comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
honorem contepserit. & ĩaliam uitam
transierit : duoꝵ alterum uel curiali
conditioni cum suis facultatibus subi¬
ciatur. uel si plures curiales ciuitas ha¬
beat. suie ipse uilior sit: ad officialem
conditionem tradatur id est texeoticã
lectores & cantores est. ueluti sub¬
diaconus uel diacomis nullas nupti.¬
as contrahere audeat. alioquin sacer
dotio cadat. Lector quoq si scd̾as contͣ¬
xerit nuptias: admaiorẽ gradum
ordinis eccłastici ꝓhibetur accedere.
laicus etiã si appareat uxori coniunc¬
tus esse quȩ alium maritũ habuit.
aut si non iure coniunctus sit. aut
si ipse aliã uxorem habuit: neq sub¬
diaconus. neq diaconus. neq prb̃r
fieri potest. Et si clandestinis artib
ad consecrationẽ irrepserit: honore eiꝰ
rit. aut clericis annonam ex
substantia sua dederit: non liceat ei
quos uoluerit clericos in eadem ȩccła
facere. sedsi uoluerit quosdã sibi con¬
secrari. offerat eos beatissimo patriar¬
chȩ. & ille suuderit eos dignos conse¬

Expanded text:
honorem contempserit, et in aliam vitam transierit, duorum alterum vel curiali conditioni cum suis facultatibus subjiciatur, vel si plures curiales civitas habeat, sive ipse vilior sit, ad officiatem conditionem tradatur taxeoticam. lectores et cantores est, veluti subdiaconus vel diaconus, nullas nuptias contrahere audeat, alioquin sacdotio cadat. Lector quoque, si secundas contraxerit nuptias, ad majorem gradum ordinis ecclesiastici prohibetur accedere. Laicus etiam si appareat uxori conjunctus esse quae alium maritum habuit, aut si non jure conjunctus sit, aut si ipse aliam uxorem habuit, neque subdiaconus neque diaconus neque presbyter fieri potest. Et si clandestinis artibus ad consecrationem irrepserit, honore ejus rit, aut clericis ex substantia sua annonas dederit, non liceat ei, quos voluerit, clericos in eadem ecclesia facere, sed si voluerit quosdam ibi consecrari, offerat eos beatissimo patriarchae, et ille si viderit eos dignos, conse
Abbreviated transcription (Latin):
Iraui depugna conquereris.
dubites. nolo. Utile tui tiusq
dabo confilium. Arripe manib
arma. oratio aures pulsae actoris.
quia quando pugnatur. ds̃ apercis
çelis spectat: & partem quã inspicit
iustam. ibidat palmam¬

Expanded text:
ravi de pugna conquereris: dubites nolo, utile tibi tuisque dabo consilium: arripe manibus arma; oratio aures pulset Auctoris: quia quando pugnatur, Deus apertis coelis prospectat, et partem quam inspicit justam, ibi dat palmam
Abbreviated transcription (Latin):
uł ne alius lib̾etur. sibi ipse mortẽ
inferat : ñ ꝓpt̾ istas alienorũ mo¬
tuum causas aut sceleri consentien¬
dẽ ẽ. aut uindicta peccati quȩ
non fit nocendi. s corrigendi stu¬
dio. etiã pat̾na tollenda. aut
oꝑa miscđiȩ cohibenda sunt:
hȩc cum accidunt. debemus eis
humanum dolorẽ: ñ ꝓpt̃ illa ne
accidant. recte factoꝵ repͥmimꝰ¬

Expanded text:
vel ne alius liberetur, sibi ipse mortem vel ne alius liberetur, sibi ipse mortem inferat? num propter istas alienorum motuum causas, aut sceleri consentiendum est, aut vindicta peccati quae fit non nocendi sed corrigendi studio, etiam paterna tollenda, aut opera misericordiae cohibenda sunt? Haec cum accidunt, debemus eis humanum dolorem, non propterea, illa ne accidant, recte factorum reprim
Abbreviated transcription (Latin):
liberator Itẽ. Non frustra instituta
sunt potestas regis. iis cognitoris.
ungulȩ carnificis. armaꝰ militis.
disciplina dominantis. seueritas &ẽ
boni patris Habent ista omĩa mo-
dos suos. causas. rationes. utilitates
Hȩc cum timȩrentur : & coherceren.¬
tur mali. & quieti inter malos ui
occiditur. multum distat utrum
fiat nocendi cupiditate: uł inuiste
aliquid auferendi. sicut fit abini¬
mico: sicut alatrone. an ulciscen¬
di uel obȩdiendi ordine. sic̃ aui¬
dice. sic̃ a carnifice. an euadendi
uł subueniendi necessitate: ficut
interimitur latro auiatore. hostes
amilite. & aliquando qui causa
mortis fuit potiꝰ inculpa ẽ. quam
ille qui occidit. uł si quispiam
decipiat fide uissorẽ suum. atq
ille ꝓisto supplicium legitimum
luat: nec tam̃ omĩs qui causa aliens
mortis ÷ reus ÷ uelut si quis quam
stuprum petat. seseq si ñ imꝑe¬
trauerit int̾imat: Quid si filins
timens patris pia u̾b̾a. p̃cipicio
peat. quid si alius homie libato

Expanded text:
ideo sane frustra instituta sunt potestas regis, ius gladii cognitoris, ungulae carnificis, arma militis, disciplina dominantis, seueritas etiam boni patris. hdos suos, causas, rationes, utilitates; haec cum timentur, et coercentur mali, et quieti inter malos vivocciditur, multum distat utrum fiat nocendi cupiditate, vel injuste aliquid auferendi, sicut fit ab inimico, sicut a latrone; an ulciscendi vel obediendi ordine, sicut a judice, sicut a carnifice; an evadendi vel subveniendi necessitate, sicut interimitur latro a viatore, hostis a milite. Et aliquando qui causa mortis fuit potius in culpa est quam ille qui occidit, vel ut si quispiam decipiat fideijussorem suum, atque ille pro isto supplicium legitimum luat; nec tamen omnis qui causa alienae mortis est, reus est, velut si quisquam stuprum petat, seseque, si non impetraverit, interimat. Quid, si filius timens patris pia verbera, praecipitio pereat? quid, si alius homine liberato,
Abbreviated transcription (Latin):
michi displicere significo quod inter
ditionis tuȩ clericos quidam esse
dicuntur : qui aduersariorũ combe¬
ant prauitati & uesani uasis miscđiȩ¬
misceantur: quib inuestigandis &
seueritate congrua choercendis de¬
bet diligentia tua uigilanter in¬
sistere: ita ut his quibus ꝓdesse non
potuerit correctio. non parcat ab¬
scisio. Oportet & enĩ nos euangeliti
meminisse mandati. qđ ab ipsa ueritate
p̃cipitur: ut sinos oculus. aut pes. aut
dextera scandaliz auerit manus: a con¬
page corporis auferatur. Quia melitis
fluo extra ȩccłam positis resistimus.
si abhis qui uitus sunt. in eis quos de¬
cipiunt uulneramur. Abicienda ꝓr¬
sus pestifera hȩc asacerdotali uigore
pacientia est: quȩ sibimet peccatis alioꝵ
se. Inquinta Synodo Symachi pape.

