comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in ierłm:⁊ ñ fiebat usq ad annũ scđ̃m darii
regis ꝑsarũ. Uñ colligit᷑ qi toto qͥdẽ tpr̃e cyri
oꝑi cepto. qͣmius segniꝰ iusto instabant. Illo aũ
mortuo ñ ꝯsiliis p̃us impediti: s aꝑta st̃ ĩpugna¬
tione ab oꝑando repulsi. Non enĩ audebant
hostes uiuente adhuc cyro qͥ opꝰ illd̃ fieri iusserat.
aꝑte ħ luctando. ꝗͣuis occulte suggerendo.ł cos¬
siliando edictis illiꝰ ꝯt̾ire. In ꝓmptu ẽ aũ allego¬
ricꝰ sensus: qr eccłiã hereticiꝰ. ꝓ ũ tpr̃is oportuni¬
tas adrisierit. nc̃ consiliis malignoꝵ dogmatũ.¬
ñc acerbiore gladioꝵ pugna insecunt᷑: &
aliqñ &̃̾ suffragio gentilũ pͥncipũ. eã uexare
ñ metuunt. Impediunt enĩ manꝰ ppłi iudȩ.
cũ eccłiam cũ m̃bris suis infirmiorib ab oꝑib
piȩ ꝓfessionis retardant. Destruere nitunt᷑
ꝯsiliũ oꝑandi: cũ &̃ annos eoꝵ ab intentione
ipã bone actionis reuocare satagunt. Accusan
arrianȩ ꝑfidiȩ luce clarius in notuit.

Expanded text:
ad annum secundum Darii regis Persarum . Unde colligitur, quia toto quidem tempore Cyri operi coepto, quamvis segnius justo, instabant; illo autem mortuo, non consiliis pravis impediti, sed aperta sunt impugnatione ab operando repulsi. Non enim audebant hostes, vivente adhuc Cyro, qui opus illud jusserat fieri, aperte obluctando, quamvis occulte suggerendo vel consiliando, edictis illius contraire. In promptu est autem allegoricus sensus: quia Ecclesiam haeretici, prout temporis opportunitas artiserit, nunc consiliis malignorum dogmatum, nunc acerbiore gladiorum pugna insequuntur, et aliquando etiam suffragio gentilium principum eam vexare non metuunt. Impediunt enim manus populi Judae, cum Ecclesiam in membris suis infirmioribus ab operibus piae professionis retardant. Destruere nituntur consilium operandi, cum etiam animos eorum ab intentione ipsa bonae actionis revocare satagunt. Accusant Arianae perfidiae luce clarius innotuit.
Abbreviated transcription (Latin):
allegoriȩ: qr rex ꝓfanꝰ antiqꝰ uidelice. ad u̾sariꝰ.
libentissime fauas uotis eoꝵ qͥ eccliã ꝑsecunt᷑: &
eã edificari ꝓhibent. Habitant aũ hostes ihero
ta fidĩ ⁊ ueritatis illa ratione possuit custodire.
qͥ iuisione uere pacis obstinata m̃te ꝓbaut᷑ ꝯtra¬
ire. s qr ipĩ custodiã penes se uirtutũ manere
iactant: qñ adu̾sus menia pacis ꝑheresim pug

Expanded text:
 antiquus videlicet adversarius, libentissime favet votis eorum qui Ecclesiam persequuntur, et eam aedificari prohibent. Habitant autem hostes Hierta fidei et veritatis ulla ratione possint custodire, qui visioni verae pacis obstinata mente probantur contraire, sed quia ipsi custodiam penes se virtutum manere jactant, quando adversus moenia
Abbreviated transcription (Latin):
cũ suauitate rethorice. cũ uerfuttia dialectice
artis instituunt. Qͥ &̃ lesiones regis ꝑsici uidere
nefas ducunt: cũ sufferre nequeunt si qͥ regnũ
diaboli pia fide uł actione ĩpugnare conant᷑.
Timent bella concitari in ȩccłia: ne aꝓpugnato¬
rib illiꝰ. hereses⁊ fallatiȩ ipsoꝵ una cũ gentiliũ
dogmatib debellent᷑: duce nimirũ illo qͥ ait.
qͥ adu̾sariossternat: & ignẽ caritatis: qͦ suoꝵ corda
accendens. oĩa cont̾riȩ secte arma ⁊ scuta cõbu¬
rat. Nuntiamꝰ nos regi. qm̃ si ciuitas illa edifica¬
sitia ẽ: qͥmento riuũ scĩ baptisinatis infinuat:
te orientia totũ orbẽ irrigant: infigurã numi¬
uatore inspirati. consona uoce cunctis gentib
lauachrũ salutis p̃dicant: uł qr eufrates frugi
illi sac̃m̃to quo orb̾ saluat ⁊ scĩficatꝰ. fructũ ani¬
marũ tricenũ sexagenũ. ⁊ centenũ. dõ gignere

Expanded text:
cum suavitate rhetoricae, cum versutia dialecticae cum suavitate rhetoricae, cum versutia dialecticae artis instituunt. Qui etiam laesiones regis perfici videre nefas ducunt, cum sufferre nequeunt, si qui regnum diaboli pia fide vel actione impugnare conantur, et timent bella concitari in Ecclesia, ne a propugnatoribus illius haereses et fallaciae ipsorum una cum gentilium dogmatibus debellentur, duquo adversarios sternat; et ignem charitatis, quo suorum corda accendens, omnia contrariae sectae arma et scuta comburat. Nuntiamus nos regi, quoniam si civitas illa aedificaSyria est. Qui merito rivum sancti baptismatis insinuat, te orientia totum orbem irrigant; in figuram nimino Salvatore inspirati, consona voce gentibus cunctis lavacrum salutis praedicant; vel quia Euphrates frugifilli sacramento, quo orbis ablutus et sanctificatus, fructum animarum tricenum, sexagenum, et centenum Deo gignere
Abbreviated transcription (Latin):
illiꝰ. ħ ẽ electoꝵ ppłi: ult̾ malignis sp̃ib peccando
ñdabunt. Qͥnimmo pͥncipibꝰ potestatis aeris nꝰ.
edificatio pietatis nocebit: dũ cotidie ꝑ lauachrũ
regen̾ationis regno diaboli auferunt᷑ plures ex
his qͥ inseruitiũ regni illiꝰ obreatũ pͥmȩ tͣnsgres¬
iã iustũ uectigal debite seruitutis tͥbuunt. an¬
nuosq reoditꝰ pͥmitiarũ ac decimarũ suarũ. qͥ
ꝑ inchoationẽ ac ꝑfectionẽ bonoꝵ oꝑm fiuio:
illi a qͦ acceꝑunt largitori donoꝵ.⁊ bñ uiuendo
⁊ grãs agendo refert̃. Nos gͦ memores salis qd̃
inpalatio comedimꝰ. & qr lesiones regis uidẽ ne
fas ducimꝰ. ac misimꝰ ⁊ n̾tiamꝰ regi: ui recenseas
in libͥs historiarũ patrũ tuoꝵ: ⁊ inuenies scͥptũ
in cõm̃tariis. & scies qm̃ urbs illa urbs rebellis ẽ.
⁊ nocens regib ⁊ puintiis: .s. bella ꝯcitant᷑ inea
ex dieb antiqͥs. Sal in palatio comedunt sama
ritani: cũ heretici sapori imundane philosoplnȩ.

