comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ac religiosum offitium qđ
uel anatura manans uel
a prudentium studiis ꝓfec.¬
tum dignum aliquid hoc
concesso sibi ad intelligen¬
tiam diuino munere obtin̾et.
multa quidem aderant quȩ
opinione cõmuni effic̾e utilẽ
atq obtandam uitam uide¬
bantur. maximeq ea que &

Expanded text:
ac religiosum officium, quod vel a natura manans, vel a prudentum studiis profectum, dignum aliquid hoc concesso sibi ad intelligentiam divino munere obtineret, multa quidem aderant, quae opinione communi efficere utilem atque optandam vitam videbantur, maximeque ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
pictatis sue dispensationis gesta
orcdicta tenuerunt. Itaq nos
demon stratis omnibꝰ que ula¬
cram̃to & animȩ &e corporis domi¬
ratum nicħ tacitum dercliquimꝰ.
sdutorum omniũ pacificamin¬
talligintiam sing̃is qͥbꝰ q causa¬
rum genibꝰ coaptantis nec trepi¬
dare fiduciam. neq euitare uo¬
luntatem: nec conqueri securia¬
tem net commñdationem sui orã¬
tem aliis ueniam desidasse mon¬

Expanded text:
pietatis suae, dispensationis gesta et dicta tenuerunt. Itaque nos demonstratis omnibus, quae in sacramento et animae et corporis Domiratum, nihil tacitum dereliquimus: sed dictorum omnium pacificam intelligentiam singulis quibusque causarum generibus coaptantes, nec trepidare fiduciam, nec evitare voluntatem, nec conqueri securitatem, nec commendationem sui orantem, aliis veniam desiderasse mon
Abbreviated transcription (Latin):
obserat in telligentiȩ aditus pulsabimꝰ.
S tuum ÷ ce oratum tͥbuere & quesitũ
ad ẽẽ. & pat̾e pulsatum: Torpemus enim
qͥdam naturȩ nr̃ȩ pigro stupore. & adres
tuas intelligendas intra ignorantiȩ ne¬
cessitatem ingenii nr̃i imbetillitate co¬
hibemur. S doct̾nȩ tuȩ studia ad sensũ
nos diuinȩ cognitionis instituunt. &
ultra nat᷑alem opinionem fid̃i obediã
septi exordia incites. & ꝓfectu accrescĩte
alio qͣm ipsi locuti sunt sensu app̃henda¬
mus. ũborũq ꝓpͥetates hisdem rerũ signi¬
ficationibꝰ exequamur. Locuturi enim
sumꝰ quȩ abhis insacram̃to p̃dicata sc̃.
& et̾num dm et̾ni unigeniti patrem. &
unum te sine natiuitate. & unũ dñm¬
nr̃m iħm xp̃m exte natiuitatis eternȩ
Nonindõꝵ num̃um u̾itatis diu̾sitate
referendum. neq ñ exte genitum qui
ds unus es p̃dicandum neq aliud qͣm

Expanded text:
obseratae intelligentiae aditus pulsabimus: obseratae intelligentiae aditus pulsabimus: sed tuum est, et oratum tribuere, et quaesitum adesse, et patere pulsatum. Torpemus enim quodam naturae nostrae pigro stupore, et ad res tuas intelligendas intra ignorantiae necessitatem ingenii nostri imbecillitate cohibemur: sed doctrinae tuae studia ad sensum nos divinae cognitionis instituunt, et ultra naturalem opinionem fidei obedientcoepti exordia incites, et profectu accrescente alio quam ipsi locuti sunt sensu apprehendamus, verborumque proprietates iisdem rerum significationibus exsequamur. Locuturi enim sumus, quae ab iis in sacramento praedicata sunt, te aeternum Deum, aeterni unigeniti Dei patrem: et unum te sine nativitristum ex te nativitatis aeternae, non in deorum numerum veritatis diversitate referendum: neque non ex te genitum, qui Deus unus es, praedicandum; neque aliud quam
Abbreviated transcription (Latin):
matis iongo ant̾iorum libellorum dili¬
gentiq tractatu nicħ de totius fid̾i ab¬
solutione de ẽẽt. cumamotis intiosar̃
irriligiositatibꝰ illesum atq inconta¬
minatum regenerantis tͥnitatis sacra¬
mtum intra defmitionem salutarẽ
apłica atq eũngłica auctoritas conti¬
neret. Neq iam ꝑsensus humani sen¬
tentiam sp̃m dĩ int̾ c̾aturas quisqͣm
auderet ꝓferre qm adinmortalitatis
pignus. & ad diine incorruptȩq natͤ
consortium sumemus. foqͥdem hoc uł¬
pr̃ omp̃s ds consciꝰ sum: ut te omnis
sermom̃s & sensus loqͣtur. Neq enim
ullum aliud maius p̃miũ hic ipse usus
mͥ ate concessus loq̃ndi pot̃ referre. qͣm
scło aut neganti heretico demonstret.
orandum ẽ ut extensa t fid̃i niꝑ con¬
fessionisq uł aflatu spe tu impleas.
nosq incursum p̾dicationis mite ꝓpellã.
Mon enm nob̾ infidelis sponsionis islius
actor ẽ dicens. Petite & dabitur uob. que¬
rite & inuenictis. pulsatt & apie t uob.

Expanded text:
matis longo anteriorum libellorum diligentique tractatu, nihil de totius fidei absolutione deesset, cum amotis vitiosarum piritus irreligiositatibus, illaesum atque incontaminatum regenerantis Trinitatis sacramentum intra definitionem salutarem apostolica atque evangelica auctoritas contineret: neque jam per sensus humani sententiam Spiritum Dei inter creaturas quisquam auderet referre, quem ad immortalitatis pignus, et ad divinae incorruptaeque naturae consortium sumeremus. potens Deus, conscius sum, ut te omnis sermo meus et sensus loquatur. Neque enim ullum aliud majus praemium hic ipse usus mihi a te concessus loquendi potest referre, quam saeculo, aut neganti haeretico demonstret. orandum est, ut extensa tibi fidei nostrae confessionisque vela flatu Spiritus tui impleas, nosque in cursum praedicationis initae propellas. Non enim nobis infidelis sponsionis istius auctor est, dicens: Petite, et dabitur vobis; quaerite, et invenietis; pulsate, et aperietur
Abbreviated transcription (Latin):
tis signisicet potestatem Inhis qͦ
cum summa religionis demonstra¬
tione tractandis lib undetimꝰ occu¬
pat etiamexhis ipsis dictis aplicis
semonstrans ñm ñ ad dnunitatis
inmrmitatem subiectionem ꝓficert¬

Expanded text:
tis significet potestatem: in his quoque cum summa religionis demonstratione tractandis liber undecimus occupatur, 22 etiam ex his ipsis dictis apostolicis demonstrans, non modo non ad divinitatis infirmitatem
Abbreviated transcription (Latin):
tissimos homines ne ipsa qͥdem
resurrestionis gła intra religiois
intelligentiam eductos eohibut
s aut ꝑdignationis ꝓfessionem
impietatis suȩ arma sumpsert̃.
Aut sacram̃ti reuelationem ad
di contumeliam tͣnstułunt: ut
pio qͥ dictum ẽ ascendo ad prt̃m

Expanded text:
tissimos homines ne ipsa quidem resurrectionis gloria intra religionis intelligentiam edoctos cohibuit, sed aut per dignationis professionem, impietatis suae arma sumpserunt, aut sacramenti revelationem ad Dei contumeliam transtulerunt: ut per id quod dictum est, Adscendo ad pat
Abbreviated transcription (Latin):
sistere negant. his niti dictorum
am̃icoꝵ ꝑfessionibꝰ solent. Quid me
dicis bonum: Nemo ẽ bonus nunꝰ
ds. ut cumse dici bonum co argu
t᷑ & extra bonitatem d̃i quibonus
ẽ or incłi ñ sit u̾itate quiunus :.
quibꝰ dictis etiamħ adimpictatĩ
suȩ argumenta conectunt. h est¬

