comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
auꝵ. aut̃ plumbu cũ sit argentu: tacebit ne ut ꝑuo emat
an ĩudicabit ut magno: stułtu plane uidet᷑ malle mag
Uñ ĩtelligi uolebat ut eum ꝗ sit iust̾ ac bonꝰ stultu ẽẽ &
eu ꝗ sit sapiens malũ. & tñ sine ꝑnitiȩ fie̾i posseut sint
hoĩes pauꝑtate tõtenti. Transcendebat gͦ ad maiora ĩ ꝗbr
nemo poss& sine ꝑiculo uite uist̾ eẽ. dicebat .n. nempe u¬
stitia est hoiẽ nõ occide̾ alienũ ꝓrsus nõ attingẽ. Quid gͥ
iustus faciet si forte naufragiu feceit᷑ & aliqͥs ĩhecillior
uirib tabulam ceꝑit nõ ne illu tabula deturbabit
ut ip̃e cõscendat. eaq nisus euadat: maxĩe cũ sit nłłs
medio mãi testis: si sapiens est faciet. Ipx  .n. peundun
& iust̾ ille nactus fuĩt aliq̃m sauciũ equo ĩ sidentem: ei¬
ne parca ut ip̃e occidat᷑: an deiciat ex equo ut ip̃e hostẽ

Expanded text:
aurum, aut plumbum, cum sit argentum, tacebitne, ut id paruo emat, aurum, aut plumbum, cum sit argentum, tacebitne, ut id paruo emat, an indicabit, ut magno? stultum plane uidetur malle magno. unde intellegi uolebat et eum qui sit iustus ac bonus stultum esse et eum qui sapiens, malum, et tamen sine pernicie fieri posse ut sint homines paupertate contenti. transcendebat ergo ad maiora, m quibus nemo posset sine periculo uitae iustus esse. dicebat enim: nempe iustitia est hominem non occidere, alienum prorsus non attingere. quid ergo iustus faciet, si forte naufragium fecerit et aliquis inbecillior uiribus tabu lam ceperit? nonne illum tabula deturbabit, ut ipse conscendat eaque nixus euadat, maxime cum sit nullus medio mari testis? si sapiens est, faciet: ipsi enim pereundum et iustus ille nanctus fuerit aliquem saucium equo insidentem, eine parcet, ut ipse occidatur, an deiciet ex equo, ut ipse hostem
Abbreviated transcription (Latin):
Ixposui cam̃ cur pħi nec ĩuenire iustitiam nec defende̾ potuerũt
Hũc redeo ad id qđ ĩtenderam. Carneades gͦ qm̃ erant ĩfirmã
quȩ a pħis afferebant᷑ sumpsit audatiã reffellendi qr refelli pose
ĩtellexit. Cuiꝰ disputatõis sum̃a hȩc fuit. Iura sibi homies pro
mutata. Ius aũt nale ẽẽ nullum om̃s & hoĩes & alias aĩantes
potirentur: si iusti uelint eẽ hoc est si aliena restituãt. ad ca¬
sas ẽẽ redemidũ & ĩ necessitate & miẜiis iacendu tũ omissis
cõib ad ꝓpria ueniebat. bonꝰ uir in ꝗt si habeat ẜuũ fugiti¬
uũ uł domũ ĩ salubrẽ ac pestilente: quȩ uitia solsciat & iõ¬
ꝓscribat ut uendat utrũ ne ꝓfitebitur fugitiuũ esse uł pe
stilente dom̃ uendeͬ: An celabit emptorem: Si ꝓfitebitur¬
cabit᷑. qr uł paruo uendet: uł cĩo nõ uendet. Si celauẽĩt
eit qđ sapiens qr rei consul& sar idem malꝰ qr fallet rur¬
sus si xepiat aliq̃m ꝗ auritaltũ se putet uẽde̾ cũ sit illud

Expanded text:
ilosophi nec invenire justitiam, nec defendere potuerunt. Nunc redeo ad id quod intenderam. Carneades ergo, quoniam erant infirma quae a philosophis afferebantur, sumpsit audaciam refellendi, quia refelli posse intellexit. Ejus disputationis summa haec fuit: « Jura sibi homimutata, ius autem naturale esse nullum; omnes et homines et alias animantes potirentur, si iusti uelint esse, hoc est si aliena restituant, ad casas esse redeundum et in egestate ac miseriis iacendum. tum omissis communibus ad propria ueniebat. bonus uir inquit si habeat seruum fugitiuum uel domum insalubrem ac pestilentem, quae uitia solus sciat, scribat ut uendat, utrumne profitebitur fugitiuum se seruum uel pestilentem domum uendere an celabit emptorem? si profitebiturcabitur, quia uel paruo uendet uel omnino non uendet; si celabit, erit quidem sapiens, quia rei consulet, sed idem malus, quia fallet. rursus si reperiat aliquem qui orichalcum se putet uendere, cum sit illut
Abbreviated transcription (Latin):
ciauerũt. Nos tm̃mõ laboremꝰ ut ab hõib nihil aliud in
nobis nͥ sola iustitia puniat᷑. Demꝰ oꝑam totis uirib: ut
meream᷑ adeo simul & ultionẽ passionis & p̾mium.

Expanded text:
ciaverunt. Nos tantummodo laboremus, ut ab hominibus nihil aliud in ciaverunt. Nos tantummodo laboremus, ut ab hominibus nihil aliud in nobis, nisi sola justitia puniatur. Demus operam totis viribus, ut mereamur a Deo simul, et ultionem passionis, et praemium.
Abbreviated transcription (Latin):
Uicꝗd gͦ adu̾sus nos mali pͥncĩpes moliunt᷑ fic̾i ip̃e ꝑmittit
& tñ ĩuictissimi ꝓsecutões quib dei nom̃ cõtumeliȩ ac iudi¬
brio fuit. Non se putent ĩpune laturos qr ĩdignationis
adu̾sus nos eiꝰ qͣi ministri fuerãt. Punient᷑ .n. uuditio dei
qr accepta potate sup humanũ modu fuerit abusi. & ĩ sulta¬
uerint ã deo suꝑbuis eiꝰq nom̃ ęternu uestigiis suis sub¬
iet̾int. Impie nefarieq caltandu ꝓpt̾ea iuditatuꝵ se ĩ eos
celẽiter pollicet᷑ & ext̾minatuꝵ bestias malas de terra. sed
idem ꝙͣuis ppłi sui uexationes & hic ĩ pñti soleat iũdicare
tũ iubet nos expectare patienter illu cęlestis udicii diem
quo ip̃e ꝓ suis qͣmq m̾itis aut honoret aut puniat qͦpꝑ
nõ sperent sacrilege anime cõtemptos & ĩultos fore: quos
sic obterũt. ueniet rabiosis ac uoratibus lupis m̃ces sua
qui iustas & simplices aĩas nullis facinõib admissis excru¬

