comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
accepi epistolam beatitudinis ur̃ae gretiari orsu
confectam: De depes enim & ipse inbonis ut deuota mostali¬
tas quiut beatae in mostalitatis honorem debitum tenens
ina quitate iudicii pondus: ut illisoli laudem infertes cuius
opus agnosceris: Quia ergo gratiadĩ ad temisit ꝓquib
ate uota laudationis accepi benedicamus illum simul in
inum: qui& ꝑine pntulit materia piae ꝓsecutionis. etate
accepit sibi soli debitam gloriã laudis: Inceteris autem
sto ego inme on& ipso inreatu conscius in pauore auxius
ante iudicem confusus: ante aduentum iudicis terrore
commotus : rursum autẽ expedemptione fidus sedemp¬
tonis actionis prorsus redemptoris pietate saluandus
cuius siquae rocs opus peccatum est: siquae raes interfoga¬
tionem pecccati confessio est: siquae ptes iudiciũ poena
eccati est: Ppo quib cunctis: & pecaatis &peccatorĩ
meori meritis: obsecrote ꝑeũ cui. iudicio ab solui cupimus
apeatu. ut defigas ꝓme manum opaetionis core uultu pie¬

Expanded text:
accepi epistolam beatitudinis vestrae, gratiarum orsu confectam. Dederas enim et ipse in bonis, ut devota mortalitas quivit, beatae immortalitati honorem debitum, tenens in aequalitate judicii pondus, ut illi soli laudem inferas, cujus opus agnoscis. Quia ergo gratia Dei ad te misit pro quibus a te vota laudationis accepi, benedicamus illum simul in unum, qui et per me intulit materiam piae prosecutionis, et a te accepit sibi soli debitam gloriam laudis. 2. In caeteris autem sto ego in memetipso in reatu conscius, in pavore anxius, ante Judicem confusus, ante adventum Judicis terrore commotus; rursum autem ex redemptione fidus redemptionis, actionis prorsus Redemptoris pietate salvandus. Cujus si quaeras opus, peccatum est; si quaeras vitae rationem, peccati confessio est; si quaeras judicium, poena peccati est. Pro quibus cunctis et peccatis et peccatorum meorum meritis, obsecro te per eum cujus judicio absolvi cupimus a reatu, ut defigas pro me manum orationis coram vultu pie
Abbreviated transcription (Latin):
tur in hac uitabeati spe beagtudinis future beati sunt
psa autempe non hic sed inillauita futuri sunc : qua ibi
omnium beatonum beatitudo ꝑfectaerit. ubi humana
natura suigloriam conditoris: & suam ꝑ fecte beatisi¬
cata ui surte ÷ atque ei sine ullo defectusua bratitudi¬
nis adherebit:

Expanded text:
ntur in hac vita beati, spe beatitudinis futuri beati sunt; ntur in hac vita beati, spe beatitudinis futuri beati sunt; ipsa autem re non hic, sed in illa vita beati futuri, quia ibi omnium beatorum beatitudo perfecta erit, ubi humana natura sui gloriam Conditoris, et suam perfecte beatificata visura est, atque ei sine ullo defectu suae beatitudinis adhaerebit.
Abbreviated transcription (Latin):
dciuir quisq ꝑfectus quimiustus prȩcepa sa¬
cit ꝑsectis autem precepta trans crndit itaidem
colatus illis ab solute ꝑfectis quimuita beata suturi sunũ
non est ut nadicam ꝑ fecte perfectus: Qui & sidimis sa
omnis iniquitas: non est adhucsanata sed sanatur eius
infirmitas. Et ideo & sinonpeccat ut sit uereꝑfectus
peccare tamen potest: quia non est consummpta omini infir¬
mitate sanatus: Acꝑ hoc ubi aboninipeccato mundatus pa¬
care non poterit: ibierit ꝑfecte sanus & sumine ꝑfectus
nc autem quanta lib& quis excellenga sc̃i tatis eminea
quanta lib& eminentia ꝑfectionis excellat: potest qui¬
dem fieri promodulo huius uitae ꝑfectus: sed non est se
desua ꝑsectione securus ut non debeat essede casu solliu¬
tis: tutique ubi est sollicitudo non est absoluta bea
tudo. Quae nequa quam ꝑ fecta credenda est si se cure un
fuerit nec securterit nisi omnem sollicitudinem seuis¬
ritas e terna consumpserit: Qua propter : quidicm¬

Expanded text:
dicitur quisque perfectus, quia justus praecepta facit, perfectus autem praecepta transcendit: ita idem collatus illis absolute perfectis, qui in vita beata futuri sunt, non est, ut ita dicam, perfecte perfectus; cui etsi dimissa est omnis iniquitas, non est adhuc sanata, sed sanatur ejus infirmitas; et ideo etsi non peccat, ut sit vere perfectus, peccare tamen potest: quia non est consumpta omni infirmitate sanatus; ac per hoc, ubi ab omni peccato mundatus, peccare non poterit, ibi erit perfecte sanus et summe perfectus 2. Hic autem quantalibet quis excellentia sanctitatis emineat, quantalibet eminentia perfectionis excellat, potest quidem fieri pro modulo hujus vitae perfectus; sed non est sic de sua perfectione securus, ut non debeat esse de casu sollicitus: et utique ubi est sollitudo, quae nequaquam perfecta credenda est, si secura non fuerit, nec secura erit nisi omnem sollicitudinem securitas aeterna consumpserit. Quapropter qui dicu
Abbreviated transcription (Latin):
infletur sed in dño qui eum intus inluminauit ut
enubilanda cognos cer& glorietur: Quando qui¬
dem scientia sine donodi quod est aritas inflat
ita siei aritas admisceatur aedificat: N per
hoc quidedo loqui uoluerit: aut nil dicit. & nulli
eum prȩcipitauit inflago: aut sialiquid dixerit¬
& secrediderit ado accepisse qđ dixit Hab&
undedo gratias agat: non hab& quod ingenus ui
uirib elatus ads̃ cribat. ediam ipiã capitula
que ut cumq soluenda ꝓposuistis adtexon
Itaque iubes̃ ut paucis aedis seram quaesit uite con¬
tem platur proprietas: & quid inter ipsam a
actiuam uitam inter sit quanta pos sum breuitau
dis tinguam. Vtrum .is. cui aeclesiae regende
cure cominis sa est contem platiua uirtutis fier

