comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc aũ exemplũ quibdã iudeis obrectũ est
qui xp̃o crediderint. ⁊ de oꝑib añ grãm głiabã¬
tur ⁊ dicebant se ip̃ãm euuangelii gr̃am ꝑsua
bona oꝑa p̃cedentia meruisse. cũ bona oꝑã in
ad dampnationem p̃cesserint. Quod si uocatus uo¬
cantem secutus fuerit. qued ẽ iam in libero arbit᷑o
Hic ostenditur nõ ẽẽ miquitatẽ aput d̾m. Qd̾
possunt dicere quidã cũ audiunt anteqͣm nas¬
cerentur. Iacob dilexi. esau aũ odio habui. Mi¬
serebor enim inquit cui misercus ero. primo enĩ
iiscitus ẽ nr̃i deus cũ pc̃cores eẽmus ut uoca¬
ret nos. Cui ergo misertus ero inquit ut eum
uocem miserebor ad huc eius cũ ccediderit. Qũo
aũ adhuc nsi ut credenti ⁊ petenti dat spm̃ sc̃m
Quo dato mrãm p̃stabit cui misericors fuerit
.i. ut faciat eũ miscd̾em quo bona possit ꝑdilecti¬
onem oꝑari. Nemo ergo sibi audeat tribuere ꝙ

Expanded text:
 exemplum quibusdam Judaeis objectum est, qui Christo crediderunt, et de operibus ante gratiam gloriabantur, et dicebant se ipsam Evangelii gratiam per sua bona opera praecedentia meruisse; cum bona opera in ad damnationem praecesserint. Quod si vocatus vocantem secutus fuerit, quod est jam in libero arbitriohinc ostenditur non esse iniquitatem apud Deum; quod possunt dicere quidam, cum audiunt, Antequam nascerentur, Jacob dilexi, Esau autem odio habui. Miserebor enim, inquit, cui misertus ero. Primo enim misertus est nostri Deus, cum peccatores essemus ut vocaret nos. Cui ergo misertus ero, inquit, ut eum vocem, miserebor adhuc ejus cum crediderit. Quomodo autem adhuc, nisi ut det credenti et petenti Spiritumordiam praestabit cui misericors fuerit, id est, ut faciat eum misericordem, quo bona possit per dilectionem operari. Nemo ergo sibi audeat tribuere quod
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm ꝓ hibitione aucta ẽet Augetur enĩ ꝓ hibi
bita fu̾it desistente ut diximus gra tm̃ cres¬
cit concũpia ut ita insuo gen̾e om̃is .i. cõsimi¬
mata fiati ut etiam cc legeni fiat. ⁊ p̃uarieatio¬
ne trumen accumulet. Quod aũ dicit sinele¬
ge enĩ peccatũ mortuuĩ est nõ qr nõ est dpat
mortuũ est. sed quia latet. qd̃ inseq̃ntib manife¬
stat cũ dicit. S peccatum ut appareat pecratum

Expanded text:
m prohibitione aucta esset. Augetur enim prohibibita fuerit, desistente, ut diximus, gratia, tantum crescit concupiscentia, ut ita in suo genere omnis, id est consummata fiat, ut etiam contra Legem fiat, et praevaricatione crimen accumulet. Quod autem dicit, Sine Lege enim peccatum mortuum est, non quia non est, dixit mortuum est, sed quia latet: quod in consequentibus manifestat, cum dicit, Sed peccatum, ut appareat peccatum,
Abbreviated transcription (Latin):
ficiat. Quod aũ ait Igitur nõ uolentis neq cur¬
rentis. s miserentis est dei. nõ tulit liberũ uo¬
luntatis arbit̾um s nõ sufficere dic̾et uelle
nrm. nnsi adiuuet deus miscd̃es nos effitien¬
qd̾ suꝑius dixit. Miserebor cui misertus ero. ⁊¬

Expanded text:
est. Quod autem ait: Igitur non volentis neque currentis, sed miserentis est Dei, non tollit liberum arbitrium, sed non sufficere dicit velle nostrum, nisi adjuvet Deus, misericordes nos effiquod superius dixit, Miserebor cui misertus ero,
Abbreviated transcription (Latin):
mus in eo. Hinc ostendit de p̃teritis pectatis
fcm̃ eẽ ut donarentur ⁊ in eo supͣ hñdante gr̃a
ut p̃uaricata peccata dimiterentur. Ergo qͥs¬
quis ad hoo querit augnienta peccati. ut aug¬
mentũ gr̃e senitat. nõ intelligit scd̾m id ag̾e
ut nich̃ in eo gr̃a opetur. Opus enĩ grẽ ẽ ut
qr uetus homo nr̃ simul crucifixiis ẽ ut eua¬
cuaretur corpus peccati. refertur ad illud qd̃
ꝑmoysen dc̃m ẽ. Maledictus homo qui ĩ lig¬
no pependerit. Uet̾is enĩ hominis crucifixio
significata ẽ in crute dñi. sicut noui homĩs
instauratio in resurrõne significata ẽ. Mani¬
festum ẽ aũ scd̃m eũ nos agere ueterẽ hoĩem
qui maledictus ẽ. ꝓpt̾ quod pcc̃m ⁊ de dño dc̃m
uit peccatũ. Quid ẽ aũ euacuare corpꝰ pecta¬
ti. ip̃e exposut. ut ultra nõ consentiamus
peccato. Et illud qd̾ ait. Si mortui sumꝰ cũ xͦ.¬

Expanded text:
mus in eo? hinc ostendit de praeteritis peccatis mus in eo? hinc ostendit de praeteritis peccatis factum esse ut donarentur, et in eo superabundasse gratiam, ut praeterita peccata dimitterentur. Ergo quisquis adhuc quaerit augmenta peccati, ut augmentum gratiae sentiat, non intelligit se id agere, ut nihil in eo gratia operetur. Opus enim gratiae est ut quia vetus homo noster simul crucifixus est, ut evacuaretur corpus peccati, refertur ad illud quod per Moysen dictum est, Maledictus omnis qui in ligno pependerit . Veteris enim hominis crucifixio significata est in cruce Domini, sicut novi hominis instauratio in resurrectione significata est. Manifestum est autem secundum eum nos agere veterem hominem, qui maledictus est: propter quem peccatum et de Domino dictum vit peccatum . Quid est autem evacuare corpus peccati? Ipse exposuit: Ut ultra non serviamus peccato. Et illud quod ait, Si mortui sumus cum
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut enĩ ꝑ in obedientiam uniꝰ hominis
poc̃or es constituti sũt multi. ita ⁊ ꝑ unius
obedientiam iusti constituent᷑ multi. Hec ẽ
forma futuri adam de qua suꝑius loqui ce¬
perat ⁊ eius aliquas differentias dsponens.
distalerat ordinem. ad quem nũc redeundo te¬
ꝯclusit dicens. Itaq sicut ꝑuniꝰ delictũ ĩ om̃s
ut hñdaret delictũ ip̃o uerbo satis sig̃cauit
nestiuisse uideos qua dispensanrone lexdata
sit. Norenĩ data ẽ que poslit uiuificate. quia
gr̃a uiuificat ꝑfidem. s data est lex adostenden¬
dam qͣntiscumq artis uinculis poc̃oꝵ constrin¬
gerentur qui de suis inirib ad implendã iustiti¬
ani p̃sumebant. sichñdauit pcc̃m cũ ⁊ contup¬
iscentia exphibitione ardentior fc̃a ẽ. ⁊ peccã¬
tib contra legem p̃uaricationis crim̃ accessiti
Quod intelligit qui scd̾m gradum in illis qua
dicemus: ꝑmanebimus in pcc̃o ut gra habũ¬
det. absit. qui mortui sumꝰ peccato qũo uiue¬

