comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tamen quia dei es fu
sticus maxime qui sb̃¬
limẽ h̃t tenet locum:¬
diuitiis huiꝰ scł̃i stude
dat formam. sectare
iusticiam faciendo uñi¬
cuiq qd̾ ius exigit. qd nõ
fidem de doͥ ht non cũpit in miseriis fi̾ diues.
nec pluris est ei mundus: q̃m d̾s. caritatẽ dei
⁊ ꝓximi qua peniius caret cupidus. pacĩam
m̾ansuetudinẽ. quib caret cupidus. quia nẽc
pacienter fert adu̾sa. nec aliis ẽ mansuetus.

Expanded text:
s, et quia Dei es, fusticus, maxime qui sublimem tenet locum,divitiis hujus saeculi studeadat formam. Sectare vero justitiam, faciendo unicuique quod jus exigit quod fidem de Deo habet, non cupit in miseriis fieri dives, nec pluris est ei mundus quam Deus. Charitatem Dei et proximi qua penitus caret cupidus; patientiam, mansuetudinem, quibus caret cupidus, quia nec patienter fert adversa, nec alii est mansuetus.
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o. ⁊ c̃. Premisso fon¬
de gr̃aꝵ ip̃as gr̃as diui¬
sas ostendit .a. hoc est
mo potest uitare malũ. ⁊ facere bonum: nisi ꝑ
gradus.⁊ ordines qui ñ sunt in officiis eccłie.
ht. ita ĩ officiis ect̃e gra est: quo non ẽ diuisa ꝑ
tres ꝑsonas. s indiscrete tum ꝑsonaꝵ .i. patrie¬

Expanded text:
 etc. Praemisso fonte gratiarum ipsas gratias divisas ostendit. Quasi mo potest vitare malum et facere bonum nisi per gradus et ordines qui sunt in officiis Ecclesiahabet, ita in officiis Ecclesiae, gratia est quae non est divisa per tres personas, sed indiscrete trium persona
Abbreviated transcription (Latin):
eo tamen tenore ne quis ꝯfisus gr̃e securꝰ pec¬
cet. s iugeat gr̃a. ⁊ ꝑ iusticiam ducat ad uitã
sicut iuguerat peccatum ducens ĩ mortẽ. ⁊
hoc ẽ qd̾art. ut sicut qͣi eo tenore dico gr̾am sr̃¬
habundare. ut sicut peccatum qd̾ ⁊̃ pret̾ adã
ẽ qd̾ lege data hũndauit. qd̾ non est origius
in electis ꝑ iusticiam bonoꝵ oꝑm ꝑoucens
eq in uitam et̾nam. ⁊ hoc ꝑ ihm xp̃m. do .n.¬
sine quo nulla est insticia. sicut aliqua peccata
pͥter adam sunt. id̾o crm dixiss. Sicut regna¬
eum non tm̃ originalis sed ⁊̃ uoluntarioꝵ
fit remissio peccãtoꝵ. ab adam aũt tñimodo
illud trahrtur qd̾ est originale. Sequita

Expanded text:
eo tamen tenore, ne quis confisus gratiae securius peccet, sed vigeat gratia, et per justitiam ducat ad vitam, sicut viguerat peccatum ducens in mortem, et hoc est quod ait, ut sicut, quasi eo tenore, dico gratiam superabundare, ut sicut peccatum, quod etiam praeter Adam est, quod lege data abundavit, quod non est originisin electis, per justitiam bonorum operum perducens eos, in vitam aeternam; sine quo nulla justitia est, sicut aliqua peccata praeter Adam sunt. Ideo cum dixisset, sicut regnaeum non tantum originalis, sed etiam voluntariorum fuit remissio peccatorum. Ab Adam autem tantummodo illud trahitur, quod est originale. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
condonans. totũ enĩ
qd̾ de adam traxistito
misit totum delett
or̃onem docurt. certa¬
men indixit. la borã¬

Expanded text:
condonans. Totum enim quod de Adam traxisti, tisit, totum delevit, orationem docuit, certamen indixit, labora
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib preceptis que
scripta sunt in librõ¬
libro legis ut
modo uelit. sed opere¬
unde petrus ait. Quid temp
moysen mlta quid precepit. que nullus imple
poterit. sed hõi data sunt in onus ad domandam
eius suꝑbiam qui dicebat. Non deest quiimpleat
sionis a quo illiabsoluti erant qui in gr̃a ꝯtide
bant sp̃ualiter saltem legem implentes. ĩ quo ĩ¬
nuit desid̾and̾ ẽẽ saluatore. qui finẽ ponat his
⁊ liberet ñ solum abaliis pecc̃s. sed ⁊̃ a maledc̃o
legis. Cur ergo galathe transeunt a gra adma

Expanded text:
omnibus praeceptis, quae scripta sunt in libro legis. modo velit, sed opereUnde Petrus ait: Quid tentaMoysen multa quidem praecepit quae nullus implere poterit, sed homini data sunt in onus ad ejus domandam superbiam, qui dicebat: Non deest qui impleatsionis, a quo absoluti erant qui in gratia confidebant; spiritualiter saltem legem implentes in quo innuit desiderandum esse Salvatorem, qui finem ponat his, et liberet non solum ab aliis peccatis, sed etiam a maledicto legis. Cur ergo Galatae transeunt a gratia
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ip̃m quẽ nos experti
sumus. ⁊ bonũ cogno¬
michi sicut filius pa
ꝑtus sum̃. Hunc igit᷑
spero me mritere ad .i.
ut uidero mox. quen
exitum sinrt ħrcira q̃
tura me funt. Confi

Expanded text:
est ipsum quem nos experti sumus et bonum cognomihi sicut filius patpertus sum, hunc igitur spero me mittere ad vos, mox ut videro quem exitum sint habitura quae circa me sunt. Confi
Abbreviated transcription (Latin):
.a. qͣntum ad uos nn¬
chil est esca ip̃a. S in
ad huc ydolum nichil
ẽe. ⁊ pot ẽẽ offendicu¬
lum. Siquis enĩ ĩfur¬
mus uiderit eũ qui

Expanded text:
antum ad vos nihil est esca ipsa. Haimoadhuc idolum nihil esse, et potest esse offendiculum. Si quis enim infirmus viderit eum qui
Abbreviated transcription (Latin):
manducandum ydo¬
ficioꝵ sicut ydolochi¬
ta: uidens enim quis
cã sciens nichil ẽẽ ydo¬
lum. Sed iste putat
medere putans sub
ydoli ueneratione pp̃
quẽ saluandũ: xp̃c¬

Expanded text:
manducandum ficiorum sicut idolothyta? Videns enim quis causa sciens nihil esse idolum, sed esse putat medere, putans sub idoli veneratione, propter quem salvandum C
Abbreviated transcription (Latin):
ram ⁊ tribulatõem s
illatam defensionem
appellat. Tribulatio eĩ
nis defensio ẽ. quia defẽ
s in die iudicii. Nemo mͥ
est timere. Nota quia ñ
orat ꝑ alexandro qui ĩ¬
uidentia fratͥnitatem
oppugnando peccau̾at.
eis ignoscatur: mꝯftũ
enim int̾est inter eo
qui hoc modo ⁊ eos qui
illo modo pectãt. Do-¬

Expanded text:
ram et tribulationem sibi illatam defensionem appellat. Tribulatio enim Christianis defensio est, quia defendit eos in die judicii. Nemo mihest timere. Nota quod non orat pro Alexandro qui ividentia fraternitatem oppugnando peccaverat,eis ignoscatur. Multum enim interest inter eos qui hoc modo et eos qui illo modo peccant.
Abbreviated transcription (Latin):
que aliis ãnunciat. Est igrtur intentio apłi ĩstui¬
agere debeat.⁊ quales ep̃o ꝑ ciuitades ꝯstituere. de¬
inde qualiter diu̾so. uel sexu. uł etate uł ⁊ditione
instruere debeat. pꝰtea monet eum deurtandis he¬
retitis. p̾mittit aũt salutatõem dicens. Paubꝰ
iomme seruus ⁊ditiõe

