comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
onsimile huie mnumo pẽne
idem de barnardo cognom̃to
grossꝰ miracłm. ab eisoem quos supͣ¬
cõmemoraui. relatorib accepi. Hic nãq
multaq mala eidẽ loco. atq alis
circũpositis ecclesus inferebat.
Qui tandẽ mutato sp̃u. malis
suis finem imponere ddiliberans.
ad supͣdictũ uenerabilẽ patrẽ hugo¬
nẽ uenit: atq pro pro peccatis suis
oracionis causa romam se uelle
pergere indicauit. Unde si reditus
ꝑmicteretur. scło̾ se renuntiaturũ
ac monachum cluniaci futurum
ẽẽ spopondit. Prexit itaq roniam.
atq elemosinis uacans: satisfactiõe
qua poterat. peteritȩ uitȩ cͥmina
expiabat. Exacto uͦ in urbe taliter
quadragenario dierum numero.
qui ꝓp̾e ad agendam penitentiam
indici peccatorib solet. romam egͥos
est: & ad patriam regrediens. sutriã
usq ꝑuenit. In qua ciuitate quȩ
satis ibi prorima ẽ dum moraret᷑
finẽ uitȩ morbo dudum concepto
in grauescente. suscepit. Ubi a soeus
ꝓ ut inperegrino solo licere potuit.

Expanded text:
onsimile huic, immo pene idē de Bernardo cognomento Grosso miraculum, ab eisdem quo supra memoraui relatoribus accepi. Hic namquemultaque mala eidem loco atque aliis circumpositis Ecclesiis inferebat. Qui tandem mutato spiritu, malis suis finem imponere deliberans, ad supradictum venerabilem Patrem Hugonem venit, atque pro peccatis suis orationis causa Romam se velle pergere indicauit. Vnde si reditus permitteretur, seculo se renuntiaturum, ac Monachum Cluniaci futurum esse spopondit. Perrexit itaque Romam, atque eleemosynis vacans, satisfactione qua poterat præteritæ vitæ crimina expiabat. Exacto vero taliter in vrbe quadragenario dierum numero, qui proprie ad agendam pœnitentiam indici peccatoribus solet, Roma egressus est, & ad patriam regrediens, Sutram vsque peruenit. In qua ciuitate, quæ satis vrbi proxima est, dum moraretur, finem vitæ morbo dudum concepto ingrauescente suscepit. Ibi a sociis, prout in peregrino solo licere potuit,
Abbreviated transcription (Latin):
m eloquar: s in famabo. Nulla te ñ res tua pe¬
netrat. ne ꝓfundum in mense maiestatis tue
ꝑegrinȩ atq alienȩ a te uirtutis causa me¬
titur. suum ẽ quicquid tenet. nec alienũ a tẽ
ẽ: quicquid uirtuti scrutantis in ẽ. Michi
tempora unigenitꝰ tuas ex te nat᷑ cessante oi
ambiguitatis sermone atq in telligentia ac
piam. s cam̃ teneo conscientia. Inspttalib
enim reb tiuis hebes um uiugenito tuo dl̃¬
sidem obtinens nescio. ⁊ quod ignoro iam te¬
neo. Sine sensu enim meo renascor: cũ effici¬
tientia renascendi. Modꝰ aũ sp̃ui nullus ẽ
loquendi cum uelit. quod uelit. ubi uelit.
& cuius a deuntis atq abeuntis causa sub
assistentis licet conscientia nesciat᷑. huius
nat᷑am inter c̾aturas referam. ⁊originis suȩ
definitione moderabor: Omnia quidem fc̃a
ꝑfilium: quia ap̃te dm̃ inpͥncipio erat d̾̃s
u̾bum iohaunes tius loquit᷑. S creata omĩa

Expanded text:
ed etiam infamabo? Nulla te nisi res tua penetrat: nec profundum immensae majestatis tuae, peregrinae atque alienae a te virtutis causa metitur. Tuum est quidquid te init: neque alienum a te est, quidquid virtute scrutantis inest. 56. tempora Unigenitus tuus ex te natus est, cessante omni ambiguitate sermonis atque intelligentiae piam, sed tamen teneo conscientia. In spiritalibus enim rebus tuis hebes sum, Unigenito tuo dirationis meae fidem obtinens nescio: et quod ignoro, jam teneo. Sine sensu enim meo renascor, cum efficientia renascendi. Modus autem Spiritui nullus est, loquenti cum velit, quod velit, ubi velit. Et cujus adeuntis atque abeuntis causa; sub assistentis licet conscientia, nesciatur, hujus naturam inter creaturas referam, et originis suae definitione moderabor? Omnia quidem facta per Filium, qui apud te Deum in principio erat Deus Verbum, Joannes tuus loquitur . Sed creata omnia
Abbreviated transcription (Latin):
eum qui corrumpit᷑ scd̾m concupicentias
deceptionis. Innouamini aũ sp̃u sensus
nr̃i. ⁊ induite nouum hominem qui scd̾m
cdi natꝰ erat & filius hominis. quia ñ diui¬
nitatis erat natiuitas. s creatura carnis
significationem sui gn̾is accepit. nouũ hõ
scm natum ante scł̃a dm̃ creatꝰ. & cur
scd̾m dm̃ homo nouus creatus ẽẽt ostedit.

Expanded text:
eum, qui corrumpitur secundum concupiscentias deceptionis. Innovamini autem spiritu sensus vestri, et induite novum hominem eumDei, natus erat et filius hominis. Quia non divinitatis erat nativitas, sed creatura carnis; significationem sui generis accepit novus homo, secundum natum ante saecula Deum creatus. Et cur secundum Deum homo no
Abbreviated transcription (Latin):
facies eius ut sol: uestim̃ta aũ eiꝰ facta sunt¬
abba sicut nix. Gła itaq corporis in regnũ
uenientis. apłis demonstrata ẽ. Nam in
habitu dominus głȩ transformationis
suȩ constitit. regnantis corporis fui clari¬

Expanded text:
autem ejus facta sunt sicut nix . Gloria itaque venientis in regnum corporis Apostolis demonstrata est: Nam in habitu Dominus gloriosae transformationis suae constitit, regnantis corporis sui clari
Abbreviated transcription (Latin):
datio. maris congregatio. astrorum constitu¬
tio. aq̃rum terreq ineitiendis ex se animalibꝰ
generatio.s celi ⁊ terrȩ ceterorumq elem̃toꝵ
creatio leui saltan momom̃to operationis di¬
cernit᷑. quia eorum p̃parato ȩquabili penes
nob̾ natiuitatis suȩ ꝑmisit conscientiam.
ut qͣntum ad fidem proficeret di intellecta
natiuitã. tm̃ ualeret ad susceptam religionẽ
cornita natiuitatis et̾nitas quia ex eo qui
et̾nus c̃ pr̃e nec ratio sensus admittat. nisi
et̾num filium predicare. S creationis nom̃¬
citationis. si ñ natiuitã ante scła. ⁊creatio ũ
tium uiarum di ⁊ in oꝑa p̃dicat᷑. Non enim
pot̾ natiuitã ꝓcreatione accipi. cum natiui¬
tas añ causam sit. creatio uͦ ꝑ causam. Ante
p̃parationem enim celi erat. ⁊ añscłm fundat᷑.
qui initium uarum dei & inopera ẽ ereatꝰ
Aut quid eiꝰ intelligentiȩ ẽ inmitium uiar̃¬

