comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quo trahunt᷑ uiri iusti ad bñ oꝑandum. de
quopede scptum est. Pes incus stetit in di¬
rect̃o. ineccłiis benedicam te domine. uesti¬
curtur admilitandũ deo uiuenti. uesti¬
gium xp̃i fuit petruis ꝑamorem uolunta.¬
rie pauꝑtatis cum dixit. Ette nos reliqui¬
mus omnia ⁊ secuti sumus te. Paulus fu
poralis. qui ne aliquem grauaret ꝓpͥis
fuit u tigium xp̃i ꝑabiectionem p̃ciosi
habitus. qui habebat ueilim̃tũ de pilis
cameloꝵ ⁊ ronam pelliceam adlumbos
suos. helias fuit xp̃i uestigium. ꝑausti¬
ratem abstinentie. Dauid ꝑcontemptũ
muidane głie. Iob ꝑuirtutͥem patientie.
Sc̃ĩ quoq martires xp̃i fuerunt uesti¬
gia. quib usꝙ ad tolantiantiã passione
pedem impressit. Talib gͦ uestigiis nol
ꝓp̃c aduiami teuocat. ut si forte ꝑamorem
illicitas ab ercauimus: istorum exemplo
adiuam redeamus que xp̃e est. in quo
ilaboris nrĩ t̾minum ⁊ ꝑhennił uite

Expanded text:
equo trahuntur viri justi ad bene operandum, de equo trahuntur viri justi ad bene operandum, de quo pede scriptum est: Pes meus stetit in directo, in ecclesiis benedicam te Domine . Vesticuntur ad militandum Deo viventi. Vestigium Christi fuit Petrus per amorem voluntariae paupertatis cum dixit: Ecce nos reliquimus omnia, et secuti sumus te . Paulus futii corporalis, qui ne aliquem gravaret, proprfuit vestigium Christi per abjectionem preciosi habitus, qui habebat vestimentum de pilis camelorum, et zonam pelliceam ad lumbos suos. Helias fuit Christi vestigium Per austeritatem abstinentiae, David per contemptum mundanae vitae, Job per virtutem patientiae: sancti quoque martyres Christi fuerunt vestigia, quibus usque ad tolerantiam passionis pedem impressit. Talibus ergo vestigiis nos Christus ad viam revocat, ut si forte per amorem illicitas aberravimus, istorum exemplo ad viam redeamus, quae Christus est: in quo et laboris nostri terminum, et perennis vitae
Abbreviated transcription (Latin):
liciosam ad crucem domini ñ accessisti:
S iste moduf adorande crucis ñ dum
ꝓpalatus fuerat. spũ sc̃o temporib istis
sum reseruante. Quid tu homo ꝑdite
non consideras. qm̃ crucitixus te uidet:
uidet certe modo. ⁊in fut᷑o arguet te. ⁊¬
statuet contra faciem tuam. ut uel in
tormentis agnoscos te ñ fuisse xp̃i here¬
dem. s iuolentum patͥmonii cuis in¬
uasorem. uͥ exemplum. uͥ uestigia que
nob imitanda reliquit: Uob̾ inquit re¬
linquens exemplum. ut sequamini ue¬
stigia eus. forte ⁊ ad huc aliqua ĩ ue¬
uenierus uestigia. si uelimus ea imi¬
tari. Ut gro̾sius loquamur nos qui sb̾¬
tilia uidere n possumus. uestigium ẽ¬
locus in quo pes uiatoris ponitur in¬
dieatiuus quodam mͦ p̃t̾euntis. Et
quis alius fuit iste uiator. nͥ xp̃c de qͦ
scribitur. Exultauit ut gigas ad cur¬
rendam uiam. ⁊ alibi. Detortente in
uia bibit. ꝓpt̾ra exaltauit caput. Pes
eius miatoris ẽ scm̃ animi delid̾ium.

Expanded text:
litiosam ad crucem Domini non accessistis? litiosam ad crucem Domini non accessistis? Sed iste modus adorandae crucis nondum propalatus fuerat, Spiritu sancto temporibus istis eum reservante. Quid tu homo perdite non consideras, quoniam crucifixus te videt? Videt certe modo, et in futuro arguet, et statuet contra faciem tuam, ut vel in tormentis agnoscas te non fuisse Christi haeredem sed violentum patrimonii ejus invasorem. Ubi exemplum, ubi vestigia, quae nobis imitanda reliquit, vobis, inquit, relinquens exemplum, ut sequamini vestigia ejus . Forte et adhuc aliqua inveniemus vestigia, si velimus ea imitari. Ut grossius loquamur nos, qui subtilia videre non possumus, vestigium elocus in quo pes viatoris ponitur, indicativus quodam modo praetereuntis. Et quis alius fuit iste viator, nisi Christus de quo scribitur: Exultavit ut gigas ad currendam viam . Et alibi: De torrente in via bibit, propterea exaltavit caput . Pes ejus viatoris est, sanctum animi desiderium,
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑalia bñficia aduoluptatẽ ꝑcipiunt: ꝑ sa¬
lute animatũ semꝑ benefac̃ẽ cessant.
Frequentiꝰ enim eos intoro qͣm inchoro
uideas. ⁊ sepiuis carmina de cantare qͣm
pectata sua plangere. soli samaritano cu¬
stodiam aĩatum sͥ uero. sũmam uolupta¬
tum resecuantes. huc accedit qud̃ eccl̃ia¬
stica beneficia. que ñ adꝓpͥetatem. sed
cõmodata pauꝑib: oupilł. iuiduis ero¬
ganda acceperunt. ñ indigentes. s potiꝰ.
canes. accipitres. parasite. ioculatores
accipunt. ⁊mpatͥmonium xp̃i admit¬
tuntur. non soluni filic ⁊ filii. s etiam
consorres chori. Uideres illos de elemosinĩ
pauꝑum comꝑare frena de aurata. calca¬
ria nitentia. Sellas picturatas. in qͥb
effigiate uirgines gestiunt in lasciuiam.
uestes pictas uariis colorib. non compa¬
tientes xp̃o. qui ꝓipsis incruce suspen¬
oitur. Damci dei qui ꝑuaria torm̃ta
uitam finistis. qͣt ⁊ uos ꝑhanc uam de¬

Expanded text:
corporalia beneficia ad voluptatem percipiunt, pro sacorporalia beneficia ad voluptatem percipiunt, pro salute animarum semper benefacere cessant. Frequentius enim eos in foro, quam in choro videas, et saepius carmina decantare, quam peccata sua plangere, soli Samaritano custodiam animarum, sibi vero summam voluptatum reservantes. Huc accedit, quod ecclesiastica beneficia, quae non ad proprietatem, sed commodata pauperibus, pupillis et viduis eroganda acceperunt, non indigentes, sed potius canes, accipitres, parasiti, joculatores accipiunt, et in patrimonium Christi admittuntur non solum filiae et filii, sed etiam consortes thori. Videres illos de eleemosynis pauperum comparare frena deaurata, calcaria nitentia, sellas picturatas, in quibus effigiatae virgines gestiunt in lasciviam, vestes pictas variis coloribus, non compatientes Christo, qui pro ipsis in cruce suspenditur. O amici Dei, qui per varia tormenta vitam finistis quare et nos per hanc viam de
Abbreviated transcription (Latin):
cẽnt cum ip̃o tribulationũ participes. ⁊ imi¬
tatores passionum eiꝰ. Illis ⁊ enun beneticia
ista uult conferri. qui sic eis utunt᷑. ut spũ¬
alia ñ omittant. sicq comedunt peccata pͥ
ut obsequia mortuoꝵ. celebria missarum.
orõnum statuta soluendo: ꝓanimab fidi
rat̃cessores inueniant᷑. Si inquit paulus spi¬
situalia uobis seminauimꝰ. magnũ ẽ si
carnalia ur̃a metamus: Et ꝓph̾a daiud.
Sumite imquit psalmũ ⁊ date tympanũ.
psalt̾ium iocundum cũ cythara. Et iple
corporalia eccłe̾ beneficia ad consolationẽ
ꝑcipe. Sanguinem uͦ illius bib̾e est: tri¬
bulationib illiꝰ ⁊ passioni ꝯmunicare.
Oqͣnti ineccłia dei ꝑcaracterem clerica¬
lem in sortem uocati dñi libent᷑ ꝯmedunt carnẽ eiꝰ.¬
qui sanguinem ipsuis sũmoꝑe de testant᷑.
q̃stu diuitiarũ clericos. habitu milites
ꝯuersatione neutros exhibentes. ⁊ dum ip̃i