Expanded text:
uid ergo aduersus nos mali principes moliuntur fieri ipse permittit. et tamen iniustissimi persecutores, quibus dei nomen contumeliae ac ludibrio fuit, non se putent inpune laturos quia indignationis aduersus nos eius quasi ministri fuerunt. punientur enim iudicio dei qui accepta potestate supra humanum modum fuerint abusi et insultauerint etiam deo superbius eiusque nomen aeternum uestigiis suis subiecerint impie nefarieque calcandum. propterea uindicaturum se in eos celeriter pollicetur et exterminaturum bestias malas de terra. sed idem quamuis populi sui uexationes et.hic in praesenti soleat uindicare, tamen iubet nos expectare patienter illum caelestis iudicii diem, quo ipse pro suis quemque meritis aut honoret aut puniat. quapropter non sperent sacrilegae animae contemptos et inultos fore quos sic obterunt. ueniet rabiosis ac uoracibus lupis merces sua, qui iustas et simplices animas nullis facinorib
Abbreviated transcription (Latin):
ipẽ iũtꝰ & ip̃e iustitia ẽ descendit ut eam docẽt hõiemq formaet
quo magisteio ac dei legatione ꝑfunctꝰ ob eam ipã uirtute qũa
simul & docuit & fecit᷑ ab oĩb gentib & m̾uit & potuit deus
credi. Ergo cũ magnus ppłs ad eum uł ob iustitiã quã docebae
uł ob miracula ꝗ̃ faciebat sub iñ cõflueͬt & p̾cepta eiꝰ audiret
& adeo ipm missu deiq filiũ credẽt. Tu pͥmores uidȩoꝵ ac
sacdotes ira stimulati qđ ab eo tanꝙͣ peccatões icrepabantur.
uidebãt. & ꝗđ caput scele̾is illoꝵ fuit. stultitia & errõe cȩcaitia
ĩmemões ꝓceptoꝵ cȩlestiũ ac ꝓpħaꝵ coierũt adu̾su eu ĩꝑiũq¬

Expanded text:
et ipse justitia est, descendit ut eam doceret, hominemque formaret. Quo magisterio ac Dei legatione perfunctus, ob eam ipsam virtutem, quam simul et docuit, et fecit, ab omnibus gentibus, et meruit, et potuit Deus credi. Ergo cum magnus populus ad eum, vel ob justitiam quam docebat, vel ob miracula quae faciebat, subinde conflueret, et praecepta ejus audiret, et a Deo missum Deique Filium crederet: tum primores Judaeorum et sacerdotes ira stimulati, quod ab eo tamquam peccatores increpabantur, videbant, et quod caput sceleris illorum fuit stultitia et errore caecati, et immemores praeceptorum coelestium ac prophetarum, coierunt adversu
Abbreviated transcription (Latin):
lon ne ita descripsit nefariũ illud cõsiliũ ab ĩpiss initũ cõtͣ dẽũ
ut plane itfiusse iudeat᷑: Aeꝗ a Salomone ꝗ hȩc tetinit usq
ad id tempꝰ quo gesta res est: mille ac decẽ anni fuer̃t nihi
nos affingimꝰ nihil addimus habebant hec ꝗ fec̾unt legebat
iquos hȩc dicta st̃. S & nũc hr̃des nõis & stelẽis illoꝵ hñs &¬

Expanded text:
impiis initum contra Deum, ut plane interfuisse videatur? Atqui a Salomone, qui haec cecinit, usque ad id tempus, quo gesta res est, mille ac decem anni fuerunt. Nihil nos affingimus, nihil addimus. Habebant haec, qui fecerunt: legebant, in quos haec dicta sunt. Sed et nunc haeredes nominis ac sceleris illorum
Abbreviated transcription (Latin):
que illi loq̃bant itelligi n fuissent uniu̾sa copleta.
Enio nũc ad ipam passionem. quȩ uelut oppbru ned ohis¬
ctai solet qt̃ a hoiẽm & ab hõib ĩ signi supplicio affectum ae
eecruciatũ colamꝰ ut doceam eam ipo passionẽ a deo cũ as
& duina rõe susceptã & ĩ ea sola & iũtutẽ & ueitatẽ o sapĩas¬

Expanded text:
ta. Venio nunc ad ipsam passionem, quae velut opprobrium nobis objectari solet, quod et hominem, et ab hominibus insigni supplicio affectum et excruciatum colamus; ut doceam eam ipsam passionem ab eo cum magna et divina ratione susceptam, et in ea sola et virtutem, et veritatem, et sapi
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ libris legum tuaꝵ libtatem gratuitam ẽe his u̾b̾ nec est
dubiũ ꝗnꝰ is qui lib̾alis bñignusq ẽẽ dicit᷑. offm̃ nõ fructũ
sequat᷑. Cur gͦ ydoneis potiꝰ largiris ni ut p̾ea m̾cedem
recipias: Te ig auctore ac p̃ceptore iustitię quisꝗ ydonẽ
nõ erit. nuditate siti fame cõfitiet. Hec hõies topiosi &
usq ad delitias habũdantes sb̃uenuĩt ultime necessitati
si uirt̾ m̾cedem nõ exigit si ꝑp̃ se ut dicitis expectenda
ẽ. Ergo iustitiam matrem pͥncipemq uĩtutu suo p̾cio
nõ tuo cõmodo extima. ei potissim̃ tribue aquo nihil
est quisꝗs iõ p̾catur qr te hoĩem putet. Abite umbras illas
imaginesq iustitiȩ atq ip̃am ueram ꝙ expressam tene. lã¬
gire tȩcies debilib clauclis destitutis ꝗb nͥ largĩe mori-¬
endum ẽ. In utiles st̃ hõib sa utiles deo ꝗ eos retin&¬

Expanded text:
in libris legum tuarum liberalitatem gratuitam esse his uerbis: nec est in libris legum tuarum liberalitatem gratuitam esse his uerbis: nec est dubium quin is qui liberalis benignusque dicitur, officium, non fructum sequatur. cur ergo idoneis potius largiris, nisi ut postea mercedem recipias? te igitur auctore ac praeceptore iustitiae quisquis idoneus non erit, nuditate siti fame conficietur nec homines copiosi et usque ad delicias abundantes subuenient ultimae necessitati. si uirtus mercedem non exigit, si propter se, ut dicis, expetenda est, ergo iustitiam matrem principemque uirtutum suo pretio, non tuo commodo aestima, ei potissimum tribue a quo nihilest quisquis ideo precatur, quia te hominem putet. abice umbras illas imaginesque iustitiae atque ipsa ueram et expressam tene. largire caecis debilibus claudis destitutis; quibus nisi largiare moriendum est. inutiles sunt homi
Abbreviated transcription (Latin):
custodiãt malit̾q arcam ꝙͣ iustitiam cõẜuae. Qđ tũ ĩte¬
lligẽt ĩ hũanu esse ac nefariũ mox alio capite qͣi actꝰ poe¬
nitentia sic ait nõ nũꝙͣ tñ est largiendu nec hoc henigni¬
tatis genꝰ oiõ repudiandum: & sȩp̃e idoneis hõib egẽtib
de re familiãt imꝑtiendu ꝗd est ydoneis. mempe hisꝗ
restitũe dc referre grãm post̾ si nũc cico uiuẽt exclamaẽ
ꝓst̃o hic hic .u. Tulli aberrasti a uera iustitia eamq uno
u̾bo sb̾stulisti cũ pietatis & hũanitatis offã utilitate metit᷑
es Hon.n. ydoneis hõib largiendu est. sa ꝙͣtu potes nõ
ydoneis. Id .n. iuste id pie iđ hũane fit qđ sine spe reci¬
piendi fecẽis. hȩc est uera illa & germana iustitia cuius
solidam & expressam effigiem nulla temere uos dicitis
ip̃e plurib locis clamas m̾tenaria nõ eẽ uĩtute. faterisq

