comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
coquens. Ubi in nrĩs codicib scriptum est
guta uł stacten mhebraico aloth legitur.
Unde & nichodemꝰ centum libras mirrȩ
&e aloes ad sepeliendum dñm p̃parauit: et
sponsus loquitur adsponsam. Myrra ce aloc
consepulta. &r huic mundo mortua. & nichil
aliua nsi de cȩlestib cogitans. loquere ad spõ¬
sum tuũ manꝰ meȩ stillauer̃t̃ mẏrrã. & digi¬
timei myrra pleni. Legimꝰ & unguentũ sa¬
cerlotale cuiꝰ &e clauid meminit. sicut un.¬
gentũ incapite qđ descendit in barbã bar.¬
bam aaron. Quod descenddit in orã uestim̃¬
ti eius. in quocum ceteris aromatibꝰ misce.¬
tur & stacte. Offert & magi munera. ee
strare. ħ indum̃ta para sponso tuo. his
ate uestib comptus incedat. Cunq eihuiꝰ¬
cemodi texueris uestim̃ta efficieris ipsa tẽ¬
plum dña. & lȩxificabis eũ de domib ebur.¬
neis. siue ut meliꝰ in hebraico scribitur de
templo dentiũ. & laudes dño canes totaq

Expanded text:
coquens. Ubi in nostris codicibus scriptum est, coquens. Ubi in nostris codicibus scriptum est, gutta, vel stacte, in Hebraico MALOTH legitur. Unde et Nicodemus centum libras myrrhae et aloes ad sepeliendum Dominum praeparavit. Et sponsus loquitur ad sponsam: Myrrha et aloe consepulta, et huic mundo mortua esto, et nihil aliud nisi de coelestibus cogitans, loquere ad sponsum tuum: Manus meae stillaverunt myrrham; digiti mei myrrha pleni. Legimus et unguentum sacerdotale, cujus et David meminit: Sicut unguentum in capite, quod descendit in barbam, barbam Aaron, quod descendit in oram vestimenti ejus . In quo cum caeteris aromatibus miscetur et stacte. Offerunt et Magi myrrham. Et strare. Haec indumenta para sponso tuo: his a te vestibus comptus incedat. Cumque ei hujuscemodi texueris vestimenta, efficieris ipsa templum Dei, et laetificabis eum de domibus eburneis, sive ut melius in Hebraico scribitur, de templo dentium; et laudes Domino canes, totaque
Abbreviated transcription (Latin):
tissum obumbrabit te. ꝑꝑea quod nascet᷑
inte scm̃ uocabitur filius cłi. Ipsum dñm
unxit me. Participes apłos autẽ credentes¬
q significat. quib unctionis suȩ uocabu.¬
lum tribuit. ut abuncto uocentur uncti
id ẽ xp̃iam. alyrra & guta & casia auestim̃¬
tis tius adomib eburneis. ex quib delec¬
tauert̃ te filiȩ regũ inhonore tuo. Prefa.
tio ipsãte doceat. iccuco mehunc psal¬
mũ explanare uoluisse. quia ad uirginẽ
scribens ꝓliliis & florib titulum repperi.
Itaq consequent̃. & istos uersiculos ad te
referam. cui uolum̃ hoc scribitur. Morti.¬
ficasti membra tua suꝑ terrã. & cotidie xp̃o
offers myrrã. Xp̃i bonus odor es. & ꝑꝑea.
stacten id est stillam uł guitã exhibes dño.
Marrant &e hi qui aromatum nouere uirtu¬
tes. stacten florem et̃ myrrȩ. Quod autẽ seqͥ¬
tur casra ipsac̃ quȩ ab aliis sẏrut. idest fistu¬
la nuncupatur uocalis in laudes di. & om̃s
pituitas & reumata uoluptatũ suo calore ex¬

Expanded text:
tissimi obumbrabit te; propterea, quod nascetur in te sanctum, uocabitur filius dei; ipsum dominum unxit me. \'participes\' autem apostolos credentesque significat; quibus unctionis suae uocabulum tribuit, ut ab uncto uocentur uncti, id est Christiani. Murra et gutta et cassia a uestimentis tuis, a domibuseburneis, exquibusdelectauerunttefiltio ipsa te docuit, idcirco me hunc Psalmum explanare voluisse, quia ad virginem scribens, pro liliis et floribus titulum reperi. Itaque consequenter et istos versiculos ad te referam, cui volumen hoc scribitur. Mortificasti membra tua super terram, et quotidie Christo offers myrrham. Christi bonus odor es, et propterea stacten, id est, stillam vel guttam exhibes Domino. Narrant et hi qui aromatum novere virtutes, stacten florem esse myrrhae. Quod autem sequitur casia, est ipsa quae ab aliis σύριγξ id est, fistula nuncupatur, vocalis 385 in laudes Dei, et omnes pituitas et rheumata voluptatum suo calore ex
Abbreviated transcription (Latin):
ris inspicere. & sermones dñi tui qui ab
huiꝰ mundi sapientib deridentur plemꝰ
discere sp̃itali sapientia. Habeant sibi
cȩteri suas opes. gẽma bibant. serico nite¬
ant. plausu ppłi delectentur. & ꝑuariaᷤ
uoluptates diuitias suas uincere neqͣ¬
ant. Nĩe diuitiȩ sint in lege dñi medita.¬
ri die ac nocte. pulsare ianuã ñ patentẽ.
panes trinitatis acciꝑe. & scł̃i fluctus do¬
mino p̾eunte calcare. Saluta blesilła ce
eustochiũ. tyrunculas nr̃as. Saluta feli¬
cianũ uerȩ carnis & sp̃c uirginitate feli¬
cem. Saluta reliquũ castitatis chorũm &e
domesticam eccłiam tuã cui om̃a etiã q̃
tuta s̃ timeo. ne dormiente patrefamili¬
as inimicꝰ homo ⁊rrania suꝑseminet. Qͣm¬
us enim dicere audeant ego ciuitas firma
beatus cyprianuis ait satis tutus ꝑiculo
marcella tribuito. & mem̃to mei. obsecranᷤ¬

Expanded text:
ris inspicere, et sermones Domini Dei tui, qui ab ris inspicere, et sermones Domini Dei tui, qui ab hujus mundi sapientibus deridentur, plenos discere sapientia spiritali? Habeant sibi caeteri, si velint, suas opes, gemma bibant, serico niteant, plausu populi delectentur; et per varias voluptates, divitias suas vincere nequeant. Nostrae divitiae sint, in lege Domini meditari die ac nocte, pulsare januam non patentem, panes Trinitatis accipere, et saeculi fluctus, Domino praeeunte, calcare. 14. Saluta Blaesillam, et Eustochium tirunculas nostras. Saluta Felicianam, vere carnis, et spiritus virginitate felicem. Saluta reliquum castitatis chorum, et domesticam tuam Ecclesiam, cui omnia, etiam quae tuta sunt, timeo; ne dormiente patrefamilias, inimicus homo zizania superseminet: quamvis etiam dicere audeant, Ego civitas firma, beatus Cyprianus ait, satis tutus, periculo Marcella, tribuito. Et memento mei, obsecran
Abbreviated transcription (Latin):
ta connexio ẽ. caf. lameth. manꝰ. discipli¬
nȩ siue cordis. Manus intelligunt᷑ inoꝑs
quia nicħ facere possumꝰ nisi quȩ prius
facienda sunt scierimꝰ. Qiunta connerioe
meni. nun. sameth ex ipsis sempiternum.
adiutoriũ. Hoc explanatione non indiget.
s om̃i luce manifestius ẽ. ex scripturis e¬
terna subsidia ministrari. Sexta conexio
habet ain. fe. sade. fons. siue oculus oris.
iusticiȩ. scdm illud qđ intercio numero ex¬
posuimꝰ. Septima conexio ẽ quȩ & extͣma
quo & inipso quoq septenario numero
sit mysticus intellectus. cof. res. sen. tau. uo.¬
catio capitis. dentiũ signa. Edentes articu¬
lata uox ꝓmitur. & his signis ad caput om
ad regnum sempiternũ. Oro te quid ħ
sacratius sacram̃to: Quid hac sacram̃ti¬
uoluptate iocundiꝰ: Qui cibi quȩ mella
sunt dulciora. quã d̃i scire prudentiam.
& in abdita eius intrare & sensum creato¬