Expanded text:
infletur, sed in Domino, qui eum intus illuminavit, ut infletur, sed in Domino, qui eum intus illuminavit, ut illuminanda cognosceret, glorietur. Quandoquidem scientia sicut sine dono Dei, quod est caritas, inflat, ita si ei caritas admisceatur, aedificat . Ac per hoc, qui de Deo loqui voluerit, aut nihil dicit, et nulla eum praecipitat inflatio; aut si aliquid dixerit, et se crediderit a Deo accepisse quod dixit, habet unde Deo gratias agat, non habet quod ingenii sui viribus elatus ascribat. 3. Sed jam ipsa capitula, quae utcunque solvenda proposuistis, attexam. Itaque jubetis ut paucis edisseram quae sit vitae contemplativae proprietas: et quid inter ipsam et activam vitam intersit, quanta possum brevitate distinguam. Utrum is cui Ecclesiae regendae cura commissa est, contemplativa
Abbreviated transcription (Latin):
naudaciam sub eunde prae ceptionis uestre ꝑduxit
modiam non humilitatis ess& ꝑseueraenter tenere silen¬
num sed superbiae ultra rennuere quam uis iifir¬
mis ceruicib onus in positum, Cui queri sustinendo
&siniea merusticitas faciebat inualidum uestra fieri
redidifide qui iubebatis idoneum: Hoc quoque mihi
audendi aliquid ñ ducum dabat: quod magnanim reri
magnus ipse conacus ess& egam si nullus dis pu¬
tantem seque retur effecnis : Siquidem necess¬
riarm tractetio questonum: & sinon instrut in
uenientis quodquerit aoium exerc& saltim
que rentis ingenium Ut aut nouerit seque¬
rendo & ni lul inueniendo nescire qđ se foste nose
prȩ sumpseraet: & igno rantae suae consequenter
admonitus quod sibi deesse uiderit quae ret qđ
inuenerit teneat: & quod tenuerit ꝑseuerantere
erceat:ut si quod sibi dediuinis litteris ꝓpossi¬
tum fuerit. salubriter traetare & sufficienter
explicare potuerit: non de inuentione ueriatis

Expanded text:
in audaciam subeundae praeceptionis vestrae perduxit; in audaciam subeundae praeceptionis vestrae perduxit; quod jam non humilitatis esset perseveranter tenere silentium, sed superbiae ultra renuere, quamvis infirmis cervicibus onus impositum: cui oneri sustinendo, etsi mea me rusticitas faciebat invalidum, vestra fieri credidi fide qui jubebatis, idoneum. 2. Hoc quoque mihi audendi aliquid fiduciam dabat, quod magnarum rerum magnus ipse conatus esset, etiamsi nullus disputantem sequeretur effectus. Siquidem necessariarum tractatio quaestionum, etsi non instruit non invenientis quod quaerit animum, exercet saltem quaerentis ingenium: ut aut noverit se quaerendo, et nihil inveniendo nescire quod se forte nosse praesumpserat; et ignorantiae suae consequenter admonitus, quod sibi deesse viderit, quaerat; quod invenerit teneaxerceat: aut si quod sibi de divinis Litteris propositum fuerat, salubriter tractare, et sufficienter explicare potuerit; non de inventione veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
iu multum que Renisus sum uoluntu
gtuae midomine studiosissime pontificum
iuliane: non uelut ꝑuicaciter duris sed pro¬
priae in possibilitatsadionitus : Videbatur enim
mihi & iure forsitan uidebatur qđ etiam ipsi prȩsimp¬
tionem mea potuis setis in prouide teneritatis ar¬
guere si tantam rem quae utiq essec coperosa tƿec¬
tinda facile acsine ulla deliberagone sus ciperem
cum mne oporter  prius ipsius reipondus unde dicen
tas exploreta ꝓmitte r& ad hoc arripiendum quod
iuberetis accedere: His & talibus sollicita conside¬
ratione pers pectis necessarium dixi ut me aliquã¬
diu abs cribendi pry̧ sumptione suspenderem, Sed
quam sicut cogitanda fuit iniuneti operis difficultas
ita cogitari debuit iniungentis auctoritas. nec uolui
nec debui usque quaq iesistere cestus quod uires meas
multo amplius adiuuarei tua prȩcipientis oreto quam
gra uar& ipsius materiae magnitũdo: Deinde illa
considerago animum meum suis uirtutib diffidentem

Expanded text:
iu multumque renisus sum voluntati tuae, mi domine studiosissime pontificum Juliane; non velut pertinaciter durus, sed propriae impossibilitatis admonitus. Videbatur enim mihi, et jure forsitan videbatur, quod etiam ipsi praesumptionem meam potuissetis improvidae temeritatis arguere, si tantam rem, quae utique esset operose tractanda, facile ac sine ulla deliberatione susciperem: cum me oporteret prius ipsius rei pondus unde dicendtas explorata promitteret, ad hoc arripiendum, quod juberetis, accedere. His et talibus sollicita consideratione perspectis, necessarium duxi, ut me aliquandiu a scribendi praesumptione suspenderem. Sed quia sicut cogitanda fuit injuncti operis difficultas, ita cogitari debuit injungentis auctoritas, nec volui, nec debui usquequaque resistere, certus quod vires meas multo amplius adjuvaret tua praecipientis oratio, quam gravaret ipsius materiae magnitudo. Deinde illa consideratio animum meum suis viribus diffidentem,
Abbreviated transcription (Latin):
clam fontes quat tuor uistutes. uitia quoque quas¬
tuor uelut quas dam origines malorim oriuum
definiuit. Haecsur& nimirum .x. qua ame uolu¬
istis e nodari capitula non ut absolutio erm uobis
aliquid cognitionis ad serree sedut uestra magis
custe siregulariter impertetum munus inpleuero
non niliil aedificationis talium studiosis horim &
lis similium capitulorum explicatione confers&
etepum si tuea nes crei num quanrtanto ordine
delucidanda ꝓpomeres: deo aut uoluistis cognita
uobis disputationib: inius traeri ut aut me sĩa liquid
secus quam haec raetio hab& ex ponerem face retis
emendari uelcorrigi: autae ste ꝑ sollicitudinem ues¬
tpam meum que sermonem ad aliorum notitiam pos¬
sinc catholice disputata ꝑduci: Nuncigitur iamqua
sit uitae contemplatiue ꝓprietas dño uestris oretioni¬
b adiuuante trcetemus

Expanded text:
ia quoque quatuor, velut quasdam origines malorum omnium definivit. Haec sunt nimirum decem, quae a me voluistis enodari capitula, non ut absolutio eorum vobis aliquid cognitionis afferret, sed ut vestra magis cura, si regulariter imperatum munus implevevo, nonnihil aedificationis talium studiosis, horum et his similium capitulorum explicatione conferret. Caeterum si tu ea nescires, nunquam tanto ordine dilucidanda proponeres. Ideo autem voluistis cognita vobis disputationibus illustrari, ut aut me, si aliquid secus quam ratio habet exponerem, faceretis emendari vel corrigi; aut certe per sollicitudinem vestram, meumque sermonem ad aliorum notitiam possent catholice disputata perduci. Nunc igitur quae sit vitae contemplativae proprietas, Domino vestris orationibus adjuvante t
Abbreviated transcription (Latin):
alia sacer dotis doctrina deb&esse quam uita
Satisque auditores possin& ꝓficere sia doctorib suis
qđ uident spirita liter fieri hoc sibiegam simplicitꝰ
audiant prȩ dicari dicente apostolo: Et siomperitus
ser mone sed nonscientia deditur intellegi qđ
non sedebeat a clesiae doctor deaccurati sermonis os
uelle sed magis se quante sit eriditionis ostendere
Nonigitur in uerborim splendore sed mnoperum uir¬
tute totam predicandi fiduciam ponat, Non uocib: de¬
lectetur populi adclamantis sibi sed fletibus: Nec plau¬
sum a populo studeat expectare. sed gemitum: Hoc
specialiter doctor aeclesiasticus elabor& quofiani qui
audiunꝰ eum sanis disputationib: meliores. non uana
ad sentagone fauto res : Hacrimas quas uult a suis au¬
ditorib fundi ipse primitus fundat. & sic eos conpune¬
tione sui cordis accendat. Tamsimplex & aꝑtus otiꝰ¬
siminus latinus disciplinatus tamen & graeuis sermio
deb& esse pontificis : Vt ab intellegenta sui nullu

