comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rib ꝯu̾sabant᷑ uolucees celi: eo ꝙ sp̃itales
uiri. ⁊ celestib desidern̾s aitensi. merito.
debeant ⁊ in aitoritatõ aͣigl. ⁊ dgno ho¬
nore sublimari. Subt̾ eam inquit habitabant
cros celi E go bostiales mimił cobertebit.:
Sp̃itales Sͦ in alta eleuabat. Discãt p̾latiꝰ
nr̃ĩ. discãt hͥ qͥd fat̾e debeant. Discant in qma
indisaplinatos mores p̾mere: bonos attol¬
lere ⁊ honorare. Qd̾ qͣso ħ genꝰ mõstri est

Expanded text:
ribus conversabantur volucres coeli, eo quod spiritales viri et coelestibus desideriis accensi merito debeant et in auctoritatem erigi, et digno honore sublimari: Subter eam, inquit, habitabant cres coeli. Ergo bestiales in imis coercebat, spiritales vero in alta sublevabat. Discant praelati nostri, discant hic quid facere debeant; discant, inquam, indisciplinatos mores premere, bonos attollere et honorare. Quid, quaeso, hoc genus monstri est
Abbreviated transcription (Latin):
debitorem se cognouit. cum dixit: gcis i atͣ
barbaris: sapientib ⁊ ins ipientib debitor sum:
Nonne esca uniu̾soꝵ in ip̃o: . qͥ doct̾na sua om̃s
edificare potest: Nonne escã uniu̾soꝵ in
Non ne simłr ⁊ ille quãtũ nto min a

Expanded text:
debitorem cognovit, cum dixit: Graecis ac barbaris, sapientibus et insipientibus debitor sum . Nonne esca universorum in ipso est qui doctrina sua omnes aedificare potest? Nonne escam universorum Nonne similiter et ille quantum a
Abbreviated transcription (Latin):
namqͣ fuint eoꝵ cooꝑatõne: mala autrni
eoꝵ ꝓnullione. Bona gͦ ꝑ bonos angłos: ma¬
la administrant᷑ ꝑ malos. Qm̃ gͦ rectnudi¬
nis statũ subu̾tere. malũ eẽ ꝯgnouit. botꝰ
uglo arborem padem ssitatis donũ erigt¬

Expanded text:
itaque fiunt eorum cooperatione, mala autem eorum permissione. Bona ergo per bonos angelos, mala administrantur per malos. Quoniam erga rectitudinis statum subvertere malum esse cognovit, bonus angelus arborem prae
Abbreviated transcription (Latin):
Imptetatis uͦ ÷ illa que adculpã sunt libentꝰ
am plecc̾i. ea aũ q̃ ad penã st̃ funditꝰ decesta¬
tur mortalitatẽ. qr semꝑ uiuẽ uellent ut
semꝑ peccare posset. Detestant᷑ passibilitate
qr uellent transire impune. qd̾ ꝯmitrũt ẽ
desiclĩo ⁊ delectationei. Sene gͦ ad achaꝵ regem

Expanded text:
t libenter amplecti, ea autem quae ad poenam sunt, funditus detestatur mortalitatem, quia semper vivere vellent, ut semper peccare possent. Detestantur passibilitatem, quia vellent transire impune quod committunt cum desiderio et delectatione. Bene ergo ad Achaz regem
Abbreviated transcription (Latin):
spem ꝓpͥoĩtũ ꝑdid̾unt: nonne cũ uͥtutis arbo
de hat arbore. Uerũptũ gͥm̃ radicũ euis
flagitiũ. multi sipe in desꝑatõnẽ cadunt:
aliĩ nͣ pꝰ młta. ⁊ maxima. ⁊ diut᷑na mala.
spem. ł ꝓpoĩtũ resipiscendi amictũt. De quo
subif̾tur ⁊ alliget᷑ uincłõ fecreo ꝑ ereo

Expanded text:
e perdiderunt, nonne cum virtutis arbore de hac arbore: Verumtamen germen radicum ejus flagitium multi saepe in desperationem cadunt. Alii nec post multa, et maxima, et diuturna mala spem, vel propositum resipiscendi amittunt. De quo subi
Abbreviated transcription (Latin):
coronã głe securꝰ expͨtat. Audiui domo sua
descentẽ. ⁊ in palacio suo florentẽ. Ego
antẽ ĩ iusticia app arebo in ꝯspͥtu tuo: saci¬
abor cũ appuerit gła tua. Quod dicit᷑ in
stucia apparebo: ꝑtinet ad domus quietem.
Qd̾ dicit sacialu⁊. cũ apparuerit gła tua. pg¬
net ad efflorationem. In palatio suon¬
ominꝰ florebat: qͥ cũ mague securitatis
fiduciã dicebat. Ponũ cergam̃ certaui: cur¬
sum ꝯsummaui : fidem suaui. de cecͥo repõi
ta÷ mͥ corona iusticie: qm reddet mͥ dñs
in illa die iustꝰ iudex. Nonne ⁊ ille tibi
in palacio florere uidet ᷑ cuiꝰ sengꝰ de die
indieni renouat᷑: In palacio suo sedet.¬
⁊ floree: qui int̾ magna oꝑa sua q̃libñt̾
farni aohus pa aioza meliora in corde ꝓporuĩt¬

Expanded text:
coronam gloriae securus exspectat. Audi in domo sua quiescentem, et in palatio suo florentem: Ego autem in justitia apparebo conspectui tuo; satiabor, cum apparuerit gloria tua . Quod dicit in justitia apparebo, pertinet ad domus quietem. Quod dicit satiabor cum apparuerit gloria tua, pertinet ad efflorationem. In palatio suo nihilominus florebat, qui cum magnae securitatis conscientia dicebat: Bonum certamen certavi, cursumest mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex . Nonne et ille tibi in palatio suo florere videtur, cujus sensus de die in diem renovatur? In palatio suo sedet, floret, qui inter magna opera sua quae libenter facit, adhuc majora et meliora in corde pr
Abbreviated transcription (Latin):
iubet᷑: ⁊ it̃ meliꝰ agnoscimꝰ. inqͣlicũq uͥtutis fasti¬
gio ꝯstitutis. moꝵ ruinꝗ qmͣiꝰte tuet᷑. In mag¬
nitudine arboris miram᷑ modũ succisionis in ã¬
altitudine ꝓ funditatẽ subtilitatis: in asptus dilata¬
tione. magnitudinẽ auctoritatis: in pulctudine
filioꝵ facundam sermoris:. in nimietate fructu
multitudine. erudeus.¬
tatis᷑ in cohabitacõne uolucm. ꝓuidenciã dũspe¬
ctionis. Quis gͦ nͥ insanꝰ in tanto mutabilitatis.
Ancipiti sͥ seturitatẽ ꝓmittit. si uͤ aliqnͣ tał fuit
qͥ pꝰea succisꝰ coridit: Uere ut scͥptura dicit :¬

Expanded text:
et tunc melius agnoscimus in qualicunque virtutis fastigio constitutis morum ruina quam juste timetur. In magnitudine arboris miramur modum fortitudinis; in altitudine ejus profunditatem subtilitatis; in aspectus dilatatione, magnitudinem auctoritatis. In pulchritudine foliorum facundiam sermonis; in nimietate fructuum, multitudinem erudtatis; in cohabitatione volucrum, providentiam circumspectionis. Quis ergo, nisi insanus, in tanto mutabilitatis ancipiti sibi securitatem promittit, si vere aliquando talis fuit, qui postea succisus cecidit? Vere, ut Sc
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ad q̃ lib⁊ bona oꝑa aĩmũ suũ inflãmare. ꝓpͥ¬
is meditatõib ⁊ sp̃italib theori  is nou̾it
qͦcions ⁊ quãtũ uoluit: s sicut supra innu¬
imꝰ de arboris altitudine: Uideamꝰ ne forte
⁊ h sit mea repͥhensibile. qd̾ dr̃ fructũ nĩmiũ

