comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
terrenis corporibꝰ positi iam celestia
contemplantur. Et quamuis nascen¬
do de terra ereunt contemplando
tamen iam uirta echera u̾ticẽ m̃tis
extollunt. Et quid ꝑ ulmum nͥ scła¬
rium mentes exp̃sse sunt. que dum
terrenis adhuc curis inseruiunt
nullum uirtutum fructum spũali¬
um ferunt. S ⁊ si fructum ꝓpͥum
ulcimus non habet: portare tamen
uitem cum fructu solet. Quia ⁊ se¬
culares uiri intra scãm eccłiam. ꝙͣ¬
uis spualium uirtutum dona nõ
habeant. dum tamen scõs iuros do¬
nis spũllib plenos sua largitate
substentant. quid aliud qmͣ uitem
cum botris pͣtant: Bcͥxus autem qͦs
alicos designat quod maltum nou
proficit.⁊ quamuis frucꝰtum non ha¬
beat uriditatem habet. nisi eos qui
intra sc̃am eccłiam adhuc ex etatis ĩ¬
firmitate bona oꝑa ferre non ualent
s tamen parentum fidelium creduli¬
tatem sequentes fidem. ꝑꝑetue uiridi¬
tatis tenent: Post que omna apte sub¬

Expanded text:
terrenis corporibus positi jam coelestia terrenis corporibus positi jam coelestia contemplantur? Et quamvis nascendo de terra exierunt, contemplando tamen jam juxta aethera verticem mentis extollunt. Et quid per ulmum nisi saecularium mentes expressae sunt? Quae dum terrenis adhuc curis inserviunt, nullum virtutum spiritalium fructum ferunt. Sed etsi fructum proprium ulmus non habet, portare tamen vitem cum fructu solet, quia et saeculares viri intra sanctam Ecclesiam, quamvis spiritalium virtutum dona non habeant, dum tamen sanctos viros donis spiritalibus plenos sua largitate sustentant, quid aliud quam vitem cum botris portant? Buxus autem quos alios designat, quae in altum non proficit, et quamvis fructum non habeat, viriditatem tamen habet, nisi eos qui intra sanctam Ecclesiam adhuc ex aetatis infirmitate bona opera ferre non valent, sed tamen parentum fidelium credulitatem sequentes, fidem perpetuae viriditatis tenent? Post quae omnia apte sub
Abbreviated transcription (Latin):
tis regni gaudia ꝓmittunt: cor
audiencium pungunt. Sicq m̃¬
tem dolore compunctionis ꝑforant
ut ab eorum oculis quasi quidam
sanguis anime lacrime decurrãt.
Myrtus uero temꝑ ratiue uirtutis
est ita ut dissoluta menbra temꝑ¬
rando restringat. Qui ĩtaq ꝑ msr¬
tum nisi hii signati signati sunt. qui
afflictionibus prorimoꝵ compatescũt
eorumq tribulationem ꝑ compassio¬
nem temperant: Iiurta hoc quod
scriptum est: Gras autem deo qui
consolatur nos inomni tribulatione
nr̃a: ut possimus ⁊ ipsi consolari
eos qui inomni p̃ssura sunt. Quidũ
afflictis ꝓximis uerbum uel openi
consolationis fert̃. eos ꝓculdubio
ad statum rectitudinis restringũt:
ne imoderata tribulatione indes¬
peratione soluantur. Quos autem
tis dei oculos misccłie fructus lucet
Qui adhuc in ꝓmissione subiringi¬
tur. Ponam indesertum abietem :
alta substollitur. nͥ hii designati st̃
qui intra scãm eccłiam ad huc in

Expanded text:
tis regni gaudia promittunt, corda tis regni gaudia promittunt, corda audientium pungunt. Sicque mentem dolore compunctionis perforant, ut ab eorum oculis, quasi quidam sanguis animae, lacrymae decurrant. Myrtus vero temperativae virtutis est, ita ut dissoluta membra temperando restringat. Quid itaque per myrtum nisi hi signati sunt qui afflictionibus proximorum compati sciunt, eorumque tribulationem per compassionem temperant? juxta hoc quod scriptum est: Gratias autem Deo, qui consolatur nos in omni tribulatione nostra, ut possimus et ipsi consolari eos qui in omni pressura sunt . Qui dum afflictis proximis verbum vel opem consolationis ferunt, eos procul dubio ad statum rectitudinis restringunt, ne immoderata tribulatione in desperationem solvantur. Quos autem tis Dei oculos misericordiae fructus lucet. 1523 Cui adhuc in promissione subjungitur: Ponam in deserto abietem, ualta sustollitur, nisi hi designati sunt qui, intra sanctam Ecclesiam adhuc in
Abbreviated transcription (Latin):
tatem mentis nullas bonorum oꝑũ
fructus ferebat. fluenta sc̃ẽ p̃dicati¬
onis dedit. Et ipsa aquam prus ꝓ as¬
peritate sue siccitatis uia p̃dicatorib
non patebat: doctrine post modum
riuos emanauit. Cui adhuc ex nu
nere magno ꝓmititur dabo insolitu¬
dine cedrum ⁊ spinam. Pedrum qr
magni odoris est atq impntre̾bilis
nature uire accipimus in ꝓmissiõe
De spina uero cum peccanti homini
dictum sit. terra tua spinas ⁊ tri¬
bulos germinabit tibi quid mirũ
si sc̃ẽ eccłie illud ꝓmutitur. quod pec¬
canti homini ꝓ pena multiplicatur:
G cedri significantur nomine: hi
qui uirtutes et signa exhibent. in
sua oꝑatione. Qui dicere cum paulo
ualent. xp̃i bonus odor sumus dõ.
Quorum corda ita ineterno amore
solidata sunt: ut ea iam terreni
amoris putredo nulla corrumpat
ꝑspinam uero signati sunt doctri¬
ne sp̃ualis uiri qui dum de peccatis
ac uirtutibus disserunt. ⁊ modo et̃¬
na supplicia minantur. modo celes¬

Expanded text:
tatem mentis nullos bonorum operum tatem mentis nullos bonorum operum fructus ferebat, fluenta sanctae praedicationis dedit, et ipsa, ad quam prius pro asperitate suae siccitatis via praedicatoribus non patebat, doctrinae postmodum rivos emanavit. Cui adhuc ex magno munere promittitur: Dabo in solitudine cedrum et spinam . Cedrum, quia magni odoris est, atque imputribilis naturae, jure accipimus in promissione. De spina vero, cum peccanti homini dictum sit: Terra tua spinas et tribulos germinabit tibi , quid mirum si sanctae Ecclesiae illud promittitur quod peccanti homini pro poena multiplicatur? Sed cedri signantur nomine hi qui virtutes et signa exhibent in sua operatione, qui dicere cum Paulo valent: Christi bonus odor sumus Deo . Quorum corda ita in aeterno amore solidata sunt, ut eadem jam terreni amoris putredo nulla corrumpat. Per spinam vero signati sunt doctrinae spiritalis viri, qui dum de peccatis ac virtutibus disserunt, et modo aeterna supplicia minantur, modo coeles
Abbreviated transcription (Latin):
grinantibus fr̃ib gaio ꝑ ioh̃em dicitur.
pro nomine enim rp̃i ꝓfecti sunt: nich
accipientes a gentib: Nos gͦ debemus
suscipere euis modi. ut cooꝑatores si
mus ueritatis. Qui enim spi ritualia
dona habentib temporalia subsicdia tͥbu
cum pauci sint qui spãlia dona ꝑcipi¬
unt.⁊ multi qui reb temporalib ha¬
bundant ꝑ hioc se diuites nirtutibus
pauꝑerum in serunt quo isclem pau¬
cum ꝑ ysaie uocem dominus derelicte
uirtutum merita tanquam deserto
arbusta ꝓmueret ulmum quoq pa¬
riter promisit dicens. Ponam deser¬
tum instagna aquarum.⁊ terram
in uiam in riuos aquarum. Dabo in
solitudine cedrum ⁊ spinam myrtũ
⁊ lignum olirie. Ponam in deserto abi¬
etem. ulmum et buxum simul ut ui¬
deant ⁊ sciant. ⁊ recogitent ⁊ intelligãt
pariter. Desertum quippe dominus
instagna aquarum ⁊ terram
inuiam in riuos aquarum posuit.
quia gentilitati que prius ꝑ aridi¬

