comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mis tabulatis constratũ : non quod ibi uis imbrium
ulla timectur: fuisse aut̃ illic pluuiã ne qͣndo
quidem auditum. ẽ: sed qđ uentoꝵ e uis. ẽ. ut si
quando uł clementiore caelo aliquantulũ spirare
is cęperit: maius in illis terris quã in ullo m
naufragium sit: Nulla ibi germina. sata nulla
ꝓuenunt : quippe instabili soło arentib harenis
ad omnẽ motũ uentoꝵ cedentib: Uerum ubi auersa
quaedam amari promunctora uentis resistunt: terra
aliquantulũ solidior hęrbam raram atq hispidiam gi¬
gnit: Ea ouib ÷ pabulum satis utile: In colae lactẽ
uiunt: Quis sollertiores sunt uelut ita dixerim ditu¬
res : ordeaceo pane utuntur: E ibi sola messis est.
quae caeleritate prouentus per natur̾ solissiue deris
uentorum casus euadere solet : quippe fertur adi& iacti
sefnine trigesimo die maturescere: Consistere
aut̃ ibi homines non alia ratio facit : quam quod

Expanded text:
mis tabulatis constratum, non quod ibi uis imbrium mis tabulatis constratum, non quod ibi uis imbrium ulla timeatur — fuisse autem illic pluuiam, ne quando quidem auditum est —, sed quod uentorum ea uis est, ut si quando uel clementiore caelo aliquantulus spirare flatus coeperit, maius in illis terris quam in ullo mari naufragium sit. nulla ibi germina, sata nulla proueniunt, quippe instabili loco arentibus harenis ad omnem motum uentorum cedentibus. uerum ubi auersa quaedam a mari promuntoria uentis resistunt, terra aliquantulum solidior herbam raram adque hispidam gignit: ea ouibus pabulum est satis utile. incolae lacte uiuunt: qui autem sollertiores sunt uel, ut ita dixerim, ditiores, hordeacio pane utuntur. ea ibi sola messis est, quae celeritate prouentus per naturam soli saeuientium uentorum casus euadere solet: quippe fertur a die iacti seminis tricensimo die maturescere. consistere autem ibi homines non alia ratio facit, quam quod
Abbreviated transcription (Latin):
set : paululum om̃s conticiumus dein ciliciũ cui insede¬
rat ad me ꝓpius admonuit : atq iti exorsus . ẽ. Ante
hoc triennium quo tempore tibi sulpici hinc habien
ualedixi. ubi narbonae nauem soliumus : quinto die
portum africae intrauimus: Adeo prospera dĩ nutu
nauigatio fuit: Libuit animo adire kartaginem.
loca uisiture scorũ: & prȩcipue adsepulchrũ cypria¬
ni martyris adorare: Quinto decimo die ad portũ
regressi. prouectiq in altum. alexandriã petentes:
reluctante austro paene in sirtes illati sumus Quod
ꝓuidi nautȩ cauentes: ięctis nauem anchoris sistunt:
ub oculis aut̃ terra continens erat in quã sci
egressi cum uacua ab humano cultu omĩa cerneremꝰ.
go studiosius  explorandorũ locorum grã longiuis
ꝓcessi Trib fere a litore milib paruũ tuguriũ
inter arenas conspitio: cuis tectum sic̃ salust̾is ait
quasi carina nauis erat. contiquum terrae satis fir¬

Expanded text:
set, paululum omnes conticuimus. Dein cilicium cui insedeset, paululum omnes conticuimus. Dein cilicium cui insederat, ad me propius admovit, atque ita exorsus est: III. Ante hoc triennium, quo tempore tibi, Sulpici, hinc abiens valedixi, ubi Narbone navim solvimus, quinto die portum Africae intravimus: adeo prospera Dnauigatio fuit. libuit animo adire Carthaginem, loca uisitare sanctorum et praecipue ad sepulchrum Cypriani martyris adorare. quinto decimo die ad portum regressi prouectique in altum, Alexandriam petentes, reluctante austro paene in Syrten inlati sumus: quod prouidi nautae cauentes iactis nauem anchoris sistunt. sub oculis autem terra continens erat, in quam scaphis egressi cum uacua humano cultu omnia cerneremus, ego studiosius explorandorum locorum gratia longius processi. tribus fere a litore milibus paruum tugurium inter harenas conspicio, cuius tectum, sicut Salustius ait, quasi carina nauis erat, contiguum terrae, satis fir
Abbreviated transcription (Latin):
tales sint. qͣles eos antequã ꝓficiscerer noueramꝰ:
Ium ego absit te inquã ista quęrere: quȩ aut una
mecum ut puto nosti : aut si ignorbes. non audire sit
meluis: Illud reticere non põssũ. non solum illos
de quib in terrogas nichil meliores quã nouertes
factos: sed unum illum nr̃i quondã amantẽ. in
quo respirare ab istorũ insectationib solebam̃us.
asperiorem nobis suisse quam debuit : Nec uero qͥcquã
in illum inclementiuis dicam. qr & amicũ colui: et tunc
etiam amaui cum putabatur inimicus : me aut̃ haec
tacitis cogitationib reuoluentem ad modum dolor iste
conpungit. pęne nos sapientis et religiosi uiri amicitias
destitutos: illum quondã tam amicũ nobis. tam amarũ
in nos. eẽ. potuisse: Uerum haec quae mȩroris plena
nt relinquamus : te potius ut dudum spopond
audiamus: Ita inquit fiat postumianus: Qđ cũ dixis¬

Expanded text:
tales sint, quales eos, antequam proficiscerer, noveramus. tales sint, quales eos, antequam proficiscerer, noveramus. Tum ego, Absiste, inquam, ista quaerere, quae aut una mecum, ut puto, nosti, aut si ignoras, non audire sit melius. Illud reticere non possum, non solum illos de quibus interrogas, nihil meliores quam noveras factos; sed unum illum nostri quondam amantem, in quo respirare ab istorum insectationibus solebamus, asperiorem nobis fuisse quam debuit. Nec vero quidquam in illum inclementius dicam, quia et amicum colui, et tunc etiam amavi cum putabatur inimicus. Me autem haec tacitis cogitationibus resolventem admodum dolor iste compungit pene nos sapientis et religiosi viri amicitia destitutos, illum quondam tam amicum nobis, tam amarum in nos esse potuisse. Verum haec, quae moeroris plena sunt, relinquamus: te potius, ut dudum spoponderas, audiamus. Ita, inquit, fiat, Postumianus; quod cum dixis
Abbreviated transcription (Latin):
xime cum ex martini sit disciplina: neq grauabor
quamlibet conserte uobiscũ ut poscitis fabułari. qͥppe
utraq manu conplectebatur desiderio etia
uerbosus impenderem: Enim uero inquã satis ꝓbasti
quantum pius amor possit : qͥ nr̃i causa tot marit
tantũq terrarũ emensus. a summo ut itte dicam solis
egressu usq in eius occidua uenisti: Age gͦ qr et
secreti int̾ nos. nec occupati sumͦ. & sermoni tuo uat¬
care debemus. edisseras nob̾ uelim omnẽ tuȩ pere¬
grinationis historiã: qualit̃ in oriente sides xp̃i flo¬
reut quae sit scoꝵ quies: quae instituta monachorũ:¬
Nam certe qr in his regionib in ter ista qu& uiuim
ipsa nob̵ uitti fastidio. ẽ : libent̃ ex te audiemꝰ. si uel
in heremo uiuere xp̃i anis lic&: Adhaec postumianꝰ.
faciam inquit ut desidertre te uideo. sed quȩso pͥus
ex te audiã. an isti om̃s quos hic reliquenx̾ sac̃dotes

