comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erit si amamꝰ credendo ⁊ nõ uidendo quõ
amabimꝰ uideudo ⁊ nõ credendo gͦ caritas
bentes ⁊ in nob̾ nut̾entes securi ulo ad iuuã¬
te ꝑseuerantes in eo dicamꝰ. Quid uos seꝑa¬
bit a caritate xp̃i tͥbulatõ. an augustia.¬

Expanded text:
erit? Si amamus credendo et non videndo; quomodo amabimus videndo et tenendo? Ergo charitas bentes, et in nobis nutrientes, securi illo adjuvante perseverantes in eo, dicamus: Quis nos separabit a c
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ caꝑe potestis exibustis m̃bra ur̃a deli¬
ciis ulicitis pcc̃oꝵ suauitate deducti estis
ut illa fac̾ecis. ducat uos ad recta fcã su¬
auitas ⁊ dulcedo iusticie. amate iusticiã
stis mñiquitati hoc ÷̃. humanũ dico. hoc est
ꝙ in firmitas urã toletare adł põt Quid
gͦ suspendit apłs. Quid distulit dic̾e̾ : ad
distulit ditam si pot̾o. appende iusticiam
⁊ iniquitatem. tantũ ne est digna iustĩa
qnͣtũ digna fuit inquitas ᷑ sic amanda ÷
colera colorem. hoc ÷ plus. ecce nestio qͥs
etatis lubrice. ĩpudicus adolestens. suaui d¬
tate illiciente miecit ocłos in cõiũgẽ alie¬
nam amauit. cupit ꝑuenire. q̃rit tanien
iat̾e Si enĩ amat uoluptatẽ ut plus time¬
at do lorem qrͣ q̃cit lac̾e tiinz app̃hendi.
ligari. adduci. includi. ꝓduci. torq̃ri occi¬
di. ħ oiã timento. illa appeticõne suauitatis¬
te sue latebras q̃rit. ancupat᷑ abstentiã
mariti. ip̃m adiutorem flagicis sui tun

Expanded text:
quod capere potestis: exhibuistis membra vestra deliciis illicitis, peccatorum suavitate ducti estis, ut illa faceretis; ducat vos ad recta facta suavitas et dulcedo justitiae: amate justitiam, istis iniquitati: hoc est Humanum dico, hoc est, quod infirmitas vestra tolerare adhuc potest. Quid ergo suspendit Apostolus? quid distulit dicere? Quid distulit, dicam, si potero. Appende justitiam et iniquitatem: tantumne digna est justitia, quantum digna fuit iniquitas? Sic amanda est tolera dolorem: hoc est plus. Ecce nescio quis aetatis lubricae impudicus adolescens, suavitate illiciente injecit oculos in conjugem alienam, amavit, cupit pervenire; quaerit tamen latere: sic enim amat voluptatem, ut plus timeat dolorem. Quare quaerit latere? Timet apprehendi, ligari, adduci, includi, produci, torqueri, occidi. Haec omnia timendo, in illa appetitione suavitas suae latebra quaerit: aucupatur absentiam mariti, ipsum adjutorem flagitii sui timet
Abbreviated transcription (Latin):
tempnis: xpm̃ cuiꝰ templũ es. ip̃m mere¬
t̾cem que t̾ consentit ad malũ nõ audes
fortasse uittodut̾e iñ cubiculũ tuã ubr
hes letum tiĩ coniugasem s q̃tis au¬
queni abiectum in domotua ⁊ curpe loc̃
m̃ auo turꝑit noluteris deferte hono¬
ran cubido uxoris tue t nõ deres tano
plo di nõ introducis empudica u doriis
cum coniuge tua ⁊ tu ip̾e is ad impuditam cũ

Expanded text:
tum sanctum, cujus templum es? Ipsam meretricem, quae tibi consentit ad malum, non audes fortasse introducere in cubiculum tuum, ubi habes lectum tuum conjugalem: sed quaeris aliquem abjectum in domo tua et turpem locum, in quo turpiter voluteris. Defers ergo honorem cubiculo uxoris tuae, et non defers templo Dei tui? Non introducis impudicam, ubi dormis cum conjuge
Abbreviated transcription (Latin):
nes in tanta fortitudine corpoꝵ ut quidam
coꝵ nõ solũ conscios ꝓd̾e uoluerĩt s nec oĩa
sua confit̾i dignan sint me̾ cruniatus mt̾ tor¬
menta effossis lati̾b ⁊ pene ꝑditis mẽbu
mansĩt aĩnus in obstincitõne nequissima:
uidegͦ quid amabãt fac̾e tũ ista sius mag¬
no amore nõ poterant si nõ sic amat os d̾
nõ amatur nisi dedõ. amauit uie nestio ꝙ
aliud ce tr̃ne sicutħo ed̾lib amauit socios¬

Expanded text:
quidam eorum non solum conscios prodere noluerint, sed nec nomina sua confiteri dignati sint; inter cruciatus, inter tormenta, effossis lateribus, et pene perditis membris, manserit animus in obstinatione nequissima? Vide ergo quid amabant. Facere tamen ista sine magno amore non poterant. Sed non sic amator Dei. Deus non amatur, nisi de Deo. Amavit ille nescio quid aliud de carne, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
głoꝵ caritatẽ aũt nõ ħ̾eam fcũs sũ uelud
aramentũ sonans aut cymbalũ timiens
⁊ cet̾a enarrat boͣ ⁊ siñe ca̾ritate nicħ ꝓdesse
ꝯ firmat Maneant gͦ hee fides. spes. cari¬
tas maior aũt hoꝵ caritas. Sectami cari¬
tatem. Disc̾nite gͦ fidem urãm Iam estis de
p̃destinatis. uocatis iustificatis. paulus apo
cõtremiscũt ꝙ oderunt. distiñgne apłe ⁊ tirẽ

Expanded text:
charitatem autem non habeam, factus sum velut aeramentum sonans, aut cymbalum tinniens: et caetera enarrat bona, et sine charitate nihil prodesse confirmat. Maneant ergo haec, fides, spes, charitas: major autem horum charitas . Sectamini charitatem. Discernite ergo fidem vestram. Jam estis de praedestinatis, vocatis, justificatis. Paulus Aposcontremiscunt:
Abbreviated transcription (Latin):
oitit̾e aĩa tuã usq ad corpus seuit tu noli seui¬
re ĩ aĩa tuã ab illo occidi nõ pͦ a te põt nõ iã¬
cia s lingua Inimit̾ qui te ꝑatit sinit hãc
uitam hos aũt quõs mentitur occidit aĩa
ex hiis gͦ q̃ in hoc tempore hõies timẽt comi

Expanded text:
idere animam tuam: usque ad corpus saevit, tu noli saevire in animam tuam. Ab illo occidi non potest, a te potest; non lancea, sed lingua. Inimicus qui te percutit, finit hanc vitam: Os autem quod mentitur, occidit animam . Ex his ergo quae in hoc tempore
Abbreviated transcription (Latin):
me arbitror app̃hendisse. solite inquit
in meftlli. pus meipẽ noui ꝙ uos. qi
nescio ꝙͥ mͥ desit nestio quid m̃ ad sis ego
meipm nõ arbitroi app̃hendisse. uñ
aũt me hoc nõ arbitror app̃henduse
multa hẽo ⁊ unũ nũd̾ apphendi unam
pecũ a dnõ hanc reqͥrã. &uid petisti aͥd
requiri s ut iħ̾item iñ dño om̃ ꝑ õt¬