Expanded text:
minis peccatores constituti sunt multi; ita et per unius obedientiam justi constituentur multi. Haec est forma futuri Adam, de qua superius loqui coeperat, et ejus aliquas differentias interponens distulerat ordinem, ad quem nunc redeundo conclusit, dicens, Itaque sicut per unius delictum in omnes ut abundaret delictum, ipso verbo satis significavit nescisse Judaeos qua dispensatione Lex data sit. Non enim data est quae posset vivificare; quia vificat per fidem: sed data est Lex ad ostendendum quantis quamque arctis vinculis peccatorum constringerentur, qui de suis viribus ad implendam justitiam praesumebant. Sic abundavit peccatum, cum et concupiscentia ex prohibitione ardentior facta est, et peccantibus contra legem praevaricationis crimen accessit. Quod intelligit qui secundum graddicemus? permanebimus in peccato, ut gratia abundet? Absit. Qui mortui sumus peccato, quomodo vive
Abbreviated transcription (Latin):
amplius etiani p̾uaritatione peccarent. Cum g̾
et ibi tria sunt anima tanqͣm mułr. passionet
pecctoꝵ tanqm uirꝰ ⁊ lex tanqm lex iclinõ
ibor tamĩ pecratis mortuis tanqͣm tiro mortuo
lsterari aliimã diciti s ipãm animã mori pcc̃o.
desideriis. ⁊ ĩnitam̃tis quibdam ad pecrandũ
nõ obedimus. tam̃ neꝙ consentimus. mente
sermentes legi dei. qr mortui sumus peteato. ox¬
rieturaũ ⁊ peccatũ cũ reformatio corpis in resur¬
rettione fc̃a fuerit. de qua post dicit. uiuificabit

Expanded text:
amplius etiam praevaricatione peccarent: cum ergo amplius etiam praevaricatione peccarent: cum ergo et ibi tria sint, anima tanquam mulier, passiones peccatorum tanquam vir, et Lex tanquam lex viri, non ibi tamen peccatis mortuis, tanquam viro mortuo, liberari animam dicit; sed ipsam animam mori peccato, desideriis et incitamentis quibusdam ad peccandum, non obedimus tamen, neque consentimus, mente servientes legi Dei; quia mortui sumus peccato. Morietur autem et peccatum, cum reformatio corporis in resurrectione facta fuerit, de qua post dicit, Vivificabit
Abbreviated transcription (Latin):
bitur. Non enĩ estis sub lege. sed subgr̃a utiq
ad t̾cium illũ gradum iam ꝑtinet. ubi homo
iam mente seruit legi dei qͣmuis carne serui¬
at legi peccati. Nõ enĩ obaudit desid̾io peccati
et absorbeat᷑ mors inuictoriam. Quia gͦ nõ
consentimus desideriis prauis irgr̃a sumius.
et nõ regnat pcc̃m ĩ nr̃o in ortali corpore. ⁊ õm̃o
exillo loco ubi art. Qui mortut sum peccato
stutus. Cum aũ dñatur peccatum qͣmuis
urelit peccato resistere ad huc sub lege ẽ. nõ¬
erit uir ens. euacuata ẽ a lege uiri ⁊ cet᷑a.
admmaduercendũ est istam similitudinem
inhec differre ab eare pp̃ quam adhibita ẽ qsd hic
uirum dicit mori ut mulier nubat ciuuoleti
morti .i. ut tali coniugio ꝓleẜdigna nascaturꝰ
et lex que data est nõ ad auferendum peccatim
uł ad liberationem a pcc̃o. s adostendendũ petra¬
tum ante grãm ꝑ quod fc̃m est ut sub lege po¬
sitiuchem̃tiore desiderio peccandi raꝑentur ut

Expanded text:
bitur: non enim estis sub Lege, sed sub gratia, utique ad tertium illum gradum jam pertinet, ubi homo jam mente servit Legi Dei, quamvis carne serviat legi peccati . Non enim obaudit desiderio peccati, et absorbeatur mors in victoriam . Quia ergo non consentimus desideriis pravis, in gratia sumus, et non regnat peccatum in nostro mortali corpore: et omnino ex illo loco ubi ait, Qui mortui sumus peccato, stitutus. Cui autem dominatur peccatum, quamvis velit peccato resistere, adhuc sub Lege est, nonerit vir ejus, evacuata est a lege viri, etc., animadvertendum est istam similitudinem in hoc differre ab ea re propter quam adhibita est, quod hic virum dicit mori, et mulier nubat cui volet,morti, id est, ut tali conjugio proles digna nascatur; et Lex quae data est non ad auferendum peccatum, vel ad liberationem a peccato, sed ad ostendendum peccatum ante gratiam; per quod factum est ut sub Lege positi vehementiori desiderio peccandi raperentur, et
Abbreviated transcription (Latin):
potestates triumphans eos insemet ip̃o. Neꝙ
presentia neq futura .i. temporalia ut que dẽ¬
lectant. uł que p̃munt. ist que spem dant. uł q̃
incutiunt tumorem. neq uirtus. st hic itũ¬
tem contͣcram oꝑt intelligi. scd̃m qmͣ dicit
Nento uasa fortis daripiet. nisi prĩ alligau̾it
fortem. nec altitudo. neq ꝓfundũ. słm q
enĩ manis curiositas eaꝵ retũ que inuenim
possunt. aut fiustra etiã inuenunt᷑ siue ĩcẽlo
sute in abysso seꝑat a deo. nisi caritas uincat
que ad certa spiri̾talia nõ uanitate rerum q̃
foris sunt. sed neritate que uitus ẽ homines
dixerit. qd̾ nos nõ seꝑat alia treatura .i. amor
corpoꝵ. aut certe qr nos nõ sepat alia creat᷑a
a caritate dei. exeo qd̾ mĩlla creatura ẽ alia int̾
nos ⁊d̾m que se opponat. ⁊ a complexu eł ex¬
cdudat. Supͣ humanas enĩ mentes que rõna¬
les sũt iam milla creatura s deus ẽ. Quod aũ

Expanded text:
e praesentia neque futura, id est, temporalia vel quae delectant, vel quae premunt, vel quae spem dant, vel quae incutiunt timorem. Neque virtus: et hic virtutem contrariam oportet intelligi, secundum quam dicit, Nemo vasa fortis diripiet, nisi prius alligaverit fortem . Neque altitudo, neque profundum. Plerumque enim inanis curiositas earum rerum quae inveniri non possunt, aut frustra etiam inveniuntur sive in coelo sive in abysso, separat a Deo, nisi charitas vincat, quae ad certa spiritualia non vanitate rerum quae foris sunt, sed veritate quae intus, homines dixerit, quod nos non separat alia creatura, id est, amor corporum: aut certe quia nos non separat alia creatura a charitate Dei, ex eo quod nulla creatura est alia inter nos et Deum, quae se opponat, et a complexu ejus excludat. Supra humanas enim mentes quae rationales sunt, jam nulla creatura, sed Deus est. LIX. Ib.
Abbreviated transcription (Latin):
ait de abraham dans głiam deo adu̾sus ilios
nobis tribuere deo ẽẽ tribuenda. qui ꝓ fp̃ma scmn
ẽ quousq ueniret gr̃a. Contra eos enĩ dcm̃dest
qui arbitrantur ꝑ legeni auferri potuisse pec̃a
lex data ẽ ablatũ ẽ. s deputati cepitie. a par¬
re. Non ergo putemus usq ad legem itauem
S regnauit mors ab adam usq ad mopsen
et in hiis qui nõ peccauerũt młmulitudenẽ
p̃uaricationis ade. duob modu ontingiure
aut insimilitudinẽ p̃uaritationis acoiit¬
nauit mors. euia ⁊ qui nõ peccauetunt
ex origine mortalitatis adamiortui funtaut
certe regnauit mors ⁊ inhiis qui nõ insimilitudi¬
uẽ p̃uaricationis ade peccauerunt s añ legem
peccauerũt. ut illi peccasse intelligantur insimi¬
litudinem p̃uaricationis ade qui legem accepe¬
runti qr ⁊ adam accepta p̃cepti lege peccauit.¬
Sane etiam id qd̃ dc̃m est usq ad moysen to¬
tum tempus legis intelligendum ẽ. Forma aũ
futuri dictus ẽ adam. s a contrario qũo ꝑillũ¬