Expanded text:
alia sacerdotis doctrina debet esse quam vita, satisque auditores possint proficere, si a doctoribus suis quod vident spiritualiter fieri, hoc sibi etiam simpliciter audiant praedicari, dicente Apostolo: Etsi imperitus sermone, sed non scientia . Unde datur intelligi quod non se debeat Ecclesiae doctor de accurati sermonis ostedificare, sed magis se quantae sit eruditionis ostendere. Non igitur in verborum splendore, sed in operum virtute totam praedicandi fiduciam ponat; non vocibus delectetur populi acclamantis sibi, sed fletibus; nec plausum a populo studeat exspectare, sed gemitum. Hoc specialiter doctor ecclesiasticus elaboret, quo fiant qui audiunt eum sanis disputationibus meliores, non vana assentatione fautores. Lacrymas quas vult a suis auditoribus fundi ipse primitus fundat, et sic eos compunctione sui cordis accendat. Tam simplex et apertus; etiamsi minus Latinus, disciplinatus tamen et gravis sermo debet esse pontificis: ut ab intelligentia sui nullos,
Abbreviated transcription (Latin):
uxsit abstinengae credenda ꝑfectio
& utrum tantum corpori an& animae necessaria
debeat iudiari: Quantum auirtitꝗb ueris uis¬
tution simil tudines distent: quib: prȩaedentib
causis & subsequentib: inqrinentis nascisoleauii ui¬
qa uel augeri & quib posseni adiuuuite dnĩo re¬

Expanded text:
sit abstinentiae credenda perfectio; et utrum tantum corpori an et animae necessaria debeat judicari. Quantum a virtutibus veris virtutum similitudines distent. Quibus praecedentibus causis et subsequentibus incrementis nasci soleant vitia vel augeri; et quibus possi
Abbreviated transcription (Latin):
fectu sug gerere curteui: Quod & si rurtelis intelle¬
gentiam ñ itanitidũ aut saporĩ formare ualuit
caritas tamen que me inuitauit ut suggererem : uolis
ins pir& ut que sug gesta sunt placide suscipere digne¬
mini Incolumen dum nostrun diuina gretia con

Expanded text:
fectu suggerere curavi. Quod etsi ruralis intellifectu suggerere curavi. Quod etsi ruralis intelligentia non ita nitidum aut saporum formare valuit, charitas tamen, quae me invitavit ut suggererem, vobis inspiret ut quae suggesta sunt placide suscipere dignemini. Incolumem dominum nostrum divina gratia con
Abbreviated transcription (Latin):
ta lucide uniuqrsa detinto miste rio dicere fecerit
nobiscum in hoc nouissimo temp scło rim & quicquid
in becillitas nostrierim mentiu acsocordia animorĩ: in
sacris scripturȩ paginis scritari tam suf ficienter
ad grruata curis exteriorib: non ualebat : graetixesue
ubestate donante ꝑuos plenis sune instruet: demicaria¬
tionis ac natiuitatis xp̃i misterio surimus Cratias
agimus scaẽ trinitati quaedĩ est quia fornia uit ho¬
minẽ in uirginis utero quam tamen ꝓnr̃a redemp¬
utero extrat aduos ueniens acpenes uos faciens man¬
sionem. famis nr̃ae ie diaomn ꝑ uos uerbi sui ubestate re¬
fecit gretiae suae puritate stabiliuit ueritatis sur
dono locupletauit, Sit tibidno meobonũ mercedis reposi
fructuo peris boni inter eterne selicitans gaudiaꝑ
mansurie quia letos celestis opte culi pasticipationẽ fe¬
cistis Ecce &sinon ut uoluitandem ut potui scrͥa¬
ti ur̃ae hac nonte meritatis ausu sed humilitatis af¬

Expanded text:
tam lucide universa de tanto mysterio dicere fecerit,nobiscum in hoc novissimo tempore saeculorum, et quidquid imbecillitas nostrarum mentium ac socordia animorum in sacris Scripturae paginis scrutari tam sufficienter aggravata curis exterioribus non valebat, gratiae suae ubertate donante, per vos plenissime instructi de Incarnationis ac Nativitatis Christi mysterio sumimus. Gratias agimus sanctae Trinitati, quae Deus est, quia formavit hominem in Virginis utero, quem tamen pro nostra redemputero exstitit, ad vos veniens, ac penes vos faciens mansionem, famis nostrae inediam per vos verbi sui ubertate refecit, gratiae suae puritate stabilivit, veritatis suae dono locupletavit. Sit tibi Domino meo bonum mercedis repositfructu operis boni inter aeternae felicitatis gaudia permansura, quia laetos nos coelestis oraculi participatione fecisti. 4. Ecce, etsi non ut volui, tamen ut potui, sanctitati vestrae haec non temeritatis ausu, sed humilitatis af
Abbreviated transcription (Latin):
tute pontifices, uitae contem platua capaces & gaudioni
calestium coheredes: .XIIII. UbISE LOCIITIRX
cusat qđ axclesia macistRos DoCR
Ic ne cui piam meus sermo ppa aude¬
sumptuosus appareat: siquales nonesse uelesse
Idebeant omnes sacer dotes ostendat non generelito
sed de uno mihii uideo essedicendum. & dete potissimum
qui lioc mihi pacetia dixerim temere delegasti: pericu¬
losi sermonis officium: Nec incognita uobis sedusitaa
debeo copre hendere quaesolemus internos mutua con¬
latione conferre: Quibus breuiter deratis: non puto
quod iplationem mag̃is quaidis putationem mneam : quis¬
quam iuste possit alicuius temeritatis arguere qua¬
si patres meos audeam docere : aquibus : nor mam uiuends
accipere sumparatus & discere
Ie colat erço quarrtu et qualia me ciudiente
atque ꝓbante diccir soleatis de ad minustrutione

