comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
militridinẽ longe post se relinqͥt
ce arche nr̃e sup̃ma alta consid̾a¬
tõne tͣnscendit. In hẽ itaꝙ modũ
arche corona innitit᷑ dũ in altum
trigit᷑: qͥa contemplantis animꝰ
ad inuisibilia cõprehendenda ex
rerũ uisibiliũ similitudine nõ
parsĩ adiuirat᷑. Tc̃ autẽ corona
ꝑ qmͣ archa se & expandit latiꝰ⁊
erigit altiꝰ : qñ subilis cõtempla¬
tor manifeste dep̃hendit bona
inuisibilia uisibilib ⁊ multitu¬
dine ampliora & dignitate excel¬
lentiora. Longe enĩ copiosior est
bonoꝵ inusibiliũ magnitudo ÷¬
ꝗͣ ut eam rep̃sentare possit cor¬
ꝑalrũ sumilitudinũ tanta mul¬
titrido. Hñt tñ corꝑea omĩa ad in¬
iusibilia bona similitudinẽ aliꝗͣ
s alia infimã qͣndam & ualde
longinqm ce pene extͣneam: alia
autẽ uitimorẽ &e manifestiorẽ. &
qͣnͣto ꝓpinqͥorẽ tanto eiudentioremͥ
& supͣ hec alia ualde ꝓpinqm & cog

Expanded text:
militudinem longe post se relinquit, militudinem longe post se relinquit, et arcae nostrae suprema alta consideratione transcendit. In hunc itaque modum arcae corona innititur, dum in altum erigitur, quia contemplantis animus ad invisibilia comprehendenda ex rerum visibilium similitudine non parum adjuvatur. Tunc autem corona quam arca se et expandit latius et erigit altius quando subtilis contemplator manifeste deprehendit bona invisibilia visibilibus, et multitudine ampliora, et dignitate excellentiora. Longe enim copiosior est bonorum invisibilium magnitudo, quam ut eam repraesentare possit corporalium similitudinum tanta multitudo. Habent tamen corporea omnia ad invisibilia bona similitudinem aliquam, sed alia infimam quamdam, et valde longinquam, et pene extraneam. Alia autem viciniorem et manifestiorem, et quanto propinquiorem, tanto evidentiorem, et supra haec alia valde propinq
Abbreviated transcription (Latin):
ea q̃ feã st̾ intellecta conspiciun¬
t᷑. Recte autẽ hec contẽplatio q̃
ut ad inuisibilia ascend et ba¬
cło se corꝑee similitudinis susten¬
teit: & qͣdã ut ita dicã corꝑalium
ꝓͥpetatũ scala se ad alta subleuat.
Recte inqͣ huiꝰm᷑i specłatõ ꝑ coro¬
nam arche designat᷑ : q̃ ab inferi¬
ori qͥdẽ parte ligno affigit᷑: s a par¬
te suꝑiori ligni mensura suꝑgre¬
dit᷑. Corona itaq suꝑiora arche q̃¬
bit & ex parte infra lignũ descen¬
dit: ex parce tñ maiori mensurã
ligni tͣnsoendit. Sic niiirũ sic
ista specłatio usq ad indagandaᷤᷤ
rer̃ corꝑear̃ ꝓpͥetateᷤ sponte se in¬
clinat : ut hãt unde ex istis ad
illa similitudinẽ tͣhat. uerũtñ
se lati expãdens inferioꝵ angusti¬
as intͣ se includit ÷ nec his cõtemp¬
ta q̃ ex similitudine colligit: sed
alia ex aliis argum̃tando coniu¬
cens ⁊ rõcinando colligens cõseqñ¬
tiar̃ executõne omẽm corꝑeam si¬

Expanded text:
conspiciuntur. Recte autem haec contemplatio qui ut ad invisibilia ascendat baculo se corporeae similitudinis sustentat, et quadam, ut ita dicam, corporalium proprietatum scala se ad alta sublevat, recte, inquam, hujusmodi speculatio per coronam arcae designatur, quae ab inferiori quidem parte ligno affigitur, sed a parte superiori ligni mensuram supergreditur. Corona itaque superiora arcae aet ex parte infra lignum descendit, ex parte tamen majori mensuram ligni transcendit. Sic nimirum, sic ista speculatio, usque ad indagandas rerum corporearum proprietates, sponte se inclinat, ut habeat unde ex istis ad illa similitudinem trahat. Verumtamen se latius expandens inferiorum angustias intra se includit, nec his contenta quae ex similitudine collegit, sed alia ex aliis argumentando convincens, et ratiocinando colligens, consequentiarum exsecutione omnem corpoream si
Abbreviated transcription (Latin):
mnia namꝙ in confessi¬
one lauant᷑ ⁊ conscĩa m̃¬
dat᷑ : amaritudo dollit᷑ :
mare fugat᷑⁊ tͣaqͥuitas redit ÷ spes
reuiuiscitꝰ animꝰ hẏlarescit. Si¬
qͥdẽ beati qͥ lugent : qm̃ ip̃i con¬
solabunt᷑. Qͥd ẽ lug̾e ce contͥsta¬
ri⁊ nͥ maris tempestatib agi: st¬

Expanded text:
mnia namque in confessione lavantur: conscientia mundatur, amaritudo tollitur, mare fugatur, tranquillitas redit, spes reviviscit, animis hilarescit. Siquidem beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur. Quid est lugere, contristari, nisi maris tempestatib
Abbreviated transcription (Latin):
aqm facere ñ potest: s ẽ aqͣ enis
ualde salsa & multũ amarał ce
amaritudo eiꝰ amaritudo amarissi¬
ma. Qͥd q̃so dulcedinis ht inuidia.
qͥd obsecio dulcoris ht̾ iracundia:
qͥd suauitatis impacientia: Hruꝰ¬
mͦi ut arbitror aq̃ q̃ libet amare
sunt. & mare faciunt: qͥa nulli pe¬
nitꝰ saꝑe. nemini placere possunt.
uitesne gͦ qͣle sit huiꝰmͦi mare mag¬
nũ & spaciosum manib ÷ qd̾ pot̾
appellari malitie: nam est & aliud
qd̾ potest dici miserie: habens ce
nꝰ tñ amarã. S felix qͥ dñat᷑ a mari
usꝙ ad mare ÷ ut nulli subiaceat
culpe: nulli succũbat pene ⁊ in tm̾
oppͥmat ulla adu̾sitas. felix ante
cuiꝰ conspectũ mare fugit: mali¬
cia recedit. miseria cedit: conscĩa
hilarescit. Nunqͥdͥnã qͥ hutͦiꝰmi ẽ
fiducialit̾ psallere ñ potest⁊ qͥd ẽ
tͥ mare qd fugisti Sius gͦ ce tu
fac quẽdã bone ꝓfessionis uideum:
confitere ex corde peccatũ tuũ: ut
possis ce ip̃e uidere tale spectacłm.

