comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
seĩ ei pͥam ius illud p̃dicte eccłiȩ qđ se hr̃e dicebat. ex legittima ꝯcessione quoꝵdã
cipͥani intrusionẽ ꝓrsus imꝑbant. Adhoc eñĩ p̃dictus abbas modis oĩb nitebat᷑
ut p̃dicte eccłiȩ pͥoratꝰ ei adño papa concedet᷑. Ed dñs pp̃. nob̃ reclamantib ⁊li¬
b̾tatẽ cłicoꝵ ꝓposse nr̃o defendentibꝰ fac̾e noluit. p̃cauens sic̃ ip̃e dicebat ne sub
hac occasione p̃dictꝰ abbas cłicos moliret᷑ exclude.⁊ monachos suos intrude. Cłico¬
rũ uͦ ordini publicã infertis inutriã: qͥ monachoꝵ ordinẽ adtã ruinosã suꝑbiã
erigitis. ut clericos eis subiugare studeatis. quoꝵ tanta debet eẽ. excellentia.
ut scdm beatũ augustinũ uix etiã bonꝰ monachus bonũ cłicũ faciat. S qr cleri¬
cꝰ ista dix̃ de cłicis: audiamꝰ monachũ dicentẽ de monachis. diẽ enĩ ieronimus.

Expanded text:
Sancti Cypriani jus illud praedictae Ecclesiae, quod se habere dicebat ex legitima concessione quorumdam Sancti Cypriani jus illud praedictae Ecclesiae, quod se habere dicebat ex legitima concessione quorumdam Sancti Cypriani intrusionem prorsus improbant. Ad hoc enim praedictus abbas modis omnibus nitebatur, ut praedictae Ecclesiae prioratus ei a domno papa concederetur. Quod domnus papa nobis reclamantib pro posse nostro defendentibus facere noluit, praecavens, sicut ipse dicebat, ne sub hac occasione praedictus abbas clericos moliretur excludere, et monachos suos intrudere. Clericorum autem ordini publicam infertis injuriam, qui monachorum ordinem ad tam ruinosam superbiam erigitis, ut clericos eis ei, m. s. c.  subjugare studeatis, quorum tanta debet esse excellentia, ut secundum beatum Augustinum: « Vix etiam bonus monachus bonum clericum faciat. » Sed quia clericus ista dixit de clericis, audiamus monachum dicentem de monachis. Dicit enim Hieronymus: «
Abbreviated transcription (Latin):
ut ñ studeat hona ꝯuellere. Si fr̃nitatẽ ur̃am ĩ ius uocare possemꝰ. qͣnto
saluo caritatis uincło fieri poss iure a uob̾ multas expostularemꝰ ĩ uiri
ꝓpulcͥtudine. ⁊ dulcedine uite ꝯtẽplatiue. fonti uite totis desidiis inhiantẽ
ad publicũ redire. qͥetẽ suã int̾rũꝑe. nr̃a admonitione nr̃a auctoritate cõpulis
pulsi ꝯcessissemꝰ.: ⁊ canonice electũ ab ip̃a eccłia tͣnsiisissemꝰ: ñ satis aptã auob̾
passus ẽ. repulsã. qͥ p̃postero ordine tẽ de eiꝰ p̃latione disceptare cepistis qñ iam
facta afr̃ib ⁊ collaudata auob̃ eiꝰ electione inpͥoratꝰ sui sede eũ sublimare de¬
buistis. Inquo ⁊ illi fr̃i ñ modicã ĩtulistis u̾ecundiã.⁊amico ur̃o ñ minimã fe¬
cistis ĩuriã. Non enĩ erat tanta p̃cũ instancia ab amico postulandꝰ. qͥ adĩiuriã
dom ⁊ donantis tã facile mutata sentñcia fuerat refutandꝰ. Nec satis tuentur

Expanded text:
ut non studeat bona convellere. Si fraternitatem vestram in jus vocare possemus, quantum salvo charitatis vinculo fieri posset, jure a vobis multas expostularemus injurias, pro pulchritudine et dulcedine vitae contemplativae, fonti vitae totis desideriis inhiantem, ad publicum prodire, quietem suam interrumpere, nostra admonitione, nostra auctoritate compulistpulsi concessimus, et canonice electum ab ipsa Ecclesia transmisissemus, non satis aptam a vobis passus est repulsam, qui praepostero ordine tunc de ejus praelatione disceptare coepistis, quando jam facta a fratribus et collaudata a vobis ejus electione, in prioratus sui sede eum sublimare debuistis. In quo et illi fratri non modicam intulistis verecundiam, et amico vestro non minimam fecistis injuriam. Non enim erat tanta precum instantia ab amico postulandus, qui ad injuriam doni et donantis tam facile mutata sententia fuerat refutandus. Nec satis tuentur
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritate firmata. Uñ iuditia iuolate pacis modificari oportet seđm pacta ⁊
diffiniciões qͣs una queq eccłia ꝯcensu parrochiar̃ ĩstituit. ⁊ ꝑ scͥptũ ⁊ ꝑ bonoꝵ¬
ĩiurando pacẽ ab obseruantia pacis exceꝑunt. qͣmuis reatũ homicidii ĩcurre¬
ruit. ñ tñ pacis pactũ uiolauer̃. s qr exceptio illa ꝑsonã ĩnocentis ñ excessit.
inepos illiꝰ excomuuicati priꝰ ñ erat de eiꝰ adiutorio ł comuniõe culpatꝰ. si ille ne¬
pos paci erat iuratꝰ. qͣntũ nob̃ uidr̃ in iꝰte ẽ. ẽtra pacis ĩstituta ꝑẽptꝰ. nͥ forte alias
fendatis. Non enĩ etiã ip̃os uiolatores pacis ñ tñ ad puniendũ expositos inimi¬
cis. s nͨ excomunicandos eẽ. censemꝰ. nͥ pꝰquã accusati ⁊ ꝯuicti fuerint. ⁊ malefacta

Expanded text:
auctoritate firmata. Unde judicia violatae pacis modificari oportet, secundum pacta et diffinitiones quas unaquaeque Ecclesia consensu parochianorum instituit, et per scripturam in jurando pacem ab observantia pacis exceperunt, quamvis reatum homicidii incurrerint, non tamen pactum pacis violarunt. Sed quia exceptio illa personam nocentis non excessit, et nepos illius excommunicati non erat prius de ejus adjutorio vel communione culpatus, si ille nepos paci erat juratus, quantum nobis videtur, injuste est contra pacis instituta peremptus, nisi forte alias fendatis. Non enim etiam ipsos violatores pacis, non tantum ad puniendum non exponendos inimicis, sed nec excommunicandos esse censemus, nisi postquam accusati et convicti fuerint, et malefacta
Abbreviated transcription (Latin):
unũ negociũ ꝯueniunt: indisc̾tionẽ rectoꝵ ita ꝯsistunt. ut habita c̃sidatione sa¬
lutis animar̃. ꝓ qͣlitate ꝑsonarũ. ꝓ opportunitate locoꝵ i tẽpoꝵ nẽ seueritas cano¬
nuĩ possit ex̾ceri. nẽ indulgentia quib oportebit impendi. dehis hactenꝰ. de eo
qd monetis ut ꝓpace uob ĩpetͥnda dñm regẽ suo tẽꝑe conueniã: sedm comiei
sentũeiã uob respondebo qr opus ẽ. hitie patrono: quẽ defensorẽ paras. ħ ũ uob̾
facto nͨ dicto inconsulte apꝓbetis. s cõmune iuditiũ ⁊ c̃siliũ comꝓ uincialiũ e