Expanded text:
 est electorum populi, ultra malignis spiritibus peccando non dabunt. Quinimo principibus potestatis aeris hujus, aedificatio pietatis nocebit, dum quotidie per lavacrum regenerationis regno diaboli auferuntur plures ex his, qui in servitium regni illius ob reatum primae transgresjam justum vectigal debitae servitutis tribuunt, annuosque redditus primitiarum ac decimarum suarum, quae per inchoationem ac perfectionem bonorum operum fiunt, illi a quo acceperunt largitori donorum, et bene vivendo, et gratias agendo referunt. Nos ergo memores salis quod in palatio comedimus. etc. Sal in ecenseas in libris historiarum patrum tuorum, et invenies scriptum in commentariis: et scies quoniam urbs illa, urbs rebellis est, et nocens regibus et provinciis, et bella concitantur in ea ex diebus antiquis: ritani, cum haeretici sapore mundanae philosophiae,
Abbreviated transcription (Latin):
ni seminis a qͦ apłs paulꝰ cognom̃ accepit. ut
doctͥne occulte int̾serant. Sic fec̾e qͥdã in ni¬
ceno concilio: qͥ fͤecte fidi int̾ catholicos pa¬
tres ñ catholica m̃te subscͥpserunt: ũ qͦ fide¬
lib familiariꝰ eẽnt admixti: eo recipiende
ꝑfidiȩ arrianȩ liberiꝰ locũ struerent. Sic pela-¬
giꝰ in ꝯcilio palestino. heresim suã ꝗͣ grãm dĩ
acerrime ĩpugnabat. ꝯfessione ⁊ scͥpto. ñ ⁊ aĩo

Expanded text:
s Paulus cognomen accepit, ut doctrinae occultae interserant. Sic fecere quidam in Nicaeno concilio, qui recte fidei inter catholicos Patres non catholica mente subscripserunt; ut quo fidelibus familiarius essent admixti, eo recipiendae perfidiae Arianae liberius locum struerent. Sic Pelagius in concilio Palaestino haeresim suam, qua gratiam Dei acerrime impugnabat, confessione et scripto non
Abbreviated transcription (Latin):
si hãc uerã ẽẽ ac iustã diuinitatis culturã in¬
tellig̾e possint.De qͥb audiens a senibꝰ iude¬
oꝵ cũ ratiorẽ sue edificationis reddent: nos
sumꝰ serui dĩ cęli ⁊ t̾rȩ.⁊ edificamꝰ templũ qd̃
erat extructũ añ hos annos multos: qdq rex
isrł magnꝰ edificauerat. ⁊ exstruxerat. Postꝗͣ
aũ ad uacundiã ꝓuocauer̾ patresnrĩ dm̃
cȩli: & tͣdidit eos in manu nabuchodonosor

Expanded text:
si hanc veram esse ac justam divinitatis culturam insi hanc veram esse ac justam divinitatis culturam intelligere possint. Denique audiens a senibus Judaeorum, cum rationem suae aedificationis redderent: Nos sumus servi Dei coeli et terrae, et aedificamus templum, quod erat exstructum ante hos annos multos, quodque rex Israel magnus aedificaverat, et exstruxerat. Postquam autem ad iracundiam provocaverunt patres nostri Deum coeli, tradidit eos in manus Nabuchodonosor
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑboꝵ: qm̃ de monte ĩpio pat̾nȩ tͣditionis
excidi. atq in edificationẽ domꝰ dĩ meruere
ociꝰ bunc adeẽ desid̾ant. Illa gͦ epła insidiosis:
ħ amicalib ẽ scͥpta litt̾is. Et merito. qr illa
ẽ a duce regionis qͥ erat tͣnsflum̃. ħ ẽ inferio¬
ris syriȩ ac fenicis. ⁊ a sotiis eiꝰ qͥ nullas ꝯtͣ iu¬
deos inimicitias habuere domesticas: s tm̃
regis a qͦ potestatẽ ducatꝰ acceꝑunt. uolunta¬
tẽ scire ⁊ exeqͥ curabant. Uñ recte samarite
qͥ pͥmã sc̾bentes epłam. animos regis adu̾sus
structores tẽpli accendert̃. hereticis cõꝑant᷑:
qͥ eccłiã sepe in tm̃ feda peste cõmacłant: u
̃ gentilib exõsã reddant: eoꝵq furorẽ ad¬
u̾sus illã excitent. Porro dux iste syriȩ qͥ regẽ
de oꝑe domꝰ dni ñ accusando instigat. s con¬
sulendo int̾rogat: eoꝵ recte imaginẽ expri¬
mit. qͥ ad huc in gentilitate positi. fidẽ ⁊ oꝑa
mirant᷑ eccłiȩ : nec se credituros abnegant.

Expanded text:
quoniam de monte impio paternae traditionis excidi, atque in aedificationem domus Domini meruere ocius hunc ad se desiderant. Illa ergo epistola insidiosis, haec amicalibus est scripta litteris; et merito, quia illa em missa est a duce regionis, qui erat trans flumen, hoc est inferioris Syriae ac Phoenicis, et a sociis ejus, qui nullas contra Judaeos inimicitias habuere domesticas, sed tantum regis, a quo potestatem ducatus acceperunt, voluntatem scire et exsequi curabant. Unde recte Samaritae, qui primam scribentes epistolam, animos regis adversus structores templi accenderunt, haereticis comparantur, qui Ecclesiam saepe in tantum foeda peste commaculant, ut etiam gentilibus exosam reddant, eorumque furorem adversus illam excitent. Porro dux iste Syriae, qui regem de opere domus Dei non accusando instigat, sed consulendo interrogat, eorum recte imaginem exprimit, qui adhuc in gentilitate positi, fidem et opera mirantur Ecclesiae; nec se credituros abnegant,
Abbreviated transcription (Latin):
qr qͦs captiuitatis.xͣ. tͥbub rex assyrioꝵ de
diu̾sis gentiũ ppłis in ciuitates eoꝵ ⁊ t̾ras tͣns¬
tulit. Qͥ pͦmodũ accepta dĩ lege.⁊ hãc ex par¬
te seruabant: ⁊ nichilominꝰ eisdẽ qͥb antea
simulachris seruiebant. Hi gͦ qr ueros dĩ cul¬
tores abhominabant᷑. polliciti st̃ eis auxiliũ

Expanded text:
rum de diversis gentium populis in civitates eorum et terras transtulit. Qui postmodum accepta Dei lege, et hanc ex parte servabant, et nihilominus eisdem quibus antea simulacris serviebant. Hi ergo, quia veros Dei cultores abominabantur, polliciti sunt eis auxilium
Abbreviated transcription (Latin):
errorẽ seminandi facultatẽ amutere. Ecce
inqͥunt nos ĩmolauimꝰ uictimas. ex diebꝰ assorad¬
dan regis assur qͥ addux̃ nos huc. Immola̾tis
uictimas s ĩmundas: qr ñ ren̾ciastis idoliᷤ. Qe
enĩ participatio iticiȩ cũ iniqͥtate: aut q̃ socie¬
tas luci ad tenebras: ᷤ Quȩ aũ ꝯuentio xͥ ad be¬

Expanded text:
acultatem amitteret. Ecce inquiunt, nos immolavimus victimas ex diebus Assorhaddan regis Assur, qui adduxit nos huc. Immolastis victimas, sed immundas; quia non renuntiastis idolis. Quae enim participatio justitiae cum iniquitate? aut quae societas lucis ad tenebras? quae aut
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpt᷑a testat᷑. suo loco exponet᷑. Magna aũ to¬
ciꝰ ppłi illiꝰ deuotio. ⁊ nob̃ qͦ sollert̾ unitanda os¬
tendit᷑. Cum ñ solũ maiores natu ⁊ orobabel ui¬
delic& ⁊ iosuȩ ⁊ reliqͥ sac̾dotes ac leuite: s ⁊ õs
qͥ uen̾ant de captiuitate in ierłm a maiore usq
ad minorẽ. statuert̃ leuitas qͥ urgerent opꝰ dnĩ.
Gaudebant nãq se de captiuitate babilonia iero¬
soliã fuise reu̾sos. ⁊ qͣntũ suꝑbȩ ciuitatis ido¬
la ac flagitia q̃ euaserant horrebant: tm̃ sac̾te
uide̾ cupiebant. Qͣutũ fana idoloꝵ qͥb diutiꝰ it̾¬
fuerant abhominabant᷑: tm̃ tẽplũ sui ꝯditoris