Expanded text:
 ad quaelibet bona opera animum suum inflammare propriis meditationibus et spiritualibus theoriis novit, quoties, et quantum voluit? Sed, sicut superius innuimus de arboris altitudine, videamus ne forte et hoc in ea sit reprehensibile quod dicitur fructum nimium
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ de carne uenit. Mel de celo medtante
iore. bitirũ de carne medrante lacte. Qͥd ẽ eñi
q̃dam dulciflua ut sic dicam erassitudo roris:
In lacte ꝓnt̾ sui cduilcedinẽ lacte recte intllr c¬
dis exustatio. Butirũ de lacte colligit᷑. ⁊ uera co¬
dis exultato de uera cordis dulcedine genatur
Eid abundamꝰ lacte tanto ⁊bittiro possum
abundare. sio niux̾ abiuidantiã benignita¬
tis entoa abundantia ioctinditatis. Sicoc epia¬

Expanded text:
mus, de carne venit. Mel de coelo, mediante rore; butyrum de carne, mediante lacte. Quid est enim  nisi quaedam dulciflua, ut sic dicam, crassitudo roris? In lacte, propter sui dulcedinem, recte intelordis exsultatio. Butyrum de lacte colligitur, et vera cordis exsultatio de vera cordis dulcedine generatur. Quanto abundamus lacte, tanto et butyro possumus abundare. Sic et juxta abundantiam benignitatis erit et abundantia jucunditatis. Si
Abbreviated transcription (Latin):
scrutari młtilicit̾ clluid ÷ importune q̃rere
inpossibilia. qͣtiuis sint mutilia. Atq aluid
cutiose in uestigare inutilia: qͣmiuis ⁊ ip̃ asit
ĩpossibilia. Illd̾ ꝑcinet ad altitudities nimie¬
tatema. ⁊ istut ꝑtinet ad fructuũ suꝑflui¬
datẽ. Prc sũptio incõp̾hensibilũ ꝓhibetur cũ
dr Alliorate ne q̃sicus. ⁊ farciora te nescru

Expanded text:
ri multipliciter. Aliud est importune quaerere impossibilia, quamvis forte sint utilia, atque aliud curiose investigare inutilia, quamvis et ipsa sint possibilia. Illud pertinet ad altitudinis nimietatem, istud pertinet ad fructuum superfluitatem. Praesumptio incomprehensibilium prohibetur, cum dicitur: Altiora te ne quaesieris, et fortiora te
Abbreviated transcription (Latin):
maloꝵ cauta ꝑuida q declinatio. Eetꝰ iss ĩdo¬
mo sua mansit. quom ꝯsciencia sua nes de pddi¬
ta accusat: ndo psenti culpa remordet. Qetus
⁊ domo erat: qui ueracit̾ dicebat. Neq eñi rep¬
hñdit come cor meũ: in oĩ uita mea. Qetus in
domo sua extitit: qͥ ueracit̾ dr̃e potuit. Hichuĩ
eñ mͥ ꝯscius sum. Quietꝰ sant tuc tis in como
erat. ⁊ in palatio suo florebat: cũ dicebat᷑. pła¬

Expanded text:
idaque declinatio. Quietus itaque in domo manet, quem conscientia sua, nec de praeterita, nec de praesenti culpa remordet. Quietus in domo erat, qui veraciter dicebat: Neque enim reprehendit me cor meum in omni vita mea . Quietus in domo sua exstitit, qui veraciter dicere potuit: Nihil enim mihi conscius sum . Quietus sane tunc temporis in domo erat, et in palatio suo florebat, cum dicebat:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsidatione multa ãmirõne suspensus dtuuꝰ
loqñtẽ lib̾nt̃ sustinui. ⁊ cͣsum sermoni ĩ ur̃or
int̾ramꝑȩ ndigtiũ uidicaui. Et eo ip̃o ista
elegi tand̾ tacita uenãri ãmiratione quo
m̃ tudẽt᷑ nullo ad plentun posse er plicari sermono¬

Expanded text:
us diutius loquentem libenter sustinui, et cursum sermonum vestrorum interrumpere indignum judicavi, et eo ipso ista elegi tandem tacita venerari admiratione, quo mihi videntur nullo ad plenum posse explicari sermon
Abbreviated transcription (Latin):
re. ubiq ⁊ in oĩb: instructꝰ sum ¶ dh addit᷑. de
esca uniu̾soꝵ in ea: In folus u̾ba: in fructuscia:
In esca doctͥna. foliis fructꝰ mestit᷑. ⁊ u̾bis ꝯpoĩtis
sentũcia ornat᷑. Os .c. sapientis: ornat sciam. fru¬
ctus bonꝰ sapit ⁊ ꝑascit: ⁊ sciã spĩtalis spĩtalem
eĩuriẽ ꝑ sacmͣ c̃monicõnẽ suauit refigit. folia
ĩq płchertima: sunt u̾ba dist̾a. fructꝰ copiosus:
sensus eruditus. Multiplex intlłs. Esca untusaꝵ
÷ plena erudicio oĩum: Piscreca ammonicio singłoꝵ¬

Expanded text:
additur de esca universorum in ea. In foliis verba, in fructu scientia, in esca doctrina. Foliis fructus vestitur, et verbis compositis sententia ornatur: Os enim sapientis ornat scientiam . Fructus bonus sapit, et pascit, et scientia spiritalis spiritalem esuriem per sacram admonitionem suaviter reficit. Fopulcherrima sunt verba diserta, fructus copiosus, sensus eruditus, multiplex intellectus. Esca universorum, est plena eruditio omnium, discreta admonitio sing
Abbreviated transcription (Latin):
aut̾ ad patiẽ doctim̃cũ ꝑfuuti qd̾ passibilitatis
nrẽ rugim cũ tanta puritate ponauit. S qr
ea q̃ nob demystica intelligentra ideban tu
ux petitõnẽ tirã ⁊ ni . h. expletriniꝰ. hic si pla¬
cet ⁊ loq̃ndi fiuẽ faciamꝰ. Siquis aut̃ ꝓlix ita.¬
matͥs uł u̾bosũ fuisse .h. ł anta fateor ĩ ubis

Expanded text:
ae documentum profuit, quod passibilitatis nostrae jugum cum tanta puritate portavit. Sed quia ea quae nobis de mystica intelligentia videbantur, juxta petitionem tuam, mi Hugo, explevimus, hic, si placet, loquendi finem faciamus. Si quis autem prolixitamatris, vel verbosum fuisse. HUGO. Tanta, fateor, in verbis
Abbreviated transcription (Latin):
quid̃ humanꝰ ĩ mortalitatẽ. qiͣ qnͣdam sui
iuris hereditatem possidet. quam nullo tẽ¬
quociens t̾renis ⁊ transitoriis astualiter
ĩcumbit: qͣi semet ip̃m deserit ⁊ sub se¬
met ipm̃ descendit. Nil aliud gͦ ei ÷ ad
pͥmum celum ascendere: qmͣ̃ ad semer¬

Expanded text:
quidem humanus immortalitatem quasi quamdam sui juris haereditatem possidet, quam nullo temquoties terrenis, et transitoriis actualiter incumbit, quasi semetipsum deserit, et sub semetipsum descendit. Nil aliud ergo ei est ad primum coelum ascendere, quam ad semet
Abbreviated transcription (Latin):
nalis ita illa puerꝑa eui nich de plena turtu¬
tam ꝯ̃sũmatiane defirit inirlla omt̾no ereri¬
satione aliqua egut. Nam si uł impossibilitas
ip̃a aliquid mea de aliqua uircutũ ꝑfectione
minuit. ꝓferta ꝓ ea parce eadem ip̃rim possi¬
bilitas ei ad excusacion ẽ fuit. In ea ip̃o ita sim¬
eninentis ⁊ supͣ midũ estuantis amoris datꝰ
celitꝰ ignis designata excrisatianũ enriĩ soi¬
ca erussit. quo plenituda grẽ caritatisq ꝯsũ¬
matio nieł spũał infirmitatis inch ĩpfectois

