comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
latine ã ph̃is dictus. qd̾ ĩ sm¬
pit̾no motu sit. ut celũ . sol
luna. Aer maria. Nulla eñ
requies eis elem̃tis concessa
ẽ. Iõ semꝑ in motu ẽ. Hnde
⁊aĩalia uarroni uident᷑ elesꝰ¬
ta. qmĩ suꝑ semet ipã inqͥt
diu̾sitatem elem̃toꝵ. ⁊ pulc¬
tudinẽ syderum. Appellatur
enĩ ap̃ eos cosmos qd̾ sigta¬
ite ⁊ oecidentẽ. septemtonẽ.
qmidiem. Oriens ad exorti
ouis ẽ nĩcupatꝰ. Occidens qd̾
pmi faciat occide̾ atq it̾ire.
poscondit enĩ alumẽ rãdo ⁊
paĩ a sepͥtem stelus axisuo¬
at q̃ in ipõ reuolute rotan¬
dur. Hic aprie ⁊ uertex dicit᷑
uis micat ether. Merũ enĩ

Expanded text:
Latine a philosophis dictus, quod in sempiterno motu sit, ut caelum, sol, luna, aer, maria. Nulla enim requies eius elementis concessa est, ideoque semper in motu est. Unde et animalia Varroni videntur elementa.diversitatem elementorum, et pulchritudinem siderum. Appellatur enim apud eos cosmos, quod signientem et occidentem, septentrionem et meridiem. Oriens ab exortu solis est nuncupatus. Occidens, quod diem faciat occidere atque interire. Absconditi enim lumen mundo et autem a septem stellis axis vocatur, quae in ipso revolutae rotantur. Hic proprie vertex diciturpurius micat aether. Merum enim
Abbreviated transcription (Latin):
ut obsequio nr̃o utaris ĩmo ca¬
ritate que est deꝰ ꝑfruaris. His
gͥ expletis erant hn qõnes de
Lacris diuinisq paganis qͣrũ
Si tam̃ ⁊ nobis iubes replend̾e.
⁊ diuie legis obscura reserare.
nͨ si ista que peto ꝑceꝑo de illiᷤᷤ
silebo si uam reseras capiende
fiducie. cum in hac fronte pri¬
ma ñ me confodis stimulis ue¬
recundie ⁊ ignauie mee locum
dederis uenie qͦdq diligebas ꝙͣ¬
lib ĩmerito ñ iisseris reꝓbare.
quia ignominiosũ ualde iudetꝰ
ac uile. si nͨ dum satiatus quiᷤᷤ
caritate ab eo qũe amabat ĩue¬
nit᷑ recedere. Obsequio aũ mee
seruitutis dispendo iura salutiᷤᷤ
⁊ queso pietatem scĩssime ur̃e
potestatis: ut ꝓ me orare digne¬
ris. qͣtmꝰ cotidie flustuantem
aĩam in malis tuo int̾tessu lu
tatis: educas erutam a miseriis
⁊ abscandalis. Dulce mͥ fuit di¬
uad te loqui qrͣ coram positus
aut illud agere debui tantum
ut qͦd noluisti ꝑ humilitatem
saltem triburas ꝑ tumultuan¬

Expanded text:
ut obsequio nostro utaris, imo charitate, quae Deus est, perfruaris. His igitur expletis, erunt mihi quaestiones de sacris divinisque paginis, quarum si tamen et nobis jubes resplendere, et divinae legis obscura reserare. Nec si ista quae peto percepero, de illis silebo, sed viam reseras capiendae fiduciae, cum in hac prima fronte non me confoderis, stimulis verecundiae, et ignaviae meae locum dederis veniae, quod quem diligebas, quamlibet immeritum, non jusseris reprobare, quia ignominiosum valde videtur ac vile, si necdum satiatus quis charitate, ab eo quem amabat invenitur secedere. Obsequio autem meae servitutis dependo jura salutis, et quaeso pietatem sanctissimae vestrae potestatis, ut pro me orare digneris: quatenus quotidie fluctuantem animam in malis tuo intercessu luis aeternae deducas erutam a miseriis et a scandalis. Dulce mihi fuit diu ad te loqui, quasi coram positus oc aut aliud agere debui, tantum ut quod noluisti per humilitatem, saltem tribuas per tumultuan
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾is sit uite forma. Hunc
aũ filiũ p̾sentem beatissime
potestati ur̃e ꝑ om̃ia cõm̃do
⁊ tam de hris qͥuie hic sugges¬
simꝰ qmͣ etiam de his q̃ supra
questi sumꝰ eloquio urõ ꝑ e
ũ illustrari m̾eamꝰ.

Expanded text:
caeteris sit vitae forma. Hunc autem filium praesentem beatissimae potestati vestrae per omnia commendo, ut tam de his quae hic suggessimus, quam etiam de his quae supra questi sumus, eloquio vestro per eum illustrari meream
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝑis libent̾ suffr̾e insipientem:
qmͣobrem accipe clamores ca¬
lumpnie. cur rogo talentoꝵ di¬
stributionem ⁊ cibarioꝵ dispen¬
sationem tͥ creditam huc usq re¬
tentas. iam soldie manũ. ĩ ꝑtire
famulis. ne mopia ꝑeant famiᷤ
Nosti quid creditor ueniens pꝰ¬
cat a te. ñ minuet᷑ tͥ quicquid
dederis nobis. memor esto par¬
uis panib młtitudinẽ saciatã
⁊ suꝑasse reliquias fragm̃toꝵ.
magnitudinẽ panũ. An pu
tum Et quis dice̾ uł insanꝰ
p̾sumat gut pͥuato tuo gaude¬
at qui de ꝯmuni tiũ incuspi¬
bilit gaud̾e scias: Nam cũ tͥ
stu ⁊ diuitiarum salutis sa¬
prentie ⁊ scĩe ea tenere cõces¬
serit: cur larga manu ñ effũ¬
dis qd̾ dando ñ minuis: An
cũ in menbris suꝑni capitis
linusquisq qd̾̃ ñ accipit sic in
alt̾o possideat ut alt̾i qd̾ habet
possidendum sciat. tu forsitan
nobis ideo partus existis quia
qd̃ mnutue a nobis resumas ñ

Expanded text:
aeciperis libenter sufferre insipientem. aeciperis libenter sufferre insipientem. Quamobrem accipe clamores calumniae. Cur rogo talentorum distributionem, et cibariorum dispensationem tibi creditam hucusque retentas? Jam solve manum, impertire familiis, ne inopia pereant famis. Nosti quid creditor veniens reposcat a te. Non minuetur tibi quidquid dederis nobis. Memor esto parvis panibus multitudinem satiatam, et superasse reliquias fragmentorum magnitudine panum. An puttum. Et quis dicere vel insanus praesumat, ut privato tuo gaudeas, qui de communi tantum inculpabiliter gaudere scias? Nam cum Deus thesauri et divitiarum, salutis, sapientiae et scientiae tenere concesserit, cur larga manu non effundis quod dando non minues? An cum in membris superni capitis unusquisque quod non accepit sic in altero possideat ut alteri quod habet possidendum sciat, tu forsitan ideo nobis parcus existis, quia quod mutuo a nobis resumas non
Abbreviated transcription (Latin):
hiꝰ meas litãs mt̃tidisse. aliag¬
multa opponens. Ad hanc usty
diem ꝑueniuꝰ ⁊ sine petitioĩs
effectu manemꝰ. Ob hoc gͤͦ uer¬
tam p̾ces in q̃relam ut ess sup¬
plicatione nequini uł calumꝑ¬
nii̾s lacessendo. ualeam adipisci
Sepe namq solet mendico pro¬
desse uocifatio. Quo cirta cur
queso te mi duẽ ñ tribius quod
ragarisUnũ scias ut ñ dimͤ¬
tam qiͣ fingens me nolle nega¬
ta. S q̃ram ⁊ instant̾ q̃ram. quo¬
usq aut accipiam aut eliciam
piissimo redemptore iubente q̃ri¬
te ⁊ ĩ uenietis. ⁊ adiciente pulsa¬
te ⁊ aꝑietur uobis. que siui. ⁊
quero. ⁊ pulso. unde ⁊ clamito
ut aꝑias. nam huiꝰ me argum̃
ti solatur inuentio quia ꝯtemp¬
sisti postulantem. exaudias for¬
te calumpniantẽ. Hinc ⁊ ego
scientie tue ingero nec stulta iac¬
tatione noui aliquid sugg̾ere ĩ¬
sipiens ꝓfecto p̾sumo ñ tam̃ e¬
rubesco imꝑitus disertissimo
loqui. Apłici memor p̾cepti qͦ p̾¬

