comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tatis arbiter constitutꝰ est. cum acced̾ ad sa¬
cram̃tũ fideliũ nisi peniteat eum ueteris¬
uite. nouam nõ potest inchoare. ab hac pe¬
nitentia cum baptizant᷑ soli paruuli ĩmu
nes st̃. hiis aliis q testimoniis aꝑte osten¬
dit᷑ ad ultis sine fide ⁊ penitudĩe nera inba¬
ptismo nõ confem grãm remissionis. qr nͦ
ꝑuus sine fide aliena qui ꝓpͥam hr̃e neq̃ũt
datur in bap̃o remissio. Si quis gͦ ficte ac¬
ip̃o mom̃to quo baꝑtirat᷑ oĩa condonent᷑.
ĩmo hanc opinionẽ. ⁊ p̃missam siãm cõ
tirant᷑ aut perrata nullatenꝰ dimitũt᷑¬
quia sp̃s sc̃ d is cipline effugiet fistum au
in ip̃o tp̃ris puncto ꝑ ium satram̃ti dimis¬
ꝑnicies fictõis. Nam redire dimissa pec
cet. in illo seruo a quo dñs dimissũ de

Expanded text:
tatis arbiter constitutus est, cum accedit ad sacramentum fidelium, nisi cum poeniteat vitae veteris, novam non potest inchoare. Ab hac poenines sunt. His aliisque testimoniis aperte ostenditur, adultis sine fide et poenitentia vera in baptismo non conferri gratiam remissionis, quia nec parvulis sine fide aliena, qui propriam habere nequeunt, datur in baptismo remissio. Si quis ergo ficte acipso momento quo baptizatur, omnia condonentur imo hanc opinionem et praemissam sententiam tizantur, aut peccata nullatenus dimittuntuquia Spiritus sanctus disciplinae effugiet fictum; aut in ipt eum Christo pernicies fictionis. Nam redire dimissa pecccet in illo servo, a quo Dominus dimissum deb
Abbreviated transcription (Latin):
Soluit᷑ enĩ esternꝰ dies. ⁊ quicqͥd fuꝑ est
soluit᷑ cẽ ip̃a hora mom̃tũ q. añ bap̃m
⁊ in bap̃o. Deinceps autẽ continuo reus
assertõe dixit. ꝙ ostend̾r ex eoꝙ ait in
eodem libro. sic. Si ad bap̃m fictus acced̾
dis. id dixisse auõm nõ asserendo s que¬
rendo ⁊ alioꝵ opinionẽ referendo. Idem
ptismꝰ cũ illa fictio ueraci confessione re¬
cesserit. que corde in malicia perseu̾ante
ꝓcc̃oꝵ ablutõm nõ sinebat fieri. Non gͥ fi¬
cte accedenti pcc̃a dimittant᷑
Quomodo
intelligat᷑ illud. qͦt qͦt in xͦ baptitati estis

Expanded text:
 dies et quidquid supra est, solvitur et ipsa hora momentumque ante baptismum et in baptismo. Deinceps autem continuo reus assertione dixit; quod ostenditur ex eo quod ait in eodem libro sic: Si ad baptismum fictus acceditdis id dixisse Aug. non asserendo, sed quaerendo, et aliorum opinionem referendo. Idem ptismus, cum illa fictio veraci confessione recesserit; quae corde in malitia perseverante, peccatorum ablutionem non sinebat fieri. Non ergo ficte accedenti peccata dimittuntur. 3. Quomodo intelligatur illud: Quotquot in Christo baptizati estis
Abbreviated transcription (Latin):
dumittere. qr in infideli est fornica¬
tio. si nõ corporis tamẽ menus. Cãm enĩ
fornicatõis dñs excepit. fornicatõm u̾o
generalem ⁊ uniu̾salem intelligere cogi
⁊ sic dedit apło locum monendi. ut qui uł̾t
ñ dimittat. Potest tñ licite dimittere. Si
enĩ fornicatio carnis detestanda est in cõ¬
iuge. qͣnto magis fornicatio mentis. i
infidelitas:
s  ꝓ qͥb uiciis possit dimitti

Expanded text:
dimittere, quia in infideli est fornicatio, si non corporis, tamen mentis. Causam enim fornicationis Dominus excepit. Fornicationem vero generalem et universalem intelligere cogimet sic dedit Apostolo locum monendi, ut qui voluerit non dimittat: potest tamen licite dimittere. Si enim fornicatio carnis detestanda est in conjuge, quanto magis fornicatio mentis, id est, infidelitas! 4. Pro quibus vitiis possit dimitti
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃. ł prẽm esse ł filiũ s trinitatem
relatarũ adinuicẽ ꝑͣium. ut enĩ ait
ipse in libro de fide ad petrum. Unaẽ
scĩ. nõ una ꝑsona. Si enĩ sit ess una ꝑ
quid trinitas ess uera. s unus deus
trinitas ipsa nõ ess. si quẽadmod pr̃¬
ꝓpetate distinsti. sic fuisent natͤarũ¬
s̃ qnoq diu̾sitate discreti. fices autẽ
pr̃ĩarcharũ. ꝓpharum atq apostolo¬
rum. unũ deun p̃dicat esse trinita¬
tem. In illa gͥ sc̃a trintate unus est
deus pr̃. qui solus essentiałr de seip¬
so unũ filiũ genuit. ⁊ unus filius qͥ
de uno pr̃e solus essentialic̾ natꝰ. ⁊ unꝰ¬
sp̃s scs̃. qui solus essentialit̾ a pr̃e fi¬
lioq ꝓcedit. ħ autẽ totũ nõ potest
una p̾sona i. gignere se⁊ nasci dese. ⁊
gignat ut sit

Expanded text:
vel Patrem esse, vel Filium; sed Trinitatem relatarum ad invicem personarum. Ut enim ait ipse in libro de Fide, ad Petrum, una est ncti, non una persona. Si enim sic esset una persona, Item Trinitas quidem esset vera, sed unus Deus Trinitas ipsa non esset, si Pater eproprietate distincti, sic fuissent naturarum quoque diversitate discreti. Fides autem patriarcharum, prophetarum atque apostolorum unum Deum esse praedicat Trinitatem. In illa igitur sancta Trinitate unus est Deus Pater, qui solus essentialiter de seipso unum Filium genuit, et unus Filius qui de uno Patre solus essentialiter natus, et unsanctus, qui solus essentialiter a Patre Filioque procedit. Hoc autem totum non potest una persona, id est gignere se, et nasci de se, et gignat, ut sit.
Abbreviated transcription (Latin):
cõceptõne gr̃e plenitudinẽ recepisse. cui
sp̃s datus est nõ ad mensum̃ os in quo ple¬
niturdo diuinitans corporałr hĩtat. Ita
sensus. In sc̃ĩs uͭ quasi solus tactꝰ est. quibꝰ
datus est sp̃s s. ad mensurã cum de illius
simłitudinẽ. qi nũꝙͣ. illam eandẽ essenti¬
alit̾. s similem acceperũt grãm. Puer
gͦ ille plenus sapĩa ⁊ gr̃a fuit ab ipsa cõ¬

Expanded text:
e, cui Spiritus datus est non ad mensuram, in quo plenitudo divinitatis corporaliter habitat . Ita sensus; in sanctis vero quasi solus tactus est, quibus datus est spiritus ad mensuram, cum de illius similitudinem, quia nunquam illam eamdem essentialiter, sed similem acceperunt gratiam. Puer ergo ille plenus sapientia et gratia fuit ab ipsa con
Abbreviated transcription (Latin):
li de tri Probemus inquit creaturã ñ eẽ ãb
dĩ filiũ. audiuimꝰ .n. in euuangłio domi¬
nũ mandasse discipub. Predicate enuã¬
głium oĩ creature. Qui uniu̾sam creatu¬
ram d̾: nullam excipit. es uͥ sunt qui cre¬
aturã xp̃m appellant : Iam si creatura
cẽt: sibi mandaret euͣngłiũ p̃dicari. et
subiectus eẽt uanitati. Quia testante apo
stolo omĩs creatura uanitati subiesta est.
de creature disciplĩs mandat officium.

