comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
utilitati deseruire. qd̃ qͦsdam
contingat de sublum corruere:
N sententia iungilum decretũ est
oe sermo scõꝵ ⁊ peticio. donec cog¬
noscant uiuentes. qd̃ dñatur
excelsus in regno hominũ. & cui¬
cumq uoluerit dabit illud. &
humillunũ hominem constituet
suꝑ eo. ut suꝑiꝰ iam diximus ꝑ
iugiles hoc loco sc̃os angłos int̾el¬
ligimꝰ. apło autẽ docente didiscimmꝰ
qr om̃s ad mministratorii spiritus
missi sunt ꝓpt̃ eos qui hereditatẽ
capiunt salutis. Salutis itaq nr̃e
cooꝑatores angłi ce diuine ordina¬
tionis munstri humana dispo¬
nunt. ꝓut cõmuni hominum
utilitati congruere dõ reuelan¬
te cognoscunt. Solet autẽ sepe
multoꝵ utilitati militare quod
quosdam contingit ex magno
sublimitatis culmine corruere
ut discant cet̾i ñ altum saꝑe
s de semet ipsis semꝑ hunilia
sentire. ⁊ inquolibet urtutum
culmine moꝵ ruinam timere

Expanded text:
utilitati deservire quod quosdam contingat de sublimi corruere. In sententia vigilum decretum est, et sermo sanctorum, et petitio, donec cognoscant viventes quod dominatur Excelsus in regno hominucunque voluerit dabit illud, et humillimum hominem constituet super eo . Ut superius jam diximus, per vigiles hoc loco sanctos angelos intelligimus. Apostolo autem docente, didicimus quia omnes administratorii spiritus missi sunt propter eos qui haereditatem capiunt salutis. Salutis itaque nostrae cooperatores angeli, et divinae ordinationis ministri humana disponunt, prout communi hominum utilitati congruere, Deo revelante, cognoscunt. Solet autem saepe multorum utilitati militare quod quosdam contingit ex magno sublimitatis culmine corruere, ut discant caeteri non altum sapere, sed de semetipsis semper humilia sentire, et in quolibet virtutum culmine morum ruinam
Abbreviated transcription (Latin):
ueniẽt uniu̾so orbi. Nam uͥtutes celorũ¬
mouebũtur. Sicut ficus mittit grossos su¬
os. id est fructus leues et uacuos. quia deꝰ
nemiius̃ ꝑmittit cadere qui illi seruiait u̾o
amore. Cum a uento mouet᷑ magno. qi
magnitudĩe ꝑsecucõnis uelut manes la¬
bentur. Sequit᷑. Et celũ recessit sic̃ liber
ĩuolutus. et omes montes et insule mote
sũt et reges terre. et pͥncipes et tͥbum. et
diuites et fortes. et om̃is seruus et liber
absconderũt se in spelũcis et petris mõciũ¬

Expanded text:
ervenient universo orbi. Nam virtutes comovebuntur . Sicut ficus mittit grossos suos, id est fructus leves et vacuos, quia Deus neminem permittit cadere, qui illi serviat vero amore. Cum a vento movetur magno, quia magnitudine persecutionis velut inanes labentur. Sequitur: Et coelum recessit sicut liber involutus, et omnes montes, et insulae dest: Et reges terrae, et principes, et tribuni, et divites, et fortes, et omnis servus et liber absconderunt se in speluncis et petris montiu
Abbreviated transcription (Latin):
et stelle ceciderũt suꝑ terrã. sicut ficus mit¬
tit grossos suos: cum a uento magno mo¬
uet: Dum appinqͣt finis uisionis. uidet
et narrat ea que uent᷑a sunt cura finem
temporis. In isto namq capitło describit
tͥbułonem in dieb antixp̃i uentum̃. et tyr̃a¬
indẽ dyabolicã imꝑio xp̃i refrenandã. Et
uidi cum aꝑuisset sigillũ sextũ id est cp̃ns
seqñtis occultũ. et erre t̾re motꝰ. id est terre¬
na diligigẽtiũ motꝰ. ftũs est magnꝰ. apte
addit magnꝰ. qui cũ sꝑ̃ reprobi moucãtur
ad infcrendũ mala bonis: temꝑe antup̃i
magis seuiet furor crudelitatis. Et sol fc̃s
est niger tanqͣm saccus cilicinus. Quia i¬
xp̃s uerus sol iusticie ingrescet. eo qd̃ noc mi¬
inculis nec p̾dicacõne cdarescet. Et lua
faita est sicut sanguis totai. Quia sc̃a ec̃ca
ubiq paciet᷑ trudelitat̾e ꝑsecucõnis effusio¬
ne sangiũs. Et stelle ceciderũt super teriã.
quia multi qui uidebãt᷑ esse stelle per fideis

Expanded text:
 terram, sicut ficus mittit grossos suos cum a vento magno movetur . Dum appropinquat finis visionis videt et narrat ea quae ventura sunt circa finem temporis. In isto namque capitulo describit tribulationem in diebus Antichristi venturam et tyrannidem diabolicam imperio Christi refrenandam. Et vidi cum aperuisset sigillum sextum, id est temporis sequentis occultum. Et ecce terraemotus, id est terrena diligentium motus factus est magnus; apte addit magnus, quia, cum semper reprobi moveantur ad inferendum mala bonis, tempore Antichristi magis saeviet furor crudelitatis. Et sol factus est niger, tanquam saccus cilicinus, quia Christus verus sol justitiae nigrescet, eo quod nec miraculis, nec praedicatione clarescet. Et luna facta est sicut sanguis tota, quia sancta Ecclesia ubique patietur crudelitatem persecutionis, effusione sanguinis. Et stellae ceciderunt super terram, quia multi qui videbantur esse stellae per fidei
Abbreviated transcription (Latin):
tes. contͣ impetꝰ temptacõnũ. Et om̃is ser¬
uus et liber. qͣncũ ad condõm. uł qnͣtũ ad
cõiugii copłacõnem aut lib̾tatẽ. Et abscõ¬
derũt se in spelũcis et penris mõcium. Imi¬
tando secretã et firmã conu̾sacõm sublimi-¬
um scõrũ. Et dicent mõtib et petris. so
est sublimiib et firmis in fide sc̃ĩs. Cadite
suꝑ nos: per piam affeccõm. et absconditei
nos per ur̃am int̾cessionẽ. a facie. idẽ. ab
aĩadu̾sione. sedẽtis suꝑ thronũ id est regnã
Possũt tam̃ quedã de hiis que dc̃a sũt ad
liũm intłłigi. ut scilz hoĩes in illis diebus
in ĩspelũcis et petris pre tiõre suit se ab¬
sconsuri: et ab ip̃is se uelint oꝑiri subiũ¬

