comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mox saluabitur filia tua. Cui
prudentiam consilu cui. ẽe dẽ
tuus liberare ñ potest. cum illi
credas. et cotidie proeius noĩe
plagas et uincula ꝑferas. qͥ¬
modo poterit filiam meam libe¬
rare si in eum credidero: Petrus

Expanded text:
 salvabitur filia tua. Cui prudentiam consilii tui. Te Deus tuus liberare non potest, cum illi credas, et quotidie pro ejus nomine plagas et vincula perferas, quomodo poterit filiam meam liberare si ei credidero? S
Abbreviated transcription (Latin):
bia. xp̃i nomine innocato cõ¬
cussa sanctis digitis ad se iũc¬
tura reuertitur. et sue fidei mito
saluus domum reducitur.
eem faber ligerius nomine. tͣ¬
bulenti demonis arreptus in¬
sama. ita bestiali feritate pro¬
ruperat. ut catanis collo mani¬
busq reuinctus. iux ad ueati
uiri traberetur presentiam. inde
miserabilior. ut qui sustinebat
ab hoste iuolentiam. ip̃i addere¬
tur altera pena per uincula. Ẽ
tamen sacerdos dei. apud se im¬
perat detineu. Et sicut septimo
die deus quieuit ab opete. ita
et opera de tñsacta cbdomada.
eupitur a demone. Sicq in ꝑ¬
pria redire securus meruit.
liberatus ab hoste.

Expanded text:
isti nomine invocato concussa sanctis digitis ad se iunctura revertitur, suae fidei merito salvus domum reducitur. 57 Item faber Ligerius nomine turbolenti daemonis arreptus insania, ita bestiali feritate proruperat, ut catenis collo manibusque revinctus vix ad beati viri traheretur praesentiam: inde miserabilior, ut qui sustinebat ab hoste violentiam ipsi adderetur altera poena per vincula. 58 Quem tamen sacerdos dei apud se imperat detineri: et sicut septimo die deus quievit ab opere, ita et opera dei transacta ebdomade eripitur a daemone. Et sic in propria redire securus meruit liberatus ab hoste.
Abbreviated transcription (Latin):
cundum ut seuiat: mendacẽ
ut fallat. Ipsa inter cõuiges
diuortia semmnat. inter amices
discordias. incer pacificos li¬
tes. inter iustos in iusticiam
inter fr̃es scandala. Ip̃a collit
iudicib iusticiam. castis pu¬
diticiam. artificib periciam
ip̃a aufert morib disciplinã.
Et ut altiora que amatorib
sius ingerit crimina memo¬
remus. si frẽm aliqñdo g̾ma¬
nus frater occidit. si filius ne¬
cauit patrem. si interẽptus ẽ
ab amico amicus. cuius hec
instinctu facta sunt. cuius in¬
tuitu. auus spe. cuius fidutia
quid ñ presentis uite amore
seducti. dum ista comictunt. ⁊
illam plusqͣm iustum ẽ dili¬
gunt. iniquo odio homines
p̃sequuntur: Ut quid enim
pirata nauigantem iugu

Expanded text:
cundum, ut saeviat; mendacem, cundum, ut saeviat; mendacem, ut fallat. Ipsa inter conjuges divortia seminat, inter amicos discordias, inter pacificos lites, inter justos injustitiam, inter fratres scandala. Ipsa tollit judicibus justitiam, castis pudicitiam, artificibus peritiam, ipsa aufert moribus disciplinam. Et ut altiora quae amatoribus suis ingerit crimina memoremus; si fratrem aliquando frater germanus occidit, si filius necavit patrem, si interemptus est ab amico amicus; cujus haec instinctu facta sunt scelera, cujus intuitu, cujus spe, cujus fiducia quid non praesentis vitae amore seducti ista committunt, et dum illam plusquam justum est diligunt, iniquo odio homines prosequuntur? Ut quid enim pirata navigantem jugu
Abbreviated transcription (Latin):
nulla uitalis anime corpore
deficiente. ualeat portio rema¬
nere. Si enun scirent eẽ. altam
uitam ignararam mors tri¬
sticie nesciam. in qua ĩmorta¬
litas regnat. et perpetua gaudi¬
a cõmorantur. profecto uobis¬
cum ad illã festinarent ꝑtin-¬
gere. et istam uitam pronichlõ
computantes. illam appet̾ent.
que et in exultatione ꝑmanz.
et penitus finiri ñ nouit. Ista
enim uita fugitiua est. et tã
infidelis. ut nec amatoribus
sius fidem potuerit custedire.
Ab origine enim mũdi in se
credentes fefellit. om̃s se expec¬
tantes decepit. cunctos de sep̾¬
sumentes irrisit: et ita nullũ
omnino certum reddidit. ut
omnibz probetur fuisse men¬
tisa: Atq utinam solius m̃¬
datu culpe eẽt obnoxia. et per
omnia crimina curtere suos
ñ cogeret amatores: Ipsa dat
edacitatem gluttonib. ipsa
ebrietatem ingent temulẽtis.
Ipsa naufragiumpudoris ad¬
ulteris. ip̃a exẽcrabilem tradit
ꝑuersitatem incescis. Ipsa ã¬
monet furem ut rapiat. ira¬

Expanded text:
nulla vitalis animae, corpore deficiente, valeat portio remanere. Si enim scirent esse alteram vitam ignaram mortis, tristitiae nesciam, in qua immortalitas regnat, et perpetua gaudia commorantur; profecto vobiscum ad illam festinarent pertingere, et vitam illam pro nihilo computantes, illam appeterent, quae et in exsultatione permanet et penitus finiri non novit. Ista enim vita fugitiva est et tam infideils, ut nec amatoribus suis fidem potuerit custodire. Ab origine enim mundi in se credentes fefellit, omnes se exspectantes decepit, cunctos de se praesumentes irrisit, et ita nullum omnino certum reddidit, ut omnibus probetur fuisse mentita. Atque utinam solius mendacii culpae esset obnoxia, et per omnia crimina currere suos non cogeret amatores. Ipsa dat edacitatem glutonibus, ipsa ebrietatem ingerit temulentis, ipsa naufragium pudoris adulteris, ipsa exsecrabilem tradit perversitatem incestis; ipsa admonet furem, ut rapiat; ira
Abbreviated transcription (Latin):
gatus q adolescens. post diem¬
alterum palatio reformatur. en
sam sanc armoricane regiome
que necessitatem peregunatior
indixerat. obtenta uenia et se¬
ritate prpetua. ad ꝓprium oba¬
nusset arbituum: nisi tituban¬
onis ꝑfidia. mobilem et indil¬
ciplinatu in populum. ad iclli¬
lationem pristinam reuocals
Quo facto. et intercessio saccd¬
tis euanuit: et imperialis cul¬
litas curuinscriptione fiustissa
est. Qui camen pro calliditase
multiplicr. bi cui penas ꝑfidl¬
temeritatis exsoluit.