Expanded text:
nalis itaque illa puerpera cui nihil de plena virtutum consummatione defuit, in nullo omnino excusatione aliqua eguit. Nam, si vel impossibilitas ipsa aliquid in ea de aliqua virtutum perfectione minuit, profecto pro ea parte eadem ipsa impossibilitas ei ad excusationem fuit. In eo ipso itaque supereminentis, et supra modum aestuantis amoris datus coelitus ignis, designata excusationum omnium scuta exussit, quia plenitudo gratiae charitatisque consummatio nihil spiritualis infirmitat
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑue. inte.⁊ .xi. al. ob .tͥ. Legit᷑ de disciplis
saluatoris ⁊ testib tnsfigurationis qr in ubes
ignorantiam. umbrã ad extinguendã ꝯcu¬
piscentiam. Mira uia obuimbratio spẽ scĩ
gine tam ignorantiam boni qm concupiscentiã
mali Quam integre ui ea ont̃is concupisccritia
extincta fui̾t ꝓbat ꝓfecto qd̾ cũ uirginitatis ui

Expanded text:
it tibi . Legitur de discipulis Salvatoris, et testibus transfigurationis, quia: Nubes ignorantiam, umbram ad exstinguendam concupiscentiam. Mira illa obumbratio Spiritus sgine tam ignorantiam boni, quam concupiscentiam mali. Quam integre in ea omnis concupiscentia exstincta fuerit, probat profecto quod cu
Abbreviated transcription (Latin):
uicte concupiscentie ht̃ regẽ forteni mni¬
cio ignorantie ⁊egẽ fallacẽ. Iue oppͥmit ute
seduciti huic gemino regi militat. quribqd
in nob̾ rõui repugnat. Ut̾q ita tnit̾ra iam
dicta regñ sibiuẽdieat. ⁊ de die endien
dilatare festinati s ille ꝑtuolentiã iste ꝑ
fraudulentiã. Iste subuiganit sibi ĩfideles ĩs
S ritinã solos. ille sibi subiecit fidełiiĩ ⁊ qͥs

Expanded text:
vitio concupiscientiae, habet regem fortem. In vitio ignorantiae, regem fallacem. Ille opprimit, iste seducit. Huic gemino regi militat quidquid in nobis rationi repugnat. Uterque itaque in terra jam dicta regnum sibi vendicat, et de die in diem dilatare festinat; sed ille per violentiam, iste per fraudulentiam. Iste subjugavit sibi infideles omnes, sed utinam solo
Abbreviated transcription (Latin):
disposicõis ordo. uru̾sitata qꝙ płctit dõ
git. penitꝰ posse decs. Herbigña
Uidet oport̾e eõ bonos. sinłr ꝑ malosꝰ: ⁊ in
bonis aliosaliis męlior es. alioł optimos. Sic ⁊
innialis. alios aliis ꝑciores. alios peisimos.⁊¬

Expanded text:
dispositionis ordo, universitatisque pulchritudo exigit, penitus posse deesse. Verbi gratia, videt oportere esse bonos similiter et malos, et in bonis alios aliis meliores, alios optimos; sic et in malis, alios aliis pejores, alios pessimos.
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs q̃ so qñ ñ circũcenit error ignorantie
Qui pt᷑ conerruiscentias eunt uni astoꝵ rogũ
ceseriunt. Alꝰ aut̃ deseriunt ad micũ
qru dicũt boñnialtĩ. ⁊ malũ bonũ. Ponẽ¬
tes dulce ĩ amarũ. ⁊ amarũ ĩ dulce. poñtes

Expanded text:
que non circumvenit error ignorantiae? Qui post concupiscentias eunt, uni istorum regum deserviunt. Alteri autem deserviunt ad nutum qui dicunt bonum malum, et malum bonum, ponent
Abbreviated transcription (Latin):
.n.d.f. suĩ. cum scptũ sit. qr om̃is hõ m̃dax
qua le queso gͦ uł qnͣtũ erit genuisse ⁊p̃ant
tus magnificꝰ fruct̾ꝰ glo̾so. fruc. desictabilis
fi suiblimis. N⁊ fallor recolis qd in ꝓpħa legis.
Indieala erit g̾m̃ dnĩ in magnificẽtia ⁊ gła
⁊ fructus t̾re subliuris. ⁊ uñ hoc hiucmisẽ¬

Expanded text:
ptum sit, quia: Omnis homo mendax quale, quaeso, ergo, vel quantum erit genuisse ipsam tus magnificus, fructus gloriosus, fructus desiderabilis, fructus sublimis! Ni fallor, recolis quod in propheta legis: In die illa erit germen Domini in magnificentia, et gloria, et fructus terrae sublimis . Et
Abbreviated transcription (Latin):
sitauitatẽ touit uł minuit. qͣm sit ab homii¬
uandũ eiꝰdem eum suauitatis expientia dacu¬
it. ⁊ abhominari fecit. Comodendo ita buttorũ
didicit reꝓbare malũSic sane ⁊ ad niellis esũ
didicit eligeᷤᷤ bonum. Qui enĩ statim ad nigĩ¬
sun hꝰ uite sũma dulcedine saciatus fuit. gu¬
stando ⁊ exꝑiendo agnouit om̃ib nifiorib
uonis qm p̃fenda quã p̃elegenda fuit. Ex eiꝰ
itaq comꝑatione didicit. que eiꝰ infior delecta¬
tio quã ꝑura qͣm nulla ⁊ ꝙͣ parrapendenda sit.

Expanded text:
suavitatem tollit, vel minuit, quam sit abominandum ejusdem cum suavitatis experientia docuit, et abominari fecit. Comedendo itaque butyrum, didicit reprobare malum. Sic sane et ad mellis esum, didicit eligere bonum. Qui enim statim ad ingressum hujus vitae summa dulcedine satiatus fuit, gustando et experiendo agnovit, omnibus inferioribus bonis quam praeferenda, quam praeeligenda fuit. Ex ejus itaque comparatione didicit, quaevis inferior delectatio quam parva, quam nulla et quam parvipendenda s
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ e.bo. Sic utiq sic ꝑ sũmarũ deliciarum afflu
boratus ad ome̾m uisticiã. Qd̃ .N. isli summe
dulce fuit. sũma dilec̾tione dignũ inueniti
⁊ qd̾ sũme diligendũ indicauit. sũma illi di¬
lectione inhesit. Rx accepta ita łritudine con¬
firuiatꝰ ÷ in onũi bonitate. ut nuireris ampliꝰ
sicut ex ꝑcepta głia s ad omnẽ iusticiã solida¬
tus. sic ⁊ ex inuiscerata sibriusticia: ad omoni
głam sublimatꝰ. Nam qm̃ sũmã tusticiã sũme
dilexit ad sũniã leticiam ⁊ głiam exultari me¬
ruit. ꝓptẽa inquit uxit te d̾s dq̃tuꝰ. oleo le¬
ces sempit̾ne bĩtudines delicias ꝑ exꝑientiam
didicit earum ꝯtemplatõe parit̾ ⁊ dilectioni
quornꝰ ds mirificarut ancillam suam quom
ile tali partu głificauit bãm uirgie̾ mariã

Expanded text:
. Sic utique, sic per summarum deliciarum afflueboratus ad omnem justitiam. Quod enim illi summe dulce fuit, summa dilectione dignum invenit, et quod summe diligendum judicavit, summa illi dilectione inhaesit. Ex accepta itaque beatitudine confirmatus est in omni bonitate, et ut mireris amplius, sicut ex percepta gloria est ad omnem justitiam solidatus, sic et ex inviscerata sibi justitia est ad omnem gloriam sublimatus. Nam, quoniam summam justitiam summe dilexit, ad summam laetitiam, et gloriam exaltari meruit: Propterea, inquit, unxit te Deus, Deus tuus, oleo laeces sempiternae beatitudinis delicias per experientiam didicit, earum contemplationi pariter et dilectioni rificavit ancillam suam, quomodo de tali partu glorificavit beatam Virginem Mariam,
Abbreviated transcription (Latin):
si potes qualis uł qnta fuerit ista leticia
⁊ qͥd dicturi sumꝰ uł qͥd digne dicẽ pos¬
sumꝰ de ipsa: Siuisoleũ est. si
uis mel est. Oleũ est quia ungit. mel qͥa
pascit. Ad de ⁊ illud si placet. qͥa ħ mellea dul¬
cedo illi ꝓ cibo ꝓ potu fuit. De hac satiatus de
hac in ebrtatus fuit. Totus ille torrens uo¬
luptatis eiꝰ usib cessit. & mirũ quomͦ homo
unꝰ ĩmo puerparuulus totũ absorb̾e porur
De hoc torrente ⁊ cet̃i potant᷑ ⁊ satrantur s
in patͥa. iste hoc ipso potanis ẽ. etiã inꝑegri¬
natione sua. De corrente in ura bibit ꝓpt̃¬
ea exaltabit capit. S ut adhuc nnre̾ris¬