Expanded text:
n potest; sed est aqua ejus salsa valde et multum amara, et amaritudo ejus amaritudo amarissima. Quid, quaeso, dulcedinis habet invidia? Quid, obsecro, dulcoris habet iracundia; quid suavitatis impatientia? Hujusmodi, ut arbitror, aquae quaelibet amarae sunt, et mare faciunt, quia nulli penitus sapere, nemini placere possunt. Vides ne ergo quale sit hujusmodi mare magnum, et spatiosum manibus quod potest appellari malitiae. Nam est et aliud quod potest dici miseriae habens et nus tamen amaram. Sed felix qui dominatur a mari usque ad mare, ut nulli subjaceat culpae, nulli succumbat poenae, in tantum, opprimat ulla adversitas. Felix ante cujus conspectum mare fugit malitia recedit, miseria cedit, conscientia hilarescit. Nunquidnam qui ejusmodi est, fiducialiter psallere non potest? Quid est tibi, mare, quod fugisti? Si vis ergo et tu fac quemdam bonae professionis Judaeum; confitere ex corde peccatum tuum, ut possis et ipse videre tale spectaculum,
Abbreviated transcription (Latin):
iqͥtatẽ cõmisimꝰ. Inteste autẽ contcioẽ
ea que ꝑ insirmitatẽ contraximus.
Eris ã contricio quid alurd est quã
simulati boni repbatio: In argentet̃
menbris ħ ẽ qd̾ nobis minus placet
ee quod minime platere debet.ñ qs̃¬
ñ sint bona. s qd̃ nõ sint optima. In
aureo enun oꝑe hoc solum sane rep̃¬
hensibile cernit᷑ qd̾ optuni oꝑis in¬
choatio usq ad digni uł debrti finis
talum ñ ꝑducitur In argenti gͥ cõtti¬
cione boni oꝑis inꝑfectio In auri ã
cõtricione arguitur optimi oꝑis int̾¬
mussio. Hoc nc̃ de huiꝰ statue cõtricio¬
ne iam dixiriꝰ sccłm eam lectionem
quã pͥmo posuunꝰ. ubi partim ĩ bo¬
no partim in malo accepunꝰ
paretur mens q̃ de magno malo in

Expanded text:
. In testae autem contritione, ea quae per infirmitatem contraximus. Aeris autem contritio quid est quam simulati boni reprobatio? In argenteis membris hoc est, quod nobis minus placet, et quod minime placere debet, non quod sint bona, sed quod non sint optima. In aureo enim opere hoc solum sane reprehensibile cernitur, quod optimi operis inchoatio, usque ad digni vel debiti finis talum non perducitur. In argenti igitur contritione boni operis imperfectio. In auri autem contritione arguitur optimi operis intermissio. Hoc nunc de hujus statuae contritione jam diximus, secundum eam lectionem quam primo posuimus, ubi partim in bono partim in malo accepimusparetur mens quae de magno malo in
Abbreviated transcription (Latin):
leuiꝰ apud nos dic̾e quam fac̃e. sepe
tam̃ in his etiam m̃tib inquib ui¬
det᷑ ꝑcucientis manꝰ oꝑa defecisse oꝑ¬
atur qͥd̃ muro &e incõp̾hensibili mͦ
interno suo u̾bo uł sibilo. u̾bum in¬
quit qd̾ egrediet᷑ de ore meo ñ redibit
ad me uacuum. s faciet quec̃q uolui.
ce ꝓsꝑabitur in his ad que muisi illd̃.

Expanded text:
levius apud nos dicere quam facere, saepe levius apud nos dicere quam facere, saepe tamen in his etiam mentibus, in quibus videtur percutientis manus opera defecisse, operatur quidem miro et incomprehensibili modo interno suo verbo vel sibilo: Verbum, inquit, quod egredietur de ore meo, non redibit ad me vacuum, sed faciet quaecunque volui, et prosperabit in his ad quae misi illud .
Abbreviated transcription (Latin):
bas inquid ita donec abscisus ẽ lapis
sine manib ⁊ ꝑcussit statuam inpe¬
dib eus ferreis &e fictilib ⁊ cõminu¬
it eos. Ecce lapis sine manib abscidi¬
tur unde ferri duricia conteratur.
Et qͥd̾ recte. Que enĩ manus talem la¬
pidem concid̃e. seu etiam abscidere.
posset qui ferrum cõter̾e. uł cõmimi¬
ere ualeret: s qd̾ ñ põt humana
oꝑa. uł quelibet humana industri¬
a. fit in sola uoluntate diuina. Sol
utiq deus ẽ qui sine aliquo cona¬
tu sine aliquo sui motu quotiens
&e quet̃q uoluerit potest oꝑari. sta¬
biłq manens dat cuncta moĩu. S
quid q̃so ẽ. qui hoc potuit &e uolu¬
it face̾. manib muume uoluit hoc
ꝑfic̾e: An forte in huiꝰ modi ferreis
⁊ obduratis mentib meliꝰ oꝑat᷑ ĩ spi¬
ratione qͣm ꝑcussione. corrigit᷑q sepe
interna illustatione. quẽ ñ pꝰst̃ fla¬
gella corrig̾e: ꝑcussi inquit filioꝰ u̾rõ
ce non doluerunt. renuerunt resci¬
ꝑe disciplinam. S cum multo sit

Expanded text:
 ita, donec abscissus est lapis sine manibus, et percussit statuam in pedibus ejus ferreis, et fictilibus, et comminuit eos . Ecce lapis sine manibus abscinditur, unde ferri duritia conteratur, et quidem recte. Quae enim manus talem lapidem concidere, seu etiam abscindere posset, qui ferrum conterere vel comminuere valeret? Sed quod non potest humana opera vel quaelibet humana industria, fit in sola voluntate divina. Solus utique Deus est, qui sine aliquo conatu, sine aliquo sui motu, quoties et quaecunque voluerit potest operari, stabilisque manens dat cuncta moveri. Sed quid, quaeso, est, qui hoc potuit et voluit facere manibus, minime voluit haec perficere? An forte in hujusmodi ferreis et obduratis mentibus melius operatur inspiratione quam percussione, corrigiturque saepe interna illustratione, quem non possunt flagella corrigere? Percussi, inquit, filios vestros, et non doluerunt, renuerunt recipere disciplinam . Sed cum multo sit
Abbreviated transcription (Latin):
intententatur. quam utiliter in hac
uita in gbł cõplet᷑ cum dr᷑. Arguã
te &r statuam cõtra faciem tuam
In hunc utiq modum redargutus
ce in infirma sin parte ꝑcussus
sum cõtra se ip̃m erexerat. qui di¬
cebat. Qm̃ unqͥtatẽ meã ego cog¬
nosco ae peccatum meũ contra
me est semꝑ. s postꝙͣ ferrum a
testa concuinur: etam cet̃a cõter¬
unt᷑. Tunc contrita sunt inquit
pariter ferrum. testa es. argentum
⁊ aurum. lidisti suꝑiꝰ quib gͣdi¬
bus bonitas defecit. creuit ꝑu̾sitã
uide nũc quomͦ gradatim ꝓficiat
tocius bonitatis sundam̃tum hu¬
militas: prius erubescimꝰ uera
mala. postea ficta bona. Nonissi¬
me etiam uera bona cum sint
in ꝑfecta. a incõsũmata. Sic sa¬
ne primum conteritur ferrum ⁊
testa. deinde menbra erea. nouissi¬
me argentea ⁊ aurea. In malis faci¬
lius erubes cinꝰ iniquitatẽ. quam
infirmitatem ĩ bonis ã ciciꝰ erubeᷤ¬