Expanded text:
modo meas litteras intercidisse, aliamulta opponentes ad hanc usque diem pervenimus, et sine petitionis effectu manemus. Ob hoc et ego vertam preces in querelam: ut, quod supplicatione nequivi, vel calumnia lacessendo valeam adipisci. Saepe namque solet mendico prodesse vociferatio. Quocirca cur, quaeso te, mi domine, non tribuas quod rogaris? Unum scias, non dimittam, quasi fingens me nolle negata. Sed quaeram, et instanter quaeram, quousque aut accipiam, aut eliciam, piissimo Redemptore jubente: Quaerite et invenietis: et adjiciente: Pulsate et aperietur vobis. Quaesivi, et quaero, etiam pulso. Unde et clamito ut aperias. Nam hujus argumenti me consolatur inventio; quia qui contempsisti postulantem, exaudies forte calumniantem. Hinc et ego scienti tua ingero; nec jactatione: novi aliquid suggerere insipiens profecto praesumo; nec tamen erubesco imperitus disertissimo loqui apostolici memor praecepti, quo pr
Abbreviated transcription (Latin):
giar quos a te dnõ meo posco.
⁊ si detruncatos corrososꝰ iam a
multis hr̃i sciamꝰ inde rogo ut
eos mͥ tͣnscͥptos integros em̃da¬
tos ⁊ bene copulatos dignemini
mitt̾e. ne raptos auiditate ĩ ꝑ¬
u̾sum cogar uitia ꝓ uirtutib

Expanded text:
giarum, quos a te domino meo posco giarum, quos a te domino meo posco etsi detruncatos corrososque jam a multis haberi sciam: inde rogo ut eos mihi transcriptos, integros, emendatos, et bene coaptatos digneris mittere, ne raptus aviditate in perversum cogar vitia pro virtut
Abbreviated transcription (Latin):
rem huñdantiorem circun da¬
mꝰ. ⁊ q̃ inhonestiora st̃ nr̃a ma¬
iorem honestatem hñt: sic iͣq
creat᷑or ac dispensator cuncta
na diuia que in se ñ ꝑci-¬
pit possidenda tribuũtur.ca¬
ritas cumulet᷑. Demq tũc
bene multiformis grã dispensa¬
tur: qnͣdo acceptum donũ ⁊ ei qͥ
impenditur: datum putat᷑. hoc
apłi capitłm a nob̾ in ꝑte p̾mis¬
sum optime nouit prudentia
scĩtatis ur̃e huic rei ꝯgruere to¬
tum. ⁊ qͥcquid sũmatim tetigi
te ꝓcul dubio nosse meluis la¬
tet nullum. Itaq hoc solum
suꝑest qͦd ⁊ magnoꝑe peto. ut
p̾stes postulata. ⁊ si ñ ꝓ me sal¬
tim ꝓ ipã caritate diuinitꝰ ĩꝑ
tita. ꝓͥ qua uibem᷑ ⁊ nosse et̾
p̾stare omĩa. ⁊ sine qͣ nnit sunt
om̃ia. S ⁊ si qͣ suꝑflua si qua
negligent̾. si qͣ muiꝰ humiłi
aut utilit̾ potius effudi quã
dixi cuncta queso benigne sus¬
cipias. cuncta ignoscas. cũcta
ores ut deus ignoscat. Ergo
⁊ hoc notesco. libros ethimolo¬

Expanded text:
em abundantiorem circumdamus, et quae inhonestiora sunt nostra, majorem honestatem habent. Sic itaque Creator noster ac dispensator cuncta dona divina quae in se non percipit possidenda tribuuntur, charitas cumuletur. Denique tunc bene multiformis gratia dispensatur, quando acceptum donum et eis qimpenditur datum putatur. Hoc Apostoli capitulum a nobis in parte praemissum, optime novit prudentia charitatis vestrae huic rei congruere totum, et quidquid summatim tetigi, te procul dubio nosse melius latet nullum. Itaque hoc solum superest, quod et magnopere peto, ut praestes postulata, et si non pro me, saltem pro ipsa charitateertita. Pro qua jubemur et nosse et praestare omnia, et sine qua nihil sunt omnia. Sed et si qua superflua, si qua negligenter, si qua minus humiliter aut inutiliter potius effudi quam dixi: cuncta, quaeso, benigne suscipias, cuncta ignoscas, cuncta ores, ut Deus ignoscat. Ergo et hoc notesco, libros Etymolo
Abbreviated transcription (Latin):
diuidens singulis ꝓut uult.
S ad unũ atͥq peculiare sub¬
sidiũ qͦd p̾misi recurro. ad ĩ¬
portunitatẽ scil uicã ami¬
citia destitutus. ac nulla mẽ¬
brorumn honestorũ grã decora¬
tis idcuto audi uocem meam
tot int̾iacentib t̾ris. redde ted¬
de qd̾ debes. Nam seruus es
illic sis maior oĩum nr̃m. ⁊
quia nr̃i causa t̾ collatam p̾¬
sentis grãm sitientib ammiᷤᷤ
sciẽ q fame crutiatisi imꝑti¬
ri ñ dedigueris. ñ sum saltẽ
pes qui ad ĩiuincta discurrẽs
possim aluo ecc̃e m̃brorum
scil udici. obedientie .s. disͤ¬
cursu parere nͨ principatui
capitis imꝑanti obsequio pla¬
cere. qui ⁊ si de honestiorib
m̃bris me ẽẽ sciam: sufficiat
qr que te constat a capite ꝑ¬
cepisse ꝑ me dignum ẽ eg̾ere
nec te me ñ egere ꝙͣuis mini¬
mũ xp̃i tam̃ sangͥne redemp¬
tum. nam nͨ dic̃ cap̃ pedib
ñ estis mͥ necessari: qm̃ que
uidentur m̃bra corꝑis infirmi¬

Expanded text:
dividens singulis prout vult . 7. Sed ad unum ac peculiare subsidium quod praemisi recurro, ad importunitatem scilicet amicam amicitia destitutis, ac nulla membrorum honestorum gratia decoratis. Idcirco audi vocem meam tot interjacentibus terris. Redde, redde quod debes. Nam servus, seillic sis major omnium nostrum, et quia nostri causa tibi collatam praesentis gratiam, sitientibus animis scientiaeque fame cruri non dedigneris. Non sum saltem pes, qui ad injuncta discurrens possim alvo Ecclesiae, membrorum scilicet judici, obedientiae discursu parere, nec principatui capitis imperanti obsequendo placere? Quin et si de inhonestioribus membris me esse sciam, sufficiat quia quae te constat a capite percepisse per me est dignum egerere, nec te, me non egerere, quamvis minimum, Christi tamen sanguine redemptum. Nam nec dicit caput pedibus: Non estis mihi necessarii, quoniam quae videntur membra corporis infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
at spĩtalis cum inquisitione fũ¬
gitur amantis: obid uelle me¬
ũ est mi dñe reu̾entissime ñ
tulparum maci̾a meaꝵ obsistat.
⁊ benigne tuam inquisitionẽ
meam amplecti ⁊ q̃relarũ ca¬
lumpniam patient̾ acciꝑe. Utͣͫ¬
q enĩ ago ⁊ officiũ inquisitio¬
nis ꝑ soluo: ⁊ tͥ contͣ te cãrum
mears̃ĩ nccitates dirigo. qd̃ ut
beniguissime auditu tuo admͣ¬
tas in ing̾ssu huiꝰ dictationis
portu i ꝓstratus. peto a culmi
calumpnie obiectio u̾ lacͥinaꝵ
est int̾cessio cum lacͥme ñ sint
signa calumpnie: tam̃ sĩt op¬
to ⁊ lacrimabiles calumpnie.
⁊ calumpniabiles lacͥme. Sed
utrumq ꝓ licentiosa amoris p̃¬
sumptione. ñ aũt ꝓ arrogantie
tem̾itate. S iam̃ causam exor¬
diar. Septimũ nͥ fallor annũ
temꝑa girant ex quo memini¬
me uibros ate conditos onginũ
postulasse. ⁊ uario diu̾soq mͦ¬

