comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ tribus isrł. Eiectis peccati gentibus a cordi¬
bus humanis clata ẽ eis possessio t̾rȩ uiuentium:
Factũ q ẽ ut ubi quondã sortilogus ariolus q
habitauerant. nc̃ mente uidens dm̃ in habitet:
nia eius ñ custodierunt. Auerterunt se & non
seruauerũt pactũ quẽ admodũ patres eoꝵ. Ad
uideos nunc sermo conuertitur. quos nec uͥtus
nec benefitia mollierunt diuina: Sed sicut pa¬
tres eoꝵ occiberunt ꝓpłias. ita & isti ipsũ oñm
pequuint᷑. Conuersi sunt in arcũ prauũ. Arcns
eñ ꝑnsus ẽ qui dũ contra inimicos sagittam
pitatur iacere sauciat tenetẽ. Sic & iudei qͥ
in dm̃ liberatdeẽ suũ iniquas iaculant u̾boꝵ
sagittas. In ira concitauert eũ in collibus suis.
& in scutilibus suis ad emulationẽ eũ ꝓuocaue¬
runt. Nelicto enĩ eo seruiert̃ idolis ac simula¬
cris. adorantes etiã in montibus.Audiuit
dñs & spreuit. & ad nichilum redegit ualde

Expanded text:
eorum tribus Israel. Ejectis peccatis gentibus a cordieorum tribus Israel. Ejectis peccatis gentibus a cordibus humanis, data est eis possessio terrae viventium: factumque est, ut ubi quondam sortilegus hariolusque habitaverat, nunc mente videns Deum inhabitet. nia ejus non custodierunt. Et averterunt se, et non servaverunt pactum: quemadmodum patres eorum. Ad Judaeos nunc sermo convertitur, quos nec virtus, nec beneficia mollierunt divina: sed sicut patres eorum occiderunt prophetas, ita et isti ipsum Dominum persequuntur. Conversi sunt in arcum pravum. Arcus enim perversus est, qui dum contra inimicos sagittam putatur jacere, sauciat tenentem. Sic et Judaei, qui in Deum liberatorem suum, iniquas jaculantur verborum sagittas. In iram concitaverunt eum in collibus suis: et in sculptilibus suis ad aemulationem eum provocaverunt. Relicto enim eo, servierunt idolis ac simulacris, adorantes etiam in montibus. Audivit Dominus et sprevit: et ad nihilum redegit valde
Abbreviated transcription (Latin):
calliditati diabolice dediti fuerant: quia chã
calliditas int̃pretat᷑. E abstulit sicut oues ppłm
suũ & ꝑouxit eos tanqũã gregẽ in deserto
His pligis uerberata dñs egypto ecdur̃ populũ su¬
um de supra scͥpta seruitute. quẽ sanguine ni¬
o redsmerat: e collocauit eum in eccłia quȩ pͥ¬
iis sterilis fuerat ac deserta. De qua ait. Multi
filii deserte magis quã eius que habebat uñi
Cediprit eos in spe & nõtimuert̃. in imicos eoꝵ
operuit mare. Collocatis his in spe ȩternita¬
tis. operuit mare mimicos eoꝵ: scilicet ut cũ
hi abluebantur baptismo. diabolus cũ suis ere¬
citibus mergeret᷑. Uindux̃ eos in montẽ sanchsi¬
cationis suȩ. in montẽ quẽ ad quisiuit dexten
eus: In ipsam ecclesiam qͦm u̾tute gloriose
resurrectionis suȩ adquisiuit: IEiecit a facie eoꝵ
gentes. x socte diusit eis t̾ram in funicule dis¬
tributionis. & habitare fecit in tabernaculis

Expanded text:
calliditati diabolicae dediti fuerant, quia Cham calliditati diabolicae dediti fuerant, quia Cham calliditas interpretatur. Et abstulit sicut oves populum suum, et perduxit eos tamquam gregem in deserto. His plagis verberata Dominus Aegypto, eduxit populum suum de suprascripta servitute, quem sanguine suo redemerat, et collocavit eum in Ecclesia, quae prius sterilis fuerat ac deserta: de qua ait: Multi filii desertae, magis quam ejus quae habet virum . Et eduxit eos in spe, et non timuerunt, et inimicos eorum operuit mare. Collocatis his in spe aeternitatis, operuit mare inimicos eorum, scilicet ut cum hi abluebantur baptismo, diabolus cum suis exercitibus mergeretur. Et induxit eos in montem sanctificationis suae: in montem quem acquisivit dextra ejus. In ipsam Ecclesiam quam virtute gloriosae resurrectionis suae acquisivit. Et ejecit a facie eorum gentes, et sorte ditributionis, et habitare fecit in tabernaculis
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ ueni mittere int̾rã & quid uolo nͥ ut accẽ¬
datur. Misit in eos iram indignationis sue
In dignationẽ & iram & tribulationẽ in missiones
ꝑ angłos malos. Ut qui diuinis plagis ñ argu¬
ebant᷑. diabolicis insidiis tonderentur: Quod
aũt sint angłi ipse dñs in euangłio declaraũt
Ite inqͥt inignẽ quẽ preparauit pat̃ meus di¬
abolo & angelis ens: Uiam fecit semitȩ ire su
ira. cũ in peccati ultione quiᷤ traditus. non li¬
berat aiãm suam a supplitio gehenne: uel
cũ insipientia quȩ iumentis ẽ similis. in
morte sempiterna concluditur. Et ꝑcussit õt
primogenitũ in tra eoꝵ primitias om̃is labi¬
ris eoꝵ intaber naculischam. Sicut hec gestai
in egypto referuntur. ita & dñs pͥncipatꝰ. e pots¬
tates siue demonioꝵ. siue uitioꝵ in hoc mundo
sicro scõ aduentu suo deleuit. & triumpbauit in
ligno crucis suȩ & ab eoꝵ corde depulit qui

Expanded text:
nem veni mittere in terram: et quid volo, nisi ut accennem veni mittere in terram: et quid volo, nisi ut accendatur ? Misit in eos iram indignationis suae: indignationem, et iram et tribulationem, immissionem per angelos malos. Ut qui divinis plagis non arguebantur, diabolicis insidiis tunderentur. Qui autem sint angeli, ipse Dominus in Evangelio declaravit: Ite, inquit, in ignem, quem praeparavit Pater meus diabolo et angelis ejus . Viam fecit semitae irae suae, ira, cum in peccati ultione quis traditus non liberat animam suam a supplicio gehennae. Vel cum insipientia, quae jumentis est similis, in morte sempiterna concluditur. Et percussit omne primogenitum in terra eorum: primitias omnis laboris eorum in tabernaculis Cham. Sicut haec gesta in Aegypto referuntur: ita et Dominus, principatus, et potestates, sive daemoniorum, sive vitiorum, in hoc mundo, sacrosancto adventu suo delevit, ac triumphavit in ligno crucis suae, et ab eorum corde depulit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
dedit erugini fructus eoꝵ: In erugine siue
canicula fornicationis forma monstratur Nam
sicut hec lento repens conamine. crudelissime
arboꝵ fructibus insidiat᷑. ita & hec blande in¬
liciens homines iniquis eos atq ocultis morsi¬
bus seuissime uorat. Q labores eoꝵ locustȩ. In
locusta humani generis discordiȩ confutantur
Que cũ sine rege ordinatũ ducat exercitũ Hu¬
manũ tamen genus semꝑ dissidet ac discor¬
dat: Occidit in grandine uineas eoꝵ. & moros
eoꝵ in pruma: Tadidit grandini uimenta eo¬
rũ & possessiones eoꝵ igni. In grandine castiga¬
tio diuina monsttatur. in qua uel uineȩ. ł arbo¬
res flagellantur. Hȩ scilicet que ꝓ bonis fructi¬
bus tribulos ꝓtulerunt.. Ib hac eñĩ gradine
& iumenta occiduntur: ut eoꝵ in sipientia ar¬
guatur. qui diuinũ nom̃ bestiis indiderunt
Ignis quoq ad depascenda uitia & illuminan¬
da credentium corda mittit᷑. sicut dñs ait. ig¬