Expanded text:
custodiant malintque arcam quam iustitiam conseruare. quod cum intecustodiant malintque arcam quam iustitiam conseruare. quod cum intellegeret inhumanum esse ac nefarium, mox alio capite quasi actus paenitentia sic ait: nonnumquam tamen est largiendum nec hoc benignitatis genus omnino repudiandum et saepe idoneis hominibus egentibus de re far miliari inpertiendum. quid est idoneis? nempe iis qui restituere ac referre gratiam possint. si nunc Cicero uiueret, exclamarem profecto: hic, hic, Marce Tulli, aberrasti a uera iustitia eamque uno uerbo sustulisti, cum pietatis et humanitatis officia utilitate metitus es. non enim idoneis hominibus largiendum est, sed quantum potest non idoneis. id enim iuste, id pie, id humane fit. quod sine spe recipiendi feceris. haec est uera illa et germana iustitia, cuius solidam et expressam effigiem nullam tenere uos dicis. ipse pluribus locis clamas mercennariam non esse uirtutem faterisque
Abbreviated transcription (Latin):
siderent. tñ illa discernũt qr nõ re ip̃a uera sae ueili¬
tate pñti oĩa metuunt᷑ Illos .n. quos ꝑitulo subripuĩt
spant sibi gram relaturos. Egentes aũt qr nõ sꝑant. per¬
ire arbitrant quicꝗd eiꝰmõi hõib ĩꝑtiant hinc est illa
plauti detestanda smã male meret᷑ ꝗ m̃dico dat quod
edat. Nam & illud qđ dat pit & illi ꝓducit uita ad mi¬
ẜiam. At .n. poeta fortasse ꝓ ꝑsona locutꝰ est quid n. tulliꝰ
i suis officialib libris non ne hoc idem suadet nõ ẽẽ oĩo
largiendu. Sic .n. dixit largitio q̃ fit ex re familiai fontẽ
ip̃m hñignitatis exhauriat. Ita bnĩgnitate ben ignitas tollit
Qua cumꝰ ĩ plires usussis eo minꝰ ĩmultos uti possis & idẽ
paulo post. Ꝙd aũt est stultiꝰ ꝙͣ qđ libenter facias curãe
hoĩes ab huãnitate monetq ut rem familiarẽ diligenter

Expanded text:
siderent, tamen illa discernunt, quia non re ipsa uera, sed utilisiderent, tamen illa discernunt, quia non re ipsa uera, sed utilitate praesenti omnia metiuntur. illos enim quos periculo subripiunt sperant sibi gratiam relaturos, egentes autem quia non sperant, perire arbitrantur quidquid eiusmodi hominibus inpertiant. hinc est illa Plauti detestanda sententia: male meretur qui mendico dat quod edat: nam et illut quod dat perit et illi producit uitam ad miseriam. at enim poeta fortasse pro persona locutus est. quid? Marcus Tullius in suis officialibus libris nonne hoc idem suadet, non esse omnino largiendum? sic enim dixit: largitioque quae fit ex re familiari, fontem ipsum benignitatis exhaurit. ita benignitate benignitas tollitur: qua quo in plures usus sis, eo minus in multos uti possis. et idem paulo post: quid autem est stultius quam quod libenter facias, curarehomines ab humanitate monetque ut rem familiarem diligenter
Abbreviated transcription (Latin):
hõis se appellatione dispoliat qr hũanitatis offiñ est nece¬
ssitati hõis ac ꝑiculo sẜuenire. Quero ig̃ ab his ꝗ flati
ac miẜeri nõ putant ẽẽ fapiẽtis si hõ ab aliqͣ bestia com¬
p̃hens auxiliu sibi ãmati hõis ĩploret utrũ ne suctũ reduã
putent an minime. Non st tam ĩpudentes ut negẽt fiei
oporte qđ flagitat qđ exposcit hũanitas. Itẽ si aliquis
tĩcũueniat᷑ igni ruina opyͥmat᷑ m̾gatur mari flumĩe
rapiat᷑ nõ putent hõĩs ẽẽ nõ aut ilia̾i nõ sint ip̃i hoĩes si
putẽt. Hemo .n. põt eiꝰ mõi ꝑiculis nõ eẽ sb iectus ĩmo¬
uõ & hõĩs & fortis uiri eẽ dicent sua̾e ꝑieuꝵ. Si gͦ in
eiꝰ mõi cãib qui ꝑiculu uitę hõĩ afferũt. suctũrere hũa¬
nitatis tẽ cõcedunt ꝗd cãȩ est cur si hõ esuriat sitiat¬
algeat suctũrendum ẽẽ nõ putẽt. Que cum sint paria
na̾ cu illis caib fortuitis & unã eandẽq hũãnitatẽ de¬

Expanded text:
hominis se appellatione dispoliat; quia humanitatis officium est, necessitati hominis ac periculo subvenire. Quaero igitur ab iis, qui flecti ac misereri non putant esse sapientis: si homo ab aliqua bestia comprehensus, auxilium sibi armati hominis imploret, utrumne succurrendum putent, an minime? Non sunt tam impudentes, ut negent fieri oportere quod flagitat, quod exposcit humanitas. Item si aliquis circumveniatur igni, ruina opprimatur, mergatur mari, flumine rapiatur, num putent hominis esse, non auxiliari? non sunt ipsi homines, si putent. Nemo enim potego in eiusmodi casibus, quia periculum uitae homini adferunt, succurrere humanitatis esse concedunt, quid causae est cur, si homo esuriat sitialgeat, succurrendum esse non putent? quae cum sint paria natura cum illis casibus fortuitis et unam eandemque humanitatem de
Abbreviated transcription (Latin):
dc t̾minari. Quę uaticinia eoꝵ cũ paulati fama uulgassa
ẽẽ iam uetẽib seculis ilła oĩa putauerũt. que utiq fieri
compleriq nõ poterant hoĩe regnante. Cũ uõ deletis re¬
ligionib ĩpiis & scelere comp̾sso sbiecta erit deo t̾ra:
Uedet & ip̃e mari uictor nec nautica pinus
Mutabit merces: om̃is feret omnia tellus
Non rastros patietur humꝰ. nõ uinea faltẽ
Rohustus qͦ iam tauris uiga solu& arator¬
Tunc &̃ molli patilatĩ flauestet cãp̾ arista
Incultisq rubẽs pendebit sentib uua
Et dure quercꝰ sudabũt rosida mella
Hec uarios discet mẽtiri lana colores
Ip̃ẽ s&e ĩ pratis aries iã suaue rubenti
Murice ĩa croceo mutabit uellera luto
Sponte sua sandix pascẽtis uestiet agnos
I p̃ẽ lacte domũ referẽt distenta capellȩ
Ubera. nec magnos metuẽt ãmẽta leones.
Que poeta ẜm Cumee Sibylle cãmina prolocutus est

Expanded text:
ac terminari. quae uaticinia eorum cum paulatim fama uulgassetac terminari. quae uaticinia eorum cum paulatim fama uulgassetjam esse veteribus saeculis illa omnia putaverunt, quae utique fieri complerique non poterant homine regnante. Cum vero deletis religionibus impiis, et scelere compresso, subjecta erit Deo terra, Cedet et ipse mari vector, nec nautica pinus Mutabit merces: omnis feret omnia tellus. Non rastros patietur humus, non vinea falcem. robustus quoque iam tauris iuga soluet aratortunc et molli paulatim flauescet campus arista incultisque rubens pendebit sentibus uua et durae quercus sudabunt roscida mella. nec uarios discet mentiri lana colores, ipse sed in pratis aries iam suaue rubenti- murice, iam croceo mutabit uellera luto, sponte sua sandyx pascentis uestiet agnos. ipsae lacte domum referent distenta capellae ubera nec magnos metuent armenta leones. quae poeta secundum Cymaeae Sibyllae carmina prolocutus est.
Abbreviated transcription (Latin):
uẽ auferentur a mũdo tenebrȩ illȩ quib offeindẽ atq ob¬
tecabit᷑ cęlũ & luna claritatẽ solis accipiet. nec minuet
ulteriꝰ. Sol aũt septies tanto ꝙ̃ mĩe est clarior fiet. t̾ra
uo aꝑiet fecũditatem suam & uberimas fenges sua spõte
gñabit. Rupes mõtiũ melle sudabũt. ꝑ riuos iuna dcũrẽt
d fluiã lacte ĩundabunt. Mũdus deniq ip̃e gaudebit
& oĩs rerũ nã lȩgͥtabitur erepta & libata dominio mali
& ĩpietatis & sceleris & errõĩs. Non bestię ꝑ hoc tempꝰ
sangiẽ alentur. nõ ales p̾da. sa quieta & placida erũt¬
rapiet. canis nõ uenabitur. accipitres & aglȩ nõ nocebũt
infans cum ẜpentibus ludet. deniq tũ fient illa q̃ poetę
aureis temporib facta ẽẽ ĩa Saturno regnãte dixerũt
quoꝵ error hinc ortus est. qđ ꝓphetę futuroꝵ pleraq sic
ꝓferũt & enũtiant qĩ iam ꝑacta. Uisiones .n. diuino spũ
offerebantur oculis eoꝵ & iudebat illa ĩ tõspectu suo q̃i fie̾i