Expanded text:
 « Probemus, inquit, creaturam non esse Dei Filium. Audivimus enim in Evangelio Dominum mandasse discipulis: Praedicate Evangelium omni creaturae. Qui universam creaturam dicit, nullam excipit. Et ubi sunt, qui creaturam Christum appellant? Nam si creatura esset, sibi mandaret Evangelium praedicari, et subjectus esset vanitati: quia testante Apostolo: Omnis creatura vanitati subjecta est. dae creaturae discipulis mandat officium.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ħ̾o. adicuuo. Non dixit primũ q̃rite re.
dĩ ⁊ deinde quente ista. qͣnuis sint neces
si illa queratis. ne cum ista q̃ritis illic au̾ta¬
mini aũ ne duos fines cõstituatis. ut et
⁊ alior ꝓprios hr̃e fines.
Hic ostendit᷑ qͦ mͦ

Expanded text:
. 6. Non dixit: Primum quaerite regnum Dei, et deinde quaerite ista, quamvis sint necesssi illa quaeratis, ne cum ista quaeritis, illinc avertamini; aut ne duos fines constituatis, ut et et alias proprios habere fines. 5. Hic ostenditur quom
Abbreviated transcription (Latin):
.iiii. de trrait. Pater est pͥncipiũ tociꝰ¬
quia ip̃e est a nullo. nõ enim ħt de qͦ
sit. ł de quo ꝓcedat. s ab eo ⁊ filus¬
pium totius dĩtatis. ꝗ uel sui ł diui¬
ne essentie pͥncipium sit. s quia pͥn
tas ipsa. simul ⁊ singła ꝑsona pͥncipi¬
um dicit᷑ creaturarum. Pater gͦ pͥnci¬
piũ z. sine pͥncipio. filius pͥncipiũ ẽ¬

Expanded text:
initate. ait: « Pater est principium toquia ipse est a nullo. Non enim habet de quo sit vel de quo procedat; sed ab eo Filiuspium totius deitatis, quod vel sui, vel divinae essentiae principium sit, sed quia pritas ipsa simul, et singula personarum principium dicitur creaturarum. Pater ergo principium est sine principio, Filius principium
Abbreviated transcription (Latin):
deus uͥq totus est ꝑ essentiam
⁊ in scĩs hĩtat per grãm. Cum ꝙ su¬
ꝑius licet tenuit̾ ostensum sit. qͣ
tõne dicatur hĩtare in quibuldam
efflagitare ordinis racio. id etiam assigͣri
quomͦ ubiq ꝑ essentiam ⁊ totus sit. nisi
huiꝰ consideratõnis sublimitas. atq im¬
mensitas humane mentis: sensum oĩo
excederet. Ut enim ait crisostomꝰ suꝑ e
.psam ad hebreos. sicut multa de dõ in¬
tlligimꝰ que loqui penitus nõ ualemꝰ:
porea quedam uirtus que oĩum ẽ cã
bonoꝵ scimus. quomͦ autẽ ⁊ que is¬
ta sit. penitꝰ ignoramꝰ.
Quorũdam opis¬
nio. qui p̃sumũt ostend̾e quomͦ d̃s uͥq
sit per essentiam. potentiã. p̃sentiam

Expanded text:
Deus ubique totus est per essentiam, et in sanctis habitat per gratiam. Cumque superius, licet tenuiter, ostensum sit qua ratione dicatur habitare in quibusdam, nunc efflagitaret ordinis ratio id etiam assignari, quomodo ubique per essentiam et totus sit; nisi hujus considerationis sublimitas atque immensitas humanae mentis sensum omnino excederet, ut etiam ait Chrys. super Epistolam ad Hebr. Sicut multa de Deo intelligimus quae loqui penitus non valemus, porea quaedam virtus quae est omnium causa bonorum scimus, quomodo autem vel quae ista sit penitus ignoramus. 7. Quorumdam opinio, qui praesumunt ostendere quomodo Deus ubique sit per essentiam, potentiam, praesentiam
Abbreviated transcription (Latin):
e maleficii aũ impedimento ħ tenẽ si¬
cdum decernit᷑. Ꝙ si ꝑ sortiarias et
maleficas cõcubitus nõ sequit᷑. hortandi
lunt quib ita eueniunt. ut spu contrito ⁊
humiliato. deo ⁊ sacerdoti de omib pcc̃is
cõfeslionẽ faciant. ⁊ lacrimis ⁊ elemosinis¬
or̃onib ⁊ ieiunus dño satisfaciant. ⁊ per
exorcismos. ac cetera eccliastice discipline
munimina. ministri ecclie tales sanare ꝓ¬
curent. Ꝙ si nõ potu̾nt: separari ualebũt.
Sed pꝰꝙͣ alias nuptias expetierint. ilł uiuẽ
querant. ⁊̃ si possibilitas ꝯcumbendi eis
reddita fuĩt: reconciliari nequibunt. qd̃
in fine huiꝰ caplĩ cõtinet᷑. ex rigore magis
dc̃m intelligend̾ est: ꝙͣ ex canonica equi¬
tate. ł intelligend̾ est nõ posse recõciliari
priorib nisi iudicio ecclie. quo diuisio
fcã fuerat
De furiosis addit.

Expanded text:
e maleficii autem impedimento hoc tenendum decernitur: quod si per sortiarias et maleficas concubitus non sequitur, hortandi sunt quibus illa eveniunt, ut spiritu contrito et humiliato Deo et sacerdoti de omnibus peccatis confessionem faciant, et lacrymis, orationibus, et jejuniis Domino satisfaciant, et per exorcismos ac caetera ecclesiasticae disciplinae munimina ministri Ecclesiae tales sanare procurent. Quod si non potuerint, separari valebunt. Sed postquam alias nuptias expetierint illis vivenquerant, etiam si possibilitas concumbendi eis reddita fuerit, reconciliari nequibunt . Quod in fine hujus capituli continetur, ex rigore magis dictum intelligendum est, quam ex canonica aequitate. Vel intelligendum est non posse reconciliari prioribus, nisi judicio Ecclesiae, quo divisio facta fuerat. 4. De furiosis addit.
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃s ꝙ duob modis d̾r filius
mĩtti. p̃ter illam eternam genit᷑am q̃
in effabił est. scclm qͣm etiam missus
poss dici. ut uidet᷑ quibdam s meliꝰ
at uerius scd̾m eam d̾r genitꝰ p̃ter eã
gͥ duob modis dr mitti .s. ł cum uisi
biliter mũdo apparuit. carne indutꝰ.
b̾cum se. in aiãs pias sic tranffert. ut
ab eis ꝑcipiat᷑. ac cognoscat᷑. hos du¬
pr̃e natus est missus dr filius. s ub
eo ꝙ apparuit huio mundo u̾bum
caro fcm. Unde dicit. Exiui a pr̃e et
Emiite illam de celis scĩs tuis. et ase¬
⁊ tunt unituiq mittit᷑. cum a qͦ qͣm
cognoscit᷑. atq percipit᷑. qͣntũ cog¬
nosci ⁊ ꝑcipi potest ꝓ captu ł ꝓfciẽ

Expanded text:
d duobus modis dicitur Filius mitti praeter illam aeternam genituram, quae ineffabilis est; secundum quam etiam missus posset dici, ut videtur quibusdam, sed melius ac verius secundum eam dicitur genitus. Praeter eam ergo, duobus modis dibiliter mundo apparuit carne indutus, vel cum se in animas pias sic transfert, ut ab eis percipiatur et cognoscatur. Hos duPatre natus est missus dicitur Filius: sed vel eo, quod apparuit huic mundo, Verbum caro factum. Unde dicit: Exivi a Patre etEmitte illam de coelis sEt tunc unicuique mittitur, cum a quoquam cognoscitur atque percipitur, quantum cognosci et percipi pote
Abbreviated transcription (Latin):
tia ꝓprie fit monũ loco ⁊ in omni
loca sunt ei p̃sentia. ⁊ que ineis. sunt.
nec in eis aliquid operari cessat. Nam
⁊ ipsa laca ⁊ quicquid in eis est. nisi
ip̃e conseruet: man̾e nõ possunt. In
Dis irtlligentiis p̃dc̃orũ in ile tamẽ
plus contineri credend̾ est. ꝗ hõ uiuẽs
cap̾e nõ ualet¬
r̃ebus. non tamẽ sordib ĩqͥnat᷑ rerum.