Expanded text:
ac spiritualis, cum inquisitione fungitur amantis: ob id velle meum est, mi domine reverentissime, nisi culparum maceria mearum obsistat, et benigne te inquisitionem meam amplecti, et querelarum calumniam patienter accipere. Utrumque enim ago, et officium inquisitionis persolvo, et tibi contra te causarum mearum necessitates dirigo, quod ut benignissime tuo auditui admittas, in ingressu hujus dictationis portuque prostratus peto a culmincalumniae objectio, ubi lacrymarum est intercessio, cum lacrymae non sint signa calumniae, tamen sint opto et lacrymabiles calumniae, et calumniabiles lacrymae. Sed utrumque pro licentiosa amoris praesumptione, non autem pro arrogantiae temeritate. Sed jam causam exordiar. Septimum, ni fallor, annum tempora gyrant ex quo me memini libros a te conditos Originum postulasse, et vario diversoque m
Abbreviated transcription (Latin):
etatis sex st̃.
ma etas infantia ẽ pu̾i nascẽ.¬
tis ad lucem. q̃ porrigit᷑ in uħ.
annos. Scd̃a etas pueritia .i.
pura. ⁊ nͨdum ad gen̾andũ
apta. tendens us ad qrͣtũ de¬
cimũ annũ. Tercia adolescẽ¬
cia ad gignendũ adulta. que
porrigit᷑ us ad iuginti octo
annos. Qͣrta uiuentꝰ firmis¬
sima etatum oĩum. finiens
in qͥnqͣgesimo anno. Qnta¬
declinatio a iiuentute ĩ senͤ¬
tutem: ñ dum senectus.S
iam nũdũ iuuuentꝰ. qr seni¬
uocant. Nam senex ap̃ grecoᷤᷤ¬
a qͥnqͣgesimo anno mapienc.
septuagesmio t̾minat᷑. Sexta
deputatur. Seniũ aũ ꝑs ẽ ulti
ma senectutis : dicta qd̾ sit t̃s
sexte etatis. In his gͥ sex spaciis
pħi uitam descͥpserũt humanã.
in quib mutat᷑ ⁊ currit. ⁊ ad mor¬
tis t̾minũ ꝑuenit. Pergamꝰ gͥ
sermonis exp̾ssio. Puer a puri¬
tate nocatus. qr purus ⁊ nͨ dũ
lanugiẽ floremq genarũ ha¬
bens. Hii st̃ ephebi .i. a phebo
dicti: necdum ꝓ natiuitate ui¬

Expanded text:
etatis sex sunt:us. Prima aetas infantia est pueri nascentis ad lucem, quae porrigitur in septem annis. Secunda aetas pueritia, id est pura et necdum ad generandum apta, tendens usque ad quartumdecimum annum. Tertia adolescentia ad gignendum adulta, quae porrigitur usque ad viginti octo annos. Quarta iuventus firmissima aetatum omnium, finiens in quinquagesimo anno. Quinta auae est declinatio a iuventute in senectutem; nondum senectus sed iam nondum iuventus, quia senivocant. Nam senex apud Graecoa quinquagesimo anno incipiens septuagesimo terminatur; sexta deputatur; senium autem est ultima pars senectutis, dicta quia sit terminus sexte philosophi vitam discripserunt humanam, in quibus mutatur et currit et ad mortis terminum pervenit. Pergamus ersermonis expressio. Puer a puritate vocatus, quia purus est, et necdum lanuginem floremque genarum habens. Hi sunt ephebi, id est a Phoebo dicti, necdum pronati vi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcutiunt᷑. Cum enĩ greci dñt
tim: bala. ballematia. Sistrũ
ab inuentrice. uocatum. ysis
Nsis ⁊ irato feriat mea liuni¬
na siltro. Iude ⁊ os mulletres
ꝑcutiunt. quia inuente hꝰ ge¬
neris mulier. Unde ⁊ apud
amaronas sistro ad bellũ fe
ualuarũ. Symphonia q̃ uulgo
appellatur lignũ est cauũ. ex
utraq ꝑte pelle extenta: qmͣ

Expanded text:
percutiuntur; cum enim Graeci dicunt percutiuntur; cum enim Graeci dicunt σύν, βαλά ballematia. Sistrum ab inventrice vocatum. Isis Isis, et irato feriat mea lumina sistro. Inde et hoc mulieres percutiunt, quia inventrix hujus generis mulier. Unde, et apud Amazonas sistro ad bellum femvalvarum. 14. Symphoniam vulgo appellatur lignum cavum, ex utraque parte, pelle extenta, q
Abbreviated transcription (Latin):
calegum legis. Lira dicta a po
tu lirm. idest a uarietate uo¬
cum . qͦd diu̾sos sonos efficit.
Uiram pͥmũ a m̾curio ĩuen¬
tam fuisse dicunt. Hoc mͦ. Cũ
regrediens ilus in suos meat᷑
uarias in campis reliquisset
aĩalia: relicta etiam testudo
est. Que cum putrefcã eẽt. ⁊
nerui eiꝰ remansissent exten¬
ti. intͣ corum ꝑcussa a mer¬
curio sonitũ dedit. Ad cuius
spẽm m̾curius liram fecit ⁊
orpheo tͣdidit qui erat ħꝰ rei
maxime studiosus. ¶nde ⁊
existimat᷑ eadem arte ñ fe¬
cantus modulatione applicu¬
isse. Hanc musici ꝓpt᷑ studii¬
amorem ⁊ carminis. laudem
etiam int̾ sydera suaꝵ fabu¬
larũ ꝯmentis collocatam eẽ
finxerunt. Tmmpanũ ẽ pel¬
lis uł coriũ ligno ex una ꝑ¬
te extensum. Est em̃ ꝑs me¬
dia symphonie in similitu¬
dinem cribri. Timpanũ aũ
la. acitabula q̃dam st̃: q̃ ꝑcꝰ¬
sa inuicem se tangunt. ⁊ faci¬
unt sonũ. Dicta aũt cimiba¬
la: quia cũ ballematia simał

Expanded text:
arum. Lyra dicta apo tou lurein, id est, a varietate vocum, quod diversos sonos efficiat. Lyram primum a Mercurio inventam fuisse dicunt hoc modo: cum regrediens Nilus in suos meatus varia in campis reliquisset animalia: relicta etiam testudo est, quae cum putrefacta esset, et nervi ejus remansissent extenti, intra corium percussa a Mercurio sonitum dedit, ad cujus speciem Mercurius lyram fecit, et Orpheo tradidit, qui ejus rei maxime studiosus erat: unde et aestimatur eadem arte non fecantus modulatione applicuisse. Hanc musici stamorem et carminis laudem etiam inter sidera suarum fabularum conmentis conlocatam esse finxerunt. Tympanum est pellis vel corium ligno ex una parte extentum. Est enim pars media symphoniae in similitudinem cribri. Tympanum autela acitabula quaedam sunt, quae percussa invicem se tangunt et faciunt sonum. Dicta autem cymbala, quia cum ballematia simul
Abbreviated transcription (Latin):
tudo ꝙythare barbarite ĩ mo¬
dum delte litt̾e. S psalt̾ii
⁊ tyͣthare hec disfentia est.
qdꝰ ꝑsalt̾ium lignũ illud cõ¬
cauũ unde sonus reddit᷑ su
corde. ⁊ desuꝑ sonant: cytha¬
ra u̾o ꝯcauitatem ligni ife¬

