comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et cont᷑sare. qui po tauit contẽptores sp̃u tristioie & conpunctionis quib ꝙ dicitur
que ingrati suscepimꝰ. ad huo etiam castigationes suas nobis ceperit imputare. etiu¬
merare remedia ac medelas quib adhibitis nos tam̃ curati non sumꝰ. & filios quidem
ꝑis ⁊ dicet gͦ Quid oportuit me facere uobis ⁊ ñ feci. unde uos emendare oportuit & ñ
emendaui: Leuiorib usus sun remediis. O misi egiptioꝵ fiagella. sanguinem de
fiuminib fontibq potatum. & oñis aqͣs incruorẽ uersas. pͥmã illam eoꝵ plagãreliqui
Omisi etiam tanas. ⁊ sciniphes. ⁊ cinoniã. ⁊ reliqua flagella. a bob & uim̃tis ⁊ peccoribus
cepi. quintã plagam inanimalia muta conuerti. parcens hominib. ñdũ uos cogit
ista uastatio. s facti estis mͥ etiã niutis animalib brutiores. nichil enĩ ut uideo ad em̃¬

Expanded text:
et conturbare\', qui potauit contemptores spiritu tristitiae et conpunctionis, quibus etdicitur: et conturbare\', qui potauit contemptores spiritu tristitiae et conpunctionis, quibus etdicitur: quae ingrati suscepimus, adhuc etiam castigationes suas nobis coeperit inputare et enumerare remedia ac medellas, quibus adhibitis nos tamen curati non sumus? et filios quidem peris. dicit ergo: \'quid oportuit me facere uobis et non feci? unde uos emendare oportuit et non emendaui? lenioribus usus sum remediis. omisi Aegypti­ orum flagella, sanguinem de fluminibus fontibusque potatum et omnes aquas in cruorem uersas. primam illam eorum pla­ gam reliqui. omisi etiam ranas et scinifes et cynomiam et reliqua flagella. a bubus et iumentis et pecoribus coepi, quin­ tam plagam in animalia muta conuerti parcens hominibus. non­ dum uos contigit ista uexatio, sed facti estis mihi etiam mutis animalibus brutiores. nihil enim, ut uideo, ad eme
Abbreviated transcription (Latin):
entur. ⁊ fuiuius igneus curret. ⁊ lux p̃cedet. ⁊ tenebre p̃parate ert̃.⁊ abibunt qui
dicante uerbo dei condempnati sunt qui ñ crediderunt Alios ergo illa in effabilis
lux ⁊ in mensa suscipiet. id est splendor & agnicio atq illuminatio clarior scẽ & beate
triitatis. cum puris ⁊ immaculatis m̃tib pura ⁊ iminaoulata miscetur. quod ego so¬
lum ⁊ precipuũ dico eẽ regnũ celoꝵp His uero qui indigni sunt. cũ reliquis ceteris eitt
etiam hec maior omniũ ꝑena. quod ꝓicuuitur a deo. & ipse pudor & confusio conscientiȩ.
cuiꝰ finis ac remedium nusqmͣ ẽ. S de his post modũ Nc̃ uero quid faciamꝰ fr̃s contriti q
humiliati ⁊ in ebriati ñ a uino neq si cera. ex quo parum quid cõmouentur homines
nconturlantur. s in ebriati a fortitudine plage.qmͣ inuexit dñs dicens. & tu cor mouere

Expanded text:
entur et fluuius igneus curret et lux praecedet et tene- brae paratae erunt, et abibunt qui entur et fluuius igneus curret et lux praecedet et tene- brae paratae erunt, et abibunt qui dicante uerbo dei condemnati sunt qui non crediderunt. alios ergo illa ineffabilis lux et inmensa suscipiet, id est splendor et agnitio atque inluminatio clarior sanctae et beatae trinitatis. cum puris et inmaculatis mentibus pura et inmaculata miscetur, quod ego solum et praecipuum duco esse regnum caelorum; his uero qui indigni sunt cum reliquis ceteris erit etiam haec maior omnium poena, quod proiciuntur a deo, et ipse pudor et confusio conscientiae, cuius finis ac remedium nusquam est. sed de his postmodum. 10. Nunc uero quid faciamus, fratres contriti et humiliati et inebriati non uino neque sicera, ex quo parum quid commo­ uentur homines et conturbantur, sed inebriati a fortitudine plagae, quam inuexit dominus dicens: et tu commouere
Abbreviated transcription (Latin):
teruentio. que sigm̃ta. que artes. que adu̾sum ueritatẽ forensis calliditas pferotur.
quib pͥmiis uidicium corrump etur: Omnia pendebunt instatera uisticie gesta.
et uerba & cogitationes nr̃e. mala ac hona aduersum se inuicem diuersa lance pen¬
dentur. ut pars que p̃ponderauerit uincat. & quo uergit opus illuc sentenoia deoi¬
dat: N eo ultra iam alia uoluntas. aut aliud iudiciũ. aut excusatio ꝑsecunda oꝑa re¬
quirecur. nec tempus erit olei niutuandi a prudentib uirginib uel comꝑandi a
uendentib cum lampades extinguntur. nec locus ẽ penitentie diuitis concremantd
inflamina. ⁊ ꝓpinquoꝵ suaꝵ requirentis em̃dationẽ ħon gͦ iam tẽpꝰ erit ulliꝰ dili¬
tionis. s solum & ultunum ⁊ terribile iudiciũ. immo potiꝰ iustum. ⁊ iocirco magis
t̃ribile. quia ustũ. T uno enĩ sedes ponentur. & uetustus dierũ sedebit: ⁊ libri aꝑi¬

Expanded text:
teruentio? quae figmenta? quae artes? quae aduersum ueritatem forensis calli­ ditas proferetur? teruentio? quae figmenta? quae artes? quae aduersum ueritatem forensis calli­ ditas proferetur? quibus praemiis iudicium corrumpetur? omnia pendebunt in statera iustitiae, gesta et uerba et cogitati­ ones nostrae, mala ac bona aduersum se inuicem diuersa lance pendentur, ut pars quae praeponderauerit uincat et quo uergit opus illuc sententia decidat. nec ultra iam alia uoluntas aut aliud iudicium aut excusatio per secunda opera requiretur, nec tempus erit olei mutuandi a prudentibus uirginibus uel con­ parandi a uendentibus, cum lampades extinguuntur. nec locus est paenitentiae diuitis concremantis in flamma et propinquorum suorum requirentis emendationem. non ergo iam tempus erit ullius dilationis, sed solum et ultimum et terribile iudicium, immo potius iustum et idcirco magis terribile, quia iustum. tunc enim sedes ponentur et uetustus dierum sedebit et libri aperi
Abbreviated transcription (Latin):
impior Omitto enim dicere deillis iudiciis. quib multa nos hic data uenia trans-¬
mittit ⁊ tradit. ita ut meliuis sit nobis corripi ⁊ purgari: quã ad illa tñsmita sup¬
plicia ubi penarum tempꝰ ẽ magis qͣm purgationum Sicut enĩ ñẽ inmorte qui
hic memor est dei. ut beatus daud ꝓñciat: ita confessionis correptionẽ hi qui in in¬
dicaturũ inmontib & collib   considere adu̾sũ nos & disceptare. atq ante faciẽ
nr̃am statuere peccata nr̃a : acousatores scilicet a cerbissimos. ad hibere quoq om̃ia
sua benesicia que in nos contulie. & cõparare cũ scelerib nr̃is. cogitationib quoq
cogitationes conferre. ⁊ actus actibus arguere. cũ a nobis requirets purȩ imagi
nis dignitatẽ: obliteratã eam inuenenerit ⁊ offuscatami. eu̾ad ultimũ certe ꝓpria
unusquisq notatus sententia condẽpnabitur. Quis gͦ ibi aduocatus erit. que in¬