Expanded text:
rgatusque adulescens post dirgatusque adulescens post diem palatio reformatur.. 40. Causam sane Armoricanae regionis, quae necessitatem peregrinationis indixerat, obtenta venia et securitate perpetua, ad proprium obtinuisset arbitrium, nisi Tibattonis perfidia mobilem et indisciplinatum populum ad rebellionem pristinam revocasset. Quo facto et intercessio sacerdotis evanuit, et imperialis credulitas circumscriptione frustrata est. Qui tamen pro calliditate multiplici brevi poenas perfidtemeritatis exsolvit.
Abbreviated transcription (Latin):
gram recepit sospitatem. Red¬
ditur parentibz filius: luctus
uertuntur in gaudium: et u¬
no clamore populorum uirtus
maiestatis attollitur. Conti¬
nuat xp̃s uirtutes in famulo:
et mox recipiendum in requiẽ
miraculorum laude sublunat.
Acollu eunuchi. cum p̾positi
regalis cubiculi alumnus.
iuucnis liberaliter institutus.
huuismeoi demonio uerabat᷑
qd̃ ꝑ menstruum tempus rede¬
untibus incrementis lun au¬
bus. captiuos suos caduca al¬
usione prosterit Intericuui
regine ul procerum. sanctoni¬
ro proscntatur. et traditit. Qus
diu eranimatum purgare dit
eadem distulit: cum soicter fun¬
osissimos demones.prima ma¬
nus ĩpositione depellare. Ita eui
miserandi uiuenis medullas
et interiora penetrauerat: ut qi
uas ꝓprium certis temporibus
possideret. Recludi eum secum
nocte constituit. ẽunc uero ex u¬
terioribus latebris minifestus
erupit: et quasi intorm̃ta com¬
positus. tempus indicat. qued
abineunte etate ceperat innocĩ¬
tem. Itaq iussus egreditur. pu¬

Expanded text:
gram recipit sospitatem. Redditur parentibus filius, luctus vertuntur in gaudium, et uno clamore populorum virtus maiestatis extollitur. Continuat Christus virtutes in famulo et mox recipiendum in requiem miraculorum laude sublimat. 39. Acoli eunuchi, tum praepositi regalis cubiculi, alumnus iam iuvenis, liberaliter institutus, huiusmodi daemonio vexabatur, quod per menstruum tempus, redeuntibus incrementis lunaribus, captivos suos caduca allisione prosternit. Interventu reginae vel procerum sancto viro praesentatur et traditur. Quem diu examinatum purgare die eadem distulit, cum soleret furiosissimos daemones prima manus inpositione depellere. Ita enim miserandi iuvenis medullas et interiora penetraverat, ut quasi vas proprium certis temporibus possideret. Recludi eum secum nocte constituit. Tum vero ex interioribus latebris manifestus erupit et, quasi inter tormenta conpositus, tempus indicat, quod ab ineunte aetate ceperat innocentem. Itaque iussus egreditur, pu
Abbreviated transcription (Latin):
te. ut sua deas omnibz con¬
uenientibz in dic festo de ihu
sed et tam nos quam popul
testimonium ꝑhibemus. qr
iustus es. et ꝑsonam nulli
accipis. Tu ergo sua de popu¬
lo de ihu ne erret. quia om̃s tͥ
obediemus. Ascende itaq in
ercelsum locum pigne templi.
ut medito positus appareas
omnibz et uerla tua audiã¬
tur acunctis. quia ut dixim̃
in die festo conuenit ñ solum
uideorum. sed etiam et genti¬
ergo scribe et pharisei supͣ pi¬
ce magna clamantes adcũ.
dixerunt. Uirorum iustissi¬
me cui om̃s nos obtempare
delemus. quia populus oĩs¬
errat post iħim qui crucifirus
c̃. enuncia nobis quid sit ho¬
stium. Tunc iacobus accep¬

Expanded text:
te ut suadeas omnibus convenientibus in die Paschae de Jesu. s, et de te tam nos quam populus testimonium perhibemus, quia justus es, et personam nullius accipis. Tu ergo suade populo de Jesu ne erret, quia omnes tibi obedimus. Ascende itaque in excelsum locum pinnae templi, ut in edito positus appareas omnibus, et verba tua audiantur a cunctis. Igitur quia in diebus Paschae conveniunt, non solum Judaeorum, sed eteum scribae et Pharisei supra pice magna clamantes ad eum dicunt: 'Virorum iustissime, cui omnes obtemperare debemus, quoniam populus errat post Ihesum qui crucifixus est, enuncia nobis quid tibi uidetur». Tunc Iacobus c
Abbreviated transcription (Latin):
bene intelligendo. uotis omibi
fide deo obtulisti. Nam et cui
eisdem magis. deum pucru
in p̾sepi adorasti. Sed forte in¬
questa me delatorem. qd̃ te pro¬
diderim clamabis. ad quod
ego. Si celatum cẽ uolebas it¬
ste conscientia. mͥ narrare ante
presepium ubi plurimum la¬
crunata es ñ deleres. Quod ut
uerum fatrar. xp̃i preconia ctã¬
si uoluero adiuratus. neq tu¬
as laudes omnino ta cere que
Id circo tue te int̾rogent filie. qsd
lacte nutris tu ea melius sise¬
rabis que nescio. si per specion
trem precibz. pulsate ad lostili
inuitantis anuci. si quomodo
tandem uob̃ apetiantur. que
reserata sunt matri. Urũpti
de his qͥd plura dicam: Omĩa
saluatoris gesta. et le mane
obsequia. nec ñ actus uite. er
euangelio didicistis. et nuns
quid suꝑ ẽ ut ab aliquo dano
requiratis: De assumptione

Expanded text:
bene intelligendo votis omnibus bene intelligendo votis omnibus fide Deo obtulisti. Nam et cum eisdem magis Deum puerum in praesepio adorasti. Sed forte conquesta me delatorem, qui  Al. quod te prodiderim, clamabis. Ad quod ego: Si celatum esse volebas teste conscientia, mihi narrare ante praesepium, ubi plurimum lacrymata es, non debueras: quod ut verum fatear, Christi praeconia, etiamsi voluero adjuratus, neque tuas laudes omnino tacere queo. Idcirco tuae te interrogent filiae, quas lacte nutris: tu ea melius reserabis, quae nescio si per speciem trem precibus, pulsate ad ostium invitantis amici: si quomodo tandem vobis aperiantur, quae reserata sunt matri. Verumtamen de his quid plura dicam? Omnia Salvatoris gesta, et beatae Mariae obsequia, necnon actus vitae ex Evangelio didicistis. Et nunc quid superest, ut ab aliquo doctorum requiratis? II. De Assumptione
Abbreviated transcription (Latin):
pliciores. quousqz me prome
compellitis. ut h̾eant sermone
dibus ex eadem die. quibz ire
diuinis uacent lectionibus. p̾¬
sertim cum et cadem in multis
studia miro cuderint elcquio: q̃
de rac. quedam ulerius ubiq ĩ
scripturis duumis p̾dicata le¬
guntur. Quid enim aliud so¬
nant euangelia. nisi dũm nas¬
centem ex maria uirgine. et
omnia eius increm̃ta quousz
fuit in mundo. dum taxat di¬
unis offerunt preconiis: Por¬
ro ab exo sancti euangelii. ga¬
brielem archangelum colloquẽ¬
tem marie audistis. et deinceps
reliqua omiia plenus legistis.
ad prescpe quoqz o paula te teste
nato puero inter crepundia.
noui partus et querelas nescu
ploratus. pro fesceuninis gla
in cxcelsis deo. et in terra pax
hominib bone uoluntatis.
multitudinem angelorum
cantantem audisti. et radiã¬
tem stellam uidisti. Pastorib
in suꝑ euangelizantib cdidisti.
magos preterca tua deferentes
muncra. inuisione lratis ocsi
consperisti. ip̃a cadem muncis

