comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dullarũ. & discretionẽ cogitationũ. & in
intentionũ cordis. & non est ulla creat᷑¬
a inuisibilis in conspecꝰtu eiꝰ: Sĩa autem
ontꝰ subintͣre suspitio. tanꝗͣ dĩ filius in
cȩlo sit. & exinde cuncta uideat uͥ ñ sit
Hoc enĩ dõ uicde. qd esse. & quantã insi¬
nuat uisionẽ suã. tantã uult cretli sub

Expanded text:
or cogitationum et intentionum cordis. Et non est ulla creatura invisibilis in conspectu ejus: omnia autem nonis subintrare suspicio, tanquam Dei Filius in coelo sit, et exinde cuncta videat, ubi non sit; hoc est enim Deo videre quod esse, et quantam insinuat visionem suam, tantam vu
Abbreviated transcription (Latin):
dei. in eos qͥdem qͥui cecidert̃ seueritatẽ
in te aũt bonitatẽ si ꝑmanseris in boni¬
tate: Quȩ cu ita sint. qͦ modo potest substan¬
tialiter alicubi deesse. cũ lux in tenebris
luceat. Licet tenebrȩ eã non cõprehend̃¬
ant: aut qͦ modo pocest aliqͥt substanti¬
aliter non uidere: De qͦ beatus euidentiꝰ¬
sime ꝓtestatur dicens Uiuus ẽ enĩ dei¬

Expanded text:
m qui ceciderunt, severitatem; in te autem bonitatem, si permanseris in bonitate . Quae cum ita sint, quomodo potest substantialiter alicubi deesse, cum lux etiam in tenebris luceat, licet tenebrae eam non comprehendant ? aut quomodo potest aliquid substantialiter non videre, de quo beatus Paulus evidentissime protestatur, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
non pͣtereundȩ locꝰ nascit᷑ questionis.
in eo qđ salomon dicit. in om̃i loco ocu¬
li dei speculant᷑ bonos & malos & rur¬
sus ꝓpheta dicit ad dñm Mundus ẽ
oculus tuus. ne uideat malũ: Metuen¬
dus ẽ enĩ ne hic qͥ dr ea uidere. qͣ
dicitur ĩplere. putetur alicuͥ non esse
cũ dicitur aliquid ñ uide Qm̃ non uͥ¬
q substantialit̾ est. si uel in malis ñ
est: S in diuinis sermonib si teneatur
humilitas cordis: nulla repperiet᷑ repu¬
gnantia u̾itatis: Quodã mͦ gͦ uidet
om̃ia deus. & quodã mͦ q̃dam ⁊ eus¬
nͣ uidet. sic̃ qͦdam mͦ uͥq totus ẽ: & qͦdam¬

Expanded text:
non praetereundae locus nascitur quaestionis, in eo quod Salomon dicit: In omni loco oculi Dei speculantur bonos et malos. Et rursus propheta dicit ad Dominum: Mundus est oculus tuus, ne videat malum . Metuendum est enim ne hic qui dicitur ea videre quae dicitur implere, putetur alicubi non esse, cum dicitur aliquid non videre; quoniam non ubique substantialiter est, si vel in malis non est. Sed in divinis sermonibus, si teneatur humilitas cordis, nulla reperietur repugnantia veritatis. Quodammodo ergo videt omnia Deus, et quodammodo quaedam non videt
Abbreviated transcription (Latin):
cate. nnisi de xp̃o quȩ sc̃a s cogitat: Quȩ
cogitatio non illũ s nos scĩficat. & scĩfican¬
do conseruat Sicut salomon dicit: Cogita¬
tio scã seruabit te: Ipse qͦq dñs iubet ut
in oratione dicamus. sc̃ificetur nom̃ tuum:
Et tamen hunc orationis locũ sic beatus
intellexisse cognoscitur cipͥanus. ut in hac
diuini nominis sc̃ĩficatione. non dm̃ dic̃et
sancꝰtificari. sedd nobis donũ scĩficatiõis
diuinȩ conferri: In epła nãq de dñica ora¬
tione qͥbusdã premissis ita loqͥt᷑: Post hoc
dicunꝰ: Sc̃ificetur nom̃ tuũ. non qđ optemꝰ¬
deo ut scificet᷑ orationib nr̃is: s qdđ petamꝰ
ab eo. ut nomen eiꝰ scificetur in nobis: Cec̾um
a qͦ scĩficatur deus. qͥ ipse sc̃ificat: Sed qͥa
ipse dixit: Sc̃i estote quia sc̃s ego sum. i
petimus & rogamus. ut qͥ in baptismo scĩ

Expanded text:
care, nisi de Christo quae sancta sunt cogitare? Quae cogitatio non illum, sed nos sanctificat, et sanctificando conservat, sicut Salomon dicit: Cogitatio sancta servabit te. Ipse quoque Dominus jubet ut in oratione dicamus: Sanctificetur nomen tuum; et tamen hunc orationis locum sic beatus intellexisse cognoscitur Cyprianus, ut in hac divini nominis sanctificatione, non Deum diceret sanctificari, sed nobis donum sanctificationis divinae conferri. In epistola namque de dominica oratione, quibusdam praemissis, ita loquitur: Post hoc dicimus, Sanctificetur nomen tuum, non quod optemus ut sanctificetur in orationibus nostris, sed quod petamus a Deo ut nomen ejus sanctificetur in nobis. Caeterum a quo sanctificatur Deus qui ipse sanctificat? Sed quia ipse dixit: Sancti estote quoniam ego sanctus sum, id petimus et rogamus ut qui
Abbreviated transcription (Latin):
alicubi deẽ: de quo scriptũ est: Dĩa ꝑ
ipsũ & in ipso creata s̃: & ipse ẽ aute om̃s
ꝙ omĩa in ipso constant. Quiq secundum
ꝓphecicũ dicꝰtũ. mensus ẽ manu aquam.
& celũ palmo. & uniu̾sam t̾ram clausa ma¬
nu. s quia non in om̃ib eqͣliter ad est.
Per potentiam. quia cuncta deus ĩplet
& continet: ꝑ ipsã uidet oĩa Per grãm
uero illud uidere dr̃. qđ ipse largr.

Expanded text:
cubi deest de quo scriptum est, Omnia per ipsum et in ipso creata sunt, et ipse est ante omnes, et omnia in ipso constant ; quique secundum propheticum dictum, Mensus est manu aquam, et coelum palmo, et universam terram clausa manu , sed quia non omnibus aequaliter adest: per potentiam, qua cuncta Deus implet et continet, per ipsam videt omnia; per gratiam vero illud videre dicitur quod ipse largitur,
Abbreviated transcription (Latin):
periurium simini me pocueris effugere
iuramentũ. Nemento itaq memento te
eẽ. xp̃ianum. militiam ducis laudabilit᷑

Expanded text:
perjurium, si minime potueris effugere juramentum. Memento itaque, memento te esse Christianum: militiam ducis laudabilit
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ in te est deus. & p̃ter te non ẽ d̃:t uenĩ
es deus & nesciebamus. ads̃ isrł saluator: Ds̃
aũt isrł deus unus est: Seqͣtur aũt cetera
que testimoniis supͣdictis ad filiũ ꝑtin e ostñ
ipse iuste iudicat. ipsi flectitur õe genu
celestiũ. t̾restriũ & infernoꝵ. ipsi om̃is lin¬
gua confitetur. a qͦ ẽ retributio reddenda
factoꝵ: Ipse gͦ de quo hec oĩa dicunt᷑ ꝑ ꝓ
phecã dicit Ego deus & non ẽ alius p̃cer me
Nuqͥo nã dm̃ iftũ pret̃ quẽ alius non est
ita solũ filiũ accipimꝰ. ut ab eo patr̃e &
sp̃m scm separemus : absit hoc eñi ĩpossibi¬
le ẽ: Nam p̃ter dm̃ patrẽ deus filius non
est. quia de uõ patre ẽ & in patre est:
Pret̃ patrẽ ꝙ filiũ sp̃s sc̃s non ẽ. quia pͥa¬
tris ꝙ filu sp̃s ẽ. & in patre ꝙ filio est. Uñ¬

