comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
corporeũ subtiliorem tamen
emittamus: ꝙͣnr̃a sunt corꝑa
mones aĩã cuiꝰ nutu mouẽ
etiam cetera corꝑis membra
Ad hunc aeneũ spmitũ ducr̃d̾
atq neddendũ sicut folles mo¬
uet preter enĩ alimenta soli
da et fluxa unde il cibus et
potus Hoc tertiũ nob deus
alientum circunfudit aura¬
rum quas ita carpiniꝰ: ut fme
cibu et potu dui esse possims
sine hoc autẽ almiento .3.ͦ qoͣ
aura nob̾ que undiq ciotũsistit
spirantibus et respirantibus
exhibet: nec exigno temporis
spatio possumꝰ uiuere Sicut
autem cibus et potus nõ solũ
ingendi uenietiam ꝑ meatꝰ
ad hoc institutos egerendi sp
ne utroq ledant uel nõ mtrã¬
do uel non exeũdo : ita hoc z
flabile alimentũ quia in nõb
manere non sinit᷑ n ͨ in morãdo
corrumpit᷑ s egerit᷑ mox ut
ingeritur non alios ẜ eosdem
meatus id ⁊ os aut nates aut
utrumq et qua intraret et qͣ
exiret ex ᷤcepit In tripõ tibi
ꝓba ipse quod dico Euntte soi¬

Expanded text:
corporeum, subtiliorem tamen corporeum, subtiliorem tamen emittamus, quam nostra sunt corpora; e anima, cuius nutu mouentur etiam cetera corporis membra, ad hunc aerium spiritum ducendum atque reddendum sicut folles mouet. praeter enim da et fluxa, unde est cibus et potus, hoc tertium nobis Deus alimentum circumfudit aurarum, quas ita carpimus, ut sine cibo et potu diu esse possimus, sine hoc autem alimento tertio, quod aura nobis, quae undique circumsistit, spirantibus et respirantibus exhibet, nec exiguo temporis spatio possimus vivere. Sicut autem cibus et potus non solum ingerendi, verum etiam per meatus ad hoc institutos egerendi sunt, ne utroque laedant, vel non intrando, vel non exeundo: ita hoc tertium flabile alimentum, quia in nobis manere non sinitur, nec immorando corrumpitur, sed egeritur mox ut ingeritur; non alios, sed eosdem meatus, id est, os, aut nares, aut utrumque, et qua intraret, et qua exiret, accepit. 5. In te ipso tibi proba ipse quod dico: emitte spi
Abbreviated transcription (Latin):
dem non alteruis sit nature
Sed inquis Cũ a nob uter
inflatur. non aliqua portio
nostre nature uel qualitatis
infundit᷑ cum hoc ipm quad
spiritu hausto uter impletus
huc addis et imimoraris. et
qua intelligamus quõ deus
sine sue nalure aliquo det̾mẽ¬
co et de seipso aiam fatiat et
fcã de seipso non sit quod ip̃e
Dicis eñĩ Nunquid aĩe nr̃e
est portio utris inflatro duit
honnẽs fingimius tũ utnes
inflamus aut detrimentũ
mri in aliquo patim᷑ cũ fla¬
tus nr̃os̃ in diu̾sa patimur
S nullũ patimur det̾mẽ¬
tũ cum ex nob̾ ad aliquid tnͣs¬
miltiaus flatũ: et manẽte
in nobis plena flatus ꝓprii
qualitare et integra quantita¬
te nullũ nos memĩmꝰ dãp¬
nũ ex utris inflatione sen¬
tire Ista similicudine q̃ satꝭ
elegans et congruens tibi
uidetur quantũ fallaris at¬
tende Deũ quope dicis incor¬
poreum non de nichilo se factã
S de seipsꝰ aiãm sufflare cor¬
poream Cum flatũ nos licet

Expanded text:
dem, non alterius sit naturae. dem, non alterius sit naturae. Sed, inquis, cum a nobis uter inflatur, non aliqua portio nostrae naturae uel qualitatis infunditur. cum hoc ipsum, quod spiritu hausto uter inpletus huc addis et inmoraris et qua intellegamus quomodo deus sine suae naturae aliquo detrimento et de se ipso animam faciat et facta de ipso non sit quod ipso. dicis enim: numquid animae nostrae est portio utris inflatio aut homines fingimus cum utres inflamus aut detrimentum nostri in aliquo patimur, cum flatus nostros in diuersa partimur ? sed nullum patimur detrimentum. cum ex nobis ad aliquid transmiis plena flatus proprii qualitate et integra quantitate, nullum nos meminimus damnum ex utris inflatione sentire. » Ista similitudine, quae satis elegans et congruens tibi videtur, quantum fallaris attende. Deum quippe dicis incorporeum, non de nihilo a se factam, sed de se ipso animam sufflare corpoream: cum flatum nos, licet
Abbreviated transcription (Latin):
sit dei. quia ꝓfecto ꝙͣ sit impiũ
et ipse cognostis Qua impie¬
tate ut careas ita oꝑtet ut
dicas aĩe auctorem deũ ut
ab illo facta sit non de illo Qd
enĩ de illo est sicut unigem¬
tus filus eiubdem noͣ cuiꝰ
et ille est ut autem aĩa eiusd̾
natune non sit cuiꝰ ille est
facta est quidem ab illo sed
non de illo aut gͦ dic unde
aut fatere de nichilo Caud
est quod dicis eam ꝑticulam
esso quandam alitus ne deiz
Nunquidnam ipm alitũ nate̾
dei cuiꝰ alitus est ista ꝑticula
negas eiusdem cuiꝰ deus est
esse nature: Si negas ergo
de nichilo et iscũ alitũ fecit
deus cuiꝰ alitus aiõm ius ẽẽ
ꝑticulam/ aut si non de nichilo
dit unde illũ fecit deus Si
de seipso ergo ipse est quod
ab sit materies oꝑis sui s
Dicis Cũ pe seip̃so alitũ uel
flatum facit ipse integ̾ man
Quasi non et ignis lucerne
integer maneat i cum de illo
altera accendicur et tamẽ eius¬

Expanded text:
sit dei, quia profecto quam sit impium sit dei, quia profecto quam sit impium et ipse cognoscis. qua impietate ut careas, ita oportet ut dicas animae auctorem deum, ut ab illo facta sit, non de illo. quod enim de illo est, sicut unigenitus filius, eiusdem naturae cuius et ille est. ut autem anima eiusdem naturae non sit cuius est ille, facta est quidem ab illo, sed non de illo. aut ergo dic unde aut fatere de nihilo. quid est quod dicis \'eam particulam esse quandam halitus naturae dei\'? numquidnam ipsum halitum naturae dei, cuius halitus est ista particula, negas eiusdem cuius deus est esse naturae? si negas, ergo de nihilo et istum halitum fecit deus, cuius halitus animam uis esse particulam. aut si non de nihilo, dic unde illum fecerit deus. si de se ipso, ergo ipse est — quod absit! — materies operis sui. sed dicis: cum de se ipso halitum uel flatum facit, ipse integer manet; quasi non et ignis lucernae integer maneat, cum de illo altera accenditur, et tamen eius
Abbreviated transcription (Latin):
qualibet tibi fraude ꝑsuasa q̃
si admonitus pia hũilitate et ca¬
tholica pace correxeris erroes
fuisse iudicabũ᷑ studiosissimi Iu-¬
uenis emendari potius ꝙͣ in eis
remanere cupientis Si autẽ
pro eis tibi etiã contentionem
quod absit ꝑsuaserit ꝑuitatẽ
iam quasi heretica dogmata
cũ suo ncte erit auctore damp¬
nari i cura scilz pastorali et me¬
dicinali p̾usꝙͣ per incautũ uul¬
gus serꝑant dira contagia. cũ
dilectionis non ueritate s noie
salubris negligit᷑ disciplina
Si q̃ris q̃ nam illa sunt: potĩs
quidem legene mea strripta ad sra¬
dem ipsa de quibus agiiꝰ scri¬
benda exiscunasti eius ut asserꝭ
uoluntati potentis ebtemꝑans
Dabũt enĩ tibi ut legas ꝓcul
dubio si uolueris et ingerent
etrã non petenti uerũptanie
etram hic q̃ maxime in eisde
ubris tuis et in fide tua eme¬
esse factam ut eam ex nichile
fecerit ẜ ex semetipso ubi nõ
putas esse consequens ut nẽ