Expanded text:
sistere negant; his niti dictorum dominicorum professionibus solent: Quid me dicis bonum? Nemo est bonus nisi unus Deus ; ut cum dici se bonum coarguat testetur; et extra bonitatem Dei sit, qui bonus est, et in Dei non sit veritate, qui unus est. Quibus dictis etiam haec ad impietatis suae argum
Abbreviated transcription (Latin):
nis sensus opinione deficit. intantũ
studiis diuinis ad sentienda ea q̃ ult
q̃stionem hanc maxime dissoluentes
quȩ scłaris sapientiȩ hebitudine in¬
ualescens de domino nr̃o iħu xp̃o rati¬
one se putet dicere. erat qͣndo ñ erat.
non fuit anteqͣm nascẽtur. &e de non
exstantibꝰ factus: Ut quia natiuitas
eam uideat᷑ afferre causam ut ẽẽt qͥ
ñ erat. &x cum ñ exist̾et nasceretur. ꝑ
id qͦ unigenitum d̾m sensui temꝑr̃
subdant. Quasiu ñ fuisse eum aliqͣn
fides ip̃a ⁊ rõ natiuitatis ostendat. at¬
q idõ exeo q̃ non fuit natum ẽẽ dicãt.
quia natiuitas p̃stit ẽẽ quod ñ fuit.
S nos apłicis atq euangłicis testimo¬
niis semꝑ patrem. semꝑ filium p̃dican¬
tes. ñ pꝰ aliqua dm omnum s ante oĩa¬
omnia ẽẽ edocebimus. Neq incidere in
eum irreligiosȩ huius intelligentiȩ te¬
meritatem ut de non exstantibꝰ nasc̾et᷑.

Expanded text:
nis sensus opinione deficitur, in tantum nis sensus opinione deficitur, in tantum studiis divinis ad sentienda ea, quae uquaestionem hanc maxime dissolventes, quae saecularis sapientiae hebetudine invalescens, de Domino Jesu ratione se putet dicere: Erat quando non erat, et, Non fuit ante quam nasceretur, et, De non exstantibus factus est: ut quia nativitas eam videatur afferre causam, ut esset qui non erat, et cum non exsisteret nasceretur; per id quoque unigenitum Deum sensui temporum subdant: quasi vero non fuisse eum aliquando, fides ipsa et 23 ratio nativitatis ostendat atque ideo ex eo quod non fuit, natum esse dicant, quia nativitas praestet esse quod non fuit. ed nos apostolicis atque evangelicis testimoniis semper Patrem, semper Filium praedicantes, non post aliqua Deum omnium, sed ante omnia esse docebimus: neque incidere in eum irreligiosae hujus intelligentiae temeritatem, ut de non exstantibus nasceretur,
Abbreviated transcription (Latin):
ascenderet. Quod autem momini
gene do ctnarũ obseruari semꝑ me¬
minimꝰ ait si qui tenuidui pͥmum
excitatione longoq usu humili¬
oris studii fu̾int eruditi. tumiam
ad rerum ipsarũ quibꝰ imbutist̃
exꝑim̃ta mittantur. unt cum iam
bene luserint bella militatur inmi¬
utiam ꝓtrahantur. aut cum forenses
lites scolares materiş demptauerunt
tunc mittant᷑ ad tͥbunalium pugnas.
aut cum instagnis domesticis nauem
nauta intrepidus instrux̾it. tunc ma¬
gniet ꝑegͥni maris committat᷑ ꝓcellis
id ipsum nos in hac maxima & gͣuissi¬
ma totius fidi intelligentia fac̾e cu¬
raumꝰ Mamq cum antea lenibꝰinituᷤ
de natiuitate. de nomine. dediuinita¬
te de ueritate. fidem teneram imbuis¬
semꝰ. acleni ꝓfectu etiam usq ad euel¬
lendas omnes hereticoꝵ occasiones le¬
gentium studia extulissemꝰ. tum eos
ad ipsam palestram głiosi c̾taminis
magniq produximus. ut in qͣntum
ad ȩt̾nȩ natiuitatis complestendam
intelligentiam humana mens cõmu¬

Expanded text:
erit. --Quod autem in omni genere doctrinarum observari semper meminimus, ut si qui diu tenui primum exercitatione longoque usu humilioris studii fuerint eruditi, tum jam ad rerum ipsarum, quibus imbuti sunt, experimenta mittantur; ut cum jam bene luserint bella militaturi, in militiam protrahantur; aut cum forenses lites scholaris materiae tentaverint, tunc mittantur ad tribunalium pugnas; aut cum in stagnis domesticis navim nauta intrepidus instruxerit, tunc magni et peregrini maris committatur procellis: id ipsum nos in hac maxima et gravissima totius fidei intelligentia facere curavimus. Namque cum antea a levibus initiis de nativitate, de nomine, de divinitate, de veritate fidem teneram imbuissemus, ac leni profectu etiam usque ad evellendas omnes haereticorum occasiones, legentium studia extulissemus; tum eos jam ad ipsam palaestram gloriosi certaminis magnique produximus: ut in quantum ad aeternae nativitatis complectendam intelligentiam humana mens commu
Abbreviated transcription (Latin):
ce ħ ideo quia dicti ꝓpħici inscii &e cȩ¬
lestis doctrinȩ imꝑiti corrupto sen¬
su ac pͥetate sententiȩ c̾atum ẽẽ ꝑ id
dñm potiꝰ qͣm natum affirmare nitũ¬
tur. quia dictum : dominus c̾auit
meminitio uiarũ suaꝵ in oꝑa sua.
ut sit excommuni c̾ationum nat᷑a:
licet p̾stantior sit ingnẽ cͤationis.
neq in eosit gła diumȩ natiuitatis.
s uirtus potentis c̾ature. Uerum noᷤ
nich̾nouum. nicħ extͥnsetus p̾sũptũ
afferentes. ipso illo sapientiȩ testimo¬
nio ueritatem dictirõnemq p̃stabi¬
mus. neq ad natiuitatis diuinȩ &
ȩt̾nȩ intelligentiam thi posse. quod
minitio uiarumdi & inoꝑa sit crea¬
tus. quia ñ idem sit. in ħ c̾atum ẽẽ ce
ante omnia natum ẽẽ cum ubi nati¬
uitatis significatio ẽ. sola natiuita¬
tis professio ẽ. ubi uero creationis:
nom̃. ibi c̃ausa eiusdem creationisan¬
t̾ior. Et cumante omnia sit nata sa¬
pientia. tñ quia inres aliquas etiã¬

