comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
unt quidã int̾ nos
qͥ ꝑtim nego ciis stłarib occupati. ꝑtim
minꝰ studiosi cta scͥpturas sacras errorẽ patñt᷑.
putantes samuelẽ fac̾dotẽ fiusse .i. ex aaron
hr̃e originẽ. ex cuiꝰ ꝓgenie ꝯstituit dñs deus
nasci ñ fł̾ sacd̾otes. nͨ alicui p̃tꝰ filios eiꝰ ꝯcessũ
ẽ ut pone̾t iñ altare incensũ. Ex quibꝰ aliqui
plus errantes negãt quid̾ samuelẽ de gne̾ fu¬
isse a aron. hoc ẽ. ñ illũ dñt natũ sac̾dotẽ. ⁊ nicho¬

Expanded text:
unt quidam inter nos, qui partim negotiis saecularibus occupati, partim minus studiosi circa Scripturas sacras, errorem patiuntur, putantes Samuelem sacerdotem fuisse, id est, ex Aaron habere originem: ex cujus progenie constituit Dominus Deus nasci, non fieri sacerdotes. Nec alicui praeter filios ejus concessum est, ut poneret in altare incensum. Ex quibus aliqui plus errantes, negant quidem Samuelem de genere fuisse Aaron; hoc est, non illum dicunt natum sacerdotem, et nih
Abbreviated transcription (Latin):
inuensant᷑. Impudentis gͦ ẽ posttantũ suꝑadditũ
numerũ aduentus saluatoris dice̾ ñ uenit. sb̾
apłis eĩ aut tẽꝑei ꝓ quo agebat dñs. Int̾ hõieᷤ
se pota̾t occultare malicia ꝯͣdicens ui̾tati. Ut cũ
oĩa signa ꝓmissi xp̃i uide̾t in saluatorẽ. De tẽꝑe tñ
ambige se dice̾t ut ꝑfidiã suã celaret. Post aut̃
cũ suꝑ ꝓmissũ mmeꝵ suꝑcresc̾e młti anni cere¬
rũt q̃ ĩpudentia ẽ negare uenisse qd̾ ⁊̃ ⁊ signis
⁊ temꝑibꝰ ad ĩpletũ scit᷑. Nã qñ aliqͥd plenũ ẽ ⁊ ñ

Expanded text:
est post tantum superadditum numerum aduentui saluatoris dicere: non uenit\'; sub apostolis enim aut tempore ipso, quo agebat dominus inter homines, se poterat occultare malitia contradicens ueritati, ut, cum omnia signa promissi Christi uideret in saluatorem, de tempore tamen ambigere se diceret, ut perfidiam suam celaret. post autem, cum super promissum numerum supercrescere multi anni coeperunt, quae inpudentia est negare uenisse, quod etiam et signis et temporibus adinpletum scitur! nam quando aliquid plenum est et non
Abbreviated transcription (Latin):
dcĩ st̃ qr uactis ⁊ lucis sacͥficabant ĩ samaria stu¬
dio ⁊ ĩꝑio ieroboam regis. Ille aut̃ ppłs qͥ iñ
ierosolimis in templo dni hostias offe̾bat ꝑ satꝰ¬
dotes dĩ. isrł applłatus ẽ. Samaria gͦ pp̃ ĩpieta¬
tẽ suã tradita ẽ captiuitati ⁊ morti. Iherusalẽ
aut̃ reseruata ẽ. pp̃ qd̾ hũn̾t reges diligentes
dm̃. At ubi aut̃ ⁊ ip̃a ihrłm ĩpietatẽ secuta est
samarie sñia. illã ꝯp̃hendit data ĩ samariam. Iõ
gͦ dcm̃ ẽ. misit d̾s̃ mortẽ in iacob .i. ĩ ppłm sama¬

Expanded text:
i sunt, quia uaccis et lucis sacrificabant in Samaria studio et imperio Hieroboam regis. ille autem populus, qui in Hierosolymis in templo domini hostias offerebant per sacerdotes dei, Israhel appellatus est. Samaria ergo propter impietatem suam tradita est captiuitatata est, propter quod habuerit reges diligentes deum. adubi autem et ipsa Hierusalem impietatem secuta est Samariae, sententia illam conprehendit data in Samariam. Ideo ergo dictum est: misit deus mortem in Iacob — id es
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝯfundamꝰ linguas eoꝵ. Q qͣntũ in suꝑłicie uidet᷑¬
pat sensu. qr dissiłis ratio ẽ. Iic eĩ de creando
hoĩe dicit aũe ad x̾ginẽ ⁊ siłitudinẽ suã d̾r ult
creari. Id̾ aut̃ qd̾ dicit. uenite descendamꝰ et
confundamꝰ lingnas eoꝵ. ad hoc ꝑtinet ne se
iñtellig̾ent hoĩes. unde ad angłor pͭ uideri lo¬
cutus d̾s qͣ ĩꝑator ad ex̾citũ. Gõmunit᷑ .n. dixit
qr stũrus erat ꝑ illos utpote creator illoꝵ. ac ꝑ ħ¬

Expanded text:
uas eorum, quia, quantum in superficie uidetpat sensu, quia et dissimilis ratio est. illic enim de creando homine dicit, quem ad imaginem et similitudinem suam deus uult creari. illud autem quod dicit: uenite, descendamus et confundamus linguas eorum, ad hoc pertinet, ne se intellegerent homines; unde ad angelos potest uideri locutus deus, quasi imperator ad exercitum. communiter enim dixit, quia facturus erat per illos, utpote creator illorum, ac
Abbreviated transcription (Latin):
ut sonãt u̾ba. Opus eĩ
est qd̾ licet multũ sic clamare u¬
dicit᷑ laudẽ creatoris. hortat᷑ eĩ aspici¬
entes se bñdic̾e opificẽ. sic̃ ⁊ oẽ iis bñ ꝯpõitũ
laudat artificẽ. Quippe cũ legit᷑ ĩ psabnis. Nũqͥd
conficebit᷑ tibi ait puluis aut ãnũciabit uilatẽ
tuã: In oĩ gͦ insensata sułia nõ uolũtas q̃ utiq
nlła ẽ. s oꝑa bñdicũt. auctorẽ. Si aut̃ spiritalitᷤᷤ
uis ħ acciꝑe t̾rã hoĩem sigͣtũ inrellige scd̃m dictũ¬

Expanded text:
ut sonant uerba. opus est enim. quod licet mutum sit. clamare dicitur laudem creatoris; hortatur enim aspicientes se benedicere opificem, sicut et omne uas bene conpositum laudat artificem, quippe cum legatur in Psalmis: numquid confitebitur tibi, ait, puluis aut adnuntiabit ueritatem tuam? in omni ergo insensata substantia non uoluntas, quae utique nulla est, sed opera benedicunt auctorem. si autem spiritaliter uis hoc accipe
Abbreviated transcription (Latin):
instituta doce̾t. cũ nasci hõ uoluit ad diminutõnẽ
hũani gnĩs augm̃tandã ĩ dm̃. qñ ex magna dimi¬
nutõne lux q̃ dies ẽ crem̃tũ incipit acciꝑe. ut ad
tempꝰ natiuitatis eiꝰ rõni ꝯgruat doctrine di̾ne
q̃ ex umbra mortis hoĩes cepit mnstiplicare ad uitã.
spm̃ scĩtatis. iuxta carnẽ
uõ ex seĩe dauid natꝰ ẽ silius
deo. Ut ĩ utroq ñ fcũs deo filius
hẽat᷑ s natus. Illd̾ aut̃ qd̾ ĩ baptismo
audit mist̾u̾ nõ sua cã ẽ. Nã hoc omĩbus
audit qͥ baptizant᷑. Ip̃e aut̃ demõstiat᷑ tm̃mͦ.
ut ex hoc apꝑoat in hoĩe uirtutibꝰ d̾s. Eetiꝰ uo̾
sirmãt᷑ qr ex hoc incipiũt eẽ filii dĩ. cũ soñ acci