Expanded text:
tute pontifices, vitae contemplativae capaces, et gaudiorum tute pontifices, vitae contemplativae capaces, et gaudiorum coelestium cohaeredes. CAPUT XIV. Ubi locutor se excusat qc ne cuipiam meus sermo praesumptuosus appareat, si quales non esse vel esse debeant omnes sacerdotes ostendat; non generaliter, sed de uno mihi video esse dicendum, et de te potissimum qui hoc mihi pace tua dixerim temere delegasti periculosi sermonis officium. Nec incognita vobis, sed usitata debeo comprehendere, quae solemus inter nos mutua confabulatione conferre. Quibus breviter declaratis, non puto quod relationem meam, magis quam disputationem quisquam juste possit alicujus temeritatis arguere; quasi patres meos audeam docere, a quibus normam vivendi accipere sum paratus et discereecolite ergo quanta et qualia, me audiente atque probante, dicere soleatis de administratione
Abbreviated transcription (Latin):
plicati fundonuim terminos sinetermino cupiditatis
extendar acse passim ex quisitis delitis dedane
quae animum corpusque debilitanc Sigloriam non
xp̃i sed suam decepti uulgi adulantis honorib: quae¬
ran plus que dese aliena linguae quam suae conscientia
credantꝰ Siomne gaudium suum non futurorim remu¬
ueretione nec inscitate uitae sed insua tantum dignita¬
te constuant. Et dum tales se quales creduntur a¬
mant: num quam sibi displiceant ac placentes sibi non
sine desua corrretione sollietq quis non intellegat
sentis emendent. contem platiua uite pasticipes esse
non posse: ad quam non ꝑueniun nisi quistuderin&
esse quod factisunc nec affecton uideri sedesse quod
sunc: Nonalienis laudibus sedmorib exinii nec so¬
lum desua dignitate sed potius desacer dotalis uitae nobi¬
litate conspicui: qui sunc non appellatione tenus sed uir¬

Expanded text:
plicati, fundorum terminos sine termido cupiditatis plicati, fundorum terminos sine termido cupiditatis extendant ac se passim exquisitis deliciis addicant ditant, quae animum corpusque debilitant; si gloriam non Christi, sed suam, decepti vulgi adulantis honoribus, quaerant: plusque de se alienae linguae, quam suae conscientiae credant; si omne gaudium suum, non in futurorum remuneratione, nec in sanctitate vitae, sed in sua tantum dignitate constituant: et dum tales esse, quales credunt, amantur creduntur amant, nunquam sibi displiceant: ac placentes sibi, non sint de sua correctione solliciti: quis non intelligat sentis emendent, contemplativae vitae participes esse non posse? ad quam non perveniunt, nisi qui studuerint esse quod facti sunt; nec affectant videri, sed esse quod sunt; non alienis laudibus, sed moribus suis eximii; nec solum de sua dignitate, sed potius de sacerdotalis vitae nobilitate conspicui: qui sunt non appellatione tenus, sed vir
Abbreviated transcription (Latin):
uina nim studium lit teperum ȩtam inc possunc habere
pontifices sed illi quise ab omnib: inplicamentis negotio¬
nim saecolarium remouentes: non tor pene otio sedm
s̃stunt ꝑfectionis suae negotio &t abstultita sapientie sae¬
cularis auersi uerbodi infatigabiliter uacant sapientes
uemrciter fiunc caelestia sapiunc terrena des piciune
ontra dicentes sanae doctrina redarguune oboedien¬
tes instituunt scis uistutibus quibus indies singulos fiau
dõ ꝓpinquiores incumbunc & tam suis quam omnium qui
peos erudiuntur ꝓsectib: clari: hic quidem uelut gustum
quendam contem platiuae uite quo ad eam feruentius ꝓ¬
uocentur accipiunt sedibiiam inaeternum felices de
quia hic omnium fidelium catholicorum hono rantur
ut capita fianc̃ sed laetantur potius quia ibi xp̃i qui est
sacer dotum acfidelium omnium caput: clario re man¬
brte futurisur&: tsi quod absit saecularib negotus in¬

Expanded text:
vinarum studium litterarum, etiam hic possunt habere vinarum studium litterarum, etiam hic possunt habere pontifices. Sed illi qui se ab omnibus implicamentis negotiorum saecularium removentes, non torpent otio, sed insistunt perfectionis suae negotio, et ab stultitia sapientiae saecularis aversi, verbo Dei infatigabiliter vacant, sapientes veraciter fiunt, coelestia sapiunt, terrena despiciunt, contradicentes sanae doctrinae redarguunt, obedientes instituunt, sanctis virtutibus, quibus in dies singulos fiant Deo propinquiores, incumbunt: et tam suis quam omnium qui per eos erudiuntur, provectibus clari, hic quidem velut gustum quemdam contemplativae vitae, quo ad eam ferventius provocentur, accipiunt: sed ibi jam in aeternum felices effquia hic omnium fidelium catholicorum honorantur ut capita: sed laetantur potius, quia ibi Christi, qui est sacerdotum ac omnium fidelium caput, clariora membra futuri sunt. At si quod absit saecularibus negotiis im
Abbreviated transcription (Latin):
deuita contemplagua considerat: & sufficienter
instrictus intellegit quando & ubicius possit ꝑ
fectio conprehendi nondubitauit aecclesianim prin¬
cipes uitae contem platiuae posse & debere fieri sec¬
tatores: Quia siue secundum opinionem quorindam
nihil ali ud sit uita contem plaqua quamrerim laten¬
tium futuraerĩ q notitia siue uacatio ab omnib occi¬
pationib: mundi siue diuinarum studium litte pterum
siue quod hiis ꝓbatur esse ꝑfectus ipsauisiodĩ on
uideo quid inpedimenti sc̃is sacer dotib: possit auferri
quominus ad haec quat tuor quae commemosteui ꝑ ue¬
niaoie. Quo enim primum & ultimum/ id est perum
latentium futurerumq notita & ipsauisio dĩ. in com¬
parabiliter prestantiore erint mnillauita beata quã
inista diuersis erroribus inplicata quando quidem
tam perum omnium notiga quam ipsa di substantia
plene acꝑfecte uidebitur:Quo autem media uacato¬
nem uidelic& & abominib occupationib mundi &di

Expanded text:
contemplativa considerat, et sufficienter instructus intelligit quando et ubi possit ejus perfectio comprehendi, non dubitabit ecclesiarum principes vitae contemplativae posse et debere fieri sectatores. Quia sive, secundum opinionem quorumdam, nihil aliud sit vita contemplativa quam rerum latentium futurarumque notitia, sive vacatio ab omnibus occupationibus mundi sive divinarum studium litterarum, sive quod his probatur esse perfectius ipvideo quid impedimenti sanctis sacerdotibus possit afferri quominus ad haec quatuor quae commemoravi perveniant. Duo enim, primum et ultimum, id est, rerum latentium futurarumque notitia, et ipsa visio Dei, incomparabiliter praestantiora erunt in illa vita beata quam in ista, diversis erroribus implicata, quandoquidem tam rerum omnium notitia quam ipsa Dei substantia plene ac perfecte videbitur. Duo autem media, vacationem videlicet ab omnibus occupationibus mundi,
Abbreviated transcription (Latin):
intentione ꝑcurrerem acmentis acie defixa uniuersa
quaenimorem pignientori redolentia extabani sapo¬
rare conarer : ita diffugit ame quicquid languidum
quicquid detritum quicquid erat aduersa ualitudi¬
ne anxium: ut mroborplena incolumitats ex sur¬
gens ualenter ad gremiu piae &scẽmatris ecdesiae
tonis suae flatu uiuifico inarchano pectoris insuf¬
flauerit. sci quesps unctione aduniuersa dese di¬
cenda instrixerit. Vt qua dicentes noui acuete¬
ris instrimenti series in carnationis seuna quitatis
dominica misteria congnebat: ta euideter uos
ea rindem scripturarim uestem expandere fecit
tq ut itadicam eaquae opaca uidebantur ꝓsui
quantitate misterii lue clarius manifesta acno¬
ta pus illis & magnis effecerit : Ita ut ex hoc ebetescit
iuuinianus dissipetur eluidlus simulque & in¬
credulus acmente ꝑfidus decidat iudeus:
audeo in hoc donogratiae uobis ado distribute qđ
se quiad uirginẽ mariã gabrielũ inplenitudine