Expanded text:
ta connexio est, Caph, Lamed, manus, disciplita connexio est, Caph, Lamed, manus, disciplinae, sive cordis. Manus intelliguntur in opere. quia nihil facere possumus, nisi prius quae facienda sunt scierimus. 10. Quinta connexio est, Mem, Nun, Samech, ex ipsis, sempiternum, adjutorium. Hoc explanatione non indiget, sed omni luce manifestius est, ex Scripturis aeterna subsidia ministrari. 11. Sexta connexio habet, Ain, Phe, Sade, fons sive oculus, oris, justitiae: secundum illud quod in tertio numero exposuimus. 150 12. Septima connexio est, quae et extrema, quod et in ipso quoque septenario numero sit mysticus intellectus, Coph, Res, Sen, Thau, vocatio, capitis, dentium, signa. Per dentes articulata vox promitur, et in his signis ad caput omnad regnum sempiternum . 13. Oro te, quid hoc sacratius sacramento? quid hac voluptate jucundius? Qui cibi, quae mella sunt dulciora, quam Dei scire prudentiam, et in abdita ejus intrare, et sensum Creato
Abbreviated transcription (Latin):
tisti ut sensum uniꝰ cuiusq elem̃ti inter.¬
pretatio annexa significet. Aleph doctri
zai hec. eth uita. theth bonũ. iothpͥn¬
cipium. caf manꝰ. lamech disciplinȩ si¬
ue cordis. mem exipsis. nun sempiternũ.
samecb adiutoriũ. ain fons siue oculus.
fe os abore non ab osse dictum intellige
ne litterarum ambiguitate fallaris. sade.
iusticiȩ. cof uocatio. res. capitis. sen dentiũ.
tau. signa. ꝑ interpretationẽ elem̃toꝵ intel.¬
ligentiȩ ordo dicendus ẽ. Aleph. beth.si¬
mel. deleth. pͥma conexio ẽ. doctrina do
mus. plenitudo tabularũ. qͦs uidelicet doc¬
trina eccłiş quȩ domus di. c̃ in libroꝵ reppe¬
riatur plemtudine diuinoꝵ. Scd̃a conexi¬
o est he. uau. zai. eth. ista &e hec uita. Quȩ
ioth. bonũ principium. quia quãuiꝰ nc̃
sciamꝰ uniu̾sa quȩ scripta s̃. tam̃ ex parte
culum uidemus inenigiate. c̃autẽ me.¬
ruerimꝰ ẽẽ cum xp̃o. & similes angłis fu¬

Expanded text:
tisti, ut sensum uniuscuiusque elementi intertisti, ut sensum uniuscuiusque elementi interpretatio adnexa significet. ALEPH interprZai, haec. Heth, vita. Tet, bonum. Iod, principium. Caph, manus. Lamed, disciplinae sive cordis. Mem, ex ipsis. Nun, sempiternum. Samech, adjutorium. Ain, fons sive oculus. Phe, os, ab ore, non ab osse dictum intellige, ne litterarum ambiguitate fallaris. Sade, justitia. Coph, vocatio. Res, capitis. Sen, dentium. Thau, signa. 6. Post interpretationem elementorum intelligentiae ordo dicendus est Aleph, Beth, Gemel, Deleth, prima connexio est, domus, plenitudo, tabularum, quia videlicet doctrina ecclesiae, quae domus Dei est, in librorum reperiatur plenitudine divinorum. Secunda connexio est, he, vau, zain, heth: ista, et, haec, vita. Quae iod: bonum, principium, quia quamvis nunc sciamus universa, quae scripta sunt, tamen ex parte m videmus in aenigmate. Cum autem meruerimus esse cum Christo. et similes Angelis fu
Abbreviated transcription (Latin):
inciꝑe. s falsa eoꝵ opinio ẽ. Habes & in
lam̃tationib ieremiȩ quatuor alfabe.¬
ta. E quib duo prima quasi saffico me¬
tro scriptas̃. quia tres uersiculos qui si¬
bi conexis. & abuna tantum littera in¬
cipiunt. heroici coma condudit. lerci
um alfabetum trimetro scriptũ est &
ternis litteris s idem t̾ni uersus inci.¬
piunt. Quartum alfabetum simile c̃
primo & scđo. & uerbia quoq salomo¬
nis extremũ claudit alfabetũ qđ tetra.¬
metro iambico supputatur. ab eo loco in
quo ait. Mulierem fortẽ quis inueniet:
Quomͦ autẽ in his luteris nr̃is non po¬
test quis adlegenda uerba texendaq
ꝓcedere. nisi prius abelementis ceꝑit ita¬
& inscripturis diuinis ñ ualemꝰ ea quȩ
maioras nosse. nisi ab ipsis ethice man.
ꝓpħa dicit. A mandatis tius intellexi. qd
uidelicet pꝰ oꝑa cepit habere scientiam se.¬
cretoꝵ. Uerum iam complendũ est qđ pe¬

Expanded text:
incipere, sed falsa opinio est. Habes et in incipere, sed falsa opinio est. Habes et in Lamentationibus Jeremiae quatuor alphabeta, e quibus duo prima quasi Sapphico metro scripta sunt: quia tres versiculos qui sibi connexi sunt, et ab una tantum littera incipiunt, Heroici comma concludit. Tertium vero alphabetum trimetro scriptum est, et a ternis litteris, sed eisdem terni versus incipiunt. Quartum alphabetum simile est primo et secundo. Proverbia quoque Salomonis extremum claudit alphabetum, quod tetrametro iambico supputatur ab eo loco, in quo ait: « Mulierem fortem quis inveniet? » . Quomodo autem in his nostris litteris non potest quis ad legenda verba texendaque procedere, nisi prius ab elementis c in scripturis divinis non valemus ea quae maior a sunt, nosse, nisi ab Ethica in propheta dicit: a mandatis tuis intellexi, quo uidelicet post opera coeperit habere scientiam secretorum. uerum iam conplendum est, quod pe
Abbreviated transcription (Latin):
interpretationem eoꝵ debere intelligi
quȩ sequerentur. Identidem flagitasti.
ut tibi interp̃tationes litterarũ singła¬
rum dicerem. Dixi. fateor uerũ. quia ꝓp¬
ter barbariem lingue memoriȩ labitur.
Om̃e qđ diximꝰ desideras comm̃tario¬
lum fieri. ut sun aliquo forte titubaue.¬
ris. obhuonem lectio consolaretur. Ac
priusqiuã de singłis difseram scire debeᷤ
quatuor psalmos scł̃m ordinem he¬
tum. centesimũ decimum. & centesi.
scribimꝰ. &x pentesimũ quadragesimũ
quartũ. Serum debes scire in priorib
psalmis singlis litteris singłos uersicu.¬
los qui trmetro iambico uersuconstant
ẽẽ subnixos. inferiores uero tetrametro
iambico constare. scilicet sicut deutemo¬
noniii canticũ scriptum ẽ. Incentesi.
mo octauo decimo psalmo singłas litte¬
ras octoni uersus sequuntur. Incentesi.¬
mo quatragesimo quarto singłis litte¬
ris singłi uersus gemine deputantur
Sunt qui & alios putent hoc ordine