Expanded text:
essent cum ipso tribulationum participes, et imiessent cum ipso tribulationum participes, et imitatores passionum ejus. Illis etenim beneficia ista vult conferri, qui sic eis utuntur ut spiritalia non omittant: sicque comedunt peccata populi, ut obsequia mortuorum, celebria missarum, orationum, statuta solvendo pro animabus fidei intercessores inveniantur. Si, inquit Paulus, spiritalia vobis seminavimus, magnum est si carnalia vestra metamus . Et propheta David: Sumite, inquit, psalmum, et date tympanum, psalterium jocundum cum cithara . Et ipse corporalia Ecclesiae beneficia ad consolationem percipere: sanguinem vero illius bibere est, tribulationibus illius et passioni communicare. O quanti in ecclesia Dei per characterem clericalem in sortem vocati Domini libenter comedunt, qui sanguinem ejus summopere detestantur, quaestu divitiros exhibentes, et dum ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
uelis illum intueri: In eo inuenies fid̾i
p̃sidium. spei solatium. caritatis solium.
gracie tytulum. pietatis augm̃tum. mĩe
tem creum in ꝑtica erectum respice. hoc
ẽ xp̃m crucifixum fideli deuotione recog¬
nosce. Respice illum ocło cognitionis.
ut cognoscas cum uerum deum qͥ ꝓsalute
homiinum miłlus est. Respice cum oclo
dilectionis. ut caritati amplectaris eum qͥ
ꝓte passus est. ⁊ sic sanguis illiuis suꝑ ce qͦ
diffluet: si ꝑcaritatem membris illius u¬
nitus fueris. Sunt alii qui uenerant᷑ xp̃i
sanguinem ñ in loco uulñis. ñ distillantẽ
in niembris eius. s potius dilapsum int̃¬
ram. xp̃i uero sanguinem tc̃ int̾ram di¬
stillasse dixerim. qñ terrena ista ⁊ tͣnsito¬
ria que xp̃i pat̾monium appellamus.
uidłc. amplas possessiones statuta decima¬
rum. oblationum ꝓuentus. icet̃a stipen¬
dia eccłie sanguine suo acquisiuit. que
ad consolationem illis clari uoluit: qui

Expanded text:
velis illum intueri. In eo invenies fidei velis illum intueri. In eo invenies fidei praesidium, spei solatium, charitatis solium, gratiae titulum, pietatis augmentum, misetem aeneum in pertica erectum respice, hoc est, Christum crucifixum fidei devotione recognosce. Respice illum oculo cognitionis, ut cognoscas eum verum Deum qui pro salute hominum missus est. Respice eum oculo dilectionis, ut charitate amplectaris cum qui pro te passus est: et sic sanguis illius super te quoque diffluet, si per charitatem membris illius unitus fueris. Sunt alii qui venerantur Christi sanguinem non in loco vulneris, non distillantem in membris ejus, sed potius dilapsum in terram. Christi vero sanguinem tunc in terram distillasse dixerim, quando terrena ista et transitoria, quae Christi patrimonium appellamus, videlicet amplas possessiones, statuta decimarum, oblationum proventus, et caetera stipendia Ecclesiae, sanguine suo acquisivit, quae ad consolationem illis dari voluit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
populus ⁊ iumenta. tu solus siti aresces:
Numqͥd patͤerfamilias uitulum saginatũ
occidente. tu solus exꝑs huius conuiuii fa¬
me ꝑis: Ecce uidua de sarepta collegit duo
ligna. ut defarinula quam h̃t penes se re¬
conditam: faciat panem sb̾ciñitium. Pete
abca bucellam panis huius. ne forte media
quib iste panis coquit᷑. crux domini est.
inqua ipse passionis igne torret᷑. Istum panẽ
uidua de sarepta de subtili farinula ꝯficit.
Panis uͦ istius bucelle sunt. xͥ incarnatio.
natiuitas. passio. resurrectio. ⁊ ascensio.
Dehis gͦ bucelł. uel unam postula .i. xp̃i
uentre memorie diligent̃ reconde. si forte
iuł ipse xp̃i sanguis dutitiam cordis cui
possit emollire. S etiam ip̃ẽ moyses in de¬
serto erigit cͥ serpentem eneum. quem
lius aspicere ircipies sanitatem. ⁊ ablu¬
tionem cͥminum tuorum. medicinam
uulnerũ. augm̃tum uͥtutum. ⁊ ꝑfecte
lanitati restitueris. si fideli mentis ocło

Expanded text:
populus et jumenta, tu solus siti aresces? populus et jumenta, tu solus siti aresces? Nunquid patrefamilias vitulum saginatum occidente, tu solus expers hujus convivii fame peris? Ecce vidua de Sarepta colligit duo ligna, ut de farinula, quam habet penes se reconditam, faciat panem subcinericium . Pete ab ea buccellam panis hujus, ne forte inedia quibus iste panis coquitur, crux Domini est, in aqua ipse passionis igne torretur. Istum panem vidua de Sarepta de subtili farinula conficit, Panis vero istius buccellae sunt Christi incarnatio, nativitas, passio, resurrectio, et ascensio. De his ergo buccellis vel unam postula, id est, ventre memoriae diligenter reconde, si forte vel ipse Christi sanguis duritiam cordis tui possit emollire. Sed etiam ipse Moyses in deserto erigit tibi serpentem aeneum , quem si vis aspicere, recipies sanitatem, et ablutionem criminum tuorum, medicinam vulnerum, augmentum virtutum: et perfectae sanitati restitueris, si fideli mentis oculo
Abbreviated transcription (Latin):
cetestareris auctorem scełis qui hec facere
presumpsiss. Quare sumilit᷑ ⁊tu ñ abhor¬
tua quib corpus xp̃i lanias inte ipm cõ¬
situntur. delis tiuis confoderis. sagitis
tius uulñaris. ⁊ ipsa scelera tua quib
te a corpore xp̃i precidis animam tuam
miseram membratun lacerant. ⁊ in¬
flictis uulñib cruentant illam. Nõne
putas membra q̃dam spualia anune
eẽ. sensum. memoriam. uoluntatem.
rõnem. ⁊ untellectum: Istis membris
anima mutilat᷑: qñ nec sensus deũ
nec ratio eligit. nͥ intellectus ꝯp̃hendit.¬
⁊ sic anima misera qͣm deus dedit tibi
sociam aicunq locorum fueris. si dormis.
si uigilas. li ambulal. si ledes. contra ce
lamat uolutata in suo sanguine quem
tu effudisti. Reuertere homo miserabilis.
ad dñm deuni tuum. Numquid cunctil fi¬
liis isrł insangune agni de egypto lib̃atis:
tu solus pharaoni seruies: Numqͥd petra
ꝓducente aquas largissimas. ita ut bibant