Expanded text:
est Deus, et praeter te non est Deus; tu enim es Deus, et nesciebamus. Deus Israel Salvator . Deus autem Israel Deus unus est. Sequuntur autem caetera quae testimoniis supradictis ad Filium ostendimus peipse juste judicat; ipsi flectitur omne genu, coelestium, terrestrium, et infernorum; ipsi omnis lingua confitetur, a quo est retributio reddenda factorum. Ipse ergo, de quo haec omnia dicuntur, per prophetam dicit: Ego Deus, et non est alius praeter me. Nunquidnam Deum istum, praeter quem alius non est, ita solum Filium accipimus, ut ab eo Patrem et Spiritum sanctum separemus? Absit: hoc enim impossibile est. Nam praeter Deum Patrem Deus Filius non est, quia de Patre est, et in Patre est. Praeter Patrem et Filium Spiritus sanctus non est, quia Patris et Filii Spiritus est, et in Patre et in Filio est. Un
Abbreviated transcription (Latin):
cit s qͣm mͥ flectetur om̃e genu. & om̃is lin¬
gua confitebit᷑ dõ: ante tribunal uͦ xp̃i nos
astaturos ipse denuo testatur dicens: om¬
nes enĩ nos inanifestari oportet aute tri¬
bunal xp̃i. ut recipiat unus quisq ꝓpria
corporis ꝓut gessit siue bonũ siue malũ

Expanded text:
iam mihi flectetur omne genu, et omnis lingua confitebitur Deo . Ante tribunal vero Christi nos astaturos ipse denuo testatur, dicens: Omnes enim nos manifestari oportet ante tribunal Christi, ut recipiat unusquisque propria corporis, prout gessi
Abbreviated transcription (Latin):
ud facemur esse quã dm̃. nec a filio. nec
a patre diu̾isũ. nec in filio nec in patre
confusum. Unꝰ est enĩ atq idem patris
ꝙ filii sp̃s. totus de patre ꝓcedens. totꝰ
Inutroq consistens. nec est diuisus in
singulis. quia inseparabiliter ẽ ut̾sq cõ¬

Expanded text:
ud fatemur esse quam Deum, nec a Filio nec ud fatemur esse quam Deum, nec a Filio nec a Patre diversum, nec in Filio nec in Patre confusum. Unus est enim atque idem Patris et Filii Spiritus, totus de Patre procedens, totus in utroque consistens, nec est divisus in singulis, quia inseparabiliter est utrisque co
Abbreviated transcription (Latin):
Q pacẽ xp̃i & concordiã rũpit. aduersus
xp̃m facit: Qͥ alibi pͣter eccłam colligit.
xp̃i eccłam spargit: atq ut uña eccłam
uniꝰ dei ẽẽ menstraret. hec confestĩ testi¬
monia de scͥpt᷑is inseruit: Dic̃ dñs. ego &
pater unũ sumꝰ & it̃m de patre & filio
& sp̃u sc̃o scͥptũ ẽ ut tres unũ sunt: Nã
& in libro de oratione dñica. ut ostendłet
initatẽ uniꝰ ẽẽ deitatis. nec inter se aliꝗͣ
anersitatẽ hab̃e. cdanelem & tres pue¬
ros ternarũi horarũ circulis reuolutis.
oationẽ fundere solitos memorauit:
bi & in triũ horarũ cͥculo & in uniꝰ ora¬
tionis officio. unũ dm̃ ẽẽ trinitatẽ euidẽ¬
ter oftendit: Non gͦ ex trib partib uñu
colinus dm̃. s apłicȩ fidei regulã reci¬
nentes. ꝑfectũ & consempiternũ filiũ de
ꝑfecto & sempiterno patre sine inicio
genitũ. & potestate non ĩparẽ. & natura
fatem᷑ ȩqualẽ Sc̃m quoq sp̃m non ali¬

Expanded text:
 pacem Christi et concordiam rumpit, adversus Christum facit; qui alibi praeter Ecclesiam colligit, Christi Ecclesiam spargit. Atque ut unam Ecclesiam unius Dei esse monstraret, haec confestim testimonia de Scripturis inseruit. Dicit Dominus: Ego et Pater unum sumus. Et iterum: De Patre et Filio et Spiritu sancto scriptum est: Et tres unum sunt. Nam et in libro de Oratione dominica, ut ostenderet Trinitatem unius deitatis, esse nec inter se aliquam diversitatem habere, Danielem et tres pueros, ternarum horarum circulis revolutis, orationem fundere solitos memoravit. Ubi et in trium horarum curriculo, et in unius orationis officio, unum Deum esse Trinitatem evidenter ostendit. Non ergo ex tribus partibus unum colimus Deum, sed apostolicae fidei regulam retinentes, perfectum et consempiternum Filium, de perfecto et sempiterno Patre, sine initio genitum, et potestate non imparem, et natura fatemur aequalem. Sanctum quoque Spiritum non ali
Abbreviated transcription (Latin):
Dñe preter te aliũ non nouimus. nom̃
tuũ nominamꝰ: hoc aũt nom̃ saluator nr̃
ostendit dicens discipulis suis: Ite docete c¬
oñis gentes baptirantes eos in nomine
patris & filii & spͣus scĩ: istud ẽ nom̃ dm̃
pret̃ quẽ aliũ non nouimꝰ. & cuiꝰ noĩe no¬
minato a morte liberam᷑. de potestate
tenebrarũ eruim᷑. ut in regnũ filu tͣnsfe¬
ramur: In patre gͦ & filio. & sp̃u sc̃o uni¬
tatẽ fubstantiȩ accipimus. ꝑsonas confun
tur dicens Tres s̃ qui testimoniũ ꝑhibẽt

Expanded text:
ne, praeter te alium non novimus, nomen tuum nominamus. Hoc autem nomen Salvator noster ostendit, dicens discipulis suis: Ite, docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti . Istud est nomen Domini, praeter quem alium non novimus, et cujus nomine nominato, a morte liberamur, de potestate tenebrarum 68 eruimur, ut in regnum Filii transferamur. In Patre ergo et Filio et Spiritu sancto unitatem substantiae accipimus, personas confunds testatur, dicens: Tres sunt qui testimonium perhibent
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet. ut ãs a nobis adorari non debet:
Qã aũt dicturi sumꝰ de filio quẽ in cȩ¬
lis angeli om̃sq uͥtutes adorant semꝑ
ꝙ laudant: In tantũ ut eciã in forma
serui positũ. & ꝓpt̃ passionẽ mortis pau¬
lominus ab angelis minoratũ ad orare
angeli iubeantur: m oise dicente: leta¬
mini cęli simul cũ eo & adorent eũ om̃s
angeli dĩ: homines qͦ adorationi dd̃ diui¬
uniꝰ dei substantia separatur: Q mͦ illi ser¬
uitutẽ q̃ dõ tantũ debet᷑ audemꝰ exhibe.
siuna non ẽ illi natura cũ patre. Nam qͥa

