comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃s dico cõpositꝰ ꝓeo negotio ꝓ qͦ uenit ad eũ argu¬
endũ nathan ꝓpħa. Et qͥa nathan ꝓpħa multociẽs
uenerat adeũ ut sciret᷑ inqͦ aduentu ipse fuit
mo ñ legit᷑. s intitulo eiꝰ apparet. In libro aũ
lunt cadẽ cũ dđ. ꝓ nolunt resurgẽ cũ dã. cadendi
exemplũ ꝓpositũ :÷: s si cecid̾is resurgendi. Attende
audiãt qͥ cecid̾unt ut resurgant. Admonet ã tale
exemplũ ñ se quẽꝙͣ extollere deb̃e inꝓsꝑis reb¬

Expanded text:
enit ad eum arguendum Nathan propheta. Et quia Nathan multotiens venerat ad eum, ut sciretur in quo adventu ipse fuit mo non legitur, sed in titulo ejus apparet. In libris autlunt cadere cum David, et nolunt resurgere cum David. Non cadendi exemplum propositum est: sed si cecideris, resurgendi. Attende Audiant qui ceciderunt, ut surgant. Admonet etiam tale exemplum, 253 non se quemquam extollere debere in prospe
Abbreviated transcription (Latin):
uictum dep̃hendit. humilior factꝰ gͣciorẽ se
dño reddit. Uł uincas cũ iudicaris .i. in iudi¬
cio filii tui qͦ c̃dempnatꝰ ÷ morti uictor appa¬
reas. scđ̾m clarificationẽ resurrectionis &
ascensionis. Suꝑas eñi õs hoĩes. õs iudices: qr

Expanded text:
victum deprehendit, humilior factus gratiorem se Domino reddit. Vel, vincas cum judicaris, idest, in judicio Filii tui, quo condemnatus est morti, victor appareas, secundum clarificationem resurrectionis et ascensionis. Superas
Abbreviated transcription (Latin):
obliui scimini dm. Uos qͥ qm obliti estis dũ mala
agitis: ex ratione ꝑpendite q̃ dicta st̃ ut uosmet¬
pellit ĩmo reuocat ad intellectũ. ut resipiscãt
ꝙ ñ ꝑeant. S uult mortẽ peccatoris: s uoc̃ u̾ta¬
tur a iuiuat. & qͣre omiseri cors dñe Admones obliuis¬
centes te ut intelligeni: Audi causã. Ne qñ rapiat
adu̾sarꝰ islle diabołi qͥ tanqͣm leo rugiens circuit q̃¬
rens quẽ deuoret. ꝙ ñ sit qui eripiat. si uos intelli

Expanded text:
obliviscimini Deum. Vos qui Deum obliti estis, dum mala obliviscimini Deum. Vos qui Deum obliti estis, dum mala agitis, ex ratione perpendite quae dicta sunt: ut vosmetpellit, imo revocat ad intellectum, ut resipiscant, et non pereant. Non vult mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat . Et quare, o misericors Domine, admones obliviscentes te, ut intelligant? Audi caussam: Ne quando rapiat adversarius ille diabolus, qui tamquam leo rugiens circuit, quaerens q
Abbreviated transcription (Latin):
dr malio psalmo. nͥ conũsi fũitis gladiũ suũ ubrabit
Hinc ⁊ qd subungit. Existimasti iniq qd̾ ero tui si¬
mił. Parũ ⁊ qͥa mala facta tua placent tͥ. plarͤe putas
qomͥ. Ieũ qͥa ñ pat̾is ultorẽ: uis ten̾̃e participẽ. Arguã
te. a statuã contͣ faciem tuã. ꝗͣnto mͦ patientiꝰ mi¬
sericors d̃ns peccatores sustinet: tanto eos districtꝰ
dare negligunt. statuet eos ibi ante faciẽ suam.
ut uideant feditatẽ suã. nec tñ adħ ut corrigãt.
s ut magis erubescant. Mͦ gͦ tu fac qͥsqͥs talis es:
qd̵ tͥ minat᷑ fac̃e d̾s: tolle te at̾go tuo uͭ te iuide ñ
us dissimulans a factis tius. a ẽsticue te añte
Ascende tͥbunal m̃tis tue esto tͥ uidex. torq̃ at cetimor
erũpat c̃fessio. & dic dno cuo. qm̃ iniqͥtatẽ meã ego
cignosco. q peccatũ meũ contͣme ⁊ semꝑ. Si en̾uit
paulꝰ ait nosmet ipsos iudicaremꝰ. ñ utiq iudicare.¬
niͣ. s pt̾ea admonendo subdit. Intelligite ħ qui

Expanded text:
 alio psalmo: Nisi conversi fueritis, gladium suum vibrabit . Hinc est quod subjungit: Existimasti inique quod ero tui similis. Parum est quia mala facta tua placent tibi. Placere putas et mihi. Deum, quia non pateris ultorem, vis tenere participem. Arguam te, et statuam contra faciem tuam. Quanto modo patientius misericors Dominus peccatores sustinet, tanto eos districtius ndare negligunt, statuet eos ibi ante faciem suam, ut videant foeditatem suam. Nec tamen ad hoc, ut corrigant: sed ut magis erubescant. Modo ergo tu fac quisquis talis es, quod tibi minatur 252 facere Deus. Tolle te a tergo tuo, ubi te videre non vis dissimulans a factis tuis, et constitue te ante te. Ascende tribunal mentis tuae. Esto tibi judex. Torqueat te timor. Erumpat confesscognosco, et peccatum meum contra me est semper . Si enim ut Paulus ait nosmetipsos dijudicaremus, non utique judicaremur . Propterea admonendo subdit: 22. Intelligite haec qui
Abbreviated transcription (Latin):
sacͥficiũ laudis. Int̾iora sacͥficia semꝑ plꝰ dili¬
git dius. Magis enĩ arcendit affectũ ꝙͣ censũ
Id̃o ꝓtinꝰ addit. E redde altissimo uota tua
s it ara tua: conscientia tua. Ignis tuus. amor
diuinꝰ. Sacͥficiũ tuũ: laus dĩ. Sic gͦ d̾m lau¬
da incorde cuo. ut in ipsa oblatione laudis
sp̃ali igne accensꝰ. te ip̃m ĩ moles: & mortisi¬
ces ꝙ sacͥfices dõ. Eobene cũ sacͥficio p̃cipuñ:
uotum redãe altissimo. Nã sccłm uota. pensat
ds̃ sacͥsicia. Tanto apud dm maiꝰ erit sacͥficiũ
tuũ. qͣnto maiorẽ in ipso sacͥficio hũis deuotio¬
nẽ. Uñ scͥptum ÷. fide plurimã hostiã abel

Expanded text:
er plus diligit Deus. Magis enim attendit affectum, quam censum. Ideo protinus addit. Et redde altissimo vota tua. Sit ara tua conscientia tua. Ignis tuus amor divinus. 250 Sacrificium tuum laudes Dei. Sic ergo Deum lauda in corde tuo, ut in ipsa oblatione laudis spirituali igne accensus teipsum immoles et mortifices, et sacrifices Deo. Et bene cum sacrificio praecipimus votum reddere altissimo. Nam secundum vota pensat Deus sacrificia. Tanto apud Deum majus erit sacrificium tuum, quanto majorem in ipso sacrificio habueris devotionem. Unde scriptum est: Fid
Abbreviated transcription (Latin):
seruares & u̾itatẽ. Ignoscis ẽficenti s se ip̃m
punienti. Incerta q occulta sapientie tue ma¬
nifestasti mͥ. Ita me dilexisti. ita honorasti ut
reuelares mͥ.: uidł incarnationẽ. passionẽ. re¬
surrectionẽ. ascensionẽ. & alia płma. Incerta
dic̃. ppt̾ iudeos qͥ ħ legebant & dubitabant
Occulta ꝓpt̾ gt̃s: q̃ hec om̃ino nesciebant. Nic

