comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dũ semet ipsũ SEQui¬
TuR Vosa micimeies¬
tis O quanta ẽ misen¬
cordia conditoris nr̃i
Scrui digni ñ fuimus.
& amiciuocamur quan¬
taest dignitas hominũ
eẽ. amicosdĩ Sedauliftus
gloriam dignitatis audi¬
te & laborẽ certaminis
Si feceritis quȩ ego p̃cipi¬
ouobis Amicimerestis
quibus laboribus uonit᷑
adculmen Certe dũfi¬
lui zebedei int̃ueniente
matre quae rerent ut
unus adextris dĩ & ali¬
us asinistris sedere de¬
buissent. Audicrunt
Potestis biberecalicem
quẽ ego bibiturus sum
lamlocũ celsi tudinis
quac rebant aduiam
illos uentas reuocat.
ꝑ quã adcel situdinem
uenirent acsidicat
lamuas locus delectat
celsitudinis. sed prius
una exerceat laboris
prius bibit eoquod dolet¬
etsic ꝑamarũ poculum
confectionis ꝑuenreur
adgaudiũ salutis la
non dica uos seruos. qui
sunt omnia quae audiut
a patresuo quȩ notasi¬
eri uoluit seruis suis ut
cos efficerot amicossu¬
os nisigaudia internao
caritatis nisulla festa

Expanded text:
dum semetipsum. 4. Sequidum semetipsum. 4. Sequitur: Vos amici mei estis. O quanta est misericordia conditoris nostri. Servi digni non sumus, et amici vocamur. Quanta est dignitas hominum esse amicos Dei? Sed audistis gloriam dignitatis, audite et laborem certaminis. Si feceritis quae ego praecipio vobis. Amici mei estis,quibus laboribus pervenitur ad culmen. Certe dum filii Zebedaei, interveniente matre, quaererent ut unus a dextris Dei et alius a sinistris sedere debuissent, audierunt: Potestis bibere calicem quem ego bibitJam locum celsitudinis quaerebant, ad viam illos Veritas revocat, per quam ad celsitudinem venirent; ac si dicatur: Jam vos locus delectat celsitudinis, sed prius via exerceat laboris;prius bibite quod dolet: sic per amarum poculum confectionis pervenitur ad gaudium salutis. CAs. Quae sunt omnia quae audivit a Patre suo, quae nota fieri veluit servis suis, ut eos efficeret amicos suos, nisi gaudia internae charitatis, nisi illa festa
Abbreviated transcription (Latin):
animã suã ponat quis ꝓ
amicissuis Monetiã
ꝓinimicis dñsuenerat
& tam̃ positurũ seani¬
mã ꝑamicis dicebat
Vt ꝓfecto nobis ostende¬
r& quiacũ diligendo
lucrũ facere deinimi
cis possumus. & iã ipsi
Sedeccenos usque ad mor¬
tẽ nemo ꝑ sequitur Vn¬
deergo probare possu¬
mus andiligamꝰ amicos
Sedẽ. qđ in pace scãe
eccłae fieri debeat un¬
decla rescat si ꝑsecutio¬
nis tẽporemori ꝓdilec¬
tione ualeamus. Certu
idem io hannes dicit qui
habuerit substantiam
mundi et uiderit fratrẽ
suũ necessitatẽ habere
& clausent uiscerasu¬
a ab eo quomodo caritas
dĩ manet in eo: Hinc eti¬
ã ioħ baptista ait Qui
hab&l duas tum cas. det
non habenti. Quiergo
tranquillitatis tẽpore
ñdat ꝓdõ tunicã suam
quando in ꝑsecutione
daturus ẽ animã suã
uirtus ergocaritati sut
inuicta sit in ꝑturbat¬
one nutriatur ꝑmise¬
ricordiã intranquilli¬
tate. quatenu somni po¬
tentidõ primũ discat
sua impendere postmo¬

Expanded text:
 quis pro amicis suis. Mori etiam pro inimicis Dominus venerat, et tamen positurum se animam pro amicis dicebat, ut profecto nobis ostenderet quia dum diligendo lucrum facere de inimicis possumus, etiam ipsi untur. 3. Sed ecce nos usque ad mortem nemo persequitur. Unde ergo probare possumus an diligamus inimicos? Sed est quod in pace sanctae Ecclesiae fieri debeat, unde clarescat si persecutionis tempore mori pro dilectione valeamus. Certe idem Joannes dicit: Qui habuerius, et viderit fratrem suum necessitatem habere, et clauserit viscera sua ab eo, quomodo charitas Dei manet in eo ? Hinc etiam Joannes Baptista ait: Qui habet duas tunicas, det non habenti . Qui ergo tranquillitatis tempore non dat pro Deo tunicam suam, quando in persecutione daturus est animam suam? Virtus ergo charitatis ut invicta sit in perturbatione, nutriatur per misericordiam in tranquillitate, quatenus omnipotenti Deo primum discat sua impendere, postmo
Abbreviated transcription (Latin):
infirmor. quiscandali¬
tatur &t ego ñ uror: la
omnino uerȩ dilectienis
obseruat iura & oblioo
caelestia ꝑmeret᷑ p̃mi
Hoc enim maxime dsa¬
tendunt haec uerba dm̃
qued geminae dilectio¬
nis p̃cepta seruantes.
ad coronã ꝑueniant se¬
pit̃nã. TUNCRES¬
PONDESUNT ELIUS¬
TIDICENTES DÑE
QUANDO TEUIDINUS
ESURTENTEM ETIA
UIMUS SIETENTEA
ET DEDIMLUS TIBIPO¬
TVM: QUANDOAU¬
TEMTEUIDIMUS
HOSPITEM EECOR¬
LEGIMUSTE: AUT
NUDUM. ETCOOLE¬
RUIMUSTE AUT
QUANDO TEUIDIM
INETRMUM AUTIN
CARCERE ETVENI¬
MUS ADTE

Expanded text:
alizatur, et ego non uror, hic omnino verae dilectionis observat jura, et ob hoc coelestia promeretur praemia. Hoc enim maxime ostendunt haec verba Domini, quod geminae dilectionis praecepta servantes, ad coronam perveniant sempiternam. Tunc respondebunt ei justi dicentes: Domine, quando te vidimus esurientem, et uimus te; sitientem, et dedimus tibi potum? Quando autem te uidimus hospitem, et collegimus te? Aut nudum, et cooruimus te? Aut quando te vidimus infirmum, aut in carcere, et venimus ad te
Abbreviated transcription (Latin):
ses et samuhel steterm
corãme nonẽ anima
mea ad populũ istum
Acsia ꝑtedicat Nec illos
modo ꝑamicisa udioqua
magne uirtutis meri¬
to orare etiã pinimi¬
cis scio. Virtus ergo
uerȩ orationis ẽ celsi¬
tuto caritatis. Ettuno
quis que quod recte pe¬
tit adipiscitur eũ eius
animus impetitione
raccinimici odio fusca¬
tur Sed plerũque re¬
luctantẽ Animũ uin¬
cimus sictiã pinimi¬
cis exoramus Fun¬
dimus paduersarus
p̃cẽ sedutinã corte¬
neat amorem Nãse
cariuate Nact
uitã inimicorũ peti¬
mus & tam̃ne exaui¬
diamur timemus
Sedquia internus iu¬
dex mentẽ potias qui¬
in nobis inimicus grauit̃
deliquid. damnã tulit.
uiuantes lacsit aman¬
tes ꝑsecutus ẽ. Recinen¬
da haecessent si remit¬
tenda nobis delicta non
essent Aduocatus ete¬
nim nos t̃ p̃tõnobis in
caus anostra composu¬
it iet ipsȩ eiusdẽ causȩ
uidexẽ quiaduocatus

