comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in illa paste quae breuis est. quac̃ in illc quae longaẽ: contrecuirgiliũ
Omnisergo .o. in prima ꝑsona semꝑ corripitꝰ. exceptis monosy llcdbis
un aliqua uerbe quae ũbec secundũ potestectẽ & uoluntectem
nostrã possunt hecbere ł astiucc̃ ł passiucc̃ significationẽ: putcelego
quaendo uolo agentis significationẽ dicere dicaputa lego uir gilium
Nom possũ dicere legor urgilium: hic q̃d c̃ uerba ubinulla necessita sẽ
s arbitriuntuũ uc est condeo & tondeor qđ uisdicis & condeomihnicaput :¬
& tondeor milncaput: fabrico & fabricor istcc̃ domũ punio illũ & punor
illũ. populo & populor populcnq ingentẽ farris aceruũ: populate
uexate funditus euersae ꝓuinciae. & adulo adulor obsono & obsonor
obsonat putaa ol& unguenta. ecceobsoncet: &alit̃ iterũ in ipso treno
Er gouides ista uerba qđ non hoebent quaen dec̃ significationẽ Necessiait¬

Expanded text:
in illa parte quae breuis est, quam in illa quae longa est, contra Vergilium. in illa parte quae breuis est, quam in illa quae longa est, contra Vergilium. omnis ergo o in prima persona semper corripitur exceptis monosyllabis. sunt aliqua uerba, quae uerba secundum potestatem et uoluntatem nostram possunt habere uel actiuam uel passiuam significationem. puta lego: quando uolo agentis significationem dicere, dico lego, puta lego Vergilium; non possum dicere legor Vergilium. hic quaedam uerba, ubi nulla necessitas est, sed arbitrium tuum, ut est tondeo et tondeor. quod uis dicis, et tondeo mihi caput et tondeor mihi caput, fabrico et fabricor istam domum, punio illum et punior illum, populo et populor, «populantque ingentem farris aceruum», «populatae, uexatae, funditus euersae prouinciae»: et adulo et adulor, obsono et obsonor, «obsonat, potat, olet unguenta»; ecce obsonat, et aliter iterum in ipso Terentio. ergo uides ista uerba quod non habent quandam necessitate
Abbreviated transcription (Latin):
orationis ꝓducuntur: Non possumusdicere dõ stonð. unde
nacre ꝑstactẽ liquidcc̃ : Omnis istec primac ꝑsona in monosyllaebis
ꝓducitur . Visscire qm̃ ratiomonosy llecbecrũ ꝓducitur facio ut ñ sint
monosy llaebae ꝑ cõpositionẽ. & redeunT ad illac̃ Ncturt̃ : dõ ꝓdusta ẽ
repdo correpta ẽ : sto ꝓdustaẽ. adsto consto iam illa corripiunT:
ut scics qm̃ tunc s̃ ꝓdustȩ quan dos monosyllabae. Cũ aũt inciperiNT
eẽ polisy llabae fiunt breues : Hoctuscire quidem debes. ut naturccli
ratione breuissit primc ꝑsona : Eacmen austores ꝓduxerunt. & pene
uirgilius hancrationẽ secutus ẽ grecã ut longasponat frequenter
Canto quae solitus : si quando canto .to. longaẽ & incclusposita tacm̃
inueniunt᷑ uerba apud ipsũ uirgiliũ. ubi breuissit .o. Nuncscio quid sit
ccmor eccebreuis est : Neoterici autẽ om̃s status & alii mccioress̃

Expanded text:
orationis producuntur. non possumus dicere dǒ stǒ nǒ unde orationis producuntur. non possumus dicere dǒ stǒ nǒ unde «nare per aestatem liquidam»; omnis ista prima persona in monosyllabis producitur. uis scire quoniam ratio monosyllabarum producitur? facio ut non sint monosyllabae per conpositionem, et redeunt ad illam naturam. dō producta est, reddǒ correptaunc sunt productae, quando sunt monosyllabae; cum autem coeperint esse polysyllabae, fiunt breues. hoc tu scire quidem debes, ut naturali ratione breuis sit prima persona. tamen auctores produxerunt. et paene Vergilius hanc rationem secutus est Graecam, ut longas ponat frequenter, «canto quae solitus si quando»: canto, to longa est et in aliis posita. tamen inueniuntur uerba apud ipsum Vergilium, ubi breuis sit o, «nunc scio quid sit amor». ecce breuis est. neoterici autem omnes, Statius et alii, maiores sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo siaususnẽ & arsninuenit᷑ adea no ste fercom ut cu tantũ dicam̃ quae
lestas puta in fit le gisti dehecubo. trosuelquactuor ꝑsonedse dues olo
inuenis bi hus solis uter iti debesadiumilitu dimne declintere uediuaseubi
insio in fiẽ in filha an fiers. que ad mnodũ puta audio audies audebẽ
conponere declinationẽ : suti murtantũ modo ꝑsonis reptis
quas inuenim inaustore Ergo infit inquec̃ queso queo omnia
istec defestiucos & non possrite declinaeri: omnis prunce ꝑsonec hnũbo
corripit᷑. lego ÷ obreuis ẽ : Necesse haebuit do ncetꝰ decre istcc̃ regulco
ꝓpt̃ grecã rationẽ : Cre caenim uerboc omnic in primco ꝑsona
o. hecba grecã. latinitam necesse habuer̃ ab hocc regula discedere
& nemođt latine lego sylego : Nemo đt dicõ sidico : similit̃ scribo
Nccturalit̃ breues es̃t : ergo omnis prima ꝑsona nacturc liter
breuis est. exceptis mono sy Vlabis monosyllabae enim. pastes

Expanded text:
et ars non inuenitur, ad ea nos referamus, ut ea tantum dicamus, quae lecta sunt. puta infit: legisti de hoc uerbo tres uel quattuor personas, haec sola inuenisti, his solis utere; non debes ad similitudinem declinare. ne dicas mihi infio infis infiebam infieram, quem ad modum puta audio audis audiebam conponere declinationem, sed utimur tantum modo personis repertis, quas inuenimus in auctoritate. ergo infit inquam quaeso aio, omnia ista defectiua sunt et non possunt rite declinari. omnis prima persona in uerbo corripitur: lego, go breuis est. necesse habuit Donatus dare istam regulam propter Graecam rationem. Graeca enim uerba omnia in prima persona o habet Graecam. Latini tamen necesse habuerunt ab hac regula discedere, et nemo dicit Latine legō, sed legŏ, nemo dicit dicō, sed dicǒ, similiter scribǒ: naturaliter breuis est. ergo omnis prima persona naturaliter breuis est exceptis monosyllabis. monosyllabae enim partes
Abbreviated transcription (Latin):
in bo. mittat: Ideo qm̃ simi litudinẽ trechit secundae coniugationis
Ergo & t̃tia conuigatio ꝓdusta inbo. mittit: quaratione. qm̃
testico ista coniugatio uelut speciẽ hccb& secundae coniugationis
& secunda coniugatio in bomittit. Ecce causcc quae coͤgit ut futurũ
tẽp illates ticc coniugatio ꝓdusta inbo mitcen&Testice autẽ¬

