comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fatiat colligit ⁊ recti oꝑis germen parit hinc
quidam sapiens ait qd̃ tibi ñ uis fieri alii
nc fecens ⁊ alibi. Quecumq uultis ut facrãt

Expanded text:
faciat colligit, et recti operis germen parit. Hinc quidam sapiens ait: « Quod tibi non vis fieri, alii non feceris . » Et alibi: « Quaecunque vultis ut faciant
Abbreviated transcription (Latin):
Aug̃. Et accipiet elearar sanguntẽ eiꝰ ⁊ asꝑ
nem in remissionem pcc̃oꝵ. Ideo cc factem
tabernaculi testimonii. qr nõ alit̾ declara¬
tum est qmͣ fuerat diuino cestio p̃mintiatũ
et ideo septies qr ip̃e nũs admũdatõem ꝑtinit

Expanded text:
. Et accipiet Eleazar sanguinem eius et asnem in remissionem peccatorum. ideo "contra faciem tabernaculi testimonii", quia non aliter declaratum est, quam fuerat diuino testimonio praenuntiatum; et ideo "septies", quia ipse numerus ad mundationem pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
Sollempnitatẽ ⁊c̃. Qui ut tabernaculo
p̃senti mundo utitur. festintatem ag̃e ⁊
letari mneo pot̃ pp̃ futuri expectationem. qr
si terrena domus huiꝰ hĩtationis dissoluat᷑¬
tur habebit domũ nõ manufc̃am intelis.
Oñcolleg̾̃is. ⁊ c̾. Consũmata ꝑ fectione oĩm
bonoꝵ et misltarũ collectione urrtutũ. letã
dumi ⁊ exultand̾ ẽẽ cũ amicis sig̃cat cũ exuł¬
tabit quisꝙ de ꝑcepta retribititõe qui hic

Expanded text:
Solemnitatem. Qui ut tabernaculo, praesenti mundo utitur, festivitatem agere, et laetari in eo potest, propter futuri exspectationem: Quia si terrena domus hujus habitationis dissolvatur, habebit domum non manufactam in coelis . Quando. Consummata perfectione omnium bonorum et multarum colldum et exsultandum esse cum amicis significat. Cum exsultabit quisque de percepta retributione qui hic
Abbreviated transcription (Latin):
data eius disꝑdit ꝯtricione ⁊teretur aĩa
cont̃ facere aut inuitum que dito fortasse ꝑ¬
it. Deinde subient pcẽm suꝑbie. cũ quisq su¬
biendo .i. p̃ceptum ꝯtempͥnendo ꝓperam fa¬
tit qd̾̃ genus pc̃ci nõ clixit msslo gn̾e satri¬
ficii purgari oportere. tanqm insanabile.
pcc̃oꝵ. Qd̾ ergo scriptum iẽ. pcc̃or cũ uene¬
rit in ꝓfund̾ maloꝵ ꝯtempuit. Ille sig̾̃catꝰ
est quem scriptura hic dicit ĩ manu suꝑbie
et penitendo sanatur. Ipã enĩ afflictio penitẽ¬
tis pena poc̃iest. qmͣuis meditinat ⁊ sanabibꝰ
Merito enĩ magnum iudicatur ꝓct̃m cum
nari possit cor ⁊tritum ⁊ humiliatũ ñ sꝑuit¬

Expanded text:
data eius dissipavit. Contritione conteretur anima t victum vel invitum. Quae duo fortasse pit, ac deinde subjecit peccata superbiae, cum quisque suid est praeceptum contemnendo perperam facit. quod genus peccati non dixit ullo genere sacrificii purgari oportere tamquam insanabile peccatorum. quod ergo scriptum est: peccator cura uenerit in profundum malorum contemnit, iste significatus est, quem scriptura hoc loco dicit "in manu superbiae" et cum paenitendo sanatur. ipsa enim adflictio paenitentis poena peccati est quamuis medicinalis et salubris. merito quippe magnum iudicatur peccatum, nari possit, cor contritum et humiliatum deu
Abbreviated transcription (Latin):
ant ⁊ scõs applicabit sibi. ⁊ quos elegentaꝓpinquabũt ei. hoc gͥ facite.
Tollat unusquisq chunbulum suũ tu chore ⁊ om̃e ⁊ciliũtuũ. et
hausto cras igne ponite de suꝑthimiama coram dño. ⁊ quenicũq ele-

Expanded text:
ant et sanctos adplicabit sibi et quos elegerit adpropinquabunt ei hoc igitur facite tollat unusquisque turibula sua tu Core et omne concilium tuum et hausto cras igne ponite desuper thymiama coram Domino et quemcumque ele
Abbreviated transcription (Latin):
de. S inhebraica ueritate habenir grauis uehe¬
ment̃ egypti enĩ pond̾e granabatur. ⁊ licet ui¬
deantur ee diuitie auri ⁊ argenti. si asi egyꝑtie
sunt sco iuiro graues sunt. necut iuhyc legit᷑
abut unde uenerat in desertum usq bethel. s¬
sccłm hebreum abiit mitinere suo ꝑ austrũ
usq betheb deegypto enĩ ꝓfectus ẽ nut deser¬
tum peteret qd megypto reliquerat. s ut ꝑ
austrum qui aquiloni contrarius ẽ. ueniret.
ad domum dei ubi erat cabernaculũ es inter
bethel thay.

Expanded text:
itate habetur gravis vehementer: Aegypti enim pondere gravabatur. Et licet videantur esse divitiae auri et argenti, si autem Aegyptiae sunt, sancto viro graves sunt; nec, ut in LXX legitur, « Abiit unde venerat in desertum usque Bethel, m Hebraeum, « Abiit in itinere suo per austrum usque Bethel. » De Aegypto enim profectus est, non ut desertum peteret, quod in Aegypto reliquerat, sed ut per austrum, qui aquiloni contrarius est, veniret ad domum Dei, ubi erat tabernaculum ejus inter Bethel et Hai.
Abbreviated transcription (Latin):
Aug̃. Apud phonem tam diupotuit eẽ intacta
qd̃ inhester legitur qd̾ ꝓuelle ñstatim adreges
inducebantur. s unoanno tustediebant᷑ ⁊ ui.
mensib. oleo mirtino ungebant᷑. ⁊aliis sex̃
mensib indiũsis odoramentis erant potuit
ergo ꝑ bas inlucias temporis intacta man̾e
et interim bñ usi sunt abram egyptii. donec
ph̃o adeo flagellanus ⁊ cognoscens ꝙ cẽtupxor¬

Expanded text:
. Apud Pharaonem tandiu potuit esse intacta, quia in Esther legitur quod puellae non statim ad reges introducebantur, sed uno anno custodiebantur, et sex mensibus oleo myrrhino ungebantur, et aliis sex mensibus in diversis odoramentis erant. Potuit ergo per has inducias temporis intacta manere. Et interim bene usi sunt Abram Aegyptii, donec Pharao a Deo flagellatus, et cognoscens quo
Abbreviated transcription (Latin):
fodisseaũ sibi iacobsepulcrũ numqmͣ suꝑiꝰ
legitur. s forte nͥ fodisset nõ mͦ diceretirr¬
qd fõdi michiinterrachancan sepelies
me Ascendam gͥ et sepeliam patrem meum ac reuertar. ixit ꝙ ei pb̃o.
Ascende ⁊ sepeli patrem tuum sicut adiuratus es. Quo ascendente ierunt
cũ eo om̃s senes domus pł̃onis. cunctiq maiores natu terre egypti. domus
ioseph cũ fr̃ib suis. absꝙ ꝑuulis ⁊ gregib atq arm̃tis que deliqueru

