comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
modo in lutera misterium absconditur. In tenebris spe¬
lunca non in sole non in luce. Moab ergo Diabolus
interpretatur: qui oblitus est patris sui. Deniq & abis¬
silon qui persecutus est patrem suum: & ipse interpretat᷑
diabolus. Iste ergo Moab quomodo lebes spei domini
est. Lebes interpretatur olla. Quomodo olla spei dñi ẽ¬
Dicit Apostolus. Quos tradidi Sathanȩ: ut discat nõ
blasphemare. Diabolus quasi questionarius domini ẽ.
Qui non recte ambulãt ad deum: traduntur diabolo:
Quare: ut pereat in aeternum. Ubi dementia dei est
ubi misericors pater: ubi est qui facit solem suum ori¬
ri super iustos & peccatores et pluit super peccatocͬs
& iustos. Quod dicit hoc est trado inquit peccatores
adiabolo ut ab ipso cruciati conuertantur ad me. Dicit᷑
& in hieremia. Quid uides tu o hieremia: Ollam sue¬
censam inquit uideo. Ergo quoniam inista olla mit¬
tuntur carnes: hoc scriptum est in Erechiel. Et muto

Expanded text:
omodo in littera mysterium absconditur. In tenebris, in speomodo in littera mysterium absconditur. In tenebris, in spelunca: non in sole, non in luce. Moab ergo diabolus interpretatur: qui oblitus est patris sui. Denique et Abessalon, qui persecutus est patrem suum, interpretatur diabolus. Iste ergo Moab, quomodo lebes spei Domini est? Lebes interpretatur, olla. Quomodo olla spei DomiDicat Apostolus: Quos tradidi Satanae, ut discant non blasphemare . Diabolus quasi quaestionarius Domini est. Qui non recte ambulant ad Deum, traduntur diabolo. Quare? Ut pereant in aeternum. Et ubi clementia Dei? ubi misericors pater? ubi est qui facit solem suum oriri super justos et peccatores, et pluit super peccatores et justos ? Quod dicit, hoc est: Tradidi, inquit, peccatores diabolo, ut ab ipso cruciati, convertantur ad me. Dicitur et in Jeremia: Quid vides tu, Jeremia? Ollam succensam, inquit . Videte ergo quoniam in ista olla mittuntur carnes. Hoc scriptum est in Ezechiel: Et mitte,
Abbreviated transcription (Latin):
tio ad dominum. Et non obluuione remeasti patremꝰ tu¬
um. Esto effrain: esto fructifer: habeto bona opera et
postea eris corona domini. Iuda rex meus. Uidete
in quanta gloria est qui agit penitentiam: luda enim
confessio interpretatur. Moablebs spei meȩ. Grande
misterium in paucis uerbis agnoscitur. Rogo uos di¬
ligenter animaduertite. Siquidem & mihi qui uobrᷤ¬
loquor & uobis qui audistis prodest. Moab interpre¬
est iste ex patre. qui perdidit patrem suum: qui relin¬
quit patrem suum: qui non remeauit ad patrem suum¬
ꝓprium nec est dignus uocari Manasses. Quis est iste
Moab inimicus domini: de cuius genere usq ad quã¬
tam generationem & decimam usq in seculum non in¬
trabit in Ec̃clesiam domini.Quis est iste Moab: qui
ex munda commixtione nascitur inspelunca tenebrosa
Et Loth enim & ex filiab illius nati sunt duo. Moab.
& Amon. Et aloab maior est filius. Uidete ergo qͦ¬

Expanded text:
sti ad Dominum, et post oblivionem remeasti ad patrem tusti ad Dominum, et post oblivionem remeasti ad patrem tuum. Esto Ephraim, esto fructifer. Habeto opera bona, et postea eris corona Domini. Juda rex meus. Videte, in quanta gloria est qui agit poenitentiam. Judas enim, confessio interpretatur. Moab lebes spei meae. Grande mysterium in paucis verbis agnoscitur. Rogo vos, diligenter animadvertite. Siquidem et mihi qui loquor, et vobis qui auditis, prodest. Moab interpreex. Quis est iste ex patre? Qui perdidit patrem suum, qui reliquit suum patrem: qui non remeavit ad patrem proprium, nec est dignus vocari Manasses. Quis est iste Moab? Inimicus Domini, de cujus genere usque ad quartam generationem et decimam et usque in saeculum non intrabit in Ecclesiam Domini. Quis est iste Moab? Qui ex immunda commixtione nascitur in spelunca tenebrosa. Ex Lot enim et filiabus illius nati sunt duo, Moab, et Amon, et Moab major est filius . Videte ergo qu
Abbreviated transcription (Latin):
bet plures diuitias. Calaad interpretatur transmigra¬
tio. Qaudet ergo quando populus ex gentib migr&¬
uit & uenit ad eum Manasses interpretatur ex
obliuione. Uidete igitur quid dicit filius ille qui ac¬
cepit substantiam & comedit eam. Et oblitus mei
erat nunc memoratus est mei. Et dicitur Manasses
hoc est ex obluione quia non est oblitus: sed remeauit
ad suum patrem. Et Effrain susceptio capitis mei. Ef¬
frain inter pretatur fructifer. Efframn inquit susceptiͦ
capitis meĩ. Susceptionem posuit nunc pro corona.
Quod enim incapite ponitur corona est. Et inscrip¬
turis diuersis nominib uocatur. In alio loco habet scu¬
to circumdabit te ueritas eius. Et in alio Psalmo qui
coronat te in misericordia et miserationibus. Sicut
enim ibi posuit scutum pro corona: ita et hic suscepti¬
onem posuit ꝓcorona. Udete ergo quid dicit. Fac¬
tum est Cialaid. factum est Manasses: hoc est migra¬

Expanded text:
bens plures divitias. Galaad interpretatur, transmigrabens plures divitias. Galaad interpretatur, transmigratio. Gaudet ergo quando populus ex gentibus migravit et venit ad eum. Manasses interpretatur, ex oblivione. Videte igitur quid dicit: Filius ille qui accepit substantiam, et comedit eam, et oblitus mei erat, nunc memoratus est mei . Et dicitur Manasses, hoc est, ex oblivione: quia non est oblitus, sed remeavit ad suum patrem. Et Ephraim susceptio capitis mei. Ephraim interpretatur, fructifer. Ephraim, inquit, susceptio capitis mei. Susceptionem posuit nunc pro corona. Quod enim in capite ponitur, corona est, et in Scripturis diversis nominibus vocatur. In alio loco habet: Scuto circumdabit te veritas ejus . Et in alio psalmo: Qui coronat te in misericordia et miserationibus . Sicut enim ibi posuit scutum pro corona, ita et hic susceptionem posuit pro corona. Videte ergo quid dicit: Factus es Galaad, factus es Manasses, hoc est, migra
Abbreviated transcription (Latin):
to suo: suie in templo suie inuno quoq sancto suie in
ꝓpheta. Auditur in Moyse. Auditur in Apostoso. Et
uerius dico locutus est in filio suo. Quid ergo locutus ẽ
deus: haet quae secuntur. Exaltabor et diuidam Sicci¬
mam: ꝓpterea inquit crucisigor ut diuidam Siccimã.
Syccima enim interpretatur in nostra lingua humeri.
Humeri enim interpretantur in opera. Sensus ergo
iste est. ꝓpterea crucifigor ut opera mea diuidam
sanctis meis. ꝓpterea crucifigor ut iugum meum sua¬
ue & onus meum leue imponam super ceruices homi¬
num. Fecisti domine quod pollicitus es. Exaltatus es
& diidisti Siccymam. Et conuallem tabernaculoꝵ
dimetiar: Uere dominus & Saluator noster in hac
conualle lacrimarum in locum humilitatis nostrae sub
oport& nosse. Ex parte enimꝰ cognoscimus : et ex par¬
te prophetamus. Meus est cialaath & meus est Ma-¬
nasses. Gaudet dominus noster atq Saluator: qui ha¬

