comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uattuor autem tã de redditibus
quam de oblationib fidelium
prout cuius lib&e eccłȩ facultas ad¬
mittit. sic ut dudum rationabiliter
est decretum conuenit fieri portiones.
quarum sit una pontificis. altã clericoꝵ.
candiseccłe. De quib sicut sacerdotis
intererit integram ministris ecclesie
memoratã dependẽ quantitatẽ. sic olericꝰ
ultra delegatam sibi summã nichil inso¬
lenter nouerit expetendum. Ea uͦ quȩ
eccłiasticis ȩdificiis attributa sunt huic
oꝑi ueraciter prerogata. locorũ doceat
instauratio manifesta scõrũ: quia nefas
ẽ. si sacris edi b destitutis. in lucrũ suũ
presul impendia his designata conũtat:
Ipsam nichilominus asscriptam
pauꝑib portionẽ. quãuis diuinis
orationib se dispensasse monstraturꝰ
oportet etiam presenti testificatione pre¬
dicare & bone famȩ preconiis nantaceri:
istruendi sunt prb̃i parit̾q ãmonendi
quatinꝰ nouerint decimas & oblationes
quas afidelibus accipiunt. pauꝑum

Expanded text:
uatuor autem, tam de redditibus quam de oblationibus fidelium, prout cujuslibet Ecclesiae facultas admitest decretum, convenit fieri portiones: quarum sit una pontificis, altera clericorucanda. De quibus, sicut sacerdotis intererit integram ministris ecclesiae memoratam dependere quantitatem, sic clericus ultra delegatam sibi summam nihil insolenter noverit expetendum. Ea vero, quae ecclesiasticis aedificiis attributa sunt huic operi veraciter praerogata, locorum doceat instauratio manifesta sanctorum: quia nefas est si sacris aedibus destitutis in lucrum suum praesul impendia his designata convertat. Ipsam nihilominus adscriptam pauperibus portionem, quamvis divinis rationibus se dispensasse monstraturus oportet etiam presenti testificatione predicari, et bonae famae preconiis non taceri. nstruendi sunt presbyteri, pariterque admonendi, quatenus noverint decimas et oblationes quas a fidelibus accipiunt, pauperum
Abbreviated transcription (Latin):
ps emm res fidelium oblationesappellant᷑¬
quia dõ offeruntur: Non gͦ debent in alios
usus quã eccłiasticos &e p̃dictorũ xp̃ianoꝵ
fratrum uł indigentitim conũti. quia uota
sunt sidelium & precia peccatorũ. atq ad
predictum opus explendũ dõ traditȩ
Si quis aut̃ quod ab sit secus egerit. uideat¬
ne dampnationẽ animȩ annaniȩ & saphire
ꝑcipiat. & reus sacrilegu efficiatur. Sicut
illi fecer̃ qui pretia predictarũ rerũ
fraudabant. de quib: ita p̃dictis legitur

Expanded text:
psę enim res fidelium “oblationes” appellantquia Domino offeruntur. Non ergo debent in alios usus, quam ęcclesiasticos et predictorum christianorum fratrum vel indigentium converti, quia vota sunt fidelium et precia peccatorum atque ad praedictum opus explendum Domino traditae. Si quis autem, quod absit, secus egerit, ne damnationem Ananiae et Saphyrae percipiat, et reus sacrilegii efficiatur sicut illi fecerunt qui pretia praedictarum rerum fraudabant, de quibus in praedictis legitur
Abbreviated transcription (Latin):
ciens restitues animã meã: Mem̃to đ¬
meã & laborẽ meũ. & dimitte omnia
peccata mea. Remitte mͥ ut refirigerer
priusꝙͣabeã: &e amplius non ero
Nec ininferno erit redẽptio. Potenses
me lȩticia. Potens es dñe uincula mea
dirumpere quib ligata sum. atque
constricta. Irã tuã dñe aufer ame : qr
peccaui tibi crudelit̾. donec iustifices
causã meã. & educas me in lumine
ds̃ iurtutũ. Da pęnitentiȩ effectũ. pęni¬
tentiȩ ꝑ seuerantiã. ne me induret de¬
ceptor animę. hoc mdona. hanc gram
de tuo fonte prestare digneris qͥ regnas

Expanded text:
ciens restitues animam meam? ciens restitues animam meam? meam et laborem meum: et dimitte omnia peccata mea . Remitte mihi ut refrigerer priusquam abeam, et amplius non ero . Nec in inferno erit redemptio Job IX. me laetitia . Potens es Domine vincula mea dirumpere , quibus ligata sum atque constricta. Iram tuam, Domine, aufer a me , quia peccavi tibi crudeliter, donec justifices causam meam, et educas me in lumine, Deus virtutum. Da poenitentiae effectum, poenitentiae perseverantiam, ne me induret deceptor animae. Hoc mihi dona, hanc gratiam de tuo fonte praestare digneris. Qui vivis
Abbreviated transcription (Latin):
truer̃ & deteriorauer̃ cicatrices meȩ. a facie
insipientiȩ meae Miseriis afflicta sũ. &
curuata sum usq insinẽ. rugio agemitu
cordis mei. Cor meũ conturbatũ ẽ. intͣ
potasti me uino compunctionis. Expul¬
sa sum aboclis tuis. iã ñ adiciã ut resur.¬
gã ad templũ scm̃ tuũ. & facta sũ in ext̃¬
minio. Quȩ utilitas insanguine meo dũ
descendo incorruptionẽ: Nũquro
mortuis facies mirabilia : Aut medici
suscitabunt: Tuus sermo: tua ꝓmissio
ẽ  nolo mortẽ peccatoris. s conuertat᷑
& uuiat. Ad te ds mea conũsio. qui solus
potes nouare omĩa & ab inferis animas
reuocas. tu solus compeditos allisos eri¬
gis. cęcos illuminas. mortuos suscitas.
Erraui sicut oius ꝑdita. reqͥre famulã
tuã ne lupꝰ crudelis glutiat me Multi
dies famulȩ tuȩ. quando facies meũ
iudiciũ : Defecit anima mea insalutari
tuo. ocłi mei in lacrimis defecerunt.
Effusa ẽ. in t̾ra gła mea. quando respi¬

