comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
S qr uenire tardius desiderantib uideba¬
tur: extcus inquit aquarũ deduxerunt
oculi mei. In iherenie quoq threnis: la¬
crunabilior series sub hac littera ẽ. Expan¬
dit syon manus suas: ñ ẽ qui consoletur
eam. Dignã remunerationẽ recepit: ut q̃
expandentẽ manus audire neglexit. &¬
sub alas eius succedere: ipsa postea expan¬
deret manus. & consolantẽ inuenire ñ
posset. Nam & si aute aduentũ dñi ihe¬
remias captiuitatẽ iudeoꝵs inlatam a
babiloniis deflere uideatur: tamen
ꝓpħico spũ istã magis captiuitatẽ p̃ui¬
dens. que hos intelligibiles babil omios
in ꝑpetui erroris uincula subiecit: &
domestice uirtitis excorres. de statu
pat̾ne deuotionis elimine̾ns longuiq̃
affecit ꝑegrinationis exilio: miserabi¬
li dolore deplorat. Nulla enĩ patria ue¬
rior quã fides: quȩ eos qui longe erãt
ꝓpe ẽẽ fecit: & ex aduenis atꝙ ꝑegrinis
ciuitatis suꝑnȩ iura conexuit: sicut

Expanded text:
sed quia uenire tardius desiderantibus uidebased quia uenire tardius desiderantibus uidebatur: exitus, inquit, aquarum traxerunt oculi mei. In Hieremiae quoque Threnis lacrimabilior series sub hac littera est: expandit Sion manus suas, non est qui consoletur eam. dignam remunerationem recepit, ut, quae expandentem manus audire neglexit et sub alas eius succedere. ipsa postea expanderet manus et consolantem inuenire non posset. nam etsi ante aduentum domini Hieremias captiuitatem Iudaeorum inlatam eis a Babyloniis deflere uideatur, tamen prophetico spiritu istam magis captiuitatem praeuidens, qua eos intellegibilis Babylonius in perpetui erroris uincla subiecit et domesticae uirtutis ex- torres de statu paternae deuotionis eliminans longinquae adfecit peregrinationis exilio, miserabili dolore deplorat. nulla enim patria uerior quam fides, quae eos qui longe erant prope esse fecit et aduenas atque peregrinos ciuitatis supernae iure conexuit, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ment declinandos: ut fide mitandã ꝑfi¬
diami ñ arbitrent᷑: cum in melius mittare
ꝓpositũ ñ leuitas s urtus neq culpa s gr̃a
sit. Alius eircensib ludis. aut theatralib
sollicitatus uoluptatib. aut ceteris uanita¬
tib occupatus. eccłiam ñ frequentat: aliũ
ruris quieta delectant: ea quȩ causa rarus¬
ad eccłiam accessus ẽ. Itaq diuerso usu in
eundem indeuotionis errorẽ itt̃q coneur¬
rit. s qui omnẽ iuã iniquitati odit. ad
uiu̾sa corrigit᷑ & emendatur. Et bene
posuit uiam iniquitatis. Ille enĩ facilius
iniquitatẽ declinat: qui uias eius non
fuerit ingressus :
psalimi. subiecta ẽ hiuic littere. Respice
mine & miserere mei.& ñ dñe tur michi
omĩs iuiquitas: faciem tuã illumina suꝑ
seruũ tuũ: ut ei qui erat in unbra mor¬
tis ppło. celestis miscdđ̃iȩ lumen or iretur:
adueir et xp̃s remissio peecatoꝵs. capti¬
uorum redemptio: subsidiũ laborantium.

Expanded text:
ment declinandos, ut fide mutandam perfiment declinandos, ut fide mutandam perfidiam non arbitrentur, cum in melius mutare propositum non leuitas, sed uirtus, neque culpa, sed gratia sit. alius circensibus ludis aut theatralibus sollicitatus uoluptatibus aut ceteris uanitatibus occupatus ecclesiam non frequentat; alium ruris quieta delectant eaque causa ad ecclesiam rarus accessus est. itaque diuerso usu in eundem indeuotionis errorem uterque concurrit. sed qui omnem uiam iniquitatis odit, ad uniuersa corrigitur et emendatur. et bene posuit \'uiam iniquitatis\'; ille enim facilius iniquitatem declinat, qui uias eius non fuerit ingressus. Xpsalmi subiecta est huic litterae: respice in me et miserere mei et non dominetur mihi omnis iniquitas. faciem tuam inlumina super serum tuum, ut ei qui erat in umbra mortis populo caelestis misericordiae lumen oriretur, adueniret Christus remissio peccatorum, captiuorum redemptio, subsidium laborantium.
Abbreviated transcription (Latin):
care uestigiũ. Multos enĩ intia blandio¬
ra decipiunt: & contra auertit a se plu¬
rimos. tristis & nimiũ seuera erudelitã:
si iuuentus acl amorẽ liberior: ad lapsũ
incantior: ad infirmitatẽ fragilior: ad
correctionem durior ẽ. Alius se restringit
a luxuria: s auaritiȩ euꝑiditate raptat᷑.
Plerumq enĩ peccata huiusmoh sunt ut
si alterũ declines ui curras alterũ. se na¬
ture usus aduiuat infirmitate. Odist luxu¬
riam. quasi frugi. s frug alitatis studio
habend cupiditas frequent̾ irrepit: aua¬
rttia ipsi rapine. ẽ subdita. Et quanto tole¬
rabilius ꝓpria ꝓfundere: qͣm aliena diriꝑe.¬
Sunt qui degenerẽ uitantes ignobilitatẽ
flabro scłaris ambitionis agitentur. & sic̃
quassatȩ harundines huc atq illue ferant᷑
incerti. Sunt etiã qui dum maioꝵ suoꝵs
statum secunt᷑ ueluti digna conu̾satione
contentiue errores quidem patrios existi¬

Expanded text:
care uestigium; multos enim uitia blandiocare uestigium; multos enim uitia blandiora decipiunt et contra auertit a se plurimos tristis et nimium seuera crudelitas. sed iuuentus ad amorem liberior, ad lapsum incautior, ad infirmitatem fragilior. ad correa luxuria: sed avaritiae cupiditate raptatur. Plerumque enim peccata hujusmodi sunt, ut si alterum declines, incurras alterum: et naturae usus adjuvat infirmitatem. Odisti luxuriam quasi frugi, sed frugalitatis studio habendi cupiditas frequenter irrepit. Avaritiae ipsi rapina est subdita. Et quanto tolerabilius est propria profundere, quam aliena diripesunt qui degenerem uitantes ignobilitatem flabro saecularis ambitionis agitentur et sicut quassatae harundines huc atque illuc ferantur incerti. sunt etiam qui. dum maiorum suorum statum secuntur. ueluti digna conuersatione contenti ne errores quidem patrios existi
Abbreviated transcription (Latin):
caritas sit. Et bene sibi respondit ꝓpħa.
Supra enĩ dixit. Lex dñi in rep̃hensibilis.
conuertens animã. Si lex anunã cõuertit.:
utiq qui diligit. legis dileetorẽ. Deinde
Beati in maculati inuia: qui ambulant
in lege dñi. Si umaculatus ẽ qui ĩ lege
ambulat: utiq coni̾titur qui diligit le
gem cłi. Ergo si lex unmacula tñ facit: rec¬
te caritas multitudinẽ peccatorũ oꝑit: qr¬
plenitudo legis caritas ẽ. Omnẽ inquit
uã iniustam odio habui. Si is qui p̃cepta
iusticiȩ diligit. facit ea quȩ diligit: itiq
is qui odit iuiquitatẽ ñ facit ꝗđ exosus ẽ.
Nec immerito ad dñi omĩa p̃cepta corri¬
gitur: qui omnẽ uiã odit iniquitatis. Nã
nis oinuẽ uiã iniquitatis oderis: ñ potes
ii omib p̃ceptis di corrigi. Sotist eium
fieri ut aliquis temꝑet a crudelitatis hor¬
rore: lubrico tamen deceptus amore m̾e¬
tricis. & senittas in continentiȩ iuuenił
ingressus: imp̃ssum seinel ñ queat reuo¬