Expanded text:
quae aliis annuntiat. Est igitur intentio Apostoli instruquae aliis annuntiat. Est igitur intentio Apostoli instruagere debeat, et quales episcopos per civitates constituere; deinde qualiter diversos vel sexu vel aetate, vel conditione instituere debeat. Postea monet eum de vitandis haereticis. Praemittit autem salutationem dicens: Paulus nomine, servus conditione
Abbreviated transcription (Latin):
bit apłs tyto quem creauit ep̃m com¬
monens eñ fore sollicrtũ in eccłiastica
disciplina tyto enim relicto crete ep̃o
⁊ potestatiue tractando p̾scripta ei sua austo¬
ritate utili. debet enim pontifex hr̃e mat̾iam
pietatẽ. ⁊ patris seu̾itatẽ. ut sit fortis suꝑbis
⁊ suauis modestis. ut ñ hñs timoris angulũ
nec elatõis suꝑcilium. urat ⁊ luceat. unde in
ignito eloquio. urere debet. mordaci increpatõe
⁊ metuendo cõminatõe. ⁊ lucere fonendo blan¬
dis. ⁊ delectabilia ꝓmritendo. ido de mãna dr¬
qd̾ indurabatur ad ignẽ.⁊ liquescebat ad solem.⁊
baculus pontificalis ab inferiori parte pungit. ⁊
ĩ sũmo ĩ anteriora extenditur. ĩ seridiens. qr eccłia¬
sticus doctor gladio u̾bi pungere debet .i. asꝑe red¬
arguere peccantes. qd̾ est ex inferiori natura. ⁊ cor¬
recto ĩ ant̾iora dirigere. ita tam̃ ut ad ꝓpͥam ꝯsci¬
entiam sui ꝯsid̾atione redeat si forte in se habeat

Expanded text:
stolus Tito, quem creavit episcopum, commonens eum fore sollicitum in ecclesiastica disciplina. Tito enim relicto Cretae episet potestative, tractando praescripta ei sua auctoritate utili. Debet enim pontifex habere maternam pietatem et patris severitatem, ut sit fortis superbis, et suavis modestis · ut non habens timoris angulum, nec elationis supercilium, urat, et luceat. Unde in  scilicet ignito eloquio, urere debet mordaci increpatione et metuenda minatione, et lucere blandis fovendo, et delectabilia promittendo. Ideo de manna dd indurabatur ad ignem, et liquescebat ad solem. Et baculus pontificalis ab inferiori pungit, et a summo in anteriora extenditur, in se rediens, quia ecclesiasticus doctor gladio verbi pungere debet, id est aspere redarguere peccantes: quod est ex inferiori natura, et correctos in anteriora dirigere, ita tamen ut ad propriam conscientiam sui consideratione redeat, si forte in se habeat
Abbreviated transcription (Latin):
em fr̃m ip̃e salutat qͣi¬
subscribens hoc modo.
iħe cum sp̃u¬
sp̃n tuo. ⁊ cauene ad¬
mourtus irascaris. s¬
pocius grã sit uob̾cũ¬

Expanded text:
em fratrum ipse salutat,subscribens hoc modo: it cum spiritu tuo, et cave ne admonitus irascaris, spotius gratia sit vobis
Abbreviated transcription (Latin):
ab hominib relictꝰ sñ.
ꝯfortauit me dico: ut
ductus ab his qui pree¬
nationes que erant in
circurtu rome. uł de o
sicut ait petrus. tanqͣ¬
leo rugiens circuit q̃¬
rens quem deuoret. qui
dicens. Libauit me
etiam dominus ab õi
oꝑere malo ⁊ sal. me.
facit ducens in regũ¬
quilam. aquila erat
iur prisce. apud istoz¬
hospitabatur apłs.⁊
honesiphori domum̃.
.i. familiam. Erastus

Expanded text:
ab hominibus relictus sum. Confortavit me dico, ut ductus ab his qui praeenationes quae erant in circuitu Romae. Haimosicut ait Petrus, tanquam rugiens circuit quaerens quem devoret . Qui dicens: Liberavit me etiam Dominus ab omni opere malo, et salvum me faciet, ducens in regquilam. Aquila erat vir Priscae: apud istohospitabatur Apostolus. Et Onesiphori domum, st familiam. Arastus
Abbreviated transcription (Latin):
inflauit. dum scd̃as
nuptias tanqͣm illicitas ma¬
ledico dñte ꝯcidit. quas oĩoli¬
citas apłs sobria mente ꝯcedit. De terciis aũ ⁊¬
qͣrtis. ⁊ de ultra plurib nuptiis solent homĩes
mouere q̃stionem. sed quis audeat diffinire ꝙ¬
nuptias debeo dampnare. nec eis netundiam
posse ẽẽ. s tm̃ ait. neq nubent: n ruibentur.
Unde nec ⁊tra hũane uerecundie sensum audeo
dicere ut quociens uoluerint: mibant. nec exi
ꝯtempnend̾ adiecit. Puto aũt qd̾ ⁊ ego sicut
⁊ dominus ñ dubrtati sed ĩcrepat dicens. Si me
sciretis forsitan ⁊ patrẽ meũ sciretis. ⁊ alibi. Cñ
uenerit filius hoĩs putas ĩueniet fidem in t̾ra:

Expanded text:
inflauit, dum secundas nuptias tamquam inlicitas maledico dente concidit, quas omnino licitas apostolus sobria mente quartis et de ultra pluribus nuptiis solent homines quaestionem movere. Sed quis audeat diffinire nuptias debeo condemnare, nec eis verecundiam posse esse; sed tantum ait: Neque nubent neque nubentur . Unde nec contra humanae verecundiae sensum audeo dicere, ut quoties voluerint, nubant, nec ex mcontemnendum, adjecit: Puto autem quod ego, sicut et Dominus non dubitat, sed increpat dicens: Si me sciretis, forsitan et Patrem meum sciretis . Et alibi: Cum venerit Filius hominis, putas inveniat fidem in
Abbreviated transcription (Latin):
que ydolis sa
⁊ c̃. Supra egił demip¬
tiis de quib ip̃i q̃sie¬
rant. hic agit de ydo¬
lotitis .i. ĩmolaticiis
ydoloꝵ ĩquib adeo ĩ discietum nsum quidam
habebant. ut ex eo aut scandaliz arentim. añ sal¬
tẽ ꝯfund̾entur ĩfirmi. ⁊ ip̃i qui licitis ĩ ordĩate
utebantur. ecc̃asticam ĩ se formam ꝯfundenti ⁊
unitatẽ scind̾ent. scientes enĩ oĩa ẽẽ excreaticẽ
munda ĩmolata ydolis coram infiriis ĩ ydolio

Expanded text:
quae idolis, c. Supra egit de nuptiis, de quibus ipsi quaesierant. Hic agit de idolothytis, id est immolatitiis idolorum, in quibus adeo indiscretum usum quidam habebant, ut ex eo aut scandalizarentur, aut saltem confunderentur infirmi: et ipsi qui licitis inordinate utebantur, ecclesiasticam in se formam confunderent, et unitatem scinderent. Scientes enim omnia ex creatione munda, i
Abbreviated transcription (Latin):
cimus qm no ⁊ scctis eque mecũ¬
qsͣ licet ea comede uerẽ
hoc dicit de his urt̾ eo
maiorib qui hñtes scĩam cũ offendiculo mi¬
noꝵ edebant. quo pͥmũ arguit nec sufficien
uitabant. alii aũt ignari. sub ueneratione y¬
uero edificat.
cum caritate utilis est. ꝑ se intlat insuꝑbiam¬
sicut demones qui greco noĩe a scĩa sit snt no