Expanded text:
me non arbitror apprehendisse. Nolite, inquit, in me falli: plus me ipse novi quam vos. Si nescio quid mihi desit; nescio quid adsit. Ego me ipsum non arbitror apprehendisse. Unum autem: hoc non me arbitror apprehendisse. Multa habeo, et unum nondum apprehendi. Unam petii a Domino, hanc requiram. Quid petisti, aut quid requiris? Ut inhabitem in domo Do
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ dixi ut int̾ oĩa q̃ ce deloctant plus ce
delectet ipã iusticia: Nõ ut alia nõ delectẽt¬
s plus ipã celectet. celectant em̃ q̃dã na¬
turalit̾ ĩfirmitatẽ nt̃am ut cibꝰ. ut potus
delcañt esurientes atq sicientes ut nos de¬
lectat ħ lux q̃ decelo funditur sole exorto

Expanded text:
quod dixi? Ut inter omnia quae delectant, plus te delectet ipsa justitialus ipsa delectet. Delectant enim quaedam naturaliter infirmitatem nostram, ut cibus et potus delectant esurientes atque sitientes; ut nos delectat haec lux, quae de coelo funditur sole exorto
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is ne nos in suꝑ appellẽt h̾etitos ꝙ eos
talia disputantes nos applłare ꝓossimiꝰ
forsitan si uelimꝰ nec tñ applłamꝰ sustineat
eod̾ m̃r piis iust̾ib sanandos. porcet do¬
cendos. ne plangat mortuos. Nimiũ est
magne pacĩe adħ f̾ri nõ abutant᷑ hac

Expanded text:
nostris, ne nos insuper appellent haereticos, quod eos talia disputantes nos appellare possimus forsitan, si velimus, nec tamen appellamus. Sustineat eos mater piis visceribus sanandos, portet docendos, ne plangat mortuos. Nimium est magnae patientiae adhuc ferri. Non abutantur hac
Abbreviated transcription (Latin):
Quid oĩa: auidꝙͣ hic q̃rebas
uolebas ꝙͣꝙͥ amabas manoucare ⁊bibere
ipẽ erit tbi cib ipẽ tibi erit potus ꝙ̃ꝙͥ cibi
uolebas sanitatem corporis fragilẽ tñse¬
untem ip̃e tibi ĩmortalitas erit ꝗ ꝙͣ hic q̃¬
rebas. diuicias auare. Quid enĩ tͥ sufficit
s d̾s ip̃e nõ sussicit : q quid amabas: glĩa

Expanded text:
ebas, volebas, quid amabas? Manducare et bibere? Ipse tibi erit cibus, ipse tibi erit potus. Quid hic volebas? Sanitatem corporis fragilem, transeuntem? Ipse tibi immortalitas erit. Quid hic quaerebas? Divitias? Avare, quid enim tibi sufficit, si Deus ipse no
Abbreviated transcription (Latin):
nct᷑ ip̃a ÷ q̃ ꝯsolatur in uia. uiator em̃ qñ
laborat ambulando io laborẽ tolerat qr
ꝑuenire spat. tolle illi spẽ ꝑueniendi cõ¬
tinuo stangũtur uires ambulandi gͦ ⁊ sped
que hic  ad iusticiã ꝑtiñ ꝑeg̾natõnis nr̃e

Expanded text:
est, ipsa est quae consolatur in via. Viator enim quando laborat ambulando, ideo laborem tolerat, quia pervenire sperat. Tolle illi spem perveniendi, cotinuo franguntur vires ambulandi. Ergo et spes quae hic est, ad justitiam pertin
Abbreviated transcription (Latin):
^ue comi te octisurꝰ ÷ ꝙ̃ times quẽ exhorrei
quẽ fugis a cuiꝰ tiore nõ sinens dormire et
ip̃m in sompnꝰ si uides cũ doomieris exꝑaue¬
sus. a uid ÷ fcur̾ tibi: exclusurꝰ de cr̃ne tua a¬
ninã tuã aĩa tua exclusa quo eat iee neq

Expanded text:
e qui te occisurus est, quem times, quem exhorrescis, quem fugis, a cujus timore non sineris dormire, et ipsum in somnis si vides, cum dormieris, expavescis, quid est facturus tibi? Exclusurus est de carne tua animam tuam: anima tua exclusa quo eat, vide. Neque
Abbreviated transcription (Latin):
tħ oĩa q̃ nos delectant in sensib corpons
aliqͣ lucida st. celcañt .n. ut dixi ocłos spec¬
tatiua ista magna nate S celcãnt oculos
etiã spectatła theatroꝵ ħ lucida licita ula
ulicita psalmus suauit̾ cautatus. delc̾at᷑
auditum s delcañt auditũ ⁊̃ cantita hystri¬
onuĩ hoc licite illud illicite. delcant olfc̃m
flores ⁊ aromata ⁊ ħ ole̾atura delcañt olfc

Expanded text:
 quae nos delectant in sensibus corporis, aliqua licita sunt. Delectant enim, ut dixi, oculos spectacula ista magna naturae: sed delectant oculos etiam spectacula theatrorum. Haec licita, illa illicita. Psalmus sacer suaviter cantatus delectat auditum: sed delectant auditum etiam cantica histrionum. Hoc licite, illud illicite. Delectant olfactum flores et aro
Abbreviated transcription (Latin):
Iusticia nõ ÷ nͥ d̾i ẽẽ põt iustitia d̾i sine
uolũtate tua s iñ te eẽ nõ põt p̃t̾ uo lñ¬
tatem tuam demoniratũ÷ quid ag̾e debe¬
as Iusitlex nõ fatias illud nõ alud. fat
hoc atq illud demonstratũ ÷ eͥ. iuissĩ ÷ t̾¬
aꝑtũ ÷ t̾ cor . Intellexisti quid fanas. rega
ut facias si cognoscis uirtutẽ resut¬
rectõnis ⁊̾ traditus ẽ enĩ pp̃ delieta nrã
⁊ resurretis pp̃ iustificatõnem nr̃a ut¬
iustificet nos ut uistos faciat nos. exis
opus dĩ nõ solũ qr h̾o es s eciã qr ui
stus es. melior ẽ enĩ iuctũ ẽẽ ꝙ̃ hoĩem
eẽ si hor̃e te fecit d̾s ⁊iustum tu te fa¬
cis melius aliquid facis qmͣ fecit d̾s¬
s te sine te fecit d̾s nõ enĩ adhibiusti
aliquẽ consensim ut tefac̾et te deus
te siue te. nõ teuutificat siñe. gͦ fecit
nescientem. Iustificat uolentẽ tamẽ
ip̃e iustificat ne sit iusticia tua nete¬
deas ad dampna. ad cetͥmenta ad st̃¬

