comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ficacit̾ ad impleuit: Iue uͦ dep̾̃hensus ẽ in astutia sua. ⁊ cecidit in fo¬
ueam quã fecit. En ẽ hoo totum cur irrita fac̾e̾t rex pacta sua. q̃
distinxerunt labia ur̃a: An ꝓpt̾ hoc decuit in candescere iram
regis. contra dm̃ ⁊ eccłam eius. contͣ seip̃m ⁊ regnũ suũ: Ita ne
ꝓpt᷑ hoc debuit obliuisci honoris sui. ut ad debellandum hominẽ
suum quẽ ñ dico diffidauerat. s nec sũmonuerat. uł posuerat
ad rationem. mitteret frem suũ. idꝙ ꝑ catalaunũ de qua
potissimum ciuitate scitis quid rex oum comite theobaldo
pepigerit: S rex aliud addit. quod matrimoniis sibi moli
coniungere ꝯtͣ eiꝰ fidelitatem. comitẽ flandrensẽ: ⁊ suessionens
Et de fidelitate qͥdem suspicio ẽ ñ certitudo. Porro manes suspici
certis pactionib p̃iuidicare quale sit. uos uideritis. Qmqͣm id o
credendum ñ fũit. de tali uiro. Nun quid enĩ hostes sunt rii
quibꝰ alligat᷑ comes : ⁊ ñ magis homines eiꝰ ⁊ eiꝰ amici:. Nonni

Expanded text:
aciter adimplevit? Ille vero deprehensus est in astutia sua, et cecidit in foveam quam fecit. En est hoc totum cur irrita faceret Rex pacta sua, quae distinxerunt labia vestra? An propter hoc decuit incandescere iram Regis contra Deum et Ecclesiam ejus, contra se ipsum et regnum suum? Itane propter hoc debuit oblivisci honoris sui, ut, ad debellandum hominem suum, quem non dico diffidaverat, sed nec submonuerat vel posuerat ad rationem, mitteret fratrem suum, idque per Catalaunum 206, de qua potissimum civitate scitis quid Rex cum comite Theobaldo pepigerit? 2. Sed Rex adhuc aliud addit, quod matrimoniis sibi moliatur conjungere, contra ejus fidelitatem, comitem Flandrensem et Suessionensem. Et de fidelitate quidem suspicio est, non certitudo. Porro inanes suspiciones certis pactionibus praejudicare quale sit, vos videritis. Quanquam id omnino credendum non fuerit de tali viro. Numquid enim hostes sunt Regis, quibus alligatur Comes, et non magis homines ejus et ejus amici? Nonne
Abbreviated transcription (Latin):
cͥpseram regi arguens eum suꝑ malis q̃ fiunt in regno eius.
ipsiꝰ sic̃ łr assensu. Et qͦd rescͥpsit: dignũ duxi uob̃ q̃ui deconsi
uelus estis in sinuandũ. Miror enĩ sita credit ut loquit᷑.⁊ si ñ cre¬
ait quomͦ conscio mͥ utiq omĩum sic̃ scitis quȩ ad pacẽ reformandã
fuerunt: ista ꝑsuadere conatur. Ait enĩ sicut potestis uidere in
ltteris eiꝰ. cum male seruata ex parte comitis pacta conaret᷑ ostñ¬
dere. Adhuc suspensi manent ep̃i nr̃i. ad huc t̾ra nr̃a int̾licta est.
Quasi uero cuuis quã eccłastici absolutio in t̾dicti ad comitẽ theo¬
baldũ ꝑtineat : aut ipse aliquo mͦ se facturũ pepigerit. Illusꝰ ẽ¬

Expanded text:
pseram Regi, arguens eum super malis quae fiunt in regno ejus, ipsius, sicut dicitur, assensu: et quod rescripsit, dignum duxi vobis, qui de consilio ejus estis, insinuandum. Miror enim si ita credit ut loquitur, et, si non credit, quomodo conscio mihi utique omnium sicut scitis quae ad pacem reformandam facta fuerunt, ista persuadere conatur. Ait enim, sicut potestis videre in litteris ejus, cum male servata in parte Comitis pacta conaretur ostendere: « Adhuc suspensi manent episcopi nostri: adhuc terra nostra interdicta est. » Quasi vero cujusquam ecclesiastici absolutio interdicti ad comitem Theobaldum pertineat, aut hoc ipse aliquo modo pepigerit se f
Abbreviated transcription (Latin):
uim̃ excellentia p̾moniti fueramus. Quod ⁊ si ñ monuissetis. nichilo¬
nuꝰ honori ur̃o ⁊ regni utilitatib intenderemus: sic̃ ubiꝙ ⁊ semꝑ fi
hĩ pape ⁊ eccłẽ uiutatẽ recepti sunt. quousq palam conradõ refuta¬
lista uixta consilium ⁊ mandatum dnĩ papȩ digne uob̃ se satisfac¬
uros ẽe. tacto sacro sc̾o euangło spoponderunt. Uñ magnas agen-¬
te gras diuinȩ pietati.quȩ̃ absqͣ belloꝵ ꝑiculis. absq humani
sanguini effusione. inimicos ur̃os sic humiliauit. rogamꝰ ur̃am sa
nob̾ ex ꝑtam olementiam. ut temꝑe suo cum requisierint supͣdicti
urãm. benignos uos atq placabiles inueniamꝰ. qͣtenꝰ neceos penitent
nis paruisse consiliis. ⁊ uos de eis debitum habeatis seruitiũ ⁊ hon

Expanded text:
 excellentia praemoniti fueramus. Quod etsi non monuissetis, nihilominus honori vestro et regni utilitatibus intenderemus, sicut ubique et sempedomini papae et Ecclesiae unitatem recepti sunt, quousque palam Conrado refutata, juxta consilium et mandatum domini papae, digne vobis sese satisfacturos esse tacto sacrosancto Evangelio spoponderunt. Unde magnas agentes gratias divinae bonitati, quae absque bellorum periculis, absque humani sanguinis effusione, inimicos vestros sic humiliavit; rogamus vestram satis nobis expertam clementiam, ut tempore suo, cum requisierint praedicti gratiam vestram, benignos vos atque placabiles inveniamus: quatenus nec eos poeniteat sanis paruisse consiliis, et vos de eis debitum habeatis servitium et hon
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m destruit sp̃u oris sui. affirmans eam ꝑos dauid adunu̾sosl
Deniꝙ quid boni. quit uirtutis. quid honestatis affert̃ de sũmo
p̃ ecołẽ ñ solum uitȩ sanitatẽ hab̃e: s ⁊ famȩ decorem. Tutius ꝓ inde
ob̃ ẽ micognate Rñȩ. ut in susceptione uni̾sał pape. ab uniu̾sitatis
nsensu ⁊ consilio ñ recedatis. Quẽ om̃is religio. quẽ regum unir̾isitas
crꝑunt. uoħ quoq ⁊ honorificũ ⁊ salutiferũ ẽ ut recipiatis. Dñi pape
nocentii ⁊ in nocens uita.⁊ in tegra fama. ⁊ electio canonica p̾dicat᷑.
naduo: nec hostes diffitent᷑. Tercium calumpniam habuit. s ꝑ xp̃i aniꝰ
Ad eundem

