comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quodam iusto moderamine temꝑetur.
quadam equalitatis libra in stateris
nr̃i corporis constituta. quȩ sp̃c carnisq
exaniine nec a dextris mentem sp̃c ar¬
dore succensam. nec a leua carnem uici¬
orum aculeis p̃põderare ꝑmittens tepi¬
dum illum animalis uoluntatis sta¬
tum excludit: et ad illud quaitum
quod nolumus salubriter uenire com¬
pellit̾: ut uirtutes non ocio et securi¬
tate. sed iuigi sudore et contritione sp̃c
adquiramus: ne in illo ꝑnicisissimo
tepore ꝑmanentes. ab ore suo euomere
incipiat deus. Hanc uero luctan car¬
nis et sp̃c. et fructum eius apostolꝰ
manifestat. ubi dicit. Dico autem sp̃u
ambulate: et desideria carnis non ꝑ¬
ficietis Caro enim concupiscit aduer¬
autem sibi aduersantur. ũt non quȩ
uolumus illa faciamus.
oraliter autemquisquis se ab
huius modi delectatione seꝑa-¬
re. et uirtutibus operam dare cõten¬
dit: cooperante gracia dei edificare de¬
bet intus edificium uirtutum cuiꝰ

Expanded text:
quodam justo moderamine temperetur, quodam justo moderamine temperetur, quadam aequalitatis libra in statera nostri corporis constituta, quae spiritus, carnisque examine, nec a dextra mentem spiritus ardore succensam, nec a laeva carnem vitiorum aculeis praeponderare permittens, tepidum illum animalis voluntatis statum excludit, et ad illud quartum quod volumus salubriter venire compellit, ut virtutes non otio et securitate, sed jugi sudore et contritione spiritus acquiramus, ne in illo perniciosissimo tepore permanentes, ab ore suo nos emovere incipiat Deus. Hanc vero luctam carnis et spiritus, et fructus ejus Apostolus manifestat ubi dicit: Dico autem spiritu ambulate, et desideria carnis non perficietis. Caro enim concupiscit advernque vultis, illa faciatis . Moraliter autem. Quisque se ab hujus mundi delectatione separare, et virtutibus operam dare contendit, cooperante Dei gratia, aedificare debet intus aedificium virtutum, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
iactura exhibere. Postremo sic uult
futura consequi bona: ut non amit¬
tat presentia. Quȩ uolun tas nun¬
quam nos ad ꝑfectionem ueram ꝑdu¬
ceret. sed in tepore quodam teterrimo
collocaret nisi hunc tepidissimum
statum intrinsecus hȩc insurgentia
bella dirumperent. Nlam cum huic
uoluntati famulantes uolumus nos¬
tu aculei carius insurgerere nequa¬
quam nos utilia qua delecta mur
noxia. sed ad illam quam horremus
frigrdam et plenam sentibus uicio¬
rum ꝑtrahunt uiam. Rursum
cum succensi feruore sp̃c. oꝑa carnis
uolumus extinguere sine ullo res¬
pectu fragilitatis humanȩ et nosme¬
tipsos totos ad immoderata uirtutũ
studia. cordis elatione conferre imbe¬
cillitas carnis interpellans ab illa re¬
prehensibili nimietate sp̃c reuocat.
ac tardat: et ita fit utraq concupisce¬
tia tali colluctatione alterna sibimet
repugnante. ut animȩ uoluntas quȩ
nec se totam carnalibus descoeriis ded̾e.
nec urtutum uult laboribus desudare.

Expanded text:
jactura exhibere. Postremo sic vult jactura exhibere. Postremo sic vult futura consequi bona, ut non amittat praesentia Quae voluntas nunquam nos ad perfectionem veram perduceret, sed in tempore quodam teterrimo collocaret, nisi hunc tepidissimum statum intrinsecus haec insurgentia bella dirumperent. Nam cum huic voluntati famulantes volumus nosim aculei carnis insurgentes, nequaquam nos in illa, qua delectamur, ermittunt, sed ad illam, quam horremus, frigidam et plenam sentibus vitiorum pertrahunt viam. Rursum cum succensi fervore spiritus opera carnis volumus exstinguere sine ullo respectu fragilitatis humanae, et nosmetipsos totos ad immoderata virtutum studia cordis elatione conferre, imbecillitas carnis interpellans ab illa reprehensibili nimietate spiritus revocat, ac retardat, et ita fit utraque concupiscentia tali colluctatione alterna sibimet repugnante, ut animae voluntas, quae nec totam se carnalibus desideriis dedere, nec virtutum laboribus vult desudare,
Abbreviated transcription (Latin):
dicere possumus de tribus pͥmis
mansionibus. Habet namq unusqͥsq
nr̃m tres uoluntates in se: quarum pͥ¬
ma est carnalis. secunda animalis. t̃cia
sp̃ialis. Carnalis uoluntas est laxare
frena concupiscenciȩ desideriis carnali¬
bus ꝑ omnia sine retractatione obau¬
dire. legi non subẽẽ. neminem timere:
quicqued libuerit facere. Cui econtra con¬
cupiscentia sp̃c aduersata. ita desiderat
necessarios carnis usus optet exclud̾e.
Inter has gͥ utrasq concupiscentias aĩȩ.
uoluntas in meditullio quodam uitu¬
ꝑabiliore consistens: nec uitiorum flagi¬
ciis oblectatur. nec uirtutum doloribꝰ
acquiescit: sic querens a passionibus
temꝑ are carnalibus ut nequaquã
consentiat dolores necessarios sustin̾e.
sine quibus desideria sp̃c nequeunt
possideri. donum castitatis destoerans
obtinere absq castigatione. uel mace¬
ratione carnis: sine uigiliarum labo¬
re.cordis puritatem ad quirere. humi¬
litatem xꝑi sine honoris mundani

Expanded text:
dicere possumus de tribus primis mansionibus, habet namque unusquisque nostrum tres voluntates in se, quarum prima est carnalis, secunda animalis, tertia spiritualis. Carnalis voluntas est laxare frena concupiscentiae desideriis carnalibus per omnia sine retractione obedire. Legi non subesse, neminem timere, quidquid libeurit facere. Cui econtrario concupiscentia spiritus adversata ita desiderat necessarios carnis usus optet excludere. Inter has igitur utrasque concupiscentias animae voluntas in meditullio quodam temperatiore consistens, nec vitiorum flagitiis oblectatur, nec virtutum doloribus acquiescit; sic quaerens a passionibus tempererare carnalibus, ut nequaquam consentiat dolores necessarios sustinere, sine quibus desideria spiritus nequeunt possideri, donum castitatis desiderans obtinere absque castigatione vel maceratione carnis, sine vigiliarum labore cordis puritatem acquirere; humilitatem Christi sine honoris mundani
Abbreviated transcription (Latin):
cramentorum suorum participationem
credit: fideles uero in domo eus sunt: et
quia eos ꝑ dilectionem inhabitans possi¬
det et regit. Omnes in domo eius sumꝰ
ꝑ conditionem qua creauit nos: in do¬
mo eius sumus. ꝑ fidem qua uocauit
nos. In domo euus sumus. ꝑ dilectionẽ
qua iustificauit nos.Si in domo dei
es ꝑ conditionem. et diabolus tecum
a cum granis in area est. Si autem
in domo dei fueris ꝑ caritatem. beatꝰ
es: quia non solum tu in domo dei sed
tu domus dei ẽẽ cepisti. ut ipse tecum ha¬
bitet in te. qui fecit te. h ec est salutariᷤᷤ
mansio. hȩc sunt tabernacula iustoꝵ
in quib uox leticiȩ et exultationis semꝑ
ꝑsonat: ubi habitant beati cuius deco¬
rem ꝓpha concupiuit. cuius in habita¬
tionem opta uit. cuius desiderio flagra¬
in nobis ẽẽ cepit. intremus et habitemꝰ
cum eo. ibi pacem inueniemus et requi¬
em. ubi ille habitare dignetur. cuiuslo¬
cus in pace factus est. Si uero nec duoi