Expanded text:
instituta doceret; tunc nasci homo voluit, ad diminutionem humani generis augmentandam in Deum, quando ex magna diminutione lux quae dies est, crementum incipit accipere: ut tempus nativitatis ejus ratione congruat doctrinae divinae, quae ex umbra mortis homines coepit multiplicare ad vitam. sanctitatis, iuxta carnem uero ex semine Dauid natus est filius deo, ut in utroque non factus deo filius habeatur, sed natus. illud autem quod in baptismo audit, mysterii, non sua causa est. nam hoc omnibus audit qui baptizantur. ipse autem demonstratur tantum modo, ut ex hoc appareat in homine uirtutibus deus, ceteri uero fir
Abbreviated transcription (Latin):
erant p̃me̾nt᷑. Nũꝙͣ eĩ hona de deo sꝑare uoluert̃.
cuiꝰ tanta bñficia ⁊ uirtutes tã mirandas agnona̾nt.
ego dedi illis p̃cepta ñ bona ⁊ iustificacões ĩ quib
nõ uiuent in eis. Ostendit qua causa data słnt illiꝰ
p̃cepta tanta ⁊ tam asꝑa. Ut qr ingrati tantis bo¬
nis extisterũt dictante iũstĩa p̃ceptis seuidrib
p̃ment᷑. Idcͥto nõ bona eiͦs dixit cũ iusta sint qr
ñ ilis ad innuicatõnẽ ꝓficiełant s ad exicum
et pena licet digne illata: patienti tñ bona nõ est.
credentes sicut iustificat᷑ ẽ abrahã. ut cessantibus
neomemis. ⁊ sabb̾o ⁊ c̾cũcisione ⁊ ceti̾s p̃ceptis nõ
q̃ naͣlis legis sunt .i. hoĩcidiũ. ad ultu̾ĩ ⁊ taha. ita¬
ut iustificarent᷑ ut abrahã. Renouata eĩ fide abhe¬

Expanded text:
erant, premerentur. numquam enim bona de deo sperare uoluerunt, cuius tanta beneficia et uirtutes tam mirandas agnouerant. ego dedi illis praecepta non bona et iustificationes, in quibus non uiuent in eis. ostendit qua causa data sint illis praecepta tanta et tam aspera, ut, quia ingrati tantis bonis exstiterunt dictante iustitia. praeceptis seuerioribus premerentur. idcirco enim non bona ea dixit, cum iusta sint, quia non illis ad iustificationem proficiebant, sed ad exitum, et poena, licet digne inlata, patienti tamen bona non estcredentes, sicut iustificatus est Abraham, ut cessantibus neumeniis et sabbato et circumcisione et ceteris praeceptis — non quae naturalis legis sunt, id est homicidium. adulterium et talia — ita iustificarentur, sicut et Abraham. renouata enim fide Ab
Abbreviated transcription (Latin):
credant erũt filii eiꝰ ⁊ in iustisicatõnẽ. Qͥd .n. ꝓdest
dici siliũ potentis eũ qui ĩpocens sit. nͥ qr magis
obest. redecus ẽ enĩ dignitati filiũ eẽ sñ honore.
qui ccũcisi corde p̃puciati st̾ carne. qr nẽõ sñ cordis
cͥcũcisione placuit deo. Quic̃q gͦ cͥcũtisi st̾ carne
carnis ccũcisio qñ fides defui̾t ĩ iudeo : ad mi̾tum
si sicut ẽ ostensũ meliꝰ ẽ fidẽ hr̃e ꝙͣ cͥcũcisionem.
meliores st̃ gontes iudeis. qr isti fidẽ hñt. iudei
cͥcũtisionẽ. Et quos putas magis agnostat filios
abrahã qui iuxta carnẽ sĩmiles illi st̃. aut qui iñ
fide: S abeahe fides testimoniũ ꝑhibet. ac ꝑ
hoc nõ in carne s iñ corde głi̾at᷑. Ido̾q istos si
lios suscopit quos uidet imitatores eẽ głe̾ sue.

Expanded text:
runt filii eius et in iustificationem. Quid enim prodest dici filium potentis eum qui inpotens sit. . nisi quia magis obest? dedecus est enim dignitosi filium esse sine honore. qui circumcisi corde praeputiati sunt carne, quia nemo sine cordis circumcisione placuit deo. quicumque ergo circumcisi sunt carne, carnis circumcisio, quando, si fides defuerit in Iudaeo, ad meritum si, sicut est ostensum, melius est fidem habere quam circumcisionem. meliores sunt gentes Iudaeis, quia isti fidem habent, Iudaei circumcisionem. et quos, putas, magis agnoscat filios Abraham: qui iuxta carnem similes illi sunt, aut qui in fide? sed Abrahae fides testimonium perhibet, ac per hoc non in carne, sed in fide gloriatur. ideoque istos in filios suscipit, quos uidet imitatores esse gloriae suae.
Abbreviated transcription (Latin):
ficio delcãri ⁊ rogare ꝓ stulticia sua ⁊ aliud offr̾e
qd̃ ꝯtͣ legẽ nõ eẽt. S fidelẽ se p̃stitit fatuus par
Unde ⁊ d̾s a tali sacrificio dissimulauit. Si .ni. hoc
ꝓhibuisset aliũd offr̾e sͥ illũ uoluisse uide̾t᷑. cũ
sciret ut indignũ nõ debe̾ illũ offr̾e. Filia aut̃ eiꝰ
luceũ fecit qr ĩnocens iñ malis pr̃is mortua pena
caruit inferi. qd̾ diũ forte uiuendo adipisci neqͥ¬
sset. Ut aut̃ triumphis uictorie iepte ꝓseq̃ret᷑
nõ mi̾tũ eiꝰ fecit. n polluit nͨ eĩ legit᷑ ĩ supplices
illo fuisse deo ut daret ei defensorẽ. Aut nũquid
ip̃m iepte d̾s misit aut allocutꝰ ẽ. S qr allophili
deos suos laudabãt qͣ qui subiectos illis fac̾ent
silios isr ł uituꝑantes dnĩ abrahe. Idc̾co pp̃ honorẽ

Expanded text:
ificio delectari et rogare pro stultitia sua et aliud offerre ificio delectari et rogare pro stultitia sua et aliud offerre quod contra legem non esset. sed fidelem se praestitit fatuus parrunde et deus a tali sacrificio dissimulauit. si enim hoc prohibuisset, aliud offerre sibi illum uoluisse uideretur, cum sciret ut indignum non debere illum offerre. filia autem eius lucrum fecit, quia innocens in malis patris mortua poena caruit inferi, quod diu forte uiuendo adipisci nequisset. Ut autem triumphus uictoriae Iepthae prosequeretur, non meritum eius fecit neque populi; nec enim legitur supplices illos fuisse deo, ut daret eis defensorem. aut numquid ipsum Iepthae deus misit aut adlocutus est? sed quia allofili deos suos laudabant, quasi qui subiectos illis facerent filios Israhel, uituperantes deum Abrahae, idcirco propter honorem
Abbreviated transcription (Latin):
nlłm iustĩe testĩoniũ. abrahe itaq p̃deptũ ẽ ut
siliũ suũ deo offret ut ostende̾t hoĩb qͣntũ deo
crede̾t abrahã. qͥ nͨ filiũ suũ iubente eo dubita¬
uit occide̾. Qui .n. ꝯͣ m̃di spem nasci eũ potuit
fac̾e̾ de sti̾li ⁊ anicula. ñ fuit ambiguũ ꝙ ꝯtͣ m̃di
hã hoc stõ auctor fie̾t. Diligentes aut̃ se aliqͥd
pati uult ut iũste illos ꝓ mouĩ uideat᷑. Nam iepte
hõ facinorosus ⁊ ꝙ̃uidus stulta deuotõe munꝰ deo
ꝓmisit dicẽs. Quicqͥd mͥ redeunti a cede occurr̾i̾t añ
hostia domus mee hoc offa̾m. Nũqͥd coactꝰ de uouit
aut nũqͥd intellexit quõ deb̾e̾t uotũ fac̾e: Quid .ii.¬
ultans redde̾t uotũ: Idcͥto ĩꝓuide m̃ti qd̾ ĩ alienã
ꝑniciem deuouãt iñ illũ ip̃m iũdicio diuino recor¬
tũ ẽ ⁊ usq adeo insensatꝰ fuit iepte ut nͨ postea stulte
se deuouisse cognosce̾t ut error eiꝰ qui ab ip̃o ceꝑat¬

