comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑxoxinũ .i. aĩam et corpus usq ip̃o totoꝵ ꝑ¬
diligere pretipiauur. Ad quod ditimꝰ omne genꝰ
diligendaꝵ reꝵ in illis duob mandatiꝰ contineri.
quatuor .n. diligenda sunt. ut ait augꝰ. unũ qd̾
est .s. corpus. de scdo̾ et qͣrto nulla p̃cepta danda

Expanded text:
os totos diligere praecipiamur. Ad quod dicimus omne genus diligendarum rerum in illis duobus mandatis contineri. Quatuor enim diligenda sunt, ut ait August., in libest, scilicet, corpus. De secundo et quarto nulla praecepta danda
Abbreviated transcription (Latin):
epͣte diceus. ũ iatuit angelos mist̾iũ regni
ceibꝵ qd̾ oportuno tp̃ reuelatũ est pro salute no¬
stra. illis gͦ a secuł ĩnotuit supͣmenioratũ mͥste¬
riũ. qr onĩs c̾at᷑a ñ ante secula set a secuł est.
atceude lector qr uident᷑ dissentire ĩ hͣc senten¬
tia illustrẽdoctoress ideoq ut om̃is repugͣntia de
mus. ut illis angel qui maioris diguitatis sũt
et ꝑ quoꝵ mĩsteria illa nũtiata sunt ex ꝑte cog¬
nita a sccuł fuiste. ut pote familiarib ⁊ nũtus.
illis uero qui nu̾oris dignitatis suut: incognita
extitisse dicanius. usquequo impleta sũt. et ꝑ

Expanded text:
Epistolae dicens: Non latuit angelos mysterium regni coelorum, quod opportuno tempore revelatum est pro salute nostra. Illis ergo a seculis innotuit supra memoratum mysterium, quia omnis creatura non ante secula, sed a seculis est. Attende, lector, quia videntur dissentire in hac sententia illustres doctores. Ideomus, ut illis angelis qui majoris dignitatis sunt, et per quorum ministerium illa nuntiata sunt, ex parte cognita a seculis fuisse, utpote familiaribus et nuntiis; illis vero qui minoris dignitatis sunt incognita extitisse dicamus, usquequo impleta sunt et per
Abbreviated transcription (Latin):
ñ fatiat .i. ñ pot̾ facere id quod ip̃e qui est ssĩma
cõueuire uon potest: Uerum dicis. t̾tia illoꝵ tet¬
t̾tia uloꝵ tatio.

Expanded text:
 est, non potest facere id quod ipse, qui est summa convenire non potest, verum dicis. 4. Tertia illorum ratio.
Abbreviated transcription (Latin):
ligentiã aꝑientes. et ab eis inuoluta euoł¬
fuuit. uł fient. quia nũꝙͣ fient. Item qd̃ scc̃o ꝓpo¬
sitũ fuit. ũ pot̾ facere nisi quod iustitia eĩis exig̾
et ñ pot᷑ id facere qd̾ iustitia sua exigit ut ñ fiat.
dñis qr exactõnis uͥbum de deo congrue ñ dititur
nͨ ꝓprie accipit᷑. et in illis locutionib duplex est sẽ¬
sus. Si .i. intellig᷑s ñ pot̾ facere nisi quod iustitia¬
fłm dicis iustitia .n. dĩ ip̃ius equissimna uolũta
accipit᷑. qͣlit̾ accipit augꝰ illa uerba dñ ĩ goͣnesi lo¬
ꝑ potentiã. s ñ pot̾at ꝑ uistitiã. qͣi poterat quid̾m.
S ñ uolebat. et illa nolunt a ꝯiusta erat. Si uero

Expanded text:
ligentiam aperientes, et ab eis involuta evolfiunt, nec fient quia nunquam fient. Item quod secundo oppositum fuit. Non potest facere nisi quod justitia sua exigit; et, non potest id facere quod justitia sua exigit ut non fiat. Dicimus quia exactionis verbum de Deo congrue non dicitur, nec proprie accipitur, et in illis locutionibus duplex est sensus; si enim intelligas: Non potest facere nisi quod sua justitiitia enim ipsius Dei aequissima voluntas accipitur: qualiter accipit Aug. illa verba Domini in Gen. loper potentiam, sed non poterat per justitiam; quasi poterat quidem, sed non volebat, et
Abbreviated transcription (Latin):
ro segit᷑ qd̾ uoluit cẽ sicut deꝰ. dicit .n. augꝰ suꝑ illũ
locum psalmi que ñ rapuitunc exbluebam ra¬
puit adam ⁊ eua p̾sumẽs ut dyabolꝰ dediuinitate ra¬
ix uoluerunt diuinitatem et ꝑ did̾unt feliaitatem.
eoesse. et homo qui ut seruus noluit teneri p̾cep¬
to. s uoluit ut nlło dñante esset qͣñ deꝰ. Item suꝑ¬

Expanded text:
ro legitur quod voluit esse sicut Deus. Dicit enim August. super illum locum psal. 68: Quae non rapui tunc exsolvebam. Rapuit Adam et Eva praesumentes ut diabolus de divinitate; rapere voluerunt divinitatem, et perdiderunt felicitatem. bolus, qui noluit sub eo esse; et homo, qui ut servus noluit teneri praecepto, sed voluit ut nullo sibi dominante esset quasi Deus. Item
Abbreviated transcription (Latin):
talis. deus uł diuina essentia est pat̾ .i. ille qͥ genuit.
.s. ypostasis. que habet fillium. Similit̾ deus est filius.
.i. ypostasis genita. uł hñs prẽm. ita ⁊ deus est spiritꝰ
.i. habet filiũ. et deus geuitꝰ est .i. halet prẽm. et tũc
oꝑtet urtelligi in subiectis ypostases tm̃. ñ essentiam
que illis ꝓprictatib det̾minatur.

Expanded text:
id est, ille qui genuit, id est, hypostasis quae habet Filium. Similiter, Deus est Filius, id est, hypostasis genita vel habens Patrem. Ita etiam, Deus est Spiritusest, habet Filium, et Deus genitus est, id est, habet Patrem. Et tunc oportet intelligi in subjectis hypostases tantum, non essentiam, quae illis proprietatibus determinantur.
Abbreviated transcription (Latin):
sic ait̾. iti dei et in iuditio erit. et hic est ĩ ceci¬
tate mentis. cum daut᷑ mau ĩ reprobũ sensũ.
ibi exteriores teuebre erunt quia tunc pet̾ores
penitꝰ erunt extͣo̾m. quid est .n. extͣ d̾m enle

Expanded text:
 6: Ira Dei et in judicio erit, et hic est in caecitate mentis, cum dantur mali in reprobum sensum. Ibi exteriores tenebrae erunt, quia tunc peccatores penitus erunt extra Deum. Quid est enim pe
Abbreviated transcription (Latin):
qr uita mala uł intentio ꝑu̾sa alicuiꝰ. sacͣment̃
ñ cõcaminat. Hu̾̃it aut̃ coniugiũ marie ⁊ iosepħ
taret᷑. et ut dyabolo ꝑtus celaret᷑ et ut iosepli eẽt
testis castitatis. deffendens eam ab ĩfamia suspi¬
tionis. ne ut adultera d ampnaretur uoe tri¬

Expanded text:
ta mala vel intentio perversa alicujus sacramentum non contaminat. Habuit autem conjugium Mariae et Joseph taretur, et ut diabolo partus celaretur; ut Joseph esset testis castitatis, defendens eam ab infamia suspicionis, ne ut adultera damnaretur. DI
Abbreviated transcription (Latin):
ti siuit: ut nicħ eis placoat. nisi quos deo
placet. ac ꝑ hoc : illoꝵ tm̃ salutẽ diligunt et
uolunt quoz deus saluari uult. eosq soloz si¬
cut se diligunt. ita et xpistꝰ electo tm̃ sicut
se dilexit. eoꝵ q salutem optauit. De ca¬

