comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
naturam patris precipientis ⁊ filii obedientis.
hũc dedit quod xp̃c nõ tantum deus est qua na¬
tura equalis est patri s etiam homo qua natu¬
ra maior est pater. Cuius etiam nõ solum pater
uerum ⁊ clñs est. ¶Lam inde est ⁊ illud ꝓpheti¬
cum ¶ Nominus dixit ad me filius meus es tu.⁊
bi est quippe inferior sułn quappt̾ maior sit. ⁊¬
⁊ serui forma cui domuus sit. ¶Dec autem forma
humanitatis euis quam manente forma diuini¬
tatis accepit. ut in similitudine hominum fieret.
⁊ hĩtu inueniretur ut homo in uidicio quoq appa¬
rebit quo uinos ⁊ mortuos iudicabit. ¶Ideo dcm̃
est de patre qd̾ non iudicabit quẽquam s omne
uidicium dedit filio. Formam namq in xp̃o filii
hominis tunc ab eo uiditandim uidebunt ĩ pii
de quib dictum est. ¶Li debunt inquem confice¬
runt dei uer formnam. in eodem ipõ ⁊põ qua eqͦ¬
sis est patri. Utiq non uidebunt. Unde ꝓpħia p̾¬

Expanded text:
naturam, patris praecipientis, et filii obedientis. naturam, patris praecipientis, et filii obedientis. Huc accedit quod Christus non tantum Deus est, qua natura aequalis est Patri; sed etiam homo, qua natura major est Pater, cujus etiam non solum Pater, verum et Dominus est. Nam inde est et illud propheticum: Dominus dixit ad me, Filius meus es tu . Ibi est quippe inferior substantia qua Pater major sit, et servi forma cui Dominus sit. Haec autem forma humanitatis ejus, quam manente forma divinitatis accepit, ut in similitudinem hominum fieret et habitu inveniretur ut homo , in judicio quoque apparebit, quo vivos et mortuos judicabit. Ideo dictum est de Patre, quod non judicabit quemquam, sed omne judicium dedit Filio . Formam namque in Christo Filii hominis tunc ab eo judicandi videbunt impii, de quibus dictum est, Videbunt in quem confixerunt . Dei vero formam in eodem ipso Christo, qua aequalis est Patri, utique non videbunt. Unde prophetia prae
Abbreviated transcription (Latin):
audiens patrem sibi dicentem. sede ad dexte¬
ram meam donec ponam inimicos tuos sca¬
de celo is qui uoliuitate ⁊ precepto patris sedit¬
tris indicaturus est totum mundum in equita¬
te ⁊ redditurus singulis scd̃m fidem ⁊ oꝑa sua
sicuti ip̃e ait. pater indicat neminem s omne
indicium filio dedit. ¶Item sicuti audio iudico
⁊ iudicium meum uerum est quia non quero uo¬
lintatem meam s uolutatem eius qui me misit.
Unde ⁊ inuidicando patris p̾sentiam sponit. ⁊
suam diuinam dignitatem ⁊ potestatẽ scd̾am pꝰ¬
ponit dicens. uenite bñdicti patris mei. Ergo
iustus uidex est filius iuidicantis uero honor et
sa aduocatio ⁊ consolatio unigeniti dei iusti iu¬
dicis est. dignitas. ¶ Iani que suꝑuis respondimꝰ
etiam adu̾sus ista similit̾ ualent. ¶ Quod dimi¬
nuo uoluntati ⁊ precepto patris obediens est filiꝰ
nsͨ in hominib demonsirat diu̾sam imparemq

Expanded text:
audiens Patrem sibi dicentem: « Sede ad dexteaudiens Patrem sibi dicentem: « Sede ad dexteram meam, donec ponam inimicos tuos scas qui voluntate et praecepto Patris venitris judicaturus est totum mundum in aequitate, et redditurus singulis secundum fidem et opera sua; sicut ipse ait, « Pater judicat neminem, sed omne judicium Filio dedit » : item, « Sicuti audio, judico, et judicium meum verum est; quia non quaero voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui me misit » . Unde et in judicando Patris praesentiam praeponit, et suam divinem dignitatem et potestatem secundam postponit, dicens: « Venite, benedicti Patris mei » . Ergo justus judex est Filius: judicantis vero honor et sa advocatio et consolatio, Unigeniti Dei justi judicis est dignitas. Jam quae superius respondimus, etiam adversus ista similiter valent. Quod enim voluntati et praecepto Patris obediens est Filius, nec in hominibus demonstrat diversam imparemque
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑcius alio Loco dixit. ¶ Elige instificabitur
̃temq alio non instificabitur homo. ⁊ opib
legis ¶ Ita ergo dixit omnis caro. ac si diceret
omnis homo sic itaq diutum est. u̾bum caro
fem̃ est. ac si diceretur u̾bum homo fastumẽ¬
¶ Herumptamen isti tum eius solant humia¬
nam carnem uelat intelligi hoiẽm xp̃m ꝯ
neq enim negabunt hominem de quo aꝑtissi¬
hant humanam quomodo cumos naturam di¬
ci potiusse pat̾ maior me est. non aꝑt alam de
qua dutum est ¶ Ego ⁊ piter pater unuir su¬
mus. Quusems ferat si quantus cumo bomo
dicat. ego ⁊ deus unum sumus ¶Et quis non
oblatione. ⁊ rex cum purptira ⁊ deus cum tene¬
plo a patre assumptus est ingłam¶ Querẽ¬
dum est abeis qui ista dicurit qualem ouem
pastor reportauit patri. si enim caro sine anma
est quan reportauit quid est oius ista isi t̾ra:
sine sensu que nes grãs ag̾e pot̾ quia sine ani¬

Expanded text:
apertius alio loco dixit, Ex Lege nemo justificabitur apertius alio loco dixit, Ex Lege nemo justificabitur : itemque alio, Non justificatur homo ex operibus Legis . Ita ergo dixit, Omnis caro; ac si diceret, Omnis homo. Sic itaque dictum est, Verbum caro factum est; ac si diceretur, Verbum homo factum est. Verumtamen isti cum ejus solam humanam carnem velint intelligi hominem Christum; non enim negabunt hominem, de quo apertissihanc humanam quomodocumque naturam dici potuisse, Pater major me est; non propter illam de qua dictum est, Ego et Pater unum sumus. Quis enim ferat, si quantuscumque homo dicat, Ego et Deus unum sumus? Et quis non oblatione, et rex cum purpura, et Deus cum templo a Patre assumptus est in gloriam. Quaerendum est ab eis qui ista dicunt, qualem ovem pastor reportaverit Patri. Si enim caro sine anima est quam reportavit, quid est ovis ista nisi terra sine sensu, quae nec agere gratias potest? Quia sine ani
Abbreviated transcription (Latin):
memorauerunt qd̾ ait pater transeat a me ca¬
lix iste non tam̃ qd̃ egͥo uolo s ad̾ tu uiᷤ. ¶Ii¬
lud autem noluerunt qd̾ ait tristis es amma
mea usq ad mortem. Audiant ergo ista cõ¬
memorantibus nobis. Tristis est annnia mea
usq ad mortem. ¶ Potestatem habeo ponen¬
di anrmam meam ¶Mnorem bac cantatẽ
nemo ht quam ut aminan suam ponat pro
amicis suis. Et quod de illo intellex̾unt apłi
turaꝵ testimoniis non resistant fateantur¬
que xpm̃ ¶ Lon tantum carnem s ammam
quoes humanam uerbo unigenito ccuptas¬
dus gemine substantie. ¶Diume scilie et
humane ut ip̃a humane ex anuma constet ⁊¬
carne ¶ Aut si eo mouentur qd̾ scͥptum est.
Uerbum caro fcm̃ est. nec illic anima nomi¬
nata est intelligant carnem pro homine po¬
sitam. a parte totun significant elequtionis
modo. sicuti est ad te omnis caro uemet. Itẽ
⁊ oꝑib legis nõ uistificabitur omĩs caro. sp̃s