Expanded text:
detestareris autorem sceleris, qui haec facere detestareris autorem sceleris, qui haec facere praesumpsisset. Quare similiter et tu non abhortua, quibus corpus Christi lanias, in te ipsum convertuntur, telis tuis confoderis, sagittis tuis vulneraris et ipsa scelera tua, quibus te a corpore Christi praecidis, animam tuam miseram membratim lacerant, et inflictis vulneribus cruentant illam. Nonne putas membra quaedam spiritalia animae esse sensum, memoriam, voluntatem, rationem, et intellectum? Istis membris anima mutilatur, quando nec sensus Deum nec ratio eligit, nec intellectus comprehendit, et sic anima misera, quam Deus tibi dedit sociam, ubicunque locorum fueris, si dormis, si vigilas, si ambulas, si sedes, contra te clamat volutata in suo sanguine quem tu effudisti. Revertere homo miserabilis ad Dominum Deum tuum. Nunquid cunctis filiis Israel in sanguine agni de Aegypto liberatis, tu solus Pharaoni servies? Nunquid petra producente aquas largissimas, ita ut bibant
Abbreviated transcription (Latin):
et de iectum inc̾ram conculcant pedib suiᷤ.
Manum siquidem incorpore xp̃i p̃cidunt. fu¬
res. p̃dones. scełati. ꝯtaminati. fornicarii.
homicide. ignominiosi. qui dum bonis oꝑi¬
b se ipõs subtrahunt. qͣi manũ a corpore xͥ
p̃cidunt. Sunt alii mendaces. ꝑuiri. blas¬
phemi. de tractores. uerba turpia. iscuͬrilia
ꝓferentes. ⁊ isti dum scĩs exhortationib : iũbis
clificationis ꝓximum non edlificant. ꝓcul
dubio linguam a corpore xͥ amputant. Au¬
rem xp̃o capulat. qui obedientie mandatis
auditum non inclinat. ⁊ decet̾is inhunt mo¬
dum. Quid est anuna misera quod agil: Ip̃e
pilatus ueret᷑ xpm̃ crucitigere dicens. Re¬
gem ur̃m crucifigam. ⁊ tu ñ times illum
membratim dilaniare: Certe si uideres ho¬
minem ꝓpe te assistere orbatum ocłis. labi¬
is precisis. truncatis aurib. capulatum
lingua. uel cruore suo ꝑfusum undiq. esti¬
mo quia abhorreres alpectum illuis. et

Expanded text:
et dejectum in terram conculcant pedibus suis. et dejectum in terram conculcant pedibus suis. Manum siquidem in corpore Christi praecidunt fures, praedones, scelerati, contaminati, fornicarii, homicidae, ignominiosi, quidam bonis operibus seipsos subtrahunt, quasi manum a corpore Christi praecidunt. Sunt alii mendaces, perjuri, blasphemi, detractores, verba turpia et scurrilia proferentes: et isti dum sanctis exhortationibus, et verbis aedificationis proximum non aedificant, procul dubio linguam a corpore Christi amputant. Aurem Christo opilat, qui obedientiae mandatis auditum non inclinat, et de caeteris in hunc modum. Quid est anima misera quod agis? Ipse Pilatus veretur Christum crucifigere dicens: Regem vestrum crucifigam, , et tu non times illum membratim dilaniare? Certe si videres hominem prope te assistere orbatum oculis, labiis praecisis, truncatis auribus, capulatum lingua, vel cruore suo perfusum undique, aestimo quia abhorreres aspectum illius, et
Abbreviated transcription (Latin):
cum capite suo uegetant᷑. ⁊ ꝑcaritatem in
corpore xpĩ firmiter radicati corꝑis illius
ones gr̃arum. Oculus enim xp̃i ẽ qui locũ
regiminis bñ amministrat. lingua xp̃i
est qui diuinis affluens eloquiis. alios e¬
tudit ⁊ informat. Auris. qui p̃ceptis diui¬
nis ⁊ mandatis obedientie libent̃ auditũ
inclinat. Humerus: qui ĩuinea domini
satagit circa frequens minist̾ium ad sub¬
dum filii eccłic modo ꝑaquam scificationiꝰ.
mnͦ ꝑcorpus ⁊ sanguinem eius. mͦ ꝑcipien¬
co alia eccłic sacram̃ita: redemptionis illiꝰ
fiunt participes. qm in passione sua oꝑatus
⁊̃ dominus inmedio t̃re. S occurrit uer¬
bum plenum doloris ⁊ angustie. q licut
quidam uste ⁊ pie uiuendo corpꝰ xp̃i con¬
striu̾it: ita alii ꝑuite en ormitatem destru¬
unt illud. eo utiq iudaicam suꝑantes
ꝑtidiam. qm̃ illi suspenderunt iħm in
patibulo. isti uͭ membratĩ ilil dilauiat.

Expanded text:
cum capite suo vegetantur, et per charitatem in cum capite suo vegetantur, et per charitatem in corpore Christi firmiter radicati, corporis illiones gratiarum. Oculus enim Christi est, qui locum regiminis bene administrat: lingua Christi est, quae divinis affluens eloquiis, alios erudit et informat: auris, qui praeceptis divinis et mandatis obedientiae libenter auditum inclinat: humerus, qui in vinea Domini satagit circa frequens ministerium ad subdum filii Ecclesiae modo per aquam sanctificationis, modo per corpus et sanguinem ejus, modo percipiendo alia Ecclesiae sacramenta, redemptionis illius fiant participes, quam in passione sua operatus est Dominus in medio terrae. Sed occurrit verbum plenum doloris et angustiae, quia sicut quidam juste et pie vivendo corpus Christi construunt, ita alii per vitae enormitatem destruunt illud, eo utique Judaicam superantes perfidiam. Quoniam illi suspenderunt Jesum in patibulo, isti vero membratim illum dilaniant,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmembris eius. si nulli etiam sint qui
ueñantur xp̃i ip̃m sanguinẽ pulueru¬
lentum ⁊ dilapsum ĩ t̾ram. S xp̃i san¬
guis in loco uultus tumphalis ẽ ĩmels
eus distillans medicinalis. Caplus ĩftam
consolatoris ⁊ subdialis est. Qui gͦ minus forteͤ
cum xp̃o crucem ascendere neq̃unt. ip̃i uene¬
rantur illius sanguinem distillantem ĩmem¬
bris eiꝰ. quod fit cum insacram̃tis eccłe que
delatere eus effluxerunt: peccatoꝵ querunt
ueniam ⁊ causam salutis. Nam ꝙ de latere
ip̃ius sacram̃ta eccl̃e emanauerunt. ipse eu¬
uangłista testat᷑ cum dicit. Unus militum
lancea latus cus aꝑuit. ⁊ ꝯtinuo exiuit san¬
guis ⁊aqua. Quod uerbum expoĩtor ma¬
nifestans ait. non dicit ꝑcuslit. ñ dic̃ uul¬
nerauit. s aꝑuit. ut in latere ipsiꝰ hostium
panderet᷑. uñ sacram̃ta eccl̃ic cinanarent.
sine quib aduitam ñ intratur. Membra.
u illẽ sunt fideles quilibet. qui eodem spũ

