comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dam diuine ꝯũsat̾onis similitu¬
dinẽ. mũdũ huc̃ dĩ cognitio ne
cõtẽpnat: uoluptatesq trenas
u̾bi ꝑceptio ne despiciat quo ali¬
mur in uitã. Unde ⁊ corpꝰ xp̃i
edimꝰ : ut uite et̾ne possimꝰ eẽ
participes. Non enĩ uictꝰ ⁊ potꝰ
nob̃ p̾mii loco spondetur ⁊ hono¬
ris: s ꝯmunicatio gr̾e celestis ⁊
aliqͣ corꝑał st̃ receptacula sessio¬
nis. S qr scđm diuinã similitu¬
dinẽ uidicat xp̾c. cognit̾one cor¬
dium ñ int̾rogatͥone factoꝵ uir¬
tutẽ remunerãs. impietatẽq cõ¬
dempnãs: ita ⁊apłi in uiditium
sp̾ale formant᷑. remunat̾one fidei.
execrat̾one ꝑfidie. uirtute errorẽ
redarguentes: sacͥlegos odio ꝑseq̃n¬
tes. Conu̾tam᷑ gͥ ⁊ caueamꝰ. ne in
ꝑditione aliqͣ int̾ nos de p̾latio¬
ne possit ẽẽ contẽtio. Sienĩ cõtẽ

Expanded text:
ersationis similitudinem mundum hunc dei cognitione contemnat uoluptatesque terrenas uerbi perceptione despiciat quo alimur in uitam. unde et corpus Christi edimus, ut uitae aeternae possimus esse participes. non enim uictus et potus nobis praemii loco spondetur et honoris, sed communicatio gratiae caelestis et aliqua corporalis sunt receptacula sessionis, sed quia secundum diuinam similitudinem iudicat Christus cognitione cordium, non interrogatione factorum uirtutem remunerans inpietatemque condemnans, ita et apostoli in iudicium spiritale formantur remuneratione fidei, et exsecratione perfidiae, uirtute errorem redarguentes, sacrilegos odio persequentes. conuertamur igitur et caueamus ne in perditione aliqua inter nos de praelatione possit
Abbreviated transcription (Latin):
ctione leticie in regnũ ⁊ sac̃dotiũ
consecram᷑. Ergo ita ex̾ceamꝰ ut co¬
lamus agrum nr̃m in istius cul¬
ture mun̾e ꝯstituti. ut in illa su¬
ꝑiore ierłm ubi legis custodia ue¬
ra celebratur. habeamus similagi¬
nem de manipuł nr̃is. qͦs beati qͥ
potu̾int ꝯgregare. ut ueniẽtes
ueniãt in exultatione tollentes
qui nullo inutili ymbre made¬
fiunt: fructus aut̃ carnis cor¬
ruptele obnoxius. W ĩo qui car¬
nalia seminau̾it: carnalia me¬

Expanded text:
ctione laetitiae in regnum et sacerdotium ctione laetitiae in regnum et sacerdotium consecramur. ergo ita exerceamus et colamus agrum nostrum in istius culturae munere constituti, ut in illa superiore Hierusalem, ubi legis custodia uera celebratur, habeamus similaginem de manipulis nostris, quos beati qui potuerint congregare, ut uenientes ueniant in exsultatione tollentes qui nullo inutili imbre madefiant: fructus autem carnis corruptelae obnoxius, et ideo qui carnalia seminau
Abbreviated transcription (Latin):
anima pats ita ⁊̃ anima filii mã
est. Nec illud p̾tereat ut duos po¬
płos int̾pretemur. id est qd̃ in hoc
mundo qui agro freq̃ntissime cõ¬
patur: duo ppłi sũt. unus creden¬
tium. alt̾ qui ñ credidit. relaturi
fideł est assumatur. alt̾ qui fideł¬
est relinqͣtur. due aut̃ ille molẽ¬
tes. due anime. uł certe eccłia-
atq synagoga. Nonenĩ una tm
figura s młtiplex indiuinis scͥp¬
turis eẽ ꝯsueuit. ut unus sermo
płes sp̃es ꝯp̾hendat. Itaq mens
carnis ⁊ anima carnis. ⁊ synagoga
idem triticũ colligunt. ⁊ eam si¬
milaginẽ molũt que offertur in
uanum. Mens aut̃ que ꝯiũcta ẽ¬
anime. ⁊ anima q̃ receptrix saluta
lunt uere legis similaginẽ sp̃alem.
unde ⁊̃ panes ꝓpositionis funt.
quos soli sac̾dotes edunt. quibus
puriorẽ panẽ manducare p̾scͥptũ
est. illum utiq qui descendit e ce¬
lo. Om̃s aut̃ sumus si m̾ita nr̃a
patiantur iusticie sac̾dotes. qͥ un¬

Expanded text:
anima patris, ita etiam anima filii mea anima patris, ita etiam anima filii mea est . 52. Nec illud praetereat ut duos populos interpretemur, id est, quod in hoc mundo qui agro frequentissime comparatur, duo populi sint, unus credentium, alter qui non credit, relaturi fidelis est, assumatur; alter qui infidelest relinquatur. duae autem illae molentes duae animae uel certe ecclesia atque synagoga; non enim una tantum figura, sed multiplex in diuinis scripturis esse consueuit, ut unus sermo plures species conprehendat. itaque mens carnis et anima carnis et synagoga id triticum colligunt et eam similaginem molunt, quae offeruntur in uanum, mens autem quae coniuncta animae et anima quae receptrix est lunt uerae legis similaginem spiritalem. unde etiam panes propositionis fiunt, quos soli sacerdotes edunt, quibus puriorem panem manducare praescriptum est, illum utique qui descendit e caelo. omnes autem sumus, si merita nostra patiantur, iustitiae sacerdotes, qui un
Abbreviated transcription (Latin):
scõ sp̃ui: religiosum ñ int̾miitat
offitiũ. Iste sunt gͥ oꝑantes ĩagro
nr̃o. quarũ alt̾a bonũ fructũ dili¬
gentia dat. alt̾a aminit incuria.
quam sanguinẽ legis lator appel¬
lat dicens. Anima om̃is carnis:
sanguis eius. Qd̾ pleriq referũt
etiã ad illud qd̾ scͥptum est: Nos
manducabis carnẽ in sanguine.
ne uuln̾ib anime cruentatas cor¬
poris uoluptates. refectionis po¬
tius loco qͣm reatum sangiunis
estimemus: quos oportet dĩ uer¬
bo refici. Est gͦ cib refectionis. ẽ
cib sanguinis. Sic̃ enĩ caro dñi
u̾e est cib: ita sanguis uere nr̃ ẽ
potus. bͥ onam gͦ de nr̃is oꝑibus
escam dño suggeramus. ne rursꝰ
cum uen̾it ⁊ sic in illa ficu pomũ
quã nudã pomoꝵ repꝑerit.⁊ san¬
guine cruẽtatã. nũquã ex te fru¬
ctus nascatur in sempit̾nũ. Est
gͦ anima carnis om̃is sanguis eiꝰ.
est etiam p̾stabilior anima de qua
ds̃ dix̃. Om̃s anime mee sũt. sicut

