comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ec sunt magna oꝑa dñi : exqͥsita in
om̃s uoluntates eiꝰ. et tam sapient̾ ex¬
qsita ut cũ angłica et humaua nͦ p̾casset
id ẽ non quod ille sec quod uoluit ipã fe¬
tisset: eciã ꝑ eand̾ c̾ature uo lũtatẽ qua
stm̃ est quodẽ c̾ator noluit: impleret ip̃e
quod uoluit bene utens et mał tande siñe
boniis ad eoꝵ dampnatõem quos iͨte p̃de¬
stinauit ad penã et ad eoꝵ salutẽ quos be¬
ngne p̾destinanit ad grãm. qnͣtũ enĩ ad
ip̃os attinet quodẽ deus noluit fec̾unt :
qͣntũ u̾o ad om̃ipotentiã dĩ mlło mͦ id e¬
fficere ualuer̃. hoc quippe ip̃o quod contͣ
sunt in om̃s uoluntates eius. ut ec mi¬
ro et meffabili modo nõ fiat p̾t̾ euis
ceni quia nõ sieret. sinõ sineret. nec
utiq nolens sinit. sec uolens nec sine¬
ret sonus feri male nisi omip̃s et
de malo face posset bene.
nam illiꝰ mala uoluntas ẽẽ mĩqͣm pocest.
tanqm si bonus filius pr̃em uelit iniuere:
quem d̾s bona noluntate ułt mori. et

Expanded text:
ec sunt « magna opera Domini exquisita in omnes voluntates ejus , » et tam sapienter exquisita, ut cum angelica et humana creatura peccasset, id est non quod ille, sed quod voluit ipsa fecisset, etiam per eamdem creaturae voluntatem, qua factum est quod Creator noluit, impleret ipse quod voluit, bene utens et malis, tanquam summe bonus, ad eorum damnationem quos juste praedestinavit ad poenam, et ad eorum salutem quos benigne praedestinavit ad gratiam. Quantum enim ad ipsos attinet, quod Deus noluit fecerunt; quantum vero ad omnipotentiam Dei, nullo modo id efficere valuerunt. Hoc quippe ipso quod contrasunt in omnes voluntates ejus, ut miro et ineffabili modo non fiat praeter ejus tem. Quia non fieret si non sineret: nec utique nolens sinit, sed volens; nec sineret bonus fieri male, nisi omnipotens et de malo facere posset bene. nam illius mala voluntas esse nunquam potest. Tanquam si bonus filius patrem velit vivere, quem Deus bona voluntate vult mori. Et
Abbreviated transcription (Latin):
formaniur. s rursꝰ. si tot̃ amisissec. nchir
maneret. unde dr̃etur. qmͣꝙͣ ĩ ymagine ꝑam¬
bulat homo tam̃ uane conturbat᷑. Item qd̾
dixi spñalit̾ sũmos angelos uiu̾e. infimos uͦ
aĩałr. audacius dcm̃ ẽ de infimis. qm ut pꝰst
uł scͥpt᷑is scĩs uł ip̃is reb ostendi. qr et si for¬
sitan potest disficilime põt ¶ lxuiͤi. e de eo¬

Expanded text:
formamur; sed rursus, si totum amisisset, nihil maneret, unde diceretur: quamquam in imagine ambulat homo, tamen uane conturbatur. item quod dixi spiritaliter summos angelos uiuere, infimos uero animaliter, audacius dictum est de infimis, quam ut possit uel scripturis sanctis uel ipsis rebus ostendi, quia, etsi forsitan potest, difficillime potest. se
Abbreviated transcription (Latin):
de eo quos sc̃ptum ẽ. ĩ euuangno. turbas dnm̃
ĩmonte te pauissede panib . d. ubi quod dixi
duos pisces duas illas significare ꝑsonas regi¬
ami .s. et sac̃dotalem. ad quas eciam sacrosancta
illa uinctõ ꝑtinebat. dicend̾ pocius fuit maxxĩe
ꝑtinedat. qm̃ unctos aliqũ legimus et iph̾as.
Item quod dixi. lucas qui tanꝙͣ ascendñte pt
nathan ascendit ad dauid. qui nathan ꝓpheta
missus erat. cuiꝰ correpcione dauid ipsius pcc̃i
abolitõm penitendo impectauit. non sic accipi¬
endum est. tanꝙͣ ipse fu̾it natha ꝓph̃a. quia
lius dauid. qr nec hic dcm̃ ẽ . qr ip̃e ꝓpheta nuissus¬

Expanded text:
de eo, quod scriptum est in euangelio, turbas dominum in monte pauisse de panibus quinque. ubi quod dixi: duos pisces duas illas significare scilicet et sacerdotalem, ad quas etiam sacrosancta illa unctio pertinebat; dicendum potius fuit, Maxime pertinebat, quoniam unctos aliquando legimus et Prophetas. Item quod dixi, Lucas qui tanquam ascendentem post Nathan ascendit ad David : quia Nathan propheta missus erat, cujus correptione David ipsius peccati abolitionem poenitendo impetravit, non sic accipiendum est tanquam ipse fuerit Nathan propheta, qui filius David: quia nec hic dictum e
Abbreviated transcription (Latin):
tres. ¶ ã drag̾e pͥma cum omĩa deꝰ fecerit
quare non eqͣs lit fecit. ¶ Q drageͫ.iᵒ. q̃ admodũ dei¬
dragesima t̾cia qirͣ filius dei in homine a paruit et sp̃e
manitaneħ̃imiꝰ hominis hominis etates cõme¬
morarem dixi. nec oportuit diuinitꝰ. uenite ma
⁊pm inigenetis hũmi sexta etate can qrai i senꝰ¬
tute uenisse. hos ergo c de inuentute des ẽ ad
uigorem feruoremq fidei refercur. que ꝑ dilee¬
tõm oꝑatur. illud aut de senectute ad tempoꝵ
murdum. põt enim in tesligi utrũ in unũfitate
hominũ quod non potest ĩetatib singuloꝵ. sic̃

Expanded text:
tates; quadragensima prima: cum omnia deus fecerit, tates; quadragensima prima: cum omnia deus fecerit, quare non aequaliter fecit; quadragensiensima tertia: quare filius dei in homine apparuit et spirimani tamquam unius hominis aetates commemorarem, dixi: nec oportuit uenire diuinitus magChristum in generis humani sexta aetate tamquam in senectute uenisse. hoc ergo, quod de iuuentute dictum est, ad uigorem feruoremque fidei refertur, quae per dilectionem operatur, illud autem de senectute ad temporum numerum. potest enim intellegi utrumque in uniuersitate hominum, quod potest in aetatibus singulorum, sic
Abbreviated transcription (Latin):
sint. ¶t̾ desima. uͭ. ẽ uttum rem ullam alius
Nomagis intelligat. atq ita eiꝰdem rei per
finitum eat intesligencia. ¶ t̾cesima uͣrde
mnetu  tͥtesimar isii utrũ non aliuo amand̾
st cniam metu carere. ¶ t̾tesima dii. quid
amandũ sit inqua iłlud quod dixi idet̃ amã¬
dur quod nichil ẽ aliuo hr̃e quara nosse non
sitis aꝓpho neq .n. deum non hẽbant quib¬
distũ est. nescicis qi templum cei estis et sp̃ed̾i
hĩcat ĩ uobis: nec tam̃ eum nouerũt uł non
icut nocendꝰ ẽ nouerarit. Item ꝙ dixi nemo
g beatam uitam nouit ⁊ misdr ẽ nouit dixi
quomodo noscenda est. slam quis eam penitꝰ
nescit eoꝵ dum taxat qui iam rõne utuntur
quandoqtem beatos seeẽ uelle nouerunt. tͥ¬
cesima .ui. ẽ de nut̾enta caritate ubi dixi. deus
t consñmmata. si nichil aliud amat᷑. ꝙ si uer̃
quidem. nec tamen iꝑp̾e. set ꝓp̃ animam. cͥ
subiacet ad usum. Nam et si ꝓꝑter se ips am
natura una sit unde hominũ diu̾se uolũ¬

