comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quia u̾ba sibi obiecta sic exponendo recte se putat
damnasse qͦd dicitur peccatum adȩ: ipsi soli obfius¬
se. & ñ generi humano. et infantes qui nascuntur
in eo statu ẽẽ in quo adam fuit ante peccatum: et ta¬
m̃ hiscdamnatis ñ mendacit tenere qͦd in eiꝰ postea con¬
scͥptis opusculis inuenitur. sine ullo malo. sine ullo
uicio paruulos nasci. & hoc solum in eis ẽẽ qd ds
condidit. ñ uulnus qͦd inimicus inflxit: Nlunqͥd
hec dicendo u̾ba ꝓpt̾ aliud obiecta alit̾ exponendo
id agit. ut se iudices ñ fefellisse demonstret: Prorsus
ñ id efficit. Tanto enim iudices fefellit occultiꝰ: quan¬
to exponit ista u̾sutius. Ep̃i quippe catholici quan¬
do audiebant hominem anathematirantẽ eos qui
dicunt ade peccatum ipsi soli obfuisse ñ generi huma¬
no. nichil aliud eum saꝑe existimabant. quã id qͦd
catholica eccłia p̃dicare consueuit. unde ueracit par¬

Expanded text:
quia uerba sibi obiecta sic exponendo recte se putat quia uerba sibi obiecta sic exponendo recte se putat damnasse quod dicitur peccatum Adae ipsi soli obfuisse et non generi humano et infantes qui nascuntur in eo statu esse, in quo Adam fuit ante peccatum, et tamen his damnatis non mendaciter tenere, quod in eius postea conscriptis opusculis inuenitur, sine ullo malo, sine ullo uitio paruulos nasci et hoc solum in eis esse, quod deus condidit, non uulnus quod inimicus inflixit? Numquid haec dicendo uerba propter aliud obiecta aliter exponendo id agit, ut se iudices non fefellisse demonstret? prorsus non id efficit; tanto enim iudices fefellit occultius. quanto exponit ista uersutius. episcopi quippe catholici quando audiebant hominem anathematizantem eos qui dicunt Adae peccatum ipsi soli obfuisse, non generi humano, nihil aliud eum sapere existimabant quam id quod catholica ecclesia praedicare consueuit, unde ueraciter par
Abbreviated transcription (Latin):
eisdem quippe libris & contra peccati ex adam in par¬
uulos transitum loquitur. et de gestis palestinȩ syno¬
di głatur. ubi eos qui sic tenent ueracit̃ damnasse pu¬
tatus est. et absolutionem suã fallendo furatus est. Qd
enim ad rem de qua nunc agimꝰ ꝑtinet. qͦd discipulis
suis respondet ideo se illa obiecta damnasse. quia et
ipse dicit ñ tantum primo homini s etiam humano
generi primum illud obfuisse peccatum ñ ꝓpagine:
s. eremplo. id est ñ quod ex illo traxerint aliqͥd uiciũ.
qui ex illo ꝓpagati sunt. s: quod eum primũ pec¬
cantem imitati sunt om̃s qui postea peccauerunt.
aut quia dicit ideo infantes ñ in eo statu ẽe in qͦ fuit
adam ante p̃uaricationẽ. quia isti p̃ceptum capere
nondum possunt. ille autem potuit. nondumq u¬
tunt᷑ rationalis uoluntatis arbitrio. qͦd ille nisi ute¬
retur. ñ ei p̃ceptũ daretur: Quid hoc ad rem ꝑtinet.

Expanded text:
eisdem quippe libris et contra peccati ex Adam in pareisdem quippe libris et contra peccati ex Adam in paruulos transitum loquitur et de gestis Palaestinae synodi gloriatur, ubi eos qui sic tenent ueraciter damnasse putatus est et absolutionem suam fallendo furatus est.. Quid enim ad rem, de qua nunc agimus, pertinet, quod discipulis suis respondet ideo se illa obiecta damnasse, quia et ipse dicit non tantum primo homini, sed etiam humano generi primum illud obfuisse peccatum non propagine, sed exemplo, id est non quod ex illo traxerint aliquod uitium, qui ex illo propagati sunt, sed quod eum primum peccantem imitati sunt omnes, qui postea peccauerunt? aut quia dicit ideo infantes non in eo statu esse, in quo fuit Adam ante praeuaricationem, quia isti praeceptum capere nondum possunt, ille autem potuit, nondumque utuntur rationalis uoluntatis arbitrio, quo ille nisi uteretur, non ei praeceptum daretur? quid hoc ad rem pertinet,
Abbreviated transcription (Latin):
rentur ẽẽ paruulos. in quo ille homo primus ante p̃¬
uaricationẽ fuit. S: postea cum legissem quatuor eiꝰ
libros. de quorũ pͥmo libro paulo ante commemorata
u̾ba descͥpsi. et inuenissem hominem adhuc contra ca
tholicam fidem de paruulis sentientem. prius mirari
cepi tam impudens in ȩocłiastico iudicio et de tanta
questione mendatium. Si enim eosdem libros ante
iam scͥpserat: quomͦ se dix̃ eos anathematirare qui sic
aliquando tenuerunt: Siautẽ postea illud opus pol¬
licitus est.quomͦ anathematirauit qui sic tenent: Nu¬
si ridicule forte dicturus est eos se damnasse qui sic
aliquando tenuerunt. et qui sic tenent. de tempore
autem futuro. id est eis qui sic fuerant retenturi. nec
sibi nec aliis p̃iudicare potuisse: et ideo ñ fuisse menti¬
tum quia postea dep̃hensus est sic tenere: S: ñ hoc dic̃:
ñ solũ quia ridiculum ẽ: s quia uerum ẽẽ ñ potest. In

Expanded text:
rentur paruulos, in quo ille homo primus ante prrentur paruulos, in quo ille homo primus ante praeuaricationem fuit. sed postea cum legissem quattuor eius libros, de quorum primo libro paulo ante commemorata uerba descripsi, et inuenissem hominem adhuc contra fidem catholicam de paruulis sentientem, prius mirari coepi tam impudens in ecclesiastico iudicio et de tanta quaestione mendacium. si enim eosdem libros ante iam scripserat, quomodo se dixit eos anathematizare, qui sic aliquando tenuerunt? si autem postea illud opus pollicitus est, quomodo anathematizauit qui sic tenent? nisi ridicule forte dicturus est eos se damnasse qui sic aliquando tenuerunt et qui sic tenent, de tempore autem futuro, id est eis qui sic fuerant retenturi, nec sibi nec aliis praeiudicare potuisse et ideo non fuisse mentitum, quia postea deprehensus est sic tenere. sed non hoc dicit, non solum quia ridiculum est, sed quia uerum esse non potest. in
Abbreviated transcription (Latin):
scuntur infantes in eo statu sunt in quo adam fuit an¬
te p̃uaricationẽ. cui nullũ malũ uiciumq merat. atq
id solum in illo erat. qͦd ds condiderat. Et tam̃ anathe¬
matirauit pelagius qui tenent aut aliquando tenue¬
runt in eo statu ẽe recentes ab ortu paruulos. in quo
adam fuit ante p̃uaricationẽ. id est sine ullo malo.
sine ullo uicio: id solum habentes qͦd d̾s condidit. It
quid gͦ et hoc damnauit pelagius. nisi ut catholica
synodus falleretur. ne nouus hereticus damnaret᷑:
Qd̾ autẽ scitis. & qͦd in eo etiam libro posui quẽ de gestiᷤ
palestinis ad uenerabilem senem nr̃m aurelium scͥp¬
si. illa ego responsione pelagi totam istam questionẽ
consumptam ẽẽ gaudebam. confessusq mͥ aꝑtissime
uidebat᷑ eẽ in paruulis originale peccatum. anathe¬
ma dicendo eis qui peccato adȩ ipsum solum ñ etiam
genus humanum crederent lesũ. et in eo statu opina¬