Expanded text:
scriptura testatur, suo loco exponitur. Magna autem totius populi illius devotio, et nobis quoque solerter imitanda ostenditur, cum non solum majores natu, Zorobabel videlicet et Josue, et reliqui sacerdotes ac Levitae, sed qui venerant de captivitate in Jerusalem a majore usque ad minorem, statuerunt Levitas, qui urgerent opus Domini. Gaudebant namque se de captivitate Babylonica Hierosolymam fuisse reversos; et quantum superbae civitatis idola ac flagitia quae evaserant, horrebant, tantum sacrvidere cupiebant. Quantum fana idolorum, quibus diutius interfuerant, abominabantur; tantum templum s
Abbreviated transcription (Latin):
nitione atq obseruantia legis dĩ uelut politꝰ
extit̾at: alt̾o qͥ idolatͥe mancipatꝰ. nulla sp̃aliũ
architectoꝵ industria. nullo pietatis cultu.
deformitatẽ aggrestis ac t̾renȩ m̃tis exuerat
Qd̃q sequit᷑ in eadẽ epła :⁊ ligna ponunt᷑ in pa¬
rietib. ligna q̃ ad munim̃tũ uł ornatũ erant

Expanded text:
ervantia legis Dei velut politus exstiterat; altero, qui idololatriae mancipatus, nulla spiritualium architectorum industria, nullo pietatis cultu deformitatem agrestis ac terrenae mentis exuerat. Quodque sequitur in eadem epistola: Et ligna ponuntur in parietibus. Ligna quae ad monimentum vel ornatum erant
Abbreviated transcription (Latin):
lit̃ expͥmunt. Qi hostes sunt iudȩ. ħ ẽ confessio¬
nis ⁊ laudis: ꝗͣ eccl̃ia dño in p̾senti ꝑ fidẽ rectã
⁊ oꝑa fide digna offert. Hostes qͦ sunt benia¬
minꝰ. filii dext̾e: dũ eos qͥ se audiunt. a sorte seg̃¬
gant ppłi fidelis: qͥ addext̾am udicis infut᷑o bñ¬
dictionẽ ẽ ⁊ regnũ ꝑceptur et̾nũ. Tales gͦ dñt
ad zorobabel ⁊ pͥncipes patrũ: edificemꝰ uob̾cũ.

Expanded text:
Qui hostes sunt Judae, hoc est confessionis et laudis, quam Ecclesia Domino in praesenti per fidem rectam et opera fide digna offert. Hostes quoque Benjamin, hoc est filii dexterae, dum eos qui se audiunt, a sorte segregant populi fidelis, qui ad dexteram Judicis in futuro benedictionem est et regnum percepturus aeternum. Tales ergo dicunt ad Zorobabel et principes patrum, Aedificemus vobiscum,
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ ⁊ tab̾nacłm de tabulis ⁊ cortinis cõpositũ
demonstͣuit. Cem̃tarii uͦ st̃ indomo diũ idẽ
scĩ p̾dicatores. qͥ dũ eos qͦs bonis oꝑib instruurs.
copula caritatis ad inuicẽ nectunt: qͣsi qͣdra¬
tos politosq lapides ne ordinẽ suȩ cõpositionis
deserant. cem̃ti infusione conungunt. dicen¬
tes. Estote prudentes.⁊ uigilate in oronibꝰ. Añ¬

Expanded text:
dem et tabernaculum de tabulis et cortinis compositum dem et tabernaculum de tabulis et cortinis compositum demonstravit . Caementarii vero sunt in domo Domini iidem sancti praedicatores, qui dum eos quos bonis operibus instituunt copula charitatis ad invicem nectunt, quasi quadratos politosque lapides, ne ordinem suae compositionis deserant, caementi infusione conjungunt, dicentes: Estote prudentes et vigilantes in orationibus, an
Abbreviated transcription (Latin):
ne fuisse factitatũ. p̃ter qd̃ ibi salomon regali
potentia ab amico hẏrã absq ullo labore q̃ꝙ
uoluit accipiebat: hic aũ exules pꝰ multa an¬
noꝵ curricła patͥã repedantes. qr potentiã
regni ñ habuere: cuncta p̃tio q̃ opꝰ desid̾atũ
poscebat. obtinebant. Spãli aũ sensu latomi
st̃ in ꝯstructione domꝰ dĩ: qͥ corda. ꝓximoꝵ
docendo uł increpando insticuunt. Eͦs dũ
firmo gͣdu uit̾ participes eiꝰdẽ grẽ ꝯsist̾e do¬
cent: qͣsi qͣdrando circũpositis lapidib aptar.
Qͦ c̃q enĩ u̾teris qͣdratũ: stabit. E electoꝵ menᷤ
dũ int̾ uniu̾sa mundi siue adu̾sa seu ꝓsꝑa
ꝑmanserit ĩmota. qͣsi qͣdratã sͥ in eẽ figurã
uirtutis in uicte demonstrat. In qͣ significatio¬
ne. ꝙ̃ archa noe de lignis qͣdratis facta eẽ des¬
cͥbit᷑. Nã eandẽ eccłiã ꝗͣ tẽplũ de lapide factũ
significat: ꝙ̃ de lignis cõpactũ figurauit: ean¬

Expanded text:
ne fuisse factitatum. Propter quod sibi Salomon regali ne fuisse factitatum. Propter quod sibi Salomon regali potentia, ab amico rege Hiram, absque nullo labore quaeque voluit accipiebat. Hic autem exsules post multa annorum curricula patriam repedantes, quia potentiam regni non habuere, cuncta pretio quae opus desideratum poscebat, obtinebant. Spirituali autem sensu latomi sunt in constructione domus Dei, qui corda proximorum docendo, vel increpando instituunt; quos dum firmo gradu inter participes ejusdem gratiae consistere docent, quasi quadrando circumpositis lapidibus aptant. Quocunque enim verteris quadratum, stabit. Et electorum mens dum inter universa mundi, sive adversaimmota, quasi quadratam sibi inesse figuram virtutis invictae demonstrant. In qua significatione etiam arca Noe de lignis quadratis facta esse describitur . Nam eamdem Ecclesiam, quam templum de lapide factum significat, etiam arca de lignis compacta figuravit. Eam
Abbreviated transcription (Latin):
rent᷑ õs ꝓseliti de t̾ra isrł: ⁊ ꝯstituit ex his la¬
tomos ad cedendos lapides. Cem̃tarii sunt qͥ
cem̃ta ad ꝯglutinandos lapides ex gipso uł cal¬
ce faciunt. Uñ alia tͣnslatio ꝓ latomis ⁊ ce¬
m̃tariis cesores lapidũ ⁊ fabros ht̃. Notanda
gͣspp̃li sollertia: qͥ in nullo suis opibꝰ parcentes.
ex his q̃ sͥ necessaria erant. ⁊ ex qͥb ipĩ uiue¬
bant. uł mat̾ias ad edificationẽ tẽpli emebar.
uł oꝑarios conducebant. Ioͬpe aũ ẽ ciuitas
palestine maritima: xl. fere. m. passuũ ab ie¬
rosolimis distans. Porro sydon ⁊ tyrꝰ urbes fu¬
ere fenicis nobilissimȩ. libanũ montẽ hñtes in
uicino. uñ illoꝵ auxilia cõꝑantes filii tnsinigͣ¬
tionis. rogauer̾ sͥ ligna cedrina de libano cȩdr:
⁊ ħ ratib ꝑ mare in ioppen usq deferri: uñ rur
sũ ꝑt̾rã possent iherosolimã ad opꝰ tẽpli ꝑferri.
Qd̃ eodẽ ordine constat inpͥma tẽpli constructio¬