Expanded text:
to suo. Sive in templo, sive in unoquoque sanctorum, sive in to suo. Sive in templo, sive in unoquoque sanctorum, sive in propheta. Auditur in Moyse, auditur in apostolo; et verius dico: Locutus est in Filio suo. Quid ergo locutus est Deus? Haec quae sequuntur. Exaltabor et dividam Sicimam. Propterea, inquit, crucifigor, ut dividam Sicimam. Sicima interpretatur in nostra lingua, humeri. Humeri autem interpretantur, opera. Sensus ergo iste est: Propterea crucifigor, ut opera mea dividam sanctis meis. Propterea crucifigor, ut jugum meum suave, et onus meum leve imponam super cervices hominum. Fecisti, Domine, quod pollicitus es. Exaltatus es et divisisti Sicimam. Et convallem tabernaculorum dimetiar. Vere Dominus et Salvator noster in hanc convallem lacrymarum, in locum humilitatis nostrae subioportet nosse. Ex parte enim cognoscimus. et ex parte prophetamus . Meus est Galaad, et meus est Manasses. Gaudet Dominus noster atque Salvator, ha
Abbreviated transcription (Latin):
lis nobis reuelatum est. Exaltare super caelos deus. Deus
non exaltatur nisi supra calos: non exaltatur super ter¬
ram. Quando terreni sumus non exaltamus deum. Si aũt
de terreni facti fuerunus calestes. tunc exaltamus deum.
Et dominus noster quando erat in terra non nos exalta¬
uit. Dicat aliquis temerariae loqueris. Siquidem ipse
dicit in Euangelio. Quando exaltatus fuero omniai
traham ad me. Uide quid dicat. Quando exaltatus fucõ
in caelis tunc omnia traham ad me. Fuis quidem est iste
sensus: sed ego aliud intelligo. Quando exaltatus fuero: a¬
hoc est quando crucifixus fuero tunc omnia trañam ad
me. Ut liberentur dilecti tui. O mira. intelligentia: ꝓp¬¬
terea crucifigitur dominus et exaltatur: ut liberentur
dilecti eius.Ut liberentur inquit dilecti tui: ex altare
super caelos deus: factum est quod petiuimus. Ille ex.¬
altatus est et nos liberati sumus. Deus locutus est indãe᷑¬

Expanded text:
lis, nobis revelatum est. Exaltare super coelos, Deus. Deus lis, nobis revelatum est. Exaltare super coelos, Deus. Deus non exaltatur, nisi super coelos: non exaltatur super terram. Quando terreni sumus, non exaltamus Deum. Si autem de terrenis facti fuerimus coelestes, tunc exaltamus Deum, et Dominus noster quando erat in terra, non nos exaltavit. Dicat aliquis: Temerarie loqueris. Siquidem ipse dicit in Evangelio: Quando exaltatus fuero, omnia traham ad me . Vide quid dicat: Quando exaltatus fuero in coelo, tunc omnia traham ad me. Prius quidem est iste sensus, sed ego aliud intelligo. Quando exaltatus fuero, quando crucifixus fuero, tunc omnes traham ad me. Ut liberentur dilecti tui. O mira intelligentia! Propterea crucifigitur Dominus, et exaltatur, ut liberentur dilecti ejus. Ut liberentur, inquit, dilecti tui. Exaltare super coelos, Deus. Factum est quod petivimus. Ille exaltatus est, et nos liberati sumus. Deus locutus est in sanc
Abbreviated transcription (Latin):
derunt. et postea crediderunt ex gentibus. Quia magñ
misericordia tua super caelos. Non est creatura que nõ
indigeat misericordia dei. Uniuersi miseri cordia dei
indigemus. Eiabrihel. Michael Seraphyn cherubyns.
Potestates. Dominationes. Sunt quidem sancti sedin¬
digent misericordia creatoris sui. Non detraho angeloᷤ
sed creatorem praedico: Siquidem ipsi angeli libenter ha¬
bent praedicare eorum creatorem. Et aliter possumus
dicere. Quoniam misericordia tua deterra deuat ad
caelos. et usq ad nubes ueritas tua Ubi sunt ludai ubi
sunt similes Iudaeorum qui secundum literam tantum
cit. Ego uia ueritas et uita. Et descendit interris et
cum hominib conuersatus est. Et quomodo usq ad nu-¬
bes ueritas tua.. Manifestum est sensus iste quod de apo-¬
stolis loquitur et de Sanctis. Ut hymbrem suum non plu¬
ant super iudaos sed super gentes: sicut scriptum est.
Mandabo nubibus meis ne pluant super Isral hẏmbrẽ.

Expanded text:
derunt, et postea crediderunt ex gentibus. Quia magna est derunt, et postea crediderunt ex gentibus. Quia magna est misericordia tua super coelos. Non est creatura quae non indigeat misericordia Dei. Universi misericordia Dei indigemus. Gabriel, Michael, Seraphim, Cherubim, Potestates, Dominationes sunt quidem sanctae, sed indigent misericordia creatoris sui. Non detraho angelis, sed creatorem praedico, siquidem ipsi angeli libenter audiunt praedicari eorum creatorem. Et aliter possumus dicere, Quoniam misericordia tua de terra levat ad coelos. Et usque ad nubes veritas tua. Ubi sunt Judaei, ubi sunt similes Judaeorum, qui secundum litteram tantum cit: Ego sum via, veritas et vita , et descendit in terris, et cum hominibus conversatus est . Et quomodo, usque ad nubes veritas tua? Manifestus est sensus, quod de apostolis loquitur et de sanctis, ut imbrem suum non pluant super Judaeos, sed super gentes, sicut scriptum est: Mandabo nubibus meis, ne pluant super Israel imbrem .
Abbreviated transcription (Latin):
Paratus sum hic: paratus sum in futuro saluo et interris
saluo & in caelis. hoc est et angelos saluo et homines. Exur¬
ge Psalterium & cythara: Eoquitur deus suo corpori psal¬
terium & Cythara. Qui descendisti in infernim et iacu¬
isti excurge & lauda dominum: et uides quid dicit. Nõ
ipse qui mouet Cytharam & Psalterium laudat sed ipsa cy¬
thara. & Psalterium ipsa benedicunt patrem Ille enim ds
est & ab aliis benedicitur & laudatur. Corpus autem eius
& homo quem suscepit ipse laudat deum. Ut autem sciatis
quoniam fropheta expersona domini loquitur: non ex
memet ipso hoc loquor. Uidete quid sequitur. Confitehor
tibi in Populis domini: populus autem hic intelligitur lu¬
daeos. Et psallam tibi innationibus. De nobis dicit. iudȩoᷤ
enim illos dicit: ꝗ pͥmi exludais crediderunt. Et uidete
ordinem primum. Laudat deum in populis et postea lau¬
dat cͦeum in nationibus. Primum enim ex ludeis credi¬

