comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bigua explanationes adhibite sunt int̾pretatũ. Ca quib bene
percepta sunt hii non sepe fallunt᷑. Male coniecta maleq in t̾p̃cata
falsa sunt non rerũ uitio. S int̾ỹcatũ uiscientia. Ut eoꝵ deoꝵ¬
animi sine occłis. sine aurib sine lingua sentuuit int̾ se quid
quisq sentiat. ex quo fit ut homiues etiã cũ caciti obtant quid
aut uoueant non dubitent. quis dii illud exaudiãt sic amnu
hominũ cum aut somipuo soluti uacant corpore. aut mente
perinoti ꝑ se ipsi liberi incitati mouent᷑. ceriuit ea que ꝑ¬
mixi cum corpoie animi uidere non possunt. Hacum dedi
ambulatun iuderet᷑. tum inbybliotheca que iulicio est assedimꝰ
Atq: ego. Ad̾curate tu quidem inquam quiude.⁊ stoice storcoꝵ
sentenciam aefendisti. Quodq me maxime delectat plurimis
nostris exemplis usus es. ⁊ his quidem claris ⁊ inlustrib Dicendũ

Expanded text:
bigua, explanationes adhibitae sunt interpretum. Quo bigua, explanationes adhibitae sunt interpretum. Quo percepta sunt, ii non saepe falluntur; male coniecta maleque interpretata falsa sunt non rerum vitio, sed interpretum inscientia. Hoc animi sine oculis, sine auribus, sine lingua sentiunt inter se, quid quisque sentiat, ex quo fit, ut homines, etiam cum taciti optent quid aut voveant, non dubitent, quin di illud exaudiant sic animi hominum, cum aut somno soluti vacant corpore aut mente permoti per se ipsi liberi incitati moventur, cernunt ea, quae permixti cum corpore animi videre non possunt. Atque ambulatum videretur, tum in bibliotheca, quae in Lycio est, adsedimus. Atque ego: Adcurate tu quidem, inquam, Quinte, et Stoice Stoicorum sententiam defendisti, quodque me maxime delectat, plurimis nostris exemplis usus es, et iis quidem claris et inlustribus. Dicendum
Abbreviated transcription (Latin):
riun iacente ⁊ mortrio. Qui quia uixit ab omni eternitate
uersatꝰq ÷ cum iunumerabilib animis. omnia que in natura
rerum sunc uidet. si modo temperatis escis medicisq potionib
ita ÷ affectus. ut sopito corpore ipse ugilet. Hec sompinancis
⁊ diuinatio. hic magna quedam exoritur. neq ea naturalis
s artificiosa sompnioꝵ antiphonis int̾p̃tatio. Codemq modo
⁊ oracloꝵ ⁊ uaticinationũ. Siuit enĩ explato res ut gramatici
poetarum. Nam ut auruĩ ⁊ argentũ aes ferrũ frustra natura
diuina genuiss. nisi eadem dõcuiss. quẽadmodũ ad eoꝵ uenas
ꝑ uenirẽtur. nec fruges terre bacasne arboꝵ. cum utilicate ulla
gener huniano dediss. nisi earum cultus. ⁊ condiciones tradidiss:
mat̾ia ue qud uiuaret. nisi confectionis eiꝰ fabricam haberemus
sic cum omni utilitate quã dii hominib dedert᷑. ars aliqua
nuincta ÷ ꝑ quam illa utilitas ꝑcipi possit. Item gͥ som

Expanded text:
rtuo paene corpore. Qui quia vixit ab omni aeternitate versatusque est cum innumerabilibus animis, omnia, quae in natura rerum sunt, videt, si modo temperatis escis modicisque potionibus ita est adfectus, ut sopito corpore ipse vigilet. Haec somniantis est divinatio. Hic magna quaedam exoritur, neque ea naturalis, sed artificiosa somniorum Antiphontis interpretatio eodemque modo et oraculorum et vaticinationum sunt enim explanatores, ut grammatici poe+tarum. Nam ut aurum et argentum, aes, ferrum frustra natura divina genuisset, nisi eadem docuisset, quem ad modum ad eorum venas perveniretur, nec fruges terrae bacasve arborum cum utilitate ulla generi humano dedisset, nisi earum cultus et conditiones tradidisset, materiave quicquam iuvaret, nisi consectionis eius fabricam haberemus, sic cum omni utilitate, quam di hominibus dederunt, ars aliqua coniuncta est, per quam illa utilitas percipi possit. Item igitur
Abbreviated transcription (Latin):
auen explora cum babeto nichil fieri potuisse sine co
eiunq errorem quem tibi rei nouitas acculerit. Nature ratio¬
ne depellito. Ita te nec cerre fremitus. nec celi disscessus. nec¬
nec lapioeus. aut saugiunent imber uecurese si e scelies imes esua¬

Expanded text:
tamen exploratum habeto, nihil fieri potuisse sine causa, tamen exploratum habeto, nihil fieri potuisse sine causa, eumque terrorem, quem tibi rei novitas attulerit, naturae ratione depellito. Ita te nec terrae fremitus nec caeli discessus nec lapideus aut sanguineus imber nec traiectio stellae nec fa
Abbreviated transcription (Latin):
metu ⁊ periculo cum creduntur tacons tum fingunt inpu¬
nius. Nos aut̃ ita leue. atq iu consideratione sumus. ut siuure
corroserint. aliquid quorum est opus. hoc unum moustrun
pucemus. Ance uero marsicum bellum quod clipeos laninii
ut ate dictum est. mures possent. maximuni id porcentum ha¬
ruspices esse dixerunt. Quasi uero quicquam int̾ sit iuurer
diem uoctem aliquid rodentes scuta. au cribra corroserint. Nã
si ista sequimur. quod platonis policiauiru per aput me nru¬
res corroserunt de re .p. debui pertimescere. Aut si epum. se
uoluptate liberosus ẽẽt. putarem annonam in marcello cariorẽ
fore. An uero illa nos terrent si quando aliqua portetosa aut
ex pecude aut ex uonune nata diciuitur. quoꝵ omnium ne
sira longior una ratio est. Quicquid enim morit᷑ qualeciunq
naturam tamen non possit existere. Causam igitur in uestigato
ui re noua atq ad mirabili si poteris. Si uullamꝰ repperies illum