Expanded text:
 destruit spiritu oris sui, affirmans eam per os David ad univeDenique quid boni, quid virtutis, quid honestatis afferunt de summo  non solum vitae habere sanitatem, sed et famae decorem. Tutius proinde vobis est, mi cognate charissime, ut in susceptione universalis papae, ab universitatis consensu et consilio non recedatis: quem omnis religio, quem runt, vobis quoque et honorificum et salutiferum est ut recipiatis. Domini papae Innocentii et innocens vita, et integra fama, et electio canonica praedicatur. Priora duo nec hostes diffitentur; tertium calumniam habuit, sed per ChristiAD EUMDEM
Abbreviated transcription (Latin):
uillelmꝯo dei grã egregio comiti pictauoꝵ.⁊ dici aquitano
Hugo eadem gr̃a burgundiȩ dux. timere t̾ribilem. ⁊ eum qui
fert sp̃m pͥncipum. Errorem ur̃m ultra dissimulare ñ fero. quippee
ne ꝓpinquus. ⁊ corde amicꝰ. Si quis de popło deuiat solus ꝑit. Uens
pͥncipis error multos in uoluit. ⁊ tantis obest. quantis p̾est ipse. se¬
sumus sicut scitis ut ꝑdamꝰ: s ut regamꝰ subiectos. ꝑquẽ reges ns¬
t. ipse nos p̾fecit popłis suis a nob̃ tuendis. ñ subu̾te
ołiȩ suȩ ministros ñ dños. Cui uos ministio cum digne alias ꝓur̃i me¬
nitudine potentatꝰ ⁊ laudabilit̾ deseruisse noscamini. miror qua
u̾sutia modo ur̃a illa prudentia circum uenta fu̾it. eandem ma
siliarii ꝑsuadere conentur. adsolam petri leonis domum unu̾sis¬

Expanded text:
UILLEMO Dei gratia egregio comiti Pictavorum, et duci Aquitanorum, HUGO eadem gratia Burgundiae dux, timere terribilem, et eum qui aufert spiritum principum. 1. Errorem vestrum ultra dissimulare non fero, quippe carne propinquus et corde amicus. Si quis de populo deviat, solus perit; verum principis error multos involvit, et tantis obest, quantis praeest ipse. Nec praesumus, sicut scitis, ut perdamus, sed ut rogamus subjectos. Per quem reges regnant, ipse nos praefecit populis suis, a nobis tuendis, non subveiae ministros, non dominos. Cui vos ministerio cum digne alias pro vestri magnitudine potentatus, et laudabiliter deservisse noscamini, 138 miror quanam versutia modo vestra illa prudentia circumventa fuerit, eamdem matilli consiliarii persuadere conentur, ad solam Petri Leonis domum, uni
Abbreviated transcription (Latin):
suos homines reueretur. ⁊publicum erubescit. Cȩterũ quenã
sta p̃ceps est. ⁊ frontosa libido dnãndi at ꝓ obtentu iux annus
uod certe palam ẽ legationis. pͥmũ quidem suo nec pardaͭ se¬
no. nec deserat sacerdotio. deinde nec lateri saluatoris qd̾
naqua ⁊ sanguine colligendi in fider unitate popłi ꝓtulit re¬
imptionẽ. ut quisqͥs temptaret diuidere quos ille colligeret
morintemꝑans. õ ceta ⁊ pudenda ambitio. Aꝑte pͥus fron¬
poseq ut iam dixi ⁊ ipse proh pudor ñ diffitetur. ad ait in¬
digna satis peticione temptare catholicũ. dolensꝙ repul¬
sm inounctanit̾ ad soismaticum refurgit. ⁊ accepta de ma¬
ii saclega male cupita potestate. latus denuo anĩ głs

Expanded text:
quod homines reveretur et publicum erubescit. 6. Caeterum quaenam quod homines reveretur et publicum erubescit. 6. Caeterum quaenam ista praeceps est, et frontosa libido dominandi, ut pro obtentu vix annuae quod certe palam est legationis, primo quidem suo nec parcat senio, nec deferat sacerdotio: deinde nec lateri Salvatoris, quod in aqua et sanguine colligendi in fidei unitate populi protulit redemptionem, ut quisquis tentaret dividere quos ille colligeret, et ardor intemperans! o caeca et pudenda ambitio! Aperte prius frontoseque, ut jam dixi, et ipse, proh pudor! non diffitetur, addit indigna satis petitione tentare Catholicum: dolensque repulsam, incunctanter ad schismaticum refugit; et accepta de manu sacrilega male cupita potestate, latus denuo Domini gl
Abbreviated transcription (Latin):
t certe ambitio cum ꝓrumpit in impudentiã efficatiamꝑs
crisis latebras amat ⁊ tenebras: lucis impatiens ẽ. Ambits
spurcum in imo iacet. uidet tñ omne sublime: s uideri ipsa refus
Nec mirum. Optato namꝙ necesse ẽ careat: nisi caueat arbitia
Quo enĩ gła plus affectatur. eo minꝰ app̾hendit᷑. ubi dep̾hendni
affectari. Quid demiꝙ tam inglorium quam głȩ cupidum dess
uera sic ꝓbatur quod legitur: gła in confusione eoꝵ qui t̾rena si
siui fenum tectoꝵ. quod prius quã euellat᷑ exaruit. Non a deo
piit pudor a mortalib ut nuda ĩpudensq uł ab ipsis honoret᷑ am¬
sto p̃sertim insene ⁊ sac̾dote. quem eo magis ꝓ fecto puerilis
st dedecet uanitas. quo eum maior grauitas. maiorq decet scĩtu
pudoris umbram ñ deserit. Equidem tał ⁊ si dm̃ ñdum metuit
psalutẽ. ꝓingenita tam̃ ueretundia honestatẽ in terim retinet:

Expanded text:
t certe ambitio, cum prorumpit in impudentiam, efficaciam phypocrisis, latebras amat et tenebras; lucis impatiens est. Ambitio, spurcum vitium, in imo jacet: videt tamen omne sublime, sed videri ipsa refugit. Nec mirum. Optato namque necesse est careat, nisi caveat arbitros. Quo enim gloria plus affectatur, eo minus apprehenditur, ubi deprehenditur affectari. Quid denique tam inglorium, quam gloriae cupidum deprehiam? Sic revera, sic probatur quod legitur: Gloria in confusione eorum qui terrena sapiunt ; sicut fenum tectorum, quod priusquam evellatur, exaruit . Non adeo periit pudor a mortalibus, ut nuda impudensque vel ab ipsis honoretur ambitio, praesertim in sene et sacerdote, quem eo magis profecto puerilis ista dedecet vanitas, quo eum major gravitas, majorque decet sanctitudo:  manet in se, et pudoris umbram non deserit. Equidem talis, etsi Deum nondum metuit ad salutem, pro ingenita tamen verecundia honestatem interim retinet,
Abbreviated transcription (Latin):
hum patiens ignoratur. Cum enĩ ceꝑit facere iudicium
omnib inuiriam patientibꝰ. ⁊ arguere in ȩquitate pro
mansuetis t̾re. putas au̾tere poterit aurem a carissim a
honsa sua. oum clamauerit stans adu̾s eos qui se angu¬
ssiauert̃: Non omnino. ñ ꝑoterit ñ audire plagentẽ. Ami¬
a mei ⁊ ꝓximi mei adu̾sum me appropinquauerunt.
qsteterunt: ⁊ qui iuxta me erant de longe ste. ⁊ iĩ.F.q.q.
meã. Quomodõ namꝙ ñ recognoser os de ossib suis.
arnẽ decarne sua. immo uͦ iam qͦdamm̾ sp̃m de suo sp̃a s¬
Quasi non ipsa sit dilecta. illa cuius concupiuit decorem. cuꝰ fu¬
mam induit. cui se mirabili dignatione. castis atq indiiduis di¬
iuxit amplexib. ita ut eeñt duo incarne una. unũ in uno sp̃u¬