Expanded text:
mihi displicere significo, quod inter dilectionis tuae clericos quidam esse dicuntur, qui adversariorum conniveant pravitati, et vasa irae vasis misemisceantur: quibus investigandis et severitate congrua coercendis debet diligentia tua vigilanter insistere, ita ut his quibus prodesse non potuerit correctio, non parcat abscissio. Oportet enim nos evangelici meminisse mandati, quo ab ipsa Veritate praecipitur, ut si nos oculus, aut pes, aut dextera scandalizaverit manus, a compage corporis auferatur, quia melius fluo extra Ecclesiam positis resistimus, si ab his qui intus sunt, in eis quos decipiunt, vulneramur. Abjicienda prorsus pestifera haec a sacerdotali vigore patientia est, quae sibimet peccatis aliorum sae. In quinta synodo Symmachi pap
Abbreviated transcription (Latin):
fiunt nuptiȩ s ut meretrix coniuncta
Siquis lib̾tã suã uxorẽ dufere uoluerit
dotalia strumenta cum ea componat:
& habebit legitimã uxorẽ. quãuis ipse
summa dignitate p̃fulgeat & siliberi
extali conubio ꝓcreati fuerint. legiti¬
mi successores pͥatri suo succedant:¬

Expanded text:
fiunt nuptiae, sed ut meretrix coniuncta fiunt nuptiae, sed ut meretrix coniuncta Si quis libertinam suam ducere uxorem voluerit, dotalia instrumenta cum ea componat, et habebit eam legitimam uxorem, quamvis ipse summa dignitate praefulgeat, et liberi, qui ex tali coniugio procreati fuerint, legitimi successores patri suo exsistant
Abbreviated transcription (Latin):
Siquid gͦ tale contigerit. ipsam donati¬
onẽ dotis & ancillamꝰ lib̾am facit. &
nuptiȩ consistant. nulla legequantũ
monium concutiente Sin aut̃ dñs
spetialit̃ quidẽ nuptias ancillȩ suȩ
uł serui non consenserit. senciensaut̃
quod non conibuerit. forte enĩ ideo
hoc facit. ut pꝰea negotium moueat
homini libo qđ ancillã eius duxit
uxorẽ. uł ingenue mulieri qđ seruo
euis nuipta ẽ. si quid gͦ tale euenert:
specialit̃ dñs ñ consenserit. at tamen
nesciens ñ ꝓhibuerit. & nuptiȩ in¬
tegro iure consistant. & seruilis condi¬
tionis ꝑsona eripiatur ad ingeni¬
tatẽ. illo sine dubitatione aꝑto. qđ
libi qui ex huusinodi miptis ꝓcre¬
ati fuerint tã ingenui quã legit᷑imi
no suo copulata. nuptiis quidẽ eius
renuntiauerit. ad scđm aut̃ matri¬
monium migrare uoluerit. id facere
inuito patrono non potĩt Alioquin
si contra uoluntatẽ eiꝰ nupserit ÷ non

Expanded text:
si quid igitur tale contigerit, ipsa donatisi quid igitur tale contigerit, ipsa donatione dotis et ancilla libera fiat, et nuptiae consistant, nulla lege, quantum monium concutiente. Sin autem dominus specialiter quidem in nuptias ancillae suae vel servi non consenserit, sciens autem quod non cohibuerit forte enim ideo hoc facit, ut postea negotium moveat homini libero quod ejus ancillam duxit uxorem, vel ingenuae mulieri quod servo ejus nupta est, si quid ergo tale evenerit, et specialiter dominus non consenserit, attamen nesciens non prohibuerit, et nuptiae integro jure consistant, et servilis conditionis persona eripiatur, ad ingenuitatem illo sine dubio aperto, quod liberi qui ex hujusmodi nuptiis procreati fuerint, tam ingenui quam legitimi no suo copulata nuptiis quidem eius ipsa renuntiaverit, ad secundum autem matrimonium migrare voluerit, id facere inuito patrono non poterit. Alioquin si contra voluntatem eius nupserit, non
Abbreviated transcription (Latin):
tatem diligent̃ agnoscens. quȩ de
morati ꝑsõna seu reb eccłiastica re¬
quirit utilitas exequatur. & si eũ de
ȩccłȩ ancilla genitum uł alio modo
repꝑiri: cum om̃ib reb sis in massã
eccłȩ festinet reuocare. & ei prefatam
mulierem quam sibi ipse assciit in
consorcium sociare. nullatenꝰ habnturo
decȩtõ. eam relinquendi licentiaor.
iquis ꝑ errorem ancillã mulierẽ
duxerit uxorẽ. lib̾am eẽ. eã putans.
uł excontrario silib̾a mulier seruo ꝑ
errorem iuncta sit pꝰeaq ueritas repta
fuerit : dicendum est omĩno nuptias
non contitisse. Int̾ lib̾um enĩ & ancillã.
seruuin& liłam mulierẽ. miptiȩ
contrahi non possunt. Qđ si calliditate
& comuentia domini seruusuł ancilla
matrimoniũ contraxerit cum libera
ꝑsona forte enim dñs ancillam siam
ut lib̾am iuiro ingenuo coniunxit.
& dotem ꝓ ea p̾sticit: ut ꝓp̃t nuptias
donationẽ lucretur totã ul ꝓparte.

Expanded text:
tatem diligente agnoscens, quae de tatem diligente agnoscens, quae de memorati persona seu rebus ecclesiastica requirit utilitas, exsequatur; et si eum de ecclesiae ancilla genitum, vel alio modo reperire cum omnibus rebus suis in massam Ecclesiae festinet revocare; et ei praefatam mulierem, quam sibi ipse ascivit, in consortium sociare, nullatenus habituro de caetero eam relinquendi licentiam.quis per errorem ancillam mulierem duxerit uxorem, liberam eam esse putans, vel ex contrario, si libera mulier servo per errorem coniuncta sit, posteaque veritas reperta fuerit, dicendum est, omnino nuptias non constitisse. Inter liberum enim et ancillam vel servum et liberam mulierem nuptiae contrahi non possunt. Quod si calliditate vel conniventia domini servus vel ancilla matrimonium contraxerit cum libera persona  forte enim dominus ancillam suam ut liberam viro ingenuo coniunxit et dotem pro ea praestitit, ut propter nuptias donationem lucretur totam vel pro parte:
Abbreviated transcription (Latin):
massa consistens. huiusmodi querelã
suã nr̃is sensib intimauit dicens. qđ
postea quã eã marito suo defuncto
contigit uiduari : clarentius quidã
nomine ex ancilla ut ꝑhibetur eccłȩ
ꝓcreatus. diu̾sis blandiciis atq suasio¬
nib prefatȩ mulieris animos inclinan¬
do. in suo eã curasset afficere consortio.
ex qua etiã filium ꝓcreasset. nunc
aut̃ pꝰ comunctionis sue ñ paruũ tẽpꝰ
quippe iam nato & educato filio nulł
ut ꝑhibetur rationabilib causisex¬
tantib eandẽ mulierẽ deseruisse atq
ineam ꝓsiluisse contumatiã. ut ad de¬
clinandã seruitutẽ debitã curialis
sibi nom̃ audeat usurpare. qui &
primã in eccłȩ possessione genitam
ex colonis eccłȩ habuisse memoratur
uxorem. Exguiꝰ peculio quendam
agellum dr̃ hactenꝰ decinere s &
alia non pauca in suo fertur habuisse
peculio. Quaꝓpt̾ exꝑientia tua pre¬
sentis iuissionis iugore suscepto. eodẽ
detento clarentio causȩ totius ueri¬