Expanded text:
unc auferentur a mundo tenebrae illae quibus obfundetur atque occaecabitur caelum, et luna claritudinem solis accipiet nec minuetur ulterius, sol autem septies tanto quam nunc est clarior fiet. terra uero aperiet fecunditatem suam et uberrimas fruges sua sponte generabit, rupes montium melle sudabunt, per riuos uina decurrent et flumina lacte inundabunt: mundus denique ipse gaudebit et omnis rerum natura laetabitur erepta et liberata dominio mali et impietatis et sceleris et erroris. non bestiae per hoc tempus sanguine alentur, non aues praeda, sed quieta et placida erurapiet, canis non uenabitur, accipitres et aquilae non nocebunt, infans cum serpentibus ludet. denique tum fient illa quae poetae aureis temporibus facta esse iam Saturno regnante dixerunt. quorum error hinc ortus est, quod prophetae futurorum pleraque sic proferunt et enuntiant quasi iam peracta. uisiones enim diuino spiritu offerebantur oculis eorum et uidebant illa in conspectu suo quasi fieri
Abbreviated transcription (Latin):
cognoui ẜuiet mͥ. Isaias sic loꝗt̾. uenio colligẽ om̃s gentes & liguas
& uenient & uidebunt claritatẽ meam. & dimitta suꝑ eos signum¬
& mittã ex his cõsuatos ĩ gentes quȩ longe st̃. que nõ audiexut glo¬
riã meam & nũciabunt claritate meam ĩ gentes. Uolens ig̃ deus
metatorem populi templi sui mitte ĩ t̾ram: uoluit eu ĩ potestitea
ĩ claritate cęlesti mitt̾e: ut ĩ gratus ĩ deu populꝰ ĩ errorem marĩu
ĩducẽtur. ac poenas ꝓ facinorib suis luerent. qui dñs ac deum
suu nõ recepissent qđ oli ꝓphetȩ tetin̾ant. sic ẽẽ futurum.

Expanded text:
ud gentes. Esaias quoque sic: uenio colligere omnes gentes et linguas, et uenient et uidebunt claritatem meam. idem alio et mittam ex iis conseruatos in gentes quae longe sunt, quae non audierunt gloriam meam, et nuntiabunt claritatem meam in gentes. uolens igitur deus metatorem templi sui mittere in terram noluit eum in potestate et claritate caelesti mittere, ut ingratus in deum populus in errorem maximum induceretur ac poenas pro facinoribus suis luerent qui dominum ac deum suum non recepissent: quod olim prophetae cecinerant sic esse futurum.
Abbreviated transcription (Latin):
fecrda secũda illa & publita oiui resurectio &̃: ĩ qua excita¬
buntur usti ad cruciatus sempit̾nos. hi st̃ ꝗ manu fcã
coluerũt ꝗ deũ mũdi ac parentẽ uł nescierũt ũł ab nega¬
uerũt. sa & dñs illoꝵ cũ minists suis cõphendetur ad poe¬
nãq dãnabitur cum quo ꝑiter oĩs turba impioꝵ ꝓ sius
facinõib ĩ cõspectu angeloꝵ atq uistoꝵ ꝓpetuo igni cre¬
dent qr uos defende hanc publice atq asserẽ no solemꝰ
deo uibente ut quieti de scilentes archanũ eiꝰ ĩ abstõdito
atq ĩ tta mam̃ cõscientiã teneamꝰ nec adũsus istos uei ꝓphanõs
qui nõ distendi s& arguendi atq illudendi gratia ĩclem̃ter
deũ ac religionẽ  suamꝰ ĩpugnãt. ꝑtinati cõtentione certe¬
mꝰ. Abscondi .n. tegiq mysteriũ ꝙͣ fidelissime oportet
maxĩe a nob ꝗ nom̃ fidei gerimꝰ. Uerũ illt hanc taci¬

Expanded text:
fiet secunda illa et publica omnium resurrectio, in qua excitafiet secunda illa et publica omnium resurrectio, in qua excitabuntur iniusti ad cruciatus sempiternos. hi sunt qui manu facta coluerunt, qui dominum mundi ac parentem uel nescierunt uel abnegauerunt. sed et dominus illorum cum ministris suis conprehendetur ad poenamque damnabitur, cum quo pariter omnis turba impiorum pro suis facinoribus in conspectu angelorum atque iustorum perpetuo igni credent, quia nos defendere hanc publice atque adserere non solemus, deo iubente ut quieti ac silentes arcanum eius in abdito atque intra nostram conscientiam teneamus nec aduersus istos ueri profanos, qui non discendi, sed arguendi atque inludendi gratia inclementer deum ac religionem eius inpugnant, pertinaci contentione certemus. abscondi enim tegique mysterium quam fidelissime oportet, maxime a nobis, qui nomen fidei gerimus. uerum illi hanc taci
Abbreviated transcription (Latin):
& replebunt mõtes cadauẽibus & campi oꝑient ossib ppłs
aũt dei tribus illis diebus sub concauis e̾re ocultabitur
donec ira dei adũs gentes & extremũ uiditiũ t̾minetur.
Tuc̃ exibunt iusti de latebris suis & ĩueniẽt oĩa cada¬
uẽibus atq ossib plena tecta. s& & genus om̃e impiorũ
radicitus ĩteribit. nec eĩt ĩ hoc mũdo ulla iã natio am.¬
plius p̾ter solam gentem dei: tu ꝑ annos septẽ ꝑ petes
ĩtacte erũt siluȩ  nec excidetur de mõtib lignũ s& ãma
gentiu cõburẽtur. & iam nõ erit bellũ s& parꝰ ac reꝗes
sempit̾na. Cũ uõ completi fuerĩt mille anni renonabit᷑
mũdus a deo & celum cõplicabitur & t̾ui mutabit᷑ &
trãsformabit deus hoĩes ĩ simłitudines angeloꝵ & erunt
candidi sic̃ nix & u̾sabunt᷑ semꝑ ĩ cõspectu oĩpotẽtis &
dño suo satficabunt & ẜuient ĩ ȩt̾nu. Eodem mõ fiet¬