Expanded text:
interpretationem eorum debere intellegi, interpretationem eorum debere intellegi, quae sequerentur. identidem flagitasti, ut tibi interpretationes singularum edicerem litterarum. dixi, fateor; uerum, quia propter barbariem linguae memoria elabitur omne, quod diximus, desideras commentariolum fieri, ut, si in aliquo forte titubaris, obliuionem lectio consoletur. Ac priusquam de singulis disseram, scire debes quattuor psalmos secundum ordinem Hemum et centesimum undecimum et centesimum quadragesimum quartum. Debesque verum scire in prioribus psalmis singulis litteris singulos versiculos, qui trimetro iambico versu constant esse subnexos, inferiores vero tetrametro iambico constare, sicuti et Deuteronomii canticum scriptum est. In centesimo quoque octavo decimo psalmo singulas litteras octoni versus sequuntur, et in centesimo quadragesimo quarto, singulis litteris singuli versus gemini deputantur. Sunt qui et alios putant hoc ordine
Abbreviated transcription (Latin):
udius tercius¬
cũ cẽtesimũ .uii decinũ psalmũtͥ
infinuare conarer & dicerẽ omnẽ
moralem locũ cum in eo cẽ comp̃hensum
& quomͦ philosophi solent disputationes
suas in phisicam. ethicam. logicarq par.¬
tiri. ita ut eloquia diuina aut de natura
disputare. ut ingenesi & ineccłiaste. aut
demoribꝰ ut in ꝓuerbiis. & in om̃ĩbꝰ spar¬
& in euangłiis licet apłs sepe ꝓponat. assumat
confirmet. atq concludat quȩ ꝓpriȩ artis
dialecticȩ s̃. studiosissime ꝑ quisisti quid
sibi uelint hebreȩ litterȩ quȩ psalmo quẽ
legebamꝰ udebantur insertȩ. Respondi
scđm ordinẽ luterarũ eũ eẽ compositũ qđ
uidelicet ex pͥma littera quȩ apud eos uoca¬
tur aleph octo uersus inciꝑient. rursus ex
sequenti beth totidem u̾sus ex ordiũ sump.¬
serint. ac postea exgimel idẽ numerus
compleretur.atq ita usq ad tau quȩ ap̃
eos extrema littera ẽ psalmũ ẽẽ conscrip¬
tum. & ex singłis quibq elementis scdm

Expanded text:
udius tertiuscum centesimum octavum decimum Psalmum tibi insinuare conarer, et dicerem, omnem moralem locum in eo esse comprehensum; et quomodo Philosophi solent disputationes suas in Physicam, Ethicam, Logicamque partiri, ita et eloquia divina aut de natura disputare, ut in Genesi, et in Ecclesiaste, aut de moribus, ut in Proverbiis, et in omnibus sparet in Evangeliis licet Apostolus saepe proponat, assumat, confirmet atque concludat, quae proprie artis dialecticae sunt studiosissime perquisisti, quid sibi velint Hebreae litterae, quae Psalmo, quem legebamus, uidebantur insertae. Respondi secundum ordinem litterarum eum esse conpositum, quo uidelicet ex prima littera, quae apud eos uocatur aleph, octo uersus inciperent, rursus ex sequenti beth totidem uersus exordium sumerent ac postea ex gimel idem numerus conpleretur atque ita usque ad tau, quae apud eos extrema littera est, psalmum esse conscriptum et in singulis quibusque elementis secundum
Abbreviated transcription (Latin):
nã interp̃tati s̃. Deinde ubi ego posui dia¬
demate aureo. simachus transtulit in au¬
ro primo. aquila quinta. & sexta. in tinc.¬
tura uł in aumo ophir. Quȩ filiȩ regum suis
& in sponsi parant᷑ amplexꝰ. ꝑ myrrã e gu¬
tam & casiam. & domus eburneas delectant
eum cuiꝰ thronꝰ in scłm scłi est. Quȩ autem
iam suꝑ petram xp̃m stabili radice funda
ta est catholica eccłia una columba ꝑfec¬
ta & ꝓxima stat adextris & nicħ in se sini¬
strũ habet. stat in uestib deauratis. de ser¬
monib seripturarũ ad sensum transienᷤ
& cunctis plena uirtutib. siue ut nos
transtulimꝰ indiademate aureo. Est enĩ
regina regnatq cum rege. cuiꝰ filias possu¬
mꝰ intelligere & in cõmune credentiũ ani¬
mas & ꝓpͥe uirginũ choros. Ophir genus
auri ẽ. uł aloco indię. uł acolore nomen
inditum. Septem quippe apud hebreoᷤ au
ri uocabula s̃. Uxorem quoq & concubi¬
nam intelligamꝰ de cantico salomonis q̃

Expanded text:
nam\' interpretati sunt. deinde, ubi ego posui: in diademate aureo, Symmachus transtulit:in auro primo, Aquila, quinta et sexta: in tinctura uel in auro Ophir. quae filiae regum sunt et in sponsi parantur amplexus, per murram et guttam et cassiam et domus eburneas delectant eum, cuius thronus in saeculum saeculi est. quae autem iam super petram Christum stabili radice futa est catholica Ecclesia, una columba perfecta et proxima stat a dextris, et nihil in se sinistrum habet. Stat in vestibus deauratis, de sermonibus Scripturarum ad sensum transiens, et cunctis plena virtutibus. Sive ut nos transtulimus, in diademate aureo. Est enim regina, regnantis cum rege, cujus filias possumus intelligere, et in commune credentium animas, et proprie virginum choros. Ophir genus auri est, vel a loco Indiae, vel a colore nomine indito. Septem quoque apud Hebr. auri 99 vocabula sunt. Uxorem quoque et concubinam intelligimus de cantico Salomonis, quae
Abbreviated transcription (Latin):
nominatiuo. qd satis mior eur aquila ñ
ut cepat in pͥmo uersiculo uocatiuo casu
interp̃tatus sit. s nominatiuo bis nomi¬
rans dm̃. qui supradictum unxerit dm̃.
Inħ loco fotinus oppͥmitur. s arriꝰ caput
leuat. de eugłio ꝓferens testimoniũ. ascen.¬
do adpatrẽ meũ. & patrẽ ur̃m. ad dñi
meũ & dm̃ ur̃m. S cum dilectum audi¬
at. eum accinctũ gladio suꝑ femur &e reg.¬
nare ꝑpu̾itatem & mansuetudinẽ. & ungui
obdilectam iusticiam & exosam iniquitatẽ
ce unctumẽẽ p̃consortib siuis de quib scͥp¬
tum est. participes xp̃i facti sumꝰ. sitam̃ pͥn¬
cipium substantiȩ usq ad finem firmũ
retincamꝰ. mirorcur solum dm cłi ad ca¬
lumniã uocet. quasi uniu̾sa q̃ dicta s̃ di
iunitati u̾bi & non humilitati hominis
conueniant. Audiat actus apłoꝵ iħm¬