Expanded text:
datio, maris congregatio, astrorum constitudatio, maris congregatio, astrorum constitutio, aquarum terraeque in ejiciendis ex se animantibus generatio: sed coeli, terrae, caeterorumque elementorum creatio ne levi saltem momento operationis discernitur; quia eorum praeparatio aequabili penes nobis nativitatis suae permisit conscientiam: ut quantum ad fidem proficeret Dei intellecta nativitas, tantum valeret ad susceptam religionem cognita nativitatis aeternitas: quia ex eo qui aeternus est patre, nec ratio nec sensus admittat, nisi aeternum filium praedicari. 42. Creationis ii non nativitas ante saecula, et creatio in initium viarum Dei et in opera praedicatur. Non enim potest nativitas pro creatione accipi: 433 cum nativitas ante causam sit, creatio vero per causam. Ante praeparationem enim coeli erat et ante saeculum fundatus, qui in initium viarum Dei et in opera est creatus. Aut nu
Abbreviated transcription (Latin):
de cȩlo sit cogitatum. tunc pꝰea terrȩ curam ⁊
tractatꝰ dm̃ inierit. cogitatumq ꝑsingła sit
ut pͥmum in planitiem diffund̾et᷑. deĩn pꝰ ea
meliore consilio montib eleuaret᷑ rursum aũ
etiam collib uariaret᷑. quarto d̾inde habitabił
ĩ inipsis catuminib redderet᷑. p̃paratũq celum
ac sedes dĩ segregait᷑. uentoꝵq exaltationes nu¬
bes insummo ualide continerent. lum deinde
certi sub ģlo fontes mearent ac p̾tremo unda¬
mentis terra fortib confirmaret᷑. Singłis enĩ
his omnibꝰ ant̾iorem se sapientia ẽt profitet̃.
S cumomnia ꝑdm̃ quȩ subcelo sunt facta s̃.
&e componendo cȩlo xp̃c affu̾it: ⁊ ipsam p̃parati
celi p̃ueniat et̾nitatem: ñ patit᷑ ħ existimari
in dõ minutar̃ rerum particłas cogitatioẽs.
quia omnis horum p̃paratio dõ ẽ cox̧t̾na.
Nam tam. i si hãt dispensationem sui scã
moysem firmamenti solidatio. aridȩ nu¬

Expanded text:
de coelo sit cogitatum, tum postea terrae cura et de coelo sit cogitatum, tum postea terrae cura et tractatus Deum inierit, cogitatumque per singula sit, ut 432 primum in planitiem diffunderetur, deinde postea meliore consilio montibus elevaretur, rursum autem etiam collibus variaretur, quarto deinde habitabilis etiam in ipsis cacuminibus redderetur, praeparatumque coelum ac sedes Dei segregaretur, ventorumque exhalationes nubes in summo validae continerent; tunc deinde certi sub coelo fontes mearent, ac postremo fundamentis terra fortibus confirmaretur. Singulis enim his omnibus anteriorem se Sapientia esse profitetur. Sed cum omnia per Deum quae sub coelo sunt facta sint, et componendo coelo Christus adfuerit, et ipsam praeparati coeli praeveniat aeternitatem; non patitur hoc existimari in Deo minutarum rerum particulatas cogitationes, quia omnis horum praeparatio Deo est coaeterna. Nam tametsi habeat dispensationem sui, secundum Moysen , firmamenti solidatio, aridae nu
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ enim factura sunt licet in eo quod c̾anda st̃
ad huc fiant: dõ tm̃ cui increandis reb nichil no¬
uum ac recens ẽ iam facta sunt. dum & tempoꝵ
dispensatio ẽ ut creent᷑. ⁊ iam indiuinȩ uirtutis
p̃scientiȩ effitientia sint c̾ata. Et iccirco nunc
sapĩa natam ante scła se docens ant̾iorem se ñ
solum his quȩ creata sunt docet.s ȩt̾nis coȩt̾nã
p̃parationi scilicet cęli ⁊ discretioni sedis di. Non
enim tum discreta sedes ẽ cum effecta ẽ. quia ali¬
ud ẽ discernii sedem. aliud componi. Neq tum
cȩlum paratum ẽ. cum p̃paratum ẽ. Nam erat
ap̃ p̃parantem ⁊ discernentem. pꝰ ea uͦ compo
ostendens. Icc̾co nunc ⁊̃ añ t̾ram & montes ⁊
colles genitam ẽẽ se dix̃. quia ⁊ p̃pationi cȩli af¬
fuisse se doceret. ut hec iam tunc cum p̃paret᷑
darum ẽ p̃paratio. neq partib cogitationum
uniuersitatis huius corpꝰ effectum ẽ. ut pͥmũ

Expanded text:
Quae enim futura sunt, licet in eo quod creanda sunt Quae enim futura sunt, licet in eo quod creanda sunt adhuc fient, Deo tamen, cui in creandis rebus nihil novum ac repens est, jam facta sunt: dum et temporum dispensatio est ut creentur, et jam in divinae virtutis praesciente efficientia sint creata. Et idcirco nunc Sapientia natam se ante saecula docens, anteriorem se non solum his quae creata sunt docet, sed aeternis coaeternam, praeparationi scilicet coeli, et discretioni sedis Dei. Non enim tum discreta sedes est, cum effecta est: quia aliud est discerni sedem, aliud componi. Neque tum paratum coelum est, cum praeparatum est: nam erat apud praeparantem et discernentem. Postea vero componostendens. Idcirco nunc etiam ante terram et montes et colles genitam esse se dixit, quia et praeparationi coeli adfuisse se doceret: ut haec jam tunc, cum praepararetur darum est praeparatio: neque partibus cogitationum universitatis hujus corpus effectum est, ut primum
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationis motꝰ subito inm̃tem tanquam
antea torpidam stupentemq surrepsit. huma¬
noq mͦ fabricandi çeli imponsam & strum̃ta
quesierit: At quin alius ꝓpħe de operationibꝰ
dei sensus ẽ: cum ait. Uerbo domini cȩli firma¬
ti sunt: ⁊ sp̃u oris eius omnis uirtus eorũ P̃cep¬
to tm̃ di celi ut firmarent᷑ eguerunt ñ appara¬
tu. ⁊ uirtus eorũ in hac imperturbatȩ consti¬
tutionis suȩ firmitate ñ de temꝑatione alicꝰ
⁊ per mixtione materiei. s ex sp̃u diuini oris
existit. Quid gͦ ẽ p̃paranti dõ cȩlum genitã ab eo
adẽe sapĩam. cum neq creatio cȩli exp̃patione
consistat. neq naturȩ di sit inapꝑatu eũ cogi¬
candi operis commorari: Nicħ enm ñ semꝑcũ
do fuit. quicquid in reb ẽ quia isi ad creationẽ
sui cepta cuncta sunt: ñ sunt tm̃ a di uł sc̃ĩa
uel potestate inchoata. Et testis ẽ nob̾ propba
dicens. Ns qui fecisti omnia quȩ factura sunt.

