin):
det. ac de hiis speciałr expetũdꝰ ⁊ expectandꝰ ẽ
min in uxore leuite. ⁊ se relique tͥb in ultõnẽ
scesis accinxerunt. Erat causa earum nstior
⁊ ex̃citꝰ longe num̃osioratq fortior. Et cum
eis ducem p̾lii. dñs assignasset ip̃iusq nu¬
tu in p̃lium descendissent: t̾ribilis ĩ ꝯsiliis
suꝑ filios hominum ds: iustos ab impis
plures a pauciorib suꝑari ꝑmisit. ⁊ ceci¬
derunt ea die iugniti duo milia de isrł. I¬
terum ad conflictum uenerunt ex p̾cepto
dñi ⁊ succumbunt. decemq ⁊ octo milia de
isrł occisi sunt. Nimirũ quia de sua forti¬
tudine ⁊ multitudine p̾sumebant: pͥmo
⁊ scdo uicti ⁊ humiliati sunt ut ꝑ humili¬
tatem denuo uincerent: qui ꝑ suꝑbiã uit¬
ti erant. fides aũ eoꝵ ex pͥma ⁊ scła frustͣ¬
tõne ñ torpuit. s ex geminato discͥmine cͦs¬
cens: denuo ad conflictum qͣnto humiliꝰ

Expanded text:
det, ac de his specialiter exspectandus est det, ac de his specialiter exspectandus est min in uxore Levitae, et se reliquae tribus in ultionem sceleris accinxerunt. Erat causa eorum justior, et exercitus longe numerosior atque fortior. Et cum eis ducem praelii Dominus assignasset, ipsiusque natu in praelium descendissent, terribilis in consiliis super filios hominum Deus, justos ab impiis, plures a paucioribus superari permisit; et ceciderunt ea die viginti duo millia de Israel. Iterum ad conflictum veniunt ex praecepto Domini, et succumbunt, decemque et octo millia de Israel occisi sunt; nimirum quia de sua fortitudine et multitudine praesumebant, primo et secundo victi et humiliati sunt, ut per humilitatem denuo vincerent, qui per superbiam victi erant. Fides autem eorum ex prima et secunda frustratione non torpuit, sed ex geminato discrimine crescens denuo ad conflictum, quanto humilius,
Abbreviated transcription (Latin):
quia ds uendidit eos ⁊ dñs concludit illos:
Nlec enim in gladio suo possederunt t̾ram ⁊
bͣchium eoꝵ ñ saluauit eos. s dextera tua
⁊ brachium tuum dñe ⁊ illuminatõ uultꝰ
tui q̃m complaciusti in eis. Sibi aũ cõpla¬
cebit in eis dñs qui fideles fui̾nt ĩ testam̃¬
to eiꝰ. Sine fsde enim impossibile ẽ placere
d̾o. ħ ẽ aũ iuctoria que uincit mundum.
fides nr̃a. Et quia fere uniu̾sos regni mag¬
nates uideo muia dñi quodam tedio laboris
⁊ pusillanimitate lentescere: uos queso u¬
gi p̾dicatõnis instantia manus remissas ⁊
genua debilia roborate. Plane quia eis m p̾
⁊ in abusione ꝓifecti sunt. nec ex defectu sa¬
ne fid̾i s ab euentu dumtaxat diuine dis¬
pensatõnis iudicium m̃tiuntur. fides qui¬
dem eoꝵ semel ꝓbata ẽ ⁊ inuenta e minus
hñs. Adhuc exꝑictur eam dñs. Nam ex eo¬
rum fide ⁊ humilitate uictorie calculus pẽ¬

Expanded text:
quia Deus vendidit eos, et Dominus conclusit illos? quia Deus vendidit eos, et Dominus conclusit illos? nec enim in gladio suo possederunt terram, et brachium eorum non salvabit eos, sed dextera tua et brachium tuum, Domine, et illuminatio vultus tui, quoniam complacuisti in eis. Sibi autem complacebit Dominus in eis, qui fideles fuerint in testamento ejus. Sine fide autem impossibile est p enim victoria, quae vincit mundum, fides nostra. Et quia fere universos regni magnates video in via Domini quodam taedio laboris et pusillanimitate lentescere; vos, quaeso jugi praedicationis instantia manus remissas, et genua debilia roborate. Plane, quia eis in pet in abusione profecti sunt, nec ex defectu suae fidei, sed ab eventu duntaxat divinae dispensationis judicium metiuntur. Fides quidem eorum semel probata est, et inventa est minus habens. Adhuc experietur eam Dominus; nam ex eorum fide et humilitate victoriae calculus pen
Abbreviated transcription (Latin):
inuiriam xp̃i silentio aut neglectu dissimuiles
Doctͥna ⁊ exhortatõne tua recolat dñs rex se
tem gladii ab eccł̃ia suscepisse. Et qui uuens
enim ⁊ utinam incertos mortis euentꝰ atten¬
deret. ⁊ nouissima sua memorans: p̃sentes di¬
uitias fitt᷑amq miseriam compensaret. Eccl̃i¬
asticus dicit. Rex hodie ẽ ⁊ cras morietur. c̃
autem mortuus fu̾̃it. hereditabit serpentes.
bestias. ⁊ u̾mes. Sp̃c ꝑtͣnsibit in illo ⁊ ñ sub
sistet. ⁊ ñ cognoscet amplius locum suũ. Ag¬
noscat itaq locum ⁊ officium in quo posuit
eum dñs. nec de thesauris eccłie que soł debẽ¬
tur pauꝑib s de fiscali erario bella dñi p̾lict᷑
neq confidat in fortitudine aut multitudi¬
ne armatoꝵ: s in dño. quia testimonio sa¬
lomonis nom̃ dñi płima fortitudo. Dominꝰ
fortitudo plebis sue ẽ. qd̃ aꝑtissime liquet in
le ⁊ duo fugabant decem milia. Nonne ideo

