comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
baptizandi dicens. euntes docete om̃s
gs. baptizantes eos innomine patris &
filii &e sp̃s scĩ. De quo utiq eos etiã ande
passionem potuisset instruere. nisi proprie
uoluisset intelligi generationis gr̃ãm ex
sua resurrectione cepisse: Additur sane
huic obseruantiȩ etiã pentecostes exaduen¬
tu scĩ sp̃s sacrata solemnitas. quȩ de paschał
festi pendet articulo: & cũ adaliosdies
alia festa ꝑtineant: hȩc semꝑ adeũ diem
qui refurrectione dñi ẽ. insignis occurrit.
porrigens quod animꝰ auxiliantis gratiȩ
manum. & eos quos ãdie pasche aut
molestia infirmitatis. aut longinquitas
itineris. aut nauigationis. difficultas
int̃clusit anuitans in quib libae necessi¬
tatib impediti desiderii sui effectũ dono

Expanded text:
baptizandi, dicens: Euntes docete omnes baptizandi, dicens: Euntes docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris, et Filii, et Spiritus Sancti . De quo utique eos etiam ante passionem potuisset instruere, nisi proprie voluisset intelligi, regenerationis gratiam ex sua resurrectione coepisse. Additur sane huic observantiae etiam Pentecostes ex adventu sancti Spiritus sacrata solemnitas, quae de Paschalis festi pendet articulo. Et cum ad alios dies alia festa pertineant, haec semper ad eum diem, qui resurrectione Domini est insignis, occurrit, porrigens quodammodo auxiliantis gratiae manum ad eos, quos a die Paschae aut molestia infirmitatis, aut longinquitas itineris, aut navigationis difficultas interclusit, invitans, ut quibuslibet necessitatibus impediti desiderii sui effectum dono
Abbreviated transcription (Latin):
Si enim complanctati factisumꝰ similitu¬
dini mortis eius : simul & resurrectioĩs
erimꝰ. & cȩc̃a quȩ latius magister gentiũ
adcommendandũ sacram̃tũ baptismatis
difputauit. ut appareret ex huiꝰ doctrinȩ
spũ regenerandis filiis hominũ & in dĩ filioᷤ
adoptandis. illũ diẽ & illuo tẽpꝰ electũ.
in quo ꝑsimilitudinẽ formãq misterui.
ea quȩ geruntur inm̃bris usꝗ̃ in ipso
sunt capite gesta congruerent. dum
inbaptismatis regula & mors int̾uenit
interfectione peccati. & sepulturam
triduanã imitatur trina dimersio.
& ab aquis eleuatio resurgentis instar ẽ.
de sepulchro. Ipsa gͥ oꝑis qualitas docce
celebrante generalit̾ grẽ diem legitimũ
eum eẽ. in quo orta ÷ & uirtus muneris.
&e speties actionis Ad cuiꝰ rei conformati¬
onẽ plurimũ ual&. quod ipse dñs iħs x̃
post ea quã resurrexit ãmorttus discipłis
suis inquib om̃s eccłarũ p̃sules doce¬
bantur : & formã &e potestatẽ tradidit

Expanded text:
Si enim complantati facti sumus similitudini mortis ejus, simul et resurrectionis erimus . Et caetera quae latius magister gentium ad commendandum sacramentum baptismatis disputavit, ut appareret ex hujus doctrinae spiritu regenerandis filiis hominum, et in Dei Filio adoptandis, illum diem, et illud tempus electum, in quo per similitudinem, formamque mysterii ea, quae geruntur in membris his, quae in ipso sunt capite, gesta congruerent, dum in baptismatis regula et mors intervenit interfectione peccati, et sepulturam triduanam imitatur trina demersio, et ab aquis elevatio resurgentis instar est de sepulchro. Ipsa igitur operis qualitas docet celebrandae generaliter gratiae diem legitimum eum esse, in quo orta est, et virtus muneris et species actionis, ad cujus rei confirmationem plurimum valet, quod ipse posteaquam resurrexit a mortuis, discipulis suis, in quibus omnes Ecclesiarum praesules docebantur, et formam, et potestatem tradidit
Abbreviated transcription (Latin):
Roprie inmorte crucifici & in resur-¬
rectione ex mortuis ponitentia bap.¬
tismatis nouã creaturã condit ex uetere.
ut inrenascentib ⁊ mors xp̃i opetur ⁊ uita
dicente apło An ignoratis: quicũq bap¬

Expanded text:
roprie in morte crucifixi, et in resurrectione ex mortuis potentia baptismatis novam creaturam condit ex vetere, ut in renascentibus et mors Christi operetur et vita, dicente Apostolo: An ignoratis quia quicunque bap
Abbreviated transcription (Latin):
iquis cuiꝰcũq munuscula eccłȩ
scĩs scripturarũ titulis collecta
cerdote commonitus dõ collatared
orare ñ liceat. Ex dictis isydori.
um excomiiunicato neq orare
neq loqui. nisi ea quȩ ad eandẽ
excomimunicationẽ ꝑtinent: neq
iquis fr̃ aut palam aut absc̃se
cum ex cominunicato fuerit¬
locutus. cõmimẽ statĩ cũ eo ex com¬
municationis contrahet penam:
De eadem re. Exdictis fructtiosiep̃i.
neq qualibae eũ cõpassione uel
miseratione refoueat. neque ad¬
contradictionẽ uł suꝑbiã confortare
p̃sumat. De eadem re. ex concł antiocenospu.

Expanded text:
quis cujuscunque munuscula Ecclesinctis scripturarum titulis collecta,cerdote commonitus Deo collata redorare non liceat. Ex dictis Isidori. Cum excommunicato neque orare neque loqui, nisi ea quae ad eamdem excommunicationem pertinent, neque Si quis frater, aut palam aut absconse cum excomlocutus, communem statim cum eo excommunicationis contrahit poenam. De eadem re. Ex dictis Fructuosi episconeque qualibet eum compassione vel miseratione refoveat, neque adcontradictionem vel superbiam confortare praesumat. 355 De eadem re. Ex regula sanc
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ut sacra uasa ñ ab aliis quã asacratis
dominoq dicatis contrectent᷑ homini-¬
bus: Indignum eñi ualde ẽ. ut¬
sacra domini uasa quȩcũq sint hu¬
manis usib seru̾ant. & ab aliis quam
ãd omino famulantib eiq dicatis
tractentur uiris. ne ꝓtalib p̃sumpti¬
onib iratꝰ dñs plaga imponat płosoo¬

Expanded text:
est, ut sacra vasa non ab aliis, quam a sacratis Dominoque dicatis contrectentur hominibus. Indignum enim valde estsacra Domini vasa, quaecunque sint, humanis usibus serviant, aut ab aliis, quam a Domino famulantibus eique dicatis tractentur viris, ne pro talibus praesumtionibus iratus Dominus plagas imponat po
Abbreviated transcription (Latin):
tib aut assas inuerib ẽẽnt. comesturi.
aut si hoc nollent non possent eiꝰ eẽ. discipłi
ꝓpt̃ea eleger̃ abire & iam amplus cũeo
non ire: Procul aũtat ds. abȩccła sua talẽ
sententiã: Sic nempe int̾ris immolatum
xp̃m manducamus & bibimꝰ. ut incȩlestibꝰ
addexteram patris integer semꝑ existat
&e uiuus: Dum frangitur hostia. dũ sanguis
de calice in ora fidelium funditur. qͥd aliud
quã dominici corporis incruce immolatio.
eiusq sanguinis delatere effusio designat᷑.
Nosautẽ inspecie panis & uni quã uidemꝰ¬
honoramus. nec similit̾ pendimꝰ has duas
pendebamus. cum fidelit̃ fateamur ante