Expanded text:
sancto spiritui religiosum non intermittat sancto spiritui religiosum non intermittat officium. Istae sunt igitur operantes in agro nostro, quarum altgentia dat, altera amittit incuria, quam sanguinem Legislator appellat, dicens: Anima omnis carnis, sanguis ejus . Quo plerique referunt etiam illud quod scriptum est: Non manducabis carnem in sanguine ; ne vulneribus animae cruentatas corporis voluptates, refectionis potius loco, quam reatu sanguinis aestimemus, quos oportet Dei verbo refici. Est ergo cibus refectionis, est cibus sanguinis; sicut enim caro domini uere est cibus, ita sanguis uere noster est potus. bonam ergo de nostris operibus escam dcum venerit, et sicut in illa ficu pomum quam nudam pomorum repererit, et sanguine cruentatam: Numquam ex te fructus nascatur in sempiternum . Est ergo anima carnis omnis sanguis ejus. Est etiam praestabilior anima, de qua dixit Deus: Omnes animae meae sunt: sicut
Abbreviated transcription (Latin):
me in lege pcc̃i qd̾ est in m̃bͥs mĩs
Est gͦ lex int̾ioris hoĩs. est ⁊̃ exni¬
oris. Illa que pcc̃m ꝓhibet. ista q̃
suadet. Illa que dampnat errorẽ.
ista que suggerit. Iua que m̃tẽ
instruit: istaque tẽptat. Sunt
etiã due alie uehem̃tiores in nob̃
leges. una dĩ altera pcc̃i: sccłm eũ¬
dem magistrum qui ait. Igit᷑ ego
ip̃e m̃te seruio legidĩ: carne autꝰ
legi pcc̃i. W offenditur qd̾ si m̃te
tantũmꝰ dicass tontrariã carni os¬
tendas. Cum enĩ dic̃ paulus se legi
dei m̃te seruire. utiq m̃tẽ ꝑ se ip¬
sam nisi a carne iuincat᷑ bonã eẽ
demõstrat.⁊ natura ita creatam
ut resistat errori. Itaq cũ uincit᷑
mẽs. carnis est ñ ex natitra habẽs.
s ex carne qd̾ labitur. ⁊ qiͣ m nom̃
ꝓprietatẽ que uictricis uicta succi¬
dit. Natura aut̃ adu̾sa carnis est.
Deniq m̃te deo seruimꝰ carne pcũ
Melior aut̃ mens erit si cooparis

Expanded text:
me in lege peccati, quod est in membris meis. me in lege peccati, quod est in membris meis. est ergo lex interioris hominis, est etiam exterioris, illa quae peccatum prohibet, ista quae suadet: illa quae damnat errorem, ista quae suggerit: illa quae mentem instruit, ista quae temtat. sunt etiam duae aliae uehementiores in nobis leges, una dei, altera peccati, secundum eundem magistrum, qui ait: igitur ego ipse mente seruio legi dei, carne autem legi peccati. et ostenditur quod si mentem tantummodo dicas, contrariam carnis ostendas; cum enim dicit Paulus se legi dei mente seruire, utique mentem per se ipsam, nisi carne uincatur, bonam esse demonstrat et natura ita creatam, ut resistat errori. itaque cum uincitur, mens carnis est, non ex natura habens, sed ex carne quod labitur et quasi in nomen proprietatemque uictricis uicta succedit; natura autem aduersa carnis est. denique mente deo seruimus, carne peccato. melior autem mens erit, si cooperaria
Abbreviated transcription (Latin):
tamꝰ qua rat̾one duo unus sit.
hoc est duas m̃tes eẽ in nob̃ apłs
dix̾it. Fortasse enĩ ĩo qr alt̾a ext̾io
W eo ille fortasse det̾ior qui extollit᷑
frustra inflatus m̃te carnis sue et
lntariũ p̾ceptoꝵ obseruatonẽ de¬
clinat. Ip̃e enĩ caput oĩum: qͥ au¬
ctor est om̃iũ. Alt̾ est ille p̾stabili¬
or qui humilitatẽ diligit. sapiẽ¬
tiam querit. miccłiã ñ omutit.
b̾ onus scilicet seminator: disꝑsit
enĩ dedit pauꝑib iusticia eius
ille carnał. Nam sic̃ u̾b apłicis
cõp̾hendimꝰ illũ extollentẽ se. tu¬
mido animo seductorẽ cm̃te car¬
nis inflari. ita etiam sc̃m uirũ
lata carnis abuirat illecebras. Nec
solumdue m̃tes: s ⁊̃ due leges in
nob̃ sũt. Quarũ utrãq nob̃ apłs
explicauit dicens. Condelector i
legidĩ scd̾m int̾iorẽ hominẽ. Uides
aut̃ aliã legem in m̃bͥs m̃is repug¬
nãtẽ legi m̃tis mee. ⁊ captiuãtẽ

Expanded text:
rtamus qua ratione duos νου̃ς, rtamus qua ratione duos νου̃ς, hoc est duas mentes esse in nobis apostolus dixerit; fortasse enim ideo, quia altera exteriorenta renouatur. et eo ille fortasse deterior, qui extollitur frustra inflatus mente carnis suae et lutarium praeceptorum observatione declinat; ipse enim caput omnium, qui auctor est omnium. Alter est ille praestabilior, qui humilitatem diligit, sapientiam quaerit, misericordiam non omittit; bonus scilicet seminator; Dispersit enim, dedit pauperibus, justitia ejus ille carnalis. nam sicut uerbis apostolicis conprehendimus illum extollentem se tumido animo seductorem mente carnis inflari, ita etiam sanctum uirum lata carnis abiurat inlecebras. nec solum duae mentes, sed etiam duae leges in nobis sunt, quarum utramque nobis apostolus explicauit dicens: condelector enim legi dei secundum interiorem hominem, uideo autem aliam legem in membris meis repugna
Abbreviated transcription (Latin):
hoc gͦ pistrino uł synagoga uł
anima obnoxia delictis. triticum
molendo madefactũ ⁊ graui hu¬
more corruptũ: ñ potest int̾iora
ab ext̾iorib seꝑare. W ĩo relinquit᷑
qr eiue similago displicuit. at uͦ
sc̃ã eccłia uł anima nullis macła¬
ta ꝯtagiis delictoꝵ.que tale triti
cum molit qd̾ solis et̾ni calore sit
torridũ. qd̾ quẽ admodũ uoluit
sic uestiuit. ⁊ angłi ab om̃i purga¬
m̃toꝵ labe mũdarũ: bonã simila¬
ginẽ de penetralib hominũ deo
offerens. sacrificii suiliba dm̃dat.
nec solum molẽtes due: s etiam
oꝑantes duo erunt in agro uno.
e quib assumet᷑ unus. Bonus
seminator ñ supͣ uias seminau̾it.
s supͣ aratrũ ⁊ cultũ solũ. ut fru¬
ctum humilitate p̾ssum ñ iacta¬
tione disꝑsum tr̃a multiplicet.
Relinquit᷑ aut̃ seminator zizani¬
oꝵ. ex quib refutabił similago.
ficitur. Qui sint aut̃ isti agͥcole
differentes possumꝰ reꝑire. si adu̾¬

Expanded text:
hoc ergo pistrino vel Synagoga, vel hoc ergo pistrino vel Synagoga, vel anima obnoxia delictis, triticum molendo madefactum, et gravi humore corruptum, non potest interiora ab exterioribus separare; et ideo relinquitur, quia ejus similago displicuit. At vero sancta Ecclesia, vel anima nullis maculata contagiis delictorucum molit, quod solis aeterni calore sit torridum, quod deus quemadmodum noluit sic uestiuit et angeli ab omni purgamentorum labe mundarunt, bonam similaginem de penetralibus hominum deo offerens sacrificii sui libamenta conmendat. Nec solum molentes duae, sed etiam operantes duo erunt in agro uno, e quibus adsumetur unus, bonus seminator, qui non supra uias seminauerit, sed supra aratum et cultum solum, ut fructum humilitate pressum, non iactatione dispersum terra multiplicet, relinquetur autem seminator zizaniorum, ex quibus refutabilis similago conficitur. qui sint autem isti agricolae differentes possumus repperire, si adue
Abbreviated transcription (Latin):
rau̾it in finẽ h saluus erit. Tum
deinde ñ forense obseqͥum. s int̾io¬
rem dñs rimatur affectum. Neq
enĩ si iuste offeras ⁊ iuste ñ diui¬
das: acceptũ ẽ sacrificiũ dõ. Ergo
ex uno strato. est enĩ stratũ infir¬
mitatis humane: qr scͥptũ est.
Uniu̾sũ stratũ meũ u̾sasti ĩ infir¬
mitate eius. Unus relinqͥtur. alt̾
assumitur. Qui assumit᷑ rapit᷑
cari uideant᷑ qui ex occultis alim̃¬
ta querãt.⁊ in aꝑtũ ex int̾iorib ꝓ¬
ferant. S tam̃ quid molãt iste
mubieres reqͥrendũ est: nͥ forte qd̾
legimus in ysaia. si afferatis simi¬
laginẽ uanũ est: ut similago sit
que a molentib offerat᷑. discuti¬
amus gͦ que molant. qui due
molãt. qd̾ pistrinũ sit. Ꝙ fortas¬
se mundus iste pistͥnũ ẽ. In qͦ ap¬
tius reor. qr humani corꝑis forma
referatur. in quo anima nr̃a ułut
quodã carc̾e includit᷑ corꝑali. panẽ
siboni ꝯsulat oꝑatura celestẽ. In

