comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rona sꝰticie. Certauit apłs. de c̾camine uictori¬
am. de uictoria consecutꝰ ẽ coronã. Cucurit.
⁊ cõsũmauit cursum. ĩoꝙ brauiũ adeptꝰ est.
ctoriam. Impossibile ẽ de facto sine cõc̾catio¬
ne uicisse. Imꝓbabile ẽ de ture coronã sine tu¬
ctoria postulare. Neꝙ enĩ coronabit᷑. nͥ qͥ legiti¬
me ccau̾t. lexaut̃ c̃caminis ꝑseu̾antia est.
Qui enĩ ꝑseu̾au̾ĩt ⁊isꝙ in finẽ: hic saluus
erit. Idom ꝑfeoto salus: qd̾ brauiũ ⁊ corona
Amplius si maior uob̾ de hominib placeat
pluralitas: exemploꝵ infinita fere mar¬
tyrum muilta nob̾ occurrunt. qͥ ad c̃camen
istũd toto desid̾io concarrerunt. ⁊ demum
uictoram cruentam qͥdem s tñ cũ głia ⁊ le¬
tes a conspectu concilii qm̃ digni habiti funt
ꝓnoĩe iħu contumeliã pati. sunqͥd ñ stepbanꝰ
int̾ lapides ip̃os ꝓ lapidantib supplicat ⁊ ex¬
orat: Nunqͥd ñ petrꝰ ⁊ andreas de cruce pre¬

Expanded text:
ne victoriam, de victoria consecutus est coronam. Cucurrit et consummavit cursum, ideoque bravium assecutus est.  victoriam? Impossibile est de facto, sine concertatione vicisse. Improbabile est de jure coronam, sine victoria postulare. Neque enim coronabitur nisi qui legitime certaverit . Lex autem certaminis perseverantia est. Qui enim perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Idem profecto salus, quod bravium et corona. Amplius si major vobis de hominibus placeat pluralitas, exemplorum infinita fere martyrum millia nobis occurrent, qui ad certamen istud toto desiderio occurrerunt, et demum victoriam cruentam quidem, sed tamen cum laeabiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati? Nunquid non Stephanus inter lapides ipsos pro lapidantibus supplicat et exorat? Nunquid non Petrus et Andreas de cruce prae
Abbreviated transcription (Latin):
lo alio noĩe manifestiꝰ expͥmi potuit int̾ cos
sacm̾tũ initacis. ⁊ sincere ꝑfectio caricatiᷤᷤ.
Que enĩ uerior unicas ⁊ caritas ẽ. qͣm duos in
carne una fieri. ⁊ ipõs uno eodemꝙ spu uege¬
tare : am̃ ipẽ ab ea intnitacẽ eiꝰdem carnis. ⁊ ip¬
sa ab eo inunitacem eiꝰdem sꝑuitus ẽ assũpta.
łrunt inqͥt duo incarne una. ꝑfecto xͦ x eccłia.¬

Expanded text:
it inter eos sacramentum unitatis, et sincerae perfectio charitatis. Quae enim verior unitas et charitas est quam duos in carne una fieri, et ipsos uno eodemque spiritu vegetari? Quoniam ipse ab ea in unitatem ejusdem carnis, et ipsa ab eo in unitatem ejusdem spiritus est assumpta. Erunt itaque duo in carne una . Profecto Chri
Abbreviated transcription (Latin):
ũsus lib̾tacem eccłie laborare credat᷑ un
teste tua uinũlsa funt posita nec ẽ qͥ possit
resistẽ tue uoluntati. Esto añe officũ tui sesu¬
lus exequtor ne ꝑsonaꝵ uł cãe m̃tea cõfũ¬
dant᷑. Ut ueos seł castegatio digna coħcett
lesos ꝓia miseuitio consolet᷑ reglans ant̃ qõ¬
tientꝰ accipiat patrem regłari insticutõne
formatũ ne stacue auree caput eneũ tuo p
absit Loꝑificio dicat᷑ affycũ ⁊ uͥ ex pͥulegio

Expanded text:
ersus libertatem Ecclesiae laborare credatur, utate tua omnia sunt posita; nec est qui tuae possit resistere voluntati. Esto officii tui sedulus exsecutor, ne personarum vel causae merita confundantur, ut reos scilicet castigatio digna coerceat, laesos pia miseratio consoletur, regularis autem conventus accipiat Patrem regulari institutione formatum, ne statuae aureae caput aeneum tuo quod absit! opificio dicatur affixum, et ubi ex privilegio
Abbreviated transcription (Latin):
inquit diligentes me diligo. ꝑxeuenit tñ di¬
ligñdo. qm̃ ip̃e pͥor dilexto nos. s ad hoc dili¬
gto : ut faciat diligentes. Nisi enim qͥ diligit᷑
nutua ei dilectione respondeao: diuine reuo¬
cat᷑ dilectionis affectus. Uerum qͣnta int̾ ip̃m
⁊ dilrgentẽ se discurratꝰ alt̾ne calritatis affe¬
ctio: difficile nobis imo impossibile ẽ explica¬
re. qrã neo ipsiꝰ salomonis sapĩa id ꝑfecte nob̾
enarrare potuit. licet dibrgentissime fuĩt ꝓse¬
qutꝰ int̃ eos mͦ complexus: ⁊ oscła. mͦ aroma¬
ta ⁊ inrguenta mͦ languorẽ spã. mͦ anime
defectum. mͦ feruentem cuniose emulationis
xelum. m odo delicatum tenere cõpassionis
affectũ. Que omĩa mͥ sacis est breuit̾ atcagis¬
se. quia religio ur̃a ħ intͣ uosmec ipõs pleniꝰ¬

Expanded text:
uit, diligentes me diligo . Praevenit tamen diligendo, quoniam ipse prior dilexit nos, sed ad hoc diligit, ut faciat diligentes. Nisi enim qui diligitur mutua ei dilectione respondeat, divinae revocatur dilectionis affectus. Verum quanta inter ipsum et diligentem se discurrat alternae charitatis affectio, difficile nobis, imo impossibile est explicare, quoniam nec ipsius Salomonis sapientia id perfecte nobis enarrare potuit, licet diligentissime fuerit prosecutus inter eos modo complexus et oscula, modo aromata et unguenta, modo languorem spiritus, modo animae defectum, modo ferventem curiosae aemulationis zelum, modo delicatum tenerae compassionis affectum. Quae omnia mihi satis est breviter attigisse, quia religio vestra haec intra vosmetipsos pleni
Abbreviated transcription (Latin):
gna. Regnum sachane. regnũ inudi. regnũ.
celoꝵ. Et de regno quidem mundi ⁊ regno sa¬
thane manifestiꝰ. S ⁊ regnũ celoꝵ tum pacit᷑.
⁊ molenti upiunt illud. Ita omĩa regna uni¬
tas fidei. ⁊ fides unietcis expugnat. Cotis
itaꝙ studiis debemꝰ insistere. ⁊ alt̾ alt̃um
cohortari: ut stemus simł quia si stet̾imᷤ
sinł: alt̾i ab alt̾o plus fidutie iuitutis aocͥs¬
cec. Si stetĩmꝰ simł: adu̾sariis urĩs ñ tin re¬
siftere pot̾imꝰ s ⁊ cũ fiducia ꝓriocare. Si ste¬
terimꝰ simł eccłia d̾i apparebit t̾ribilis ut
castroꝵ acies ordinata. Stemꝰ inqͥt ille ꝓpħa.
stemus simł. Quis ẽ adu̾sanꝰ m̃s: Quis
contͣdicet mͥ÷ accedat ad me. Qa aliquẽ
sͥ senserat fideltẽ assistentẽ. cũ fiducra lo¬
quebat᷑. Nos quoꝙ dñi ⁊ pacres mei babe¬
mus aliqͦs nob̾ fidelit̃ assistentes. habeniꝰ¬
etiam enim asfistentẽ nob̾ gram̃ cuuũ suꝑno¬
rũ. habemꝰ assistentia nob mĩta ⁊ orat̃ones