Expanded text:
injuriam Christi silentio aut neglectu dissimules. injuriam Christi silentio aut neglectu dissimules. Doctrina et exhortatione tua recolat dominus rex clesiae potestatem gladii ab Ecclesia suscepisse. Et qui nunc venim, et utinam incertos mortis eventus attenderet, ac novissima sua memorans per praesentes divitias futuram miseriam compensaret! Ecclesiasticus dicit: Rex hodie est, et cras morietur: cum autem fuerit mortuus, haereditabit serpentes, besistet, et non cognoscet amplius locum suum. Agnoscat itaque locum suum et officium, in quo posuit eum Dominus, nec de thesauris Ecclesiae qui solis debentur pauperibus, sed de fiscali aerario bella Domini praelietur, neque confidat in fortitudine aut multitudine armatorum, sed in Domino. Quia testimonio Salomonis, Nomen Domini plurima fortitudo. Dominus fortitudo plebis suae est. Quod apertissime liquet in ur unus mille, et duo fugabant decem millia? nonne ideo,
Abbreviated transcription (Latin):
repto thurribulo: medius int̾ iiuentes ⁊
mortuos se flanime obiecit. cessauitq qͣssa
yse orante ⁊ erigente manus suas ad dñm:¬
tib uociferantib muri ibericͥo corruerunt.
Scio qd̾ si rex tuus angariis. parangariis. ex¬
actõnib capitatõnib. cet̾isq sordidis. ⁊ extra¬
ordinariis muñib eccłiam decreu̾it p̾gͣuare.
qͣmplures epõs huiꝰ rei fautores inueniet.
Ip̃i enim eungłice libertatis obliti que ñ so¬
lum filios cłi s amicos facit: in ignominiã
seruitutis ꝑpetue sͥ ꝑmittent aurẽ subula
ꝑforari. Sic olim rege antiocho ura tẽpli
⁊ sacerdotis subu̾tente. multi de israel
egͤsli sunt. qui soliꝰ adulatõnis aut
uani timoris intuitu in consensum illius tyran¬
nidis tnͣsierunt. Cu uero reuerentissime pat̾
ꝓ domo isrł ex adu̾so ascendas. ⁊ ꝓ testam̃to d̃ĩ
murum inexpugnabilem te opponas. Enorme
nanq fame ⁊ anime discͥmen incurres. si hãc

Expanded text:
repto thuribulo medius inter viventes et repto thuribulo medius inter viventes et mortuos se flammae objecit, cessavitque quass Moyse orante et erigente manus suas ad Domtibus ministrantibus muri Jericho corruerunt. Scio quod si rex tuus angariis, parangariis, exactionibus, capitationibus, caeterisque sordidis et extraordinariis muneribus Ecclesiam decreverit praegravare, quamplures episcopos hujus rei fautores inveniet. Ipsi enim evangelicae libertatis obliti, quae non solum filios Dei, sed amicos facit, in ignominiam servitutis perpetuae sibi permittent aurem subula perforari. Sic olim rege Antiocho jura templi et sacerdotii subvertente, multi de Israel egressi sunt, qui solius adulationis, aut vani timoris intuitu in consensum illius tyrannidis transierunt. Tu vero, reverendissime Pater, pro domo Israel ex adverso ascendas, et pro Testamento Dei murum inexpugnabilem te opponas. Enorme namque famae et animae discrimen incurres si hanc
Abbreviated transcription (Latin):
in occasionem scandali ⁊ mat̾iam seruitu¬
tis. Certe sub pharaone cum ex pͥncipali de¬
creto om̃s ad solutõnem quinte partis ge¬
neralit̾ urgerent᷑. sacerdotes tñ fuerunt ab
obseruantia ⁊ oñe illius constitutionisim¬
munes. In libro ⁊̃ num̾i ad fig᷑am ꝑpetue
libertatis p̃cipit dñs leuiticã tͥbum ab oĩ
publica functõne lib̾am. summniq pontificiᷤ
dumtaxat arbitͥo subiacere. Quid aliud a
pontificib uł a clero potest aut debet pͥn¬
ceps exigere qͣm ut incessant̾ ficit oratõ ab
eccłia ad dm ꝓ eo: Omnis pontifex ab homi¬
nib assumptꝰ ꝓ hominib consiitutt᷑ in hiis
que sunt ad dm. ut offerat dona ⁊ sacͥficia
ꝓ rege ⁊ ppło. ⁊ si iratꝰ ẽ eis dñs: sac̾dos me¬
dius int̾cedat ⁊ in tempore iracundie fiat
uerat. stetitq moyses in confractõne ĩ con¬
spectu eius. motumq diuine indignatõnis
oratõne placauit. Flamma diuine aninad¬
ũsionis deseiuebat in populum ⁊ aaron ar¬