Expanded text:
scuntur infantes in eo statu sunt, in quo Adam fuit anscuntur infantes in eo statu sunt, in quo Adam fuit ante praeuaricationem, cui nullum malum uitiumque inerat atque id solum in illo erat, quod deus condiderat. et tamen anathematizauit Pelagius qui tenent aut aliquando tenuerunt in eo statu esse recentes ab ortu paruulos, in quo Adam fuit ante praeuaricationem'>, id est sine ullo malo, sine ullo uitio, id solum habentes, quod deus condidit. ut quid ergo et hoc damnauit Pelagius, nisi ut catholica synodus falleretur, ne nouus haereticus damnaretur? Quod autem scitis et quod in eo etiam libro posui, quem de gestis Palaestinis ad uenerabilem senem nostrum Aurelium scripsi, illa ego responsione Pelagii totam istam quaestionem consumptam esse gaudebam confessusque mihi apertissime uidebatur esse in paruulis originale peccatum anathema dicendo eis, qui peccato Adae ipsum solum, non etiam genus humanum crederent laesum et in eo statu esse opina
Abbreviated transcription (Latin):
fuit adam ante p̃uaricationem. celestiꝰ damnare no¬
luit. ss multũ mirũ ẽ. qua fronte pelagius ista dam¬
nauerit. Si enim sicut dicit. malum ñ nobiscum ori¬
tur  fine uicio ꝓereamur. atq ante actionem ꝓpͥȩ
uoluntatis id solum in homine ẽ qͥd d̃s condidit.¬
ꝓfecto peccatum ade ipsi soli obfuit: quia nullũ in ꝓ¬
lem transitum fecit. Non enim peccatum ñ ẽ malum.
aut peccatũ ñ est uicium: aut peccatum ds condidit.
Dic̃ aut̃ iste: malum ñ nobiscum oritur. & sine uicio ꝓ¬
creamur: & hoc solum est in nascentib qͦd d̾s condidit.
Ac ꝑ hoc cum peccatum ade ipsi soliobfuisse ñ generi hu¬
mano. scđm istam suam sententiam uerissimum putet:
cur hoc damnauit pelagius. nisi ut iudices catholici
fallerentur: Similit̃ et illud dici potest. Si malum ñ
nobiscũ oritur. et sine uicio ꝓcreamur. idq solum est
in homine nascente qͦd d̾s condidit: ꝓculdubio qui na¬

Expanded text:
fuit Adam ante praeuaricationem\' Caelestius damnare nofuit Adam ante praeuaricationem\' Caelestius damnare noluit; sed multum mirum est, qua fronte Pelagius ista damnauerit. si enim, sicut dicit, malum non nobiscum oritur et sine uitio procreamur atque ante actionem propriae uoluntatis id solum in homine est, quod deus condiditfecto peccatum Adae ipsi soli obfuit, quia nullum in prolem transitum fecit. non enim peccatum non est malum aut peccatum non est uitium aut peccatum deus condidit. dicit autem iste: \'malum non nobiscum oritur et sine uitio procreamur et hoc solum est in nascentibus, quod deus condidit\'. ac per hoc cum peccatum Adae ipsi soli obfuisse, non generi humano secundum istam suam sententiam uerissimum putet, cur hoc damnauit Pelagius, nisi ut iudices catholici fallerentur? similiter etiam illud dici potest: si malum non nobiscum oritur et sine uitio procreamur idque solum est in homine nascente, quod deus condidit, procul dubio qui na
Abbreviated transcription (Latin):
dacit̾ damnans. aut callide interp̃tans. S uideo de
me iam iustissime postulari: ut qͦd ꝓmisi utrum et ip¬
se hoc sentiat qͦd celestius. demonstrare ñ differam. In pͥ¬
mo libro recentioris oꝑis sui qͦd scͥpsit ꝓ libero arbitrio.
cuiꝰ oꝑis in litt̾is quas romam misit cõmemorationẽ
fecit. om̃e inquit bonũ ac malum. quo uł laudabiles
uł uituꝑabiles sumꝰ. ñ nobiscum oritur. s agit᷑ a nobis.
Capaces enim utriusq rei ñ pleni nascimur: et ut sine
uirtute. ita et sine uicio ꝓcreamur. Atq ante actionẽ
ꝓpͥe uoluntatis. id solum in homine ẽ. qͦd ãs condi¬
dit. Nempe cernitis in his pelagi u̾bis qͦd dogina conti¬
neatur amboꝵ. de paruulis sine ullius uicu ex adam
contagione nascentib. Non itaq mirum ẽ qd̾ eos qui
dicunt ade peccatum ipsi soli obfuisse et ñ generi hu¬
mano.et infantes qui nascuntur in eo statu ẽẽ. in qͦ

Expanded text:
ndaciter damnans aut callide interpretans. Sed uideo de ndaciter damnans aut callide interpretans. Sed uideo de me iam iustissime postulari, ut quod promisi, utrum et ipse hoc sentiat quod Caelestius, demonstrare non differam. in primo libro recentioris operis sui, quod scripsit pro libero arbitrio, cuius operis in litteris quas Romam misit commemorationem fecit, \'omne\', inquit, \'bonum ac malum, quo uel laudabiles uel uituperabiles sumus, non nobiscum oritur, sed agitur a nobis; capaces enim utriusque rei, non pleni nascimur et ut sine uirtute ita et sine uitio procreamur atque ante actionem propriae uoluntatis id solum in homine est, quod deus condidit\'. nempe cernitis in his Pelagii uerbis quod dogma contineatur amborum de paruulis sine ullius uitii ex Adam contagione nascentibus. non itaque mirum est, quod eos qui dicunt \'Adae peccatum ipsi soli obfuisse et non generi humano e
Abbreviated transcription (Latin):
fantes qui nascuntur in eo statu sint in quo adam fu¬
it ante p̾uaricationem. Quid gͦ hic aliud ep̃i iudices
intelligere potuerunt. nisi eum confiteri. qͦd peccatũ
ex adam in paruulos transeat: Qd ne confiteretur ce¬
lestius. hec damnare noluit.quȩ iste damnauit. Pinde
siostendero etiam ipsum nichil aliud sentire de paruu¬
lis nisi qͦd sine ulla cuiusquã uicii contagione nascun¬
tur. quid int̾ istum et celestium in hac questione dista¬
bit. nisi qͦd ille aꝑtior. iste occultior fuit: Ille ꝑtinacior.
iste mendatior: Uel certe ille liberior. hic astutior: Ille
enim nec in ȩccłia carthaginiensi damnare uoluit qͦd
in romana postea se tenere confessus est. et corrigi para¬
tum se ẽe ꝓfessus est. si ei tanquã homini error obrepsit.
Iste autem et illud dogia damnauit tanquam contͣ¬
rium ueritati. ne ipse a catholicis iudicib damnare¬
tur & id sibi defendendum postea reseruauit. aut m̃¬