Expanded text:
ut habita consideratione salutis animarum pro qualitate personarum, pro opportunitate locorum et temporum, nunc severitas canonum possit exerceri, nunc indulgentiam, quibus oportebit, impendi . De his hactenus. De eo quod monetis, ut pro pace vobis impetranda, dominum regem suo tempore conveniam, secundum comici sententiam vobis respondeo: « Quia opus est huic patrono, quem defensorem paras. » Hoc verodico nec facto inconsulte approbetis; sed commune consilium et judicium comprovincialium 9
Abbreviated transcription (Latin):
si officii ur̃i munꝰ expletis. Faciat gͦ dñs rex adu̾sũ paruitatẽ meã qͣntũ dõ ꝑ¬
mittente libuerit: ilicuerit: ĩcludat excludat. ꝓseͥbat: inspirante dĩ gr̃a.⁊
ꝓseq̃ntȩ decreui pati ꝓlege dei mi. nͦ ulla rõne cogñte. uolo ei eẽ. esentane ui

Expanded text:
si officii vestri munus expletis. Faciat ergo dominus rex adversum parvitatem meam, quantum Deo persi officii vestri munus expletis. Faciat ergo dominus rex adversum parvitatem meam, quantum Deo permittente libuerit et licuerit, includat, excludat, proscribat, inspirante Dei gratia et prosequente, decrevi pati pro lege Dei mei, nec ulla ratione cogente volo
Abbreviated transcription (Latin):
uitandi iuditii facio. cũ manifesta ⁊ibuis sit mã pͣgatio. de cͥmine ꝑturii qͥ nul
hodie uiuentiũ aliqñ iuram̃tũ feci.s nolo eẽ. cet̾is exemplũ recedñdi. ab ordi¬
ne. neq sanũ c̃siliũ ẽ. ꝓ inc̾to cõmodo uł nullo: certis ꝑiculis me oppon̾e. Condu¬
tũ eni adño mõ rege qͣsiui. nͨ hr̃e potui. Entũ aũ ex intentatis minis intelligo
ñ lio̾et mͥ ĩ conuentu ur̃o ĩpune dic̾e u̾itatẽ. qͥ ꝓ iã dicta u̾itate ⁊ apłice sedis
obedientia tantã iã sencio seu̾itatẽ ut ꝑuriũ arguar incurrisse. ⁊ maiestatẽ
regiã minuisse. Qd ut pace ura dicã rectiꝰ ĩeos retorq̃ri pot̃. qͥ uulnꝰ fom̃tis in¬
curabile tanquã pii medici caut̾iis cõpetentib dissimulãt urere. uł medicina¬
li ferro p̃cide. Inqͣ sentñcia si mec̃ firmt̃ fuissetis. iã egͦtũ nr̃m ad sanitatẽ ꝑ du¬
uisetis. Qđ quã dui ddiffertis. uidete si fidelitatẽ quã debetis. plenit̾ ex hibetis.

Expanded text:
io de crimine perjurii, qui nulli hodie viventium aliquando juramentum feci. Sed nolo exemplum esse caeteris recedendi ab ordine, neque sanum est consilium pro incerto commodo vel nullo certis periculis me opponere. Conductum enim a domino meo rege quaesivi, nec habere potui. 17 Quantum vero ex intentatis minis intelligo, non liceret mihi in conventu vestro impune dicere veritatem; qui pro jam dicta veritate, et apostolicae sedis obedientia tantam sentio jam severitatem, ut perjurium arguar incurrisse, et majestatem regiam minuisse. Quod ut pace vestra dicam, rectius in eos retorqueri potest, qui vulnus fomentis incurabile tanquam pii medici cauteriis competentibus dissimulant urere, vel medicinali ferro praecidere. In qua sententia si mecum firmiter fuissetis, jam aegrotum nostrum ad sanitatem perduxissetis. Quod quandiu differtis, videte si fidelitatem quam debetis pleniter exhibetis,
Abbreviated transcription (Latin):
st̃. ad eandẽ conuirationẽ cõpułit. nͥ uoluntati seruoꝵ suoꝵ cedamꝰ . l ibi usur¬
diens. nolui postea inp̃sentia huiꝰmõi ꝯuram̃toꝵ diuina sacͣm̃ta tͣctare. nec suꝑ
eos bñdictionẽ ep̃alẽ more solito dare. ꝓm̃itũ tñ anathema distuli suꝑ eos funde.
donͭ consiliũ ur̃ẽ pat̾nitatis ⁊ collegarũ nr̃oꝵ suꝑ hoc acciꝑem. Iconsilio ⁊ auxi¬
lio multoꝵ fretꝰ. debita eos censura. a funesta ꝯspiratione reuocarẽ. Cũ gͥ ad uosre¬
misero. uolo uos eẽ. p̃munitũ. ut c̃siliũ ⁊ auxiliũ qđ uob̃ sit honestũ. ⁊ nob̃ utile
admanũ habeatis.⁊ naufragantib añ subm̃sionẽ manũ extende festinetis. Ual

Expanded text:
 ad eamdem conjurationem compulerit, nisi voluntati servorum suorum cedamus, et sibi usurdiens, nolui postea in praesentia hujusmodi conjuratorum divina sacramenta tractare, nec super eos benedictionem episcopalem more solito dare. Promeritum tamen anathema distuli super eos fundere, donec consilium vestrae paternitatis et collegarum nostrorum super hoc acciperem, et, consilio et auxilio multorum fretus, debita eos censura a funesta conspiratione revocarem. Cum ergo ad vos remisero, volo vos esse praemunitum, ut consilium et auxilium quod vobis sit honestum et nobis utile ad manum habeatis, et naufragantibus ante submersionem manum extendere festinetis. Val
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerit: ontͣ ire decretis. nͦͨ locũ deĩceps int̾ sac̾dotes hãt. s extorris ascõ fiat
qͦ litt̾e ur̃e accusant. ñ recte. qr cũ obeditũ me pat̾nitati ur̃ẽ litt̾e dõni. pp. cõ¬
m̃dau̾it: nulla a me pat̾na ura ad monitio refutata ẽ. q n auctita. Ed aliun¬
de me expetisse bñdictionẽ calũ pniamini: u̾itate teste. uer̃dicã. qr nͦ epãtũ¬
regi fuisse p̃sentatꝰ.⁊ iñ cũ uͥga pastorali a rege mͥ intrusa ad eccłiã carnoten¬
sẽ ad ductꝰ. cũq cłicis petentibꝰ ⁊ pulsantibꝰ nullã diẽ ꝯsee̾tionis mee uelletis
fierẽ ⁊ de gaufredi depositione: et sũm pontificis uoluntate. Ad quẽ cũ ꝑue¬
nissẽ ad peticionẽ eccłiȩ carnotensis apłica a uctoritate sũ const̾cꝰ ⁊ ita ĩep̃m¬

Expanded text:
oluerit contraire decretis , nec locum deinceps inter sacerdotes habeat, sed extorris a sancto fiat  recte accusant, quia, cum obediturum me paternitati vestrae litterae Domni papae commendaverint , nulla a me paterna vestra admonitio refutata est, quia nec audita. Quod aliunde me expetisse benedictionem calumniamini, veritate teste verum dicam, quia quregi fuissem praesentatus, et inde cum virga pastorali a rege mihi intrusa ad ecclesiam Carnotensem adductus, cumque, clericis petentibus et pulsantibus, nullum diem consecrationis meae velletis fierem et de Gaufridi depositione, et summi pontificis voluntate, ad quem cum pervenissem, ad petitionem Ecclesiae Carnotensis apostolica auctoritate sum constrictus, et ita in ep
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntati eiꝰ acqͥescere. anquelibet adu̾sa pati ñ recedas ab ordine. Breuit̃
itaq tͥ respondeo consulens ut ñ tͣnsgrediaris t̃minos antiqͦs. t̃minos quos
in discutiendis causis eccłiasticis recip̃. nec eanonica auctoritas instituit.
Nñ nicholaꝰ ĩ causa regis lotharii ⁊ teub̾ge de falsis cͥminib impetite.
Monomachiã inlegẽ ñ assumimꝰ quã unlege p̃ceptam fuisse ñ repꝑimus
cũ hec ⁊ huiꝰ cemodi sectantes dm̃ solũmͦ temptare uideant᷑. dicit aũ augus