Expanded text:
regrinantibus fratribus Gaio per Iohannem dicitur: regrinantibus fratribus Gaio per Iohannem dicitur: Pro nomine enim Christi profecti sunt, nihil accipientes a gentilibus. Nos ergo debemus suscipere eiusmodi, ut coomus veritatis . Qui enim spiritualia bona habentibus temporalia subsidia tribuicum pauci sint qui spiritualia dona percipiunt, et multi qui rebus corporalibus abundant, per hoc se divites virtutibus pauperum inserunt, quod eisdem sacum per Isaiae vocem Dominus derelictae ritualium virtutum merita tanquam deserto arbusta riter promisit, dicens: Ponam desertum in stagna aquarum, et terram inviam in rivos aquarum; dabo in solitudine cedrum et spinam, myrtum et lignum olivae; ponam in deserto abietem, ulmum et buxum simul, ut videant et sciant, et recogitent et intelligant pariter . 13. Desertum quippe Dominus in stagna aquarum posuit, et terram inviam in rivos aquarum, quia gentilitati, quae prius per aridi
Abbreviated transcription (Latin):
et. nisi quia is qui ꝓpħam sua largitate
sustentat. quamuis ipse ꝓphetiam ñ
habeat apud omnipotentem tamen
dominum ꝓphetie p̃mia habebit: Iste
enim fortasse iustus est: ⁊ quanto in ħ
mundo nichil possidet. tanto loquendi
ꝓusticia fiduciam maiorem habet
hunc dum ille sustentat qui in hoc
mundo aliquid possidet.⁊ fortasse pro
iusticia adhuc loqui lib̾e ñ p̃sumit:
iusticie illius libertatem sibi partiꝰpẽ
facit. Ut cum eo parit̾ iusticie p̃mia re¬
cipi t: quem sustentando ad uiuit. qͣte¬
nus eandem iusticiam lib̾e loqui potuiss
Ille prophetie spu plenis est. s tam̃
corporeo eget alimento. Et si corpus non
reficitur: certum est quod uox ipsa
phetie illiuis uires adloquendũ dedit.
sum ꝓpłia gͦ mercedem ꝓpħe accipiet:
qui ⁊ si spũi ꝓpħetie plenus ñ fuit hoc
tamen ante dei oculos exibuit qd̾ ad iu¬
uit. Hinc est enũ quod de quibrdam ꝑe¬

Expanded text:
et', nisi quia is, qui prophetam sua largitate et', nisi quia is, qui prophetam sua largitate sustentat, quamvis ipse prophetiam non habeat, apud omnipotentem tamen dominum prophetiae praemia habebit? Iste enim fortasse iustus est, et quanto in hoc mundo nihil possidet, tanto loquendi pro iustitia fiduciam maiorem habet. Hunc dum ille sustentat, qui in hoc mundo illiquid possidet et fortasse adhuc pro iustitia loqui libere non praesumit, iustitiae illius libertatem sibi participem facit et cum eo pariter iustitię pręmia recipiet, quem sustentando adiuvit, quatenus eandem iustitiam libere loqui potuisset. Ille prophetię spiritu plenus est, sed tamen corporeo eget / alimento; et si corpus non reficitur, certum est, quod vox ipsa rophetię illius vires ad loquendum dedit. Cum propheta ergo mercedem prophetę accipiet, qui, etsi spiritu prophetiae plenus non fuit, hoc tamen ante oculos dei exhibuit, quod adiuvit. Hinc est, quod de quibusdam pe
Abbreviated transcription (Latin):
accipit: ⁊ nudus qui dedit. Int̾ ħ autẽ
sciendum est quantum miscłie oꝑa ua¬
leant: cum adfructis dignos penitencie
ipsa p̃ceteris p̃cipiunt᷑. Hinc etiam ꝑse
met ipsam u̾itas dicit: Date elemosinã.
⁊ omnia muncla sunt uobis. Hinc rur¬
sus ait. Date ⁊ babit᷑ uobis. hinc scriptũ
est. Ignem ardentem extingͥt aqͣ ⁊ elemo¬
sina resistit peccatis. hinc iterum dicit᷑.
Conclude elemosinam incorde pauꝑis: ⁊ hec
ꝓte ex orabit huic bonus pater innocen¬
tem filium ad mouit dicens. Si multum tͥ
fuerit babuncdanter tribue. Si exiguum
fuerit: etiam exiguum libent̃ stude imꝑ
nomine ꝓpħ̃e: mercedem ꝓpħs accipiet:
Et qui recipit iustum in nomine iusti.
maercedem iusti accipiet. Inquib uerbis
notandum est quia  ait mercedem deiusts¬
cos de ꝓph̃a. aliud merces ꝓpħe: atꝙ ali¬
ud merces de iusto. aliud merces iusti.
Quid est enim dice̾ mercedem ꝓpħe accipi¬

Expanded text:
accipit, et nudus qui dedit. Inter haec autem accipit, et nudus qui dedit. Inter haec autem sciendum est quantum misericordiae opera valeant, cum ad fructus dignos poenitentiae ipsa prae caeteris praecipiuntur. Hinc etiam per semetipsam Veritas dicit: Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . Hinc rursus ait: Date, et dabitur vobis . Hinc scriptum est: Ignem ardentem exstinguit aqua, et eleemosyna resistit peccatis . Hinc iterum dicitur: Conclude eleemosynam in sinu pauperis et haec pro te exorabit . Hinc bonus pater innocentem filium admonet, dicens: Si multum tibi fuerit, abundanter tribue; si exiguum fuerit, etiam exiguum libenter stude impnomine prophetę, mercedem prophetę accipiet; et qui recipit iustum in nomine iusti, mercedem iusti accipiet. In quibus verbis notandum est, quia non ait 'mercedem de propces de propheta, aliud merces prophetae, atque aliud merces de iusto, aliud merces iusti. Quid est enim dicere 'mercedem prophetae accipi
Abbreviated transcription (Latin):
turbata sunt: cum ꝓtinus subinfertur
Et interrogabant eum turbe dicentes
Quid gͦ faciemus: ꝑculse enĩ t̾rore fuerãt
que consilum querebant. Sequit᷑. Nespon
dens autem dicebat illis. Qui habet aut̃¬
duas tunicas det ñ habenti. Et qui habet
escas similiter faciat ꝑ hoc qd̃ tunica plus
est neccessaria risui nr̃o qmͣ palum: ad
fructum dignũ penitencie ꝑtinet. ut
non solum erteriora queꝙ ⁊ minus
neccessaria. s ipsa nobis ualde necessa¬
ria diuidẽ cum ꝓximis debeamus: scili¬
cet nel escam. qua carnalit̃ uiumus
uel tunicam qͣ uestimur. Quia enim in
lege scriptum est diliges ꝓximum tuũ
sicut te ipsum: minus ꝓrimum amare
conuincitur qui non cum eo in necesfita¬
te illuis etiam ea que sibi sunt necesa¬
ria partitur. Id circo gͦ de dudendis cũ
ꝓrimo duabus tunicis datur p̃ceptum
quia hoc de una dici ñ potuit. Qm̃ si una
diuiditur nemo uestitur. In dimidia
quippe tunica.⁊ nudus remanet qui