Expanded text:
in membris ejus. Nonnulli etiam sunt, qui in membris ejus. Nonnulli etiam sunt, qui venerantur ipsum Christi sanguinem, pulverulentum et dilapsum in terram. Sed Christi sanguis in loco vulneris triumphalis est: in membris ejus distillans, medicinalis: lapsus in terram, consolatorius et subsidialis est. Qui ergo minus fortes cum Christo crucem ascendere nequeunt, ipsi venerantur illius sanguinem distillantem in membris ejus: quod fit cum in sacramentis Ecclesiae, quae de latere ejus effluxerunt, peccatorum quaerunt veniam et causam salutis. Nam quod de latere ipsius sacramenta Ecclesiae emanaverunt, ipse Evangelista testatur cum dicit: Unus militum lancea latus ejus aperuit, et continuo exivit sanguis et aqua . Quod verbum expositor manifestans ait: non dicit percussit, non dicit vulneravit, sed aperuit, ut in latere ipsius ostium panderetur unde sacramenta Ecclesiae emanarent, sine quibus ad vitam non intratur. Membra vero illius sunt fideles quilibet, qui eodem spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
tur in mortali ipõꝵ corpore carnem suam
crucitigunt. cum uitiis ⁊ concupiscentiis.
Tertio genere passionum umnitant᷑ illum.
qui pro causa iusticie sustinent in ilirias.
obꝓbria. ⁊ uexationes aliene. malitie:
patĩe uirtute illum imitantes. qͥ tam¬
quam ouis adoccisionem ductus ẽ. ⁊ co¬
ram tondente se obmutuit.: ⁊ ñ aꝑuit
os suum. Quarto geñe passionis unitã¬
tur xp̃m qui cum mnudo ⁊ his que ĩ
mundo sunt eciam ꝓpͥe renuntiant uo¬
luntati. ⁊ nicħ sibi de se ipĩs reseruant.
s propt̾ deum alieno se subitientes imꝑ¬
io illuis cenent uestigia qui ñ uenit mi¬
nistrari s ministrare.: ⁊animam suam
dare ĩ redemptionem ꝑmultis. Uñ alibi
ipse saluator dicit. Non ueni face uolũ¬
tatem meã. s uoluntatem eiꝰ qͥ milit
me. Qui his passionum gnib xp̃m uni¬
quasi loco uulius. cum tam̃ sinit alii qͥ
uenerant᷑ xp̃i sanguinem distillantem

Expanded text:
tur in mortali ipsorum corpore, carnem suam tur in mortali ipsorum corpore, carnem suam crucifigunt cum vitiis et concupiscentiis. Tertio genere passionum imitantur illum, qui pro causa justitiae sustinent injurias, opprobria et vexationes alienae malitiae, patientiae virtute illum imitantes, qui tanquam ovis ad occisionem ductus est, et coram tondente se obmutuit, et non aperuit os suum. Quarto genere passionum imitantur Christum, qui cum mundo, et his quae in mundo sunt, etiam propriae renunciant voluntati, et nihil sibi de seipsis reservant: sed propter Deum alieno se subjicientes imperio, illius tenent vestigia, qui non venit ministrari, sed ministrare, et animam suam dare in redemptionem pro multis. Unde alibi ipse Salvator dicit: Non veni facere voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me . Qui his passionum generibus imiquasi loco vulneris: cum tamen sint alii, qui venerantur Christi sanguinem distillantem
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃iana que uexillum tenes huius uicto¬
rie. sic portes crucem domini. uͭ etiam cru¬
cifixum imiteris. qr uera crucis bauilati¬
o: crucifixi imitatio ẽ. Quatuor cornua
crucis. que sunt. longitudo. Latitudo.
cublunitas ⁊ ꝓfundum. quatuor nobis
passionũ geuera demonstrant. qͥb xp̃m̃
debemul imitari. quoꝵ pͥmum ẽ passio
corporal augustie. Scd̃m: ꝯtinua mortifica¬
tio carnał concupiscentie. t̾tium: pati¬
entia illate contumelie. qͣrtum renunti¬
atio uoluntatis ꝓpͥrie. Pmo passionum
genere. crucifixum imitati sunt fortes
illi uite huius cͥumphatorel. quos neq
mors neq uita. nec ꝑiculum. nec gladius.
nec creatura alia separare potuit acarita¬
te xp̃i. tradentes corpora sua pp̃ deum ad
stolas suas. ⁊ de albauerunt eas ĩ sanguine
agni. Scc̃o gen̾e passionum imitant᷑ il¬
lum. qui uoluntaria attͥcione mortificãt
membra sua suꝑ t̾ram. ⁊ ue peccĩn domine¬

Expanded text:
Christiana, quae vexillum tenes hujus victoChristiana, quae vexillum tenes hujus victoriae, sic portes crucem Domini, ut etiam crucifixum imiteris: quia vera crucis bajulatio, crucifixi imitatio est. Quatuor cornua crucis, quae sunt longitudo, latitudo, sublimitas, et profundum, quatuor nobis passionum genera demonstrant, quibus Christum debemus imitari, quorum primum est, passio corporalis angustiae: sarnalis concupiscentiae: tertium, patientia illatae contumeliae: quartum, renunciatio voluntatis propriae. Primo passionum genere crucifixum imitati sunt fortes illi vitae hujus triumphatores, quos neque mors, neque vita, nec periculum, nec gladius, nec creatura alia separare potuit a charitate Christi, tradentes corpora sua ad stolas suas, et dealbaverunt eas in sanguine Agni . Secundo genere passionum imitantur illum, qui voluntaria attritione mortificant membra sua super terram: et ne peccatum domine
Abbreviated transcription (Latin):
fuit etiam illa miseria ꝑhennis. quia homo
sine termino. ⁊ sine remedio illam miseriam
morte sua int̾ueniente illi miserie finem ĩ¬
po suilset. Scd̃a causa qͣr crucem subire uo¬
luit fuit filialis: quam deo patri debebat o¬
patri obediens usq ad mortem. mortem autẽ
crucis. Et ip̃e filuis ad patrem. Ego mani¬
festaui te luꝑ t̾ram. opus conlũmani qd̾
dedisti michi ut facerem. Pista obedientia
crucem subire uoluit. ut ꝑeam pͥme inobe
miliatus ꝓ homine satisfacet. qͥ suꝑbiendo
usq ad equalitatem creatoris sui ꝑmobedi¬
entiam se extulisset. Tertia causa quare
crucem subire uoluit fure singularis de hoste
uctoria ait ip̃e moriendo mortis auctorem
euinceret: ⁊ uictoria potitꝰ ñ solum ipse eẽt
iuictor. s etiam suos imitatores faceret uicterᷤ.
uida radix dauid. ⁊ysaias. Quomͦ cecidisti
luciter qui mane oriebaris corruisti ĩt̾tã
qui uulnerabas gentes. Nunc gͦ auima

Expanded text:
Fuit etiam illa miseria perennis, quia homo Fuit etiam illa miseria perennis, quia homo sine termino, et sine remedio illam miseriam s Jesus, morte sua interveniente, illi miseriae finem imposuisset. Secunda causa quare crucem subire voluit, fuit filialis, quam Deo Patri debebat, oPatri obediens usque ad mortem, mortem autem crucis . Et ipse Filius ad Patrem: Ego manifestavi te super terram: opus consummavi, quod dedisti mihi ut facerem . Pro ista obedientia crucem subire voluit, ut per eam primae imiliatus pro homine satisfaceret, qui superbiendo usque ad aequalitatem Creatoris sui per inobedientiam se extulisset. Tertia causa, quare crucem subire voluit, fuit singularis de hoste victoria, ut ipse moriendo mortis autorem evinceret: et victoria potitus non solum ipse esset victor, sed etiam suos imitatores faceret victores. uda, radix David . Et Isaias: Quomodo cecidisti Lucifer, qui mane oriebaris? corruisti in terram qui vulnerabas gentes . Nunc ergo o anima
Abbreviated transcription (Latin):
dominus. Ponam cãm humani generis
insalutari. hoc ẽ in xp̃o. ⁊ ñ cepide. ĩo
fichucialit̃ agam ieo. quod in hora pas¬
lionis fcm̃ est. Ista miseria tͥꝑtita fuit.
quia ponderosa. quia gnalis: qi ꝑhennis.
Pondecosa fuit. ꝙ hominem pectatorum¬
mole ad eo de presserat. ut nec celum. ã celi
numina posset respicere. Uñ: plalmista.
filii homlinũ usqueqͦ graui corde. ⁊beacͦ
iob dehac grauitate dicte. utinam ap¬
pendentur pecc̃a mea quib iram meru¬
i. ⁊ calamitas qͣm patior instat̾a quali
harena maris ħ gͥrauior appateret. Et
alibi. Graue iugum suꝑ om̃s filiol adam
adie natiuitatis sue usꝙ indiem sepulture. Ila
etiam nuseria generalis fuit. quia mors que
ꝑunum hominem ĩmundum intͣuerat a¬
deo late ꝑuagata erat. quod omnes iustos ⁊ in¬
iustos. bonos ⁊ malos parit̃ inuolueret. uͭ uni¬
uersos puniret unum supplicium. quos unũ
inuoluebat pat̾ne p̾uaricationis delictum.