Expanded text:
acere judicium omnibus injuriam patientibus, et arguere in aequitate pro mansuetis terrae; putas avertere poterit aurem a charissima sponsa sua, cum clamaverit stans adversus eos qui se angustiaverunt? Non: omnino non poterit non audire plangentem: Amici mei et proximi mei adversum me appropinquaverunt 134 et steterunt; et qui juxta me erant, de lmeam . Quomodo namque non recognoscet os de ossibus suis, et carnem de carne sua, imo vero jam quodammodo spQuasi non ipsa sit dilecta illa, cujus concupivit decorem, cujus formam induit, cui se mirabili dignatione castis atque individuis devinxit amplexibus, ita ut essent duo in carne una: unum in uno sp
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ hunc ausu sacͥlego rapias de manu mea : Non times tu fut᷑m iudiciũ:
An contẽpnis t̾rorẽ meũ : Cmi ħ facis: Cui bellum indicis: Terribili
utiq ⁊ ei qui aufert sp̃m pͥncipum. In sane. redi ad cor tuũ. Memora¬
re nouissima tua. ⁊ ñ peccab̃. Memorare q̃ tua substantia: Iutilit̾
timeb̾. Et tu puer inqͥt si assenseris.si acquieueris: morte morieris.
Mem̃to uyxoris loth de sodoma quid̃ eiectȩ qr deo credidit. s inuia muta¬
ts. qr retro aspexit. Disce in euuangłio: quã ñ liceat ret᷑ aspic̾e ei qͥ se¬
mel manũ ad aratrum misit:¬

Expanded text:
etiam hunc ausu sacrilego rapias de manu mea? Non times tu futurum judicium? etiam hunc ausu sacrilego rapias de manu mea? Non times tu futurum judicium? an contemnis terrorem meum? Cui hoc facis? cui bellum indicis? Terribili utique, et ei qui aufert spiritum principum . Insane, redi ad cor tuum; memorare novissima tua, et non peccabis : memorare quae tua substantia, et utiliter timebis. Et tu puer, inquit, si assenseris, si acquieveris, morte morieris. Memento uxoris Lot de Sodoma quidem creptae, quia Deo credidit; sed in via mutatae, quia retro aspexit . Disce in Evangelio quod non liceat retro aspicere ei, qui semel manum ad aratrum misit
Abbreviated transcription (Latin):
ram mͥ. reliquos ⁊ si ñ licebat habere: spe tam̃ in.f. tenebam. Qͥd gͥ faciam:
Propt̃ illũ unum tot ⁊ tanta ꝑdam: Nam quicquid sine illo possederim. ami¬
tati. pudor necessitati. Malo ñ parce̾ u̾ecundie pueri: quã miserabili subiac̾e̾
tͥsticiȩ. Acquiescens itaq ꝯsiliis carnis. rationis oblitꝰ ⁊ legis. tã quam leopa-¬
ratꝰ ad p̃dam. ⁊ sic̃ leena rapto catulo rapiens ⁊ rugiens. sacͣ ñ ueritꝰ scõꝵ
irrupit habitaculum. in quo tyrunculũ suũ xͦ absconderat a contͣdictioe
linguaꝵ: postiodum ammixturꝰ consortio angłoꝵ: Querit ac flagi¬
tat reddi sibi nepotẽ suum .q̃ritur ⁊clamat. inuiste se ab illo relictũ:
xp̃o reclamante ⁊ dicente. Qͥd agis miser : Qͥd furis: Qͥ d me ꝑseque¬
ris: Non sufficit tͥ quod tuã tuoꝙ exemplomultoꝵ mͥ aĩaᷤᷤ tuleris. si ñ

Expanded text:
ram mihi; reliquos, etsi non licebat habere, spe tamen in Fulcone tenebam. Quid igitur faciam? ram mihi; reliquos, etsi non licebat habere, spe tamen in Fulcone tenebam. Quid igitur faciam? Propter illum unum tot et tanta perdam? Nam quidquid sine illo possederim, amitati, pudor necessitati. Malo non parcere verecundiae pueri, quam miserabili subjacere tristitiae. 6. Acquiescens itaque consilio carnis, rationis oblitus et legis, tanquam leo paratus ad praedam , et sicut leaena rapto catulo rapiens et rugiens, sacra non veritus, sanctorum irrupit habitaculum, in quo tirunculum suum Christus absconderat a contradictione linguarum, postmodum admisturus consortio Angelorum. Quaerit ac flagitat reddi sibi nepotem suum; queritur et clamat injuste se ab illo relictum, Christo reclamante et dicente: Quid agis, miser? quid furis? quid me persequeris? Non sufficit tibi, quod tuam, tuoque exemplo multorum mihi animas tuleris, si non
Abbreviated transcription (Latin):
fuit res illa odor uitȩ aduitã. s ñ illi. Quare: Quia animał hõ ñ ꝑ cipi
⁊ tͥstis tale aliqͥd secũ uolebat. Qͥd audio : Ue mͥ a quanta spe cecidi. S
quid: Debet ne stare qͥc qͥd absq meo ꝯsilio. absq mea licentia fecerit: Qd̾
uis. q̃ lex. quȩ iꝰticia. quȩ ratio. ut quẽ ex ut̾o nutͥendum suscepi. aliꝰ frua¬
t᷑ adulto:. Iam caput asꝑsꝰ canis. heu uitȩ meȩ reliquum expendam cũ mero¬
re : qr me de seruit baculus senectutis meȩ. Heu mͥ. Si hac nocte expetit᷑
ame aĩa meri. quȩ paraui cuiꝰ erunt: Promptuaria mea plena eructã¬
tia ex hoc in illud. oues meȩ fȩtosȩ habundantes in eg̾ssibꝰ siuis. boues meȩ
crassȩ cui remanebunt: Predia. prata. domꝰ. argentea uasa ⁊ aurea. cui
congregata sunt: Ditiores quosꝙ ac questuosiores ȩccłȩ meȩ honores acqui sie¬

Expanded text:
fuit res illa odor vitae ad vitam , sed non illi. Qnare? Quia animalis homo non perfuit res illa odor vitae ad vitam , sed non illi. Qnare? Quia animalis homo non peret tristis tale aliquid secum volvebat: Quid audio? vae mihi! a quanta spe cecidi! Sed quid? debetne stare quidquid absque meo consilio, absque mea licentia fecerit? Quod jus, quae lex, quae justitia, quae ratio, ut quem ex utero nutriendum suscepi, alius fruatur adulto? Jam caput aspersum canis, heu! vitae meae reliquum expendam cum moerore, quia me deseruit baculus senectutis meae. Heu mihi! si hac nocte expetitur a me anima mea, quae paravi, cujus erunt? Promptuaria mea plena, eructantia ex hoc in illud: oves meae fetosae, abundantes in egressibus suis; boves meae crassae cui remanebunt? Praedia, prata, domus, argentea vasa et aurea, 10 cui congregata sunt? Ditiores quosque ac quaestuosiores ecclesiae meae honores acquisie
Abbreviated transcription (Latin):
arsuros. Miror si iam xp̃c ei non iiscat᷑ ⁊dicat. Quotiens uolui congregare
nepotes tuos. quẽ admod̾ gallina ogregat pullos suos subalas: ⁊ noluis¬
ti. Ecce relinquet᷑ tͥ domustua deserta. Xp̃c dic̃. Sinite paruulos ueni¬
re adme: taliũ ẽ.i. regnũ celoꝵ: Auuncłs ait. Sinite nepotes meos: utar¬
deant mecum. Xp̃o dicit. Mei sunt: mͥ debent seruire. S oport⁊ in qͥt auĩ¬
culꝰ eos mec̃ perire. Xp̃c dic. Alei sunt: ego illos redemi. S ego inqͥt auin¬
cłs illos nutͥui. Tu quidẽ ait xp̃c illos nutͥsti : s pane meo non tuo. Ego uͦi re¬
demi. non sangͥne tuio. s meo. Sic carnał auuncłs contͣ patrẽ sp̃uũ ꝓ nepi¬
propͥo ad se uenientes collegerit. uixta qd̾ ante ꝓmiserat. ⁊ eũ qui ue¬
int ad me ñ eiciam foras: fulcom pͥmo pulsanti lȩtꝰ aꝑuit. lȩtis amplexibꝰ
lȩtum excepit. Qͥd plura: Ueterẽ hominẽ exuit᷑. nouũ induit᷑. qͦdꝙ solo nole

