comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ. Qͥ fac̃ mĩam do offert sacrificium satis placabile. In uidice
nec mĩa sola si fuerit: securitatẽ faciat peccandi subiectis. It̾m si
disciplina sola semꝑ fuerit: uertit᷑ aiꝰ deliquentis in desꝑationẽ.
et iudex nõ merebit᷑ a dõ mĩam. S hauc mĩam a se ipso debet ac
cipe. Nam qͦ mͦ in alios ẽ miscricors: q̃ in se ipsũ crudeł ẽ: In se¬
ipso crudelis t̃ qͥ sibi ꝑpetuas peccatis suis parat flãmas. Be¬
aliis prestet quod sͥ bonĩ ẽĩ ꝑspicit. Uiii. de indulgẽtia.
ominis dic̃ ĩ euangło. dimittite & dimittetur uob̾.
Itemq. Si dimiseritis hominib peccata eoꝵ. dimit

Expanded text:
sericordiam, Deo offert sacrificium satis placabile. In judice Misericordia sola si fuerit, securitatem faciet peccandi subjectis: iterum, si disciplina sola semper aderit, vertitur animus delinquentis in desperationem, et judex non merebitur a Deo misericordiamcipere. Quomodo in aliis est misericors, qui in seipso crudelis est? In seipso crudelis est, qui sibi perpetuas peccatis suis parat flammas. Bealiis praestet, quod sibi bonum esse perspicit. CAPUT VIII De indulgentia. Dominus in Evangelio ait: Dimittite, et dimittetur vobis. Item: Si dimiseritis hominibus pecca
Abbreviated transcription (Latin):
honeste petitioni libent̾ me annuere fateor: optans mee
Singłis siqͥdem huiꝰ sermonis seriẽ distinx it capitulis: qua
re potuissent. sciens te in multis scłariũ rerũ occupatũ¬
sepiꝰ qͣsi ad qͦddam recurrere solatium litterarũ lectionem
ut animꝰ ext̾iorib fatigatus molestiis ad se reuersus habeat
uͥ gaudeat. ⁊ quo maxime festinare debeat intelligat. Sic̃
humiliter deposco ut easdem sepiꝰ legere digneris. Ꝙ hoc
tuam dilectissime fili dilectionem obnixe deprecor ut pluri

Expanded text:
honestae petitioni libenter me annuere fateor, optans meae Singulis siquidem hujus sermonis seriem distinxi capitulis, quatre potuissent; sciens te in multis saecularium rerum saepius, quasi ad quoddam recurrere solatium, litterarum lectionem; ut animus exterioribus fatigatus molestiis, ad seipsum reversus habeat, in quo gaudeat; et quo maxime festinare debeat, intelligat. Sicuhumiliter deposco, ut easdem saepius relegere digneris. Ob hoc tuam, dilectissime fili, dilectionem obnixe deprecor, ut pluri
Abbreviated transcription (Latin):
ad uesꝑtinum qͥnq psalmos antiphonatĩ canimus. Antiphona uox
sociat duos fratres. Sicut cotidie dibuunt qͥnq psalmi. qͥc qͥd
delinquiuit qͥnq sensus corꝑis: ita magnificat in iutio noctis
castigat qͥcqͥd cogitatio in ꝓsꝑitate diei se iactat. quẽ enĩ supͥia ĩ
die rapuit: extra se. nocte audiens. disꝑsit suꝑbos: reuertit᷑ ad
se. Si quẽ temꝑaliũ rerũ appetitus delectat. diuites dimisit ina¬

Expanded text:
Ad Vesperas quinque psalmos antiphonatim canimus; antiphona vox as per bonum opus sociat duos fratres. Sicut quotidie diluunt quinque psalmi quidquid delinquunt quinque sensus corporis, ita Magnificat in initio noctis castigat quidquid cogitationum in prosperitate se jactat. Quem enim superbia in die rapit extra se, nocte audiens Dispersit superbos, revertatur ad se. Si quem temporalium rerum appetitus delectat, divites dimisit ina
Abbreviated transcription (Latin):
sabbato Tempiis septuagesime usq ad pascha significat illud cẽpꝰ
in qͦ peccatores in afflictione co tͥstitia positi sunt ꝓ peccatis suis. Sab¬

Expanded text:
 ad requiem, quasi Sabbato. Tempus Septuagesimae usque ad Pascha significat illud tempus  ad requiem, quasi Sabbato. Tempus Septuagesimae usque ad Pascha significat illud tempus in quo peccatores in afflictione et tristitia positi sunt pro peccatis suis a
Abbreviated transcription (Latin):
um: dic̃. d̾e ds meus. ⁊ quia futitrũ est aute ꝑsecutionẽ anti¬
xp̃i ut popłs ex p̃pitio icͥcuntisione unũ sit infide ⁊ dilectione
sub una antiphona duo contiuentur psalmi. Postꝗ̃ hii fuerint
iuncti: ueniet tͥbulatio antixp̃i. qͥ sicut nabugodonosor tres pu¬
eros. sic om̃s sancte tͥnitati confidentes camino exueret ꝑsecuti¬
ouis. qͥ sic̃ illi.: sic benedicent domino ab om̃i malo liberati. Quappt̾
ipso utamur sancta tͥnitate. Post hoc erit pax fidelib ꝑ quatu
or semisannos. ł ꝑ. ł .u. dies. in qua pace celebrabitur laus dĩ.
que ꝯtinetur in tͥb psalmis. laudate dñm de celis. cantate dño.
sub nõie lecti. molendini. ⁊ agri dñr. de quib ĩ unitatẽ fidei
pars congregabitur. Hii tres psalmi sub una antiphona canuntutr.
Septuagesiuia dominica die habet untiũ. sabbato pꝰ pascha finem.
Significat autemi captiuitatem popłi dĩ in babilonia. qui peccanclo re

Expanded text:
uturum est ante persecutionem Antichristi ut populus ex praeputio et circumcisione unum sit in fide, sub una antiphona duo psalmi continentur. Postquam hi fuerint juncti, veniet tribulatio Antichristi, qui sicut Nabuchodonozor tres pueros; sic omnes sanctae Triniati confitentes camino 402 exuret persecutionis, qui, sicut illi, benedicent Domino, ab omni malo liberati. Quapropter im utimur sancta Trinitate. Post hoc erit pax fidelibus per tres annos et XLV dies, in qua pace celebrabitur laus Dei quae continetur in tribus psalmis: Laudate Dominum de coelis, Cantate Dominoex Evangelio sub nomine lecti, molendini agi dicuntur, de quibus in unitate fidei pars congregabitur, hi tres psalmi sub una antiphona cantantur. Septuagesima Dominica die habet initium, Sabbato post Pascha finem. Significat autem captivitatem populi Dei in Babylonia, qui peccando rece
Abbreviated transcription (Latin):
gͣinera. recolentes nr̃am ꝑegͥnatione̾ In dominicis autem & fe¬
colitr liberdas futuri regni. in quo xp̃s cũ scis nullo peccato
inpeditis regnabat. In quattior psalmis conplectoris dontino cõ¬
mendamꝰ quatuor elementa corꝑis nr̃i. in hrino srmeonis pa¬
cem querimꝰ ab om̃i cuiultu huiꝰ scłi. De nocturnali officio su

