comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ueniret cui repositũ erat. Uenit aũt cũ suo pastore o dolam̃ta. cui nomẽ
erat hẏras. Et interp̃tat᷑ odolamites testimoniũ in aqua. Cũ hoc plane
estimonio dñs uenit hbẽs qͥdẽ testimoniũ mauis ioħe. S tam̃ ꝓpt̃ oues
infirmas. hoc testimonio ẽ usus in aquã. Nã ⁊ ipse hẏras qđ nom̃ illiꝰ pastoris
fuit. int̾pretat᷑ frĩs mei uisio. Uidit omĩno frẽm suũ iohes frẽm scb̾ m
sem̃ abrahȩ. Scd̾m cognationẽ mariȩ matris eiꝰ. ⁊ elẏsabet matris sue.
Eundẽq dnm̃ ⁊ dm̃ suũ. quia ipse ait. explenitudine eiꝰ accepit.
Uidit omnino. Ꝙ idõ in natis mulierũ maior illo ñ surrexit qr
ex õib p̃nũtiantib xp̃m ipse uidit. qd multi usti. ⁊ ꝓpħe cupierunt
uidere ⁊ ñ uiderunt. Salutauit exutero. agnouit ꝑfectius excolũba
t ideo tamquã ad ollamites uere testimoniũ ꝑhibuit in aqua. Uenit

Expanded text:
ueniret cui repositum erat. uenit autem cum suo pastore Adollamite, cui nomen ueniret cui repositum erat. uenit autem cum suo pastore Adollamite, cui nomen erat Hiras; et interpretatur Odollamites „testimonium in aqua.". cum hoc plane testimonio dominus uenit, habens quidem testimonium maius Iohanne, sed tamen propter oues infirmas hoc testimonio est usus in aqua. nam et ipse Iras, quod nomen illius pastoris fuit, interpretatur "fratris. mei uisio." uidit omnino fratrem suum Iohannes, fratrem secundum semen Abrahae, secundum cognationem Mariae matris eius et Elisabetet deum suum, quia, sicut ipse ait, ex plenitudine eius accepit. uidit omnino et ideo in natis mulierum maior illo non exsurrexit, quia ex omnibus praenuntiantibus Christum ipse uidit, quod multi iusti et prophetae cupierunt uidere et non uiderunt; salutauit ex utero, agnouit perfectius ex columba et ideo tamquam Odollamites uere testimonium perhibuit in aqua. uenit
Abbreviated transcription (Latin):
qui cũ pilato in passione dñi c̃cordauit. Isti gͦ alienigene usq adeo
non de putabunt᷑ in regno illo mystico iudeoꝵ. ut ipsi iudei pu¬
icdõ se tali uoce cdãpnauerunt. In illo enĩ tẽpore qͦiã de tribu iuda
regnũ defecerat. ueniendũ erat xp̃s uerus saluatori dño nr̃o qͥ non
princeps de uicda neq dux de femorib eius donec ueniat qͥ initẽdꝰ ẽ.¬
damelis tunc uenit cui repositũ erat. expectatio gentiũ. ⁊ unetꝰ es
Sẽs scõꝵ oleo exultationis p̃participib suis. Natus ẽ enĩ herodes
maioris tẽpore passus ẽ aũt herodis minoris tetrarchȩ. huius
itaq uenientis. ad oues que ꝑierant domꝰ isrł. figurã gessit ipse
iudas c̃iret ad tundentes oues suas in tãna. qd int̃pretat᷑ deficiens. Iam
enĩ defecerat princeps ex uida. ⁊ oĩe magisteriũ. atq unctio uideoꝵ donec

Expanded text:
qui cum Pilato in passione domini concordauit. isti ergo alienigenae usque adeo qui cum Pilato in passione domini concordauit. isti ergo alienigenae usque adeo non deputabantur in regno illo mystico Iudaeorum, ut ipsi Iudaei pudularent, ideo se tali uoce damnarunt. Illo ergo tempore, quo iam de tribu Iuda regnum defprinceps ex Iuda neque dux de femoribus eius, donec ueniat cui repetiam Danihelis. tunc uenit cui repositum erat, expectatio gentium, et unctus essanctorum oleo exsultatione prae participibus suis . Natus est enim Herodis majoris tempore, passus est autem Herodis minoris tetrarchae. Hujus itaque uenientis ad oues, quae perierant domus Israhel, figuram gessit ipse ludas, cum iret ad tondendas oues suas in Thamna, quod interpretatur "deficiens". iam enim defecerat princeps ex Iuda et omne magisterium atque unctio Iudaeorum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
dictꝰ ẽ. ubi figurat᷑ talib hominib abstulisse. Gertiꝰ uͦ filiꝰ uidȩ.
quod illi mulieri ñ iungit᷑. significat tẽpꝰ ex qͦ reges plebis iudeoꝵ
ceperunt de tribu udȩ ñ fieri. ⁊ idõ erat quidẽ fuiꝰ uidȩ. S eum
thamar fiũ accipiebat. qr eaclẽ tribu iuda. s iam in ppło idẽ nemo
regnabat. Unde nom̃ eiꝰ. idẽ. selo int̃p̃tat᷑ dimissio eiꝰ. Nõ ꝑtineat sane
ad hanc significationẽ uiri scĩ ⁊ iusti. Qui licet illo tẽpore fuert̾t
qualis dd̃ fuit. Eo sane tẽpore qͦ iã iudea ceꝑat reges ex tribu
uida ñ hab̾e ñ ẽ c̃putandꝰ herode maior. in regib eius tãquã ma-¬
ritus thamar. Erat aut alienigena nec ei sacram̃to illo mistice
unctionis. taquã cõuigali federe coherebat. S tam̃ t̾aquã extrane
dnãbat᷑. quã p otestatẽ a romani is ⁊ acesare acceꝑat. Sic ⁊ eius
filii tetrarche quoꝵ erat unꝰ herodes patris nomine appellaturus.

Expanded text:
dictus est: ubi figuratur regnum talibus hominibus abstulisse. tertius uero filius Iudae quod illi mulieri non iungitur, significat tempus, ex quo reges plebi Iudaeorum coeperunt de tribu Iuda non fieri. et ideo erat quidem filius Iudae, sed eumThamar non accipiebat, quia erat eadem tribus Iuda, sed iam populo inde nemo regnabat. unde et nomen eius, id est Selo, interpretatur "dimissio eius." non pertinent sane ad hanc significationem uiri sancti et iusti, qui licet illo tempore fuerint, Qualis David fuit eo sane ipso tempore, quo jam Judaea coeperat reges ex tribu Juda non habere. Non est computandus Herodes major in regibus ejus tanquam maritus Thamar. Erat enim alienigena, nec ei sacramento illo mysticae unctionis tanquam conjugali foedere cohaerebat; sed tanquam extranedominabatur: quam potestatem a Romanis et a Caesare acceperat. sic et eius filii tetrarchae, quorum erat unus Herodes patris nomine appellatus,
Abbreviated transcription (Latin):
qui hoc cõmiserit c̃sideret᷑ etͥ flagiciũ. In scripturis aũt ꝓpħia ẽ.
isione significatur. qͥ thoꝵ cõcubinȩ polluit. idẽ legẽ ueteris testa¬
menti se preuarieando eũ maculauit. Quod aut̃ in c̃cubina lex
ueteri testamenti. p onatur. paulus docuit dicens. Abraham duo
filios habuit. unũ de ancilla. et alterũ. de lib̾a. hec aut̃ duosunt tesa¬
m̃ta. In quo agar quȩ concubina fuit. in ueteris testam̃ti ponittypo.
Una ẽ enĩ ꝑfecta colũba genitrici suȩ. quȩ uirgo regina sponsa regi