Expanded text:
arsuros. Miror si jam Christus ei non irascatur, et dicat: Quoties volui congregare nepotes tuos, quemadmodum gallina congregat pullos suos sub alas, et noluisti? Ecce relinquetur tibi domus tua deserta . Christus dicit, Sinite parvulos venire ad me; talium enim est regnum caelorum : avunculus ait. Sinite nepotes meos ut ardeant mecum. Christus dicit, Mei sunt, mihi debent servire: Sed oportet, inquit avunculus, eos mecum perire. Christus dicit: Mei sunt, ego illos redemi: Sed ego, inquit avunculus, eos nutrivi. Tu quidem, ait Christus, illos nutristi, sed pane meo, non tuo; ego vero redemi non sanguine tuo, sed meo. Sic carnalis avunculus contra Patrem spirituum pro nepoproprio, ad se venientes collegerit, juxta quod ante promiserat, Et eum qui venit ad me, non ejiciam foras , Fulconi primo pulsanti laetus aperuit, laetis amplexibus laetum excepit. Quid plura? veterem hominem exuitur, et novum induitur; quodque solo nomine
Abbreviated transcription (Latin):
ens sacra confice.Cũ gͦ prius de pane corpꝰ quã de ino sanguis more ȩccłastico
puficiatur.si ꝑ obliuionẽ tardius quod post̾ius sacrandum ẽ apponatur.
iuado quid satͥs p̾cedentib tarditas possit p̾ripere consequenttũ. Puto enĩ
uod si dño pꝰ factum de pane suũ corpꝰ uini consectionẽ placuisset aliquan¬
puintuitt̾e aut certe penitꝰ omitt̾e. nichilominꝰ corp̃ mansisset quod fe
urrum simul debere apponi: qͥn potiꝰ assero haut alit̃ deb̾e st̃ S aluid est
ilpuare negligentiã. aliud negare efficatiam. Aliud in quã ẽ quod causa¬
nu ñ bñ qͥppiam fi̾: ⁊aliud quod m̃tunͣ nec fĩ. Hȩc interim de hac redierĩ

Expanded text:
ex his sacra conficere. Cum ergo prius de pane Corpus, quam de vino Sanguis more ecclesiastico ex his sacra conficere. Cum ergo prius de pane Corpus, quam de vino Sanguis more ecclesiastico conficiatur, si per oblivionem tardius quod posterius sacrandum est, apponatur, non video quid sacris praecedentibus tarditas possit praeripere consequentium. Puto enim quod si Domino post factum de pane suum Corpus, vini consecrationem placuisset aliquandiu intermittere, aut certe penitus omittere, nihilominus Corpus mansisset quod fecmixtum, simul debere apponi, quin potius assero haud aliter debere fieri; sed aliud est culpare negligentiam, aliud negare efficaciam. Aliud, inquam, est quod causamur non bene quidpiam fieri, et aliud quod mentimur nec fieri. Haec interim de hac re dixeri
Abbreviated transcription (Latin):
arbito derolinquimꝰ. Sane si sermo exiit int̾ fr̃s. ⁊ ipsi om̃s singuli sin¬
gulas accipiant disciplinas. ut fiat quod legit᷑. Alt̾ alt̾iꝰ onera portate. Deinde
quod cõꝑta sero licet negligentia uinũ fudisti in calicẽ suꝑ hostiȩ sacrate
purticulam laudamirs: nec subtanto articulo melius fi̾ potuisse putamꝰ.
rbitrantes liquorẽ. ⁊ si ñ ex consecratione ꝓpͥa atꝙ: sollempni insanguinẽ
ep̃i mutatũ. sacrum tam̃ fuisse ex contactu corꝑis sacͥ. Aiunt tam̃ nescio qͦm
in̾imus quisq in suo sensu habundat. Ego aut̃ ꝓ meo fatuo sensu simͥ idem
pingisset quod tͥ: uellem ad remediũ maliunum eduob egisse. aut ip̃m
m de corpore iam consecrito: qui utiꝙ uixta ritum eccłȩ didici ab ipsa
uod ⁊ ipsa accepit a dn̾o.panẽ scilio ac uimĩ ⁊ simul appon̾e. ñ simul tam̃

Expanded text:
arbitrio derelinquimus. Sane si sermo exiit inter fratres, et ipsi omnes singuli sinarbitrio derelinquimus. Sane si sermo exiit inter fratres, et ipsi omnes singuli singulas accipiant disciplinas, ut fiat quod legitur, Alter alterius onera portate . Deinde quod comperta, sero licet, negligentia, vinum fudisti in calicem super hostiae sacratae particulam, laudamus, nec sub tanto articulo melius fieri potuisse putamus, arbitrantes liquorem, etsi non ex consecratione propria atque solemni in Sanguinem Christi mutatum, sacrum tamen fuisse ex contactu Corporis sacri. Aiunt tamen nescio quem jusmodi unusquisque in suo sensu abundat. 3. Ego autem pro meo fatuo sensu, si mihi idem contigisset quod tibi, vellem ad remedium mali unum e duobus egisse: aut ipsum rim de Corpore jam consecrato, qui utique juxta ritum Ecclesiae didici ab ipsa quod et ipsa accepit a Domino, panem scilicet ac vinum, et simul apponere, non simul tamen
Abbreviated transcription (Latin):
tiã. ministrantium qͦ negligentiã. s plane nullius malitiã.
certe optime nosti millum ẽẽ bonum. nͥ fu̾it spontaneum. Malu
gͦ pot̾it eẽ magnum. quod constat uoluntariũ ñ fuisse: Alioqu
si quod fit a non uolente. bonum quidẽ nullã grãm. malum ais
multam consequit᷑ pęnam. hoc ẽ si cirta unã eandemꝙ causam
⁊malum imputatur. ⁊ bonum ñ suscipitur. quiquis ita senti
asserat si uult.⁊ quod ñ sapientia malitiã. s malitia uin cit sapi¬
tiam. Ut tam̃ faciamꝰ satis inquietiori conscientie tuȩ. ⁊ ne for
malum hoc inali cuiꝰ piã grauioris latentis adhuc in monasti
acciꝑe. In hunc modum satisfaciat ⁊ ille qui tͥ ad illam missam mmis¬
trauit. De illo qui sibi ante apparuerat. ⁊ oblitꝰ ẽ mittere uinum in ca¬
icem.cuiꝰ ⁊ maiorem. in hor estimamꝰ culpam. si tam̃ ⁊ tu ita putas: tuo

Expanded text:
ntiam, ministrantium quoque negligentiam, sed plane nullius malitiam. Et ntiam, ministrantium quoque negligentiam, sed plane nullius malitiam. Et certe optime nosti nullum esse bonum, nisi fuerit spontaneum. Malum ergo poterit esse magnum, quod constat voluntarium non fuisse? Alioquin si quod fit a non volente, bonum quidem nullam gratiam, malum autem multam consequitur poenam, hoc est si circa unam eamdemque causam, et malum imputatur, et bonum non suscipitur, quisquis ita sentit, asserat, si vult, quod non sapientia malitiam, sed malitia vincit sapientiam. 2. Ut tamen faciamus satis inquietiori conscientiae tuae, et ne forte malum hoc mali cujuspiam gravioris latentis adhuc in monasteraccipere. In hunc modum satisfaciat et ille qui tibi ad illam Missam ministravit. De illo autem qui sibi ante apparuerat, et oblitus est mittere vinum in calicem, cujus et majorem in hoc aestimamus culpam, si tamen et tu ita putas, tuo
Abbreviated transcription (Latin):
irascere ⁊ noli peccare. Peccab̾ aut̃ ñ minus. nimis irascendo: quã om̃u
ñ irascendo. Si quidem ñ irasci uͥ irascendum sit: nolle em̃dare peccatũ
Uluis u̾o irasci quam irascendum sit: peccatum pecc̃o addere ẽ. Quods
malũ ẽ pecõm ñ em̃dare. quomͦ malum ñ erit augm̃tare: Si ex reri
euentib reatuum penderet iudicium: ñ foret culpanda tua ⁊̃ ingens
ticia. ubi ninir̃ constitiss. quod ingens fuisset ⁊ culpa. Tanto quippe i¬
nec exitus actiuĩ s intentionis ꝓpositum culpas discernit ⁊merita le
te dño. si oculus tiuis simplex fu̾it. totum corpꝰ tuum lucidum eri
si nequam. totum corpus tenebrosum erit: in tui quoq ex aminatior
cõmissi. ñ tã ut arbitror sacroꝵ ẽ attendenda maiestas. quã ꝓpͥa into¬
tio cliscutienda. Porro ego ⁊ pͥor nr multum rem ipsam ⁊ intra nos p¬
santes. ⁊ nt̃ nos conferentes : tuam quidem ibi dep̃hendimꝰ ignorm¬