Expanded text:
gna; regnum Satanae, regnum mundi, regnum coelorum. Et de regno quidem mundi et regno Satanae manifestius; sed et regnum coelorum vim patitur, et violenti rapiunt illud . Ita omnia regna unitas fidei, et fides unitatis expugnat. Totis itaque studiis debemus insistere, et alter alterum cohortari, ut stemus simul; quia si steterimus simul, alteri ab altero plus fiduciae et virtutis accrescet. Si steterimus simul, adversariis nostris non tantum resistere poterimus, sed et cum fiducia provocare. Si steterimus simul, Ecclesia Dei apparebit terribilis, ut castrorum acies ordinata. Stemus, inquit ille propheta, stemus simul. Quis est adversarius meus? quis contradicit mihi? accedat ad me . Quia aliquem sibi senserat fideliter assistentem, cum fiducia loquebatur. Nos quoque, domini et Patres mei, habemus aliquos nobis fideliter assistentes: habemus enim assistentem nobis gratiam civium supernorum, habemus assistentia nobis merita et orationes
Abbreviated transcription (Latin):
diuiciaꝵ contemptꝰ ⁊ humilitas scã restatirat.
Neq enim reqͥrit᷑ a nob̾ diuiciaꝵ inorgentia
s contemptꝰ. Diuicie inqͥt si affluant nolice
cor apponere. Non dixte. ne affluant. ẜ ne cor
apponat᷑. Porro cor ꝓhibuit appon̾e s ñ manũ.
ꝙꝓfecto ꝓpħa moñ affluentia diuictaꝵ pau¬
ꝑem se p̾dicat. ⁊ egenũ. Possumꝰ itaꝙ diuicias

Expanded text:
humilitas sancta restaurat. Neque enim requiritur a nobis divitiarum indigentia, sed contemptus. Divitiae, inquit, si affluant, nolite cor apponere : non dixit ne affluant, sed ne cor apponatur. Porro cor prohibuit apponere, sed non manum. Profecto Propheta in omni affluentia divitiarum pauperem se praedicat et egenum. Possumus itaqu
Abbreviated transcription (Latin):
oe patre. Ds̃ inqͥt uidiciũ tuũ regi da.
i̾ticiã tuã filio regis. ad patrẽ loqͥt᷑. Os
inqͥt pat̾. da iegi. id ẽ xͦ filio tui regis. scł
qͥ rex es. iudiciũ ⁊ iꝰticiã. potentiã scł. ⁊ sci¬
entiã tũdicandi. Iusticia enĩ ⁊ iũdiciũ p̃pam

Expanded text:
de patre: Deus, inquit, judicium tuum regi da, et de patre: Deus, inquit, judicium tuum regi da, et justitiam tuam filio regis. Ad Patrem loquitur: Deus, inquit, Pater da regi, id est Christo Filio tui regis scilicet qui rex es, judicium et justitiam, potentiam scilicet et scientiam judicandi. Justitia enim et judici
Abbreviated transcription (Latin):
uegetat᷑ ⁊ regit᷑. Prudent̃ negociata ẽ eccłia.
Carnem dedit ut acciꝑet spm̃. ⁊ ip̃e animatũ
manitas. Sponsalia ħ ibidem auctorieate pa¬
tris. ⁊ scĩ sp̃s obumbratione frrmata sunt
llec enim ã dhuc nͥ sponsalia sunt. stondũ cele¬
brate sunt utiptie. nondũ matͥmoniũ consũ¬
matũ. Porro complebunt᷑ omĩa in fucoͣ cum
sponsus aduem̾it. ⁊ int̾bunt qͥ parati fu̾i̾nt in
uenti cũ ip̃o ad nciptias. Imꝑati: forib exeluden¬
t᷑ Qui uͦ ad agni miptias fui̾nt itroducti:
ibi epulabunt᷑ in cõspecta ꝰ ibi dolectabunt᷑
in lecicia. Ibi mebriabunt᷑ ab ub̾tate domꝰ eiꝰ iͥ
torrente uolup. suȩ potabit eos Ibi qͥ mͦ uacui
sunt: replebunt᷑ in bonis domꝰ eiꝰ. ⁊ qͥ manes:
sitiabunt᷑. qmã apparebit głia etꝰ. Ibi sponsa co
ĩd quidem. qm̃ sponsa ẽ regis. Ap̃c enĩ
rox ẽ cuiꝰ ip̃a sponsa ẽ. ⁊ rex ⁊ filiꝰ regis.
sion ħt regnũ fortuitũ. s h̾edicariũ. quia

Expanded text:
egetatur et regitur. Prudenter negotiata est Ecclesia, carnem dedit, ut acciperet spiritum, et ipse animatum manitas. Sponsalia haec ibidem, auctoritate Patris et sancti Spiritus obumbratione firmata sunt. Nec enim adhuc nisi sponsalia sunt, nondum celebratae sunt nuptiae, nondum matrimonium consummatum. Porro complebuntur omnia in futuro, cum sponsus advenerit, et intrabunt qui parati inventi fuerint cum ipso ad nuptias, imparati foribus excludentspectu ejus, ibi delectabuntur in laetitia , ibi inebriabuntur ab ubertate domus ejus, ibi torrente voluptatis suae potabit eos . Ibi qui modo vacui sunt, replebuntur in bonis domus ejus , et qui inanes satiabuntur , quoniam apparebit gloria ejus . Ibi sponsa corid quidem, quoniam sponsa est regis: Christus enim rex est, cujus ipsa sponsa est, et rex et filius regis. Non habet regnum fortuitum, sed haereditarium, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Q ñ patiet᷑ uos temptari supͣ id qd̾ porestis. s
faciet cũ temptat̃one ꝓuentũ. ut possitis susti¬
nere. Inmmo etiam ad confidentiam uictorie
obtinende suo nos inuitat exemplo. Confidite
inqͥt. ego uici muñdũ Si semel uictꝰ ẽ. ñ
enat inuincibilis mudo. facilior erit nobis
uictoria uictũ uincere: qͣm inuictũ. Apẽ
uinceñdum aggh̃łus ẽ. ⁊ deuicit Dicebat᷑

Expanded text:
 vos tentari supra id quod potestis, sed faciet cum tentatione proventum, ut possitis sustinere . Imo etiam ad confidentiam victoriae obtinendae suo nos invitat exemplo. Confidite, inquit, ego vici mundum . Si semel victus est, non erat invincibilis mundus: facilius nobis erit victoria victum vincere quam invictum. Christus vincendum aggressus est, et devicit. Dicebatur
Abbreviated transcription (Latin):
dis młtis iniũrũs infestat᷑. quia alt̾am
scind̾e nitit᷑ scismaticoꝵ ambitio: alca̾m
querio auferre uolentia tyrannoꝵ utrumꝙ
siquidem est spũale eccłiastice unitatis scind̾e
re indissolubili fed̾e conexum ẽ ⁊ firmatum.
Impossibile ẽ suam eccłie d̾i tolłe lib̾tatẽ. qͣm
om̃ci sanguinis consecrauit effusio. licet enĩ
paloe do aroa dñi qñq uentilabro leuitatis ⁊
uanitatis auolent ⁊ abscedant. ꝓpt̃ abscessũ
tñ eaꝵ. ñ minuit᷑ feuctꝰ aroe s purgatur.
eam puialere ñ possant. Ita dñi mei saluia no¬
bis ẽ semꝑ unitas. salua semꝑ ẽ lib̾cas eccłie.
ꝗuia neꝙ tunica inconsutilis scindi pot̃. neꝙ
uint a nobis aliqui qͥ nobiscã ernt s de nob̾

Expanded text:
 multis injuriis infestatur, quia alteram scindere nititur schismaticorum ambitio, alteram quaerit auferre violentia tyrannorum. Utrumsiquidem est, spirituale ecclesiasticae unitatis scinderere, indissolubili foedere connexum est et firmatum. Impossibile est suam Ecclesiae Dei tollere libertatem, quam Dominici sanguinis consecravit effusio. Licet enim paleae de area Domini quandoque ventilabro levitatis aut vanitatis avolent et abscedant, propter abscessum tamen earum non minuitur fructus areae, sed purgatur. eam praevalere non possunt. Ita, domini mei, salva nobis semper est unitas, salva semper est libertas Ecclesiae, quia neque tunica inconsutilis scindi potest, nerint a nobis aliqui qui nobiscum erant, sed de nobis
Abbreviated transcription (Latin):
Nulla ip̃iꝰ ex hoc ñc resurrecto uł p̃sũptio p̃¬
ualebit Timeo tñ nealiqͥs forte submurnu¬
ret p̃sumptuo sũ dicens emulari tante ꝑfeato¬
nis exemplũ facile in qͥt erat xp̃o mundã uin¬
cere qͥ creauĩt mundũ. Omp̾c enim nom̃ eiꝰ.