Expanded text:
Paratus sum hic: paratus sum in futuro. Salvo et in terris; Paratus sum hic: paratus sum in futuro. Salvo et in terris; salvo et in coelis, hoc est, et angelos salvo et homines. Exsurge, psalterium et cithara. Loquitur Dominus suo corpori: Psalterium et cithara, qui descendisti in infernum et jacuisti, exsurge et lauda Dominum. Et vides quid dicit: Non ipse qui movet citharam et psalterium laudat; sed ipsa cithara et psalterium, ipsa benedicunt Patrem. Ille enim Deus est, et ab aliis benedicitur et laudatur. Corpus autem ejus et homo quem suscepit, ipse laudat Dominum. Ut autem sciatis quoniam propheta ex persona Domini loquitur, et non ex memetipso hoc loquor, videte quid sequitur. Confitebor tibi in populis, Domine. Populos autem intellige Judaeos. Et psallam tibi in nationibus. De nobis dicit. Judaeos enim illos dicit, qui primi ex Judaeis crediderunt. Et videte ordinem: Primum laudat Deum in populis, et postea laudat Dominum in nationibus. Primum enim ex Judaeis credi
Abbreviated transcription (Latin):
facimus hoc. lacemus insacco cilicii quid exhoc prestam
domino: hoc tantum illi prestamus ut saluemus animas
nostras. Ipse enim hoc desiderat. Sicut bomus et misericõs
medicus: si aliquem sanauerit gaudet quidem et ipse et
ille qui sanus est. Ita et dominus noster. Exurge psal-¬
terium & cythara: O psalterium o Cythara facta es ut
psallas deo. Exurge et psalle quare iaces: O monache
ledictus homo qui facit opus dei negligenter. Si Psalte¬
rium es: si Cythara es quare surdus es & non glorifi-¬
cas dominum: Exurgam diluculo. Deus intencbris bene¬
dici & laudari non potest: sed inluce benedicitur.Rẽ
dico miram: Et si nocte surgimus deum in luce benedi¬
cimus. Nunꝗͣ christiano nox est. Si semper christiano sol
lustitiae oritur: & haec quidem secundum lud eos dicunꝰ.
ceterum secundum altiorem sensum Dominus est quia¬
haec canit. Paratum cor meum deus paratum cor meũ.

Expanded text:
hoc facimus. Jacemus in sacco. Quid ex hoc praestamus hoc facimus. Jacemus in sacco. Quid ex hoc praestamus Domino? Hoc tantum illi praestamus, ut salvemus animas nostras. Ipse enim hoc desiderat. Sicut bonus et misericors medicus: si aliquem sanaverit, gaudet quidem et ipse et ille qui sanatus est: ita et Dominus noster. Exsurge, psalterium et cithara. O psalterium, o cithara, facta es et creata es, ut psallas Deo: exsurge et psalle, quare jaces? O monache, ledictus homo qui facit opus Dei negligenter . Si psalterium es, si cithara es, quare surdus es, et non glorificas Deum? Exsurgam diluculo. Deus in tenebris benedici et laudari non potest: sed in luce benedicitur. Rem dico miram: Et si nocte surgimus, Deum in luce benedicimus. Numquam Christiano nox est: semper Christiano sol justitiae oritur. Et haec quidem secundum Judaeos dicimus. Caeterum secundum altiorem sensum, Dominus est qui canit: Paratum cor meum, Deus, paratum cor meum.
Abbreviated transcription (Latin):
de &. Sensu: Paratum cor meum in sensum
paratum cor meum in opere: hoc est in Prati¬
cen. Quoniam non solum corde et sensu: sed etiam et ĩ
opere paratus sum. Propterea & in secundo uersiculo¬
dico. Cantabo & psallam ingloria mea. Cantabo hoc
est in corde meo: Et psallam sicut psalterium ex mul¬
tis cordis compositum est et si una corda rupta. fue¬
rit exterminatur Psalterium. Ita et inactib nostris ⁊
Si unum mandatum pretergressi fuerimus psalterium
nostrum rumpitur. Ideo dixit. Cantabo et Psallam in
gloria mea. In aliis codicibus legitur ingloria tua. sed
melius est secundum hebraicum legere ingloria mea:
Quod dicit hoc est Cantabo et psallam ingloria mea
Hoc domine quod tibi psallo. quod tibi canto non tibi
gratiam facio sed mihi In alio enim Psalmo dicit. Quo¬
niam bonorum meorum non eges. Quod ergo facio ꝓ
me facio. Quod ergo nimis seruio tibi gloria mea est. le¬
uinamus nunquid aliquid deo donamus ꝓpeccatis nr̃is

Expanded text:
de et sensu. Paratum cor meum, in sensu: de et sensu. Paratum cor meum, in sensu: paratum cor meum, in opere, hoc est, in practice. Quoniam non solum corde et sensu, sed et in opere paratus sum. Propterea et secundo dico: Cantabo et psallam in gloria mea. Cantabo, hoc est, in corde meo, et psallam. Sicut psalterium ex multis chordis compositum est, et si una chorda fuerit rupta, exterminatur psalterium, ita et in actibus nostris, si unum mandatum praetergressi fuerimus, psalterium nostrum rumpitur. Ideo dixit: Cantabo et psallam in gloria mea. In aliis codicibus legitur, in gloria tua. Sed melius est secundum Hebraicum legere, in gloria mea. Quod dicit, hoc est: Cantabo et psallam in gloria mea: Hoc, Domine, quod tibi psallo, quod tibi canto, non tibi gratiam facio, sed mihi. In alio enim psalmo dicit: Quoniam bonorum meorum non eges . Quod ergo facio, pro me facio. Quod ergo servio tibi, gloria mea est. Jejunamus: numquid aliquid Deo donamus? Pro peccatis nostris
Abbreviated transcription (Latin):
sunt predicatione conuersi Et omnes iniquitas oppila-¬
uit os suum. Diabolus uel ludaei suie heretici qui in ex-¬
celsum iniquitate loqui presumpserant. Quis sapien
& custodiet haec: & tunc intelliget misericordias domini.
Si enim sapienter consideres ut spiritualiter intelligas
uidebis in hoc Psalmo quarto misericordias petitas et cde-¬
menter indultas quas et nobis pietates ꝓflua cdignetur
quesitus indulgere pulsatus aperire: petitus non negaret
lpsi gloria cum &eterno patre et spiritu sancto insctula se-¬
culorum
T REEERTURE IN SENSUMN
Salmus uero refertur in corporalia: ut autem
manifestiũs dicamus Canticum in Theoricam
refertur. Psalmus autem in Praticem. hoc est
in opere. Quoniam ergo in titulo scriptum ẽ.
Canticum Psalmi recte & consequenter in Secundo uer¬
siculo ait. Cantabo et psallam inglorra mea:
A ratum cor incum deus paratum cor meum:
Paratus sum non solum opere: sed etiam cor¬

