comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pretatio ẽ. cor. uel ut alia habet intt̃pre¬
tatio seruo. Unde uidetur aminonere:
uel prudent᷑ hec intelligenda. uel sol¬
licite seruanda p̃cepta. ħam hoc pri¬
Cor etenĩ sibi mundũ ereari u¬
in suꝑiorib hic ꝓpħa ut legimꝰ
postulauit: cor sibi prudens s
dari orauit. a dño filius huiꝰ u
salomon. Qui gͦ habet cor mun x¬
dum: qui habet eor prudens:i
ipse intelligit seriem subditoꝵ uͥ
uersuum atq uirtutem. Unde e¬
& alibi inuenimus eor solum:
idẽ ł singulare. uel quod nulla..
illecebra scłi huius unpediat:̃ & carnis
possit utt̃ turbare sapientia. Qui aũt
habet eor seruat p̃cepta di: quẽ adino¬
dum legisti de masila. quȩ conseruabit
dñi saluatoris in corde suo uel dicta uel
gesta. Cireũcidamus gͦ cor nr̃m ⁊ iuchil
corporeum. nichil uile queramus. Uile
aũt: omne t̾renum. Hichil gͦ t̾reniun:
uichil scłare. nichil corporeum: ichil
leue atq mitabile: in eloquiis eousti¬
tuamus celestib. Eloquia enĩ dĩ elo¬

Expanded text:
pretatio \'cor\' uel, ut alia habet interpretatio, \'seruo\'. unde uidetur admonere uel prudenter haec intellegenda uel sollicite seruanda praecepta. nam hoc pricor etenim sibi mundum creari in superioribus hic propheta, ut legimus, postulauit, cor sibi prudens dari orauit a domino filius huius Salomon. qui ergo habet cor mundum, qui habet cor prudens, ipse intellegit seriem subditorum uersuum atque uirtutem. unde et alibi inuenimus \'cor solum\', id est uel singulare uel quod nulla inlecebra saeculi huius inpediat et carnis possit interturbare sapientia. qui autem habet cor, seruat mandata dei, quemadmodum legisti de Maria, quae conseruabat omnia domini saluatoris in corde suo uel dicta uel gesta. Circumcidamus ergo cor nostrum, nihil corporeum, nihil uile quaeramus; uile autem omne terrenum. nihil ergo terrenum, nihil saeculare, nihil corporeum, nihil leue atque mutabile in eloquiis constituamus caelestibus - eloquia enim domini elo
Abbreviated transcription (Latin):
sine auditu: neq auditio sine facło potest
eẽ sapientis: s qui audit & ficit. Audiamus
gͥ ut uitelligamus: faciamus ut intellexis¬
se nos quod audiumꝰ cõꝓbemus. Sequitur
u̾sus .ii. Qui timent te uidebunt me &
letabut᷑: quia in uerba tua suꝑ sꝑaui

Expanded text:
sine auditu neque auditio sine facto potest sine auditu neque auditio sine facto potest esse sapientis, sed qui audit et facit. audiamus igitur ut intellegamus, faciamus ut intellexisse nos quod audiuimus conprobemus. Sequitur uersus secundus: qui timent te uidebunt me et laetabuntur, quia in uerba tua su
Abbreviated transcription (Latin):
mus assumere: ne excollanuir si forte
uiam aliquã de septuris parabolam cog¬
nouerunus: aut qr uit̃dum scdm litteram
plaue leginus: si forte scd̃m litterã aliquid
utellexerimus. doctrinȩ nobis assumamꝰ
seientiam. Propħa ille qui accepit sp̃m sem̃
postquã unctus ẽ in regnũ auictus ẽ in ꝓphe¬
tam: centesimũ & octauũ decimũ ũ psal¬
mum seribens uttellectum dari sibi poseit.
ut mandata cłi urtelligat. Et sei nisia dño
acceꝑit gr̃am intelligere eus se manclata
ñ posse. In euuangłio quoq lego. qr ꝓpone¬
Ceniq explanationẽ ꝓpositȩ parabolȩ postus¬
labat. Ipse dñs iħ̾e eum diceret ut legistis
u libro euuangelii qđ sedm matheũ serip¬
tum ẽ. beati pauꝑes spũ: subiecit in posteri¬
orib. Ominis qui audierit u̾ba mea hee et
fecerit ea: similis erit iuiro sapienti. Hon
gͦ qui audit tantũ mnodo sunilis erit. s
qui facit quȩ audierit. Frgo neq factum

Expanded text:
mus assumere; ne extollamur, si forte mus assumere; ne extollamur, si forte unam aliquam de Scripturis parabolam cognoverimus: aut quia interdum secundum litteram plana legimus; si forte secundum litteram aliquid intellexerimus, doctrinae nobis assumamus scientiam. Propheta ille qui accepit Spiritum sanctum, postquam unctus est in regnum, unctus est in Prophetam, centesimum et octavum decimum psalmum scribens, intellectum sibi dari poscit, ut mandata dei intellegat, et scit, nisi a domino acceperit gratiam, intellegere eius se mandata non posse. in euangelio quoque lego, quia proponedenique explanationem propositae parabolae postulabant. Ipse dominus Iesus cum diceret, ut legisti in libro euangelii secundum Matthaeum scriptum: beati pauperes spiritu, subiecit in posterioribus: omnis qui audierit uerba mea haec et fecerit ea, similis erit homini sapienti. non ergo qui audit tantummodo similis erit, sed qui facit quae audierit. ergo neque factum
Abbreviated transcription (Latin):
moloco sapientiş & iutellectus sp̃alis gr̃a
postulatur. secitur gͦ ut dĩ douiun. Dem̃
uide orcdinem. Da mͥ inquit utellectũ:
ut discam maudata tua. Intellectus pre¬
mittitur: ut seientia sequatur. Ham
nisi quis in tellexerit. doctus ẽẽ ñ pote¬
rit. Doctrinã gͥ intellectus facit: ñ me¬
moria. Nichil enĩ ꝓdest mnulta legisse: uisi
uitelligas ipse que legeris.&. ui apło post
manifestationẽ sp̃s sermonẽ seientiȩ legistł
substitutũ ut seia s uttellectũ memorie p̃fe¬
rendum: & illum posse habere seientiã eui
ante uttellectus ad fulserit. Sunul humi¬
litatẽ considera. Si ꝓpħa uitellectũ dari
sibi postulat: quis tam arrogaus qui ꝓfite¬
atur in sua potestate ẽẽ uitelligentiam:
Intellectum petit. ut ipse se nouerit. &
uaturs sue possit scire rationẽ. At illi
qui de rerum natura disputant: celi seru¬
tantur plagas: qui seipsos seire ñ possunt:
pitant intelligentiã. sine cłi dono posse
eoncedi. Uude & nos humilitatẽ clebe¬