Expanded text:
i respondit propheta. supra enim dixit: lex domini inreprehensibilis, conuertens animam; si lex animam conuertit. utique qui diligit legis dilector est. deinde beati inmaculati in uia, qui ambulant in lege domini. si inmaculatus est qui in lege dei ambulat, utique conuertitur qui diligit dei legem. ergo si lex inmaculatum facit, recte caritas multitudinem operit peccatorum, quia plenitudo legis caritas est. Omnem, inquit, uiam iniustam odio habui. si is, qui praecepta iustitiae diligit, facit illa quae diligit, utique is. qui odit iniquitatem, non facit quod exosus est. nec inmerito ad omnia domini praecepta corrigitur, qui omnem uiam odit iniquitatis: nam nisi omnem uiam iniquitatis oderis, non potes in omnibus praeceptis dei corrigi. potest enim fieri ut aliquis temperet a crudelitatis horrore. lubrico tamen deceptus amore meretricis et semitas incontinentiae iuuenilis ingressus inpressum semel non queat reuo
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ñ miagna fuerint oꝑa illa nec remune¬
ratione digna ꝑpetua. Qui quod etiã si
fieunus oꝑa aliqua iusticiȩ: facunus tam̃
ñ continua s rara. Pleriq ñ rapunt aliena:
ẜ ueseuuit de ꝓprio largiri. alii inua den¬
tes uidebitas facultates: quo spẽm usticie
sibiacquirant. solent conferre pauꝑib.
Nonẽ ieta in et̃num iusticia. Mutt uist
plerũq grauiter deliquerunt: ñ haben¬
tes et̾num fructum iusticiȩ. Soli do sup¬
qui pasett ustos & inuistos. Non enim
beneficis solis referencta iusticia ẽ: s illa
ẽ uera uifficia: quȩ ipsis quoq defertiur
nimieis. Oeritoq ait iusticia di. diligite¬
inuinicos urõs. Ergo sieit in eterium ẽ
uisticia soluis di. stalex c̃i ueritas.S. quomͦ
istued accipimus: Ntrũ ꝙ lex di ueritas hoc
ẽuera & qđ staruit ds omne uerũ sicut infra
at. omĩa mandata tua ueritas: an qr ueritã
lexdĩ ẽ. qr ñ mentitur d̃s: Apudeum gͥ ueri¬

Expanded text:
quod non magna fuerint opera illa nec remunequod non magna fuerint opera illa nec remuneratione digna perpetua. quid quod, etiamsi facimus opera aliqua iustitiae, facimus tamen non continua, sed rara? plerique non rapiunt aliena, sed nesciunt de proprio largiri; alii inuadentes indebitas facultates. quo speciem iustitiae sibi quaerant, solent conferre pauperibus. non est ista in aeternum iustitia. multi iusti plerumque grauiter deliquerunt non habentes aeternae fructum iustitiae. soli deo supqui pascit iustos et iniustos; non enim beneficiis solis referenda iustitia est, sed illa est uera iustitia, quae ipsis quoque defertur inimicis, meritoque ait Iustisicut in aeternum est iustitia solius dei. ita lex dei ueritas. sed quomodo istud accipimus ? utrum quia lex dei ueritas, hoc est uera et quod statuit deus omne uerum, sicut infra ait: omnia praecepta tua ueritas, an quia ueritas lex dei est, quia non mentitur deus? apud eum igitur ueri
Abbreviated transcription (Latin):
quiescit sinu: & diues ille iac tantior affli¬
gitur in inferno. Despectus erat moy ses.
nec sib idoneus uidebat᷑. cũ ad liberandũ
hebroꝵ ppł̃m iitteret᷑. Despectus erat
iheremias: qͥ dicebat. Dñator dñe. ecce
nescio loqui: qr iuiuenis sum ego. S faciluis:
iste despeetus eligitur. Teniq dicitur ei.
Hol dicere. qr uiuenis sum ego: quia ac̃
om̃s quoseumq miserote abibis. & ꝑ omĩa
quecũq mandauero tib loqueris: ne qinii¬
eris a faeie eorum: qr ego teeumsum dicit
dũs ut de liberem. Despectus erat ille pub¬
licanus qui ocłos ad cȩlum ñ audebat leua¬
re. & ideo facilius quã ille phariseus exau¬
diebatur. Om̃is enĩ qui se exaltat humiliabi¬
tur. & qui se humiliauerit exaltabitur. Se¬
quitur. Iuiticia tua uisticia in et̾ñum: et
ille eiꝗ habundarunt in hoe scło d̾uictiȩ:
fortasse fecerit aliqua oꝑa iusticiȩ. quorum
remunerationẽ in p̃senti uita receꝑit:

Expanded text:
quiescit sinu et diues ille iactantior adfliquiescit sinu et diues ille iactantior adfligitur in inferno. despectus erat Moyses nec sibi idoneus uidebatur, cum ad liberandum Hebraeorum populum mitteretur. despectus erat Hieremias. qui dicebat: dominator domine, ecce nescio loqui, quia iuuenis sum ego, sed facilius iste despectus eligitur; denique dicitur ei: noli dicere quia iuuenis sum ego, quia ad omnes quoscumque misero te abibis et per omnia quaecumque mandauero tibi loqueris. ne timueris a facie eorum, quia ego tecum sum, dicit dominus, ut te 1 iberem. despectus erat ille publicanus, qui oculos ad caelum non audebat leuare et ideo facilius quam ille Pharisaeus exaudiebatur; omnis enim qui se exaltat humiliabitur et qui se humiliat exaltabitur. Sequitur: iustitia tua iustitia i n aeternum e t ille, cui abundarunt in hoc saeculo diuitiae, fortasse fecerit aliqua opera iustitiae quo- rum remunerationem in praesenti uita acceperit,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑuacuo xp̃s aluenit: iam potest dicere
homo. Iuuenis ego sum. &. despectus. Qui
erat aute in ppło priore senex suꝑb: dixit
uiuenis ego sum & despectus: quomͦ dicit
eccłia nigra sum & decora. Premisit uigra.
ut augeret decorem. s & hic p̃misit uiueius
ut augeret humilitatẽ. Non dixit nigra
sum decora: ne qđ igrum ẽ decoꝵ estumna¬
retur. Nec dixit uiuenis sum despectus:
ne uiuentus de spicabilis putaret᷑. s ait.
Nigra sum suꝑiore peocato: s decora corfes¬
sione peccati. & correctionis studio atq
distinctionẽ quã confusio disuingit᷑ ac sepa¬
ratur. Ut si dicas ambrosium bassum uitꝰ
ẽẽ. unus putatur: si aũt asseras ambrosiũ
& bassum itus eẽ: duo utiq intelligunt᷑.
Dicat gͦ uiuenis sum & despectus: qr xp̃s
in pauꝑe & despecto mundũ redeunt. qr¬
xp̃s humilitate diabolum uicit. Dicat de¬
spectus sum: qi cor humiliatũ ds̃ ñ sꝑnit.
qr despectus ille laz arus. in abrahe uunc re¬