Expanded text:
rauerit in finem hic saluus erit. tum rauerit in finem hic saluus erit. tum deinde non forense obsequium, sed interiorem dominus rimatur affectum; neque enim si iuste offeras et non iuste diuidas, acceptum est sacrificium deo. ergo ex uno strato — est enim stratum infirmitatis humanae, quia scriptum est: uniuersum stratum eius uersasti in infirmitate eius — unus relinquitur, alter adsucari videantur, qui ex occultis alimenta quaerant, et in apertum ex interioribus proferant. Sed tamen quid molant istae duae mulieres, requirendum est. Nisi forte quod legimus in Esaia: Si afferatis similaginem, vanum est; ut similago sit, quae a molentibus offeratur . Discutiamus ergo quae molant, quidve molant, quidve pistrinum sit. Et fortasse mundus iste pistrinum est, in quo aptius reor quia humani corporis forma referatur, in quo anima nostra velut quodam carcere includitur corporali, panem, si boni consulat, operatura coelestem. In
Abbreviated transcription (Latin):
dicat se eẽ xp̃m exurgentibus
pseudo. ꝓphis qui asserant nc̃ in
desertis ihm deg̾e. ut uage erro
statis artent᷑. Yp̾c aut̃ sic̃ fulgur
coruscans: ꝑ uniu̾sũ mũdũ lumi¬
nissui globos spargit. W ideo nec
in desertis uagat᷑. nec aliquib locis
claudit᷑. qr celum ⁊ tr̾am ego impleo
dic̃ dñs. S luce fulgoris sui fulget
ut in illa nocte resurrectionis głiã
uid̾e possimꝰ. Qͥd gͥ sibi uult qd̾
ait. duo in lecto uno. ⁊ due molẽ¬
tes.⁊ duo in agro. unꝰ assumet᷑ ⁊
alt̾ relinq̃tur: Nũqͥd mniquus
cds ut pares studiis ⁊ socierate ui¬
uendi. atq in discreto actuũ qͣli¬
tate. m̾itoꝵ remun̾atione disc̾nat.
ñ ita ẽ. S ꝓ actib hominis remu¬
nerat̾onis est qͣlitas. ñ erga m̾ita
hominũ copule usus exequat. Nã
⁊ pat̾ in filium. ⁊ filius in patͤ. stu¬
dio religionis insurgũt. qr ñ om̃s
qd̾ adoriunt᷑ efficiũt. s qui ꝑseue¬

Expanded text:
dicat se esse Christum, exsurgentibus dicat se esse Christum, exsurgentibus pseudoprophetis, qui adserant nunc in desertis legum degere, ut uagae errorstatis artentur. Christus autem sicut fulgur coruscans per uniuersum mundum luminis sui globos spargit et ideo nec in desertis uagatur nec aliquibus locis clauditur, quia caelum et terram ego conpleo dicit dominus, sed luce fulgoris sui fulget, ut in illa nocte resurrectionis gloriam uidere possimus. quid igitur sibi uult quod ait: duo in lecto uno et duae molentes et duo in agro, unus adsumetur et alter relinquetur? numquid iniquus deus, ut pares studiis et societate uiuendi atque indiscretos actuum qualitate meritorum remuneratione discernat? non ita est, sed pro actibus hominis remunerationis est qualitas. non ergo merita hominum copulae usus exaequat; nam et pater in filium et filius in patrem studio religionis insurgunt, quia non omnes quod adoriuntur efficiunt, sed qui perseue
Abbreviated transcription (Latin):
cens: ut expolies te uet̾em hominẽ
cum actib eius. induas te nouũ.
suꝑioris tunicã ñ requiras erroris.
unde ⁊ illa ait. Nocte exui me tu¬
nicam meã. quomͦ induã eam. :¬
Qd̾ ñsolum renũtiare pcc̃is: s etiã
memoriã om̃em debeas actus suꝑi¬
oris abolere. Deniq paulus suꝑiora
obliuiscẽs culpam exuit. penitẽtiã
ñ omisit. W ideo dñs. Alemores in¬
quit estote uxoris loth. Q ideo qr
respex̃ retro: ꝑdidit nature sue me¬
nus. Retro enim satanas. retro sodo¬
ma. Quaꝓpt̾ fuge intemꝑãtiã. di¬
clinato luxuriã. ut cognoscas qr ñ
om̃s possunt fug̾e in montẽ. Reto¬
dare qr illa qui se uet̾ib studiis nõ
reflexit.sodoma enĩ ante delegerat
xit. nec mariti adiuta suffragio:
ad montẽ ꝑuenire potuit s remã¬
sit. In illa nocte erũt duo inlecto
uno. unus assumet᷑ ⁊ alt̾ relinq̃t᷑.
ra tenebrarum est. eo qd̾ pectorib
hominũ tenebras effundat. cum

Expanded text:
olus, ut exspoliantes ueterem hominem olus, ut exspoliantes ueterem hominem cum actibus eius induti nouum superioris tunicam non requiramus erroris. unde et illa ait: nocte exui me tunicam meam, quomodo induam eam? quod non solum renuntiare peccatis, sed etiam memoriam omnem debeas actus superioris abolere. denique Paulus superiora obliuiscens culpam exuit, paenitentiam non omisit. et ideo dominus memores inquit estote uxoris Loth, quae ideo quia respexit retro perdidit naturae suae munus; retro enim Satanas, retro Sodoma. quapropter fuge intemperantiam, declinato luxuriam. et ut cognoscas quia non omnes possunt fugere in montem, recordare quia ille qui se ueteribus studiis non reflexit — Sodomam enim ante delegerat d posteriora respexit, nec mariti adiuta suffragio ad montem peruenire potuit, sed remansit. In illa nocte erunt duo in lecto uno, unus adsumetur et alius relinquetur. tus hora tenebrarum est, eo quod pectoribus hominum tenebras offundat, cum
Abbreviated transcription (Latin):
odor agri. Odor enĩ iacob: odor agͥ
pleni. ager plenus est florũ. ple¬
nus est fructuũ diu̾soꝵ. Ara gͥ
agrum tuũ. siuis dirigi ad dĩ re¬
gnũ. floreat tͥ bonoꝵ seges fecũda
m̾itoꝵ. Sit uitis habundãs in lat̾i¬
bus domus tue.⁊ nouella oliuarũ
in circuitu m̃se tue. dicat anima
tua xp̃o fertilitatis iam sue ꝯscia.
⁊ seminata dĩ u̾bo: sp̃alib qͦ in ara¬
ta culturis. Ueni fr̾ m̃s. exeamus
inagrũ. Ine respondeat. Introuui
inhortũ meũ. soror mã sponsa. uin¬
melior qͣm fidei undemia. qͣ resur¬
rectionis fructus recõditur. qͣ ꝓpetue
leticie fons rigatur:: Itaq cum re¬
spit̾e ꝓhibearis. młto magis redire
ꝓhib̃is. ⁊ tollere tunicã. Comꝑisti
enim qd̾ ei qui tunicã petierit: re¬
mitt̾e debeas ⁊ palliũ. Ergo diretꝰ
ad dĩ regnũ: opes ⁊ patͥmoniũ nõ
requiras. Nouit ⁊ alia scͥptura tu¬
nicam dequa nos hortat᷑ apłs di¬