Expanded text:
cio, et vos scitis aeque mecud licet ea comedere. Vere sHoc dicit de his inter eos majoribus, qui habentes scientiam cum offendiculo mio edebant. Quos primum arguit, nec sufficienter scire dicit. Alii autem ignari sub veneratione iur, aedificat cum charitate utilis est; per se inflat in superbiam, ut daemones, qui Graeco nomine a scientia sic sunt no
Abbreviated transcription (Latin):
minati. ĩ quib sc̃ia est sine caritate. pp̃ hoc aũt
uitium .i. elatõem sc̃ĩe repͥmendam: datus est
paulo stimulus sathane a quo tunditur ne e
scre ĩfirmitatẽ nr̃am: quam naturas rerũ.
laudabilior est enĩ animus cui nota est infir̃¬
mitas sua: quam qui ea ñ respecta syderum
dolorem ꝑegrinationis ex desiderio patrie. ⁊ cõ¬

Expanded text:
minati, in quibus scientia est sine charitate. Propter hoc autem vitium, id est elationem scientiae reprimendam, datus est Paulo stimulus Satanae, a quo tunditur ne escire infirmitatem nostram, quam naturam rerum. Laudabilior enim est animus cui nota est infirmitas sua, quam qui ea non respecta, siderum dolorem peregrinationis ex desiderio patriae et co
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ suam dico: s nu¬
non debet odiohr̃e. S
fouere. quia caro enus est. ⁊ de corpore eius fc̃a.
sicut. q̃irta diligat ⁊ nutriat uir uxorẽ suam
suam. ⁊ est sensus. ita debet uir facere deuxo
eam sp̃ualib induñtis p̾ceptoꝵ uirtutum
siam ułt tarnẽ suam. quia corpus eius est.⁊
huiꝰ corporis sumus m̃bra om̃s fideles ⁊ alii de
carne eius sunt .i. infirmi qui indigent sustẽ¬
tari fortib ut caro sustentatur ossib ⁊ alii de
mulierẽ indiss in genesi dicit. hoc o de ossib
meis ⁊ daro decarne mea. Sicut enĩ ena de ead
fc̃a traxit ab eo carnẽ ⁊ ossa. ita nos a xp̃o ĩstitu¬
ti alii sumus ut ossa .s. robusti. alii ut caro .i.
infirmi. ⁊ id̾oart. ex carne eins .i. infirmi sumꝰ¬

Expanded text:
nem suam dico, sed nunon debet vir odio habere sed fovere, quia caro ejus est, et de corpore suo facta. dicat: Ita diligat et nutriatsuam. Et est sensus: Ita debet vir facere de uxoeam spiritualibus indumentis praeceptorum, virtutumsiam ut carnem suam, quia corpus ejus est, jus corporis sumus membra omnes, fideles, et alii de carne ejus, id est infirmi qui indigent sustentari fortibus ut caro sustentatur ossibus, et alii:mulierem vidisset, in Genesi dixit: Hoc os de ossibus meis, et caro de carne mea . Sicut enim Eva ab Adam facta traxit ab eo carnem et ossa, ita nos a Christo instituti, alii sumus ut ossa, scilicet robusti, alii ut caro, scilicet infirmi. Et ideo ait, ex carne ejus, id est infirmi sum
Abbreviated transcription (Latin):
qͣmͣcito oculus icitii.
tli ¶A. ꝑcutit uisa .uł ictura palpebra
in ictu ocłi .i. qͣmcito ocłi radius transit ad re¬
mota ⁊ transuolat media.⁊ si sit ibi prius ⁊
pt tam̃ qͣi sumil totũ sit. Sic ⁊ resurrõ mor¬
tuoꝵ fiet. ⁊ hoc fiet urtuba nouissima .i. ꝑ tu¬
antur. hec tuba ẽ clamor de quo d̾r in eungłio
Media nocte clamor factus ẽ: ecce sponsus uen
tuir. s media nocte .i. cum ualde obscurum .i. oc
nus: pendet utiq. ¶anet enim tuba. Tube no¬
mine aliqd̾ euidens ⁊¬
p̾clarum signũ ĩtelli¬
gitur. qd̾ uox archan

Expanded text:
m cito oculus icit, id est percutit visa, vel icitur a palpebra, in ictu oculi, id est quam cito oculi radius transit ad remota, et transvolat media, etsi sit ibi prius et post, tamen quasi simul totum sit, sic et resurrectio mortuorum fiet. Et hoc fiet, in tuba novissima, id estantur. Haec tuba est clamor de quo dicitur in Evangelio: Media nocte clamor factus est, ecce sponsus ventur, sed media nocte, id est cum valde obscurum erit, inus? Respondet: Utique. Canet enim tuba. Tubae nomine aliquid evidens aeclarum significare intelligitur, quod vox archan
Abbreviated transcription (Latin):
cum candem legẽ suis uirib implere posse cre¬
debant. it mercta p̃ced̾ent gr̃ãm. ⁊ non gr̃a p̾¬
cederet iusticiam. hoc inquam facientes: non
sunt subiesti. iusti. dei. qua d̾s instificat creden¬
tes .i. non credunt ꝑfidem impio iustifitari
hec est enĩ iusticia dei. que ñ in p̾cepto legis qͦ

Expanded text:
legem suis viribus implere posse credebant ut merita praecederent gratiam, non gratia praecederet justitiam. Hoc, inquam, facientes, non sunt subjecti justitiae Dei, qua justificat credentes, id est non credunt per fidem impios justificari. Haec est enim justitia Dei, quae non in praecepto legis quo
Abbreviated transcription (Latin):
quia in eis trib pr̃ib
uo abraham ꝑ saram. ⁊ ysait ꝑ rebeccam. ⁊ ia¬
cob ꝑ lyam ⁊ rachel. ⁊ in seruitutẽ sicut abysa¬
at ꝑ rebectam genitus ẽ esan cui dictum est.
Sen̾uis eris frãtris tui. ⁊ ꝑ ancillas genuer̃t
ñsolum ĩ seruitutẽ: ut abraham ꝑagar ys¬
maelem. S ⁊̃ in lib̾tatẽ. ut iacob ꝑbalan ge¬
nuit dan. ⁊ neptalim. ⁊ ꝑ delpham gad.⁊ aser.
ita ⁊ in ppło dei ꝑ sp̃uales ⁊ bonos nascuitur
mali serui ut ꝑ philippum symon magus
natus ẽ. ⁊ ꝑ carnales seruos nascuntur non so¬
lum mali in dampnabilem seruitutẽ: qui
eos mitantur. S ⁊̃ bomi ĩ laudabilẽ lib̾tatem
quib ⁊̃ d̾r. Que dicunt facite. que aũt faci
prudent̾ agnoscit mutatẽ sp̃c ĩ uinculo pa¬
cis usq ĩ finẽ quib cohendo. quosdam tolan

Expanded text:
quia in eis tribus Patribraham per Saram, Isaac per Rebeccam, Jacob per Liam et Rachel; et in servitutem, sicut ab Isaac per Rebeccam genitus est Esau, cui dictum est: Servus eris fratris tui . Et per ancillas genuerunt non solum in servitutem, ut Abraham per Agar Ismaelem, sed etiam in libertatem, ut Jacob, per Balaan genuit Dan et Neptalim, et per Zelpham Gad et Aser. Ita et in populo Dei per spirituales et bonos nascuntur mali servi, ut per Philippum Simon magus natus est. Et per carnales servos nascuntur, non solum mali in damnabilem servitutem qui eos imitantur; sed etiam in laudabilem libertatem quibus dicitur: Quae dicunprudenter agnoscit, unitatem spiritus et vinculo pacis usque in finem quibusdam cohaerendo quosdam tolera
Abbreviated transcription (Latin):
discussa enĩ p̾cepta omĩa fere ead̾ ĩuenuũ̃tur
ĩ euͣngelio. Moralia utiq ead̾ ut ñ occides ⁊ c̃. hiꝰ¬
cerimoniala ñ ead̾. Sacram̃ta u̾o ñ ead̃. quia
illa ꝓmrttebant. hec dant salutẽ. Similiter
ꝓmissa ñ ead. quia ibi ꝓmittebantur t̾rena
uacat. Si enim islud
uacassi culpa ñ daret᷑
scd̃m. sed datut. ⁊ ita
apparet illud fuisse
imꝑfectum ⁊ hoc ꝑfe¬