Expanded text:
et replebuntur montes cadaveribus, et campi operientur ossibus. Populus et replebuntur montes cadaveribus, et campi operientur ossibus. Populus autem Dei tribus illis diebus sub concavis terrae occultabitur; donec ira Dei adversus gentes, et extremum judicium terminetur. Tunc exibunt justi de latebris suis, et invenient omnia cadaveribus atque ossibus tecta. Sed et genus omne impiorum radicitus interibit; nec erit in hoc mundo ulla jam natio amplius, praeter solam gentem Dei. Tum per annos septem perpetes intactae erunt silvae; nec excidetur de montibus lignum. Sed arma gentium comburentur; et jam non erit bellum, sed pax, et requies sempiterna. Cum vero completi fuerint mille anni, renovabitur mundus a Deo, et coelum complicabitur, et terra mutabitur; et transfor mabit Deus homines in similitudinem angelorum; et erunt candidi sicut nix; et versabuntur semper in conspectu Omnipotentis, et Domino suo sacrificabunt, et servient in aeternum. Eodem
Abbreviated transcription (Latin):
Diximꝰ paulo añ ĩ yͥncipio regni sctĩ fore ut a deo pͥnceps demonũ
uĩciatur. sed idem cum mille anni regni. hoe est septe milia cȩ̨¬
ꝑint t̾minari soluetur denuo & custodia emisẜ exibit. atq oẽs
gentes q̃ tũc erũt sb̾ ditione iustoꝵ cõcitabit. ut ĩferant bellũ
sc̃ȩ̃ ciutati & colligetur ex om̃i orbe terrȩ ĩnũabilis populus
nationũ & obsidebit & tĩtundabit ciuitatem. Tuc̃ ueĩẽt noui¬
ssima ira dei suꝑ gentes & debellabit eas usq ad imũ ac
pͥmũ cõcutiet t̾ram ꝙ ualidissime & amotu eiꝰ scindentur
mõtes syriȩ & subsident coles ĩ abruptu: & muri oũi ciui¬
tatu cõcident & statuet deus solem triduo ne ocida & in¬
flamabit eum & descendet nimiꝰ ęstus & adustio magna
suꝑ ꝑduelles &e impios populos & ymbres susphiũs & gã¬
dines lapidũ & gutȩ ignis & liquescent sp̃us eoꝵĩ calõe
& cõpora cõterẽtur ĩ grãdine & ip̃i se ĩuitem gladio feriẽt

Expanded text:
Diximus paulo ante, in principio regni sancti fore, ut a Deo princeps daemonum vinciatur. Sed idem, cum mille anni regni, hoc est septem millia coeperint terminari, solvetur denuo, et custodia emissus exibit; atque omnes gentes, quae tunc erunt sub ditione justorum, concitabit, ut inferant bellum sanctae civitati; et colligetur ex omni orbe terrae innumerabilis populus nationum, et obsidebit, et circumdabit civitatem. Tunc veniet novissima ira Dei super gentes, et debellabit eas usque ad unum: ac primum concutiet terram quam validissime et a motu ejus scindentur montes Syriae; et subsident colles in abruptum; et muri omnium civitatum concident, et statuet Deus solem triduo ne occidat; et inflammabit eum; et descendet aestus nimius, et adustio magna supra perduelles et impios populos, et imbres sulfuris, et grandines lapidum, et guttae ignis; et liquescent spiritus eorum in calore, et corpora conterentur in grandine, et ipsi se invicem gladio ferient;
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ xõ. si dñis icestus est nec illibata castitas iuderi p̃t
ubi cõstientiã cupiditas ĩꝗnauit. Hec uõ aliꝗ existima
difficile ẽẽ frenos ĩponẽ uoluptati. eamq uagam & ẽrante
castitatis pudicitieq limitib ĩdutẽ: cum ꝓp̃ortum sit hõib õib
&̃ iutere ac plurimi beatam atq ĩcõruptam corpõis ĩtegri¬
tatem retinuerĩt. multiq sint qui hoc cȩlesti gn̾e felitissiẽ¬

Expanded text:
tiae ratio, si animus incestus est; nec illibata castitas videri potest, tiae ratio, si animus incestus est; nec illibata castitas videri potest, ubi conscientiam cupiditas inquinavit. Nec vero aliquis existimet, difficile esse fraenos impocastitatis pudicitiaeque limitibus includere; cum propositum sit hominibus etiam vincere, ac plurimi beatam atque incorruptam corporis integritatem retinuerint; multique sint qui hoc coelesti genere vitae
Abbreviated transcription (Latin):
mestice sanctitati. & uxor cum ĩ tale ĩ cidit mat̾noniu
exemplo ip̃o cõcitata aut mittũ se pute̾t auce ũidicari.
Cauendum ig̃ ne occasionẽ uitis nr̃a ĩtemꝑantia demus
s& assuescant᷑ ĩuicem mores duoꝵ & iugũm parib aĩs
ferant. Nos ip̃os ĩ altero cogitemꝰ. Ham fere ĩ hoc uisti¬
tiȩ suma cõsistit ut nõ facias altẽi quicꝗd ip̃e ab altero
pati noł. hec st̃ q̃ ad cõtmẽtiam p̃cipiuntur adeo sae tñ
ue quis diuina p̃cepta cĩcũscribẽ se put& posse adducũ t᷑
illa ut oĩs calũnia & occasio frandis remoueatimadũl¬
Dissotiari n corpꝰ & distrahi deus noluit p̃terea nõ tm̃
imaginẽ uoluptatis sibi ip̃a depnixeĩt. mens est .n.¬
ꝓfco q̃ pectat ꝙ̃ ĩmederate libidinis fructu cogitatiõe
cõplectitur. In hac cͥnem est ĩ hac om̃e delictũ Nã &¬
si torpus nulla sit labe maculatu. nõ cõstat tñ pudici¬

Expanded text:
mesticae sanctitati; et uxor, cum in tale incidit matrimonium, mesticae sanctitati; et uxor, cum in tale incidit matrimonium, exemplo ipso concitata aut imitari se putat aut uindicare. cauendum igitur, ne occasionem uitiis nostra intemperantia demus, sed adsuescant inuicem mores duorum et iugum paribus animis ferant: nos ipsos in altero cogitemus. nam fere in hoc iustitiae summa consistit, ut non facias alteri quidquid ipse ab altero pati nolis. haec sunt quae ad continentiam praecipiuntur a deo. sed tamen ne quis diuina praecepta circumscribere se putet posse, adduntur illa, ut omnis calumnia et occasio fraudis remoueatur, aduldissociari enim corpus et distrahi deus noluit; praeterea non tantum imaginem voluptatis sibi ipsa depinxerit. Mens est eniquae peccat; quae immoderatae libidinis fructum cogitatione complectitur: in hac crimen est, in hac omne delictum. Nam etsi corpus nulla sit labe maculatum, non constat tamen pudici
Abbreviated transcription (Latin):
necesse ẽ ĩ dolorem atq ĩꝑiculu uerãt si admiẜit Hulla
ig̾ laus est nõ facẽ qđ facere nõ possis. Iõ aũt pudicitia
hoĩe laudatur qr nõ naͣlis est se uolũtauia Suada ig̃
fides ab utroq alteri est ĩmo extemplo cõtinentie doͤ¬
cenda uxor ut se taste gerat. Iniquũ est .n. ut idexi¬
gas qđ p̃stare ip̃e nõ possis : qͥ ini ꝗtas effecit ꝓfecto ut
eeñt adulteiã. feminis egre ferentib pstare se fidem non
exhibentib mutua caritatem. Deniq nulla est tam ꝑditi
pudoris adultera ꝙ̃ nõ hanc cãm uitiis siuis p̃tendat ĩui¬
riã se ꝓectando nõ face̾ s& referre. Quod optime Quin¬
tilianus exp̃ssit hõ mꝗt neq alieni matrimoni abstinẽs
neq sui custos. ꝗ̃ inter se nã cõnexa st̃. Ham neq mãi¬
tus cĩta cõrũpendas alioꝵ cõuiges occupat põt uacare do¬