Expanded text:
Fodisse autem sibi Jacob sepulcrum nusquam superius legitur, sed certe, nisi fodisset, non modo dicereturd fodi mihi in terra Chanaan sepelies me ascendam igitur et sepeliam patrem meum ac revertar dixitque ei Pharao ascende et sepeli patrem tuum sicut adiuratus es quo ascendente ierunt cum eo omnes senes domus Pharaonis cunctique maiores natu terrae Aegypti domus Ioseph cum fratribus suis absque parvulis et gregibus atque armentis quae dereliquer
Abbreviated transcription (Latin):
Adhuc xb dies ⁊ niniue subuercet᷑ ut ꝑ tot
dies acomodatos .s. humiliatõi penitentiũ
intelligãtur in ieuiniis sua fleuisse peccata
nem fecit dñs cll discipłis suis. in trans ⁊exi
xerunt. triduum ⁊ iniue subũtet᷑ maiori
aũ auctoritate p̃diti qmͣ int̾pretum offm̃ ẽ.¬

Expanded text:
dies, et Ninive subvertetur , ut per tot dies, accommodatos scilicet humiliationi poenitentium, intelligantur in jejuniis sua flevisse peccata, onem fuit Dominus cum discipulis suis intrans et exiexerunt: « Triduum, et Ninive subvertetur: » majore enim auctoritate praediti quam interpretum off
Abbreviated transcription (Latin):
turad eos. quib xp̃c donauit utlumen sint.
Sacerdotis filia ⁊c̾. synagoga ñ solum uxor s
et deifilia appłtatur. s utrumq deprauans
aliena fc̃a est. unde. derelinquetur sẏon sicui
umbraculũ inuinea. ⁊c̾. Et alibi forncata ẽ

Expanded text:
tur ad eos, quibus Christus donauit, ut lumen sint.Sacerdotis filia. Synagoga non solum uxor, sed et Dei filia appellatur; sed utrumque depravans, aliena facta est. Unde: Relinquetur filia Sion sicut umbraculum vineae, etc. . Et alibi: Fornicata e
Abbreviated transcription (Latin):
lam admisit ⁊ ducent eam aduallem aspã¬
atq saxosam. mortem .s. despectã ⁊ turpissimã
unde morte turpissima ꝯdempnemꝰ cũ. que
num qmͣ ara est qr mors xp̃i absꝙ culpa fuit.
neosementem recepiti. dirania peccati que
inimitus homo suꝑseminauit possumus ꝑ¬
uallem asꝑam gentilitatem acciꝑe. qr aꝑa
erat ⁊ saxosa. qr saxa adorabat inqua erat
celebrata est. Ceruis robur camis ꝙ ĩ mortede¬
posuit lauabunt manus suꝑ uitulã .i. pur¬

Expanded text:
 Et ducent eam ad vallem asperam, etc. Mortem scilicet despectam et turpissimam, unde: Morte turpissima condemnemus eum. Quae nunquam arata est , quia mors Christi absque culpa fuit. Nec sementem recepit , id est, zizania peccati, quae inimicus homo superseminavit. Possumus vallem asperam gentilitatem accipere, quae aspera erat; saxosa, quia saxa adorabat; in qua caecelebrata est. Cervix robur carnis quod in morte deposuit. Lavabunt manus super vitulam, id
Abbreviated transcription (Latin):
hac uita ⁊ inuisibili creatura sumus qmͣ sig¬
cat senarius. Sexemĩ clieb creatasunt om̃ia
que udentur Septimo & anno sabb̃m ent
t̾re reqͥescionis dñi. Cum enĩ post p̃sens tp̃s
sabb̃m uenit de quo paulus aut. selmnquitur

Expanded text:
hac vita, et in visibili creatura sumus, quam significat senarius. Sex enim diebus creata sunt omnia quae videntur: septimo autem anno sabbatum erit terrae Domini. Cum enim post praesens tempus sabbatum venerit, de quo Paulus ait: Relinquitur
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝑfectõem ducit᷑ pp̃ qd̃ centũ
oboloꝵ ẽ p̾cium eł. Centenariꝰ¬
pretatus ẽ aquila si excessit.¬
¶ Si enĩ quenilibet nob̃ subdi¬
tum dei seruitio oꝑtulerimus¬

Expanded text:
ad perfectionem ducitur, propter quod centum obolorum est pretium ejus: centenaripretatus est Aquila, si excessit. Si enim quemlibet nobis subditum Dei servitio obtulerimus
Abbreviated transcription (Latin):
iscłitas seꝑat a cet̾is. Suꝑstitiosi u̾o magr̃i
captantes auram ppłi ⁊ lucra exmuliercul
dilatabant fimbrias ⁊ eis alligabant spi¬
nris. ut itt anabislantes uł sedentes punge¬
rentur ⁊ sicad seruand̃ deo monerent Unde¬

Expanded text:
itas separat a caeteris. Superstitiosi vero magistri captantes auram populi, et lucra ex mulierculis, dilatabant fimbrias et eis alligabant spinas, ut vel ambulantes vel sedentes pungerentur, et sic ad serviendum Deo monerentur, unde
Abbreviated transcription (Latin):
ligere possumus qd̃ unuiciꝙ
nr̃m mane est. ⁊ untiũ die tꝑs
quo primũ illuminanĩ. et
ad lucem dei accendim. In hoc
exerricia post ꝓfectum płinrũ.
cũ lam ꝓximi sumus aduespe¬
ram .i. ꝑfectionis fidem. tunc
solidioris cibi capaces efficiisi
festinemꝰ ergo celestemana
susciꝑe qd̃ ꝓut nult quisq
saporem recflit more. Uñ fiat
tͥ scd̃m. fi .t. Et tuergo si u̾bũ
dei qd̾ in ecc̃a ẜdicat᷑ tota fide
et deuotõe suscipias. fiet tͥ qd̃
ethumsliatũ deus nõ spreuit¬

Expanded text:
ligere possumus quod unicuique nostrum mane est et initium diei, tempus quo primum illuminamur et ad lucem fidei accendimur. In hoexercitia, post profectum plurimum, cum jam proximi sumus ad vesperam, id est perfectionis fidem, tunc solidioris cibi capaces efficimur. Festinemus ergo manna suscipere, quod prout vult quisque saporem reddit in ore. Unde Mat fidem tuam . Et tu ergo si verbum Dei quod in ecclesia praedicatur, tota fide et tota devotione suscipias, fiet tibi ipet humiliatum, Deus, non de
Abbreviated transcription (Latin):
ti dialence cõꝑatur. queminutis ⁊ subuilib
uerboꝵ stimulis arãs terebrat ⁊ tanta callidi¬
tate circũuenit ut deceptus ne uideat. nͨ intel

Expanded text:
ti dialecticae comparatur, quae minutis et subtilibus verborum stimulis animas terebrat, et tanta calliditate circum venit, ut deceptus nec videat nec intel
Abbreviated transcription (Latin):
nimal. sine ager redimi ñ ꝯpot̾it
hic aũ domum ⁊ agrimm redimi¬
p̃cipit. s forsan hoc scłm diu̾sas
intencões offerentium decerint¬
tanqm ibi nõ hẽat uoluntatem
ulterius hñda qd̃ penitus ⁊secia

Expanded text:
nimal, sive ager, redimi non poterit; hic autem domum et agrum redimiecipit. Sed forsan hoc secundum diversas intentiones offerentium decerntanquam ibi non habeat voluntatem ulterius habendi, quod penitus consecra
Abbreviated transcription (Latin):
stimulante ꝑ sequitur. tlonge lateq disꝑsus
uagando ⁊nẽgotianco õib est honerosus.
Ierꝵ. Hic erit ferus homo. uł iusticus sccl̃m
omnes gentes quib desertum exlatere
iingitur incursantes

Expanded text:
ateque dispersus, vagando et negotiando omnibus est onerosus. VERS. 12.-- « Hic erit ferus homo. » Vel rusticus, secundum omnes gentes quibus desertum ex latere jungitur incursantes
Abbreviated transcription (Latin):
Alu ponderosus. sus.
Quia .s. turpitudinem
continua cogitatõe graua¬
t᷑ in mente. qui totis cogi¬
tationib ad lascuuam
defluit tanqͣm incordege¬
stans pondus turpitudĩs.
rit macula de seĩe¬