Expanded text:
turbata sunt, cum protinus subinfertur: turbata sunt, cum protinus subinfertur: Et interrogabant eum turbae, dicentes: Quid ergo faciemus? Perculsae enim terrore fuerant quae consilium quaerebant. cebat illis: Qui habet duas tunicas, det non habenti, et qui habet escas, similiter faciat. Per hoc quod tunica plus est necessaria usui nostro, quam pallium, ad fructum dignum poenitentiae pertinet. Ut non solum exteriora quaeque et minus necessaria, sed ipsa valde nobis necessaria dividere cum proximis debeamus, scilicet vel escam qua carnaliter vivimus, vel tunicam qua vestimur. Quia enim in lege scriptum est: Diliges proximum tuum tanquam teipsum , minus proximum amare convincitur, qui non cum eo in necessitate illius etiam in ea quae sibi sunt necessaria partitur. Idcirco ergo de dividendis cum proximo duabus tunicis datur praeceptum, quia hoc de una dici non potuit, quoniam si una dividitur, nemo vestitur. In dimidia quippe tunica, et nudus remanet qui
Abbreviated transcription (Latin):
bor non faciens fructũ bonum excidet᷑
⁊ in ignem mittetur. Arbor huius mũ
di uniu̾sum genus humanum. Securis
uero est scilicet redemptor nr̃: qui ue¬
lut ex manubrio ⁊ ferro tenetur exhu¬
manitate s incidit exdiuinitate. Que
iudelicet securis iam adraclicem arboris
posita est: qr ⁊ si ꝑpacientiam expectat
uidetur tamen quid fact᷑us est. Omnis
enum arbor ñ faciens fructũ bonum. exci¬
detur ⁊ inignem mittetur: quia unus¬
quisq ꝑu̾sus paratam cicius gehenne
concremationẽ inuenit. qui hic fructũ
boni oꝑis facẽ contempnit. Et notandũ
quod secu non ramnos positam s adra¬
dicem dicit. Eum enim maboꝵ filii tol¬
luntur quid alud quã rami in fruc¬
tuose arboris exciduntur: Cum uͦ tota
fimul ꝓgenies cum parente tollitur:
in fructuosa arbor a radice abscisa ẽ nec
iam remaneat unde pͣue iterum soboles
suctrescant. Inquibus iohns baptiste
u̾bis constat quod audiencium corda

Expanded text:
bor non faciens fructum bonum, excidetur, bor non faciens fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur. Arbor hujus mundi est universum genus humanum. Securis vero est Redemptor noster, qui velut ex manubrio et ferro tenetur ex humanitate, sed incidit ex divinitate. Quae videlicet securis jam ad radicem arboris posita est, quia etsi per patientiam exspectat, videtur tamen quid factura est. Omnis enim arbor non faciens fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur, quia unusquisque perversus paratam citius gehennae concremationem invenit, qui hic fructum boni operis facere contemnit. Et notandum quod securim non juxta ramos positam, sed ad radicem dicit. Cum enim malorum filii tolluntur, quid aliud quam rami infructuosae arboris absciduntur? Cum vero tota simul progenies cum parente tollitur, infructuosa arbor 1521 a radice abscisa est, ne jam remaneat unde prava iterum soboles succrescat. In quibus Joannis Baptistae verbis constat quod audientium corda
Abbreviated transcription (Latin):
tati sunt. dum dura corda gentilium
in abrahe semine. id est in xp̃o credide¬
runt: eius filii facti sunt cuius semĩe
sunt uniti. Unde ⁊ eisclem gentibus per
egregiũ p̃dicatorẽ dr. Si autem uos xp̃i:
gͦ abrahe sem̃ estis. Si gͥ nos ꝑfidem xp̃i
abrahe iam semen existimus: uidei ꝓpter
ꝑ fidiam abrahie filii esse desierunt. ¶a
uͦ in illo  tͦremendi examiis boni parentes
malis filiis ꝓdesse non possunt: testatur
ꝓpħa qui dicit. Noe damel⁊ iob. si fuer̃t̃
in medio eiꝰ. uiuo ego dicit dominus. d̾s
quia filium ⁊ filiam ñ lib̾abunt: s ipsi
iusticia sua lib̾abunt animas suas. Et
rursum quia boni filii nichil malis pa¬
rentib ꝓsint. s ad reatitm pocuis ma¬
lorum parentum ꝓficiat bonitas filioꝵ
Si ego in beelzebub eitio demonia. filii
ur̃i in quo eicrunt: Ideo ipsi uidices ur̃i
erunt. Sequitur. Iam enĩ securis ad ra
dicem arboris posita est. Omnis enĩ ar¬

Expanded text:
tati sunt, quia dum dura corda gentilium tati sunt, quia dum dura corda gentilium in Abrahae semine, id est in Christo crediderunt, ejus filii facti sunt, cujus semini sunt uniti. Unde et eisdem gentibus per egregium praedicatorem dicitur: Si autem vos Christi, ergo Abrahae semen estis . Si igitur nos per fidem ChriAbrahae jam semen existimus, Judaei propter perfidiam Abrahae filii esse desierunt. Quia vero in illo tremendi examinis die parentes boni malis filiis prodesse non possint testatur propheta qui dicit: Noe, Daniel et Job si fuerint in medio eorum, vivo ego, dicit Dominus Deus, quia filium et filiam non liberabunt, sed ipsi justitia sua liberabunt animas suas . Et rursum, quia boni filii nihil malis parentibus prosint, sed ad reatum potius malorum parentum proficiat bonitas filiorum, Si ego in Beelzebub ejicio daemonia, filii vestri in quo ejiciunt? Ideo ipsi judices vestri erunt . 10. Sequitur: Jam dicem arboris posita est. Omnis enim ar
Abbreviated transcription (Latin):
et eius qui in quibusdam facinoribus ceci¬
dit. ꝑ hoc gͦ qd̾ dicitur facite fructꝰ
dignos penitencie unus cuiusq consci¬
encia conuenitur. ut tanto maiora q̃¬
rat bonorum oꝑum lucͣ penitenciam
quanto gͣuiora sibi intulit dampna
ꝑculpam. S uidei de generis nobilitate
gloriantes. id circo se agnoscere pecca¬
tores nolebant: quia de abrahe stir¬
pe descenderant. Quib recte dicitur.
Et neceꝑitis dicere patrẽ habemꝰ abͣ¬
ham. Dico enĩ uob̾: qr potens est
deus de lapidib istis suscitare filios
abrahe. Quid enĩ lapides nͥ corla gen¬
tilium fuerunt adintellectum dei omĩ¬
potentis insensibilia : sicut etiam quib¬
lam ex uideis decit᷑. Auferam cor lapideũ
de carne ur̃a. Nec in merito lapiclum
nomine gentes significate sunt: que
lapides coluerunt. Unde scriptum est
Similes illis fiant qui facuint ea: et
omnes qui conficlunt meis. De quib
nuirum lapidib filii abrahe susci¬