Expanded text:
dedit aerugini fructus eorum. In aerugine, sive dedit aerugini fructus eorum. In aerugine, sive canicula, fornicationis forma monstratur. Nam sicut haec lento repens conamine, crudelissime arborum fructibus insidiatur: ita et haec blande illiciens homines, iniquis eos atque occultis morsibus saevissime vorat. Et labores eorum locustae. In locusta, humani generis discordiae confutantur. Quae cum sine rege ordinatum ducat exercitum, humanum tamen genus semper dissidet ac discordat. Occidit in grandine vineas eorum, et moros eorum in pruina. Et tradidit grandini jumenta eorum, et possessiones eorum igni. In grandine castigatio divina monstratur: in qua vel vineae, vel arbores flagellantur: hae scilicet quae pro bonis fructibus, tribulos protulerunt. Ab hac enim grandine et jumenta occiduntur, ut eorum insipientia arguatur, qui divinum nomen bestiis indiderunt. Ignis quoque ad depascenda vitia et illuminanda credentium corda mittitur, sicut Dominus ait: Ig
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m dñm in carne nasciturũ adnuntiat.
Nõ st̃ recordati manus eius. die qua redemit
eos de manu tribulantis. Pharaonis utiq
qͥ figuralit̃ diabolus dicitur. Sicut posuit in
egypto sygna sua & ꝓdigia sua in campotha¬
neos. Sic̃ enĩ tc̃ in decẽ signis id ẽ plagis moyses
populũ ex egypto liberauit: ita & paulus apłs
decẽ epistolis presentis mundi tenebras oppres¬
sit: Conuertit in sanguinẽ flumina eoꝵ. & im¬
bres neoꝵ ne biberent. Uana philosophoꝵ u̾ba.
qͣ in doctrinis platonicis eccłie paruulos inte¬
rimebant. In ultione diuina illiᷤ conu̾sa sunt
in cruorẽ. ut qui sangͥnẽ fuderant. id ẽ aĩas
iugulauerant seducendo. sanguine de inceps
potarent᷑. Misit in eos cynomiam & comedit
eos. Incy nomia cynicoꝵ sectam indicauit. q̃
libioinẽ atq luxuriã summũ predicat bonũ:
E ranã & disꝑdit eos in ranarũ uꝰ cibus poetarũ
carmina designantur. que ꝑ inflationẽ u̾bosi¬
tatis. exterminationũ fabulas intulerunt. Et

Expanded text:
minum in carne nasciturum annuntiat. Non sunt recordati manus ejus: die qua redemit eos de manu tribulantis. Pharaonis utique, qui figuraliter diabolus dicitur. Sicut posuit in Aegypto signa sua, et prodigia sua in campo Taneos. Sicut enim tunc in decem signis, id est, plagis, Moyses populum ex Aegypto liberavit: ita et Paulus apostolus decem Epistolis praesentis mundi tenebras oppressit. Convertit in sanguinem flumina eorum, et imbres eorum ne biberent. Vana philosophorum verba, quae in doctrinis Platonicis Ecclesiae parvulos interimebant: in ultionem divinam illis conversa est et in cruorem, ut qui sanguinem fundebant, id est, animas jugulaverant seducendo, sanguine deinceps potarentur. Misit in eos cynomyiam, et comedit eos. In cynomyia Cynicorum sectam indicavit, quae libidinem atque luxuriam, summum praedicat bonum. Et ranam, et disperdidit eos. In ranarum vocibus, et poetarum carmina designantur, quae per inflationem verbositatis exterminationum fabulas intulerunt. Et
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ dilexit. Non ad hoc repulit tribũ ioseph
uel effrẽ ut ineternũ sꝑneret. sed noluit de ea
suscipere carnẽ eligens tribũ iudade qua beata
maria ꝓcederet. & ex qua nasceretur ipse ut di¬
lectionis sue montẽ id ẽ ecclesiam eleuaret. Et
edificauit sicut unicorniũ sc̃ificium suũ in tͣta:
qũa fundauit in scła. Ipsam eccłiam suã singu

Expanded text:
quem dilexit. Non ad hoc repulit tribum Joseph quem dilexit. Non ad hoc repulit tribum Joseph vel Ephraim, ut in aeternum sperneret: sed noluit de ea suscipere carnem, eligens tribum Juda, de qua beata Maria procederet, ex qua nasceretur ipse, ut dilectionis suae montem, id est, Ecclesiam elevaret. Et aedificavit sicut unicornium sanctificium suum in terra, quam fundavit in saecula. Ipsam Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
rabantur. Manifeste hic ex̾idium illud quod in
herosolimis sub tito uespasiano q actum est.
preconauit: & quia tamqua acta agenda p̃dix̃.
Souerit qui legit qr apud dm̃ futura ĩa facta
sunt: Sed utinã & in nobis hec dño cooꝑan¬
ti fiant ut concupiscentia decidat erepta
potestate uirtutũ: forma iniqui amoris cor¬
ruat: electa eccłiȩ pulchritudine interima¬
tur populus uitioꝵ. uiuificata numerosita¬
dei trucident᷑. Alt exultent mentes ab his
uiduate cũ xp̃o. Et excitatus est tamqũa dor¬
miens dñs. tamqͣm potens crapulatus a uino
ꝙ ꝑcussit inimicos suos in posteriora. obꝑbrium
sẽpit̾num dedit eis: Ut dormiens & quasi
ebrius habetur dñs in cordibus iniquoꝵ Cũ
aũt penitentiã agere ceperint excitatur: &
ꝑcussis uitiis usq in posteriora temporũ. tra¬
ditis q in obꝓbrium sempit̾nũ uigilat in e¬
is: Et repulit tab̾nacłm ioseph &e tͥbũ effrẽ
non elegit: S elegit tribũ uida montẽ syon

Expanded text:
etc. Manifeste hic excidium illud quod in Jerosolymis sub Tito Vespasianoque actum est, praeconavit. Et quia tamquam acta agenda praedixit, noverit qui legit, quia apud Deum futura jam facta sunt. Sed utinam et in nobis haec, Domino cooperante, fiat, ut concupiscentia decidat, erecta potestate virtutum. Forma iniqui amoris corruat, erecta Ecclesiae pulchritudine. Interimatur populus vitiorum, vivificata numerositaDei trucidentur, ut exsultent mentes ab his viduatae cum Christo. Et excitatus est tamquam dormiens Dominus, tamquam potens crapulatus a vino, et percussit inimicos suos in posteriora, opprobrium sempiternum dedit eis. Ut dormiens et quasi ebrius, habetur Dominus in cordibus iniquorum. Quum autem poenitentiam agere coeperint, excitatur. Et percussis vitiis usque in posteriora temporum, traditisque in opprobrium sempiternum, vigilat in eis. Et repulit tabernaculum Joseph, et tribum Ephraim non elegit: sed elegit tribum Juda, montem Sion
Abbreviated transcription (Latin):
teros uersiculos usq ad finẽ psalmi. ex ꝑsona
apostoloꝵ debemus accipere. Dicente gͦ dño
nelmate aurẽ uram ad uerba oris mei. Oapł̃i.
quod inqͥt audistis in secreto predicate su¬
ꝑ tecta. Quid dicunt apli. Quanta audiui
locuti sunt nob̾. Q patres nr̃i narrauert
nob̃. Non st̃ ocultata a filus eoꝵ in gene¬
natione altera. Propt̾ea illi locuti st ut
nos filii eoꝵ sciremus. ł legem posuit in
istł. quanta mandauit patribus nr̃is: Illis
arnalit̾ iocutus ẽ. seo nos ea spiritaliter
intelligimus. Ut nota facerẽt ea filis suis
noc ẽ nobis. Propt̃ea illis locutus ẽ ut nobis
ꝓderent: filii qui nascentur & exurgent
& nartabunt filiis suis. Ero patͥbus inquit
tius nati sunt tͥ filii. Nos filii sumus illoꝵ.
illi nobis narrauert̃: & nos narrabimꝰ filuis
nr̃is. filii eoꝵ nos sumus. Ut ponant in dõ
spẽ suam: Ut iam ũ credant in idolis sed in
deo credant.  ñ obliuiscantur opera dei Ut
uideant ordinẽ creature.& ex creatura intel¬