Expanded text:
tudo cithare barbarice in motudo cithare barbarice in modum delte litere. Sed psalterii et cithare hec differentia est, quod psalterium lignum illud concavum unde sonus reditur supchorde, et desuper sonat. Cithara vero concavitatem ligni infe
Abbreviated transcription (Latin):
tradit᷑ pectori humano qd̾ uti
uox epectore. Ita ex ipã cantꝰ
ederetur appellataq eadem de
causa. Nam pectas dorica lm¬
gua cẏthara uocat᷑. paulatim
aũ plures eł spẽs extiterunt.
ut psalt̾ia. lire. barbite. feni¬
ces: ⁊ pestides. ⁊ q̃ dur indice
⁊ feruut᷑ a duob sunt᷑. Itẽ
alie atq alie qͣdrata forma
ia trigonali cordarum enam
nũs młtiplicatꝰ est ⁊ ꝯmuta¬
tum genꝰ. Net̾es aũt ꝙͣtha¬
ram fidieuiam uł fidicem
nominauerũt. quia tam con¬
cinũt int̾ se corde eiꝰ qmͣ bñ
ꝯueniat int̾ quos fides sit.
Antiqͣ aũt cythara septẽ cordis
totam uocẽ impleuit uł qͦt
septem motib celum. Cor¬
das aũt dictas a corde qr sit
puisus est cordis in pectore ĩ
pulsus corde in ꝙtharas. Has
pͥmus m̾curius ex cogitauit.
idest pͥor in neruos sonũ stͥn¬
xit. Osalt̾ium qt̾ uulgo can¬
titum dr̃ a psallendo noĩatũ.
qd̃ ad eius uocem chorꝰ ꝯsonã¬
do respondeat. Est añ simili¬

Expanded text:
traditur pectori humano, quo uti vox a pectore, ita ex ipsa cantus ederetur, appellatamque eadem de causa. Nam pectus Dorica lingua κιθάρα vocari. Paulatim autem plures eius species extiterunt, ut psalteria, lyrae, barbitae, phoenices et pectides, et quae dicuntur Indicae, et feriuntur a duobus simul. Item aliae atque aliae, et quadrata forma vel trigonali. Chordarum etiam numerus multiplicatus, et conmutatum genus. Veteres autem citharam fidiculam vel fidicem nominaverunt, quia tam concinunt inter se chordae eius, quam bene conveniat inter quos fides sit. Antiqua autem cithara septemchordis totam vocem implent, vel quia septem motibus sonat caelum. Chordas autem dictas a corde, quia sicut pulsus est cordis in pectore, ita pulsus chordae in cithara. Has primus Mercurius excogitavit, idemque prior in nervos sonum strinxit. Psalterium, quod vulgo canticum dicitur, a psallendo nominatum, quod ad eius vocem chorus consonando respondeat. Est autem simili
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nubila respuens.
ense enim maio dũ ostia
eius quib in mare influ¬
pit. dephiro flante undis eiec¬
tis. harenarum cumusas pre¬
struunt᷑ paulatim intumes¬
cens ac retro ꝓpulsus plana
irrigat egypti. Cento aũt
cessante. ruptisq harenaꝵ cu¬
mulis suo redditu alueo.

Expanded text:
 nubila respuens. Mense enim Maio, dum ostia ejus quibus in mare influit, zephyro flante, undis ejectis, arenarum cumulis praestruuntur, paulatim intumescens, ac retro propulsus, plana irrigat Aegypti. Vento autem cessante, ruptisque arenarum cumulis, suo redditur alveo.
Abbreviated transcription (Latin):
hec ratio est. Uoluit enĩ dñs
ut res illa muisibilis ꝑ ꝯgru¬
entem s ꝓfecto ꝯtrectabilem
rem ⁊ uisibile impend̾etur. ele¬
mentum. Suꝑ qd̃ etiam ĩ pͥn¬
cipio ferebatur sp̃c scũs. Nam
sicut aqͣ purgatur ext̾iuis corpꝰ
deo descendit sp̃c scũs decelis.
⁊̃ medicatis aquis scĩficat eas
de semet ip̃o. ⁊ accipunt uim
purgationis: ut meis ⁊ caro
t aĩa delictis inquinata mun
scĩficatur. Nam sicut ĩ bap¬
tismo pccõrum remissio datur¬
datur. ita ꝑ unctionem scifica¬
tio spc̃ adbibetur. Et hoc de pͥs¬
tina disciplina qͣ ungi in sacͥ¬
dotium ⁊ regnũ solebant ex q
⁊ aaron a moyse unctꝰ ẽ. Que
gim᷑. s spiritalis esfcũs qd̾ de¬
lictis mundam᷑. Hoc sig̃c̃at
illud unguentũ qd̃ p̾catrix
fit. ut ꝑ bñdictionem aduo¬
catus inuitetur spc̃ sc̃s. Tũc
enĩ ille ꝑaclitus post m̃data
rrenedicta corpora libensa
slam legit᷑ qd mpͥncipio ã
Sxorcismus grece latme cõ¬
uiratio siue sermno increpa¬

Expanded text:
ec ratio est. Voluit enim Dominus ut res illa invisibilis per congruentem, sed profecto contrectabilem et visibilem inpenderetur elementum, super quem etiam in principio ferebatur Spiritus sanctus. Nam sicut aqua purgatur exterius corpusDeo descendit Spiritus sanctus de caelis, et medicatis aquis sanctificat eas de semetipso; et accipiunt vim purgationis, ut in eis et caro et anima delictis inquinata mundsanctificatur. Nam sicut in baptismo peccatorum remissio datur, ita per unctionem sanctificatio spiritus adhibetur; et hoc de pristina disciplina, qua ungui in sacerdotium et in regnum solebant, ex quo et Aaron a Moyse unctus est. Quae ergimur, sed spiritalis effectus, quod delictis mundamur. Hoc significat illud unguentum, quod peccatrix fit, ut per benedictionem advocatus invitetur Spiritus sanctus. Tunc enim ille Paracletus post mundata et benedicta corpora libens aNam legitur quod in principio aqunctus. Exorcismus Graece, Latine coniuratio, sive sermo increpa
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. quia ibi homo spũ grẽ mn
melius ĩmutatur. ⁊ longe ali¬
ud qmͣ erat efficit᷑. Prius enĩ
fedi eramus. deformitate pcc̃oꝵ:
in ipã tinttione reddim᷑ puachri
dealbatione uirtutum. Onde
⁊ in canticis scribit᷑ canticorũ.
Qͤ est ista que ascendit dealba¬
ta Cuiꝰ myst̾ium ñ alit̾ nͥ sb̾
tͥnitatis designatione id pa¬

Expanded text:
r, quia ibi homo spiritu gratiae in melius inmutatur, et longe aliud quam erat efficitur. Prius enim foedi eramus deformitate peccatorum, in ipsa tinctione reddimur pulchri dealbatione virtutum; unde et in Canticis scribitur canticorum8, 5: 'Quae est ista quae ascendit dealbata?' Cuius mysterium non aliter nisi sub Trinitatis designatione, id est Pa
Abbreviated transcription (Latin):
sordib obscurare. animũ me¬
rorib deic̾e. illa q̃ pectauit tͥs¬
ti tractatione mutare. Letame
aũt greco noĩe appellantꝰ que
latme dicunt᷑ rogationes. In¬
ter letanias u̾o exomologesi
hoc disft᷑ qd̾ exomologesis pro
sola confessione pcc̃orum agi¬
dum ⁊ impetnͣdum in aliquo
miscd̾iam eus. S nũt iam
utrumq uecabulum sub ima
designatione betur. nͦ distat
uulgo utrũq letanie. an ex¬
omologesis dicantur. Suppli¬
cationis aũ nom̃ qͦiam modo
nc̃ ex gentuitate retinet᷑. Nã
ferie aut legitime erant apd̾
eos. aut indicte. In dicte aũt q¬
apauꝑtas antiqͦ romanorũ
ex collatione sacrificabat aũ
c̾te de ronis dampnatoꝵ.Uͥ
supplicia dicunt᷑ supplicatio¬
nes que fiebant. de bonis pas¬
sorum supplicia. Sacre enim
res de reb execrãdoꝵ fiebant.¬