Expanded text:
-- Et quia dicti prophetici inscii, et coelestis doctrinae imperiti sunt; corrupto sensu ac proprietate sententiae creatum esse per id Deum potius quam natum affirmare nituntur, quia dictum est, Dominus creavit me in initium viarum suarum in opera sua ; ut sit ex communi creationum natura, licet sit praestantior in genere creationis; neque in eo sit gloria divinae nativitatis, sed virtus potentis creaturae. Verum nos nihil novum, nihil extrinsecus praesumptum afferentes, ipso illo Sapientiae testimonio veritatem dicti rationemque praestabimus, neque ad nativitatis divinae et aeternae intelligentiam trahi posse, quod in initium viarum Dei et in opera sit creatus, quia non idem sit in haec creatum esse, et ante omnia natum esse: cum ubi nativitatis significatio est, sola nativitatis professio est; ubi vero creationis est nomen, ibi causa ejusdem creationis anterior est: et cum ante omnia sit nata Sapientia, tamen quia etiam in res aliquas
Abbreviated transcription (Latin):
rum causas exhis ipsis uł int̾rogati¬
onumułtempoꝵ. uł dispensationũ
gnibꝰ attulimꝰ causis potius u̾ba sub¬
dentes ñ causas ũb̾ deputantes. ut cỹ
sitate contͣia sint. pr̃ omnia tua mea
sunt: & mea tua. ⁊ it̾m ut cognoscãt
nemoscit neq angłi incȩlis. neq filiꝰ.
ñ pat̾ solus: intelligant̃ insingulis
& dispensationum p̃dicationes. ⁊ cõ¬
sciȩ potestatis naturał ꝓfessiones. &e
cumidem sit dicti actor utͥusq: de¬
głorum: ñ ꝑtineat ad contumeliã
u̾ȩ diuinitatis q ad sacram̃tum fi¬
dĩ euangłice subdispensatione &¬
cause & temporis & natiuitatis & no¬

Expanded text:
rum causas ex his ipsis vel interrogatirum causas ex his ipsis vel interrogationum vel temporum vel dispensationum generibus attulimus, causis potius verba subdentes, non causas verbis deputantes: ut cum rsitate contraria sint: Pater, omnia tua mea sunt, et mea tua ; et, Ut cognoscant nemo scit, neque angeli in coelis, neque Filius, nisi Pater solus . Intelligantur in singulis et dispensationum praedicationes, 20 et consciae potestatis naturalis professiones: et cum idem sit dicti auctor utriusque, depertineat ad contumeliam verae divinitatis, quod sacramentum fidei evangelicae sub dispensatione et temporis et nativitatis et no
Abbreviated transcription (Latin):
iħm xp̃m ut solum u̾um łm cõ¬
fessus patrem nec uerus ip̃e nec
ds sit. quia solius ueri d̃i exceptio
significate ꝓpͥetates ñ excedat acto¬
rem. Non ambigue auttm hoc ab
eo dictum ẽẽ intelligendum quia
idem dix̾it ñ pot̃ filius a se facere
quicq̃m nisi q̃ uid̾it patrem fatiẽ¬
tem. ut cumnichil nͥ de exemplo
oꝑis possit oꝑa naturt ineo intelli¬
gat᷑ infirmitas. quia neqͣꝗͣ sit om̃ĩ¬
potentiȩ comꝑandum. q̃ aliene oꝑ¬
ationis subiectum ẽ necessitati &
rõ intelligentiȩ ħ suadeat iomib̾
a se posse & ñ posse differre. Differ¬
re autẽ eousq ut de patre des hec
ita ꝓfessus sit. Pat̾ maior me ẽ. icessit
in ꝓfessione absoluta adu̾sandi ca¬
lumnia. quia impie uesaniȩ sit hono¬
rem aenat᷑am cłi tͥbuere abnuenti.
alienus sit nesciens asciente. quia
natura ignorationi subiecta ñ sit
eiusurtutis &e potestatis quȩ dñatu
rupto depuatoq sensu impissime ita
inteuecta ẽt̾ monstrantes. om̃s dicto¬

Expanded text:
um : ut solum verum Deum confessus Patrem, nec verus ipse, nec Deus sit; quia solius Dei veri exceptio, significatae proprietatis non excedat auctorem. Non ambigue autem hoc ab eo dictum esse intelligendum, quia idem dixerit: Non potest Filius facere ab se quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem : ut cum nihil nisi de exemplo operis possit operari, naturae in eo intelligatur infirmitas; quia nequaquam sit omnipotentiae comparandum, quod alienae operationis subjectum est necessitati; et ratio intelligentiae hoc suadeat, in omnibus a se posse et non posse, differre. Differre autem eo usque, ut de patre Deo haec ita professus sit: Pater major me est et cesset in professione absoluta adversandi calumnia; quia impiae vesaniae sit honorem ac naturam Dei tribuere abnuenti. alienus sit nesciens a sciente; quia natura ignorationi obnoxia, non sit ejus virtutis et potestatis, quae a dominatu rupto depravatoque sensu, impiissime ita intellecta esse monstrantes, omnes dicto
Abbreviated transcription (Latin):
fiteamur ex mortuis. cur rogo inhac irreli¬
gitate moriam᷑. ut cum xͦ in tra fidutiam
diuinitatiꝰ suȩ manens. mori ꝑsignificationẽ

Expanded text:
fiteamur ex mortuis; cur, rogo, in hac irreligiositate moriamur, ut cum Christus intra fiduciam divinitatis suae manens, mori se per significatione
Abbreviated transcription (Latin):
consulens infirmũ se ẽt potiꝰ confessus ⁊
qͣm nos ambiguos ñ reliquit: Excitat᷑us
t̾bam dixi. ut credant quia tu me misisti:
tm̃ nr̃e ficłi loquebat᷑. Non in ops gͦ auxi¬
lii c̃. s nos sumꝰ in opes doctͥnȩ Clarifica¬
ri se qͦ dep̾cat᷑. ac mox de celo uox dĩ patͥs
clarificantis audit᷑ s ad auditȩ uocis ad¬
mirationẽ ait. ñ ꝑꝑ me uenit uox ista: seo¬
ꝓ uos. Nob̾ pr̃ rogat᷑ nob̾ pr loquit᷑. totũ
ad effectum fit nr̃e confessionis. E cũ clari¬
ficationis responsio ñ obsecͣtioni claritatis
sit impensa s ignorõni audientiũ. qͦmͣ q̃re¬
la passionis insumma exultatione patien¬
tdi ñ confessionis nr̃ȩ eruditioni p̃stita in¬

Expanded text:
consulens, infirmum se esse potius confessus est, quam nos ambiguos non reliquit? Excitaturusturbam dixi, ut credant quia tu me misisti ?tamen nostrae fidei loquebatur. Non inops ergo tum auxilii est: sed nos sumus inopes doctrinae. Clarificari se quoque deprecatur, ac mox de coelo vox Dei patris clarificantis auditur. Sed ad auditae vocis admirationem ait: Non propter me venit vox ista, senobis Pater loquitur: totum ad effectum sit nostrae confessionis. Et cum clarificationis responsio non obsecrationi claritatis sit impensa, sed ignorationi audientium, quomodo querela passionis, in summa exsultatione patiendi, non confessionis nostrae eruditioni praestita in
Abbreviated transcription (Latin):
narum scͥpt̾arum doct̾nam cognosci a
nob̾ oportet. ut de cognitis ac familiari¬
b absolutior smosit. ẜt̾nitas pat̾s uͥ lib̾
ant̾iore tractauimꝰ. locum. tp̃ra spetiẽ.
& quicquid illud humano sensu cõcipi
pot̾it excedit. Ip̃e extra omnia ⁊ in omĩ¬
b. capiens uniu̾sa. ⁊ capiendꝰ anemine.
ñ accessu decessu ue mutabilis. s inuisi¬
bilis in comp̃hensibilis. plenus. ꝑfectu.
ȩc̾nus. ñ aliunde quid sumens. s ad id
q̃ ita manet s ip̃e suffitiens. hic gͦ inge¬
nitꝰ añ omne tp̃s ex se filium genuit.
ñ exaliqua subiacente mat̾ia ꝙ omĩa
filium. ñut partum qr nicħ demutabi