Expanded text:
pliciores quasque id me depromere compellitis, ut habeat sanctum dibus eadem die, quibusve divinis vacet lectionibus: praesertim cum et eadem in multis rum Patrum studia, miro cuderint eloquio, quae de hac quidem uberius ubique in Scripturis divinis praedicata leguntur. Quid enim aliud sonant Evangelia, nisi Dominum nascentem ex Maria virgine? et omnia ejus incrementa, quousque fuit in mundo dumtaxat, divinis efferunt praeconiis. Porro ab exordio sancti Evangelii Gabrielem archangelum colloquentem Mariae didicistis, et deinceps reliqua omnia plenius legistis. Ad praesepe quoque, o Paula, te teste, nato puero inter crepundia novi partus, et querelas nescii ploratus, pro fescenninis, Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis: multitudinem angelorum cantantium audivisti, et radiantem stellam vidisti. Pastoribus insuper evangelizantibus credidisti. Magos praeterea tria deferentes munera, in visione beatis oculis conspexisti: ipsa eadem munera
Abbreviated transcription (Latin):
sentia ab sens scribere uob cura¬
ii. que absentia presens deuo¬
tus obtuli. ut reat scĩn collegi¬
um uĩm in dic tante sollemp̃¬
nitatis munus latini sermo¬
nis. in quo discat tencra infan¬
tia. lactis erpriri dulcedinem.
et de exigiuis eximia cogitare. q̃¬
liter fauente deo ꝑ singulos an¬
nos totus hic dies expendatur
ad laudem. et cum gaudio cele¬
bretur. Ne forte si ueuerit nr̃is¬
transitu eiusdem uirginis. du¬
bia pro cettis recipiatis. quod
multi latinorum pictatis a¬
more. studio legendi carius am¬
plactuntur. presertim ex his cũ¬
nich aliud experiri potest proc̃¬
to. nisi qd̃ hodierna die glosa
migrauit a corpore. Monstratꝰ
autem sepulchrum eius cernẽ¬
tibus nob̾ usq ad presens. in
uallis iosaphat medio. que
uallis est inter montem syon
et montem oliueti posita: qm¬

Expanded text:
ravi, quae absentia praesens devotus obtuli, ut habeat sanctum Collegium vestrum in die tantae solennitatis munus Latini sermonis, in quo discat tenera infantia lactis experiri dulcedinem, et de exiguis eximia cogitare: qualiter favente Deo, per singulos annos tota haec dies expendatur in laudem, et cum gaudio celebretur: ne forte si venerit in manTransitu ejusdem Virginis, dubia pro certis recipiatis: quod multi Latinorum pietatis amore, studio legendi charius amplectuntur: praesertim cum ex his nihil aliud experiri possit pro certo, nisi quod hodierna die gloriosa migravit a corpore. Monstratur autem sepulchrum eius cernentibus nobis usque ad presens in uallis Iosaphat medio; que uallis est inter montem Syon et montem Oliueti posita,
Abbreviated transcription (Latin):
ulerior leticie ambitus: de quo
fidei creuit effectus. Iꝯuius deni
claruit. ut sacri ministeru fultꝰ
offo qui filium dei dominum
nr̃m secuturus eẽt in passione.
euisdem xp̃i calicem. credentib
prius ministraret in salutem.
Cuius haustu feliciter mente
debriatus: rabidi hostis atq
in xp̃m seuientis insanam in¬
territus aduit: modestus susti¬
nuit. securus irrisit: sciens pa¬
ratus ẽẽ. ut resisteret: nesciens
elatus esse. qd̃ uinceret. Quia
cuius amore spiritalibz armis
premunicus resistebat: eus ad¬
uitorio quicquid penarum nul¬
lum furentis ira excegitabat:
insuperabilis fortiter paciendo
uincebat. Ideo hunc ñ lamĩe
ignite sartagnus. non equu¬
lei. ñ ungule ferreeq manus:
non uires pauende cedentium:
nec dolor sassorum membror
nec foci flagror et strepentis
in patentib iuscerib salis ĩ¬
iectio: datiani quiuerunt ali

Expanded text:
uberior laetitiae ambitus, de quo fidei crevit effectus. CAP. II. Hujclaruit, ut sacri mini terii fultus officio, qui Filium Dei Dominum nostrum secuturus esset in passione, ejusdem Christi calicem credentibus prius ministraret in salutem. Cujus haustu feliciter mente ebriatus, rabidi hostis atque in Christum saevientis insaniam interritus adiit, modestus sustinuit, securus irrisit, sciens paratus esse 428 ut resisteret, nesciens elatus esse quo vinceret: quia cujus amore spiritalibus armis praemunitus resistebat. ejus adjutorio quidquid poenarum in illum furentis ira excogitabat, insuperabilis fortiter patiendo vincebat. Ideo hunc non laminae ignitae sartaginis, non equulei, non ungulae ferreaeque manus, non vires pavendae caedentium. nec dolor scissorum membrorum, non foci fragor et strepentis in patentibus visceribus salis injectio, Daciani quiverunt ali
Abbreviated transcription (Latin):
est habitus. ut nullus regum
uel principum nec aliquis se¬
culaus pompa preditus. ecc̃am
illorum leneficia petituius in¬
gredi audeat.donec prius depo¬
sitis ams. animiqz beluina
posthabita ferocitate. sic demũ
cum omni humilitatis deuo¬
tione introeat. Ac si fides mere¬

Expanded text:
est habitus, ut nullus regum, aut principum, nec aliquis, saeculari pompa praeditus, ecclesiam illorum, beneficia petiturus, ingredi audeat donec prius, depositis armis, omnique belluina posthabita ferocitate, demum, cum omni humilitatis devotione, introeat. Femina, ver
Abbreviated transcription (Latin):
recellentissimus deni¬
q childebertus rex. cum
cquum necessarium ad sellã
beati uiri donasset uehiculũ.
regat ipse qui dederat. ut cum
sibi retineret. ne cuiquam tu¬
bueret. Interim leatus iur. po¬
stulante captiuo. cquum do¬
niam apud pontificem. plus
fuit quam illa regis. uox pau¬
peris. Iubet igitur. ut quindecĩ
cum uenundaret solidis. Quẽ
pauper ipse cum duceret. nego¬
clator occurrit. emnitq predc̃m
quum duodecim aurcis. Quo
empto. ad ducit ad stabulum.
Sed qm minus dederat. quam
uir dei preceperat. oquus cadem¬
sub nocte moritur. ne sancte u̾¬
bum iret incassum. Unde seq̃n¬
ti die sellarem de stabulo. iunc¬
tis bobus ertinctum retraxit
aptor. mortuum uchism.
Qui uersa uice. capistro non
capite sed pedibus alligatus.
educitur.