Expanded text:
truerunt, et deterioraverunt cicatrices meae, a facie insipientiae meae. Miseriis afflicta sum et curvata sum usque in finem, rugio a gemitu cordis mei. Cor meum conturbatum est intrapotasti me vino compunctionis . Expulsa sum ab oculis tuis, jam non adjiciam ut resurgam ad templum sanctum tuum, et facta sum in exterminio . Quae utilitas in sanguine meo, dum descendo in corruptionem? . Nunquid mortuis facies mirabilia: aut medici suscitabunt? . Tuus sermo, tua promissio est: Nolo mortem peccatoris, sed convertatur et vivat . Ad te, Deus, mea conversio, qui solus potes novare omnia: et ab inferis animas revocas. Tu solvis compeditos et allisos erigis, caecos illuminas, mortuos suscitas . Erravi sicut ovis perdita, require famulam tuam , ne lupus crudelis glutiat me. Multi dies famulae tuae, quando facies meum judicium? Defecit anima mea in salutari tuo, oculi mei in lacrymis defecerunt ; effusa est in terra gloria mea. Quando respi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑsorciarias atq maleficas occulto.
dĩ uidicio ꝑmittente & diabolo p̃ꝑante
concubitus non sequitur : hortandi
sunt quib ista eueniunt. ut corde
contrito & spũ humiliato dõ & sacerdoti
de om̃ib peccatis suis purã confessionẽ
faciant. & profusis lacrimis ac largio¬
rib elemosinis & orationib atq ieii¬
nus domino satisfaciant. Et ꝑ exorcis¬
mos ac cętera medicinȩ ȩcłiasticȩ mu-¬
nia. ministri eccłȩ tales quantum
annuerit dñs qui abimelech acdomũ
eius abrahȩ orationib sanauit. sanare
ꝑcurent. Qui forte sisanari ñ potuerint:
separari ualebunt. S postquã alias nup¬
tias expetierint : illis incarne iuiuentib
quib uinctȩ suerint. priorib quosre¬
liquerant etiã silossibilitas concũbendi
eis reddita fuerit: reconciliari nequibt̃.
De illo qui inpaganismo uxorẽ suã diniserte.
Ex decretis eirtichiam p̃p.
iquis gentił gentilẽ dimiserit uxorẽ
ante baptisma: pꝰ baptismum in

Expanded text:
 sortiarias atque maleficas occulto, Dei judicio permittente, et diabolo praeparante, concubitus non sequitur, hortandi sunt quibus ista eveniunt ut corde contrito et spiritu humiliato Deo et sacerdoti de omnibus peccatis suis puram confessionem faciant, et profusis lacrymis ac largioribus eleemosynis et orationibus atque jejuniis Domino satisfaciant, et per exorcismos ac caetera medicinae ecclesiasticae munia, ministri ecclesiae tales quantum annuerit Dominus, qui Abimelech, ac domum ejus, Abrahae orationibus sanavit , sanare procurent. Qui forte si sanari non potuerint, separari valebunt. Sed postquam alias nuptias expetierint, illis in carne viventibus quibus junctae fuerint prioribus quos reliquerant, etiam si possibilitas concumbendi eis reddita fuerit, reconciliari nequibunt. CAP. 195. - De illo qui in paganismo uxorem suam dimiserit. Ex decretis Eutychiani papae . Si quis gentilis gentilem dimiserit uxorem ante baptisma, post baptismum in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmutamꝰ : ut grauiꝰ delectũ deuitet᷑.
Ecce enim loth filias suas incestui tra-¬
đe uoluit. ne maiꝰ peccatũ contͣ nat᷑aro
inuiros cõmiteretur S hoc ꝑturbatui
animo dare debemꝰ. nesciens enim
quid ageret. uł quomodo hospites
quos homines putabat liberaret
hoc egisse credendus ẽ. Amgr in lis
De abraham. Offerebat sc̃s loch filia¬
rum pudorẽ. Nã ⁊ si illa quoq inpu¬
ritas flagitiosa erat. tamen minus
erat scđm naturã coire: quã adũs
contra faustum. lis. ii. In ebriauer̃
loth filiȩ eius. & se nescienti miscuer
Qua ꝓpt̾ culpandus ẽ. quidẽ. ñ tñ
quantum ille incestus:. s quantũ
meretur illa ebrietas: Aug̃ liser¬

Expanded text:
permittamus, ut gravius delictum devitetur. permittamus, ut gravius delictum devitetur. Ecce enim Lot filias suas incestui tradere voluit, ne majus peccatum contra naturam in viros committeretur . Sed hoc perturbato animo dare debemus. Nesciens enim quid ageret, vel quomodo hospites quos homines putabat, liberaret, hoc egisse credendus est. CAP. 115. de Abraham : « Offerebat sanctus Lot filiarum pudorem. Nam etsi illa quoquritas erat, tamen minus erat secundum naturam coire, quam contra Contra Faustum . Inebriaverunt Lot filiae ejus, et se nescienti miscuerunt . Quapropter culpandus est quidem, non tamen quantum ille incestus, sed quantum meretur illa ebrietas. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
deb&e. Itẽ. Si exturpi cogitatione
uigilantis. oritur illusio dormientis:
patet animȩ suus reatus. uidet enim
aqua radice inquinatio illa ꝓcesserit.
quȩ quia cogitauit sciens. hoc ꝑtulit
on ÷ peccatũ quando nolentes
imaginib nocturnas illudimur.
s tunc ÷ peccatum si anteꝗͣ illudamͣ
cogitationis effectib preuenimur:
Luxuriȩ quippe imagines quas inue¬
ritate gos simus sepc dormientib in
animo apparent. s innoxiȩ si non
conpiscendo occurrunt: Qui in noct᷑na
illusione polluitur. quãuis extra
memoriam turpiũ cogitationum
sese ꝑsentiat inquinatum : tam̃ hoc
ut temptaretur culpȩ suȩ tribuat.
suamq immundiciã statim fletib
fantasia pollutio ueniat: non esse
peccatum Ingenitus enim humor
incorpore ubi ꝓpria repleuerit con¬
ceptacula. sius necesse ẽ. meatibus
egeratur. ⁊ idõ ñ trahitur ad peccatũ.
haimo suꝑ genesim Queri solet
utrum hȩc compensatio fieri debeat
ut uidelicet minus peccatũ fieri

Expanded text:
disse. Sin vero ex turpi cogitatione vigilantis oritur illusio dormientis, patet animo reatus suus. Videt enim a qua radice inquinatio illa processerit, qui quod cogitavit sciens, hoc pertulit on est peccatum quando nolentes imaginibus nocturnis illudimur, sed tunc est peccatum, si antequam illudamur, cogitationis affectibus praevenimur. Luxuriae quippe imagines quas in veritate gessimus, saepe dormientibus in animo apparent, sed innoxiae, si non concupiscendo occurrunt. Qui nocturna illusione polluitur, quamvis extra memoriam turpium cogitationum sese persentiat inquinatum, tamen hoc ut tentaretur culpae suae tribuat, suamque immunditiam statim fletibusantasia pollutio veniat, non esse peccatum. Ingenitus enim humor in corpore, ubi propria repleverit conceptacula, suis necesse est meatibus egeratur, et ideo non trahitur ad peccatum.Haymo, super Genesim. Quaeri solet utrum haec compensatio fieri debeat, ut videlicet minus peccatum fieri
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. Si non cessauerit: seuerissime
et eo defuncto si eius iuduã possit
ducere uxorẽ. Excł triburiensi. Cap̃
xliii. Cui int̃fuit rex arnulfus.
ui spĩtalem habet compatrem
cuius filium de lauacro sacri
fontis accepit. & eius uxor cõmat̃
ñ ẽ : liceat ei defuncto cõpatre suo
eius uiduã ducere inuxorem. si
nullã habent consanguinitatis pro¬
pinquitatem: Quid enĩ: Nũquid
non possunt coniungi. qͦđ nulla
proximuitas carnalis uł in id gnatio