Expanded text:
supemacuo Christus aduenit. iam potest dicere homo: iuuenis ego sum et despectus, qui erat ante in populo priore senex superbus. dicit: iuuenis sum et despectus, quomodo ecclesia: nigra sum et decora. praemisit nigram, ut augeret decorem; sic et hic praemisit iuuenem, ut augeret humilitatem. non dixit: \'nigra sum decora\', ne quod nigrum est decorum aestimaretur, nec dixit: \'iuuenis sum despectus\', ne iuuentas despicabilis putaretur, sed ait: nigra sum superiore peccato, sed decora confessione peccati ei correctionis studio atquedistinctionem, qua confusio disiungitur ac separatur, ut, si dicas Ambrosium Bassum intus esse, unus putatur, sin autem asseras Ambrosium et Bassum intus esse, duo utique intelleguntur. Dicat ergo: iuuenis sum et despectus, quia Christus in pauChristus humilitate diabolum uicit. dicat: \'despectus sum ̒, quia cor humiliatum deus non spernit, quia despectus ille Lazarus in Abrahae nunc re
Abbreviated transcription (Latin):
cle celo sonus tamquã ui magna sp̃s fere¬
tur. & repleti sunt om̃s spũ sco. diuersita¬
tes donante linguarũ. ħonus impetus.
qui ledere nesciat. norte implere. Si quis gͥ
hunc impetũ suꝑuenientis ecelo gratie
uult mereri: descendat etiã ipse oculis in
decursus aquarum. Qui hunc primum
impetũ fuderit: illum merebitur. Descen¬
dit in ocłis siuis in hos ductus aquarum
quȩ lacrunis irrigauit in euuangłio dñ
pecles: & ideo fidei suȩ p̃cio eniit auimȩ
sue & coeporis sanitatr̃. iam ñ sauguinis ꝑ

Expanded text:
de caelo sonus. tamquam ui magna spiritus ferrede caelo sonus. tamquam ui magna spiritus ferretur, et repleti sunt omnes spiritu sancto dinersitates donante linguarum. bonus impetus qui laedere nesciat, norit inplere. Si quis igitur hunc impetum superuenientis e caelo gratiae uult mereri. descendat etiam ipse oculis in decursus aquarum. qui hunc primum impetum fuderit, illum merebitur. descendit oculis suis in hos ductus aquarum. quae lacrimis inrigauit in euangelio domini pedes, et ideo fidei suae pretio emit animae suae et corporis sanitatem iam non sanguini
Abbreviated transcription (Latin):
dere: eo quod tauta uis lacrimarum sit ut
pitent᷑ oculi in fletus resolui. & in lacrimis
effundi. Oculigͦ ipii. tamquã indecursus des¬
cenderunt aquarũ. Quo ubo impetus deplo¬
rautium uehemens exp̃ssius declarat᷑. sodm
illud qdđ ii canticis scͥptum ẽ. Fo̾ns oetors
puteus aquȩ uiuȩ: & impetus descendens
a libano. Hic inpetus eccłiam deduxit a li¬
bano: hoc impetu diluiuit᷑ peccata: hoc
impetu puri fontis & sp̃s seĩ affuit a libano
sponsa. & a principio fidei transuitt scłm.
& ꝑtransuit ad regnũ. Aliis fons ẽ aliis
puteus ꝓ captu nr̃o gr̃a sp̃alis: aliis ortus
clausus: fons siguatus. Alis cetorum fons
qui in eccłiȩ lote muneratur: aliis impetꝰ
de seendeus a libano: & magnus impetus:
neq nix a libano: neq aqua que fertur ua¬
lido uento. uirginis ierłm. Descendit un¬
petu a libano: quando colleetis in unũ apłis
& plurimis credentib : factus ẽ subito

Expanded text:
dere, eo quod tanta uis laerimarum sit, ut dere, eo quod tanta uis laerimarum sit, ut putentur oculi in fletus resolui et in lacrimas effundi Oculi ergo ipsi tamquam in decursus descendunt aquarum. quo uerbo impetus deplorantium uehemens expressius deplorantium secundum illud quod in Canticis scriptum est: fons hortorum, puteus aquae uiuae et impetus descendens a Libano. hic impetus ecclesiam deduxit a Libano, hoc impetu diluuntur peccata, hoc impetu puri fontis spiritus sancti adfuit a Libano sponsa et a principio fidei transiuit saeculum et pertransiuit ad regnum. aliis fons est. aliis puteus pro captu nostro gratia spiritalis. aliis hortus clausus, fons signatus. aliis horto torum fons qui in ecclesiae dote numeratur, aliis impetus descendens a Libano et magnus impetus, tra ubera neque nix a Libano neque aqua quae fertur ualido uento uirginis Hierusalem. descendit impetus a Libano, quando collectis in unum apostolis et plurimis credentibus factus est subito
Abbreviated transcription (Latin):
Eignis uapore calefaecis spẽs uultus ruti¬
laiitis offeuclitur. Oriente die rubent terre:
crocto colore ꝑfuse maguie di beneficiomui¬
tate . geminarũ quoq monilia coruscantia
t ransfundunt fiuntimis qđ ipsa irradiauerit.
Et muraris si moisi uultus diuinȩ infectus
ẽ claritate p̃sentiȩ: muaris sirefulgente di
grã ust uaporetur ingeniũ: Honctubitautt
ꝓpha: qui posert illuminari prius ut iustici¬
as dñi possit ad discere. Decursus aquariun
de seenderunt oculimei: ꝙ ñ custocu legẽ
tuam. Grãditer affectũ penitentiã geren¬
tis exp̃ssit: dicens qđ aquarũ decursus ocłis
suis descenderint: siue qr ꝑeos tamquam
meatus undantiũ fluenttorũ. ita exuberan¬
tium lacrimarũ se quidam ductus effuderit.
& fietus irrigui continuũ quoddã & uge
ꝓfluuiũ: siue qđ ipsi descenderuit oculi.
Habet enĩ hoc ius sũmi doloris: ut euinlaeri¬
mis oculi quodã modo ipsi uideantur descen¬

Expanded text:
et ignis uapore calefactis species uultus rutiet ignis uapore calefactis species uultus rutilantis offunditur; oriente die rubent terrae croceo colore perfusae, imaginem de beneficio mutuatae; gemmarum quoque monilia coruscantia transfundunt finitimis quod ipsa radiauerint: et miraris, si Moysi uultus diuinae infectus est claritate praesentiae, miraris, si refulgente dei gratia iusti uaporetur ingenium? non dubitauit propheta, qui poposcit inluminari prius, ut iustitias domini posset addiscere. Decursus aquarum descenderunt oculi mei quia non custodiui legem tuam. granditer affectum paenitentiam gerentis expressit, dicens quod aquarum decursus oculi sui descenderint, siue quia per eos tamquam meatus undantium fluentorum ita exuberantium lacrimarum se quidam ductus effuderit et fletus inrigui continuum quoddam et iuge profluuium, siue quod ipsi descenderint oculi. habet enim hoc uis summi doloris, ut cum lacrimis oculi quodammodo ipsi uideantur descen
Abbreviated transcription (Latin):
& uisti. iudere cupieruit: ut ipse dñs de¬
elarauit. Quod aũt negatim fuerat moysi¬
ñ querebat ut co poraliter di uultũ in corpore
uideret: si tamen & moyses tam sapiens
& erud̾ttus hoc potuerit simplicit᷑ magis ꝗͣ
ni misterio postulare. Humanũ tamen est:
desideria supra nos extendere. Nec imnmeri¬
to faciem eus aduementis ex uirgine que¬
rebit uidere. ut illununaret᷑ in corde. si c̃
ialununabẽtur etiã illi qui dicebant. Nlon¬
ne eor ur̃m ardebat in nobis: cum apiret
nobis scͥpturas: Quod si quis  dĩ patrem
dictum uult uideri: potest accipi uultus
pitris filius. Qui enĩ uidet filium: iuidet
& patrem. Illuminat tam̃ & uultusd̃i. scd̾
quod oculi eiꝰ suꝑ uistos habent᷑. Quod eũ
spãliter sit ꝓbanciun: t amen qr incidit ilu¬
iinationis uultus moysi historia: ne qs
ñ pitet eorꝑ oraliter idͥ fieri potuusse cog¬
noscit. Et enĩ usu solis multis etiã paslore
confeetis. totius eorporis figura mittatur.

