comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nuo deputabitur: Regnat itaq petiliauꝰ. quando
inme quelibet conuitia iaculatur: ei om̃s acclamatiᷤ
et plauditis. Hãc sibi inuenit uincibilem causam.
s: iudicib uob̃. nec testem. nec argumentũ requirit.
cui hoc solũ ẽ ꝓbare qđ dicit: quia ei quẽ maxime
odistis. copiosissime maledicit. Nã qm̃ diuine scrip¬
ture testimonia. cũ ꝓeccłia catholica tam densa. et
tam clara recitantur uob dolentib remanet mutꝰ.
elegit materiã ubi uobis fauentib loquatur. et uictꝰ
uerũ similans. statim talia ułctiã sceleratiora dicat
in me: Michi sat ẽ. ad rem quã nunc ago: qd̃ qualis¬
cunq in ea sim. tam̃ eccłia ꝓqua loquor inuicta ẽ:
Homo sum enĩ de area. xp̃i. Palea si malus: granũ si
bonus. Non ẽ huius aree uentilabrum: lingua
petiliani. Ac ꝑ hoc quicquid in eiꝰ paleam malie¬
tiã uere dixerit: nullomͦ frumentis p̃udicat. Qc¬

Expanded text:
nuo deputabitur? regnat itaque Petilianus; quando nuo deputabitur? regnat itaque Petilianus; quando in me quaelibet conuicia iaculatur, ei omnes acclamatis et plauditis. hanc sibi inuenit uincibilem causam, sed iudicibus uobis; nec testem nec argumentum requirit, cui hoc solum est probare quod dicit, quia ei quem maxime odistis copiosissime maledicit. nam quoniam diuinae scripturae testimonia cum pro ecclesia catholica tam densa et tam clara recitantur, uobis dolentibus remanet mutus, elegit materiam ubi uobis fauentibus loquatur et uictus. uerum si miliens tantum talia uel etiam sceleratiora dicat in me, mihi sat est ad rem quam nunc ago, quod, qualiscumque in ea sim, tamen ecclesia pro qua loquor inuicta est. Homo sum enim de area Christi, palea si malus, granum si bonus. non est huius areae uentilabrum lingua Petiliani, ac per hoc, quidquid in eius paleam mali etiam uere dixerit, nullo modo frumentis eius
Abbreviated transcription (Latin):
gistis. Que ab illo ñ audirem. si ur̃am ꝑditionem contẽ¬
nerem: si caritatis. xp̃iane uiscera ñ haberem. Quidgͦ
mirũ si cum grana de area dnica excussa simul cũ t̾ra
& palea introrsũ traho. iniuriam resilientis pulueris
suffero. uł cũ dñi mei oues ꝑditas diligent̃ inquiro.
spinosarũ linguarũ ueprib laceror: Obsecro uos de¬
ponite paululũ studia partium. atq int̃ me et peti¬
uanũ cũ aliqua equitate iudicate. Ego eccłiȩ causã
uolo ut noueritis: ille ut incã. Ad quid aliud.nͥ qͥa
testib meis qͦs in causa eccłie constant̃ adhibeo. ñ au¬
det dicere ne credatis. ꝓpħȩ enim sunt et apłi. et ipse
alienum. facile creditis: Et siquos uite mee testes ad¬
hibuero. qͥd magnũ ẽ ut dicat ñeis eẽ credendũ. et
hoc uob̃ cito ꝑsuadeat. p̃sertim q̃m quisqͥs ꝓ me ullũ
u̾bũ fecerit. inunicus partidonati. ac ꝑ hoc ur conti¬

Expanded text:
gistis, quae ab illo non audirem, si uestram perditionem contemgistis, quae ab illo non audirem, si uestram perditionem contemnerem, si caritatis Christianae uiscera non haberem. Quid ergo mirum si. cum grana de area dominica excussa simul cum terra et palea introrsum traho, iniuriam resilientis pulueris suffero uel, cum domini mei oues perditas diligenter inquiro, spinosarum linguarum uepribus laceror? obsecro uos, deponite paululum studia partium atque inter me et Petilianum cum aliqua aequitate iudicate. ego ecclesiae causam uolo ut noueritis, ille ut meam. ad quid aliud, nisi quia testibus mei?, quos in causa ecclesiae constanter adhibeo, non audet alienum, facile creditis? Et si quos vitae meae testes adhibuero, quid magnum est ut dicat, non eis esse credendum, et hoc uobis cito persuadeat, praesertim quoniam quisquis pro me ullum uerbum fecerit inimicus parti Donati ac per hoc uester conti
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃: De tempore autẽ uite meȩ: qd ẽ. post baptismũ.
uob quicunq me nostis suꝑfluo loquor ex his quę
nota ẽẽ hominib possunt. hiuͦ qui me ñ nouerunt:
ñ ita iniqui ẽẽ debent in me. ut magis de me credãt
petiliano quã uobis. Nam si laudanti amico creden¬
dum ñ ẽ: nec inunico detrahenti. Restant ea quȩ oc¬
culta sũt hominis. ubi sola conscientia testis ẽ: quę
testis ẽẽ apud homines ñ potest. In his me petilianꝰ
manicheũ ẽẽ dicit: loquens de aliena conscientia.
hoc ego me ẽẽ. ñ dico: loquens de mea conscientia. Eli¬
gite cui credatis. Ueruntam̃ qm̃ nec ista breui ac faci¬
li mea defensione opusẽ: ubi questio ñ de qualicũq
unius hominis merito.s de sc̃e eccłie ueritate u̾satur.
ad uos etiam michi plura dicenda sunt. quicunq in
parte donati. petiliani que in me scͥpsit maledicta le¬

Expanded text:
dixit? de tempore autem uitae meae, quod est post baptismum, dixit? de tempore autem uitae meae, quod est post baptismum, uobis quicumque me nostis superfluo loquor ex his, quae nota esse hominibus possunt; hi uero, qui me non nouerunt, non ita iniqui esse debent in me, ut magis de me credant Petiliano quam uobis. nam si laudanti amico credendum non est, nec inimico detrahenti. restant ea quae occulta sunt hominis, ubi sola conscientia testis est, quae testis esse apud homines non potest. in his me Petilianus Manicheum esse dicit, loquens de aliena conscientia; hoc ego me non esse dico, loquens de mea conscientia. eligite cui credatis. uerumtamen quoniam nec ista breui ac facili mea defensione opus est, ubi quaestio non de qualiscumque unius hominis merito, sed de sanctae ecclesiae ueritate uersatur, ad uos etiam mihi plura dicenda sunt, quicumque in parte Donati Petiliani quae in me scripsit maledicta le
Abbreviated transcription (Latin):
ñ mimis curo. qͦd michi uł congregali ur̃o. ułcerte
cani ur̃o conuiciat᷑ quilibet inimicus. diumn mͦ me
magis ꝓ ur̃a quã ꝓ mea defensione latrare compel¬
lat. Qua tam̃ si opus eẽt ad causam. breuissima fa¬
cillimaq uterer: totũ scilicet uitȩ mec tempꝰ ante¬
quã ꝑciꝑem bapti̾num xp̃i. quantũ ad meas cu¬
piditates erroresq attinet. cum om̃ib imꝑbans
et detestans. ne in eius temporis defensione meã
głam querere uiderer: ñ illius qui me ꝑgr̃am suã
&. a me iꝑso liberauit. Unde. illam uitã meam cũ
uituꝑari audio. quolibet animo id faciat. qui hoc
facit. ñ usq adeo sum ingratus ut doleam. Quantũ
quippe ille accusat uicium meũ: tantũ ego laudo
medicum meum. Quid gͦ iam de illis p̃teritis. atq
abolitis malis meis defendendis laborem. de quib
petilianꝰ multa quidem falsa dix̃.s. plura uera non