Expanded text:
intentatur quam utiliter in hac intentatur quam utiliter in hac vita in nobis completur, cum dicitur: Arguam te, et statuam contra faciem tuam . In hunc utique modum redargutus, et in infirma sui parte percussusum contra seipsum erexerat, qui dicebat: Quoniam iniquitatem meam ego cognosco, et peccatum meum contra me est semper . Sed postquam ferrum et testa concutitur, etiam caetera conteruntur. Tunc contrita sunt, inquit, pariter ferrum, testa, aes, argentum, et aurum. Vidisti superius, quibus gradibus bonitas defecit, crevit perversitas. Vide nunc quomodo gradatim proficiat totius bonitatis fundamentum, humilitas: prius erubescimus vera mala, postea ficta bona. Novissime etiam vera bona cum sint imperfecta et inconsummata. Sic sane primum conteritur ferrum et testa, deinde membra aerea, novissime argentea et aurea. In malis facilius erubescimus iniquitatem quam infirmitatem. In bonis autem citius erubes
Abbreviated transcription (Latin):
.o .ii. eoꝵ. Lapis itaq sũ manib absci¬
sus tuor dñi diuinnitus inspiratus.
Inictu huiꝰ lapidis statua deicitur. &
monstruosum opus destruit᷑ Sic ꝑ
tumorẽ mens deicitur a ꝓposito bono.
sic ꝑtimorẽ sane excutitur a ꝓposito
malo. Sic̃ eñĩ inicium om̃is suꝑbra.
peccati sic unciũ sapientie tuor do¬
mui. In huiꝰmodi itaq lapide statu¬
a concutitur ut confusibił mens cõ¬
ꝑcussio. nͥ interna cõpunctio: Qd ã
est ꝑcusse statue cõminucio. nisi cõ¬
puncti cordis contricio or humiliati¬
o: s scimꝰ q cor contritum. &e humi¬
liatum deus ñ despiciet Meluis ita¬
q sane conteri in hoc lapide. ꝙͣ erectũ
stare &e suꝑbũ saꝑe ꝑcussit inquit
statuã inpedib eiꝰ ferreis. & fictilib ⁊
cõminuit eos. In inferiorib ce deteri¬
orib suis utiq statua cõcutit᷑ qũ
dñi ad iniquitatis & infirmitatis
sue consid̾ationẽ reuerbeat᷑. hec pi¬
a dñi ꝑcussio tam misericorditer

Expanded text:
orum. Lapis itaque sine manibus abscissus, timor Domini divinitus inspiratus, in ictu hujus lapidis statua dejicitur, et monstruosum opus destruitur. Sicut per timorem mens dejicitur a proposito bono, sic per timorem sane excutitur a proposito malo. Sicut enim initium omnis peccati superbia, sic initium sapientiae timor Domini. In hujusmodi itaque lapide statua concutitur, ut confusibilis mens conpercussio, nisi interna compunctio? Quid autem est percussae statuae comminutio, nisi compuncti cordis contritio et humiliatio? Sed scimus quia cor contritum et humiliatum Deus non despiciet. Melius itaque sane conteri in hoc lapide quam erectum stare et superbum sapere. Percussit, inquit, statuam in pedibus ejus ferreis et fictilibus, et comminuit eos. In inferioribus et deterioribus suis utique statua concutitur, quando  timoris Domini ad iniquitatis et infirmitatis suae considerationem reverberatur. Haec pia Domini percussio tam misericorditer
Abbreviated transcription (Latin):
Et confitebor nom̃ eius coram pr̃e meo et
coram angłis. Qnͣdo dicã. Uenite bñdã
pus mei ꝑcipite regnũ qd̾ uobis paratum
est ab origine mũdi. quia esurim et dedisti
mithi mãducare. sitiui et dedistis mͥ bibere.
Confitebor nom̃. quia testificabor notum
mithi per iustĩam fuisse in uia. quẽ proiꝰ¬
ticia exaltabo in p̃na. Et hoc coram patre
meo et angelis eius. Quia corã meo et co pĩe¬
ram angłis dabo ei p̾miũ scdm m̾ita. reddã
m̾cedem scdm laborẽ. Qui ht̃ aures audiat:

Expanded text:
Et confitebor nomen ejus coram Patre meo et Et confitebor nomen ejus coram Patre meo et cos mei; percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi, quia esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et dedistis mihi bibere . Confitebor nomen, quia testificabor notum mihi per justitiam fuisse in via, quem pro justitia exaltabo in patria. Et hoc coram Patre meo et angelis ejus, quia coram Patre meo et coram angelis dabo ei praemium secundum merita, reddam mercedem secundum labor
Abbreviated transcription (Latin):
si nõ re quasi aliqͣndo scripti. tam̃ maĩses¬
tacõne. quia scripti estĩabãtur: nũqmͣ tam̃
scripti fuisse maĩfestant᷑. Dagam uero su̾
iudei qui sine fide xp̃i moriũtur. nlłatenꝰ
in hoc libro aliq̃ndo scripti credũtur. Sũt
etiã multi saluãdi qui dũ ad tp̃us scełib
ĩuoliũitur ab hoc libro uident᷑ deleci. qͥ
tamẽ sicut semꝑ sũt predestĩati. sic semꝑ ĩ
libro uite sũt scripti. Qd̃ ergo dicit. Non
delebo nomẽ eius de libro uite. tantũdẽ
ualet ac si drec. Nom̃e esꝰ qd̾ semꝑ mithi in
mea sapĩa est notũ per p̾destĩacõm. ncqͣꝙͣ
hoiib mãifestabit᷑ delecum: siue ñq̃m
fuisse non scriptũ. sicut nomĩa ĩpiorũ que
delentur et nõ scuibũtur. id ẽ maĩfestant᷑
deleca. uel pocius ñqmͣ scͥpta: per dãpna¬
cõnem. sed semꝑ apud me scriptũ et ñqͣm
deletũ. mõstrabit᷑ om̃ibus per saluacõm

Expanded text:
si non re quasi aliquando scripti, tamen manifessi non re quasi aliquando scripti, tamen manifestatione, quia scripti aestimabantur, nunquam tamen scripti fuisse manifestantur. Pagani vero sive Judaei qui sine fide Christi moriuntur nullatenus in hoc libro aliquando scripti creduntur. Sunt etiam multi salvandi qui, dum ad tempus sceleribus involvuntur, ab hoc libro videntur deleti; qui tamen sicut semper sunt praedestinati, sic semper in libro vitae sunt scripti. Quod ergo dicit: Non delebo nomen ejus de libro vitae, tantumdem valet ac si diceret: Nomen ejus quod semper mihi in mea sapientia est notum per praedestinationem, nequaquam hominibus manifestabitur deletum, sive nunquam fuisse non scriptum, sicut nomina impiorum quae delentur, et non scribuntur, id est manifestantur deleta vel potius nunquam scripta per damnationem, sed semper apud me scriptum, et nunquam deletum monstrabitur omnibus per salvationem.
Abbreviated transcription (Latin):
Sup̃ expositũ est. Sic uestiet᷑ uestim̃tis al¬
bis: sicut illi iudel elc̾i qui sũt in sardis.
Et nõ delebo nom̃ eius de libro uite mi¬
nus dicit maius intlłigit et dum unũ ne¬
gat aliud confirmat. Liber uite est sapiẽci¬
a dei. In qua om̃es electi recte dũr scͥpti. et
ad uitam et̾nam sũt p̾destinati. ip̃a nãq
p̃destĩacõ: ip̃a est scripcõ. In hoc libro dãp¬
nandi et si uideant᷑ scripti ꝓpt̾ gr̃am at¬
q iusticiam ad tempꝰ sibi collatã. agnoscũ¬
tur postmodũ deleti qͣndo labũtur. per cul¬
pam et dampnãtur per penã. Uñ scriptũ
est. Deleant de libro uiuẽciũ et cum iustis
nõ scribant᷑. id est agnoscãtur deleti: Imo po¬
cius nũqm scripti. Dampnãdi quippe qͣmuis
cũ saluãdis uideant᷑ scripti eo qd̾ fidẽ que per
dileccõnẽ openit᷑ ad tempꝰ hñtes sũt iusti:
de isto libro delẽtur. qͣndo a iustis per clpa