Expanded text:
ontra impetus tentationum. Et omnis servus liber, quantum ad conditionem, vel quantum ad conjugii copulationem aut libertatem. Et absconderunt se in speluncis et petris montium, imitando secretam et firmam conversationem sublimium sanctorum: Et dicent montibus et petris, id est sublimibus et firmis in fide sanctis: Cadite super nos, per piam affectionem, et abscondite nos, per vestram intercessionem, a facie, id est ab animadversione, sedentis super thrPossunt tamen quaedam de his quae dicta sunt ad litteram intelligi, ut scilicet homines in illis diebus in speluncis et petris prae timore sint se absconsuri, et ab ipsis se velint operiri
Abbreviated transcription (Latin):
de faciliꝰ est nemĩe obstãte qͣm repugnãti¬
b hostib ciuitatẽ introire. et nt solũ int̾
infideles fidem seruasse uel se estimet solũ
inter malos bene uixisse et ob hoc in u
antiphas imitando: cciã mortẽ pro xp̃o
si uẽce fu̾it sustineat. Nam sequit᷑. Et
in dieb illis. si uidelz tius. subaudis fu
it antiphas testis meus fidelis qui oc¬
cisus est apud uos ido ẽ in ꝑgamo ubi se¬
des est sathane. nõ a bonis sed a malis
in quib sathanas regnat. Quasi eũ ꝑ
antipham corroborãdo: patent᷑ dice̾t. lau¬
do quidẽ qd̃ int̾ malos usq modo bene
uixisti. qd̃ in fide mea ser ꝑseu̾asti. Sed
caue. ne te solidũ esse credas et in hoc
uel in illo deficias. Sed memẽto anti¬
phas testis mei ⁊ fidelis et pro me us¬
q ad morte. sustine illius exemplo per¬
secucõm p̃ue nacõnis. Nec eciã de mͦi¬
to głiers: si in alt̾utro defec̃̾is. quia an

Expanded text:
de facilius est, nemine obstante, quam repugnantide facilius est, nemine obstante, quam repugnantibus hostibus, civitatem introire. Et ne solum inter infideles fidem servasse, vel se aestimet solum inter malos bene vixisse, et ob hoc in utAntipas imitando etiam mortem pro Christo, si necesse fuerit, sustineat. Nam sequitur: Et in diebus illis, videlicet tuis, subaudiendum fuit, Antipas testis meus fidelis qui occisus est apud vos, id est in Pergamo ubi sedes est Satanae, non a bonis, sed a malis in quibus Satanas regnat. Quasi eum per Antipam corroborando, patenter diceret, laudo quidem quod inter malos usque modo bene vixisti, quod in fide mea perseverasti. Sed cave ne te solidum esse credas, et in hoc, vel in illo deficias, sed memento Antipas testis mei fidelis, et pro me usque ad mortem sustine illius exemplo persecutionem pravae nationis. Nec etiam de merito glorieris si in alterutro profeceris, quia An
Abbreviated transcription (Latin):
istos longe a deo remotos fuisse: in quibꝰ
sathanas nõ uiam sed sedẽ ꝑhibet᷑ ha¬
buisse qualis autẽ qnͣtus q iste in bo¬
no int̾ malos extitit: incũfeste declat
cum subdit᷑. Et tenes nomẽ meũ. et
nõ negasti fidem incã. uere enĩ mag¬
nũ et laudabile fuit int̾ infideles nonis
eius tenere et in ꝑsecucõne eorũ fidem eius
nõ negare. Sed qd̃ premisit. cenes nomiẽ incũ.
hec subseq̃nter exposuit. cum subiuxit. et nõ
negasti fidem meam. Nomẽ namq dñi et fi¬
dem dñi idem esse intelłigimꝰ. Quid est eĩ
baptizari in scẽ trinitatis nomũe: nisi baptiza¬
ri in eius fide: Sicut eciã aliqͣ res ĩnotescit in¬
ꝑ nomĩe ita deus a nobis cognostit᷑ fide. In
hoc itaq est rector ꝑgani ualde laudabilis ex¬
titit: qd̃ inter malos boisꝰ fuit et inter ĩti¬
deles fidem xp̃i tenuit et nõ negauit. Nã
multo leuius est inter bonos bene agere:
qͣm int̾ infideles fidem seruare. Sicut ual¬

Expanded text:
istos longe a Deo remotos fuisse, in quibus Satanas non viam, sed sedem perhibetur habuisse. Qualis autem, quantusque iste in bono inter malos exstiterit, manifeste declarat cum subditur, et tenes nomen meum, et non negasti fidem meam. Vere enim magnum et laudabile fuit inter infideles nomen ejus tenere, et in persecutione eorum fidem ejus non negare. Sed quod praemisit, tenes nomen meum, hoc subsequenter exposuit cum subjunxit, et non negasti fidem meam. Nomen namque Domini, et fidem Domini idem esse intelligimus. Quid est enim baptizari in sanctae Trinitatis nomine, nisi baptizari in ejus fide? Sicut etiam aliqua res innotescit in nomine, ita Deus a nobis cognoscitur fide. In hoc itaque rector Pergami valde laudabilis exstitit, quod inter malos bonus fuit, et inter infideles fidem Christi tenuit, et non negavit. Nam multo levius est inter bonos bene agere, quam inter infideles fidem servare. Sicut val
Abbreviated transcription (Latin):
& archa post ip̃m in illã t̾rã
lacte & melle manantẽ in suꝑ
nam illam ⁊ sempit̾nã iocundita¬
temi ut tandẽ aliqñ facie ad faci¬
em uideat ⁊ qd̾ multo desid̾io tan¬
toꝑe ante qͥsierat. Transeat gͦ gnͣ¬
dis illa tot desiderioꝵ tͤma tnͣsecit¬
& theorica illa mͣ̃telligentie archa
in illa pat̾na oe et̾na gaudia ut
uł te̾ iordanis liberũ cirsum reci¬
piat. & om̃is humanꝰ affectꝰ licent̾
ce libere in om̃e se bñplacitũ uol¬
uat : ce humanꝰ animꝰ utpote sum¬
mis spĩtalib bonis firmit̾ ĩ mobili¬
t̾ q inherens. in reb ext̾iorib ⁊ infe¬
riorib nchil contͣdictõnis inueniat.
Ni fallor illa q̃ suꝑiꝰ intrmu̾at un¬
da maiori qm pͥus impotu in alue¬
um suũ recurret ⁊ laciꝰ expandet
modũ ꝙ pͥstine limitatõnis excedet
eo qd̾ amor uͥꝙ creat᷑arũ maioris
incendiis alim̾ta ub̾rima reꝑiat
& ob hoc qͣqͣuersum feruentiori de

Expanded text:
t arca post ipsum in illam terram t arca post ipsum in illam terram lacte ernam illam et sempiternam jucunditatem, ut tandem aliquando facie ad faciem videat, quod multo desiderio tantopere ante quaesierat. Transeat ergo grandis illa tot desideriorum turma; transeat et theorica illa intelligentiae arca in illa interna et aeterna gaudia, ut vel tunc Jordanis liberum cursum recipiat, et omnis humanus affectus licenter et libere in omne se beneplacitum volvat, et humanus animus utpote summis spiritualibusque bonis firmiter immobiliterque inhaerens in rebus exterioribus et inferioribus nihil contradictionis inveniat. Ni fallor, illa quae superius intumuerat unda, majori quam prius impetu in alveum suum recurret, et latius expandet, modumque pristinae limitationis excedet; eo quod amor Verbi creaturarumque majoris incendii alimenta uberrima reperiat, et ob hoc quaquaversum ferventiori de
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ oberit desid̾ioꝵ fluenta ꝓ uoto
tũ diriuare. huiꝰ ut arbitor lib̾ta¬
tis licentiã ꝓph̾a sꝑabat ⁊ suspira
bat cũ psallenlo ꝓclamaret. uo¬
luntaria oris mei bñeplacita fac
dñe. Sepe ce supͣmodũ sunt alia
uoluntaria oris: ce bñplacita cor
sunt ea ꝑsepe q̃ placent ex senten¬
tiał atq alia ea q̃ placent ex cõ¬
cupiscentia. Illa placent ex iudi¬
tio: ista ex desid̾i̾o. Illa ex diffim¬
tõne: ista ex delectatone. Rogat
gͦ ꝓph̾a ut eadẽ ip̃a q̃ sunt uoti¬
ua sint & bñplacita ⁊ ut in unũ
conueniant sibi q semꝑ occiri¬
rant. uotũ &e bñplacitũ: senten¬
tia &e concupiscentia: ruditiũ
⁊ desid̾ium: diffiitõ ⁊ delectato̾.
Ualuntaria oris mei bñplacita
fac dñe : ut qͥcqͥ. placet ex discre¬
tone plaoratet ex delectatõne: &
sola libeant ex delectatõne: q̃ li¬
cent ex delib̾atone. Transeat gͦͥ
tͣnseat popłs hebreoꝵ i taͣiseat &e¬