Expanded text:
ait de Abraham, Dans gloriam Deo, adversus illos nobis tribuere, Deo esse tribuenda, qui per Spiritum est quousque veniret gratia. Contra eos enim dictum est, qui arbitrantur per Legem auferri potuisse peccatLex data est, ablatum est; sed deputari coepit, id est, apparere. Non ergo putemus, usque ad Legem, ita di ad Moysen, et in iis qui non peccaverunt in similitudinem praevaricationis Adae, duobus modis distinguitur: aut, In similitudinem praevaricationis Adae regnavit mors; quia et qui non peccaverunt, ex origine mortalitatis Adam, mortui sunt. Aut certe, Regnavit mors et in his qui non in similitudinem praevaricationis Adae peccaverunt, sed ante Legem peccaverunt: ut illi peccasse intelligantur in similitudinem praevaricationis Adae, qui Legem acceperunt; quia et Adam accepta praecepti lege peccavit.Sane etiam id quod dictum est, usque ad Moysen, totum tempus Legis intelligendum est. Forma autem futuri dictus est Adam, sed a contrario: ut qu
Abbreviated transcription (Latin):
pleta sunt. Quod aũ ait. Si enĩ abralurex
oꝑib iustificatus ẽ. ht̃ głiam. s nõ apud de
hoc est qr abraham sineloge dum sine opibrle¬
gis głiam conquirit qi sius uirib legemipseat.
cum adhuc lex ista data nõ eẽt dei illa głia ñ
sua est. Non enĩ merito sui tanqͣm exopib s
dei gr̃a fide iustificatur. Quod aũ aic. Eiau qͥ¬
sedm debitũ. dixit qm̃adinos homines homnil
reddant mercedem. Nam deus ꝑgrãme cedxr. aul
pecõrib declit. ut ꝑfidem iuste uiuerent᷑. ⁊ ene
oꝑarentur. Quod ergo bene oꝑamut iam acter¬
tã gr̃a. nõ nobis s illi tribuendum ẽ qͥ p gr̃am
nos iustificauit. Nam si debitam m̃eedẽ i ꝑsseti
reddere penam redderet debitam pcc̃orib. Quod
iusticia. qr ideo iustificatus est ut iustus sitꝰ. ñ
ut peccare sibi licere arbitret᷑. Quod aũ aicẽler¬

Expanded text:
2. Quod autem ait, Si enim Abraham ex operibus justificatus est, habet gloriam, sed non apud Deum; hoc est, quia Abraham sine Lege dum non ex operibus Legis gloriam conquirit, quasi suis viribus Legem impleat, cum adhuc Lex ista data non esset, Dei illa gloria, non sua est. Non enim merito sui tanquam ex operibus, sed Dei gratia fide justificatus est. XXI. Ib. ndum debitum, dixit quemadmodum homines hominibus reddant mercedem. Nam Deus per gratiam dedit, quia peccatoribus dedit, ut per fidem juste viverent, id est bene operarentur. Quod ergo bene operamur jam accepta gratia, non nobis, sed illi tribuendum est, qui per gratiam nos justificavit. Nam si debitam mercedem vellet reddere, poenam redderet debitam peccatoribus. XXjustitia; quia ideo justificatus est ut justus sit, non ut peccare sibi licere arbitretur. XXI
Abbreviated transcription (Latin):
ergo lex que ea uetat que uetandisũtteaii
bet que uibenda sunt. S cũ quisq illamuiri¬
b sus se putat implere nõ ꝑ gr̃am liberato¬
ris siu nicħ ei ꝓdest ista p̃sumptio Iuro etiã
tm̃ nocet ut et uehem̃tiore peoi desiderorã¬
U̾bi enĩ nõ est lex nec puancatos. uicemota¬
nit ergo gr̃a que donet poc̃a p̃tetita. ⁊ coman̾¬
tem adiuuet. ⁊ tribuat caritatem iufticiẽ
et auferat metũ qd̾ cũ fititam̃ defideria que¬
dam carius dum i hac inta sumus adusus

Expanded text:
ergo Lex, quia ea vetat quae vetanda sunt, et ea jubet quae jubenda sunt. Sed cum quisque illam viribus suis se putat implere, non per gratiam Liberatoris sui, nihil ei prodest ista praesumptio: imo etiam tantum nocet, ut et vehementiori peccati desiderio raubi enim non est lex, nec praevaricatio. Sic ergo janit ergo gratia quae donet peccata praeterita, et conantem adjuvet, et tribuat charitatem justitiae, et auferat metum. Quod cum fit, tametsi desideria quaedam carnis, dum in hac vita sumus, adversus
Abbreviated transcription (Latin):
Non ergo regnet pctm ĩ nr̃o mortali corpore ad
obediendum desideriis eius. hic enĩ ostendit᷑
ẽẽ desideria quib nõ obediendo põcm in nobis
regnare nõ sinimus. S qm̃ ista desideriao de
carnis mortalitate nascuntur que trabums
expmo peccato pͥmi hominis mde carnaut
nascimur. nec fimentur ħ nisi ĩ resuitõne
corporis. in muitationẽ illam qute nob pmut

Expanded text:
pore ad obediendum desideriis ejus . Hinc enim ostendit esse desideria, quibus non obediendo, peccatum in nobis regnare non sinimus. Sed quoniam ista desideria de carnis mortalitate nascuntur, quae trahimus ex primo peccato primi hominis, unde carnaliter nascimur; non finientur haec, nisi resurrectione corporis immutationem illam
Abbreviated transcription (Latin):
cit qr nõ iuftificabitur in lege om̃is caro coram
illo. Dlegem enĩ cognitio pcc̃i. ⁊ cet̾a similia qui
dam putant incontumeliam legis obitienda
Sollicitesatis legenda sunt. ut neq lex impbata
sit ablatum. Itaq quatuor istos gradus hom̃is
distinguamus. ante legẽ. sub lege. sub gr̃aĩ
pace. Ante legem sequimͣ concup̃iam carnis.
sublege trahumur ab ea. sub gr̃a nec sequimͣ eã
nec trahimur ab ea. In pace nulla ẽ concupĩa car¬
nis. Ante legem ergo nõ pugnamus. qr nõ solũ
concupiscimus ⁊ peccamus. s ⁊̃ aꝓpbamus pcc̃a.
Sub lege pugnamus s uincunur. satensĩ enim
mala ẽẽ que facimus ⁊ fatendo mala ẽẽ utiq
nolumus facere. s qr nõ dum ẽ gr̃a suꝑamur.
Inisto gradu ostenditur nob quomͣ iaceam̃
et dĩ surg̾e uolumus ⁊ cadiniis grauius assi¬
gimur. Inde hic dicitur. Lex subunttauntut dẽ