Expanded text:
Nulla ipsius ex hoc nunc resurrectio, vel praesumptio praevalebit. Timeo tamen, ne aliquis forte submurmuret, praesumptuosum dicens aemulari tantae perfectionis exemplum. « Facile, inquit, erat Christo mundum vincere, qui creaverat mundum. » Omnipotens enim nome
Abbreviated transcription (Latin):
s munistros. si incellexĩmꝰ patͥmoniũ pauꝑum
necessitatib erogant᷑. alioqͥn fares ⁊ latrones
nos ratco manifesta conuincet. si res alienas
inuitis dnĩs. nr̃o p̃sumpsimꝰ apbitrio con¬
trectare. Qura gͥ distribueñde sunt ñ re¬

Expanded text:
pauperum necessitatibus erogantur. Alioquin fures et latrones nos ratio manifesta convincet, si res alienas invitis dominis nostro praesumpserimus arbitrio contrectare. Quia igitur distribuendae sunt, non re
Abbreviated transcription (Latin):
bñficio ⁊ gr̃a complectam᷑. qr tc̾ adimplebi¬
mꝰ legeni xͥ: si alt̾ alt̾tus inuioem hoña com¬
porcemꝰ. Uiri prudentes sunt. ⁊ multa com¬
mendabiles honestate. qͦs dñs elegit. tanꝗͣ
aurum in fornace ꝓbandos: ut ꝑ eos im¬
pendio ꝑsonaꝵ. ⁊ rerũ eccłie uictoria consũ¬
met᷑. felices sunt qͥb datum ẽ ꝓ et̾ms tͣnsito¬
ria cõmutare. feliciores funt qͥ morcem uł cor¬
ꝑałes inuirias sunt exꝑti. ⁊ imp̃ciabilem san¬
guinem xͥ suo indigno ⁊ corruꝑtibili sangͥne
compensarunt. Quid enĩ Nunqͥd sangui
ut ip̃m ei in tempare recͥbitcõnis scł cũ ip̃e
reqͥfierro. solueremꝰ : Mutuatꝰ ẽ peccor ⁊ n
solueo. nos aut̃ dño miserinte soluemꝰ qͥl cõ¬
ficem᷑ nos ñ artificio ciuili. s re ip̃a int̾ue¬
niente natalit̃ obligatos. Utinam bone iħu
cõnutare. utinã saugͥnẽ ineũ tͥ ꝓ tuo reci¬
ꝑt placeat in solusi. uł quia crediti ⁊ debiti
ñ concurrit. saltem bentgnissima acceptila

Expanded text:
ectamur, quia tunc adimplebimus legem Christi, si alter alterius invicem onera comportemus. Viri prudentes sunt et multa commendabiles honestate, quos Dominus elegit, tanquam aurum in fornace probandos , ut per eos impendio personarum et rerum, Ecclesiae victoria consummetur. Felices sunt quibus datum est pro aeternis transitoria commutare. Feliciores sunt qui mortem vel corporales injurias sunt experti, et impretiabilem sanguinem Christi suo indigno et corruptibili sanguine compensarunt. Quid enim? Nunquid non sut ipsum ei in tempore retributionis, scilicet cum ipse requisierit, solveremus? Mutuatus est peccator, et non solvet : nos autem, Domino miserante, solvemus, qui confitemur nos non artificio civili, sed re ipsa interveniente naturaliter obligatos. Utinam, bone Jescommutare. Utinam sanguinem meum tibi pro tuo recipere placeat insolutum, vel quia crediti et debiti n concurrit, saltem benignissima acceptilat
Abbreviated transcription (Latin):
odiernum sermone scismatis¬
magis de necitate obedientie: qͣm de ani¬
mi uoluntate suscipio. Mallem ut in alium
declinasset ista dignatio. cuiꝰ ⁊ uita cõmen
prudentiũ. tam uenabiliũ ꝑsonaꝵ quemili¬
bet mͥ debeam usurꝑare sermonẽ ẽ S ⁊ qͥs
ego sum qui mansoato Romani pontificis
audeam obuiare : Angustie mͥ sunt uñdiꝙ. Int̾
ue̾ condiam ⁊ necessititeẽ constit᷑us sũ. Alt̾a me
monec ut fileam. alta qͣsi iuolentia qͣdam ꝑthis
ad loq̃ndũ. Obediendũ est sine moera. s uerecon¬
dia lingm ropͥmit. obstruit intellectũ. ⁊ a facie
reu̾entie ur̃e stupore qͦdam reddit ꝑauĩdũ ⁊ cõ¬
fusum. Scio enĩ quia tͥa solent in p̾dicatione re¬
quiri. Scĩtas conu̾̃ sationis. Plenitũdo scĩe. fe¬
condior eloq̃ntie uena. Sc̃itas cõu̾sationis in¬

Expanded text:
odiernum sermonem, domimagis de necessitate obedientiae, quam de animi voluntate suscipio. Mallem ut in alium declinasset ista dignatio, cujus et vita commeprudentium, tam venerabilium personarum quemlibet mihi debeam usurpare sermonem? Sed et quis ego sum, qui mandato Romani pontificis audeam obviare? Angustiae mihi sunt undique. Inter verecundiam et necessitatem constitutus sum. Altera me monet ut sileam, altad loquendum. Obediendum enim est sine mora, sed verecundia linguam reprimit, obstruit intellectum, et a facie reverentiae vestrae stupore quodam reddit pavidum et confusum. Scio enim quia tria solent in praedicatore requiri, sanctitas conversationis, plenitudo scientiae, fecundior eloquentiae vena. Sanctitas conversationis in
Abbreviated transcription (Latin):
moriam querit. cuiꝰ seuĩtas nob̾ cautelara
diligentie ⁊ timorẽ reu̾entie donet. Qd̾ ẽ
ilid: Ds̃. Ds̃ int̃p̾tat᷑ timor. Ip̃e antem
i hoc loco timentes nos exrgro ẽe ⁊ pru¬
uentes. Commisit enim nob̾ hẽditatẽ suã.
quam nͥ tim̃tib ñ cõmietit. Dedisti in qͥt b̾e¬

Expanded text:
autelam diligentiae, et timorem reverentiae donet. Quod est illud? Deus. Deus interpretatur timor. Ipse autem in hoc loco timentes esse nos exigit et prudentes. Commisit enim nobis haereditatem suam, quam nisi timentibus non committit. Dedisti, inquit, hae
Abbreviated transcription (Latin):
ir coti. principatꝰ coꝵ. Spinquiores sumꝰ Ami¬
coptam tociꝰ familiaritatis ostendit. Iam
quc̃ in pombolis ite uidentes ñ ui deant. ⁊ neelli
audientes ñ intelligaito. Nos habemꝰ ocłos in¬
tuendi ⁊ aures audiendi. Multe ⁊ magne ft̃
crra nos dignationes tue bone iħu. multa ⁊
mestimabilia bñficia tua. Gñi tua ultro nos p̾ue¬
nto. ⁊ subsequit᷑. nicħ aut parum ẽ qd̾ mĩtis nr̃is