Expanded text:
inpiorum. omitto enim dicere de illis iudiciis, quibus nos multa hic data uenia transinpiorum. omitto enim dicere de illis iudiciis, quibus nos multa hic data uenia transmittit et tradit, ita ut melius sit nobis corripi et purgari quam ad illa transmitti supplicia, ubi poenarum tempus est magis quam purgationum. sicut enim non est in morte qui hic memor est dei, ut beatus Dauid pronuntiat, ita confessionis correctionem hi qui in indicaturum in montibus et collibus et consedere aduersum nos et disceptare atque ante faciem nostram statuere peccata nostra, accusatores scilicet acerbissimos, adhibere quoque omnia sua beneficia, quae in nos contulit, et conparare cum sceleribus nostris, cogitationibus quoque cogitationes conferre et actus actibus arguere, cum a nobis requirens purae imagi­ nis dignitatem oblitteratam eam inuenerit et obfuscatam, cum ad ultimum certe propria unusquisque notatus sententia con­ demnabitur? 9. Quis ergo ibi aduocatus erit? quae in
Abbreviated transcription (Latin):
comminans plus em̃det. uiã faciens ire suȩ Et ꝓinm̃sa bonitate sua aminoribus
incipit. ne maiorib & grauiora angeamus. Qui utiq adhibebit ⁊ maiora. si
ea puocauerimꝰ dum hec minora contẽpnimꝰ: Noui ego iubrantẽ frameam. ⁊ in¬
ebriatum gladium incelo intersicientẽ. & sꝑnentem. & orbantẽ. qui uibetur usq ad
carnes. ⁊ medullas non partere. Soio occurrentem sic̃ ursam rabidam illum qui impas-¬
sibilis est.⁊ siout pardulum inuia assirior. non illis tantũmodo qui tc̾ erant : s et om̃i
qui nc̃ assiruis ẽ nequicia. Scio non posse quẽꝗͣ effugere fortitudinẽ ire eiꝰ. ⁊ uelocita¬
tem cum euigilauerit suꝑ impietates nr̃as. & cũ inimicosenis insequitur telus
qui consumit adu̾sarios Scio excussionẽ & discussionẽ. ⁊ pauorẽ cordis. ⁊ consterna-¬
tionem mentis. & dissolutionem genuum.⁊ alia quã plurima huiꝰcemodi supplicia

Expanded text:
comminans plus emendet uiam faciens irae suae, et pro inmensa bonitate sua a minoribus comminans plus emendet uiam faciens irae suae, et pro inmensa bonitate sua a minoribus incipit, ne maioribus et grauioribus egeamus. qui utique adhibebit et maiora, si ea prouocauerimus, dum haec minora contemnimus. 7. Noui ego uibrantem frameam et inebriatum gladium in caelo interiicientem et spernentem et orbantem, qui iubetur usque ad carnes et medullas non parcere. scio occurrentem sicut ursam rapidam illum, qui inpassibilis est, et sicut pardalin in uia Assyriorum non illis tantummodo qui tunc erant, sed et omni qui nunc Assyrius est nequitia. scio non posse quem- quam effugere fortitudinem irae eius et uelocitatem, cum euigilauerit super inpietates nostras et cum inimicos eius insequetur zelus, qui consumit aduersarios. scio excussionem et recussionem et feruorem cordis et consternationem mentis et dissolutionem genuum et alia quam plurima huiuscemodi supplicia
Abbreviated transcription (Latin):
deliciaꝵ: & que post ipsum sunt ca̾pꝰ ẽ. ext̃minii: grauia inquam hec ⁊ ualde gͣuia
dum hec sola que in p̾senti sunt oogitamus⁊⁊ ñdum metum concepunꝰ grauior qm
quod presentem non habet cruciatum: Multo uehem̃tiora sunt & gͣuiora. que ap̃
se retinent thesauri irȩ dei. quoꝵ absit nos exꝑiri. ⁊ non experiemur. siad dei mi¬
sed̾ĩam conuolemꝰ. & eũ qui misod̾iam uult magis qmͣ mortẽ ad nos lacrinus inclinemꝰ ut
mansueta correptio. ⁊ inicia quedã castigationũ uelut pariuilis ad huc lactentib
illata: Hec ad huc fumꝰ quidã ẽ irac̃die. ⁊ auspicia penarũ. ñdũ ignis exurens. non¬
dũ flamna uorax. nec carbones accensi. Conminatio est hec ⁊ intentatio.⁊ cũ parũ
quid illatum sit : que maiora sunt ⁊ forciora retinentur. ut & ꝑcuciens corrigat. si

Expanded text:
deliciarum et quae post ipsum sunt campus estexterminn. grauia, inquam, haec et ualde grauia, deliciarum et quae post ipsum sunt campus estexterminn. grauia, inquam, haec et ualde grauia, ú dum haec sola quae in praesenti sunt cogitamus et nondum metum concipimus grauiorum,quod praesentem non habet cruciatum. multo uehementiora sunt et grauiora, quae apud se retinent the­ sauri irae dei, quorum absit nos experiri. et non expe- riemur, si ad dei misericordiam conuolemus et eum, qui misericordiam uult magis quam mortem, ad nos lacrimis inclinemus, umansueta correptio et initia quaedam castigationum uelut paruulis adhuc et lactantibus inlata. haec adhuc fumus quidam est iracundiae et auspicia poenarum, nondum ignis exurens, nondum flamma uorax nec carbones accensi. comminatio est haec et mtentatio et, cum parum quid natum sit, quae maiora sunt et fortia retinentur, ut et percutiens corrigat, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Quis enim negat: Maxime cũ inspe eẽt eoꝵ leticia. ⁊ cũ iam horreis ipsis eẽnt
uicina frumenta. grau̾e est quod me ssis in maturitate sublata est. & flenter ⁊¬
agricole ꝓstratas despiciunt segetes suas. ⁊ uelut caroꝵp suoꝵ exmortius assident cada¬
ueribus. quas lenis imber auxit. turbidus uero & inmittis exsecuit. ex quib non
inpleuit manũ suã qui metit ⁊ sinũ suũ qui manipulos colligit. uec dixeruite
messorib pretereuntes. benedictio dñi suꝑ uos. Accidit spectaculum miserabile.
terra ipsa fedata iacet. laniatis ac diuulsis illis quib letabatur comis. & ex ipso ornatu
suo turpis effecta: Luget hanc et beatus iohel. qui calamitatẽ famis ingentib trage¬
diis deflet. S & alius ꝓpħa uastationem nouissimam pͥori conferens fecundita¬
ti. et de ira dei terram uastantis disserens. dicit. que aute ipsum sunt paradisꝰ