Expanded text:
 ponderosus, quia scilicet turpitudinem continua cogitatione gravatur in mente: qui totis cogitationibus ad lasciviam defluit, tanquam in corde gestans pondus turpitudinis. rit maculam Qui
Abbreviated transcription (Latin):
sa est curappeslatus sit inhebreo bersabee. uł
qr .uii. agnas accepit abymelech demanu
abrahe. septem enĩ dñr sabce. uł qr ibi ĩucra¬
uerunt. Sabee enĩ sigc̃at ⁊̃ uiram̃tum. si
añ hanc cãm supͣ hoc nom̃ legimus ꝓ ꝓlen

Expanded text:
sa est cur appellatus sit in Hebraeo Bersabee: vel quia septem agnas accepit Abimelech de manu Abrahae. Septem enim dicuntur sabee, vel quia ibi juraverunt, sabaa enim significat juramentum. Si autem hanc ca
Abbreviated transcription (Latin):
xiii. annoꝵ erathysinaei ⁊ postablactatõem
eius cũ matre expellitur. aꝑud hebreos ua¬
ria oppinio est aliis asserentib .u. anno
ablactationis euis tempus statutũ aliis
duodecimo. Nos gͥut breuiorem eligamus
mahelem eiectum cũ matre nec ruenireiam

Expanded text:
tredecim annorum erat Ismael, et post ablactationem ejus cum matre expellitur. Apud Hebraeos varia opinio est, aliis asserentibus quinto anno ablactationis tempus ejus statutum, aliis duodecimo. Nos igitur, ut breviorem eligamus maelem ejectum cum matre, nec convenire jam
Abbreviated transcription (Latin):
Aug̃. Mrͣ utum tam magna
archa centũ annis potuit fa
ñ erat magnum alios fabros
addhibere quamins oꝑis su m̃¬
cede adepta ñ citrauerntir̃
nce sapient̾ an manit̾ faceret
et meamñ intrauerunt qr ñ

Expanded text:
Quaeritur utrum tam magna arca centum annis potuit fabotuit, non erat magnum alios fabros adhibere, quamvis, operis sui mercede adepta, non curaverunt utrum Noe sapienter an inaniter faceret, et in eam non intraverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
beratus enidat hanc uocem qr de¬
mones clamauerũt. scimĩ te qͥs
sis. Tues filiꝰ dei uiui. postfla-
exire. Nulla enĩ secietas lutiad

Expanded text:
beratus emendat hanc vocem, quia daemones clamaverunt: Scimus te quis sis: tu es Filius Dei vivi. Post flagexire. Nulla enim societas luci ad
Abbreviated transcription (Latin):
ẽathene quoq exauro fiunt.
q̃ obpulcritudinẽ fistulis au
alios. Nam posttergũ in suꝑ¬
humeralicontra pectus ⁊ sto¬
matũ exiuroq latͥcre erant
anuli qui cathenis cũ rõnalis¬

Expanded text:
et catenae ex auro fierent, quae ob pulchritudinem fistulis aurios duos. nam post tergum in superumerali contra pectus et stomachum ex utroque latere erant anuli aurei, qui catenis cum r
Abbreviated transcription (Latin):
et eaeritati p̃ponamus. s ꝑ dexteram ꝓspita¬
tis uł sinistram adu̾sitatis in pace ⁊ dilc̃one
ꝑseueremus. Rixa int̾ pastores loch ⁊ pastores
abrale controrisiam sig̃cat int̾ pastores catho¬
licos ⁊ subuersores hereticos. Unde ⁊ loch be¬
iordanem .i. descensum regionemi sibi elegit.
pastores enis hereticos ⁊ scismaticos qͥ pul¬
cra ⁊ decliuia petunt. nec inmontẽ cũ moyse
ascendunt ad dñm. pacem ⁊ unitatẽ ⁊tẽp¬
nentes. ⁊ optionem quo uolunt eiidi acci¬
piunt. ⁊ grãm fugientes libero arbitno se cõ

Expanded text:
et charitati praeponamus, sed per dexteram prosperitatis, vel sinistram adversitatis, in pace et dilectione perseveremus. Rixa inter pastores Lot et pastores Abrae controversiam significat inter pastores catholicos et subversores haereticos. Unde et Lot haeur; et circa Jordanem, id est descensum, regionem sibi elegit. Pastores ejus, haereticos et schismaticos, qui pulchra et declivia petunt, nec in montem cum Mose ascendunt ad Dominum, pacem et unitatem continentes; et optionem quo volunt eundi accipiunt; et gratiam fugientes
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Hinc dim̃s ẽẽ ꝑaclisum terrenũ. tũ compã¬
tur t̾rena irrigatio. hec enĩ regio plana erat
et campestris ⁊ ungata iordane fluente. sic̃
possõ palestine ꝓmitut᷑ei ⁊ semimeius qd̃

Expanded text:
 Hinc discimus esse paradisum terrenum, cui comparatur terrena irrigatio. Haec enim regio plana erat et campestris, et irrigata Jordane fluente, sicutpossessio Palestinae promittitur ei et semini
Abbreviated transcription (Latin):
descend̾e. nec ipxormoysi. s nũcadeũ ad eum
uenit cũfiliis sius. Non enĩ pot̾ant descend̾e
in egyptum ⁊ subire agones egyptioꝵ nͥ ach¬
lera ꝓbabilis ⁊ qui magone ⁊tendens ab oĩ¬
b seabstuet moyses qui magnus ⁊ potens
athleta. descendit iegyptum ad agones ⁊ ex¬
erticia uirtutum. ⁊ abraham. Iacob quoq qui
ip̃o nõie aileta est. ⁊ cũ descendisset in egyptũ
fcũs est sicut stelle celi multitudine. aliis in
contͣrium cedit descendisse megyptum. Stuo
ierobram fugientem a salomone descenclisse
inegyptũm ⁊ scidisse ⁊ corrupisse ppłm dei.
quia descendens in egyptum accepitasusa¬
chim rege uxorẽ rechinrenẽ uroris eiꝰ sororem

Expanded text:
 nec uxor Moysi, sed nunc ad eum venit cum filiis. Non enim poterat descendere in Aegyptum, et subire agones Aegyptiorum, nisi athleta probabilis, et qui in agone contendens ab omnibus se abstinet. Moyses, quia magnus et potens athleta, descendit in Aegyptum ad agones et exercitia virtutum; Abraham et Jacob quoque, qui ipso nomine athleta est, cum descendisset in Aegyptum, factus est sicut stellae coeli in multitudine. Aliis in contrarium cedit descendisse in Aegyptum. Scio Hieroboam fugientem a Salomone descendisse in Aegyptum, et scidisse et corrupisse populum Dei; quia descendens in Aegyptum accepit a Susachim rege uxorem Tethimenem uxoris ejus sororem
Abbreviated transcription (Latin):
extrahentur. ut qui ad officium p̃ditatois ex¬
cubant a lectionis studio numqm recedant
Adhoc enĩ uectes incirulis semꝑ eẽ inbentur
si tunc q̃rat discere. cũ questionem debeat c¬
uodare. s circulis uectes inbereant ut decto¬
res semꝑ eloquia dim̃ meditantes testam̃t¬