Expanded text:
xime cum ex Martini sit disciplina. neque grauabor xime cum ex Martini sit disciplina. neque grauabor quamlibet conserte uobiscum, ut poscitis, fabulari, quippe  me autem utraque manu conplectebatur — desiderio etiam uerbosus inpenderem. Enimuero, inquam, satis probasti, quantum pius amor possit, qui nostri causa tot maria tantumque terrarum emensus a summo, ut ita dicam, solis egressu usque in eius occidua uenisti. age ergo, quia et secreti inter nos nec occupati sumus et sermoni tuo uacare debemus, edisseras nobis uelim omnem tuae peregrinationis historiam, qualiter in Oriente fides Christi floreat , quae sit snam certe, quia in his regionibus, inter ista quae vivimus, ipsa nobis vita fastidio est; libenter ex te audiemus, si vel in eremo vivere Christianis licet. Ad haec Postumianus, Faciam, inquit, ut desiderare te video; sed quaeso prius ex te audiam, an isti omnes quos hic reliqueram sacerdotes,
Abbreviated transcription (Latin):
peruenerim: Adeo ꝓspera nauigatio pie ad fuit
uoluntati: Tu modo ꝓpt̾ quem tot maria transna¬
uigauimus. tantũ terra transcucurrimꝰ conplecten¬
dũm perfruendumq te remotis om̃ib trade Ego
uero in quã. etiam cum tu in aegẏpto moranetis. rens
totus tecum semꝑ animo & cogitatione uersabar.
meq de te dies ac noctes cogitantẽ. totum tua
karitas possidebat : nedũ mͦ me tibi estimes puneto
temporis desuturum. quo minus amore tuo pendens
te intuear. te audiam. tecum loquar. nullo penitꝰ
in secretũ nrm qđ nob̃ haec remotior cellula p̾̃stat
nisso: Ham huius nr̃i ut arbitror galli prȩsen
non moleste ferds. qui hic aduentu tuo ut uides
perinde atq ego triumphat gaudio: Recte plane
in quit postumĩanus in societate nr̃a gallus iste reti¬
nebitur: qr & si mͥ parum cognitus ÷ pro eo tamen
qđ tibi . ẽ. Karissimꝰ. non potest mͥ non. eẽ. carus. ma¬

Expanded text:
perueni: adeo prospera nauigatio piae adfuit perueni: adeo prospera nauigatio piae adfuit uoluntati. tu modo, propter quem tot maria transnauigauimus, tantum terrae transcucurrimus, conplectendum fruendumque te remotis omnibus trade. Ego uero, inquam, etiam cum tu in Aegypto morareris, totus tecum semper animo et cogitatione uersabar, meque de te dies ac noctes cogitantem totum tua caritas possidebat, nedum modo me tibi aestimes puncto temporis defuturum, quominus ab ore tuo pendens te intuear, te audiam, tecum loquar, nullo penitus in secretum nostrum, quod nobis haec remotior cellula praestat, admisso. nam huius nostri, ut arbitror, Galli praesentiam non moleste feres, qui hoc aduentu tuo, ut uides, perinde adque ego triumphat gaudio. Recte plane, inquit Postumianus, in societate nostra Gallus iste retinebitur : qui etsi mihi parum cognitus est, pro eo tamen, quod tibi est carissimus, non potest mihi non esse carus, ma
Abbreviated transcription (Latin):
cm IN YNUMLOCUM Ego EI
gallus nr̃ conuenissemus. uir mͥ & ꝓpt̃ marcini
memoriã. ex illius enĩ discipłis erat. & ꝓpter
sua meritat karissimus: interuenit nobis postumianꝰ
m̃s nr̃i causa ab oriente quo se ante trienniũ patriã
relinquens contulerat: regressus: Complexi homi¬
nem amantissimũ ex osculatiq genut et pedes eius.
cum uno atq altero spatio obstupefacti inuicem
fentes gaudio de ambulassemus : iectis in terram
cilicus consedimus: Tum prior postumignus me
mare usq ꝓcederem nauem illic onerariã offendi.
quae cum mercib narbonam petens soluere para¬
bat Eadem nocte mͥ in somnis adstare uisus es.
etlecta me manu trahere: ut nauẽ illã conscen¬
derem: Mox tenebres rumpente diluculo. cũ
de loco in quo quieuertem surrexissem. somniũ meum
ipse mecum reputans. tanto tui desiderio subito cor¬
yeptus sum : ut nichil cunctatus. nauem conscenderẽ
trigesimo die massiliãt ad pulsus. inde huc decimo

Expanded text:
m in unum locum ego et Gallus noster convenissemus, vir mihi et propter Martini memoriam ex illius enim discipulis erat et propter sua merita charissimus; intervenit nobis Postumianos meus, nostri causa ab Oriente, quo se ante triennium patriam relinquens contulerat, regressus. Complexi hominem amantissimum, exosculatique genua et pedes ejus, cum uno atque altero spatio quasi obstupefacti, invicem flentes gaudio deambulassemus, jactis in terram ciliciis consedimus. Tum prior Postumianus me mare usque procederem. Navim illic onerariam offendi, quae cum mercibbat. eadem nocte mihi in somnis adstare uisus es et iniecta me manu trahere, ut nauem illam conscenderem. mox tenebras rumpente diluculo, cum eo loco, in quo quieueram, surrexissem, somnium meum ipse mecum reputans tanto tui desiderio subito correptus sum, ut nihil cunctatus nauem conscenderem. tricensimo die Massiliam adpulsus, inde huc decimo
Abbreviated transcription (Latin):
HIC INHABITABIT DOMINI. UESTIGIA
lambens. hic in abitauit uir crucis armagerens
Hic in habitauit sc̃s purus que sacerdos hic in¬
hauit corpore corde probus. hic in habitauit
scutum cui scã fides. et umbo crucis uerbum.
splendidus atque micans : Hoͥc in habitauit
selix heremita sub antro. hic inhabitauit
quem para dysus habec.