Expanded text:
quis enim negat? — maxime cum in spe esset eorum laetitia et cum iam horreis ipsis essent quis enim negat? — maxime cum in spe esset eorum laetitia et cum iam horreis ipsis essent uicina frumenta. graue est quod messis inmatura sublata est et flentes agricolae prostratas despiciunt segetes suas et uelut carorum suorum emortuis adsident cadaueribus, quas lenis imber auxit, turbidus uero et inmitis exsecuit. ex quibus non inpleuit manum suam qui metit et sinum suum qui manipulos colligit nec dixerunt messoribus praetereuntes: benedictio domini superuos. accidit spectaculum miserabile: terra ipsa foedata iacet laniatis ac diuulsis illis quibus laetabatur comis et ex ipso ornatu suo turpis effecta. luget hanc et beatus Iohel, qui calamitatem famis ingentibus tragoediis deflet. sed et alius propheta uastationem nouissimam priori conferens fecunditati et de ira dei terram nastantis disserens dicit: quae ante ipsum sunt paradisus
Abbreviated transcription (Latin):
repleta ẽẽ inscelerib memorat᷑ : Quomodo ergo uel peccator relinquitur & iustꝰ
punitur. uł iterum peccator punitur & iuistus relinquitur ac seruatur. & nc̃
quidẽ iam hinc medicina adhibetur. nc̃ uero totum ibi reseruaturs que gͦ
sunt ipse plage uł unde : U irtutis documenta sunt. an pena malicie: Etutrũ
expediat. uł insuppliciis positos humiliari. an uelut causa ꝓlationis illata. dissi¬
mulare & negligere : Hec nos doce. de his comnoue. uti ne multũ p̾sentem
hanc plagam grauit̃ feramꝰ. aut rursum ne inꝓsundũ inaloꝵ descendentes con
tempnamꝰ. est namq in hominib etiã istud uitiũ. s ut incorreptione domini
humiliemur. uti ne dũ in hac negligunus. & contempnimꝰ. maiorẽ adu̾sum nos
iracondiam dei ꝓuocemꝰ. G rauis est terre sterilitas. grauis ẽ uastatio fructuum:

Expanded text:
repleta esse in sceleribus memoratur? quomodo ergo uel peccator relinquitur et iustus repleta esse in sceleribus memoratur? quomodo ergo uel peccator relinquitur et iustus punitur uel iterum peccator punitur et iustus relinquitur ac seruatur, et - nunc quidem iam hinc medicina adhibetur, nunc uero totum ibi reseruatur? quae ergo sunt istae plagae uel unde? uirtutis documenta sunt an poena malitiae? et utrum expediat uelut in suppliciis positos humiliari an uelut causa probationis inlata dissimulare et neglegere, haec nos doce, de his com­ mone, uti ne multum praesentem hanc plagam grauiter fera­ mus, aut rursum ne in profundum malorum descendentes con- temnamus — est namque in hominibus etiam istud uitium —, sed ut in correptione domini humiliemur, uti ne, dum in hac neglegimus et contemnimus, maiorem aduersum nos dei iracundiam prouocemus. 6. Grauis est terrae sterilitas, grauis est uastatio fructnum —
Abbreviated transcription (Latin):
solus qui mouet. et̾nis eiꝰ habenis ꝓuidentie moderatus Ande gͦ sterilitas. unde aeris
corruptio. unde grandines. & hec nunc plaga. ⁊ uastatio nr̃a atq correptio. unde pesteᷤᷤ
& morbi. unde terrarum motus ⁊ maris. terroresq de celo: U el quomodo t̾ra que
inministerio homuiũ a creatore formata.ẽ. cuiꝰ bonis ꝑfrui om̃s equalit̾ deberemꝰ.
ad impioꝵ conu̾titur penas. ut inquib concessis ⁊ indultis nobis ingrati extitimꝰ.
uihis ipsis penas luamꝰ. & agnoscamus uirtutẽ eorr ꝑsupplicia: quor grãm ñ cogno¬
uimꝰ exbenesidiis. qͦmͦ aliis quidẽ demanu domini dupliciter peccata redduntur.
et gemina malicie m̃sura retribuit᷑: aliis uͦcũ corripiuntur septuplũ insinꝰ eoꝵ
diffumdi dicitur ultio peccator. uel quid illud ẽ quod nũdũ amorreorr m̃sura

Expanded text:
solus qui mouet et aeternis eum habenis prouidentiae moderatur? unde ergo sterilitas? unde aeris solus qui mouet et aeternis eum habenis prouidentiae moderatur? unde ergo sterilitas? unde aeris corruptio? unde grandines et haec nunc plaga et uastatio nostra atque correptio? unde pestes et morbi? unde terrarum motus et maris terroresque de caelo? uel quo­ modo terra, quae ministerio hominum a creatore formata est. cuius bonis perfrui omnes aequaliter deberemus, ad inpiorum conuertitur poenas, ut, in quibus concessis et indultis nobis ingrati extitimus, in his ipsis poenas luamus et agnoscamus uirtutem eorum per supplicia, quorum gratiam non cognonimus ex beneficiis? quomodo aliis quidem de manu domini dupli- citer peccata redduntur et gemina malitiae mensura retribuitur, aliis uero cum corripiuntur septuplum in sinum eorum defundi dicitur ultio peccatorum? uel quid illud est quod nondum Amorraeorum mensura
Abbreviated transcription (Latin):
tius est. his uidelicet qui timore em̃dantur. & qui exparus tribulationib conci¬
puit et pariunt conuersacionẽ. ⁊ spm salutis plenum et integrũ generant.
reseruat tamen fecẽ eus. quod est ultimum & nouissimum iracundiȩ. ut totum
id effundat ineos qui commonicionib & correptionib nolunt curari. quinim¬
mo & lenitate amplius indurantur scd̃m durissimũ pharaonẽ. qui ad exemplum
uirtutis dei reseruatus est impiis Dic gͦ nobis unde tales iste plage. & unde flagella &
que hoꝵ ratio est: utruni ne uniu̾sitatis ipsius motus passim & fortuitu ac sine
ullis gub̃naculis incitatur. et uelut nullo rectore casu heo siunt. sicut uidetur illis
insipient̾ sapientib. an ratione aliqua & ordine. & sicut abinicio omnia facta sunt.
& composita atq distincta. ita etiã nc̃ mouetur mundus & gub̾natur. ut nouit ille

Expanded text:
tius, his uidelicet qui timore emendantur et qui ex paruis tribulationibus concitius, his uidelicet qui timore emendantur et qui ex paruis tribulationibus concipiunt et pari­ unt conuersionem et spiritum salutis plenum et integrum generant. reseruat tamen faecem eius quod est ultimum et uouissimum iracundiae, ut totum id effundat in eos qui Coni­ monitionibus et correptionibus nolunt curari, quin immo et lenitate amplius indurantur secundum durissimum Pharaonem, qui ad exemplum uirtutis dei reseruatus est inpiis. 5. Dic ergo nobis: unde tales istae plagae et unde flagella et quae horum ratio est? utrumne uniuersitatis ipsius motus passim et fortuitu ac sine ullis gubernaculis incitatur et uelut nullo rectore casu haec fiunt. sicut uidetur illis insipienter sapientibus, an ratione aliqua et ordine et, sicut ab initio omnia facta sunt et conposita atque distincta, ita etiam nunc mouetur mundus et gubernatur, ut nouit ille
Abbreviated transcription (Latin):
populum mͥ oui & alumno tuo. ot post hoc etiam pastori. nunc uero etiam
tecum summo sacerdoti. ed oce me quoq aliquid ex disciplina pastorali. & popu¬
lum hc̃ de obedientia D epresenti uero hac plaga ac uastatione nobis aliquid phi¬
losophare. de iustissimis dei udicus. siue comp̃hendimus nos siue etiam ignoramꝰ
abyssum multam. quomodo etiam niscd̾ia eius statera.ẽ. scd̾m scm̃ ysaiam. neq enĩ
bonitas eius sine uidicio ẽ. licet his qui inuinea tota die laborauerant ñ uideretur
equum quod cum posterioribus fuerant equales facti: S & ua scd̾m peccator m̃su¬
ram calix in manu dñi appellatur. & poculum ruinȩ cum bibitur: auferri quidem
et euomi ex scolerib uiuentium uidetur. & rursum mera illa clementia tẽperat᷑
Inclinat enim ex hoc quod merum. ẽ. et uehemens in hoc quod leniꝰ ac modera¬