Expanded text:
tia proprie sit in omni loco et in omni loca sunt ei praesentia, et quae in eis sunt, nec in eis aliquid operari cessat. Nam et ipsa loca, et quidquid in eis est, nisi ipse conservet, manere non possunt. In dis intelligentiis praedictorum, in illis tamen plus contineri credendum est, quod homo vivens capere non valetrebus, non tamen sordib
Abbreviated transcription (Latin):
q pactum meũ untũ fecit. forte tamẽ
sub lege ingruente necessitate mortis.
ante octauũ diem curũcidebant sine pͦ¬
c cato filios. sicut modo in ecclia fit de bap¬

Expanded text:
quia pactum meum irritum fecit. Forte tamen sub lege, ingruente necessitate mortis ante octavum diem circumcidebant sine peccato filios, sicut modo fit in Ecclesia de Bap
Abbreviated transcription (Latin):
de paruuilis qui ante diem octauũ
moriebant᷑. añ quẽ nõ fiebat curũcisio
ex lege. utr̃ saluarent᷑ ł nõ. Idem potest re¬
sponderi qd̵ sentit᷑ de ꝑuul ante baptm̃
defunctis. quos ꝑire constat. Unde beda.¬

Expanded text:
de parvulis qui ante diem octavum moriebantur, ante quam non fiebat circumcisio ex lege, utrum salvarentur vel non, Idem potest responderi quod sentitur de parvulis ante Baptismum defunctis; quos perire constat, Unde Beda
Abbreviated transcription (Latin):
per grãm ħ enĩ iõ dicit. ne fides ip̃a suꝑ¬
ba sit. ne dicat sͥ. si ex fide iustificati qͦmͦ
gratis: Qd enim fides meret᷑ cur ñ pociꝰ
recdlit᷑ ꝙ donatur s Non dicat ista homo
fidelis. quia cum dixerit hẽo fidem ut
merear iustificatõnẽ. respondetur ei ꝙͥ
habes qd̃ nõ accepisti ͤ fides enĩ qͣ iusti¬
ficatus es: gratis tibi data est. hio aꝑte
ostend̾r ꝙ fides est cã iustificatõis. ⁊ ip¬
sa est gr̃a ⁊ bñficium quo homĩs p̃ue¬
nit᷑ uoluntas ⁊ p̃parat᷑ unde ãs in libͦ
pieq uiui a mortalib nõ potest. ⁊ hoc
bñficium quo libatur nisi eam p̃ueni¬
utiq gratis datur. Preuenit᷑ gͦ bona ho¬
mĩs uoluntas illo gr̃e bñficio quo lib̾¬
atur ⁊ p̃paratur. ⁊ illud bñficiũ fides
andum ẽ. ptꝰ illam ruinã a seruitute
pcc̃i nõ oĩo ꝑ se ip̃m s per solam dei
grãm que in fide xp̃i posita ẽ. lib̾at᷑
ut uoluntas p̃paretur. Ecce aꝑte dic̃

Expanded text:
: Hoc enim ideo dixit, ne fides ipsa superba sit, ne dicat sibi: Si ex fide justificati, quomodo gratis? Quod enim fides meretur, cur non potius redditur quam donatur? Non dicat homo ista fidelis, quia cum dixerit: Habeo fidem ut merear justificationem, respondetur ei: Quid habes, quod non accepisti Fides enim qua justificatus es, gratis tibi data est. Hic aperte ostenditur quod fides est causa justificationis, et ipsa est gratia et beneficium quo hominis praevenitur voluntas et praeparatur. Unde August., in libro pieque uiui a mortalibus non potest. et hocbeneficium quo liberatur nisi eam praeveniutique gratis datur. Praevenitur ergo bona hominis voluntas illo gratiae beneficio, quo liberatur, et praeparatur. Et illud beneficium fides randum est post illam ruinam a servitute peccati. Nec omnino per seipsum, sed per solam Dei gratiam, quae in fide Christi posita est, liberatur ut voluntas praeparetur. Ecce aperte dicit
Abbreviated transcription (Latin):
hoc audeat dr̃e ᷤᷤ addunt ⁊̃. nõ potest
facere nisi ꝗ iusticia euis exigit. S
nõ exigit eius infticia ut faciat ñꝙ
facit. Nong̾ potest facere nisi ꝗfacit. eadẽ¬
quoꝙ iusticia exigit ut id nõ faciat qd nõ
facit. nõ aũ potest face̾ contra iusticiam
suam. Non gͥ potest aliquid eorum facẽ
que dumittit.

Expanded text:
da ratio. Addunt etiam: Non potest facere, nisi quod justitia ejus exigit: sed non exigit ejus justitia ut faciat nisi quod facit; non ergo potest facere nisi quod facit. Eademque justitia exigit ut id non faciat quod non facit, non autem potest facere contra justitiam suam: non ergo potest aliquid eorum facere quae dimittit.
Abbreviated transcription (Latin):
extusas. s sic fortasse ut minꝰ puniat᷑
Inde ãs. ad ualentinũ. Cis aufertur ãc¬
excusatõ qui mandata dĩ nouerunt.
ꝙͣ solent hr̃e homines de ignorantia.
⁊ licet grauiꝰ sit pcare scienter ꝙͣ nesci¬
enter: nõ iõ tñ confugiend̾ est ad igno¬
rantie tenebras. ut ineis quisꝙͣ excu¬
satõnẽ requirat. Aliud ẽ enĩ nesdisse:
aliud scire noluisse. quia in eis qui ĩ¬
tellig̾e uoluerunt: ip̃a ignorantia pͦ¬
catum ẽ. in eis uõ qui nõ potuer̃o: pe¬
na pcti. Ignorantia uõ que nõ ẽ eorũ qͥ
scire uolunt. s eorum qui tanꝙͣ sim¬
pliciter nesciunt nullum sio excusat
ut et̾no igne nõ ardeat. s fortasse ut
miciꝰ ardeat. Non gͥmulier excusatõ¬
nẽ hũit de ignorantia cum ⁊ man¬
datum nou̾it. ⁊ pcc̃m ẽẽ secus age̾ ñ
ignorau̾it
unde ꝓcessĩt consensus illiꝰ¬

Expanded text:
niatur. Unde Aug. ad Valentinum: Eis aufertur excusatio qui mandata Dei noverunt; quam solent habere homines de ignorantia. Et licet gravius sit peccare scienter quam nescienter, non ideo tamen confugiendum est ad ignorantiae tenebras, ut in eis quisquam excusationem requirat. Aliud est enim nescisse, aliud scire noluisse, quia in eis qui intelligere noluerunt ipsa ignorantia peccatum est; in eis vero qui non potuerunt, poena peccati. Ignorantia vero quae non est eorum qui scire nolunt, sed qui tanquam simpliciter nesciunt, nullum sic excusat ut aeterno igne non ardeat, sed fortasse ut minus ardeat. Non igitur mulier excusationem habuit de ignorantia, cum et mandatum noverit, et peccatum esse secus agere non ignoraverit. 11. Unde processerit consensus illi
Abbreviated transcription (Latin):
minẽ faceret.⁊ hominẽ dłm. Cum gͦ il¬
la susceptio ꝑ mortẽ nõ defecĩt. s dds ho¬
mini. ⁊ homo d̾õ sicut ante unitꝰ erat.
aĩs ⁊ carni. ce homo mortuus erat. qr
aĩa a carne diuisa erat. pp̃ seꝑatõm aĩe
nionẽ homo. Non autẽ sic erat homo
ut ex aĩa ⁊ carne simul uinctis subsiste̾t
Ex qua rõne d̾r aliquis alius homo ⁊ ip̃e
forte ante mortem ħ qs̃ modo erat hõ
⁊ pꝰ resurrectõm fuit. In morte uõ hõ