Expanded text:
irascere, et noli peccare. Peccabis autem non minus nimis irascendo, quam omnino non irascendo. Siquidem non irasci ubi irascendum sit, nolle emendare, peccatum est: plus vero irasci quam irascendum sit, peccatum peccato addere est, Quod si malum est peccatum non emendare, quomodo malum non erit augmentare? Si ex rerum eventibus reatuum penderet judicium, non foret culpanda tua etiam ingens tristitia, ubi nimirum constitisset quod ingens fuisset et culpa. Tanto quippe cn materia, nec exitus actuum, sed intentionis propositum culpas discernit et merita, dicente 71 Domino, Si oculus tuus simplex fuerit, totum corpus tuum lucidum erit; si nequam, totum corpus tuum tenebrosum erit , in tui quoque examinatione commissi, non tam, ut arbitror, sacrorum est attendenda majestas, quam propria intentio discutienda. Porro ego et Prior noster multum rem ipsam et intra nos pensantes, et inter nos conferentes, tuam quidem ibi deprehendimus ignora
Abbreviated transcription (Latin):
sese in utroq consolatur. ⁊ hostium uidelicet casu. ⁊ lib̾atione suu le
siquidẽ. Hi in currib ⁊ hi in equis. nos aut̃ in nomine dñi di nlti¬
solandi grã de quib certꝰ fui. fideli attestatione in timandũ eẽ pu
ad releuandã uł ex aliqua parte eam quȩ nr̃a uiscera in cessant̃ aff̾lg
sollicitudo omniũ eccłaꝵ. Hoc quoq ad do dñm regem deo eum con¬
tante feruere ⁊ accingi ad libationẽ eccłẽ ⁊ parare sibi exercitumo
tum nimis. Nos quoq fidelit̾ ad hoc ipsum ꝓuirib laborare. exha¬

Expanded text:
sancto David sese in utroque consolatur, et hostium videlicet casu, et liberatione sui: ait sancto David sese in utroque consolatur, et hostium videlicet casu, et liberatione sui: ait siquidem, Hi in curribus et hi in equissolandi gratia, de quibus certus fui, fideli attestatione intimanda esse putavi, ad relevandam vel ex aliqua parte eam, quae vestra viscera incessanter affligit, sollicitudo omnium Ecclesiarum. Hoc quoque addo, dominum Regem, Deo eum confortante, fervere et accingi ad liberationem Ecclesiae, et parare sibi exercitum multum nimis: nos quoque fideliter ad hoc ipsum pro viribus laborare, exhorta
Abbreviated transcription (Latin):
isaura celerior a diuina clementia recens forte spirauerit eoclę
nin u̾ro quam in francoꝵ regno noueritis fortẽ infide. pacifi¬
n inunitate. deuotã in ur̃a obȩdientia. ꝓntã adseruitiũ. Neqͣ¬
um nos beneuenti. ñ capue. ñ ipsius romȩ t̾ret deo sic indican
amissio. scientes ȩcołẽ statũ. ñ armis estimari s meritis. Ip̃iꝰ
mpe ñ alt̾ius agnoscimus uoces illas in psalmo. Si consistaq̃
ur t̾ra: ⁊ tͣusferent᷑ montes in cor maris. Głet᷑ tyrannꝰ sicu¬
Squantum uult. głet᷑ in malitia qd̾ potens ẽ in iniquita
nr̃a aut̃ uirtus in infirmitate ꝑficit᷑. Eccła quȩ infirmat᷑
uli magistĩo didicit ẽẽ potentior. Didicit e regione ⁊ a salo¬
one quod ꝓsꝑitas stultoꝵ occidit ecis. didicit ⁊ stultũ firma
ra dice cum uid̾it. statim maledicere pulcͥtudini eiꝰ. Id̃o cũ sc̃

Expanded text:
dius aura secundior a divina clementia recens forte spiraverit Ecclesidius aura secundior a divina clementia recens forte spiraverit Ecclesim Ecclesiam tam in nostro, quam in Francorum regno noveritis fortem in fide, pacificam in unitate, devotam in vestra obedientia, promptam ad servitium. Nequaquam nos Beneventi, non Capuae, non ipsius Romae terret, Deo sic judicante, amissio; scientes Ecclesiae statum non armis aestimari, sed meritis. Ipsius quippe, non alterius agnoscimus voces illas in Psalmo: Si consistant itur terra, et transferentur montes in cor maris. Glorietur tyrannus Siculus quantum vult, glorietur in malitia quod potens est in iniquitate: nostra autem virtus in infirmitate perficitur. Ecclesia quando infirmatur, Pauli magisterio didicit esse potentior . Didicit e regione et a Salomone, quod prosperitas stultorum occidit eos : didicit et stultum firma radice cum viderit, statim maledicere pulchritudini ejus . Ideo cum
Abbreviated transcription (Latin):
zindendi de sid̾atam beatitudinis ur̃ȩ p̾sentiã. s ⁊ cognos¬
ndi certius quȩ circa uos sunt. rursumꝙ: qualit̾ se habeans
ra uob uicissim diligentius intimandi.iam dudum itineris me
monet: atq indesinent̃ sollicitat. Cȩterũ t̾rȩ ac diei malitia ⁊
et̾ instantiam meam cotidianã. ⁊̃ ñ nulla ur̃e necessitatis causa
peditus. uoto facere satis ñ potui usq adhic: s necdum possum.
quid: Sanum iustũq ꝓpositũ nũquid omittend̾ ex toto fuit. qr
oto ad impleri ñ potuit: Fuit gͦ consilii ꝑ hunc uenerabilẽ. h
tullensis eccłȩ archidiaconẽ. in terim saltẽ aliquaten
solari conceptũ. iam olim desid̾ium. curãꝙ reuelare quã pati
Nec enĩ fidelior. studiosior. cautiorue illo ad manũ eẽ potuit.
e inꝑferendo ad uos. quȩ nos illi in iuingimꝰ. siue in referendo ad
ssi qua ure dignationi placuerit remandare. Itaꝙ de bene¬

Expanded text:
videndi desideratam Beatitudinis vestrae praesentiam; sed et cognoscevidendi desideratam Beatitudinis vestrae praesentiam; sed et cognoscendi certius quae circa vos sunt, rursumque qualiter se habeant nostra vobis vicissim diligentius intimandi; jamdudum itineris me admonet, atque indesinenter sollicitat. Caeterum terrae ac diei malitia, et praeter instantiam meam quotidianam etiam nonnulla vestrae necessitatis causa impeditus, voto facere satis non potui usque adhuc, sed necdum possum. Sed quid? sanum justumque propositum nunquid omittendum ex toto fuit, quia ex toto adimpleri non potuit? Fuit ergo consilii, per hunc venerabilem Hugonem, Tullensis Ecclesiae archidiaconum, interim saltem aliquatenus consolari conceptum jam olim desiderium, curamque relevare quam patior. Nec enim fidelior, studiosior, cautiorve illo 173 ad manum esse potuit, sive in perferendo ad vos quae nos illi injungimus; sive in referendo ad nos, si qua vestrae dignationi placuerit remandare. Itaque de bene
Abbreviated transcription (Latin):
sepiꝰ uisitatꝰ. in gratus iam uidebor si ñ rescͥpsero. At sibi¬
to eum qui me salutauit. quid ampliꝰ feci: Tu enĩ me p̾uon
in benedictionibe dulcedinis. tu me pͥor dignatꝰ es tuis tra¬
marinis epłis uisitare. tu mͥ pͥmas humilitatis caritatiss
ripuisti partes. Quid condignũ iam referam: Nichili
deniq reliquisti quod pari queam rependere uice. qui:
Debeo ne omittere quod possum. qm̃ quod debeo minime ps
affectum saltem uoluntatẽq aperio rescͥbendo dũtaxat
resalutando. quod solum interim ꝑ tot utiꝙ spacia t̾rȩn
ris licet. Ostendam aut̃ siũquã acceꝑo tempꝰ me nequaquã dis
u̾bo siue lingua. s oꝑe ⁊ ueritate. Suꝑ milites templi pi
quȩso oculos ur̃os. ⁊ tͥantȩ pietatis iuscera tam strenuis
mimib si fouetis eos qui suas animas ꝓ frĩb posuerunt. De lo
oluntas cordis mei ⁊ desidium satis in quietum ad eundi epĩ.