Expanded text:
massa consistens, hujusmodi querelam suam nostris sensibus intimavit, dicens, quod posteaquam eam, marito suo defuncto, contigit viduari, Celerinus quidam nomine, ex ancilla ut perhibetur Ecclesiae procreatus, diversis blanditiis atque suasionibus praefatae mulieris animos inclinando in suo curasset afficere consortio, ex qua etiam filium procreasset. Nunc autem post conjunctionis suae non parvum tempus, quippe jam nato et educato filio, nullis ut perhibetur rationabilibus causis exstantibus, eamdem mulierem deseruisse, atque in eam prosiluisse contumaciam, ut ad declinandam servitutem debitam, curialis sibi nomen audeat usurpare; qui et primam in Ecclesiae possessione genitam ex colonis Ecclesiae habuisse memoretur uxorem, ex cujus peculio quemdam agellum dicitur hactenus detinere: sed et alia non pauca in suo fertur habuisse peculio. Quapropter experientia tua, praesentis jussionis vigore suscepto, eodem desento  Sic  Clarentio causae totius veri
Abbreviated transcription (Latin):
exillis. uł cognatis ꝓpͥis donare. quȩdĩ
sunt: quod si pauꝑes fuerint ut pauꝑib.
largiatur: s ñ sub horũ occasione quȩ
sunt eccłȩ defraudentur. Qđ si excusa¬
tionem p̃tendint: dampnũ facere.
& nichil ad ꝓfectũ agrũ ex istere.
nec sic pͥncipib qui loca ꝑ illa sunt
tribuatur ager uł locis : sed cdericis
uł agri cultorib. Qđ si calliditate
usus fuerit. & a colono uł clerico eme¬
rit pͥnceps agrũ. etiã sic irrita sit uen¬
ditio. & restituatur in ep̃ĩo uł inmo
abiciatur. epc̃ quidẽ ab epĩo. ab bas
autem amonastĩo. tãꝙͣ qui disꝑgit

Expanded text:
ex illis, vel cognatis propriis donare quae Dei ex illis, vel cognatis propriis donare quae Dei sunt. Quod si pauperes fuerint, ut pauperibus largiatur, sed non sub horum occasione quae sunt ecclesiae defraudentur. Quod si excusationem praetenderint, damnum facere, et nihil ad profectum agrum existere; nec sic principibus qui loca per illa sunt, tribuatur ager ille vel locus, sed clericis vel agricultoribus. Quod si calliditate usus fuerit, et a colono vel clerico emerit princeps agrum, etiam sic irrita sit venditio, et restituatur in episcopio vel iabjiciatur, episcopus quidem ab episcopio, abbas autem a monasterio, tanquam qui dispergit
Abbreviated transcription (Latin):
his quȩ defert epc̃ secũ. siue uim̃tũ.
siue aliquã spetiẽ expendendi qđ si
hoc egisse conuictus fuerit. soluat
quadruplum: Capitulo xi¬
ũ simus debitores om̃s sacras
regulas custodire. & eã quȩ
dicit inunaquaq eccłia eucõno¬
mos ẽẽ: modis om̃ĩb inuolabile
conseruare debemꝰ. Et si quidem
unusquisq metro politanꝰ in sua
eccłia constituerit euconomum
bene utiq ÷ sin aut̃. ex auctoritate
ꝓpͥa constantinopoleos epõs licentia
similit̾̃ & metropolitanis si ep̃is qui
sub ipsis sunt nan satagerint eucõnomos
statuere in suis ȩccłiis Idipsum autem
seruandum ẽ. etiam inmonasteriis. Cap̃xu¬
I Qiusquis epc̃ inuentus fuerit ł abbas
aliquid ꝑsonȩ conferre. irritũ sit quod
apłorũ qui dicit Om̃ium ȩccłiasticarũ
rerũ ep̃s habeat sollicitudinem. ut dis¬
penset eas tamquã dõ contẽplante:
Non licere autem fraudare ei quicqͣm

Expanded text:
his, quae defert episcopus secum, sive jumentum, his, quae defert episcopus secum, sive jumentum, sive aliquam speciem expetendi. Quod si hoc egisse conjunctus fuerit, solvat quadruplum. CAP. um simus debitores omnes sacras litteras custodire, et eam quae dicit, in unaquaque ecclesia oeconomos esse , modis omnibus inviolabilem conservare debemus. Et si quidem unusquisque metropolitanus in sua ecclesia constituerit oeconomum, bene utique: sin autem, ex auctoritatepropria Constantinopoleos episcopis licentia similiter et metropolitanis, si episcopi qui sub ipsis sunt non sategerint oeconomos statuere in suis ecclesiis. Idipsum autem servandum est etiam in monasteriis. CAP Quisquis episcopus inventus fuerit vel abbas alii personae conferre, irritum sit quod orum qui dicit: Omnium ecclesiasticarum rerum episcopus habeat sollicitudinem, ut dispenset eas tanquam Deo contemplante. Non licere autem fraudare ei quidquam
Abbreviated transcription (Latin):
uoniam quidẽ regula ẽ. quȩ dic̃
bis inanno ꝑ singulas ꝓuincias
oportere fieri ꝑconuentum ep̃orũ
regulares inquisitiones: ꝓpt̾ fatiga¬
tionem. & ut oportune habeantur
aditer agendũ hi qui congregandi
sunt. diffinierunt sexte sy nodi scĩ
patres omĩ excusatione remota mo¬
dis om̃ib semel in anno fieri. &
de prauata corrigi Hunc ergo ca¬
nonẽ & nos renouamus. & siquisquã
princeps inuentus fuerit hoc ꝓhibe
cominunione priuetur. Siquis uͦ
metropolitanorũ hoc neglexerit
agere : absq necessitate uł ui seu
aliqua rationabili occasione canoni¬
cis penis subiaceat: Dum aut̃ sy nod
inmeditatione & sollicitudine
fieri custodiendorũ diuinorũ &
uiuificoꝵ domini mandatorum:
Incustodiendis enim illis retributio
multa. quia &e lucerna mandatũ.
lex aut̃ lux. & ua uitȩ argutio
& disciplina ẽ : & mandatũ dñi
lucidũ illuminans ocłos Porro ñ
habeat metropolitanꝰ licentiã ex

Expanded text:
uoniam quidem regula est, quae dicit uoniam quidem regula est, quae dicit bis in anno per singulas provincias oportere fieri per conventum episcoporum regulares inquisitiones, propter fatigationem et ut opportune habeantur ad iter agendum hi, qui congregandi sunt, definierunt sextae synodi sancti Patres, omni excusatione remota, omnibus modis semel in anno fieri, et depravata corrigi. Hunc ergo canonem et nos renovamus, et si quisquam princeps inventus fuerit hoc prohibere, communione privetur. Si quis vero metropolitanorum hoc neglexerit agere, absque necessitate, vel vi, seu aliqua rationabili occasione, canonicis poenis subjaceat. Dum autem synoduin meditatione et sollicitudine fieri custodiendorum divinorum et vivificorum Domini mandatorum: in custodiendis enim illis retributio multa; quia et lucerna mandatum: lex autem lux, et via vitae argutio et disciplina est ; et mandatum Domini lucidum illuminans oculos . Poropolitanus licentiam ex
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ psallentes reꝓmittimꝰ deo.
in iustificationib tius medita¬
bor non obliuiscar sermones tuos
om̃s quidẽ xp̃ianos obseruare
salub̃rimũ ẽ. s p̃cipue eos qui
eccłiasticã consecuti fuerint di¬
gnitatẽ. Unde diffinimꝰ omnẽ
qui ad ep̃atꝰ ꝓuehendus ẽ. gͣdũ
modis om̃ib ꝓsalterium nosse.
ut ex hoc etia omis clerus qui
sub eo fuerit ita moneat᷑ & imbuat᷑.
Inquiratur aut̃ diligent̃ a me¬
tropolitano si inꝓnitu habeat
legere scrutabilit̃ & ñ transitoriȩ
t̃a sacros cananes & sc̃m euangłm:
quã diumi apłi librum. & omnẽ
diuinam scripturam. atq sođm man¬
data conser sari. & docere sopulum
sibi commissum substantia enim
summi sacerdoti nr̃i sunt eloquia
diuinitus tradita. id ÷ uera diuina¬
rum scripturarũ disciplina. quẽ¬
admodum magnus ꝑhibet dionisiꝰ.:
facere & docere minime spoponđit:
nullatenus consecretur Ait enim
ꝓpħȩ ds̃. Tu scientiã repulisti. & ego
repellam te ne sacerdotio fungaris