Expanded text:
si potes, qualis vel quanta fuerit ista laetitia, et quid dicturi sumus, vel quid digne dicere possumus de ipsa? Si vis, oleum est; si vis, mel est. Oleum est, quia ungit; mel, quia pascit. Adde et illud, si placet, quia haec mellea dulcedo illi pro cibo et pro potu fuit. De hac satiatus, de hac inebriatus fuit. Totus ille torrens voluptatis ejus usibus cessit, et mirum quomodo homo unus, imo puer parvulus, totum absorbere potuit. De hoc torrente et caeteri potantur, et satiantur, sed in patria; iste hoc ipso potatus est etiam in perigrinatione sua. De torrente in via bibit, propterea exaltavit caput. Sed, ut adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
omne̾ suauitatom: ꝑ exꝑientiam ꝓbauit aꝑp¬
suauiitate ꝯcuipiscentias exarsit. tanto pleniꝰ
tanto ꝑfectiꝰ eiꝰ pͥuationẽ repbante. ⁊ exo sam
huit. Quid it. ÷ cordis amaritudo intii ꝑt¬
batio anmii in quietutb ⁊ fatigatio nͥ intime
suauitatis pͥuatio: Qgͦ intimã suauitateni

Expanded text:
itatem per experientiam probavit, appsuavitatis concupiscentias exarsit, tanto plenius, tanto perfectius ejus privationem reprobavit, et exosam habuit. Quid enim est cordis amaritudo, mentis perturbatio, animi inquietudo et fatigatio, nisi intimae suavitatis privatio? Quo ergo intimam s
Abbreviated transcription (Latin):
carneni suam qͥd circa semet ipm. agẽtur ig¬
norare non potuit .h. Nil uoriꝰ. R. Qui gͥ
formam sepui accepit qui in simłitudiriẽ car¬
nis peccĩ uenit ꝓfecto ab ip̃a hora concepti¬
onis ꝑ exꝑientiam didicit ⁊ nouit quid ẽẽt
bonũ senfibilitatis ⁊ malum passibilitatis
ut pote qui carnẽ sensibilem. ⁊ passibilem
biles affectꝰ huit. Testatur ħ qdꝰ tidens orrta¬
tem cepit eam flerxe. qd̾ sub temꝑe passionis cepit
pauere ⁊ tedere. Ab ipõ ita incarnationis
exordio exꝑienclo didicit. ⁊ ꝑ exꝑrentiam
sciuit. quid eẽt uixta aliquid malũ corrup¬
Malum corruptibilitatis sccłm penam. bonũ

Expanded text:
carnem suam, quid circa semetipsam ageretur ignorare non potuit. HUGO. Nil verius. RICH. Qui igitur formam servi accepit, qui in similitudinem carnis peccati venit, profecto ab ipsa hora conceptionis per experientiam didicit, et novit quid esset bonum sensibilitatis, et malum passibilitatis, utpote qui carnem sensibilem et passibilem biles affectus habuit. Testatur hoc, quod videns civitatem coepit super eam flere, quod sub tempore passionis coepit pavere et taedere. Ab ipso itaque incarnationis exordio experiendo didicit, et per experientiam scivit quid esset juxta aliquid malum corrupbonum incorruptibilitatis, ma
Abbreviated transcription (Latin):
dabit᷑ in ꝯsũmatione. illi datũ ẽ abi hora ꝯcep¬
tionis sue. Sũme iraq suauitatis butirũ
cuiꝰ participationẽ expect̾amꝰ in nr̃a głifica¬
tione. ipse accepit in ipso ing̾ssu huiꝰ morta¬
lis uite nec nr̃o more ex parte s ĩ om̃i pleni¬
tudĩe. Ecce iã debutiro audiuimꝰ. nẽ de me¬

Expanded text:
dabitur in consummatione, illi datum est ab hora concepdabitur in consummatione, illi datum est ab hora conceptionis suae. Summae itaque suavitatis butyrum, cujus participationem exspectamus in nostra glorificatione, ipse accepit in ipso ingressu hujus mortalis vitae, nec nostro more ex parte, sed in omni plenitudine. Ecce jam de butyro audivimus, nunc de me
Abbreviated transcription (Latin):
plenttu dĩe seruauit. Nlosu su magta indũ¬
stri& sñ multa uiolentia ñ possium uł ꝯeci¬
piscentie resistere ul malicda lepel ll aer
teiliquoris integͥtatẽ in corruptam serlare.
emanueli. aut̃ suaue ⁊ delectabile eiat qͣc¬
Id sũma puritas qͥcqͥd sũma pieras exige¬
bat. In regula ͦ bonitats qͣd nobis ẽ sene
durũ atq difficile. illi omĩno erat suaue atq
delectabile. & hoc illi erat sũme suauitatis
butirũ de uere bonitatis lacte collig̾e̾. ⁊ ab un¬
dant̾ hr̃e. Cũ autꝰ in nobis corruptibile hoc ĩ¬
dueritin corruptionẽ ⁊ mortale hoc ĩmortali¬
tatẽ. erit utiq ⁊ nobis suaue qͥcqͥd salubre ⁊¬
solũ deleciabile qd̾ sũ me laudabile. ⁊ t̃c dabit᷑
nobis illiꝰ esce plena.⁊ sempit̾na refectio. cuiꝰ
assũptio atq ꝑfruitio erit alisq om̃i labore
⁊ qͣlicũq fatigatione. Qͥd gͥ accepturi sumꝰ
in ruta fut᷑a ille accep̾ inuita ista. qͦd nobis

Expanded text:
agna industria, sine multa violentia non possumus vel concupiscentiae resistere, ver malitiam repellere, et lactei liquoris integritatem incorruptam servare. Emmanueli autem suave et delectabile erat quidquid summa puritas, quidquid summa pietas exigebat. In regula ergo bonitatis, quod nobis est saepe durum atque difficile, illi omnino erat suave atque delectabile: et hoc illi erat summae suavitatis butyrum de verae bonitatis lacte colligere, et abundanter habere. Cum autem in nobis corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc immortalitatem, erit utique et nobis suave qsolum delectabile quod summe laudabile, et tunc dabitur nobis illius escae plena et sempiterna refectio, cujus assumptio atque perfruitio erit absque omni labore, et qualicunque fagitatione. Quod igitur accepturi sumus in vita futura, ille accepit in vita ista, quod nobis
Abbreviated transcription (Latin):
de celo uenit. ⁊ de srimis ĩnna descend̃.
Cuiꝰ dulcedo dulcedinẽ omnẽ in ꝯparabilit᷑
excedit. S a qͦ celo descendit putamꝰ mel
illud uñ nr̃ emanuel ẽ cibatus ⁊i pastus:
Credimꝰ qͥa a sũmo celo eg̃ssio eiꝰ. De sũmi
patris apothera melliflua illa dulcedo des¬
cendit. uñ emanuelis infantia educata
fuit. Absq dubio qͥ cqͥd clulcoris. qͥcqͥd sua¬
iutatis. qͥcqͥd iocunlitatis pat̾ habutt to¬
tũ emanueli illi instillauit. Ecor ã quo
celo ros ille descendit. uñ corillud irriga¬
tũ fuit. Rorauit pat᷑ nec solus. rorauit
Rorauit pat̾ mittendo quẽ genuit. rora¬