Expanded text:
discussa enim praecepta omnia fere eadem inveniuntur in Evangelio, moralia utique eadem, ut: Non occides, et ero non eadem; sacramenta non eadem, quia illa promittebant, haec dant salutem. Similiter promissa non eadem: ibi promittebantur terrena, acat. Si enim illud a culpa, non daretur secundum; sed datur, et apparet illud fuisse imperfectum, hoc pe
Abbreviated transcription (Latin):
iectionis signum. qr
sapiens orans aliqͥd
tura reserans uelato
caprte.Q. ñ sit libere¬
put suum. Turpe est
ei illud facere uelato ca¬
pite. In aliis em̃ ubio
ꝯditõem suam necc̃e ẽ¬
ꝓfiteri. Omĩs aũt mu¬

Expanded text:
ectionis signum, quia sapiens, orans aliquid turas reserans, velato capite, quasi non sit liberput suum, id est ei illud agere velato capite. In aliis enim, ubiconditionem suam necesofiteri. Omnis aut
Abbreviated transcription (Latin):
q̃i dico state ĩ discipli¬
utiq illa q̃ a discendo
nomen accepit.⁊ dici
peccatis est correctiõ.
Disciplina enm que
la quis patitur. ue cor¬
rigatur que hit ĩtelli

Expanded text:
ipliutique illa quae a discendo nomen accepit, et dici peccatis est correctio: disciplina enim, quae la quis patitur, ut corrigatur, quae hic intelli
Abbreviated transcription (Latin):
dico si sumus ĩ recipiẽ¬
do sc̃ificatõem eins .i.
si recipimus discipli¬
nam eius qui nos scifi¬
tat . uł. ita erudit nos
ad id qd̾ utile est.s. in¬

Expanded text:
dico, si sumus in recipiendo sanctificationem, id est si recipimus disciplinam ejus quae nos sanctificat. Vel ita erudit, ad id quod utile est,
Abbreviated transcription (Latin):
qui hec spernit. quẽ
prediximus non ho¬
muiẽ solum spuit.
sed deum. cuiꝰ precep¬
ta sunt. qui loquitur

Expanded text:
qui haec spernit, quae praediximus, non hominem solum spernit, sed Deum: cujus praecepta sunt, qui loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
teris supeminent: apłatum accipe potuissent
nisi p̾us cũ ceteris gr̃am que peccõres sanat atq¬
accepimus apłatum. ñ solum ĩ una gente iude¬
oꝵ. sedã in omnib gentib. ad quid: ad obediẽ¬
dum si .i. ut faciam ego cum aliis apłis eo obe¬
dire fidei xp̃i. accepimus apłatum. ⁊ hoc ꝓ noĩe etͦ¬
romani int̾ ceteros se uocatos: scire possunt qd̾ ñ
debent sub lege agere. quia fine lege sua ceperunt
cetere gentes fidem xp̃i. ceteri ppłi uocati sunt sñ
lege moysi.⁊ hii eam seruare debent. Sequitur¬
Om̃ib qui funt rome. dilec. dei . uo. scĩs. huc us
pendet littera . q.d. paulus talis ⁊ talis scribit

Expanded text:
eris supereminent apostolatum accipere potuissent, nisi prius cum caeteris gratiam, quae peccatores sanat et jaccepimus apostolatum, non solum in una gente Judaeorum, sed etiam in omnibus gentibus. Ad quid? Ad obediendum fidei, id est ut faciam ego cum apostolis aliis eos obedire fidei Christi, accepimus apostolatum: et hoc pro nomine ejRomani inter caeteros se vocatos, scire possunt quod non debent sub lege agere, quia sine lege susceperunt caeterae gentes fidem Christi, caeteri populi vocati sunt sine lege Moysi, et hi eam servare debent. Omnibus qui sunt Romae dilectis Dei vocatis sanctis. Hucusque pendet littera, quasi dicat, Paulus talis et talis scribit,
Abbreviated transcription (Latin):
p̾paratam dico: sic. ii¬
tiq. q̃i bñdictionem
.s. ut sit opus carita¬
tis ⁊ magnũ. non qiͣ
cur large detis. hoc di
co .i. prescribo. quia
retributõem. Non ꝑc̃e
seminat ille: qui pa¬
rum hubens paru
largitur.Si animus

Expanded text:
Paratam dico, sic utique, quasi benedictionem, scilicet ut sit opus charitatis et magnum, non quasi cur large detis, hoc dico, id est praescribo, quia retributionem. Non parce seminat ille qui parum habens parum largitur, si animus
Abbreviated transcription (Latin):
hoc hortentur. Sedut
pati sitis ꝙ̃ ad modũ
dixi illos uos ẽẽ ꝑatos
ꝑati sitis dico: ut ne
uobis totum euacue¬
tur in hac parte . s. sĩ
imꝑati fu̾rtis. id̾o ꝑa¬
amplius ꝯfundent᷑.¬

Expanded text:
hoc hortentur, sed ut parati sitis, quemadmodum dixi illis vos esse paratos. Parati sitis dico, ne hocur de vobis totum evacuetur in hac parte, scilicet si imparati fueritis. Ideo paamplius confunden
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iucia iuincentes a uo¬
bis repellitis undictã
si mala feceritis scd̃m
potestatẽligandi. et
ñ destruamini. nec a¬
postolus destruit: si
qñq arguit. Non enĩ
te. Unde gaudium sit
⁊ ut gaudeatis estote
ꝑfecti in fide. ⁊ uos ĩ¬
maiores exhortamini
simul pacem habete
ne sit pͥor discordia ĩ¬
ter uo. ⁊ si hec feceri¬
tis:. d dilectionis ⁊¬

Expanded text:
vitia vincentes a vobis repellitis vindictamsi mala faceretis, secundum potestatem ligandi et n destruamini. Nec Apostolus destruit, si quandoque arguit. Non enim te unde gaudium sit, et ut gaudeatis, estote perfecti in fide, et vos majores exhortamini,simul, pacem habete, ne sit prior discordia ier vos. Et si haec feceritis, Deus dilectionis
Abbreviated transcription (Latin):
thioꝵ ꝑ pͥmam epis¬
tolam correptis.ca re¬
liquoꝵ scribit hanc e¬
pistolam scd̃am repel¬
tat ⁊̃ illo ĩ elemosinᷤᷤ
parcos. precipit quo
correctum forncatorẽ
ti subiaceat. Est gͥ untentio cius ĩ hac epła: ĩcor¬
recto corrig̾e. ⁊ correctos ad utiliora ꝓuocare. ⁊
psendo cum fui cõmendatõe depͥmere. Modus
darguit detegens u̾sucias eoꝵ ⁊ se młtis mo¬
dis cõmendat. tandem subditur moralis am¬
monitio cumiteratõe bñdictionis. p̾miitens
aut salutatõem ꝯtra psendo suꝑbiam paulũ
⁊ ꝯtra eoꝵdem psumptõem: apłm se noĩat di¬

