comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cortine tabernaculi: qui perfi
dem inurĩs cordib secreta cele¬
stia uelatis. S cortinis tab¬
natuli bis tinctus coctus deb
messe. Coccus quippe: ignis
spetiem tenet. Quid uͦ est ca¬
ritas : nͥ iguis: S ista cari
tas bis tincta esse debet: ut tĩ¬
gatur per amorem dei. tingꝰ¬
tur ⁊ per amorem proximi.
Qui enim sic amat deuni. ut
per contemplationem illuis
negligat ꝓximum: occtus
quidẽ est s bis tinctus non ẽ
Rursum qui sic amat ꝓxĩm:
ut tamen contemplationẽ
dei per enis amorem relinq̃t.
arcus est s bistinctus non est.
Ut ergo caritas ur̃a bistinitꝰ
coccus esse ualeat: ⁊ ad amorẽ¬
se dei a ad amorem se ꝓrimi ac
cendat: quatinuis nec er com¬
passione proximi contempla¬
tionem relinquat dei nec plꝰ¬
qm debet in herens contem¬
anhelet quem desiderat:
ut tamen hunc non deserat
cum quo curcebat. Et sic hu¬
ic adiitorium ferat: ut ab
illo nulla tenus torpeat ad
queni festinabat. Sciendũ

Expanded text:
cortinae tabercortinae taberdem in vestris cordibus secreta coelestia velatis. Sed cortinis tabernaculi bis tinctus coccus debet inesse. Coccus quippe ignis speciem tenet. Quid vero est charitas nisi ignis? sed ista charitas esse bis tincta debet, ut tingatur per amorem Dei, tingatur et per amorem proximi. Qui enim sic amat Deum, ut per contemplationem ejus negligat proximum, coccus quidem est, sed bis tinctus non est. Rursum qui sic amat proximum, ut tamen contemplationem Dei per ejus amorem derelinquat, coccus est, sed bis tinctus non est. Ut ergo charitas vestra bis tinctus coccus esse valeat, et ad amorem Dei, et ad amorem proximi se accendat, quatenus nec ex compassione proximi, contemplationem relinquat Dei, nec plusquam debet inhaerens contemanhelet quem desiderat, ut tamen hunc non deserat cum quo currebat; et sic huic adjutorium ferat, ut ab illo nullatenus torpeat ad quem festinabat. 11. Sciendum
Abbreviated transcription (Latin):
inre notandum est. qr in di¬
lectione proximi mensura
pointur amoris cum dicitur.
diliges ꝓrrimum tuum sic̃
te ip̃sum. Dei aũt dilectio
nulla mensura constringit᷑.¬
cum dicitur diliges dnm de¬
um tuum ex toto corde tuo
et ex tota amina tua et ex
tota uirtute uirtute tua.
Non enim iubetur quisq
qͣnͣtum diligat. s ex qnͣto ẽ
dicitur ex toto qr ille uerati¬
ter dm̃ diligit. qui sibi de se
nichil relinquid. Duo ergo
hec neccesse est. ut caritatis
precepta custodiat: quisqͥs
hr̃e inuuptiis uestem nup¬
tialem curat. Hinc est eĩ
qd̃ apud ezechielem ꝓpħam
porte ip̃uis ciuitatis in mõ¬
te constituite irestibulum
duobus cubitis mensuratur.
Q uia minirum ascensus
nobis celestis ciuitatis uoti
panditur: si in ecclesia que ꝓ
eo quod ad huc foris est uesti¬
bulum dicitur. dei ⁊ proximi
dilectio non tenetur. Hinc ẽ
quod cortnus tab̾naculi in¬
teri coccus bistinctus iubetur.
Uos estis fratres frẽs. uos estis

Expanded text:
in re notandum est, quia in diin re notandum est, quia in dilectione proximi mensura ponitur amoris, cum dicitur: Diliges proximum tuum sicut teipsum . Dei autem dilectio nulla mensura constringitcum dicitur: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota virtute tua. Non enim jubetur quisque quantum diligat, sed ex quanto, cum dicitur: Ex toto, 1640 quia ille veraciter Deum diligit, qui sibi de se nihil relinquit. Duo ergo haec necesse est ut charitatis praecepta custodiat quisquis habere in nuptiis vestem nuptialem curat. Hinc est enim quod apud Ezechielem prophetam, portae ipsius civitatis in monte constitutae vestibulum duobus cubitis mensuratur , quia nimirum accessus nobis coelestis civitatis non panditur, si in hac Ecclesia, quae pro eo quod adhuc foris est, vestibulum dicitur, Dei et proximi dilectio non tenetur. Hinc est quod cortinis tabernaculi intexi coccus bis tinctus jubetur . Vos estis, fratres, vos estis
Abbreviated transcription (Latin):
ergo ur̃m qui in eccłia positꝰ
deo credidit: iam ad nupti¬
as inttauit. S cum nup¬
tiali ueste non uenit: sica¬
ritatis gratiam non custo¬
dit. Et certe fratres siquis
ad carnales nuptias esset.
muitatus. uestem imuitaret
congandere se spotiso et spõ¬
se. ex ipso sui habitatus de¬
core ostenteret: inter gaudẽ¬
tes et festa celebnͣtes despec¬
tis uestibus apparere erubes¬
ceret. Nos addei nuptias ue¬
minus. et cordis uestem mu¬
tare dissimulanius. gaudẽt
angeli tum ad celum assumũ¬
tur electi. Qua ergo mente
hec spiritabia festa conspici¬
mus qui nuptialem uestem
id est caritatem que sola noꝰ
spetiosos exhibeat non hẽmꝰ:
Sciendum uero est qr sicut
induobus lignis superiori ui¬
delicet᷑: inferiori uestis texi¬
tur. ita in duobus preceptis
caritas hẽtur. indilectione dĩ¬
scilicet et proximi dilectio¬
ne. Scriptum quippe est.
diliges dominum deumi tu¬
um ex toto corde tuo ⁊ exto¬
ta anima tua. et ex tota uir¬
tuum sicut te ipsum. Qui

Expanded text:
ia positus Deo credidit, jam ad nuptias intravit; sed cum nuptiali veste non venit, si charitatis gratiam non custodit. Et certe, fratres, si quis ad carnales nuptias esset invitatus, vestem mutaret, congaudere se sponso et sponsae ex ipso sui habitus decore ostenderet, inter gaudetes et festa celebrantes despectis vestibus apparere erubesceret. Nos ad Dei nuptias venimus, et cordis vestem mutare dissimulamus. Congaudent angeli, cum ad coelum assumuntur electi. Qua ergo mente haec spiritalia festa conspicimus, qui nuptialem vestem, id est charitatem, quae sola nos speciosos exhibet, non habemus? 10. Sciendum vero est quia sicut in duobus lignis, superiore videlicet et inferiore, vestis texitur, ita in duobus praeceptis charitas habetur, in dilectione scilicet Dei, et proximi. Scriptum quippe est: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota virtuum sicut teipsum. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
te ⁊ fide ad has nuptias
intraut. eo ipso foris est: qͦ¬
nec nec dum tredidit. Quid
ergo debemus intelligere nup
tialem uestem nͥ caritatẽ:
Intrat enim admmptias. s
cum nuꝑtiali ueste ñ intrat
qui in sc̃a eccłia assistens
fidem ht̃. s caritatem non
ht̃. Recte enim cetritas nuꝑ¬
tiał uestis uocatur: qr hnͣc
in se conditor nr̃ hũit. dum
ad scciande sibi eccłie impti¬
as uenit. Sola quippe dilec¬
tione dei actum est. ut eius
unigenitus mentes sibi ele¬
ctorum homiũ ueniret. Un¬
de ⁊ paulus dicit. Sic enim
dilexit deus mmidum : ut
filium suum unigenitũ da¬
ret ꝓ nobis. Qui em̾ perca