Expanded text:
tum est, ut filium suum deo offerret et ut ostenderet hominibus quantum deo crederet Abraham, qui nec filium suum iubente eo dubitauit occidere. qui enim contra mundi spem nasci eum potuit facere de sterili et anicula, non fuit ambiguum quod contraham hoc facto auctior fieret. diligentes enim se aliquid pati uult, ut iuste illos promouere uideatur Nam Iepthae homo facinerosus et inprouidus stulta deuotione munus deo promisit dicens: quicquid mihi redeunti a caede occurrerit ante ostia domus meae, hoc offeram deo. numquid coactus deuouit aut numquid intellexit quo modo deberet uotum facere? quid eniultans redderet uotum? idcirco inprouidae mepii quod in alienam perniciem deuouerat, in illum ipsum iudicio diuino retortum est. et usque adeo insensatus fuit Iepthae, ut nec postea stulte se deuouisse cognosceret, ut error eius, qui ab ipso c
Abbreviated transcription (Latin):
nulua scĩficaui te ⁊ ꝓpħam ĩ gentib posuite.
Iudaismꝰ c̾te ꝓp̾as ht̃ sigͥficatões. aut .n. ppłt iste
ĩ iacob sigͥsicat᷑ aut in samaria. aut ĩ ihrłm. aut
in ũda. aut in ihxłm isrł. De gentib aut̃ aꝑtũ

Expanded text:
uulua, sanctificaui te et profetam in gentibus posui te. uulua, sanctificaui te et profetam in gentibus posui te. Iudaismus certe proprias habet significationes; aut enim populus iste in Iacob significatur aut in Samaria aut in Hierusalem aut in Iuda aut in Israhel. de gentibus autem apertum
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑ qd̾ ꝓmissũ erat. ubi aut̃ dĩ gr̃a p̃stante
onã legis cessare iussa sũt. qͥd opꝰ ẽ ctũcidi. Idcͥco
aut̃ noua lex data ẽ .i. spiritalis ut cessarent ca¬
rualia. Et suscipientes eã signũ eiꝰ acceperũt.
ut sicut in uetiꝰ abrahe signũ hũerũt ex qͦ cepit
testam̃tũ uetus: Ita ⁊ ĩ nouo signũ hẽant salua¬
ex abraham hebrei dcĩ sũt: sic ⁊ in xp̃o xp̃iani
dcĩ sũt dicũt᷑. Quicũq gͦ ad huc hebrei dicuntur
nouũ testam̃tũ qd̾ ꝓmisit d̾s ñ receꝑunt. Bñficiũ¬
⁊ mĩam dĩ in iericũ deducentes qͥ ppłm suũ iã nõ¬
hoĩs noĩe uolens censeri sb̾ filii sui nõie ꝯstitu¬
exe illos dignatus ẽ. Qua gͥ audacia dicunt
iudei ñ nr̃a nos legeuti. s sua cũ dicat dauid.
Gonfitebor tͥ in gentib. ⁊ itm̾. epulamĩ gẽtes
cũ ppło eiꝰ. ⁊ ad Ie̾miam ꝓpħam dicit dñs. pͥus
ꝙͣ te formarẽ ĩ uto̾ noui te ⁊ añ ꝙͣ exires de

Expanded text:
retur. quod promissum erat. adubi autem dei gratia praestante onera legis cessare iussa sunt, quid opus est circumcidi? idcirco autem noua lex data est, id est spiritalis, ut cessarent carnalia et suscipientes eam signum eius acciperent, ut, sicut in ueteri Abrahae signum habuerunt, ex quo coepit testamentuex Habraham Hebrei dicti sunt, sic et ex Christo Christiani dicuntur. quicumque ergo adhuc Hebrei dicuntur, nouum testamentum quod promisit deus non receperunt beneficiuiam dei in irritum deducentes, qui populum suum iam hominis nomine nolens censeri sub filii sui nomine constituere illos dignatus est. Qua igitur audacia dicunt Iudaei non nostra nos lege uti, sed sua, cum dicat Dauid: confitebor tibi in gentibus et iterum: epulamini, gentes, cum populo eius? et ad Hieremiam profetam dicit dominus: prius quam te formarem in utero, noui te; et ante quam exires de
Abbreviated transcription (Latin):
ad legẽ. lex eoꝵ ẽ qui iussi st̃ more abrahã c̾cũ¬
cidi. Nicħ̾ gͦ nouũ. hoc exẽplo ꝓpħe poti̾t uideꝰ
qr ex quatũq gente qͥs ueniens nõ ẽ ꝓhibitus
adiũge̾ se legi ab exordio iudaissmo. nicħ̾ nouũ
a ꝓpħa dcm̃ pot̾i̾t estimari. ĩmo suꝑflue si semꝑ
admissi st̃ s̾iuire gentiles deo abrahe .nͨ aliqͣndo

Expanded text:
ad legem. lex enim eorum est qui iussi sunt more Abrahae circumcidi. nihil ergo nouum hoc exemplo profetae poterit uideri, quia ex quacumque gente quis ueniens non est prohibitus adiungere se legi ab exordio Iudaismi. nihil nouum a profeta dictum poterit aestimari; immo snperflue. si semper admissi sunt seruire gentiles deo Abrahae nec aliquand
Abbreviated transcription (Latin):
dedit. Nam qͥd mirũ si dyabłs sapientior erat be¬
stiĩs de quo dicit apłs int̾ cetã. An ignoratis aln¬
tudinẽ sathine: Usq adeo aut̃ natura s̾yens fuit
ut dice̾tur illi sup̾ pectus ⁊ uentrs na. epesfuit
t̾eã edes omĩbꝰ dieb uite tue. ħ longe sẜ a cõditõe

Expanded text:
dedit. Nam quid mirum si diabolus sapientior erat bestiis, de quo dicit Apostolus inter caetera, An ignoratis altitudinem satanae ? Usque adeo autem natura serpens fuit, ut diceretur illi, Supra pectus et ventrem tuum repes, et terram edes omnibus diebus vitae tuae . Haec longe sunt a cond
Abbreviated transcription (Latin):
testam̃tũ corrũperũt. Unde ⁊ tabule iñ quibus
data lex fuat sb̾ mõte confracte sẜ. ex eo ꝙgͣuia
figura data erãt .i. sabb̾m ⁊ cͥcũcisio. ut qr diu p̃m
erant ꝑ oĩa releuati supplices deo gr̃as age̾nt. ⁊
qr nõ p̃uaricatõne pat̾na durances aĩos ab ydols
au̾teꝰ uoluerũt. Gentes cũ residuis qui fidẽ s̾uaue
rũt testam̃tũ frui qd̾ fucurũ dixa̾t ꝯtestat᷑ ut du¬
plici mͦ grauati excruciarent᷑ ꝑsidi uĩdei. Et ad tp̃c
eĩ grauati st̃ p̃ceptis. ⁊ in futarũ ꝯgruas penas

Expanded text:
tamentum corruperunt. unde et tabulae in quibus data lex fuerat, sub monte confractae sunt ex eo quod grauia figura data erant, id est sabbatum et circumcisio, ut, quia diu pressi erant, per omnia releuati supplices deo gratias agerent. et quia in praeuaricatione paterna durantes animos ab idolis auertere noluerunt, gentes cum rrunt, Testamento frui quod futurum dixerat, contestatur: ut duplici modo gravati excruciarentur perfidi Judaei. Et ad tempus enim gravati sunt praeceptis, et in futurum congruas poenas
Abbreviated transcription (Latin):
erat. Unde maĩfestũ ẽ istud ad uetẽ ꝓfic̾e̾ iudeoꝵ.
Quib ostendit ꝓpħa ꝙ alii hiis amotis uocandi
eeñt ad recepturũ donũ gr̃e dĩ qd̾ ꝓmissũ sua̾t
iudeis. Quid sit aut̃ ꝓmissũ y̾saias ꝓpħa docet
dicens. ueniet ex syon qui eripiet et au̾tat impi¬
etatẽ ab iacob ⁊ hoc illis a me testam̃tũ. Igit᷑ hoc

Expanded text:
erat. unde manifestum est istud ad necem proficere Iudaeorum. quibus ostendit profeta, quod alii his amotis uocandi essent ad recepturum donum gratiae dei, quod promissum fuerat ludaeis. Quid sit autem promissum, Eseias profeta docet dicens: ueniet ex Sion qui eripiet et auertat impietatem ab Iacob; et hoc illis a me testamentum. igitur hoc
Abbreviated transcription (Latin):
potestas nͥ a deo. q̃ eĩ sũt a deo ordinate st̃. hĩc ẽ
unde gentilẽ in potestate tñ põitũ honorificamus
licet ip̃t indignus sit. qui dĩ ordinẽ tenẽs aũis agit
drabło̾. potestas .n. exegit qr me̾t᷑ honorẽ. Nã ideo
pbaraoni future famis sõpniũ reuelatũ ẽ. ⁊ sa¬
bugodonosor Aliis secũ astantib solus filiũ dĩ uidit
ĩ camino ignis. ñ utiq mi̾to suo qͥ ĩ ydolo se adorare
uoluit. s mĩto ordĩnis regalis.