Expanded text:
Dei. Si non cessaverit, severissime Dei. Si non cessaverit, severissime et eo defuncto, si ejus viduam possit ducere uxorem. Ex concilio Triburiensi, cap. 47, cui interfuit rex Arnulphus. Qui spiritualem habet compatrem, cujus filium de lavacro sacri fontis accepit, et ejus uxor commater non est, liceat ei, defuncto compatre suo, ejus viduam ducere in uxorem si nullam habent consanguinitatis propinquitatem. Quid enim? Nunquid non possunt conjungi, quos nulla proximitas carnalis, vel in id generatio
Abbreviated transcription (Latin):
De clericis uł monachis si fuerint
masculoꝵ insectatores. Exdictis basilii
lericus uł monachus uł paruu¬
lorũ insectator. uł quiosculo uł
aliqua occasione turpi dep̃hensus
fuerit: publice uerberetur. & coronã
admiitat: decaluatusq turpiter
sputam̃tis obliniatꝰ infacie uincłisq¬
artatꝰ ferreis. carcerali sex mensib
angustia maceretur : & triduo ꝑ
ebdomadas singulas expane ordeaceo
aduesperam reficiatur. Post hȩc aliis
sex mensib subsenioris spũalis
custodia segregata in curticula
degens. oꝑi manuum & orationisit
intentus. uigiliis & flectib subiectꝰ.
& sub custodia semꝑ duorũ fratrũ
spũ aliũ ambulet. nulla priuata
locutione uł confilio deinceps iuue¬
nib coniungendus De eademre
uł aliqua suspiciosa ꝑsona cũ paruuł
iocatus fuerit: diuturna penitentia
i deprehensus fuerit aliquis frat̃
lude cum pueris. & hab̾e amici¬
cias ȩtatis infirmȩ : tertio c̃moneat᷑
ut memor sit honestatis. atq timoris

Expanded text:
De clericis vel monachis si fuerint masculorum insectatores. Ex dictis Basilii. Clericus vel monachus ut parvulorum insectator, vel qui osculo vel aliqua occasione turpi deprehensus fuerit, publice verberetur, et comam amittat, decalvatusque turpiter sputamarctatus ferreis, carcerali sex mensibus angustia maceretur, et triduo per hebdomadas singulas ex pane hordeaceo 310 ad vesperam reficiatur. Post haec, aliis sex mensibus sub senioris spiritalis custodia segregata in curticula degens, operi manuum et orationi sit intentus, vigiliis et fletibus subjectus, et sub custodia semper duorum fratrum spiritalium ambulet, nulla privata locutione vel consilio deinceps juvenibus conjungendus. De eadem re. vel aliqua suspiciosa persona cum parvulis jocatus fuerit, diuturna poenitentia Si deprehensus fuerit aliquis frater ludere cum pueris, et habere amicitias aetatis infirmae, tertio commoneatur, ut memor sit honestatis atque timoris
Abbreviated transcription (Latin):
habitat. preter nrȩ uoluntatis legẽ
quasi sua lege mou̾etur. si absquẽ
culpa ẽ. incorpore dormientis. qͣnto
magis absq culpa ẽ. incorpore non
consentientis: Cap̃ .łu. cap̃ xuiiii
incaput miserit : suuro suo placet
recipiat eam iterum ad coniugiũ:¬
m̃s incestuosi aliminib scẽ dei
eccłȩ sunt separandi. usq dũ
ꝑ satisfactionem sacerdotum p̃cib
eidẽ scȩ̃ eccłȩ canonice reconcilient᷑.
Sunt enim mali segregandi abonis.
& iniqui aiustis. ut salte rubore suo
conscientias suas recognoscant. &
conũtantur acbgitationib suis: At
si incorrigibiles apparent : segregent᷑
a fidelib usq ad satisfactionem¬
uia sunt culpȩ in quib culpa ÷
relaxare iundictã: que renda
semꝑ ẽ. ueritas. ut inquiri ualeat
utrum accusatum noxa condennet.
an apena innocentia patefacta

Expanded text:
habitat, praeter nostrae voluntatis legem habitat, praeter nostrae voluntatis legem quasi sua lege movetur, si absque culpa est in corpore dormientis, quanto magis absque culpa est in corpore non consentientis? CAP. 124. - Ne mulier in caput miserit, si viro suo placeat, recipiat eam iterum ad conjugiuOmnes incestuosi a liminibus sanctae Dei Ecclesiae sunt separandi, usque dum per satisfactionem sacerdotum precibus eidem sanctae Ecclesiae canonice reconcilientur. Sunt enim mali segregandi a bonis, et iniqui a justis, ut saltem rubore suo conscientias suas recognoscant, et convertantur a pravitatibus suis. At si incorrigibiles apparent, segregentur a fidelibus usque ad satisfactionemQuia sunt culpae in quibus culpa est relaxare vindictam, quaerenda semper est veritas, ut inquiri debeat utrum accusatum noxa condemnet, an a poena innocentia patefacta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsingulos menses grauia atq torpen.¬
tia mulierum corpora immundi san¬
guinis effusione releuantur. Quo
tempore si uir coierit cumimuliere:
dicuntur concepti secum seminis
trahere. ita ut leprosi & elefantiosi
ex hac conceptione nascantur. &
fȩda mutroq corpora paruitate uł
enormitate membrorum sanitas
corrupta degeneret Precipitur gͦ
iuiris ut non solum malienis muli¬
erib s insuis quoq quib uidentur
lege conuingi. certa concubitus
norint tempora. quando coeundũ
qñ abuxorib sit abstinendum Itẽ.
Caueat uxor ne desidio uicta coeun¬
di celet iurum. & maritꝰ ne uim
faciat uxori: putans omĩ tẽpore
sibi subiectam eẽ. deb̾e coniugi ĩ
ui culpam plangunt luxuriȩ
&e uoluptatẽ carnis indolorẽ
uertut : amagistris sentire ñ debent
asꝑitatem disciplinȩ. ne ipse humani
generis redemptor minꝰ amecur
siꝓ eo anima plusquã deb&e atterrit᷑.¬
i concupiscentia ͥ uł mobȩdientia
quȩ adhuc in membris moribundis

Expanded text:
singulos menses gravia atque torpentia mulierum corpora immundi sanguinis effusione relevantur. Quo tempore si vir coierit cum muliere, dicuntur concepti fetus secum vitium seminis trahere, ita ut leprosi et elephantiosi ex hac conceptione nascantur et feda in utroque sexu corpora, parvitate vel enormitate membrorum sanitas corrupta degeneret. Praecipitur ergo viris ut non solum in alienis mulieribus, sed in suis quoque quibus videntur lege conjungi, certa concubitus norint tempora, quando coeundum, quando ab uxoribus sit abstinendum. Item. Caveat uxor ne desiderio victa coeundi celet virum, et maritus ne vim faciat uxori, putans omni tempore sibi subjectam esse debere conjugii Qui culpam plangunt luxuriae, et voluptatem carnis in dolorem vertunt, a magistris sentire non debent asperitatem disciplinae, ne ipse humani generis Redemptor minus ametur, si pro eo anima plus quam debet atteritSi concupiscentialis inobedientia, quae adhuc in membris moribundis
Abbreviated transcription (Latin):
rint qui cũ quadrupedib uł mas¬
culis contra naturã pͥeccant: dura
& districta penitentia choercendi
conentur om̃imodis hoc malũ radi¬
UI fornicatus fuerit sic̃ sodomitȩ:
si seruus ẽ. scopis castigabitiir
.II. annos. Si liber.ẽ. & coniugatus.
.x. annos. Si pͥuatus : .uii. annos. penit̃.
Pueri .c. dies. sunconsuetudine est.
Laicus conuigatus si mc̃ suetudine
hab&e: xu. annos peniteat. Si ex ordi¬
nib ẽ. unconfuetudine habet: de¬
gradatꝰ. ut laicus peniteat. Qui aut̃