Expanded text:
narum Scripturarum doctrinam cognosci a narum Scripturarum doctrinam cognosci a nobis oportet, ut de cognitis ac familiaribus absolutior sermo sit. Aeternitas Patris, ut libro anteriore tractavimus, locos, tempora, speciem, et quidquid illud humano sensu concipi poterit, excedit. Ipbus, capiens universa, et capiendus a nemine. Non accessu decessuro mutabilis, sed invisibilis, incomprehensibilis, plenus, perfectus, aeternus, non aliunde quid sumens, sed ad id quod ita manet, sibi ipse sufficiens. Hic ergo ingenitus ante omne tempus ex se Filium genuit; non ex aliqua subjacente materia, quia Filium; non ut partum, quia ni
Abbreviated transcription (Latin):
sFerT plerisq obscuritatem
sermo domini. cum dic̃. Ego in
Natura enimintelligentiȩ humanȩ
ronem dicti istius ñ capit. Midet̾ enim
ñ posse effici: ut q̃ in alt̾o sit eque id ip̃m
retra altum sit. Et cum neteẽ sit ea de
se inuicem contine: ut qͥ aliquid aliud ĩt
se hãt. atq ita maneat. manensq semp
ext̾ior eiuicis in qͦm intra se hãt ma¬
neat eque semꝑ int̾ior. hȩc qͥdem sensul
hominum ñ conseqͥt᷑. nec exemplũ aliq̃
reb diuiinis comꝑatio humana p̃sta¬
bit. s qͣ mintelligibile ẽ homini. dõ ẽẽ
possibile ẽ. hoc ñ ame ita dictum sit: ũ
a drõnem dicti ea tm̃ suffitiat actoritaᷤ.
quod adõ dictum sit. Cognoscendum ita¬
q atq intelligendum ẽ: quid sit illud
ego inprẽ & pater inme: sitñ comp̃hẽ¬
dere hocitaut ẽ ualebimꝰ. ut qͥ nat᷑a rerỹ
pati ñ posse existimat᷑. id diuinȩ u̾ita¬
tiam difficillimȩ istius q̃stionis cõsequi
possimꝰ. pͥus prẽm & filium scdm diui¬

Expanded text:
fert plerisque obscuritatem sermo Domini, cum dicit: Ego innatura enim intelligentiae humanae rationem dicti istius non capit. Videtur namque non posse effici, ut quod in altero sit, aeque id ipsum extra alterum sit; et cum necesse sit ea, dese invicem continere, ut qui aliquid aliud intra se habeat, atque ita maneat manensque semper exterior, ei vicissim, quem intra se habeat, maneat aeque semper interior. Haec quidem sensus hominum non consequetur, nec exemplum aliquod rebus divinis comparatio humana praestabit: sed quod inintelligibile est homini, Deo esse possibile est. Hoc non a me ita dictum sit, ut ad rationem dicti ea tantum sufficiat auctoritas, quod a Deo dictum sit. Cognoscendum itaque atque intelligendum est quid 50 sit illud: Ego in Patre, et Pater in me; si tamen comprehendere hoc ita ut est valebimus: ut quod natura rerum pati non posse existimatur, id divinae veritaficillimae istius quaestionis consequi possimus, prius Patrem et Filium secundum divi
Abbreviated transcription (Latin):
quia exdõ filiꝰ. ñ in parte. quia plenitudo
cłitatisin filio. neq maliqͥb. quia mõibꝰ.
s ut uoluit qui potuit. ut scit qui ge
genito. ħ ingenito. alt̃ ab alt̾o. & uterq
unum. ñ duo unus. s alius in alio. qr
ñ aliud inut᷑q Pat̃ in filio. quia ex eo filiꝰ.
filitis in prẽ. q ñ aliunde q̃ filiꝰ unigenit᷑
mningenito: qi ab ingenito unigenitus.
Ita inse inuicem. quia ut omnia min
genito prẽ ꝑfecta sunt ita omĩa inf̾ilo
unigenito ꝑfecta sunt. ħmpr̃ẽ ⁊ filiou
ũitas. uia uita ñ calumpniari deiurtu¬
tib suis dõ ne ꝑsecretum aut potestate
natiuitatis obtrectare filio pat̾ ingeni¬
to nich comꝑare unigenitum ab eoñ
tp̃r. nec uirtute disceñe. d̾m filiũ quia

Expanded text:
quia ex Deo Filius. Non in parte, quia plenitudo quia ex Deo Filius. Non in parte, quia plenitudo Deitatis in Filio. Neque in aliquibus, quia in omnibus. Sed ut voluit, qui potuit, ut scit qui geigenito. Alter ab altero, et uterque unum. Non duo unus, sed alius in alio, quia non aliud in utroque. Pater in Filio, quia ex eo Filius. Filius in Patre, quia non aliunde quod Filius. Unigenitus in ingenito, quia ab ingenito unigenitus. Ita in se invicem, quia ut omnia in ingenito Patre perfecta sunt, ita omnia in Filio unigenito perfecta sunt.ritas, via, vita: non calumniari de virtutibus suis Deo, nec per secretum ac potestatem nativitatis obtrectare Filio: Patri ingenito nihil comparare; Unigenitum ab eo nec tempore nec virtute discernere; Deum Filium, quia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ habitat oimus plenitudo diumitatis
corporałr s in comp̃hensibilit̾. inenarra¬
biłr. ante omne tempꝰ. i scła unigenitũ.
ex his quȩ ingenita in se erant genuit.
omne qͥ ds̃ est: ꝑcaritatem atq u̾tu¬
tem natiuitati erus imꝑtiens. ac sic a¬
sunt scđm corpꝰ q̃ assumpsit: bonitatĩ
eius ad salutem nr̃ãm uoluntas est.
Inuisibilis enim & incorporeꝰ. uncom¬
p̃hensibilis. ut pote abeo genitꝰ. tm̃ in
se ⁊ mat̾iȩ &e humilitatis recep̃. qͣntũ
in nob̾ erat uirtutis ad intelligendum
se &e sentiendum & contuendum in be¬
cillitati nr̃ȩ potius obtemꝑans. qͣm de
his inqͥbꝰ erat ip̃e deficiens. Igit᷑ ꝑfecti
pat̾s ꝑfectus filiꝰ: uingeniti dĩ unigeni¬
ta ꝓgemes. qui abeo qui h̃t̃ omnia accep̃¬
confident᷑ ait. pr̃ in ine & ego inpatre.
Exhis quȩ inpr̃e sunt ea in quib ẽ filiꝰ.
id: extoto patre totꝰ filius natus ÷. Mon
aliunde: quia nicħ añ qͣm filiꝰ. ñ exnicħo.

Expanded text:
 habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter . Sed incomprehensibiliter, inenarrabiliter ante omne tempus et saecula, unigenitum ex his quae ingenita in se erant, procreavit, omne quod Deus est per charitatem atque virtutem nativitati ejus impertiens; ac sic asunt secundum corpus quod assumpsit, bonitatis ejus ad salutem nostram voluntas est. Invisibilis enim, et incorporeus, et incomprehensibilis, utpote ab eo genitus, tantum in se et materiae et humilitatis recepit, quantum in nobis erat virtutis ad intelligendum se et sentiendum et contuendum. Imbecillitati nostrae potius obtemperans, quam de his in quibus erat ipse deficiens. Igitur perfecti Patris perfectus Filius, et ingeniti Dei unigenita progenies, qui ab eo qui hconfidenter ait: Pater in me, et ego in Patre : ergo quae in Patre sunt, ea in quibus est Filius, id est ex toto Patre totus Filius natus est. Non aliunde, quia nihil antequam Filius. Non ex nihilo,
Abbreviated transcription (Latin):
prudentes. qͦrum prudentia dõ stulti¬
tum ẽe tanqͣm inpossibilia nob̃ p̃dican¬
tibꝰ contͣdicant. quib̾dam sententiar̃
collectionib in herentis. cumdicunt. Na¬
scinichil potuit abuno: quia omnis exdii.¬
obꝰ natiuitas ẽ. Iamsiabuno natꝰ hic filiꝰ
E partem eiꝰdem qui genuit accep̃ & si
decessit. Nec plenitudo ineoerit. qui expor¬
tione constit̾it. Neut̃ gͦ ꝑfectus ẽ: cũ plenitu¬
dinem suam & quigenu̾it amittat. nec qui
natus ẽ consequatur. hanc mundi sapien¬