Expanded text:
metu et periculo cum creduntur facilius, tum finguntur inpumetu et periculo cum creduntur facilius, tum finguntur inpunius. Nos autem ita leves atque inconsiderati sumus, ut, si mures corroserint aliquid, quorum est opus hoc unum, monstrum putemus? Ante vero Marsicum bellum quod clipeos Lanuvii, ut a te dictum est, mures rosissent, maxumum id portentum haruspices esse dixerunt; quasi vero quicquam intersit, mures diem noctem aliquid rodentes scuta an cribra corroserint! Nam si ista sequimur, quod Platonis Politian nuper apud me mures corroserunt, de re publica debui pertimescere, aut, si Epicuri de voluptate liber rosus esset, putarem annonam in macello cariorem fore. An vero illa nos terrent, si quando aliqua portentosa aut ex pecude aut ex homine nata dicuntur? quorum omnium, ne sim longior, una ratio est. Quicquid enim oritur, qualecumque naturam tamen non possit existere. Causam igitur investigato in re nova atque admirabili, si poteris; si nullam reperies, illud
Abbreviated transcription (Latin):
a lacritate ⁊ quasi leticia ad cauendum excitantur. potuit ac¬
cidisse alia quoq leticia. qua ad canctum mouerent᷑. Democritꝰ
quudent outuis uerbis causam explicat. cur ante luceni gulli
cauetant. depulso euiui de pectore ⁊ in omne corpris duiso ⁊ iu¬
tisicatu cibo caueeu sedere. quiete satiatos. Qui quidem silentio
noceis. ut ait ennuis fauent faucib ruscis canctus plausuq
muunt nias. Cum igitur hoc amial tam sit canoꝵ sua spontẽ.
duais inmentem uenit galli stheni diccre deos gallis siginum
deduse cautandi cum is nel natura uł casus efficere potuss
anguinem pluisse. senatui nunciatum est. acratum eciam
fluuiium fiuxisse sauguiem. deoꝵ sudasse simulacra. Num
censes his nupciis chalan aut anaxa goran. aut queniquam.
Eresicum credicurum fuisse. Nec enim sanguis.n.exaudor aui
ecorpaie. M⁊ decolaratio quedan ex aliqua contagione terre¬
na. maraie potest sangium similis esse. ⁊ humor ad lapsus ex¬
nontam ammaduertunt᷑ npace. Accedit illus etiam quod iu

Expanded text:
alacritate et quasi laetitia ad canendum excitantur, potuit accidisse alia quoque laetitia, qua ad cantum moverentur. Democritus quidem optumis verbis causam explicat, cur ante lucem galli canant; depulso enim de pectore et in omne corpus diviso et mitificato cibo cantus edere quiete satiatos; qui quidem silentio noctis, ut ait Ennius, favent faucíbus russis Cantú plausuque premúnt alas. Cum igitur hoc animal tam sit canorum sua sponte, quid in mentem venit Callistheni dicere deos gallis signum dedisse cantandi, cum id vel natura vel casus efficere potuisset? Sanguine pluisse senatui nuntiatum est, Atratum etiam fluvium fluxisse sanguine, deorum sudasse simulacra. Num censes his nuntiis Thalen aut Anaxagoran aut quemquam physicum crediturum fuisse? nec enim sanguis nec sudor nisi e corpore. Sed et decoloratio quaedam ex aliqua contagione terrena maxume potest sanguini similis esse, et umor adlapsus exnon tam animadvertuntur in pace; accedit illud etiam, quod in
Abbreviated transcription (Latin):
potuerit i poitendum: Ita ominno iillam efie portẽtũ.
ostentum quod angiris domi nectem circiumiectus fuiss
tum etiam eis inqͣu̾it ostentum est si anguem ueceni cir¬
cumplicaiiss Hoc illo responso sacis aperte declaraiit.
lacertis quam murib quia sunt hec cocidiana augues non
item. Quasi uero refferat quod fieri potest. quam ĩd sepe fiat.
Ego cauien minor si emissio femine anguis morcent afferobat
ticograccho enuissio aut̃ maris anguesu erat morcifera cor¬
ucłe. eue alteram utram emiserit. Nichil enim scripsic
respondisse arus pices. Si ne uter anguis mssus ẽẽt. quid
ess futurum. At mors insecuta gracchum est. Causa quidẽ
credo aliqua moa. gruuioris. non emissione sorpentis. Neq
enim tanta ÷ infelicitas aruspicum ut ne casn quidem
um quam fiat. quod fucurum illi es Se dixeru Nt

Expanded text:
potuerit, id portentum esse; ita omnino nullum esse portentum. ettulisset quasi ostentum, quod anguis domi vectem circumiectus fuisset: Tum esset, inquit, ostentum, si anguem vectis circumplicavisset. Hoc ille responso satis aperte declaravit lacertis, quam muribus? Quia sunt haec cotidiana, angues non item; quasi vero referat, quod fieri potest, quam id saepe fiat. Ego tamen miror, si emissio feminae anguis mortem adferebat Ti. Graccho, emissio autem maris anguis erat mortifera Corneliae, cur alteram utram emiserit; nihil enim scribit respondisse haruspices, si neuter anguis emissus esset, quid esset futurum. At mors insecuta Gracchum est. Causa quidem, credo, aliqua morbi gravioris, non emissione serpentis; neque enim tanta est infelicitas haruspicum, ut ne casu quidem umquam fiat, quod futurum illi esse dixerint
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑ solitꝰ. quia consirnt etas tempoꝵ spacia. annisq p̾ceritis in¬
sacurabiliter explet᷑. Uinctꝰ a ioue aut̃ ne in moderatos cursus
haberet. atq ut eum siderum uinclis alligaret. S ipse uipit᷑ .i. ÷
Apoetis pat̾ diuumq homimiq dicit᷑. Amaior ib aut̃ nr̃is
optum᷑ maximus. & quidem auce optumꝰ
io est beneficen¬
tissimꝰ. quam maximꝰ quã maiꝰ est cerceq gratius prodesse oĩb¬
quam opes magnas habere. Hunc igit᷑
ennius ut supͣ dixi nun¬
cupat ita dicens. Aspice hoc sublime
candens quem inuocant
om̃s iouem planiꝰ quã alio loco
id ÷ eu quod in me est exse¬
crabor hoc quod lucet quic qud
⁊ Hunc etiã augures nostͥ
cum dicunt iouem fulgentẽ to¬
nante. dicunt enĩ melo ful-¬
gente ⁊ couante. Eurippides
aut̃ ut multa p̃clare. si hoc
b̾reuit᷑. Uides sublue susum
iumoderatũ ethera. qui terrã
cenero ciren̾iecto amplectit᷑

Expanded text:
gitur solitus, quia consumit aetas temporum spatia annisque praeteritis ingitur solitus, quia consumit aetas temporum spatia annisque praeteritis insaturabiliter expletur. vinctus autem a Iove, ne inmoderatos cursus haberet, atque ut eum siderum vinclis alligaret. sed ipse Iuppiter, ida poetis "pater divomque hominumque" dicitur, a maioribus autem nostris optumus maxumus, et quidem ante optimus id est beneficentissimus quam maximus, quia maius est certeque gratius prodesse oquam opes mag- nas habere—hunc igitur Ennius, ut supra dixi, nuncupat ita dicens "aspice hoc sublime candens, quem invocant omnes Iovem" planius quam alio loco idem "cui quod in me est exsecrabor hoc quod lucet quicquid est"; hunc etiam augures nostri cum dicunt "Iove fulgente tonante": dicunt enim "caelo fulgente et tonante". Euripides autem ut multa praeclare sic hoc breviter: vides sublime fusum immoderatum aethera, qui terram tenero circumiectu amplectitur:
Abbreviated transcription (Latin):
ne ⁊ quidam fisica. magna flux̃ multicudo deoꝵ. Qui inducti spes
humana fabulas poetis suypedicauert᷑. Hominũ aut̃ uitã suꝑ¬
stitutione omni referfert᷑. Atq hic locꝰ azenone cracdatꝰ. post
acleanthe ⁊ crisippo plurib uerbis explicatꝰ est. Nam uetꝰ hec
opiio greciã oppleuit exsectum celũ ãfilio saturuo. Uictũ¬
aut̃ sacurnũ ipsũ afilio ioue fisica ratio. Non me legans melu¬
sa est in impias fabulas. Celestẽ enĩ altissimam echeriãq nat᷑a
id est igueam que ꝑ sese omnia gugneret uacare uoluerunt
ea parte corpis que comunctione alteriꝰ egeret ad ꝓcreandum
Saturnum aut̃ eu esse uoluerunt qui cursũ ⁊ ꝯuersionem¬
spacioꝵ ac tempoꝵ ꝯtineret. qui deus grece id ipsũ nomen habet.
Cronos enĩ dr. qui est idem chonos .i. ÷ spacui temporis. Saturnꝰ
aut̃ est appellatꝰ quod sacuraret᷑ annis. Ex se enĩ natos eꝯmesse fin¬