Expanded text:
a postulatur . Petitur ergo Dei donum. Deinde vide ordinem: Da mihi, inquit, intellectum; ut discam mandata tua. Intellectus praemittitur, ut scientia sequatur. Nam nisi quis intellexerit, doctus esse non poterit. Doctrinam igitur intellectus facit, non memoria. Nihil enim prodest multa legisse, nisi intelligas ipse quae legeris. Et in Apostolo post manifestationem Spiritus, sermonem scientiae legisti postea substitutum, ut scias intellectum memoriae praeferendum et illum posse habere scientiam, cui ante intellectus adfulserit. Simul humilitatem considera. si propheta intellectum dari sibi postulat, quis tam arrogans, qui atur in sua potestate esse intelligentiam? Intellectum petit, ut ipse se noverit, et naturae suae possit scire rationem: at illi qui de rerum natura disputant, coeli scrutantur plagas, qui se ipsos scire non possunt, putant intelligentiam sine Dei dono posse concedi. Unde et nos humilitatem debe
Abbreviated transcription (Latin):
uit ꝓbationis gr̃am. ea quȩ laboriosa & adũ¬
sa sunt suttinendo: uistum aũt d̃i eẽ uidiciũ
& ideobene certantes numquã deseri uel
relinqui. & coronã his post labores posse de¬
ferri: siue in scdđ̾is & ꝓsꝑis positus. cognouit
etiã ctiuttias rerũ diuersosq suoressũs tẽp¬
tationis causa solere suppetere: ut his qui
his utitur. rerum ꝓsꝑitate temptetur. In ep
gͥ laudandus ꝓpħa dauid. qr cum ista ag¬
nosceret humillabat᷑. ut humilitate sua
uel ꝓsꝑorum exeluderet tẽptamenta: uel
aduersorum subiret constantti e quanimita¬
te tolerantiã. Nongͦ magnoꝑe laudabilis
ẽet ꝓpħa si laudaret uidicia dĩ: usus afflu¬
entia secłorum. Quꝯd enĩ magnũ facinus
si quando in sedis sumus laudamus dñiͥ
quando in diuttiis sumus. quaudo nullis
uexamur uiuiriis: Illud ẽ magnifieum
sisubiectus contumeliis udiciũ dĩ laudes:
siuexatus egritudine iudicia c̃i p̃dices: si

Expanded text:
uit probationis gratia ea quae laboriosa et adueuit probationis gratia ea quae laboriosa et aduersa sunt sustinenda, iustum autem dei esse iudicium et ideo bene certantes numquam deseri uel relinqui et coronam his post labores posse deferri; siue in secundis et prosperis positus cognouit etiam diuitias rerum diuersosque successus temptationis causa solere suppetere, ut is qui his utitur rerum prosperitate temptetur. in eo igitur laudandus propheta Dauid, quia, cum ista agnosceret, humiliabatur, ut humilitate sua uel prosperum excluderet temptamenta uel aduersorum subiret constanti aequanimitate tolerantiam. Non ergo magnopere laudabilis esset propheta, si laudaret iudicia dei usus affluentia secundorum. quid enim magnum facimus, si, quando in secundis sumus, laudamus deum, quando in diuitiis sumus, quando nullis uexamur iniuriis? illud est magnificum, si subiectus contumeliis iudicium dei laudes, si uexatus aegritudine iudicia dei praedices, si
Abbreviated transcription (Latin):
gelii lectio docere nos debet. Ait enĩ dñs
ad eoᷤ qui eredebant ei ex iudeis. Si manse¬
ritis in u̾bo meo cognoseetis ueritatẽ: ot
ueritas liberabit nos. Si manseritis inquit.
cognoseetis. Uides quia ñ a principio poturt
cognoscere: quicũq timens dm̃ uerbum eiꝰ
audit. Non solum aũt ñ idem ẽ timor ec
cognitio: uerum etiã ñ idem ẽ fules et
cognitio. Si quidem etiã apłs docuit: di¬
uersa eẽ munera grãrum. Alii inquit datur
ꝑ spm̃ sermo sapientie : alii sermo scientie.
socł̃m eunidem sp̃m: alii fides in uno spiritu.
Sigͦ ali fides cdatur. alii cognitio: uides q
abi fides. ñ statun eognitio. Ubi aũt eogni¬
tio & fides ẽ & prudentia: nec abeo diligeutiã
possumnus separare. habuit gͥ eognitionẽ
sẽs diuid ut pote ꝓpł ꝑfectus. quaudoqui¬
d̾em tta ꝑfecte cognouit. ut humiliaret᷑ in
ueritate. Siue ergo in adũsis positus agno¬

Expanded text:
gelii lectio docere nos debet; ait enim dominus gelii lectio docere nos debet; ait enim dominus ad eos, qui credebant ei ex Iudaeis: si manseritis in uerbo meo, cognoscetis ueritatem et ueritas liberabit uos. si manseritis, inquit, cognoscetis. nides quia non a principio potuit cognoscere quicumque timens deum uerbum eius audiuit. non solum autem non idem est timor et cognitio, uerum etiam non idem est fides et cognitio, siquidem etiam apostolus docuit diuersa esse munera gratiarum. alii enim, inquit, datur per spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae secundum eundem spiritum, alii fides in eodem spiritu. si ergo alii fides datur, alii cognitio, uides, ubi fides, non statim cognitio, ubi autem cognitio, et fides est et prudentia nec ab eo diligentiam possumus separare. Habuit ergo cognitionem sanctus Dauid utpote propheta perfectus, quandoquidem ita perfecte cognouit, ut humiliaretur in ipsa ueritate. siue ergo in aduersis positus agno
Abbreviated transcription (Latin):
lationes. & afflictiones. ad celeste p̃mium
ꝑuenitur. Sicut enĩ certantib athletis
corona defertur. usto iudicio hominũ: ita
legitimne ce etantib xp̃ianis diuino uidicio
palma decernit᷑. Uincenti inquit dabose¬
dere metũ in sede mea. Uita gͦ nr̃a eximi¬
natur igne. sicit splendor argenti: ut uir¬
tus certaminib adꝓbetur. Transiusoꝰuiquit
ꝑignẽ & aquã: & induxisti nos in refrige¬
rium. Per hec gͥ uera uidicia tua ẽẽ cogno¬
iii. Humiliatus sum ut hȩc uiderem: qr hi
qui exaltati sunt corde. oculos ad uertta¬
tem aꝑire ñ possunt. Cum aũt humiliam̃
peecata nr̃a cognoseunus: & ipsa humilita¬
te delicta nr̃a purgamus. humiliatꝰ sum
inquit: & saluum me fecit. In ueritate gͦ
humiliatur. qui humibatus ẽ ad salutem:
nec uane ꝑtulit passionẽ. qui salitẽ uerita¬
tis secutus ẽ. Distat gͥ uit̃ cognoseere et
tuere: ut eo reuertamur. Deniq euuan¬