Expanded text:
qui hoc commiserit consideretur flagitium esse, in Scripturis autem prophetia est qui hoc commiserit consideretur flagitium esse, in Scripturis autem prophetia est cisione significatur? qui thorum concubinae polluit, id est, legem Veteris Testamenti saepe praevaricando maculavit. Quod autem concubina lex Veteris Testamenti ponatur, Paulus edocuit dicenfilios habuit: unum de ancilla, et unum de libera. Haec autem sunt duo Testamenta. In quo Agar, quae concubina fuit, in Veteris Testamenti ponitur typo. Una est enim perfecta columba genitrici suae, quae virgo casta, regina, sponsa regi
Abbreviated transcription (Latin):
tentiã pollicet᷑ ut dũ ꝑ hec decepta menᷤᷤ ducti᷑. ab utentione peni¬
tentiȩ suspendat᷑. quatinꝰ tunc nulla bona ꝑcipiat. quã nune masa
uilla contristant. Et tunc pleniꝰ obruat᷑ suppliciis que nẽ etiã gau¬
d⁊ indelictis. De hinc loqͥtꝰ d̃s. ad iacob ut habitaret in bethel. ibi
rachel pareret. uocaret nom̃ eiꝰ filiꝰ doloris mei nisi futurũ ꝓꝑhãs
exeo tribu paulũ qͥ affligeret filios eccłiȩ ꝑsecutionis sue tẽpore..
Alter ꝑ beniamin t̾restris figurabat᷑ iherłm. quia ẽ intribu eiꝰdẽ
beniamin. Cuiꝰ ppłs graui matrẽ dolore affecit effundendo sãguinẽ
ꝓpħarũ. In suꝑ etiã innecẽ xp̃i impiis ac clama uocib sangius
eiꝰ suꝑ noᷤ ⁊ suꝑ filioᷤᷤ nr̃o ᷤ. Interea rubẽ cõcupiscẽtia motꝰ libidinis
in cõcubina patris sui. p̃ceps efferbuit. Quod incesti crim̃ non

Expanded text:
tentiam pollicetur. Ut dum per haec decepta mens ducitur, ab intentione poenitentiam pollicetur. Ut dum per haec decepta mens ducitur, ab intentione poenitentiae suspendatur, quatenus tunc nulla bona percipiat, quam nunc mala nulla contristant; et tunc plenius obruatur suppliciis, quae nunc gaudet etiam in delictis. 5. Dehinc loquitur Deus ad Jacob, ut habitaret in Bethel. Ibi umdem Benjamin Rachel pareret, vocavit nomen ejus, filius doloris mei, nisi futurum prophetans ex ejus tribu Paulum, qui affligeret filios Ecclesiae persecutionis suae tempore? 6. Aliter per Benjamin terrestris figurabatur Jerusalem, quae est in tribu ejusdem Benjamin, cujus populus gravi matrem dolore affecit, effundendo sanguinem prophetarum. Insuper etiam in necem Christi impiis acclamando vocibus: Sanguis ejus super nos, et super filios nostros . Interea Ruben concupiscentia motus libidinis, in concubina patris sui praeceps efferbui
Abbreviated transcription (Latin):
illius t̾rȩ ad amauit ⁊ rapuit ⁊ dormuut cũ illa ui oppͥmens
uirginẽ et c̃glutinata ẽ aĩa eiꝰ cũ ea tristẽ ꝙ blandiciis delinuit.
ina quippe ut mulceres uideat extranee. regionis egredit᷑. quãdo
una queq mens sua studia neggligens acciones curans alienas.
gxtra habitũ atq extra ordinẽ ꝓpriũ euagat᷑. Qũa sichem pͥnceps
terre oppͥmit. qr uidelicet inuentã incuris exteriorib diabolus
corũpit. & aglutinata ẽ aĩa eiꝰ cũ ea. quia unitã sibi ꝑ iniqͥtatẽ
respicit. ⁊ quia cũ mẽs aculpa resipiscit. ad dicit᷑ atq ad missũ flere
conat᷑ Corruptor aũt sꝑes. ac securitates uacuas aute ocłos uocat
quatinꝰ utilitatẽ tristitie subtrahat. Recte illic auingit᷑. Gristẽq
blandiciis deliniuit. Modo enĩ alioꝵ facta grauiora. mͦ iul ẽẽ ql
perpetratũ ẽ. mͦ miscd̾em dñi loqͥt᷑. mͦ ad huc tẽpꝰ obsequens ad peni

Expanded text:
ue cum illa, vi opprimens virginem, et conglutinata est anima ejus cum ea, tristemque blanditiis delinivit . Dina quippe ut mulieres videat extraneae regionis, egreditur quando unaquaeque mens, sua studia negligens, actiones alienas curans, extra habitum atque extra ordinem proprium evagatur, quam Sichem princeps terrae opprimit, quia videlicet in curcorrumpit. Et conglutinata est anima ejus cum ea ; quia unitam sibi per iniquitatem respicit. Et quia cum mens a culpa resipiscit, addicitur, atque admissum flere conatur: corruptor autem spes ac securitates vacuas ante oculos revocat, quatenus utilitatem tristitiae subtrahat, recte illic adjungitur: Tristemque blanditiis delinivit . Modo enim aliorum facta graviora, modo nil esse quod perp
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo autem ipse sit principium dolorum. nisi dum patri
deo semꝑ irrogaret iniuriam dum conuertit adeũ dorsũ non
faciem: Iste prior in donis. Quia primis ipsis data sunt eloquia
dei. Primis ipsis legis latio ⁊ testam̃tũ siue ꝓmissio. Iste maior im¬
perio utiq ꝓ magnitudine uiriũ quia copisius ceteris in hoc scło
ppłis icłe regnauit. Effusus est aut sicut aqua peccando in xp̃o
quasi aqua que uasculo ñ tenet᷑ uoluptatis effusus ẽ impetu.
quare talia meruit ita subiecit.
Quia ascendisti cubile fr̃is tui.

Expanded text:
Quomodo autem ipse sit principium dolorum, nisi dum Deo Patri semper irrogat injuriam, dum convertit ad eum dorsum, et non faciem? Iste prior in donis, quia primis ipsis data sunt eloquia Dei: primis ipsis legislatio, et Testamentum, sive promissio. Iste major in imperio, utique pro magnitudine virium, qui copiosius caeteris in hoc saeculo populus idem regnavit. 7. Effusus es autem, sicut aqua, peccando in Christum, quasi aqua, quae vasculo non tenetur, voluptatis effusus est impetu. quare talia meruit, ita subjecit: Quia ascendisti cubile patris tui.
Abbreviated transcription (Latin):
Iithamar gͦ nuru iudȩ intelligit᷑ plebs iuidea cui de tribu iuda
reges tãquã mariti ad hibebaut᷑ merito nom̃ eiꝰ amaritucdo
int̾pretat᷑ꝰ. Ipsa enĩ dño fellis poculũ dedit. duo aũt genera h¬
nolentiũ. et si quid honi habẽt in hac t̾rena uita. ꝑ dentiũ tamquã
int̾̃ra fudentiũ. Et quia in malo pͥor ẽ ille qui nocet quã ille qͥ
tunicis in ducti sunt pͥmi homines in pena dãpnationis sue di¬
missi exparadiso. Sequentis aũt nom̃ qui uocat᷑ aunan in t̃p̃tat᷑
meror eoꝵ. Quor̃ nisi qͥb nichil ꝓdest cũ habeat unũ ꝓ desse pos