Expanded text:
qualibet tibi fraude persuasa. quae qualibet tibi fraude persuasa. quae si ammonitus pia humilitate et catholica pace correxeris, errores fuisse iudicabuntur studiosissimi iuuenis emendari potius quam in eis remanere cupientis. si autem pro eis tibi etiam contentionem - quod absit.! — persuaserit peruicacem, iam tamquam heretica dogmata cum suo necesse erit auctore damnari, cura scilicet pastorali et medicinali, priusquam per incautum uulgus serpant dira contagia, cum dilectionis non ueritate, sed nomine salubris neglegitur disciplina. Si quaeris quaenam illa sint, poteris quidem legere mea scripta ad fradem ipsa, de quibus agimus, scribenda existimasti eius, ut asseris, uoluntati petentis obtemperans. dabunt enim tibi ut legas procul dubio, si uolueris, et ingerent etiam non petenti. uerum tamen etiam hic quae maxime in eisdem libris tuis et in fide tua emenesse factam, ut eam ex nihilo fecerit, sed ex semet ipso\'. ubi non putas esse consequens, ut naturae
Abbreviated transcription (Latin):
scipline effugiet fictũ siat
ueraciter ꝯĩcans non te catho¬
licũ fingis quid adhuc heticũ
mortuũ sic diligis ut eius ueł
te iactare adhuc nomine cuis
iam non teneris errore: Nolus
te habere tale cognomentũ tꝙͣ
sis henetici mortui momumẽtũ
Nolumꝰ talem titulũ habe̾ libro
tuũ. qualem falsũ esse dice̾mꝰ
si in eus sepulchro legeremꝰ
Non em̃ unicentiũ uictorem sci¬
mus esse s uictũ: et utinã fru¬
ctuose ficut te uinci uoluꝰ ueri¬
tate astute autem putaris et
callide cũ libros tuos quos cͤdi
cupis illo reuelante tibi dicta¬
tos. appellas uinicenti uictoris
non tam uinicentiũ te ꝙͣ illũ uo¬
cari uoluisse uictorem uelut tibi
reuelando que scriberes: uicisset
errorem ut quid tibi ista fili:
Esto potius uerus non fictus ca.¬
tholicus. ne te fugrat spiritus
fanctus et nichil tibi possit ꝓdẽẽ
uincentius in quẽ se ad te fallẽ¬
dum tnsfigurauit malignissimꝰ
piritus Euis quippe sunt illa

Expanded text:
sciplinae fugiet fictum. si autem sciplinae fugiet fictum. si autem ueraciter communicans non te catholicum fingis, quid adhuc hereticum mortuum sic diligis, ut eius uelis te iactare adhuc nomine, cuius iam non teneris errore? nolumus te habere tale cognomentum, tamquam sis heretici mortui monumentum; nolumus talem titulum habere librum tuum, qualem falsum esse dieeremus, si in eius sepulcro legeremus. non enim Vincentium uictorem scimus esse. sed uictum; et utinam fructuose, sicut te uinei nolumus ueritate! astute autem putaris et callide, cum libros tuos, quos credi cupis illo tibi reuelante dictatos, appellas Vineentii Victoris, non tam Vincentium te quam illum uoeari noluisse Victorem, uelut tibi reuelando quae scriberes uicisset errorem. ut quid tibi ista, fili? esto potius uerus, non fictus catholicus, ne te fugiat spiritus sanctus et nihil tibi possit prodesse Vincentius. in quem se ad te fallendum transfigurauit malignissimus spiritus; eius quippe sunt illa
Abbreviated transcription (Latin):
admonitiomi mee et eos libs
catho ͣ mente consideres ata
ꝑtractes te dixisse ꝓculdubu
penitebit Ille quippe qui se si¬
cut eum prodit aplu̾s tͣnͣssigu¬
rat in augelũ lucis in eũ tibi
tnͣssiguratus z quẽ tu fuisse
uel ẽẽ tamꝙͣ lucis angelũ rdis
Et eo quidemmodo minus al
decipiendos catholicos ualet
qñ se non in lucis angelos ẜ
in heticos tͣnͣssigurat Sed
te ab eo falli iam catholicũ nl¬
lon Crutieͬ go te didicisse
que uera sunt quãtomagis leta¬
tus fuerat se tibi ꝑsuasisse q̃
falsa sunt ut autem non diligas
hoc breue intuearis admones
quod utrqz ille nom ÷̃ sanctus
et iustus si tu heticor denati¬
starũ uel rogatistarũ laq̃os
euasisti Si autem illũ sanctã
et iustũ arbitraris: tu coĩtã¬
do catholicis interisti ꝓostõ
enĩ si te catholicũ fingis aĩõ
illud es quod erat ille quẽ di¬
ligis Et nosti ꝙͣ t̾ribilit̾ scptĩ
fet quod spiritus sanctus di¬

Expanded text:
ammonitioni meae et eos libros ammonitioni meae et eos libros catholica mente consideres atque pertractes, te dixisse procul dubio paenitebit: ille quippe qui se, sicut eum prodit apostolus, transfigurat in angelum lucis, in eum tibi transfiguratus est, quem tu fuisse uel esse tamquam lucis angelum credis. et eo quidem modo minus ad decipiendos catholicos ualet, quando se non in lucis angelos, sed in hereticos transfigurat; sed te ab eo falli iam eatholieum nollem. crucietur ergo te didicisse quae uera sunt: quanto magis laetatus fuerat se tibi persuasisse quae falsa sunt! ut autem non diligas hoc breue intuearis ammoneo, quod utique ille non est sanctus et iustus, si tu hereticorum Donatistarum uel Rogatistarum laqueos cuasisti; si autem illum sanctum et iustum arbitraris, tu communicando catholicis interisti. profecto enim tc catholicum fingis, si animo illud es quod erat ille quem diligis. et nosti quam terribiliter scriptum sit, quod spiritus sanctus di
Abbreviated transcription (Latin):
audiui te fuisse donatistam
uel potus rogatistam Nuꝑ
autem ꝯĩcasse catholice Et
cum gauderem tñ quãtũ de
his solemus quos ab illo er¬
nore liberatos esse cognoscimꝰ
ỹmo uero multo amplius qd
ingenũ tuũ quo delcabat in
lr̃ĩs tuis udebã nõ rema̾sisse
apud adu̾sarios ueritatis ad¬
ditũ est a reftrentibus quod
mo int̾ illa gaudia cont̾stae̾t
iõ te cognoĩari uoluisse uni¬
sentiũ quod regati successo¬
rem qui hoc nomrẽ appellata
est adhuc tamꝙͣ magnã et
sc̃m uirũ aĩo tẽnoas et ob hoc
illius nomen: tuũ uolueris ẽẽ
cognomei Nec defuerunt
qui dicerent etiã hoc a te
fuisso iactatũ quod ipse tibi ne¬
cio qua uisione apparuerit
acy ad hos confitiendos libros
de ꝯuibus tecũ ageꝰ isto nostro
opustulo institiũ sic adiuuerͭ
ut eos tibi stribendos quãtã¬
ad nes ipsas rationes ꝙ attinet
ipse dictaret Quod si uerũ
iam te illa dicere potuisse nen
miror que si patient̾ auscultes