Expanded text:
cramentorum suorum participationem cramentorum suorum participationem credit; fideles vero in domo ejus sunt, idquia eos per dilectionem inhabitans possidet et regit. Omnes in domo ejus sumus per conditionem, qua creavit nos; in domo ejus sumus per fidem qua vocavit nos in domo ejus; sumus per dilectionem, qua justificavit nos. Si in domo Dei tantum es per conditionem, etiam diabolus tecum a cum granis in area tua est. Si autem in domo Dei fueris per charitatem, beatus es, quia non solum tu in domo Dei, sed tu domus Dei esse coepisti, ut ipse tecum habitet in te, qui fecit te. Haec est salutaris mansio, haec sunt tabernacula justorum, in quibus vox laetitiae et exsultationis semper personat, ubi habitant beati, cujus decorem, propheta concupivit, cujus inhabitationem optavit, cujus desiderio flagrain nobis esse coepit, intremus et habitemus cum eo. Ibi pacem inveniemus et requiem ubi ille habitare dignatur, cujus locus in pace factus est. Si vero necdum
Abbreviated transcription (Latin):
ubi habitet deus. ubi domus eius sit. in¬
terogemus notos eius de ipso. Si prudeis
Si seruiuentes sͥ fraudare non nouit: fi¬
delis est. Si peccatoribus libenter pac̾it:
pius est. Si afflictis compatitur: miseri¬
cors ẽ. Si subiectos non premendo sed ui¬
uando regit: humilis ẽ. S fortasse inter¬
rogas ubi ista domus dei querenda sit:
ubi inueniri possit. Domus dei. totus ẽ
mindus. Domus dei. ȩcclesia catholica
est. Domus dei etiam ẽ quelibet fidelis aĩa.
S aliter mundum inhabitat. aliter ȩccle¬
siam: aliter unamquamq fidelem am̃ã.
In mundo est. ut imꝑator in regno. In ȩc¬
clesia ẽ. ut paterfamilias in domo. In aĩa
est: ut sponsus in thamo. P agani et infi¬
deles quiq in domo eius sunt. idẽ in reg¬
no. quia ipse omne quod condidit. ꝑ diui¬
nitatis suȩ potentiam tenet & regit. Falsi
fideles in domo eius sunt. io ẽ in ȩccła. qͥa
ipse omnibus quos ad fidem uocauit. sa¬

Expanded text:
ubi habitet Deus, ubi domus ejus sit, inubi habitet Deus, ubi domus ejus sit, interrogemus notos ejus de ipso. Utrum prudeSi servientes sibi fraudare non novit, fidelis est. Si peccantibus libenter parcit, pius est. Si afflictis compatitur, misericors est. Si subjectos non premendo, sed juvando regit, humilis est. Sed fortassis interrogas ubi ista domus Dei quaerenda sit, ubi inveniri possit? Domus Dei totus est mundus, domus Dei Ecclesia catholica est, domus Dei etiam est quaelibet fidelis anima. Sed Deus aliter mundum inhabitat, aliter Ecclesiam, aliter unamquamque fidelem animam; in mundo est, ut imperator in regno; in Ecclesia est, ut paterfamilias in domo; in anima est, ut sponsus in thalamo. Pagani et infideles quique in domo ejus sunt, id est in regno quia ipse omne quod condidit per divinitatis suae potentiam tenet et regit; falsi fideles in domo ejus sunt, id est in ecclesia quia ipse omnibus quos ad fidem vocavit, sa
Abbreviated transcription (Latin):
ccator ⁊ pęnitens primum de miscdĩa
dei fiduciam habere incipit: quod post
longa meroris tedia. scĩ sp̃c consolatione.
quomodo ad amorem dei ꝑtingere pos¬
simus. quia ipse colliget & stabiliet
corda nr̃a: ipse pacem restituet et con¬
tinuam prestabit leticiam. Nemo aut̃
amare potest quod nescit. & ideo sidm
amare cupimus: primum eum cogno¬
scere satagamus. Precipue cum ipse ta¬
lis sit. qui nequeat sciri et non amari:
tanta ẽ enim speties pulchritudinis eiꝰ
ut qui potuerit eum uidere. non possit
non diligere. Homo qui uult alterius
hominis mores et secreta agnoscere. fa¬
cit se ei familiarem. frequenter in domo
eius conuersatur. et cum his qui illi fa¬
miliares sunt: et si urderit ea quȩ cir¬
ca ipsum sui. honeste et prudenter dis¬
poni. cereior iam de uirtute ipsius esfi¬
citur. et amore iam dignum iudicat.
cuius ꝓbitatis tam aꝑta se indicia uiue¬
nisse cognoseit. Et nos ergo inquiramus

Expanded text:
ccator et poenitens primum de misericordia ccator et poenitens primum de misericordia Dei fiduciam habere incipit, quod est post longa moeroris taedia sancti Spiritus consolatione quo ad amorem Dei pertingere possimus, quia ipse colliget, et stabilitet corda nostra, ipse pacem restituet, et continuam praestabit laetitiam. Nemo autem amare potest quod nescit, et ideo si Deum amare cupimus primum eum cognoscere satagamus, praecipue cum ipse talis sit, qui nequeat sciri, et non amari. Tanta est enim species pulchritudinis ejus, ut qui eum potuerit videre, non possit non diligere. Homo qui vult alterius hominis mores et secreta agnoscere, facit se ei familiarem, frequenter in domo ejus conversatur, et cum iis, qui illi familiares sunt. Et si viderit ea, quae circa ipsum sunt, honeste et prudenter disponi certior jam de virtute ipsius efficitur, et amore jam dignum judicat, cujus probitatis tam aperta se indicia invenisse cognoscit. Et nos igitur inquiramus
Abbreviated transcription (Latin):
di amor in principio dulcis ẽẽ uidetur.
sed finem habet amarum. Amor uero d̃i.
ab amaritudine incipit. sed ultima eius
dulcedine plena sunt. Iuod pulcherri¬
ma similitudine euangelicus sermo
nobis offendit. cum de sponsi nr̃i nup¬
tiis. decantaret diceis. Omnis homo pri¬
num bonum uinum ponit. & cum in¬
ebriati fuerint: tunc id quod deterius
est. Tii autem seruasti uinum bonum us¬
q adhuc. Omnis namq homo. idẽ carna¬
lis: primum bonum uinum ponit. quia
in sua dilectione. falsam quãdam dul¬
celinem sentit. s post quam furor ma¬
li desiderii mentem in ebriauerit. tunc
quod deterius est ꝓpinat: quia spina
conscientie suꝑuen̾iens. mentem quã
prius falso delectabat grauiter cruciat.
S sponsus nr̃ postremo. uinum bonuos
porrigit. dum mentem quam sui dulce¬
dine amoris replere disponit. quatuo
prius tribulationum conpunctione a¬
maricari sinit. ut post gustum amari¬
tudinis. auidius bibatur suauissimũ