Expanded text:
de coelo venit, et de summis in ima descendit, cujus dulcedo dulcedinem omnem incomparabiliter excedit. Sed a quo coelo descendit putamus mel illud, unde noster Emmanuel est cibatus, et pastus? Credimus quia a summo coelo egressio ejus. De summi Patris apotheca melliflua illa dulcedo descendit, unde Emmanuelis infantia educata fuit. Absque dubio quidquid dulcoris, quidquid suavitatis, quidquid jucunditatis Pater habuit, totum Emmanueli illi instillavit. Ecce a quo coelo ros ille descendit, unde cor illud irrigatum fuit? Roravit Pater, nec solus roravit, Roravit Pater, mittendo quem genuit; rora
Abbreviated transcription (Latin):
llud qͦ iubittiro attendendũ qͦd nullus cibus
ẽ illo suauior ad uescendũ. Panis piscis ⁊ cetĩ
cibi eiꝰmuͦ pͥus masticant᷑. ut pꝰtmod̾ traiciant᷑
masticari oportet.⁊ sic̃ melle nichii ẽ qulcuuies
sie butuo ad uescendũ nicħ suauius. Int̾roga
gustũ ⁊ iuuenies qͥa illo nicħ duleiꝰ ad gustan

Expanded text:
quoque in butyro attendendum, quod nullus cibus est illo suavior ad vescendum. Panis, piscis et caeteri cibi ejusmodi prius masticantur ut postmodum trajiciantur. masticari oportet. Et sicut melle nihil est dulcius, sic butyro ad vescendum nihil suavius. Interroga gustum, et invenie
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ꝯscĩe in illo corde nullã ꝯcupiscentiã senti¬
re. Qd illa ꝯscĩa mundiꝰ fuit. q̃ nulla ꝯcu¬
piscentiã sensit : Aͥd illo corde dulci fuit. qd̾
nulla malicia tetigit. qd̾ nicħ fellis ttil ina¬
ritudĩs uł habuit uł hr̃e potuit: Scdm aut̃
magnitudine̾ dulcoris erat ⁊inipso magnitu¬
do exultationis. ꝑ pende si potes qͣnta dulce¬
do cerdis illiꝰ fuerit. quã tanta passionis ac̃di¬
tas i tẽp olare uł attemuare ñ potiut. Intꝰ
patiendũ magis ꝯpatiebat᷑ mimicis sius. qͣm mi

Expanded text:
corde, nullam concupiscentiam sentire. Quid illa conscientia mundius fuit, quae nullam concupiscentiam sensit? Quid illo corde dulcius fuit, quod nulla malitia tetigit, quod nihil fellis, nil amaritudinis vel habuit vel habere potuit? Secundum autem magnitudinem dulcoris, erat et in ipso magnitudo exsultationis. Perpende, si potes, quanta dulcedo cordis illius fuerit, quam tanta passionis acerbitas interpolare vel attenuare non potuit. Inter pati
Abbreviated transcription (Latin):
bis oĩa ĩ eã sñtiam quã ibi posuimꝰ ꝯcurrere. h
uideo sane nͨ uos oportet ꝓ hacre ult̾ius labo¬
rare. Si enĩ ut uob̾ placa dicat᷑ boni electio
esse. optinta qͥueq ab infi̾orib bonis seceru̾e
⁊ app̃hende. ꝓfecto liq̃bit qͥa emanuel ur̃ tꝰta
id qd̾ puer fuit. ad huiꝰ scĩe plenitudinẽ ꝓ ex¬
ꝑiendi modo ꝑ resurrettionẽ ⁊ ascensionẽ ꝓfec̃
Aute refurrectionẽ siqͥdẽ ꝑ exꝑientiã nou̾it qͦ
le bonũ eẽt urta carnis mot̾talis atq passibilis
s ꝑ exꝑientiã ñ nouit q̃ eẽt ĩmortalitas ⁊ mnpas¬
sibilitas carnis. Ante ascensionẽ ꝑ expientrã ai¬
dicit q̃ eẽt ꝯu̾satio mundi. s ꝑ exꝑientiã ñ no¬
uãt q̃ esset ꝯũsatio celi. Priꝰ exꝑiendo clidicerat
q̃ eẽt cohabitatio homiñ. pt ea exꝑientlo nouit
tima ext̾ioris hoĩs bona ante suã resurrectio¬
nẽ ꝑ exꝑientiã ñ uouit si illa uti uidet᷑ demo¬
nũ captiuatio sub eiꝰ passione facta fuit. nũto

Expanded text:
currere. HUGO. Video sane, nec vos oportet pro hac re ulterius laborare. Si enim ut vobis placet dicatur boni electio esse, optima quaeque ab inferioribus bonis secernere, et apprehendere, profecto liquebit quia Emmanuel noster juxta id quod puer fuit, ad hujus scientiae plenitudinem pro experiendi modo per resurrectionem et ascensionem profecit. Ante resurrectionem vita carnis mortalis atque passibilitas. Sed per experientiam non novit quae esset immortalitas et impassibilitas carnis. Ante ascensionem per experientiam didicit quae esset conversatio mundi, sed per experientiam non noverat quae esset conversatio coeli: prius experiendo didicerat quae esset cohabitatio hotima exterioris hominis bona ante suam resurrectionem per experientiam non novit, si illa, uti videtur, daemonum captivatio sub ejus passione facta fuit, merito
Abbreviated transcription (Latin):
mã dulcedinẽ. inbutiro intimã suauitatẽ.
Uis gͦ scire quomͦ emanuel ñr exqͦ hõ ẽẽ cepit.
uin eo qͦd homo fuit. intune suauttatis bu¬
tirũ ad copiã habiũt. uł qͦmodo eiħ ipsũ dle
lactis plenitudine abundauĩt: Aitende
itaq ħ duo in lacte. Solet nãq ẽẽ p̃cipiri
candoris. ⁊ eximii dulcoris. Sic utiq sic lac
uere bonitatis ut ꝓpͥetatis sue qͣlitatẽ seruer
ħ duo hr̃e solet ⁊ debet. candorem uidelicet
intime munditie. ⁊ dulcorẽ plene beniuo¬
lentie. candorẽ munditie apud semeripsũ
dulcorẽ beniuolentie erga ꝑximũ. Iuudntaq

Expanded text:
lcedinem, in butyro intimam suavitatem. Vis ergo scire quomodo Emmanuel noster ex quo homo esse coepit, et in eo quod homo fuit, intimae suavitatis butyrum ad copiam habuerit, vel quomodo ei hoc ipsum de lactis plenitudine abundaverit, attende itaque haec duo in lacte. Solet namque esse praecipui candoris, et eximii dulcoris. Sic utique, sic lac verae bonitatis, ut proprietatis suae qualitatem servet, haec duo habere solet et debet, candorem videlicet intimae munditiae, et dulcorem plenae benevolentiae. Candorem munditiae, apud semetipsum; d
Abbreviated transcription (Latin):
tis ẽte qr illuo remansit in uirgine qderat
ad penã. illud recessit qd̾ erat ad eulpã. uicio¬
sitas retessit penalitas reninsit. Carnalicas
pa: Que utiq si diligñr attendainꝰ inueni¬
emꝰ qr uiciositas ipã nr̃ẽ ÷ inortalitatis ⁊ pas¬

Expanded text:
illud remansit in Virgine quod erat ad poenam, illud recessit quod erat ad culpam. Vitiositas recessit, poenalitas remansit. Carnalitas pa? Et utique, si diligenter attendimus, inveniemus quia vitiositas ipsa n
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtendit eũ ꝓiissam heditatem. ñ accepisse. uł
amũ in sua ꝓnrissione defecisse. Fccepit gͦ abͥ hã
t̾ram ꝓmissam pt̾ anuos fere q̃uadinigentos
in suis hẽdib Accepit domiꝰ dđ signũ ꝓmissũ
pt annos. dc. in suis successorib. Sicanta expecta¬
tione digna fuit uia ꝓmissio qnͣtomag̃ ista mul¬
to maicre ꝑ qm hõ ds uds̃ facdus ẽ homo: P illam