Expanded text:
Supra expositum est, sic vestietur vestimentis alSupra expositum est, sic vestietur vestimentis albis sicut illi videlicet electi qui sunt in Sardis. Et non delebo nomen ejus de libro vitae. Minus dicit, majus intelligit, et dum unum negat, aliud confirmat. Liber vitae est sapientia Dei in qua omnes electi, recte dicuntur scripti, et ad vitam aeternam sunt praedestinati. Ipsa namque praedestinatio ipsa est scriptio. In hoc libro damnandi etsi videantur scripti propter gratiam atque justitiam ad tempus sibi collatam, agnoscuntur postmodum deleri quando labuntur per culpam, et damnantur per poenam. Unde scriptum est: Deleantur de libro viventium, et cum justis non scribantur , id est, agnoscantur deleti, imo potius nunquam scripti. Damnandi quippe quamvis cum salvandis videantur scripti, eo quod fidem quae per dilectionem operatur ad tempus habentes sunt justi. de isto libro delentur, quando a justis per culpam
Abbreviated transcription (Latin):
tutes oꝑando. bona oꝑa excendo. iustĩam
aliis p̃dicando. mlta q alia bona faciendo.
Sedebũt mecũ in celo. metͥnuĩ metũ regnã¬
do. In albis. in spe fut᷑e ĩnocencie et ĩmor¬
talitatis. in corporib castis. in oꝑib mũ¬
dis. Opera naniq per uestimẽta desig¬
nãtur. Quia sã sicut uestim̃tis. sic oꝑi¬
bus designãtur. circũdãtur muniũtur.
et ornãtur. et ornãtur. quia sũt digni.
Dignos etem̃ socios assumo: ĩdignos re¬
linquo. Sed qui sũt digni nlłatenꝰ digni
forent: nisi a me dignitatẽ accepissẽt. Se¬
quit: Qui uic̾it: sic uestimetis albs uesti¬
etur. et nõ delebo nomẽ eius de libro uite.
et confitebor nomẽ eius corã pr̃e meo. et
corã angłis eius. Om̃ib que ad ep̃m ꝑti¬
nebant exactis: subdit de munꝰe uĩcentis:
sumpto exemplo ꝓmissionis ex illorũ ius¬
torũ laude qui erãt in sardis. Qui uic̾it.

Expanded text:
rtutes operando, bona opera exercendo, justitiam rtutes operando, bona opera exercendo, justitiam aliis praedicando, multaque alia bona faciendo. Sedebunt mecum in coelo in aeternum mecum regnando, in albis, in spe futurae innocentiae et immortalitatis, in corporibus castis, in operibus mundis. Opera namque per vestimenta designantur, quia sancti sicut vestimentis, sic operibus designantur, circumdantur, muniuntur et ornantur. Quia sunt digni. Dignos etenim socios assumo, indignos relinquo. Sed qui sunt digni, nullatenus digni forent, nisi a me dignitatem accepissent. Sequitur: Qui vicerit sic, vestimentis albis vestietur, et non delebo nomen ejus de libro vitae, et confitebor nomen ejus coram Patre meo, et coram angelis ejus. Omnibus quae ad exemplum pertinebant exactis, subdit de munere vincentis, sumpto exemplo promissionis ex illorum justorum laude qui erant in Sardis. Qui vicerit.
Abbreviated transcription (Latin):
accepta ad pͥstina mala reu̾tendo: non¬
cõtamiauerũt. Alit̾ nõ cõtamĩauerũt ues¬
timẽta sua. quia post bap̃m per lux᷑iam ⁊
incontinẽciã nõ ꝯtaminau̾nt corpora sua
alit̾ uestimẽta sua neqͣqmͣ cõcamĩauerũt.
quia mũda opera sua sordib uicõrũ non
polluerũt. Sũt qui post bap̃m uestimẽta
sua male uiuẽdo inquiuãt. sed ea iterũ la¬
ciinus lauãt. Sed hoc ĩquinam̃tũ nõ re¬
putatur illis ad penam: qd̾ diligẽter la¬
uãt per pnĩam. Et ambulabũt mecũ ĩ
albis quia digni sũt. Et ambulabũt me¬
cum quia ego p̾iui ad exemplũ. et inforͣci¬
onem. et ip̃i me seqũtur per nuitacõne.
Alit̾: ambulabo cum eis per grãm. et ip̃i
mecũ: per iustĩam. qui nisi per sĩgula e¬
is retribuerẽ gm̃m: nõ possẽt ꝑfit̾e ꝑ ius¬
titiam. quia sine me nithil possũt facere.
Ambulabũt mecũ in mũdo iuste uiuẽdo. uͥ¬

Expanded text:
accepta ad pristina mala revertendo noaccepta ad pristina mala revertendo nocontaminaverunt. Aliter. Non contaminaverunt vestimenta sua, quia, post baptismum, per luxuriam et incontinentiam non contaminaverunt corpora sua. Aliter: Vestimenta sua nequaquam contaminaverunt, quia munda opera sua sordibus vitiorum non polluerunt. Sunt qui, post baptismum, vestimenta sua male vivendo inquinant, sed ea iterum lacrymis lavant, sed hoc inquinamentum non reputatur illis ad poenam quod diligenter lavant per poenitentiam. Et ambulabunt mecum in albis, quia digni sunt. Et ambulabunt mecum, quia ego praeivi ad exemplum, et informationem, et ipsi me sequuntur per imitationem. Aliter: Ambulabo cum eis per gratiam, et ipsi mecum per justitiam, quia nisi per singula eis retribuerem gratiam, non possent proficere per justitiam, quia sine me nihil possunt facere. Ambulabunt mecum in mundo juste vivendo, vi
Abbreviated transcription (Latin):
cõm: ꝓponit᷑ ei uita bonorũ sibi subiec¬
torũ. siue ad leuamẽ consolac̃onis. siue
ad exemplũ imitac̃onis. ut ip̃e qui ma¬
gis debuit et minꝰ fecit. in grege suo bo¬
nos esse audiat. et de se nõ desperet:
Sed erubescat. et sũpta spe illorũ exẽ¬
plo ad iusticiã resurgat. Sed hẽs pau¬
ca iromĩa in sardis qui nõ inqͥuauerũt
uestimẽta sua. Quasi dr̃ec paucos bo¬
nos qui tibi subiecti sũt agẽde. et uł ex
tantillo residui boni confortare. et eorũ
exemplo: cum eis recte uiue. Habes pau¬
ca nonũa. id est paucas ꝑsonas uircute
iusticie mͥ notas. Et nonͣdũ qd̾ dicit
pauca. quia qͣmũ ubiq młti sint uoca¬
ti: pauci sũt tamẽ electi. Sed quia in sar¬
dis pauci sũt: culpa forsitã fuit ep̃i. qr
dum pastor t̾renis intẽdit lupꝰ ouile rũ¬
pit. oues rapit et dispergit. et inpiẽdo
et disꝑgendo gregẽ minuit. Qui uesti¬
mẽta sua nõ inquinau̾nt. Qui dona ĩ¬
notẽcie et ĩmortalitatis in baptismate