Expanded text:
sque ad finem psalmi, ex persona apostolorum debemus accipere. Dicente ergo Domino: Inclinate aurem vestram ad verba oris mei. O apostoli, quod, inquit, andistis in secreto, praedicate super tecta . Quid dicunt apostoli? Quanta audivimrophetae locuti sunt nobis. Et patres nostri narraverunt nobis. Non sunt occulta a filiis eorum, etc. Propterea illi locuti sunt, ut nos filii eorum sciremus. Et legem posuit in Israel: quanta mandavit patribus nostris. Illis carnaliter locuti sunt: sed nos ea spiritualiter intelligimus. Ut nota facerent ea filiis suis. Hoc est, nobis. Propterea illis locutus est, ut nobis proderent. Filiis qui nascentur et exsurgent, et narrabunt filiis suis. Pro patribus, inquit, tuis nati sunt tibi filii . Nos filii sumus illorum. Illi nobis narraverunt, et nos narravimus filiis nostris, filii eorum nos sumus. Ut ponant in Deo spem suam. Ut jam non credant in idolis, sed in Deo credant. Ut non obliviscantur opera Dei. Ut videant ordinem creaturae, et ex creatura intel
Abbreviated transcription (Latin):
serto: Generatio praua &e exasperans. Non ego
hoc loquor: ꝓpħa tuus hoc loquitur de te ge¬
neratio prana  exasꝑans. Generatio ad ultera
& pessima signũ querit & signũ ñ dabitur
ei nͥ signũ ione. Quare dixit praua. q facti st̃
inarcũ ꝑuersũ. Arcus enĩ nũquã extenditur
in eo qui se mittit. sed contra aduersarios. Ista
aũt generatio cũ esset recta a dõ condita & ha¬
beretur in manu dei quasi arcus. ut mit teret
ꝑ eam sagittas. uersa ẽ quasi arcus ꝑuersus:
blasphemantes increatorem suum. Heneratio
unũ iħm. Si uis ergo iudee spm̃ accipere. cre
mysteria. O quanti flores. Hon dico dies
sed totus mensis ad intelligentiam istius
psalmi ñ potest sufficere. In singulis uerbis
sensus st̃. habemus thesaurũ istis fictilibꝰ¬

Expanded text:
t. Generatio prava et exasperans. Non ego hoc loquor: Propheta tuus hoc loquitur de te. Generatio prava et exasperans. Generatio adultera et pessima signum quaerit, et signum non dabitur ei, nisi signum Jonae . Quare dixit, prava? Quia facti sunt in arcum perversum. Arcus enim numquam extenditur in eum qui se mittit, sed contra adversarios. Ista autem generatio cum esset recta a Deo condita, et haberetur in manu Dei quasi arcus, ut mitteret per eam sagittas, versa est quasi arcus perversus, blasphemans in Creatorem suum. Generatio unum Jesum. Si vis ergo, Judaee, spiritum accipere, credmysteria! o quanti flores! Non dico dies, et totus mensis ad intelligentiam istius psalmi non potest sufficere. In singulis verbis sensus sunt. Habemus et thesaurum in vasis isti
Abbreviated transcription (Latin):
nec spetauerunt insalutare eius Nec patrem
nec filium qui salus mundi ẽ crediderunt qẜ
mandauit nubibus de super. & ianuas celi ape¬
ruit: Qpluit illis manna ad manducandĩ.
Prestita sunt hec hebreis: Sed & modo mecꝰ¬
desia ꝓphetis & apłis p̃cipitur: ut nobis i̾bĩ
p̃dicationis quo aĩa spiritaliter pascatur
adnuntient: Panẽ celi dedit eis. ł anẽ ang¬
loꝵ manducauit homo: Ipse homini cybum
prebuit qui dixit: ego sum panis uite qui
de celo descendi: qui manducauerit ex eo ui¬
uet ineternũ Ex hoc enĩ pane celi. scĩ refri¬
untur & angeli. Cibaria misit eis in habun¬
dantia Ut iam non littere ordeo. sed spin¬
talis tritici dognate sacientur: Q transtu¬
lit austrum de celo & induxit in uir tute
sua affricum: S pluit suꝑ eos sicut pulue

Expanded text:
nec speraverunt in salutari ejus. Nec Patrem, nec speraverunt in salutari ejus. Nec Patrem, nec Filium, qui salus mundi est, crediderunt. Et mandavit nubibus desuper, et januas coeli aperuit. Et pluit illis manna ad manducandum. Praestita haec sunt Hebraeis: sed et modo in Ecclesia prophetis et apostolis praecipitur, ut nobis verbum praedicationis, quo anima spiritualiter pascatur, annuntient. Panem coeli dedit eis, panem angelorum manducavit homo. Ipse homini cibum praebuit, qui dixit: Ego sum panis vitae, qui de coelo descendi: qui manducaverit ex eo, vivet in aeternum . Ex hoc enim pane coeli, sancti reficiuntur et angeli. Cibaria misit eis in abundantia. Ut jam non litterae hordeo, sed spiritualis tritici dogmate satientur. Et transtulit Austrum de coelo, et induxit in virtute sua Africum, et pluit super eos s
Abbreviated transcription (Latin):
uite ꝑhennis inundauert̃ Addit murmura¬
tio iudaica dicens. Numquid & panẽ potest
dare aut parare mensam populo suõ. Diffi¬
cilem putat uirtutẽ dĩ ut qui etuxerit aqͦm
de saxo: quasi non possit manina de celo da
eis ne interram repmissionis intrarent.  ig¬
nis accensus ẽ in iacob & ira ascendit in isrł
acob ñ semꝑ subplantator uitioꝵ intelligit᷑
Nec istł in om̃ibus uidens dm̃ accipitur. aApłs
aũt docet e̾e israelẽ sedm̃ farnẽ. de quo dr̃.
&e fornicatus ẽ ifrł. Si enĩ uidisset mente dm̃:
fornicatus utiq ñ fuisset:. Sic & iacob cũ
esau pollutum idolis adorabat dicens. uideo
faciem tuam tanqũa faciem angłi deĩ uel
cum inpinguatus recalcitrauit: non erat
supplantor uitioꝵ. Ioeo & hic ita inteligensĩ
ẽ quia accensus est in iacob terrenũ ignis o¬
cupiscencie x ira inultione diumna suꝑ istaa
carnalẽ ascendit: Quia non crediderunt inoñi