Expanded text:
tibus, aut assas in verubus essent comesturi: tibus, aut assas in verubus essent comesturi: aut si hoc nollent, non possent ejus esse discipuli, propterea elegerunt abire, et jam amplius cum eo non ire. Procul avertat Deus ab Ecclesia sua talem sententiam! Sic nempe in terris immolatum Christum manducamus et bibimus, ut in coelestibus ad dexteram Patris integer semper existat et vivus. . Dum frangitur hostia dum sanguis de calice in ora fidelium funditur: quid aliud quam Dominici corporis in cruce immolatio ejusque sanguinis de latere effusio designatur? Nos autem in specie panis et vini quam videmhonoramus. Nec similiter pendimus has duas pendebamus, cum fideliter fateamur, ante
Abbreviated transcription (Latin):
omĩs resillarum rerum naturã & ueritatẽ
inse continet. ex quib conficitur. Conficit᷑¬
gens exmortuis iã ñ moritur. mors illi ultͣ
non dominabitur. sed sicut dicit andreas
comestȩ. & uere sangius eius sit bibitus.
ipse tamen usq in tempora restitutionis
om̃ium incȩlestib ad dexteram patris
integer ꝑseuerat & uiuus: Si queris modũ
quo id fieri possit. breuit̃ ad presens res¬
pondeo. Mysterium fidei ẽ: credi salu-¬
briter potest. uestigari utilit̾ ñ potest.
manducamus. partes de illo facimus:
Absit enim ut sic intelligamus xp̃m
qui cum audirent dicentẽ dñm. nͥ mandu¬
caueritis carnẽ filii hominis. & biberitis
eius sanguinẽ: non habebitis uitã in uob̃.¬
continuo responder̃. durus ẽ. hic sermo.¬
& quis potest eum audire: putauer̃ nãq
sicut beatus augustinꝰ dicit inmultis locis.
qd̾ in terris degentẽ dñm infrust a eẽnt
con cisuri. & sic carnes eiꝰ aut elixas in lebe¬

Expanded text:
omnis res illarum rerum naturam et veritatem omnis res illarum rerum naturam et veritatem in.se continet ex quibus conficitur. Est igitgens ex mortuis iam non moritur, mors illi ultra non dominabitur. Sed sicut dicit Andreas commeste et uere sanguis eius sit bibitus, ipse tamen usque in tempora restitutionis omnium in celestibus ad dexteram patris integer perseuerat et uiuus. Si queris modum quo id fieri possit, breuiter ad presens respondeo. Misterium est fidei credi salubriter potest, uestigari utiliter non potest.manducamus, partes de illo facimus. » Absit enim ut sic intelligamus mandui qui, cum audirent dicentem Dominum: Nisi manducaveritis carnem filii hominis et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitacontinuo responderunt: Durus est hic sermo, quis potest eum audire? Putaverunt namque, sicut beatus Augustinus dicit in multis locis, quod in terris degentem Dominum in frusta essent concisuri, et sic carnes ejus, aut elixas in lebe
Abbreviated transcription (Latin):
fideli cum infideli : Petrus enim accepit
aduitã. & iudas accepit admorte. Itemin
libro sententiarum ꝓspi. Escam uite acce̾¬
p̃it. ęt̾nitatis poculum bibit. qui in xp̃o
manet. & cuius xp̃s in habitator ẽ. Nam
qui discordat axp̃o. nec carnẽ xp̃i mandu¬
cat. nec sanguinem bibit. etiam si tantȩ ret
sacramentum adiudicium suȩ presũptiõĩs
cotidie indifferent̃ accipiat. Si tanta uis ẽ.¬
insermone dñi ut inciperent eẽ. quȩ ñerant.
quantomagis oꝑatorius ẽ. ut sint quȩ erañ
& in aliud commutentur: Esse quidẽ que
erant testatur scđm uisibilem spetiẽ. cõmutari
uͦ scđm interiorem essentiam in naturã illarũ
rerum quȩ ante non erant. Hoc ẽ. qđ dicimꝰ.¬
quod modis omĩb approbare contendimꝰ.
sacrificium eccłȩ duob confici. duobus
constare. uisibili elementorũ specie. & inui¬
xp̃i ꝑsona constat & conficitur dõ ⁊ homine
cum ipse xp̃c uerꝰ sit ds̃. & uerus homo. qiia

Expanded text:
fideli cum infideli? Petrus enim accepit fideli cum infideli? Petrus enim accepit ad vitam, et Judas accepit ad mortem. Item in libro Sententiarum Prosperi. Escam vitae accepit, aeternitatis poculum bibit, qui in Christo manet, cujus Christus inhabitator est. Nam qui discordat a Christo, nec carnem Christi manducat, nec sangusacramentum ad judicium suae praesumptionis quotidie indifferenter accipiat . CCCXLIV in sermone Domini, ut inciperent esse quae non erant, quanto magis operatorius est, ut sint quae erant, et in aliud commutentur? Esse quidem quae erant, testatur secundum visibilem speciem: commutari vero secundum interiorem essentiam, in naturam illarum rerum quae ante non erant. Hoc est quod dicimquod modis omnibus approbare contendimus, sacrificium Ecclesiae duobus confici, duobus constare; visibili elementorum specie, et invipersona constat et conficitur Deo et homine, cum ipse Christus verus sit Deus et verus homo; quia
Abbreviated transcription (Latin):
Et illi ꝓmagno sacramento eiusdẽ xp̃i
biber̃ aquã fluentẽ de petra. nos quid
bibamus norunt fideles si speciẽ uisibilẽ
intendas aliud ẽ:si intelligibilẽ signifi¬
cationem. eundẽ potũ sp̃ualẽ biberunt.
Itẽ insermone de uerbis euuangelu
Quid ÷ xp̃m manducare: Non hoc ÷¬
solum insacramento corpꝰ eius acciꝑe:
Multi enim indigni accipiunt. de qͥb¬
ait apłs Qui manducat & bibit calicẽ
domini in digne. uidiciũ sibi mandu¬
cat & bibit. S quomodo manducandꝰ
manducat carnẽ meã & bibit sangui¬
nẽ meũ: in me manet & ego ineo Si
in me manet & ego ineo: tunc bibit.
Qui autem non in me manet. nec ego in illo:
&e si accipit sacramentum. adquirit magnũ
tormentũ. Itẽ extractatu euangłi scđm ioħor.¬
trabat & exibat. ad ipsam cęnã dominicã
parit̃ accessit. Conũsari cumillis potuit.
eos inquinare non potuit. De uno pane. &
iudas accepit & petrus. & tam̃ quȩ pars