Expanded text:
potestas nisi a deo; quae enim sunt, a deo ordinatae sunt. hinc est unde gentilem, in potestate tamen positum, honorificamus, licet ipse indignus sit, qui dei ordinem tenens gratias agit diabolo. potestas enim exigit, quia meretur honorem. nam ideo Pharaoni futurae famis somnium reuelatum est et Nabuchodonosor aliis secum adstantibus solus filium dei uidit in camino ignis non utique merito suo, qui in idolo se adorari uoluit, sed merito ordinis regalis.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ uitinꝰ ẽ celo. Et qr ignis sꝑ suꝑiora appe¬
tit sursũ crescendo ad celũ ĩ eo debuit ce¬
loꝵ dñs appare̾. qui de humo ad suꝑna ꝯtẽdit.
In rubo uo̾ causa fecit ut appare̾t delictoꝵ. Qr eĩ¬
ostende̾. Iõ ignis rubũ ñ ꝯbussit .i. data lex nõ
fecit reos de p̃tito pccõres. Nã qr ⁊ pcc̃a ñ sũt de
natura s ex accidenti. rubi .i. spinaꝵ matĩa ñ ht̃
radicẽ spinis armatã. rõne gͦ ftm̃ ẽ ut ita dñs¬

Expanded text:
qui vicinus est coelo. Et quia ignis semper superiora appetit sursum crescendo ad coelum, in eo debuit coelorum Dominus apparere, qui de humo ad superna contendit. In rubo vero causa fecit, ut appareret, delictorum. Quiostendere, ideo ignis rubum non conbussit, id est data lex non fecit reos de praeterito peccatores. nam quia et peccata non sunt de natura, sed ex accidenti, rubi, id est spinarum materia non habet radicem spinis armatam. ratione ergo factum est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ulli dubiũ ẽ bona oĩa
a deo eẽ. mala aut̃ q̃ dixit
nob̾ mala st̃ dũ uindicat᷑ de nobis.
Pena aut̃ ꝙͣuis iuste inferat᷑ patienti mñ
mors sic a deo ẽ qr legem dedit que s̾uantibus se
uitã ꝓmittit. ꝯtẽptorib uo̾ mortẽ. S illã q̃ scd̾a
dr̃ dũ .n. unũꝙ ꝙ aduidicat. qd me̾at᷑ ab ip̃o est
sũ absolutio ad uitã. sũ reatus ad mortẽ. Non. eĩ
ĩuentor mortis ẽ s iudex. qr mortis auctor pcc̃m.¬

Expanded text:
dubium est bona omnia a deo esse, mala autem quae dixit nobis mala sunt, dum uindicatur de nobis. poena enim quamuis iuste inferatur, patienti tamen mmors sic a deo est, quia legem dedit, quae seruantibus se uitam promittit, contemptoribus uero mortem, sed illam quar. dum enim unum quemque adiudicat quid mereatur, ab ipso est siue absolutio ad uitam siue reatus ad mortem. non ergo inuentor mortis est, sed iudex, quia mortis auctor pec
Abbreviated transcription (Latin):
enebre gentilitatẽ
⁊ ignorãciã sigͣnt. Spem
gͦ ĩ gentili eẽ ꝙͣ ĩ apostata uult
intelligi ꝑ id qd̾ sbiecit dioẽs. melior
ẽ canis leone mortuo. qr sic̃ leo omĩbꝰ feris
fortior ẽ. Ita ⁊ xp̃ianitas oĩb sectis. Si qͥs gͦ ab hac
destiterit amittit salutẽ. ita ut deti̾or gentile sit
Pot̾ eĩ siꝰ ut credat gentilis ⁊ acquirat salutẽ qͣm
hũisse. Eanẽ aut̃ gentilẽ sigͣcũ saluator ostendit
dicẽs. Nõ licet acciꝑe panẽ filioꝵ ⁊ mitteꝰ canibus.¬

Expanded text:
enebrae gentilitatem et ignorantiam significant. spem ergo in gentili esse quam in apostata, uult intellegi per id quod subiecit dicens: melior est canis leone mortuo, quia sicut leo omnibus feris fortior est, ita et Christianitas omnibus sectis. si quis ergo ab hac destiterit, amittit salutem, ita ut deterior gentili sit. potest enim fieri ut credat gentilis et adquirat salutem, quam habuisse. \'canem\' autem \'gentilem\' significatum saluator ostendit dicens: non licet accipere panem fil
Abbreviated transcription (Latin):
noui testam̃ti sit p̃dicatio. tam raro ⁊ difficile
uideus fidelis ĩuenit᷑. ut õs ecc̃e noui testam̃ti
gentiũ noĩent᷑. sicut dcm̃ erat in osee ꝓpħa.
uocabo ñ plebẽ meã plebẽ meã. ⁊ ñ dilectam
dilcãm. Repulsis gͦ iudeis ꝯuocat gentes ea mĩa
dignatus ẽ abrahã. ip̃e dignatꝰ ẽ ⁊ gentes. Eur
eẽ uolentiũ. Cesset itaq ista usurpatõis remĩ
xp̃m nr̃m ĩ lege ꝓmissũ cũ uideant᷑ oĩa signã ĩ
eo q̃ lex futura pͣdixit. qr ⁊ scd̾m abrahe ꝓͥmissũ¬
ẽ. onĩes gentes iustificant᷑ iñ eũ credentes. Et ẜm¬

Expanded text:
tam raro et difficile Iudaeus fidelis inuenitur, ut omnes ecclesiae noui testamenti gentium nominentur, sicut dictum erat in Osee profeta: uocabo non plebem meam plebem meam et non dilectam dilectam. repulsis ergo Iudaeis conuocat gentes ea miserdignatus est Abraham, idem ipse dignatus et gentes. Cur esse uolentium? cesset itaque ista usurpationis temerChristum nostrum in lege promissum, cum uideant omnia signa in eo, quae lex futura praedixit? quia et secundum Abrahae promissionem omnes gentes iustificantur in eum credentes et
Abbreviated transcription (Latin):
facultatib si se cognostant ⁊ dĩ intelligant uolũ¬
tatẽ. qr t̾ram oĩb dedit ⁊ solẽ suũ cũctis oriri
iubet ⁊ pluuias indistretas effundit. Ingͥtas
aut̃ tẽꝑis aut forruste occasionis aut indigen¬
tra quibdam abuegat q̃ d̾s omĩb dedit . ip̃i mini¬
stͣnt eis. ut ꝑspicientes dei uolũtatẽ ñ solũ iñ
m̃do s ⁊ ĩ celo diuites st̾ ne pauci tẽꝑis diuicie
excludant et̾nas. Illi uo̾ quos pauꝑtatis causa
despiciendos putant si futurũ dĩ iudiciũ otẽplant᷑
illic semꝑ diuites erũt ubi diuites scłi egebũt
penitentes se pauꝑes ñ fuisse.
Ignũ erat quidẽ oẽs ĩpios
ñ solũ citiis hac luce carere
conditoris sui ĩ memores uite totiꝰ auctorita¬
iores eĩ st̃ cetis̾ ꝓdolis ĩpiis. Scentes eĩ dmñ ⁊
ꝯtẽpnẽtes eũ obtẽꝑant s̾uis. ⁊ qr de hiis dcm̃

