comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mensis februus ad huc
imbribus hibernis terraᷤ
cohiberet. profectus est
baldumus rex beriitum
lium bertrannus tripoli.¬
tanus comes et consedit
exercitus eorum ad pri¬
mum lapidem: Cumq
ciuitatem undiq eo artas.¬
sent. et naues que ad
subsidium eorum illic
confluxerant naues nr̃e
in portu conclusissent.
turribus ligneis tum
et per portas etiam mul.¬
nantes deniq ꝑemptos
superauerunt. eorumq pe¬
cuniam totam diripuer̃:
Anno milleno centeno bis
quoq quino: Urbem be¬
rittum uirtus capit ar¬
mi potentum: Bis decieᷤ
ortus sub tauri sidere
phebus Terq quaterq
fuit cum factum contigit

Expanded text:
mensis Februarius adhuc imbribus hibernis terras cohiberet, profectus est rex Balduinus Berithum lium Bertrannus comes Tripolitanus, et consedit exercitus ad primum ad urbe lapidem. Cumque civitatem undique coarctassent, et naves, quae ad subsidium eorum illuc conflixerant, naves nostrae intra portum conclusissent, turribus ligneis murotatem, cum per portas etiam muluentes, denique peremptos superaverunt, eorumque pecuniam totam diripuerunt. Anno milleno centeno, bis quoque quino, Urbem Beritum virtus capit armipotentum. His decies ortus sub Tauri sidere Phoebus, Terque quaterque fuit, cum factum contigit
Abbreviated transcription (Latin):
cursum suum mothonẽ
rodum. et quia necesse
erat ut sumul nec sparsim
in cederent. flabris etiã
in terdum alternantibus
nisi prouide iter suum
modificarent: alii ab ali.¬
is sepe discreparent: Prop.¬
terea dietis breuibus die
non nocte uelificantes.
portibus frequenter in¬
uentis necessario cotidie
applicabant. ne recentis
aquȩ penuriam pacien.¬
tes tam ipsi quam eoꝵ

Expanded text:
cursum suum versus Mothonem cursum suum versus Mothonem Rodum. Et quia necesse erat ut simul nec sparsim incederent, flabris etiam interdum alternantibus, ne si provide iter suum modificarent, alii ab aliis cito discreparent, propterea diebus brevibus die non nocte velificantes, portibus frequenter inventis necessario quotidie applicabant, ne regentis aquae penuriam patientes, tam ipsi quam eo
Abbreviated transcription (Latin):
udem anno
uenetici cum
giõ in siriam nauigare cõ¬
moti sunt. ut iherusalem
et regionem ei ad iacentem
xp̃ianisim utilitati et exal¬
tatiomi opitulante deo am¬
plificarent: Qui anno pre¬
cedente de terra sua egres.¬
si: in insula quȩ curpho
nuncupatur tempus ex¬
um fuit exceptis carabis
et carmis. quarum alie
nerariȩ aliȩ uero triremeᷤᷤ
fuerunt: Tri formi si qui¬
dem forma compacte sũt.
nõ defuit. unde composi.¬
tis ab artificibus sapien¬
ter machinis. muros ur.¬
bium sublimes inscende¬
re et comprehendere pos
uiȩ ratibus: quod deo
dui deuouerant explere
non torpuerunt: Et uia.¬
tico nauali abunde sibi
preparato. cum tuguria
in quibus hieme conqui¬
cendissent. concrepantibꝰ
tubis quam plurimis
xilio displicantur et ele
tantes satis delectabant
quibus terquina homi¬
tam de ueneticis quã
peregrinis sibi ad uinẽ.¬
tis in erant: Porro eqͦs
secum. cce . conuehebãt:
Itaq borea tunc lenit̃
aspirante pontum de.¬
centissime sulcantes:

Expanded text:
dem anno Venetici cum gno in Syriam navigare commoti sunt, ut Hierusalem et regionem ei adjacentem Christianismi utilitati et exaltationi, opitulante Deo, amplificarent. Qui anno praecedenti de terra sua egressi, in insula, quae Curpho nuncupatur, tempus exum fuit, exceptis carinis vel carabis, quarum aliae quidem neratae, aliae vero triremes fuerunt. Triformi quidem fabrica compactae sunt. posita non defuit: unde compositis ab artificibus sapienter machinis, muros urbium sublimes ascendere et comprehendere possviae ratibus, quod Deo diu devoverant explere non torpuerunt. Et viatico navali abunde sibi praeparato, cum tuguria, in quibus hieme conquicendissent, concrepantibus tubis quamplurimis,xilio, gaudenter displicantur et elevo prospectantes satis delectabant, quibus ter quina homitam de Veneticis quam peregrinis sibi adjunctis inerant. Porro equos secum 300 conveniebant. Itaque Borea tunc leniter aspirante, pontum decentissime sulcantes,
Abbreviated transcription (Latin):
sinc cleri.¬
co cuidam
ꝓtimore
mortis aufugienti : ap¬
paruit dñs inquiens:
Quo frater protendis iter:¬
fugio respondit. ne infortu.¬
natus per eam:. Sic fugiunt
multi per eant ne morte ma.¬
ligna: Cui dñs ait: Ne fu.¬
gias sed uade retro. et dic
ceteris quod in prelio cum
illis ad ero. nam matris mee
placatus precibus ꝓpicia.¬
bor eis: Sed quia pecraue.¬
runt. fere perierunt: Sit
autem spes eorum in me fir.¬
ma. et faciam eos in turcos
triumphare: Peniteant: et
salui fient: Oñs sum qui
ioquor tecum. mox ille re.¬
uersus. quod sciuit narra.
noctu ꝑcordas demuro des¬
cendere uolebant et fuge¬
re. qm̃ contigit multis hoc
fieri. qui formidabant uł
media uel gladio perire:
rei exitus monstrauit. cum
die .xii. ipso angore obiit.
et quia obhonorem dei et

Expanded text:
Tunc clerico cuidam pro timore mortis aufugienti apparuit Dominus, inquiens: Quo, frater, protendis iter?--Fugio, » respondit, « ne infortunatus peream. Sic fugiunt multi, pereant ne morte maligna. » Cui Dominus ait: « Ne fugias, sed vade retro, et dic caeteris quod in praelio cum illis adero. Nam matris meae placatus precibus, propitiabor eis. Sed quia peccaverunt, fere perierunt. Sit autem spes eorum in me firma, et faciam eos in Turcos triumphare. Poeniteant, et salvi fient. Dominus sum, qui loquor tecum. » Mox ille reversus, quod scivit narravinoctu per chordas de muro descendere volebant, et fugere, quoniam contigit multis hoc fieri, qui formidabant vel inedia vel gladio perire, rei exitus monstravit, cum die duodecimo ipso angore obiit. Et quia ob honorem Dei et
Abbreviated transcription (Latin):
anitatis fidem enormiter
ab omnibus tam clero quã
populo pessundari. et terra.¬
rum principibus incessant᷑.
certamine bellico nunc is¬
tis nunc illis inter se dissi¬
dentibus pacem omĩno post¬
poni. bona terrȩ alternatim
diripi. multos iniuriose uĩc¬
tos captiuari: et in carceres
teterrimos truculentissime
subrui. supra modum redi.¬
mi. uel intus trifariam an¬
gariatos scilicet in edia. siti.
algore. obitu clandestino
extingui. loca sc̃a uiolari.
monasteria uillasq igni
cremari nulli mortalium
parci diuina et humana
ludibriis haberi. audiens
etiam interiores romaniȩ
ꝓuincias a turcis super
xp̃ianos occupatas impe.¬
tu feroci ꝑnitiose subdi.
pietate compacienti dilec.¬