Expanded text:
t iusti uidere uoluerunt, ut ipse dominus declarauit. quod autem negatum Moysi fuerat, non quaerebat, ut corporaliter dei uultum incorporei uideret, si tamen et Moyses tam sapiens et eruditus hoc potuerit simpliciter magis quam in mysterio postulare. humanum tamen est desideria supra nos extendere, nec inmerito faciem eius aduenientis ex uirgine quaerebat uidere, ut inluminaretur in corde, sicut inluminabantur etiam illi qui dicebant: nonne cor nostrum ardebat in nobis. cum aperiret nobis scripturas ? quod si quis ad deum patrem dictum uult uideri, potest accipi uultus patris filius; qui enim uidet filium, uidet et patrem. Inluminat tamen uultus dei secundum quod oculi eius super iustos habentur. quod cum spiritaliter sit probandum, tamen, quia incidit inluminationis uultus Moysi historia, ne quis non putet corporaliter m fieri potuisse. cognoscat. etenim usu solis multis etiam pallore confectis totius corporis figura mutatur
Abbreviated transcription (Latin):
e cȩlo. In paradiso orta ẽ in obedientia. & idõ
obedientia cũ saluatore desceudit. Inflabat᷑
caro: unde subieetio mansuetudinis iuuenir¬
inueniri ñ poterat in t̾ris: intum uerat om¬
nis p̃uaricatoris hereditas. Ueniens dñs pri¬
mum se exinaniuit: ñ rapinam arbitratus
ẽẽ se equalem d̃o. formam serui accipiens. et
specie inuentus ut homo: humiliauit semet
ipsum: factus obediens usq ad mortẽ. Non
te moueat qr scͥptum ẽ ut homo. ñ enun si¬
łͥ lam & ipse apłs alib dicit. Mediator dei¬

Expanded text:
e caelo; in paradiso orta est inoboedientia et ideo e caelo; in paradiso orta est inoboedientia et ideo oboedientia cum saluatore descendit. inflabatur caro. unde subiectio mansuetudinis inueniri non poterat in terris; intumuerat omnis praeuaricatoris hereditas. ueniens dominus Iesus primum se exinaniuit. non rapinam arbitratus esse se aequalem deo, formam serui accipiens; et specie inuentus ut homo humiliauit semet ipsum factus oboediens usque ad mortem. non te moueat, quia scriptum est \'ut homo\'; non enim si nam et ipse apostol
Abbreviated transcription (Latin):
corde sit. si inttis atq mausuetus. Dicat gͦ.
Iuueius ego sum: & d espectus. Premittat
etatis genesalem iactantiam. quo plus
cõmendet humilitatis sue gram. Non mi¬
rabilis humilitas in seuectute: quȩ effec¬
ta uirib fracta debilitatib tristis dolorib.
an hela suspiriis. cocta curarũ estib. & ip¬
so uiuench mesta fastidio:̃ alacritatẽ ẽ oblita
iactantiȩ. Rare sane uiuenib ẽ humulttas.
ideoq nurancda. Dum etas iuget: dum
uires solide: dum sangus estuat. dum sol¬
licitudonescitur: duiñ ignorat᷑ debilitas:
dũ leticia frequentat᷑. dum feruet iactan¬
tia. dum se uiuenturis suꝑ ex tollit affec¬
tus: tuuc humilitas quasi uilesctt. abiee¬
ta contẽpuitur: tune subiectio de generis
conscientiȩ estimat᷑ iunfirmitas. Grandis
gͥ morum adsuefacienda inaturitas. que
uincat naturã. Deniq si consideremus in
in paradiso defecit humilitas: & ideouenit

Expanded text:
corde sit, si mitis atque mansuetus. dicat ergo: corde sit, si mitis atque mansuetus. dicat ergo: iuuenis ego sum et despectus, praemittat aetatis generalem iactantiam. quo plus commendet humilitatis suae gratiam. non mirabilis humilitas in senectute, quae effeta uiribus, fracta debilitatibus, tristis doloribus, anhela suspiriis, cocta curarum aestibus et ipso uiuendi maesta fastidio alacritatem est oblita iactantiae. rara sane in iuuenibus est humilitas ideoque miranda. dum aetas uiget, dum uires solidae, dum sanguis aestuat. dum sollicitudo nescitur, dum ignoratur debilitas. dum laetitia frequentatur, tunc feruet iactantia. tunc se iuuentutis superbus extollit affectus, tunc humilitas quasi uilescit, abiecta contemnitur, tunc subiectio degeneris conscientiae aestimatur infirmitas. grandis igitur morum adsuefacienda maturitas, quae uincat naturam. Denique sic consideremus: in paradiso defecit humilitas et ideo uenit
Abbreviated transcription (Latin):
nis ñ licuit ꝑuenire: Quieũq enĩ exierũt
de egopto: ꝑerierunt in dexͣto. Mortiuis
ẽ aaron anortua ẽ maria: mortuus ẽ & ipse
moyses. Solum iħni naue: nominis sacri
similitudo seruauit. Paudat uideus. qr
sitienti illi unclam saxauomuerunt: mͥ
de corpore dĩ fons fluxit et̃nus. Oeas ama¬
nis ego sum & despectus: iustificationes
tuas ñ sum oblitus. Bene hoc di eit. qui
iustificauit dm̃ laptisinatis sacramentis.
Qui enĩ baptizatur iustificat dm̃: q pec
uid. qui ait. Tibi soli peccaui. & malum corã
de feci: ut iuficeris in sermonib tuis. Hon
iustificauerunt pharisei. qui baptizari
buptismo iohannus noluerunt.: ut in euuan¬
gelio legisti. Nec solum iustificare satis ẽ.
s etiã ñ obliuisci iustificationũ dei: idest
ut intemerata gr̃e sp̃alis dona eustodiat:
& saera remissionis munera illibata atq in¬
offensa conseruet. Hec generalis & spãlis¬