Expanded text:
cit, Quia non justificabitur in Lege omnis caro coram illo: per legem enim cognitio peccati, et caetera similia, quae quidam putant in contumeliam Legis objicienda, sollicite satis legenda sunt, ut neque lex ab Apossit ablatum. Itaque quatuor istos gradus hominis distinguamus; ante Legem, sub Lege, sub gratia, in pace. Ante Legem, sequimur concupiscentiam carnis: sub Lege, trahimur ab ea: sub gratia, nec sequimur eam, nec trahimur ab ea: in pace, nulla est concupiscentia carnis. Ante Legem ergo non pugnamus; quia non solum concupiscimus et peccamus, sed etiam approbamus peccata: sub Lege pugnamus, sed vincimur; fatemur enim mala esse quae facimus, et fatendo mala esse, utique nolumus facere, sed quia nondum est gratia, superamur. In isto gradu ostenditur nobis quomodo jaceamus, et dum surgere volumus et cadimus, gravius affligimur. Inde hic dicitur, Lex subintravit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
na fide tenuit. qd̾ nec mors ulla. nec uita tem¬
poralis ꝓmissa. nec cet̾a subsaq̃ntia possunt cre¬
dentem a caritate dei decorquere. Nemo enpo
separat qui minatur mortem. Quia qui credit
i xp̃o licet moriatur uuet. Neq qui pollicetur
uitam qr ille dat uitam et̾nam. Nam tempat
uite pollicitatio eterne comꝑatione contemp¬
nenda est. Neq angelus sepat qr licet angłs
inquit de celo descendati ⁊ admintiet uobis
p̃ter qͣm qd̾̃ accepistis anatha sit. Neq pͥntipa

Expanded text:
na fide tenuit, quod nec mors ulla, nec vita temna fide tenuit, quod nec mors ulla, nec vita temporalis promissa, nec caetera subsequentia possunt credentem a charitate Dei detorquere. Nemo ergo separat, nec qui minatur mortem; quia qui credit in Christo, licet moriatur, vivet: neque qui pollicetur vitam; quia ille dat vitam aeternam. Nam temporalis vitae pollicitatio, aeternae comparatione contemnenda est. Neque Angelus separat, quia licet Angelus, inquit, de coelo descendat, et annuntiet vobis praeterquam quod accepistis, anathema sit
Abbreviated transcription (Latin):
optionen tilioꝵ uocare dignatus ẽ. Primoge¬
nitus dĩ cũ ad uictione fc̃m. Ubi enĩ pͥmus
dicit᷑ nõ utiq solus. s cũ secuturis fr̃ib in id
qd̃ ip̃e p̃seiuit p̃cessit unde ⁊ alio loco pͥmogeni¬
tum eũ amortuis dicit. ut sit ip̃e pͥmatũ tenẽs.
Resurrectio enĩ mortuoꝵ utiam nõ moriant᷑.
aute illũ nulla. post illũ aũ multoꝵ sc̃oꝵ est.
Quos frẽs nõ confunditur appellare pp̃ ip̃am
ꝯiminicationẽ humanitatis. Quod aũ dicit.
Quis nos seꝑabit a caritate xp̃i. tribulatto.
an angustia. an ꝑsecutio. ⁊ cet᷑a. Ex suꝑiore sen¬
tentia pendet ubĩ alt. Si tamẽ compatiam᷑ ut
et głificemur. Existimo enĩ quod nõ sint digne
passiones huiꝰ temꝑis ad futurã głiam quere
utelabitur in nobis. Ad ipãm enĩ hortationem
om̃is huiꝰ loci intentio directa ẽ neilli quib lo¬
quitur ꝑsecutionib frangerentur. si ĩuemrent
scd̾m prudentiam carnus qua temporalia bona

Expanded text:
dignatus est, primogenitus dicitur cum adjunctione fratrum. Ubi enim primus dicitur, non utique solus, sed consecuturis fratribus in id quo ipse praecessit. Unde et alio loco primogenitum eum a mortuis dicit, ut sit ipse primatum tenens . Resurrectio enim mortuorum ut jam non moriantur, ante illum nulla: post illum autem multorum sanctorum est, quos fratres non confunditur appellare propter ipsam communicationem humanitatis. LVII. Ib.Quis nos separabit a charitate Christi? tribulatio? an angustia? an persecutio? etc., ex superiore sententia pendet, ubi ait, Si tamen compatimur, ut et glorificemur: existimo enim quod non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis . Ad ipsam enim hortationem omnis hujus loci intentio directa est, ne illi quibus loquitur persecutionibus frangerentur, si viverent secundum prudentiam carnis, qua temporalia bona
Abbreviated transcription (Latin):
nõ sibi aliquid tribuissent cogitationib sius.
Qua pp̃ idesid̾its cordis sui traditi sinit adño
illoꝵ Merredem aũ mutuam dicit recepisse de dõ
ut traderentur in desidia cordis sui. Qd aũ demũ¬

Expanded text:
non sibi aliquid tribuissent cogitationibus suis. non sibi aliquid tribuissent cogitationibus suis. Quapropter in desideria cordis sui traditi sunt a Domino,eorum. Mercedem autem mutuam dicit recepisse de Deo, ut traderentur in desideria cordis sui. VI.
Abbreviated transcription (Latin):
uelatur ira dei de celo suꝑ omnẽ impietatem¬
et cet᷑a. Ait ⁊ salomon desapientib mundi. Si
enĩ tm̃ potuerunt scire. ut possent scłm estimare
Quomͦ ip̃ius mundi dñm ⁊ trratorem nõ fatiliꝰ
inuenerunt S quos arguit sał̃on ñ cognonent̃
ꝑcreaturam creatorem. Quos aũ arguit apłs.
cognouerũt. s gr̃as nõ egerunt. ⁊ dicentes se esse
sapientes stulti fcĩ sunti⁊ ad colenda simulachra
deciderunt. Nam sapientes gentiũ qd̾ inuen̾int
creatorem manifeste idem apłs cũ atheniensib
loq̃retur oftendit. Cum enĩ dixisset qr in ip̃o ui¬
uimius. ⁊ mouemur ⁊ sumus. addidit sicut ⁊ qͥ¬
dam scd̃m uos dixerunt. Hac aũ intentione prĩ
arguit impietatem gentiũ ut exhac ꝓbet etrã
ad grãm posse ꝑtingere conũsos. Iniustum ẽ enĩ
ut penam subeant impietatis. ⁊ p̃miũ fideinõ
ẽ pectati. de quo dc̃m ẽ. Initiũ om̃is peccati suꝑbia.
Qui si gr̃as egissent deo qui de derat hãc sap̃iam

Expanded text:
uod autem dicit, Revelatur ira Dei de coelo super omnem impietatem, etc., ait et Salomon de sapientibus mundi: Si enim tantum potuerunt scire, ut possent aestimarequomodo ipsius mundi Dominum et Creatorem non facilius invenerunt ? Sed quos arguit Salomon, non cognoverunt per creaturam Creatorem: quos autem arguit Apostolus, cognoverunt; sed gratias non egerunt, et dicentes se esse sapientes, stulti facti sunt, et ad colenda simulacra deciderunt . Nam sapientes Gentium quod invenirent Creatorem, manifeste idem apostolus, cum Atheniensibus loqueretur, ostendit. Cum enim dixisset, Quia in ipso vivimus, et, movemur et sumus; addidit, Sicut et quidam secundum vos dixerunt . Hac autem intentione prius arguit impietatem Gentium, ut ex hac probet etiam ad gratiam posse pertingere conversos. Injustam est enim ut poenam subeant impietatis, et praemium fidei est peccati, de quo dictum est, Initium omnis peccati superbia . Qui si gratias egissent Deo, qui dederat hanc sapientiam,
Abbreviated transcription (Latin):
rum ẽẽ maiorem ⁊ quid in eodem maiore similit̾
nõ dumnato repbauerit. de quib pp̃ hoc cõmemora¬
tur qͣmuis longe postea ꝓlatum ꝓpħicũ testimoni¬
um. iacob dilexi. esau aũ odio habui. ad hoc ꝑduxi
ratiotinationem ut dice̾m. nõ ergo elegit deus oꝑa
cuidam in p̃scientia. que ip̃e daturus est. s fidem
elegit ip̃scientia. ut quem sibi crediturũ eẽ p̃sci¬
uit ip̃m elegerit cui sp̃m scm daret ut bona opan¬
do etiam et̾nam uitam conseq̃retur. nõ dũ diligẽ¬
tius q̃siueram. nec ad huc inuenerã qualis sit
rita ulla p̃cedunt. ne iam qd datur. nõ sed̾m gr̃am
s scd̃m debitũ reddatur potiꝰ. qm m̾itis donetur.
ꝓinde qd̾ continuo dixi. Dicit enĩ idem apłs .i. d̾s
credit om̃ia in om̃ib. ac deinde subiunxi. Quod
ergo credimus nr̃m ẽ. Qd̾ aũ bonũ oꝑainur illuis
ẽ qui credentib dat spm̃ scm. ꝓfecto nõ dicerẽ¬