Expanded text:
odor agri; odor enim Iacob odor agri odor agri; odor enim Iacob odor agri pleni. ager plenus est florum, plenus est fructuum diuersorum. ara igitur agrum tuum, si uis dirigi ad dei regnum. floreat tibi bonorum seges fecunda meritorum. sit uitis abundans in lateribus domus tuae et nouella oliuarum in circuitu mensae tuae. dicat anima tua Christo fertilitatis suae iam conscia et seminata dei uerbo, spiritalibus quoque inarata culturis: ueni. frater meus, exeamus in agrum, ille respondeat: introiui in hortum meum, soror mea sponsa: uinmelior quam fidei uindemia, qua resurrectionis fructus reconditur, qua perpetuae laetitiae fons rigatur? itaque cum respicere prohibearis, multo magis redire prohiberis et tollere tunicam; conperisti enim quod ei qui tunicam te petierit remittere debeas et pallium. ergo directus ad dei regnum opes et patrimonium non requiras. noui et aliam scriptam tunicam, de qua nos hortatur apost
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ad ꝑditionẽ clilapsi sũt. Uuln̾at
est sabellius. uulneratꝰ est ualẽti¬
nus. uuln̾atus est arrius. in domo
enim uacua sũt reꝑti. Uis domũ
uide plenam: seq̃re petrum. cum
esuriret ad domus suꝑiora gradi¬
entẽ. Ibi agnouit myst̾ium eccłie
congregande. ut gẽtilem ppłm nõ
uidicaret ĩmũdũ: quem fides pos¬
set ab om̃i mũdare otagione. Uasa
aut̃ de luto sunt. gͦ uascorpꝰ est .W
ideo caue ne desiderio corꝑis: p̾clara
m̃tis studia derelinqͣs. Si petrus ñ¬
accipit myft̾iũ in infi̾orib positꝰ.
tu quẽadmodũ accipies : Ille accip̃
qui ascendit ut eugłizaret dñm
passionẽ corꝑis ñ timet. Ergo qui ĩ
tecto est ñ descendat.⁊qui in agro
est ñ reu̾tat᷑ retro. Unde intelligã
quid sit ager. nͥ ip̃e me doceat iħc
dicens. nemo mutẽs manũ in ara¬
trum. ⁊ respitiẽs retͦ:. aptus ẽ re¬
gno celoꝵ: Otiosus inualle sedet.
Laboriosus magro seminat. Debił
ad focum. fortis ad aratrũ. Bͥ onus

Expanded text:
am de fide lapsi sunt. uulneratus est Sabellius, uulneratus est Ualentinus. uulneratus est Arenim vacua sunt reperti. 42. Vis domum videre plenam? Sequere Petrum, cum esuriret ad domus seperiora gradientem : ibi agnovit mysterium Ecclesiae congregandae; ut gentilem populum non judicaret immundum, quem fides posset ab omni mundare contagio. Vasa autem de luto sunt: ergo vas corpus est. Et ideo cave ne desiderio corporis, praeclara mentis studia derelinqaccepit mysterium in inferioribus positus, tu quemadmodum accipies? ille accepit, quia ascendit, ut euangelizaret dominum, passionem corporis non timeret. Ergo qui in tecto est non descendat et qui in agro est non reuertatur retro. unde intellegam quid sit ager, nisi ipse me doceat Iesus dicens: nemo mittens manum in aratrum et respiciens retro aptus est regno caelorum? otiosus in uilla sedet, laboriosus in agro seminat: debilis ad focum, fortis ad aratrum. bonus
Abbreviated transcription (Latin):
la ad collũ suspendit᷑. portat lapi¬
dem: qui portare dñi uigũ retu¬
sauit.Asinꝰ gͦ ad molam. cecus ad
lapidem. gentił ad saxum: qͥ ado¬
rat eum quẽ ñ uidet nec agnosc̃.
Ds̃ enĩ ñ in manufactis habitat.
quadã sermonis huiꝰ exponitur.
s uehem̃tior in uideos pena decer¬
nitur. E entiliũ enĩ memoria scłi
huiꝰ fluctib obruit᷑. ⁊ ceno mũdi
huiꝰ abolebitur. qui int̾ ea q̃ ñ st̃
eẽ uoluer̃. ⁊ alienari absentia dñi
tanqͣm in ꝓfundũ maris mersist̃.
at u̾o uidei ꝑ patͥarchas assũpti.
circũcisione signati. ꝑ legẽ erudi¬
ti. ñ tanq̃m ignoti pibut. s tanꝙ̃
sacrilegi punient᷑. Wenĩ athenien¬
sib ignotus dẽ: in uidea notus. s
ñ receptus. & ideo qui ignorat.
ignorabitur. & p̾uaricatur: dãp

Expanded text:
la ad collum suspenditur? portat lapila ad collum suspenditur? portat lapidem, qui portare iugum domini recusauit. asinus ergo ad molam, caecus ad lapidem, gentilis ad saxum, qui adoret eum, quem non uidet nec agnoscit; deus enim non in manufactis t habitat quadam sermonis huius exponitur, sed uehementior in Iudaeos poena decernitur. gentilium enim memoria saeculi istius fluctibus obruetur et caeno mundi huius abolebitur, qui inter ea quae non sunt esse uoluerunt et alienati a scientia dei tamquam in profundum maris mersi sunt; at uero Iudaei per patriarchas adsumti, circumcisione signati, per legem eruditi non tamquam ignoti psacrilegi punientur. Etenim Atheniensibus ignotus Deus, in Judaea notus, sed non receptus . Et ideo qui ignorat, ignorabitur; qui praevaricatur, da
Abbreviated transcription (Latin):
credid̾it. qͣ scandali ant᷑ infirmi.
Expedit ei ut suspendat᷑ mola asi¬
naria incolloeius. ⁊ demergat᷑ in ꝓ¬
fundũ maris. Indiuinis quid̾ sc̃p.¬
turis ñ u̾boꝵ seriem. s rerũ pondꝰ
examinare debemus. Ylus enĩ ꝓfic̃
ad repͥm̃da pcc̃a inaudit gen̾is¬
atq deformis: beliuna q̃dam põ¬
pa supplitii.Tam̃ ne cui hic quoq
scandalum gen̾et᷑ infirmo. ñ otio¬
se simł positam putamꝰ molam
asinariã. collum hoĩs. ꝓfũdum
maris. Wenĩ cum asini typũ ppłs
molã asinariã uolu̾e. qͣmdiu in
imꝑitie sue errore u̾satur.  Nat᷑e
quid̃ uincuł alligatꝰ.: ut u̾bum
cecitate suffusus. ut uultũ ani¬
mi erig̾e ad dm̃. ocłos cordis aꝑi¬
re ñ nou̾it. W iõ sine ulla cursus
alacͥtate uestigiis in se sepe rede¬
untib: inuitus usui laborat alle¬
no. Tam̃ qui molã uoluit. ꝯsum¬
mãdi aliqñ finẽ oꝑis habet. ⁊ exu¬
ende spẽ gerit cecitatis. Cui uͦmo¬