Expanded text:
voluntati ejus acquiescere, an quaelibet adversa pati, ut non recedas ab ordine: breviter voluntati ejus acquiescere, an quaelibet adversa pati, ut non recedas ab ordine: breviter itaque tibi respondeo, consulens ut non transgrediaris terminos antiquos, terminos quos in discutiendis causis ecclesiasticis recipit, nec canonica auctoritas instituit. Unde Nicolaus in causa regis Lotharii et Thebergae de falsis criminibus impetitae: « Monomachiam in legem non assumimus, quam praeceptam esse non reperimus; cum haec
Abbreviated transcription (Latin):
animas ex ear̃ c̃tub̾nio ꝑ euntes ab et̃no int̾itu libabitis. Quȩ uob scͥbo exuisce¬
rib ꝓfero caritatis. idem mͥ a uob̾ fieri desidans. si me fieri desidẽ insimili ꝑi¬
Iculo audieritis. In uiã nãq dei ambulantes. mutuas exhortacionũ manꝰ nob̾
cenomannãsi ep̃o. intͥbulatione tołantiã. in tołantia ꝑseu̾entiã. Quantũ ex
tenore litterar̃ tuar̃ ꝑpendi ad suggestionẽ emuloꝵ tuoꝵ de ꝓdicione ceno¬
mannice urb̃ nuꝑ facta insimulare te molit᷑. regis angloꝵ metuenda seue¬
ritas nulla adu̾sum tẽ legittima accusatione ꝑlata. sed prauoꝵ delatione
conecturar̃ diuinationibꝰ palliata. Et coͣmꝑatꝰ sis ad ꝑficiendã pͣgationẽ
natione demonstres umocentiã tuã. Consuł itaq humilitatẽ meã utrũ
tͥ bñ consciꝰ ꝓ ꝯseruanda integͥtate fame tuȩ. ⁊ recuꝑãda regis grã debeas

Expanded text:
animas ex earum contubernio pereuntes, ab aeterno interitu liberabitis. Quae vobis scribo, ex visceanimas ex earum contubernio pereuntes, ab aeterno interitu liberabitis. Quae vobis scribo, ex visceribus profero charitatis, idem mihi a vobis fieri desiderans, si me desidem in simili periculo audieritis; in via Dei namque ambulantes mutuas exhortationum manus nobis manensi episcopo, in tribulatione tolerantiam, in tolerantia perseverantiam. Quantum ex tenore litterarum tuarum perpendi, ad suggestionem aemulorum tuorum de proditione Cenomanicae urbis nuper facta insimulare te molitur regis Anglorum metuenda severitas, nulla adversum te legitima accusatione prolata, sed pravorum delatione conjecturarum divinationibus palliata, et cum paratus sis ad perficiendam purgationem tuam. Consulis itaque humilitatem meam utrum tibi bene conscius pro conservanda integritate famae tuae, et recuperanda regis gratia debeas
Abbreviated transcription (Latin):
scĩmonialiũ corꝑa sua adturpes us. om̃i gn̾i hominũ ꝓstituentiũ. Que qͥdẽ si corri¬
gi nollent. ⁊sͥ tantũ mortẽ fac̾e̾nt. tołari forsitan possent. S qr multar̃ facte sunt
laqueꝰ animar̃ suggero ⁊ consulo uigilantiȩ ur̃e. ut aut p̃dictas mulieres in suo
loco ⁊ in suo ordine corrigatis. aut si fieri io ñ pot̃ religiosis monachis locũ illum
cũ suis possessionibꝰ cõmitt̾e studeatis. accepta tñ ab eis cautione ut p̃dictas mu¬
lieres sub arta disciplina coheroeant. et eisdẽ necessaria de rebꝰ monasterii qͣm¬
diu uixeriit ꝓ uideant. Noc enĩ mͦ multiplicẽ fructũ de bono pͥncipio facietis
qr ⁊ inc̃tinentes illas mulieres ad ꝓpositũ ꝯtinentie reducetis: et possessiones mo¬
nast̾ii necessitatibꝰ scõꝵ a fidelib depͤutatas. in suũ statũ reformabitis: idetes¬
tabilẽ famã religiosa monasti̾a malo odore contͥstantẽ. ꝯpescetis. uincestuosoꝵ

Expanded text:
corpora sua ad turpes usus omni generi hominum prostituentium. Quae quidem si corrigi nollent, et sibi tantum mortem facerent, tolerari forsitan possent. Sed quia multarum factae sunt laqueus animarum, suggero et consulo vigilantiae vestrae, ut aut praedictas mulieres in loco suo et in suo ordine corrigatis, aut si id fieri non potest, religiosis monachis locum illum cum suis possessionibus committere studeatis; accepta tamen ab eis cautione ut praedictas mulieres sub arcta disciplina coerceant, et eisdem necessaria de rebus monasterii, quandiu vixerint, provideant. Hoc enim modo multiplicem fructum de bono principio facietis, quia et incontinentes illas mulieres ad propositum continentiae reducetis, et possessiones monasterii necessitatibus sanctorum a fidelibus deputatas, in suum statum reformabitis, et detestabilem famam religiosa monasteria malo odore contristantem compescetis et incestuosorum
Abbreviated transcription (Latin):
iacti ꝯiugalis ui oblatione usurpatũ : aut eẽ. irritũ aut man̾e ad iuditiũ. Siẽ
atũ ad priꝰ pactũ ꝯstat eẽ redeundũ. Si aũ manet adiuditiũ . cessare debent
opa nuptiarũ. Ed si neutr̃ fec̾it: semꝑ iuris ꝑuasor erit aliem. Eeñi uiram̃to
pattũ ꝯuigale firmauit: ex maiori parte sacͣm̃tũ ꝯiugale impleũ. Uñ ⁊ heatã
aol̃ matie⁊ que eũ sc̃o ioseph pactũ coniugale inierat angłs ꝯuigẽ ioseph appellat

Expanded text:
aut manere ad judicium. Si irritum est, ad prius pactum constat esse redeundum; si autem manet ad judicium, cessare debent opera nuptiarum. Quod si neutrum fecerit, semper juris pervasor erit alieni. Qui enim juramento pactum conjugale firmavit, ex majori parte sacramentum conjugale implevit. Unde et beatam Domini matrem, quae cum sancto Joseph pactum conjugale inierat, angelus conjugem Joseph appellat:
Abbreviated transcription (Latin):
archidiacono salutẽ. In litt̾is tuis sciscitata ẽ. fr̃nitas tua utrũ mulier p̃gnãs
de fornicatione possit legittime nub̾e. Ad qđ pͥncipalit̃ ex sentencia facile
responderi ñ pot̃. s qͥd inhuiꝰmodi obseruandũ sit exsimilib ratiocinando
abhis qui ñ plus sapiunt qͣm oportet: colligi pot̃. Qua inre ex ratione qͣ pre¬
dietꝰ es consid̾are de oportet. quia alia ẽ. medicina q̃ congruit sanis. ad con¬
sicłandã sanitatẽ. Alia que cdebet᷑ egrotis. ad recuꝑandã sanitatẽ. Quid debe¬
t᷑ scđ̃m imꝑiũ p̃cipiat᷑ sanis. qͥd seđ̾m indulgentiã concedat᷑ infirmis. Sed̃m
imꝑiũ quid nat᷑ale. ⁊ institutũ nulla mulier siue ex flagicio siue ex matͥ¬
monio p̃gnans ante ablectacionẽ partus sui debet uiro carnalit̃ cõmisce¬