Expanded text:
iora, recolentes nostram peregrinationem. In Dominicis autem colitur libertas futuri regni, in quo cum sanctis Christus nullo peccato impeditis regnabit. In quatuor psalmis Completorii Domino commendamus elementa nostri corporis, in hymno Simeonis pacem quaerimus ab o
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũq opus grẽ. de sepulchroresuscitat᷑ꝰ
impleuit. Conceptus in utero. factus ÷
particeps mortis nr̃ȩ. resurgens desepul¬
chro. fecit nos participes uite suȩ. Nunc
itaq om̃s dñm exoremus. ut sicut in
isto die gaudiũ suo popło tribuit. ad
illũ quoq diem om̃s cũ gaudio & pace
ꝑducat. popłmq. suũ infide & caritate

Expanded text:
ipsumque opus gratiae de sepulcro resuscitatus ipsumque opus gratiae de sepulcro resuscitatus implevit. Conceptus in utero, factus est 555 particeps mortis nostrae; resurgens de sepulcro, fecit nos participes vitae suae. Nunc itaque omnes Dominum exoremus ut, sicut in isto die gaudium suo populo tribuit, ad illum quoque diem omnes cum gaudio et pace perducat, populumque suum in fide et caritate
Abbreviated transcription (Latin):
orem. ꝑ istũ recepimus ampliorem.
lle quippe nobis intulit peccati macu¬
lam. cũ quanascerem᷑ ad suppliciũ
iste nobis contulit iustificationis grãm
ut renascerem᷑ ad regnũ. Per illũ nos
filios scłigeneratio carnales effecit. ꝑ.
istũ nos filios dĩ generatio spiritalis
exhibuit. Ille põs uicus subdidit.
iste nos florere uirtutib fecit. Ille nos
auita deiecit. quo primus cecidit.
iste nos uirtute eleuat. quo primus
ascendit. Ille quippe primus cecidit
in inferiiũ. iste primus conscendit in
cȩlũ. Interea fr̃s. dignũ. ẽ. ut indie
dominicȩ natiuitatis. diem quoq do¬
minice resurrectionis. solemint̃ audia
Unigenitus enĩ ds̃. sicut ꝓnobis dignatꝰ :
nasci. sic ꝓ nobis scđm carnẽ dignatus. ẽ.
mori. dignatus. ẽ. etiã suscitari. Iste
quippe dies. ẽ. iusitationis. ille redẽpti¬
onis. Opus enĩgrẽ qua nos ds̃ unigenitꝰ
saluos fecit. conceptus in utero coepit.

Expanded text:
orem, per istum recepimus ampliorem. orem, per istum recepimus ampliorem. Ille quippe nobis intulit peccati maculam, cum qua nasceremur ad supplicium; iste nobis contulit justificationis gratiam, ut renasceremur ad regnum. Per illum nos filios saeculi generatio carnalis effecit, per istum nos filios Dei generatio spiritalis exhibuit. Ille nos vitiis subdidit, iste nos florere virtutibus fecit. Ille nos per vitia dejecit, quo primus cecidit: iste nos per virtutes elevat, quo primus ascendit. Ille quippe primus cecidit in infernum, iste primus conscendit in coelum. 8. Interea, fratres, dignum est ut in die dominicae Nativitatis diem quoque dominicae Resurrectionis solemniter audiatis. Unigenitus enim Deus, sicut pro nobis dignatus est nasci, sic pro nobis secundum carnem dignatus est mori, dignatus est etiam suscitari. Iste quippe dies est visitationis, ille redemptionis. Opus enim gratiae, qua nos Deus Unigenitus salvos fecit, conceptus in utero coepit;
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpeccato dãpnatus. ẽ. homo. idõ
sine peccato mirabilit̃ natus. ẽ. ds̃
homo Attendite fr̃s. medicinalis
grȩ lineas. diuina nobis benignitate
monstratas Tunc ad ȩuã angłs
malus accessit. ut ꝑ eã homo quem
ds̃ fecerat a dõ separaret᷑. Nunc autẽ
ad mariã bonus angłsuenit. ut in ea
humanȩ naturȩ ds̃ unigenitus uniret᷑.
Uenit ad ȩuã diabolus. ut uitã nobis ma¬
lignus auferr&: uenit ad mariã ga¬
brihel. ut uitã reddendã hominib
nuntiar&. Per primi hominis culpã.
coepit diabolus homini dominari.
ꝑ scđ̃i hominis grãm. cȩpit ab homine
superari suꝑ primũ suꝑb. sub scđo
captiuus. Per illũ nos captiuatos
tenuit. ꝑ istũ nos liberatos anusit
Primus adã nobis auctor extitit culpȩ.
Nouissimus adã nobis auctor extitit
gr̃ȩ. Ille delimo plasmatus terrenos
ꝓculit. iste de spũ scõ natus. cęlestes ef¬
fecit. Per illũ ꝑdidimus grãm pri¬

Expanded text:
pro peccato damnatus est homo, ideo pro peccato damnatus est homo, ideo sine peccato mirabiliter natus est Deus homo. 7. Attendite, fratres, medicinalis gratiae lineas, divina nobis benignitate monstratas. Tunc ad Evam angelus malus accessit, ut per eam homo, quem Deus fecerat, a Deo separaretur; nunc autem ad Mariam bonus angelus venit, ut in ea humanae naturae Deus Unigenitus uniretur. Venit ad Evam diabolus, ut vitam nobis malignus auferret; venit ad Mariam Gabriel, ut vitam reddendam hominibus nuntiaret. Per primi hominis culpam coepit diabolus homini dominari, per secundi hominis gratiam coepit ab homine superari: super primum superbus, sub secundo captivus. Per illum nos captivatos tenuit, per istum nos liberatos amisit. Primus Adam nobis auctor exstitit culpae, novissimus Adam nobis auctor exstitit gratiae. Ille de limo plasmatus terrenos protulit, iste de Spiritu sancto natus coelestes effecit. Per illum perdidimus gratiam pri
Abbreviated transcription (Latin):
mysteriũ dilectissim fr̃s. magnum
diume dilectionis indiciũ. Homo
dm̃ contẽpnens. a dõ discessit. ds̃ homi¬
nem diligens. ad homines uenit: Di¬
lexit impiũ. ut facer& ustũ. dilexit
infirmũ ut facer& sanu. Dilex̃ per¬
uersũ ut facer & rectũ. dilex̃ mortuũ.
ut facer& uiuũ. Et quid amplius
dicã : quando quidem ds̃ unigenitus
humanã naturã tantũ dilex̃. ut eã
Nonsolũ a potestate mali angłi libe
in scͥđo homine. suꝑ om̃is bonos angłos
regnat. Natura quȩ in primo ho¬
mine. mundũ peccato polluit. ipsa¬
E in scđo homine mundũ a peccato
mundauit. Frimus homo de t̃ra
terrenus. scds homo de cęlo cȩlestis.
Primũ hominẽ mulier corrupta m̃te
decepit. scđm hominẽ uirgo in cor¬
rupta uirginitate concepit : In primi
hominis coniuge. nequitia diaboli
seductã deprruauit mentẽ: in scđi
tegram seruauit & carnẽ. Menti con¬
tulit firmis suã fidem. carni abstulit
om̃ino libidinẽ. Qm̃ igit᷑ miserabilit̃