Expanded text:
prudentes, quorum prudentia Deo stultiprudentes, quorum prudentia Deo stultitum esse, tamquam impossibilia nobis praedicantibus contradicant, quibusdam sententiarum collectionibus inhaerentes, cum dicunt: « Nasci nihil potuit ab uno, quia omnis ex duobus nativitas est. Jam si ab uno natus hic filius est, partem ejus qui genuit accepit: et si i unde decessit: nec plenitudo in eo erit, qui ex portione constiterit: neuter ergo perfectus est, cum plenitudinem suam et qui genuerit amittat, nec qui natus est consequatur. » Hanc mundi sapien
Abbreviated transcription (Latin):
stupidis. nunc deluxu noctium fessis. nc̃
p᷑rixas ⁊ cedes dierum male consciis. nũc
pꝰconiuiua ebriis. qͣm archangłi ⁊ dñat᷑ꝰ.
& pͥncipat᷑ ac potestates. sine sonno. sine
occupatione. sine cͥmine. et̾nis. ⁊ in defes¬
ip̃e inuisibilis imago dĩ om̃s in se crea¬
u̾it. scła fec̾it. celum firmau̾it. astradis¬
tinx̾it. t̾ram fundau̾it. abyssos dem̾se¬
rit. ip̃e deinceps homo natus sit. mortẽ
uic̾it. portas inferi freg̾it. coheredem sͥ
plebem ad quisiu̾̃it. carneminȩt̾nitatiꝰ
głam excorruptione tͣnstulerit. Nichilgͦ
iste eguit a nob̾. ut hȩc eum a p̃nos in e¬
narrabilia & intelligibilia oꝑa tamꝗͣ
egentem laudis ornarent. s ꝓuidens d̃s̃
nequitiȩ ⁊ stultitiȩ humanȩ errorem. ⁊
sciens eousq infidelitatẽ prupt᷑am ẽẽ.
ut sͥ dedĩ reb iuditium p̾sum̾et. audati¬
am nrãm carũ dequib ambig̾et᷑ rerũ
uicit exemplis. Sunt enim plures scłi

Expanded text:
stupidis, nunc de luxu noctium fessis, nunc stupidis, nunc de luxu noctium fessis, nunc post rixas et caedes dierum male consciis, nunc post convivia ebriis, quem Archangeli, et Dominatus, et Principatus, et Potestates sine somno, sine occupatione, sine crimine aeternis et indefesipse invisibilis Dei imago omnes in se creaverit, saecula fecerit, coelum firmaverit, astra distinxerit, terram fundaverit, abyssos demerserit; ipse deinceps homo natus sit, mortem vicerit, portas inferi fregerit, cohaeredem sibi plebem acquisiverit, carnem in aeternitatis gloriam ex corruptione transtulerit. Nihil ergo iste eguit a nobis, ut haec eum apud nos inenarrabilia et inintelligibilia opera tamquam egentem laudis ornarent. Sed providens Deus nequitiae et stultitiae humanae errorem, et sciens eo usque infidelitatem prorupturam esse, ut sibi de Dei rebus judicium praesumeret, audaciam nostram earum, de quibus amur. --Sunt enim plures saeculi
Abbreviated transcription (Latin):
sensus nr̃i oꝑis intelligentia. Quinq pa¬
nes offerunt᷑ & frangunt᷑ surrept̃ infragẽ¬
tium manibꝰ q̃dam fragnntoꝵ ꝓcreatioẽs.
fringentis manum fragm̃ta occupant.
fãilunt mom̃tauisum. Dumplenã frag¬
m̃tis manum sequeris. altam sine damp¬
no portionis sue contueris. Inter ħ frag¬
mtoꝵ cumulus augit̃. Prefringentes in
minist̾iis sunt edentes innegotio sunt.
esurientis sat̾ati sunt xii. cophinos replẽ
reliquie. ⁊sensus ñ uisus ꝓfectumtam
conspicabilis oꝑationis assequit᷑. Est qd̃
ñ erat uidet᷑ q̃ ñ intelligit᷑ solum suꝑ ẽ
ut ds̃ omnia posse credat᷑. Honhñt itaꝙ
cendum fauendumq simulatio. hȩc fi¬
lii di oꝑa ñ deiactantiȩ studio sunt ꝓfei¬
ta. Neq enim ille cui innumꝰ abilia mil
milium angł̃oꝵ siuunt. adulatꝰ homin
Quid enim eoꝵ q̃ nr̃a sunt indigebat. p
qͥm sunt uniu̾sa quȩ nr̃a sunt: an ho¬
norem a nob exp̾tulabat. nunc asomno

Expanded text:
sensus nostri, operis intelligentia. Quinque pasensus nostri, operis intelligentia. Quinque panes offeruntur et franguntur, subrepunt praefringentium manibus quaedam fragmentorum procreationes. fringentis manum fragmenta occupant. Fallunt momenta visum; dum plenam fragmentis manum sequeris, alteram sine damno portionis suae contueris; inter haec fragmentorum cumulus augetur. Praefringentes in ministerio sunt, edentes in negotio sunt, esurientes saturi sunt, duodecim cophinos replent reliquiae. Non sensus, non visus profectum tam conspicabilis operationis assequitur. Est quod non erat, videtur quod non intelligitur: solum superest ut Deus omnia posse credatur. 7. Haec non cendum fallendumque simulatio. Haec filii Dei opera non de jactantiae studio sunt profecta: neque enim ille, cui innumerabilia millia millium angelorum serviunt, adulatus est homini. Quid enim eorum quae nostra sunt indigebat, per quem sunt universa quae nostra sunt? An honorem a nobis expostulabat, nunc a somno
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝙ in corꝑalibꝰ dep̃hñdimꝰ. ñ adnati¬
uitatis exemplum s admirõnẽ facti
intelligibilis ostensum ẽ. Muptiarum
die uinum ingalilea exaqua fc̃m ẽ.
Munquid conseqͥt aut sermo n̾r aut
sensus quib modis demutata nat᷑ã
sit ut aquȩ simplicitas defec̃it. i uini
sapornatus sit: ñ ꝑmixtio fuit. s crea¬
tio ⁊ c̃atio ñ ab se cepta. s exalio in aliud
cxistens. n ꝑtͣnsfusionẽ potioris obtint¬
t̃ qͣ infirmius: s ab oletur qͥ erat. & qͥ
ñ erat cep̃ Sponsus cͥstis :: familia tur¬
bat᷑. souemnitas nuptialis conuiuii ꝑ¬
ielitat᷑. iħc rogat᷑. Ñ exurgit aut instat.
scĩȩ sensus ñ conuenit haurientis. Qui
infud̾unt. hauriri aqͣm estimant. Qui
hauriunt: umũ infusum arbit̾ntur.
stratur &e sensum. uirtꝰ tñ d̃i inhis quȩ
ñ ddissimilis fti admirõ : Incremĩtis eorũ:
qͥnq milia uiroꝵ ⁊ innumerabiliũ muli¬
erum ac pueroꝵ: fames uincit᷑. fug̃ oclos