Expanded text:
fantes qui nascuntur in eo statu sint, in quo Adam fufantes qui nascuntur in eo statu sint, in quo Adam fuit ante praeuaricationem\'. quid ergo hic aliud episcopi iudices intellegere potuerunt nisi eum confiteri, quod peccatum ex Adam in paruulos transeat? quod ne confiteretur Caelestius, haec damnare noluit, quae iste damnauit. proinde si ostendero etiam ipsum nihil aliud sentire de paruulis nisi quod sine ulla cuiusquam uitii contagione nascuntur, quid inter istum et Caelestium in hac quaestione distabit, nisi quod ille apertior, iste occultior fuit, ille pertinacior, iste mendacior uel certe ille liberior, hic astutior? ille enim nec in ecclesia Carthaginensi damnare uoluit, quod in Romana postea se tenere confessus est et corrigi paratum se esse professus est, si ei tamquam homini error obrepsit. iste autem et illud dogma damnauit tamquam contrarium ueritati, ne ipse a catholicis iudicibus damnaretur, et id sibi defendendum postea reseruauit aut me
Abbreviated transcription (Latin):
in sicilia respondit. hilaro ad subiecta capitula scri¬
bens librum in quo ista continentur. Posse hominẽ
sine peccato ẽẽ si uelit. Infantes et si ñ baptirentur:
habere uitam ȩt̾nam. Diuites baptitatos nisi om̃ib
abrenuncient. si quid boni uisi fuerint facere: ñ repu¬
tari illis: neq regnum di posse eos habere: Pelagius
dix̃. De posse quidem hominem sine peccato ẽẽ: dictũ
ẽ suꝑiꝰ. De eo autẽ qͦd fuerint homines ante aduentũ
dñi sine peccato dicimus et nos. qm̃ ante aduentum
xp̃i uixer̃t quidã sc̃e ac iuste scđ̾m scͥpturarum sc̃arum
traditionẽ. Reliqua uͦ & scđm ipsoꝵ testimoniũ quia ita
ñ sunt: ꝓ quib ego satis facere debeam. S tam̃ ad satis¬
factionem sc̃e synodi. anathematiro eos qui sic tenent
aut aliquando tenuerunt. Ecce ut alia omittam uide¬
tis anatheinatitasse pelagium eos qui tenent qͦd adȩ pec¬
catũ ipsũ solũ leserit et ñ genus humanum. et qͦd in¬

Expanded text:
in Sicilia respondit Hilario ad subiecta capitula scribens librum in quo ista continentur: posse hominem sine peccato esse, si uelit. infantes, etsi non baptizentur, habere uitam aeternam. diuites baptizatos, nisi omnibus abrenuntient, si quid boni uisi fuerint facere, non reputari illis neque regnum dei posse eos habere, Pelagius dixit: de posse quidem hominem sine peccato esse dictum est superius; de eo autem, quod fuerint homines ante aduentum domini sine peccato, dicimus et nos quoniam ante aduentum Christi uixerunt quidam sancte ac iuste secundum scripturarum sanctarum traditionem. reliqunon sunt, pro quibus ego satisfacere non debeo; sed tamen ad satisfactionem sanctae synodi anathematizo eos qui sic tenent aut aliquando tenuerunt\'. Ecce, ut alia omittam, uidetis anathematizasse Pelagium eos qui tenent \'quod Adae peccatum ipsum solum laeserit et non genus humanum et quod in
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ et potestatẽ. scdam postponit dicens. uenite bene¬
dicti patͥs mei. Ergo iustus uidex ẽ filius. iudicantis u̾o
honor et auctoritas patris. imꝑiales leges. sicuti et sp̃c
scĩ officiosa ad uocatio et consolatio unigeniti dei. iusti
głam ieuclait. primũ et p̃cipuũ ẽ opus sp̃c scĩ. in animas
hominũ xp̃i dignitatẽ manifestare. xiii. Filius testis ẽ pa¬
tris. sp̃c testis c̃ filii. filius mittit᷑ apatit. sp̃c mittit᷑ a filio.

Expanded text:
ponit, dicens: Venite, benedicti Patris mei . Ergo justus judex est Filius: judicantis vero honor et auctoritas, Patris imperiales leges; sicuti et Spiritus sancti officiosa advocatio et consolatio, Unigeniti Dei justi gloriam revelare: primum et praecipuum est opus Spiritus sancti, in animas hominum Christi dignitatem manifestare. 13. Filius testis est Patris: Spiritus testis est Filii. 14. Filius mit
Abbreviated transcription (Latin):
tate et precepto patͥs ueniet uoluntate et preccpto patris
iudicatur᷑ ẽ totum mundum incquitate. et redditurus
singłis sodm fidem et oꝑa sua sicut ipse ait. pater iudicat.
neminẽ. s omne iudiciũ filio dedit. Item sicuti audio ui¬
dico. et iudicium meũ uerum ẽ. quia ñ quero uoluntatẽ
meam. s uoluntatẽ eius qui me misit. Unde et in uidi

Expanded text:
e et praecepto Patris judicaturus est totum mundum in aequitate, et redditurus singulis secundum fidem et opera sua; sicut ipse ait, « Pater judicat neminem, sed omne judicium Filio dedit » : item, « Sicuti audio, judico, et judicium meum verum est; quia non quaero voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui me misit
Abbreviated transcription (Latin):
uina scilicet atq humana. ut quelibet earum uocabulũ
etiam alteri imꝑciat. et diuina humane. et humana diui¬
ne. beatus ostendit apłc. ubi nos cum ad humilitatemnuse¬
ricordem ꝑ xp̃i ex hortaret᷑ exemplum. hoc sentite inquit
in uobis. quod et in xp̃o ihu. Quitum in formadei cẽt non
rapinam arbitratus ẽ esse equał deo. s srmet ipsum ex ina

Expanded text:
vina scilicet atque humana, ut quaelibet earum vocabulum vina scilicet atque humana, ut quaelibet earum vocabulum etiam alteri impertiat, et divina humanae, et humana divinae, beatus ostendit Apostolus, ubi nos cum ad humilitatem misericordem per Christi exhortaretur exemplum: Hoc sentite, inquit, in vobis quod et in Christo Jesu, qui cum in forma Dei esset, non rapinane arbitratus est esse aequalis Deo;
Abbreviated transcription (Latin):
tur mnutti. Nec quia dixit hominis seꝑauit dm̃. qui ho¬
mine assumpst. Q uia sieut dixi et ualoe commñdan¬
semꝑ natura. et hominis filius. qui ex tempore assumptꝰ
ẽ gratia. Nec sic assumptus ẽ ut pͥus cieatus post assume¬
retur. s ut ipsa assumptioe crearetur. Ac ꝑ hoc ꝓpter istam
unitatẽ ꝑsone in utraq natura intelligendam. et filius
hominis dicitur descendisse de celis. quamuis sit ex ea
que int̾ra fuerat uirgine assumptus. et filiꝰ di dicitur
crucifixus. et sepultus. quamuis hec ñ in diumitate ip¬
sa qua ẽ uingenitus patri coeternus. s innature humane
sit infirmitate ꝑpessus. Nam filium hominis descendĩ¬
se de celo. ipsum dixisse sic legimus. Nemo ascendit in ce¬
lum nisi qui descendit de celo filius hominis quiẽ in celo.
Ulingenitũ uͦ filium dĩ crucifixum et sepultum. om̃s etiam
insimbolo confitemur. Unde ẽ et illud apłi. Sienim cogno¬
uissent. nunquam dñm glorie crucifixissent. hanc unita

