comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ feroatatis impetum pacientia prostrau̾nt.
Et surrent fidelium numerus in uniuerso
mundo. aucta fide ⁊ florente disciplina exor¬
nato sanctoꝵ populo exultantib animis
pro regno celoꝵ ⁊ uita perpetua ĩ pressuris
alacres effecti. Tunc ingenunt diabolus iũ¬
ci se arte sua ⁊ oppressum iri in eo quo se
existimauit seruos dei oppressurum uidit
enim mundus coua bella. ⁊ uictorias ĩspe¬
ratas ⁊ contempmi se in flore suo mirat᷑
est prius amatus sterilis. Milites autemꝰ
xp̃i regem suum sequentes nec minis nec
blandimentis teneri potuerunt qͥ prosꝑa
promittentem despexerunt. nͨ timuerunt
ad u̾sa ꝯminantem. Nopterea celestis uita in
terra colebatur. ⁊ uirtutum flores quasi de ꝑa¬
diso dei i deserto seculi pullulare ceperunt
Alii martirio rosas. Alii lilia castitate. Alii pu¬
titate molas plantauerunt. Et omnes sc̃oꝵ
populi mundum sua presentia uirtute u̾an¬

Expanded text:
et ferocitatis impetum patientia prostraverunt. et ferocitatis impetum patientia prostraverunt. Et surrexit fidelium numerus in universo mundo, aucta fide et florente disciplina exornato sanctorum populo, exsultantibus animis pro regno coelorum et vita perpetua in pressuris alacres effecti. Tunc ingemuit diabolus vinci se arte sua, et oppressum iri in eo, quo se existimavit servos Dei oppressurum. Vidit enim mundus nova bella, et victorias insperatas, et contemni se in flore suo miratus est prius amatus sterilis. Milites autem Christi regem suum sequentes nec minis, nec blandimentis teneri potuerunt, quippe qui prospera promittentem despexerunt, nec timuerunt adversa comminantem. Propterea coelestis vita in terra colebatur, et virtutum flores quasi de paradiso Dei in deserto saeculi pullulare coeperunt. Alii martyrio rosas, alii lilia castitate, alii puritate violas plantaverunt, et omnes sanctorum populi mundum sua praesentia et virtute vernan
Abbreviated transcription (Latin):
sione peccatoꝵ credentes in enm Contestã¬
rib autem angelis uenturum ad iuditium
⁊ iudicaturum mundum in operib suis ĩ
terrore horribili ꝑauentes contitiuo ꝓfecti
sunt pronuntiantes gentib uniu̾sis sacͤ
minabilia. Repleti. ⁊ enim spiritu sancto
nuraculis multis ⁊ prodigiis nerbum cõ¬
firmauerunt. ⁊ ceꝑunt honueᷤᷤ concurrere
undiq stupentes. ⁊ admirantes in hiis que
fiebant pauescenda. Tunc mundus ĩ fremuit¬
⁊ antiqui erroris ritus corruere cernens ar¬
mata relinquere noluit nec suscipere incog¬
nita. Trucidantur itaq precones u̾itatis ne
falsitas subuertatur: sed pacientia morienti¬
in uinis num̾us fidelium. unde in moriẽtib
minui iudebatur Mirare ergo in duodeamꝰ
iuris mundum debellatum ⁊ qualib non
est multum laboris ostendere. ut miracu¬
lum dei non hominum sit opus cruiun
Pauci nuni̾o ⁊ despicabiles sapientiam mũ¬
di sine eloquentia infatuanerunt. uires aũ

Expanded text:
sionem peccatorum credentes in eum. Contestansionem peccatorum credentes in eum. Contestantibus autem angelis venturum ad judicium, et judicaturum mundum in operibus suis, in terrore horribili paventes, continuo profecti sunt pronuntiantes gentibus universis sacra mirabilia. Repleti etenim Spiritu sancto, miraculis multis et prodigiis verbum confirmaverunt, et coeperunt homines concurrere undique stupentes et admirantes in his quae fiebant pavescenda. Tunc mundus infremuit, et antiqui erroris ritus corruere cernens amata relinquere noluit, nec suscipere incognita. Trucidantur itaque praecones veritatis, ne falsitas subvertatur, sed patientia morientiin vivis numerus fidelium, unde in morientibus minui videbatur. Mirare ergo in duodecim viris mundum debellatum, et qualibus non est multum laboris ostendere, ut miraculum Dei, non hominum sit opus eximium. Pauci numero et despicabiles sapientiam mundi sine eloquentia infatuaverunt, vires autem
Abbreviated transcription (Latin):
portet. admissus est hostis uoluntate permit¬
tentis non seriuentis potestate ⁊ proponens
suasiones ineptas rõne confuratur potestate
puniendus. De hinc uictor obsequio angłoꝵ
honoratus. post ieuinium cibi salutem homi¬
num esuriens procedit ad publicum et ma¬
nifesta muidum exhortutione contestans
mintiat uenisse regnum celoꝵ. Denrtentibus
ueniam spondet peccatoꝵ persistentib in
crimine penas uenturas ⁊ gehenne torm̃ta
in uditio extremo preparata annuntians. Et
ut ueritas ubi manifesta fieret ⁊ nullum
latere potuisset. qua uia hominem ad uitam
redire oporteat. elegit.xiiͦ. discipulos ut irent
in mundum uniu̾sum predicare euuangłm
regni ⁊ uerbum uite hominib. Ipse auteni
completo mist̾io. ⁊ mortem morte sua tͥum¬
phans. cum reuersus fuisset ab inferis spoli¬
ato tartaro. uidentib discipulis sius ad dex¬
teram patris eterm perhenniter uicturus
ascendit. nittens illos in mundumr testifica¬
ri resurrectioni uite.⁊ baptizare in remis¬

Expanded text:
portet, admissus est hostis voluntate permittentis, non saevientis potestate, et proponens suasiones ineptas ratione confutatur, potestate puniendus. Dehinc victor obsequio angelorum honoratus, post jejunium sibi salutem hominum esuriens procedit ad publicum, et manifesta mundum exhortatione contestans nuntiat venisse regnum coelorum. Poenitentibus veniam spondet peccatorum, persistentibus in crimine poenas venturas gehennae tormenta in judicio extremo praeparata annuntians. Et ut veritas ubique manifesta fieret, et nullum latere potuisset, qua via hominem ad vitam redire oporteat, elegit duodecim discipulos ut irent in mundum universum praedicare Evangelium regni, et verbum vitae hominibus. Ipso autem completo mysterio, et mortem morte sua triumphans, cum reversus fuisset ab inferis spoliato tartaro, videntibus discipulis suis ad dexteram Patris aeterni perenniter victurus ascendit, mittens illos in mundum testificari resurrectioni vitae, et baptizare in remis
Abbreviated transcription (Latin):
tu tantum parata esto uibenti optemperare
precipienti officium exhibere. Tali ergo considã¬
tione se temꝑans maria prudenter int̾im t a¬
cere elegit. Quousq largitor muneris sua
sapiencia auctor fi̾ dignaretur reuelationis.
ded quia eodem sp̃u sancto dorente didicerat:
sicut sua per humilitatem tegere sic alienis bo¬
nis per caritatem congaudere surgit mox ⁊ cum
affluentia tante gracie ad inf̾i̾oris properaͭ epu¬
latura conuiuium. Conscendit in montana iudee
uidere ⁊ congratulari elisabeth: ut quod de ip̃a
audierat. credula in ipsa presens uideret: ⁊ od̃¬
digia exultatione exciperet. Sed que ad aliena
bona predicanda tam deuota cucurrit. nu̾to sua
ab aliis predicari audire debuit. ut ex eo qͦ
głosa eius cresceret. in quo exaltationi alt̾iꝰ
non inuideret. Unde elisabech sp̃u sancto reple¬
ca qualis ac quanta esset que ad se uenerat
agnouit. ⁊ quantum se indignam eius iuisita¬