Expanded text:
nominatiuo. quod satis miror cur Aquila non, nominatiuo. quod satis miror cur Aquila non, ut coeperat in primo uersiculo, uocatiuo casu interpretatus sit, sed nominatiuo, bis nominans deum, qui supra dictum unxerit deum. in hoc loco Photinus obprimitur, sed Arrius caput leuat de euangelio proferens testimonium: ascendo ad patrem meum et patrem uestrum, ad-deum meum et deum uestrum. sed cum dilectum audiat, cum accinctum gladio super femor et regnare propter ueritatem et mansuetudinem et ungueri ob dilectam iustitiam et exosam iniquitatem et unctum esse. prae consortibus suis, de quibus scriptum est: participes Christi facti sumus, si tamen principium substantiae usque ad finem firmum retineamus, miror, cur solum deum dei ad calumniam uocet, quasi uniuersa, quae dicta sunt, diuinitati uerbi et non humilitati hominis conueniant. audiat Actus apo
Abbreviated transcription (Latin):
paucas uirtutes erat in singłis. ꝑoñis in
omĩb cõmoretur. Sceptrũ autẽ & urgã
insigne ẽẽ regnantis ipse ꝓpħa significat di¬
cens. sceptrum equitatis sceptrũ regni tui.
Quida de ysaia testimoniũ ꝓferentes exi¬
et iuira de radice iesse & flos de radice eiꝰ¬
ascendet. hominẽ qui ẽ assumptus intelli.¬
gunt cui &e deferatur imꝑiũ. & qui ꝑꝑ dile.
ctam iusticiã & exosam iniquitatẽ regnare
dicatur. & unctus eẽ oleo exultationis p̃
participib fius. quasi p̾miũ caritatis & o¬
dii inunctione sumpturꝰ. Docemur autem
in utiãq partẽ & amoris & odũ in nob esse
semina. c̃ ipse qui pͥmitias masse nr̃oꝵ cor¬
poꝵ leuauit adcelos. & iusticiã dilexerit &
odit inquitatẽ. Unde da̾. Nonne odien¬
tes te dñe oderam & suꝑ inimicos tuos ta.¬
bescebam: Pfecto odio oderã illos. Quod
sequitur unxit ted̾s ds̃ tuus. pͥmũ nom̃
di uocatiuo casu intelligendũ. sequens

Expanded text:
ui ante per paucas uirtutes erat in singulis, per omnes in ui ante per paucas uirtutes erat in singulis, per omnes in omnibus commoretur. sceptrum autem et uirgam insigne esse regnantis ipse propheta significat dicens: sceptrum aequitatis sceptrum regni tui. quidam de Isaia testimonium proferentes: exiet uirga de radice Iesse et flos de radice ascendet hominem, qui est adsumptus, intellegunt, cui et deferatur imperium et qui propter dilectam iustitiam et exosam iniquitatem regnare dicatur et unctus esse oleo exultationis prae participibus suis, quasi praemium caritatis et odii in unctione sumpturus. docemur autem in utramque partem et amoris et odii esse in nobis semina, cum ipse, qui primitias massae nostrorum corporum leuauit ad caelos, et iustitiam dilexerit et oderit iniquitatem. unde Dauid: nonne odientes te, domine, oderam et super inimicos tuos tabescebam? perfecto odio oderam illos. quod sequitur: unxit te, deus, deus tuus, primum nomen dei uocatiuo casu intellegendum, sequens
Abbreviated transcription (Latin):
cipib tuis. Duas ꝑsonas eius qui unctus ẽ di̾:¬
ꝙ qui uuxit intellige. Unde & aquila loi
uerbum hebraicũ ñ nominatiuo casu.
s uocatiuo interp̃tatus dicens tẽos & nos
ꝑꝑ intelligentiã posuimꝰ qđ latina lingna
ñ recipit. ne quis ꝑu̾se dm̃ putet dilecti &
amantissimi & regis bis patrẽ nominari.
Quanqͣm pater infilio & filius in patre &
alter hoꝵ sibi & habitator &e thronus sint
tam̃ in hoc loco ad regem qui ds ẽ sermo
dirigitur & dicitur ei qđ imꝑium eius
Hoc enĩ intelligo thronũ uixta illud qđ
scriptum ẽ. de fructu uentris tui ponam
suꝑ thronũ tuũ finẽ ñ babeat. qđ quidẽ¬
d̾s thronũ patris sui dauid. & regnabit fuꝑ
domũ iacob in scła. & regni euis ñerit funis.
Nec putemꝰ hoc illi eẽ contrariũ qđ apłs scri¬
bens ad corinthios ait. filiũ traditurũ reg¬
nũ & subiciendũ ei qui sibi subiecit omĩa
ut sit ds om̃a momũb. Nonenĩ dixit tradit
patri. ut inderetur filium separare. s tͣdes

Expanded text:
qui unctus est, dei et, qui unxit, intellege. unde et Aquila \'eloim\' uerbum Hebraicum non nominatiuo casu, sed uocatiuo interpretatur dicens θεὲ et nos propter intellegentiam posuimus, quod Latina lingua non recipit, ne quis peruerse putet deum dilecti et amantissimi et regis bis patrem nominari. quamquam pater in filio et filius in patre et alterutrum sibi et habitator et thronus sint, tamen in hoc loco ad regem, qui deus est, sermo dirigitur et dicitur ei, quod imperium eius — hoc enim intellego \'thronum\' iuxta illud, quod scriptum est: de fructu uentris tui ponam super thronum tuum — finedeus thronum Dauid, patris sui, et regnabit super domum Iacob in saecula et regni eius non erit finis. nec putemus hoc illi esse contrarium, quod apostolus scribens ad Corinthios ait, filium traditurum regnum et subiciendum ei, qui sibi subiecit omnia, ut sit deus omnia in omnibus. non enim dixit \'tradet patri\', ut uideretur filium separare, sed \'tra
Abbreviated transcription (Latin):
bonib desolatorĩs. cum patris ipse sit ia.¬
culum & loquatur in ysaia. posuit me sieut
sagittam electam in pharetra sua abscon-¬
dit me. His sagittis & cleophas initinere
cũ altero uulneratus aiebat. Non necor
nr̃m ardens erat in nob de iñu dum loq̃.¬
retur inuia. & aꝑiret nob̾ scripturas: &
in alio loco legimꝰ. Sicut sagittȩ in manu
potentis. ita filii excussoꝵ. his sagitis totꝰ
orb uulneratꝰ & captus ẽ. Paulus sagitta dm̃
fuit. qui pꝰquã ab ierosolimis usq ad iliricũ
missus. arcu dñ huc illucq uolitauit ad
Inspanias ire festinat. ut uelox sagitta sub
pedib dñi sui orientẽ occidentẽq ꝓsternat.
Q quia plures s̃ potentissim regis iminci
qui uulnerati fuerant ignitis diaboli sagittis.
&e quia seruus spiculo ꝑcussus in iecore sagit.¬
tȩ dm̃ mittunt᷑ ignitȩ cum carbonibꝰ desolato.¬
riis ut quicquid uicii incorde inimicoꝵ re¬