Expanded text:
ssimi fratres, magnum divinae dilectionis indicium. Homo Deum contemnens a Deo discessit, Deus hominem diligens ad homines venit. Dilexit impium, ut faceret justum; 554 dilexit infirmum, ut faceret sanum; dilexit perversum, ut faceret rectum; dilexit mortuum, ut faceret vivum. Et quid amplius dicam? quandoquidem Deus unigenitus humanam naturam tantum dilexit, ut eam non solum a potestate mali angeli libein secundo homine super omnes bonos angelos regnat. Natura quae in primo homine mundum peccato polluit, ipsa in secundo homine mundum a peccato mundavit. Primus homo de terra terrenus, secundus homo de coelo coelestis . Primum hominem mulier corrupta mente decepit, secundum hominem virgo incorrupta virginitate concepit. In primi hominis conjuge nequitia diaboli seductam depravavit mentem, in secuntegram servavit et carnem: menti contulit firmissimam fidem, carni abstulit omnino libidinem. Quoniam igitur miserabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
de patresfilius. de die dies: sed tam̃
pat̃&e filius pronduo dies sed unus. ẽ.
dies Est de patre filius. de dõ ds̃.
pat̾ tam̃ & filius. nonduo dii. sed
unus . ẽ. ds̃. Unus igit᷑ dies ȩt̾nitatis.
simul pat̃ & filius a nobis agnoscit᷑.
in die autẽ tẽporis. solus filius inuenit᷑.
Dies emĩ ȩt̃nus pat̾ & filius. nr̃m corpus
& animã fecit: in die uero tẽporis. solus
filius nrm̃ corpus animãq suscepit
X p̃c dies ȩt̃nus. unigenitus in forma dĩ
xp̃c indie tẽporis pauꝑ factus. ẽ. ut
redimer& nos. Dies et̃nus xp̃o. ds̃
de dõ patre. Ap̃c in die tẽporis. ds̃¬

Expanded text:
de Patre Filius, de die dies; sed tamen de Patre Filius, de die dies; sed tamen Pater et Filius non duo dies, sed unus est dies. Est de Patre Filius, de Deo Deus; Pater tamen et Filius non duo dii, sed unus est Deus. Unus igitur dies aeternitatis simul Pater et Filius a nobis agnoscitur, in die autem temporis solus Filius invenitur. Dies etenim aeternus Pater et Filius nostrum corpus imam fecit; in die vero temporis solus Filius nostrum corpus animamque suscepit. Christus dies aeternus unigenitus in forma Dei Christus in die temporis pauper factus ut redimeret nos. Dies aeternus Christus Deus de Deo Patre,
Abbreviated transcription (Latin):
creatore creatura. de factore factura.
paruus de inmenso. tẽporalis de ȩt̃no.
humilis de altissimo. plasmatus elimo
de illo qui omĩa creauit ex nihilo:
itabonitate fecit. Nec minus tamen
inenarrabilis gñr. qua nos om̃ipo¬
tentissima miseratione faluauit.
qui & opus creatricis om̃ipotentiȩ
gratis fecit. & opus gr̃ȩ saluatricis
om̃ipotent̃ impleuit. illic habens
potestatẽ condendi & regendi crea¬
turã suã. hic habens potestatẽ po¬
nendi & sum̃di ꝓnobis animã suã.
Om̃ĩ potentiã uero nunc dicimus. qua
uerbũ qđ in principio erat. & apud
dm̃erat. & ds̃ erat. fecit omne quod
nonerat: Grãm uero qua uerbum
caro factũ. uenit quȩrere & saluũ
facere qđ perierat. Om̃i potentiã
qua fecit omnẽ diem. gr̃am qua certo
die concipi. & certo die dignatus. ẽ.
qui cogẽnus & ȩqualis dõ patri. dies
die. salutare eius. Qũid. ẽ diem de
diẽ. nisi filiũ de patre: Est igitur

Expanded text:
creatore creatura, de factore factura, creatore creatura, de factore factura, parvulus de immenso, temporalis de aeterno, humilis de altissimo, plasmatus e limo de illo qui omnia creavit ex nihilo. ita bonitate fecit; nec minus tamen inenarrabilis gratia, qua nos omnipotentissima miseratione salvavit. Qui et opus creatricis omnipotentiae gratis fecit, et opus gratiae salvatricis omnipotenter implevit: illic habens potestatem condendi et regendi creaturam suam, hic habens potestatem ponendi et sumendi pro nobis animam suam. Omnipotentiam vero hanc dicimus, qua Verbum, quod in principio erat, et apud Deum erat, et Deus erat, fecit omne quod non erat; gratiam vero, qua Verbum caro factum venit quaerere et salvum facere quod perierat; omnipotentiam, qua fecit omnem diem; gratiam, qua certo die concipi et certo die dignatus est nqui, coaeternus et aequalis Deo Patri, dies die, salutare ejus . Quid est diem de die, nisi Filium de Patre? Est igitur
Abbreviated transcription (Latin):
uaturalit̃ ȩterna natiuitas. Sempeꝵ
in patre. cũ quo illi . ẽ. una naturalit̃
ȩqualisq diuinitas. Et alter quidem
ille qđ pat̃. ẽ. alter ille qđ filius. ẽ. ne¬
uter tam̃ alt̃ ds̃. quia pat̾ & filius unus
.ẽ. ds̃. Qua ꝓpt̾. quando de patredõ
& filio dõ nascit᷑ sermo. digne dicimus
alterũ. eẽ. patrem. & alterũ filiũ. &
nihilominus digne dicimus unũ dm̃
eẽ patrẽ & filiũ. Cũ enĩ dicimus al
terũ. eẽ. patrẽ. alterũ. eẽ. filiũ. discre¬
tas ꝑsonas genitoris genitiq. monstramꝰ
Cũ uero dicimus unũ dm̃. eẽ. patrẽ & filiũ
ipsã unã naturã indiscretȩ diuinitatis
ostendimus. Altera . ẽ. ergo ꝑsona ge¬
nitoris & geniti. sed una. ẽ. natura.
genitoris & geniti. Quando uero suffi¬
cient̃ aut digne loqui poterit. quis. de
quo: homo de dõ. mortalis de inmor¬
tali. uisibilis de in uisibili mutabils
de incõmutabili. opus deopifice. de

Expanded text:
naturaliter aeterna nativitas; semper naturaliter aeterna nativitas; semper in Patre, cum quo illi est una naturaliter aequalisque divinitas: et alter quidem ille qui Pater est, alter ille qui Filius est; neuter tamen alter Deus, quia Pater et Filius unus est Deus. Quapropter quando de Patre Deo et Filio Deo nascitur sermo, digne dicimus alterum esse Patrem, et alterum Filium; et nihilominus digne dicimus unum Deum esse Patrem et Fiterum esse Patrem et alterum Filium, discretas personas Genitoris Genitique monstramus; cum vero dicimus unum Deum esse Patrem et Filium, ipsam unam naturam indiscretae divinitatis ostendimus. Altera est ergo persona Genitoris et Geniti; sed una est natura genitoris et geniti. 3. Quomodo vero sufficienter aut digne loqui poterit quis? De quo? Homo de Deo, mortalis de immortali, visibilis de invisibili, mutabilis de incommutabili, opus de opifice, de
Abbreviated transcription (Latin):
upientes aliquid de huius diei
solemnitate uarrare. simulq con¬
siderantes illud unũ uerbũ de quo
dicere uolumus. pulla inueni mus
uerba. quib sufficient̃ aliquid dicere
ualeamus: Est enĩ hoc uerbũ. non
qđ desinit ꝓlatũ. sed qđ ꝑman& natũ
Non transitoriũ. sed ȩt̃nũ. Nonfactum
a dõ patre. sed genitũ. pec solũ geni¬
tum. sed etiã unigenitũ. Unũ quip¬
pe uerbũ ds̃ pat̃ genuit dese ipso.
ꝑ qđ om̃ia creauit ex iubilo. In prin¬
cipio enĩ erat uerbũ. & uerbũ erat
apđ dm̃. & dĩ erat uerbũ. Hoc erat
in principio. apđdm̃. Om̃ia ꝑ ipsũ
aeta sunt. & sine ipso factũ .ẽ. uihil.
In hoc autẽ qđ ꝑ illud uerbũ ds̃ pat̃ om̃ia
fecit. ostendit᷑ quia hoc uerbũ genuit
ipse. nonfecit. Illud igit᷑ uerbũ. de dõ
ds̃.ẽ. de creatore. creator.ẽ. unde hoc
una .ẽ. naturalis inmensitas. Semꝑ
cũ patre. cũ quo illi una. ẽ. naturalis
ȩt̃nitas. Semꝑde patre. de quo illi. ẽ.