Expanded text:
rentur omnes proselyti de terra Israel, constituit ex his latomos ad caedendos lapides . Caementarii sunt, qui caementa ad conglutinandos lapides ex gypso vel calce faciunt. Unde alia translatio pro latomis et caementariis, caesores lapidum et fabros habet. Notanda ergo pia populi solertia, quia in nullo suis opibus parcentes, ex his quae sibi necessaria erant, et ex quibus ipsi vivebant, vel materias ad aedificationem templi emebant, vel operarios conducebant. Joppe autem est civitas Palaestinae maritima, XL fere millibus passuum ab Hierosolymis distans. Porro Sidon et Tyrus urbes fuere Phoenicis nobilissimae, Libanum montem habentes in vicino. Unde illorum auxilia comparantes filii transmigrationis, rogaverunt sibi ligna cedrina de Libano caedi, et haec ratibus per mare in Joppen usque deferrterram possent Hierosolymam ad opus templi perferri, quod eodem ordine constat in prima templi constructio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmunis ppłi tociꝰ deuotio. ꝓsuo qͥsq modulo
edific&. Hotandũq ⁊ crebriꝰ rememorandũ.
qntũ boni ppło malũ captiuitatis ꝯtulerit: de
q̃eruti tanta õs intentione ꝗͣta ñꝗͣ antea. cę¬
lestib obseqͥis oꝑam dare ꝓbant᷑. S ⁊ hodie
multis qͥ in pace ȩccłiȩ negligent̃ uixerant. su¬
bito errasse. ⁊ inflagitia aliq̃ cecidisse ꝓfuit:
dũ p̾casũ penitendo erecti. uigilantiꝰ dnõ ser¬
uire ceꝑint: q qͥ pigri ac desides in innocentia
sare uidebant᷑: ꝑ accidentẽ sͥ ruinã ãmoniti.
sunt sollertiꝰ erga sui custodiã. ꝯtͣ os̃ antiqͥ hos¬
tis insidias accincti: ita u qͥ nec ꝓpͥam uitã cu¬

Expanded text:
 suo quisque modulo aedificet. Notandumque, et crebrius rememorandum, quantum boni populo malum captivitatis contulerit; de qua eruti tanta omnes intentione, quanta nunquam antea coelestibus obsequiis operam dare probantur. Sed et hodie multis qui in pace Ecclesiae negligenter vixerant, subito errasse, et in flagitia aliqua cecidisse profuit, dum post casum poenitendo erecti, vigilantius Domino servire coeperunt; et qui pigri ad desides in innocentia stare videbantur, per accidentem sibi ruinam admoniti sunt solertius erga sui custodiam contra omnes antiqui hostis insidias accingi; ita ut qui nec propriam vitam cu
Abbreviated transcription (Latin):
cõmiserint: ⁊ ñ semꝑ in auctoris sui uoluntate
ꝑstitert̃. E. xultant ipĩ de sua salute:qr ꝑ pe¬
nitenciã a morte animȩ surrexert̾: lugent
se umꝗͣ peccando uitã animȩ ꝑdidisse. Letan¬
tur ⁊ neophiti grã redẽptoris se ẽẽ collectos:
dolent se cũ toto gen̾e humano in pͥmo paren¬
te ꝑisse. & qͣsi corrupto ab hostib tẽplo dĩ. sta¬
tu uidelice ⁊ corꝑis ⁊ aĩe ĩmortalis: in babilo¬
nẽ id ẽ confusionẽ p̃sentis exilii se fuisse tͣnsini¬
gͣtos. Uerũ qr crescentib bonoꝵ ꝓfectib. cresc̃¬

Expanded text:
ris sui voluntate perstiterint. Exsultant ipsi de sua salute qui per poenitentiam a morte animae surrexerunt; lugent se unquam peccando vitam animae perdidisse. Laetantur et neophyti gratia sui Redemptoris se esse collectos; dolent se cum toto genere humano in primo parente perisse, et quasi corrupto ab hostibus templo Dei, statu videlicet corporis et animae immortalis, in Babylonem, id est, confusionem praesentis exsilii se fuisse transmigratos. Verum quia, crescentibus bono
Abbreviated transcription (Latin):
mus dĩ ꝑ grãm scĩ sp̃c ⁊ incipit ⁊ ꝑficit᷑: oĩs res¬
pectu ⁊ iutentione future qͥetis & ĩmortalita¬
tis ꝑagit᷑: recte structores tẽpli a.uiͦ. m̃se obla¬
tis deo holocaustis. sũptꝰ ad edificandũ p̃ꝑare in¬
opꝰ ipm agg̃diunt᷑. Neq aliꝰ oĩno in p̃ꝑatione
tanti oꝑis reꝑit᷑ numerꝰ ꝗͣ ille qͥ uł grã scĩ spc

Expanded text:
i respectu et intentione futurae quietis et immortalitatis peragitur; recte scrutatores templi a septimo mense oblatis Deo holocaustis, sumptus ad aedificandum praeparare inopus ipsum aggrediuntur. Neque alius omnino in praeparatione tanti
Abbreviated transcription (Latin):
adedificandũ domũ dni mat̾ias p̃parent: cũ
p̃dicatorib ueritatis. diuinitꝰ uirtutũ copia
ꝯfert᷑: qͥb adiuti ad corrigenda p̃uoꝵ corda.
ad ꝑceptionẽ suꝑnoꝵ bonoꝵ aptanda sufficiars.
Deferunt uͦ ligna excisa in mare. ñ in illo de
fidẽ uocatis. tẽptacionss mundi sͥ occursuras.
s fide suꝑandas p̃n̾tiant: ita u pͥmo siue uitio¬
rũ seu pͥuoꝵ hom̃ feri sint fluctꝰ tolerandi: &
sic ad pulcherrima uirtutũ mȩnia portũq
ueniendũ ẽ. Possumꝰ ⁊ ita intellig̾e ligna ad
edificiũ templi futura ꝑ mare ad ioppen defer

Expanded text:
dum domum Domini materias prepararent, cum praedicatoribus veritatis divinitus virtutum copia confertur, quibus adjuti ad corrigenda pravorum corda, ac perceptioni supernorum bonorum aptanda sufficiant. Deferunt vero ligna excisa in mare, non in illo demfidem vocatis, tentationes mundi sibi occursuras, sed fide superandas pronuntiant, ita ut primo sive vitiorum, seu pravorum hominum, feri sint fluctus tolerandi, et sic ad pulcherrima virtutum moenia portumque perveniendum. Possumus et ita intelligere, ligna ad aedificium templi futura per mare ad Joppen deferr
Abbreviated transcription (Latin):
cisis. ut timore hostiũ longe lateq disꝑsis. uł
certe eoꝵdẽ hostiũ miseratione in patͥa relic¬
tis: nc̃ int̾ hostes multiplicati. ad .l. ferme
⁊eqͣli õs seruitio addicti. tͣnsmig̃ti sunt: nc̃
ñ solũ lib̾ati.s ⁊ auro ⁊ argento. uestib seruiᷤ.
substantia. ⁊ ium̾tis locupletati reu̾tuntur.