Expanded text:
ustitia non est nisi Dei. Esse potest justitia Dei sine voluntate tua, sed in te esse non potest praeter voluntatem tuam. Demonstratum est quid agere debeas: jussit lex, Non facias illud, non illud; fac hoc atque illud. Demonstratum est tibi,  est cor, intellexisti quid facias: roga ut facias, si cognoscis virtutem resurrectionis Christi. Traditus est enim propter delicta nostra, et resurrexit propter justificatjustificet nos, ut justos faciat nos. Eris opus Dei, non solum quia homo es, sed etiam quia justus es. Melius est enim justum esse, quam te hominem esse. Si hominem te fecit Deus, et justum tu te facis; melius aliquid facis quam fecit Deus. Sed sine te fecit te Deus. Non enim adhibuisti aliquem consensum, ut te faceret Deus. te sine te, non te justificat sine te. Ergo fecit nescientem, justificat volentem. Tamen ipse justificat, ne sit justitia tua, ne redeas ad damna, ad detrimenta et ste
Abbreviated transcription (Latin):
ge cũ qr sua. Ignorances em̃ d̾i iustici¬
am ⁊ suã uolentes constituere iusticis
hãt p̃dicat apłs paulus a d̾o t̾ sic. geme
ut ĩperres. ploraut ĩpetres. crede ut ĩ
dñi saluus erit qĩ a febre aut apeste
aut a podagͣ aut aliquo corpons dolore:
sõ sic. s caliuis erit. iustus erit qr non
ẽ opus sanis medicus s male hñtib ex¬
posuit cũ dixit nõ ueni uocare iustos s
peccatores. uidete gͦ quid sequitur ⁊ in

Expanded text:
n quia suam. Ignorantes enim Dei justitiam, et suam volentes constituere justitiae, Hanc praedicat apostolus Paulus: a Deo tibi sit. Geme ut impetres, Plora ut impetres, crede ut impDomini, salvus erit; quia a febre, aut a peste, aut a podagra, aut aliquo dolore corporis? Non sic, sed salvus erit, justus erit. Quia non est opus sanis medicus, sed male habentibus. Exposuit cum dixit, Non veui vocare justos, sed peccatore
Abbreviated transcription (Latin):
stẽs mei angłice illiꝰ icõnis ũ ouesororeꝰ
hospicio recopat ⁊ disciplos eiũs. satagebat
oĩ cuta religio sissima no sã apud eã ullã
paterentur iñiuriã cũ gͦ eẽt occupata circa
multũ mistlũ maria soror eius socebat ad
pedes om̃ ⁊ ubũ eius audiebat illa ĩ labore
stomachabunda ꝙ illã uideret sedentẽ ⁊ ce
sius labonb nicħ curantẽ inc̾pellauĩt dmm̃n

Expanded text:
es mei, evangelicae illius lectionis, ubi duae sorores hospitio receperat et discipulos ejus. Satagebat omni cura religiosissima, ne sancti apud eam ullam paterentur injuriam. Cum ergo esset occupata circa multum ministerium, Maria soror ejus sedebat ad pedes Domini, et verbum ejus audiebat. Illa in labore stomachabunda, quod illam videret sedentem, et de suis laboribus nihil curantem, interpellavit Dominum:
Abbreviated transcription (Latin):
Maria meliorẽ ꝑtem elegit q̃ nõ aufe̾t᷑ ab
ea tu bonã s uta meliorem. tubonã boñ
ẽ om̃ cõu̾sari iñ obsequio scõꝵ s ista meli¬
orem deniq ꝙ tu elegisti tũsit mi̾stras esu¬
tientib. nimstras sicientib ꝙi̾stras lectuloᷤ
dormituris. p̃bes conĩ hicare uolentib oĩa
ista cñseut̃. erit cp̃c uͥ nemo o suriat. nemo
siciat. nemo dormiat gͦ cura cua auferet᷑ a
elegit qͣł erit uita de ubo siñe u̾bo: Modo
ista uiuebat de u̾bo s sonante ilbo erit uita
erat una ut ꝯtẽpla ret᷑ dolc̃atom dñi hoc in
scaĩ huiꝰ note nõ possumꝰ. ꝙ ane astabo tibi

Expanded text:
Maria meliorem partem elegit, quae non auferetur ab ea . Tu bonam, sed ista meliorem. Tu bonam bonum est enim conversari in obsequio sanctorum, sed ista meliorem. Denique quod tu elegisti, transit. Ministras esurientibus, ministras sitientibus, ministras lectulos dormituris, praebes domum habitare volentibus: omnia ista transeunt. Erit tempus ubi nemo esuriat, nemo sitiat, nemo dormiat. Ergo cura tua auferetur a elegit. Qualis erit vita de Verbo sine verbo? Modo ista vivebat de Verbo, sed sonante verbo. Erit vita erat una, ut contemplaretur delectationem Domini. Hoc in saeculi hujus nocte non possumus. Mane astabo tibi,
Abbreviated transcription (Latin):
angustias d ianeas cu nõ muenis ñ¬
il illi lẽdus paretur u̾ ꝯutux. ñ filii ubi
familia. Quid ago inquis.  quo eo: qͦ mi
sb̾tus me dicis hospiti tuo dicturꝰ es di¬
latasti g̾ccus meos sb̾tꝰ me qñ hic nõ e¬
ras anguitias paciebar ĩplesti celiã me¬
am ⁊ nõ me exclusisti. s angustiã meã
cũ . ir. dĩcit caricas dł diffusa ipã ditusi
recipe hostẽ istũ ⁊ nõ sit hospes qiͣ ce cũ
ħ̾itet inte iceb ip̃ius esto nõ te desent ñ

Expanded text:
angustias; ubi maneas tu non invenis, ubi illi lectus paretur, ubi conjux, ubi filii, ubi familia. Quid ago, inquis? Quo eo? quo migsubter me : dicis. Hospiti tuo dicturus es, Dilatasti gressus meos subter me. Quando non hic eras, angustias patiebar: implesti cellam meam, et non me exclusisti, sed angustiam meam. Cum enim dicit, Charitas Dei diffusa est, ipsa diffusiorecipe hospitem istum: et non sit hospes quasi de trhabitet in te, et dedit. Ipsius esto, non te deserat, non
Abbreviated transcription (Latin):
Miratis qrͣ pccõi nascatur de seĩe iusti nõ te
deicãt mirari. arͣ oleast̾ nascatur de semĩne
oliue. accipe aliã siłitudinẽ. istũ baptiatũ
pone gͣnũ purgatũ nõ attendis qr de gͣ¬
no purgato frum̃tũ cũ palea nascit᷑ sine
qͣ seĩatur: Dem̃ cũ sit mñ ꝓpagine natorũ
nascatur cũ uideas de cirrũciso nõnastiar¬

Expanded text:
Miraris quare peccator nascatur de semine justi: non te delectat mirari quare oleaster nascatur de semine olivae? Accipe aliam similitudinem. Justum baptizatum, pone granum purgatum: non attendis, quia de grano purgato frumentum cum palea nascitur, sine qua seminatur. Deinde cum sit in propagine natorum nascatur, cum videas de circumciso non nasci cir
Abbreviated transcription (Latin):
aũt unus ẽ: Inuenimꝰ int̾ quid ⁊ quid sit
u̾o iaces ⁊ surg̾e nõ potes mediatorẽ quo¬
d̾m̃o d̾s t̾ porrexit brachiũ suũ ⁊ brachiũ
diũ cui reuelatũ ÷: Nemo gͦ dicat qm̃ nõ
sumꝰ sb̾ lege s sb̾ gr̾a ergo peccemꝰ gͦ ꝙ uo
lumꝰ faciamꝰ Qui hoc dicit egͥtudinẽ amat
nõ sanĩtatẽ gr̃a medicĩa z. aui uult semper
egrotare ingratus ÷ medicoine gͦ fr̃ẽs accep¬
to adiuitorio porrecto nob̾ desuꝑ d̾mo auxi¬
lio brachio oñi ⁊ ip̃o brachio dñi porrecto
nob̾ auxilio sp̃u sc̃o debitores simiꝰ nõ carni
ut ẜ crͣnem ambulemꝰ qr fides bñ oꝑari nõ