Expanded text:
niam psallentes repromittimus Deo: In justificationibus meditabor, non obliviscar sermones tuos : omnes quidem christianos observare saluberrimum est, sed praecipue hos qui ecclesiasticam consecuti fuerint dignitatem. Unde diffinimus, omnem qui ad episcopatus provehendus est gradum, modis omnibus psalterium nosse: ut ex hoc etiam omnis clerus qui sub eo fuerit ita moveatur et imbuatur. Inquiratur autem diligenter a metropolitano, si in promptu habeat legem legere, scrutabiliter et non transitorie, tam sacros canones et sanctum Evangelium, quam divini apostoli librum, et omnem divinam Scripturam; atque secundum mandata conversari, et docere populum sibi commissum: substantia enim summi sacerdotii nostri sunt eloquia divinitus tradita, id est, vera divinarum Scripturarum disciplina, quemadmodum magnus perhibet Dionysius. facere et docere minime spoponderit, nullatenus consecretur. Ait enim prophetice Deus: Tu scientiam repulisti, et ego repellam te, ne sacerdotio fungaris
Abbreviated transcription (Latin):
& illud desidatũ ẽ sciri : cur
communicantes uiri cum ad ulteris
uxorib non conueniant. oũ contra
uxores inconsortio adult̃oꝵ iuroꝵ
manere uideantur. dũ suꝑ hoc
xp̃iana religio. adulterium imitroq
sexo pari ratione condempnet.
suos uiros mulieres non faoile de adul¬
terio accusant. & non habent latentia
peccata uindictã. Uiri aut̃ lib̾ius
uxores adulteras ap̃ sac̾dotes deferre
consueuer̃. ⁊ idõ mulierib prodito
earum crimine comiunio denegat᷑.
uirorũ aut̃ latente commisso. non
facile quisquã exfuspicionibus
abstinetur. qui utiq sub mouebitur

Expanded text:
 illud desideratum est sciri, cur communicantes viri cum adulteris uxoribus non conveniant, cum e contra uxores in consortio adulterorum virorum manere videantur. Super hoc Christiana religio adulterium in utroque sexu pari ratione condemnat, sed viros suos mulieres non facile de adulterio accusant, et non habent latentia peccata vindictam, viri autem liberius uxores adulteras apud sacerdotes deferre consueverunt. Et ideo mulieribus, prodito earum crimine, communio denegatur, virorum autem, latente commisso, non facile quisquam ex suspicionibus abstinetur, qui utique submovebitur
Abbreviated transcription (Latin):
nobilem de sanxonia. saxonum
lege duxit uxorẽ. Tenuit multis
annis. & ex ea filios ꝓcreauit. Uerũ
quia non isdẽ utuntur legib saxo¬
nes & franci : causatus ẽ. quod eã
non sua id÷ francorũ lege despon-¬
sauerit. uł acceꝑit. aut dotauerit:
dimissaq illa. duxit alterã. Defi-¬
niuit suꝑ hoc scã sẏ nodus. ut ille
transgressor euuanglicȩ legis subi-¬
gaturꝰ penitentiȩ. Ascđa c̃iuge
separetur. priorem resumere cogat᷑.¬

Expanded text:
nobilem de Saxonia Saxonum lege duxit uxorem. Tenuit multis annis, et ex ea filios procreavit. Verum, quia non iisdem utuntur legibus Saxones et Franci, causatus est quod eam non sua, id est, Francorum lege desponsaverit, vel acceperit, aut dotaverit, dimissaque illa duxit alteram. Definivit super hoc sancta synodus ut ille transgressor evangelicae legis subigatur poenitentiae; a secunda conjuge separetur, priorem resumere cogat
Abbreviated transcription (Latin):
siliarios obtentu penitentiȩ. cũcẽt.
impossibile illos penitentiã gerere:
qui capti fuissent errore: Dogniati¬
zabant aut̃ indocte. non licere
sacerdotib ꝓmulgare contͣ impios
mortẽ. ꝑ omĩa diuinis suꝑ hoc adũ¬
santes scripturis Si enim uertex apłoꝵ
ananiam & saphyram ob mendatia
tantum mortificauit. & paulus magnꝰ
clamat. qui talia inquiens agunt.
digni sunt morte. Hec de solo mortali
peccato. quomodo ñ hoꝵ contrarii er̃
plenos. quiq demonib seruiunt.
agladio redemerint :¬

Expanded text:
siliarios, obtentu poenitentiae, cum esset siliarios, obtentu poenitentiae, cum esset impossibile illos poenitentiam agere qui capti fuissent errore. Dogmatizabant autem indocte non licere sacerdotibus promulgare contra impios mortem, per omnia divinis super hoc adversantes Scripturis. Si enim vertex apostolorum Ananiam et Sapphiram ob mendacia tantum mortificavit , et Paulus magnus clamat: Qui talia, inquiens, agunt digni sunt morte , hoc de solo mortali peccato, quomodo non horum contrarii erunplenos quique daemonibus serviunt a gladio redemerint
Abbreviated transcription (Latin):
cendebant obmissarũ officiũ uł alias
more solito utilitates eccłiasticas dispo¬
nendas. nichil aliud tam ipsi quã
ierici ipsorum nisi sacerdotalia indu¬
menta ferebant. quod nos secuti usq
nunc egimus. S amplus nequaquã
igere oportet : si uiros quos nec que¬
ninus umquã nec uolumꝰ mandare
decreueritis. Et hoc adultimũ ꝓcerto
notum facimꝰ. qm̃ ad quãcũq eccłiam
locumq alium nob̾ merito subiectũ
digressi fuerimus. ne de mortis nr̃ȩ
piculo triumphatores existant: cum
debueramus ob diuinum cultũ siue
timorẽ horarͥum solum modo plane¬
tãq deferre : lanceam & scutũ. &
gladium baiulare precipiemꝰ:¬
Ex hystoria anastasii bibliotecarii
Romane eccłe.. Culto di¬
umo zelo motus michael pussimus
imꝑator contra manicheos qui
pauliciani dñr. capitalẽ animadũ¬
sionẽ racephori scĩssimi patriarche
ac aliorum patrum predicamentis
ꝓmulgans. aũsus ꝑ alios nequã con-¬