Expanded text:
et ejus qui in quibusdam facinoribus ceciet ejus qui in quibusdam facinoribus cecidit. Per hoc ergo quod dicitur: Facite fructus dignos poenitentiae, unusquisque conscientia convenitur, ut tanto majora quaerat bonorum operum lucra per poenitentiam, quanto graviora sibi intulit damna per culpam. Sed Judaei de generis nobilitate gloriantes, idcirco se agnoscere peccatores nolebant, quia de Abrahae stirpe descenderant. Quibus recte dicitur: Et ne coeperitis dicere, Patrem habemus Abraham. Dico enim Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae. Quid enim lapides nisi corda gentilium fuerunt, ad intellectum Dei omnipotentis insensibilia? sicut etiam quibusdam ex Judaeis dicitur: Auferam cor lapideum de carne vestra . Nec immerito lapidum nomine gentes significatae sunt, quia lapides coluerunt. Unde scriptum est: Similes illis fiant qui faciunt ea, et omnes qui confidunt in eis . De quibus nimirum lapidibus filii Abrahae susci
Abbreviated transcription (Latin):
Quia enim illum p̃dicare ueniebat qͥ
eriudea quosdam et multos exgentib
redempturus erat: ꝑ regema genoiam ⁊
principes uideorum p̃dicationis tẽpora
designantur. Quia autẽ gentilitas colli

Expanded text:
Quia enim illum praedicare veniebat, qui et ex Judaea quosdam, et multos ex gentibus redempturus erat, per regem gentium et principes Judaeorum praedicationis ejus tempora designantur. Q
Abbreviated transcription (Latin):
regno ꝑquartam partẽ płimi principa¬
bantur. Uoce ⁊ enrm ⁊ enim nr̃i redemp¬
toris dicitur. Omne regnum inse ipsum
diuisum desolabitur: Liquet gͦ qd̾ ad frnẽ
regni uidea ꝑuenerat: que tot regibus
diuisa sub iacebat. Apte quoq ñ solum¬
II quib regib s quib etiam sac̾dotab
actum sit de munstratur: ut qr illum
iohes baptista p̃dicaret qui simul rex
⁊ sacerdos ex isteret. Lucas eu̾głista pre¬
dicationis ous temporei ꝑ regnum ⁊
sac̾dociũ designauit. Et uenit omnem

Expanded text:
regno per quartam partem plurimi principabantur. Voce enim nostri Redemptoris dicitur: Omne regnum in seipso divisum, desolabitur . Liquet ergo quod ad finem regni Judaea pervenerat, quae tot regibus divisa subjacebat. Apte quoque non solum quibus regibus, sed quibus etiam sacerdotibus actum sit demonstratur. Ut quia illum Joannes Baptista praedicaret, qui simul rex et sacerdos existeret, Lucas evangelista praedicationis ejus tempora per regnum et sacerdotium des
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i p̃cursor quo tempore u̾bũ p̃di¬
cationis acceperit memorato romane rei¬
publite principe. et uidee regib designat᷑
cum dicitur. Anno quinto decimo ĩꝑii
tyberii cesaris ꝓcurante pontio pilato
iudeam. tetrarcha aut̃ galilee herode
philippo autem fr̃e eius tetrarcha itu

Expanded text:
ri praecursor quo tempore praedicationis verbum acceperit, memorato Romanae reipublicae principe, et Judaeae regibus, designatur, cum dicitur: Anno quinto decimo imperii Tiberii Caesaris, procurante Pontio Pilato Judaeam, tetrarcha autem Galilaeae Herode, Phili
Abbreviated transcription (Latin):
ducit ad ꝑdicionem ⁊ multi sunt qui intrant ꝑ
eam. Quam angusta ÷ uia ⁊ difficilis. que ducit
ad uitam: ⁊ paucisunt qui inueniunt eam. Pau¬
lus apłs. d̃. Uidete itaq fr̃es quomodo caute am¬
buletis. ñ qͣi insipientes. s qͣi sapientes. Gressus
restos facite pectib itr̃is: ut ñ claudicans quis
erret: magis autem sanetur. S alomon dixit.
Ne delecteris in semittis impioritur: nec tͥ placeat

Expanded text:
lti sunt qui intrant per eam . Quam angusta est via et difficilis quae ducit ad vitam, pauci sunt qui inveniunt eam . PAULUS. Videte itaque quomodo caute ambuletis, non quasi insipientes, sed ut sapientes . Gressus rectos facite pedibus vestris, ut non claudicans quis erret, magis autem sanetur . SALOMON. Non delecteris semitis impiorum, nec tibi placeant
Abbreviated transcription (Latin):
fectam uitara in itinere querenti mori: qm
nõ ꝓficisci. qͥdem ad ꝑfectionẽ querendã. ħ reg̃¬
dix̃. Stultus uiator ẽ: qui initinere amena pͣta
ꝯspiens: obliuiscit᷑ iter uuquo tendebat. In offen¬
so pede iter nr̃m agit᷑ si deus ac ꝓximus integͣ
mente diligatur.

Expanded text:
ere mori, quam nec proficisci quidem ad perfectionem quaerendam. GREGORIUS. Stultus viator est qui, in itinere amoena prata conspiciens, obliviscitur quo tendebat. Inoffenso pede iter nostrum agitur, si Deus ac proximus integra mente diligatur.
Abbreviated transcription (Latin):
mines. ⁊ int̃ni testis oculos ñ timere: Isid̾¬
dix̃. Non ẽ ꝑsona inuidicio ꝯsidanda: sed
causa. Plus uenerant᷑ homines in hoc sclo
ꝓtemporali potentia: qͣm ꝑ reuerentĩa sc̃i¬
tatis. Susciptunt enĩ ꝙ magis sunt diuuites
⁊ ꝙ homines sunt: omĩno despiciunt. Cau¬

Expanded text:
ni testis oculos non timere? ISIDORUS. Non est persona in judicio consideranda, sed causa. Plus venerantur homines in hoc saeculo pro temporali potentia, quam pro reverentia sanctitatis. Suspiciunt enim quod magis sunt divites: et quod homines sunt, omnino non respiciunt. Cau
Abbreviated transcription (Latin):
Situt ignis ꝓbat ferirũ durũ. sic uinũ corda
ebrietas fuerit: ibi libido dominabit᷑. Religio¬
sus nũqͣm uinũ redoleat: ne audiat illud ph¬
losophi. hoc ñ ẽ oculũ porrig̾e̾: s ꝓpinare
Quicqͥd inebriat.⁊ statim mentis eu̾tit. silir
fugiamus ut uinũ. Uentrẽ distẽtũ cibo ⁊ uini
potionib irrigatũ: uoluptas genitaliũ seqͥtur.
ta. A mbiꝵ dix̃. In firmũ stomachũ mod̾atus

Expanded text:
Sicut ignis probat ferrum durum, sic vinum corda ebrietas fuerit, ibi libido dominatur. Religiosus nunquam vino redoleat, ne audiat illud Philosophi: Hoc non est osculum porrigere, sed propinare. Quidquid inebriat, et statum mentis evertit, similiter fugiamus ut vinum. Ventrem distentum cibo, et vino et potionibus irrigatum, voluptas genitalium sequitur. tatum. AMBROSIUS. Infirmum stomachum mod
Abbreviated transcription (Latin):
modo ꝯ ficiũt᷑. Basiliꝰ dix̃. Sit̃ it piscis se ue¬
parat ut glitiat escam: ita ebriosus ĩ uinũ
hoĩes ꝑ uinũ manmã debilitatẽ corpiris otͭ¬
rerũt. uͨ potuert̃ ꝯseqͥ pͥstinã sanitatẽ. quia
ñ temꝑauer̃t gule ardorẽ. Ebriostis putat
se aliquid optimũ gerere: c̃ fuĩt ꝑ p̃cipicia
deuolutus. Iom̃ĩb te exhibe sobriũ. ũ te
sobrietas exhibeai¬