Expanded text:
servares et veritatem. Ignoscis confitenti, sed seipsum punienti. Incerta et occulta sapientiae tuae manifestasti mihi. Ita me dilexisti, ita me honorasti, ut revelares mihi: videlicet incarnationem, passionem, resurrectionem, ascensionem, et alia plurima. Incerta dicit, propter Judaeos, qui ea legebant, et dubitabant. Occulta propter Gentes, quae haec omnino nesciebant. Dic
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe s abundant malicia s lingͣ eoꝵ c̾cinnat .i. ador
do ꝙ irrides & fallis peccantẽ. Uł os peccatoris ma¬
licia abundat: qñ maledictis ꝙ c̃uiciis alios exasꝑat
Dolos uͦ labia c̃cinnãt. qñ auditu placida ub ꝓñtiãt
Uñ adhuc subinfert᷑. edens adũsꝰ frẽm tuũ loq̃baris
ħ fit: qñ aliqͥs qͣsi firmꝰ aut alicꝰ iã mom̃ti doctor detͣhit
sr̃i sua forte bene agenti & recte uiuenti. In eo aũ
pͣue loq̃ndo. Ideo insirmꝰ ille dictꝰ ÷ matͥs filiꝰ ñ dũ
pals. adhuc lacte indigens ꝙ ub̃ib adħens portat᷑
adhuc sinib matis eccłie. ñ dũ ualens ad solidũ cibũ
Nã pax multa ⁊ diligentib legeni di: ꝙ ñ ÷ iłł scan¬

Expanded text:
esse, sed abundant malitia, et lingua eorum concinnat, id est, adornesse, sed abundant malitia, et lingua eorum concinnat, id est, adorndo, et irrides et fallis peccantem. Vel os peccatoris malitia abundat, quando maledictis et conviciis alios exasperat. Dolos vero labia concinnant, quando auditu placida verbis pronuntiant. Unde adhuc subinfertur: 20. Sedens, adversus fratrem tuum loquebaris. Hoc fit quando aliquis quasi firmus, aut alicujus jam momenti doctor detrahit fratri suo forte bene agenti et recte viventi. In eo autem prave loquendo. Ideo infirmus ille dictus est matris filius, nondum patris, adhuc lacte indigens et uberibus adhaerens. Portatur adhuc sinibus matris Ecclesiae, nondum valens ad solidum cibum Nam pax multa est diligentibus legem Dei, et non es
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ .i. eugłm meũ tã pollutis laliiis p̃dicare
p̃sumis: Tu uͦ odisti disciplinã .i. correctionẽ.
& ꝓiecisti sermones meos retͦr sũ. qͥa eos negli¬
gens ñ cꝰtodisti. In odiendo disciplinã redar¬
guit᷑ uoluntas mala: inpiciendo sermones
dĩ retrorsũ. rep̃hendit᷑ negligens s pͣua uita
qͦm ꝓiecisti sermones meos. Siuidebas furẽ cur¬
rebas cũ eo ꝙ cũ adult̾is portionẽtu ã ponebas
si placuit tͥ qͥ fecit: Nne ipso placito c̃curri¬
sti: Sne portionẽ tuã cũ illo qͥ fecit laudan¬
do posuisti: & si ñ facis malũ. si tu ñ laudas
malũ. si exuoto c̃ sentis: curris cũ malo a por¬
aionẽ mali recipi Do tuũ abundauit ma¬
licia e lingua ti a concinnabat dolos. Maliciã ꝙ dolu
qͦrũdã hõĩum insinuat. qͥꝙͣiuis sciant mala ẽẽ q̃ audi¬
unt. minime rep̃hendt̃. Et parũ ÷ qͥa ñ dict̃ mala
fecisti: s ad ulando dict̃ benefecisti. Et norunt malũ

Expanded text:
dicare praesumis? 17. Tu vero odisti disciplinam. Id est corruptionem: Et projecisti sermones meos retrorsum. Quia eos negligens non custodisti. In odiendo disciplinam, redarguitur voluntas mala. In projiciendo sermones Dei retrorsum, reprehenditur negligens et prava vita. ecisti sermones meos: 18. Si videbas urem, currebas cum eo: et cum adulteris portionem tuam ponebas.si placuit tibi qui fecit? nonne ipso placito cucurristi? Nonne portionem tuam cum illo qui fecit, laudando posuisti? Et si non facis malum, si tamen laudas malum, si ex voto consentis, curris cum malo, et portionem mali recipis. 19. Os tuum abundavit malitia, et lingua tua concinnabat dolos. Malitiam et dolum quorumdam hominum insinuat, qui quamvis sciant mala esse quae audiunt, minime reprehendunt. Et parum est quia non dicunt, Mala fecisti; sed adulando dicunt, Bene fecisti. Et norunt mala
Abbreviated transcription (Latin):
plus iniqͥtas ꝙͣ peccatũ sonat. Et om̃is seħo
te lauet᷑ ꝙ apeccato mundet᷑: tam agͣuiori
ꝙͣ leuiori culpa curationẽ postulare uidet᷑
Et supponit causam qͣre sͥ d̾imutti postulat
ꝗd deliqͥt: dicens. Qm̃ iniqͥtatẽ meã ego¬

Expanded text:
ccatum sonat. Et omnis 254 ste lavetur, et a peccato mundetur: tam a graviori, quam a leviori culpa curationem postulare videtur. Et supponit caussam, quare sibi dimitti postulat quod deliquit, dicens: 5. Quoniam iniquitate
Abbreviated transcription (Latin):
adeo separant᷑. qd̃ adhuc inmundo ꝑegͥnant᷑
qd corpꝰ qd corrũpit᷑ aggͣuat aĩam. uehem̃t̃
tͥbulant᷑. qͣnco crebriores tͥbulationes st̃ apud
nos. tanto freq̃ntiores debent orationes ẽẽ
apud d̃m. S cauendũ ÷ ne uiuamꝰ maledũ
cantamꝰ bene. Nã seqͥt᷑. Peccatori aũ dũ qͥg i¬

Expanded text:
d adhuc in mundo peregrinantur , quod corpus quod corrumpitur aggravat animam , vehementer tribulantur. Et quanto crebriores tribulationes sunt apud nos, tanto frequentiores debent orationes esse apud Deum. Sed cavendum est, ne vivamus male, dum cantamus bene. Nam sequitur: 16. Peccatori autem
Abbreviated transcription (Latin):
Nesuriet neq sitiet: ñ laborabit neq dormiet
dicta st̃: qͥa ti añꝙͣ manduces famẽ pat̾is.
Forte putas a d̾m esurire ut manducet: ꝙ̃ siẽẽ
poss ut esuriret. ñ dicẽt tͥ. Oĩa q̃ añ illũ st̃
uñ uult tollit: nicħ illi necessariũ ÷. W i deo
subdit. Meus : enĩ orb̃ t̾re: ꝙ plenitudo eiꝰ. Noli
gͦ laborare qd mͥ des: sine labore habeo
qd uolo. Nũqͥd manducabo carnes tauroꝵ ͤ
aut sanguinẽ hircoꝵ potabo: Qͥa ista ñ qͥ¬
ris: dic gͦ dñe ds ñr qͥd ueł. ut offerat tͥ¬