Expanded text:
T VIII. Nec quia dixit, hominis, separavit Deum, qui hominem assumpsit; quia, sicut dixi, et valde commendanius semper natura, et hominis Filius qui ex tempore assumptus est gratia: nec sic assumptus est ut prius creatus post assumeretur, sed ut ipsa assumptione crearetur. Ac per hoc propter istam unitatem personae in utraque natura intelligendam et Filius hominis dicitur descendisse de coelis, quamvis sit ex ea quae in terra fuerat Virgine assumptus; et Filius Dei dicitur crucifixus et sepultus, quamvis haec non in divinitate ipsa qua est Unigenitus Patri coaeternus, sed in naturae humanae sit infirmitate perpessus. Nam Filium hominis descendisse de coelo, ipsum dixisse sic legimus: Nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis, qui est in coelo . Unigenitum vero Filium Dei crucifixum et sepultum, omnes etiam in Symbolo confitemur. Unde est et illud Apostoli: Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Hanc unitat
Abbreviated transcription (Latin):
re: ipsa inde uerba transcribimꝰ. quȩ infra scripta st̃.
Synodus dixit. Nunc qm̃ anathematirauerit pelagiꝰ
insertum stultiloquium. recte respondens hominem
cum adiutorio dĩ et gr̃a posse ẽẽ anamartheton sine pec¬
cato. respondeat et ad alia capitula. Aliud capitulum
in doctrina celestu discipuli pelagu. ex eis que cartha¬
gine a scõ aurelio carthaginiensi ep̃o. cum aliis ep̃is au¬
dita sunt et commemorata. Adam mortalem factum.
qui siue peccaret siue ñ peccaret moriturus eẽt. Qm̃
peccatum ade ipsum solum leserit: & ñ genus huma¬
num. Qm̃ lex sic mittat ad regnum: quemadmodũ
et ȩuangłiũ. Qm̃ ante aduentũ xp̃i fuerint homines
sine peccato. Qm̃ infantes nuꝑ nati in illo statu sint. in
quo adam fuit ante p̾uaricationem. Qm̃ neq ꝑ mor¬
tem uł p̃uaricationem ade: omne genus hominum

Expanded text:
re, ipsa inde uerba transcribimus, quae infra scripta sunt. re, ipsa inde uerba transcribimus, quae infra scripta sunt. \'Synodus dixit: nunc quoniam anathematizauit Pelagius insertum stultiloquium recte respondens hominem cum adiutorio dei et gratia posse esse avaiaprr|Tov, sine peccato, respondeat et ad alia capitula. aliud capitulum in doctrina Caelestii discipuli Pelagii ex eis quae Carthagine a sancto Aurelio Carthaginensi episcopo cum aliis episcopis audita sunt et commemorata: Adam mortalem factum, qui siue peccaret siue non peccaret moriturus esset. quoniam peccatum Adae ipsum solum laeserit et non genus humanum. quoniam lex sic mittat ad regnum quemadmodum et euangelium. quoniam ante aduentum Christi fuerint homines sine peccato. quoniam infantes nuper nati in eo statu sint, in quo Adam fuit ante praeuaricationem. quoniam neque per mortem uol praeuaricat
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd palestinos pelagius fefellerit iudices. Ut alia taccã
in hac ipsa questione de baptismate paruuloꝵ ne for¬
te cuipiam in eo qͦd diximus eum sensum in quo libe¬
rior celestiꝰ fuit uobis occultasse pelagium. cum et ipse
ñ alit̃ sentiat. calumniari potius uł suspicari. quamcer¬
tum aliquid comp̃hendisse uideam᷑: nempe iam su¬
ꝑius satis claruit ꝓpterea celestium noluisse damna¬
re qͦd dicitur ade peccatum ipsi soli obfusse. ñ generi
humano. et infantes qui nascunt᷑ in eo statu c̃e in qͦ
adam fuit ante p̃uaricationem: quia uidebat si ista
damnaret confirmare se. in infantib peccati ex adã
transitum. Hec autẽ cum fuissent obiecta pelagio: qͦd
ea cum celestio etiam ipse sentiret. sine ulla retractati¬
one damnauit. Qd̾ licet uos legisse sciam: tam̃ quia ñ
solis uobis hoc scribit᷑. ne pigeat lectorem ad ipsa gesta
recurrere:uł si ea ñ habet etiam cum labore ꝑquire¬

Expanded text:
quod Palaestinos Pelagius fefellerit iudices, ut alia taceam, quod Palaestinos Pelagius fefellerit iudices, ut alia taceam, in hac ipsa quaestione de baptismate paruulorum, ne forte cuipiam in eo quod diximus eum sensum, in quo liberior Caelestius fuit, uobis occultasse Pelagium, cum et ipse non aliter sentiat, calumniari potius uel suspicari quam certum aliquid comprehendisse uideamur. nempe iam superius satis claruit propterea Caelestium noluisse damnare quod dicitur \'Adae peccatum ipsi soli obfuisse, non generi humano et infantes qui nascuntur in eo statu esse, in quo Adam fuit ante praeuaricationem\', quia uidebat, si ista damnaret, confirmare se in infantibus peccati ex Adam transitum. haec autem cum fuissent obiecta Pelagio, quod ea cum Caelestio etiam ipse sentiret, sine ulla retractatione damnauit. quod licet uos legisse sciam, tamen quia non solis uobis hoc scribitur, ne pigeat lectorem ad ipsa gesta recurrere uel, si ea non habet, etiam cum labore perquire
Abbreviated transcription (Latin):
ad tempꝰ uideri poterat purgauit. negando alia. alia
falsa int̾pretatione u̾tendo.S utinam qͦd optandum
magis est.iam se ille ad ueram catholicȩ uiam fidei
considerans cotidianam di gr̃am. adiutoriumq cogno¬
scens. ut uideatur uere. & approbetur ab om̃ib mani
festa ratione correctus. ñ gestorũ indicio. si ad catholicã
fidem corde conu̾so. Inde ñ possumꝰ illoꝵ nec approba¬
re nec culpare iudicium. cũ nesciamꝰ utrũ uera sit gesta.
Aut si uera sint: constet magis subt̃ fugisse: quam se
tota ueritate purgasse. Uidetis certe in his u̾bis. quẽ¬
admodum papa beatissimus innocentius ñ tanquã
de incognito loqui uideatur. Uidetis qualem tulerit
de illius purgatione sententiã. Uidetis quid successor
eiꝰ sc̃s papa zosimꝰ recolere debuerit sicut recoluit: ut
in eo sin p̃cessoris iudicium. remota cunctatione fir¬
maret. Iam nunc diligent̃ attendite. unde monstret᷑