Expanded text:
crediderit, qua scandalizantur infirmi; crediderit, qua scandalizantur infirmi; expedit ei ut suspendatur mola asinaria in collo eius et demergatur in profundum maris. in diuinis quidem scripturis non uerborum seriem, sed rerum pondus examinare debemus; plus enim proficit ad reprimenda peccaatque deformis belluina quaedam pompa supplicii. Tamen ne cui hinc quoque scandalum generetur infirmo, non otiose simul positam putamus molam asinariam, collum hominis, profundum maris. Etenim cum asini typum populus molam asinariam volvere, quamdiu in imperitiae suae errore versatur, naturae quidem vinculis alligatus, ut verbum caecitate suffusus; ut vultum animi erigere ad Deum, et oculos cordis aperire non noverit? Et ideo sine ulla cursus alacritate, vestigiis in se saepe redeuntibus, invitus usui laborat alieno. Tamen qui molam volvit, consummandi aliquando finem operis habet et exuendae spem gerit caecitatis; cui uero mo
Abbreviated transcription (Latin):
intende u̾boꝵ. Ubi ad se infantes
acced̾e iubet. ut eos uł p̾dicat̾one.
uł manuũ imposit̾one bñdic̾et:
pũos appellat. Ubi p̾cipit ñ scan¬
dalizandos: pusillos appellat.Nõ
enĩ scandalizant᷑.: qui tanguntur
qͣnt. S labunt᷑ illi. qͦs pusillos ñ
etatis exiguitas. s uirtutis pusilli¬
tas fec̃. S imł etiã docet infimos
ñ eẽ tẽptandos. ne in nos eoꝵ de¬
licta ũtant᷑. quoꝵ p̾ces ad dñm.
⁊ si ip̃i uirtutũ m̾itis infirmi st̃.
angłoꝵ tñ patrociniis euehunt᷑.
Nemo gͦ irrideat paupem. qr exa¬
cerbat illũ qui fec̃ eũ. Flemo tẽp¬
tet inualidũ. ne angłos ledat.Ile¬
mo p̾cipiret infirmũ. ne soluatꝰ
bñficiũ redẽptoris. W ĩo dix̃. Ue
huic mundo ab scandał. Qͥa crucẽ
dñi pleriq scandalũ iudicar̃. cum
dñice humilitatis passionis nr̃e sit
sacͣm̃tum salutis. ut adoriam᷑ uir¬
tutis offitiũ. sumamꝰ humilitatis
exemplũ. Uegͥ eiqui in crucẽ dñm̃

Expanded text:
. ubi ad se infantes accedere iubet, ut eos uel precatione uel manuum inpositione benediceret, pueros adpellat, ubi praecipit non scandalizandos. pusillos appellat; non enim scandalizantur qquant: sed labuntur illi quos pusillos non aetatis exiguitas, sed virtutis pusillitas fecit. Simul etiam docet infirmos non esse tentandos; ne in nos eorum delicta uortantur quorum preces ad dominum, etsi ipsi uirtutum meritis infirmi sint, angelorum tamen patrociniis euehuntur. nemo ergo inrideat pauperem, quia exacerbat illum qui fecit eum; nemo temtet inualidum, ne angelos laedat; nemo praecipitet infirmum, ne soluat beneficium redemtoris. et ideo dixit: uae huidomini plerique scandalum iudicarunt, cum dominicae humilitas passionis nostrae sit sacramentum salutis, ut adonamur uirtutis officium, sumamus humilitatis exemplum. uae igitur ei qui in crucem domini non
Abbreviated transcription (Latin):
est m̃tis offitium. animeq fastigi¬
um. quo nuda corꝑis oꝑit᷑ infirmi¬
tas. Unde mͥ uidetur etiã paralyti¬
nis. tẽꝑãtiȩ.atq iusticie. ad pedes
xp̃i alta qͣdam ratione se subiecit.
Nichil enĩ excelsius humilitate.
qua etiã quã suꝑior nesc̃ extolli: qr
a tecto. nedum uasaque in domo
st̃ cupimꝰ auferre capiam᷑. Nor
enĩ inom̃i domosunt uasa aurea
atq argẽtea. s in plerisq st̃ lignea.
Necom̃is domꝰ plena. st̃ enĩ ⁊ ua¬
cueqͣs nouit ꝓpħa quicdix̃. Q uid
factum ẽ tibi nuc̃ qr ascendistis in¬

Expanded text:
est mentis officium animaeque fastigiest mentis officium animaeque fastigium, quo nuda corporis operitur infirmitas. unde mihi uidetur etiam paralytinis, temperantiae, atque justitiae, ad pedes Christi alta quadam se ratione subjecit. Nihil enim excelsius humilitate, quae tamquam superior nescit extolli, quia a tecto ne dum uasa quae in domo sunt cupimus auferre, capiamur. non enim in omni domo sunt uasa aurea et argentea, sed in plerisque sunt lignea, nec omnis domus plena; sunt enim et uacuae, quas nouit propheta, qui dixit: quid factum est tibi nunc quia ascendisti
Abbreviated transcription (Latin):
ubiꝙ est. s placari. adest itaq ui¬
ditii dies. Siuis ñ ꝯp̾hendi cotidie
nine. cotidie fuge. Qris quomͦ fu¬
gias. ascende in mõtẽqui eugłizas
syon. ut excelsoꝵ u̾ticem possis e¬
min̾e m̾itoꝵ. Ds̃ enĩ mõtiũ ⁊ nõ
uallium est. Ascende eo ubi xp̃c se¬
det ad tlext̾am dĩ. cuiꝰ fundam̃ta
ĩmontib scĩs. ⁊ mõtes in cͥcuitueiꝰ.
Aons tuus paulus. mõs tuus pe¬
trus ẽ. S up illoꝵ fidem m̃tis tue
locato uestigiũ. In lege dĩ atq he¬
reditate fidei dstitutus: iuditii di¬
es ñ ad penam te ĩuenit s ad głiã.
Siquis etiã in tecto situs. hoc est
suꝑiora iam domus sue eminen¬
tiumq uͥtutũ culm̃ ascẽdit: ad
trena mundi huiꝰ oꝑa ñ accedat.
oui enĩ rectum in quo rahab il
lib. exploratores quos iħc direxit
abscondit. Qui si ad inferiora des¬
cendissent domꝰ: ab exploratorib
qui ad corripiendos eos misi fue¬
rant occidissent. Tectum gͦ sublime

Expanded text:
ubique est, sed placari. Adest itaque iubique est, sed placari. Adest itaque iudicii dies. si uis non conprehendi, cottidie tunc, cottidie fuge. quaeris quo fugias? ascende in montem qui euangeliz as Sion, ut excelsorum uertice possis eminere meritorum; deus enim montium et non deus uallium est. ascende eo, ubi Christus sedet ad dexteram dei, cuius fundamenta in montibus sanctis et montes in circuitu eius. mons tuus Paulus, mons tuus Petrus est. supra illorum fidem mentis tuae locato uestigium. in lege dei atque haereditate fidei constitutos iudicii dies non ad poenam inuenit, sed ad gloriam. si quis etiam in tecto situs, hoc est superiora iam domus suae eminentiumque uirtutum culmen ascendit, ad terrena mundi huius opera non recidat. noui enim tectum in quo Rahab, illibus exploratores, quos Iesus direxit, abscondit. qui si ad inferiora descendissent domus, ab exploratoribus, qui ad corripiendos eos missi fuerant, occidissent. tectum ergo sublimis
Abbreviated transcription (Latin):
S in om̃ib modus querit᷑. Qͥ cquid
enĩ habundãtuis amalo ẽ. Sint
aliqui ꝯsensus ad tp̃s ut uacemꝰ
or̃oni. sit aliqͣ int̾ sollicitudines mũ¬
di ⁊ intẽꝑantie crapula. sobͥetas re¬
ligionis ⁊ indutie castitatis. Ergo
scło Stritionẽ cordis animiq pati¬
antur. quo ub̃iorem m̾cedẽ accipi¬
ant infuturũ: remediis instruut᷑.
ut qui in iuidea st̃ fugiãt in moz¬
tes. Que ẽ ista uidea: noui enĩ ⁊ ali¬
am uideã scdm sp̃m: ñ scđm litt̾ã¬
Nlotus enĩ in uidea ds̃. Qͣles autẽ
isti mõtes qui possĩt motũ futuri
cohibe uiditii cum scͥptũ sit. tre¬
mor aut̃ mõtes occupauit. celũ ⁊
tra transibunt. quomͦ tr̾arũ portio
manebit ĩmunis: Aut tuerime
pot̾it que nec ip̃a seruat: Ubi gͥ
me ab ira eius abscondã qui ꝯtur¬
bat fundũ maris: Si ascendero ĩ
celum ibi ẽ. si descendero in infer¬
num adest. Non gͦ falli potest qͥ