Expanded text:
thiorum per primam Epistolam correctis, causa reliquorum scribit hanc Epistolam secundam, repeltat etiam illos in eleemosynis parcos. Praecipit quoque correctum fornicatoremti subjaceat. Est ergo intentio ejus in hac Epistola incorrectos corrigere, et correctos ad ulteriora provocare, et pseudo sui commendatione deprimere. Modus darguit, detegens versutias eorum, et se multis modis commendat; tandem subditur moralis admonitio cum iteratione benedictionis. Praemittens autem salutationem, contra pseudosuperbiam Paulum, et contra eorumdem praesumptionem A
Abbreviated transcription (Latin):
chie. aliquib aũt in¬
detur femina fuisse d̾o
deuota. cũ qua multi
ẽent colentes deñ. Qͥd
enm sigratum ẽ de

Expanded text:
chiae; aliquibus videtur femina fuisse Deo devota, cum qua multi essent colentes Deum. Quid enim significatum est de
Abbreviated transcription (Latin):
nullum crim̃ h̃ntes
munistrent. Mulie¬
res. Loq̃ns de diaconis
interserit de mulieri
oportef ẽe ꝓudicas m̃¬
te ⁊ corpore ñ detrahẽ¬
tes. ut sepe facumt n¬

Expanded text:
nullum crimen habentes ministrent. Mulieres, loquens de diaconis interserit de mulieriboportet esse pudicas, mente et corpore, non detrahentes, ut saepe faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
li laqueoz. Diacones
detur. sed nomĩe ẽp̃i
ret.descendens ad dia
minant discordias ñ
młtouino dedito .i.
ẽbrioso. non turpelu¬
crum. sec. ut qui freꝙ̃¬
crum ẽ emere ⁊ plursᷤ
emere. turpe est enim
sllos dico manentes ĩ
ꝯscĩa pura. ⁊ hii autẽ
ꝓbentur pͥmũ. Quia
non simpliciter ait hii

Expanded text:
li laqueos. Diacones, detur, sed nomine episcoret, descendens ad diacminant discordias, non multo vino deditos, id est ebriosos, non turpe lucrum sectantes, ut qui frecrum est emere, et pluris vendere. Turpe est huic Illos, dico, manentes in conscientia pura. Et hi autem probentur primum, quia non simpliciter ait hi
Abbreviated transcription (Latin):
generart lites. non ẽ¬
dificatõem. Serĩt
aũt domini non oꝑ.
littigare .i. tempusli¬
tib expendere. Satis
obstrepunt contradi
dio altercandi ⁊ ꝯten¬
dendi. Undeait. Serũ¬

Expanded text:
generant lites, non aedificationem. Servum autem Domini non oportet litigare, id est tempus litibus expendere. Satis obstrepunt contradicdio altercandi, et contendendi ait: Ser
Abbreviated transcription (Latin):
aniloquia deurta in
te aũt iuuenilia desi¬
deria fuge .s. luxuriã
ĩmundiciam. ⁊ alia
in iudicio. fidem u̾o
sectare. cum his .i. sis

Expanded text:
 in te autem juvenilia desideria fuge, luxuriam et immunditiam, et alia in judicio, fidem verasectare, cum his, id est
Abbreviated transcription (Latin):
quia nec d̾z sine ꝓxĩo
net ꝓximus sine deo
lectĩo ꝑximi id̾o cõme¬
moratur quia dilectõ¬
ꝓximi in fc̃is apparit¬
dilectio uero dei ampliꝰ
latet.⁊ id̾o hanc sp̃aliuᷤ
ponrt. de qua dominꝰ¬

Expanded text:
eus, nec sine proximo, nec proximus sine Deo lectio proximi ideo commemoratur, quia dilectoximi in factis apparDilectio vero Dei amplius latet, et ideo hanc spiritualius ponit, de qua Domin
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s. hec igitur offeramus illã quid̾ durtiaꝵ sũt
⁊ diuitũ. hec aũt uirtutes illa. extrinsecus ista.
intrinsecus illa. quilib opari pot̃. het aũt pauti
Qto enĩ melior est pecore homo: tanto hoc sacri¬
ficumi illis. hic enim aĩam tuam ĩ sacrificium¬
offers. ibi pecora offe¬
⁊c̃. Int̾positis młtis
de correctiõe eoꝵ illum
grandem sermonem
melchisedech. usq ibi
assimilatus aũt̃filio

Expanded text:
s, haec igitur offeramus; illa quidem divitiarum sunt et divitum, haec autem virtutes; illa extrinsecus, ista intrinsecus; illa quilibet operari potest, haec autem pauci. Quanto enim melior est pecore homo, tanto hoc sacrificium illis. Hic enim animam tuam in sacrificiuoffers, ibi pecora offetc. Interpositis multis de correctione eorum grandem sermonem Melchisedech, usque ibi: assimilatus autem Filio
Abbreviated transcription (Latin):
mandatũ. quia talis ẽ nr̃a carnalitas ut ar¬
pit occõnem. quia uidens legem ĩ auxilium
hoĩb datam magis exarsit tracundia adu̾¬
sus hoĩem. ⁊ magis institit ut legẽ u̾teret
illi in ꝑniciem cum pͥus qĩ secure possidens
minus temptaret. Uł peccatum .i. diabobꝰ
uł fomes est oꝑatum ĩme. om. ꝯcu. Nõ mu

Expanded text:
mandatum, quia talis est nostra carnalitas, ut arpit occasionem, quia videns legem in auxilium hominibus datam, magis exarsit iracundia adversus hominem, et magis institit ut verteret legem illis in perniciem, cum prius quasi secure possidens minus tentaret. Vel, peccatum, id est diabolus vel fomes, est operatum in me omnem concu
Abbreviated transcription (Latin):
dici peccatum oꝑatum omnẽ concupiscen¬
tiam ꝑ mandatũ. uł occõnem accepisse per
mandatũ. Mmor enĩ erat ꝯcupiscentia añ
legẽ. qñ securus hõ pectabat. Pbat enim pt
guam felicitatẽ putabat. s ueniente lege
q̃t opposito obice. indit homo malum fuũ
uoluit refrenare ꝯcupisciam ñ ire pt̾ eam
struixit se. conatus ẽ homo de se p̾sumens
ꝯtupiscentie fluuiũ fictare. s ñ ualuit fre¬
ñ de gr̃a homo p̾sumpsit. aucta est ꝯcupis¬
centia oppostta lege ⁊ que pͥus eum ducebat
obite nullo: obruit enn obice rupto. ꝑ legem
cator. ⁊ ido bñdicit omnẽ ꝯcupiscĩam. Omis
eñ est qui transcendit legem. Sequit. Sine

Expanded text:
dici peccatum operatum omnem concupiscentiam per mandatum, vel occasionem accepisse per mandatum. Minor enim erat concupiscentia ante legem, quando securus peccabat homo. Ibat enim post gnam felicitatem putabat. Sed veniente lege quasi opposito obice, vidit homo malum suum, voluit refrenare concupiscentiam, non ire post eam, strinxit se, conatus est homo de se praesumens concupiscentiae fluvium siccare, sed non valuit. Fren de gratia homo praesumpsit, aucta est concupiscentia opposita lege, et quae prius eum ducebat obice nullo, obruit eum obice rupto. Per legecator; et ideo bene dicit omnem concupiscentiam. Omnis enim est quando transcendit legem. VE
Abbreviated transcription (Latin):
non missi a d̾o cõmen¬
dant se ip̃oz a liquib
usurpant sibi potesta¬
adeo electi accepimus
nicħ ultra ꝯcessum p¬
sumentes. illi aũt nõ
auctoritatẽ. aut ñ cõ¬
panius nos ilt. ut noꝰ
sicut illi adulemur