Expanded text:
ad tempus poterat uideri, purgauit negando alia, alia ad tempus poterat uideri, purgauit negando alia, alia falsa interpretatione uertendo. Sed utinam, quod optandum magis est, iam se ille ad ueram catholicae fidei uiam considerans cotidianam dei gratiam adiutoriumque cognoscens, ut uifesta ratione correctus non gestorum iudicio, sed ad catholicam fidem corde conuerso. unde non possumus illorum nec approbare nec culpare iudicium, cum nesciamus utrum uera sint gesta aut, si uera sint, constet magis supterfugisse quam se tota ueritate purgasse\\ uidetis certe in his uerbis quemadmodum papa beatissimus Innocentius non tamquam de incognito loqui uideatur; uidetis qualem tulerit de illius purgatione sententiam; uidetis quid successor eius sanctus papa Zosimus recolere debuerit, sicut recoluit, ut in eo sui praecessoris iudicium remota cunctatione firmaret. Iam nunc diligenter attendite, unde monstretur
Abbreviated transcription (Latin):
de hac re testimoniũ ꝑhibere. Quid gͦ de palestine sino¬
di gestis. quib se pelagius absolutum eẽ głatur sc̃s pa
ꝑa innocentius iudicarit. quamuis et in litteris eius qͣs
nobis rescͥpsit legere possitis. et commemoratũ cũ ue¬
nerabili pape tosimo synodus affricana respondir. qͦd
ur̃e caritati. cum cȩteris instructionib misimꝰ: tamen
nec in hoc oꝑe pretereundũ uidetur. Cum enim nos in
epła quam ei quinq ep̃i scͥpsimꝰ. eorundem gestoꝵ pa¬
lestinoꝵ. quoꝵ ad nos iam fama ꝑuenerat commemora¬
tionem fecissemꝰ dicentes in oriente ubi degit. gesta ȩccl̃ia¬
stica facta ẽẽ quib putat᷑ eẽ purgat᷑. atq ad hoc inter
cetera ille rescriberet cum sint inquit aliqua in ipsiˢ
posita gestis. quȩ obiecta partim ille uitando supp̾ssit.
partim multa in se u̾ba retorquendo tota obscuritate
confudit. aliqua magis falsa quam uera ratione ut

Expanded text:
de hac re testimonium perhibere. quid ergo de Palaestinae synode hac re testimonium perhibere. quid ergo de Palaestinae synodi gestis, quibus se Pelagius absolutum esse gloriatur, sanctus papa Innocentius iudicarit, quamuis et in litteris eius, quas nobis rescripsit, legere possitis et commemoratum, cum uenerabili papae Zosimo synodus Africana respondit, quod uestrae caritati cum ceteris instructionibus misimus, tamen nec in hoc opere praetereundum uidetur. Cum enim nos in epistula, quam ei quinque episcopi scripsimus, eorundem gestorum Palaestinorum, quorum ad nos iam fama peruenerat, commemorationem fecissemus dicentes in Oriente, ubi degit, gesta ecclesiastica facta esse, quibus putatur esse purgatus, atque ad hoc inter cetera ille rescriberet, <cum sint\', posita gestis, quae obiecta partim ille uitando suppressit partim multa in se uerba retorquendo tota obscuritate confudit, aliqua magis falsis argumentis quam uera ratione, ut
Abbreviated transcription (Latin):
in eum sententia ꝓferretur. cuncta legite: quia cunc¬
ta transmisimus. Unde etiam pelagius si se ipsum et
sua scripta sine dolo cogitat: ñ recte dicit eadem sen¬
tentia se ñ debuisse teneri. fefellit enim iudiciũ pales¬
tinum: ꝓpterea ibi uidetur ẽẽ purgatus. Romanam
uͦ eccłiam. ubi eum ẽẽ notissimũ scitis. fallere usqueqͣ¬
q ñ potuit. quamuis et hoc fuerit utrũq conatus: sed
ut dixi minime ualuit. Recoluit enim beatissimꝰ papa
rosimus quid imitandus p̃cessor eius. de ipsis sense¬
rit gestis. Attendit etiam quid de illo sentiret p̃ di¬
canda in dño romanoꝵ fides: quoꝵ adusus eiꝰ errorem
ꝓueritate catholica studia consonantia concorditer
flagare uidebat. int̃ quos ille diu uixerat. et quos eiꝰ
dogniata latere ñ poterant. qui cȩlestium eiꝰ ẽẽ disci¬
pulum sic nouerant. ut fidelissimũ et firmissimũ possẽt

Expanded text:
in eum sententia proferretur, cuncta legite, quia cuncin eum sententia proferretur, cuncta legite, quia cuncta transmisimus. Vnde etiam Pelagius, si se ipsum et sua scripta sine dolo cogitat, non recte dicit eadem sententia se non debuisse retineri. fefellit enim iudicium Palaestinum, propterea ibi uidetur esse purgatus; Romanam uero ecclesiam, ubi eum esse notissimum scitis, fallere usquequaque non potuit, quamuis et hoc fuerit utcumque conatus; sed, ut dixi, minime ualuit. recoluit enim beatissimus papa Zosimus, quid imitandus praecessor eius de ipsis senserit gestis. attendit etiam quid de illo sentiret praedicanda in domino Romanorum fides, quorum aduersus eius errorem pro ueritate catholica studia consonantia concorditer flagrare cernebat, inter quos ille diu uixerat et quos eius dogmata latere non poterant, qui Caelestium eius esse discipulum sic nouerant, ut fidelissimum et firmissimum possent
Abbreviated transcription (Latin):
iecta damnaret. atq ut sedis apłicȩ litteris. quȩ a sc̃e
memoriȩ suo p̃cessore manauerant p̃beret assensum.
At ille noluit quidem diaconi obiecta damnare: s be¬
ati pape innocentu litteris ñ est ausus obsistere: ĩmose
om̃ia quȩ sedes illa damnaret damnaturum ẽẽ pro¬
misit: atq ita uelut freneticus ut requiesceret tanꝙͣ
lenit fotus. a uinculis tam̃ excommunicationis nondũ
ẽ creditus ẽe soluendus: s int̾posito duoꝵ mensiũ tem¬
pore:donec rescriberetur ex affrica. resipiscendi ei locus
sub quadã medicinali sententiȩ lenitate concessus ẽ.
Qm̃ reuera si deposita ꝑuicatiȩ uanitate qͦd ꝓmiserat
uellet attendere: et easdem litteras quib se consensu¬
rum ẽe responderat diligent̃ legeret: sanaret᷑. S: poste¬
a quam ex affricano episcopoꝵ concilio rescripta di¬
t ecta sunt quid fuerit consequutum. ut iustissime