Expanded text:
 et Samuel steterint coram me, non est anima mea ad populum istum: » ac si aperte dicat: Nec illos modo pro amicis audio, quos magnae virtutis merito orare etiam pro inimicis scio. Virtus ergo verae orationis est, celsitudo charitatis. Et tunc quisque quod recte petit, adipiscitur, cum ejus animus in petitione nec inimici odio fuscatur. Sed plerumque reluctantem animum vincimus, si etiam pro inimicis oramus. Effundit os pro adversariis precem, sed utinam cor teneat amorem. Nam scharitate. Nam et vitam inimicorum petimus, et tamen ne exaudiamur timemus. Sed quia internus judex mentem potius qu nobis inimicus graviter deliquit, damna intulit, iuvantes laesit, amantes persecutus est. Retinenda haec essent, si remittenda nobis / delicta non essent. Advocatus etenim noster precem nobis in causa nostra composuit, et ipse eiusdem causae iudex est, qui advocatus.
Abbreviated transcription (Latin):
dihuius hones tẽcontineat
Qui otsi quaedã bona
aliquando probones¬
tate mehoat in eius
tamen intentione non
debet ꝑmanere. Nec ꝑ
bona opera p̃sentis mun¬
digloriã quaerere sed
totã spc̃ in redẽptoris sui
aduentũ constituat
Vnde &t ꝑtinus subditur
Etuas similes hominibus
ex pectantibus dñm suũ.
quando reuertatur anup¬
tus Adnuptuas qui ppedũ
abiit quia rosargensa
mortuis. ascondensincȩ.¬
lũ suꝑnã sibi angelorũ
multitudinẽ nouus homo
copulauit. Qui tuncre¬
ũ manifestatur Beneaut̃
deseruis expectantibus sub¬
ditur. Vt cũ uenerit et
pulsauerit. confestim
aperiantei Venit quip¬
pedñs cũ adiudiciũ prope¬
rat. Pulsatuero cuiam
peracgritudinis molestis¬
uideretam que conte psi¬
se semimi net iuddia u
pulsanti confertim apo¬
rit qui alętus iudicem
sustinct lici templu
propraque morti sagno¬
uerit degloria retriuua¬
onis hila rescit Vndect

Expanded text:
di hujus honestate contineat. Qui etsi quaedam bona aliquando pro honestate inchoat, in ejus tamen intentione non debet permanere, nec per bona opera praesentis mundi gloriam quaerere, sed totam spem in Redemptoris sui adventum constituat. Unde et protinus subditur: Et vos similes hominibus exspectantibus dominum suum, quando revertatur a nuptiis. Ad nuptias quippe Dominus abiit, quia resurgens a mortuis, ascendens in coelum, supernam sibi angelorum multitudinem novus homo copulavit. Qui tunc reum mande servis exspectantibus subditur: Ut cum venerit et pulsaverit, confestim aperiant ei. Venit quippe, cum ad judicium properat; pulsat vero, cum jam per aegritudinis molestividere eum quem contempsisse se meminit judicem pulsanti confestim aperit, quia laetus judicem sustinet, et cum tempus propinquae mortis agnoverit, de gloria retributionis hilarescit. » Quia
Abbreviated transcription (Latin):
creditur at hereicis
mentem ado uitia
athi abolo fuisse cieata
Vnde ocal riis duae
naturae bona & ma¬
la putantur sed uitia
naturir non sunt &
dumuere adiabeli

Expanded text:
Creditur ab haereticis mentem a Deo, vitia a diabolo fuisse creata, unde et ab his duae naturae, bona et mala, putantur. Sed vitia natura non sunt, et dum vere a diabolo
Abbreviated transcription (Latin):
ora sunt dignitate quã¬
uis tẽporalibus prius
aetis ad illa transeat¬
hinctriũ primarũ pe¬
titionũ impetrationes¬
sunt quã quã in hac
uita quae isto seculo a¬
gitur exordiũ capiaq
Namet scificatio nomi¬
nisdĩ ab ipso humilita¬
tis cñi aduentu agicoe¬
pit et aduentus reg¬
nieius quo inclaritate
uenturus ẽ noniam
finito scło sed infine
scłi mani festabitur.
et ꝑsectio uoluntatise¬
ius sicut in caelo et in
tnt. siue iustos et pec¬
catores caclũ et t̃rã

Expanded text:
ora sint dignitate, quamora sint dignitate, quamvis temporalibus prius actis ad illa transeatur; trium primarum petitionum impetrationes quanquam in hac vita, quae isto saeculo agitur, exordium capiant nam et sanctificatio nominis Dei ab ipso humilitatis Domini adventu agi coepit; et adventus regni ejus, quo in claritate venturus est, non jam finito saeculo, sed in fine saeculi manifestabitur; et perfectio voluntatis ejus, sicut in coelo et in terra, sive justos et peccat
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ: Quia sicquis piã cus
necesseẽ igne examinari
ponorat ut igne nc̃tin¬
gat᷑ sedut ñ exuratur
ula sa enim figuli ꝓbat for¬
nax. et homin es iustostẽp¬
tatio tribulationis. Mul¬
riuut̃ in p̃cando tadi¬
cunt nenos patiarisi¬
duci intẽptationẽ exp̃o¬
nentes uidelic& quoma¬
do dictũ sit inducas qua
in parte ostendit᷑ nihil
contranos aduersariũ
possenisi ds̃ ante ꝑmise¬
rit ut omnis timornr
et deuotio atque obser¬
uatio addm̃ conuestatꝰ.
quando intẽptationib:
nr̃is nihil maloliceat
puisi potestas in de tribu.¬
remanet qđ ultta ad huc
debeat postulari quando
semel ꝓtectionẽdĩ aduer¬
susmalũ petamus. qua
nia quȩ tabulus etmum¬
dusoperant᷑ securistamꝰ
ectuti Sed hoc in p̃senti
fit quantũ diuinũ exa¬
men nobis utilet ꝑspe
tinende alquando nunc
omnis conatus imperi¬
pecitionũ consideran¬
da et commendanda dis¬
tinetio est. Nãcũuita
nra tero poralit̃ nunc
agatur atquesperctur
aetna et cũ aetna pri¬

Expanded text:
nquam si quispiam, cui necesse est igne examinari, non oret ut igne non contingatur, sed ut non exuratur. Vasa enim figuli probat fornax, et homines justos tentatio tribulationis . » Multi autem in precando ita dicunt: Ne nos patiaris induci in tentationem, exponentes videlicet quomodo dictum sit inducas. . « Qua in parte ostenditur nihil contra nos adversarium posse, nisi Deus ante permiserit: ut omnis timor noster, et devotio, atque observatio ad Deum convertatur, quando in tentationibus nostris nihil malo liceat nisi potestas inde triburemanet quod ultra adhuc debeat postulari, quando semel protectionem Dei adversus malum petimus. Qua nia quae diabolus et mundus operantur securi stamus et tuti. Sed hoc in praesenti fit, quantum divinum examen nobis utile esse tinendae aliquando nunc omnis conatus impenpetitionum consideranda et commendanda distinctio est. Nam cum vita nostra temporaliter nunc agatur, atque speretur aeterna, et cum aeterna pri
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ operis. unũ in radice
dilectionis. Qualit̃au¬
tẽ istadilectio sit tenen
da ipse insinuat quiim
plerisque scripturȩ suae
sententus & amicosiu¬
b& diligiinse & inimi¬
cos diligipropt̃ se Ille
enim ueracitor carita¬
tẽ hab& qui &l amicũ
diligit in dõ et inimi cũ
diligit propt̃ dm̃ Nã
sunt nor nulli quidili¬
gunt ꝓximos. sed ꝑ affec¬
tũ cognationis & carnis
Quibus tamen in hacdi¬
lectione sacra eloquia
non contra dicunt
Sedaliudẽ quod sponte
impenditur naturae
aliud qđ p̃ceptis domi¬
nicis excaritate debet᷑
oboedientiae Hinimi¬
rũ et ꝓximũ diligunt.
& tam̃ illa sublimia
dilectionis p̃mia ñ asse¬
cunt᷑ quiamorẽ suum
ñspiritalit̃ sed carna