Expanded text:
re hostium longe lateque dispersis, vel certe eorumdem hostium miseratione in patria relictis, nunc inter hostes multiplicati, ad quinquaginaequali omnis servitio addicti transmigrati sunt, nunc non solum liberati, sed et auro et argento, vestibus, servis, substantia, et jumentis l
Abbreviated transcription (Latin):
dein ꝯsiliũ recte intentionis eoꝵ ꝯsiliis neꝗͣ dissi¬
pare tẽptabant. Nec adhuc tũ eos ex toto ab
oꝑe domꝰ dĩ ret̾here ualebant: pͥusꝗͣ regali au¬
xilio fulti. feritate illis publica obsisterent. Qoꝵ
notanda in accusando fraudulentia. qd̃ eos qͥ¬
indomũ dĩ edificabant. ciuitatẽ ꝯt̃ regnũ ꝑsa¬
rũ edificare q̃rebant᷑. & p̃cipiente rege ne ciui¬
tas edificatet᷑. ipĩ mox accepta regaliũ litt̾arũ
auctoritate. ne tẽplũ edificaret᷑ noxia uirtute
restiterunt: cũ neq ip̃i aliqͥd de constructione
tẽpli. s tm̃mꝰ ciuitatis accusassent: neq aliud

Expanded text:
deinde consilium recte intentionis eorum consiliis nequam dissipare tentabant, nec adhuc tamen eos ex toto ab opere domus Domini retrahere valebant, priusquam regali auxilio fulti, auctoritate illis publica obsisterent. Quorum notanda in accusando fraudulentia, quod eos qui domum Dei aedificabant, civitatem contra regnum Persarum aedificare querebantur; et praecipiente rege ne civitas aedificaretur, ipsi mox accepta regalium litterarum auctoritate, ne templum aedificaretur, noxia virtute restiterunt; cum neque ipsi aliquid de constructione templi, sed tantummodo civitatis accusassent, neque rex aliud
Abbreviated transcription (Latin):
in ocłis eoꝵ: flebant uoce magna: &. multi uo
tẽplũ pꝰ fundatũ. ⁊ ħ tẽplũ corã ocłis suis: par¬
tim fletꝰ. partĩ gaudii uoces emittebant. Gau¬
dii qͥdẽ: qr tẽplũ dnĩ qd̃ destructũ fuerat iã
restaurari cepisse. Fletꝰ uͦ: qr dolebant cernen¬
tes qͣntũ pauꝑies cepti illiꝰ tp̃ris. a magnificen¬
tissima qͦndã salomonis potentia qͣpͥ templũ
fundatũ ẽ distare. Letabant᷑ multũ: qr solu¬
ti a captiuitate. tẽplũ reedificandi facultatẽ
acceꝑant. S flebant uoce magna: qr pͥ tẽplũ
ob sua scelera nouerant ẽẽ dirutũ: cꝰ nec mag¬
nitudiuẽ ipĩ nec decorẽ ullatenꝰ eqͥꝑare uale¬
bant. Nam qr ꝓpb̃a dicebat. magna erit gła
tudinẽ uł ornatũ domᷤ. s ad rẽ istã ꝑtin&: qr
maioris miracłi. & euidentioris erat diuine
opulentissimꝰ nullũ oĩmodis hñs adu̾sarium.
ĩmo potentissimũ ac ditissimũ tẏri regẽ hñs
adutorem: ħ cũ artificib doctissimis ꝓ ut

Expanded text:
tibus templum prius fundatum, et hoc templum coram oculis suis, partim fletus, partim gaudii voces emittebant. Gaudii quidem, quia templum Domini, quod destructum fuerat, jam restaurari coepisset. Fletus vero, quia dolebant, cernentes quantum paries coeptus illius temporis a magnificentissima quondam Salomonis potentia, qua prius templum fundatum est, distaret. Laetabantur multum, quia soluti a captivitate, templum reaedificandi facultatem acceperant. Sed flebant voce magna, quia prius templum ob sua scelera noverant esse dirutum, cujus nec magnitudinem ipsi, nec decorem ullatenus aequiparare valebant Nam quia propheta dicebat: Magna erit glortudinem vel ornatum domus, sed ad rem ipsam pertinet; quia majoris miraculi, et evidentioris erat divinaeopulentissimus, nullum omnino habens adversarium, imo potentissimum ac ditissimum Tyri regem habens adjutorem, hoc cum artificibus doctissimis, prout
Abbreviated transcription (Latin):
hꝰ ꝑfectione fidĩ ⁊ gen̾alit̾ oĩs ȩccłia ꝑbaptisma
a morte suscitat᷑ peccatoꝵ: & cũ pꝰ baptisma
denuo mortẽ peccĩ incurrimꝰ: ꝑ eandẽ necesse
ẽ fidẽ penitendo reuiuscamꝰ: ac ꝑ recontilia¬
cionẽ sac̾dotũ. eccłiȩ rurs fideliũ cetuir eodao᷑.

Expanded text:
hujus perfectione fidei, et generaliter omnis Ecclesia per baptisma a morte suscitatur peccatorum; et cum post baptisma denuo mortem peccati incurrimus, per eamdem necesse est fidem poenitendo reviviscamus, ac per reconciliationem s
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ neophitoꝵ piss actib suo ꝯditori deseruiuis.
E. ħ in mutue dulcedine caritatis. Cymbala nãq
q̃ se inuicẽ tangunt ut resonent aptissime oꝑa
caritatis expͥmunt: qͥb alterutrũ sescĩ ad lau¬
dem sui excitant auctoris. Laudant &̃ illũ ꝑ
manũ dd̾ regis isrł: cũ ipsiꝰ diũ ⁊ saluatoris ea
ꝗ ꝑ carnẽ gessit oꝑa diligent̾̃ ꝯsid̾are: & inqͣn

Expanded text:
tionem neophytarum piis actibus suo Conditori deserviunt, et hoc in mutuae dulcedine charitatis. Cymbala namque, quae se invicem tangunt ut resonent, aptissime opera charitatis exprimunt, quibus alterutrum se sancti ad laudem sui excitant auctoris. Laudant etiam illum per manum David regis Israel, cum ipsius Domini et Salvatoris ea quae per carnem gessit opera diligen
Abbreviated transcription (Latin):
sr̃ altare. qͣsi &̃ tẽplo constructo ꝑfectiora dõ
obtulit holocausta: qr nimirũ singłi actꝰ siue
gressus pie deuotionis uelut ordines st̃ lapidũ
politoꝵ: qͥb nrõ in corde dilectã dõ domum
habitacionẽq constriumꝰ. Qͦmͦ aũ filii tͣnsmi¬
gͣtionis pꝰ altare constructũ. pꝰ oblata dõ holo¬
causta. ad edificandũ tẽplũ ꝑuen̾int:subse

Expanded text:
super altare, quasi etiam templo constructo, perfectiora Deo super altare, quasi etiam templo constructo, perfectiora Deo obtulit holocausta; quia nimirum singuli actus sive gressus piae devotionis, velut ordines sunt lapidum politorum, quibus nostro in corde dilectam Deo domum habitationemque construimus. Quomodo autem filii transmigrationis post altare constructum, post oblata Deo holoc
Abbreviated transcription (Latin):
nis. ñ nullas alias uictimas uł sacͥficia ꝗͣ holo¬
causta. ħ ẽ totas incensas oblationes dõ obtu¬
lisse reꝑunt᷑: qr totũ se necesse ẽ bñ uiuendo.
⁊ a licitis s̃ continendo suo creatori mancipq:
qͥsq male uiuentes cupit ab illicitis actibꝰ do¬
cendo cõpesc̾e: ũ ⁊ m̾ito bone actionis suꝑnũ
copiosiꝰ inp̃cando obtineat auxiliũ: & exẽplo
eiꝰdem boni oꝑis. suos auditores ad ea q̃ docet
dõ. ⁊ sinecdũ tẽplũ edificant. hi qͥ nuꝑ ad dñm
conu̾si. mox fide eiꝰ agnita tanto indiligen¬
do illũ toto ex corde in ardescunt: ũ iã int̃
ꝑfectos annum̾ari ualeant. &̃ si necdũ bona
q̃ cupiunt oꝑandi ac ꝑficiendi tempꝰ siue fa¬
cultatẽ accipiant. Huiꝰmodi holocaustũ beatꝰ
ꝑfectꝰ iam fide extitit. ⁊ pͥusꝗͣ oꝑa fidĩ exeq̃re¬
tur. dicente scͥpt᷑a. c̾didit abrahã dõ. ⁊ repu
plenitudinẽ addidit. offerens ysaac filiũ suũ