Expanded text:
 faceret, et hominem Deum. Cum ergo illa susceptio per mortem non defecerit, sed Deus homini, et homo Deo sicut ante unitus erat animae et carni; et homo mortuus erat, quia anima a carne divisa erat. Propter senionem homo. Non autem sic erat homo, ut ex anima et carne simul junctis subsisteret. Ex qua ratione dicitur aliquis alius homo, et ipse forte ante mortem, hoc etiam modo erat homo; et post resurrectionem fuit. In morte vero homo
Abbreviated transcription (Latin):
rectõns̃. Quib edemus qr licet hõ
mortiuis fu̾it: erat tñ imorte ãs hõ.
nec mortał quidẽ nͭ ĩmortab. ⁊ tamẽ
creaturis locum hñt. s ficli sacramen¬
tum a phylosophicis argumentis est
fides qr. in ipsis gunasiis suis iamdi¬
alenta raceat. piscatorib creditur. ñ di¬

Expanded text:
demus quia licet homo mortuus fuerit, erat tamen in morte Deus homo, nec mortalis quidem, nec immortalis; et tamen gutiae in creaturis locum habent, sed fidei sacramentum a philosophicis argumentis est fides quaeritur. In ipsis gymnasiis suis jam dialectica taceat; piscatoribus creditur, non di
Abbreviated transcription (Latin):
nde manifestum ẽ ꝙ p̃ter alias
penalitates ꝓ pcc̃o illo. iniurr̃
homo penam in corruptõne ⁊ dep̃ssi¬
one lib̾i arbitrii. ꝑ illud namq pec¬
catum naturaria bona in hoĩe corru¬
pta sunt. ⁊ gratuita detrafta. hic ẽ
que ꝑ grãm nat᷑alib addita fuerant.
tinẽt. Sepe tñ huimodi fit distinctõ cũ
gr̃e uocabłm ad spẽm nõ ad genus refer
didit ⁊ ip̃m. Cum enĩ lib̾o arbitrio pec¬
caret᷑. uictore pcc̃o amissum ẽ ⁊ lib̾m
arbitrium. aquo enĩ quis deuictus
est: huic seruus addictus est. Ecce li¬
b̃m arbitriũ dicit hominẽ amisisse.
nõ quia ptꝰ pcc̃m nõ hũit lib̾m arbi¬
trium s quia lib̾tatem arbitrii ꝑdi¬

Expanded text:
nde manifestum est quod praeter alias poenalitates pro peccato illo, incurrit homo poenam in corruptione et depressione liberi arbitrii. Per illud namque peccatum naturalia bona in ipso homine corrupta sunt, et gratuita detracta. Hic est quae per gratiam naturalibus addita fuerant. pertinent. Saepe tamen hujusmodi fit distinctio, cum gratiae vocabulum ad speciem, non ad genus referterdidit, et ipsum. Cum enim libero arbitrio peccaretur, victore peccato amissum est et liberum arbitrium. A quo enim devictus est, huic servus addictus est . Ecce liberum arbitrium dicit hominem amisisse; non quia post peccatum non habuerit liberum arbitrium, sed quia lib
Abbreviated transcription (Latin):
ic oritur qõ si om̃s mittunt᷑ ce nũ¬
cii dĩ existunt. qr̃ unus tm̃ inter
nouẽ ordines angłoꝵ nõie censetur. ad
qd quidam dñt cm̃s quidem mite s
alios sepuis. ⁊ qi ex officio iniũsto. qui
ꝓprie angłi ł archanguĩ nominantur.
alios uero rarius intiti s. maiore causa
extra cõmunẽ dispensatõnẽ oborta. qͥ c̃

Expanded text:
oritur quaestio: Si omnes mittuntur et nuntii Dei existunt, quare unus tantum, inter novem ordines, angelorum nomine censetur? Ad quod quidam dicunt omnes quidem mitti, sed alios saepius et quasi ex officio injuncto, qui proprie angeli vel archangeli nominantur; alios vero rarius mitti, scilicextra communem dispensationem oborta. Qui et
Abbreviated transcription (Latin):
gnũ esse. s hoc idem est illi ẽẽ. ꝗ est ma¬
gnũ ẽẽ. pp̃ea sicut nõ dm̃s tres essentiaᷤ.
sit nõ dm̃s tres magnitudines. s unã
de bonitate. et de omnibus que ẜ subã

Expanded text:
sse, sed idem est illi esse quod est magnum esse; propterea sicut non dicimus tres essentias, sic non dicimus tres magnitudines, sed unamde bonitate, et de omnibus quae s
Abbreviated transcription (Latin):
one scđm sub̾am suam nlpassa est. ut to¬
ta trinitas quam impassibilẽ neceẽ ẽ cõ¬
fitĩ. Hiis aliis q auctoritatib ꝑspicuũ
fit xp̃m uere passibilẽ assũpsisse homiẽ
atq in eo defectus ⁊ affectus nr̃e infirmita¬
tis suscepisse. s uolũtate nõ necessitatis cõ

Expanded text:
 substantiam suam nil passa est, ut tota Trinitas, quam impassibilem necesse est confiteri. His aliisque auctoritatibus perspicuum fit Christum vere passibilem assumpsisse hominem, atque in eo defectus et affectus nostrae infirmitatis suscepisse; sed voluntate, n
Abbreviated transcription (Latin):
humanis malis .i dolorib repleta fuita¬
nima xp̃i quib ip̃a compatit᷑ carni sõ
enĩ dolor corporis potest ẽẽ sine aĩa. Dolere
autẽ aĩa. ⁊̃ nõ dolente corpore. poteft. Hos
aũ humane infirmitatis affestus. sicut
ipsam carnẽ ac mortem nõ conditionis ne¬
cessitate. s miseratõis uoluntate suscep̃.
met gͦ xp̃c. ⁊ dum petrus nõ timet xp̃c
inferior nõ timet. ⁊ ille qui suꝑior est ge¬
rio timentis affectum. Idem in eodẽ. Ut ab
homo turbatur. ut homo flet. ut homo
crucifigitur. Per naturam homĩs ⁊ tedi¬
auit ⁊ resurrexit ꝯp̃c. Non turbatur ei
uirtus. nõ turbatur eius diuinitas. s
turbatur aĩa scdm humano fragilitatiᷤᷤ
assũptõm turbatur. Nam qui suscep̃
aĩam: suscepit cẽ aĩe passionem Nõ . n.
eoꝙ d̾s erat aut turban aut mori poss.
Confident̾ tristiciam nomino: qui cͤcẽ p̃¬
dico. ut homo hũit tristiciam quã meo
suscepit affectu. mͥ compatit᷑. mͥ tristis

Expanded text:
humanis malis, id est, doloribus repleta fuit anima Christi, quibus ipsa compatitur carni. Non enim dolor corporis potest esse sine anima. Dolere autem anima, etiam non dolente corpore, potest. Hos autem humanae infirmitatis affectus, sicut ipsam carnem ac mortem, non humanae conditionis necessitate, sed miserationis voluntate suscepit. met Christus, dum Petrus non timet? Petrinferior non timet, et ille qui superior est gerit timentis affectum. Idem in eodem, cap. 5, in fine: Ut homo turbatur, ut homo flet, ut homo crucifigitur, per naturam hominis et taediavit et resurrexit. Non turbatur ejus virtus, non turbatur ejus divinitas, sed turbatur anima, secundum humanae fragilitatis assumptionem. Nam qui suscepit animam, suscepit etiam animae passionem. Non enim eo quod Deus erat, aut turbari aut mori posset.confidenter tristitiam nomino, qui crucem praedico. Ut homo habuit tristitiam, quam meo suscepit affectu, mihi compatitur, mihi tristis
Abbreviated transcription (Latin):
sumsitudinẽ atq ymaginẽ passionis os
doloris xp̃m hominẽ ꝑtulisse. s nullũ
omĩo dolorem ł passionẽ sensisse. auctori¬
tatũ testimoniis eos cõuincentes indubi¬
tabile faciamus qd̃ supͣ diximꝰ. ꝓpheta