Expanded text:
anitatis fidem enormiter ab omnibus, tam clero quam populo, pessumdari, et terrarum principibus incessanter certamine bellico, nunc istis nunc illis inter se dissidentibus, pacem omnino postponi; bona terrae alternatim diripi, multos injuriose vinctos captivari, et in carceres teterrimos truculentissime subrui, supramodum redimi, vel intus trifariam angariatos, scilicet inedia, siti, algore, obitu clandestino exstingui, loca sanctae violari, monasteria villasque igni cremari, nulli mortalium parci, divina et humana ludibriis haberi; audiens etiam interiores Romaniae provincias, a Turcis super Christianos occupatas, impetu feroci perniciose subdi: pietate compatiens, dilec
Abbreviated transcription (Latin):
casione necessaria suꝑ emi¬
nente tamquam monitio.¬
nis diuinȩ legatus. ad
uos dei seruos has inpar¬
tes condescendi urbanus:
Et quos dispensatores
ministeriorum dei estima¬
ui: tales. et fideles. simu¬
lationis explosa luuione:
reperiri obtaui. Quod si
aliquid gibbosum uel tor.¬
tuosum modestia rationiᷤ
iusticiȩ se mota contra
iegem dei obsistat: pre.¬
sente suffragamine diuino
diligenter ex polire satagam:

Expanded text:
casione necessaria superemicasione necessaria supereminente, tanquam monitionis divinae legatus, ad vos Dei servos has in partes condescendi Urbanus. Et quos dispensatores ministeriorum Dei aestimavi, tales et fideles, simulationis explosa eluvione, reperiri optavi. Quod si aliquid gibbosum vel tortuosum, modestia rationis justitiae semota, contra legem Dei obsistat, praesente subfragamine divino, diligenter expedire satagam
Abbreviated transcription (Latin):
tionisq dei nutu ꝑmotus.
alpes transmeando ingalli.¬
as descendit : atq in auer.¬
nia concilium legationibus
conpetenter undiq premo¬
nitum. apud clarummon.¬
tem quȩ sic uocatur ciuii¬
assistentium uͣaeeuilis de¬
putatis: His itaq die ad
hec prenotato ad se conuo.¬
catis. allocutione dulciflua
diligenter conuentus cau¬
sam innotuit. nam sub ȩc.¬
clesiȩ lugentis uoce queru.¬
la planctum non minimũ
ex pressit. et de mundi fluc.¬
tuantis tempestatibus tan¬
timodis ut superius prefa.¬
tum est. fide subruta ser¬
monem prolixum cum eis
tenuit. deinceps rogitatu
supplici cunctos exortatus
est ut resumptis fidei ui.¬
ribus cum ingenti sollicita.¬
cione ad expugnandas dia.¬
boli machinationes uirili.¬
ter se animarent. et eccłie
scẽ statum crudelissime
a nefandis debilitatum in
nonor̃em pristinum dom.¬
petenter erigere conarent᷑:
Dilectissimi fr̃s inquit a¬
postolatus apice dei ꝑmis.¬
su orbi terre prelatus. oc¬

Expanded text:
tionisque Dei nutu permotus, Alpes transmeando in Gallias descendit, atque in Arvernia concilium legationibus competenter undique praemonitum, apud Claromontem, quae sic vocatur civiassistentium baculis deputatis. His itaque die ad haec praenotato ad se convocatis, allocutione dulciflua diligenter conventus causam innotuit. Nam sub Ecclesiae lugentis voce querula planctum non minimum expressit, et de mundi fluctuantis tempestatibus tantimodis, ut superius praefatum est, fide subruta, sermonem prolixum cum eis tenuit. Deinceps, rogitatu supplici cunctos exhortatus est, ut, resumptis fidei viribus, cum ingenti sollicitatione ad expugnandas diaboli machinationes viriliter se animarent; et Ecclesiae sanctae statum crudelissime a nefandis debilitatum in honorem pristinum competenter erigere conarentur. « Dilectissimi fratres, inquit, apostolatus apice Dei permissu, orbi terrae praelatus, oc
Abbreviated transcription (Latin):
tunc trans fretare putaui.¬
mus. sed obsentibus nau.¬
tis et preuaricante fortu.¬
na. tempus etiam tunc
erat hiemale quod nobis
nocuum obiecerunt: opor.¬
tuit: Rotbertum comitẽ
normannȩ in calabriam
diuertere et toto brumali
tempore illic hiemare:
Tunc tamen comes flan.¬
drensis rotbertus cum
cohorte sua transfretauit:
Tum plurimi de paupe¬
rioribus uel ignauis. in¬
opiam futuram metuenteᷤᷤ :¬
arcubus suis uenditis.
et baculis peregrinationis
resumptis: ad mansiones
suas regressi sunt: Qua
dere uiles tam deo quã
hominibus facti sunt.
et uersum est eis in obp¬
brium.

Expanded text:
 transfretare putavi transfretare putavimus. Sed absentibus nautis et praevaricant fortuna, tempus etiam tunc erat hiemale, quod nobis nocivum objecerunt, oportuit Rotbertum Comitem Northmanniae in Calabriam divertere, et toto brumali tempore illic hiemare. Tunc tamen comes Flandrensis Rotbertus cum cohorte sua transfretavit. Tunc plurimi de pauperibus vel ignavis inopiam futuram metuentes, arcubus suis venditis, et baculis peregrinationis resumptis, ad mansiones suas regressi sunt. Qua de re viles tam Deo quam hominibus facti sunt, et versum est eis in opprobrium.
Abbreviated transcription (Latin):
berti pape stolidi. qui o¬
blationes altari super po¬
sitas gladios suos inma.¬
nibus tenentes. inique
abripiebant: Alii uero
super trabes eiusdem mo¬
nasterii cursitabant. et in.¬
de deorsum ubi prostrati
orabamus. lapides iacie¬
bant: Nam cum uiderent
aliquem urbano fidelem:
uico trucidare eum uole¬
bant. In arce autẽ una
monasterii merant homi.¬
nes urbani. qui eam sol¬
ucite custodiebant in ipsi-¬
us urbani fidelitatẽ. et
aduersantibus sibi pro ut
poterant obsistebant. Sa.¬
tis proinde doluimus.
cum tantam nequiciam ibi
fieri uidimus: Sed nil
aliud facere potiumus.
nisi quod a dño uindictã
inde fieri obtauimus: Hec
mora deinde facta. mul¬
ti qui nobiscum illuc usq
uenerant ad domos suas
ignaui redierunt: Nos
aut̃ ꝑmediam campaniã
et apuliam euntes ꝑueni.¬
mus barum. quȩ ciuitas
optima in maris margine
sita est: Ibiq in eccłia bea.¬
ti nicholai fusis ad deum
precibus nrĩs : portum
tunc ad euntes sine mora¬