Expanded text:
di amor in principio dulcis esse videtur di amor in principio dulcis esse videtur sed finem habet amarum. Amor vero Dei ab amaritudine incipit, sed ultima ejus dulcedine plena sunt. Quod pulcherrima similitudine evangelicus sermo nobis ostendit, cum de sponsi nostri nuptiis decantaret, dicens: Omnis homo primum vinum bonum ponit, et cum inebriati fuerint, tunc id quod deterius est; tu autem servasti bonum vinum usque adhuc . Omnis namque homo, id est carnalis primum vinum bonum ponit, quia in sua delectatione falsam quamdam dulcedinem sentit, sed postquam furor mali desiderii mentem inebriaverit, tunc quod deterius est propinat, quia spina conscientiae superveniens mentem, quam prius falso delectabat, graviter cruciat. Sed sponsus noster postremo vinum bonum porrigit, dum mentem, quam sui dulcedine amoris replere disponit, quadam prius tribulationis compunctione amaricari sinit, ut post gustum amaritudinis, bibatur suavissimum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ desideria terrena defluere cepit. quasi
in tot diuisum ẽ quot ea sunt. quȩ coi¬
cupiscit. Sicq fit. ut mens quȩ uerum
bonum amare nescit. numquam uale¬
at ẽẽ stabilis. quia desiderii sui finem
in his que amplectitur non inueniens.
dum semꝑ se ddesiderio extendit. sequẽs
qd̾ assequi non ualet. nunquam requie¬
seit. hinc gͥ nascitur motus sine stabili¬
tate. labor sine requie. cursus sine ꝑuen¬
tione. ita ut semꝑ inquietum sit cor¬
nr̃m donec illi adherere ceꝑit. ubi et desi¬
derio suo nichil dersse gaudeat. et eaq̃
diligit semꝑ mansura confidat. Ecc̃e
ostendimus morbum. cor fluctuans. cor
instabile. cor inquietum. & causam mor¬
dium morbi. amorem dei: quibus ne¬
cessario quartum adiungitur adeptio
remedii. scilicet qualiter possimus per¬
tingere ad amorem dei. sine quo cetera
agnouisse. aut parum. aut nichil pro¬
derit.
dei. hȩc est differentia: quod huius mũ¬

Expanded text:
per desideria terrena difluere coepit; quasi per desideria terrena difluere coepit; quasi in tot divisum est, quod ea sunt quae concupiscit. Sicque fit, ut mens quae verum bonum amare nescit, nunquam valeat esse stabilis, quia desiderii sui finem in his quae amplectitur non inveniens, dum semper se desiderio extendit sequens quod consequi non valet, nunquam requiescit; hinc igitur nascitur motus sine stabilitate, labor sine requie, cursus sine perventione, ita ut semper sit inquietum cor nostrum, donec illi adhaerere coeperit; ubi et desiderio suo nihil deesse gaudeat, et ea quae diligit semper mansura confidat. Ecce ostendimus morbum cor fluctuans, cor instabile, cor inquietum. Et causam mordium morbi amorem Dei, quibus necessario quartum adjungitur, adeptio remedii, scilicet qualiter possimus pertingere ad amorem Dei, sine quo caetera agnovisse aut parum, aut nihil proderit. Dei haec est differentia, quod hujus mun
Abbreviated transcription (Latin):
hominis. plena uidelicet & ꝑfecta cog¬
nitio sui conditoris. Plena scilicet scđdm
illam plenitudinem quam creatus acce¬
ꝑat. non scd̾m illam quam post ꝑactã
obedientiam accepturus erat. S ꝓiec¬
tus est afacie domini quando ꝓpter pec¬
catum cecitate ignorantiȩ ꝑcussus ab in¬
tima contemplationis illius lucȩ foras
uenit. eoq ꝓfundius ad terrena deside¬
ria mentem melinauit quo magis su¬
ꝑnorum dulcedinem quorum iam gus¬
tum ꝑdiderat obliuici cepit. sicq factꝰ
est uagus & ꝓfugus suꝑ terram. uagꝰ
udelicet ꝑ mnordinatam concupiscen¬
tiam: ꝑfugus. ꝑ peccatricem conscienci¬
am. Cuius uoce etiam illud apte sub¬
iungitur. quis quis inuenerit me. occi¬
det me. Quia mentem diuino desertã
auxilio: quecumq temptatio inpetie¬
rit. subuertit. Cor gͦ hominis quod pͥꝰ¬
amori diuino affixum. stabile ꝑstitit. et
uum amairdo. unum ꝑmansit. pꝰquã

Expanded text:
hominis, plena videlicet et perfecta coghominis, plena videlicet et perfecta cognitio sui conditoris, plena scilicet secundum illam plenitudinem, quam creatus acceperat, non secundum illam quam post peractam obedientiam accepturus erat. Sed projectus est a facie Domini quoniam propter peccatum caecitate ignorantiae percussus ab intima contemplationis illius luce foras venit, eoque profundius ad desideria terrena mentem inclinavit, quo magis supernorum dulcedinem quorum jam gustum perdiderat oblivisci coepit; sicque factus est vagus, et profugus super terram. Vagus videlicet per inordinatam concupiscentiam profugus per peccatricem conscientiam. Cujus voce etiam illud apte subjungitur. Quisquis enim invenerit me, occidet me . Quia mentem divino desertam auxilio quaecunque tentatio impetierit, subvertit. Cor ergo hominis, quod prius divino amori affixum stabile praestitit, et unum amando unum permansit, postquam
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ac deinceps quomodo ad pacem sta¬
bilem mens humana ri duci. qualit̃q
in eadem stabilitate sua conseruari pos¬
sit. insinuandum. & licet hoc ꝓprium
diuinȩ graciȩ opus ẽe non dubitem.
et non tantum humana industria. ꝗͣ
possideri. scio tamen quod cooꝑari nobis
uult deus: & sic gratis suȩ pietatis do
na prestat. ut ingratis ea etiam quȩ
p̃stiterit sepe subtrahat. P ret̾t̾a etiam
iccirco non inutile est & infirmitatis no¬
strȩ magnitiroinem et reꝑationis mo¬
dum agnoscere quia qui quanta sibi
gr̃a collata sit. nescit. quantas largito¬
ri grataes debeat non intelligit. Primꝰ
itaq homo ad hoc conditus fuit. ut si
non peccasset. ꝑ contemplationis pre¬
sentiam uultui creatoris semꝑ assis¬
teret. ut eum semꝑ uulendo semꝑ am¬
aret. semꝑ amando. semꝑ ei adhereret.
semꝑ ei adherendo. qui immortalis ẽ:
etiam ipse uitam sine termino posside¬
ret. Hoc erat gͦ unum et uerum bonũ