Expanded text:
nis non licuit peruenire ? quicumque enim exierunt nis non licuit peruenire ? quicumque enim exierunt de Aegypto, perierunt in deserto. mortuus est Aaron, mortua est Maria, mortuus est et ipse Moyses; solum Iesum Naue nominis sacri similitudo seruauit. plaudat Iudaeus, quia sitienti illi undam saxa uomuerunt: mihi de corpore dei fons fluxit aeternus. meas amanis ego sum et despectus; iustificationes tuas non sum o b lit u s. bene hoc dicit qui iustificauit deum baptismatis sacramentis. qui enim baptizatur iustificat deum, quia puid, qui ait: tibi soli peccaui e t malum coram te feci, ut iustificeris in sermonibus tuis. non iustificauerunt Pharisaei qui baptin Iohannis baptismo noluerunt, ut in euangelio legisti. nec solum iustificare satis est, sed etiam non obliuisci iustificationum dei. id est ut intemerata gratiae spiritalis dona custodiat et sacrae remissionis munera inlibata atque inoffensa conseruet. Haec generalia. sed et
Abbreviated transcription (Latin):
liberamini: qr ub sp̃s dñi ib libertas ẽ.
Accedite ad eum & ab soliumini: qr remis¬
sio peccatoꝵ ẽ. Qius sit iste queritis:
Audite ipsum dicentẽ. Ego sum patus
uitȩ. qui uenit adme ñ esuriet: & qui ere¬
dit in me ñ sitiet umquã. dudistis eũ &
nunc credite ut possitis iuiuere. S mira¬
siccis uestigiis. Moyses ñ un ꝑauit s impe¬
tiauit. ñ iussit mari: s seruiuit iubenti
fluctib. Mloysen laudatis: qr regem pha¬
raonẽ cum exercitu suo mersit: Mos ses
erabat & alius imꝑabat: moyses p̃cabatur:
insequebatur. Mloyses columnã sequebat᷑
ut nocturuas tenebras declinaret: xp̃s illu¬
inuabat. Ooysen aguoscitisq aquȩ ama¬
ritudinẽ temꝑalit: moy senagnoseitis quia
aquã ꝓduxit de petia: xp̃m̃ ñ aguosettis. qͥ
ueri illius egxptii regis strauit exereitũ et
abysi merĩt ꝓfundo. qui nos seruat cotidie
mergat: Quid ꝓfuit patrib transire
ꝑ mare rubrum: quib ad t̾ram repmissio¬

Expanded text:
ni, ibi libertas; accedite ad eum et absoluimini, quia remissio peccatorum est. quis sit iste quaeritis? audite ipsum dicentem: ego sum panis uitae; qui uenit ad me non esuriet et qui credit in me non sitiet umquam. audistis eum etnunc credite, ut possitis uiuere. Sed miras duxit uestigiis. Moyses non imperauit, sed impetrauit, non iussit mari, sed seruiuit iubenti fluctibus. Moysen laudatis. quia regem Pharao cum exercitu suo mersit. Moyses orabat et alius imperabat, Moyses precabatur, insequebatur, Moyses columnam sequebatur, ut nocturnas tenebras declinaret, Christus inluminabat. Moysen agnoscitis, qui aquae amaritudinem temperauit, Moysen agnoscitis, qui aquam produxit de petra: Christum non agnoscitis, qui ueri illius Aegyptii regis strauit exercitum et abyssi mersit profundo, qui nos liberat cotidie mergat. quid profuit patribus transire per Mare Rubrum, quibus ad terram resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ cdiues regina mirata sit. S iam sicut
thro clodite illi qui quasi p̃cio suȩ mausio¬
nis inuento repetierunt cdomũ: tta et
nos emolumento more huiꝰ recepto redea¬
mus eo unde deu̾timus: nec par ẽ ornam̃¬
tis regiis ductius sermonis nr̃i quedam
atmouere brachia: cum habeamus in ma¬
aurum & coparion p̃ferendam: quȩ ab
om̃ĩ errore eulpamq reuocat & corrigit.
Quis enĩ uistorum ñ ambiat xp̃i in morte
solatiũ. in resurreetione consortiũ: Quis
ñ flectat gradun. quando audiat sibi su¬
ꝑiora omĩa peccata donari: Propter hoc
enĩ pleriq ad conu̾sionis studium reuo¬
cari nolebant.⁊ qđ delietorũ suoꝵ conscii.
nullam spem uenie pͣsumerent: & in ee¬
clefia quanto sc̃ĩora p̃cepta. tanto sine pu
tarent ẽẽ peccata. Ileoq ait oetauo uer¬
siculo. Propterea ad omĩa p̃cepta tua cor¬
rigebar: omnẽ uiam iniustam hodio ha¬
buii. Mertto corrigebatur: qm̃ diligebat.

Expanded text:
quem dives regina mirata sit. 43. Sed jam sicut quem dives regina mirata sit. 43. Sed jam sicut Troglodytae illi quasi pretio suae remansionis invento, repetierunt domum, ita et nos emolumento morae hujus recepto redeamus eo unde divertimus. Nec par est nos ornamentis regiis diutius sermonis nostri quaedam 1183 admovere brachia; cum habeamus in maaurum et topazion praeferendam, quae ab omni errore culpaque reuocat et corrigit. quis enim iustorum non ambiat Christi in morte solacium, in resurrectione consortium? quis non reflectat gradum. quando audiat sibi superiora omnia peccata donari? hoc enim plerique a conuersionis studio reuocari solebant, quod delictorum suorum conscii nullam spem ueniae praesumerent et ecclesiae quanto sanctiora praecepta, tanto sine uenia putarent esse peccata. Ideoque ait octauo uersiculo: propterea ad omnia mandata tua corrigebar, omnem m uiam iniustam odio habui. merito corrigebatur, quoniam diligebat;
Abbreviated transcription (Latin):
supra modũ tam̃ colore eius stupe faetam.
elaborasse ut diutius spẽs tam p̃ciosi la¬
pidis ñ lateret. ide  studio eius quesitum
lapidem. i usus frequentiores uenisse. Dixi¬
mus quomͦ innotuerit toparion lapis:
nunc eius exp̃ssius de qualitate dicamꝰ.
Duorum colorum ẽ similitudo in hoc lapi¬
scđm utrũq uelit quasdam extendens co¬
lorum figuras: & plenius quidẽ ꝑitis fert᷑
extendere. Est aũt paricrus idest satis pu¬
rus: & cris ocrus. idẽ pinguis resplenden¬
t similis: maxime cum solis splendore ꝑ¬
cutitur. Est aũt pulcherimus & mirabilis
supra om̃s crisoprassos magnitudiue: &
ut dixi uifu pinguior: natura huimodi.
ut si polire & leuigare eum uelis. asꝑetur
magis: & usu minuit᷑. Est aũt quodam
genitali oꝑe nature. engliftis. hoc ẽ bene
insigintus atq inurabilis. & ut sũmo stridio
dignus haberet᷑ difficile innentt᷑. &. reꝑ¬
tus raro tam̃ in usu hominũ ẽ: quas his

Expanded text:
supra modum tamen colore eius stupefactam supra modum tamen colore eius stupefactam elaborasse, ut diutius species tam pretiosi lapidis non lateret, ideoque studio eius quaesitum lapidem in usus frequentiores uenisse. Diximus quomodo innotuerit topazion lapis; nunc expressius de eius qualitate dicamus. duorum colorum est in hoc lapisecundum utrumque velut quasdam extendens colorum figuras, et plenius quidem a peritis fertur extendere. Est autem parichrus, et satis purus: et chrysochrus, et pinguis, resplendenti similis, maxime cum solis splendore percutitur. Est etiam pulcherrimus et mirabilis super omnes chrysoprasos magnitudine, et, ut dixi, visu pinguior. Natura hujusmodi, ut si polire et levigare eum velis, asperetur magis, et usu minuitur. Est autem quodam genitali operae naturae euglyphus, hoc est, bene insignitus atque mirabilis: et ut summo studio dignus haberetur, difficile invenitur: et repertus, raro tamen in usu hominum est, quasi is
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ sine sensu natus sum: nunc cũuolun¬
tate seruatus. S ñ quicũq dicit: dilexi
mandata tua. suꝑ aurum & toparion: Ni
dicit auarus. qui cũ auro incubat. diui ci¬
is uihiat: ornamenta desiderat: s ille dic̃
qui potest dicere. Argentum & aurũ ñ ha¬
Diximus continentiã sensus: nunc de topa¬
⁊ ion lapide exprimamꝰ hystoriam: de quo
inuenimus scͥptum. in historia xenocaͣtis:
qui scͥpsit quas lithognomoñ. nasei eum
uel iuenir circa thebaidis eiustatem.
alabalistrũ. uel toparion. ut aliqui putant.
unde & nominatus ẽ. ab eoloco ubi gigne¬
retur. Sunt aut̃ qui putauerunt insulã
niuicupari topazion. ad quã appulsos tro¬
gloditas. orta subito cõmotione mariti¬
ma qđ nauiũ usum ñ haberet. regredi
nequiuisse: deinde pluruno immorantes
tẽpore. in insula inuenisse lapidẽ: & deles¬
lonem & ad matrẽ ꝑtolomei scdi. cui nom̃
erat beronice. ab ipso ẽẽ ꝑlatum.: illam aũt
quãuis regalib ornamentis habundaret.