Expanded text:
tendebant ob missarum officium, vel alias, tendebant ob missarum officium, vel alias, more solito, utilitates ecclesiasticas disponendas, nihil aliud tam ipsi quam clerici ipsorum nisi sacerdotalia indumenta ferebant, quod secuti usque nunc nos egimus. Sed amplius nequaquam agere oportet, si viros, quos nec quaerimus unquam, nec volumus, mandare decreveritis. Et hoc ad ultimum pro certo notum facimus, quoniam ad quamcunque Ecclesiam locumque alium nobis merito subjectum digressi fuerimus, ne de mortis nostrae periculo triumphatores existant, cum debueramus ob divinum cultum, sive timorem, orarium solummodo planetamque deferre, lanceam, et scutum, et gladium bajulare praecipiemEx historia Anastasii bibliothecarii Romanae ecclesiae. Multo divino zelo motus Michael piissimus imperator contra Manichaeos qui Pauliciani dicuntur, capitalem animadversionem Racephori sanctissimi patriarchae ac aliorum Patrum praedicamentis promulgans, aversus est per alios nequam con
Abbreviated transcription (Latin):
multi ocoisi sunt: captiuos aut̃ fere
sexcentos lib̃auimꝰ. Idõ nob̾ uenientib
necesse ualde ẽ. ut tał inlittoribus
marinis fortia uirorum remaneat
quorum uirtute nr̃a om̃ia salua con¬
sistant. & ea quȩ necdũ depredata funt
loca non predentur. Ier̾ adripariy¬
egi siromasten finees auctoritatẽ
heliȩ̃. ⁊ elum sy monis chananei. pecri
seueritatẽ. ananiã & saphẏrã trucidan¬
tem : pauli constantiã. qui elimam
magnum uiis domini resistentẽ ęt̾̃na
seueritate damnauit. Non ẽ. crudeli¬
tas. pro dõ ꝑietas Unde & in lege dr̃.
Si fr̃ tuus & amicus. & uxor quȩ ẽ. in
sinu tuo deprauare uoluerit aueritate:
sit manꝰ tua suꝑ eum. & effunde san-¬
romani pontificis ꝓnichilo existimastis.
& nos minꝰ quã adrianum & petrum
amatis. qđ inposterum iã ordinatum
habeamꝰ urȩ edicimꝰ magnitudini:
Certe romanȩ sedis p̃sulẽs. tẽpore quo
punã quãq ȩccłiam cum suis clericis

Expanded text:
multi occisi sunt, captivos autem fere multi occisi sunt, captivos autem fere sexcentos liberavimus. Ideo vobis venientibus necesse valde est, ut talis in littoribus marinis fortitudo virorum remaneat, quorum virtute nostra omnia salva consistant, et ea quae necdum depraedata sunt loca, non praedentur. CAPLegi Syromasten Phinees, auctoritatem Eliae, zelum Simonis Chananaei, Petri severitatem Ananiam et Saphiram trucidentem, Pauli constantiam qui Elimam magncaecitate damnauit. non est crudelitas pro deo pietas. unde et in lege dicitur: si frater tuus et amicus et uxor, quae est in sinu tuo, deprauare te uoluerit a ueritate, sit manus tua super eos et effundes sanRomani pontificis pro nihilo existimastis, et nos minus quam Adrianum et Petrum amastis, quod in posterum jam ordinatum habeamus, vestrae edicimus magnitudini. Certe Romanae sedis praesules tempore quo unamquamque Ecclesiam cum suis clericis
Abbreviated transcription (Latin):
hominum p̃ꝑantes: & adũsus hosti¬
les incursus indesinent̃ armantes:
Srẽcea deuotionis tuȩ studium
exhortamur. ut contra marinos
latrunoulos qui sub p̃textu tui nõĩs
inxp̃icolas debachantur. tanto uehe¬
mentius accendatur. quanto illorũ
prauitate famam tui nominis obsus¬
cata fuisse cognoscris. qm̃ licet credi
possit quod te nolente illi nauigan¬
tib insidientur. quia ãte compͥmi
posse . dnr̃. nisi eos compresseris in¬
noxius non haberis. Scriptũ quippe ẽ.
Qui crimina cum potest emendare
non corrigit ipse committit:¬
Ioħes .uiii. imꝑatori & imꝑatrici.
ũ reũsi fuissemꝰ. omĩa littoranra
dep̃data. etiam & infundis & in
terracina uelut indomo propͥa multos
sarracenos inuenimus residere. ꝓquib
non plusquã quinq dieb inurbe ma¬
nentes. quã uis corporis non modica
decineremur molestia : exuumꝰ cũ
fidelib nr̃is. quorum dõ adiiuante
cepimus naues .x. & occo. sarraceni uͦ

Expanded text:
hominum praeparantes, et adversus hostihominum praeparantes, et adversus hostiles incursus indesinenter armantes.Praeterea devotionis tuae studium exhortamur, ut contra marinos latrunculos qui sub praetextu tui nominis in Christicolas debacchantur, tanto vehementius accendatur, quanto illorum pravitate famam tui nominis offuscatam fuisse cognoscis, quoniam licet credi possit quod, te nolente, illi navigantibus insidientur, tamen quia a te comprimi posse dicuntur, nisi eos compresseris, innoxius non haberis. Scriptum quippe est: Qui crimina cum potest emendare, non corrigit, ipse committitJoannes VIII, imperatori et imperatrici. um reversi fuissemus, omnia littora nostra depraedata, etiam et in fundis et in Terracina, velut in domo propria multos Sarracenos invenimus residere, pro quibus non plusquam quinque diebus in urbe manentes, quamvis corporis non modica detineremur molestia, exivimus cum fidelibus nostris, quorum Domino adjuvante coepimus naves octodecim. Sarraceni vero
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰea terrestrium nr̃oꝵ militũ expoli¬
ati armis om̃ib uirtute in montis
circei latibulis euaser̃. una cũ nrĩs
pedestrib apprehendant : quia nos
ꝓtantillis sarracenis dromones nr̃os
fatigare nolumus. dum de uobis
confide sic̃ upsi uelle dicimim ꝓ-¬
uocamur : modis om̃ĩb confidentes.
Quia si obedientie ͫ constantiã &
fidei puritatem cũ uirtutis effi¬
catia circa scãm romanã ęccłiam.
a modo senserimꝰ. non solũ de his
trib quib nos ultra c̃suetudinẽ
p̃grauatos dicitis. inquantũ ratio
postulauerit leuigabimus : uerũ
etiã ut ꝓpam scĩ petri familiam
terra mariq uos tueri dño c̃fortan¬
berge imperatrici.
i quidẽ cum uirtute dei melius
quã kaletã quȩ nr̃a ĩ defendemꝰ
& illor̾in nullo penitus indigemus:
Dromones uidelicet cũ cȩ̃tis nauib
construentes. ⁊ cę̧t̃a uasa bellica.
& apparatus. quĩn potiꝰ & ipsos aĩos