Expanded text:
em operis, unum in radice dilectionis. Qualiter autem ista dilectio tenenda sit, ipse insinuat, qui in plerisque Scripturae suae sententiis et amicos jubet diligi in se, et inimicos diligi propter se. Ille enim veraciter charitatem habet, qui et amicum diligit in Deo, et inimicum diligit propter Deum. Nam sunt nonnulli qui diligunt proximos, sed per affectum cognationis et carnis, quibus tamen in hac dilectione sacra eloquia non contradicunt. Sed aliud est quod sponte impenditur naturae, aliud quod praeceptis dominicis ex charitate debetur obedientiae. Hi nimirum et proximum diligunt, et tamen illa sublimia dilectionis praemia non assequuntur, quia amorem suum non spirit
Abbreviated transcription (Latin):
oleges eius habemus
Tenenda est cumscĩs
uiris unitas caritatis.
& quantum sequisq:¬
tanto opus est ut se ad¬
soci& bonorum con¬
sortio. Caritas indi¬
lecto nedĩ & proxi¬
mi consistt. Seruat
autem in sedilectionẽ
dĩ qui acaritate non di¬
uidit᷑ proximi:¬

Expanded text:
o leges ejus habemus. o leges ejus habemus. 6. Tenenda est cum sanctis viris unitas charitatis; et quanto se quisqtanto opus est ut se associet honorum consortio. 7. Charitas in dilectione Dei et proximi constat. Servat autem in se dilectionem Dei, qui a charitate non dividitur proximi
Abbreviated transcription (Latin):
uamius non nul
lidei atque ope¬
ribus scĩsui¬
deantur essepartici¬
pes: Tamen quia
priuantura caritate
frterne dilectio¬
nis. nullum habent
incrementum uirtu¬
tis. N ansicut ait
a postolus. si trardide¬
ro corpus meum ut
ardeam caritatem
non habuero ni hil
mibi prodest. Sine
amore caritatis quã¬
uis quisque recte
credat. adbeatitu¬
dinem peruenire non
potest. quia tanta
est cantaus uirtus ut
&iam proph&ciae
uel mart yrium sine
illa nihilessecredantur
Nullum premium ca¬
ritati pensatur cari¬
tas enim uirtutum
omnium optin& prin¬
cipatum. Vnde &
uinculum perfectio¬
nis caritas ab apos¬
tolodicitur. eo quod
uniuersa eiirtutes.
eius uinculo religen¬
tur. Dilectio dĩ mor¬
teconpanrtur. di¬
cente salomone.
ualida ÷ ut morsdilec¬
tio. ldcirco quia sicut
mors uiolenter se¬
panet animamacor¬
pore lta & dilectio dĩ
uiolenter segregat
hominem amun da¬
no & carnali amore
qui dĩ precepta con¬
tempiit. dm̃non di¬
ligit Neque enim re¬
gem diligimus. sio di¬

Expanded text:
uamvis nonnulli fide atque operibus sanctis videantur esse participes, tamen quia privantur charitate fraternae dilectionis, nullum incrementum virtutis. Nam, sicut ait Apostolus: « Si tradidero corpus meum ita ut ardeam, charitatem autem non habuero, nihil mihi prodest . » Sine amore charitatis, quamvis quisque recte credat, ad beatitudinem pervenire non potest, quia tanta est charitatis virtus, ut etiam prophetia et martyrium sine illa nihil esse credantur. 3. Nullum praemium charitate pensatur. Charitas enim virtutum omnium obtinet principatum. Unde et vinculum perfectionis charitas ab Apostolo dicitur , eo quod universae virtutes ejus vinculo religentur. 4. Dilectio Dei morti comparatur dicente Salomone: Valida est ut mors dilectio ; idcirco, quia sicut mors violenter separat animam a corpore, ita et dilectio Dei violenter segregat hominem a mundano et carnali amore. 5. Qui Dei praecepta contemnit, Deum non diligit. Neque enim regem diligimus, si odi
Abbreviated transcription (Latin):
IN CE LOS. sicut psal
quae prius subpeccato
uenundata fuenrt
que redemptam cap¬
tiuam duxit in cae¬
lestem altitudinẽ
& adcȩlestis patriȩ
regnum sempiter¬
num ubi ante a confu¬
enrt e acollocauit in
gloria sempiterna.
SEDET ADDEXTERÃ
PATRIS. Idest pros¬
peritate paterna &
in eo honore quod ds̃ ẽ
INDE UEN TURUS
IUDI CARE UIUOS
ET MOR TUOS. UI¬
uos dicit eos quo stunc
aduentus dominicus
incorpore uiuentes
inuenerit. & mortuos.
iacentes sepultos. Et
aliter dicit uiuos.
iustos. & mortuos pec¬
catores. ADCUIUS
ADUEN TUM OAĨS
HOMINES RESUR¬
GERE IE ABENTCUM
CORPORIB SUIS
ET REDDI TURI SUNT
DEFACTIS PROPRIIS

Expanded text:
ad coelos, sicut Psalmad coelos, sicut Psalmm naturam, quae prius sub peccato venundata fuit, que redemptam, captivam duxit in coelestem altitudinem, et ad coelestis patriae regnum sempiternum, ubi antea non fuerat, et collocavit in gloriam sempiternam. Sedet ad dexteram Patris, id est prosperitatem paternam, et in eo honore, quod Deus est. Inde venturus est judicare vivos, et mortuos. Vivos dicit eos quos tunc adventus Dominicus in corpore viventes invenerit, et mortuos jam antea sepultos. Et aliter dicit vivos justos, et mortuos peccatores. Ad cujus adventum omnes homines resurgere habent cum corporibus suis, et reddituri sunt de
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓphetas & om̃s iustos
qui pro onginali pecca¬
toibidem d& in ebantur
liberar&. & de uincu
lis peccati ab solutis de
eadem captiuitate in
ferm loco suo sangui¬
neredemptos ad su¬
pernam patriam &
ad perpetuae uitae
gaudiare uocar&.
Reliqui qui supnxo¬
siginale peccatum
principalem culpani
commiserunt ut ad se¬
rit scriptunt. in poenali
tattaro remanserunt
sicut inpersona xp̃i
dic tum est perpro¬
phecam. eromors
tua omors. Idest
mortesua xp̃s buma¬
ni generis inimicã
mortem interfecit
& uitam dedit. Ero
mor sustuus inferne
Partim morsit infer¬
num proparte eorum
quos libenruit. Par¬
tim reliquit proparte
eorum quiin principa¬
libus criminibus intor¬
mentis remanserunt.
SURREXIT AMORTUIS
primo genitus mortu¬
orum Et alibiapłs di¬
cit. Ipse primo genitus
exmultis fraxtribus
xerunt : sicut euan¬
gelica auctori tasait.
Sedipse quia caput est
prius. deinde quimen¬
brrsunt. Continuo
postea. ASCEN DIT