Expanded text:
ti sunt, ut nihil eis placeat, nisi quod Deo placet; ac per hoc illorum tantum salutem diligunt et volunt quos Deus salvari vult, eosque solos sicut se diligunt; ita et Christus electos tantum sicut se dilexit, eorumque salutem optavit. D
Abbreviated transcription (Latin):
cũ eo de quo dr᷑ ñ furaleriꝰ. et p̾ceptũ de non
cõcupudenda uxore ꝓximi: esse unũ cũ eo de¬
quo dicit᷑ ñ mecaberis põterat .i. preceptũ¬
de non furandi in illa generalitate intelligr
ubi de non cõcupiscenda re proximi p̾cipitur.
et in eo quo dc̃m est ũ mecaberiꝯ poterat islud
oꝑa notata sunt et ꝓhibita. In hiis uͦ exstremł
ip̃a cõcupiscentia. Misltũ ergo differunt illa ab
ex animũ. Ilud de lege dicit᷑ sdd̾m cerimonialia¬
⁊ non ẜ moralia. ue qr in lege ũ est generalis pro¬
hibitio om̃is mortifere cõcupiscentie ut in eluã¬
Iuod sit litt᷑a

Expanded text:
n concupiscenda uxore, unum esse cum eo quo dicitur: Non moechaberis. Poterat enim praeceptum non furandi in illa generalitate intelligi, ubi de non concupiscenda re proximi praecipitur; et in eo quod dictum est, non moechaberis, poterat illud opera notata sunt et prohibita; in his vero extremis, ipsa concupiscentia; multum ergo differunt illa ab  animum? Illud de lege dicitur secundum caeremonialia, non secundum moralia; vel quia in lege non est generalis prohibitio omnis mortiferae concupiscentiae, ut in EvanQuid sit litt
Abbreviated transcription (Latin):
tur. si .ii. aliquis hñs fidem et caritatem uolu¬
erit baptirari. et non potest ncc̃itate p̾uentꝰe
sũpplet onũpotentis benignitas ꝙ sacͣmento
defuerat. dumi .ni. soluere potest si nõ soluat. de¬
uet᷑. si tñ iam ñ potest : et tñ uult ñ imputat
ei deus. qui suam poͣm sacͣmentis ñ alligauit.
quod uero inuissb ił scĩficatio sine uissbili sacra¬
mento quibdam insit: aꝑte augꝰ ostendit di

Expanded text:
itatem voluerit baptizari, et non valet necessitate praeventus, supplet Omnipotentis benignitas quod sacramento defuerat. Dum enim solvere potest, nisi solvat, tenetur, sed quod jam non potest et tamen vult, non imputat ei Deus, qui suam potentiam sacramentis non alligavit. Quod vero invisibilis sanctificatio sine visibili sacramento quibusdam insit, aperte Aug. tradit
Abbreviated transcription (Latin):
do. que suggestio cũ fcã fuerit si cupiditas
nr̃a ñ moueat᷑ ad pͦcandũ excludit᷑ serpentiꝰ
astutia. si aut̃ mota fu̾it qͣi iam mlr̃i ꝑsuasũ erit S
aliqͣuta luctatõne coronam᷑. Si aut̃ rõ consentiat
quod ubido cõmou̾it fatiendum esse decernat ab oni
ni leata nita tamꝙͣ de ꝑ adud eͦx pellitur homo. iã
nͦ. ꝑcc̃n imputat᷑. si ⁊ ñ sub seqͣtur fcm. qͣndo reatene¬
tĩ consensione cõscĩa¬

Expanded text:
endo; quae suggestio cum facta fuerit, si cupiditas endo; quae suggestio cum facta fuerit, si cupiditas nostra non moveatur ad peccatum excluditur serpentis astutia. Si autem mota fuerit, quasi jam mulieri persuasum erit; sed aliquanta luctatione coronamur. Si autem ratio consentiat, et quod libido commoverit faciendum esse decernat, ab omni vita beata, tanquam de paradiso, expellitur homo. Jam enim peccatum imputatur, etiam si non subsequatur factum, quando rea tenetur in consensione consci
Abbreviated transcription (Latin):
aeris hꝰ spc̃ qui nẽ operat᷑ ĩ filiis diffidentie. Nõqͥd
gͦ iusibilit̾ eis aꝑꝑet. aut qͣi corꝑeiꝰ locis accedit
ad eos ⁊ operatur: s miris moĩs ꝑ cogitatõnem
suggerit quidꝙ põt. quib suggesth̃ib resistẽdũ:
est. ñ .n. ignoramꝰ qͣstiuit᷑ias eius quonͦi .n. acces¬
sit ad iud̾am qͥñ ei ꝑsuasit ut dñm tͣderet nũ¬
quid in lociꝰ aut ꝑ hos ocul ei uisus ÷. s utiq¬
ut dc̃m est in cͦor eius intͣuit. repellit aut̃ illũ
suasor. set tam̃ ꝑ mlr̃em decepit. ñ .n. ⁊̾ ratio
nr̃a deduci ad consensionem pcc̃i potest. uisi
cum delectatio mota fu̾it ĩ illa ꝑte animi q̃ de¬
bet obtemꝑare ratõni tamqͣm rͨtori suo uł¬
uiro. etram unoquoq nr̃m nich aliud agitur¬
uũce cum ad pec̃m quisq delabit᷑. qͣm tunc ac¬
tum est in illis trib serpente. mlr̃e. et uiro.
nam pͥmo fit suggestio siue ꝑ cogitatõm. siue
ꝑ sensus corꝑis. uł uidendo. uel tangendo. uł

Expanded text:
ritus qui nunc operatur in filiis diffidentiae. Numquid ergo visibiliter eis apparet, aut quasi corporeis locis accedit ad eos et operatur? Sed miris modis per cognitionem suggerit quidquid potest; quibus suggestionibus resistendum est. Non enim ignoramus astutias ejus . Quomodo enim accessit ad Judam, quando ei persuasit ut Dominum traderet? Numquid in locis, aut per hos oculos ei visus est? Sed utique dictum est: In cor ejus intravit . Repellit autem illum suasor, sed tamen per mulierem decepit. Non enim etiam ratio nostra deduci ad consensum peccati potest, nisi cum delectatio mota fuerit in illa parte animi, quae debet obtemperare rationi, tanquam rectori viro. Etiam in unoquoque nostrum nihil aliud agitur cum ad peccatum quisque delabitur, quam tunc actum est in illis tribus, serpente, muliere et viro. Nam primo fit suggestio, sive per cogitationem, sive per sensus corporis, vel videndo, vel tangendo, vel
Abbreviated transcription (Latin):
pacis qͣuo ecc̃a cõnectit᷑. ii aliquo scismate ꝯstitu¬
tus. ne xp̃m neget patitͤ tͥbulatõnes. famẽ ꝑ se¬
gehenne: nlło modo ista culpanda sunt. q̃mo et¬
hic laudanda est patientia. ñ .ii. dicere pot̾imus
meliꝰ ei fuisse ut xp̃m negando nicħ coꝵ pateret᷑:
que passus est confitendo. s existimãdũ est foͣtas¬
se tolerabiliꝰ ei fut᷑m iuditiũ: qͣm si xp̃m negãdo
nicħ eoꝵ pateret᷑. ut illud quod ait apłͣ. si tradi¬
dero corpꝰ meũ ita ut ardeam. cari. a .ii. ha. ir .ni.