Expanded text:
enim sine sensu natus sum, nunc cum voluntate servatus. Sed non quicumque dicit: Dilexi mandata tua super aurum et topazion. Non dicit avarus, qui auro incubat, divitiis inhiat, ornamenta desiderat: sed ille dicit, qui potest dicere: Argentum et aurum non haDiximus continentiam sensus, nunc de topazio lapide exprimamus historiam. de quo inuenimus scriptum in historia Xenocratis, qui scripsit quasi Lithognomonem, nasci eum uel inueniri circa Thebaidis ciuitatem Alabastrum uel Topazion, ut aliqui putant. unde et nominatus est ab eo loco in quo gigneretur. sunt autem qui putauerunt insulam nuncupari Topazion. ad quam adpulsos Trogodytas orta subito commotione maritima, quod nauium usum non haberent, regredi nequiuisse. deinde plurimo inmorantes tempore in insula inuenisse lapidem et deleclonem et ad matrem Ptolomaei secundi, cui nomen erat Beronice, ab ipso esse perlatum. illam autem, quamuis regalibus ornamentis abundaret,
Abbreviated transcription (Latin):
cipe t̃ra: qm̃ dñs locutus ẽ. Intellectus gͦ
datus ẽ etiam his qui ꝑfectam sapientiã ñ
hab̾ent: dum muti locuntur: mortu re¬
suscitantur. His enĩ signis intellectum ẽ
ab his qui rudes erant & adhuc quasi in
cunabulis fidei constituti ut erat ppłs
nationum: ipsum uenisse qui expectabatur:
illuminat gͥ fides elaritatẽ. re surrectiõis
sue glia: diuinorum oꝑum potestate: &
uitellectũ dat paruulis. Quib utiq nisi
cde quib in eiuiangłio gr̃as agit patri ui
eo quod ipse oꝑaretur filius. qđ misteria
sua ds abscondisset a sapientib & pariui¬
lis reuelasset: ostendens citius plebem
ex gentib uel status inferioris uaros.
quã seribas & principes uideorum. & di¬
uites huiꝰ scłi credituros: Ideo diuites
eguerunt & esurierunt: pauꝑ aũt clama¬
uit &e exuuartus ẽ. Sequitur tercuis u̾sicłs.

Expanded text:
iam dominus locutus est. Intellectus ergo datus est etiam his qui perfectam sapientiam non haberent, dum muti locuntur, mortui resuscitantur. his enim signis intellectum est ab his qui rudes erant et adhuc quasi in cunabulis fidei constituti, ut erat populus nationum, ipsum uenisse qui expectabatur. inluminat igitur fidei claritatem resurrectionis suae gloria, diuinorum operum potestate, et intellectum dat paruulis. quibus utique nisi de quibus in euangelio gratias agit patri in eo quod ipse operabatur filius, quod mysteria sua deus abscondisset a sapientibus et paruulis reuelasset, ostendens citius plebem ex gentibus uel status inferioris uiros quam scribas et principes Iudaeorum et diuites huius saeculi credituros? ideo diuites eguerunt et esurierunt, pauper autem clamauit et exauditus est. Sequitur tertius uersiculus:
Abbreviated transcription (Latin):
tur aduentũ: anime udelicet oculi ñ corpo¬
ris: tota fidei intentione defixi. In eo enini
quẽ diligimꝰ totis oculis occupimur: nec
quiequã alud iudere delectat. Non potest
hoc dicere: nsi qui a mundanis sollicttudi¬
nib & scłarib uoluptatib intentionẽ omnẽ
sue mentis auercit. Nam quomͦ hoc dicit. qͥ
teatralib ludibriis occupatur: S ille hoc
dicit. qui supra dixit. Auerte oculos meos:
ne iudeant uanitatẽ. Qui aũt sunt qui de¬
siciunt in eloquiũ d̃i. iusi oculi urterioris
obtutusq animȩ. qui tendunt᷑ ut uideãt
u̾bum dĩ. & nunia intentione & expectati¬
one deficiunt in salutare dĩ. defectũ sui
didit eloquiũ iusticiȩ ut mouere ũ debeat.
Mbuere aũt poterat: qr scͥptum ẽ. Mlaior
seruiet minori. Nam nisi ad misteriũ acci¬
pias: nature inuiria ẽ. Et ded uobis p̃cep¬
ta. ñ bona. Ergo dñs mala dat p̃cepta:
Et ego dñs creans mala. S & de p̃ceptis

Expanded text:
tur aduentum: animae uidelicet oculi. non corpotur aduentum: animae uidelicet oculi. non corporis, tota fidei intentione defixi; in eo enim quem diligimus totis oculis occupamur nec quicquam aliud uidere delectat. non potest hoc dicere nisi qui a mundanis sollicitudinibus et saecularibus uoluptatibus intentionem omnem suae mentis auertit. nam quomodo hoc dicit qui theatralibus ludibrns occupatur ? sed ille hoc dicit, qui supra dixit: auerte oculos meos, ne uideant uanitatem. qui autem sunt oculi, qui deficiunt in eloquium dei, nisi oculi hominis interioris obtutusque animae, qui tenduntur, ut uideant dei uerbum, et nimia intentione et expectatione deficiunt in salutare dei. defectum sui didit: eloquium iustitiae, ut mouere non debeat. mouere autem poterat, quia scriptum est: maior seruiet minori — nam nisi ad mysterium accipias, naturae iniuria est — et: dedi uobis praecepta non bona - ergo deus mala dat praecepta? — et: ego dominus creans mala. sed et de praeceptis
Abbreviated transcription (Latin):
illecebris suis a xp̃o ñ potuit separare: cos
calumpuiis sius debiti honoris fructu frau¬
dare couetur. fugiamus gͦ malos calumpni¬
atores qui peccatũ oꝑantur nobis: & ipsino¬
bis calumpnias infestissima accusatione cõ¬
ponunt. id qđ ipsi feceri nt arguentes. Eece
manus dñi oꝑata ẽ: quȩ te fugientẽ ab ad¬
uersariis tueat᷑. ac ꝓtegat. Pharao te in partb
tenebat suꝑb unmitis: fugisti ab eo: susce¬
pit te manus dñi: & de ꝑiculis liberauit.
Non dimisisset te pharao: nisi tu ad dm̃
refugisses. Dicebat pharao. Dñm nescio:
isrł ñ dimitto. Uides quã suꝑb Meritogͦ
susceptus in bono ẽ: qui malum fugit. Hon
patitur gͦ ds in malo ẽẽ: suscipit in bono:
nec patitur siuis calumpniis subiacere.
Oculi mei defecerunt in salutare tuũ. & in
eloquiũ iusticie tuę. Qui suit isti oeuli con¬
sidera. qu in xp̃m deficiunt. dum eiꝰ p̃stolan¬