Expanded text:
in bo mittat, ideo quoniam similitudinem trahit secundae coniugationis. in bo mittat, ideo quoniam similitudinem trahit secundae coniugationis. ergo et tertia coniugatio producta in bo mittit. qua ratione? quoniam tertia ista coniugatio uelut speciem habet secundae coniugationis, et secunda coniugatio in bo mittit. ecce causa quae coegit ut futurum tempus illa tertia coniugatio producta in bo mitteret qu
Abbreviated transcription (Latin):
itrũq tẽp: quaeres fac discrimen: illac reffacit : Omnis setundeo
coniugatio .e. hecb& anteo. Necesse ẽ: Nec pot̾ inuenire unũ ũ sum
contrariũ ut ẽ illud sedeo sodes ecco .e. hecba ante o secundec coniugitio
doceodoces : secundac ẽ macneo manes secundec q̃ uoueo uoues : Er go
sedeo meeneo. doceo uoueo Omnia secundaes̃ coniugationis
Non inuenit penitus uerbũ sec undae coniugationis Nisi .e. hebeat
securdec futurũ tẽp inquid mitut in bo. ut dixim illo loco ut do¬
ceo docesdo cebo. eccesecundecẽ & futurũ tẽp in bomisit: Ergo
sisecunda conugatio inbo mittit futurũ tẽp & secunda coniugatioẽ
quae .e. hab& ante .o. &icc̃sit̃tia coniugatiofuerit ꝓdustac tam̃¬
qm̃ icahab& o. ante .e & haeb& similitudinẽ secundae coniugationss
Necessehab & trechere tẽp: secundae coniugationis ut futurũ tẽp

Expanded text:
utrumque tempus. quae res facit discrimen? illa res facit: omnis secunda utrumque tempus. quae res facit discrimen? illa res facit: omnis secunda coniugatio e habet ante o, necesse est, nec potes inuenire unum uerbum contrarium, ut est illud, sedeo sedes; ecce e habet ante o secunda coniugatio. doceo doces secunda est, moneo mones secunda est, uoueo uoues secunda est. ergo sedeo moneo doceo uoueo, omnia secundae sunt coniugationis. non inuenitur penitus uerbum secundae coniugationis, nisi e habeat secunda futurum tempus in quid mittit? in bo, ut diximus in illo loco, ut doceo doces docebo; ecce secunda est et futurum tempus in bo misit. ergo si secunda coniugatio in bo mittit futurum tempus, et secunda coniugatio est quae e habet ante o, etiamsi tertia coniugatio fuerit producta, tam ante o e et habet similitudinem secundae coniugationis, necesse habet trahere tempus secundae coniugationis, ut futurum tempus
Abbreviated transcription (Latin):
ueni & mili famas subimos audicc̃ ait. ecce in .am. misit. Tessentus
ait mactris seruibo cõmodis ille in .bo. misit: Ecce ille incem. misit
ille in .bo.: & utraq testicc ẽ coniugatio ꝓdusta ante .o.i. hecb&. puta
audio audicm. seruio seruibo : si in .amimittera. sic debuercm¬
sic debuerecm̃ dicere audibo quẽ admodũ feruibo. so iste uncẽ pestẽ
posuit ille uncc̃: Vnde appecr& qm̃ utrũq dicimꝰ: si ii. heebuerit
ante .o. quomodo uis sic fac fucurũ tepus. & audicc̃ & audibo :
Si .e. licc bueritante. o futurũ tẽp tantũ in bomittit. ut eo ibo ex eo
exibo itcc sehabent regulae. Mod orationes ipsec sii deamus
quccre autẽ q̃i. hcob& ante .ofuturũ tẽp: induces litteraesmittit. Aut
illa quae ehceb& futurũ tẽp inuncẽ mittit. Cestrunet coniugatio
negcendoc ẽ ide aut utrecq in unũ deb& exire. aut utrcq in

Expanded text:
ueniet mihi fama sub imos»; audiam ait, ecce in am misit. Terentius ueniet mihi fama sub imos»; audiam ait, ecce in am misit. Terentius ait «matris seruibo commodis»; ille in bo misit. ecce ille in am misit, ille in bo; et utraque tertia est coniugatio producta, ante o i habet, puta audio audiam, seruio seruibo. si in am mitteret, sic debueramsic debueramus dicere audibo, quem ad modum seruibo. sed iste unam partem posuit, ille unam. unde apparet quoniam utrumque dicimus. si i habuerit ante o, quo modo uis fac futurum tempus, et audiam et audibo; si e habuerit ante o, futurum tempus in bo tantum mittit, ut eo ibo, exeo exibo. ita se habent regulae; modo rationes ipsas uideamus. quare aut illa quae i habet ante o futurum tempus in duas litteras mittit, aut illa quae e habet futurum tempus in unam mittit? certe una coniugatio neganda est, id est aut utraque in unum debet exire aut utraque in
Abbreviated transcription (Latin):
muenire ante .o. intertice coniugatione ꝓdusta .i.& .e. Si.i. fuerit
quomodouis mittit futurũtẽpus: sidixeris audio i anteo. quo modo
uis ac liba tibi facere & audic̃ & audibo. polio & polict̃ & poliboa
Nutrio & nutrice & nutribo qua i haba anteo: Si aute .i. non hebeat
ameo so .e. hecbe a futurũ tẽpus in bo. mittit. exeo exibo Nondicimꝰ
quid possit dici contreciste c̃regulcẽ. Ecm̃ tuhoc serua reliquid eergo
uide quid dic̃ quoties ea quae uisscire quẽ ad modũ futurũ tẽp mnititet
testicc coniugatio ꝓdusto: Redi cedprimcẽ ꝑsoncõ indicatiui modi &
quaere quec̃ littercẽ ante se habeat Non pot̃ hecbere nisi duccs litterecs
÷ & .e. Si .i. hebuerit audio futurũ tẽp fac̃ audicc̃ & audibo Si. e
hcebuerit ante .o. fac futurũ tẽp: eo ibo. ex eo exibo taentũ in bo
unũ deuirgilio & unũ daserrentio habemꝰ in uirgilio audic̃ & haec menes

Expanded text:
inueniri ante o in tertia coniugatione producta, i et e. si i fuerit, inueniri ante o in tertia coniugatione producta, i et e. si i fuerit, quo modo uis mittit futurum tempus. si dixeris audio, i ante o, quo modo uis ac libet tibi facere, et audiam et audibo; polio, et poliam et polibo; nutrio, et nutriam et nutribo, quia i habet ante o. si autem i non habeat ante o, sed e habeat, futurum tempus in bo mittit, exeo exibo: exiam nonquid possit dici contra istam regulam. tamen tu hoc serua liquide. ergo uide quid dicit. quotienscumque uis scire, quem ad modum futurum tempus mittat tertia coniugatio producta, redi ad primam personam indicatiui modi et quaere, quam litteram ante se habeat. non potest habere nisi duas litteras, i et e. si i habuerit, audio futurum tempus facit audiam et audibo; si e habuerit ante o, fac futurum tempus eo ibo, exeo exibo, tantum in bo unum de Vergilio et unum de Terentio. habemus in Vergilio «audiam et haec manes
Abbreviated transcription (Latin):
sequi s hoc tene qđ tibi dixero. Ergo testiae coniugatio ꝓdusta
inuenit᷑ aliquoties & in .am. &imbo ergo uide qđ dico Testice
coniugatio ꝓdustec inuenit ccliquando & in .am. & in .bo. similit
mittere: ccliquando in .botantũ modo: Uideccmꝰ qucendo in am
& in .bo. simulmittit dimitteicõ illces quinq res quastibidixi
superius ut requiras modũ tẽp: ꝑsonc̃ & require uncc̃ rẽteentũ
modo primc̃ ꝑsoncẽ ipsius lego ipsec ẽ primco ꝑsonce. Cantoto ipsa c̃
prima ꝑsonco. Ergo quan do uis iudicare d&empore futuro¬
in indicatiuo modo Testiae coniugationis: inspice pricẽ ꝑ sonc̃
& considerac ante primac̃ ꝑ soncẽ quae sit litterco: si enĩ inueneris
tẽp in .ccm. qucendo in .bo ante ipsc̃primec̃ ꝑsoncẽ Inuiste coniugatio¬
ne ꝓdustc non inuenis nisi ducos literces .e. & .i audio & eo. Audio
÷ est ante .o. .co .e. estanteo : Er goduaes̃ istac litterae quac possur