Expanded text:
et prophetas, et omnes justos, et prophetas, et omnes justos, qui pro originali peccato ibidem detinebantur, liberaret, et de vinculo ipsius peccati absolutos de eadem captivitate, et infernali loco, suo sanguine redemptos ad supernam patriam, et ad perpetuae vitae gaudia revocaret. Reliqui vero, qui supra originali peccato principalia crimina commiserunt, ut asserit Scriptura, in poenali tartaro remanserunt, sicut in persona Christi dictum est per prophetam: Ero mors tua, o mors , id est, morte sua Christus humani generis inimicam mortem interfecit, et vitam dedit. Ero morsus tuus, inferne. Partem momordit infernum pro parte eorum quos liberavit, partem reliquit pro parte eorum qui pro principalibus criminibus in tormentis remanserunt. Surrexit a mortuis primogenitus mortuorum . Et alibi Apostolus dicit: Ipse primogenitus ex multis fratribus, xerunt, sicut evangelica auctoritas dicit ; sed ipse, qui caput est, prius; deinde qui membra sunt, continuo. Postea ascendit
Abbreviated transcription (Latin):
Etsidĩ filius nostrrm
lute am & mortalẽ
carnem. nos tiicere¬
demptionis conditio¬
inmundum tecigerit
quod tangit purgat
& senullatenus com¬
quinat ltadĩtas
sarcinam quamnra
humanitate ad sump¬
sit ne quaquam com¬
qui nauit. sed nr̃ae na¬
turȩ carnem quam ad¬
sumpsit purgauit.
& amiculis & sordibus
peccatorum acuitio¬
rum ex pauit. sicut
esa ias ait. Ipsemfis¬
mitates mr̃es accepit
& egro tationes por¬
tauit. Ad hoc secun¬
dum humanitatem
natus ÷ ut infirmita¬
tes nrtos acciper& &
egrotationes porta¬
r& Non quodipse
infirmitates ł ȩgro¬
tationes inse haber&
quia salus mundi est
sed ut eas a nobis abs¬
toller&. dum suae
sacrȩ passionis gnr¬
tia sacrirmento
cyrogro pho ademp¬
to redemptio nom
pariter & salutẽ ani¬
marum nobis condo¬
nauit. QUIEASSVS
EST PRO SALTENRA
Idest secundum id qđ
pati potuit quod est
secundum humanã
cundum diuinitatem
di filius inpassibilis est
DESCENDIT ADINEERNA
Qui proto plaustum a¬
dam & patri archas

Expanded text:
Etsi dei filius nostram luteam et mortalem carnem nostrae redemptionis conditioinmundum tetigerit, quod tangit purgat et se nullatenus coinquinat, ita deitas sarcinam quam ex nostra humanitate adsumpsit nequaquam coinquinavit, sed nostrae naturae carnem quam adsumpsit purgavit et a maculis et sordibus peccatorum aut vitiorum expiavit, sicut Esaias ait: Ipse infirmitates nostras accepit et aegrotationes portavit. 34 Ad hoc secundum humanitatem natus est, ut infirmitates nostras acciperet et aegrotationes portaret, non quod ipse infirmitates vel aegrotationes in se haberet, quia salus mundi est, sed ut eas a nobis tolleret, dum suae sacrae passionis gratia ac sacramento cyrogrto redemptionem pariter ac salutem animarum nobis condonaret. Qui passus est pro salute nostra, id est secundum id quod pati potuit, quod est secundum naturam cundum divinitatem Dei Filius impassibilis est. Descendit ad inferos, ut protoplastum Adam, et patriarchas,
Abbreviated transcription (Latin):
Quia totȩ tresperso¬
nae in substantia di¬
tatis unum sunt
ALIAESTENI OER¬
SONA PATRIS. qui¬
a pater est ingenitus.
eoquod a nullo est geni¬
tus. ALIAPER SONAFI¬
LII quia filius apa¬
tre sologenitus est.
patre & filio ꝓcedens ẽ¬
T AS. Idest dĩtas
AE QUALISGLORIA
Idest claritas. COAT¬
TERNAMAIESTAS.
al aestas: gloriaẽ. cla¬
ritas. siue potestas¬
est indĩtate. &omni¬
potentia. INCREAUS
PATVINCREATUS FILI
Non est mensurx¬
bilis insuanatunr.
quia in localis est &
incircum scriptus ubi¬
que cotus ubi que p̃¬
non tres aerni. sed
in tribus personis.
unus ds̃ axernus:
quisine mitio &sine
fine axernus per¬
OMNIPOTENS PA
nia potet. & omni¬
um optin& potesta¬
tem. Ergosiomnia
potest. quidest quod
non patest Hoc
non potest quodom¬
nipotenti non c̃pe¬
tit posse. falli non po¬
Mlorinon potest.
quia inmortalis uita
est finiri non potest
quid infinitus. &p

Expanded text:
quia totae tres persoquia totae tres personae in substantia deitatis unum sunt. 9 ALIA EST ENIM PERSONA PATRIS , quia pater ingenitus est. eo quod a nullo est genitus, ALIA PERSONA FILII, quia filius a patre solo genitus est, patre et filio procedens eTAS, id est deitas, AEQVALIS GLORIA, id est claritas, COAETERNA MAGESTAS. Magestas gloria est, claritas sive potestasest in deitate et omnipotentia. INCREATVS PATER, INCREATVS FILIVNon est mensurabilis in sua natura, quia inlocalis est et incircumscriptus, ubique totus, ubique praeNON TRES Ain tribus personis unus Deus aeternus, qui sine initio et sine fine aeternus peromnipotens Patnia potest, et omnium obtinet potestatem. Ergo si omnia potest, quid est quod non potest? Hoc non potest, quod omnipotenti non competit posse. Falli non pomori non potest, quia immortalis vita est; finiri non potest, quia infinitus et
Abbreviated transcription (Latin):
NE QUE CONFUN¬
GEN TES DERSONAS
Ic sa belius erpoct
quiipsum dicit eẽ pa¬
trem inpersona
quem & flium ip¬
ergo confundentes
personas. quiatrer
personȩ omnino sunt
Estergo gignens. ge¬
nitus procedens
Signens epater qui ge¬
nuit filium. filius ẽ
genitus. queingenu¬
tre & filio procedit.
PATERETEIVS CO¬
AETERNI SIBISUNT.
ET QUOA EQUALES
& coopenrtores.
Sicut scriptum est.
Verbo dñi caeli firma¬
tisunt. id est afilio
eius omnis uirtus eo¬
rum. Vbi subsingula¬
rinumero sp̃s en dici¬
tur. unitatem subs¬
tantiae dĩ tatis osten¬
dit. Vbi sub plurali
numero omnis uir¬
tus eorum dicitur tri¬
nitatem personarũ
aꝑ tedemons trret.
qui atres unum sunit.
SUBSTAN TIAMSE¬
PARANTES. VT Ar¬
rius garrit. quiasi¬
cut tresꝑsonas essedi¬
cit. sic &tres substan¬
tias essementitur.
lilium dicitminorem
quam patrem. & cre¬
atureom esse. spm̃
scm̃ adhuc minore mi
quam filium & patris
& filii eum adminis¬
tuxto remesse asse¬
rio. Non ergo subs¬
tantiam sepanentes.