Expanded text:
audiui te fuisse Donatistam audiui te fuisse Donatistam uel potius Rogatistam, nuper autem communicasse catholicae. et cum gauderem tantum, quantum de his solemus, quos ab illo errore liberatos esse cognoscimus, immo uero etiam multo amplius, quod ingenium tuum, quo delectabar in litteris tuis, uidebam non remansisse apud aduersarios ueritatis, additum est a referentibus, quod me inter illa gaudia contristaret, ideo te cognominari uoluisse Vincentium, quod Rogati successorem, qui hoc nomine appellatus est, adhuc tamquam magnum et sanctum uirum animo teneas et ob hoc illius nomen tuum uolueris esse cognomen. nec defuerunt qui dicerent etiam hoc a te fuisse iactatum, quod ipse tibi nescio qua uisione apparuerit atque ad hos conficiendos libros, de quibus tecum agere isto nostro opusculo institui, sic adiuuerit, ut ea tibi scribenda, quantad res ipsas rationesque adtinet, ipse dictaret. quod si uerum est, iam te illa dicere potuisse non miror, quae, si patienter auscultes
Abbreviated transcription (Latin):
bendũ putaui hos
prius cogites fili dilectissime
uictor uolo. si te contempne¬
rem nequaꝙͣ id me fuisse fa¬
cturũ nec ideo tamen hũilita¬
te nr̃a sic abutaris ut ꝓptea̾
te existimes aꝓpbatũ quia c̾ns
non fuisse contemptũ non ẽĩ
sequẽdũ s corrige̾dũ te diligo
Et qũ nec corrigi posse desp̃o
nolo mireris me contempnere
non posse quẽ diligo Si end̃
debui ut esses catholicus quã¬
tomagis te iam cõmunicãtem
dilige debeo nesis nouus heͥ¬
cui resistere mllus posit he¬
ticus Quãtũ enĩ aꝑꝑet ex do¬
nis ingemii que iam tibi las¬
gitus est deus ꝓfecto sapiẽs
eris. si te non esse credideris
atꝙ ut sis ab illo qui facit sa¬
pientes pie supplicit᷑ instãt¬
q poposteris et malueris
errore non decipi ꝙͣ errãti¬
um laudibus honorari Pp̾us
me in libris tuis titulꝰ tui no¬
minis pro te sollicitũ reddit
Cũ eni quis isset unncentius
uictor ab eis qui te nouerãt
et forte adorant requisissẽ

Expanded text:
bendum putavi, hoc prius cogites, fili dilectissime Victor, volo, si te contemnerem, nequaquam id me fuisse facturum. Nec ideo tamen humilitate nostra sic abutaris, ut propterea te existimes approbatum, quia cernis non fuisse contemptum. Non enim sequendum, sed corrigendum te diligo: et quoniam nec corrigi posse despero, nolo mireris me contemnere non posse quem diligo. Si enimdebui, ut esses catholicus; quanto magis te jam communicantem diligere debeo, ne sis novus hcui resistere nullus possit hereticus! quantum enim adparet ex donis ingenii, quae iam tibi largitus est detis, profecto sapiens eris, si te non esse credideris, atque ut sis ab illo qui facit sapientes pie, subpliciter instanterque poposceris et malueris errore non decipi quam errantium laudibus honorari. Prius me in libris tuis titulus tui nominis pro te sollicitum reddidit. cum enim quis esset Vincentius Victor ab eis qui te nouerant et forte aderant requisissem,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ infinitũ tempus atꝙ ita
est ipse qui dat si uis esse ca¬
tholicus Eit enĩ tempus qi
nõ dabit aĩas deus tũ tamen
ipse esse non desistat poterat
quidẽ sic accipa quod aisti sꝑ
dat ut intellige̾᷑ sine cessatiã
dare ꝙͣdu hommes generat
et guanͣ: sicut dc̃m ẽ deqͥbas̃¬

Expanded text:
r infinitum tempus atque ita est ipse qui dat\', si uis esse catholicus. erit enim tempus, quando non dabit animas deus, cum tamen esse ipse non desinat. poterat quidem sic accipi quod aisti \'semper dat\', utintellegeretur sine cessatione dare quamdiu homines generant et generantur, sicut dictum est de
Abbreviated transcription (Latin):
lepre candore corpus lacera᷑
Quappt̾ etiam extra castra
manere precipitur ẜ orate
ꝓ ea moyse .uii. die iterũ re¬
uecat᷑ sana At uero meysi
de ista et hiopissa cõuige du
dragenarius egredit᷑ acce¬
pit q̃ ꝑ multos pegnatio¬
nis eius dies illũ exspecta
pia secũ et ꝑ deẜtũ ducebat¬
quod eque de sephora dicit᷑
ꝙ ethiopissa sit quã ad aqui¬
lone maris rubri ubi prius
ethiopes fuerũt et hiopiam
alterã esse in multis locis
historiarũ scripturarũ de¬
scribunt de qua in eccłiasti¬
ca historia scribit᷑ ꝙ ex ꝑte
ii die adheret et in croiitl
canombus ensebii refertur
ꝙ ethiopes ab indo flumiẽ
consederunt Ex quo intelligit̾.
qd t̾ra illa in qua p̾mitꝰ et hio¬
pos habitauerunt ethiopia dcã
esse potuerit ex qua ethiopia
si moises uxorem suã acceꝑat
ideo ethiepissa dicta suerat