Expanded text:
sequi, sed hoc tene quod tibi dixero ergo tertia coniugatio producta sequi, sed hoc tene quod tibi dixero ergo tertia coniugatio producta inuenitur aliquotiens et in am et in bo. ergo uide quid dico: tertia coniugatio producta inuenitur aliquando et in am et in bo simul mittere, aliquando in bo tantum modo. uideamus quando et in am et in bo simul mittit. dimitte iam illas quinque res, quas tibi dixi superius ut requiras modum tempus personam, et require unam rem tantum modo, primam personam ipsius. lego ipsa est prima persona, canto ipsa est prima persona. ergo quando uis iudicare de tempore futuro indicatiui modi tertiae coniugationis, inspice primam personam et considera, ante primam personam quae sit littera. si enim inueneris tempus in am, quando in bo. ante ipsam primam personam in ista coniugatione producta non inuenis nisi duas litteras, e et i. audio et eo: audio, i est ante o; eo, e est ante o. ergo duae sunt istae litterae quae possunt
Abbreviated transcription (Latin):
Putce lego legis lege imperatiuo: eccemodo mutaũ in .e. & correptũ ̃
Nutrio nutris nutri ecce seruccuit ipscc̃ in imperatiuo & ꝓdustũ ẽ
Non fac̃ nutre: Est itẽ aliud in penultimissi. Vcebis infinitiui modi Ñ
Num quid ꝓduxi paeneultimce  legere breuis est: Econoxcrio sip¬
dustasit coniugatio ꝓducit᷑ Nuirire: ꝓdustecẽ non dicimꝰ mutrre:
Eccehebes tresrationes unde colligas quaendo ꝓdusta ẽ quando
correptecista coniugictio: Quid autẽ ꝓdest nobisscire istcẽ con¬
ugationẽ quaendo ꝓdustaẽ quando correpta: Qquid strationes
temporũ : denullis enĩ reb: possumꝰ tempora colligere Nisidestis
coniugationib: Eece primcc & secundec conuigatio futurũ tẽp
in.bomittit amoamasamabo doceo docesdocebo : Testice
coniugatio si correpta fuerit futurũ tẽpus in ammittit : Si uero ꝓdusto
fuerit lcc̃ recedit arationeista quac legimꝰ hic indonato nolieũ

Expanded text:
puta lego legis lege, ecce in imperatiuo modo mutauit i in e, et correptum est: puta lego legis lege, ecce in imperatiuo modo mutauit i in e, et correptum est: nutrio nutris nutri, ecce seruauit ipsam i in imperatiuo, et productum est, non facit nutre. est item aliud in paenultimis syllabis infinitiui modi, nonumquid produxi paenultimam? legere breuis est. e contrario si producta sit coniugatio, producitur: nutrire producta est, non dicimus nutrere. ecce habes tres rationes, unde colligas, quando correpta est, quando producta ista coniugatio. quid autem nobis prodest scire istam coniugationem, quando producta est, quando correpta? quid? propter rationes temporum. de nullis enim rebus possumus tempora colligere nisi de istis coniugationibus. ecce prima et secunda coniugatio futurum tempus in bo mittit, amo amas amabo, doceo doces doceboconiugatio, si correpta fuerit, in am mittit, si uero producta fuerit, iam recede a ratione ista quam legimus hic in Donato, noli eum
Abbreviated transcription (Latin):
& illic ante litterẽ ẽ .a. & illic ante sy llebẽ ꝓdusta. in secunda
& illic eꝓducit᷑. & illic .e. ꝓducitur. Intestic inactiuo ÷ heebecor¬
reptcc̃. In pccssiuo non hab& .i. literac̃correptac̃s ꝓ .i .e. Hinc
ceppcr& q̃m̃ correptaẽ. putclegolegis queclis sit ista litterañ
intellego fac passiuũ legor legeris. si seruccssa ip̃scc̃ lit tercẽ erat
ꝓdusta Non autẽ seruacũ s mutecuit : Vndeccpparo quia cor¬
repta ẽ : Numquã pot̃ motare Nisi quando corripit᷑: ut lego
legis legor legeris : Nũ quid aut ꝓdux̃ quomododicimꝰi doceor
doceris : auc seruauit quomodo dicimꝰ Nutrior nutriris : Ergo
sicorrepta fuerit in .emutat. si ꝓdusta fuerit coniugatio non
mutat s serucet ipscc̃ coniugationẽ ut sidicas nutrior nutriris
Nondicimꝰ nutreris quẽ codmodũ legeris. simitrio nucris Nutrior
nutriris. Eccehabes unc̃ discrimen ipsius: est cdiud. quando
correpta ẽ in. emuteet imperactiuũ : quaendo ꝓdustaẽ in .i. ꝑmana:

Expanded text:
ta; in secunda et illic e producitur et illic e producitur; tertia in actiuo i habet correptam, in passiuo non habet i litteram correptam, sed pro i e. hinc apparet quoniam correpta est. puta lego legis: qualis sit ista littera non intellego, fac passiuum legor legeris. si seruasset ipsam litteram, erat producta. non autem seruauit, sed mutauit, unde apparet quia correpta est. numquam potest mutare, nisi quando corripitur, ut lego legis, legor legeris. numquid aut produxit, quo modo dicimus doceor doceris, aut seruauit, quo modo dicimus nutrior nutriris? ergo si correpta fuerit, in e mutat; si producta fuerit coniugatio, non mutat, sed seruat ipsam coniugationem, ut si dicas nutrior nutriris. non dicimus nutreris, quem ad modum legeris, sed nutrio nutris, nutrior nutriris. ecce habes unum discrimen ipsius; est aliud. quando correpta est, in e mutat imperatiuum; quando producta est, in i permanet.
Abbreviated transcription (Latin):
quaerit utrũ ꝑsingulao debeam anin extremo : Eplerq dicund in fine capitis
ploriq ꝓ singule: meliustaem̃ ẽ ut imnominib seruem̃: Quccrectione : q̃m̃ mitroq habebin
paerere quidt in fine egect in superiob: Quiautẽ dicit inomnib: &in fine: & hoc¬