Expanded text:
vita bonorum sibi subjectorum, sive ad levamen consolationis, sive ad exemplum imitationis, ut ipse qui magis debuit et minus fecit, in grege suo bonos esse audiat, et de se non desperet, sed erubescat, et sumpta spe, illorum exemplo, ad justitiam resurgat. Sed habes pauca nomina in Sardis qui non inquinaverunt vestimenta sua, quasi diceret: Paucos bonos qui tibi subjecti sunt attende, et vel ex tantillo residui boni confortare, et eorum exemplo cum eis recte vive. Habes pauca nomina, id est paucas personas virtute justitiae mihi notas. Et notandum quod dicit, pauca, quia quamvis ubique multi sint vocati, pauci sunt tamen electi. Sed quia in Sardis pauci sunt, culpa forsitan fuit episcopi; quia, dum pastor terrenis intendit, lupus ovile rumpit, oves rapit et dispergit, et rapiendo, et dispergendo gregem minuit. Qui vestimenta sua non inquinaverunt, qui dona innocentiae et immortalitatis in baptismate
Abbreviated transcription (Latin):
sicut aliis ubi dixit. Ueniam cito: mĩme
uel paruũ spaciũ det̾minat: ut mag̾ ti¬
meat. cicius resipiscat. studiosiꝰ se corri¬
gat. Sequit: Sed hẽs pauca noĩa ĩ sar¬
dis qui nõ inquinau̾nt uestim̃ta sua et
ambulabũt mecũ in albis quia digni sũt

Expanded text:
sicut aliis ubi dixit, veniam cito, minime, sicut aliis ubi dixit, veniam cito, minime, vel parvum spatium determinat, ut magis timeat, citius resipiscat, studiosius se corrigat. Sequitur: Sed habes pauca nomina in Sardis qui non inquinaverunt vestimenta sua, et ambulabunt mecum in albis
Abbreviated transcription (Latin):
amissa corã deo meo ꝓptꝰ absenciã dilccõ¬
In mente habe qualit̾ acceꝑis a deo per
gr̃e spĩtalis infusionẽ. et audieris ab ho¬
mine per euãgelicã p̃dicacõnẽ. et serua u¬
trũq per bonã accõnem. et pñiam age de
amisso bono/ et de cõmisso malo per emẽ¬
dacõnis satisfcõm. Sequit᷑. Si ergo non ui¬
gilai̾us ueniã ad te tanqͣm fur. et nesci¬
es qnͣdo ueniã ad te. Post moĩcõm em̃¬
dacõnis addit uͥ se conigat cõmĩa cõnẽ
dampnacõnis. Si nõ uigilau̾s. id̾ nisi de
te in hiis que dicta sũt sollicit᷑ fu̾is. ue¬
niam ad te tanqñ fur. qui uenit ut bo¬
na auferat et possessorẽ occidat. Ita ue¬
niã ad te et auferã tibi grãm: inferam
penã. Et qm̃ tanqm fur latẽter et exĩp¬
uiso ueniã: nõ pot̾is precau̾e ad uẽtum
meũ. et hoc est qd̃ dicit. Nescies qua ho¬
ra ueniã ad te. Huic quia nimis a u̾a
iusticia remotus in culpam erat lapsus

Expanded text:
amissa coram Deo meo propter absentiam dilectiamissa coram Deo meo propter absentiam dilectiin mente habe qualiter acceperis a Deo per gratiae spiritualis infusionem, et audieris ab homine per evangelicam praedicationem, et serva utrumque per bonam actionem, et poenitentiam age de amisso bono, et de commisso malo per emendationis satisfactionem. Sequitur: Si ergo non vigilaveris veniam ad te tanquam fur, et nescies quando veniam ad te. Post monitionem emendationis, addit, nisi se corrigat, comminationem damnationis. Si non vigilaveris, id est nisi de te in his quae dicta sunt sollicitus fueris, veniam ad te tanquam fur qui venit ut bona auferat, et possessorem occidat; ita veniam ad te, et auferam tibi gratiam et inferam poenam. Et quantum tanquam fur latenter, et ex improviso veniam, non poteris praecavere adventum meum. Et hoc est quod dicit, nescies qua hora veniam ad te. Huic, quia nimis a vera justitia remotus in culpam erat lapsus,
Abbreviated transcription (Latin):
po scudis quedã de mĩorib bonis adhuc
contesserat: de quorũ confnͣtione illũ am¬
monebat. Ait ergo. Confirma cetera que
mortura erant. Sequit᷑. Non em̃ murĩo
oꝑera tua plena corã deo meo In eo qd̵̃ dĩc
Non ĩuenio opera tua plena. patentꝰ eñ re¬
darguit de caritate amissa. ubi. em̃ caritas
est plenitudo est. Nam nõ adult̾abis. Ron
occides. Non surab̾is. Non flm̃ testĩomũ di¬
ces. Non concupisces rem ꝓxini tui. et qd̵
est aluid mãdatũ: in hoc uerbo ĩslunt
P lenitudo eñĩ legis est dileccõ. Dicit iaz
Non ĩuenio opera tua plena. quia cũcta
que facis carctate sũt uacua: in qua qui of¬
fend̾it młta oꝑa perdit: et oĩm reus exis¬
cit. Igitur qͣmus oꝑa tua corã hom̃ib uide¬
aut per ostẽtacõm plena corã deo meo ꝓptꝰ¬
pp̃t̾ absencĩa caritatis n acua. Quia ergo
opera tua pro hũana laude exhĩta caritate.

Expanded text:
po Sardis quaedam de minoribus bonis adhuc po Sardis quaedam de minoribus bonis adhuc concesserat, de quorum confirmatione illum admonebat. Ait ergo: Confirma caetera quae moritura erant. Sequitur: Non enim invenio opera tua plena coram Deo meo. In eo quod dicit, non invenio opera tua plena, patenter eum redarguit de charitate amissa. Ubi enim charitas est, plenitudo est. Nam, non adulterabis, non occides, non furaberis, non falsum testimonium dices, non concupisces rem proximi taliud mandatum, in hoc verbo instauratur. Plenitudo enim legis est dilectio. Dicit itaque: Non invenio opera tua plena, quia cuncta quae facis charitate sunt vacua, in qua qui offenderit multa opera perdit, et omnium reus existit. Igitur quamvis opera tua coram hominibus videantur per ostentationem plena, coram Deo meo propter absentiam charitatis sunt vacua. Quia ergo opera tua pro humana laude exhibita, charitate
Abbreviated transcription (Latin):
rãt iam mortua. mĩora u̾o que et si salm̃
nõ contĩeant. tam̃e ad salutẽ iuuãt. sicut
sciẽtia sqͥpturaꝵ. doctͥua. predicac̃õ. et cet̾a
talia. Si mala ꝑman̾ent erãt moritum.
Iusto nimirũ iudicõ qui maiora que ꝓrsꝰ
sũt ad salm̃ nccia custodire contẽpuit. n¬
mĩora et si ad salutẽ nõ nccia. tam̃ utilia
funditus amittit. Et qui ea quib corã dõ
uere bonus erat uegligit: ea quib corã
hom̃ib laudabił erat iure ꝑdidit. Sunt
quippe nõnulli qui ea quib apud homines
magni uident᷑ magis diligũt. et ea sine qͥ¬
bus in conspectu dei iustifican nõ possunt
ꝑuipendũt. querẽtes de mĩmo et crescere
et maximo minui. Sed postqm̃ maxima
dona uirtutũ spernũt: mĩora in quib cõ¬
sid ebant et gli̾abant ᷑ ꝑdũt: ut se diuina
gr̃a nudatos cernãt. et de negłia cicius re¬
sipiscant. Aut uero dĩna miseracõ episco¬