Expanded text:
in occasionem scandali, et materiam servitutis. Certe sub Pharaone cum ex principali decreto omnes ad solutionem quintae partis generaliter urgerentur, sacerdotes tamen fuerunt ab observantia et onere illius constitutionis immunes. In libro etiam Numeri ad figuram perpetuae libertatis praecipit Dominus Leviticam tribum ab omni publica functione liberam esse, summique pontificis duntaxat arbitrio subjacere. Quid aliud a pontificibus, vel a clero potest vel debet princeps exigere, quam ut incessanter fiat oratio ab Ecclesia ad Deum pro eo? Omnis pontifex ab hominibus assumptus, pro hominibus constituitur in his quae sunt ad Deum, ut offerat dona et sacrificia pro rege et populo; et si iratus est eis Dominus, sacerdos medius intercedat, et in tempore iracundiae fiat verat; stetitque Moyses in confractione in conspectu ejus, motumque divinae indignationis oratione placavit. Flamma divinae animadversionis desaeviebat in populum, et Aaron ar
Abbreviated transcription (Latin):
lare legem dñi. qui ad herodem ⁊ herodia¬
dem. sicut helyas ad achab ⁊ ihezabel le¬
gati officio fungebat᷑. Nos gͦ qui remi¬
niscimini ddr̃ ne taceatis. ⁊ ne detis silẽ¬
tium ori ur̃o. Ioħes in herodem. phinees
in uideum. ⁊ madianitidem. Samuel ĩ
agag regem. Petrꝰ in ananiam ⁊ saphi¬
ram. Paulus in helimam zeli gladiũ
achab cum regi syrie eum gͣuit̾ oppͥm̃ti
seruos ⁊ ancillas. filios ⁊ filias ⁊ iycorẽ
omnemq suam suppellestilẽ optulisset
postqͣm uentũ ẽ ad iuolandũ legẽ dĩ. li¬

Expanded text:
lare legem Domini, qui ad Herodem et Herodialare legem Domini, qui ad Herodem et Herodiadem, sicut Elias ad Achab et Jezabel, legati officio fungebatur. Vos ergo, reminiscimini Deum, ne taceatis, et ne detis silentium ori vestro. Joannes in Herodem, Phinees in Judaeum et Madianitidem, Samuel in Agag regem, Petrus in Ananiam et Sapphiram, Paulus in Elyman magum zeli gladium Achab cum regi Syriae eum graviter opprimenti servos et ancillas, filios et filias, et uxorem, omnemque supellectilem obtulisset, postquam ventum est ad violandum legem D
Abbreviated transcription (Latin):
chiel dicens. Si speculator uid̾it gladrũ
uenientem ⁊ ñ insonũit buccina: uen̾it
gladius ⁊ tułit animam unã de populo:
sanguinem eius de manu speculatoris re¬
quiram. Noli gͦ ociari in talento dm̃i. sed
tunttͥ creditum dñs cum fenoris accessi¬
one recipiat. Insta gͦ oportune. importune.
opꝰ fac euͣngłiste mist̾ium tuũ imple.
Noli emulari in malignantib. ep̃is di¬
to qui regem tuum blandis adulatõnib
palpant. canes mutti ñ ualentes latrare.
Acceptissima quidẽ ẽ in ep̃is apd̃ deum
ꝓfessio u̾itatis. Animam ꝓ u̾itate poñe
ñ formides ut uideas dies bonos. quia sã¬
guinem ꝑeurtis dñs de manu muti sacer¬
dotis exquirit. Archa siquidẽ di capit᷑ ⁊¬
populus gladio ruit dum sacerdos ĩ fili¬
oꝵ correctõne torpescit. Nec motũ aũ uul¬
tuositatem regis extimeas. s iom̃i lib̾¬
tate eum salictarib monitis aggredere.
baprista ꝑiclitari apd̃ regem qͣm dissumu¬

Expanded text:
chiel, dicens: Si speculator viderit gladium chiel, dicens: Si speculator viderit gladium venientem, et non insonuerit buccina, veneritis, et tulerit animam unam de populo, sanguinem ejus de manu speculatoris requiram. Noli ergo otiari in talento Domini, setum tibi creditum Dominus cum fenoris accessione recipiat. Insta ergo opportune, importune, opus fac evangelistae, ministerium tuum imple. Noli aemulari in malignantibus, episcopis dico, qui regem tuum blandis adulationibus palpant, canes muti, non valentes latrare. Acceptissima quidem est in episcopis apud Deum professio veritatis. Animam pro veritate ponere non formides, ut videas dies bonos, quia sanguinem pereuntis Dominus de manu muti sacerdotis exquiret. Arca siquidem Dei capitur, et populus gladio ruit, dum sacerdos in filiorum correctione torpescit. Nec motum, aut vultuositatem regis extimeas, sed in omni libertate eum salutaribus monitis aggredere, Baptista periclitari apud regem, quam dissimu
Abbreviated transcription (Latin):
arcħ. Sal̃t ⁊ fincere dilectionis affectũ.
Scriptum ẽ. Tempꝰ tacendi. ⁊ tempꝰ loq̃n¬
di. Dni autem obmitii ⁊ silui abonis. s
iam nequeo fidei xp̃iane inuiriã dissimu¬
lare silentio. Iam cirra confinia t̾re nr̃e bar¬
baries efferãta deseuit. ⁊ in ext̾minium
xp̃iani nominis gentium gͣssat᷑ ĩmani¬
tas. Quid gͦ hic statis tota die ociosi. Ui¬
nec ẽ qui ex adũso ascendat. qui expbrã¬
tib nomini agminum di isrł zelo fidei
se opponat. Tu gͦ reuerentissime pater
cum int̾ cet̾as eccłie columnas qͦdã sta¬
tu digniore p̃mineas. redde testimoniũ
fidertue. ⁊ in xp̃i negocio ułt̾ius ñ lentes¬
regum. ita officium magnificentiẽ põ¬
tificał: ex̃ceas. Clamat ad te dñs ꝑ sp̃c sui
organum ieremiam. Sta inquit in atͥo
domus dm̃i. ⁊ loquere ad om̃s ciuitates ni¬
da. sermones quos locutus sumtͥ. ⁊ sermo¬
nes illos expͥm̃dos: subungit. Uede ⁊ clama.
faciem meã a te. In eodem sp̃u clamat eze¬