Expanded text:
pertinet ut Deus a nobis adorari non debet. pertinet ut Deus a nobis adorari non debet. Quid autem dicturi sumus de Filio, quem in coelis angeli omnesque virtutes adorant semper et laudant, intantum ut etiam in forma servi positum, et propter passionem mortis paulo minus ab angelis minoratum, adorare angeli jubeantur, Moyse dicente: Laetamini, coeli, simul cum eo, et adorent eum omnes angeli Dei . Homines quoque huic adorationi David diviunius Dei substantia separatur? Quomodo illi servitutem quae Deo tantum debetur audemus exhibere, si
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando tres unꝰ: Numqͥa non ocuxrit
beneficii munꝰ. quando unus non ẽ cũ
auob designatus: Delirũ est credere
ex tribꝰ partib dm̃ uñu constare. cũ ad¬
huc qd peius ẽ dr̃ de eis. qđ sic creden¬
dus ẽ unꝰ deus. cũ non sit ipse pater qͥ
ꝓfitentur differentias inter se haberẽ.
honorẽ uͦ unꝰ qͥsq suũ non posse habere.
nͥ malignũ pectus eos in uno dõ mueni
Iauit ꝓpͥis. aut alienis decipitur. qͥ
dm̃ unũ sic colit ut in tͥnitate nouerit
nec ꝑsonas confundere nec substantiã
separare & illã una naturã unũ dm̃ in¬
telligit. in qua etͣnitatẽ uerȩ diuinitatis
agnoscit: Dr eñi nobis: Audi isrł dñs d̃s
tuus. ds unꝰ ẽ. Itẽ: Pñm dm̃ tuũ adora¬
bis & illi soli seriies Qd si dñm dm̃ so¬
lum patrẽ accipere debemꝰ. filio gͦ nec
ut deo seruiamus. nec eũ adoremus: Qͥc¬
quid enĩ ad naturã dm̃i dei solius non

Expanded text:
aliquando tres unus. Nunquid non occurrit aliquando tres unus. Nunquid non occurrit beneficii munus, quando unus non est cum duobus designatus? Ludibrium est credere ex tribus partibus Deum unum constare, cum adhuc quod pejus est dicitur de eis quod sic credendus est unus Deus, cum non sit ipse Pater quide quibus profitentur differentias inter se habere, honorem vero unusquisque suum non posse habere, nisi malignum pectus eos in uno Deo inveniopriis aut alienis, decipitur qui Deum unum sic colit, ut in Trinitate noverit, nec personas confundere, nec substantiam separare. Et illam unam naturam unum Deum intelligit, in qua aeternitatem verae divinitatis agnounus est . Item: Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies . Quod si Dominum Deum solum Patrem accipere debemus, Filio ergo nec ut Deo serviamus, nec eum adoremus, quidquid enim ad naturam Domini Dei solius non
Abbreviated transcription (Latin):
dor. tẽ scĩs a dño tribuet᷑. quaño secun¬
dũ apłi dictũ reformabit corpꝰ humilita.¬
tis nr̃e conforme corpoꝵ claritatis suȩ. ĩ
hoc gͦ splendore tunc incelligͣent patrem
& filiũ unru pͥncipiũ eẽ. nec ase inuicẽ uł
substantia uel maiestate distare Lacet gͥ
confiteam᷑ filiũ secundũ carnẽ exuterõ
uͥginis ꝓcreatũ. ñ tam̃ ambigimꝰ de utero
patris. id est de eiꝰ substantia genitũ: Ĩmo
sic confite mͦ filiũ de utero dei uerũ
dm̃ natũ esse. sĩc de uirginis utero ue¬
rum non dubitamꝰ hominẽ ꝓcessisse: Ne
qiꝰ absit si de matris substantia uerus
homo uatus credatur. & uerus ds de pa¬
tris substantia denegetur. potior estime¬
tur humana nat᷑a. quȩ id qd̃ ẽ ꝓcare po¬
tuit. quã diuina substantia quȩ uerum
qm̃ generare non ualuit: Obiectio. xi.
Fon ẽ nimiũ dedecꝰ. ut fraudib ꝓprus
decipiat᷑ male intelligens animus
ut aliquando duo dicantur esse unus.

Expanded text:
undum Apostoli dictum, reformabit corpus humilitatis nostrae, conforme corpori claritatis suae . In hoc ergo splendore tunc integre sancti intelligent Patrem et Filium unum principium esse; nec a se invicem, vel substantia, vel majestate distare. Licet ergo confiteamur Filium secundum carnem ex utero Virginis procreatum, non tamen ambigimus de utero Patris, id est de Patris substantia genitum, imo sic confitemur Filium de utero Dei verum Deum natum esse, sicut de Virginis utero verum non dubitamus hominem processisse, ne quod absit si de matris substantia verus homo natus credatur, et verus Deus de Patris substantia denegetur, potior aestimetur humana natura quae id quod est procreare potuit quam divina substantia, quae verum Deum generare non valuit. Objectio 10. Non est minimum dedecus, ut fraudibus propriis decipiatur male intelligens animus, ut aliquando duo dicantur esse unus,
Abbreviated transcription (Latin):
tor. Suꝑiꝰ aũt is qͥ dixit. ego deus & non
eft alius p̃ter me: adiunxit: Iustus & sal¬
uans. non ẽ aliꝰ pret̾ me Eͥs aũt iustus
est: Nisi cui daind dic: Nilexisti iustici¬
am ꝙ odisti iniqͥtatẽ Qͥs uͦ ẽ saluans. nisi
de qͦ angłs in somnis ad iosepħ locutus
ẽ dicens:. Ioseph fili g̃o noli tim̾e acciꝑe
mariã coniug̾ẽ tuã: qd enĩ in ea natũ¬

Expanded text:
it: Ego Deus, et non est alius praeter me, adjunxit: Justus et salvans, non est alius praeter me. Quis autem justus est, nisi cui David dicit: Dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem ? Quis vero est salvans, nisi de quo angelus in somnis ad Joseph locutus est, dicens: Joseph Fili David, noli timere accipere Mariam conjug
Abbreviated transcription (Latin):
ultũ fallit᷑ qͥ huiꝰ scͥptȩ locũ diuinȩ
natiuitati non credit conuenire. & au¬
Cdiens dm̃ dixisse ex utero aute luciferũ
genuite. qͥa in dõ carnalis uterꝰ non po¬
test credi aestimet huiꝰ loci sensũ ei tantũ¬
mͦ generationi quȩ scđ̃m carnẽ ẽ coaptã¬
dũ. cũi p̃cedeus uerz̾us diuinȩ magis intel¬

Expanded text:
ultum fallitur qui hujus Scripturae locum divinae nativitati non credit convenire, et audiens Deum dixisse: Ex utero ante luciferum genui te, quia in Deo carnalis uterus non potest credi, aestimet hujus loci sensum ei tantummodo generationi quae secundum carnem est coaptandum, cum praecedens versus di
Abbreviated transcription (Latin):
re meo iusticia & uerba mea non auercent᷑.
Michi enĩ inclinabit uniuersitas genu &
iurabit om̃is lingua ꝑ dm̃ scce õs qͥ in hoc
loco se tantũ dicens dm̃. p̃ter se aliũ non
esse testatur. qd̃ si qͥsꝗͣ. om̃em hic noluerit
tͥnitatẽ acciꝑe. cogetur hanc uocẽ soli filio
deputare Quis enĩ ds̃ p̃ter quẽ aliꝰ non ẽ.
& mercatꝰ ethyopũ. & sabaim uiri excelsi

Expanded text:
non avertentur: mihi enim inclinabit universitas genu, et jurabit omnis lingua per Deum . Ecce Deus, qui in hoc loco se tantum dicens Deum, praeter se alium non esse testatur. Quod si quisquam omnem hic noluerit Trinitatem accipere, cogetur hanc vocem soli Filio deputare. Quis enim Deus praeter quem alius non est , mercatus Aethiopum, et Sabaim viri excelsi
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit filii uatiuitatẽ ꝑpetuã. untio teni¬
porali non ẽẽ subiectam:. Lucifer eñ stelle
uocabulũ ẽ. & inuntio mundi cũ ds̃ lum̃i¬
uaria & sidera condidisset. iussit ea esse i
dies & menses & tẽpora & annos. qͥb nomi¬
aũt sc̃oꝵ. non recte intellecta est uati¬
ficio p̃dicationis s in resurrectionis clari¬
tate consistit. de quo splendore dñs dicit
tunc iusti fulgebũt sicut sol in regno pa¬
tris eoꝵ: hunc splendorẽ future resurre