Expanded text:
non nimis curo, quod mihi uel congregali uestro uel certe non nimis curo, quod mihi uel congregali uestro uel certe cani uestro conuiciatur quilibet inimicus, dummodo me magis pro uestra quam pro mea defensione latrare compellat. qua tamen si opus esset ad causam, breuissima facillimaque uterer, totum scilicet uitae meae tempus, antequam perciperem baptismum Christi, quantum ad meas cupiditates erroresque attinet, cum omnibus improbans et detestans, ne in eius temporis defensione meam gloriam quaerere uiderer, non illius qui me per gratiam suam et a me ipso liberauit. unde illam uitam meam cum uituperari audio, quolibet animo id faciat qui hoc facit, non usque adeo sum ingratus ut doleam; quantum quippe ille accusat uitium meum, tantum ego laudo medicum meum. quid ergo iam de illis praeteritis atque abolitis malis meis defendendis laborem, de quibus Petilianus multa quidem falsa dixit, sed plura uera non
Abbreviated transcription (Latin):
ñ diceret ueritas. Que dicunt facite: Si autem ip̃si qͥ
uera sc̃a dabant scĩ eẽnt ñ diceret quȩ faciunt facere
nolite: dicunt enim et ñ faciunt. Nullo quippe modo
legitur uua de spinis: quia nunquã de spinarum
radicib oritur. S. cum se spinosis sepibus palmes
uitis implicuit: ñ ideo fructus qui illic pendet hor¬
retur. s: spina cauetur. uua decerpitur. Itaq ut sepe
dixi et uehem̃ter inculco. qualescunq nos simus.
securi estisqui đm patrem et eius eccłiam matrem
habetis. Quanuis enĩ simul hedi cum ouib pascan¬
tur: ñ stabunt ad dexteram. Quanuis simul palca
cũ tritico trituretur: ñ intrabit in horreũ. Quan¬
uis simul pisces mali cum bonis intra retia dñica
natent: ñ mittentur in uascula. Nemo głẽtur. nec
in homine bono. nemo bona dĩ fugiat: nec in homi¬
gocio p̃senti suffecerint. Que si catholica dilectione
retinetis. cum sitis unꝰ grex. de uno pastore securus.

Expanded text:
non diceret ueritas: quae dicunt facite. si autem ipsi qui non diceret ueritas: quae dicunt facite. si autem ipsi qui uerba sancta dabant sancti essent, non diceret: quae faciunt facere nolite. dicunt enim et non faciunt. nullo quippe modo legitur uua de spinis, quia numquam de spinarum radicibus oritur; sed cum se spinosis saepibus palmes uitis implicuit, non ideo fructus qui illic pendet horretur, sed spina cauetur, uua decerpitur. Itaque, ut saepe dixi et uehementer inculco, qualescumque nos simus, securi estis qui deum patrem et eius ecclesiam matrem habetis. quamuis enim simul haedi cum ouibus pascantur, non stabunt ad dexteram; quamuis simul palea cum tritico trituretur, non intrabit in horreum; quamuis simul pisces mali cum bonis intra retia dominica natent, non mittentur in uascula. nemo glorietur nec in homine bono, nemo bona dei fugiat nec in homii, pro negotio praesenti suffecerint. quae si catholica dilectione retinetis, cum sitis unus grex de uno pastore securus,
Abbreviated transcription (Latin):
cunq nossimus. quia in illo spes ur̃a est. quem uo¬
bis ex illius suꝑ uos miscdia p̃dicamꝰ. uerum etiam
quicunq nr̃a dispensatione etiam sacram̃tũ sc̃i bap¬
tisim ꝑccpistis. eadem securitate gaudete: qm̃ ñ in
indiustis. nec uos int̾rogaui utrum ad me conuer¬
teremini. s addm uiuum. nec utrum in me crede¬
retis. s. in patrem et filium et sp̃m sc̃m. Qđ si ueraci
animo respondistis. saluos uosfecit. ñ carnis deposi¬
tio sordium.s. conscientie bonȩ int̾rogatio. ñ conser
lianus inconsiderate dixit. conscientia dantis. uel
quod addidit. conscientia sc̃a dantis attenditur: q̃
abluat accipientis. Cum enim hoc datur qd dĩ est:
ue ñ sc̃a: ab accipiente inspici ñ potest. S. plane il¬
lud qd̃ datur potest. qd cognitum ei qui semꝑẽ sc̃s.
ꝑ qualemlibet ministrũ accipiatur. securissime ac¬
cipitur. Nisi enim sc̃a u̾ba eẽnt ex cathedra moysi:

Expanded text:
cumque nos simus, quia in illo spes uestra est quem uocumque nos simus, quia in illo spes uestra est quem uobis ex illius super uos misericordia praedicamus: uerum etiam quicumque nostra dispensatione etiam sacramentum sancti baptismi percepistis, eadem securitate gaudete, quoniam noinduistis, nec uos interrogaui utrum ad me conuerteremini, sed ad deum uiuum, nec utrum in me crederetis, sed in patrem et filium et spiritum sanctum. quodsi ueraci animo respondistis, saluos uos fecit non carnis depositio sordium, sed conscientiae bonae interrogatio, non conserulianus inconsiderate dixit, conscientia dantis uel quod addidit: conscientia sancte dantis attenditur quae abluat accipientis. cum enim hoc datur quod dei estue non sancta, ab accipiente inspici non potest; sed plane illud quod datur potest, quod cognitum ei qui semper est sanctus, per qualemlibet ministrum accipiatur, securissime accipitur. nisi enim sancta uerba essent ex cathedra Moysi,
Abbreviated transcription (Latin):
totus mundus attollat: Ita nec malã conscientiã sa¬
nat laudantis p̃conium. nec bonã uulnerat conui¬
tiantis opꝓbriũ. Nec sic tam̃ decipitur spes nr̃a que
in d̾no ẽ: etiã si forte in occulto tales s imꝰ. quales nos
putari cupit inimicꝰ. qͥa ñ eã posuistis in nob̾. nec
unquã hoc audistis a nobis. Securi gͦ estis qualescũ¬
q nos simꝰ. qui dicere didicistis: in dño sꝑans ñ infir¬
mabor. Et in dno sꝑabo. ñ timebo quid faciat michi
homo. Et eis qui uos adhominũ suꝑboꝵ t̾renas al¬
titudines seducere moliunt᷑: respondere nostis.
In dño confido. Quomͦ dicitis animȩ: meȩ transini¬
gra in montẽ sicut passer: Nec tantum uos quibꝰ
in nobis ipsa xp̃i ueritas placet: quantũcunq ꝑ
nos et ubicunq p̃dicatur. et quia eam quantulo¬
cunq nr̃e lingue ministerio libent̃ auditis. etiã
de nob̾ bene benigneq sentitis. securi estis quales¬