Expanded text:
populum mihi oui et alumno tuo et post hoc etiam pastori, nunc uero etiam populum mihi oui et alumno tuo et post hoc etiam pastori, nunc uero etiam tecum summo sacerdoti. edoce me quoque aliquid ex disciplina pastorali et populum hunc de oboedientia, de praesenti certe hac plaga et uastatione nobis aliquid philosophare: de iustissimis dei iudiciis, siue conpre­ hendimus nos siue etiam ignoramus abyssum multam, quo­ modo etiam misericordia eius statera est secundum sanctum Esaiam. neque enim bonitas eius sine iudicio est, licet his qui in uinea tota die laborauerant non uideretur aequum quod cum posterioribus facti fuerant aequales. sed et ira secundum peccatorum mensuram calix in manu domini appellatur et poculum ruinae cum bibitur auferri quid et euomi ex scele­ ribus bibentium uidetur et rursum mera ira clementia tem­ peratur. inclinat enim ex hoc quod merum est et uebemens in hoc quod lenius est ac modera
Abbreviated transcription (Latin):
multũ mutabilis est uita hominũ: dum corpus hoc humilitatis hucatr al¬
luc semꝑ uertitur & mutatur. quomodo non is qui iam plurimunus. u be¬
ius inculpabiliter exegit. & in certum habitationis nr̃e pelagus euaddensxlpiei
iam portunt. & iãianq ingredi sperat. multo ẽ securior acbeatior eo eui adhue
mutiom maui ni qiscriminis suꝑẽ : Noli ergo claudere lingua. quȩ mulca
bona ecio cuit eu iꝰ fructus nutti. & infinice ꝓ creationłs iuisticie. eiuꝰ quante
sint falii &. quanti thesauri. eleua in circuitu oculos tuos & uide: omuis he do¬
uilus est quem in xp̃o ib̃u peuangeliũ genuuisti. Holi ergo nuinc inuidere honi
sermonis grãm: etiam sibreuis sit. nosti breuiter multa ꝓferre. quod si minus: et¬
te uel sp̃ali uoce ꝓclama. illa quam etiam tacente morse audiebat deus dicens ad
eum. Quid clamas adme : Scilicet cũ eum int̾pellaret inspũ compone et pͣpara

Expanded text:
multum mutabilis est uita hominum, dum corpus hoc humilitatis huc atque ilmultum mutabilis est uita hominum, dum corpus hoc humilitatis huc atque illuc semper uertitur et mutatur, quo- modo non is, qui iam plurimum uitae huius inculpabiliter exegit et incertum habitationis nostrae pelagus euadens prospi­ cere iam portum et iam iamque ingredi sperat, multo est securior ac beatior eo, cui adhuc multum marini discriminis superest? 4. Noli ergo claudere linguam, quae multa bona edocuit, cuius fructus multi et infinitae procreationes iustitiae, cuius quanti sint filii et quanti thesauri, eleua in circuitu oculos tuos et uide. omnis hic populus est, quem in Christo Iesu per euangelium genuisti. noli ergo nunc inuidere boni sermonis gratiam, etiamsi breuis sit. nosti breuiter multa proferre. quod si minus, certe uel spiritali uoce proclama illa, quam etiam tacente Moyse audiebat deus dicens ad eum: quid clamas ad me? scilicet cum eum lnterpellaret ln spiritu. conpone et praepara
Abbreviated transcription (Latin):
fetore repleta sunit. S ille mͥ uidet᷑ eẽ sapiens. qui pauca quidem de iurtute animi
cõmonet & ploquitur. plura aucẽ insuis actib atq oꝑib ostendit. et fidem uerbi
opum siuorꝵ astipulatioe confirmat. quia nec puleritudinem forme tea qrus ama¬
ropotuit inpictura ficut in corꝑe positam. nec diuicie utiles fuerunt. que insom¬
msuidentur. sicut ille que inmanib continentur. Ita et sapientia illa clara est
non queinuerbis uolat. s que inuirtutib constat. Sic deniq etiam soriptura di-¬
eit quia intellectus bonus omnib est qui faciunt ean. non qui loquuntun
s predicant eam. Huiꝰ gͥ sapientie firmiora indicia tẽpus declarat que uere iise¬
nibiis ẽ corona głandi. Si enĩ non oportet beatificari hominẽ ante morte. sicut salo¬
moni uidetur & mͥ. quia incertum est quid pariat dies suꝑuentura. peo qđ

Expanded text:
foetore repleta sunt, sed ille mihi uidetur sapiens, qui pauca quidem de uir­ tute animi foetore repleta sunt, sed ille mihi uidetur sapiens, qui pauca quidem de uir­ tute animi commonet et proloquitur, plura autem in suis . actibus atque operibus ostendit et fidem uerbi operum suorum adstipulatione confirmat, quia nec pulchritudinem formae ita quis amare potuit in pictura sicut in corpore positam nec diuitiae utiles fuerunt quae in somnis uidentur sicut illae quae in manibus continentur. ita et sapientia illa clara est non quae in uerbis uolat sed quae in uirtutibus constat. sic denique etiam scriptura dicit, quia intellectus bonus est omnibus qui faciunt eam, non qui loquuntur et praedicant eam. huius igitur sapientiae firmiora indicia tempus declarat, quae uere in senibus est corona gloriandi. si enim non opor­ tet beatificari hominem ante mortem, sicut Salomoni uidetur et mihi, quia incertum est quid pariat superuentura pro eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
a nobis deus requirit hostiam. puritatem. et cor contribulatũ sacrificium deo. & sacͥ¬
ficium laudis. U ult enim nos esse nouam creaturam inxp̃o & nouũ hominem.
uel captiosis sillogismis & contradictionib manib nitit᷑. Ego autẽ opto quinq u̾ba
loqui in eccłia in sensu meo. utꝙ alios instruam: qmͣ multa milia uerboꝵ inlingua
intali uoce tubȩ quȩ ñ dat signisicantẽ uocem. ut adbellum spiritale p̃paret militem
meũ Hanc gͦ ego collaudo sapientiam. et hauc complector ꝑ quã ignobiles facti sunt
gloriosi: et ꝑ quam ab iecti ad honorẽ uenert̃. & inqua piscatores uniu̾ sum erbemnic
euangelii retib concluserunt. uerbo consũ mato & breuiato sapientiam que destruit
sugantes: Non enim qui inuerbo sapiens est: iste mͥ sapiens uidetur. neq qui lingn̾ã
politam ac uolubilem ꝓfert. aninia uero ꝑmanet ĩ ꝑitus. sicut sepulcra illa que ex¬
reinserus uuidentur hominib dealbata et exornata. intrĩsecus uero inmundicia ac