Expanded text:
vitae perennis inundaverunt. Addit murmuravitae perennis inundaverunt. Addit murmuratio Judaica, dicens: Numquid et panem poterit dare, aut parare mensam populo suo? Difficilem putat virtutem Dei: ut qui eduxerit aquam de saxo, quasi non possit manna dare de eis, ne in terram repromissionis intrarent. Et ignis accensus est in Jacob, et ira ascendit in Israel. Jacob non semper supplaaccipitur. Apostolus autem docet esse Israelem secundum carnem , de quo dicitur: Et fornicatus est Israel . Si enim vidisset mente Deum, fornicatus utique non fuisset. Sic de Jacob, cum Esau pollutum idolis adorabat, dicens: Video faciem tuam tamquam faciem angeli Dei ; vel, cum impinguatus recalcitravit, non erat supplantator vitiorum. Ideo et hic ita intelligendum est: quia accensus est in Jacob terrenus ignis concupiscentiae, et ita in ultione divina, super Israel carnalem ascendit. Quia non crediderunt in Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ in cordibus suis ut peterent escas anima¬
bus suis. Et male locuti st̃ de dõ dixert: nũqͥo
poterit ds̃ parare mensã in deserto: Qm̃ ꝑ
cussit petram & fiuxerunt aquę & torren
tes muntauerunt. O ꝑuersitas cordis praui in
dm̃ male loquit᷑: & qui iusticiã esurire debue¬
rat. carnes requirit & olera: Nam sicut mo¬
yses ꝑcussit in heremo petrã. & ꝓduxit po¬
pulo aquas: ita & dñs quẽ paulus apłs dicit
ꝓtulit fontes. Item apłos suos petr̃a monstrat.⁊¬
subsequentes ecclenarũ doctores repleti st̃ ẽx
quoꝵ nos predicatione sitim uerbi dĩ restingͥ¬
mus: Sed & fontem baptismi nobis atq mar¬
tyrii id ẽ petra ostendit: De iatere enĩ eius
cũ ꝑcussus est sanguis & aqua ꝓcessit. qd̃
baptismũ & martyriũ figurauit: Torrentes
aũt dicti doctores. quia priusquã crederent.
ab imbribus & uolutabris huius scłi erant
repleti. Ilunc aũt baptismo abluti: a fonte.

Expanded text:
Deum in cordibus suis ut peterent escas animaDeum in cordibus suis ut peterent escas animabus suis et male locuti sunt de Deo dixerunt numquid poterit Deus parare mensam in deserto quoniam percussit petram et fei, etc. O perversitas cordis pravi, in Deum male loquitur, et qui justitiam esurire debuerat, carnes requirit et olera. Nam sicut Moyses percussit in eremo petram, et produxit populo aquas , ita et Dominus quem Paulus percussum protulit fontes : apsubsequentes Ecclesiarum doctores repleti sunt. Ex quorum nos praedicatione, sitim verbi Dei restinguimus. Sed et ad fontem Baptismi nobis atque martyrii, eadem petra ostendit. De latere enim ejus cum percussus est, sanguis et aqua processit, quod baptismum et martyrium figuravit . Torrentes autem doctores dicti, quia priusquam crederent, ab imbribus et volutabris hujus saeculi erant repleti. Nunc autem baptismo abluti, a fonte
Abbreviated transcription (Latin):
sed semꝑ in luce. Q tota nocta in illuminatiõe
ignis. Et tenebre ñ sunt absconse a te. Sicut
lux tͥ. ita & nor tibi . E tota nocte in illumina¬
tione ignis. Dñs nr̃ ignis consumens ẽ. Ignis
consumens: ñ dixit quid consumens: nobis in¬
telligentiã dereliquit. Qui suꝑ fundamentũ
xp̃i edificauert̃ lignũ. fenũ. stipulam: dñs illis
ignis consumens ẽ. Ignis duplicẽ habet nat᷑am.
&e lucet & urit. Si peccatores sumus incendit.
Si iusti lucet nobis: In terrupit petrã in deserto.
In terrupta nob̃ ẽ petra. in heremo: ꝑcussa ẽ pe¬
tra. ⁊ fluxer̃t aque Illa petra q̃ dic̃. qͥ sitit
ueniat & bibat. De cuius uentre fluxerunt
flumina:  adaquauit eos uelud in abysso
multa. In deserto ubi aqua ñ erat. habundan¬
tia nob̾ aquarũ facta ẽ. Et eduxit aqũa de
petra. & edux̃ tanquã flumina aquas.  ad¬
posuerunt ad huc peccare ei. in irã concitaue¬
rt̃ eum excelsũ in inaquoso. Q temptauerunt

Expanded text:
sed semper in luce. Et tota nocte in illuminatione sed semper in luce. Et tota nocte in illuminatione ignis. Et tenebrae non sunt absconsae a te. Sicut lux tibi, ita et nox tibi . Et tota nocte in illuminatione ignis. Dominus noster, ignis consumens est. Ignis consumens. Non dixit quid consumens, nobis intelligentiam dereliquit. Qui super fundamentum Christi aedificaverunt, lignum, fenum, stipulam : Dominus illis ignis consumens est. Ignis duplicem habet naturam, et lucet, et urit. Si peccatores sumus, incendit: si justi, lucet nobis. Interrupit petram in deserto. Interrupta nobis est petra in eremo. Percussa est petra, et fluxerunt aquae. Illa petra quae dicit: qui sitit, veniat et bibat; de cujus ventre fluxerunt flumina . Et adaquavit eos velut in abysso multa . . . In deserto, ubi aqua non erat, abundantia nobis aquarum facta est. Et eduxit aquam de petra et deduxit tamquam flumina aquas et adposuerunt adhuc peccare ei in ira excitaverunt Excelsum in inaquoso et temptaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
rex egypti. ubi equites egypti. ubi iamnes
ꝙ mambres aduersarii moysi ubt idolatria
slos om̃s eramus in egẏpto: & a dño liberati su¬
mus. Interrupit mare &e edurit eos. Ambula¬
uit dñs suꝑ mare. & fluctus maris mitigauit:
& nos ꝑduxit. In terrupit mare & eduxit eos.
Usq hodie o manache fidelis qñ educeris de e¬
gypto: interrũpit᷑ mare & sic educeris. Statuit
aquas quasi in utre. In hebreo ñ habet utr̃e.
sed aceruũ. E dedux̃ eos in nube diei. Ecce
dñs uenit in egypto in nube leui. Nubem
leuem aut ꝓpͥe saluatoris corpus debemus ac¬
cipere. quia leue fuit & nullo peccato p̃graua¬
tũ ẽ Aut certe nubẽ leuẽ debemus scãm ma¬
riam accipere. Nullo sem̃ humano pregrauatã
Ecce dñs uenit in egẏpto scłi istius suꝑ nubẽ
leuẽ uirginẽ. E deduxit eos in nube diei.
Pulcte dix̃ diei nubes enĩ illa ñ fuit in tenebris