Expanded text:
Thamar ergo nuru Judae intelligitur plebs Judaea, cui de tribu Juda reges, tanquam mariti, deligebantur. Merito nomen ejus amaritudo interpretatur. Ipsa enim Domino fellis poculum dedit. Duo autem genera pnolentium, et, si quid boni habent in hac terrena vita, perdentium, tanquam in terra fundentium. Quia in malo prior est qui nocet, quam ille qui tunicis induti sunt primi homines, in poenam damnationis suae dimissi ex paradiso. Sequentis autem nomen, qui vocabatur Onan, interpretatur moeror eorum. 5. Quorum, nisi quibus nihil prodest, cum habeat unde
Abbreviated transcription (Latin):
.i. uesꝑã fiet mane cũ ipse dñs in claritate
uẽturus est. t̾c requiescent cũ xp̃o ab oĩb oꝑibus suis hi quibus
dictũ ẽ. E stote ꝑfecti sic̃ pater ur̃ qͥ ẽ in celis. Tales enĩ faciunt
oꝑa bona ualde Post talia enĩ oꝑa speranda ẽ requies in die
septimo qͥ uesꝑã ñ habẽt.
Eqͥtur hinc

Expanded text:
eram fiet mane, cum ipse Dominus in charitate venturus est. Tunc requiescent cum Christo ab omnibus operibus suis, hi quibus dictum est: Estote perfecti sicut Pater vester, qui in coelis est . Tales enim faciunt opera bona valde. Post talia enim opera speranda est requies in die septimo qui vesperam non habet. tur hinc
Abbreviated transcription (Latin):
simã ad omnẽ tollerantiã passionis. hec in littore maris ha¬
bitat. et in stacione nauiũ. ut credentib sit refrigeriũ. ⁊ ꝑic¬
tantibus demonstret fidei portũ. hec cõtra om̃s tͣbules scłi in¬
mobili. ⁊ in cõcussa firmitate soli data expectat uaufragiũ ub̃oꝵ
et hereticoꝵ ꝓcellas qͥ circũ ferunt᷑ omĩ uento doctrine. Quorũ
et si tundit᷑ fluctib frangit. tam̃ in ipsa fluctꝰ ñ frangit᷑. Nec u
heresiis tẽpestatib cedit. ne ulli uento scimatũ cõmota succũbit
ꝑtenclit aũt usq ad sydonẽ. hoc ẽ usq ad gentes ꝑuenit. Legit᷑
dnm̃ sepe clociusse sic̃ scriptũ ẽ. Terra zabulon ⁊ t̾ra neptali
uia maris trans iordanẽ galileȩ. Gentiũ ppłs qͥ sedebat in tene

Expanded text:
simam ad omnem tolerantiam passionis. Haec in littore maris hasimam ad omnem tolerantiam passionis. Haec in littore maris habitat, et in statione navium, ut credentibus sit refugium, et periclitantibus demonstret fidei portum. 31. Haec, contra omnes turbines saeculi immobili et inconcussa firmitate et haereticorum procellas, qui circumferuntur omni vento: quorum etsi tunditur fluctibus, frangit tamen ipsius fluctus, non frangitur, nec ullius haereseos tempestatibus cedit, nec ulli vento schismatum commota suPertendit autem usque ad Sidonem, hoc est, usque ad gentes pervenit. Legitur Dominum saepe docuisse, sicut scriptum est: Terra Zabulon et terra Nephthalim via maris trans Jordanem Galilae
Abbreviated transcription (Latin):
Isacͥar quod
int̾pretat᷑ merces. refertur ad ppłm gentiũ. quẽ dñs sanguinis sui
p̃cioẽ mercatꝰ. hic isacar asinus fortis scribit᷑. quia pͥus gentilis ppt
quasi brutũ ⁊ luxirriosũ animal erat nunaq ratione subsistens.
eu̾głicȩ ꝑferens. hic acͤubans int̾minos uidit reqͥẽ qd̃ eẽt bona ⁊ t̾rã
qd̾ optima. Int̾mmino ᷤᷤ nãq accubare ẽ. p̃stolato mũdi fine reqͥescere
Et fortis a sinus requiem ȩternam optimam uidet. cum simplex
gentilitas. id circo se ad robur boni oꝑis erigit. qui ad er̃ne
uitȩ patriam tendit. Unde etiã ⁊ ꝑonet humerũ suũ ad por¬
tandũ. quia dũ ad ꝓmissam requiẽ ꝑuenire desiderat. cuncta
mandatoꝵ imꝑia ubent̾ portat. Unde et factus ẽ tributis ser¬
iens. hocẽ regi. ⁊ xp̃o suo fidei dona oꝑũq bonoꝵ inunera
offerens. ⁊ abiuon in litcore habitaibit ⁊ ĩstaciõe nalii Tabulon
qui int̾̃pretatur habitaculũ fortitudinus eccłã significat fortis

Expanded text:
sachar, quod interpretatur merces, refertur ad populum gentium, quem Dominus sanguinis sui pretio est mercatus. Hic Issachar, asinus fortis scribitur, quia prius gentilis populus quasi brutum et luxuriosum animal erat, nullaque ratione subsistens. evangelicae perferens. Hic accubans inter terminos vidit requiem quod esset bona, et terram quod optima. Inter terminos namque accubare est praestolato mundi fine requiescere, Et fortis asinus requiem videt, et terram optimam, cum simplex gentilitas idcirco ad robur boni operis se erigit, quia ad aeternae vitae patriam tendit. Unde etiam et ponit humerum suum ad portandum, quia dum ad promissam requiem pervenire desiderat, cuncta mandatorum onera libenter portat. Unde et factus est tributis serviens, hoc est, Regi et Christo suo fidei dona, operumque bonorum offerens. Zabulon in littore maris habitabit, et in statione navium. Zabulon, qui interp
Abbreviated transcription (Latin):
R INIC Ipiumꝰ xp̃s est sicut ipse in eu̾głio ait. E go
principium qͥ & loq̃uor uobis. In hoc igit᷑ principio
fecit cl̃s cęlũ et terrã. ⁊ sp̃ales qͥ celestia meditant᷑ et q̃rũt.
In ipso fecit et carnales. qui t̾renũ hominẽ nec dũ de po¬
suerunt Terra autem erat in anis et uacua  Terra sei
ignorancie ꝓfunda obscuritas corda nr̃a tegebat. Sp̃s aũt
cdei suꝑ cor nr̃m tenebrosũ & fluidũ qͣsi suꝑ aqͣs iam suꝑ¬
ferebatur in qͦ subsistentes reqͥesceremꝰ cuꝰq uiuificarem᷑
flatu et cuiꝰ unda a bluerem᷑.¬

Expanded text:
rincipium Christus est, sicut ipse in Evangelio ait: Ego principium, qui et loquor vobis. In hoc igitur principio fecit Deus coelum, id est, spiritales, qui coelestia meditantur et quaerunt. In ipso fecit et carnales, qui terrenum necdum deposueignorantiae profunda obscuritas corda nostra tegebat. Spiritus autem Dei super cor nostrum tenebrosum et fluidum, quasi super aquas jam superferebatur. In quo subsistentes requiesceremus, cujusque vivificaremur flatu, et cujus unda abluerem
Abbreviated transcription (Latin):
IDe R de utero nomii repiticio est precedentiũ quatuor
uororũ legis. Iã dũ illi in se ꝓprias contineant causas iste tam̃
repsicat om̃iũ habet aũt ⁊ ipse ꝓxrie innumerabilia sacram̃ta
exqͥb parua ꝓ exercicio lectoris studii memoria . ẽ Ni Deutero¬
nomisi aũt scd̾a legis lacio dicit᷑. ꝗł significat eũgłiũ In cuiꝰ¬