Expanded text:
Et illi pro magno sacramento ejusdem Christi Et illi pro magno sacramento ejusdem Christi biberunt aquam fluentem de petra, nos quid bibamus norunt fideles. Si speciem visibilem attendas, aliud est: si intelligibilem significationem, eumdem potum spiritualem biberunt. Item in sermone de verbis Evaum manducare? Non hoc solum est in sacramento corpus ejus accipere. Multi enim indigne accipiunt, de quitolus: Qui manducat et bibit calicem Domini indigne, judicium sibi manducat et bibit. Sed quomodo manducandusmanducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in eo . Si in me manet et ego in eo, tunc bibit: qui autem in me non manet, nec ego in illo, et si accipit sacramentum, acquirit magnum tormentum. Item ex tractatu Evangelitrabat, et exibat, ad ipsam coenam Dominicam pariter accessit. Conversari cum illis potuit, eos inquinare non potuit. De uno pane accepit et Judas, accepit et Petrus, et tamen quae pars
Abbreviated transcription (Latin):
sedens ad dexteram patris. Quo modo gͦ
panis ẽ. corpꝰ eiuuis & calix ł qđ habet᷑
& aliud intelligitur. Qđ uidet᷑ speciem
habae corporalem. qđ intelligitur
Induc̃ sc̃m ciprianum dicentẽ N am
qm̃ dñsuocat corpussuum panẽ de
multors granoꝵ adunatione c̃gestũ.
indicat ad unatum: Q qm̃ sanguinẽ
suum appellat uͥnum debotris. atq
ãcinis plurimis exp̃ssũ. atq inunum
coactum: gregem itẽ nr̃m significat.
commixtione ad unate multitudinis
ꝑsignum. inp̃senti ꝑbaptismatis sacram̃tũ.
inpresenti ꝑ altaris cibum & potum Idẽ
in eodem euuangłio: De his sermo erat
inquit cum hoc apłs diceret. qui dni
corpus uelut alium quẽlib& cybum in¬
discrete negligenterq sumebant. & quid
dixerit corpꝰ domini insequentib mani¬
festans. intelligendum ẽ. inquit. qd̾ eis
iam om̃ib distribuerat sacramentum cor¬
poris &e sanguinis sui. Et alibi. Uidete
fide manente signa uariata Ibi petra

Expanded text:
sedens ad dexteram Patris. Quomodo est sedens ad dexteram Patris. Quomodo est panis corpus ejus, et calix, vel quod habet , aliud intelligitur. Quod videtur speciem habet corporalem, quod intelligitur inducit sanctum Cyprianum dicentem: Quando Dominus vocat corpus suum panem de coelo, multorum granorum adunatione congestum, indicat adunatum, et quando sanguinem suum appellat vinum, de botris atque acinis plurimis expressum atque in unum coactum, gregem nostrum significat commistione adunatae multitudinis per signum, in praesenti per baptismatis sacramentum, aesenti per altaris cibum et potum. Item in eodem Evangelio. De his sermo erat, inquit, cum hoc Apostolus diceret, qui Domini corpus velut alium quemlibet cibum indiscrete negligenterque sumebant , et quid dixerit corpus Domini in sequentibus manifestans, intelligendum est, inquit, quod eis jam omnibus distribuerat sacramentum corporis et sanguinis sui. Et alibi: Videte fide manente signa variata. Ibi petra
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ xp̃c manducatur uitamanducat᷑
nec occid tur ut manducetur. sed mor¬
tuosiuiuficat qm̃ manducatur.
quia resurrexit occisus. nec qm̃ man¬
ducatur partes de illo facimꝰ. & qͥdem
insacramento sic fit Norunt fideles
quẽ admodum manducent carnem
totꝰ. ꝑ partes manducatur insacram̃to.¬
manet integer totꝰ incęlo. manet inte¬
ger totus incorde tuo Itẽ. Qđ uidetis in
altari panis ẽ. &e calix. quod etiã uobis
ocłi ur̃i renuntiant: Qs̃ autem fides
postulat instruenda. ꝑanis est corpꝰ.
ialix ẽ. sanguis. Breuit̃ quidẽ hoc dictũ
instructionẽ desid̾at Dic it enĩ ꝓpħa:
Nisi crediditis. non intelligitis Potestis
ergo dicere michi. precepisti ut cre¬
damus. expone ut intelligamus. Pocest
enim animo ciuuspiam cogitatio talis
infans lactatus est̃. nutritus ẽ. creuit.
depositus. sepultus ẽ. tertia die resurrex̃.
quo die uoluit incęlum ascendit. illuc
leuauit corpꝰ suum. unde uenturꝰ ẽ.
iudicare uiuos & mortuos. ubi est modo

Expanded text:
 manducatur, vita manducatur, nec occiditur ut manducetur, sed mortuos vivificat quando manducatur, quia resurrexit occisus: nec quando manducatur, partes de illo facimus, et quidem in sacramento sic fiquemadmodum manducent carnem ur. Per partes manducatur in sacrammanet integer totus in coelo, manet integer totus in corde tuo. Item. Quod videtis in altari panis est et calix, quod etiam oculi vestri vobis renuntiant: quod autem fides postulat instruenda, panis est corpus, calix est sanguis. Breviter quidem hoc dictum instructionem desiderat. Dicit enim Propheta: Nisi credideritis, non intelligetis . Potestis ergo dicere mihi: Praecepisti ut credamus, expone ut intelligamus. Potest enim animo cuinfans lactatus est, nutritus est, crevit, depositus est, sepultus est, tertia die resurrexit, quo die voluit in coelum ascendit. Illuc levavit corpus suum, unde est venturus ut judicet vivos et mortuos. Ibi est modo
Abbreviated transcription (Latin):
naturam in sui fontis conũtitur exordium.
Nonne claret naturã. uł maritimor
fluctuum uł fluuialis cursus ẽẽ mutatã :
Sitiebat popłs patrũ. tetigit moyses pe¬
tram. & aquã de petra fluxit. Nonqͥd
Mara fluinus amarissimꝰ erat. ut siti¬
ens popłs bibere non posset. misit mor¬
ses lignum inaquã. & a maritudinem
suam aquarum natura deposuit. quã
infusa subito gr̃a temperauit. Sub heli-¬
seo ꝓpłia uni ex filiis ꝓpħarũ excussũ ÷
ferrum de securi. & statim mersum ẽ.
rogauit heliseum qui amiserat ferrum.
misit etiam heliseus lignum inaquam.
enim ferri species quã aquarũ liquor.