Expanded text:
nis, non ullas alias victimas, vel sacrificia, quam holocausta, hoc est totas incensas oblationes, Deo obtulisse reperiuntur: quia totum se, necesse est, bene vivendo, et a licitis etiam continendo, suo Creatori mancipet, quisque male vivens cupit ab illicitis actibus docendo compescere, ut et merito bonae actionis supernum copiosius in praedicando obtineat auxilium, et exemplo ejusdem boni operis suos auditores ad ea quae docet Deo, sed necdum templum aedificant hi qui nuper ad Dominum conversi, mox fide ejus agnita, tanto diligendo illum toto ex corde inardescunt, ut jam inter perfectos adnumerari valeant, etiamsi necdum bona quae cupiunt, operandi ac perficiendi tempus sive facultatem accipiant. Hujusmodi holocaustum beatusperfectus jam fide exstitit et priusquam opera fidei exsequeretur, dicente Scriptura: Credidit Abraham Deo, plenitudinem addidit, offerens Isaac filium suum
Abbreviated transcription (Latin):
noii anatũ nouũ mutua dilectione umplere. as
lanticũ nouũ suꝑne laudis inedificationie domꝰ
oui ualeant resonare. De c̃ uidelicas m̃sis obser¬
uatione. adñs ita imistice p̃cepit. Mense . uiĩ. pͥma
die in̾sis: erit uob̾ salb̾m memoriale clangentib
tubis. ⁊ uocabit᷑ scm̃. Omẽ opꝰ seruile ñ facietis¬
ieo : & offeretis holocaustũ dño. S alb̃m qͥppe me¬
mariale. id ẽ reqͥes erit pͥma m̃sis hꝰ die:cũ meus
accensa diuinit᷑ a tpr̃alibꝰ sese illecebris abstinu¬
ert:  in contẽplanda dĩ uoluntate contendit.
C langunt tubis sacdotes: cũ fideles eã qͣm ceꝑunt
Nagntiã int̾nȩ suauitatis. &̃ ꝓximis p̃dicare
satagunt. Omẽ op seruile ñ sit intali salb̾o. cũ
ab oĩ delectacione ⁊ contagione peccati qͣntũ
inhac uita pot̾ mens plena dõ se ĩmunẽ serua

Expanded text:
andatum novum mutuae dilectionis implere, et canticum novum supernae laudis in aedificatione domus Domini valeant resonare. De cujus videlicet mensis observatione Dominus ita mystice praecepit: Mense septimo, prima die mensis erit vobis sabbatum memoriale, clangentibus tubis, et vocabitur sanctum; omne opofferetis holocaustum Domino . Sabbatum quippe memoriale, id est, requies erit prima mensis hujus die, cum mens accensa divinitus, a temporalibus sese illecebris abstinuerit, et in contemplanda Dei voluntate contenderit. Clangunt tubis sacerdotes, cum fideles eam quam coeperint flagrantiam internae suavitatis, etiam proximis praedicare satagunt. Omne opus servile non fit in tali sabbato, cum ab omni delectatione et contagio peccati, quantum in hac vita
Abbreviated transcription (Latin):
hñtes qd̾ ẽ uincł̃m ꝑfectionis. S ⁊ fidonii tyruiq
qͥ cedebant ligna cedrina de libano ad structu¬
rã tẽpli. eosdẽ scõs p̃dicatores figurate deũtiant:
curi sermonis di de statu pͥsce ꝯu̾sationis deici¬
unt: ũ salubrit᷑ ꝓstratos. & uelut ab humore
corruptiuo ingeniti sens excoctos. ab oĩ uitioꝵ
tortitudine corrigant: atq in ornatũ siue mu¬
inspiratione corda suꝑboꝵ humiliant᷑: u his qͦ
correctis scẽ eccłiȩ numerꝰ ꝑficiat᷑. Uñ bñ sido¬
nii uenatores. tyrii coangustati int̾p̃tant᷑. Ue¬

Expanded text:
habete, quod est vinculum perfectionis . Sed et Sidonii Tyriique, qui caedebant ligna cedrina de Libano ad structuram templi, eosdem sanctos praedicatores figurate denuntiant,curi sermonis Dei de statu priscae conversationis dejiciunt, ut salubriter prostratos, et velut ab humore corruptivo ingeniti sensus excoctos, ab omni vitiorum tortitudine corrigant, atque in ornatum sive muinspiratione corda superborum humiliantur, ut, his quoque correctis, sanctae Ecclesiae numerus perficiatur. Unde bene Sidonii venatores, Ty
Abbreviated transcription (Latin):
dũ rite custodientes. ꝓpło magistros ueritatis a
qͥb erudiat᷑ regłarit̃ ordinant: & ipẽ ppłs datos
sͥ magistros nea docendo cessent. diligent̾ audi¬
endo ac dictis eoꝵ obteꝑando ꝯpellunt. S heu
mul ⁊ minores ledit: hos a p̃dicando u̾bũ. illos¬

Expanded text:
dum rite custodientes, populo magistros veritatis, a quibus erudiatur, regulariter ordinant, et ipse populus datos sibi magistros, ne a dicendo cessent, diligenter audiendo, ac dictis eorum obtemperando compellunt. Sed heu, simul et minores laed
Abbreviated transcription (Latin):
opa necessaria p̃ꝑauerint: uiuͦ. aũ incipiente
m̃se. oꝑi optato iã instare cẽꝑuit. Sex enĩ erãt
mñses anm pͥmi ⁊ septimi seqͣntis. qd inmagno
utiq mistĩo gestũ: qͥsq doctꝰ facillime inueniet.
Septẽ qͥppe ad salbm ꝑtinent: inqͦ die dñs uł con¬

Expanded text:
ncipiente mense operi optato jam instare coeperint. Sex enim erant menses anni primi, et septimus sequentis; quod in magno utique mysterio gestum quisque doctus facillime inveniet. Septem quippe ad sabbatum pertinent, in quo die Dominus vel con
Abbreviated transcription (Latin):
bel cũ frib sius altare edificasse: att apͥmo die
eiꝰdẽ mensis. uii. holocaustũ dñõ obtulisse refe¬
runt᷑. Uñ colligit᷑ ħ altare multũ citato oꝑe de
lapiddib impolitis cõpositũ ẽẽ: u ñ sic̃ olim de lig¬
no fabrefactũ. atq ereis ẽẽ sãminis cooꝑtũ. Neq
enĩ alit̃. tã ⁊ si płima fabricantiũ turba instan¬
te. potuit una eadẽq die qͣ ceptũ ẽ ꝑfici. atq ad
offerentdũ in eo bolocaustũ p̃ꝑari. Nam ⁊ in lib̾
machabeoꝵ de lapidib factũ ꝓbat᷑. uͥ ab ethni¬

Expanded text:
ificasse, atque a primo die ejusdem mensis septimi holocaustem Domino obtulisse referuntur. Unde colligitur, hoc altare multum citato opere de lapidibus impolitis compositum, et non sicut olim de ligno fabrefactum, atque aereis esse laminis coopertum. Neque enim aliter, tametsi plurima fabricantium turba instante, potuit una eademque die, qua coeptum est perfici atque ad offerendum in eo holocaustum praeparari. Nam et in libro Machabaeo
Abbreviated transcription (Latin):
ne. sic oĩmodis necesse ẽ ũ qͥsqͥs alios doc̃e decrẽ¬
uerit. pꝰ se ipm̃ doceat: qͥ ꝓximos ad timorem
uł amorem dĩ instituere intendit. pͥmo se ꝙp¬
sũ instantiꝰdõ seruiendo. dignũ doctoris offitio
reddat: ne audiat ab apło. qͥ gͦ doces aliũ. de¬

Expanded text:
est, ut quisquis alios docere decreverit, prius seipsum doceat; qui proximus ad timorem vel amorem Dei instituere intendit, primo seipsum instantius Deo serviendo dignum doctoris officio reddat, ne audiat ab Apostolo: Qui ergo doces alium, te
Abbreviated transcription (Latin):
semel huic mundo ꝑfecte abreu̾̃tiauerit. opor¬
tet u totũ se obseqͥo diuine uoluntatis qd̾ holocau¬
stũ designare diximꝰ. iugit̾ impendat. Eẜ s fa¬
ciat tam in incboatione cͦq bone actionis. ꝗ̃ in
earũ q̃ dñs p̃cepit deuota executione uirtutũ:
nec ñ ⁊ ineis qͥb pia mens exceptis gen̾alibꝰ mã¬