Expanded text:
te et fide has nuptias te et fide has nuptias intravit? Eo enim ipso foris est, quo necdum credidit. Quid ergo debemus intetialem vestem, nisi charitatem. Intrat enim ad nuptias, sed cum nuptiali veste non intrat, qui in sancta Ecclesia assistens fidem habet, sed charitatem non habet. Recte enim charitas nuptialis vestis vocatur, quia hanc in se conditor noster habuit, dum ad sociandae sibi Ecclesiae nuptias venit. Sola quippe dilectione Dei factum est, ut ejus unigenitus mentes sibi electorum hominum uniret. Unde Paulus dicit: Sic enim dilexit Deus mundum, ut filium suum unigenitum daret pro nobis . Qui ergo pe
Abbreviated transcription (Latin):
tit ad perditionem: ⁊ multi
sunt qui uadunt per eam.
Et augusta porta est.que
ducit aduitam: et pauct
sunt qui nueniunt eam.
Eo autem usq archa augꝰ¬
statur insuinus: quons
ad mensuram unius cubiti
perducatur: qr in sca eecłia
qnͣto sanctiores quiq funt
tanto pautiores. Que in
fumimo ad illum ꝑdutitur:
qui solus homo in hominib
et sine alterius ꝯparatione
Tanto ergo magis mali
tolerandi sunt qͣnͣto ⁊ am¬
plius habundant. qr et ĩ
aree trctura pauca sunt gͣ¬
na que seruantur horreis
et gnͣdes acerui palearum
que ignibus comburunt᷑
nuptiarum domum id est
sactam ecclesiam intrastiꝰ:
sollert̾ frẽs aspicite: neali¬
quid de mentis ur̃e hĩtu rex
ing̾diens reprehendat. Cũ¬
enim magno cordis timore
pensandum est: quod ꝓtinꝰ
sb̾ditur. Intrauit autem
rex ut iud̾e̾t discumbentes:
et iudit ibi homiem non
uestitum ueste nuptiali.
mus: Si em̃ uestem nupti¬
alem baptisma uł fidem di¬
timus: qui sine baptisma¬

Expanded text:
cit ad perditionem, et multi cit ad perditionem, et multi sunt qui vadunt per eam; et angusta est quae ducit ad vitam, et pauci sunt qui inveniunt eam . Eo autem usque arca angustatur in summis, quousque ad mensuram unius cubiti perducatur, quia in sancta Ecclesia quanto sanctiores quique sunt, tanto pauciores. Quae in summo ad illum perducitur qui solus homo in hominibus, et sine alterius comparationTanto ergo magis mali tolerandi sunt, quanto et amplius abundant, quia et in areae tritura pauca sunt grana quae servantur horreis, et grandes acervi palearum qui ignibus comburunturnte Domino, nuptiarum domum, id est sanctam Ecclesiam intrastis, solerter, fratres, aspicite, ne aliquid de mentis vestrae habitu rex ingrediens reprehendat. Cum magno enim cordis timore pensandum est quod protinus subditur: Intravit autem rex ut videret discumbentes, et vidit ibi hominem non vestitum veste nuptiali. mus? Si enim vestem nuptialem baptisma vel fidem dicimus, quis sine baptisma
Abbreviated transcription (Latin):
tres kini pene omna per¬
currendo cegnostimus: quia
bomis non fuit. quem ma¬
loꝵ prauitas ñ ꝓbauit. Ut
enm ita laͣr ferrum nr̃e
amme nequaquam perdu¬
citur ad sbtilitatem acium¬
nis: si ħ non eraserit aliene
luna pͣuitatis. Terrere a
uos non debet ꝙ iecc̃a et
multi mali et pauci sunt
bom: qr archa inundis di¬
lumi. que huuis ecc̃e tẏpum
gesfit. ⁊ ampla in inferiorib
et angusta in superiorib fuit.
Que etiam in sũmitate sua
ad unus mensuram cubi¬
ti excreuit. Inferius quippe
quadrupedia. atq repcilia su¬
ꝑiꝰ uꝰ aues et homines ha¬
buisse credenda est. Ibi lata
extitit. ubi bestias habuit.
ibi augusta uͥ homines ser¬
incarnalibus ampla est ĩ
spiritalib augusta. Ubi eĩ
bestiales honmũ mores to¬
lerat: illic latius sinum la¬
xat. Ubi autem eos ht̃ qui
spiritali ratione suffulti st̃:
Illic quidẽ ad sumum ducit᷑.
s tñ q pauci st̃ augustatir.
Lata quippe uia est que du¬

Expanded text:
tres charissimi, pene omnia pertres charissimi, pene omnia percurrendo cognoscimus quia bonus non fuit quem malorum pravitas non probavit. Ut enim ita loquar, ferrum animae nostrae nequaquam perducitur ad subtilitatem acuminis, si hoc non eraserit alienae lima pravitatis. 8. Terrere autem vos non debet quod in Ecclesia et multi mali et pauci sunt boni, quia arca in undis diluvii, quae hujus Ecclesiae typum gessit, et ampla in inferioribus, et angusta in superioribus fuit, quae in summitate etiam sua ad unius mensuram cubiti excrevit. Inferius quippe quadrupedia atque reptilia, superius vero aves et homines habuisse credenda est. Ibi lata exstitit, ubi bestias habuit; ibi angusta, ubi homines serin carnalibus ampla est, in spiritalibus angusta. Ubi enim bestiales hominum mores tolerat, illic latius sinum laxat. Ubi autem eos habet qui spiritali ratione suffulti sunt, illic quidem ad summum ducitur, sed tamen, quia pauci sunt, angustatur. Lata quippe via est 1639 quae du
Abbreviated transcription (Latin):
Bonus enim non fuit: qui
malos tolerare recusauit.
Hinc namq est qd̃ de semet ip¬
so beatus iob asserit dicens.
frẽs fui draconum. et socius
strucionum. Hinc ꝑ sal omo¬
nem sponsi ucce sc̃e eccłie dici¬
tur. Sicut lilium int̾ spi¬
nas : sic amica mea iter fi¬
lias. hinc ad ezechielem dñi dͭ
fili hominis increduli et sb̃¬
uersores sunt tetum: ⁊ cum
scorpionib hĩtas. Hinc petrꝰ
bĩ loth uitam głificat di¬
cens. Et iustum loth opp̃s¬
sum anefandorum imuria:
com̾satione eruit. Aspectu
enim ⁊ auditu iustꝰ erat: ha¬
bitans apud eos qui dedie in
diem ammam iusti iniquis
operibus cruciabant. Hiic
paulus discipuloꝵꝵ uitam ⁊
laudat et roborat dicens. In
medio nationis praue ⁊ per¬
uerse: inter quos lucetis situt
lummnaria inimũdo u̾bum
uite continentes. Hinc io¬
hannes pergami ecc̃e atte¬
statur dicons. Scio ubi hĩ¬
tas. u̾ sedes est sathane. et
tenes nomen meum : et ñ
negasti fidẽ meam. Ecce fra¬