Expanded text:
NEQVE CONFVNDENTES PERSONAS, ut Sabellius errat, qui ipsum dicit esse patrem in persona quem et filium, ipergo confundentes personas, quia tres personae omnino sunt. Est enim gignens, genitus et procedens. Gignens est pater qui genuit filium, filius est genitus quem genutre et filio procedit. 7 Pater et filius coaeterni sibi sunt et coaequales et cooperatores, sicut scriptum est: Verbo domini caeli firmati sunt, id est a filio eius omnis virtus eorum. Vbi sub singulari numero spiritus eius dicitur, unitatem substantiae deitatis ostendit, ubi sub plurali numero omnis-virtus eorum dicitur, trinitatem personarum aperte demonstrat, quia tres unum sunt SVBSTANTIAM SEPARANTES, ut Arrius garrit, qui tres personas esse dicit, sic et tres substantias esse mentitur. Filium dicit minorem quam patrem et creaturam esse, spiritum sanctum adhuc minorem quam filium et patris et filii eum administratorem esse adserit. Non ergo substantiam separantes,
Abbreviated transcription (Latin):
esse quod nonerat añ
ami sit quod eraet¬
Incoepit essehomo qđ
ante a non fuerat.
non amisit đitatem
quia inmutabilis in
& ernum perman&
NON CON FUSIONE
SUBSTANTIAE SEO
UNITATE PERSONE
Idest diuinitas inmuta¬
bilis cum homine quẽ
ad sumere dignatus ẽ
sicut scriptum est.
Verbum tuum dñe.
inxernum perman&
Idest diuinitas cum hu¬
manitate. ut diximus
duas substantias una
te adsumptionem car¬
nis aeterna fuit trin¬
tas Ita post ad sump¬
tionem humanȩ na¬
turae uenrmaneat
trinitas. Neꝓpt̃ ad¬
sumptionem humanȩ
carnis dicatur esset
quaternitas quod
ab sĩt afidelium cor¬
dibus uel sensibus dici
aut cogitapi. Nisiita
ut supnx dictum est.
eunitas intrinitate.
&trinitas. munitate
uenenenda sit. NA
SICUT ANIAEA
RATIONALIS ETCA

Expanded text:
esse quod non erat et non esse quod non erat et non amisit quod erat: coepit esse homo quod antea non fuerat, non amisit deitatem, quia incommutabilis in aeternum permanet. NON CONFVSIONE SVBSTANTIAE SED VNITATE PERSONAE, id est divinitas inmutabilis cum homine, quem adsumere dignata est, sicut scriptum est: Verbum tuum, domine, In aeternum permanet, id est divinitas cum humanitate, ut diximus duas substantias unamte adsumptionem carnis aeterna fuit trinitas, ita post adsumptionem humanae naturae vera maneat trinitas, ne propter adsumptionem humanae carnis dicatur esse quaternitas, quod absit a fidelium cordibus vel sensibus dici aut cogitare, nisi ita, ut supra dictum est. et unitas in trinitate et trinitas in unitate veneranda sit. 33 NAM SICVT ANIMA RATIONALIS
Abbreviated transcription (Latin):
& dĩpatris pariter.
& uirginis matris fili¬
usest PERFECTUS
DS. PERPECTUSTO¬
uerus homo. EXANI¬
MARATIONALI.
Et nonut appollona¬
ris her&icus dixit.
Primum qua siditas
pro anima fuiss& incar
nexp̃i. postea cum
euan gelica auttoria¬
te fuit conuic tusdi¬
xit ħ abuit quidem
animam quiauiui¬
ficauit corpus sed
non netionabilem
Eteconturrio iste di
cit quia catholice
sentit. EXANIMA
RATIO NALI ETIU¬
MANA CARNE SUB¬
SISTENS Idestplo¬
mis homo atq ꝑfectus.
AE AUALIS PATRI
SECUN DUM DIUINI¬
TATEM. MINOR
PATRE SECUNDU
EEUMLANITATEM
Idest secundum for¬
mam serui. quam ad¬
sumere dignatus est.
EOMO NON DUO
TAMEN SEDUNUS
EST XÕS. Id est duae
substantia ẽ in xp̃o dĩ¬
tas & humanitas. Non
duae personae. sed una
TEM NONCON UER¬
SIONE DIUINITA¬
TIS INCARNE SED
AO SUMPTIONE HU¬
DAANITIS INDO
Id est non quod diuini¬
tas quȩ in commu tabi¬
lis & in conuertabilis
est caro sedideo unus
eo quod humanitatem
ad sumpsit. Incoepit

Expanded text:
et dei patris pariter et dei patris pariter et virginis matris filius est. 28 PERFECTVS DEVS , PERPECTVS Hverus homo, EX ANIMA RATIONALI et non, ut Apollinaris haereticus dixit primum, quasi deitas pro anima fuisset in carne Christi, postea, cum per evangelicam auctoritatem fuisset convictus, dixit: Habuit quidem animam quae vivificavit corpus, sed non rationalem. Et e contrcit, qui catholice sentit: Ex anima rationali et humana carne subsistens, id est plenus homo, atque perfectus, Aequalis Patri secundum divinitatem, minor Patre secundum humanitatem, id est secundum formam servi, quam assumere dignatus est. homo, non duo tamen, sed unus STVS, id est duae substantiae in Christo, deitas et humanitas, non duae personae, sed una TEM NON CONVERSIONE DIVINITATIS IN CARNE SED ADSVMTIONE HVMANITATIS IN DEO, id est non quod divinitas quae incommutabilis est sit conversa in carnem, sed ideo unus, eo quod humanitatem adsumsit, coepit
Abbreviated transcription (Latin):
in cognitum. Vnde
isdem eximius pro.¬
ph&a e saias dicit.
genenttionem eius
qui s en arnabit
Acsidixiss& angelo¬
rum nullus. prophoa¬
rum nemo. Nec in¬
enar nabilis & in aes¬
timabilis ds̃a serius su¬
is discutiendus est. sed
fideliter credendus.
& pariterdiligendus.
FT HODEOEST EXSUBS¬
TANTIA MLATRIS
IN SE CULO NAIUS
Di filius uerbum pa¬
tris carofactum.
Non quod diuini tas
mutas sac ditatem
sed adsumpsit hu¬
manitatem. hoc
est uerbum caro fac¬
tum ẽ exutero uir¬
ginis ueram huma¬
nam carnem troc¬
xit. & deutero uir¬
ginali uerus homo.
sicut &uerus ds̃ in
saeculo natus est.
salua uirginitatis
gnatia. quia mater
quȩ genuit & uir¬
go ante partum
& uir gopospartum
permansit insȩcu¬
lo idest inisto sexto
miliario. in quonunc
in utero uirginis hu¬
manitaten ad sump¬
sit. & cum eaperpar¬
tum uirginis inte grx
& inlesanascendo mun¬
dum in gres sus est uir¬
ginis filius. & homi¬
nem quem ad sumpsit
idem dĩfilius siuit
supracdiximus &đitas