Expanded text:
 est principatus eorum . Propinquiores sumus: amicopiam totius familiaritatis ostendit. Jam autem in parabolis, ut videntes non videant, et audientes non intelligant . Nos habemus oculos intuendi, et aures audiendi. Multae et magnae sunt circa nos dignationes tuae, bone Jesu, multa et inaestimabilia beneficia tua. Gratia tua ultro nos praevenit et subsequitur, nihil aut parum est quod meritis nostris
Abbreviated transcription (Latin):
consistẽ. s nec consistere quidem. Quia nͥ ec
ti fuĩt. ñ erit. Om̃e enĩ qd̾ ẽ ĩo est: quia
unũ est. ad̾ aut̃ unũ ñ est: amittit pari¬
t̃ cum unitate sub̾am. Item. Hisi habui̾t
lib̾tatẽ: misem erit. Peodem aut̾ ẽ. miseram

Expanded text:
consistere, sed nec consistere quidem, quia nisi Econsistere, sed nec consistere quidem, quia nisi Enon fuerit, non erit: omne enim quod est, ideo est, quia unum est; quod autem unum non est, amittit pariter cum unitate substantiam. Item, nisi habuerit libertatem, misera erit, pro eodem autem ei est miseram
Abbreviated transcription (Latin):
sulla mͥ in memec ip̃o fiducia ẽ. ẜad sc̃ta¬
int̾cedentib aliquid mͥ fortassis largiet᷑
gr̃a illiꝰ qui dixit. Aꝑi os tuum ⁊ ego im¬
plebo illiso. ds meum obedientie necessitaᷤ
studiosius obsertianda cauusa sciłe ⁊ tempꝰ.
Et car̾n quidem rõ subministrat. tempus
autem o portunsi reddit ocõo. Occ̃o ecut᷑ est
oportunitas sumptu ex tempore: sicut uiro
ꝑ lacuit eloq̃nti. Iea est susi id quod dicit᷑
carisam de uicione contͣhas euidecitẽ: ipm du¬
cit᷑ ociosum. Sumportune ductum fuĩt:
reputat᷑ infestum. Que aut̃ ociosa uł infe¬
sta funt: raro desid̾atos assegunt᷑ affectus
Et ĩo cum multa de scͥpturis scĩs possent
utilis̃ ac ꝓbabilit̾ incõmune ꝓferri: ad ea
potissimum sermo conu̾tendꝰ ẽ. ad que nos
⁊ urgens necessitas impellit. ⁊ euidens¬
ret inuirat utilicas. Ad quĩd ÷ ad tͣctan¬
dum uob̾cũ de unitate ⁊ lib̾tate eccłie dĩ.
Sine hus enim duab ñ pot̾ eccłia salua

Expanded text:
etipso fiducia est, sed ad sanctitaintercedentibus, aliquid mihi fortassis largietur gratia illius qui dixit: Aperi os tuum, et ego adimplebo illud . Os meum obedientiae necessitasstudiosius observanda, causa scilicet et tempus. Et causam quidem ratio subministrat, tempus autem opportunum reddit occasio. Occasio autem est opportunitas sumpta ex tempore, sicut viro placuit eloquenti. Ita est. Nisi id quod dicitur causam de ratione contrahat evidentem, ipsum ducitur otiosum. Si importune dictum fuerit, reputatur infestum. Quae autem otiosa vel infesta sunt, raro desideratos assequuntur eventus. Et ideo cum multa de scriptis sanctis possent utiliter ac probabiliter in commune proferri, ad ea potissimum sermo convertendus est, ad quae nos et urgens necessitas impellit, et evidens invitat utilitas. Ad quid? Ad tentandum vobiscum de unitate et libertate Ecclesiae Dei. Sine his enim duabus non potest Ecclesia salva
Abbreviated transcription (Latin):
scc̃catis. ꝓderit imitari. ⁊ si nemo ualeat adeqͣr
sitͣ ꝑfectionẽ eiꝰ subsistic nũ ꝑfectio. Pseqͥ de¬
bemꝰ. ⁊ si consequi ñ possimꝰ Non eisdem passi¬
b. s eodem tͣmite eisdem ẽ uestigiis insisteñdũ
Quõd si aliqͣ etiam de hominib exempla q̃rant᷑
multos homines uictores mundi pot̾imꝰ inue¬

Expanded text:
mo valeat adaequari. Citra perfectionem ejus subsistit nostra perfectio. Prosequi debemus, etsi consequi non possimus. Non eisdem passibus, sed eodem tramite, eisdem est vestigiis insistendum. Quod si aliqua etiam de hominibus exempla quaerantur, multos homines victores mundi poterimus inve
Abbreviated transcription (Latin):
tpñalia bona ⁊ ip̃a etiam corꝑa nr̃a deseitiane
ut edant oarnes nuãs: infrrmant᷑ ⁊ cadũt.
⁊ si ciroa diripiendas mutiles sarcinas oc¬
cuꝑant᷑: eccł̾ia tñ di nichilomnꝰ q̃ dispo¬
nenda funt lib̾a potestate disponit. ĩmo tͣ
ip̃os qiͣ seruos neqͣm spñali potestate retͥ¬
dit in carcerem. uͥ eos nimirũ qͣsi compedi¬
tue maledictionis astrurgio. Inquo ⁊̃ lau¬
abile uidet᷑ oꝑari irtꝰ auna miracłm¬

Expanded text:
psa etiam corpora nostra desaeviant, ut edant carnes nostras, infirmantur et cadunt. Et si circa diripiendas inutiles sarcinas occupantur, Ecclesia tamen Dei nihilominus quae disponenda sunt libera potestate disponit; imo etiam ipsos, quasi servos nequam, spirituali potestate retrudit in carcerem, ubi eos nimirum, quasi compedituae maledictionis astringit. In quo etiam laudabile videtur o
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃tionẽ filioꝵ głie dei. Bonũ itaq ẽ: qͥa utile.
iocundum: q delectabile. nos hac spuali frniça¬
te coniunctos in unitate consistere. ur fic scdc
nob̾ sicie in pͥmitiua eccłia multitudini cre¬
denttum cor unũ ⁊ anima una. sit in nobis
unꝰ sp̃c. ⁊ una fides. Unitas eo enĩ fidei: concor¬
oiam parit. Concordia mat̃ ẽ unitatis. Uni¬
tas uͦ fidei: tͥbuit lib̾atẽ. Ex fide siqͥdem no¬
uita nob̾ ẽ ⁊ uietoria. Iustus inquitꝰ meus

Expanded text:
ae filiorum Dei . Bonum itaque est, quia utile; jucundum, quia delectabile: nos hac spirituali fraternitate conjunctos, in unitate consistere, ut sit scilicet nobis, sicut in primitiva Ecclesia, multitudini credentium cor unum et anima una. Sit in nobis unus spiritus, una fides. Unitas enim fidei concordiam parit. Concordia mater est unitatis. Unitas vero fidei tribuit libertatem. Ex fide siquidem vita nobis et victori
Abbreviated transcription (Latin):
sumina caritate debeniꝰ intend̾e. ut ip̃i uni¬
tati nr̃e possint dño miserante conecti. qͣ¬
tinꝰ hii qͥ quietem eccłiastice lib̾tatis impu¬
giant. meliore ducti consilio resipiscent. ⁊
tam de reuocatione eoꝵ. qͣm istoꝵ peniten¬
tia: crescat feconditas unitatis. ⁊ in cõcus¬
sa seruot᷑ defid̾ande tͣnqͥllitas lib̾tatis.
Ad hoc scłs omnẽ nos cõuenit᷑ diligñtiã
adhib̾e. omnẽ ꝓpt̾ boc fastinẽ uenationẽ
om̃e ꝑil̃m exꝑiri. hoc enĩ spociale debitum
nĩe ꝑfessionis ẽ Ep̃i sumꝰ Ad hoc facm̃tis
eccłiasticis ĩcrłi carri uoliumꝰ. ditari beneficus
honorib illustrari. Ex ea eciam cã hic pͥmas
obrinemꝰ in concilio cathedras. pͥmos in cenis
recubitꝰ. salutatõnes in foro. Ex eadem c̃a ppłoꝵ
nob̾ młtitu dines mclinant᷑. ut de manu nr̃i
partem aliqͣm cõmisse nob̾ b̾ndietõns accipi¬
ant. Querũt enĩ acciꝑe de plenitudine nr̃a qd̾
nos accepimꝰ de plenitũdine .xͥ. ħ ordo ẽ un¬