Expanded text:
Bonus enim non fuit, qui Bonus enim non fuit, qui malos tolerare recusavit. Hinc namque est quod de semetipso beatus Job asserit, dicens: Frater fui draconum, et socius struthionum . Hinc per Salomonem sponsi voce sanctae Ecclesiae dicitur: Sicut lilium inter spinas, sic amica mea inter filias . Hinc ad Ezechielem Dominus dicit: Fili hominis, increduli et subversores sunt tecum, et cum scorpionibus habitas . Hinc Petrus beati Lot vitam glorificat, dicens: Et justum Lot oppressum a nefandorum injuria conversatione eruit; aspectu enim et auditu justus erat, habitans inter eos qui de die in diem animam justam iniquis operibus cruciabant . Hinc Paulus discipulorum vitam et laudat et roborat, dicens: In medio nationis pravae et perversae, inter quos lucetis sicut luminaria in mundo, verbum vitae continentes . Hinc Joannes Pergami Ecclesiae attestatur, dicens: Scio ubi habitas, ubi sedes est Satanae, et tenes nomen meum, et non negasti fidem meam . Ecce, fra
Abbreviated transcription (Latin):
yn malicia non ex̾cet. Sic
intritura aree gͣna sb̃paleis
premuntur: sic flores inter
spinas oriuntur. Et rosa que
redolet: trescit cum spina que
pungit. Duos quippe filios
habuit: primus homo. Unꝰ
eorum electꝰ est : alter repro¬
bus fuit. Tres filios noe ar¬
cha continuit s ex his duo¬
electi sunt ⁊ unꝰ reprobus
fuit. duos ysaac filios ha¬
buit: s iiꝰ electus est alter¬
uero repro batus. Duodecim
filios habuit iacob: s ex his
umis permnccentiam uen¬
ditus est: alii uͦ per maliciã
uenditores frĩs extiterunt.
in his adimxtus est: qui pro¬
baret .xi. qui probarentur.
Septem st̃ dyacones ab apo¬
stoł ordinati: s sex infide rec¬
ta permanentibus umus ex¬
titit auctor erroris. In hac
ergo ecc̃a nec mali ẽẽ sine
bonis: nec boni sine mał post̃.
Ante acta itaq tempora fͣ¬
tres karissimi admentem re¬
ducite et uos admaloꝵ tole¬
rantiam roborate. Sienm
est ut per eoꝵ exempla gͣdiam᷑.

Expanded text:
in malitia non exercet. Sic in malitia non exercet. Sic in tritura areae grana sub paleis premuntur; sic flores inter spinas oriuntur, et rosa quae redolet crescit cum spina quae pungit. Duos quippe filios habuit primus homo; sed unus horum electus est, alter reprobus fuit . Tres filios Noe arca continuit; sed duo ex his electi sunt, et unus reprobus fuit . Duos buit; sed unus electus est, alter reprobatus . Duodecim filios habuit Jacob; sed ex his unus per innocentiam venditus est, alii vero per malitiam venditores fratris fuerunt . in his admistus est qui probaret, undecim qui probarentur . Septem sunt diacones ab apostolis ordinati ; sed sex in fide recta permanentibus, unus exstitit auctor erroris . In hac ergo Ecclesia nec mali sine bonis, nec boni sine malis esse possunt. Anteacta itaque tempora, fratres charissimi, ad mentem reducite, et vos ad malorum tolerantiam roborate. Si eniest ut per eorum exempla gradiamur.
Abbreviated transcription (Latin):
bentium. Ecce iam ipsa qͣ¬
litate cõuiuantium aperte
ostenditur: quia per has
regis iptias presens ecc̃a
designatur. in qua cum bo¬
ins et mali conuenunt.
ꝑmixta quippe est. diu̾sitate
filiorum: qunia sic omnes
ad fidem generat. ut tamẽ
om̃s per numutationem iu¬
te ad lib̾tatem spiritał gr̃e
culpis exigentib non per¬
ducat. Q uousq namq hic
luuimus neccesse ÷ ut uã
presentis scłi permixti per¬
agamus. Tunc añt discer¬
minur: cum peruenimus.
Roni enim soli nusqͣm sunt¬
nͥ mĩferno. Hec autem uita
que int̾ celum ⁊ infermim
sita est sunt in medio sb̃sistit
ita utrarumq partium ti¬
nes conninnt̾ recipit. Qͦs
tamen sc̃a eccłia et nunc in¬
discrepte suscipit ⁊ post mod̾¬
megressione discerent. Si gͥ
bom estis: qmͣ dui in hac uita
sb̃fistitis: equanmiter tole¬
rate malos. Nam quisquis
malos non tolerat: ipse sibi
per intolerantiam suam te¬
stis est. qr bomis non est. A¬
bel enim ẽẽ renuit: quem ca¬

Expanded text:
bentium. Ecce jam ipsa qubentium. Ecce jam ipsa qualitate convivantium aperte ostenditur, quia per has regis nuptias praesens Ecclesia designatur, in qua cum bonis et mali conveniunt. Permista quippe est diversitate filiorum: quia sic omnes ad fidem generat, ut tamen omnes per immutationem vitae ad libertatem spiritalis gratiae culpis exigentibus non perducat. Quousque namque hic vivimus necesse est ut viam praesentis saeculi permisti pergamus. Tunc autem discernimur cum pervenimus. Boni enim soli nusquam suntn inferno. Haec autem vita quae inter coelum et infernum sita est, sicut in medio subsistit, ita utrarumque partium cives communiter recipit; quos tamen sancta Ecclesia et nunc indiscrete suscipit, 1638 in egressione discernit. Si ergo boni estis, quandiu in hac vita subsistitis, aequanimiter tolerate malos. Nam quisquis malos non tolerat, ipse sibi per intolerantiam suam testis est quia bonus non est. Abel enim esse renuit, quem Ca
Abbreviated transcription (Latin):
suum ceruicem cordis erexe¬
rant et de huius mundi gła
mortiferum tumebant:
Ecce iam mors mrͣm floret
in fide uiuentium: et hii qͥ
contra illos de crudelitate
sua gloriati sunt nequaqͣm
inmemoriam nr̃am uẽũt.
uł inuinmn̾o mortuorũ. Reb
gͦ cognoscimus : ꝙ inparabo¬
lis audimus. S is qui in¬
uitantem se contempni con¬
spicit. regis filii nuptias ua¬
cuas non h̃eb. Ad alios mit¬
tit: qr ⁊ si apud aliquos la¬
borat. qũdoq tamen sermo
dei muenturus est ubi reqͥ¬
escat. Unde ⁊ sb̾ditur. Time
ait serus suis. Nuptie quid̾
parate sunt: s qui inuitati
erant non fu̾nt digni. Ite
ergo ad exitus uiarum: et
quoscuniq inuen̾itis uocate
admptias. Si in scriptura
sacra uias actiones accipimꝰ:
exitus uarum intelligimꝰ
defectus actionum: qr illi
plerumq facile ad dm̃ ueni¬
unt. quos int̾renis actibus
prospera nulla comittant᷑¬
serui eius inuras congrega¬
uerunt omnes quos mue¬
nerunt malos ⁊ bonos et ĩ¬
plete sunt imptie discum¬