Expanded text:
rint qui cum quadrupedibus vel masculis contra naturam peccant, dura et districta poenitentia coercendi conentur omnimodis hoc malum radifornicatus fuerit sicut Sodomitae, si servus est, et si scopis castigabitur, duos annos, si liber est et conjugatus, X annos, si privatus, septem annos poeniteat: pueri centum dies, si in consuetudine est. Laicus conjugatus, si in consuetudine habet, XV annos poeniteat. Si ex ordinibus est, et in consuetudine habet, degradatus, ut laicus poeniteat. Qui autem
Abbreviated transcription (Latin):
gathosalatrix prensentiũ questa ẽ.
maritum suum contra uoluntatẽ
suã inmonastĩo urbici abbatis esse
conũsum. Quod quia ad euisdẽ abb̃is
culpam & inuidiam non ẽ. dubiũ
ꝑtinere : exꝑientiȩ tuȩ precipimus.
ut diligenti inquisitione discutiat:
ne forte cum eius uoluntate conũsus
sit : uł ipsa se mutare ꝓmiserit: Et
si hoc repꝑerit: & illũ in monastĩo
ꝑmanere ꝓuideat. & hanc sicut
ꝓmisit mutare compellat. Si uͦ nil
horũ ẽ: nec qͦddã fornicationis crim̃
ꝓpt̃ quod uiro licet uxorẽ relinquere.
predictã mulierẽ commisisse cogno¬
ueris. nec illius conu̾sio uxori relicte
in scło fieri possit ꝑditionis occasio.
uolumus ut maritũ suum illi uel
si iam tonsuratus ẽ. reddas. omni
excusatione cessante. Nã excepta
fornicationis causa. uirũ uxorem
relinquere nulla ratione concedit᷑:
quia pꝰquã copulatione coniuigui
iuri atq mulieris unum corpus
efficitur: non pot̃ exparte conũti.
& exparte in scło manere. De¬

Expanded text:
gathosa, latrix praesentium, questa est maritum suum contra voluntatem suam in monasterio urbici abbatis esse conversum. Quod quia ad ejusdem abbatis culpam et invidiam non est dubium pertinere, experientiae tuae praecipimus ut diligenti inquisitione discretiat, ne forte cum ejus voluntate conversus sit, vel ipsa se mutare promiserit. Et si hoc repererit, et illum in monasterio permanere provideat, et hanc sicut promisit mutare compellat. Si vero nihil horum est, nec quoddam fornicationis crimen propter quod viro licet uxorem relinquere, praedictam mulierem commisisse cognoveris, ne illius conversio uxori relictae in saeculo fieri possit perditionis occasio, volumus ut maritum suum illi, vel si jam tonsuratus est, reddas, omni excusatione cessante. Nam si excepta fornicationis causa virum uxorem relinquere nulla ratione conceditur, quia postquam copulatione conjugii viri atque mulieris unum corpus efficitur, non potest ex parte converti, et ex parte in saeculo manere.
Abbreviated transcription (Latin):
separat. quando diuini amoris intui¬
tu exconsensu utriusq conuigis ma.¬
trimonia dissoluuntur. Si ergohoc
modo uis gratuito ꝑmittimꝰ animo¬
celeremq prebemus assensum: alit̃
autem fieri mutuã separationẽ urãm
iuncias fugerint. aut suos seniores
secuti fuerint & uxores suas domi reli¬
querint. Ex concł ap̃ uerm̃iã cap̾ ur
Siquis necessitate in euitabili cogente
in alium ducatum seu ꝓuinciã
fugerit: & uxor eius cum ualet &¬
potest amore parentũ aut rerum
suarum eum sequi noluerit. ipsa
omni tempore quam diu uir eius
quẽ secuta non fuit uiuit. semper
leonis pp̃. Cap̃ xlii.
uod debeant feminȩ quȩ captis
uiris ⁊ in captuitatẽ ductis
aliis uiris nupserant : putantes
interemptos maritos. remeatis de
captiuitate priorib iuris copulari:
ut cuiq id quod legitime habuit.
relicto scło: si habeant ex pari uolunta.
uxorẽ suã uelare ꝑmiserit. Exconcł
Remensi. Capitulo .iii.

Expanded text:
separat, quando divini amoris intuiseparat, quando divini amoris intuitu, ex consensu utriusque conjugis matrimonia dissolvuntur. Si ergo hoc modo vis, gratuito permittimceleremque praebemus assensum; aliter autem fieri mutuam separationem vestravincias fugerint, aut suos seniores secuti fuerint, uxoribus suis domi relictis. Ex conc. apud Vermeriam, cap. 6. Si quis necessitate inevitabili cogente, in alium ducatum seu provintiam fugerit, et uxor ejus cum valet et potest amore parentum aut rerum suarum eum sequi noluerit, ipsa omni tempore, quandiu vir ejus quem secuta non fuit, vivit, semper Leonis papae, cap. 42 . Quod debeant feminae quae, captis viris et in captivitatem ductis, aliis viris nupserant, putantes interemptos maritos, remeatis de captivitate prioribus viris copulari: ut cuique id quod legitime habuit relicto saeculo, si habeant ex pari voluntateuxorem suam velari permiserit. Ex concilio Remensi, capitulo 4.
Abbreviated transcription (Latin):
suam: Nicholai papę.
Monomachiã uͦ in legẽ ñ assumimꝰ.
quã p̃ceptã fuisse non repꝑimus
Quã licet misse quodã legamus.
sic̃ scm̃ dauid & goliã sacra ꝓdit
hystoria. nusqu̾a tam̃ ut pro lege
teneatur alicubi diuina sancit aucto¬
ritas: cum hoc & huiuscemodi sectan
taq summo studio thietb̾gã conu¬
gem tuã tãqͣm ꝓpͥã carnẽ fouere
Lac diligere ꝓcurato. ⁊ ne illã ate ullo
pacto consentias discede: iugilanter
attende. Unde siuult ate discedere
corripe. immo corrige eã : & atali in¬
tentione ꝑ omĩa reuocare satage
Iam uͦ si amore pudicitiȩ separationẽ
querit. & coniuigalis conubii solutio¬
nẽ efflagitat : certũ ẽ. apło dicente.
quia mulier sui corporis potestatẽ
non habet. s uir. Uerum si ce ipse
pudicitiã sectatꝰ. religionis obtentu
copulam dissoluere uis: tantum ne
simulate fiat concedimus. Nam licet
sit scriptum. quod ds̃ coniunxit hõ
non separet : ds̃ tamen & non homo