Expanded text:
sint. Trigesima secunda, utrum rem illam alius alio magis intelligat, atque ita ejusdem rei per infinitum eat intelligentia. Trigesima tertia, de metu. Trigesima quarta, utrum non aliud amandum sit quam metu carere. Trigesima quinta, quid amandum sit. In qua illud quod dixi, id esse amandum, quod nihil est aliud habere, quam nosse, non satis approbo. Neque enim Deum non habebant, quibdictum est: nescitis, quia templum dei estis et spiritus dei habitat in uobis? nec tamen eum nouerant uel non, sicut noscendus est, nouerant. item quod dixi: nemo igitur beatam uitam nouit et miser est, nouit dixi, quomodo noscenda est. nam quis eam penitus nescit eorum dumtaxat. qui iam ratione utuntur, quandoquidem beatos se esse uelle nouerunt? tricensima sexta de nutrienda caritate. ubi dixi: deus et consummata, si nihil aliud amatur. quod si uquidem, nec tamen proprie, sed propter animam, cui sufficit ad usum. nam etsi propter se ipsam cum animarum natura una sit, unde hominum diuersae uolun
Abbreviated transcription (Latin):
nris diligenciꝰ disputat᷑ẽ. max ĩ eoꝙ ad uĩcencĩ¬
uict᷑. de anime origine scͥpsi. ¶.lxiii. ẽ de ũbo.
¶ Lxiiii. ẽ de muliere samaritana.  lxuͣ. de re
suritõe lazari. ¶ lxuiͣ. de eo ꝙ scͥpt̃ ẽ. an ignoratis
srẽs scieatib enĩ legem loquor. qr lex dñat᷑ hoĩ.

Expanded text:
ille cui dictum est: « Amen dico tibi; hodie mecum eris in paradiso » ; qui nec ipsum baptismum acceperat: hoc quidem et alios ante nos rectores sanctae Ecclesiae posuisse in suis litteris invenimus; sed quibus documentis satis possit ostendi quo
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ uscq ad id quod dcm̃ est. Sepe enĩ salui fa
sinus. u cum expon̾em ꝙ scͥptum ẽ. et ipi
creatura libabitur. a seruitute interitus. dixi
⁊ ipsa creatura .i. et ip̃e homo quod iam signa
miserit homo. ꝙ hẽbat ymagĩs dei. siam si oio¬

Expanded text:
m est: spe enim salui facti sumus. ubi cum exponerem, quod scriptum est: et ipsa creatura liberabitur a seruitute interitus, dixi: et ipsa creatura, id est ipse homo, cum iam signacmiserit homo, quod habebat imaginis dei. nam si o
Abbreviated transcription (Latin):
tem uidebant nilla a me seruata ordinatione
dictate sunt uissi eas iam ep̃c colligi. ⁊ ex innĩ
ex eis librum fi̾. adhĩtis mim̾is ut ꝙ qͥsq ie¬
gere uolu̾it. facile ĩueniat ¶Haꝵ q̃stiomũ
pͥma est utr aiã aseip̃a st. ¶ Scd̃ã de ubero¬

Expanded text:
tem uidebant, nulla seruata ordinatione dictatae sunt, iussi eas iam episcopus colligi et unum ex eis librum fieri adhibitis numeris, ut quod quisque legere uoluerit facile inueniat. Harum quaestionum prima est: utrum a
Abbreviated transcription (Latin):
expiasionealteriꝰ manẽtes ita qͥ cõmiscẽt᷑
ut uma alt̾am nõ mutet ⁊ corꝑa sunt. Re¬
fers nũc ad incorꝑea de filio coeua ut ignis¬
⁊ lux equali ut homo de hot̃e melł cõeua
quam nõ cocua. teluis equisna ꝙͣ non equalia
In illa gͦ diuinitatis natura ⁊ coeua ⁊ coeqͣli a.
tecum p̾ncipiũ in die uͥtutis tuc insplendorib¬
sũmum bonũ nõẽ infeꝯdũ. ⁊ sterile oꝵ aut̃ de illo
genit᷑ ẽ equali illi est. inħ maxĩe ut imũ de uno
sit. ⁊ ẽ sũmus modus de gñoe unũ unigent᷑¬

Expanded text:
expulsione alterius manentes, ita sibi commiscentur, expulsione alterius manentes, ita sibi commiscentur, ut una alteram non mutet: et corpora sunt. Refers nunc ad incorporea coaeva, ut lux et ignis: aequalia, ut homo de homine: melius coaeva, quam non coaeva; melius aequalia, quam non aequalia. In illa ergo divinitatis natura et coaeva et coaequalia. Tecum principium in die virtutis tuae, in splendoribSummum bonum non est infecundum et sterile. Quod autem de illo genitum est, aequale illi est, in hoc maxime, ut unum de uno sit. Et est summus modus de generation
Abbreviated transcription (Latin):
quod obtemꝑando minꝰ diligebat
ardencius diligit ꝯꝑando. s̃ erit magnꝰ mag¬
num putans si cadunt ligna. lapides ⁊ mo¬
ruĩt᷑ mortales. quod si arcifex de cali mat̾ia
faciat aliꝙͥ ꝙ melior illo ẽ. nõne meliꝰ scip̃o
alicͥ fabricauit. Nullo modo. quia ñ solum
melior. set par quid̾ arti põt eẽ mat̾ia. sic eĩ
mat̾ia ẽ substa artifici. set subita est. infi̾or
sit ncc̃e est. Ceꝵ ẽ ꝙ. oĩa m̃sina nũs ⁊ ponde dins
põt intlłigi. Numeri enĩ ab eo m̃furãt᷑
pendet ab amore ⁊ qui pendet ad alicͥ uent̾uc
eͥ. erit namq numus de m̃sura. ⁊ inde ip̃e
tinet. ordo enĩ põt eciam ⁊ pondꝰ accerpi. pon¬
ibi. ouialitas enĩ ut figura ut coloꝵ ut di¬
cies. mollicies. lux aut̃ ista usq ad c̾ras distẽ¬
transit. ⁊ ista sunt duo infuta lux solis
⁊ t̾ra qualitas enĩ cum eo mouet᷑ cuiꝰ est
qualitas. iucis gͦ solis ⁊ aeris suba naturas
suas hñtes ĩuicem sine aliqͣ angͣtia uł sine

Expanded text:
gebat, ardentius diligit comparando. Non erit magnus, magnum putans si cadunt ligna, lapides, et moriuntur mortales. Quod si artifex de tali materia faciat aliquid quod melius illo est, nonne melius se ipso aliquid fabricavit? Nullo modo: quia non solum melior, sed ne par quidem arti potest esse materia. Sic enim materia est subjecta artifici: si subjecta est, inferior sit st intelligi. Numeri enim ab eo mensurantur: Pendet ab amore; et qui pendet, ad aliquid venturus est. Erit namque numerus de mensura, et inde ipse nisus pertinet. Ordo enim potest etiam et pondus accipi: ponibi. Qualitas enim ut figura, ut color, ut duritia, ut mollities. Lux autem ista usque ad terras distetransit. Et ista sunt duo infinita, lux solis et terra. Qualitas enim cum eo movetur, cujus est qualitas. Lucis ergo solis et aeris substantia naturas suas habentes, invicem sine aliqua angustia, vel sine
Abbreviated transcription (Latin):
molestia ⁊ angone. nõ possit cum id añ
tota sanitate non ageret. Ergo aculeus
mortis pcc̃m est. quia pitõ fcã est delectõ.
que iam possit resist̾e uoluntati. ⁊ cũ do¬
lore cobib̃i. Qmͣ delectationem quia in
defrctu ẽ aurme det̾ioris esfeste iire mor¬
tem uocamus. Uirtus aũt pccĩ sex est. qͥa młto
sceleratius ⁊ flagitiosius que lex ꝓ hibet cõmł¬
tuntur qmͣ si nulla sege ꝓhib̃entur. Tũt itaz
ab sorta est mors in uictoria eum ꝑ scĩficafõem