Expanded text:
ditatem non accepisse, vel Dominum in sua promissione defecisse. Accepit ergo Abraham terram promissam post annos fere quadringentos in suis haeredibus. Accepit domus David signum promissum post annos sexcentos in suis successoribus. Si tanta exspectatione digna fuit illa promissio, quanto magis ista multo majore, per quam homo Deus
Abbreviated transcription (Latin):
ãmiracõnẽ iugi occipatõnẽ aĩos suspendere
ptracto sermoni fine ĩ ponẽ. nͥ forte occͣrit
Id suꝑhis ampliꝰ uelis int̾rogare. H. Non occ̃rit
fateor qͦd ult᷑ iã q̃rere debeã. nͥ forte ad ntanũ ha¬
betis qd iuxͣ nusticã intelligentiã rect̾e intlłgi pꝰ¬

Expanded text:
admirationem jugi occupatione animos suspendere. otracto sermoni finem imponere, nisi forte occurrit quod super his amplius velis interrogare HUGO. Non occurrit, fateor, quod ultra jam quaerere debeam, nisi forte ad manum habetis quod juxta mysticam intelligentiam recte int
Abbreviated transcription (Latin):
S ħ in suꝑiori tractatu diffusius dicta st̃. inde
repetat eui ista.ñ sufficut. R. Ecce iã ui¬
des ut credimꝰ sub qͣnto ambiguitatis ꝓfundo
u̾itas tegit᷑ .i quã difficile eruit᷑ nusi a qͥb fide
ꝯsimplicitate q̃rit᷑. Sic certe: debuit alticudo ꝯsilii di¬
ium ⁊ infidelib abscoudi.⁊ fidelib reseruari ut

Expanded text:
 in superiori tractatu diffusius dicta sunt, inde repetat cui ista non sufficiunt. RICH. Ecce jam vides, ut credimus, sub quanto ambiguitatis profundo veritas tegitur, et quam difficile eruitur, nisi a quibus fide et simplicitate quaeritur. Sic certe debuit altitudo consilii divini et infidelibus abscondi, et fidelibus reservari, ut
Abbreviated transcription (Latin):
umam eandemq dictione i una ⁊ eadem
posttione uixꝰ historicum senstm ad duĩsas
acreptiones accõmnodare: Seio quid respon¬
derem siqͦ mͦ aut̃ exporiẽm. inuenirei.
S uolo imꝓbare illam qm intim teneo
sentãtiamꝰ. donec meliorem ⁊ certiorem
mueniam. R. untutum noticiatio.e
erercendi pitiam. puitas obsecꝰ adl ipan
ꝑtinere sapientiã. H. utiq puto ĩmo ꝓc̾co
conceptionis sue omniũ uirtutum noticiã
simul ⁊ efficatiam huisse. ⁊ utusq plenitu¬
dinem simul ⁊ seiel accepisse. unde nec c̃do

Expanded text:
unam eamdemque dictionem in una et eadem positione, juxta historicum sensum ad diversas acceptiones accommodare. HUGO. Scio quid responderem, si quomodo aliter exponere invenirem. Sed nolo improbare illam quam interim teneo sententiam, donec meliorem et certiorem inveniam. RICH. Virtutum notitiam, et exercendi peritiam putas, obsecro, ad ipsam pertinere sapientiam? HUGO. Utique puto, imo pro certo ceptionis suae omnium virtutum notitiam simul et efficaciam habuisse, et utriusque plenitudinem simul et semel accepisse. Unde nec credo
Abbreviated transcription (Latin):
notionẽ ꝑ accessum temꝑis accreuit. Ab ip̃a
incaruatione ꝑ exꝑientiã didicit cꝰ humi¬
utatis fuit᷑ dñni maiestatis ad seruilis for¬
me susceptionc̃ seipm̃ inlinare. Sub hora
eircuncidendi ⁊ baptitandi ꝑ exꝑientiam.
didicit. euiꝰ dignationis suit̃. totiꝰ peccati ĩ¬
munẽ de manib pecc̃oꝵ sacmenta salutis
nrẽ sine ulla suihumlitate susciꝑe. Sub
hora temptatõnis ꝑ exꝑrentiã didicit. cuiꝰ
ꝑfectõnis fuit̾ diabolicis suggestionib ñ
cedẽ. nec int̾esuriendum appetitui deser¬
uire. Sub hora passionis ꝑ exꝑientiã
didicit cꝰ ꝑfectõnis fuit̾ inter ꝯtumelias
⁊ t̾rores uit̾nam pacẽ ⁊ animi tñquillita¬

Expanded text:
accessum temporis accrevit. Ab ipsa incarnatione per experientiam didicit, cujus humilitatis fuerit Dominum majestatis ad servilis formae susceptionem seipsum inclinare. Sub hora circumcidendi et baptizandi per experientiam didicit, cujus dignationis fuerit totius peccati immunem, de manibus peccatorum sacramenta salutis nostrae, sine ulla sui utilitate suscipere. Sub hora tentationis per experientiam didicit, cujus discretionis fuerit diabolicis suggestionibus non cedere, nec inter esuriendum appetitui deservire. Sub hora passionis per experientiam didicit, cujus perfectionis fuerit inter contumelias et terrores internam pacem, et animi t
Abbreviated transcription (Latin):
Siam dictũ ẽ quid de duob regib sen¬
tiendum sit scd̾m hẏstoriam suꝑẽ ut di¬
catis. quid de eis sentiri debeat ⁊̃ scd̾m al¬
legoriam. R. Sicut in hominib iudemꝰ
sic ⁊ in spiritib malignis ꝑpendere pꝰsumꝰ.
alios uideł aliis p̾sidere.⁊ qui in eis astutio¬
res uł audatiores sunt. infioꝵ officia dis¬
ponere. ⁊ meis quasi quedam imꝑũ tura
exercere. Eiꝰ modi aut̃ reges ⁊̃ in hortũb
uis dñii ⁊ pͥncipatꝰ accipiunt. cũ eis ad

Expanded text:
am dictum est quid de duobus regibus sentiendum sit secundum historiam, superest ut dicatis quid de eis sentiri debeat etiam secundum allegoriam. RICH. Sicut in hominibus videmus, sic et in spiritibus malignis perpendere possumus, alios videlicet aliis praesidere, et qui in eis astutiores vel audaciores sunt, inferiorum officia disponere, et in eis quasi quaedam imperii jura exercere. Ejusmodi autem reges etiam in hominibus jus domini et principatus accipiunt, cum
Abbreviated transcription (Latin):
uerum ⁊̃ bona amalis sec̃nere ⁊ acceptare. R.
Nec nos negamꝰ iuxͥ hanc acceptõnem dici
solere. Nam uixta loqñdi usum solomꝰ sope
u̾boꝵ significationẽ mͦ extende. mͦ rest̾ngẽ.
uł auo quolrbet mͦ uariare. S nt s diligen¬
tem lectorem oꝑ caute diseutere ⁊ er adiunctis
collige̾. quid qͣlit̃ ⁊ iuita qm acceptiorera suis qͥb¬
ꝙ locis debeat erponẽ. Nliquio ate deu E ts at¬
dom aꝓpbationem ⁊ bont electioneni q̃ slud nãq
÷ discretionis. istud delibatioiis. Dischodua
bona a malis sec̾nere. ⁊ iula aꝓpbare ista repꝰ¬
dare. Delib̾ationis ex bonis quidẽ excipeti
que meliora st̃. uł que unic̾q inag̾ expet¬
iit. Nongꝰ pꝰsumꝰ uire rep̾bendi si magis