Expanded text:
 in corporalibus deprehendemus; non ad nativitatis exemplum, sed ad admirationem facti intelligibilis ostensum. Nuptiarum die vinum in Galilaea ex aqua factum est : numquid consequetur aut sermo noster aut sensus, quibus modis natura demutata sit, ut aquae simplicitas defecerit, vini sapor natus sit? Non permixtio fuit, sed creatio; et creatio non a se coepta, sed ex alio in aliud existens: non per transfusionem potioris obtinetur quod infirmius est, sed aboletur quod erat, et quod non erat coepit. Sponsus tristis est, familia turbatur, solemnitas nuptialis convivii periclitatur. Jesus rogatur: non exsurgit, aut instat, scientiae sensus non convenit haurientis. Qui infuderunt, hauriri aquam existimant; qui hauriunt, vinum infusum arbitrantur;stratur et sensum: virtus tamen Dei in his quae non dissimilis facti admiratio est . Incrementis eorum, quinque millium virorum et innumerabilium mulierum ac puerorum fames vincitur: fugit oculos
Abbreviated transcription (Latin):
rum rerum nob̃ ẽet ex nr̃is. ꝑq infirmita¬
tem carnis dm prẽm nob̃ infirmis ⁊ car¬
nalibꝰ p̃dicaret. uoluntatẽ in eo dĩ patris
effitiens. cumdic̃. ñ ueni uoluntatẽ meã
fac̾e. s uoluntatẽ eiꝰ qui me misit. Non
qͣ ñuelit ⁊ille qd fatiat s obedientiã suã
sub effectu pat̾nȩ uoluntatis ostendit.
uolens ip̃e patͥs uoluntatem explere. Erat

Expanded text:
ex nostris, perque infirmitatem carnis Deum Patrem nobis infirmis et carnalibus praedicaret. Voluntatem in eo Dei Patris efficiens, cum dicit: Non veni voluntatem meam facere, sed voluntatem ejus qui me misit. Non quod nollet et ille quod faciat, sed obedientiam suam sub effectu paternae voluntatis ostendit, volens ipse voluntatem Patris explere. Erat
Abbreviated transcription (Latin):
poream comꝑatõnem possit intelligi: icbo
scãm illud iam etiam suꝑius memoratum
a nob̾ dñi dictum. q̃ decarne nascit᷑ caro est
parte inserere compatonis exempla. ne m̃tir
de ꝓfessione sua existimaret᷑. cum diuine nob̾
ꝓfessionis intelligentiam exaliquo nat᷑alia

Expanded text:
poream comparationem, posset intelligi: idcirco poream comparationem, posset intelligi: idcirco secundum illud jam etiam superius memoratum a nobis Domini dictum: Quod de caparte inserere comparationis exempla: ne mentiri de professione sua existimaretur, cum divinae nobis professionis intelligentiam ex aliquo naturalia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ parte aliqua int̾renis repꝑiat᷑ elem̃tis.
Quero itaq nunc utr̃ diuisio ac scꝑato sit.
cum ignis ex igni ẽ. Aut nunquid absci¬
dit᷑ netura ne maneat. aut ñ sequit᷑ nat̾a
ne insit. cum accenso lumine exlumine ꝑ
qͣndam quasi natiuitatis ꝓfectum natui
nulla desectio sit. ⁊ tm̃ sit lum̃ exlumine:¬
ui. Aut nunquidb̾ ñ manet in eo q ex se
tex se sine defectione subsistit: Aut ħ
ñ ẽ in eo unde ñ recessum ẽ: s cum unitate
subȩ naturalis exiuit: & quero anne ñ uñ
sint. cũ lum̃ exlumine nec diuisine seꝑabi¬
le sit nec gn̾e nat᷑e: & hȩc ut dixi ad intellige¬
tiam fidĩ tm̃ comꝑata sint: ñ etiam ad dĩ dig¬
nitatem. ut potius incelligentiam in uisibili
um excomꝑabilib sumemꝰ. ñ utiq at aliqͦ
nat᷑e dĩ satisfacet comꝑatonis exemplũ. cum
dignum ⁊ iustum eẽt testanti dõ cde se credere
s quia simplitioꝵ fidem furor heretic᷑ t̾ban
ut id de dõ credi ñ oporterit. q̃ difficile ñ ꝑcor¬

Expanded text:
entis. Quaero itaque nunc utrum divisio ac separatio sit, cum ignis ex igne est? Aut nunquid absciditur natura, ne maneat? Aut non sequitur natura, ne insit? cum accenso lumine ex lumine per quemdam quasi nativitatis profectum naturae nulla defectio sit, et tamen sit lumen ex lumine. Aut nunquid hoc non manet in eo, quod ex sese sine defectione subsistat? Aut hoc non inest in eo, unde non recessum est, sed cum unitate substantiae naturalis exivit? Et quaero anne non unum sint, cum lumen ex lumine nec divisione separabilis sit, nec genere naturae? Et haec, ut dixi, ad intelligentiam tantum fidei comparata sint, non etiam ad Dei dignitatem, ut non potius intelligentiam invisibilioralibus sumeremus, non utique ut aliquod naturae Dei satisfaceret comparationis exemplum: cum dignum et justum esset testanti de se Deo credere. Sed quia simpliciorum fidem furor haereticus turbaret, ut id de Deo credi non oporteret, quod difficile, nisi per cor
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ ex partu uirginis carnale ẽ ad contemplã¬
dam in eo dĩ formam & imaginem ꝓficit.
neq ad intorporał dĩ nat̾am uidendam as¬
sumpti hominis sp̃es in exemplo ẽ. s agnitus
in eo as̃ ẽ si quibꝰ tm̃ ip̃e agnitꝰ ẽ. ex uirtute na¬
turȩ: u incellectus ds̃ filius id p̾stat: ut in telles
tꝰ ⁊ pr sitdum ita imago ẽ ut ñ differat gn̾e.
s significet actoritatem. Imagines enim &e¬
t̾ȩ ex diu̾sis aut metallis aut sucis. aut ge¬
neribꝰ. aut artibꝰ. reddunt eorum sp̃es quoꝵs
sunt imagines constitutȩ. s nunquid ut
imagines uerȩ sint exequari possunt inaĩa
natꝰ ñ hc̃ nat̾ȩ diu̾sitatem. Et innullo diu̾s
tenet nate eius ex qua ñ diu̾sus ẽ potestatẽ.
Quod g imago ẽ eo ꝓficit ut prẽm dm̃ unige¬
niti di significet natiuitas. Significet autem

Expanded text:
quod ex partu virginis carnale est, ad contemplanquod ex partu virginis carnale est, ad contemplandam in eo Dei formam et imaginem proficit: neque ad incorporalis Dei naturam videndam assumpti hominis species in exemplo est. Sed agnitus in eo Deus est, si quibus tamen ipse agnitus est, ex virtute naturae: et intellectus Deus Filius id praestat, ut intellectus et Pater sit: dum ita imago est, ut non differat genere, sed significet auctorem. Imagines enim caeterae ex diversis aut metallis aut fucis aut generibus aut artibus reddunt eorum species, quorum sunt imagines institutae: sed numquid ut imagines verae sint, exaequari possunt inanimanatus non habet naturae diversitatem, et in nullo diversus tenet naturae ejus ex qua non diversus est potestatem. Quod ergo imago est, eo proficit, ut Patrem Deum unigeniti Dei sign
Abbreviated transcription (Latin):
mortuis uitam reddere.:⁊ hȩc agere carnalẽ
idĩ se filium inter ista ꝓfitentem hinc q̃ re¬
lomnis orta conquęstio ẽ. quod in sacͣm̃to
natiuitatis humanȩ gessiss: ħ. In homine
asumpto dĩ ñ intellecta nat᷑a ẽ: uccͥco ar¬
guens cur cum hec tanto tp̃r gereret agnitꝰ
ñfuss. pꝰtulanti ut sͥ prẽm ostenderet ait.
Quime uidit. uidie &e prẽm. Non hic ille con¬
timplationem corporcam :iuisum ocłorum
arnalium significat. s corum de qͥb̾ dix̾at.
Honne uos dicitis qm adhuc quatuor m̃se̾
sunt &e messis uenit: eccedico uob̃̾ leuate
oclos uros e aspitite rgiones q alhe sunt
ad messem. Nec tempꝰ patit᷑. nec albentium
ad messem regionum significat᷑o ꝑmittre
aliquid hic t̾renum ⁊ corporcũ intelligi. s
ad ꝑfectorum fructuũ bãtitudinẽ contuen¬
dam intelligentiȩ ocłos eleuari ut nunc di¬
cic. qui me uidit uidit & prẽm. Non enim ħ