Expanded text:
memorarunt quod ait, Pater, transeat a me camemorarunt quod ait, Pater, transeat a me calix iste; non tamen quod ego volo, sed quod tu vis: illud autem noluerunt quod ait, Tristis est anima mea usque ad mortem . Audiant ergo ista commemorantibus nobis: Tristis est anima mea usque ad mortem; Potestatem habeo ponendi animam meam ; Majorem hac charitatem nemo habet, quam ut animam suam ponat pro amicis suis : et quod de illo intellexerunt Aposturarum testimoniis non resistant, fateanturque Christum, non tantum carnem, sed animam quoque humanam Verbo unigenito coaptasdus geminae substantiae, divinae scilicet et humanae, ut ipsa humana ex anima constet et carne. Aut si eo moventur quod scriptum est, Verbum caro factum est ; nec illic anima nominata est: intelligant carnem pro homine positam, a parte totum significante locutionis modo; sicuti est, Ad te omnis caro veniet : item, Ex operibus Legis non justificabitur omnis caro . Quod
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i non de diminutio est diuinitatis. e depo¬
sitio corꝑis. sicut enim generatio eius ec iuirgi¬
ne non fuit corruptio dealitatis ip̃ius. sed sus¬
ceptio corporis ita ⁊ in morte ipius non fuit paeᷤᷤ¬
sio ⁊ defectio dealitatis ipũis. sed seꝑatio cariꝰs
eius. sicuti enim qui indumentum conscuidit
induto facit inuiriam. ita ⁊ qui carnemipũts
crutifix̾int diuinitati ipĩus contumeliam itu¬
lerunt. ¶ Etce in quibus uerbis suis om̃ino ma¬
nifestant. negare se quod ad imitatem ꝑsone
carnem ⁊ diuinitatem tantum modo confiteri
quando quidem cum penderet in ligno slido nͥ
ait. pater in manus tuas ꝯmendo spm̃ meum
redemisti duunitatem ip̃am nolunt eum intel¬
telligi ꝯmendasse patri non humanum spm̃
qd̃ est anima. ¶¶Demorito mista ipã dispu¬
tatione suꝑius ubi uoluer intelligi xpm̃ prĩs
uoluntatem fecisse non suam¶ Snnc eum mi¬
noris atq diu̾se putantes ẽẽ nature. illud com¬

Expanded text:
Christi non diminutio est divinitatis, sed depoChristi non diminutio est divinitatis, sed depositio corporis. Sicuti enim generatio ejus ex virgine non fuit corruptio dealitatis ipsius, sed susceptio corporis; ita et in morte ejus non fuit passio et defectio dealitatis ipsius, sed separatio carnis ejus. Sicuti enim qui indumentum consciinduto facit injuriam; ita et qui carnem ipsius crucifixerunt, divinitati ipsius contumeliam intulerunt. Ecce in quibus verbis suis omnino manifestant negare se, quod ad unitatem personae carnem et divinitatem tantummodo confiteri. Quandoquidem cum penderet in ligno, illud ubi ait, Pater, in manus tuas commendo spiritum meum, divinitatem ipsam volunt eum intelligi commendasse Patri, non humanum spiritum, quod est anima. Merito in ista ipsa disputatione superius, ubi voluerunt intelligi Christum Patris voluntatem fecisse, non suam, hinc eum minoris atque diversae putantes esse naturae, illud com
Abbreviated transcription (Latin):
eñs usq ad mortem mortem aũ crucis rectissime
respondetur ille qui cum in forma dei eẽ non ra¬
pmam arbitratus est ẽẽ equalis deo¶ Eigo ⁊ ista
humanitas illius diuinitatis nom̃ accepit
Apparet tamen idem ip̃e xp̃s. gemine gu̾gans
substancie. secundum quid obediens scdm qͥd
equalis deo. scd̾m quid filius homirus. scd̾m
quid filius dei secundum dicat pat̾ maior mẽ
est scdͣm quid ego ⁊ pat̾ unum sumus. secũ¬
dummi quid non fatit uoluntatem suam s enis
a quo missus est. scd̾m quid sicut pater suici¬
tat mortuos. ⁊ iuuificat sic ⁊ filius quos uult
ce pendens. uoluntate ⁊ precepto patris. cas¬
nem humanam quam de scã uirgine maria
suscepit de manu hominũ dereliquit ⁊ diuinit¬
rem sliam in manus patris cõmendauit ditens.
pat̾᷑ in manus tuas ꝯmendo spm̃ meum. Qra
maria moriturum corpus peperit. deus auten
ĩmortalis ĩmortalem filium genuit. Ergo mor

Expanded text:
ens usque ad mortem, mortem autem crucis; rectissime ens usque ad mortem, mortem autem crucis; rectissime respondetur, Ille qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Ergo et ista humanitas illius divinitatis nomen accepit. Apparet tamen idem ipse Christus, geminae gigas substantiae, secundum quid obediens, secundum quid aequalis Deo; secundum quid Filius hominis, secundum quid Filius Dei: secundum quid dicat, Pater major me est ; secundum quid, Ego et Pater unum sumus : secundum quid, non facit voluntatem suam, sed ejus a quo missus est ; secundum quid, Sicut Pater suscitatce pendens, voluntate et praecepto Patris carnem humanam, quam de sancta virgine Maria suscepit, in manus hominum dereliquit, et divinitatem suam in manus Patris commendavit, dicens: Pater, in manus tuas commendo spiritum meum . Quia Maria moriturum corpus peperit, Deus autem immortalis immortalem Filium genuit. Ergo mors
Abbreviated transcription (Latin):
factus. ⁊ hĩtu iuentus. ut homo humikauit se¬
met ip̃m factus obediens usq ad mortem mortẽ
autem crucis ¶ Cum ergo xp̃i nomen ex eo illi
sit quod scͥptum est in ꝓphetia. ¶Nuxit te deuᷤ
deus tuus oleo exultationis ꝑre ꝑticipib tius.
Unde ad id quod homo factus est ꝑtinet idest¬
qd̾ formam serui accipiens hĩtu est inuentui ut
homo. qui utiq hĩtus ceꝑit extempore. de ip̃o ta¬
men eodem que xpõ dcm̃ est cum informa dei es¬
set cum ꝓfecto in forma dei anteqmͣ ab illo forma
serui esset accepta nõ dum erat filius hominis
sed filius dei. cui patris equalitas rapina ñ erat
sed natura.¶Non enim erat nsurpando elatꝰ.
Sed hoc erat natus ⁊ ideo ueritas ¶Nondum er¬
go erat xp̃s quod ẽẽ cepit. tumsemet ip̃m exĩ¬
aniuit non formam dei amutens sed formã
serui actipiens ¶Nerum si queramus quis
est ille qui cum in forma dei esset. non rapmã
arbitratus est esse equalis deo respondetur
¶Item si queramus quis nam sit fastus obedi¬