Expanded text:
semel huic mundo perfecte abrenuntiaverit, oportet ut totum se obsequio divinae voluntatis, quod holocaustum designare diximus, jugiter impendant; et hoc faciat tam inchoatione cujusque bonae actionis, quam in earum quas Dominus praecepit devota exsecutione virtutum, nec n
Abbreviated transcription (Latin):
a pͥmo die m̃sis .uiiͫ. ceꝑunt offerre holocaustũ
dño: qr nimirũ ab ipõ exordio diuine inspira¬
tionis. necesse ẽ humana ꝯscientia ĩmutet᷑: ac
neglectis infimis delectacionib. inea q̃ dnĩ sunt
sola cogitanda atq agenda in ardescat. Anñ¬
a die pͥmo m̃sis septimi. ħ ẽ a pͥma illustͣcione
grẽ cȩlestis offerebant holocausta uirtutũ dñs.
qͥ suꝑueniente in igneis linguis spũ scõ. mox ue¬
lut ab eo qd̃ fuerant ĩmutati. nouis iã in inti¬
mi amoris facib ardere: &. õĩũ lingiuis gentiũ.
magnalia dĩ p̃dicare ceꝑunt: Atq a dõ st̃
holocausto dediti. ĩmo ipĩ holocaustũ facti:
ũ faciliꝰ occidi ab eis qͥ ꝯtͣria sapiebant. ꝗͣ asua
intencione possent reuocari. Uñ m̃ito idem
ñsis .uii. aput hebreos nouus anuꝰ uocat᷑: suo¬

Expanded text:
a primo die mensis septimi coeperunt offerre holocaustum Domino, quia nimirum ab ipso exordio divinae inspirationis, necesse est humana conscientia immutetur, ac neglectis infimis delectationibus, in ea quae Domini sunt, sola cogitanda inardescat. A die primo mensis septimi, hoc est a prima illustratione gratiae coelestis, offerebant holocausta virtutum Domino, qui superveniente in igneis linguis Spiritu sancto, mox velut ab eo quod fuerant immutati, novis jam intimi amoris facibus ardere, et omnium linguis gentium magnalia Dei praedicare coeperunt; atque adeo sunt hoc holocausto dediti, imo ipsi holocaustum factum, ut facilius occidi ab eis, qui contraria sapiebant, quam a sua intentione possent revocari. Unde merito idem mensis septimus apud Hebraeos novus annus vocat
Abbreviated transcription (Latin):
Holocaustũ iuge dic̃ qd̃ mane offerebat᷑ ⁊ uesꝑe:
kalendas aũ uocat initia m̃siũ. idẽ ortũ lune
nascentis: a qͦ semꝑ hebrei m̃ses incipiebant:
ut pote nullos m̾ses exceptis lunarib habenteᷤ.
Uñ ꝓkalendis g̃ci meliꝰ noemenias. ħ ẽ noui lu¬
nia nuncupant. Si aũ menses ꝑꝑ dies .xxx. qͥbꝰ¬
implent᷑. plenitudinẽ designant oꝑm lucis.
qñ in fide sc̃ȩ tͥnitatis decalogi p̾cepta ꝑficimꝰ᷑:
qͥd exordia mensiũ in qͥb luna ũ denuo nob̾ lu¬
cere queat. nuꝑ a sole dr̃ accendi: nͥ initia de¬
signant uniꝰcuiꝰq bone oꝑationis : q̃ donante
grã conditoris nrĩ qͣsi solis iusticiȩ p̾sentia ꝑci¬

Expanded text:
Holocaustum juge dicit, quod mane offerebatur et vespere. Kalendas autem vocat initia mensium, id est, ortum lunae nascentis; a quo semper Hebraei menses incipiebant, ut pote nullos menses, exceptis lunaribus, habentes. Unde pro Kalendis Graeci melius neomenias, hoc est novilunia, nuncupant. Si autem mense, propter dies implentur, plenitudinem designant operum lucis, quando in fide sanctae Trinitatis decalogi praecepta perficimus; quid exordia mensium in quibus luna, ut denuo nobis lucere queat, nuper a sole dicitur accendi, nisi initia designat uniuscujusque bonae operationis, quae donante gratia Conditoris nostri, quasi Solis justitiae praesentia
Abbreviated transcription (Latin):
tanta grã bñficii m̃te excedẽt. Uenientes gͦ
qͥ de babilone ascendert̃ in ierłm cũ eẽnt mag¬
no amore deuotionis ad facienda oĩa diui man¬
tes. Quȩ nos oĩa pari deuotione sp̃alit̾ ag̾e cos¬
uenit. Egressi enĩ sumꝰ ⁊ nos ꝑsanguinẽ agni
de egiptia seruitute. ũ ueniremꝰ ad t̾rã reꝓmis¬

Expanded text:
nientes ergo qui de Babylone ascenderant in Jerusalem, cum essent magna devotione ad facienda omnia Domini mantes. Quae nos omnia pari devotione spiritualiter agere convenit. Egressi enim sumus et nos per sanguinem agni de Aegyptia servitute, ut veniremus ad terram repromis
Abbreviated transcription (Latin):
mis descbit᷑. tota m̃te hc̃ mundũ uelut extͣne¬
um arentẽq deserere: acfixa intentione. ad
in marcescibilia ꝑadisi gaudia ꝓꝑare. Et hoc
debemꝰ: & opꝰ diei in die suo holocaustũ uideli¬
co. ħ ẽ oblationẽ totũ incensũ. in his q̃ ad diu¬
nũ seruitiũ ꝓpͥe ꝑtinent: ũ st̃ orationes ⁊ ieui¬
nia. Opꝰ uͦ diei in die fuo. in illis q̃ ad obseqͥũ fr̃¬
ne dilectionis attinent: uͥ ẽ esurienti panẽ. po¬
tum sicienti. algenti uestẽ. hospitiũ ꝑegrino.
infirmo uisitacionẽ. sepulturã mortuo. erran¬
ti doctͥnã. dolentisolatiũ ministͣre. Et bñ cũ
dic̾et eos holocaustũ dieb singłis scđm p̃cep¬
tũ legis ⁊ opꝰ diei in die suo fac̾e. uit̾ posuit ꝑ
ordinẽ: qr nimirũ qͥcꝗd in obseͥis siue diuini
seu fr̃ni amoris mordinate gerit᷑: meritũ
nuabat: cũ int̾ p̾dicandũ scenofactoriȩ arti
uacabat. Faciebat scenomata .i. tabernacła.
ii se ip̃m incolã ẽẽ mundi ac ꝑegritũ docer&:

Expanded text:
mis describitur, tota mente hunc mundum velut extraneum urgentemque deserere, ac fixa intentione ad immarcescibilia paradisi gaudia properare; et hoc debemus et opus diei in die suo; holocaustum videlicet, hoc est oblationem totam incensam, in his quae ad divinum servitium proprie pertinent, ut sunt orationes et jejunia. Opus vero diei in die suo, in illis quae ad obsequium fraternae dilectionis attinent; ut est esurienti panem, potum sitienti, algenti vestem, hospitium peregrino, infirmo visitationem, sepulturam mortuo, erranti doctrinam, dolenti solatium ministrare. Et bene cum diceret eos holocaustum diebus singulis secundum praeceptum legis, et opus diei in die suo facere, interposuit, Per ordinem; quia nimirum quidquid in obsequiis sive divini seu fraterni amoris inordinate geritur, meritum nuabat, cum inter praedicandum scenofactoriae arti vacabat . Faciebat enim scenomata, id est, tabernacula, ut et seipsum incolam esse mundi, ac peregrinum doceret,
Abbreviated transcription (Latin):
U espe holoc austũ facimꝰ. cũ ꝓ reqͥe sempit̾na qͣm
in illo pꝰbona oꝑa accepturos sꝑamꝰ. incessabili
studio flag̃mꝰ. Pot̾ ⁊ iuxta litt̾am recte accipi
mane nos ⁊ uesꝑe holocaustũ dnõ offerre: cũ
ita diuine maiestatis obtutib plac̾e oĩ tpr̃e
curamꝰ. u dilucło surgentes ũ pͥus ad agenda