Expanded text:
rum esse maiorem, et quid in eodem maiore similiter rum esse maiorem, et quid in eodem maiore similiter nondum nato reprobauerit, de quibus propter hoc commemoratur quamuis longe postea prolatum propheticum testimonium: Iacob dilexi, Esau autem odio habui, ad hoc perduxi ratiocinationem, ut dicerem: non ergo elegit deus opera cuiusquam in praescientia, quae ipse daturus est, sed fidem elegit in praescientia, ut, quem sibi crediturum praesciuit, ipsum elegerit, cui spiritum sanctum daret, ut bona operando etiam aeternam uitam consequeretur, nondum diligentius quaesiueram nec adhuc inueneram, qualis sit rita ulla praecedunt, ne iam quod datur non secundum gratiam, sed secundum debitum reddatur potius meritis quam donetur. proinde quod continuo dixi: dicit enim idem apostolus: idcredit omnia in omnibus, ac deinde subiunxi: quod ergo credimus, nostrum est, quod autem bene operamur, illius est, qui credentibus dat spiritum, profecto dicere
Abbreviated transcription (Latin):
dum sub gr̃a constitutũ. bene facere uolentẽ.
s uictum concupia carnus malefatientẽ A
diffusa caritas incordib nr̃is. uincit carns
sed potius bona faciamus. Unde quidẽ iam
euertitur heresis pelagiana qite uult nõ exdo
nobis. sed ex nobis ẽẽ caritatem. qua bene ac
pie uiuimus. S nullis libris quos adu̾sus
eos edidimus etiam sp̃italis hominis iam¬
ꝙ sub gr̃a constituti meliꝰ intelligi u̾ba ista
ut tam̃ eis motib quib repugnantib resis¬
tunt ñ careant in ħac uita. nõ eos aũ hẽbunt
in illa ubi absorbebitur mors muictoriam.
bus ista resistitur. ut tam̃ sint ĩ nobis. Potest
quisq scũs iam sub gr̃a positus dic̾e om̃ia ista
que hic ẽẽ dixi u̾ba hominis nõ dũ sub gr̃a
positi. sed sub lege. Quod hic id ostendere longũ
est. ⁊ ubi hoc osfend̾em dc̃m ẽ. Item qd̃ disputans
quid eleg̾it deus in nõ dum nato cui dixit seruitu¬

Expanded text:
dum sub gratia constitutum, bene facere volentem, dum sub gratia constitutum, bene facere volentem, sed victum concupiscentia carnis male facientem . A diffusa caritas in cordibus nostris uincit carnissed potius bona faciamus. unde quidem iam euertitur heresis Pelagiana, quae uult non ex deo nobis, sed ex nobis esse caritatem, qua bene ac pie uiuimus. sed in illis libris, quos aduersus eos edidimus, etiam spiritalis hominis iamque sub gratia constituti melius intellegi uerba ista ut tamen eis motibus, quibus repugnantibus resistunt, non careant in hac uita. non eos autem habebunt in illa, ubi absorbebitur mors in uictoriam. ibus ita resistitur, ut tamen sint in nobis, potest quisque sanctus iam sub gratia positus dicere ista omnia, quae esse dixi uerba hominis nondum sub gratia positi, sed sub lege. quod hic ostendere longum est et ubi id ostendi dictum est. Item quod disputans, quid elegerit deus in nondum nato, cui dixit seruitu
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. tradidit illos deus inreꝓbam mentẽ. ⁊ cet̾a.
repletos ait om̃i iniquitate. datur incelligi ad no¬
cendum ꝑtinere ista. que nũc dicit .i. facinora.
Supus aũ dicebat de corruptelis que flagitia no
dientes ꝑ sonas remouere conatur ꝑgit infacimis.
Sic distunctus ẽ ⁊ ille locus insap̃ia salomonis.
Ubi cũ enumerasset suꝑiora flagitia ait. Circũ¬
ueniamus pauꝑem iustũ. qm̃ mutilis ẽ nobis

Expanded text:
dicit, Tradidit illos Deus in reprobam mentem, etc., repletos, ait, omni iniquitate, datur intelligi, ad nocendum pertinere ista quae nunc dicit, id est facinora. Superius autem dicebat de corruptelis quae flagitia nomdientes personas removere conatur, pergit in facinus. Sic distinctus est etiam ille locus in Sapientia Salomonis, ubi cum enumerasset superiora flagitia, ait: Circumveniamus pauperem justum, quoniam inutilis est nobis
Abbreviated transcription (Latin):
plenã cognitionẽ hr̃e nõ possimus sic̃ apłs ditit¬
siunt uidemus ꝑ specislum menigniate. postea ã
hoc ẽ qd̃ post hanc uitam auserunt᷑ om̃ta uela¬
menta ut facie ad faciem uideamus. Qntum aũ
int̾ sid int̾ hominẽ quẽ dei sapĩa gestabat. ⁊ per
quemi liberati sumus ⁊ ceteros homines. Hinc
intelligitur qd̾ lazarus exiens demonimuento.
corporis libera ab om̃i peccato ⁊ ignorantia ẽẽ ñ
potest. qm diu ꝑ speculũ meniginate uidet dñm.¬
Si aũ lintheamina ⁊ sudanũ qui peccatũ ñ fecit
et nicħ ignorauit in monumento inuenta exãt¬
sũt. ip̃e enĩ solus catue nõ tm̃ in monum̃to nõ
theis implicatus. ut eũ aliquid lateret aut ab

Expanded text:
plenam cognitionem habere non possumus, sicplenam cognitionem habere non possumus, sicad Hoc est, quod post hanc vitam auferuntur omnia velamenta, ut facie ad faciem videamus. Quantum autem intersit inter hominem quem Dei sapientia gestabat, per quem liberati sumus, et caeteros homines, hinc intelligitur, quod Lazarus nisi exiens de monumento ncorporis libera ab omni peccato et ignorantia esse non potest, quandiu per speculum et in aenigmate videt Domini autem linteamt nihil ignoravit in monumento inventa sunt. Ipse enim solus in carne, non tantum monumento, non d nec linteis implicatus, ut eum aliquid lateret, aut ab
Abbreviated transcription (Latin):
cie dei. Qmͣ eccultationem hic sepultura significat
ut peccantis hẽat similitudinem. moriens sepultꝰ
absconditi a facie dñi. Auferte aũ lapidem qd̾ ait
ellos puto significare qui uenientib ad eccł̃iam
exgentib onus cirrumcistonis impone uolebãt.
Contͣ quos multiplicit̾ scribit apłs. Uł dos qui
metclia corrupte uiuunt. ⁊ offensioni sũt credere
uolentib. Dicit illi maria. Dñe. iam qͣrta dies est
putorem t̾renoꝵ peccatoꝵ .i. cupiditatũ carnaliũ
Terra es inquit a de. dñs cũ peccaret ⁊ int̾ram
ibis. Et subsato lapide exiit de monum̃to ĩuolu
carnalib uitiis. Qd̾ u̾o institis obitolutus hocẽ
qd̃ etiam a carualib recedentes ⁊ mente seruien¬
tes legi dei. Adhuc tam̃ incorpore constituti aliem
amolestiis carnis cẽ nõ possumꝰ. dicente apło. mẽ¬
te seruio legi dei carne aũ legi peccati. Quod aũ
faties enis sudario secta erat. hec ẽ qd̃ inhac uita