Expanded text:
ergo oberit desideriorum fluenta pro voto ergo oberit desideriorum fluenta pro voto tum derivare. Hujus, ut arbitror, libertatisret: Voluntaria oris mei beneplacita fac, Domine . Saepe et supra modum sunt alia voluntaria oris et beneplacita cordsunt ea persaepe quae placent ex sententia, atque alia ea quae placent ex concupiscentia. Illa placent ex judicio, ista ex desiderio. Illa ex diffinitione, ista ex delectatione. Rogat ergo Propheta ut eadem ipsa quae sunt votiva, sint et beneplacita, ut in unum conveniant sibique semper occurrant, votum et beneplacitum, sententia et concupiscentia, judicium et desiderium, diffinitio et delectatio. Voluntaria oris mei beneplacita fac, Domine, ut quidquid placet ex discretione placeat ex delectatione, et sola libeant ex delectatione quae licent ex deliberatione. Transeat ergo, transeat populus Hebraeorum; transeat e
Abbreviated transcription (Latin):
tias sp̾c extinguere: s accendere:
ñ refrig̾are s acrꝰ inflãmare. Qͥc¬
qͥd ext̾ius qͥcqͥd int̾ius ocurrerit. sp̃i¬
tali amori diuine dilectõni alim̃¬
ta ministrabit. Te absoꝑdubio am-¬
mꝰ delectabit᷑ ext̾ius. Delectabit᷑ in¬
pascua inueniet. Tẽ reu̾tent᷑ aq̃
iordanis in alueũ suũ: & fluent si¬
cut ante consueuerant. iordanis al¬
desid̾ia unta cõmodi sui appetitũ
huc illucꝙ dirniant᷑. Q putas ten¬
dit huimi decirsus aqͣrũ nͥ in bñ¬
placitũ: Qͥb g̾ ẽ aqͣs ut añ consue¬
u̾ant currẽ ⁊ nͥ b̾nplacitũ seqͥ ⁊ ap¬
p̾hendere : Nat᷑alit̾ qͥdẽ om̃is appe¬
tit᷑ ad cõmodũ tͣhit᷑ ce huiꝰ aluei duc¬
tum seqͥ in suo illic desid̾io nemo ꝓ¬
hibet᷑. multa hic placent q̃tñ ñ
decent: &e iccͥco fieri non debent. Ne¬
cc̃e ẽ gͦ in hac sepe uita aqͣrum im¬
petũ colab̾e : ⁊ concupiscentiaꝵ
iuolentiam iurilit̾ frangͥe. ⁊ ichꝰ¬
illic libebit: nͥ qd̾ ⁊ licebit. Nich̾

Expanded text:
s exstinguere, sed accendere; non refrigerare, sed acrius inflammare. Quidquid exterius, quidquid interius occurrerit, spirituali amori, divinae dilectioni alimenta ministrabit. Tunc absque dubio animus delectabitur interius, et delectabitupascua inveniet. Tunc revertentur aquae Jordanis in alveum suum, et fluent sicut ante consueverant. Jordanis aldesideria juxta commodi sui appetitum huc illucque derivantur. Quo putas tendit hujusmodi decursus aquarum nisi in beneplacitum? Quid ergo est aquas ut ante consueverant currere, nisi beneplacitum sequi et apprehendisse? Naturaliter quidem omnis appetitus ad commodum trahitur, et hujus alvei ductum sequi in suo illic desiderio nemo prohibetur. Multa hic placent, quae tamen non decent, et idcirco fieri non debent. Necesse est ergo in hac saepe vita aquarum impetum cohibere, et concupiscentiarum violentiam viriliter frangere. Niillic libebit, nisi et quod licebit. Nihil
Abbreviated transcription (Latin):
contemplatõnis nr̃e archã intͦ
ducere ⁊ non iam ꝑ specłm & in
enignate s facie ad faciẽ uid̾e̾:
cum tenuerimꝰ accu qd̾ in tm̃ te¬
nemꝰ affectu iã ult̾ius necc̃e non
erit iordanẽ aluei sui fluenta sus
le hoc induerit incorruptionẽ
sit ut adhuc nec̃oe sit castigare
corpꝰ ce in seruitutẽ redigere at¬
ꝙ etiã t̃c mortificar i totadie:
qñ iusti xp̃o etiã testante fulge¬
bunt sĩc̃ sol in regno pr̃is sur:
& tollet᷑ impiꝰ ne uideat głam
di. Non nobis ampliꝰ dicet᷑ om

Expanded text:
ntemplationis nostrae arcam illuc ducere, et non jam per speculum et in aenigmate, sed facie ad faciem videre, cum tenuerimus actu quod interim tenemus affectu, jam ulterius necesse non erit Jordanem alvei sui fluenta susple hoc induerit incorruptionem,sit, ut adhuc necesse sit castigare corpus, et in servitutem redigere, atque etiam tunc mortificari tota die: Quando justi, Christo etiam testante, fulgebunt sicut sol in regno Patris sui , et tolletur impius ne videat gloriam Dei. Non nobis omnino dicetur am
Abbreviated transcription (Latin):
uam t̾ram: uixta qd̾ ip̃a crea¬
t᷑a liberabit᷑ a seruitute corrup¬
tõnis in lib̾tatẽ filioꝵ d̾i. Et licz
increaturis decor sit tẽ qm mͦ inrõ¬
ꝑabilit̾ maior atq uenustior cor¬
ꝑeis ꝙ oblectam̃tis dulcor ꝓpensi¬
or atqꝵ iocundior⁊ nichil erit qd̾
concupiscentias sp̃c i̾minuere pꝰ¬
sit: in om̃ib his q̃ sensus corpe¬

Expanded text:
uxta quod ipsa creatura liberabitura servitute corruptionis in libertatem filiorum Dei. Et licet in creaturis decor sit tunc quam modo incomparabiliter major atque venustior, corporeisque oblectamentis dulcior, propensior atque jucundior, nihil erit quod concupiscentias spiritus imminuere possit in omnibus his quae sensus corp
Abbreviated transcription (Latin):
cul dubio in hac parte huma¬
nus intellectus cecus est a
natiuitate et necesse habet
cotidie dño clamare. Illumi¬
ira ocłos meos. ꝓfecto siqui
que eiusmodi sunt in hac
corruptibili carne uidere
potuit. ꝑ m̃tis excessum su¬
pra semet ipsum ductus fu¬
it. ⁊ in eo qd̃ uidit intellectꝰ
humani metas ñ ꝓpͥa indu¬
stria s exreuelatione diui¬
na tnscendit. s qͥcquid in
hainc modũ humana exꝑi¬
entiea potuit attingere cõ¬
stat nimirũ illud non ad ħ:
s ad alud contẽplationis
genus ꝑtinere. Quantũcũq
inhac consid̾atione ingeni
tuũ dilatau̾is. scientiam
tuam ad plenum cubitũ
extendere non poteris:
Quod nec illa negligere debe¬
mus q̃ ñ nͥ ex ꝑte cõphendimꝰ.