Expanded text:
leprae candore corpus maceratur, leprae candore corpus maceratur, quapropter etiam extra castra manere praecipitur. Sed orante pro ea Moyse, septimo die iterum revocatur sana . At vero de ista Moysi Aethiopissa conjuge dupdragenarius egreditur, acceperit, quae per multos peregrinationis ejus dies illum exspectavpia secum et per desertum ducebat; an aeque de Sephora dicitur quod Aethiopissa sit, quando ad aquilonem maris Rubri, ubi prius Aethiopes fuerunt, Aethiopiam alteram esse in multis locis historiarum Scripturae describunt. De qua in ecclesiastica historia scribitur quod ex parte Indiae adhaeret. Et in Chronicis Canonicis Eusebii refertur, quod Aethiopes ab Indo flumine consederunt. Ex quo intelligitur, quod terra illa in qua primitus Aethiopes habitaverunt, Aethiopia dicta esse potuerit; ex qua Aethiopia si Moyses uxorem suam acceperat, ideo Aethiopissa dicta fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
tam et in abdito mũdi quodã
augulo recondita in nccitate
ppłi sui prestare iudet᷑ ꝙͣuis
in libro sapiẽ uidet᷑ scribitur
nonã creaturã auiũ iuderũt
Quod olim deus cum cetis
creaturis in pn̾cipio condidit
hoc in temꝑe ncͣcitatꝭ plebi
sue nĩstrauit Sed tamẽ idt̾¬
to corturinces ad tale ĩste¬
riũ q̃ prius cũ mãna tõtri¬
bute nil aduersi edentibus
contulerant ista uite iterum
detulit ne quisquã putaret
culpa mortem ppło prestitit
Quĩ et in hac iundicta sana
constientia cõmedentes nico¬
lumes ẜuauit et quãdo
cum mãna data est tote
multitudini nil incõmodũ
prebuit C xxx
pissam euis uxorem a¬
aron et maria contra moisen
isolentia uerba depnũt que̾
omi qui tunc in tra morabã᷑
intissimũ hom̃i spus sancti dcã
destribunt Set cum tres tm̃
illos in tab̾naculũ uocasset aa¬
ron castigatus dei ẜmone oles
unctionis a uindicta conser¬
uatut defendit᷑ marie uero

Expanded text:
tam, et in abdito mundi quodam tam, et in abdito mundi quodam angulo reconditam, in necessitate populi sui praestare videtur. Quamvis in libro Sapientiae scribitur, Novam creaturam aviuQuod olim Deus cum caeteris creaturis in principio condidit, hoc in tempore necessitatis plebi suae ministravit. Sed tamen idcirco coturnices ad tale ministerium, quae prius cum manna contributae nihil adversi edentibus contuferant, ista vice iterum detulit, ne quisquam putaret, culpa mortem populo praestitit: quoniam et in hac vindicta sana conscientia comedentes incolumes servavit; et quando cum manna data est, toti multitudini nihil incommodi praebuit. CAPUT pissa uaron et Maria contra Moysen insolentia verba depromunt, quem omnium qui tunc in terra morabantur, mitissimum hominum Spiritus sancti dicta describunt. Sed cum tres tantum illos in tabernaculum vocasset, Aaron castigatus Dei sermone, oleo unctionis a vindicta defenditur; Mariae vero
Abbreviated transcription (Latin):
reterea carmũ cõcupiste¬
tia infidelis ꝓpłi pars
flagrans murmurauit et ma¬
ne celesti ellas carmũ egipta¬
rũ pposuit sed et moysi cũ
esset inteleranda res uisa
dñs ppłm̃i inquit sanctifica cras¬
no ego enĩ illos mense integro
carmbus saturabo cũ in becil¬
litate icitatus humana moyst
pugnatorũ excepto in nũabili
Nunquid boũ et ouiũ uinuersa
multitude cedetur olut ad sa¬
turtionẽ ĩmĩabilis turbe
pistes maris in unũ congre¬
gabunt᷑. Et idcirco ut ml ꝙx
hiis q̃ moysi mens fragilis
ut puta hũana arripuit in pa¬
stũ ppłi sederet uentus a da
egrediens arreptas tusmare
cont̾nces ad castrorũ loca de¬
tulit easq duobus cubitisĩ
aiere uolantes circa castror
loca quãtũ uno die confici
pt̾ ortogometram inseruit quã
pplus colligens mense integro
idest xxx diebus comedit sed
icredulos iñmuracionis ultro
consequit᷑ Nam in illo loco pri¬
usquã ꝓplũs egrede̾t᷑. qui con¬
qui olim creaturã auiũ condi¬

Expanded text:
eterea carnium concupiscentia infidelis populi pars flagrans murmuravit, et mannae coelesti ollas carnium Aegyptiorum praeposuit. Sed et Moysi cum esset intoleranda res visa, Dominus, Populum, inquit, sanctifica crastino: ego enim illos mense integro carnibus saturabo. Cui imbecillitate incitatus humana Moysespugnatorum, excepto innumerabili numquid boum et ovium immensa multitudo caedetur, aut ad saturationem innumerabilis turbae pisces maris in unum congregabuntur? Et idcirco ut nihil de iis, quae Moysi mens fragilis, utpote humana arripuit, in pastum populi cederet. Ventus a Domino egrediens, arreptas trans mare coturnices, ad castrorum loca detulit, easque duobus cubitis in aere volantes circa castrorum loca, quantum una die confici potest. Ortygometram inseruit: quam populus colligens, mense integro, id est, triginta diebus comedit. Sed incredulos murmurationis ultio consequitur. Nam in illo loco, priusquam populus egrederetur, qui conqui olim creaturam avium condi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ omĩa subiertus
ꝯptabilẽ in xp̃o
salutem rbeatissum dum adhuc ut¬
ueret mei patris Eusebii ad hoc ps
precepto constrictus adhortantibus
etiã nob̾ xpĩanis uel in axie uener¬
randissimo magistro imperii auͣcte
compellente tres de mirabilibus
sancte scripture noui ac ueteris
testamenti libros historica expõe
quãta potui breuitate dño ãnucte
composui In quibus arrepti oꝑis
audatia iubentiũ auͣcte excusabit᷑.
me eteni quãuis illis que dicebã¬
tur imparem esse conspexeram
precipientiũ tamẽ imperiis cede̾
et in aliã ꝑtem declmare nõ aude¬
bam Certissime sciens qd maior
uindicta iussionũ nefugã mobediẽ¬
tem consequit᷑ ꝙͣ precepto obtem¬
ꝑantem cuicumq imperito imꝑem
oꝑi uituꝑantiũ accusatio comita᷑
plus namq ꝑiculi fugiens Ionas
ppheta in marinis fluctibus rꝑpit
inpoleret in ẜmonibus poli sui
poteret᷑ quod metuit ꝓpheta ꝙͦ
altaris bethel quomã laboriosi
itineris famem et sitim ut sibi

Expanded text:
per omnia subjectus, optabilem in Christo salutem. Beatissimi, dum adhuc viveret, Patris mei Eusebii ad hoc opus praecepto constrictus, adhortantibus etiam vobis Christianis, vel maxime venerandissimo magistro imperii auctoritate compellente, tres de Mirabilibus sanctae Scripturae Veteris ac Novi Testamenti libros, historica expositione, quanta potui brevitate, Domino annuente, composui: in quibus arrepti operis audacia jubentium auctoritate excusabitur. Me etenim quamvis illis quae dicebantur imparem esse conspexeram, praecipientium tamen imperiis cedere, et in aliam partem declinare non audebam; certissime sciens quod major vindicta jussionum refugam inobedientem consequitur, quam praecepto obtemperantem cuicumque imperato imparem operi vituperantium accusatio comitatur. Plus namque periculi fugiens Jonas propheta in marinis fluctibus reperiimpleret, in sermonibus populi sui pateretur, quod metuit. Propheta quoque altaris Bethel, quoniam laboriosi itineris famem et sitim, ut sibi
Abbreviated transcription (Latin):
Ande ergo non mee exigue pu¬
tetis facultatis penirã sed p̃¬
ypientiũ prouidã aspitis auctem
Qromã si in me igniculũ aliqͣ
lice̾ non cuedc̾tis nullomodo mͥ
tam precpu opis ingeniosum
laborem megeretis In hus uo¬
liuimmibas tnis disputationis
ratio intendit᷑ ut prim de moy¬