Expanded text:
cie Dei. Quam occultationem hic sepultura significat: cie Dei. Quam occultationem hic sepultura significat: ut peccantis habeat similitudinem moriens; sepultus, absconditi a facie Dei. Auferte autem lapidem, quod ait, illos puto significare, qui venientibus ad Ecclesiam ex Gentibus onus circumcisionis imponere volebant; contra quos multipesia corrupte vivunt, et offensioni sunt credere volentibus. Dicit illi Martha: Domine, jam quarta dies est, putorem terrenorum peccatorum, id est cupiditatum carnalium. Terra es, inquit Adae Dominus, cum peccasset, et in terram ibis . Et sublato lapide exiit de monumento involutcarnalibus vitiis. Quod vero institis obvolutus, hoc est, quod etiam a carnalibus recedentes et mente servientes legi Dei, adhuc tamen in corpore constituti alieni a molestiis carnis esse non possumus, dicente Apostolo, Mente servio legi Dei, carne autem legi peccati . Quod autem facies ejus sudario tecta erat, hoc est, quod in hac vita
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃o. Ethera uacuum ⁊ letis tͣnͣscurrere pemits.
tam̃ inallegoria significare aliquid ñ dubito.
Neq cũ res fc̃e allegoritantur geste rei fidema¬
mutunt. sicut duoꝵ filioꝵ abrahe allegoriã
paulus exponit duo ẽẽ testam̃ta. ⁊ umquid
ideo aut abraham nõ fiit. aut illos filios nõ
hũit. Ergo in illa allegoria accipiamꝰ lararũ
ĩmonumento. animã t̾cenis peccatis obrutã.
nẽ nram que fit in oculto arbitior signifitare
ꝑdestinatio enuĩ uorationis nr̃e ecutta est. Quꝰ secreti
signũ ẽ int̾rogatio dñi qiͣ nescientis cũ ip̃i nescia¬
mus sicut dicit apłs Ut cognoscam sicut ⁊ cognitꝰ
sum. Uł quod ignorare se pcc̃ores alio loco dñs ostẽ¬
dit dicens. Non noui uos qd̾ significabat lararus
sepultus. qr in disciplina ⁊ inp̃ceptis eius nõ sunt
peccata. Huic int̾rogatiom susle ẽ illudin genesi
Adam ubi es : qm̃ peccauerat ⁊ se absconderat a fa¬

Expanded text:
secundo, Aethera jam vacuum laetis transcurrere pennis. secundo, Aethera jam vacuum laetis transcurrere pennis. tamen et in allegoria significare aliquid non dubito. Neque cum res factae allegorizantur, gestae rei fidem amittunt. Sicut duorum filiorum Abrahae allegoriam Paulus exponit duo esse Testamenta ; numquid ideo, aut Abraham non fuit, aut illos filios non habuit? Ergo et in allegoria accipiamus Lazarum in monumento, animam terrenis peccatis obrutam, nem nostram quae fit in occulto, arbitror significare. Praedestinatio enim vocationis nostrae occulta est: cujus secreti signum est interrogatio Domini quasi nescientis, cum ipsi nesciamus; sicut dicit Apostolus Ut cognoscam, sicut et cognitus sum . Vel quod ignorare se peccatores alio loco Dominus ostendit dicens, Non novi vos : quod significabat Lazarus sepultus; quia in disciplina et praeceptis ejus non sunt peccata. Huic interrogationi simile est illud in Genesi, Adam ubi es ? Quoniam peccaverat, et se absconderat a fa
Abbreviated transcription (Latin):
erroris abiecto. dum ꝓuectione ad fidẽ celestiũ
qͣi ferratis p̃sidiis menuangłio cuncta sunt
fixa. firmissima u̾itate solidata. Stantes etiam
feruentes enĩ fide ꝓbantur. Tepidi ⁊ iregligen¬
tes respuunt᷑. cũ armmus sumunt᷑. xp̃c enĩ cũ
om̃i simplicis anum pura simplicitate sunnt ͭ
cum pigridis enĩ hoc pascha iudeoꝵ dampnano¬
nem acerbissimas amaritudines cessit. ñ nisi
curuntisis datur. Purgatis ⁊ enĩ solis. ⁊ lauacro
indũgentie celestis expiatis ꝑcipiendi xp̃i cor¬
poris sacrati cibi facultas porugitur. ita que
figurata in isrłitis fu̾ant in nob̃ corroborata
sunt. Et que nullis ymagines in nobis ip̃e sũt
u̾itates. Imitabantur illi fac̾e pascha. dũ insi¬
militudinib exercerentur solis discipulis xͥ
uerum pascha facturis. Non hii qui pecudũ
dens p̃cordia uirtus. Excludens positam subter
labem uitioꝵ. Remigio pot̾ant celũ penetrare

Expanded text:
erroris ejecto, dum provectione ad fidem coelestium erroris ejecto, dum provectione ad fidem coelestium quasi ferratis praesidiis in Evangelio cuncta sunt fixa, firmissima veritate solidata. Festinantes etiam: ferventes enim fide probantur, tepidi et negligentes respuunomni simplicis animi pura simplicitate sumitur. Cum picridiis: etenim hoc pascha in Judaeorum damnationem acerbissimas amaritudines cessit. Non nisi circumcisis dabatur : purgatis enim solis et lavacro indulgentiae coelestis expiatis percipiendi Christi corporis sacrati cibi facultas porrigitur. Ita quae figurata in Israelitis fuerant, in nobis corroborata sunt; et quae illis imagines, in nobis ipsae sunt veritates. Imitabantur illi facere pascha, dum in similitudinibus exercerentur, solis discipulis Christi verum pascha facturis. Non ii qui pecudum dens praecordia virtus, Excludens positam subter labem vitiorum, Remigio poterunt coelum penetrare
Abbreviated transcription (Latin):
liecto fermento ut acorde ꝑuerse mentis
malicia corrupta tollatur. Oblitis sanguine
liminib domoꝵ ut figura dñice passionis
fronte signetur. Igne assum ẽ enĩ euuangłm.
et sermo xp̃i robustus tib nec maqua madid̾.
Nonẽ enĩ delicate int̾pretationis humido langore
no reꝑbatur. Ossa nõ conterunt᷑. qr ne cõminus¬
.i. um̃ti in quoqm xp̃c potest. Qucqͥd suꝑest di¬
quis caꝑe nõ potuit xp̃i diuine setentie remit¬
tit. eoꝵ tantũ que manifesta sũt puberib epu¬
laturiis intentus. Nam ⁊ qd̾ stantes edunt
forma ẽ ne quis cadat. ne quis in eungłto ad
necc̃itatem ꝓsternat. s ingentis animi robore
cont ꝑsecutionã p̃lia inuictus .i. sublimus ⁊
erectus assistat. Nam qd̾ succinctis lumbis e
uuangłice signũ continẽtie. dũ locus seminũ
coherretur ⁊ constringitur. Additis baculis sc̃o
sp̃u. quo quis nititur pedib calciatis .i. lubrico