Expanded text:
intentione percurrerem, ac mentis acie defixa, universa quae in morem pigmentorum redolentia exstabant, saporare conarer, ita diffugit a me quidquid languidum, quidquid detritum, quidquid erat adversa valetudine anxium, ut in robur plenae incolumitatis exsurgens, valenter ad gremium piae et sanctae matris Ecclesiae ionis suae flatu vivifico in arcano pectoris insufflaverit, sanctique Spiritus unctione ad universa de se dicenda instruxerit, et quam decenter Novi ac Veteris Instrumenti series Incarnationis, seu Nativitatis dominicae mysteria continebat, tam evidenter vos earumdem Scripturarum vestem expandere fecerit, atque, ut ita dicam, ea quae opaca videbantur pro sui quantitate mysterii, luce clarius manifesta ac nota pusillis et magnis effecerit: ita ut ex hoc hebetescat Jovinianus, dissipetur Helvidius, simulque et incredulus ac mente perfidus decidat Judaeus. 2. Gaudeo in hoc dono gratiae vobis a Deo distributae, quod ipse qui ad Virginem Mariam Gabrielem in plenitudine
Abbreviated transcription (Latin):
heci deillis ait non labo rebunt neque fatga bun¬
tur s ae termiatis enim beagtudine ꝑ fruentur :
Vt hoc illis sit in remune pegone be agtudinis a qđ m
desesso usi fuerinc iubilo laudis: salmus enim di¬
cit: Neati qui habitaũ indomotua dñe insaculum
secul laudabuntte: Praemium ergo uistictiserit:
ipse qui uisticte dedit: IX. QD SINC FINE
deiuuĩdebimus: Et quo dipsesit fixus
DESIDERIORUM NOSTRORU
Dcestꝰ est quod eum sine inter missione uidebi¬
mus, inis igitur desideriori nostrorum xp̃s
tuncerit: quisine fine uidebitur sine fastidio
amabitur asine faggatione laudabitur
ocmunus & hic affectus. hic actus ꝓfecto erit
omnib sicut ipsa uita aeterna communis. I¬
uII ET QUODEINE IINESIT NOSTRADESI¬
Seipsum nobis in proemio daturi quonihil est
ero illorum ds̃ & ipsi erirc mihiples nin egoero
undẽ satienturꝰ ego ero Quȩ cumque ab lunnuao¬
honeste deside paentur & uita & salus oi uistus er copu¬

Expanded text:
heta de illis dicit, non laborabunt neque fatigabuntur . Aeternitatis enim beatitudine perfruentur: ut hoc illis sit in remuneratione beatitudinis, quod indefesso usi fuerint jubilo laudis. Psalmus enim dicit: Beati qui habitant in domo tua, Domine, in saecula saeculorum laudabunt te . Praemium ergo virtutis erit ipse qui virtutem dedit. CAPUT LX. Quod sine fine Dominum videbimus, et quod ipse sit finis desideriorum nostrorum. certum est quod eum sine intermissione videbimus. « Finis igitur desideriorum nostrorum Christus tunc erit, qui sine fine videbitur, sine fastidio amabitur, sine fatigatione laudabitur. Hoc munus, et hic affectus, hic actus profecto erit omnibus, sicut ipsa vita aeterna, communis um, et quod tunc honesta nostra desiSeipsum nobis in praemio daturum, quo nihil est Ero illorum Deus, et ipsi erunt mihi plebs , nisi: Ego ero unde satientur, Ego ero quaecunque ab hohoneste desiderantur, et vita, et salus, et cop
Abbreviated transcription (Latin):
cordia uinculo ei qui accepit obstrictus a quannec
incor pore uult oculus esse qui est digitus: cum inim¬
brm ut rumque contineat: totius carnis pacata com¬
rago. Sic itaque habebit bonum alius aliominus :
ut hoc quoque donum habeat: neue lit amplius:¬

Expanded text:
cordiae uinculo ei qui accepit obstrictus, quam nec in corpore uult oculus esse qui est digitus, cum membrum utrumque contineat totius carnis pacata compago. sic itaque habebit donum alius alio minus, ut hoc quoque donum habeat, ne uelit amplius
Abbreviated transcription (Latin):
us dixerim in consummatone mundi esfudit in
corde beatitudinis uestrȩ donum gratia sua si mul
& studium operis sci: Seditque inore uestro di¬
rectum & bene sonantem sermonem quode linqui¬
tiũ cordaterrendo sanar& & bonis operib dedi¬
tos inscis actib: confirmandos igni colesti a fatim
animar&: Oramus de inde maiestatis suꝑnae ꝓ¬
fusissimam pietatem ut in presulatu ecclesiae suae ad
inluminationem fidelium an nos uitae ur̃a ꝑte lan¬
do conseru& & itadonum gratiarisuani qđ cordi
uestro diffudit exsuperere concedat: ut at holicam
plebem studiosis operib: doctrinisque sci monie
uestrȩ bonorm omniũ conpotem reddat: Proque
laboris ur̃i sca instantia post longissimal uitae
huius spatia remisis iniquitatib tectisq pecatis
cuscis & electis suis caelestia uobis ad posidendum