Expanded text:
archidiacono, salutem. In litteris tuis sciscitata est fraternitas tua utrum mulier praegnans de fornicatione, possit legitime nubere , ad quod principaliter ex sententia facile responderi non potest; sed quid in hujusmodi observandum sit, ex similibus ratiocinando ab his qui non plus sapiunt quam oportet, colligi potest. Qua in re ex ratione qua praeditus es considerare te oportet, quia alia est medicina quae congruit sanis ad conservandam sanitatem, alia quae debetur aegrotis ad recuperandam sospitatem, quid secundum imperium praecipiatur sanis, quid secundum indulgentiam concedatur infirmis. Secundum imperium quidem naturale et institutum nulla mulier sive ex flagitio, sive ex matrimonio praegnans ante ablactationem sui partus debet viro carnaliter commisce
Abbreviated transcription (Latin):
ad iudiciũ uocatis eur obedientie uincłis astringitis. quẽ nec suffraganeũ
nee collegã ẽẽ. eognoseitis: huic ĩuriȩ meȩ iniuriã gͣuiorẽ suꝑadditis qđ
dem̃bratorẽ metpolitane sedis ñ apte satis appellatis. Nã cũ ramꝰ aridus qui
ĩradiee arboris mads ñquã eoaluit nͦ inse uirens fructũ fec̃. magni cultoris
urã contdietione lieuit qđ nocebat exeide. q̃ ratio ĩpedit. ut ei ñ lieeat
qu ꝓfut᷑um sꝑabat inserere: dicitis eciã inlitt̾is illis me sedẽ ĩuasisse gau
dieiis ⁊ c̃stitueionib obuiare. plane ẽ. ħetice pͥuitatis notã ĩcurre eũ scͥp¬

Expanded text:
ad judicium vocatis, cur obedientiae vinculis astringitis, quem nec suffraganeum, nec collegam esse cognoscitis? Huic injuriae meae graviorem superadditis, quod demembratorem metropolitanae sedis non apte satis appellatis. Nam cum ramus aridus, qui in radice arboris matris nunquam coaluit, nec in se virens fructum fecit, magni cultoris vestra contradictione licuit quod nocebat excidere, quae ratio impedit ut ei non liceat quod profuturum sperabat inserere? Dicitis etiam enim, v. c.  in litteris illis me sedem invasisse Gaufdiciis et constitutionibus obviare, plane est haereticae pravitatis notam incurrere, c
Abbreviated transcription (Latin):
unt. sacerdo eii saẽm̃tũ s usurpet. aut ẽ. omĩno ꝑ leges deponendꝰ. aut ami¬
ppbnos attaris suspendendꝰ. A uibꝰ auctoritatib ⁊rationib liquet quia ñ debet
ppondare quod ilicite ⁊cũ iniuria ꝓrimi p̃sũptum ẽ. ħ icloid legitineet
honeste consensu contͣhentiũ priꝰ confelatũ ẽ. Quãuis si alt̾m p̃pondaret. eũ utbi
qr em̃ sit preulose tam̃ sedłm sẽpturas illa admittit᷑ dispensatio que cͥm̃ eͥmine
de fendit. Nec eñi in seͥptura saera laudat᷑ quod loth uoluit sodomitis filias
suas pstituere ut ea cõpensatione compesc̾ent᷑ asua turpitudine. Sigͦ aliqͣ com¬
pensatio intalib admittenda ẽ. ea ẽ p̃ferencda q̃ iuxta seu̾itate saluti pluri¬
moꝵ consalit. ñ ea q̃ simulata indulgentia latiorẽ uiam adpatͣnda ꝑiuria
mcomittenda sceła lub̾cis pandit. dueiꝰ enĩ÷ uniꝰ iuris alieni ꝑuasoris uo¬
suntati ñ parc̾e: quã multos false miscłiȩ exemplo indiscͥm̃ ad ducere. P rete

Expanded text:
 sacerdotii sacramentum sibi usurpet, aut est omnino per leges deponendus, aut a ministerio altaris suspendendus. Quibus auctoritatibus et rationibus liquet quia non debet praeponderare quod illicite et cum injuria proximi praesumptum est, sed id quod legitime et honeste consenscrimen sit, periculose tamen secundum Scripturas, illa admittitur compensatio, quae crimen crimine defendit . Nec enim in Scriptura sacra laudatur, quod Lot voluit Sodomitis filias suas prostituere , ut ea compensatione compescerentur a sua turpitudine. Si ergo aliqua compensatio in talibus admittenda est, ea est praeferenda quae justa severitate saluti proximorum consulit, non ea quae simulata indulgentia latiorem viam ad patranda perjuria, ad committenda scelera lubricis pandit. Tutius enim est unius juris alieni pervasoris voluntati non parcere quam multos falsae m
Abbreviated transcription (Latin):
lã obedientiã quã metͦpolitanꝰ pͥmati suo debet ate caritatiue reqͥrimꝰ. Obsecũ¬
dare tͥ sic̃ km̃o fr̃i ⁊ inuicẽ obseqͥũ tuũ reciꝑe parati sumꝰ. Meminisse potes.
qr ex qͦ amiciciã ⁊ familiaritatẽ lugdunensis eccłiȩ recuꝑ asti. gratulant᷑ te
uidit ⁊ exultant̃ recep̃. qͣnta potuit affectione honorauit. Nloli fr̃ om̃i spũi ere¬
dere. Sensimꝰ olim ꝓcellã istã. S deo fauente aliquã diu resedit. ⁊ ip̃o faciente¬

Expanded text:
lam obedienciam, quam metropolitanus primati suo debet, a te caritative requirimus. Obseculam obedienciam, quam metropolitanus primati suo debet, a te caritative requirimus. Obsecuarissimo fratri, et invicem obsequium tuum recipere parati sumus. Meminisse potes quia ex quo amicitiam et familiaritatem Lugdunensis Ecclesiae recuperasti, gratulanter te vidit, et exsultanter recepit, quanta potuit affectione honoravit. Noli, frater, omni spiritui credere. Sensimus olim procellam istam, sed Deo favente aliquandiu  al. aliquant
Abbreviated transcription (Latin):
tas uit̾ hereses ꝯputant ñ satis effica¬
citer fac̾e uidis. Quãuis enĩ sic̃ catholica fides in corde. ita et heretieꝰ error in cor¬
de maneat. tam̃ sic̃ ex catholicis oꝑib catholicũ sentimꝰ. ita exhereticis oꝑib here¬
ticũ cognoseimꝰ. a fructib eoꝵ inquit dñs cognoscitis eos. & una queq arbor ex
fruetu suo cognoscit᷑. Et licet ext̾iores inuestituras ꝑ laicos factas ñsatis ꝓprie
heresis nõie censeamꝰ. sentire tñ ac defende fieri deb̾e indubitata ħesis÷ͣ Quod
aũ ñ nullis indultũ eẽ. dicis. qͦd de laicoꝵ manib ĩuestit᷑as acceꝑint qͣsi ad pal¬
pandũ ⁊ extenuandũ ħ cͥm̃: nou̾is scͥptum eẽ. qr qđ lex inp̃senti indulget. in
posterũ uetat. Nñ constat qr om̃is indulgentia p̃t̾itoꝵ cͥminũ. futuroꝵ eaute¬
la ẽ. & ꝓhibicio. Nicħ ad tuũ siue eccłiȩ tuȩ ius ꝑtinens usurpare uolumꝰ. So¬