Expanded text:
ecellentissimus Childebertus rex cum equum, necessarium ad sellam beati viri, donasset vehiculum, rogat ipse qui dederat, ut eum sibi retineret, nec cuiquam tribueret. Interim beatus vir, postulante captivo, equum doniam apud pontificem plus fuit, quam illa regis, vox pauperis. Jubet igitur ut quindecim eum venundaret solidis: quem pauper ipse cum duceret, negotiator occurrit; emitque praedictum equum duodecim aureis. Quo empto negotiator adducit ad stabulum. Sed quoniam minus dederat quam vir Dei praeceperat, equus sub nocte moritur, ne sancti verbum iret incassum. Unde sequenti die sellarem de stabulo, junctis bobus, exstinctum retraxit emptor mortuum vehiculum. Qui versa vice, capistro non capite, sed pedibus alligatus educitur.
Abbreviated transcription (Latin):
te natura dictauit. Nobilis eĩ
natus ad tantam deuolutus
es fec̃e: ut possis et supplicium su¬
mit. et infamiam subire et mor¬
tem. Sanctus tibuitius dixit.
Oprudentissimum uirorum. et
romanis udican constitutum:
quia meretucem uencrem. et ĩ¬
cestum iouem et merrurium fal¬
lacem. et saturnum filiorum oc¬
cisorem colere nolo. infainiam
generositatis incurro: et quia
unum et uerum deum quim ce¬
lis regnat adoro et ueneror. sup¬
plicus me macerandum ĩ ma
filium dei ad hoc de celo descedis¬
se ad terias. ut a terus homo
ad celum possit ascendere. I deo
istas omnes uanas effigies q̃s
colitis sine causa: proculcans pe¬
dib meis. deo ommipotenti me¬
subicti. Tunc fabianus iussit a¬
te pedes cus carbones ardentes
effundi: et ait ad eum. Eligetibi
unum ex duobz. Aut thurã in
istis carbonibz a dice: aut pedib¬
nudis super eos incede. ẽunc b̃s
tiburtius faciens signum cuicis.
constanter nuda suꝑ eos ingres¬

Expanded text:
te natura dictavit. Nobilis enim te natura dictavit. Nobilis enim natus ad tantam devolutus es faecem, ut velis et supplicium simul et infamiam subire et mortem. S. Tiburtius dixit: O prudentissimum virorum, et Romanis judicem constitutum! quia meretricem Venerem, et incestum Jovem, et Mercurium fallacem, et Saturnum filiorum occisorem colere nolo, infamiam generositatis incurro: et quia unum et verum Deum, qui in coelis regnat, adoro et veneror, suppliciis me macerandum esse mm Filium Dei ad hoc de coelo descendisse ad terras, ut a terris homo ad coelum posset ascendere; ideo istas omnes vanas effigies, quas colitis sine causa, proculcans pedibus meis, Deo me omnipotenti subjeci. 81. Tunc Fabianus jussit ante pedes ejus carbones ardentes effundi; et ait ad eum: Elige tibi unum e duobus, aut thura in istis carbonibus adjice, aut pedibus super eos nudis incede. Tunc B. Tiburtius faciens signum crucis, constanter nuda super eos ingres
Abbreviated transcription (Latin):
malitie sue curis exestuans. ad
nichil aliud xp̃ĩanis est. uũct
nisi ut cegitaret quomodo se
nobis quasi xp̃ianum osten¬
deret. quomodo alus fidelissum̃
mentiretur. Neprehendebam ta¬
men in co ciclopeam edacitatẽ
emersum uino putorem. et se¬
pultam duuni nominis sanc¬
titatem. Ebrius patiebatur sitĩ.
et esuriem uomens nͤut xp̃ia¬
mus. sedut antonianus quõdã
ille comuua. manducabat. bi¬
bebat. nomebat. et nunc xp̃ia¬
nos arguit. xp̃ianos accusat.
umos mitem iudicem incitat.
Gladiũ nolenti iudici porrgit.
et ut demonus ceruices nr̃as
inclinemus hortatur. Uidemu
uotum tuum. uidemus cruẽ¬
ta consilia: et scelerata arte uor¬
borum uenena tui patoris in¬
tucmur. Accingere nunc crudelis¬
sime: utere carnificis noce. Appli
losophantibz totus est mundus.
Si supplicium: cuadimus mũ¬
di carcerem. Si ignes: maiora
rorum incupiditatib uicimus.
Decerne quicquid lilrt: omnis no¬
bis uilis est. pena ubi comes est
scitue te generi cuo: et hoc esto qd̃

Expanded text:
malitiae suae curis exaestuans ad nihil aliud Christianis est junctus, nisi ut cogitaret quomodo se nobis quasi Christianum ostenderet; quomodo aliis se fidelissimum mentiretur. Reprehendebam tamen in eo Cyclopeam edacitatem, et mersum vino pudorem, et sepultam divini nominis sanctitatem. Ebrius patiebatur sitim, et esuriem vomens: nec ut Christianus, sed ut Antonianus quoddam ille conviva manducabat, bibebat, vomebat, et nunc Christianos arguit, Christianos accusat, in nos mitem judicem incitat, gladium nolenti judici porrigit, et ut daemoniis cervices nostras inclinemus hortatur. Videmus votum tuum, videmus cruenta consilia; et scelerata arte verborum venena tui pectoris intuemur. Accingere nunc crudelissime: utere carnificis officio: venlosophantibus totus est mundus; si supplicium, evadimus mundi carcerem; si ignes, majora horum in cupiditatibus vincimus. Decerne quidquid libet, omnis nobis vilis est poena ubi pura comes est tus dixit: Restitue te generi tuo, et hoc esto quod
Abbreviated transcription (Latin):
amma tuo digna consortio. q̃
ꝑtinax tulit suppliciui:. m̃ dax
fugit obsequium. Et que fuit cõ¬
tempta ꝑsecutor qd̃ furetet: sit
dedignata qd̃ ꝑteret. Cegnito igit᷑
set in uincentio nescius datianꝰ¬
mictit cadaueris expositione uin¬
dictam cuius gemit ex uitute in¬
ctoriam. feris namoz et canibz ce¬
pta furoris suꝑbia absumendũ.
proici mandat liccorib: ut tali
pastu eorum impleret uentrem. qͦ¬
rum ip̃e gerebat mentem. sed ut
duunis excrescentibz beneficus. ma¬
ioris uictorie uincentio gr̃a con¬
ferrctur: mittitur coruus ains ĩ¬
mica cadaueribz. expositas corpo
fratres dilectissimi. hinc aduerti¬
te distincta meritorum obsequia.
Helyas quondam impias achab
uel iezabelis manus caute decli¬
nas: in descito coriuis ministran¬
tibus pascitur. Assertor autẽ
ueritatis uincentus datiam
rabie peremptus: feris exponitꝰ