Expanded text:
Dei intelligant voluntatem, qui terram omnibus dedit, et solem suum cunctis oriri jubet, et pluvias indiscretas effundit ; iniquitas autem temporis, aut fortuitae occasionis, aut indigentia quibusdam abnegat quae deus omnibus dedit — ipsi ministrent eis, ut perspicientes dei uoluntatem non solum in mundo, sed et in caelo diuites sint, ne pauci temporis diuitiae excludant aeternas, illi uero quos paupertatis causa despiciendos putant, si futurum dei iudicium contemplantur, illic semper diuites erunt, ubi diuites saeculi egebunt paenitentes se pauperes non fuisse.ignum erat quidem omnes impios non solum citius hac luce carere,conditoris sui inmemores uitae totius auctoritaiores enim sunt ceteris impiis; scientes enim dominum et contemnentes eum obtemperant seruis. et quia de his d
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ timorẽ iñ fide .qr ñ ex lege iustificat᷑ s ex
fide. dicente abatuc ꝓpħa. Qr iũstꝰ ex fide mea ui¬
uet. Ut nõ utiq iã multis utat᷑ p̃ceptis ad dm̃ ꝓ¬
me̾nd̾. s pautis. ysaia itm̃ de hoc sensu eadẽ dicẽte.
ait .n. Si fui̾t nuerꝰ filioꝵ isrł tãꝙ harena ma

Expanded text:
 timorem in fide, quia non ex lege iustificatur. sed ex fide dicente Abacuc profeta: quia iustus ex fide mea uiuet, ut non utique iam multis utatur praeceptis ad deum promerendum, sed paucis, Eseia iterum de hoc sensu eadem dicente; ait enim: si fuerit numerus filiorum Israhel ta
Abbreviated transcription (Latin):
utiq postulat mĩam dĩ ĩplorans. scit eĩ dom̃ ĩ lege
conficeꝰ pccã tua ut iustificeris. Qͥd ẽ aut̃ iñ pͥmor¬
dio s̾monis confiti̾nisi iñcoactũ fateri s uolunta¬
riũ. Quis eĩ ⁊̃ timẽs dnĩ sñ ꝑccõ ẽ. cũ ⁊ in cogitatõe
admisceantur delicta ⁊ aliquociens peccemꝰ muiti.
sñ dubio pcc̃orẽ se ꝯsicet᷑ u  iistificet᷑.¬

Expanded text:
ericordiam dei inplorans. scit enim dictum in lege: confitere peccata tua, ut iustificeris. quid est autem in primordio sermonis confiteri, nisi non coactum fateri, sed uoluntarium? quis enim, etiam timens deum, sine peccato est, cum et in cogitatione admisceantur delicta et aliquotiens peccemus inuitisine dubio peccatorem se confitetur, ut iustificet
Abbreviated transcription (Latin):
undũ ex et̾no
I ꝯstare ⁊ nlłi deb̾e
sb̾iectõnẽ ĩꝓbabile ⁊ ĩpossibłe
ẽ. quẽ uidemꝰ tanta diu̾sitate exsta¬
re corꝑeñ. eũ nicħ diuinũ ⁊ ec̾nũ possit
ẽẽ nͥ simpłe iñ quo nlła diu̾sitas uideat᷑. sed
sit unitas. Nã ⁊ uices ip̃as tp̃m ñ s̾uat ut ñ solũ iñ
tẽꝑib uarius sit ut ꝯͣriis cõstet substantis. S ⁊ ĩ
ip̃is uicib tẽpm cũ res et̾na diũsitatẽ abhoreat ⁊ nͣ
tactu nͨ uisu capienda. uipote iñcorꝑalis. hic aut̃
passioni obnoxiꝰ ẽ. Ꝙ ⁊ aqͣ repugnat igni ⁊ ignis
si ampliꝰ fui̾t suꝑat aqͣm. ⁊ t̾ra cũ sit natura arida
⁊ frigida patit᷑ incendiũ qiͣ res corlis. Itaq ĩcon¬
uẽiens ẽ mũdũ et̾nũ dic̾e. Quẽ cũ uidemꝰ pamõi
W̾iectũ ⁊ ꝑ singula senectute desice̾ credimꝰ ⁊ simri
Qͥd censet de hõie qui m̃dũ et̾nũ putat: Certe hõ
cepit in m̃do sñ hoĩe. gͦ cui ꝓficiebat anima fecũ¬

Expanded text:
undum ex aeterno constare et nulli debere subiectionem inprobabile et inpossibile est, quem uidemus tanta diuersitate exstare corporeum, cum nihil diuinum et aeternum possit esse nisi simplex, in quo nulla diuersitas uideatur, sed sit unitas. nam et uices ipsas temporum non seruat, ut non solum in temporibus uarius sit et contrariis constet substantiis, sed et in ipsis uicibus temporum, cum res aeterna diuersitatem abhorreat et nec tactu nec uisu capienda, utpote incorporalis. hic autem passioni obnoxius est, quia et aqua repugnat igni et ignis, si amplius fuerit, superat aquam et. terra, cum sit natura arida et frigida, patitur incendium quasi res corporalis. itaque inconueniens est mundum aeternum dicere, quem cum uidemus passioni subiectum et per singula senectute deficere, credimus et finiri. Quid censet de homine, qui mundum aeternum putat? certe homo coepit in mundo: sine homine ergo cui proficiebat annua fecun
Abbreviated transcription (Latin):
ctauo die a naniutate
idc̾co p̃ceptũ ẽ ctũcidi. quia
ĩuxta numeꝵ ⁊ curricula diex septẽ ip̃e
ĩ eo resurrexit dñs qui ẽ post sabb̾m. p̃te̾a salute̾
hꝰ figura iñ cͥtũcisione data ẽ. ut qiͣ renonatio fu¬
tura iñ cͥcũcisionis lege dmoscet᷑. ut qr ꝑ sidẽ sal¬

Expanded text:
ctauo die a natiuitate idcirco praeceptum est circumcidi, quia iuxta numerum et curricula dierum septem ipse in eo resurrexit dominus, qui est post sabbatum, propterea salutis huius figura in circumcisione data est, ut quasi renouatio futura in circumcisionis lege dinosceretur. et- quia per
Abbreviated transcription (Latin):
Non sint tͥ dii alu̾ p̃t̾ me. Primũ u̾bũ hoc ẽ. et
sb̾ietit. Nõ facies tibi ullam siłitudinẽ eoꝵ q̃ sẜ̃ ĩ celo
sursum. ⁊ in t̾ra deorsũ. neq iñ aqua q̃ est sb̾ terra.
Deinde adiecit t̾cio. Non sumes nom̃ dñi dĩ tui
iñ uacuo. Non eĩ mandauit dñs qui sumit nomen
eiꝰ ĩ uanũ. hoc÷ nõ in mendacio not̃ dnĩ dĩ tuias¬
sumes ut ꝑuĩros ꝑ illd̾. De hinc qͣrto loco dicit.
Sabbata dnĩ dĩ tui seruabis ⁊ nõ facies in illo
ullũ opus s̾iuile. hec qͣtuor u̾ba st̃ decem. Ista ad
in scd̾a tabula hec ꝯtinent᷑. Primũ u̾bũ ẽ. Hono¬

Expanded text:
nou sint tibi dii alii praeter me — primum uerbum hoc est — et subiecit: non facies tibi ullam similitudinem, quae sunt in caelo sursum et in terra deorsum, neque in aqua quae est sub terra. deinde adiecit tertio: non sumes nomen domini dei tui in uacuo; non enim mundabit dominus, qui sumit nomen eius in uanum, hoc est non in mendacio nomen domini dei tui adsumes, ut perieres per illud\\ dehinc quarto loco dicit: sabbata domini dei tui seruabis et non facies in illo ullum opus seruile. haec quattuor uerba sunt de decem; ista ad in secunda tabula haec continentur: primum uerbum est: hono
Abbreviated transcription (Latin):
upidus sp̃c helyseuso culue¬
faciendaꝵ uirtutũ illectus ũttaas s¬
exemplo magrĩ accepta facultate poscẽdii
qd̾cũq uolunset. auarꝰ ad bonũ duplicit̾ sp̃m sibi
mẽẽ. qͣmꝙͣ in magr̃o erat postulauit. Eui hõ dei
helyas ait. Dure petisti auiditace eĩ ñ ꝯsida̾uit.
disciiłmm ñ eẽ suꝑ magr̃m. helyas tñ scĩens illum
ñ ambitõne p̃sentis głe hoc postulasse. Rindit.
tñ si uideris me assumi abs te erit tibi sic̃. sensus
hic ponda̾ndꝰ ẽ. sb̾indignatꝰ aut̃ cũ dixisset duxe
petisti. sb̾iecit. Si me uideris tñ assioi erit tͥ sic.
sie qr negasse illi uisus fu̾at ostendit sic illi sutu¬
rũ sicut dignũ erat ñ slc̃ ip̃e postulauãt. Multa
eĩ sb̾intelli uult scͥptura ut collectus sensũs ex u̾bis
nõ sit rõni religionis adu̾sus. Nã utiq dura pe¬
titio ⁊̃ mi̾to debebat amũte̾. S quĩa cupidꝰ sic¬