Expanded text:
factus, et habitu inventus ut homo: humiliavit se ipsum factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis . Cum ergo Christi nomen ex eo illi sit quod scriptum est in prophetia, Unxit te Deus, Deus tuus, oleo exsultationis prae participibus tuis ; unde ad id quod homo factus est pertinet id quod formam servi accipiens habitu est inventus ut homo, qui utique habitus coepit ex tempore: de ipso tamen eodemque Christo dictum est, Cum in forma Dei esset; cum profecto in forma Dei antequam ab illo forma servi esset accepta, nondum erat Filius hominis, sed Filius Dei, cui Patris aequalitas rapina non erat, sed natura. Non enim erat usurpando elatus, sed hoc erat natus, et ideo veritas. Nondum ergo erat Christus, quod esse coepit cum semetipsum exinanivit, non formam Dei amittens, sed formam servi accipiens. Verum si quaeramus, Quis est ille qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo? Respondetur Item si quaeramus, quisnam sit factus obedi
Abbreviated transcription (Latin):
quid est aliud si feci ut tognoscat. ¶Inde est⁊ illõ
apłi. Nunc autem cognoscentes dm̃ ĩmo cogint
adeo ne sibi tͥbuerent qt̃ cognouerant deũ. Sic
ergo ait cegnita ab eo intellig̾ent quod ilos grã
sua deus fecerit cognatores suos. ¶Sed̾mis¬
tum locutionis modũ dcm̃ ẽ. ⁊ nolite constritare
spm̃ scñ dei. hoc est nolite contristare qui secũdũ
spm̃ dei contristamur exuobis. caritate quippe
contristabaraur quã diffudebat sp̃s scl̃s incorde¬
b eaoꝵ. Et ꝑ hoc eos de malis fratrum tristes ip̃e
faciebat. Cemq idem apsus. ¶ Accepistis mqͥd¬

Expanded text:
quid est aliud, nisi, Feci ut cognoscas? Inde est et illud Apostoli, Nunc autem cognoscentes Deum, imo cogniti a Deo : ne sibi tribuerent quod cognoverant Deum. Sic ergo ait, cogniti a Deo, ut intelligerent quod illos gratia sua Deus fecerit cognitores suos. Secundum istum locutionis modum dictum est, Et nolite contristare Spiritum sanctum Dei : hoc est, nolite nos contristare qui secundum Spiritum Dei contristamur ex vobis. Charitate quippe contristabantur, quam diffundebat Spiritus sanctus in cordibus eorum , et per hoc eos de malis fratrum tristes ipse faciebat. Denique idem apostolus, Accepistis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ nobis postiuat fam ¶ Sient legut ꝓ
fiius nnfpelat patrem scd̾m eaque suꝑurs̃i. nos
etiam cum ꝯmemorantes disseriumꝰ. Ita mueni¬
ant unde ꝓferant qd̾ sp̃ postiet fitũ. Or udd
erũ dicit apsus quid enim oremus. sicut oꝑtet
nescimus sed ipẽ sp̃ int̾pelat gemitib menar¬
tabilib quiel antem scrutatur corda scit quid sp̃e

Expanded text:
 nobis postulat Filium. Sicut legunt, quod Filius interpellat Patrem, secundum ea quae superius nos etiam commemorantes disseruimus: ita inveniant unde proferant, quod Spiritus postulet Filium. Quod enim dicit Apostolus, Quid enim oremus, sicut oportet, nescimus; sed ipse Spiritus interpellat gemitibus inenarrabilibus: qui autem scrutatur corda, scit
Abbreviated transcription (Latin):
pectet ut dicunt legant si possunt ipõ enũ
dictum est non a se loquetur non ẽ ditum ̃¬
cumq a me audierit. sed que audierit loq̃tur
Qur aũt dictum paillo ante iani claruit ⁊ p̃iꝰ
cipet. Unde autem accipiet indeẽ. ꝓculdubio
qd̾ soquetur. Qma unde andit unde ꝓceditt
Sat enĩ der ũbum ꝓcedendo inde unde nasdot᷑:
si nondum hrẽt indiffe̾nt᷑ quippe dũr tempis
uͥba quãlus sine temꝑe manere intelligatur
eternitas. Nam ⁊ astiꝑit qui de patre ꝓcessit ⁊
accipit quia de patre ꝓcedit ⁊ accipiet quia de pa¬
tre ꝓtedere nũquam desiet ¶ Situt deus ⁊ est di
fuit ⁊ enit. Et tam̃ initium ⁊ finem temꝑis net¬

Expanded text:
pectet, ut dicunt, legant si possunt. Quod enim dictum est, Non a se loquetur: non est dictum, Quaecumque a me audierit; sed, quaecumque audierit loquetur . Cur autem dictum sit, paulo ante jam claruit ex ipsius xi, De meo accipiet. Unde autem accipiet, inde est procul dubio quod loquetur; quia inde audit, unde procedit. Scit enim Dei Verbum, procedendo inde unde nascitur si nondum haberet. Indifferenter quippe dicuntur temporis verba, quamvis sine tempore manere intelligatur aeternitas. Nam et accepit, quia de Patre processit; et accipit, quia de Patre procedit; et accipiet, quia de Patre procedere nunquam desinet: sicut Deus et est, et fuit, et erit; et tamen initium vel finem temporis, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ista a fideli corde uecordia ut sit iuidicib minor ad¬
uecatus spc̃ scũs cum illi utiq ut idices siit re¬
ergo minor est uidice qui uidices facit cum facit
ut sint uidices illuis m̃bra ⁊ suũ templum dicen¬
si aptissime leg̾ent inscĩs scͥpturis salomonem re¬
¶Cui tanta religionis seruitus que latria dicitur
legatime exhiberetur in ppłõ dei ut illi etiam tẽ¬
plum fabritaretur. Cum dlñs dicat. dmñ de um
tuum atorabis ⁊ illi soli seruies qd̃ ingreto est

Expanded text:
ista a fideli corde vecordia, ut sit judicibus minor adista a fideli corde vecordia, ut sit judicibus minor advocatus Spiritus sanctus; cum illi utique, ut judices sint, reergo minor est judice qui judices facit, cum facit ut judicis illius sint membra et suum templum, dicensi apertissime legerent in sanctis Scripturis Salomonem recui tanta religionis servitus, quae latria dicitur, legitime exhiberetur in populo Dei, ut illi etiam templum fabricaretur; cum Dominus dicat, Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies : quod in graeco est
Abbreviated transcription (Latin):
Consolatoremuero qd̾ officium tanqm ꝑsone in¬
fime in illa tͥmtate isti spũi scõ deputant deuim
dicit apłus sicut inepła eius legimus ad chorin¬
thios his qui consolatur humiles consolatus ẽ
nos deus in p̾sentiam tyti socerum ergo deꝰ ẽ cõ¬
solatur ip̃ẽ quippeᷤ humiles. ¶Unde tres illiui¬
ri in cammo dñt. Benedicite scĩ ⁊ humiles cor¬
de cleum. ¶Neus est itaq sp̃ẽ sc̾s qui consolatur
humiles: ¶ Omde isti an qd̾ nolunt fateanturde
ab apło uolunt accipi desinant ꝯsolations tanꝙͣ
nimere ꝓprio seꝑare a patre ⁊ filio ꝑsonam spc̃¬
tur ostendere¶ Quod iste ⁊ illius tanqmͣ iudiciᷤᷤ
aduocatus etiam homines scõs eidem mira cecita¬
tate sponunt. ¶ Ne quib aitidem clñs. sedebiteᷤᷤ
suꝑ duodecim iudicantes sedes duodecim tͥb ifrł
¶ bi respondeant quid erit sp̃s scũs cum filio iudex
an ap̃ uidices etiam homines aduocatus. Absit ãt