Expanded text:
pacis, quo ecclesia connectitur, in aliquo sciscmate constitutus, ne Cristum neget, patitur tribulaciones, famem, persegehenne, nhic laudanda patientia est. non enim dicere poterimus melius ei fuisse, ut Christum negando nihil eorum pateretur, quae passus est confitendo, sed existimandum est fortasse tolerabilius ei futurum iudicium, quam si Christum negando cuncta illa uitaret, ut illud, quod ait apostolus: si tradidero
Abbreviated transcription (Latin):
ñ pot̾ teus quod non uult ꝑ qd̾ iudet᷑ non posse face̾
aliquid: isi quod uult. q ñ uułt nͥ qd̾ facit. et ita
uidet᷑ non posseͭ nuui quod facit. ꝓtid̃ aut̃ ita ĩtelli¬
gend̾ est. id solum ñ potest d̾s quod ñ uult .s. se pꝰse.
Idm in .uii.u. conteiõnũ ad d̾m loq̃ns ait. nͨ cog̾is
ĩuitꝰ ad aliꝙͥ. qr uoluntaꝰ tua ñ est maior ꝙͣ poten¬
tia. esset̃ aut̃ maior si de ip̃o tu ipse: maioresses. Ex
hoc uidet᷑ quod d̾ꝰ ñ possit plura qͣm uult. sic̃ non
uult plura qͣm potest. sicut .n. noluntaꝰ ñ est ma¬
ior potentia. ita nͨ potentia maior est uoliuitate. iõz
sicut pła ñ uult qͣm potest: ita cum ñ plura posse
qͣm uelle dicunt. ¶ S ad hec dm̃s qr nͨ uolun¬
tas potentia nͨ potentia uoluntate maior est. quia
dũm plura posse qͣm uelle. quia plura sunt sub¬
iecta eius potentie qͣm uoluntatiꝰ fate̾m᷑ it aq
d̾m młta posse facere que ñ uislt. et posse dimit¬

Expanded text:
n potest Deus quod non vult, per quod videtur non posse facere aliquid nisi quod vult; sed non vult nisi quod facit, et ita videtur non posse nisi quod facit. Illud autem ita intelligendum est: Id solum non potest Deus quod non vult, scilicet se posse. Idem in lib. 7 Confess., c. 4, ad Deum loquens ait: Nec cogeris invitus ad aliquid, quia voluntas tua non est major quam potentia; esset autem major, si teipso tu ipse major esses. Ex hoc videtur quod Deus non possit plura quam vult, sicut non vult plura quam potest. Sicut enim voluntas non est major potentia, ita nec potentia major est voluntate. Ideoque sicut plura non vult quam potest, ita eum non plura posse quam velle dicunt. Sed ad hoc dicimus quia nec voluntas potentia, nec potentia voluntate major est, quia Deum plura posse quam velle, quia plura sunt subjecta ejus potentiae quam voluntati. Fateamur itaque Deum plura posse facere quae non vult, et posse dimit
Abbreviated transcription (Latin):
bi qnͣ qͣd̾am sorte uingunt᷑. prosorte .n. haiẽ¬
dum est. quo quisq ⁊ibi demꝑalit̃ colligatꝰ
adheret. ex quo eligis potius illi daudũ esse.
Id̾. suꝑ epłam ad galatas. operem᷑ bonũ ad õs.
om̃ib .n. pari dilc̃one uita ct̾na optanda
est. et si ñ om̃ilz cadem possint exħsberi dilec¬
tionis offitia que max᷑ fr̃ib sunt ex hibenda

Expanded text:
bi, quasi quadam sorte junguntur. Pro sorte enim habendum est quo quisque tibi temporaliter colligatius adhaeret; ex quo eligis potius illi dandum esse. Item super Epistolam ad Gal.: Operemur bonum ad omnes, Omnibus enim pari dilectione vita aeterna optanda est, etsi non omnibus eadem possint exhiberi dilectionis officia; quae fratribus maxime exhibenda
Abbreviated transcription (Latin):
spetiem sensibili p̾tuderunt. Sensibilia
Sitimꝰ que uisu tactu q corꝑis sentiri
queunt. intellibilia: que ꝯspectu mentis
⁊ animus mag̾ minꝰ q spetiosa eẽnt. Si aut̃¬
om̃i spetie carere possent om̃io nulla eẽnt.
Uid̾unt esse aliquid quo illa spetiosa fta
ex quo cuncta facta eẽnt. Ecte tot modis
una sit ⁊ simplex eẽntia. q̃ ex nulla diu̾si¬
tate ꝑtiũ uł accidentiũ ꝯsistit: płalit̾ tam̾
dicit apłs̃ inuisibilia dei. qr płib moi̾s cog¬
noscit᷑ u̾itas dei ꝑ ea q̃ fc̃a sunt. ex ꝑꝑetuita¬
te namq c̾at᷑aꝵi intelligit᷑ conditor eternus.

Expanded text:
speciem sensibili pretulerunt. Sensibilia dicimus, que usu tactuque corporis sentiri queunt. Intelligibilia, que conspectu mentis et animus magis minusque speciosa essent, si omni specie carere possent, omnino nulla essent. Viderunt itaque esse aliquid, quo illa speciosa facta ex quo cuncta facta essent. Ecce tot modis una sit et simplex essentia, quae ex nulla diversitate partium vel accidentium consistit, pluraliter tamen dicit Apostolus, invisibilia Dei, quia pluralibus modis cognoscitur veritas Dei per ea quae facta sunt. Ex perpetuitate namque creaturarum intelligitur conditor aeternus
Abbreviated transcription (Latin):
bebit. si extͣ catholicam ecc̃am ip̃m sacͣment ũ
habu̾t. delet gͦ ad ect̾am redire. ũ ut sacͣment̃
bapt̃i it̃in accipiat quod nemo delet in aliquo
repetere. s ut in sotictate catholica uitã ac¬
cipiat. bapt̃s .ni. extͣ  eccͣam nequit processe.
ibi .n. cuiq põt processe bapt̃s: ubi uł cui põt

Expanded text:
tholicam ipsum sacramentum habuerit. Debet ergo ad Ecclesiam redire, non ut sacramentum Baptismi iterum accipiat, quod nemo debet in aliquo repetere, sed ut in societate catholica vitam accipiat. Baptismus enim extra Ecclesiam nequit prodesse. Ibi enim cuique prodesse potest Baptismus, ubi potest
Abbreviated transcription (Latin):
alplet. quod illa sola facit que scelus corrigit. illa
uero scelus corrigit que odium cõnissi criminis
et cõmittendi cum desiderio sactisfatiendi af¬
ut emendare non ualeat quod pcauit: pot est ei
dimitti. si aut̃ ꝑmanent opera: frustͣ uoce assu¬
mit᷑ pn̾ia. hec est quod de eo dicit᷑. et oratio eius
fiat in pct̃m. ut non solũ emendare nequiuerit ꝓ¬
ditionis nefas. s ꝓprii homicidii scelus addiderit.¬
caue qͣlit̾ intelligas illud. ut emendare ñ ualeat:
quod pectauit ⁊ cͥ. ñ .ii. emendatio intelligend a¬
quod restituere ñ ualet. ut cculum. uł uitam. ⁊
hꝰ moĩ. et tñ si pm̃tuerit pct̾i. cũ amore cõdigne
sact̃sstõnis. ueniam halet. Net ideo quisꝙͣ putet
qui rem alienani ĩiuste abstulit qͣm redd̾e potest.
de illo pcc̃o pñitere. ac ueniam comsequi: nisi resti¬
tuat ab latum. qͣmdiu .n. res p̃p qͣm pccͣm est uon
eeddit᷑. si reddi potest: non agit᷑ pñia. s fingitur.¬

Expanded text:
atum abolet, quae scelus corrigit. Illa vero scelus corrigit, quae odium 328 commissi criminis et committendi cum desiderio satisfaciendi afut emendare valeat quod peccavit, potest ei dimitti. Sin autem permanent opera, frustra voce assumitur poenitentia. Hoc est quod de eo dicitur: Et oratio ejus fiat in peccatum : ut non solum emendare nequiverit proditionis nefas, sCave qualiter intelligas illud: Ut emendare valeat quod peccavit, etc. Non enim emendatio hic intelligendaquod restituere non valet, ut oculum, vel vitam et hujusmodi; et tamen si poenituerit peccati, cum amore condignae satisfactionis, veniam habet. Nec ideo quisquam putet, qui rem alienam injuste abstulerit quam reddere potest, de illo peccato poenitere ac veniam consequi, nisi restituat ablatum. Quamdiu enim res propter quam peccatum est, non redditur si reddi potest, non agitur poenit
Abbreviated transcription (Latin):
tum sit: s om̃e qd̃ sit contͣ fidem .i. conscĩam
male ait ⁊ ad gehennã edificat. nł in om̃i eo ꝙ
infideł facit pͤcat. ñ qr illd̾ facit. s qi ñ eo mo¬
do illd̾ facit quo delet. ñ reffe̾ns ad debitum
finemi.
Id̾ legittimũ sit coniugiũ ĩ fideluros non