Expanded text:
Dominus . Ponam causam humani generis Dominus . Ponam causam humani generis in salutari, hoc est, in Christo, et non tepide, imo fiducialiter agam in eo, quod in hora passionis factum est. Ista miseria tripartita fuit, quia ponderosa, quia generalis, quia perennis. Ponderosa fuit, quia hominem mole peccatorum adeo presserat, ut nec coelum, nec coeli numina posset respicere. Unde Psalmista: Filii hominum, usquequo gravi corde? Et beatus Job de hac gravitate dicit: Utinam appenderentur peccata mea, quibus iram merui: et calamitas, quam patior in statera, quasi arena maris haec gravior appareret! Et alibi: Grave jugum super omnes filios Adam a die nativitatis suae, usque in diem sepulturae . Illa etiam miseria generalis fuit, quia mors quae per unum hominem in mundum intraverat, adeo late pervagata erat, quod omnes justos et injustos, bonos et malos pariter involveret: ut universos puniret unum supplicium, quos unum involvebat paternae praevaricationis delictum.
Abbreviated transcription (Latin):
uicit. ipã fuerunt.: sapic̃tie eꝰ plenituto.
faritasis amplititos. humilita. tis fortitudo.
fraudulentum. qui dolosã luggestione
hominem ĩnocentem creatum seduxerat.
sicut exhistoria libri genelis mantłestũ ẽ.
Daritatis amplitudine daucit ĩuidum.
qui hominẽ fraudulent᷑ seductum. ab
et̃nitatis felicitate ꝑĩiudiam deiecerat.
Humilitatis fortitudine deuicit suꝑ¬
bum. qui hõiem nicħ sibi debentem in
siuiriam creatoris sui ꝯtumacit̾ posside¬
bat. Miscd̾ie magnitudine deuicit cru¬
sustinere. que utiq ⁊ uideis scandalum.
igrecis stulticia reputata est. Tres intĩm
rationabiles cause uidẽt᷑ posse assignari.
quare xp̃c crucem subite uolũit. quatum
pͥma ẽ cõmunis omniũ miseria. Scl̃a
filialis quam deo patri debebat obedienti¬
a. Tectia singularis dehoste uictoria.
pͥman. cãm. hoc ẽ ꝯmunem oĩum mise
riam. ꝓpħa dauid cõmemorat dicens.
Ptopt̃ miscriam ĩ opum ⁊ gemitum panꝑ¬
um nunc exurgam .i. manifestabor dic̃

Expanded text:
nitudo, charitatis amplitudo, humilitatis fortitudo, fraudulentum, qui dolosa suggestione hominem innocentem creatum seduxerat, sicut ex historia libri Genesis manifestum est: Charitatis amplitudine devicit invidum, qui hominem fraudulenter seductum ab aeternitatis felicitate per invidiam dejecerat: Humilitatis fortitudine devicit superbum, qui hominem nihil sibi debentem in injuriam Creatoris sui contumaciter possidebat: Misericordiae magnitudine devicit crusustinere, quae utique et Judaeis scandalum, et Graecis stultitia reputata est. Tres interim rationabiles causae videntur posse assignari, quare Christus crucem subire voluerit, quarum prima est, communis omnium miseria: secunda, filialis, quam Deo Patri debebat, obedientia: tertia, singularis de hoste victoria. Primam causam, hoc est, communem riam, propheta David commemorat dicens: Propter miseriam inopum, et gemitum pauperum nunc exurgam, et manifestabor, dicit
Abbreviated transcription (Latin):
Et est lectio ista modo in eudenti. s ñ ita
semper. Fuit enim liber iste qñdoq signatꝰ.
qñ clausus. s modo aꝑtus est. Ante xp̃i
incarnationem: liber iste .xuͭiiͫ. sigillis si¬
gnatus erat. quia eius reꝑmissio quibꝰ¬
dam obscuritatib adeo ĩuoluta erat. ꝙ
uel nulli uel ad modum pauci mist̾ium
incarnationis cognoscerent. Quid enim
aliud. nisi sigilla quedam fuerãt ꝑso¬
uales ille patarcharum exhibitiones. ap¬
paritiones angelice. oblationes hostra.
ymagines reuelationũ. que omnia xpͣ.
uł actu uel similitudine p̾figurabant:

Expanded text:
Estque lectio ista modo in evidenti, sed non ita Estque lectio ista modo in evidenti, sed non ita semper. Fuit enim liber iste quandoque signatus, quandoque clausus, sed modo apertus est. Ante Christi incarnationem liber iste septem sigillis signatus erat, quia ejus repromissio quibusdam obscuritatibus adeo involuta erat, quod vel nulli, vel admodum pauci mysterium Incarnationis cognoscerent. Quid enim aliud, nisi sigilla quaedam fuerant personales illae patriarcharum exhibitiones, apparitiones angelicae, oblationes hostiarum, imagines revelationum, quae omnia Christum vel actu vel similitudine praefiguraba
Abbreviated transcription (Latin):
hibuit. ⁊ reddit tibi sonum dulcem.
Ao memoriam reuoca qͣntis signis ⁊ uͥ¬
tutib claruit. ⁊ audis somim subtilẽ.
ad memoriam teuoca. qd̃ humanam
iangłicam nat᷑am ĩuna carita ꝯuuxit.
quod hominẽ deo reconciliauit. ⁊ au¬
dis sonum ꝯcordem. Si recolis qualit̃
contumeliis affectus. uulñib confossus.
coronatus spinis. ⁊ tand̾ cruci asfixus: red
sonum acutum. Qñ uͦ uictoriosus ascñ¬
dit ĩcelum: reddidit sonum suꝑ acutũ.
Et quidem cantus iste ñ delicatis huiuis
seculi. s delicatis dei ꝓponitur. qui ta¬
lia meditando delectant᷑. sicut in õĩb
diuitiis. Lectio autem libri istius non
minus nectĩa. Neq enim docet decreta
grãni concnrdare. ñ pond̾ate leges iusti¬
mani. argutias sophismatum exsuf¬
tlare. non semꝑ difere. ⁊ nichil ꝓficere. s
potius docet culpea agnoscere. suspira¬
re aducuiam. cõponere moreliordinare
uitam. saluten querere. dm inuenire.