Expanded text:
a nobis deus requirit hostiam: puritatem et cor contribulatum sacrificium deo est1 et sacrificium laudis. uult enim nos esse nouam creaturam in Christo et nonum hominem uel quae captiosis syllogismis et contradictionibus inanibus nititur. ego autem opto quinque uerba in ec­ clesia loqui in sensu meo, ut et alios instruam, quam multa milia uerborum in lingua et in tali uoce tubae, quae non dat significantem uocem, ut ad bellum spiritale praeparet militem meum. hanc ergo ego conlaudo sapientiam et hanc conplector, per quam ignobiles facti sunt gloriosi et per quam abiecti ad honorem uenerunt et in qua piscatores uniuersum orbem terrae euangelii retibus conclu- serunt uerbo consummato et breuiato sapientiam quae de- struitur superantes. non enim qui in uerbo sapiens est iste mihi sapiens uidetur neque qui linguam politam ac uolu­ bilem profert, anima uero permanet inperitus, sicut sepulcra illa, quae extrinsecus dealbata et exornata uidentur homi- nibus, intrinsecus uero inmunditia ac
Abbreviated transcription (Latin):
ñ eẽ nobis ꝑmanendũ inpecc̃o. ut gr̃a abudaret. & dixit. Si mortui sumus peccato.
quomodo uiuemꝰ i neo: Atq ut ostenderet mortuos nos eẽ inpeccato: subiecerat.
Anignoratis qm̃ qͥcunq baptitati sumꝰ inxp̃o iħu. in morte ipsius baptitati su¬
mus: s ie itaq totũ locũ istũ clausit. ut oepit. M ortem quippe xp̃i sic insinua
uit: ut etiam ipsum mortuũ dice̾t &̾ pecco. Cui peccato. uisi carni inqua erat
non peccatum.  similitudo peccati: ẜ ciõ nomine appellata ÷ percati. Baptitatis
itaq in morte. xp̃i. in qua ñsolum maiores uerũ etiam paruuli baptitareur : aro

Expanded text:
dum in peccato, ut gratia abundet; et dixerat, Si mortui sumus peccato, quomodo vivemus in eo? Atque ut ostenderet mortuos nos esse peccato, subjecerat, An ignoratis, quoniam quicumque baptizati sumus in Christo Jesu, in morte ipsius baptizati sumus? Sic itaque totum losic, ut etiam ipsum mortuum diceret esse peccato. Cui peccato, nisi carni, in qua erat non peccatum, sed similitudo peccati, et ideo nomine est appelata peccati? Baptizatis itaque in mortem Christi
Abbreviated transcription (Latin):
ndin tester tra iudua me. ꝑ indicũ quippe dei fit ipsa bonore malore ꝙ. discretio.
ut liberandi a malo. uon ꝑdendi cũ malis. boni ad dexterã segregent. ꝓ pt qd illedae¬
mabat. Iudica meds. E t qͥd dixerit uelut exponens: ⁊ discue iuqͥt cuuiseni mea degena
uoi autere deihu xp̃o filio dei unco dño nr̃o quos ad breuicatẽ ꝯfessior uote sca
que deus est᷑: Beinde commeniorat᷑ scã eccłia Uñ datur intelligi rationale ereatura
tori dom iua cideo cemplũ suũ. ⁊ conditori ciuitis st̃a. Q ue tota hic accipienda
est nͣsolũ exparte qua ꝑegrinat᷑ int̾ris a solis ortu usq adoccasum laudans nom̃ dñi. & postcaptiu¬

Expanded text:
et in virtute tua judica me . Per judicium quippe Dei fit ipsa bonorum malorumque discretio, ut liberandi a malo, non perdendi cum malis, boni ad dexteram segregentur . Propter quod ille clamabat, Judica me, Deus: et quid dixerat velut exponens, Et discerne, um autem de Jesu Christo Filio Dei unico Domino nostro, quod ad brevitatem Confessionis quae Deus est: deinde sancta commemoratur Ecclesia. Unde datur intelligi rationalem creaturatori domus sua, et Deo templum suum, et conditori civitas sua. Quae tota hic accipienda est, non solum ex parte qua peregrinatur in terris, a solis ortu usque ad occasum laudans nomen Domini , et post capti
Abbreviated transcription (Latin):
ratione utentis ȩtatis. qnͣtalibet p̃polleat fȩcunditate iusticiȩ.sũ peccator. remissione
ñagitur. qm̃ filii dĩ qmͣdiu mortalit̾ uiuunt. cũ morte confligunt Etqmͣuis deillissit
ueracit̾ dictũ. quotqͦt spũ deiagunt᷑ hi filii sunt dei. si tñ spũ dei excitantur. & tanqm̃
filii proficiunt ad dm̃. ut etiam spũ suo maxime aggrauante corruptibili corpore. tanqͣ
filii hominis inquibdã humanis motib deficiant ad semetipsos. ⁊ ideo peccent: int̾ ÷
quidẽ sacis qnͣtũ dr᷑. Neq enim qr peccatũ ÷ om̃e crim̃: ĩo cͥmen ÷. etiam omne peccatũ.
Itaq scõꝵ hominũ uitam qnͣdiu in hac morte uiuit᷑. inueniri posse dicimꝰ sũ cͥmine.
Peccatũ autẽ si dixĩmꝰ qr ñ habemꝰ ait tantus apłs. nos ipsos seducimꝰ: ⁊ ũcas in nobis ñ:

Expanded text:
ecunditate justitiae, sine peccatorum remissione non agitur. Quoniam filii Dei quamdiu mortaliter vivunt, cum morte confligunt. Et quamvis de illis sit veraciter dictum, Quotquot Spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei ; sic tamen Spiritu Dei excitantur, et tanquam filii Dei proficiunt ad Deum, ut etiam spiritu suo, maxime aggravante corruptibili corpore , tanquam filii hominum quibusdam humanis motibus deficiant ad se ipsos, et ideo peccent. Interest quidem quantum: neque enim quia peccatum est omne crimen, ideo crimen est etiam omne peccatum. Itaque sanctorum hominum vitam quamdiu in hac mortali vivitur, inveniri posse dicimus sine crimine: Pecc
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in effabili adiunctus atq ꝯcretꝰ. ⁊ iõ nullũ peccatũ ⁊ ipse cõmitens: tñ ꝓpt̾ similitudinem
carnis peccati inqͣ uenãt. dictus ÷ ⁊ ipse peccatum sacͥficandus ad diluenda pegcata. Inuet̾i
quippe lege peccata uocabant᷑ sacrificia ꝓpeccatis: quod uere iste factꝰ ÷. cuiꝰ umbrȩ erant
qui ñ nouãt peccatũ. ꝓnobis pecc̾m fecit: ut nos simꝰ iusticia dei inipso. Non aie ut in
quib dam mendosis codicib legitur. isqui ñ nouãt pecc̾m. ꝓnobis pecc̾m fec̃. tanꝗͣ ꝓnob̾¬

Expanded text:
llum peccatum et ipse committens; tamen propter similitudinem carnis peccati in qua venerat , dictus est et ipse peccatum, sacrificandus ad diluenda peccata. In vetere quippe lege peccata vocabantur sacrificia pro peccatis : quod vere iste factus est cujus umbrae erant qui non noverat peccatum, pro nobis peccatum fecit, ut nos simus justitia Dei in ipso . Non ait, ut in quibusdam mendosis codicibus legitur, Is qui non noverat peccatum, pro nobis peccatum fecit; tan
Abbreviated transcription (Latin):
hoiẽn duplicem ac ñ potiꝰ duos quod futurũ fuerat sigemini nasce̾n¬
tur. resurrecturos existimemꝰ. Ita cet̾a quȩ singłi qͥ: partus uelamplꝰ
uel minus aliquid habendo. uel quadã nimia deform itate monstradi
cuntur. ad humane nature figuram resurrectione reuocab untur.
ita ut singłȩ animȩ singłastia corpora obtineant. nullis coberentib etiam quecunq co¬
caro: s inquelibet puluerẽ cinerẽ ue soluatur. i nqͦslibet halitus aurasq diffugiat
inquancunq alioꝵ corpory substantiam uel in ipsa elementa uertatur. inquoꝵ cunq
animalium aut etiam hominũ cibũ oedat carnẽq mutet᷑. illi aĩȩ humane puncto
temporis redit. que illam pͥmitꝰ ut hõ fieret. uiuẽt. crescẽt. anmauit. XCarabis¬