Expanded text:
naturam in sui fontis revertitur exordium. naturam in sui fontis revertitur exordium. Nonne claret, naturam vel maritimorum fluctuum, vel fluvialis cursus esse mutatam? Sitiebat populus patrum, tetigit Moyses petram, et aqua de petra fluxit. NumquidMarath fluvius amarissimus erat, ut sitiens populus bibere non posset; misit Moyses lignum in aquam, et amaritudinem suam aquarum natura deposuit, quam infusa subito gratia temperavit. Sub Helisaeo propheta uni ex filiis prophetarum excussum est ferrum de securi et statim mersum est; rogavit Helisaeum qui amiserat ferrum; misit etiam Helisaeeus lignum in aquam enim ferri species, quam aquarum liquor. §
Abbreviated transcription (Latin):
ritas quã figura. corpus auctoris ꝗ manna
decȩlo. Forte dicas. aliud uideo. quomͦ du
michi asseris. quod corpꝰ xp̃i accipiam:
& hoc nobis adhuc suꝑ ẽ. ut ꝓbemus
Quantis igitur utimur exemplis. ut ꝓbe¬
mus hoc non eẽ. quod natura formauit.
sed hđ benedictio consecrauit. maioremq
uim eẽ. benedictionis quã naturȩ. quia
benedictione etiã ipsa natura mutatur:
Uirgam tenebat moyses: ꝓiecit eam. &e
facta ẽ. serpens Rursus app̃hendit caudã
flumina. ꝓ aquarũ meatu subito de fon¬
tium uenis sanguis cȩpit erumꝑe. non
erat potus influuiis. rursus ad propħȩ¬
preces cruor cessauit fluminum. aquarũ
natura remeauit Circũclusus undiq erat
popłs hebreorũ. hinc egyptus uallatus.
inde mari conclusus. uirgã leuauit mor¬
ses. separauit se. aqua. & inmurorũ spedẽ
congelauit. atq int̾ undas uia pedestris
apparuit Iordanis retrorsũ conũsus. contͣ

Expanded text:
ritas quam figura, corpus auctoris quam manna ritas quam figura, corpus auctoris quam manna dit. 50. Forte dicas: Aliud video, quomodo tu mihi asseris quod Christi corpus accipiam? Et hoc nobis adhuc superest ut probemus. Quantis igitur utimur exemplis! Probemus non hoc esse quod natura formavit, sed quod benedictio consecravit: majoremque vim esse benedictionis quam naturae; quia benedicVirgam tenebat Moyses, proiecit eam et facta est serpens. Rursus prendit caudam flumina puro aquarum meatu. Subito de fontium uenis sanguis cepit erumpere. Non erat potus in fluuiis. Rursus ad proppreces cruor cessavit fluminum, aquarum natura remeavit. Circumclusus erat undique populus Hebraeorum, hinc Aegyptiis vallatus, inde mari conclusus. Virgam levavit Moyses, separavit se aqua, et in murorum specie congelavit, atque inter undas via papparuit. Jordanis retrorsum conversus contra
Abbreviated transcription (Latin):
descendit. uitȩ ȩt̾nȩ substantiã sub ministrat.
dera nunc utrũ prestantior sit panis an-¬
Manna illud decelo. hoc supra cęlum:
illud cęli: hoc domini cȩlorum Illud cor¬
ruptioni obnoxium sundie alterũ serua¬
retur : hoc alienum ab om̃i corruptione:
Quod quicũq religiose gustauerit: cor-¬
ruptionẽ sentire non poterit Illis aqua
depecra fluxit: tibi sanguis ẽ xp̃o Illos
d horam satiauit aqua: te sanguis dilu¬
it inȩternum: Iudeus sitit & bibit: tu
cum biberis sitĩre non poteris: & alud
inumbra. hoc inueritate: Si illud quod
miraris umbra ẽ: quantum istud ẽ. cuiꝰ
& umbram miraris : Audi quia umbra
ẽ. quȩ ap̃ ueteres facta ẽ Bibebant inqͥt
deconsequenti eos petra. Petra aut̃ erat
xp̃c: sed nonin plurib beneplacitũ est
dõ Ham ꝓstrat sunt indeserto: Hȩc autẽ
infigura facta sunt nr̃i Cognoiusti pres¬
tantiora: Potior enim ẽ. lux ꝙ umbra. ue¬

Expanded text:
descendit, vitae aeternae substantiam subministrat, descendit, vitae aeternae substantiam subministrat, dera nunc, utrum praestantior sit panis angManna illud deIllud celi, hoc domini celorum. Illud corruptioni obnoxium si in alterum diem seruaretur, hoc alienum ab omni 431 corruptione. Quod quicumque religiose gustauerit, corruptionem sentire non poterit. Illis aqua de petra fluxit ; tibi sanguis ex Christo. Illos ad horam satiavit aqua; te sanguis diluit in aeternum. Judaeus bibit et sitit; tu cum biberis sitire non poteris: et illud in umbra; hoc in veritate. Si illud quod miraris umbra est, quantum istud est, cujus et umbra miraris? Audi quia umbra est, quae apud veteres facta est. Bibebant, inquit, de consequente petra, petra autem erat Christus . Sed non in pluribus beneplacitum eDeo. Nam prostrati sunt in deserto. Haec autem in figuram facta sunt nostri. Cognovisti praestantiora: potior etenim lux quam umbra, ve
Abbreviated transcription (Latin):
typum noscalicem mẏsticum ad tuitionẽ
corporis ⁊ animȩ ꝑcipimus. dominica gͣ.
pꝰtheophaniam. Singuli accipiunt x p̃mr
dominum. ⁊ insinggulis portionib totus ẽ.
nec ꝑ singulas minuitur. sed integrũ
se p̃bet in singulis: Beatus hylariꝰ Corpꝰ
panis ⁊ uinum extra uidetur: ueritas aut̃.
dum corpꝰ & sangius xp̃i inuerritate interiꝰ
creditur. Ambrosius de saeramentis:
Non gͥ humani s diuini ẽ. muneris sa¬
cramentũ quod accipis ab eo prolatum
qui benedixit fidei patrem abraham.
illum cuiꝰ grãm & gesta miraris Probatũ
ẽ. antiquiora eẽ. eccłȩ sacranenta. nunc
cognosce potiora: Reuera mirabile. qd̾
manna ds̃ pluerit patrib & cotidiano cęli
pascebantur alim̃to. unde dictũ ẽ. panem¬
angłorum manducauit homo. sed tamen
panem illum qui manducauer om̃s in
deserto mortui sunt. ista autem ȩsca
quã accipis iste panis uiuus qui de cęlo

Expanded text:
typum nos calicem mysticum ad tuitionem typum nos calicem mysticum ad tuitionem corporis et animae percipimus. Dominica quinta post Theophaniam. Singuli accipiunt Christum Dominum, et in singulis portionibus totus est, nec per singulas minuitur, sed integrum se praebet in singulis. Beatus Hilarius. Corpupanis et vinum extra videtur; veritas autem, dum corpus et sanguis Christi in veritate interius creditur. Ambrosius, De sacramentis. Non igitur humani sed divini est muneris sacramentum quod accipis, ab eo prolatum, qui benedixit fidei patrem Abraham illum, cujus gratiam et gesta miraris. Probatum est antiquiora esse Ecclesiae sacramenta, nunc cognosce potiora. Revera mirabile quod manna Deus pluerit patribus, et quotidiano coeli pascebantur alimangelorum manducavit homo. Sed tamen panem illum qui manducaverunt, omnes in deserto mortui sunt. Ista autem esca, quam accipis, iste panis vivus, qui de coelo
Abbreviated transcription (Latin):
creatura tamen sollemins & nota. Item:
similitudinẽ p̃ciosi sanguinis bibis. Itẽ
fac nob̾ hanc oblationẽ acceptabilẽ. qđ ẽ.
figura corporis ⁊ sanguinis dñi Itẽ. figura
corporis altare ẽ. Itc̃ nehorror cruoris eẽt.
idõ insimilitudinẽ accipis sacramentum:
Itẽ. libi offerimus immaculatã hostiã.
rationabilem hostiã. incruentã host̾am.
iam corpus xpĩ ẽ. Itẽ. Preueni inmaturi¬
tate. plures filios habuit abraham. nullũ ali
ablactauit. in hoc solo dr̃ fecisse epulũ
magnum. & bene magnum. quia tempꝰ
erat euts. quem semꝑ epulantur corda
scõrum. In libro de trinitate ad gratianũ.
bsit ut se quisq tali impictate comina¬
cuba. ut dicat frequent᷑ creari spm̃
scm̃. aut umquã creari Cur enim creari
uideatur frequent̃ mͣtelligo. & nisi ᷤ eũ
mori credam frequent̃. & frequent̃ recrea
sumus. huius rei memores in edendo ce
Beneficii diuini sanguis testis÷ incuiꝰ