Expanded text:
esuriet neque sitiet, non laborabit, neque dormitdicta sunt: quia tu antequam manduces, famem pateris, forte putas, et Deum esurire, ut manducet. Etiam si esse posset, ut esuriret, non diceret tibi. Omnia quae ante illum sunt, unde vult, tollit. Nihil illi necessarium est. Et ideo subdit: Meus est enim orbis terrae, et plenitudo ejus. Noli ergo laborare, quod mihi des: sine labore habeo, quod volo. 13. Nunquid manducabo carnes taurorum? aut sanguinem hircorum potabo? Quia ista non quaeris, dic
Abbreviated transcription (Latin):
Q st̃ gͦ illa q̃ inconspectu eiꝰ st̃ semꝑ: ħ enigne fac
inqͥt d̾ne. in bona uoluntate tua sẏon. Tc̃ accep¬
cab̾ sacͥsiciũ ĩticie: oblationes ꝙ holo causta. Estig¬
nis flagͣntissime caritatis. Animꝰ inflãmet᷑ cari¬
tate: arripiat eadẽ caritas m̃bra musũ suũ. ss
ea ꝑmidcat militare cupiditati: ut cotꝰ exardes¬
cat igne amoris diuini. Talia holocausta dic̃ ds
in c̾spectu meo st̃ semꝑ. Adhuc force isrł cogitat
debob de ouib de hircis: ideo subiunctũ: Hon
accipiã de domo tua uiculos: neq de gregib
tuis hircos Pnuntiat testam̃tũ nouũ uͥ oĩa
illa uet̾a sacͥficia cessauer̃t. Erat enĩ tt̃ p̃ñtia¬
tũ futurũ qd̾ dã sacͥficiũ: cuiꝰ sangiune munda¬
remͣ. Quare ñ accipiã. dedomo tua uitulos. hir
mo tua st̃ uideo: uł hirco ñ indigeo. S force
ait isrł. Bestie dĩ st̃. ille bestie fere qͣs ñ inclu¬
do incurte mea. qͣs ñ alligo ad p̾sepe meũ: eauͦ

Expanded text:
 ergo illa, quae in conspectu meo sunt semper? Benigne fac, inquit Deus, in bona voluntate tua Sion. Tunc acceptabis sacrificium justitiae oblationes, et holocausta. Est ignis flagrantissimae caritatis. Animus inflammetur caritate, 249 arripiat eadem caritate membra in usum suum. Non ea permittat militare cupiditati, ut totus exardescat igne amoris divini. Talia holocausta dicit Deus, in conspectu meo sunt semper. Adhuc forte Israel cogitat de bobus, de ovibus, de hircis. Ideo subjunctum est: 9. Non accipiam de domo tua vitulos: neque de gregibus tuis hircos. Praenuntiat Testamentum novum, ubi omnia illa vetera sacrificia cessaverunt. Erat enim tunc praenunciatum futurum, quoddam sacrificium, cujus sanguine mundaremur. Quare non accipiam de domo tua vitulos, hircmo tua est, vitulo, vel hirco non indigeo. Sed forte ait Israel, Bestiae Dei sunt illae bestiae ferae, quas non includo in corte mea, quas non alligo ad praesepe meum. Ea vero,
Abbreviated transcription (Latin):
filiis hõium. de qͦ & subdit. Ds̃ manifesto
ueniet: qͥs nr̃ ꝙ ñ silebit. pꝰ occultꝰ uenit
infirmꝰ incarne apparuit. Erat głe spẽs
cio. occultꝰ incelo. Patiens ⁊ suꝑ peccatores ñ ex¬
ercens iram: s expectans penitentiã. Tacui
inqͥt. ñqͥt semꝑ tacebo: Et notandũ qd̵ ait:¬

Expanded text:
 de quo et subditur: 3. Deus manifeste veniet: Deus noster, et non silebit. Prius occultus venit, infirmus in carne apparuit. Erat gloriae spcio, occultus in caelo. Patiens est super peccatores; non exercens iram, sed expectans poenitentiam. Tacui, inquit: nunquid semper tacebo? Et notandum, quod ait
Abbreviated transcription (Latin):
Testam̃tũ gͦ suꝑ sacͥficia ordinare ẽ: se ipsũ insacͥ¬
ficiũ dño offerre. & qd litt̾a p̃cipit sp̃alit̃ adim¬
plere. Ut suꝑ sacͥsicia testam̃tũ ordinat᷑. qñ uetib
noua p̃ponunt᷑. qñ aĩaliũ sacͥficiis destructis mel¬
chisedech ordo uͥq p̃dicat᷑. Adciuꝰ nouitatis ordis̃ẽ
ꝑtinet: qd subdit᷑. Et anñtiabt̃ celi iusticiã eiꝰ:

Expanded text:
inare, est seipsum in sacrificium Domino offerre, et quod litera praecipit, spiritualiter adimplere. Vel super sacrificia testamentum ordinatur, quando veteribus nova praeponuntur: quando animalium sacrificiis destructis, Melchisedech ordo ubique praedicatur . Ad cujus novitatis ordinem pertinet, quod subditur. 6. Et annuntiabunt coeli justitiam ejus:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uidebit lum̃ Mittet᷑ enĩ intenebras extiores
uͥ̾ erit fletꝰ ꝙ stridordentiũ. Om̃is qͥ male agit odit
lucem. Qa gͦ dum uiu̾et tenebras dilexit. id̾eo
nũꝙͣ lum̃ uidebit:  qd lum̃ amiserit cordis
ostendit᷑ cũ sub infert᷑. Homo cũ inhonore e̾ẽt
ñ intellex̃ cõparatꝰ ÷ ium̃tis insipientib & simił¬
factꝰ ⁊ ilł. Sententie repeticio: c̃ firmatio ÷ U
ido repetit: qͥa inħ u̾su maxime pendet ĩ ten¬
tio psalmi & utilitas. De fende oħo honorẽ cuũ
noli deserere eũ quẽ tͥ dedit ds̃ incellectũ: adħ
ut diuma ꝑcipias. et̾na diligas. t̾rena con¬
cẽpnas. Ut̃e intellectu. ut̾e ratione. despice
cp̃ralia it puenire merearis ad celestia
fideliũ añ aduentũ xͥ existentiũ: credentiũ ẽẽ uen¬

Expanded text:
 videbit lumen. Mittetur enim in tenebras exteriores, ubi erit fletus et stridor dentium . Omnis qui male agit, odit lucem . Quia ergo dum viveret, tenebras dilexit, ideo nunquam lucem videbit. Et quod lumen amiserit cordis, ostendit cum subinfertur: 21. Homo cum in honore esset, non intellexit: comparatus est jumentis insipientibus. Sententiae repetitio confirmatio est: vel ideo repetit, quia in hoc versu maxime pendet intentio psalmi, et utilitas. Defende, o homo, honorem tuum. Noli deserere eum quem tibi dedit Deus intellectum, ad hoc, ut divina percipias, aeterna diligas, terrena contemnas. Utere intellectu, utere ratione, despice temporalia, ut pervenire merearis ad caelestiafidelium ante adventum Christi existentium, credentium esse ven
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ ds̃. tanꝙͣ inmancipio suo tanꝙͣ expeculio suo
Qͥdius ampliꝰ: p̃miũ q̃ris adeo: ecce ds̃ ipse qds
tuus ÷. Qo deo dicis: Dona tͥ q̃ rebas ipsũ dona¬
torẽ habes. Et qͥd exigit a nob̾ dns qͥs ñr. Au
ce. s dicã tͥ. qͣre ñ mͥ pinguẽ taurũ maccasti: ꝯͣre
ñ degrege tuo hircũ optinũ obtulisti: qͣre aries
ille ambulat inouib tiuis ꝙ mara tua ñ imponit᷑:
Holocausta aũ tua: inc̃spectu meo st̃ semꝑ. Holon: totũ
: caustũ incensũ. Holo caustũ aũ: totũ igne assũꝑ

Expanded text:
habet Deus tanquam in mancipio suo, tanquam ex peculio suo. Quid vis amplius? Primum quaeris a Deo? Ecce Deus, ipse Deus tuus est. Quid Deo dicimus? dona tibi quaerebas, ipsum donaturum habes. Et quid exigit a nobis Dominugustino, Quare non mihi pinguem taurum mactasti? Quare non de grege tuo hircum optimum obtulisti? Quare aries ille ambulat in ovibus tuis, et in ara mea non imponitur? Holocausta autem tua in conspectu meo sunt semper. Holon, totum est: caus
Abbreviated transcription (Latin):
inꝓgenie & ꝓgenie. uocauert nõia sua int̾¬
ris suis. Nomꝰ & familie eoꝵ usq int̾ciã & qͣt¬
tã generationẽ eos laudant: eisq sacͥsicant
Tangit c̃suetudinẽ gentiliũ qͥ c̃stitutis dieb.
Aliqͦs c̃ducebant ut inuocarent noĩa mor¬
notat stulticiã: qͥ cũ ipsi ꝑħ memoriã et̾nã
hr̃e putarent. tñ insolis t̾ris eoꝵ ħ faciebãt