Expanded text:
rocul dubio in hac parte humarocul dubio in hac parte humanus intellectus caecus est a nativitate, et necesse habet quotidie Domino clamare: Illumina oculos meos . Profecto, si quis quae hujusmodi sunt in hac corruptibili carne videre potuit, per mentis excessum supra semetipsum ductus fuit, et in eo quod vidit intellectus humani metas, non propria industria, sed ex revelatione divina transcendit. Sed quidquid in hunc modum humana experientia potuit attingere, constat nimirum illud non ad hoc, sed ad aliud contemplantis genus pertinere. Quantumcunque ergo in hac consideratione ingeniutuum dilataveris, scientiam tuam ad plenum cubitum extendere non poteris CAPUT XV. Quod nec illa negligere debemus, quae nonnisi ex parte comprehendim
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc speclationis gradu com¬
prebendi non possunt .xiiii.¬
ed in pͥma ce sccła consid̾¬
atione scientiam tuam
usq ad cubitum extend̾e po¬
tes. nam in t̾cia omĩno ñ poteᷤ.
ubi enun ad id qd̾ sciri opor¬
tet instrum̃tum idoneum
habes. ibi ꝓcul dubio qͣsi rate
certitudinis cubitũ tenes. eo
q̃ rei cognoscende noticiam ꝑ
expientiam caꝑe ualeas. Qua¬
si eñi ad plenum cubitum sci¬
entia tua excrescit. cum ad cer¬
titudinis firmitatẽ ꝑ exꝑũntũ
attingit. S qͣm queso non do¬
ceat ꝓpͥa exꝑientia quid sit
uelle uł quid sit scire: Nonne
legit hoc unusquis Euociẽs
uoluerit in ꝓpͥo corde: Num¬
qͥdnam ignoras qͣm infinita
uelis. qm infinita nolis. qmͣ ĩ¬
numera scias. qmͣ innumera
nescias: s numqͥd quomͦ ui¬
des uoluntatẽ tuam qͦmͦ no¬
sti cogitationẽ tuã potes eque
uidere.ul nosse anime tue sub¬
stanciam: Quis in qm inhae
adhuc carne positus animã
suam uł qͣmlibet sp̃italem sõ¬
stantiam insua puritate

Expanded text:
in hoc speculationis gradu comprehendi non possunt. Sed in prima et secunda consideratione scientiam tuam, usque ad cubitum extendere potes, nam in tertia omnino non potes. Ubi enim ad id quod sciri oportet instrumentum idoneum habes, ibi procul dubio, quasi rarae certitudinis cubitum tenes, eo quod rei cognoscendae notitiam, per experientiam capere valeas. Quasi enim ad plenum cubitum scientia tua excrescit, cum ad certitudinis firmitatem, per experimentum attingit. Sed quem, quaeso, non doceat propria experientia quid sit velle, vel quid sit scire? Nonne legit hoc unusquisque, quoties voluerit in proprio corde? Nunquidnam ignoras quam infinita velis, quam infinita nolis, quam innumera scias, quam innumera nescias? Sed nunquid quomodo vides voluntatem tuam, quomodo nosti cogitationem tuam, potes aeque videre, vel nosse animae tuae substantiam? Quis, inquam, in hac adhuc carne positus, animam suam, vel quamlibet spiritualem substantiam in sua puritate
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ ꝓfit̾i possis qͥa iordanis conu̾¬
sus est retͦrsũ. hec causa ut
guit nec p̾uduit ÷ eo qd̾ ũacit̾
agnou̾it: qr bonũ ẽ confiteri
dño: ce psalłe nomini tuo altis¬
sime. Inde ẽ illa fuma ꝓfessio:
ce deuota ꝓmissio. Confitebor dño
nimis in ore meo : ce in medio ml¬
toꝵ laudabo eũ. Nonne iudeũ
se ẽẽ uoluit cũ dixit: lauda aĩa
nis deorsũ fluere ꝓhibuit ⁊ cum
animã suam blanda allocutõ¬
ne ãmonuit: Sꝑa in d̾o qm̃ ad
huc confitebor illi: salutare
uultꝰ mei &e d̾s meus. Nonne
iordanis fluenta conu̾̃ti desid̾a¬
uit. cũ ait. Conu̾tere anima
mea in reqͥem tuã : qͥa dñs bñ¬
fecit tͥ: Miror si h audiens &
cui dignet᷑ dn̾s ostend̾e̾ tã grande
miracłm : ut cũ ꝓpha psallere pos¬
sis: qͥa iordanis conu̾sus est retͦi¬

Expanded text:
ter profiteri possis, quia Jordanis conveter profiteri possis, quia Jordanis conversus est retrorsum! Haec causa, utguit, nec puduit, eo quod veraciter agnoverit quia Bonum est confiteri Domino, et psallere nomini tuo, Altissime . Inde est illa firma professio et devota promissio: Confitebor Domino nimis in ore meo, et in medio multorum laudabo eum . Nonne Judaeum se esse voluit, cum dixit: Lauda, anima nis deorsum fluere prohibuit cum animam suam blanda allocutione admonuit? Spera in Deo, quoniam adhuc confitebor illi, salutare vultus mei, et Deus meus . Nonne Jordanis fluenta converti desideravit, cum ait: Convertere, anima mea, in requiem tuam, quia Dominus benefecit tibi . Miror si hoc audies, et cui dignetur Dominus ostendere tam grande miraculum, ut cum Propheta psallere possis; quia Jordanis conversus est ret
Abbreviated transcription (Latin):
ed ñe illud consideremus
qͦm ad confessionem lau¬
dis: soleat fieri conu̾sio
mꝰ⁊ hoc cerciꝰ exꝑiendo qm loq̃¬
do ꝓbamꝰ. Deniq satage ce tu
confit̾i. mirari. uen̾ari d̾i potũ¬
ccit᷑ sis qͥa qnͣto plus laudabis:
tanto ardentiꝰ amabis. Ne te
gͦ pigeat diuinam gra̾m mul¬
tũ laudare ut multũ ames : mł¬
tũ amare. ut multũ desid̾es. Q¬
to enĩ uehementiꝰ desid̾abis: tan¬
to citiꝰ obtinebis qd̾ multũ con¬
cupiscis. Ama qd̾ prius contẽp¬
nebas. contepue qd̾ pͥus ama-¬
bas ce secutꝰ sis: qͥa comu̾sus est
iordanis. Dilige dm̾. despice muni¬
dũ: ce u̾e fatebor qͥa iordanis cõ¬
uersus ẽ retͦrsum. Quał q̃so ista
est conu̾sio iordanis: qmͣ mira¬
bilis qm laudabił. qmͣ amabilis:
totũ impetũ amoris. totã inim¬
datõnem dilectõnis. totã asstu¬
entiã delectatõnis magna cũ
festmatone curi̾e ñ deorsũ
s sursũ q̃rere q̃ sursũ sunt
ñ q̃ suꝑ t̾ram: ita ut ueraci¬