Expanded text:
quaeritur, utrum per singula debeamus, an in extremo. et plerique dicunt in fine capitis, quaeritur, utrum per singula debeamus, an in extremo. et plerique dicunt in fine capitis, plerique per singula. melius tamen est ut nos in omnibus seruemus. qua ratione? quoniam in utroque habebimus parere
Abbreviated transcription (Latin):
locus quce diuuoluerit orator p̃mitere pastes pot̃ fieri ut cedmiticct istecleꝵ
dũmodo omins illes prȩmissio fine cleudat: dest extremo ccliquo fine colligat :
toauillum quo ddesi debret: quos pecstes distũc superius colligaet᷑ a fine çolligactor:
rgoquaeritur quo inloco cõponere debeccm̃ utrũ hoc loco nibil rece nosturnũ
prȩsidum palati ut cõponc̃ rihi lurbis uigiliae ut componẽ & ho eruhil conor
populi & iterũ hodoco ilil concursus bonorũ omnũ : aninistolo cotcentũ
mode Nihił orum ora uultusq mouerunt : id est aninisto extremo quasi
commactae : ani ꝑomnic debem xpleriq dexer̃ in extremo: pleriq
ꝑominoc istcelocoe ut ubi ut ubi finit᷑ sensusillic & iam clceusulcc̃ponces lid ñ sit
complatus sensus s ꝑcestes sumit dedec mectionẽ : Ncc quiđe nihil nete
nosturnum praedium pcclecti uideꝰ quacsi composuis seic̃: nilulurbis uigiliae
Vid& quccfifinisse cõmac: Nubiltimor populi. uid& qucsi cõposiuisseic̃ Ergo

Expanded text:
locus?». quam diu uoluerit orator praemittere partes, potest fieri ut admittatur ista lex, dummodo omnis illa praemissio fine claudatur, id est extremo aliquo fine colligatur totum illud quod dissidebat; quod per partes dictum est superius, colligatur a fine et colligetur. ergo quaeritur, quo in loco conponere debeamus, utrum, hoc loco, «nihilne te nocturnum praesidium Palati», ut conponam «nihil urbis uigiliae», ut conponam et hoc, «nihil timor populi», et iterum hoc loco; «nihil concursus bonorum omnium»; an in isto loco tantum modo, «nihil horum ora uultusque mouerunt», id est an in isto extremo quasi commate, an per omnia debeamus. et plerique dixerunt in extremo, plerique per omnia ista loca, ut, ubiubi finitur sconpletus sensus, sed per partes sumat declamationem. nam qui dicit nihilne te nocturnum praesidium Palati», uidetur quasi conposuisse iam; «nihil urbis uigiliae», uidetur quasi finisse comma; «nihil timor populi», uidetur quasi conposuisse iam. ergo
Abbreviated transcription (Latin):
positae Ñ hecbent plenũ sonũ scũ uocalib: iunstac ꝓferuntus. ut sidicas .
Tolleinde .e. & mnutũ est & non licb& plenũ sonũ. & bene dicun consonaenes
qđ duo sonisimul soncen : Nemiuoc ales distaes quia sid& reches eis uocalẽ
habent uł tenuẽ sonũ. ł sibNũ quendcc̃ ut sidicas .s. tolle inde uocalem¬
e soncet quidãsi bilus quid cõsonꝰ. Ideo ergo distaes̃ feniuo cales quice semis
hecben deuoce. id est ł medic̃pacstẽ uocis heebend: Ai a liccratione semi¬
uocales distaes eẽdicunT. quice semis haben de potestate uocalium. Clocalis

Expanded text:
ntur. ut si dicas b, tolle inde e, et mutatum est et non habet plenum sonum. et bene dicuntur consonantes, quod duo soni simul sonant. semiuocales dictae sunt, quia, si detrahas eis uocalem, habent uel tenuem sonum uel sibilum quendam. ut si dicas es, tolle inde e uocalem, sonat quidam sibilus, quidam sonus. ideo ergo dictae sunt semiuocales, quia semis habent de uoce, id est uel mediam partem uocis habent. alii alia ratione semiuocales dictas esse dicunt, quia semis habent de potestate uocalium. uocales
Abbreviated transcription (Latin):
Caerȩ litterȩ ñ celit̃ exprimuni sonũ suũ. Nisi iungecnT sibi uocaliũ sonos
Qucendodico .R. Noncelit̃ sonũ illũ suũ Nceturalẽ exprimit. Nisi iunstẽ hccbu¬
erit uocalẽ : .C. Nonclit̃ sonũ illũ ncctulẽ ex prumit Nisi iunstec̃ hcebeat uo¬
calem. Similiter & f. nonccliter dr stridores & dimidii sonus Nisi p̃cedcn
illis uocalis sonus non potest ccliter exprimi : Ergo uides qm̃ aliae ꝑ seri e ꝓplicã
sonũ Nisi iunstis uocalib: : Ipsie autẽ uocales nullius lit terae auxilio eger
si ꝑse implenT uocẽ ut sidicas .A .e.i.o.u. om̃s ꝑse ex primantur: ergo
ideo distaes uocales quicc & uocẽ ꝑsefaciun & clus uocẽ prestaenl. Ncẽnon
solum ipsae ex primunł uocẽ sucẽ s &icẽ celus consoncentib acdduri uocem :
sylleobac̃ facit. Putco f pone tolleuocalẽ & nihil sonet . R. pone colle
uocalẽ & non soncet. & c&erȩ itceseutiq hebent: A. pone &ic̃ ꝑse plenect̃¬

Expanded text:
ceterae litterae non aliter exprimunt sonum suum, nisi iungant sibi uocalium sonos. quando dico b, non aliter sonum illum suum naturalem exprimit, nisi iunctam habuerit uocalem. c non aliter sonum illum naturalem exprimit, nisi iunctam habeat uocalem. similiter et f non aliter dicitur. stridores et dimidii soni, nisi praecedat illis uocalis sonus, non possunt aliter exprimi. ergo uides quoniam aliae per se non explicant sonum, nisi iunctis uocalibus. ipsae autem uocales nullius litterae auxilio egent, sed per se implent uocem, ut si dicas a e i o u, omnes per se exprimuntur. ergo ideo dictae sunt uocales, quia et uocem per se faciunt et aliis uocem praestant. nam non solum ipsae exprimunt uocem suam, sed etiam aliis consonantibus addunt uocem. esyllabam facit. puta f pone, tolle uocalem, et nihil sonat: r pone, tolle uocalem, et non sonat; et ceterae ita se utique habent. a pone
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtineNe non. s ad asticulcctc̃ ꝑtinent : Et ipscc litterc quae pars uocis
asticulocte imec & nouissimeo : Ncc uoxẽ quic quid lo quimur ut puteo
sidicasorator uenit &docuit: pocest ccem̃ & solui oratoruenit & docuit. Eccesol
uisti orationẽ in uerbec potesipsec uerbec soluere bisy. llcebes .o. & ra. potest
ipsc̃s soluere in littercs : Nũ quid potes ipscc̃ littent̃ ne soluere ulterius neqͣ quã pot̃:
Ergo ꝓpẽ haesres quas dxi omnes uide & difinicionẽ donat: Lit terc quidẽ c
pers minimce uocis as ticulecte. dicit litterec ẽ parsminim ceuocis quare c
quodultreo ipsẽc xuĩquec soluit᷑. Haȩe dicendo uox ẽ asticulaete. ostendit ec̃
& clierẽ confuscõ & non posse asticulo comp̃hendi. & diuidit lcõ primiẽ
A .ΕI .O.V. istaequinq uocalessom̃s. Itẽ inducespastes diundun