Expanded text:
Hic inhabitavit Domini vestigia lambens, Hic inhabitavit vir crucis arma gerens; Hic inhabitavit sanctus purusque sacerdos, Hic inavit corpore, corde probus; Hic inhabitavit scutum cui sancta fides et Umbo crucis verbum splendidus atque micans. Hic inhabitavit felix heremita sub antro, Hic inhabitavit quem paradisus habet.
Abbreviated transcription (Latin):
pro nobis orrente maruno mereamur: Sed quid
te frat̃ dutius occupo epistola tam loquaci de¬
moror q uenturũ : simul iam pagina impleta ñ
cipit: Michi tam̃ haec fuit rãtio sermonẽ i
longius ꝓferendi: ut quia doloris nuntium epła
deferebat: eadem tibi ex quadã nr̃i confabulatio¬
ne praestaret carta solatium:

Expanded text:
pro nobis orante Martino mereamur. sed quid pro nobis orante Martino mereamur. sed quid te, frater, diutius occupo epistula tam loquaci demororque uenturum? simul iam pagina inpleta non recipit. mihi tamen haec fuit ratio, sermonem istum longius proferendi, ut quia doloris nuntium epistula deferebat, eadem tibi ex quadam nostri confabulatione praestaret charta solacium.
Abbreviated transcription (Latin):
aut unquã loquens apud te aliud quam de illo loqͥ
potero: sed quid te in lacrimas fletusq commoueo.
ecce nunc consolatum.ẽẽ. te cupio: qui meͫ sol
ipse non possum: Non de erit nobis ille: mͥ crede non
de erit : Intererit de se sermocinantib : astabit orantib
Quodq iam hodie p̃stare dignatus est uidendũ se
in gła sua sȩpe p̃bebit: et assidua sic̃ ante paululũ
.t. benedictione nos proteget: Inde sođm ordine
uisionis qua caelum sequentib se patere monstra¬
uit: quo sequendus.eõ. edocuit : quo spes nr̃a tenden
quo animus dirigendus instrireit: Quid tam
fiet fr̃t : qđ mͥ ipse sum conscius : conscendere ar¬
duum illũ ac penitrare non potero: ita sarcina
molesta me pregrauat: et peccati mole dep̃ssũ
negatto in astrti conscensu. seua miserabilem ducit
in tartara: Spes tam̃ suꝑ est illa sola. illa postre¬
ma: ut quod ꝑ nos optinere non possumus. saltẽ

Expanded text:
aut umquam loquens apud te aliud quam de illo loqui aut umquam loquens apud te aliud quam de illo loqui potero? sed quid te in lacrimas fletusque commoueo P ecce nunc consolatum esse te cupio, qui me solari ipse non possum. non deerit nobis ille, mihi crede, non deerit: intererit de se sermocinantibus, adstabit orantibus: quodque iam hodie praestare dignatus est, uidendum se in gloria sua saepe praebebit, et adsidua, sicut ante paululum fecit, benedictione nos proteget. inde secundum ordinem uisionis caelum se sequentibus patere monstrauit et quo sequendus esset edocuit: quo spes nostra tendenda, quo animus dirigendus, instruxit. quid tamen fiet, frater? quod mihi ipse sum conscius, conscendere arduum illud iter ac penetrare non potero: ita sarcina molesta me praegrauat et peccati mole depressum, negato in astra conscensu, saeua miserabilem ducit in tartara. spes tamen superest, illa sola, illa postrema, ut quod per nos obtinere non possumus, saltim
Abbreviated transcription (Latin):
Quo ꝑeunte non gemuit: Prcet̾ illa cotidiana
illius aduersũ humane spualisq neqͥtiȩ diuersa cer¬
tamina : dum in eo uariis tẽptttionib appetito. semꝑ
ex suꝑat fortitudo iuncendi. pacientia expectandi.
aquanimitas sustinendi O uere in esfabilem uirum.
pietate miscdia: caritate quae cotidie etiã in scĩs
uiris scło frigente frigescit : in illo tam̃ usq ad finẽ
aueta in dies ꝑseueriuit: Quo ego illius bono uł
specialiter fruitus sum : cum me indignũ et non mȩrentẽ
unice diligebat: En rursus lacrimȩ fluunt : imoq de
ectore gemitus erumpit: In quo mͥ posthe
similis requies: in cuius erit caritate solatium : me miserũ.
me infelicem: Potero ne umquẽ si duitius uieero. non
dolere quod martino suꝑstes sum: Erit post hoec uittt
iocunda: erit dies aut hora sine lacrimis : aut tecũ frt̃
dilectissime potero illius mentionẽ habere sine fletu :

Expanded text:
quo pereunte non gemuit? praeter illa cotidiana quo pereunte non gemuit? praeter illa cotidiana illius aduersum uim humanae spiritalisque nequitiae diuersa certamina, dum in eo uariis temptationibus adpetito semper exsuperat fortitudo uincendi, patientia expectandi, aequanimitas sustinendi. o uere ineffabilem uirum, pietate, misericordia, caritate, quae cum cotidie etiam in sanctis uiris saeculo frigente frigescat, in illo tamen usque ad finem aucta in dies perseuerauit! quo ego illius bono uel specialiter fruitus sum, cum me indignum et non merentem unice diligebat. en rursus lacrimae fluunt imoque de pectore gemitus erumpit. in quo mihi post haec homine similis requies, in cuius erit caritate solacium? me miserum, me infelicem! poterone umquam, si diutius uixero, non dolere, quod Martino superstes sum? erit post haec uita iucunda, erit dies aut hora sine lacrimis? aut tecum, frater dilectissime, potero illius mentionem habere sine fletu?
Abbreviated transcription (Latin):
Ac si pręcisis rupib abrutisq montb agere felicem
suror impius maluisset : perhibeo confisus testimoniũ
ueritatis. sponte cecidisset: Si uͦ gentiũ doctoris exẽpla
gladio deputatus int̾ alias ut sȩpe ꝓuenit uictimas
duceretur : primus oñium carnifice cõpulso palmã
sanguinis occupasset Iam uͦ aduersus om̃s poenas atq
supplicia quib plerumq humana cessit infirmitas.
ita a confessione dñi non rece dens immobilis obstias¬
sec: ut lȩtus ulcerib congaudensq cruciatib quęlibe
inͣtorm̃ta risisset: Sed quãquã ista non tulerit: im¬
pleuit tam̃ etiam sine cruore martyriũ: Nam quas
ille pro spe aet̾nitatis. humanorũ dolorum ñ ꝑtulit
passiones: fame. uigiliis. nuditate. ieiunus. opprobrus
inuidorũ. insectatiõnib imꝓborũ. cura pro insirman¬
tib. sollicitudine pro periclitantib: Quo enĩ ille
dolente non doluit : Quo scandalitato ñ ustus .ẽ

Expanded text:
ac si praecisis rupibus abruptisque montibus agere felicem ac si praecisis rupibus abruptisque montibus agere felicem furor impius maluisset, perhibeo confisus testimonium ueritati, sponte cecidisset. si uero gentium doctoris exemplo gladio deputatus inter alias, ut saepe prouenit, uictimas duceretur, primus omnium. carnifice conpulso, palmam sanguinis occupasset. iam uero aduersus omnes poenas adque supplicia quibus plerumque humana cessit infirmitas, ita a confessione Domini non recedens, inmobilis obstitisset, ut laetus ulceribus congaudensque cruciatibus quaelibet inter tormenta risisset. Sed quamquam ista non pertulerit, inpleuit tamen sine cruore martyrium. nam quas ille pro spe aeternitatis humanorum dolorum non pertulit passiones, fame, uigiliis, nuditate, ieiuniis, opprobriis inuidorum, insectationibus inproborum, cura pro infirmantibus, sollicitudine pro periclitantibus? quo enim ille dolente non doluit? quo scandalizante non ustus est?
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentis amisi : Et si rationem ullã dolor admitte¬
ret: gaudere deberem: Est eñi ille ut ẽ. consercus
in illo iustoꝵ grege nulli scđs÷ ut spero. credo. con¬
sido Illis pot̾issimũ qui stolas suas in sanguine
lauerunt aggregatus : agnum ducem ab õmĩ inte¬
ger labe cõmitatur: Nam licet ei ratio temporis
non potuerit p̃stare marcinũ. gła tam̃ martiris non
carebit : De uoto atq uircute et potuit esse marcr et
uoluit: Quod si ei neronianis decianisq temporibus
ur illa quae tunc extitit dimiatre congressione licuis¬
sui testor dm̃ celi atq terre: sponte aeculeũ asccur¬
dissec  ultro se ignib intuilisset hȩbresq ꝓueris &¬
quandus. int̾ flãmarũ globos media lic& hrmnum
dñ in fornace caniasset: Quod si eseia num illud sup¬
plicium persecutori forte placuisset : numquã ꝓfecto
impar ꝓphȩ serris & laminis desecari membra timuisse