Expanded text:
totus mundus attollat? ita nec malam conscientiam satotus mundus attollat? ita nec malam conscientiam sanat laudantis praeconium nec bonam uulnerat conuiciantis opprobrium. nec sic tamen decipitur spes uestra quae in domino est, etiamsi forte in occulto tales sumus, quales nos putari cupit inimicus, quia non eam posuistis in nobis nec umquam hoc audistis a nobis. securi ergo estis, qualescumque nos simus, qui dicere didicistis: in domino sperans non mouebor et: in deo sperabo, non timebo quid faciat mihi homo et eis, qui uos ad hominum superborum terrenas altitudines seducere moliuntur, respondere nostis: in domino confido. quomodo dicitis animae meae: transmigra in montem sicut passer? Nec tantum uos, quibus in nobis ipsa Christi ueritas placet, quantumcumque per nos et ubicumque praedicatur, et quia eam quantulocumque nostrae linguae ministerio libenter auditis, etiam de nobis bene benigneque sentitis, securi estis, quales
Abbreviated transcription (Latin):
Qui cũ dicat gaudete et exultate: merces enim ur̃a
multa ẽ. in cęlis. si qđ dictum ẽ: ꝓpt̃ iusticiã & ꝓpt̃ me:
in bona conscientia teneo. quisquis uolens detrahit
famȩ meȩ: nolens addit mercedi meȩ. Neq enim me
ille suo uerbo tantumm edocuit: et ñ etiã suo firma¬
uit exemplo. Sequere sc̃arũ scripturarũ fidem: in¬
uenies. xp̃m resurrexisse a mortiis. ascendisse in cȩ¬
lũ. sedere ad dexteram patͥs. Sequere criminationes
inimicorũ: iam putabis eũ de sepulchro furatum
ẽẽ a discipłis. Quid gͦ nos quantũ ipse donat de¬
fendentes domũ eius ab inunicis eiꝰ. aliud sꝑare
debemꝰ: Si patreinfamilias beelzebub uocauerunt
quantomagis domesticos eius: Sigͦ toleramꝰ. et con¬
regnabimꝰ. Si autem ñ aur̃ẽ solam ꝑcutit iracundia
criminantis. uerũ etiam conscientiã mordet ueritas
criminis. quid michi ꝑdest. si me continuis laudibꝰ

Expanded text:
qui cum dicat: gaudete et exultate, merces enim uestra qui cum dicat: gaudete et exultate, merces enim uestra multa est in caelis, si, quod dictum est propter iustitiam et propter me in bona conscientia teneo, quisquis uolens detrahit famae meae, nolens addit mercedi meae. neque enim me ille suo uerbo tantummodo edocuit et non etiam suo firmauit exemplo. sequere sanctarum scripturarum fidem: inuenies Christum resurrexisse a mortuis, ascendisse in caelum, sedere ad dexteram patris. sequere criminationes inimicorum: iam putabis eum de sepulcro furatum esse a discipulis. quid ergo nos, quantum ipse donat, defendentes domum eius ab inimicis eius aliud sperare debemus? si patrem familias Beelzebub uocauerunt, quanto magis domesticos eius! si ergo toleramus, et conregnabimus; si autem non aurem solam percutit iracundia criminantis, uerum etiam conscientiam mordet ueritas criminis, quid mihi prodest, si me continuis laudibus
Abbreviated transcription (Latin):
itaq feramus indigne qd nos infamant. qui głe
xp̃i sic detrahunt. quoꝵ parti contentioniq inimi¬
cum ẽ: qd̾ de illius ad celos ascensione: & de nomi¬
nis eius tanquam unguenti effusione tanto ante
p̃dictum ẽ: exaltare suꝑ celos ds̃. et suꝑ omẽm t̾ram
gła tua: Hec et talia diuina testimonia. nos adu̾sꝰ
humana uaniloquia ꝓferentes: ab inimicis głe
xp̃i acerba oꝑꝓbria sustinemꝰ. Dicant quod uolũt
dum ille nos exhortetur dicens. Beati qui ꝑsequuti¬
onem patiuntur ꝓpt̃ iusticiam: quia ipsoꝵ ẽ. regnũ
celoꝵ. Beati eritis cum uos ꝑsequuti fuerint &e male¬
dixerint uob̾. et dixerint om̃e malũ aduersũ uos m̃¬
tientes ꝓpt̃ me. Quod ait suꝑius ꝓpt̃ iusticiã. hoc re¬
petiuit quod ait postea ꝓpt̃ me: quia factus ẽ. nob̾
sapientia &. iusticia. et sc̃ificatio. et redemptio. ut
quemadmodũ scriptum ẽ. qui głatur. in dnogłetur.¬

Expanded text:
itaque feramus indigne quod nos infamant, qui gloriae itaque feramus indigne quod nos infamant, qui gloriae Christi sic detrahunt, quorum parti contentionique inimicum est quod de illius ad caelos ascensione et de nominis eius tamquam unguenti effusione tanto ante praedictum est: exaltare super caelos, deus, et super omnem terram gloria tua? Haec et talia diuina testimonia nos aduersus humana uaniloquia proferentes ab inimicis gloriae Christi acerba obprobria sustinemus: dicant quod uolunt, dum ille nos exhortetur dicens: beati qui persecutionem patiuntur propter iustitiam, quia ipsorum est regnum caelorum. beati eritis, cum uos persecuti fuerint et maledixerint nobis et dixerint omne malum aduersum uos mentientes propter me. quod ait superius propter iustitiam, hoc repetiuit quod ait postea propter me, quia factus est nobis sapientia et iustitia et sanctificatio et redemptio, ut, quemadmodu
Abbreviated transcription (Latin):
nos eos in ea parte ligauerimꝰ. ꝓqua ñ inueniunt
quid loquantur. aut nos mandauerimus tanto an
ponerent. quibus pars donati eccłia xp̃i ẽẽ doceat᷑.
Et nos quidem kim̃i cum falsa crimina audimus.
ab eis quos offendimus p̃dicando eloquia ueritatis.
& erroris uaniloquia conuincendo. habemꝰ sicut
nostis abundantissimã consolationem. Nam su n
eis quib me criminantur testimoniũ conscientiȩ
mee. ñ stat contra me: in conspectudi. quo nullus
oculus mortalis intendit᷑. ñ solũ contristariñ debeo¬
uerum etiam debeo gaudere: et exultare: quia
merces mea multa ẽ in cęlis. Neq enim intuendũ
ẽ: quã sit amarũ.s. quam falsum qc audio. & qͣm
uerax ꝓcuiꝰ nomine audio. hoc. et cui dicit᷑. unguen¬
tũ effusum ẽ nom̃ tuũ. Et merito fraglat in om̃ib
gentib. Cuiꝰ odorem. isti qui nobis maledicunt: in
una affricȩ particula conantur includere: Cur

Expanded text:
nos eos in ea parte ligauerimus, pro qua non inueniunt nos eos in ea parte ligauerimus, pro qua non inueniunt quid loquantur, aut nos mandauerimus tanto antponerent, quibus pars Donati ecclesia Christi esse doceatur. et nos quidem, carissimi, cum falsa crimina audimus ab eis, quos offendimus praedicando eloquia ueritatis et erroris uaniloquia conuincendo, habemus, sicut nostis, abundantissimam consolationem. nam si in eis quibus me criminantur testimonium conscientiae meae non stat contra me in conspectu dei, quo nullus oculus mortalis intenditur, non solum contristari nouerum etiam debeo gaudere et exultare, quia merces mea multa est in caelis. neque enim intuendum est quam sit amarum, sed quam falsum quod audio et quam uerax pro cuius nomine hoc audio et cui dicitur: unguentum effusum est nomen tuum. et merito fragrat in omnibus gentibus, cuius odorem isti qui nobis maledicunt in una Africae particula conantur includere. cur
Abbreviated transcription (Latin):
nichil sit: seipsum seducit. Sufferamꝰ gͦ inuicem in
dilectione: satis agentes seruare unitatem sp̃s in um¬
culo pacis. Extra quã quisquis colligit: ñ cũ xp̃o col¬
ligit. Quisquis autẽ ñ cum xp̃o colligit: spargit. ẜm¬
de siue de xp̃o. siue de eiꝰ ȩccłia. siue de quacinq alia
re que ꝑtinet ad fidem uitamq ur̃am. ñ dicam nos
nequaquã comparandi ei qui dixit. licet si nos. s om¬
nino qd̃ sequutus adiecit. si angłs de celo uobannũ¬
ciauerit pret̃ quã qđ in scripturis legalib & euangłi¬
cis accepistis: anathema sit. Hec uobiscum & cũ om̃ibꝰ
quos. xp̃o luchrari cupimꝰ actitantes. atq int̃ cȩt̾a scãm
eccłiam quã ind̾i litteris ꝓmissam legimꝰ. &. sicut pro¬
missa ẽ in om̃ib gentib reddi cernimꝰ p̃dicantes: ab
his quos ad eius pacificum gremiũ attrahi cupimus.
ꝓ actione gr̃arũ flaminas meruimꝰ odiorum. quasi