Expanded text:
epius visitatus, ingratus jam videbor, si non rescripsero. At si saluto eum qui me salutavit, quid amplius feci? Tu enim me praevenisti in benedictionibus dulcedinis; tu me prior dignatus es tuis transmarinis epistolis visitare, tu mihi primas humilitatis charitatisque praeripuisti partes. Quid condignum jam referam? Nihil mihi denique reliquisti, quod pari queam rependere vice: qui eid tamen? debeone omittere quod possum, quoniam quod debeo minime possum? Affectum saltem voluntatemque aperio, rescribendo duntaxat atque resalutando, quod solum interim per tot utique spatia terrae et maris licet. Ostendam autem, si unquam accepero tempus, me nequaquam diligere verbo sive lingua, sed opere et veritate. Super milites Templi ponite, quaeso, oculos vestros, et tantae pietatis viscera tam strenuis hominibus, si fovetis eos, qui suas animas pro fratribus posuerunt. De loco oluntas cordis mei et desiderium satis inquietum adeundi et
Abbreviated transcription (Latin):
Nec parum aut uile quid tui gratulor metenere mimer
Nam talis fateor ꝑ eã insinuatus es meo pectori ut licet in multi o¬
regiescam. Ceterum quo memoriam plus accepto: eo auidius sui¬
ro p̾sentiam. S qñ istud. aut si qñ istud : Utiq ⁊ si ñ ante: ꝓtet
in ciunitate dei nr̃i.si tam̃ ñ habenus hic manentẽ ciuitatẽ. s ala
Adde obsecro ad ea bona quȩ abste ⁊ de te uob assidue uenuint. tus

Expanded text:
nec parum aut vile quid tui gratulor me tenere munere illius. Nam talis, fateor, per eam insinuatus es meo pectori, ut, licet in multis orequiescam. Caeterum quo memoriam plus accepto, eo avidius suspiro praesentiam Sed quando istud, aut si quando istud? Utique etsi non ante, profecto in civitate Dei nostri: si tamen non habemus hic manentem civitaAdde, obsecro, ad ea bona quae abs te et de te nobis assidue veniunt, tuas
Abbreviated transcription (Latin):
ni rex regi uro immno omniũ ꝯditor tã eiudent̾ insuo regno
insua possessione audere resistere.⁊ manum extende̾ tam
frequenti ⁊ temerario ausu ad u̾sum t̾ribilem. ⁊ eum qͥ aufert
p̃ͥm pͥncipum. t̾ribilem ap̃ reges t̾re. Acriter loquor quia acri¬
ia uob̾ formido. qd̾ ñ ita uehem̃ter timerẽ. nͥ uos uehem̃ter¬
ꝯ diligerem.

Expanded text:
 tam evidenter in suo regno et in sua possessione audere resistere, et manum extendere tam frequenti et temerario ausu adversum terribilem, et eum qui aufert spiritum principum, terribilem apud reges terrae. Acriter loquor, quia acriora vobis formido: quod non ita vehementer timerem, nisi vos vehementer diligerem.
Abbreviated transcription (Latin):
sursum incurrere mereat᷑. qui ⁊ absolutionẽ comitis Ra¬
Aulfi licet in iustam sic̃ scitis tanto labore ⁊ difficultate obtinuit.
ndiuinã ex cõmunicationẽ qmuis iustissime redeuntẽ nec q̃siuit¬

Expanded text:
rursum incurrere mereatur, qui et absolutionem comitis Rarursum incurrere mereatur, qui et absolutionem comitis Radulfi, licet injustam, sicut scitis, tanto labore et difficultate obtinuit; et redivivam excommunicationem, quamvis justissime redeuntem, nec
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si possem: ñ uideo quod rationabilit̾ possẽ. Doleo quidẽ a
malis si iñ ꝓueniant. s ñ id̾o tam̃ debemꝰ face̾ mala: ut uis
bonaͤSatius tutiusq hoc totum ꝓfecto om̃ipotentis dis
cio ⁊ dispositioni relinquimꝰ. qui pot̃ fac̾e̾ ut ⁊ bona quȩ ius
fieri fiant.⁊ maneant: ⁊ mala q̃ mali moliunt᷑ ñ ueniatt
pade aut̾ contristat me unum quod inlitt̾is ur̃ȩ celsitudinis continet᷑.
punideł ⁊ debeat obuare res ista paci factȩ int̾ uos ⁊ comitẽ theobal¬
quus. An nescitis uos gͣuat̾ offendisse in eo quod comes theobal¬
dus uiolentia guerrȩ ur̃ȩ contͣ dm̃ ⁊ iusticiam iuirare compul¬
us ẽ. ñ solũ qr quęreret. s etiã quia effic̾et ut p̃dictꝰ comes Ra¬
ulfus ⁊ t̾ra eiꝰ tam indebitȩ umo tam illicite ab solueret᷑: Qͥd
terum uultis pecõm peccato addere. ⁊iram dei suꝑ uos quodab¬
sraccumulare: Quid pecoauit comes theobaldꝰ ut iram ur̾am

Expanded text:
tionabiliter possem. Doleo quidem de malis, si inde proveniant: sed non ideo tamen debemus facere mala, ut veniant bona. Satius tutiusque hoc totum profecto omnipotentis Dei judicio et dispositioni relinquimus, qui potest facere ut et bona quae ipse vult fieri, fiant et maneant; et mala quae mali moliuntur, non veniant; veniant. 2. Valde autem contristat me unum quod in litteris vestrae Celsitudinis continetur, quod videlicet debeat obviare res ista paci factae inter vos et comitem Theobaldum. An nescitis vos graviter offendisse in eo quod comes Theobaldus violentia guerrae vestrae contra Deum et justitiam jurare compulsus est, non solum quia quaereret, sed etiam quia efficeret ut praedictus comes Radulfus et terra ejus tam indebite, imo tam illicite absolveretur? Quid iterum vultis peccatum peccato addere, et iram Dei super vos quod absit! accumulare? Quid peccavit comes Theobaldus, ut iram vestram
Abbreviated transcription (Latin):
liceat nob̃ firmam quęrere pacẽ ad dei uoluntatẽ ⁊ honorẽ tu
⁊ patriȩ salutẽ. Alioquin si nec oblatam iusticiam recipis. iin
⁊ iudicet. Scimus quod merito formidamus. difficile posse an¬
di tantos exertitꝰ. absq utriusq partis grauissima strage.