Expanded text:
sunt praedicatione conversi. Et omnis iniquitas opilabsunt praedicatione conversi. Et omnis iniquitas opilabit os suum. Diabolus, vel Judaei, sive haeretici: qui in excelsum iniquitatem loqui praesumpserant. Quis sapiens et custodiet ea, et tunc intelliget misericordias Domini? Si enim sapienter consideres et spiritualiter intelligas, videbis in hoc psalmo quarto misericordias petitas et clementer indultas: quas et nobis pietate proflua dignetur quaesitas indulgere, pulsatas aperire, petitas non negare. Ipsi gloria cum aeterno Patre et Spiritu sancto in saecula saeculorer refertur in sensum: psalmus vero refertur in corporalia. Ut autem manifestius dicamus, canticum in theoriam refertur: psalmus autem in practicen, hoc est, in opera. Quoniam ergo in titulo scriptum: Canticum psalmi: recte et consequenter in secundo versiculo ait: Cantabo et psallam in gloria mea. ratum cor meum, Deus, paratum cor meum. Paratus sum non solum opere, sed etiam cor
Abbreviated transcription (Latin):
quia quae erant placita faciebant: Sic et inmanu losepii
benedixit omnia deus: quia se aprauis cogitationibus cõ¬
cupiscentiae custodiunt. Et iumenta eorum non minora¬
uit. Inrationabiles inter eos homines non sunt minorati.
in inferius: sed in melius reparati. Igitur explicita uoca¬¬
tione ac redemptione gentium redit ad expulsionem lu¬
daeorum dicens. Pauoi facti sunt. Et quod non fuissent
in his multiplicata. opera domini. Et uexati sunt atribula¬
tione malorum et dolorum. Quia insontem iniqui per¬
secuti sunt. Et effusa est contentio super principes eoꝵ
Ut qui dominum contempserant ipsi contempnerentur.
Et sedux it eos uana ipsorum simulachra utiq quae adora
quid fecerit deus plebi suȩ. Et adiuuit pauperem de ĩ¬
opia. Populum christianum dapib satiauit aeternis. Et po-¬
suit sicut oues familias: ut audientes uocem ueri pastoris
fides sequantur. Uidebunt recti & latabuntur quorum

Expanded text:
Quia quae erant placita ei, faciebant. Sic et in manu Joseph Quia quae erant placita ei, faciebant. Sic et in manu Joseph benedixit omnia Deus, quia se a pravis cogitationibus et concupiscentiis custodivit . Et jumenta eorum non minoravit. Irrationabiles inter eos homines non sunt minorati in inferius, sed in melius reparati. Igitur explicita vocatione ac redemptione gentium, redit ad expulsionem Judaeorum, dicens: Pauci facti sunt. Eo quod non fuissent in his multiplicata opera Dei. Et vexati sunt a tribulatione malorum et dolore. Quia insontem iniqui sunt persecuti. Effusa est contentio super principes eorum. Ut qui Dominum contempserant, ipsi contemnerentur. Et seduxerunt eos vana ipsorum simulacra, utique quae adorabquid fecerit Deus plebi suae. Et adjuvit pauperem de inopia. Populum Christianum dapibus satiavit aeternis. Et posuit sicut oves familias. Ut audientes vocem veri pastoris, fide sequerentur. Videbunt recti, et laetabuntur. Quorum
Abbreviated transcription (Latin):
uel oraculis cecinerunt: Fosuit flumina indeserto et exi¬
tus aquarum insitimi terram fructiferam insalsuginem a
malitia. in habitantium inea. Merito exaltandus: merito
laudandus. qui in aecclesia. quae prius fuerat deserta et in¬
hodio habita. Posuit Apostolos qui eam et consolarentur
alloquio & afluuio fretundarent: Dedit et in animas sci¬
entium uerbum: exitus praedicationum et terram corpoĩs
quae prius spinas amaritudinis ꝓtulerat fructib repleuit
aeternis. Posuit desertum in stagnum aque. Predicatores¬
in nationum ariditate constituens. Et collocauit illic esu¬
tuus uitiorum tutas in quib fructus spiritus habitarent:
Et seminauerunt agros et plantauerunt uineas et fecerũt
fructum natiuitatis. Ad apostolos ista referuntur qui eie¬
cerunt semen incorda credentium. De quib fructum
aeternitatis accipiant: hoc est centesimus: sexagesimus
& tricesimus. Et benedixit eis et multiplicati sunt nimis:

Expanded text:
vel oraculis cecinerunt. Quia posuit flumina in desertum, et exivel oraculis cecinerunt. Quia posuit flumina in desertum, et exitus aquarum in sitim: terram fructiferam in salsuginem, a malitia inhabitantium in ea. Merito exaltandus, merito laudandus, qui in Ecclesia quae prius fuerat deserta, et odio habita, posuit apostolos, qui eam et consolarentur alloquio, et alluvio foecundarent. Dedit et in animas sitientium suum verbum, exitus praedicationum, et terram corporis, quae prius spinas amaritudinis protulerat, fructibus replevit aeternis. Posuit desertum in stagna aquarin nationum ariditate constituens. Et collocavit illic esuritivis vitiorum tutas: in quibus fructus spiritus habitaret. Et seminaverunt agros, et plantaverunt vineas, et fecerunt fructum nativitatis. Ad apostolos ista referuntur, qui jecerunt semen in corda credentium, de quibus fructum aeternitatis accipiant, hoc est, centesimum, sexagesimum, et tricesimum . Et benedixit eis, et multiplicati sunt nimis.
Abbreviated transcription (Latin):
Et siluerunt fluctus eius. Paenitentiam agentib intran.¬
quillitate conuersi sunt: et lętati sunt quia siluerunt.
illis quiescentib hii letantur. Et deduxit eos in portum
uoluntatis eorum. De his quiescentib fluctib apposuer̃t
integram uoluntatem ad eum deduci: qui dimicans fluc
uerus est potus. Et de necessitatibus eorum liberauit cos.
ne ab his aestibus patirentur: Confiteantur domino mi¬
sericordiae eius: Quibus ꝓtegit genus humanum: et mira¬
bilia eius filiis homĩnum: quia mirabiliter hos compescuit
fluctus. Exaltent eum in ęcclesia plebis. in congregatiõe
fidelium. Et in cathedra. seniorum laudent eum. Non in
illa cathedra. in qua Scribae et Pharisci sederunt: qui le¬
gentes legem non intellexerunt in eam dominum nuntia.¬
tum. Secd in illa in qua cum uel ꝓphete uel Patriarche spi¬
rituali oculo non contemplantes cognouerunt in miraculis