Expanded text:
nde ergo non meae exiguae facultatis penuriam, sed praecipientium providam aspicio auctoritatem. Quoniam si in me igniculum aliquem lucis non crederetis, nullo modo mihi tam praecipui operis ingeniosum laborem injungeretis. In his voluminibus talis dispositionis ratio intenditur, ut primus de Moy
Abbreviated transcription (Latin):
namꝰ admistrationem aliquid
fac. iudet᷑ non nouã ibi deũs
face naturã s ipem quã in ꝓyi¬
cipio condidit gubnare ostendat
Pterea etiã in hoc oꝑe curauiꝰ
ut sepepos tis adduc figurarũ
intellectibus rerũ tm̃modo gesta¬
rans rõnem et ordinem expo¬
historica narratione quedã teti¬
suũ intellc̃us ꝯabet᷑ Si de ip̃o
per singuia disputarien ꝯ pluri¬
mos libros et longi labori opis
legentibus preberemus Sed hũs
p̃cipur negiegentius omid idc¬
res hec lota explanare tur aus¬
uant mistico allegiriarũ me¬
lectui hoc est figuralo expõti
q̃ in hus rexta est adheserurt
Noc autẽ exus utrũ intereat
aut maneat in ur̃o pendet ay¬
bitrio ab uno oĩ dr̃m io est
bai bano pͥost prem menchia
Sd quid intelligentie ab eo di¬
didici et ab altere ut crede una
salua oris eius uicem ubrors¬

Expanded text:
nam administrationem aliquid factum videtur, non novam ibi Deum facere naturam, sed ipsam quam in principio condidit, gubernare ostendat. Praeterea etiam in hoc opere curavimus, ut sepositis adhuc figurarum intellectibus, rerum tantummodo gestarum rationem et ordinem expohistorica narratione quaedam tetisper singula disputaremus, plurimos libros et longioris laborem operis legentibus praeberemus. Sed hoc praecipue negligentius omittere idcres haec loca explanare curaverunt, mystico allegoriarum intellectui, hoc est, figurali expositioni, quae in his reperta est, adhaeserunt. Hoc autem opus utrum intereat, an maneat, in vestro pendet arbitrio. Ab uno enim vestrum, id est, Bathano, post patrem Manchinanum si quid intelligentiae addidi, et ab altero, ut credo, saliva oris ejus vicem labor
Abbreviated transcription (Latin):
sũ est murus a te obla¬
faceret hoos mudia exuer¬
sin ut occideret fratreno
ut adi inuisto ocnderet᷑ q̃
iusticiã primꝰ ostenderat
non ageret eo ꝙo reus
fucti non fruerat ħ et
daret bni ecrã adderet
aluud gr amuo ꝑ quod dãp¬
nari meroritũt Talio
st causa iprondi at
pacrinde chayn qualis
et ilłrs masũa serut sui
cũ eg uotues essit a drio
igratus effecta exiers suf¬
fecabat censir mĩo suuas ut
et de precoreco gnoto sibife¬
muore et mopietate in consir¬
uũ admmissei in excusa bilis dãp¬
naret et camen asprelensi
dampnaco non est anised
confusus et ieus ps cirrore
demq exmreius me quis eum
pro hor facto omd ret arad
sero maior causa est ma
⁊ suqueme si eicis me hodie
a fune tua et a fune terre as¬
stondamme et ero araata
et tiemers suꝑ tran ete¬
uit ominss que muenerit me or¬
adetme tirritus charm uuri¬
biss iisti iudias timet degpra

Expanded text:
sum est munus a te oblafaceret. Hinc invidia exarsit ut occideret fratrem, ut ab injusto occideretur, qui justitiam primus ostenderat,non ageret, eo quod reus factus non fuerat, sed et daret; verum etiam adderet aliud grauius, per quod damnari mereretur. Talis est causa inprouidi ac parricidae Cain, qualis et illius nequam serui, cui cum ignotum esset a domino, ingratus effectus exiens suffocabat conseruum suum, ut et de praeterito ignoto sibi facinore et de impietate in conseruum admissa inexcusabilis damnaretur. et tamen ad praesens damnatus non est Cain, sed confusus et reus sub terroredenique timens ne quis eum pro hoc facto occideret, ait ad deum: maior causa est mea relinqui me. si eicis me hodie a facie tua, et a facie terrae abscondam me et ero gemens et tremens super terram. et erit, omnis qui inuenerit me occidet me. territus Cain uerbis iust
Abbreviated transcription (Latin):
qr me str apud te comuirsto
euis et tu dominaberis
cuis uides rgo quia di¬
iuisio m̃c rit peccatũ dc̃o tc̃
estimat quid deo dignũ
esset et pocora risirua¬
uit sius inpibus Iereque nõ
quia obtulit repre herosies
st scd quia indigna obei¬
lit nec ex eo dampnatii
te em̃ aet cõuirsio eras¬

Expanded text:
apud te conuersio eius, et tu dominaberis eius. Vides ergo quia diuisio incurrit peccatum. dum non aestimat quid deo dignum esset, potiora reseruauit suis usibus. itaque non quia obtulit reprehensus est, sed quia indigna obtulit, nec ex eo damnatus te, enim ait, conuersio eius
Abbreviated transcription (Latin):
Sit aure daupnandũ chapi
ne quis inncaret᷑ factumi eres
p lus ascrpit suere strers
quid mali ad rscerat Cep¬
sem ergo uindacitas ꝓanoerit
si quoss ad hor facinus aspiras¬
sit ut indemꝰ ex hor opire
chapin reũ faccũ ⁊ cumo ad¬
hũc legis maiis statro nome¬
rat suret si femtemplii pe¬
na multari si non hoc mtart
uo legos notma six plagas
adderet suꝑ quam meruerat
chgoni ut cum plaga chgop
sunt qui relictis ommbes de¬
mne sequãt᷑ et mo futuro
utam eternam habebũt hoc
est sgnici qued popait de¬
ua no chapin ne quis occi¬
Aret oũ omins qui iuenis¬
ir eũ in patrirda enrm po¬
sita est lex ut si quis go¬
madiũ fciget quia omne
patriadiũ homiadiũ est sip¬
nies reus eset qũ fuirat
chayma ut qac seuir itate te¬
tere tergiti ab hoc se facmo¬
re gchiberent ẜ do lamich

Expanded text:
dit jure damnandum Cain. ne quis imitaretur factum ejus, plus coepit timere, sciens quid mali admiserat. Septem ergo vindictas promittit, si quis ad hoc facinus aspirasset, ut videns ex hoc opere Cain reum factum, et cum adhuc legis manifestatio non erat, sciret se septemplici poena multari si hoc non vitaret: ut legis notitia sex plagas adderet supra quam meruerat Cain, ut cum plaga Cain smunerandi sunt qui relictis omnibus Dominum sequuntur, et in futuro vitam aeternam habebunt. Hoc est signum quod posuit Dis occideret eum omnis qui inuenisset eum. in parricida enim posita lex est, ut si quis homicidium fecisset, quia omne parricidium homicidium eat, septiens reus esset, quam fuerat Cain, ut hac seueritate ceteri territi ab hoc se facinore inhiberent. VI. SI LAMECH
Abbreviated transcription (Latin):
certuo quia qui mito derur¬
ut enr̃ ab homar possit
occidi ee quid e⁊ respondit
dns non sic inquet hoc est
non ad hoc remise te cun
mereuris uiuore ut abali¬
quo occiduros Ees ut genuas
et tromas quasi quo porimus
malum ge mplũ dari suꝑ
tor ram d laboribꝰ tros pon
reppondit sr uctꝰ ex humo