Expanded text:
tas inter hereses computant, non satis efficatas inter hereses computant, non satis efficaciter facere videris. Quamvis enim sicut catholica fides in? corde, ita et hereticus error in corde maneat: tamen sicut ex catholicis operibus catholicum sentimus, ita ex hereticis operibus hereticum cognoscimus. A fructibus eorum, inquit Dominus, cognescetis eos et unaquaeque arbor ex fructu suo cognoscitur. Et licet exteriores investituras per laicos factas non satis proprie heresis nomine censeamus, sentire tamen ac defendere fieri debere indubitata heresis est. Quod autem nonnullis indultum esse dicis, quod de laicorum manibus investituras acceperint, quasi ad palpandum et extenuandum hoc crimen noveris scriptum esse: quia quod lex in praesenti indulget, in posterum vetat. Unde constat, quia omnis indulgencia preteritorum criminum futurorum cautela est et prohibitio. Nichil ad tuum sive ecclesiae tuae ius pertinens usurpare volumus, so
Abbreviated transcription (Latin):
fidendũ. uictoriã mundi p̃dicas ⁊ xp̃i uictoriã ꝓst̾̃nis. Nouũ ⁊ mauditũ phi¬
losophandigenꝰ hortari contͣ fortes timidos. ẽtra importimos desides fieri. Inbel¬
lo fugaces. in pace uͦ audaces. In ꝑicło securos. insecuritate ꝓuidos. Intestabilis
magist᷑ nauis qͥ intͣnqͥlla serenitate artis sue fastigiũ exercet. intẽpestate uͦ
clauũ ⁊ cet̾a armam̃ta remictit. Ne uerearis fr̃. Bonũ sem̃ seminauit xp̃s ĩ
agro suo. Noli suꝑseminare zizana q̃ ultͦ crescunt ⁊ bonũ sem̃ suffocare nitũ¬
tur. Multiplicat᷑ numerꝰ maloꝵ habun¬
dant filii diffidentie.Si potens
ui solo paulo erat xp̃e: Nunqͥd
ineo solo omña pot̾at: Credimꝰ ⁊ ẽfite¬
mur qr in om̃ib ⁊ singłis fidelib
oia pot̃. Ecce ego inqͥt uob̾eũ sum om̃ibꝰ
dieb Qđ aũ eos arguis qͥ inuestit᷑as
eceliasticar̃ dignitatũ ꝑ laicos fac¬

Expanded text:
fidendum, victoriam mundi praedicas, et Christi victoriam prosternis. Novum et inauditum phifidendum, victoriam mundi praedicas, et Christi victoriam prosternis. Novum et inauditum philosophandi genus, hortari contra fortes timidos, contra importunos desides, fieri in bello fugaces, in pace vero audaces, in periculo securos, in securitate providos. Intestabilis magister navis, qui in tranquilla serenitate artis suae fastigium exercet, in tempestate vero clavum et caetera armamenta remittit. Ne verearis, frater, bonum semen seminavit Christus in agro suo. Noli superseminare zizania, quae ultro crescunt, et honum semen suffocare nituntur . Multiplicatur numerus malorum, abundant filii diffidentiae; sed potensin solo Paulo erat Christus? Numquid in eo solo omnia poterat? Credimus et confitemur, quia in omnibus et singulis fidelibus omnia potest: Ecce ego, inquit, vobiscum sum omnibus diebus. Quod autem eos arguis, qui investituras ecclesiasticarum dignitatum per laicos fac
Abbreviated transcription (Latin):
obsua scelera dãpnauit: Addidisti te uereri. ne forte patͥs nr̃i pudenda in
collo quio ntr̃o reuelarent᷑. Tniusti certe uͥ ũ erat timor. Malumus enĩ absq
dubio cũ pietate uecundoꝵ filioꝵ bñdici. qͣm cũ inu̾ec̃ctia inreu̾entis filii ma¬
lediei.atq utinã ip̃e pat̾ pudenda ut dicis ista ꝓ uoluntate nr̃a. contegi pate¬
ret᷑. Causatꝰ es p̃tea ꝑieulosa tẽꝑa causatꝰ es aduersariȩ partis robur. ac mul¬
titudinẽ. causatꝰ es nr̃e partis debilitatẽ ac paucitatẽ: & ꝓfecto qͣnto ꝑiculosio¬
ra st̃ tẽꝑa. tanto fortius serus dei adnitendũ ẽ. ne cũ habundante iniqͥtate
refrigescit caritas multoꝵ. refrigescat etiã caritas paucoꝵ. Nõne recordaris qͥd
paucis discipłis xp̃c dixͥit: Confidite inquid qr ego uici mundũ. Sigͦ doces dif¬

Expanded text:
ob sua scelera damnavit? Addidisti te vereri ne forte patris nostri pudenda in ob sua scelera damnavit? Addidisti te vereri ne forte patris nostri pudenda in colloquio nostro revelarentur. Timuisti certe ubi non erat timor. Malumus enim absque dubio cum pietate verecundorum filiorum benedici, quam cum inverecundia irreverentis filii maledici. Atque utinam ipse pater pudenda ut dicis ista pro voluntate nostra contegi pateretur! Causatus es praeterea periculosa tempora, causatus es adversariae partis robur ac multitudinem, causatus es nostrae partis debilitatem ac paucitatem. Et profecto quanto periculosiora sunt tempora, tanto fortius servis Dei est adnitendum ne cum abundante iniquitate refrigescit charitas multorum, refrigescat etiam charitas paucorum. Nonne recordaris quid paucis discipulis Christus dixerit: Confidite, inquit, quia ego vici mundum . Si ergo doces dif
Abbreviated transcription (Latin):
gredi. Terminos uͦ lugdunensis ac senonensis eccłie ab antiqͥs patͥb pofitos
uniu̾sa pene nouit latinitas. Mirari aũ ñ sufficimꝰ quare plures ꝑsonas
ab eccłi astico iuditio exclusas eẽ. notau̾is. nͥ forte et om̃s ep̃os in eadẽ emu¬
nitate comp̃hendi uolueris. Qđ si reges aut imꝑatores apontificali uiditio
eximere tẽptau̾is recurre ad magnũ imꝑatorẽ constantinũ. qui in niceno
ꝯcilio p̃sente pp̾. silurõ huiꝰce moĩ uerba legr̃ habuisse. Uos inqͥt ep̃i asolo
cdño iudicandi estis. Non ait ego ⁊ uos a solo dño iudicandi sumꝰ. Cum e nĩ
solos excludit ep̃os se ꝓculdubio ⁊ om̃s reges eccłiastico subdit iuditio. Run¬
qͥd culpas factũ clarissimi doctoris ambrosii. qui theodosiũ imꝑatorẽ obsuã
culpã excõmunicauit. Nunqͥd incusas gregoriũ septimũ qui regẽ henricũ

Expanded text:
gredi. Terminos vero Lugdunensis ac Senonensis ecclesiae ab antiquis patribus positos gredi. Terminos vero Lugdunensis ac Senonensis ecclesiae ab antiquis patribus positos universa pene novit Latinitas. Mirari autem non sufficimus, quare plures personas ab ecclesiastico iudicio exclusas esse notaveris, nisi forte et omnes episcopos in eadem emunitate comprehendi volueris. Quodsi reges aut imperatores a pontificali iudicio eximere temptaveris, recurre ad magnum imperatorem Constantinum, qui in Niceno concilio praesente papa Silvestro huiuscemodi verba legitur habuisse: 'Vos', inquit, 'episcono judicandi estis. » Non ait, ego et vos a solo Domino judicandi sumus. Cum enim solos excludit episcopos, se procul dubio, et omnes reges ecclesiastico subdit judicio. Nunquid culpas factum clarissimi doctoris Ambrosii, qui Theodosium imperatorem ob suam culpam excommunicavit? Nunquid incusas Gregorium septimum, qui regem Henricum
Abbreviated transcription (Latin):
nensis ꝓuidentia sit: nichilominꝰ seda ⁊ t̾eia lugdunensis ꝓuintia ẽ. Cũ gͦ pͥme
sedis lugdunensis p̃sul ꝓsuis aut illoꝵ necessitatibꝰ sede ł teie ꝓuincie p̃sules¬
uocat. ñ ad alienã ꝓuinciã trahit.s rõnabili ⁊ iusto ordine seruato: inferiora
m̃bra ad capud reuocat. ut ei uł de adu̾sitate condoleant. ł de ꝓsꝑitate ꝯgau¬
deant. Nec prudentiã tuã latere c̾dimꝰ qͦslibet metͦpolitas ꝓuincialia c̃silia intͣ
suos fines ꝯuocandi ius hab̾e. Qua aũ habitudine suffraganei ad suos metͦpo¬
litas se hñt eadẽ metͦpolite ad suos pͥmates se habere noscunt᷑ uidelicet cause q̃
apud inferiores t̃ininari neq̃unt. ap̃ suꝑiores definiant᷑. nͥ ad romanã audi¬
entiã appellatũ fuerit saluis tam̃ singłarũ eccłiar̃ pͥuilegiis. Utinã gͥ kmñe
fũ serio dixisses te nolle aut ñ audire antiqͦs t̃minos apatribꝰ positos trans¬