Expanded text:
autem unus est. Inter quid et quid sit vero jaces, et surgere non potes, mediatorem quodam modo Deus tibi porrexit brachium suum. Et brachium Domini cui revelatum est ? Nemo ergo dicat: Quoniam non sumus sub lege, sed sub gratia; ergo peccemlumus faciamus. Qui hoc dicit, aegritudinem amat, non sanitatem. Gratia medicina est. Qui vult semper aegrotare, ingratus est medicinae. Ergo, fratres, accepto adjutorio, porrecto nobis desuper divino auxilio, brachio Domini, et ipso brachio Domini porrecto nobis auxilio Spiritu sancto, debitores sumus non carni, ut secundum carnem ambulemus. Quia fides bene operari non
Abbreviated transcription (Latin):
maliciã posuit Si tares: adħ iustitia ÷ qua
iuisticia tͥ cousulis ne torq̃atis. euid magnũ
⁊ penã tim̾e  auis eã nõ tnñ: quis latro
quis sceleratus crus nephandus ⁊ hoc
int̾est int̾ niorem tuũ norẽq latronis qid̾
latro tim leges hõimĩ nõ facit lat᷑cimũ

Expanded text:
malitiam posuit. Si talis es, adhuc justitia est, qua justitia tibi consulis ne torquearis. Quid magnum est, poenam timere? Quis eam non timet? quis latro, quis sceleratus, quis nefarius? Sed hoc interest inter timorem tuum; timoremque latronis, quod latro timet leges homi
Abbreviated transcription (Latin):
tero. reuelet meluis qui uos possid donz
⁊ intellcm ⁊ effcm. donabit enĩ afc̃m si
lege d̾i ꝓpoĩta ip̃a eñ dixit. Nõ cõcupiscet
lege gͦ d̾i ꝓpoĩta exceptis ulis crͣlib fac᷑¬
m̃tis q̃ fuerut umbre futuroꝵ leged̾i
ꝓpõita quisqͥs timuerit ⁊ siuis uirib ea

Expanded text:
tero: revelet melius qui vos possidet, donet et intellectum et affectum. Donabit enim effectum, si lege Dei proposita, ipsa enim dixit, Non concupiscis carnalibus sacramentis, quae fuerunt umbrae futurorum: lege Dei proposita quisquis timuerit, et suis viribus eam
Abbreviated transcription (Latin):
ambulare : u̾uit̾ dico ꝓfic̾e. ne forte nõ iñ¬
telligatis ⁊ pig̾us ambuletis. ꝓ ficite fres
mei discutite uos semꝑ sine dolo. sine adu¬
iacõne sine palpatõne. nõ enĩ aliq̃s  int̾
tecũ cui erubescas i iactes te tibi s cui plat
hũilitas ip̃e te ꝓb. ꝓba ⁊ te ip̃m tu ip̃e sꝑ
t̾ displiceat ꝙ os. Si uis ꝓuenire ad qd̾ ciũd̾
es siã ut̾ placiusti ibi remansisti. Si aũt
dixĩs sufficit ⁊ ꝑ uti semꝑ adde. semꝑ ãbula
semꝑ ꝓ fice nol ñ uia reman̾e. noli retro
redire noli demare reman quinõ ꝓficitre¬
tro redit qui ad ea reuoluitur uñ iã reces¬
sorat. ceuiat qui apostotat melus uł clau¬
dꝰ in uia ꝙͣ cursor p̃t̾uiam It̃ eiusd̾ de u̾bis ͤ

Expanded text:
ambulare? Breviter dico, Proficere; ne forte non intelligatis, et pigrius ambuletis. Proficite, fratres mei, discutite vos semper sine dolo, sine adulatione, sine palpatione. Non enim aliquis est intus tecum, cui erubescas, et jactes te. Est ibi, sed cui placet humilitas, ipse te probet. Proba et te ipsum tu ipse. Semper tibi displiceat emansisti. Si autem dixeris, Sufficit; et peristi: Semper adde, semper ambula, semper profice: noli in via remanere, noli retro redire, noli deviare. Remanet, qui non proficit; retro redit, qui ad ea revolvitur unde jam abscesserat; deviat, qui apostatat. Melius it claudus in via, quam cursor praet
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiorib lcĩonib laboratur ne fortere¬
us cõstitueretur apłs om̃i quodã modo
ne lex uide̾tur aut suffit̾e ponte hõĩ hñ¬
ti libm̾ arbitũ ⁊ eciã si nullũ uit᷑ aupiliũ
d̃inũ porrig̾etur aut cͥte ftust᷑ data euiqe

Expanded text:
ionibus, ubi laborabatur, ne forte reus constitueretur Apostolus omnium quodam modo ne lex videretur aut sufficere posse homini habenti liberum arbitrium, etiamsi nullum ultra auxilium divinum porrigeretur, aut certe f
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ erat ꝙ legi mee ad u̾sariũ uid̾etur ĩpa¬
cient̾ ferebamr acrit̾ in seq̃bar .ħ apud iũde¬
os nobilitas s apud xpm̃ q̃ritur hũilitas
Id̾o ibi ee iste saulus. hic paulus saulus a
saule nom̃ d̾iuatur. qui fu̾it saul nostis
ip̃iꝰ elcã ÷ stat᷑a᷑ ꝓceris sic eñĩ describit n¬
scripta᷑ ꝙ sr̾eminens oẽt ce oĩb qñ elcũt 

Expanded text:
 erat quod Legi meae adversarium videretur, impatienter ferebam, acriter insequebar. Haec apud Judaeos nobilitas: sed apud Christum quaeritur humilitas. Ideo ibi iste Saulus, hic Paulus. Saulus a Saüle nomen derivatur. Qui fuerit Saül, nostis: ipsius electa est statura proceris. Sic eum describit Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
titudinis sue in aĩa sua construentes po¬
suerũt sũm̃ bonũ in uirtute sua uocem
psalmi in uob̾ affcũs pietans agnouit
.scitis. nostis. agnouistis. quõ irrisi sũt
ĩ ic̃o pͦs qui cõfidunt in uirture sua ta¬
les fuerunt philosophi quistoici nũdu¬