Expanded text:
praesentis amisi: etsi, si rationem ullam dolor admittepraesentis amisi: etsi, si rationem ullam dolor admitteret, gaudere deberem. est enim ille consertus apostolin illo iustorum grege nulli secundus: ut spero, credo et confido, in illis potissimum, qui stolas suas in sanguine lauerunt, adgregatus agnum ducem ab omni integer labe comitatur. nam licet ei ratio temporis non potuerit praestare martyrium, gloria tamen martyris non carebit, quia uoto adque uirtute et potuit esse martyr et ueluit. quodsi ei Neronianis Decianisque temporibus in illa. quae tunc extitit, dimicare congressione licuisset, testor Deum caeli atque terrae, sponte eculeum ascendisset, ultro se ignibus intulisset.. Hebraeisque pueris aequandus inter flammarum globos media licet hymnum Domini in fornace cantasset. quodsi Esaianum illud supplicium persecutori forte placuisset, numquam profecto inpar profetae serris et lamminis desecari membra timuisset
Abbreviated transcription (Latin):
possem : subito mͥ in sublime sublatꝰ eripitur ⁊ donebe
immensa deris istius uastitate. cum tam̃ rapida mibe
subuectũ acie sequerem᷑ oculorum. patenti caelo ał¬
ceptus  uideri ultra non potuit: Nec multis post
serat : uideo eandem quam magistrũ uiã scandere
Ego impudens sequi cupiens dũm altos gressus mo¬
lior et conitor : euigilo: Somnoq excitus. congra
ingreditur solito tristior. uultu loq̃ntis parit et do¬
lentis: Quid tu inquã tam tristis loqui gestis.
martinũ obisse nuntiant: Concidi fateor . ob ortisq
lacrimis fleui uberrime: Quin etiam dum haec
ad te fr̃t seribimus fluunt lacrimȩ: nec ullum
in pacientissimi doloris ad mitto solatiũ: Te uero
ubi hoc nunciatũ ÷ participẽ. eẽ. uolui luctus mei.
qui eras socius amoris: Ueni qͦ ad me statim : ut
tiae: Sed tam̃ egt non possũ mͥ imꝑare quin do¬
leam: Prȩmisi quidem patronũ . sed solatiũ uitȩ

Expanded text:
possem, subito mihi in sublime sublatus eripitur: donec possem, subito mihi in sublime sublatus eripitur: donec emensa aeris istius uastitate, cum tamen rapida nube subuectum acie sequeremur oculorum, patenti caelo receptus uideri ultra non potuit. nec multum post serat, uideo eadem qua magistrum uia scandere. ego inpudens sequi cupiens, dum altos gressus molior et conitor, euigilo: somnoque excitus congratuingreditur, solito tristior uultu loquentis pariter et dolentis. quid tu, inquam, tam tristis loqui gestis? Martinum obisse nuntiant\'. concidi, fateor, obortisque lacrimis fleui uberrime. quin etiam dum haec ad te, frater, scribimus, fluunt lacrimae, nec ullum inpatientissimi doloris admitto solacium. te uero, ubi hoc mihi nuntiatum est, participem esse uolui luctus mei, qui eras socius amoris. ueni ergo ad me statim, ut ptiae. sed tamen ego non possum mihi imperare, quin doleam. praemisi quidem patronum, sed solacium uitae
Abbreviated transcription (Latin):
posuissem: ut plerumq̃ ex maestitudine solet somnus
op repsit: qui semꝑ matutinis horis leuior incereq
ita suspensus ac dubius ꝑ menbra dissundit᷑. ut qđ
in alio sopore non euenit. pęne uigilans dormire
tẽ sentias : cum repente sc̃m marcinũ ep̃m uidere
m udeor. p̃textũ togit candida: uultu igneo stel¬
lantib oculis: erine purpureo Atq ita mĩchi iat
ea habitudine corporis formaq quam noueram
uidebatur: ut qđ eloqͥ nobis poene dissicile est.
non posset aspici cum posset agnosci: Arridensq
mͥ paululũ : libellum quem de uita illiꝰ serpserã
dextera p̃ferebat. Ego scã genua etus cõplexus.
henedictonẽ ꝓ consuetudine flagitabã: suꝑpositaq
capiti meo manum tactu blandissimo senuebã:. Cuna
inter benedietionis uerba sollemnia familiare illud
orissus erucis nom̃ iteraret: mox in eum luminibus
intentis. cum exsatiari uultu illuis conspectuq non

Expanded text:
posuissem, ut plerumque ex maestitudine solet, somnus posuissem, ut plerumque ex maestitudine solet, somnus obrepsit — qui ut semper matutinis horis lenior incertusque, ita suspensus ac dubius per membra diffunditur, ut quod in alio sopore non euenit, paene uigilans dormire te sentias —: cum repente sanctum Martinum episcopum uidere mihi uideor, praetextum toga candida, uultu igneo, stellantibus oculis, crine purpureo: adque ita mihi in ea habitudine corporis formaque, qua eum noueram, uidebatur, ut, quod eloqui nobis paene difficile est, non posset aspici, cum posset agnosci. adridensque mihi paululum libellum, quem de uita illius scripseram, dextera praeferebat. ego sancta genua eius conplexus benedictionem pro consuetudine  flagitabam, superpositamque capiti meo manum tactu blandissimo sentiebam, cum inter benedictionis uerba sollemnia familiare illud ori suo crucis nomen iteraret. mox in eum luminibus intentis, cum exsatiari uultu illius conspectuque non
Abbreviated transcription (Latin):
Cȩterũ  uerbis meis dñs. ẽ. testis: mͥ ipse referebat.
et ñ sine gemitu fatebatur. in hoc se diaboli arte
decepiuae ⁊: ut ex cussus e somno consiliũ non habe
quo ꝑsideni ee osationẽ piculo repugnaret. Deniq tũ
dii cuu se seuisse. ignem: quam dũ erumperenostitã
oratioenis armat repetisser medias cessisse fãmas seq
tuni sensisse iorantes : quas male ẽt̃e exꝑtus us seds
Ande intelligat quisquis haec legerit  tempatun
quidem illo martinũ piculo : seđ probatum:¬
DAURE LI UM DIA COM
STEA QUAM A ME MMNE
digressus es. eram residens solus incellula
sibierat q me illa quae sepus occupat co¬
giatio spes suturorũ p̃sentuĩq fastiduĩ ÷ uidici mo
fornudo poenarum: Et qđ consequens erat. atq
unde ⁊ cogiatio tota descenderat peccatoꝵ meorũ
recordauio: tristem me confectumq Nddiderat. Ne¬
pndeeum fatigata angore animi in lectulo mẽbre