Expanded text:
pertinent? non, sed ad articulatam pertinent. ipsa littera quae pars uocis pertinent? non, sed ad articulatam pertinent. ipsa littera quae pars uocis articulatae? ima et nouissima. nam uox est quicquid loquimur, ut puta si diuisti orationem in uerba. potes ipsa uerba soluere in syllabas o et ra; potes ipsam syllabam soluere in litteras. numquid potes ipsam litteram soluere ulterius? nequaquam potes. ergo propter has res quas dixi omnes uide et definitionem Donati, littera quid est? pars minima uocis articulatae. dicit littera est pars minima uocis. quare? quod ultra ipsam numquam soluitur. hoc autem dicendo uocis articu confusam et non posse articulo conprehendi. et dicit iam primam a e i o u: istae quinque uocales
Abbreviated transcription (Latin):
tequib orestecturussũ ẜhaediudu Iprincipcelit̃ inducs paestes inuocales &
consoncentes: Ipsecuẽ consonentes dudundur inducospcesies : in semiuo cales
uocaless  lẽ fieri consoncentes duplicimodo scim aut enũ semiuocales:
aut mitae : Siue enĩ semiuoca lessiN si ue mutae. Vno Nomine
niende ẽ ipsec litterco
ex đr quic quid sonuerit siue strepitus sit ruinae siue fluuii curredis
siue uox nra si uemugitus bouum omnissonus uox đr: uerũ
haeduaes posdes articulccta & confuscc: Asticulcetec ẽuox quae pot̃ scribi
ut ecce hoc ipsũ qđ dixi pot̃ scribi Ideo asticulce tce distecẽ qđ pot̃ asticulo
digitis Idcir coasticulcetecuox distocẽ qđ pot̃ asticulis conp̃hendi. Digi¬
tis autẽ tenemꝰ calamos. Ideo ergo đruox articulceta qđ pot̃ asticulis scribi:
Ton fusco illec đr uox qua eñ pot̃ asticulo conp̃hendi. ut putcmugitus boũ
digitorũ sonitus : Ergo litterȩ ad quã uocẽꝑtin eN ccdomnẽ Ñ ad confuscc̃

Expanded text:
in uocales et in consonantes. ipsae item consonantes diuiduntur in duas partes, in semiuocales sonantes, uocales sunt. item fieri consonantes duplici modo scimus. aut enim semiuocales sunt aut mutae. siue enim semiuocales sint siue mutae, uno nomine nienda est ipsa littera. uox dicitur quicquid sonuerit, siue strepitus sit ruinae, siue fluuii currentis, siue uox nostra, siue mugitus boum: omnis sonus uox dicitur. uerum hae duae sunt partes, articulata et confusa. articulata est uox quae potest scribi; ut ecce hoc ipsum quod dixi potest scribi. ideo articulata dicta est, quod potest articulo digitis. idcirco articulata uox dicta est, quod potest articulis conprehendi. digitis autem tenemus calamos. ideo ergo dicitur uox articulata, quod potest articulis scribi. confusa illa dicitur uox, quae non potest articulo conprehendi, ut puta mugitus boum, digitorum sonitus. ergo litterae ad quam uocem pertinent? ad omnem? non. ad confusam
Abbreviated transcription (Latin):
lideo distaes̃ litterae. uł ideo qđ legendo iterentur: Ncc̃ cũ sint uiginti & tres
tecm̃ uccrices conexiones faciuN idestuaric̃ elocutionẽ : Ergo ob hcenocauscc̃
Non fuerunTuiginti .iii .sixui. postta additaes alueita &icẽ trecstecturus est
ut doceat olim .Xvi. fuisse posiea exsuꝑfluo codditces alics lutenes & fastas xxis
Hccbem̃ hoc in libris cedaitium cepuducrronẽ &curtot sinđ & quare eo

Expanded text:
uel ideo dictae sunt litterae, uel ideo quod legendo iterentur. nam cum sint uel ideo dictae sunt litterae, uel ideo quod legendo iterentur. nam cum sint men uarias conexiones faciunt, id est uariam elocutionem. ergo ob hanc causam non fuerunt XXIII, sed XVI. postea additae sunt aliae. ita etiam tractaturus est, ut doceat olim XVI fuisse, postea ex superfluo additas alias litteras et factas XXIII. habemus hoc in libris ad Attium ap
Abbreviated transcription (Latin):
Nteriestio distac ẽ. quia interponitꝰ ccdex primendos anim affectus. sidicas
mostuus c̃ urgiluis : dexistiquidem illũ eẽmortuũ s quo affestuhoc ꝑtuleris
nonẽ expressum pisi interponces illcẽ pasticulc̃: Ncc̃ sidicas uua mor¬
tuus est iurgilius l&centis est : Sidicas heu mostuus ẽ uirgilius dolenti sẽ
Sihoc solũ dicas mostuus est. in ambiguũẽ. quo a ffestuho e ptuleris : Clidesergo quia
haec peesti culac interpositee ex primit nobis conimi affestus : Ncemaliquoties
illc̃ eucendri matrem. quaeni costrectec dicebectꝰ. latinces litteras
inuenis se ipscc primẽt rcenstulit initec lic̃ lectincos literaes. Hoc
hocbe m̃ initio liui & eucender uir mirecbilis. uenerctione litterecrum:¬
omni no uerbas iste liuirei nouae. Interrudes homines tunc primũ a pec¬
ruer̃ litterae : Litterae distaes heccr atione quasi legiterae qđ legentib
iter praebeanT Ncc̃ utiq cdtendentes litteres implem̾ lestiones : Ergo

Expanded text:
ectio dicta est, quia interponitur ad exprimendos animi affectus. si dixeris mortuus est Vergilius, dixisti quidem illum mortuum esse; sed quo affectu hoc pertuleris, non est expressum, nisi interponas illam particulam. nam si dicas ua mortuus est Vergilius, laetantis est; si dicas heu mortuus est Vergilius, dolentis est. si hoc solum dicas, mortuus est, ambiguum est, quo affectu hoc pertuleris. uides ergo quia haec particula interposita exprimit nobis animi affectus. nam aliquoties illam, Euandri matrem, quae Nicostrata dicebatur, Latinas litteras inuenisse. ipsa primum transtulit in Italiam Latinas litteras. hoc habemus initio Liuii, et Euander uir miromnino uerba sunt ista Liuii, «rei nouae inter rudes homines». tunc primum apparuerunt litterae. litterae dictae sunt hac ratione, quasi legiterae, quod legentibus iter praebeant. nam utique adtendentes litteras implemus lectionem. ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Ausiprius scices quidest hoc ipsum : Idcir coqm̃ Nomincc primiģenias̃ inb omnib
Hat primet ocberis pomi: Nemoetũ pot̃ trestare pramodealis pastib idcrco
primec paors ẽ niomera : Prõmen distũ est ꝗd quecsi fungect᷑ officio
nominis siquidicat uirgi lius scripsit bucolica Nomineuttur. Ipse
scrpsit georgica ꝓ nomintutitur: Posseseni dicere uir gilius scripsit gcorgica
s fie fastidiũ erear& Nominis i terectio inuentac est istee pasticulce & hoc
bene secundũ est. Bene secundecest istec pasticula: Quaratione . Nc̃ si
fungitꝰ offitionominis & nom̃ ccturclit̃ primũ ẽ. quid deb& eẽpostillud
quod primũ est . Nisi illud qđ fungit᷑ officio primae pastis: Sequi tur
unde ipscopas ticula emergit᷑ s & om̃s pas tesorationis similit̃ fiut