Expanded text:
est igitur ut qui ad officium praedicationis excubant, a sacrae lectionis studio non recedant. Ad hoc namqusi tunc quaerat discere cum quaestionem debet enodare. Sed circulis vectes inhaereant, ut doctores sempe
Abbreviated transcription (Latin):
teos fodit ⁊ terram remouit qͣm iniecerant
philistei. Notandum aũ qr dũ iriueretabra¬
ham ñ ausi sũt philistei replere puteos aut
inttere terram. s eo mortuo inualuerũt. an¬
stcbati sũt puteis enis. s reparant᷑ ꝑ ysaat.
Duer quoꝵ abrabe ad putcos inuenit inire
nit rebeccam que int̾pr᷑ patĩa hec efficitur ysa
nam duceret iyxorem a pd̃ puteos ĩuenit
racheł. ⁊ moyses sepboram. si ergo intellexisti
tutes. ⁊ dice qd̾ desap̃ia dc̃m est. hanc q̃sim mͥ
ditc̃e uxorem. Esto assidue airca puteos istos
multi putei intra aĩam. ⁊ alii płimmi insin¬
gulis scripturaꝵ sermonib ⁊ sensib. Estm̃
hiceminentior quem foderũt. ñ quicumꝙ
hoĩes s pͥncipes. ⁊ hoꝵ subliniores qͦs appeł¬
lauit reges. Id̃o ⁊ hympnꝰ canitur d̾o apd̃ hc̃

Expanded text:
e ad et terram removit, quam injecerant Philistaei. Notandum autem quia, dum viveret Abraham, non sunt ausi Philistaei replere puteos aut injicere terram, sed eo mortuo invaluerunt et insidiati sunt puteis ejus, sed reparantur per Isaac. Puer quoque Abrahae ad pufficitur uxornam duceret uxorem, apud puteos invenit Rachel; et Moyses Sephoram . Si ergo intellexisti tutes, et dicere quod de sapientia dictum est: Hanc quaesivi mihi ducere uxorem , esto assidue circa puteos istos,multi putei intra animam, et alii plurimi in singulis Scripturarum sermonibus et sensibus: est tamen hic eminentior quem foderunt, non quicunque homines, sed principes, et horum sublimiores, quos appellavit reges. Ideo in hymnis canitu
Abbreviated transcription (Latin):
d̾r ñ occides. ñ mechaberis. mechant uideoꝵ
dectores. Que aũ spualem hñt int̾pretatõem
sicut emundatões. sacrificia ⁊ similia. Conce¬
dant eccł̃ie doctorib. ⁊ quesllis metentib deti¬
dunt .i. que ip̃i non intelligunt.

Expanded text:
n occides, Non moechaberis, metant Judaeorum doctores; quae autem spiritualem habent interpretationem, sicut emundationes, sacrificia et similia, cedant Ecclesiae doctoribus, et quae illis metentibus decidunt, id est quae ipsi non intelligunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cras ꝓ p̃senti scło accipiuntur unde iacob.
Quidicitis hoclie ⁊ cras ibimus nciuitatẽt c̃
dies tercia qr imp̃a dñs amornus resurrexit
siguram gerit futuri scłi ⁊ resurrõnis. in quo
ñ licebit oꝑari s oꝑm susciꝑere retributõem
Dui ergo hic uiuit tanqm illic oꝑaturussit
tanqͣm dietercia sacrificiũ manducatirrirs̃
alegis latore hoc facere ꝓhibetur quurtutẽ¬

Expanded text:
cras pro praesenti saeculo accipiuntur; unde Jacobus: Qui dicitis: Hodie et crastino ibimus in civitatem, etc. . Dies tertia, quia in ipsa Dominus a mortuis resurrexit, figuram gerit futuri saeculi et resurrectionis, in quo non licebit operari, sed operum suscipere retributionem. Qui ergo hic vivit tanquam illic operaturus sit, tanquam die tertia sacrificium manducaturus, a legislatore hoc facere prohibetur, quia virtute
Abbreviated transcription (Latin):
et om̃e qd̃ desicerat aĩa tua ⁊ comedes coram dño deo tuo. ⁊ epitlabens
tua ⁊ comus cua. ⁊ leuita qui intra portas tuas est Caue ne derelinqͣs eũ
q nõ b̃t aliom partem in possõne tua.  m reieio seꝑabis aua decumã
exomiuii qrie na scunturtͥ eo temꝑe ⁊re pone i iaas tuas eec s¬
decuam nõ cẽ ei qui offert cõicandam s tm̃i illis quib p̃cupit erogari. in quib p̃cipue leuitem posuit m¬

Expanded text:
et omne quod desiderat anima tua et comedes coram Domino Deo tuo et epulaberis tu et domus tua et Levita qui intra portas tuas est cave ne derelinquas eum quia non habet aliam partem in possessione tua anno tertio separabis aliam decimam ex omnibus quae nascuntur tibi eo tempore et repones intra decimam non esse ei qui offert communicandam, sed tantum illis quibus praecepit erogari, in quibus praecipue Leviten posuit
Abbreviated transcription (Latin):
bilis int̃pd sig̃cans litt̾alem legis sensum
luta s admpleta. Nec unũ iota aut unus
apexp̃terbit donec om̃ira fiant.¬
Sicut in xiͣ expressa estlegis trans gressio
sic in prima die ꝑuigil ad docendũ legis la¬
torts intentio qui ex quo in obediens ppłs
legem tñsgredi nõ timuit statim p̃licã

Expanded text:
ignificans litteralem legis sensum luta, sed adimpleta, nec unum iota aut unus apex praeteribit donec omnia fiantSicut in undecima expressa est legis transgressio, sic in prima die pervigil ad docendum legislatoris intentio; qui ex quo inobediens populus legem transgredi non timuit, statim, pra
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quia generatio praua ⁊ ꝓuersa ablutõem
Iuter pharan. Pharairactus. topheł insulfitas
insulsus fuit. qr sal sap̃ie ñ hũit. Dealbatus
u̾o legis cerimoniis uariis q munditiis qͣs
exlict̾a legis se hr̃e credidit. Qui bene peratͥa
sig̃catur tanqm̃ ꝑdiuinas scripturas ad in¬
troitũ fidei paratus. unde multi maduentu
xp̃i facilius susceperunt quẽ ante p̃dc̃m ag¬
nouenint Unde philippꝰ. Quẽ scriꝑsit moyses
inlege ⁊ ꝓphis. Inuenim̃ iħ̃m filiũ ioseph a
nararech

Expanded text:
 Quia generatio prava et perversa ablutionem Inter Pharan. Pharan auctus; Thophel, insulsitas; phetarum; sed insulsus fuit, quia sal sapientiae non habuit, dealbatus vero legis caeremoniis variisque munditiis, quas ex littera legis se habere credidit. Qui bene per atria significatur, tanquam per divinas Scripturas ad introitum fidei paratus, unde multi in adventu Christi facilius susceperunt, quem ante praedictum agnoverunt, unde Philippus: Quem scripsit Moyses in lege, et prophetae invenimus Jesum filium Joseph a Nazareth
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c sc̃i uirtutem ⁊ oꝑatõem sig̾cauit. Siclus
.ix. oboloꝵ ẽ. uicenarius obuoxtus pcti ñ est
uñ qui de egypto exierunt cũ eẽnt . ꝓx an¬
noꝵ ppc̃ci ppli penam sĩ succeperũt. mun¬
dus quippe estabonini pcc̃o sp̃ualis homo

Expanded text:
sancti virtutem et operationem significavit. Siculus 20 obolorum est, vicenarius obnoxius peccati non est: unde qui de Aegypto exierunt, cum essent viginti annorum, peccati populi poenam non susceperunt ; mundus quippe est ab omni peccato spiritualis homo
Abbreviated transcription (Latin):
incorde rõne mõstrat᷑ ⁊ ⁊ fessionem fidei que
ore ꝓfectur. ꝯsurgent seipentes ⁊ maleficear¬
tes ad bellanos ꝓuocant. s om̃i custoctia
seruantes cor nt̃m. obtutemꝰ aures nr̃as. ne
audiamꝰ uoces ĩ cantantiũ ⁊ ifmina syrenaꝵ¬
D. Puost hec uenit᷑ i oboth cuł nõis qm̃uis
nõ inuenerimus int̾pretatõem ñ dubitamus

Expanded text:
in corde ratione monstratur, et confessionem fidei quae ore profertur, consurgunt serpentes, et maleficae artes ad bella nos provocant. Sed omni custodia servantes cor nostrum, obturemus aures nostras ne audiamus voces incantantium et carmina sirenarum. Post hoc venitur in Oboth. Cujus nominis quamvis non invenerim
Abbreviated transcription (Latin):
cebat. sic̃ ꝑturba
mit mundana desideria altitudo montiũ
speculatio ꝑfectoꝵ s qr multi mundi islece¬
bras fugiunt tñ inactõe positi ꝯtempłonis a¬
picem subire neq̃ unt exiit loch de sodomis
qr actiua uĩta nec aminidi curis ut toto discre¬
ta. nec agaudio et̃ne saluus aliena.