Expanded text:
m bona a malis secernere et acceptare. RICH. Nec non negamus juxta hanc acceptionem dici solere. Nam, juxta loquendi usum, solemus saepe verborum significationem modo extendere, modo restringere, vel alio quolibet modo variare. Sed inter haec diligentem lectorem oportet caute discutere, et ex adjunctis colligere quid, qualiter, et juxta quam acceptionem suis quibusque locis debeat exponere. Aliquid sane debet obationem, et boni electionem. Illud namque est discretionis, istud deliberationis. Discretionis est bona a malis secernere, et illa approbare, ista reprobare. Deliberationis est, ex bonis quidem excipere ea quae meliora sunt, vel quae unicuique magis expediunt. Non ergo possumus jure reprehendi, si magis
Abbreviated transcription (Latin):
causa putas cos ouenisse. ad uidani debollandum:
Dirissem certe ad dilatandum regnum suu n ꝓpo¬
suissent e uestigio substituẽ ibi regem aluͣ
Magis ita m iuident᷑ intende ⁊ laborare ad eũsione
epiltus diuini qmͣ ad dilationẽ regni sici. Auellamꝰ
uiquuit᷑ iudam ad nos. Unde queso. ⁊ qͦ ur̃i ĩqm̃¬
nͥ ad id inguo tpi unũ erant: Plir alitate cre dło¬
utin recipiebant.⁊ ui ħ uuaninit᷑ ꝯ senticbanto
niti nident᷑ ut pͥsent meis uniꝰ dli caltu᷑ eũtere
Et eatenꝰ ut ñ eẽt᷑ uũ it̃m pͥset reptilllanre¬
radicitus auulsa fuit iam ñ ei suꝑe unde re¬

Expanded text:
causa putas eos convenisse ad Judam debellandum? HUGO. Dixissem certe ad dilatandum regnum suum, nisi proposuissent evestigio substituere ibi regem alium. Magis itaque mihi videntur intendere, et laborare ad eversionem cultus divini, quam ad dilatationem regni sui. Avellamus, inquiunt, Judam ad nos. Unde, quaeso, et quo? Uant? Pluralitatem certe deorum recipiebant, et in hoc unanimiter consentiebant, niti videntur, ut possent in eis unius Dei cultum evertere, et catenus ut non ecum radicitus avulsa fuerit, jam non ei superest unde re
Abbreviated transcription (Latin):
qͣle nom̃ ꝓpħia ei imposuit simul ⁊ ppende
qr ninicũꝰ patiue ñ qm sic dictus sit. ⁊ iteiliges
quis fuĩt. Inquire attentiꝰ qñ t̾ra qm achat
decestabatur a facie duoꝵ regum suoꝵ desti¬
tuta sit. ⁊ inuenies quoiuꝰ aduentantis ẽmia

Expanded text:
ale nomen prophetia ei imposuerit, simul et perpende ale nomen prophetia ei imposuerit, simul et perpende quia nuncupative nunquam sic dictus sit, et intelliges quis fuerit. Inquire attentius quando terra quam Achaz detestabatur a facie duorum regum suorum destituta sit, et invenies quomodo adventan
Abbreviated transcription (Latin):
tit. qͣi anteqm bttꝰ. ⁊ uel comedat. nͨ dicto
anteqm̃ biugy. ⁊ niel comedendo sciat repbare
malum. ⁊ eligere bontim. Nichil dicit in qͦ
nos cogat infantie eiꝰ temꝑa intelligẽ uł qͦd
non pꝰsimꝰ congrue ad conceptionis eiꝰ temꝑa
Delectione posiri hec ur̃ã solutio sufficit.
s scd̾m illam acceptionem que auob̾ in suꝑo¬
ori tractatu posita e̾ nulla erit. R. Accipe
gͦ ⁊ aliam. que scd̾m utͣniq sufficẽ possit.
.H. Nec hauc que sed̾m meam sententiã est
reꝓbo ⁊ illam qm ꝓponitis audire expecto.
R uti alias iam diximꝰ oportuit ut ora¬
culum suum ꝓpħa de hoc puero eo mͦ teret᷑
ut ꝓ temꝑe lateret. ⁊ puer iste quis eẽt ncͣ
eadem scͥtura suo temꝑe cognosci ⁊ ꝓba¬
ri potuiss. ut modo mirabili in uno eodẽq
seripture loco mueniret᷑. ⁊ uñ infidelitatis
excecaret᷑ ⁊ fidelitas illum maret᷑. Quere
ex hac script̾a diligent᷑ in cꝰ rei signum hic n¬
puer datus fit. ⁊ hẽs cur tienĩt. Attende

Expanded text:
tit quia antequam butyrum et mel comedat; nec dicit: Antequam butyrum et mel comedendo sciat reprobare malum, et eligere bonum. Nihil dicit in quo nos cogat infantiae ejus tempora intelligere, vel quod non possumus congrue ad conceptionis ejus tempoelectione posui, haec vestra solutio sufficit. Sed secundum illam acceptionem quae a vobis in superiori tractatu posita est, nulla erit. RICH. Accipe ergo et aliam, quae secundum utramque sufficere possit. HUGO. Nec hanc quae secundum meam sententiam est reprobo, et illam quam proponitis audire exspecto. RICH. Uti alias jam diximus, oportuit ut oraculum suum propheta de hoc puero eo modo texeret, ut pro tempore lateret et puer iste quis esset, eteadem Scriptura suo tempore cognosci et probari potuisset, ut modo mirabili in uno eodemque Scripturae loco inveniretur, et unde infidelitas excaecaretur, et fidelitas illuminaretur. Quaere ex hac Scriptura diligenter in cujus rei signum hic puer datus sit, et habes cur venerit. Attende
Abbreviated transcription (Latin):
H. Iam iudeo q̃onem neam ẽẽ solutani
tam iudeo qd̾ añ p̃iudisse debueram. s huc
puerran ninis neglignr ⁊ nelud uuũ ecctis
accendebam. Dicite tam̃ que ꝓposiustis ribñt
andio q̃ mimninie igtioro. si forte cit̃ eo qđ sclo
tas participem fuisse: h. Scio qr aninia.i ab
hora conceptionis sue tam sapie qnͣi scĩe ple

Expanded text:
. Jam video quaestionem meam esse solutam, jam video quod ante praevidisse debueram; sed hunc puerum nimis negligenter, et velut unum e caeteris attendebam. Dicite tamen quae proposuistis; libenter audio quae minime ignoro, si forte cum eo quod scio tas participem fuisse? HUGO. Scio quia anima Christi ab hora conceptionis suae tam sapientiae,
Abbreviated transcription (Latin):
mum fidi ne̾ murũ labefactare conautꝰ
S ex aliis eiꝰ u̾bis pleniꝰ intelliqi potit ⁊ͣ
simplicitate hec dixit᷑. In fine argum̃tõrs
sue ponit rõnem quiare ñ sit ei utile ndis
respondere. Ne si forteatt anceps atile m̃s
inparib meuntes uirib succubam. Enr
anceps certam̃ dicit ñ dicam de aptã s de
militatis u̾ba sũt ista  idcamꝰ g seqfentia
Nos tnqm ait ñis uirib em̃isis foriora for¬
tiorib reliqñtes ceptam littãlis sensus expla

Expanded text:
e murum labefactare conantur. Sed ex aliis ejus verbis plenius intelligi poterit qua simplicitate hoc dixerit. In fine argumentationis suae ponit rationem quare non sit ei utile Judaeis respondere. Ne si forte, ait, anceps certamen imparibus ineuntes viribus succumbamus. Cur anceps certamen dicit, non dicam de aperta, sed de militatis verba sunt ista. Videamus ergo sequentia. Nos, inquam, ait nostris viribus emensis, fortiora fortioribus re
Abbreviated transcription (Latin):
ficam̃ ut ꝯfirinem᷑. ꝯfirmainꝰ : ut bificari
cepit plenitudinẽ diuinitatis. ⁊eo ip̃o pleni¬
cudinẽ bitudinis. łx eo aut̃ qd̾ plenam bĩtu¬
dine̾ accepit: inonũ bonicate confirmatꝰ fuit