Expanded text:
Consolatorem vero, quod officium tanquam personae inConsolatorem vero, quod officium tanquam personae infimae in illa Trinitate isti Spiritui sancto deputant, Deum dicit Apostolus, sicut in Epistola ejus legimus ad Corinthios: Is qui consolatur humiles, consolatus est nos Deus in praesentia Titi . Sanctorum ergo Deus est consolator. Ipsi quippe sunt humiles: unde tres illi viri in camino dicunt, Benedicite, sancti et humiles corde, Dominum . Deus est itaque Spiritus sanctus qui consolatur humiles. Proinde isti, aut quod nolunt, fateantur Deab Apostolo volunt accipi, desinant consolationis tanquam munere proprio separare a Patre et a Filio personam Spntur ostendere, quod iste sit illius tanquam judicis advocatus, etiam homines sanctos eidem mira caecitate praeponunt, de quibus ait idem Dominus: Sedebitis super duodecim sedes, judicantes duodecim tribus Israel . Ibi respondeant, quid erit Spiritus sanctus: cum Filio judex, an apud judices etiam homines advocatus? Absit autem
Abbreviated transcription (Latin):
etiam ip̃ẽ sig̃cat ubi dicit ¶ Rogabo pitremi⁊ a
aduocatus alius nsi hoc eẽt ⁊ filius qui tam̃ ut
seꝑadisia sua ⁊ patris oꝑa demonistrare ait. Cũ
ip̃e iero mittam eũ ad uot ¶QLuãius alio loco
dicat. Quem mitrit pat̾ in nomine meo. Ubi
oftenditur qd̾ ⁊ pat̾ ⁊ filius miserint spm̃ scm̃ si¬
⁊ ego metͥnum ⁊ manus mea fundauit tram
dext̃a mea solidauit celum uocaẜo illos ⁊ astab̾t
simul ꝯuenient etiam uniu̾si audient quis illis
nũtiabit hec: Diligens autem te feci uolimtatẽ
tuam suꝑ babẏlonem ut tollatur senĩ caldeorum.
Ego loqutus sum ego uocaui adduxi illum ⁊ pro¬
sꝑam uiam enuis feci. ¶Conuenit ad me ⁊ audite
ista nec enim ab initio in obscuro loqutus sum
Cum fiebant ibi eram ⁊ nunc clũs misit me ⁊
spc̃ enis ¶ Quid euidentius ecte ip̃e se dicit mis¬
sum a spũ scõ qui fundauit t̾ram ⁊ solidauit celũ
Ubi agnoscitur unigenitus ꝑ quem ftã sũt om̃ĩa

Expanded text:
etiam ipse significat ubi dicit, Rogabo Patrem, et ritus sanctus advocatus alius, nisi hoc esset et Filius. Qui tamen ut inseparabilia sua et Patris opera demonstraret, ait, Cum ipse iero, mittam eum ad vos : quamvis alio loco dicat, Quem mittet Pater in nomine meo . Ubi ostenditur quod et Pater et Filius miserint Spiritum set ego in aeternum; et manus mea fundavit terram, dextera mea solidavit coelos; vocabo illos, et astabunt simul, convenient etiam universi, et audient: quis illis nuntiavit haec? Diligens autem te, feci voluntatem tuam super Babylonem, ut tollatur semen Chaldaeorum. Ego locutus sum, ego vocavi, adduxi illum, et prosperam viam ejus feci. Convenite ad me, et audite ista; nec enim ab initio in obscuro locutus sum: cum fiebant ibi eram, et nunc Dominus misit me et Spiritus ejus ? Quid evidentius? Ecce ipse se dicit missum ab Spiritu sancto, qui fundavit terram, et solidavit coelum. Ubi agnoscitur Unigenitus per quem facta sunt omnia.
Abbreviated transcription (Latin):
cum se dei ministros ẽẽ dũt nõ eos utiq isti etiam
dum ministros negabunt. ¶Enis quippe ministͥ
facti st̃ incuiꝰ nomine etiam baptizat̃ idẽ patris
⁊ filii ⁊ spũ sancti. At ꝑ hoc scd̾m istorum uanilo
a filio. Nusqm hoc inscͥpturis santis legũt qm̃¬
us obedientem filium legamus scd̾m formam ser¬
in qua maior ẽ. pat̾ non scd̃m formam dei in qua
nnum st̃ ipẽ ⁊ pater.

Expanded text:
cum se Dei ministros esse dicunt, non eos utique isti etiam cum se Dei ministros esse dicunt, non eos utique isti etiam Dei Patris ministros negabunt. Ejus quippe ministri facti sunt, in cujus nomine etiam baptizarunt, id est, Patris, et Filii, et Spiritus sancti. Ac per hoc secundum istorum vaniloqa Filio. Nusquam hoc in Scripturis sanctis legunt: quamvis obedientem Filium legamus secundum formam servi, qua major est Pater; non secundum formam Dei, in qua num sunt ipse
Abbreviated transcription (Latin):
menbra sint xp̃i quemad mod̾ ipm̃ filiũ impiali¬
ib segili dei cum ip̃ẽ sit u̾bum dei uͭ ullo modo. x¬
mpatoris ũbum legibus segib subraceat s seges
faciat. ¶Isti sane quorũ disputationẽ accupi cuireᷤ¬
pondeo. ñ audentidem didice fcm̃ ẽẽ qd̃ genitum
Et duo ista disc̾munt. ¶Ita ut aut a patre filurm ge¬
nitum dicant. Factum u̾o a filio spm̃ scrũ quo in
scpturis scĩsfimis quam legunt. Cum filius ipse
eẽ uenturum aut ⁊ pat̾ nõ p̾dicauerit filiũ dicen¬
do. hic est filius meus dilcũs in quo benecompla¬
cui ipm̃ audite ⁊ xii. ¶ Ac ꝑ hoc non solum pãs
głam filius uerum etiam sibigłam reuelat pter
nͨ solum filii spũs scũs. S etiam filius manifestat
spũs sanctus dignitatem. ⁊¬
¶ Et ides sicut filius patri ita ⁊ pat̾ filio situt spiritꝰ
scũs filio ita ⁊ filipus spiũ scõ ꝑhibet testimoniũ
a patre autem ⁊ filio missus est sp̃ẽ ⁊ a patre ⁊ spũ

Expanded text:
quemadmodum ipsum Filium imperialibus legibus Dei, cum ipse sit Verbum Dei, nec ullo modo imperatoris verbum legibus subjaceat, sed leges faciat. CAPUT XXI. 10. Isti sane, quorum disputationem accepi, cui respondeo, non audent idem dicere factum esse quod genitum; et duo ista discernunt, ita ut a Patre Filium genitum dicant, factum vero a Filio Spiritum sanctum. Quod in Scripturis sanctis nusquam legunt, cum Filius ipse esse venturum, aut et Pater non praedicaverit Filium, dicendo: Hic est Filius meus dilectus in quo bene complacui; ipsum audite . 12. Ac per hoc non solum Patris gloriam Filius, verum etiam Filii gloriam revelat Pater: nec solum Filii Spiritus sanctus, sed etiam Filius manifestat Spiritus sancti dignitatem. 13. Et ideo sicut Filius, Patri, ita et Pater Filio: et sicut Spiritus sanctus Filio, ita et Filius Spiritui sancto perhibet testimonium. 14. A Patre autem et Filiomissus est Spiritus sanctus:
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑator fiat. Hoc isti milla t̾nitate n imꝑato¬
ris uito filio prestare dignantur. QLuod si
forte ⁊ humani uiris uł consuetudinis formula
maiestatis crnñ etiam in filio ninriũ formidãt
aduocato c̾te puto qd̾ cumcedere debeant ut ad
iudiciariam potestatem aliqñ ꝑuemiã ¶Nec
hoc quidem uolunt. Det̾ior ergo est qd̾̃ abfit in
illa trinitate quam in gen̾is humani mortalita¬