Expanded text:
iber Deuteronomii repetitio est praecedentium quatuor librorum legis. Nam dum illi in se proprias contineant causas, iste tamen replicat omnium: habet autem et ipse proprie innumera sacramenta, ex quibus parva pro exercitio lectoris studio memoranda innexui. Deuteronomium autem secunda legislatio dicitur, quod significat Evangelium, in cu
Abbreviated transcription (Latin):
eriuit uob nec edetis ex eis. L igna qͥppe pomifera sunt
oꝑa iuntutib fecunda Prepucia itaq lignoꝵ auferinꝰ
eũ ele rpsa inchoatione s infiriitate sispecti primordia
existimemꝰ. nrisq cibis non appetamꝰ. cũ eñ pͥmordia
boni laudant᷑ oꝑis dignũ ẽ. ut hȩc animũ. ñ pascat
opantis. nec dũ accepta laus suauit̾ carpit᷑ fructꝰ oꝑis in¬

Expanded text:
erunt vobis, nec edetis ex eis. Ligna quippe pomifera sunt opera virtutibus fecunda: praeputia itaque lignorum auferimus, cum de ipsa inchoationis infirmitate suspecti, primordia existimamus, nostrisque cibis non aptamus, quia cum primordia boni laudantur operis, dignum est ut hoc animum non pascat operantis, ne dum accepta laus suaviter carpitur, fructus
Abbreviated transcription (Latin):
tescere ñ debent ciciꝰ ne cũ laudãt᷑ bona ꝙ̃ placent decepe
laude sua aĩmꝰ dep̃hendere. in eis nequeat mala q̃ latent
autẽ ppłs gentiũ pertinens ad eũgłisi. In bo qͥpe aimus
et asino arat. qui sic reciit euangelium ut incdaicarũ¬
super sticionẽ que in umbra. et imagine ꝓcesserand. ceri¬
monias non relinquat. aliteꝵ. Itẽ non nũquã in boue bene
oꝑaciũ uita. in asino stuttoꝵ ne cordia figurat᷑. Q uid ẽ gͦ non
apas in uoue samul ⁊ asino . Ac si diceret fatuũ sapienti in
prelicatione non socies ne ꝑer eũ qui re implere ñ ualet
et ini qui preualet obsistat Bͥ ouẽ qͥipe ⁊ a sinũ si necł ẽ sit
unus qͥsq detrim̃to oꝑis iungit. Sapientẽ uero ⁊ st ultum
non ut unꝰ precipiat ⁊ alt̾ obtẽperet. s utt parit̾ equali potesta¬
te annuntient u̾bũ dĩ. ñ sine scanclalo qͥsq comites facit.

Expanded text:
tescere citius non debent, ne cum laudantur bona quae placent, deceptus tescere citius non debent, ne cum laudantur bona quae placent, deceptus laude sua animus deprehendere in eis nequeat mala quae latent. autem, populus gentium pertinens ad Evangelium. In bove quippe simul et asino arat, qui sic recipit Evangelium ut Judaicarusuperstitionum, quae in umbra et imagine praecesserant, caeremonias non derelinquat. Item, nonnunquam in bove bene operantium vita, in asino stultorum vecordia figuratur. Quid est ergo, « Non arabis in bove simul et asino? » Ac si diceret: Fatuum sapienti in praedicatione non socies, ne per eum qui rem implere non valet, et illi qui praevalet obsistas. Bovem quippe et asinum, si necesunusquisque sine detrimento operis jungit. Sapientem autem et stultum, non ut unus praecipiat, et alter obtemperet, sed ut pariter aequali potestate annuntient verbum Dei, non sine scandalo quisque comites facit.
Abbreviated transcription (Latin):
quoq bouis oꝑari ẽ uoni conu̾sacionis ꝓͥmordu in exer¬
cicio publice actionis ostendere. Ouiũ qͦ pͥmogenitã ton¬
dere ẽ. ab occultationis sue tegnune humanis ocłis incho¬
antia bona nr̃a denudare. In pͥmogenito gͦ bouis oꝑari
ꝓhibem᷑. atq a pͥmogenitis ouiũ decondi conpescim. quia
siqͥd robustũ incipimꝰ exercere. hoc in aꝑto cicius non
debemꝰ ostendere. S cũ uita nr̃a simplex qͥd innocuũq
inchoat. dignũ ẽ ut secreti sui uelamina ñ relinquat. ne
hoc humanis oculis quasi sub deicto uellere ostendat᷑:
Ad sola gͦ diuina sacrificia boũ pͥmogenita ꝯuiũq ꝓficut᷑.
ut qͥcqdͥs forte in nocuũ incipimꝰ hoc adhotiorẽ intinsu
uorit inara cordis immolemꝰ a d̾ ab illo ꝓculclubio
tanto libenciꝰ accipit᷑ quanto ⁊ ab om̃ib occultatũ nudio
laudis apetitu maculat᷑. Sepe noue aũt conu̾sationis
pͥmordia adhuc carnali sibi ulcio cõmita ⁊ idcirco inno¬

Expanded text:
 bovis operari, est bonae conversationis primordia in exercitio publicae actionis ostendere. Ovium quoque primogenita tondere, est ab occultationis suae tegmine humanis oculis inchoantia bona nostra denudare. In primogenito ergo bovis operari prohibemur, atque a primogenitis ovium detondendis compescimur, quia etsi quid robustum incipimus exercere, hoc in aperto citius non debemus ostendere. Sed cum vita nostra simplex quid atque innocuum inchoat, dignum est ut secreti sui velamina non relinquat, nec hoc humanis ocuAd sola ergo divina sacrificia boum primogenita ovium proficiant, ut si quid forte innocuum incipimus, hoc ad honorem intimi judicis in ara cordis immolemus. Quod ab illo procul dubio tanto libentius accipitur, quanto et ab hominibus occultatum, nullo laudis appetitu maculatur. Saepe autem conversationis primordia adhuc carnali sunt vitae commixta: et idcirco inno
Abbreviated transcription (Latin):
est in heremo. Corpꝰ aũt eiꝰ qđ ẽ eccła. uecesse ẽ tẽptationes
labores q paciat᷑. in hoc scro qͦ ad usq ueniat illu tẽpꝰ. ubi
post tẽptaciones suscipiat consolaciones. P orro qd̾ uestis i frł
per tot annos in heremo nulla uetustate corrupta est. ⁊ mor¬
ticina pellis calciam̃toꝵ tã dui sine labe durauit. potest
figurare frgurã in corruptibuẽ corpoꝵ. ubi ea q̃ corrup¬
Int̾ ar quippe ne nemus cõplautet᷑ in tẽplo. Ne moris
fronlentes arbores. ⁊ in fructuose sunt. solũ ad decta¬
cionẽ uisus plantatȩ. Tales sunt ⁊ gentiles qͥ racionẽ
suam uerborum decore componunt. ut non conuertant
auiciis sed delectent. atq istius modi seductione ꝑ suadent:
Nos aũt scctm p̃ceptũ dei iuxta altare nemꝰ non plantamꝰ.