Expanded text:
tu tantum parata esto jubenti obtemperare, tu tantum parata esto jubenti obtemperare, praecipienti officium exhibere. Tali ergo consideratione se temperans Maria prudenter interim tacere elegit, quousque largitor muneris sua sapientia auctor fieri dignaretur revelationis. Sed quia eodem Spiritu sancto docente didicerat sicut sua per humilitatem tegere, sic alienis bonis per charitatem congaudere: surgit mox, et cum affluentia tantae gratiae ad inferioris properat epulatura convivium. Conscendit in montem Judaeae videre, et congratulari Elisabeth: ut quod de ipsa audierat credula in ipsa praesens videret, et condigna exsultatione exciperet. Sed quae ad aliena bona praedicanda jam devota cucurrit, merito sua ab aliis praedicari audire debuit: ut ex eo quoque gloria ejus cresceret, quod exaltationi alterius non invideret. Unde Elisabeth Spiritu sancto repleta qualis, ac quanta esset, quae advenerat, agnovit. et quantum se indignam ejus visita
Abbreviated transcription (Latin):
lingua humana tacere potuiss nisi idem ip̃e sp̃c
qui uirginem repleu̾at. torrentem sue affluentie
impetum suauissimo mod̾aretur amplexi : Clama¬
uit enim iam tuno sapiencia dei in illa bã aĩa
Sp̃itus ubi uult spirat. ⁊ uocem eius audide sed
nescs unde ueniat aut quo uadat. Tu enĩ inquid¬
cepisti. Nec sciencia tua aduentum eius p̾ueni
ĩ prouisis se infudit. Infusionem percipis. s ad
fontem ĩmensitatis eius te non extendis. Et ideo
nescis ucide ueniat. quia quantum tibi datũ
est sentire potes: sed ex quanto datum sit ĩnesti¬
gare non potes. Si ergo precedere non potiusti
uenientem in te. non presumas ante ire ad ali¬
os processurum ꝑte: quia nescis quo uadat sic̃
ignoras unde ueniat. Serua secretum. custodi
ꝯmissum. absconde creditum non ẽ tuũ nosse
temꝑa uel momenta que pater posuit ĩ sua
potestato Ipẽ nouit quando ⁊ quib uel quem¬
admodum magnificencie sue archana reuelet.

Expanded text:
lingua humana tacere potuisset, nisi idem ipse Spiritus, lingua humana tacere potuisset, nisi idem ipse Spiritus, qui virginem repleverat torrentem suae affluentiae impetum, suavissimo moderaretur amplexu? Clamavit eminus jam, tunc sapientia Dei in illa beata anima: Spiritus ubi vult spirat, et vocem ejus audis: sed nescis unde veniat, aut quo vadat . Tu enicepisti: nec scientia tua adventum ejus praevenisimprovisus se infundit. Infusionem percipis: sed ad fontem immensitatis ejus te non extendis. Et ideo nescis unde veniat, quia quantum tibi datum est, sentire potes, sed ex quanto datum sit, investigare non potes. Si ergo praecedere non potuisti venientem in te, ne praesumas antcire processurum per te: quia nescis quo vadat, sicut ignoras unde veniat. Serva secretum, custodi commissum, absconde creditum. Non est tuum nosse tempora, vel momenta, quae Pater posuit in sua potestate . Ipse novit quando, et quibus, vel quemadmodum magnificentiae suae arcana revelet:
Abbreviated transcription (Latin):
ta tua ⁊ ip̃a concepit filium in senectute sua. Et
hic mensis sextus est illi que uocatur sterilis
quia non erit impossibile apud deum omne uer¬
bum. Mox ad hec irgo fide ⁊ exultatione plena
cum magna gratulatione respondit dicens. Et¬
ce uquit analla domini: fiat mich̾ secundum u̾¬
bum tuum. Statim ergo adueniente sp̃u sanc¬
to in uirginem ⁊ omnium gr̃a uirtutum sacro¬
santtum habitaculum in aduentum fĩlii dei re¬
plente dubium non est celestium gaudioꝵ ⁊ et̾¬
ne dulcedus quan nuram atq in enarrabilem
suauitatem uirgo ip̃a conceperit. quando illud
et̾num lumen cum toto maiestatis sue fulgore
in ean descendit: ⁊ quod non capit iundus. to¬
cum se intra iuscera uirginuis collocauit. Tali gͦ
ac tanta diuinntatis presencia plena. quid inde¬
rit aut quid senserit. quis dicers potest: Audact̾
pronuntio: quia nec ip̃a plene explicare potuit.
quod capere potuit. In tantis ergo mirabilib quõ

Expanded text:
ta tuae, et ipsa concepit filium in senectute sua: et ta tuae, et ipsa concepit filium in senectute sua: et hic mensis est sextus illi, quae vocatur sterilis: quia non erit impossibile apud Deum omne verbum. Mox ad haec virgo fide et exsultatione plena, cum magna gratulatione respondit dicens: Ecce ancilla Domini, fiat secundum verbum tuum. Statim ergo adveniente Spiritu sancto in Virginem, et omnium gratia virtutum sacrosanctum habitaculum in adventu Filii Dei replente, dubium non est quin coelestium gaudiorum, et aeternae dulcedinis miram atque inenarrabilem suavitatem Virgo ipsa conceperit, quando illud aeternum lumen cum toto majestatis suae fulgore in eam descendit: et quod non capit mundus, totum se intra viscera virginis collocavit. Tali ergo, ac tanta divinitatis praesentia plena, quid viderit, aut quid senserit quis dicere potest? Audacter pronuntio, quod nec ipsa plene explicare potuit, quod capere potuit. In tantis ergo mirabilibus quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
uirginem uen̾atur dicens. Aue marta gr̃a plena
dominus tecum benedicta tu in muliedib. Que
cum audiss maria: non sine grandi miraculo
turbatu est in sermone augeli: ⁊̃ cogitabat. qͣlis
esse posset ista salutatio. Angelus uero talis sa
cebat alloquiis dicens. Ne timeas inquit ma¬
uia inuenisti enim graciã apud dominum. Etce
concipies in utero ⁊ paries filium: ⁊ uocabis nom̃
eius ih̃m. hic erit magnus ⁊ filius esltissimi uoca¬
bitur Et dabitur illi sedes dauid prĩs sui. ⁊ regna¬
bit in domo iacob in et̾num: ⁊ regni eius nõ erit
non cognosco: Cui statim angelus. cãm modũq
dam inesfubilis sacramenti exponens. Sp̃c sanc¬
tus ait uꝑueni et in te ⁊ iurtus asttisimn ob¬
umbrabis tibi. Iͥdeaq ⁊ quod nascetur ex te sanctũ
uocabitur. filius dei. Et ut omnis credenti ambi¬
guitas tolleretiur alio adiuncto miraaulo nu¬
rabili tamen dispari diuine potestatis effica¬
ciam manifestat dicens. Et ecce elisabeth cogna¬