Expanded text:
suam. Nicolai papae . Monomachiam vero in legem non assumimus, quam praeceptam fuisse non reperimus. Quam licet inisse quosdam legamus, sicut sanctum David et Goliam sacra prodit historia , nusquam tamen ut pro lege teneatur, alicubi divina sanxit auctoritas: cum hoc et hujuscemodi sectantItaque summo studio Thietbirgam conjugem tuam tanquam propriam carnem fovere ac diligere procurato, et ne illam a te ullo pacto consentias discedere, vigilanter attende. Unde si vult a te discedere, corripe, imo corrige eam, et a tali intentione per omnia revocare satage. Jam vero si amore pudicitiae separationem quaerit, et conjugalis connubii solutionem efflagitat, certum est, Apostolo dicente, quia mulier sui corporis potestatem non habet, sed vir. Verum si et ipse pudicitiam sectatus religionis obtentu copulam dissolvere vis, tantum ne simulate fiat concedimus. Nam licet sit scriptum: Quod Deus conjunxit, homo non separet, Deus tamen et non homo
Abbreviated transcription (Latin):
Hic panis ẽ. qui decelo descendit. Hunc
panem significat manna. Hunc panem
significat altare domini Sacramenta
illa fuer̾ Insignis diu̾sa sunt : in requȩ
significatur paria sunt Om̃s inquit
eandẽ escam sp̃ualẽ manducauerunt:
Sp̃ualẽ utiq eandẽ. Nam corporalẽ
aliam: quia illi manna nos aliud: Spũ¬
alẽ uero: eandẽ quã nos Aduingit. &
om̃s eundẽ potũ spũalẽ biberunt
Aliud illi aliud nos: s specie uisibili
quod tam̃ hoc idẽ.ẽ. uirtute sp̃uali:
Quomͦ enim eundẽ potũ: bibebant

Expanded text:
Hic panis est, qui descendit de coelo . Hunc Hic panis est, qui descendit de coelo . Hunc panem significat manna, hunc panem significat altare Domini. Sacramenta illa fuerunt, in signis diversa sunt, in re quae significatur paria sunt. Omnes, inquit, eamdem escam spiritualem manducaverunt, spiritualem utique eamdem. Nam corporalem aliam, quia illi manna, nos aliud, spiritualem vero eamdem quam nos, adjungit. Et omnes eumdem potum spiritualem biberunt: aliud illi, aliud nos, sed specie visibili, quod tamen hoc idem est virtute spirituali. Quomodo enim eumdem potum? B
Abbreviated transcription (Latin):
celebranda. ad hoc multi etiã scelerati
possunt accede. cum dĩ commendat in
hoc tempore patientiã suã. ut infuturo
exerat seueritatẽ suã Ut qͥd parasinqͥt
beatus augustinꝰ in expositione euange¬
listȩ dentes & uentrẽ: Credere enim in
eum hoc ẽ. manducare panẽ uiuum:
Qui credit in eum manducat eum:
Inuisibilit̾ saginatur. quia inuisibilit᷑
renascitur Infans intus ẽ. nouus intꝰ ẽ:
ubi nouellatur ibi saciatur Non emĩ
bucella dominica uenenũ fuit uidȩ̨.
quã cũ accepit ininicus meu̾ intrauit
non quia malũ maccepit. sed quia
bonum male malus accepit Uidete
ergo fr̃s: panẽ cȩlestẽ sp̃ualĩ manduca¬
te: innocentiam ad altare dꝑortate
Peccata & si sunt cotidian& non sint mor-¬
tifera: Antequa ad altare accedatis.
attendite quid dicatis: Dimitte nobis
debita nr̃a sicut &e nos dimittimus debi¬
torib nr̃is: dimittis dimittetur tibi:
Securus accede: panis ẽ: non uenenum.

Expanded text:
celebranda, ad hoc multi etiam scelerati celebranda, ad hoc multi etiam scelerati possunt accedere, cum Deus commendat in hoc tempore patientiam suam, ut in futuro exerat severitatem suam. Ut quid paras, inquit beatus Augustinus in expositione Evangelistae , dentes et ventrem: credere in eum, hoc est manducare panem vivum, qui credit in eum, manducat eum. Invisibiliter saginatur, quia invisibiliter renascitur. Infans intus est, novus est intus, ubi novellatur, ibi satiatur. Non enim buccella Domini venenum fuit Judae, quam cum accepit, inimicus in eum intravit, non quia malum accepit, sed quia bonum malus male accepit. Videte ergo fratres panem coelestem, spiritualiter manducate, innocentiam ad altare apportate: peccata et si sunt quotidiana, non sint mortifera. Antequam ad altare accedatis attendite quid dicatis: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Dimittas, dimittetur tibi. Securus accede, panis est non venenum.
Abbreviated transcription (Latin):
ut dicatur. ipse ẽ. dies qui non ẽ ipse. sed
reuolutione temporis similis ei. ut dicat᷑ illo
die fieri ꝓpt̾ sacramenti celebrationẽ. qđ ñ
illo die. sed olim factũ ẽ: Nonne semel immo¬
latus ẽ . xp̃c insemetipso: Q̾tam̃ insacram̃to
non solum ꝑ om̃s pasche solemnitates. sed
omĩ die popłssimmolatur : nec utiq mentit᷑.
qui interrogatꝰ eũ respondet immolari: Si
enim sacramenta quandam similitudinẽ
earum rerum quarũ sacramenta sunt non
haberent: omnino sacram̃ta non eẽnt. Ex
hac autem similitudine. plerũq ĩa sacram̃ta
ipsarum rerũ nomina accipiunt: Sic̃ ergo
scđm quendã modũ sacramentũ corporis
xp̃i corpꝰ xp̃ĩ ẽ. sacramentũ sanguinis
xp̃i. sanguis xp̃i ẽ: ita sacramentũ ẽ¬
fidei fides. ẽ: In libro depenitentiȩ remedio.
oc inquit altare quod nunc inȩcła
ẽ. in terra positũ. terrenis ocłis expo¬
situm. ad ministerior diuinors sinacala

Expanded text:
ut dicatur ipse est dies, qui non est ipse, sed ut dicatur ipse est dies, qui non est ipse, sed revolutione temporis similis ei, ut dicatur illo die fieri propter sacramenti celebrationem, quod non illo die, sed olim factum est. Nonne semel immolatus est Christus in semetipso, et tamen in sacramento non solum per omnes paschae solemnitates, sed omni die populo immolatur, nec utique mentitur, qui interrogatus eum respondet immolari. Si enim sacramenta quamdam similitudinem earum rerum quarum sacramenta sunt, non haberent, omnino sacramenta non essent. Ex hac autem similitudine plerumque jam sacramenta ipsarum rerum nomina accipiunt. Sic ergo secundum quemdam modum sacranguinis Christi sanguis Christi est, ita sacramentum fidei fides est. In libro De poenitentiae remedio . Hoc, inquit, altare quod nunc in Ecclesia est in terra positum, terrenis oculis expositum, ad mysteriorum divinorum signacula
Abbreviated transcription (Latin):
n uͦ inquit soł uł eciam lucerne lux. cum
ꝑcenosa diffunditur nichil inde sordiũ
attrahit. & baptismus xp̃i pocest cuiꝰꝙͣ scele-¬
rib inquinari. : S enim adres ipsas uisibiles
quib ipsa sacramenta tractantur animum
conferamꝰ. quis nesciat eas eẽ. corruptibiles :
Si autem adid quodꝑ sas agituir qͥs uideat.
non posse corrumpi. quãuis homines ꝑ quos
agitur ꝓsuis morib uł p̃mia ꝑcipiant. uel
cce facio inquit post multa quantum
possum dñs adiuuet ut quod postulas
possim: Nempe sepe ita loquitur ut pascha
ꝓpinquante dicamꝰ carastinã uel ꝑhendina
domini passionẽ. cum ille ante multos an¬
nos passus sit. nec om̃i nͥ semel illa passio
facta sit: Nempe ipso die dominico dicimꝰ.¬
hodie dominus resurrexit. cũ exqͦ resur¬
rexit tot anni transierint Cur nemo tã
ineptus ẽ. ut nos ita loquentes arguat esse
mentitos. insi quia istos dies scđ̾m illorum
quib hȩc gesta sunt similitudinẽ ñcupamꝰ