Expanded text:
Et siluerunt fluctus ejus. Poenitentiam agentes, in tranEt siluerunt fluctus ejus. Poenitentiam agentes, in tranquillitatem conversi sunt. Laetati sunt quia siluerunt. Illis quiescentibus, hi laetantur. Et eduxit eos in portum voluntatis eorum. De his quiescentibus fluctibus, apposuerunt integram voluntatem ad eum deduci: qui mitigans fluctus, verus est portus. Et de necessitatibus eorum liberavit eos. Ne ab his aestibus quaterentur. Confiteantur Domino misericordiae ejus. Quibus protegit genus humanum. Et mirabilia ejus filiis hominum. Quia mirabiliter hos compescuit fluctus. Exaltent eum in Ecclesia plebis. In congregatione fidelium. In cathedra seniorum laudent illum. Non in illa cathedra in qua Scribae et Pharisaei sederunt. qui legentes legem, non intellexerunt in ea Dominum nuntiatum, seritali oculo contemplantes, cognover
Abbreviated transcription (Latin):
motus quos iniqui commouent super iustos. Ascendũt
usq ad caelos. Eleuantur insuperbiis suis ad sanctoru
inuiriam. Et descendunt usq ad Abyssos: humiliantur
in confessione. Et ut intelligas figuraliter hoc de malis
hominibus dici. Sequitur. Anime eorum in malis tabe¬
scebant. Fluctus enim aquarum animam non habent sed
tabescit anima cum uerberatur aplagis caelestib se pecras¬
se & sanctis inuiriam intulisset cognoseet. Turbati sunt
et moti sunt sicut hebrius. Nihił enun satum: nihil stabi¬
le nihil sobrium eorum sensus habebat. Et omnis sapi¬
entia eorum deglutita est a sapientia ueri dei sicut
quondam draco Moysi deglutiuit dracones egyptior
Et clamauerunt ad dominum cum tribularentur et de'
necessitat ibus eorum saluauit eos. Ut relinquent es luxu¬
riosam ebrietatem dei sapientiam sequerentur. Statuit
procellam eius in auram: ut iam non cum igne et grandi¬
ne sed cum suauis sancti spiritus flammine adueniret.

Expanded text:
motus, quos iniqui commovent super justos. Ascendunt motus, quos iniqui commovent super justos. Ascendunt usque ad coelos. Elevantur in superbiis suis, ad sanctorum injuriam. Et descendunt usque ad abyssos. Humiliantur in confessione. Et ut intelligas figuraliter hoc de malis hominibus dici, sequitur: Anima eorum in malis tabescet. Fluctus enim aquarum animam non habent. Sed tabescit anima: cum verberata plagis coelestibus, se peccasse et sanctis injuriam intulisse cognoscit. Turbati sunt, et moti sicut ebrius. Nihil enim laetum, nihil stabile, nihil sobrium eorum sensus habebat. Et omnis sapientia eorum devorata est. A sapientia veri Dei: sicut quondam draco Moysi deglutivit dracones Aegyptiorum . Et clamaverunt ad Dominum cum tribularentur, et de necessitatibus eorum liberavit eos. Ut relinquentes luxuriosam ebrietatem, Dei sapientiam sequerentur. Statuit procellam ejus in auram. Ut jam non cum igne et grandine, sed cum suavi sancti Spiritus flamine adveniret.
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificium laudis. Cessent hirci uituliq deus sacrificium
de puro corde requirit. Et adnuntient opera eius in ex¬
ultatione. Cum gaudio cunctis chorum adnuntient. x¬
qualiter eos sua iusitatione saluauit. Qui descendunt
mare idest seculum. In nauibus in Ecclesus quae christỹ
portant. &. afluctib huiusmundi tunduntur. Facientes
operationem in aquis multis: in populis. Sed et ad popłos
haec referenda sunt. Ipsi uiderunt opera dei et mirabi¬
lia eius in profundo. In ꝓfunda enim caligine percoꝵ
predicationem lumen ueritatis inluxit. Ut uiderunt a
operante domino in tenebris densissimis clarere lumen
uerissime trinitatis. Dixit et stetit spiritus procellȩ. Ces¬
sauit mundana temptatio. Sic & innaui dormiens domi¬
nus cum excitatus acdiscipulis fuiss& imperauit uentis et
mari & siluit. Et exaltati sunt fluctus eius. Suspensi
sunt ne nocerent: idest huius diabolice temptationis

Expanded text:
sacrificium laudis. Cessent hirci et vituli: quia Deus sacrificium sacrificium laudis. Cessent hirci et vituli: quia Deus sacrificium de puro corde requirit. Et annuntient opera ejus in exsultatione. Cum gaudio cunctis choris annuntient: qualiter eos sua visitatione salvarit. Qui descendunt mare. Id est, saeculum. In navibus. In Ecclesiis, quae Christum portant, et a fluctibus hujus mundi tunduntur. Facientes operationem in aquis multis. In populis. Sed et ad apostolos haec referenda sunt: Ipsi viderunt opera Domini, et mirabilia ejus in profundo. In profunda enim caligine, per eorum praedicationem lumen veritatis illuxit, et viderunt, operante Domino, in tenebris densissimis clarere lumen verissimae Trinitatis. Dixit, et stetit spiritus procellae. Cessavit mundana tentatio. Sic et in navi dormiens Dominus, cum excitatus a discipulis fuisset, imperavit vento, et mare siluit . Et exaltati sunt fluctus ejus. Suspensi sunt, ne nocerent: id est, hujus diabolicae tentationis
Abbreviated transcription (Latin):
obseruauerat igitur diabolus ualidissimis serris suorum
aedium aereas ualuas ne ab eius uire egredi ualeret genus
humanum: quae omnia uicimus. sua dominus uisitatiõe
contriuit suscipiens eum inse. ꝓpter iniustitias enim suaᷤ
humiliati sunt: ut exaltarentur in eo. Omnem escam abo¬
minata est anima eorum: et adppinquauerunt usque ⁊¬
ad portas mortis. Et clamauerunt addominum cum tribu¬
larentur et de necessitatib eorum eduxit eos. Sed uide
qualiter eos eduxerat. Quia omne uerbum uite quod
ꝓphetae ꝓnuntiauerant abominati sunt: & appropiaueĩt
morti: Tunc misit uerbum suum & sanauit cos. Ipsum ue̾¬
domino misericordiae eius. Quibus excelsus se humilauit
quibus deus homo factus est: quibus immortalis ꝓmorta¬
lium uita subditur morti. Et mirabilia eius filii̾s hominu̾.
Quia inferni aereas portas uectesq confregit quia rediit a¬
uictor adsupernos. Quia remeauit ad caelos et sacrificent