Expanded text:
lationes et adflictiones ad caeleste praemium lationes et adflictiones ad caeleste praemium peruenitur. sicut enim certantibus athletis corona defertur iusto iudicio hominum, ita legitime certantibus christianis diuino iudicio palma decernitur. uincenti, inquit, dabo sedere mecum in sede mea. uita ergo nostra examinatur igne sicut splendor argenti, ut uirtus certaminibus adprobetur. transiuimus, inquit, perignem et a qua m, et induxisti nos in refrigerium. per haec igitur uera iudicia tua esse cognoui. humiliatus enim sum, ut haec uiderem, quia hi, qui exaltati sunt corde, oculos ad ueritatem aperire non possunt; cum autem humiliamur, peccata nostra cognoscimus et ipsa humilitate delicta nostra purgamus. humiliatus sum, inquit, et saluum me fecit. in ueritate ergo humiliatus qui humiliatus est ad salutem, nec uane pertulit passionem, qui salutem ueritatis secutus est. Distat igitur inter cognoscere et timere, ut eo reuertamur. denique euan
Abbreviated transcription (Latin):
set dũs discipulos quot paues haberent:
& illi respondissent qr quinq tantũ laberẽt
panes: ipse ait. Quid faciemus inquit uĩt
tantos homines: Hoc aũt dicebat tẽptaus
eos. Seiebut enĩ: quid eẽt facturus. Qui
gͦ uistus ẽ: examine iusticiȩ suȩ credit. qr¬
dĩ uidicia iusta sunt. Uel sedm grecum.
qr dĩ udicia sunt ipsa iusticia. S hoc ut
aguoseeret fecit p̃missa p̃catio: qm̃ intellee¬
tum sibidari poposcit. ut mancdata di disce¬
ret. Accepta gͦ intellectus & cognitionis
gra. agnouit iusta ẽẽ cłi uidicia. agnosce̾
auĩtt ꝑfecti ẽ. Deniq aliud ẽ. credere aliud
cognoseere. fides tunentis ẽ: agnitio sa¬
pientis. Qui enĩ timet. rationẽ ñ querit.
Sapiens aũt & agnitionẽ eorum inuestigat:
quecũq ꝑciꝑe desiderat. Credidi inquit:
ꝓpͥter quod locittus sum. Cognouit autẽ
intelligens quod locittus ẽ. In quo gͦ usta
iuidicia d̃ĩ sunt: Quia ꝑ labores. & tribu¬

Expanded text:
set dominus Iesus discipulos, quot panes haberent, set dominus Iesus discipulos, quot panes haberent, et illi respondissent quia quinque tantum haberent panes, ipse ait: quid faciemus, inquit, inter tantos homines? hoc autem dicebat temptans eos; sciebat enim quid facturus esset. qui ergo iustus est, examine iustitiae suae credit, quia dei iusta iudicia sunt, uel secundum Graecum, quia iudicia dei sunt ipsa iustitia. Sed hoc ut agnosceret, fecit praemissa precatio, quoniam intellectum dari sibi poposcit, ut mandata dei disceret. accepta est ergo intellectus et cognitionis gratia, agnouit iusta dei esse iudicia. agnoscere autem perfecti est. denique aliud est credere, aliud agnoscere: fides timentis, agnitio sapientis. qui enim timet, rationem non quaerit, sapiens autem et agnitionem eorum inuestigat quaecumque percipere desiderat. credidi, inquit, propter quod Locutus sum; cognouit autem intellegens quod locutus est. In quo ergo iusta iudicia dei sunt ? quia per labores et tribu
Abbreviated transcription (Latin):
ut diues. utt pauꝑ sit. ut moriatur uiue niz
uel senex: si quis uttendat sẽpturis diuinis
inteligit hȩe fieri uicdicio cd̃i. Hiehil em̃ ẽ.
p̃ter dĩ scientiã. Exemplũ querimus: ñ ẽ ab¬
sconditũ. Si quidem iob nunquã amisisset
ꝓprias facultates: nisi eẽt traditus aduer¬
sarie potestati. Dedit enĩ dñs potestatẽ
diabolo. in facultates eius: ut temptaretur
qualẽ amisso patrunonio haberet affectum.
Dedit in filios: dedit in corpus eus: nt ꝓba¬
retur. qđ ñ dolore liberoꝵ defuncłorum.
aut erueiatu eorporis. aut constantia men¬
tis anuneq deficeret. Et dñs quidem uo¬
uerat fortem: s in illo docere atq eaminare
nos uoluit: utrũ unitatores eius ẽẽ possimꝰ.
Heniq & abraham temptauit: quando fili¬
um senis uincũ sibi petis unmolari. Sciebat
utiq mentẽ abrabe. S scieus temptat dñs
sieut legisti in euuangłio: q eum ĩterrogas¬

Expanded text:
ut diues, ut pauper sit, ut moriatur iuuenis ut diues, ut pauper sit, ut moriatur iuuenis uel senex. si quis intendat scripturis diuinis, intellegit haec fieri iudicio dei; nihil enim est praeter dei scientiam. exemplum quaerimus? non est absconditum, siquidem Iob numquam amisisset proprias facultates, nisi esset traditus aduersariae potestati. dedit enim dominus potestatem diabolo in facultates eius, ut temptaretur, qualem amisso patrimonio haberet affectum; dedit in filios, dedit in corpus eius, ut probaretur, quod non dolore liberorum defunctorum aut cruciatu corporis a constantia mentis anima defetisceret. dominus quidem nouerat fortem, sed in illo docere atque examinare nos uoluit, utrum imitatores eius esse possemus. denique et Abraham temptauit, quando filium senis unicum sibi petiuit immolari. sciebat utique mentem Abrahae, sed sciens temptat dominus, sicut legisti in euangelio, quia, cum interrogas
Abbreviated transcription (Latin):
inurias fecimus: quando spoliauiꝰ. quan¬
ddo etiã u̾berauimus: Diect. Quã diai uni
horum minimoꝵs fecistis: in fecistis. sropt̾ea
caueatius diligentuis. ne eui uel minimo
cõtumelias irrogemꝰ: ne ipsi dño in illis mi¬
nimis contumeliosi fuisse uideamur. Qua
ratione aũt dixerit. qui tinent te uide¬
buit me & lerabunt᷑: ipse exposuit dicẽs.
Quia in u̾ba tua suꝑsꝑaui. Hoc ẽ dicere.
Intus me uideriutt: uitus me tetigerunt.
intus me aspexerunt. ubi spem assumpsi
de tuis u̾bis: ubi tua uͥba ꝑcepi. Bratigͦ
qui uident iustũ & letantur: qr sꝑant in
d̃ĩ uerba. Quã multi aũt sunt qui oderuiit
uistos: qui ꝑseritant᷑ dĩ u̾ba. qui iusti sunt.
Et eum aliquos doctos auduint impii.
eos ꝓpter doctrinã uttare consuerunt. Se
Qui potest intelligere que sunt diuine
puidentie: ittitur eo sermone quo usus ꝓplĩa
e. sẽs dauid: qr omĩa uidicio dĩ fiunt. Ut
egrum eorpus aliquis habeat. ut salubre.

Expanded text:
iniurias fecimus, quando spoliauimus, quaniniurias fecimus, quando spoliauimus, quando etiam uerberauimus ?\', dicet: quamdiu uni horum minimorum fecistis, mihi fecistis. propterea caueamus diligentius, ne cui uel minimo contumeliam inrogemus, ne ipsi domino in illis minimis contumeliosi fuisse uideamur. Qua ratione autem dixerit: qui timent te uidebunt me et laetabuntur, ipse exposuit dicens: quia in uerba tua supersperaui. hoc est dicere: intus me uiderunt, intus me tetigerunt, intus me aspexerunt, ubi spem adsumpsi de tuis uerbis, ubi tua uerba percepi. beati ergo et qui uident iustum et laetantur, quia sperant in dei uerba. quam multi autem sunt qui oderunt iustos, quia perscrutantur dei uerba qui iusti sunt, et cum aliquos doctos audiunt impii eos propter doctrinam uitare consuerunt! Seqqui potest intellegere quae sunt diuinae prouidentiae, utitur eo sermone quo usus propheta est sanctus Dauid, quia omnia iudicio dei fiunt, ut aegrum corpus aliquis habeat, ut salubre,
Abbreviated transcription (Latin):
dinem factus ẽ honoremus in paupere.¬
honorat. e uius imaginẽ coronauit. Et qͥ
statuã contempserit imꝑatoris. imꝑatori
itiq euiꝰ statuã conspittauerit fecisse ui¬
detur inuriã. Gentiles lignũ adorat:
quia di imaginẽ putant. S uiuisibilis
coronã imagini detrahere uideamur. quã
unicuiq xp̃c imposuit. Caueamꝰ ne aliquid
decrahiamus his. quib debemus adiungẽ.
S qd peius ẽ ñ solum ñ honeftamus pau¬
peres. s etiã dehonestamus: destriumus.
ꝑse quimur. Et ignoramus quod ꝑ has
imagiies di congregamꝰ iniuirias:ͥ eum
factos ad cdi unaginẽ pittamus ẽẽ ledendos:
Qui enĩ irridet pauꝑem: exacerbat eum
qui fecit illum. S adexit ille qui dicet.
E suruii & ñ dedistis mͥ manducare. Sitius
& ñ dedutis mn bihere. Eger erã .& ñ iustiastis
me. Et quanta itta leuicra sunt: quã si dieat.
Inuirias m fecistis: nuidastis me. uerberastis
me. Quẽ si quis int̾rogauerit. quando tibi