Expanded text:
modo conficiuntur. BASILIUS. Sicut enim piscis se praeparat ut glutiat escam, ita et ebriosus in vino homines per vinum maximam debilitatem contraxerunt, nec potuerunt consequi pristinam firmitatem, quia non temperaverunt gulae ardorem. Ebriosus putat se aliquid optimum habere, cum fuerit in praecipitia devolutus. In omnibus te exhibe sobrium vitae, sobrietas i
Abbreviated transcription (Latin):
formemus ad lamenta: uita. nr̃a ad
tempus amarescat in penitenciam:
ne eternam a maritudinem sentiat
in undicta. ꝑfletus quippe ad gaudia
ducunur: ueritate pollicente que ait.
Beati qui lugent nunc: quoniam ip̃i
consolabuntur. Ad flecum uero ꝑgau¬
dia ꝑuenitur: hac eadem ueritate at¬
testante que ait. Ue uobis qui ridetis¬
nunc: quia lugebitis ⁊ flebitis. Si ergo
retributionis gaudi am in ꝑuentione
querimus. penitencie a maritudinẽ
inuia teneamus. Sicq fit ut non so¬
lum nr̃a indeum uita proficiat: E hec
ipsa nr̃a conuersatio ad laudem dei et
alios accẽdat. Unde illic subditur. Et
omnis plebs ut uidit: dedit laudem
deo.

Expanded text:
formemus ad lamenta; vita nostra ad formemus ad lamenta; vita nostra ad tempus amarescat in poenitentia, ne aeternam amaritudinem sentiat in vindicta. Per fletus quippe ad aeterna gaudia ducimur, Veritate pollicente, quae ait: Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur . Ad fletum vero per gaudia pervenitur, hac eadem Veritate attestante, quae ait: Vae vobis qui nunc ridetis, quia lugebitis et flebitis . Si ergo retributionis gaudium in perventione quaerimus, poenitentiae amaritudinem in via teneamus. Sicque fit ut non solum vita nostra in Deum proficiat, sed haec ipsa nostra conversatio ad laudem Dei et alios accendat. Unde illic subditur: Et omnis plebs, ut vidit, dedit laudem Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
uirginis uenit. Nasci tamen in hoc
mundo ꝑ diuites noluit: parentes
pauperes elegit. Unde et angnus
qui pro illo offerretur defint: co¬
lumbarum pullos et par turnirũ
ad sacrificium mater inuenit. ꝓͥ¬
sꝑare in mundo noluit ob probria
irrisionesq tolerauit. sputa fla¬
gellauit alapas. spineam coronã
crucem sustiunt. Et qui rerum
corporalium delectatione a gaudio
interno cetidimus: cum qua ama¬
ritudine illuc redeatur ostendit.
Quici itaq homo prose patidebet si
tanta deus pio hominibus ꝑtulit: Qͥ
cra sectatur: insuꝑbia honoris ex tolli¬
tur. inuidie fascibus in ardescit. libi¬
Dinis immundicia se polluit. ꝓspera
que in mundo sunt concupiscit. iħm
inquo credidit sequi contempnit. di¬
uerso quippe itinere ambulat si gaudia
delectati. onesꝙ appetit. cui duxsuus
uiam amaritudinis ostendit. Re uoce¬
mus gͦ ante oculos peccata q̃ fecimus.
consideremus quam terribilis uidex
hec puniturus adueniat. Mentem

Expanded text:
Virginis venit. Nasci tamen in hoc Virginis venit. Nasci tamen in hoc mundo per divites noluit, parentes pauperes elegit. Unde et agnus qui pro illo offerretur defuit, columbarum pullos et par turturum ad sacrificium mater invenit Prosperari in mundo noluit; opprobria irrisionesque toleravit; sputa, flagella, alapas, spineam coronam, crucemque sustinuit; et quia rerum corporalium delectatione a gaudio interno cecidimus, cum qua amaritudine illuc redeatur ostendit. Quid itaque homo pro se pati debet, si tanta Deus pro hominibus pertulit? Qcra sectatur, in superbia honoris extollitur, invidiae facibus inardescit, libidinis se immunditia polluit, prospera quae in mundo sunt concupiscit, Jesum in quem credidit sequi contemnit. Diverso quippe itinere ambulat, si gaudia delectationesque appetit, cui dux suus viam amaritudinis ostendit. Revocemus ergo ante oculos peccata quae fecimus; consideremus quam terribilis judex haec puniturus adveniat; mentem
Abbreviated transcription (Latin):
Eonfestim iudit: et sequebat᷑ eum.
uidet et sequitur: qui bonuni qd
untelligit oꝑatur. Uidet autem s ũ
sequitur: qͥui bonum quidem intel¬
ligit. s bona oꝑari comptẽnit. Si gͦ¬
ff̃s kĩm̃i cecitatem iam nr̃e ꝑegrina¬
tionis aguoscrmus. si credendo in re¬
demptoris nr̃i inysterio uixta uiam
sedemus: si exorando cotictie ab actare
nr̃o lucem petimus. si eandem lucẽ
iam ꝑ intellectum uidendo illum ina¬
ti post cecitatem sumus. iħm quem
mente cer nimus oꝑe sequamur.
aspiciamus qua graditur ⁊ enis
uestigia imitando teneamus. Iħ̃m ⁊¬
enim sequitur: qui imitatur. hinc
namꝙ dicit. Sequere me ⁊ dimite
mortuos sepelire mortuos suos. Seq̃¬
re enim dicitur imitare. huic rursoꝰ
ammonet dicens. Si quis michi
ministrat: me sequatur. Consicle¬
remus gͦ qua graditur. ut sequi me¬
reamur. Ecte cum sit dominus et cre¬
ator angelorum suscepturus naturam
nrãm quam. i condidit: muterum

Expanded text:
Confestim vidit, et sequebatur illum. Confestim vidit, et sequebatur illum. Videt et sequitur, qui bonum quod intelligit operatur. Videt autem, sed non sequitur, qui bonum quidem intelligit, sed bona operari contemnit. Si simi, caecitatem jam nostrae peregrinationis agnoscimus, si credendo in Redemptoris nostri mysterium, juxta viam sedemus, si exorando quotidie ab auctore nostro lucem petimus, si eamdem lucem jam per intellectum videndo illuminati post caecitatem sumus, Jesum quem mente cernimus opere sequamur. Aspiciamus qua graditur, et ejus vestigia imitando teneamus. Jesum etenim sequitur qui imitatur. Hinc namque dicit: Sequere me, et dimitte mortuos sepelire mortuos suos . Sequere enim dicitur imitare. Hinc rursus admonet, dicens: Si quis mihi ministrat, me sequatur . Consideremus ergo qua graditur, ut sequi mereamur. Ecce, cum sit dominus et creator angelorum, suscepturus naturam nostram quam condidit, in uterum
Abbreviated transcription (Latin):
tium interruptione uariatur. queꝰ
a nobis commuiter cum peccorib
cernitur: s lucem queramus qmͣ
uidere cum solis angelis possimus.
quam nec inicium in choat: nec fi¬
nis angustat. Ad quam profecto lu¬
cem: uia fides est. Unde recte ⁊ illumi¬
nando ceco ꝓtinus respondetur. Res¬
pice fides tua te saluum fecit. S adh̾
cogitatio carnalis dicit. Quomo do
possum lucem spiritalem querere
quam uidere non possums Unde mͥ
certum est si sit que corporeis oculis
non infulget: Eui scilicet cogitationi
est quod breuiter quisq respondeat:
quia et hec que sentit non ꝑcorpus
s ꝑ animam cogitat. Et nemo siã
animam uidet. nec tamen se dubi¬
tat animã habere quam uidet. Ex
inuisibili anima usibile regitur
uidebatur. Exinuisibili gͦ sub̾a
in hac uita usibili uiuitur. ⁊ esse
uita in uisibilis dubitͣur:S iam pe¬
tenti ceco quid factum est uel quid
ipse fecerit audiamus. Sequitur