Expanded text:
 sincerae dilectionis affectum. Scriptum est: Est tempus tacendi, tempus loquendi. Diu autem obmutui, et silui a bonis, sed jam nequeo fidei Christianae injuriam dissimulare silentio. Jam circa confinia terrae vestrae barbaries efferata desaevit, et in exterminium Christiani nominis gentium grassatur immanitas. Quid ergo hic statis tota die otiosi? Vinec est qui ex adverso ascendat, qui exprobrantibus nomini agminum Dei Israel zelo fidei se opponat. Tu ergo, reverendissime Pater, cum inter caeteras Ecclesiae columnas quodam statu digniore praeemineas, redde testimonium fidei tuae, et in Christi negotio ulterius non lentesregum, ita officium magnificentiae pontificalis exerceas. Clamat ad te Dominus per spiritus sui organum Jeremiam: Sta, inquit, in atrio domus Domini, et loquere ad omnes civitates Juda sermones quos locutus sum tibi. Et sermones illos exprimendo, subjungit: Vade et clama: faciem meam a te. In eodem spiritu clamat Eze
Abbreviated transcription (Latin):
eccł̃ie consurgere ad ꝑfectum domos
claustrales disponi ⁊ erigi. utensilia
⁊ ornam̃ta multiplicari. num̾um ca¬
nonicoꝵ usq ad occogenarium cresc̾e.
⁊ ordinabilit̾ in eccł̃ia ministrari. H
añqͣm moriar uideant ocłi mei. uma-¬
gnificet anima mea dñm. claudãq
diem nouissimũ cũ exultatõe ⁊ ĩ cãtico
sỹmconis. Nunc dimittis seruiutuũ do¬
mine scłm u̾bum tuum ĩ pace. Bene ua¬

Expanded text:
estrae consurgere ad perfectum, domos claustrales disponi et erigi, utensilia et ornamenta multiplicari, numerum canonicorum usque ad octogenarium crescere, et ordinabiliter in ecclesia ministrari. Haec, antequam moriar, videant oculi mei, ut magnificet anima mea Dominum, claudamque diem novissimum cum exsultatione, et in Cantico meonis: Nunc dimittis servum tuum, Domine, secundum verbum tuum in pace. Bene va
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ celeb̾s illa exultatõ popłoꝵ. cum sub
dario rege ꝑ ⁊orobabel reedificat᷑ tem¬
plum. Sub ataxerse bibliothȩcam. hesds
reparat. Neemias muros reedificat. ig¬
nemq absconditum sexaginta annis: e¬
ruderans ⁊ effodiens in crassitudine aq̃
ꝑficit holocaustum. Quadam ymagi¬
natõne gͣtissima depingit in se animus
meus quałr machabei dispsos frẽs su¬
os reuocant. leges lapsas erigunt. reno¬
uant cerimonias. mundant scĩa. coro¬
nis aureis ornant templum. damna
longe desolatõnis eximie uirtittis com¬
pendio redim̃tes. Bñ recolitis quia olim
płes ecelie cłicales ⁊ p̃bendarie Slesis erãt
s añcessores nr̃i ꝓpt̾ enormitatẽ uite de¬
uecti sunt. atq mnum̃as t̾re eccłias tͣce¬
runt in partem p̾cipitii ⁊ rume. Patres
nr̃i comederunt uiam acerbam ⁊ dm¬
tes filioꝵ obstupescunt. s iã ñ erit hoc

Expanded text:
 cum sub Dario rege per Zorobabel reaedificatur templum, cum sub Artaxerxe bibliothecam Esdras reparat, Nehemias muros reaedificat, ignemque absconditum septuaginta annis eruderans et effodiens in crassitudine aquae perficit holocaustum. Quadam imaginatione gratissima depingit in se animus meus, qualiter Machabaei dispersos fratres suos revocant, leges lapsas erigunt, renovant caeremonias, mundant sancta, coronis aureis ornant templum, damna longae desolationis eximiae virtutis compendio redimentes. Bene recolitis quod olim plures Ecclesiae clericales et praebendariae Blesis erant, sed antecessores nostri propter enormitatem vitae dejecti sunt, atque innumeras terrae Ecclesias traxerunt in partem praecipitii et ruinae. Patres nostri comederunt uvam acerbam, et dentes filiorum obstupescunt. Sed jam non erit
Abbreviated transcription (Latin):
dum dectrinas hominum. si ñ edificant
ad salutem. Illud nobile ingeniũ frĩs
bendis comediis ⁊ tragediis. quadamoc¬
cuꝑatõne seruili s generans: salutarib
monitis ab illa ꝑemptoria uanttate
retͣxi. qui in breui p̾minens in ex̾ticio
doctͥne celestis fructuosa p̾dicatõnis
instancia ꝑditi iacturam temporis ple¬
nissime restaurauit. Recedant itaq
uetera de ore tuo quia d̾s scĩar̃ ẽ dñs.¬