Expanded text:
ceterum — uerbis meis Dominus est testis — mihi ipse referebat ceterum — uerbis meis Dominus est testis — mihi ipse referebat et non sine gemitu fatebatur, in hoc se diaboli arte deceptum, ut excussus e somno consilium non haberet, quo per fidem et orationem periculo repugnaret: denique tam diu circa se saeuisse ignem, quamdiu erumpere ostium orationis arma repetisset, medias cessisse flammas, seque tum sensisse rorantes, quas male esset expertus urentes. unde intellegat quisquis haec legerit, temptatum quidem illo Martinum periculo, sed uere probatumAVRELIVM DIACONVM. Posteaquam a me mane digressus es, eram residens solus in cellula, subieratque me illa quae saepius occupat cogitatio, spes futurorum praesentiumque fastidium, iudicii metus, formido poenarum, et, quod consequens erat adque unde cogitatio tota descenderat, peccatorum meorum recordatio tristem me confectumque reddiderat. deinde cum fatigata animi angore in leetulo\'membra
Abbreviated transcription (Latin):
urgente requieuit: Ad mediã fere noetẽ ꝑinter¬
rup̾tum ut supra diximꝰ paium̃tũ ignis aestuans ares¬
centes paleas ad prehendit: Mart̾inus somno excitus
re in opinata ancipiti ꝑiculo et maxime ut refere¬
bat dicbolo insidiante atq urgente p̃uentus: tardiꝰ
quam debuit ad orationis consugit auxiliũ: Nam
erumpere foras cupiens. cum pessllo qͦuem ostio ob¬
diderat du multũq luctatus. grauissimũ circa se
sensit incendium : adeo ut uestem qua indutus erat
ignis assumꝑserit: Tandem inse reuersus non infu
onis arripiens. medus flammis totus ad dñm con¬
uersus incubuit: Tum uͦ diunitus igne submoto.
innoxio sibi orbe flãmarũ orabat: Monachi aut̃
qui ꝓforib erbent. crepitante & conluctante in¬
cendi sono obseratas effringunt fores : dimotoq
igne medus flãmis martinũ auferunt: cum iampę¬
nitus esse consũptus tam duturno incendio putaret᷑:

Expanded text:
urguente requieuit. ad mediam fere noctem per interurguente requieuit. ad mediam fere noctem per interruptum, ut supra diximus, pauimentum ignis aestuans arentes paleas adprehendit. Martinus somno excitus re inopinata, ancipiti periculo et maxime, ut referebat, diabolo insidiante adque urguente praeuentus, tardius quam debuit ad orationis confugit auxilium. nam erumpere foras cupiens, cum pessulo, quem ostio obdiderat, diu multumque luctatus, grauissimum circa se sensit incendium, ita ut uestem, quam indutus erat, ignis absumpserit. tandem in se reuersus, non in fonis arripiens mediis flammis totus ad Dominum conuersus incubuit. tum uero diuinitus igne submoto, innoxio sibi orbe flammarum, orabat. monachi autem, qui pro foribus erant, crepitante et conluctante incendii sono, obseratas effringunt fores, demotoque igne de mediis flammis Martinum auferunt, cum iam penitus esse consumptus tam diuturno incendio putaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
ut omĩa potuerint conp̃hendi: Sedꝰ tam̃ shoc
de quo quȩstio incidit latere non patiar  et.
rem omnẽ ut gesta ÷ referam. ne forteꝵ c̃sults̃
hoc qđ ad intuꝑationẽ beati uiri poterat opponi.
p̃termisisse iudeanu ⁊¬
ameitur.
euon ađ diocesim quandã pro sollempni c̃suetudi¬
ne sic̃ ep̃is uisitare ȩccłas suas moris . e. mediae
fere marcinus hieme uenissec : mansionẽ ei in secreta¬
rio ȩccłȩ clerici parauer̃: multũq ignẽ scabro iara
ꝑtenui pauim̃to subdider̃: Lectum ei plurimo stra¬
mine extruxer̃: De in cum se marcinꝰ cubitũ collo¬
casset ÷ in suetã mollitiem strati male blandientis
horrescit : quippe qui nuda humo uno tantũ cilitio
supiecto cubare consueuerat: Itaq quasi accepta
pmotus iniuria : stram̃tũ om̃e ꝓiecit Casu suꝑ fornã¬
culã partem palete illius quam remouentet aggessit.
Ipse ut erat moris nuda humo lassitudine itimneris

Expanded text:
ut omnia potuerint conprehendi. sed tamen hoc, ut omnia potuerint conprehendi. sed tamen hoc, de quo quaestio incidit, latere non patiar et rem omnem, ut gesta est, referam, ne forte consilio hoc, quod ad uituperationem beati uiri poterat opponi, praetermisisse uideamur. Cum ad dioecesim quandam pro sollemni consuetudine, sicut episcopis uisitare ecclesias suas moris est, media fere hieme Martinus uenisset, mansionem ei in secretario ecclesiae clerici parauerunt, multumque ignem scabro iam et pertenui pauimento subdiderunt: lectum ei plurimo stramine extruxerunt. dein, cum se Martinus cubitum conlocasset, insuetam mollitiem strati male blandientis horrescit, quippe qui nuda humo, uno tantum cilicio superiecto cubare consueuerat. itaque quasi accepta permotus iniuria stramentum omne proiecit. casu super fornaculam partem paleae illius, quam remouerat, aggessit. ipse, ut erat moris nuda humo ex lassitudine itineris
Abbreviated transcription (Latin):
undaestituit atq haud scio an pene plus fuert
gecisse i psundo. an supra maris prosunda transisse
Sedi ec tu ut arbitror stulte non legerus. Aut
lseeis: uq audierus: Neq enĩ absq. e duno csilio
istus modis ecemplũ beatus eu angelistasaro sẽ silio¬
teris ꝓtulisset ⁊ nisi ut ex his hamana mens erudi
perpetiendũ qͥdẽ ẽẽ. cõmunia: sed his toleran us
at uncendis ÷ prtcecipuam semper iustorũ fusse
uirtetem. dum ꝑ omĩa tẽptam̃ta padientes semus
inaued: tanto forcnis uinȩrent quanto grauen
pecdissent: Tinde hoc qđ ad maruni in sirmitatẽ
nocanussplenũ est dignitats t gła siquident
pericul osissmo casu temptatus euicerit. Cecicum
ornissũ a me in libello illo quem de inta ulius
seripsus neno miretur : cum ibidem sim ꝓfeslus.
meuet omĩa illius facta conplexum qr siperses
uniies se uoluissem immensũ uolum̃ legenobeq
etlidis sem Neq sunt tam pania quaes eeslb