Expanded text:
nihil sit, se ipsum seducit. sufferamus ergo inuicem in nihil sit, se ipsum seducit. sufferamus ergo inuicem in dilectione, satis agentes seruare unitatem spiritus in uinculo pacis, extra quam quisquis colligit non cum Christo colligit, quisquis autem non cum Christo colligit spargit. Proinde siue de Christo siue de eius ecclesia siue de quacumque alia re, quae pertinet ad fidem uitamque nequaquam comparandi ei, qui dixit: ‘Licet si nos’, sed omnino quod sequutus adiecit: ‘Si angelus de caelo vobis annunciaverit praeterquam, quod in Scripturis legalibus et euangelicis accepistis, anathema sit. haec uobiscum et cum omnibus quos Christo lucrari cupimus actitantes atque inter cetera sanctam ecclesiam, quam in dei litteris promissam legimus et sicut promissa est in omnibus gentibus reddi cernimus, praedicantes ab his, quos ad eius pacificum gremium attrahi cupimus, pro actione gratiarum flammas meruimus odiorum, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
tiset una uniamabilis uirosuo. quã in ultimo ꝓu̾¬
bioꝵ sc̃a scriptura describit. p̃ciosior ẽ: lapidib p̃cio¬
sis. Nemo dicat illum sequar qm̃ ipse me: xp̃ianum
fecit: aut illũ sequar. qm̃ ipse me baptirauit. Neq qͥ
plantat ẽ aliquid. neq qui rigat: s. qui increm̃tum
dat d̾s. Et ds caritas ẽ. et qui manet incaritate in do
manet.&. đs in illo manet. Nullus etiam p̾dicans
nom̃ xp̃i. & gestans ac ministrans sacramentum. xp̃i.
sequendus ẽ contra unitatem. xp̃i. Opussuũ ꝓbet unꝰ¬
quisq : et tunc in semetipso tantũ glam habebit. et
ñ in altero. Unusquisq enim ꝓpriũ onus portabit.
Onus indelicet reddende rationis: quia unusquisq
nr̃m ꝓ se rationem redaet. Non itaq amplius inui¬
cem iudicemꝰ. Nam quantũ attinet ad onera mutuȩ
caritatis. inuicem onera ur̃a portate: et sic adimple¬
bitis legem.xp̃i. Qui enim putat se eẽ aliquid cum

Expanded text:
tis et una uni amabilis uiro suo, quam in ultimo Prouetis et una uni amabilis uiro suo, quam in ultimo Prouerbiorum scriptura sancta describit, pretiosior est lapidibus pretiosis. nemo dicat: \'illum sequar, quoniam ipse me christianum fecit\' aut: ilium sequar, quoniam ipse me baptizauit\'. neque qui plantat est aliquid neque qui rigat, sed qui incrementum dat deus; et deus caritas est, et qui -manet in caritate in deo manet et deus in illo manet. nullus etiam praedicans nomen Christi et gestans ac ministrans sacramentum Christi sequendus est contra unitatem Christi. opus suum probet unusquisque, et tunc in semet ipso tantum gloriam habebit et non in altero; unusquisque enim proprium onus portabit, onus uidelicet reddendae rationis, quia unusquisque nostrum pro se rationem reddet. non itaque amplius inuicem iudicemus. nam quantum attinet ad onera mutuae caritatis, inuicem onera uestra portate, et sic adimplebitis legem Christi. qui enim putat se esse aliquid cum
Abbreviated transcription (Latin):
coritate p̃ualebant. et qui minus intelligere poterãt
unitatem eccłiȩ toto orbe diffuse: ꝑ alienis peccatis
nullomͦ ẽẽ deserandam. traxerunt in eandem ꝑni¬
ciem. ut etiam si ipsi scirent uera crimina quibusdã
se obicere: eo modo ꝑiret infirmꝰ in eorum scientia.
nis. interimebat in se bonum pacis. quod habebat
cum fr̃ib bonis. Qui partim talia ñ audierant. par¬
tim ñ discussa et ñ ꝓbata temere credere formidaue¬
rant. partim iudicib eccłiasticis ad quos transina¬
re tota causa ꝑducta ẽ. qualiacunq illa eẽnt pacifi¬
ca humilitate reliquerant. Nos gͦ sc̃a germina uni¬
ce matris catholice: huiusmodi sceleris et erroris exẽ¬
plum. subditi dño quanta potestis uigilantia p̃caue¬
te: Quantalibet doctrinȩ ac famȩ luce p̃fulgeat. la¬
pidemq se ẽẽ iactet p̃ciosum. quisquis uos trahere uo¬
luerit post se ipsum: mementote qđ illa mulier for¬

Expanded text:
toritate praeualebant et qui minus intellegere poterant toritate praeualebant et qui minus intellegere poterant unitatem ecclesiae toto orbe diffusae pro alienis peccatis nullo modo esse deserendam, traxerunt in eandem perniciem, ut, etiamsi ipsi scirent uera crimina quibusdam se obicere, eo modo periret infirmus in eorum scientia, nis interimebat in se bonum pacis quod habebat cum fratribus bonis, qui partim talia non audierant, partim non discussa et non probata temere credere formidauerant, partim iudicibus ecclesiasticis, ad quos trans mare tota causa perducta est,. qualiacumque illa essent, pacifica humilitate reliquerant. Uos ergo, sancta germina unicae matris catholicae, huiusmodi sceleris et erroris exemplum subditi domino quanta potestis uigilantia praecauete. quantalibet doctrinae ac famae luce praefulgeat lapidemque se esse iactet pretiosum, quisquis uos trahere uoluerit post se ipsum, mementote quod illa mulier for
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enim ferrũ ẽ inimici uulnerantis: s medici se¬
cantis. fiunt ista in eccłia: et ille sp̃s interioris lenita¬
tis ardet zelo dĩ. ne uirgo casta un uiro desponsata
xp̃o. in aliquibussuis membris. sicut eua seducta est
serpentis astucia corrumpatur a castitate quȩ ẽ. in
xp̃o. Neruntam̃ absit a seruis patriffamilias ut in¬
memores sint p̃cepti d̾ni sui. et sic adu̾sus ziraniorũ
inultitudinẽ flagrantia sc̃ȩ indignationis ignescant.
ut cũ ea uolunt ante: tempus colligere: simul eradice¬
tur et triticum. Cuiꝰ peccati isti rei tenerentur. etiam si
uera crimina traditorib quos insimulabant se ob¬
iecisse inonstrarent. qm̃simul ñ solum ab iniquis. qͦ¬
rum societatem uelut euitabant. s. etiam a bonis fide¬
lib in om̃ib gentib constitutis: quib ea que se nosse
dicebant ꝓbare ñ poterant. impia p̃sumptione se¬
parati sunt. secumq multos apud quos aliqua aue¬