Expanded text:
inlecebris suis a Christo non potuit separare, eos inlecebris suis a Christo non potuit separare, eos calumniis suis debiti honoris fructu fraudare conetur. fugiamus ergo malos calumniatores, qui peccatum operantur in nobis et ipsi nobis calumnias infestissima accusatione conponunt, id quod ipsi fecerint arguentes. ecce manus domini parata est, quae te fugientem ab aduersariis tueatur ac protegat. Pharao te in patrious tenebat superbus inmitis. fugisti ab eo, suscepit te manus domini et de periculis liberauit. non dimisisset te Pharao. nisi tu ad dominum refugisses. dicebat Pharao: dominum nescio et Israel non dimitto. uides quam superbus. merito ergo susceptus in bono est qui malum fugit. non patitur ergo deus in malo nos esse. suscipit in bono nec patitur suos calumniis subiacere. Oculi mei defecerunt in salutare tuum et in eo loqui m ius titiae tu a e. qui sint isti oculi considera, qui in Christum deficiunt. dum eius praestolan
Abbreviated transcription (Latin):
l oͣᷤ ascendam suꝑ nubes & ero similis altissi¬
mo: Quid mirũ si grauare homines possit:
qui ꝑuicaci sp̃u. nec dõ cedit: Quomͦ men¬
suram ueritatis & fidem in hominẽ reser¬
uabit: qui sacrilegio impydentiq mendatio
omnipotenti se dño ad equandũ ẽẽ ꝑmittit :
Quom̃ calumpniat᷑ singulis. qui totam irri¬
tauit t̾ram: concussit reges: posuit uniu̾¬
sum orbem desertũ. & ciuitates destruxit:
eos qui in abductione erant ñ soluit: Caue¬
amus gͦ ue muros animȩ nr̃e destruat:
ne ꝓpugnacula nr̃e mentis diruat: ne
suꝑ sidera thronũ suũ ponat. Ponit suꝑ side¬
ra. quando electum decipit: quando uistũ
cireũuenit. cuuis oꝑa lucent sieut stellȩ ĩ
celo. Honne &e iudas ꝓditor inter ceteros
audiebat: Sos estis lux huius miunidi:
Nonne diabolus nomen eiꝰ extinxit: Qui
etiã quos ñ pot̾erit circũ uenire. calumpui¬
atur inuidens regui celestis głiam: ut qͦs

Expanded text:
lone, ascendam super nubes et ero similis altissilone, ascendam super nubes et ero similis altissimo? quid mirum igitur, si grauare homines possit. qui peruicac-i spiritu nec deo cedit? quomodo mensuram ueritatis et fidem in hominem reseruabit. qui sacrilego inpudentique mendacio omnipotenti se domino adaequandum esse promittit ? quomodo calumniatur singulis. qui totam inritauit terram, concussit reges. posuit uniuersum orbem desertum et ciuitates destruxit, eos qui in abductione erant non soluit? Caueamus ergo. ne muros animae nostrae destruat. ne propugnacula nostrae mentis diruat, ne super sidera thronum suum ponat. ponit super sidera, quando electum decipit, quando iustum circumuenit. cuius opera lucent sicut stellae in caelo. nonne et ludas proditor inter ceteros audiebat: uos est i slu x huius mundi? nonne diabolus lumen eius extinxit? quin etiam quos non potuerit circumuenire calumniatur. inuidens regni caelestis gloriam. ut. quos
Abbreviated transcription (Latin):
Simile illud in canticis. Exuii tunicam
mẽa: quomͦ uduam eã: Laui pedes meos:
quom̃ inquinabo eos: Frui tunicã peera¬
toris. uelam̃q t̃reni: cur quasi peccator
atq t̾renus ad iudicor: Laui pedes meos.
ne qua delicti sors posset adherere uesti¬
gioieur in me das delinquentib potesta
bono: ñ calumpnient᷑ me suꝑbi. Quasi
iudicii & iusticię conseuis. auctoritate pro¬
phetica ꝓgredit᷑. ut seruũ dñi se dicere ñ
reformidet. Seruus enĩ dñi: nichil debet
alienis. Freciosa seruitus hȩc: quȩ uirtutũ
constat ex pensis. Cur aũt timet nocentib
tradi. aꝑte uidet᷑. qr calumpniatores sunt
qui oderint ueritatẽ: impugnent innocen¬
tiam qr suꝑbi sunt. Qualis enĩ aduersus
seruulos dĩ potest eẽ suꝑb qui adũsum dm̃
se exaltat & dicit: in celum ascendam. suꝑ
sidera celi ponam sedem meã. sedebo in monte
excelio suꝑ montes altos qui sunt ab aqui¬

Expanded text:
simile illud in Canticis: exui tunicam simile illud in Canticis: exui tunicam me am. quomodo induam eam? laui pedes meos, quomodo i nquinabo eos? exui tunicam peccatoris uelamenque terreni, cur quasi peccator atque terrenus adiudicor? laui pedes meos, ne qua delicti sors posset adhaerere uestigio. cur das in Ille delinquentibus potestatbono, n on calumnientur me s u perb i. quasi iudicii et iustitiae conscius auctoritate prophetica progreditur. ut seruum domini se dicere non reformidet; seruus enim domini nihil debet alienis. pretiosa haec seruitus quae uirtutum constat expensis. cur autem timet nocentibus tradi, aperit euidenter: quia calumniatores sunt qui oderint ueritatem, inpugnent innocentiam. quia superbi sunt. qualis enim aduersum seruulos dei potest superbus esse. qui aduersus deum se exaltat et dicit: in caelum ascendam. super sidera caeli ponam sedem meam. sedebo in monte excelso super montes altos qui sunt ab aqui
Abbreviated transcription (Latin):
opp̃ssi uiduam: ꝑsonam diuitis ñ recepi:
in omĩb oꝑib iusticiam reseruaui. Iu dicii
fiuis: iusticia ẽ. In altero ueritatis custo¬
dia: in altero fructus ẽ equitatis. Utra¬
q tamen: ñ priuata uirtus s publica. Hã
un maculatum corpus a uirili ꝑmixtione¬
seruare. & palmã castimoniȩ limoso in
corpore usq ad angłorum conu̾sationem
custodia integritatis euehere: utilitas
priuata. laus publica ẽ. Frugi ẽẽ ac mo¬
destum ac sobriȩ parcitatis tenere men¬
suram. ꝓbatur a plurib: s sib sol ꝓfiẽ.
fortitudo in p̃liis eminet: in ocio friget.
cuius opus in tempore necessariũ: in
uoto adu̾sum. Malunt enĩ homines ñ
pugnare. quã uincere. Sola iusticia est
quȩ omĩb temporib aliis potius nata
quã fibi: cotidiano usu & fructu publici.
ti cõmenctationem: dicens. Feci uidicium
& iusticiã: non tradas me nocentib me.
to liberat. Quomͦ gͦ peccatorib trador