Expanded text:
dinem factus edinem factus ehonorat, cujus imaginem coronavit: et qui statuam contempserit imperatoris, imperatori utique cujus statuam consputaverit, fecisse videtur injuriam. Gentiles lignum adorant, quia Dei imaginem putant: sed invisibilis coronam imagini detrahere uideamur, quam unicuique Christus inposuit. caueamus, ne aliquid detrahamus his quibus debemus adiungere. sed, quod peius est, non solum non honestamus pauperes, sed etiam dehonestamus destruimus persequimur, et ignoramus, quod has in imaginem dei congregamus iniurias, cum factos ad dei imaginem putamus esse laedendos; qui enim inridet pauperem exacerbat eum qui fecit i II u m. sed aderit ille, qui dicat: esuriui et non dedistis illum manducare, sitiui et non dedistis mihi bibere, aeger eram et non uisitastis me. et quanto ista leuiora sunt, quam si dicat: \'iniurias mihi fecistis, nudastis me, uerberastis me\'! quem si quis interrogauerit: \'quando tibi
Abbreviated transcription (Latin):
illa quę funbriã dñi tetigit sanarecur.
& ille cui intendit dñs iħs. statumn ex
euis oculis gr̃am sanitatis haurirent.
S qui udet iustum: debet scire qͥd uide¬
at. Non illum iudet in corpore: ñ in
uestimento: ñ in patrimonio: ñ in uultu:
s uitus uulet. Nlon inquã illim uidet.
nisi eus idorit ments̃: nisi eus sermonẽ
urtendexit.: nusi sensus illuis potuerit com¬
p̃hendere: sapientiã detractatu eiꝰ assumere.
Tunc gͥ lecabitur eum ista ꝑspexerit. cuui¬
ata cognouerit. Ita gͦ & uos sicubi audiui
mus festinenus uidere: sieut illa mulier
quȩ audiuit in domo pharisei diseumbere
Sicubi gͦ iustus sedeat: sieubi aceũbat le
festinemus uidere eum. Preciosumẽ udẽ
uirũ iustum: ut uideas euin seđm ilagi¬
nem di. Quod foris ẽ. nichil ꝓdest. quod
untus ẽ sanat. Sine & in eo qui foeis ẽ: ilũ
qui uitus ẽ frequent̃ aspicimus. Ut si uide¬
rimus pauꝑem: illum ad cuius similitu¬

Expanded text:
illa quae fimbriam domini tetigit sanaretur illa quae fimbriam domini tetigit sanaretur et ille cui intendit dominus Iesus statim ex eius oculis gratiam sanitatis hauriret? Sed qui uidet iustum debet scire quod uideat. non illum uidet in corpore, non in uestimento, non in patrimonio, non in uultu, sed intus uidet. non, inquam, illum uidet nisi eius uiderit mentem, nisi eius sermonem intenderit, nisi sensus illius potuerit conprehendere, sapientiam de tractatu eius adsumere. tunc igitur laetabitur, cum ista perspexerit, cum ista cognouerit. ita ergo et nos, sicubi audimus iustum, festinemus uidere, sicut illa mulier quae audiuit in domo Pharisaei discumberesicubi ergo iustus sedeat, sicubi accumbat, festinemus uidere eum. pretiosum est uidere uirum iustum, ut uideas secundum imaginem dei. quod foris est nihil prodest, quod intus est sanat. sane et in eo qui foris est illum qui intus est frequenter aspicimus, ut, si uiderimus pauperem, illum ad cuius similitu
Abbreviated transcription (Latin):
ecntium eũ uidet᷑ : ita imꝓbi uistoꝵ cog¬
nitione torquent᷑: qr uel tacttis scõrum
morib arguuntur. Torquet castitas in¬
continentẽ: auaritiã liberalitas: impie¬
tatem fides. De hoc quoq parili uilis
animantis: sumamꝰ exemplum. Nam
sicut ꝓdesse diximus mutũ aninal
cũ uidetur. ita obẽe ꝑcepinus lupũ. si
aliquẽ uidento p̃uenerit. Uocem enun
ferunt᷑ amittere: quos prius lupus uide¬
rit. Dasiliseus quoq hoc ẽ noxius serpens.
quodeũq uderit prior aninal fertur¬
occidere: & allegatur statim necare qui
potuerit a serpente huiꝰmodi p̃uideri.
spĩe quoq serpens mori dicitur: si fuerit
hominis p̃uentus aspectu. Ergo si tanta
urcus in oculis serpentis. uel in oeulis ẽ
hominis. ut si alterum alter prior uide¬
rit possit occidere: ñ ẽ uirtus in oculis¬
uiri iusti qui repletus uirtutis & gr̃a.
cum pͣsertim tantũ oꝑetur fides. ut ec

Expanded text:
centium, cum uidetur, ita inprobi iustorum cogcentium, cum uidetur, ita inprobi iustorum cognitione torquentur, quia uel tacitis sanctorum moribus arguuntur. torquet castitas incontinentiam, auaritiam liberalitas, impietanimantis sumamus exemplum. Nam sicut prodesse diximus mutum animal cum videtur, ita obesse percipimus lupum, si aliquem videndo praevenerit; vocem enim feruntur amittere, quos prius lupus viderit. Basiliscus quoque hic est noxius serpens si quodcumque viderit prior anioccidere, et allegatur statim necari qui potuerit a serpente huiusmodi praeuideri. ipse quoque serpens mori dicitur, si fuerit hominis praeuentus aspectu. ergo si tanta uirtus uel in oculis serpentis uel in oculis est hominis, ut, si alterum alter prior uiderit, possit occidere, non est uirtus in oculis iusti qui repletus uirtutis est gratia, cum praesertim tantum operetur fides, ut et
Abbreviated transcription (Latin):
habit trione ꝓficeret. Propterea ipse pau¬
lus & barnabas eũ ierosolum ã ingrede¬
rentur magnifice excipielant᷑ ab eccłia
ab apsĩs & mnaiorib natu: cum autem
abire uellent. ne discederent rogabantur:
& ut postea de paulo legimꝰ. cũ lacrimis
deducebatur. Nam si ẽ tanta uis in natu¬
ralib ut anunal uisiun ꝓsit ic tericis:
ita ut mortiui quoq cornu eius animan¬
tis ꝓdesse dicatur. si fuerit demonstratũ
his qui huiꝰmodi inciderint passionem:
dubitare ñ possumus. qđ iusti sanet aspec¬
tus. Ergo animal uile irrationabile tan¬
tam uirtutẽ habet ut sanare hominem
possit mom̃to exiguo. quo uidetur: homo
iustus si tamen cũ fide ab eo aspiciatur
qui utilitatẽ ab eo ꝑcipe desiderat nichil
confert: An ñ uel ipsi oculors radii uir¬
tutem quaudam uidentur infiuudere.
his qui fideliter eum uidere desideraut:
S quẽ ad nodũ iustus letificat cor inno¬