Expanded text:
upientes aliquid de hujus diei solemnitate narrare, simulque considerantes illud unum Verbum, de quo dicere volumus, nulla invenimus verba quibus sufficienter aliquid dicere valeamus. Est enim hoc Verbum non quod desinit prolatum, sed quod permanet natum; non transitorium, sed aeternum; non factum a Deo Patre, sed genitum; nec solum genitum, sed etiam Unigenitum. Unum quippe Verbum Deus Pater genuit de seipso, per quod omnia creavit ex nihilo. In principio enim 552 erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . In hoc autem quod per illud Verbum Deus Pater omnia fecit, ostenditur quia hoc Verbum genuit ipse, non fecit. Illud igitur Verbum de Deo Deus est, de creatore creator est. Unde hoc una est naturalis immensitas; semper cum Patre, cum quo illi una est naturalis aeternitas; semper de Patre, de quo illi est
Abbreviated transcription (Latin):
referentib. isdemq auctorib de dño
saluatore. quȩ humilia & quȩ gloriosa
sunt didicisti. uniuersa quȩ ad salutis tuȩ
mẏsteriũ ꝑtinebant. sacnr tibi euangelia
ꝓdider̃. Habes in his unde dñm iħm &
natũ hominẽ credas. & dm̃. eẽ. dubitare

Expanded text:
referentibus, iisdemque auctoribus, de Domino referentibus, iisdemque auctoribus, de Domino Salvatore, quae humilia, et quae gloriosa sunt didicisti; universa, quae ad salutis tuae mysterium pertinebant sacra tibi Evangelia prodiderunt. Habes in his unde Dominum Jesum et natum hominem credas, et Deum esse dubitare
Abbreviated transcription (Latin):
diem. Hoc uero nullis antea uidere
scłis datũ. ẽ. ut unigenitus altissimi
quẽ trem̃ites archangłoꝵ suscipiunt
potestates. hominẽ se hominib exhibe¬
r& & carnẽ quã sũpsit ab homine.
transformar& in dm̃. Amplectere ergo
dignationẽ maiestatis ȩt̃nȩ. & ne archanã
dĩ tui discutias uoluntatẽ. quia om̃ib
quidem natus. ẽ. xp̃c. sed fidelib dat
salutem. Quodsi tibi sensuũ tuoꝵ fra¬
gilitate minus dignũ uidet᷑ filiũ dinatũ
de femina credere: uirginẽ cogita pepe¬
risse. Si tibi pannis quib obuolutus :
fortasse uilescunt. angłos conlaudantes.
& multitudinẽ cęlestis exercitus ad mi¬
rare. Si presepe in quo infans iacuit
despicis. erige paulisꝑ oculos. & nouã
incȩlostellã ꝓtestantẽ mundo. natiui¬
tatem dominicã contuere. Si credis
uilia. crede mirifica. Si de his quȩ hu¬
militatis sunt disputas. quȩ alta sunt
& cȩlestia uenerare. Hudemenin

Expanded text:
diem . Hoc vero nullis antea videre diem . Hoc vero nullis antea videre saeculis datum est, ut Unigenitus Altissimi, 38 quem trementes archangelorum suscipiunt potestates, hominem se hominibus exhiberet, et carnem, quam assumpsit ab homine transformaret in Deum. Amplectere ergo dignationem majestatis aeternae, et ne arcanam Dei tui discutias voluntatem: quia omnibus quidem natus est Christus, sed fidelibus dat salutem. Quod si tibi sensuum tuorum fragilitate minus dignum videtur, Filium Dei natum de femina credere: virginem cogita peperisse. Si tibi panni, quibus obvolutus est, fortasse vilescunt: angelos collaudantes, et multitudinem coelestis exercitus admirare. Si praesepe in quo infans jacuit despicis, erige paulisper oculos, et novam in coelo stellam protestantem mundo nativitatem dominicam contuere. Si vilia credis, crede mirifica. Si de iis quae humilitatis sunt disputas, quae alta sunt et coelestia venerare. Iisdem enim
Abbreviated transcription (Latin):
hebreoꝵ gens ebecta non potuit.
Timens enĩ isrł & tremens mirabatuR
ut legimus. qđ morses popłi princeps
reconditus in nube. & inuerticẽ montis
altissimi. solus cũ dño loqueret᷑. tibi
uero sic natus. ẽ. xp̃c. & tanta se nob̾
dignatione concessit. ut loquerecurr
om̃ib. & ab om̃ib uideretur. Ad
illũ tunc montẽ syna quicũq accessis¬
s& expopło. p̃senti puniebat᷑ interitu.
ad hũc uero montẽ qui hodie natus. ẽ.
mundo. quicũq uon accesserit moriet᷑.
Et tunc quidem unus popłs erudiebatur
ad fidem. nunc uero om̃s gentes uocant᷑
ad uitã. Uider̃ uenerabiles patres urĩ.
innumera magnaq minebilia: Cȩlum
illis angłicas rorauit aescas. dulcia po¬
cula lapis durissimus ministrauit. Ier¬
danis ꝑpetem meatũ suũ retrorsit infontẽ.
ualidissimi hostiũ muri. tubarũ strepitu
corruer̃ sol quoq cõmoratus in cȩlo
loͦngiorem triũ phanti popło prestitit