Expanded text:
Obseraverat igitur diabolus validissimis seris suarum Obseraverat igitur diabolus validissimis seris suarum aedium aereas valvas, ne ab ejus jure egredi valeret genus humanum. Quae omnia, ut diximus, sua Dominus visitatione contrivit, suscipiens eum in se. Propter injustitias enim suas humiliati sunt. Ut exaltarentur in eo. Omnem escam abominata est anima eorum, et appropinquaverunt usque ad portas mortis. Et clamaverunt ad Dominum cum tribularentur, et de necessitatibus eorum liberavit eos. Sed vialiter eos liberaverit: quia omne verbum vitae, quod prophetae praenuntiaverunt, abominati sunt et appropinquaverunt morti. Tunc misit verbum suum, et sanavit eos. Ipsum FilDomino misericordiae ejus. Quibus excelsus se humiliavit, quibus Deus homo factus est: quibus immortalis pro mortalium vita subditur morti. Et mirabilia ejus filiis hominum. Quia inferni aereas portas vectesque confregit: quia rediit victor ad superos: quia remeavit ad coelos. Et sacrificent
Abbreviated transcription (Latin):
altissimi irritauerunt quod dederat ut legerent uitam.
Et humiliatum est in laboribus cor eorum. Quia non exal¬
tabantur in operibus dei. Infirmati sunt nec fuit qui
adiuuar&: eo quod indeum firmi non essent nec eum
requirerent qui uerus est medicus. Et clamaucrunt ad
dominum cum tribularentur. Et de necessitatib eorum
eripuit eos. Defecit post originale peccatum humanum
genus iterata uice non obseruans legem traditam per Mo¬
ssen. Sed et de hac eum necessitate cripuit. & eduxit
pit. & ob id. Confiteantur domino misericordiȩ eius et
mirabilia eius filiis hominum. Et cur eius uel misericor¬
diae confitende sunt. uel mirabilia predicentur: sequen¬
tia doc&. Quia contriuit portas aereas et uectes ferreos
confringit. Udirauit enim nos oriens exalto: et illumina¬
uit errorum tenebras disrupitq legis catenas: ut libero
arbitrio seruiremiis. Suscepit eos deura iniquitatis coꝵ

Expanded text:
Altissimi irritaverunt. Quod dederat ut eligerent vitam. Altissimi irritaverunt. Quod dederat ut eligerent vitam. Et humiliatum est in laboribus cor eorum. Quia non exaltabantur in operibus Dei. Infirmati sunt nec fuit qui adjuvaret. Eo quod in Deum firmi non essent: nec eum requirerent, qui verus est medicus. Et clamaverunt ad Dominum dum tribularentur, et de necessitatibus eorum liberavit eos. Defecit post originale peccatum humanum genus: iterata vice non observans legem traditam per Moysen, sed et de hac necessitate illud eripuit. Et eduxit t ob id: Confiteantur Domino misericordiae ejus, et mirabilia ejus filiis hominum. Et cur ejus vel misericordiae confitendae sint, vel mirabilia praedicentur, sequentia docent. Quia contrivit portas aereas, et vectes ferreos confregit. Visitavit enim nos oriens ex alto , et illuminavit errorum tenebras, disrupitque catenas legis, ut libero arbitrio serviremus. Suscepit eos de via iniquitatis eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
Quia uam ciuitatis habitaculi non inuenerunt: ꝓpterea
deduxit eos inuiam rectam. Ergo ostendit quia antea
deduxit eos in uiam rectam. Fecit eos ut inse ambula¬
rent. ipse est et ductor et uia. Et deduxit eos in uiam
rectam. Ut perhanc uiam hor est per dominum saluato¬
rem irent inciuitatem habitationis hor est in aecclesia
eius quae fundata fuerat super ipsum et petram. Et
uiam atq ductorem: Simulq considerandum est quia
in isto psalmo tertio legitur et dicitur: Confiteantur do¬
mino misericordiȩ eius & mirabilia eius filiis hominũ.
Quia satiauit animam inanem et animam esurientem
satiauit bonis. Eos qui in anis erant gratia sua. Et fa¬
mem uerbi patiebantur pane caelesti satiauit.Sedentes
in tenebris et umbra mortis: uinctos inmendicitate et
ferro. Uinctos enim erant genus humanum catenis cri¬
minum et carcere diaboli mancipatum.Et cur hoc cesseĩt.
Uidete quid sequitur. Quia exacerbauerunt eloquia
dei quȩ mandauerit & non custodientes et consilium

Expanded text:
Quia viam civitatis habitaculi non invenerunt, propterea deduxit eos in viam rectam. Ergo ostendit, quia ante deduxit eos in viam rectam: fecit eos, ut in se ambularent: ipse et ductor, et via. Et deduxit eos in viam rectam, ut per hanc viam, hoc est, per Dominum Salvatorem irent in civitatem habitationis, in Ecclesiam ejus quae fundata fuerat super ipsum, et petram, et viam atque ductorem. Simulque considerandum, quia in isto psalmo tertio dicitur: Confiteantur Domino misericordiae ejus, et mirabilia ejus filiis hominum. Quia satiavit animam inanem, et animam esurientem satiavit bonis. Eos qui inanes erant a gratia sua, et famem verbi patiebantur, bonis coelestibus satiavit. Sedentes in tenebris et umbra mortis: vinctos in mendicitate et ferro. Vinctum enim erat genus humanum catenis criminum, et carceri diaboli mancipatum. Et cur hoc accidit? Vide quid sequitur. Quia exacerbaverunt eloquium Domini. Quae mandaverat, non custodientes. Et consilium
Abbreviated transcription (Latin):
tatem. E mortuos a totam substantiam suam impendi-¬
dit in medicos. Esuriens & sitiens animam eius in ipsa
defecit. Sed quoniam perdiderat suam uniuersam sub¬
stantiam, hoc est aecdesia de gentibus congregata quia
anima eius in ipsa defecit. Clamauit ad Dominum cũ
tribularetur. Tactus fimbriȩ domini clamor credentis
fuit. Et clamauerunt ad dominum cum tribularentur
& de necessitatibus eorum liberauit eos. Cum tribularer¬

Expanded text:
tatem. Haemorrhousa totam substantiam suam impendtatem. Haemorrhousa totam substantiam suam impendit in medicos. Esurientes et sitientes, anima eorum in ipsis defecit. Sed quoniam perdiderat suam universam substantiam, hoc est, Ecclesia de gentibus congregata: quia anima ejus in ipsa defecit, clamavit ad Dominum cum tribularetur. Tactus fimbriae Domini, clamor credentis fuit. Et clamaverunt ad Dominum cum tribularentur, et de necessitatibus eorum eripuit eos. Ad Dominu
Abbreviated transcription (Latin):
ponamus quomodo gentium populus fuerit in deserto:
ubi non erant aquae hoc est in inaquoso et quomodo uiã
ciuitatis habitaculi non inuenerunt esurientes & sitien¬
tes. Deniq dicitur non inuenerunt. Manifestum est qđ
quesierunt uiam ciuitatis habitaculi non inuenerunt.
Quęsierunt ergo uiam per quam uiam uenirent adciuita¬
tem esurientesꝰ quęsierunt et sitientes: anima eorum in
ipsis defecit: Defecerunt scrutantes scrutinio. Defece¬
runt quesierunt & non inuenerunt. Et in esurie sua
et siti uiam ciuitatis habitacusi non inuenerunt: esurien¬
tes et sitientes Multi fuerunt ꝗ repromiserunt istam
uiam qu&e ducer& ad ciuitatem. Promisit Socrates: pro¬
misit Plato: ꝓmisit Aristoteles. E moruosa. que flue¬
bat sanguinem multos quesiuit medicos: & anullo sanãi
potuit. Uiam cuuitatis habitaculi non inuenerunt. Doc¬
trina illorum magis famem faciebat ueritatis ꝗͣ saturi¬