Expanded text:
genie, vocaverunt nomina sua in terris suis. Domus et famittae eorum usque in tertiam et quartam generationem eos laudant, eisque sacrificant. Tangit consuetudinem Gentilium, qui constitutis diebus aliquos conducebant, ut invocarent nomina mornotat stultitiam, quia cum ipsi per haec memoriam aeternam habere putarent, tamen in solis terris suis hoc faciebant.
Abbreviated transcription (Latin):
stas ualida .i. angłi. qͥa sic̃ ualida tẽpestas suf¬
flat paleas adignẽ: sic malos sufflabt̃ ad in¬
feros. Ualida tẽpestas uentilat᷑a ÷ tã magnã
areã. Hac tẽpestate erit illa uentilatio qͣsepa¬
rabit᷑ a scĩs om̃e inmundũ: a fidelib om̃is
simulatio. apiis as trem̃tib ũbũ dđi. om̃is con¬
tẽptor ꝙ suꝑb. Ueniens itaq dns ad iudicium
qͥd facturꝰ ÷. Aduocabit celũ desursũ. Pcelũ¬

Expanded text:
a. Id est, angeli, quia sicut valida tempestas sufflat paleas ad ignem, sic malos sufflabunt ad inferos . Valida tempestas ventilatura est tam magnam aream. Hac tempestate erit illa ventilatio, qua separabitur a sanctis omne immundum: a fidelibus omnis simulatio, a piis et trementibus verbum Dei omnis contemtor et superbus. Veniens itaque Dominus ad judicium, quid facturus
Abbreviated transcription (Latin):
obedientia : ita amatores mundi t̾renis reb tm̃
qͥa ducet eos ad int̾itum. Ipsis sit scandalũ ñ tͥ
telligas qͥa ñ st̃ beati: ipsis erit scandalũ uia
laudabunt se placentes sͥ. Uł pꝰea inore suo
cõplacebt̃: qñ dicent iniudicio. dne d̾ne aꝑi nob̃
S tẽ fiet qd seqͥt᷑. Sic̃ oues in inferno positi sunt:
mors depascet eos. Qͥa grege facto diuitiis tunsi
&s expoliati a magna nigroꝵ spũũ multitudi¬
p̾stare. Uerũptñ d̾s redimet aĩam meã dema¬
nu ĩ feri .i. de potestate ĩferi cũ acceꝑit me .i. meã
humanitatẽ. Modo iꝰtis ÷ labor. p̃ssura tͥbulatio:
& uenit pena. Q cont̃ tͣnsit iustoꝵ pena tp̃rał.
o uenit et̾̃na felicitas. Excicat gͦ nos sp̃c dĩ cũ¬

Expanded text:
obedientia, ita amatores mundi terrenis rebus taquae ducet eos ad interitum. Ipsis sit scandalum Ex Autelligas, quia non sunt beati, ipsis erit scandalum via laudabunt se placentes sibi. Vel postea in ore suo complacebunt, quando dicent in judicio, Domine Deus aperi nobis . Sed tunc fiet, quod sequitur: Sicut oves in inferno positi sunt, mors depascet eos. Quia grege facto divitiis tonsi, et exspoliati a magna nigrorum spirituum multitudipraestare. 16. Verumtamen Deus redimet animam meam, de manu, id est, de potestate, inferi, cum acceperit me. Id est, meam humanitatem. Modo justis est labor, pressura, tribulatio: et venit poena. Quo contra transit justorum poena temporalis, et venit aeterna foelicitas. E
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. Non despes neq putes eũ adeo diligi. qͥa habundat
tẽ. Qd hic habeat actendis: an secũ collat actende
Multũ auri ht̃. multum argenti. multũ p̃dioꝵ man¬
cipioꝵ. & cet̾a talia. cũ int̾ierit ñ sumet oiã neq des¬
cendet cũ eogła eiꝰ. Quio habebit caro putrescens
insepulc̃: Qd habebit aĩa ꝑiens in inferno: Ideo
ñ descendet cum eo gła eiꝰ. qͥa inuita sua q̃siuit

Expanded text:
ejus. Non desperes, neque putes eum a Deo diligi, quia abundat em. Quid hic habeat attendis? an secum tollat attende. Multum auri habet, multum argenti, multum praediorum, mancipiorum, et caetera alia. Cum interierit, non sumet omnia. Neque descendet cum eo gloria ejus. Quid habebit caro putrescens in sepulcro? Quid habebit anima perdita in inferno? Ideo non descendet cum eo gloria ejus, quia in vita sua quaesivit
Abbreviated transcription (Latin):
rt̃ illũ dicentes. Hic si siliꝰ di e̾ẽt: descend̾et decruce.
ñ uidentes ͥ sit int̾itꝰ. Iile moriebat᷑ tp̃talĩ ut
reuiuisc̃̾et met̾nũ: illi uiuebant tpralit̾. mor itͣi
met̾nũ. De qͣb mox subinfert᷑. Siiii ul insi piens.
ꝓstultꝰ ꝑibunt. Insipions ÷ qͥ ñ credit fut᷑aui pe¬
nã: stultꝰ qͥ licet credar cñ ñ caue Caue gͦ in¬
sipientiã caur stultitiã. ꝓuir futurũ int̾itũ:

Expanded text:
runt illum dicentes: Hic si Filius Dei esset, descenderet de cruce : non videntes quid sit interitus. Ille moriebatur temporaliter, ut revivisceret in aeternum. Illi vivebant temporaliter, morituri in aeternum. De quibus mox subinfertur: Simul insipiens et stultus peribunt. Insipiens est, qui non credit in futuram poenam. Stultus qui licet credat, tamen non cavet. Cave ergo insipientiam: cave s
Abbreviated transcription (Latin):
tiã. ut inãplis edificiis oꝑam ñ insumãt
cũ tandẽ pret̃ sepulcrũ. nich eoꝵ possi¬
intellexit. Quis maior honor homuni dari potuit
qͣm ratio a intellectꝰ dĩq similitudo: Intanto ho¬
nore c̃stitutꝰ ñ intellexit .i. ñ intelligent̃ egit. s
cõparatꝰ ÷ ium̃tis insipientib & simił factꝰ: ał¬

Expanded text:
ut in amplis aedificiis operam non insumant: cum tandem praeter sepulcrum nihil eorum possiore esset, non intellexit. Quis major honor homini dari potuit, quam ratio et intellectus, Deique similitudo? In tanto honore positus non intellexit, idest, non intelligenter egit: sed Comparatus est jumentis insipientibus
Abbreviated transcription (Latin):
dabit mori s ñ pot̾it: ad ħ tm̃ uiuet ut semꝑ
laboret. Ue tͥ mala cupiditas .ꝙͣ male tuos
decipis amatores. Honuidebit int̾itũ cũ
uidit sapientes morientes. Uident sapientes
mori. attendunt tẽporalẽ mortẽ: s futurũ
dã pnationis int̾itũ ñ ꝓuident. T̃ał pler̃q
solet dicẽ. s ne mortuꝰ: ille sapiens: Si ali

Expanded text:
derabit mori, sed non poterit. Ad hoc tantum vivet, ut semper laboret. Vae tibi, mala cupiditas, quam male tuos decipis amatores. 11. Non videbit interitum, cum viderit sapientes morientes. Vident sapientes mori. Attendunt temporalem mortem, sed futurum damnationis interitum non provident. Talia plerumque solet dicere: Nonne mortu
Abbreviated transcription (Latin):
auoiss inħ psalt̾io psalmi manifestat dicens.
Cur timebo indie mala .⁊ indie iudicĩs. Sic̃ aliqͥs
Qͥa fecisti fuitũ. homicidiũ ⁊ it alius gͣue peccatũ
Non id̃o inqͥt timebo. Cur gͥ timeb: Seqͥt᷑ &. dic̃ In¬
iqͥtas calcanei mei .i. finał iniqͥtas circũdabit me:
I. exõĩ parte ostendit me dãpnabilẽ. Non gͦ tam
iniqͥtasꝙͣ sinis in iqͥtatis tim̃da : senĩ qͥ male¬