Expanded text:
suum cervicem cordis erexerant et de hujus mundi gloria mortifera tumebant? Ecce jam mors martyrum floret in fide viventium, et hi qui contra illos de crudelitate sua gloriati sunt nequaquam ad memoriam nostram veniunt vel in numero mortuorum. Rebus ergo cognoscimus quod in parabolis audimus. 6. Sed is qui invitantem se contemni conspicit regis filii sui nuptias vacuas non habebit. Ad alios mittit, quia etsi apud aliquos laborat, quandoque tamen sermo Dei inventurus est ubi requiescat. Unde et subditur: Tunc ait servis suis: Nuptiae quidem paratae sunt, sed qui invitati erant noergo ad exitus viarum, et quoscunque inveneritis vocate ad nuptias. » Si in Scriptura sacra vias actiones accipimus, exitus viarum intelligimus defectus actionum, quia illi plerumque facile ad Dominum veniunt, quos in terrenis actibus prospera nulla comitantservi ejus in vias, congregaverunt omnes, quos invenerunt bonos et malos, et impletae sunt nuptiae discum
Abbreviated transcription (Latin):
uocatĩ panci uero electi. Q̾¬
igitur nulli de se certum est
electum se esse. restat ut
ommes trepident. omnes
‸desua actione formident: õs
presumat. Est qui perfici¬
at fidutiam nr̃am: ille sci¬
licet qui inse dignatus est
assumere naturam nostrã.

Expanded text:
vocati, pauci vero electi. Quvocati, pauci vero electi. Quia ergo nulli de se certum est electum se esse, restat ut omnes trepident, omnes de sua actione formident, omneis viribus praesumat. Est qui perficiat fiduciam nostram, ille scilicet qui in se dignatus est assumere naturam nostram,
Abbreviated transcription (Latin):
latrimis. ceperinit ꝓ erepti¬
one illiuis uehementiꝰ orare.
Et ecce subito cepit meliora¬
tus eger quibus ualebat uo¬
cibus exultare dicens. Gr̃as
deo. Ecce draco ciun me ad de¬
uorandum acceperat : fugit.
Oratiomibus ur̃is expulsus¬
est: stare non potint. ꝓ pec¬
catis meis modo int̾cedite
qr conuerti paratus sum
et secularem uitam fundi¬
tus relinquere. Homo ergo
qui sicut iam dictum est
abextrema corporis parte
premortuus reseruatus ad
uitam: totus ad dm̃ corde
conuersus est. Longis et cõ¬
timus inconuersatione ea¬
dem flagelł eruditus. atq
ante paucos dies exercente
corporis molestia est defim¬
moriens non uidit qr illum
per cordis immutationem
lucit. Ecce fr̃es kñi gordia¬
na quam fuperius dixi a scĩ¬
monialis hĩtus excellentia
corruit adpenain: ⁊ sr̃ hic
de quo ista narraui ab ipso
mortis articło rediit ad eter¬
nam uitam. Nemo ergo scit
quid de se in occultis dei iudi¬
ciis agatur: quia multi st̃

Expanded text:
lacrymis coeperunt pro ereptilacrymis coeperunt pro ereptione illius vehementius orare. Et ecce subito coepit melioratus aeger quibus valebat vocibus exsultare, dicens: Gratias Deo, ecce draco qui me ad devorandum 1645 acceperat fugit, orationibus vestris expulsus stare non potuit. Pro peccatis meis modo intercedite, quia converti paratus sum, et saecularem vitam funditus relinquere. Homo ergo, qui, sicut jam dictum est, ab extrema corporis fuerat parte praemortuus, reservatus ad vitam, toto ad Deum corde conversus est. Longis et continuis in conversatione eadem flagellis eruditus, atque ante paucos dies excrescente corporis molestia defundraconem non vidit, quia illum per cordis immutationem vicit. Ecce, fratres mei, Gordiana, quam superius dixi, a sanctimonialis habitus excellentia corruit ad poenam, et frater hic, de quo ista narravi, ab ipso mortis articulo rediit ad aeternam vitam. Nemo ergo scit quid de se in occultis Dei judiciis agatur; quia multi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
terat. Numqͣm se ad sc̃e cõ¬
uersationis habitum uemi¬
do testabatur. In hcͣ autem
pestilentia que nuper huius
urb̃ ppłm magna ex parte
consumpsit. pertussus in in¬
guine est perductus ad mor¬
mum ageret: conuenerũt
frẽs ut egressum illius orã¬
do ꝓtegerent. Iam corpus
eius ab extrema fuerat par¬
te premortuum. In solo tan¬
tum modo pectore. uitał ad¬
huc calor anhelabat. Cunc¬
ti autem frẽs tanto proeo
ceperunt emxius otate. qnͣ¬
to eum iam uidebant sub
celeritate discedere: cum re
eorum interrumpere dicens.
Recedite recedite. Ecce dra¬
coni ad deuorandum datus
sum: qui propter ur̃am pre¬
sentiam deuorare me non
potest. Caput meu̾um suo
ore iam absorbuit. date lo¬
cuu ut non me amplius ẽ
ciet: s fatiat quod facturꝰ
est. Si ei ad deuorandum
datus sum. quare ꝓꝑter uos
moras patior: Tunc fratres
ceperunt ei dice̾. Quid est.
quod loqueris fr̃: signum
mor. Cumq hec frẽs audi¬
rent ꝓstrati in t̾ram cum

Expanded text:
terat. Nunquam se ad sanctae conterat. Nunquam se ad sanctae conversationis habitum venido testabatur. In hac autem pestilentia quae nuper hujus urbis populum magna ex parte consumpsit, percussus in inguine, perductus est ad mortum ageret, convenerunt fratres, ut egressum illius orando protegerent. Jam corpus ejus ab extrema parte fuerat praemortuum, in solo tantummodo pectore vitalis adhuc calor anhelabat. Cuncti autem fratres tanto pro eo coeperunt enixius orare, quanto eum jam videbant sub celeritate discedere. Cum repones eorum interrumpere, dicens: 440 Recedite, recedite, ecce draconi ad devorandum datus sum, qui propter vestram praesentiam devorare me non potest. Caput meum jam in suo ore absorbuit, date locum ut me amplius non cruciet, sed faciat quod facturus est. Si ei ad devorandum datus sum, quare propter vos moras patior? Tunc fratres coeperunt ei dicere: Quid est quod loqueris, frater? Signum Cumque hoc fratres audirent, prostrati in terra cum
Abbreviated transcription (Latin):
li eccãm situm est gr̃a conu̾¬
sationis uenit. Qͥ du regła¬
riter protractus: quandoq
susceptus est. Quem frater
sius ad monast̾uim non cõ¬
uersationis studio: s carna¬
li amore secutus est. His ã
qui ad conu̾sionem uenerat:
ualde fratrib placebat. At
contra fr̃ illiuis: longe aui¬
ta eius ac moribus discrepa¬
bat. Uiuebat tamen in mo¬
nasterio: neccessitate potius
quam uoluntate. Et cum
incunctis actibus peruersꝰ
existeret. ꝓ fratre suo ab
omnib equanimit̾ tolera¬
batur. Erat enim leuis elo¬
quio. prauus actione. cultꝰ
uestib: morib incultus. Fer¬
re uero ñ poterat. si quisqͣm
illi de scĩ hĩtus comu̾satione
loqueretur. Facta aũt fue¬
rat uita eius: cunctis fratri¬
bus iusu grauis. S tamẽ
ut dictum est. pro fratris
su gratia erat cuuctis to¬
lerabilis. Aspernabatur ual¬
de: siquis sibi aliquid de pra¬
uitatis sue correptione loq̃¬
retur. Bona non solum fa¬
cere s etiam audire nou po¬