Expanded text:
sed in omnibus modus quaeritur, quidquid sed in omnibus modus quaeritur, quidquid autem abundantius a malo est. sit aliqui consensus ad tempus, ut uacemus orationi: sit aliqua inter sollicitudines mundi et intemperantiae crapulam sobrietas religionis et indutiae castitatis. ergo saeculo contritionem cordis animique patiantur, quo uberiorem mercedem accipiant in futurum, remediis instruuntur, utqui in Iudaea sunt fugiant in montes. quae est ista Iudaea? noui enim et aliam Iudaeam secundum spnotus enim in Iudaea deus. quales autem isti montes, qui possint motum futuri cohibere iudicii, cum scriptum sit: tremor autem montes occupabit? caelum et terra transibunt: quomodo terrarum portio manebit inmunis aut tueri me poterit, quae nec ipsa se seruat? ubi igitur me ab ira eius abscondam, qui conturbat profundum maris? si ascendero in caelum, ibi est; si descendero in infernum, adest. non ergo falli potest qui
Abbreviated transcription (Latin):
dat qui tͥnitatẽ negat uniꝰ pote¬
statis: ut sit aliquid qd̾ nesciat fi¬
lius. Cur enĩ celaret filium ꝓpͥum
pat̾: aut enĩ inuidie causa nolumꝰ
aliis intimare qd̾ scimus. aut ne
forte ꝓdam᷑. s nec inuidi in patrẽ.
nec ꝓditoris infiliũ suspitio cadit.
Ergo uniꝰ est cognit̾onis: qr uniꝰ
sunt potestatis. deniq qui signa
nouit futuri ruditii: utiq nouit
⁊ finẽ. Qͥ d enĩ est qd̾ nesciat ille
sic̃ fulgur coruscans: eo qd̾ lux dĩ
filius int̾na mysterii celestis illu¬
minet. In illa inqͥt hora. Ego ho¬
ram nouit.: s nouit sibi: michi
nesc̃. B̾ ene aut̃ causam diluuii ⁊
incenclii ⁊iuditii de nr̃is asserit
ꝓdisse pcc̃is. qr ds̃ malũ ñ creauit.
s nr̃a sibi m̾ita repper̃. E debãt enĩ
⁊ bibebãt. uxores ducebãt ⁊ nube¬
elem̃ta dãpnãtur. cũ in istis succe¬
ssionis: in ilłnat᷑e subsidia sc̃t. Ali¬
oquin de hoc mũdo ẽ exeundum.

Expanded text:
dat qui trinitatem negat unius potedat qui trinitatem negat unius potestatis, ut sit aliquid quod nesciat filius? cur enim celaret filium proprium pater? aut enim inuidiae causa nolumus aliis intimare quod scimus aut ne forte prodamur, sed nec inuidi in patrem nec proditoris in filium suspicio cadit. ergo unius sunt cognitionis, quia unius sunt potestatis. deinde qui signa nouit futuri iudicii utique nouit et finem. quid enim est quod nesciat ille sicut fulgur coruscans, eo quod lux, dei filius, interna mysterii caelestis inluminet? in illa, inquit, hora. ergo et horam nouit, sed nouit sibi, mihi nescit. bene autem causam diluuii et incendii et iudicii de nostris adserit prodisse peccatis, quia deus malum non creauit, sed nostra sibi merita reppererunt. Edebant enim et bibebant, uxores ducebant et nubealimenta damnantur, cum in istis successionis, in illis naturae subsidia sint — alioquin de hoc mundo est exeundum —
Abbreviated transcription (Latin):
roremom̃ib uiditii ĩminẽtis in¬
cut̾et. ne securitatẽ dilat̾onis affer¬
ret.⁊ ne uid̾etur ꝯtͥstare discipłos
si his aliquid denegaret: ait in
alio librõ. de dieᷤ ⁊ hora nemo scit.
neq angłi celoꝵ neq filius. B e¬
ne medie posuit filiũ. Est enĩ idẽ
filius hoĩs filius dĩ. ut magis di¬
ctum scdm filiũ hoĩs estimemus.
qr tp̾rum finẽ ñ ꝑ naturã hoĩs:
s ꝑ naturã dei nouit. Nec alienũ
tam̃ a fide est. si filium accipias
dei. Qͥd enĩ qd̾ bonus pat̾ filiũ ce¬
lau̾it cui om̃ĩa dedit. Quomͦ nõ
dedit cognit̾onẽ tp̃ris cui dedit
ip̃ius iudicii potestatẽ: Q uomͦ
aut̃ filius nescire potest qd̾ pater
nouit cum in patre filius sit. et
sp̃c scrutet᷑ etiam alta clĩ. cũ ip̃e
filius altitudo sit diuitiarũ sapiẽ¬
tie ⁊ scĩe dĩ : s cur noluit dicere:
oftendit alio loco. Non est ur̾m
scire tp̃ra ⁊ ãnos. que pat̾ posuit
in sua potestate. Uidetis quo ten¬

Expanded text:
rorem omnibus iudicii inminentis incuteret nec securitatem dilationis adferret. et ne uideretur contristare discipulos, si his aliquid denegaret, ait in alio libro: de die autem et hora nemo scit, neque angeli caelorum neque filius. bene medie posuit filium; est enim idem filius hominis filius dei, ut magis dictum secundum filium hominis aestimemus. quia temporum finem non per naturam hominis, sed per naturam dei nouit. nec alienum tamen a fide est, si filium accipias dei. quid enim est quod bonus pater filium celauerit. cui omnia dedit? aut quomodo non dedit cognitionem temporis qui dedit ipsius iudicii potestatem? quomodo autem filius nescire potest quod pater nouit, cum in patre filius sit et spiritus scrutetur etiam alta dei, cum ipse filius altitudo sit diuitiarum sapientiae et scientiae dei? sed cur nolit dicere ostendit alio loco: non est uestrum scire tempora et annos, quae pater posuit in sua potestate. uidetis quo ten
Abbreviated transcription (Latin):
est in lauacro. Absint gͥ decolora
m̃tis uelamina. que displicẽt spõ¬
so. displicent enĩ ei qui uestẽ ñ
habu̾int nuptialem. Sponso a̾
quid porest placere nisi pax ani¬
mi.puritas cordis. caritas m̃tis :
bonus sponsus dñs iħc. hic nouo
partu naturã nr̃am mitiauit.
huic desponsata corrupte sb. ł