Expanded text:
anima tuo digna consortio, quae pertinax tulit supplicium, mendax fugit obsequium; et quae fuit contenta persecutor quod fureret, sit dedignata quod parceret. Cognito igiturset in Vincentio nesciens Dacianmittit cadaveris expositione vindictam, cujus gemit ex virtute victoriam. Feris namque et canibus decepta furoris superbia absumendum projici mandat lictoribus: ut tali pastu eorum impleret ventrem quorum ipse gerebat mentem. Sed ut divinis excrescentibus beneficiis majoris victoriae Vincentio gratia conferretur, mittitur corvus, avis amica cadaveribus, expositas corporfratres dilectissimi, hinc advertite distincta meritorum obsequia. Etias quondam impias Achab vel Jezabelis manus caute declinans , in deserto corvis ministrantibus 430 pascitur; assertor autem veritatis Vincentius Daciani rabie peremptus, feris exponit
Abbreviated transcription (Latin):
set et se fratres or̃oni dedissent.
asperit qd ille monachus qͥ ad
or̃onem stare ñ poterat. a quo¬
dam ngro puerulo ꝑ uestim̃¬
ti fimbriam foras tralebatur
ñ aspicitis. quis ẽ qui istum
monachum foras trahit. Qui

Expanded text:
dissent, aspexit quod eumdem monachum qui in oratione manere non poterat, quidam niger puerulus per vestimenti fimbriam foras traheret. Tn aspicitis quis est qui istum monachum foras trahit? Qui
Abbreviated transcription (Latin):
deus uerus. ⁊ homo uerus cõ¬
secrare lignatus est. aduen¬
tu. quadra gesimo scilicet se¬
cundo mpxru octouiam cesa¬
ris auigusti amno. qd̃ obtimi
it quidem per annos quadra¬
ginta sex. sed nutu ip̃ius u̾s
pacis. tunc incarne apparen¬
tis. postmodum pertotum oc

Expanded text:
Deus verus et homo suum consecrare dignatus est adventum, quadragesimo scilicet secundo imperii Octaviani Caesaris Augusti anno, quod quidem obtinuit per annos quinquaginta sex secundum nutum ipsius verae Pacis tunc in carne apparentis, postmodum per totum oc
Abbreviated transcription (Latin):
nulla succedet tusticia largictꝰ
nob̾ gauclia. suffragantibus
horum meritis sanctorum quo¬
ium nunc uencramur sollem¬
pnia. quorumq in ira striccum
narare suscepimus certamua.
abdicantes unmo ut fetida res¬
puentes stercora. illa friuola
aue a quodam idiota immo¬
glapho. et falsi loco. de ip̃is sca¬
broso minis stilo. sunt meptis¬
sunc prolata. ⁊ id cieco a fideli¬
autem admirabile cunctis tro¬
pleum curici parui infantis. it
magni martyris. ad honorẽ
etatem corporis preuenisti eũ
in benecdictionibus dulcedins
et ex ore infantis et laccentis
perfecisti laudem admirabilis
nominis tui. ut percum destͥ¬
eres mirabiliter inimicos resi¬
stentes t̾ ac parte ala cri consũ¬
mato martyrio. letificares cũ
in gaudio cum uultu tuo. Un¬
de sic et in omnib beneclicta
sit magnificentia iurtutis
tue. que sic mĩrifice antiquũ
uicit inimicum: per dilectum
de ciusdem maligni hostis.¬
semꝑ triumphare insidus.

Expanded text:
nulla succedit tristitia, largietur nulla succedit tristitia, largietur nobis gaudia, suffragantibus horum meritis sanctorum quorum nunc veneramur solemnia, et quorum mira strictim narrare suscepimus certamina, abdicantes, imo ut foetida respuentes, stercora illa frivola quae a quodam idiota mimographo et falsiloquo de ipsis scabroso nimis stilo sunt ineptissime edita: et idcirco a fideliautem admirabile cunctis tropaeum Quirici, parvi infantis et magni martyris, ad honorem aetatem corporis, « praevenisti eum in benedictionibus dulcedinis, et ex ore infantis et lactentis perfecisti laudem » admirabilis nominis tui, ut per eum destrueres mirabiliter inimicos resistentes tibi, ac per te alacri consummato martyrio, laetificasti eum in gaudio cum vultu tuo . Unde sicut et in omnibus benedicta sit magnificentia virtutis tuae, quae sic mirifice antiquum vicit inimicum, per dilectum de ejusdem maligni hostis triumphare insidiis.
Abbreviated transcription (Latin):
rbus nr̃is. Nam qnͣtum no¬
misisset. inmola deo sacir
mo uota tua. statim subm¬
tulit dicens. et muoca mei
dic tribulationis. et cuarst
et honorificabis me. s tend
alias dicit. laudens inuoca¬
bo dñm. et ab municis mes
saluus cro. Denqz qr loc deuio¬
tissime ac constantissime. et
hi sancti dei quorum mincme¬
moriam celebramus. et cottri
diuini mr̃es adimplere stu¬
duerunt. laudantes et inuo¬
cantes cum in sua tribulatio¬
ne. cripuit cos ab istanti mi¬
micorum suorum afflictione.
et saluos fecit cos in regnum
suum celeste. in quo petfennis
felicitatis ab eo gla honoriti¬
cati. uire et ip̃i illum ronorifi¬
cant laude perrenni. Nos quas
in huius nostri in colatu erxi¬
lu. int̾ multiplices uite presen¬
tis angustias positi. laudãtes
inuocemus pr̃em tocius con¬
solatioins. credentes quia ⁊ hic
consolabitur nos in omni tri¬
bulatione nr̃a. qui sumus spe-¬
rantes in cus misericorclia. ⁊
illic illius consolationis. cui

Expanded text:
oribus nostris: nam quantum nooribus nostris: nam quantum nodixisset: Immola Deo sacrifimo vota tua, statim subintulit dicens: Et invoca me in die tribulationis, et eruam te, et honorificabis me . Itemque alias dicit: Laudans invocabo Dominum, et ab inimicis meis salvus ero . Denique quia hoc devotissime ac constantissime, et hi sancti Dei, quorum nunc memoriam celebramus, et caeteri divini martyris hoc adimplere studuerunt, laudantes et invocantes eum in sua tribulatione, eripuit eos ab instanti inimicorum suorum afflictione, et salvos fecit eos in regno suo coelesti, in quo perennis felicitatis ab eo gloriati jure et ipsum illi honorificant laude perenni. Nos quoque in hujus nostri incolatus exsilio, inter multiplices vitae praesentis angustias positi, laudantes invocemus Patrem totius consolationis, credentes quia et hic consolabitur nos in omni tribulatione nostra, qui sumus sperantes in ejus misericordia, et illic illius consolationis, cui
Abbreviated transcription (Latin):
cre geintrici uilite natalibus
ac probis moribz gruerose
muneris superni gra roboran¬
te. etatis serus et infirma. pro
ipsius nominis amore ĩuicẽ¬
tibus. illis quidem glosam
martyrui. palmam contulit ĩ
celestibz. Nobis autem plu¬
rimam confert ueneficia. cis¬
dem ut credimus patrocinã¬
tibus. Quappter sicuti cotidi¬
dignum iustumq est. et nob̾
in cunctis maxime salubre.
dominum deum nr̃m in omĩ
tempore. et in omni loco lau¬
dando glĩficare. atq gracifi¬
cando laudare. semper ac bene¬
dicere. ut implere ualcamus
illud psalmiste. Senecdicam
dũm in omni tempore. semꝑ
laus cus in ore meo. In omĩ¬
pie colitur. ab unuictsis gra¬
dibus bene uiuentium. dum
illi condigne refeuntur. qu¬
tum possibile est actiones gi¬
ciarum. Qued et ipe nos pes
bi dauid admonet. dicens
Immola deo sacuficium lau¬
dis. Hoc est demoz clignum
nibus. seu benieficiis iustum.
nostus obsequus ip̃a dictã¬
te equitate racionis. salulrs
est etiam animabus ⁊ corp¬