Expanded text:
imperator fiat: hoc isti in illa Trinitate nec imperatoimperator fiat: hoc isti in illa Trinitate nec imperatoris unico Filio praestare dignantur. Quod si forte ex humani juris vel consuetudinis formula, majestatis crimen etiam in filio nimium reformidant, advocato certe puto quod concedere debeant ut ad judiciariam potestatem aliquando perveniat. Nec hoc quidem volunt. Deterior ergo est, quod absit, in illa Trinitate, quam in generis humani mortalita
Abbreviated transcription (Latin):
mequalis ac dissimilis dignitatis fac̾ent. Tamꝙͣ
imꝑatorem patrem uidicium filium aduocatum
spm̃ sim̃. Sed̾m quas em̃ udicat filus. uelut ĩ¬
perialis leges parris eẽ. asserut in quib lono¬
rem ⁊ auctoritatem filii constituit᷑ uidicantis of
tanquam iudicis sit digoitas qd̃ habeat ad uota¬
tura sicut imꝑatoris est dignitas qd̾ scd̃m sual
imꝑiales leges uiditaturum iudicem mitit. Qͣ
sua cagitatione caruali tañ nature diu̾sitatem de
qua int nos ⁊ ipõs maxima questio est in his tri¬
b ꝑsonis demonstrare nõ possĩ ¶ Cum eñ ad bu¬
manos mores ista refecer̃ ⁊ ali humano gen̾is cõ¬
suetudine quam cogitando possũt caꝑe nõ recedt̃.¬
homo est. Nec muius quam index homo est.
aduecatus etiam si officio uidetur uidici ẽẽ sb̾res¬
tar equasem. Quid qd̾̃ eos etiam def̾iore quan
humana est conditione confingunt. Sieri enĩ
pot̾ in reb humanis ut qui uidex fuerit etiam

Expanded text:
inaequalis ac dissimilis dignitatis facerent, tanquam inaequalis ac dissimilis dignitatis facerent, tanquam imperatorem Patrem, judicem Filium, advocatumdum quas enim judicat Filius, velut imperiales leges, Patris esse asserunt: in quibus honorem et auctoritatem Filii constituunt judicantis; oftanquam judicis sit dignitas, quod habeat advocatum; sicut imperatoris est dignitas, quod secundum suas imperiales leges judicaturum judicem mittit. Qua sua cogitatione carnali, tamen naturae diversitatem, de qua inter nos et ipsos maxima quaestio est, in his tribus personis demonstrare non possunt. Cum enim ad humanos mores ista referunt, et ab humani generis consuetudine quam cogitando possunt caperehomo est. Nec minus quam judex homo est advocatus, etiamsi officio videtur judici esse subjectur aequalem. Quid quod eos deteriore etiam quam humana est, conditione confingunt? Fieri enim potest in rebus humanis, ut qui judex fuerit, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ritas. ita scd̾m u̾itatem uidicat. ⁊ iudicium eꝰ utiq
iustum est. quia nõ querit uoluntatem suam s
uoluntatem eiis qui eum misit. ¶Noc enim
dicens ad illum hominem uoluit referre intentõ¬
nẽ nrã qui uoluntatem suam q̃rendo nõ eiꝰ a quo
factus est nõ hũt iustum iudicium de seipõ. s iu¬
stum iudicũt hĩtum est de ip̃o. Ip̃e quippe faciens
noluntatem suam ñ dei moriturum se eẽ non tre¬
didit. S hoc iudicium eus nõ iustum fuit. Deni¬
q fecit ⁊ mortiuis est quia uiditium dei iustumẽ
¶Quod iuditium facit dei filius nõ q̃rendo tolũ¬
tatem suam cum sit etiam hominis filius nõ quia
ipũis in urdicando milla uolmitas est. Quis enii
het insipientis simus dix̾it sed quia uon ita est uo¬
luntas eius ꝓpria ut fit a uoluntate patris aliene
het isti si cogitarent non carnalib desideri cogita¬
tionib fic trimtatis potestates ueł officia gradibꝰ
imparib ordinarent. Ut tanqmͣͣ tres homines

Expanded text:
dicium ejus utique justum est; quia non quaerit voluntatem suam, sed voluntatem ejus qui eum misit . Hoc enim dicens, ad illum hominem voluit referre intentionem nostram, qui voluntatem suam quaerendo, non ejus a quo factus est, non habuit justum judicium de seipso, sed justum judicium habitum est de ipso. Ipse quippe faciens voluntatem suam, non Dei, moriturum se esse non credidit: sed hoc judicium ejus non justum fuit. Denique fecit, et mortuus est; quia judicium Dei justum est. Quod judicium facit Dei Filius non quaerendo voluntatem suam, cum sit etiam hominis filius: non quia ipsius in judicando nulla voluntas est; quis enim hoc insipientissimus dixerit? sed quia non ita est voluntas ejus propria, ut sit a voluntate Patris aliena. Haec isti si cogitarent, non carnalibus cogitationibus sic Trinitatis potestates vel officia gradibus imparibus ordinarent, ut tanquam tres homines
Abbreviated transcription (Latin):
tate ⁊ precepto patris euugłm regni celorum.
pͥdicabat. Sicuti ipẽait. ⁊ aliis ciuitatib oꝑtet
me euuͣgłium p̾dicare. in hoc enmm nussussum ⁊
loquar. Et sic uoluntate ⁊ scepto patris ad poᷤᷤ¬
sionem ⁊ mortem ꝓperauit. sicuti ip̃e ait. pat̾
transeat calix iste ame. non tamen qd̃ ego uo¬
lo sed quod tu uis Et apostolo asserente ⁊ di¬
cente obediens inquit factus pat᷑ usq ad mor¬
tem. mortem autem trucis ¶ Siis testimoniis¬
scãrum scripturarum quid ꝑsuadere conantur.
nisi ꝓpt̾ea patris patris ⁊ falii diu̾sas eẽ natu¬
ras. quia obediens patri ostenditur filius. Qid̃
tamen de hominib non utiq dic̾ent. Neqs
enim si homo filius homini patri suo sit obedi¬
ens. iõ amborum diuersa natura est. quamqmm¬