Expanded text:
rex Aegypti, ubi equitatus Aegypti, ubi Joannes rex Aegypti, ubi equitatus Aegypti, ubi Joannes et Mambres adversarii Moysi, ubi idololatria. Nos omnes eramus in Aegypto, et a Domino liberati sumus. Interrupit mare, et eduxit eos. Ambulabat Dominus super mare, et fluctus maris mitigavit, et nos perduxit. Interrupit mare, et eduxit eos. Usque hodie, o Monache fidelis, quando educeris de Aegypto, interrumpitur mare, et sic educeris. Statuit aquas quasi in utre. In Hebraeo non habet, utrem: sed, sicut acervum. Et deduxit eos in nube diei. Ecce Dominus venit in Aegyptum in nube levi. Nubem levem, aut proprie Salvatoris corpus debemus accipere: qui leve fuit, et nullo peccato praegravatum est. Aut certe nubem levem debemus sanctam Mariam accipere: nullo semine humano praegravatam. Ecce Dominus venit in Aegyptum, saeculi istius: super nubem levem, Virginem. Et deduxit eos in nube diei. Pulchre dixit, diei: Nubes enim illa non fuit in tenebris,
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾ra egypti incãpothaneos: Int̾rupit ma¬
re & ꝑouxit eos statuit aquas qͣsi in utre
Et deduxit eos in nube diei. Dicat aliquis. uĩ
facis scͥpture. Simplicit̃ enĩ dr̃ de popło isrł.
quando eductus ẽ de t̾ra egypti. & ꝓpt̃ea scõm
hystoriam dr̃ Nlegimus dͥecẽ tribubꝰ qm̃ de¬
reliquerũt dm̃ & idolatre effecti sunt: x quasi
secuti st̃ uitulos aureos. Uideamus asapħ ꝓ¬
pħa quo tempore fuerit. utiq illo tempore
quando fuit dauid quadraginta annis. Hur¬
sũ salomon aliis quadraginta annis. Post
octoginta annos sub roboam postea scisse st̃
decẽ tribus Uide gͦ quid dicitur: ñ dicit᷑ de
dec̃ tribubsed de hereticis ꝓphetat᷑. Corã pntͥbꝰ
oꝵ quȩ fecit mirabilia. Obliti gͦ heretici
patris sui qui fecit mirabilia. In t̾ra egypti
Intenebris istius scłi. qͦmodo illos liberauit᷑ in
postea ubi nati sunt displicet eis eccłia litte¬
ra egypti incanpotaneos Ubi idolatria. ubi

Expanded text:
ra Aegypti, in campo Taneos: interrupit mare, et perduxit eos, statuit aquas quasi in utre, et deduxit eos in nube diei. Dicat aliquis: Vim facis Scripturae: simpliciter enim dicitur de populo Israel, quando eductus est de terra Aegypti, et propterea secundum historiam dicitur. Et legimus decem tribus quoniam dereliquerunt Deum, et idololatrae effecti sunt, et quasi secuti sunt vitulos aureos. Videamus Asaph propheta quo tempore fuerit. Utique illo tempore, quando fuit David quadraginta annis. Rursum Salomon aliis quadraginta annis. Post octoginta annos sub Roboam, postea scissae sunt decem tribus. Vides ergo quod dicitur, non dicitur de decem tribubus, sed de haereticis prophetatur. Coram patribus eorum fecit mirabilia. Obliti ergo sunt haeretici patris sui, qui fecit mirabilia in terra Aegypti, in tenebris istius saeculi, quomodo illos liberavit. In postea ubi nati sunt, displicet eis Ecclesia. In terra Aegypti in campo Taneos: ubi idololatria, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
mĩarũ continet eum. ut dũ expectat peniten¬
ciã nõ puniat derelintuentẽ: quia ñ uult mor¬
tẽ peccatoris sed ut conu̾tat᷑ & uiuat. Et re¬
memoratus ẽ quia caro st̃ Scit enĩ quia caro
sẽꝑ resistit legi dei. Sp̃s uadens & nõ rediens
bus. qũa diu in uolutabris peccaminũ st̃ ñ re¬
uertitur ad eos: Quotiens exacerbauerunt eũ
in deserto: in ira concitauerũt eum in inaqͦso:
In incredulitate utiq atq ariditate cordis sui
& conuersi sunt & tẽptauerunt dm̃ & scm̃ isrł
exacerbauert. Erat tc̃ moyses sc̃s isrł qͥ dm̃ &

Expanded text:
ectat poenitentiam, non puniat delinquentem: quia non vult mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat . Et rememoratus est, quia caro sunt. Scit enim, quia caro semper resistit legi Dei. Spiritus vadens, et non rediens. bus, quamdiu in volutabris peccaminum sunt, non revertitur ad eos. Quoties exacerbaverunt eum in deserto: in iram concitaverunt eum in inaquoso. In incredulitate utique atque ariditate cordis sui. Et conversi sunt, et tentaverunt Deum, et Sanctum Israel exacerbaverunt. Erat tunc M
Abbreviated transcription (Latin):
quȩc̃q p̃ceperit moyses faciemus A lin¬
gua sua mentiti st̃ ei Dicentes moysi: oĩa
quęc̃q dixerit dñs. faciemus. Cor aũt ip¬
soꝵ ñ erat rectũ cũ eo: nec fideles abiti st̃
in testamento eius. Nã & dñs testimonio u¬
tens esaye ꝓpħȩ dicebat. Populus hic labus
me honorat. cor aũt eius longe ẽ a me. hy¬
se aũt ẽ misericors. & ꝓpitius fice peccatis eoꝵ

Expanded text:
quaecumque praeceperit Moyses, faciemus . Et linquaecumque praeceperit Moyses, faciemus . Et lingua sua mentiti sunt ei. Dicentes Moysi: Omnia quaecumque dixerit Dominus, faciemus. Cor autem ipsorum non erat rectum cum eo, nec fideles habiti sunt in testamento ejus. Nam et Dominus testimonio utens Isaiae prophetae, dicebat: Populus hic labiis me honorat: cor autem ejus longe est a me . Ipse autem est misericors, et propitius fiet peccat
Abbreviated transcription (Latin):
Nui acceperit corpus & sanguinẽ xp̃i indigne.
iuditiũ sibi sumit & bibit. Selectos israel
inpehiuit: Inpediuntur & nc̃ electi eccłiȩ: si
ñ ipsi qͦ sacerdotes innocent̃ hȩc sacramen¬
ta ꝑcipiant: In om̃ibus his peccauerũt ad¬
huc & ñ credidert̃ in mirabilibus eius. Et
confestinatione. Peccant cotidie iniqui quo¬
adusq deficiant: & cũ festinatione deficiũt.
quia sacerdotes dei ob audire contẽpnũt: si¬
cut & populus ille qͥ contra famulũ dei mo¬
isen murmurabat. Cũ occideret eos que¬
rebant eum. & reuertebant᷑ & diluculo ue¬
niebant ad dm̃. Flagellati in peccatis reuer¬
tebantur. excussoq infidelitatis somno ma¬
turabant ut audirent uerba dĩ Q rememo¬
rati st̃ quia os̃ ad iutor est eoꝵ. & ds̃ excel¬
sus redemptor eoꝵ ẽ. Nullũ posse adutoriũ fer
inlart̃ nͥ illũ qͥ eos de seruitute egipti liberauit
soilexert̃ eum in ore suo. Cũ dicerent: oĩa