Expanded text:
molestia et sine angore non possit, cum id ante molestia et sine angore non possit, cum id ante tota sanitate non ageret. Ergo aculeus mortis peccatum est; quia peccato facta est delectatio, quae iam possit resistere uoluntati et cum dolore cohiberi. quam delectationem, quia in defectu est animae deterioris effectae, iure mortem uocauit. uirtus autem peccati lex est, quia multo sceleratius et flagitiosius quae lex prohibet committuntur, quam si nulla lege prohiberentur. tunc itaque absorpta erit mors in uictoria
Abbreviated transcription (Latin):
carnalis spiũ nr̃o illuminato ⁊ uinificato .i. bo¬
ie uoluntati subiciatur: Et ficut mĩt uidemꝰ
multis pu̾ilib delectationib nos carere que
uos pu̾os si denegarent᷑ a cerrime cruciabãt.
Ita credendum est de omĩ carnali delectationi
futurum ẽẽ cum ꝑfcã scĩtas totum hoĩem
reparau̾it. Nunc aũt qmͣdui est in nob̾ qd̾
refistat bone uoluntati auxilio d̾i ꝑ bonoᷤ
hommes. ⁊ bonos angelos indigemus ut
donec sanetur uulmis nr̃m non rta mole¬
stetur ut ꝑimat etiam bonam uolũtatẽ.¬
Hanc aũt mortem pxc̃o meriuimus qd̾ pͦ¬
catum erat ante omĩ mͦ in lib̾o arbitb. cũ ĩ
ꝑadyso nuillus dolor denegate delectatiomis
uoluntati bone hominis resistebat. sicuti
nũt Ubi grã. Si quisqmͣ existat quẽ mĩ
ueuari uelit. an nolit. nec eum cruciat qͥs¬
quis hec ꝙhibeat. Aut si ista lib̾tate male
usus uenatus fuit contra ꝓhibentis imꝑi¬
um paulatim subrepens. delectatio mor¬
tificat aĩam. ut si se abstiere uelit sine

Expanded text:
to et vivificato, id est voluntati subjiciatur. Et sicut nunc videmus multis puerilibus delectationibus nos carere quae nos pueros, si denegarentur, acerrime cruciabant, ita credendum est de omni carnali delectatione futurum esse, cum perfecta sanctitas totum hominem reparaverit; nunc autem quandiu est in nobis quod resistit bonae voluntati, auxilio Dei per bonos homines, et bonos angelos indigemus, ut donec sanetur vulnus nostrum, non ita molestetur ut Hanc autem mortem peccato meruimus, quod peccatum erat ante omni modo in libero arbitrio, cum in paradiso nullus dolor denegatae delectationis voluntati bonae hominis resistebat, sicuti nunc. Verbi gratia, si quisquam existat quem nunq venari velit an nolit, nec eum cruciat quisquis hoc prohibet. At si ista libertate male usus, venatus fuerit contra prohibentis imperium, paulatim subrepens delectatio mortificat animam, ut si se abstinere velit, absque
Abbreviated transcription (Latin):
int̾mi ratio comꝑit nichil int̾ corpus ⁊ aui¬
inam eẽ qd̾ sit corpore melius. amma det̾iꝰ.
Qd̃ aũt est est onũ anima melius id dñi dici¬
mus. cui quisquis cũ intelligit unictus est.
qd̾ enim intlłigitur uerum. ẽ. nͨ om̃e qd̾ cre¬

Expanded text:
interim ratio comperit nihil inter corpus et aninterim ratio comperit nihil inter corpus et animam esse, quod sit corpore melius, anima deterius. Quod autem est omni anima melius, id Deum dicimus; cui, quisquis eum intelligit, junctus est. Quod enim intelligitur verum est, nec omne quod cre
Abbreviated transcription (Latin):
cat qmͣ id qd̃ iuuificatur. Corpus aũt dõ
ab aminia uiuificari non acorpe aĩam
nemo ambigit. Qd̾ aũt corpus nõ est ⁊ tam̃
aliquid est. aut auima est aut ea melius
aliquid. Deterus enm onũ corꝑe nchil ẽ.
quia ⁊ si mat̾iam quis dix̾it. Uñ ipm̃ corpus
sit recte qm̃ caret omĩ spẽ nicħ dicit᷑. Rursum
int̾ corpus ⁊ animam mediũ qd̾ meluis sit
corꝑe det̾ius anima non inuenit᷑. Si quid e¬
nin medium eẽt aut uuuficaretur ab anrmna
ant uiuificaret aĩam. aut nentrum: aut ui¬
uificaret corpus aut iuuificaretur a corpore.
aut neutrum. Nam quicquid uiuificatur
ab amina corpus est. Set quid aũt iuuificat
aĩam melius est qmͣ anima. Rursum quo ui¬
uificatur corpus aummia ẽ. Quod uiiuificat᷑
a corpe nichil est ¶Neutrum u̾o .i. nuslluis
uite indigens. nullamq uitam tͥbuens. au̾
om̃ino nichil est aut aliquod corpꝰ ẽ. aut ad¬
ex corꝑe est anima meluis. S utrum qͥd
tale sit in rerum natura alia questõ ẽ. Nt̃

Expanded text:
cat, quam id quod vivificatur: corpus autem ab anima vivificari, non a corpore animam, nemo ambigit. Quod autem corpus non est, et tamen aliquid est, aut anima est, aut ea melius aliquid. Deterius enim omni corpore nihil est: quia et si materiam quis dixerit, unde ipsum corpus fit; recte, quoniam caret omni specie, nihil dicitur. Rursus inter corpus et animam, quod melius sit corpore, deterius anima, non invenitur. Si quid enim esset medium, aut vivificaretur ab anima, aut vivificaret animam, aut neutrum: aut vivificaret corpus, aut vivificaretur a corpore, aut neutrum. At quidquid vivificatur ab anima, corpus est: si quid autem vivificat animam, melius est quam anima. Rursum quo vivificatur corpus, anima est: quod vivificatur a corpore, nihil est. Neutrum vero, id est, nullius vitae indigens nullamque vitam tribuens, aut omnino nihil est, aut aliquid et corpore et anima melius. Sed utrum quid tale sit in rerum natura, alia quaestio est. Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
orte significari arbit᷑r. Qu
hoc loco carnalem con sit tũc fiet ĩ¬
uoluntati delectatione temꝑa¬
liũ fruendoꝵ. N Ion enĩ dic̾e̾t᷑
ubi est contentio tua si nõ resti cu¬
tisset ⁊ repugnasset ipiũ conaci¬
tentio. Et̃ iam illo loco describr᷑ ⁊xc̃m utꝰ pecͣi¬
Caro concupiscit adu̾sus spm̃ sp̃s ex¬
autem adu̾sus carnem. Hec enĩ sibi inuicem

Expanded text:
ortem significari arbitror hoc loco carnalem consuetuoluntati delectatione temporalium fruendorum. non enim diceretur: ubi est contentio tua? si non restitisset et repugnasset. ipsius contentio etiam illo loco describitur: caro concupiscit aduersus spiritum, spiritus aduersus carnem; haec enim inuice
Abbreviated transcription (Latin):
iingenito duo infinita eẽ ẽẽ possunt. ⁊ he corꝑa
ut aer et lux que ꝑ locos distendunt᷑ ⁊ non
si ex tempore genuit mutabilis est. qͣlitas ĩ
sub̾a ÷ mutabili. In sapĩa salomonis. om̃is
dei. ⁊ manatõ q̃dam omĩpotens d̾i sinc̃is.
Iterum fons sapĩe u̾bum d̾i mextelsis. ¶ De¬
u̾bo ratio ꝓcedens recte dr̃ u̾bum. uox alicͥ̾x
est. silenciũ nͣlest. Unũ si solũ eẽt ĩ se eẽt. stĩ¬
le eẽt et nich p̃staret. sec quia benignũ est¬