Expanded text:
habitatione proficeret. propterea ipse Pauhabitatione proficeret. propterea ipse Paulus et Barnabas, cum Hierosolymam ingrederentur, magnifice excipiebantur ab ecclesia, ab apostolis et maioribus natu. cum autem abire uellent, ne discederent rogabantur et, ut postea de Paulo legimus, cum lacrimis deducebatur. nam si est tanta uis in naturalibus, ut animal uisum prosit ictericis, ita ut mortui quoque cornu eius animantis prodesse dicatur, si fuerit demonstratum his qui huiusmodi inciderint passionem, dubitare possumus, quod iusti sanet aspectus ? ergo animal uile inrationabile tantam uirtutem habet, ut sanare hominem possit momento exiguo quo uidetur: homo iustus, si tamen cum fide ab eo aspiciatur qui utilitatem ab eo percipere desiderat, nihil confert? non uel ipsi oculorum radii uirtutem quandam uidentur infundere his qui fideliter eum uidere desiderant ? Sed quemadmodum iustus laetificat cor inno
Abbreviated transcription (Latin):
qr iustus dieit. qui timnent te uidebunt
me & letabuntur. Qultis enĩ iustus gra¬
ius ẽ: eum uidetur. Deniq & in eiuian¬
gelio. pleriq dñm iħm udere ñ poterant.
sicut genesaren rogabant eũ ut abiret de
regionib eorum. Et alii ei transitũ de ne¬
gabant: quando tam̃ ꝑ eos transire nole¬
bat. Unde puto quod sicut illic uidaice
forma impietatis exprimit᷑: ita hic eocłiȩ
gr̃a reueletur. sropłut enĩ totum orbem re¬
plendum ẽẽ tunore diuuio: & ideo quasi
timentes dm̃. scõrum dicit cognitione le¬
tari. Qui enĩ uidet iustũ & gaudet: etiã
ipse uult ẽẽ uistus. Pulchrum ẽ eñ ut in
alus delectet᷑. quod uult ipse in se serua¬
re qui sumpsit. Est enĩ insitum bonis. ut
ricors liberalem affectu pio diligat: & uir¬
aspectus ammonitio correctionis ẽ: ꝑfec¬
dearis & ꝓsis. Bonũ ẽ gͦ uir uistus. spt̾ea
deniq apłs paulus ascendit iherosolunã
ut uistos uideret: & cum petro mansit
dieb quindecim: ut ex euis aliquid eo¬

Expanded text:
i timent te, videbunt me, et laetabuntur; multis enim justus gravis est, cum videtur. Denique in Evangelio plerique Dominum Jesum videre non poterant: sicut Geraseni rogabant eum, ut abiret de regionibus eorum : et alii ei transitum denegabant, quando tamen per eos transire nolebat . Unde puto quod sicut illic Judaicae forma impietatis exprimitur: ita hic Ecclesiae gratia reveletur. Prophetat enim totum orbem replendum esse timore divino; et ideo quasi timentes Deum sanctorum dicit cognitione laetari; qui enim videt justum, et gaudet, etiam ipse vult esse justus. Pulchrum est enim ut in aliis delectetur, quod vult in se servare, si sumpserit. Est enim insitum bonis; ut ricors liberalemaspectus admonitio correctionis est, perfecdearis et prosis! bonum ergo uir iustus. Propterea denique apostolus Paulus ascendit Hierosolymam, ut iustos uideret, et cum Petro mansit diebus quindecim, ut ex eius aliquid co
Abbreviated transcription (Latin):
sobrius ille sit qui ñ habet ignorantiã d̃i.
uec titubat ebrietate ꝑfidiȩ: uste aũt
sobrus in quo oꝑum gr̃a eui fidei sobri¬
etate resplendet. Sequitur uersus .uii.
Conit̾tantur ad me qui timent te .s qui
scuuit testimonia  Alius lubet inꝓxune
uixta grecum:conu̾tantur mͥ.
Si adme leginuᷤ. ouse conuertant᷑ quiti¬
ment dm̃. ne ist conmissis ꝓpriis
erubeseant. uel certe luaut supplicia de¬
lictorum. Conu̾tantur aũt acd cũ seruiiluĩ
ꝓpħcamq doctrinã: ut dediscant puden¬
da cõmitere: & tanti emendatione doc¬
toris exuant mores suos: delictoꝵq la¬
be decersa uirtutũ induant discipliiam.
Siaũt ita legunus conu̾tantur mͥ: hocẽ.¬

Expanded text:
sobrius ille sit, qui non habet ignorantiam Dei, sobrius ille sit, qui non habet ignorantiam Dei, nec titubat ebrietate perfidiae: juste autem sobrius, in quo operum gratia cum fidei sobrietate resplendet. 44. Sequitur versus septimus: Convertantur ad me qui timent te, et qui sciunt testimonia tua. Alius habet, maxime juxta Graecum: Convertantur mihi. Si ad me legimus: convertantur qui timent Deum, de commissis propriis erubescant; vel certe luant supplicia delictorum: convertantur autem ad Dei servulum, Propheticamque doctrinam; ut dediscant pudenda committere, et tanti emendatione doctoris exuant mores suos, delictorumque labe detersa, virtutum induant disciplinam. Si autem ita legimus: Convertantur mihi, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
id eo ait. ñ ueni uocare ustos s peceatores:
os eẽ deberi: docuit euident̃. Potest aũt¬
aliquis & sobruis ẽẽ. & ñ iuste sobrius: ut
sobrius sit a uino. ñ sit sobrus equitate atq
uisticia. Est eiũ crapula iniquitatis. Potest¬
& aliquis & ebrictati & lixuriȩ semꝑ in¬
dulgens. dum aliena tamen diriꝑe conat᷑:
occupatus studĩo. sobruis ẽẽ a uino: & ñ
sabrius a rapinis. Nec iste gͦ uiste sobri.
ded apłs. aminouet. it sit in nobis iusta
sobrietas. Beniq addidit & uolite peccare.
Quieiũ peecat. & si sobrius sit. ñ potest
tamen tamquã uiste sobrius p̃dicari. Noli¬
te in quit seduei: hoc ẽ ne alieni erroris ebri¬
etas uos faciat temulentos. Corrum punt
mores bonos colloquia mala: eo qđ ore et¬
labiis infideliũ. tainquã ebrietas quecdam
morib audientis in funditur. Meritoq ac¬
didit. Sobrii estote uste: & nolite pecei¬
re. Iguorautiã enĩ quidam cdi habent: ut