Expanded text:
unda restituit. adque nescio an paene plus fuerit unda restituit. adque nescio an paene plus fuerit uixisse in profundo an supra maris profunda transisse. sed haec tu, ut arbitror, stulte, non legeras aut lecta non audieras. neque enim absque diuino consilio istius modi exemplum beatus Euangelista sacris litteris protulisset, nisi ut ex his humana mens erudirperpetiendum quidem esse communia, sed his tolerandis adque uincendis praecipuam semper iustorum fuisse uirtutem, dum per omnia temptamenta patientes et semper inuicti tanto fortius uincerent, quanto grauius pertulissent. unde hoc, quod ad Martini infirmitatem uocatur, plenum est dignitatis et gloriae, siquidem periculosissimo casu temptatus euicerit. ceterum omissum hoc a me in libello illo, quem de uita illius scripsimus, nemo miretur, cum ibidem sim professus me non omnia illius facta conplexum: quia si persequi uniuersa uoluissem, inmensum uolumen legentibus edidissem. neque enim sunt tam parua, quae gessit,
Abbreviated transcription (Latin):
referuntur: Hic homo debet homicida. eẽ quẽ saluũ
factũ de mari. fata uiuere non siuerunt: At ille ex¬
cussa uipera in ignem: nichil mali paciebat᷑. Illi auã
subito casurũ ec repente moriturũ eum putabant:
Sed cum uiderent nichil mali contingere ei. con¬
uertentes sei dicebant eum dm̃. ẽẽ: Alioquin uel
horũ exemplo om̃ium mortaliũ infelicissime. ꝑfidiã
tiua coarguere ipse debueras : ut si tibi scandalũ
moneters qđ maronꝰ flãma ignis uidebatur ad tac&:
rune persu udisectũ ad merita illius E rtiacꝰ
eferres: qđ cneũseptus ignib non perissec A gnosce
enĩ nuser gagnosce đ nescis om̃s fere scõs mnosee
insignes perediloꝵ soꝵ fuisse uircutb : Cudedgus¬
mone pectum side potentem. rerum obstante nacura
Mare pedib supgressũ & instabiles aquas corpore¬
geuuũ pdicatorquem fluctus obsorbuit. uec post
uidiuotonidemq noctes emergentẽ e profundo

Expanded text:
referuntur : hic homo debet homicida esse, quem saluum referuntur : hic homo debet homicida esse, quem saluum factum de mari fata uiuere non siuerunt. at ille excussa uipera in ignem nihil mali patiebatur. illi autem subito casurum et repente moriturum eum putabant, sed cum uiderent nihil mali contingere ei, conuertentes se dicebant eum Deum esse. adquin uel horum exemplo, omnium mortalium infelicissime, perfidiam tuam coarguere ipse debueras, ut si tibi scandalum mouerat, quod Martinus flamma ignis uidebatur adtactus, hunc rursum adtactum ad merita illius et uirtutem referres, quod circumsaeptus ignibus non perisset. agnosce enim, miser, agnosce quod nescis, omnes fere sanctos magis insignes periculorum suorum fuisse uirtutibus. uideo quidem Petrum fide potentem rerum obstante natura mare pedibus supergressum et instabiles aquas corporeetur gentium praedicator, quem fluctus absorbuit et post triduum totidemque noctes emergentem e profundo
Abbreviated transcription (Latin):
ESTERNADIE GUM
ad me pleriq monachi uenissent: inter
fabulas iuges longumq sermonẽ mentio
incidit libellimei. queni de uita be
legi libentissime audiebam: Int̾ea indicat᷑ michi
dixisse quendã malo sp̃ũ suscitatum : cur maranꝰ
qui mortuos suscitasset. flammas domib depu¬
lissec᷑ ipse nuꝑ adustus incendio: periculosȩ fuisso
ob nocius passioni: O istũ quisquis ÷ miseruũ  Ag¬
daeorũ in uerbis eius ꝑsidiã & dicta cognoscimꝰ
qui in cruce positũ dñm his uerbis increpabant.
Alios saluos fecit: se ipsũ saluum facere ñ pocest
Uere plane iste quicũq estsi illis tẽporib
natus ete  & in dnm hac uoce dicere potuis set
qͣ simili sc̃m dñi blasphemat exemplo: Quid gͦ qͥsqͥs
es Marcinus idõ non poeest. idõ non sc̃s. quiã est
periclitatus incendio: O betitũ : & ꝑ omĩa simileni
aplis eaam in his conuicis uirum Nempe hoc eu dse
paulo gentiles cum eum iuipera momordisset sensisse

Expanded text:
esterna die, cum ad me plerique monachi uenissent, inter fabulas iuges longumque sermonem mentio incidit libelli mei, quem de uita bealegi libentissime audiebam. interea indicatur mihi dixisse quendam malo spiritu suscitatum, cur Martinus, qui mortuos suscitasset, flammas domibus depulisset, ipse nuper adustus incendio periculosae fuisset obnoxius passioni. o istum, quisquis est, miserum! Iudaeorum in uerbis eius perfidiam et dicta cognoscimus, qui in cruce positum Dominum his uerbis increpabant: alios saluos fecit, se ipsum saluum facere non potest. uere iste, quicumque est, illis temporibus natus esset, ut in Dominum hac uoce potuisset Domini blasfemat exemplo. quid ergo, quisquis es, Martinus ideo non potens, ideo non sanctus, quia est periclitatus incendio? o beatum et per omnia similem Apostolis etiam in his conuiciis uirum! nempe hoc et de Paulo gentiles, cum eum uipera momordisset, sensisse
Abbreviated transcription (Latin):
ad dñm sp̃s dirigatur: Haec Locutus: diaibolũ uida
propt̃ adsistere: Quid hic inquit adstas cruenta
bestia:: Hichil in me suneste reperies abrahę me
sinus recipit᷑ Cum hac gͦ uoce: fagitatũ diuinis¬

Expanded text:
Dominum spiritus dirigatur. haec locutus diabolum uidit Dominum spiritus dirigatur. haec locutus diabolum uidit prope adsistere. quid hic, inquit, adstas, cruenta bestia? nihil in me, funeste, reperies: Abrahae me sinus recipit. Cum hac ergo uoce spiritum reddi
Abbreviated transcription (Latin):
cis aetati. bonum mͥ est dñe uoluntas tua. hos
uero quib timeo. ipse custodies Q uirum in essa¬
bilem: nec labore uictũ nec morte. uincendum:
qui innullam se partem pronior in clinauerit:
nec mori timuit: nec uiuere recusauit: Itaq cũ
iam ꝑ aliquot diesui febrium teneretur : non
tam̃ a dĩ opere cessabat: Pernox in orationib
et uigilus. fastiscentes artus sp̃ui seruire cogebat
Nobili illo stratu suo in cinere et cilitio pecubans.
Et cum a discipłis rogaretur ut salam iulia sibi sine¬
ret stramta supponi  non decet inquit filu xpianũ
nisi iemere mori. Ego si aliud uobis exemplũ re¬
linquo: ipse peccaui Oculis ac manib in caeluma
semper intentis : in uictum ab oratione sp̃m ñ relax¬
abat: Et cum aprȩsbitis qui tum ad eum c̃fluxe¬
itent rogetretur. ut corpusculum lateris mutatione
releuaret : sinite inquit sinite me sr̃s caelum potuis
respicere quã terram. uͣt suo iam itinere iturus de