Expanded text:
ostendit Filii nativitatem perpetuam initio temostendit Filii nativitatem perpetuam initio temporali non esse subjectam: Lucifer enim stellae vocabulum est, et in initio mundi, cum Deus luminaria et sidera condidisset, jussit ea esse in dies, et menses, et tempora, et annos , quibus nomiautem sanctorum, non recte intellecta sunt vatificio praedicationis, sed in resurrectionis claritate consistit; de quo splendore Dominus dicit: Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris sui . Hunc splendorem futurae resurre
Abbreviated transcription (Latin):
ad filiũ. tecũ pͥncipiũ. ut agnoscat᷑ pat̾m
ꝙ filiũ uir̃ ẽẽ pͥncipiũ Nom̃ uͦ uteri tͣns¬
lato uocabulo dictũ est. quo  diuina sig¬
nificaret᷑ natura. sicut corporalib nomim¬
b incorporalis substantia dĩ assolet noti¬
nari. uit sensus honimi consuetis naturȩ
sue uocabulis. adincelligentiam diuini¬
tatis possit adduci. Dicunt᷑ enĩ oculi dñi
omĩa uidere sic̃ scͥptũ est In om̃i loco o¬
culi dei speculantur bonos & malos: Quĩ
aũt dubitet ita dm̃ ꝑ naturã suã totũ
uid̾e. sicut eũ ꝑ nat᷑e suȩ infinicatẽ oĩa fa¬
temur ĩplere: S & diuersa corporaliũ
membroꝵ uocabula. ob hoc in deo inue¬
nimꝰ. ut dictũ ẽ nominari. ut ꝑ harũ effi¬
cientias rerũ. substantiȩ ipsiusi corporalis
ꝓpͥetas possit intelligi. Sic ergo & hic se di¬
xit ex utero filiũ geiruisse. ut quẽ audimꝰ
ex utero geuitũ. a uat᷑a patris nullus existi¬
met alienũ: Q̃ aũt ante luciferũ dixit.

Expanded text:
ilium: Tecum principium , ut agnoscatur Patrem et Filium unum esse principium. Nomen vero uteri translato vocabulo dictum est, quo ipsa divina significaretur natura; sicut corporalibus nominibus incorporalis substantia Dei assolet nominari, ut sensus hominum consuetis naturae suae vocabulis ad intelligentiam divinitatis possit adduci. Dicuntur enim oculi Dei omnia videre, sicut scriptum est, In omni loco oculi Dei speculantur bonos et malos . Quis autem dubitet ita Deum per naturam suam totum videre, sicut eum per naturae infinitatem omnia fatemur implere? Sed et diversa corporalium membrorum vocabula ob hoc in Deo invenimus ut dictum est nominari, ut per harum rerum efficientias substantiae ipsius incorporalis proprietas possit intelligi. Sic ergo et hic se dixit ex utero Filium genuisse, ut quem audimus ex utero genitum, a natura Patris nullus aestimet alienum. Quod autem ante luciferum dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
non ẽ alius & dicit: Michi enĩ inclinabit
umuersitas genu. & iurabit om̃is lingua
ꝑ dm̃. hoc aũt de qͦ intelligi debeat. pau¬
lus nobis magisterio xͥ doctus ostendit
qͥ scribens ad romanos sic ait: Nemo i
nr̃m sibi uiuit. & nemo sibi morit  Siue

Expanded text:
 dicit: Mihi enim inclinabit universitas genu, et jurabit omnis lingua per Deum. Hoc autem de quo intelligi debeat, Paulus nobis, magisterio Christi doctus, ostendit, qui scribens ad Romanos sic ait: Nemo enim nostrum sibi vivit, et nemo sibi moritur. Sive
Abbreviated transcription (Latin):
tur & conuertentur ad dũm uinuersi fines
t̾rȩ. & adorabunt in conspectu eiꝰ om̃s patͥȩ
genciũ: qđ gͦ sequitur ꝑ me ipsum iuro
qͥs hoc credendus ẽ dicere. nͥ qͥ hoc mͦ inue¬
nitur abrahȩ aute iurasse: iaunc aũt ñ
patrẽ s filiũ assert̃. qͥ filiũ a patre scdin
diuinã naturã minorem p̃dicare conten¬
dunt: Iste aũt deus qͥ ꝑ semet ipsũ uirat
utrũ maiorẽ se habeat: paulus nobis be¬
atus ostendit. qͥ ad hebreos scͥbens ait: abͣ¬
ipsum dicens: Nisi benedicens benedic̃a
te. & multiplicans multiplicabo te: Iste gͦ
ds̃ qui ꝑ semecipsũ urat qm̃ neminem
habet ꝑ quẽ iuir: et maiorẽ. qͥa seqͥt᷑ ui¬
deamꝰ: qm̃ exibit uiqͥt ex ore meo iusticia
& uerba mea non au̾tentur: Michi eñ ĩclinabit

Expanded text:
rsi fines terrae, et adorabunt in conspectu ejus omnes patriae gentium . Quod ergo sequitur: Per memetipsum juro, quis hoc credendus est dicere, nisi qui hoc modo invenitur Abrahae ante jurasse? Hunc autem non Patrem, sed Filium asserunt, qui Filium a Patre secundum divinam naturam, minorem praedicare contendunt. Iste autem Deus, qui per semetipsum jurat, utrum majorem se habeat, Paulus nobis beatus ostendit, qui ad Haebraeos scribens, ait: Abripsum, dicens: Nisi benedicens benedicam te, et multiplicans multiplicabo te . Iste ergo Deus, qui per semetipsum jurat quoniam neminem habet per quem juraret majorem: quid sequitur videamus: Quoniam exibit, inquit, ex ore meo justitia, et verba mea non
Abbreviated transcription (Latin):
apłi sententiã dignũ ẽ ut uir uxori
debitũ reddat. similit̾ & uxor uiro.
quia siqͥs acceꝑit uxorẽ ñ peccat. &
si uirgo nupserit ñ peccat: ita se¬
cundũ eiꝰdẽ apłi dictũ. qͥ statuit ĩ
corde suo firmꝰ ñ hñs necessitatem.
potestatẽ aũt hñs sue uoliuitatis.¬
& uou̾it ꝯtinentiã dõ. debet eã usq
infinẽ tota m̃tis sollicitudine cus¬
todire: ne dãpuationẽ habeat. si fi¬
deni pͥmã irrita fecerit. Similiter
& coniugati uiri uł ꝯiugatȩ muli¬
eres. si ex consensu ꝑ hennẽ ddo uo¬
uerint ꝯtinentiã. nou̾int se uoti
sui obnoxios detin̾i: nec iã sͥ deb̃e
cõmunionẽ carnis. qͣm licitã pri