Expanded text:
cebat, sicut perturbatmit mundana desideria: altitudo montium, speculatio perfectorum. Sed quia multi mundi illecebras fugiunt, tamen in actione positi contemplationis apicem subire nequeunt, exivit Lot a Sodomis, quia activa vita nec a mundi curis ex toto discreta, nec a gaudio aeternae salutis est aliena.
Abbreviated transcription (Latin):
panes subcinericios fa¬
cit cres filios noe sig̃cãt
exquib oẽ genus hõmm¬
disseminatũ ẽ qͥ diuine
trinitati crecentes aqͣm

Expanded text:
panes subcinericios fecit, tres filios Noe indicaverunt, ex quibus omne genus hominum natum est, qui divinae Trinitati credentes, ex aqua
Abbreviated transcription (Latin):
nõ scłm carnẽ ambtant sec a soraidis acti¬
onib exiliunt ⁊ t̾cens hominib ꝓmiscent
ut instruant ⁊ deceant situt dñs cupcc̃orib
et puplicanis. hr̃e nos oportet crara subłi¬
miora pedib neclaudicemus uttq pedesi¬
sicut cheribmn. de quib dicitur Erura eo¬
tum recta. ⁊ pennati pedes eorum

Expanded text:
non secundum carnem ambulant , sed a sordidis actionibus exsiliunt, et terrenis hominibus permiscentur, ut instruant et doceant: sicut Dominus cum peccatoribus et publicanis . Habere nos oportet crura sublimiora pedibus, ne claudicemus utroque pede, sisicut Cherubin, de quibus dicitur: Crura eorum recta, et pennati pedes eorum
Abbreviated transcription (Latin):
Deus edluxit eũ exegypto post
mortẽ .s. herodis. Unde exegyp¬
loco uidetur assũptum. ⁊ emͣ¬
glio insertũ. ist deosee ꝓpha.
Post mortem herrlis ut dese¬
culo edirxit illum pat̃ ad se¬
met ip̃m ut uiã faceret eis qͥ
ce hoc mundo ascensurierãtad

Expanded text:
Deus eduxit eum ex Aegypto post mortem scilicet Herodis, unde: Ex Aegyploco videtur assumptum et Evangelio insertum vel de Osee propheta. Post mortem Herodis, vel, de saeculo, eduxit illum Pater ad semetipsum, ut viam faceret eis qui de hoc mundo ascensuri erant ad
Abbreviated transcription (Latin):
codices. uade in mesopotamiam in domũ ba¬
thitelis ⁊c̃. Greci bñt. futge in mesopotamiã
etc̃. ut intelligatur ⁊̃ ysaac intellexisse qd̃
esau de morte frĩs cogitauit.
dolos frĩs relicta domo pria ⁊ parentib uadit
in regionem longinqͣm ut accipiat uxorem.

Expanded text:
codices: « Vade in Mesopotamiam in domum Bathuel, » etc., Graeci habent: « Fuge in Mesopotamiam, » etc., ut intelligatur etiam Isaac intellexisse quod Esau de morte fratris cogitavit. dolos fratris, relicta domo patria, et parentibus, vadit in regionem longinquam, ut accipiat uxorem.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Omnia fere begis capitula reiterat ut coꝵ me¬
moriam auditorib infigat. s max̃ie nec̃cia
sicut hoc mandatum qd̃ suꝑuis ꝓposuit cũ de
sacrificiis ageret. sacrificiũ salutare accepit
in quo que ad salutem ꝑtinent necc̃e ẽ oꝑami¬

Expanded text:
Omnia fere legis capitula reiterat, ut eorum memoriam auditoribus infigat; sed maxime necessaria, sicut hoc mandatum quod superius proposuit, cum de sacrificiis ageret. Sacrificium salutare accepit, in quo quae ad salutem pertinent necesse est o
Abbreviated transcription (Latin):
tritoem t̾reti ałr colĩpna nubis inberemo
ppsm p̃ibat isplendore ignis ñ indie s ĩnoc¬
ducatũ seq̃ntib p̃stans. de iusticia sua ꝯfidẽ¬
tib nlła luce clarit pcc̃oꝵ u̾o tenebdagnos¬
centib igne sii amoris infulsit.

Expanded text:
tionem terret. Aliter columna nubis in eremo populum praeibat, et splendore ignis non in die, sed in nocducatum sequentibus praestans, de justitia sua confidentibus nulla luce claruit; peccatorum vero tenebras agnoscentibus, ig
Abbreviated transcription (Latin):
cor eius ac ꝓsequet᷑ uos. ⁊ glifi ccitor. ĩ pho¬
ne. ⁊ in onn exercitu eius scient ꝙ egyptii
qr ego sũ dñs. fecerũt ꝙ ita Et nuntia¬
tum est regi egyptioꝵ qd fugisset ppłs.
Inmutatũ ꝙ estcorphonis ⁊ seruoꝵ eius
suꝑppło. ⁊ dixerũt Nuid uolumus fac̃e
ut dimitt̾emus isrt ne seruiret nobis:

Expanded text:
cor eius ac persequetur vos et glorificabor in Phet in omni exercitu eius scientque Aegyptii quia ego sum Dominus feceruntque ita et nuntiatum est regi Aegyptiorum quod fugisset populus inmutatumque est cor Pharaonis et servorum eius super populo et dixerunt quid voluimus facere ut dimitteremus
Abbreviated transcription (Latin):
eaꝵ ꝑcurtuitum ut ip̃i in oppidis maneant ⁊ suburbaͣ sint pecorib ac im̃¬
tis que amuris ciuitatũ formsecus ꝑ curuitũ mille passuũ spatia tendent
contra orientem duo milia erunt cubiti. ⁊ contra meridiem similrt̃
duo milia. Ad mare quoꝙ qd̃ respicit occidentem eadem mensura. ent
et septemtͥonalis plaga equali termino fimietur. eruntq urbes in me
infugitiuoꝵ auxilia separata. ut fugiat ad ea qui fudent sanguinẽ.