Expanded text:
ejecto fermento, ut a corde perversae mentis ejecto fermento, ut a corde perversae mentis malitiae corruptio tollatur; oblitis sanguine liminibus domorum, ut figura dominicae passionis fronte signetur; igne assus, est enim Evangelium et sermo Christi robustus cibus; nec in aqua madidus, non est enim delicatae interpretationis humido languore ino reprobatur. Ossa non conteruntur, quia nec comminud superest, diquis capere non potest, Christi divinae scientiae remittit, eorum tantum quae manifesta sunt, pro viribus epulator intentus. Nam et quod stantes edunt, forma est, ne quis cadat, aut ne quis se in Evangelio ad necessitatem prosternat; sed vigentis animi robore contra persecutionum praelia invictus, id est, sublimis et erectus assistat. Nam quod succinctis lumbis, evangelicae signum est continentiae, dum locus seminum coercetur et constringitur: additis baculis, Spiritu sancto, quo quis nititur: pedibus calceatis, id est, lubrico
Abbreviated transcription (Latin):
ferita⁊ Iam corpus xp̃m ẽẽ positum contendẽ
pascha ñ nisi semel gestum eẽ. qñ figiuaꝵ corpꝰ
fuit xp̃c occisus ẽ. Nam ⁊ si ouis qualem lex ad
pascha describit. nõ potest ascribi ut sitexouib
et hedis. discordat enĩ hoꝵ animaliũ ad comic¬
tionẽ cõminis fetus ip̃a natura. Quomͦ potuit
pascha uerũ geri. cũ defuerit agnus talis ille
solus agnus ille qui queritur. quiq dũ ñ am¬
plius qm semel occiditur. ñ amplius scd̃m u̾i¬
tatem qm semel celẽbratum ꝑfectũ slld̾ pas¬
cha monstratur sigure gͥ ut dycimus tũt tem¬
poris fuerunt. Nam agnus eligitur ut simpli¬
cͥctas ⁊ innocentia designetur. masculus q̃ritur
ut in uictus comꝑbetur. Inmatulatus ut sinecri¬
mine. Anniculus ut exacto p̃dicationis tempe.
ꝑfectus. ut instructus om̃i uirtutes gerere.
cretur. Quarta decima luna mensts. ut lumi¬
ne u̾itatis impleto erroris nox oꝑiatur ad
itesꝑam: ut scłi occasus ĩminens aꝓꝓbetur.

Expanded text:
aeterita; nam corpus Christum esse: possum contendere, pascha non nisi semel gestum esse, quando figuratum corpus fuit occisus Christus. Nam et si ovis, qualem lex ad pascha describit, non potest inveniri, ut sit ex ovibus et haedis: discordat enim horum animalium ad conjunctionem communis fetus ipsa natura: quomodo potuit pascha verum geri, cum defuerit agnus talis ille solus agnus ille qui quaeritur, quique dum non amplius quam semel occiditur, non amplius secundum veritatem quam semel celebratum illud perfectum pascha monstratur. Figurae igitur, ut diximus, tunc temporis fuerunt: nam agnus eligitur, ut simplicitas et innocentia designetur; masculus quaeritur, ut virtus comprobetur; immaculatus, ut sine crimine; anniculus, ut exacto praedicationis tempore; perfectus, ut instructus omni virtutum genere; cretur; quartadecima die mensis, ut lumine veritatis impleto, erroris nox operiatur; ad vesperam, ut saeculi occasus imminens approbetur;
Abbreviated transcription (Latin):
mus ad optionem expectantes redemptionẽ corpori
nr̃i. sic intelligendum ẽ. ut neq sensũ dolendi. ⁊
gemendi opinemur ẽẽ in arborib. ⁊ olerib ⁊ la¬
pidib ⁊ cet̾is husꝰmodi creaturis. Hio enĩ error ma¬
iicheoꝵ ẽ. neq angłos scõs uanitati subiectos
ẽẽ arbitrennir. ⁊ de hiis existimemꝰ qd liberabunt᷑
a seruitute int̾itus. cũ interituri utiꝙ nõ sint. sed
omnẽ creaturã in ip̃o homine sine ulla calũpni a
cogitemus. Nõ enĩ creatura ulla ẽẽ potest. nisi aut
sp̃italis que excellit in angelis aut animalis
que etiam ĩuita bestiarũ satis apparet aut corp¬
ralis que uideri aut tangi potest. Om̃is aũ ẽ ⁊̃
in homine. qr homo constat spũ ⁊ aĩa ⁊ corpore
Ergo creatura renelationẽ filioꝵ dei expectat. qͥc¬
quid nũc in homine laborat. ⁊ corruptioni subia¬
cet. illam .s. manifestationẽ dequa idem dititapo¬
stolus. mortui enĩ estis. ⁊ uita ur̃a abscondita ẽ.

Expanded text:
optionem exspectantes, redemptionem corporis nostri, sic intelligendum est, ut neque sensum gemendi et dolendi opinemur esse in arboribus et oleribus et lapidibus, et caeteris hujuscemodi creaturis: hic enim error Manichaeorum est: neque Angelos sanctos vanitati subjectos esse arbitremur; et de his existimemus quod liberabuntur a servitute interitus, cum interituri utique non sint: sed omnem creaturam in ipso homine sine ulla calumnia cogitemus. Non enim creatura ulla esse potest, nisi aut spiritualis, quae excellit in Angelis; aut animalis, quae etiam in vita bestiarum satis apparet; aut corporalis, quae videri aut tangi potest: omnis autem est etiam in homine; quia homo constat spiritu et anima et corpore. Ergo creatura revelationem filiorum Dei exspectat, quidquid nunc in homine laborat, et corruptioni subjacet, illam scilicet manifestationem de qua idem dicit apostolus: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est
Abbreviated transcription (Latin):
lentem setũ eẽ cõuigem infidelem ñ dimictat aic
Ego dico nõ dĩs. Ubi dñs intelligat᷑ ñ quidẽ iub̾e
ut diuttat᷑ ne cont᷑ iuissũ eiꝰ consiliũ dare uideat᷑¬
apłs. s tam̃ ꝑmitt̾e ut nemo in hac re nissionis
necc̃itate teneatur. s consilii uoluntate libere fa¬
crat. Uerumptũ si quisqmͣ adserat solam illam
relaq̃retur de utroq fideli dixisse ⁊ marito ⁊uxore
ut si am̃bo fideles sũt. nec uiri liceat alt̾m relmq̃¬
re nisi cansa fornicationis ubi ñ pot̾ paganissimꝰ ĩ¬
telligi. qr uterq fidelis ẽ. Sic eñi ⁊ apłs uidetur

Expanded text:
lentem secum esse conjugem infidelem, non dimittat, ait, Ego dico, non Dominus: ut Dominus intelligatur, non quidem jubere ut dimittatur, ne contra jus, sed tamen permittere; ut nemo in ea re jussionis necessitate teneatur, sed consilii voluntate libere faciat. Verumtamen si quisquam asserat solam illam um de hac re loqueretur, de utroque fideli dixisse, et marito et uxore, ut si ambo fideles sint, neutri liceat alterum relinquere, nisi causa fornicationis; ubi non potest paganismus intelligi, quia uterque fidelis est. Si
Abbreviated transcription (Latin):
uterissime passtonis ꝑ qm corpus eiꝰ ostenditur.
sit nos ip̃o noĩe necc̃itatis nemo t̾ret a fide ueris¬
sune affectionis ꝑ qͣm eius aĩam agnoscritus.
net ip̃os debet deterrere a consentiendo catholice
adei si nõ cos det̾ret execrabilis pudor mutande
qͣmins false dui tñ ⁊ cũ cem̾itate defense sentencie.