Expanded text:
berti papae stolidi, qui oberti papae stolidi, qui oblationes altari superpositas, gladios suos in manibus tenentes, inique arripiebant; alii vero super trabes ejusdem monasterii cursitabant, et inde deorsum ubi prostrati orabamus lapides jaciebant. Nam cum viderent aliquem Urbano fidelem, illico trucidare eum volebant. In arce autem una monasterii inerant homines Urbani, qui eam sollicite custodiebant in ipsius Urbani fidelitatem, et adversantibus sibi, prout poterant, obsistebant. Satis proinde doluimus, cum tantam nequitiam ibi fieri vidimus. Sed nil aliud facere potuimus, nisi quod a Domino vindictam inde fieri optavimus. Nec mora inde facta, multi, qui nobiscum illuc usque venerunt, ad domos suas ignavi redierunt. Nos autem per mediam Campaniam et Apuliam euntes, pervenimus Barrum, quae civitas optima, in maris margine sita est; ibique in ecclesia Sancti Nicolai fusis ad Deum precibus nostris, portum tunc adeuntes, sine mora
Abbreviated transcription (Latin):
cens se rediturum: Iua aut̃
timens nõ amplius uidere
eum non ualebat pre dolore
se sustentare quin ad terrã
rueret ex animis. lugens
ꝓ amico suo quem ꝑdit ui¬
uum quasi iam mortuum.
Iue uero tamquam nil pie¬
tatis habens. et tamen ha¬
bens. nec fletui uxoris sue
neq filiorum neq amicoꝵ
quorum cumq condolens.
et tamen clam condolens:
sed duro animo constans:
abibat Tristicia remanen¬
tibus gaudium autem eun.¬
tibus erat: Quid dicere pos.¬
sumus inde : A dño factũ
est istud. et est mirabile in
oculis nris Igitur nos fran.¬
ci occidentales ꝑitaliam
excursa gallia transeuntes.
cum usq uicam ꝑuenisse.¬
mus. in uenimus prope
urbem illam urbanum
apłicum cum quo locuti
sunt comes rotbertus nor¬
mannus et comes stepha.¬
nus: Nos quoq cȩteri qͥ
uoluius. Et abeo bene.¬
dictione suscepta. gauden.¬
ter romam iuuimus. Et̃
cum inbasilica beati petri
introissemus: inuenimus
ante altare homines guid¬

Expanded text:
cens se rediturum. Illa autem cens se rediturum. Illa autem timens non amplius videre eum, non valebat prae dolore se sustentare, quin ad terram rueret exanimis, lugens pro amico suo, quem perdidit vivum, quasi jam mortuum. Ille vero tanquam nil pietatis habens, et tamen habens, nec fletui uxoris suae, neque filiorum, neque amicorum quorumcunque condolens, et tamen clam condolens, sed duro animo constans abibat. Tristitia remanentibus, gaudium autem euntibus erat. Quid dicere possimus inde? A Domino factum est istud, et est mirabile in oculis nostris , Igitur nos Franci occidentales per Italiam excursa Gallia transeuntes, cum usque Lucam pervenissemus, invenimus prope urbem illam Urbanum apostolicum, cum quo locuti sunt comes Robertus Northmannus, et comes Stephanus, nos quoque caeteri qui voluimus. Et ab eo benedictione suscepta, gaudenter Romam ivimus. Et cum in basilica Sancti Petri introissemus, invenimus ante altare homines Gui
Abbreviated transcription (Latin):
uidis ꝓphetia qua inpsal.¬
mo dixit: Om̃s gentes quas.¬
cumq fecisti uemient et ad¬
orabunt coram te dñe et
ut iure tandem dicant il¬
iuc ꝑuenientes: Ad orabimꝰ
in loco ubi steterunt pedes
eius: De hoc itinere etiam
plurima in prophetiis legi.¬
mus O quantus erat do¬
lor. quanta suspiria. quot
ploratus. quot lamenta
inter amicos. cum maritus
derelinqueret uxorem suã
sibi tam dilectam. pueros
quoq suos. possessiones.
quantas libet. uel patrem
uel matrem. aut fr̃s. aut
parentes: Et quamius tot
lacrimȩ ꝓ amicis ituris
sic ante eosdem ab oculis
remanentium funderent᷑:
nequaquam proinde mul¬
cebantur. quin propt̾ amo¬
rem dei cuncta quȩ posside.¬
bant relinquerent. in dubi¬
tanter credentes. centuplum
ulud ꝑcipere quod ds̃ pro.¬
misit sequentibus se: Tũc
coniuux conuigi ponebat
terminum reuertendi: Quod
si uixerit. infra tres annos
ad eam repatriabit: Com¬
mendabat sic eam dño os¬
culum porrigens et polli¬

Expanded text:
vidis prophetiam, qua in psalvidis prophetiam, qua in psalmo dixit: Omnes gentes quascunque fecisti, venient, et adorabunt coram te, Domine , et ut de jure tandem dicant illuc pervenientes: Adorabimus in loco ubi steterunt pedes ejus . De hoc itinere etiam plurima in prophetiis legimus. O quantus erat dolor! quanta suspiria! quot ploratus! quot lamenta inter amicos! cum maritus derelinqueret uxorem suam sibi tam dilectam, pueros quoque suos, possessiones quantaslibet, vel patrem, vel matrem, aut fratres, aut parentes. Et quamvis tot lacrymae pro amicis ituris sic ante eosdem ab oculis remanentium funderentur, nequaquam proinde mulcebantur quin propter amorem Dei cuncta quae possidebant relinquerent, indubitanter credentes centuplum illud percipere, quod Dominus promisit sequentibus se . Tunc conjux conjugi ponebat terminum revertendi, quod, si vixerit, infra tres annos ad eam repatriabit. Commendabat sic eam Domino, osculum porrigens, et polli
Abbreviated transcription (Latin):
ius gentis postea satrapha
fuit quidam gualterus
sine peccunia dictus. mi¬
ies quidem optimus qui
postea intra nichomediam
et niceam urbes cum mul¬
tis cum sociis suis a turcis
occisus fuit. Mense uero
septembri rotbertus nor¬
manniȩ comes. guillelini
regis anglorum filius it̃
arripuit. collecto sibi exerci.¬
tu magno de normannis.
et anglis. atq britannis.
cum quo iuit etiam stepħs
comes blesensis teobaldi fi.¬
uus. et rotbertus comes
flandriȩ. ad iectis his mul.¬
tis aliis nobilibus: Itaꝙ
tanto collegio ab occidenta¬
ubus partibus ꝓcedente:
paulatim ꝑuiam diatim
de innumera gente concre.¬
uit exercitus. exercituum
undiq conuenientium. ut
de lingius pluribus et re.¬
gionibus multis uideretis
multitudinem in finitam:
Non tamen om̃s in unum
exercitum congregati fue¬
runt: donec ad niceam ur.¬
uem ꝑuenimus: Quid gͦ
dicam : Insule marium et
om̃ium terrarum regna¬
adeo concussa sunt. ut sit
credendum ad impleri da¬