Expanded text:
a charitate debemus intendere, ut ipsi unitati nostrae possint, Domino miserante, connecti, quatenus ii qui quietem ecclesiasticae libertatatis impugnant, meliore ducti consilio resipiscant, et tam de revocatione eorum quam istorum poenitentia crescat fecunditas unitatis, et inconcussa servetur desiderandae tranquillitas libertatis. Ad hoc scilicet omnem nos convenit diligentiam adhibere, omnem propter hoc sustinere vexationem, omne periculum experiri. Hoc enim speciale debitum nostrae professionis est: episcopi sumus. Ad hoc sacramentis ecclesiasticis sanctificari volumus, ditari beneficiis, honoribus illustrari. Ex ea etiam causa hic primas obtinemus in concilio cathedras, primos in coenis recubitus, salutationes in foro. Ex eadem causa populorum nobis multitudines inclinantur, ut de manu nostra partem aliquam commissae nobis benedictionis accipiant. Quaerunt enim accipere de plenitudine nostra, quod nos accepimus de plenitudine Christi. Hic ordo est: un
Abbreviated transcription (Latin):
cat: ita tͥ habiũt eloqntiam. ñ habebit qͦ
mͦ dicat. Utrumꝙ aut̃ necessarũ est. ⁊ hr̃e
quid dicas. ⁊ scire quomͦ dicas. Sententra¬
rum si qͥdem excellentia sermonis elegantiã
querit. ut u̾boꝵ dignitas rerum maiestati
ba concurrant. Itaẽ ut sermo p̃dicatoris
om̃i acceptione dignus sit. requrit᷑ in ꝑͣ¬
dicatore ueltgio ad reu̾entiam sermonis.
scientia ad doctͥriam. eloq̃ntia: ut cõmea¬
uet ad gnĩm. Ut sccło sermo sõs sit. pru¬
uens sis. illustris sit. Bgo uͦ qui uobis ꝓ¬
oucor in medium. nichil habeo penes me
nͥ consciãm peccatͥcem. minorẽ soĩam
elo q̃ntiam imꝑfectam. Et ĩo oportuniꝰ
mͥ fua̾t silere: qͣm loqui. pasci qͣm pascẽ

Expanded text:
t eloquentiam, non habebit quo modo dicat. Utrumque autem necessarium est, et habere quid dicas, et scire quo modo dicas. Sententiarum siquidem excellentia sermonis elegantiam quaerit, ut verborum dignitas rerum majestati uodam res et verba concurrant. Ita est ut sermo praedicatoris omni acceptione dignus sit, requiritur in praedicatore religio ad reverentiam sermonis, scientia ad doctrinam, eloquentia ut commendet ad gratiam. Ut scilicet sermo sanctus sit, prudens sit, illustris sit. Ego vero qui vobis producor in medium, nihil habeo penes me, nisi conscientiam peccatricem, minorem scientiam, eloquentiam imperfectam. Et ideo opportunius mihi fuerat silere q
Abbreviated transcription (Latin):
gs hedicatẽ tuã ħ̾editas aut̃ ħ. unuꝰsitas fide¬
liũ est. que noĩe censet᷑ eccłie. que catholicam
contines unttatem hanc fid̾i nr̃e crẽdĩdit.
hanc sollicitũdimi cõmeñdauit. Ad curam gͥ¬
eiꝰ ⁊ custõdiã cũ om̃i timore. nos oporcee dilrgen¬
tiam ad hrb̾e. sulla nos absterrere debec cõmi

Expanded text:
editatem tuam : haereditas autem haec universitas fidelium est, quae nomine censetur Ecclesiae, quae catholicam continet unitatem. Hanc fidei nostrae credidit, hanc sollicitudini commendavit. Ad curam igitur et custodiam ejus cum omni timore omnem nos oportet diligentiam ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑlac̾e sibi si apd̾ eũ aliqͣmdiu moraret᷑. ur̃o tñ remi¬
teñdũ arbit̾o. qͣm pͥmũ estiualis intemꝑantia p̃ce¬
risset. Estimabitis faitasse qͦ sc̃bo fallaces eẽ blan¬
uicias. s nec sapientẽ falłe tutũ ẽ. nec meñdacio

Expanded text:
lacere sibi si apud eum aliquandiu moraretur, vestro tamen remittendum arbitrio, quam primum aestivalis intemperantia praeterisset. Existimabitis fortassis quae scribo fallaces esse blanditias; sed nec sapientem fallere tutum est, nec mendacio
Abbreviated transcription (Latin):
clicliceris ex te ⁊ pro tẽ. Pauca ea sunt. Cle¬
m̃tie est aliquid ultrici dethere sñe. Qs
quis nichil reatus impunitum relinqͥt.
delinquit. culpa est totam prosequi culpã.
Immisccłem profitetur. cͥ qͥcquid licet. lib.
Item. Głosa uirtus est in principe citͣ pu¬
nire ꝙͣ liceat. Uirtꝰ est ad uinclictam neces¬
sitate tͣhi. non uoluntate uenire. Magñ
quid ⁊ cliuinũ sapit offensus clemens. Ĩtẽ.
Bonus princeps neminem sine pena
punit. neminem sine dolore proscribit.
Bonus princeps ita crimen insequitur.
ut quem punit hominem reminiscatur.
Iten. Bonus princeps sibi dñatur. popło
seruit. nullius sanguinem contempnit.
Inunici est sieius qui amicꝰ fieri pot̃. Nocen
fundit᷑ confunclitur. Sufficiunt ħ animo
docili ⁊ amanti disciplinam. Ex facile
delitas obsit. ł prosit clem̃tia potestati. Ual.

Expanded text:
didicisti ex te, et pro te. Pauca ea sunt: « Cledidicisti ex te, et pro te. Pauca ea sunt: « Clementiae est aliquid ultrici detrahere sententiae. Quisquis nihil reatus impunitum relinquit, delinquit. Culpa est totam persequi culpam. Immisericordem profitetur, cui quidquid licet, libet. » Item: « Gloriosa virtus est in principe, citra punire quam liceat. Virtus est ad vindictam necessitate trahi, non voluntate venire. Magnum quid est et divinum sapit, offensus clemens. » Item: « Bonus princeps neminem sine poena punit, neminem sine dolore proscribit. Bonus princeps ita crimen insequitur, ut quem punit, hominem reminiscatur. » Item: « Bonus princeps sibi dominatur, populo servit, nullius sangInimici est, sed ejus qui amicus fieri potest; nocentifunditur, confunditur. Sufficiunt animo docili et amanti disciplinam, ex quibus  crudelitas obsit vel prosit clementia potestati. De
Abbreviated transcription (Latin):
potestas puniench. Ipse autem ex alto
crudelitatem decestatur. adornat clem̃
homines mansuescere clementiam time¬
ri feras crudelitate. G crudelem esse cũ
feris est habere cõmrercium. ⁊ hominẽ
qua cetera suꝑg̾dit᷑ animantia. deo cẽdit.
at rõni nullum penitus est cũ crudeli¬
tate consortiũ. Illa cũ deo ⁊ cũ sapientib
societas homini ad crudelitatem. cuius
lares rõ tam superne despicit. tam lon¬
ge relinguit. tam constant᷑ abiurat. tã
penitus ignorat.: Aliud habet illa con¬
tubnium. atq aliis coabitatorib consti¬
patur. Int̾ quos clementia ñ ult̾imum
ita gloriosius in principe. Eam rõ qͣi
pedisseca matrem familias comitetur o¬
portet. cuius arbitrio seueras potestates
emolliat. minores aduocet animos. reis
parcat. Om̃ib enim uirtutib rõ p̾sidet.
occupatos leg̾e non teðet. Ea gͥ prote ⁊ ad
te suscepta. suscipe atq recordare q̃ dudũ