Expanded text:
rant jam mortua; minora vero quae, etsi salutem rant jam mortua; minora vero quae, etsi salutem non contineant, tamen ad salutem juvant, sicut scientia Scripturarum, doctrina, praedicatio et caetera talia, si mala permanerent, erant moritura. Justo nimirum judicio qui majora quae prorsus sunt ad salutem necessaria custodire contemnit, minora, etsi ad salutem non necessaria, tamen utilia, funditus amittit. Et qui ea quibus coram Deo vere bonus erat negligit, ea quibus coram hominibus laudabilis erat jure perdidit. Sunt quippe nonnulli qui ea quibus apud homines magni videntur magis diligunt, et ea sine quibus in conspectu Dei justificari non possunt parvipendunt, quaerentes de minimo crescere, et maximo minui. Sed postquam maxima dona virtutum spernunt, minora in quibus confidebant et gloriabantur perdunt, ut se divina gratia nudatos cernant, et de negligentia citius resipiscant. At vero divina miseratio episco
Abbreviated transcription (Latin):
Scio opera tua quia nomẽ habes qd̃ ui¬
uas et mortuus es. Stio opera tua per̾
neam sapĩam. qd̃ noniẽ h abes. uidel in
uulgo per mnutilẽ famam. qd̃ uiuas ꝑ ius¬
ticiam. et tu ecõuerso mortuns es: ꝑ culp̃a.
In hoc capło. quici ilte om̃ino rep̾hũsibił
erat. neq̃qͣm sicut in predc̃is premisit lau¬
dem: sed statĩ. intulit increpacõm. N am qd̃
in aliis premissis admonic̃onib post dic¬
tam lauds̃ per increpacõm dicit᷑: Sed hẽo
adu̾sum te. Hoc agit in ista a pͥncipio: uͥ
a: quia nomẽ habes qd̃ uiuas et mortu¬
us es. Sequit᷑. Esto uigilãs et confirma
cet̾a que moritura erant. Post increpaci¬
onem subiũgit admoĩcõm. Esto uigilãs
id est sollicitus de salute tua. Ille nãq nõ
uigilat. qui semet ip̃m negligẽs de salu¬
te sua nou cogitat. Et confirma cet̾a que
moritura erãt. p̾ recipua bona in quib lauͦ
consiscit. sicut est caritas. hũilitas. in ip̃o e¬

Expanded text:
Scio opera tua, quia nomen habes quod viScio opera tua, quia nomen habes quod vivas et mortuus es. Scio opera tua per meam sapientiam, quod nomen habes, videlicet in vulgo per inutilem famam, quod vivas per justitiam, et tu e converso mortuus es per culpam. In hoc capitulo quia iste omnino reprehensibilis erat, nequaquam sicut in praedictis praemisit laudem, sed statim intulit increpationem. Nam quod in aliis praemissis admonitionibus post dictam laudem per increpationem dicitur: Sed habeo adversum te, hoc agit in ista a principio ubia quia nomen habes, quod vivas, et mortuus es. Sequitur: Esto vigilans, et confirma caetera quae moritura erant. Post increpationem subjungit admonitionem. Esto vigilans, id est sollicitus de salute tua. Ille namque non vigilat qui, semetipsum negligens, de salute sua non cogitat, et confirma caetera quae moritura erant, praecipua bona in quibus laus consistit, sicut est charitas, humilitas, in ipso e
Abbreviated transcription (Latin):
me cotẽpnendo malus existis. dũ me au¬
dis .uii. sp̃s dei hr̃e. Aĩadu̾te me per me¬
am sapĩam nõ solũ maĩfesta sed et occłta
nõ solũ opera sed et cogitacõnes spũalr̾ pe¬
netnͣdo uidere. Et dũ me audis hr̃e .uii.
stellas: mell̾ige me ad puiendũ te et ali¬
os ep̃os si deliquer̃t potẽtẽ esse. Sed qr
de.uii. spĩtib. et .uii. stellis suꝑius elucida¬
uimus: ad seq̃ntia tnsseam᷑. Sequit᷑. Scio ope¬
ra tua. Quid̃ dicit. Scio. Nequaqͣm accipiend̃
est sicut in supradc̃ĩs capłis. ubi se dicit alioꝵ
opera scire. id ẽ sciendo aꝓpbare. Scio opera
tua: id est cognosco Om̃ipotẽtẽ namq dm̃
sicut nemo potest uł precio corrũpere quia iꝰ¬
tus est. uł excedere quia et̾nus est. uł loco ef¬
fugere: quia ubiq est. uel uirtute suꝑare. qr
fortissimꝰ est: sic nemo potest eum abscõsio¬
ne latere. quia sapic̃ussimꝰ est. Dicat ergo.

Expanded text:
me contemnendo malus existi, dum me aume contemnendo malus existi, dum me audis septem Spiritus Dei habere, animadverte me per meam sapientiam non solum manifesta, sed et occulta, non solum opera, sed et cogitationes spiritualiter penetrando videre. Et dum me audis habere septem stellas, intellige me ad puniendum te et alios episcopos, si deliquerint, potentem esse. Sed quia de septem Spiritibus, et septem stellis superius elucidavimus, ad sequentia transeamus. Sequitur: Scio opera tua, quod dicit, scio, nequaquam accipiendum est sicut in supradictis capitulis, ubi se dicit aliorum opera scire, id est sciendo approbare. Scio opera tua, id est cognosco. Omnipotentem namque Deum sicut nemo potest vel pretio corrumpere quia justus est, vel excedere quia aeternus est, vel loco effugere quia ubique est, vel virtute superare quia fortissimus est: sic nemo potest eum absconsione latere, quia sapientissimus est. Dicat ergo.
Abbreviated transcription (Latin):
st .uii. sp̃s dei. et .uii. stellas. Scio oꝑe¬
ra ma. quia nom̃ẽ habes qd̾ uiuas et mor¬
tuis es. Esto uigilans. et confirma cet̾a
que montura erunt. Non enĩ ĩuem opera
tua plena corã deo meo. In mente ergo ha¬
be qualit᷑ acceꝑis. et audieris et serua et pe¬
nicionũ: ep̃s sardis. nõ sicut cen̾ qui pre¬
missi sũt de aliqua iurtute. uel bona oꝑo¬
ne laudatur. Sed de ficta et simłata iustĩa
graui dura aĩadu̾sione per sacrã uisionẽ
redarguit᷑: et ut peĩteat miscd̾it̾ admone¬
tur. et quia idẽ ep̃s in couspectu hoim qua¬
rũdam uirtutũ et bonorũ operũ silacõne
palliatus deforis apparebat. Sed intꝰ in
conspectu dei nlła u̾itate iusticie fultus e¬
rat. talis in pͥncipio descubit᷑ ei xp̃s: qui
om̃ia etĩa occłta possit cognoscere. et qͥ po¬
tens sit eum qũo deliq̃rit de põco pinire.
stellas. Quasi drẽt. Tu qui te corã hom̃ib
per ypocrisim bonũ facis. sed in occulto

Expanded text:
itus Dei, et septem stellas: Scio opera tua, quia nomen habes quod vivas, et mortuus es. Esto vigilans, et confirma caetera, quae moritura erant. Non enim invenio opera tua plena coram Deo meo. In mente ergo habe qualiter acceperis, et audieris, et serva, et ponitionum episcopus Sardis non sicut caeteri qui praemissi sunt de aliqua virtute, vel bona operatione laudatur, sed de ficta, et simulata justitia gravi et dura animadversione per sacram visionem redarguitur, et ut poeniteat misericorditer admonetur, et quia idem episcopus in conspectu hominum quarumdam virtutum et bonorum operum simulatione palliatus de foris apparebat, sed intus in conspectu Dei nulla veritate justitiae fultus erat, talis in principio describitur ei Christus, qui omnia etiam occulta possit cognoscere, et qui potens sit eum quando deliquerit de peccato punire. t septem stellas, quasi diceret: Tu qui te coram hominibus per hypocrisim bonum facis, sed in oculto
Abbreviated transcription (Latin):
promittẽdo. Possumꝰ ergo qͥnq disfĩcc̃onibꝰ
diuidere cũcta que in hoc capło continent᷑.
Ubi enĩ ait. Scio opera tua qd̾ uiuas ⁊ mor¬
tuus es: Posuit asꝑitatẽ increpacõnis: et
ubi dixit. Esto uigilans: ãmonicõnem e¬
mendacõnis. ubi dicit. Si nõ ugilau̾is ue¬
mam ad te tanqͣm sur t̾rorem comĩacio¬
nis. ubi subĩgit. Sed habes paura noĩa
in sardis qui nõ inquinau̾nt uestimẽta su¬
a: exemplũ mutacõnis. ubi ait. Qui uicit:

Expanded text:
romittendo. Possumus ergo quinque distinctionibus dividere cuncta quae in hoc capitulo continentur. Ubi enim ait: Scio opera tua quod vivas, et mortuus es, posuit asperitatem increpationis. Et ubi dixit: Esto vigilans, admonitionem emendationis; ubi dicit: Si non vigilaveris veniam ad te tanquam fur, terrorem comminationis; ubi subjungit: Sed habes pauca nomina in Sardis qui non inquinaverunt vestimenta sua, exemplum imitationis; ubi ait: Qui vicerit
Abbreviated transcription (Latin):
dem ẽ eiꝰ uoluntas qd̃ eqͥtas.
ce eqͥtas qd̃ uoluntas. Et ñ ẽ
qui resistat manui euis ce
dicat qͣre fecisti. Quis ei resi¬
stat. quis contradicat. cũ oĩa
tam potent̃ qmͣ sapient̃ agat.
cum iremo sit qui possit. ⁊
omipotentiam cohib̾e. uł sum¬
mam sapientiam arguere:

Expanded text:
 ejus voluntas quod aequitas, et aequitas quod voluntas. Et non est qui resistat manui ejus, et dicat, quare fecisti? Quis ei resistat? quis contradicat? cum omnia tam potenter, quam sapienter agat, cum nemo sit qui possit vel omnipotentiam cohibere, vel summam sapientiam arguere.
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ põt. qui om̃ip̃s est. Et re¬
gnum eius ingen̾atione ⁊ geñ¬
ationẽ. qr ei ex temꝑe nicħ ac¬
cedit. nicħ recedit. apud quẽ
non est transmutatio. nec ui¬
cissitudinis obumbratio. Et õs
re apud eum innichilum
reputati sunt. Habitatores t̾ce.
amatores t̾renorum intellge.
qui nesciunt que sirosum st̃
quer̃e. nec possunt cũ apło
dicere. Nr̃a autem conuersa¬
tio uicelis ẽ. uere autem u
nichilum reputantur qui
to meliuis eẽt omĩno nonͣ ẽẽ.
quam sic ẽẽ nisi quis putet
meliꝰ eẽ semꝑ miserum eẽ. quã
oĩno ñ ẽẽ. Iuxta uolũtatem
enum suam fac̃ tam in uirtu¬
tib celi qm in habitatorib t̃

Expanded text:
t qui omnipotens est. Et regnum ejus in generatione et generationem, quia ei ex tempore nihil accedit, nihil recedit, apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio. Et omnes apud eum in nihilum reputati sunt. Habitatores terrae, amatores terrenorum intellige, qui nesciunt quae sursum sunt quaerere, nec possunt cum Apostolo dicere: Nostra autem conversatio in coelis est . Vere autem in nihilum reputantur, qui to melius esset omnino non esse quam sic esse, nisi quis putet melius esse semper miserum esse, quam omnino non esse. Juxta voluntatem enim suam facit tam in virtutibus coeli
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit fecit in celo c iit̾ra
in mari ce in om̃ib abissis.
sum in sequentib idem na¬
bugodonosor in dei laudẽ di¬
uie eiꝰ udicia quid ẽ qd̃ hͥ
erm dicit omnia agere pro
uoluntate sua: Certe si omia
oꝑa eiꝰ uera sunt. om̃ia fiunt
in ueritate. certe si om̃s uie
eiꝰ iudicia sunt om̃ia fiunt ĩ
te: An forte fieri sccłm eqͥta
ẽ oĩnoͣ fieri socłm equitatẽ &

Expanded text:
voluit fecit in coelo et in terra, in mari, et in omnibus abyssis . Cum in sequentibus idem Nabuchodonosor in Dei laude diviae ejus judicia: quid est quod hic eum dicit omnia agere pro voluntate sua? Certe si omnia opera ejus vera sunt, omnia fiunt in veritate; certe si omnes viae ejus judicia sunt, omnia fiunt in te? An forte fieri secundum aeqest omnino fieri secundum aequitat
Abbreviated transcription (Latin):
lere. ita ut nicħ audeat homo de sua
industria. nicħ om̃ino nͥ de dñ uͥtute
p̃sum̃e. Puto qr ñ potest ab scondi ci¬
uitas supͣ hunc montẽ sita. Si mͥ cͤdis
eclificabis tibi in hoc monte structu¬
ram illam que edificatur ut cuutas
cuiꝰ participacio eius in idipsũ. ut sit
firmam̃tum interra insũmis mon¬
tium. In hoc sane enunenti metͦpo¬
lim. & sedem imꝑii hab̾e debet reg¬
num caritatis. & regni eiꝰ ũ erit simᷤ
do conditionis uł corruptibilitatis
humane. & quod inqͦlibet uͥ̾tutum
culmine oporteat moꝵ rumã tune:

Expanded text:
lere, ita ut nihil audeat homo de sua lere, ita ut nihil audeat homo de sua industria, nihil omnino nisi de Domini virtute praesumere. Puto, quia non potest abscondi civitas supra hunc montem sita. Si mihi credis, aedificabis tibi in hoc monte structuram illam, quae aedificatur ut civitas, cujus participatio ejus in idipsum, ut sit firmamentum in terra in summis montium. In hoc sane eminenti metropolim, et sedem imperii habere debet regnum charitatis, et regni ejus non erit finis. do conditionis, vel corruptibilitatis humanae, et quod in quolibet virtutum culmine oporteat morum ru
Abbreviated transcription (Latin):
multum de tua uirtute cõfidis. ibi te
maltum erigis. & qͣsi adinstar mõus
intimesciꝰ ubi te sũmitere. &r uelud
uallem fac̾e debuisses. Bonum est gͦ
dic̾e huic monti. tollere. ⁊ nutt̾e in ma¬
ri. ꝓpter eiꝰ modi montes cõturbabit᷑
terra. & transferentur monteꝰ incor
maris. Ecõtra si de dñi ꝓtectione diffi¬
dis. ibi ꝓculdubio satis praue atq ꝑ¬
uerse uallem efficis. ubi collem. ĩmo
montem. ⁊ montẽ excelsum ualde
supͣ u̾ticem montium. Oquanta m̃tis
altitudo. Oquanta fortitudo. uł firmi¬
tas insola dñ pietate confrd̃e. & ineiꝰ¬
modi confidentia fixum man̾e. hic ẽ
ille mons qui pꝰ statue deiectionem
ꝓpͥeq confidentie extenuationẽ. uł
ext̾minationẽ ex modico ininm̃ sum
crescit. ut meternum moueri ñ pos¬
sit. Qui confidunt inquit udño sic̃
mons syon ñ cõmouebitur mẽt̾nũ
qui habitat in irłm. hic ẽ mõs quẽ
oportet uniu̾sam t̃re suꝑficiem imp¬