Expanded text:
bo-nibus desolatoriis; cum patris ipse sit iabo-nibus desolatoriis; cum patris ipse sit iaculum et loquatur in Isaia: posuit me quasi sagittam electam, in pharetra sua abscondit me. his sagittis et Cleophas in itinere cum altero uulneratus aiebat: nonne cor nostrum ardens erat in nobis, dum loqueretur in uia et aperiret nobis scripturas? et in alio loco potentis, ita filii excussorum. his sagittis totus orbis uulneratus et captus est. Paulus sagitta domini fuit, qui, postquam ab Hierosolymis usque ad Illyricum missus arcu domini huc illucque uolitauit, ad Hispanias ire festinat, ut, uelox sagitta, sub pedibus domini sui orientem occidentemque prosternat. et quia plures sunt potentissimi regis inimici, qui uulnerati fuerant ignitis diaboli sagittis et quasi ceruus spiculo percussus in iecore, sagittae domini mittuntur ignitae cum carbonibus desolatoriis, ut, quidquid uitii in corde inimicorum re
Abbreviated transcription (Latin):
lis corde. & qui factus ẽ nob̃ adeo iusticia & re¬
demptio & scĩtas. ħ autẽ uniu̾sa dicuntur
incorꝑe ut exigantur in m̃bris. Uictoria
dñi seruoꝵ triumphꝰ ẽ. Magistri eruditio
discipłoꝵ ꝓfectus. & quod sequitur dedu¬
cet te mirabilit᷑ dextera tua. aut de signis
quȩ inengłio ꝑpetrauit aut rropicos de
cede quam exercuit in hostib sentiendũ
ẽ. Cor sapientis in dextera. &e cor stulti in
sinistra eiꝰ. Xp̃c indextris ẽ. antrxp̃c in sin¬
stris. Hebraica interp̃tatio distat in uerb̾.
ñ distat in sensu. Sagittȩ tuȩ acute poten¬
tissimȩ popłi subte cadent in corda inimi¬
coꝵ regis. In hebraico absq potentissime re¬
liqua similit᷑. & hic uersiculus tͥ potisimũ
aptus est quȩ iaculo dñi uulnerata. cum
sponsa incantico canis. auln̾ata caritate ego
Nec mirũ si sponsus tiuis habeat plures
sagittas. de quib ucentesimo nono deci¬
mo psalmo dr̃. sagittȩ potentis acute cũ car¬

Expanded text:
is corde, et: qui factus est nobis a deo iustitia et redemptio et sanctitas. haec autem uniuersa dicuntur in corpore, ut exigantur in membris. uictoria domini seruorum triumphus est, magistri eruditio discipulorum profectus. et quod sequitur: deducet te mirabiliter dextera tua, aut de signis, quae in euangelio perpetrauit, aut tpoitawc de caede, quam exercuit in hostibus, sentiendum est. cor sapientis in dextera et cor stulti in sinistra eius. Christus in dextris est, antichristus in sinistris. Hebraica interpretatio distat in uerbis, non distat in sensu. Sagittae tuae acutae, potentissime, populi sub te cadent in corde inimicorum regis. in Hebraico absque \'potentissime\' reliqua similiter. et hic uersiculus tibi potissimum aptus est, quae iaculo domini uulnerata cum sponsa in Cantico canis: uulnerata caritatis ego. nec mirum, si sponsus tuus habeat plures sagittas, de quibus in centesimo nono decimo psalmo dicitur: sagittae potentis acutae cum car
Abbreviated transcription (Latin):
rael & ꝑeos ĩ t̾ ducebantur in templũ sic
re uoluerint. diuites quonda familiari.¬
tate es ꝓtectione ci uenient ad filiã tyri
& offerentes uaria ciona uirtutũ & con.¬
fessionis in xp̃m. dep̾cabuntur cam ut sa¬
lutem quã ꝑdiclerunt iniudea. inueni¬
ant ingentibꝰ. Omĩs gła eius filia regis ab
untus infimbreis aureis cireñ amicta uari¬
etatib. In hebreo omĩs gła filiȩ regis intͥu

Expanded text:
r eos introducebantur in templum, sic re uoluerint — diuites quondam familiaritate et protectione dei —, uenient ad filiam Tyri et offerentes uaria dona uirtutum et confessionis in Christum deprecabuntur eam, ut salutem, quam perdiderunt in Iudaea, inueniant in gentibus. Omnis gloria eius filiae regis ab intus, in fimbriis aureis circumamicta uarietatibus. in Hebraeo: o
Abbreviated transcription (Latin):
mirabilit̃ dextera tua. Scdo scriptum est
apua hebreos decore tuo. ne quis id ipsũ
uicio librarioꝵ repetitũ putet. & est figu¬
ra quȩ apud rethores repeticio nominat᷑.
Aore gͦ panegirici quolaudatores loquun.¬
tur adeos quos p̃coniis efferunt. armatũ
cohortatur ad plium. ut semel arrepta la.¬
bella ñ deserat. & suꝑhostium strages uic¬
tor incedens. p̃paret sibi regnũ in his quos
de diaboli eripiens potestatẽ copulauit im¬
ꝑio & dicat. Ego autẽ constitutus sum rex
ab eo suꝑ syon montẽ scm̃ eius. Hulliq du¬
bium u̾itatem & modestiam & iusticiã xp̃m

Expanded text:
ibilia dextera tua. secundo scriptum est apud Hebraeos \'decore tuo\', ne quis id ipsum uitio librarii repetitum putet, et est figura, quae apud rhetores repetitio nominatur. more ergo panegyrièi, quo laudatores loquuntur ad eos, quos praeconiis efferunt, armatum cohortatur ad proelium, ut semel arrepta bella non deserat et super hostium strages uictor incedens praeparet sibi regnum in his, quos de diaboli eripiens potestate suo copulauit imperio, et dicat: ego autem constitutus sum rex ab eo super Sion, montem sanctum eius. nullique dubium ueritatem et modestiam et ius
Abbreviated transcription (Latin):
ulti suꝑ hoc sermone diuersa
finxer̃. E quib nr̃ hylariꝰ incõ¬
mentariis mathei ita posuit.
Osianna hebraico sermone significatur¬
redemptio domꝰ dauid. Primũ redẽptio
lingua hebrea ephot interp̃tatur. dein¬
de domꝰ beth. Dauid uͦ in hoc loco non esse
nom̃ insertũ omib patet. Alii opinati
missis opimonũ riuulis. ad ipsũ fontem¬
unde ab euangłistis. sumptũ ẽ recurra¬
mꝰ. Nam quomillud neq ingrecis neq
in latinis codicib possumꝰ inuenire. ut
cõpleretur id qͦd dictum ẽ ꝑ ꝓpħas q̃mna.¬

Expanded text:
ulti super hoc sermone diuersa finxerunt, e quibus noster Hilarius in commentariis Mathei ita posuit: \'osanna\' Hebraico sermone significatur\'redemptiodomusDauid\'. primum \'redemptio\' lingua Hebraea \'pheduth> interpretatur, deinde \'domus\' \'beth\', \'dauid\' uero in hoc loco non esse nomen insertum omnibus patet. alii opinati missis opinionum riuulis ad ipsum fontem/unde ab euangelistis sumptum est, recurramus. nam quomodo illud neque in Graecis neque in Latinis codicibus possumus inuenire: ut conpleretur id, quod dictum est per
Abbreviated transcription (Latin):
& illuxit nob̾. Unde & eugłistarũ scͥptura
ꝯmemorat phariseos & scribas. hec indig¬
uulos osianna filio dd̃. dixisse ei. audis qͥd
isti locuntur. & iħ̾m respondisse eis. nunqͣ
legistis quia ex ore infantiũ & lactentiũ ꝑ¬
fecisti laudẽ. exͥuͫͫ. psalmi assertionẽ fir
mantẽ. Q de eo quidẽ quod facile expͥmi¬
poterat. benedictus qui uenit in nomine
dñi. omniũ eugłistarũ scͥptura ꝯsentit.
De uerbo uͦ osianna quia ingrecũ non po¬
terant transferre sermonẽ. sic̃ in alł &e in
quu nt᷑ eugłistas greci sermonis eruditis¬
simꝰ fuit. quippe ut medicꝰ & qui ingrecis
eugłium scripserit. quia se uidit ꝓprieta.¬
tẽ sermonis transferre non posse. meluiᷤᷤ
arbitratus ẽ tacere. quã id ponere qͦd le¬
genti faceret questionẽ. Ad summã sicu¬
ti nos in linguã latinã habemꝰ int̾iectio¬
nes quasdam ut exultando dicamꝰ. ua.
et admirando papẽ. & indolendo heu.
&e quando silentiũ uolumꝰ imꝑare. stri¬