Expanded text:
ideo ait: non ueni uocare iustos, sed peccatores, ideo ait: non ueni uocare iustos, sed peccatores, os esse debere docuit euidenter. potest aliquis et sobrius esse et non iuste sobrius, ut sobrius sit a uino et non sit sobrius aequitate atque iustitia — est enim crapula iniquitatis —, potest et aliquis ebrietati et luxuriae semper indulgens, dum aliena tamen diripere conatur, eo occupatus studio sobrius esse a uino et non sobrius a rapinis; nec iste iuste sobrius. ideo apostolus admonet, ut sit in nobis iusta sobrietas. denique addidit: et nolite peccare. qui enim peccat, etsi sobrius sit, non potest tamen tamquam iuste sobrius praedicari. nolite, inquit, seduci — hoc est: ne alieni erroris ebrietas uos faciat temulentos —; corrumpunt bonos mores conloquia mala, eo qlabiis infidelium tamquam ebrietas quaedam moribus audientis infunditur. Meritoque addidit: Sobrii estote juste, et nolite peccare. Ignorantiam enim Dei quidam habent; ut
Abbreviated transcription (Latin):
centes aũt possuit priorib renuntiare pec¬
catis. Considera michi nunc aliquos
ena rapientes: & in his ñ solum ñ erubes¬
cere. s etiã głiari solere: tainquã uel pul¬
chritudinis uel potentiȩ suȩ titulos de¬
biliores ipsis eruminib suis. quod eum tan¬
ta cõmittant ñ confundant᷑. Uerũ eorum
si quis postea ueniat in ecclłam: eredat in
dũm iħm. audiat euuaugłium: compungat᷑
eorde: tunc demũ incipiet tamquã atroera
E gruita quȩ deliquerit agnoseere :̃ & in
his quȩ agnouerit erubescere. Quid sit
aũt exercebor in p̃ceptis tuis: In lege
umentũ: ut ñ deserendum existimes. s¬
s potuis eleuandũ. Quod att iniuste iniqui¬
tatẽ gesserunt: in quẽ hoc dicat᷑ consicłera:
nisi in eum qui forte iuste miquitatẽ ge¬
rat. Idẽ si lesus ꝑ legem cupiat se uindica¬
re: urta p̃cepta moysi iuste uidet᷑ facere
iniquitatẽ: s ñ sed̃m euuangłii p̃cepta. Et

Expanded text:
centes autem possint prioribus renuntiare peccentes autem possint prioribus renuntiare peccatis. Considera mihi nunc aliquos ena rapientes; et in his non solum non erubescere, sed etiam gloriari solere, tamquam vel pulchritudinis, vel potentiae suae titulos dedetestabiliores ipsis criminibus suis, quod cum tanta committant, non confundantur. Verum eorum si quis postea veniat in Ecclesiam, credat in Dominum Jesum, audiat Evangelium, compungatur corde: tunc demum incipiet quam atrocia et grauia deliquerit agnoscere et in his quae agnouerit erubescere. Quid sit autem exercebor in praeceptis tuis, in Lege jumentum; ut non deserendum existimes, sed potius eleuandum. quod autem ait: iniuste iniquitatem gesserunt, in quem hoc dicatur considera nisi in eum, qui forte iuste iniquitatem gerat, id est: si laesus per legem se cupiat uindicare iuxta praecepta Moysi, iuste uidetur facere iniquitatem, sed non secundum euangelii praecepta. et
Abbreviated transcription (Latin):
bona unusquisq scõrum credit se uidere
in tr̃a uiuentiũ. Qd credimus nos uisuros.
Si reddidi retribuentib mͥ iala. Num qͥd
ille maledieitꝰ is qui in se mala gesserunt. d¬
Honutiq. idebat eñ caritatẽ etiam
immieis sius deferendam: eũ uenisset euuã¬
gelii p̃dicator. Qlude arbitror qr quasi me¬
dicus uelit eos sanare qui leseruit: ut ini¬
quitatis suȩ contẽplatione conuenti. de
ꝓpriis flagitiis erubescart. In quo ñ solũ
ꝓpħicam incipuuit ꝓbare patientiã: ueruin
etiã emendare insolentiã suam. Pudor enĩ:
plerumq correctio ẽ nr̃i. Et dum incipit
nos pudere cõmissi: ne duitius pudeat
deserere que erubescenda sunt ammone¬
mur. Non gͦ malecdicit ꝓpħa: s quasi bo¬
nus medieus uult illos cognoscere & sei¬
re quid feceruit: ut eum in suã conscienti¬
am receꝑuit. quanta suoꝵs sit colliuues
delictorum incipiant erubescere. erubes¬

Expanded text:
bona unusquisque sanctorum credit se uidere bona unusquisque sanctorum credit se uidere in terra uiuentium. quod credimus nos uisuros, si reddidi retribuentibus mihi mala. numquid ille maledicit his qui in se iniqua gesserunt? non utique; uidebat enim caritatem etiam inimicissimis deferendamgelii praedicator. Unde arbitror quia quasi medicus velit eos ipsos sanare qui laeserint; ut iniquitatis suae contemplatione conventi, de propriis flagitiis erubescant: in quo non solum propheticam incipiunt probare patientiam, verum etiam emendare suam insolentiam. Pudor enim plerumque corrector est nostri; et dum incipit nos pudere commissi, ne diutius pudeat, deserere quae erubescenda sunt, admonemur. Non ergo maledicit Propheta, sed quasi bonus medicus vult illos cognoscere et scire quid fecerint; ut cum se in suam conscientiam receperint, quanta suorum sit colluvies delictorum incipiant erubescere: erubes
Abbreviated transcription (Latin):
Discamus gͦ & nos res in lege meditari.
& ñ auocemur scłaribꝰ illecebris. ñ occupe¬
mur impedim̃tis: s semꝑ ad legem dĩ
simus uitenti. Scͥptum ẽ enĩ. Os iusti
meditabit᷑ sapientiã: & lingua eius loque¬
tur uidiciũ. Hoc in ueteri testam̃to: eeterũ
audi dieentẽ & in nouo. ꝓpe ẽ u̾bum more
tuo: & in corde tuo. Et maxime hanc me¬
ditationẽ sacerelotib necessariã ostendit:
ad tytum seribens qr debet ep̃s amplecti
eum qui scđm doctrinã ẽ fidelem sermo¬
nẽ: ut potens sit exhortari in doctrina
sana. & eos qui contradicunt arguere.
Quod utiq sollicite atq in tentȩ medi¬
tationis ẽ: ñ ꝑfunctorie lectionis. Et
ad thunotheũ scribens ait. Attende lec¬
tioni. & exhortationi doctrinȩ. Lectio
enĩ frequens nec ut̃inissione aliqua de¬
stituta: doctrinȩ munus oꝑatur. Quod
huius corporis uttam uerȩ uitȩ grãm
ñ babere. ħ illam uitam suerã fore. eiuus