Expanded text:
us gentis postea satrapa us gentis postea satrapa fuit quidam Galterius, Sine-pecunia dictus, miles quidem optimus, qui postea intra Nicomediam et Nicaeam urbes, cum multis consociis suis a Turcis occisus fuit. Mense vero Septembri Robertus Northmanniae comes, Guillelmi regis Anglorum filius, iter arripuit, collecto sibi exercitu magno de Northmannis, et Anglis, atque Britannis; cum quo ivit etiam Stephanus comes Blesensis, Theobaldi filius, et Robertus comes Flandriae, adjectis his et multis aliis nobilibus. Itaque tanto collegio ab occidentalibus partibus procedente, paulatim per viam, diatim, de innumera gente concrevit exercitus exercituum undique convenientium, ut de linguis pluribus et regionibus multis videretis multitudinem infinitam. Non tamen omnes in unum exercitus congregati fuerunt, donec ad Nicaeam urbem pervenimus. Quid ergo dicam? Insulae marium, et omnium terrarum regna concussa a Deo sunt, ut sit credendum adimpleri Da
Abbreviated transcription (Latin):
mata exuberauit. disponente
deo ne panis inopia in uia
deficerent qui cum crucibꝰ
sius uixta eiusdem precepta
eum sequi elegerant: Et qͥ a
competens est principum
sic peregrinantium nomina
in memoria teneri: hugonẽ
magnum philippi regis
francorum frẽm nomino. qͥ
primus heroum mare tran¬
siens apud duratium ur¬
bem inbulgaria cum sius
allitauit: Sed imprudent᷑
cum agmine raro uadens
ibi abipsis cuubus captꝰ
est. et usq ad imperatorẽ
constantinopolitanum per¬
ductus ubi ꝑ aliquantũ
temporis non om̃ino liber
moratus est: Postq eum
buamundus apulus rot.¬
berti guischardi filius ori.¬
gine tamen normannus.
ꝑeundem tramitem cum
exercitu suo meauit: Gode¬
fridus quippe dux regni
lotariensis ꝑhungarorum
patriam iuit cum gente
multa Raimundus uero
comes ꝓuincialis cum go¬
this et guascomibus. ep̃s
am transierunt: Petrus he.¬
remitta quidam multis
sibi adiectis peditibus. sed
militibus paucis : primitꝰ
ꝑ hungariam perrexit. Cu.¬

Expanded text:
mata exuberavit, disponente Deo, ne panis inopia in via deficerent, qui cum crucibus suis, juxta ejusdem praecepta, eum sequi elegerant. Et quia competens est principum sic peregrinantium nomina in memoria teneri, Hugonem Magnum, Philippi regis Francorum fratrem, nomino, qui primus heroum mare transiens, apud Duratam urbem in Bulgaria cum suis applicuit, sed imprudenter cum agmine raro vadens, ibi ab ipsis civibus captus est, et usque ad imperatorem Constantinopolitanum perductus, ubi per aliquantum temporis non omnino liber moratus est. Postque eum Bujamandus Apulus, Roberti Guischardi filius, origine tamen Northmannus, eumdem tramitem cum exercitu suo meavit. Godefridus quippe dux regni Lothariensis per Hungarorum patriam ivit cum gente multa. Raymundus vero comes Provincialis, cum Gothis et Gasconibus, episcopus am transierunt. Petrus Eremita quidam, multis sibi adjectis peditibus, sed militibus paucis, primitus per Hungariam perrexit; cuj
Abbreviated transcription (Latin):
portum brondusianum ra-¬
tes cum suis conscenderũt:
O quam in cognita et in ues¬
tigabilia sunt uiditia dei

Expanded text:
portum Brundusianum rates cum suis conscenderunt. O quam incognita et investigabilia sunt judicia Dei
Abbreviated transcription (Latin):
cedere posset talia comen.¬
tabat᷑ Hic non solum co-¬
mentis. uerum etiã maxi.¬
mis impendiis ꝓdicione
sociorũ et ꝑiurio cumula¬
tis ꝑfugã lapsus est: Con¬
cessit enĩ boamundo duas
uel tres ciuitates tursol.
mamistrã. ad denã: Talit̃
igit᷑ mercatus sibi et suis

Expanded text:
cedere posset, talia commencedere posset, talia commentabatur. Hic non solum commentis, verum etiam maximis impendiis, proditione sociorum et perjurio cumulatis, per fugam lapsus est. Concessit enim Boimundo, duas nescio aut tres civitates, Tursol, Mamistam, et Addevam. Taliter igitur sibi et suis
Abbreviated transcription (Latin):
et debiles essent atq ad mo¬
dum pauci ut intoto exer¬
citu comitis et epi uix .c.
do et reliquis contigerat:
Hanc igitur obcausã mili.¬
tes nr̃i hostib occurrere
non formidabant presertim
hi qui uiles uel debiles eqͦs
habebant. cum scirent se
ꝑditis suis meliores habi¬
turos: Accessit aut̃ et ali¬
ud quod om̃s principes
pret̾ comitẽ. boamundo
ciuitatẽ dum caperetur
pegigerunt: Hac itaq pac¬
tione boamundus et reliqͥ
principes iurauerunt: se
ab obpugnatione antiochie
nõ discessuros: ꝑ uii. annos
etiam exercitũ imperatoris
uenire nunciauit: Qui de
multis gentib collectus
uti sunt sclaui et pincenati
et comani. et turcopuli: Tur:¬
copuli enim dicunt᷑. qui uł
nutriti apud turcos uel des
matre xpĩana: patre tͣco
ꝓcreant᷑. Hee aut̃ gentes
quia nobis initinere nocue.¬
rant se p̾metuere consorei.¬
um nr̃m fatebant᷑: Hȩc
aut̃ omĩa tatie ille trim¬
cus cõposuerat. qui ut dis¬

Expanded text:
et debiles essent, atque admoet debiles essent, atque admodum pauci, ut in toto exercitu comitis et episcopi vixdo et reliquis contigerat. Hanc igitur ob causam milites nostri hostibus occurrere non formidabant, praesertim ii qui viles vel debiles equos habebant, cum scirent se, perditis suis, meliores habituros. Accessit autem et aliud, quod omnes principes, praeter comitem, Boimundo civitatem dum caperetur, pepigerunt. Hac itaque pactione Boimundus, et reliqui principes juraverunt se ab oppugnatione Antiochiae non discessuros per septem annos,etiam exercitum imperatoris venire nuntiavit, qui de multis gentibus collectus ut sunt Sclavi, et Pincenati, et Comani, et Turcopoli. Turcopoli enim dicuntur, qui vel nutriti apud Turcas, vel de matre Christiana, patre Turca procreantur. Hae autem gentes, quia nobis in itinere nocuerant, se praemetuere consortium nostrum fatebantur. Haec autem omnia Tatic ille truncus composuerat, qui, ut dis
Abbreviated transcription (Latin):
ceret: Erat preterea in nrõ
exercitu quidam de fami¬
lia imperatoris quẽ ꝓse
alexius nobis tradiderat
cus et omĩ uirtute. huius
ego pene oblitus fueram.
quia obliuioni tradendus
in ꝑpetuũ fuerat: Hic au¬
tem cotidie aurib princi¬
pum instillabat ut disce-¬
derent ad castra finitima.
atq inde frequenti assul¬
tatione et insidiis anthi.¬
ochitas ꝓpulsarent: Hȩc
aut̃ omĩa ut comiti ma¬
nifeste comꝑta sunt: eger
enim fuerat ex die quo fu-¬
gere apud pontẽ conpul¬
sus est. Principes suos
et podiensem ep̃m in unũ
largitur. ea nimirũ con¬
ditione. ut siquis militũ
de illis quingentis mar-¬
cis illi restauraret᷑. ac de
aliis quȩ frat̾nitati con¬
cessa sunt:. Hȩc aut̃ condi¬
cio confrat̾nitatis multum
de nr̃o exercitu. qui ꝓcolli¬
gendis herbis ultra fluinũ
transire uolebant. frequen¬
tẽ hostium assultationem
metuebant: Qm̃ rarissime
aliqui obuiam hostib ire
uolebant cum equi famelici