Expanded text:
duo infinita esse possunt, et haec corpora, ut aer et lux, quae per locos distenduntur, et non Si ex tempore genuit, mutabilis est: qualitas in substantia est mutabili. In Sapientia Salomonis: Omnis Dei, et manatio quaedam omnipotentis Dei sincera . Iterum: Fons sapientiae verbum Dei in excelsis . Ratio procedens, recte dicitur verbum. Vox aliquid est, silentium nihil est. Unum si solum esset, in se esset, sterile esset et nih
Abbreviated transcription (Latin):
non om̃ib õs uniter. Ilam hõ susceptus adĩa
alit̾ capitiis. alit̾ cet̃i corꝑis. homo enĩ apcc̃o
euadens conat᷑ intlłigere. ille aut̃ susceptꝰ
ab eo intellcũ. Nũꝙͣ enĩ erit manꝰ pes aut pes
oculus. sic et hõ nũꝙͣerit quod ille qui suscep¬

Expanded text:
non omnes uniter. Nam homo susceptus a divina aliter capitis, aliter caeteri corporis. Homo enim a peccato evadens conatur intelligere; ille autem susceptus ab eodem intellectu. Nunquam autem erit manus pes, aut pes oculus: sic et homo nunquam erit quod ille qui suscep
Abbreviated transcription (Latin):
di que intellecta sunt. De in neniẽ¬
do prius de proferendo postea disseremꝰ Magnum
opus ⁊ arduum ⁊ si ad sustinendum d ifficile: ue¬
reor ne ad suscipiend̾ tem̾arium. Ita sane: si de
nobis ip̃is p̾sumeremꝰ. Isc uͦ cũ ĩ illo sit spes ꝑagẽ¬
di huiꝰ oꝑis a quo nob̾ ĩ cogitatõne młta de hac
re iam tradita tenemꝰ: nõ ẽ metuend̾ ne dare
desinat cet̾a cum ea quedata sunt: inceperimꝰi
pend̾e. om̃is .ti. res que dando nõ deficit: dũ hẽt᷑
benignitate hñtib utentib eo ꝙ acceperint ad¬
implebit: atq cumulabit quod dedit Illi qͥnꝙ
Ꝙ uͥ fieri cepit. cophinos ⁊ sporcas saciatis pans
minũ milib impleuerunt. sicut gͦ u¬

Expanded text:
di quae intellecta sunt. De inveniendo prius, de proferendo postea disseremus. Magnum opus et arduum, et si ad sustinendum difficile, vereor ne ad suscipiendum temerarium. Ita sane si de nobis ipsis praesumeremus: nunc vero cum in illo sit spes peragendi hujus operis, a quo nobis in cogitatione multa de hac re jam tradita tenemus, non est metuendam ne dare desinat caetera, cum ea quae data sunt coeperimus impendere. Omnis enim res quae dando non deficit, dum habetur benignitate utentibus eo quod acceperunt, adimplebit atque cumulabit quod dedit. Illi quinqquod ubi fieri coepit, cophinos et sportas satiatis tot hominum millibus impleverunt . Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
nt tum diabolo ec eiꝰ angłis puniñt᷑ utr̃
sane ip̃i cũ uicus et deformatib suoꝵ corꝑũ
resurgant: quitũq ĩeis uiciosa et deformia
abitudo uł pulcͥtudo. quoꝵ erit c̾ta et sẽ¬
pit̾na dampnatõ. nec moneat quomͦ mneis
erit coipus incorruptibłe si dolere pot̾it aũ

Expanded text:
 angelis puniantur. Utrum sane ipsi cum vitiis et deformitatibus suorum corporum resurgant, quaecunque in eis vitiosa et deformia habitudo vel pulchritudo, quorum erit certa et sempiterna damnatio. Nec moveat quomodo in eis erit
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ua uita nͥ ubi felicit̾ : uiuit᷑. nec ĩ
corruptõ isi uͥ salus nlło dolore corrũpit᷑
U enĩ infelix mori non sinit᷑. ut ita dicã.
mors ipã non morit᷑. et ubi dolor ꝑꝑetuꝰ
non int̾umit: sec affligit : ipã corruptõ
non finit᷑. hec in scĩs scͥpturis scd̾a mors d

Expanded text:
enim vera vita, nisi ubi feliciter vivitur, nec vera incorruptio, nisi ubi salus nullo dolore corrumpitur. Ubi autem infelix mori non sinitur, ut ita dicam, mors ipsa non moritur; et ubi dolor perpetuus non interimit, sed affligit, ipsa corruptio non finitur. Haec in sanctis Scripturis secunda mors
Abbreviated transcription (Latin):
de m᷑ corꝑis sui. quod et hominẽ reds
angłicis coetib. et nichil in ꝯͥens eoꝵ il¬
gerat sensibꝰ. indecoꝵ quippe ad ibinõ
erit. Set qnicquid futurũ ẽ. hoc decebs
quia nec futũ ẽ sinõ decebit. qlra

Expanded text:
e corporis sui, quod et hominem reddat angelicis coetibus, et nihil inconveniens eorum ingerat sensibus. Indecorum quippe aliquid ibi non erit. Sed quidquid futurum est, hoc docebit, quia nec futurum est, si non decebit. CA
Abbreviated transcription (Latin):
cio. sine ulla deformitate. sic̃ sine
ulla corruptõe. honere. difficultate. in
quib tanta facilitas quanta felicitas q̃
pp̃ quod et spĩtalia dcã sunt. tum ꝓcil̾
dubio corpora sint fut᷑a non sp̃t. set s̃

Expanded text:
io, sine ulla deformitate, sicut sine ulla corruptione, onere, difficultate; in quibus tanta facilitas, quanta felicitas erit; propter quod et spiritualia dicta sunt, cum procul dubio corpora sint futura, non spiritus.
Abbreviated transcription (Latin):
incipit homo mut̾s uinere ntẽ sit quedam
uita occulta: que non dum motib uiuentis
ꝓp̃ea mẽbratim exsecant᷑ et eiciunt᷑ ex ut̾is
pͥgnantiũ. ne mr̃es qioq si mortua ibi re¬
imqͣnt᷑ occidant᷑: in prudencia nimia ude᷑

Expanded text:
incipit homo in utero vivere, an sit quaedam vita occulta quae nondum motibus viventis ideo membratim exsecantur, ut ejiciantur ex uteris praegnantium, ne matres etiam, si mortua ibi relinquantur, occidant, impudentia
Abbreviated transcription (Latin):
ałium eciam hominũ cibũ cedat carnẽq
mucet᷑. illi aĩe hñane puncto temꝑis re¬
dit que illã pͥmitꝰ ut hõ fieret. c̾sceret.
aia fit cadauer: non ita in rrne reꝑa
apsa sunt unde: ad easdẽ quoq corꝑis
redire necc̃e sit alioqͥn. si capillis redit. quos
cam crebra tonsura decrax̃. si unguib quod
tociens dempsit exsectõ inmod̾ata et indec̃s
reret᷑ inpulu̾em. aut ꝯfundet᷑ in massã ec
eam uellet artifex rursꝰ ex illiꝰ mͤ qͣntitate.
reꝑare. nichil int̾ ẽẽt ad eiꝰ in tegritatẽ q̃¬

Expanded text:
alium eciam hominum cibum carnemque mutetur, illi anime puncto temporis redit, que illam primitus ut homo fieret cresceret anima fit cadaver, non ita in resurrectiapsa suredire. Alioquin si capillis redit quod tam crebra tonsura detraxit, si unguibus, quod toties dempsit exsectio, immoderata et indecenscontereretur in pulverem, aut confunderetur in massam, et eam velit artifex rursus ex illius materiae quantitate reparare, nihil interesset ad ejus integritatem, q
Abbreviated transcription (Latin):
neat mortuoꝵ reꝑire non possum:
ecq enĩ monstra que nascut᷑. et ui¬
i̾unt qͣmlib cito moriũt᷑: ant resure¬
estura negabunt᷑. ant ita resurrectura.
credenda fint: ac non pocꝰ correpta emẽ¬
dataq natura. absit enĩ ut illũ bimẽbrem
qui nꝑ natꝰ ẽ. In oriente de quo et frẽs fi¬
delissimi qui eũ ind̾int retulunt. et sc̃e i¬
emorie ieronimꝰ pb̾r scpͥtum reliquit. absit