Expanded text:
cogitationis motus subito in mentem tamquam cogitationis motus subito in mentem tamquam antea torpidam stupentemque subrepserit, humanoque modo fabricandi coeli impensam et instrumenta quaesierit? Atquin alius prophetae de operationibus Dei sensus est, cum ait: Verbo Domini coeli firmati sunt, et spiritu oris ejus omnis virtus eorum . Praecepto tamen Dei coeli ut firmarentur eguerunt; nam apparatus et virtus eorum in hac imperturbatae constitutionis suae firmitate, non de temperatione alicujus et permixtione materiae, 431 sed ex spiritu divini oris exsistit. Quid ergo est, praeparanti Deo coelum genitam ab eo adesse sapientiam; cum neque creatio coeli ex praeparatione consistat, neque naturae Dei sit, in apparatu eum cogitandi operis commorari? Nihil enim non semper cum Deo fuit, quidquid in rebus est: quae etsi ad creationem sui coepta sunt, non sunt tamen ad Dei vel scientiam vel potestatem inchoata. Et testis est nobis propheta dicens: Deus qui fecisti omnia quae futura sunt .
Abbreviated transcription (Latin):
cum segregabat suam sedem. q̃ndo suꝑ uentos
ponebat montes fubȩelo. ⁊ cum fortia fatie¬
bat fundamenta terre ego eram ap̃ illũ compo¬
nens. Quis hic tempoꝵ locꝰ ẽ: aut quo se extẽ¬
dere ultra infinitam unigeniti di natiuitatẽ
humanȩ intelligentiȩ sensus ꝑmittit᷑: Non
enim per hȩc quorum c̾ationem mente con¬
cipimꝰ comprehendi eiꝰgeneratio pot̃. qͥ ant̾ior
his omnib ẽ: ut qͣmuis p̃stet intempore. non
tñ ñ infinit᷑ sit cui ħ solum tͥbutum sit ut añ
temporalia natꝰ sit. Nam cum illa tempori in
sensus constitutione subiaceant: ille tm̃licet
ant̾ior his omnib sit: ñ sit lib̾ a tempore quia
temporalis constitutio tempꝰ natiuitatis eius
qui ante sit natusostendat. dum ħ ip̃m ei tẽpꝰ
sapĩȩ doctrina loquit᷑ ꝑfecta & absoluta sig-¬
nificat. docens se ñ temporalib ẽẽ anteriorẽ
s infinitis. Cum enim p̃paret᷑ celum aderat
dõ. Hunquid celi pparatio dõ ẽ temporał ⁊ re

Expanded text:
cum segregaret suam sedem, quando super ventos ponebat fontes sub coelo: cum fortia faciebat fundamenta terrae, ego eram apud illum componens . Quis hic temporum locus est? Aut quo se extendere ultra infinitam unigeniti Dei nativitatem, humanae intelligentiae sensus permittitur? Non enim per haec, quorum creationem mente concipimus, comprehendi generatio ejus potest, qui anterior his omnibus est ut quamvis praestet in tempore, non tamen infinitus sit, cui hoc solum tributum sit, ut ante temporalia natus sit. Nam cum illa tempori in sui constitutione subjaceant, ille tamen, licet anterior his omnibus sit, non sit liber a tempore: quia temporalis horum constitutio tempus nativitatis ejus, qui ante sit natus, ostendat; dum hoc ipsum ei tempus sapientiae doctrina loquitur perfecta, et absoluta significat, docens se non temporalibus esse anteriorem, sed infinitis. Cum enim praepararetur coelum, aderat Deo. Numquid coeli praeparatio Deo est temporalis ut repens
Abbreviated transcription (Latin):
erat. S cum medium ẽ q̃ ẽẽ cepit id ÷ hõ natꝰ.
totum ei nat᷑e quȩ antea ds̃ ñ fuit adquirit᷑.¬
quia cum d̃s ẽe̾ omnia in omnib pot̾. sacram̃¬
tum dispensationis ostendit᷑. Nr̃a ħ itaq

Expanded text:
erat. Sed cum medium est quod esse coepit, id est, homo natus; erat. Sed cum medium est quod esse coepit, id est, homo natus; totum ei naturae, quae antea Deus non fuit, acquiritur, cum Deus esse omnia in omnibus post sacramentum dispensat
Abbreviated transcription (Latin):
imus: & repetita głȩ significatio. & subiectio¬
nis causa ẽ. ut sit ds omnia in omnib. esse
autẽ deo omnia inominib satramentĩ ẽ
ñ necessitas. Informa enim di manens formam
serui assumit. ñ demutatꝰ s se ip̃m exinaniens.
& intra se latens: ⁊ intra suam ip̃e euacuefactꝰ
potestatem.dum se usq ad formam temꝑat
habitꝰ humani. ne potentem inm̃samq natã
assumptȩ humilitatis ñ ferret infirmitas. s
intm̃ se uirtus incirtum scͥpta moderaretur.
in qͣntum oport̾et eamusq ad pacientiam
conexi sibi corporis obedire. Quod aut̃ se ip̃m
intra se euacuefatiens continuit detͥmentum
ñ attulit potestati. cum intra hanc exinanien¬
tis se humilitatem. uirtute tm̃ omnis exinanitȩ
intra se usus sit potestatis. Quod itaq ds erit
ñ ut ambiguȩ in eius forma manens intelli¬
gat᷑. incuius erit gła confitendus. Dispensa¬
tio itaq tm̃ ẽ: ñ demutatio. In eo enimẽ in qͦ

Expanded text:
ectionis causa est, ut sit Deus omnia in omnibus; esse autem Deum omnia in omnibus, sacramentum est, non necessitas. In forma enim Dei manens formam servi assumpsit, non demutatus, sed se ipsum exinaniens, et intra se latens, et intra suam ipse vacuefactus potestatem: dum se usque ad formam temperat habitus humani, ne potentem immensamque naturam assumptae humilitatis non ferret infirmitas; sed in tantum se virtus incircumscripta moderaretur, in quantum oporteret eam usque ad patientiam connexi sibi corporis obedire. Quod autem se ipsum intra se vacuefaciens continuit, detrimentum non attulit potestati; cum intra hanc exinanientis se humilitatem, virtute tamen 406 omnis exinanitae intra se usus sit potestatis. 49. Quod itaque Deuut non ambigue in ejus forma manens intelligatur, in cujus erit gloria confitendus. Dispensatio itaque tantum est, non demutatio: in eo enim est, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ suum eẽ. tunc etiam se unctum a dõ suo
p̃ partipes suos loquebat᷑. ut dum unigeni¬
to xp̃o deo u̾bo particeps ñ ẽ: particeps tam̃
ei ex ea nasceret᷑ assumptione qua caro ẽ.
Inctio enim illa ñ beatȩ illi ⁊ incorrupte &
in natura dĩ manenti natiuitati proficit.s
assumpti. petro apło testante cum ait. Conue¬
nerunt inunum inueritate in ciuitate ista

Expanded text:
Deum suum esse, tunc quoque unctum se a Deo suo prae participibus suis loquebatur: ut dum unigenito Christo Deo Verbo particeps non est, particeps tamen ei ex ea nosceretur assumptione qua caro est. Unctio enim illa non beatae illi et incorruptae et in natura Dei manenti nativitati profecit, seassumpti, Petro apostolo testante, cum ait: Convenerunt enim in veritate in civitate ista
Abbreviated transcription (Latin):
t̃e io q ⁊: ñ ambigens sensus ẽ. quia id q̃÷ non
pot̃ intelligi diciq ñ et᷑. Esse enim ⁊ ñ ẽẽ con¬
traria sunt. Neq hec diuerse significationes
inunum atq idem coeunt. qr manente alia
altera ñ erit. frgo uͥ ẽ ñ pot̃ uł sensum uł ser¬
monem inire ñ ẽẽ sensunr̃o retacto semꝑq
reuocato ad intelligentiam eius quiẽ dum
infinitum in dõ ẽ. semper se infiniti sensus
nr̃i recursui subtrabat. ut ante id q̃ ꝓpͥũ deo