Expanded text:
pecoribus ac jumentis: quae a muris civitatum forinsecus, per circuitum, mille passuum spatio tendentur. Contra orientem duo millia erunt cubiti, et contra meridiem similiter duo millia: ad mare quoque, quod respicit Occidentem, eadem mensura erit, et septentrionalis plaga aequali termino finietur. Eruntque urbes in mein fugitivorum auxilia separata, ut fugiat ad ea qui fuderit sanguinem: et
Abbreviated transcription (Latin):
Restataliquid amaꝵcũ illo certandũ est
qui ad aquilonẽ dnigit solĩ suũ. cuuꝰ ilu¬
ron mons fortitudinis cũ filiis suis castra¬
metabunt᷑.oi enĩ ineccłia p̃sunt quib
claues regni celestis ꝯmisse sũt cebent ĩttoi¬
tus ordinem cognosce ⁊ aliis p̃dicare. qr opor¬
tes quemq̃ in lucem fidei ꝑportam ꝯfessionis
ad aqm bap̃m intrare ut de aqua assũpnus
sit filius ad opiionis ⁊ robore ꝯstantie gig¬
ne ociosus ⁊mutilis abitatus¬

Expanded text:
Restat aliquid amarum; cum illo certandum est, qui ad aquilonem dirigit solium suum, cujus duis suis castrametantur. Qui enim in Ecclesia praesunt, quibus claves regni coelestis commissae sunt , debent introitus ordinem cognoscere, et aliis praedicare. Quia oportet quemque in lucem fidei per portam confessionis ad aquam baptismi intrare, ut de aqua assumptus sit filius adoptionis; et robore constantiae gigne otiosus et inutilis abjiciatu
Abbreviated transcription (Latin):
anguste ⁊ difficiłr. arta ẽ enĩ ⁊ angusta ura
q̃ aucit aduitam. Est ergo iter quo incedit᷑
ascensio tortuosa ⁊ ascensio specisle uł hñs
speculam. Ascensio ad actus pertinet spetula ad ficem ostendit ergo qr ⁊
mactib ⁊ infide multa est difficultas. multus labor. Milte enĩ tẽptat̃es
nobis accurrũt. mislta offenlicula uolentib agere que dei sũt. demde
cũ fide audiat dicit. qr errantisti. s tu ficus
esto ihac fide sciens qr d̾s ostendit tͥhãt mã
fidei quiart. tollentes de othon castra collora¬
te inter epauleum ⁊ magdalũm
Oix. fugiens egyptum uenis adascensionẽ
oꝑis ⁊ fidei ⁊ ad ecuficiũ turris. uenis adma¬
re. ⁊eccurũt tͥ fluctus temptationũ. oiuil¬

Expanded text:
ngusta via quae ducit ad vitam. Est ergo iter quo inceditur ascensio tortuosa, et ascensio speculae vel habens speculam. Ascensio ad actus pertinet, specula ad fidem; ostenditur ergo quia et in actibus et in fide multa est difficultas, multus labor: multae enim tentationes iones occurrunt: multa offendicula volentibus agere quaedam sunt. Tum deinde eum fide audiat, dicit quia errant isti. Sed tu fixus esto in hac fide, sciens quia Deus ostendit tibi hanc viam fidei, qui ait: Tollentes de Othon castra, collocate inter Epauleum et Magdalum. Fuisset. Fugiens Aegyptum venis ad ascensionem operis et fidei, et ad aedificium turris: venis ad mare, et occurrunt tibi fluctus tentationum. U
Abbreviated transcription (Latin):
moysen .i. legem dei sequeris egyptits te in¬
sectatur. s uide quid siet. leuanit in qͥt an¬
głs dñi qui antecedebat castra isst ⁊ abiit
post illos. ⁊ leuauit hec ĩ colũpna nubis a
facie eoꝵ ⁊ stetit post illos ⁊ mirauit int̃ ca¬
stra egyptioꝵ ⁊ uttitaꝵ. hec colũpna mbuis
ppło dei efficitur murus egyptus ĩponitte¬
nebras. ñ tnͣsfernir colũpna ignis ad egyp¬
nos ut uideant lucem. s nubis ut ĩtenebs
maneant qr ailexerunt tenebras nõ lucẽ
et tu ergo siab egyptiis recedas. Si depores¬
tate demonũ effugias uide qsitatͥ p̃parant᷑
auxslia. dũ modo infide fortis ꝑmaneas.
ner egyptoꝵ equitatus ⁊ quadrige ꝑt̾reant.
nͨ reclames contͤ detlegẽ .i. moysen dices tanꝙ
ñ cẽnt sepult inegypto ita eduxxistinos.

Expanded text:
Moysen, id est legem Dei, sequeris, Aegyptus te insectatur. Sed vide quid fiet: Levavit, inquit, angelus Domini, qui antecedebat castra Israel, et abiit post illos. Elevavit et columnam nubis a facie eorum, et stetit post illos, et intravit inter castra Aegyptiorum et Israel. Haec columna nubis populo Dei efficitur murus: Aegyptiis imponit tenebras; non transfertur columna ignis ad Aegyptios, ut videant lucem: sed nubis, ut in tenebris maneant, quia dilexerunt tenebras, non lucem. Et tu ergo si ab Aegyptiis recedas, si de potestate daemonum fugias, vide quanta tibi praeparantur auxilia, dummodo in fide fortis permaneas: nec Aegyptiorum equitatus et quadrigae perterreant, nec reclames contra Dei legem, id est Moysen, dicens: Tanquam non essent sepulcra in Aegypto, ita eduxisti nos.
Abbreviated transcription (Latin):
ordinate potuerunt. neq dei
regentis patienter moderamĩa
ꝑtulerũt
bi .iiii.plaga musce camne
alumpne pucredines u̾miũ
mr̃es. hicsubmarcho anto¬
nio lues mltis ĩ fusa ꝓuintũs
ytaliam ⁊ urbem rõntã ex̃ti¬
tum q romanoꝵ ꝑ diu̾sa iber¬
nia disꝑsum morte dissolinũ
putredim ⁊ u̾mib dedit.

Expanded text:
ordinate potuerunt, neque Dei regentis patienter moderamina pertuleruntbi quarta plaga, muscae caninae, alumnae putredinis, vermium matres; hic sub Marco Antonio lues multis infusa provinciis, Italiam et urbem Romam, exercitumque Romanorum per diversa hiberna dispersum, morte dissolutum, putredini et vermibus dedit.
Abbreviated transcription (Latin):
et sangumis p̾cio redmmĩe mund̃. Qd̾ aũ dicit
accipite semina ⁊ serite agros ut fiugeshĩe
possinis ⁊c̃ Semen estuerbum dei. agri. corpora.
que nom̾e eiͣgłico exarata ⁊ semine sp̃uali
seminata. fuctũ uirtuũ g̾minant. quinta
ꝑs que regi dabatur .u. sensuũ census quixp̃o
regi soluendus. quatuor relique insenientẽ
et cibos possessorib ꝑmutunt᷑. qr actualis
uiteusus unicuiq ⁊ cedirrut semine ͤ uir

Expanded text:
o redimere mundum. Quod autem dicit: « Accipite semina, et serite agros ut fruges habere possitis, » etc., semen est verbum Dei, agri corpora quae vomere evangelico exarata, et semine spirituali seminata, fructum virtutum germinant. Quinta pars, quae regi dabatur, quinque sensuum census, qui Christo regi solvendus. Quatuor reliquae in sementem et cibos possessoribus permittuntur, quia actualis vitae usus unicuique conceditur, ut seminet vir
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rena despicit celestia.¬
cit cliabolo. Dei aũꝑmis¬
sio ẽ iusta. cũ eũ qui¬
sꝑuens meliora elegit
peiora. dimutit arbito¬

Expanded text:
rena despicit coelestia,cit diabolo. Dei ausio est justa, cum eum qernens meliora, elegit pejora, dimittit arbit
Abbreviated transcription (Latin):
ysen ĩmo dm. set primo ignoscitur ⁊ scdo ⁊
fortassis tertio. s si ñ desinant s ꝑsistant
audi quid sequit᷑ In libro nũoꝵ refeitare
et idem apłs retexit dicens. neq mmurau̾s¬
tis sicut quidam eoꝵ murmmurauer̃t. ⁊ ĩs.p.¬
nõ desiimus murmurare ⁊ conquen conͣt
d̾m incurremus sise offensionis ꝑitulumuł
exemplum: Cum enĩ decelesti intemꝑe fuic¬
tum infecunditate yͥmbriũ caritate ⁊ deꝓs¬
peritate alioꝵ. ⁊ alioꝵ in ꝓsperitate cansanĩ
contra łm imurmuramus. s hec primo ig¬
noscuntur in ꝑsistentes grauiter uincdica¬
tur. qr mutentur meos serpentes u ĩ mum¬
dis ⁊ ueneficis sp̃itib tradent᷑ qͥ occultis
morsib penetrabilia cordis depascantur