Expanded text:
oppressi uiduam, personam diuitis non recepi, oppressi uiduam, personam diuitis non recepi, in omnibus operibus iustitiam reseruaui. Iudicii finis iustitia est; in altero ueritatis custodia, in altero fructus est aequitatis, utraque tamen non priuata uirtus. sed publica. nam inmaculatum corpus a uirili servare, et palmam castimoniae limoso in corpore usque ad Angelorum conversationem custodia integritatis evehere, utilitas privata, laus publica est: Frugi esse ac modestum, et sobriae parcitatis tenere mensuram probatur a pluribus, sed sibi soli proficit. Fortitudo in praeliis eminet, in otio friget: cujus opus in tempore necessarium, in voto adversum; malunt enim homines non pugnare, quam vincere. Sola justitia est quae omnibus temporibus, aliis potius nata quam sibi, quotidiano usu, et fructu publico, ti commendationem, dicens: Feci judicium et justitiam: ne tradas me nocentibus me. to liberat: quomodo ergo peccatoribus trador?
Abbreviated transcription (Latin):
ficate gͦ menbra ur̃a quȩ sunt suꝑ terrã:
fortucationẽ. inmundiciã. libidiuẽ. concu¬
piscentiã malam. & auariciã quȩ ẽ idola¬
tria. in his enĩ diaboli uoluntatẽ facimꝰ.
& exequimur potestatẽ: qui ꝑ carnis istiꝰ
desideria uicentinũ sue fraudis oꝑa¬
tur. Quẽcumq gͦ in uiciorum suoꝵs pos¬
sessione reꝑit : taiquã obuoxium suo
uiri uindicat. Adulteriũ quis facit:
luxuriam exercet: aliena diripit. portio
diaboli ẽ. Pudicus aũt. & continens. & mi¬
cia Sep̃henderit. nec hunc quidem uindi¬
cat: s tamquã suũ sibi tradi postulat. Ideo
gͦ dicit dauid feci uidicium & uisticiã: ñ
ut arroget. s excuset: ne quasi peccator de¬
seratura xp̃o. Exemplo sit nobis apłica les¬
tio. quã obrem unusquisq tradat᷑. Illum
enĩ qui uxorem patris habuit: qr sic oꝑatus
ẽ. tiacdidit. sathane. ut dieit apls. Hon gͦ
ẽẽt tradirus: nisi diaboli oꝑa fecisset.
uisticiã. In uidicio ñ coutempsi pauꝑem:. ñ

Expanded text:
nt super terram, fornicationem, immunditiam, libidinem, concupiscentiam malam, et avaritiam, quae est idololatria . In his enim diaboli voluntatem facimus, et exsequimur potestatem, qui per carnis istius desideria incentivum suae fraudis operatur. 13. Quemcumque ergo in vitiorum suorum possessione repererit, tamquam obnoxium suo juri vindicat. Adulterium quis facit, luxuriam exercet, aliena diripit; portio diaboli est: pudicus autem, et continens, et mitia deprehenderit. ne tum quidem uindicat, sed tamquam suum sibi tradi postulat. lUeo ergo dicit Dauid: feci iudicium et iustitiam, non ut adroget, sed excuset, ne quasi peccator deseratur a Christo. exemplo sit nobis apostolica lectio, quam ob rem unusquisque tradatur. illum enim qui uxorem patris habuit, quia sic operatus est, tradidit satanae, ut dicit, apostolus. non ergo esset traditus, nisi diaboli opera fecisset. iustitiam: in iudicio non contempsi pauperem. non
Abbreviated transcription (Latin):
Scit enĩ auctorem ẽẽ principem munchi:
omniũ delictorum. Ipse in diuiduos ꝓxi¬
morum irarũ stimulis excitatos seindit
affectus: ipse flammã accendit libidinis:
ipse adolet a uariciȩ cupiditates: ut quo
plus rapuerimus. amplius requiramus:
ipse suggerit & munstrat fomenta lixuriȩ:
ipse odio exasꝑat: & inmodicȩ studium
ambitionis inslãmat. Quod̾ inciũ blan¬
dum in exordio. seuũ in ꝓcessu: nec fr̃ne
potuit germanitatis contẽplatione reuoca¬
ri. Dum dolet sibi gr̃e cȩlestis ambitor frẽm
ẽẽ p̃latum: de sacrificio ꝓcessit ad parricidi¬
um. Auctar ẽ gͥ in continentie diabolum eẽ:
apłs docet. Ne temptet uos sathanas: ꝓpt̃
incontinentiã ur̃am. Incentorẽ quoq aua¬
riciȩ ipsum ẽẽ legimus. paulo dicente. Qui

Expanded text:
Scit enim auctorem esse principem mundi Scit enim auctorem esse principem mundi omnium delictorum. ipse indiuiduos proximorum irarum stimulis excitatos scindit affectus, ipse flammam accendit libidinis, ipse adolet auaritiae cupiditates, ut quo plus rapuerimus amplius requiramus, ipse suggerit et ministrat fomenta luxuriae, ipse odio exasperat et inmodicae studio ambitionis inflammat. quod uitium blandum in exordio, saeuum in processu nec fraternae potuit germanitatis contemplatione reuocari: dum dolet sibi gratiae caelestis ambitor fratrem esse praelatum, de sacrificio processit ad parricidium. auctorem igitur incontinentiae diabolum esse apostolus docet: n e temptet uos satanas propter incontinentiam uestram. incentorem quoque auaritiae ipsum esse legimus d
Abbreviated transcription (Latin):
tandem pena dignũ se putaret: respon¬
disse fertur. ut in pritaneo publico cotidie
conuruio susciꝑetur. Ille honorẽ usurpa¬
uit. hic p̃cauit erumpnã. Ille arrogauit
glĩam: hic seruauit humilitatẽ. Ham quȩ
maior ẽẽ humilitas potest: quã ut conseius
sibi uidicii & iusticiȩ reseruate. tradi po¬
testati diaboli uereret᷑. Nominẽ se esse
cognouit: impar sibi bellum aduersus
sp̃alia nequitiȩ in cȩlestib. Raptum no¬
uit ẽẽ enoch ne malitia mutaret cor eius. noe
in ebriatum. lothuicestatũ: sacerdotem
ipsum aaron cum maria sorore tẽptatum:
leprȩ maculis asꝑsam mariã primo. & post
ablittã: moy sen pene int̾necatum: nisi
cir cũ cisione filii & euismodi sangunus fusione
seffora mulier eius. omẽ ab eo ꝑiculum
depulisset. His gͥ cõmonitus exemplis
nequa quã se fortitudini sue eredit: s cau¬
ta humilitate diuinũ sibi p̃cando adscis¬
cit auxiliũ: petens ne tradat᷑ nocentib.

Expanded text:
tandem poena se dignum putaret, respontandem poena se dignum putaret, respondisse fertur, ut in prytaneo publico cotidie conuiuio susciperetur. ille honorem usurpauit. hic praecauit aerumnam; ille adrogauit gloriam, hic seruanit humilitatem. nam quae maior esse humilitas potest quam ut conscius sibi iudicii et iustitiae reseruatae tradi potestati diaboli uereretur ? hominem se esse eognouit, inpar sibi bellum aduersum spiritalia nequitiae in caelestibus. raptum esse Enoch nouit, ne malitia mutaret cor eius, Noe inebriatum. Loth incestatum. sacerdotum primum ipsum Aaron cum Maria sorore temptatum. leprae maculis aspersam Mariam primum, post absolutam, Moysen paene internecatum, nisi circumcisione filii et eiusmodi sanguinis fusione Sephora mulier eius omne ab co periculum depulisset. his igitur commonitus exemplis nequaquam se fortitudini suae credit, sed cauta humilitas diuinum sibi precando adsciscit auxilium, petens ne tradatur nocentibus.