Expanded text:
incognitum. Unde incognitum. Unde et isdem eximius propheta Isaias dicit: Generationem ejus quis enarrabit ? Ac si dixisset: Angelorum nullus, prophetarum nemo. Nec inenarrabilis et inaestimabilis Deus a servulis suis discutiendus est, sed fideliter credendus,  pariter diligendus. 26 ET HOMO EST EX SVBSTANTIA MATRIS IN SAECVLA NATVS. Dei filius verbum caro factum, non quod divinitas mutasset deitatem, sed adsumpsit humanitatem, hoc est verbum caro factum est, ex utero virginis veram humanam carnem traxit et de utero virginale verus homo, sicut et verus deus, in saeculo natus est salva virginitatis gratia, quia mater quae genuit et virgo ante partum et virgo post partum permansit in saeculo, id est in isto sexto miliario, in quo nuncin utero virginis humanitatem adsumpsit et cum ea per portam virginis integram et inlaesam nascendo mundum ingressus est virginis filius et hominem quem adsumpsit. Idem dei filius, sicut supra diximus, ut deitas
Abbreviated transcription (Latin):
cal&. hoccand&
Inahaec uocabula
res una esse dinoscitur
inditate substanae
unum sunt. & in diui¬
du aunitas recte credi¬
tur. Item de terrenis
uane fons. fluuius.
triahaet uocabula. &
triaunum insuanatu¬
ra. Itatrium perso¬
narum patris & filii
CONFITE MUR QUI
saluator dicitun eo
quod saluat populum
uintus sit delibutus
sicut impsius xp̃iꝑ¬
sona esmias ait. Sp̃s
dm̃ superme: propt̃
quod uncxit me &
cetent. It apsalmꝰ¬
Vncxit teđs ds̃tuus.
oleo letitiae. p̃con¬
sortibus tuis. Dĩ fi¬
LIUS DS̃PARIT̃ ET
HOMO EST. Filius
a felicitate parentum
dicitur. homo abhu¬
modicitur. Idestde
humo ternr e factus
Est DSEST EX SUBS¬
TANTIA PATRISAN¬
TE SECILA GENILIS
Id estds̃ dedo. lumen
delumine splendor
desplendore. fortis de
forte. uirtus deuir¬
tute. uita deuita.
Aeternitas deer¬
nitate. per omnia
idem quod pater
indiuina substantia
tate: neque necessi¬
tate. sed naturir.
quo modo genuit fili¬
um. quod an gelines¬
ciunt. prophocis est

Expanded text:
calet, hoc candit: calet, hoc candit: tria haec vocabula res una esse dignoscitur.in deitate substantiae unum sunt, et individua unitas recte creditur. Item de terrenis vena, fons, fluvius, tria sunt vocabula, et tria unum in sua natura. Ita trium personarum Patris, et Filiconfiteamur quiaSalvator dicitur, eo quod salvat populum; vinitus sit delibutus, sicut in ipsius persona Isaias ait: Spiritus Domini super me, propter quod unxit me , etc. Ita et PsalmUnxit te Deus, Deus tuus oleo laetitiae prae consortibus tuis . Dei Filius, Deus pariter, homo est. Filius a felicitate parentum dicitur; homo ab humo dicitur, id est de humo terrae factus est. Deus ex substantia Patris ante saecula genitus, id est Deus de Deo, lumen de lumine, splendor de splendore, fortis de forti, virtus de virtute, vita de vita, aeternitas de aeternitate. Per omnia, id est, quod Pater in divina substantia,tate, neque necessitate, sed natura. quomodo genuit Filium, quod et angeli nesciunt, et prophetis est
Abbreviated transcription (Latin):
Idest distinete. UNA¬
QŨAQ PERSONA
RITATE CONPELLI¬
ALUR. Quisimem
terro gaueris. quid
est pater: Egores¬
militer sin terro¬
gaueris quidest fi¬
nis nontres deos
nectres dominos
sed in his tribus sicut
iam suprodictum
est unum din &unũ
dñm confiteri
UNUS ERPATER
NONTRESPATRES
Id est qui a pater sem¬
perpater nec ali¬
quando filius. UNIUS
FILIUS ÑTRESFILII
Idest quia filius sem¬
etas personarum
ET INHAC TRINITA¬
TENIHIL PRIUSAUT
POSTE RIUS. Quia
sicut numquam filius
sine patre. sic num¬
quam fuit pater sine
filio. sic &num quã
fuit pater & filius sine
sp̃uscõ. Coaeterna
ergo est trinitas
& in separobilis uni¬
tas. sine initio & sine
fine NIHILMMUS
AUTMLINUS.
Lequalitatem perso¬
narum dicit. quia
trinitas a equalis est
& una estditas
Apostolo dicente at
facta sunt intellecta
conspiciuntur. & per
cre aturam cirea¬
tor intelligitur se¬
cundum has conpa¬
nationes & alias
quam plures solcan¬
dor. &calor & tria
sunt uocabula. &
triaunum. quod can¬

Expanded text:
ncte unamquamque personam ritate compellimur. Quia si me interrogaveris quid est Pater? ego resSimiliter si me interrogaveris quid est Finis non tres deos, nec tres dominos, sed in his tribus, sicut jam supra dictum est, unum Deum et unum Dominum confiteor. Unus ergo Pater, non tres Patres, id est quia Pater semper Pater, nec aliquando Filius. Unus Filius, non tres Filii, id est quia Filius semetas personarum. Et in hac Trinitate nihil prius, aut posterius. Quia sicut nunquam Filius sine Patre, sic nunquam fuit Pater sine Filio, sic et nunquam fuit Pater et Filius sine Spiritu sancto. Coaeterna ergo Trinitas, et inseparabilis unitas sine initio, et sine fine. Nihil majus, aut minus. Aequalitatem personarum dicit, quia Trinitas aequalis est, et una deitas, Apostolo docente, facta sunt intellecta conspiciuntur, et per creaturam Creator intelligitur secundum has comparationes, et alias quam plures. Sol, candor et calor, et tria sunt vocabula, et tria unum. Quod can
Abbreviated transcription (Latin):
Increatus pater
incre atus filius.
Inmensus pater
in mensus filius in
aeterm sed unus
acternus: Sicut
nentres mereati
nectresinmensi
sedunus increatus
x unus inmensus
dimiliter omni potis
pat omni potens fili¬
us. omnipotens & sp̃sses¬

Expanded text:
increatus filius, increatus spiritus Inmensus pater, inmensus filius, inmaeterni, sed unus aeternus, 12 sicut non tres increati nec tres inmensi, sed unus inmensus et unus increatus. 13 Similiter omnipotens pater, omnipotens filius, omnipotens sp
Abbreviated transcription (Latin):
resurgent mortiu
non legistis non estds
mortuorum sediu¬
uentium It̃ apos¬
tolus dicit. tuquoda
seminas nonuiui fia¬
tur nisiprius mnona¬
tur. Etdicit scriptunt
postre surrectionẽ
erunt sicut angelidĩ
Ergone hoc credenti¬
bus in possibile iudice¬
tur quia qui poruit
hominem de terrx
conpone re poterit
h unc ex homine in an¬
gelum titens forma¬
re Et posthanc uitã
temponxlem uitam
act̃nam tribuere