Expanded text:
inem veneratur, dicens: Ave, gratia plena, Dominus tecum, benedicta tu in mulieribus. Quae cum audisset Maria, non sine grandi miraculo turbata est in sermone angeli: et cogitabat qualis esset illa salutatio. Angelus vero talis salcebat alloquiis, dicens: Ne timeas, Maria. Invenisti enim gratiam apud Dominum. Ecce concipies in utero, et paries filium, et vocabis nomen ejus Jesum. Hic erit magnus, et Filius Altissimi vocabitur: et dabitur illi sedes David patris sui, et regnabit in domo Jacob in aeternum: et regni ejus non erit oniam virum non cognosco? Cui statim angelus causam, modumque tam ineffabilis sacramenti exponens: Spiritus sanctus, ait, superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi: ideoque et quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei: et ut omnis credendi ambiguitas tolleretur, alio adjuncto miraculo mirabili, tamen dispari divinae potestatis efficaciam manifestat, dicens: Et ecce Elisabeth cogna
Abbreviated transcription (Latin):
cum ẽẽt centum .xxxͣ. annoꝵ genuit sech ꝓ
abel quem occidẽrãt caneo quod semen in¬
stum omnino ꝑire non potuit. Seth autẽ
centum ⁊ quinq annoꝵ genuit enos qui
cepit inuocare nomen domini non quidem
religionis institutor pͥmus. sed paterne de¬
uotionis egregius unitator effectus. Enos uͦ
nonagenarius genuit camam. Caman aũ

Expanded text:
cum esset centum triginta annorum, genuit Seth pro cum esset centum triginta annorum, genuit Seth pro Abel quem occiderat Cain, eo quod semen justum omnino perire non potuit. Seth autem centum et quinque annorum genuit Enos, qui coepit invocare nomen Domini, non quidem religionis institutor primus, sed paternae devotionis egregius imitator effectus. Enos vero nonagenarius genuit Cainam. Cainam au
Abbreviated transcription (Latin):
teret seminandam accepit. hinc omnes loĩes
ex radice uiciata mortales procreati testimoni¬
um prime preuaricationis eff̾i̾mus. ⁊ qmͣuis
quidam per gr̃am ad iitam renascamur om̃s
damen per naturam ad mortem nasamur ⁊
dampuationem. A. Processus seculi deuide qͣlis
fuit R. Prothoplaustus adam eiectus a se de
paradisi. ut pater fieret qui non erat filius. ex
ea quan latus edidit ⁊ costa produnt. duos ge¬
nũ diuisionis signum. ⁊̃ diuisionis principiũ.
propter quod ex illa perditionis massa iam tũc
non potuit tolerare quod uidit. ꝑemt itaq
fs fratrem affectum nature oblitus.⁊ ne ꝑi¬
ret signo perdicionis accepto. uagus et pro¬
fugus suꝑer terram effectus est. Testem quip¬
pe sui sceleris fugere uolens Sed conscientiã
non ualens tremens ⁊ stupens seorsum solus
habitare cepit. tanto societate hominum ĩ¬
dignus. quo societatis amicam ⁊ concordie
uinculum pacem dirupit primus adam ã

Expanded text:
teret, seminandam accepit. Hic omnes homines teret, seminandam accepit. Hic omnes homines ex radice vitiata mortales procreati, testimonium primae praevaricationis asserimus. Et quamvis quidem per gratiam ad vitam renascamur, omnes tamen per naturam ad mortem nascimur et damnationem. A. Processus saeculi deinde qualis fuit? R. Protoplastus Adam ejectus a sede paradisi, ut pater fieret qui non erat filius, ex ea quam latus edidit, et costa produxit, duos genuit divisionis signum et divisionis principium, propter quod ex illa perditionis massa jam tunc non potuit tolerare quod vidit. Peremit itaque frater fratrem, affectum naturae oblitus, et ne periret, signo perditionis accepto, vagus et profugus super terram effectus est. Testem quippe sui sceleris fugere volens, et conscientiam non valens, tremens et stupens, seorsum solus habitare coepit, propterea societate hominum indignus, quod societatis amicam et concordiae vinculum pacem disrupit primus. Adam autem,
Abbreviated transcription (Latin):
in terrena habitatione disponens. utrisq re¬
gulam obedientie ꝓponens. quatinus ⁊ illi
ab eo ubi erant non caderent. ⁊ isti ab il erãt
ad id uͥ illi erant ascenderent. ut cum isti per¬
uenissent ⁊ illi non discessissent supra id ꝙ
ftĩ erant ad id quod fã erant pertingerent.
ut cum eo essent a quo ftĩ erant. A. Quia
propositum nm ad hominis ꝯditionẽ spã¬
liter respict. ad ea que de ipso post heo diceu¬
da sunt narrationem deflecte .R. Posuit ergo
deus hominem in ꝑadiso quasi in loco disci¬
pline ⁊ scola uirtutum. ut ibi por obedĩam
mandati exercitaretur acrepturus si persi¬
steret premium si preuaricaretur penam. ei¬
propter in paradiso solum bonum sed non
summum positum est. ut in eo quod solum
erat bonum a puritate uircus inciperet. in
eo autem quod summum non erat bonum
esset quo exeratata proficeret. Sed quia hõ
preuaricando obedientiam deseruit.sentẽan

Expanded text:
in terrena habitatione disponens utrisque rein terrena habitatione disponens utrisque regulam obedientiae proponens, quatenus et illi ab eo ubi erant non caderent, et isti ab eo ubi erant ad id, ubi illi erant ascenderent, ut cum isti pervenissent, illi non discessissent supra id quod facti erant, ad id quod facti erant pertingerent, ut cum eo essent a quo facti erant. A. Quia propositum nostrum ad hominis conditionem specialiter respicit, ad ea quae de ipso post haec dicenda sunt, narrationem deflecte. R. Posuit ergo Deus hominem in paradisum quasi in locum disciplinae et scholam virtutum, ut ibi per obedientiam mandati exercitaretur, accepturus si persisteret praemium, si praevaricaretur, poenam. Quapropter in paradiso solum bonum, sed non summum positum est, ut in eo quod solum erat bonum a puritate virtus inciperet, in eo autem quod summum non erat bonum esset quo exercitata proficeret. Sed quia homo praevaricando obedientiam deseruit, sententi
Abbreviated transcription (Latin):
per gliam eiusdem carius ad consortium au¬
geloꝵ sublenatur.ut non solum de sua cla¬
rificatione spõ gaudeat. Sed illius quoq glia
cuius infirmitas ei detrimento fuisse iusa ẽ
in augnientum glorificationis accedat. Si
igitur plus angelis in conditione datum est.
sed hominib in glorificatione amplius est
collatum quia in eo quoq ad głiam conscen¬
dunt in quo paulominus humiliati a gloria
inferiores fuisse uisi sunt. ut in una ceritate
similiter gaudeant. qui ad unam caritatem
uocati. ⁊ ad unam claritatem conditi. unani
głie mensuram dissimili licet distributõne
perripienteᷤ exultant. Ergo deus sp̃m rationa¬
lem ꝙͣ ad suam głiam condiderat. ita ut dic
in sua puritate persistere. partun ut corꝑib
terrens sociatus ad uitam ea ⁊ sensum ani¬
maret. illis quos in sua puritate reliquerat
sursum in celo mansionem. constituens. illos
uero quos corporib terrenis sociau̾at deorsũ