Expanded text:
si prius scias, quid est hoc ipsum. idcirco quoniam nomina primigenia sunt in rebus omnibus, haec prima debent poni. nemo enim potest tractare primo de aliis partibus. idcirco prima pars est nomen. pronomen dictum est, quod quasi fungatur officio nominis. siqui dicat Vergilius scripsit bucolica, nomine utitur; ipse scripsit georgica, pronomine utitur. posses enim dicere Vergilius scripsit georgica. sed ne fastidium crearet nominis iteratio, inuenta est ista particula. et hoc bene secundum est; bene secunda est ista particula. qua ratione? nam si fungitur officio nominis, et nomen naturaliter primum est, quid debet esse post illquod primum est, nisi illud quod fungitur officio primae partis? sequitur uunde ipsa particula emergit. sed et omnes partes orationis
Abbreviated transcription (Latin):
hocxiom̃ sibi ꝓpriũ ad sumpsit. qđ ipsc̃ frequentius utimur inloquendo e
cc̃ ecco loquere uliquid & inuenies in ipsecelocutione tricc aut quec tetuor
uerba uix unũ nom̃ autꝓnom̃. ut puta sidicas uoloire & iudere amiqũ
meũ ad forũ. Eccc uolo ire uidere tria uerbaes̃. forũ unum nomeN ẽ
Ad unc p̃positio ẽ &. unc coniunstio ẽ uidesqm̃ aliccspartes recro ponimꝰ
I sicc̃ frequentius intcentũ ut &ic̃ sermonesnr̃ hoc uocabulodicanł :
uerbae fect ccpud sencctũ. uerba fec̃ apud populũ: Nũquid queen¬
dodico uerba fecit cepud sencctũ. aut uerbee fecit apud populũ. Nũquid
tcntũ uerbis locutus est. & non omni pasteorationis : Quec reergo
hoc ꝓpriũ uocabulũ sumpsit e qm̃ psc frequentius est in loquendo :¬

Expanded text:
omen sibi proprium adsumpsit? quod ipsa frequentius utimur in loquendo. nam ecce loquere aliquid, et inuenies in ipsa elocutione tria aut quattuor uerba, uix unum nomen aut pronomen. ut puta si dicas uolo ire et uidere amicum meum ad forum, ecce uolo ire et uidere tria uerba sunt, forum unum nomen est, ad una praepositio est, et una coniunctio. uides quoniam alias partes raro ponimus, istam frequentius, in tantum ut etiam sermones nostri hoc uocabulo dicantur, uerba fecit apud senatum, uerba fecit apud populum. numquid quando dico uerba fecit apud senatum aut uerba fecit apud populum, numquid tantum uerbis locutus est et non omni parte orationis? quare ergo proprium uocabulum sumpsit? quoniam ipsa frequentius utimur in loquendo
Abbreviated transcription (Latin):
a pliaue istũtmstetũ ꝑuenit e dillo locũ abiquesiu dscient homnit̃ qui dolere d sermems
orncctu: Primo ae quũ ẽ utuitus caream. Postoa accipcom ornatũ : Er godo cuit
utcndĩ ee bcrbaerismnũ. Vitendũ cẽsoloecis mũ : dt̃ adhucuntentet ẽẽ aliquce decĩ
utia breuia quid ẽ. tam̃ & ipsecuitantue s̃: His ouod eciutus siqui curuerit eloquonent
ios. disestus No qudo e facundus sitisestus Er go inutũ neicutoras huestenẽo quesuit̃:¬

Expanded text:
explicuit istum tractatum, peruenit ad illum locum, ubi quasi ad scientem hominem, qui deberet de sermonis ornatu  primo aequum est ut uitiis careamus, postea accipiamus ornatum. ergo docuit uitandum esse barbarismum, uitandum esse soloecismum. dicit adhuc uitanda esse aliqua decem uitia, breuia quidem; tamen et ipsa uitanda sunt. his duodecim uitiis siqui caruerit, eloquens erit, id est disertus; non quidem facundus, sed disertus. ergo in uitium ne incurras, haec teneto. quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
in sensuuitan dces reuer illec enĩ &icc̃pueri possun scire inuncc paste orationis
qđ fit aut in contextu pastiũ orationis : cacenphecton qđ fit insensu quo d reuert
ui tcondũ ẽ ut ẽ illud cpuo sedustiũ qđ notee uer̃ omnes ꝓfestus quid c̃ligus cet
requi sita nccturae. uoluit dicere obsconã rem quae necessit cos fuerat ut ceotcc̃ hu
milẽ & ullẽ describtionẽ historio grcphus descenter& : ecce cacenphectonẽ

Expanded text:
in sensu uitanda sunt re uera. illa enim etiam pueri possunt scire, in una parte orationis quod fit aut in contextu partium orationis. cacenphaton quoque fit in sensu, quod re uera uitandum est, ut est illud apud Sallustium, quod notauerunt omnes, profectus quidam Ligus ad requisitmilem et uilem descriptionem historiographus descenderet? ecce cacenphaton
Abbreviated transcription (Latin):
tuisi scturicis : Plenccsmos perisologia mae crologiac & tautologic por
uncrectio ẽ in omnib:: pleona sios perisologicc. ma crologicc. & icuidis
isti tropi de sependenł : Pleonces mos ẽ in ũbo : Peri sologiec in sensu: min¬
logia inutroq Pleo necs mos ẽ qucentodicis oculis ui di suꝑfluũ ẽ. abunticau
dr̃ pleonos mos: Perisologice dr̃ insensu. putec ibcenł quec poteree N quin

Expanded text:
rologia et tautologia, paene una ratio est in omnibus: pleonasmos perissologia macrologia et tautologia, isti tropi de se pendent. pleonasmos est in uerbo, perissologia in sensu, macrologia in utroque. pleonasmos est, quando dicis: oculis uidi; superfluum est <oculis>: dicitur pleonasmos. perissologia dicitur in sensu, puta ibant qua poterant, qua non
Abbreviated transcription (Latin):
Daraxisti p̃positionẽ : S&icc̃ aliae species innumerebiles s meliusẽ ait uti brrutut
Ne uͥpeamur ñ cauere quemceo modũ ficciT soloecisini: Ergomelius estbruuit̃
dicere plenae : solo etismꝰ đr in solutcpeste orationis : In poematescemco Nominitu :
Plenius sic õt̃ quaen tosit solo etismꝰ queen dosit scemc : solc intellegentiet dis cernit: Ndi
hoc fecerit annesciens : Sisciens fecerit erit scemeo : Sinesciens fecerit erit soloetisinis
haec sit discralio ut sistcctuersus &iccm sine ille necessitate ut bcerbceris mꝰ sit: Si autẽ
ñ stct nuisi uitiũ feceris m&ceplasmus est : In hoc lo co quitdicemꝰ pcersin fruste secant
& persinfrustce secat : &itcc &itec stat uersus : Vne deceppacrel qm̃ ecd festocuit niouiue