Expanded text:
ceret. Erat praeterea in nostro ceret. Erat praeterea in nostro exercitu quidam de familia imperatoris, quem pro se Alexius nobis tradiderat, cus, et omni virtute. Hujus ego pene oblitus fueram, quia oblivioni perpetuae tradendus fuerat. Hic autem quotidie auribus principum instillabat, ut discederent ad castra finitima, atque inde frequenti assultatione, et insidiis Antiochiam propulsarent. Haec autem omnia ut comiti manifeste comperta sunt; aeger enim fuerat, ex die quo fugere apud pontem compulsus est: principes suos et Podiensem episcopum in largitur, ea nimirum conditione ut, si quis militum de illis quingentis marchis illi restauraretur, ac de aliis quae fraternitati concessa sunt. Haec autem conditio confraternitatis multum de nostro exercitu, qui pro colligendis herbis ultra fluvium transire volebant, frequentem hostium assultationem metuebant, et quoniam rarissime aliqui obviam hostibus ire volebant, cum equi famelici
Abbreviated transcription (Latin):
tem se dicebat. cui ad tam
longam obsidionẽ rei fami¬
liaris opes sufficerent quȩ
postea conperimus eũ ob
noc dixisse quod ambitio¬
ne. preceps ciuitati antio.¬
chie in hiabat Interea t̾rȩ¬
motus factus est magnus
in kł̃ ianuarii. et signum
incęlo satis mirabile uidi.¬
mus: Namq in prima ui¬
gilia noctis ita cęlum ru.¬
bicundum a septẽ trione
fuit ut quasi sub orta au.¬
rora diem deferre uideret᷑
Et licet hoc modo exerci.¬
tum suum ds̃ flagellaue¬
rit. ut lumini quod inte.¬
nebris oriebatur intende.¬
remus. tamen ita quorun.¬
dam mentes cece et precipi.¬
tes erant ut neq aluxu.¬
ria. uel rapina reuocarent᷑
Predicauit eo tpr ep̃s tri.¬
duanum ieiunium. et eũ
ꝓcessione orationes et ele.¬
mosinas ad ppłm. ad pres.¬
biteros aut̃ mandauit ut
uacarent missis et oratio.¬
nibus et clerici psalmis.
Recordatus itaq pius
dñs miscdiȩ suȩ filiorum
uindictam distulit. ne
aduersarioꝵ suꝑbia cres.¬

Expanded text:
tem dicebat, cui ad tam tem dicebat, cui ad tam longam obsidionem rei familiaris opes sufficerent. Quae postea comperimus eum ob hoc dixisse, quod ambitione princeps civitati Antiochiae inhiabat. Interea terraemotus factus est magnus in Kal. Januarii, et signum in coelo satis mirabile vidimus. Namque in prima vigilia noctis, ita coelum rubicundum a septentrione fuit ut quasi suborta aurora diem deferre videretur. Et licet hoc modo exercitum suum Deus flagellaret, ut lumini quod in tenebris oriebatur intenderemus, tamen quorumdam mentes ita caecae et praecipites erant, ut neque a luxuria vel rapina revocarentur. Praedicavit eo tempore episcopus triduanum jejunium, et cum processione, orationes, et eleemosynas ad populum; ad presbyteros autem mandavit ut vacarent missis et orationibus, et clerici, psalmis. Recordatus itaque pius Dominus misericordiae suae, filiorum vindictam distulit, ne adversariorum superbia cres
Abbreviated transcription (Latin):
mił ꝓstrauit. hic plusquam
militum infugam uersa sunt:
Sed nos neq machabeoꝵ con.¬
tempnimus. nec uirtutẽ mi.¬
tunc in machabeum mirabi¬
lem: innrĩs mirabiliorẽ an¬
nuntiamus: Oꝑe p̾cium est
ꝓfugatis inimicis nr̃oꝵ au.¬
daciam creuisse. ne auderẽt
ꝑsequi quos p̃cipitari aspi.
ercitu uictore et uacuo tan.¬
ta fames incastris fuit ut
uix duo solidi homini suf.¬
ficerent in pane ꝑdiem: Hec
cetera minus care accipie¬
bantur: Ceperunt itaq
discedere pauperes et mul¬
ti diuites pauꝑtatẽ ueren.¬
tes: Siqui amore uirtutis
in castris remanebant. eqͦs
suos diurna contabescere
fame patiebant᷑. Q iuippe
nec palee habundabant. et
annona tam cara erat. ut sep¬
tem uel octo solidi equo non
sufficerent ꝑ noctem: Accede¬
bat etiam et alia exercitui
calamitas. quod bonnundꝰ
qui clarissimus factus fue¬
rat in ispania discessurum
se aiebat. eo quod ꝓpt̾ hono¬
rem uenerit. et homines et
equos suos in opia deperi¬
re conspiceret. nec esse diui¬

Expanded text:
stravit, hic, plus quam gentorum militum in fugam versa sunt. Sed nos neque Machabaeum contemnimus, nec virtutem mitunc in Machabaeo mirabilem, in nostris mirabiliorem annuntiamus. Operae pretium est, profligatis inimicis, nostris audaciam decrevisse, ne auderent persequi quos praecipitari aspiciercitu victore et vacuo, tanta fames in castris fuit ut vix duo solidi homini sufficerent in pane per diem, nec caetera minus care accipiebantur. Coeperunt itaque discedere pauperes, et multi divites pauperiem verentes. Si qui amore virtutis in castris remanebant, equos suos diuturna contabescere fame patiebantur. Quippe nec paleae abundabant, et annona tam cara erat ut septem vel octo solidi non sufficerent equo per noctem. Accedebat etiam et alia exercitui calamitas, quod Boimundus, qui clarissimus factus fuerat in Hispania, discessurum se aiebat, eo quod propter honorem venerit, et homines et equos suos deperire conspiceret, nec esse se divi
Abbreviated transcription (Latin):
umq iam uictor
ad boamundum
lia turcoꝵ post se uenire
conspexit. atq in colle qui
ꝓximus erat asinistris in¬
numerabilem peditum
multitudinẽ surgere ui¬
dit: Tunc cõmunicato con.¬
cilio cum reliquis de exer.¬
citu rursus assumptis
pluribus uirilit̾ hostes
agressus est: Boamundꝰ
uero eminus sequabatur
cum reliquis et agmina
posteriora custodiebat et¬
enim idmoris pugnandi
apud turcos est: ut licet
pauciores sint tam̃ semꝑ
nitant᷑ hostes cingere
suos. Quod etiam in hoc
bello facere conati sunt.
sed prudentia boamundi hos¬
tium insidie preuente sunt:
Turci uero et arabes qui
contra flandrensem comitẽ
ueniebant. ut uidere quod
non iam sagittis eminus
sed cominus gladiis res
gerenda foret. infugã uer.¬
si sunt: Persecutusq ẽ. eos
comes ꝑ duo milia atq ut
in agro manipulos messis.
pora resupina iacere uide.¬
res: Hostium uero insidie
quas boamundus susti¬
nuerat: simili modo fuse
fugateq sunt. Innume¬
rabilis uero turba peditũ