Expanded text:
vitam mortuis reddere; et haec agere carnalem, vitam mortuis reddere; et haec agere carnalem, et Dei se filium inter ista profitentem: hinc querelae omnis orta conquestio est, quod in sacramento nativitatis humanae, gessisse haec in homine assumpto Dei non intellecta natguens, cur cum haec tanto tempore gereret, agnitus non fuisset; postulantibus ut sibi Patrem ostenderet, ait: Qui me vidit, vidit et Patrem . Non hic ille contemplationem corpoream et visum oculorum carnalium significat, sed eorum de quibus dixerat, Nonne vos dicitis, quoniam adhuc quatuor menses sunt, et messis venit? Ecce dico vobis, levate oculos vestros, et adspicite regiones, quia albae sunt ad messem . Nec tempus patitur, nec albentium ad messem regionum significatio permittit, aliquid hic terrenum et corporeum intelligi: sed ad perfectorum fructuum beatitudinem contuendam, intelligentiae jussit oculos elevari, ut nunc dicens: Qui me vidit, vidit et Patrem. Non enim hoc,
Abbreviated transcription (Latin):
nobis prẽm ut ostensio illa intelligendi potiꝰ
et̃t demonstrato qͣm uidendi. subictit. ⁊ suf¬
ficit nob̾. Ñ adempta ẽ fides dicto s cognoscen¬
Ai demonstrato ẽ p̾tulata quȩ sufficeret ad
fidem dicti. quia ꝑdm̃ ꝓconfessionem actori¬
tasẽet ñ incerta credendi. hinc aũ ostendẽdi
denscrat ostensionem eiꝰ qui uisus ẽ pꝰtulare.
Dominus itaq dictis philippi. hȩc reddidic.
santo tp̃re uob̾tũ sum ⁊ ñ nostis me philippe
aArguit a płi incognoscendo se ignorationem.
q suꝑiꝰ se cognito prẽm qͦ cognitum ẽẽ dixisis:
s quid illud ẽq̃ quexit᷑. Eͤtanto tp̃r cognitũ
ñ fuisse: scilicoe qi se cognito pat̾nȩ in se nat᷑e
c̃t intelligenda diuinitas. Cum enim ea quȩ
gereret ꝓp̾a d̾o eẽnt calcare undas. iubere uenti
intellecta demutatione uini. increm̃toq pañ
congestorum fidem gerere. fugare demones.
morbos depellare. damna corpoꝵ rependere.
emdare uitia natiuitatis. peccata dimitt̾e.

Expanded text:
nobis Patrem , ut ostensio illa intelligendi potius esset demonstratio, quam videndi, subjecit, et sufficit nobis. Non adempta est fides dicto; sed cognoscendi demonstratio est postulata, quae sufficeret ad fidem dicti: quia per Domini professionem auctoritas esset non incerta credendi. Hinc autem ostendendi dens erat, ostensionem ejus qui visus est postulare.Dominus itaque dictis Philippi haec reddidit: Tanto tempore vobiscum sum; et non nostis me, Philippe ? Arguit Apostoli in cognoscendo se ignorationem: quia superius se cognito Patrem quoque cognitum esse dixisset. Sed quid illud est, quod queritur se tanto tempore cognitum non fuisse? Scilicet quia se cognito, paternae in se naturae esset intelligenda divinitas. Cum enim ea, quae gereret, propria Deo essent, calcare undas, jubere ventis, inintellecta demutatione vini 205 incrementoque panum cum gestorum fide gerere, fugare daemonas, morbos depellere, damna corporum rependere, emendare vitia nativitatis, peccata dimittere,
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ ñ degenerat natiuitas dum ñ aliud aliqul
qͣm indm̃ ex dõ d̾s nascit᷑ dum nicħ in his noc
ẽ. nicħ alienum. nicħ seꝑabile duminpre a
filio credere dõs duos impium ẽ dum prẽm
& filium singłarem dm̃ pdicari saclegiumtꝰ
dum dm̃ ex dõ ꝙ̃ insimilitudinẽ gn̾is unum
sint. negart blasphemum ẽ. ac ne dubiũ ba¬
cipet. hunc doctnȩ suȩ dominus ordinem cenas
ego loquor uob̾. ñ a meloquor. s pr̃qui in me
manet ip̃c fac̃ oꝑa sua. Quibꝰ rogo aliis in pr̃e
i filio nat̃e ꝓpͥetas demonstrari qͣm his ipsis u¬
bis & pot̾ ⁊ potuit. natiuicatis tũ in nominibͤ
significatione p̾lata: Cumenim ait. u̾ba qͥ
igo loquor uob ñ a me loquor: ñ exemit per¬
sonam. neq se filium denegauit. nec nat᷑am
inse pat̾nȩ uirtutis abscondit. Namdũ loqͥt᷑
loquit᷑. natiuitatem in sedĩ ex dõ testat᷑. ipse
in seꝑabilͥs ab eo atq indissimilis unitate

Expanded text:
itas, dum non aliud aliquid quam in Deum ex Deo Deus nascitur, dum nihil his novum est, nihil alienum, nihil separabile, dum in Patre et Filio credere deos duos impium est, dum Patrem et Filium singularem Deum praedicare sacrilegum est, dum Deum ex Deo quod in similitudine generis unum sint negare blasphemum est. 40. Nec aliud suciperet, hunc doctrinae suae Dominus ordinem tenuit: ego loquor vobis, non a me loquor; sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua . Quibus, rogo, aliis in Patre et Filio naturae proprietas demonstrari, quam his ipsis verbis, potuit et potest, nativitatis tamen in omnibus significatione praelata? Cum enim 208 ait: Verba quae ego loquor vobis, non a me loquor; non exemit personam, neque se filium denegavit, nec naturam in se paternae virtutis abscondit. Nam dum loquitloquitur, nativitatem in se Dei ex Deo patre testatur. Ipse in separabilis ab eo atque in
Abbreviated transcription (Latin):
uitatem qͣm dedit ꝑ indiscretȩ nat᷑ȩ simi¬
litudinem sequit᷑ ⁊ natiuitas eam q̃ uiuẽs
ex iuuentute ẽ nat̾am nascendo ñ deserit.
affrt aut̃ ꝓ parte fidĩ buius significa¬
tionem ignis in se ignem hñs. iigni igniᷤ
manens. Nam cum sit in eosplendor lumi¬
nis. nat̾ȩ calor. uirtꝰ urendi. mobilitas es¬
tuandi. totum cñ ignis ẽ ⁊ ħ uniu̾sa una
nat᷑a ẽ. ht̃ qͥdem ex infirmitate q̃ ꝑ mat̾ĩ
subsistit ⁊ uiuit. ⁊cũ ea ꝑqͣm uixerat defic