Expanded text:
ponamus quomodo gentium populus fuerit in deserto, ponamus quomodo gentium populus fuerit in deserto, ubi non erant aquae, hoc est, in inaquoso, et quomodo viam civitatis habitaculi non invenerunt, esurientes et sitientes. De quibus dicitur, non invenerunt, manifestum est, quod quaesierunt viam civitatis habitaculi, sed non invenerunt. Quaesierunt ergo viam per quam venirent ad civitatem: esurientes quaesierunt et sitientes. Anima eorum in ipsis defecit. Defecerunt scrutantes scrutinio . Defecerunt, quaesierunt, et non invenerunt, et in esurie sua et siti, viam civitatis habitaculi non invenerunt. Esurientes et sitientes. Multi fuerunt qui repromitterent istam viam quae deduceret ad civitatem. Promisit Socrates, promisit Plato, promisit Aristoteles. Haemorrhousa quae fluebat sanguine , multos quaesivit medicos, et a nullo sanari potuit. Viam civitatis habitaculi non invenerunt. Doctrina illorum magis famem faciebat veritatis, quam saturi
Abbreviated transcription (Latin):
Mare legitur &. innumero et in Exodo: et in omni scrip¬
tura. sancta. et ubicunq mare auditũs secundum chma¬
ta semper intelligitur occidens: asitu enim hierusalem. a¬
Mare hoc magnum quod hicitur in occidente est. Uide¬
te igitur misterium scripturarum. In isto locobis occid¬
ens nominatur. Et nec semel notus hoc quare dicitur.
Quoniam populus ludaeorum in isto psalmo non scribitm:
uecandus: sed tantum gentium. Deniq quid dicit. Erra¬
uerunt insolitudine: in inaquoso: uiam ciuitatis habitati¬
onis non inuenerunt esurientes et sitientes. Et ut sciatis
quia proprie de uocatione gentium scribitur et de ex¬
pulsione Iudeorum: in sequentib ipsius psalmi scriptum
est. Posuit fumina in deserto uidelicet udȩorum. Er¬
rauerunt insolitudine in inaquoso. Diximus quȩ essẽt̃
aquae: diximus que essent et flumina. Uiam ciuitatis
habitationis non inuenerunt esurientes et. sitientes. Ex¬

Expanded text:
Mare legitur in Numeris, et in Exodo, et in omni ScripMare legitur in Numeris, et in Exodo, et in omni Scriptura sancta, et ubicumque mare auditis, secundum climata semper intelligitur occidens. A situ enim Jerusalem mare hoc magnum, quod dicitur, in occidente est. Videte igitur mysterium Scripturarum. In isto loco bis occidens nominatur, et nec semel notus. Hoc quare dicitur? Quoniam populus Judaeorum in isto psalmo non scribitur vocandus, sed tantum gentium. Denique quid dicit? Erraverunt in solitudine in inaquoso: viam civitatis habitaculi non invenerunt. Esurientes et sitientes. Et ut sciatis quia proprie de vocatione gentium scribitur, et de expulsione Judaeorum, in sequentibus ipsius psalmi scriptum est: Posuit flumina in desertum, videlicet Judaeorum. Erraverunt in solitudine in inaquoso. Diximus quae essent aquae, diximus quae essent flumina. Viam civitatis habitaculi non invenerunt, esurientes et sitientes. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
ab aquilone et mari. Uidetur quidem quaituor dixisse.
psalmus continet: hic enim habet asolis ortu et occasu. et¬
ecce duo climata.. Ab aquilone hoc est aseptentrione:
ecce tria climata. & mari. Mare utiq in occidente ẽ.
Ergo uidete quoniam occidentem bis nominauit: et me¬
ndiem neo semel. Quare igitur tria climata. nominauit¬
& unum noluit nuncupare. Legemus in abacue ꝓpħa
Deus ab Austro ueniet: de saluatore: dicitur: Quoniam.
deus natus est in austro asitu enim hierusalem. Bethleem
in austro posita est: ꝓpterea. chiciuir dcus ab Austro ueniet.
Si autem deus ab Austro ueniet quomodo nunc dicitur:
uenient ab oriente et occidente et recumbent insinu.
Abrahȩ. Filii autem generationis longe erunt. Asolisor¬
tu et occasu. Utiq alienigene: Et ab Aquilone: Aqlo
durissimus uentus est/ nomine autem Deater uoratur:
ab aquilone inquit ex ardescent. mala super terram. a

Expanded text:
ab aquilone et mari. Videtur quidem quatuor dixisse ab aquilone et mari. Videtur quidem quatuor dixisse psalmus continet. Hic enim habet: A solis ortu et occasu: Ecce duo climata: Ab aquilone, hoc est, a septentrione: Ecce tria climata. Et mari. Mare utique in occidente est. Ergo videte quoniam occidentem his nominavit, et meridiem nec semel. Quare igitur tria climata nominavit, et unum noluit nuncupare? Legimus in Abacuc: Deus ab austro veniet . De Salvatore dicitur: quoniam Deus natus est in austro. A situ enim Jerusalem, Bethleem in austro posita est. Propterea dicitur, Deus ab austro veniet. Si autem Deus ab austro veniet: quomodo nunc dicitur, venient ab oriente et occidente, et recumbent in sinu Abrahae: filii autem generationis hujus longe erunt . A solis ortu et occasu: utique alienigenae. Et ab aquilone. Aquilo durissimus ventus est: nomine autem dexter vocatur. Ab aquilone, inquit, exardescent mala super terram .
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpterea manu sua nos tenet. Nos quia diligit sed
quia oderint. Quos redemit de manu inimici.Cirã¬
dis maiestas et grandis potentiã sanguinis domini: qui a¬
soluit manumꝰ diaboli. Quomodo enim sunt aliqua anima
liã et stringunt aliquid intra. se inclusum: hoc dicunt et me
dici &. phisici ut nisi fractum fuerit ase non diuiditur. a¬
Nec dimittit illud quod intrinsecus clausum tenet. Si aũt
missum fuerit. olcum statim dissoluitur. Et quod strictum
fuerat dissipatur et diuiditur in partes. Sic et manum.
durissimam diaboli soluit sanguis christi. Nolebat nos di-
sericordiae et peripsum nos liberauit. Et de regionibus
congregauit eos Uidete quam grandis sit manus diaboli.
Quos redemit de manu inimici. Hos autem omnes quos
redemit de manu inmici: in cunctis regionib tenebant᷑
in manu inimici. De segionib congregauit eos. Intoto
orbe manus diaboli possidebat nos. Asolis ortu et occasu