Expanded text:
est in lauacro. absint igitur decolora est in lauacro. absint igitur decolora mentis uelamina, quae displicent sponso; displicet enim ei qui uestem non habuerit nuptialem. sponso autem quid potest placere nisi pax animi, puritas cordis, caritas mentis? bonus sponsus dominus Iesus; hic nouo partu naturam initiauit, huic desponsata corruptelis
Abbreviated transcription (Latin):
incipit hominẽ dñs iħc uet̾is ob¬
seruatione legis exuere. nouoq in¬
dum̃to uestire gr̃e. Itaq eum iam
in salb̃o ꝑ seminata transctuc̃. hoc
est ad mouet fructuosis. Qͥ d sibi
ieuinare ñ posse. Non utiq hoc ieiu¬
nium relegatur quo ꝯficitur caro.
⁊ corꝑis luxuria castigat᷑. Hoc ie
uinium nos dm̃dat ddeo. Nã quẽ¬
ad modũ discipłos ieiunare ꝓhi¬
beret.cum ip̃e dñs ieiunaret. cũ
postremo dic̾et. nequissimos sp̃c
ñ nisi ieuniis ⁊ oronib posse sole
suꝑare: Deniq etiã hoc loco ieiu¬
nium uestim̃tum appellauit ue¬
tus. qd̾ exuend̾ apłs effimaũ dicẽs.
Spoliate uos uet̾em hoĩem cum
actib eius. induamꝰ eum quibap¬
tismatis scĩficatione renouat᷑.
In eandẽ gͥ formã series ꝯuenit
p̾ceptoꝵ. ne actus uet̾is ⁊ noui ho¬
minis misceamꝰ. cũ ille corꝑalis
ext̾ior oꝑa carnis oꝑetur. ⁊ hic in¬
terior qui renascitur ñ uersicolori
studio m̃tis imitari ciu renatus

Expanded text:
incipit hominem dominus Iesus ueteris obseruatione legis exuere nouoque indumento uestire gratiae. itaque eum iam in sabbato per seminata transducit, hoc est admonet fructuosis. quid sibiiunare non posse. non utique hoc ieiunium relegatur, quo conficitur caro et corporalis luxuria castigatur; hoc enim ieiunium nos conmendat deo. nam quemadmodum discipulos ieiunare prohiberet, cum ipse dominus ieiunaret, cum postremo diceret nequissimos spiritus non nisi ieiuniis et orationibus solere superari? denique etiam hoc loco ieiunium uestimentum adpellauit uetus, quod exuendum apostolus aestimauit dicens: exspoliate uos ueterem hominem cum actibus eius, ut induamus eum qui baptismatis sanctificatione renouatur. in eandem igitur formam series conuenit praeceptorum, ne actus ueteris et noui hominis misceamus, cum ille corporalis exterior opera carnis operetur et hic interior qui renascitur non uersicolorem studio mentis imitari, cui renatus
Abbreviated transcription (Latin):
habeant unũ ñ hñt. Multi a
conati s gr̾a dei destituti s̃. P le¬
riq ⁊̃ ex quatuor eugłii libris in
unũ eaq̃ uenenatis putauer as
sertionib ꝯuenientia referser̃.
uet̾is testam̃ti. aliũ noui assert̃
ex młtis eugłiis ñ unum d̾m s
płes fecer̃. Qm inquit młti cona
tis. Conatiutiq illis qui imple¬
re nequiuer̃. Ergo młtos cepisse
nec iplesse ⁊̃ sc̃s lucas testimo¬
nio locupletiore tẽstatur dicens.
płimos ẽẽ conatos. Qͥ it conatus
est ordinare suo labore conatus
ẽ nec impleuit. Sine conatus̃ ił
donat̾ones ⁊ gr̃a dei. q̃ ubi se ĩfu¬
derit rigare ꝯsueuit. ut ñ egeat
s redundet scͥptoris ingeniũ. Nõ¬
marcus. ñ conatus ẽ ioħs. ñ cona¬

Expanded text:
habeant. unum non habent; multi enim habeant. unum non habent; multi enim conati, sed dei gratia destituti sunt plerique etiam ex quattuor euangelii libris in unum ea quae uenenatis putauerunt adsertionibus conuenientia referseruntueteris testamenti, alium noui adserunt ex multis euangeliis non unum deum, sed plures fect. conati utique illi sunt qui inplere nequiuerunt. ergo multos coepisse nec inplesse etiam sanctus Lucas testimonio locupletiore testatur dicens plurimos esse conatos. qui enim conatus est ordinare suo labore conatus est nec inpleuit. sine conatu sunt enim donationes et gratia dei, quae, ubi se infuderit, rigare consueuit, ut non egeat, sed redundet scriptoris ingenium. nohaeus, non conatus est Marcus, non cona
Abbreviated transcription (Latin):
quẽadmodũ ueterum uideorum
atq exemploꝵ similiũ pari usu
exituq ꝯueniunt. pͥncipioq re¬
rum ⁊ fine ꝯcordant. Nam sicut
młti in illo ppło diuino infusi
pollicebantur.⁊ ꝓfessionẽ desti¬
tuebant m̃dacio. erant u pseu¬
nias filius agoti. erat aut̃ ppłi gr̾ã
disc̾nere sp̃c ut cognosceret quo
referre deberet in numerũ ꝓpħa¬
rum. quos aut̃ qͣi bonus nũmu¬
larius imꝓbare. in quib mat̾ia
magis corrupta sorderet qͣm u̾i
splendor luminis resultaret. sic
⁊ nc̃ in nouo testam̃to młti euã¬
gelia scͥbere conati s̃. que boninũ¬
mularii ñ ꝓbar̃. Unum aut̃ tm¬
modo in qͣtuor libros digestũ ex
aliud scͥptũ scđdm mathiã. Legi¬
mus aliqͣ ne legantur. Legimus
ne ignoremus. Legius ñ ut te¬
neamus s ut repudiãmꝰ. uit sci¬
amus qͣlia sint inquib magni¬
ficusti exaltãt cor suum. S ec¬
clesia cum qͣtuor euglii libros ha¬
beat ꝑ uniu̾sũ mundũ eugłis¬
tis redundat. Hereses cũ młta

Expanded text:
quemadmodum veterum Iudaeorum,atque exemplorum similium pari usu exituque conveniunt, principioque rerum et fine concordant. Nam sicut multi in illo populo divino infusi pollicebantur, et professionem destituebant mendacio, Erant enim pseunias filius Azot, erat autem populi gratia discernere spiritus, ut cognosceret quos referre deberet in numerum prophetarum, quos autem quasi bonus nummularius inprobaret, in quibus materia magis corrupta sorderet quam ueri splendor luminis resultaret — sic et nunc in nouo testamento multi euangelia scribere conati sunt, quae boni nummularii non probarunt, unum autem tantummodo in quattuor libros digestum ex aliud scriptum secundum Matthian. legimus aliqua, ne legantur, legimus, ne ignoremus, legimus, non ut teneamus, sed ut repudiemus et ut sciamus qualia sint in quibus magnifici isti cor exaltant suum. sed ecclesia, cum quattuor euangelii libros habeat, per uniuersum mundum euangelistis redundat, haereses, cum multa
Abbreviated transcription (Latin):
telligamus. cui apłi ministrarũt.
Et tam̃ in exodo lectum ẽ qr ppłs
uidebat uocem dñi. S utiq uox
ñ uidet᷑. s auditur. Uox enĩ quid
ẽ nisi sonus: qui ñ ocłs cernitur
s aure ꝑcipitur. Uerũ altissimo ĩ¬
genio uoluit declarare moyses qr
uox uidet᷑ dei. Int̾ioris ⁊ m̃tis iu¬
detur obtutu. In eugłio aut̃ ñuox
s illud ꝙ uoce p̾stantiꝰoest u̾bum
erat inquit ab initio qd̃ audiui¬
mus ⁊ ꝙ uidimus. ocłis nr̃is per¬
spexinus.⁊ manus nr̃e scrutate
ruit. ⁊ uidimus ⁊ testam᷑. ⁊ãnũ¬
u̾bum dei ⁊ uisum ẽ apłis ⁊ audi¬
tum. ñ solum u scđm corpus ui
uider̃ głiam u̾bi. Isti a uider̃ iħm
qui in sua uider̃ głia. Alii ñ uider̃
qui corpus tmmodo uidere ñ potu¬
erunt. Non it corꝑalib s spiritali¬
bus ocłis iħc uidetur. Deniq iudei
ñ uider̾ eum. qr ñ uidebant ĩ sp̾u.