Expanded text:
umque jam victor ad Boimundum millia Turcorum, post se venire conspexit, atque a colle qui proximus erat a sinistris, innumerabilem peditum multitudinem surgere vidit. Tunc communicato consilio cum reliquis de exercitu, rursus assumptis pluribus, viriliter hostes aggressus est. Boimundus vero eminus sequebatur cum reliquis, et agmina posteriora custodiebat. Etenim id moris pugnandi apud Turcas est, ut, licet pauciores sint, semper nitantur cingere suos; quod etiam in hoc bello facere conati sunt, sed prudentia Boimundi, hostium insidiae praeventae sunt. Turcae vero et Arabes, qui contra Flandrensem comitem veniebant, ut videre quod non jam sagittis eminus, sed cominus gladiis res gerenda foret, in fugam versi sunt. Prosecutus est eos comes per duo milliaria, atque ut in agros manipulos messis, pora resupina jacere videres. Hostium vero insidiae quas Boimundus sustinuerat, simili modo fusae fugataeque sunt. Innumerabilis vero turba peditum,
Abbreviated transcription (Latin):
cadere. et in ipso mersos
in feliciter interire. Cis fer.¬
num. et citra fernum utͣq
bant: Castella quidem an.¬
te urbem composuerunt
obtunates nr̃i. quibus pos¬
tea turcos frequenti exitu
assilientes uehementer co¬
hibuerunt. unde bestiis
eoꝵ pascua sepe abstulert̃.
nec ab externis ꝓuincie
armenis quicquam ab.¬
iatum fuit: Sepe tamen
ipsi ad ledendum nrõs
ꝓcedebant: Cum autem
placuit dño iaborem po¬
puli sui consummari. for.¬
sitan precibus eoꝵ placa.¬
tus qui cotidie preces
inde supplices ei funde¬
bant. concessit pietate sua
per eorumdem turcorũ
fraudem traditione clan.¬
destina urbem xp̃ianis

Expanded text:
cadere, et in ipso mersos cadere, et in ipso mersos infeliciter interire. Cis Fernum et citra Fernum, utraque saepe. Castella quidem ante urbem composuerunt optimates nostri, quibus postea Turcos frequenti exitu assilientes, vehementer cohibuerunt. Unde bestiis eorum pascua saepe abstulerunt. Nec ab externis provinciae Armeniis quidquam allatum fuit. Saepe tamen ipsi ad laedendum nostros procedebant. Cum autem placuit Domino laborem populi sui consummare, forsitan precibus eorum placatus, qui quotidie preces inde supplices ei fundebant, concessit pietate sua, per eorumdem Turcorum fraudem, traditione clandestina urbem Chris
Abbreviated transcription (Latin):
uero propter mortis timo.¬
rem:. Primitus pauperes.
deinde locupletes: Tum ste.¬
phanus comes blesensis ab
exercitu discessit. et ꝑ mare
infranciam repatriauit:
Unde doluimus omnes:
qm̃ uir erat probissimus
et ualde nobilis: Quo dis.¬
cedente. sequenti discessio¬
nis suȩ die urbs antiochia¬
francis est tradita: Si per¬
seuerasset : multum inde
cum cȩteris gauderet:. Id¬
circo factum est ei noc in
ob probrium: Nec prodest
cuiquam bonum inicium.
si bene non fimerit: In rebꝰ
autem dñi eo quod menti.¬
ri nollem cauendum est:
ne in aliquantis deuiem
multa breuiabo: Ab ipso
mense octobri trans cursa
hieme sub sequenti et de¬
inde uerno tempore usq
dum sub intraret unius
mensis. urbis obsidio per¬
durauit: Multociens in¬
terim in uasiones et prelia
insidiasq franci et turci
inuicem egerunt: Uince.¬
bant : et uincebantur: Nr̃i
tamen sepius. quam illi
triumphabant: Semel con¬
tigit plerosq de turcis in
flumen fernum fugiendo

Expanded text:
vero propter mortis timovero propter mortis timorem, primitus pauperes, deinde locupletes. Tunc Stephanus comes Blesensis ab exercitu discessit, et per mare in Franciam repatriavit. Unde doluimus omnes, quoniam vir erat probissimus et valde nobilis. Quo discedente, sequenti discessionis suae die urbs Antiochia est tradita. Si perseverasset, multum inde cum caeteris gauderet. Idcirco factum est ei hoc in opprobrium. Nec prodest cuiquam bonum initium, si bene non finierit. In rebus autem Domini, eo quod mentiri nollem, cavendum est; ne in aliquantis deviem, multa breviabo. Ab ipso autem mense Octobri, transcursa hieme sequenti, et deinde verno tempore usque dum subintraret Junius mensis, urbis obsidio perduravit. Multoties interim invasiones et praelia, insidiasque Franci et Turci invicem egerunt. Vincebant, et vincebantur. Nostri tamen saepius quam illi triumphabant. Semel contigit plerosque de Turcis in flumen Fernum fugiendo
Abbreviated transcription (Latin):
multi uoluntarie. com.¬
plessent: forsitan a iusto
iob grãm tanti exempli
sumpserunt qui intorm̃.¬
tis corporis sui animam
purgans. dm̃ semꝑ in
mente tenuit: Cum pa¬
ganis bellant. propter
dm̃ laborant Licet ds̃
qui cuncta creat. creata
moderat. moderata sus¬
tentat. uirtute gubernat
possit queq uult mo¬
mento uno destruere. sentio
quod uerbere xp̃ianorum
annuit paganos ita sub¬
rui. qui tot temporibus
cuncta quȩ dei sunt per¬
mittente ipso uiliter pes¬
sundederunt. xp̃ianos qui¬
dem ab ipsis turcis per¬
mittit occidi ad saluatio.¬
nis augmentum. turcos
autem ad animarum su.¬
arum detrimentum: Quo.¬
rum quosdam tamen iã
saluti predestinatos. pla¬
cuit deo tunc a sacerdo¬
tibus nris baptizari Eͦs
enim pre destinauit. hos
et uocauit nec non et mag.¬
nificauit: Quid igitur:
fuere quidem de nrĩs
non nulli ut superius au.¬
distis. qui ab obsidione
tam anxia se remouerũt.
Alii propter egestatem.
alii ꝓpt̃ ignauiam. alii