Expanded text:
titudinis suae in anima sua constituentes, posuerunt summum bonum in virtute sua. Vocem Psalmi in vobis affectus pietatis agnovit: scitis, nostis, agnovistis quomodo irrisi sunt in sancto Psalmo, qui confidunt in virtute sua . Tales fuerunt philosophi, qui Stoici nuncu
Abbreviated transcription (Latin):
fidelẽ ibi h̾ec t uxorẽ fidelẽ. sci̾ficat᷑ in qͥt
uir iñ fidelis in uxore ⁊ scĩficatur mulier
Qũo gͦ sc̃ificatur uir m̃fideł ĩ uxore et
tñ perit uͥ baptizetur sic filiĩ fideliũt¬
si ad quemdã mod̾ scĩficati. ꝑ eunt tñ si ñ
nestio qͣs impias nouitates ⁊ nos conan¬
tur arguere ꝙ aliquid nouũ dicamꝰ. ad
hoc gͦ lego scm̃ cip̾anũ ut uideatis quõ
sit intellc̾us canonis ⁊ catholicus sensꝰ
In hiis u̾bis q̃ paulo añ tractaui int̾ro¬
gatus ⁊ utr̃ infans baptizati debeat añ
octauũdiẽ qr uet̾e loge nõ lilcebat cir¬
cũcidi ĩfantem ñ octauo die/ Questio
ñ erat nata de die baptizandi. Nã de o¬
rigine pcc̃i nulla erat qͥo ⁊ ĩo ex ea re
uñ nlła erat q̃o soluta  exorta qõ. Scũs

Expanded text:
fidelem, ibi habes et uxorum fidelem. Sanctificatur, inquit, vir infidelis in uxore, et sanctificatur mulier Quomodo ergo sanctificatur vir infidelis in uxore, et tamen perit, nisi baptizetur: sic filii fidelium, etsi ad quemdam modum sanctificati, pereunt tamen, si non fnescio quas impias novitates; et nos conantur arguere, quod aliquid novum dicamus. Ad hoc ergo lego sanctum Cyprianum, ut videatis quomodo sit intellectus canonicus, et catholicus sensus in his verbis quae paulo ante tractavi. Interrogatus est utrum infans baptizari debeat ante octavum diem, quia vetere Lege non licebat circumcidi infantem, nisi octavo die. Quaestio inde erat nata, de die baptizandi: nam de origine peccati nulla erat quaestio; et ideo ex ea re, unde nulla erat quaestio, soluta est exorta quaes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙad̾ dicit᷑ magna ibi iuuentus÷ ꝓ nui
tis iuuenib sic dicit᷑ ustĩa ut intelligã¬
tur iusti. audite hoc ipm̃ euidenciꝰ eod̾ di¬
cẽte apło̾ ut nos iñquit simꝰ iusticia di ĩ
ip̃o nos sumꝰ iustĩa nõ nr̃a s d̾i ab iuo ac¬
cepta nõ a nob̾ assumpta. Imꝑtita non
usurpata. donata nõ rapta cuidã enĩ rapi¬

Expanded text:
 dicitur, Magna ibi juventus est, pro multis juvenibus; sic dicitur justitia, ut intelligantur justi. Audite hoc ipsum evidentius, eodem dicente Apostolo, Ut nos, inquit, simus justitia Dei in ipso . Nos simus justitia, non nostra, sed Dei; ab illo accepta, non a nobis assumpta; impertita, non usurpata; donata, non rapta. Cuidam enim rapi
Abbreviated transcription (Latin):
te dicas ꝓmerui n̾o accepi nõ putes te
ꝓmerendo accepisse qͥ nõ ꝓm̾eris nͥ ut
accepisses. Gr̾a p̃cessit m̾itũ tuũ nõ gͣ
ex m̾ito. s mi̾tum ex gr̾a. nã si gm̃ eo
m̾ito emisti nõ gratis accepisti ꝓ mcħo¬

Expanded text:
te dicas: Promerui, et ideo accepi. Non putes te promerendo accepisse qui non promereris, nisi accepisses. Gratia praecessit meritum tuum, non gratia ex merito, sed meritum ex gratia; nam si gratia ex merito emistis, non gratis
Abbreviated transcription (Latin):
ut accendat exiltatũ quem negabas ha¬
b̾e ẜpentis uenenũ ĩmo si faues ei si
mon te ĩnocentia in uita ꝓp̾a noli nega¬
te tractum aliꝙ̃reatũ de uita pͥma nõ
sua s parentis sui. Noli negare ꝯfitere
uenenũ ut poscas medicam̃t̃ alit̾ nõ
sauat᷑ aut ut quit ei dicis ut credat hoc
eni respõdet᷑ a portãte ꝓuulũ. ad u̾ba
aliena sanat᷑ qr ad fcm̃ alienũ uuln̾at᷑¬

Expanded text:
quem negas habere serpentis venenum. Imo si faves ei, si movet te innocentia in vita propria, noli negare tractum aliquem reatum de vita prima, non sua, sed parentis sui primi. Noli negare; confitere venenum, ut poscas medicamentum: aliter non sanatur. Aut utquid ei dicis ut credat? Hoc enim respondetur a portante parvulum. Ad verba aliena sanatur, quia ad factum alienum vulnerat
Abbreviated transcription (Latin):
concradicant᷑ fundata ista res est ferẽd̾
 oisputator orrãs iñ aluis qõnib nõ diligͭ
digestis nũd̃ plena eccli̾e auctoritate fir¬
liatur nõ expedit adħ forte urã nõ ÷ rep̃¬
hendenda pacĩa s debemꝰ tim̾e ne culpet᷑
eciam negligencia sufficiat catitati ur̃e
habete ad illos. qui nostis uios. habete cũ
nõ etit impietas. conu̾si ad dominum

Expanded text:
est. Ferendus est disputator errans in aliis quaestionibus non diligenter digestis, nondum plena Ecclesiae auctoritate firliatur. Non expedit, adhuc forte nostra non est reprehendenda patientia: sed debemus timere ne culpetur etiam negligentia. Sufficiat Charitati vestrae, habete ad illos qui nostis illos, habete cum non erit impietas. Conversi ad Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
sanabo. nõ enĩ ait sanabo ⁊ ꝑcuciã sed
ꝑcuciã ⁊ sanabo. ꝑcutiã te dabo t̾ me
Si ꝓstratus horruĩt iusticiã suã iñ qua
erat t̾ce siñe q̃ rela laudabit. mͣgnus qiͣ
głiosꝰ apud iudeos decͥmenta existimau ᷑
dampna credidit. st̾cora deputa uit ut
ĩuenitetur in illo nõ hñt suã uistitiã q̃
ex lege ÷ s eã que ꝑ fidem ÷̃ iħn xp̃i dñĩ

Expanded text:
sanabo . Non enim ait, Sanabo, et percutiam; sed, Percutiam, et sanabo. Percutiam te, et dabo tibi me. Sic prostratus horruit justitiam suam, in qua erat certe sine querela, laudabilis, magnus, quasi gloriosus apud Judaeos: detrimenta existimavit, damna credidit, stercora deputavit, ut inveniretur in illo non habens suam justitiam, quae ex lege
Abbreviated transcription (Latin):
culoꝵ ego infirmitatẽ meam hiis u̾bis
mutuo ⁊ hac cautela circũseptus adu̾sus
tu bellator hoc ÷ forus rõciñator huic tespõ¬
de qui t̾ dicit ꝓrsus ĩnotens ꝑuulus ⁊ ĩ mu¬
uitã et̾nam habebit s eciã regnũ celoꝵ. hoc
 iust̃ qui nicħ̾ mali ħt qrͣaliquid bõi non
laudo plaue hoc sanũz sic̃ ho nõ inuenisti
tõneni fugis ad auctoritatẽ aꝓꝓbo ꝓrsus
approbo bñfacis nõ m̃uenis quid respõdeas
ad auctoritatẽ fuge nõ ibi te ꝑsequor non
nĩ expello ĩmo fugientẽ recipio ⁊ ãplector