Expanded text:
non missi a Deo, commendant seipsos, aliquibus usurpant sibi potestaa Deo electi accepimus, nihil ultra concessum praesumentes. Illi autem nonauctoritatem. Aut non comparamus nos illis, ut nos sicut illi adulemur
Abbreviated transcription (Latin):
loquor ut auint. attende qd̾ infirma dicit ꝯͣ
existimer a uobis tanqͣm terrere uo. ⁊ opere qd̾
minor ñ impłe. hoc cogitet qui huiꝰmodi ẽ .s.¬
qui ita de me opinatur.⁊ hoc idem sciatis uos̾.
Quia qd̃ minor u̾bis: impleturus sum fc̃ĩs. ꝙ
⁊ presentes. ⁊ in fc̃o .i. ulciscentes omnẽ inobe¬
dientiam. quia si uicia nr̃a palparemus: tũc
ñ edificaremis. s destrueremus. Hon enim
sibi potestatẽ. ⁊ uicia¬

Expanded text:
loquor, ut aiunt. Attende quod infirma dicit con Ut autem non existimer a vobis tanquam terrere vos, et opere quod minor non implere, hoc cogitet qui ejusmodi esqui ita de me opinatur. Et hoc idem sciatis vos, quia quod minor verbis, impleturus sum factis. Quet praesentes in facto, scilicet ulciscentes omnem inobedientiam, quia, si vitia vestra palparemus, tunc non aedificaremus, sed destrueremus. Non enim.sibi potestatem i
Abbreviated transcription (Latin):
solum supradicta gnͣ¬
alia .s. iram que est
subrtus animi mot
post maiora: ꝓhibet
minora. ne uideant᷑
de alio sublimato.⁊
malitiam: effectum
ire .s. ⁊ indignatiõis.
malitia enim ẽ qua

Expanded text:
pradicta grailicet iram, quae est subitus animi motus. Post majora, prohibet minora, ne videanturde alio sublimato; malitiam, effectum irae, scilicet indignationis. Malitia autem est qua
Abbreviated transcription (Latin):
lectat qd̾ est ex libero
arbitrio. lib̾aliter u̾o¬
serint qui uolunta¬
tẽ domini libent̾ faf
libere seruit qͥ amat¬
qui letatur.ipsa est

Expanded text:
lectat, quod est ex libero arbitrio: liberaliter servit, qui voluntatem domini libenter faclibere servit, qui amatqui laetatur. Ipsa est
Abbreviated transcription (Latin):
eungelium .i. ꝑ prẽ
dicatõem meam. cũ
p̾dixiss ego genui uoᷤ
dicatis patrẽ in t̾ra.
Unus enim est pat̾
qd̃ non ido dicitur u
hoc nomen cet̾is tolla
in et̾uam uitam ge-¬
neramur nature. ł
cuiꝰquam hoĩs tͥbuat᷑
appellantur quidam
⁊ alii patres. Sz non

Expanded text:
ngelium, id est per praedicationem meam. Cum praedixisset, ego genui vos dicatis patrem in terra, unus enim est Pater Quod non ideo dixit, ut hoc nomen caeteris tollain aeternam vitam generamur naturae vel cujusquam hominis tribuatur. Appellantur quidem et alii patres, sed non
Abbreviated transcription (Latin):
ut relicta u̾a dotna
ulis uacent. ip̃i dico:
qͣs docent magistri quos sibi coaceruant. hos ma¬
gistro sałon uult ĩtelligi ꝑ mulierẽ de qua ait
Mulier insipiens ⁊ audar inops ꝑanis ꝯuocat᷑
prcteuntes dicens. panes acultos libent attin¬
gite. ⁊ aque furtine dulcedmẽ. hec enĩ mulierꝰ.
uanitas est impioꝵ. quecum sit ĩops panis pro¬
mittit panes .i. cũ sit ignara u̾itatis: ꝓmittit sci¬
entiam u̾itatis qͣm ip̃a occultatõe cõmendat ⁊ qiͣ
condit ut libentiꝰ audiatur. cuiꝰ ꝓhibrtam furan¬
tur seducti audientiã. hec enĩ occultatio facit q̃si
pruritũ ĩ aurib sp̃ualiter forncantib. sicut pre¬
ritu libidinis: corrumpitur ĩ carne ĩ tegritas ca¬
stitatis. Nepharii enĩ doctores ip̃a occultatione con
dicere aliquid magnũ qr hñt secretũ ⁊ suamꝰ hau¬
riant insipĩam quã putant sciam. duxtiꝰq audi¬
ant que palam ĩ eccłia dici crediq ꝓhibentur. ⁊¬

Expanded text:
ut relicta vera doctrina fabulis vacent. Ipsi dico, nvertentur, quas docent magistri quos sibi coacervant. Hos magistros Salomon vult intelligi per mulierem de qua ait: Mulier insipiens et audax inops panis convocat praetereuntes, dicens: Panes occultos libenter attingite, et aquae furtivae dulcedinem . Haec enim mulier vanitas est impiorum, quae cum sit inops panis promittit panes, id est cum sit ignara veritatis promittit scientiam veritatis, quam ipsa occultatione contendat, et quasi condit ut libentius audiatur, cujus prohibitam furantur seducti audientiam. Haec enim occultatio facit quasi pruritum in auribus spiritualiter fornicantibus, sicut pruritu libidinis corrumpitur in carne integritas castitatis. Nefarii enim doctores ipsa occultatione condicere aliquid magnum, quia habent secretum, et suavius hauriant insipientiam quam putant scientiam, dulciusque audiunt quae palam in Ecclesia dici credique prohibentur.
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑis qr ministrastis
ołim ⁊ adhuc mĩstra¬
tis sanctis. hoc ẽ opus
qd dixi. magna illis¬
testificatus est. Tria
dilectione fecerunt q̃
informat actiones. eo¬
triplex bonum. Cupi¬
aũt bonum nõbis cu-¬
pio. ⁊ hoc ẽ. Cupimus
ostentare .i. freqnter
tionem spei .i. ut in
erga illos ostendit. ⁊
eand̾ tura singulo
turam demonstrat.

Expanded text:
operis, quia ministrastis olim adhuc ministratis sanctis, hoc est opus quod dixi magna testificatus est. Tria dilectione fecerunt quae informat actiones, ectriplex bonum, Cupiautem bonum vobis cupio. Et hoc est, cupimus ostentare, id est frequenter tionem spei, id est ut in erga illos ostendit, et eamdem circa singulos curam demonstrat,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ filius. ho .s. idem ip̃e xp̃c qui ẽ homo de hoĩe¬
lem naturam. Mmoratus est enim dũ se exin¬
anuit formam̃ serin accipiendo. Ergo p̃p̃ illã
infirmitatẽ carnis qͣm sapĩa dei gestare digna
miuus. qr ⁊ si pasubilis tamenimꝑabat angẽ¬
lis ⁊ quia sine pecc̃o erat. s postad sisitudinẽ
głia in resurrone. ⁊ ascensic̃e. ⁊ honore. ĩ ꝯsessn¬

Expanded text:
ilicet idem ipse Christus qui est homo de homineest dum se exinanivit formam servi accipiens: ergo propter ipsam infirmitatem carnis quam Dei sapientia gestare dignatminus, quia etsi passibilis, tamen imperabat angelis, et quia sine peccato erat; sed post ad similitudinem gloria, in resurrectione et ascensione. Et honore, id es
Abbreviated transcription (Latin):
s. qd d̾s factus est homo. qd̾ iustus ꝓ imꝑiis. dñs
uolo uoz scire ista ut impleamini ĩ omnẽ. ple. d̾i
ĩ uobis. quia tũc nicħ deest xͥano cum patrẽ ⁊ flli¬
um sic agnoscit. altrer ñ est uitegra ꝓfessio deita¬
tis quia fides nec insolo patre ĩ tegra est: nec ĩ solo
filio ꝑfecta. Eautẽ.
autẽ qui