Expanded text:
sen, imo Deum; sed primo ignoscitur, et secundo et fortassis tertio: sed si non desinant, sed persistant, audi quid sequitur, in libro Numerorum refertur , et idem Apostolus retexit dicens : Neque murmuraveritis, sicut quidam eorum murmuraverunt, et a snon desinimus murmurare et conqueri contra Deum, incurremus simile offensionis periculum vel exemplum. Cum enim de coelesti intemperie, fructuum infecunditate, imbrium raritate, et de prosperitate aliorum et aliorum improsperitate causamur, contra Deum murmuramus. Sed haec primo ignoscuntur, in persistentes graviter vindicantur, quia mittentur in eos serpentes, id est, immundis et veneficis spiritibus tradentur, qui occultis morsibus penetralia cordis depascantur
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e dñs se ip̃m modo sacrificium modo pasto¬
rem. tursum ititem. deinde panem uite. ⁊ gra¬
phiu sigc̃at. Uñ y̾saias. uolauit unus desera¬
phi. ⁊ inmanu eius calculus quẽ forcipe
tulit de altari. ⁊ c̾. Thuniama sccłm .lxx. oppo¬
sitiones õĩm uirtutum. ubi enĩ decet ꝯposi¬
tas cẽ uirtutes nisi sede dei decelo. namꝙ aduos
descendunt. unde iacobus ait. Que aũ desinfũ
fortitudo. temꝑantia qr ceteraꝵ urtutum ge¬

Expanded text:
m semetipsum sacrificium, modo pastorem . Deinde rursus vitem, et panem vitae, graphin significat, unde Esa: Volavit ad me unus de Seraphin, et in manu ejus calculus, quem forcipe tulit, de altari . Thymiama, secundum LXX, compositiones omnium virtutum. Ubi enim decet compositas esse virtutes, nisi in sede Dei? de coelo namque ad nos descendunt. Unde Jacobus ait: Quae autem desursum fortitudo, temperantia, quia caetera
Abbreviated transcription (Latin):
Altare holocausti corpus xp̃i. Ip̃e enĩ estsacer¬
dos. ip̃e sacrificium. ip̃e ⁊ altare. Sicut enĩ mislta
oꝑatur. ita ꝯuenienter multis nominib ap¬
pellatur unde paislus. hñis altare. de quo ũhũt
potestatem edere qui tabernatulo deseniunt

Expanded text:
Altaris holocausti. Corporis Christi. Ipse enim est sacerdos, ipse sacrificium, ipse et altare. Sicut enim multa operatur, ita convenienter multis nominibus appellatur. Unde Paulus: Habemus altare de quo non habent potestatem edere qui tabernaculo deserviunt
Abbreviated transcription (Latin):
Sexra plaga pustule ĩ corꝑe
uesice uiallientes ⁊ scatentes
ĩn cenclia uilnerũ ⁊ fauille¬
fornatis aicent .i homicide
ita insania ut possis uidere

Expanded text:
sexta plaga, pustulae in corpore, vesicae bullientes et scatentes, incendia vulnerum et favilfornacis. Ardent enim homicidae ira, insania. Si posses vi
Abbreviated transcription (Latin):
dies expletus est iius. xxiiii.
millo triduo oĩo tenebrosa¬
fuit que post creata sidera aliqͣ¬
lnuis luceclaruit. Lecebat enam ut dies alucemtiꝑet

Expanded text:
dies expletus est unus viginti qllo triduo omnino tenebrosquae post creata sidera aliqua luce claruit: decebat etiam ut dies a luce i
Abbreviated transcription (Latin):
tate maneant. ⁊ inhoc qd̃ conlite sunt em̾ałr̾
subsistunt. unde a pd̾ moysen celum fcm̃ dicit᷑
et idem postea fumam̃tum uocaturꝰ qr angłica na¬
tura prius subtilis est insuꝑiorib ꝯdita. ⁊ post
neumqͣm̃ cad̾e potuisset mirabiliꝰ ꝯ firmata.

Expanded text:
tate maneant, et in hoc quod conditae sunt aeternaliter subsistant. Unde apud Moysen coelum factum dicitur, et idem postea firmamentum vocatur, quia angelica natura prius subtilis est in superioribus condita, et post, ne unquam cadere possit, mirabilius confirmata.
Abbreviated transcription (Latin):
exercitatõem iusticie pcc̃m deseniturut in ip̃a in¬
concusse maneant. qd̾ sic cũlꝑami rectitudo eli¬
minat. cogitatõis nr̃e forib assidens utsibia¬
penatur pulsanti. unde moyses. fc̃a est lux. ⁊ pau¬
lo post fcm est uesꝑe. Creator enĩ humane culpe
prescius tunc expressit int̃pr. qd̾ nũc uersatur ĩ
tatio lumen iusticie absconit non interimit
ta ut uicimor ⁊ om̃i creatura capatior. Inscd̾a die
quedam mora est. ⁊ uerboꝵ musltiplicatio frat. et
turas ad deficiendum ꝑ nas adobediend̾ minus
p̃p̃binarium principem alt̾nitatis. qui primus
abunitate discedit. ⁊ infigura biganue ponitur.
et multoꝵ rep̃hensibilrum. unde quebina ingre¬
diuntur marcham innum da sunt ĩpar nũs mũ

Expanded text:
exercitationem justitiae peccatum deseritur, ut in ipsa inconcusse maneatur: quia si culpam rectitudo eliminat, cogitationis nostrae foribus assidens, ut sibi aperiatur, pulsat. Unde ait Moyses: « Facta est lux; » et paulo post: « Factum est vespere. » Creator enim, humanae culpae praescius, tunc expressit in tempore quod nunc versatur in ratur, quia tentatio lumen justitiae abscondit, non interimit. ta, ut vicinior et omni creatura capacior. In secunda die quaedam mora est, et verborum multiplicatio, « fiat, » eturas ad deficiendum pronas, et ad obediendum minus propter binarium principem alternitatis, qui primus ab unitate discedit: et in figura bigamiae ponitur et multorum reprehensibilium; unde quae bina ingrediuntur in arcam immunda sunt, impar numerus
Abbreviated transcription (Latin):
spatium liurne longitudinis
infenores ꝑtes subeunte. fc̃m
est uesꝑe sicut nũc insitato cir¬
cuitu solis solet fieri. fc̃m estã
mane eadem suꝑt̾ram redeunte
et alium aiem intboantem. et

Expanded text:
spatium divinae longitudinis iores partes subeunte, factum est vespere, sicut nunc usitato ciritu solis solet fieri. Factum est mane eadem super terram redeunte, et alium diem inchoante, et
Abbreviated transcription (Latin):
suã quia humanum¬
tem intulit post mortẽ
ueri sacerdotis .i. xp̃i¬
absolutionem reatis
bitatõnis sue qui ciuenta ⁊ nepharia facit
oꝑa ꝓximos scandalirando ⁊ spĩtałr interfi¬
ciendo ⁊ nisi ꝑ ꝯfessionem pcc̃oꝵ ⁊ ⁊ dignam pe¬
nitentiam desideria carnis occidantur terra
corporis nullo mͦ mundabitur. Nec treator
omniũ menis aĩa hĩtabit. u̾ squalorem sor¬
didei conuersationis dñari uidebit.