Expanded text:
us dixerim, in consummatione mundi, effudit in us dixerim, in consummatione mundi, effudit in corde beatitudinis vestrae donum gratiae suae simul et studium operis sancti; deditque in ore vestro directum et bene sonantem sermonem, quo et delinquentium corda terrendo sanaret, et bonis operibus deditos, in sanctis actibus confirmandos, igne coelesti affatim animaret. Oramus deinde majestatis supernae profusissimam pietatem, ut in praesulatu Ecclesiae suae ad illuminationem fidelium, annos vitae vestrae protelando conservet, et ita donum gratiarum suarum, quod cordi vestro diffudit, exuberare concedat, ut catholicam plebem studiosis operibus, doctrinisque sanctimoniae vestrae, bonorum omnium compotem reddat. Proque laboris vestri sancta instantia post longissima vitae hujus spatia, remissis iniquitatibus, tectisque peccatis, cum sanctis et electis suis coelestia vobis ad possidendum
Abbreviated transcription (Latin):
c& illiministrae uerine donante xp̃o materiam. ues¬
trotamoi operi totius laboris adstipulabitur sumina
Iam & aurim quã lib& originis acnature sua obtine¬
at s̃plendorem: cum ꝑ formas autẽ figurtcni uariea¬
tes perite deducitur: dicentis quaȩ politur argficis i¬
genio non mmerito p̃dicator huius rri exemplo
motus ingenii efficaciam quam diuinacordiuestro
contulit grctia in signe que studium quouos in causis
xp̃i desudasse cognosco attollere laudib ꝓcurepm
ut quia ego nequeo alios predicar precapoer: nisi
quia idipsum uobis displicere soleat cons cuessemnus¬
estat ergo ut hoc faciam : q. uestrȩ scitas deside ito
anima: Se fest itaque ma pus illitas immomeci
ecclesiae uniuersitas: ad auus notitam insĩgniope¬
ris uestri deduxit nostra tenuitas: iniensa & inef¬
fabili trinitat : non quantas deb& sed quantas ualo
gnitiarĩ copias: quia infine tẽpori aut pene ut ueri¬

Expanded text:
icet illi ministraverint, donante Christo, materiam, vesicet illi ministraverint, donante Christo, materiam, vestro tamen operi totius laboris astipulabitur summa. Nam et aurum quamlibet originis ac naturae suae obtineat splendorem, cum per formas aut etiam figurarum varietates perite deducitur, decenterque politur, artificis ingenium non immerito praedicatur. Hujus rei exemplo permotus, ingenii efficaciam quam divina cordi vestro contulit gratia, insigneque studium, quo vos in causis Christi desudasse cognosco; attollere laudibus procurarem, aut quia ego nequeo, alios praedicare precarer, nisi quia idipsum vobis displicere soleat conscius essem. Restat ergo, ut hoc faciam, quod vestrae sanctitatis desiderat anima. Refert itaque mea pusillitas; imo mecum Ecclesiae universitas, ad cujus notitiam insignia operis vestri deduxit nostra tenuitas, immensae et ineffabili Trinitati, non quantas debet, sed quantas valet gratiarum copias, quia in fine temporum, aut pene, ut veri
Abbreviated transcription (Latin):
cantib: asperitatem metumque incuitere uide atur
duo tamai subsȩquentes librimaxima fiducia xp̃icola¬
nim releuant corda: obspem future resurrectonis
& rgni quodie si delib xp̃s daturum ꝓmisit: Peliquum
uero totius codicis corpus: legendo trans currens:
mpatrisamilas: qui pro fest dethes sauro suo noua
a uetere E uidenter enim & dubia effugata. & obs¬
curte inlucem ꝓducta sunc cum & antiquori patrum de¬
creta & noue breuitatis indicia artificii uestri frc¬
tuoso labore ad mediũ sunc dedueta, Manat ergo
ex illoni sententa ueritas ex uestro auie labore noua
& uerissima breuitas: uicquid itaque ueraeciter
ili caste & sobrie indi causis senserine est tibi com¬
mune cum illis ad cuius notitiam doctrina chis hoc
ipsum dedixit: Uestry tamen solliertudini ton¬
tundem ad plaudit quod curiositate instante illo
sententias inunum collectas. pigris & torpentib: con
tiguo relatum manifeste aperut. Propter quod b¬

Expanded text:
cantibus asperitatem metumque incutere videatur, cantibus asperitatem metumque incutere videatur, duo tamen subsequentes libri maxima fiducia Christicolarum relevant corda, ob spem futurae resurrectionis et regni, quod se fidelibus Christus daturum promisit. Reliquum vero totius codicis corpus legendo transcurrens, patrifamilias, qui profert de thesauro suo vetera et nova . Evidenter enim et dubia effugata, et obscura in lucem producta sunt, cum et antiquorum Patrum decreta, et novae brevitatis indicia artificii vestri fructuoso labore ad medium sunt deducta. Manet ergo ex illorum sententia veritas, ex vestro autem labore nova et verissima brevitas. Quidquid igitur veraciter illi, caste, et sobrie in Dei causis senserunt, est tibi commune cum illis, ad cujus notitiam doctrina Domini hoc ipsum deduxit. Vestrae tamen sollicitudini tantumdem applaudit, quod curiositate instante, illorum sententias in unum ctiguo relatu manifeste aperuit. Propter quod l
Abbreviated transcription (Latin):
detulerit prius potius qua uobis gratias ogi conside¬
rans ne forsan inmutatione dexterȩ altissimi age¬
petis ut is quicaduca mercimonia uectare solitus
pat diuinis aeternis que misteriis pariretur : Intelle¬
xitamen in hac paste sci & artificiosi cordis uestr hum¬
litatem qua omne qđ indictis uris uenustum niteas
& suniꝰ existit: cum gretiarĩ actione resependo ad dm̃
cuius uobis mune re uenit ingens &optimum reddit
anam uero gloriã respuendo : & idipsum abiectum ui¬
dentium obtutibus ostendere nititur quo uiliori gerilo
hocidem credidisse cernitur: ns pecto igitur pre¬
scripti cõdicis discussoq uocabulo nullum penitus
aliud reperire ualui nomen eidem operi congrientius.
nisi quod ipse in principio sui uoluminis gestare uidetur
pellatur enim prognosticon futuri sxculi qđ latine
prescientia suturi saculi dici ñ ingrie potest. In quo
quidem quam lib& primus liber: quadam exparte pec¬

Expanded text:
detulerit prius, potius quam vobis gratias egi, considedetulerit prius, potius quam vobis gratias egi, considerans ne forsan immutatione dexterae Altissimi ageretis, ut is, qui caduca mercimonia vectare solitus erat, divinis aeternisque mysteriis pararetur. Intellexi tamen in hac parte sancti et artificiosi cordis vestri humilitatem, quae omne quod in dictis vestris venustum, nitens, et purum existit, cum gratiarum actione referendo ad Deum, cujus vobis munere venit ingens et optimum, reddit. Vanam vero gloriam respuendo eo idipsum abjectum videntium obtutibus ostendere nititur, quo viliori gerulo hoc idem credidisse cernitur. Inspecto igitur praescripti Codicis, discussoque vocabulo; nullum penitus aliud reperire valui nomen eidem operi congruentius, nisi quod ipse in principio sui voluminis gestare videtur. Appellatur enim Prognosticon futuri saeculi, quod Latine praescientia futuri saeculi dici non incongrue potest. In quo quidem quamlibet primus liber quadam ex parte pec
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ operis comulauit & me laboris uestri ad fectudita¬
uit: Dicam ergo illi cum exultatione mentis: ꝓphede
sui uerbis: Bene dictus dĩ benedictus dis: dedie in
diem: Adueniens namque quidam iudeus nomine
restitutus: quasibritum ut ita dixerum animal: materi¬
am lumini congnientem depostans : librum que instudio¬
sAbreuitate: non solum ex artiquorum sconum que patri
sententus: uenim etiam inspirante & docente xp̃olabo¬
re acstudio ꝓprio consũmare. & nostre ineptia seltu¬
dinis uestrȩ pnidentia mittere ꝓcurruit: Cemellis
manibus obtulit: quem auiditate noscendi rapiens
potius quã accipiens: citissime pandidi: ttulum que
contrit suscipiens mines se me fateor: Curtaonnti & tam
preclari mercimori causam: Tam insido & acultufi¬
dei alieno uestre scitas crediderit baiulo: Sedilico
illa petione mbutus. quithes auri fictilib uasis com¬
mittit. p̃fato iudeo cur eaque acceperet inlesa