Expanded text:
 inluxit nobis. unde et euangelistarum scriptura commemorat pharisaeos et scribas haec indiguulos: osianna filio Disti loquuntur? et Jesum respondisse eis: « Nunquam legistis, Quia ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem » mantem. Et de eo quidem, quod facile exppoterat: benedictus, qui uenit in nomine domini, omnium euangelistarum scriptura consentit; de uerbo uero \'osianna3, quia in Graecum non poterant transferre sermonem, sicuti et in \'alluangelistas Graeci sermonis eruditissimus fuit, quippe ut medicus et qui in Graecis euangelium scripserit, quia se uidit proprietatem sermonis transferre non posse, melius arbitratus est tacere, quam id ponere, quod legenti faceret quaestionem. Ad summam, sicuti nos in lingua Latina habemus et. interiectiones quasdam, ut in exultando dicamus ua\' et in admirando \'papae\' et in dolendo \'heu\' et, quando silentium nolumus imperare, stri
Abbreviated transcription (Latin):
significari obsecro. si aut̃ exbeth ẽẽ. ꝯiunc¬
tionẽ siue interiectionẽ quȩ apud grecos
p̃tationẽ latinus sermo ñ expͥmit. S q̃m he
minutiȩ & istius modi disputationis ar.¬
chanũ ꝓpter barbariẽ lingue parit᷑ aclit.¬
terarũ legenti molestiã tribuunt. ad ex¬
planandi cõpendiũ uenio. ut dicam. de
tat. et in synagogis udeoꝵ celeberrime
legebatur. unde & ppłis notior erat. hos
uersus ẽẽ assũptos: qͦd ille qui reꝑmitte¬
batur degenere cdauid uenerit saluaturꝰ
isrł dicente cdauid. Lapidẽ quẽ repbauer̃
edificantes. hic factus ẽ in caput anguli.
A dño factum ẽ hic ẽ mirabił in ocuł no

Expanded text:
significari \'obsecro\', si autem ex heth, esse coniuncsignificari \'obsecro\', si autem ex heth, esse coniunctionem siue interiectionem, quae apud Graecos pretationem Latinus sermo non eminutiae et istiusmodi disputationis arcanum propter barbariam linguae pariter ac litterarum legenti molestiam tribuunt, ad explanandi conpendium uenio, ut dicam de ctat et in synagogis Iudaeorum celeberrime legebatur, unde et populis notior erat, hos uersus esse adsumptos, quod ille, qui repromittebatur de genere Dauid, uenerit saluaturus Israhel dicente Dauid: lapidem, quem reprobauerunt aedificantes, hic factus est in caput anguli. a domino factus est hoc et est mirabilis in oc
Abbreviated transcription (Latin):
ditio cuminterp̃tib septuaginta ita con¬
gruit. Ubi cȩteri posuert᷑ uͦ aͥ nͦ illi scͥp.¬
serunt. uͦ. & quia osianna qͦd nos corrup¬
te ꝓpter ignorantiã dicimꝰ osanna. salui¬
fica. siue saluũ fac expͥmat᷑ oiũ int̾p̃tatõe
signatũ. ẽ. Hunc illud in cura ẽ. quid sine
adiectione saluandi. solus anna sermo
significet. Sciendũq quia in hoc loco. t̃
dicatur anna. & primũ quidẽ ac scd̾m
eisdem litteris scribitur. aleph. nuiii. he.
terciũ uero. beth. nun. hẽ. Simmachꝰ gͥqͥ¬
iII.Cxuiͦi. psalmo c̃ omĩum interp̃tatione
ꝯsenserat. ut nob̾ manifestiorẽ tribueret
dñe lib̾a aĩam meã. ita interpretatus ẽ. Ob¬
secro dñe libera aĩam meã. Ubi aut̃. lxxͣ.¬
u. &e ille obsecro transtuler̃t. aquila & ce¬
teris editionib. ũ aẽ. int̾pretantib in
hebreo scribitur anna. uerũ ita ut inprm.¬
cipio aleph habeat ñbeth. Ex quo nona.¬
nimadu̾timꝰ. si ex alepħ scribitur annã.

Expanded text:
ditio cum interpretibus septuaginta ita congruit, ut, ubi ceteri posuerant w δή, illa scripserit w. et quia \'osianna\', quod nos corrupte\'propter ignorantiam dicimus \'osanna\', \'saluifica\' siue \'saluum fac\' exprimatur, omnium interpretatione signatum est; nunc illud in cura est, quid sine adiectione saluandi solus \'anna sermo significet. sciendumque. quia in hoc loco ter dicatur \'anna\'; et primum quidem ac secundum eisdem litteris scribitur, aleph, nun, he, tertium uero heth, nun, he. Symmachimo decimo psalmo cum omnium interpretatione consenserat, ut nobis manifestiorem tribueret domine, libera animam meam, ita interpretatus est: obsecro, domine, libera animam meam. ubi autem  et ille \'obsecro transtulerunt, Aquila et ceteris editionibus w δή interpretantibus, in Hebraeo scribis \'anna\', uerum ita, ut in principio aleph habeat, non heth. ex quo animaduertimus, si ex aleph scribatur anna,
Abbreviated transcription (Latin):
tudo tua inistiꝰ modi disputationib mo¬
lestiam legendo ñ debere subriꝑe. qi facile
&e nos potuimꝰ aliquid em̃tiri. qͦd ex una
uoce solueret questionẽ. sic̃ &e cȩteros fecis.¬
se monstrauimꝰ. S magis ꝯdecet obue¬
ritatẽ laborare paulisꝑ. & ꝑegͥno aurẽ
accõmodare sermoni. quã de aliena lin-¬
gua fictam referre sentenciã. Parsquȩ

Expanded text:
tudo tua in istiusmodi disputationibus motudo tua in istiusmodi disputationibus molestiam in legendo non debere subrepere, quia facile et nos potuimus aliquid ementiri, quod exuna uoce solueret quaestionem, sicuti et ceteros fecisse monstrauimus. sed magis condecet ob ueritatem laborare paulisper et peregrino aurem adcommodare sermoni, quam de aliena lingua fictam ferre sententiam.. XXI.
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ saluifica int̃pretat᷑. anna interiectio
dep̃cantis ẽ. Si ex duob uelis cõpositũ
uerbum facere. dices osianna. siue ut nos
loquim᷑ osanna media uocali littera elisa¬
sicut facere solemꝰ in uersibꝰ. ut ẽ illd̾ uir¬
gilii. quando me ne incepto desistere uic
tam. scandimꝰ menincepto. Aleph nãq
littera pͥma uerbi sequentis. extremam
pͥoris uerbi.y. inueniens exclusit. Qua¬
ꝑꝑ ut ad questionis originẽ reu̾tam᷑. ubi
nos legimꝰ in latino o dñe saluũ me fac.
o dñe bene cõplace. benedictus qui uenit
in nomine dñi: iuxta hebreũ sensũ lege¬
re posumꝰ. Obsecro dñe saluũ me fac. ob
audiasnus ppłm tuũ isrł siue generaliter
rama. id ẽ osanna in excelsis. Quod salua¬
tore nascente salus incȩlum usq etiã ad
t̾ra s & incelo. ut iam dici aliquando ces¬
saret. inebriatus c̃ gladius m̃s incelo. ħ
interim uxta mediocritatẽ sensus mĩbre.¬
uiter strictĩq dictaui. Cȩterũ sciat beati¬