Expanded text:
potestas puniendi. Ipse autem ex alto potestas puniendi. Ipse autem ex alto crudelitatem detestatur, adorat clementhomines mansuescere clementia, timeri feras crudelitate. Igitur crudelem esse, cum feris est habere commercium et hominem qua caetera su nullum penitus est cum crudelitate consortium. Illa enim cum Deo et cum sapientibus societas hominis ad crudelitatem, cujus lares ratio tam superne despicit, tam longe relinquit, tam constanter abjurat, tam penitus ignorat. Aliud habet illa contubernium, atque aliis cohabitatoribus constipatur, inter quos clementia non ultimum ita nihil gloriosius in principe. Ea rationem, quasi pedissequa matremfamilias, comitetur oportet, cujus arbitrio severas potestates emolliat, mitiores animos advocet, reis parcat. Omnibus enim virtutibus ratio praesidet, occupatos legere non taederet. Ea igitur pro te, et ad te suscepta suscipe, atque recordare quae dudum
Abbreviated transcription (Latin):
bsentia mariti laboriosior tͥ cura con¬
sulatus incubutt. Eam tñ ⁊ femina
sic administͣs ⁊ una. ut nec uiro n p̃ca¬
riis consilus necẽe sit adiuuari. Apũd te
est qͥcquid ad regni gub̾nacła postulatur.
gratie munus est nonnature. Grã deipire¬
dicandos tͥ titulos cumulauit. quib et
sexui eẽs ad głam ⁊ potestatem temꝑareᷤᷤ.
defers enim femine. dũ colis in pulcritu¬
dine castitatem. Comitissam reprimis.
dũ seruas in potestate clementiam. Illa
tͥ uirũ conciliat: ħ popłm. Iñ nom̃ acqͥriᷤᷤ.
hinc fauorem. Utrim ꝙ bonum. ꝑ se qͥde
satis insigne atq conspicuũ. nec singue
supplicant aliene. Cet̾m clementissime
płimũ laudis accedit. quia plurib pro¬
dest. Quippe formosa pudica sibi proui¬
cdet. Mictis autem principatus regnum
seruat incolume. huius profecto uirtu¬
tis. locus est apud potentes. qui iure parñ¬
tum. łui ł electioĩs bñficio cet̾is pͥncipan¬
tur. apd popłm uͦ non ita. cui nulla est

Expanded text:
bsentia mariti laboriosior tibi cura consulatus incubuit. Eam tamen et femina sic administras, et una, ut nec viro, nec precariis consiliis necesse sit adjuvari. Apud te est quidquid ad regni gubernacula postulatur. gratiae est, non naturae. Gratia Dei praedicandos tibi titulos cumulavit, quibus et sexui esses ad gloriam, et potestatem temperares. Defers enim feminae, dum colis in pulchritudine castitatem; comitissam reprimis, dum servas in potestate clementiam. Illa tibi virum conciliat, haec populum. Inde nomen acquiris, hinc favorem. Utrumque bonum per se quidem satis insigne est atque conspicuum, nec linguae supplicat alienae. Caeterum clementiae plurimum laudis accedit, quia pluribus prodest. Quippe formosa pudica sibi providet; mitis autem principatus regnum servat incolume. Hujus profecto virtutis locus est apud potentes, qui jure parentum, vel vi, vel electionis beneficio, caeteris principantur. Apud populum vero non ita, cui nulla est
Abbreviated transcription (Latin):
Uis aĩe huãe septẽ sibi uendicat actus
Unuficat. sentit. uanas amplectit᷑ artes
Corrigit excessus. iͥttittib instat. ĩ ip̃am
Dirigit intuttũ ditatẽ gaudet in illa
Participãt aliũ duo nr̃e ꝓͥpͥetatis.
E xactu pͥmo uegetant᷑ corꝑa c̃stũt.
Quenit iñ uigor. nexꝰ complexio mot᷑.
ce status. ⁊ sp̃es. ⁊ ꝯuenientia q̃dam.
Ex alio tangit. uidet. audit. gustat. odorat.
Odit. amat. petit apta sͥ. conͣtria uitit
S oluitur ĩ somnos. ĩ sõnia m̃te uagiatt᷑.
⁊ cꝰ ingenuas aliasq ꝑambulat arces.
Qq uł ingeniũ. uł disciplina minift᷑t
Colligit ⁊ nano ꝓ uectu m̃tib heret.
rtiis ab illicitis reuocat resides ꝙ ł eatus.
Abiure docet ex tẽ cognosc̃e sese
Incipit inꝙ nouũ niti ac tͣnsire dolorẽ.
Discimꝰ exqͥnto nat᷑e lege teñi.
Res ncõtessas uͥtittis amore caue.
Concessis aliqd̾ etiã sñ teste carere
Sextus in aspectũ solis lucisq suꝑne
Pene parẽ suꝑis aĩam parit ĩ macłatã.

Expanded text:
is animae nostrae septem sibi vindicat actus: Vivificat, sentit, varias amplectitur artes, Corrigit excessus, virtutibus instat, in ipsam Dirigit intuitum deitatem, gaudet in illa.Participant alium, duo nostrae proprietatis, Ex actu primo vegetantur corpora, crescunt; Provehit inde vigor, nexus, complexio, motus, Et status, et species, et convenientia quaedam. Ex alio tangit, videt, audit, gustat, odorat; Odit, amat; petit apta sibi, contraria vitat; Solvitur in somnos, in somnia mente vagatur; tius ingenuas, aliasque perambulat artes, Quaeque vel ingenium, vel disciplina ministrat, Colligit, et vario provectu mentibus haeret. Quartus ab illicitis revocat, residesque reatus Abjurare docet; extunc cognoscere sese Incipit, inque novum niti ac transire docetur Discimus ex quinto naturae lege teneri, Res inconcessas virtutis amore cavere, Concessis aliquot etiam sine teste carere. Sextus in aspectum solis, lucisque supernae, Pene parem superis animam rapit immaculatam.
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ uolebat. qͣmdiu hoc uosebat. qd̾ d̾s usse¬
rat. Uiuebat fruẽs do ex qͦ hõ erat bonꝰ. hiuie¬
bat sine ulla egestate ita semꝑ iuũe hñs in
inquit ut c̃damꝰ aliquid fuisse uñ sensum
nr̃m siue intͥn secus siue ex tͥn secꝰ. aut dolor
pung̃et. Aut labor fatigaret aut pudor
c̃õ fund̾et. aut dolor urgẽt. aut algor stͥng̾et.

Expanded text:
sicut uolebat, quamdiu hoc uolebat quod Deus iusserat; uiuebat fruens Deo, ex quo bono erat bonus; uiuebat sine ulla egestate, ita semper uiuere habens in it ut credamus, aliquid fuisse unde sensum nostrum, sive intrinsecus, sive extrinsecus aut dolor pungeret, aut labor fatigaret, aut pudor confunderet, aut ardor ureret, aut algor stringeret,
Abbreviated transcription (Latin):
t̃m hoc significo uob̾ hanc meã ẽẽ uoliuita¬
teni. ut impensiori ei studio subuenire sa¬
tagatis. qm mͥ. Quotquot adu̾sus eum
conuen̾unt filii scłi sunt. q̃rentes ei potiꝰ
incõmodare. qm eccłe subuenire uł iusticie.
cõtumeliã abscisione menbroꝵ cano¬
nico nr̃o illatã ad aures ur̃as usq ꝑue¬
nisse. de qua iudłc cõtumelia. cum ip̃e de¬
menbratus adũsus quosdã nob̃ querelam
deposuisset dicens p̃fatam inuiriã illoꝵ
consilio ⁊ machinam̃to sibi illatã. nosillis
diem dedimus. Affuerunt ut̃q simul. accu¬
sator ⁊ accusatus. Cẽt̾m accus atore nolẽte

Expanded text:
tum vobis significo hanc meam esse voluntatem ut impensiori studio ei subvenire satagatis quam mihi. Quotquot adversus eum convenerunt, filii saeculi sunt, quaerentes ei potius incommodare quam Ecclesiae provenire vel justitiae.contumeliam, de abscissione membrorum canonico nostro illatam, ad aures vestras usque pervenisse. De qua videlicet contumelia, cum ipse demembratus adversus quosdam nobis querelam deposuisset, dicens 140 praefatam injuriam eorum consilio et machinamento sibi illatam, nos illis diem dedimus. Adfuerunt simul utrique, accusator et accusatus. Caeterum, nolente
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ ositat. obloquit᷑. p̃sentib imꝑat uti.
S eliciis. opib uomĩe lactat heram.
His ꝑuersa modis c̃tum ꝑũtit honestũ.
miserũ quo uult imꝑiosa trahit.
Hospicii lex ista mei ẽ. his exul ad horam.
Obligor. hoc fedus soluet amara dies.
eg̃dior s nescio qͦ. s nescio qnͣdo.
⁊  fortasse dies iste supremus erit.
st gͥ ponẽda domus quo liba tͥsti
Carc̃e ꝑpetuo iure mañe queam.