Expanded text:
liceat nobis firmam quaerere pacem, ad Dei voluntatem, et honorem tuum, liceat nobis firmam quaerere pacem, ad Dei voluntatem, et honorem tuum, et patriae salutem. Alioquin si nec oblatam justitiam recipis, nec ipse et judicet. Scimus autem quod merito formidamus, difficile posse congredi tantos exercitus absque partis gravissima strage.
Abbreviated transcription (Latin):
tuum regnũ añẽ. tu es suꝑ om̃s gentes. Hinc gͦ dignum
suxi. tuam oillustris pͥnceps cõmonere excellentiam. quantũ
⁊ oporteat deferre t̾ribili. ⁊ ei qui aufert spm̃ pͥncipũ. Comes
ghennensis ut accepimus ꝑ os eius. ad iusticiam se obtulit ⁊ offert:
cominib quȩ te dicis habere ad u̾sus eum. Sisuꝑ hoc alienam
ogis inuadere t̾ram.eccłias destruere. in cendere domos. exula¬
r pauꝑes. homicidia ꝑ petrare.⁊ humanũ fundere sanguinẽ :¬
im quin grauit̃ irrites adu̾sum te patrem or pl
t multitudine uł fortitudine. Nich eñ int̾e̾rit ap̃ omĩpo¬
ntẽ dñm sabaoth. in multis an inpaucis dare cuilib ucto
tire.quã hostib cedere. ñ quod putẽ hostem te fortiorem. s quod
iuerim deum om̃ipotentẽ potentiorẽ. qui suꝑbis resistit hu-
turami. si forte suis ⁊ nr̃is precib a tua dignitate obtineant.
ł ꝑfectam concordiam si fi̾ pot̾. aut cert̾e inducias usq dũ

Expanded text:
tuum regnum, Domine; tu es super omnes gentes . Hinc ergo dignum duxi tuam, o illustris princeps, commonere Excellentiam, quantum te oporteat deferre terribili, et ei qui aufert spiritum principum. Comes Gebennensis, ut accepimus per os ejus, ad justitiam se obtulit, et offert de omnibus quae te dicis habere adversus eum. Si super hoc alienam pergis invadere terram, ecclesias destruere, incendere domos, exsulare pauperes, homicidia perpetrare, et humanum fundere sanguinem quin graviter irrites adversum te Patrem orphanbet multitudine vel fortitudine. Nihil enim intererit apud omnipotentem Dominum sabaoth, in multis an in paucis, cui votire, quam hostibus cedere: non quod putem hostem te fortiorem, sed quod noverim Deum omnipotentem potentiorem, qui superbis resistit, hcuravi, si forte suis et nostris precibus a tua Dignitate obtineant vel perfectam concordiam, si fieri potest, aut certe inducias, usquedum
Abbreviated transcription (Latin):
rant necessarii. S delicati ut dixi ⁊ imbeoilles. durȩ aclaboriose ꝑegrinatu
niñ erunt idonei. S ⁊ regendis ammab eoꝵ neqͣquã te ultra credimꝰu
le p̃eẽ. quippe cuiꝰ cognouimꝰ eẽ ꝓpositũ pastoral ẽ abice sarcinã dũterxat tuoꝵ. il
li deinceps tͥ uiu̾e. Ualde enĩ in congruũ eẽt ut alibi p̃sũptuose ñ uocat᷑ resum̾e
qd̾ alibi ꝓhibitus in consulte relinqͥs.S iã ne omĩa sciẽti multo suꝑfluo ingaa¬
⁊ in fine ⁊ infide tͥ polliceor. si oportunitatẽ loquendi tecũ mͥ dedis. datum̃
me oꝑam. quatenꝰ id ip̃m qđ in ordinate ⁊ ꝑiculose agg̾ssus es: licite ⁊ obha
secure ꝑagas. Uł.¬

Expanded text:
erant necessarii: si delicati ut dixi et imbecilles, durae ac laboriosae peregrinationi erant necessarii: si delicati ut dixi et imbecilles, durae ac laboriosae peregrinationi non erunt idonei. Sed et regendis animabus eorum nequaquam te ultra credimus velle praeesse: quippe cujus cognovimus esse propositum, pastoralem abjicere sarcinam duntaxat tuorum, et soli deinceps vivere tibi. Valde enim incongruum esset, ut alibi praesumptuose non vocatus resumeres, quod alibi prohibitus inconsulte relinquis. Sed jam ne omnia scienti multa superfluo ingeram: in fine et in fide tibi polliceor, si opportunitatem loquendi tecum mihi dederis, daturum 16 me operam, quatenus idipsum quod inordinate et periculose aggressus es, licite et ob hoc secure peragas.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc tuum bonum erit: aut si uł ẽẽ pot̾it bonũ oũ tantis mał. Quantũ libet
dignos facturũ te fructꝰ pęnitentiȩ confidas. nonne hꝰ scemodi spinis uecesse
erit suffocari: Nonne deniq si recte offers. ⁊ ñ recte diuidis peocas: Qs it
Recte ne forte diuid̾e ẽẽ dices soli aĩȩ tuȩ consulere. ⁊ filios tuos quos orphan
relinquis consilio pat̾no destituere: Omiseros ⁊ miserabiles.⁊ eo miserabiliores qͥ
uiuose ospiciunt orbari pat᷑. Quã quã cdubitare te qͦ oportuerit. an ist recte tͥ ꝯ¬
sulas . ĩ eo uidelic⁊ qd̾ absꝙ ꝯsilio fr̃m ⁊ coabbatũ tuoꝵ. absq patͥs ⁊ magistͥ tui lũ¬
tia remtam nouã p̃sumis. Illud ⁊̃ multos ꝑmaxime mouet. qđ pueros imbecss
⁊ delicatos uiuenes tec̃ ducis. Alioquin si boni ⁊ robusti st̃: desolatȩ domui fu¬

Expanded text:
hoc tuum bonum erit, aut si vel esse poterit bonum cum tantis malis. Quantumlibet hoc tuum bonum erit, aut si vel esse poterit bonum cum tantis malis. Quantumlibet dignos facturum te fructus poenitentiae confidas, nonne hujuscemodi spinis necesse erit suffocari? Nonne denique si recte offers, et non recte dividis, peccas? Quid enim? Rectene forte dividere esse dices, soli animae tuae consulere; et filios tuos quos orphanos relinquis, consilio paterno destituere? O miseros et miserabiles, et eo miserabiliores, quo vivo se conspiciunt orbari patre! Quanquam dubitare te quoque oportuerit, an vel tibi recte consulas, in eo videlicet, quod absque consilio fratrum et coabbatum tuorum, absque patris et magistri tui licentia, rem tam novam praesumis. Illud etiam multos permaxime movet, quod pueros imbecilles et delicatos juvenes tecum ducis. Alioquin si boni et robusti sunt, desolatae domui fu
Abbreviated transcription (Latin):
iħ̃u xͥ st̃ quȩrere debeas: Ꝙmͦ in quã securꝰ abis. qui gregi tͥ cõmisso om̃em de
se securitatẽ in ꝑpetuũ aufers: Qͥs occͣret lupis in cursantib.qͥs consolabit᷑
in tͥbulationib. quis ꝓuidebit in tẽptationib. quis deniꝙ leoni resistet
rugienti.⁊ quȩrenti quẽ deuorz: Patebt̃ sine dubio morsib malignantiũ:
qͥ deuorant plebem xͥ sic̃ escã panis. Heu quid facient nouellȩ plantatio
nes. q̃ ꝑ manus tuas consitȩ fuerant diu̾sis in locis ⁊ locis horroris ⁊ uaste
solitudims: Qͥs circ̃fodiet. qͥs ĩpinguabit fimo. qs sepẽ cͥc̃dabit. qͥs slccͤscẽtes
sollicit᷑ erit reserid̾e suroulos: Aut fiante ꝓfec̾to tẽptationũ uento tenerrime
ad huc heu facile eradicabunt᷑: aut int̃ frutecta certe simul ȩxorientia. cũ ñ
erit qui purget. suffocatȩ nullũ afferent fructũ. Quȩ c̃ita sint: iudica tu quale