Expanded text:
inem atque imaginem passionis et doloris Christum hominem pertulisse, sed nullum omnino dolorem vel passionem sensisse; auctoritatum testimoniis eos convincentes, indubitabile faciamus quod supra diximus. Propheta
Abbreviated transcription (Latin):
liũ hr̃e dubiũ possit in ipsa ĩmolatõis
hora ad sacerdotis uocẽ celos aꝑiri in
illo xp̃i mistio. angłoꝵ choros adeẽ. sum¬
ma ⁊ una sociari. unũ quidẽ ex inuisibi¬
lib atq uisibilib fieri. Idem. eodem mo¬
mento ⁊ in celum rapit᷑ ministio angeloꝵ
cõsociand̃ corpori xp̃i. ⁊ ante ocłos sacerdo¬
tis in altari uidetur. sic̃ diuinitas u̾bi tot̃
implet mundũ ita multis locis illud corpꝰ
consecratur. nec st̃ tñ multa corpora xͥ. sed
unũ corpꝰ ⁊ unus sanguis. Id̾oq siue minꝰ
siue plus quis in de ꝑcipiat. om̃s equalit̾
corpus xp̃i integerrime sumũt. Post cõsecͣ¬
tõm gͥ nõ est ibi sub̾a panis. ł uni licet
spẽs remaneant. Est ibi spẽs panis ⁊ uini
sic̃ ⁊ sapor. unde aliud uid̾r. aliud intłli̾¬
gitur.

Expanded text:
molationis hora ad sacerdotis vocem coelos aperiri, in illo Christi mysterio angelorum choros adesse, summa et ima sociari, unum quid ex invisibilibus atque visibilibus fieri? Idem: Eodem momento et in coelum rapitur ministerio angelorum consociandum corpori Christi, et ante oculos sacerdotis in altari videtur. Sicut divinitas Verbi totum implet mundum, ita multis locis illud corpus consecratur. Nec sunt tamen multa corpora Christi, sed unum corpus et unus sanguis. Ideoque sive plus sive minus quis inde percipiat, omnes aequaliter corpus Christi integerrime sumunt. Post consecrationem ergo non est ibi substantia panis vel vini, licet species remaneant. Est enim ibi species panis et vini, sicut et sapor. Unde aliud videtur, aliud intelligitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ligendam. ut sub ilł accidentib sub quib
erat pͥus sub̾a panis ⁊ ium. post consecrati¬
onẽ sit sub̾a corporis ⁊ sanguinis sic tamẽ
ut nõ eis afficiatur. ⁊ sic asserunt dc̃m pa¬
nem transire in corpꝰ xp̃i. qr ubi erat pa¬
nis. nũc est corpꝰ xp̃i. Qd̃ si est quid gͦ fit
de sub̃̾a panis ⁊ uini : Illi dñt ł in p̃iacẽ¬
tem matĩam resolu. ł in nich̾um redigi
alii uo̾ putau̾ũt ibi sub̾am panis ⁊ uini
remanere. ⁊ ibidem corpꝰ xp̃i ẽẽ ⁊ sangui¬
nẽ. ⁊ hac rõne dici illam sub̾am fieri is¬
tam qr ubi est ħ ⁊ illa. Qd̾ mirũ est. et¬

Expanded text:
is accidentibus, sub quibus erat prius substantia panis et vini, post consecrationem sit substantia corporis et sanguinis; sic tamen, ut non eis afficiatur, et sic asserunt dictum panem transire in corpus Christi quia ubi erat panis, nunc est corpus Christi. Quod si est, quid ergo sit de substantia panis et vini? Illi dicunt vel in praejacentem materiam resolvi, vel in nihilum redigi. Alii vero putaverunt ibi substantiam panis et vini remanere, et ibidem corpus Christi esse et sanguinem, et hac ratione dici illam substantiam fieri istam, quia ubi est
Abbreviated transcription (Latin):
ista. s quia ista ex eosunt. occurrit
Noͣn dicturi sumꝰ caritatẽ nõ pp̃ ea eẽ
dcãm deum. ꝙ ipsa caritas sit ulla sb̾¬
stantia. que di digna sit nõie. s ꝙ do
bis est. Unde alibi. ab ipso est patiẽ¬
tia mea. hunc .n. sensum. facile refel
lit scripturarum ipsa locutio. Tale
caritas mea. aut tues caritas mea.
aut deus caritas mea. S ita dc̃m.
Deus caritas est. sicut dcm̃ est. deus
sp̃s est. ħ qui nõ discernit. intelle
ctum a domĩo. nõ expositõnẽ querat
a nobis. Non .n. aꝑtiꝰ quicqͣm pos¬
sumꝰ dr̃e. Deus gͦ caritas est. Ex pre
est nob̾ ostend̾e quomͦ sp̃s .s. mita¬

Expanded text:
sed quia ista ex Deo sunt; occurrit Non dicturi sumus charitatem non propterea esse dictam Deum, quod ipsa charitas sit ulla substantia quae Dbis est, unde alibi: Ab ipso est patientia mea . Hunc enim sensum facile lit scripturarum ipsa locutio. tale caritas mea" aut: "tu es caritas mea" aut: "deus, caritas mea," sed ita dictum est: deus caritas est, sicut dictum est: deus spiritus est. hoc qui non discernit intelctum a Domino, non expositionem quaerat a nobis. Non enim apertius quidquam possumus dicere; Deus ergo charitas est. Ex praeest nobis ostendere quomodo Spirit
Abbreviated transcription (Latin):
munis ilł est utraq parentela. Item ulius
quitate sui sanguinis . ł uxoris usq in .uii
generatõis gradũ uxorem ducere . ł incesti
macłã copulari. qr sicut nõ licet cuiꝙͣ xͥa¬
no de sua consanguinitate. sic nec consan¬
guinitate uxoris cõuigem ducere. propter
cuit usq ad septimam generatõm. obser¬
uare. Nam ⁊ hereditas rer̃ per legales in
deberetur. Hiis austoritatib insinuat᷑
⁊ que sit affinitas. ⁊ usq ad quem grad̾
sit obseruanda .s. usq ad septimũ uar
tr̃aditões de affinitate.

Expanded text:
munis est illis utraque parentela. Item Juliusmunis est illis utraque parentela. Item Juliusquitate sui sanguinis vel uxoris, usque in septimum generationis gradum, uxorem ducere, vel incesti macula copulari: quia sicut non licet cuiquam christiano de sua consanguinitate, sic nec de consanguinitate uxoris conjugem ducere, propter cuit usque ad septimam generationem observare. Nam et haereditas rerum per legales insdeberetur. His auctoritatibus insinuatur, et quae sit affinitas, et usque ad quem gradum sit observanda, scilicet usque ad septimum. 2. traditiones de affinitate.
Abbreviated transcription (Latin):
unc de affinitate uidend̾ est. de qua
dicitis ꝑ entelam ẽe que ad uir̃ ex ꝑte uxoris
seu que ex ꝑte uiri ad uxorem ꝑtinet mani¬
festa rõ est qr si scd̾m diuinã sentẽtiam ego
⁊ uxor mea sumus una caro: ꝓfecto mͥ ⁊ illi
mea suaq ꝑentela. ꝓpinquitas una efficit᷑
Quocurra ego ⁊ soror uxoris mee. in uno ⁊ pͦgͣ
du erimꝰ. filius u̾o eiꝰ scdõ graduerit a me
Neptis uͦ t̾tio. idq utrĩq in ceteris agend̃ ẽ
successorib. Uxorem uͦ ꝓpinqui cuiꝰcũq gͣ¬
aui sit ĩta me oportet attendere. quẽ admo¬
dum ipsius qͦ gradus aliqua femĩa ꝓpͥe ꝑ
pinquitatis sit. Qd nimirũ uxori mee de
ipinquitate urri sui in cunctis cognatiomiꝰ
gradib conuenit obseruare. Qui uͦ aliosũ sẽ¬
cõuĩgatur consanguineis ꝓpriis. ⁊ cõsangii¬
que i ꝓprio iuro conseruanda est. ⁊̃ uyxoris ꝑ¬
entela de lege nuptiar̃ custodienda est. qr
cõstat eos duos fuisse incarne una. Idõq cõ¬