Expanded text:
iam, male fit, et ad gehennam aedificat. Vel in omni eo quod infidelis facit, peccat, non quia illud facit, sed quia non eo modo illud facit quo debet, non referens ad debitum finem. 9. Quod legitimum sit conjugium infidelium, sed non
Abbreviated transcription (Latin):
uien. si gͥ inquit hylarꝰ .iiiiͦix.l. deꝰ trͣi donantiꝯ¬
auctoritate pat̾ maior est. nũquid ꝑ doni confessõm
filiuꝯ minor est tꝰ maior itaq conanꝯ est. S mior iam
triꝯ: nunor pre est. Si aut̃ in ea gloria ei donat᷑ esse qͣ¬
pater est: habes et in donantiꝯ auctoritate qr maior
est. et in douati confessõne. quia umĩ sunt. maior
ita pater filio est. et plane maior. cui tantũ donat
esse. qͣntuꝯ est ipẽ. cui innascibilitatiꝯ esse ymagi¬
uenĩe satͣ mento natiuitatiꝰ imꝑtit. qͣm ex se in

Expanded text:
en. Si ergo, inquit Hilarius in. lib. 9 de Trin., donantiauctoritate Pater major est, numquid per doni confessionem Filius minor est? Major itaque donans est, sed minor jam tris, minor Patre est; si autem in ea gloria ei donatur esse qPater est; habes et in donantis auctoritate quia major est, et in donati confessione quia unum sunt. Major itaque Pater Filio est: et plane major, qui tantum donat esse, quantus ipse est; cui innascibilitatis esse imaginem sacramento nativitatis impertit, quem ex se in
Abbreviated transcription (Latin):
diceus . deniq eo mortuo cũ quo fuit uer̃ cõnu¬
biũ. fieri põt cõiugiũ cum quo p̾cessit adulte¬
rium. Id̾mͦ posse fieri saue licitas miptias ex per¬
sonis illicite coniu̾̃ctis: honesto platteo sub seq̃n¬
te: maĩfestũ est in

Expanded text:
e mortuo eo cum quo fuit verum conjugium, fieri potest conjugium cum qua praecessit adulterium. Item: Posse fieri sane licitas nuptias, ex personis illicite conjunctis honesto placito subsequente manifestum est. 7.
Abbreviated transcription (Latin):
spẽm qͣm ingerit sensii: a liud aliquid ex¬
se fatiens in cognitõm uenire. ꝯuusio signoꝵ.¬
gnoꝵ uero alia sunt nat᷑alia ut fumꝰ signia¬
ans ignem. alia data. et eoꝵ que data sunt:
quedam sunt sacͣmenta: quedani non. Om̃e .ii. sacͣ¬
mentũ est signũ: s ñ econu̾so. Sacͣmentũ eius rei
silitudinẽ gerit: cuiꝰ signũ est. si .ii. sacͣmenta nõ

Expanded text:
em quam ingerit sensibus, aliquid aliud ese faciens in cogitationem venire. Signorum vero alia sunt naturalia, ut fumus significans ignem, alia data. Et eorum quae data sunt quaedam sunt sacramenta, quaedam non. Omne enim sacramentum est signum, sed non e converso. Sacramentum ejus rei similitud
Abbreviated transcription (Latin):
sanguis hyrcoꝵ et tauroꝵ. et cinis uitule asꝑ¬
sus inquinatos sanctificabat ad emũdatõm car¬
nis: non auime. nam inquinatio illa erat con¬
tactus mortui. Unde augꝰ nicłs aliud intelligo

Expanded text:
Sanguis hircorum et taurorum et cinis vitulae aspersus, inquinatos sanctificabat ad emundationem carnis, non animae. Nam inquinatio illa erat contactus mortui. Unde Aug., Quaest. in Numero
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃uał intelligi potest. si sp̃uał accipit᷑. angeli¬
cauat᷑a iut elligr᷑. que p̾us inforntis fuit. sec
post᷑ farmata est. cum ad c̾atorẽ suũ cõuiersa:
e caritate adhesit. cuiꝰ iuformitatis c̾atio supe¬
ruui significata est cũ dẽm est. In pͥncipio c̾a
dit᷑ cũ ait fiat lux et facta est lux. hec ergo
anglĩca natura priꝰ tenebre ⁊ postͣ lux fuit.
qr prius hũit informitatem ⁊ in ꝑfcõm. deinde

Expanded text:
s intelligi potest. Si spiritualis accipitur, angelica natura intelligitur, quae prius informis fuit, sed postea formata est, cum ad Creatorem conversa ei charitate adhaesit, cujus informitatis creatio superius significata estditur cum ait: Fiat lux, et facta est lux. Haec ergo angelica natura prius tenebrae, et postea lux fuit, quia prius habuit informitatem et imperfectionem, deinde
Abbreviated transcription (Latin):
uitelligenda eit .s. p̾scĩa iniquitatiꝰ quoꝵd am
et p̃paratio dampnatõnis eoꝵdam. sicut .n. pre¬
testinatõnis effcũ illa grã est qͣ in p̾senti iusti¬
ficam᷑ atꝙ ad recte uiiendũ ⁊ in uono ꝑ seuerã¬
Sum ad iuuam᷑. et illa qͣ in futo beatificamur.
Ita reprobatio dei qͣ au et̾no ñ eligendo quoidan
repbauit: scd̾m duo considerat᷑ quoꝵ alt̾m p̾scit

Expanded text:
intelligenda est praescientia iniquitatis quorumdam, et praeparatio damnationis eorumdem. Sicut enim praedestinationis effectus illa gratia est qua in praesenti justificamur, atque ad recte vivendum et in bono perseverandum adjuvamur, et illa qua in futuro beatificamur; ita reprobatio Dei, qua ab aeterno non eligendo quosdam reprobavit, secundum duo consideratur; quorum alterum praescit
Abbreviated transcription (Latin):
et̾uam penam. Unde̾ au̾gꝰ. ad prosperũ ⁊ hylariũ.
ħ inquit regula iucõcusse tenenda est pctõio ĩ pec¬
catis p̃scito esse ñ pp̾arato. penã aut̃ esse p̾patam.
p̃pauit enĩ deus ut angꝰ ait in. ł ce lono ꝑseuantieꝰ

Expanded text:
ernam poenam. Unde Aug. ad Prosperum et Hilarium. , inquit, regula inconcusse tenenda est: peccatores in peccatis praescitos esse, non praeparatos, poenam autem esse praeparatam. Praeparavit enim Deus, ut a
Abbreviated transcription (Latin):
in ip̃am scd̾m u̾ͥbum dñi qd̾ dixit angelꝰ pur-¬
ganꝯ ip̃am. et potentiam deitatiꝰ ubi recep¬
tĩam p̃paranꝰ. simł aut̃ et gu̾atiuam. et
tunc obumbrauit ip̃am dei altissimi ꝑ se ca¬
semen. et copulauit sibi ip̃i ex scu̾simiꝰ et
purissimis ip̃iuꝰ uirgĩs sanguinib nostre
autique esꝑsionis caruem aĩatam aĩa rati