Expanded text:
creatura tamen solemnis et nota. Item. creatura tamen solemnis et nota. Item. similitudinem pretiosi sanguinis bibis. Item. Fac nobis hanc oblationem acceptabilem, quod est figura corporis et sanguinis Domini. Item. Figura corccipis sacramentum. Item. Offerimus tibi immaculatam hostiam, rationabilem hostiam, incruentam hostiam, jam corpus est. Item. Praeveni in maturitate. Plures filios habuit Abraham, nullum alium ablactavit, in hoc solo dicitur fecisse epulum magnum, et bene magnum, quia tempus erat ejus, quem semper epulantur corda sanctorum. In libro De Trinitate ad Gratianum. Absit ut se quisque tali impietate maculet, ut dicat frequenter creari Spiritum sanctum, aut unquam creari! Cur enim creari videatur frequenter non intelligo, et nisi eum mori credam frequenter, et frequenter recrearsumus. Hujus rei memores, in edendo et Beneficii divini sanguis testis est, in cujus
Abbreviated transcription (Latin):
eniq sp̃s scĩ in specie columbȩ uisus
ẽ: quia uideri diuinitas insue ueri¬
tate claritatis non poterat: Noli gͥ & tu
naturam diuinitatis ẽ. Nam &e si credas
axp̃o carnem eẽ. susceptã. & offeras transfi¬
guratum corpus altarib non distingas tam̃
naturam uerbi &e corporis. & tibi dr̃. si recte
offeras. recte autem non diuidas: peccasti.
ta ẽ: uere illius carnis sacramentũ uerũ
ẽ. Item in eodem
nte benedictionẽ alia species nominatur.
post benedictionẽ corpꝰ significatur. Itẽ
In illo sacramento xp̃s ẽ. Itẽ. Qui manduca¬
uerit hoc corpꝰ: fiet ei remissio peccatorum. Icẽ.
Non ẽ esca ista corporalis. Itẽ. Non ẽ. iste
panis qui in corpus uadit. Item. Esca
ista uitȩ et̾nę substantiam: subministrat:
Itẽ: Talib ecołam pascit quib animȩ
firmatur substantia Itẽ: Deniq cor
nrm ȩsca ista confirmat & uinũ hoc leti¬
ficat cor. Itẽ. Uidisti sacramenta super
altare posita. & ĩpsam miratus es creatura.

Expanded text:
itus sanctus in specie columbae visus est , quia videri Divinitas in suae veritatis claritate non poterat. Noli igitur, naturam divinitatis est. Nam et si credas, a Christo carnem fuisse susceptam, et offeras transfiguratum corpus altaribus, non distinguas tamen naturam Verbi et corporis, et tibi dicitur: Si recte offeras, recte autem non dividas, peccasti. ta est, vere illius carnis sacramentum verum est. Item in eodem. Ante benedictionem alia species nominatur, post benedictionem corpus significatur. Item. In illo sacramento Christus est. Item. Qui manducaverit hoc corpus, fiet ei remissio peccatorum. Item. Non est esca ista corporalis. Item. Non est iste panis qui in corpus vadit. Item. Esca ista vitae aeternae substantiam subministrat. Item. Talibus Ecclesiam pascit, quibus animae firmatur substantia. Item. Denique cor nostrum esca ista confirmat, et vinum hoc laetificat cor. Item. Vidisti sacramenta super altare posita, et ipsam miratus es creaturam,
Abbreviated transcription (Latin):
pud ueros deicultores etiã ipsa
bella paccata sunt: quȩ non
cupiditate aut crudelitate. sed
pacis studio geruntur. ut mali
coherceantur. & boni subleuentur:¬
uindicte poss implere boni bono
Si terrena ista res publica p̃cep¬
ta xp̃iana custodiat. & ipsa
bella sine beniuolentia ñ gerent᷑.
ut adpietatis iustitiȩq p̾acatã
societatẽ uictis facilius consoletur
Nam quia licentia iniquitati seripit᷑.
utilit̃ uincitur: qm̃ nichil est
infelicuis felicitate peccantium.
quia penalis nutritur impinitas.
&e mala uoluntas ueluit hostis int̾ior
si fieri posset : etiam bella gerentur
abonis. ut licentiosis cupiditatib
domitis. hec uicia ꝑderentur: quȩ
iusto imꝑio uł extirpari uł pͥmi
debuerunt: Nã si xp̃iana disci-¬
plina omĩa bella culparet. hoc
potius militib consilium salutis
petentib in euangłio diceretur.
ut abi. cerent arma: seq militiȩ
omnino subtraherent Dictũ ẽ.
aut̃ eis. Neminem concusseritis.
nullam calumpniam feceritis.

Expanded text:
pud veros Dei cultores etiam ipsa bella pacata sunt, quae non cupiditate aut crudelitate, sed pacis studio geruntur, ut mali coerceantur, et boni subleventurvindictae possunt implere boni bono si terrena ista res publica praecepta Christiana custodiat, et ipsa bella sine beniuolentia non gerentur, ut ad pietatis iustitiaeque pacatam societatem uictis facilius consulatur. nam cui liutiliter vincitur, quoniam nihil est infelicius felicitate peccantium, qua poenalis nutritur impunitas, et mala voluntas velut hostis interior si fieri poa bonis, ut licentiosis cupiditatibus domitis haec uitia perderentur. quae iusto imperio uel extirpari uel premi debuerunt. Nam si Christiana disciplina omnia bella culparet, hoc potius militibus consilium salutis petentibus in euangelio diceretur, ut abicerent arma seque militiae omnino subtraherent. dictum est eis autem: Neminem concusseritis, nulli calumniam feceritis,
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt. dãpnatoq uno quodam do¬
nato qui auctor scismatis fuisse ma¬
nifestatus est: cet̾os correctos etiam¬
siextra ȩccłam ordinati essent. in
suis honoribus suscipiendos esse cen
suerunt: Non quo etiam foris abuni¬
tate corporis xp̃i possent habere sp̃m
scm̃. sed maxime ꝓpter eos quos foris
positi possent decipere. & a susceptione
illius muneris impedire. De inde ut
etiam ipsoꝵ infirmitas lenius excep¬
ta intus sanabilis fieret. iam nulla
ꝑtinatia claudente ocłos cordis. ad¬
uersus euidentiam ueritatis. Idem
non ausus sum demero collega¬
rum eius uel supprimere uel delere.
ne diuinȩ potestati. sub euius exami¬
ne causa adhuc pendet facerẽ iuide¬
rer inuiriam. si illius iudicium meo¬
uellem pre iudicio preuenire. Qđ nec
innegociis scłarib iudices faciunt. qͣn¬
do cause dubitatio admaiorem potes¬
tatẽ infertur : ut pendente relatione.
aliquid audeant cõmutare. Et in ep̃oꝵ