Expanded text:
unc de affinitate videndum est; de quadicitis parentelam esse, quae ad virum ex parte uxoris, seu quae ex parte viri ad uxorem pertinet, manifesta ratio est: quia si secundum divinam sententiam ego et uxor mea sumus una caro, profecto mihi et illi mea suaque parentela propinquitas una efficitur. Quocirca ego et soror uxoris meae, in uno et primo gradu erimus; filius vero ejus, secundo gradu erit a me; neptis vero, in tertio. Idque utrinque in caeteris agendum est successionibus. Uxorem vero propinqui cujuscumque gradus sit, ita me oportet attendere, quemadmodum ipsius quoque gradus aliqua femina propriae propinquitatis sit. Quod nimirum uxori meae de propinquitate viri sui in cunctis cognationis gradibus convenit observare. Qui vero aliorsum senconjugatur consanguineis propriis et consanguiquae in proprio viro conservanda est, etiam in uxoris parentela de lege nuptiarum custodienda est, quia constat eos duos fuisse in carne una. Ideoque com
Abbreviated transcription (Latin):
titer uocatur oĩpotens: nisi qm̃ qͥcqͥd
ul̃t potest. nec uoluntate cuiꝰpiam cre¬
ature uoluntatis oĩpotentis impedit᷑
effcs̃. Idem in l. de spũ ⁊ litt̾. Non potest¬
deus facere iniusta. quia ip̃e sũma iu¬
sticia ⁊ bonitas est. oĩpotens no̾ est ñ
ꝗ possit oĩa facere: s quia potest effic̾e
aliquo modo impedire eandem. Ioh̃eᷤ
crisostomus in omelia quadam de expo¬
fecit. ip̃e est gͦ oĩpotens. ut totũ ꝗ ułt
tati quis resistit: hiis austoritatib
uidetur ostendi ꝗdens ex eo tm̃ dicat᷑
oĩpotens ꝗ oĩa potest q̃ ułt. nõ quia

Expanded text:
citer uocatur omnipotens, nisi quoniam quidquid uult potest, nec uoluntate cuiuspiam creaturae uoluntatis omnipotentis impeditur effectus. Idem, in libro De spiritu et littera: Non potest facere iniusta, quia ipse est summa iustitia et bonitas. Omnipotens uero est, non quod possit omnia facere, sed quia potest efficerealiquo modo impedire eam. Iohannes Chrysostomus, Homilia XXVIII, De expofecit. Ipse est ergo omnipotens, ut totum quod vEjus, inquit, voluntati quis resistit? His auctoritatibus videtur ostendi quod Deus ex eo tantum dicatur omnipotens, quod omnia potest quae vult, no
Abbreviated transcription (Latin):
multitudinẽ.⁊ multiplicitatẽ indõ
pon̾e. Quid gͦ ista ibi significent. ip¬
so de quo loquim᷑ aꝑiente. insinuare
curemus.
Magis illa dñr ad excludẽd̾
ea que ñ s̃ in dõ. ꝗͣ ad ponendũ aliqua

Expanded text:
multitudinem vel multiplicitatem in Deo ponere. Quid ergo ista ibi significent, ipso de quo loquimur aperiente, insinuare curemus. 2. Magis illa dicuntur ad excludendum ea quae non sunt in Deo, quam ad ponendum aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ spuali. Nam ut sup᷑ diximus corpo¬
ralis creatura ira est localis ł circũscͥp
Sp̃ualis u̾o̾ tm̃ diffinitõne loci cõclu¬
ditur. cum ita sit alicubi. ꝗ nõ alibi
s nec dimensionẽ recipit. nec distan¬
tiam in loco facit. quia si multi sp̃s
minꝰ de corporib contineret. sd̾oꝙzãs
attribuit mutatõnẽ loci corpori nõ
sp̃ui quia licet sp̃s transeat de loco
ad locum: nõ tamen tra ut dimensio¬
nib curtumscriptus int̾positione su¬
.¶. corpus:

Expanded text:
tuali. Nam, ut supra diximus, corporalis creatura ita est localis vel circumscrspiritualis vero tantum definitione loci concluditur, cum ita sit alicubi, quod non alibi, sed nec dimensionem recipit, nec distantiam in loco facit, quia si multi essenominus de corporibus contineret. Ideoque Aug. attribuit mutationem loci corpori, non spiritui, quia licet spiritus transeat de loco ad locum, non tamen ita ut dimensionibus circumscriptus, interpositione su corpus. 13.
Abbreviated transcription (Latin):
e mutatõne uo̾ loci magna inter¬
e conquirentes discrepatio u̾satur
sunt enĩ qui dñt nullum sp̃m aliqͦ mͦ
possemutari loco. ab om̃i spũ locum u¬
niu̾saliter remouere uolentes. qm̃ scdm
climensionẽ tm̃ ⁊ circũscriptõem. locũ
spũali creature tribuens. loci uero et
temporis: corporee.

Expanded text:
e mutatione vero loci magna inter conquirentes disceptatio versatur; sunt enim qui dicunt nullum spiritum aliquo modo posse mutari loco, ab omni spiritu locum universaliter removere volentes; quoniam secundum dimensionem tantum et circumscriptionem locum spirituali creaturae tribuentem; loci vero et temporis corporeae.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑprẽm. docuit uitam in se ꝑ uiuẽtẽ
prẽm in ẽẽ. Etce hẽs quia filius nas¬
cit᷑ ex pr̃e. ¶tem in eodem. Cum dix̃
lio dedio hr̃e uitam in semet ipso. oĩa
uiua sua ⁊ uiuentes testatus est.
Qd̾ autẽ ex uino uiuũ natũ est. ht̃¬

Expanded text:
rem, docuit vitam in se per viventem Patrem inesse. Ecce hic habes quia Filius nascitur ex Patre. Item in eodem, cum dicitlio dedit vitam habere in semetipso; omnia viva sua ex vivente testatus est. Quod autem ex vivo vivum natu
Abbreviated transcription (Latin):
neͤ unitatẽ. ⁊ ꝑftẽ natiuitatis sacra¬
mentũ ut ⁊ in uiuente uiuat.⁊ ĩse
hẽat uitam uiuentẽ. Ecce ⁊ hic hẽs
quia generat᷑ ex uiuo uiuens filius.
Item in eodem In dõ totum ꝙ ẽ uiuit
deus enĩ uita est.⁊ ex uita nõ potest
quicquid ẽẽ nisi uiuũ neq ex deriua¬
tõne. s ex uirtute natiuitas ẽ. ac sic
dum totum qd̃ est uiuit. ⁊ lum totũ
qd̃ ex eo nascit᷑ uirtꝰ est: h̃t natiuitatẽ
filius. nõ demutatõnẽ. ⁊ hic dicit. qr
filio tm̃ esse. qͣntum est ip̃e. cui innascibi¬
licatis eẽ ymaginẽ sacramento natuui¬
tatis imꝑtit. quem ex se in forma sua ge
nerat. hic dicit qr generat p̃r filium.
reuiter docet quid de ħ ꝯcedend̾ sit