Expanded text:
per gloriam ejusdem carnis ad consortium anper gloriam ejusdem carnis ad consortium angelorum sublevatur, ut non solum de sui clarificatione spiritus gaudeat, sed ut illius quoque gloria, cujus infimitas ei detrimento fuisse visa est, in augmentum glorificationis accedat. Sic igitur plus angelis in conditione datum est, sed hominibus in glorificatione amplius est collatum, quia in eo quoque ad gloriam conscendunt, in quo paulominus humiliati a gloria inferiores fuisse visi sunt, ut in una charitate similiter gaudeant, qui ad unam charitatem vocati, et ad unam claritatem conditi, unam gloriae mensuram dissimili licet distributione percipientes exsultant. Ergo Deus spiritum rationalem, quem ad suam gloriam condiderat, ita, ut dicin sua puritate persistere, partim ut corporibus terrenis sociatus ad vitam ea, et sensum animaret, illis quos in sua puritate reliquerat, sursum in coelo mansionem constituens; illos vero, quos corporibus terrenis sociaverat, deorsum
Abbreviated transcription (Latin):
pena non sit uel nuseria inf̾ioris ꝯsortium
sed hoc ei pro summa pena constet cum ab
ea lege mortalitatis ad dicta morti cogitu R
pati diuortium. quanto magis ineffabił erit
cum sibi fõam naturam eandem per caritatẽ
uiuens. illam ueram summeq beatam uiꝰ¬
tam uite alteri a se fc̃e ad et̾uam uitan ⁊ fũ¬
dens. feliceni beatamq unionem numquam
dissidium passuram efficiet: A. Multum tnĩ
caritatis primlegio refragari indetur. quod
sp̃ualis natura lutee substantie copulata ẽ.
quia licet exemplum illis profuerit ad ag¬
nitionem caritatis qui in sua puritate per¬
manserunt. quantum illis decraxit glorie
illi amplius grẽ debent qui sine depressione e¬
liati.R. Sed recipensatur głificationi ꝙ datũ
non est humiliatiomi. ⁊ tantum in exaltatõe
amplius acapiunt quanto minus incon¬
ditione acceꝑunt. Quia enim per terram crͣ¬
nis puritati alioꝵ homo subicitur pꝰ modum

Expanded text:
poena non sit vel miseria inferioris consortium, poena non sit vel miseria inferioris consortium, sed hoc ei pro summa poena constet, cum ab ea lege mortalitatis addicta morti, cogitur pati divortium, quanto magis ineffabilis erit, cum sibi factam naturam eamdem per charitatem uniens, illam veram summeque beatam vitam, vitae alteri a se factae ad aeternam vitam infundens, felicem beatamque unionem nunquam dissidium passuram efficiet. A. Multum tamen charitatis privilegio refragari videtur, quod spiritualis naturae luteae substantiae copulata est, quia, licet exemplum illis profuerit ad agnitionem charitatis, qui in sua puritate permanserunt, tamen quantum illis detraxerit gloriilli amplius gratiae debent, qui sine depressione eliati. R. Sed recompensatur glorificationi, quod datum non est humiliationi, et tanto in exaltatione amplius accipiunt, quanto minus in conditione acceperunt. Quia enim per terram carnis puritati aliorum homo subjicitur, postmodum
Abbreviated transcription (Latin):
ut mirabilius post modum sũb linis fieret. quo
sine miseria prius ex ꝑte humiliata fuiss. Qͥa
enim omnis illa natura socianda fu̾at in gloria
extellentie creatoris expedielat ubi pͥus disce¬
ret quantum infra illum esset per nat᷑am
que copulanda illi fu̾at ⁊ quodam modo coe¬
quanda per gr̃am ut inde amplius diligeret
minus grẽ in gła quo u̾ius cognosceret cõdi¬
tionẽ nature in hunulitate sita. Comprolau̾
ergo deus potentiam suam fingendo hominẽ.
quam post modum exhibiturus erat ho¬
minem glorificando. ut scitet homo quia si
potuit deus tam disparem naturam corꝑis
⁊ anime ad unam federationem atq amici¬
ciam conuingere. nequaquam ei impossibi¬
le futurum rõnalis creature humilitatẽ
licet longe inferiorem ad sue głie participa¬
tionem sublimare. Et si tanta fuit sapiẽcia
conditoris in societate anime s cͤorporis tem¬
peranda ut iam excellenti nature non solũ

Expanded text:
ut mirabilius postmodum sublimis fieret, quo ut mirabilius postmodum sublimis fieret, quo sine miseria prius ex parte humiliata fuisset. Quia enim omnis illa natura socianda fuerat in gloria excellentiae Creatoris, expediebat ut prius disceret quantum infra illum esset per naturam, quae copulanda illi fuerat, et quodammodo coaequanda per gratiam, ut inde amplius diligeret munus gratiae in gloria, quo verius cognosceret conditionem naturae in humiliatione sua. Comprobavit ergo Deus potentiam suam fingendo hominem, quam postmodum exhibiturus erat hominem glorificando, ut sciret homo, quod si potuit Deus tam disparem naturam corporis et animae ad unam foederationem atque amicitiam conjungere, nequaquam ei impossibile futurum rationalis creaturae humilitatem, licet longe inferiorem, ad suae gloriae participationem sublimare. Et si tanta fuit sapientia Conditoris in societate animae ac corporis temperanda, ut tam excellenti naturae non solum
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃u. nichil terra infirmͥus uel corruptibilius
inuenitur. dum corpori humano de terra fc̃o
⁊ corruptibilem materiam hñti rõnalem sp̃m
id est animam rationalem sociam tribuit in u¬
num quodam modo consortium sũmis uira ꝯiun¬
xit. premittens . s. future societatis exemplum uͭ
qd̾ tunc eẽt in conditione corpus sp̃u. hoc post¬
modum fieret ex dignatione assumptus sp̃s
sibi. Sicut enim excellentiam sp̃o infrrmitati cor¬
poralis nature coniunxerat una creationis cõ¬
ditio. ita humilitatem creature sp̃ualis sociare
debu̾at excellentie creatoris una pietatis signatõ
a. Cum constet rõnalem sp̃m qui ad uegetand̾
corpus humanum datus est excellentiorem fuisse¬
si in sua puritate ꝑstitiss. quomodo ad caritatem
fucientis pertuũ. quod ad depressionem paciẽtis
accessit: R. Qũĩ ad hoc in parte humlulta est ut
iu todo sublimaretur rationistis creature aꝯditõ