Expanded text:
li Ecclesiam situm est, gratia conversationis venit, qui diu regulariter protractus, quandoque susceptus est . Quem frater suus ad monasterium non conversationis studio, sed carnali amore secutus est. Is autem qui ad conversationem venerat valde fratribus placebat; at contra, frater illius longe a vita ejus ac moribus discrepabat. Vivebat tamen in monasterio necessitate potius quam voluntate. Et cum in cunctis actibus perversus existeret, pro fratre suo ab omnibus aequanimiter tolerabatur. Erat enim levis eloquio, pravus actione, cultus vestibus, moribus incultus; ferre vero non poterat si quisquam illi de sancti habitus conversatione loqueretur. Facta autem fuerat vita illius cunctis fratribus visu gravis, sed tamen, ut dictum est, pro fratris sui gratia erat cunctis tolerabilis. Aspernabatur valde si quis sibi aliquid de pravitatis suae correctione loqueretur. Bona non solum facere, sed etiam audire non po
Abbreviated transcription (Latin):
poris est secuta: atq ita ut
dictum fuerat aute dĩce
apparitionis diem. eadem
molestia ingrauescente de¬
funcra est. Gordiana aũt
mor ut solam remansisse
se repꝑit: eus prauitas excre¬
uit. Et qd̃ prius latuit in
desiderio cogitationis: hoc pꝰ
effectum praue actionis
excreuit. Nlam oblita dñici
tunoris. oblita pudoris et
reuerentie oblita consetra¬
tionis. conductorem agroꝵ
suorum postmodum mari¬
tum durit. Ecce om̃s tres
uno prius ardore conuerse
sunt. s non uuo eodẽq stu¬
cati pauti uero electi. Hec
igitur dixi. nequis in bono
opere iam pofitus sibi uires
bom operis tribuat. nequis
deppria uirtute confidat.
quia ⁊ si iam nouit hodie
qualis sit adhuc cras quid
futurus sit nescit. Nemo ergo
desuis iam operibus securus
gaudeat. quando ad huc in
huius uite incercitudine. qui¬
se fins seciuatur ignorat. S
quia remretuli que uos ex di¬
uina districtione perterruit
alius ab huc eicino refero. ꝙ

Expanded text:
poris secuta est, atque ita ut poris secuta est, atque ita ut dictum fuerat, ante dominicae apparitionis diem, eadem molestia ingravescente, defuncta est. Gordiana autem mox ut solam remansisse se reperit, ejus pravitas excrevit, et quod prius latuit in desiderio cogitationis, hoc post effectu pravae actionis exercuit. Nam oblita dominici timoris, oblita pudoris et reverentiae, oblita consecrationis, conductorem agrorum suorum postmodum maritum duxit. Ecce omnes tres uno prius ardore conversae sunt, sed non in uno eodemque stucati, pauci vero electi. Haec ergo dixi, ne quis in bono jam opere positus sibi vires boni operis tribuat, ne quis de propria actione confidat, quia etsi jam novit hodie qualis sit, adhuc eras quid futurus sit nescit. Nemo ergo de suis jam operibus securus gaudeat, quando adhuc in hujus vitae incertitudine qui finis sequatur ignorat. Sed quia rem retuli quae vos ex divina districtione perterruit, aliud adhuc e vicino refero quod
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq ineum intenderet
quem uidebat: sancta illa
anima soluta est. Tantaq
subito flagrantia miri o¬
doris aspersa est: ut ipsa
quoq suaurtas cunctis o¬
stenderet illic auctorẽ sua¬
uitatis uenisse. Cumq cor¬
pus ens ex more mortuo¬
rum adlauandui esset
mdatum longe otationis
usu incubitis eius et genib¬
camelorum more inuenta
est obdurata cutis excreuis¬
se. Et quid uiuens eius spi¬
ritus semper egerit caro mor¬
tua testabatur. hec autem
gesta funt ante donnnici na¬
talis diem. Quo transacto
mox emiliane sorori sue per
uifionem nocturne uisionis
apparuit dicens. Ueni ut qr
natalem dñicum sine te fe
ti: sanctam theophamam
iam tecum faciam. Cui il¬
la ꝓtinus de sororis sue gor¬
diane salute sollicita respõ¬
dit. Et si sola uenio: sororẽ
nr̃am gordianam cui dunit¬
to: Cui sicut asserebat tristiᷤˢ
uultu iterum dixit.uem. Gor¬
diana et enim soror nr̃a: in¬
ter laicas deputata est. Qmͣ
uisionem mox molestia cor¬

Expanded text:
Cumque in eum intenderet Cumque in eum intenderet quem videbat, sancta illa anima carne soluta est; tantaque subito fragrantia miri odoris aspersa est, ut ipsa quoque suavitas cunctis ostenderet illic auctorem suavitatis venisse. Cumque corpus ejus ex more mortuorum 103 ad lavandum esset nudatum, longae orationis usu in cubitis ejus et genibcamelorum more, inventa est obdurata cutis excrevisse; et quid vivens ejus spiritus semper egerit, mortua caro testabatur. Haec autem gesta sunt ante Dominici natalis diem. Quo transacto, mox Aemilianae sorori suae per visitationem nocturnae visionis apparuit, dicens: Veni, ut quia Natalem Dci, sanctum Theophaniae diem jam tecum faciam. Cui illa protinus de sororis suae Gordianae salute sollicita respondit: Et si sola venio, sororem nostram Gordianam cui dimitto? Cui, sicut asserebat, tristis vultu iterum dixit: Veni, Gordiana etenim soror nostra inter laicas deputata est. Quam visionem mox molestia cor
Abbreviated transcription (Latin):
debat societate laicarum: ei¬
q persona ualde honerosa e¬
rat. quecumq huio mundo
dedita non erat: Quadam
uero nocte huic tarsille a¬
mite mee que inter sorores
suas uirtute continue orati¬
onis afflictione studiose ab¬
stinentie singularis gra¬
uitate iite uenerabilis mn
honore et culmine scĩtatis
extreuerat. sicut ipsa nar¬
rauit perusionem attauuꝰ
meus felix huius romane
eccłie autistes apparuit: ei¬
q mansionem perpetue cla¬
ritatis ꝯstendit dicens. ue¬
n qr in hac lucis mansio¬
ne te suscipio. Que subse¬
quenti mox febre correpta:
ad diem peruenit extrenũ.
Et sicut nobilibus feminis
iurisq morientibus multi
conueniunt qui eorum ꝓ¬
ximos consolentur: eadem
hora eius eritus multi ui¬
ri ac femine eius lectulũ
circonsteterunt. inter quaᷤ
cum subito sursum illa res¬
piciens iħm uenientem in¬
dit et cum magna aminad¬
uersione cepit circunstan¬
tibus clamare dicens. Re¬
cedite recedite. Ihesus ueĩt.