Expanded text:
Qui acceperit corpus et Sanguinem Christi indigne, Qui acceperit corpus et Sanguinem Christi indigne, judicium sibi sumit, et bibit . Et electos Israel impedivit. Impediuntur, et nunc electi Ecclesiae: si ne ipsi quoque sacerdotes innocenter haec sacramenta percipiant. In omhuc  et non crediderunt in mirabilibus eius. Et cerunt, etc. Peccant quotidie iniqui, quoadusque deficiant, et cum festinatione deficiunt: qui sacerdotibus Dei obaudire contemnunt, sicut et populus ille qui contra famulum Dei Moysen murmurabat. Cum occideret eos, quaerebant eum, et revertebantur, et diluculo veniebant ad eum. Flagellati in peccatis revertebantur: excussoque infidelitatis somno, maturabant ut audirent verbum Dei. Et rememorabant, quia Deus adjutor est eorum, et Deus excelsus redemptor eorum est. Nure, nisi illum qui eos de servitute Aegypti liberavit. Et dilexerunt eum in ore suo. Cum dicerent: Omnia
Abbreviated transcription (Latin):
tur. terrenũ et durũ eoꝵ arguit sensũ. Et
ceciderunt in medio castroꝵ eoꝵ circa ta¬
bernacula eoꝵ. ͣ manducauer̃t & saturati
st̃ nimis. Castra sinagogas dicit: tab̾nacula
uero corda eoꝵ in quibus hȩc defluxerũt. Qd
aũt eos nimis indicat saturatos. ingluuiem
eoꝵ carnalem increpat. quod hi qui de dei ͥ¬
ceptis refici debuerant. De pulueretᷤ se carni¬
bus sentiunt saciatos.  desideriũ eoꝵ artu¬
lit eis: & non sunt fraudati a desiderio suo.
Inmensa pietas dñi ut terreno uictu esurien¬
tes pascit. sic &e qui eũ desiderauerit cȩlesti
quẽ superius diximus pane replet. Ergo hi
qui carnes tantũ & non dm̃ desiderauerũt.
quid insequenti ꝑtulert̃ uiteamus. Ad huc
isca eoꝵ erat inore ipsoꝵ & ira dei ascendit
suꝑ eos: S occidit pingues eoꝵ: Hec his qui
am̃ post acceptum manna dereliquerunt. Nã
& nc̃ ineccłia. siquis carne & sanguine xp̃i
reficitur & declinat ad uicia: nouerit sibi dĩ
iudicium in minere. sicut paulus apłs ait.

Expanded text:
sensum. Et ceciderunt in medio castrorum eorum, circa tabernacula eorum, et manducaverunt, et saturati sunt nimis. Castra, synagogas dicit. Tabernacula vero, corda eorum in quibus haec defluxerunt. Quod autem eos nimis indicat saturatos, ingluviem eorum carnalem increpat: quod hi qui de Dei praeceptis refici debuerant, de pulvereis se carnibus sentiunt satiatos. Et desiderium eorum attulit eis: non sunt fraudati a desiderio suo. Immensa pietas Domini, ut terreno victu esurientes pascit: sic et qui eum desideraverit, coelesti, quem superius diximus, pane replet. Ergo hi qui carnes tantum, et non Deum desideraverunt, quid in sequenti tulerint, videamus. Adhuc esca eorum erat in ore ipsorum, et ira Dei ascendit super eos, et occidit pingues eorum. Haec de his qui Deum post acceptum manna dereliquerunt. Nam et nunc in Ecclesia si quis Carne et Sanguine Christi reficitur, et declinat ad vitia, noverit sibi Dei judicium imminere, sicut Paulus apostolus ait:
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑. hoc ẽ qñt lingua eoꝵ quasi ꝓpt̃ splen¬
dorẽ auri dr̃ calix aureus babilon in manu
dñi. Uidete quid dicat: babilon confusio. Nt ẽ.
Ergo mundus iste calix aureus ẽ. De hoc cali¬
ce aureo om̃s gentes ꝓpinant᷑. Filii effrem
intendentes & mittentes arcũ. Quẽcũq uid

Expanded text:
dicitur: hoc est, quoniam lingua eorum quasi propter splendicitur: hoc est, quoniam lingua eorum quasi propter splendorem auri dicitur: Calix aureus Babylon in manu Domini. Videte quid dicat: Babylon confusionis. Ergo mundus iste, calix aureus est. De hoc calice aureo omnibus gentibus propinatur . Filii Ephraim intendentes et mittentes arcum. Quamcumque
Abbreviated transcription (Latin):
Uide quid dicat columba : reli qͥt templũ et
habitat in siluis. Colũba enĩ semꝑ in domibꝰ
habitat. Effrẽ uͦ colũba mea reliqͥt tẽplũ. reli¬
quit domũ. ⁊ habitat ĩ siluis. habitat ĩ deserti.ħ
interim scdm̃ litteram: debemus enĩ ꝙ h¬
storiam ponere. Nunc uero post litteram
quasi ꝑ quordã gradus debenius ad mi¬
iora
conscendere. Dicamus gͦ filios es¬
om̃s ẽẽ hereticos. S isti enim
ras sed in sipient̃ intelligunt. Multi sunt
in betbel & indan: Quide quid dicat: fecert̃
uitulos aureos in bethel. In domo dei idolatre
facti st̃ & fecerunt illud indan. hoc ẽ in iu¬
diciũ suũ. & incondẽpnationẽ. Dere liquerĩt
domũ dñi & nichil aluto nͥ de auro cogitãt
Dicat aliqͥs quare fecert̃ uitulos aureos. I
thesaurus repositus ẽ in uasis fictilibꝰ. Eceli¬
siastici enĩ rustici sunt simplices: Om̃s uen
heretici aristhotilici & platonici st̃. Deniq
ut sciatis qm̃ om̃is eloquentia secularis aurũ

Expanded text:
 relinquit templum, et habitat in silvis. Columba semper in domibus habitat. Ephraim vero columba mea reliquit templum, reliquit domum, et habitat in silvis, habitat in desertis. Hoc interim secundum litteram, debemus enim et historiam ponere. Nunc vero post litteram, quasi per quosdam gradus debemus ad majora conscendere. Dicamus ergo, filios Epomnes esse haereticos. Et isti enim ras, sed insipienter intelligunt. Multi sunt In Bethel, et in Dan. Et vide quid dicat: Fecerunt vitulos aureos in Bethel, in domo Dei, idololatrae facti sunt. Et fecerunt illud in Dan: hoc est, in judicium suum, et in condemnationem. Dereliquerunt domum Domini, et nihil aliud nisi de auro cogitant. Dicat aliquis, Quare fecerunt vitulos aureos? Noster thesaurus repositus est in vasis fictilibus. Ecclesiastici enim, rustici sunt et simplices: omnes vero haeretici, Aristotelici et Platonici sunt. Denique ut sciatis, quoniam omnis eloquentia saecularis, aurum
Abbreviated transcription (Latin):
Legimus in regnoꝵ libris qm̃ sub robaam
filiti salomonis. ieroboam filius nabat
scidit populum a reliquo popło: & decẽ tͥbꝰ
duxit in samariam: Iude uero tribus & ben¬
iamin remanserunt sub inperio roboam. et
multi de tribu leui qui habitabant in iheru¬
salem. Sacerdotes & leuitȩ sicut scͥptũ ẽ in
paralipomenon. Reuersi sunt ad templum
dei hoc ẽ in iherĩm. Tres ergo tribus fuert̃.
iamin & postea leuite. ibi uenert̃ de di¬
uersis tribubus ad templũ. Qui erant gͦ in
samaria. de tribu effrẽ habebant regẽ. Quo¬
mͦ enĩ qui regnabant in uidea habebant re¬
gem de tribu iuida & genere dauid: sic & qui
regnabant in samaria habebant regẽ de tri¬
bu effraim. & reges ipsoꝵ uocabant᷑ effraim