Expanded text:
t, non ambigens sensus est: quia id quod est, non potest intelligi dicique non esse. Esse enim et non esse contraria sunt: neque hae diversae significationes in unum atque idem coeunt; quia manente alia, altera non erit. Ergo ubi est, non potest vel sensum vel sermonem inire non esse. Sensui nostro retroacto semperque revocato ad intelligentiam ejus qui est deinfinitum in Deo est, semper se infiniti sensus nostri recursui subtrahat: ut ante id, quo
Abbreviated transcription (Latin):
creata memoraret. de sp̃u sc̃o suffitientẽ sͥ sig¬
nificationem ẽẽ existimauit qd bunc sp̃m tu
um diceret. Cum his gͦ ꝓpͥe electis tibiuiris
hȩc ita sentiam. ut sit nicħ aliud ult sensũ
intelligentiȩ inee scđm eos de unigenito
tuo dicam: qͣm eẽ natum. ita qͦ ult᷑ ingenii
humani opinionem: scđm eos nichil sit de¬
inutilis pęna uerborum. s in cunctantis fi¬
dei constans ꝓfessio. Conserua hanc oro ficdĩ
ad excessum sp̃c mei: dona mͥ hanc conscĩȩ
meȩ uocem. ut q̃ in regenerationis meȩ sym
sum: semꝑ optineam. prẽm scilicet te nr̃m:
filium tuum una tecum adorem. scm̃ sp̃m
tuũ qui ex te punigenitũ tuĩ ẽ ꝓmerear.
qui mͥ idoneus ad fidem testis ẽ: dicens. Pat̾
omnia mea tua sunt. ⁊ tua mea. dominus
te semper deus. qui ẽ benedictus in se¬
cula setulorum arcm.¬

Expanded text:
creata memoraret; de Spiritu sancto sufficientem sibi significationem eam existimavit, quod hunc Spiritum tuum diceret. Cum his ego proprie electis tibi viris haec ita sentiam, ut sicut nihil aliud ultra 444 sensum intelligentiae meae secundum eos de Unigenito tuo dicam, quam esse natum; ita quoque ultra ingenii humani opinionem secundum eos nihil aliud creata memoraret; de Spiritu sancto sufficientem sibi siginutilis pugna verborum, sed incunctantis fium diceret. Cum his ego proprie electis tibi viris ad excessum spiritus mei dona mihi hanc conscientiae meae vocem: ut quod in regenerationis meae Symbsum, semper obtineam: Patrem scilicet te nostrum, Filium tuum una tecum adorem: sanctum Spiritum tuum, qui ex te per unigenitum tuum est, promerear. mihi indoneus ad fidem testis est, dicens: Pater, omnia mea tua sunt, et tua mea , Dominuste semper Deus: qui est benedictus in saecula saeculorum. Am
Abbreviated transcription (Latin):
euangłico testimonio uisum p̃dicanti. uel
ez echieli usq ad conscientiam resurrectio¬
onis assumpto. uł danieli hominis filiũ
quibꝰ se in habitu uariȩ c̾ationis ingessit
inuias di &e in opera cłi ad cognitionem
scilicet dĩ. ⁊ nr̃x et̾nitatis ꝓfectum. Quid ħ
nunc ħ humanȩ salutis dispensat̾o tam
pia adȩt̾nȩ natiuitatis contumeliam mo¬
lit᷑: Crtatio ista a scłis ẽ. cet̾m ante scła in¬
finita natiuitas ẽ him sane nos dictis afferte
contende si ꝓpħa. si dominus. si apłs. si ser¬
mo ullus ad diuinitatis ȩt̾nȩ nature nati-¬
uitatem creaturȩ retulit nom̃. In his enim
omnibꝰ d̃s̃ qui ignis consumens ÷ ita creatꝰ
in ẽ ut cationem ea uirtute qua assupsit
assumeret potens abolere. runsum q̃ tm̃
tam autem illam ⁊ ueram conceptȩ intra
uirginem carnis natiuitatẽ. quia tum cre¬
aturȩ nr̃e ⁊ nat᷑ei ⁊ sp̃es nascebat᷑. creaturam
& facturam apłus nominauit. Et certe cũ eo¬

Expanded text:
evangelico testimonio visum praedicanti, vel Ezechieli usque ad conscientiam resurrectionis assumpto , vel Danieli hominis filium quibus se in habitu variae creationis ingessit, in vias Dei et in opera Dei, ad cognirae aeternitatis profectum. Quid hic nunc haec humanae salutis dispensatio tam impiam aeternae nativitatis 437 contumeliam molitur? Creatio ista a saeculis est: caeterum ante saecula infinita nativitas est. Vim sane nos dictis afferre contende, si Propheta, si Dominus, si Apostolus, si sermo ullus ad divinitatis aeternae nativitatem creaturae retulit nomen. In his enim omnibus Deus, qui ignis consumens est, ita creatus inest, ut creationem ea virtute qua assumpsit absumeret: potens abolere rursum, quod tantum tam autem illam et veram conceptae intra virginem carnis nativitatem, quia tum creaturae nostrae et naturae et species nascebatur, creaturam et facturam Apostolus nomina
Abbreviated transcription (Latin):
huius spopondit dicens. Beati mundo
corde qm̃ ip̃i dm̃ uidebunt. Regnans itaq
au̾tet scandala. ⁊ tunc iusti in regno pa¬
tris tamqͣm sol fulgebunt. Tradet autem
dõ patͥ regnum. ⁊ tunc quos regnum deo
tradid̾it. dm̃ uidebunt. & quod regnum.
ip̃e testatꝰ ẽ dicens ad apłos. In uob̾ enim ẽ
regnum dĩ. Regnans utiq regnum tradet.
& siquis querat quis iste ẽ regnum tradets.

Expanded text:
hujus spopondit dicens: Beati mundo hujus spopondit dicens: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Regnans itaque avertet scandala, et tunc justi in regno Patris tamquam sol fulgebunt. Tradet autem Deo patri regnum: et tunc quos regnum Deo tradiderit, Deum videbunt. Et quod regnum, ipse testatus est dicens ad Apostolos: In vobis enim est regnum Dei . Regnans itaque regnum tradet. Et si quis quaerat quis iste sit
Abbreviated transcription (Latin):
aures audiat. Numquid ñ omnib nat᷑a¬
les corporalesq aures addictorum audiẽ¬
tiam patent. ut adaudiendum dominica
ad monitione fu̾it necessarium: S sacra¬
menti scientiam dñs insinuans. auditi¬
dñm scđm corporis claritatem. quousq
scandala auferant᷑. Hm̃s rursum confor¬
mes nos głe corporis sui in regno patris tã¬
qͣm in solis claritate fulgentes. inqua ha¬
bitum regni sui apłis in monte transfor¬
ñ ita tamqͣm potestatem tradens conce¬
dat. s quod nos conformes głe corporis sui
facti regnum dĩ erimus. Non enim ait
tradet suum regnũ. s tradet regnũ effec̃¬
tos nos per głificationem corporis sui reg¬
num dõ tradituruis. Nos itaq tradet in
regnum. scđ̾m ħ in euangłiis dictum. Ue¬
nite benedicti patͥs mei. possidete p̃paratũ
uob̾ regnum aborigine mundi. fulgebunt
gͦ iusti ut sol in regno patris eoꝵ. Tradet
enim filius dõ regnum eos quos uocauit
in regno. quib & beatitudinem sacram̃ti