Expanded text:
Hebraeorum gens electa non potuit; Hebraeorum gens electa non potuit; timens enim Israel et tremens mirabatur, ut legimus, quod Moyses, populi princeps, reconditus in nube, et in vertice montis altissimi solus cum Domino loqueretur . Tibi vero sic natus est Christus, et tanta se nobis dignatione concessit, ut loqueretur omnibus, et ab omnibus videretur. Ad illum tunc montem Sina quicunque accessisset ex populo, praesenti puniebatur interitu: ad hunc vero montem, qui hodie natus est mundo, quicunque non accesserit, morietur. Et tunc quidem unus populus erudiebatur ad fidem: nunc vero omnes gentes vocantur ad vitam. Viderunt venerabiles patres nostri innumera magnaque mirabilia. Coelum illis angelicas roravit escas; dulcia pocula lapis durissimus ministravit ; Jordanis perpetem meatum suum retorsit in fontem; validissimi hostium muri tubarum strepitu corruerunt; sol quoque commoratus in coelo longiorem triumphanti populo praestitit
Abbreviated transcription (Latin):
odierni mysterii sacnrm̃tũ fr̃s
ditis. reparatio. ẽ. salutis humanȩ
uirtutũ natiuitas. ruina uiciorum:
suscipiens. Nouus factis. ẽ. homo. Hodie
refulsit scđsille adam. non in cola sed
dñs paradisi. quẽ int̃dicte arboris pul¬
chritudo non fallat. serpens non decipiat.
mulier non seducat. Hodie exoitũ ẽ.
in tenebris lumen. hodie illud qđ celum
& cȩli cȩloꝵ sehabere gaudebant mundus
dũ uescit accipit. Neq enĩ ut tẽporalis
quidã. aut qui ante non fuerit de fe¬
mina nobis repentinus emersit. sed
qui sẽꝑ erat cũ patre ds̃. semꝑq regna¬
bat. nouo ꝑ uirginẽ uoluit mortalib
apparere mysterio. Nouus quidem
sed rex om̃iũ scłoꝵ. Ipse.ẽ. enĩ infine
tempoꝵ natus ex maria. qui ante
omĩa scła unigenitus ꝓcessĩt ex patre
Hic . ẽ. p̃dictus apatriarchis. a ꝓpħis
legis: In principio erat uerbũ. & uer
uerbũ caro factũ. ẽ. Gaude ergo
nunc & exulta. addm̃ tuũ tandem
conuersa gentilitas. Percepisti donũ

Expanded text:
odierni mysterii sacramentum, fraditis, reparatio est salutis humanae, virtutum nativitas, ruina vitiorum. suscipiens, novus natus est homo. Hodie refulsit secundus ille Adam, non incola, sed dominus paradisi, quem interdictae arboris pulchritudo non fallat, serpens non decipiat, mulier non seducat. Hodie exortum est in tenebris lumen. Hodie illud quod coelum, et coeli coelorum se habere gaudebant, mundus, dum nescit, accepit. Neque enim ut temporalis quidam, aut qui ante non fuerit, de femina nobis repentinus emersit; sed qui semper erat cum Patre Deus, semperque regnabat, novo per virginem voluit mortalibus apparere mysterio: novus quidem sed rex omnium saeculorum. Ipse est in fine temporum natus ex Maria, qui ante omnia saecula Unigenitus processit e Patre. Hic est praedictus a patriarchis, a prophetis legis: In principio erat Verbum, et caro factum est . Gaude ergo nunc et 37 exsulta ad Deum tuum tandem conversa gentilitas. Percepisti donum
Abbreviated transcription (Latin):
turã dĩfilius non accepit. Ut autẽ
suã caritatẽ ds̃ cõmendar& in nobis.
filius eius paturã pr̃am suscepit ex
Nobis. Et ds̃ uigenitus qui panis
.ẽ. angłoꝵs. ut etiã homini se ipsũ
facer& panẽ. simul hominis & animã
sus cepit & carnem: Accepit utrãq
uerã utrãq scãm . utrãq mundã
Accepit animã prãm sine iniquitate.
accepitcarnẽ prãm cũ mortalitate
Accepitanimã iustã. ꝑ quã pr̃is ani¬
mab iustitiã redder&. Carnẽ uero

Expanded text:
turam Dei Filius non accepit. Ut autem turam Dei Filius non accepit. Ut autem suam caritatem Deus commendaret in nobis, Filius ejus naturam nostram suscepit ex nobis: et Deus unigenitus, qui panis est angelorum, ut etiam hominum seipsum faceret panem, simul hominis et animam suscepit et carnem. Accepit utramque veram, utramque sanctam, utramque mundam: accepit animam nostram sine iniquitate, accepit carnem nostram cum mortalitate; accepit animam justam, per quam nostris animabus justitiam r
Abbreviated transcription (Latin):
patris. Ap̃c in die tẽporis. uerbum
caro factũ de utero uirginis matris:
Xp̃c in die tẽporis. sponsus ꝓcedens de
thalamo suo. Dies ȩt̾nitatis xp̃c.
angłos creans. dies in tẽpore xp̃c ho¬
mines saluans. Dies ȩt̃nitatis xp̃c.
in cęlis scõs angłos pascens. dies tẽꝑis
xp̃c. homines int̾ra reficiens. Ut enĩ
panẽ angłoꝵ manducar& homo. crea¬
tor angłoꝵ factus. ẽ. homo. utrosq
pascens. & in tegerꝑmanens. Quam
bonus panis. qui & angłos pascit ꝑ
speciem. ut de ipso sacient᷑ in patria.
& uos paseit ꝑfidem. ne deficiamus
inria. Ille panis quise ipsũ dat angłis
ad gaudiũ stabilitatis. se ipsũ dedit
hominib ad remediũ salutis: Et qui
.ẽ. angłoꝵ esca. nobis factus. ẽ. me¬
dicina. Uerũtamen hic dilectissimi
fr̃s ad tendite magnitudinẽ grẽ. &
agnoscite quid ds̃ homini dignatus
deuero dõ ds̃ uerus. & unus cũ pa¬
tre naturalit̃ dẽ. sẽꝑ ex seipsoscõs
angłos pascit. sed tam̃ angłicã na¬

Expanded text:
bum caro factum de utero virginis matris. Christus in die temporis sponsus procedens de thalamo suo . Dies aeternitatis Christus angelos creans, dies in tempore Christus homines salvans. Dies aeternitatis Christus in coelo sanctos angelos pascens, dies temporis Christus homines in terra reficiens. Ut enim panem angelorum manducaret homo, creator angelorum factus est homo, utrosque pascens, et integer permanens. Quam bonus panis qui et angelos pascit per speciem, ut de ipso satientur in patria, et nos pascit per fidem, ne deficiamus in via! Ille panis, qui seipsum dat angelis ad gaudium stabilitatis, seipsum dedit hominibus ad remedium sanitatis; et qui est angelorum esca, nobis factus est medicina. 5. Verumtamen hic, dilectissimi fratres, attendite magnitudinem gratiae, et agnoscite quid Deus homini dignatus de vero Deo Deus verus, et unus cum Patre naturaliter Deus, semper ex seipso sanctos angelos pascit; sed tamen angelicam na
Abbreviated transcription (Latin):
si uolumus diabolum superare cũ
xp̃o. si desideramus transeuntes
e scło regnare cũ dõ. si obtamus
sacratissimũ resurrectionis domi¬
nicȩ diem lȩtis mentib celebrare.
ab esca quidem ul potu ꝓuirib
temperemus. a uicis autẽ totis u¬

Expanded text:
si volumus diabolum superare cum Christo; si desideramus transeuntes a saeculo regnare cum Deo; si optamus sacratissimum resurrectionis dominicae diem laetis mentibus celebrare, ab esca quidem vel potu pro viribus temperemus, a vitiis autem totis v
Abbreviated transcription (Latin):
certus. hoc cũ esuriente dño. ser¬
mone congreditur. Si filius dĩes.
dic ut lapides isti panes fiant.
Stultus & audax. qui putaret
dei filiũ diabolicã uoluntatem.
edendi necessitate facturum.
Quasi uero inpossibile. ei. eẽt. in
panem lapides cõmutare. qui
quondam sicientib indeserto
popłis de petra arida largissima
aquarũ fluenta ꝓduxit. Aut esu¬
rienti sibi post quadraginta dierũ
ieiuniũ escam non poterat ꝓuide¬
re. cuius p̃cepto ut innumera¬
bilis hebreorũ exercitis pasceretur.
cȩlestia de nubib alimenta fluxe¬
runt. Sed uere om̃ps unigeni¬
tus. qui nrãm magis esuriret sa¬
lutem. tali tẽptatorẽ suũ responsi¬
one confudit. Non in pane tantũ
uiuit homo. sed in om̃i uerbo dei
Quo responso km̃i. ut explorator
qui incertus uenerat. in certior
redderetur. in estimate pruden
gauit. Nec manducandi necessita¬
tem. se habere ꝓfessus. ẽ. Non ip¬
diabole si. ẽ. necessarius panis.¬