Expanded text:
saluifica\' interpretatur, anna interiectio deprecantis est. si ex his duobus uelis conpositum uerbum facere, dices \'osianna\' siue, ut nos loquimsicut facere solemus in versibus Virgilii, tam scandimus \'men incepto\'. aleph quippe, littera prima uerbi sequentis, extremam prioris uerbi inueniens exclusit. quapropter, ut ad quaestionis originem reuertamur, ubi nos legimus in Latino : odomine. saluum fac, odomine, bene conplace; benedictus, qui uenit in nomine domini, iuxta Hebraeum sensum legere possumus: obsecro, domine, saluum audiamus populum tuum Israel, sive generaliter RAMA, id est, Osanna in excelsis: quod Salvatore nascterra, sed et in caelo, ut iam dici aliquando cessaret: inebriatus est gladius meus in caelo. Haec interim iuxta mediocritatem sensus mei breuiter strictimque dictaui. ceterum sciat beati
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ quȩ p̃cedebant & quȩ sequebant᷑ clama¬
bant dicentes. Osianna filio dd. benedic¬
tus qui uenit in nomine dñi osanna in
excelsis. Marcus uͦ ita posuit. Clamabãt
dicentes. osianna benedictus qui uenit
in nomine dñi. benedictũ qͦd uenit in no¬
mine dñi regnũ patris nr̃i dd. osianna
in excelsis. Ioħs quoq pari uoce ꝯsentit.
& clamabant osianna benedictus qͥ ue.¬
nit in nomine dñi rex isrł. Solus lucas
uerbum osianna ñ posuit in reliqua int̾¬
p̃tationis parte ꝯsentiens. benedictus qui
excelsis. Igitur ut diximꝰ ipsa hebrea uer.¬
ba ponenda sunt. & om̃ium int̾pretũ opi.¬
nio digerenda. quo facilius quid suꝑ hoc
sentiendũ sit. ex retractatione cunctoꝵ ip.¬
se sͥ lector inueniat. In.cxuiiͦ. psalmo u.¬
bi nos legimꝰ. o dñe saluũ me fac. o dñe¬
dñi: inhebreo legitur anna adonay. osi.
anna anna. adonay. asliena. baruc. abba
basen. adonay. Q uod aquila simmacꝰ
theodotio. & quinta editio ne quid in la¬

Expanded text:
 sequebantur, clamabant dicentes: osanna filio Dauid ; benedictus, qui uenit in nomine domini, osanna in excelsis. Marcus uero ita posuit: clamabant dicentes: osanna, benedictus, qui uenit in nomine domini; benedictum, quod uenit in nomine domini, regnum patris nostri Dauid, osanna in excelsis. Iohannes quoque pari uoce consentit: et clamabant: osanna, benedictus, qui uenit in nomine domini, rex Israhel. solverbum Osanna, non posuit, in reliqua interpretationis parte consentiens: Benedictus qui  gloria in excelsis. . Igitur, ut diximus, ipsa verba Hebraea ponenda sunt, et omnium Interpretum opinio digerenda, quo facilius quid super hoc sentiendum sit, ex retractatione cunctorum ipse sibi Lector inveniat. 3.bi nos legimus: "O Domine, saluum me fac... n hebraeo legitur: Anna Adonay, anna, anna adonai, aslianna; baruch abba basem adonai. quod Aquila, Symmachus, Theodotion et quinta editio, ne quid.in La
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ septuaginta palmȩ. ibiq castra
metati s̃. Sexta mansio inarietes fortesq ũti¬
t᷑. Quam pulcher ordo u̾tutum. Post uicto¬
riam tẽptatio. pꝰ temptationẽ refictio. De
amaritudine uenitnus ad arietes ⁊ robustoᷤ
pͥncipes gregis. quos ap̃ et echiel dñs itidica¬
turum ee se dic. qđ alii eorum conculcau̾it
aqͣs ⁊ compsserĩt oues. alii lenes ⁊ placabiles
fuerit. De his ⁊ incesimus octauus psalmus
arietum. Sexte mansionis tenemus hospiciũ.
Numquam pͥusoccurrer fontes purissimi. nͥ
ubi magistrorum doctͥna ꝓrumpit. Nec dubi¬
um qͥn de duodecim apłis sermosit. de quorũ
fontib diriuate aque tociꝰ mundi siccitatem
rigant. Iuxta has aquas.lxx. creuere palmȩ.
quos ⁊ ip̃os scdi ordinis intelligimꝰ p̃ceptores.
dñs p̃mittebat. De quib ⁊ paulus refert. qđ
cipłos. Bibamꝰ de huiusmõi fonteb ⁊dulces
fruct᷑ uictorie deuorantes. ad mansiones re¬
liquas p̃paremus.

Expanded text:
et septuaginta palmae, ibique castra et septuaginta palmae, ibique castra metati sunt. Sexta mansio in \'arietes fortesque\' uertitur. quam pulcher ordo uirtutum! post uictoriam temptatio, post temptationem refectio. de amaritudine uenimus ad arietes et robustos principes gregis, quos apud Ezechiel dominus iudicaturum esse se dicit, quod alii eorum conculcauerint aquas et conpresserint oues, alii lenes et placabiles fuerint. de his et uicesimus octauus psalmus arietum. sextae mansionis tenemus hospitium. numquam prius occurrerunt fontes purissimi, nisi ubi magistrorum doctrina prorumpit. nec dubium, quin de duodecim apostolis sermo sit, de quorum fontibus deriuatae aquae 3 totius mundi siccitatem rigant. iuxta has aquas septuaginta creuere palmae, quos et ipsos secundi ordinis intellegimus praeceptores Ldominus praemittebat. de quibus et Paulus refert, quocipulos. bibamus de huiusce modi fontibus et dulces fructus uictoriae deuorantes ad mansiones reliquas praeparemur.
Abbreviated transcription (Latin):
sustinens. Intellige maram aquas occidentis
litt̃ȩ. quib si inuitat᷑ confessio crucis ⁊ passio¬
nis dñicȩ sacram̃ta uingant᷑. om̃e qđ inpo¬
tabile ⁊ ĩste uidebat᷑. ac rigidum. ũtit᷑ indulce¬
dinem. Uñ ⁊ scͥpt̃ ẽ. Constituit dñs ppło legem
⁊ iudicia. & temptauĩt eum. Ubi enim magni¬
tudo gr̃e. ibi magnitudo discͥminis. Nec ter¬
rearis. si pꝰuictoriam uenias ad amaritudi¬
nem. Quia uerum pascha facientes. arima
cum amaritudinib comedt̃. Ꝙ temptatio
ꝓbationem. ꝓbatio spem. spesparit salutẽ.
Ap̃medicos quoq quedam anthidotꝰ noxi¬
os humores temꝑans ex amaritudine nõĩatur
q̃ dulcis ostendit᷑. restituens sanitatem. sicut
econtͣrio uoluptas atq luxuria amaritudi¬
ne t̾minat᷑ dicente scͥpta. q̃ ad tempus pingue¬
facit fauces tuas. nouissime uͭ amariꝰ felle inue¬
It ꝓfesti de mara uen̾unt in helim.
ubi erant duodecim fontes aquarũ