Expanded text:
spiritu, nihil terra infirmius vel corruptibilius spiritu, nihil terra infirmius vel corruptibilius invenitur, dum corpori humano de terra facto, et corruptibilem materiam habenti rationalem spiritum, id est animam rationalem sociam tribuit, in unum quodammodo consortium summis ima conjunxit, praemittens, scilicet futurae societatis exemplum, ut quod tunc esset in conditione corpus spiritui, hoc postmodum fieret ex dignatione assumptus spiritus sibi. Sicut enim excellentiam spiritus infirmitati corporalis naturae conjunxerat una creationis conditio, ita humilitatem creaturae spiritualis sociare debuerat excellentiae Creatoris una pietatis dignatio. A. Cum constet rationalem spiritum, qui ad vegetandum corpus humanum datus est, excellentiorem fuisse in sua puritate perstitisset, quomodo ad charitatem facientis pertinuit, quod ad depressionem patientis accessit? R. Quoniam ad hoc in parte humiliata est, ut in toto sublimaretur rationalis creaturae conditio,
Abbreviated transcription (Latin):
siua. non ut ab eis bonum suum augeret. s
ut eis bonum suum impenderet fecit enun
rõnalem creaturam ut cam in se beatificaret.
cn quidem ad obsequium cetera ontiia subie¬
cit se ipsum in premium ad głiam ꝓponens.
Ut ergo lanc dei consũmata esset insibilra
⁊ ininsibia omnia uno cõmertio sociauit. qr
rõnalem creaturam quam ad glorram sirã
condiderat partim uissit in sua puritate ꝑ¬
sistere. partim eam corporeis iudumentis ⁊
terrenis mansionib copulans luteam nrati¬
am fecit ad iuite sensum uegetare. ħ. autem
dispendatio creatoris magne fuit muchinatio¬
nis principium. qura in eoꝵ conditione prius
ostendere uoluit. ⁊ post modum ipse in eis ex dig¬
rrations facturus fuit. Ad ostendendam gͦ ecer¬
nam caritatem fcã sunt exemplaria noua ⁊
infimoꝵ summa inus sociata sunt. quia sũ¬
moꝵ una sunmo oninium socianda fuenint.
Nam quia in reb conditis nich̃ excellentius ẽ

Expanded text:
sua, non ut ab eis bonum suum augeret, sed sua, non ut ab eis bonum suum augeret, sed ut eis bonum suum impenderet. Fecit enim rationalem creaturam, ut eam in se beatificaret, cui quidem ad obsequium caetera omnia subjecit, seipsum in praemium ad gloriam proponens. Ut ergo laus Dei consummata esset, visibilia et invisibilia omnia uno commercio sociavit, quia rationalem creaturam, quam ad gloriam suam condiderat, partim jussit in sua puritate persistere, partim eam corporeis indumentis et terrenis mansionibus copulans, luteam materiam fecit ad vitae sensum vegetare. Haec autem dispensatio Creatoris magnae fuit machinationis principium, quia in eorum conditione prius ostendere voluit, quod postmodum in eis ipse ex dignatione facturus fuit. Ad ostendendam ergo aeternam charitatem, facta sunt exemplaria nova et infimorum summa imis sociata sunt, quia summorum ima summo omnium socianda sunt, Nam quia in rebus conditis nihil excellentius est
Abbreviated transcription (Latin):
S Iociens dei et̾nitatẽ
ant uͥante rerũ
omnium pͥncipiũ
extit̾it nullatenꝰ¬
comprehendo. ubi
enim eẽ potuisset
cum non ẽẽt aligͥ
ubi esse potuisset:
hoc itaq ualde me¬
am considerationem perturbat. quod ĩueni¬
re non possum uͥ deus fuit. quando preter de¬
ui nichil fuit .R. Si consideres omne oꝑ e̾
⁊ perpendas totum hoc uͥ est quis extra soras
ert qui totum capiat cum nichil sit ꝙ tot̾
non capiat: Si ergo unui̾situtis locum nõ in¬
uenis. quomodo uniuersitatis auctorem loco
coneludis: Non enim propt̾ea deus mundũ
feat ut mundus contineret deum. quasi stabi¬
lis esse non potusset fulcimento carens. s sicͦ
eternitate totum precessit. iͣ in mensitate co¬
tum excedit. nullo indigens neqi operis sui
perfectione consũmatus. cui sine illo ⁊ cum ñ
esset nichil defuit. ⁊ exillo cum fc̃m esset nicħ
accessit. A. Quare ergo fect deus creaturam
si euis bonum auttum non est per crcaturã:
R. Caritate non necessitate feat deus opera

Expanded text:
oties Dei aeternitatem aut ubi ante rerum omnium principium exstiterit, nullatenucomprehendo. Ubi enim esse potuisset, cum non esset aliquid ubi esse potuisset? Hoc itaque meam considerationem perturbat, quod invenire non possum ubi Deus fuit quando praeter Deum nihil fuit. R. Si consideres omne quod est, et perpendas totum hoc ubi est, quis extra locus erit? Totum capiat cum nihil sit, quod totum non capiat. Si ergo universitatis locum non invenis, quomodo universitatis auctorem loco concludis? Non enim propterea Deus mundum fecit, ut mundus contineret Deum, quasi stabilis esse non potuisset fulcimento carens, sed sicut aeternitate totum praecessit, ita immensitate totum excedit nullo indigens, si neque operis sui perfectione consummatus, cui sine illo, et cum non esset nihil defuit, et ex illo cum factum esset nihil accessit. A. Quare ergo fecit Deus creaturam, si bonum ejus auctum non est per creaturam? R. Charitate non necessitate fecit Deus opera
Abbreviated transcription (Latin):
cultores nuninis noua nouos conduxit ad
cunabula. Suscitantur prophete. ⁊ curoũt
obuiam uenienti sỹmeon ⁊ anna expectantes
redemptionem istael. ⁊ suscepto in ulius pue¬
ro. mundo nuntiauit saluatorem. Dedicata.
autem primo ieołm auitate sancta aduentu
suo ut eciam gentes insitaret in egẏptum
deportatur ubi completo tempore quod dif
uirum implesset etate corporis eternitatis
dominus uenit ad ioh̃m in iordanem ut aq̃s
criminib diluendis suo ingressu scificaret.
ubi celis apertis. ⁊ throno dei desuper coruscã¬
te sp̃c santtus in specie columbe descendit sĩ
eum uoce pariter de lapsa. tu es filius dilec¬
tus in quo complacui. Hiis mirabilib com¬
pletis tremente baptista ascendit de iordane
filius dei. ⁊ exemplum. formans conseruãde
sanctificationis desertum petiit habitans
heremum ieiimo quadragnita dierum. S¬