Expanded text:
i sententiam , dignum est ut uxori vir debitum reddat, similiter et uxor viro, quia si quis acceperit uxorem non peccat, et si virgo nupserit non peccat, ita, secundum ejusdem Apostoli dictum, qui statuerit in corde suo firmus non habens necessitatem, potestatem autet voverit continentiam Deo, debet eam usque in finem tota mentis sollicitudine custodire, ne damnationem habeat, si primam fidem irritam fecerit. Similiter et conjugati viri, vel conjugatae mulieres, si ex consensu perennem Deo voverint continentiam, noverint se voti sui obnoxios detineri, nec jam sibi debere commixtionem carnis, quam licitam pri
Abbreviated transcription (Latin):
hab̾e poterunt uoluntatẽ. & sic̃
coheredibꝰ xͥ dabitur ꝑfectio ad et̾
nam głam. sic consortibꝰ diaboli
cumulabit ipsa malignitas penã:
quando ext̾ioribꝰ deputati tenebriᷤ.
nullo illustrabunt᷑ int̾iore lumine
ueritatis. Proinde om̃i hõi in hac
uita ẽẽ potest utilis pęnitentia: qͣm
quocũq tẽpore hõ egerit. quãlibet
iniquus. quãlibet annosus. si toto
oꝑum macłas bonis oꝑibus diluere
curau̾it: omniũ delictorũ ĩdulgen¬
tiam mox habebit. Hoc enĩ nobis
Si conu̾sus fueris. et ingemueris:
saluus eris. & alio loco dr. Fili pec¬
casti. ne adicias iterũ. s & de p̾teritiᷤ
peccanti ẽẽt indicta ꝓ peccatis de p̾¬
catio: s dep̾canti eẽt remissio con¬
cedenda. S etiã penitentia peccatori
tẽ ꝓdest. si eã in eccła catholica ge¬
rat: cui dd̾s in ꝑsona beati petri. li¬
gandi soluendiq tribuit potesta¬
tem dicens. Quȩ ligau̾is fuꝑ t̾ram.

Expanded text:
habere potuerunt voluntatem, et sicut habere potuerunt voluntatem, et sicut cohaeredibus Christi dabitur perfectio gratnam gloriam, sic consortibus diaboli, cumulabit ipsa malignitas poenam, quando exterioribus deputati tenebris, nullo illustrabuntur interiori lumine veritatis. Proinde omni homini in hac vita esse potest utilis poenitentia, quam quocunque tempore homo egerit, quamlibet iniquus, quamlibet annosus, si toto operum maculas bonis operibus diluere curaverit, omnium peccatorum indulgentiam mox habebit, hoc enim nobis « Si conversus fueris et ingemueris, salvus eris ; » et alio loco dicitur: « Fili, peccasti, ne adjicias iterum , » sed et de praeteritis peccanti esset indicta pro peccatis deprecatio, si deprecanti non esset remissio concedenda, sed etiam poenitentia peccatori tunc prodest, si eam in Ecclesia catholica gerat, cui Deus in persona beati Petri ligandi solvendique tribuit potestatem, dicens: « Quae alligaveris super terram,
Abbreviated transcription (Latin):
d̃s hoĩbꝰ dedit. uͥ uoluit ẽẽ eti am
penitentiã fructuosam. Ieo aut̃
hic penitentia fructuosa ẽ: quia
potest hõ hic deposita malicia
bene uiuere. et mutata uolunta
te. merita simul oꝑaq mutare:
et intimore di ea gerere quȩ place¬
aut do. Quod qui in hac uita ñ
fecerit. habebit quidem peniten
tiam in futuro scło de mali suis.
s indulgentiã in conspectu dei ñ
inueniet. quia et si erit stimulus
penitudinis. nulla ibi erit correctio
uoluntatis. Atalibꝰ ita culpabit᷑
iniquitas sua: ut nullatenꝰ abeis
possit uł diligi. uł desid̾ari iusticia.
Uoluntas enĩ eorũ talis erit. ut
habeat semꝑ in se malignitatis
suȩ suppliciũ: nũquã tamen reciꝑe
possit bouitatis affectũ. Quia sic̃
illi qui cũ xͦ regnabunt. nullas in
se malȩ uoluntatis reliquias ha-¬
bebunt: ita illi qui erunt suppli¬
cio ignis et̾mi. cũ diabolo et angłis
eiꝰ deputati. sic̃ nullã ultius habe¬
bunt requiẽ. sic nullatenꝰ bonam

Expanded text:
luit esse etiam poenitentiam fructuosam. Ideo autem hic poenitentia fructuosa est, quia potest hic homo deposita malitia bene vivere, et mutata voluntate injusta, merita simul operaque mutare, et in timore Dei ea gerere quae placeant Deo. Quod qui in hac vita non fecerit, habetiam in futuro seculo de malis suis, sed indulgentiam in conspectu Domini non inveniet; quia etsi erit stimulus poenitudinis, tamen nulla erit ibi correctio voluntatis. A talibus enim ita culpabitur iniquitas sua, ut nullatenus ab eis possit vel diligi, vel desiderari justitia. Voluntas enim eorum talis erit, ut habeat semper in se malignitatis suae supplicium, nunquam tamen recipere possit bonitatis affectum, quia sicut illi, qui cum Christo regnabunt, nullas in se malae voluntatis reliquias habebunt, ita illi qui erunt supplicio ignis aeterni cum diabolo et angelis ejus deputati, sicut nullam ulterius habebunt requiem, sic bonam nullatenus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdesse potest. & ꝑceptio baptismatiᷤ.
uatur. Sic̃ eñi sine ecclȩ catholicȩ
tius torqueat᷑. ñ tam̃ ut int̾ filio dei
reputetur: sic intͣ ecclam catholi¬
cam ꝑ solũ baptismũ uita ȩt̾ua
ñ acquirit᷑ si pꝰ baptismũ male
iuuatur. Nam & illi qͥ bene uiuũt.
scieutes se licet leuia. ĩmulla tamen
cotidie contͣhere peccata: ꝓ quibus
etiã sc̃i & iusti debent semꝑ in hac
Quẽ peccata etiã in rebꝰ licitis et a
deo ꝯcessis frequent᷑ hoĩbꝰ surrẽpũt.
& qͣntomagis fortioribꝰ cibĩs corpꝰ im¬
plet᷑. & carnalibꝰ cor hoĩs actibꝰ atq
affectibꝰ implicat᷑: tanto frequent᷑
culpa in hac mortalitate conthitur.
Propt̾ea humiles serui xͥ. qͥ cupiũt
dño suo sine impedim̃to. absq aĩe
noxia occupadiõe seruire. coniugia
omĩno ñ appetunt. & a carnibꝰ. uino
abstinent. in qͣntũ corporis ualitudo
ꝑmittit: ñ qr peccatũ ẽ. aut comugẽ
hab̃e. aut uinũ carnẽ ue ꝑcipere.

Expanded text:
desse, et perceptio baptismatis, vatur. 520 Sicut enim sine Ecclesiae catholicae tius torqueatur, non tamen ut inter Dei filios deputetur: sic intra Ecclesiam catholicam per solum baptismum vita aeterna non acquiritur, si post baptismum male vivatur. Nascientes se licet levia, nonnulla tamen quotidie contrahere peccata, pro quibus etiam sancti et justi semper in hac Quae peccata quoniam etiam in rebus licitis et a Deo concessis frequenter hominibus subrepunt, et quanto magis fortioribus cibis corpus impletur, et carnalibus cor hominis actibus atque affectibus implicatur, tanto frequentior culpa in hac mortalitate contrahitur: propterea humiles servi Christi, qui cupiunt Domino suo sine impedimento et absque animi noxia occupatione servire, conjugia omnino non appetunt, et a carnibus ac vino abstinent, in quantum corporis valetudo permittit. Non quia peccatum est aut conjugem habere, aut vinum carnesve per
Abbreviated transcription (Latin):
introire in regnũ cłi. absq sacmto¬
uidelicet baptismatis. p̾ter eos qui
in ȩccłia catholica sine baptisinate
extͣ eccł̃am catholicã ipsũ sacram̃tũ
habuerit. Ergo ido debet ad ȩccłam
baptizato repet̾e. s ut in societate
catholica uita ȩt̾nã accipiat: ad qͣm
optinendã nũquã potest ẽẽ idoneus.
qͥ cũ sacram̃to baptismatis ab eccl̃a
catholica manserit alienꝰ. Qsi etiam
elemosinas largas faciat. & ꝓ noĩe
lutem. Ubi enĩ cuiq ꝓdesse potest
baptismꝰ: ibi potest & elemosina ꝓ dẽẽ.
Baptismꝰ aut: extra ȩccl̃am ꝓdesse¬