Expanded text:
 audiat . Numquid non omnibus naturales corporalesque aures ad dictorum audientiam patent, ut ad audiendum dominica admonitione fuerit necessarium? Sed sacramenti scientiam Dominus insinuans, auditiDominum secundum corporis claritatem, quo usque scandala auferantur. Habemus rursum conformes nos gloriae corporis sui in regno Patris, tamquam in solis claritate fulgentes: in qua habitum regni sui Apostolis in monte transfornon ita, tamquam tradens potestate concedat, sed quod nos conformes gloriae corporis sui facti regnum Dei erimus. Non enim ait: Tradet suum regnum; sed Tradet regnum , effectos nos per glorificationem corporis sui regnum Deo traditurus. Nos itaque tradet in regnum, secundum hoc in Evangeliis dictum: Venite, benedicti patris mei, possidete praeparatum vobis regnum a constitutione mundi . Fulgebunt ergo justi ut sol in regno patris eorum. Tradet enim Filius Deo regnum eos, quos vocavit in regnum, quibus et beatitudinem sacramenti
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃s a te ẽ. Dumu̾ tuus ẽ: ñ seꝑand̾ abeo es.
quia nec sine tuo fuisse confitendꝰ̃ aliq̃ndo
es. ne aut inꝑfectꝰ sine generatione. aut suꝑ¬
fluus pꝰ generationem arguaris. Atq ita
ad id tm̃ natiuitas proficit eterna. ut geniti
ante ȩt̾na tempora ex te filũ prẽm te sentia

Expanded text:
secundus a te est; dum vero tuus est, non separandus ab eo es: secundus a te est; dum vero tuus est, non separandus ab eo es: quia nec sine tuo fuisse confitendus aliquando es, ne aut imperfectus sine generatione, aut superfluus post generationem arguaris. Atque ita ad id tantum nativitas proficit aeterna, ut unigeniti ante aeterna tempora ex te filii patrem te scia
Abbreviated transcription (Latin):
hunc duudicantis mentis meȩ aut motũ aut
rõnem aut uitam ⁊ ñ intelligens sentio ⁊ sen¬
tiens tͥ debeo cuiult᷑ intelligentiam naturalis
exordii sensum nat᷑e oblectantis imꝑtias. Et
cum te in eis ignorans intelligam. ⁊ itelliges
uenerer. nec ego in tuis reb fidem omnipotente¬
⁊ tuȩ laxabo. quia nesciam ut sensus m̃s originẽ
p̾mogeniti tui octupet. ⁊ sibi subdat: ⁊ aliqͥd
mnie sit qͦ ego ult ⁊ c̾atorem &e dm̃ meũ cendã¬
Hatiuitas eiꝰ: ante ȩt̾na tempora ẽ. Si aliquid
inreb ẽ q̃ ante uenit ȩt̾nitatẽ. erit aliquid pro¬
stcto q̃ sensum et̾uitatis excedat. Iua enim res
ẽ. ⁊ unigenit᷑ tuus ẽ: ñ portio. ñ protensio. non
scd̃m efficientiar̃ opinionem uom̃ aliquod
mane. s filius. filius ex te dõ u̾ prẽ ds uerus.
⁊ a teuinature tuȩ ingenitȩ genitus potesta
te. ita ex se confitendus ut tetum. quia ȩt̾ne
ouginis sux̧ actoe ctnus : Nam dumn eece :

Expanded text:
dijudicantis mentis meae aut motum aut dijudicantis mentis meae aut motum aut rationem aut vitam et non intelligens sentio, et sentiens tibi debeo, cui ultra intelligentiam naturalis exordii, sensum naturae oblectantis impertias. Et cum te meis ignorans intelligam, et intelligens venerer: 441 nec ego in tuis rebus fidem omnipotentiae tuae laxabo, quia nesciam; ut sensus meus originem Unigeniti tui occupet, et sibi subdat, et aliquid in me sit, quod ego ultra et Creatorem et Deum meum tendaativitas ejus ante aeterna tempora est. Si aliquid in rebus est, quod antevenit aeternitatem, erit aliquid profecto quod sensum aeternitatis excedat. Tua enim res est, et unigenitus tuus est: non portio, non protensio, non secundum efficientiarum opinionem nomen aliquod inane; sed Filius, Filius ex te Deo Patre, Deus verus, et a te in naturae tuae unitate genitus; post te ita confitendus, ut tecum: quia aeternae originis suae auctor aeternus es. Nam dum ex te est,
Abbreviated transcription (Latin):
rat᷑. Multa enim istius modi in reb humanis
p̃stitisti. quorum cum causa ignoret᷑. effectus
luminis mei infirmos ocłos. nichil aliud ẽt
qͣm celum tuum credidi. hos enim in eo as¬
triferos cirtulos. ⁊ annuos recursus. iuigilias.
&e septemtonem ⁊ luciferum: ⁊ diuersa mini¬
steriorum suoꝵ sortito officia conspiciens. am̃
te in his quorum intelligentiam ñ complector
intelligo. Cumuͦ mirabiles elationes maris tui
uidi. ñ solum aqͣrum origiuem s nec motum
bendens. in his te qͦ quȩ ignoro ñ nescio. Iam
uͦ cum in terrãs m̃te conuertor. quȩ occultar̃
uirtute causar omnia sata suscepta dissoluũt.
dissoluta uiuificant. uiuificata multiplicãt.
multiplicata confirmant. nicħ in his repꝑiri
quȩ intelligere sensumeo possim. S ignorõ
mea ad intelligendum te ꝓficit. dum famu¬
lantis mͥ nature imꝑitꝰ usu te tm̃ meȩ utilita¬
tis in telligo. Ipsum qͦ me nesciens ita sentio.
ut tẽ magis eo q̃ mei sum ignar᷑ ad mirer. Nã

Expanded text:
Multa enim istius modi in rebus humanis praestitisti, quorum cum causa ignoretur, effectusluminis mei infirmes oculos, nihil aliud esse quam coelum tuum credidi. Hos enim astriferos in eo circulos, et annuos recursus, et vergilias, et septemtrionem, et luciferum, diversa ministeriorum suorum sortitos officia conspiciens, Deum te in his, quorum intelligentiam non complector, intelligo. Cum vero mirabiles elationes maris tui vidi; non solum aquarum originem, sed nec motum endens, in his te quoque quae ignoro, non nescio. Jam vero cum in terras mente convertor, quae occultarum virtute causarum sata omnia suscepta dissolvunt, dissoluta vivificant, vivificata multiplicant, multiplicata confirmant; nihil in his reperi, quae intelligere sensu meo possem: sed ignoratio mea ad intelligendum te proficit, dum famulantis mihi naturae imperitus, usu te tantum meae utilitatis intelligo. Ipsum me quoque nesciens, ita sentio: ut te magis eo, quod mei sum ignarus, admirer. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
memorat᷑.S quid de angło dicam: homo
s & homoloquit᷑. ⁊ corpore assistit. ⁊ cibo alit.
uerumptam̃ d̾s ad orat᷑. Certe qui añ anglꝰ¬
nunc etiam homo ẽ. ne nat᷑alem hanc eese
ci sp̃em diu̾sitas ipsiꝰ assumptȩ creationis
pateret᷑ intelligi. Ad÷ aut̃ ad iacob etiam
usq adluctam complexu in babitu humano.
sistit. S idem pꝰea & moysi ignis ẽẽ ostendit᷑.¬
ut nat᷑e c̾atȩ tum potius ad sp̃em qͣm ad sub¬
stantiam naturȩ fidem discerneres. habuit
tum in se potestatem conflagͣndi ñ tm̃ nat᷑a¬
lem suscipiens urendi necessitatem. qͥa sine
rubi damno conflagratio ignis apparuit.