Expanded text:
 Deus factus est homo, quod justus pro impiis, Dominus volo vos scire ista, ut impleamini in omnem pleniin vobis, quia tunc nihil deest Christiano cum Patrem et Filium sic cognoscit: aliter non est integra professio deitatis, quia fides, nec in solo Patre integra est, nec in solo Filio perfecta. Ei autem. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
betur cum plena scc̃a suꝑ emi.
alii caritati. quia qnto melius ĩtelligitur deus
tanto plus diligitur. Id̾o oro uo scire ista ut per
hasscĩas impleamini bono eundo in omnẽ plen¬
tudinẽ dei. ut hic uirtirtũ pt ea bertitudinis ha
ĩhis u̾bis sic ĩtellexerunt. ut pirtarent no hoc id̃
futuro qd̾ d̾ est dicentes. Si aliquid minus ꝙͣ
d̾ ħebinus.⁊ minores erimus. qũo implebimur
ĩ om̃em plenitudinẽ dei: s qm̃ ĩplebimur. ꝓ¬
fecto ermmius equales d̾o. detestandus est error i¬
ste. Non enĩ sic implebuntur ut sint. ⁊ ip̃e plenꝰ
d̾. s ut ꝑfecte sint plem d̾o. Uł ita oro. ut pos¬
sitis comphen. que st. lon.da. sub. ⁊ ꝓfindum
.l. ĩmensum.⁊ ĩ estimabilẽ cognoscere deum oĩa
dicit sig̾cat qd̾ sicit ĩ spera tanta est longitudo
dum. ita ⁊ i d̾o omĩa equalia sunt. ĩmensita¬
excedens. ⁊ implens non ĩ eis clausa. sed oĩa intra
se hñs ut solus ĩeffabilis ⁊ infinitus habeatuu.

Expanded text:
betur cum plena scientia supereminet alii charitati, quia quanto melius intelligitur Deus, tanto plus diligitur: ideo oro vos scire ista, ut per has scientias impleamini, bono, eundo in omnem plenitudinem Dei, ut hic virtutum, postea beatitudinis hahis verbis sic intellexerunt, ut putarent nos hoc idem futuros quod Deus est, dicentes: Si aliquid minus quam Deus habebimus et minores erimus, quomodo implebimur in omnem plenitudinem Dei? Sed quoniam implebimur, profecto erimus Deo aequales. Detestandus est error iste. Non enim sic implebuntur ut sint et ipsi plenus Deus, sed ut perfecti sint pleni Deo. Vel ita, oro, ut possitis comprehendere quae sit la immensum et inaestimabilem cognoscere Deum, omnidicit, significat quod sicut in sphaera tanta longitudodum, ita et in Deo omnia aequalia sunt immensitaexcedens et implens, non in eis clausa, sed omnia intra se habens, ut solus ineffabilis et infinitus habeatur.
Abbreviated transcription (Latin):
bonam.⁊ cum estet modo qd̾ bona est lex. ⁊ tñ
absit. Non enĩ est ex ip̃a lege mors. s exiicio
hominis. quia ñ lex. s fomes est effictens cau¬
sa mortis qui bonam rem uertit ĩ malum. Si¬
cut enĩ medicina ñ est cã mortis. si ostendati
uene ͫ na mortifera licet his mali homines ab
uenena peccoꝵ demonstrat. ⁊ hoĩem libertate
abitentẽ qĩ freno cohibet ⁊ composito gressu:
incedere poss ñ est efficiens cã pectati. s pocius
uiciam hoĩs .i. fomes. ⁊ hoc est qd̾ subdit. S ed¬
Ded peccatũ

Expanded text:
bonam, et cum constet modo quod bona est lex, et tamen Absit! Non enim est ex ipsa lege mors, sed ex vitio hominis, quia non lex, sed fomes est efficiens causa mortis, qui bonam rem vertit in malum. Sicut enim medicina non est causa mortis, si ostendat venena mortifera, licet his mali homines abenena peccatorum demonstrat, et hominem libertate sua abutentem quasi freno cohibet, et composito gressu incedere docet, non efficiens causa peccati est, sed potius vitium hominis, id est fomes, et hoc est quod subdit, sed peccatu
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ est. defensio
fubsecuta ẽ cum ait¬
absit. uno ubo defen¬
sa est iutas qr mag¬
na ẽ defendentis auc
onis aduse remanet ĩ
lege.q. d. quia lex est ad uitam. ⁊ bona iubet.⁊
adquirens. Sequitur. Qd̃ ergo. hic querit u
trum lex ⁊ si sit bona sit tamen efficiendo
dampnosa que ex p̾distis uidebatur posse cołu¬
gi. dixerat enĩ mandatũ ẽẽ ad mortẽ. ⁊ itẽ dixe¬
rat bonum ẽẽ. un de minus ĩtelligentib in

Expanded text:
peccatum est. 34 Defensio subsecuta est cum aitAbsit! Uno verbo defensa est veritas, quia mag defendentis aucticionis adversae remaneret t: Quia lex est ad vitam, et bona jubet et acquirens. Quid ergo! Hic quaeritur utrum lex, et si sit bona, sit tamen efficiendo damnosa. Quod ex praedictis videbatur posse colligi. Dixerat enim mandatum esse ad mortem, et item dixera
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̃ fc̃i sunt. Subiciuntur enĩ illi qi caprti ex quo
trahunt originẽ. ab ip̃o aũt fci sunt scd̃m d̾ita¬
tẽ. ⁊ ita scd̃m ditatem caput est eccłie. scdm qͣm
dedit ei eẽ caput. illum ante oĩa gignendo. est ⁊̃
gitur ei eccłia ⁊ natura. ⁊ gr̃a. Nam ĩ eo plenitudo
gr̃e fuit. de cuiꝰ plenitudie no accepimus nullũ
tanqͣm membra coaptaret. ut ẽẽt filius dei. ⁊ filiꝰ
hoĩs. unus d̾s cũ pr̃e. unus homo cũ hõĩb. seq̃r
que eccłia est corpus illuis .i. mmrta ei grã. ⁊ natu¬
ra ⁊ ꝑlenitndo eius . s. implens eum ut habrat m̃¬
bra omĩa. ⁊ uere est plenitudo enis. quia ip̃e qui
adimpleuit ꝑ eo. Cum enĩ regressi ad ꝯfessionẽ
flectunt genu xp̃o adimpletur. qd̾ a recedentibꝰ

Expanded text:
 facti sunt. Subjiciuntur enim illi quasi capiti, ex quo trahunt originem. Ab ipso enim facti sunt secundum deitatem, et ita secundum deitatem caput est Ecclesiae, secundum quam dedit ei esse caput illum ante omnia gignendo. Est etigitur ei Ecclesia, et natura et gratia. Nam in eo plenitudo gratiae fuit, de cujus plenitudine nos accepimus. Nullumtanquam membra coaptaret, ut esset Filius Dei et filius hominis, unus Deus cum Patre, unus homo cum hominibus. Quae, Ecclesia, est corpus illius, id est unita ei gratia et natura, et plenitudo ejus, id est implens eum ut habeat membra omnia. Et vere est plenitudo ejus quia ipse est qui adimpletur per eos. Cum enim regressi ad confessionem flectunt genu Christo adim
Abbreviated transcription (Latin):
preest omnib digni¬
tate. sed ⁊ sub eosunt
et .i. quia oĩa subiecit¬
d pater sub pedibus
eus .i. subiecit er ple¬
ne. ut ꝑ pedes plena
iecta. quia ꝑ eum fc̃a