Expanded text:
one et quidem physica magna fluxit multitudo deorum, qui induti specie one et quidem physica magna fluxit multitudo deorum, qui induti specie humana fabulas poetis suppeditaverunt, hominum autem vitam superstitione omni referserunt. atque hic locus a Zenone tractatus post a Cleanthe et Chrysippo pluribus verbis explicatus est. Nam vetus haec opinio Graeciam oppleautem Saturnum a filio Iove. Physica ratio non inelegans inclusa est in impias fabulas; caelestem enim, altissimam aethereamque naturam, id est, igneam, quae per sese omnia gigneret, vacare voluerunt, ea parte corporis, quae coniunctione alterius egeret ad procreandum. Saturnum autem eum esse voluerunt, qui cursum, spatiorum ac temporum contineret. qui deus Graece id ipsum nomen habet: kro/nos enim dicitur, qui est idem xro/nos id est spatium temporis. Saturnus autem est appellatus quod saturaretur annis; ex se enim natos comesse fin
Abbreviated transcription (Latin):
hemencius sepe pulsant. Utilitatũ gͥ magnitudine constituti
eidi qui ucilitates quasq guggnebant. Atq is quidem nom
que paulo ante dicta sunt que uis sit in quoq declarat᷑ deo. Susce¬
pit aut̃ uita homuũ ꝯsuetudoq cõmimuis. ut beneficiis excellen
uiros incelum fama ac uoluntate tollerent. Niue herci
hĩc castor. ⁊ pollux. hinc aesculapiꝰ. hinc liber. Eiam liuue dico libe¬
rũ semeł anatũ. non eũ qui nr̃ maiores auguste scẽq liberũ eũ cerere
ilibeiam consecrauert᷑. Quod quale sit exinisteriis incelligi potest.
S quod ex nobis natos liberos appellamꝰ. idcirco cerere nati noĩati
sunt. liber ⁊ libera quod in libera fuerunt ⁊ seruant. in libero non.
Item eciã hinc nomulũ. quem quidem eundem ẽẽ. quirinum pu-¬
tant. quoꝵ cum remauerent animi atq ãeternitate frueniur.
ritedi sunt habiti cũ ⁊ opcimi essent ⁊ eterni. Alia quoq ex raci¬

Expanded text:
hementius saepe pulsant. Utilitatum igitur magnitudine constituti hementius saepe pulsant. Utilitatum igitur magnitudine constituti sunt ei di qui utilitates quasque gignebant, atque is quidem nominibus quae paulo ante dicta sunt quae vis sit in quoque declaratur deo. Suscepit autem vita hominum consuetudoque communis ut beneficiis excellentis viros in caelum fama ac voluntate tollerent. hinc Hercules hinc Castor et Pollux hinc Aesculapius hinc Liber etiam hunc dico Liberum Semela natum, non eum quem nostri maiores auguste sancteque Liberum cum Cerere et Libera consecraverunt, quod quale sit ex mysteriis intellegi potest; sed quod ex nobis natos liberos appellamus, idcirco Cerere nati nominati sunt Liber et Libera, quod in Libera servant, in Libero non item—hinc etiam Romulum, quem quidam eundem esse Quirinum putant. quorum cum remanerent animi atque aeternitate fruerentur, rite di sunt habiti, cum et optimi essent et aeterni. Alia quoque ex rati
Abbreviated transcription (Latin):
tũ nomine ipsius dei mncupabant. Ut cũ frugescererẽ appellamꝰ. umĩ
aut̃ liberũ Ex quo illud derenti sine cerere ⁊ libero friget uenus. Tum
aut̃ res ipsa in qua uis in est maior aliqͣ sic appellamiis. ut ea ipsa uis
nominet᷑ deus. Ut fides.⁊ niens. quas in capitolio dedicatis uidemus
protue. Am. Aemilios cauro. Aute aut̃ ab atilio calatino erat fides
consecrata. Uides uirtutis templũ. ides honoris. Amͦ. Marcello reno¬
uatũ quod mnultis aute annis erat bello ligustico atq maximo dedicatũ
Quid opis. quid salutis. quid ꝯcordie libertatis uictorie: Quarũ omĩĩ
rũ quia is erat tanta ut sine deo regi nan poss ipsa res di
men obtinuit. Quo ex genere cupidins ⁊ uoluptatis ⁊ lubentine
ueneris uocadula consecrata sunt uitiosarum rerum. neq naturaliũ¬
qͥuamꝙͣ uellenis alitͣ existimat. s tamen ea ipsa uitia natura ue¬

Expanded text:
tum nomine ipsius dei nuncupabant, ut cum fruges Cererem appellamus vinum tum nomine ipsius dei nuncupabant, ut cum fruges Cererem appellamus vinum autem Liberum, ex quo illud Te- renti "sine Cerere et Libero friget Venus", tum autem res ipsa, in qua vis inest maior aliqua, sic appellatur ut ea ipsa vis nominetur deus, ut Fides ut Mens, quas in Capitolio dedicatas videmus proxume a M. Aemilio Scauro, ante autem ab A. Atilio Calatino erat Fides consecrata. vides Virtutis templum vides Honoris a M. Marcello renovatum, quod multis ante annis erat bello Ligustico a Q. Maxumo dedicatum. quid Opis quid Salutis quid Concordiae Libertatis Victoriae; quarum omnium rerum quia vis erat tanta ut sine deo regi non posset, ipsa res deorum nomen optinuit. quo ex genere Cupidinis et Voluptatis et Lubentinae Veneris vocabula consecrata sunt, vitiosarum rerum neque naturalium—quamquam Velleius aliter existimat, sed tamen ea ipsa vitia naturam ve
Abbreviated transcription (Latin):
cessantiũ deoꝵ nec eaq agant molientiũ cum labore operoso ac
molesto. Non enĩ uenis ⁊ ueruis. ⁊ ossib ꝯtinent᷑. nec luis escis aut
potionib uescunt᷑. Ut aut nimis ac res. aut nimis coneretos hume¬
ros colligant. nec iis corporib sunt ut casus aut ietꝰ. Excimescant. aut
morbos metuant. ex defecigatione menbroꝵ. Quae uerenis epicurus
monogr̾amos deos ⁊ nichil agentes cõmentꝰ est. Illi aut̾ pulelier¬
rima forma p̾diti purissimaq̃ in regione celi collocati. iea ferut᷑
moderantqͣ cursus ut ad omĩa conseruanda ⁊ cuenda consensisse uideant᷑.
Multe aut̃ alie nature deoꝵ ex magnis beneficiis eoꝵ. non siue causa
⁊ agreci sapientissimis. ⁊ amaiorib nrĩs ꝯsticute. nominateq sunt. Quieqͥd
enim magnam utilitatẽ generi adferret humaua. id non sine oiina to¬
nitate erga homines fieri arbicrabant᷑. Itaq tũ illud quod erat adeo na-¬