Expanded text:
sordibus obscurare, animum maesordibus obscurare, animum maeroribus deicere, illa, quae peccant, tristi tractatione mutare. Litaniae autem Graeco nomine appellantur, quae Latine dicuntur rogationes. Inter litanias vero et exomologesin hoc differt, quod exomologesis pro sola confessione peccatorum agi inpetrandam in aliquo misericordiam eius. Sed nunc iam utrumque vocabulum sub una significatione habetur: nec distat vulgo, utrum litaniae an exomologesis dicantur. Supplicationis nomen quodammodo nunc ex gentilitate retinetur. Nam feriae aut legitimae erant apud eos, aut indictae. Indictae autem, quia paupertas antiqua Romanorum ex collatione sacrificabat, aut certe de bonis damnatorum. Unde supplicia dicuntur supplicationes, quae fiebant de bonis passorum supplicia. Sacrae enim res de rebus exsecrandorum fiebant.
Abbreviated transcription (Latin):
tum pm̃e adhibetur. Nhamsi¬
eit contiliam᷑ dõ qñ pͥmum
a gentintate conu̾tiur ut
rconciliamt᷑ qnͣdo post pacm
rentendo regredimꝰ. Exomo¬
logesis greco uocabulo dr̃. qd̾
latne confessio int̾ptatur. Cuiꝰ
noĩs duplex significatio est.
Aut enũ in laude intelligitur
mitur ⁊ freqñtatur exomolo¬
gesis qua delitum nr̃m duõ
confitemur. ñ quid̾ ut ignaro
cuiꝰ cognitioni ichil occultũ
est s confessio est rei scil eiꝰ.
q̃ ignoratur ꝓfessa tognitio
eẽ existimau̾at raꝑe. aduita¬
ri furari. S uͥ hec et̾ne dãp¬
nationi obnoxia ẽẽ cognouit.
Cognitishis confitetur erro¬
rem. Confessio aũ erroris ꝓ¬
fessio est deficiendi. Desmẽ¬
dum gͦ a peccatis est dum
confessio est. Confessio aũt
antecedit remissio sequitur.
Cet̾um extͣ ueniam ẽ. qͥ pec¬
catum cognoscit. nͦ cognitũ cõ¬
fitetur. Itaq exomologesis
ꝓst̾nendi ⁊ humiliandi hoĩs
disciplina est. ħitu ꝙ atq uictu
sacco ⁊ cin̾e incubare. corpus

Expanded text:
etur. Nam sicut conciliamur Deo, quando primum a gentilitate convertimur, ita reconciliamur, quando post peccatum poenitendo regredimur. Exomologesis Graeco vocabulo dicitur, quod Latine confessio interpretatur, cuius nominis duplex significatio est. Aut enim in laude intellegitur mitur et frequentatur exomologesis, qua delictum nostrum Domino confitemur; non quidem ut ignaro, cuius cognitioni nihil occultum est; sed confessio est rei scilicet eius quae ignoratur professa cognitio. esse existimaverat rapere, adulterare, furari; sed ubi haec aeternae damnationi obnoxia esse cognovit, cognitis his, confitetur errorem. Confessio autem erroris professio est desinendi: desinendum ergo a peccatis est, dum confessio est. Confessio autem antecedit, remissio sequitur. Ceterum extra veniam est qui peccatum cognoscit nec cognitum confitetur. Itaque exomologesis prosternendi et humilificandi hominis disciplina est, habitu atque victu, sacco et cinere incubare, corpus
Abbreviated transcription (Latin):
que sine ulla ãmonitione de¬
bentur. ingressus lucis ac noc¬
tis siue ugiliarum. s ⁊ cibũ
ñ pͥus sumere qmͣ int̾posita
oratione. Priora enĩ hñda st̃
tia qmͣ t̾rena. Qͥ aũ iusit orõ¬
nem suam uolare ad dnĩ. fa¬
ciat illi duas alas ieiunium
⁊ elemosinam.⁊ascendet cele¬
rit̾ ⁊ exaudietur. Ieuiniũ ẽ
ꝑsimonia uictus. abstinencia¬
q ciborum. cui nom̃ est indi¬
tum ex qͣdam ꝑte uscerũ tenui
semꝑ ⁊ uacua qd uulgo ieiu¬
niũ uocatur. Unde ieuinii no¬
men udtatur dirulatum quod
sui media iuscera uacua ⁊ ex¬
manita existant. Ieuimũ aũ
⁊ statio dicit᷑. Statio aũ de mi¬
litari exemplo nom̃ accepit.
ꝑ eo qd̾ nulla leticia obueni¬
ens castris stationem militũ
rescinidat. Nam leticia libentiꝰ.
tristicia sollicitius amminstͣt
disciplinam. U̾nde ⁊ milites
nusqmͣ ĩmemores sacͣm̃ti ma¬
gis stationib parent. Disc̾ñt
aut̃ quidam int̾ ieuimũ ⁊ sta¬

Expanded text:
quae sine ulla admonitione dequae sine ulla admonitione debentur, ingressus lucis ac noctis sive vigiliarum; sed et cibum non prius sumere quam interposita oratione. Priora enim habenda sutia quam terrena. Qui autem vult orationem suam volare ad Deum, faciat illi duas alas, ieiunium et eleemosynam, et ascendet celeriter et exaudietur. Ieiunium est parsimonia victus abstinentiaque ciborum, cui nomen est inditum ex quadam parte viscerum tenui semper et vacua, quod vulgo ieiunum vocatur. Unde ieiunii nomen creditur derivatum, quod sui inedia viscera vacua et exinanita existant. Ieiunium autem et statio dicitur. Statio autem de militari exemplo nomen accepit, pro eo quod nulla laetitia obveniens castris stationem militum rescindit. Nam laetitia libentius, tristitia sollicitius administrat disciplinam; unde et milites numquam inmemores sacramenti magis stationibus parent. Discernunt autem quidam inter ieiunium et sta
Abbreviated transcription (Latin):
Oratio petitio d̾r. Nam orare
est pet̾e sicut exorare impetͣre.
Constat aũt orõ loco ⁊ temꝑe.
Loco qr ñ uriq cum ꝓ hibeamꝰ
a xp̃o in publicum: s ubi o¬
portiuntas dederit. aut nccitas
importau̾it. Neq enĩ contra
p̃ceptum reputatur ab aplĩs
fcm̃. quia in carc̾e audientioᷤ
custodib adorabant. ⁊ canebũt
int̾missione orate: s hoc ĩ sm¬
gularib. Nam est obserua¬
tio qͣrumdam horarum ꝯmu¬
miũ que diei int̾ spacia signãt.
t̾cia. sexta. ⁊ nona: simłr ⁊ noc¬
tis. S idõ hee orandi hore di¬
uise st̃. ut si forte aliquo fue¬
rimus oꝑe detenti. ip̃m nos
itusus est. Pecrus qͣ die ui¬
sionẽ ꝯmunicationis ĩ illo
uasculo exꝑtus est. sexta ho¬
ra orandi gr̃a ascenderat. Idẽ
etiam cum ioh̾e hora noua tẽ¬
plum adiit. qnͣdo paliticum
sanitate reformauit. S ⁊ da¬
nielem legiꝰ hec tempora i
orõne obseruasse. Et utiq ex
isrlis disciplina ut ne minus
⁊ aliis legitimis orationib

Expanded text:
Oratio petitio dicitur. Nam orare est petere: sicut exorare impetrare. Constat autem oratio loco et tempore. Loco, quia non ubique: cum prohibeamur are in publico, sed ubi opportunitas dederit, aut necessitas importaverit. Neque enim contra praeceptum reputatur ab apostolis factum, qui in carcere audientibus custodibus orabant, et canebant intermissione orate . Sed hoc in singularibus. Nam est observatio quarumdam horarum communium, quae diei interspatia signant: tertia, sexta et nona: similiter et noctis. Sed ideo hae orandi horae divisae sunt, ut si forte aliquo fuerimus opere detenti, ipsum nos infusus est. Petrus, qua die visionem communicationis in illo vasculo expertus est, sexta hora orandi gratia ascenderat. Idem etiam cum Iohanne hora nona templum adiit, quando paralyticum sanitati reformavit. Sed et Danielum legimus haec tempora in oratione observasse, et utique ex Israelis disciplina, ut ne minus t aliis legitimis orationibus,
Abbreviated transcription (Latin):
regula nũcupat᷑. Regula aũ
dicta qd̃ recte ducit. nͨ aliqnͣdo
aliorsum trahit. Alii dix̾unt
regulam dictam. uł qd̾ regat
uł qd̾ normã recte uuendi p̾¬
beat. uł qd̾ distortum p̃uum¬
q quid corrigat. Canones aũt
gñalium ꝯciliorum a temꝑib
constant ii ceꝑunt. In p̾cedẽ¬
tib namq anis ꝑ secutiõe
feruente docendarum ꝑlebiũ
minime datur facultas. Inde
xp̃ianitas in diu̾sas hereses
scissa est. qr ñ erat licencia e¬
piscopis ĩunũ ꝯuenire. nisi
temꝑe suꝑdicti imꝑatoris. Ip¬
se enĩ dedit facultatẽ xp̃ianis
libere ꝯg̾gari. Sub hoc etiam
sci patres in consilio niceno
de oĩ orbe t̾rarum ꝯueientes
uixͣ fidem euuͣgłicam ⁊ apłi¬