Expanded text:
resurgent mortui resurgent mortui non legistis? et: non est deus mortuorum, sed viventium. item apostolus dicit: tu quod seminas non vivificatur, nisi prius moriatur. et dicit scriptura: post resurrectionem erunt sicut angeli dei. 41 Ergo nec hoc credentibus inpossibile iudicetur, quia qui potuit hominem de terra conponere, poterit hunc ex homine in angelum transformare et post hanc vitam temporalem vitam aeternam tribuere
Abbreviated transcription (Latin):
memonatione my¬
terium trinitatis
impl& ur unus pa¬
ter unus filius unus
bula secernuntur
Pater ex quo om̃a
& quinon hab& pa¬
trem filius expatre
genitus. sp̃s sc̃s dedi
symbolum: Credo
ponitur ibi diuinitas
adprobatur utestere
am nec dicitur inte¬
missionem peccatorũ.
sed remissionem pecca
ne ruga sicut una fides.
unum baptisna in qua
Namiheretici congre¬
gant ecdesi as .u¬
biruga & perfidiae
macula conpro batur
REMIS SIONE PECCA¬
TORUM Nobis in
uo sermone solacre¬
dulitas sufficit. ner
patio requintur ubi
principalis indulgent
hominem facere i¬
dem potens ÷ &iam
lutulentum purga¬
re. & ual& innocenti¬
amperditam restitu¬
ere qui sepultos &
mem bnx perditare¬
uocat ad salutem
RESURRECTTONE
CARNIS Sum¬
ma per fectionis con¬
cduditur. & caro ipsa
quaecadit resurreo¬
turt erit inmortalis
ut maneat. Lic&
resur rectio a paga¬
nis & aquibus dam
hereticis non creda¬
tur Tamen esaias
dicit surgentmor¬
tui & sus citabutur
& danibel ait resur¬
gent tunc qui sunt

Expanded text:
memoratione mysterium trinitatis impletur: unus pater, unus filius, unusbula secernuntur: pater ex quo omnia et qui non habet patrem; filius ex patre genitus; spiritus sanctus de dei symbolum: credo ponitur, ibi divinitas adprobatur, ut est: credo am nec dicitur in remissionem peccatorum, sed remissionem peccatne ruga, sicut una fides, unum baptisma, in qua nam haeretici congregant ecclesiam ubi ruga et perfidiae macula conprobatur. 38 REMISSIONEM PECCATORVM. Nobis in hoc sermone sola credulitas sufficit, nec ratio requiritur ubi principalis indulgentihominem facere, idem potens est etiam lutulentum purgare, et valet innocentiam perditam restituere qui sepultos et membra perdita revocat ad salutem. 39 RESVRRECTIONEM CARNIS. Summa perfectionis concluditur et caro ipsa quae cadit resurrectura erit. inmortalis ut maneat, licet resurrectio a paganis et a quibusdam haereticis non credatur; tamen Esaias dicit: surgent mortui et suscitabuntur; et Daniel ait: resurgent tunc qui sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩx ÷ fides catholi¬
ca. quamnisi quis¬
que fidelit̃ firmi¬
terque crediderit.
saluus esse non potent:
EXROSITIO EIDEI
CATHOLICAE

Expanded text:
est fides catholica, quam nisi quisque fideliter firmiterque crediderit, salvus esse non potent. EXPOSITIO FIDEI CATHOLICAE
Abbreviated transcription (Latin):
cre tam originem cũ
propriofilio nouit ip¬
se solus qui genuit.
Nec a nobis ds̃discutien¬
dus ÷ sed credendus.
Omps uero dicitur. eo
quod omnia possit. &
omnium optin& po¬
tentatum. quia pa¬
ter ommia creauit
men digne conuenit
principi. qui populo se
sesequenti potest sali¬
temtribuere. A p̃s
unctione & hoc no
menpontificaleẽ
ungebantur eleo cor¬
ruptionis Hic autẽ
ab sp̃uscõ oleo ex ulta¬
tionis diuinitus unc¬
eo qđ salu& populum.
xp̃s. quod sit unctus
pontifex in aeternũ :
idodicit ut nihil in hoc
intellegas terrenum
siue corporeumubide
uno est unus. deluce
tus. Desapientia sapi¬
ens de aeter natus ẽ
coaeternus. Pero m̃a
idem quod pat̃ hoc fili
us Namunicus ideo
quia nec conpanrtio¬
nem recipit cum crea¬
turis. nec similitud inẽ
quia omnium rerum
summus ipse creator
est. Homines autem

Expanded text:
cretam originem cum cretam originem cum proprio Filio novit ipse solus, qui genuit, nec a nobis Deus discutiendus est, sed credendus.s vero dicitur eo quod omnia possit et omnium obtinet potentatum; quia pater omnia creavit men digne convenit principi qui populo se sequenti possit salutem tribuere: cuius unctione, et hoc nomen pontificale esungebantur oleo corruptionis; hic autem a Spiritu sancto oleo exsultationis divinitus unceo quod salvet populum; Christus, quod sit unctus pontifex in aeternum. 15 ideo, ut nihil in hoc intellegas terrenum sive corporeum, ubi de uno est unus, de lucetus, de sapientia sapiens, de aeterno natus est coaeternus, per omnia idem, quod pater hoc filius. 16 Nam unicus ideo, quia nec conparationem recipit cum reliquis creaturis nec similitudinem, quia omnium rerum summus ipse creator est; ho
Abbreviated transcription (Latin):
Desurgente enim¬
tem cȩlum misso sco
sp̃u conlata apostolis
scientia linguarum.
adhuc muno positi
hoc interse symbo¬
lum unus quis que
quod sensenit dicen¬
do condiderunt. ut
discedentes ab in¬
uicem hane regułã
peronis gentes aequa¬
liter prȩdicarent
Denique sym bolũ
grece conlatio dicitur.
quia hoc ipsi int̃ seper
rit indicetur
LREDO IN DMPA¬
trem omni potentẽ
Prxeclarum in primor¬
dio ponitur fidelis tes¬
timonii fundamen¬
tum. quia saluus esse
potuerit. qui recte
salutem crediderit.¬
Vnde credendum ẽ
indm̃ . a quo tam p̃sens
uita quam futunrtri¬
buitur. Ds autemap¬
pellatior̃ subtantiae
sempiter nae siueti¬
moris diuini. Igitur
ds̃ est sine principio¬
& sine fine simplex
incorporeus in con p̃¬
hensibilis. Patrem
autem cum audis. ag¬
nosce quod habeat
filium uer citer ge¬
nitum. quo modo di¬
ratur que modo genu¬
it filium. quod & an¬
geli nesciunt prophe¬
tis ÷ in cognitum
Vnde illud dictum ẽ
generatione meius
quis enarra bit: Quã si¬

Expanded text:
esurgente Chte in caelum, misso sancto spiritu, conlata apostolis scientia linguarum, adhuc in uno positi hoc inter se symbolum, unusquisque quod sensit dicendo, condiderunt, ut discedentes ab invicem hanc regulam per omnes gentes aequaliter praedicarent. 3 Denique symbolum graece conlatio dicitur, quia hoc ipsi inter se perit indiceturREDO IN DEVM PATREM OMNIPOTENTEM. Praeclarum in primordio ponitur fidelis testimonii fundamentum, quia salvus esse non poterit quin recte salutem credideritUnde credendum est in Deum, a quo tam praesens vita quam futura tribuitur. Deus autem appellatio est substantiae sempiternae, sive timoris divini. Igitur Deus est, sine principio, sine fine, simplex, incorporeus, incomprehensibilis. Patrem autem cum audis, agnosce quod habeat Filium veraciter genitum, quomodo ratur, quomodo genuit Filium, quod angeli nesciunt, et prophetis est incognitum. Unde illud dictum est: Generationem ejus quis enarrabit ? quando se
Abbreviated transcription (Latin):
moest: Ds est ex subs¬
tantia patris: antese¬
culagenitus. Et ho
mor exsubstantia
matris. in seculonatus
Perfectus dĩ perfectus
homo: exanima racti¬
onali. & huma nacar¬
ne subsistens.
Aequalis patrisecun¬
dum diumitatem.
minor patre. secun¬
dum humanitatem:
Quilic& ds̃ sit & homo
non duo tamen.
Vnus autem non con¬
uersione diuinitatis
in carne: sed adsup¬
tione humanitatis indõ
Vnus omnino non con¬
fusione substantiae.