Expanded text:
nensis provincia? sit, nichilominus secunda et tercia Lugdunensis provincia est. Cum ergo primae sedis Lugdunensis praesul pro suis aut illovocat, non ad aliam provinciam trahit, sed rationabili et iusto ordine servato inferiora membra ad caput revocat, ut ei vel de adversitate condoleant vel de prosperitate congaudeant. Nec prudentiam tuam latere credimus quoslibet metropolitas provincialia concilia intra suos fines convocandi ius habere. Qua autem habitudine suffraganei ad suos metropolitas se habent, eadem metropolitae ad suos primates se habere noscuntur, videlicet ut causae, quae apud inferiores terminari nequeunt, apud superiores definiantur, nisi ad Romanam audientiam appellatum fuerit, salvis tamen singularum ecclesiarum privilegiis. Utinam igitur, karissime frater, serio dixisses te nolle aut non audere antiquos terminos a patribus positos trans
Abbreviated transcription (Latin):
sectionefiat. de quã ip̃e apłs alibi pcipit dicens ut inimicũ ẽ eiom enoste¬
uibios corripite ut fr̃em. eͦbi satis ostendit eũ metꝰ iste nͥ subẽ siomnoc iun

Expanded text:
dilectione fiat, de qua ipse Apostolus alibi praecipit dicens: Ut inimicum eum non existimedilectione fiat, de qua ipse Apostolus alibi praecipit dicens: Ut inimicum eum non existimetis, sed corripite ut fratrem . 101 Ubi satis ostendit quod, cum metus iste non subest, sed omn
Abbreviated transcription (Latin):
descensione nideos lucͥ faceret. hec infirma ꝓbabili necessitate uł ꝓuida
dispensatione ꝑassi sunt. sĩumi et seĩ uiri dõ bñ utende malis ppes ut per
hoce aoceret eos seipos agnosce qͣtinus disc̾ent infirma suauro a dsẽber eem pl¬
sus incurrant. et si forte ceciderint sũma cełitate resurgantisuod si popsu
adhue inteuthonicũ regem debitã seueritatẽ ñ exercet: eredimꝰ quia confu¬
ce differt sed̾m consiliũ quoꝵdã doctoꝵ qͥ consulunt qued ã admitren dar ene¬
cula ut possint uitari maiora. Uñ dicit augustinꝰ int̾cio libro ooirt̃ parme¬
inanũ donatistã. Hoc santas obseruat eccłie ut eũ guisq frm de p̃be asiodu
it mn eorsie so cietate constitutoꝵ maliquo tali peccato fuerit dep̃hensas ut
anathemate aignꝰ habeat᷑: fiat hoc uͥ ꝑieubũ seusmatis nullũ est. acueũ ex et

Expanded text:
itate vel provida itate vel provida dispensatione passi sunt summi et sancti viri Deo? bene utente malis nostris, ut per hoc doceret eos se ipsos agnoscere, quatinus discerent infirma sua sibi asscribere et bosus incurrant et, si forte ceciderint, summa celeritate resurgant. Quodsi papa adhuc in Teutonicum regem debitam severitatem non exercet, credimus, quia consulte differt secundum consilium quorundam doctorum, qui consulunt quedam admittenda pericula, ut possint vitari maiora. Unde dicit Augustinus in tertio libro contra Parmenianum Donatistam: Hoc sanitas observat ecclesiae, t deprehensus, ut anathemate dignus habeatur, fiat hoc ubi periculum schismatis nullum est, atque id cum eo
Abbreviated transcription (Latin):
coram fano thurificauit. et tñ a frãbꝰ minime iudicatꝰ. pꝰ paucosaes inrĩo
coronari ꝓmeruit. Sie aaron inheremo morã faciente moyse in montes
ꝓp importabilem ppłi sedicionẽ uitulũ fusilẽ fieri ꝑmisre. ereẽ popłs iuli¬
culture ea reuerentiã exhibet. Meruit tñ ueniã tantꝰ excessus.: et dño ui¬
bente ꝑmanũ moysi ad sũmũ sacerdociũ ẽ. sublimatꝰ. dic moyses ip̃e qui
ce dño Ioquebat᷑. sic̃ ad amicũ amicꝰ. dm̃ tñ offendit eũ ꝓpt̾ nurm̃ populi
aicentis. Aunqͥo pot̾it nobis eicere aquã de petra hac. dubitare eoact s naqͥn
eum disceptacione a dño postulare. Sic doctor gentiũ qua trsina gogis publi¬
er elamabat. circuncisio nichil ẽ.  xp̃c nichil uobis ꝓderit. sicicunei¬
damini ꝓpt̾ scandalũ iudeoꝵ circuncidi ꝑmisit dimotheũ. ut has con

Expanded text:
coram fano thurificavit et tamen a fratribus minime iudicatus post paucos dies martirio coram fano thurificavit et tamen a fratribus minime iudicatus post paucos dies martirio coronari promeruit. Sic Aaron in heremo moram faciente Moise in monte propter importabilem populi seditionem vitulum fusilem fieri permisit, quem populus insiculturae ei reverentiam exhiberet. Meruit tamen veniam tantus excessus et Domino iubente per man um Moisi ad summum sacerdotium est sublimatus. Sic Moyses ipse, qui cum Domino loquebatur sicut ad amicum amicus, Deum tamen offendit, cum propter murmur populi dicentis: Numquid poterit nobis eicere aquam de petra hac dubitare coactus est et aquam cum disceptatione a Domino postulare. Sic doctor gentium, qui in sinagogis publice clamabat: Circumcisio nichil est et Christus nichil vobis proderit, si circumcidamini, propter scandalum Iud
Abbreviated transcription (Latin):
appellatiu. his auctoritatib muniti nolumꝰ eccłiis nr̃is mauditã nouitatẽ iu¬
ducere uł uira earũ antiquitꝰ instituta ꝑmutare. P rȩc̾ea quia inhoe concilio
de inuestituris laicoꝵ quas quidã int̾ hereses cõputant traetare disponitis.
potius pudenda patris nr̃i nudabitis. quȩ publicanda ñ essent ingedh nec
i compitis ascalonis deridenda exponetis. quã pꝰ dorsum ea uelando bene¬
dictionẽ paternã uob adquiratis. Quod eñi ꝓpt̾ uitandam popłi stragem
pat̾ne inse ad misit sũmus pontifex. coegit necessitas ñ appbauit uoluntas
quod inde constat quia postqͣm euasit ꝑicłm sicut ipse quibꝰdã nr̃m scpserit
quod nisserat iussit. quod ꝓhibuerat ꝓhibuit. quãius quibꝰdã nefanlis ur¬
gente ꝑieulo quedã nefanda scͥpta ꝑmiserit. Sie pecrꝰ trinã uegatione tͥna
confessione purgauit. &e apłs mansit. ᷤᷤ ic marcellinꝰ p̃p. deceptus aꝑpharis

Expanded text:
nolumus ecclesiis nostris inauditam novitatem inducere vel iura earum antiquitus instituta permutare. Preterea quia in hoc concilio de investituris laicorum, quas quidam inter hereses computant, tractare disponitis, potius pudenda patris nostri nudabitis, quae publicanda non essent in Geth nec in compitis Ascalonis, deridenda exponetis, quam post dorsum ea velando benedictionem paternam vobis acquiratis. Quod enim propter vitandam populi stragem paterne in se admisit summus pontifex coegit necessitas, non approbavit voluntas. Quod inde constat, quia postquam evasit periculum, sicut ipse quibusdam nostrum scripsit, quod iusserat iussit, quod prohibuerat prohibuit, quamvis quibusdam nefandis urgente periculo quedam nefanda scripta permiserit. Sic Petrus trinam negotionem trina confessione purgavit et apostolus mansit. Sic Marcellinus papa deceptus a prophanis
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ ciues st̃ ñ tm̃ qui in hac pegrinatione. s om̃s qui adsuꝑne uisionis pacẽ ꝑtinere
tionib foneatis. et si ania iusticiȩ deinauerint. obsecrando. ĩ crepando. arguen
ad p̃sentẽ uitã ꝑtineat. a uob̾ expetimꝰ. si aliqͥd piũ. aliqͥd sc̃m. qd̾ memoriã ur̃i.
possetis: hoc optaremꝰ. hoc humilit̾ poteremꝰ. Si qͥd aut̃ de statu ur̃o et matris
nr̃e orientalis eccłiȩ. paruitati nr̃e scribere uolueritis. ꝑ istos secure ꝑ oteritis.