Expanded text:
introire in regnum Dei , absque sacramento baptismatis, praeter eos qui in Ecclesia catholica sine baptismate pextra Ecclesiam Catholicam ipsum sacramentum habuerit. Ergo debet ad Ecclesiaibet homine baptizato repetere, sed ut in societate catholica vitam aeternam accipiat, ad quam obtinendam nunquam esse potest idoneus, qui cum sacramento baptismatis ab Ecclesia catholica remanserit alienus. Qui si et eleemosynas largas faciat, et pro nomlutem. Ubi enim cuique prodesse potest baptismus, ibi potest et eleemosyna prodesse. Baptismus autem extra Eccles
Abbreviated transcription (Latin):
nem.. immutationis tñ gr̃am non
habebunt. quȩ dabitur iustis: qm̃ a
corporibꝰ impiorũ ñ auferet᷑ corruptio
et ignobilitas et infirmitas in quibꝰ
seminant᷑. Que ob hoc morte ñ extĩ¬
guentur: ut illud iuge torm̃tũ corpoꝵ
atq animȩ sit mortis et̾nȩ suppliciũ.
Iuste uͦ aĩe qͣs hic redẽptor ds gratis
ex fide iustificaũ. et iustificati bene
uiuendi usq infinẽ ꝑseu̾antiã tͥbuit.
in ipsis corporibꝰ in quibꝰ iustificatioĩs
gr̃am diuinitꝰ acceꝑunt. et in quib
iustificate ꝑ fidẽ incaritate dei ꝓxi¬
miq uixerũt: regni cȩlestis eterna
beatitudine potientur. glorificatis
etiã corporibꝰ suis. quȩ sine dubio
carnis natura qͣm ds craeauit uera¬
cit̾ ꝑmanente. ñ sic̃ hic aĩalia. sed
sp̃italia tc̃ habeb̃t. Scoꝵ enĩ semina¬
tur corpꝰ aĩale: et surget corpꝰ sp̃ale.
In his ꝑ illã immutationẽ quȩ da

Expanded text:
 immutationis tamen gratiam non habebunt, quae dabitur justis: quoniam a corporibus impiorum non auferetur corruptio, et ignobilitas, et infirmitas in quibus seminantur: quae ob hoc morte etiam non exstinguentur, ut illud juge tormentum corpori atque animae sit mortis aeternae supplicium. Justae vero animae, quas hic Redemptor Deus gratis ex fide justificavit, et justificatis bene vivendi usque in finem perseverantiam tribuit, in ipsis corporibus in quibus hic justificationis gratiam divinitus acceperunt, et in quibus justificatae per fidem, in caritate Dei proximique vixerunt, regni coelestis aeterna beatitudine potientur: glorificatis etiam corporibus suis, quae sine dubio, carnis natura, quam Deus creavit, veraciter permanente, non sicut hic animalia, sed spiritalia tunc habebunt. Sanctorum enim seminatur corpus animale, surget corpus spiritale. In his per illam imm
Abbreviated transcription (Latin):
corpori uitã ñ tribuit. & ipsa non
uiuit. Atq ita miro mͦ. cum om̃i
carni aĩa sit causa uiuendi. sp̃s
tũ irrationalis tadiu uiuit. ꝗͣ diu
in carne manere potuerit: et dũ
a carne sua separat᷑. extenuatur.
Ita fit. ut cũ ipse uita carniᷤᷤ suȩ
sit. uiu̾e ipse nequeat. qñ uitam
carni subinistrare destiterit: & si
ñ sit caro cui uitã dare ualeat.
ȩternitas irracionalibꝰ sp̃itibꝰ dãta
est: nec aliquod eis iudiciũ p̾parat᷑.
in qͦ eis uł beatitudo ꝓ bonis. uel
dãpuatio ꝓ malis reddat᷑ operibꝰ.
Ideo aut̃ in eis nulla oꝑũ discre
dio requiret᷑: quia ĩtelligendi facul¬
tatẽ diuinitꝰ ñ accepunt. Propt̾ea
gͥ eorũ corpora resurrectura nonct:
quia nec ipsis aĩalibꝰ aut equitas
aut iniqͥtas fuit. ꝓ qͣ eis aut et̾na
beatitudo sit tribuenda uel pęna.

Expanded text:
n tribuit, et ipsa non vivit: atque ita miro modo cum omni carni anima sit causa vivendi, spiritus tamen irrationalis tandiu vivit quandiu in carne manere potuerit, et dum a carne sua separatur, exstinguitur. Ita fit ut, cum ipse vita carnis suae sit, vivere tamen nequeat, quando vitam carni subministrare destiterit; et si non sit caro cui vitam dare valeat, Ideo nec aeternitas irrationalibus spiritibus data est, nec aliquod eis judicium praeparatur, in quo eis vel beatitudo pro bonis, vel damnatio pro malis reddatur operibus. Ideo autem in eis nulla operum discretio requiretur quia nullam intelligendi facultatem diuinitus acceperunt. Propterea igitur eorum corpora resurrectura non sunt, quia nec ipsis animalibus aut aequitas aut iniquitas fuit pro qua eis aut aeterna beatitudo sit retribuenda uel poena.
Abbreviated transcription (Latin):
sicut eũ hic noxia criminũ delectatio
tenuit. sic eũ sine fine sempit̾na cruci¬
solis electis et ex fide iuste uiuentibus
daturus ẽ deus. Hoc ẽ eñi qđ ait beatꝰ
paulꝰ. Oinnes quidẽ resurgemus s ñ

Expanded text:
sicut hic eum noxia criminum delectatio tenuit, sic eum sine fine sempiterna crucisolis fidelibus et ex fide juste viventibus daturus est Deus. Hoc est enim quod ait beatus Paulus: Omnes quidem resurgemus, sed non
Abbreviated transcription (Latin):
dies donec hodie cognominat᷑: ut
ñ obduret᷑ quis ex uobis fallatia
peccatorũ: siue qui sic mĩam dei¬
in suorũ criminũ ꝑuersitate per¬
maneat. Proinde nos diligentes
mĩam dei. metuentesq iusticiam:
nec de remissiõe peccatorũ desꝑemꝰ.
nec remaneamꝰ in peccatis. scienteᷤᷤ
quia illa omniũ hoĩnũ debita sit
exactura equitas iustissimi iudi¬
cis: quȩ ñ dimiserit mĩa clem̃tissi¬
absoluitq conu̾sos: ita iusticia re¬
pellet pumietq obduratos. Hii s̃
qui peccantes in sp̃m sc̃m: neq in
hoc scło neq in futuro. remissionẽ
accipient peccatorũ. Ideo aũt hoĩs
aĩa uitellectualis sp̃s ẽ: ut querat.
agnoscat. atq discernat tẽpus
oꝑũ suorũ ꝓ quibꝰ recͤptura ẽ in iu¬
dicio quȩ ordinauit diuina iusticia.
et eiꝰdẽ retributionis. quo ñ licebit

Expanded text:
dies, donec hodie cognominatur, ut non obduretur quis ex vobis fallacia peccatorum, sive qui sic misericorin suorum criminum perversitate remaneat. Proinde diligentes misericordiam Dei, metuentesque justitiam, nec de remissfone peccatorum desperemus, nec remaneamus in peccatis: scientes, quia illa omnium hominum debita sit exactura aequitas justissimi Judicis, quae non dimiserit misericordia clementissiabsolvitque conversos, ita justitia repellet et puniet obduratos. Hi sunt qui peccantes in Spiritum sanctum, neque in hoc saeculo, neque in futuro remissionem accipient peccatorum. Ideo autem hominis anima intellectualis spiritus est, ut quaerat, agnoscat, atque discernat et tempus operum suorum, pro quibus receptura est in judicio quod ordinavit divina justitia, e
Abbreviated transcription (Latin):
iala. ⁊̃ resurrectionẽ iudicii: ut scił
qͥ mala egerunt. eant ĩcõbustionẽ
cipe omniũ maloꝵ. qͥ uero bona fe¬
cerunt eant in uita ȩtͥnã. regnat᷑i
sine fine cũ xͦ. rege omniũ scłorum.
Illi aut̃ cũi xͦ regnabunt: quos deus
gͣtuita bonitatẽ sua. p̾destinaũ ad
regnũ. Quia enũ eos tales p̾destinã¬
do p̾pauit ut regno digni ẽẽrit. pre¬
parauit utiq scđm ꝓpositũ uocan¬
dos. ut obȩdiant: p̾parauit iustifi¬
candos. ut accepta fide recte credãt.
& bene uiuant. Preparauit etiam
qłorificandos. ut xͥ coheredes effecti.
regnũ cȩloꝵ sine fine possideant.