Expanded text:
Propterea manu sua nos tenet: non quia diligit, sed Propterea manu sua nos tenet: non quia diligit, sed quia odit. Quos redemit de manu inimici. Grandis majestas et grandis potentia sanguinis Domini, qui solvit manum diaboli. Quomodo enim sunt aliqua anlia et stringunt aliquid intra se inclusum, hoc dici, et physici, ut nisi fractum fuerit, a se non dividitur, nec dimittit illud quod intrinsecus clausum tenet: si autem missum fuerit oleum, statim dissolvitur, et quod strictum fuerat dissipatur et dividitur in partes: sic et manum durissimam diaboli solvit sanguis Christi. Nolebat nos dimisericordiae, et per ipsum nos liberavit. De regionibus congregavit eos. Vide quam grandis sit manus diaboli. Quos redemit de manu inimici. Hos autem quos redemit de manu inimici, in cunctis regionibus tenebantur in manu inimici. De regionibus congregavit eos. In toto orbe manus diaboli possidebat nos. A solis ortu et occasu,
Abbreviated transcription (Latin):
& uocationẽ gentium euidentissime pandit
Onfitemini domino quoniam bonus: quo¬
niam inseculum misericordia eius. ld co
confitemini ei percata uestra quia bonus
est et peccata dimutit. Si autem bonue
non ess& non uobis dicer & confitemini.
Et confitemini ei quoniam inseculum miscricordia eiꝰ.
hic est misericordia caęterum supra iustitia est quo¬
niam in seculum misericordia eius. Quam diũ estis in
seculum confitemini. Dicant qui redempti sunt ado¬
mino . quos redemit de manu inimici. Proprie de
uocatione gentium loquitur: Iste enim Psalmus hoc
habet sacramentum qui redempti sunt in domini pas¬
dat pretium suum sanguinem suum. Quare autem
dedit pretium suum sanguinem suum ut redimeret
nos de manu inimici. Captiui enim tenebantur in ma¬
nu diaboli: ꝓpterea autem ille uenit et redemit nos
ut liberar & de manu diaboli. Quos redemit de manu
inimici ut destruas inimicum et seniorem. Quos re¬
uit zizania. Inmicus autrm diabolus est. Quos rede¬

Expanded text:
 vocationem gentium evidentissime pandit. Confitemini Domino quoniam bonus, quoniam in saeculum misericordia ejus. Ideo confitemini ei peccata vestra: quia bonus est et peccata dimittit. Si autem bonus non esset, non vobis diceret, confitemini; et, confitemini ei: quoniam in saeculum misericordia ejus. Hic est misericordia: caeterum supra justitia est. Quoniam in saeculum misericordia ejus. Quamdiu estis in saeculo, confitemini. Dicant qui redempti sunt a Domino, quos redemit de manu inimici. Proprie de vocatione gentium loquitur. Iste enim psalmus eorum habet sacramentum: qui redempti sunt in Domini pasdat pretium sanguinem suum. Quare autem dedit pretium sanguinem suum? Ut redimeret nos de manu inimici. Captivi enim tenebamur in manu diaboli. Propterea autem ille venit et redemit nos, ut liberaret de diaboli manu. Quos redemit de manu inimici, ut destruat inimicum et defensorvit zizania. Inimicus autem diabolus est. I
Abbreviated transcription (Latin):
nus erat innobis dicat nunc lsrahel. Forsitan pertransi¬
set anima nostra aquam intollerabilem. Uerbum
ANYTICTOÑ apud hebreos ambiguum est, et potest
sonare quod subsistat & quod intollerabile sit: hoc ẽ
quod nemo seruare queat: pro quo et aquila et. Sy¬
machus & Theodotion uel omnes interpretes pari uo¬
Tat uĩ transferentes. Benedictus dominus qui nõ de¬
dit nos in captionem dentibus eorum: horum torren¬
tium dentes numerositas est uitiorum aquib ne capi¬
amus gratia dei meruimur. Anima nostra sicut passe
erepta est de laqueo uenantium. Tenduntur nobis
laquei in concupiscentiis ac diuersis diabolicȩ astutię
ser sapiens euolamar abillis. Sic enim sequitur. laq̃uꝰ
contritus est, et nos liberati sumus.Si enim dominus
habitat in nobis. ipse ut dicimus hos disrumpit laq̃os¬
nobis ne nobis impedient. Adiutorium nostrum in no¬
mine domini qui fecit cęlum et terram: hoc est nomẽ

Expanded text:
nus erat in nobis: dicat nunc Israel. Forsitan pertransinus erat in nobis: dicat nunc Israel. Forsitan pertransisset anima nostra aquam intolerabilem. Verbum ἀνυπόστατον apud Graecos ambiguum est: et potest sonare, quod subsistat, et quod intolerabile sit, hoc est, quod nemo ferre queat. Pro quo et Aquila et Symmachus, et Theodotio, et omnes interpretes pari voro ἀνυπόστατον transferentes. Benedictus Dominus, qui non dedit nos in capturam dentibus eorum. Horum torrentium dentes, numerositas est vitiorum, a quibus ne capiamur, gratia Dei eruimur. Anima nostra, sicut passer, erepta est de laqueo venantium. Telaquei, in concupiscentiis ac diversis astutiae diabolicae ser sapiens et acontritus est, et nos liberati sumus. Si enim Dominus habitet in nobis: ipse ut diximus hos disrumpet laqueos, ne nos impediant. Adjutorium nostrum in nomine Domini: qui fecit coelum et terram. Hoc est nomen
Abbreviated transcription (Latin):
lsi quia dominus erat in nobis dicat nunc lfrahel.
Bene in nobis dominus habitat si eum sanctę mẽ¬
tis contemplatione suscipimus. Nisi quia dñs
erat in nobis. Cum insurgerent homines innos forsitan
uiuos deglutissent nos.Non carnes nostras deuorare
conati sunt impii. sed animas per instigationem sceler
deglutire. Direpti sumus abhis per eum qui erat inno¬¬
bis: cui abhoc gratiae referendȩ sunt quia gratia eius
saluati sumus. Cum irasceretur furor eorumꝰ aduersum
nos forsitan aqua obsorbuiss & nos. Commotiones ma¬
lorum mentium quae sanctos dei absorbere querunt.
aquis comparantur. Sed habitante in sanctis domino
deorum defluunt & decurrunt. Torrentem pertransi¬
uit anima nostra. Melius in hebreo habet. Torrens per¬
transiuit super anima. nostra. Quod scilicet multi tẽp¬
tationum turbines super animam eius transierunt nec
potuerunt eam nerare. Iusto dicente. Nisi quia domi¬

Expanded text:
ominus erat in nobis: dicat nunc Israel. ominus erat in nobis: dicat nunc Israel. Bene in nobis Dominus habitat, si eum sanctae mentis contemplatione suspicimus. Nisi quia Dominus erat in nobis, cum exsurgerent homines in nos: forsitan vivos deglutissent nos. Non carnes nostras devorare conati sunt impii; sed animas per instigationem scelerum deglutire; sed erepti sumus ab his per eum qui erat in nobis. Cui ob hoc gratiae referendae sunt: quia gratia ejus salvati sumus. Cum irasceretur animus eorum adversus nos: forsitan ut aqua absorbuissent nos. Commotiones malarum mentium, qui sanctos Dei absorbere quaerunt, aquis comparantur; sed habitante in sanctis Domino, deorsum defluunt et decurrunt. Torrentem pertransivit anima nostra. Melius in Hebraeo habet: Torrens pertransivit super animam nostram: quod scilicet multi tentationum turbines super animam ejus transierunt, nec potuerunt eam necare, justo dicente: Nisi quia Domi