Expanded text:
regula nuncupatur. Regula autem dicta quod recte ducit, nec aliquando aliorsum trahit. Alii dixerunt regulam dictam vel quod regat, vel quod normam recte vivendi praebeat, vel quod distortum pravumque quid corrigat. Canones autem generalium conciliorum a temporibus Constantini coeperunt. In praecedentibus namque annis, persecutione fervente, docendarum plebium minime dabatur facultas. Inde Christianitas in diversas haereses scissa est, quia non erat licentia episcopis in unum convenire, nisi tempore supradicti imperatoris. Ipse enim dedit facultatem Christianis libere congregare. Sub hoc etiam sancti Patres in concilio Nicaeno de omni orbe terrarum convenientes, iuxta fidem evangelicam et ap
Abbreviated transcription (Latin):
ioris forme in honorem octoui¬
ani augusti appellata. Scd̾a
libiana ob honorem libie pro-¬
uintie. Tercia iheretica. dictͥa
qd ad sacros ubros eligebant᷑.
Smmulis augustee s subcolo¬
rata. Quarta neonotica. aloco
alexandrie que ita uocat᷑ fie¬
bat. Enta saltica ab opꝑrdo sa¬
lo. Sexta corneliana. a cornelio
gallo p̾fecto egipti pͥmũ ꝯfec¬
ta. Septima emporitica qd̃ ea
mces inuoluũtur cum sit sc̃p¬
turis minus ydonea. De ꝑga
ꝑgamenarum nom̃. Huscus¬
q tradente sͥ postitate serua¬
tum ẽ. Hec ⁊ membrana di¬
cunt᷑ qr ex menib̾s pecudum
detrahunt᷑. Fiebant aũt pͥm̃
coloris lutei .i. crocer. Postea uͦ
rome candida mẽbrana reꝑta
st̃. qd̃ apparuit in habile ẽẽ qd̃
⁊ facile sordescant. aciemq le¬
gentium legentium ledant.
cũ ꝑ iiores architecti neq
aurea lacunaria ponenda in
biblothecis putent. neq pa¬
iumenta alia qmͣ eucharistio
marmore qd̾ auri fulgor hrẽt.

Expanded text:
ioris formae in honorem Octaviioris formae in honorem Octaviani Augusti appellata. Secunda Libyana, ob honorem Libyae provinciae. Tertia hieratica dicta eo quod ad sacros libros eligebatur, similis Augusteae, sed subcolorata. Quarta Taeneotica, a loco Alexandriae qui ita vocatur, ubi fiebat. Quinta Saitica, ab oppido Sai. Sexta Corneliana, a Cornelio Gallo praefecto Aegypti primum confecta. Septima emporetica, quod ea merces involvuntur, cum sit scripturis minus idonea. § 11 Depergamenarum nomen hucusque tradente sibi posteritate servatum est. Haec et membrana dicuntur, quia ex membris pecudum detrahuntur. Fiebant autem primum coloris lutei, id est crocei, postea vero Romae candida membrana reperta sunt; quod apparuit inhabile esse, quod et facile sordescant, aciemque legentium laedant; cum peritiores architecti neque aurea lacunaria ponenda in bibliothecis putent neque pavimenta alia quam e Carysteo marmore, quod auri fulgor hebetat
Abbreviated transcription (Latin):
ne missa. Scila enĩ uł stili.
missa uł missio. Antecarte¬
⁊mbrarum usum indesolati¬
ex ligno codicellis. eplarum
aloquia scribebant. Unde ⁊¬
portitores earum tabellarios
uocauerunt. Deceres.
qͣrim studium pͥmi greci tra¬
didisse ꝓdiuit᷑. greti aũ ⁊ tusti
pͥmũ ferro in ceris scͥpserunt.
Dostea romani uisserunt ne
graphiũ fr̾eum quis hr̃et. U
⁊ apud scribas dicebatur cerã
ferro ne cedito. Postea nistitu¬
tum est ut in cera ossib scri¬
berent. sic indicat acta in satu¬
ra dicens. Uertamꝰ uomerem
in ceram. mutroneq aremus
tus munistͣuit ceptum a¬
pud memphicam urbem. ẽ¬
phis enĩ cuuitas egiptioꝵ ẽ. uͭ
carte usus muentꝰ ẽ p̾m̃. sic̃
ait lucanꝰ. Conficit᷑ bibula
memphitis carta papiro. Bi¬
bulam aũ papirum dix̃ qd̃
humorem bibat. Carta aut̃
dicta. qd̾ carptim papiri teg¬
men decerptum ẽ glutinat᷑.
Cuiꝰ gen̾a qmͣ plura st̃. Pma
⁊ p̃cipua augustea regia ⁊ ma¬

Expanded text:
ne, missa. Styla enim seu styli, ne, missa. Styla enim seu styli, missa vel missi ante membranarum usum in dedolatis ligneis codicellis epistolarum alloquia scribebantur: unde portitores earum tabellarios vocaverunt. Codex Quarum studium primi Graeci tradidisse produntur. Graeci autem et Tusci primum ferro in ceris scripserunt; postea Romani iusserunt ne graphium ferreum quis haberet. Unde et apud scribas dicebatur: 'Ceram ferro ne caedito.' Postea institutum ut cera ossibus scriberent, sicut indicat Atta in Satura dicens12; Vertamus vomerem in cera mucroneque aremus tus ministravit, coeptum apud Memphiticam urbem. Memphis enim civitas est Aegyptiorum, ubi cartae usus inventus est primum, sicut ait Lucanus4, 135: Conficitur bibula Memphitis carta papyro. Bibulam autem papyrum dixit quod humorem bibat. Carta autem dicta quod carptim papyri tegmen decerptum glutinatur. Cuius genera quam plura sunt. Prima et praecipua Augustea regia, ma
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ uocabulum ap̃ nos int̾p¬
tatum p̾fatio d nũcupat᷑. qͣsi
p̾locutio. Precepta st̃ que aut
quid faciendum aut quid nõ
faciendum sit. docent. Qͥd fa¬
ciendum: ut diliges dmñ de¬
um tuum. ⁊ honora patrem
tuũ ⁊ matrem tuã. Qͥd non
faciendum ut ñ mechaberis
ñ furtum facdes. Simisit᷑
⁊ gentilium p̾cepta. uł iubẽt
uł uetant. Iubent faciendum.
ut nudꝰ ara sere nudꝰ. Uetãt
ut neue int̾ uites corilũ se¬
re. neue flagella sũma pete.
Ex quib est illud. Postremꝰ
suis indicant. altuis se ꝑ scru
tari oportere. Parabola qͥppe
alicuiꝰ rei similitudmẽ ꝑ se
gerit. Qͦd licet sit uocabłim
grecum. iam tam̃ ꝓ latmo .u.¬
surpatur. Et notum ẽ qd̃ in
parabolis que dicunt᷑ rerum
latine appeslant᷑ ꝓpositiones
qõ nes st̃. hñtes aliquid quod
disputatione soluendũ sit.
.an sit. quid sit. qͣle sit. Argu¬
qd̾ sit argute inuentũ. ad cõ¬
ꝓbandas res. Epłam ꝓprie gͥ¬
ci uocant qd̾ intp̾tatur latiꝰ¬