Expanded text:
 Ego infirmitatem meam his verbis munio, et hac cautela circumseptus, adversus sisto. Sed tu, bellator, hoc est, fortis ratiocinator, huic responde, qui tibi dicit: Prorsus innocens parvulus, et immuternam habebit, sed etiam regnum coelorum. Hoc est justum. Qui nihil mali habet, quare aliquid boni non Laudo plane hoc, sanum est: sicut homo non invenisti rationem, fugis ad auctoritatem. Approbo, prorsus approbo. Bene facis; non invenis quid respondeas, ad auctoritatem fuge: non ibi te persequor, non inde expello; imo fugientem recipio et amplector
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid xpm̃ s nõ credentib dics bñdicis
tum purgantur ꝓccõparentũ poluitit᷑
.corpus mortis in pͥmis parẽtib gn̾duit
eos pcc̃ores sp̃c iute in posteribonb pn¬
rentib rogn̾auit eos fideled tudas fĩe
nõ tespondenti ⁊ ego ꝑcc̃m nicħagenti

Expanded text:
um. Sed si credentibus dicis, bene dicis, tum purgantur, peccato parentum polluti sunt. Corpus mortis in primis parentibus generavit eos peccatores: spiritus vitae in posterioribus parentibus regeneravit eos fideles. Tu das fidem non respondenti, et ego peccatum nihil agenti
Abbreviated transcription (Latin):
poni nostis. sccipture testes st̃ maxime
uno illo testimonio aꝑtissimo cui nemo
 qui ꝯ̃ dicat. de resurrectõne cũ oge̾t dñs
qui bñfecerunt iñquit in resurreõnem
uite qͥ male egerũt in resurtectom iudicii
unq iudiciũ ꝓ dampnatõne hic posuit ⁊
tu alit̾ audes disse̾re aut cred̾e qui nõ cre¬
dit iã iudicatus÷: alio loco qui credit in
tebas nõ baꝑtizatis qͥ credit m̃ filiũ ht

Expanded text:
poni nostis: Scripturae testes sunt; maxime illo uno testimonio apertissimo, cui nemo est qui contradicat. De resurrectione cum ageret Dominus, Qui bene fecerunt, inquit, in resurrectionem vitae; qui male egerunt, in resurrectionem judicii : utique judicium pro damnatione posuit. Et tu aliter audes disserere aut credere? Qui non credit, jam judicatus est. Alio loco: Qui credit in tebas non baptizatis. Qui credit in Filium, habet
Abbreviated transcription (Latin):
nõ hñs meam iũsticiã que ex lege ÷ q̃ pre¬
uenistis intellc̃u expõnẽ arbitranu̾ uos
canꝙͣ ueloces iñ ma cũ tardiorib anibu¬
łare. celeritas aliqnͣtulũ rep̾matur nec¬
om̃s tardior deseratur. ut xp̃m luc̾faterẽ¬

Expanded text:
non habens meam justitiam quae ex lege est. Qui praevenistis intellectu expositionem, arbitramini vos tanquam veloces in via cum tardioribus ambulare. Celeritas aliquantum reprimatur, ne comes tardior deseratur. Ut Chr
Abbreviated transcription (Latin):
uideris hr̃e longitudinẽ s si oĩa ħ nõ ꝓpt̃
suꝑbiã ni̾cedem facis: altitudinẽ nõ ħebis
⁊ illa iã nec lacitudo erit. nec longitudo
quid ẽ em̃ hr̃e altitudinẽ nͥ cogitare dum̃
amare dñi ⁊ gͣuis amare ip̃m adiũtorẽ. ipm¬

Expanded text:
ideris habere longitudinem. Sed si omnia haec non propter supernam mercedem facis, altitudinem non habebis; et illa jam nec latitudo erit nec longitudo. Quid est enim habere altitudinem, nisi cogitare Deum, amare Deum; et gratis amare ipsum Deum adjutorem, ip
Abbreviated transcription (Latin):
baris sine q̃rela ⁊ hoc iñ decm̃tis s tuis in
dampnis instertorib ꝯputas ut xͥs xͣlut̾¬
facias gͦ iusticia illa a xp̃o ꝓhibebat ob¬
secro te expone hoc paululũ cõ pociꝰ dica¬
liuãtus ÷ qui epłam ipm scribit nob̾ nõ atra¬
ꝙͣ duficile intellig̾e hoc cũ constet legẽ stã
at ñ qui nõ uult e̾e̾ tatholitus. Hãc legem

Expanded text:
baris sine querela, et hoc in detrimentis tuis, in damnis, in stercoribus computas, ut Christum lucrifacias, ergo justitia illa a Christo prohibebat? Obsecro te, expone hoc paululum. Deo potius dicaluminatus est, qui Epistolam istam scripsit nobis, non atra difficile intelligere hoc: cum constet legem sanctaat, nisi qui non vult esse catholicus, hanc legem
Abbreviated transcription (Latin):
diens uenitead me hoc ip̃m tibi atroga¬
re intendis qr uenisti : ecce inquis uene
ad illũ arbic̾o meo. uolũtate mea qrueĩ
reficit me qr ueni uigũ suũ ĩponit mͥ sua¬
ue. aui dat amare sarcinã suam leuẽ inpo¬
nit inͥ amanti ⁊ diligenti ħ oĩa fecit in me

Expanded text:
diens, Venite ad me, hoc ipsum tibi arrogare intendis, quia venisti? Ecce, inquis, veni ad illum arbitrio meo, voluntate mea. Quia veni, reficit me: quia veni, jugum suum imponit mihi suave; qui dat amorem, sarcinam suam levem imponit mihi amanti et dilig
Abbreviated transcription (Latin):
 dext̾a ⁊ sinistra. smistris dicturꝰ ite iñ
ignem et̾nũ qui ꝑpetuus ÷ dyabło ⁊ ange¬
lis eiũs. dextris dicturꝰ uenite bñdc̃i prĩt
mei ꝑcipite regnũ qd̾ uob̾ ꝑatũ ÷ ab origi¬
ne mĩdi. hac regnũ noĩat. hac cũ dyabolo
dampnatõnem nulluse relictus meoius
locus uͥ pone q̃ras infantes de uiuis ⁊ mor¬
tuis iudicabitur alii erut ad cextram aliĩ
ad sinistram. siõ noui aliud quid m̃dutis me¬
diũ recede ce medio nõ te osfendat quĩ dex¬
tam̾ q̃tit. ⁊ te ipm̃ ãmoneo recede de medio
s noli in sĩnistra si gͦ cext̾a erit ⁊ smistia
⁊ nuulũ mediũ locũ ĩ euuͣgłio nouimꝰ ecce