Expanded text:
in eam, secundum verbum Domini quod dixit Angelus, purgans ipsam, et potentiam deitatis Verbi receptivam praeparans, simul autem et generativam. Et tunc obumbravit ipsemen. Et copulavit sibi ipsi, ex sanctissimis et purissimis ipsius Virginis sanguinibus, nostrae antiquae conspersionis carnem animatam anima rati
Abbreviated transcription (Latin):
onali et iutellectiua non seminans.S ꝑ spm sãc
¶Ex hus per¬
ficatam. Cui collata est potentia nouo more
gũandi. ut sinc coitu uiri. sine libidine concipi¬
entis: in ut̾o uirginiꝯ celebͣretur ꝯceptꝰ dei et
hominis. illa enim caro qͣm deus ex uirgine idbi
onire dignatꝰ est ilne uitio ꝯcepta sine pc̃co na¬
ta est. hͣnctũ carnem ñ celestis nͨ aeree ñ alt̾s
cuiꝰqͣm puto esse nature. S eius cuiꝰ est oim
hõim caro. ¶ Quod aut̃ sacͣ uirgo extuncab
quem ꝯstat nllm habuisse pcc̃m. hac ergo uir¬
gine excepta si om̃s sci et sc̃e ꝯg̾gari possent ⁊
quer̾et᷑ ab eis an pct̾m hrent quid responderet᷑
niul quod ioħ̃s ait. si dix̃imꝰ quod pcc̃m ñ habe¬
mꝰ nos ip̃o seducimus ma aut uirgo siuigłari
gr̃a p̾uenta est atq repleta. ut ip̃m hre̾t uen¬
tris sui fructũ. quem ex initio habet uniu̾si¬
taꝯ du̾m. ut illud quod nascebat᷑ ex ꝓpagine
ginem duceret
ham . sic̃ leui cũ

Expanded text:
onali et intellectiva; non seminans, sed per SpiriEx his perficatam. Cui collata est potentia novo more generandi, ut sine coitu viri, sine libidine concipientis in utero Virginis celebraretur conceptus Dei et hominis. Illa enim caro quam Deus de Virgine sibi unire dignatus est, sine vitio concepta, sine peccato nata est. Hanc tamen carnem non coelestis, non aeriae, non alterius cujusque putes esse naturae; sed ejus, cuhominum caro. Quod autem sacra Virgo extunc abquem constat nullum habuisse peccatum. Hac ergo Virgine excepta, si omnes sancti et sanctae congregari possent, et quaereretur ab eis an peccatum haberent, quid responderetur nisi quod Joannes ait, c. 1: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus? Illa autem Virgo singulari gratia praeventa est atque repleta, ut ipsum haberet ventris sui fructum, quem ex initio habuit universitas Dominum; ut illud quod nascebatur ex propagiginem duceret. ham, sicut Levi, cu
Abbreviated transcription (Latin):
quod ait in. li. de uono ꝑ souerantie. qui fide¬
liꝯ est in eo ueram naͣm humanã credit. na¬
t᷑am suscipiente deo ita sblimatam. ut qͥ
suscepit et quod suscepit una esset in t̾ni¬
tate ꝑ sona assumptõne illa ĩeffabilit̾ fati¬
ente ꝑ sone uniꝰ in deo et hoĩe u̾itatem. Si
aus quis suscepit et quod suscepit una est
ꝑ sona. ergo nat᷑a humana cum ubo una
est ꝑ sona. S hec om̃ia ex tali sensu dicta
fore tͣdunt. ut utr̃ dicat᷑ esse xp̃c ⁊ una ꝑ¬
sistit. Ita ⁊̾ susceptum cum suscipiente dr᷑
una ꝑ sona. quia susceptum suscipienti
sint unꝰ deus. qr ut ait ieroꝰ. u̾ bũ est deus
ũ caro assumpta. et ambroꝰ. ĩ .iii.li. de
sp̃u icõ ait. aliud eit quod asssipsit et ali¬
ud quod assumptũ est

Expanded text:
e Bono perseverantiae: Qui fidelis est, in eo veram naturam humanam credit suscipiente Deo Verbo ita sublimatam, ut qui suscepit et quod suscepit una esset in Trinitate persona, assumptione illa ineffabiliter faciente personae unius in Deo et in homine veritatem. Si autem qui suscepit et quod suscepit una est persona, ergo natura humana cum Verbo est una persona. Sed haec omnia ex tali sensu dicta fore tradunt, ut utrumque dicatur esse Christus sistit. Ita etiam susceptum cum suscipiente dicitur una persona, quia susceptum suscipienti sunt unus Deus; quia, ut ait Hieron., Verbum est Deus, non caro assumpta. Et Ambr., in lib. 3 de Spiritu sancto, ait: Aliud est quod assumpsit, et aliud quod assumptum est
Abbreviated transcription (Latin):
lauare. Hũ cum ordinant᷑ accipiunt de ma
uil ep̃i patheuam. et calicem uacuum. ab ar¬
chidiacono uero urceolũ cum aqua nianili et
manut᷑giũ. hoc offitio usus est dñs qͣndolinteo
se p̾cuixit. et mictens aqͣm in peluim peces dis¬
cipuloꝵ lauit. ⁊ linteo tersit in
De dyaconis

Expanded text:
lavare. Hi, cum ordinantur, accipiunt de manu episcopi patenam et calicem vacuum; ab archidiacono vero urceolum cum aquamanili, et manutergium. Hoc officio usus est Dominus, quando linteo se praecinxit, et mittens aquam in pelvim, pedes discipulorum lavit, et linteo tersit. 8. De diaconis
Abbreviated transcription (Latin):
sub̾am. S nosunt concedere unũ d̾m: siue u¬
nam sub̾am: esse treꝰ ꝑsonas. dicentes sub̾am
de sub̾a diuina . fides aut̾ catholica tenet ac p̾¬
dicat. et treꝯ ꝑsonas esse unũ d̾m. unã sb̾am.
intellr᷑ beatus et solus potens. Ecce qͣm exyͥsse
dixit. ipe deus triitas. ut ostender ⁊ ip̃m de¬
umesse t̾nitatem: ⁊ tͥnitatem ip̃m d̾m. Itẽ
in eod̾m. ĩ u̾bis inquit ilł apłi. qͣũbͣ de adue

Expanded text:
amen nolunt concedere unum Deum sive untiam esse tres personas; dicentes divinamde substantia divina. Fides autem catholica tenet ac praedicat, et tres personas esse unum Deum, et unam intelligitur, beatus et solus potens. Ecce quam expresse dixit ipse Deus Trinitas, ut ostenderet, et ipsum Deum esse Trinitatem, et Trinitatem ipsum Deum. Item in eodem: In verbis, inquit, illis
Abbreviated transcription (Latin):
euident᷑ ostendit᷑: dicend̾ esse ⁊ concedendũ
qd̾ unus deuꝰ est t̾ͥnitas. et una sub̾a tres
ꝑ sonei sicut ecomu̾so: trinitas dr̃ esse unꝰ deꝰ.
et tͦs ꝑsone dñr esse una substantia .
Redit

Expanded text:
nditur dicendum esse et credendum quod unus Deus et Trinitas, est una substantia tres personae; sicut e converso Trinitas dicitur esse unus Deus, et tres personae dicuntur esse una substantia. 4. Redit
Abbreviated transcription (Latin):
diũi corꝑe qui ista fecerunt: laudati sunt. Imple¬
ant gͥ hec homines erga suos offitia pꝰtremi mu¬
neris. et sui humani lenimenta meroris. Uerũ
De du

Expanded text:
Domini corpore qui ista fecerunt, laudati sunt. Impleant igitur homines erga suos officia postremi muneris, et sui humani lenimenta moeroris. VerumDe du
Abbreviated transcription (Latin):
tał est qͣlꝰ a deo est cͤ̾ata. Sicut quis pollutas halẽꝰ
manꝰ ñ tale hũit ponũ qͣle̾ ego dedi mũdis ma¬
nib. ego .n. aedi mũdum
An aĩe ex creatõne sit̃

Expanded text:
alis a Deo creata. Sicut quis pollutas habens manus, non tale habuit pomum quale ego dedi mundis manibus. Ego enim dedi mundum. 9. An animae ex creatione si
Abbreviated transcription (Latin):
stitutione bapt̃i. Ad quod dmm̃. iii xp̃i mor¬
te t̾minata esse legalia o mũa. ex tinic gͥ circõ¬
cisio ꝑdidit uim suam. ita quod postea ã profe¬
cit. sec potꝰ obfuit obsouatorib suis. S usq ad
oblatõm uere hostie potuit prodesse. si .n. ante
uet᷑. quod fit dopositõne uitioꝵ. et collatõne uirtu¬
tun. sic in. fit quisq nouus homo. cumabolitis
pcc̃is ornat᷑ uirtutib. ab latio pct̾oꝵ pellit fe¬
ditatem. appositio uiitutũ affert docoren. et
aditum regni nobis aperuit. set hostia salua¬
toris. que si tp̃r circo̾cislonis oblata fuisset: alllꝰ
temꝑis homines in regnũ intͣssent. res eigo
sacͣmenti: iustificatio est¬