Expanded text:
postea terrestrium nostrorum militum exspolipostea terrestrium nostrorum militum exspoliati armis omnibus, virtute in montis Circei latibulis evaserunt, una cum nostris pedestribus apprehendant, quia nos pro tantillis Sarracenis dromones nostros fatigare nolumus, dum de vobis confidere sicut et ipsi velle dicimini provocamur modis omnibus confidentes. Quia si obedientiae vestrae constantiam et fidei puritatem cum virtutis efficacia circa sanctam Romanam Ecclesiam amodo senserimus, non solum de his tribus, quibus vos ultra consuetudinem praegravatos dicitis, inquantum ratio postulaverit levigabimus, verum etiam ut propriam sancti Petri familiam, terra marique vos tueri, domino confortanbergae imperatrici. Siquidem cum virtute Dei melius quam Kaletam, quae nostra sunt defendemus, et illorum in nullo penitus indigemus, dromones videlicet cum caeteris navibus construentes, et caetera vasa bellica et apparatus, quin potius et ipsos animos
Abbreviated transcription (Latin):
ianuam uoluit: sed saxum ingens
subito de tecto cecidit. eiq inuerticẽ
uenit. Ex qua ꝑcussione ꝓstratus. in
Qua in re petre pensandũ. ẽ. quantꝰ
sanctis uiris timor. sit exhibendus :
Templa enim dei sunt: & cum adira¬
cundiam uir sanctꝰ trahit᷑ quis alius
ad irascendũ. nͥ eiusdem templi in¬
habitator. excitat᷑. Tanto gͦ metuen¬
da ÷ ira iustoꝵ: quanto & constat
ultionẽ quã uoluerit inualidus
tabitam mortuã orando suscitauit.
ananiã & saphẏram mentientes
morti increpando tradit : neq enĩ
orasse in eorum extinctione legitur.
s solum mͦ culpã quã ꝑpetrauerant
ex potestate. ex hibentur expostula¬
tione : dum & istis uitã increpan-¬
do abstulit. & illi reddidit orando.
uob iniungimus. ut cũ aliqͥbus
nauib ur̃õs milites robustissimos
p̃sentialit᷑ destinetis. qui quadra¬
ginta sarracenos qui dudũ grecoꝵ.
nrõꝵ nauib in mare fugere. quiq

Expanded text:
januam voluit, sed saxum ingens januam voluit, sed saxum ingens subito de tecto cecidit, eique in verticem venit. Ex qua percussione prostratus in mQua de re, Petre, pensandum est quantus sanctis viris timor sit exhibendus: templa enim Dei sunt, et cum ad iracundiam vir sanctus trahitur, quis alius ad irascendum nisi ejusdem templi inhabitator excitatur? Tanto ergo metuenda est ira justorum, quanto et constat, ultionem, quam voluerit, invalidus Tabitham mortuam orando suscitavit, Ananiam vero et Saphiram mentientes morti increpando tradidit. Neque enim orasse in eorum exstinctione legitur, sed solummodo culpam quam perpetraverant  vero exhibentur ex postulatione, dum et istis vitam increpando abstulit, et illi reddidit orando.vobis injungimus, ut cum aliquibus navibus vestros milites robustissimos praesentialiter destinetis, qui quadraginta Sarracenos, qui dudum Graecorum nostrorum navibus in mare fugere, quique
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis oꝑib acciderunt. diligentis¬
sime requiramꝰ. Non em̃ possumꝰ
siones adriam.pp̃. contra obiectiones
quorũdã ad carolũ. Cap̃ .xui.¬
ẽs gregorius indialogis sius memi¬
nit᷑ de beato bonefatio. qualit̾ mise-¬
rũ illũ qui cũ simia ueniens eymbala
ꝑcussit. sermone suo cũ merore ad mortẽ¬
ad fortunati mensã uenisset. pͥusꝗͣ
dõ hymnũ diceret: sicut qͥ cantandi
arte solent uictũ querere repente añ
ianuã uit cũ simia astitit. et cymbalũ
ꝑcussit. Quẽ sc̃s uir audiens sonitũ.
declignatus dixit. heu heu mortiis. ẽ.
miserꝰ iste. mortuus. ẽ. miser iste. Ego
ad mensã refectionis ueni os ñ dum
ad laudẽ dei aꝑui. et ille cũ simia ueñ.¬
et cymbalũ ꝑcu̾ssit. Subiuinxit tam̃
atq ait: Ite et ꝓ caritate dei cibum
potũq tribuite. scitote tam̃ quia . ẽ.¬
mortiuis. ẽ. Qui infelix uir dum panẽ
et uinũ exeadẽ domo ꝑcepisset. egredi

Expanded text:
ipsis operibus acciderint diligentisipsis operibus acciderint diligentissime requiramus. Non enim possumus sionibus Adriani papae contra objectiones quorumdam ad Carolum cap. 16. Sanctus Gregorius in dialogis suis meminit de beato Bonifacio, qualiter miserum illum qui cum simia veniens cymbala percussit, sermone suo cum moerore ad mortead Fortunati mensam venisset, priusquam Deo hymnum diceret, sicut quidam cantandi arte solent victum quaerere, repente ante januam vir cum simia astitit, et cymbalum percussit: quem sanctus vir audiens sonitum dedignatus dixit: « Heu! heu! mortuus est miser iste, mortuus est miser iste! Ego ad mensam refectionis veni, os nondum ad laudem Dei aperui, et ille cum simia veniens cymbalum percussit. » Subjunxit tamen atque ait: « Ite et pro charitate ei Dei cibum potumque tribuite, scitote tamen quia mortuus est. » Qui infelix vir dum panem et vinum ex eadem domo percepisset egredi
Abbreviated transcription (Latin):
missus. ut qualia fecerat inerrore.
talia ꝓueritate pateretur: Siuolun¬
tas mala semꝑ suȩ ꝑmittenda ẽ.
lib̾tati. quare monetur pater in
scripturis scĩs filium durũ ñ solũ
uerbis corripere. s etiam latera
eus tunde. ut ad bonã disciplinã
cogatur. & dñs diligatur:
reuocastis. & qđ pierat non
requisistis. Hoc uob̾ ꝑ uos ds̃ ipse
facit. ipse obsecrando. siue minan¬
do. siue corripiendo. siue dãpnis.
siue laborib. siue ꝑsuas occultas
ammonitiones uł uisitationes siue
potestatum temporaliũ leges.
Dccidit finees hominẽ. & reputatũ
ẽ. ei adiustitiã: abraham uͦ ñ ho¬
micida solum. uerũ etiã parricida.
quod certe ẽ. grauius effectꝰ : magis¬
dõ magisq placuit S & petrus ge¬
minum fecit. homicidium. fuit tñ
opꝰ sp̃uale quod factũ ẽ. Non sola
igitur respiciamus oꝑa. s tempus
& causam. ⁊ uoluntatẽ. & ꝑ sonarũ
differentiã : ⁊ quantacũq alia

Expanded text:
missus ut qualia fecerat in errore missus ut qualia fecerat in errore talia pro veritate pateretur? Si voluntas mala semper suae permittenda est libertati, quare monetur pater in Scripturis sanctis filium durum non solum verbis corripere, sed etiam latera ejus tundere , ut ad bonam disciplinam cogatur, et Dominus diligatur reuocastis et, quod perierat, non inquisistis. hoc uobis per nos deus ipse facit siue obsecrando siue minando siue corripiendo siue damnis siue laboribus siue per suas occultas admonitiones uel uisitationes siue per potestatum temporalium leges.Occidit Phinees hominem , et reputatum est ei ad justitiam. Abraham vero non homicida solum, verum etiam parricida, quod est certe gravius, effectus, magis magisque Deo placuit. Sed et Petrus geminum fecit homopus spirituale quod factum est. Non sola igitur respiciamus opera, sed tempus, et causam, et voluntatem, et personarum differentiam, et quantacunque alia
Abbreviated transcription (Latin):
iusquis xpĩanũ iniquus ꝑsequit᷑.
xp̃i ẽ. inimieus Uerum dicis.
sinon hoc in illo ꝑsequitur qđ xp̃o
siñt utriq xp̃iani. non debent
ysequi ucia xp̃ianȩ contraria ueri-¬
tati: An uͦ si non ꝑsequantur ñ rei
negligentiȩ merito tenebuntur:
utt quem potuerit hominẽ uel be¬
neficientie consolatione uel infor¬
matione doctrinȩ : uel disciplinȩ
cohercione adducat ad colendũ
Qui diliguntur. male sue uolum¬
tati impiine & crudelit̾ ꝑmittendi
non sunt: s ubi potestas datur.
& amalo ꝓhibendi: & adbonum co-¬
gendi: Nã si uoluntas mala semꝑ suȩ
ꝑmittenda ẽ. libtati. quare ifraeli¬
tici recusantes & murmurantes
tã duris flagellis amalo ꝓhibebant᷑
& ad terram compellebantur ꝓmissi¬
onis: Siuoluntas mala ꝑmittenda
ẽ. lib̾tati. quare paulus non est
ꝑmissus uti pessima uoluntate.
quia ꝑsequebatur ȩccłiam : Sed
ꝓstratus ẽ. ut excecaretur. excecatꝰ
ut mutaretur. mutatꝰ ut mitterat᷑.