Expanded text:
audisset in hoc psalterio psalmi manifestat, dicens: 6. Cur timebo in die mala? idest, in die judicii. Dicit aliquis, Quia fecisti furtum, homicidium, vel aliud grave peccatum. Non ideo, inquit, timebo. Cur igitur timebo? sequitur et dicit, Iniquitas calcanei mei, idest, finalis iniquitas circumdabit me. Idest, ex omni parte ostendit me damnabilem. Non ergo tam iniquitas, quam finis iniquitatis timenda est. Non e
Abbreviated transcription (Latin):
eadẽ parte tep̃hendens stulticiã eoꝵ. notat uan¬
parce admonet iustos pauꝑes necurent istoseli¬
uites qͥa cito eoꝵ ꝑibunt diuitie. Incendunt aũ¬
apłi uł ꝓpħa inħ psalmo õs infide gristentes. tã
c̃ditionis sint. dehortari ab appetitu t̾renoꝵ
ad amorẽ celestiũ: & sic ñ eis erit indie iudicii
tim̃dũ. Inpͥmis aũ multis faciunt eos aiten¬
tos. tũ qͥa prudent̃ .i. moralit̃ eis loq̃nt᷑ tũ qͥa
parabolice. tũ etiã qͥ illud amagist᷑ int̾iꝰ p̃sioẽ¬
te Addiscent. ꝙ qd aliis uoce p̃dicabt̃. oꝑe cõplebt̃¬

Expanded text:
eadem parte reprehendens stultitiam eorum, notat vanparte monet pauperes justos, ne curent istos divites, quia cito peribunt eorum divitiae. Intent hoc psalmo, omnes in fide existentes, tam conditionis sint, dehortari ab appetitu terrenorum ad amorem coelestium. Et sic non erit in die judicii timendum. In primis autem multis faciunt eos attientos, tum quia prudenter, id est moraliter eis loquuntur: tum quia parabolice: tum etiam quia illud a magistro interius praesidente addiscent, et quod aliis voce praedicabunt, opere compleb
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ xp̃m filiũ di oĩum redẽptorẽ ustoꝵ anũtiãt
Mores informant ẽ docent ħ t̾rena ñ ẽẽ appetenda: & di¬
uicum diuitias negligendas. ħ aũ ñ puris labiis se
dixisse ꝓnuntiant. s medicate. ut auditores ma¬
gis aitentos reddant. ħ õ ñ ase ipsis s uit̾iore ma

Expanded text:
ubi Christum Filium Dei omnium Redemptorem justorum annuntiant. Mores informant, cum docent haec terrena non esse appetenda, et divitum divitias negligendas. Haec autem non puris labiis se dixisse pronuntiant, sed meditate, ut auditores magis attentos reddant. Haec etiam non a seipsis, sed interiore ma
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinent ad filiũ hõis. Aliq̃n iã ista distuiximꝰ sc̃ita¬
ti u̾re. & iuuienimꝰ qͥa adã hoerat. filiꝰ hõis ñ erat.: ꝙ
filii hõium. Oñis tñ audiant: ego nullis subtͣho
sermonẽ meũ. Terrigena est. audiat ꝓpt̾ iudiciũ
Ffliꝰ hois ÷. audiat ꝓpt̾ regnũ. Simii miũ diuesꝙ¬

Expanded text:
Aliquando jam ista distinximus sanctitati vestrae. Et invenimus quia Adam homo erat, filius hominis non erat. Et filii hominum. Omnes tamen audiant. Ego nullis subtraho sermonem meum. Terrigena est? Audiat propter judicium. Filius hominis est? Audiat propter regnum. Simul in unum dives
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcipite. ħ ⁊ nolite tͣnseunt̃ audire. Sic̃ gͦ
⁊ aliqͣ distinctio int̾ audite ꝙ aurib ꝑcipice:
ita ⁊ distinctio aliqͣ int̃ om̃s gt̃s ꝙ habita¬
tores orb̾. Si gnificancꝰ enĩ uult nos intelig̃e
qđ ait om̃s qͥhabitatis orbeni ut gc̃s intelligamꝰ om̃s

Expanded text:
t, nolite transeunter audire. Sicut est ergo aliqua distinctio inter Audite, et Auribus percipite: ita est distinctio aliqua inter omnes gentes, et habitatores orbis. Significantius enim vult nos intelligere quod ait, Omnes qui habitatis orbem: ut gentes intelligamus, omnes
Abbreviated transcription (Latin):
Dem̃ ꝓpha uidens fut᷑a tanꝙ̃ p̃sencia ex hortat̃
anglos c̃gregantes. Matet enĩ cd̃ns angłos suos & q̃gre¬
gabunt᷑ añ eũ os̃ gt̃s. Ait gͦ. ongregate illi de di¬
u̾sis partib orb sc̃ẽs eiꝰ. ꝙ ñ tales sc̃õs qͥ insistant car¬
nalib obseruantiis. s tales qͥ ordinãt ꝙ p̃ponunt no

Expanded text:
de propheta videns futura, tanquam praesentia, exhortatur angelos congregantes. Mittet enim Dominus angelos suos, et congregabuntur ante eum omnes gentes . 5. Congregate illi de diversis partibus orbis, sanctos ejus. Et non tales sanctos, qui insistant 248 carnalibus observantiis, sed tales, q
Abbreviated transcription (Latin):
lunt colere. ut hic illis bene sit: qñ uide¬
rint eos qͥ ađm ñ colunt posse atq florere
felicitate t̃rena. se aũ dđm colentes laborare ĩ
angustus inerũpnis cet̾isq qifficultatib mor¬
talitatis humane. Contͣ hc̃ moibũ sermo di

Expanded text:
um colere, ut hic illis bene sit, quando viderint eos, qui Deum non colunt, pollere atque florere foelicitate terrena: se autem Deum colentes laborare in angustiis, jejuniis, caeterisque difficultatibus mortalitatis humanae. Contra hunc morbum serm
Abbreviated transcription (Latin):
illa iusio nr̃a facie ad faciem: uͭ iam ũ st̃ parabole
neq enigniata neq similitudines. Enignia ⁊ olscu¬
ra parabola q̃ difficile intelligit᷑. Si gͦ memaniate
uidemꝰ inclinemꝰ inparabolam auiẽ nĩã: a apiamꝰ¬
qd p̃cipim᷑. Apiã inqͥt ꝓpositionẽ meã inpsalt̾io.
qͥa qd ꝓpono manifestandũ inpsalmo ħ faciã
ñ solũ ubo s ã exemplo ut qd qͥoceo ore cõpleam
oꝑe. Psalt̾ium eñĩ in qͦ manib feriunt᷑ corde ut
audiat᷑ melos .i. p̃s. bonã oꝑationẽ significare se¬
pe iã dicimꝰ. In psaltio gͦ ꝓpositionẽ aꝑire ⁊. ũba
q̃ ꝓponunt᷑ oꝑib demonstre. Inclinabo in para¬
bolã aurẽ meã. Ac sidicat. audiã inme sp̃m¬