Expanded text:
cessantium deorum nec ea quae agant molientium cum labore operoso ac cessantium deorum nec ea quae agant molientium cum labore operoso ac molesto. non enim venis et nervis et ossibus continentur nec his escis aut potionibus vescuntur, ut aut nimis acres aut nimis concretos umores colligant, nec is corporibus sunt ut casus aut ictus extimescant aut morbos metuant ex defetigatione membrorum, quae verens Epicurus monogrammos deos et nihil agentes commentus est. illi autem pulcherruma forma praediti purissimaque in regione caeli collocati ita feruntur moderanturque cursus, ut ad omnia conservanda et tuenda consensisse videantur. Multae autem aliae naturae deorum ex magnis beneficiis eorum non sine causa et a Graeciae sapientissimis et a maioribus nostris constitutae nominataeque sunt. quicquid enim magnam utilitatem generi adferret humano, id non sine divina bonitate erga homines fieri arbitrabantur. itaque tum illud quod erat a deo na
Abbreviated transcription (Latin):
celestib Quib reb exposicis satis docusse indeor. hominis na¬
tura quanto omnis aute iret animantes. Et enim
quid potest esse inrerũ natura hominem meluis. In eo eiu̾
solo est ratic. qua nichil pot̾ esse p̾stantiꝰ. Esse aut̃ bomunẽ
qui nichil in omni mundo melius ẽẽ quã se putet. desipien¬
tis arrogaucia eit. Ergo est aliquit melius. est: Est iͥ ꝓ fectio
deus. An domũ uͦ si doniũ magnam pulcrãq iuderis. non pos¬
sis ad duci. ut etiã si dominũ nõn iudeas inurib illam ⁊ muste¬
lis edificatã putes. Tancum uͦ ornitũ mundi tantã uarietatem
pulchritudinẽq reruĩ celestur tanitam uini ⁊ magnitudinem
maris atq terrani. si tiũ ac non deoꝵ inmortaliũ domiciliũ ꝑu¬
tes. non ne plane desipere uideare: An ne hoc quidẽ intelligimꝰ
est aut᷑ de siderib ut iam prope modũ appareat: must̾itudo ne

Expanded text:
caelestibus. Quibus rebus expositis satis docuisse videor hominis nacaelestibus. Quibus rebus expositis satis docuisse videor hominis natura quanto omnis anteiret animantes. ex esse potest in rerum natura homine melius; in eo enim solo est ratio, qua nihil potest esse praestantius; esse autem hominem qui nihil in omni mundo melius esse quam se putet desipientis adrogantiae est; ergo est aliquid melius. est igitur profecto deus. " An vero, si domum magnam pulchramque videris, non possis adduci ut, etiam si dominum non videas, muribus illam et mustelis aedificatam putes—: tantum ergo ornatum mundi, tantam varietatem pulchritudinemque rerum caelestium, tantam vim et magnitudinem maris atque terrarum si tuum ac non deorum inmortalium domicilium putes, nonne plane desipere videare? An ne hoc quidem intellegimus, etiam est de sideribus, ut iam prope modum appareat multitudo nec
Abbreviated transcription (Latin):
cͥonimodoꝵ omnis est. in homine dominatus. Nos campis. nos
montibus fruimur. nr̃i sunt ainnes. nostri lacus. Nos fruges
serimus. nos arbores. nos aquarum inductionib terris fecundi¬
tatem damus. Nos flumina arcemꝰ. dirigimꝰ auertimus. Hr̃is
deiiq manib in rerũ natura quasi alceram naturã efficere co¬
namur. Quid u̾ hominũ ratio. non in celũ usq penetrauit. Soli
eiuĩ examimantib nos astroꝵ obitꝰ. cursusq cognouimus. Ab ho¬
minum genere finitꝰ est. dies. mensis. annis. defectiones. Solis.
⁊ lune. cognita est. p̾dicateq in omine posterũ tempus. Que quan
te futurẽ sint. Que ꝯcuens animus. accipit ad cognitionẽ deoꝵ
equa oritur pietas. Cin ꝯuncta iusticia est. relique uircutes.
equib uita beata existit. par ⁊ similis deoꝵ. Nulla alia re nisi
inmortalitate. que nchil ad bene iiuendum ꝑcinet cedens

Expanded text:
commodorum omnis est in homine dominatus: nos campis nos commodorum omnis est in homine dominatus: nos campis nos montibus fruimur, nostri sunt amnes nostri lacus, nos fruges serimus nos arbores; nos aquarum inductionibus terris fecunditatem damus, nos flumina arcemus derigimus avertimus; nostris denique manibus in rerum natura quasi alteram naturam efficere conamur. Quid vero hominum ratio non in caelum usque penetravit? soli enim ex animantibus nos astrorum ortus obitus cursusque cognovimus, ab hominum genere finitus est dies mensis annus, defectiones solis et lunae cognitae praedictaeque in omne posterum tempus, quae quantae quando futurae sint. Quae contuens animus accedit ad cognitionem deorum, e qua oritur pietas, cui coniuncta iustitia est reliquaeque virtutes, e quibus vita beata existit par et similis deorum, nulla alia re nisi immortalitate, quae nihil ad bene vivendum pertinet, cedens
Abbreviated transcription (Latin):
partim alendo: Efficimus etiã domito nr̃o quadripedũ uectiones
Quoꝵ celeritas atq uis uobis ipsis adfeit uim ⁊ celeritatem. Nos
onera qͥbdam bestiis nos iuga inꝑonimꝰ. Nos elefantesũ acutissi¬
mis sensib nos sagacitate canũ ad utilitatem nram ab utimur
Nos et̾re cauernis ferrũ elicimmꝰ rem ad colendos agros necessanã
Nos aeris argeriti. auri. uenas penitꝰ abditas. inuẽnimꝰ ⁊ ad usum
aptas ⁊ ad ornatũ decoras. Arboꝵ autꝰ ꝯfectionẽ omniq mac̾ia
⁊ culta ⁊ siluestri paitim ad calficiendum corpꝰ igni adibito. ⁊
admitigandũ cibum utimur. partĩ ad edificandum ut tectis
septi frigora caloresq pellam̃. Magnus uͦ usus adfert ad nauigia
queres uolentissimas natura genuit. earũ moderationẽ. nos
soli habemus. maris atq uentoꝵ ꝓpt̾ naucicarũ reruꝰ scientia
plurimisq maricimis reb fruimur.atq utunur. Terrenoꝵ itẽ