Expanded text:
multi voluntarie commulti voluntarie complessent. Forsitan a justo Job gratiam tanti exempli sumpserunt, qui in tormentis corporis sui animam purgans, Deum semper in mente tenuit. Cum paganis bellant, propter Deum laborant. Licet Deus qui cuncta creat, creata moderat, moderata sustentat, virtute gubernat, possit quaeque vult momento uno destruere, sentio quod verbere Christianorum annuit paganos ita subrui, qui tot temporibus cuncta quae Dei sunt, permittente ipso, viliter pessumdederunt. Christianos quidem ab ipsis Turcis permittit occidi ad salvationis augmentum, Turcos autem ad animarum suarum detrimentum; quorum quosdam tamen jam saluti praedestinatos, placuit Deo tunc a sacerdotibus nostris baptizari. Quos enim praedestinavit, hos et vocavit, necnon magnificavit . Quid igitur? Fuere quidem de nostris nonnulli, ut superius audistis, qui ab obsidione tam anxia se removerunt. Alii propter egestatem, alii propter ignaviam, alii
Abbreviated transcription (Latin):
lesimo nonagesimo octa.¬
uo postquam illa regio
antiochena circum quaque
a multitudine gentis nr̃e
prorsus de uastata fuisset.
magis magisq maiores et
minores fame nimia uexa.¬
ti sunt: T unc famelici co¬
medebant surculos fabarũ.
in agris ad huc crescentiũ
herbasq multimodas et
sale in conditas: Carduos
etiam. qui propter lignoꝵ
deficientiam non bene coc.
am et mures: Pauperiores
etiam bestiarum coria co¬
medebant. et quod nefas
est dicere mures et grana
instercoribus reꝑta. frigo.¬
ra. flabra. calores. pluuiaᷤᷤ.
densas : ꝓpter dm̃ ꝑpessi
sunt: T entoria etiam iam
erant in ueterata. et imbri¬
um inundationibus putre¬
facta et dirupta. qua de
re multi eoꝵ non nisi celo
tegebantur: Itaq illi qͣsi
aurum ter igni ꝓbatum.
septiesq purgatum. iam¬
dudum a dño ut opinor
pre electi. et in calamitate
tanta ex aminati a pecca¬
tis suis purgati sunt. Dui
enuim agonizantes. si eti.¬
am gladius ꝑcussoris nõ
de esset. martirii cursum

Expanded text:
lesimo nonagesimo octavo, postquam illa regio Antiochena circumquaque a multitudine gentis nostrae prorsus devastata fuisset, magis magisque majores et minores fame nimia vexati sunt. Tunc famelici comedebant surculos fabarum in agris adhuc crescentium, herbasque multimodas et sale inconditas; carduos etiam, qui propter lignorum deficientiam non bene coctiam et mures. Pauperiores etiam bestiarum coria comedebant, et quod nefas est dicere, mures et grana in stercoribus reperta. Frigora, flagra, calores, pluvias densas propter Deum perpessi sunt. Tentoria etiam jam erant inveterata, imbrium inundationibus putrefacta et disrupta. Qua de re, multi eorum nonnisi coelo tegebantur. Itaque illi, quasi aurum ter igni probatum septiesque purgatum, jamdudum a Domino, ut opinor, praeelecti, et in calamitate tanta examinati, a peccatis suis purgati sunt. Diu enim agonizantes, si etiam gladius percussoris non deesset, martyrii cursum
Abbreviated transcription (Latin):
quisitis necessariis. ea quȩ
defensioni suȩ terrȩ uti.¬
uora et hostibus propin.¬
quiora nouit et si non
ad plenum : ad presentẽ
tamen tutelam reparare
ac miire maturauit: Hiᷤ
per actis: redeunte esti.¬
uo tempore sicut mos ẽ
regionis illius properauit
ad fines in quibus ocuiᷤ
de aduentu parthorum
audire ualeret. et unde
promptius hostium tur.¬
mis occurrere posset: Per¬
uenit itaq ad pontem
faris. ubi exercitum su.¬
um sibi fore obuium
pre mandauerat: Ibiq
eo tractante cum suis de

Expanded text:
quisitis necessariis, ea quae quisitis necessariis, ea quae defensioni suae terrae utiliora, et hostibus propinquiora novit, et si non ad plenum, ad praesentem tamen tutelam, reparare ac munire maturavit. His peractis, redeunte aestivo tempore, sicut mos est regionis illius, properavit ad fines in quibus ocius de adventu Parthorum audire valeret, et unde pernicius hostium turmis occurrere posset. Pervenit itaque usque ad Fontem Faris, ubi exercitum suum sibi fore obvium praemandaverat. Ibique eo tractante cum suis de
Abbreviated transcription (Latin):
corporis post posito ha.¬
bitu in cinere et cilicio
iutati. de plateis in
plateas de eccłiis ad
ecclesias semotim uiri
semotim feminȩ nuda.¬
tis pedibus solutis crinibꝰ
pulsis pectoribus. ubertim
lacrimis rigatis uultibus
de die in diem letanias
frequentant deo medulli.¬
tus Noctibꝰ siquidem tã
in ȩcelesiis quam in cubi.¬
culis : uacant in stanter
orationibus: Dispersos re.¬
uocant. deuios corrigunt:
Orphanis. uidius ferre
solatium. et eorum in di.¬
gentiam sub plere satagũt.
Sufficienti etiam hospita.¬
litate pauperum. in opũ
et in digentium corpora:
uultu ilari nituntur re¬
creare. ac recreata : datis
muneribus ex hilarare:
Quid ultra: fructu pe¬
nitentiȩ correcti. bonis
operibus ad ornati. a
periculo terrȩ motus per
.U. menses et ultra im¬
minentis non suis me¬
ritis. sed dei grã liberati:
cuncti potenti referunt
memoratus. diruta edifi.¬
cia sua in castris et alibi
uisitans quantocius per¬

Expanded text:
corporis postposito, hacorporis postposito, habitu in cinere et cilicio mutati, de plateis in plateas, de ecclesiis ad ecclesias, semotim viri, semotim feminae, nudtis pedibus, solutis crinibus, pulsis pectoribus, ubertim lacrymis rigatis vultibus, de die in diem litanias frequentant Domtus. Noctibus siquidem tam in ecclesiis quam in cubiculis vacant instanter orationibus; dispersos revocant, devios corrigunt, orphanis, viduis ferre solatium, et eorum indigentiam supplere satagunt; sufficienti etiam hospitalitate pauperum, inopum, et indigentium corpora, vultu hilari nituntur recreare, ac recreata datis muneribus exhilarare. Quid ultra? Fructu poenitentiae correcti, bonis operibus adornati, a periculo terraemotus per quinque menses et ultra imminentes, non suis meritis, sed Dei gratia liberati, Cunctipotenti referunt memoratus, diruta aedificia sua in castris et alibi visitans, perquantocius per
Abbreviated transcription (Latin):
cendi. misera moriendi.
dura uiuendi: nr̃a ne¬
cessitas: Hii licet noue¬
rint dei potentiam nus.¬
quam et numquam pos.¬
se aufugi: eligunt tam̃
facilius esse co habitare
cum bestiis extra quam
intus incessanter ȩdifi.¬
cia timere ruitura Quo¬
circa in uicis. in plateis
in ortis. in uirgultis de¬
sertis habitationibus
aliis tentoriis pro do¬
mibus pociebantur:
Piures etiam relictis
ciuitatibus de loco ad
locum trans latis map¬
palibus: in campis mo¬
rabantur: At qui patri.¬
archa loci temporis om¬
nium peritissimus. per
necessaria disciplinarũ
philosophiȩ membra
discurrens desolatorum
et iam pene deuita des¬
perantium corda. scẽ pre¬
dicationis dulcedine fo¬
ta: mitigauit: Actum
demum omni populo
triduanum ieiumum in
gemitu et spũ contritio¬
nis in dixit. ad iungens
etiam mala opera uita.¬
re. ac bonis omnibus
inuigilare: Quid igit᷑
tium redactus hoc mͦ
per hibetur: Comessatio.¬
nes fugiunt E brietates
pra omni etiam cultu