Expanded text:
tationes laboresque patiatur in hoc saeculo, quoad usque veniat illud tempus ubi post tentationes accipiat consolationes. 3. Porro quod vestis Israel per tot annos in eremo nulla vetustate corrupta est, et morticina pellis calceamentorum tandiu sine labe duravit, potest figurare futuram incorruptibilitatem corporum, ubi ea quae corrupin terra. Interdicitur quippe ne nemus complantetur in templo. Nemus frondentes arbores et infructuosae sunt, solum ad delectationem visusuam verborum decore componunt, ut non convertant a viis, sed delectent, atque istiusmodi seductione persuadeant. Nos autem secundum praeceptum Dei juxta altare nemus non plantamus,
Abbreviated transcription (Latin):
t̃rã quacũq disꝑsꝰ ẽ ille ppłs qͦmͦ sit uagꝰ ingentib ⁊ ꝓfugus
bhierłm quomodo gemat merore amissiregni ⁊tremat
timore sub innumerabilib popłis xp̃ianis: Idõq repõdit
caui dicẽs. Maior ẽ iniqͥtas mea quã ut ueniã merear. Ecce
t ꝓfugꝰ ĩt̾ra. Igit᷑ om̃s qͥ inuenerit me occilet me. Uere ĩdi
uagus et ꝓfugũs gemit et tremit ne regnꝰ etiã ꝑdito t̾reno
istauisibili morte occiditur. hanc dicit maioram causam quam illaz
quod ei t̾ra nr̃a ñ dat uirtutẽ suã ne sp̃italit̾ moriat᷑. Carnaliter
sed hoc timet ne inueniat᷑ ⁊ occidat᷑. Carnalit̃ .ii. saptẽ tã ꝙͣ
oꝑans trã cuiꝰ uͥtutẽ ñ accipit. Saꝑe aũt scłm carnẽ mors ẽ
quã ille ñ intelligens amisso regno gemit ⁊ corporalẽ moͬtẽ
tremit. S qͥd ei respondit ds: Neqͣꝙͣ ita fiet s omĩs qͥ occid̾it
cam septuplũ puniet᷑ Siue ut septuaginta transtuleriu¬

Expanded text:
terra, quacunque dispersus est ille populus, quomodo sit vagus in gentibus, em? quomodo gemat moerore amissi regni, et tremat tremore sub innumerabilibus populis Christianis? ideoque respondit Cain dicens: Major est iniquitas mea quam ut veniam merear. Ein terra. Et erit omnis qui invenerit me, occidit me . Vere inde vagus et profugus gemit et tremit etiam ne regno perdito terreno visibili morte occidatur. Hanc dicit majorem causam quam illam, quod et terra nostra non dat virtutem suam, ne spiritaliter moriatur. Carnaliter sed hoc timet, ne inveniatur et occidatur. Carnaliter autem sapit tanquam operans terram cujus virtutem non accipit. Sapere autem secundum carnem mors est, quam ille non intelligens, amisso regno gemit, et corporalem mortem tremit. Sed quid ei respondit Deus? Non sic, inquit, omnis qui occiderit Cain sept
Abbreviated transcription (Latin):
ore duoꝵ łtͥũ testiũ stat oñe u̾bũ. Licet et hystoyialiter
hȩc sit diuina seruanda sententia. tam̃ ⁊ contra qͦs libet
inpios ac hereticos agimꝰ Necesse enũ nob̾ est scripturas
scãs in testimoniũ uocare. Sensus qͥ ppe nr̃i ⁊ atestatio si¬
ñ his tͥb non habẽt fidẽ. Und ⁊ magis ẽuenit ad ꝓbacionẽ
ut affirme u̾bũ intellectꝰ mei. adhibeo duos testes. nouũ

Expanded text:
bum. Licet historialiter haec sit divina servanda sententia, tamen et cum contra quoslibet impios vel haereticos agimus, necesse nobis est Scripturas sanctas in testimonium vocare. Sensus quippe nostri et attestatio sine his testibus non habent fidem. Unde magis convenit ad probationem, et ad firmum verbum intellectus mei adh
Abbreviated transcription (Latin):
per uas aureũ p̃claram subtilionẽq dei intelligenciam
tenent. alii ꝑ iaciictum. p urpuram et coccum audita celestia
sperare. credere. amare non desinunt. etã que ad huc subti¬
uore intellectu minime cognoscunt. Auii ꝑ byssũ uicorrup¬
cionẽ carnis offerunt. alii ꝑ caprarũ puos deplorant asꝑe.
qd̾ lbent̃ amiserunt. Ecce exctanta diu̾sitate oꝑm unum
conficit᷑ tab̾naculũ. sicut ex diu̾so puruere unũ c̃pinguit᷑
t̾re globũ infusione scĩ sp̃s irrigatũ. Iam porro ligna
set him in putribilia. om̃s scĩ intelliguntur. m̃te et
corpore. incorrupti. neq cũ scło ꝑeuntes s ꝑ manẽtes
ꝑterni. Lapides qͦ p̃ciosi confessores. apłi. sacerdotes
onĩs q iusti. qͦs eciã iapides uiuos. beatus petrus aplis
dicit. ut sitis inqͥd iapides uiui coedificati in tẽplo. Neu¬

Expanded text:
per vas aureum praeclaram subtilioremque Dei intelligentiam per vas aureum praeclaram subtilioremque Dei intelligentiam tenent, alii per hyacinthum, purpuram et coccum, audita coelestia sperare, credere, amare non desinunt, etiam quae adhuc subtiliori intellectu minime cognoscunt, alii per byssum incorruptionem carnis offerunt, alii per caprarum pilos deplorant aspere quae libenter admiserunt; ecce ex tanta diversitate operum, unum conficitur tabernaculum, sicut ex diverso pulvere, una compingitur terrae gleba, infusione sancti Spiritus irrigata. Jam porro ligna Sethim imputribilia omnes sancti intelliguntur, mente et corpore incorrupti, neque cum saeculo pereuntes, semper manentes aeterni. Lapides quoque pretiosi, confessores, apostoli, sacerdotes, omnesque justi. Quos etiam lapides vivos beatus Petrus apostolus dicit: Ut sitis, inquit, lapides vivi, coaedificati in templo De
Abbreviated transcription (Latin):
ut ñ peccẽ tͥ. P orro per dextralia bona oꝑa. ⁊ dextra cõme
morant᷑. U as aurea in donaria dñi separatũ. diuinitatis
intelligentia accipit᷑. que tanto ab inferoꝵ amore disiungit᷑
quanto ad sola que ęt̾ua sunt amanda subleuat᷑. Porro ꝑ
iacinctũ spes celestiũ. ꝑ purpurã cruor. ac tolerantia passio¬
nũ. amore regni ꝑpetui exhibita. ⁊ bystinctũ coccũ karitas
demonstrat᷑. que ꝑ ꝓfectionẽ sui bis tinguit᷑ quia dĩ ⁊ ꝓrimi
duectione decoratur. R byssũ. inmaculata canis incorrupcio.
et splendidissimꝰ scĩmonie candor ostendit᷑. Bẏssũ enĩ linũ ẽ
candidũ. Per aũt caprarũ ex qͥb cilicioꝵ asꝑitas texit᷑ dura
preñciũ afflictio signat᷑. Dũ gͥ aiii ꝑ armillas.⁊ anuloᷤ
forte magisteriũ exercent. alii per inaures. ⁊ dextralia de¬
uotã audiendi obedientiã. rectãq oꝑationẽ exhibent. alii

Expanded text:
et et morantur. Vas aureum in donaria Domini separatum, divinitatis intelligentia accipitur, quae tanto ab inferorum amore disjungitur, quanto ad sola quae aeterna sunt, amanda sublevatur. Porro per hyacinthum spes coelestium, per purpuram cruor ac tolerantia passionum, amore regni perpetui exhibita. Per bis tinctum coccum charitas demonstratur: quae perfectione sui bis tingitur, qui Dei et proximi dilectione decoratur. Per byssum, immaculata carnis incorruptio, et splendidissimus sanctimoniae candor ostenditur. Byssus enim linum est candidum; per pilos autem caprarum, ex quibus ciliciorum asperitas texitur, dura poenitentiae afflictio designatur. Dum igitur alii per armillas et annulos forte magisterium exercent, alii per inaures et dextralia devotam audiendi obedientiam rectamque operationem exhibent, alii
Abbreviated transcription (Latin):
indonaria dñ separatũ ẽ. Siqͥs habuit iacinctũ. purpu¬
ram. coccũ bistunctũ hẏssũ. ⁊ pilos caprarũ. figura itaq
prioris tab̾nacuii eccłȩ tyꝓus est. Ehec itaq munera sig¬
ficantur. meritoꝵ dona qͥb ornat᷑ eccła. fĩdes eiꝰ auro cõꝑat᷑.
ermo p̃dicationis argento. Qd̃ uͦ in ornam̃to siue tab̃nacł.
necessaria sunt̃. uiri cũ mulierib p̃bent. hoo signifioat.¬
quia intra eccłã uirtutes forciũ per uiros ex̃ prunũt.
Exigua oꝑa infirmoꝵ que ꝑ mulieres intimant᷑. omĩa
ioci inueniunt. ⁊ adusũ sc̃e edificationis accipiuntur.
Cõuacio uͦ ipsa ñ fit necessitate. s sponte. quia fides
spontanea ẽ. Nã ꝑ armillas que lacertos astringunt. p̃posi¬
torũ ualide iaborantiũ oꝑa demonstrant᷑. Per in aures.
subditoꝵ obedientia expͥmitur. ⁊ anulos signaculũ secretoꝵ
Unde ⁊ quedã minꝰ intelligentib occultantes. qͣsi sub signacłõ