Expanded text:
detraxisti praepositionem. sunt etiam aliae species innumerabiles; sed melius est, ait, uti breuitate, ne uideamur non cauere, quem ad modum fiant soloecismi. ergo melius est breuiter dicere: plane soloecismus dicitur in soluta oratione; in poemate schema nominatur. Pliniushoc fecerit, an nesciens: si sciens fecerit, erit schema; si nesciens fecerit, erit soloecismus. et barbarismis quod haec sit discretio, ut, si stat uersus etiam sine illa necessitate, ut barbarismus sit; si autem non stat, nisi uitium feceris, metaplasmus est. in hoc loco quid dicemus? pars in frusta secant et pars in frusta secat, et ita et ita stat uersus. unde
Abbreviated transcription (Latin):
unt᷑ celis reb: ut sidicas fostis & mcegnus. hoc qđ dicimꝑ
fostis magnus ꝑse notũ ÷ quidem sed plenũ nonerit. tuisi
accedente ꝑsona inagnus uir foltis exercitus: Ergo adiecoiuas
illccquae accidunt cedaliquac̃rem & ꝑsequidem hecbenł sensũ
sed plenum sumunt cum coniunctis &accidentib ꝑsonis
Vt sidas magnus perse intellegimus quid÷ magnus. sed ñ hab&
plenũ sensũ nisi ꝑsonae coniungantur. ut sidicas magrx
uir magnus exercitus magnus gladius: similit̃ fortis
& cclic: Istec adiestiua dicunt᷑ latine grece ephit&a
Sunt alia quae appellantur qualitactis qualis : illẽ. bonus
mclus : nouimus qua litatẽ a trib: reb: ordincori. Ab
cnimo : a corpore : extrinsecus: Ab animo ut dostus
stultus : Acorpore niger candidus : Extrinsecus fastu¬
un quantitis nomina : magnus paruus : Sidicas parius
uir magnus uir & haecres amensura deducit᷑ ꝓ prie

Expanded text:
untur aliis rebus, ut si dicas fortis et magnus. hoc quod dicimus untur aliis rebus, ut si dicas fortis et magnus. hoc quod dicimus fortis magnus per se notum est quidem, sed plenum non erit nisi accedente persona, magnus uir, fortis exercitus. ergo adiectiua sunt illa quae accedunt ad aliquam rem et per se quidem habent sensum, sed plenum sumunt coniunctis et accedentibus personis: ut si dicas magnus, per se intellegimus, quid est magnus; sed non habet plenum sensum, nisi personae coniungantur, ut si dicas magnus uir, magnus exercitus, magnus gladius. similiter fortis et alia. ista adiectiua dicuntur Latine, Graece epitheta unt alia quae appellantur qualitatis: qualis est ille? bonus, malus. nouimus qualitatem a tribus rebus ordinari, ab animo, a corpore, extrinsecus: ab animo, doctus stultus; a corpore, niger candidus; extrinsecus, fortu quantitatis nomina, magnus paruus; si dicas magnus uir, paruus uir. et haec res a mensura deducitur, pr
Abbreviated transcription (Latin):
potest tollere remansit apud grecos: Teminince Alit
A ut̃ intresregulas ex eunt. & omnes istȩ regulae fe¬
mininȩ ueniunt ad latinitatem in .is. atreis. in .ias
atreias. In .ne ut a trinae. unde nerine galathea in
uenimus. Ecceistae tres. regulae femininae commu¬
nes sunt & loctinis & grecis. Illae masculine regulae
quae sunt tres duae. ad nosueniunt. & unccrema¬
n& apud grecos. Sed &icc̃ deistis ducb: est cliqͣ differentia
quod illud quod in .des exit semper pactronomicon est
Illud quod in .ius. exit . & patro nomicon÷ & teticon
id ÷ possessiuum. Si dicam a trides non possum intellegere
nisi defilio eius. Siaut̃ dicam atrius ambiguũ ÷ utrũ defilio
Andegladio a trerdicas: Ergo hoc inter ÷ qđ illa nomina
indes tcentũ mittunt. & dico atrides orestes. Atrtus uͦ
utrũ quedico & atrtis orestes &atr&us gladius. deadiestiuis¬
unt &icem nomincc quae appellantur cdiestiucc quae cedici

Expanded text:
potes tollere, remansit apud Graecos. feminina potes tollere, remansit apud Graecos. feminina autem in tres regulas exeunt, et omnes istae regulae femininae ueniunt ad Latinitatem: in is, ut Atreis; in ias, ut Atreias; in ne, ut Atrine, unde Nerine Galatea Vergilius ecl. 7,37 inuenimus. ecce istae tres regulae femininae communes sunt et Latinis et Graecis; illae masculinae regulae, quae sunt tres, duae ad nos ueniunt, et una remanet apud Graecos. sed etiam de istis duabus est aliqua differentia, quod illud quod in des exit semper patronymicon est, illud quod in ius exit et patronymicon est et cteticon, id est possessiuum. si dicam Atrides, non possum intellegere nisi de filio eius; si autem dicam Atreius, ambiguum est, utrum de filio aut de gladio Atrei dicam. ergo hoc interest, quod illin des tantum mittunt, et dico Atrides Orestes; Atreius uero utrumque dico, et Atreius Orestes et Atreius gladius. sunt etiam nomina quae appe
Abbreviated transcription (Latin):
& duplices tendens ad siderc peclinces: ergoill sy no¬
unt &icempcctro nomica: pactronomica dicuntur
Iproprie quae trachuntur cepcetrib: haecaut qua trahunt᷑
a pec̃trib possumus dicere & ccmectrib &cebauis & amcciorib:
hebemus exemplachorũ : sed in neo tericis inanti quis
ñ inuenimus : Haebes a matre philirides chiron ha
ducitur: catee cheesticos iamomnico. haec aute mn
siereca fuerint pttro nomica ista intres regulas exire deba÷
Simcesculina fuerint. In tres regulcos exeunt: si feminina
intres regulcs exeunt: Masculina in istas tresregu¬
laes excunt. Indes putcc atrides. inus ut cotreius Aut
uron. ut nereon. Aut in ion. ut cetrion: Sed icesculina
patronomica si fuerint. intres regulcs exeunt autin der
Aut inius. Aut in ion. Sed indes & in .ius. communes nob
In .on. uel in .ion. non transit in latinũ sermonẽ ñ pos¬
sum dicere orestes atrion: sed si traensferam codlatinũ
sermonem. aut indes exit. aut in .ius: illud in .on. non

Expanded text:
t «duplicis tendens ad sidera palmas». ergo illa synount patronymica: patronymica dicuntur proprie quae trahuntur a patribus. haec autem, quae trahuntur a patribus, possumus dicere et a matribus et ab auis et a maihabemus exempla horum, sed in neotericis; in antiquis non inuenimus. habes a matre Philyrides Chiron Verducitur, catachresticos iam omnia. haec autem si Graeca fuerint: patronymica ista in tres regulas exire debent; si masculina fuerint, in tres regulas exeunt; si feminina, in tres regulas exeunt. masculina in istas tres regulas exeunt, in des, puta Atrides; in ius, ut Atreius; aut in on, ut Nereon, aut in ion, ut Atrion. {sed masculina patronymica si fuerint, in tres regulas exeunt, aut in des aut in ius aut in ion} sed in des et in ius communes nobis sunt. in on uel in ion non transit in Latinum sermonem. non possum dicere Orestes Atrion, sed si transferam ad Latinum sermonem, aut in des exit aut in ius. illud in on non
Abbreviated transcription (Latin):
Creondicimus grece creontos creonti currit : Icetine dici¬
mus creo creonis Ergotã latina sunt nothee quec̃ gẽca¬
declinaur grecũ nomen & grece potest declinccri
Ꝙlectine latinũ nomen non potest fieri cliter quinlatine
declines. Haec autẽ quae mediccsunNT coppellantur
not hec quecsi corrupta: quẽ ad modũ not husdicitur
sy noniinec & omonima. Interse nonimd & omo¬
nima hoc inter ẽ quod sy nonice s̃ multec ũbe & uneẽ
hccbent significationẽ. ut terra humus solum idem ẽ
terra quod humus idem humus quod solũ: ensis
mucro glacdius istac sy nomima dicuntur:
monimas econtrecrio quae uncẽ rem hebent & plu