Expanded text:
crae genitrici Julittae, natalibus ac probis moribus generosae, muneris superni gratia roborante, aetatis et sexus infirmae pro ipsius nominis amore vincentibus, illis quidem gloriosa martyrum palmam contulit in coelestibus. Nobis autem plurima confert beneficia, eisdem, ut credimus, patrocinantibus. Quapropter, sicuti quotididignum justumque est et nobis, in cunctis salubriter Dominum Deum nostrum in omni tempore et in omni loco laudando glorificare, atque gratificando laudare semper atque benedicere, ut implere valeamus illud Psalmistae: Benedicam Dominum in omni tempore; semper laus ejus in ore meo . pie colitur ab universis gradibus bene viventium, dum illi condigne referunt, quantum possibile est, actiones gratiarum, quod et ipse nos per beatum David admonet dicens: Immola Deo sacrificium laudis . Hoc est denique dignum nsis beneficiis ejus, justumque nostris obsequiis ipsa die tantae aequitate rationis, salubre est etiam animabus et corp
Abbreviated transcription (Latin):
lis. ul hĩtare concede siluarum
ꝑsolitudinem. ut liccat miseris
ꝑ deserta securos crrare. Ante tuos
oculos nec corpora nos celant.
nec nemora. Que deflentes ⁊ sci
non tolerantes presentiam. ad¬
mota cus dextera. de obsessis cor¬
porib passim uertebantur ĩ fu¬
gam. et de salute populi ꝓiecta
demonia lamentabantur.

Expanded text:
lis, vel habitare concede silvarum per solitudinem, ut liceat miseris per deserta securos errare. Ante tuos oculos nec corpora nos celant nec nemora'. Quae deflentes et sancti non tolerantes praesentiam, admota eius dextera, de obsessis corporibus passim vertebantur in fugam, et de salute populi proiecta daemonia lamentabant.
Abbreviated transcription (Latin):
inueni furnum calcis mire
magnitudinis: Alter uero¬
pastor e contrario rendit. Itẽ
et ego inueni in silua arborẽ
radicitus auento euulsam. ⁊
sub radicib eius similiter f

Expanded text:
inveni furnum calces mire magnitudines'. Alter pastor e contrario respondit: 'Idem et ego inveni in silva arborem radicetus a vento evulsam et sub radicibus eius si
Abbreviated transcription (Latin):
incitamentis: quia et si dili¬
gebat xp̃m ex toto corde. et ex to¬
ta anima. et ex tota iurtute.
noius tñ cotidie inflãmabat᷑
presentia absens. desideriorum
affectib. Tanto siquidem uali¬
dius. quanto diinis illustra¬
batur intus iusitationibus.
qm totam repleuerat sp̃s scĩ

Expanded text:
incitamentis: quia etsi diligebat Christum ex toto corde, et ex tota anima, et ex tota virtute, novis tamen quotidie inflammabatur praesentia absens desideriorum affectibus: tanto siquidem validius, quanto divinis illustrabatur intus visitationibus: quam totam repleverat Spi
Abbreviated transcription (Latin):
dedomo medardi migli¬
dunensis familie. filans dic
dominico. contracta manu
dampnaretur supplicio. Qua¬
tus infucdit remedium. Hinc
stupentes digiti. iugorem pri¬
stinũ recipiunt. oblitumq ar¬
tis offm̃n. reducti articuli medi¬
tantur. Manus ramosa di¬
stenditur. et purgata uicio der¬
tra saluti reducitur.

Expanded text:
de domo Medardi Meglidonensis familia, filans die dominico, contracta manu, damnaretur supplicio. Qurtus infudit remedium. Hic stupentes digiti, vigorem pristinum resipiscunt; oblitum artis officium reducti articuli meditantur, manus ramosa distenditur, et purgata vitio, dextra saluti reducitur.
Abbreviated transcription (Latin):
dens ostium suꝑ se. et suꝑ pu¬
crum cetimonem. qui tercio
anno cnͣsacto. ita totum cor¬
pus implicatus. atqz glome¬
ratus. iacebat. ut caput h̾ns
beram in memb̃s lẽre. erant
cnm cius brachia simul et c¬
ta contorta. ut nullus medico¬
ium passioms istius assereret
tis. acuauit pucrum cecimo¬
nem de lecto. et ꝓiecit cum semmi¬
necem in co cilicio. in quo ip̃e o¬
rare consucuerat: et ꝑ totam
noctem in dei laudibz et or̃one¬
flammas accendi. S spacio u¬
nus hore tnͣsacto. surgens sa¬
nissimus puer. simul cepit uo¬
ce clara in dei laudibz in colu¬
mis concrepare.Audientes ant̃
illum parentes eus deo canete.
cuius ꝑ tres annos solum ge¬
mitum audierant. mugitũq
ret eis sanctum ualentinim ex¬
orabant. At ille dixit. Nisi com¬
pleuero statutum or̃onis nume¬
rum. et hymnorum. ñ uob̃ ape¬
riam. sed cum aurora noctifi¬
nem impon̾et sanctus ualenti¬
nus rescrat claustra cubiculi. et

Expanded text:
dens ostium super se et super puerum Cerimonem, qui tertio anno transacto ita toto corpore implicatus atque glomeratus iacebat, ut caput interberam in membris habere. Erant enim eius brachia simul et crura contorta, ut nullus medicorum passionis istius assereret cio, eleuauit puerum Cerimonem de lecto, et proiecit eum seminecem in eo cilicio, in quo ipse orare consueuerat; et per totam noctem in Dei laudibus et orationeflammas accendi. Sed spatio unius horae transacto, surgens sanissimus puer, simul cepit uoce clara in Dei laudibus incolumis concrepare. Audientes autem illum parentes eius Domino canere, cuius per tres annos solum gemitum audierant, mugitumque ret eis, sanctum Valentinum exorabant. At ille dixit: «Nisi compleuero statutum orationis numerum et hymnorum, non uobis aperiam». Sed cum iam aurora noctis finem imponeret, sanctus Valentinus reserat claustra cubiculi, et
Abbreviated transcription (Latin):
existimabat. Qui dum captabat
captus ẽ. dum cenebat uinctus
est. dum corquet tortus ẽ. dũ in¬
sultat irrisus c̃: dum iugulat oc¬
cisus est. Nunc gͦ in amore mar¬
tyri etiam nr̃os iam suscitemꝰ
affectus. ut illum qui de nostra
captuntate uoluit inctoriam
capere. fortiter capiamus:. et qͣsi a
graui somno exꝑge facti. Aperia¬
micus aptauerat. nos quidem
auriliante dño euadamus: et ip̃o
dyabolo cum satellitib sius in
ip̃am qm parau̾at foueam inci-¬
dente. nos cũ ꝓph̾a dicamus. fo¬
derunt ante faciem meam foue¬
am. et ip̃i maderit in ca. Igitur
ore proferret. subito ꝑunam fere
horam splendore numio de celoue¬
niente illuminatus ẽ. et sub ipo
splendore candidissimo pallio
amistus ab angelis septẽ daris¬
simis. et ulucus appanut unta
eune dans ei pacem et dicens.
Tu semꝑ mecum eris.