Expanded text:
Legimus in Regum libris: quoniam sub Roboam filio Salomonis, Jeroboam filius Nabath scidit populum a reliquo populo, et decem tribus duxit in Samariam . Judae vero tribus, et Benjamin remanserunt sub imperio Roboam, et multi de tribu Levi, qui habitabant in Jerusalem sacerdotes et Levitae, sicut scriptum est in Paralipomenon, reversi sunt in templum Dei, hoc est, in Jerusalem . Tres ergo tribus fuerunt:jamin, et postea Levitae ibi venerant de diversis tribubus ad templum. Qui erant ergo in Samaria, de tribu Ephraim habebant regem. Quomodo enim qui regnabant in Judaea, habebant regem de tribu Juda, et genere David: sic qui regnabant in Samaria, habebant regem de tribu Ephraim, et reges ipsorum vocabantur Ephraim.
Abbreviated transcription (Latin):
pore ẽ necessitatẽ habet aliquã de terre¬
nis cogitare. Q quando uenerit ad uictũ
& uestimentũ. & cetera huius modi. habẽs
uictũ & uestimentum his contemptus ẽ.: tan¬
gens terrã ad altiora festinat. Ille qui cur¬
rit et ad alciora festinat. in illo ẽ sermo tu¬
us. Legimus & in ꝓpħa. Sc̃i lapides uoluumn¬
tur suꝑ terrã. Uidere quid dix̃ sc̃i lapides
uoluuntur suꝑ terrã. qm̃ enĩ rote st̃ ꝓpt̃ea
uoluunt᷑ suꝑ terrã. & ad altiora festinant. uul¬
tis scire rotas plures: segimus & rotã in rota.
Legimus in lxechiel inuicẽ sibi herent rote Du¬
e rote st̃ nouũ & uetus testamentũ. Ista rota
in illa heret. & illa in ista. Tam̃ uidete quid
dicantur de rotis: sed ad reliqua festinat ora¬
tio. Illuxerunt choruscationes tue orbi t̃re
Apostolica predicatio. Cõmota ẽ & contremu¬
it t̾ra. Nisi t̾ra nr̃a cõmota e̾et & con¬

Expanded text:
corpore est, necessitatem habet aliqua de terrecorpore est, necessitatem habet aliqua de terrenis cogitare: et quando venerit ad victum, et vestitum, et caetera hujusmodi: habens victum et vestitum, his contentus est, et tangens terram, ad altiora festinat . Ille qui currit, et ad altiora festinat, in illo est sermo tuus . Legimus et in propheta, sancti lapides volvuntur super terram . Videte quid dixit: Sancti lapides volvuntur super terram. Quoniam enim rotae sunt, propterea volvuntur super terram, et ad altiora festinant. Vultis scire rotas plures? Legimus et rotam in rota. Legimus et in Ezechiel: Invicem sibi haerent rotae. Duae rotae, sunt novum, et vetas Testamentum. Ista rota in illa haeret, et illa in ista. Tamen videte quid  sunt quae dicantur de rotis; sed ad reliqua festinat oratio. Illuxerunt coruscationes tuae orbi terrae: Apostolica praedicatio. Commota est, et contremuit terra. Nisi terra n
Abbreviated transcription (Latin):
Uocẽ dederunt nubes: et enĩ sagittȩ tue tran¬
sierunt. Predicatio sermonis xp̃i in uniu̾sum
orbem cucurrit: Uox tonitrui tui in rota:
Tonitruus ꝓp̾e grandis uox est: Oeniq eo tẽ¬
pore qñ ds̃ locutus ẽ. hic ẽ filius meus dilec¬
tus in quo michi conplacui: facta ẽ uor to¬
nitrui rote similis. Deniq ꝓpt̾ea scribitur.
Abyssus abyssum inuocat in uoce cataractarũ
tuarũ. H oc ẽ duo testamenta nouum & ue¬
tus. Uox tonitrui tui in rota Uax predica
dis est predicatio. Uex tonitru tui in rota
In toto orbe ꝑ circuitũ. ñ solum auditur in
uidea sed tu loqueris & auditur in toto¬
scło: ł loc diximus generalit᷑. dicamusaũt
specialiter de in teriore homine. Rota mo¬
dico quodã uestigio stat in terra. & non
solũ stat. sed quasi ꝑ currit. blõ stat. sed
tangit & p̃terit. Deniq cũ uoluit᷑ ad altio¬
ra transcendit. Ita &e sc̃s uir qñ in cor

Expanded text:
Vocem dederunt nubes, etenim sagittae tuae tranVocem dederunt nubes, etenim sagittae tuae transierunt. Praedicatio sermonis Christi in universum orbem cucurrit. Vox tonitrui tui in rota. Tonitrus proprie, grandis vox est. Denique eo tempore quando Deus locutus est: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui: facta est vox tonitrui rotae similis . Denique propterea scribitur: Abyssus abyssum invocat in voce cataractarum tuarum : hoc est duo Testamenta, novum et vetus. Vox tonitrui tudis est praedicatio. Vox tonitrui tui in rota: in toto orbe per circuitum. Non solum auditur in Judaea, quod tu loqueris, sed et auditur in saeculo. Hoc diximus generaliter. Dicamus autem specialiter de interiori homine. Rota modico quodam vestigio stat in terra, et non solum stat, sed quasi percurrit: non stat, sed tangit et praeterit: Denique cum volvitur, ad altiora transcendit. Ita et sanctus vir, quoniam in
Abbreviated transcription (Latin):
gis: ꝓpt̃ simpliciores scdm litterã diximus:
ruertamur gͦ ad intelligentiã spir italem:
Uderunt te aque dt̃ Loquamur de reuelatione
iohannis. Aque inquit multe. populi multi st̃.
Niderunt te aque ds̃: Quȩ aque. mentes & anime
ñ fuit de odio sed de fide. Q turbatt st̃ abyssi.
Dicamus aliquid scdm̃ intelligentiam spiritalẽ.
In principio geneseos srptũ ẽ. Et suꝑ aquas
inquit ferebatur sp̃s: E de inde scriptũ ẽ. suꝑ
abissos inquit ferebant tenebrȩ. Uidete ergo
quid dicitur in principio geneseos. hoc scõm in¬
telligentiam spiritalem suꝑ aquas ferebatur
batur: Non enĩ poterat ee baptismũ sme sp̃u
Suꝑ abyssos uero tenebre. Ista ẽ abyssus in qua
demones postulant ne mitterent᷑ ab ih̃u: Suꝑ
abyssos gͦ tenebrȩ. In aquis erat munditia. in
abyssis tenebrȩ. Qui sint abyssi. me tacente
intelligitis. qm̃ demones formidant ire in a¬
byssum Uocem dederunt nubes: Nubes ꝓ
phȩ qui uideis tacuerunt. nobis locuti sunt.

Expanded text:
mpliciores secundum litteram diximus: revertamur ergo ad intelligentiam spiritualem. Viderunt te aquae, Deus. Loquamur de revelatione Joannis. Aquae, inquit, multae, populi multi sunt . Viderunt te aquae, Deus. Quae aquae? Et aquae non fuit de odio, sed de fide. Et turbatae sunt abyssi. Dicamus aliquid secundum intelligentiam spiritualem. In principio Geneseos scriptum est: Et super aquas, inquit, ferebatur spiritus. Et deinde scriptum est: Super abyssos, inquit, ferebantur tenebrae. Videte ergo quid dicitur in principio Geneseos: hoc est, secundum intelligentiam spiritualem. Super aquas, batur. Non enim poterat esse baptismum sine spiritu. Super abyssos vero tenebrae. Ista est abyssus ad quam daemones postulant, ne mittantur a Jesu. Super abyssos ergo tenebrae. In aquis erat munditia: in abyssis, tenebrae. Quae sint abyssi, me tacente, intelligitis: quoniam daemones formidant ire in abyssum. Vocem dederunt nubes. Nubes, prophetae: quae Judaeis tacuerunt, nobis locuti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tui dñe libera nos. & ꝓpituis esto peccatis
ꝓpiciaris. si claritas nominis tui que ingenti¬
bus benedicitur. nos morte sua. a morte in¬
piat. Ne quando dicãt gentes ubi ẽ ds̃ eos
x in notescat in natiõibꝰ coram occulis nr̃i
Gentes siue nationes: potestates ad uerse st̃
que ^ ualescunt adu̾sum nos dicentes. ubi ẽ dc̃
uerax uester. Sicut pagani martyribus se¬
pe dicebant. Ultio sanguinis seruoꝵ tuoꝵ qͥ
esfusus est. Iuditium hic inuocat quo sangus
martyrum exquitatura dño. qͥ in apocalipsi ar
quiescite modicũ donec impleatur numerus
conseruoꝵ uestroꝵ: Intret in conspectu tuo gi¬
mitus conpeditoꝵ. Qui te ꝑ longas lacrimas