Expanded text:
certus, quia qui irato Deo vivit, etiam ab homine possit occidi. Sed quid ei respondet Dominus? Non sic, inquit: hoc est, non ad hoc te remisi cum non merearis vivere, ut ab aliquo occidaris; sed ut gemas et tremas, quasi qui primus malum exemplum dederis super terram, dum laboribus tuis non respondet fructus ex humo.
Abbreviated transcription (Latin):
bet̃ ergo de placitrs ponora
elegit que dommno oserier
ncatori ut de has ungue q̃
nreauerat prenpua illios¬
frrit ꝑ quad et dicatõnẽ
sũa it meritũ eius proba¬
ret et propria reuerẽnã
et diũi auctorẽ ostende̾t q ͦ
chara uelut rustitꝰ prest̃¬
taro nequiuit Totus emm
am̃ cerre asirens mentis
oculos ad celũ leuare non
potuit ut quid creator dg¬
nũ esset aspiceret Qualia
cũ ꝙ er̃i deo obtulit mane¬
ra que causa enã in iude¬
u oblique mentis depre¬
hendit᷑ cepe enim rpre¬
hsensi sũt cũ mumera sua
impronide dei altari offer¬
rent que net hominbus
dign inderent᷑ dict̃te do¬
mere Cecas et lustas offer¬
tis michi non lret suscipiã
de mambus uestris aufer
duci si acceperit ea cuma
st̃t apud ommes persone
mirera repudiata sunt di¬
certe er der Oriud contris¬

Expanded text:
bel ergo de placitis potiora bel ergo de placitis potiora elegit, quae deo offerret creatori, ut de his utique quae creauerat praecipua illi offerret, per quod et dicationem suam et meritum eius probaret, ut et propriam reuerentiam et deum auctorem ostenderet. hoc Cain uelut rusticus praesentire nequiuit. totum enim animum terrae inserens mentis oculos ad caelum leuare non potuit, ut quid creatori dignum cumque enim Deo obtulit munera. Quae causa etiam in Judaeis obliquae mentis deprehenditur. Saepe enim reprenensi sunt, cum numera sua improvide Dei altari offerrent, quae nec hominibus digna viderentur, dicente Domino, Caecas et luscas offertis mihi; non haec suscipiam de manibus vestris. Offer tuo, si acceperit ea . Cum constet apud omnes, personae munera repudiata sunt, dicente ei Domino, Quid contris
Abbreviated transcription (Latin):
peccantes per potennam seci
sunt alii leges iltadunt pau¬
peres dep̃mũt᷑ ustis accusacio
cẽpenit᷑ boe agentes obpro¬
brio sunt pn indigent mali
locupletant᷑ idex uenalis est
non ne iquũ oudetur si con¬
dicor rerũ non hec requirrit
ut qui hic muiste pressi sant
releuent᷑ et qui bane mue
so idigne rũt remumerent
et qui propter iusticiã obpro¬
brio eant honorent᷑ Illi aãt
qui per potrm̃a leges con-¬
tempserut aut t̾giu̾pacione il¬
luserũt. inquitatẽ seccantes
sic glorcosi in huo it ꝓpsiius¬
ncie insultare inderent᷑
ut hremiliati et confusi tor¬
mentis subiciant᷑ in constt¬
su corũ in quorũ malis
et despectione gaudebãt
ut et ipsi de perra illoꝵ
len deo gragas rsrant
S uirbis hoc ipsuis
lectioms potest col¬
ligi quia mon est littera¬
rũ arte uelata hpstoria
nam abet prudentem et
deuotũ in eo opso siruo udi¬
cat siripture Carm uero
mglesatem et improuidto
ac ꝑ goc minus denotũ a¬

Expanded text:
peccantes per potentiam securi peccantes per potentiam securi sunt, alii leges inludunt, pauperes deprimuntur, iustis accusatio conponitur, bene agentes obprobrio sunt, pii indigent, malilocupletantur, iudex uenalis est? nonne iniquum uidetur si conditor rerum non haec requirat, ut qui hic iniuste pressi sunt releuentur, et quidiguerunt remunerentur, et qui propter iustitiam obprobrio erant honorentur; illi autem qui per potentiam leges contempserunt aut tergiuersatione inluserunt iniquitatem sectantes, sic gloriosi in his, ut ipsi iustitiae insultare uiderentur, ut humiliati et confusi tormentis subiciantur in conspectu eorum, in quorum malis et despectatione gaudebant, ut et ipsi de poena illorum laeti deo gratias referant,  uerbis hoc ipsius lectionis potest colligi, quia non est litterarum arte uelata historia. nam Abel prudentem et deuotum in eo ipso sermo indicat scripturae, Cain uero neglegentem et inprouidum ac per hoc minus deuotum. A
Abbreviated transcription (Latin):
ricate carebart ydolatue
sudebat Osior dei no terrio
non erat sormcatio opt eraba¬
t arra rem progimi auida
rat concupiscentia Data er¬
go lex est ut et que strelaat
auccoritatẽ haberent et que
latere ceperant mmanifestri¬
rent᷑ nam ussiciurus ante
moysen non solũ non latusse
sed et uaudicata esse percata
Quã obiẽ et iusti fraisse ⁊ epe¬
riũt᷑ multi Ociemtes em diũ
uidice timebant peccure ordi
ñ cepisset negligi legem na¬
tur alem re ue lari oportuit ut
surent carcti aperta ratrone
domimi re quisitutũ actus quã¬
nos quãuis per dilum̃ an¬
dicatũ legatur et in sodomã
et in gomortam es ed herue¬
t astatis obliuo cexterat uñ
per moysen terroito causa
colembꝰ fordocatoribust
alia nũt inde amus an cõueĩ¬
at huis qui der iudiciũ audientes
rident futurũ si proderit mob¬
erit si ueritate mumt᷑ an ca¬
ut ratione lix quidem data
est muddo E ed indemus il¬
lam arca multos cessare nõ
ergo iistr̃o indet᷑ ut qui hia

Expanded text:
olatriae studebatur; timor dei in terris non erat; fornicatio operabatur; circa rem proximi auidi erant concupiscentia. data ergo lex est, ut et quae sciebantur auctoritatem haberent et quae latere coeperant manifestarentar. nam inuenimus ante Moysen non solum non latuisse, sed et uindicata esse peccata. quam ob rem et iusti fuisse repperiuntur multi; scientes enim deum uindicem timebant peccare. quod cum coepisset neglegi, legem naturalem reuelari oportuit, ut scirent cuncti aperta ratione dominum requisiturum actus humanos. quamuis per diluuium uindicatum legatur et in Sodomam et Gomorram, sed haec uetustatis obliuio texerat, unde per Moysen terroris causa colentibus, fornicatoribus, et talia. Nunc uideamus an conueniat his, qui dei iudicium audientes rident futurum, si proderit an oberit, si ueritate munitur an caret ratione. lex quidem data est mundo, sed uidemus illam circa multos cessare: non ergo iustum uidetur. ut quid hic
Abbreviated transcription (Latin):
istũ / Quae lege nõ ĩ pͥmer dio
sormata in litteris
dari non debit qr
m natutta ipsa insirta quo¬
dam modo est et crentoris
noscia ex traduce non late¬
Bat nam quis mestiat quid
bone uite cõue mut aut ig¬
norat quia quod sibi fiera
eri stuo ubli autẽ nat᷑alis
leꝑ cuamut oppresra con¬
srcetudinre de launqque nnde cnc