Expanded text:
 inquit, solis, vel etiam lucernae lux cum per coenosa diffunditur, nihil inde sordidum attrahit, et baptismus Christi potest cujusquam sceleribus inquinari? Si enim ad res ipsas visibiles quibus ipsa sacramenta tractantur animum conferamus, quis nesciat eas esse corruptibiles? Si autem ad id quod per eas agitur, quis non videat non posse cagitur pro suis moribus uel praemia percipiant uel cce facio, inquit post multa, quantum possum. Dominus adjuvet, ut quod postulas possim. Nempe saepe ita loquimur, ut Pascha appropinquante dicamus crastinam vel perendinam Domini esse passionem, cum ille ante multos annos passus sit, nec omnino nisi semel illa passio facta sit. Nempe ipso die Dominico dicimus, Dominus hodie surrexit, cum ex quo resurrexit tot anni transierint. Cur nemo tam ineptus est, ut nos ita loquentes arguat esse mentitos? nisi quia dies istos secundum illorum quibus haec gesta sunt similitudinem nuncupamus,
Abbreviated transcription (Latin):
In symbolo epbesim concilii. Necessario
inquiunt & hoc adicimꝰ. annntrantes
enim scđm carnem mortẽ unigeniti filu
dei: & resurrectionẽ. in cruentã celebremꝰ
participes scĩ corporis & p̃ciosi sanguinis
.xp̃i. om̃ium nr̃m redemptoris effecti.
non ut communẽ carnẽ ꝑcipientes qd̾
absit. nec uiri scĩficati & u̾bo conuincti
scđm dignitatis unitatẽ aut sicut
diuinã possidentis habitationẽ. s uere
uiuificatricẽ. & ipsius u̾bi ꝓpͥã factã.
nisi manducaueritis carnẽ filii hoĩs:
debemꝰ. Quomꝰ enĩ iuxta naturã suã
filius hominis factꝰ ẽ. & uocatus In¬

Expanded text:
In symbolo Ephesini concilii . Necessario, In symbolo Ephesini concilii . Necessario, inquiunt, et hoc adjicimus, annuntiantes enim secundum carnem mortem unigeniti Filii Dei, et resurrectionem, incparticipes sancti corporis et pretiosi sanguinis Christi omnium nostrum Redemptoris effecti: non ut communem carnem percipientes, quod absit! nec ut viri sanctificati et verbo conjuncti secundum dignitatis unitatem, aut sicut divinam possidentis habitationem; sed vere vivificatricem, et ipsius verbi propriam factam. Nisi manducaveritis carnem filii hominisdebemus. Quomodo enim juxta naturam suam filius hominis et factus est et vocatus.
Abbreviated transcription (Latin):
ũbo. Hic c̃. gͦ panis decȩlo descendens.
ut siquis exipso manducauerit. non
moriatur: qđ ꝑtinet ad uirtutem
sacramenti. non quod ꝑtinet aduisibile
sacramentum: qui manducat intus ñ
foris. qui manducat corde non qͥ pͥmit
dente. Qui manducat carne̾ meam &
bibit meum sanguine̾. habet uitã ȩtna
Hanc ergo non hab&e qui istu panẽ non
manducat. nec istum sanguinẽ bibit:
Nam temporalem uitã sine illo homines
hab̾e possunt: Qui ergo eius nͦ mandu¬
cat carnem. nec bibit eus sanguinem
quod dixit ȩt̃nã Hunc itaq cibum
&e potum. societatẽ uult intelligi corporis
& membrorũ suorum quod ÷ ȩccła sc̃ã:
Huius rei sacramentũ id ÷ unitatis corpo¬
ris xp̃i & sanguinis. alicubi cotidie
alicubi certis int̾uallis dierũ in dominica
mensa preparatur. & de m̃sa dominica
simtur. aliquib aduitã. aliquib
adexicium Res uͦ ipsa cuiꝰ sacram̃tũ
omi homini aduitã. nulli homini ad
exicium: quicũq participes eiꝰ fuerint

Expanded text:
go panis de coelo descendens , ut si quis ex ipso manducaverit non moriatur, quod pertinet ad virtutem sacramenti, non quod pertinet ad visibile sacramentum: qui manducat intus, non foris; qui manducat corde, non qui premit dente. Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, habet vitam aeternam . Hanc ergo non habet qui istum panem non manducat, nec istum sanguinem bibit. Nam temporalem vitam sine illo homines habere possunt. Qui ergo ejus non manducat carnem, nec bibit ejus sanguinemquod dixit aeternam. Hunc ergo cibum et potum societatem vult intelligi corporis et membrorum suorum, quod est Ecclesia sancta. Hujus rei sacramentum, id est unitatis, corporis Christi et sanguinis, alicubi quotidie alicubi certis intervallis dierum, in Dominica mensa praeparatur, et de mensa Dominica sumitur: aliquibus ad vitam, aliquibus ad exitium. Res vero ipsa cujus sacramentum, omni homini ad vitam, nulli homini ad exitium, quicunque participes ejus fuerint.
Abbreviated transcription (Latin):
bibite ex boc om̃s. hic ẽ.enm sanguis
nis noui destamenti qui ꝓmultis esfim¬
decur in remissionẽ peccatorũ. hic ẽ.
calix dequo inꝓpħa legimꝰ. calicem
salutaris accipiam & nom̃ dm̃ inuoca¬
sanguis ẽ. illius noui testamenti qui
effusus in remissionẽ om̃iũ peccatoꝵ:
iudaicas fabulas repellamus. & ascen¬
damꝰ cũ dño cenaculum magnũ stratũ
atq mundatũ. & accipimꝰ abeo sursũ
calicedꝰ noui testam̃ti. ibiq cũ eo pascha
celebrantes in ebriemur uino sobrietatis.
Non enĩ e regnum dĩ. esca ⁊ potus. sed
iustitia ⁊ gaudium.⁊ pax inspũ scõ Nec
moyses dedit nob̾ panẽ uerũ. s dñsiħs:
ipse conyiua ⁊ conuiuiũ ẽ. ipse come¬
dens. & quicomeditur. illius bibunus
sanguinẽ. & sine ipso potari ñ possumꝰ.
& cotidie insacrificus eius degermine
uitis uerȩ & uineȩ sorehc. quȩ int̃p̃tat᷑
electa. rubentia musta calcamꝰ. & nouũ
exhis uinum bibi̾mus in regno patris