Expanded text:
ine, libera nos, et propitius esto peccatis propitiaris: si claritas nominis tui, quae in gentibus benedicitur, nos morte sua a morte eripiat. Nequando dicant gentes, ubi est Deus eorum? et innotescat in nationibus coram oculis nostris. Gentes, sive nationes, potestates adversae sunt, quae invalescunt adversum nos, dicentes: Ubi est Deus verax vester? Sicut pagani martyribus saepe dicebant. Ultio sanguinis servorum tuorum qui effusus est. Judicium hic invocat: quo sanguis martyrum exquiratur a Domino, qui in Apocalypsi ait: Quiescite modicum, donec impleatur numerus conservorum vestrorum . Introeat in conspectu tuo gemitus compeditorum. Qui te
Abbreviated transcription (Latin):
figurauert̃: ubi & carnes eoꝵ bestiis atq
uolucribus. id ẽ ꝑsecutoribus exposite sunt
Q tanta multitudo sanguinis ẽ esfusa ut uix
om̃ium sepeliri corp uscula possint: Circu¬
itus aũt ĩherosolimis. plorantis eccłiȩ intel¬
ligitur luctus. iuxta illud rachel plorat
filios suos. & noluit consolari q ñ st̃. fac¬
ti sumus obꝓbrium uicinis nr̃is. subsan

Expanded text:
figuraverunt, ubi carnes eorum bestiis atque figuraverunt, ubi carnes eorum bestiis atque volucribus, id est, persecutoribus expositae sunt, et tanta multitudo sanguinis est effusa, ut vix omnium sepeliri corpuscula possent. Circuitus autem in Jerosolymis, plorantis Ecclesiae intelligitur luctus, juxta illud: Rachel plorans filios suos, et noluit consolari, quia non sunt . Facti sumus opprobrium vicinis nostris,
Abbreviated transcription (Latin):
Uos estis templum dei uiui & sp̃s sc̃s habitat
in uobis: Siquis tẽplum dei uiolauerit. disper¬
det illũ ds̃. Ergo si in crescentibus uitus suc¬
cumbat aĩa xp̃ianaͥ tẽ hereditas que dei ẽ̾e de¬
buerat. aduersario subditur.: & tẽ templum
sp̃u scõ dedicatũ. coinquinatũ a gentiũ cri¬
minibus disꝑditur: Posuerunt iherłm þomo¬
rũ custodia: Sicut enĩ poma cũ maturesce¬
re ceperint a suis custodiuntur:. matura q fa¬
cilius deuorant᷑: ita & aduersaruis nr̃ ingru¬
entibus uitiis custodit sibi consentientẽ ani¬
mã. donȩc eam ad plenũ uoluntatis suȩ consen¬
cientẽ ducens ualeat deuorare. Qũa diu in
ea scintilla lucet fidei acerba ẽ dentibus
inimici. Posuerunt morticina seruoꝵ tuoꝵ
escas uolatilibus celicarnes scõꝵ tuoꝵ besti¬
is terre Effuderunt sanguinẽ ipsoꝵ tãqͥm
a qu̾a incircuitu iherłm. & ñ erat qui sepe¬
liret. Hȩc quidẽ inihersm. ante aduentũ
acta st̃ saluatoris. sed passionẽ infantium

Expanded text:
tis templum Dei, et Spiritus Dei habitat in vobis . Si quis templum Dei violaverit, disperdet illum Deus. Ergo si increscentibus vitiis succumbit anima Christiana: tunc haereditas quae Dei esse debuerat, adversario subditur, et tunc templum Spiritui sancto dedicatum, coinquinatum a gentium criminibus disperditur. Posuerunt Jerusalem in pomorum custodiam. Sicut enim poma cum maturescere coeperint, a suis custodiuntur, maturaque facilius devorantur: ita et adversarius noster irruentibus vitiis custodit sibi consentientem animam donec eam ad plenum voluntatis suae consensum adducens, valeat devorare. Quamdiu enim in ea scintilla lucet fidei, acerba est deutibus inimici. Posuerunt morticina servorum tuorum escas volatilibus coeli: carnes sanctorum tuorum bestiis terrae. Effuderunt sanguinem ipsorum tamquam aquam in circuitu Jerusalem, et non erat qui sepeliret. Haec quidem in Jerusalem ante adventum acta sunt Salvatoris: sed passionem infantum
Abbreviated transcription (Latin):
inuenitur in om̃ibus ueteribꝰ codicibus so
homines ignorantes tulerunt illuo. Deniqi
multa euangłia usq hodie ita habent ut in¬
pleretur quod scriptũ ẽ ꝑ esayam ꝓpħam¬
Aperiam in parabolã os meũ. eloquar ꝓpa¬
ciones ab initio: łoc Isayas non loquitur
sed asaph. Deniq & impius ille pͣphirius
ꝓponit aduersum nos. hoc ipsum & dic̃
euangłista uester matheus tam inperitui
ẽ in marcho. quia hora tcia crucifixus sit ho
uidetur e̾e diuersum. sed nõ ẽ diuersum:
error scͥptoꝵ fuit: & in marcho hora serta
scͥptũ fuit. Sed multi ꝓ epissomo greco
putauerunt ẽe gamina: sic enĩ ibi errx
fuit scͥptoꝵ ut ꝓ asaph isayam scriberent:
scimus quia plurima eccłia de inperitis con¬
gregata fuit gentilibus: ergo cum legert
in euangłio. ut impleretur quod scͥptum ẽ
in asaph ꝓpħa Ille qui pͥmus scribebat
euangłium cepit dicere: quis ẽ iste asaph
ꝓpħa: non erat notus in ppło. Q quid fecit:

Expanded text:
invenitur in omnibus veteribus codicibus, sed invenitur in omnibus veteribus codicibus, sed homines ignorantes tulerunt illud. Denique multa Evangelia usque hodie ita habent: Ut impleretur quod scriptum est per Isaiam pAperiam in parabolis os meum, et loquar propositiones ab initio. Hoc Isaias non loquitur, sed Asaph. Denique et impius ille Porphyrius proponit adversum nos hoc ipsum, et dicit: Evangelista vester Matthaeus tam imperitus est in Marco: quia hora tertia crucifixus sit. Hoc videtur esse diversum, sed non est diversum. Error scriptorum fuit: Et in Marco hora sexta scriptum fuit; sed multi episemum Graecum ς, putaverunt esse γ· sicut et ibi error fuit scriptorum: ut pro Asaph, Isaiam scScimus enim quod plurima ecclesia de imperitis congregata fuit gentilibus. Cum ergo legerent in Evangelio: Ut impleretur quod scriptum est in Asaph propheta, ille qui primus scribebat Evangelium coepit dicere: Quis est iste Asaph propheta? Non erat notus in populo. Et quid fecit?