Expanded text:
Cupidus sanctus Heliseus Cupidus sanctus Heliseus faciendarum uirtutum inlectus exemplo magistri accepta facultate poscendi quodcumque uoluisset auarus ad bonum dupliciter spiritum sibi inesse. quam in magistro erat, postulauit cui homo dei Helias ait: dure petisti. auiditate enim non considerauit discipulum non esse super magistrum. Helias tamen sciens illum non ambitione praesentis gloriae hoc postulasse respondit: tamen si uideris me absumi abs te, erit tibi sic. sensus hic ponderandus est. subindignatus autem cum dixisset: dure petisti, subiecit: si me uideris tamen absumi, erit tibi sic. ne, quia negasse illi uisus fuerat, ostendit sic illi futurum sicut dignum erat, non sicut ipse postulauerat? multa enim subintellegi uult scriptura, ut collectus sensus ex uerbis non sit rationi religionis aduersus. nam utique dura petitio etiam meritum debebat amittere; sed qui
Abbreviated transcription (Latin):
mulier ⁊ ĩ aĩa ⁊ ĩ carne. s gͣdu
maior uir qr ex eo ẽ femina. sic̃ dicit apłus.
ñ natura s ordinacõe.
on ociose istud mãdasse
ioseph filiis isrł ĩ absoluton
dito ẽ qr eĩ ꝓpħare potuit ñ ĩprouide
locutus eẽ credendꝰ ẽ. Cũ eĩ eẽt ĩ dĩ cͤators
deuotõne ꝓpensior sciens aut̃ ab egyptus sdi
cã administratõis qua ĩ magna egestare ogpptũ
gub̾nauit post exitũ suũ errorẽ petit auferre.
ceitꝰ uanitatẽ uulgi mortuos magis ut deos uenari
ꝙͣ uiuos ne ei deferret᷑ debitus honor creatori. hic
gͦ ostendit se liberũ fuisse a uana suꝑstitõne egyp¬
tioꝵ. qñ ne ad dei ĩiũxiam ꝓfic̾e̾t cine̾s suos tͣnsfr̾i
mandauit. Qd̾ quid̾̃ ⁊ apłos inueĩmꝰ secutos paulꝰ
eĩ ⁊ barnabas cũ sacrificari sͥ uelle uidissent scĩenteᷤ
exosum hoc deo sciderũt uestim̃ta sua dicentes.
Qͥd facitis ⁊ nos hoĩes sumꝰ uob̾ similes. et sic cõ¬
pescuerũt turbas.

Expanded text:
mulier, et in anima et in carne, sed gradu maior est uir, quia ex eo est femina, sicut dicit apostolus: non natura, sed ordine.on otiose istud mandasse Ioseph filiis Israhel in absoluto est. qui enim profetare potuit, non inprouide locutus esse credendus est. cum enim esset in dei creatoris deuotione propensior, sciens autem ab Aegyptiis se coli causa administrationis, qua in magna egestate Aegyptum gubernauit, post exitum suum errorem petit auferri certus uanitatem uulgi mortuos magis ut deos uenerari quam uiuos, ne ei deferretur debitus honor creatori. hic ergo ostendit se liberum fuisse uana superstitione Aegyptiorum, quando, ne ad dei iniuriam proficeret, cineres suos transferri mandauit. quod quidem et apostolos inuenimus secutos. Paulus enim et Barnabas, cum sacrificari sibi uelle uidissent, scientes exosum hoc deo sciderunt uestimenta sua dicentes: quid facitis? et nos homines sumus uobis similes, et sic conpescuerunt turbas
Abbreviated transcription (Latin):
um angeli nõ egeant cibo qͥppe
cũ sint natura simplices ⁊ potencia
spiritali uigentes. Panẽ quẽ angeloꝵ appellat
manna ẽ. Mantia aut̃ int̾pͣtat᷑ qd ẽ hoc. uidentes
aut̃ filii istł qiͣ sem̃ coriandri cade̾ suꝑ t̾r̾ã candidũ
creatus ẽ ꝯmixtiõne elem̃toꝵ. s desuꝑ uenit spiri¬
Alendis ad momĩtũ dei uirtute creatus ẽ. Ideo aut̃¬
Ut eĩ qͣnta ⁊ qualia bñsicia dĩ cta hoĩem sẜ̃ memoearet.
sic locutus ẽ. ut cognosdentes deo gr̃as resant qui
tanta cura s̾uos suos gub̾nat. Ut hec eis adhuc ĩ
carne positis si ncce fuit exhibeat ꝑ que uiuunt

Expanded text:
UM ANGELI NON EGEANT CIBO, QVIPPE CUM SINT NATURA SIMPLICES ET POTENTIA SPIRITALI UIGENTES? Panem quem angelorum appellat manna est. manna autem interpretatur quid est hoc?\' uidentes autem filii Israhel quasi semen coriandri cadere super terram candidum creatus est conmixtione elementorum, sed desuper uenit spiriorporibus alendis ad momentum dei uirtute creatus est. ideo autut enim quanta et qualia beneficia dei circa hominem sunt memoraret, sic locutus est, ut cognoscentes se deo gratias referant, qui tanta cura seruos suos gubernat, ut haec eis in carne adhuc positis, si necesse fuerit, exhibeat, per quae uiuunt
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ imitata samariã. Ut siłi mͦ adduce̾t᷑ ĩ captius¬
tatẽ a nabugodonosor sic̃ ⁊ samaria a taliana sar
rege allrioꝵ. hoc ẽ aꝑte sñia data malis ĩlieĩt ⁊ bonos
dũ desiexũt eẽ iusti. Missa eĩ mors in iasob sicut supͣ
Missa illuc ueĩt ⁊̃ in eũ locũ quo eadem res erat.
qr uiñdcã causam seq̃t᷑ nõ discernẽs ꝑsonam.

Expanded text:
duceretur in captiuitatem a Nabuchodonossor, sicut et Samaria a Salmanassar rege Assyriorum. hoc est aperte: sententia data malis inuenit et bonos, dum desierunt esse iusti. missa enim mors in Iacob, sicut suprmissa illuc uenit etiam in eum locum, in quo eadem reserat. quia nindicta causam sequitur, non discernens personam.
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ sanguine fortur. Cũ gͦ corꝑis limam̃ta ꝯpacta
nõ su̾nt. ubi exit aĩa :aut saris uagat᷑ ꝙͣ diu ĩ i¬
trat᷑ cum ratĩõ tradat sic dari eã. ut aĩa exͣ corpus
ñ ut ocioła u̾agẽt᷑. S ex quo datͫ dicant qͥ aliũd
putãt ex mare an ex femina. si ex fẽia: ñ ꝯuẽit.
qr aliud ĩ exẽplo ẽ. ꝓponũt eĩ ex uiro cũ costa datã