Expanded text:
sustinens. Intellige Maram, aquas occidentis sustinens. Intellige Maram, aquas occidentis litterae, quibus si inmittatur confessio crucis et passionis dominicae sacramenta iungantur, omne, quod inpotabile et triste uidebatur ac rigidum, uertitur in dulcedinem. unde et scriptum est: constituit deus populo legem et iudicia et temptauit eum. ubi enim magnitudo gratiae, ibi magnitudo discriminis. nec terrearis, si post uictoriam uenias ad amaritudinem, quia uerum pascha facientes azyma cum amaritudinibus comedunt et temptatio probationem, probatio spem, spes parit salutem. apud medicos quoque quaedam antidotus noxios humores temperans ex amaritudine nominatur,_ quae dulcis ostenditur restituens sanitatem, sicut e contrario uoluptas atque luxuria amaritudine terminatur dicente scriptura: quae ad tempus pinguefacit fauces tuas, nouissime uero amarius felle inueEt profecti de Mara uenerunt in Helim, ubi erant duodecim fontes aquarum
Abbreviated transcription (Latin):
tis ac dext̃e. cum totus sit insinistra.
t ꝓfecti de phiahiroth tͣnsierũt ꝑ¬
E
medium mare indesertti ss am
mansio ẽ inmara. q̃ int̃ptat᷑ amaritudo.Ñ
nͥ p̃qͣm habuert more nobilitates. idẽ. in
dm̃ confessione uͥtutes. qͣndo c̃didut do &
moysi famulo eiꝰ. ⁊ audiert̃ ab eo dñs pugna¬
bit ꝓuob̾ ⁊ uos tacebitis. Ꝙ uictores maria
pcinẽte intimpanis corpor resonar̃ carmi
pꝰassũptam fortitudinẽ. pꝰ confessionis no¬
bilitatem. ꝑ icła rursus oc curr̃t. Unde dici¬
mus cauendas semꝑ insidias. ⁊ inuocandã
miscd̾iã cłi. ut insequentẽ pharaonem pos¬
simꝰ effug̃e.⁊ nod̾ inspititali baptismo suf¬
focetur. Eg̃ssis de mari rubro. occurrit heremꝰ
sur. que ⁊ solitudo ethandicit᷑. inqua tͥb die¬
b ing̃dientes ñ habuert aquam. ⁊ ꝑuen̾ũt
ad mara. q̃ ex amaritudine nom̃ accepit.
Habebat fons aq̃m. ⁊ dulcedinem ñ habebat.
Murmurat ppłs uidens aquas. ⁊ portare non

Expanded text:
tis ac dexterae, cum totus sit in sinistra. Et profecti de Phiahiroth transierunt per men Mara, quae interpretatur amaritudo. nisi postquam habuerunt in ore nobilitates, id est in domini confessione uirtutes, quando crediderunt deo et Moysi, famulo eius, et audierunt ab eo: dominus pugnabit pro uobis et uos tacebitis, et uictores Maria praecinente in tympanis t corporum resonarunt carminpost adsumptam fortitudinem, post confessionis nobilitatem pericula rursus occurrunt. unde discimus cauendas semper insidias et inuocandam misericordiam dei, ut insequentem Pharaonem possimus effugere et nobis in spiritali baptismo suffocetur. egressis de Mari Rubro occurrit heremus Sur, quae et solitudo Aetham dicitur, in qua tribus diebus ingredientes non habuerunt aquam et peruenerunt ad MaHabebat fons aquam, et dulcedinem non habebat. Murmurat populus videns aquas, et potare non
Abbreviated transcription (Latin):
eius aliqua ex parte sorduerat unde &
uox adeum de rubo facta sit dicens. ne
accesseris huc. solue calciam̃ta depedib
tiuis. locus enĩ in quo stas t̾ra sc̃a ẽ &r scie¬
rit sibi aduersus magos adu̾sus pharao¬
nẽ pessimũ regem futurũ eẽ certam̃ se ex¬
cusasse dicentẽ. p̃cor dñe ñ sum dignus:
ꝓquoin hebreo legitur ñ habeo labia circ̃¬
bum de u̾bo expͥmentib. Ex quo manife.
ste intelligi ysaiam recte pꝰ circumcisa la.¬
bia. indĩ se optulisse ministeriũ & moy¬
sen adhuc incutũcisis labiis tamgran¬
de misteriũ recusasse. Aure audietis &
ñ intelligetis. & cernentes ñ aspicietis &
ñ uidebitis. Totus hic locus sicut salua
tor dicit ineugłio. adid ꝑtinet tempus
quo ipse ẽ dignatꝰ descendere ad terras
oe signa uideis ñ intelligentib ꝑpetra¬
uit. Q̾ qm̃ usq adfinẽ capituli explana.¬
tio multiplex sequitur & excipientis iã
ciat. qr & oratio que ñ ꝓpͥe manꝰ stilo ex¬

Expanded text:
eius aliqua ex parte sorduerit, unde et eius aliqua ex parte sorduerit, unde et uox ad eum de rubo facta sit dicens: ne accesseris huc. solue calciamentum depedibus tuis; locus enim, in quo tu stas, terra sancta est, et scierit sibi aduersus magos, aduersum Pharao, pessimum regem, futurum esse certamen, se excusasse dicentem: precor, domine, non sum dignus, pro quo in Hebraeo legitur: non habeo labia circbum de uerbo exprimentibus. ex quo manifeste posse intellegi et Esaiam recte post circumcisa labia in dei se obtulisse ministerium et aloysen adhuc incircumcisis labiis tam grande ministerium recusasse\'. Aure audietis et non intellegetis, et cernentes aspicietis et non uidebitis. totus hic locus, sicut in euator dicit in Evangelio, ad id pertinet tempus, quo ipse est dignatus descendere ad terras, et signa Judaeis non intelligentibus perpetravit. Et quoniam usque ad finem Capituli explanatio multiplex sequitur; et excipientis jam ciat: quia et oratio, quae non propriae manus stilo ex
Abbreviated transcription (Latin):
nuit. ñ scd̾m exemplũ moysi dixit. p̃cor
dñe non sum dignꝰ. & ꝓuide aliũ quem
mittas. s amator ppłi sui &e putans qi
ex potu calicis inimicȩ gentes int̾ficeren¬
tur & ruerent calicẽ meri libent᷑ accepit.¬
ñ intelligens in omĩb gentib etiã ierłm
cõprehendi. Demiq int̃ cȩteras nationes
&e accepi ait calicẽ demanu dñi & potio¬
& ininuiũ & sibilationẽ. Proqua ꝓpħia
licet inplerisq codicib ordo ꝑuersus sit
quid in alio loco dicat ausculta. Seduxi
stime dñe & seductus sum tenuistime
& posiusti. factussum in derisum tota di¬
tam suo merito quã misccuia d̃ĩ confisũ
pꝰt quã aseraphim audierit ecce tetigit
hoc labia tua &e abstulit iniquitates trras
&e peccata tua purgauit. ocio noluisse
torpere & ultro inministeriũ dĩ quasi a
peccatis liberũ zelo se obtulisse fidei. mo¬
ysen uͦ quia scłarib eruditus fuerit dis¬
ciplinis. & int̾fecto egẏptio conscientia

Expanded text:
nuit: non secundum exemplum Moysi dixit: Precor, nuit: non secundum exemplum Moysi dixit: Precor, Domine, non sum dignus, provide alium quem mittas ; sed amator populi sui, et putans quia ex potu calicis inimicae gentes interficerentur et ruerent, calicem meri libenter accepit, intelligens in omnibus gentibus etiam Jerusalem comprehendi. Denique inter caeteras nationes: Et accepi, ait, calicem de manu Domini, et potioet in invium, et sibilationem . Pro qua Prophetia, licet in plerisque codicibus ordo sit perversus: quid in alio sti me, domine, et seductus sum; Epistula me et potuisti; factus sum in derisum, tota ditam suo merito quam misericordia dei confisum, postquam seraphim audierit: ecce tetigit hoc labia tua et auferet iniquitates tuas et peccata tua circumpurgabit, otio noluisse torpere et ultro in ministerium dei, quasi a peccatis liberum, zelo obtulisse se fidei. Moysen uero, quia saecularibus eruditus fuerit disciplinis et interfecto Aegyptio conscientia