Expanded text:
existimabat, qui dum capit, captus est; dum tenet, vinctus est; dum torquet, tortus est: dum insultat, irrisus est; dum jugulat, occisus est. Nunc ergo in amore martyrii etiam nostros suscitemus affectus; ut illum qui de nostra captivitate voluit victoriam capere, fortiter capiamus, et quasi a gravi somno expergefacti aperiamicus aptaverat, nos quidem auxiliante Deo evadamus, et ipso diabolo cum satellitibus suis in ipsam quam paraverat foveam incidente, nos cum propheta dicamus: Foderunt ante faciem meam foveam, et ipsi inciderunt in eam . ore proferret, subito per unam fere horam splendore nimio de coelo veniente illuminatus est, et sub ipso splendore, candidissimo pallio amictus est ab Angelis septem clarissimis, et juvenis apparuit juxta eum dans ei pacem, et dicens: Tu semper mecum eris.
Abbreviated transcription (Latin):
habitat. Dicit eis rex. Sicut¬
tu fecisti fratrem meum ut re
tuo crederet: ita ego faclam te
relinquere deum tuum. et deo
colebat frater tuus religatũ

Expanded text:
ei rex: «Sicut fecisti fratrem meum deum suum  credere, ita ego faciam te relinquere deum tuum meoque scolebat frater tuus u
Abbreviated transcription (Latin):
et deos ñr̃os confringit. Cum
hec flentes referrent: ecce et a¬
liarum ciuitatum pontifices¬
tus misit mulle iuros arma¬
tos cum pontificib. ut ubitũ¬
illum perducerent ad eum. Qd̃

Expanded text:
et deos nostros confringit. » Cum haec flentes referrent, ecce et aliarum civitatum pontificestus, misit mille viros armatos cum pontificibus ut ubisibi perducerent illum. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
edere cepit. et quotiens recede¬
ens. lacrimas fundebat. Et
cum cẽt mundo corde. quẽad¬
modum lucas cuͣngelista
describit delratissimo stepħo.
ita et loc credebatur celis aper

Expanded text:
edere cepit. 16. Quoeiens caeens lacrimata est. Et cum esset mundo corde, quemadmodum Lucas euangelista discripsit de beatissimo Stephano, ita et haec credebatur caelos aper
Abbreviated transcription (Latin):
stupefactus. ponit furorem. fili¬
qq redit in patrem I gnoscit tul¬
pam. de securitate polucetur./ ta¬
q demum ab eundi copia con¬
cessa. edem beatorum martyrũ
succedit. Eosq patronos humi¬
li prece asciscit: quorum expritus
fuerat manifestum uirtutis

Expanded text:
stupefactus, ponit furorem, filioque redit in patrem: ignoscit culpam, de securitate pollicetur. Ita demum abeundi copia concessa, aedi beatorum martyrum succedit, eosque patronos humili prece asciscit, quorum expertus fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
disset amen. Lux tanta apparint
lus cam sufferret aspectus. Post¬
ca uero inuenta ẽ illa fouea ple¬
na. nich aliud in seh̃ns nisimã¬
na. quod usq rodie gignit locus

Expanded text:
disset: Amen, lux tanta super aporam ut nullos sufferret aspectus. Postea inventa est illa fovea plena, nihil aliud in se habens nisi manna, quam usque hodie locus
Abbreviated transcription (Latin):
nii. Uonde obsecro. ut pro me tuis
orationib impxtres: ne dũ cspam
contẽptoris fugio. presumptoris
noram incurram. Credo cium qd̃ o¬
rando impleri facias: qd̃ me arri¬
pere iubrudo fecisti. Nam ctus sum.¬

Expanded text:
dum. Unde obsecro, ut pro me vestris orationibus impetretis, ne qui culpam contemptoris fugio, praesumptoris noxam incurram; sed credo, quod orando me implere faciatis, quod arripere iubendo fecistis. Nam certissim
Abbreviated transcription (Latin):
go uera mater. per aquam et spi-
cum quibz ueniens inuitasti
me. Aperi mͥ ianuam uite. prin¬
cipes tenebrarum ñ occurrant
mͥ. nec ueniat mͥ pes suꝑbie. ⁊ ma¬
nus extranea a te ñ contingat
me: s suscipe me scd̃m u̾bum
tuum. et ꝑduc me ad conuiui¬
um epularum tuarũ: ubi cpu¬
lantur tecũ omnes amici tui.
eu es enim xp̃s filius dei uiui.

Expanded text:
go mater per aquam et Spiricum quibus veniens invitasti me. Aperi mihi januam vitae, ceps tenebrarum non occurrat mihi, nec veniat mihi pes superbiae, et manus extranea a te non contingat me; sed suscipe me secundum verbum tuum, et perduc me ad convivium epularum tuarum, ubi epulantur tecum omnes amici tui. Tu es Christus Filius Dei vivi,
Abbreviated transcription (Latin):
bro contemptu aperuit. Excu¬
satio sanc uiuenilis erat eta¬
tis. ne rudis adhuc animus
timorem ex subiectione prin¬
apum contraberet. ne domina¬
tionis iniature adepta fasti¬
gia impubem ab erercitatio¬
nis studio reuocarent. fit ad
dagobertum tam inuidiosa
relatio. et quamuis sua ipse
industria idiam deprerendis¬
set aliorum sententia in rem
plenius educitur. Uerum qr
in ordinem eum redigere nõ
sufficeret. duxit satius oportu¬
nicatem operiri. qua et causa¬
efficatius exploraret. et in enu¬
lum qued meriusset temptaret.
Clocharius igitur quadam die
uenatum ut longuisq forte
recessit. Contigit autem et da¬
gobeitum. et memoratum du