Expanded text:
memoratur. Sed quid de angelo dicam? Homo memoratur. Sed quid de angelo dicam? Homo Sed homo loquitur, et corpore assistit, et cibo alitur: verumtamen Deus adoratur. Certe qui ante angnunc etiam homo est, ne naturalem hanc esse Dei speciem diversitas ipsius assumptae creationis pateretur intelligi. Adest autem ad Jacob et usque ad complexum in habitu humano, sistit. Sed idem postea Moysi esse ignis ostendituut naturae creatae tum potius ad speciem, quam ad substantiam naturae, fidem disceres. Habuit tum in se potestatem conflagrandi, non tamen naturalem suscipiens urendi necessitatem: quia sine rubi damno conflagratio ignis apparuit.
Abbreviated transcription (Latin):
festinantium cursus. ignorantium securitaᷤ
⁊ q̃dam nescitarum ad desideratarum rer̃
magistra. Ergo inuiarum initium in opera
dei creat᷑. quia ⁊ uia ẽ & deducit ad prẽm.S
craeationis huiꝰ quȩ a scło ẽ: ratio querenda ẽ
Nam ultimȩ dispensationis sacram̃tum est
q̃ etiam creatꝰ in corpore. uiam se di oꝑum ẽ
professus. Creatꝰ ẽ aut̃ in uias di a scło: cum ad
conspicabilem sp̃em subditꝰ creature habitũ
scła ex dõ sapientia. Uocem de ambulantis in
paradiso adamaudiuit. Putas ne de ambulã¬
tis incessum nisi inspetiȩ assumptȩ creatioĩs
auditum. ut in aliqua c̾atione consisteret.
qui in ambulans fu̾it auditꝰ: Non requiro qłl
adcaim ⁊ abel ⁊ noe locutꝰ sit. ⁊ benedicens qͦ
enoch qualis adueñit. Angłs adagar loquit.
nutiq idem ds̃ ẽ. Nunquid sp̃ei eiusdẽ. ẽ cum
angł suidet᷑. cuius ẽ in ea natura qua d̃s ẽ :
Certe sp̃es angłi ostendit᷑. uͥ pꝰea łi natura

Expanded text:
festinantium cursus, ignorantium securitas, et quaedam nescitarum ac desideratarum rerum magistra. Ergo in viarum initium in opera Dei creatur: quia et via est, et deducit ad Patrem. Sed creationis hujus, quae a saeculo est, ratio quaerenda est. Nam ultimae dispensationis sacramentum est, quo etiam creatus in corpore, viam se Dei operum est professus. Creatus autem est in vias Dei a saeculo: cum ad conspicabilem speciem subditus creaturae, habitum saecula ex Deo Sapientia. Vocem deambulantis in paradiso Adam audivit . Putasne deambulantis incessum nisi in specie assumptae creationis auditum: ut in aliqua creatione 436 consisteret, qui inambulans fuerit auditus? Non requiro qualis ad Cain et Abel et Noe locutus sit, et benedicens quoque Enoch qualis adfuerit. Angelus ad Agar loquitur : et utique idem Deus est. Numquid speciei ejusdem est cum angelus videtur, cujus est in ea natura qua Deus est? Certe species angeli ostenditur, ubi postea Dei natura
Abbreviated transcription (Latin):
um necessitatum causas lib̾ atq ab solutꝰ
nature totius manens dominus ꝓprietatẽ
natiuitatis unigeniti sui ex indemutabił
nat᷑e sue uirtutȩ significet. Ex sp̃u enim
atq indemutabilium causarum. atq ad id
quod nascit᷑ causa ẽ. & ex causa licet ꝑfecta
atq indemutabili nascens. necee᷑ ẽ ex causa
in cause ipsius ꝓpͥetate nascat᷑. ꝓpͥetas aut̃
humanarum necessitatum intra catisas ut̾i
continet᷑. S dõ ñ ex partib ꝑfecto s in de
causarum naturalis necessitas. S quia nob̃
sp̃c de sp̃u natiuitatem p̾dicabat: sensum
nr̃m causarum nr̃ãrũ instituit exemplo.¬
ñ in exemplum natiuitatis. s ad intelligen¬
tiam generationis. ut exemplum ñ ad neces¬

Expanded text:
um necessitatum causam liber atque absolutus, um necessitatum causam liber atque absolutus, naturae totius dominus manens, proprietatem nativitatis Unigeniti sui ex indemutabilis naturae suae virtute significet. Ex spiritu enatque indemutabilium causarum ad id quod nascitur causa est. Et ex causa licet perfecta atque indemutabili nascens, necesse est ex causa in causae ipsius proprietate nascatur. Proprietas autem humanarum necessitatum intra causas uteri continetur. Sed Deo non ex partibus perfecto, scausarum naturalis necessitas. Sed quia nobis spiritus de spiritu nativitatem praedicabat, sensum nostrum causarum nostrarum instituit exemplo; non in exemplum nativitatis, sed ad intelligentiam generationis; ut exemplum illud non ad neces
Abbreviated transcription (Latin):
quia innatura eius sit c̾atura. Qui autem
informa di erat ds̃ se ȩqͣlem eẽ ñ rapuit. qi
ex di equalitate id ÷ exforma eiꝰ in seruifor¬
ma decederet. Decedere autẽ ex dõ in homine.
ñ se ex dĩ forma dĩ euacuans ñ potuit. Eua¬
cuans autẽ se ñ abolitꝰ ⁊ ne cͦet cum ee̾t a¬
liua qͣm fuiss. Neq enim defecit ex se se
qui se euacuauit in sise. cum uirtutis pote¬
stas etiam in euacuandi se potestate ꝑma¬
neat. ⁊ informam serui transisse. ñ sit nat᷑am
cłĩ ꝑdidisse. cum forma euacuans se nichil
aliud sit qͣm uirtus diuinȩ potestatis. A dõ¬
honoris ad prc̃m ẽ: cum tanta nob̾ eiꝰ uene¬
dõ pat̾ meo quod in eo ds ẽ natus ȩquał ẽ.
ẽ etiam equalis in honore. filius enim est¬
ñ creatura. ⁊ hec de illo preclara uox pr̃is ẽ
Exutero ante luciferum genui te. Ñ p̃iudi
membra coeuntibꝰ tanqͣm corporalium cau¬
sarum originib consistat. cum extra nat᷑ali¬

Expanded text:
quia in natura ejus sit creatura. Qui autem quia in natura ejus sit creatura. Qui autem in forma Dei erat, Deo se aequalem esse non rapuit; quia ex Dei aequalitate, id est, ex forma ejus in servi formam decederet . Decedere autem ex Deo in hominem, nisi se ex Dei forma Deus evacuans, non potuit. Evacuans autem se non abolitus est, ne esset; cum esset aliud quam fuisset. Neque enim defecit ex sese, qui se evacuavit in sese: cum virtutis potestas etiam in evacuandi se potestate permaneat; et in formam servi transisse, non sit naturam Dei perdidisse, cum formam Dei evacuasse nihil aliud quam virtus divinae sit potestatis. Ut omnes honorificent Filium, sicut honorificat Filium, non honorificat Patrem qui misit illum . Numquam diversitas rerum, nisi et in honore dive --Et haec de illo praeclara vox Patris est, Ex utero ante luciferum genui te. Non praejumembra coeuntibus, tamquam corporalium causarum originibus consistat: cum extra naturali
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sponte subiectꝰ sit. Subiectꝰ autẽ cũispõte
ñ sit. necee᷑ ẽ ⁊ seruus sit. Seruus autẽ cũ sit.
maneat etiam incorruptione nat᷑ȩ. hȩc enim
omia c̾ature ꝓpria e̾e apłus docet: a quibus¬
prolonginqua exspectatione liberanda scđm
humanam głam clarescit. Et o impudentem
de dõ atq impiam professionem. his eum per
c̃aturȩ contumeliam ludib̾is deputare ut
speret. ut seruiat. ut coactꝰ sit. cognitꝰ sit. ut
liberandus sit innr̃a ñ in sua. cum de suis noᷤ
tngenti ꝑfidiȩ incremento ꝑhanc illicitȩ uo¬
cis audatiam procedit. ut quia filiꝰ c̃atura sit:
pat̾ qͦ ñ differat a c̾atura. xp̃c enum in forma
dĩ manens. formam serui accepit. & qui in
forma dĩ ẽ si c̾atura c̃. d̃s ñ aberit acreatura.
quia informa di sit creatura. Esse autẽ in
forma dĩ ñ alia intelligentia ẽ. qͣm in di
manere natura. per quod & ds c̾atura est:

Expanded text:
non sponte subjectus sit. Subjectus autem non sponte non sponte subjectus sit. Subjectus autem non sponte cum sit, est necesse ut servus sit. Servus autem cum sit, maneat etiam in corruptione naturae. Haec enim omnia creaturae propria esse Apostolus docet. O iper longinquam exspectationem liberanda, secundum humanam gloriam clarescet. Et o imprudentem de Deo atque impiam professionem, his eum per creaturae contumeliam ludibriis deputare, ut speret, ut serviat, ut coactus sit, ut cognitus sit, ut liberandus sit in nostra, non in sua, cum de suis nos ingenti perfidiae incremento per hanc illicitae vocis audaciam procedit: ut quia Filius creatura sit, Pater quoque non differat a creatura. Christus enim in forma Dei manens, formam servi accepit: et qui in forma Dei est, si creatura est, Deus non aberit a creatura, quia in forma Dei sit creatura. Esse autem in forma Dei, non alia intelligentia est, quam in Dei manere natura: per quod et Deus creatura 412 est,
Abbreviated transcription (Latin):
nem in iliciam celi. Testis ẽ & petrꝰ. ita scͥbens.
Quasi fideli creatori comm̃dantes animaᷤ urãs.
Euid oꝑis nomen opifici imponimꝰ: quid nr̃is
sunt omnia apłica atq eũngłica fide intelli¬
genda referant᷑. quomͦ his ipsis quȩ gessit ȩq̃bi
t̃.⁊ in ea erit nat᷑e nuncupatione qua cuncta
sunt: pͥmum qͥdem humanȩ intelligentiȩ
sensus hȩc respuit. ut c̾ator c̃atura sit. qr c̾atio
ꝑ c̾atorem ẽ. Qui si c̾atura sit. ⁊ incorruptioni sub¬
ditꝰ ẽ. & exspectationi obnoxius ẽ. ⁊ seruituti sub¬
iectꝰ. Ait enim idem beatꝰ aplus paulus. Etenim
longinqua expectatio creature. reuelationem
filiorum di exspectat. Uanitati enim creatura
subiecta ẽ ñ sponte s ꝓpt̾ eum qui subiecit in¬
gͥ xp̃c c̾atura ẽ. nece̾ẽ ẽ sub spe longinquȩ ex¬
spectionis in certꝰ sit. ⁊ longa eius expectatio
nrãm potꝰ exspectet ⁊ exspectans eam uani¬
tati subiectꝰ sit. & ꝑ necessitatis subiectionem

Expanded text:
e, XIII, 4. Testis et Petrus ita scribens: Quasi fideli creatori commendantes animas vestras . Quid operis nomen opifici imponimus? Quid nostris sunt omnia, apostolica atque evangelica fide intelligenda referantur; quomodo his ipsis quae gessit aequabitur, et in ea erit naturae nuncupatione, qua cuncta sunt? Primum quidem humanae intelligentiae sensus haec respuit, ut creator creatura sit; quia creatio per creatorem est. Qui si creatura sit; et corruptioni subditus est, et expectationi obnoxius est, et servituti subjectus est. Ait enim idem beatus apostolus Paulus: Etenim longinqua exspectatio creaturae revelationem filiorum Dei exspectat. Vanitati enim creatura subjecta est nt creatura, necesse est sub spe longinquae exspectationis incertus sit, et ejus longinqua exspectatio nostra potius exspectet, et exspectans ea vanitati subjectus sit, et per necessitatis subjectionem
Abbreviated transcription (Latin):
ħ de se ⁊ magister & dñs seruis ac discipłis
suis lotutus sit. neq natiuitatem suam.¬
aut creationem aut facturam docuerit:
s & pater nichil. umqͣm aliud qͣm filiũ testa¬
tꝰ sit: ⁊ filius nichil aliud qͣm ꝓpͥum sibi dm̃

Expanded text:
 de se et Magister et Dominus servus ac discipulis suis locutus sit, neque nativitatem suamaut creationem aut facturam docuerit? sed et Pater nihil umquam aliud quam filium testatus sit, et 415 Filius nihil aliud quam proprium sibi
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ añ scła fundata sit cͥmineris. quȩ patͥ aderat
tunc cum celum p̃pararet. S tu ut dõ initiũ
tͥbuas quo pr̃ ẽ: pͥus temporum initiũ decer¬
ne quo accepta sint. Quȩ si accepta sunt: m̃¬
dax ẽ apłus qui ea sit professus ȩt̾na. Soletis
enim tempora de solis aclune c̾ationȩ nume¬
rare: quia scͥptum de his sit. & sint insigna
⁊ tempora ⁊ annos.S qui añ celum ẽ: quod
scđ̾m uos etiam ante tempꝰ ẽ: idẽ ⁊ añ scłmẽ.¬
nerationum scła preeuntes. Quid caducis ⁊ t̾re¬
nis ⁊ angustis. diuina ⁊ infinita condudis:
hescit paulus in xp̃o nͥ temporum ȩternitatem.
Nonpꝰ aliquid se ẽe sapĩa. s añ omnia loquit᷑.
Tecum a sole ⁊ luna tempora instituta sunt:
xp̃m aũ dauidañ solem ꝑmanere significat
dicens. añ solem nom̃ eius. & ne res di mundi
istiꝰ origine inchoatas arbitrareris. idẽ dixit.
⁊ an lunam & generationem generationum.
Despitiunt᷑ hic tempora a tantis uiris ⁊i ꝓpb̃iȩ

Expanded text:
Patri aderat tum, cum coelum praepararet. Sed tu, ut Deo initium tribuas quo pater est, prius temporibus initium decerne quo coepta erunt: quae si coepta sunt, mendax est Apostolus, qui ea sit professus aeterna. Soletis enim tempora de solis ac lunae creatione numerare, quia scriptum de his sit: Et sint in signa et tempora et annos . Sed qui ante coelum est, quod secundum vos etiam ante tempus est, idem et ante saenerationum saecula praeeuntes. Quid caducis et terrenis, et angustis divina et infinita concludis? Nescit Paulus in Christo nisi temporum aeternitatem. Non post aliquid se esse Sapientia, sed ante omnia loquitur. Tecum a sole ac luna tempora instituta sunt: Christum autem David ante solem permanere significat dicens: Ante solem nomen ejus . Et ne res Dei mundi istius origine inchoatas arbitrareris, idem ait: Et ante lunam generationes generationum . Despiciuntur hic tempora a tantis viris et propheti
Abbreviated transcription (Latin):
reliosam opinionem ⁊ significatam mͥ ȩt̾nita¬
tis fidem erigam. ut te aliqñ sine sapientia
& uirtute ⁊ uerbo tuo unigenito dõ dño meo
iħu xp̃o fuisse p̾finiam. Non enim p̃iudicat
sermo. ut fidem intra silentium transgulet
inopia loqͣndi. Namq cum u̾bum ⁊ sapĩa
i uirtꝰ in nob̃ in terioris motus nr̃i opꝰ nr̃m
sit. tetum tam̃ ꝑfecti dĩ qui ⁊ u̾bum tuũ ⁊ sa¬
pientia ⁊ uirtꝰ ẽ ab soluta generatio ẽ. ut in¬
seꝑabilis semꝑ a te sit. qui in his ȩternarum
ꝓpͥetatum tuarum nominib ex te natꝰ osten¬
dit᷑. Natus aũ ita ut nichil aliud qͣm te s sig-¬
nificet actorem: ñ &e fidem infinitatis amit¬