Expanded text:
 dextram et sinistram. Sinistris dicturus, Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus: dextris dicturus, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi. Hac regnum nominat, hac cum diabolo damnationem. Nullus relictus est medius locus, ubi ponere queas infantes. De vivis et mortuis judicabitur: alii erunt ad dextram, alii ad sinistram: non novi aliud. Qui inducis medium, recede de medio: non te offendat qui dextram quaerit. Et te ipsum admoneo: recede de medio, sed noli in sinistram. Si ergo dextra erit et sinistra, et nullum medium locum in Evangelio novimus: ecce
Abbreviated transcription (Latin):
ui diei .i. nõ ꝓ selitus nõ aduena ad po¬
pulũd̾i nõ maior circũtisus s⁊ a parẽ¬
tib natus iuideus habeo cirtũcis. onem
piimarii quidã erant ⁊ qrͣ ad nobilita¬
tẽ iudaicã seg̾gati nõ contemptibili
plebi ꝯmixti qui dicebantur pharise¬
i iam dicitur hoc u̾bum qiͣ segͥgatõnẽ
int̾p̃tari quõ in latina liñgua dicitur
t̃ͥb iuda ⁊ tͥbus beniamin. tͥb leui m
sac̾dotib. tͥbus uĩda regia ⁊ t̃bꝰ ueniamĩ

Expanded text:
id est, non proselytus, non advena ad populum Dei, non major circumcisus, sed a parentibus natus Judaeus, habeo circumcisionem Primarii quidam erant, et quasi ad nobilitatem Judaicam segregati, non contemptibili plebi i. Nam dicitur hoc verbum, quasi segregationem interpretari, quomodo in latina lingua dicitur tribus Juda, et tribus Benjamin. Tribus Levi in sacerdotibus, tribus Juda regia, e
Abbreviated transcription (Latin):
abba p̾r dñs timetur. pĩ amat᷑. accepistiᷤᷤ
sp̃m adoptõnis filioꝵ in quo clamamꝰ
alda p̾i. clamor iste cordis ÷̃ nõ fauciũ nõ
labioꝵ Intus sonat aurib d̾i sonat clau¬
so oie labiisq ĩmonis susanna icta uo¬
ce clamabat s accepistis spm adoptõ¬
nis filioꝵ iñ quo clamatꝰ alba pater
cor clamat pĩ nr qui es iñ celis gͦ qrͣ¬

Expanded text:
Abba, Pater. Dominus timetur, pater amatur. Accepistis Spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, Pater. Clamor iste cordis est, non faucium, non labiorum: intus sonat, auribus Dei sonat. Clauso ore, labiisque immotis, Susanna ista voce clamabat . Sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, Pater. Cor clamet, Pater noster qui es in caelis , Er
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ atcendat cor suũ utrũ ex intimis me¬
nõ m̾o q̃rit᷑ qnͣta sit ip̃a caritas utrum
magna au ꝑua. an mediottis. utrũ ursit
ãro. Si nata ÷ latendo crescit. crescendo ꝑ
ꝑficietur ut et̾na ꝑ maneat. uide em̃ ꝙ seꝰ¬

Expanded text:
r suum, utrum ex intimis coNon modo quaeritur quanta sit ipsa charitas, utrum magna, an parva, an mediocris: utrum vel sit, quaero. Si nata est, latendo crescit, crescendo peperficietur, ut aeterna permaneat. Vide enim
Abbreviated transcription (Latin):
heditas relinquit enĩ filius sius non
possid cũ filiis suis ⁊ tñ magnũ se fatit
⁊ gr̾as sibi agi desid̾at qr uoluit dare ꝙ
nõ possit auf̾re moriens enĩ colle̾t secũ
puco q si poss nich̾ hic filiis suis di¬
misiss h̾edes di sic suns ut ipẽ õs sit ħ̾e¬

Expanded text:
editas. Relinquit enim filiis suis, non possidet cum filiis suis: et tamen magnum se facit, et gratias sibi agi desiderat, quia voluit dare quod non possit auferre. Moriens enim tolleret secum? Puto quia si posset, nihil hic filiis suis dimisisset. Haeredes Dei sic sunt, ut ipse Deus sit hae
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ aduĩti sumꝰ ad hoc spm̃ di accepimiur
ad hoc etiam i laborib nris condianum
adiũtoriũ postulemꝰ. lex cui minat᷑ nõ mi¬
plendo ꝙ ub eũ facit ee sb̾ se hii sr i̾ lege
nõ su̾ gr᷑a bona est lex si quis ea legnĩmeu¬
tatur. quid gͦ legnaime uti legi: ꝑ legem
agnosc̾e morbum suũ ⁊ quere ad sanitatẽ
d̾inũ adiũtoriũ qr sicut dixi ⁊ sepe dicens
 si lex poisit uiuificare oĩo ex lege enseo

Expanded text:
enim adjuti sumus, ad hoc Spiritum Dei accepimus, ad hoc etiam in laboribus nostris quotidianum adjutorium postulamus. Lex cui minatur non implendo quod jubet, eum facit esse sub se: hi sunt sub lege, non sub gratia. Bona est lex, si quis ea legitime utatur . Quid est ergo legitime uti lege? Per legem agnoscere morbum suum, et quaerere ad sanitatem divinum adjutorium. Quia, sicut dixi, et saepe dicendum est, Si lex posset vivificare, omnino ex lege esset
Abbreviated transcription (Latin):
toĩs ꝙ nõ susficiat ad ꝑceptõm salutis
distat. ⁊ quid distet d̾o notũ ÷ tñ cũ filio
ficeliũ currat᷑ ad baptisĩ nõ sic erreut
parentes ut putent modo oũ iã fidelẽ
natũ. Nlatũ oñ possunt dic̾e nõ renatum
nã ut nou̾is quõ intelligas scificatos fi¬

Expanded text:
od non sufficiat ad perceptionem salutis. Distat, et quid distet, Deo notum est. Tamen cum filio fidelium curratur ad Baptismum; non sic errent parentes, ut putent eum jam fidelem natum. Natum enim possunt dicere, non renatum. Nam ut noveris quomodo intelligas s
Abbreviated transcription (Latin):
ne forte gͦ s̾ouretur tͥ ista suꝑbia uide
quid sequatur cũ eñĩ dixus si spu actõis
cr̃nis mortificauitis uiuens nehic se extol¬
lẽt hu̾anus sp̃c tad hoc opus seydoneum
firm̃ q iactaret sb̾ iecit ⁊ ait. Quotqͦt enĩ
sp̃u di agunt᷑ hii filii st̾ d̾i auid te gͦ iã uo¬
lebas extolłe uͥ audisti si sp̃n actones crͣnis
mortificau̾itis uiuetis: dicturꝰ eĩ eras h
põt uolũtas mea hoc põt lib̾m arbitũ me¬
ũ. ciue uolũtas: quod lib̾m arbitũ: susi
hii filii st̾ d̾i tute uis ag̾e : a te ipo uis agi
ad actones cr̃nis mortificandas Quidubi
nõ eris quotat eiũ sp̃u d̾i agunt̾ hii filii st̾¬