Expanded text:
tur, ac deinceps quomodo ad pacem statur, ac deinceps quomodo ad pacem stabilem mens humana reduci, qualiterque in eadem stabilitate sua conservari possit insinuandum. Et licet hoc proprium divinae gratiae opus esse non dubitem, et non tam humana industria, quaspiratione possideri; scio tamen quod cooperari nobis vult Deus, et sic gratis pietatis suae dona praestat, ut ingratis ea etiam, quae praestiterit saepe subtrahat. Praeterea etiam idcirco non inutile est, et infirmitatis nostrae magnitudinem, et reparationis modum agnoscere, quia qui quanta sibi gratia collata sit nescit, quantas largitori grates debeat non intelligit. Primus itaque homo ad hoc conditus fuit, ut si non peccasset, per contemplationis praesentiam vultui Creatoris sui semper assisteret, ut eum semper videndo, semper amaret, semper amando, semper ei adhaereret, semper ei adhaerendo, qui immortalis est, etiam in ipso vitam sine termino possideret. Hoc ergo erat unum et verum bonum
Abbreviated transcription (Latin):
um sedereo
aliquando
inconuen¬
tu fr̃m. et
illis interro¬
gantibus
meq respoz¬
dente multa in medium ꝓlata fuissẽt:
ad hoc tandem deducta sunt uerba.
ut de humani quidem potissimum
cordis instabilitate et inquietudine.
admirari omnes simul et suspica¬
ri inciꝑemus. Cumq magno quidẽ
desiderio exposcerent demonstrari sͥ
quȩ causa in corde hominis tantas
cogitationum fluctuationes ageret.
ac deinde si qua arte siue laboris cu¬
ius libet exercitatione. huic tanto ma¬
lo obuiari poss& sumoꝑe doceri flagi¬
tarent: et nos quantum deo aspirane
ualiumus. in utroq caritati fr̃m sa¬
tisfacere uolentes: utriusq questionis
nodum ductis tam ex auctoritate quã ex
ratione firmamentis soluimus. In qua¬
collatione quia quȩtam spetialiter
stilo comniendare uolui non tantum
ideo quod ea sibi existimem. quam iccir¬
hoc quodammodo magis grata eẽ cogno¬
ii. Primo gͥ demonstrandum est. unde
tanta in corde hominis uicisitiroo oria¬

Expanded text:
um sederem aliquando in conventu fratrum, et illis interrogantibus, meque respondente, multa in medium prolata fuissent, ad hoc tandem deducta sunt verba, ut de humani potissimum cordis instabilitate et inquietudine admirari omnes simul, et suspirare inciperemus; cumque magno quidem desiderio exposcerent, demonstrari sibi quae causa in corde hominis tantas cogitationum fluctuationes ageret, ac deinde si qua arte, sive laboris cujuslibet exercitatione huic tanto malo obviam iri posset, summopere doceri flagitarent; nos quantum Deo inspirante valuimus, in utroque charitati fratrum satisfacere volentes, utriusque quaestionis nodum ductis tam ex auctoritate quam ex ratione firmamentis solvimus. In collatione autem, quia quaedam specialiter stylo commendare volui, non tantum ideo quod ea digna scribi existimem, sed quiquodammodo magis grata esse cognovi. Primo igitur demonstrandum est, unde tanta in corde hominis vicissitudo oria
Abbreviated transcription (Latin):
narũ delectatione gaudent: ⁊ q̃ subm̃ amaritu¬
do secutura sit ñ p̃uident. Cubilia gͦ leonũ suit.
bandimenta carnaliũ uoluptatũ. quȩ nc̃ qͥdem
mollia uident᷑ ꝑ exꝑientiã: pꝰea uero crudelia
sentient᷑ ꝑ penam. Nc̃ si qͥd̾ leo cubat ⁊ dormit: ꝙ
m̃tib carnaliũ ꝑ delectationẽ peccati diabo¬
lus blandũ se simulans. ñ du qualis futus sit
ostendit. S tẽ eiugilare incipiet. qͣn eos quos
illicitis nc̃ delectationib spontaneos seducens
tenet in culpa: pꝰ aꝑte seuiens inuitos trahst ad
termenta. Seqã. A montib leopardoꝵ. Leopar¬
dus aleone ⁊ pardo ꝓereat᷑. leo crudelis : pardꝰ
macłosus. Sie gͦ leo ꝓpt̾ crudelitatẽ demones:
pardꝰ pꝑ uarietatẽ congrue hereticos designat.
dͥ qͥa linitatẽ fidei diuersis ⁊ ꝑu̾sis dogmatib
semdunt: quasi qͥbdã macsis corpꝰ infectum
gerunt. Qͥ suit gͦ leopardi. nͥ suꝑbi amatores

Expanded text:
tatum delectatione gaudent, et quae subinde amaritutatum delectatione gaudent, et quae subinde amaritudo secutura sit, non praevident. Cubilia ergo leonum sunt blandimenta carnalium voluptatum, quae nunc quidem mollia videntur per experientiam, post vero crudelia sentientur per poenam. Nunc siquidem leo cubat et dormit, quia mentibus carnalium nunc per delectationem peccati diabolus blandum se simulans, nondum qualis futurus sit ostendit. Sed tunc evigilare incipiet, quando eos, quos illicitis nunc delectationibus seducens spontaneos tenet in culpa, post aperte saeviens invitos trahet ad tormenta. Sequitur: A montibus leopardorum . Leopardus a leone et pardo procreatur. Leo crudelis est, leopardus maculosus. Si ergo leo propter crudelitatem daemones, pardus propter varietatem congrue haereticos designat qui, quia unitatem fidei diversis et perversis dogmatibus scindunt, quasi quibusdam maculis corpus infectum gerunt. Qui sunt ergo leopardi nisi superbi amatores
Abbreviated transcription (Latin):
Nidnl gͣ melius ꝑ montẽ seir .qͣ. parsimo
leonũ. Qid ꝑ cubilia leom̃i nͥ ut ita dicam
sopita crudelitas intelligit᷑: Et qͥd ẽ sopi¬
ta crudelitas nͥ carnis uoluptas᷑ q̃ in ꝓui¬
dos qͦsq ñc qͥdem delectat ꝑ exꝑientiamr
pꝰ uͦ cruciat. pͥus ꝑ ꝯscientiam. dem̃ ꝑ pe
nã. Adtende qm̃ ñc indilectione carnalis
uoluptans: dormit cruaclitas uenture
dãpnationis. Fauus inqͥt salomon distillãs
labia meretͥcis: ꝙ intidiꝰ oleo gutt᷑ eiꝰ nouis¬
sima aũ eiꝰ amara qͣsi absintiũ: ꝙ aciita
declinet ad me. Et uecordi locuta ÷. aque
furtiue adulciores st̃ . ꝙ pans absqdit̾ suaure
s ignorauit qđ gigantes ibi sint. ⁊ in ꝓfundis
iferm conuiuȩ eius. Et dñs ad beatũ iob de antiqͦ
hoste loquens ait. Sub umbra dormit in secreto
calami in locis humentib. In illis enĩ mentibus
pausat diobolus. quȩ intꝰ a calore diuini amoris
frigidȩ. foris nũc in fluxa carnaliũ ꝯcupiscen¬

Expanded text:
montem Seir quam parcimonleonum Quid per cubilia leonum, nisi ut ita dicam, sopita crudelitas intelligitur? Et quid est sopita crudelitas, nisi carnis voluptas? quae improvidos quosque nunc quide cruciat per conscientiam, deinde per poenam. Attende quomodo nunc in delectatione carnalis voluptatis dormit crudelitas venturae damnationis. Favus, inquit Salomon, distillans labia meretricis, et nitidius oleo guttur ejus, novissima autem ejus amara quasi absinthium, et acuta ad me. Et vecordi locuta est: Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior. Et ignoravit quod gigantes ibi sint, et in profundis inferni convivae ejus. . Et Dominus ad B. Job de antiquo hoste loquens, ait: Sub umbra dormit in secreto calami, in locis humentibus . In illis enim mentibus diabolus pausat, quae intus a calore divini amoris frigidae, foris nunc influxa carnalium volup
Abbreviated transcription (Latin):
carnis ꝓfectib anime aliq̃n utile ẽ. Qua¬
re ĩ ualle debił: qr uoluptas carnis.
semꝑ suꝑstua ẽ. In ualle ꝓhibet᷑. incan¬
po ꝯcedit᷑ in monte remitnerat᷑. In ual¬
le seruit. in canpo pugnat: in monte
regnat. In ualle ẽ luxuria. incanpo ẽ¬
temꝑamtia: in monte parsimonia. Sn mõ¬
ualle adiuante gr̃a facile calcat᷑: in monte
canpo cũ difficultate uincit᷑ ĩn monte ue
suꝑari ualeat ip̃e ei cotidianꝰ nr̃ defecłꝰ.
uires iugit̃ subiminsit᷑. Q suꝑflua rese
Nui aũ ad sustaentam̃tũ tm̃ nat᷑e necessa¬
ria tͥbuit: qͣsi in monte seir exactori obseqͥ¬
ũ reddit. Sciendũ tñ qd̾ seir nste ibi sñ aif¬