Expanded text:
sitat, obloquitur, presentibus imperat uti Deliciis, opibus, nomine lactat heram. His perversa modis ceptum pervertit honestum, Et miseram quo vult imperioso trahit. Hospitii lex ista mei, his exul ad horam Obligor, hoc fedus solvet amara dies. Egrediar, sed nescio quo, sed nescio quando: Et fortasse dies iste supremus erit. Est igitur ponenda domus, qua libera, tristi Carcere perpetuo iure carere queam.
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ꝓ obedientia ur̃a ad usariis meiᷤᷤ
factus sum tota die in derisum et in sult̾o¬
ni eoꝵ expositus ita confundor tanqͣm om
nino qui amiserĩ disponendi de cõmissa
mͥ eccła facultatẽ. Qd̃ ꝓfecto emĩsit ex eo
qui corrigendi enormitatẽ capellanie mee
canonicũ. ⁊ tͣditam omnib ep̃is potesta¬
tem abstulistis. accessit etiã ad hoc qd̃ ego
satis stupeo. qd̃ uehem̃tius quicũꝙ audi¬
unt admirantur. sciłc uos p̃cepisse ex com¬
municat̃onis in eis ñ solũ eccłe bñficium
qd̾ ꝓ sua amisant culpa reddi. uerũ etiam
cõmunionẽ altaris ⁊ sacerdotii offitium siñ
satisfactone. sine audientia. sine ablitt̃one
restitui. Ego aut̃ licet guatus ur̃is t̃n sum
obsequitt᷑ preceptis. mmus atrendẽs illud
apłicum. que conuẽtio xp̃i ad belial aut¬
quis consensus templo dei cũ ydoł. Ur̃am
poris mei infirmitatẽ ñttis anxietate gͣ¬

Expanded text:
quoniam pro obedientia vestra adversariis meis quoniam pro obedientia vestra adversariis meis factus sum tota die in derisum, et insultationi eorum expositus ita confundor, tanquam qui omnino 156 amiserim disponendi de commissa mihi Ecclesia facultatem. Quod profecto emerserit ex eo quod corrigendi enormitatem capellaniae meae, canonicam, et traditam omnibus episcopis potestatem abstulistis. Accessit etiam ad hoc quod ego satis stupeo quod vehementius quicunque audierint, admirantur, scilicet vos praecepisse excommunicatis meis non solum Ecclesiae beneficium, quod pro sua amiserunt culpa, reddi, verum etiam communionem altaris, et sacerdotii officium sine satisfactione, sine audientia, sine absolutione restitui. Ego autem, licet gravatus, vestris tamen sum obsecutus praeceptis, minus attendens illud apostolicum: Quae conventio s templo Dei cum idolis? Vestporis mei infirmitatem mentis anxietate gr
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ totiꝰ purgarentur eccłe contumelia cõ¬
municare uolentes. purgationẽ utus¬
q: subseptima manu ibidem legitimaꝵ
suscepimꝰ ꝑsonaꝵ. De cet̾o ur̃a nouerit
sublimitas de illis qui in canonicũ ma¬
nus micere ⁊ demenbrare p̃sumpserũt.
nos gͣuissimã exercere iusticiã .m. comitẽ¬
ꝙ multiplicit᷑ exorare. qͣtinꝰ de illis rectitu¬
dinis suscipiamꝰ. cui nos responsũ reddere
demenbͣto adũsus malefactores incombat
suã ꝓbare inuiriam. Qui aut̃ ita senti¬
unt᷑ illi adherent iudicio. qd̾ carnotẽ¬
se concilium Auctoritate lit̃taꝵ calixti
p̃p. de cenomannoꝵ ucecomite ⁊lisi¬
ardo ꝓmulgauit. qͦ udicatũ ẽ ip̃m ui¬
cecomittẽ ꝓclamantẽ. qd̾ homines lisiar¬
di de mati̾a ciuusdã eccłe cui ip̃e iudeco¬
mes eg̃isus. de captione fugiens ad eccle¬
siam inheserat. debe ꝯtactu calidi ferri
ꝓbare se iuolentia hominũ lisiardi a
maceria ab stractum.
filius. sic ap̃ nos in aure conqueror.

Expanded text:
 purgarentur contumelia, communicare nolentes, purgationem utriusque sub septima manu legitimarum suscepimus personarum. De caetero vestra noverit sublimitas, de illis qui in canonicum manum misere, illumque demembrare praesumpserunt, nos gravissimam exercere justitiam, comite decrevisse exorare, quatenus de illis rectitudinem suscipiamus. Cui nos respondere distulidemembrato, adversus malefactores incumbat probare injuriam. Qui autem ita sentiunt, illi adhaerent judicio, quod Carnotense concilium, auctoritate litterarum Calixti papae, de Cenomanensi vicecomite et Lisiardo promulgavit; quo judicatum est ipsum vicecomitem, proclamantem quod homines Lisiardi de maceria cujusdam ecclesiae, cui ipse vicecomes, egressus, de captione, consurgens ad ecclesiam, inhaeserat, debere, contactu calidi ferri, probare se violentia hominum Lisiardi, a maceria abstractum.filius, sic apud nos de vobis in aure conqueror,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃rogatum s ꝑson. Quappt᷑ ego cũ tota turo¬
nensi eccła uos exoro. qͣtinus ad debitũ p̃fatems
tem. In quo bñ nos cognostimꝰ exauditos.
ad agendum statuatis. g̃tẽa p̃fatis p̃cib addẽ¬
dum detreui. qͣtinꝰ andegauẽsis ep̃c homodi.¬
⁊ exemplum xp̃iane religionis inc̃a sua uos
benignum inueniat. in qͣ credimꝰ eũ non
stepħr de monte sorello p̾sentẽ exusse ui¬
tam. Radulphũ t̃n decanum cui ad agen
parcendũ. ⁊ laborem trãsalpinãdi relaxan¬
dũ decreũit. Suꝑ hac gͦ peticione qd̾ sc̃tati
ur̃e placuerunt nob. et ei tanqͣm humilli¬
ał & obsequioꝵ
deuotionem.Noiũt dilectio ur̃a ste¬
phanum decesisse. Cum quo qͥa radul
pellamus disc̾tionẽ. qͣtinꝰ ꝓeo impetretis
ne ꝓ cã qua romam iturus erat necẽe sit
eum ult̾ius fatigari.¬
su pariter et necc̃itate docem᷑ ad a¬
micoꝵ suffragia ꝯuolare. Hinc ẽ qd̾
ego ñ solum in nec̃itatib meis ad
uos currere compellor. s etiã in meoꝵ an¬

Expanded text:
praerogatum, sed personae. Quapropter ego cum tota Turonensi Ecclesia vos exoro, quatenus ad debitum praefataetem. In quo bene nos cognoscemus exauditos, ad agendum statuatis. Praeterea, praefatis precibus addendum decrevi quatenus Andegavensis epi exemplar Christinae religionis, in causa sua vos benignum inveniat, in qua credimus eum non phanum de Monte Sorello praesentem exuisse vitam, Radulphum tamen decanum, cui ad agendparcendum, et laborem transalpinandi relaxandum decreverit. Super hac igitur petitione quid sanctitati vestrae placuerit, nobis et ei tanquam humilli obsequiorum devotionem. Novit dilectio vestra Stephanum decessisse cum quo Q. V. Radulppellamus discretionem, quatenus pro eo impetretis, ne pro causa, qua Romam iturus erat, necesse sit eum ulterius fatigarisu pariter et necessitate docemur ad amicorum suffragia convolare. 145 Hinc est quod ego non solum in necessitatibus meis ad vos currere compellor, sed etiam in meorum an
Abbreviated transcription (Latin):
Heu mͥqm docilis falli. ꝗͣ ꝓmpta subui
t᷑ pia. qͣm uelox ad mea dampna fui.
Hospiciũ sponsus mira fabricauat arte.
Qͥ suscepta temꝑe casta fui.
Nam mͥ ũ sutus. s ongine clarꝰ adulter.
llusit fabula ñ reserante fores.