Expanded text:
in resurrectionem judicii . Ut scilicet qui mala egerunt eant in combustionem cipe omnium malorum, qui vero bona fecerunt eant in vitam aeternam regnaturi sine fine cum Christo rege omnium saeculorum. Illi autem cum Christo regnabunt quos Deus gratuita bonitate sua praedestinavit ad regnum. Quia enim eos tales praedestinando praeparavit ut regno digni essent, praeparavit utique secundum propositum vocandos ut obediant; praeparavit justificandos, ut accepta gratia recte credant, et bene vivant; praeparavit etiam glorificandos, ut, Christi cohaeredes effecti, regnum coelorum sine fine possideant.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ se ꝯtinere ñ possunt infirmitate
ꝯcessas. Eis uͦ qui siue coniugati. si¬
ue a ꝯiugio lib̃i ꝯtinentiã do uoue¬
runt. admodũ ẽẽ dãpnabile: si uel
qͦ se ũ accessuros. uł illi repet̾e. a quo
se recessuros. illi lib̃a: illi communi
ꝓfessi sunt uoluntate.

Expanded text:
re non possunt, infirmitate concessas. Verum qui sive conjugati, sive a conjugio liberi continentiam Deo voverunt, admodum esse damnabiles, si vel quo se non accessuros, vel illi repetere a quo se recessuros; illi libera, hi communi professi sunt voluntate.
Abbreviated transcription (Latin):
ciendũ. qd cũ gr̃arũ actiõe ꝑcipit᷑.
& d̃i seruos qͥ a carnibꝰ aut iuno.
abstinent: non taqͣm immunda
quȩ a cdo facta st̃ respuere. s a forti¬
ori cibo & potu. ꝓ sola castigatione
corporis abstinere. Nuptias quoq
diuinitꝰ institutas & bñdictas. s me¬
lius quidẽ si qͥsqͣm sine ꝯiugio sit.
ut liberiꝰ atq pleniꝰ cogitet quȩ st̃
d̃i. qͦmͦ placeat o: tam̃ illis qͥ ꝯtinẽ¬
tiã ñ uouerunt nullũ ẽẽ peccatũ.

Expanded text:
ciendum quod cum gratiarum actione percipitur . Et Dei servos qui a carnibus aut vino se abstinent, non tanquam immunda, quia a Deo facta sunt, respuere, sed a fortiori cibo et potu pro sola castigatione corporis abstinere. Nuptias quoque divinitus institutas et benedictas. Et melius quidem esse, si quisquam sine conjugio sit, ut liberius atque plenius cogitet, quae sunt Dei, quomodo placeat Deo. Tamen illis qui continentiam non voverunt, null
Abbreviated transcription (Latin):
ciuus effugere iusticiã non ualemꝰ. Ip¬
sa enĩ iusticia dei talis ẽ. ut au̾sos dã¬
net. conuersos saluet. Propt̃qͦ dicit.
Conuertimini ad me & saluabo uos.
Sẽꝑ aũt delectat᷑ conuersione nr̃a nec
tẽpus homini ꝙͣ dui in hac uita ẽ po¬
suit. Sͦ ꝓpitiari conuerso non possit ĩ¬
mo tẽpus om̃e p̃sentis uitȩ conuersioni
nr̃ȩ cognoscit᷑ deputare. Beatꝰ enĩ pet
dicit: Non tardat dñs ꝓmissũ suũ siẽ
quidã tarditatẽ existimant. s patient᷑
tert ꝓpt̾ uos. nolens aliquẽ ꝑire. sedõs¬
iudicaret dñs conuersionis remedi¬
o ineptã. non diuersis tẽporib oꝑari¬
os uocaret ad uineã In diu̾sitate qͥꝑ¬
pe hora non incongrue accipitur
etatũ diuersitas. ita ut etas pueri¬
lis accipiat᷑ in mane. pubertas in ter¬
cia. iuuentus in sexta. gͣuitas decli¬
nantis ȩtatis. in nona. & in undecima
senilis ȩtas. ipsa nouissima: In qͣcũq

Expanded text:
cujus effugere justitiam non valemus. Ipcujus effugere justitiam non valemus. Ipsa enim justitia Dei talis est, ut aversos damnet, conversos salvet. Propter quod dicit: Convertimini ad me, et salvabo vos ; semper autem delectatur conversione nostra, nec tempus homini, quandiu in hac vita est, posuit, quo propitiari converso non possit; imo tempus omne praesentis vitae conversioni nostrae cognoscitur deputasse. Beatus enim Petrus dicit: Non tardat Dominus promissum suum, sicut quidam tarditatem existimant, sed patienter fert propter vos, nolens aliquem judicaret Dominus conversionis remedio ineptam, non diversis temporibus operarios vocaret ad vineam. In diversitate quippe horarum non incongrue accipitur aetatum diversitas; ita ut aetas puerilis accipiatur in mane, pubertas in tertia, juventus in sexta, gravitas declinantis aetatis in nona et in undecima, senilis aetas ipsa novissima. In quacunque
Abbreviated transcription (Latin):
ad stabulũ misericorditer. ĩpositũ iu¬
mento ꝑduceret. si aliqͦd in eo uulnꝰ.
insanabile iudicaret. Nũꝗͣ duobus
denariis detis redditurũ se qͥcquid su¬
ꝑerogaret stabulario spopondisset. si
suꝑerogationẽ illã non plene sanita¬
ti prenosceret ꝓfuturã. Utqͥd eñ stabu¬
larius aliqͥd sũꝑerogat. si ẽ in saucio
uulnus quod curari ñ ualeat. Sicut gͦ
medico nr̃o. nulla ẽ incurabilis plaga
ita nec in aliqͦ uulnere. nec in aliqͦ tp̃r.
cȩlestis potest deficere medicina: Ilõ
ipse medicꝰ sẽꝑ se posse conuerso. salu¬
tem donare testatur dicens Cum con¬
uersus fuȩris. & ingemueris: saliuus eriꝰ.
Propt̾qa duritiã quoꝵdã. sic ꝑ ieremi¬
am deus non desinit increpare. Nũqͥs
qͥ cadit non resurget: Aut qͥ au̾sus est
non reuertet. Quare gͦauersus est. ppls
iste. in uirusalẽ auersione contentiosa:
Indurauert̃ ceruices suas. noluerunt con
uerti. N punit deus inpeccatore peccata
si peccatoris ceruix non fuerit inura¬