Expanded text:
dum doctrinas hominum, sed non aedificant dum doctrinas hominum, sed non aedificant ad salutem. Illud nobile ingenium fratris bendis comoediis et tragoediis quadam occupatione servili degenerans salutaribus monitis ab illa peremptoria vanitate retraxi; qui in brevi praeeminens in exercitio doctrinae coelestis fructuosa praedicationis instantia perditi jacturam temporis plenissime restauravit. Recedant itaque vetera de ore tuo, quia Deus scien
Abbreviated transcription (Latin):
q ff̾ilitas. Sapientia que desursum
ẽ teste iacobo pͥmum quidem pudica
ẽ demde pacifica. Repudiatis gͦ adul¬
termis amplixib mundane scĩe. tuqui
maior es mundo. studium scĩe saluta¬
ris amplexłare. eam q studeas uir¬
ginem castam exhib̃e xp̃o. Hane sͥ inspõ¬
sam ⁊ amicam elegerat sapiens qui di¬
cebat. hanc exquisiui auiuentitte me¬
a. hanc mͥ assumpsi in sponsam. ⁊ a¬
mator fc̃s sum forme illius. Sane p̾ci¬
pit dominus in lege moysi popło irł.
ne quis de genere chanaan sͥ ducat
uxorem. ꝓpterea dicebat mat̾ iacob.
dedet me inuere ꝓpt̾ filias beth. Si as¬
cepit filius meus rexorem de stirpe
chanaan nolo uiuere. Ego ⁊ si ñ mat̾na
frat̾na saltem dico affectione: quia te¬
det animam meã uite mee. nͥ tempesti¬
uius desisteris ab ista uanitate. Porro
omĩa que scͥbis mirabili artificio ⁊ ex¬
componis. S damnat apłs ea q̃ sunt
ratõnem quidem ħntia sapientie secũ¬

Expanded text:
que sterilitas. Sapientia, quae desursum que sterilitas. Sapientia, quae desursum est, teste Jacobo, primum quidem pudica est, deinde pacifica. Repudiatis ergo adulterinis amplexibus mundanae scientiae, tu qui major es mundo, studium scientiae salutaris amplectere, eamque studeas virginem castam exhibere Christo. Hanc sibi in sponsam et amicam eligeret Sapiens, qui dicebat: Hanc exquisivi a juventute mea: hanc mihi assumpsi in sponsam, et amator factus sum formae illius. Sane praecepit Dominus in lege Moysi populo Israel, ne quis de genere Chanaan sibi ducat uxorem; praeterea dicebat mater Jacob: Taedet me vivere propter filias Heth. Si acceperit filius meus uxorem de stirpe Chanaan, nolo vivere. Ego, etsi non materna, fraterna saltem dico affectione, quia taedet animam meam vitae meae, nisi tempestivius ab ista destiteris vanitate. Porro omnia, quae scribis, mirabili artificio, et excomponis. Sed damnat Apostolus ea, quae sunt rationem quidem habentia sapientiae secun
Abbreviated transcription (Latin):
tum suum repetet cum usuris. Homo
austerus ẽ metit uͥ ñ seminauit. Thesau¬
rum si quidem qͦm ħes in uase fictili hac¬
tenus qͣi sub euentu ales posuisti. Qide
S tangat te sermo ille domini ꝑ ꝓpħam.
Argentum tuum u̾sum ẽ in scoriam. Et
id̾. Dedi eis aurum ⁊ argentum meum.:
ip̃i uero de auro ⁊ argento meo oꝑati ft
heu pͥnceps huius mundi eiectus fũat
foras.⁊ nos eum reducimus syrenum.
cantib ⁊ rismoꝵ deliram̃tis. Ce intͦdu¬
cente uenerunt gentes in hereditatẽ. dei
Ingͣsse sunt gentes .i. gentilium mores
in scũarium dĩ. de quib p̾ceꝑat ne in¬
t᷑rent in eccłiam suam. Ego siquidem
ut̾o matris mee. reieci ħ omĩa a pͥmo
lumine iuuentutis. Dracones phara¬
oms deuorauit in me draco moysi. dũ
suauitatis theologice lepor euacuauit
scientiam uanitatis. Ip̃a ẽ aqua ihx¬
ricontina cuius sterilitatem heliseus
salis appositõne sanauit. Et eg̾ssus ad
fontes ait. ħ̃ erit in eis ultra mors ne¬