Expanded text:
certus, hoc cum esuriente Domino sercertus, hoc cum esuriente Domino sermone congreditur: Si Filius Dei 130 es, dic ut lapides isti panes fiant . Stultus, et audax, qui putaret Dei Filium diabolicam voluntatem edendi necessitate facturum: quasi impossibile esset in panem lapides commutare, qui quondam sitientibus in deserto populis de petra arida largissima aquarum fluenta produxit : aut esurienti sibi post quadraginta dierum jejunium escam non poterat providere, cujus praecepto, ut innumerabilis Hebraeorum exercitus pasceretur, coelestia de nubibus alimenta fluxerunt . Sed vero omnipotens Unigenitus, qui nostram magis esuriret salutem, tali tentatorem suum responsione confudit: Non in pane tantum vivit homo, sed in omni verbo Dei . Quo responso, carissimi, ut explorator, qui incertus venerat, incertior redderetur, inaestimatae prudengavit, nec manducandi necessitatem se habere professus est. Non, indiabole, non est necessarius panis
Abbreviated transcription (Latin):
lectũ.ẽ. cũ tẽptatore certameꝵ.
sum ꝑsuasione serpentis. pat̾na
p̃uaricatio deiecit in mortẽ. domi¬
nicus nunc triũphus erexit ad
uitã. Nobis utiq uicit. qui dig¬
natus.ẽ. esurire ꝓnobis: Aggre¬
ditur itaq diabolus tẽptare xp̃m.¬
ex ploratq sollicitus. si forte illũ
dei. eẽ. filiũ dep̃hendat. cui nullũ
corruptionis suȩ uidet in. eẽ. uesti¬
gium Miratur pariter acturba¬
tur huiusmodi in hoc scło aduen¬
tasse hominem qui patus quidem
ẽẽt. de femina. sed non. eẽt. ab
homine ꝓcreatus. Suspicatur
illũ dei. ẽẽ. filiũ quem continua¬
tum quadraginta dierũ uidet
explicuisse ieiuniũ. Sed rursus
dubitat diuinã illi. in. eẽ. naturã.
quem quasi infirmũ inter ceteros
homines ꝑspicit esurire. Stupet
attonitus quȩ sit ista nouitas. hu¬
manũ non habere peccatũ. et
necessitatẽ peccatoris hominis sus
situdinem. merorem. et om̃ia in
se humani corporis infirma susce¬
pit. Inter ista ergo dubius et in¬

Expanded text:
lectum est, cum tentatore certamen, sum persuasione serpentis paterna praevaricatio dejecit in mortem, dominicus nunc triumphus erexit ad vitam. Nobis itaque vicit qui dignatus est esurire pro nobis. Aggreditur itaque diabolus tentare Chrisexploratque sollicitus si forte illum Dei esse Filium deprehendat, cui nullum corruptionis suae videt esse vestigium. Miratur pariter ac turbatur hujusmodi in hoc saeculum adventasse hominem, qui natus quidem esset de femina, sed non esset ab homine procreatus. Suspicatur illum Dei esse Filium, quem continuatum quadraginta dierum videt explicuisse jejunium; sed rursus dubitat divinam illi inesse naturam, quem quasi infirmum inter caeteros homines perspicit esurire. Stupet attonitus quae sit ista novitas, humanum non habere peccatum, et necessitatem peccatoris hominis sustsitudinem, moerorem et omnia in se humani corporis infirma suscepit. Inter ista ergo diabolus dubius et in
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationib oculos a concupis¬
centia. linguã manusq. alite cus¬
todit. & post omia finrter beatus
eris. & bene esuries panẽ ac sicies
potũ. si xp̃ianȩ mentis affectu ce¬
peris esurire. & sttire iustitiam.
sicut ipse dñs dicit. Beati qui esu¬

Expanded text:
cogitationibus, oculos a concuspiscogitationibus, oculos a concuspiscentia, linguam manusque a lite custodit. Et post omnia, frater, beatus eris, et bene esuries panem ac sities poculum, si Christianae mentis affectu coeperis esurire et sitire justitiam, sicut ipse D
Abbreviated transcription (Latin):
rii dep̃hendere sacramentum.
Q̾ ideo fr̃s dominici certaminis
uictoriȩq exemplũ sequentes. &
diabolicas p̃cauentes insidias.
horum quad raginta dierũ accep¬
tabile dõ nr̃o ieiuniũ celebremus
Tunc enim dolos aduersarii supe¬
rare poterimus. si continuatis
p̃cib aut ꝑ casta ieiunia. corporis
uitia cõpescamus. aut cor nr̃m
abomi uanitate & ambitione pur¬
gemus. ut ait ipse saluator. Hoc
genus non eicitur. nisi ieuini us
& oratione. Bene autẽ ieiunat.
quicũq esuriem suã refecti pau¬
peris sacietate sustentat. Bene
ieiunat. qui diuini recordatione
iudicii semet ipsũ refrenans. ab
om̃i se in lecebrarũ uoluptate
suspendit. Bene ieiunat. qui car¬
nem suã uicioꝵ germina pullu¬
lantem. scãrum meditatione uir¬
tutum. & sobrietatis amore casti¬
gat. Bene ielinat. qui fraternas
in uirias pacifici pectoris lenitate
dimitait. Gratissimũ dõ defert
ieiuniũ. qui mentẽ suã a prauis

Expanded text:
rii deprehendere sacramentum. rii deprehendere sacramentum. Et ideo, fratres, dominici certaminis, victoriaeque exemplum sequentes, et diabolicas praecaventes insidias, horum quadraginta dierum acceptabile Deo nostro jejunium celebremus. Tunc enim dolos adversarii superare poterimus, si continuatis precibus, aut per casta jejunia corporis vitia compescamus, aut cor nostrum ab omni vanitate et ambitione purgemus, ut ait ipse Salvator: Hoc genus non ejicitur, nisi jejuniis, et oratione . Bene autem jejunat quicunque esuriem suam refecti pauperis satietate sustentat: bene jejunat, qui divini recordatione jejunii semetipsum refrenans ab omni illecebrarum voluptate suspendit: bene jejunat, qui carnem suam vitiorum germina pullulantem, sanctarum meditatione virtutum, et sobrietatis amore castigat: bene jejunat, qui fraternas injurias pacifici pectoris lenitate dimittit: gratissimum Deo defert jejunium, qui mentem suam a pravis
Abbreviated transcription (Latin):
ex celsũ. et ostendit ei omnia
regna mundi dicens. Hac
om̃ia tibi dabo. si ꝓcidens
ad oraueris me. Ut fallax de¬
ceptor. offert quod non habet.
& ut uere cecus. cȩl orũ ilño ter¬
rarum regna ꝓmittit. Hac
omĩa inquit tibi dabo. si ꝓcidep
ad oraueris me. Uere ꝓcidit¬
& cadit. qui non largiente dño.
sed ad nutũ diaboli adquirit
scłi dignitates: Respondit autẽ
ei dñs. Uade retro satanas. scrip¬
bis. et illi soli seruies. Iustissime¬
tando ad hoc usq ꝑuenit. ut se
ab adorando dei filio posceret
decipi laudis suȩ subreptione
non potuit. indignatione inges¬
te contumeliȩ se ꝓderet explo¬
ranti. Sed fortissimus ꝓpugna¬
tor qui ꝓ uita ac libertate nr̃a.
aduersum tirannũ suũ. nouũ
bellũ gerebat. Nec molli ad¬
ulatione frangitur. nec durissi¬
mis in iuriis cõmouetur. Sed
ita ad omĩa inimici tẽptam̃ta
respondet. ne posset in uno eo¬
demq dõ et homine cęlestis młste¬