Expanded text:
verunt, damnatoque uno quodam Doverunt, damnatoque uno quodam Donato qui auctor schismatis fuisse manifestatus est, caeteros correctos, etiamsi extra Ecclesiam ordinati essent, in suis honoribus suscisuerunt, non quo etiam foris ab unitate corporis Christi possent habere spiritum sanctum. sed maxime propter eos. quos foris positi possent decipere et a susceptione illius muneris impedire. deinde ut etiam ipsorum infirmitas lenius excepta intus sanabilis fieret iam nulla pertinacia claudente oculos cordis aduersus euidentiam ueritatis. quid non ausus sum de numero collegarum ejus vel supprimere vel delere, ne divinae potestati, sub cujus examine causa adhuc pendet, facere viderer injuriam, si illius judicium meovellem judicio praevenire. Quod nec in negotiis saecularibus judices faciunt, quando causae dubitatio ad majorem potestatem refertur, ut pendente relatione aliquid audeant commutare. Et in episcoporum
Abbreviated transcription (Latin):
dinis. medicina maior & uerior. ẽet hu¬
militatis. Nã & sc̃s dauid decriminibus
mortiferis egit pęnitentiã. & tamen in
honore suo ꝑstitit. Et beatum petrum
quando amarissimas lacrimas fudic.
utiq dñm negasse pęnituit. & tamen
apłs mansit. Sed non idõ suꝑuacua
putanda est posterioꝵ diligentia. qui
ubi saluti nichil detrahebatur: humi¬
litati aliquid addiderunt. quo salus
tucius muniretur. exꝑti credo aliquoꝵ
fictas pęniͣxias. ꝑ affectatas honoꝵ po¬
tentias. Cogunt̾ enĩ multas in uenire
medicinas. multoꝵ exꝑimenta mboꝵ.
Uerum in huiusmodi causis ubi ꝑgra¬
ues dissensionum scissuras non huius
aut illius hominis est ꝑiculum. sed
populorum strages iacent. detra¬
hendum est aliquid seueritati :
ut maioribus malis sa nandis cari¬
tas sincera subueniat. Item ibi. Cur¬
seruauit affricana catholica ex ep̃oꝵ
sententia. qui in eccła romana in ter
ceciliamim & partem donati uidica¬

Expanded text:
dinis medicina maior et uerior esset hudinis medicina maior et uerior esset humilitatis. nam et sanctus Dauid de criminibus mortiferis egit paenitentiam et tamen in honore suo perstitit et beatum quando amarissime lacrimas fudit, utique Dominum eum negasse penituit, et tamen apostolus mansit. Sed non ideo supervacua putanda est posteriorum diligentia, qui, ubi saluti nihil detrahebatur, humilitati aliquid addiderunt, quo salus tutius muniretur, experti, credo, aliquorum fictas paenitentias per affectatas honorum potentias. cogunt enim multas inuenire medicinas multorum experimenta morborum. uerum in huius modi causis, ubi per graues dissensionum scissuras non huius aut illius hominis est periculum, sed populorum -strages iacent, detrahendum est aliquid seueritati. ut maioribus malis sanandis caritas sincera snbueniat. Habservavit Africana catholica ex episcoporum sententia, qui in Ecclesia Romana inter Caecilianum et partem Donati judica
Abbreviated transcription (Latin):
honor clericatus aut ep̃atus auferat᷑.
fit quidem aliquid tanquam incortice
arboris matris. contra integritatem
seueritatis. Uerumtamen quia neq qui
plantat est aliquid neq qui rigat addei
miscłiam p̃cibus fusis coalescente insitoꝵ
pace ramoꝵ. caritas cooꝑit multitudi¬
nem peccatoꝵ. Ut enim constitueretur
inȩccła ne quisquam post alicuius cri¬
minis penitentiã clericti ͭ ͥaccipiat.
uel adclericatũ redeat. uel inclerica¬
tu maneant: non desꝑatione indulgen¬
tiȩ. sed rigore factum est disciplinae.
Alioquin contra claues datas ȩcdȩ dis¬
putabitur. dequib dictum est. Quȩ sol¬
ueritis interra. soluta erunt & incȩlo.
Sed ne forsitan etiã deceteris criminib
fpe honoris eccłastici animus intumes¬
cens suꝑb e ageret pęnitentiam. seueris¬
sime placuit᷑ ut post actam decrimine
dampnabili pęnitentiã nemo sit eleri¬
ricus. ut desperatione temporalis altitu¬

Expanded text:
honor clericatus aut episcopatus aufertur, honor clericatus aut episcopatus aufertur, fit quidem aliquid tam quam in cortice arboris matris contra integritatem seueritatis. uerum tamen, quia neque, qui plantat, est aliquid neque, qui rigat, ad dei misericordiam precibus fusis coalescente insitorum pace ramorum caritas cooperit multitudinem peccatorum. Ut enim constitueretur in ecclesia, ne quisquam post alicuius criminis paenitentiam clericatum accipiat uel ad clericatum redeat uel in clericatu maneat, non desperatione indulgentiae sed rigore factum est disciplinae; alioquin contra claues datas ecclesiae disputabitur, de quibus dictum est: Quae solueritis in terra, soluta erunt et in caelo. sed ne forsitan etiam detectis criminibus spe honoris ecclesiastici animus intumescens superbe ageret paenitentiam, seuerissime placuit, ut post actam de crimine damnabili paenitentiam nemo sit clericus, ut desperatione temporalis altitu
Abbreviated transcription (Latin):
ut nos extra ȩccłam & adu̾sus ȩccłam
fuisse peniteat ut salui esse possimus. quo
modo post istam penitentiã apud uos
clerici uel etiam ep̃i ꝑman emus: Hoc
non fieret. qm̃ reuera qđ faciendũ
est fieri non deberet. nisi pacis ipsius
compassione sanaretur. Sed sibi hoc
dicant. & multo maximͤ humiliter do¬
leant. qui intanta morte precisionis ia¬
cent: ut isto quodã uulnere matris ma¬
tris catholicȩ reuiuiscant. Cũ enĩ preci¬
sus ramus inseritur: fit aliud uulnus
in arbore. quo possit recipt ut uiiat:
qui sine uita radicis ꝑibat. Sed cum
receptus recipienti coaluerit: & ugor
consequitur & fructus. Si autẽ non coa¬
luerit. ille quidem arescit: sed uita arbo¬
ris ꝑmanebit. E st enim & tale inserendi
genus. ut nullo p̾ci so ramo qui intus est
ule qui foris est inseratur. non tamen nul¬
lo sed uel leuissimo arboris uulnere. Ita gͦ
& isti cũ adradicem catholicam ueniunt.
nec eis quã uis post erroris sui penitentiã