Expanded text:
fertur. cum ergo corporis liniamenta conpacta non fuerint, ubi erit anima? aut foris uagatur, quam diu inmittatur, cum ratio tradat sic dari eam ut animet corpus, non ut otiosa uagetur? sed ex quo detur, dicant qui aliud putant; ex mare an ex femina? si ex femina, non conuenit, quia aliud in exemplo est. proponunt enim ex uiro cum costa datam
Abbreviated transcription (Latin):
ritas ꝯseruet᷑. S filiꝰ inesfabilit̾ iñ ꝯp̃hensib sitꝰ
natus ẽ de deo pr̃e. mulier aut̃ coeͣlit sic̃ legĩnꝰ
fcã de uiro ẽ ut ꝑ eã natiuitas oriret᷑ ᷤᷤ. Filius uo̾ dĩ
iõ natus ẽ ut ꝑ ip̃m si̾e̾t creatura. In eo gͦ dissiłe
est. Nã ⁊ de deo dĩ natus ẽ. De uiro aut̃ femina.
qr illic simplicitas ẽ ⁊ ñ potiũt nͥ de simplici simplex

Expanded text:
ritas conseruetur. sed filius ineffabiliter inconprehensibiliter natus est de deo patre, mulier autem corporaliter, sicut legimus, facta de uiro est, ut per eam natiuitas oreretur. filius uero dei ideo natus est, ut per ipsum fieret creatura. in eo ergo dissimile est; nam et de deo deus natus est, de uiro autem femina, quia illic simplicitas est et non potuit nisi de simplici simplex
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣdiu nõ pͨcaret ĩ mortali¬
tate uig̾e̾t. ut ip̃e sͥ auctor eẽt aut ad
uitã aut ad mortẽ ut custodiens se a peccato
labore suo gaude̾t ⁊ eẽ se ĩ mortalẽ. Negligẽs uõ
eĩ iñ creatoris lege durauit dignꝰ fuit edcꝰ arborẽ
uite ut mori ñ posset. Nec eĩ corpꝰ tale erat ꝗdͣ
dissolui ĩpossibłe uide̾t᷑. S gustus arbor uite co-¬
rruptõnẽ corꝑis inhibebat. Deniq ⁊̃ post pcc̃m
potuit iñsolubuł mane̾ si domo ꝑmint eẽt illi
ede̾ de arbore uite. Nã quõ ĩ mortale corpꝰ hẽbat
qd̾ cibo sustentabat᷑ ĩmortalis eĩ nõ eget esca n

Expanded text:
diu non peccaret, immortalitate vigeret: ut ipse sibi auctor esset aut ad vitam, aut ad mortem; ut custodiens se a peccato, labore suo gauderet, esse se immortalem; negligens vero enim in creatoris lege durauit, dignus fuit edere de arbore uitae, ut mori non posset. nec enim corpus tale erat, quod dissolui inpossibile uideretur, sed gustus arboris uitae corruptionem corporis inhibebat. denique etiam post peccatum potuit insolubilis manere, si modo permissum esset illi edere de arbore uitae. nam quo modo inmortale corpus habebat, quod cibo su
Abbreviated transcription (Latin):
erat incelligi ceꝑat. Id cto praias ꝓpħa ostendit
postea quo sensu dcm̃ eẽt. Gũ eĩ hoc ex causa of¬
fensi dĩ snñe loco positũ eẽt. qr dese̾ntes dm̃ ĩ eo
ꝑcutieliant᷑ ne ducentes uxores sem̃ relinq̃rẽt.
Sic hoc arripuit error humanus ut putarent
reos eos eẽ apd̾ dm̃. si qui aut uxores nollent
aut accipientes ut assolet gna̾re nõ possut.
quasi nich aliud ꝙͣ sem̃ queret᷑ d̾s sidut argnũ
t ꝑ malachiam ꝓpħam. ꝓsaias gͤ ut ꝯsolar et᷑ eos
quos mala nitlligentiã conristaua̾t. docuit mch̾ obec̃
s d̾o auinõ posset hr̃e filios aut nollet du modo
dĩ legem dei S̾uaret. Maledcm̃ eĩ illis ꝯpetebat. qͦ
cũ possent aut uellent diumo obstante iudicio ste¬
uiles erant ne fructũ hr̃ent creatõis dĩ quẽ spabãt
ui cũ udenit aut gna̾re se ñ posse aut genitos mi¬
nime ponideꝰ cognost̾e̾nt indignantis diꝰ erã ee et
conũsi satisfacent. Nam ⁊ sc̃ uiri cũ cupidi eeñt

Expanded text:
erat, intelligi coeperat: idcirco Isaias propheta ostendit postea, quo sensu dictum esset. Cum enim hoc ex causa offensi Dei sententiae loco positum esset, quia deserentes Deum in eo percutiebantur, ne ducentes uxores semen relinquerent; sic hoc arripuit error humanus, ut putarent reos esse apud Deum, si qui aut uxores nollent, aut accipientes, ut assolet, generare non possent; quasi nihil aliud quam semen quaereret deus, sicut arguuntur per Malachiam profetam. Eseias ergo, ut consolaretur eos quos mala intellegentia contristauerat, docuit nihil obesse, si quis aut non posset habere filios aut nollet, dum modo dei legem seruaret. maledictum enim illis conpetebat, qui cum possent ac uellent, diuino obstante iudicio steriles erant, ne fructum haberent creationis dei, quem spernebant, ut cum uiderent aut generare se non posse aut genitos minime possidere, cognoscerent indignantis dei iram esse et conuersi satis facerent. Nam et sancti uiri, cum cupi
Abbreviated transcription (Latin):
dmn .i. qui nõ imbuerit aut filiũ aut sluũ aut
ꝓximũ qui dei timorẽ doceat siꝑ terram.¬
ei iudiciũ retractari
ñ ꝯueĩt. Nam humana im¬
becillitas atq ĩꝑicia: dei se d iudicio
exudire. In quo nõ sapit ut ex sñia dĩ intel¬
ligat ui̾tatẽ. et nicħ aliud si debuisse ꝙͣ qd̾ uidet
fecisse dnm. quẽ scit acceptorẽ ꝑsonaꝵ nõ eẽ. Si
eĩ dauid p̃dem suscpit ⁊ saul refucanit nichil
adilsum sentiendũ ẽ dn fecisse. Sciens ei quã
bulato corde ueniam postulare. Iilĩ alit despȩeit
Qanimũ eꝰ penitentis nõ retigat dolor.q. duis
cordis audicor ẽ magis ꝙͣ uocis. hiuic dam̃ c̃ homo
uidet ĩ fatie dł aut̃ in corde. Ideo exfallins  qura
smulatio in u̾bis ⁊ uultu circũuenit hos qnꝰ
corde eĩ qͥd sit uide̾ nõ possumꝰ. Qmobrem dei

Expanded text:
est qui non inbuerit aut filium aut seruum aut proximum, qui dei timorem doceat super terramei iudicium retractari non conuenit; nam humana inbecillitas adque inperitia dei se debet iudicio erudire, in quo non sapit, ut ex sententia dei intellegat ueritatem et nihil aliud fieri debuisse, quam quod uidet fecisse dominum, quem scit acceptorem personarum non esse. si enim Dauid precem suscepit et Saul refutauit, nihil aduersum sentiendum est dominum fecisse. sciens enim quabulato corde ueniam postulare; illum autem despexit, quia animum eius paenitentiae non tetigerat dolor, quia deus cordis auditor est magis quam uocis. hinc dictum est:homo uidet in facie, deus autem in corde. ideo et fallimur, quia simulatio in uerbis et uultu circumuenit nos; in corde enim quid sit, uidere non possumus. Quam ob rem dei
Abbreviated transcription (Latin):
uatorẽ fecisse. Scribã eĩ se offe̾ntẽ nõ suscerit.
sedentẽ aut̃ leui ad theloneũ susdepit. qr uerba
seͥbe nõ secutũ ẽ cor. leui aut̃ Etacens hoc ĩ cor¬
de hẽbat qd̾ scriba in u̾bis. Iħo aut̃ qui iuxta ad̾ stͥpt᷑
ẽ sciebat qͥd eẽt in hoĩe leui elegit. Pretea daind
nõ aliũ posse uoluit humiliari ncut saul. q ip̃e
supplex tribulato corde ueniam p̃cabatur.