Expanded text:
neque enim ferrum est inimici uulnerantis, sed medici seneque enim ferrum est inimici uulnerantis, sed medici secantis. fiunt ista in ecclesia et ille spiritus interioris lenitatis ardet zelo dei, ne uirgo casta uni uiro desponsata Christo in aliquibus suis membris, sicut Eua seducta est serpentis astutia, corrumpatur a castitate quae est in Christo. uerumtamen absit a seruis patris familias, ut immemores sint praecepti domini sui et sic aduersus zizaniorum multitudinem flagrantia sanctae indignationis ignescant, ut, cum ea uolunt ante tempus colligere, simul eradicetur et triticum. cuius peccati isti rei tenerentur, etiamsi uera crimina traditoribus quos insimulabant se obiecisse monstrarent, quoniam simul non solum ab iniquis, quorum societatem uelut euitabant, sed etiam a bonis fidelibus in omnibus gentibus constitutis, quibus ea quae se nosse dicebant probare non poterant, impia praesumptione separati sunt secumque multos, apud quos aliqua auc
Abbreviated transcription (Latin):
diuisionis adinitere: Quia et si uerũ eẽt quicquid
de tradicione i actarunt: tam̃ consortiũ xp̃ianorũ
quosusq ad extrema t̃rȩ diuina scͥptura cõmendat
ꝓpt̃ hoc qd̾ ipsi scierunt. illi autẽ nescierunt. relin¬
quere nullomͦ debuerunt. Neq hoc ideo dixerim.
ut negligatur eccłiastica disciplina. ut ꝑmittatur
quisq facere quod uelit sine ulla correptione. et qua¬
dam medicinali uindicta. et t̾ribili lenitate. et carita¬
tis seueritate. Nam ubi erit illud apłi. corripite inqͥe¬
tos. consolamini pusillanimes. suscipite infirmos.
pacientes estote ad om̃s. indete: ne quis malũ ꝓ malo
anicui reddat: sum hoc utiq subiecit uidete neqͥs ma¬
ium ꝓmalo alicui reddat. satis ostendit ñ ẽẽ malam
ꝑ malo redditionem corripere inquietos. quanuis
ꝓculꝑa inquietudinis reddatur pena correptionis.
Nongͣ malũ ẽ. correptionis pena. cum sit malũ culpa.

Expanded text:
diuisionis admittere, quia, etsi uerum esset quidquid diuisionis admittere, quia, etsi uerum esset quidquid de traditione iactarunt, tamen consortium chriatianorum, quos usque ad extrema terrae diuina scriptura commendat, propter hoc quod ipsi scierunt, illi autem nescierunt, relinquere nullo modo debuerunt. Neque hoc ideo dixerim, ut neglegatur ecclesiastica disciplina, ut permittatur quisque facere quod uelit sine ulla correptione et quadam medicinali uindicta et terribili lenitate et caritatis seueritate. nam ubi erit illud apostoli: corripite inquietos, consolamini pusillanimes, suscipite infirmos, patientes estote ad omnes. uidete ne quis malum pro malo alicui reddat? cum hoc utique subiecit: uidete ne quis malum pro malo alicui reddat, satis ostendit non esse mali pro malo redditionem corripere inquietos, quamuis pro culpa inquietudinis reddatur poena correptionis. non ergo malum est correptionis poena, cum sit malum culpa;
Abbreviated transcription (Latin):
quisq aliquid ẽẽ dum nichil sit. atq ita se ipsum
seducit. et sufficere uult ad popłorum xp̃ianorum
separationem. suũ ułeorum iudiciũ. qui malos
quosdam cominunione sacram̃torũ. rp̃ianȩ reli¬
gionis indignos se aꝑtissime nosse dicunt. De quibꝰ
tam̃ quicquid nosse dicunt. uniu̾se eccłie que ꝑ om̃s
gentes sicut ẽ p̃dicta diffundit᷑. ꝑsuadere ñ possunt.
Et cum istorũ quasi quos nouerunt refugiunt com¬
munionẽ. illius deserunt unitatẽ. Cum potius de¬
berent si ẽet in eis caritas om̃ia sufferens. ne se a bo¬
nis diuiderent. quos in om̃ib gentib aliena mala
docere ñ poterant. ipsi in unagente tolerare qd̃ no¬
uerant. Unde etiam ñ disciissa causa in qua docum̃¬
tis grauissimis conuineunt᷑ calumniati innocentibs.
ꝓbabilius creditur. traditionis erimina falsa finxis¬
se: qui ñ dubitauerũt longe sceleratiꝰ crim̃ nefariȩ

Expanded text:
quisque aliquid esse dum nihil sit, atque ita se ipsum quisque aliquid esse dum nihil sit, atque ita se ipsum seducit et sufficere uult ad populorum christianorum separationem suum uel suorum iudicium, qui malos quosdam communione sacramentorum christianae religionis indignos se apertissime nosse dicunt, de quibus tamen quidquid nosse se dicunt uniuersae ecclesiae, quae per omnes gentes sicut est praedicta diffunditur, persuadere non possunt. et cum istorum quasi quos nouerunt refugiunt communionem, illius deserunt unitatem, cum potius deberent, si esset in eis caritas omnia sufferens, ne se a bonis diuiderent, quos in omnibus gentibus aliena mala docere non poterant, ipsi in una gente tolerare quod nouerant. unde etiam non discussa causa, in qua documentis grauissimis conuincuntur calumniati innocentibus, probabilius creditur traditionis crimina falsa finxisse, qui non dubitauerunt longe sceleratius crimen nefariae
Abbreviated transcription (Latin):
cdentis. Nouit d̾ns enĩ qui sunt eiꝰ. Et si ab iniquis
ad tempꝰ corporalit̃ ñ potest. recedat tam̃ ab ipsa mni¬
quitate om̃is qui nominat nom̃ dñi. licet enĩ a mał
interim uita. moribus. corde: ac uoluntate. separari
ati discedere: Que separatio semꝑ oportet custodiat᷑.
Corporalis autẽ separatio. ad scłi fincm fident̃. patien¬
ter: fortit expectetur. Propt̃ quã expectationẽ dictũ ẽ.
Sustine d̃nm. uirilit̾age. confortetur cor tuũ et susti¬
ne dñm. Maxima quippe: palma tolerantie ẽ. inter
sub introductos falsos fr̃s sua querentes. ñ quȩ iħu
xp̃i. dilectionem ñ suã querentium. s que iħu xp̃i.
nulla turbulenta. et temeraria dissensione turba¬
re. nec unitatẽ sagenȩ dnicȩ ex omĩum pisciũ genere
congregantis. dum aa litus id est ad finẽ scłi aucit᷑
suꝑbe nefaria contentione dirumꝑe. cum se putat