Expanded text:
bro contemptu aperuit. Excubro contemptu aperuit. Excusatio sane iuvenilis erat aetatis, ne rudis adhuc animus tumorem ex subiectione principum contraheret, ne dominationis inmature. adepta fastigia impubem ab exercitationis studio revocarent. Fit ad Dagobertum tam invidiosa relatio. Et quamvis sua ipse industria id iam deprehendisset, aliorum sententia in rem plenius inducitur. Verum, quia eum in ordinem redigere non sufficeret, duxit satius oportunitatem opperiri, qua et causaefficatius exploraret et in aemulum quod meruisset temptaret. Clotharius igitur quadam die venatum iit longiusque forte recessit. Contigit autem, et Dagobertum et memoratum du
Abbreviated transcription (Latin):
dagoleitum. cum et iam cos
ad amorem et uencrationem
sanctorum ĩstigat. et ut ue¬
re fateamur. ut ex gestis post¬
medum clarrut. nullus da
golrito locus aut dulcior
aut iocundior fuit. Igitur
ter dagoberti moritur. quam
unico amore clocharius di¬
lererat. et omnes duces. bont¬
tatem euis probantes. uelr¬
menter amauerant. Post
cuius obitum. clotharius rre
accepit urorem nomine si chil¬
dem. de qua habuit filium
etate in dies crescebat. spemq
futuri regis obtimam. sub¬
inde uidicus operium ingere¬
bat. Et pater dotharius quem¬
sadregisilum reous sub se rra¬
ctandis prefecerat. aquitame
ducatu specialiter ei commis¬
IoHic tanto dignitatis fa¬
stu elatus. regis filium dago¬
bertum. partim collate potẽ¬
statis superbia. partim spe re¬
gni laborans. non equo am¬
mo prospernis agere ferebat.
Nec quid moliretur simula¬
to saltem amore obtegere dui
ualuit. Sed quia metu patris
manifestus esse non poterat.
occultum se ci mimicum cre¬

Expanded text:
Dagobertum tum etiam eos Dagobertum tum etiam eos ad amorem et venerationem sanctorum instigat. Et ut vere fatear, ut ex gestis postmodum clarugoberto locus aut dulcior, aut jucundior fuit. CAP. V.ter Dagoberti moritur, quam unico amore Clotarius dilexerat, et omnes duces bonitatem ejus probantes vehementer amaverant. Post cujus obitum Clotarius rex aliam accepit uxorem nomine Sichildem, de qua habuit filium aetate in dies crescebat, spemque futuri regis optimam subinde indiciis operum ingerebat. Et pater Clotarius quemSadregisilum rebus sub se tractandis praefecerat, Aquitaniae ducatu specialiter ei commisso. Hic tanto dignitatis fastu elatus, regis filium Dagobertum partim collatae potestatis superbia, partim spe regni laborans, non aequo animo prosperius agere ferebat. Nec quid moliretur simulato saltem amore obtegere diu valuit. Sed quia metu patris manifestus nooccultum se ei inimicum cre
Abbreviated transcription (Latin):
num lucrum. quemadmedũ
in quibusdam locis hodre cer¬
nitur. sibi inde in proprios u¬
sus accumulari uidebatur. ob
hoc ut diximus locus ille ni¬
muim negligebatur. Uilis qui¬
martyrum corpora ambiebat.
quo ad sicut in processu expecli¬
am. profuturum orbi. corum
nomen catuit. et ꝓ curante deo
ad singularem excellentiam lo¬
cus. qui tam magnis tam cer¬
tis. tam deniqz antiquis illust̾¬
batur. quamius occulte patro
tyrum ingreditur. seq ibi com¬
poiit. Instabant canes. et licet
idem cis qued et caruo pateret o¬
stium. et qui cos abigeret nemo
iusibilium custedum adeẽt. at¬
tamen sancti martyres suum
domicilium non patiebantur
inimiuidorum uiolani ingres¬
su. Bideres hinc cetuum tutũ
reppeuisse perfugium. inde ca¬
nes aus presentiam latrati¬
bus indicare: seq ab introitu
edis diuina uirtute aiceu. da¬
gobritus cicato gressu super¬
uenit. rem spectaculo dignam
admiratur: stupet. ampleccit᷑
uicinos cum rumor iste muul¬
go sollicitat. et cum maxime

Expanded text:
num lucrum, quemadmodum in quibusdam locis hodieque cernitur, sibi inde in proprios usus accumulari videbatur: ob hoc, ut diximus, locus ille nimium negligebatur. Vilis quimartyrum corpora ambiebat, quoad, sicut in processu expediam, profuturum orbi eorum nomen enituit, et, procurante Deo, ad singularem excellentiam locus, qui tam magnis, tam certis, tam denique antiquis illustrabatur, quamvis occulte, patrontyrum ingreditur seque ibi componit. Instabant canes, et licet idem eis quod et cervo pateret ostium, et qui eos abigeret, nemo visibilium custodum adesset, adtamen sancti martyres suum domicilium non patiebantur inmundorum violari ingressu. Videres hinc cervum tutum repperisse perfugium, inde canes eius praesentiam latratibus indicare, seque ab introitu aedis divina virtute arceri. Dagobertus citato cursu supervenit, rem spectaculo dignam admiratur, stupet, amplectitur. Finitimos tum rumor iste vulgo sollicitat et cum maxime
Abbreviated transcription (Latin):
ecidit ut sabaric famls.
esarius noĩe. ad uirũ
de quo leqͥmur. ĩuriã passus
efuget. supplicans ut quolz
ricus. ꝓ esario. et cõiuge. uel
unico eiꝰ filio orteginta solidos
p̾tu nom̃ pecut. quominus
p̾cio ꝑsoluto. ꝯtigit ut añ basi¬
diens. statim affligit᷑. ugat᷑.
⁊ satenis reuinctus. ad scm ꝑ
ducitur. Neq sic a pio iuro mi¬
scd̃ĩa tollitur.ẜ statim missa
prece ciꝰ obcinente fide purgatur.
ẽũc adiecit sabaricus adhus
iuginti aureos ad p̾ciũ quod
acccꝑat. ⁊ sic de centũ solidis.
crux ad sepulchrũ bĩ sỹphoria

Expanded text:
cidit ut Sabarici famulus, esarius nomine, ad virum de quo loquimur injuriam passus confugeret, supplicans ut quolibricus pro Aesario, et conjuge, vel unico ejus filio, octoginta solidos, pretii nomen, petiit, quominus pretio persoluto, contigit ut ante basidiens, statim affligitur, ligatur, et catenis revinctus ad sanctum perducitur. Neque sic a pio viro misericordia tollitur, sed statim missa prece, ejus obtinente fide, purgatur. Tunc adjecit Sabaricus adhuc viginti aureos ad pretium quod acceperat et de centum solidis crux ad sepulchrum beati Synphoria
Abbreviated transcription (Latin):
dicens: Errasti frat. Nos
archidiaconus: retulit bea¬
lio sacros libros legente: iudͥ
guam igneam loquentẽ
per os euis. Et dicit sanctus¬
de et dic ci; Domne eftrem: u

Expanded text:
icens: Errasti, frater, nos archidiaconus renuntiavilio sacros libros recitanti. Videt guam igneam loquentem per os ejus, et dicit de, et dices domino Ephraem,
Abbreviated transcription (Latin):
uncias peragrantes. uerbũ
dñi adnunciando. tandemꝑ
uen crunt iberosolimis. susce¬
pito a sanctis aplis. annun¬
ciabant gaudentes. quanta
deus cum eis fecisset mirabi¬

Expanded text:
vincias peragrantes verbum Domini annuntiando, tandem pervenerunt Jerosolymis; susceptique a sanctis apostolis annuntiabant gaudentes quanta Deus cum eis mirabi