Expanded text:
debat societate laicarum, eidebat societate laicarum, eique persona valde onerosa erat quaecunque huic mundo dedita non erat. Quadam vero nocte huic Tharsillae amitae meae, quae inter sorores suas virtute continuae orationis, afflictionis studiosae, abstinentiae singularis, gravitate vitae venerabilis in honore et culmine sanctitatis excreverat, sicut ipsa narravit, per visionem atavus meus Felix hujus Romanae Ecclesiae antistes apparuit, eique mansionem perpetuae claritatis ostendit, dicens: Veni, quia in hac te lucis mansione suscipio. Quae subsequenti mox febre correpta, ad diem pervenit extremum. Et sicut nobilibus feminis virisque morientibus multi conveniunt, qui eorum proximos consolentur, eadem hora ejus exitus multi viri ac feminae ejus lectulum circumsteterunt, inter quas cum subito sursum illa respiciens, Jesum venientem vidit, et cum magna animadversione coepit circumstantibus clamare, dicens: Recedite, recedite, Jesus venit.
Abbreviated transcription (Latin):
alem uitam ducebant. Eñ¬
q essent duitius ineadem ꝯ¬
uersatione: cepit cotidianis
incrementis in amorem cõ¬
ditoris sui. tarsilla et em¬
liana sb̃crescere. Et cum so¬
lo hic essent corpore cotidie
amino ad et̾na transibant.
at contra gordiane animꝰ
cepit acalore amoris inti¬
mi per cotidiana detrimen¬
ta tepescere: et paulisper ad
huius seculi amorem redi¬
re. Crebro autem tarsilla
dicere emiliane soroyi sue
cum magno gemitu sole¬
bat. Uideo gordianam soro¬
tem nr̃am de nr̃a sorte non
ẽẽ. Perpendo enim qr foras
defluit: et cor ad id qd̾ ꝓposu¬
it non castodit. Quam cu¬
rabant blanda cotidie redar¬
gutione corripere: atq a
leuitate morum ad graui¬
tatem sui hĩtus reformate.
Que quidꝰ resumebat uult̃
subito grauitatis: inter u̾¬
lu correptionis. S cum eiꝰ¬
dem correptionis hora tran¬
sisset. transibat ꝓtinus
et superducta grauitas ho¬
nestatts mox q ad lema uer¬
ba redibat. pͥuellarum gau¬

Expanded text:
alem vitam ducebant . Cumalem vitam ducebant . Cumque essent diutius in eadem conversatione, coeperunt quotidianis incrementis in amorem conditoris sui Tharsilla et Aemiliana succrescere, et, cum solo hic essent corpore, quotidie animo ad aeterna transire. At contra Gordianae animus coepit a calore amoris intimi per quotidiana detrimenta tepescere, et paulisper ad hujus saeculi amorem redire. Crebro autem Tharsilla dicere Aemilianae sorori suae cum magno gemitu solebat: Video Gordianam sororem nostram de nostra sorte non esse; perpendo enim quia foras defluit, et cor ad quod proposuit non custodit. Quam curabant blanda quotidie redargutione corripere, atque a revitate morum ad gravitatem sui habitus reformare. Quae quidem resumebat vultum subito gravitatis inter verba correptionis, sed cum ejusdem correptionis hora transisset, transibat protinus et superducta gravitas honestatis, moxque ad levia verba redibat. Puellarum gau
Abbreviated transcription (Latin):
tie lamentareuccatur. Alt̾
cere. et tamen hune conti¬
git ad erroris nequitiam
uixta finem uite declinare.
Alius bonum bñ inchoat:
melius consummat. Alius
in mał actib aprimeua¬
etate se deicite ⁊ meisdem
operib semper se ip̃o deterior
ꝯsũmat᷑. Tanto ergo sibi unꝰ
ignorat quod restat: qui a
quod sepe dicendum est et
sine obluuone retinendum
: mentes audientium plus
exempla fidelumi qm docẽ¬
tium uerba conuertunt: uo¬
lo uob̾ aliquid deꝓrimodice̾¬
s qd̃ corda ur̃a tanto formi¬
dolosius audiant qnͣto eis
ħ de ꝓpniquo sonat. lleq enĩ
res longe aute gestas ditimꝰ
s eas de quibus testes exi¬
stunt eisq interfuisse refer̃t
memoranius: Tres p̃r m̃s
sorores hũit que cuncte tres
sacre uirgines fuerunt. Qua¬
rum una tarsilla. alia gor¬
diama alia enuliana dicebã¬
tur. Uno om̃s ardore conuer¬
se. imo eodẽq tempore sacra¬
te: sẜ districtione regulari
degentes. indomo ꝓpria soci¬

Expanded text:
tiae lamenta revocatur. Alter tiae lamenta revocatur. Alter cere, et tamen hunc contingit ad erroris nequitiam juxta finem vitae declinare. Alius bonum bene inchoat, melius cin malis actibus a primaeva aetate se dejicit, et in eisdem operibus semper seipso deterior consummatur. Tanto ergo sibi unusignorat quod restat, quia, quod saepe dicendum est, et sine oblivione retinendum: mentes audientium plus exempla fidelium quam docentium verba convertunt, volo vobis aliquid de proximo dicere, quod corda vestra tanto formidolosius audiant, quanto eis hoc de propinquo sonat. Neque enim res longe ante gestas dicimus, sed eas de quibus testes existunt, eisque interfuisse se referunt, memoramus. Tres pater meus sorores habuit, quae cunctae tres sacrae virgines fuerunt: quarum una Tharsilla, alia Gordiana, alia Aemiliana dicebatur. Uno omnes ardore conversae, uno eodemque tempore sacratae, sub districtione regulari degentes, in domo propria soci
Abbreviated transcription (Latin):
gaudebant illic oculi defle¬
ant. qui hic per illicitas cõ¬
cupiscentias uersabantur:
quatinus singła queq mem¬
bra supplicis sb̾iaceant. q̃
hic singłis qͥb q uiciis sb̾iec¬
iidłic õe maloꝵ corpꝰ expͥmitur
general ꝓtinus sententia sb̾¬
infertur qua dicitur. Mul¬
ti aũt sunt uocati: pauci
uero electi. Tremendum ual¬
de est fratres hñi: quod au¬
dimus. Erte nos omnes iã
uocati per fidem ad telestis
regis nuptias uenimꝰ incar¬
nationis eius misterium ⁊
bi epulas sumnuꝰ: s futuro
die iudicii tex intraturꝰ est.
Quia uccati sumꝰ nouimus:
si sumus electi nesciinus.
Tanto gͦ neccesse est ut imus¬
quisq nr̃m in hunulitate
se deprinat. qnͣto si sit elc̃s
ignorat. ł lon nulli enun bo¬
na nec incipumt: non nul¬
li uero in bonis que incepe¬
rant minime persistunt.
Alt̾ pene totam uitam du¬
cere in pͣuitatate conspicit᷑
s uxͣ finem uite aprauita¬
te sua per districte peniten¬