Expanded text:
sancti operis cumulavit, et me laboris vestri effectu ditasancti operis cumulavit, et me laboris vestri effectu ditavit. Dicam ergo illi cum exsultatione mentis prophetae sui verbis: Benedictus Deus, benedictus Dominus de die in diem. Adveniens namque quidam Judaeus, nomine Restitutus, quasi brutum, ut ita dixerim, animal, materiam lumini congruentem deportans, librum, quem studiosa brevitate non solum ex antiquorum sanctorum Patrum sententiis, verum etiam inspirante et docente Christo, labore ac studio proprio consummare, et nostrae ineptiae sanctitudinis vestrae prudentia mittere procuravit, gemellis manibus obtulit, quem aviditate noscendi rapiens, potius quam accipiens, citissime pandi, titulumque contra suspiciens miratum esse me fateor, cur tanti et tam praeclari mercimonii causam tam infido et a cultu fidei alieno vestra sanctitas crediderit bajulo. Sed illico illa ratione imbutus, qua thesaurum fictilibus vasis committitur, praefato Judaeo cur ea quae acceperat illaesa
Abbreviated transcription (Latin):
tus: nunc etiam obtate oportunitatis euentu priua¬
tus aut ut ad sol& obliuione retentus suggestionib
meis ualefactionem alternam scitudinis uestrȩ intule¬
rim minime preces: fretus tamen saluatoris & redem¬
toris nostri oreculo: quo discipulos sacre autem dicen¬
do siduo ex uobis consenserint suꝑ t̃re deomnire¬
quacumq peterinc fi& illis a patre meo quiincaelis ests¬
Iestre quoque ꝓmissionis fiducia uberrime fretus
fixum corde tenebam quodneq ueritas mentiri
ullate nus poss&: neque ueritatis cultor atque disci¬
pulus mendaciis deseruir& : Ex pectabam sc̃ĩ tudinis
uestre ꝓmissum spem magnam repositam. habens in
uel sxpe utidem quiubiq presenti cordiuestro iis¬
pinetor adess& & uotis nostris effectum tandem
prestar&, Nunc ergo quiadns memor fuit mei &
uotori meoni me compotem fecit: gaudio os meum &
linguam exultatione repleuit. Cum & uos ꝑfectionem

Expanded text:
tus, nunc etiam optatae opportunitatis eventu privatus, nunc etiam optatae opportunitatis eventu privatus, aut, ut assolet, oblivione detentus, suggestionibus meis valefactionem alternans sanctitati vestrae intulerim minime preces, fretus tamen Salvatoris et Redemptoris nostri oraculo, quo discipulos, securavit dicendo: Si duo ex vobis consenserint super tequacumque petierint fiet illis a Patre meo qui in caelis estvestrae quoque promissionis fiducia uberrime fretus, fixum corde tenebam, quod neque veritas mentiri ullatenus posset, neque veritatis cultor atque discipulus mendaciis deserviret. Exspectabam ergo sanctitudinis vestrae promissum, spem magnam repositam habens in Dvel saepe, ut idem qui ubique praesens est cordi vestro inspirator adesset, et votis nostris effectum tandem praestaret. Nunc ergo quia Dominus memor fuit mei, et votorum meorum me compotem fecit, gaudio os meum et linguam exsultatione replevit, cum et vos perfectione
Abbreviated transcription (Latin):
Sinis noster xp̃s ꝑficiens nos. ipseerit & pefecto
orlaudatio nostrr: quem inisaecula seculorum laudi¬
Ibimusa & sime fine laudantes amiabimus. Ibierto
uit cdñs in primis operib mundi ubi legitir & p
quie uitds dieseptimo ab omnib: operib suis qua
fecit & benedixit ds̃ diem septimum & sciꝰ fuauit eil
enim septimus etiam nos ipsi erimus: quanido eius
fuerimus bene dictione & scifiatione pleni atque
Hunc uero erit sabbatum nostrum cuius fius er
ues pere: sed dominicus dies uel ocauus atern
qui xp̃i resurrectione paretus est: Ibiua abinius¬
mus & laudabimus: Ecoe quoderit infine sine
fine blamquis alius noster est finisa nisper¬
uenire ad regnium cunis nullus est finiss
ecor dationem eorim pecca minu epis aopus¬
pauidus & memoria ingentium criminum usq¬
quaque ꝑterritus : putauerem diuinas aures
in meis penitus obduractos fuisse clamorib cumꝓ
missionis ur̃ae minime ꝑciperem opus Et lic& hu¬
ius cemodi causa nunc diuersis ꝑturbationib: agita¬

Expanded text:
Finis noster Christus perficiens nos, ipse erit refectio et laudatio nostra, quem in saecula saeculorum laudabimus, et sine fine laudantes amabimus. Ibi erit, vit Dominus in primis operibus mundi, ubi legitur: Et requievit Deus die septimo ab omnibus operibus suis , fecit. et benedixit deus diem septimum et sanctificauit eum, enim septimus etiam nos ipsi erimus, quando eius fuerimus benedictione et sanctificatione pleni atque  erit sabbatum nostrum, cuius finis non erit uespera, sed dominicus dies uelut octauus aeternus, qui Christi resurrectione sacratus est, aeternaudabimus. ecce quod erit in fine sine fine. nam quis alius noster est finis nisi peruenire ad regnum, cuius nullus est finis? ecordatione meorum peccaminum pavidus, et memoria ingentium criminum usquequaque perterritus, putaveram divinas aures in meis penitus obduratas fuisse clamoribus, cum promissionis vestrae minime perciperem opus. Et licet hujusmodi causa nunc diversis perturbationibus agita
Abbreviated transcription (Latin):
inde utero nomio mostuus & ine uangelio cumelig qui
mostuus non est. legitur apparus se uiuentibus :
redendum omnino est: quod sicut uiuentes mostuo sumges¬
Etis interesse non possunt Ita defunctis caus& uiuentium
nesciantur quam tantum ignoraentiam sco planimae. uteom
sciuntt & scientem omnia contemplantur:am eibe an
gregorius in libris morelium. loco illo quo testimo nuinilla
de uerbis iob tractare uidetur ubiat siue nobiles sueri
filueius siue gnobnles non intellege: ita definiens dict
uentium posteos qualiter disponantur nesciunt q̃ ui¬