Expanded text:
stitutione Baptismi. Ad quod dicimus in Christi morte terminata esse legalia omnia. Ex tunc ergo circumcisio perdidit vim suam, ita quod postea non profecerit, sed potius obfuerit observatoribus suis. Sed usque ad oblationem verae hostiae potuit provetur, quod fit depositione vitiorum et collatione virtutum. Sic enim fit quisque novus homo, cum abolitis peccatis ornatur virtutibus. Abolitio peccatorum pellit foeditatem: appositio virtutum affert decorem, etio regni nobis aditum aperuit, sed hostia Salvatoris; quae si tempore circumcisionis oblata fuisset, illius temporis homines regnum intrassent. Res ergo hujus sacramenti justificatio est
Abbreviated transcription (Latin):
Sacͣmentũ et reni sinł suscipiunt om̃s ꝑnuli qui
in uapt̃o ab origiuali mũdant᷑ peccato. ꝙͣuis quidã
disfiteant᷑ alis qui perituri sunt ꝑuuł in bapt᷑o
dimmiti pec̾a iunitentes illi u̾bo auͥgͦ i ᷤ acͣmeiltes¬
in sołesectis eff̾itiunt quod figͤant. non uitelligẽ¬
tes illud ita esse accipiendum: qr cum in illis efti¬
tiant sacͣmenta remissionent non tũ hec eis fati¬
ut ad salutem. set solis cloctis. uam quod ouũls
ꝑuulis iu bapt̃o remittant᷑ pcc̃a: euident̃ augͦꝰ dic̃.
aꝰ puulo inquit recent̾nato usq ad decrepitũ senẽ
sicut nllus prohibet᷑ a uapt̃o: ita nullus est qui nõ¬

Expanded text:
 simul suscipiunt omnes parvuli, qui in baptismo ab originali mundantur peccato; quamvis quidam diffiteantur illis qui perituri sunt parvulis, in baptismo dimitti peccata, innitentes illi verbo Aug. in lis electis efficiunt quod figurant; non intelligentes illud ita esse accipiendum, quia cum in aliis efficiant sacramenta remissionem, non hoc eis faciunt ad salutem, sed solis electis. Nam quod omnibus parvulis in baptismo remitarvulo, inquit, recens nato usque ad decrepitum senem sicut nullus prohibetur a baptismo, ita nullus est qui no
Abbreviated transcription (Latin):
trono. ita deo assistere: qd̾ ad extiora ñ exeũt.
Inferiores aut̃tres ad ext̾iora niti. tres uͦ
medios int̾ utrosq ꝯ sĩstere. ñ modo dignitate
accipiunt et defferunt ad infi̾ores. sdeoq cum
sup̃mi mediis. ⁊ medii imis. atq imi homini¬
u p̃ceptũ dei nũtient: merito om̃s angelos no¬
uł ꝑ om̃s ñ singłos ordiues. S de inflorib ordi¬
nib singłos angelos cõplerus est. Ind̾ uero ꝙ

Expanded text:
ad exteriora non exeunt; inferiores autem tres ad exteriora mitti; tres vero medios inter utrosque consistere, non modo dignitate accipiunt, et deferunt ad inferiores. Ideoque cum supremi mediis, et medii imis, atque hi hominibus praeceptum Dei nuntiant, merito omnes angeli noet per omnes, non singulos ordines, sed de inferioribus ordinibus singulos angelos co
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ gerunt uocabulũ offitiũ. uide dicũt
illũ angelũ quimissus est ad ysaiã: ut mũda¬
ret ⁊ incend̾e̾t la bica prophete: fuisse de ordi¬
ne inferioꝵ. S ideo deus est fore de scraphin ;ͦ¬
qr ueniebat incend̾e⁊ consum̾e de licta ysaie.

Expanded text:
ficium. Unde dicunt illum angelum qui missus est ad Isaiam, ut mundaret et incenderet labia prophetae, fuisse de ordine inferiorum. Sed ideo dictus est forte de seraphin, quia veniebat incendere et consumere delicta Isaiae.
Abbreviated transcription (Latin):
phemiam qui dñt impossibile homini aliquida
deo esse p̾ceptũ. et mandata dei ñ a singur s ab
om̃ib ĩ cõmune posse seruari. ⁊ paulopost. ⁊ tã
illos errare dicimꝰ qui cum manicheo dñt hoĩen¬
pcc̃m uitare ñ posse. qͣm illos qui cũ iouiniano
dicit errorem esse si quis hoĩem dicat uitare pͤ¬
catũ ñ posse. qui aut̃ dicit quedã nc̃citate fieri
quedam dicit non posse uitari. cuigͦ id augꝰ
est uerũ quodieroꝰ. aiti
xet̾iatio contͣietatẽ

Expanded text:
ibile aliquid Deo esse praeceptum, et mandata Dei non a singulis, sed ab omnibus in commune posse servari. Et paulo post: Et tam illos errare dicimpeccatum vitare non posse, quam illos qui cum Joviniano dicit errorem esse, si quis dicat hominem vitare peccatum non posse, qui autem dicit quaedam necessitate fieri, quaedam dicit non posse vitari. Cum ergo id Auesse verum quod Hieron. ait. 9. Determinatio contrarietate
Abbreviated transcription (Latin):
ũ procedit. ił muittit᷑. restat ergo ut ip̃i nͣ dent spi
qͥppe ut ueniret in eo quib manꝰ imponebant. nõ
ip̃i eum dabant q̃m morem in suis p̾positiꝰ ⁊ nũc¬
seruat eccłĩa. Deniq ⁊ simon magꝰ offerenꝯ apłis pͤ¬
cuuiam. ñ ait. date michi ⁊ ilic pottatem ut deni¬

Expanded text:
 procedit, nec mittitur; restat ergo ut ipsi non dent Spirquippe, ut ueniret in eos quibus manum imponebant, non ipsi eum dabant; qservat Ecclesia. Denique et Simon Magus offerens apostolis pecuniam, non ait: Date mihi hanc potestatem, ut de
Abbreviated transcription (Latin):
tientes simus cogitare aliquid ex nobis qͣiex nob̾.
atͣcendant inquit hu et uerba ip̃a ꝑpendant qui pu¬
tant ex nobis eẽ fidei ceptum. ⁊ ex deo esse fid̾i sup¬
plementũ. cõmendans .n. ip̾am gr̃am que ñ datur
scd̾m aliqua merita. s efficit omia bona merita :
Inquit ñ quod sumꝰ suffitientes cogitare aliquid boĩ
.s. ex nobis. Iuis aut̃ ñ uideat priꝰ ee̾ cogitare ꝙͣ tre

Expanded text:
cientes simus cogitare aliquid quasi ex nobis. Attendant, inquit, hic, et verba ista perpendant, qui putant ex nobis esse fidei coeptum, et ex Deo esse fidei supplementum. Commendans enim istam gratiam quae non datur secundum aliqua merita, sed efficit omnia bona merita, inquit, non quod sufficientes simus cogitare aliquid boni, scilicet ex nobis. Quis autem non videat prius esse cogit
Abbreviated transcription (Latin):
p̾aut̃ hec de potentia sapis quoꝰ ptenꝰ sit filiꝰ.
s potentior pat᷑. ut scd̾m doct̾ͥnam nrãm potẽs
Potentẽ potu̾it gen̾are. uł gignere. et ñ omp̃ꝯ oĩ
poͣm accepit. filiꝰ aut̃ a patre fatem᷑ ⁊ nes filium
accepiste poͣm. ⁊ ab illo de quo natꝰ est potenꝰ. patͥ
uero poͣm nullus dedit. qr iullꝰ eum genuit. gig¬
nento . n. dedit pater poͣm filio. sicut omũa q̃ hab
in suuã sua gignẽdo de dit ei q̃m genuit de sub̾a in¬