Expanded text:
tate et praecepto Patris Evangelium regni coelorum tate et praecepto Patris Evangelium regni coelorum praedicabat, sicut ipse ait: Et aliis civitatibus oportet me Evangelium praedicare; in hoc enim missus sum  dicam, aut quid loquar . Et sic voluntate et praecepto Patris ad passionem et mortem properavit, sicut ipse ait: Pater, transeat calix iste a me; non tamen quod ego volo, sed quod tu vis . Et Apostolo asserente et dicente: Obediens, inquit, factus Patri usque ad mortem, mortem autem crucis . 7. Is et isanctarum Scripturarum quid persuadere conantur, nisi propterea Patris et Filii diversas esse naturas, quia obediens Patri ostenditur Filius? Quod tamen de hominibus non utique dicerent: neque enim si homo filius homini patri suo sit obediens, ideo amborum diversa natura est. CA
Abbreviated transcription (Latin):
naturas s etiam hoc sentire dep̾hendimus qd̾ ani¬
mam non habeat xp̃s humanam. Euerumid
in huius disputationis consequentib euidentiꝰ
apparebit. Nunc ad hec eorum uerba que ꝓpo¬
suimus hoc respondemus. Ut recalant mepła¬
xpõ esse intellertum quod scriptum est. ¶Omo
rasti eum paulominus abangelis. ⁊ iudeaut ũ
ad diu̾sitatem ⁊ mequalitatem nature patris et
fan nalere quod dieit. pater maior e. sed ad slbd̃
pocius quod m forma serui ꝓpter infirmitatem
in qua ⁊ pati ⁊ mori potuit. minor etiam auget
iitudo temꝑis misit deus filium siuim natum
ex muliere. ¶ Itẽ qui uoluntate patris carnem
suscepit. Ip̃ẽ ex uoluntate patris ⁊̃ pretepto up̃i
in corpore ⁊̃ cor᷑ conu̾satus est sicuti ip̃e ait del¬
cendi de celo non ut faciam uoluntatem meam
sed uotuntatem eius qui me misit. ¶ Ipẽ ex uo¬
liuitate patris trignita amnorum baptizatus
uoce ex testimonio patris manifestatus uolũ¬

Expanded text:
naturas, sed etiam hoc sentire deprehendimus, quod aninaturas, sed etiam hoc sentire deprehendimus, quod animam non habeat Christus humanam Verum id in hujus disputationis consequentibus evidentius apparebit. Nunc ad haec eorum verba quae proposuimus hoc respondemus, ut recolant in EpiChristo esse intellectum quod scriptum rasti eum paulo minus ab Angelis : et videant non ad diversitatem et inaequalitatem naturae Patris et Filii valere quod dixit, Pater major me est ; sed ad illud potius quod in forma servi propter infirmitatem, in qua pati et mori potuit, minor etiam Angelinitudo temporis, misit Deus Filium suum natum ex muliere » . Ipse qui voluntate Patris carnem suscepit, ipse et voluntate et praecepto ipsius in corpore conversatus est, sicut ipse ait: « Descendi de coelo, non ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui me misit » . Ipse et voluntate Patris triginta annorum baptizatus, voce et testimonio Patris manifestatus , volun
Abbreviated transcription (Latin):
tur aliquid uł inspiritalibus. uł in corꝑalibus cre¬
dituris. quo dei trintati qua deus est merito ꝯfat.¬
icunt etiam. ⁊ quia de om̃ib
ipiritalib ⁊ rationalib gradibus ꝓꝑt̾ qua¬
litatem ⁊ fragilitatem corporis paulominis ab
augelis inferior minoratus homo uidebatur. nese
uisem separaret ⁊ de salute sua desparet chĩs ihũs
honoraus facturam suam dignatus est humauani
carnem suscipe ⁊ ostendere quia non est homo ui¬
lis s p̃ciosus. sicut scriptum est. Magnũ homo et
p̃ciosus iuir. ¶ Et ideo solum hominem patri suo
heredem sibi enum coheredem facere dignatus est
ut quod minus acceꝑat in natura plus haleret
in honore. Sec dicentes hoc uolunt intelli¬
gi quod humanam carnem sine humana ani¬
ma xp̃s assumpserit que ꝓpͥa heresis aposlina¬
ristarum est. S etiam istos idest arrianos ineoꝵ
disputationibus. non solum truntatis diu̾sas esse

Expanded text:
tur aliquid vel in spiritualibus vel in corporalibus cretur aliquid vel in spiritualibus vel in corporalibus creaturis, quod ei Trinitati, quae Deus est, merito icunt etiam: Et quia de omnibus spiritualibus et rationalibus gradibus, propter qualitatem et fragilitatem corporis paulo minus ab Angelis inferior minoratus homo videbatur ; ne se vilem speraret, et de salute sua desperaret, Dominus Jesus honorans facturam suam, dignatus est humanam carnem suscipere, et ostendere quia non est homo vilis, sed pretiosus, sicut scriptum est: « Magnus homo et pretiosus vir » . Et ideo solum hominem Patri suo haeredem, sibi enim cohaeredem facere dignatus est; ut quod minus acceperat in natura, plus haberet in honore. Haec dicentes, hoc volunt intelligi, quod humanam carnem sine humana anima Christus assumpserit. Quae propria haeresis Apollinaristarum est: sed etiam istos, id est, Arianos, in eorum disputationibus, non solum Trinitatis diversas esse
Abbreviated transcription (Latin):
b apparuit in carne non pater ¶Quid enim mit¬
titur illo ubi est ¶ Qbi autem nõ est sapientia der.
quid est xp̃c. de qua legitur. attingit a fine usq
ad fiuiem fortit᷑ ⁊ disponit omnia suauit̾. ¶ Cum gͥ
ubiq sit etiam filius quo mittendus fuerat ubi
non erat ¶ Nisi apparendo sicut apparebat. Quã
unitatem ꝑsone sue naturam non assumpsit hu¬
est quem mittit parit̾ in nomine meo. Sobi o¬
stenditur quod nͨ pater sine filio. nec filius sine ꝑa¬
tre misit spm̃ scñ sed eum parit̾ ambo miserũt
¶Inseꝑabilia quippe sunt opera trmitatis. solus pat
non legitur missus qm̃ solus non habet auctorem.
a quo genitus sit uł a quo precedat. Et ideo non
ꝓpter nature diu̾sitatem qua in trinitate nulla est
d apter ipsam auctoritatem. solus pater non dici¬
tur missus Non enim splendor aut feruor iguẽ
s ignis mitit siue splendorem siue feruorem
¶Quanuiis hac longe sint dissimilia nͨ muenia¬

Expanded text:
bus apparuit in carne, non Pater. Quis enim mitbus apparuit in carne, non Pater. Quis enim mittitur illo ubi est? Ubi autem non est Sapientia Dei, quod est Christus, de qua legitur: Attingit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter ? Cum ergo ubique sit etiam Filius, quo mittendus fuerat ubi non erat, nisi apparendo sicut non apparebat? Qunitatem personae suae naturam non assumpsit huest, Quem mittet Pater in nomine meo . Ubi ostenditur quod nec Pater sine Filio, nec Filius sine Patre misit Spiritum sanctum, sed eum pariter ambo miserunt. Inseparabilia quippe sunt opera Trinitatis. Solus Pater non legitur missus, quoniam solus non habet auctorem a quo genitus sit, vel a quo procedat. Et ideo non propter naturae diversitatem, quae in Trinitate nulla est, sed propter ipsam auctoritatem solus Pater non dicitur missus. Non enim splendor aut fervor ignem; sed ignis mittit, sive splendorem, sive fervorem. Quamvis haec longe sint dissimilia; nec invenia
Abbreviated transcription (Latin):
homine mittente separetur ¶¶Luod non potest¬
deus. Sed ignis mittit splendorem suum N
potest q̃lendor missus sepurari ab igne mitente¬
quamus ⁊ ista quia creatura est uisibisi non ex or̃
ex parte huic rei sit comparabisis ¶Cum eium mͣ
tit ignis longus ꝑuenit splendor quo ignis nou
puenit. Unde splendor ab igne qui est in lucerna
missus si loqui posset non utiq poss uerum dic̾e
in pariete quo sine luc̾ne igne ꝑuenit. ignis qui
me misit mecum est. ¶ Dotuit autem missus a pa¬
tre filius dicere pater metum est. Cum igitur has
a patre missio filii prorsus meffabilis sit. nec capi
tulius cogitatione possit quomodo hinic ostendant
filium. alt̾ius atq inf̾i̾oris essentie. nõ inueniunt
¶Quando quidem net homo missus ab homine
diuersam naturam mutentes ⁊ missi esse demonstt
¶ Sic autem etiam hoc potest intelligi. ut eorpso
a patre filius missus ẽẽ dicatur quod filius homini¬