Expanded text:
excelsum, et ostendit ei omnia excelsum, et ostendit ei omnia regna mundi, dicens: Haec omnia tibi dabo, si procidens adoraveris me: ut fallax deceptor offert, quod non habet; et ut vere caecus coelorum Domino terrarum regna promittit: Haec omnia, inquit, tibi dabo si procidens adoraveris me. Vere procidit et cadit, qui non largiente Deo, sed ad nutum diaboli acquirit saeculi dignitates. Respondit autem ei Dominus: Vade retro, Satana; scripbis, et illi soli servies. tando ad hoc usque pervenit, ut se ab adorando Dei Filio posceret decipi laudis suae subreptione non potuit, indignatione ingestae contumeliae se proderet exploranti. Sed fortissimus propugnator, qui pro vita ac libertate nostra adversus tyrannum suum novum bellum gerebat, nec molli adulatione frangitur, nec durissimis injuriis commovetur, sed ita ad omnia inimici tentamenta respondit, 132 ne posset in uno eodemque Deo et homine coelestis myste
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpli. iterũ ait. Si filius dei es.
mitte te deorsũ. Scriptũ. ẽ. enĩ.
qđ angłis suis mandauit de te.
ut in manib tollant te. ne umꝗ
offendas ad lapidem pedem tuũ
Mitte te inquit deorsum. Diaboli¬
ei ille pon poterat. qui cadere
nesciebat. Nec quicquã de dño
subreptor imperat. quia non sunł
tiȩ cęlestis uerberat dicens
Scriptũ. ẽ. Non tẽptabis dnm̃
dm̃ tuum. Qua responsione.
ne quid manifesta ueritate
auetor falsitatis audiret. uerbo¬
rumꝰ sensuũq moderator dñs ex
alto sedare. nec ꝓdidit se posse.
nec non posse mentitus. ẽ. sed
scriptũ. ẽ.ait. Non tẽptabis
qui iactantię suȩ uitio suꝑfluã
et in utilem uult ostentare uir¬
tutem. Quid enĩ utilitatis ha¬
bet. quid cõmodi confert. si
preceps hinc in plana descende¬
ro. aut cur ad ulationis tuę
tẽptamentis ista ꝑ suadeas. cũ
tui sit oꝑis de superiorib corru¬
entem. ad inferiora deicere :
Post hȩc uero ut lectio decursa
testatur. duxit illũ in montẽ

Expanded text:
Si Filius Dei es, mitte te deorsum; scriptum est enim, quod Angelis suis mandavit de te, ut manibus tollant te, ne unquam offendas ad lapidem pedem tuum . Mitte te, inquit, deorsum. Diaboliei ille non poterat, qui cadere nesciebat. Nec quidquam de Domino surreptor impetrat, quia non sunt tiae 131 coelestis everberat, dicens: Scriptum est: Non tentabis Dominum Deum tuum. Qua responsione ne quid manifesta veritate auctor falsitatis audiret, verborum sensuumque moderator Dominus ex alto dare, nec prodidit se posse, nec non posse mentitus est, sed scriptum est, ait: Non tentabis qui jactantiae suae vitio superfluam et inutilem vult ostentare virtutem. Quid enim utilitatis habet, quid commodi confert, si per praeceps hinc in plana descendero? aut cur adulationis tuae tentamentis ista persuadeas, cum tui sit operis de superioribus corruentem ad inferiora dejicere? Post haec vero, ut lectio decursa testatur: Duxit illum in montem
Abbreviated transcription (Latin):
gentib. iu ipsũ gentes sꝑabunt.
Et iacob patriarcha dicit. Non de¬
fici& princeps ex iuda. neq dux
de femorib eius. donec ueniat cui
repositũ. ẽ & ipse erit ex pectatio
gentiũ. Malachias quoq. ꝓpħa
dicit: Abortu solis usq. ad occasũ.
glorificatur nomen meũ ingentib
& ipom̃i loco sacrificia munda
offeruntur dõ. Et ipse dauid
ita dicit. Om̃s gentes plaudite
manib. iubilate dõ in uoce exul¬
tationis : quia ds̃ excelsus terribi¬
lis. rex magnus suꝑ omnẽ terrã.

Expanded text:
gentibus, in ipsum gentes sperabunt . gentibus, in ipsum gentes sperabunt . Et Jacob patriarcha dicit: Non deficiet princeps ex Juda, neque dux de femoribus ejus, donec veniat cui repositum est, et ipse erit exspectatio gentium . Malachias quoque propheta dicit: Ab ortu solis usque ad occasum, glorificatur nomen meum in gentibus, et in omni loco sacrificia munda offeruntur Deo . Et ipse David ita dicit: Omnes gentes plaudite manibus, jubilate Deo in voce exsultationis: quia Deus excelsus, terribilis, re
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ perier̃ dornus isrł. O dñe.
hoc. ẽ totũ. Ideo homo factus es.
ideo carnẽ assũpsisti. gubernantias
tantas oꝑatus es. ut unũ saluares
angulũ. & hunc pereuntẽ orbis
terrarũ uniuersus desertus. ẽ.
Et scita. & races. in die. mauri. cilices.
cappadoces. sẏri. fenices. quantã¬
cũnq sol respicit terrã transisti. &
ꝓpter iudeos solos uenisti Gentes¬
autẽ in desolatione constitutas
despicis. & illos quidem contẽp¬
nentes patrem tuũ. & idola ad¬
orantes & incensa illis offerentes.
in suꝑ & filios suos dȩ monib con¬
secrantes. hȩc omĩa dissimulas. &
nos miseros expectantes te despi¬
cis: Et certe om̃s ꝓpħȩ. & ipse
ꝓ auus tuus dauid scđm carnem
dicit. Postula ame & dabo tibi
gentes. hereditatẽ tuã & possessi¬
onem tuã terminos terrȩ: Et
esaias qui te insede maiestatis
tuȩ contẽplatus. ẽ. dicit. Et erit
radix iesse. & qui exurg& imꝑare