Expanded text:
dentis. nouit enim dominus qui sunt eius, et si ab iniquis dentis. nouit enim dominus qui sunt eius, et si ab iniquis ad tempus corporaliter non potest, recedat tamen ab ipsa iniquitate omnis qui nominat nomen domini. licet enim a malis interim uita, moribus, corde ac uoluntate separari atque discedere, quae separatio semper oportet custodiatur. corporalis autem separatio ad saeculi finem fidenter patienter fortiter expectetur, propter quam expectationem dictum est: sustine dominum, uiriliter age; confortetur cor tuum et snum. maxima quippe palma tolerantiae est inter subintroductos falsos fratres sua quaerentes, non quae Iesu Christi, dilectionem non sua quaerentium, sed quae Iesu Christi, nulla turbulenta et temeraria dissensione turbare nec unitatem sagenae dominicae ex omni piscium genere congregantis, dum ad litus, id est ad finem saeculi ducitur, superbe nefaria contentione disrumpere, cum se putat
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad messem crescit: nefaria discissione separabi¬
tis. Ager ẽ enim mundus: ñ affrica. Messis finis scłr.
ñ tempꝰ donati. Hascerte similitudines ȩuangłicas
recognoscitis.ad quid aliud datas. nisi ut nemoglo¬
rietur in homine. et nequis ꝓ altero infiatus. adu̾sꝰ
alterũ diuidatur dicens. ego sum pauli. cũ utiq ñ
paulus crucifixus sit ꝓuob̃. nec in nomine pauli.
quantominꝰ in nomine ceciliani. uł cuiꝰquam nr̃m
baptizati sitis. ut discatis quandiu palea cũ frumento
trituratur. quandiu pisces mali cum bonis intra
retia d̾nica natant. ante tempꝰ uentilationis tolera¬
re potius ꝓpt̃bonos cominixtionẽ maloꝵ. quã uio¬
lare ꝓpt̃ malos caritatem bonorũ: hec quippe com¬
inixtio: ñ et̃na s temporalis. nec sp̃ualis s. corporał
est. In qua ñ errabunt angłi. quando colligent ma¬
los de medio iustorũ. et mittent in caminũ ignis ar¬

Expanded text:
usque ad messem crescit, nefaria discissione separabiusque ad messem crescit, nefaria discissione separabitis; ager est enim mundus, non Africa, messis finis saeculi, non tempus Donati. Has certe similitudines euangelicas recognoscitis ad quid aliud datas, nisi ut nemo glorietur in homine et ne quis pro altero inflatus aduersus alterum diuidatur, dicens: ego sum Pauli, cum utique non Paulus crucifixus sit pro uobis nec in nomine Pauli, quanto minus in nomine Caeciliani uel cuiusquam nostrum baptizati sitis, ut discatis, quamdiu palea cum frumento trituratur, quamdiu pisces mali cum bonis intra retia dominica natant, ante tempus uentilationis tolerare potius propter bonos commixtionem malorum quam uiolare propter malos caritatem bonorum. haec quippe commixtio non aeterna sed temporalis, nec spiritalis sed corporalis est. in qua non errabunt angeli, quando colligent malos de medio iustorum, et mittent in caminum ignis ar
Abbreviated transcription (Latin):
rietur in homine: Maledic tus enĩ om̃is: qui spem
suã ponit in homine: hoc p̃cepto dñico. et apłico re¬
tento atq seruato: etiam me in mea causa sicut ini¬
micus existimari cupit. deficiente et opp̃sso. uictrix
erit causa cuiseruio. Sienim firmissime tenueritis
qd̾ exhortor et satago. maledictũ ẽe omnẽ qui spem
suã ponit in homine: ut nemoglorietur in homine.
aream añicam ꝓpt̃ paleam que nunc uento suꝑbie
ꝑ cussa uolat. uł ultima uentilatione seꝑabit᷑. nullo
mͦ deseretis. nec domũ magnã ꝓpt̃ uasa facta incon¬
tumeliam refugietis. nec ꝓpt̃ malos pisces in littore.
seꝑandos ꝑdirupta retia exibitis. nec ꝓpt̾ hedos pa¬
store diuisuro adsinistram ponendos bona unita¬
tis pascua relinquetis. nec ꝓpt̃ cominixta zirania
uos a tritici societate: cui caput ẽ granum illud mor¬
tificatũ & multiplicatum. et quȩ ꝑ mundũ simul

Expanded text:
rietur in homine; maledictus enim omnis qui spem rietur in homine; maledictus enim omnis qui spem suam ponit in homine. hoc praecepto dominico et apostolico retento atque seruato etiam me in mea causa, sicut inimicus existimari cupit, deficiente et oppresso uictrix erit causa cui seruio. si enim firmissime tenueritis quod exhortor et satago, maledictum esse omnem qui spem suam ponit in homine, ut nemo glorietur in homine, aream dominicam propter paleam, quae uel nunc uento superbiae percussa uolat uel ultima uentilatione separabitur, nullo modo deseretis nec domum magnam propter uasa facta in contumeliam refugietis nec propter malos pisces in litore separandos per disrupta retia exibitis nec propter haedos pastore diuisuro ad sinistram ponendos bona unitatis pascua relinquetis nec propter commixta zizania uos a tritici societate, cui caput est granum illud mortificatum et multiplicatum et quae per mundum simul
Abbreviated transcription (Latin):
in me: ne supra quam scriptũ ẽ: unus ꝓ altero inflec᷑
adu̾sus alterũ. Itaq nemoglorietur in homine: om̃i¬
in hoĩe. Sepiꝰ repeto nemogłiet᷑ in hoĩe: Si qͥd ĩ nob lau¬
dabile adu̾titis ad illiꝰ laudẽ referte a qͦ ẽ. om̃e datũ op¬
tuũ. et om̃e donũ ꝑfectum. Desursũ ẽ enĩ descendeis
a patre luminũ apudquẽ ñ est immutatio nec mo¬
menu obumbratio. Quid enim habemꝰ qd̾ ñ accepimꝰ:
Si autẽ accepimꝰ: ñ gloriem᷑. quasi ñ acceꝑimꝰ. Et in
his om̃ibus quecũq in nob̃ bona nostis: imicatores
nr̃i estote: si tam̃ nos. xp̃i. Si autẽ aliqua mala in nob̾
uł suspicamini ułcreditis. uł uidetis. retinete illud
dñicũ. quo securi eiꝰ eccłiam. ñ ꝓpt̃ mala hominũ
deseratis. que dicimꝰ facite: quȩ aut̃ mala nos face¬
re putatis aut nostis: nolite facere. Non enĩ tempꝰ
ẽ: purgandi me uob̾. cũ mea causa neglec ta rem
uobis salubrem comm̃dare susceꝑim: ut nemoglo¬

Expanded text:
in me, ne supra quam scriptum est unus pro altero infletur aduersus alterum. itaque nemo glorietur in homine; omniin homine: saepius repeto, Nemo glorietur in homine. Si quid in nobis laudabile advertitis, ad illius laudem referte, a quo est omne datum optimum, et omne donum perfectum: desursum est enim descendens a Patre luminum, apud quem non est immutatio, nec momenti obumbratio . Quid enim habemus quod non accepimus? si autem accepimus, non gloriemur quasi non acceperimus. et in his omnibus, quaecumque in nobis bona nostis, imitatores nostri estote, si tamen nos Christi; si autem aliqua mala in nobis uel suspicamini uel creditis uel uidetis, retinete illud dominicum, quo securi eius ecclesiam non propter mala hominum deseratis: quae dicimus facite, quae autem mala nos facere putatis aut nostis, nolite facere. non enim tempus est purgandi me uobis, cum mea causa neglecta rem uobis salubrem commendare susceperim, ut nemo glo
Abbreviated transcription (Latin):
oleũ peccatoris ñ ungat caput meũ. cũ ille hoc dix̾it
de adulatione assentatoris. fallaci laude decipientis
unde laudati caput insuꝑbiã crescat. Quem in tel¬
lectum aꝑiunt u̾ba in eodem psalmo p̾missa suꝑiꝰ
Sic enim ait. ẜ mendabit me iustus in miscdia. et ar¬
guetme: oleũ autẽ peccatoris ñ impinguet caput
meũ. Quid hac sententia clarius: Quid euidentius:
Mauult enĩ se asꝑa emendatione iusti argui miseri¬
cordit᷑ ut sanet᷑. quã lenib blandiciis adulantis un¬
gi. ne infietur. Cõmemorat petilianus et apłm pau¬
sũt. quasi ad hoc adhibeat᷑ ista diligentia. ut nunc
ante tempus frumentum a palea separet᷑. ac ñ po¬
tius ne frumentũ a palea decipiat᷑. Aut uͦ etiã sp̃s¬