Expanded text:
tellegamus. cui apostoli ministrarunt. tellegamus. cui apostoli ministrarunt. et tamen in Exodo lectum est quia populus uidebat uocem domini, et utique uox non uidetur, sed auditur. uox enim quid est nisi sonus, qui non oculis cernitur, sed aure percipitur? uerum altissimo ingenio uoluit declarare Moyses quia uox uidetur dei; interioris enim mentis uidetur obtutu, in euangelio autem non uox, sed illud quod uoce praestantius est uerbum erat inquit ab initio, quod audiuimus et quod uidimus oculis nostris, perspeximus et manus nostrae perscrutatae et uidimus et testamur et adnunuerbum dei et uisum est apostolis et auditum. non solum enim secundum corpus uiduiderunt gloriam uerbi. isti enim uiderunt Iesum, qui in sua uiderunt gloria, alii non uiderunt, qui corpus tantummodo uidere potuerunt; non enim corporalibus, sed spiritalibus oculis Iesus uidetur. denique Iudaei non uiderunt eum, q
Abbreviated transcription (Latin):
tat: cũ fidem effectus astruat
bem fidelib ⁊ m̃tes om̃iũ rigat
animũq ꝯfirmat. Ergo fundatꝰ
inpetra ⁊ qui om̃em fidei sump¬
serit plenitudinẽ. firmam̃tũq cõ¬
stantie recte dicit q̃ in nob̾ ꝯplete
s̃. Qm̃ ñ signis ⁊ ꝓdigiis s u̾bo u̾a
⁊ falsa discͥminãt qui salutaria do¬
mini gesta descͥbunt. uł qui aĩũ
mirabilius eius intendũt. Quid
enĩtam rationabile qͣm ut credas
cum legis ea gesta que sup̃ hõĩem
sũt potioris ẽẽ nature: At u̾o cum
legis ea ques̃ mortalia suscepti cre¬
das eẽ corꝑis passiones. Ita u̾bo atq
rat̾one ñ signis fides nr̃a fundat᷑.
Sic̃ tradider̃ inquit nb ip̃i qui ab
initio uider̃. ⁊ ministͥ fuer̃ uerbi.
Non ꝯgruit ista elocutio ut magis
minist̾iũ uerbi qͣm auditũ eẽ cre¬
damus. S qi ñ ꝓlatiuũ u̾bũ s sub¬
stantiale signatur. u̾bum illud qd̾̃
caro factũ est ⁊ habitauit in nob̾.
ñ uulgare u̾bum s illud celeste in¬

Expanded text:
tat, cum fidem effectus adstruat,bem fidelibus, et mentes omnium rigat, animumque confirmat. Ergo fundatus in petra, et qui omnem fidei sumpserit plenitudinem, firmamentumque constantiae, recte dicit: Quae in nobis completae  non signis et prodigiis, sed uerbo uera et falsa discriminant qui salutaria domini gesta describunt uel qui animum mirabilibus eius intendunt. quid enim tam rationabile quam ut credas, cum legis ea gesta quae supra hominem sunt, potioris esse naturae, at uero cum legis ea quae sunt moralia, suscepti credas esse corporis passiones? ita uerbo atque ratione, non signis fides nostra fundatur. Sicut tradiderunt inquit nobis qui ab initio ipsi uiderunt et ministri fuerunt uerbi. non congruit ista elocutio, ut magis ministerium uerbi quam auditum esse credamus. sed quia non prolatiuum uerbum, sed substantiale signatur uerbum illud, quod caro factum est et habitauit in nobis, non uulgare uerbum, sed illud caeleste in
Abbreviated transcription (Latin):
ñ credis qr ego in pr̾e ⁊ pat̾ in me
est: Utiq ñ corpus uidetur in cor¬
pore. nec sp̃c uidet᷑ in sp̃u. s solus
illi pat̾ uidetur in filio aut̃ filius
uidet᷑ in patre. Non enim dissimi¬
lis indissimilib uidet᷑. s uͥ unitas
oꝑat̾onis ẽ atq uͥtutis ⁊ filius in
patre.⁊ pat̾ uidetur in filio. Q
ego inquit oꝑa facio. ⁊ille facit.
In oꝑib iħc uidetur. in oꝑib filiꝰ
⁊ pat̾ cernitur. uidit iħmqͥ ga¬
lileũ illud misteriumuidit. ꝙ
nemo possit nͥ mũdi dñs elem̃¬
ta ꝯu̾tere. Uideo iħm qñ lego. qr
ceco liniuit ocłos luto: ⁊ reddidit
uisum. Ip̃m a recognosco qui de
luto finxit hoĩem. ⁊ ei uiuendi
sp̃m ac uidendi lum̃ infudit. Ui

Expanded text:
non credis quia ego in patre et pater in me non credis quia ego in patre et pater in me est? utique non corpus uidetur in corpore nec spiritus uidetur in spiritu, sed solus ille pater uidetur in filio aut iste filius uidetur in patre; non enim dissimiles in dissimilibus uidentur, sed ubi unitas operationis est atque uirtutis, et filius in patre et pater uidetur in filio. quae ego inquit opera facio et ille facit. in operibus Iesus uidetur, in operibus fili et pater cernitur. uidit legum qui Galilaeum illud mysterium uidit, quod nemo posset nisi mundi dominus elementa conuertere. uideo Iesum, quando lego quia caeco liniuit oculos luto et reddidit uisum; ipsum enim recognosco, qui de luto finxit hominem et ei uiuendi spiritum, uidendi lumen infudit. uid
Abbreviated transcription (Latin):
sus est. Nidit gͦ eum abraham qui
dñm utiq in corꝑe ñ uidebat. Si qͥ
uidit in sp̃u uidit in corꝑe. Qͥ aut̃
uidit in corꝑe ⁊ ñ uidit in spͥu nec
in ip̃o uidit corꝑe ꝙ uidebat. uidit
eum ysaias. ꝙ qr uidit in sp̃u ui¬
dit ⁊ in corꝑẽ. deniq ñ habebat
inquit sp̃em suam neq decorem.
Non uider̃ eum udei. obcecatũ it
erat insipiẽs cor eoꝵ. Ip̃e qͦ ñ se pos¬
se auideis uideri testificatur dicẽs.
Duces ceci liquantes culicẽ camelũ
autẽ glutientes. Non uidit eũ pi¬
latus. ñ uider̃ illi qui clamabant
crucifige eum. crucifige eum. Si
maiestatis crucifixissent:. Qͥ gͦ
deũ uidit uidit hemmnanuel. hoc
quem uirgo peꝑit. Deniq qͥ ñ cre¬
dider̃ dei filium nec filiũ uirgi¬
nis credider. Quid gͦ est deũ uid̾e:
nolo me int̾roges. eugłm intro¬
ga. Ip̃m deum int̾roga. immodi¬
centẽ audi. Shilippe qui me uidet
uidet ⁊prem qui me misit. Quo¬
modo tu dicis ostende nb̃ pr̾em:

Expanded text:
 qui dominum utique in corpore non uidebat, sed qui uidit in spiritu uidit in corpore; qui autem uidit in corpore et non uidit in spiritu nec in ipso uidit corpore quod uidebat. uidit eum Esaias et, quia uidit in spiritu, uidit et in corpore. denique non habebat inquit speciem suam neque decorem. non uiderunt eum Iudaei; obcaecatum enim erat insipiens cor eorum. ipse quoque non se posse a Iudaeis uideri testificatur dicens: duces caeci, liquantes culicem, camellum autem gluttientes. non uidit eum Pilatus, non uiderunt illi qui clamabant: crucifige, crucifige eum; si maiestatis crucifixissent. qui ergo deum uidit uidit Emmanuhel, hoc quem uirgo peperit. denique qui non crediderunt dei filium nec filium uirginis crediderunt. quid est ergo deum uidere? nolo me interroges: euangelium interroga, ipsum dominum interroga, immo dicentem audi: Philippe, qui me uidit uidit et patrem, qui me misit. quomodo tu dicis: ostende nobis patrem?