Expanded text:
tium interruptione variatur, quae tium interruptione variatur, quae a nobis communiter cum pecoribus cernitur, sed lucem quaeramus quam videre cum solis angelis possimus, quam nec initium inchoat, nec finis angustat. Ad quam profecto lucem via fides est. Unde recte et illuminando caeco protinus respondetur: Respice, fides tua te salvum fecit. Sed ad haec cogitatio carnalis dicit: Quomodo possum lucem spiritalem quaerere, quam videre non possum? Unde 1443 mihi certum est si sit, quae corporeis oculis non infulget? Cui scilicet cogitationi est quod breviter quisque respondeat, quia et haec ipsa quae sentit, non per corpus, sed per animam cogitat. Et nemo suam animam videt, nec tamen dubitat se animam habere, quam non videt. Ex invisibili namque anima visibile regitur videbatur. Ex invisibili ergo substantia in hac vita visibili vivitur, et esse vita invisibilis dubitatur? 8. Sed jam petenti caeco quid factum est, vel quid ipse fecerit, audiamus. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
mantem dominus transiens audiuit .
stans illuminat. quia ꝑ humanitatẽ
suam uocibris nr̃e cecitatis compatien¬
do misertus est: s lumen nobis gr̃e
ꝑ diuitatis potentiam infudit. Et no¬
tandum quid ceco uenienti dicat. Ed
tibi uis faciam: Numquid qͥ lumen
reddere pot̾at. quid uelit cecus ig¬
norabat:s peti uult hoc quod⁊ nos
petere. ⁊ se concedere p̃noscit.Impor¬
tune namaꝙ adorationem nos ãmo¬
net. ⁊ tamen dicit. Scit uamq pater
petatis eum. Adhoc requirit ut pe¬
tatur. ad hoc requirit ut cor a lorati¬
onem excitet. Unde et cecus ꝓtinuis
adiungit. Domine ut ideam. Ecce
cecus a domino non aurum s lucẽ
querit. Parui pendit extra lucem
aliquid querere: quia et si habere
cecus quod libet potest sine luce ñ¬
audiuimus et mente saluatum: Nõ
falsas diuicias non terrena dona. non
fugitiuos houores a domino: s lucen
queramus: Nec lucem que loco clau¬
ditur: que tempore finitur. que noc¬

Expanded text:
mantem Dominus transiens audit, mantem Dominus transiens audit, stans illuminat, quia per humanitatem suam vocibus nostrae caecitatis compatiendo misertus est, sed lumen nobis gratiae per divinitatis potentiam infudit. 7. Et notandum quid caeco venienti dicat: Quid tibi vis faciam? Nunquid qui lumen reddere poterat quid vellet caecus ignorabat? Sed peti vult id quod et nos petere et se concedere praenoscit. Importune namque ad orationem nos admonet, et tamen dicit: Scit namque Pateris, antequam petatis eum . Ad hoc ergo requirit ut petatur: ad hoc requirit, ut cor ad orationem excitet. Unde et caecus protinus adjunxit: Domine, ut videam. Ecce caecus a Domino non aurum, sed lucem quaerit. Parvipendit extra lucem aliquid quaerere, quia etsi habere caecus quodlibet potest, sine luce viaudivimus et mente salvatum. Non falsas divitias, non terrena dona, non fugitivos honores a Domino, sed lucem quaeramus; nec lucem quae loco clauditur, quae tempore finitur, quae noc
Abbreviated transcription (Latin):
menti figimus. Uunde illic subditur.
Stans autem ihc: uissit eum aduci ad
se. Ecce stat qui ante tranlibat. Quia
dum turbas fantasmatum moratio¬
ne patimur iħm aliquatenus trã¬
seuntem sentimus. Cum uͦ oiationi ue¬
hementer insistimus stat iħc ut lucẽ
restituat. quia deus incorde figitur. ⁊ lux
amissa reparatur. Qua tamen inre¬
⁊ aliud aliquid nob̾ dominus innuit.
quod intelligi de humanitate ac diui¬
nitate illius utiliter possit. Elamantem
et enim cecum trausiens audiuit s stans
miraculum illurmnationis exhibuit.
Transire namꝙ humauitatis est. Nare
diuinitatis. ꝑhumanitatem quippe
habuut. nasci. crescere. mori resurgere
deloco adlocum uenire. Qinagͦ indi¬
uinitate mutabilitas non est atqꝙ hoc
ipsum mutare transire est. Profecto
iste transitus ex carne est ñ ex diuini¬
tate Ediuinitatem uͦ ei semꝑ stare ẽ:
quia ubiꝙ p̃sens. nec ꝑmotum uenit.
nec ꝑmotum recedit. Secum gͥ cla¬

Expanded text:
menti figimus. Unde illic subditur: menti figimus. Unde illic subditur: Stans autem Jesus, jussit illum adduci ad se. Ecce stat qui ante transibat, quia dum adhuc turbas phantasmatum in oratione patimur, Jesum aliquatenus transeuntem sentimus. Cum vero orationi vehementer insistimus, stat Jesus ut lucem restituat, quia Deus in corde figitur, et lux amissa reparatur. 6. Qua tamen in re aliud aliquid nobis Dominus innuit, quod intelligi de humanitate ac divinitate illius utiliter possit. Clamantem etenim caecum Jesus transiens audivit, sed stans miraculum illuminationis exhibuit. Transire namque humanitatis est, stare divinitatis. Per humanitatem quippe habuit nasci, crescere, mori, resurgere, de loco ad locum venire. Quia ergo in divinitate mutabilitas non est, atque hoc ipsum mutari transire est, profecto ille transitus ex carne est, non ex divinitate. Per divinitatem vero ei semper stare est, quia ubique praesens, nec per motum venit, nec per motum recedit. Caecum igitur cla
Abbreviated transcription (Latin):
dauid miserere mei. Ecce quem tus¬
ba increpat ut taceat. magis ac magis
clamat: quia quanto grauiore tumul¬
tri cogitationum carnalium p̃mimur.
tanto orationi in sistere ardentius debe¬
mus. Contradicit turba ne clamemius.
quia peccatorum nr̃orum fanstasmata
plerumꝙ inoratione patimur. S m¬
mirum necesse est ut uox cordis nr̃i
quodurius repellitur. eo ualentius
insistat: quatenus cogitationis illicite
tumultum suꝑet. atq ac pias aures
domini nimietate sue importunitatis
erumpat: In se ut suspicor recognoscit
unusquisq qud dicimus. qr dum
ablioc mundo animum addm̃ mu¬
tamus. dum ad orationis opus con¬
uertimur: ipsa que prius delecta¬
biliter gessimus. importuna post
atq grauia moratione nr̃a toleram᷑
Uir eoꝵ cogitatio manu sc̃ĩ desiderii
aboculis corclis abigitur. Uir eorũ
fantasmata ꝑ penitentie lamenta
suꝑantur. s cum moratione nr̃a uehe¬
menter insistimtis: transeuntem ihm