Expanded text:
hominem duplicem, ac non potius duos, quod futurum fuerat, si gemini nascerenhominem duplicem, ac non potius duos, quod futurum fuerat, si gemini nascerentur, resurrecturos existimemus. Ita caetera quae singuli quique partus vel amplius vel minus alicuntur: ad humanae naturae figuram resurrectione revocabuntur, ita ut singulae animae, singula sua corpora obtineant, nullis cohaerentibus etiam quaecunque con quamlibet pulverem cineremve solvatur, in quoslibet halitus aurasque diffugiat, in quamcunque aliorum corporum substantiam, vel in ipsa elementa vertatur, in quorumcunque animalium aut etiam hominum cibum cedat, carnemque mutetur, illi animae humanae puncto temporis redit, quae illam primitus, ut homo fieret, cresceret, viveret, animavit. CA
Abbreviated transcription (Latin):
ignoro : qñ incipiat homo inutero uiue. utrũ sit q̃dam uita ⁊⁊ occulta quę
nondũ motib uiuentis appareat. Nam negare uixisse puerꝑia quȩ ꝓpt̾ea men¬
bratim execant᷑ & eiciuntur exut̾is pregnantium. ne matres quoq si mor-¬
tua ibi relinquant᷑ occidant. impudentia nimia uidet᷑ Exquo autem incip¬
homo uiue̾ : ex illo utiq iam potest mori. Mortuus uero ubicunq illi mors
potuit euenire. qͦmͦ ad resurrectionẽ ñ ꝑtineat mortuorum. reꝑire ñ possũ:
eq enim & monstra que nascuntur & uiunt. qmͣlibet cito moriantur.
aut resurrectura negabuntur. aut ita resurrectura credenda sunt aeñ
potius correcta emendataq natura. Absit enĩ ut illũ bim̃brẽ qui nuꝑ
natus ÷ inoriente dequo. ⁊ fr̃es fidelissimi quod eũ uiderint retulerunt.
et scȩ memoriȩ ieronimꝰ pb̃r scriptum reliquit: absit inqmͣ ut unum

Expanded text:
ignoro, quando incipit homo in utero vivere, utrum sit quaedam vita occulta, quae ignoro, quando incipit homo in utero vivere, utrum sit quaedam vita occulta, quae nondum motibus viventis appareat; nam negare vixisse puerperia, quae propterea membratim exsecantur et ejiciuntur ex uteris praegnantium, ne matrem quoque si mortua ibi relinquantur occidant, impudentia nimia videthomo vivere, ex illo utique jam mori potest. Mortuus vero ubicunque mors illi potuit evenire, quomodo ad resurrectionem non pertineat mortuorum reperire non possum. Neque enim monstra quae nascuntur et vivunt quamlibet cito moriantur, aut resupotius correcta emendataque natura. Absit enim ut illum bimembrem, qui nuper natus est in Oriente, de quo et fratres fidelissimi quod eum viderint retulerunt, et sanctae memoriae Hieronymus presbyter scriptum reliquit: absit, inquam, ut unum
Abbreviated transcription (Latin):
omniũ quicunq nati sunt hoĩum atq uascent᷑. ⁊ mortui sunt atq mo¬
in uteris macruni.s nondũ ita ut iam possent renasci. Si enĩ resur¬
recturos eos dixĩmꝰ.: de his qui iam formati sunt tolerari potest ut¬
cumq quod dicitur. Informes uero abortuios. quis non ꝓcliuiꝰ ꝑire
arbitretur. sicut semina que ꝯcepta non fuerint : S qͥs negare audeat
⁊ si affirmare non audeat id acturam resurrectionem ut qͥcqͥd for¬
me defuit impleatur. atq ita non desit ꝑfectio que accessura erat
tempore. queniadmodum ñerunt uitia quȩ accesserant tempore.
ut neq in eo quod aptũ ⁊ congruum dies allaturi fuerant natura
fraudetur. neq in eo quod aduersum atq cont̾riũ dies aitulerant
natura turpetur. s int egretur qd ñdũ erat integrũ. sicut in stau
inter doctissimos queri ac disputari potest. qd utrũ ab hoĩe inueniri possit

Expanded text:
omnium quicumque nati sunt hominum atque nascentur, et mortui sunt atque moomnium quicumque nati sunt hominum atque nascentur, et mortui sunt atque moin uteris matrum, sed nondum ita ut jam possent renasci. Si enim resurrecturos eos dixerimus; de iis qui jam formati sunt, tolerari potest utcumque quod dicitur: informes vero abortus quis non proclivius perire arbitretur, sicut semina quae concepta non fuerint? Sed quis negare audeat, etsi affirmare non audeat, id acturam resurrectionem, ut quiquid formae defuit impleatur? Atque ita non desit perfectio, quae accessura erat tempore, quemadmodum non erunt vitia quae accesserant tempore: ut neque in eo quod aptum et congruum dies allaturi fuerant, natura fraudetur; neque in eo quod adversum atque contrarium dies attulerant, natura turpetur; sed integretur quod nondum erat integrum, sicut instaurainter doctissimos quaeri solet, et disputari potest. Quod utrum ab homine inveniri possit
Abbreviated transcription (Latin):
ao & ipsa penitentia qñ digna causa ÷ scđ̾m morem ȩgcłiȩ ut agatur. plerũq
infirmitate ñagitur: qr & pudor timorẽ displicendi. dũ plus delectat haĩ¬
um̃ existimatio qmͣ iusticia. qua se quisq humiliat penitendo. Uñ ñ solũ cum
agitur penitentia: uerũ etiam ut agatur. dĩ mĩa necessaria ÷ alioqͥn non dicẽt
apłs dequib dam: ne forte det illis ds̃ penitentiam. Et ut petrꝰ amare fleret:
p̃misit euangelista nait. ħ espexit eum dominus.LxXxu.
ui uero in ȩccłia remicti pecc̃a non credens. ꝯtempnit tantam diuini mu¬
neris largitatẽ. ⁊ in hac obstinatione m̃tis diẽ claudit extremũ: reꝰ: illo
cili. in quodam ꝓpt̾ hoc solum ꝯscripto libello enucleatissime quantũ potui
iterumq sunt mortui. s in et̾nam uitã. sicut xp̃i ipsiꝰ caro resurrexit
quemad modum possim breuit̾ disputare. ⁊iomnib qͥstionib quȩde hac
re mouere solent satiffacere: ñ inuenio. Resurrecturam tn carnem