Expanded text:
 non tantum qui in hac perigrinantur, sed omnes qui ad supernae visionis pacem pertinere tionibus foveatis, et si a via justitiae deviaverint, obsecrando, increpando, arguendad praesentem vitam pertineat a vobis expetimus; sed si aliquid pium, aliquid sanctum, quod memoriam vestri possetis, hoc optaremus, hoc humiliter peteremus. Si quid autem de statu vestro, et matris nostrae orientalis Ecclesiae parvitati nostrae scribere volueritis, per istos secure poteritis.
Abbreviated transcription (Latin):
matiẽ ur̃am. nc̃ aut filiã sub omĩ celeritate ur̃is consolationib refoueri. ur̃o aui¬
lo fulciri postulamꝰ. ne aduer sariꝰ nr̃ qui circuit querens quẽ deuoret. electionẽ
in dñm manassẽ factã. aliqua ualeat uersutia ꝑturbare. aliqͣ ꝑturbatione cas¬
are. Non enĩ potat illa eccłia. int̾ om̃sfilios suos quẽquã eligere. sedi apłice
magis deuotũ suis ittilitatib magis necessariũ. tũ ꝓpt generis nobilitatẽ. tũ
ꝓpt̃ morũ honestatẽ. Quantũ uͦ necessariũ sit romane ȩcetiȩ ut in p̃dicta sede deuo¬
tũ sibi ministrũ substituat. ñ ẽ meũ ur̃am prudentiã instruere. qui nouit eandem
sedem regni ciadiema. habere. et om̃ib pene gallicanis ȩccłiis exemplũ ruine uł re

Expanded text:
m vestram, nunc autem filiam, sub omni celeritate vestris consolationibus refoveri, vestro auxilio fulciri postulamus, ne adversarius noster qui circuit quaerens quem devoret , electionem in domnum Manassem facta aliqua valeat versutia perturbare, aliqua perturbatione cassare  al, quassare. Non enim poterat illa Ecclesia inter omnes filios suos quemquam invenire sedi apostolicae magis devotum, suis utilpropter morum honestatem. Quantum vero necessarium sit Romanae Ecclesiae, ut in praedicta sede devotum sibi ministrum substituat, non est meum vestram prudentiam instruere, quae novit eamdem sedem diadema regni habere, et omnibus pene Gallicanis Ecclesiis exemplum ruinae vel re
Abbreviated transcription (Latin):
sua pͥneipalit᷑ qͥ đ suũ ẽ habeat rex postiori orcline pꝰ dĩm. qđ e adeo ẽ. eoncessum.
Neq iimpedire uideat᷑. qd regi de obnoxietate parentũ eiꝰ inuiliose fugedes
rceligere. ut. confundat fortia. qͥs ẽ qui possit uł debeat eiꝰ ordinationi r esiste
Bic dauis de p̃fetantes ad regnũ assũptus ẽ. sic petrꝰ ad sũmũ aplatum de piscati¬
one uocat᷑ sic multi egem de puluere suscitati.⁊ aca sũma reginiaai dei ꝓut or̃o¬

Expanded text:
sua principaliter quod suum est. Habeat rex posteriori ordine post Deum quod sibi a Deo concessum est. Neque id impedire videatur quod regi de obnoxietate parentum ejus invidiose suggestt mundi infirma suo more eligere ut confundat fortia, quis est qui possit vel debeat ejus ordinationi resistere? Sic David de post fetantes ad regnum assumptus est. Sic Petrus ad summum apostolatum de piscatione vocatus. Sic multi egeni de pulvere suscitati et ad summa regimina Dei providen
Abbreviated transcription (Latin):
me ur̃e ⁊ honestati tociꝰ regni tã
ꝑniciose uos facturũ dicturũ ue qͦd non
mosissime ⁊ deuotissime obseero caritatẽ u̾rã. ucui
fluctuanti u̾itatẽ huiꝰ rei quã seitis api¬
atis ⁊ sanũ consiliũ licet arduũ
ui aspuini supebos ꝓs hearais. e tos e iͥ. ppetio officio ⁊ nomine ep̃i carere. quã pusa¬

Expanded text:
vestrae et honestati totius regni tam perniciosa facturum dicturumve, quod none obsecro charitatem vestram, ut mihi fluctuanti veritatem hujus rei quam scitis, aperiatis, et sanum consilium licet arduum et asperum super hoc praebeatis. Malo enim perpetuo officio et nomine episcopi carere, quam pusi
Abbreviated transcription (Latin):
nientiꝰ eẽ. ut sedar̃ ꝓuinciarũ p̃sules ad pͥmã ꝓuinciã ꝓ causar̃ necessitate in¬
uitent᷑ qͣm pͥmarũ sediũ pontifices ad scdas ꝓ qͥbͣlibet causis tͣhant᷑ ꝓuineias.
alio qͥn qͦmͦ stabit qđ in sacͥs canonib cautũ ẽ. ut maiores cause ad suos referant᷑
pͥmates: Id eñĩ ñeẽt causas ad pͥmates referri. s pͥmates ad singłarũ ꝓuinciarũ
causã reduei. Postremo si pͥme sedis pontifex ad scdam uł t̾ciã uł forte qͣrtã ꝓuĩ¬
ciã ꝓgrediens ꝓuinciã ñ excedit ꝓfecto sedẽ. ł t̾eiȩ uł qͣrte metͦpolitanꝰ ad pri

Expanded text:
provinciarum praesules ad primam provinciam pro causarum necessitate invitentur, quam primarum sedium pontifices ad secundas pro quibuslibet causis trahantur provincias. Alioquin quomodo stabit quod in sacris canonibus cautum est, ut majores causae ad suos referantur primates? Id enim non esset causas ad primates referri, sed primates ad singularum provinciarum causam reduci. Postremo si primae sedis pontifex ad secundam vel tertiam, vel forte quartam provinciam progrediens, provinciam non excedit, profec
Abbreviated transcription (Latin):
nã cantilenã de multis metͥce ⁊ musice de eo cõpositã exꝑsona concuboꝵ suoꝵ uob
missi. qͣm ꝑ urbes nr̃as. in compitis et plateis similes illi adholescentes cantitant.
quã ⁊ ip̃e concubis suis eisdem sepe cantauit. et ab illis cantari audiuit. Preterea
na securitate ad curiã in natale dñi uenisset. ad accipiendũ ep̃atum sicut ei illa
dicta reguia ꝓmiserat. quia animadu̾si sunt plures & pleniores saculi numeroꝵ
latere inapothecis amicoꝵ istiꝰ: qm̃ apud abbatẽ. ille ẽ. admissus iste ÷ exclus. Et
de isto faciã ꝑficuũ meũ. pꝰea querite ut iste deponatur. ⁊ tẽ faciã uoluntatẽ ur̃am
Sũma itaq ħec ẽ. uerboꝵ meoꝵ. Rogo moneo ut huic electioni nũquã assensũ p̃bea
ab aurellauensib deceptꝰ sum siqͥd mͥ de eo seb̾e uolueritis ꝑ talem nunciũ eui crede