Expanded text:
hibuit, et reddit tibi sonum dulcem. hibuit, et reddit tibi sonum dulcem. Ad memoriam revoca quantis signis et virtutibus claruit, et audis sonum subtilem: ad memoriam revoca, quod humanam et angelicam naturam in una charitate conjunxit, quod hominem Deo reconciliavit, et audis sonum concordem. Si recolis qualiter contumeliis affectus, vulneribus confossus, coronatus spinis, et tandem cruci affixus, reddsonum acutum: Quando vero victoriosus ascendit in coelum, reddidit sonum superacutum. Et quidem cantus iste non delicatis hujus seculi, sed delicatis Dei proponitur, qui talia meditando delectantur sicut in omnibus divitiis. Lectio autem libri istius non minus necessaria: Neque enim docet decreta Gratiani concordare, non ponderare leges Justiniani, argutias sophismatum exsufflare, non semper discere et nihil proficere, sed potius docet culpas agnoscere, suspirare ad veniam, componere mores, ordinare vitam, salutem quaerere, Deum invenire.
Abbreviated transcription (Latin):
ite librum ⁊ soluere signacula eius. liber
gͦ cuius habita ẽ mentio. xp̃c ẽ. de quo ĩ
apocalipłi dr̃. Uidi indextra sedentis suꝑ
tronum librum. qui erat scͥptus intus et
foris. signatum sigillis .uii. De quo etiam
indaniele dr̃. Intemꝑe illo saluus erit po¬
pulus tuns. ominis qui ĩuentus fuerit
scriptus in libro ⁊i multi echis qͥ in cerre
puluere dormiunt. eiugilabunt. Ip̃e ẽ
liber de quo ezechiel dicit. Expandit libre
qui ⁊ cantum delicatis ad delectionem ꝓpo¬
nit. ⁊ studiolis ad excitium lectionem. Can¬
tus libri istius ẽ in effabilis illa unio dĩ
uoces. ab imo usq ad sũmum ascenditur.
ita ut humilieas hominis usq in deum
lublimet᷑. ⁊ econt᷑rio descendendo celsitudo dĩ
usq ad humilitatem hominis inclinet᷑.
uis audire .uͭii. sonos cantus istuis: Re¬
cole quam humilis qͣm despectus xp̃c
nascendo apparuit. ⁊ reddit cibi cantus
iste sonum humilem. Recole. qͣm man¬
suetum quam pium uerbo ⁊ oꝑe se ex¬

Expanded text:
. Liber ergo cujus habita est mentio Christus est, de quo in Apocalypsi dicitur: Vidi in dextera sedentis super thronum librum qui erat scriptus intus et foris, signatum sigillis septem , de quo etiam in Daniele dicitur: In tempore illo salvus erit populus tuus, omnis qui inventus fuerit scriptus in libro: et multi ex his, qui in terrae pulvere dormiunt, evigilabunt . Ipse est liber de quo Ezechiel dicit: Expandit librumqui et quantum delicatis ad delectationem proponit, et studiosis ad exercitium lectionem. Quantus libri istius ineffabilis illa unio Dei voces ab imo usque ad summum ascenditur, ita ut humilitas homines usque in Deum sublimetur, et econtrario descendendo, celsitudo Dei usque ad humilitatem hominis inclinetur. Vis audire septem sonos cantus istius? Recole quam humilis, quam despectus Christus nascendo apparuit, et reddit tibi cantus iste sonum humilem. Recole quam mansuetum, quam pium verbo et opere se ex
Abbreviated transcription (Latin):
mundo. Alundi crucifixio ꝯtemptus e
rerum temꝑalium. sic̃ crucitixio sc̃orum:
cołantia tribulationum. Scĩs gͦ uiris
ciunt. omnia tamqͣm stercora reputantes.
ut xp̃m lucrifaciant. S ⁊ ip̃i mundo crucifi¬
xi sunt hoc ẽ amatorib mundi a quib su¬
stinent amaritudinei passionum. Et qm̃
de reliquo reposita ẽ eis corona iusticie gau¬
dent euestigio conformes fieri dominice
passioni. scientes ꝙ ꝑpatientiam tribulati¬
onum ꝑueniunt ad głam dominice resur¬
rectionis. Ip̃o prestante domino nr̃o iħu xͦ.¬

Expanded text:
i crucifixio contemptus est rerum temporalium: sicut crucifixio sanctorum tolerantia tribulationum. Sanctis ergo viris ciunt, omnia tanquam stercora reputantes, ut Christum lucrifaciant . Sed et ipsi mundo crucifixi sunt, hoc est, amatoribus mundi a quibus sustinent amaritudines passionum. Et quoniam de reliquo reposita est eis corona justitiae, gaudent evestigio conformes fieri Dominicae passioni, scientes quod per patientiam tribulationum perveniunt ad gloriam Dominicae resurrectionis, ipso praestante Domino nostro
Abbreviated transcription (Latin):
oilationem ꝑmissionis. desꝑationem ad¬
implende ueritatis: ĩ sũma .uͭii. sigilla
ĩuenies. quib lib̾ iste aute ĩ carnationem
signatus fuit. xp̃o uͦ incarnato: Lib̃ iste
apparuit. s c̃iausus tenebatur. qm̃ po¬
tentia duunitatis eius ꝑ inłrrmitatem
scbendum. Si enim cognouissent nũꝗͣ
cominũ głe crucifixislent. Tandem in
passione. liber iste aꝑtus est. ⁊ semptẽ¬
na uictus ⁊ diuinitas que latebat ĩ
homine toras erumꝑe cepit. quando
creature creatoriͤ sui sensecunt imꝑiũ.
⁊ petre scisse suit. t̾ra contremuit.
uelũ templi scissum est a sũmo usq
deorsum. Reiesto siqͥdem sacco tilici¬
no. quo sol ueri luminis claudebat᷑:
idem sollucere cepit in uͥtute lua tra
ut radios suos circumqͣq estunderet.
⁊ illuminaret ñ solum illos. qui sẽde¬
bant intenebris ⁊ umbra mortis. s
etiam cordib mułtoꝵ ĩfideliũ fidai
lumen infunderet. Uñ centurio ille euã¬
gelicus uidens inirabilia que fiebant.

Expanded text:
erationem adimplendae veritatis, in summa septem sigilla invenies, quibus liber iste ante Incarnationem signatus fuit. Christo vero incarnato liber iste apparuit, sed clausus tenebatur: quoniam potentia divinitatis ejus per infirmitatem scribendum. Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Tandem in passione liber iste apertus est, et sempiterna virtus et divinitas, quae latebat in homine, foras erumpere coepit, quando creaturae Creatoris sui senserunt imperium, et petrae scissae sunt, terra contremuit, velum templi scissum est a summo usque deorsum. Rejecto siquidem sacco cilicino, quo sol veri luminis claudebatur, idem sol lucere coepit in virtute sua, ita ut radios suos circumquaque effunderet, et illuminaret non solum illos, qui sedebant in tenebris et umbra mortis, sed etiam cordibus multorum infidelium fidei lumen infunderet. Unde centurio ille evangelicus videns mirabilia quae fiebant,
Abbreviated transcription (Latin):
cor tuum coram domino. planctu ⁊ gemi¬
tu te ip̃m affligerc. ⁊ maceratione corꝑali:
corpus tuum redrg̾e ĩ seriitutem. ⁊ cec̾a
hutmodi. quib cructin diĩ imitat᷑ ho ĩ
hoc mortali corpore. In ue aũ: reꝑiunt᷑
ĩba q̃clam t̾ribilia. que sunt fletus ⁊ stri¬
dor dentium. acerbitas flãmarum. tene¬
brarum densitas. crudelitas tortoꝵ. ⁊ cet̃a
torm̃torum gn̾a. que parata sunt diabo¬
lo ⁊ angelis ciꝰ. Carmen uͦ loquit᷑ uerba
consolatoria. uerba iocunda. que sunit
plena absolutõ culpe. restitutio gr̃c. eua¬
so exilii. collatio regni. consortiũ diui¬
nitatis. adeptio et̾nitatis. Si gͣ ad huc
percator es ⁊ isepulcꝰ mordacis conscĩẽ¬