Expanded text:
rofectibus animae utile est. Quare in valle debilis? quia voluptas carnis semper superflua est. In valle prohibetur, in campo conceditur, in monte remuneratur; in valle servit, in campo pugnat, in monte regnat; in valle est luxuria, in campo temperantia, in monte parcimonia. In valle, adjuvante gratia, facile calcatur; in campo cum difficultate vincitur, in monte ne superari valeat, ipse ei quotidianus noster defectus vires jugiter subministrat. Qui superflua resecqui autem ad sustentamentum tantum naturae necessaria tribuit, quasi Seir in monte exactori obsequium reddit. Sciendum tamen quod Seir iste ibi sine dif
Abbreviated transcription (Latin):
e hii tales nec hic nec infut᷑o scło reinis¬
sionẽ accipiinnt. ñ qr penitentib ueni¬
a deneget᷑. s qr pleno pecc̃o plena retͥ¬
butio debeat᷑. Loqͣr inqͥt sponse mee
Duob modis loqͥt᷑ ds ad aniinã. Alit̾¬
loqͥt᷑ ad formcariã. ⁊ alit̾ ad sponsam:
alit̾ ad fedam. alit̾ ad pulcam: alit̾
ad peccatc̃ẽ. alit̾ ad nistificatatn. Iitiꝰ
feditat̾ẽ incͤpat: htiiꝰ pulcͥtitudinẽ lau¬
dat. Illã increpando timore ꝯcutit.
istã laudando ad amorẽ accendit. Itli
qͥt᷑. qñ dona quę ꝯtulit. ei ad memoriã
reducit. Illiꝰ tenebͣs illuminat. ut agnos¬
cat qͥd sit: ⁊ deflcat qd̾ fecit. Istã affec¬
lui dulcedinis int̾ne tangit: ut recolat
qͥd accepit. ꝙ ñ obliuiscat᷑ eñ qͥ dedit.
Loqͣr inqͥt sponse mee. Si ego sponsuᷤ
sũ. si ad sponsam locut᷑us sũ: scitote qd̾¬
sum. Postꝗͣ. gͥ hȩc secũ dixerat sponsus.

Expanded text:
o hi tales, nec hic, nec in futuro saeculo remissionem accipiunt, non quia poenitentibus venia denegetur, sed quia pleno peccato plena retributio debeatur. Loquar, inquit, sponsae meae. Duobus modis loquitur Deus ad animam: aliter item ad fornicariam, aliter adpulchram. Aliter ad peccatricem, aliter ad justificatam. Illius foeditatem increpat, hujus pulchritudinem laudat. Illam increpando timore concutit. Istam laudando ad amorem accendit. Illi quitur, quando dona, quae contulit ei ad memoriam reducit. Illius tenebras illuminat, ut agnoscat quid sit, et defleat quod fecit; istam affectu dulcedinis internae tangit, ut recolat quid accepit et non obliviscatur eum qui dedit. Loquar, inquit, sponsae meae. Si ego Sponsus sum, si ad sponsam locutus sum, scitote qsum. Postquam igitur haec secum dixerat
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uia ꝑ ꝙͣ sponsus ad sponsam uenit
Mons mirre ꝙ colles libam: qr pͥmũ
ꝑ abstiuentiã ꝯcupiscentiã carnis occidi
dem̃ ꝑ mũdiciã cordis. ignorantiã
m̃tis abstergit. Postremo qͣi t̾cio die.
ad collo qͥum sponse tieniens: desidĩo
suo animã accendit. Idõ conuenient̃
debemꝰ ẽe̾ ꝯstantes. ꝙ in successu tur¬
tutũ humiles. Altitudo em̃ montis.
eminentiã sig̾cat magnanimitatis
qꝙ medicͥtas collis. temꝑantiã humm¬
litatis. It̾e qd mont̾ẽ singłari mim̾o
posuit. ꝙ colles plitrali: sig̾cat qr in
mortificatione ext̾iori parum ẽ qd ꝑ

Expanded text:
am sponsus ad sponsam venit. Mons myrrhae et colles Libani, quia primum per abstinentiam concupiscentiam carnis occidit, deinde per munditiam cordis ignorantiam mentis abstergit, postremo quasi tertio die ad colloquium sponsae veniens desiderio suo animam occidit. Ideo convenienter debemus esse constantes, et in successu virtutum humiles. Altitudo enim montis eminentiam significat magnanimitatis et mediocritatis, collis temperantiam humilitatis. Item, quod montem singulari numero posuit, et colles plurali, significat quod in mor
Abbreviated transcription (Latin):
electiorẽ uitã ducentes tanto acriꝰ insectan¬
tur. quanto eos in hoc secło abiectos ⁊ humiles¬
sublimes aspiciunt. Bñ gͦ dicit᷑ ad sponsam.
uenies ⁊ transibis ad montẽ seyr ⁊ hermon: a cu¬
bilib leonũ. a montib leopardoꝵ. Qͣsi dicẽtuꝵ.
Transibis ad montẽ seyr a cubilib leonũ: tran¬
sibis ad montẽ hermon. a montib leopardoꝵ.

Expanded text:
electorum viam tanto acrius insectantur, quanto eos in hoc saeculo abjectos et humiles aspiciunt. Bene ergo dicitur ad sponsam: Venies, et transibis ad montem Seir et Hermon, a cubilibus leonum, a montibus leopardorum. Quasi diceretur, transibis ad montem Seir, a cubilibus leonum, trans
Abbreviated transcription (Latin):
auis. uł fetor: ad eundẽ carnalẽ motũ. cõ¬
grue referri pot̃. Qui uł ião nocturnꝰ
ar̃ qi occultꝰ uenit aũsipe necess itatis
Nocturna gͦ auis ẽ: occultꝰ ꝙ inꝑuisus motꝰ
carins. Quare uͦ ꝯcupiscentia caris fe¬
tor aicat᷑: hoc iã expositione ñ ĩ diget.
qͥd sit anathema anathematis adiũgen¬
dum. Anathena s ÷ seꝑatio: anathema
anathematis. seꝑatio seꝑationis. Q fortas¬
sis. si seꝑatũ ẽẽ malũ sit: tñ seꝑatũ e̾eͥ a
anathema ꝗͣ. apostata angłs. qͥ se pͥmũ
ꝑ suꝑbiam a societate illiꝰ suꝑne ciuitatiᷤᷤ
seꝑauit. ꝙ ex m̾ito p̃uaricationis sue. dũ
uericapitis m̃brum e̾e̾ noluit: ab uni