Expanded text:
iecta damnaret atque ut sedis apostolicae litteris, quae a sanctae iecta damnaret atque ut sedis apostolicae litteris, quae a sanctae memoriae suo praecessore manauerant, praeberet assensum. at ille noluit quidem diaconi obiecta damnare, sed beati papae Innocentii litteris non est ausus obsistere, immo se omnia, quae sedes illa damnaret, damnaturum esse\' promisit. atque ita uelut phreneticus, ut requiesceret, tamquam leniter fotus a uinculis tamen excommunicationis nondum est creditus esse soluendus. sed interposito duorum mensium tempore, donec rescriberetur ex Africa, resipiscendi ei locus sub quadam medicinali sententiae lenitate concessus est, quoniam reuera, si deposita peruicaciae uanitate quod promiserat uellet attendere et easdem litteras quibus se consensurum esse responderat diligenter legeret, sanaretur. sed posteaquam ex Africano episcoporum concilio rescripta directa sunt, quid fuerit consecutum, ut iustissime
Abbreviated transcription (Latin):
muit. uł erubuit: quem discipulus eius palam sine
ullius obscuritatis ambagib apud sedem apłicam
ꝓfiteri nec tim̾uit. nec erubuit. S multũ misericors
memorate sedis antistes ubi eum uidit ferri tanta
p̃sumptione p̃cipitem. tanquã furentem: donec si
posser fieri resipisceret. maluit eum sensim suis int̃¬
rogationib et illiꝰ responsionib colligare. quã dis¬
tricta feriendo sententia in illud abruptum quo ĩa
ꝓpendere uidebatur impellere: Ideo autẽ ñ dixi aꝑ¬
te ceciderat. s ꝓpendere uidebatur: quia suꝑius in
eodem libello suo de huiusmodi questionib loquu¬
turus ante p̃dixerat. Si forte ut hominibus quispi¬
am ignorantiȩ error obrepsit: ur̃a sententia corriga¬
t᷑. Hanc eiꝰ p̃loquutionem uenerabilis papa zosimus
tenens. egit cum homine quẽ false doctrinȩ uentus
inflauerat. ut ea quȩ illi a diacono paulmo fuerãt ob¬

Expanded text:
muit uel erubuit, quem discipulus eius palam sine muit uel erubuit, quem discipulus eius palam sine ullius obscuritatis ambagibus apud sedem apostolicam profiteri nec timuit nec erubuit. Sed multum misericors memoratae sedis antistes, ubi eum uidit ferri tanta praesumtione praecipitem tamquam furentem, donec, si posset fieri, resipisceret, maluit eum sensim suis introgationibus et illius responsionibus colligare quam destricta feriendo sententia in illud abruptum, quo iam propendere uidebatur, inpellere. ideo autem non dixi: aperte ceciderat, sed propendere uidebatur, quia superius in eodem libello suo de huius modi quaestionibus locuturus ante praedixerat: \'si forte ut hominibus quispiam ignorantiae error obrepsit, uestra sententia corrigatur». Hanc eius praelocutionem uenerabilis papa Zosimus tenens egit cum homine, quem falsae doctrinae uentus inflauerat, ut ea quae illi a diacono Paulino fuerant ob
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃ti u̾bis baptitentur infantes. uosq fuisse le¬
tatos. id qͦd cupiebatis audisse: et tam̃ adhuc de u̾bis
eius nos maluisse consulere. Attendite itaq quid ce¬
lestiꝰ aꝑtissime dixerit: & ibi uidebitis. quid uobis
pe lagius occultauerit. Celestius quippe adiungit¬
& dicit. In remissionem aut̃ peccatorũ baptirandoᷤᷤ
infantes ñ iccirco diximꝰ. ut peccatum ex traduce
fir mare uideamur. quod longe a catholico sensu
alienum ẽ: quia peccatum. ñ cum homine nascit᷑.
qͦd postmodũ exercetur ab homine: quia ñ nature
delictum s uoluntatis ẽẽ monstratur. Et illud ergo
confiteri congruum. ne diu̾sa baptismatis genera fa¬
cere uideamur: et hoc p̃munire necessarium ẽ: ne ꝑ
misterii occasionẽ: ad creatoris inuiriam malũ ante¬
quam fiat ab homine.tradi dicatur homini ꝑ na¬
tur̃ã. hunc sensũ suum uobis aꝑire pelagius uł ti¬

Expanded text:
sacramenti uerbis baptizentur infantes\' uosque fuisse laesacramenti uerbis baptizentur infantes\' uosque fuisse laetatos id quod cupiebatis audisse et tamen adhuc de uerbis eius nos maluisse consulere. Attendite itaque quid Caelestius apertissime dixerit, et ibi uidebitis quid uobis Pelagius occultauerit. Caelestius quippe adiungit et dicit: \'in remissionem autem peccatorum baptizandos infantes non idcirco diximus, ut peccatum ex traduce firmare uideamur. quod longe a catholico sensu alienum est, quia peccatum non cum homine nascitur, quod postmodum exercetur ab homine, quia non naturae delictum, sed uoluntatis esse monstratur. et illud ergo confiteri congruum, ne diuersa baptismatis genera facere uideamur, et hoc praemunire necessarium est, ne per mysterii occasionem ad creatoris iniuriam malum antequam fiat ab homine tradi dicatur homini per naturam\'. hunc sensum suum uobis aperire Pelagius uel ti
Abbreviated transcription (Latin):
damnauerit eos qui dicunt. qͦd peccatum ade ipsũ
solum leserit. et ñ genus humanum: et qͦd infantes
qui nascunt᷑ in eo statu sint in quo adam fuit ante
puaricationẽ. In libello autẽ quem rome edidit qͥ
gestis ibi eccłiasticis allegatus est. ita de hacre loqui¬
tur. ut hoc se credere ostendat. unde hic dubitare se
dixerat. Nam u̾ba eiꝰ ista sunt. Infantes aut̃ inquit
debere baptirari in remissionẽ peccatoꝵ scđm regu¬
lam uniu̾salis eccłie: et scđm ȩuangłii sententiam
confitemur. qͥa dñs statuit regnum cęloꝵ ñ nisi bap¬
tizatis posse conferri. Qd quia uires nature ñ ha¬
hac re deinceps diceret. quis ñ eum crederet confi¬
teri etiam infantib in baptismo ori ginalia peccata
dimitti. dicendo eos in remissionem peccatoꝵ bapti¬
zari oportere : hinc gͦ est et illud qͦd scripsistis. sic uo¬
bis respondisse pelagium. qͦd eisdem quib et maiores

Expanded text:
damnauerit eos qui dicunt \'quod peccatum Adae ipsum damnauerit eos qui dicunt \'quod peccatum Adae ipsum solum laeserit et non genus humanum et quod infantes qui nascuntur in eo statu sint, in quo Adam fuit ante praeuaricationem\'. In libello autem, quem Romae edidit, qui gestis ibi ecclesiasticis allegatus est, ita de hac re loquitur, ut hoc se credere ostendat, unde hic dubitare se dixerat. nam uerba eius ista sunt: \'infantes autem\', inquit, \'debere baptizari in remissionem peccatorum secundum regulam uniuersalis ecclesiae et secundum euangelii sententiam confitemur, quia dominus statuit regnum caelorum nonnisi baptizatis posse conferri. quod quia uires naturae non hahac re deinceps diceret, quis non eum crederet confiteri etiam infantibus in baptismo originalia peccata dimitti dicendo eos in remissionem peccatorum baptizari oportere? hinc ergo est et illud quod scripsistis sic uobis respondisse Pelagium \'quod eisdem quibus et maiores
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ p̃cepti factus sit corrruptibilis. Hoc dicis fr̃ pauli¬
ne c Paulinꝰ diaconꝰ dix. Hoc domine. Aureliꝰ ep̃c dix̃.
Status certe infantum hodie baptitandoru utr̃u
talis sit qualis fuit ante transgressionem adam. an
certe de eadem origine peccati. de qua nascitur tͣns¬
gressionis culpam trahat: hoc uult paulinꝰ diaconꝰ
audire. Paulinꝰ diaconꝰ dix̃. Utrum docuit hoc an ñ:
neget. Celestius dix̃. Iam de traduce peccati dixi quia
intra catholicam constitutos plures audiui destrue¬
re: necñ et alios astruere: licet questionis ressit ista ñ¬
heresis. Infantes semꝑ dixi egere baptismo: ac debere
baptirari. Quid querit aliud: Nempe cernitis sic ce¬
lestium consensisse paruulis baptismum. ut in eos
pͥmi hominis transire peccatum qͦd lauachro rege¬
nerationis abluitur noluerit confiteri. quamuis et
negare ñ ausus sit: et ꝓpt̃ hanc dubitationẽ suã. ñ