Expanded text:
am et ipsa poenitentia quando digna causa est secundum morem Ecclesiae ut agatur, plerumque infirmitate non agitur. Quia et pudor timor est displicendi, dum plus delectat hominum aestimatio quam justitia, qua se quisque humiliat poenitendo. Unde non solum cum agitur poenitentia, verum etiam ut agatur Dei misericordia necessaria est. Alioquin non diceret Apostolus de quibusdam: Ne forte det illis Deus poenitentiam . Et ut Petrus amare fleret, praemisit evangelista et ait: Respexit eum Dominus .ui vero in Ecclesia remitti peccata non credens, contemnit tantam divini muneris largitatem, et in hac obstinatione mentis diem claudit extremum, reus est illo cili in quodam propter hoc solum conscripto libello enucleatissime, quantum potuierumque sunt mortui, sed in aeternam vitam, sicut Christi ipsius caro resurrexit, quemadmodum possim breviter disputare, et omnibus quaestionibus quae de hac re moveri assolent, satisfacere non invenio. Resurrecturam tamen carnem
Abbreviated transcription (Latin):
accessit u̾bo anima rõnał & caro. Quo cirta inqnͣtũ deus ẽ: ipse ⁊ pat̾ unu̾
sunt. Inqnͣtum autẽ hõ ẽ: pat̾ maior ẽ illo. Cum enĩ eẽt unicꝰ dĩ filiꝰ non
gr̃a s natura: ut ee̾̃t ̃ plenus gr̾a. factus ÷ ⁊ hominis filiꝰ Idem ipse utrũq
ex utroq unus xp̃c: quia cũ informa dei eẽt ñ rapinã arbitratꝰ ÷ quod
natura erat : id ÷ eẽ se equalem deo. Exinanuit autẽ se accipiens formã
serui: ñ amittens uel minuens formam dei. Acꝑhoc i minor ÷ factus ⁊ man¬
sit equalis: utrunq unus sicut dictum ÷ S aliud ꝓpt̾ u̾bũ : aliud ꝓpt̾ ho¬
minẽ. Propt̾ u̾bũ. eqͣlis patri. ꝓpt̾ hoi̾em minor. Unꝰdĩ filiꝰ: idemq homi

Expanded text:
accessit Verbo anima rationalis, et caro. Quocirca in quantum Deus est, ipse et Pater unum accessit Verbo anima rationalis, et caro. Quocirca in quantum Deus est, ipse et Pater unum sunt: in quantum autem homo est, Pater major est illo. Cum enim esset unicus Dei Filius, non gratia, sed natura, ut esset etiam plenus gratia, factus est et hominis filius, ex utroque unus Christus. Quia cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est, quod natura erat, id est, esse aequalis Deo. Exinanivit autem se, accipiens formam servi , non amittens vel minuens formam Dei. Ac per hoc et minor est factus, et mansit aequalis, utrumque unus, sicut dictum est: sed aliud propter Verbum, aliud propter hominem: propter Verbum aequalis Patri, propter hominem minor.
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ ex oꝑib legis non iustificabitur om̃is caro. id ÷ om̃is homo. Nam nichil na¬
turȩ humane in illa susceptione fas ÷ dicere desuisse. s naturȩ humanȩ ab
omni peocati nexu omnimodo libẽ: non quał deutroq sexu nascit᷑. ꝑ concu¬
piscentiam carnis cum obligatione delicti. cuiꝰ reatꝰ ꝑ regenerationem di¬
luitur. s qualem deuirgine nascioportebat quẽ fides matris ñ libido ꝯce¬
perat Quo siuel nascente corrũ ꝑetur eiꝰ integritas. ñ iã ille de uirgine nas¬
ceretur: eumq falso quod absit natũ de uirgine maria tota ꝯfiteretur acłia
que imitans eius matrẽ cotidie parit m̃bra eiꝰ ⁊ uirgo ÷ Lege si placet deuir¬
ginitate scẽ mari ȩ meas literas. ad illustrem uirum quem cum honore¬
est dħ e homo: Deus ante omnia  scła : homo in nr̃o scło. Deus. quia
dei uerbum : deus enim erat uerbũ. Homo autem: quia inunitate ꝑsone

Expanded text:
Quoniam ex operibus Legis non justificabitur omnis caro , id est omnis homo. Nam nihil naQuoniam ex operibus Legis non justificabitur omnis caro , id est omnis homo. Nam nihil naturae humanae in illa susceptione fas est dicere defuisse; sed naturae ab omni peccati nexu omni modo liberae: non qualis de utroque sexu nascitur per concupiscentiam carnis cum obligatione delicti, cujus reatus regeneratione diluitur; sed qualem de virgine nasci oportebat, quem fides matris, non libido conceperat: quo si vel nascente corrumperetur ejus integritas, non jam ille de virgine nasceretur; eumque falso, quod absit, natum de virgine Maria tota confiteretur Ecclesia; quae imitans ejus matrem quotidie parit membra ejus, et virgo est. Lege, si placet, de virginitate sanctae Mariae meas litteras ad illustrem virum, quem cum honoreest et homo. Deus ante omnia saecula, homo in nostro saeculo; Deus, quia Dei Verbum: Deus enim erat Verbum. Homo autem, quia in unitatem personae
Abbreviated transcription (Latin):
erimꝰ abira ꝑ ipsum Cum autem ds irasci dr̃. ñ eiꝰ significat᷑ ꝑturbatio. quał ẽ inani¬
mo irascentis hominis: s ex bumanis motib tnͣslato uocabulo. uindicta eiꝰ que
non nisi uista est ire nom̃ accepit. Quod ergo ꝑmediatorem reconciliam dõ. ⁊ accipi¬
mus spm̃ som̃. ut ex inimicis effioiamur filii. qͦtqͦt enim spũ dĩ agunt᷑ hi filii
Nequo mediatore longum est ut quanta dignum ẽ tanta dicantur: qmͣuis abho
mine dici digne ñ possint. Qͥs enim hoc solum ꝯgruentib explicet u̾bis. quod uer¬
bum caro factum est ⁊ habitauit in nobis. ut crederemꝰ indĩ patris oĩpotentis
unicum filiũ. natũ despu sco. ⁊ uirgine maria : Ita quippe u̾bũ caro factũ ẽ: a
diuinitate carne suscepta. ñ incarnem diuinitate nuitata. Carne̾ porro ħ ho¬
minẽ debemus acciꝑe. a parte totum significante locutione. sic̃ dictum est

Expanded text:
erimus ab ira per ipsum . Cum autem Deus irasci dicitur, non ejus significatur perturbatio, qualis est in anierimus ab ira per ipsum . Cum autem Deus irasci dicitur, non ejus significatur perturbatio, qualis est in animo irascentis hominis; sed ex humanis motibus translato vocabulo, vindicta ejus, quae non nisi justa est, irae nomen accepit. Quod ergo per mediatorem reconciliamur Deo, et accipimus Spiritum sanctum, ut ex inimicis efficiamur filii: Quotquot enim Spiritu Dei aguntur, hi filii nmine dici digne non possint. Qbum caro factum est ut habitaret in nobis: ut credamus Dei Patris omnipotentis unicum Filium, natum de Spiritu sancto et Virgine Maria? Ita quippe Verbum caro factum est, a divinitate carne suscepta, non in carnem divinitate mutata. Carnem porro hic hominem debemus accipere, a parte totum significante locutione: sicut dictum est,
Abbreviated transcription (Latin):
Dequa ira scriptum ẽ. Qm̃ om̃s dies nr̃i defecerunt: ⁊ in ira tua defeciniꝰ.
dnni nr̃i sic̃ aranea meditabunt᷑. Deqͣira dic̃ etiam iob. Homonatus de iiu¬
liere. breuis uite. ⁊ plenus ire. dequa ira dicte ꝙ domims iħc. Qui credit¬
infilio: habet uitam etnã. Qui autem non credit infilio. non habet
nos aliquando natura filii ire: sicut ⁊ ceti. In hac ira cum essenit horui¬
nes per originale peccatum. tanto gͣuius ⁊ ꝑniciosius. quanto maio¬
ra uel plura insuꝑ addidant: neccessarius erat mecdiator hoo ⁊
reconoiliator qui hanc iram sacrificii singłaris cuiꝰ erant umbre omnia sacrificia
legis ⁊ ꝓpħaꝵ oblatione placaret. Unde dicit apłs Si enim cũ inimici essemꝰ. recon¬
ciliatisumꝰ dõ ꝑ mortem filii eiꝰ: multomagis reconciliati nc̃ insanguine eiꝰ saliu