Expanded text:
ed nunc illud consideremus, quomodo ad confessionem laudis soleat fieri conversiomus, hoc citius experiendo quam loquendo probamus. Denique satage et tu confiteri, mirari, venerari Dei potencertus sis quia, quanto plus laudabis, tanto ardentius amabis. Ne te ergo pigeat divinam gratiam multum laudare, ut multum ames; multum amare, ut multum desideres. Quanto enim vehementius desiderabis, tanto citius obtinebis quod multum concupiscis. Ama quod prius contemnebas, contemne quod prius amabas, et securus sis, quia conversus est Jordanis. Dilige Deum, despice mundum, et vere fatebor quia Jordanis conversus est retrorsum. Qualis, quaeso, ista est conversio Jordanis: quam mirabilis, quam laudabilis, quam amabilis, totum impetum amoris, totam inundationem dilectionis, totam affluentiam delectationis, magna cum festinatione currere non deorsum, sed sursum, quaerere quae sursum sunt, non quae super terram; ita ut veraci
Abbreviated transcription (Latin):
seducet habitãtes in tera. id est celestib prepo¬
uentes t̾rena. per signa que data. id est per
missa sũt illi facere in conspectu bestie co ẽ
cisionis. Et uixit per sil̾acõnem resurrectõis.
Et datũ est illi per diuinã ꝑmissionẽ: ut
daret per iguis descensionẽ sp̃m: uidelz ma
lignũ. ꝓmaginẽ bestie: confõrntis ĩpietatiᷤᷤ
autixp̃iane et ut loquat᷑ ymago bestie ua¬
riis scilz linguis. sicut per sp̃m scm̃ datũ est
apłĩs. Et faciet ut quitũq nõ adorauenĩt
ymaginẽ bestie. per exhibicõnẽ honoris.
occidant: morte corporis. alit̾. ymaginem
antixp̃i facit mat̾alem: sicut nos ymagi
per incantacõnes faciet loqui. et per hoc
homñes seduci. et adorare contẽpnẽtes occi¬
di. et quia cogit homĩes nõ solũ ad tenẽ¬
dam obserurãciam illius nephande religio¬
nis. Sed ad tenẽdam nouã consuetudinẽ
negociacoius. apte subiũgit᷑. Et faciet õ¬

Expanded text:
seducet habitantes in terra, id est coelestibus praeposeducet habitantes in terra, id est coelestibus praeponentes terrena, per signa quae data, id est, permissa sunt illi facere in conspectu bestiae, id ecisionis, et vixit per simulationem resurrectionis. Et datum est illi, per divinam permissionem, ut daret, per ignis descensionem, spiritum, videlicet malignum, imagini bestiae, conformantis impietati antichristianae, et ut loquatur imago bestiae, variis scilicet linguis, sicut per Spiritum sanctum datum est apostolis. Et faciet ut quicunque non adoraverint imaginem bestiae, per exhibitionem honoris, occidantur, morte corporis. Aliter, faciet imaginem Antichristi materialem, sicut nos corporer incantationes faciet loqui, et per hoc homines seduci, et adorare contemnentes occidi. Et quia cogent homines non solum ad tenendam observantiam illius nefandae religionis, sed ad tenendam novam consuetudinem negotiationis, apte subditur: Et faciet om
Abbreviated transcription (Latin):
data sũt illi facere. in conspectu bestie. dicẽs
hĩtantib in term ut faciant ymagnnẽ besti¬
e que ht̃ plagam gladii et uiat. Et datũ
est ut daret sp̃m ymagiu bestie. et ut loq̃¬
tur ymago bestie. et faciat ut quicũq nõ
ad orauũt ymagniẽ bestie occidant᷑. Et fa¬
ciet om̃es pusillos et magnos et duures et
pauperes et liberos et seruos hr̃e caracterem
in manu dexira aut in frontibz suis. et ne:
quis possit ciere aut uendere nisi qui ht cã¬
raiterẽ bestie aut nomẽ aut nũm nõis eius.
bis bieuitꝰ hic comp̾hendit. Scdã ergo besti¬
a que de terra ascẽdit signa magna fecit. qr
uniu̾sitas illorũ qui de xp̃o ad antixp̃t con¬
lidior falsis mirticulis cooꝑante dyabolo cor¬
ruscabit. quib p̃dicacõnem suam apud a¬
postatas hoĩes roboraibit. Faciet ecit̃ ignẽ
de celo descendẽtem in terram in conspeau
hõnu ut stupore tanti miracłi quosl ĩ fi¬
de infirmos a xp̃o trahat ad antixp̃m. Qe

Expanded text:
illi facere in conspectu bestiae, dicens habitantibus in terra ut faciant imaginem bestiae quae habet plagam gladii, et vixit. Et datum est illi ut daret spiritum imagini bestiae, et ut loquatur imago bestiae; et faciat ut quicumque non adoraverint imaginem bestiae occidantur. Et faciet omnes pusillos, et magnos, et divites, et pauin dextera manu, aut in frontibus suis: et ne quis posset emere aut vendere, nisi qui habet characterem bestiae, aut nomen, aut numerum nominis ejus. bis breviter hic comprehendit. Secunda ergo bestia quae de terra ascendit signa magna fecit, quia universus illorum qui de Christo ad Antichristum conlidior, falsis miraculis, cooperante diabolo, coruscabit, quibus praedicationem suam apud apostatas homines roborabit. Faciet etiam ignem de coelo descendere in terram in conspectu hominum, ut stupore tanti miraculi quoslibet in fide infirmos a Christo trahat ad Antichristum. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
est extm ciuitatẽ. Mutit etem̃ xp̃s magni
consilii angłs falcẽ suam et teriã iudiciũ
ex̾rendo et uindemiabit uineam terie per¬
secte malos anfereudo. et mittet in lacum
nre dei magnũ cos in infero condẽpnãdo.
et caloabit᷑ per eorũdẽ pũicõnem. extra ã¬
tatem scãm uidel ierłm celestem. Sancta
quippe ciuitas suꝑna sicut ent ĩ mimis ab
om̃i culpa: ita ab om̃i pena erit aliena. Et
lacus ire dei exira eam calcabitͤ: quia dãp¬
natorũ cong̾garõ in inferuo pũietur. conti¬
nens itaq hic ponit᷑ pro contẽco lacus
eñi calcabit᷑. quia in lacũ dampnãdi cal¬
cabũtur. Et quia et̾ua illa dampciõ nõ
solum crutiabit dampiatos homĩes sed
eciã demones. unde sequit᷑. Et exiuit sã¬
gius de lacu usq ad frenos equorũ. Quia
crudelitas eterne dãpnacõnis non cantũ
cruciabit p̃uos homĩes qui sũt equi dẽo¬
nũ. Sed et ip̃os demonos qui sũt rectore
prauorũ hõim. ¶uiꝰ dampcõnis aꝑcius rõ