Expanded text:
rire non possum. Neque enim monstra quae nascuntur et vivunt, quamlibet cito moriantur, aut resurrectura negabuntur, aut vitiata resurrectura credenda sunt; ac non potius correcta emendataque natura. Absit enim ut illum bimembrem qui nuper natus est in oriente, de quo, fratres dilectissimi, qui eum viderunt retulerunt, et beatus Hieronymus presbyter scriptum reliquit. Absit,
Abbreviated transcription (Latin):
get umbra. ex utroq accipe legẽ ⁊ tẽpari
uesꝑe. ⁊ tot res ĩuide tales fulgida astra celi
celum celiq figurã. ꝑpetesq mot᷑ fixum ĩ
medio ꝙ et imũ ẽ pondus om̃e t̾re. glaucũ
occeanũ. mare ⁊ amnes ungule orbi. alma
auras liquidas modo densas uide. mox sere¬
nans. tod corꝑa pͥmipotẽt᷑. pictagrata blan¬
da uariũ decus. atq intores addet tot natã¬
tum tot terngenis decorat̃ młtiforme pł¬
ccum ⁊ tot ies ĩ uide tales te eẽ nolle clama
rapidum tardo ⁊ rota curtens hac ⁊ hac uagã¬
ti estatisq mouencia densis rara magna. ꝑ¬
is obscuris fami cerata iugͣ. luminosis. In

Expanded text:
get umbra: Ex utroque accipe legem, et temperare get umbra: Ex utroque accipe legem, et temperare vesper. Et tot res invide tales. Fulgida astra coeli, Coelum coelique figuram perpetesque motus, Fixum in medio, quod et unum est pondus omne terrae. Glaucum Oceanum mare, et amnes ungulae orbis almi, Auras liquidas, modo densas, inde mox serenas: Tot corpora pennipotentum, picta, grata, blanda, Varium decus atque nitores adde tot natantum, Tot terrigenis decoratum multiforme pulchrum: Et tot res invide tales te esse nolle clama Rapidum tardo, et rata rota currens, hac et hac vaganti: Statisque manentia: densis rara, magna parvis: Obscuris flammiferata, nigra luminosis: In
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑna. p̃frigida et humida serpit t̃cia unda.
Coircra uenit int̾utrũ locatꝰ. mixtꝰ ex utroq
quarto contrarius acr ultĩosed̾s. ambob ꝑtĩ
ꝑilis atq totꝰ imꝑ. Nam hũore liq̃scit quid aqͣꝵ
feruet ignis estus capit undis. t̾ra rigorẽ.
fitq sicta celo uicib uarũs. ita totꝰ quacuor
fliuualis hẏemps rigat. undis. aqͣ frigore
artat. maturat ⁊ oĩa t̃ret sicca et ignea estas.
uer tẽꝑiem sibi sumit deh utꝰqq gͣtũ. tepidã
igne ⁊ͥ aqua. tenet aurã mosłi fluencẽ: Auc¬
tumgnꝰ frigore torpet siccitate hiulcat. sic
Sic corꝑa quatuor ex hus nr̃a copulant.
spacium ħ qͦ noctis ⁊ horas teimꝑant. dieꝵ
mediũ igne ꝙ ardet. ⁊ aret tempꝰ. hĩc diei ẽ
mediũ. undis frigid̾ ⁊ hũidũ ẽ temp᷑. unde
notis sũt extrema humida uoctis. p̃ma iam
caset. lux hinc atq illinc tͥ blandũ mane
tem ꝑatur. sunt ultima sicca diei. pͥma fri¬

Expanded text:
superna: Praefrigida et humida serpit tertia unda. superna: Praefrigida et humida serpit tertia unda. Contravenit inter utrumque locatus, mixtus ex utroque, Quarto contrarius aer, ultimo secundus, Ambobus partim parilis, atque totus impar. Nam humore liquescit aquarum, fervet ignisicca coelo. Vicibus variis ita totus quatuor Pluvialis hiems rigat undis, aqua frigore arctat. Maturat et omnia torret sicca et ignea aestas. Ver temperiem sibi sumit de hoc utroque gratam: Tepidam igne et aqua tenet auram molliter fluentem. Autumnus frigore torpet, siccitate hiulcat. Sic corpora quatuor ex his nostra copulantur. Spatium haec quoque noctis, et horas temperant dierum. Medium igne quod ardet et aret tempus hinc diei est. Medium undis frigidum et humidum est tempus inde noctis. Sunt extrema humida noctis, prima jam calet lux. Hinc atque illinc tibi blandum mane temperatur: Sunt ultima sicca diei, prima fri
Abbreviated transcription (Latin):
cors. sic remota uincta itamotib om̃ib b
sunt ripte temꝑata. ut ĩ imꝑib mĩ̾is ⁊ pł¬
tu benignus audi. ut in hus quoq fedeu
mũdi firma lege ueri uͥ uid̾is. ordine c̃das
ista fcã c̾co. In qͣ tuor hũs elem̃tis. aura.
aqua. igne. t̾ra. alia certa c̾antur ꝓprie
apta sedi. ⁊ eque hãnt alios alia usis ꝯgͥos
motus. ¶ Radiencia fixaq duplex. qũd genꝰ
uidemꝰ alia sunt elem̃tis ultimis duob age
iam ultima. despicet̾te. ⁊ confer ima sũmis
firum radicib heret. arbutum om̃e t̾ris. fua.
ut sublime rotantur sidera alta celo firma.
hic uestigia fert quod repit om̃e t̾ris. głob
est ut cuiq ita firmant. g̾ssum ⁊ astra septẽ
siatat undis ⁊ uolas auras. ambiente motu
sursum. deorsumq animant ꝙ petit uicissim
medio mediũ. bene librans hinc ⁊ iide. Nisi ad
quoq ꝯueniens huis qͣtuor uicissun cõtrariũ
ĩ eẽ elem̃tis qualitate duplex paucis adu̾te do

Expanded text:
cors, sic remota juncta. Ita motibus omnibus haec cors, sic remota juncta. Ita motibus omnibus haec sunt rite temperata, ut Imparibus numeris sit putu benignus audi: Ut in his quoque foedera mundi firma lege veri Ubi videris, ordine credas ista facta certo. In quatuor his elementis, aura, aqua, igne, terra, Animalia certa creantur, propriae apta sedi, et Quae habeant alios alia usus congruosque motus. Gradientia fixaque, duplex quod genus videmus, Animalia sunt elementis ultimis duobus. Age jam, ultima despice terrae, et confer ima summis: Fixum radicibus haeret arbustum omne terris: Fixa ut sublime rotantur sidera alto coelo firma. Hic vestigia fert quod repit omne terris: Globus est ut cuique ita firmant gressum et astra septem. Natat undis, et volat, auras ambiente motu, Sursum deorsumque animantum quod petit vicissim. Medio medium bene librans hinc et inde nisu. Aliud quoque conveniens his quatuor vicissim Contrarium inesse elementis qualitate duplex, Paucis adverte, doc
Abbreviated transcription (Latin):
git. ¶ De pulcritudine mundi .¶.¬
odo si placet aurib equis atq mente pura.
oꝑm acciꝑe p̾ma dei. que tu negas bona
ẽẽ. ⁊ clamas hec fł̾ non dẽbuisse cuncta. qm̃ ut
deus oĩa sũmꝰ sũma fcã nõsũt. elem̃ta bom
bona mundi. pͥma qͣtuor sũt. leuis. ignis. acu¬
tus. ⁊ ẽ qui mobilis suꝑne gͣuis huic obtun¬
sa. que contra ẽ atq pigra cellus. Inimita gͥ
tria sũmis sunt tͥb ꝙ ima duo q̃ medio ue¬
mũt. aer nuda nec tũt extremis ⁊urgꝰ ami¬
ca qnͣtum et ip̃a secum. leuitatẽ ⁊ mobsita¬
tem. cui igne iungit aer obtunsũ pondus
⁊ infra iungit unda terris ẜbes est ⁊ mobłe
iuncłm quo aura. ⁊ unda in herẽt. S hebes
quod loquit᷑ alte debet aura tertis. Q mobi¬
lis influit. unũ debet unda flãmĩs media.
extremis sibi sumũt bina de ꝓpniqͥs ⁊ de lon¬
ge positis ħ singula occupar᷑ s. sic uariis ele¬
m̃tis qͣdratur iste mũdus. sic ẽ discordia con¬