Expanded text:
i sunt, quaerere debeas? Quomodo, inquam, securus abis, qui gregi tibi commisso omnem de i sunt, quaerere debeas? Quomodo, inquam, securus abis, qui gregi tibi commisso omnem de se securitatem in perpetuum aufers? Quis occurret lupis incursantibus? quis consolabitur in tribulationibus? quis providebit in tentationibus? quis denique leoni resistet rugienti, et quaerenti quem devoret? Patebunt sine dubio morsibus malignantium, qui devorant plebem Christi sicut escam panis. Heu! quid facient novellae plantationes Christi, quae per manus tuas consitae fuerant diversis in locis, et locis horroris, et vastae solitudinis? Quis circumfodiet? quis impinguabit fimo? quis sepem circumdabit? quis succrescentes sollicitus erit rescindere surculos? Aut flante profecto tentationum vento, tenerrimae adhuc, heu facile eradicabuntur: aut inter fruteta certe simul exorientia, cum non erit qui purget, suffocatae nullum afferent fructum. 3. Quae cum ita sint, judica tu quale
Abbreviated transcription (Latin):
timori in hac re dũtaxat credere ad quiescit: fr̾na forte pietas emollisset.
S heu ⁊ hanc nob copiam subtraxisti. Omagna nr̃i ordinis colũpna. Pati¬
ent̾ queso audi amicũ uł absentẽ tuȩ penitꝰ discessionis impatientẽ. tuo
medullit᷑ ⁊ labori ⁊ ꝑiculo cõpatientẽ. O inꝗͣ magna nr̃i ordinis colũpna. non
mecius magnam ruente te. mox ꝓculdubio ruinã secuturã: At ego in¬
quis. ñ ruo. scio quid facio. bonam conscientiã habeo. Esto. Credimꝰ tͥ de
te. S nũquid de nob qui iã ⁊ gͣuia tuo ex discessu gementes sustinemus
scandala. ⁊ grauiora pauentes ex pectamꝰ ꝑicula: An ⁊ tu qͦ ñ ignoras ista.
s dissimulas: Qua ratione ergo multoꝵ faciendo runã te ruere ñ p̃sumiᷤ.
qui in ħ uidelic positus eras. ut ñ ꝙ tͥ ẽ utile s magis ꝙ aliis. neo quȩ tua s q̃¬

Expanded text:
timore in hac re duntaxat cedere acquiescit, fraterna forte pietas emollisset. timore in hac re duntaxat cedere acquiescit, fraterna forte pietas emollisset. Sed heu! et hanc nobis copiam substraxisti. 2. O magna nostri Ordinis columna! Patienter quaeso, audi amicum vel absentem, tuae penitus discessionis impatientem, tuo medullitus et labori, et periculo compatientem. O, inquam, magna nostri Ordinis columna! non metuis te ruente magnam mox procul dubio ruinam secuturam? At ego, inquies, non ruo: scio quod facio; bonam conscientiam habeo. Esto: credimus tibi de te. Sed nunquid de nobis, qui jam et gravia tuo ex discessu gementes sustinemus scandala et graviora paventes exspectamus pericula? An et tu quoque non ignoras ista, sed dissimulas? Qua ratione ergo multorum faciendo ruinam, te ruere non praesumis: qui in hoc videlicet positus eras, ut non quod tibi est utile, sed magis quod aliis; nec quae tua, sed q
Abbreviated transcription (Latin):
frustra nescio an fructuose. iacerem tͥ infaciem. non solum u̾b̃. s ⁊uisitu ⁊ ocuł.
Tius deinde ꝓ uolutꝰ uestigiis tenerem pedes. amplecterer genua. totꝰꝙ
a collo pendens illud m dulcissimũ cap̃ deoscularer. quod sub uno mec̃ ꝓpo¬
sito. suaui iugo xͥ iam plurib anis attritũ ẽ. flerem quoꝙ quantũ ualerẽ.¬
⁊ obsecrarẽ ꝑ dñm iħm: quatenꝰ parceres. pͥmo quidẽ eiꝰ cruci. qua utiq
redemit qͦs tu quantũ in te ẽ ꝑimis. collegit qͦs tri disꝑgis. Pimis inquã
⁊ disꝑgis: siue quos tecũ ducis. siue quos huo deseris. quibꝰ utiq ⁊ si diu̾sũ.
ñ dupar tam̃ utͥsq metumꝰ ꝑiculum. Deude ⁊̃ parceres ⁊ nob̃ amicis tiu̾.
quib licz immeritis ñ nͥ flecum ⁊ lacͥmas reliqͥsti. O si ħ mͥ liouisset fle¬
xissẽ forsitan affectione quẽ ratione ñ possũ. pectꝰq illud ferreũ quod nͨ xp̃i

Expanded text:
frustra nescio an fructuose, jacerem tibi in faciem; non solum verbis, sed et vultu et oculis. frustra nescio an fructuose, jacerem tibi in faciem; non solum verbis, sed et vultu et oculis. Tuis deinde provolutus vestigiis, tenerem pedes; amplecterer genua; totusque a collo pendens, illud mihi dulcissimum 15 caput deoscularer, quod sub uno mecum proposito, suavi jugo Christi jam pluribus annis attritum est. Flerem quoque, quantum valere per Dominum Jesum, quatenus parceres, primo quidem ejus cruci, qua utique redemit quos tu quantum in te est, perimis; collegit quos tu dispergis. Perimis, inquam, et dispergis, sive quos tecum ducis, sive quos hic deseris: quibus utique etsi diversum, non dispar tamen utrisque metuimus periculum. Deinde etiam parceres et nobis amicis tuis: quibus licet immeritis, nonnisi fletum et lacrymas reliquisti. O si hoc mihi licuisset, flexissem forsitan affectione, quem ratione non possum: pectusque illud ferreum, quod nec Christi
Abbreviated transcription (Latin):
uocatione int̾dicis. ne quod quasi in concusse ap̃ te fixum ẽ. frustratͥ
litteras dirigendo dissuadere conarer. in ħ tͥ obȩdire fortasse quidẽ ꝓri
tione ñ debui. reuera aũ p̾dolore fateor ñ potui: cũ ⁊si ꝓcerto scirem
um te oportune inuenissẽ. ip̃e potiꝰ uenissem ꝗͣ has misissẽ. effecturus
fortasse ꝑ me ipsum quod nullis litt̾is possum. Rides forsitan meam
hm̃i tãquã oassã fiduciã. ut pote ꝓpͥȩ ꝑtinatiȩ conscuis. ad quã utiq flecten¬
dam. nullã iuum. nullã p̃cẽ. nullã sꝑas p̃ualere industͥã. At uͦ ego de illiꝰ
potentia ñ diffidens qui dix̃. omĩa possibilia sunt credenti fident̾ usurpans
⁊ mͥ illam sententiã omnia possũ in eo qui me confortat. quãuis in magna
parte. lapidei cordis tui obstinationẽ ⁊ ip̃e ñ ignorẽ. utinã nc̃ tam̃ siue fru¬
oduose siue frustra lat̾i tuo adhererem. Quanta quȩ me mouent adu̾sũ te

Expanded text:
ocatione interdicis, ne quod quasi inconcusse apud te fixum est, frustra tibi litteras dirigendo dissuadere conarer: in hoc tibi obedire fortasse quidem pro ratione non debui; revera autem prae dolore, fateor, non potui: cum etsi pro certo scirem, ubi te opportune invenissem, ipse potius venissem, quam has misissem, effecturus fortasse per me ipsum, quod nullis litteris possum. Rides forsitan meam jusmodi tanquam cassam fiduciam, utpote propriae pertinaciae conscius: ad quam utique flectendam, nullam vim, nullam precem, nullam speras praevalere industriam. At vero ego de illius potentia non diffidens qui dixit: omnia sunt possibilia credenti : fidenter usurpans et mihi illam sententiam, Omnia possum in eo qui me confortat : quamvis in magna parte lapidei cordis tui obstinationem et ipse non ignorem, utinam nunc tamen, sive fructuose, sive frustra, tuo lateri adhaererem. Quanta quae me movent adversum te,