Expanded text:
cendi, misera moriendi, dura vivendi nostra necessitas. » Hi licet noverint Dei potentiam nusquam et nunquam posse aufugi, eligunt tamen facilius esse cohabitare cum bestiis extra, quam intus incessanter aedificia timere ruitura. Quocirca in vicis, in plateis, in hortis, in virgultis, desertis habitationibus, aliis tentoriis pro domibus suis potiebantur. Plures etiam, relictis civitatibus, de loco ad locum translationis mapalibus in campis morabantur. Et qui patriarcha loci temporis omnium peritissimus, per necessaria disciplinarum philosophiae membra discurrens, desolatorum, etiam pene de vita desperantium corda, sanctae praedicationis dulcedine fota, mitigavit. Ac tunc demum omni populo triduanum jejunium in gemitu, et spiritu contritionis indixit, adjungens etiam mala opera vitare, ac bonis omnibus invigilare. Quid igitur tium redactus, hoc modo perhibetur. Comessationes fugiunt, ebrietates pra, omni etiam cultu
Abbreviated transcription (Latin):
aruplici colore distinctus.
ad duos soles iam dictos
attingens: Deinde sequen.¬
ti mense hora noctis me.¬
diȩ. stelle cęli pluere uise
sidebat. estiuo tempore ad¬
uersus miliciam damas.¬
Qui cum bis in ipso p̾lio
iam abeis repulsatus ẽẽt
tercio belli recursu dño
suffragante uictor uictos
eos superauit: Ducentos
quidem exeis occidit to¬
tidemq de equis eorum
retinuit. reliqui uero ter.¬
ga fuge dederunt: Mi¬
rum dictu sexies uiginti
quadragies centum dis¬

Expanded text:
druplici colore distinctus, druplici colore distinctus, ue duos soles jam dictos attingens. Deinde sequenti mense hora noctis mediae stellae coeli pluere visae sidebat, aestivo tempore adversus militiam DamasQui cum bis in ipso praelio jam ab eis repulsatus esset, tertio belli recursu Domino suffragante victor victos eos superavit. Ducentos siquidem ex eis occidit, totidemque de equis eorum retinuit; reliqui vero terga fugae dederunt. Mirum dictu! sexies viginti quadragies centum dis
Abbreviated transcription (Latin):
nno deinde¬
chilominus cometa in
ethere, apparens nos il¬
lum suscpientes ꝑculsit
qui in ea parte qua sol
hiemalis tempore occũ¬
uere solet splendoris al¬
burm radium ad istar
tele linee in longum mi¬
rifice produxit: Hoc
prodigium in mense fe¬
bruario rutilare incipi¬
ens die quo lunam pronun.¬
tiabamus primam futuroꝵ
presagium nunciabat: S
quia nichil inde augurari
simus: Quiquaginta die¬
bus et eo amplius uespe¬
re cotidiano cometa ille
ipse cometa quam eius¬
splendor niueus de die in
diem paulatim attenuatꝰ
est adeo ut indiebus ul.¬
timis ium sui luminis
iam ꝑdens parere omni¬
no cessaret: Indilate aut̃
licet quo lunam compu¬
tabamus uicesimam. uidi.¬
mus incęlo abhora tercia
usq ad meridianam ad
dextram et leuam solis
partem quasi duos soles
alios. nec tantum tamen
sicut maior fulgentes. sed
forma et lumine rariore
mediocriter rutilantes: In
quorum giro circulus in
ne tamquam quȩ uis ci.¬
uitas intra quem alter cir.¬
culus clarebat dimidius

Expanded text:
nno deindhilominus cometa in aethere apparens nos illum suspicientes pavefecit. Qui in ea parte, qua sol hiemali tempore occumbere solet, splendoris alburni radium ad instar telae lineae in longum mirifice produxit. Hoc prodigium nempe in mense Februario rutilare incipiens die quo lunam pronuntiabamus primam, futurorum praesagium nuntiabat. Sed quia de eo nil augurari simus. Quinquaginta et eo amplius diebus vespere quotidiano cometa ille ipse cometa quam splendor ejus niveus de die in diem paulatim attenuatus est, adeo ut in ultimis diebus vim sui luminis jam perdens, parere omnino cessaret. Indilate autem ie quo lunam pronuntiavimus vicesimam, vidimus in coelo ab hora tertia usque ad meridianam, ad dexteram et laevam solis partem, quasi duos soles alios, nec tantum tamen sicut major fulgentes, sed forma et lumine rariore mediocriter rutilantes. In quorum gyro circulus insne tanquam quaevis civitas. Intra quem alter circulus clarebat dimidius,
Abbreviated transcription (Latin):
schalonie uir locuplex
achonitam uiuum reti¬
nuerunt. quem rex fecit
redimi .xx. milibus num¬
mismatum preter equos
resq alias. E thiopes uͦ
qm̃ fugere nequiuerunt
in campis trucidati sunt:
Q uatuor milia tam de
equitibus quam peditibꝰ
interfecti fuisse referunt᷑.

Expanded text:
scalonae, qui locuples scalonae, qui locuples Achonitam vivum retinuerunt, quem rex noster redimi fecit 20 millibus numismatum, praeter equos et res alias. Aethiopes vero quoniam fugere nequiverunt, in campis trucidati sunt. Quatuor millia quidem tam de equitibus quam de peditibus eorum interfecti fuisse referuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
regnat. xp̃s imperat. sicut
iussum eis fuerat: Iui aut̃¬
nos circum uallantes. con¬
quassare et confundere pe.
sagitarum pluuia plagan.¬
tes. iam arcuum offitia
dimiserant. iam uaginis
enses extraxerant quibus
nros cominus feriebant
cum rex hoc comꝑto au¬
dacitate munitus uexil¬
lum suum album de
manu cuius dam militis
sui arripuit. et cum paucis
illue celeriter currens illis
oppressis succurrere sategit:
Qui cum statim deo iuuan¬
te inpetendo turcos et oc¬
cidendo disꝑsisset. ad maio¬
rem multitudinem saraceno.
amplius immorabor. quia
uolo artare paginam limi.¬
te parciore. ds̃ enim omp̃s
seruorum suorum nusquã
ĩmemor. nolens xp̃ianos
suos aperfidis illis destrui
quia pro eius amore et
nomine amplificando de
longinquis partibus ihe¬
dederunt illi fugam repen.¬
gere usq aschalonem:
Osi capi posset semel much
dux ipsius militiȩ. multa
nummismata in redemptio¬
nem sui regi baldumo sol.¬
ueret: Sed non effugit ge¬
melmuch ad miratus a¬

Expanded text:
regnat, Christus imperat, sicut eis jussum fuerat. Illi autem circumvallantes nos, conquassare et confundere putasagittarum pluvia plagantes, jam arcuum officia dimiserant, jam vaginis enses extraxerant, quibus nos cominus feriebant, cum rex, hoc comperto, audacitate munitus signum suum album de manu cujusdam militis sui abripuit, et cum paucis illuc celerrime currens, oppressis succurrere sategit. Qui cum statim, Deo juvante, impetendo Turcos et occidendo dispersisset, ad majorem multitudinem Sarracenoramplius immorabor, quia volo arctare paginam limite parciore. Deus enim omnipotens servorum suorum nusquam immemor, nolens Christianos suos a perfidis illis destrui; qui pro ejus amore et nomine ampliando de longinquis partibus Hiedederunt gens impia fugam repenes usque Ascalonem. O si capi potuisset Semelumuch dux illius militiae, multa numismata in redemptionem sui regi Balduino exsolveret! Sed non effugit Gemelmulch admiratus A