Expanded text:
I. QVARE LEGEM NON IN PRIMORDIO formata in litteris dari non debuit, quia in natura ipsa inserta quodam modo est et creatoris notitia ex traduce non latebat. nam quis nesciat, quid bonae uitae conueniat, aut ignoret, quia quod sibi fieri eri? adubi autem naturalis lex euanuit pressa consuetudine de
Abbreviated transcription (Latin):
taceam dit michi quã figurã
que membra quem colorem cari¬
tas habeat que certe si ipse ĩ¬
auis non es mane tibi aliquid
uderi non pt̾ Cuiꝰ auxiliũ
imploratũ est inquis corpore¬
us utiq uisus est acqy formatꝰ
Audiant te hommes et dei
nemo imploret auxiliũ quia
nemo eũ pt̾ iudere corporet̃
Demq inquis memibra illic aĩe
destribunt᷑ ut uere sit corpq
et ius ꝑ oculũ totũ caput intel¬
ligi quia dictus est leuasse ocu¬
los suos ꝑ liungua fauces ꝑ
digitũ manũ quia dictũ est
mitte lazarũ intinguat extre¬
mũ digiti sui in aquã ut
nefrigẽnet luiguant meam
Tamen ne per membroꝵ nomo
de deo tibi corporeo prestriba
Dicis per hos incorporeas mtel¬
ligendas esse uirtutes quia deui̾
rectissime defendis non esse cor¬
poreũ Quid igit᷑ cause ẽ cu
nomina ista memoroꝵz in des
tibi corpus non fatiant in aã
fatiant an ueno qñ de creatu
na hec dicun᷑. ꝓprie accipiẽda

Expanded text:
taceam, dic mihi quam figuram, taceam, dic mihi quam figuram, quae membra, quem colorem caritas habeat, quae certe, si ipse inanis non es, inane aliquid tibi uideri non potest. cuius auxilium inploratum est, inquis, corporeus utique uisus est atque formatus. audiant te homines et dei nemo inploret auxilium, quia nemo eum potest uidere corporeum. Denique, inquis, membra illic animae describuntur, ut uere sit corpus, et uis \'per oculum totum caput intellegi\', quia dictus est leuasse oculos suos, \'per linguam fauces, per digitum manum\', quia dictum est: mitteLazarum, utintinguat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam. tamen, ne per membrorum nomina de deo tibi corporeo praescribatur, dicis \'per haec incorporeas intellegendas esse uirtutes\', quia deum rectissime defendis non esse corporeum. quid igitur causae est, cur nomina ista membrorum in deo tibi corpus non faciant, in anima facira haec dicuntur, proprie accipienda
Abbreviated transcription (Latin):
at fora oblitus es te formã
legisse doctrine Eugo corꝑca
est forma doctrine oblitus
es scriptũ esse de xp̃o ihesu
auquã hominẽ fuisset indutꝰ
quod in forma dei erat eruo
formain dei quem non ẽẽ cor¬
poreũ confiteris. et ita loqueris
tamquã forma iisi in corporibus
esse non possit Dicis etiã cessa̾e
illic nomĩa ubi nõ distinguitur
forma et nchil⁊ illic age̾ appel¬
lationẽ nominũ ubi nulla ẽ de¬
signatio ꝑsonarũ Ihuit uolens
probare abrahe aiãm fuisse cor¬
poream quia dici potuit pat̾
abraham Iam diximius etiam
ubi corpus nullũ est esse forma
Si autem appellationem nom
nchil putas age̾ ubi nõ sunt
corꝑa nimera ista nomina q̃so
te fructus autem spiritus est
caritas gauduẽ pax longani¬
mitas beignitas bonitas fides
mansuetudo continentia et dic
michi utrũ res ipãs nõ agno¬
stas quarũ ista sunt nomĩa uł
sic agnostas ut aliqua linianien¬
ta corꝑin iudeas Ecce ut alia

Expanded text:
at forma\'? oblitus es te formam at forma\'? oblitus es te formam legisse doctrinae? ergo corporea est forma doctrinae. oblitus es scriptum esse de Christo Iesu, antequam hominem fuisset indutus, quod in forma dei erat? quomformam dei, quem non esse corporeum confiteris et ita loqueris, tamquam forma nisi in corporibus esse non possit? Dicis etiam \'cessare illic nomina, ubi non distinguitur forma, et nihil illic agere appellationem nominum, ubi nulla est designatio personarum\', hinc uolens probare Abrahae animam fuisse corpoream, quia dici potuit: pater Abraham. iam diximus etiam ubi corpus nullum est esse formam. si autem appellationem nominum nihil putas agere, ubi non sunt corpora, numera ista nomina, quaeso te: fructus autem spiritus est caritas, gaudium, p a x, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia et dic mihi utrum res ipsas non agnoscas, quarum ista sunt nomina, uel sic agnoscas, ut aliqua liniamenta corporum uideas. ecce, ut alia
Abbreviated transcription (Latin):
ut dixi silit̾ ex inferiore alit̾
ex ꝑte suꝑiore formet᷑. Ad ista
confiteris non ÷ corpus eruo
igitur capiat eius ymaginẽ
corpus Obsecro te frat̾ ut nõ
conformeris huic seculo. sed
reformeris in nouitate mentis
mors est Sed inquis Si anima
canet corpore quid est quoda¬
pud inferos diues ille cogno¬
scit Certe inquis nouerãt la¬
zarum non nouerat abrahã
unde illi tanto ante tꝑe defun¬
cti abrahe ꝑuenit agntio.
Ihec dicens ssi agnitionẽ ho¬
sine corꝑis forma ut noueris
teipm credo qd̾ assidue specu¬
lũ attendis ne si fueris oblita
fatiem tuam non te possis ag¬
nostere Rogo te quem magis
poreũ esse non dubitas si p̃t̾
corꝑis formã sicut putas nõ
potest cognitio ꝑuenire id
si corꝑa pñt sola cegnosti er̃s
autem xanus de tam magnis
difficilimis q rebus disputas
anui in uerba diuina tam neg̃¬
ligenten intendat ut dicat si
incorꝑea est aĩa ncc̃e est care¬