Expanded text:
XVI.-- De pulchritudine mundi. Modo, si placet, auribus aequis atque mente pura Operum accipe prima Dei: quae tu negas bona esse, Et clamas haec fieri non debuisse cuncta; Quoniam ut Deus omnia, summus summa, facta non sunt. Elementa boni bona mundi prima quatuor sunt. Levis ignis, acutus, et est qui mobilis superne. Gravis huic obtusaque contra est atque pigra tellus. Inimica igitur tria summis sunt tribus quoque ima, Duo quae medio veniunt, aer, unda, nectunt Extremis rursus amica quantum et ipsa secum. Levitatem et mobilitatem cum igne jungit aer, Obtusum pondus et infra jungit unda terris, Hebes est et mobile vinclum, quo aura et unda inhaerent. Sed hebes quod loquitur alte, debet aura terris: Quod mobilis influit imum debet unda flammis. Media extremis sibi sumunt bina de propinquis, Et de longe positis haec singula occuparunt sibi. Sic variis elementis quadratur iste mundus: Sic est discordia con
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ ut diximꝰ tũc temꝑis fu̾nt. Nam agnꝰ
eligitur ad simplicitas ⁊ innocenͣ designet᷑.
mrsculus q̃ritur ut inuictus comppbet᷑ Inma¬
cułatus ut sine cͥmiite. Anniculus ut exac¬
to p̾dicationis temꝑe. Pfcũs ut instructus
m̃sis ut lumine u̾itatis ĩpleto erroris nox oꝑ¬
iatur. Ad uesꝑam: ut scli occasus ĩminens ap¬
ꝓbetur. siecto fermẽto ut a corde pu̾se m̃tis ma¬
licia corrupta tollatur. Oblitis sangͥne limiui¬
b domoꝵ ut figura dnĩce passioĩs fronte sig¬

Expanded text:
m agnus eligitur, ut simplicitas et innocentia designetur; masculus quaeritur, ut virtus comprobetur; immaculatus, ut sine crimine; anniculus, ut exacto praedicationis tempore; perfectus, ut instructus tadecima die mensis, ut lumine veritatis impleto, erroris nox operiatur; ad vesperam, ut saeculi occasus imminens approbetur; ejecto fermento, ut a corde perversae mentis malitiae corruptio tollatur; oblitis sanguine liminibus domorum, ut figura dominicae passionis fronte sig
Abbreviated transcription (Latin):
b. ut ista meditatõne aĩa ram in regnũ prĩs
Adsurgat. nͨ cuiꝰqmͣ potestatem p̾t̾ illum magͥ
faciens. is sua sibi ipã ꝑuitiosissime blandi¬
ens ẽ radet ergo regnũ d̾o ⁊ patͥ. cũ ꝑ illũ ⁊
spem̃ cognoscetur pat̾. Rognũ enĩ eł st in quib
nũs regnat ꝑ fidem. Alit̾ enĩ dicit᷑ regnũ xp̃i

Expanded text:
a jam in regnum Patris assurgat, nec cujusquam potestatem praeter illum magni faciens, nec sua sibi ipsi perniciosissime blandiens. Tradet ergo regnum Deo et Patri, cum per illum per speciem cognoscetur Pater. Regnum enim ejus sunt in quibus nunc regnat per fidem. Aliter enim dicitur regnum Chri
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ non aicepisti: Sñt aũt qui sic intelligãt
hũi iocũ. oꝑtet eñ regnare dons ponat om̃s
mimicos suos sub pedib sius. ut sub alia:
ligc̃atõne positum hic dicant regnare. ñ sub ea
q̃ positum ẽ. regnum de quoait. Qui tͣdid̾it
regnũ d̾o ⁊ pat̾. ut illud sic applłau̾it regnum¬
d̾s qͦ uniu̾sam d̾s c̾aturã regit. Hocaũt sit ap¬
peslau̾it regnare ut intelligat᷑ canqm̃ adu̾sꝰ
hostem ex̾citum duce uł defend̾e cuutatem.
Ut id̾o dix̾it oꝑtet eũ regnare. dois ponat õs
inimicos suos sub pedib suis. quia talis regni qͣ¬
lem h̃ut pͥncipes armatoꝵ. nulla erit cã hoste
ita sb̾o ut rebellare nõ possit. Nam utiq in¬

Expanded text:
t item qui sic intelligant hunc locum: Oportet eum regnare donec ponat omnes inimicos suos sub pedibus suis; ut sub alia significatione positum hic dicant regnare, non sub ea qua positum est regnum, de quo ait: Cum tradiderit regnum Deo et Patri; ut illud sic appellaverit regnum, quo universam Deus creaturam regit: hoc autem sic appellaverit regnare, ut intelligatur tanquam adversus hostem exercitum ducere, vel defendere civitatem; ut ideo dixerit, Oportet eum regnare, donec ponat omnes inimicos suos sub pedibus suis; quia talis regni, quale habent principes armatorum, nulla erit causa, hoste ita subjecto ut rebellare non possit. Nam utiq
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ubum caro fcñ est ⁊ uõ rapmam arbitratus est
eẽ se equalem d̾o. ⁊ semet ipm̃ exinanunt for¬
mam serui accipiens. S qnĩ multa etiam scd̾
ꝓpͥetatem ꝑsone excepto qd̾ aitmnet ad susceptõ¬
nẽ hoĩs de illo. ita dnr᷑ ut patrem ñ aliud qmͣ
pttrem ⁊ filum nõ aliud qmͣ filiũ intelligi oꝑ¬
teat. Putant ħrtici in hiis que ita dituut᷑ atq
nitessigint᷑ equalitatem ẽẽ nõ posse. Exptimi

Expanded text:
rapinam arbitratus est esse aequalis Deo, sed semetipsum exinanivit formam servi accipiens . Sed quoniam multa etiam secundum proprietatem personae, excepto quod attinet ad susceptionem hominis, de illo ita dicuntur, ut Patrem non aliud quam Patrem, et Filium non aliud quam Filium intelligi oporteat, putant haeretici in iis quae ita dicuntur atque intelliguntur, aequalitatem esse non posse. Scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
requirat. Dons̃ ergo ꝓ eo positum ẽ ut nõ am¬
plius intelligat᷑. Quomꝰ eiũ ampluis .i usqꝙ ad
qmͣ maiorem manifestatõẽm manifestabitur
regnum xp̃i. isi quousꝙ õs inimici eñ regna¬
re fateantur. Aluid est ergo ñ amplius mani¬
festari aliud nõ amplius ꝑman̾e Non am¬
plius manifari ẽ nõ fĩ mamfestuis nõ ampliꝰ
aũt mamfestus erit regnũ ꝓp̃i qmͣ cũ om̃ib
claruerit inimicis. noiussine aũt mimica de¬
struetur mors̃. Nõ enũ erit aliquid qd̾ destrua¬
tur postqmͣ mortale hoc induerit ĩmortalita¬
tem. Omĩa eñ sũbietit sub pedib eiꝰ. ħ ẽ ut
etiam mortem destruat. Cum aũt dix̾it quia sͣ
subiecta. st dixat utiꝙ ⁊pħa mn psalmis. ma¬
infestum ẽ qr pp̃ eũ qui subiecit illi om̃ia patͥm
uult intelligi om̃ia filio subiecisse. sic̃ multis¬