Expanded text:
oleum peccatoris non ungat caput meum, cum ille hoc dixerit oleum peccatoris non ungat caput meum, cum ille hoc dixerit de adulatione assentatoris fallaci laude decipientis, unde laudati caput in superbiam crescat. quem intellectum aperiunt uerba in eodem psalmo praemissa superius; sic enim ait: emendabit me iustus in misericordia et arguet me; oleum autem peccatoris non impinguet caput meum. quid hac sententia clarius, quid euidentius? mauult enim se aspera emendatione iusti argui misericorditer ut sanetur, quam lenibus blanditiis adulantis ungi ne infletur. Commemorat Petilianus et apostolum Pauitus si ex deo sunt, quasi ad hoc adhibeatur ista diligentia, ut nunc ante tempus frumentum a palea separetur, ac non potius ne frumentum a palea decipiatur, aut uero etiam sp
Abbreviated transcription (Latin):
stuis coartat᷑. coactus eẽt dicere discutiendũ ẽe bap¬
tistã a baptirando. baptirandũi a baptista. cumq¬
id exemplo iohannis si forte inueniret negligentis¬
simos uł imꝑitissimos auditores astruere tempta¬
uisset. adhibuit alia testimonia de scripturis ad r̃ẽ
ñ ꝑtinentia. qd̾ philippo eunuchꝰ dixerit. Ecce aqua
Quis ꝓhibet me baptirari: Quia sciebat inquit ꝑ¬
ditos ꝓhiberi. & qd ideo philippꝰ eũ baptirari ñ ue¬
tuit. quia eum legentẽ ꝓbauerat. quomͦ crederet xpi¬
stũ. Quasi ꝓhibuerit sẏmonẽ magũ. et qd̾ ꝓpħe fal¬
so baptismate decipi tumuert̃. et ideo dixerit ysaias
aqua m̃dax ñ habens fidem. uelut ostendens apud
ꝑfidos homines aquã ẽẽ mendacẽ: cũ hoc ñ ysaiaᷤᷤ
s iheremias de hominib mendacib dixerit. figu¬
rate aquam popłm appellans. qd̃ in apocalipsi
manifestissime demonstratur. et qd̃ dauia dixerit

Expanded text:
stiis coarctatus, coactus esset dicere discutiendum esse bapstiis coarctatus, coactus esset dicere discutiendum esse baptistam a baptizando, baptizandum a baptista; cumqid exemplo Iohannis, si forte inueniret neglegentissimos uel imperitissimos auditores, adstruere temptauisset, adhibuit alia testimonia de scripturis ad rem non pertinentia, quod Philippo eunuchus dixerit: ecce aqua; quid prohibet me baptixari? — quia sciebat, inquit,perditos prohiberi — et quod ideo Philippus eum baptizari non uetuit, quia eum legentem probauerat quomodo crederet Christum, quasi prohibuerit Simonem magum, et quod prophetae falso baptismate decipi timuerunt et ideo dixerit Esaias: aqua mendax non habens fidem, uelut ostendens apud perfidos homines aquam esse mendacem, cum hoc non Esaias, sed Hieremias de hominibus mendacibus dixerit, figurate aquam populum appellans, quod in Apocalypsi manifestissime demonstratur, et quod Dauid dixerit:
Abbreviated transcription (Latin):
runt qui si habebant conscientiã sc̃e dantis. quȩ
ablueret accipientis. Unde gͦ acceꝑunt: Hinc sa¬
tago. hoc urgent̃ int̾rogo. hoc ut respondeat᷑ uehe¬
mentissime flagito. Inspicite nunc petilianũ. ne
hoc respondeat. uł ne hoc respondere ñ potuisse
dep̃hensus appareat. ꝑ nr̃as contumelias mnanit̃
euagari. criminanantẽ et nichil ꝓbantem. et ubi
forte conat᷑ ꝓ causa quasi pugnacit resistere. ubiq
facillime suꝑari. Ad hoc tam̃ unũ omino nichil
respondere qd̾ querimꝰ. si conscientia sc̃e dantis at¬
tendit᷑ que abluat accipientis. unde abluendus sit
qui accipiebat baptismũ. cum dantis polluta con¬
scientia ẽ: et hoc ille qui ẽ. accepturus ignorat. his
enim u̾bis ex epła mea cõmemoratis. ꝓposuit in t̾ro¬
gantẽ: et se ostendit nichil respondentem. Cũ enim
dixisset ea quȩ iam recolui. et in quib eũ ostendi ad
qd̾ int̾rogaui ñ respondisse: cumq magnis angu¬

Expanded text:
runt, qui non habebant conscientiam sancte dantis, quae runt, qui non habebant conscientiam sancte dantis, quae ablueret accipientis. Unde ergo acceperunt? Hinc satago, hoc urgenter interrogo, hoc ut respondeatur vehementissime flagito. CAPUT XXXIII.--38. Inspicite nunc Petilianum, ne hoc respondeat, vel ne hoc respondere non potuisse deprehensus appareat, per nostras contumelias inaniter evagari, criminantem, et nihil probantem; et ubi forte conatur pro causa quasi pugnaciter resistere, ubique facillime superari: ad hoc tamen unum omnino nihil respondere quod quaerimus, Si conscientia sancte dantis attenditur, quae abluat accipientis, unde abluendus sit qui accipiebat Baptismum, cum dantis polluta conscientia est, et hoc ille qui est accepturus ignorat. His enim verbis ex Epistola mea commemoratis, proposuit me interrogantem, et se ostendit nihil respondentem. Cum enim dixisset ea quae jam recolui, et in quibus eum ostendi ad id quod interrogavi non respondisse; cumque magnis angu
Abbreviated transcription (Latin):
tant qͥd ab eis accipit᷑. fides anreatus: Non utiq fides quia
ñ habent conscientiã sc̃e dantis q̃ abluat accipientis.S: ñ
reat᷑ ꝓpt̃ illuad additũ u̾bũ. slã qͥfidẽ sciens aꝑfido sũpserit.
ñ fidẽ ꝑcipit.s. reatũ. Ab istis autẽ cum baptirarent᷑ ho¬
mines: quales fuissent utiq nescierunt. Pinde ñ ab
eis accipiendo fidem. quia ñ habebant conscientiã
sc̃e dantis. ñ accipiendo etiam reatum. quia ñ scien¬
tes s nescientes eoꝵ crimina baptitati sunt: sine
fide et sine reatu remanserũt. Non sũt gͦ in nu-¬
mero talium flagiciosoꝵ s nec in numero posst̃ ẽe
fidelium: quia sicut nec reatum ita nec fidẽ ab
eis acciꝑe potuerunt. At eos in numero fidelium
a uob̾ cernimꝰ deputari. nec censere quenquã ur̃m
ut baptizentur. s: uł reatum habere qd̾ baptirati
sunt. Acceꝑunt itaq fidem. nec tam̃ ab eis accepe¬