Expanded text:
se offerentem non suscepit, sedentem autem Leui ad teloneum ciebat, quia uerba scribae non secutum est cor, Leui autem tacens hoc in corde habebat, quod scriba in uerbis. Iesus autem, qui iuxta quod scriptum est sciebat quid esset in homine, Leui elegit. praeterea Dauid non alium pro se uoluit humiliari sicut Saul, sed ipse supplex tribulato corde ueniam precabatur.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nõ ĩ milia miliũ. Ut si iñ qͥntã ꝓgeniẽ tͣctũ
fu̾t malũ inde itm̾ caput hr̃e incipiat. ut ex eo
nunẽt᷑ usq ad t̾ciã ⁊ qͣrtã ꝓgeniem. S dicer
qͥs auctori magis ãpliꝰ reddendũ iustũ uidet᷑ ꝙͣ imi¬
tatori: In auctorẽ ꝯgrua datͫ um̾̃dc̃a. filiis aut̃ ꝙ
pccõres plus fiũt rei sicut ⁊ lamech. et ptꝰ lamech
quibdam tñ uidet᷑ sic reddita eẽ pcc̃a patrum
ĩ filios dũ ĩ captiuitate ducti st̃ causa patrum.
ñ solũ odio hñtib se reddidit pcc̃a patrũ. s et

Expanded text:
et non in millia millium: ut si in quintam progeniem tractum fuerit malum, inde iterum caput habere incipiat, ut ex eo numeretur usque ad tertiam et quartam progeniem. Sed dicet quis: Auctori magis amplius reddendum justum videtur, quam imitatori. In auctorem congrue datur vindicta; filiis autem qpeccatores plus fiunt rei, sicut Lamech et post Lamech. Quibusdam tamen videtur, sic reddita esse peccata patrum in filios, dum in captivitatem ducti sunt causa patrum, non solum odio habentibus se reddidit pecca
Abbreviated transcription (Latin):
s aĩa q̃ pectat ip̃a moriet᷑. ut addisce̾n̾t non
ĩpune sͥ futurũ. s hic reddi pccã patrũ filiis. Ut
qr ĩpietatẽ ꝑentũ secuti mala q̃ oblita̾nda erant
exemplauerũt ac̾bius punsant᷑. Postꝙͣ ostẽdit
d̾s qͥd mali pariat ydolat̾a. addidit statĩ q̃ bona
diligentes se seqͣnt̾dicens. et faciens mĩam ĩ mi¬
lia miliũ hiis qui diligũt me ⁊ custodiũt pre¬
cepta mea. ut bonũ pat̾s ñ usq ad ꝓnepotem
s usq in milia miliũ reddat. utputa si quis ex
seĩe dauid diligat dñm quẽ ꝯstat utiq. porro aut̃
mille annos fuisse. huic addit᷑ mĩa dĩ ut ĩ nccͣitate

Expanded text:
 et addiscerent non inpune sibi futurum, sed sic reddi peccata patrum filiis, ut, quia impietatem parentum secuti mala, quae oblitteranda erant, exemplauerunt, acerbius puniantur. Postquam ostendit deus quid mali pariat idolatria, addidit statim quae bona diligentes se sequantur dicens: et faciens misericordiam in milia milium his, qui diligunt me et custodiunt praecepta mea, ut bonum patris non usque ad pronepotem, sed usque in milia milium reddat. ut puta, si quis ex semine Dauid diligat dominum, quem constat utique porro ante mille annos fuisse, huic additur misericordia de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯõnis. aut imꝑitus ẽ ⁊tgiu̾sat᷑ qui calũpnie magis
studet ꝙͣ doctrine. Porro aut̃ repmisit quidem di
reode̾ se pcca patrũ filiis s qui odi̾nt eũ. hoc ẽ
qui iñ paternis malis u̾sati s̾iuũt ydolis sicut
⁊ pr̃es illoꝵ. Iste eĩ inimitus dĩ ẽ qui honorem
noĩs eiꝰ uendicat creature. sicut .n. iustoꝵ filis
⁊ ip̃i iusti noliłitant in segenus iustĩe dum ad
patrũ ⁊ sua iustĩa sublimãt. Ita ⁊ neqͥssimoꝵ ec
ip̃i filii neqͥssimi crem̃tũ faciũt malicie qr ⁊ma

Expanded text:
st aut tergiuersator, qui calumniae magis studet quam doctrinae. porro autem repromisit quidem deus reddere se peccata patrum filiis, sed qui oderint eum, hoc est qui in paternis malis uersati seruiunt idolis, sicut et patres illorum. iste enim inimicus dei est, qui honorem nominis eius uindicat creaturae. sicut enim iustorum filii et ipsi iusti nobilitant in se genus iustitiae, dum et patrum et sua iustitia sublimantur, ita et nequissimorum et ipsi filii nequissimi crementum faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
st̾iũ. Et quid cui ꝑsone ꝯpetat demõ strauit. et
ad explendã legis iustĩam addidit que reserua
qr in natura ip̃a inserta qͦdã mͦ ÷ ⁊ creatoris
noticia traducẽ ñ lacebat. Nam qͥs nestiãt quid
alii minine debeat fi̾: at ubi aut̃ naͣlis lex eua¬
nuit. p̃ssa consuetudine delinquẽti tũc oꝑtuit
maĩtestari ut ĩ uideis om̃s audirẽt. Nõ ꝙ penitꝰ
oblita eẽt s maxima eiꝰ auctoritate carebant
ꝑdolatrie studebant᷑. Timor dĩ in t̾ris ñ erat. for¬
nicatiõ oꝑabatꝰ cta rem ꝓximi auidi eiãt ꝯcu¬
pĩa. Data gͦ lex ẽ. ut ⁊ q̃ stie̾bant᷑ auctoritatẽ

Expanded text:
sterium et quid cui personae conpetat demonstrauit et ad explendam legis iustitiam addidit quae reseruatquia in natura ipsa inserta quodam modo est et creatoris notitia ex traduce non latebat. nam quis nesciat, quid alii minime debeat fieri? adubi autem naturalis lex euanuit pressa consuetudine delinquendi, tunc oportuit manifestari, ut in Iudaeis omnes audirent, non quod penitus oblitterata esset, sed maxima eius auctoritate carebant: idolatriae studebatur; timor dei in terris non erat; fornicatio operabatur; circa rem proximi auidi erant concupiscentia. data ergo lex est, ut et quae sciebantur auctoritatem
Abbreviated transcription (Latin):
induce̾t᷑. ut accusatorẽ suũ ꝑticipẽ sue dãpnatõis
effice̾t. Ex tͣnsg̾ssione eĩ dĩcatẽ illi spopondit a qͣ
ip̃e dũ affectat ᷑ deiectus ẽ. Et qr oĩs natura a cͥmĩe
libã ẽ. ex accidenti st̃ omĩa. añ eĩ res. postea sigͥsiciͦ.
ac ꝑ hoc sathanas ⁊ dyabłs ex actu eĩ ꝯposita sunt.
nõia. ut sit ñ nature eiꝰ s uolũtatis. Significatõ
itaq ut ꝓpõitũ dĩ qd̾ iñ cã creati hõis decreuit

Expanded text:
induceret, ut accusatorem suum participem suae damnationis efficeret. ex transgressione enim deitatem illi spopondit, ad quam ipse dum adfectatur deiectus est. et quia omnis natura a crimine libera est, ex accidenti sunt nomina — ante enim res, postea significatio — ac per hoc satanas et diabolus ex actu eius conposita sunt nomina, ut sit non naturae eius, sed uoluntatis significatio. Itaque ut propositum dei, quod in causa creati hominis decreuit,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ t̾rã ut si penite̾t ignost̾e̾t᷑ ei. Deniq timẽs
ne qͥs eũ ꝓ hoc stõ occide̾t ait ad dm̃. Maior
me. t̾xitus cayn u̾bis iusti iudicis dĩ timet des¬
pici a doo. ita ut ⁊ a ꝯspͨtu hoĩm fug̾e̾ se debere
putet. Certus qr qui irato deo uiuit. ⁊ iã ab hoĩe
possit occidi. S qͥd ei Rendit dñs ñ sic m̃qͥt. hoc÷¬

Expanded text:
super terram, ut, si paeni- . teret, ignosceretur ei. denique timens super terram, ut, si paeni- . teret, ignosceretur ei. denique timens ne quis eum pro hoc facto occideret, ait adme. territus Cain uerbis iusti iudicis dei timet despici a deo, ita ut et a conspectu hominum fugere se debere putet certus, quia qui irato deo uiuit etiam ab homine possit occidi. sed quid ei respondit dominus? non sic, inquit, hoc