Expanded text:
De qua ira scriptum est: Quoniam omnes dies nostri defecerunt, et in ira tua defecimus; De qua ira scriptum est: Quoniam omnes dies nostri defecerunt, et in ira tua defecimus; anni nostri sicut aranea meditabuntur . Deliere, brevis vitae et plenus irae . De qua ira dicit Dominus Jesus Cin filio habet uitam, qui non credit in filio non habet nos natura filii irae, sicut et caeteri . In hac ira cum essent homines per originale peccatum, tanto gravius et perniciosius, quanto majora vel plura insuper addiderant, necessarius erat mediator, hoc est reconciliator, qui hanc iram sacrificii singularis, cujus umbrae omnia sacrificia Legis et Prophetarum, oblatione placaret. Unde dicit Apostolus: Si enim cum inimici essemus, reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus, multo magis reconciliati nunc in sanguine ejus salvi
Abbreviated transcription (Latin):
uolentis hominiᷤ s miserentis ÷ dĩ. quia id uoluntas hominis sola ñ implet:
dĩ sola ñ implet: Porro si nullus dice̾ xp̃ianꝰ audebit ñ miserentis ÷ dĩ s uo¬
lentis: hominis. ne apło aꝑtissime contradicat: restatͥ  ꝓpt̾ta recte dictum
intelligatur ñ uolentis neq currentis s miserentis est dei. ut totũ detur dõ.
qui hominis uoluntatẽ bonam. ⁊ p̃parat adiuuandam. ⁊ adiuuat p̃paratam.
Precedit enim bona uoluntas hominis multadei dona: s ñ omĩa. Que autem
ñ p̾cedit ipsa : in eis ÷ ⁊ ipsa. Nam utrũq legitur in scĩs eloquiis: ⁊ miscd̾ia¬
tem sub sequitur ne frustra uelit. Cur enĩ ad monemur orare ꝓ uumus
admonemur petẽ ut accipiamꝰ. nͥ ut ab illo fiat qd uolumꝰ aquo factum est
nnos. O ramus gͦ ꝓnobis. ut misericordia eius subsequatur nos xxxiI I.
enebatur itaq uista dãnatione genus humanũ : & om̃s erant ire filii

Expanded text:
volentis hominis, sed miserentis est Dei, quia id voluntas hominis sola non implet,icordia Dei sola non implet? Porro si nullus dicere Christianus audebit, Non miserentis Dei, sed volentis est hominis, ne Apostolo apertissime contradicat, restat ut propterea recte dictum intelligatur: Non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei, ut totum detur Deo, qui hominis voluntatem bonam et praeparat adjuvandam et adjuvat praeparatam. Praecedit enim bona voluntas hominis multa Dei dona, sed non omnia; quae autem non praecedit ipsa, in eis est et ipsa. Nam utrumque legitur in sanctis eloquiis: Et miseri volentem subsequitur ne frustra velit. Cur enim admonemur orare pro inimadmonemur petere ut accipiamus, nisi ut ab illo fiat quod volumus, a quo factum est et nos: oramus autem pro nobis, ut misericordia ejus subsequatur nos.enebatur itaque justa damnatione genus humanum, et omnes erant irae filii.
Abbreviated transcription (Latin):
merito nobis placet castitas quid offendit᷑ uĩtas. ut ꝓpt̾ alienam utilitatẽ. illa ñ uio¬
letur adulta̾ndo. ⁊ uioletur ista mentiendo : Plurimũ quidẽ ad bonũ ꝓfecisse
homines. qui ñ uisi ꝓsalute hominis menciunt᷑. ñẽ negandũ. S in eory taliꝓ
fectu. mĩto laudat᷑ uel etiam tẽporalit̾ remunerat᷑ beniuolentia: non fallatia:
riꝑe in hao mortalitate ñ desinit : etiamipsi coheredes.xp̃i dicunt. dimitte nobis de

Expanded text:
merito nobis placet castitas, quid offendit veritas, ut propter alienam utilitatem illa non viomerito nobis placet castitas, quid offendit veritas, ut propter alienam utilitatem illa non violetur adulterando, et violetur ista mentiendo? Plurimum quidem ad bonum profecisse homines, qui non nisi pro salute hominis mentiuntur, non est negandum: sed in eorum tali profectu merito laudatur, vel etiam temporaliter remuneratur benevolentia, non fallacia, pere in hac mortalitate non desinit, etiam ipsi cohaeredes Christi dicunt, Dimitte nobis de
Abbreviated transcription (Latin):
quando scit ipse qd̵ uerum sit. s etiam siquando errat ⁊ fallitur sic̃ homo. hoc debet
loqui qd̾ animo gerit. siue illud uerũ sit. siue putetur ⁊ nonsit. Omnis autẽ qui m̃titur:
contra id quod animo sentit loquit᷑. uoluntate fallendi. Et utiq u̾ba ꝓpt̾ea insticuta
suas ꝓferat. Uerbis gͦ utiad fallatiam nonad qd sunt instituta : peccatũ ÷ Nec ideo ul¬
lum mendaciũ putandũ ÷ ñ eẽ peccatũ: quia possumꝰ aliquando aliciui ꝓdeẽ men-¬
tiendo Possumꝰ enĩ ⁊ furando aliqnͣdo ꝓdẽe̾. sipauꝑ cui palam datur. sentit cõmodũ.
⁊ diuescui elam tollit᷑ ñ sentit incõmodũ: nec iõ tale furtũ quisqmͣ dixi̾t ũ ẽẽ pece̾m
Possumꝰ ⁊ adult̾ando ꝓdee̾ : sialiqua nͥ ad hoc ei ꝯsenciatur appareat amando moritu¬
ra. ⁊ siuixĩt penitendo purganda. Nec io̾ peocatũ negabit᷑. tale adulteriũ Siautẽ

Expanded text:
quando scit ipse quod verum sit, sed etiam si quando errat et fallitur sicut homo, hoc debet quando scit ipse quod verum sit, sed etiam si quando errat et fallitur sicut homo, hoc debet loqui quod animo gerit; sive illud verum sit, sive putetur et non sit. Omnis autem qui mentitur, contra id quod animo sentit loquitur voluntate fallendi. Et utique verba propterea suas perferat. Verbis ergo uti ad fallaciam, non ad quod instituta sunt, peccatum est. Nec ideo ullum mendacium putandum est non esse peccatum, quia possumus aliquando alicui prodesse mentiendo. Possumus enim et furando, si pauper cui palam datur, sentit commodum, et dives cui clam tollitur, non sentit incommodum: nec ideo tale furtum quisquam dixerit non esse peccatum. Possumus et adulterando, si aliqua, nisi ad hoc ei consentiatur, appareat amando moritura, et si vixerit, poenitendo purganda: nec ideo peccatum negabitur tale adulterium. Si autem