Expanded text:
ut dixi, aliter ex inferiore, aliter ut dixi, aliter ex inferiore, aliter ex parte superiore formetur. ad ista nfiteris, non est corpus; quomodo igitur capiat eius imaginem corpus? obsecro te, frater, ut non conformeris huic saeculo, sed reformeris in nouitate mentis em, quoniam mors est. Sed, inquis, si anima caret corpore, quid est quod apud inferos diues ille cognoscit ? certe, inquis, nouerat iam Lazarum, non nouerat Abraham. unde illi tanto ante tempore defuncti Abrahae prouenit agnitio ? haec dicens si agnitionem hosine corporis forma, ut noueris te ipsum, credo quod assidue speculum adtendis, ne, si fueris oblitus faciem tuam. non te possis agnoscere. rogo te, quem magis poreum esse non dubitas, si praeter corporis formam, sicut putas, non potest cognitio prouenire, id est si corpora possunt sola cognosci? quis autem Christianus de tam magnis difficillimisque rebus disputans animum in uerba diuina tam neglegenter intendat, ut dicat: si incorporea est anima, necesse est care
Abbreviated transcription (Latin):
ntimũ Sed elige quẽ uoluĩs
sumpsit exterioris ymaginõ
si eñ ꝑ membra extioris cu¬
currit interior et gelauit hͦ
em̃ etiã u̾bo usus es tamqua
figmentũ fusile fieret ex forͣ
lutea q̃ de puluere facta est
quomõ eadẽ manente forma
que impressa illi est uel ex¬
pressa de corpore pt̃ reforri
id ymagnẽ dei an duas hẽ¬
lit ymagines a sũmo quidẽ
dei ab imio aut̾ corꝑis sicut
n nimimo dicit᷑ caput et na¬
ua an forta dicis quod aiã
cpperit ymaginem corporis
et spiritus capiet ymagniẽ
dei tamꝙ illa contigua corꝑi
etille sit deo Ac sit ad yma¬
gniem dei homo ille intimꝰ
non iste interior reformetur
ded frustra hoc dicis Nam
sulle intimꝰ ita est ꝑ anime
õma membra diffusus ut illa
ꝑ corꝑis iam etiã ipse ꝑ aĩa
cepit ymaginem corporis sicͭ
illa eũ forma formauit ac ꝑ
hoc nõ h ubi capiat ymagĩie
dei manente in se ista ymagnie
corꝑis insi quemadmodũ nũmꝙ

Expanded text:
intimum. sed elige quem uoluerisintimum. sed elige quem uoluerissumsit exterioris imaginem? si enim per membra exterioris cucurrit interior et gelauit — hoc enim etiam uerbo usus es, tamquam figmentum fusile fieret ex forma lutea, quae de puluere facta est —, quomodo eadem manente forma, quae inpressa illi est uel expressa de corpore, potest reformari ad imaginem dei? an duas habebit imagines, a summo quidem dei, ab imo autem corporis, sicut in nummo dicitur \'caput et nauia\'? an forte dicis, quod anima ceperit imaginem corporis et spiritus capiat imaginem dei, tamquam illa contigua corpori et ille sit deo, ac sic ad imaginem dei homo ille intimus, non iste interior reformetur? sed frustra hoc dicis. nam si et ille intimus ita est per animae omnia membra diffusus ut illa per corporis, iam etiam ipse per animam cepit imaginem corporis, sicut illa eum forma formauit. ac per hoc non habet ubi capiat imaginem dei manente in se ista imagine corporis, nisi quemadmodum nummus,
Abbreviated transcription (Latin):
aĩa factus I effigiata substã¬
tialis et scdm naturã suã cor¬
porea et sui corporis fimilis
ymagunq conformis post
hoc incipiens loqui de spiriti
het inquis aĩa q̃ ex flatu hr̃et
origniẽ sine sẜu ꝓprio atq in¬
tellcũ intimo esse non potut
quod z̃i spiritus Sicut ergo
iudeo interiorem hominẽ ius
et ipse interior fit aĩe sicut i ͣ
corꝑi ita fit ut quemadmod
corpus per interiora caua
sua recipit aliud corpus quad
est aiã sicut putas sic et auꝰ
credenda sit habere int̾ioraĩ¬
ama quo corpus 3 ͫ receperit
sp̃m atq ita totus homo con¬
scet ex tribus extimore mn¬
teriore intimo Ita ne nõdĩ
respicis quanta te absurdissi¬
ma consequantun cũ aiam̃
conaris asseuerare corporea
Deinde dic michi quis eorũ
nenouabitur in agnitione dei
ẜm ymaginiem eius qui caut¬
intimus apłus quidẽ p̃ter
interiorem et exteriorẽ nõ iudeo
quod sciat aliũ int̾r̾oris interi¬
drem id est totuis hominis

Expanded text:
anima factus est, effigiata substananima factus est, effigiata substantialis et secundum naturam suam corporea et sui corporis similis imaginique conformis. post haec incipiens loqui de spiritu: haec, inquis, anima, quae ex flatu dei haberet originem, sine sensu proprio atque intellectu intimo esse quod est spiritus. sicut ergo uideo, interiorem hominem uis et ipse interior sit animae sicut illa corpori. ita fit, ut quemadmodum corpus per interiora cana sua recipit aliud corpus, quod est anima, sicut putas, sic et anima credenda sit habere interiora inania, qua corpus tertium receperit spiritum, atque ita totus homo constet ex tribus: exteriore, interiore, intimo. itane nondum respicis, quanta te absurdissima consequantur, cum animam conaris asseuerare corpoream ? deinde dic. mihi: quis eorum renouabitur in agnitione dei secundum imaginem eius qui creintimus? apostolus quidem praeter interiorem et exteriorem non uideo quod sciat alium interioris interiorem, id est totius hominis
Abbreviated transcription (Latin):
corpus est si aĩã corpus est
Neq enĩ alit̾ possunt unius
euisdemqy esse nacure goinde
scdm te illud quod ait aplu̾s
spiritus uero et aĩã et corpꝰ
tria sunt corꝑa ẜ exhus duo
aiã et spiritus unius nature
sunt corꝑa Corpus aũt illud
quod etiã caro dicit᷑ diu̾sa
natura est Et ex hñs cribus
ut opinaris corꝑibus quorũ
unũ diu̾se duo uero sunt uinꝰ
homo una quedã res atꝙ una
substantia Ista cũ asseras nõ
uis tamen ut due res unius
unũ sicut putas corporis
nomen Sed hoc omitto ne
de nomĩbus inter nos sit po¬
tiuis cõcrouersia ꝙͣ de rebꝰ
Quisnã sit homo interior ui¬
deamus utrũ aĩã exͣ spũs
an utrũq Sed sicut te stp̃¬
dicis De hac enĩ loqueba¬
batũ. exindeq inciperet hon
interior apparẽ quem uelut
in forma uagmie corꝑalis intlu¬
sum ad silitudinem sui delm¬
auit ext̾ioris homĩs habitude
deinde infers flatus go dei
aiãm fecit ỹmo flatus ex dio

Expanded text:
corpus est, si anima corpus est; corpus est, si anima corpus est; neque enim aliter possunt unius eiusdemque esse naturae. proinde secundum te illud quod ait apostolus: spiritus uester et anima et corpus, tria sunt corpora; sed ex his duo, anima et spiritus, unius naturae sunt corpora, corpus autem illud, quod etiam caro dicitur, diuersa natura est. et ex his tribus, ut opinaris, corporibus, quonnn unum diuersae. duo uero sunt uniushomo, una quaedam res atque una substantia. ista cum asseras, non uis tamen, ut duae res unius unum, sicut putas, corporis nomen. = sed hoc omitto, nc de nominibus inter nos sit potius controuersia quam de rebus. quisnam sit homo interior uideamus, utrum anima an spiritus an utrumque. sed, sicut te scripdicis. de hac enim loquebabatum exindeque inciperet homo interior apparere, quem uelut in formam uaginae corporalis inclusum ad similitudinem sui deliniauit exterioris hominis habitudo. deinde infers: flatus ergo dei animam fecit, immo flatus ex deo