Expanded text:
tum est, ut non amplius, intelligas. Quo enim amplius, id est, usque ad quam majorem manifestationem manifestabitur regnum Christi, nisi quousque omnes inimici eum regnare fateantur? Aliud est ergo non amplius manifestari, aliud non amplius permanere. Non amplius manifestari, est non fieri manifestius: non amplius autem manifestius erit regnum Christi, quam cum omnibus claruerit inimicis? 6. Novissima inimica destruetur mors. Non enim erit aliud quod destruatur, posteaquam mortale hoc induerit immortalitatem. Omnia enim subjecit sub pedibus ejus: hoc est, ut etiam mortem destruat. Cum autem dixerit quia omnia subjecta sunt dixit utique propheta in Psalmis , manifestum est quia praeter eum qui subjecit illi omnia: Patrem vult intelligi omnia Filio subjecisse, sic
Abbreviated transcription (Latin):
ed dicit᷑ etiam alud. Cum serui eẽtis ꝑt̃ liberi
eratis uisticie. Euacuabis gͦ oẽm pͥncipatum ⁊
cem potestatem ⁊ untutem. ut nulli pat̾m in¬
tenti ꝑfilium. opus sit aut libeat incuꝰ qmͣ as
cature uł in sua conqui esc̾e potestate. Oꝑtet enũ
cum regnare donec pouat om̃s iminicos subpe¬

Expanded text:
d dicitur etiam illud: Cum servi essetis peccati, liberi eratis justitiae. Evacuabit ergo omnem principatum, et omnem potestatem, et virtutem, ut nulli Patrem intuenti per Filium opus sit aut libeat in cujusquam creaturae, vel in sua conquiescere potestate. Oportet enim eum regnare donec ponat omnes inimicos su
Abbreviated transcription (Latin):
la pedib enis futuros mimicos. Qd si de uistĩ
tisficant᷑. ⁊ eicredendo subdunt᷑. De miustis aũ
qui ad uistoꝵ br̃tu diem futuram nõ ꝑtinent
it accipiendum ẽ. qm̃ ⁊ ip̃i eũ regnare ea ĩa
regni enis manifatõe confusi fatebuntur. Et¬
go d ꝑtet eum regnare doñ ponat om̃s minndᷤᷤ¬
regnaturꝰ. S oꝑtet eũ regnare doñ ponat õs
inmitos suos sub pedib suis. Oꝑt̾et eũ in¬
quit ad tartam eidentiam suũ e regnũ pon¬
cere don iniunci eius nullo mͦ audeant nega¬
re qd̾ regnet. Nam scͥptum ẽ etiam cculi cculi¬

Expanded text:
 pedibus ejus futuros inimicos. Quod si de justis stificantur, et ei credendo subduntur. De injustis autem qui ad justorum beatitudinem futuram non pertinent, sic accipiendum est, quoniam et ipsi eum regnare ipsa regni ejus manifestatione confusi fatebuntur. Ergo, Oportet eum regnare, donec ponat omnes inimregnaturus: sed, Oportet eum regnare, donec ponat omnes inimicos suos sub pedibus suis; oportet eum, inquit, ad tantam evidentiam regnum suum perducere, donec inimici ejus nullo modo audeant negare quod regnet. Nam scriptum est, Ita oculi nos
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ nũc a fidelib creditur ⁊ ab infidelib nõ
putatur. Euatuabit aũt dẽm pͥncipatum ⁊
potestatem manifestando utiq regnũ pat̾s.
ut om̃ib notum sit nullunt p̾ncipum ⁊ pott¬
tatum siue celestium siuie f̾restͥum ꝑ se iu̾s¬
se aliquid pͥncipatꝰ ⁊ potestatis. S ab illoc

Expanded text:
quod nunc a fidelibus creditur, et ab infidelibus non putatur. Evacuabit autem omnem principatum, et potestatem, manifestando utique regnum Patris: ut omnibus notum sit, nullum principum et potestatum, sive coelestium, sive terrestrium, per se habuisse aliquid principatus et potesta
Abbreviated transcription (Latin):
uͥtus nõ euacuat᷑ cũ ipẽ ꝑ ꝙ̃ celi solidati sit̃
iõ regnat in credentib quiã us ad cͣcem mor
uat̾ in fide credentiũ. Non enĩ pat̾ dici aut:
di pot̾ uł incarnatus uł uidicatus uł cͥtifixus.
ꝑspẽm aũ qua eqͣlis ẽ pat̾ cũ patre regnat ii
contemplantib mu̾tatem. Qd̾ aũt tradet regñ
deo ⁊ patͥ a fide incarnationis sue ad spẽm dei¬
tatis ꝑducens eos qui sibi nõ credũt. ñ ip̃ẽ am̃¬
tit qd̾ set ut̾q se unũ ad fruendũ contẽplan¬
tib p̃bet. Tãm diu aũt opus ẽ ut in hoĩb nõ¬
dum ualentib equalitatẽ pat̾s ⁊ filii ꝑspitu¬
a mĩtis luce contueri ꝑ hoc regnet xpt. Qid̾ taleꝰ
caꝑe possunt ⁊ qd̾ ꝓp̾e ip̃ẽ suscepit .i. ĩ carnatiãs

Expanded text:
tus non evacuetur, cum ipse per quem coeli solidati sunt, ideo regnat in credentibus, quia usque ad crucem mortoprie regnat in fide credentium. Non enim Pater dici aut credi potest vel incarnatus, vel judicatus, vel crucifixus.em, qua aequalis est Patri, cum Patre regnat in contemplantibus veritatem. Quod autem tradet regnum Deo et Patri, a fide incarnationis suae ad speciem deitatis perducens eos qui sibi nunc credunt, non ipse amittit, sed uterque se unum ad fruendum contemplantibus praebet. Tamdiu autem opus est ut in hominibus nondum valentibus aequalitatem Patris et Filii perspicua mentis luce contueri, per hoc regnet Christus, quod tales capere possunt, et quod proprie ipse suscepit, id est, incarnationis
Abbreviated transcription (Latin):
dixerit. Tunc ⁊ ip̃e filius subiectus erit ei qui
illi sũbiecit omĩa. Solet circunistancia scͥptẽ
illuminare siũam. cum ea que cura scͥpturã
sũt p̾sentem qõnem contingentia diligenti
discussione tractant᷑. Iuuenimꝰ itaq ita uen¬

Expanded text:
dixerit, Tunc et ipse Filius subjectus erit ei qui illi subjecit omnia. Solet circumstantia Scripturae illuminare sententiam, cum ea quae circa scripta sunt, praesentem quaestionem contidiscussione tractantur. Invenimus itaque ita ven
Abbreviated transcription (Latin):
bus spc̃ sc̃us añ dm̃ uisibilem clarificatẽrm
ras ame. aut quõ impleta est elizabets ⁊ da
ꝓuidentie que oñs diuine actiones socoꝵ tẽ¬
poꝵꝙ ordines distinctione pulchrima pigũ¬
tur cum ipã diuinitas ñ teneatur. ñ migret
Locis nͨ tendatur uarietur ue temꝑob. Quõ¬

Expanded text:
us sanctus ante Domini visibilem clarificationemras a me ? Aut quomodo impleta est Elisabeth et Zaprovidentiae, qua omnes divinae actiones locorum temporumque ordine ac distinctione pulcherrima peraguntur, cum ipsa divinitas nec teneatur nec migret locis, nec tendatur varieturve temporibus. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
tus. u sublimis ⁊ erectis assistat. Nam qd̾ succĩc¬
tis lumbis euugłice signũ continẽtie dũ lacꝰ
semmũ cohercetur ⁊ constringit᷑. Additis bacu
lubrico erroris abiecto. dũ ꝓuectione ad fidẽ
celestium qͣiͣ fr̾atis p̾sidiis in euuͦi cũsta st̃ fixa.
firmissima ui̾tate solidata. Stantes ⁊̃ feruẽ¬
tes enĩ fide ꝓbant᷑. Tepidi ⁊ negligentes res
gridiis enĩ hoc pascha uideoꝵ dampnatõnem
ac̾bissimas amaritudines cessit. ñ nisi c̾cum¬
cisis datur. Purgatis ⁊ enĩ solis ⁊ lauacro ĩ dul¬
gentie celestis expiatis ꝑcipiendi xp̃i corꝑis
sacrati cibi facultas porrigitur. itaq̃ figurata
in ifrkitis fuerant in nobis corroborata st̃ ⁊t᷑
que in illis ymagines in nobis ip̃ẽ st̃ u̾itates
Imitabant᷑ crli face pascha. dũ nisi militudi¬
nib ex̾cerent᷑ solis discipulis xp̃i uerũ pas¬
cha fałturis. Non hii qui pecudũ ꝑtractant
uͥtus. Excludens positam subt̾ labem uitioꝵ.