Expanded text:
zant, quid ab eis accipitur, fides an reatus? non utique fides, quia zant, quid ab eis accipitur, fides an reatus? non utique fides, quia non habent conscientiam sancte dantis quae abluat accipientis, sed nec reatus propter illud additum uerbum: nam qui fidem scienscipit, sed reatum. Ab istis autem cum baptizarentur homines, quales fuissent utique nescierunt. Proinde non ab eis accipiendo fidem, quia non habebant conscientiam sancte dantis; non accipiendo etiam reatum, quia non scientes, sed nescientes eorum crimina, baptizati sunt, sine fide et sine reatu remanserunt. Non sunt ergo in numero talium flagitiosorum. Sed nec in numero possunt esse fidelium; quia sicut nec reatum, ita nec fidem ab eis accipere potuerunt. At eos in numero fidelium a vobis cernimus deputari, nec censere quemquam vestrum ut baptizentur, sed ratum habere quod baptizati sunt. Acceperunt itaque fidem; nec tamen ab eis accepe
Abbreviated transcription (Latin):
tiꝰ circũspicit. ⁊ uidet raras ẽe eccłias. ł in urbibꝰł in ruribꝰ. q̃ñ ha
beãt in criminib detectos. ⁊ aclericatu deiectos hõies. cũ lat̾ent
bonosq se uid̾i uellẽt cũ mali eeñt. ⁊ castos putari cũ eẽnt
adult̾i: Nẽpe ficti erãt. nẽpe sp̃s sc̃s eos sic̃ scͥptũ ẽ: fugiebat.
Ex istoꝵ gͦ adhuc latitantiũ tͦba ꝓsiluit ille ꝑfid̾ qũe ꝓposui.
Qͥa ex me querit unde ꝓsiluerit claudens ocłos adu̾sus tan¬
tã turbã: In si soli consident᷑ qͥ comiunci deiciq potuert. so¬
nitꝰ eoꝵ sufficit cecis. Ed qͦd etiã ipse posuit ĩ epła sua qͦd uult
d̃m de duob adult̾us ap̃ uos conuictũ ⁊ abiectũ. a nr̃is ẽe su¬
sceptum: Qd gͦ sine huiꝰ p̃iudicio dixim qͥ causã suã bonã
uł ꝓbauit uł ꝑsuasit. tales apud uos ñdũ detecti cũ bapti¬

Expanded text:
tius circumspicit, et videt raras esse Ecclesias, vel in urbibus, vel in ruribus, quae non tius circumspicit, et videt raras esse Ecclesias, vel in urbibus, vel in ruribus, quae non habeant in criminibus detectos, et a clericatu dejectos homines? Cum laterent, bonosque se videri vellent cum mali essent, et castos putari cum essent adulteri, nempe ficti erant; nempe Spiritus sanctus eos, sicut scriptum est, fugiebat. Ex istorum ergo adhuc latitantium turba prosiluit ille perfidus quem proposui: quid ex me quaerit unde prosiluerit, claudens oculos adversus tantam turbam, unde si soli considerentur qui convinci dejicique potuerunt, sonitus eorum sufficitbiectum a nostris esse susceptum? quid ergo? sine huius praeiudicio dixerim, qui causam suam bonam uel probauit uel persuasit: tales apud uos nondum detecti cum bapti
Abbreviated transcription (Latin):
Non iubetis. Ergo ablutꝰ ẽ. Dicite unde. Dicite saltẽ
uos qd̾ ille ñ dix̃. Eadem quippe u̾ba ꝓpono. quibꝰ
respondere ñ potuit. Ecce stat ꝑfidus baptiratur.
At ille qͥ baptirandꝰ ẽ: ꝑfidiã eiꝰ ignorat. Qͥd eũ accept᷑ũ
ẽẽ arbit᷑mini. utrĩi fide an reatũr: Sufficiũt huc usq ꝓpc¬
sita. Responddete aut querite diligent̃ qͥd ille respond̾it.
Inuenietis eiꝰ conuicta conuicia. Culpat enĩme qͣsi deridens
qͦd u̾similia ꝓponã. qͥñ uideã u̾itatẽ. Repetitis etiã u̾b meis.
.& dimidiata sententia dicis inqͥt. ecce stat ꝑfidꝰ baptiratur.
At ille qͥ baptitandꝰ ẽ ꝑfidiã eiꝰ ignorat. Demde subiungit. &¬
ẽ iste. aut ũn ꝓsiluit: Qͣs unꝰ sit aut duo. ⁊ ñ talib̾ utͦbiq ple¬
na sint oĩa. Qd ex me querit qͥs ña sit iste aut ũn ꝓsiliat. ac ñpo¬

Expanded text:
non iubetis: ergo ablutus eat. dicite unde. dicite saltem non iubetis: ergo ablutus eat. dicite unde. dicite saltem uos quod ille non dixit. eadem quippe uerba propono quibus respondere non potuit: ecce stat perfidus baptizaturus, at ille qui baptizandus eat perfidiam eius ignorat. quid eum accepturum esse arbitramini, utrum fidem an reatum? sufficiunt huc usque proposita. respondete ant quaerite diligenter quid ille responderit: inuenietis eius conuicta conuicia. culpat enim me quasi deridens, quod ueri similia proponam, qui non uideam ueritatem; repetitis etiam uerbis meis et dimidiata sententia dicis inquit: ecce stat perfidus baptizaturus, at ille qui baptizandus est perfidiam eius ignorat. deinde subiungit: est iste, aut unde prosiluit? Quasi unus sit aut duo, et non talibus utrobique plena sint omnia. Quid ex me quaerit quisnam sit iste, aut unde prosiliat; ac non po
Abbreviated transcription (Latin):
breuit̃ discutiendus eẽt baptista. Nichil infelicius.
quam ñ consentire ueritati. qua ita quisq conclu¬
ditur. ut exitũ inuenire ñ possit. Querimꝰ a quo ac¬
cipiat fidem qui nesciens a ꝑfido baptiratur. Res¬
pondetur. Discutere debuit baptiratorem suũ. Er¬
go quia ñ discutit eum. et fidem etiã nesciens sumit
a ꝑfido: ñ fidem ꝑcipit.s reatum. Cur itaq ñ denu¬
o baptitantur. qͦs aꝓditis atq conuictis cum adhuc
laterent baptizatos ẽẽ constiterit: Et ubi ẽ inqͥt qd̾
cipit s reatum: ꝑcepit gͦfidem ñ reatũ. qui nescieis
sumpsit a ꝑfido. et ideo quero unde ꝑceꝑit. Ubi co¬
artatus respondet. Discutere debuit. Esto. Debuit.
ñ fecit. aut ñ ualuit. Quid de illo censetis: Ablutꝰ
ẽ anñ: Si ablutus ẽ: quero unde. Nonenim eum
maculosa ñ scẽ dantis conscientia quã nescunit a¬
bluere potuit. Si autẽ ñ ẽ. ablutꝰ᷑: iubete ut abluat᷑.

Expanded text:
breuiter dicit discutiendum esse baptistam. nihil infelicius breuiter dicit discutiendum esse baptistam. nihil infelicius quam non consentire ueritati, qua ita quisque concluditur, ut exitum inuenire non possit. quaerimus a quo accipiat fidem qui nesciens a perfido baptizatur. respondetur: discutere debuit baptizatorem suum\'. ergo quia non discutit eum et fidem etiam nesciens sumit a perfido, non fidem percipit sed reatum? cur itaque non denuo baptizantur quos a proditis atque conuictis, cum adhuc laterent, baptizatos esse constiterit?- Et ubi est, inquit, quod ercipit sed reatum\'? percepit ergo fidem, non reatum, qui nesciens sumpsit a perfido, et ideo quaero unde perceperit. ubi coartatus respondet: \'discutere debuit.\' esto, debuit. non fecit aut non ualuit. quid de illo censetis ablutus est an non? si ablutus est, quaero unde; non enim eum maculosa non sancte dantis conscientia quam nesciuit abluere potuit. si autem non est ablutus, iubete ut abluatur.