Expanded text:
m dedit per indiscretae naturae similitudinem sequitur, et nativitas eam, quae vivens ex vivente est, naturam nascendo non deserit. Affert autem pro parte fidei hujus significationem ignis in se ignem habens, et in igne ignis manens. Nam cum sit in eo splendor luminis, naturae calor, virtus urendi, mobilitas aestuandi, totum tamen ignis est, et haec universa una natura est. Habet quidem ex infirmitate quod per materiam subsistit ac vivit, et cum ea per quam vixerat, defic
Abbreviated transcription (Latin):
uentis potestas ẽ. ⁊ q̃ cũ sacram̃to scientiȩ
suȩ exeo nascit᷑ non potuit aliud natum ẽe
qͣm uiuens. Nam cum ait sicut misit me
uiuens pat̾ & ego uiuo ꝑ prẽm. docuit ui¬
taminse ꝑuiuentẽ prẽm in ẽe. De hinc cũ

Expanded text:
entis potestas est: et quod cum sacramento scientiae suae ex eo nascitur, non potuit aliud natum esse quam vivens. Nam cum ait, Sicut misit me vivens Pater, et ego vivo per Patrem ; docuit vitam in se per viventem Patrem inesse. Dehinc cum
Abbreviated transcription (Latin):
se credit᷑ dñs cum dic̃ qui me uidit uidit
ip̃a pat̾ni nominis significat᷑ ad iectio. Cum
enum dr̃ ⁊ pr̃em. exclusa ẽ singłaris atq uii¬
ciintelligentia. Et quid reliquũ ẽ ñ ꝑ nat̾ȩ
Et ne ħ incertum nob̃ ad fidem relinquerit᷑.
dñs subietit. Quom tu dicis ostende nob̾ pa¬
trem: Quȩ enim ignorandi prẽm aut osten¬
dendi ignorantibꝰ necessitas relinquȩbatur.
ex ꝓp̾etate nat̾t dum ex in differentia atq
ingene u̾itatis unũ sunt nat᷑ & generans.
lem similitudinem prẽm ⁊ filium ñ possu¬
cupet. innat᷑a uͭ dm̃ prẽm ⁊i unus ac solus ꝑso¬
nali demutatione se nunc in alio m̃tiatur.
Ñ itaq ipse solitarius nunc s filiꝰ ẽ. nune se sibi
ꝓfitet᷑ in pr̃e. i nat̾ȩ nomina in fert cessante nͥ.
Alia hic u̾borum simplicitas ẽ. Nam i pater
p̃r ẽ i filius filius ẽ. s in his nominibꝰ ac reb¬

Expanded text:
 Qui me vidit, vidit ipsam paterni nominis significatur adjectio. Cum enim dicitur, et Patrem, exclusa est singularis atque unici intelligentia. Et quid reliquum est, nisi ut peEt ne hoc incertum nobis ad fidem relinqueretur; Dominus subjecit: Quomodo tu dicis, Ostende nobis Patrem? Quae enim ignorandi Patrem aut ostendendi ignorantibus necessitas relinquebatur, ex proprietate naturae, dum ex indifferentia atque in genere veritatis unum sunt natus et generans, lem similitudinem Patrem et Filium, non possucupet, in natura vero Deum patrem, et unus ac solus personali demutatione se nunc in alio mentiatur. Non itaque ipse solitarius, nunc sibi filius est, nunc se sibi profitetur in patrem, et naturae nomina infert cessante natura. Alia hic verborum simplicitas est: nam et Pater pater est, et Filius filius est. Sed in his nominib
Abbreviated transcription (Latin):
manet: ipse facit oꝑa sua. Alanere infilio pa¬
trem. ñ ẽ singłaris atq unici. Oꝑariuͦ ꝑ filiũ
prẽm. ñ ẽ cdifferentis aut ext̾i. sicuti ñ unius ẽ
ñ a se loqui quȩ loquit᷑. neq rursũ alieni ac
sepabilis sic loqui ꝑloq̃ntem. S ħ eorũ sacra¬
intum ẽ qui unum sunt. qui ut̃q ñ aliud sc̃.
qui pnatȩ ꝓpetatem in sese sunt qͦrũ ħunitã¬

Expanded text:
cit opera sua. Manere in Filio Patrem, non est singularis atque unici: operari vero per Filium Patrem, non est differentis aut exteri. Sicuti non unius est, non ab se loqui quae loquatur; neque rursum alieni ac separabilis sit, loqui per loquentem: sed hoc eorum sacramentum est, qui unum sunt. Et uterque non aliud sunt, qui p
Abbreviated transcription (Latin):
usurpari uidet᷑ q̃ dei se filium dixerit.
cum p̃cellat cet̾os qui cognominare se
ñ irreligiose deos possunt. ꝑ id q̃ sc̃ifica¬
tꝰ ẽ infilium. beato paulo scĩam nob̾ scĩ¬
ficat᷑õnis istius intimante cũ ait. Quosl

Expanded text:
usurpari videtur, quod Dei se filium dixerit; usurpari videtur, quod Dei se filium dixerit; cum praecellat caeteros, qui cognominare se non irreligiose deos possunt, per id quod sanctificatus in filium est: beato Paulo scientiam nobis sanctificationis istius intimante, cum ait: Quod
Abbreviated transcription (Latin):
Causã responsionis: causa obiecte blasphe¬
puȩ intulit. Idc̃ enim ad cͥmen de putabat᷑.
quod se cum homo eẽt dm̃ faceret. Dm̃ autẽ
se facere ꝑid arguebat᷑ qͣ dixiss. ego &e pater
unum sumus. Demonstrat̾us itaq hoc qͦ
ip̃e ce p̃r̾ unum ẽẽnt: ex natiuitatis usur¬
patum c̃ẽnatura. in eo pͥmum ineptiam
ridiculi obꝓbrii confutat. cur inreatum
uocaretur quod se cum homo ẽẽt dm̃ fa¬
ceret. sum enim lex huius nominis appel¬
latonem scĩs hominib decerneret. ⁊ smo
dĩ indissolubilis confirmaret. hanc im¬
ꝑtiti sermonis professionem. quomͦ bic qͣm
pr̃ sc̃ĩficauit. & qͦm in hunc mundum mi¬
siss blasphemus eẽt dĩ filium se confitendo.
cum cognominatos ꝑ legim dõs in dissolu¬
qͣ se dincum homo sit fatiat. cũ eos qui bo¬
mines sunt: lex dõs dixerit. Et si acet̾is ho¬
minibꝰ ñ irreligiosa huius nominis usur¬
omnis enim hic de homine responsio ẽ.
qi dĩ filiꝰ etiam hominis filiꝰ ẽ ñ impudẽt

Expanded text:
Causam responsionis causa objectae ei blasphemiae intulit. Id enim ad crimen deputabatur, quod se cum homo esset Deum faceret. Deum autem se facere per id arguebatur, quod dixisset: Ego et Pater unum sumus. Demonstraturus itaque hoc, quod ipse et Pater unum essent, ex nativitatis usurpatum esse natura; in eo primum ineptiam ridiculi opprobrii confutat, cur in reatum vocaretur, quod se cum homo esset Deum faceret. Cum enim lex hujus nominis appellationem sanctis hominibus decerneret, et sermo Dei indissolubilis confirmaret hanc impertiti nominis professionem; quomodo hic, quem Pater sanctificasset, et quem in hunc mundum misisset, blasphemus esset Dei se filium confitendo; cum cognominatos per legem deos indissoluquod se Deum cum homo sit faciat; cum eos, qui homines sint, lex deos dixerit. Et si a caeteris hominibus non irreligiosa hujus nominis usurit omnis enim hic de homine responsio est, quia Dei filius etiam hominis filius est, non impudenter