Expanded text:
Discamus ergo, et nos in Lege meditari, Discamus ergo, et nos in Lege meditari, non avocemur saecularibus illecebris, non occupemur impedimentis: sed semper ad legem Dei simus adtenti. scriptum est enim: os iusti meditabitur sapientiam et lingua eius loquetur iudicium. hoc in ueteri testamento; audi dicentem et in nouo: prope est uerbum in ore tuo et in corde tuo. et maxime hanc meditationem sacerdotibus necessariam ostendit ad Titum scribens, quia debet episcopus amplecti eum qui secundum doctrinam est fidelem sermonem, ut potens sit exhortari in doctrina sana et eos qui contradicQuod utique sollicitae atque intentae meditationis est, non perfunctoriae lectionis. Et ad Timotheum scribens, ait: Attendite lectioni, exhortationi, doctrinae . Lectio enim frequens, nec intermissione aliqua destituta, doctrinae munus operatur. 40. Quod huius corporis uitam uerae uitae gratiam non habere, sed illam ueram uitam fore, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ suo nomine p̃liantib auxiliũ pollicet᷑:
dicens. Cum gͦ traclent uos. nolite eogi¬
tare quomͦ aut quid loquamini. Tabitur
enĩ uobis in illa hora: quid loquamini. Hon
enĩ uos estis qui loquunini: s pat̾̃ meus
qui loq uitur in uobis. Ergo ne impares
sius certamini: duunũ semꝑ oremus
auxilium. ut naluis tribuat adhortationẽ.
Sienuĩ habeamus eũ qui nos exhortetur:
ñ facile cedunus. Neriq aũt habent qui
consoletur nos: nec abhorret a uero. In¬
stiganus enĩ aliquẽ blanda quedam ẽ ex¬
hortatio: quȩ certantẽ studio laudis accen¬
dit. & uelut quadam eonsolatione deinuil¬
Cui lex di meditatio ẽ. hiue p̃sto sunt
misediȩ : ut uiuat in et̃uum. Quomͦ enĩ
beatis qui potest ẽẽ sine nuseratione diui¬
ditur in lege. Ft̾ quẽ lex erudierit: dñseru¬
cdiuit. qui locutus ẽ legem. Ideoq serip¬
tum ẽ. Beatus cip quẽ tuerudieris
dñe: & de lege fieri. tua docueris eũ.

Expanded text:
pro suo nomine proeliantibus auxilium pollicetur pro suo nomine proeliantibus auxilium pollicetur dicens: cum ergo tradent uos, nolite cogitare enim vobis in illa hora quid loquamini. Non enim vos estis qui loquimini, sed Pater meus qui loquitur in vobis . Ergo ne impares simus certamini, divinum semper oremus auxilium, ut nobis tribuat adhortationem. Si enim habeamus eum qui nos exhortetur, non facile cedimus. 38. Plerique autem habent: Qui consoletur nos, nec abhorret a vero. Instigantis enim aliquem blanda quaedam est exhortatio, quae certantem studio laudis accendat, et velut quadam consolatione demulCui lex Dei meditatio est, huic praesto sunt misericordiae, ut vivat in aeternum. Quomodo enim beatus quis potest esse sine miseratione dividitur in Lege: et quem Lex 1100 erudierit, Dominus erudivit, qui locutus est Legem. Ideoque scriptum est: Beatus quem tu erudieris, Domine, et de lege tua docueris eum .
Abbreviated transcription (Latin):
suecũbas: quanto maiores tẽptationes
uideris. tanto magis roga ut u̾bum dei
adhactationẽ tibi afferat: sieut rogauee
paulus qui ait. Benedictus ds & pater
om̃is eonsolationis qui hortatur nos in
omni augustia: ut possunus & ipsi eonso¬
larieos qui sunt ii omi tribulatione. ꝑ ex¬
hortationẽ qua & ipsi aduocamur a do. qm̃
sieut habundant passiones xp̃i in nobis.
ita ꝑ xp̃i habundat etiã consolatio nr̃a.
Tanta ui apłicȩ peticionis rogat. ut eon¬
solationẽ accipiat a dño in omni tribulati¬
one. quo ñ solum ipse induat toleraittiã
uerum etiã alios consolet᷑. ut & ipsi possit̃
ꝓprie mentis angustias sustiuere. Si gͦ
ipse ii omni tribulatione udoneus fueris
approbatus. tuncdemũ dignus eris itt cõ¬
solationẽ accipias in omni tribulatione.
Et tamen ñ om̃is pasũo digna consolatione
dñi meretur. Pulchre aũt addidit: sedm̃.
scđm eloquũ tuũ seruo tuo. Ipse enĩ dñs

Expanded text:
succumbas, quanto maiores temptationes succumbas, quanto maiores temptationes uideris, tanto magis roga uerbum dei, ut adhortationem tibi adferat, sicut rogauit et Paulus, qui ait: be nedictus deus et pateromnis consolationis, qui nos exhortatur in omni angustia, ut possimus et ipsi consolari eos qui sunt in omni tribulatione per exhortationem qua et ipsi aduocamur a deo. quoniam sicut abundant passiones Christi in nobis, ita per Christum abundat etiam consolatio nostra. tanta ui apostolicae petitionis rogat, ut consolationem accipiat a domino in omni tribulatione, quo non solum ipse induat tolerantiam, uerum etiam alios consoletur, ut et ipsi possint propriae mentis angustias sustinere. si igitur ipse in omni tribulatione idoneus fueris adprobatus, tunc demum dignus eris qui consolationem accipias in omni tribulatione. et tamen non omnis passio digna consolatione lationem Christi meretur. Pulchre autem addidit: see u n dum uerbum tuum seruo tuo. ipse enim dominus
Abbreviated transcription (Latin):
in homuus potestate: s miserentis łĩ ẽ:
ut possis complere quȩ ceꝑis. Deniq tterũ
moysi dieit. Quia in hoc ipsum te suserta
uiut ottenderem in te iurtittẽ meã. Colligi¬
tur gͦ. ad hortationẽ diuinȩ misediȩ depu¬
tandam. Unde sequitur. Frgo eui uult mise¬
retur: & quẽ uult obdurat. Hunc miseratus
hoetatur: illum ñ reuoeans exeeratur. Et
nobis peccata minuunt᷑. Deniq lazarus
pauꝑ qui in hac uita tolerauit mala cõplu¬
rima. in gremio habrahȩ requiẽ consolati¬
ouis iuenit. Ille aũt diues qui consolati¬
onem haburt in scło: post eurricula uttȩ
huius fructũ quietis amisit. Quẽ si mi¬
seratus ds eẽt. castigasset potius in hoc scło:
ut postea ñ flagellaretur. Deniq ioblicet
grauiter flagellatus. etquidem flagellis
plurimis in opie: amissione filiorum. dolo
tribulationes fueruit: tanto uberior con¬
so latio reseruatur. Et tam̃ ne cadas atq

Expanded text:
in hominis potestate, sed miserentis dei est, in hominis potestate, sed miserentis dei est, ut possis complere quae coeperis. denique iterum Moysi dicit: quia ivi, ut ostendam in te virtutem meam . Colligitur ergo, adhortationem divinae misericordiae deputandam. Unde sequitur, Ergo cui vult miseretur, et quem vult indurat : hunc miseratus hortnobis peccata minuuntur. denique i-azarus pauper, quia in hac uita tolerauit mala complurima, in gremio Abrahae requiem consolationis inuenit, ille autem diues, qui consolationem habuit in saeculo, post curricula uitae huius fructum quietis amisit; quem si miseratus esset deus, castigasset potius in hoc saeculo, ut postea non flagellaretur. denique Iob, licet grauiter flagellatus et quidem flagellis plurimis inopiae, amissionis filiorum, dolortribulationes fuerint, tanto uberior consolatio reseruatur. et tamen, ne cadas atque
Abbreviated transcription (Latin):
num ꝓcella i eũ seuiret. Iste aũt tamquã
athleta fortis & patiens qui exereeri . ein¬
gianimã suã tribulationib nosset: ñ trifti¬
ciam dimouere. ñ impugnantiã declinare
desiderat. Non illud ouine desinere quod
fatigationem ei laboris afferret exposeit:
s magis in tempore laboris sui adu̾sus temp¬
tationũ ꝑcellas. dari sibi u̾bum consolatiois
exposeit. ut possit forti quȩ ingriunt m̃te
to lerare: ne aliqua mestieie ꝑturbatione
quat. Deniq add hortationem diuine esse
muserierecdiȩ: euideus testimouiũ dlocet.
Moy si enĩ dicit as. Aliserebor euui misertus
ero: & miscdiam p̃stabo eui miscdiam p̃stite¬
ro. Igitur ñ ẽ uolentis neq eurrentis: s mi¬
serentis dĩ. forte dicas. Ergo ñ debemus
uelle uel currere: At qui negligentes ds
deserere consueuit. Hongͦ hoc dixit: s qͥd
dieat consideremus. Non uolentis neq eur¬
rentis hominis: ꝑseuerantia ẽ. Non ẽ enĩ