Expanded text:
in Deuteronomio mortuus , et in Evangelio cum Elia, qui in Deuteronomio mortuus , et in Evangelio cum Elia, qui mortuus non est, legitur apparuisse viventibus ? Credendum omnino est quod sicut viventes mortuorum gestis interesse non possunt, ita a defunctis causae viventium nesciantur. Quam tamen ignorantiam sanctorum sciunt, et scientem omnia contemplantur. Nam et beatus Gregorius in libris Moralium, loco illo quo testimonium illud de verbis Job tractare coepit, ubi ait: Sive nobiles fuerint filii ejus, sive ignobiles, non intelligit , ita definiens, aitventium post eos qualiter disponatur nesciunt. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
rium est ea nosse non solum presentia uel preterita ue¬
rum etiam futur spũ di reuelante cognos cere: sicut non
omnes homines sed propheta dum hic uiuereni cognos ce¬
bunt necipsi omnia sedque illis esse reue landa dipuiden¬
tia iudicabat:¬
ex mostuis sicut eum truecrio paulus exuiuis in papedi¬
um peptus est : diuina scripture testaturam samuel
heta de functus uiuo regi sauli etiam futurte praedixit:
quam uis non nulli non ipsum fuisse quipotuis set magicis.
artibus euocari sed aliquem spiritum tam malis ope¬
ribus congruentem illius existiment similitudinem
figurasse Num liber eclesiasticus quem ilis filius sy¬
rach scripsisse treditur & propter eloquii non nul¬
lam similitudinem salamonis ꝓnuntiatur: contineat m
laude patrum qđ samuel & mortuus ꝓphetauerit. ed
si & huic libro exebreorim quia ineo non est canone con¬
tradicitur  quiddemorse dieturisumus. qui ceste &

Expanded text:
rium est ea nosse, non solum praesentia uel praeterita, uerium est ea nosse, non solum praesentia uel praeterita, uerum etiam futura spiritu dei reuelante cognoscere, sicut non omnes homines, sed prophetae, dum hic uiuerent, cognoscebant, nec ipsi omnia, sed quae illis esse reuelanda dei prouidentia iudicabatex mortuis, sicut e contrario Paulus ex uiuis in paradisum raptus est, diuina scriptura testatur. nam Samuhel propheta defunctus uiuo regi Sauli etiam futura praedixit: quamuis nonnulli non ipsum fuisse, qui potuisset magicis artibus euocari, sed aliquem spiritum tam malis operibus congruentem illius exifigurasse: cum liber Ecclesiasticus, quem Jesus filius Sirach scripsisse traditur, et propter eloquii nonnullam similitudinem Salomonis pronuntiatur, contineat in laude patrum, quod Samuel etiam mortuus prophetaverit . Sed si huic libro ex Hebraeorum quia in eorum non est canone contradicitur; quid de Moyse dicturi sumus, qui certe et
Abbreviated transcription (Latin):
hacuita discedens si fueris ses: sed tuncerit plera le tia
& mualios sicut ipse expectatus es uodiĩ tibi quiei¬
brum es noniuidetur esse ꝑ fecta boetitia sidesit aui
ineimbrim a quanto magis dñs & saluator noster qui
quidem mostuos quidhic agatur auiuis: seddum hic agi¬
tur: postoa uero audire possnt ab eis: quihine ad eos mo¬
riendo ꝑgunt,onquidem omnia: sed quae sinuntur i
diapo: quisi nuntur etiam ista meminisse q& que illos quib
laec indicant oport& audireos sunt & abangelis quireb
quȩ aguntur hic praestosun audire aliquid mostui: qđ
unum queinque illorum audire debere iudicat ⁊ cuicuneta
subiecta suntisi enim essei angel quipossuni inter es se
tigit autem mori inopem illum: &inferri abangelis insi¬
nu abracha os sunt etiam sp̃s mostuori aliqua qua hic
aguntur qua neces sarium est eos nosse: & quos neces sa¬

Expanded text:
hac vita discedens, si fueris sanctus; sed tunc erit perfecta laetitia, hac vita discedens, si fueris sanctus; sed tunc erit perfecta laetitia, enim et tu alios, sicut et tu exspectatus es. Quod si tibi, qui membrum es, non videbitur esse perfecta laetitia, si desit aliud membrum, quanto magis Dominus et Salvator noster, qui quidem mortuos quid hic agatur a vivis: sed dum hic agitur, postea audire possunt ab eis qui hinc ad eos moriendo pergunt: non quidem omnia, sed quae sinuntur indicare, qui sinuntur etiam ista meminisse; et quae illos, quibus haec indicant, oportet audire. Possunt et ab Angelis, qui rebus quae aguntur hic, praesto sunt, audire aliquid mortui, quod unumquemque illorum audire debere judicat cui cuncta subjecta sunt. Nisi enim essent Angeli qui possent interesse s: Contigit autem mori inopem illum, et auferri ab Angelis in siulerunt. possunt etiam spiritus mortuorum aliqua, quae hic aguntur, quae necessarium est eos nosse et quos necessa
Abbreviated transcription (Latin):
ergo quia expectat adhuc absic ham: ut que ꝑfecta sunꝰ
consequatur xpectat &isa ac. & ticob & omnes.
prophete expectant nos ut nobisum ꝑfectam beantudi¬
nem capiantropter hoc etiam mnrsterium illud: mulq¬
inum diem dilat iudicii custoditurnumenim cor pus
est : quodiustisicari expectatur Unum corpus est: qđ
resurge podicitur iniudicio icelenim sint multa mẽ¬
brac sedunum corpus: non potest oculus dicere manui
nones inihi neces saria⁊ etiam si sanus sit oculus &i nonsi
qua membrt non adsine: quia &isi est precellens aliqua
qum membrorum non deseractur officus oc autem
nos & pillam ezechicłi ꝓphetae uisionem doceriputo cu
dicit congregandum esse os ados: & iune tupe adiunea¬
pema & neruos &uenas & pellent acsingula locis suis
osse reparandaenique uide quidad didit ꝓp heca
s inquidista: nondixit omnes homines sunt : seddixt
os A ista domuis i s rahelsunt abebis ergo laentiam de

Expanded text:
ergo quia exspectat adhuc Abraham, ut quae perfecta sunt ergo quia exspectat adhuc Abraham, ut quae perfecta sunt consequatur: exspectat et Isaac, et Jacob, et omnes prophetae exspectant nos, ut nobiscum perfectam beatitudinem capiant. Propter hoc etiam, mysterium illud in ultimum diem dilati judicii custoditur: unum enim corpus est, quod justificari exspectatur, unum corpus est, quod resurgere dicitur in judicio; licet enim sint multa membra, sed unum corpus » . Non potest oculus dicere manui: Non es mihi necessaria. Etiamsi sanus sit oculus, et non sit qua membra non adsint? Quia etsi est aliqua is, vel caeterorum membrorum non deseratur officiis. Hoc autem nos et per illam Ezechielis visionem doceri puto, cum dicit congregandum esse os ad os, et juncturam ad juncturam, et nervos, et venas, ac singula locis suis esse reparanda. Denique vide quid dicit propheta: Ossa, inquit, ista: non dixit: Omnes homines sunt, sed dixit: Ossa ista domus Israel sunt . Habebis ergo laetitiam de