Expanded text:
tus, id est, sublimis et erectus assistat. Nam quod succinctis lumbis, evangelicae signum est continentiae, dum locus seminum coercetur et constringitur: additis baculest, lubrico erroris ejecto, dum provectione ad fidem coelestium quasi ferratis praesidiis in Evangelio cuncta sunt fixa, firmissima veritate solidata. Festinantes etiam: ferventes enim fide probantur, tepidi et negligentes respcridiis: etenim hoc pascha in Judaeorum damnationem acerbissimas amaritudines cessit. Non nisi circumcisis dabatur : purgatis enim solis et lavacro indulgentiae coelestis expiatis percipiendi Christi corporis sacrati cibi facultas porrigitur. Ita quae figurata in Israelitis fuerant, in nobis corroborata sunt; et quae illis imagines, in nobis ipsae sunt veritates. Imitabantur illi facere pascha, dum in similitudinibus exercerentur, solis discipulis Christi verum pascha facturis. Non ii qui pecudum pertractant virtus, Excludens positam subter labem vitiorum,
Abbreviated transcription (Latin):
ltẽ ter dabatur añ dm̃ clarificatõem. Post mani
fateritur:. Sicut etiam doꝰ nondum erat clari¬
ficatus iit᷑ hoĩes. S tanĩ clarificatio eiꝰ et̾na
nuĩqmaͣ eẽ destitit sicut ⁊ aduentꝰ esꝰ. ea ipã dr᷑
demonstratio in carne mortali. Nam illuc ue¬
nit uibi erat. quia insna ꝓpͥa uenit ⁊ ĩ mũdo

Expanded text:
anctus latenter dabatur ante Domini clarificationem; post maniffaterentur. Sicut etiam Dominus nondum erat clarificatus inter homines, sed tamen clarificatio ejus aeterna nunquam esse destitit. Sicut et adventus ejus ea ipsa dicitur demonstratio in carne mortali. Nam illuc venit, ubi erat: quia in sua propria venit; et, in ho
Abbreviated transcription (Latin):
cttionem suꝑuis tractatani. ut sit d̾s omĩauĩ
om̃ib. Ipẽ est fiis qũe supͣ cõmemoiat. cũ
totum pmo brenit᷑ uellet conclude. deinde
qͣ inenbratm expꝑlicare ⁊ expon̾e. Loͤsbatu
uñ de resurrõne ubi ait. Initium xpͥe. Ne
unde hii qui sũt xpĩ in p̾sentiam es. deide fi¬
mis utẽ scilic finis ẽ. ut sit deus omĩa mõibꝰ

Expanded text:
tractatam. Ut sit Deus omnia in omnibus. Ipse est finis quem supra commemoravit, cum totum primo breviter vellet concludere, deinde quasi membratim explicare et exponere. Loquebatur enim de resurrectione, ubi ait: Initium Christus, deinde ii qui sunt Christi in praesentia ejus, deinde finis. Ipse scilicet finis est, ut sit Deus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑid regnabit in coritemplantib u̾tatẽ quo eq̃¬
lis ẽ patͥ. ⁊ ꝑ se unigenitũ ꝑ spẽm faciet uid̾i
patͤm. Nũc enĩ ꝑ hoc regnat in credentib qd
semet ip̃m exĩaniuit formã serui accipiens
Tũt aũ tradet regnũ d̾o ⁊ pat̾ cũ euacuau̾it
oẽm pͥncipatum ⁊ potestatẽ ⁊ iu̾tatẽ. Unde eua¬
cuabit uisi huilitate pacĩa ⁊ influitate. Quis

Expanded text:
templantibus veritatem, qua aequalis est Patri: et per se unigenitum per speciem faciet videri Patrem. Nunc enim per hoc regnat in credentibus, quod semetipsum exinanivit, formam servi accipiens. Tunc autem tradet regnum Deo et Patri, cum evacuaverit omnem principatum, et potestatem, et virtutem. Unde evacu
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ morte sumus etam nos ħeditas d̾i scd̾m il¬
huiꝰ mundi quo pͥus tanqm̃ dnante teneba¬
⁊ ego mundo. Possidet nos xp̃c mortuo illo qui
nos possidebat cum ei renũtiamus. moriturq

Expanded text:
editas Dei, secundum ilhujus mundi, quo prius tanquam dominante tenebafixus est et ego mundo , possidet nos Christus, mortuo illo qui nos possidebat, cum ei renuntiamus, morimurque
Abbreviated transcription (Latin):
pu̾m qui ꝓficiebat etate. ⁊ sapientia puis intel¬
lectus admittit ꝓpͥa illa susceptõne. S nata ã
comunis ei cum cet̾is hominib non est cuiꝰ tan¬
qmͣ morte possid̾eat heditatem manifestum
est. N̾on eĩ nos coħedes eẽ eus possimius nisi
⁊ip̃e heres sit. Si aũt pietas non adiitit ut
pͥmo ex ꝑte uid̾it homo dũcus. Deiide ex toto

Expanded text:
um, qui proficiebat aetate ac sapientia , pius intellectus admittit, propria illa susceptione servata, quae communis ei cum caeteris hominibus non est, cujus tanquam morte possideat haereditatem, manifestum est. Non enim nos cohaeredes ejus esse possumus, nisi et ipse haeres sit. Si autem pietas hoc non admittit, ut primo ex parte videret homo Dominicus, deinde ex toto
Abbreviated transcription (Latin):
uecati sumus adhuc ꝑuuli ad aspĩtalia con¬
tem planda nmusidonei usq ad humilimas
nr̃as cogitatõnes simiscd̃ia diuina porrexit. ut
quomͦ cumq ceruere nut̾emur qd̾ nõ euident᷑
ata ꝑspicue cernelumus. Id ipm̃ moritur ad̾¬
in enigmate cernebamus cum facie ad faciem
cernere ceꝑimus. Conuenient̾ enĩ dicit᷑ mori¬
turum eẽ qd̾ aufẽtur. Cum aũt uen̾it qd̾ ꝑfcm̃
est aufe̾tur qd̾ ex ꝑte est. Ita nobis quodã modo
moritur ipat̾ in enigmate. ⁊ idem ip̃e fit ħe¬
ditas cum facie ad faciem possidetur. Non quia
ipẽ moritur. s imꝑfcã in eũ nr̃a uisio ꝑfecta
uisione ꝑmittitur. Et tam̃ nisi illa pͥor nos
uut̾ret. ad aliam plenissimam ⁊ euidentissimã
ñ esficerenur ydonei. Qd̾ si etiam de dño ihũ xͦ¬

Expanded text:
cati sumus, adhuc parvuli et ad spiritalia contemplanda minus idonei, usque ad humillimas nostras cogitationes se misericordia divina porrexit, ut quomodocunque cernere niteremur, quod non evidenter atque perspicue cernebamus. Id ipsum moritur, quod aenigmate cernebamus, cum facie ad faciem cernere coeperimus. Convenienter enim dicitur moriturum esse, quod aufertur: « Cum autem venerit qevacuabitur quod ex parte est . » Ita nobis quodammodo moritur Pater in aenigmate: et idem ipse fit haereditas, cum facie ad faciem possidetur. Non quia ipse moritur, sed imperfecta in eum nostra visio perfecta visione perimitur: et tamen nisi illa prior nos nutriret, ad aliam plenissimam et evidentissimam non efficeremur idonei. 2. Quod si etiam de Domino