Expanded text:
religiosam opinionem, et significatam mihi aeternitareligiosam opinionem, et significatam mihi aeternitatis fidem erigam: ut te aliquando sine Sapientia et Virtute et Verbo tuo, unigenito Deo Domino meo Jesu Christo fuisse praefiniam. Non enim praejudicat rfectusque sermo; ut fidem intra silentium strangulet inopia eloquendi. Namque cum verbum et sapientia et virtus in nobis interioris motus nostri opus nostrum sit, tecum tamen perfecti Dei, qui et Verbum tuum et Sapientia et Virtus est, absoluta generatio est; ut inseparabilis semper a te sit, qui in his aeternarum proprietatum tuarum nominibus ex te natus ostenditur: natus autem ita, ut nihil aliud quam te sibi significet auctorem; n
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ ñ pꝰ aliquid s añ omnia. ut natiuitas
tm̃ testet᷑ actorem. ñ p̃posterum aliquid in
se ab actore significet. & qdem confessiõe com¬
muni scd̾̃a quidem ab actore natiuitas ẽ qͥa
ex dõ ẽ: ñ tm̃ separabilis ab actore. quia u
qͣntum sensus nr̃ intelligentiam tempta¬
bit natiuitatis excedere: intm̃ necẽẽ ẽ etiã
generationis excedat. Solus hic itaq pius
docemur. U̾tra se itaq in firmitas humana
ñ tendat. s loquat᷑ ħ solum in quo solo ei salũ
ẽ ante carnis sacram̃tum in domino iħu xͦ
hoc se semper scire quod natꝰ ÷ Ego quidem¬
inqͣntum mͥ concesso hoc a te sp̃u uigebo sc̃e
pater omnipotens ds̃. ut ȩt̾num te dm̃. ita
ȩt̾num & prẽm confitebor. Neq in id umiqͣm
stultitiȩ atq impiecatis erumpam. ut omĩ¬
potentiȩ tuȩ sacram̃torumq arbiter hunc
infirmitatis mex̧ sensum ult᷑ infinitatis tuȩ

Expanded text:
autem non post aliquid, sed ante omnia: ut nativitas autem non post aliquid, sed ante omnia: ut nativitas tantum testetur auctorem, non praeposterum aliquid in se ab auctore significet. Et quidem confessione communi, secunda quidem ab auctore nativitas est, quia ex Deo est; non tamen separabilis ab auctore, quia in quantum sensus noster intelligentiam tentabit nativitatis excedere, in tantum necesse est etiam generationis excedat. Solus itaque hic pius docemur. Ultra se itaque infirmitas humana non tendat: et loquatur hoc solum, in quo solo ei salus est, ante carnis sacramentum in Domino Jesu Christo hoc se semper scire, quod natus e concesso mihi hoc a te spiritu vigebo, sancte Pater omnipotens Deus, ut aeternum te Deum, ita aeternum et patrem confitebor. Neque in id umquam stultitiae atque impietatis erumpam, ut omnipotentiae tuae sacramentorumque arbiter, hunc infirmitatis meae sensum ultra infinitatis tuae
Abbreviated transcription (Latin):
o heretice: Creatum iħm xp̃m potiꝰ ex deo
qͣm natum ẽt sermo nullus aut ꝓpħicꝰ
aut eũngłicus aut apłicꝰ ẽ locut᷑. tu uero
natiuitatem negas & offirmas creat᷑am.
ñ scd̾m significationem apłi fc̃m ẽẽ dicen¬
tis. ne natꝰ ẽẽ ambigeret᷑ unus ex uno. s
ad impiissimum sensum. ne ds̃ naturali
natiuitate subsisteret. cum c̾atura potius
ex nichilo substitiss. hoc pͥmum infelicis
mentis tuȩ uirꝰ ẽ: ñ natiuitatem s c̾at᷑am
nominare. & ꝓ natiuitate fidem creationi
aptare. qͣm qͣm id qͥdem inopis ingenii ẽẽt.
s tm̃ ñ ad modum irreligiosi: c̃atum iccͥco
dixisse ut impassibilis ex dõ tamqͣm unuiᷤ
ex uno natiuitas nosceret᷑. S nicħ hoꝵ ꝯstãs
apłica fides patit᷑. Scit enim in qͣ dispensati
nitate sit natꝰ. Natꝰ aut̃ ex dõ ds ẽ: ut uere¬
in eo natiuitatis & per fecte generationis
ñ ambigua diuinitas ẽ. Nicħ enim in rebus
cdi. nͥ natum & ȩt̾num confitemur. Natum

Expanded text:
o haeretice. Creatum Jesum Christum potius ex Deo, quam natum esse, sermo nullus aut propheticus aut evangelicus aut apostolicus est locutus: tu vero nativitatem negas, et affirmas creaturam, non secundum significationem Apostoli, factum esse dicentis ne natus esse ambigeretur unus ex uno; sed ad impiissimum sensum, ne Deus naturali nativitate subsisteret, cum creatura potius ex nihilo 439 substitisset. Hoc primum infelicis mentis tuae virus est, non nativitatem creaturam nominare, sed pro nativitate fidem creationi aptare. Quamquam id quidem inopis ingenii esset, sed tamen non admodum irreligiosi, creatum idcirco dixisse, ut impassibilis ex Deo tamquam unius ex uno nativitas nosceretur. 51. Fides constansica fides patitur. Scit enim in qua dispensatinitate sit natus. Natus autem ex Deo Deus est, et verae nativitatis in eo et perfectae generationis non ambigua divinitas est. Nihil enim in rebus Dei nisi natum et aeternum confitemur. Natum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ ambiguum defuisse. quia qd gignenti ÷
infinitum. infinitum ẽ etiam nascenti. Ale
dium enĩ quid int̾ uatiuitatem dei filii &
generationem di pat̾s nec sensus admittit.
qr ⁊ ingeneratione natiuitas ẽ: & in natiui¬
tate generõ ẽ. Quod utr̃q sine interuallo sui
ẽ: quia sine utroq neutrum ẽ. Quod gͦ ñ nisi
abutroq consistit: id in omnib nͥ utr̃q non ꝑ¬

Expanded text:
n est, ambiguum defuisse, quia quod gignenti est infinitum, infinitum est etiam nascenti. Itedium enim quid inter nativitatem Dei Filii et generationem Dei Patris, nec sensus admittit; et in generatione nativitas est, et in nativitate generatio est. Quod utrumque sine intervallo sui est, quia sine utroque nec neutrum est. Quod ergo nisi ex utroque non consistit, id in omnibus nisi utrumque non p