Expanded text:
avis, vel fetor, ad eumdem carnalem motum congrue referri potest. Qui vel ideo nocturnus dicitur, quia occultus venit, dum specie necessitatis Nocturna ergo avis est occultus et improvisus motus carnis. Quare vero concupiscentia carnis fetor dicatur, hoc jam expositione non indiget. quid sit anathema anathematis adjungendum. Anathema est separatio; anathema anathematis, separatio separationis. Et fortasse si separatum esse malum sit, tum separatum esse a anathema, quam apostata angelus, qui se primum per superbiam a societate illius supernae civitatis separavit, et ex merito praevaricationis suae, dum capitis membrum esse nolu
Abbreviated transcription (Latin):
carnis marcescit: ħ ÷ esau a pꝰ genito ia¬
cob supplantat᷑. Itẽ ꝯcupiscentia carns
qͣi esan uenator foris pascit᷑: ꝯcupiscenti
a nͦ sp̃c qͣsi iacob uir simplex. denitꝰ delec¬
tat᷑. Est ergo seir pilosus carnis motꝰ. tur¬
pis ꝙ indecorits. Et uñ pilosus: qi sic piluᷤᷤ
ĩ carne radic̃e figit. s excrescendo carnẽ ey¬
cedit: itacarnis motꝰ de uecessitate orit᷑. ⁊
s excrescendo in uoluptatẽ usq ꝓfluit.
Et quẽ ad modũ pilus p̃cidi sine dolore
pot̃. euelli sine dolore ñ pot̾: sic appetitꝰ car¬
nis qͣtum ad suꝑsiuitatẽ ꝑtinet. qͣsi extͣ
sensũ carnis fine detͥmento p̃cidit᷑ s qͥtum
ad necessitatẽ spectat. qͣs intͣ carn̾e ñ sine
detͥmento extirpat᷑. Ecce diximꝰ qͥd sit
seir: ñc qͥa sit mons seir uideamꝰ. ht̃ n.
seir iste montẽ. bt̃ ⁊ uallem: ⁊ ut plus
ualle ẽ debilis. in canpo fortis: in monte
insuꝑabilis. Seir in monte ẽ appetitꝰ car¬

Expanded text:
carnis marcescit. Hoc est Esau a post genito Jacob supplantatur. Item concupiscentia carnis quasi Esau venator foris pascitur, concupiscentia vero spiritus quasi Jacob vir simplex intus delectatur. Est ergo Seir pilosus carnis motus turpis et indecorus. Et bene pilosus, quia, sicut pilus in carne radicem figit, sed excrescendo carnem excedit, ita carnis motus de necessitate oritur, sed excrescendo in voluptatem usque profluit. Et quemadmodum pilus praecidi sine dolore potest, evelli sine dolore non potest, sic appetitus carnis, quantum, ad super fluitatem pertinet quasi extra sensum carnis, sine detrimeecessitatem spectat, quasi intra carnem sit, non sine detrimento exstirpatur. Ecce diximus quid sit Seir; nunc quid sit mons Seir videamus. Habet enim Seir iste montem, habet et vallem; et ut plus valle est debilis, in campo est fortis, in monte insuperabilis. Seir in monte est appetitus car
Abbreviated transcription (Latin):
Totꝰ pulcher eui nichil deest puscͥtu¬
dinis: totꝰ speciosꝰ ẽ. eui nichil inẽ tur¬
pitudinis. Ego totꝰ speciosus sũ. qr õe
qd̾ pulcrũ ẽ. in me ẽ tu tota spec̃ es qi
sam uem̾t. qͥd ueniens ad eam dixerit:
ad libanũ. Inuitat eñi eã ⁊ uocatͥ n¬

Expanded text:
t, cui nihil deest pulchritudinis; totus speciosus est, cui nihil inest turpitudinis. Ego totus speciosus sum, quia omne quod pulchrum est, in me est. Tu tota speciosa es,sam venerit; quid veniens ad ipsam dixerit, ad Libanum. Invitat eam, et vocat
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ignoro. Uoco ⁊ respondes. inuito ꝙ
ꝑata es gͦ uemes. S qͣre bis dixit uemiꝰ
Ut qͥ extͣ se ẽ. pͥmũ ad se redeat: qͥ inse
ẽ. sipͣ se ascendat pͥmũ in nobis ẽ.ꝙ
p̃uaricatores ad cor redire monet:. dem̃
supͣ nos ẽ. ut iustificatos ad se inuͥtet.
Ueni inqͥt. ueni: iem ueni deforis
intꝰ ad te: ueni deintꝰ uitͥnsecꝰ supͣ te ad
me: ueni ad libanũ sponsa ueni. Ex¬
ni de libano. ueni ad libanũ: ueni deli
bano ad libanũ ñ decaudidatũ. s candi¬
dũ. Nem de corde mũdato. ad mũdato¬
rẽ cordiũ: ñ mũdatũ s mũdũ. Non ꝑue¬
ins ad me si remanes in te: ascende supͣ
dus. tł pilosus. Sanir uͦ nocturna auis.
uł fetor. Q ẽ seir idem qͥ edom: ħ ẽ esau
Esau ⁊ iacob duo fr̃s erant. Esau pͥor

Expanded text:
oro; voco, et respondes: invito et operata es, ergo venies. Sed quare bis dicit, veni? ut qui extra se est, primum ad se redeat, qui in se est supra se ascendat. Primum in nobis est, et praevaricatores ad cor redire monet. Deinde supra nos est, ut justificatos ad se invitet. Veni, inquit, veni, veni deforis intus ad te; veni de intus, intrinsecus super te ad me. Veni ad Libanum, sponsa, veni ad Libanum; veni datum, sed candidum. Veni ad corde mundato ad mundatorem cordium, non mundatum, sed mundum. Non pervenis ad me, si remanes in te; ascende superdus, vel pilosus. Sanir nocturna avis, vel fetor. Et est Seir idem qui Edom, id est Esau. Esau et Jacob duo erant fratres . Esau p
Abbreviated transcription (Latin):
data. Nulla ẽ anima. quȩ huiꝰ spon¬
si arram ñ acceꝑit. S ẽ quedam ar¬
ra ꝯmuinis. quȩdã specialis. Communiᷤ
arra ẽ: qd̾ nati sumꝰ. qd̾ sentimꝰ. qd sapi¬
raẽ pauꝑi pauꝑtas suã qͣ castigat᷑. ne
habundans ꝑ in ꝯtinentiã diffluat.

Expanded text:
da. Nulla est anima, quae hujus sponsi arrham non acceperit. Sed est quaedam arrha communis, quaedam specialis. Communis arrha est quod nati sumus, quod sentimus, quod sapirha est pauperi paupertas sua, qua castigatur, ne abundans per incontinentiam diffluat.
Abbreviated transcription (Latin):
excusationẽ h̃t̃ in culpa: ita etiã aliꝙͣ
excusationẽ hab̾e debet in pena ᷤ sitie
in hoc scło si peituerit. ut faciliꝰ con¬
sequat᷑ indulgentiã: siue in fut᷑o scło
si in malo ꝑseuerau̾it. ut tolerabiliorẽ
sentiat penã. Q uͦ ex malicia peccant.