Expanded text:
 extra civitatem. Mittet etenim Christus magni consilii angelus falcem suam in terram, judicium exercendo, et vindemiabit vineam terrae, perfecte malos auferendo, et mittet in lacum irae Dei magnum eos, in inferno condemnando, et calcabitur lacus per eorumdem punitionem, extra civitatem squippe civitas superna sicut erit immunis ab omni culpa, ita ab omni poena erit aliena. Et lacus irae Dei extra eam calcabitur, quia damnatorum congregatio in inferno punietur. Continens itaque hic ponitur pro contento. Lacus enim calcabitur, quia in lacum damnati calcabuntur. Et quia illa aeterna damnatio non solum cruciabit damnatos homines, sed etiam daemones, bene sequitur: Et exivit sanguis de lacu usque ad frenos equorum. Quia crudelitas aeternae damnationis non tantum cruciabit pravos homines qui sunt equi daemonum, sed et ipsos daemones, qui sunt rectores pravorum hominum. Cujus dam
Abbreviated transcription (Latin):
nentẽ et regnãtem dĩnitatem similẽ filio ho¬
niuis. quia iam ĩpassibilis et ĩmortalis fãs
metas hũane fragilitatis tñscendit. In hoc
eñ quodãmõ nõ iam filius sed similis filio
hom̃is in sacra uisione apparuit: qd̾ a mor¬
te impassibilis et ĩmortalis resurrexit. Hñ¬
tem in capite suo coronã auream. coronam
per et̾nitatem infinalitatẽ. aureaui. ꝓpter
sapĩe claritatẽ. Et in manũ sua falcẽ acu¬
tam id ess iudiciariã siñam. ht̃ coronã: ut
iustos coronet. ht̃ falcem acutã: ut iuius¬
tos condẽpnet. Talis nimirũ iudex oĩi ĩ
sacra uisionc describit᷑: ut per ip̃am descͥp¬
cionem et bonis et malis debita stipendia
redditurꝰ agnoscat᷑. Sequit᷑. Et angelus
exiuit de templo clamãs uoce magna ad se¬
dentẽ suꝑ nubem. Mitte falcẽ tuam et mete:
quia uenit hora ut metat᷑. qũi aruit mes¬
sis terre. angłs iste scõrum ꝑfectorũ cetũ ex¬
primit. qui pro accełacõne aduentus iudici ᷤ

Expanded text:
em, similem Filio hominis, quia jam impassibilis et immortalis factus, metas humanae fragilitatis transcendit. In hoc enim quodammodo non jam filius, sed similis Filio hominis in sacra visione apparuit, quod a morte impassibilis et immortalis resurrexit. Habentem in capite suo coronam auream, coronam per aeternitatis infinalitatem, auream, propter sapientiae claritatem, et in manu sua falcem acutam, id est, judiciariam sententiam, habet coronam, ut justos coronet, habet falcem acutam, ut injustos condemnet. Talis nimirum judex omnium in sacra visione describitur, ut per ipsam descriptionem, et bonis et malis debita stipendia redditurus agnoscatur. Sequitur: Et alter angelus exivit de templo clamans voce magna ad sedentem super nubem: Mitte falcem tuam et mete, quia venit hora ut metatur, quoniam aruit messis terrae. Angelus iste sanctorum perfectorum diebus primit, qui pro acceleratione adventus judicis,
Abbreviated transcription (Latin):
d̾io głificandoꝵ hõim de exerendo et ex̾cẽ¬
do iudicio iudicẽ exorabit mite falc̃e tu¬
am acutã et uindemia botros uinee ĩre.
Per messẽ terre et botros uinee terre. cosdẽ
maloᷤ intelligimꝰ. sed tamẽ per uineam illos
quia dyabolo ad modũ uinee ad fruitifica¬
cõm mali maiori studio excolunt᷑ deti̾aciꝰ
habemꝰ. Qui et ip̃i cũ messione messis
terre uindemiabũt᷑: quia cum aliis repro

Expanded text:
derio glorificandorum hominum de exercendo et exerendo judicio judicem exorabit. Mitte falcem tuam acutam, et vindemia botros vineae terrae. Per messem terrae, et per botros vineae terrae, eosdem malos intelligimus, sed tamen per vineam, illos qui a diabolo ad modum vineae ad fructificationem mali majori studio excoluntur determinatius habemus. Qui et ipsi cum messione messis terrae vindemiabuntur, quia cum aliis mino
Abbreviated transcription (Latin):
acutam: quia cum xp̃o excebit iudiciariã
pĩtatem. Sequit: Et alter angls exiuit de
altari qui ht̃ p̃t̃tatem suꝑ ignẽ: et clama¬
uit uoce magna ad eum qui hẽbat falcem
acuram: dicẽs. Mitte falcem tuam acutã ⁊
uindemia botros uindemie terre. q̃n ma¬
ture sunt uue eius. Per istũ alterĩ auge

Expanded text:
acutam, quia cum Christo exercebit judiciariam acutam, quia cum Christo exercebit judiciariam acutam. Et alius angelus exivit de altari, qui habebat potestatem supra ignem; et clamavit voce magna ad eum qui habebat falcem acutam, dicens: Mitte falcem tuam acutam, et vindemia botros vineae terrae, quoniam maturae sunt uvae ejus. Et misit ange
Abbreviated transcription (Latin):
per studet in herere. sed quia saluator noster
p̃cibus suorũ benigne intẽdit. et sine mora
qd̃ salubrit̾ rogat᷑ implere satagit: congru¬
e subũigit᷑. Et misit qui sedebat suꝑ mibẽ
falcem suam in t̾ram et messuit tenũ An¬
głs quippe qui supͣ nubẽ sedit alt̾o angelo
rogante falcẽ in terrã misit et terrã mes¬
suit. quia iustus iudex in fine tp̃ris oranti¬
b scĩs iudiciũ excet et t̾rigenas de t̾ra
dice sedebit. et cum ip̃o mũdũ iudicabit:
bñ additur. Et alius angłs exiuit detẽ¬
ꝑlo qd̃ est in celo hñs et ip̃e falcẽ acutã
Iste nemimirũ angłs alius bonorũ apłoꝵ
cõuentent̾ intelligit᷑ cetus: qui est augłs
ꝓpter p̾dicacõnem. Alius scdm digͥtatem.
culmẽ saucte eccie in celo uel celesti conu̾¬
sacõne constitute apice sue sublimitatis
tnͣscendit. De quo deniq dicit᷑ qd̾ et ip̃e
cum angło suꝑ nubẽ sedente hũit falcem

Expanded text:
per studet inhaerere. Sed quia Salvator noster per studet inhaerere. Sed quia Salvator noster precibus suorum benigne intendit, et sine mora quando salubriter rogatur, implere satagit, congrue subjungitur: Et misit qui sedebat super nubem falcem suam in terram, et messuit terram. Angelus quippe qui supra nubem sedit, altero angelo rogante falcem in terram misit, et terram messuit, quia justus Judex in fine temporis orantibus sanctis judicium exercebit, et terrigenas de terra dice sedebit, et cum ipso mundum judicabit, recte additur. Et angelus alius exivit de templo quod est in coelo, habens falcem acutam. Iste nimirum angelus alius beatorum apostolorum convenienter intelligitur coetus, qui est angelus, propter praedicationem, alius, secundum dignitatem. culmen sanctae Ecclesiae etiam coelesti conversatione constitutae apice suae dignitatis transcendit. De quo denique dicitur, quod et ipse cum angelo super nubem sedente habuit falcem
Abbreviated transcription (Latin):
de templo exit: qd̾ mĩorib et inferiorib e¬
lectis uite m̃ito eciã offic̃õ p̃dicacõis enime¬
bit. Qui eciã uoce magna clamabit: quia
diem iudicii uenire. et lib̾acõnem et głifica¬
cõnem iustorũ magnis desidiis optabunt
et orabũt. mitte faltem tuam. id ẽ ex̾ce iu¬
diciũ. et mete io est collige de terra genꝰ hu¬
manũ. Quia uenit hora ut metat᷑ qm̃ aru¬
it messis terre. id est completo nũo tuorũ iã
consũpinata est. Nec ht̃ ultra locum nequi¬
cia malorũ. In hoc et eñ malorũ uniu̾sita ᷤ
adhuc locum ht̃ et uirescit. et per illacõnẽ
adu̾sitatis bonis ad excitiũ et augmentũ
uitutũ utilis existit. Que tũc penitꝰ exare¬
scait nec amplius et̾ne salutis scĩs ip̃os tͥbu¬
lando fructũ feret. cum in fine eorũdẽ scõrũ
nu̾o completo: ab eorũ hũiliacõne sterilis e¬
rit in mũdo. Que deuiq malorũ uu̾osita ᷤ
apte designat᷑ nouñe terre. quia t̾renis sẽ¬