Expanded text:
nem praecepti factus sit corruptibilis. hoc dicis, frater Paulinem praecepti factus sit corruptibilis. hoc dicis, frater Pauline? Paulinus diaconus dixit: hoc, domine. Aurelius episcopus dixit: status certe infantum hodie baptizandorum utrum talis sit, qualis fuit ante transgressionem Adae, an certe de eadem origine peccati, de qua nascitur, transgressionis culpam trahat, hoc uult- diaconus Paulinus audire. Paulinus diaconus dixit: utrum docuit hoc an non neget. Caelestius dixit: iam de traduce peccati dixi, quia intra catholicam constitutos plures audiui destruere necnon et alios astruerehaeresis. infantes semper dixi egere baptismo ac debere baptizari. quid quaerit aliud\'? Nempe cernitis sic Caelestium concessisse paruulis baptismum, ut in eos primi hominis transire peccatum, quod lauacro regenerationis abluitur, noluerit confiteri, quamuis et negare non ausus sit et propter hanc dubitationem suam non
Abbreviated transcription (Latin):
rum. Celestius dĩx̃. Non tibi sufficit unꝰ sacerdos: Et
post aliqua alio loco. Aurelius ep̃c dix̃. Reliqua libel¬
li legantur. Et recitatum ẽ: qͦd infantes qui nascun¬
tur. in eo statu sint in quo fuit adam ante transgres¬
sionem: usq: in finẽ libelli minoris suꝑius inserti.
Aureliꝰ ep̃c dix̃. Dociusti celesti aliquando ut dicit di¬
aconꝰ paulmꝰ. qͦd infantes qui nascuntur in eo statu
sint in quo fuit adam ante transgressionẽ: Celestiuꝰ
dix̃. Exponat quid dix̃ ante transgressionẽ. Paulinꝰ
diaconꝰ dix̃. Tu nega te hoc docusse: Unum ẽ. eduobꝰ.
Aut neget se docuisse: aut iam damnet istud. Celestĩ
dix̃. Iam dixi: exponat quomͦ dix̃ ante transgressio¬
nem. Paulinꝰ diaconus dix̃. Nega te illa docuisse. Au¬
relius ep̃c dix̃. Rogo quid collegerim ego ex huiꝰ obiec¬
tione.dico adam constitutus in paradyso qͦd ante
cucatur inext̾minabilis factus: postea ꝑ transgressio¬

Expanded text:
rum. Caelestius dixit: non tibi sufficit unus sacerdos? et rum. Caelestius dixit: non tibi sufficit unus sacerdos? et post aliqua alio loco: Aurelius episcopus dixit: reliqua libelli legantur. et recitatum est, quod infantes qui nascuntur in eo statu sint, in quo fuit Adam ante transgressionem, usque in finem libelli minoris superius inserti\'. \'Aurelius episcopus dixit: docuisti, Caelesti, aliquando, ut dicit diaconus Paulinus, quod infantes qui nascuntur in eo statu sint, in quo fuit Adam ante transgressionem? Caelestius dixit: exponat quid dixit \'ante transgressionem\'.. Paulinus diaconus dixit: tu nega te hoc docuisse. unum est e duobus: aut neget se docuisse aut iam damnet istud. Caelestius dixit: iam dixi, exponat quomodo dixit \'ante transgressionem\'. Paulinus diaconus dixit: nega te illa docuisse. Aurelius episcopus dixit: rogo, quid collegerim ego ex huius obiectione, dico, Adam constitutus in paradiso quod ante dicatur inexterminabilis factus, postea per transgressio
Abbreviated transcription (Latin):
uaricationem. Et in urbe roma in libello suo quem
beatissimo pape zosimo dedit. id asseuerauit exp̃ssius:
qͦd paruuloꝵ neminem obstringat originale pecca¬
tum. De gestis enim eccłiasticis carthaginensib hec eiꝰ
uba descͥpsimus. Aurelius ep̃c dix̃. Sequentia reci-¬
tentur. Et recitatum ẽ: qͦd peccatum ade ipsi soli ob¬
fuerit: et ñ generi humano. Et cum recitatum ẽẽt:
celestius dix̃. De traduce peccati dubium me ẽẽ: ita
tam̃. ita tam̃ ut cui donauit ds gr̃am ꝑitie consen¬
tiam: quia diu̾sa ab eis audiui. qui utiq in eccłia
catholica constituti sunt prbri. Paulinꝰ diaconus dix̃.
Dic nomina ipsorum. Celestius dix̃. Sc̃s prb̃r rufinꝰ
romȩ:. qui mansit cũ sc̃õ pammachio: ego audiui il¬
lum dicentem. quia tradux peccati ñ sit. Paulmus
diaconꝰ dix̃. Est aliquis alius. Celestius dix̃. Audiui et
plures dicere: Paulmnꝰ diaconꝰ dixit. Dic nomina ipso¬

Expanded text:
aeuaricationem\'. et in urbe Roma in libello suo, quem aeuaricationem\'. et in urbe Roma in libello suo, quem beatissimo papae Zosimo dedit, id asseuerauit expressius, \'quod paruulorum neminem obstringat originale peccatum\'; de gestis enim ecclesiasticis Carthaginensibus haec eius uerba descripsimus. \'Aurelius episcopus dixit: sequentia recitentur. et recitatum est, quod peccatum Adae soli ipsi obfuerit et non generi humano. et cum recitatum esset, Caelestius dixit: <dixi> de traduce peccati dubium me esse, ita tamen, ut cui donauit deus gratiam peritiae consentiam, quia diuersa ab eis audiui, qui utique in ecclesia catholica constituti sunt presbyteri. Paulinus diaconus dixit: dic nobis nomina ipsorum. Caelestius dixit: sanctus presbyter Rufinus Romae qui mansit cum sancto Pammachio; ego audiui illum dicentem, quia tradux peccati non sit. Paulinus diaconus dixit: est aliquis alius? Caelestius dixit: audiui et plures dicere. Paulinus diaconus dixit: dic nomina ipso
Abbreviated transcription (Latin):
qua putant peccato primi hominis carnalem gene¬
rationem obnoxiam ñ teneri. tueri et defensare ꝑsi¬
stunt. quauis eis baptismũ uideantur in remissionẽ
peccatoꝵ concedere: Nempe ipsi a pelagio uos p̃sente
scripsistis audisse. recitante uobis de libello suo. quẽ
etiam romam se misisse asserebat. qͦd hisdem sacram̃ti
ubis dicant debere baptitare infantes. quib et ma¬
iores.Quis post illa u̾ba putaret eis de hac re ullam
mouendam ẽẽ questionem: Aut cum faceret. cui non
calumniosissimꝰ uideretur. si ñ eoꝵ manifesta u̾ba lege¬
rent᷑. ubi negant paruulos trahere originale pecca¬
tum. om̃sq sine ullo uicio natos ẽẽ contendunt: Et cȩ¬
lestius quidem in hoc extitit errore liberior. usq ad eo
ut neq in ep̃ali iudicio apud carthaginem damnare
uoluerit eos. qui dicunt quod peccatum ade ipsum so¬
lum leserit. et ñ genꝰ humanum. et qͦd infantes qui
nascuntur. in eo statu sint in quo adam fuit ante p̃¬