Expanded text:
necesse est in dolorem atque in periculum veniat, si admiserit. Nulla necesse est in dolorem atque in periculum veniat, si admiserit. Nulla igitur laus est, non in homine laudatur, quia non naturalis est, sed voluntaria. Servanda igitur fides ab utroque alteri est; immo exemplo continentiae docenda uxor, ut se caste gerat. Iniquum est enim, ut id exigas, quod praestare ipse non possis. Quae iniquitas effecit profecto, ut essent adulteria, foeminis aegre ferentibus praestare se fidem non exhibentibus mutuam charitatem. Denique nulla est tam perditi pudoris adultera, quae non hanc causam vitiis suis praetendat; injuriam se peccando non facere, sed referre. Quod optime Quintilianus expressit: Homo, inquit, neque alieni matrimonii abstinens, neque sui custos, quae inter se natura connexa sunt. Nam neque maritus circa corrumpendas aliorum conjuges occupatus potest vacare do
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ ꝙͣ praua & ĩhonesta peiorib. Nũdu cͤaftitatis offitia
execut sum quã deus nõ mõ ĩtra pͥuatos parietes. sac &ẽ
p̃scripto lectuli t̾minat: ut cum quis heat utorem neq sĩ
neq lib̾am hr̃e insuꝑ uelit. sa mat̾monio fidẽ su& nõa¬
sicut uiris publiti rõ est. sola mulier adultera est ꝗ ht̃¬
ã corpus unũ pari iuire cõuingit ut ddulter hẽatur
quisquis cõpagem corꝑis ĩ diu̾sa distrax̾it. Nec ob aliam cãm
deus cum tęteras aĩantes suscepto fetu mãib repugna̾e uolui¬
ssar solam oui mulierem patientẽ uiri fecit .s. ne feminis
repugnantib. libido cogẽt uiros aliud appete̾ Eoq fto
castitatis głam nõ tenerent sa neq mulier uĩtutẽ pudicitie
capet si pecta̾ẽ nõ possa. nam quis mutũ aĩal pudicu essẽ
dix̾it qđ suscepto fetu mari repugnat: Qđ iõ fãc quia

Expanded text:
sunt quam praua et inhonesta peioribus. nondum omnia castitatis officia sunt quam praua et inhonesta peioribus. nondum omnia castitatis officia exsecutus sum: quam deus non modo intra priuatos parietes, sed etiam praescripto lectuli terminat, ut cum quis habeat uxorem, neque seruam neque liberam habere insuper uelit, sed matrimonio fidem sut viris publicatio est, sola mulier adultera est, quin corpus unum, pari jure conjungit, ut adulter habeatur, quisquis compagem corporis in diversa distraxerit. Nec ob aliam causam Deus, cum caeteras animantes suscepto foetu maribus repugnare voluisset, solam omnium mulierem patientem viri fecit; scilicet ne foeminis repugnantibus, libido cogeret viros aliud appetere, eoque facto, castitatis gloriam non tenerent. Sed neque mulier virtutem pudicitiae caperet, si peccare non posset. Nam quis mutum animal pudicum esse dixerit, quod suscepto foetu mari repugnat? Quod ideo facit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpon̾e duoꝵ sexiui cõuinctione gignendi tausa datã c̃ẽ
uiuentim eamq legem his affectib põitam ut successionẽ
parẽt. Sĩc añt dedit nob̾ oculos deus nõ ut spectemꝰ uolu¬
uitȩ netessitatem ita genitalẽ cõporis ꝑtem qł nom ip̃m
docet: nulla ialia cã nͥ effigiande sobolis accipimꝰ. hĩc diuinȩ
legi sum̃a deuotione parendu est. sint om̃s ꝗ se discipulos
dei ꝓfitebunt᷑ ita morati & isticuti ut ĩꝑare sibi possit
Nam qui uoluptatib ĩduelgent ꝗ libidini obsegũutur.
Hi aiãm suam cõpori mãcipant ad mõtem ꝙ cõdẽnãt qr se
corpõi addix̾unt in quo ht̃ mors potãtem. Unus quisq ig̃
ꝙͣtum põt formet se ad ueretundĩã. pudoremq colat ca¬
stitatem cõscientia a m̃te tueatur. Hec tm̃ legib publicis
pareat s& sit supͣ om̃s leges ꝗ legem dei sequitur quib
binis si assuenerit iam pudebit cum ad deteriora destẽ¬
dere. A iodo placcãt recta i honesta q̃ meliotib iocũdida

Expanded text:
ponere, duorum sexuum conjunctionem generandi causa datam esse viventibus, eamque legem his affectibus positam, ut successionem parent. Sicut autem dedit nobis oculos Deus, non ut spectemus, voluuitae necessitatem, ita genitalem corporis partem, quod nomen ipsum docet, nulla alia causa nisi efficiendae subolis accepimus. huic diuinae legi summa deuotione parendum est. sint omnes qui se discipulos dei profitebuntur ita morati et instituti, ut inperare sibi possint. nam qui uoluptatibus indulgent, qtii libidini obsecuntur, hi animam suam corpori mancipant ad mortemque condemnant, quia se corpori addixerunt, in quod habet mors potestatem. unus quisque igitur quantum potest formet se ad verecundiam, pudorem colat, castitatem conscientia et mente tueatur: nec tantum legibus publicis pareat, sed sit supra omnes leges qui legem dei sequitur. quibus bonis si adsueuerit, iam pudebit eum ad deteriora desciscere: modo placeant recta et honesta, quae melioribus iucundiora
Abbreviated transcription (Latin):
hẽbit eximiam ĩ comꝑabilemq in̾tedem. Qđ cõtinentiȩ x¬
genus qĩ fastigiu est oiũq cõsumatio iũtutũ. Ad qua
siquis eniti atqͦ eluctai᷑ potueĩt hũc ẜuũ dñs hũe disci¬
pulu magister agnoscet. hic t̾ram tumphabit. hic erit
cõsimilis deo ꝗ uĩtutem dei toepit. Hȩc ꝗđ difficilia
uidet s& de eo loꝗm̃ cui taltatis oib t̾renis iter ĩ cęlu
paratur. Namq uirtꝰ ĩ dei agnitione cõsistit. Oĩa gͣuia
st̃ du ignores ubi cognoris facilia ꝑ ip̃as difficultates

Expanded text:
abilemque mercedem. Quod continentiae genus quasi fastigium est, omniumque consummatio virtutum. At quam si quis eniti atque eluctari potuerit, hunc servum dominus, hunc discipulum magister agnoscet; hic terram triumphabit; hic erit consimilis deo, qui uirtutem dei cepit. haec quidem difficilia uidentur, sed de eo loquimur cui calcatis omnibus terrenis iter in caelum paratur. nam quia uirtus in dei agnitione consistit, omnia grauia sunt, dum ignores, ubi cognoris, facilia: per ipsas difficultates
Abbreviated transcription (Latin):
leis enãrari. Nihil ampliꝰ istes appellare poslu ꝙ̃ impiosa
paricidas quib nõ sufficit sexꝰ a deo datus ñ &̃ sũu serũ
ꝓphane ac petulanter illudat. hec tñ apud illos leuia & qͣi
honesta st̃. Quid dicã de his ꝗ abhominandam nõ lihidinẽ
sa isaniã potiꝰ ex̾cent: piget dicẽ. S& quid his fõre cre¬
dam quos nõ piget facẽ : & tñ dicendu est qr fit. De bistis
loquor quoꝵ tet̾rima libido & execrabilis fur or ne capiti

Expanded text:
leris enarrari. Nihil amplius istos appellare possum, quam impios et leris enarrari. Nihil amplius istos appellare possum, quam impios et parricidas, quibus non sufficit sexus a Deo datus, nisi etiam suum profane ac petulanter illudant. Haec tamen apud illos levia, et quasi honesta sunt. Quid dicam de iis, qui abominandam non libidinem, sed insaniam potius exercent! Piget dicere: sed quid his fore credamus, quos non piget facere? et tamen dicendum est, quia fit. De istis loquor, quorum teterrima libido et execrabilis furor ne capiti
Abbreviated transcription (Latin):
mas. suggeĩtq fom̃ta & iutiis pabulu sbministrat. Tu
ĩtimis iustẽĩb stimulos om̃s cõturbat & cõmoua & nałẽ
illũ ĩcitat atq ĩflam̃at arclorem donec ĩretitũ hoĩe ĩpli¬
catũq decipiat. ac ne quis eẽt qui penaꝵ metu abstiuera
alieno. Lupanaria ꝙ constituit & pudorẽ ĩfelitiũ mulieꝵ
publicauit. ut iudibrio hr̃et tã eos qui facuĩt ꝙͣ quas pa¬
ti uecessẽ ẽ. hic obscenitatib aĩas ad sancitatẽ genitas
uelut ĩ ceni gũgitẽ dem̾sit pudorem exemnxit. pudicitia
flagitauit. Idem ã mares maĩb admistuit & nefandos coitꝰ
cõtia nam cõtraq istitutũ dei machinatus est. Sic imbuit
honĩes & ãmauit ad nefas om̃e. ꝗd .n. põt ẽẽ sanctu hisq
etatem i becillam & p̃sidio ĩ digentẽ libim suȩ depopulãdã¬
fedãdamq sp̃straduint: Non põt hȩc res ꝓ magnitudine sce¬