Expanded text:
ficamur ut confirmemur, confirmamur ut beatificari ficamur ut confirmemur, confirmamur ut beatificari conceptionis accepit plenitudinem divinitatis, et eo ipso plenitudinem beatitudinis. Ex eo autem quod plenam beatitudinem accepit, in
Abbreviated transcription (Latin):
Icce iam atidiuiui de cibo emanuihel qui ne
suatus uł dulcis audiamꝰ ad hue ⁊ qͣm situi¬
tilis. Audiuimꝰ qͣntũ sapiat. audiamꝰ adhueꝵ
⁊ quid ꝯferat. uel quid utaleat. bntỹriĩ inqͥt
⁊ mel cornedet. S ad quid: ut sciat reꝓba. m.
ista exercẽ. Intuenur̾ qnͣtus uł quał sit glosus ĩste
uł quid debeatis deeiꝰ cibo sentire. Qus prierqͥ
ad sapĩam srintil ⁊ uisticiã comedendo ꝓfecite
quał cibꝰ qui comestorẽ suum tam ad sap̃iam
qmͣ ad uisticiam in comedendo ꝓmouit. Ceti̾
homines ierrinando abstinendo gem̃do suspi¬
rando laborando solent adista ꝓfice̾. Iste autẽ
plenitudinem utͥꝰq mu̾it comodendo obtinere.
sos pͥmo disciuiꝰ ut scianiꝰ scimꝰ ut faciamꝰ. faci¬
niꝰ ut et̾nas delicias m̃tis optineamꝰ. ut buty¬
rum intime suatutatis ⁊ mel sine ⁊ senrpit̾ne
dulcediuis tandẽ aliqũ comenẽ ualeamꝰ. Ego
ut taudem comedamꝰ iste comedit ut serret.
Nos sane pͥmo illuminamͣ ut istificem᷑. Iusti¬

Expanded text:
Ecce jam audivimus de cibo Emmanuelis quam sit suavis vel dulcis, audiamus adhuc et quam sit utilis. Audivimus quantum sapiat, audiamus adhuc et quid conferat, vel quid valeat. Butyrum, inquit, et mel comedet . Sed ad quid? Ut sciat reprobare ista exercere. Intuemini quantus, vel qualis sit gloriosus iste, vel quid debeatis de ejus cibo sentire. Qualis puer qui ad sapientiam, simul et justitiam comedendo profecit, qualis cibus qui comestorem suum tam ad sapientiam quam ad justitiam in comedendo promovit. Caeteri homines jejunando, abstinendo, gemendo, suspirando, laborando, solent ad ista proficere; iste autem plenitudinem utriusque meruit comedendo obtinere. Nos primo discimus, ut sciamus; scimus, ut faciamus; facimus, ut aeternas delicias meritis obtineamus, ut butyrum intimae suavitatis, et mel summae et sempiternae dulcedinis tandem aliquando comedere valeamus: Ego, ut tandem comedamus, iste comedit ut sciret. Nos sane primo illuminamur ut justificemur, justi
Abbreviated transcription (Latin):
meũ ad gõnem pulsaret. R. Ecce ꝑati su¬
mꝰ audire. siqͥd affers qd̾ te uire debeaẜ mo¬
ue̾.H. Certe si duo uli qͣles designatis reges
.ł. gemina regũ series quarũ unã dias le¬
gitimã. altam dicis adultinam. Si ista inꝙͣ
gemina rogum series ad uitimũ defectum
p̃hendi debuisset. S ꝯstat satis qr aute ẽ¬
ꝯceptõnem regalis iani iuuidaismo pͥtas
ad alienigenã tũsierat. nã aũ eius ad uentũ
herodes iam ꝑ aliqt᷑ annos regnauit. Si
ita ꝓpħa uluad tempꝰ designare uoluit. qͦ
isrłiticũ regnũ defecit. c̾dicit anꝙͣ sci p .r.¬

Expanded text:
meum ad quaestionem pulsaret. RICH. Ecce parati sumus audire, si quid affers quod te jure debeat movere. HUGO. Certe si duo illi quales designatis reges, id est, gemina regum series, quarum unam dicis legitimam, alteram vocas adulterinam; si ista, inquam, gemina regum series ad ultimum defectum prehendi debuisset. Sed constat satis quia ante Emconceptionem, regalis jam in Judaismo potestas ad alienigenam transierat: nam ante ejus adventum Herodes jam per aliquot annos regnarat. Si itaque propheta illud tempus designare voluit, quo Israeliticum regnum defecit, cur dicit: Antequam
Abbreviated transcription (Latin):
trem ⁊ matͦm uocare. R. Si ilud qd̾ suꝑnor di¬
sputatio inuerti m̃titue ñ excidisset. ħ qm̃ pa
Certe si eoꝵ puer sub facee temꝑe natꝰ fuãt.
sub imꝑũ eũsione si ñ ampliꝰ fere decenniserat
⁊ quom decennis puer patreni ⁊ matm uocare
nesciret. Siu̾ sub osee natꝰ fuit iã solꝰ rex
regno isrłitico suꝑfuit. ⁊ de eo dici ñ potuit.
a.d.r. suoꝵ.h. Pudet me dixisse ⁊ iã ñ uideo
qͥd debeam de his regib sentire. ñͥ dicamꝰ ꝓpha¬

Expanded text:
trem et matrem vocare. RICH. Si illud quod superior ditrem et matrem vocare. RICH. Si illud quod superior disputatio invenit menti tuae non excidisset, haCerte si eorum puer sub Phacee tempore natus fuerat, sub imperii eversione, si non amplius, fere decennis erat: et quomodo dicemus Puer patrem et matrem vocare nesciret? Si vero sub Osee natus fuit, jam solus rex regno Israelitico superfuit, et de eo dici non potuit, . HUGO. Pudet me dixisse, et jam non video quid debeam de his regibus sentire, nisi dicamus pro
Abbreviated transcription (Latin):
S quid uli ualeaut dicẽ ꝗtii ẽma. pucant ennd
eẽ quem filium ysaie. R. Et ħ ipm qrud fit uel¬
lem audire. h. Certe tui qui de ifrł ⁊ qui de
erant ⁊ sub facee militabant tum debito cogua¬
tioius tum debito ꝓfessionis frẽs suos filiosin¬
da ñ inpugrare s defeusare ⁊ ꝯt regem syrie
quotiens opus eẽt uł quoslib oppugnatores¬
se nurũ opponere. Terram gͥ in qua facce
sentiebat tanto detestabiliorẽ habebat. Scmtꝰ
ant᷑ qr ad huc de regno isrłitico usq ad ip̃iꝰ de¬
structõnem duo tiñꝰ reges suꝑerant facce .s.¬
qui tuc̾ scept᷑ gebat nosee subq destruendũ e¬
rat. Possut gͦ uidĩ ñ in ꝯuenient̃ uͥ arbit̾e
qd̾ de duob regib dr̃. ad hos reges referre qͥ ã
pt̾ modicũ tẽꝑis de ceco ñ potunt t̾ram illã
regi achab detestabilẽ neq in seip̃ĩs ne in sues
hẽdib regẽ uł defensare. qr depplanda erat añꝗͣ
ꝓmissus puer quẽ pueant filiũ ysaie. sciret pa¬

Expanded text:
 quid illi valeant dicere, qui Emmanuel putant eumdem esse quem filium Isaiae. RICH. Et hoc ipsum quid sit vellem audire. HUGO. Certe illi qui de Israel, et qui de erant et sub Phacee militabant, tum debito cognationis, tum debito professionis fratres suos filios Juda non impugnare, sed defensare, et contra regem Syriae quoties opus ese murum opponere. Terram igitur in qua Phacee sentiebat, tanto detestabiliorem habebat. Scimus autem quia adhuc de regno Israelitico usque ad ipsius destructionem duo tantummodo reges supererant: Phacee set Osee sub quo destruendum erat. Possunt ergo Judaei non inconvenienter, ut arbitror, quod de duobus regibus dicitur, ad hos reges referre, qui jam post modicum temporis de caetero non poterunt terram illam regi Achab detestabilem, neque in seipsis, neque in suis haeredibus regere vel defensare, quia depopulanda erat antequam promissus puer quem putant filium Isaiae, sciret pa