Expanded text:
qua putant peccato primi hominis carnalem generationem obnoxiam non teneri, tueri et defensare persistunt, quamuis eis baptismum uideantur in peccatorum remissionem concedere. nempe ipsi a Pelagio uos praesente scripsistis audisse recitante uobis de libello suo, quem etiam Romam se misisse asserebat, quod \'isdem sacramenti uerbis\' dicant \'debere baptizari infantes quibus et maiores\'. quis post ista uerba putaret eis de hac re ullam mouendam esse quaestionem? aut cum faceret, cui non calumniosissimus uideretur, si non eorum manifesta uerba legerentur, ubi negant paruulos trahere originale peccatum omnesque sine ullo uitio natos esse contendunt? Et Caelestius quidem in hoc exstitit errore liberior usque adeo, ut neque in episcopali iudicio apud Carthaginem damnare uoluerit eos qui dicunt \'quod peccatum Adae ipsum solum laeserit et non genus humanum et quod infantes qui nascuntur in eo statu sint, in quo Adam fuit ante pr
Abbreviated transcription (Latin):
delicti. Qui autẽ exꝑs delicti: exꝑs etiã huiꝰmodi con¬
ceptionis. Item cum cum exponeret. euangłium sedm
lucam. ñ enim uirilis coitus in quit uulue uirginalis
sccieta reserauit: s in macłatum sem̃ inmolabili utero
sp̃c sc̃s infudit. Solus enim ꝑ om̃ia ex natis de femi
culati paitus nouitate ñ senserit: et celesti maiestate
depulerit. his tam̃ uerbis hominis dĩ. quẽ tanto p̃co¬
mo ipse laudaiit pelagius contradicit: et dicit. sicut
aut istum pelagius suum dampnaret eriorem. aut eũ
sic ambrosium laudasse peniteat:S quia ista scđm cat¬
tholicam fidem beatus ambrosius ut ep̃c catholicus ẽ
locutus. sequit᷑. ut ab hac ina fidei deuius merito pela¬
gius cum celestio discipło suo catholice eccłie sit aucto¬
ritate dampnat᷑. nisi cum ñ ambrosium laudasse. sec
cont̾ ambrosium sensisse peniteat. Scio uos ea que ad

Expanded text:
delicti. qui autem expers delicti, expers etiam huius modi condelicti. qui autem expers delicti, expers etiam huius modi conceptionis\'. item cum exponeret euangelium secundum Lucam, \'non enim uirilis coitus\\ inquit, \'uuluae uirginalis secreta reserauit, sed inmaculatum semen inuiolabili utero spiritus sanctus infudit; solus enim per omnia ex natis de feminculati partus nouitate non senserit et caelesti maiestate depulerit.\' His tamen uerbis hominis dei, quem tanto praeconio ipse laudauit Pelagius, contradicit et dicit <sicut t, nisi <ut aut istum Pelagius suum damnet errorem aut eum sic Ambrosium laudasse paeniteat? sed quia ista secundum catholicam fidem beatus Ambrosius ut episcopus catholicus est locutus, sequitur, ut ab hac uia fidei deuius merito Pelagius cum Caelestio discipulo suo catholicae ecclesiae sit auctoritate damnatus, nisi eum non Ambrosium laudasse, sed contra Ambrosium sensisse paeniteat. scio uos ea quae ad
Abbreviated transcription (Latin):
ruocat
nisi me in adam inuenerit. ut in illo culpe obnoxium.
morti debitum. ita in xp̃o iustificatum: Item scͥbens
contͣ nouatianoᷤ̾: ait. Om̃s homines sub peccato nasci¬
mur: quoꝵ ipse ortus in uicio est: sicut habes lectum.
dicente dauid. Ecce in iniquitatib conceptussum: et
in delictis peꝑit me mater mea. Ideo pauli caro corpus
mortis erat: sicut ipse ait. Quis me liberabit de corpore
mortis huiꝰ : Xp̃i autẽ caro dampnatut peccatum. qd̃
nascendo non sensit. quod moriendo crucifixit: ut in
carne nr̃a cẽt iustificatio per grãm. ubierat ante collu¬
uio ꝑculpam. Item idem ipse cum exponeret ysaiam
ꝓpham. loq̃ns de xp̃o. ideo inquit et quasi homo per
uniũsa temptatus ẽ. et insimilitudine hominũ cun¬
cta sustinuit. s quasi de sp̃u scõ natus abstinuit apecca¬
to. Omins enim homo mendar: et nemo sine peccato nͥ
unus deus. Seruatũ ẽ igit᷑ ut ex uiro et mulicie. id est
ꝑ illam corpoꝵ commixtionẽ. nemo uideatur exꝑs eẽ

Expanded text:
ocat nisi me in Adam invenerit, ut in illo culpae obnoxium, morti debitum, ita in Christo justificatum » . Item scribens contra Novatianos ait: « Omnes homines sub peccato nascimur, quorum ipse ortus in vitio est, sicut habes lectum, dicente David, Ecce in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea . Ideo Pauli caro corpus mortis erat, sicut ipse ait: Quis me liberabit de corpore mortis hujus ? Christi autem caro damnavit peccatum, quod nascendo non sensit, quod moriendo crucifixit; ut in carne nostra esset justificatio per gratiam, ubi erat ante colluvio per culpam » . Item idem ipse cum exponeret Isaiam prophetam loquens de Christo: « Ideo, » inquit, « et quasi homo per universa tentatus est, et in similitudine hominum cuncta sustinuit: sed quasi de Spiritu natus abstinuit a peccato . Omnis enim homo mendax ; et nemo sine peccato, nisi unus Deus. Servatum est igitur, ut ex viro et muliere, id est, per illam corporum commixtionem, nemo videatur expers
Abbreviated transcription (Latin):
sumus inmortem. ꝑ alterum liberamur ad uitam. qͦ¬
mam ille nos in se ꝑdidit faciendo uoluntatem suã.
ñ eiis a quo factus ẽ. iste nos in se saluos fecit ñ faciendo ro¬
luntatem suam. s eius aquo missus ẽ: in hoꝵ ergo duoꝵ
hominũ causa ꝓpͥe fides xͥana consistit. Unus ẽ enim dcũ.¬

Expanded text:
sumus in mortem, per alterum liberamur ad uitam, qusumus in mortem, per alterum liberamur ad uitam, quoniam ille nos in se perdidit faciendo uoluntatem suam, n eius, a quo factus est, iste nos in se saluos fecit non faciendo uoluntatem suam, sed eius a quo missus est: in horum ergo duorum hominum causa proprie fides