Expanded text:
quae perierunt domus Israel. O Domine quae perierunt domus Israel. O Domine hoc est totum, ideo homo factus es, ideo carnem assumpsisti, gubernantias tantas operatus es, ut unum salvares angulum, et hoc pereunte, orbis terrarum universus desertus est, et Scythae, Thraces, Indi, Mauri, Cilices, Cappadoces, Syri, Phoenices? quantamcunque sol respicit terram transisti, et propter Judaeos solos venisti? Gentesautem in desolatione constitutas despicis, et illos contemnentes patrem tuum, et idola adorantes, et incensa illis offerentes, insuper et filios suos daemonibus consecrantes, haec omnia dissimulas et nos miseros exspectantes te despicis? Et certe omnes prophetae et ipse proavus tuus David secundum carnem, dixit: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Et Isaias qui te in sede majestatis tuae contemplatus dicit: Et erit radix Jesse, et qui exsurget imperare
Abbreviated transcription (Latin):
uox. ex ore ꝓcedit. sel maior. ẽ.
mentis: Dimitte eã qm̃ clamat
post nos. Alius euangelista dicit.
ante nos. Diuersi qlidem ser¬
mones. sed una sententia. ẽ. nec. ẽ.
mendatiũ in utrisq Utrũq enĩ
faciebat mulier. in causa doloris.
Prius postergũ clamabat. & cũ ui¬
diss& quia non respondit. in ante
cucurrit. quasi canis dñi uestigia
lambens. Dimitte in quiunt eã.
Theatrũ nobis clamorib excitauit.
omne conuocauit uulgus. Et illi
quidem quasi homines ad clamorem
illius erubescebant. sed dñs tẽpe¬
ramentũ miscđię suȩ nouerat
Dimitte eã. qm̃ clamat post nos
Ipse autẽ respondens ait. Non sũ
missus. Nisi ad oues quȩ perierunt
domus isrł. Et cũ hoc dixisset.
peiorem eius ulcus effecit. Medicus
enĩ erat secans. non ut diuidat. sed
ut coniungat. Hic paululũ hem̃i
accõmodate mentẽ ur̃am. thesaurũ
enĩ inuestigare uolo absconditũ.
Non sũ inquid missus. nisi ad oues

Expanded text:
vox ex ore procedit, sed major est vox ex ore procedit, sed major est mentis. Dimitte eam, quoniam clamat post nos. Alius evangelista dicit, ante nos. Diversi quidem sermones, sed una sententia est: nec est mendacium in utrisque. Utrumque enim faciebat mulier in causa doloris: prius post tergum clamabat, et cum vidisset quia non respondit, ante cucurrit, quasi canis domini vestigia lambens. Dimitte, inquiunt, eam. Theatrum nobis clamoribus excitabit, omne convocabit vulgus. Et illi quidem quasi homines ad clamorem illius erubescebant, sed Dominus temperamentum misericordiae suae noverat. Dimitte eam, quoniam clamat post nos. Ipse autem respondens, ait: Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel. Et cum hoc dixisset, pejus ejus ulcus effecit. Medicus enim erat, secans non ut dividat, sed ut conjungat. Hic paululum charissimi accommodate mentem vestram, thesaurum enim investigare volo absconditum. Non sum, inquit, missus nisi ad oves
Abbreviated transcription (Latin):
fuistis patres. ad iuiuate sermoni
meo quanticunq matres uocatȩ
estis. non possũ interp̃tare tẽpesta¬
tem. quã sustinut mulier illa
mea male ademonio uexaturr.
Uidisti instantia mulieris. uidisti
iurilitatẽ. uidist longanimitatẽ.
iudisti fidem. Qu uon respondit
ei uerbũ. O noua rerũ materies
Rogat mulier. obsecrat dep̃catur.
Defl& casũ suũ. aug& turgoediã.
enarrat passionẽ. & amator ho¬
minũ non respondit. Sermo ta¬
c&. fons clausus. ẽ medicus medi¬
camenta retinuit. Quid norũ :
Quid ad mirabile : Alios ꝓuocas
ad sequendũ. & hanc miserabilẽ
in sequentẽ abigis. Sed conside¬
ra medici sapientiua Qui non
respondit ei uerbũ Quur non
respondit : quia fidem illius
amplius ꝓuocabit q animã &¬
animũ ꝑseuerantia exercebat.
& discipłoꝵ miseratibnes exerci¬
tabat. Dicunt quippe ad eum
post uos. Uos inquid de foriscla
clamare auditis. egh autẽ intrin¬
secus uideo. Gnin s quidem

Expanded text:
fuistis patres. Adjuvate sermonem fuistis patres. Adjuvate sermonem meum, quantaecunque matres vocatae estis. Non possum interpretari tempestatem, quam sustinuit mulier illa. mea male a daemonio vexatur. Vidisti instantiam mulieris, vidisti virilitatem, vidisti longanimitatem, vidisti fidem? Qui non respondit ei sermonem. O nova rerum materies! Rogat mulier, obsecrat, deprecatur, deflet casum suum, auget tragoediam, enarrat passionem, et amator hominum non respondit. Sermo tacet, fons clausus est, medicus medicamenta retinuit. Quid tam novum? quid tam admirabile? alios provocas ad sequendum, et hanc miserabilem insequentem abigis? Sed considera medici sapientiam. Qui non respondit ei verbum. Cur non respondit? quia fidem illius amplius provocabat, et animum perseverantia exercebat, et discipulorum miserationes exercitabat. Dicunt quippe ad eum post nos. Vos, inquit, de foris clamare auditis, ego autem intrinsecus video. Grandis quidem
Abbreviated transcription (Latin):
specta ulũ lam̃tabile. increscen
oculos eius turns uersos. aspectũ
sanguineũ. manus intortas. crinẽ
dissolutũ. contortũ collum.
ora spumantia. in imicũ incen
neminẽ int̾rogantẽ. & illã cũ
cla more loquentẽ. adsũ
Sermora cinatrix maloꝵ meoꝵ. pres¬
to sũ stimulante natura. miserere
mei. Pessima tẽpestas passio. & ti¬
mor passio naturę. timor dȩmonis
accelere non possũ. Neq continge¬
re. Abigit me passio. ex plodit
timor. miserere mei. Considera
mulieris philosophiã. inspicit
animã generosã. Non ꝑrexit ad
diuinos. non uocauit magos.
non alligaturas quȩ siuit. Non in¬
postȩtrices mulie res adduxit.
illas quȩ solent dȩmones ꝓuoca
augere: Reliquit illa om̃ia. di¬
misit diaboli falsitates. omĩa
purgam̃ta contẽpsit. & uenit
ad salutarem ani marũ nr̃arũ
portũ. Miserere mei dñe filida¬
uid. filia mea male a demonio ue¬
xatur Nostis passionẽ quanticũq.

Expanded text:
spectaculum lamentabile: increscentspectaculum lamentabile: increscentoculos ejus transversos, aspectum sanguineum, manus intortas, crinem dissolutum, contortum collum, ora spumantia, inimicum incendneminem interrogantem, et illam cum clamore loquentem. Adsum sermocinatrix malorum meorum, praesto sum stimulante natura. Miserere mei. Pessima tempestas, passio et timor. Passio naturae, timor daemonis. Accedere non possum neque contingere. Adigit me passio, explodit timor. Miserere mei. Considera mulieris philosophiam, inspice animam generosam. Non perrexit ad divinos, non vocavit magos, non alligaturas quaesivit, non impostrices mulieres adduxit, illas quae solent daemones provocaugere. Reliquit illa omnia, dimisit diaboli falsitates, omnia purgamenta contempsit, et venit ad salutarem animarum nostrarum portum. Miserere mei, Domine fili David, filia mea male a daemonio vexatur. Nostis passionem, quanticunque