Expanded text:
ut nos extra ecclesiam et aduersus ecclesiam fuisse paeniteat, ut salui esse possimus, quo modo post istam paenitentiam apud uos clerici uel etiam episcopi permanemus? hoc non fieret, quoniam re uera, quod fatendum est, fieri non deberet, nisi pacis ipsius compensatione sanaretur. sed sibi hoc dicant et multo maxime humiliter doleant. qui in tanta morte praecisionis iacent, ut isto quodam uulnere matris catholicae reuiuiscant. cum enim praecisus ramus inseritur, fit aliud uulnus in arbore, quo possit recipi, ut uiuat, qui sine uita radicis peribat; sed cum receptus recipienti coaluerit, et uigor consequetur et fructus, si autem non coaluerit, ille quidem arescit, sed uita arboris permanebit. est enim et tale inserendi genus, ut nullo praeciso ramo, qui intus est. ille. qui foris est, inseratur non tamen nullo sed uel leuissimo arboris uulnere. ita ergo et isti cum ad radicem catholicam ueniunt nec eis quamuis post erroris sui paenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
transire uoluerit. in humiliationem
penitentiȩ recipiatur: quo & ipsi
eum forsitan cogerent. si apud eos
manere uoluisset: Aus in epła adpas¬
centium comitem arrianum.
niquum est ut quisque iudicare dealio
uelit. & iudicari dese nolit. Epła eypͥani¬
Ne derici scłaria negotia tractene.

Expanded text:
transire voluerit, in humiliatione transire voluerit, in humiliatione poenitentiae recipiatur, quo et ipsi eum forsitan cogerent, si apud eos are velit. August. in epistola ad Pascentium comitem Africanum . Iniquum est ut quisque judicare de alio velit, et judicari de se nolit. CAPaecularia negotia tractent.
Abbreviated transcription (Latin):
regiosa prudentia tua. nichil. ẽẽ. in
hac uita. & maxime hoc tẽpore. faciliꝰ
& leuis & hominibus acceptabilius
epi aut prb̃ri aut diaconi officio. si
ꝑfunctorie atq adulatore res agatur
s nichil apud dm̃ miserius & tritiꝰ &
damnabilius. Item nichil esse in hac
uita & maxime hoc tẽpore difficiliꝰ.
laboriosus. ꝑiculosius. ep̃i aut prb̃ri.
aut diaconi officio. s apud dñi nichil
beatius. si eomodo militertr quo ñr
imꝑator iubet. Quis aut̃e sit modus.
nec apueritia. nec abadolescentia mea
didici Et eo tempore quodiscere cȩꝑã.
ius michi facta est merito peccatorũ
meoꝵ. Nam quid aliud existimẽ nescio.
ut scds locus gub̃naculorum michi
traderetur. qui remum tenere non no¬
cessu indisciplinato scimonialiũ ꝓhibe t᷑.
atq ordinata & sana p̾cepta contemp¬
neret : acdericatu remotus est. Item in¬
ẜosu dño placet istum modum
seruo. ut quisquis apud eos ꝓꝑter
disciplinam degradatus. ad catholicã

Expanded text:
religiosa prudentia tua nihil esse in hac uita et maxime hoc tempore facilius et laetius et hominibus acceptabilius episcopi aut presbyteri aut diaconi officio, si perfunctorie atque adulatorie res agatur, sed nihil apud deum miserius et tristius et damnabilius; item nihil esse in hac uita et maxime hoc tempore difficilius, laboriosius, periculosius episcopi aut presbyteri aut diaconi officio, sed apud deum nihil beatius, si eo modo militetur, quo noster imperator iubet. quis aunec a pueritia, nec ab adolescentia mea didici. Et eo tempore quo discere coeperam, vis mihi facta est, merito peccatorum meorum. Nam quid aliud existimem nescio, ut secundus locus gubernaculorum mihi traderetur, qui remum tenere non nocessu indisciplinato sanctimonialium prohiberetur, atque ordinata et sana praecepta contemneret, a clericatu remotus est. Et inDomino placet, istum modum servo, ut quisquis apud eos propter disciplinam degradatus ad catholicam
Abbreviated transcription (Latin):
obligari nondebent. qui diuinis
Si qui ineccła dñi adordinationẽ
clericani ꝓmouentur: innullo ab admi¬
nistratione diuina auocent᷑. ne mo¬
lestiis & negotiis scłaribus aligentur.¬
nec ab altariis & sacrificiis recedant
sed die ac nocte cȩlestibus rebus &
ligiose. & necessarie factum ser¬
uetur anob̾. simul & cet̾is frĩb detur
exemplum. ne quis sacerdotes & minis¬
tros dei altari eiꝰ & eccłȩ uacantes. ad
scłares molestias deuocet Obseruari
eñi decetero poterit. nequis ultra hoc
faciat circa ꝑsonam clericoꝵ. si qđ nc̃

Expanded text:
obligari non debent qui diuinis ut qui in ecclesia Domini ordinatione clerica promouentur in nullo ab administratione diuina auocentur, ne molestiis et negotiis saecularibus anec ab altariis et sacrificiis recedant, sed die ac nocte coelestibus rebus et ligiose et necessarie factum servetur a nobis. Simul et caeteris fratribus detur exemplum, ne quis sacerdotes et ministros Dei altari ejus et ecclesiae vacantes, ad saeculares molestias devocet. Observari enim de caetero poterit, ne quis ultra hoc faciat circa personam clericorum, si quod nunc
Abbreviated transcription (Latin):
uod ineptis uenerabilis frat̾nitas tua
in notuit. nulla est in huius modi
sententiis decretorum diu̾sitas intelligen¬
da. qd alibi legitur in lapsu corporali
restaurandũ honoris gradum post pae.¬
nitentiã. alibi post huius modi delictum
nequaquam reparandum antiqui ordi¬
nis meritum. Hec eni diuersitas. hoc modo
distinguitur. Illos enim ad pristinos officii
gradus redire canon p̾cipit. quos peniten¬
tiȩ p̃cessit satiffactio. & digna peccatorum
confessio. At contra hi qui nec auicio cor¬
ruptionis em̃dantur. atq hoc ipsũ carna¬
le delictum qđ admittunt P̃. nec gradũ¬
utiq honoris. nec gr̃am cõmunionis acci¬
piunt. Ergo ita est utraq dirimenda
sententia. ut necesse sit illos restaurari
in loco honoris. qui ꝑpenitentiã merue.¬
runt reconciliationem diuinȩ pietatis.
Nec in merito hi consecuntur ad eꝑtȩ
dignitatis statum. qui ꝑpenitentiam
recepisse noscuntur uitȩ remedium.