Expanded text:
nam cantilenam de multis metrice et musice de eo compositam ex persona concuborum suorum vobis nam cantilenam de multis metrice et musice de eo compositam ex persona concuborum suorum vobis misi, quam per urbes nostras in compitis et plateis similes illi adolescentes cantitant, quam et ipse cum eisdem concubis suis saepe cantitavit, et ab illis cantitari audivit. Praeterea ta securitate ad curiam in Natale venisset ad accipiendum episcopatum, sicut ei illa praedicta regina promiserat; quia animadversi sunt plures et pleniores sacculi nummorum latere in apothecis amicorum istius quam apud abbatem, ille est admissus, iste est exclusus.de isto faciam proficuum meum, postea quaerite ut iste deponatur, et tunc faciam voluntatem vestram. » Summa itaque haec est verborum meorum. Rogo, moneo, ut huic electioni nunquam assensum praebeatab Aurelianensibus deceptus sum, si quid mihi de eo scribere volueritis, per talem nuntium cui credere
Abbreviated transcription (Latin):
pape.uł ur̃a me adhoc ꝑtrahat obedientia. Scio enĩ eccłie dei ñ tm̃ hoc eẽ. igno¬
minosũ. s etiã ꝑniciosũ. Rogo itaq pat̾nitatem urãm ut inhac causa uigilantil¬
sime honestati & auctoritati ur̃e consulatis ⁊ eccłie dĩ ꝑuideatis ne inmanibus
illiꝰ cõmitat᷑ salus aliena. qͥ nũquã adhuc deliberauit de salute sua. Pportitorẽ
itaq p̃sentiũ mͥ rescͥbite quid me uelitis suꝑ hoc negocio fac̾e. ut quod responsurꝰ
sũ respondeã aurelianensibꝰ ex ur̃a auctoritate. Ip̃i tam̃ quicqͥd ego respondeam
turonensis archiep̃i eũ consecͣbitis. uł consecͣri facietis. Qd qͥd aũ uos faciatis: ego
libaui animã meã. Multi eñĩ aurelianenses ad hec que dixi mͥ darent testimoniũ
nͥ timerent carcerẽ ł exiliũ. & ne me ista aliqͣ occasione confixisse credatis. uti¬

Expanded text:
papae vel vestra me ad hoc pertrahat obedientia. Scio enim Ecclesiae Dei non tantum hoc esse ignopapae vel vestra me ad hoc pertrahat obedientia. Scio enim Ecclesiae Dei non tantum hoc esse ignominiosum, sed etiam perniciosum. Rogo itaque paternitatem vestram, ut in hac causa vigilantissime honestati et auctoritati vestrae consulatis, et Ecclesiae Dei provideatis, ne in manibus ejus committatur salus aliena, qui nunquam adhuc deliberavit de salute sua. Per portitorem itaque praesentium mihi rescribite quid me velitis super hoc negotio facere, ut quod responsurus sum respondeam Aurelianensibus ex vestra auctoritate. Ipsi tamen quidquid respondeam, Turonensis archiepiscopi eum consecrabitis, vel consecrari facietis. Quidquid autem vos faciatis, ego liberavi animam meam. Multi enim Aurelianenses ad haec quae dixi mihi darent testimonium, nisi timerent carcerem vel exsilium. Et ne me ista aliqua occasione confinxisse credatis, u
Abbreviated transcription (Latin):
nullãꝙ aut pene nullã eradicantẽ manũ. Et si aliqͣnti sũt qͥ ꝑficiant male
arboris rumã. non ꝑuigilant. usq ad fructuose arboris insertionẽ. Quod in hoc
negocio manifestum ẽ. Non enĩ turonensis archiep̃e. omĩno laborabat. ut sanctio
mularet᷑. Iste et eñĩ iuuenis qui rege iubente et turonensi archiep̃o impingente
uł p̃dicte eidem eccliȩ intrusus est: ita est sub turonensi archiep̃o. sic̃ puer sub pe¬
dagogo. ut nec stans sedere. uec sedens audeat surgere. nͥ eo iubente aut unuente.
ut pote qui se ei ad turpes usus dr̃ subdidisse. Adultunũ eum multa nefaria ⁊ turpis¬
sima uerissime dici possent que deficientib testibꝰ u̾itatis. ꝓ humana infirmitate
ꝓbari forsitan ñ possent. Heͦc ad repulsionẽ p̃dicti adholescentis suffic̾erent quod ꝑ¬

Expanded text:
nullamque aut pene nullam eradicantem manum. Et si aliquando sunt qui perficiant malae nullamque aut pene nullam eradicantem manum. Et si aliquando sunt qui perficiant malae arboris ruinam, non pervigilant usque ad fructuosae arboris insertionem; quod in hoc negotio manifestum est. Non enim Turonensis archiepiscopus ideo laboravit, ut Sanctio mularetur. Iste etenim juvenis qui rege jubente, et Turonensi archiepiscopo impingente praedictae Ecclesiae est intrusus, ita est sub Turonensi archiepiscopo, sicut puer sub paedagogo, ut nec stans sedere, nec sedens audeat surgere, nisi eo jubente, aut innuente, utpote qui se ei ad turpes usus dicitur subdidisse. Ad ultimum, cum multa nefaria et turpissima dici verissime possent, quae deficientibus testibus veritatis pro humana infirmitate probari forsitan non possent, hoc ad repulsionem praedicti adolescentis sufficit, quod per
Abbreviated transcription (Latin):
dos. hic enĩ cũ duos ep̃atus habere ñ possit. aurelianensem ȩccłiã quã ñ
pot᷑ retinere ꝑpropͥã. ꝑ sub missã uult retin̾e ꝑsonã. ut inea possit quoᷤ
suarũ nebulis intenebrare. ut q̃ audiunt de eo ñ audiãt. & q̃ uident ñuideant.
et quȩ certa sũt. tanquã ignota sustineant. Sic enĩ dicere de se ipso solet non
indigere bonis chericis uł canonibus cũ ħ oĩa p̃sto sit ei inmarsupio suo. Hes
mirũ cui qd. libet licoe. et qđ licet impie facit ut multi in scandali⁊anti. al¬
t̃ gemant. dicentes magis impetrare desideria sua apđ iuidices eccłiasticol
tesantes iniquitatẽ: qͣm seqntes bonitatẽ. Ueritas mͥ testis ẽ. me ñ ista disee
tanquã aduersus homines istos aliqͣ sit mͥ pͥuata controuersia. siabescere
me fecit telus meus. cũ uideã ĩmesse dĩ uepres et spinas bonũ sem̃ suffocare

Expanded text:
dos. Hic enim cum duos episcopatus habere non possit, Aurelianensem Ecclesiam, quam non dos. Hic enim cum duos episcopatus habere non possit, Aurelianensem Ecclesiam, quam non potest retinere per propriam, per submissam vult possidere personam, ut in ea possit quos ssionum suarum nebulis intenebrare, ut quae audiunt de eo non audiant, quae vident non videant, et quae certa sunt tanquam ignota sustineant. Sic enim de seipso dicere solet « se non indigere bonis clericis vel canonibus, cum haec omnia praesto sint ei in marsupio suo. » Nec mirum, cui quod libet licet, et quod licet impune facit, ut multi inde scandalizati altius gemant, dicentes magis impetrare desideria sua apud judices ecclesiasticos, zelantes iniquitatem quam sequentes bonitatem. Veritas mihi testis est me non ista dicere tanquam adversus istos homines aliqua sit mihi privata controversia. Sed tabescere me facit zelus meus, cum videam in messe Dei vepres et spinas bonum semen suffocare,