Expanded text:
hi quam docilis falli, quam prompta subire Turpia, quam velox ad mea damna fui. Hospitium sponsus mira fabricaverat arte; Quo suscepta brevi tempore casta fui. Nam mihi versutus, sed origine clarus adulter Illusit, famula subreserante fores.
Abbreviated transcription (Latin):
Ustum ẽ eum spem de reliquis sape.¬
uob̾ ñ egi de p̃t̾itis minꝰ spero de fut᷑s. ut aut̃
sꝑare debeam ir̃a facit benignitas. cui sollẽ¬
ne ẽ bñfac̃e. ut ingͣtis. Pretea ur̃am ñ later
prudentiã. uenialit̃ eũ ẽẽ ingratũ. qui cũ
eximpossibilitate bñfactoꝵ uicem ñ reddidit.
ht̃ plenã reddendi uoluntatẽ. Licet mn ingra¬
clamo. post patrẽ turonensis eccłe lacimnas
sic ecpono. Bland̾cus ep̃c dolensis eccl̃e decessit
nenia qͣm ignorat. Docet hoc etiã pontisicalius
catalogus eccłaꝵ nullam om̃ino faciẽs de doleua
eccła mentionẽ. Uñ diligentius intuenanui¬
festuna ẽ totam bͥtanniã irt limites tu rone¬

Expanded text:
ustum est eos spem de reliquis amnon egi de praeteritis, minus spero de futuris. Ut autem sperare debeam vestra facit benignitas, cui solemne est benefacere vel ingratis. Praeterea vestram non latet prudentiam, venialiter eum esse ingratum, quossibilitate benefactori vicem non reddit, habet plenam reddendi voluntatem. Licet igitur ingraum Domini clamo, post Patrem, Turonensis Ecclesiae lacrymas sic expono. Baudricus Dolensis Ecclesiae episconequaquam ignorat. 139 Docet hoc etiam pontificalium catalogus Ecclesiarum, nullam omnino faciens de Ecclesia Dolensi mentionem. Unde diligentius intuenti manifestum est totam B
Abbreviated transcription (Latin):
ni hominũ cõsensu młtitudinis auctoritas:
acceit. In ortu suo arriana suffocaret᷑ impie¬
tas nͥ tittores qui natura educarẽt inuenirẽt.
Donari scisma ꝑpetuo p̃meret silentio: si ꝑ so¬
nam infeciss ñ turbam. Tuqͦ tanqͣm doleas
obliuone supp̃ssam iugilantii ꝑu̾sitatem sũ¬
citare eũ ꝑhiberis ⁊ tͥ socios adhiħe quoꝵ cultu
plantat̃o qm ñ plantauit pat̾ celestis. sicea
dudũ reuiserat. Ais enĩ ut aiunt qͥd ĩ ista¬

Expanded text:
ni hominum, consensu multitudinis auctoritas accedit. In ortu suo Ariana suffocaretur impietas, nisi tutores, qui eam educarent, inveniret. Donati schisma perpetuo premeretur silentio, si personam infecisset, non turbam. Tu quoque tanquam doleas oblivione suppressam Vigilantii perversitatem, suscitare eam perhiberis, et tibi socios adhibere, quorum cultu plantatio, quam non plantavit Pater coelestis, sicca dudum revirescat. His enim, ut aiunt, q
Abbreviated transcription (Latin):
tenebris exierunt. Illuxit uob̃ hec dies
ad usum si die utamini ad exemplũ. Pascha et¬
enim. tͣnsitus ut nostis iñt̃pretat᷑. Paschagͥ tran¬
sire in pr̃em de uidice. Pascha ẽ tͣnsire ĩ untratẽ
de cͥcumcisiõe. ad oscłm de discordia. ad mĩam de
sedent: manducãtes panem doloris.⁊ aqͣm tͥsti¬
cie bibentes. ꝑ cussum satis ẽ. quicqͥd ĩ eis egyp¬
tum sapiebat. satis erubuit syon ĩ ignomina
lacͥe peccat̾tis ⁊ indulgentia saluatoris. Doceat
pͥma q̃ uos p̃sens festiuitas. ad fr̃s qͥ monasti¬
cum suspuãt conuentũ miscłie passu tͣnsire
carbones ignis suꝑ eoꝵ capita ꝯgesturi. s non
uincamini a malo s uncatis in bono malũ.

Expanded text:
tenebris exierunt. Illuxit nobis haec dies tenebris exierunt. Illuxit nobis haec dies ad usum, si die utamini ad exemplum. 158 Pascha etenim transitus, ut nostis, interpretatur. Pascha igitur est transire in patrem de judice, Pascha est transire in unitatem de conscissione, ad osculum de discordia, ad misericorsedent, manducantes panem doloris, et aquam tristitiae bibentes. Percussum satis est quidquid in eis Aegyptum sapiebat. Satis erubuit Sidon in ignominilacrymae peccatricis, et indulgentia Salvatoris. Doceat itaque nos praesens festivitas ad fratres, qui monasticum suspirant conventum, misericordiae passu transire, carbones super capita eorum congesturi, si non vincamini a malo, sed vincatis in bono malum.
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m relegẽtis. In ea niamꝙ miracła q̃dam c̃õti¬
nebantur. q̃ in pͥma. s in ea ałr. alit̃ in prima.
Que quia ñ sic attendi diũsa ut adusa sibi uidi¬
carẽ: in his que uixta pͥmum exemplar edide¬
ram. nͥl add̾e̾ dec̾u. nil dem̃e nil mutare. Eiusd̾
namꝙ rei diũisa relatio. nil uͦ p̃iudicat hẏstorie.¬
Tuo itaq fr̃ mi uidicio reseraui. uł oꝑis uitiũ¬
corrig̃e. utł opus oĩo suppͥmere uiciosũ. Uices a¬
mici ges si remoueas ab ocłis qͥcqͥd lingas no¬
ũs formidare. Hec ĩo tͥ clarembalde ĩ mo clare¬
ualde p̃libaui. ne putares uoluntate potꝰ qͣm
necc̃itate. dilatũ stili obseqͥum.⁊ me sic ted̾e̾
amico scͥbere. tanqm si ⁊ amasse penit̃et. Cete¬
rũ c̃ diũso tenear litore c̃ nͦ salutare te possĩ.
neꝙ ꝓpitiũ pͥus habeam dimidiũ mundi. c̃
multis a te separer aquis. aque tũ multe ñ pote¬
runt extinguere caritatem. Uał. Abb̃i uͭ mise¬
In eo. ⁊ isrł de egypto ⁊ anime iustoꝵ de

Expanded text:
tis. In ea namque miracula quaedam continebantur, quae in prima; sed in ea aliter, aliter in prima, quaeque non sic attendi diversa, ut adversa sibi judicarem. In his quae juxta primum exemplar edideram, 172 nil addere decrevi, nil demere, nil mutare. Ejusdem namque rei diversa relatio, nihiTuo itaque, frater mi, judicio reservavi opus corrigere, vel omnino supprimere vitiosum, Vices amici geres, si removeas ab oculis quidquid linguas noveris formidare. Haec ideo tibi, Clarembalde, imo Clare-valde, praelibavi, ne putares voluntate potius quam necessitate dictatum styli obsequium, et me sic taedere amico scribere, tanquam si et amasse poeniteret. Caeterum cum diverso tenear littore; cum nec salutare te possim, nisi propitium habeam prius dimidium mundi; cum multis a te separer aquis, aquae tamen multae non poterunt exstinguere charitatem Vale. EPIS et Israel de Aegypto, et animae justorum de