Expanded text:
cultores Numinis nova novos conduxit ad cultores Numinis nova novos conduxit ad cunabala. Suscitantur prophetae, et currunt obviam venienti, Simeon et Anna, exspectantes redemptionem Israel, et suscepto in ulnas puero, mundo nuntiant Salvatorem. Dedicata autem primum Hierusalem civitate sancta adventu suo, ut etiam gentes visitaret, in Aegyptum deportatur ubi, completo tempore quod praevirum implesset aetate corporis, aeternitatis Dominus, venit ad Joannem apud Jordanem, ut aquas criminibus diluendis suo ingressu sanctificaret, ubi coelis apertis, et throno Dei desuper coruscante, Spiritus sanctus in specie columbae descendit super eum, voce pariter delapsa: Tu es Filius meus dilectus, in quo complacui mihi . His mirabilibus completis tremente Baptista ascendit de Jordane Filius Dei, et exemplum formans conservandae sanctificationis desertum petiit, habitans eremum in jejunio quadraginta dierum
Abbreviated transcription (Latin):
uires suas conflass imperium ⁊ roma uict̾x
super regna omnia superbo factu caput extulis¬
sec. Tunc ergo dominante superbia humilis ue¬
nitut de sua humilitate celsitudinem mundi
sterneret manifeste. demonstraris. quantus in
sua maiestate foret qui in nr̃a infirmitate po¬
situs uniu̾sa subiecit. Nascturo igitur ĩ car¬
ne humana dei filio angelus ad uͥginem mit¬
titi: aduentuni nuntiaturus magestatis ut
uirgo que noua lege paritura fuit. nouo nuimi¬
do conciperet. Sic uirgo credula uerbum conce¬
pit per uerbum ut ĩmaculatam conceptõnẽ
generatio incorrupta sequeretur. Natus
est ergo in bethleem panis celi ut refic̾e̾t mũ¬
dum languidum et positus in presepio sig¬
nificauit se esse pabulum animalium scẽꝑ
Hinc angłi cum splendore lucis uenientes
locuti sunt. in terra pacem de excelsis. et pa¬
pannis inuen̾unt exortum. Stella magos ru¬
tilans desuper excctauit. ⁊ radio splendoris sui

Expanded text:
vires suas conflasset imperium, et Roma victrix vires suas conflasset imperium, et Roma victrix super regna omnia superbo fastu caput extulisset. Tunc ergo dominante superbia humilis venit, ut in sua humilitate celsitudinem mundi sterneret, manifeste demonstrans quantus in sua majestate foret, qui in nostra infirmitate positus, universa subjecit. Nascituro igitur in carne humana Dei Filio, angelus ad virginem mittitur adventum nuntiaturus majestatis, ut virgo, quae nova lege paritura fuit, novo modo conciperet. Sic Virgo credula Verbum concepit per aurem, ut immaculatam conceptionem generatio incorrupta sequeretur. Natus est ergo in Bethlehem panis coeli, ut reficeret mundum languidum, et positus in praesepio significavit se esse pabulum animalium sanctorum. Huic angeli cum splendore lucis venientes locuti sunt in terra pacem de excelsis et papannis invenerunt involutum. Stella Magos rutilans desuper excitavit, et radio splendoris sui
Abbreviated transcription (Latin):
phecie precesserant uenturi ⁊ illis nunciatͤ
fuit qui electi erant quasi ninistri ꝑ quos
dispensatio salutis omnium age̾tur. ꝓpt̾ea
aduentus sui principium ex eis congrue mo¬
derari debuit. qui non pro eis tantiun s ꝓ
omnib nasacturus fuit. tamen si diligenter
statum uniuersitatis actendimus nõ minus
aduentum illuis ex regno gentium ꝙ̃ iudeoꝵ
intelligi posse manifesta ratione inuemmꝰ.
Quia enim ille ⁊ ideoꝵ regnum qiͣ suum
uendicare ⁊ gentium regnum qͣi ꝯtͣrium
expugnare. ⁊ sibi subicere uenit. id cirro ⁊ in
idea alienigenam regnantem ⁊ in gẽtib
collectis quas in unum uirĩb regnum stabi¬
le ac robustum inuenire uoluit. Neq enm
decuit ut aduersarius tunc aggrederetu
epugnandos quando collapsis iurib ĩ sem¬
ipsis ruituri uderentur. ne forte uittoria
non fortitudim uincentis. sed subacti pocius
infirmitati ascribenda putaretir: Id̾ circo
expectauit donec mundus totus in unum

Expanded text:
phetiae praecesserant, et illis nuntiatus phetiae praecesserant, et illis nuntiatus fuit, qui electi erant quasi ministri per quos dispensatio salutis omnium ageretur, propterea adventus sui principium ex eis congrue moderari debuit, qui non pro eis tantum, sed pro omnibus fuit nasciturus. Tamen si diligentem statum universitatis attendimus, non minus adventum illius ex regno gentium, quam Judaeorum intelligi posse manifesta ratione invenimus. Quia enim ille et Judaeorum regnum quasi suum vindicare, et gentium regnum quasi contrarium expugnare, et sibi subjicere venit, idcirco et in Judaea alienigenam regnantem, et in gentibus collectis quasi in unum viribus regnum stabile ac robustum invenire voluit. Neque enim decuit, ut adversarios tunc aggrederetur expugnandos, quando collapsis viribus in semetipsis ruituri viderentur, ne forte victoria non fortitudini vincentis, sed subacti potius infirmitati ascribenda putaretur. Idcirco exspectavit donec mundus totus in unum
Abbreviated transcription (Latin):
aspa ⁊ grecia iuscera sua mutua crudelitate
dilacerat quo usq dandem cum tempus ad¬
uenisset ultionis roma potestatem suam exal¬
tans omnium regnoꝵ culmen enulatur. Sic
alt̾nis agitationib mundus numquam sta¬
bilis esse potest Sed quiqquid alteri accrescit
ut surgat alteri decresat. ut corruat. A. Aitis
est hec modo pro exemplo miserie ꝯmemorasse
ut ad ea ruosum que nos poculis semꝑ hr̃e
oportet.⁊ numquam oblunsci citius reuerta¬
mur. hoc ergo nunc ut arbitror primum oo¬
memorandum secundum narrationis seriẽ
quem admodum deficientib regib legitimis
m udea ⁊ arripiente alieingena pͥncipatũ.
rex celestis sui aduentus quasi in hoo oãm
esse ꝯmodiorem uoluerit ut suum uindicam
imꝑium. R. Licet pro uidee imperio totiꝰ mũdi
ẜattor et dominus ad terras non descend̾io.
qui totum mutidum suo aduentu saluarie
disposuit. damen quia in uidea tantum pro¬