Expanded text:
tum suum repetet cum usuris. Homo tum suum repetet cum usuris. Homo austerus est. Metit, ubi non seminavit. Thesaurum siquidem, quem habes, in vase fictili hactenus quasi sub eventu aleae posuisti. Vide, si tangit te sermo ille Domini per prophetam: Argentum tuum versum est in scoriam; et ibidem: Dedi eis aurum et argentum meum, ipsi vero de auro et argento meo operati sunt heu, princeps hujus mundi ejectus fuerat foras, et nos eum reducimus syrenum cantibus, et rhythmorum deliramentis. Te introducente venerunt gentes in haereditatem Domini. Ingressae sunt gentes, id est gentilium mores in sanctuarium Dei, de quibus praeceperat, ne intrarent in ecclesiam suam. Ego quidem utero matris meae, rejeci haec omnia a primo limine juventutis. Dracones Pharaonis devoravit in me draco Moysi, dum suavitatis theologicae lepor evacuavit scientiam vanitatis. Ipsa est aqua Jerichontina, cujus sterilitatem Elisaeus salis appositione sanavit; et egressus ad fontes ait: Non erit in eis ultra mors, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ranit. Qui de domino sentire in bonttate
debueras. ⁊ in scͥpturis uitalib degꝰta¬
re głam magnificentie suauitatis eius.
amatoria sc̃bis. ⁊ ad inuentõnib ꝓpha¬
nis ⁊ in te ⁊ in aliis passiones desideriisꝰ¬
citans: indignatõnem ꝓuocas cͤatoris.
Turpitudinem tuam publicas. ut san¬
guis sanguinem tangat. ⁊ qͥ ĩ sordib ẽ
plus sordescat. Pecc̃m suum dic̃ ꝓpħa
sicut sodoma p̾dicauerunt. s ex adu̾so
nominiam publice p̾dicetis. Insani ca¬
pitis ẽ amores illicitos canere. ⁊ se corrup¬
torem uirginum iactitare. Audi quid
dicat iob. ẜepigi fedꝰ cum oculis meis uͭ
nec quidem cegitare de uirginẽ. u̾bum sa¬
pientis e. Turꝑia ne dixeris. Paulatim
enim ꝑudor ꝑ u̾ba dilabitur. Turpitu
Ip̃e uero de scurrilib ⁊ curiosis hõib lo¬
qñs ĩ sid̾a epła ad thessalonicenses: de
talentumq scĩe tͥ commissum a domino.
figmentis impendere fabulosis: Talen¬

Expanded text:
ravit; qui de Domino sentire in bonitate ravit; qui de Domino sentire in bonitate debueras, et in Scripturis vitalibus degustare gloriam magnificentiae suavitatis ejus, amatoria scribis, et adinventionibus profanis et in te, et in aliis passiones desiderii suscitans, indignationem provocas Creatoris. Turpitudinem tuam publicas, ut et sanguis sanguinem tangat, et qui in sordibus est, plus sordescat. Peccatum suum, dicit propheta, sicut Sodomae praedicaverunt. Sed ex adverso nominiam publice praedicetis. Insani capitis est, amores illicitos canere, et se corruptorem virginum jactitare. Audi quid dicat Job: Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne quidem cogitarem de virgine. Verbum sapientis est: turpia ne dixeris; paulatim enim pudor per verba dilabitur. TurpitudIpse vero de scurrilibus et curiosis hominibus loquens, in secunda ad Thessalonicenses: Dentalentumque scientiae tibi commissum a Domino figmentis impendere fabulosis? talen
Abbreviated transcription (Latin):
laqueum mͥ ⁊ de mandatis tius ñ erraui.
Quomͦ ñ errasti: quia heditate adquisim
testimonia tua ut ñ peccemtͥ. Me expecta¬
uerunt inquit pecc̃ores ut ꝑderent me. s
ñ p̾ualuerunt. quia testimonia intellexi.
In fabulis paganoꝵ in philosophoꝵ stu¬
diis tandem in uire cuuli dies tuos usq
in senium expendisti. ⁊ contͣ omnium de
diligentium uoluntatẽ sacͣm theologie
pagrnam damnabilit̾ horriusti. Audi
ꝓꝓbam. Respexisti ad maiis ⁊ ecce fc̃me
minus. Intulisti laboremtuum ⁊ dixisti. Ecce
de labore meo ⁊ ego exsufflaui illud. dicit dꝰ
exercituum. Iam canis resꝑsus e̾. ⁊ adhuc
puerilib te impendis. Sap̃ĩa clamitat ĩ
plateis. usqueqͥ paruuli diligitis infan¬
tiam. ⁊ stulti ea que sͥ noxia sunt amplec¬
tuntur. U ereorne te u̾bum illud sapientis
resꝑiciat. Comederunt alii robur eius ⁊
nescunt. s ⁊ cani effusi sunt in eo ⁊ igno¬

Expanded text:
laqueum mihi, et de mandatis tuis non erravi. laqueum mihi, et de mandatis tuis non erravi. Quomodo non errasti? quia haereditate acquisivi testimonia tua, ut non peccem tibi. Me exspectaverunt, inquit, peccatores; ut perderent me, sed non praevaluerunt, quia testimonia tua intellexi. In fabulis paganorum, in philosophorum studiis, tandem in jure civili dies tuos usque in senium expendisti, et contra omnium te diligentium voluntatem sacram Theologiae paginam damnabiliter horruisti. Audi prophetam: Respexisti ad majus, et ecce factum est minus; intulisti laborem tuum, et dixisti: Ecce de labore meo, et ego exsufflavi illud, dicit Dominus exercituum. Jam canis respersus es, et adhuc puerilibus te impendis. Sapientia clamitat in plateis, usquequo parvuli diligitis infantiam, et stulti, ea quae sibi noxia sunt, amplectuntur? Vereor ne te verbum illud sapientis respiciat: comederunt alieni robur ejus, et nescivit; sed et cani effusi sunt in eo, et igno
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ solito duriora. uñ ⁊ u̾ba mea dolore sunt
plena. Te quidem in summos immentie
titulos. scĩa scolaris extułat. Cimq debu¬
isses eẽ aliis iurtutum forma ⁊ speculũ
honestatis: ꝑ scurriles nugas ⁊ fabulo¬
sa comm̃ta gentiliũ. fc̃s es multis laq̃¬
us in riunam. Quid tͥ ad uanttates ⁊
insamias falsas. Qͥd tͥ ad eoꝵ gentiliũ
fabulosos amores qui debueras ẽẽ orga¬
num u̾itatis: Obone iħu o uere u̾itas qͦ¬
mͦ diminute sunt u̾itates a filiis homi¬
num: Domine pͥncipium u̾boꝵ tuoꝵ ũi¬
tas. in cͥcuitu tuo u̾itas. ⁊ omĩa mandata
tuau̾itas. Et que insania ẽ de ioue de ħ
eule canere fabulosa. ⁊ a te quies uia
ũttas ⁊ uitarecedere. Narrauerunt ĩiqͥ
tua domine lex immaculata conũtens
animas. Ideo ammas conu̾tẽs: quia eas
supplantari ñ ꝑmittit. Scͥptũ ẽ enĩ de iꝰto
lex di incorde ip̃ius. ⁊ ñ subplantabunt᷑
gͥssus eius. Posuerunt inquit peccatores