Expanded text:
partim alendo. Efficimus etiam domitu nostro quadripedum vectiones, partim alendo. Efficimus etiam domitu nostro quadripedum vectiones, quorum celeritas atque vis nobis ipsis adfert vim et celeritatem. nos onera quibusdam bestiis nos iuga inponimus; nos elephantorum acutissumis sensibus nos sagacitate canum ad utilitatem nostram abutimur; nos e terrae cavernis ferrum elicimus rem ad colendos agros necessariam, nos aeris argenti auri venas penitus abditas invenimus et ad usum aptas et ad ornatum decoras. Arborum autem confectione omnique materia et culta et silvestri partim ad calficiendum corpus igni adhibito et ad mitigandum cibum utimur, partim ad aedificandum, ut tectis saepti frigora caloresque pellamus; magnos vero usus adfert ad navigia que res violentissimas natura genuit earum moderationem nos soli habemus, maris atque ventorum, propter nauticarum rerum scientiam, plurimisque maritimis rebus fruimur atque utimur. Terrenorum item
Abbreviated transcription (Latin):
his qui ad neruos resonant in cauctib Quam uͦ aptas quam que
uultarum artium ministras manus uatura homini di
digitoꝵ enim contractio facilis. facilisq porrectio propt̾ molles cq̃¬
missuras ⁊ arcꝰ. nullo in motu laborat. Itaq ad pingendum. fingen
apta ad motionem digitoꝵ atq hec oblectatiois illa necessitatis ciũc
dico agroꝵ ex tionesq tectoꝵ tegumñta corpoꝵ. uł cexta. iił suta
omnemq fabricam aeris ⁊ ferri. ex quo incelligit᷑ ad inuenta aĩo
percepta sensib adhibitis opificũ manib omnia nos consequantos
t cecti. ut uestiti. ut salm ẽẽ possimꝰ. urbes. muros. dom
delubra haberemꝰ. Iam uero oꝑib hominũ id est manib cibi etiã
uarietas inuenit᷑ ⁊ copia. Nam ⁊ agn multa efferunt manu que¬
P sita
que uel fatam consunant᷑ uł maudent᷑ condita uetustata. & p̃c̾ea
uescimr bestiis ⁊ t̾renis ⁊ aquatilib ⁊ uolantib partim capiendo

Expanded text:
is quae ad nervos resonant in cantibus. Quam vero aptas quamque is quae ad nervos resonant in cantibus. Quam vero aptas quamque multarum artium ministras manus natura homini dedit. Digitorum enim contractio facilis facilisque porrectio propter molles commissuras et artus nullo in motu laborat. itaque ad pingendum fingenduest admotione digitorum. Atque haec oblectationis, illa necessitatis, cultus dico agrorum extructionesque tectorum, tegumenta corporum vel texta vel suta omnemque fabricam aeris et ferri; ex quo intellegitur ad inventa animo percepta sensibus adhibitis opificum manibus omnia nos consecutos, ut tecti ut vestiti ut salvi esse possemus, urbes muros domicilia delubra haberemus. Iam vero operibus hominum id est manibus cibi etiam varietas invenitur et copia. nam et agri multa efferunt manu quaesita, quae vel statim consumantur vel mandentur condita vetustati, et praeterea vescimur bestiis et terrenis et aquatilibus et volantibus partim capiendo
Abbreviated transcription (Latin):
domina rerum. ut uos soletis dicere eloquendi euis quã est
p̃clara. quãq diuina. que primũ efficit. ut ⁊ ea que ignora¬
mꝰ discere. ⁊ ea que scimus alios docere possimus. De uid̾e hac
çoartam᷑. hac ꝑsuademꝰ. hac ꝯsolamur. afflictos hac deduermꝰ ꝑ¬
t̾ritos acimore. hac gestientes compͥmiuiꝰ. hac cupidicates. iraun¬
diasq restinguimꝰ. Hec nos uiris legum urbiũ societate deuinxit.
liet auita in mani ⁊ fera segregauit. Ad usum aut̃ orationis mere¬
wbile est. nͥ diligm᷑ adcenderis quanta opera machinatia n
sic. Primum enun apulmonib arteria usq ados intonum ꝑtinet
ꝑ quam uox principium ãmente ducens percipit᷑ ⁊ funditur
deinde inore sica est ulingua finita dentib Ea uocem in moderate
perfusam fingit ⁊ cerminat. Que sonoᷤ uocis distinctus. ⁊ pres¬
sos efficit. ciuinĩ ad dentes ⁊ ad alias pellit partes. Oris itaq plectri
similem linguã nostͥ selent dicere cordarum dences. nares. comib

Expanded text:
ndi vis quam est praeclara quamque divina. quae primum efficit ut et ea quae ignoramus discere et ea quae scimus alios docere possimus; deinde hac cohortamur hac persuademus, hac consolamur afflictos hac deducimus perterritos a timore, hac gestientes conprimimus hac cupiditates iracundiasque restinguimus, haec nos iuris legum urbium societate devinxit, haec a vita inmani et fera segregavit. Ad usum autem orationis incredibile est, nisi diligenter attenderis, quanta opera machinata natura sit. primum enim a pulmonibus arteria usque ad os intimum pertinet, per quam vox principium a mente ducens percipitur et funditur. deinde in ore sita lingua est finita dentibus; ea vocem inmoderate profusam fingit et terminat atque sonos vocis distinctos et pressos efficit, cum et dentes et alias partes pellit oris; itaque plectri similem linguam nostri solent dicere, chordarum dentes, nares cornibus
Abbreviated transcription (Latin):
conloquantur. Idq ut moda dixi facilius euenit ad pro¬
pinquante moite: ut animi futura augurent᷑. Exquo ⁊al¬
lud est callani de quo ante dixi. ⁊ homerici de quo hectoris
qui moriens ꝓpinquam achilli mortem denunciat. HNeq enĩ
illud uerbũ cemere consuetudo ad piobauisset siea res nulla
ess Omnio presagibat animus frustra me ire. eum exiremi do¬
mo. Sagire enim sentire acute est. Ex quo sageanus quia multa
scire uolunt. ⁊ sagaces dicti canes. Ic gͥ qui ante sagit quam ol¬
lata res est. dicitur presagire .i. futura ante sentire. In est igit᷑
in animis p̃sagatio extͥnsecꝰ. miecta atq melusa diuiuitꝰ Eõ si
exarsit acrius. furor appellat᷑. cum ã corpore aninius abstraeꝰ
diuino instintu concitat᷑. S quid occłis rapere uisa est de repen