Expanded text:
ni separatum est. Si quis habuit hyacinthum, purpuram, coccum bis tinctum, byssum, et pilos caprarum. 3. Figura itaque prioris tabernaculi Ecclesiae typus est. Per haec itaque munera significantur meritorum dona, quibus ornatur Ecclesia: fides ejus auro comparatur, sermo praedicationis argento. Quod vero quae in ornamento, sive tabernaculo necessaria sunt, viri cum mulieribus praebent, hoc signifiquia intra Ecclesiam virtutes fortium, quae per viros exprimuntur, et exigua opera infirmorum quae per mulieres intimantur, omnia locum inveniunt, et ad usus sanctae aedificationis accipiuntur. Collatio vero ipsa non fit necessitate, sed sponte, quia fides spontanea est. Nam per armillas quae lacertos astringunt, praepositorum valide laborantium opera demonstrantur. Per inaures subditorum obedientia exprimitur, per annulos, signaculum secretorum, unde et quaedam minus intelligentibus occultantes quasi sub signaculo
Abbreviated transcription (Latin):
tabernaculũ crisma ẽ. qͦ unguit᷑ fidelis ppłs in quibuo
diunitas tamquã in tabernaculo habitat. P otest quidẽ¬
intelligi hoc ungentũ etiam siue uirtutes sc̃oꝵ. siue odor
uistioiȩ longe lateq diffusus de qͦ dicit apłs. Dõ aũt gr̃as
in maximã subtilitatẽ cõminutis .i. stacte. onice. galbano.
et thure cõponit᷑. h ec in forma cat̾nũ fideliũ cõstituta e̾e̾

Expanded text:
tabernaculum, chrisma est quo ungitur fidelis populus, in quibus divinitas tanquam in tabernaculo habitat. Potest quideintelligi hoc unguentum etiam virtutes sanctorum, seu odor justitiae longe lateque diffusus, de quo dicit Apostolusin maximam subtilitatem comminutis, id est, stacte, onyche, galbano et thure componit, haec in forma orationum fidelium constituta esse,
Abbreviated transcription (Latin):
argentũ. aes iapides preciosos: Gunc p̃terea bẏssum.
coccũ. iacinctũ. ⁊ purpurã. pelles etiã arietũ rubricatas.
et pelles iacuictinas. s ⁊ ligna inputribilia. pilos quoq
caprarũ. ad constructionẽ tab̾naculi. s ⁊ siqͥd incultũ ⁊
aduestes scas necessariũ erat uiri cũ mulierib p̃buerũt.

Expanded text:
argentum, aes, lapides pretiosos. Tunc praeterea byssum, argentum, aes, lapides pretiosos. Tunc praeterea byssum, coccum, hyacinthum et purpuram, pelles etiam arietum rubricatas et pelles hyacinthinas, sed et ligna imputribilia, pilos quoque caprarum ad constructionem tabernaculi, sed et quidquid in cultum et ad vestes sanctas necessarium erat, vi
Abbreviated transcription (Latin):
poterte ds̃. In qua tam̃ conu̾sacione constituti. ñ sine ad u¬
rio sp̃s scĩ consistimꝰ. habemꝰ enĩ ex uno sp̃s sc̃ĩ fonte. uiulu
cernas que illuminent ppłm eccłe. idẽ. septẽplicẽ dñi gr̃ã
cliu̾sa h arismatũ claritate illustrat. Alit̾. Potest qͥdẽ hoc op¬
pansũ uelũ qd̾ partẽ tab̾naculi int̾ioris occultabat. ne ꝓspi¬
cerent᷑ illuc repostta. tẽpꝰ illud significare qđ fuit sub
sole. quia ea que lex ⁊ ꝓpħȩ cecinerunt. occulta erant. et
int̾iecto uelamine uideri ñ ꝑ oterant. S pꝰ ea qu xp̃s
adueniens tẽp ore ꝑ assionis uelũ illud astĩmo usq deorsũ
disrurit. omĩa illa que antea erant occutta. ꝑ dñi passĩo¬
nẽ ad nr̃am fidẽ sunt reuelata dicente apło Nob̃ autem
reuelauit deus per spiritum sanctum. quia sꝑs omina
scrutatur. etiã ea que sunt alta dẽ Iu. Offerunt aũt¬
ad constructionẽ tab̾naculi. uixta qd̃ scriptũ ẽ. aurũ.

Expanded text:
poterit Deus. In qua tamen conversatione constituti, non sine adjutorio Spiritus sancti consistimus. Habemus enim ex uno Spiritus sancti fonte septem lucernas, quae illuminent populum Dei, id est, septemplicem Domini gratiam sa charismatum claritate illustrat. 3. Potest quidem hoc oppansum velum, quod partem tabernaculi interioris occultabat, ne prospicerentur illuc reposita, tempus illud significare quod fuit sub lege. Quia ea quae lex et prophetae cecinerunt occulta erant, et interjecto velamine videri non poterant. 400 4. Sed posadveniens tempore passionis velum illud a summo usque deorsum dirupit, omnia illa quae antea erant occulta, per Domini passionem ad nostram fidem sunt revelata, dicente Apostolo: Nobis autem revelavit Deus per Spiritum suum: quia Spiritus omnia scrutatur, et ea quae sunt alta Dei . CAPUT ad constructionem tabernaculi, juxta quod scriptum est: Aurum,
Abbreviated transcription (Latin):
Ita ille uitulus ꝑ ignẽ ⁊ eli. ⁊ aciẽ u̾bi. ⁊ aqua uaptisii ab
eis pociꝰ quos absorbere conabant absortus ẽ uex uin:¬
endũ ẽ quod ex his multos qͥ se absente idolũ fabricauerut̃
sine ulla cuiꝰ qũa necessitudinis detentionis iuslit interimi.
F acile ut intelligat᷑ hominii illox int̃emptione significari uicioꝵ
talium necẽ qui quãlibet ad eandẽ idolatriã defluxerunt. ꝯtalia