Expanded text:
Bibite ex hoc oBibite ex hoc omeus noui testamenti, qui pro multis effundetur in remissionem peccatorum. iste est calix, de quo in propheta legimus: calicem salutaris accipiam et nomen domini inuocasanguis illius est noui testamenti, qui effusus est in remissionem omnium peccatorum, Iudaicas fabulas repellamus et ascendamus cum domino cenaculum magnum, stratum atque mundatum et accipiamus ab eo sursum calicem noui testamenti ibique cum eo pascha celebrantes inebriemur uino sobrietatis. non est enim regnum dei cibus et potus, sed iustitia et gaudium et pax in spiritu sancto. nec Moyses dedit nobis panem uerum, sed dominus Iesus, ipse conuiua et conuiuium, ipse comedens et qui comeditur. illius bibimus sanguinem et sine ipso potare non possumus et cotidie in sacrificiis eius de genimine uitis uerae et uineae Sorech, quae interpretatur \'electa\', rubentia musta calcamus et nouum ex his uinum bibimus in regno patris
Abbreviated transcription (Latin):
transisti. & de filio ꝑditionis. ad optuus
dei fieri ocoulta puritate meriusti:
Inm̃sa usibili ꝑmanens. maior factus es
te ipso inuisibilit̃. sine quantitatis augm̃to
Cũ idẽ atq ipse esses : multo alt̃ fidei ꝓ¬
cessib extitisti In exteriore nichil additũ
ẽ: ⁊ totũ in inceriore mutatũ ẽ. Ac sic
mente formatus ẽ: Sic̃ gͦ sine corporali
sensu preterita uilitate deposita subi¬
to nouã indutus es dignitatẽ. & sicut
hoc qđ ds̃ lesa inte curauit. infecta
diluit. maculata det̃sit. non oculis
sed sensib tiuis sunt credita: & cũ reue¬
rendũ altare cibis spũalib satiandus
ascendis. sacrũ dei tui corpꝰ & sanguinẽ
fide respice. honora. mirare. m̃te contui¬
ge. cordis manu suscipe. & maxime totũ
haustu interioris hõis assume: Ieroni¬
os autẽ audiamꝰ pane̾ quẽ fregit
dominus deditq disciplis eẽ. corpus
dñi saluatoris ipso dicente ad eos. ac¬
cipite & comedite hoc ẽ. corpꝰ meũ.

Expanded text:
de filio perditionis adoptivus Dei fieri occulta puritate meruisti. In mensura visibili permanens, major factus es te ipso invisibiliter, sine quantitatis augmento. Cum idem atque ipse esses, multo aliter fidei processibus exstitisti. In exteriore nihil additum est, et totum in interiore mutatum est: ac sic mente formatus est. Sicut ergo sine corporali sensu praeterita vilitate deposita, subito novam indutus es dignitatem: et sicut hoc quod Deus laesa vitae curavit, infecta diluit, maculata detersit; non oculis tuis, sed sensibus tuis sunt credita: ita et cum reverendum altare cibis spiritualibus satiandus ascendis, sacrum Dei tui corpus, et sanguinem fide respice, honora, mirare, mente continge, cordis manu suscipe, et maxime totum haustu interioris hominis assume os audiamus panem quem fregit Dominus deditque discipulis, esse corpus Domini Salvatoris, ipso dicente ad eos: Accipite et comedite, hoc est corpus meum ;
Abbreviated transcription (Latin):
eruenit ad scm̃ magnumq conciliũ
quod inquibusdam locis & ciuitatib
diacones prb̃is grãm sacrȩ cõmunionis
porrigant. Quod nulla regula tradidit.
ut abhis qui potestatem non habent
offerendi. illi qui offerunt xp̃i corpus
accipiant. Nec non & illud innotuit
quod quidã diaconi ante ep̃os sacram
oblationẽ contingant. Hec gͥ omĩa rese¬
centur. & in sua diaconi mensura ꝑma-¬
neant. scientes qd̃ ep̃orũ quidẽ ministri
sint. inferiores autem prbis habeantur.
porrigente: Sed nec sedere in medio p̾rboꝵ
diacono liceat. quia si hoc fiat preter
regulam & ordinẽ probatur existere
Siquis autem etiam post has dissinitiones
Exdecẽ piipapę Capitulo .iiii.
t de oblationib quȩ offeruntur apopło.
&e consecrationi suꝑ sunt. uelde panibus
quos offerunt fideles adeccłam. uł cerce
de sius prb̃r conuenient̃ partes incisas
habeat inuase nitido. ut post missarum
solennia qui communicare non fuerunt
parati. eulogias om̃i die dominico. & in

Expanded text:
m magnumque concilium, quod in quibusdam locis et civitatibus diaconi presbyteris gratiam sacrae communionis porrigant, quod nulla regula tradidit, ut ab his qui potestatem non habent offerendi, illi qui offerunt Christi corpus accipiant. Nec non et illud innotuit, quod quidam diaconi ante episcopos sacram oblationem contingant. Haec igitur omnia resecentur, et in sua diaconi mensura permaneant, scientes quod episcoporum quidem ministri sint, inferiores autem presbyteris habeantur. porrigente. Sed nec sedere in medio presbyterorum diacono liceat, quia si hoc fiat, praeter regulam et ordinem probatur existere. Si quis autem etiam post has definitiones Ex decretis Pii papae, cap. 4. Ut de oblationibus, quae offeruntur a populo, et consecrationi supersunt, vel de panibus quos offerunt fideles ad ecclesiam, vel certe de suis, presbyter convenienter partes incisas habeat in vase nitido, ut post missarum solemnia qui communicare non fuerunt parati, eulogias omni Dominico die, et in
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit ut hi qui rapiunt feminas
nullatenꝰ habeant uxores. quãuis
eis pꝰmodũ conueniat. aut eas dota¬
uerint. uł nuptialit̾ cũ consensu pa-¬
rentum suorũ acceꝑint. Siqͥs aut̃
uxorẽ hab̾e uoluerit: canonice &
legalit̃ eã accipiat &e non rapiat: Qͥ
uero eã rapuerit uł furatꝰ suerit. aut

Expanded text:
 De his qui rapiunt feminas,nullatenus habeant uxores, quamvis eis postmodum conveniat, aut eas dotaverint vel nuptialiter cum consensu parentum suorum acceperint. Si quis autem uxorem habere voluerit, canonice et legaliter eam accipiat et non rapiat. Qui vero eam rapuerit vel furatus fuerit aut
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sepe traheretur ⁊ ad lateranense
patriarchiũ certatĩ aclero & ꝓcerib
& plebe deportatꝰ ẽ: Qđ audientes
missi ludouici imꝑatoris. moleste
tuler̃. in dignati scilicet quod dũ
p̃sentes eẽnt. ñ inuitati fuerunt.
nec optatȩ ase futuri p̾sulis electio¬
ni int̾ẽe. meruer̃. Qui accepta
ratione qđ ñ causa contẽptꝰ augͦti.
s futuri temporis ꝓspectu hoc omis¬
sum fuerit. ne uidelicet legatos
principũ in electionẽ romanorũ.
fomitẽ iolesceret: omñe indigna¬
tionẽ medullitꝰ sedauer̃. & ad salu¬
tandum electũ. etiã ipsi humilit̃
quod minor amaiore benedicatur:
restat ꝓfecto ut exigente ratione
etiã maledicat᷑. Si qͥdẽ hoc utique
p̃noscentes ꝑiculosa tẽꝑa illi qͥ ante
nos fuer̃. prouidã in eccłiis consu