Expanded text:
et solito duriora; unde et verba mea dolore sunt et solito duriora; unde et verba mea dolore sunt plena. Te quidem in summos eminentiae titulos scientia scholaris extulerat, cumque debuisses aliis esse virtutum forma et speculum honestatis, per scurriles nugas et fabulosa commenta gentilium factus es multis laqueus in ruinam. Quid tibi ad vanitates et insanias falsas? quid tibi ad deorum gentilium fabulosos amores, qui debueras esse organum veritatis? O bone Jesu, o vera veritas, quomodo diminutae sunt veritates a filiis hominum? Domine, principium verborum tuorum veritas; in circuitu tuo veritas; et omnia mandata tua veritas. Et quae insania est de Hercule et Jove canere fabulosa; et a Deo, qui est via, veritas et vita, recedere? Narraverunt, inquitua, Domine, lex immaculata, convertens animas; ideo animas convertens, quia eas supplantari non permittit. Scriptum est enim de justo: Lex Dei in corde ipsius, et non supplantantur gressus ejus. Posuerunt, inquit, peccatores
Abbreviated transcription (Latin):
dr qd̃ mnqͣm satis dicitur. Et si uarie
occupatõnes lib̃am mͥ scbendi inuideãt
facultatem: delo tñ caritatis accensꝰ pa¬
ginam repetite correctõnis arripiã. ⁊̃elꝰ
phinees coeuntes occidit. Moyses zelodu¬
ctus ydolatͣs. Samuel regem amalech he¬
lias qͥnqͣgenarios. Iudeum sacͥficantem
mathathias. Petrus anamam ⁊ saphi¬
ram int̾fecit. Telus domini de templo
uendentes ⁊ emĩtes eiecit. Telus in qͥt
domus tue comẽditme. Ue mͥ qui tacui.
quia tanto tempore obmutui ⁊ siluia bo¬
nis. uereor ne sanguis frĩs clamet ad do¬
minũ de t̾ra contra me. frẽm uoco qͣm
mecum filiũ xͥ fecit diuine regeneratõ¬
qui ꝓ hibet gladium suum a sangͥne .i.
u̾bum exhortatõnis a mortificatione pec¬
cati. Gladtus enim sub lingua corripi¬
entis. mel uero ⁊ lac sub lingua meretͥ¬
cia bandientis. Non parcotͥ ut mͥ ⁊ t̾
tua ꝓ amina illius. Quia saulpepcit re¬
gi amalech. ab eotranslatum ẽ regnum
eius. Doleo quia me loqui oportet debito

Expanded text:
citur. Etsi variae occupationes liberam mihi scribendi invide aut facultatem, zelo tamen charitatis accensus, paginam repentae correctionis arripiam. Zelus Phinees coeuntes occidit. Moyses zelo ductus idololatras, Samuel regem Amalech, Elias quinquagenarios Judaeum sacrificantem Matathias, Petrus Ananiam et Sapphiram interfecit. Zelus Domini de templo vendentes et ementes ejecit. Zelus, inquit, domus tuae comedit me. Vae mihi, quia tacui, quia tanto tempore obmutui, et silui a bonis. Vereor ne sanguis fratris clamet ad Dominum de terra contra me. Fratrem voco, quem mecum filium Christi fecit divinae regeneratioqui prohibet gladium suum a sanguine, id est verbum exhortationis a mortificatione peccati. Gladius enim sub lingua corripientis; mel vero et lac sub lingua meretricia blandientis. Non parco tibi, ut mihitua pro anima illius. Quia Saul pepercit regi Amalech, ab eo translatum est regnum ejus. Doleo, quia me loqui oportet debito
Abbreviated transcription (Latin):
morat. Cum hiis qui õderunt pacemt
ram pacificꝰ. Uincite in bono malum.
Nam ⁊ sapientia iuncit maliciam.
confringetq dominus cedros libaul.
leuabit manus suas in suꝑbias uy
⁊ humiliabit omẽm altitudinẽ extollẽ¬
tẽ se adu̾sus scĩam dĩ. Adbuc pauci estis
⁊ uos multitudo expugnat. Nolite tñ
timere pusillꝰ grex. dns enim sabaoth
uicit ñ in muttitudine s in paucis. ⁊
uos quidẽ cͤsc̾e oportet. illos aũ minui.
qui ⁊̃ iam declinant manfestissime ĩ
defectum. Ille qui uocat ea que ñ sunt
tanqͣm ea que sunt. ille qui infirma eli¬
git ut confundat fortia: ip̃e ut repͥm̃et
suꝑbiam moab: uos in suo benedictono