Expanded text:
autem vocabulum apud nos inttatum praefatio nuncupatur, quasi praelocutio. 10. Praecepta sunt quae aut quid faciendum, aut quid non faciendum sit, docent. Quid faciendum, ut: Dilige Deum tuum, et honora patrem tuum, et matrem tuam. Quid non faciendumnon furtum facies . Similiter et gentilium praecepta vel jubent vel vetant: jubent faciendum, ut: Nudus aras, sere nudus: vetant, ut, Neve inter vites corilum sere, neve flagella Summa pete. ex quibus est illud: Postremussuis itari oportere. Parabola quippe alicuius rei similitudinem prae se gerit. Quod licet sit vocabulum Graecum, iam tamen pro Latino usurpatur. Et notum est quod in parabolis quae dicuntur rerum Latine appellantur propositiones, quaestiones sunt habentes aliquid quod disputatione solvendum sit. an sit, quid sit, quale sit. Arguquod sit argute inventum ad conprobandas res. Epistolam proprie Graeci vocant, quae interpretatur Lati
Abbreviated transcription (Latin):
solutam aerem. Nubes dicte ab
nubendo .i. oꝑiendo celum. un¬
re ⁊t̾ram tegat. ⁊ Iubes aũt̃
aeris densitas facit. Nenti enĩ
cogitur aer. de tonitruo.

Expanded text:
actam et solutam aerem. Nubes dictae ab obnubendo, id est operiendo, caelum; unterram tegat. Nubes autem aeris densitas facit. Venti enim  nubem cogitur aer. De tonitruo
Abbreviated transcription (Latin):
lor ebrietatis adicit᷑ q ͤ fit i
his ꝑtib hispanie cuiꝰ ferax
uini locꝰ ñ ẽ. Fex dicta qd̾ sese ua¬
sis em̾gendo affigat. Garũ est
liqͦr pisciũ salsus. qui olim cõ¬
ficiebatur ex pisce quẽ greci ga¬
finito gen̾e pisciũ fiat. nomẽ
tanĩ pͥstinũ retinet a q ͦ initum
sũpsit. Liqͣmẽ dictũ eo qd̾ sit so¬
luti in salsam̃to pisciculi eũdem i¬
liqͦrem liqnͣt. Cuiꝰ liqͦr appellat᷑
salsugo uł mruria. ꝓprie aũ mu¬
ria dr̃ aqͣ sale ꝯmixta effectaq gͦꝰ

Expanded text:
lor ebrietatis adiicitur, que fit in lor ebrietatis adiicitur, que fit in his partibus Hispanie, cuius ferax vini locus non est. Fex dicta, quod sese vasis emergendo adfigat. Garum est liquor piscium salsus, qui olim conficiebatur ex pisce quem Graeci γάfinito genere piscium fiat, nomen tamen pristinum retinet a quo initium sumpsit. Liquamen dictum eo quod soluti in salsamento pisciculi eundem humorem liquant. Cuius liquor appellatur salsugo vel muria. Proprie autem muria dicitur aqua sale commixta
Abbreviated transcription (Latin):
do. NIam ꝑcutit ᷑ uua siccior ⁊
decoqͥtur ⁊ inde sit passũ. Defru¬
dem patiatur. Carenũ eo qd̃ fer¬
uendo ꝑte careat. Tertia enĩ ꝑ¬
te musti amissa qd̃ remanẜit ca¬
rentũ ẽ. Cui contͣria sapa ẽ que
f̾uendo ad t̾ciam redacta descen¬
dit. Sicera ẽ oĩs potio qͤ extra
uinũ mebriare pot̾. Cus licet nͣ
hebreũ sit tam̃ latinũ sonat. ꝓ
eo qd̃ ex suco frum̃ti uł pomoꝵ
conficiatur. aut palmaꝵs frut¬
tus ĩ liquorẽ expͥmantur. coctis¬
q frugib aqͣ pingͥor qiͣ sucus
colets᷑ ⁊ ip̃a potio sicera nũcu¬
patur. Ceruisia a cerere dr̃ .i. fru¬
ge uocata. Est enĩ potio ex seĩ¬
bus frum̃ti uario mͦ ꝯfesta. Ce¬
lia a calefaciendo appellata. Est
enĩ potio ex suco tͥtici ꝑ artẽ con
fecta. Suscitat᷑ enĩ ignea illa
g̾minis madefacte frugis ac de¬
inde sictat᷑. ⁊ post ĩ farmã re¬
dacta Melli suco ad miscet᷑. quo
f̾mentato sapor aust̾itatis ⁊ ca¬

Expanded text:
do: nam percutitur uva siccior et do: nam percutitur uva siccior et decoquitur, et inde fit passum. Defrudem patiatur. Carenum, eo quod fervendo partem careat; tertia enim parte musti amissa quod remanserit carenum est. Cui contraria sapa est, quae fervendo ad tertiam redacta descenderit. Sicera est omnis potio quae extra vinum inebriare potest. Cuius licet nomen Hebraeum est, tamen Latinum sonat pro eo quod ex suco frumenti vel pomorum conficiatur, aut palmarum fructus in liquorem exprimantur, coctisque frugibus aqua pinguior, quasi sucus, colatur, et ipsa potio sicera nuncupatur. Cervisia a Cerere, id est fruge vocata; est enim potio ex seminibus frumenti vario modo confecta. Caelia a calefaciendo appellata; est enim fecta: susciratur enim igne illa vis germinis madefacte frugis, ac deinde siccatur et post in farinam redacta, molli succo admiscetur, quo fermentato, sapor austeritatis et ca
Abbreviated transcription (Latin):
tus qm̃ plures ad p̾tores ⁊ ꝯsuleᷤᷤ
uniũ honorariũ dabant nũꝙͣ ac¬
cepi n ͨ pͥuatus qͥdem. Crudũ ui¬
nũ ẽ in suaue: qd̾ serui potant
Unũ enĩ aqͣ mixta cito ĩ huc
toꝵ ꝯpositũ. Lactatũ ẽ potio cũt¬
elacte. Mulsũ ex melle Mixtũ¬
dcm̃. Est enĩ potio ex aqͣ ⁊ mel¬
omelũ mustũ melle admixtũ.
uehem̃t᷑q agitatũ ato ꝯmotũ.
Idromelũ qd̾ fiat ex aqͣ ⁊ malis
matianis. Sacatũ licͦ ẽ aqͤ. fe¬
te uini admixtꝰ ⁊ sacto exp̾ssus.
Luria. Om Oximel appellatũ qd̃
aceti ⁊ mellis ꝑmixta ꝯficiatur
mat̾ia. Unde ⁊ dulcedinẽ retiet
⁊ acorẽ. Rodomellꝰ dr̃ eo qd̾ ĩ suco
rose mel admisceat᷑. Melicͣtũ ui¬
nũ merie mixtũ. Medꝰ qͣ melus.
qr ex melle fit: sic̃ calamitas ꝓ
cadamitas. Fecula una pingius.
decocta us ad cͣssitudinẽ mellis.
ac refrig̾ata utilis stomacbo. Pas¬
sũ qͥcqͥd ex uua passa comp̾ssũ
esfiux̾it. Dr̃ aũ passũ apatien¬