Expanded text:
isquis christianum, inquis, persequitur, Christi est inimicus. Verum dicis, si non hoc in illo persequitur quod Christo sunt utrique christiani, non debent persequi vitia christianae contraria veritati. An vero si non persequantur, non rei negligentiae merito tenebuntur? ut quem potuerit hominem vel beneficentiae consolatione, vel informatione doctrinae, vel disciplinae coertione adducat ad colendum Qui diliguntur, malae suae voluntati impune et crudeliter permittendi non sunt, sed ubi potestas datur, et a malo prohibendi, et ad bonum cogendi. Nam si voluntas mala semper suae permittenda est libertati, quare Israelitici recusantes et murmurantes tam duris flagellis a malo prohibebantur, et ad terram compellebantur promissionis? Si voluntas mala suae permittenda est libertati, quare Paulus non est permissus uti pessima voluntate qua persequebatur Ecclesiam, sed prostratus est, ut excaecaretur , excaecatus ut mutaretur, mutatus ut mitteretur,
Abbreviated transcription (Latin):
non tam siui usciscendi causa. quã
tuendȩ eccłȩ sibi credite. Qͦd si p̃ter¬
misisset. non eius fuisset laudanda
patientia: s negligentia merito
culpanda. Neq enim & apłs paulus
uitȩ suȩ transitoriȩ. s eccłȩ di c̃suluit.
quando contra illos qui eũoccide
conspirauerant. consilium illorum
ut tribuno proderetur effecit. Unde
factum ẽ. ut eum ad locum quo
fuerat ꝑducendus deduceret miles
armatus : ne illorũ pateret᷑ insidias:

Expanded text:
non tam sui ulciscendi causa quam non tam sui ulciscendi causa quam tuendae Ecclesiae sibi creditae. Quod si praetermisisset, non ejus fuisset laudanda patientia, sed negligentia merito culpanda. Neque enim et apostolus Paulus vitae suae transitoriae, sed Ecclesiae Dei consuluit, quando contra illos qui eum occidere conspiraverant, consilium illorum ut tribuno proderetur effecit . Unde factum est ut eum ad locum quo fuerat perducendus deduceret miles armatus, ne illorum pateretur insidias.
Abbreviated transcription (Latin):
Imitatur itaq eccłia mistis cogenđ
dominum suumꝰ. quȩ prius ut neminẽ
cogeret expectauit ÷ ut defide regũ
atq gentium p̃dicatio ꝓpħica c̃pleret᷑.
Etiam hinc non absurde intelligit᷑
apłica illa sententia ubi paulus beatꝰ
dixit. parati ulcisci omnẽ in obȩdi-¬
entiam. cum completa fuerit prior
obedientia ur̃a. Unde & ipse dñs ad
magnam cenã suam prius conuiuas¬
adtluci uibrt. postea cogi. Nã cũ ei
serui respondissent. dñe factũ ẽ. qđ
uissisti. & adhuc ẽ. locus: exite inqͥt
iniuas & sepes. & quosoumq inuene-¬
ritis cogite intrare. In illis ergo qui
lenit̃ primo adducti sunt c̃pleta ẽ.
prior obędientia: in istis aut̃ qͥ cogunt᷑.
in obȩdientia coercetur. Item. Si poce
accepit ęccłia. hi qui inueniuntur
matib coguntur intrare. nec quia
coguntur reprehendant : s qͣ cogunt᷑
uagiensis auxilium petiuit abim¬
peratore xp̾iano contra hostes ȩccłȩ

Expanded text:
Imitatur itaque Ecclesia in istis cogendis Imitatur itaque Ecclesia in istis cogendis Dominum suum, quae prius ut neminem cogeret exspectavit, ut de fide regum atque gentium praedicatio prophetica compleretur. Etiam hinc non absurde intelligitur apostolica illa sententia, ubi Paulus beatus dixit: Parati ulcisci omnem inobedentiam, cum completa fuobedientia vestra . Unde et ipse Dominus ad magnam coenam suam prius adduci jubet convivas, postea cogi: nam cum ei servi sui respondissent, Domine, factum est quod jussisti, et adhuc est locus; Exite, inquit, in vias et sepes, et quoscumque inveneritis, cogite intrare . In illis ergo qui leniter primo adducti sunt, completa est prior obedinobedentia coercetur. Item, paulo poaccepit Ecclesia, hi qui inveniuntur matibus, coguntur intrare, non quia coguntur reprehendant, sed quo coguntur Vagiensis auxilium petivit ab imperatore Christiano contra hostes Ecclesiae,
Abbreviated transcription (Latin):
cant in eo pͥlus cogentẽ xpm. &
postea docentẽ : prius ferientẽ.
& postea consolantẽ. Mirũ ÷ aut̃
quomodo ille qui pena corporis
ad euangłium coactus intrauit.
plus illis om̃ib qui solo uerbouo¬
cati sunt in euangłio laborauit.
& quẽ maior timor compulit
ad claritatẽ: eius ꝑfecta caritas
foras mitcit timorem. Cũg non
cogeret eccłia ꝑditos filios ut redi¬
rent. & si ꝑ diti filui coegerunt
alios ut ꝑirent : Quãuis etiam
illos quos non cogerunt. s tantũmͦ¬
seduxer̃. si ꝑ terribiles. s salubres
leges eius gremio reuocetur. blandius
pia mater amplectitur. & de illis
inulto amplus quã dehis qͦs nũquã
ꝑdid̾at gratulatur. Anñ ꝑtinet ad
diligentiam pastoralẽ. etiam illas
ouesꝰ quȩ non uiolent̾ ereptȩ s blande
leuit̃q seductȩ agrege aberrauerint.
& abalienis ceꝑint possidi. inuentas
adolule dominicum si e is resistere
uoluerint. flagellorũ terrorib ut