Expanded text:
excusationem habet in culpa, ita etiam aliquam remissionem habere debet in poena, sive in hoc saeculo si poenituerit, ut facilius consequatur indulgentiam, sive in futuro saeculo, si in malo perseveraverit, ut tolerabiliorem sentiat poenam. Qui vero ex malitia peccant,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ quia cicius in tedrũ uentret si semꝑ
p̃sens e̾etͥ idõ aliqñ se subtrabit. aliq̃n
ad tempꝰ recedit: tit dum reqͥrit᷑ ab¬
sens. strictiꝰ teneat᷑ p̃sens. Q tunc forte
aberat: qũ hȩc dicebat. S ne rursus
longior mora aliquatenꝰ obliuonem
ginneret: redire disponebat. ⁊ ait ibo
michi. Secũ loqͥt᷑. quod factirꝰ erat:
multũ cupimꝰ: nũꝗͣ loqͥ fastidimus.
Ibo inqͥt mͥ. Sibi uadit. quia ñ patit᷑¬
S queris quis sit iste tał sponsits
quȩ sponsa eiꝰ. Sponsus ÷ ds̃. sponsa
ẽ anima. Tunc aũ sponsus domi ẽ.
qñ ꝑ internum gaudiu̾ ment̾ẽ replet.
tunc recedit qñ dulcedie̾ ꝯtempla¬
cionis subirahit. S qua similitudine
anima sponsa dĩ ar̃:: Idõ sponsa.
qr donis gr̃arum subarrata. ĩo spon¬
sa qr casto amore illi sociata: qr ꝑ as

Expanded text:
um veniret, si semper praesens esset, ideo aliquando se subtrahit, aliquando ad tempus recedit; ut, dum requiritur absens, strictius teneatur praesens. Et tunc forte aberat, quando haec dicebat. Sed ne rursus longior mora aliquatenus oblivionem gigneret, redire disponebat, et ait: Ibo mihi; secum loquitur quod facturus est, multum cupimus, nunquam loqui fastidimus. Ibo, inquit, mihi Sibi vadit, quia singSed quaeris quis sit iste talis sponsus, quae sponsa ejus? Sponsus est Deus, sponsa est anima. Tunc autem spquando per internum gaudium mentem replet; tunc recedit, quando dulcedinem contemplationis subtrahit. Sed qua similitudine anima sponsa Dei dicitur? Ideo sponsa, quia donis gratiarum subarrhata. Ideo sponsa, quia casto amore illi sociata. Ideo s
Abbreviated transcription (Latin):
cus multiplex ẽ bonũ qd̾ inuentmꝰ.
In mõtẽ mrre accipimꝰ fortitudinẽ
contͣ carnis concupiscentiã: in collib
libani. accipimꝰ illuminationẽ contͣ
ignorantiã. In colloquio sponsi: acci¬
pimꝰ caritatẽ contͣ maliuolentiã. ꝙ cor¬
dis obditrationẽ. Potentia ad patrem.
sapientia ad filtũ: caritas ad spm̃ .s.¬

Expanded text:
 bonum, quod invenimus. In monte Myrrhae accipimus fortitudinem contra carnis concupiscentiam. In collibus Libani accipimus illuminationem mentis contra ignorantiam. In colloquio Sponsi accipimus charitatem contra malevolentiam et cordis obdurationem. Potentia ad Patrem, sapientia ad Filium, charitas ap
Abbreviated transcription (Latin):
euentuũ obseruantiã. que partĩ naturaliꝰ
ẽ. partim suꝑsticiosa: Naturalis in com¬
plexionib corporũ. que scđ̃m suꝑiorẜ
contemꝑantiam uariantur. ut sanitã.¬
egritudo. tempestas. serenitas. fertilitã.
de sterilitas. Su ꝑsticiosa in contingentib
& his quę libero arbitrio subiacent.ꝙͣ.
partem mathematici tractant:. De aricħ.

Expanded text:
eventuum observationem quae partim naturalis eventuum observationem quae partim naturalis est, partim superstitiosa. Naturalis in complexibus corporum, quae secundum superiorum contemperantiam variantur, ut sanitas, aegritudo, tempestas, serenitas, fertilitas et sterilitas. Superstitiosa in contingentibus et in iis, quae libero arbitrio subjacent; quam partem mathematici tractant. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝑitia uendicat. Mathematica gͥ
diuiditur in arithineticam. musicã.
geometriã. astronomiam De arich
tatur latine̾. rithinus numerus:
inde arithinetica uirtꝰ numeri dicit᷑
oona sonoritas sine humore fieri possit
mum ab egiptiis reꝑta sit. quoꝵꝑ termi¬
nos cum nilus mundatione sua limo ob¬
duceret. & confunderet limites. ꝑticis &
funib t̾ram mensurare cepert̃: deinde a
sapientib etiã ad spacia maris & cȩli& ae
ris. & quorumlibet corporꝑ mensuranda
re uident᷑. qđ astronomia de lege astroꝵ
nomen sumpsit: astrologia aut̃ dicta ẽ
quasi sermo de astris disserens: Nonna
enĩ lex. c̃ logos sermo interp̃tatur. Ita as¬
tronomia uidetur ẽẽ quȩ de lege astrorꝑ
& conuersione celi disserit: regiones. cir¬
culos. cursus. ortus & occasus syderuo:
& cur unumqđq ita uocet᷑ inuestigans:
Astrologia aut̃ quȩ astra considerat: scãm
natiuitatis & mortis & quor ꝑlibet aliorp

Expanded text:
nae peritia sibi vindicat. Mathematica igitur nae peritia sibi vindicat. Mathematica igitur dividitur in arithemeticam, musicam, geometriam, astronomiam. CAP. VIIItatur Latine: arithmus numerus; inde arithmetica virtus numeri dicitur.bona sonoritas: sine humore fieri potest.mum ab Aegyptiis reperta sit, quorum terminos cum Nilus inundatione sua limo obduceret, et confunderet limites, perticis et funibus terram mensurare coeperunt, deinde a sapientibus etiam ad spatia maris, et coeli, et aeris, et quorumlibet corporum mensuranda re videntur, quod astronomia de lege astrorum nomen sumpsit, astrologia autem dicta est quasi sermo de astris disserens. Νὀμος enim lex et λόγος sermo interpretatur. Ita astronomia videtur esse quae de lege astrorum et conversione coeli disserit, regiones, circulos, cursus, ortus et occasus siderum, et cur unumquodque ita vocetur, investigans. Astrologia autem quae astra considerat secundum nativitatis et mortis et quorumlibet aliorum
Abbreviated transcription (Latin):
chil certum habens: Sensus eͣ. pas¬
sio animȩ in corpore: ex qualitatibꝰ
maticam ꝓprie ꝑtineat abstractã at¬
tendere quantitatẽ: in partib quantita¬
tis sp̃es eius querere oportet: Quantitaᷤᷤ
abstractax nichil ẽ aliud nͥ forma uisibilis
scãm liniamentarẽ dimensionẽ animo
impressa. quȩ imagmatione consistit. ⁊
cuiꝰ gemine sunt partes. una continua
ut arbor. lapis. quȩ magnitudo drͣ. alia
discreta ut grex. popłs. quȩ multitudo
appellatur: Rursus multitudinis alia
sunt ꝑ se ut tres. quatuor. uel quilibet
alter numerus: alia ad aliqͥd ut duplũ.
dimidium. sesqͣlterũ. sesqͥterciũ: uel
quodlibet tale: Magnitudinis uͦ alia
sunt mobilia. ut sꝑa mundi: alia im¬
mobilia. ut t̾ra: Alultitudinẽ gͦ quȩ
ꝑ se ẽ arithmetica specłat᷑. illam aut̃ q̃
ad aliqͥd ẽ: musica Immobilis magni¬
tudinis geometͥa pollicet᷑ noticiã Mo¬
bilis uͦ scientiã: astronomicȩ discipli¬