Expanded text:
olis venerabilis fraternitas tua innotuit, nulla est in hujusmodi sententiis decretorum diversitas intelligenda, quod alibi legitur in lapsu corporali restaurandum honoris gradum post poenitentiam, alibi post hujusmodi delictum, nequaquam reparandum antiqui ordinis meritum. Haec enim diversitas hoc modo distinguitur: illos enim ad pristinos officii gradus redire Canon praecepit, quos poenitentiae praecessit satisfactio, vel digna peccatorum confessio. At contrahi qui neque a vitio corruptionis emendantur, atque hoc ipsum carnale delictum quod admittunt, eutique honoris, nec gratiam communionis accipiunt. Ergo ita est utraque dirimenda sententia, ut necesse sit illos restaurari in loco honoris, qui per poenitentiam meruerunt reconciliationem divinae pietatis. Nec immerito hi consequuntur adeptae dignitatis statum, qui per poenitentiam recepisse noscuntur vitae re
Abbreviated transcription (Latin):
de clericis & dei ministris tutorem & eu.¬
ratiorem testamento suo nominauerit.
quando singuli diuino sacerdotio ho¬
norati & inclericoꝵ ministerio constitu¬
ti. non nisi altari & sacrificiis deserure.
& p̃cibus atq orationibus uacare debe¬
ant. Scriptum est enim. Nomo militans
deo obligat se molestis scłarib. ut possit
briter ꝓuidentes censuerunt. ne quis
excedens ad tucelam uel curã clerũ¬
nominaret. Acsiquis hoc fecisset: non
offeretur ꝓeo. nec sacrificiũ ꝓdormiti¬
one eiꝰ celebraretur. Neq enĩ apud al¬
tare dei merentur nominari insacer¬
dotum prece : qui ab altari sacerdotes
& ministros uolunt auocare. Unde

Expanded text:
de clericis et Dei ministris tutorem vel curatorem testamento suo constituat, quando singuli divino sacerdotio honorati et in clerico ministerio constituti non nisi altari et sacrificiis deservire, et precibus atque orationibus vacare debeant. Scriptum est enim: Nemo militans Deo obligat se negotiis saecularibus, ut possit briter providentes censuerunt, ne quis frater excedens ad tunominaret, ac si quis hoc fecisset,, non offerretur pro eo nec sacrificium pro dormitione eius celebraretur. neque enim apud altare Dei meretur nominari in sacerdotum prece qui ab altari sacerdotes et ministros uoluit auocari. e
Abbreviated transcription (Latin):
diligent̃ agant. ieuiniumq c̃uenien¬
tib precib celebrent. & manus eũ scĩs
euangliis quȩ p̃dicaturi sunt imponen¬
tes. dominica die hora t̃cia orantes.
sacraq unctione exemplo ꝓpħarũ
& regum capita eorũ more apłoꝵ
& moysi unguentes. quia om̃is scĩfi¬
hocritu sollemnẽ celebrent ordina¬
tionẽ. Qd̾ si onĩs simul conuenire
imnime potuerint: assensum tam̃
suis p̃cib & scriptis p̃beant. ut ab
ipsa ordinatione animo non desint:
Porro &e hierosolunitarũ primꝰ archi¬
ep̃s beatus iacob qui iustus dicebat᷑
&̾ scđm carnẽ dnĩ nuncupatꝰ est fr̃.
natus. successorib udelicet dantes
formã eoꝵ ut minꝰ quã atrib epĩs
reliquisq om̃ib assensum p̃bentib
nullatemis ordinetur. & cũ cõmuni

Expanded text:
ligenter agant, jejuniumque cum convenientibus precibus celebrent, et manus cum sanctis Evangeliis quae praedicaturi sunt imponentes, Dominica die hora tertia orantes, sacraque unctione exemplo prophetarum et regum, capita eorum more apostolorum et Mosi ungentes: quia omnis sanctifihoc ritu solemnem celebrent ordinationem. Quod si omnes simul convenire minime potuerint, assensum tamen suis precibus et scriptis praebeant, ut ab ipsa ordinatione animo non desint. Porro et Hierosolymitarum primus archiepiscopus beatus Jacobus, qui Justus dicebatur, et secundum carnem Domini nuncupatus est frater, natus, successoribus videlicet dantes formam eorum, ut minus quam a tribus episcopis reliquisque omnibus assensum praebentibus nullatenus ordinetur,
Abbreviated transcription (Latin):
electorib quorũcũq atq consensoribꝰ
seu ordinatorib ingradu eccłiastico.
ut nemo ꝑ simoniacã heresim regimi¬
nis locũ obtineat. quacũq fautione
calliditate. ꝓmissione. seu cõmoditate.
aut donatione. ꝑse aut ꝑsummissã
ꝑ os dicat gregorii. Cur ñ uidetur. cur¬
non ꝑpenditur. quia benedictio illi
inmaledictionẽ conũtitur. qui ad
hoc ut fiat hereticus ordinatur :
& Itẽ. Quisquis contͣ hanc simoniacã
& neo phitorũ heresim uehementer
officii sui considatione non ałserit:
cũ sẏmonemago se non dubitet
hab̾e portionẽ. qui prius comiisit¬
hoc piaculare flagitium. Et alibi
Quisquis hoc p̃cio studet acciꝑe.
concupiscit. Et alibi. Dolens in qͥt
dico. gemens denuntio. qr sac̃dotiũ
qđ ap̃ uosintus cedit: foris diu
sacram mercati sunt dignitatẽ. Ex
epła gelasii papę.
uos constiterit indignos meritis
sacram mercatos ẽe. p̾cio digni.¬
tatẽ : conuictos oportet arceri. quia
dantẽ parit̃ accipientẽq damnatio

Expanded text:
electoribus quorumcunque, atque consensoribus seu ordinatoribus in gradu ecclesiastico, ut nemo per Simoniacam haeresim regiminis locum obtineat, quacunque fautione, calliditate, promissione, seu commoditate, aut donatione per se, aut per submissam per os dicat Gregorii : Cur nnon perpenditur quia benedictio illi in maledictionem convertitur, qui ad hoc, ut fiat haereticus, ordinatur?». Et iterum: «Quisquis contra hanc simoniacam et neophitorum haeresim vehementer pro officii sui consideratione non arserit, cum Simone mago se non dubitet habere portionem, qui prius comhoc piaculare flagitium. Et alibi : Quisquis hoc pretio studet accipereaniter concupiscit. Et alibi : Dolens, inquit, dico, gemens denuntio, quia sacerdotium quod apud vos intus cecidit, foris diu sacram mercati sunt dignitatem. Ex epistola Gelasii papae . Quos constiterit indignos meritos, sacram mercatos esse pretio dignitatem , convictos oportet arceri, quia dantem pariter et accipientem damnatio
Abbreviated transcription (Latin):
mercede corrũpi. eorũ qui sinceram
fidẽ non habent. ut clamarent iN
eccłia. & ipsũ petere uiderentur epm̃:
omĩno has fraudes dampnandas esse
arbitror. ita ut nec laicam infine
communionẽ talis accipiat. Si uobis
om̃ib placet : statuite. Sẏnodus

Expanded text:
mercede corrumpi eorum, qui sinceram mercede corrumpi eorum, qui sinceram fidem non habent, ut clamarent in ecclesia, et ipsum petere viderentur episcopum, omnino has fraudes damnandas esse arbitror, ita ut nec laicam in fine communionem talis accipiat. Si vobis omnibus placet, statuite. Synodus r