Expanded text:
homine mittente separetur, quod Deus non potesthomine mittente separetur, quod Deus non potest. Sed ignis mitit splendorem suum, nec potest splendor missus separari ab igne mittentequamvis et ista quia creatura est visibilis, non omni ex parte huic rei sit comparabilis. Cum enim splendorem mittit ignis, longius pervenit splendor, quo ignis non pervenit. Unde splendor ab igne qui est in lucerna missus, si loqui posset, non utique posset verum dicere in pariete, quo sine lucernae igne pervenit, Ignis qui me misit mecum est: potuit autem missus a Patre Filius dicere, Pater mecum est. Cum igitur haec a Patre missio Filii prorsus ineffabilis sit, nec capi ullius cogitatione possit, quomodo hinc ostendant Filium alterius atque inferioris essentiae, non inveniunt; quandoquidem nec homo missus ab homine, diversam naturam mittentis et missi esse demonstrat. CAPUT IV. Hic autem etiam hoc potest intelligi, ut eo ipso a Patre Filius missus esse dicatur, quod Filius homini
Abbreviated transcription (Latin):
creator. quid est quod dicunt ubente patre treas¬
se omnia filium. ¶ Canquam pat̾ nõ creauerit
S a filio creari iusserit. ¶ Cogitent qui carnalit̾
sapiunt. quibus aliis uerb̃is iusserit pat̾ unico
uerbo. Formant enim sibi in fantasmate cordis
sui. quasi duos aliquos. ⁊ si iuxta inuicem in su¬
is tamen locis constitutos. Snum iubentẽ
alterum. obtemꝑantem ¶N Nec intelligunt
ip̃ãm iussionum patris. ut fierent omnia non
esse nsi uerbum patris ꝑ quod facta sunt omĩa.
Quod autem inserit pater filium negari nõ po¬
test. Sed confiderent si possunt quomodo eum
miserit oum quo ip̃e uenit. ¶ An isle mentitus
est qui ait. non sum solus qm̃ pat̾ metum est.
Sed quomodolibet missum intelligant. Nũ¬
quid ideo diuersa natura est quia pat̾ mittit ⁊¬
mittitur filius Nisi forte potest homo pater
mitere hominem filium unius eiustemq sub¬
stancie. ⁊ non potest deus. cum homo missus ab

Expanded text:
creator: quid est quod dicunt, jubente Patre creascreator: quid est quod dicunt, jubente Patre creasse omnia Filium, tanquam Pater non creaverit, sed a Filio creari jusserit? Cogitent qui carnaliter sapiunt, quibus aliis verbis jusserit Pater unico Verbo. Formant enim sibi in phantasmate cordis sui quasi duos aliquos, etsi juxta invicem, in suis tamen locis constitutos, unum jubentem, alterum obtemperantem. Nec intelligunt ipsam jussionem Patris ut fierent omnia, non esse nisi Verbum Patris per quod facta sunt omnia. Quod autem miserit Pater Filium, negari non potest. Sed considerent, si possunt, quomodo eum miserit, cum quo ipse venit. An ille mentitus est qui ait: Non sum solus, quoniam Pater mecum est . Sed quomodo libet missum intelligant, numquid ideo diversa natura est, quia Pater mittit et mittitur Filius? Nisi forte potest homo pater mittere hominem filium unius ejusdemque substantiae, et non potest Deus: cum homo missus ab
Abbreviated transcription (Latin):
quam fieret ut esset ip̃e ꝑ quem fieret i dem iꝑse.
Et quid opud erat eum ficri. qui iam erat. Aut
quomodo fiebat ut esset qui iam erat. ante quã
fieret. Purro si ꝑ quem alium a patre factus est
quis est ipse alius. cum omnia ꝑ ipsum facta st̃.
tum est. cum ꝑ filuim hoc est ꝑ eius u̾bum facta
sunt omnia.¬
t antequam faceret inquiunt uniuersa om¬
nium futurorum deus ⁊ dent dñs. rex ⁊ cre¬
ator erat constitutus. ⁊ omniũ futurorum in natã
habens prescientium. ⁊ infaciendo momnib ex¬
pectans patris uisionem. ip̃e uoluntate patris descẽ¬
Dit de celo. ⁊ uenit in hunc mundum sicuti ipẽ a¬
it nes eim a me ip̃o uenis ⁊ ille nusit me. ¶el¬
lem isti ut dic̾ent utrum duos constituant creatorẽ.
¶QQuod si non audent unus est enim quoniã
ex ip̃õ ⁊ ꝑ ipsum ⁊ in ipõ sunt om̃ia. Nunus quippe
deus est. ipsa trinitas ⁊ sicꝰ unus quomodo inius

Expanded text:
quam fieret, ut esset ipse per quem fieret idem ipse. quam fieret, ut esset ipse per quem fieret idem ipse. Et quid opus erat eum fieri qui jam erat? aut quomodo fiebat ut esset, qui jam erat antequam fieret? Porro, si per quem alium a Patre factus est, quis est ipse alius, cum omnia per ipsum facta sint? tum est, cum per Filium, hoc est, per ejus Verbum facta sint omniat antequam faceret, inquiunt, universa, omnium futurorum Deus et Dominus, rex et creator erat constitutus, et omnium futurorum in natura habens praescientiam, et in faciendo in omnibus exspectans Patris jussionem; ipse voluntate Patris descendit de coelo, et venit in hunc mundum sicut ipse ait: « Nec enim a me ipso veni, sed ille me misit » . Vellem isti ut dicerent, utrum duos constituant creatores. Quod si non audent: unus est enim; quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia ; unus quippe Deus est ipsa Trinitas, et sic unus Deus, quomodo unus
Abbreviated transcription (Latin):
ergo responderint. quod uolens sit deus. eo modo
illis inferenda est uauitas ur̃a sua qua dici potest
prior illo esse uoluntas eius. quo quid dicitur. stulciꝰ¬
einde dicunt eur uoluntate ⁊ p̾cepto patris.
celestia ⁊ t̾restria uisibilia ⁊ in uisibilia cor¬
pora ⁊̃ spiritus. ⁊ nullis ⁊ stantib ut essent sua uir¬
tute fecisse. ¶Ubi ab eis qua erimus utrum et
ip̃e a patre ⁊ nullis exstantibus fcũs sit. hoc est ⁊
nchilo. ¶Quod si dicerẽ non audebunt. ergo deꝰ
est de deo. non ex nichilo factus adeo ¶Que res
indicat. unam ⁊ eamidem patris filiiq naturam:
Neq euim homo petus. auis. pisas. possũt
eiusdem nature gignere filios ⁊ neus non potu¬
it. Si autem tanto impietatis ab rupto audebũt.
ire precipites. ut dicant ⁊ iungenitum filium a
patre ex nchilo constitutum qua erunt ꝑ quem
factus sit a patre ex nithilo filius/ Non enim
ꝑ se ipsum fieri potuit. tanquam iam esset ante¬