Expanded text:
David, miserere mei. Ecce quem turDavid, miserere mei. Ecce quem turba increpat ut taceat magis ac magis clamat, quia quanto graviori tumultu cogitationum carnalium premimur, tanto orationi insistere ardentius debemus. Contradicit turba, ne clamemus, quia peccatorum nostrorum phantasmata plerumque et in oratione patimur. Sed nimirum necesse est ut vox cordis nostri 1442 quo durius repellitur, eo valentius insistat, quatenus cogitationis illicitae tumultum superet, atque ad pias aures Domini nimietate suae importunitatis erumpat. In se, ut suspicior, recognoscit unusquisque quod dicimus, quia dum ab hoc mundo animum ad Deum mutamus, dum ad orationis opus convertimur, ipsa quae prius delectabiliter gessimus importuna postea atque gravia in oratione nostra toleramus. Vix eorum cogitatio manu sancti desiderii ab oculis cordis abigitur, vix eorum phantasmata per poenitentiae lamenta superantur. 5. Sed cum in oratione nostra vehementer insistimus, transeuntem Jesum
Abbreviated transcription (Latin):
uocibus mentis dicens. Iħu fili cdauicd:
miserere mei. s quid clamaute ceto
subiungitur: audiamus. & qͥ p̃ibãt:
increpabant eum ut taceret. Quicd
autem designant isti qui iħm ueni¬
entem p̃cedunt. nisi desideriorum
carnalium turbas tumultusq uiti¬
orum. qui pͥusquam ibc acł̃cor nr̃m
ueniat temptationibus suis ogitati¬
onem nr̃am dissipant. ⁊ uotes cordis
moratione ꝑturbant. Sepe namꝙꝵ dũ
coni̾iti ad deum post ꝑpetrata uitia uolu¬
mus. dium contra hec eadem exorare ui¬
cia que ꝑ petrauimus conamur: occur¬
runt cordifantas mata pectatorum que
fecimis. mentis nr̃e aciem reu̾berant.
confundunt animum. ⁊ uocem nostre
de precationis premunt. Qui p̃ibant gͦ
increpabant eum tut taceret: quia
la que fecimus cogitationi nr̃e siuis im¬
maginibus illisa in ipsa nos nr̃a oratibe
conturbant. S quicd ad hec illumman¬
dus iste cetus fecit. aucliamus. Seq̃s.
Ipse uero multomagis clamabat: fili

Expanded text:
vocibus mentis, dicens: Jesu fili David, vocibus mentis, dicens: Jesu fili David, miserere mei. Sed quid clamante caeco subjungitur audiamus: Et qui praeibant, increpabant eum, ut taceret. 3. Quid autem designant isti qui Jesum venientem praecedunt, nisi desideriorum carnalium turbas, tumultusque vitiorum, qui, priusquam Jesus ad cor nostrum veniat, tentationibus suis cogitationem nostram disin oratione perturbant. Saepe namque dum converti ad Deum post perpetrata vitia volumus, dum contra haec eadem exorare vitia, quae perpetravimus, conamur, occurrunt cordi fantasmata peccatorum quae fecimus, mentis nostrae aciem reverberant, confundunt animum et vocem nostrae deprecationis premunt. Qui praeibant ergo increpabant eum, ut taceret, quia, la quae fecimus, cogitationi nostrae suis imaginibus illisa, in ipsa nos nostra oratione conturbant. 4. Sed quid ad haec illuminandus iste caecus fecit audiamus. Sequitur: Ipse vero multo magis clamabat: Fili
Abbreviated transcription (Latin):
quippe luna ad propinquare dicitur:
cetus illuminatur. Hiericho quippe:
luna interpretatur. luna autem ̃
quia dum menstruis momentis decres¬
cit defectum nr̃e mortalitatis designat.
Dum gͥ conditor nr̃ ad propinquat ihe¬
richo: cetus ad lumen redit. Quia dũ
diuinitas defectum nr̃e carnis suscepit.:
humanum genus lumen qd̾ amiserat
recepit. Unde enim deus humana re¬
cepit. pacitur. inde homo addiuina
subleuatur. Qui uidelicet cecus. recte ⁊
uirta uiam sedere. ⁊ mendicans esse.
describitur. Ipsa et enim u̾itas dicit.
Ego sum ua. Quigͦ eterne lucis clari¬
tatem nescit. cecus. ẽ. S si iam in redẽp¬
torem credit: iuxta uiam sedet. Si aut̃
iam credit. s ut eternam lucem recipi¬
at rogare dissimulat atq aprecibus
cessat: cecus equidem urta uiam sedit.
sui cordis cognou̾it. s ut lumen iu̾tatis
recipiat postulat: uixta uiam sedet
sibi deest lumen eternitatis intelligit.¬
scit: clamet medullis cordis. clamet ⁊

Expanded text:
 appropinquare dicitur,  appropinquare dicitur, caecus illuminatur. Jericho quippe luna interpretatur, luna autem in quia dum menstruis momentis decrescit, defectum nostrae mortalitatis designat. Dum igitur conditor noster appropinquat Jericho, caecus ad lumen redit, quia dum divinitas defectum nostrae carnis suscepit, humanum genus lumen, quod amiserat, recepit. Unde enim Deus humana patitur, inde homo ad divina sublevatur. Qui videlicet caecus recte et juxta viam sedere et mendicans esse descrEgo sum via. Ergo, qui aeternae lucis claritatem nescit, caecus est. Sed si jam in Redemptorem credit, juxta viam sedet, si autem jam credit, sed ut aeternam lucem recipiat, rogare dissimulat, atque a precibus cessat, caecus quidem juxta viam sedet, m cordis sui cognoverit, et ut lumen veritatis recipiat postulat, juxta viam caecussibi deest, lumen aeternitatis intellit, clamet medullis cordis, clamet et
Abbreviated transcription (Latin):
stia discipulorum animos ꝑturbã¬
dos. eis longe ante et enisdem passionis
penam. et resurrectionis sue głam pre¬
dicit: ut cum morientem sicut p̃dictum
discipuli nullo modo ualebant capere
u̾ba misteri: uenitur ad iicͣulum. an¬
te eorum oculos cecus lumen recepit,
ut qui celestis mysterii uerba ñ cape̾nt.
eos ad fidem celestia facta solidarent.
S miratula domini et saluatoris nr̃i.
tionem nobis aliquid innuant. Oꝑa
quippe eus et ꝑ potentiam aliucd ostẽ¬
dunt.⁊ ꝑ mistlum aliuł locuntur. scce
enim quis iurta hystoriam cecus iste
fu̾it ignoramus: s tamen quem per
mysterium significet nouimus. secũ
quippe est genus humanum. quod
in parente primo a paradisi gaudiis
erpulsum: elaritatem suꝑne lucis ig̾¬
norans dampnationis sue tenebras pa¬
titui. S tamen ꝑ redemptoris p̃sentiã
illuminatus ut interne lucis gaudia
iam ꝑdesiderium uicleat: atꝙr muia
uite bomi oꝑis gressus ponat. Notan¬
dum nero est quod cum iħc ihericho¬