Expanded text:
ita ille uitulus per ignem zeli et aciem uerbi et aquam baptismi ab ita ille uitulus per ignem zeli et aciem uerbi et aquam baptismi ab eis potius quos absorbere conabatur absorptus est. Sirendum est, quod ex his multos qui sibi absente ipso idolum fabricaverunt, sine ulla cujusque necessitudinis distentione jussit interimi. Facile est ut intelligatur hominum illorum intentione significari vitiorum talium necem, qualibus ad eamde
Abbreviated transcription (Latin):
litudinẽ i maginis corruptiblis hominis. ⁊ uolucrũ ⁊ qua¬
drupedũ ⁊ serpentiũ. Ex hͦis quasi sapientia iste uitulus
aureus fit. qualia solebant egyptioꝵ etiã ipsi primates.
tãquam docti homines adorare figrãta.Hoc gͦ uttulo
significatũ ẽ om̃e corpꝰ. idest. om̃is societas gentiliũ ido¬
iatrie deditoꝵ.hanc sacrilegã societatẽ dñs xp̃s illo igne
comburet. de qͦ in eu̾głio ait. Ignẽ ueni mittere un terrꝰ¬
igne uirtutis eiꝰ liabolica in eis forma soluatur. Gotum
deinde corpus illiꝰ climinuit᷑. idest ab illa male conspirationis
conflacione discissũ u̾bo ueritatis humiliat᷑. ⁊ cõminutũ in
a quã mittit᷑. ut eos isrłite. idẽ euangelũ predicatores ex bap¬
tismo insua m̃bra hoc ẽ in dñicũ corpus transferant. Quoꝵ
isrfitarũ uni id est petruᷤ de ipsis gentib clictũ ẽ. macta et
manduca. Si mactat ⁊ manclucat. quare etiã ñ occidit ⁊ biliit

Expanded text:
hominis, et in volucrum, et quadrupedum, et serpentium ; ex hac quasi sapientia iste vitulus aureus, qualia solebant Aegyptiorum etiam ipsi primates, et tanquam docti homines adorare figmenta. Hoc ergo vitulo significatum est omne corpus, id est, omnis societas gentilium idololatriae deditorum. Hanc sacrilegam societatem Dominus Jesus illo igne comburet, de quo in Evangelio dicit: Ignem veni mittere in terrigne virtutis ejus, diabolica in eis forma solvitur. Totum deinde corpus illud comminuitur, id est, ab illa malae conspirationis conflatione discissum, verbo veritatis humiliatur, et comminutum, in aqua mittitur, ut eos Israelitae, id est, Evangelii praedicatores, ex baptismo in sua membra, hoc est in Dominicum corpus transferant. Quorum Israhelitarum Petro de ipsis gentibus dictum est: macta et manduca. si macta et manduca quare non etiam:I concide et bibe?
Abbreviated transcription (Latin):
turã portant ȩcełȩ. Supra fundam̃tũ enĩ ꝓpħarũ eccłã
p̃cipit. ⁊ fundi earũ bases argenteas iubet. Quid enĩ per
tabulas nisi doctores. ⁊ apłi extensa in mundũ p̃dicatione
clilati:: Quid ꝑ bases argenteas. nisi ut p̃dictũ ẽ. ꝓphe
signantur. qui sꝑͣ inpositas tabulas ipsi infirnu ac
fusiles sustinentur. Qui apłoꝵ et doctoꝵ uita. dũ eorũ
predicatione instruit᷑ eoꝵ auctoritate solidat᷑. Unde et
comuncte ibi bases singulis tabulis supponunt᷑. quia
dant. sub sequẽtes p̃dicatores eccłe indubitanter edificãt.
Ꝙ cũ insemet ipsis ñ discrepant. illo ᷤᷤ in se robustiꝰ firmãt.
reliqua credentiũ pars intelligunt᷑. que heret ⁊ pendendet.
in funibus fidei. fu̾nis enĩ triplex ñ corriit᷑. que ẽ trinitat̾i
fides. ex qua de pendet. ⁊ ꝑ quã sustinet᷑. oĩs eccła. Qd̾ aut̃ẽ. xx¬

Expanded text:
turam portant Ecclesiae; supra fundamentum enim prophetarum turam portant Ecclesiae; supra fundamentum enim prophetarum praecipit, et fundi earum bases argenteas jubet. Quid enim per tabulas, nisi doctores et apostoli, extensa in mundum praedicatione dilatati? Quid per bases argenteas, nisi, ut praedictum est, prophetae signantur, qui superimpositas tabulas ipsi firmi ac fusiles sustinent? 2. Quia apostolorum et doctorum vita, dum eorum praedicatione instruitur, eorum et auctoritate solidatur. Unde et conjunctae binae bases singulis tabulis supponuntur, quiadant, subsequentes praedicatores Ecclesiae indubitanter aedificant; et cum a semetipsis non discrepant, illos in se robustius figunt. reliqua credentium plebs intelligitur, quae haeret et pendet in funibus fidei. Funis autem triplex non rumpitur, quae est Trinitatis fides, ex qua dependet et per quam sustinetur omnis Ecclesia.
Abbreviated transcription (Latin):
inunitatẽ fidĩ consistentẽ. Alii id̾e candelabrũ xp̃m intelligũt
gestatẽ .uii. eccłas. in qͥb septiformis sp̃s scoꝵ splendore micat.
ħ uit candelabro fuint emunctoria que in esaia forcipes nũ¬
cup autur. & hoc qͥdẽ duo testam̃ta int̾p̃tati sunt. qͥb pecca
purgant᷑. quiq int̾ se sp̃s scĩ unione sociant᷑. Extra uelũ
autẽ testimonii. qd̾ oꝑp ansũ ẽ. candelabłũ ardere p̃cipitur.
culi. quod iubente dño moyses fabricare iubetum Gab̾nacu¬
hoc per allegoriam eccłia est. in huius uite heremo coi¬
stituta. De qua psalmista ait. Q m̃ abscondit me in tab̾na
cuio suo indie malox. Uariis igitur specieb instruitur
abernaculũ partĩ p̃ciosis partĩ uiliorib ꝑ qd̾ demonstrat
alios scõs. alios ẽẽ ꝑeccatores in eccła. fideles aũt om̃s intͣ
eccłȩ fieret. colũpnas eiꝰ. iiiͦiͬ fũdari argenteas dñs iubet.
harũ colũpnarũ bases ꝓpħe sunt. qͥ suo gestanine struc¬

Expanded text:
em. Alii idem candelabrum Christum intelligunt, gestantem septem Ecclesias, in quibus septiformis Spiritus sancti splendor emicat. Huic candelabro fiunt emunctoria, quae in Isaia forcipes nuncupantur . 2. Et haec quidam duo Testamenta interpretati sunt, quibus peccata purgantur, quaeque inter se Spiritus sancti unione sociantur. Extra velum autem testimonii, quod oppansum est, candelabrum ardere praecipitur, culi, quod, jubente Domino, Moyses fabricare jubetur. Tabernacuhoc per allegoriam Ecclesia est in hujus vitae eremo constculo suo in die malorum . » Variis igitur speciebus instruitur tabernaculum, partim pretiosis, partim vilioribus: per quod demonstratur alios sanctos, alios esse peccatores in Ecclesia, fideles autem omnes, et intra Ecclesiae fieret, columnas ei quatuor fundi argenteas Dominus jussit. Harum columnarum bases prophetae sunt, qui suo gestamine struc
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ transiero posteriora mea uidebis. Quidã hunc sensum in
euangelio dictũ cõpletũ fuisse. Cum ascendisset moyses
in montẽ quando aparuit moyses colloquens cũ iħ̾u.&
icdõ ibi cõpletã auunt istã ꝓmissionẽ quã accepit in mõte
syna cũ dictũ ẽ posteriora mea uideħ. Siclit gͦ posteri oia
eiuis. idẽ. uidit que in posterioribus et in nouissimi facta sũt.