Expanded text:
st omnibus dignate, sed et sub ea sunt. Et, id est quia, omnia subjecitus Pater sub pedibus ejus, et subjecit ei pleper pedes plena jecta, quia per eum fa
Abbreviated transcription (Latin):
turum .uł ita ꝯstituens .i. stabilit̾ statuens illũ¬
.s. hoĩem xp̃m ad dexteram suam .i. in sede iudicia¬
ria ĩ potestate iudicandi. Quia enĩ om̃e iuidiciũ
pater dedit filio. id̾o ad dext̾am dei sed̾e d̾r qͣi iudex
unde ait uideis. amodo iudebitis filiũ . ho. sedentẽ
a dextris iir. dei. ⁊c̃. estituens illum ĩ celestib.⁊¬

Expanded text:
turum Vel ita: constituens, id est stabiliter statuens, illum hominem, Christum, ad dexteram suam, id est in sede judiciaria, in potestate judicandi. Quia enim omne judicium Pater dedit Filio , ideo ad dexteram Dei sedere dicitur quasi judex. Unde ait Judaeis: Amodo videbitis Filium hominis sedere ad dexteram Dei, etc. . Et constituens illum in coelestib
Abbreviated transcription (Latin):
Nulla enim forma cor
cduditur. sed dextera d̾i
ꝯstituens. il. ad .dex. suã
i. ostendens hoĩem xp̃m
et̾naliter beatum in te

Expanded text:
Nulla enim forma corpur et concluditur. Sed dextera Dei constituens illum ad dexteram est ostendens hominem Christum aeternaliter beatum, i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpeccato. qd̾ semel fĩm est ⁊ scdo non ẽ opus. S
magis opus ẽ manere ĩ fide ⁊ u̾rtate. quia si nõ
facis iudicum dampnatõis te expectat. nisi per
penitentiam renouaris. ⁊ id̾o subdit. Terribi¬
lis aĩte. S sciend̾ qd̾ hic quidam exurgunt hoꝵ

Expanded text:
non est opus, sed magis opus est manere in fide et veritate. Quod si non facis, judicium damnationis te exspectat, nisi per poenitentiam renovaris. Et ideo subdit: Terribilis autem. Sed sciendum quod hic quidam exsurgunt, horum
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ medio eoꝵ nr̃m. ⁊ ille filius est. ⁊ no filii sumꝰ
s distat quia ille saluat. no saluamus. ⁊ ille sc̃¬
ficat. nos scificamur. modo ꝯuingit nos scrip¬
tura. modo disiungit. młtos inquit filio. hic a¬
iungit auctorẽ salutis eoꝵ. hic disceruit. ꝯsum¬
mare dito.⁊ hoc ꝑ passionẽ mortis. que mors sa
stra fc̃a ẽent omia. Cetera enim hoĩ seruuti hõ
d̾o. nec ĩ aliquib d̾s głificaretur. cum ad hoc oĩa

Expanded text:
in medio nostrum, et ille Filius est, et nos filii sumus, sed distat, quia ille salvat, nos salvamur; ille sanctificat, nos sanctificamur. Modo conjungit nos Scriptura, modo disjungit. Multos, inquit, filios, hic conjunxit; auctorem salutis eorum, hic discrevit. Consummare, dico, et hoc per passionem 237 mortis, stra facta essent omnia. Caetera enim homini serviunt, homo Deo, nec in aliquibus Deus glorificaretur, cum ad haec omnia
Abbreviated transcription (Latin):
dei ⁊ misteriũ regni
si nos metamus ad
Si alii. Item a mi¬
nori ꝓbat sibi licere
sumpͥtus ab eis acci¬
pere dicens. Si alii .s.
potenter utuntu¬
ur̃is ut uo ip̃i quare
ñ pocius nos apłi. qͥ¬
causa salutis ur̃e la¬
boramus : Sednon
ñ sumus usi hac potestate.⁊ quia forsan eũ
accipet apłs: iam pseudo libere accipent. ⁊ sic
in predicatõe durarent. ⁊ ita impedim̃tum
at quia forsan ⁊ hii auari erant. ⁊ id̾o apłm
oduent: si quicqm ab eis acciꝑet uł hoc id̾o
se licentiam peceandi. ⁊ ita lib̾tatẽ arguen¬
di apłs munieret. Nescitis. ⁊c̃. Redit rur¬

Expanded text:
Dei, et mysterium regni si nos metamus ad Si alii. Item a miprobat sibi licere sumptus ab eis accpere, dicens: Si alii, scipotenter utuntutris, ut vos ipsi, quare non potius nos apocausa salutis vestrae labor tamen non sumus usi hac potestate. Et quia forsan eum acciperet Apostolus, jam pseudo libere acciperent, et sic in praedicatione durarent, et ita impedimentumcit, quia forsan et hi avari erant, et ideo Apostolum odirent, si quse licentiam peccandi, et ita libertatem arguendi Apostolus minueret. Nescitis, etc. Redit rur
Abbreviated transcription (Latin):
militer hoc facere in
spe ꝑcipiendi fructus¬
.i. scipendioꝵ. Si no
uobis. postquam p
endi habemus. quia
si noz seminauimus

Expanded text:
militer facere, in spe percipiendi fructus stipendiorum. Si nos vobis. Postquam prendi habemus, quia si nos seminavimus
Abbreviated transcription (Latin):
si aliqui. ꝓbat adhuc
uideo posse assumi:
ex ramis naturalib
fracti sunt .i. a ꝓmis¬
sione excisi .s. ip̃iblas¬
phenii ⁊ impii de ppło
uideoꝵ. tu autem o
ster .i. st̾erilis natura¬
liter. ⁊ amarus ĩsertꝰ
es .i. aliena oꝑationẽ
loco fractoꝵ. ⁊ factus
es socius .i. particep¬

Expanded text:
si aliqui. Probat adhuc Judaeos posse assumi uex ramis naturalibus fracti sunt, id est a promissione excisi, scilicet ipsi blasphemi et impii de populo Judaeorum. Tu autem, ost sterilis naturaliter et amarus, insertus es, id est aliena operatione loco fractorum, et factus es socius, id est particep
Abbreviated transcription (Latin):
tiam hndam docet.nͥ
gestis tam̃ apparuit
d̾. ⁊ si crucifixus ẽ: re¬
surrexit tña mortuis
⁊ multis uideirtib su
ĩ celum ascendit. Ubi
ergo putatur imbecil¬
litas. ibi apparet po¬
tentia. neq erubescas
dicando eiͣgelio cru¬
euangelii qd̃ potes scõ

Expanded text:
tiam habendam docet, negestis tamen apparuit Deus: etsi crucifixus est, resurrexit tamen a mortuis, et multisin coelum ascendit. Ubi ergo putatur imbecillitas, ibi apparet potentia. Neque, erubescas,dicando Evangelio cruEvangelio, id est
Abbreviated transcription (Latin):
sunt timori. tu autẽ
uis ñ timere potesta¬
tem quecumq sit si¬
ue bona suie mala. fac
bonum.⁊ ñ est unde
timeas. ĩmo habebis
laudem ex illa. etiam¬
si mala est. dum tibi ẽ
iqua est habebis laudẽ
ex illa. non ip̃a laudan
ed ip̃a tibi laudis octasio¬
iẽ p̾bente. uere ex illa ha¬
alum fiat bonis.
portat gladium .i. h̃e
iudiciariam potestatẽ¬
loz puniat hoc ostend̾
subdens. dei enĩ mi¬
dicat. ip̃e dico existens
umdex in iram dei .i.
p̃p̃ offensam dei iundi¬
dei futuram ostenden

Expanded text:
sunt timori, tu autem vis non timere potestatem, quaecunque sit sive bona, sive mala, fac bonum, et non est unde timeas, imo habebis laudem ex illa; etsi mala est, dum tibi cauiqua est, habebis laudem ex illa, non ipsa laudante, sed ipsa tibi laudis occasionem praebente. Vere ex illa laalum fiat bonis. portat gladium, id est habet judiciariam potestatelos puniat, et hoc ostendit subdens. Dei enim miindicat, ipse dico existens vindex in iram Dei, id est propter offensam Dei vindDei futuram ostenden