Expanded text:
Asia, et Graecia viscera sua mutua crudelitate Asia, et Graecia viscera sua mutua crudelitate dilacerant, quousque tandem cum tempus advenisset ultionis Roma potestatem suam exaltans omnium regnorum cumulum aemulatur. Sic alternis agitationibus mundus nunquam stabilis esse potest, sed quidquid alteri accrescit, ut surgat, alteri decrescit, ut corruat. A. Satis est haec modo pro exemplo miseriae commemorasse, ut ad ea rursum, quae nos prae oculis semper habere oportet, et nunquam oblivisci, citius revertamur. Hoc ergo nunc, ut arbitror, primum commemorandum secundum narrationis seriem, quemadmodum deficientibus regibus legitimis in Judaea, et arripiente alienigena principatum rex coelestis sui adventus quasi in hoc causam esse commodiorem voluerit, ut suum vindicaret imperium. R. Licet pro Judaeae imperio totius mundi Factor et Dominus ad terras non descenderit, qui totum mundum suo adventu salvare disposuit, tamen quia in Judaea tantum pro
Abbreviated transcription (Latin):
turpitudine unuersis odiosus. hunc arbaces
prefectus medoꝵ obsidens uitam miseram mi¬
serabiliori morte fuure coegit. regnumiq illud
crudelitate sua ubiq famosum siubito ꝓsternens
potestatem in medos transduxit Medoꝵ post el
regnum per se sub tyro rege desteuxerunt qui
⁊ ipse chaldeoꝵ imperio obtento lubs loniam
illam a seculis famosam ⁊ optinuit ⁊ deleu.
ne ultra glorietur mundus in sũblimi. Cyrus
rer persarum magnificus t̾umphis tantis
reb effectis nichil ultra sibi ostare putauit.
⁊ transiens scitarum regnum manu horren¬
da inuasit. Sed ut ostendatur quia homo głi¬
ari nou debet in semet ip̃o sanguinem quẽ
uinus sicut mortuus bibit. Deuide persarum
regnum cum multa dui superbia ⁊ crudelita¬
te efferuens macedonum ⁊ andem manib sb¬
uertitur. ⁊̃ ꝯminutum quasi per membra
corpus pestiferim dissipatur. huic egyptus
reges suos armat tyranude. Syria uero et

Expanded text:
turpitudine universis odiosus. Hunc Arbaces turpitudine universis odiosus. Hunc Arbaces praefectus Medorum obsidens vitam miseram miserabiliore morte finire coegit, regnumque illud crudelitate sua ubique famosum subito prosternens potestatem in Medos traduxit. Medorum postea regnum Persae sub Cyro rege destruxerunt; qui et ipse Chaldaeorum imperio obtento Babyloniam lam a saeculis famosam et obtinuit et delevit, ne ultra glorietur mundus in sublimi. Cyrus, rex Persarum, magnificus triumphis, tantis rebus effectis nihil ultra sibi obstare putavit, et Tanaim transiens Scytharum regnum manu horrenda invasit. Sed ut ostendatur, quod homo gloriari non debet in semetipso, sanguinem, quem vivus sitiit, mortuus bibit. Deinde Persarum regnum cum multa diu superbia et crudelitate effervens Macedonum tandem manibus subvertitur, et comminutum quasi per membra corpus pestiferum dissipatur; hinc Aegyptus reges suos armata tyrannide. Syria vero, et
Abbreviated transcription (Latin):
enim herodes qui non erat de istael ⁊ arripuit
sceptoum dominationis in populo ut ad exor¬
tum celestis imperiĩ carnale regnum deficeret.
⁊ promissus a scłis rex israel cum non esset sceꝑ¬
trum de uida ut prophecia impleretur et̾nd
reciperet quod temporale transierat. A In exordio
magnarum rerum ab integro potius sermonẽ
formare debemus ⁊ idcuro placet ut prius eau
que de superioꝵ tempoꝵ ex cursu adicienda sunt
nuno quas in hiis que modo cursum transisti dẽ¬
porib mundis in sius concussiones ⁊ fluctuati¬
ones passus sit. hoc enim extra est. ut ad nostoa
recentes iterum̃ ueniamus. R. Asstrioꝵ regnũ
cum multa tyranude.⁊ sangunus effusione
munduum longe lateq oppressisset nouissime ad
regem uastatorem sui deuolutum est. Qͥ gło¬
n xiam precedentium regum uita ignominiosa
obfuscans. quasi iur in feninam prime ꝯmu¬
tationis ordine transuerso abierat ignauie et

Expanded text:
enim Herodes, qui non erat de Israel, et arripuit enim Herodes, qui non erat de Israel, et arripuit sceptrum dominationis in populum, ut ad exortum coelestis imperii carnale regnum deficeret, et promissus a saeculis rex Israel cum non esset sceptrum in Juda, ut prophetia impleretur, aeternum reciperet quod temporale transierat. A. In exordio magnarum rerum ab integro potius sermonem formare debemus, et idcirco placet, ut prius ea, quae de superiorum temporum excursu adjicienda sunt quas in his, quae modo cursim transisti, temporibus mundus in suis concussiones et fluctuationes passus sit. Hoc enim conducit, ut ad nostra recentes iterum veniamus. R. Assyriorum regnum, cum multa tyrannide, et sanguinis effusione mundum longe, lateque oppressisset, novissime ad regem vastatorem sui devolutum est. Qui gloriam praecedentium regum vita ignominiosa obfuscans, quasi vir in feminam primae commutationis transverso ordine abierat, ignavia et
Abbreviated transcription (Latin):
explicentur ut in hiis que ad silutem uerã
succipere oportet finem faciamus dic gͦ breuit̾¬
minus populum suum in ieyusalem. ⁊ esdras. ⁊
neennas. ⁊ zorolubel. edificauerunt templum
⁊ cuutatem. Iesus sacerdos magnus populum
gub̾nauit in tempore suo. ⁊ reliquit infulis
honoremi post se in geuerationes. S cũ furor
indignationis aduenisset. surrexit inathathias
cum filiis suis ut defenderet legem. domini et
preualuerunt uiri uirtutum ut non imperpe¬
tuum dominaretur inquitas. Iudas macha¬
beus terror uumicoꝵ suoꝵ accuixit se ad p̾lium
in fortitudine. ⁊ fugauit agniina ⁊ exexcitum
hunc simon fcater eius suscepit imperium.
ut pacem ponẽt in terra. Sed fraude circũuen¬
trs proximoꝵ discessit exemplum iuirtutis po¬
steris relinquens. Iohannes autem filiꝰ eius
uir gloriosus pro patre stetit munimentum po¬
puli temporib sius Sed filii prenaricationis pac¬
tum testamenti tenere noluerunt. et ideo tͣus¬
latum est regnum ad semen alienum̃ driit

Expanded text:
explicentur, ut in his, quae ad salutem veram suscipere oportet, finem faciamus. Dic ergo nunc brm suum in Hierusalem, et Esdras, et Nehemias, et Zorobabel aedificaverunt templum et civitatem. Jesus sacerdos magnus populum gubernavit in tempore suo, et reliquit infulis honorem post se in generationes. Sed cum furor indignationis advenisset, surrexit Mathathias cum filiis suis ut defenderet legem Domini, et praevaluerunt viri virtutum, ut non in perpetuum dominaretur iniquitas. Judas Machabaeus terror inimicorum suorum accinxit se ad praelium in fortitudine, et fugavit agmina, et exercitum hunc Simon frater ejus suscepit imperium, ut pacem poneret in terra. Sed fraude circumventus proximorum decessit, exemplum virtutis posteris relinquens. Joannes autem filius ejus vir gloriosus pro patre stetit munimentum populi temporibus suis. Sed filii praevaricationis pactum testamenti tenere noluerunt, et ideo translatum est regnum ad semen alienum. Venit
Abbreviated transcription (Latin):
tatem nobis aut uerbo aut facto commen¬
dauit: Caritaᷤᷤ abel martỹrem fecit. caritas abͣ¬
hani de terra sua eduxit. quia ⁊ ille per carita¬
tem innocenter mortem pertulit. ⁊ iste per ca¬
ritatem natale solum libenter deseruit uterq
per caritatem terra celum cõmutanit. Caritas
sola est que ab uutio seruis dei mundi huiꝰ ille¬
cebras fugere. uolutates calcare. cartus concipis¬
centiam cohibere. desideria frangere. honores
contempnere. postremo uniuersa presentis iu¬
te blandimenta respuere ipõm quoq pro desid̾i̾o
uite perpetue mortem suadet non timere. hanc
uim. dilectionis paulus senserat cum dicebat.
Quis nos seꝑabit il caritate xp̃i : Tribulatio.
an angustia. an persecutio. an fames. an nu