Expanded text:
ectae nativitatis sacramentum, ut et in vivente vivat, et in se habeat vitam viventem. Ecce et hic habes quia generatur ex vivo vivens Filius. Item in eodem: In Deo totum quod est vivit: Deus enim vita est, et ex vita non potest quicquam esse nisi vivum, neque ex derivatione, sed ex virtute nativitatis est. Ac sic dum totum quod est vivit, et dum totum quod ex eo nascitur virtus est, habet nativitatem Filius, non demutationem. Et hic dicit quia t esse, quantus est ipse: cui innascibilitatis esse imaginem, sacramento nativitatis impartit, quem ex se in forma sunerat. Hic dicit quia generat Pater Filium. 14. Breviter docet quid de hoc concedendum sit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ aĩa una eademq cum u̾bo debe¬
que intlligitur seruitus. sine cultus solicͤ¬
atori debitus: cum aĩa xp̃i ł caro creatura
tm̃ sit. creature exhibetur qd̾ soli creatori
debet᷑. qd̾ facienti in ydolatriam deputat᷑.
Id̃o quibdam uid̾r nõ illa adoratõne que la¬
tria est. carnẽ xp̃i. ħ aĩam ẽẽ adorandã. s il¬
exhibenda. nõ alii creature. quia xp̃i hũa¬
nitas suꝑ omnẽ creaturã est ueneranda. cħ
diligenda. Non tñ adõ. ut cultus diuini¬
tati debitus: eiechibeat᷑ qui cult᷑ in dile¬
tõe. ꝙ sacrificii exhibitõe. atq reu̾entia con¬
sistit. qui latine d̾r pietas. grect autẽ theo¬
sebia .i. dĩ cultus. h ensebia .i. bonus cultus

Expanded text:
nima una eademque cum Verbo debequae intelligitur servitus sive cultus soli Creatori debitis, cum anima Christi vel caro creatura tantum sit, creaturae exhibetur quod soli Creatori debetur; quod facienti in idololatriam deputatur. Ideo quibusdam videtur non illa adoratione quae latria est carnem Christi, vel animam esse adorandam; sed ilexhibenda, non alii creaturae; quia Christi humanitas super omnem creaturam est veneranda et diligenda; non tamen adeo ut cultus divinitati debitus ei exhibeatur. Qui cultus in dilectione et sacrificii exhibitione atque reverentia consistit; qui Latine dicitur pietas, Graece autem theosebia, id est, Dei cultus, et eusebia, id est bonus cultus
Abbreviated transcription (Latin):
et sp̃s sc̃s. Oe hoc autẽ in seq̃nti ple-
dicantur tres ꝑsone. ⁊ utrũ aliqͦ
modo sit ibi diuersitas ł diffrã: os
no lias .s. austoritates suppoãt

Expanded text:
tus sanctus. De hoc autem in sequenti plenidicantur tres personae, et utrum aliquo modo sit ibi diversitas vel differentilias auctoritates supponat
Abbreviated transcription (Latin):
pluralitatẽ pͣrum uoluit intelli¬
go noĩe consortii. atq sig̃cauit no¬
mĩe consorcii uel pluralitatis nõ
poni aliquid. s remoueri Plu¬
lens ea subtilit̾ oe sane intelligi
ait. ꝓfessio consorcii sustulit ĩtel¬
ligentiam singłaris. nõ dicit posu

Expanded text:
pluralitatem personarum voluit intelligi nomine consortii, atque significavit nomine consortii vel pluralitatis non poni aliquid, sed removeri. Plulens ista subtiliter et sane intelligi, ait: Professio consortii sustulit intelligenti
Abbreviated transcription (Latin):
est u̾bum dei aliud est homo. s uerbum caro
fastum est .i. homo. Non itaq alia u̾bi. ali¬
aliud homĩs filius. s nõ alius. Item dei
alia sub̾a deus. alia homo.
Qualit̾ his

Expanded text:
est Verbum Dei, aliud homo; sed Verbum caro factum est, id est homo. Non itaque alia aliud hominis filius: sed non alius. Item, Dei alia substantia Deus, et alia homo. 6. Qualiter his
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ablutõ corporis extĩor fcã sub forma u̾¬
boꝵ p̃scripta. si enĩ fiat ablutõ sine u̾bo:
nõ est ibi sacram̃tũ s accedente u̾bo ad e¬
lementũ: fit sacram̃tũ. Non utiq ip̃m
elem̃tu sit saoͣmentũ: s ablutõ fc̃a in e
crat᷑. Detrahe u̾bum. ⁊ quid est aqͣ nisi
aqua ͦ accedit u̾bum ad elementũ ⁊ fit
sacmentũ. Uñ est tanta uͥtꝰ aque ut cor¬
pus tangat ⁊ cor abluat nͥ faciente u̾bo
Non qr d̾r. s quia credit᷑. Nam ⁊ in ip̃o
u̾bo. aliud est sonus stansiens: alud ẽ
iurtꝰ manens. In duob gͦ consistit sacra¬
a desunt que ad decorẽ sacram̃ti insti¬
tuta st̃: nõ idõ minꝰ est uer̃ sacram̃tũ.
⁊ scm̃. si u̾bum sit ibi ⁊ elementũ. Nam
⁊ in ħ sacͣmento ⁊ in aliis quedam solẽt
fieri ad decorẽ ⁊ honestatẽ sacram̃ti q̃¬

Expanded text:
 ablutio corporis exterior, facta sub forma verborum praescripta. Si enim ablutio fiat sine verbo, non est ibi sacramentum; sed accedente verbo ad elementum, fit sacramentum, non utique ipsum elementum fit sacramentum, sed ablutio facta in elcratur, detrahe verbum, et quid est aqua, nisi aqua? Accedit verbum ad elementum, et fit sacramentupus tangat et cor abluat, nisi faciente verbo, non quia dicitur, sed quia creditur? Nam et in ipso verbo aliud est sonus transiens, aliud est virtus intus manens. In duobus ergo consistit sacraa desint quae ad decorem sacramenti instituta sunt, non ideo minus est verum sacramentum et sanctum, si verbum sit ibi et elementum. Nam et in hoc sacramento et in aliis quaedam solent fieri ad decorem et honestatem sacramenti, qu
Abbreviated transcription (Latin):
alii p̃cedentiũ insaniam transcendẽ¬
tes: qui dĩ urtutẽ uixcͣ modũ naturaliũ re¬
rum metientes. audatius ac ꝑiclõsius u̾tati
contradñt. asserentes in altari nõ eẽ corpus
xp̃i ł sanguinẽ. nec sub̾am panis ł uini. in
sub̾am carnis ⁊ sanguinis conu̾̃ti s ita xͫ¬

Expanded text:
alii praecedentium insaniam transcendentes, qui Dei virtutem juxta modum naturalium rerum metientes, audacius ac periculosius veritati contradicunt, asserentes in altari non esse corpus Christi vel sanguinem, nec substantiam panis vel vini in substantiam carnis et sanguinis converti
Abbreviated transcription (Latin):
pͦcore: reste dicit᷑ ad extĩorẽ hominẽ ꝑti¬
nere. Non enĩ solum corpꝰ hõ ext̾ĩor depu¬
tabitur. s adiũcta qͣdam uita sua qͣ com¬
pages corporis. ⁊ oms sensus iugent. qͥ¬
b instructꝰ est ad extĩora sentienda as¬
cendentib gͥ introrsum quibdam gra
aliquid occurrẽ ꝙ nõ sit nobis cõmũe
cum bestiis. ibi incipit rõ. ubi homo
intĩor iam possit agnosci. Rõnis autẽ
pars suꝑior et̾nis rõnib conspiciendiᷤᷤ
uł cõsulendis adhescit. Porcio infłor
ad temporalia gub̾nanda deflestitur.