Expanded text:
cor tuum coram Domino, planctu et gemicor tuum coram Domino, planctu et gemitu te ipsum affligere, et in maceratione corporali corpus tuum redigere in servitutem, et caetera hujusmodi, quibus crucem Domini imitatur homo in hoc mortali corpore. In vae autem reperiuntur verba quaedam terribilia, quae sunt fletus et stridor dentium, acerbitas flammarum, tenebrarum densitas, crudelitas tortorum, et caetera tormentorum genera, quae parata sunt diabolo et angelis ejus. Carmen vero loquitur verba consolatoria, verba jocunda, quae sunt plena absolutio culpae, restitutio gratiae, evasio exilii, collatio regni, consortium Divinitatis, adeptio aeternitatis. Si ergo adhuc peccator es, et in sepulchro mordacis conscie
Abbreviated transcription (Latin):
quie releuatur. amor erroneus. qui nu¬
llo igne spũali accendit᷑. stulta uigilia:
qͣm nulla sequit᷑ utilitas. cura suꝑfluã
quam ułła ꝯmitat᷑ securitai. Dic aĩa
misera ꝙ inhis om̃ib solatiũ sp̃c. ꝙ
bone uite ãminicłm. que causa salutis:
nulla prorsus. Et ꝓpt̾ca ꝯsciam tuam
tuam reꝑa. librum uite intuere. ut
quod in tuo minus ĩuenis: ꝑillũ doce¬
aris. Ibi siquidem ũba q̃dã cõsolatoria.
uerba uite eterne ĩuenies. que te aduã
salutis reducant. a qua ambulando
ꝑlatal huus sctuli mas demasti. Et cum in
ħt singulum istorum uerba sua. quib tibi
loquitur. uł adtttrorem. ł ad correctionem.
uel ad consolationem. Lamentationes gͥ
ꝑtinent ad imitationẽ dnĩce passionis.
carmen: ad għiam resurrectionis Ue: ad
uiditium extreme ultionis. In lam̃tatio¬
nib inuenies ũba aspera ꝑtinentia ad
labores penitentie. ut pote insudore uialtus
tui uesci pane tuo. estundere sicut aquã

Expanded text:
quie relevatur: amor erroneus, qui nuquie relevatur: amor erroneus, qui nullo igne spiritali accenditur: stulta vigilia, quam nulla sequitur utilitas: cura superflua, quam nulla comitatur securitas. Dic anima misera, quod in his omnibus solatium spiritus, quod boni adminiculum, quae causa salutis? Nulla prorsus. Et propterea conscientiam tuam repara, librum vitae intuere, ut quod in tuo minus invenis per illum docearis. Ibi siquidem verba quaedam consolatoria, verba vitae aeternae invenies, quae te ad viam salutis reducant, a qua ambulando latas hujus seculi vias deviasti. Et cum in vae, habet singulum istorum verba sua, quibus tibi loquitur, vel ad terrorem, vel ad correctionem, vel ad consolationem. Lamentationes igitur pertinent ad imitationem Dominicae passionis: carmen, ad gloriam resurrectionis: vae, ad judicium extremae ultionis. In lamentationibus invenies verba aspera, pertinentia ad labores poenitentiae, utpote: In sudore vultus tui vesci pane tuo . Effunde sicut aquam
Abbreviated transcription (Latin):
aqua uita ꝓcedit. relinq̃re incorrectum:
Uidemus multos in psalmis dauid. precio¬
sis colorib citaredum depingẽ. inꝑphis senẽ
quosdam canicie uen̾andos: ⁊ sparsim co¬
dices litt̾is aureis facere preciosos: ⁊ librũ
conscĩe a deo neglectum. adeo fedum relinq̃re.
quod lumine gr̃e sue ñ dignet᷑ illam inha
li scĩa xp̃i. toto studio scł̃ari philosophie se
tradiderunt. ⁊ ne quid desit officii:. imposu¬
erunt eam portandam ĩ humeros hõium.
festiuo qͦdam comitatu eam ꝓseq̃ntes.
Recole uehiculum ilaid philosophie qͦd
duob pueris que sunt labor ⁊ amor. to¬
tidemq puellulis que sunt uigilia ⁊ cura.
portandũ cõmiserunt. hoc sig̃cantes quod
aphilosophie cognitionem. ñ nisi ꝑlaborẽ
i amorem. ꝑuigiliam ⁊ curã potest ꝑue¬
niti. Olabor infructuosus. o amor etro¬
neus. oingilia stulta. ocura suꝑflua.
Uere labor intructuosus est. qui nulla re¬

Expanded text:
a qua vita procedit, relinquere incorrectum? a qua vita procedit, relinquere incorrectum? Videmus multos in psalmis David preciosis coloribus citharoedum depingere, in prophetis senes quosdam canicie venerandos, et sparsim codices literis aureis facere preciosos, et librum conscientiae adeo neglectum, adeo foedum relinquere, quod lumine gratiae suae non dignetur illam inhabli scientia Christi, toto studio seculari philosophiae se tradiderunt, et ne quid desit officii, imposuerunt eam portandam in humeros hominum festino quodam comitatu eam prosequentes. Recole vehiculum illud philosophiae, quod duobus pueris, qui sunt labor et amor, totidemque puellulis, quae sunt vigilia, et cura, portandum commiserunt, hoc significantes, quod ad philosophiae cognitionem non nisi per laborem et amorem, per vigiliam et curam potest perveniri. O labor infructuosus, o amor erroneus, o vigilia stulta, o cura superflua. Vere labor infructuosus est, qui nulla re
Abbreviated transcription (Latin):
ni. quicqͥd grẽ in nob aspicimꝰ totum ab¬
ab ip̃o tamꝗ riuulus a fonte ĩ nos usq d̾i¬
uatum ẽ. Uideat gͦ unulqͥsq si liber ꝯscĩe
eiꝰ recte scriptus. bene uͥtutib distinetus sit. ne
falsarius ille qui mendax fuit abinitio: ali¬
quam macłam tͥminis suꝑdux̾it scͥpture
ueritatis. Si enim odio ł liuore torqueris
liber tuus mendosus est. Si estuas ambiti¬
one uel auaritia: liber tuus mendosus est.
si quatumq ĩmundicia corꝑis pollutus es:
liber tuus mendosus ẽ. ĩmo qͥcqͥd inte ĩuen̾is
xp̃o hiuinte hoc in libto tuo tepita uitiosũ.
Tu gͦ xp̃iane diligent᷑ inspice librum ꝯscĩe
tue. u illum uͥtutib saluatoris tui in scribt.
ut illum p̃sentem semꝑ incorde ceneas. cuiꝰ
innocentie similitudinem ꝑ conscĩam mũ¬
dam studes retinere. Nam quid ꝑdest libͦs
quos in archa reponimus. tam studiose or¬
nare. tanto labore corrig̾e.: i librum ꝯscĩe