Expanded text:
conloquantur. Idque, ut modo dixi, facilius evenit adproconloquantur. Idque, ut modo dixi, facilius evenit adpropinquante morte, ut animi futura augurentur. Ex quo et illud est Callani, de quo ante dixi, et Homerici Hectoris, qui moriens propinquam Achilli mortem denuntiat. Neque enim illud verbum temere consuetudo adprobavisset, si ea res nulla esset omnino: Praésagibat ánimus frustra me íre, cum exirém domo. Sagire enim sentire acute est; ex quo sagae anus, quia multa scire volunt, et sagaces dicti canes. Is igitur, qui ante sagit, quam oblata res est, dicitur praesagire, id est futura ante sentire. Inest igitur in animis praesagitio extrinsecus iniecta atque inclusa divinitus. Ea si exarsit acrius, furor appellatur, cum a corpore animus abstractus divino instinctu concitatur. Séd quid oculis rábere visa es dére
Abbreviated transcription (Latin):
amimꝰ a societate ⁊ acontagione corꝑis tum merunt ỹcen̾
toꝵ p̃sentia cernit. futura ꝓuidet. Iacet enĩ corpꝰ dormientis
ut mortui. Uiget aut̃ ⁊ inuit aniiniis. Quod multo magis
faciet post mortem eum omniuo corpore excesserit. Itaq ad pro¬
pinquante morte multo est duunor Nam ⁊ ipsũ uident
qui sunt morbo graui ⁊ morcifero ad fecti instare mortem. Itaq
his occurrunt plerũq imagines mortuoꝵ. Tum q uł maxi¬
illo etiam exemplo confirmat posidonius. quo affert rho¬
dium quendam morientem. Sex equales nominasse ⁊ dixis¬
se qui primus eoꝵ qui secundum qui deinde deinceps mori-¬
turus ect. S tͥb modis censet deoꝵ ad pulsu homines somp-¬
miare. Uno quod prouideat animus ipse persese quippe
qui deoꝵ cognacione teneatur. altero quod plenꝰ aersit
inmortasiũm animoꝵ in quib tanquam uisignite note
ueritatis appareant. Tercio quod ipsi deͥi cũ doriientib

Expanded text:
animus a societate et a contaganimus a societate et a contagsentia cernit, futura providet; iacet enim corpus dormientis ut mortui, viget autem et vivit animus. Quod multo magis faciet post mortem, cum omnino corpore excesserit. Itaque adpropinquante morte multo est divinior. Nam et id ipsum vident, qui sunt morbo gravi et mortifero adfecti, instare mortem; itaque iis occurrunt plerumque imagines mortuorum, tumque vel maxumillo etiam exemplo confirmat Posidonius, quod adfert, Rhodium quendam morientem sex aequales nominasse et dixisse, qui primus eorum, qui secundus, qui deinde deinceps moriturus esset. Sed tribus modis censet deorum adpulsu homines somniare, uno, quod provideat animus ipse per sese, quippe qui deorum cognatione teneatur, altero, quod plenus ae+r sit inmortalium animorum, in quibus tamquam insignitae notae veritatis appareant, tertio, quod ipsi di cum dormientibus
Abbreviated transcription (Latin):
salubri ⁊ moderato culti atq uictui quieti se cradiderit ea parce
amini que mentis ⁊ consilii est agitata ⁊ erecta sacurataq bo¬
narũ cogitationũ epulis. eaq parte auum que uoluptate
alit᷑ nec̃ mopia enec̾ta nec sacietate affluenti quoꝵ utrumq
prestringere aciem mentis solet. siue deest nature quippiã
siue habundat acq effluit. illa etiã tercia parce animi in
qua irarum existit ardor. se data acq restincta : tum eue¬
niet duab anni temerarius partib compressis. ut illa t̾cia
pars rationis ⁊ mentis eluceat ⁊ seuegaan ad sompiiandum
acremq p̃beat. tum ei uisa quietis occurrent tranquilla. atq
ut nichil sit quod errorẽ animis ꝑ turbationẽq adferat.
Ex quo etiau pycagoricis int̾ diccum putat᷑. ne faba uesce¬
rent᷑. quod habet inflationẽ magnam is cib tranquillitati
atis querenci uere contrariam. Cum uero ÷ sõpno se u

Expanded text:
salubri et moderato cultu atque victu quieti se tradiderit ea parte salubri et moderato cultu atque victu quieti se tradiderit ea parte animi, quae mentis et consilii est, agitata et erecta saturataque bonarum cogitationum epulis, eaque parte animi, quae voluptate alitur, nec inopia enecta nec satietate affluenti quorum utrumque praestringere aciem mentis solet, sive deest naturae quippiam sive abundat atque affluit, illa etiam tertia parte animi, in qua irarum existit ardor, sedata atque restincta, tum eveniet duabus animi temerariis partibus compressis, ut illa tertia pars rationis et mentis eluceat et se vegetam ad somniandum acremque praebeat, tum ei visa quietis occurrent tranquilla atque ut nihil sit, quod errorem animis perturbationemque adferat. Ex quo etiam Pythagoriis interdictum putatur, ne faba vescerentur, quod habet inflationem magnam is cibus tranquillitati mentis quaerenti vera contrariam. Cum ergo est somno sevocatus
Abbreviated transcription (Latin):
Uun et euentũ agnosco. scio ad ꝓbo. At multa falsa inimo obscura
fortasse nobis. S sint falsa quedam coutͣ uera quid dicunꝰ :. Que qui¬
dem mulço plura. euenurent. si ad qͥ etem integri iremꝰ. Nc̃ omusti cibo
⁊ uino ꝑt̾bata ⁊ confusa ceriumꝰ. Uide quid socrates inplaconis po¬
lxcia sequat᷑. Nicit aut̃ cum dormientib ea pars: animi. que m̃tis
⁊ rationis sit particeps. sopita langueat. illa aut̃ uiqua feritas. quedã
sic acq agrestis unmnanitas cũ sit inmoderato obstupefacta patu atq
rastu. exsultare eam in sompuo imoderateq iactait. Itaos hine
omna uisa obiciunt᷑ ã mente ac ratione uacua. ut aut cum matre
corpꝰ miscere uideat᷑. Aut cum quo uis alio uł homine uł deo. Se¬
re belua atq eciã trucidare aliquẽ. ⁊ impie ciuentati. multaq
facerem pure atq tecre cum temeritate ⁊ impudentia. Acqui

Expanded text:
vim et eventum agnosco, scio, adprobo. vim et eventum agnosco, scio, adprobo. fortasse nobis. Sed sint falsa quaedam; contra vera quid dicimus? Quae quidem multo plura evenirent, si ad quietem integri iremus. Nunc onusti cibo et vino perturbata et confusa cernimus. Vide, quid Socrates in Platonis Politia loquatur. Dicit enim: “Cum dormientibus ea pars animi, quae mentis et rationis sit particeps, sopita langueat, illa autem, in qua feritas quaedam sit atque agrestis inmanitas, cum sit inmoderato obstupefacta potu atque pastu, exsultare eam in somno inmoderateque iactari. Itaque huic omnia visa obiciuntur a mente ac ratione vacua, ut aut cum matre corpus miscere videatur aut cum quovis alio vel homine vel deo, saepe belua, atque etiam trucidare aliquem et impie cruentari multaque facere inpure atque taetre cum temeritate et inpudentia. At qui
Abbreviated transcription (Latin):
hactenꝰ aliquid egit. ut earũ rationẽ rerũ explicaret. que in mari celo¬
iefierent. Illa uero eur eueniant quis ꝓbabilit̾ dixent: N oi
cur quõ quid eueniat intelligo. Iam uero semꝑ uirdis semꝑ grauata
Lentiscus triplicisolita grandescere fetu. Ter fruges fundens tͥa temꝑa
monstrat. Hec hoc quidem quero cur hec arbor uua ter floreat.¬
arandi. Aut cur arandi maturitatẽ ad signũ foris accommod hoc
sum contentꝰ qd̾ etiam si quo quid q fiat ignorẽ. quid fiat intelligo
ꝓomni gͥ diuuinatione idem quod probusus q uas cõmemoram respon¬
debo. Quid sc̃a monea radix ad purgandũ quio anstolochia ad morsus
erpentiũ possit. que nom̃ exinuentu rerepꝑit: Rem ipsai
tor ex somynio. Posse uideo quod satis est. cur possit nescio. Sic uento¬
rum ⁊ imbrium signaq dixi rationẽ quã habeant. non sacis ꝑspicuo.