Expanded text:
Vespere holocaustum facimus, cum pro requie sempiterna, quam nos in illo post bona opera accepturos speramus, incessabili studio flagramus. Potest et juxta litteram recte accipi, mane nos et vespere holocaustum Domino offerre, cum ita divinae majestatis obtutibus placere omni tempore curamus, ut diluculo surgentes, non prius ad agenda
Abbreviated transcription (Latin):
rũ suscipiens. patͥ cõmendat: sic &̃. luc̾na
pot̾ ũ inconuenient̾ appellari: qr intesta
assũptȩ humanitatis. lum̃ imposuit ȩt̾nȩ
diuinitatis. Subponunt᷑ aũ bases altari. sub¬
ponit᷑ luc̾ne candelabrũ: cũ fideles qͥq sua
corda siue corꝑa ad exerrendũ oꝑando qd̃
credunt. humili intentione submittunt.
Bñ aũ cũ dic̾et᷑ collocasse eos altare suꝑ bases
suas: adiunctũ ẽ. Det̾rentib eos ꝑ circuitũ
ppłis t̾rarũ: qr conceptis fideliũ dõ uotis. mex¬

Expanded text:
rum suscipiens Patri commendat; sic etiam lucerna potest non inconvenienter appellari, quia in testa assumptae humanitatis lumen imposuit aeternae divinitatis. Supponuntur autem bases altari, supponitur lucernae candelabrum, cum fideles quique sua corda sive corpora ad exercendum operando quod credunt, humili intentione submittunt. Bene autem, cum diceretur collocasse eos altare super bases suas, adjunctum est, deterrentibus eos per circuitum populis terrarum; quia cum incoeptis fidelium Deo
Abbreviated transcription (Latin):
frondib ac ramis ligni pulcherruni: & eg̃dien¬
tes de domib siuis. man̾e inisdẽ tab̾nacłis .uii.
dieb. cotidie decreta diuine legis serutantes:
⁊ holocausta dño offerentes inigne. H aũ totũ
sac̾e sunt iussi. in memoriã tpr̾is qͦ eg̃ssi qͦndã
de egipto. intab̾nacłis morabant᷑ in solitudine:
p̃dicante legẽ moyse. ⁊ crebriꝰ diuina ÷ appa

Expanded text:
frondibus ac ramis ligni pulcherrimi, et egredientes de domibus suis, manere in iisdem tabernaculis septem diebus, quotidie decreta divinae legis scrutantes, et holocausta Domino offerentes in igne. Hoc autem totum facere sunt jussi in memoriam temporis, quo egressi quondam de Aegypto, in tabernaculis morabantur in solitudine, praedicante legem Moys
Abbreviated transcription (Latin):
muni deuotione cęlestiũ. onꝰ portant sacm̃¬
toꝵ. Alioqͥn qͥsq minꝰ instructis. ⁊ necdũ ui¬
tia pͥstina deserere curantib fidĩ sacm̃ta
cõmitit: qͣsi altare dnuĩ int̾ra sine basibꝰ po¬
nit: qr t̾renis ad huc m̃tib q̃sunt celestia
tͣdit. Congruit aũ huic loco: qd̃ in eugłio
dñs ait. Neq accendunt lucernã ⁊ pont̾
eã sub modio. s sr̃.c: u luceat oĩb qͥ in .d. st̾.

Expanded text:
muni devotione coelestium onus portant sacramentorum. Alioquin quisque minus instructis, et necdum vitia pristina deserere curantibus, fidei sacramenta committit, quasi altare Domini in terram sine basibus ponit, quia terrenis adhuc mentibus quae sunt coelestia tradit. Congruit autem huic loco quod in Evangelio Dominus ait: Neque accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio, sed super
Abbreviated transcription (Latin):
herentes. domũ eiꝰ cũ illo edificant: cũ corda
fideliũ u̾bis ⁊ exẽplis siuis ipõ auxiliante ꝯfir¬
mant. E bñ fr̃s iosue sac̾dotes appellat. cunc
exibent m̃bra sua hostiã uiuentẽ. cũ spm̃ su
um contͥtũ dõ sacͥficium reddunt: recte ⁊ ipĩ
cũ merito fr̾nitatis. ⁊ sac̾dotii nomine censen¬
tur. Magne aũ ꝓuisione religionis. filii tͣns¬
mig̃tionis pͥmo õiũ altare dĩ edificauer̾: ut
qr templũ dĩ nec dũ erat fundatũ: haberent
tñ uͥ holocaustomata ⁊ hostias offerendo. de¬
uotionẽ sue m̃tis ostendent. Qd̃ ⁊ nos hodie
nro fidẽ diu̾̃cȩ incarnationis ⁊ passionis col¬
locam᷑: cũ hanc nrĩs auditorib añ alia sus¬
cipiendã atq utimo corde radicandã tͣdi¬
mus: iuxta illud apłi qd rudib adhuc in xͦ¬

Expanded text:
t, cum corda fidelium verbis et exemplis suis, ipso auxiliante, confirmant. Et bene fratres Josue sacerdotes appellat. Cunctexhibent membra sua hostiam viventem, cum spiritum suum contritum Deo sacrificium reddunt, recte et ipsi cum merito fraternitatis et sacerdotii nomine censentur. Magna autem provisione religionis, filii transmigrationis primo omnium altare Dei aedificaverunt, ut quia templum Dei necdum erat fundatum, haberent tamen ubi holocaustomata et hostias offerendo, devotionem mentis suae ostenderent. Quod et nos hnostro fidem dominicae incarnationis et passionis collocamus, cum hanc nostris auditoribus ante alia suscipiendam, atque intimo corde radicandam tradimus, juxta illud Apostoli, quod rudibus in
Abbreviated transcription (Latin):
In qͦ uidelic& altari holocaustomata nrã. ħ ẽ
cogitaciones ⁊ oꝑa ꝑfecta offerre debemꝰ: qr
nimirũ ita solu̾mͦ uota actionũ nr̃arũ dõ
patͥ possunt ẽẽ placabilia: si sacm̃tis nr̃ĩ re¬
dẽptoris participemꝰ. si uirtute sp̃c ipsiꝰ qͣsi ig¬
ne sacͦ scĩ altaris incendim᷑. Holocaustũ nãq
totũ incensũ dr̃. Qͦ noĩe illa sacͥfitia uł hos¬
tias uocabant: ex qͥb nil inhumanos usus ce-¬
dere: s totũ dõ dari ⁊ sacͦ igne consumi p̃¬
ceptũ erat. Qͥb misticȩ illoꝵ uita fideliũ
uunt infamulatũ int̾ni arbitͥs impendt̃.
Qͥ ñ solũ uoluptates aĩȩ. siue corꝑis sui ꝓ dño
calcare: s ⁊ ipãm aĩam ꝓ illo pon̾e gaudent:
qͥ possunt dice cũ apłis. Ecce nos .r.o.⁊ .s.s.¬

Expanded text:
In quo videlicet altari holocaustomata nostra, hoc est cogitationes et opera perfecta, offerre debemus; quia nimirum ita solummodo vota actionum nostrarum Deo Patri possunt esse placabilia, si sacramentis nostri Redemptoris participemus, si virtute Spiritus ipsius quasi igne sacrosancti altaris incendimur; holocaustum namque totum incensum dicitur, quo nomine illa sacrificia vel hostias vocabant, ex quibus nil in humanos usus cedere, sed totum Deo dari, et sacro igne consumi praeceptum erat. Quibus mystice illorum vita fidelium vunt, in famulatum interni arbitri impendunt. Qui non solum voluptates animae sive corporis sui pro Domino calcare, sed et ipsam animam pro illo ponere gaudent, qui possunt dicere cum apostolis: Ecce nos reliquimus