Expanded text:
rem hominem pertinere. Non enim solum corpus exterior homo deputabitur; sed adjuncta quaedam vita sua, qua compages corporis et omnes sensus vigent, quibus instructus est ad exteriora sentienda. Ascendentibus ergo introrsum quibusdam graaliquid occurrere quod non sit nobis commune cum bestiis, ibi incipit ratio, ubi homo interior jam possit agnosci . Rationis autem pars superior aeternis rationibus conspiciendis vel consulendis adhaerescit; portio inferior ad t
Abbreviated transcription (Latin):
ad temporaliũ dispositõnẽ ꝓspicit. Qͥt¬
quid gͦ in aĩa nr̃a nob consid̾antibus
occurrit ꝙ nõ sit cõmune cum bestiis:
ad rõnẽ ꝑtinet. ꝙ aũ in ea repperis ꝯ¬
mune cum belius: ad sensualitatem
ꝑtinet. ⁊ uͥ nob̾ gradatim in considera¬
tõne ꝑtium aĩe ꝓgredientib primũ
aliquid occurrit ꝙ nõ est cõmũe cum
bestis. ibi incipit tõ. ħ aũ ad. doceo ĩ

Expanded text:
ium dispositionem conspicit. Quidquid ergo in anima nostra nobis considerantibus occurrit quod non sit commune cum bestiis, ad rationem pertinet. Quod autem in ea reperis commune cum belluis, ad sensualitatem pertinet. Et ubi nobis gradatim in consideratione partium animae progredientibus, primum aliquid occurrit quod non est commune cum bestiis, ibi incipi
Abbreviated transcription (Latin):
ens ait. Deus solus qui exordiũ ñ
ħt u̾e essentie nomẽ tenuit. quia
in eius comꝑatõne qui u̾e est. qr
ĩcõmutabił est. ꝙ nõ su̾nt que mu¬
tabilia sunt. de quo n. d̃r fuit. ñ ẽ.¬

Expanded text:
encia. Deus solus, qui exordium non habet, vere essende nomen tenuit, quia in eius comparacione, qui vere est, qui incommutabilis est, quasi non sunt, que mutabilia sunt, de quo enim dicitur: Fui
Abbreviated transcription (Latin):
lius ħ appellat᷑ essentia quam g̾ciu¬
syam uocant. Sicut at ab ed qd̃ est sa¬
ꝑẽ clicta est saplentia. ⁊ abeo qd̾ est
scire. dcã est scĩa itã ab eo qd̃ est esse
dc̃a est essentia. Et quis magis ẽ ꝙͣ
ille qui dixit famulo suo. ego sum qͥ

Expanded text:
lius hoc appellatur, essentia, quam Graeci Usion vocant; sicut enim ab eo quod est sapere, dicta est sapientia, et ab eo quod est scire, dicta est scientia; ita ab eo quod est esse, dicta est essentia. Et quis magis est, quam ille, qui dixit Moysi famulo suo: Ego sum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Ta etiam nõ est dicendũ qd diuina es-¬
sentia genuit filiũ. quia cum filius sͥ
diuina essentiã iam essz filius res a
qͣ generat᷑. ⁊ ita eadem res se ipsam ge¬
neraret. Ita etiam dm̃s ꝙ essentia di¬
uina nõ genuit essentiam. Cum. n u
na ⁊ sũma quedam res sit diuina
ẽẽntia: si diuina eẽtia essentiam genu¬
it: eadem res se ipsam genuit. qd oĩ¬
no ẽẽ nõ potefo. s pr̃ solus genuit

Expanded text:
ta enim non est dicendum quod divina essentia genuit Filium; quia cum Filius sit divina essentia, esset Filius res a qua generatur et ita eadem res seipsam generaret. Ita etiam dicimus quod essentia divina non genuit essentiam. Cum enim una et summa quaedam res sit divina essentia, si divina essentia essentiam genuit, eadem res seipsam genuit, quod omnino esse non potest; sed Pater solus genuit
Abbreviated transcription (Latin):
cartas penitꝰ ĩmutabił est. nec ĩ se
augetur ł minuit᷑. nec in se recipit
magis ł minus. s in hoĩe. ł potius
homini auget᷑ ⁊ minuit᷑. ⁊ magis.b
minꝰ datur.  hẽtue. Situt d̃s dict̃¬
magnificaro ⁊ exaltari in nob̾. qui tñi
se nec magnificat᷑. nec exaltat᷑. Uñ ꝓph̾a.

Expanded text:
charitas penitus immutabilis est, nec in se augetur vel minuitur, nec in se recipit magis vel minus; sed in homine vel potius homini augetur et minuitur et magis vel minus datur vel habetur, sicut Deus dicimagnificari et exaltari in nobis, qui tamen in se nec magnificatur nec exaltatur. Unde Proph
Abbreviated transcription (Latin):
qõnũ dõ auctore nõ sto homo deterior. Nlõ
gͥ deus austorrerũ quib hõ fit deterior. at
sũt alique res ut dcm est quib homines
pluribꝰ contestatur locis deum nõ ẽẽ aucto¬
rẽ malorũ .i. eorũ que pcc̃a sunt.

Expanded text:
o deterior. Non est ergo Deus auctor rerum quibus homo deterior fit. At sunt aliquae res, ut dictum est, quibus homines pluribus contestatur locis, Deum non esse auctorem malorum, id est, eorum quae peccata sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
x ħ colligitur res aliqͣs sunt
ẽẽ que a dõ nõ sunt. eis ꝙ hoĩnes
malisunt. ꝙ nominus ⁊ ip̃i cõcedunt in
reb quib homines mali st̃. nõ de hõibꝰ
hoc esse intelligend̾. Sũt gͦ alique res qͥ¬

Expanded text:
 colligitur res aliquas esse quae a Deo non sunt, eisque homines mali sunt. Quod nihilominus et ipsi concedunt, inrebus quibus homines mali sunt, non de hominibus hoc esse intelligendum. Sunt ergo aliquae res q
Abbreviated transcription (Latin):
filiatõ ꝓcessio. ł gignere. gigni. ꝓced̾e
ipsas tm̃ relatõnes nõ ypostases signi¬
u̾bi gr̃a. Cum dm̃s deus est pr̃. nomine
prĩs ⁊ relatõnem notamus: ⁊ diuinam
ypostasim sigr̃amus. ut sit intelligẽtia
talis. Deus ł diuina essentia est pater.
i. illequi genuit .s. ypostasis. q̃ habos
filiũ Simłr deus est filius .i. yposta¬
sine ille qui ꝓcedit. Cum u̾o̾ nomĩa
relatõnũ ponimus in p̃dicatis. notio¬
nes ipsas tm̃ sig̾camus. nõ ypostases.
ut cum d̾r deus genuit .i. ht̃ filium¬

Expanded text:
filiatio, processio, vel gignere, gigni, procedere, ipsas tantum relationes, non hypostases signiverbi gratia, cum dicimus: Deus est Pater, nomine Patris et relationem notamus, et divinam hypostasim significamus; ut sit intelligentia talis: Deus vel divina essentia est Pater, id est, ille qui genuit, id est, hypostasis quae habet Filium. Similiter, Deus est Filius, id est, hypostasive ille qui procedit. Cum vero nomina relationum ponimus in praedicatis, notiones ipsas tantum significamus, non hypostases; ut cum dicimus: Deus genuit, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
ppͥecatib .i. prnali ⁊ filiali ⁊ pcessibili
recognoscimꝰ. Insecessibile̾autẽ ipsas
ypostases.⁊ indistabiles inuicẽ. ⁊ uni¬
tas quidẽ inconfusibiliter Tres enĩs̃
⁊ si unite. diuisas autẽ indistanter.
Et enĩ singła ꝑfcã est ypostasis. ⁊ ꝓpͥã ꝑ¬
pͥetatem .s. existentie modum ꝓpriũ
possidet. s units sunt suba. ⁊ nõ distãt
neq secedunt a prnali ypostasi. Ecce
hic h̃s distinctas tres illas ꝓpͥerates.
que supͦ diu̾sis significate sunt modiᷤ.
Qd̃ sunt alia nomĩa ꝑͣrũ easdem ꝓprieta¬

Expanded text:
est, paternali, et filiali et processibili recognoscimus. Insecessibiles autem ipsas hypostases et indistabiles invicem et unitas quidem inconfusibiliter; tres enim sunt etsi unitae; divisas autem indistanter. Etenim singula perfecta est hypostasis, et pet, existentiae modum proprium possidet; sed unitae sunt substantia, et non distant neque secedunt a paternali hypostasi. Ecce hic habes distinctas tres illas proprietates, quae supra diversis significatae sunt modis. 5. Quod sunt alia nomina personarum easdem proprieta