Expanded text:
hactenus aliquid egit, ut earum rationem rerum explicaret, quae in mari caelohactenus aliquid egit, ut earum rationem rerum explicaret, quae in mari caelove fierent. Illa vero cur eveniant, quis probabiliter dicur, quoniam, quid eveniat, intellego. Iam vero semper viridis semperque gravata Lentiscus triplici solita grandescere fetu Ter fruges fundens tria tempora monstrat arandi. Ne hoc quidem quaero, cur haec arbor una ter floreat aut cur arandi maturitatem ad signum floris accommodet; hoc sum contentus, quod, etiamsi, cur quidque fiat, ignorem, quid fiat, intellego. Pro omni igitur divinatione idem, quod pro rebus iis, quas commemoravi, respondebo. Quid scammoneae radix ad purgandum, quid aristolochia ad morsus serpentium possit, quae nomen ex inventore repperit, rem ipsam inventor ex somnio, video, quod satis est; cur possit, nescio. Sic ventorum et imbrium signa, quae dixi, rationem quam habeant, non satis perspicio;
Abbreviated transcription (Latin):
modo ⁊ atreus cõmemorabat᷑ a nobis heroyce ꝑsona. initia sub¬
ductaq racione nefaria celera medicantes. Mirari licet que suit
aĩaduersa ãmedicis herbarum genera. que radicũ ad morsus bestia¬
rum. ad occłorum morbos. ad uulnera. Quoꝵ ium atq naturã ratio.
rium quã explicauit. Ucilitate ⁊ ars est ⁊ inuentor probatꝰ. Age ea
que quãquã exalio genera sunt. tam̃ diuinationi sunt similiora uidea¬
inus. Atq eciam uentos premonstrat sepe fucuros. Inflatũ in cere
cũ subito penitꝰq tũ escit. Saxaq cana salis spumata liquore. Tresti¬
ficas certant neptuuo reddere uoces. Aut densus stridor cum celso
euertice montis. Ortus aͦuꝑ gescit scopuloꝵ sepe repulsus. Atq his
rerũ presensionib progno sticata sunt referta. Quis gͥ elicere cau-¬
sas p̾sensionum pocest & siudebo eothum stoicũ ẽẽ conatum. Qui

Expanded text:
modo et Atreus commemorabatur a nobis, heroicae personae inita submodo et Atreus commemorabatur a nobis, heroicae personae inita subductaque ratione nefaria scelera meditantes. animadversa a medicis herbarum genera, quae radicum ad morsus bestiarum, ad oculorum morbos, ad vulnera, quorum vim atque naturam ratio numquam explicavit, utilitate et ars est et inventor probatus. Age ea, quae quamquam ex alio genere sunt, tamen divinationi sunt similiora, videamus: Atque etiam ventos praemonstrat saepe futuros Inflatum mare, cum subito penitusque tumescit, Saxaque cana salis niveo spumata liquore Tristificas certant Neptuno reddere voces, Aut densus stridor cum celso e vertice montis Ortus adaugescit scopulorum saepe repulsus. Atque his rerum praesensionibus Prognostica tua referta sunt. Quis igitur elicere causas praesensionum potest? etsi video Boe+thum Stoicum esse conatum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
eo iasomis quigladio nonueam eius aperuit quam sanare mie¬
Sici non potuerant. Mulci enĩ ⁊ cũ obesse uellent ꝙꝓ fuent.
⁊cum ꝓ desse offuerunt. Ita non fit exeo quod dat᷑ ut uoluntã
eĩ quidederit aꝑpareat. Nec si his qui accepit bene uta
iocnto is quidedit amice dedit. Que enĩ libido. queq. auari¬
cia quod facinus aut suscipit᷑ isi ꝯfilio capto aut diei
anum iocũ ⁊ cogitatioẽ id̾ ⁊ rat̾ione ꝑficit᷑. nam ouinis
opinio racio ÷ ⁊ quidem bona ratio siuera. Mala. aĩ.si falsa:
opinio. S adeo tantũ rationem habemꝰ. si modo habemꝰ. Bouam autẽ
rationẽ aut non bonam anobis uomen cui patͥmonium relinquitut.
Sic ratio est homini. beneficio deoꝵ data: Quid enim potiꝰ hominib
dedissent. si iis nocere uoluissent. In usticiae aut̃ intemꝑantie
timiditatis que semina essent si his uitiis ratio non subẽẽt media

Expanded text:
eo Iasoni is qui gladio vomicam eius aperuit, quam sanare meeo Iasoni is qui gladio vomicam eius aperuit, quam sanare medici non potuerant. multi enim et cum obesse vellent profuerunt et cum prodesse offuerunt; ita non fit ex eo quod datur ut voluntas eius qui dederit appareat, nec si is qui accepit bene utitur idcirco is qui dedit amice dedit. Quae enim libido quae avaritia quod facinus aut suscipitur nisi consilio capto aut sine animi motu et cogitatione di est ratione perficitur; nam omnis opinio ratio est, et quidem bona ratio si vera, mala autem si falsa est opinio. sed a deo tantum rationem habemus, si modo habemus, bonam autem rationem aut non bonam a nobis. Non enim ut patrimonium relinquitur sic ratio est homini beneficio deorum data; quid enim potius hominibus dii dedissent si is nocere voluissent, iniustitiae autem intemperantiae timiditatis quae semina essent si is vitiis ratio non subesset? Medea
Abbreviated transcription (Latin):
mano generi mocum istum ceierem cogitationis acumen. sol¬
lertiã quam rationem uocauius. qm̃ pestifera siuit iifiae.
admadũ ꝑ aucis salutaris non dari omnino. Quã tam munifice
⁊ tam large dan. Quam obrem mens uoluntaser diuina. id cͥco
ꝯfrtint hominib quo diis est largita ratione iñ sobis ꝯsu¬
lint. quos bona ratione donauit. quos iudemus i mnode uilli
int̾ esse pancos. Non placet aut̾ paucis aduis inmort alibo seti
ꝯsuiltum. Sequit ergo ut nemini ꝯsultũ sit .h uuc loco sic sodetis
occurrere. Nou ide̾co non obtuni enobis adiis ẽm apusũ qiuod inil¬
ti eon beneficio ꝑuerse uterentur. eciam patrimduni muldos ma¬
le uci. nec obeam causam eot beneficium ã patrib nullum
ha¬
bere. quisquis isticũe negat aut que est incolla¬
ista similitudo. Nec enĩ herculi nocere dĩ au era uoluit
cum ei cunicã centauri sanguine cuictã oedit. nec ꝓdesse phera¬