Expanded text:
Cum transiero, posteriora mea videbis. 4. Quidam hunc sensum in Cum transiero, posteriora mea videbis. 4. Quidam hunc sensum in Evangelio dicunt fuisse completum, cum ascendisset Dominus in montem, quando apparuit Moyses colloquens cum Jesu, et ideo ibi completam aiunt istam promissionem, quam accepit in monte Sina, cum dictum est: Posteriora mea videbis. Vidit ergo posteriora ejus, id est, vidit quae in poste
Abbreviated transcription (Latin):
et ipse dñs ieuinauerunt. P recipitur enĩ nob̾ ex lege
a lege. ⁊ ꝓphetis. Unde etiã in monte int̾ utrãq ꝑ sonã
partes: idẽ toto orbe p̾dicatur. quia decẽ quat᷑ d ucti xl¬
mumeru signant. xLI. Quoduero petiuit moyses ut
claritat̃e dñi uideret dicens. Siinueni gr̃am apudte.
ostende michi te ipsei̾ manifeste. Accepit ẽnĩ inp̃senti
congruũ responsũ. qđ dñi faciem. iudere ñ possit. quã
nemo hominũ uderet ⁊ uiueret. Quidẽ gͦ faciẽ meã uid̾e¬
non poteris. nisi quia quãuus usq ad parilitatẽ angłicã
humana etiã ꝑ ost resurrectionẽ naturã ꝓficiat. ⁊ ad con¬
tẽpła ndũ lm̃ inde fessa consurgat. uidere tam̃ eiꝰ e̾e̾ntia
plane ñ preualet. quã nec ipsa ꝑfectio angłica intoto ł¬
ꝑat omnẽ sensũ ut sub audias ⁊ angłoꝵ. Sola enĩ sibi in¬
tegre nota ẽ trinitas ⁊ humanitatis suscepte q̃ t̾c̃ia est ui
trinitate persona. Iã deinde insequentib u̾bis dĩ. future

Expanded text:
et ipse Dominus jejunarunt . Praecipitur enim nobis et ex La Lege et Prophetis; unde etiam in monte inter utramque personam partes, id est, toto orbe praedicatur, ut decem quater ducta mea videbis. 1. Quod vero petivit Moyses ut claritatem Domini videret, dicens: Si inveni gratiam apud te, ostende mihi te ipsum manifeste. Accepit enim in praesenti congruum responsum quod faciem Domini videre non posset, quam nemo videret, et viveret. 2. Quid est ergo Facienon poteris, nisi quia, quamvis usque ad parilitatem angelicam humana etiam post resurrectionem natura proficiat, et ad contemplandum Deum indefessa consurgat, videre tamen ejus essentiam plene non praevalebit? quoniam nec ipsa perfectio angelica perat omnem sensum , ut subaudias et angelorum. 3. Sola enim sibi integre nota est Trinitas, et humanitati susceptae, quae tertia est in Trinitate persona. Jam deinde in sequentibus verbis Dei, futuri
Abbreviated transcription (Latin):
idõ fregit. quia in dignos eos quib eas legeret uidicauit.
si cleniq ut abeis ille uitulus penttꝰ aboleret᷑. incendit eũ
et contriuit. ⁊ in aqua asꝑsit. atq su̾mersit. ut quid et potũ
huic ppło cledit: Aue ñ excitet factũ hoc: Ad querendam et
intelligenlam ꝓpħicam si nficationem occurrit. Ergo
iam intentis mentibus diaboli corpus significatur in uitulo.
idest: in homine. et in omĩb gentib quib ad h sacrilegia
capud aest auctor diabolus. Aureũ ꝓpterea. quia uidentur
idolatrie ritus uelud a sapientibus instituti. D e quibus

Expanded text:
ideo fregit, quia indignos eos quibus eas legeret judicavit, ideo fregit, quia indignos eos quibus eas legeret judicavit, si denique ut ab eis ille vitulus penitus aboleretur, incendit eum, et contrivit, et in aquam sparsit atque submersit. Ut quid potum hoc populo dedit, quem non excitet factum hoc ad quaerendam et ad intelligendam propheticam significationem. Occurrat ergo jam intentis mentibus, quia diaboli corpus significaverit in vitulo, id est, homines in omnibus gentibus, quibus ad haec sacrilegia caput, hoc est, auctor est diabolus. Aureum propterea, quia videntur idololatriae ritus velut a sapientibus instituti. De quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ asinũ quippe hoc loco inmunditia. ꝑ ouẽ uͦ in nocentia de¬
signat᷑. A sini gͦ pͥmogenita oue mutare ẽ. in munde uite
primodia ad innocencie sĩplicitate cõuertere. ut postquam
ilia pecator egit. que ut inmunda dñs respuit. ea iam agẽda
roferat que dĩ sacrificia munda imponat. Quod uͦ sequitun
Si ñ recdimes occidet᷑. Quia iumirũ mens inmunda delictis
obnoxia si ñ fuerit in meliꝰ cõmitata. necabit᷑ morte ꝑꝓetua
audisset ppłm qł fuerat in idolis consecrat᷑ in dignos eos iu¬
clicans accspere legẽ. ꝓecit de manib suis tabulas. Quibus
confractis intendit u̾itulũ quẽ plamauerant. S qͥd sibi uelit
iie uitulus que fecerunt filii isrł in solitudinẽ: Uel qu̾d sig¬
nificet quod moyses ipsũ uitulũ inignẽ combussit: Minut.¬
atq concidit ⁊ in aquã asꝑgens potũ ppło decdit. Si enĩ tabu¬
las quas digito dei. hoc ẽ oꝑationẽ sp̃s scĩ scriptas acceꝑat

Expanded text:
munditia; per ovem vero innocentia designatur. Asini ergo primogenita ove mutare, est immundae vitae primordia ad innocentiae simplicitatem convertere, ut postquam illa peccator egit, quae ut immunda Dominus respuit, ea jam agendo proferat, quae Dei sacrificio ut munda imponat. Quod vero sequitur: Si non redimes, occidetur, quia nimirum mens immunda, et delictis obnoxia, si non fuerit in melius commutata, necabitur morte perpetaudisset populum quod fuerat in idolo consecratus, indignos eos judicans accipere legem, projecit de manibus suis tabulas, quibus confractis, incendit vitulum, quem psalmaverant. Sed quid sibi velit iste vitulus, quem fecerunt filii Israel in solitudine: vel quid significet quod Moyses ipsum vitulum igne combussit, minutatimque concidit, et in aquam aspergens potum populo dedit? Si enim tabulas, quas digito Dei, hoc est operatione Spiritus sancti, scriptas acceperat,
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑe. quã pelagiani sibi tribuendo offencdunt. Ts aũt dũ illa
sibi anobis iubet offerri indicat ad ipsius gr̃am ꝑtinere.
In decimis itaq dño ostendis. denanius numerus ꝑfectionem
significat. quia usq ad ipsũ numerus crescit. Idõq sic̃ in pͥm¬
cus pͥncipia uoluntatũ. ita decimis consũmationes nr̃oꝵ oꝑum

Expanded text:
e, quam Pelagiani sibi tribuendo offendunt: Deus autem dum illa sibi a nobis jubet offerri, indicat ad ipsius gratiam pertinere. In decimis itaque Deo offerendis denarius numerus perfectionem significat, quia usque ad ipsum numerus crescit. Ideoque sicut in primitiis principia voluntatum, ita in decimis consummationes nostrorum
Abbreviated transcription (Latin):
Siquidẽ exutroq latere oraculũ uł ꝓpiciatoriũ tegunt. quia uetꝰ
enigiatũ figuris oꝑiunt. X. Gi Altare aũt illud corpꝰ xp
significabat. siue om̃s sc̃os in qͥb arllet. sẽꝑ diuinꝰ ignis et
unitatẽ ex toto orbe uocib apłicib clĩ ppłs cõgregat᷑. salome
clicente. S apientia edificauit sibi domũ. parauit suã mensam

Expanded text:
Siquidem ex utroque latere oraculum, vel propitiatorium, tegunt, quia Vetus Siquidem ex utroque latere oraculum, vel propitiatorium, tegunt, quia Vetus i. 1. Altare autem illud corpus Christi significabat, sive omnes sanctos, in quibus ardet semper divinus ignis, et unitatem ex toto orbe vocibus apostolicis Dei populus congregatur, Salomdicente: Sapientia aedificavit sibi domum, paravit suam mensam,