Expanded text:
ergo responderint quod volens sit Deus, eo modo ergo responderint quod volens sit Deus, eo modo illis inferenda est vanitas sua, qua dici potest prior illo esse voluntas ejus: quo quid dicitur stultipto Patris, coelestia et terrestria, visibilia et invisibilia, corpora et spiritus, ex nullis exstantibus, ut essent, sua virtute fecisse. Ubi ab eis quaerimus, utrum et ipse a Patre ex nullis exstantibus factus sit, hoc est, ex nihilo. Quod si dicere non audebunt; ergo Deus est de Deo, non ex nihilo factus a Deo. Quae res indicat unam et eamdem Patris Filiique naturam. Neque enim homo, pecus, avis, piscis, possunt ejusdem naturae gignere filios, et Deus non potuit. Si autem tanto impietatis abrupto audebunt ire praecipites, ut dicant et unigenitum Filium a Patre ex nihilo constitutum; quaerant per quem factus sit a Patre ex nihilo Filius. Non enim per seipsum fieri potuit, tanquam jam esset ante
Abbreviated transcription (Latin):
gendum est. ¶ In principio erat u̾bum. ⁊ oĩa
ꝑ ipsum facta sunt. quia ⁊ tempus sine aliquib
creature motib non potest eẽ. ⁊ ideo ꝑ illum ft̃a
confitemur ⁊ tempora. ꝑ quem facta sunt omĩa.
ꝓculdubio coet̾nusi est patri filius CSed uolun¬
tate patris dicunt constitutum nolentes dicere
deum de deo equalem genitum atq eternum.
Nusquam autem legunt uoluntate patris
filium ante oumia serula constitutum. ¶ Sed ħ
ꝓpter ea dicunt. ut prior illo uideatur uoluntas
patris quam constitutum uolunt. Et argumẽ¬
tatio eorum esse talis solet. ¶ Int̾rogant enim utͣ
pater filium uolens an nolens genuerit. Ot si
responsum fuerit quod uolens genuerit. dĩcant
priores ergo uoluntas patris. quod autem nolens
genuerit quis potest dicere. s ut nouerint quam
mania loquantur. ¶ Et iam ipsi int̾rogandi sunt
utrum deus pater uolens an nolens sit deus ¶õ
enim audebunt eum dicere noles se esse deum. Si

Expanded text:
gendum est, In principio erat Verbum; et, Omnia gendum est, In principio erat Verbum; et, Omnia per ipsum facta sunt ; quia et tempus sine aliquibus creaturae motibus non potest esse, et ideo per illum facta confitemur et tempora, per quem facta sunt omnia, procul dubio coaeternus est Patri Filius. Sed voluntate Patris dicunt constitutum, nolentes dicere Deum de Deo aequalem, genitum atque coaeternum. Nusquam autem legunt voluntate Patris Filium ante omnia saecula constitutum. Sed hoc propterea dicunt, ut prior illo videatur voluntas Patris, qua eum constitutum volunt. Et argumentatio eorum talis esse solet: interrogant enim utrum Pater Filium volens an nolens genuerit; ut si responsum fuerit quod volens genuerit, dicant, Prior est ergo voluntas Patris. Quod autem nolens genuerit, quis potest dicere? Sed ut noverint quam inania loquantur, etiam ipsi interrogandi sunt, utrum Deus Pater volens an nolens sit Deus. Non enim audebunt eum dicere, nolle se esse Deum. Si
Abbreviated transcription (Latin):
orum p̾cedenti disputatione has
disputatione respondeo ¶¶Lui
tur quidem deum s dm̃ uerũ
⁊ cun patre unum deum uo¬
Tunt fateri duos nobis inducunt deos diuerse
patre dictum uolunt intelligi seguitur eas ãdut¬
xĩt non sit dominus deus m̃. ¶Si autem de
filiospat non erit domnus deũ ñ. Si uero
de ambobus ꝓfecto ⁊ filius imus est dominus¬
deus noster. At ꝑ hoc illud quod in eunͣgłio
sse accipiendum est ut te ⁊ quem misisti ih̾m xͣ
cognoscant unum uerum deum. quia ⁊ de xpõ dic¬
tum est. a iohaume apłõ ¶Ipẽ est uerus deus et¬
Temq dicunt xpm̃ uoluntate dei ⁊ patris sui an¬
te omnia secula constitutum coguntur confiteri
filium patri esse coet̾num. ¶ Si enim aliqnͣdo
pat̾ s̃me filio fuit ¶ ert tante filium aliquod tẽ¬
pus quo pat̾ sine illo solus fuit. ⁊ quomodo erit
tante omnia secula filius ante quem fuit tem¬
pus. quo sine illo erat pater ¶Porro si ante om¬
nia temꝑa filius erat. non enim aliter intelli¬

Expanded text:
orum praecedenti disputationi hac disputatione respondeo, qui ctur quidem Deum, sed Deum verum et cum Patre unum Deum nolunt fateri, duos nobis inducunt deos diversae Patre dictum volunt intelligi, sequitur ut Christus non sit Dominus Deus noster. Si autem de Filio, Pater non erit Dominus Deus noster. Si vero de ambobus, profecto Deus noster. Ac per hoc illud quod in Evangelio sse accipiendum est, Ut te et quem misisti Jesum Christum cognoscant unum verum Deum. Quia et de Christo dictum est a Joanne apocum dicunt Christum voluntate Dei et Patris sui ante omnia saecula constitutum, coguntur confiteri Filium Patri esse coaeternum. Si enim aliquando Pater sine Filio fuit, erat ante Filium aliquod tempus, quo Pater sine illo solus fuit. Et quomodo erat ante omnia saecula Filius, ante quem fuit tempus quo sine illo erat Pater? Porro, si ante omnia tempora Filius erat non enim aliter intelli
Abbreviated transcription (Latin):
pat᷑ ⁊ hoc uibente filio logui ei dicit honorifica
me. ⁊ xix. ¶ Quod aũt dixit de spũ sco de meo
accipiet. Soluit ip̃e q̃stionem. Ne putaretur
quas ipe ꝑ quosdum gracdus sic eẽ de illo sp̃t scũs
quomicdo est ip̃e de ꝑatre ¶ Cum ambo de patre
ile mascitur ile ꝓcedat. que duo in illius nate
sublimitate discerñe omĩuo difficile ẽ. Ergo
ne hoc putaretur ut dixi continuo subietit. oĩa
que ht pat̾ mea sunt. ꝓꝑt̾ea dixi de meo accipi¬
et. Ita sine clubio intlłigi uolens qd̾ de putre ac

Expanded text:
Pater, et hoc jubente Filio, qui ei dicit, Honorifica Pater, et hoc jubente Filio, qui ei dicit, Honorifica me . Quod autem dixit de Spiritu sancto, De meo accipiet, solvit ipse quaestionem: ne putaretur quasi per quosdam gradus sic esse de illo Spiritus sanctus, quomodo est ipse de Patre; cum ambo de Patre, ille nascatur, ille procedat; quae duo in illius naturae sublimitate discernere omnino difficile est: ergo ne hoc putaretur, ut dixi, continuo subjecit, Omnia quae habet Pater mea sunt, propterea dixi, De meo accipiet . Ita sine dubio intelligi volens