Expanded text:
mo est. Deus est ex substantia Patris ante saecula genitus, et homo est ex substantia matris in saeculo natus. Perfectus Deus, perfectus homo ex anima rationabili et humana carne subsistens; aequalis Patri secundum divinitatem, minor Patre secundum humanitatem. Qui licet Deus sit, et homo, non duo tamen, unus autem non convevsione divinitatis in carne, sed adsumptione humanitatis in deo, 34 unus omnino non confusione substantiae,
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ne uob adoue¬
mam uenientem
proibeatis si enim
non dimit tetis uos. nec
Le dimitt& uobis.
Ergo & hoc inista uita
petimus quia hic pos¬
sunt dimitti. ub i pos¬
sunt baberi peccata.
nilla eni uita nondi¬
mittuntur. quianet
habentur. Dem de pe¬
timus dicentes
NE NOS INOUCASIN
TTETATIONE SEDLI¬
SERANOS AMALO
Et hoc inistauita nob
necessariu mest pe¬
re nemferamur in
temptationem quia
hic sunt temptatio¬
nes Etlibere mur
amalo qui ahio ma
lum Ac ꝑ hoc omnes
istepetiones. septẽ¬
sunt tres aduitam
aeternam perti¬
nent : quattuor ad
uitam p̃sentem
SC̃I FICAE TURNO¬
AT REGNUTUŨ
FIAT UOLUNTASIU¬
ASICUT INCAELO
ET INTERRA sem¬
NOSIS DEBITANRA
Non semper erit
perert sedubiest
temptatio. & ubi
est malum. ibi neces¬
sarium ẽ ut petamus.

Expanded text:
tatis, ne vobis a Deo vetatis, ne vobis a Deo veniam venientem prohibeatis: si enim non dimittetis vos, nec ille dimittet vobis. Ergo et hoc in ista vita petimus, quia hic possunt dimitti ubi possunt haberi peccata, in illa autem vita non dimittuntur, quia nec habentur. Deinde petimus diceNe nos inferas in tentationem; sed libera nos a malo. Et hoc in ista vita nobis necessarium est petere, ne inferamur in tentationem, quia hic sunt tentationes; et liberemur a malo, quia hic est malum. Ac per hoc omnes istae petitiones septem, tres ad vitam aeternam pertinent, quatuor ad vitam praesentem. Sanctificetur noat regnum tuuFiat voluntas tua, sicut in coelo, et in terra: semnobis debita nostra: non semper erit.per erit; sed ubi est tentatio, et ub est malum, ibi necessarium est ut petamus.
Abbreviated transcription (Latin):
quod facta sunt omnia
Quopascuntur ange¬
li quomlum inantur
angeli quo sapientes
nis anfractuo sȩ sedbi¬
bentes unicunuerbũ
& inde impleti erue
qui habitant indomo
tua in saecula saeculo¬
rum laudabunt te
Ergomhac uita peti¬
mus quod sequitur
DIMITTE NOBIS DE¬
BITANRA SICUTET
NOS DIMITTIMUS DE¬
BITORIBUSNOSTRIS
Inbaptismo omnia debi¬
ta idẽ peccata pror¬
sus omnia dimittuntur
uobis Sed quia nemo
potest hic uiuere sine
peccato & sisine magno
crimine uide separe¬
tur ab illo pane: Tam̃
nemo potest abs que pec¬
catisesse in hac terrac.
& non possumus accipe¬
renisiunum baptis mũ
pimus unde cotidiela¬
uemur ut nobis peccata
nrãe cotidie dimittan¬
tur sed si faciamus
quod sequitur. Sicut
ETNOS DIATTI NUS
DEBITORIBUS NOSTRS
taque fr̃s mei moneo
uos indĩgratia ut fili¬
osmeos & sub ipsopa¬
tre fr̃smeos. moneo
uos ut quando uos ali¬
quis offendit & pec¬
confitetus & petit a
nos catisilli & conti¬
nuo excorde dimit¬

Expanded text:
quem facta sunt omnia, quem facta sunt omnia, quo pascuntur angeli, quo illuminantur archangeli, quo sapientes nis infructuosae, sed bibentes unicum verbum, et inde impleti eructqui habitant in domo tua, in saecula saeculorum laudabunt te . Ergo in hac vita petimus quod sequitur: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris: in baptismo omnia debita, id est, peccata omnia, prorsus dimittuntur nobis; sed quia hic nemo potest vivere sine peccato, et si non magno crimine, unde separentur ab illo pane, tunc nemo potest sine peccatis esse in hac terra, et non possumus accipere, nisi unum baptismum piemus unde quotidie lavemur, ut nobis peccata nostra quotidie dimittantur. Sed hoc fit si faciamus quod sequitur, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Itaque, fratres mei, moneo vos, in Dei gratia filios meos, et sub illo Patre fratres meos, moneo vos ut quando vos aliquis offendit et pecconfitetur, et petit a noscatis illi, et continuo ex corde dimit
Abbreviated transcription (Latin):
di cumcantate facia¬
mus. Iterum uerba
ifta aliter intellegun¬
TAS TUA SICUTINCAE¬
LO ET INTERRA
sicut audimus p̃cepta
tua sic nobis consenti¬
at caronite pedum
contendunt caro & sp̃s
p̃cepta dĩ minus imple¬
re possimus. Sequi¬
tur monxtione
DA NE NOSTRU
COTIDI ANUM DANO¬
BIS NODIE siue ex¬
inbitionem corpori
ne cessariam petamus
a patre. in pane signi¬
ficantes quicquid no¬
bis ÷ necessarium
siue cotidia num pa¬
nemillum intellega¬
mus quem accepturi
esti sde altari bene
petimus ut d& nobis
cum quid ÷ enim
quod oremus : nisine
mali aliquid admit¬
tamus urde a tali pa¬
ne separemur. &uer¬
bum dĩ quod cotidie
p̃dicatur panis est.
Non enim quia non
est panisuentris.
idionon ÷ panis men¬
tisꝰ Cum autemuita
ista traensierit. nec
panemillum quaere¬
mus quemquȩ rifa¬
mes nec sacra men¬
tum altaris habebimus
accipere. quia ibieri
quȩ dicimus uobis nec
codix legendus ÷ quan¬
do ipsum uidebimus
quod ẽ uerbum dĩ per

Expanded text:
Dei charitate faciaDei charitate faciamus. Iterum, verba ista et aliter intelligtas tua, sicut in coelo, et in terra? Sicut et nos audimus praecepta tua, sic nobis consentiat caro nostra; ne dum contendunt caro et spiritus, praecepta Dei minus implere possimus. CAPUtur in Oratione: Panem nostrum quotidianum da nobis hodie. Sive exhibitionem corpori necessariam petamus a Patre, in pane significantes quidquid nobis est necessarium, sive quotidianum panem illum intelligamus, quem accepturi estis de altari, bene petimus ut det nobis eum. Quid est enim quod oramus, nisi ne mali aliquid admittamus, unde a tali pane separemur? Et verbum Dei quod quotidie praedicatur, panis est. Noest panis ventris, ideo non est panis mentis: cum autem vita ista transterit, nec panem illum quaerimus quem quaerit fames, nec sacramentum altaris habemus accipere, quia ibi eriquae nunc dicimus vobis. Nec codex legendus est, quando ipsum videbimus, qui est Verbum Dei, per