Expanded text:
gaudebant; illic oculi deflegaudebant; illic oculi defleant, qui hic per illicitas concupiscentias versabantur; quatenus singula quaeque membra supplicio subjaceant quae hic singulis quibusque vitiis subjecvidelicet omne malorum corpus exprimitur, generalis protinus sententia subinfertur, qua dicitur: Multi enim sunt vocati, pauci vero electi. Tremendum valde est, fratres charissimi, quod audivimus. Ecce nos omnes jam vocati per fidem ad coelestis regis nuptias venimus, incarnationis ejus mysterium et bi epulas sumimus, sed futuro die judicii rex intraturus est. Quia vocati sumus, novimus; si sumus electi, nescimus. Tanto ergo necesse est ut unusquisque nostrum in humilitate se deprimat, qignorat. Nonnulli enim bona nec incipiunt; nonnulli vero in bonis quae inceperunt minime persistunt. Alter pene totam vitam ducere in pravitate conspicitur, sed juxta finem vitae a pravitate sua per districtae poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Tunc rex dicit ministͥs.
Ligatis pedibus ⁊ manibus:
mittite eii intenebras ex¬
teriores. Ibi erit fletus et stͥ¬
dor gdentium. Ligantur tc̃
pedẽs ⁊ manus perdistrictio¬
liem sententte. que mͦ apra¬
lus operibus ligari nolu̾nt
per meliorationem uite.Uł
modo abonis operibus liga¬
uit culpa. Pedes enim qui
uisitare egruni negligunt.
manus que nichil indigenti¬
bus tribuut: abono opere
iam ex uoluntate ligate st̃.
Que ergo nuno sponte ligã¬
tur inuitio: tunc in suppli¬
tio ligantur nuite. Be¬
ne autem dicitur: qd̾ mex¬
teriores tenebras proitiat᷑.
Interiores quippe tenebras
dicimus. cecitatem cordis:
exteriores uero tenebras
eternam noctem dampna¬
tionis. Tunc ergo dampna¬
tus quisq non inint̾iores.
s in exteriores tenebras mt¬
titur. qr illic inuitꝰ proitit᷑
in noctem dampnationis:
qui hic sponte cecidit inceti¬
tatem cordis. Ubi fletus qͦ
et stridor dentium esse per¬
hibetur ut illic deutes stri¬
deant. qui hic de edacitate

Expanded text:
tur . Tunc rex dixit ministris: Ligatis pedibus ejus et manibus, mittite eum in tenebras exteriores; ibi erit fletus et stridor dentium. Ligantur tunc pedes et manus per districtionem sententiae, qui modo a pravis operibus ligari noluerunt, ut per meliorationem vitae emmodo a bonis operibus ligavit culpa. Pedes enim qui visitare aegrum negligunt, manus quae nihil indigentibus tribuunt a bono opere jam ex voluntate ligatae sunt. Qui ergo nunc sponte ligantur in vitio, tunc in supplicio ligantur invite. Bene autem dicitur quod in exteriores tenebras projiciatur. Interiores quippe tenebras dicimus caecitatem cordis, exteriores vero tenebras aeternam noctem damnationis. Tunc ergo damnatus quisque non in interiores sed in exteriores tenebras mittitur, quia illic invitus projicitur in noctem damnationis, qui hic sponte cecidit in caecitatem cordis. Ubi fletus quoque et stridor dentium esse perhibetur, ut illic dentes strideant, qui hic de edacitate
Abbreviated transcription (Latin):
que ad huc per lisum mini¬
me reliquistis. Spem in so¬
lo redemptore figite: ad et̾¬
nam patriam mente tnͣ¬
site. Si enim nichil in ħ
mundo amando possidetis:
etiam possidẽdo tuncta reli¬
quistis. Ip̃e nob̾ gaudia de¬
sid̾ata cc̃cedat. qui nob̾ et̾ne
patis remedia contulit.:

Expanded text:
quae adhuc per usum miniquae adhuc per usum minime reliquistis, spem uestram in solo redemptore nostro figite et ad eternam patriam mente transite. Si enim nil in hoc mundo amando possidetis, etiam pos- sidendo cuncta reliquistis. Ipse nobis gaudia desiderata concedat, qui nobis eternae pacis remedia contulit,
Abbreviated transcription (Latin):
u hesus pertactis omnib
cum dixiss. cumfũmatum 
inclinato capite tradidit
spiritum. Q̾ gͥ dominꝰ ex po¬
testate. ħ egit famulus ex
uocatione. Ecce cotidiane
hostie illa cum elemosinis¬
quantam cum rege ueni¬
ente gr̃e pacem fecit. Relĩ¬
quat gͦ omnia: qui potest.
Q autem relinquere õmĩa
non potest. cuan ad huc rex
longe est. legationem mit¬
tat lacrimarum. elemosi¬
narum. hostiarum. mune¬
ra offerat. Ult enim placa¬
ti precibus: qui scit quia
portari non possit iratus.
Quod ad huc moram fac̃
uenire: legationem pacis
sustinet. Uenisset iam nãq
siuellet: et cunctos suos ad¬
uersarios trucidasset. Sed
et quam terribilis ueniat
indicat. et tamen adueni¬
endum tardat:quia non
uult inuenire quos puni¬
at. S reatus nobis contẽp¬
tus nostri denuntiat di
cari. Lauate ergo frẽs ka¬
rissimi lacrums maculas
pecratorum: elemosinis t̾¬
gite. sacris hostus expiate.
Nolite possidere per defideriũ:

Expanded text:
et Jesus, peractis omnibus, et Jesus, peractis omnibus, cum dixisset: Consummatum est, inclinato capite, tradidit spiritum. Quod igitur Dominus ex potestate, hoc egit famu- lus ex uocatione: ecce cotidianae hostiae illa cum helemosinisquantam cum rege ueniente gratiae pacem fecit. Relinquat ergo omnia, qui potest; qui autem relinquere omnia non potest, cum adhuc rex longe est, legationem mittat lacrimarum, elemosinarum, hostiarum munera offerat: uult enim placari precibus, qui scit, quia portari non possit iratus. Quod adhuc moram facit uenire, lega- tionem pacis sustinet: uenisset iam namque, si uellet, et cunctos suos aduersarios trucidasset! Sed et quam terribilis ueniat indicat, et tamen ad ueniendum tardat, quia non uult inuenire, quos puniat. Reatum nobis contemptus nostri denuntiat diccari. Lauate ergo, frares karissimi, lacrimis maculas pec- catorum et helemosina tergite sacris hostiis, expiate. Nolite possi- dere per desiderium,
Abbreviated transcription (Latin):
ad quiesderent missarum sol¬
lemnia celebrare nͥ pro eis
apud dominũ. isdem antisteᷤ
suus intercessor accederet.
Tunc ille compulsus. mora¬
et manu fua corpus domi¬
nicum pacemq omnibus¬
tribus tribuit. Qm cuncto
must̾io oblati satrificii ꝑ¬
acto ad lectulum rediit.ibi¬
q iacens. duni sacerdotes fu¬
os ac ministros circumstetis¬
se se cerneret quasi uale ul¬
timum dicens deseruando
eos uniculo caritatis am¬
monebat et quanta debu¬
issent concordia inter se u¬
niri predicabat cum subito
inter ipsa sancte exhorta¬
tionis u̾ba uoce terribili cla¬
mauit dicens. Hora ÷. Mor¬
q assistentib ipse suis ma¬
nib linteum dedit. qd̃ ex
more morientium sibi con¬
tra faciem tenderetur. Qͦ
tenso spiritum emisit. Sic¬
q sancta illa adnima ad
gaudia eterna perueniẽs:
acarnis corruptione soluta
tatus est: insi eum quem
muita sua fuerat contẽ¬
platus : dicens enim ho¬
ra est. de corpore eriit: qui a