Expanded text:
illa visio nostra facie ad faciem, ubi jam non sunt parabolae neque aenigmata, neque similitudines. Aenigma est obscura parabola. quae difficile intelligitur. Si ergo in aenigmate videmus, inclinemus in parabolam aurem nostramecipitur. Aperiam inquit propositionem meam in psalterio, quia quod propono manifestandum in psalmo hoc, faciam non solum verbo, sed etiam exemplo: ut quod doceo ore, compleam opere. Psalterium enim, in quo manibus feriuntur chordae, ut audiatur melos, idest pe jam diximus. In psalterio ergo propositionem aperire, est verba quae ponuntur operibus demonstrare. Inclinabo in parabolam aurem meam. Ac si dicat, audiam in me Sp
Abbreviated transcription (Latin):
dent. te adorabunt. tͥ humiliabunt᷑. s uͥ cadẽt:
incorde inimicoꝵ regis .i. ineodem code in
qͦ pꝰ inimicabant᷑ tͥ regĩ. Ubi se erigebãt ad
Acceꝑunt sagittas tuas cecidert añ te incor¬
de uͥ tu uides exmimicis amici facti st̃. Occi¬
si st̃ inimici. uiuunt amici: ꝓstrati st̃ suꝑbi
scͥptum ÷ : aĩa iusti sedes : sap̃ie. Hirga
directionis. uͥga regni tuĩ. Uirga ħ : s̾ticia

Expanded text:
dent. Te adorabunt, tibi humiliabuntur. Et ubi cadent? dent. Te adorabunt, tibi humiliabuntur. Et ubi cadent? In corde inimicorum regis, idest, in eodem corde, in quo prius inimicabantur tibi regi: ubi se erigebant advAcceperunt sagittas tuas. Ceciderunt ante e. In corde ubi tu vides, ex inimicis amici facti sunt. Occisi sunt inimici, vivunt amici. Prostrati sunt superbi, scriptum est, Anima justi sedes est sapientiae . Virga directionis virga regni tui. Virga
Abbreviated transcription (Latin):
regna in adqͥsitis scd̃m bonos mores ꝙ uir¬
tuces. Pot̃ etiã intelligi ħ mͦ. Intende in
sp̃e ꝙ pulcͥtudine tua. ut imaginẽ s simili
tudinẽ ꝙͣ pͥmonr̃o parenti dedisti. infiliis ea
renouare. & reformare digneris. ꝓsꝑe ꝓoede
surge. ꝓsꝑe abinferis ad patrẽ reũte. Hȩc
tua .i. fortitudo uittꝰ ꝙ potentia cua. S qͦ de¬
ducet: Ad patrẽ. Qre murabilit̃: Quia mortũ
bonos & malos iudicaturꝰ. & deducet eũ mira¬
bilit̾ dext̾a eiꝰ. faciens diuma patiens huma¬
na: malitias homi nũ sternens. bonitate sua
Adhuc deduct eũ: & uͥ ñdum est. Nictũ : de
gladio. dicat᷑ nc̃ desagitas: multipsex⁊ eñĩ armat̾a
regis nr̃i. Sagute tue. acute. U̾ba tua cortͣns¬
sigentia amorẽ excitantia: uñ dr in canticis.
uuln̾ata caritate ego sum. Scdm ħ u̾ba di uocan¬
t sagitoe. qd occulte alliciunt hõies adtimorẽ
& amoeẽ qͣi. scdm ħ gladiꝰ qd manifesta ꝙ cogen¬
ita instructꝰ es adpugnandũ: ppłi subte ca¬

Expanded text:
regna in acquisitis secundum bonos mores et virtutes. Potest etiam intelligi hoc modo: Intende in specie et pulchritudine tua, ut imaginem et similitudinem, quam primo nostro parenti dedisti, in filiis eam renovare et reformare digneris. Prospensurge, prospere ab inferis ad Patrem revertere; haec tua, » id est fortitudo, virtus et potentia tua. Sed ubi deducet? ad Patrem. Quare mirabiliter? quia mortuus bonos et malos judicaturus. Et deducet eum mirabiliter dextra ejus, faciens divina, patiens humana. Malitias hominum sternens bonitate sua: adhuc deducit eum, et ubi nondum dictum est de gladio, dicatur nunc de sagittis. Multiplex est enim armatura regis nostri. 6. Sagittae tuae acutae. Verba tua cor transfigentia, 221 amorem excitantia. Unde dicitur in Canticis: Vulnerata caritate ego sum . Secundum hoc verba Dei vocantur sagittae, quod occulte alliciunt homines ad timorem et amorem Dei. Secundum hoc gladius, quod manifesta et cogenita instructus es ad pugnandum, Populi sub te ca
Abbreviated transcription (Latin):
adiutoriũ spes in nob̃ generet᷑: ꝙ dem̃n ꝑspei
inquo adiutꝰ sit dicens. Et refioruit caromea
Antea floruerat xͥ caro. cũ fuit inmunis ab
om̃i peccato. Refioruit qͣndo inpassibilitatẽ.
& ĩmortalitatẽ. resurgendo suscepit. ꝓpt̾ea

Expanded text:
adjutorium spes in nobis gadjutorium spes in nobis gin quo adjutus sit, dicens: « Et refloruit caro mea, » ante floruit Christi caro, cum fuit immunis ab omni peccato: refloruit, quando impassibilitatem et immortal
Abbreviated transcription (Latin):
cecatione spũali ñ reparabant᷑ usq in
finem: qͣndo eoꝵ reliqͥe saluabunt. Corpora¬
lit̃ uͦ. numꝙͣ restituent᷑. Ab hoc u̾su incipit
agere gr̃as desua exauditione. Ait enĩ
bemꝰ illum benedic̾e. Non eñ habet homo
qͥd retͥbuat deo ꝓtantis eiꝰ benesiciis. nͥ be¬
nedictionẽ & laudem. Nemo aũ donisdi
fit beatꝰ: si donãti existit ingͣdꝰ. Sic aũt̃
colit᷑ a nob̃ pat̃ luminũ. acͦ om̃e datum
optimũ ꝙ om̃e donum ꝑfectũ descendit. scł
ex audiuit de remouendis mal. s etiã qd̃ns
est adiutor m̃s adbene oꝑandum. ꝙ ptec¬
tor m̃s. ne ledar a telis ꝑsequentiũ: o in ip¬
so sꝑauit cor meũ .i. intentio mea. sꝑaui
aũ de resurrectione. & ideo adiutꝰ sum. Ad
hoc nos adiuuat inbono. & ꝓtegit in malo
omp̃s d̃s: ut spem nr̃am constituamꝰ in
ipso. Quanto aũ fidentiꝰ inipso sꝑamꝰ: can¬
to abipso adiuuamͣ ub̃ius. Uñ fit ut ꝑcłi

Expanded text:
caecatione spirituali, non reparabuntur usque in caecatione spirituali, non reparabuntur usque in finem: quando eorum reliquiae salvabuntur: corporaliter vero numquam restituentur. Ab hoc versu incipit agere gratias de sua exauditione. Ait enim,bemus illum benedicere. Non enim habet homo quid tribuat Deo pro tantis 124 ejus beneficiis, nisi benedictionem et laudem. Nemo autem donis Dei fit beatus, si donanti existit ingratus. Sic autem colitur a nobis Pater luminum, a quo omne datum optimum et omne donum perfectum descenditexaudivit de removendis malis, sed etiam, Dominus est adjutor meus, ad bene operandum: Et protector meus, ne laedar a telis persequentium. Et in ipso speravit cor meum; idest, intentio mea: speravit autem de resurrectione. Et ideo, Adjutus sum. Ad hoc nos adjuvat in bono, et protegit in malo omnipotens Deus, ut spem nostram constituamus in ipso. Quanto autem fidentius in ipso speramus, tanto ab ipso adjuvamur uberius. Unde fit, ut per Dei
Abbreviated transcription (Latin):
nuũ eiꝰ .i. inmanifesta oꝑa sub audis ñ intel¬
lexert̃. Hebreu habet non inspexer̃t. in
oꝑa manuũ eiꝰ. Que st̃ illa: Qđ infirmos
curabat. lepsos mundabat. mortuos suscita
pat̃. Hinc u̾itas iud̃is aiebat. Sĩmͥ non cre¬
ditis. uł oꝑib credite. Oꝑa eñi que ego fa¬
cio: testimoniũ phibent deme. Excusabiles
autem inuenirent᷑ in occultis: si non inue¬
nirent᷑ in aꝑtis. Quia gͦ inoꝑa manifesta
ñ itellexer̃t ut m̃te ꝑciꝑent diuina:. ido
sequit᷑. Destrues eos. spũalit̾ & corporalit̃:
sic̃ fuit indestructione titi & uespasiani
Et ꝓpħa p̃uidens illam destructionẽ ẽẽ in¬
reparabilem addit. Et ñ edificabis eos
ult̾iꝰ. In aliis enĩ destructionib reparaũat
eos łs. ut indestructionib babiloniȩ: ꝙ in
captiuitate egipti. Uł etiam si sp̃ualit̃
ẽe̾nt destructi. ut si sub aliqͦ duce esfent
idolatre: ꝑ alium ducem ds eos abidola¬
tͥa lib̾abat. De hac autẽ nouissama ex¬