Expanded text:
rmas suggeritque fomenta et uitiis pabulum subministrat; tum in rmas suggeritque fomenta et uitiis pabulum subministrat; tum in intimis uisceribus stimulos omnes conturbat et commouet et naturalem illum incitat atque inflammat ardorem, donec inretitum hominem inplicatumque decipiat. ac ne quis esset qui poenarum metu abstineret alieno, lupanaria quoque constituit et pudorem infelicium mulierum publicauit, ut ludibrio haberet tam eos qui faciunt quam quas pati necesse est. his obscenitatibus animas ad sanctitatem genitas uelut in caeni gurgite demersit, pudorem extinxit, pudicitiam flagitauit. idem etiam mares maribus adplicuit et nefandos coitus contra naturam contraque institutum dei machinatus est. sic imbuit homines et armauit ad nefas omne. quid enim potest esse sanctum us qui aetatem inbecillam et praesidio indigentem libidini suae depopulandafoedandamque substraverint? Non potest haec res pro magnitudine sce
Abbreviated transcription (Latin):
enio nũc ad eam quę ꝑtipitur ex tactu uoluptatẽ: qui
s& de sola libidine ditendũ mihi puto: ꝗ̃ maxĩe coer¬
cenda est qr maxĩe noc&. Cum excogitassa deus duoꝵ
sexiũ rõne attribuit his ut se ĩuice appeterẽt & cõiũ¬
ctione gauderent. Itaq ardentissimã cupiditatẽ cũ ctaꝵ
aĩantiu corpõib admistuit ut ĩ hos affectꝰ auidissime rue¬
rent eaq rõne ꝓpagai at multiplitãi gnã possent quę
cupiditas & appetentia ĩ hoĩe est uehemẽtior & acrio ĩue¬
nit᷑. uł qr hoĩu multitudinẽ uoluit ẽẽ maiorẽ uł qm̃¬
iuĩtutem soli hõi dedit ut eẽt laus & gloria ĩ coher̃edis
uoluptatib a abstinentia sui. Stit gͦ adn̾sariꝰ ille noster
ꝙͣp̃ta sit uis huiꝰ cupiditatis quã ꝗda n etessitatẽ ditẽ ma¬
luert̃ eamq a recto & bono ad prauũ & malũ tranffert
ꝓpͥa sine delicto licet. Obiicit ꝗppe oculis ĩri tabiles fo¬

Expanded text:
enio nunc ad eam, quae percipitur ex tactu, voluptatem: qui , aut vestibus, sed de sola libidine dicendum mihi puto; quae maxime coercenda est, quia maxime nocet. Cum excogitasset Deus duorum sexuum rationem, attribuit iis, ut se invicem appeterent, et conjunctione gauderent. Itaque ardentissimam cupiditatem cunctorum animantium corporibus admiscuit, ut in hos affectus avidissime ruerent, eaque ratione propagari et multiplicari genera possent. Quae cupiditas et appetentia in homine vehementior et acrior invenitur, uel quia hominum multitudinem uoluit esse maiorem uel quoniam uirtutem soli homini dedit, ut esset laus et gloria in coercendis uoluptatibus et abstinentia sui. scit ergo aduersarius ille noster quanta sit uis huius cupiditatis, quam quidam necessitatem dicere maluerunt, eamque a recto et bono ad prauum et malum transfert. habere propria sine delicto licet. obicit quippe oculis inritabiles fo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗd̾ parcit. Quib hoc u̾bis aut qua ĩ dignatione tantũ nefas ꝓ¬
sequar: Uicit offiũ lingue scelẽis magnitudo. Cum ig̃ libido
hȩc edat oꝑa & hec fatmora designet armãdi adu̾sus eam
iũtute maxima sumꝰ. Quisqs affectus illos frenãe nõ põt toi¬
beat eos ĩtra p̾scriptũ legitimi thori ut & illud qd̾ auide ex¬
petit cõsequatur & tñ ĩ pectatũ nõ ĩtidat. Nam quid sibi hoĩes
ꝑditi uolunt. Nempe houesta oꝑa uoluptas seꝗt̾ si ip̃i ꝑse
appeĩt usta & legima frui lica. qđ si aliꝗͣ necessitas ꝓhibe¬
bit. tũ uõ maxĩa adhibenda uĩtus erit ut cupiditati cẽtinẽ¬
tia reluctetur. nec tm̃ alienis thoris ꝙ̃ attinge̾ nõ licet ueraẽ
publicis uulgatisq cõpõib abstinendu deus ꝓcepit docrtq
nos dũ duo inter se cõpora fuerĩt copulata unũ cõpꝰ effice.
Ita qui se ceno ĩm̾seĩt ceno sibi oblitus nece est & corpus

Expanded text:
 parcit. quibus hoc uerbis aut qua indignatione tantum nefas prosequar? uincit officium linguae sceleris magnitudo. cum igitur libido haec edat opera et haec facinora designet, armandi aduersus eam uirtute maxima sumus. quisquis affectus illos frenare non potest, cohibeat eos intra praescriptum legitimi tori, ut et illut quod auide expetit consequatur et tamen in peccatum non incidat. nam quid sibi homines perditi nolunt? nempe honesta opera uoluptas sequitur: si ipsam per se adpetunt, iusta et legitima frui licet. quodsi aliqua necessitas probebit, tum uero maxime adhibenda uirtus erit, ut cupiditati continentia reluctetur. nec tantum alienis toris quaeque attingere non licet, uerum etiam publicis uulgatisque corporibus abstinendum deus praecipit docetque nos, cum duo inter se corpora fuerint copulata, unum corpus efficere. ita qui se caeno inmerserit, caeno sit oblitus necesse est. et corpus
Abbreviated transcription (Latin):
hat. Sustinuit gͦ cruciatꝰ & uerbera & spinas. postremo & mõtẽ
susciꝑe nõ recusauit ut homo illo dute sbactam & tatenatam
mõtem cũ suis erro̾ib tumphara. Cur aũt sũmꝰ p̃r id potissim̃
genus mõtis elegẽit quo affici eum sinẽt. hec rõ est. Dicat .n.
fortasse aliꝗs cur si deus fuit a mori uoluit nõ saltẽ honesto
aliquo mortis gnẽ affectꝰ est: cur potissim̃ crute: cur ĩfami gne
supplicii: qđ & hõĩ libero ꝙͣuis nocenti uideat̃ indignũ: pͥmũ ꝙ
is qui hũilis aduen̾at ut hũilib & ĩfirmis opem ferret & õib
spem salutis oñdẽt. Eo gñe afficiendꝰ fuit. quo hiũles & ĩfit¬
mi solent. ne quis ẽẽt oĩo ꝗ eũ nõ possa imitãi. dem̃ ut ĩte¬
grum corpus eiꝰ cõẜuaretur quẽ die t̾cia resurge̾ ab ĩferis