Expanded text:
od potens sit Filius, sed potentior Pater; ut secundum doctrinam vestram potens potentem potuerit generare vel gignere, et non omnipotens omnipopotentiam accepit, Filius autem a Patre. Fatemur et nos Filium accepisse potentiam ab illo, de quo natus est potens; Patri vero potentiam nullus dedit, quia nullus eum genuit. Gignendo enim dedit Pater potentiam Filio, sicut omnia quae habet in substantia sua, gignendo dedit ei q
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ intlłutiam expectat ex deĩꝰ potiꝰ qͣm imponit.
et retulerit mag̃ qͣm aitulerit. neq cogat id uideri
dcĩs ꝯtincri quod antͤ lcõm p̾sumpserit intessigẽs̾.
cum gͥ de rob dei sermo est. concedamꝰ deo sui cogni¬
tõm. dcĩs q eius pia ueneratõne fanurlemꝰ ⁊̃nesti¬

Expanded text:
telligentiam expectat ex dictis potius quam imponat; et retulerit magis quam attulerit; neque cogat id videri dictis contineri, quod ante lectionem praesumpserit intelligendum. Cum ergo de rebus Dei sermo est, concedamus Deo sui cognitionem, dictisque ejus pia veneratione famulemur. Investi
Abbreviated transcription (Latin):
qui diligit inqu̾itꝰ frem: in lumi̾e manet ⁊ scã¬
dalum in eo non est. maifestum est quod iustitie
ꝑfcõm in frĩs dilcõne posuerit. Nam in quo scan¬
dalum non est: uti ꝑfectus est. et tñ uidet᷑ dilec¬
tõm dei tacuisse. quod nũqͣm faceret. nisi qr in
ip̃a fraterna dilcone uult intelligi d̾m aꝑtis¬
sime .ii. in ead̾m epla paulo post: dicitita. di¬
lectissimi diligͣmus iniuicem. qr dilectio ex deo
est. et om̃is qui diligit ex deo natꝰ est. ⁊ cognou̾
d̾m. qui non diligit ñ cognouit d̾m. qr d̾s dilec¬
tio est. ista contextio satis aꝑte declarat eamd̾ ip¬
na dilectio est qua diligimꝰ inuicem. ñ soł ex des.
s ⁊̾ d̾m esse tanta auctoritate .ẜ. iołsiꝯ predicari.
cum ergo de dilc̃one diligimꝰ frẽm. de deo dligimꝰ
fr̃em. nͨ fleri potest ut cand̾m dilc̃om ñ p̃cipuẽ dcli¬
gamꝰ. qua frẽm diligimꝰ. qñi deus dilectio est. Etce

Expanded text:
Qui diligit, inquit, fratrem suum, in lumine manet, et scandalum in eo non est . Manifestum est quod justitiae perfectionem in fratris dilectione posuerit: nam in quo scandalum non est, utique perfectus est. Et tamen videtur dilectionem Dei tacuisse: quod nunquam faceret, nisi quia in ipsa fraterna dilectione vult intelligi Deum. Apertissime enim in eadem Epistola paulo post ita dicit: Dilectissimi, diligamus invicem, quia dilectio ex Deo est; et omnis qui diligit, ex Deo natus est, et cognoscit deum. qui non diligit, non cognouit deum, quia deus dilectio est., ista contextio satis aperteque declarat eandem iprna dilectio est, qua diligimus inuicem — non solum ex deo sed etiam deum esse tanta auctoritate praedicari. cum ergo de dilectione diligimus fratrem, de deo diligimus fratrem nec fieri potest, ut eandem dilectionem non praecipue diliga
Abbreviated transcription (Latin):
ait. qui ꝓximũ diligit conseq̃nꝰ est ut ip̃am p̃¬
cipue dilectõm diligat. deus aut̃ dilectio est. con¬
seq̃us ergo est: ut p̾cipue d̾m diligͣt. Item ĩ cos.
q̃rentes eum qui est apud noz. si nos uelimꝰ esse
apud eum: Nemo dicat. non noui quid diligam.
diligͣt frẽm. et diligͣ᷑ eanid dilectõm. mag̃.n.¬
Ecce iam potest notiorem d̾m hr̃e qͣm frẽm. pla¬
c̾tioreni. amplect̾e dilc̃om d̾m. et dilcõne amplec¬
tere d̾m. ip̃a est dilectio que om̃ꝯ bono angelos. et
oñis dei seruos consotiat uinculo sanctitatiꝰ. qͣn¬
to igit᷑ sanores sit sumꝰ a tumore suꝑbie. tauto
sumꝰ dilcõne plemores. et quo nisi deo plenꝰ est. qui
plenꝰ est dilectõnei his ubis satis ostendit augꝰ
quod dilectio ip̃a qͣ diligimꝰ d̾in ⁊ ꝓxim̾ dꝰ est. Set

Expanded text:
ait: Qui proximum diligit, consequens est ut ipsam praecipue dilectionem diligat. Deus autem dilectio est: consequens ergo est, ut praecipue Deum diligat. Item in eodem: ima terrarum, quaerentes eum, qui est apud nos, si nos velimus esse apud eum? Nemo dicat non novi quid diligam. Diligat fratrem, et diligat eamdem dilectionem. Magis eecce iam potest notiorem deum habere quam fratrem, placertiorem. amplectere dilectionem deum et dilectione amplectere deum. ipsa est dilectio, quae bonos omnes Dei servos consociat vinculo sanctitatis. Quanto ergo saniores sumus a tumore superbiae, tanto sumus dilectione pleniores: et quo nisi Deo, plenus est, qui plenus est dilectione? His verbis satis ostendit Aug. quod dilectio ipsa qua diligimus Deum
Abbreviated transcription (Latin):
pene auferri potestãt̾em. et magnũ peccat̃
magnis diut᷑nis q lui crutiatib. Si uͦ quis
punitꝰ sic. ut ille qui isrłite maledix̾at. et
qui in salbatoͣ ligna collegerat: Tales postea
ñ puniri. qr culpa leuis p̾senti supplitio cõpen¬
sata est. leuis .n. culpa leui supplitio cõpensat᷑.¬

Expanded text:
poenae auferri potestatem; et magnum peccatum poenae auferri potestatem; et magnum peccatum magnis diuersisque lui cruciatibus. Si quis uero punitus sit, ut ille qui Israelitae maledixerat et qui in sabbato ligna collegerat, tales postea non puniri, quia culpa leuis praesenti supplicio compensata sit; leuis enim culpa leui supplicio compensat
Abbreviated transcription (Latin):
et caue ne de onĩib genera lit̾ intel¬
ligas. s de hiis tm̃ qui int̃ ip̃a flagella pniam
egerunt. credentes iu d̾m hebreoꝵ. qͣm et si
breuem et momentanea: tũ non respuit deꝰ.
Iuodaut̃. qui ꝑ tp̃rale flagellũ ũ corrigunt᷑
post et̃ ualit᷑̾ puniant᷑ ibidem ostendit agẽs
de fideli dep̾henso in adult̾io: qͣui de collat᷑. ubi
ostendit leuia pc̃ca breni et tp̃rali supplitio
purgari. magna uero diut᷑nis et̾nisq sup¬
plitiis reseruari. ita inquiens. Iuerat hic
aliquis si fideł dep̃hensus in adult̾io decollet᷑
quid de eo postͣ fiat. aut .n. puniet᷑. et falsũ
est qd̾ dicit. ñ uidicabit deus bib bis in id ip¬
sum. aut ñ puniet᷑. et optandũ est ad ulde¬
ris : ut hic breui pena puniant᷑: ut frustrẽ¬
tut in crutiatus et̃nos. Ad quod responde¬
mus d̾m ut õim reꝵ. ĩta supplitioꝵ quoq
scire mensuras. et ñ p̾ueniri sententiã iu¬
dicis. nͨ illi in pec̃orem exoe exͤcende de hinc