Expanded text:
cis aetati, bonum mihi est, Domine, uoluntas tua: hos cis aetati, bonum mihi est, Domine, uoluntas tua: hos uero, quibus timeo, ipse custodies. o uirum ineffabilem, nec labore uictum nec morte uincendum, qui in nullam se partem pronior inclinauerit, nec mori timuerit nec uiuere recusauerit. itaque cum iam per aliquot dies ui febrium teneretur, non tamen ab opere Dei cessabat: pernoctans in orationibus et uigiliis fatiscentes artus spiritui seruire cogebat, nobili illo strato suo in cinere et cilicio recubans. et cum a discipulis rogaretur ut saltim uilia sibi sineret stramenta subponi, non decet, inquit, Christianum nisi in cinere mori: ego si aliud uobis exemplum relinquo, peccaui. oculis tamen ac manibus in caelum semper intentis inuictum ab oratione spiritum non relaxabat. et cum a presbyteris, qui tunc ad eum conuenerant, rogaretur ut corpusculum lateris mutatione releuaret, sinite, inquit, sinite me, fratres, caelum potius respicere quam terram, ut suo iam itinere iturus ad
Abbreviated transcription (Latin):
ille eraotus his fletib ut totus semper in dño miscdie
uiscerib affluebat: lacrimasse ꝑhibetur : Conuersusq
ad dumc ⁊chac tantum flentib uoce respondit. Dñe
si adbuc popło tuo sum necessarius : non recuso labo¬
neo ficit uoluntas tua: Nimirum inter spem. a¬
moremq positus. dubitauit pęne quid mallet: quia
nec hos deserere. nec a xp̃o uolebat diutuis separari
Nichil tamen in uoto suo ponens. aut uoluntate re¬
linquens. totum se dñi arbitrio. potestatiq cõmittens:¬
Gricuis quidẽ est dñe corporeae pugna militiȩ̨.¬
& iam satis est qđ huc usq certaui sed si adhuc
in eodem labore pro castris tuorum stare me
p̃cipis : non recuso nec fatiscentem causabor etatẽ :
Munia tua deuotus implebo: sub signis tuis quoad
ipse tu uisseris militabo: Ꝙ quãuis optata sit seni
missio post laborem : est tamen animus uictor an¬
norum. et cedere nesciuis senectuti: Ac si iam par¬

Expanded text:
ille motus his fletibus, ut totus semper in Domino misericordiae ille motus his fletibus, ut totus semper in Domino misericordiae uisceribus afluebat, lacrimasse perhibetur: conuersusque ad Dominum hac tantum flentibus uoce respondit: Domine, si adhuc populo tuo sum necessarius, non recuso laborem: fiat uoluntas tna.nimirum inter spem maeroremque positus dubitauit paene quid mallet, quia nec hos deserere nec a Christo uolebat diutius separari. nihil tamen in uoto suo ponens ant uoluntati relinquens, totum se Domini arbitrio potestatique committens,quidem est, Domine, corporea pugna militiae et iam satis est, quod hucusque certaui: sed si adhuc in eodem labore pro castris tuis stare me praecipis, non recuso nec fatiscentem causabor aetatem. munia tua deuotus inplebo, sub signis tuis, quoadusque ipse tu iusseris, militabo. et quamuis optata sit seni remissio post laborem, est tamen animus uictor annorum et cedere nescius senectuti. quodsi iam par
Abbreviated transcription (Latin):
terent desertasq̃ regiones : Eo nimirũ circa aues
illas usus imꝑio. quõ daemones fugare consueuerat:
Ita grege facto om̃s in unum ille u̾olucres c̃gregatȩ
relicto flumine. montes siluasq petierunt : non sine
admiratione multorũ qui tantam in martin
tutem uiderent. ut etiã auib imꝑaret:¬
liquandiu gͦ in uico illo uł in eccła ad quã
ierat cõmoretus. pace int̾ clericos xestituta.
cum iam regredi ad monasteriũ cogitaret᷑. uiribus
cuorporis coepit repentȩ destitui : Conuocatisq discipłis.
indicat se iam resolui Tum uͦ mȩror & luctus omurt is
uex una plangentiũ Cur nos pater deseris: aut cu
nos desolatos relinquis : Inuadent enim gregẽ tinũ
lupi ptepaces: Et quis eos a mortib nr̃isꝰ percusso
pastore ꝓhibebit. Scimus quidem desiderare de
xp̃m  sed salua tibi sunt tua prȩmia. nec dilata
minuentur ÷ nr̃i pocus miserere quos deseris: Tunc

Expanded text:
terent desertasque regiones, eo nimirum circa aues terent desertasque regiones, eo nimirum circa aues illas usus imperio, quo daemones fugare consueuerat. ita grege facto omnes in unum illae uolucres congregatae, relicto flumine, montes siluasque petierunt, non sine admiratione multorum, qui tantam in Martino uirtutem uiderent, ut etiam aui- bus imperaret./aliquandiu ergo in uico illo uel in ecclesia, ad quam ierat, commoratus, pace inter clericos restituta cum iam regredi ad monasterium cogitaret, uiribus corporis coepit repente destitui, conuocatisque fratribus indicat se iam resolui. tunc uero maeror et luctus omnium et uox una plangentium: cur nos, pater, deseris? aut cui nos desolatos relinquis? inuadent gregem tuum lupi rapaces: quis nos a morsibus eorum percusso pastore prohibebit? scimus quidem desiderare te Christum, sed salua tibi sunt tua praemia nec dilata minuentur: nostri potius miserere, quos deseris. tunc
Abbreviated transcription (Latin):
quae mͥ st̃ cõperca participemt
ARPINUS IGTTUR OBITU
suum longe ante presciuit : dicitq fr̃ibus
dissolutionem sui corporis imminere: Intere&
causa exctitit : qua condatensem diocesim
usitaret: Nam clericis inter se aeccłae illius discordan¬
tib pacem cupiens reformare: licet sinem dierũ suoꝵ
non ignoraret. prosicisei tamen ob istiis modi causam
non recusauit : bonam hanc uirtutũ suarum consum¬
mationem existimans. si pacem ȩccłae redditã reli¬
quisset: Itaq ꝓfectus cum suo illo ut semꝑ freqͣntis¬
simo discipłoꝵ scĩssimoq comitatu : mergo̾s in flumine
conspicatur piscium prȩdã sequi: et rtep̃acem inglu¬
uiem assiduis urgere capturis: Forma inquit hȩc.
dȩmonũ est: Insidiantur in cautis: capunt̾ nescientes:
Captos deuortent : ex saturariq non queunt deuora¬
tis: Imꝑat deinde potenti uirtute uerboꝵ. ut eum
cui innatabant gurgitem relinquentes. aridas pe¬