Expanded text:
sepe, traheretur ad Lateranense patriarchium, certatim a clero et proceribus et plebe deportatus est. Quod audientes missi Ludovici imperatoris moleste tulerunt et indignati, scilicet quod dum praesentes essent, non invitati fuerunt, nec optatae a se futuri praesulis electioni interesse meruerunt. Qui accepta ratione, quod non causa contemptus Augusti, sed futuri temporis prospectu omissum hoc fuerit, ne videlicet legatos principum in electionem Romanorum pfomitem inolesceret, omnem indignationem medullitus sedaverunt, et ad salutandum electum etiam ipsi humiliter quod minor a majore benedicatur; restat profecto ut exigente ratione etiam maledicatur. Siquidem haec utique praenoscentes periculosa tempora illi qui ante nos fuerunt, pr
Abbreviated transcription (Latin):
aburbe.R. dederunt. Dictis aut̃ diu̾sis
temporib & illa tempora uir sc̃s cͣpre.
hendit quȩ crebrescentib paganoꝵ
ꝑsecutionib ad sedem apłicã deferri
causas ep̃oꝵ difficillime ꝑmittebat:
His ita diuina fauente gr̃a prelibatis.
ostendimus nullã differentiam esse
inter illa decreta quȩ in codice cano¬
num habentur sedis aplicȩ p̃sulum.
& ea quȩ ꝓmultitudine uix ꝑ singła
uoluminum corpora repꝑiuntur:
Cũ omĩa om̃ium ꝙ decessoru̾ suoꝵ
decretalia constituta atq decretales

Expanded text:
ab urbe Roma dederunt. Dictis autem diversis ab urbe Roma dederunt. Dictis autem diversis temporibus, etiam illa tempora virhendit, quae crebrescentibus paganorum persecutionibus ad sedem apostolicam deferri causas episcoporum difficillime permittebant. His ita divina favente gratia praelibatis ostendimus, nullam differentiam esse inter illa decreta, quae in codice canonum habentur, sedis apostolicae praesulum, et ea, quae prae multitudine vix per singula voluminum corpora reperiuntur; quum omnia et omnium decessorum suorum decretalia constituta atque decretales
Abbreviated transcription (Latin):
ñ p̃ceꝑit decretalia constituta ab
om̃ib custodiri. ut si quis in illa cõ¬
miserit. ueniã sibi deinceps nouerit
denegari. Itaq nichil int̾ ẽ. utrum
sint omĩa necnec decretalia s apłica
constituta int̾canones conłioꝵ im¬
mixta. cũ omĩa inuno corpore com
paginari non posst̃. & illa eis int̃sint
quȩ firmitatẽ his quȩ de sunt & uigorẽ
suum assignent. p̃sertim cũ sẏnoda¬
lia gesta int̃quȩ ipsi canones c̃stituti
sunt : incodice canonũ ñ habeantur:
s a nob̾ om̃i cultu debito uenerentur
Consonat autem huic beatissimo. pp̃.
geł. ita inquiens. Decretales epłas qͦs
beatissimi p̃p. diu̾sis temporib ab ur¬
be.R. ꝓdiuersorum patrum c̃sultati¬
one deder̃. uenerabilit̾ suscipiendas:
Inquo notandũ quia non dixit decreta¬
les epłas quȩ int̾ canones habentur. nec
tantum quas moderni pontifices edider̃.
sed quas beatissimi .p̃p. diu̾sis tẽporib

Expanded text:
non praeceperit decretalia constituta ab non praeceperit decretalia constituta ab omnibus custodiri, ut si quis in illa commiserit, veniam sibi deinceps noverit denegari. Itaque nihil interest utrum sint omnia decretalia sedis apostolicae constituta inter canones conciliorum immista, cum omnia in uno copaginari non possint, et illa eis intersint quae firmitatem his quae desunt et vigorem suum assignent. Praesertim cum synodalia gesta, inter quae ipsi canones statuti sunt, in codice canonum non habeantur, sed a nobis omni cultu debito venerentur. Consonat autem huic beatissimo papae Gelasius, ita inquiens : Decretales epistolas, quas beatissimi papae diversis temporibus de urbe Roma pro diversorum Patrum consultatione dederunt, venerabiliter suscipiendas In quo notandum quia non dixit decretales epistolas quae inter canones habentur, nec tantum, quas moderni pontifices ediderunt, sed quas beatissimi papae diversis temporibus
Abbreviated transcription (Latin):
resistendũ semꝑ sunt parati. aientes
a nob̾ utrũq testamentũ eẽ. recipien.¬
dũ. quãq imipsis pat̃nis canonib: nulũ
eorũ extoto continuetur insertũ. Qͥb
adhec referendũ ẽ : qm̃ si uetus nouu¬
q testamentũ recipienda sunt. ñ quo
codici canonũ extoto habeantur annexa.
canones. unũ .b. leonis capłm constat
eẽ. ꝑmixtũ. quo ita omĩa decrecalia
constituta sedis apłicȩ custodiri man¬
dantur. ut siquis in illa cõmiserit.
nouerit sibi ueniã denegari. Ait
enim capłm .u. suorũ decretalium:
Ne quid uͦ sit quod p̃t̃missũ forte
anobis credatur. omĩa decretalia c̃sti¬
tuta tã beatȩ recordationis in nocentu
quã om̃ium decessoꝵ nr̃oꝵ. quȩ de
eccliasticis ordinib & canonũ ꝓmul¬
gata sunt disciplinis: ita aur̃a dile¬
ctione custodiri mandamꝰ. ut siqͥs
in illa commiserit. ueniã sibi dem¬
ceps nouerit denegari. Dicendo uͦ
om̃ia decretalia constituta: nullũ

Expanded text:
resistendum semper sunt parati, aientes:resistendum semper sunt parati, aientes:a nobis utrumque Testamentum esse recipiendum, quanquam in ipsis paternis canonibus nullum eorum ex toto contineatur insertum. Quibus ad haec referendum est, quoniam si Vetus Novumque Testamentum recipienda sunt, non quod codici canonum ex toto habeantur annexa, canones unum beati Leonis capitulum constat esse permistum , quo ita omnia decretalia constituta sedis apostolicae custodiri mandantur, ut si quis in illa commiserit, noverit sibi veniam denegari. Ait enim capitulo quinto suorum decretalium: Ne quid vero sit quod praetermissum forte a nobis credatur, omnia decretalia constituta tam beatae recordationis Innocentii, quam omnium decessorum nostrorum, quae de ecclesiasticis ordinibus, et canonum promulgata sunt disciplinis, ita vestrae dilectioni custodiri mandamus, ut si quis in illa commiserit, veniam sibi deinceps noverit denegari. Dicendo vero omnia decretalia constituta, nullum