Expanded text:
morat: Cum his, qui oderunt pacem, morat: Cum his, qui oderunt pacem, eram pacificus Vincite in bono malum: nam et sapientia vincit malitiam, confringetque Dominus cedros Libani: levabit manus suas in superbias eorum, et humiliabit omnem altitudinem extollentem se adversus scientiam Dei. Adhuc pauci estis, et vos multitudo expugnat. Nolite tamen timere, pusillus grex. Dominus enim Sabaoth venit, non in multitudine, sed in paucis. Et vos quidem crescere oportet, illos autem minui: qui etiam jam declinant manifestissime in defectum. Ille qui vocat illa, quae non sunt tanquam ea quae sunt: ille, qui infirma eligit, ut confundat fortia, ipse ut reprimeret superbiam Moab, vos in suo nomine benedicto
Abbreviated transcription (Latin):
resurgendi pͥmicias circa nos ordinauit.
erigens lapsos. fractos consolsdans. libe¬
rans seruos. pauꝑes ditans. magnificãs
humiles. uagos congregans. reuocans
aberrantes. Cunq satis adhuc nouella
planctatõ nr̃a sit eccł̃ia. paci ⁊ quieti ũe
uigilantius ꝓuideri oportet. Nam plã¬
cte que se ñdum t̾re radicitꝰ adegerunt:
suspectam hũt borealem tyraminidẽ ⁊ uen¬
toꝵ fortiores excursꝰ. Habetis emulos qͥ
urõs ortꝰ impedire conati sunt. quixͥgrã
manuum meaꝵ hereditas mea isrł. Nõ
gͦ in uos deseuit inuidoꝵ malicia s in
xp̃m. Sicut moyses dicit ad populum
incredulem ⁊ rebellem. Nos enimquid
simus inquit. nec enim contra nos mͣ
ab iniusto. innocens a nocente. uexatur
ꝓficit aũliliũ int̾ spinas. ⁊ dum supra
dorsum iusti fab̾cant pecc̃ores: dilatat᷑
eccł̃ia. In omẽm contͣ uos armatur ma¬
liciam̃ iniquitas suꝑboꝵ. uos autẽ enga
eos qui pacem urãm turbarit. cor hãtis
pacificum. sicut ꝓpħa de se ip̃o commne¬

Expanded text:
resurgendi primitias circa vos ordinavit, erigens lapsos, fractos consolidans, liberans servos, pauperes ditans, magnificans humiles, vagos congregans, revocans aberrantes. Cumque satis adhuc novella plantatio vestra sit Ecclesia, paci et quieti vestrae vigilantius provideri oportet. Nam plantae, quae nondum terrae radicitus adhaeserunt, suspectam habent borealem tyrannidem, et ventorum fortiores excursus. Habetis aemulos, qui vestros ortus impedire conati sunt, qui Christmanuum mearum haereditas mea, Israel. Non ergo in vos desaevit invidorum malitia, sed in Christum, sicut Moyses dicit ad populum incredulum et rebellem: Nos enim quid sumus, inquit, nec enim contra nos estab injusto, innocens a nocente vexatur. Proficit autem lilium inter spinas: et, dum supra dorsum justi fabricant peccatores, dilatatur Ecclesia. In omnem jam contra vos armatur malitiam iniquitas superborum. Vos autem erga eos, qui pacem vestram turbant, cor habeatis pacificum, sicut Propheta de seipso comme
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipũ nr̃oꝵ uob̃ in laudum mat̾iam
elegistis. ego in libro de p̾stigiis fortune
q̃ ur̃ commnitto corrigendum examini astꝰ
uitate magnifico. Confidens in domino
qd̃ lector si ñ fu̾it mur dꝰ. gͣtant̾ hoc opꝰcłm
acceptabit. uotum siqͥdẽ meũ ẽ ut dñs rex
moriendo ñ moriatur. s ꝑ laudẽ mortuus
uiuat. Cimq om̃s adulantium lingue
euanuerint. beneficio scͥpture memoriał
eius gła et̾netur. uos queso aliquid sẽꝑ
scͥbite qd̃ lectores erudiat. qd̃q nom̃no
strum ĩmemoriã scõꝵ ⁊ odorẽ suauitatis
effundat. Libͥ siquidem mei pͥma pars a
magist᷑ Wll̃o fr̃e meo correcta ẽ. s quia
timeo ne sit indulgentior mͥ siquid ĩ eo
uiciosuminuenit: p̾cor ut abinicio totũ
diligentiore stisdio recurratis. qͣtinus nich
ibi resideat. qd̃ lectorẽ offendat. qd̃ indu¬
cat errorem. qd̾ uirtutem ñ exci tet qd̃
ñ edificet fidem. qd̃ uitam ñ instruat.

Expanded text:
principum nostrorum vobis in laudis materiam principum nostrorum vobis in laudis materiam elegistis. Ego in libro De praestigiis fortunae quem vestro committo corrigendum examini acturo mea parvitate magnifico, confidens in Domino, quod lector, si non fuerit invidus, gratanter hoc opusculum acceptabit. Votum siquidem meum est, ut dominus rex moriendo non moriatur, sed per laudem mortuus vivat, cumque omnes adulantium linguae evanuerint, beneficio scripturae memorialis ejus gloria aeternetur. Vos, quaeso, aliquid semper scribite, quod lectores erudiat, quodque nomen vestrum in memoriam sanctorum et odorem suavitatis effundat. Libri mei siquidem prima pars a magistro Willelmo fratre meo correcta est; sed quia timeo, ne sit indulgentior mihi, si quid in eo vitiosum invenerit, precor, ut ab initio totum diligentiore cura recurratis, quatenus nihil ibi resideat, quod lectorem offendat, quod inducat errorem, quod virtutem non exerceat, quod non aedificet fidem, quod vitam non instruat,