Expanded text:
num procella in eum saeuiret; iste autem tamquam num procella in eum saeuiret; iste autem tamquam athleta fortis et patiens, qui exerceri et ungi animam suam tribulationibus nosset, non tristia dimouere, non inpugnantia declinare desiderat, non illud omne desinere quod fatigationem et laborem adferret exposcit, sed maioris in tempore laboris sui aduersus temptationum procellas dari sibi uerbum consolationis exposcit, ut possit forti quae ingruunt mente tolerare, ne aliqua maestitiae perturbatione quat. Denique adhortationis diuinae esse misericordiam euidens testimonium docet. Moysi enim dicit deus: misere b or cui misertus ero et misericordiam praestabo cui misericordiam praestitero. igitur non est uolentis neque currentis, sed miserentis dei. forte dicas: ergo non debemus uelle, currere? atqui neglegentes deus deserere consueuit\'. non ergo hoc dicit, sed quid dicat consideremus. non uolentis neque currentis hominis perseuerantia est; non est
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ iħm xp̃m dñm eonfitent᷑. que uudentes
rationem iuidicioꝵ tuoꝵ semꝑ exultant :
Qui enĩ ñ ex aliquo sed̾orum ꝓuentu s ex
cognitione rationis induet leticiam: ñ uisi
hortetur me: scd̾m u̾bum tuũ seruo tuo.
Aliqui habent in hoc loco. consoletur me.
Sic etiã in apło legimus. exhortationẽ ꝑ con¬
solatione dictam: & consolationẽ ꝑ ex horta¬
tione. Magua ẽ gͦ misedĩa dĩ. que ñ solum
tribuit remissionẽ peccatorũ. s etiã certan¬
tib aclhibet exhortationis ealcaria: ne sus¬
cepti certaminis passiones in belli formidine
derelinquant. Non enĩ misediam quasi is
qui uictus cedat. aut ueniȩ p̃cator implo¬
rat: s ut ci miseratione suecuictus. maio¬
ra uirib tanto munere fultus expediat.
Egregiam & singłarem ꝓpħ̃e spectato uirtu¬
tem. Alius enuĩ humiliatus erũpius ꝑoseeret.
ut eirca eum temptam̃ta desinerent: et
secdare acdũsa dñs dignaret᷑: ne tribulatio¬

Expanded text:
Christum dominum confitentur, quae uidentes rationem iudiciorum tuorum semper exultant? qui enim non ex aliquo secundorum prouentu, sed ex cognitione rationis induit laetitiam, non nisi hortetur me secundum uerbum tuum s eruo t u o. aliqui habent in hoc loco: consoletur r m e. sed etiam in apostolo legimus exhortationem pro consolatione dictam et consolationem pro exhortatione. magna est ergo misericordia dei, quae non solum remissionem tribuit peccatorum, sed etiam certantibus adhibet exhortationis calcaria, ne suscepti certaminis passiones inbelli formidine derelinquant. non ergo misericordiam, quasi is qui uictus cedat, aut ut ueniam peccator implorat, sed ut dei miseratione succinctus maiora uiribus tanto munere fultus expediat. egregiam et singularem prophetae spectato uirtutem. alius enim humiliatus aerumnis posceret, ut circa eum temptamenta desinerent et sedare aduersa dominus dignaretur, ne tribulatio
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ & dñs ubiq ẽ bonus : & cum remit¬
tit flagitia: & cum peccata castigat.
Castigat enĩ dñis: quẽ diligit. Castigatꝰ
ẽ etiã dauid: Deniq ait. Et fui flagel¬
latus tota die. S uir sapiens qui intellex̃
castigationẽ illam dñi sibi ꝓfuisse: ait.
Bonitatẽ fecisti cum seruo tuo dñe. scdm

Expanded text:
ergo et Dominus ubique est bonus, et cum remitergo et Dominus ubique est bonus, et cum remittit flagitia, et cum peccata castigat: Castigat enim Dominus quem diligit . 8. Castigatus est etiam David. Denique ait: Et fui flagellatus tota die . Sed vir sapiens qui intellexit castigationem illam Domini sibi profuisse ait: Bonitatem fecisti cum servo tuo, Dom
Abbreviated transcription (Latin):
ittiq itterentur & ipsi d̃i bonitate. Nã
& tibi ideo bonus ẽ: qr ꝑmanes. Quod si
ñ mauseris in bonctate & tu: excideris.
Nongͦ dñs ꝓpterea bonus eẽ clesistit quia
tu lapsus es: & indiges seueritate. Si qui¬
dem & seueritas cdł̃ in bonitatẽ recurrat:
it unusquisq castigatus pedem referat
ã peccatis: & ad uirtutum tranttẽ. bouãq
conu̾sationem recurrat. Deniq docet de
acdinodum deserta uirgulta. ita & homi¬
nes uelut caudicib quib dam uircutis
inserti: bonorum fructus possint ferre
meritorũ. Accuses necesse ẽ medicũ erude¬
litatis qr putrefactas uulnerũ fibras fer-¬
ro putauerit execandas: qr noxia & ser¬
pentia ulcera igni adusserit. ne uirus
in ulteriora ꝓserperet: uel quia magister
discipłm uerberauerit negligente. ut
metu u̾berum iudueret diligentiã. Cã¬
stigare enĩ amantis ẽ. ñ execrantis: et
icdeo bouitatis ẽ. ñ crudelitatis. Recte

Expanded text:
utique uterentur et ipsi bonitate Dei. Nam utique uterentur et ipsi bonitate Dei. Nam et tibi ideo bonus est, quia permanes: quod si non permanseris in bonitate, et tu excideris. Non ergo Deus propterea bonus esse desistit, quia tu lapsus es, et indiges severitate. Siquidem et severitas Dei in bonitatem recurrit; ut unusquisque castigatus pedem referat a peccatis, et ad virtutum tramitem, bonamque conversationem recurrat. Denique docet de admodum deserta virgulta, ita et homines velut caudicibus quibusdam virtutis inserti, bonorum fructus possint ferre meritorum. Accuses necesse est medicum crudelitatis, quia putrefactas vulnerum fibras ferro putaverit exsecandas; quia noxia et serpentia ulcera igni adusserit, ne virus in ulteriora proserperet: vel quia magister discipulum verberaverit negligentem, ut metu verberum indueret diligentiam? Castigare enim amantis est, non exsecrantis; et ideo bonitatis est, non crudelitatis. Recte