Expanded text:
cant in eo prius cogentem Christum, et cant in eo prius cogentem Christum, et postea docentem, prius ferientem, et postea consolantem. Mirum est autem quomodo ille qui poena corporis ad Evangelium coactus intravit, plus illis omnibus qui solo verbo vocati sunt, in Evangelio laboravit , et quem major timor compulit ad charitatem, ejus perfecta charitas foras misit timorem , Cur ergo non cogeret Ecclesia perditos filios ut redirent, si perditi filii coegerunt alios ut perirent? Quamvis etiam illos quos non coegerunt, sed tantummseduxerunt, si per terribiles, sed salubres leges in ejus gremio revocentur, blandius pia mater amplectitur, et de illis multo amplius, quam de his quos nunquam perdiderat gratulatur . An non pertinet ad diligentiam pastoralem, etiam illas oves quae non violenter ereptae, sed blande leniterque seductae a grege aberraverint, et ab alienis coeperint possideri, inventas ad ovile Dominicum, si resistere voluerint, flagellorum terroribus, vel
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsequebatur saram suꝑbiendo.
quam illã sara cohercendo. Illa
enim deficiebat iniuria. ista impo¬
nebat suꝑbiȩ disciplinã. Deinde
quero si boni & scĩ nemini faoiunt
ẜsecutionẽ s tantum mͦ patiuntur:
cuius putant eẽ. inpsalmo uocẽ
ubi legitur. ꝑ sequar ininucos meos
& comprehendã illos ⁊ ñ conũtar
donec deficiant. Si ergo uerũ dice¬
re uel agnoscere uolumꝰ : ẽ. ꝑsecutio
iniusta quã faciunt impii eccłȩ .xͥ.
impiis eccłȩ xp̃i. Ista itaq beataẽ
quȩ ꝑsecutionẽ patitur propter
iuftitiam: illi uͦ miseri qui ꝑsecu¬
tionem patiuntur ꝓpt̾ iniustitiã.
chinde ista ꝑsequitur diligendo:
illi seuiendo. Ista ut corrigat: illi
ut euertant: Ista ut reuocet aber¬
rore : illi ut precipitent merrorẽ.
Deniq ista ꝑ sequitur inimicos &̾
comprehendit. donec deficiant
inuanitate : ut inueritate ꝓficiant.
iuim xpc̃ intulit. quẽ cõegit:
Ecce habent apłm paulum. agnos¬

Expanded text:
persequebatur Saram superbiendo, persequebatur Saram superbiendo, quam illam Sara cohercendo. Illa enim dominae faciebat iniuriam, ista imponebat superbae disciplinam. Deinde quero: Si boni et sancti viri nemini faciunt persecutionem, sed tantummodo patiuntur: cuius putant iubi legitur: Persequar inimicos meos et comprehendam illos et non conuertar. donec deficiant. Si ergo uerum dicere uel agnoscere uolumus, est persecutio iniusta. quam faciunt impii ecclesiae Chimpiis ecclesiae Christi. ista itaque beata est. quae persecutionem patitur propter iustitiam, illi uero miseri, qui persecutionem patiuntur propter iniustitiam. proinde ista persequitur dilli saeviendo; ista ut corrigat, illi ut evertant; ista ut revocet ab errore, illi ut praecipitent in errorem; denique ista persequitur inimicos, et comprehendit donec deficiant in vanitate; isti, ut in vanitate proficiant. vim Christus intulit, quem coegit? Ecce habent apostolum Paulum, agnos
Abbreviated transcription (Latin):
non inconceptu corporis nascitur
cum semine diriuata. Nã sicũ semine
& anima existitex anima multȩ aĩȩ
cotidie ꝑ̾eunt: cum sem̃ fluxu
quodã non proficit natiuitati. S
ram adȩ. In adam enimexemplũ
datum ẽ: ut ex eo intelligatur.
quia iam formatum corpꝰ accepit
animam: Nam potuerat animam
limo terre admiscere. & sic formare
corpus. s ratione informabatur.
quia pͥmum oportebat domum¬
compaginari. & sic habitatorẽ induci.
Anima certe quia sp̃s ẽ. in sicco ha¬
bitare non potest. idõ insanguine
non fuerĩt. ubi erit anima:
icuti semina paulatĩ formant᷑
inut̃o. & tam diu ñ reputat᷑
homicidium. donec elem̃ta confecta
suas imagines m̃braq suscipiant :
ita sensus ratione conceptus nisi
inoꝑa ꝓruꝑit. adhuc uentre recinet᷑.
ab apło. quam eccłiam significabat
sira quando ꝑseoutionẽ faciebat ancillȩ
Lib̾am quippe matrem nram cele
quȩ affligebat ancillam: Si aut̃
melius discutiamus. magis illa

Expanded text:
non in conceptu corporis nascitur non in conceptu corporis nascitur cum semine derivata. Nam si cum semine et anima existit ex anima, multae animae quotidie pereunt, cum semen fluxu quodam non proficit nativitati. Sedram Adae: in Adam enim exemplum datum est, ut ex eo intelligatur, quia jam formatum corpus accepit animam. Nam potuerat animam limo terrae admiscere et sic formare corpus, sed ratione informabatur, quia pcompaginari, et sic habitatorem induci. Anima certe quia spiritus est, in sicco habitare non potest, ideo in sanguine non fuerint, ubi erit anima? icuti semina paulatim formantur in utero, et tandiu non reputatur homicidium donec elementa confecta suas imagines membraque suscipiant, ita sensus ratione conceptus, nisi in opera proruperit, adhuc in ventre retinetur, postolo, quam aecclesiam significabat Sara, quando persecutionem fatiebat ancillae. Liberam quippe matrem nostram caquae affligebat ancillam. Si autem melius discutiamus, magis illa
Abbreviated transcription (Latin):
non sibi ꝑconubiũ. s ꝑ stuprum
potius conuenert̃ Si aũt̃ ambo
non sunt. tales audeo dicere.
aut illa ẽ. quod ãmodo mariti
meretrix. aut ille adult̾ uxoris.
d̾ ñ formatũ puerꝑium¬
noluit ad homicidiũ ꝑtinere.
ꝓfecto nec hominẽ deputauit:
qđ tale inut̃o geritur. Hic de
anima questio solet agitari. utrỹ
qͥcqd formatũ ñ ẽ. nec animatũ¬
quidem possit intelligi. & idõ nͥ sit
homicidium : quia nec exanimatũ
quidem fuerat. sed adhuc quodãmͦ
informiter animatum. qm̃ magna
de anima questio non ẽ. p̃cipitanda
indiscussa temeritate sententiȩ :
idõ lex noluit ad homicidiũ ꝑtinere.
quia ñdum dici potest anima uiua
in eo corpore quod sensu caret
serit mulierem inutõ habentẽ
& ab ortierit. si formatum fuerit :
det animã ꝓanimã: si aut̃ informa¬
tum fuerit: multetur pecunia.
ut ꝓbaret non eẽ. animã ante formã.
Itaq si iam formato corpori datur:

Expanded text:
non per connubium, sed per stuprum non per connubium, sed per stuprum potius convenerunt. Si autem ambo non sunt tales, audeo dicere: Aut illa est quodammodo mariti meretrix, aut ille adulter uxoris. non formatum puernoluit ad homicidium pertinere, profecto nec hominem deputavit, quod tale in utero geritur. Hic de anima quaestio solet agitari, utrum quod formatum non est nec animatuquidem possit intelligi, et ideo non sit homicidium, quia nec exanimatum dici quidem fuerit, sed adhuc quodammodo informiter animatum quoniam magna de anima quaestio non est praecipitanda indiscussa temeritate sententiae, ideo lex noluit ad homicidium pertinere, quia nondum dici potest anima viva in eo corpore, quod sensu caret. serit mulierem in utero habentem, et abortiverit, si formatum fuerit, det animam pro anima; si autem informatum fut probaret non esse animam ante formam. Itaque si jam formato corpori datur,