Expanded text:
mano generi motum istum celerem cogitationis acumen solmano generi motum istum celerem cogitationis acumen sollertiam, quam rationem vocamus, quoniam pestifera sit multis admodum paucis salutaris, non dari omnino quam tam munifice et tam large dari. Quam ob rem si mens voluntasque divina idcirco consuluit hominibus quod is est largita rationem, is solis consuluit quos bona ratione donavit, quos videmus si modo ulli sint esse perpaucos. non placet autem paucis a diis inmortalibus esse consultum; sequitur ergo ut nemini consultum sit. Huic loco sic soletis occurrere: non idcirco non optume nobis a dis esse provisum, quod multi eorum beneficio perverse uterentur; etiam patrimoniis multos male uti, nec ob eam causam eos beneficium a patribus nullum habere. Quisquam istuc negat, aut quae est in collaista similitudo? nec enim Herculi nocere Deianira voluit cum ei tunicam sanguine Centauri tinctam dedit, nec prodesse Phera
Abbreviated transcription (Latin):
his modis ÷ de quo sacis dixi. qui est susceptꝰ exp̃sione rerum
futurarũ. Alcer experturbatioĩb tempestatũ. reliquis iuotib
Tercius excõmoditate rerũ quas ꝑcipimꝰ ⁊ copia. Quartꝰ ex astroꝵ
ordine celiq constantia. Uersutas eos appello. quor celerit̾ mens
uersat᷑. Callidos aut̃. quoꝵ tanquã mamiis opere si cauimꝰ usus
ta communis pene maiorib sencit. Domus unꝰ cuiꝰq sentit.
forum sentit turia. campꝰ socũ prouutie. Ut queui ad modũ
racione recte fiat. sic racione peccet᷑. Alterũq ⁊ apaucis. ⁊ raro
alterũ ⁊ semꝑ ⁊ apluriiis. ut satius fuerit nuillam omnino
nobis adiis in mortalib datam ẽẽ rationem quã cauta cum ꝑui¬
de datam. Ut uinum egrotis. quia prodest raro. nocet sepissune.
melius est non adhibere omnino. quam spe dubie salutis. ina¬
ꝑtam ꝑuiciem incurrere. Sic aud scio an meluis fuerit hu¬

Expanded text:
is modus est de quo satis dixi, qui est susceptus ex praesensione rerum is modus est de quo satis dixi, qui est susceptus ex praesensione rerum futurarum; alter ex perturbationibus tempestatum et reliquis motibus; tertius ex commoditate rerum quas percipimus et copia; quartus ex astrorum ordine caelique constantia. De versatur, callidos autem quorum tamquam manus opere sic animus usu ta communis paene maioribus. sentit domus unius cuiusque sentit forum, sentit curia campus socii provinciae, ut quem ad modum ratione recte fiat sic ratione peccetur, alterumque et a paucis et raro, alterum et semper et a plurimis, ut satius fuerit nullam omnino nobis a dis immortalibus datam esse rationem quam tanta cum pernicie datam. ut vinum aegrotis, quia prodest raro nocet saepissime, melius est non adhibere omnino quam spe dubiae salutis in apertam perniciem incurrere, sic haud scio an melius fuerit hu
Abbreviated transcription (Latin):
sui liberi superstites essent. suꝑsticiosi sunt appellati. Quod
nomen patuit postea latius. Qui aut̃ omĩa que adcultũ deoꝵ ꝑti¬
nerent. diligenter recractarent ⁊ tauquã relegerent. Sunt
dicti reliosi ex relegendo. Elegantes exeligandõ
enim
in uerbis ominb mestiris legendi eadẽ que in religioso. ita fact
⁊ mente̾ adeis ad homines ꝑuenisse obeãq causam maloꝵ msti¬
cutis mens. fides. uirtꝰ. concordia. consecrate. ⁊ publice dedicate
sint. Que qui conuenit penes deos esse negare cum eoꝵ augͦa
⁊ scã simulac̃ uenerem̃: quod si est in hominũ genere ment.
tidet. iuit̾. ꝯcordia. unde hec int̾ram nͥ ab suꝑis defluere pocue¬
rlunc Cumq suit innobis consilium. ratio prudentia. necesse
est deos hec ip̃sa babere maiora. Nam cleantlres ut dicebas qua
tuor.
modis formatas in animis hominũ putat ẽẽ deoꝵ notiones : Unꝰ

Expanded text:
sui liberi superstites essent, superstitiosi sunt appsui liberi superstites essent, superstitiosi sunt appnomen patuit postea latius; qui autem omnia quae ad cultum deorum pertinerent diligenter retractarent et tamquam relegerent, i sunt dicti religiosi ex relegendo, tamquam elegantes ex eligendo,enim in verbis omnibus inest vis legendi eadem quae in religioso. ita factum et mentem a deis ad homines pervenisse ob eamque causam maiorum institutis Mens Fides Virtus Concordia consecratae et publice dedicatae sunt; quae qui convenit penes deos esse negare, cum eorum augusta et sancta simulacra veneremur: quod si inest in hominum genere mens fides virtus concordia, unde haec in terram nisi ab superis defluere potuerunt?, cumque sint in nobis consilium ratio prudentia, necesse est deos haec ipsa habere maiora, nec haberettuor modis informatas in animis hominum putat deorum esse notiones. unus
Abbreviated transcription (Latin):
indicunt᷑. accipimus enĩ deoꝵ cupiditates. egritudines. uacuu-¬
dias. Nec uero ut fabule ferunt bellis p̃liisq caruert᷑. Nec so-¬
lum ut apud homerũ cum duo exercitꝰ contrarios alii dei exalia
paite defenderent. S etiã ut cum citanis idem cum gigantibus sua
ꝓ pͥa bella gessert̾. Hec ⁊ dicunt᷑ ⁊ credunt᷑ stultissime ⁊ pleua st̃
succilitatis. sumineq leuitatis. S tam̃ his fabulis sꝑecis ac repu¬
ditatis. deus ꝑtinens. ꝑ naturã cuiꝰq rel. ꝑ terraᷤᷤ ceres. per maria
nertunus. alii ꝑ alia poterunt incelligi. qui qualesq sunt quoqi
eos nomine consuetudo nuucupauerit. quos deos ⁊ uenetari ⁊ cole¬
re debemus. Cult̾ aut̃ deoꝵ est optimus idemq castissimꝰ. atq¬
scĩssunꝰ. plenussimꝰq pietatis. Ut eos semꝑ per pura incegra
incorrupta ⁊ mente ⁊ uoce ueneremur. Non enim philosofi

Expanded text:
inducuntur: accepimus enim deorum cupiditates aegritudines iracuninducuntur: accepimus enim deorum cupiditates aegritudines iracundias; nec vero, ut fabulae ferunt, bellis proeliisque caruerunt, nec solum ut apud Homerum cum duo exercitus contrarios alii dei ex alia parte defenderent, sed etiam ut cum Titanis ut cum Gigantibus sua propria bella gesserunt. haec et dicuntur et creduntur stultissime et plena sunt futtilitatis summaeque levitatis. Sed tamen is fabulis spretis ac repudiatis deus pertinens per naturam cuiusque rei, per terras Ceres per maria Neptunus alii per alia, poterunt intellegi qui qualesque sint quoque eos nomine consuetudo nuncupaverit. Quos deos et venerari et colere debemus. cultus autem deosanctissimus plenissimus que pietatis, ut eum semper pura, integra, incorrupta mente et voce veneremur.