Expanded text:
us. Idest, in manifesta opera, subaudis, non intellexerunt. Hebraei habent, Non inspexerunt in opera manuum ejus. Quae sunt illa? Quod infirmos curabat, leprosos mundabat, mortuos suscitabPater. Hinc Veritas Judaeis aiebat. Si mihi non creditis, vel operibus credite. Opera enim quae ego facio testimonium perhibent de me . Excusabiles autem invenirentur in occultis, sed non invenirentur in apertis. Quia ergo in opera manifesta non intellexerunt, ut mente perciperent divina; ideo sequitur: Destrues eos, spiritualiter et corporaliter: sicut fuit in destructione Titi et Vespasiani. Et Propheta praevidens illam destructionem esse irreparabilem, addidit: Et non aedificabis eos, ulterius. In aliis enim destructionibus reparaverat eos Deus, ut in destructionibus Babylonis, et in captivitate Aegypti. Vel etiam si spiritualiter essent destructi, ut si sub aliquo duce essent idololatrae, per alium ducem Deus eos ab idololatria liberabat. De hac autem novissima ex
Abbreviated transcription (Latin):
neo suo .i. insulano
p̃posito. & unuersi
enisdem eccłe cano¬
meis in dño salutem. Cum uobiscũ dudum
ap̃ insulam moraremus: con canonicus ur̃ he¬
scellimis intet alia uerba que uobiscum fa¬
miliaricer habuit. cepit diligenter inqui¬
rere deslorib psalmor s. quos a sc̃ȩ memoris
lechberto olim canonco ur̃o. postinodum
scĩ tusi abbate audierat exceptos & inum̃i
collectos. Cui nes inquantũ exipsa scͥpc̾ra
ꝑccpimuo. qui & religionẽ & incentionẽ illiꝰ
brati turi nouimꝰ. respondimꝰ. animũ suũ
in hoc oꝑe fuisse: uit quod moribus corrige¬
ais magis esset. eccłis dei necessarium. hoc
cantum dediuersis expositorib craheret.
& induob coeporib poneret. Mignam qͥp¬
pe  diffusam expositionẽ suꝑ psalmos a
beato augustino edicã nouerat: & cassio¬
doro & reliquis eccłiȩ dei doctorib. S
qui totus igne diuini amoris inflammatꝰ
celestibus inhiabut. & in animarũ lucro
temporalib curis omnino pꝰpositis. cant̾

Expanded text:
O Insulano praeposito, et universis ejusdem Ecclesiae canonicis, in Domino salutem. Cum vobiscum dudum apud Insulam moraremur, concanonicus vester Hescelinus, inter alia verba quae nobiscum familiariter habuit, coepit diligenter inquirere de Floribus Psalmorum, quos a sanctae memoriae Lietberto, olim canonico vestro, postmodum Sancti Rufi abbate, audierat exceptos et in unum collectos. Cui nos, in quantum ex ipsa scriptura percepimus, qui et religionem et intentionem illius beati viri novimus, respondimus animum suum in hoc opere fuisse, ut quod moribus corrigendis magis esset Ecclesiae Dei necessarium, hoc tantum de diversis expositurus traheret, et in duobus corporibus poneret. Magnam quippe et diffusam expositionem super Psalmos a beato Augustino editam noverat, et Cassiodoro, et reliquis Ecclesiae Dei doctoribus. Sed qui totus igne divini amoris inflammatus coelestibus inhiabat, et in animarum lucro, temporalibus curis omnino postpositis tantum
Abbreviated transcription (Latin):
uus ero: Noli diu querere: noli longe.cce ocłi
habet᷑ saluatio. Non ait. ocłi dni suꝑ reges. suꝑ no¬
biles. suꝑ diuites. s suꝑ metuences eum. Non eñ
nob̃ ꝓmittit d̾s. nec tñ in hac ꝑegrinatione nos
deserit. Nam sequit᷑. E alat eos infame. Tempꝰ
famis ẽ mͦ: tempꝰ saturitatis post eric. ħeatiqͥ
esuriunt & sitiunt iusticiã qm̃ ipsi saturabunt᷑
Alit nos int̾im pius dñs in hac heremo sacram̃¬
tis suis. ũbo suo. gr̃a sua. ne deficiamꝰ inuia.
Tẽ autẽ erit plena refectio: qͣncio implebit᷑. qd
alibi ddr. Satiabim̃ cum aparuerit gła tua. Qa in¬
tĩm agere & ꝓfiteri debemꝰ : Seqͥt᷑ ꝙ dicit. Animia nr̃a

Expanded text:
vus ero? Noli diu quaerere. Noli longe. 18. Eccevus ero? Noli diu quaerere. Noli longe. 18. Eccehabetur salvatio. Non ait, oculi Domini super reges, super nobiles, super divites: sed super metuentes eum. Non enimnobis promittit Deus, nec tamen in hac peregrinatione nos deserit. Nam sequitur: Et alat eos in fame. Tempus famis est modo. Tempus saturitatis post erit. Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Alit nos interim pius Dominus in hac heremo sacramentis suis, verbo suo, gratia sua: ne deficiamus in via. Tunc autem erit plena refectio, quando implebitur, quod alibi dicitur, Satiabor, cum apparuerit gloria tua . Quid interim agere et profiteri
Abbreviated transcription (Latin):
onsaluat᷑ rex ꝑmultã uirtutẽ: & gigas non salua¬
bit᷑ in multitudine uirtutis suȩ. Terreni reges suꝑbi
gigantes ꝙ. potentes. inse suaq fortitudine confiden¬
tes: ñ saluabunt᷑. Quis rege potentior: Q gigante
fortior: Cum gͥ isti sua potentia & forcitudine non
saluent᷑: nemo nisi dĩ nuscdiam adsalutẽ q̃rat.
Fallax equus ad salutem: inhabundantia Aũ uirau¬
tis suȩ non saluabit᷑. Equus .i. humana felicitas.
que subleuat hominẽ sicut equus suũ sessorem. fal¬
lax est adsalutẽ qͣm uidet᷑ qͥdem ꝓmictẽ. s ñ põt
qonare. Cum inquolibet honore suꝑb incedis. quo
credis. Qmͦ enĩ te deiciat nescis: tanto elisum
gͣuiꝰ qͣnto sublimiꝰ ferebaris. Nec dico qđ parua
queq felicitas huiꝰ mundi solummͦ fallax sit: s
etiam qͣncuncũq possit esse magna fallax ex¬
istit. Et hoc est qđ ait. In habundantia uirtu¬
tis suȩ .i. in habundanti iuitute bonoꝵ & diui¬
tiaꝵ non saluabit᷑ aliquis hominum. Uñ gͦ sal¬