Expanded text:
sua discipulorum animos perturbandos, eis longe ante et ejusdem passionis poenam, et resurrectionis suae gloriam praedicit, ut cum morientem, sicut praedictum discipuli nullo modo valebant capere verba mysterii, venitur ad miraculum. Ante eorum oculos caecus lumen recipit, ut qui coelestis mysterii verba non caperent, eos ad fidem coelestia facta solidarent. Sed miracula Domini et Salvatoris nostritionem nobis aliquid innuant. Opera quippe ejus et per potentiam aliud ostendunt, et per mysterium aliud loquuntur. Ecce enim quis juxta historiam caecus iste fuerit ignoramus, sed tamen quem per mysterium significet novimus. Caecus quippe est genus humanum, quod in parente primo a paradisi gaudiis expulsum, claritatem supernae lucis ignorans, damnationis suae tenebras patitur; sed tamen per Redemptoris sui praesentiam illuminatur, ut internae lucis gaudia jam per desiderium videat, atque in via vitae boni operis gressus ponat. 2. Notandum vero est quod cum Jesus Jericho
Abbreviated transcription (Latin):
dit. qui fecit: aut gͦ non facientes dicumꝰ
dimitte nobis debita nr̃a sicut et nos
dimictimus debitorib nr̃is.⁊ nosmet¬
ipsos hoc dicendo ampluis ligamus ut
fortasse hanc conditionẽ inoratione int̾¬
constituit non recognoscit: atq apud
se ꝓtinus dicit. Scio quod monui. ñ ẽ
ipsa oratio qmͣ feci. Quid gͦ nob̾ agendũ
est fr̃s. nisi ut uere caritatis affectum
impendamus fratribus noͣlla incorde
malicia maneat. Consideret omp̃s ds¬
erga proximũ caritatẽ nrãm: ut nr̃is
impendat inquitatib pietatem suam
Mementote quod monemur dimitite
⁊ dimitetur nob̾. Ecce debetur nobis
⁊ debemius. Dimittamus gͦ quod debet᷑
nob̾: ut dimutatur quod debetur a no¬
bis. S adhec mens renitit᷑. ⁊ nult im¬
plere quod audit: ⁊ tamen reluctur:
Ad martyris tumbã consistuns: qui
ad celeste regnum ex qua morte ꝑuen̾it
scimus. Nos si ꝓ xp̃o corpais ñ ponimus
satiem animum uincamus. Placatur
deus isto sacrificio ad probat in uidicio

Expanded text:
ut ergo non facientes dicimus: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, et nosmetipsos hoc dicendo amplius ligamus, aut fortasse hanc condicionem in oratione intecomposuit, non recognoscit atque apud se protinus dicit: Scio, quid monui, non est ipsa oratio, quam feci. Quid ergo nobis agendum est, fratres, nisi ut verę caritatis affectum inpendamus fratribus? Nulla in corde malitia remaneat. Consideret omerga proximum charitatem nostram, ut nostris impendat iniquitatibus pietatem suam. Mementote quod monemur: Dimittite, et dimittetur vobis . Ecce debetur nobis, et debemus. Dimittamus ergo quod debetur nobis, ut dimittatur quod debetur a nobis. Sed ad haec mens renititur, et vult implere quod audit, et tamen reluctatur. Ad martyris tumbam consistimus, qui ad coeleste regnum ex qua morte pervenerit scimus. Nos si pro Christo corpus non ponimus, saltem animum vincamus. Placatur Deus isto sacrificio, approbat in judicio
Abbreviated transcription (Latin):
miorẽ cõt᷑ nos ꝓximũ excitat qͥ ea ipsa que
diligimus auferre moliatur. Nec curat
antiquuis hostis hec faciens ut t̃rena tol¬
lat. s ut caritatem in nob̾ feriat. Nam in
odio repente exardescimus.⁊ dũ foris
inuicti esse cupimus intus grauiter
ferumur. Dum p᷑ua foris defendimus
intus amittimus maximam. Quia dũ
rem diligimus temporalẽ: uerã amittimꝰ
dilectionẽ. Oniis quippe qui nr̃a tollit.
inimicus est. S si odio habere ceꝑimus
inimicum: intus ẽ. qd̃ ꝑdimus. Cum gͦ
aliquid exterius aprorimo patimur:
contͣ occultum raptorẽ iiteriꝰ uigilemus
Qui nũꝙͣ meliꝰ uncit᷑: nͥ cum raptor ext̾ioi
amatur. Una quippe ⁊ sũma ẽ ꝓbatio ca¬
ritatis: si ⁊ ipse diligitur qui ad u̾satur. hĩc
est quod ipsa u̾itas ⁊ crucis patibulum su¬

Expanded text:
miorem contra nos proximum excitat, qui ea ipsa quae miorem contra nos proximum excitat, qui ea ipsa quae diligimus auferre moliatur. Nec curat antiquus hostis, haec faciens, ut terrena tollat, sed ut charitatem in nobis feriat. Nam in odium repente exardescimus; et dum foris invicti esse cupimus, intus graviter ferimur; dum parva foris defendimus, intus amittimus maxima, quia dum rem diligimus temporalem, veram amittimus dilectionem. Omnis quippe qui nostra tollit, inimicus est. Sed si odio habere coeperimus inimicum intus est quod perdimus. Cum ergo aliquid exterius a proximo patimur, contra occultum raptorem interius 1561 vigilemus, qui nunquam melius vincitur, nisi cum raptor exterior amatur. Una quippe et summa est probatio charitatis, si et ipse diligitur qui adversatur. Hinc est quod ipsa Veritas
Abbreviated transcription (Latin):
tio sit tenenda: ipse in sinuat qui ĩpleris¬
ꝙ scripture sue sentenciis. ⁊ amicos iu¬
bet diligi in se.⁊ inimicos diligi ꝓpter
se. Ille enim ueracit̃ caritatẽ habet qui
⁊ amicũ diligit indeꝰ⁊ inimicum dili¬
git ꝓpter deum. Nam sunt non nulli qͥ
diligunt ꝓximos s ꝑ affectum cognatio¬
nis ⁊ carnis. Qͥb camen in hac dilettione
sacͣ eloquia ñ contͣlicũt: s aliud est
quod sponte impendit᷑e nature aliud
qd̃ p̃ceptis dnĩcis ex car̾tate debet᷑ obedi¬
encie. hii nimirum ⁊ ꝓximum diligũt
⁊ tam̃ illa sublimia dilectionis sue pre¬
mia ñ assecũt᷑. qr amorem suum non
spũlit̾ s carnalit̃ ĩpendunt. Hoiide
cum dominus diceret hoc ẽ manclatum
meum ut diligatis in uitem ꝓtinus ad¬
didit sicut dilexi uos. Ac si aꝑte dicat.
Ad hoc amate: ad quod amaui uos. Qua
in re fratres kĩi sollert̃ intuendum ẽ:
quod antiquuis hostis dum m̃tẽ nr̃am ad
rerũ temporaliũ delectationẽ tͣhit: infir¬

Expanded text:
insinuat, qui in plerisque Scripturae suae sententiis et amicos jubet diligi in se, et inimicos diligi propter se. Ille enim veraciter charitatem habet, qui et amicum diligit in Deo, et inimicum diligit propter Deum. Nam sunt nonnulli qui diligunt proximos, sed per affectum cognationis et carnis, quibus tamen in hac dilectione sacra eloquia non contradicunt. Sed aliud est quod sponte impenditur naturae, aliud quod praeceptis dominicis ex charitate debetur obedientiae. Hi nimirum et proximum diligunt, et tamen illa sublimia dilectionis praemia non assequuntur, quia amorem suum non spiritaliter, sed carnaliter impendunt. Proinde cum Dominus diceret: Hoc est praeceptum meum, ut diligatis invicem, protinus addidit: Sicut dilexi vos. Ac si aperte dicat: Ad hoc amate ad quod amavi vos. 2. Qua in re, fratres charissimi, solerter intuendum est quod antiquus hostis, dum mentem nostram ad rerum temporalium delectationem trahit, infir