Expanded text:
acquiescerent missarum soacquiescerent missarum solemnia celebrari, nisi pro eis apud Dominum 1633 idem antistes suus intercessor accederet. Tunc ille, compulsus, in eet manu sua corpus dominicum pacemque omnibus tribuit. Qui cuncto ministerio oblati sacrificii peracto, ad lectulum rediit, ibique jacens, dum sacerdotes suos ac ministros circumstetisse cerneret, quasi vale ultimum dicens, de servando eos vinculo charitatis admonebat, et quanta debuissent concordia inter se uniri praedicabat. Cum subito inter ipsa sanctae exhortationis verba, voce terribili clamavit, dicens: Hora est. Moxque assistentibus ipse suis manibus linteum dedit, quod ex more morientium sibi contra faciem tenderetur. Quo tenso, spiritum emisit, sicque sancta illa anima, ad gaudia aeterna perveniens, a carnis corruptione soluta tatus est, nisi eum quem in vita sua fuerat contemplatus? Dicens enim: Hora est, de corpore exiit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudine ad horam
nonam usq pro telauit.
Atq ex illo iam die magis
ei acta sunt lutra pietatii.
factus q est. tam fortis in
opere. quam certus ex mu¬
nere. Quippe qui eum cun
ipse debitor fuerat ex ea ꝓ¬
missione iam ceperat hr̃e
debitorem. Huic autem ꝯ¬
suctudo fuerat amis sin¬
gulis natalitio apostostolo¬
rum die romam uenire.
iam q ex hac reuelatione sꝰ¬
pectus uemire uirͣ morem
noluit. Eodem ergo tem¬
pore sollititus fuit. scdõ qͦ
anno uł tertio in mortis
perare iam de ueritate reue¬
lationis poterat si uerbis
fidem non fetissent uerbera :¬
cum ecce anno septimo usq
ad expectati natalis satras
iugilias incolumis peruẽit.
S lenis hunc migilus do¬
lor attigit: atq in ipso die
natalicio filiis suis seexpec¬
tantibus missarum sollem¬
nia implere se posse recusa¬
uit. Illi uero qui ad eius erãt
pariter egressionem suspecti
simul ad eum om̃s uener̃t:
sese unanimiter abstringẽ¬
tes ut die eodem nequaqͣm

Expanded text:
magnitudine ad horam magnitudine ad horam nonam usque protelavit. Atque ex illo jam die magis magisque aucta sunt ei lucra pietatis; factusque est tam fortis in opere quam certus ex munere, quippe qui eum, cui ipse debitor fuerat, ex ea promissione jam coeperat habere debitorem. Huic autem consuetudo fuerat, annis singulis, natalitio apostolorum die Romam venire; jamque ex hac revelatione suspectus, venire juxta morem noluit. Eodem ergo tempore sollicitus fuit, secundo quoque anno vel tertio in mortis perare jam de veritate revelationis poterat, si verbis fidem verbera non fecissent. Cum ecce anno septimo usque ad exspectati natalis sacras vigilias incolumis pervenit; sed lenis hunc in vigiliis calor attigit, atque ipso die natalitio filiis suis se exspectantibus, missarum solemnia implere se posse recusavit. Illi vero quia de ejus erant pariter egressione suspecti, simul ad eum omnes venerunt, sese unanimiter astringentes ut die eodem nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
Ille uͦ relaturus ordinem ui¬
sionis prius uestimento ex
humeris deuoluto detexit
plagas corporis Ut ita dicã
testis uerctatis: culpe: m̃o¬
strauit qnͣta ar̃aduersione
districtionis membͣ illius.
accepta uerbera liuore in¬
flicto sulcauerant. Qͤ mox
ut episcopus uidit ex hor¬
ruit: et quis sibi talia fa¬
cere presumpsisset cum mag¬
ne obstupefactionis uocib
inquisiuit. At ille respondit
hec se pro ipso fuisse perpes¬
sum. Extreuit. cum t̾rore
admiratio: S nullas iã
presbiter inquisitioni esꝰ
moras aditiens: secretum
reuelationis aperuit: eiq
issionns dñice per ea que
audierat uerba narrauit
dicens. Age qd̃ agis opera¬
re quod operaris. Non cess
manus tua: non cesset peᷤ
tuus. Natale apłoꝵ ueni¬
es ad me: et retribuam eͣ
mercedem tuam. Quibus
auditis episcopus morati¬
onem se cum magna cord̾
contrictione ꝓstrauit. Et
cun oblaturus sacrifituum
ad horam tertiam uene¬
rat. ħ pro extense oratioĩs

Expanded text:
Ille uero, reuelaturus ordinem iusIlle uero, reuelaturus ordinem iussionis, prius uestimento ex humeris deuoluto, detexit plagas corporis, ut ita dicam, testis uerita- tis et culpae, monstravit quanta animadversione districtionis membra illius accepta verbera, livore inflicto, sulcaverant. Quae mox ut episcopus vidit, exhorruit, et quis sibi talia facere praesumpsisset cum magnae obstupefactionis vocibus inquisivit. At ille respondit, haec se pro ipso fuisse perpessum. Excrevit cum terrore admiratio; sed nullas jam presbyter inquisitioni ejus moras adjiciens, secretum revelationis aperuit, eique jussionis dominicae per ea quae audierat verba narravit, dicens: Age quod agis, operare quod operaris, non cesset manus tua, non cesset pes tuus; natali apostolorum venies ad me, et retribuam tibi mercedem tuam. Quibus auditis, episcopus se in orationem cum magna cordis contritione prostravit, et qui oblaturus sacrificium ad horam tertiam venerat, hoc pro extensae orationis
Abbreviated transcription (Latin):
episcopo nuntiare per timu¬
it. Alia nocte dominꝰ rediit
eusq inobedientiam uehe¬
menter increpauit: atq ea¬
dem iussions sue uerba re
texuit. Tunc presbiter sur¬
rexit ut pergeret s rursus
infiruntas cordis in pedim̃¬
tum fc̃a est. indicande reue¬
lationis. Ad admonitionẽ
quoꝵ iterate uissionis ob¬
durint pergero: et que udo¬
rat mainfestare neglexit.
S quia magnam mansue¬
tudinem contempte gr̃e ma¬
ior sequi solet ira iundicte:
uisione tercia dominus ap¬
parens. iam uerbis addidit
uerbera: et tam districta
cede mactatus est. ut in eo
duritiam cordis emollirent
uulnera corporis. Surrexit
ergo eruditus exuerbere per¬
rexit ad ep̃m eumq iam
ex more uixͣ bĩuiuenalis
mrͣis sepulcrum ad offe̾n¬
dum sacrificium consisten¬
tem repperit. Secretum acͥ¬
constantibus petiit seq eiꝰ
pedibus stͣuit. Cũq eñ ud̾¬
tim flentem ep̃s uio ad se
leuare potuisset: latrimar̃
causas cognoscere studuit.

Expanded text:
episcopo nuntiare pertimuepiscopo nuntiare pertimuit. Alia nocte Dominus rediit, eiusque inobedientiam uehementer increpauit, atque eadem iussionis suæ uerba re- texuit. Tunc presbiter surrexit, ut pergeret; sed rursum infirmitas cor- dis impedimento facta est indicandae reuelationis, ad monitionem quoque iteratae iussionis obduruit pergere, et quae audierat, manifestare neglexit. Sed quia magnam mansuetudinem contemptae gratiae maior sequi so- let ira uindictae, uisitatione tertia Dominus apparens, iam uerbis addi- dit uerbera; et tam districta cede presbiter mactatus est, ut in eo duritiam cordis emollirent uulnera corporis. Surrexit ergo presbiter eruditus ex uerbere: perrexit ad episcopum eumque iam ex more, iuxta beati Iuuenalis martiris sepulchrum, ad offerendum sacrificium consistentem repperit. Secretum a circumstantibus petiit, seque eius pedibus strauit. Cumque eum ubertim flentem episcopus uix ad se leuare potuisset, la- crimarum causas cognoscere studuit.