Expanded text:
virtutem, et gigas non salvabitur in multitudine virtutis suae. Terrae reges, superbi gigantes, et potentes in se suaque fortititudine confidentes non salvabuutur: Quis rege potentior? Quis gigante fortior? Cum igitur isti sua potentia et fortitudine non salventur, nemo nisi misericordiam Dei ad salutem quaerat. 17. Fallax equus ad salutem: in abundantia autem virtutis suae non salvabitur. Equus, id est, humana foelicitas, quae sublevat hominem sicut equus suum sessorem, fallax est ad salutem: quam videtur quidem promittere, sed non potest donare. Cum in quolibet honore superbus incedis, quo credis. 146 Quomodo enim te dejiciat, nescis? tanto elisum gravius, quanto sublimius ferebaris. Nec dico quod parva quoque foelicitas hujus mundi solummodo fallax sit: sed etiam quantuncunque possit esse magna, fallax existit. Et hoc est, quod ait, In abundantia virtutis suae, id est, in abundanti virtute bonorum, et divitiarum, non salvabitur aliquis hominum. Unde ergo sal
Abbreviated transcription (Latin):
lio suo non peꝑcit. Pma quide uirtꝰ est: ne ꝑ¬
petͣri debeant uitare peccata. Sc̃d̃a Aũ saltẽ
ꝑpetͣta corrig̾ẽ. S plerũq culpas non solũ
ĩminentes minime uitamꝰ: uerũ etiam nec
cõmissas agnoscimꝰ. Et peccatoris mens tan¬
to altiꝰ tenebrascit: qͣnco nec dãpnũ sue ce¬
citatis intelligit᷑. Uñ fit plerũq diumi muñis
largitate. ut culpam pena subseqͣt᷑ & flagella¬
ocłos delinq̃ntis aꝑiant. qͦs int̾ uitia securitas
cecabat. Torpens quippe animꝰ ꝑcussione
tangit᷑ ut excitet᷑: qͣtinꝰ qͥstatum sue recti¬
tudinis securꝰ ꝑdidit. affuctꝰ consid̾et qͦ ia¬

Expanded text:
idem virtus est, ne perpetrati debeant, vitare peccata. Secunda autem saltem perpetrata corrigere. Sed plerunque culpas non solum imminentes minime vitamus, 173 verumetiam nec commissas agnoscimus. Et peccatoris mens tanto altius tenebrascit, quanto nec damnum suae caecitatis intelligit. Unde fit plerunque divini muneris largitate, ut culpam poena seqoculos delinquentis aperiant, quos inter vitia securitas caecabat. Torpens quippe animus percussione tangitur, ut excitetur; quatenus qui statum suae rectitudinis securus perdidit, afflictus consideret quo ja
Abbreviated transcription (Latin):
diam ꝑsecutoꝵ suoꝵ ut alii dicẽnt. Nũqͥd
Uox dñi c̃cutientis desertũ .i. cõmouentis
adfidem gentilem ppłm: qͥ qͦndam erat sñ
spe. sine deo. sine ꝓpħa. sine p̃dicatore. Et
cõmouebit dns desertũ cades. Sc̃m legis. ꝙ
celebrari faciet dͣns sc̃m u̾bum scͥpturaꝵ
suaꝵ: qͦd aiud̃is ñ intelligentib deserebat᷑¬
Lox dñi p̃parantis ceruos: & reuelabit condensa.
Cerui apłos designant. qui p̃parante eos sp̃u sc̃o
mebant. His condensa reuelauit: qͥa scͥpt᷑as
aꝑuit. ꝙ diuina nuist̃ia manifestauit. Hinc
paulꝰ ait. Audiuarchana u̾ba que ñ licet
homini loqui. Et scͥptum ẽ: aꝑuit illis sen¬
sum ut intellige̾nt scͥpturas. Tc̃ eis reue¬
lauit opacitates diuinoꝵ libroꝵ: ꝙ umbra¬
cula mist̾ĩoꝵ uͥ cũ lib̾tate pascant᷑. Et qͥa ꝑ
ħdona c̃ sũmat d̾s eccłiam suã: recte sub¬
iungit᷑. Et intemplo eiꝰ om̃s dicent głam

Expanded text:
ndiam persecutorum suorum, ut alii dicerent, Numquid Vox Domini concutientis desertum. Id est, commoventis ad fidem gentilem populum, qui quondam erat sine spe, sine Deo, sine propheta, sine praedicatore. Et commovebit Dominus desertum Cades. Id est, vere celebrari faciet Dominus sanctum verbum scripturarum suarum, quod a Judaeis non intelligentibus deserebatomini praeparantis cervos, et revelabit condensa. Cervi Apostolos designant, qui praeparante eos Spiritu Sancto mebant. His condensa revelavit, quia scripturas aperuit, et divina mysteria manifestavit. Hinc Paulus ait, Audivi arcana verba, quae non licet homini loqui . Et scriptum est, Aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas . Tunc eis revelavit opacitates divinorum librorum et umbracula mysteriorum, ubi cum libertate pascantur. Et quia per haec dona consummat Deus Ecclesiam suam, recte subjungitur: E
Abbreviated transcription (Latin):
deñtiat: qͥb eũ decipiat. Qgͦ sic bona a¬
git. ut inoꝑe incogitatione ꝙ inũbo. in¬
nocuuis sit. hic accipiet benedictionẽ adno:¬
qr miscdiã adeo salutari suo. Int̾ illos enĩ
erit quib indie uidicii dicturꝰ ÷ dns. ueni¬
te benedicti patris mei. Et hec benedictio
ñ erit exm̃itis suis. s ex miscđia sui salua

Expanded text:
denuntiat, quibus eum decipiat. Qui ergo sic bona adenuntiat, quibus eum decipiat. Qui ergo sic bona agit, ut in opere, in cogitatione, et in verbo innocuus sit, 5. Hic accipiet benedictionem a Dordiam a Deo salutari suo. Inter illos enim erit, quibus in die judicii dicturus est Dominus, Venite, benedicti Patris mei . Et haec benedictio non erit ex meritis suis, sed ex misericordia sui S
Abbreviated transcription (Latin):
palatiũ. & qͥs nules ascendet illuc ad imꝑa¬
torẽ. Quis ascendet in montẽ łniꝰ. aut qͥs
stabit in loco sc̃o eiꝰ : Ascende multoꝵ ẽ: stare
iudas s muume stetit. ascendunt multi
alii. s conũsi abiere retrorsum. Qs gͥ sic
stabit ut ñ cadat: ut in tp̃r tẽptationis
ñ recedat : Sequit᷑ ꝙ dicit. Innocens ma¬
nib ꝙ mundo corde: qͥ ñ accepit inuano
aĩam suam. nec iurauit indolo ꝓximo suo.
Innocens manib & mundo corde est: qͥ ñ oꝑa¬
tͣ nec cogitat malũ. In manil enĩ oꝑa: in
corde cogitationes intelligimꝰ. Inuano aũ
aĩam suã accipit: qͥsqͥs infructuo s uuit.
Inuano aĩas suas acceꝑant: quib pat̾ fami¬
lias dicebat. Qt hic statis totadie ociosi:
Qne otio uacarent uanitatis: c̃tinuo audi¬
rit dabo uob̃. Quisqͥs gͦ ad bene oꝑandũ
se p̃parat: hic ÷ qͥ ñ accipit inuano aĩam
ꝓximo suo iurat. qͥ ea u̾ba affirmando

Expanded text:
palatium. Et quis miles ascendet illuc ad Imperapalatium. Et quis miles ascendet illuc ad Imperatorem? 3. Quis ascendet in montem Domini, aut quis stabit in loco sancto ejus? Ascendere multorum est, starJudas, sed minime stetit. Ascenderunt multi alii, sed conversi abiere retrorsum . Quis ergo sic stabit, ut non cadat, ut in tempore tentationis non recedat? Sequitur et dicit, 4. Innocens manibus et mundo corde, qui non accepit in vano animam suam, nec juravit in dolo proximo suo. Innocens manibus et mundo corde est, qui non operatur, nec cogitat malum. In manibus enim opera, in corde cogitationes intelligimus. In vano autem animam suam accipit, quisquis infructuose vivit. In vano animas suas acceperant, quibus paterfamilias dicebat: Quid hic statis tota die otiosi? Qui ne otio vacarent vanitatis, continuo audirit dabo vobis . Quisquis ad bene operandum se praeparat, hic est qui non accepit in vano animam proximo suo jurat, qui ea verba affirmando