Expanded text:
verissimae passionis, per quam corpus ejus ostenditur: verissimae passionis, per quam corpus ejus ostenditur: sic et nos ipso nomine necessitatis nemo deterret a fide verissimae affectionis, per quam animam ejus agnoscimus; nec ipsos debet deterrere a consentiendo catholicae fidei, si non eos deterret exitiabilis pudor mutandae, quamvis falsae, diu tamen et cum temeritate defensae sententiae.
Abbreviated transcription (Latin):
q sicut rerũ gestaꝵ usdex fcm̃ gestũ q cõscripsit.¬
n situt aũ qr manducauit sine corꝑe intelligi nͥ
potest. sic qr esuriuit sine aĩa fieri nõ potuit.
Hec illa nos terret ĩ anisatq inepta calumpnia
qua inuidiose resistentes aiunt. Ergo subnectita¬
te positus fuit. si has affectiones animi ueras hũit.
facile quippe respondem̃. Ergo sub nectitate positus
fuit qi cõprchensus. Nagellat᷑ aincificis ⁊ mortil est
ut tandẽ sine ꝓtinatia si uolunt intelligant sic eũ
passiones animi hoc ẽ affectiones uolurtate dispẽ¬
sationis ueras tñ ut placuit suscepisse. Quemad¬
mod̾ passiones corꝑis eadẽ dispensationis utolim¬
tate sine ulla nec̾citate suscepit. Qitẽ admod̾ nos
nõ uolumtate morimur. sic ⁊ nõ uoluntate nasci
exhib̃uiti⁊ cũ uerissime exhibuit. Sicut gͦ necfita¬
tisnõie. nec nos nec illos quisqͣm auellit a fide

Expanded text:
que sicut rerum gestarum index factum gestumque conscripsit.que sicut rerum gestarum index factum gestumque conscripsit. Sicut autem quia manducavit, sine corpore intelligi non potest; sic quia esurivit, sine anima fieri non potuit. 4. Nec illa nos terret inanis atque inepta calumnia, qua invidiose resistentes aiunt: Ergo sub necessitate positus fuit, si has affectiones animi veras habuit. Facile quippe respondemus: Ergo sub necessitate positus fuit, quia comprehensus, flagellatus, crucifixus et mortuus ut tandem sine pertinacia, si volunt, intelligant sic eum passiones animi, hoc est affectiones, voluntate dispensationis, veras tamen, ut placuit, suscepisse, quemadmodum passiones corporis eadem dispensationis voluntate sine ulla necessitate suscepit. Quemadmodum nos non voluntate morimur, sic et non voluntate nascimexhibuit, et tamen verissime exhibuit. Sicut ergo necessitatis nomine nec nos nec illos quisquam avellit a fide
Abbreviated transcription (Latin):
etiam libris dcãm eẽ tram dei ⁊ leticiam. ⁊ ñ nul¬
los huiꝰ generis motuts. nec ideo tñ ẽẽ conseq̃ns
ut d̾m hũisse animã credendum sit Dicta sunt
enĩ illa ꝓphitis ymaginationib nõ narratoria
manifestatione. ⁊am ⁊ menbra dei dicta sunt ⁊
manus. ⁊ pedes. ⁊ oculi ⁊ faties. ⁊ similia quẽ¬
admodũ ista. nõ eum indicant hr̃e corpus. nec
cant eiꝰ corpus. Ita etiam q̃ de animi affectionib
eodem natrationis tenore noĩata sunt inditãt
eius aĩam. Stultum ẽ aũ credere narranti enͣ¬
głiste qd̾ manducau̾it. ⁊ nõ ei cred̾e̾ qd̾ esurierit.
Et si nõ ẽ conseq̃ns ut om̃is qui manducat e¬
suriat. Nam ⁊ angłm legimus mandutasse. s
esurire nõ legimius. neꝙ ut om̃is qͥ esutit man¬
ducat. si aut officio aliquo se cohibeat aut desit
ei cibus facultas q mandendi. Tam̃ cũ utrũꝙ
narrat eiigłista. utrũq credendum ẽ. qr utrũ¬

Expanded text:
eribus Libris dictam esse iram Dei et laetitiam, et nonnullos hujus generis motus, nec ideo tamen esse consequens ut Deum habuisse animam credendum sit. Dicta sunt enim illa propheticis imaginationibus, non narratoria manifestatione. Nam et membra Dei dicta sunt, et manus, et pedes, et oculi, et facies, et similia: et quemadmodum ista non indicant eum habere corpus, cant ejus corpus; ita etiam quae de animae affectionibus eodem narrationis tenore nominata sunt, indicant ejus animam. Stultum est autem credere narranti evangelistae quod manducaverit, et non ei credere quod esurierit. Etsi enim non est consequens ut omnis qui manducat esuriat; nam et angelum legimus manducasse , sed esurisse non legimus: neque ut omnis qui esurit manducet, si aut officio aliquo se cohibeat, aut desit ei cibus facultasque manducandi: tamen cum utrumque narrat evangelista , utrumque credendum est; quia utrum
Abbreviated transcription (Latin):
talia agunt regnũ dei nõ possidebunt. satis ostẽ¬
dit iaui exquo crediderunt debere bene oꝑari quod
et iacobus dicit. ⁊ multis om̃ino locts idẽ apiłs
paulus satis aperte ꝙ p̃dicat recte uiuendum
oñib qui in xp̃õ crediderunt. ne ad penas pue

Expanded text:
talia agunt, regnum Dei non possidebunt; satis ostendit, jam ex quo crediderunt, bene operari debere. Quod et Jacobus dicit, et multis omnino locis idem apostolus Paulus satis aperteque praedicat, recte vivendum omnibus qui in Christo crediderunt, ne ad poenas pe
Abbreviated transcription (Latin):
illo nõ pot̃. cum iam ꝑ dilectionẽ bene oꝑatur.
Qd̾̃ si cum crediderit mox de hac uita discesse¬
rit iustificatio fidei manet cũ eo. Nec p̃cedentĩb
bonis oꝑib. qr nõ m̾ito adillam. s gr̃a ꝑuenit
Nec conseq̃ntib qr mnhat uita ẽẽ nõ sinitur. Unde
manifestum ẽ qd paulus apłs dicit. Arbitramur¬
ita intelligendum ẽ ut accepta fide si uixerit dica¬
mus eũ iustũ ⁊̃ simale iuxerit. Ideo exemplo abra¬
he ⁊ apłs paulus utitur. qr sine oꝑib legis qm ñ
accepat ꝑfidem iustificatus ẽ. Et iacobus qr fide
ip̃ius abrahe oꝑa bona consecuta ẽẽ demonstrat.
ostendens quemadmod̾ intelligendũ sit qd̾ pau¬
lus apłs p̃dicauit. Nam qui putant istam iacobi
possunt arbitrari etiam ip̃m paulũ sibi eẽ contͣ¬
rium. qr dicit alio loco. Non enĩ auditores legis
iusti sunt apud d̾m. s fcõres legis iustificabũ¬

Expanded text:
illo non potest, cum jam per dilectionem bene operatur. illo non potest, cum jam per dilectionem bene operatur. Quod si cum crediderit, mox de hac vita decesserit, justificatio fidei manet cum illo, nec praecedentibus bonis operibus, quia non merito ad illam, sed gratia pervenit, nec consequentibus, quia in hac vita esse non sinitur. Unde manifestum est, quia quod Apita intelligendum esse, ut accepta fide, si vixerit, dicamus eum justum, etiamsi male vixerit. Ideo exemplo Abrahae et apostolus Paulus utitur, quia sine operibus legis, quam non acceperat, per fidem justificatus est; et Jacobus, quia fidem ipsius Abrahae opera bona consecuta esse demonstrat, ostendens quemadmodum intelligendum sit quod Paulus apostolus praedicavit. 2. Nam qui putant istam Jacobi oli sententiae, possunt arbitrari etiam ipsum Paulum sibi esse contrarium, quia dicit alio loco: Non enim auditores legis justi sunt apud Deum, sed factores legis justificabun