Expanded text:
minoribus, et inferioribus electis vitae merito, vel officio praedicationis eminebit. Qui etiam voce magna clamabit, quia diem judicii venire, et liberationem, et glorificationem justorum magnis desideriis optabit et orabit. Mitte falcem tuam, id est exerce judicium, et mete, id est, collige de terra genus humanum, quia venit hora ut metatur, quoniam aruit messis terrae, id est, completo numero tuorum jam consummata est, nec habet ultra locum nequitia malorum. In hoc etenim malorum universitas adhuc locum habet, et virescit, et per illationem adversitatis bonis ad exercitium et augmentum virtutum utilis existit. Quae tunc penitus exarescet, nec amplius aeternae salutis sanctis ipsos tribulando fructum feret, cum in fine eorumdem sanctorum numero completo ab eorum utilitate sterilis erit in mundo. Quae denique malorum universitas apte designatur nomine terrae, quia terrenis sem
Abbreviated transcription (Latin):
falcem acutam. Ostensa suꝑius remun̾a¬
cõne bouorũ per qͣm inuitat ad eorũ consorciũ:
supponit dampnacõm impiorũ. ut per terro¬
rem ducat id ad idem ꝓpõitum. Et notandũ
qd̾ in ultĩo capło huiꝰ uisionis. q̃uadmn et ĩ
aliis uisionib agit de fine tp̃rs. Sic eni ip¬
sa sacra theologia seriem ordinat: ut a pͥnti¬
pio nascentis ec̾ce usq in finem temporis dedu¬
cat describẽs multiplices iustorũ tribulõnes
bem candidam et supͣ nubẽ sedentẽ similẽ si¬
lio hom̃is hñtem in capite suo coronã au¬
ream: et in manu eius falcẽ acutam. Et ui¬

Expanded text:
cem acutam . Ostensa superius remuneione bonorum per quam invitat ad eorum consortium, supponit damnationem impiorum, ut per terrorem ducat ad idem propositum. Et notandum quod in ultimo capitulo hujus visionis, quemadmodum et in aliis visionibus agit de fine temporis. Sic enim ipsa sacra theologia seriem ordinat, ut a principio nascentis Ecclesiae usque in finem temporis eam deducat, describens multiplices justorum tribulationes bem candidam, et super nubem sedentem similem Filio hominis, habentem in capite suo coronam auream, et in manu sua falcem acutam. Et
Abbreviated transcription (Latin):
arbitror ad ꝓfundiorem intelligẽ¬
tiam ꝓuocamur. damel inquit
cuiꝰ nom̃ balthasar sccł̃m nom̃ dĩ
mei. Ilud autem hoc loco p̃moñe
iam uolumus. quod multa scͥp¬
turarum loca ineptum aliqͥd ist
ꝑũsum sonant iuxta historiam
que tñ nuistice discussa rectum ali¬
qͥd locuntur uixta sp̃italem intel¬
ligentiam. slam qd̃ damel a rege
sccłi nom̃ dĩ sui balthasar dr̃ qͥd¬

Expanded text:
arbitror, ad profundiorem intelligenarbitror, ad profundiorem intelligentiam provocamur. Daniel, inquit, cujus nomen Balthassar, secundum nomen Dei mei. Illud autem hoc loco praemonere jam volumus, quod multa Scripturarum loca ineptum aliquid vel perversum sonant juxta historiam, quae tamen mystice discussa, rectum aliquid loquuntur juxta spiritalem intelligentiam. Nam quod Daniel a rege, secundum nomen Dei sui Balthassar d
Abbreviated transcription (Latin):
possũt: sit inquam sepe. ut mẽs
post huiusmodi defectum. exip̃o
suo defectu ad monita ad semetip¬
sam recleat. insirmitatẽ suam dili¬
gentius attendat. & sine dĩ adiuto¬
rio qm nichil possit pleuiꝰ agnoscat.
Incipit tunc ex insirmitatis sue ꝯ¬
sideratione gemere. suspirare. p̃sũp¬
tiones suas arguere. &e de ꝓpriisstu¬
diis pͥus ianiter p̾sunita. iam de
sola dñi reuelatione sperare.&e deuo¬
tionis studio penitus insifte̾. &e hoc
ẽ danielem post sapientes intrare:¬
Quanta urtus uere deuotionis
sit: que siliũ dĩ facit. que animũ
humanum deo conuingit:
onec collega inqͥt ing̾ssus
est inconspectu meo dam¬
el cuiꝰ nom̃ balthasar. Balthasar ca¬
pillus capitis interp̃tatur. Recte gͦ
damel balthasar dr̃ qr mens nr̃a
ex uera deuotione adornatur. ex
uera deuotione ad omnẽ ꝓfundi¬
tatem subtiliatur: s in hoc loco c̃
damel balthasar dr̃ aliquid ad¬
huc e latere adiungitur. unde ut

Expanded text:
possunt; fit, inquam saepe ut mens possunt; fit, inquam saepe ut mens post hujusmodi defectum, ex ipso suo defectu admonita, ad semetipsam redeat, infirmitatem suam diligentius attendat, et sine Dei adjutorio quod nihil possit plenius agnoscat. Incipit tunc ex infirmitatis suae consideratione gemere, suspirare, praesumptiones suas arguere, et de propriis studiis prius inaniter praesumpta jam de sola Domini revelatione sperare, et devotionis studio penitus insistere. Et hoc est Danielem post sapientes intrareQuanta virtus verae devotionis sit, quae Filium Dei facit, quae animum humanum Deo conjungit. Donec collega, inquit, ingressus est in conspectu meo Daniel, cujus nomen Balthassar. Balthassar capillus capitis interpretatur. Recte ergo Daniel Balthassar dicitur, quia mens nostra ex vera devotione adornatur, ex vera devotione ad omnem profunditatem subtiliatur. Sed in hoc loco cum Daniel Balthassar dicitur, aliquid adhuc latere adjungitur, unde, ut
Abbreviated transcription (Latin):
mare. Qñ inter bona ce oꝑa que
agunus. qũ inter ullia que dicimꝰ
subtili examinatione pensamꝰ. qͥd
de nob̃ homines sentirent. quid sẽ¬
tire deb̾ent. si nr̃as intentiones. si
sordidas cogitationes. si prauas af¬
fectiones uiderent. qñ inquam ħ
aguꝰ quasi damelem ext̃uis tene¬
mus. Qñ autem studiosa discussi¬
one queritur. qualiter. oꝑa uel
dicta nr̃a inconspectu dei udicẽ¬
tur. &̃ tunc cum scđm iudiciũ
humanum bona uidentur. qñ
huunsmodi studio cum magna
deuotione insistitur. damel nr
intus inuenitur. Quid itaq est
damielem adinteriora intrare. nͥ
ex intima deuotione in his que
discutienda sunt uł querenda. tam
de ext̃iorib qm de interiorib ad
diuinum uidicium recurrere:Et
fit sepe dum sapientes nr̃i insõp¬
moꝵ interp̃tatione drfidint dũ
studiose meditationes dum intune
ꝑscrutationes diumorũ iudicioꝵ
archana. diuinorum mist̾iorũ ꝓ¬
funda penetrare p̃sumunt. nec