Expanded text:
quae mihi sunt conperta, participem. quae mihi sunt conperta, participem. Martinus igitur obitum suum longe ante praesciit dixitque fratribus dissolutionem sui corporis inminere. interea causa extitit, qua Condacensem dioecesim uisitaret. nam clericis inter se ecclesiae illius discordantibus pacem cupiens reformare, licet finem dierum suorum non ignorasset, proficisci tamen ob istius modi causam non recusauit, bonam hanc uirtutum suarum consummationem existimans, si pacem ecclesiae redditam reliquisset. /ita profectus cum suo illo, ut semper, frequentissimo discipulorum sanctissimoque comitatu mergos in flumine conspicatur piscium praedam sequi et rapacem ingluuiem adsiduis urguere capturis. forma, inquit, haec daemonum est: insidiantur incautis, capiunt nescientes, captos deuorant exsaturarique non queunt deuoratis. imperat deinde potenti uerbo, ut eum, cui innatabant, gurgitem relinquentes aridas pe
Abbreviated transcription (Latin):
liquis tacetm ÷ rogo. quem admodum tam cito ad te
epła illa potuit ꝑ̃uenite. quam nuper ad aureliũ
diciconũ scripseramus. Ego enim tholose positus. tu
treueris constituta et tam longe a patria filio inqͥe¬
tante diuulsa qua tandem familiarem illã epła
occasione furata es. Namq accepi litteras tuas.
quib scribis in eadẽ epła qua de obitu domni
martini fecerim mentionem. ipsum beati uiri transi¬
tum exponere debuissẽ : Quasi uͦ ego illã epłam.
aut legendã alii pret̃ quam ipsi ad quẽ missa
uidetur ediderim ÷ aut ego tanto sim oꝑi destinat᷑.
ut omĩa quae de martino cognosci oportet. me po¬
tissimũ scribente notescant: Itaq si qua de obitu
scĩ ep̃ĩ audire desidetas : ab illis pocius quunt̃ fuers
cognosce Ego tibi statui nichil scribere ne ubiq
nte publices: Tam̃ si das sidem nulli te. ẽẽ leccura.
paucis tuce satis faciã uoluntati: Itaq p̃stabo his

Expanded text:
reliquis taceam, rogo quemadmodum tam cito ad te reliquis taceam, rogo quemadmodum tam cito ad te epistula illa potuit peruenire, quam nuper ad Aurelium diaconum scripseramus. ego enim Tolosae positus, tu Treueris constituta et tam longe a patria filio inquietante diuulsa, qua tandem familiarem illam epistulam occasione furata es? namque accepi litteras tuas, quibus scribis in eadem epistula, qua de obitu sancti Martini fecerim mentionem, ipsum beati uiri transitum exponere debuisse. quasi uero ego illam epistulam aut legendam alii praeterquam ipsi, ad quem missa uidetur, ediderim, aut ego tanto sim operi destinatus, ut omnia, quae de Martino cognosci oportet, me potissimum scribente notescant. itaque si quae de obitu sancti episcopi audire desideras, ab illis potius, qui interfuere, cognosce: ego tibi statui nihil scribere, ne ubique me publices. tamen, si das fidem nulli te esse lecturam, paucis tuae satisfaciam uoluntati, itaque praestabo his,
Abbreviated transcription (Latin):
uipitius SEYERUS BASSULE
parenti uenerabili. salutem: Si parentes uoca¬
re ini̾is liceret : te plane expilationis furtiq
retm. ad prȩcoris tribunal. iusto loro traheremus:
Quid enĩ non conquȩrar quam ate patior in iuriam
Iullam mͥ domi cartulam. nullum libellum.
epłam reliquisti: It furaris omĩa. ita uniuersa
diulgas: Siquid ad amicum familiarit᷑ scripsi. si
quid forte dum ludimus quod uelim tam̃ occultũ
.eẽ. dicitui : omĩa ad te prus pęne quam suerint
seripta aut dictata ꝑueniunt: Nimirũ ob eratos
habes notarios meos: per quos tibi nrãe in aeptiȩ pub¬
licantur: Nec tam̃ aduersũ eos possum moueri. si tibi
parent : qui inius nr̃m ex tua potissimũ liberalitate
ueneruntꝰ  seq ad huc tuos quam meos. eẽ. memine
Iu sola es ra: tu sola culpabilis : quie et michi
in sidictris. et illos fraude circũuenis. Iut sine delicto
ullo familiarit᷑ scripta aut negligent̾ emissa: in lucubrata
ipęnitus atq impolitã t̾radantur: Nam ut o

Expanded text:
ulpicius Seuerus Bassulae parenti uenerabili salutem. Si parentes liceret in ius uocari, te plane expilationis furtique ream ad praetoris tribunal iusto dolore traheremus. quid enim non conquerar, quam a te patior iniuriam? nullam mihi domi chartulam, nullum libellum, nullam epistulam reliquisti: ita furaris omnia, ita uniuersa diuulgas. si quid ad amicum familiariter scripsi, si quid forte, dum ludimus , quod uelim tamen occultum esse, dictaui, omnia ad te prius paene quam fuerint scripta aut dictata perueniunt. nimirum obarratos habes notarios meos, per quos tibi nostrae ineptiae publicantur. nec tamen aduersus eos possum moueri, si tibi parent, qui in ius nostrum ex tua potissimum liberalitate uenerunt seque adhuc tuos quam meos esse meminerunt. tu sola es rea, tu sola culpabilis, quae et mihi insidiaris et illos fraude circumuenis, ut sine dilectu ullo familiariter scripta aut neclegenter emissa inlucubrata tibi penitus adque inpolita tradantur. nam ut de
Abbreviated transcription (Latin):
pia de morite consusio Ignosce flentib ÷ gratulare
ut doleat. & illi debet ut gaudeat: Haec gͥ beta
iuri corptis usq ad locum sepulchri: hymnis canorte
caelestib turba prosequitur: Conparetur si placet
selaris illa pompa: non dicam suneris. sed triũphi:
Quid simile marcini ex sequus conferetur : ducant
illi prae currib suis uinctos post terga captiuos.
martini corpus hi qui mundũ ductu illuis uicertent
prosequuntur: Illos consusis plausib popłoꝵ honore
in sama : martino diuinis plauditur psalmis: naro¬
tinus hymnis cael estib honortetur: Iui post triũ¬
phios suos in tarcarte saeua truduntur : marcins
abrahae suui laetus excipitur ÷ martinus hic pauꝑ
et modicus : caelum diues ĩgreditur: Illine nos
ut spero custodiens. me haec scribentẽ respicit.
te legentem

Expanded text:
pia de morte tristitia. ignosceres flentibus, congratularere pia de morte tristitia. ignosceres flentibus, congratularere ut doleat, et illi ut gaudeat. haec igitur beati uiri corpus usque ad locum sepulchri hymnis canora caelestibus turba prosequitur. conparetur, si placet, saecularis illa pompa non dicam funeris, sed triumphi: quid simile Martini exequiis aestimabitur? ducant illi prae curribus suis uinctos post terga captiuos: Martini corpus ii, qui mundum ductu illius uicerant, prosequuntur. illos confusis plausibus populorum honoret insania: Martino diuinis plauditur psalmis, Martinus hymnis caelestibus honoratur. illi post triumphos suos in tartara saeua trudentur: Martinus Abrahae sinu laetus excipitur, Martinus pauper et modicus caelum diues ingreditur. illinc nos, ut spero, custodiens me haec scribentem respicit, te legentem