Expanded text:
suam, quia humanumem intulit post mortem veri sacerdotis, iabsolutionem reatus bitationis suae qui cruenta et nefaria facit opera, proximos scandalizando et spiritualiter interficiendo. Et nisi per confessionem peccatorum et condignam poenitentiam desideria carnis occidantur, terra corporis illius nullo modo mundabitur, nec Creator omnium in ejus anima habitabit, ubi squalorem sordidae conversationis dominari videbit.
Abbreviated transcription (Latin):
dinata integritas sig̃catur qd̃ in medio ꝑadisi
plantauit ⁊ scĩe boni ⁊ mali dc̃m. qr aĩa que
debet indm extendi. si deo deserto ad serũsa fue¬
rit.⁊potentia sua sine deo frui uolu̾it pena se

Expanded text:
dinata integritas signatur, quod in medio paradisi plantatum, et scientiae boni et mali dictum: quia anima, quae debet in Deum extendi, si Deo deserto ad se conversa fuerit, et potentia su
Abbreviated transcription (Latin):
na remouet ne carnale ul ter¬
renum aliqͥs putet. hic bene
Nec solum gustum ꝓducit ad
musterium. s auditum ⁊ uisũ¬
tactumꝙ ⁊ odoratum ut nich̃
terrenum dehiis q̃ suꝑna st̃ sis¬

Expanded text:
a removet, nec carnale vel terrenum aliquis putet. Hic bene nec solum gustum producit ad mysterium, sed auditum tactumque et odoratum, ut nihil terrenum de
Abbreviated transcription (Latin):
reos ⁊ c̾. Hoc ꝓmutit deus ⁊ liber sap̃ie dicit ĩ¬
pletum qui ait. Et misit aũcessores exertitus
sui uespas. Non aũ legimus fc̃m. neq tẽꝑe
uiditib. neꝙ sub regib. Ideo fortasse uespe a¬
cilei timoris intelligendi sunt quib agita
loquitur incuiꝰ sermone si figurate aliquid
dicatur qd̃ ad ꝓprietatem ñ sit impletum
ñ impedit hystorie fidem inqua ꝑspicitur
ueritas narratoris sic̃ nec eisngłistaꝵ narra¬
tio scłm ꝓprietatẽ impeditur. si aliqͥd a xp̃o fi

Expanded text:
romittit hoc deus et liber Sapientiae dicit inpletum, ubi ait: et misit antecessores exercitus sui uespas. non autem legimus factum neque iudicibus neque sub regibculei timoris intelligendi sunt, fortasse quloquitur: in cujus sermone si figurate aliquid dicatur, quod ad proprietatem non sit impletum, non impedit historiae fidem in qua perspicitur veritas narratoris. Sicut nec evangelistarum narratio secundum proprietatem impeditur, si aliquid a Chri
Abbreviated transcription (Latin):
tate ꝓcutiens qñ sangninem seruoꝵ suoꝵ
ulcncetur. Hic gladius mͦ in humilitate pa¬
tientium occultatur. In głia resurgentium

Expanded text:
tate percutiens, quando sanguinem servorum ulciscetur. Gladius modo hic in humilitate patientium occultatur, in gloria resurgentium
Abbreviated transcription (Latin):
quigule desid̾io qͣi ꝓlentis e¬
dulio primatus głiam ꝑdidit
et bñlictõis gr̃am fide urmo¬
ris ppłi supplantatus amisit¬
temlongo temꝑe curiuerunt
et ieo aliqͣ p̃cepta acceperunt
Seyr .i. hyspidus ust pilosus ge¬
tilitatem sig̾cat que pcc̃is erat
horrenda. de qua ortus ẽ dñs
qr infute decccłia gentiũ iude¬
is preditabit qi reliqͥe saluefiẽt

Expanded text:
qui gulae desiderio quasi pro lentis edulio primatus gloriam perdidit, et benedictionis gratiam fide junioris populi supplantatus amisittem longo tempore circumierunt, et in eo aliqua praecepta acceperunt. Seir, id est hispidus vel pilosus, gentilitatem significat, quae peccatis erat horrenda; de qua ortus est Dominus qui in fine de Ecclesia gentium Judaeis praedicabit, quia reliquiae salvae fient.
Abbreviated transcription (Latin):
docete om̃s gentes ⁊ c̃ Trib gͦ¬
iuda cũ cet̾is qui secũ ad orien¬
temh̃itabant primũ castra¬
monebat. Demde cer̾e scđm or¬
dinem suũ. qr primũ inuidea¬
oportuit primitiuã eccliam
ꝯstrui post decunctis obbis na¬
tionib gentes ad fidem con¬
uocati.

Expanded text:
docete omnes gentes, etc. . TriJuda cum caeteris quae secum ad orientem habitabant, primum castramovebat: deinde caeterae secundum ordinem suum. Quia primum inoportuit primitivam Ecclesiam construi, post de cunctis orbis nanibus gentes ad fidem convocari.
Abbreviated transcription (Latin):
perat dñs d̾s nr̃ nobis Cninꝙ utenisse¬
tis incaces barne.: dixi uob̃. uenisti admõ¬
tem ãmontem amorrei quem dñs d̾s
nr̃ daturus ẽ nob̃. uide terram qmͣ dñs
deus cuus dabitt. Ascende ⁊ posside eam
sicut locutus est ddñs d̃s pr̃ib tuis. Noli
te timere nec quioqm̃ paueas. et accessis

Expanded text:
perat Dominus Deus noster nobis cumque venissemus in Cadesbarne dixi vobis venistis ad montem Amorrei quem Dominus Deus noster daturus est nobis vide terram quam Dominus Deus tuus dat tibi ascende et posside eam sicut locutus est Dominus Deus patribus tuis noli metuere nec quicquam paveas et accessis
Abbreviated transcription (Latin):
Et nõ surcexit ꝓpb̾a quia moy¬
ses omnib ꝓphͣis ueteris testa¬
ũti p̃stantior. uñ iudei arro¬
ganter dicunt Nlos moysidi
diguitas ⁊ umibra futuroꝵ
cessauit. quia lex ⁊ figura ꝑ
moysemdata est gr̃a ⁊ ueritas

Expanded text:
Et non surrexit propheta. Quia Moyses omnibus prophetis Veteris Testamenti praestantior: unde Judaei arroganter dicunt: Nos Moysi didignitas et umbra futurorum cessavit: quia lex et figura per Mosen data est: gratia et veritas
Abbreviated transcription (Latin):
Aug̃. Homo hõ. Simalechxe¬
rit deran suũ ꝑcc̃m accipiet
Nominans aũ nom̃ dm̃ mor¬
temoriatur. qi aluid sitma¬
ledicere dm suum aluid no
ius hoc loco irantelligendũ
cũ maledictõ fiatii. maleli¬
cendo nominet Quid ergo
repetendo monstraint non

Expanded text:
at. Homo homo si maledixerit deum suum peccatum accipiet, nominans autem nomen domini morte moriatur. quasi aliud sit maledicere deum suum, aliud nommuis hoc loco ita intellegendum cum maledicto fiat, id est maledicendo nominet. quid ergo repetendo monstrauit non
Abbreviated transcription (Latin):
me pp̃ uxorem meam Auas aũ ⁊ uere
soror mea est filia parris mei. ⁊ nõ ma
tris mee filia ⁊ duxi eam inuxorem.
post qͣm aũ eduxit me ceus ce domo pr̃is
mei. dyxit adeam. hanc mĩam facies me¬
cum inom̃i loco ad quem ingrediemur
dices qd̃ fr̃tuus sum. Eulit gͥ abyme¬
lech oues ⁊ boues seruos ⁊ ancillas ⁊ dedit
¶qui aliqũ t̾rore pͥncipum cred̾edistulerant eiscem iuentib ad eccam¬
ẽ xp̃i soror ⁊ uxor est se se ꝯtulerunt ⁊ ꝑ õs mũdi ꝑtel głiam di ⁊ eccłie dis¬
taueruntꝰ.

Expanded text:
me propter uxorem meam: alias autem vere soror mea est, filia patris mei, et non filia matris meae, et duxi eam in uxorem. Postquam autem eduxit me Deus de domo patris mei, dixi ad eam: Hanc misericordiam facies mecum: in omni loco, ad quem ingrediemur, dices, quod frater tuus sim. Tulit igitur Abimelech oves et boves, et servos et ancillas, et dedit Qui aliquando terrore principum credere distulerant, eisdem jubentibus ad Ecclei soror et uxor est, sese contulerunt, et per omnes mundi partes gloriam Christaveru