Expanded text:
Creon dicimus Graece, Creontos Creonti currit; Latine diciCreon dicimus Graece, Creontos Creonti currit; Latine dicimus Creo Creonis. ergo tam Latina sunt notha quam Gmen: Graecum nomen et Graece potest declinari et Latine; Latinum nomen non potest fieri aliter quin Latine declines. haec autem quae media sunt appellantur notha, quasi corrupta, quem ad modum nothus dicitur synonyma et homonyma. inter synonyma et homonyma hoc interest, quod synonyma sunt multa uerba et habent unam significationem, ut terra humus solum: idem est terra quod humus, idem humus quod solum: ensis mucro gladius. ista synonyma dicuntur. homonyma sunt e contrario quae unum nomen habent
Abbreviated transcription (Latin):
& lactimis t hemistodicit: caly psodicit grecus & latinus itadicit:
hoc est nomentetum grecuͥ : Totum latinũ est: qđ latine penitus decli¬
natur: aliter non potest grecedicit᷑. Odisseis. latine dicrtur oxes:
Ergo dloxes totum latinũ est: Pollideuces dicit grecus. Latinus pollix
ergo pollix totum latinum est: Nothum est qdultim a sylleba cor¬
rum paut. & priorib: cõmiineest: Puta achilleis & a chilesecce
ultimas: llala corrumpitur. C&erum priores mnanent: in pita nẽnon
& memno ultimaesyllaba corrupta est & pnors manent. Haccnta
dicumtus que nothasunt agace fedseire debemus quia illa que sunt
quo ir egula dedinantur siue greca si uelattna: Hee& mili
dictre h acdido suiuiapdois huic didot hanedido odido. al le¬
teuimn mronsus recedecdinaeus & latine mem neri. memno¬
nos memnoni mnem nona : & latine possum dedinare menino
nrse menones i meminom. Nãꝓdu ctur .i. legimus inplautto

Expanded text:
et Latinus Themisto dicit; Calypso dicit Graecus, et Latinus ita dicit. et Latinus Themisto dicit; Calypso dicit Graecus, et Latinus ita dicit. hoc est nomen totum Graecum. totum Latinum est quod Latine penitus declinatur, aliter non potest. Graecus dicit Odysseus, Latinus dicit Vlixes: ergo Vlixes totum Latinum est. Polydeuces dicit Graecus, Latinus Pollux: ergo Pollux totum Latinum est. nothum est quod ultima syllaba corrumpitur et prioribus commune est, puta Achilleys et Achilles; ecce ultima syllaba corrumpitur, ceterum priores manent: ut puta Memnon et Memno; ultima syllaba corrupta est et priores manent. haec ita dicuntur, quae notha sunt et Graeca. sed scire debemus quia et illa quae sunt Graeca quauis regula declinantur, siue Graeca siue Latina. licet mihi dicere haec Dido huius Didoys huic Didoe hanc Dido o Dido, et lithum et Graece declinamus et Latine, Memnon Memnonos Memnoni Memnona; et Latine possum declinare Memno Memnonis Memnoni. nam producitur i: legimus in Plauto.
Abbreviated transcription (Latin):
qumter pentus q abula macala fabulo inculim monticulus folis ticuis
fonticulus: Crebrenomiuia si cexcunt : ideoergo & notumest: sedtamea
scire debesetͥ aliqua nominee quae sc excunt quem admo dumex cumt . Ee dim¬
niniuis &un diminutua Naetamendiminitua sunt. sidicamus fonticulis
quare:quia est fons: Sidicamus monticuld square quia estmons E contra¬
rio quando dicimus tabula quomodo possimus dicere dimimimonẽ eͥt
dumne modicat. tabuil. fabul : Ergo istã dicimnus quid sono quidem
Iunt iten nomina t ota grec& tota latina penitus. media : Totagrecas
quaepenitus grecedeclincontur : Totalatina quaepenitus lati¬
ne declinantur: Media suint qua eex pastegreca sunt. expartelati¬
na sunt᷑ : Tota groca sunt themisto calipso : & acciperegulã penitus
quã sequaris: Omnia nomina quae o terminamur apud grecos
tota greca sunt : femina enim sunt & non est aliter quemad modum dicant᷑
latinenisi sic quem adm odum dista sunt & grece : Themisto dicit grecus

Expanded text:
ula macula fabula uinculum monticulus scholasticulus fonticulus: crebro sic exeunt; ideo ergo et notum est. sed tamen scire debes esse aliqua nomina quae sic exeunt, quem ad modum exeunt etiam diminutiua, nec tamen diminutiua sunt. si dicas fonticulus, quare? quia est fons. si dicas monticulus, quare? quia est mons. e contrario quando dicimus tabula fabula, quo modo possumus dicere diminutionem esse, dum nemo dicit tabul fabul? ergo ista quid dicemus? sono quidem sunt item nomina tota Graeca, tota Latina, penitus media. tota Graeca sunt quae penitus Graece declinantur, tota Latina quae penitus Latine declinantur, media sunt quae ex parte Graeca sunt, ex parte Latina sunt. tota Graeca sunt Themisto Calypso. et accipe regulam, penitus quam sequaris. omnia nomina, quae o terminantur apud Graecos, tota Graeca sunt: feminina enim sunt, et non est aliter quem ad modum dicantur Latine, nisi sic quem ad modum dicta sunt et Graece. Themisto dicit Graecus,
Abbreviated transcription (Latin):
legente dicimꝰ ergo pastioi piũẽ diximꝰ qđ amaens & nom̃ pot̃ eẽ & pasticipiũ
s nomerit sin .i. exierit erit autẽ pasticipiũ si .e. exierit : Ergo
quando tibip̃ponitꝰ telis pars orationis quae significationẽ hceba : & nominis
& pasticipii cautus debeseẽ deabłto : ut si in .i. exierit ab łs sic uitceris quasi
nomine : si uero in .e. mittat abłtm. sic utcoris quasi pasticipio : Ncc̃ omnia
pasticipia in .e. mittunt abłtm : Nominee uero ut possũ discerni i. ̃min
s praesens simplexẽ : pt̃mi simplexẽ : & futr̃m duplexẽ : Itce fit ut tẽpora
quidem tria sint. Regulae autẽ quattuor sint: Ncc̃ p̃sens participiũ unc̃

Expanded text:
legente dicimus, ergo participium est. diximus quod amans et nomen potest esse et participium. legente dicimus, ergo participium est. diximus quod amans et nomen potest esse et participium. sed nomen erit, si in i exierit; erit autem participium, si in e exierit. ergo quando tibi proponitur talis pars orationis, quae significationem habet et nominis et participii, cautus debes esse de ablatiuo, ut si in i exierit ablatiuus, sic utaris quasi nomine; si uero in e mittat ablatiuum, sic utaris quasi participio. nam omnia participia in e mittunt ablatiuum; nomina uero, ut possint discerni, i terminantur. sed praesens simplex est, praeteritum simplex est, futurum duplex est. ita fit ut tempora quidem tria sint, regulae autem quattuor sint. nam praesens participium unam