Expanded text:
ter bona etiam opera quae ter bona etiam opera quae agimus, quando inter utilia quae dicimus, subtili examinatione pensamus, quid de nobis homines sentirent, quid sentire deberent, si nostras intentiones, si sordidas cogitationes, si pravas affectiones viderent; quando, inquam, hoc agimus, quasi Danielem exterius tenemus. Quando autem studiosa discussione quaeritur, qualiter opera, vel dicta nostra in conspectu Dei judicentur, etiam tunc cum secundum judicium humanum bona videntur, quando hujusmodi studio, cum magna devotione insistitur, Daniel noster intus invenitur. Quid itaque est Danielem ad interiora intrare, nisi ex intima devotione in his quae discutienda sunt, vel quaerenda tam de exterioribus quam de interioribus, ad divinum judicium recurrere? Et fit saepe, dum sapientes nostri in somniorum interpretatione deficiunt, dum studiosae meditationes, dum intimae perscrutationes divinorum judiciorum, arcana divinorum mysteriorum profunda penetrare praesumunt, nec
Abbreviated transcription (Latin):
ctũ meo daniel. ꝑpendis ex his ut
arbitror qd̃ damel iste mͦ ingredit᷑
de ext̾iorib adint̾iora. mͦ egreditur
de interiorib ad ext̃iora. Ext̃iuis est
qñ deuotio nr̃a meditando. diui¬
dicando. orando. sollicita est de re¬
b ext̾iorib. est Interius est. qũ eis¬
dem exerciciis uł studiis occupata
ẽ ce sollicita ꝓ reb uitiorib. Neces¬
se enum ht̃ pͥuidere bona cõram
dõ &e coram homiinib. Coram hoĩ¬
b insermone & oꝑe Coram dõ in
cogitatione &e uoluntate. facta
itaq &e dicta nr̃a ad iuidicium re¬
uocare. ce pro his dño supplcare.
hoc est danelem ext̃ius eẽ. sogita¬
tiones affectiones. uoluntates. intẽ¬
tiones. alta pcrutatione rimari. ⁊
ꝓ euismodi in oratione compungi.
hoc est danielem intus morari. uł
hoc est damelem ext̃iuis ẽẽ. tam ĩ¬
teriora quam ext̃iora nr̃a. scd̃m
humanum iudiciũ pensare. Et ħ
est danelem uit̾uis ẽẽ. tam ista ꝙͣ
illa scłm uidicium duunum esti

Expanded text:
meo Daniel. Perpendis ex his, ut arbitror, quo Daniel iste modo ingreditur de exterioribus ad interiora, modo egreditur de interioribus ad exteriora. Exterius est, quando devotio nostra meditando, dijudicando, orando, sollicita est de rebus exterioribus. Interius est, quando eisdem exercitiis vel studiis occupata est, et sollicita pro rebus interioribus. Necesse enim habet providere bona coram Deo, et coram hominibus. Coram hominibus in sermone et opere, coram Deo in cogitatione et voluntate. Facta itaque et dicta nostra ad judicium revocare, et pro his Domino supplicare, hoc est Danielem exterius esse. Cogitationes, affectiones, voluntates, intentiones alta perscrutatione rimari, et pro ejusmodi in oratione compungi, hoc est Danielem intus morari. Vel hoc est Danielem exterius esse, tam interiora quam exteriora nostra secundum humanum judicium pensare, et hoc est Danielem interius esse, tam ista quam illa, secu
Abbreviated transcription (Latin):
sola deuocio filios dĩ facit. Si itaq
deuocio indamele intelligitur. uide
tatur. Quid autẽ aliud est deuotio.
nͥ feruida mentis in dñi dilectio: ka¬
ritas autem dĩ diffusa est incordib¬
nr̃is ꝑ sp̃m scm̃ qui datus est nob̾
Recte gͦ deuotio capillus capitis
dr̃. que quasi desumino om̃ium
capite ꝓfluere uidet᷑ uidet᷑. dum
de sũmi patris inspiratione ꝓcre¬
atur. Recte balthasar dr̃. quia in
modum capͥlli sommo om̃ium
capiti inherere uidetur. ꝑpendis
ut arbitror ex his qͣnta sit uͥrtus
uere deuotionis que silium dĩ fa¬
cit que animum humanũ dõ cõ¬
uingit. & cumeo quasi unum
sp̃m efficit. Qui enim adberet dõ

Expanded text:
sola devotio filios Dei facit. Si itaque sola devotio filios Dei facit. Si itaque devotio in Daniele intelligitur, vide tatur. Quid autem aliud est devotio, nisi fervida mentis in Deum dilectio? Charitas autem Dei diffusa est inritum sanctum, qui datus est nobis . Recte ergo devotio capillus capitis dicitur, quae quasi de summo omnium capite profluere videtur, dum de summi Patris inspiratione procreatur. Recte Balthassar dicitur, qui in modum capilli summo omnium capiti inhaerere videtur. Perpendis, ut arbitror, ex his quanta sit virtus verae devotionis, quae filium Dei facit, quae animum humanum Deo conjungit, et cum eo quasi unum spiritum efficit. Qui enim adhaeret Deo
Abbreviated transcription (Latin):
uidemnus modo quomͦ hoc nomen
xp̃o congruere uideatur. uł quomo¬
do sccł̃m hoc dĩ sui nom̃ imsticus
damel merito ñcupetur. Scimꝰ aũt
deus pͥncipium est õĩum creaturar̃
scimus nichilominus qr ꝑsona patͥs
pͥncipiũ est aliarum intrinitate
ꝑsonarum. Et qmuis sccł̃m alium
&e alium modum dicat᷑ principiũ
hic &e ibi. utrobiq tñ tam congru¬
ent̾ qm ueraciter potest pͥncipiũ
dici. Quia gͥ ꝑsona patris princi¬
pium om̃ium ẽ. uire ex capite
capite oritur. & xp̃c de patre ge¬
neratur. dñs dixit ad me filius
meus estui es tu ego hodie genu
te. Caput capillo ornatur. & pat᷑
um catholica fides ueracit᷑ confite
est q̃ ei qui uoluntarie genuit noᷤ
uerbo uirtutis sue incotidiana ora¬
tione dicimus. pater nr̃ qui es in
tasar dici potest. quia summi patͥs
dictam nominis rationem baltha¬
sar dicatur. qui sccd̃m ad optionis
gr̃ãm inter eiusclem dĩ patͥs filios
hoc nomine est uł honore dignꝰ
Sola deuocio est que eos discernit.

Expanded text:
quomodo hoc nomen Christo congruere videatur, vel quomodo secundum hoc Dei sui nomen, mysticus Daniel merito nuncupetur. Scimus auteDeus, principium est omnium creaturarum; scimus nihilominus quia persona Patris principium est aliarum in Trinitate personarum. Et quamvis secundum alium et alium modum dicatur principium hic et ibi, utrobique tamen tam congruenter quam veraciter potest principium dici. Quia igitur persona Patris, principium omnium est, jure ex capite capite oritur, et Christus de Patre generatur. Dominus dixit ad me: Filius meus es tu, ego hodie genui te . Caput capillo ornatur, et Pateum catholica fides veraciter confitetest quod ei qui voluntarie genuit nos verbo virtutis suae in quotidiana oratione dicimus: Pater noster quithassar dici potest, quia summi Patris secundum dictam nominis rationem Balthassar dicatur, qui secundum adoptionis gratiam inter ejusdem Dei Patris filios hoc nomine est, vel honore dignus. Sola devotio est quae eos discernit,