Expanded text:
ad stabulum misericorditer impositum jumento perduceret, si aliquod in eo vulnus insanabile judicaret. Nunquam duobus denariis datis, redditurum se quidquid supererogaret stabulario spopondisset , si supererogationem illam non plenae sanitati praenosceret profuturam. Ut quid enim stabularius aliquid supererogat, si est in saucio vulnus quod curari non valeat? Sicut ergo medico nostro nulla est incurabilis plaga, ita nec in aliquo vulnere, nec in aliquo tempore, coelestis potest deficere medicina. Ideo ipse medicus semper se posse converso salutem donare testatur, dicens: Cum conversus fueris, et ingemueris, salvus eris . Propter quod duritiam quorumdam sic per Hieremiam Deus non desinit increpare: Nunquid qui cadit non resurget? aut qui aversus est, non revertetur ? Quare ergo aversus est populus iste in Jerusalem, aversione contentiosa: induraverunt cerviverti . Non 194 punit Deus in peccatore peccata, si peccatoris cervix non fuerit indura
Abbreviated transcription (Latin):
s extͣ ȩccl̃am catholicã ꝓdẽe ñ posse.
immo sic̃ intͣ eccłam recte credentibꝰ
ꝑ sacram̾itũ baptismi ꝯferri salutẽ:
sic extͣ eccłam baptizatis si ad eccl̃am
ñ redieint. eodẽ baptismo cumulari
ꝑniciẽ. Tantũ enĩ ualet eccłiasticȩ
societatis unitas ad salutẽ. ut bap¬
tismo ñ saluet᷑ cui ñ ibi dat᷑. ubi opor¬
tet ut det᷑: inẽẽ tam̃ hõĩ baptismum
etiã extͣ eccłam baptizato. s ad iudiciũ
inẽe ab eccła separato. & quia mani¬
festũ ẽ. ubicũq datũ fuerit. hoc bap¬
tisina semel ẽẽ dandũ. ido & si ab he¬
tor eni ait. Qͥ semel lotꝰ ẽ: ñ indiget.

Expanded text:
Ecclesiam catholicam prodesse non posse: imo sicut intra Ecclesiam recte credentibus per sacramentum Baptismi conferri salutem, sic extra Ecclesiam baptizatis, si ad Ecclesiam non redierint, eodem Baptismo cumulari perniciem. Tantum enim valet ecclesiasticae societatis unitas ad salutem, ut Baptismo non salvetur, cui non ibi datur, ubi oportet ut detur. Inesse tamen homini Baptismum etiam extra Ecclesiam baptizato, sed ad judicium inesse ab Ecclesia separato. Et quia manifestum est, ubicumque datum fuerit hoc Baptisma, semel esse dandum; ideo etsi ab haetor enim ait: Qui semel lotus est, non indiget
Abbreviated transcription (Latin):
tate canitur. gustate & uidete quã suauis est dñs:
& de cuiꝰ eloquiis denuo p̃dicatur: Qm dulcia fau¬
cibus meis eloqͥa tua suꝑ mel & fauũ ori meo & rur¬
sus ludicia dei uera iustificata in semetipsis. deside¬

Expanded text:
tate canitur: Gustate et videte quam suavis est Dominus . tate canitur: Gustate et videte quam suavis est Dominus . Et de cujus eloquiis denuo praedicatur: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua, super mel et favum ori meo . Et rursus: Judicia Dei vera
Abbreviated transcription (Latin):
nem uitis alienȩ : Auenã utiq a se uitẽ dieit non
uitio conditionis diuinȩ: sed auersione ꝓpͥȩ uolunta¬
tis: Quȩ iuste culpatur ꝓ eo qd̃ amaritudinẽ ꝓtulit
quam in ea deus ipse nonfecit: qm ipsam amaritudi¬
nem nec ex dei p̃destinatione nec ex dei oꝑe sed ex mali¬
cia suȩ uoluntatis habuit: Pro qua amaritudine sic e¬
am ds̃ ꝑ supͣ memoratũ ꝓpħam denuo increpat: Scito
quã malum est tͥ & amarũ reliqͥsse dñm dm̃ tuũ: &
non esse timorem meũ apud tez Cum gͦ hoc sit homini
malũ & amarum reliqͥsse dñm & timorẽ dei apud eũ
non esse: ꝯs ita sit contͣuis ueritatr: ut putet abono
ac suaui deo deqͦ scͥptũ est. quã bonꝰ isrł ds̃ rectis
corde : qͣuia nemo bonus nͥ solus ds̃ & deqͦ apls dic̃.¬
ut ostendat in scłis suꝑuenientib habundantes di¬
uitias gr̃ȩ suȩ in bonitate super nos. & de cuiꝰ suaui¬

Expanded text:
nem vitis alienae ? Alienam utique a se vitem dicit non nem vitis alienae ? Alienam utique a se vitem dicit non vitio divinae conditionis, sed aversione propriae voluntatis, quae juste culpatur, pro eo quod amaritudinem protulit, quam in ea Deus ipse non fecit. Quoniam ipsam amaritudinem, nec ex Dei praedestinatione, nec ex Dei opere, sed ex malitia suae voluntatis habuit. Pro qua amaritudine sic eam Deus per supra memoratum prophetam denuo increpat: Scito quam malum est tibi et amarum reliquisse Dominum Deum tuum, et non esse timorem meum apud te . Cum ergo hoc sit homini malum et amarum reliquisse Dominum, et timorem Dei apud eum non esse, quis ita sit contrarius veritati, ut putet a bono ac suavi Deo de quo scriptum est: Quam bonus Deus Israel rectis corde ? Et quia nemo bonus nisi solus 19 Deus , et dtendat in saeculis supervenientibus abundantes divitias gratiae suae in bonitate super nos . Et de cujus suavi
Abbreviated transcription (Latin):
ti homini tribuit: ip̃se qđ absit auctor inqͥtatis
erstitit: qui malam uoluntatẽ homini bono de
dit ꝑ quã peccans ȩterno mereretur supplicio
Et ubi est qͥa ds̃ mortẽ non fecit: & qͥa non est
iniqͥtas apud dm̃: & qͥa iustus dñs & iusticiam di-¬
lexit: eqͥtatẽ uidit uultus eiꝰ :ͤ Si aũt malȩ uolunta¬
tis intium peceatori homini non tribuit: ⁊ sed retri-¬
buit deus ut ab homine credatur cepisse peccatum.
luntatis initiũ: dicat᷑ qđ peccatũ homo facere potuit
in qͦ uoluntas mala nonfuit:⁊ cũ nullus fructꝰ ini¬
qͥtatis exouiri possit: nisi quẽ radix uolunta¬
tis malȩ ꝓtulerit: De corde enĩ sicut ueritas ait exeũt
cogitationes malȩ. homicidia. adulteria. fortucationes.
furta. falsa testimonia. blasphemiȩ: hȩc s̃ que qͦinqͥ
eña esse ꝑdoceat: Nicit enĩ: Ego te plantaui uine¬
am fructiferam⁊ qͦ modo conuersa es in amaritudi-¬

Expanded text:
ti homini tribuit, ipse quod absit auctor iniquitatis ti homini tribuit, ipse quod absit auctor iniquitatis exstitit, qui malam voluntatem dedit homini bono, per quam peccans aeterno meretur puniri supplicio. Et ubi est, quia Deus mortem non fecit ? Et quia non est iniquitas apud Deum? Et quia justus Dominus, et justitiam dilexit, aequitatem vidit vultus ejus ? Si autem malae voluntatis initium peccatori homini non tribuit, sed retribuit Deus, ut ab homine credatur coepisse peccatum, luntatis initium dicatur, quod peccatum homo facere potuit, in quo voluntas mala non fuit? cum nullus fructus iniquitatis exoriri possit, nisi quem radix voluntatis malae protulerit. De corde enim sicut Veritas ait exeunt cogitationes malae, homicidia, adulteria, fornicationes, furta, falsa testimonia, blasphemiae. enam esse perdoceat. Dicit enim: Ego te plantavi vineam fructiferam, quomodo conversa es in amaritudi