Expanded text:
ni, quidquid gratiae in nobis aspicimus, totum ni, quidquid gratiae in nobis aspicimus, totum ab ipso, tanquam rivulus a fonte, in nos usque derivatum est. Videat ergo unusquisque si liber conscientiae ejus recte scriptus, bene virtutibus distinctus sit: ne falsarius ille qui mendax fuit ab initio, aliquam maculam criminis superduxerit scripturae veritatis. Si enim odio vel livore torqueris, liber tuus mendosus est: si aestuas ambitione vel avaritia, liber tuus mendosus est: si quacunque immunditia corporis pollutus es, liber tuus mendosus est: imo quidquid in te invenerisium, hoc in libro tuo reputa vitiosum. Tu ergo Christiane, diligenter inspice librum conscientiae tuae, et illum virtutibus Salvatoris tui inscribe: ut illum praesentem semper in corde teneas, cujus innocentiae similitudinem per conscientiam mundam studes retinere. Nam quid prodest libros, quos in arca reponimus, tam studiose ornare, tanto labore corrigere et librum conscientiae,
Abbreviated transcription (Latin):
miseros reputent. qui dnĩce palsionis mise¬
niam fidelit̾ iniitant᷑. Qui putas existis scrip¬
turam de qua locuti sumus melius in tel¬
ligunt. Estimo quod illi qui melius afficiunt᷑.
ut pote que melius affectu qͣm intellectu
comp̃henditur. S iam utilius erit considerare.
utrum aliquis librorũ quos legimus ad ex¬
emplar libri uite scͥptus sit. qm̃ quod scͥpto
cõmendatur ⁊ frequentiꝰ qñ inspicit᷑. ⁊ me¬
morie melius cõmendat᷑. Nec incongrue om¬
nes iustoꝵ conscientias que uͥtutib xp̃i bene
institute sũt libros dixerim. eoꝙ in illis ymago
quedam uͥtutum dĩi iħu rep̃sentet᷑. de qͥb
libris dauiele dr̃. Sedit iudirium: iaꝑti st̃
libri. Et alibi. Qudi isrł mandata dei cui.
⁊ea in corde tuo quasi in libro scribe. ⁊ ꝓph̾a
dicit. Lex deieis incorde ipsiꝰ. Isti libri ad
exemplar libriuite scͥpti sunt. qr depleni¬
tudinc eiꝰ omnes accepimus. ⁊ quicquid bo¬

Expanded text:
miseros reputent, qui Dominicae passionis misemiseros reputent, qui Dominicae passionis miseriam fideliter imitantur. Qui putas ex istis Scripturam, de qua locuti sumus, melius intelligunt? Aestimo quod illi qui melius afficiuntur, utpote qui melius affectu, quam intellectu comprehendunt. Sed jam utilius erit considerare, utrum aliquis librorum, quos legimus, ad exemplar libri vitae scriptus sit: quoniam quod scripto commendatur, et frequentius quandoque inspicitur, et memoriae melius commendatur. Nec incongrue omnes justorum conscientias, quae virtutibus Christi bene institutae sunt, libros dixerim, eo quod in illis imago quaedam virtutum Domini Jesu repraesentetur, de quibus libris in Daniele dicitur: Sedit judicium et aperti sunt libri . Et alibi: Audi Israel mandata Dei tui, et ea in corde tuo, quasi in libro scribe. Et Propheta dicit: Lex Dei ejus in corde ipsius . Isti libri ad exemplar libri vitae scripti sunt: quia de plenitudine ejus omnes accepimus, et quidquid bo
Abbreviated transcription (Latin):
script᷑a int̾iorta ħ haber. cuius littera ẽ
purttas fidei de u̾bo dei. sensus ẽ asfec¬
tus pie deuotionis. sentñtia: gaudiũ
diuine contemplationis. Huius scͥptẽ
lectio maxime ꝑfectis ꝯuenit. quorũ
conũsatio inceł est. qui contempta
terrena ꝯsolatione: amore celestium
bonorum accendunt᷑. Et uidemꝰ qui¬
dem mirabile circa hanc scͥpt̾am con¬
tingere. qm̃i ħ docet ꝑuer senem. ĩ sipi¬
ens ptudentem. balbutiens disertum.
magister discipłm. idiota littatum.
Ecce aliquis uilis homuntio. pauꝑ mulier¬
cula. carnem suam cilicio domant. uigiliis.
ueuiniis mortificantur tota die. panem q̃
manu ⁊ arte queritant pauꝑib distͥbuũt.
⁊ ominino ñ recedunt a uestigio dominice passi¬
onis. cum eꝯtͣrio nobiles ⁊ prudentes huius
seculi. in luxu diuitiarum . ĩ uoluptatum af¬
fluentia. uindesideriis horainũ ꝯsumant dies
suos. nit ĩn elongati a cruce dni. ut illos solos

Expanded text:
scriptura interior tria haec habet, cujus litera est, scriptura interior tria haec habet, cujus litera est, puritas fidei de verbo Dei: sensus est, affectus piae devotionis: sententia, gaudium divinae contemplationis. Hujus scripturae lectio maxime perfectis convenit, quorum conversatio in coelis est, qui contempta terrena consolatione amore coelestium bonorum accenduntur. Et videmus quiddam mirabile circa hanc scripturam contingere, quoniam hic docet puer senem, insipiens prudentem, balbutiens disertum, magistrum discipulus, idiota literatum. Ecce aliquis vilis homuntio, pauper muliercula, carnem suam cilicio domant, vigiliis et jejuniis mortificantur tota die, panem, quem manu et arte quaeritant, pauperibus distribuunt, et omnino non recedunt a vestigio Dominicae passionis, cum econtrario nobiles et prudentes hujus seculi in luxu divitiarum, in voluptatum affluentia, et in desideriis hominum consumant dies suos, in tantum elongati a cruce Domini, ut illos solos
Abbreviated transcription (Latin):
spc̃ sc̃i. ext̾ior uͦ sccipt᷑a fuit. qͣm impii
ꝑsecutores in iuriis ⁊ plagi.s. sangiuluis
effusione ⁊ crucis ignomina. ñ aureis. s
tetris litteris corpori eius indiderunt. Ista
gͦ scͥptura ex cẽ lecta. s ñ ab omiib ĩtel¬
lecta est. Habet si quidem script᷑a hec
sicut ⁊ alie script᷑e cria ħ. litt̾am. sensũ.
⁊ sententiam. Et ut pͥmo loqͣr de exc̾iori
scͥptura: litt̾a ipsius ẽ hystoriał passio
domini. Sensus uero. qui exilla littera cõ¬
cipit᷑. imitatio ẽ dominice passionis. snĩa
que iuxta sensum ꝑpendit᷑: fructus est
nr̃e redemptionis. Qui passionem dñi
sola fide :⁊ non oꝑando tenet. puet ẽ. ⁊ ꝙ
legit non intelligit. qui autem passio¬
nem domini patientia ⁊ laborib ꝓpe
nom̃ iħu custodiendo uias duras unita¬
tur: legit scͥpturam hanc ⁊ intelligen¬
to ꝑficit. Qni uͦ usq intinem ꝑseuerat
bauilando crucem domini. hic ẽ qui scͥ¬
turam istam ꝑfecte cognoscit. Si milit

Expanded text:
sancti: exterior vero scriptura fuit, quam impii persecutores injuriis et plagis, sanguinis effusione et crucis ignominia, non aureis sed tetris literis corpori ejus indiderunt. Ista ergo scriptura extunc lecta, sed non ab omnibus intellecta est. Habet siquidem scriptura haec, sicut aliae scripturae tria, literam, sensum et sententiam. Et ut primo loquar de exteriori scriptura, litera ipsius est historialis passio Domini: sensus vero, qui ex illa litera concipitur, imitatio est Dominicae passionis: sententia, quae juxta sensum perpenditur, fructus est nostrae redemptionis. Qui passionem Domini sola fide, et non operando tenet, puer est, et quod legit non intelligit: qui autem passionem Domini patientia et laboribus propter nomen Jesu custodiendo vias duras imitatur, legit scripturam hanc, et intelligendo proficit: qui vero usque in finem perseverat bajulando crucem Domini, hic est qui scripturam istam perfecte cognoscit. Similiter