Expanded text:
multum de tua virtute confidis, ibi te multum de tua virtute confidis, ibi te in altum erigis, et quasi ad instar montis intumescis, ubi te submittere, et velut vallem facere debuisses. Bonum est ergo dicere huic monti tollere, et mittere in mari. Propter ejusmodi montes conturbabitur terra, et transferentur montes in cor maris. Econtra si de Domini protectione diffidis, ibi procul dubio satis prave atque perverse vallem efficis, ubi collem, imo montem, et montem excelsum valde supra verticem montium. O quanta mentis altitudo! o quanta fortitudo vel firmitas in sola Domini pietate confidere, et in ejusmodi confidentia fixum manere! Hic est ille mons qui post statuae dejectionem propriaeque confidentiae extenuationem vel exterminationem ex modico in immensum crescit, ut in aeternum moveri non possit: Qui confidit, inquit, in Domino sicut mons Sion, non commovebitur in aeternum qui habitat in Hierusalem . Hic est mons quem oportet universam terrae superficiem imp
Abbreviated transcription (Latin):
onis ꝓpͥe altitudine detumesc̾e. ⁊ ad ue¬
re humiliationis una gratim descẽ¬
dere. &e tandem aliqñ se ipsum uelut
nicħum ⁊ mane reputare. ueld̃ ule lu¬
tum despiciendo calcare & quasi faiul¬
lam ⁊ cinerem om̃i hora aspit̾e. si illud
et̃ne stabilitatis regnum cupit in se ip̃o
consurgere. Concint inhanc sententiã
cui ñ erat simił suꝑ t̾ram. Comparatuᷤ
sum luto. &e assummlatus sũ faulle &
cineri. Nultis aũt adhuc aꝑciꝰ audire
quam oĩo ab om̃i confidentia sui deiec¬
tus fuit. ille qui int̾ omnes orienta¬
les magnꝰ apparuit: Despaui inquit.
nequaquam ultͣ iam uiuam. desꝑaᷤse
se dicit. s dubitas forte de quo. de do¬
mino an de se ipso. Audi gͦ alibi dicat.
&e agnosce quam fortĩt in dñi confi¬
dentia fixus manebat: Etiam si occi¬
derit me. in ipso sꝑabo. Sꝑabat itat
s de dño. desꝑabat nicħominus s de
se ipso. Oquanta ꝑu̾sitas de se ip̃o p̃¬
sumere. &e de dñi pietate desꝑaress i

Expanded text:
umescere, et ad verae humiliationis ima gradatim descendere, et tandem aliquando seipsum velut nihilum et inane reputare: velut vile lutum despiciendo calcare, et quasi favillam et cinerem omni hora aspicere, si illud aeternae stabilitatis regnum cupit in seipso consurgere. Concinit in hanc sententiam cui non erat similis super terram: Comparatus sum luto, et assimilatus sum favillae et cineri . Vultis autem adhuc apertius audire quam omnino ab omni confidentia sui dejectus fuit ille qui inter omnes orientales magnus apparuit? Desperavi, inquit, nequaquam ultra jam vivam . Desperasse se dicit, sed dubitas forte de quo, de Domino an de seipso? Audi ergo quid alibi dicat, et agnosce quam fortiter in Domini confidentia fixus manebat: Etiamsi occiderit me, in ipso sperabo . Sperabat itaque, sed de Domino. Desperabat nihilominus, sed de seipso. O quanta perversitas de seipso praesumere, et de Domini pietate desperare! Si
Abbreviated transcription (Latin):
dine dilectionis pendet mensura e¬
stimationis. Et quia modꝰ dilectionis
est sine modo. sũ mensura ẽ estunati¬
onis sue magnitudo: Oquã rarũ ut
hõ inueniri possit. quicontͣ apłi sen¬
tentiam ñ se putet aliquid eẽ. cũ
nicħ sit s nũquid saltem aliqͥo ꝑ¬
uu: Immo uere magnum. &e ualde
magnum supͣ modum. & ut sigurate
loquar. pene płꝰ quam aureum cum ue¬
racit sit iule lutum. Nt quid suꝑbis ter¬
ra & cuus: Si exaltatus sueris ut aqui¬

Expanded text:
dine dilectionis, pendet mensura aedine dilectionis, pendet mensura aestimationis, quia modus dilectionis est sine modo, sine mensura est aestimationis suae magnitudo. O quam rarum ut homo inveniri possit, qui contra Apostoli sententiam non se putet aliquid esse, cum nihil sit! Sed nunquid saltem aliquid parvum? Imo vere magnum, et valde magnum supra modum, et, ut figurate loquar, pene plusquam aureum, cum veraciter sit vile lutum, utquid superbis terra et cinis? Si exaltatus fueris ut aqui
Abbreviated transcription (Latin):
uento. nullusq locus inuentus ẽ eis
lapis autẽ quipcusserit statriam. fac¬
tus ẽ mons magnus. & impleuit u¬
mũsam t̾ram. hoc est sominum. sc¬
ce ut uid̾e potes umago illa que ꝑui
sioirem cernitur. uaria ꝑmutatiõe
semꝑ indetiora ducitur &e que in
somno ap̃ciosissima mat̾ia incipit.
ꝑ multiplicia detrimenta decurrens
tandem unulissimã mat̾iã desunt.
Quod enim inchoatur ex auro. adui¬
tunum consũmatur inluto. Ut igit᷑
breuit ꝑstrugam quid suꝑ his unta
generalem quandã consid̾ationem
sentiam. unũquẽq oportere puto
uixta ꝓpositam ostense uisionis for¬
mã apud semet ipsum appria estͥma¬
tione decrescere. & a sui confidentia
magis magisq defic̾e p̾siuntionem¬
q temꝑorare si regnum celoꝵ intus
apud semetip̃m optat edificari. ⁊ il¬
lud utiq regnum qd̃ nunquã posuit
siniri. Omnis homo naturalit seip¬
sum amat. oe approbat: Et sane in
quantum diligit. intantum ce ma¬
giupendit. Semꝑ autẽ ex magnitu¬

Expanded text:
s inventus est eis. Lapis autem qui percussit statuam, factus est mons magnus, et implevit universam terram. Hoc est somnium . Ecce, ut videre potes, imago illa, quae per visionem cernitur, varia permutatione semper in deteriora ducitur, et quae in somno a pretiosissima materia incipit, per multiplicia detrimenta decurrens, tandem in vilissimam materiam desinit. Quod enim inchoatur ex auro, ad ultimum consummatur in luto. Ut igitur breviter perstringam quid super his, juxta generalem quamdam considerationem, sentiam, unumquemque oportere puto, juxta propositam ostensae visionis formam, apud semetipsum a propria aestimatione decrescere, et a sui confidentia magis magisque deficere, praesumptionemque temperare, si regnum coelorum intus apud semetipsum optat aedificari, et illud utique regnum, quod nunquam possit finiri. Omnis homo naturaliter seipsum amat, et approbat, et sane in quantum diligit, in tantum et magni pendit. Semper autem ex magnitu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ eandem qͥn potius maioren efficatiam
insũmis uiris sp̃italis delectatio habeat:
gaudia leuauit. & que carnalib causa
ruine ẽẽ solet. huic occasio ascensionis ex¬
istit: Cogitet qui potest qmͣ ꝓfunde qmͣ
intime eũ sepiꝰ exꝑte illiꝰ suꝑ celestis dulce¬
duus memoria ad uocẽ psallentis tetigit. q̃
Quid maxime soleat ualere ad inno¬
uationem eiusmodi gracie:

Expanded text:
non eamdem, quin potius majorem efficaciam non eamdem, quin potius majorem efficaciam in summis viris spiritalis delectatio habeat? gaudia levavit, et quae carnalibus causa ruinae esse solet, huic occasio ascensionis exstitit? Cogitet qui potest quam profunde, quam intime eum saepius ex illius supercoelestis dulcedinis memoria ad vocem psallentis tetigit, quaCAPUT XVIII. Quid maxime soleat valere ad innovationem ejusmodi grati