Expanded text:
bat. sustinuit ergo cruciatus et uerbera et spinas. postremo etiam mortem suscipere non recusauit, ut homo illo duce subactam et catenatam mortem cum suis terroribus triumpharet. cur autem summus pater id potissimum genus mortis elegerit quo adfici eum sineret, haec ratio est dicat enim fortasse aliquis: \'cur si deus fuit et mori uoluit, non saltem honesto aliquo mortis genere adfectus est? cur potissimum cruce? cur infami genere supplicii, quod etiam homine libero quamuis nocente uideatur indignum?\' primum, quod is qui humilis aduenerat, ut humilibus et infimis opem ferret et omnibus spem salutis ostenderet, eo genere adficiendus fuit quo humiles et infimi solent, ne quis esset omnino qui eum non posset imitari. deinde, ut integrum corpus eius consernaretnr, quem die tertio resu
Abbreviated transcription (Latin):
apꝑet .n. ac furem suũ ꝓdit. ꝙto fec̾ãt sapientiꝰ ac uerius si
exceptione ftã dic̾e̾t. cãs rõnesq dũ taxat reꝵ cęlestiũ seu
ñaliu qr st̃ abdite nesciri posse : qr nullus doceat. nec quẽi¬
opõteͬ qr ĩueniri querendo nõ possint: Qua exceptione int̾posita
et phisitos ammonuiss ne q̃rerent ea que modu excedenͣt cogita¬
tionis hũanȩ.et se ip̃m talũniȩ ĩuidia liberass et nobis certe de¬
diss aliꝗd qđ sequerem. Nunc aũt cũ ab his seqͥndis nos re¬
trax̾it ut uelimꝰ plus scire ꝙͣ possumꝰ nõ minꝰ a se ꝙ ip̃o retͣxit
necesse est. Si nõ est. quis tam stultus ut deside̾iu discendu id
putet: ĩ quo aut nihil discit᷑ aut & dediscit᷑. Quare si neq oĩa sci
post̾ / qđ phisici putau̾unt. neq nͥ qđ achademiti philo sophia om¬
nis extincta est. Capitulum .uii.

Expanded text:
apparet enim, ac furem suum prodit. Quanto faceret sapientius ac verius, si apparet enim, ac furem suum prodit. Quanto faceret sapientius ac verius, si exceptione facta, diceret, causas rationesque duntaxat rerum coelestium, seu naturalium quia sunt abditae nec sciri posse, quia nullus doceat, nec quaerioportere, quia inueniri quaerendo non possint. qua exceptione interposita et physicos admonuisset, ne quaererent ea quae modum excederent cogitationis humanae, et se ipsum calumniae inuidia liberasset et nobis certe dedisset aliquid quod sequeremur. nunc autem cum ab aliis sequendis nos retraxerit, ne uelimus plus scire quam possumus, non minus a se quoque ipso retraxit. necesse est, si non putet, in quo aut nihil discitur aut etiam dediscitur? Quare si neque omnia sciri possunt, quod physici putaverunt, neque nihil, quod Academici, philosophia omnis extincta est. CAPUT VII.
Abbreviated transcription (Latin):
cu çenom obtrectaret pͥncipi stoicoꝵ ut totam phiam eu̾teret
auctore socrate scͥp̃sit hanc smã ut affirmaeͬt sciri nihil
sapiã. pautisq añ tempib ĩstituta ad sumũ ĩa ĩcremẽtu
ꝑuen̾at ut ia necessaio cõsenesce̾t ac piret. extitit repẽte
achademia tãꝙͣ̃ senectus pħiȩ. q̃ illã coficẽt ia deflorestẽte.¬
.n. nihil stiendu sit aliꝗd sciri necesse ẽ. Nam si nihil oĩo
scias id ip̃m sciri nihil posse tollet. Ita qui hec uelut sm̃ȩ
loco ꝓnũciat nihil sciri tanꝙͣ ꝑceptũ ꝓfitet᷑ et cognitum.
Egͦ aliꝗd scrr pot huic simile ẽ illud qđ ĩ scholis ꝓponi
credideit tu seqͥtur ut credẽdũ sit. Ita si nihil sciri põt.
netesse est id ip̃m sciri qđ nͥ sciatur. Si aũt scit᷑ nõ posse nͥ
nõ adimit: ꝗ aliꝗd affirmat. ut cęt̾is adimat. Sed nihil agit

Expanded text:
cum Zenoni obtrectaret principi Stoicorum, ut totam philosophiam euerteret, cum Zenoni obtrectaret principi Stoicorum, ut totam philosophiam euerteret, auctore Socrate suscepit hanc sententiam, ut adfirmaret sciri nihil sapientia paucisque ante temporibus instituta ad summum iam incrementum peruenerat, ut iam necessario consenesceret ac periret, extitit repente Academia taenim nihil sciendum sit, aliquid sciri necesse est. Nam si omnino nihil scias, id ipsum, nihil sciri posse, tolletur. Itaque qui velut sententiae loco pronuntiat, nihil sciri, tanquam praeceptum profitetur et cognitum, ergo aliquid sciri potest. Huic simile est illud, quod in scholis proponi iderit, tunc sequitur ut credendum sit. Ita si nihil sciri potest, necesse est, id ipsum sciri, quod nihil sciatur. Si autem scitur, posse nihil non adimit, qui aliquid affirmat, ut caeteris adimat: sed nihil agit;
Abbreviated transcription (Latin):
usq ne ig̃ sapiã est: imo uõ inter ip̃os fuit. sed nemo uidit.
Alii putauerunt sciri posse oĩa sapientes utiq nõ fuerũt: alii
nihil ne hi ꝗđ sapientes fuerũt. illi. qr plus hõi dederunt. hi
qr minꝰ utrisq ĩ utranq ꝑtem modus defuit. ubi gͦ sapiã
ignoratio a corpore. qđ est terra. uñ nobis et tum deo et aia¬
tem tnͣsire sine cadendi ꝑiculo litet. Nam sic illi om̃s ꝗ ĩ alterã pt̃ẽ
ĩ clinau̾unt aut dext̾ aut sinstͦ uersus tetidexũt. utraq aũt p̃s
quõ errau̾it dicam. Achademici contͣ phisitos ex reb obscuris
argum̃tati st̾ nłłam ẽẽ sciãm. et exẽplis pautaꝵ reꝵ ĩcõphẽsibiliu
defendissent. qr ex ꝑte defenderãt. Ita neq hi clara neq illi
obscura iuderũt. s utriq du solam sciãm cõẜtis maĩb uł
retinẽt uł enpiĩt nõ uiderũt ĩ medio cõstitutã fore. quę
illos ad sapĩam tͣnsmitẽt. ueꝵ archesilas ignorantię magr̃

Expanded text:
uam ne igitur sapientia est? Immo vero inter ipsos fuit: sed nemo vidit. Alii putaverunt, sciri posse omnia; hi sapientes utique non fuerunt; alii nihil, ne hi quidem sapientes fuerunt; illi, quia plus homini dederunt; hi, quia minus: utrisque in utramque partem modus defuit. Ubi ergo sapientia ignoratio a corpore, quod est e terra: unde nobis et cum Deo, et cum animatem transire sine cadendi periculo licet; nam illi omnes, qui se in alteram partem inclinaverunt, aut dextro, aut sinistro versus ceciderunt. Utraque autem pars quomodo erraverit, dicam. Academici contra Physicos ex rebus obscuris argumentati sunt, nullam esse scientiam, et exemplis paucarum rerum incomprehensibilium defendissent, quia ex parte defenderant. Itaque neque hi clara, neque illi obscura viderunt: sed utrique, dum solam scientiam consertis manibus vel retinent uel eripiunt, non uiderunt in medio constitutam forem, quae illos ad sapientiam transmitteret. uerum Arcesilas ignorantiae magister