Expanded text:
sules vinum honorarium dabant: numquam accepi, ne privatus quidem.' Crucium vinum est insuave quod servi potant. vinum enim aqua mixtum cito in hunc torum conpositum. Lactatum est potio e lacte. Mulsum ex melle mixtum; est enim potio ex aqua et melomelum mustum melle admixtum vehementerque agitatum atque commotum. Hydromelum, quod fiat ex aqua et malis Matianis. Saccatum liquor est aquae faece vini admixtus et sacco expressus. Lorea. Oxymeli appellatum quod aceti et mellis permixta conficiatur materia, unde et dulcedinem retinet et acorem. Rhodomelum dicitur eo quod in suco rosae mel admisceatur. Melicratum vinum melle mixtum. Medus, quasi melus, quia ex melle fit; sicut calamitas pro cadamitas. Faecula uva pinguis, decocta usque ad crassitudinem mellis ac refrigerata, utilis stomacho. Passum, quidquid ex uva passa conpressum effluxerit. Dicitur autem passum a patien
Abbreviated transcription (Latin):
appositũ testa ministͣt holꝰ. Sa¬
mia uasa quidã putãt ab oppido
samo gretie hr̃e nom̃. Alu dicũt
cretam gẽ italie qͤ ñ longe a roma
uasa argentea uł aurea st̃ signis
eminentiorib intꝰ extͣue exp̃ssa
uulgo celionẽ uocant. CRisendi¬
ta uasa deaurata. gretũ ẽ. Anagli¬
antea iscus ab spẽ scuti Unde ⁊
scutella. Postea discus uocatus
qd̾ det escas .i. apponat.a ctͦ i dis¬
cͥłͫl A. id qd̾ iaceant. Messorium
sit oris lancis. Gauata .q. cauata.
g. ꝓ .c. litt̾a posita. Hinc ⁊ conca
pͦ illa cauata ista ꝯcaua. Sic ⁊ gͤ¬
ci hec nũcupant. ¶ cutella ab scu¬
to ꝑ diminutõem. Est enĩ eiꝰdem
filis. Apophereta agretis a feren
citabulũ qiͣ acitaferũ: qd̾ acetũ
ferat. Coclear ab usu pͥus cõele
⁊ n  minꝰ utilis ouis. Nũcdo scis
potsꝰ cur cocleare dicor. Trisiles
greco noĩe latine tͥpedes. Qͥ aũt
qͣ tuor pedib mastũt abusme di¬
cunt᷑. In rasculis aũ tͥa qͤrunt᷑

Expanded text:
adpositum testa ministrat olus. Samia vasa quidam putant ab oppido Samo Graeciae habere nomen. Alii dicunt cretam esse Italiae, quae non longe a Roma vasa argentea vel aurea sunt signis eminentioribus intus extrave expressa, vulgo cilionem vocant. Chrysendeta vasa deaurata; Graecum est. Anaglyantea scus ab specie scuti; unde et scutella. Postea discus vocatus quod det escas, id est adponat; a quo et disσκιν, id est quod iaciant. Messorium sit oris. Lancis. Gavata, quia cavata, G pro C littera posita. Hinc et conca; sed illa cavata, ista concava: sic et Graeci haec nuncupant. Scutella ab scuto per diminutionem; est enim eiusdem similis. Apophoreta a Graecis a ferendcitabulum quasi acetaforum, quod acetum ferat. Coclear ab usu prius cocleaet nec minus utilis ovis. Numquid scis potius quur cocleare dicor? Trisceles Graeco nomine, Latine tripedes: qui autem quattuor pedibus insistunt abusive dicuntur. In vasculis autem tria quaeruntur
Abbreviated transcription (Latin):
cidit. ut oĩum ꝓpe artiũ ex̾citia
gimnasia dicant᷑. Antea enĩ in
ludis c̾tantes cincti erant ne mi¬
darent᷑. Post relaxato cingulo re¬
pente ꝓstratuf ⁊ examinatꝰ est
quidam cursor. Qͣbe ex consilii
decreto tiuictis arthon ippomene
ut nudi deinceps õs excitarent
ꝑmisit. Ex illo gyninasiũ dem̃
qd̾ uiuenes midi ex̾terent᷑ in cã¬
idẽ. saltꝰ. cursus iactꝰ. iurtꝰ atq
luctatio. Unde ferũt gͦdam regẽ
tot filios adolescentes hñtẽ toti¬
dem gen̾ib de regno iussisse cõ
iaciendo. Unde ⁊ piscatoꝵ rete ia¬
culũ dr᷑. Huic arti usus ẽ. ad ar¬
reptos lapides. ꝓcul ferire hastas
pond̾e hbrato iat̾e. sagittas artu

Expanded text:
cidit ut omnium prope artium exercitia cidit ut omnium prope artium exercitia gymnasia dicantur. 2. Antea enim in jocis certantes cincti erant, ne nudarentur: post, relaxato cingulo, repente prostratus et exanimatus est quidam cursor. Quare ex consilii decreto tunc archon Hippomenes ut nudi deinceps omnes exercitarentur permisit. Ex illo gymnasium dictum, quod juvenes nudi exercentur in camid est saltus, cursus, iactus, virtus atque luctatio. Unde ferunt quendam regem tot filios adolescentes habentem totidem generibus de regno iussisse cont dictus a iaciendo. Unde et piscatorium rete iaculum dicitur. Huic arti usus est arreptos lapides procul ferire, hastas pondere librato iacere, sagittas arcu
Abbreviated transcription (Latin):
tes. qͤ ñ ꝑ semet¬
ea qͤ illic g̾untꝰ
Dicta aũ spectacdã
eo qd̾ hoĩb publica iͥ p̾beat᷑ in¬
spectio. Hec ⁊ ludicͣ nũcupata
qd̾ in ludis g̾ant᷑ aut ĩ scens.
Ludoꝵ origo sis tͣdit᷑. Lidios ex
asia tͣnsuenas in eutruria ꝯse¬
disse duce tirreno qͥ frã suo cesse¬
rat regnum. Concessione gͥ ĩ eu
truria int̾ cet̾os ritus suꝑstitio¬
nũ suaꝵ spectacula quo religio¬
nis noĩe istituerũt. Inde roma¬
ni accersitos artifices mutati sꝑ
⁊ inde ludiales uocati st̃. Uarro
aũ dicit ludos a lusu uocatos qd
uiuenes ꝑ dies festos solebant lu¬
di exultatione ppłm delectari. uͣ
stis ⁊ templis ⁊ religionib repu¬
tant. Nichil iam de cansa uoca¬
buli dum rei cã ydolat̾a sit. Un¬
de ⁊ ꝓmiscue ludi liberalia uoca¬
lunt ᷑ ob honorem lib̾i patris. ob
hoc despicienda est orignus macu¬
la. ne bonum estimes qͦd miti¬
ũ a malo accepit. Ludꝰ aũ aut
gimnitꝰ est. aut circensis. aut

Expanded text:
semetea quae illic geruntur. Dicta autem spectacula eo quod hominibus publica ibi praebeatur inspectio. Haec et ludicra nuncupata, quod in ludis gerantur aut in cenis. Ludorum origo sic traditur: Lydios ex Asia transvenas in Etruria consedisse duce Tyrreno, qui fratri suo cesserat regni contentione. Igitur in Etruria inter ceteros ritus superstitionum suarum spectacula quoque religionis nomine instituerunt. Inde Romani arcessitos artifices mutuati sunt; et inde ludi a Lydis vocati sunt. Varro autem dicit ludos a luso vocatos, quod iuvenes per dies festos solebant ludi exultatione populum delectare. Unde stis et templis et religionibus reputant. Nihil iam de causa buli, dum rei causa idololatria sit. Unde et promiscue ludi Liberalia vocabantur, ob honorem Liberi Patris. Ob hoc respicienda est originis macula, ne bonum aestimes 392 quod initium a malo accepit. Ludus autem gymnicus est, aut circensis, aut
Abbreviated transcription (Latin):
brantꝰ᷑. Si quid̾e ⁊ omnẽ cetũ atq¬
ꝯuentũ agonia dici. Alii qd ĩ ccu¬
lis ⁊ qͣi agonis .i. sine angulo locis
edentur nũcupatos agones putãt.
sagũtandi ꝑitia. standi patĩa. ad¬
cytharam quo uł tibias mncenden¬
di gestus. de morib quo deforma.
de cantandi modulatõne. t̾restͥs qͦs
belli ⁊ naualis p̾lii. ꝑpetiendorẜ¬
q supplicioꝵ c̾tamina sũt.
De ludis circen Isibus

Expanded text:
brantur: siquidem omnem coetum atqnventum agona dici. Alii, quod in circulis et quasi agonis, id est, sine angulo locis, ederentur, nuncupatos agonas putant. sagittandi citharam quoque vel tibias, incedendi gestus. De moribus quoque, de forma, de cantandi modulatione, terrestris quoque belli et navalis prelii, perpetiendorumque suppliciorum certamina. DE LUDIS CIRCENSIBUS