Expanded text:
tatem nobis aut verbo, aut facto commentatem nobis aut verbo, aut facto commendavit? Charitas Abel martyrem fecit, , charitas Abraham de terra sua eduxit , quia et ille per charitatem innocenter mortem pertulit, et iste per charitatem natale solum libenter deseruit, uterque per charitatem terra coelum commutavit. Charitas sola est quae ab initio servis Dei mundi hujus illecebras fugere, voluptates calcare, carnis concupiscentiam cohibere, desideria frangere, honores contemnere, postremo universa praesentis vitae blandimenta respuere, ipsam quoque pro desiderio vitae perpetuae mortem suadet non timere. Hanc vim dilectionis Paulus senserat, cum dicebat: Quis nos separabit a charitate Christi? tribulatio, an angustia, an persecutio, an fames, an n
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃am ad memoriam incam excitare possem. pͥ¬
mum occurrit ut de ipsa nobis dilectione scoi¬
berem qui nl aliud preter iꝑsius dilectionir
munus a nobis postislarem. Quod ergo potiu
feci caritatem quib ualui uerbis cõmenda¬
iii. quatinus dum eius laudem legitis quam ar¬
denter ego eam ⁊ in uobis diligo ⁊ a uob̃ ex¬
peto scire ualeatis Nes irasti ipã urti caritas
michi debet. si eius igni iam forticer ardenti en¬
gnum uerboꝵ meoꝵ flatum cepidus ipse ad¬
moueo. non tam ut illa magis ardeat quam
ut mei erga se desiderii. conamen agnioidat. legi¬
te ergo atq diligite ⁊ quod propter dilectionem
legitis. ad hoc legite ut diligatis. Totum ex dileo
tione mittit dilectio suscipit. dilectio est quod tͥ¬
buitur dilectio quod recompensatun explicit
laudatores caritas huĩsse cognoscitur. ut si qͥd
ego in laudem. eius drẽ cepero. presumptio for¬
tassis magis quam deuotio uideatur. Qͥs enĩ
sanctoꝵ a principio mundi extitit. qui ñ cari¬

Expanded text:
ram ad memoriam mei excitare possem, primum occurrit, ut de ipsa vobis dilectione scriberem, qui nihil aliud praeter ipsius dilectionis munus a vobis postularem. Quod ergo potui feci, charitatem quibus valui verbis commendavi, quatenus dum ejus laudem legitis, quam ardenter ego eam et in vobis diligo, et a vobis expeto, scire valeatis. Nec irasci ipsa vestra charitas mihi debet, si ejus igni jam fortiter ardenti exiguum verborum meorum flatum tepidus ipse admoveo, non tam ut illa magis ardeat, quam ut mei erga se desiderii conamen agnoscat. Legite ergo atque diligite, et quod propter dilectionem legitis, ad hoc legite ut diligatis: totum ex dilectione fit, dilectio mittit, dilectio suscipit, dilectio est quod tribuitur, dilectio quod recompensatur. DE LAUDE laudatores charitas habuisse cognoscitur, ut si quid ego in laudem ejus dicere coepero, praesumptio fortassis magis quam devotio videatur. Quis enim sanctorum a principio mundi exstitit, qui non chari
Abbreviated transcription (Latin):
corporis mei. totum quod est in habitaculo
cordis mei pro te dabo. ⁊ cum totum dedero.to¬
tum quasi nichilum reputabo. Oñs delecta¬
tiones carnus mee omnes iocunditates cordis
mei pro te libenter impendam ut te solam
hubere. te solam possidere ualeam. Tu sola mͥ
carior. tu sola utilior. tu sola suauior. tu sola
iocundior. am pluis delectans. hisbundantius
sacians tutius suluans felicius conseruãs. Aliis

Expanded text:
corporis mei, totum quod est in habitaculo corporis mei, totum quod est in habitaculo cordis mei pro te dabo, cum totum dedero totum quasi nihilum reputabo. Omnes delectationes carnis meae, omnes jucunditates cordis mei pro te libenter impendam, ut te solam habere, te solam possidere valeam. Tu sola mihi meis omnibus charior, tu sola mihi utilior, tu sola suavior, tu sola jucundior, amplius delectans, abundantius satians, tutius salvans, felicius conservans. Aliis
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitas. accedunt illi ad penas intrepidic⁊
quantum mentem amor utus uulnerau̾at.
tantum caro foris uulnera sua despiaelat. Acce¬
dunt ⁊ transeunt atq morientes confessi sũt
quo uiuentes desiderio cucurrerunt. O caritas
quomodo illis sapielas quam dicias eis fiuisti
quos tanca propter te sustinere coegisti quibꝰ
illos ad de uinculis traxisti quos mundo. ⁊ per
blandimenta rethiaente ⁊ per tormenta re¬
pellente perdere damen non potuisti. Cucur¬
rerunt quia tu eos traxisti. transierunt qͥa
tu eos uusti. peruenerunt quia tu eos sus¬
minra inundauerunt. Sed multa flumina. et
aque multe caritatem extinguere ñ potuerunt.
O caritas quid dicam te: quomodo laudabote:
Si saperem te appreciarer te. Si scirem quanti
uales precium appenderem pro te. Sed forte exce¬
dis angustias meas. nec inuenire tuum p̾cium
potero penes me. dabo tamen quod habeo et
te cõmutabo. Totum quod est in habidacło

Expanded text:
iniquitas. Accedunt illi ad poenas intrepidi, et iniquitas. Accedunt illi ad poenas intrepidi, et quantum mentem amor intus vulneraverat, tantum caro foris vulnera sua despiciebat. Accedunt, et transeunt, atque morientes confessi sunt, quo viventes desiderio cucurrerunt. O charitas, quomodo illis sapiebas, quam dulcis eis fuisti, quos tanta propter te sustinere coegisti! Quibus illos ad te vinculis traxisti, quos mundo et per blandimenta retrahente, et per tormenta repellente, perdere tamen non potuisti. Cucurrerunt, quia tu eos traxisti; transierunt, quia tu eos juvisti; pervenerunt, quia tu eos susmina inundaverunt, sed multa flumina, et aquae multae charitatem exstinguere non potuerunt. O charitas quid dicam de te? quomodo laudabo te? Si saperem te, appreciarem te; si scirem quanti vales, pretium appenderem pro te. Sed forte excedis angustias meas, nec invenire tuum pretium potero penes me. Dabo tamen quod habeo, et tantiam pro te commutabo. Totum quod est in habitaculo