Expanded text:
se certum nihil habens. Sensus est passe certum nihil habens. Sensus est passio animae in corpore, ex qualitatibusmaticam proprie pertineat abstractam attendere quantitatem: in partibus quantitatis species ejus quaerere oportet. « Quantitas abstracta nihil aliud est nisi forma visibilis secundum lineamentarem dimensionem animo impressa, quae in imaginatione consistit, » cujus geminae sunt partes; una continua, ut arbor, lapis, quae magnitudo dicitur; alia discreta, ut grex, populus, quae multitudo appellatur. Rursus multitudinis, alia sunt per se, ut tres, quatuor, vel quilibet alius numerus: alia ad aliquid ut duplum dimidium, sesquialterum, sesquitertium, vel quodlibet tale. Magnitudinis vero alia sunt mobilia, ut sphaera mundi, alia immobilia ut terra. Magnitudinem ergo quae per se est, arithmetica speculatur; illam autem quae ad aliquid est: musica. Immobilis magnitudinis geometria pollicetur notitiam. Mobilis vero scientiam astronomicae discipli
Abbreviated transcription (Latin):
gradu binariꝰ emineat: Et bic ẽ quãtna¬
riꝰ corporis. in quo intelligi dat᷑ omne
quod a solubilib compositione̾ accip̃.
ipsum quoq eẽ dissolubile: Hides nunc
satis aꝑte ut puto quomͦ animȩ de in¬
tellectibilib ad intelligibia degen̾ant.
quando a puritate simplicis intelli¬
gentiȩ quę nulla corporum fuscatur
imagine. ad uisibiliu imaginationeo
descendunt: rursũq beatiores fiunt.
quando se ab hac distractione ad simpli¬
cem nature suȩ fonte colligentes. qua¬
si qͦdam optimȩ figurȩ signo imp̃sse
componuntur: Est gͥ ut aꝑtiꝰ dicam
intellectibile in nobis. id qd̃ ẽ intelli¬
gentia: intelligibile uͦ id qđ ẽ ima¬
ginatio: Intelligentia uͦ eͣ de solis ri¬
rum pͥncipiis. id ẽ deo. ideis. & ile:
& de incorporeis substantiis pura cer¬
taq cognitio: Imaginatio ẽ memoris
sensuũ ex corporũ reliqͥis inherentib
animo pͥncipiũ cognitionis: ꝑ se m

Expanded text:
gradu binarius emineat. Et hic est quaternagradu binarius emineat. Et hic est quaternarius corporis, in quo intelligi datur omne quod a dissolubilibus compositionem accipit, ipsum quoque esse dissolubile. Vides nunc satis aperte? ut puto, quomodo animae de intellectibilibus ad intelligibilia degenerant: quando a puritate simplicis intelligentiae quae nulla corporum fuscatur imagine, ad visibilium imaginationem descendunt: rursumque beatiores fiunt, quando se ab hac distractione ad simplicem naturae suae fontem colligentes, quasi quodam optimae figurae signo impressae componuntur. Est igitur, ut apertius dicam, intellectibile in nobis id quod est intelligentia: intelligibile vero id quod est imaginatio. Intelligentia vero est de solis rerum principiis, id est Deo, ideis, et hyle: et de incorporeis substantiis pura certaque cognitio. Imaginatio est memoria sensuum ex corporum reliquiis in haerentibus animo, principium cognitionis per
Abbreviated transcription (Latin):
uit. monas in sumino apparet: ut
euidenter clareat qđ anima post
ta designat᷑. ad unitatem suę simpli¬
citatis redeat: a qua priꝰ discesserat.
cuo ad humanũ corpus regendũ des¬
cendebat: Quod aut̃ in octoginta.
meta humane uitȩ natur aliter con¬
druplam ꝓgressionẽ. illum quater¬
narium animȩ de quo supͣ locuti
sumus. quidam intelligendum pu¬
tant. eumq ad differentiã quater¬
narii corporis. quat̾nariũ animȩ
appellatumꝯ: De quat̾nario corꝑis.
am corpori quoq suũ assignañ
quaterna quat̾nariumr Sicut
bnonas animȩ. ĩta dias corpori cos¬
gruit: Dic bis duo. fuint .iiͦiͦi. dic
bis quatuor. fiunt ocꝰto. dic bis
octo. fiunt sedecim: dic bis sede¬
cim. fiunt. xxͥx .ii. hic in quarto locosi¬
militer idem numerus id ẽ binariꝰ. a
quo multiplicato initium sumpsit tͥ
occurrit: idemq si m infinitũ ꝓcesseris
indubitant᷑ continget.: ut in quarto sep

Expanded text:
vit, monas in summo apparet, ut vit, monas in summo apparet, ut evidenter clareat, X, designatur: ad unitatem suae simplicitatis redeat, a qua prius discesserat, cum ad humanum corpus regendum descendebat. Quod autem in octoginta meta humanae vitae naturaliter condruplam progressionem illum quaternarium animae, de quo supra locuti sumus quidam intelligendum putant: eumque ad differentiam quaternarii corporis, quaternarium animae appellatum. CAP. VI. De quaternario corporis. Nam corpori quoque suum assignant quaternarium. Sicut monas animae, ita dias corpori congruit. Dic bis duo fiunt IV, dic bis quatuor, fiunt octo; dic bis octo, fiunt sexdecim; dic bis sexdecim, fiunt triginta duo. Hic in quarto loco similiter idem numerus, id est binarius, a quo multiplicatio initium sumpsit, tibi occurrit - idemque si in infinitum processeris, indubitanter continget ut quarto semper
Abbreviated transcription (Latin):
Neq em̃ uel ronem solam. uel ira solam. uł
concupiscentiã solam. tertiã partĩ aĩe
dicere possumus: cũ nec aliud nec minꝰ
sit in suba ratio quã anͥna. nec aliud nec
minus ira quã anma. nec aliud nec mi
suas. diuersa sortitur uocabula Dem̃
a uirtuali t̾nario scdã ꝓgressione ad re¬
gendam humani corporis musicã des¬
cendit: quȩ nouenario componit᷑. q̃uibꝰ
quia nouem s̃ foramina in humano cor
& effluit om̃e quo idem corpꝰ uegetatur
&e regit᷑: hic quoq ordo ẽ quia prius
naturaliter anima potentias suas ht̃.
quã corpori cõmisceat᷑: Postea aut̃ ini
tercia ꝓgressione ꝑ sensus iam extra
se ꝓfusa ad uisibilia hec quȩ ꝑxxuii.
qui solidus nimerus ẽ& trina dimeis¬
sione ad similiti Me corporis extendi¬
tur. figurant᷑ dispensanda: ꝑ infinitaᷤᷤ
actiones dissipatur: In quarta autem
ꝓgressione soluta a corpore ad purita
ginti septem. in octoginta unum excre¬

Expanded text:
Neque enim vel rationem solam, vel iram solam, vel Neque enim vel rationem solam, vel iram solam, vel concupiscentiam solam tertiam partem animae dicere possumus: cum nec aliud, nec minus sit in substantia ratio quam anima, nec aliud, nec minus ira quam anima, nec aliud, nec minsuas diversa sortitur vocabula. Deinde a virtuali ternario secunda progressione ad regendam humani corporis musicam descendit quae novenario componitur: quibus quia novem sunt foramina in humano corp effluit omne quo idem corpus vegetatur et regitur. Hic quoque ordo est, quia prius naturaliter anima potentias suas habet quam corpori commisceatur. Postea autem in tertia progressione per sensus jam extra se profusa: ad visqui solidus numerus est, et trina dimensione ad similitudinem corporis extenditur, figurantur dispensanda, per infinitas actiones dissipatur. In quarta autem progressione soluta a corpore ad unitateginti septem in octoginta unum excre