Expanded text:
et cave ne de omnibus generaliter intelligas; sed de his tantum, qui inter ipsa flagella poenitentiam egerunt, credentes in Deum Hebraeorum, quam etsi brevem et momentaneam, tamen non respuit Deus. Quod autem qui per temporale flagellum non corriguntur, post aeternaliter puniantur, ibidem ostendit, agens de fideli deprehenso in adulterio, qui decollatur. Ubi ostendit levia peccata brevi et temporali supplicio purgari, magna vero diuturnis aeternisque suppliciis reservari, ita inquiens: Quaerat hic aliquis, si fidelis deprehensus in adulterio decolletur, quid de eo postea fiat. Aut enim punietur, et falsum est quod dicitur: Non judicabit Deus bis in idipsum; aut non punietur, et optandum est adulteris ut hic brevi poena puniantur, ut frustrentur in cruciatus aeternos. Ad quod respondemus, Deum ut omnium rerum, ita suppliciorum quoque scire mensuras; et non pdicis, nec illi in peccatorem exercendae dehinc
Abbreviated transcription (Latin):
gͣui supplitio: et in fut᷑o punienda et̃ualiter.
de quib pñia non agit᷑ int̾ flagella. leuia uero
que hic puniunt᷑. leui pena compensatõm re¬
ciꝑere. qd̾ in bonis fieri ñ ambigimꝰ. et ĩ mał for
te ͭ fit ita. satis iam apparet quod illi de ꝓpħia
¶Alias quoq auctoritates inducunt. ait .nmi
gͥgꝰ. płuit dñs suꝑ  onaui ciuitatem. et suꝑ alte¬
ram non pluit. et eand̾m ciuitatem ex ꝑte
cõpluit. et ex ꝑte ardam reliquit. cum ille qui
qui ꝓximos odit ab aliis uitiis se corrigit. Una
ead̾m q ciuitas ex ꝑte compluit᷑. et ex parte
arida remanet. Iuia siit quidã quicũ q̃dam¬
misereri deus. scd̃a ꝑ punitõm. ubi et si fides
desit: pena satt̾ffacit et releuat. Ratione qͦr¬
qus
utunt᷑ dicentes. si is qui unũ pxc̃m confitetur
altero tacito sact̃sfcõm a sacdote iniu̾ctam ex¬

Expanded text:
i supplicio, et in futuro punienda aeternaliter, de quibus poenitentia non agitur inter flagella; levia vero quae hic puniuntur, levi poena compensationem recipere, quod in bonis fieri non ambigimus, et in malis forte etiam fit ita. Satis jam apparet quod illi de prophetia Alias quoque auctoritates inducunt. Ait enim Greg.: Pluit Dominus super unam civitatem, et super alteram non pluit; et eamdem civitatem ex parte compluit, et ex parte aridam relinquit. Cum ille qui proximum odit, ab aliis vitiis se corrigit, una eademque civitas ex parte compluitur, et ex parte arida remanet; quia sunt quidam qui cum quaemisereri Deus; secunda, per punitionem, ubi etsi fides desit, poena satisfacit et relevat. Ratione quque utuntur dicentes: Si is qui unum peccatum confitetur, altero tacito, satisfactionem a sacerdote injunctam ex
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ doctoreꝯ suboscure locuti sunt. atq scolasti¬
ci doctoros uaria senserunt. Quidam .n. pu¬
et addicti sumꝰ pene tp̃ra łi et eterne ꝑro pͥmi ho¬
minis actuali pct̃o. qr pro illo ut aiunt omib
debet᷑ pena et̾na nisi ꝑ gram uib̾ent᷑. Iuxͣ hoꝵ sẽ¬
tentiã op̃t dici origĩ pcc̃m nͨ culpã ẽẽ nͨ penam.
culpam ũ esse ip̃i fatent᷑. pena quo scd̾m eos esse

Expanded text:
i doctores sub obscuritate locuti sunt, atque scholastici doctores varia senserunt. Quidam enim puet addicti sumus poenae temporali et aeternae pro primi hominis actuali peccato, quia pro illo, ut aiunt, omnibus debetur poena aeterna, nisi per gratiam liberentur. Juxta horum sententiam oportet dici originale peccatum nec culpam esse, nec poenam. Culpam non esse ipsi fatentur; poena quoque secundum eos esse
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ et caritatem. et illa ñ obmnitt̾e .i. elemo¬
sinas fructuũ t̾renoꝵ. Ex hiis dat᷑ intellĩ
qd̾ in pcc̃o mortali ꝑmanentes. et si elemosi¬
nas largas fatiant: ñ tñ per eas satt̃ sfatiũt
delo exsistunt. ñ placento deo. Non gͥ dicẽ¬
dam est illa sact̃sst̃o pct̃i qͣm quis agit ꝓ uno
pcto. dum ꝑdurat in altero. qͣr nicħ prodest
iciunare. et orare. et alia bona agerer nisi
mens reuccetur a pc̃co. et si aliqͣndo cõu̾stg:
tatitũ pet̾m sacdoti fu̾it confessus. de utroq ĩ¬
ponenda est ei satt̃ sfactio. qr de pͥmo cõdigne
non sacc̃sfecit.
Scd̾m quosd̾m fuis sutcͣsfcõ.

Expanded text:
et illa non omittere, id est, eleemosynas fructuum terrenorum. Ex his datur intelligi quod in peccato mortali permanentes, etsi eleemosynas largas faciant, non tamen per eas satisfaciunt, deles existunt, non placentes Deo. Non ergo dicenda est illa peccati satisfactio, quam quis agit pro uno peccato, dum perdurat in altero. Quia nihil prodest jejunare et orare, et alia bona agere, nisi mens revocetur a peccato; et si aliquando conversus tacitum peccatum sacerdoti fuerit confessus, de utroque imponenda est ei satisfactio, quia de primo condigne non satisfecit. 4. Secundum quosdam fuit satisf
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑatio uere sit prĩs et filii et spiritꝰ sci. ĩ uesti¬
gatõne dignũ nobis uidetͤ. qr̃ in scͥptura spi¬
ritui scõ hoc opus sepius tribuatur. et de ip̃o
xp̃c conceptꝰ et natꝰ memoret᷑. Non .n. ideo ope¬
ratio incarnatõnis sp̃ui sc̃o sepiꝰ attͥbuitur.¬

Expanded text:
atio vere sit Patris et Filii, et Spiritus sancti, investigatione dignum nobis videtur, quare in Scriptura Spiritui sancto hoc opus saepius tribuatur, et de ipso Christus conceptus et natus memoretur. Non enim ideo operatio Incarnationis Spiritui sancto saepius tribuitur
Abbreviated transcription (Latin):
uili dei karitate u̾bum dei cͥaro fcͣm est: et p̃eep¬
⁊imabili dei dono filius dei sibi untuit formã
serui. Non gͥ freq̃nꝰ deuõĩatio spc̃ scĩ ab illo opere
prẽm ui flliũ secludit. s potiꝰ ono nomiiuato tͤ q¬
s intelligunt᷑. sicut fit in aliis sepe oꝑib. unde

Expanded text:
bili Dei charitate Verbum Dei caro factum est, et inaestimabili Dei dono Filius Dei sibi univit formam servi. Non igitur frequens denominatio Spiritus sancti ab illo opere Patrem vel Filium secludit, sed potius uno nominato tres intelliguntur, sicut fit saepe in aliis ope
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑaute ꝑ dilc̃om. et illa suffitient̾ et uere bona est.
Non est .n. fructꝰ bomuis qui de karitatis radice non¬
surgit. Si uero adsit fido oꝑans ꝑ dilc̃om fit delecta¬
tioroni.
De illa cogitatõne bom q̃ precedit

Expanded text:
ante per dilectionem; et illa sufficienter et vere bona est. Non est enim fructus bonus, qui de charitatis radice nonsurgit. Si vero adsit fides operans per dilectionem, fit delectatio boni. 8. De illa cogitatione boni quae praecedit