Expanded text:
Ne forte ergo suboriretur tibi ista superbia, vide quid sequatur. Cum enim dixisset, Si spiritu actiones carnis mortificaveritis, vivetis; ne hic se extolleret humanus spiritus, et ad hoc opus se idoneum firmumque jactaret, subjecit, et ait, Quotquot enim Spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei. Quid te ergo jam volebas extollere, ubi audisti, Si spiritu actiones carnis mortificaveritis, vivetis? Dicturus enim eras: Hoc potest voluntas mea, hoc potest liberum arbitrium meum. Quae voluntas? quod liberum arbitrium? Nisi hi filii sunt Dei? Tu te vis agere, a te ipso vis agi ad actiones carnis mortificandas? Quid tibi non eris. Quotquot enim Spiritu Dei agunt
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ palmitũ fructib loqueret᷑ nõ aĩc sine
me quid̃ fac̾e potestis aliquid s faciliꝰ
ꝑ me nõ ait fructũ ur̃m sine mepotes¬
tis aliquid fac̾e s ubiorem ꝑ me nõ hoc
dixit legite quid dixi̾t euũgłiũ scm ẽ¬

Expanded text:
 palmitum fructibus loqueretur, non ait, Sine me quidem potestis facere aliquid, sed facilius per me: non ait, Fructum vestrum sine me potestis facere, sed uberiorem per me. Non hoc dixit. Legite quid dixerit: Evangelium
Abbreviated transcription (Latin):
riem̾. si aũc sp̃u actones crͣnis mortifi¬
cau̾itis uiuetis. hoc opus nr̃m iñ hͣc uita a
act̾ones crͣnis spũ mortificati. condie agli¬
g̾e. minuere. frenate nidin̾e qmͣ multi eĩ
ꝓ ficientes nõiam delc̃ant q̃ antea delecta¬
bant qñ gͦ delectabat ⁊ nõ ei consenciebã
mortificabatur qr iam nõ delcãt mortifi¬
catũ ÷. calca mortuũ tnͣsi ad uiuũ. calca ia¬
tentem. cõflige cũ resistente mortua eũ
sentis mortificas. cũ ceꝑit oĩo nõ deleatari¬

Expanded text:
ificaveritis, vivetis. Hoc est opus nostrum in hac vita, actiones carnis spiritu mortificare; quotidie affligere, minuere, frenare, interimere. Quam multa enim proficientes non jam delectant, quae antea delectabant? Quando ergo delectabat, et non ei consentiebatur, mortificabatur: quia jam non delectat, mortificatum est. Calca mortuum, transi ad vivum: calca jacentem, conflige cum resistente. Mortua est sentis, mortificas; cum coeperit omnino non delectar
Abbreviated transcription (Latin):
aut parũ sapimꝰ nõ pocius ita uenet dic¬
tiũguere filius d̾i iñ celo. filius hõit ĩ t̾ra:
a nec sic d̾id̾enꝰ ⁊ ita oiuidendo duas ꝑ¬
sonas indut̾emꝰ nõ ascendit iñ celũ in qͥt
nͥ qui descendit de celo filiũs hõit . filius gͥ¬

Expanded text:
aut parum sapimus, non potius ita vellet distinguere, Filius Dei in coelo, et Filius hominis in terra? Sed ne sic divideremus, et ita dividendo duas personas induceremus, Non ascendit in coelum, inquit, nisi qui de coelo descendit Filius hominis. Filius
Abbreviated transcription (Latin):
eciam loco ualde enĩ assidue hoc ꝯmẽdat
s utinã nõ surdis ꝯmendat aũt hoc as¬
sidue ꝯmendans ficem gentib qr fide ĩ¬
petrant adintoriũ ut nũpleant legem
nõ ꝑ iegẽ s uires im̃plendi ĩpetrantes
ꝑ fidem. ad ħ assid ue dicit ⁊ ꝯmendat ista
⁊ ub̾o suo arbicrio legem sufice arbuta¬
bantur ac ꝑ hoc̃ qr lib̾o arbitrio suo legẽ
suffic̾e arbitrabantur ignorantes d̾i nĩ

Expanded text:
etiam alio loco: valde enim assidue hoc commendat; sed utinam non surdis. Commendat autem hoc assidue, commendans fidem Gentibus; quia fide impetrant adjutorium, ut impleant legem, non per legem, sed vires implendi impetrantes per fidem: ad hoc assidue dicit et commendat ista et libero suo arbitrio legem sufficere arbitrabantur: ac per hoc quia libero suo arbitrio legem su
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ securꝰ adumxit nõ enĩ accepistis
est it̾m : sicut in monte syna accepistiꝰ
iñ dilcone iam mdius t̾cius qui affu¬
ictis audistis quõ longe põitam plebẽ
uoces. ignis. fuinus. in monte c̾rebant

Expanded text:
nobis : secutus adjunxit, Non enim accepistis est, iterum? Sicut in monte Sina accepistis in dilectione. Jam nudiustertius qui adfuistis audistis, quomodo longe positam plebem, voces, ignis, fumus in monte terrebat ;
Abbreviated transcription (Latin):
Iue ꝯͣ ĩmo ⁊ nitã ⁊ regnũ celoꝵ cur eñ pa¬
t̾moniũ regni celoꝵ abripis ĩnocenti a qͦ
regnũ celoꝵ nõ acquiritut: ꝓfcõ magno
bono fraudat᷑. Que uta iusticia: Dic qͣre
quid offendit ꝑuulus nõ baptizatus nullã
hñs culpam nec suã nec de parẽte tractã:
Quid otfendit dic mͥ ut nõ ineret in regnũ
celoꝵ. ut separetur a sorte scõꝵ. ut sit exui
a societate angłoꝵ uidetis enĩ tͥ miseritorꝰ

Expanded text:
regnum coelorum. Quare enim patrimonium regni coelorum abripis innocenti? A quo regnum coelorum non acquiritur, profecto magno bono fraudatur. Quae est ista justitia? Dic, quare? Quid offendit parvulus non baptizatus, nullam habens culpam, nec suam, nec de parente tractam? Quid offendit, dic mihi, ut non intret in regnum coelorum, ut separetur a sorte sanctorum, ut sit exsul a societate Angelorum? Vi
Abbreviated transcription (Latin):
ut quid ꝑcc̾ores saluos fac̾e Qiuid tu:. ⁊uo¬
rũ pͥmusego sũ. qui dicit nł nõ sũ ꝑccõr
ur nõ fui ingratus ÷ saluatorl. nuuus hõi¬
nũ ex ista qua ex adam defluit maira
dam egroti nã ⁊ ip̃i portant᷑ ad eccłiam
⁊ si pedib illuc cuttͥe nõ poisunt. alienis
pedib currunt ut sauentur. accõmodat
ilł ꝑ mat̾ eccłia alioꝵ pedes ut ueni at alioꝵ
cor ut credant. alioꝵ liñgmͣ ut fateantur
saluantur ꝙ siemo gͦ uob̾ susurr doctri¬
nas alienas hoc eccłia semꝑ hũit. semper
tenuit. hoc a maloꝵ fide ꝑcipit hoc usq
in finem ꝑ seuerant̾ custodit qm̃ nõ opus

Expanded text:
Utquid? Peccatores salvos facere. Quid tu? Quorum primus ego sum. Qui dicit, vel Non sum peccator, vel Non fui, ingratus est Salvatori. Nullus hominum in ista quae ex Adam defluit massa dam aegroti? Nam et ipsi portantur ad Ecclesiam: et si pedibus illuc currere non possunt, alienis pedibus currunt, ut sanentur. Accommodat illis mater Ecclesia aliorum pedes ut veniant, aliorum cor ut credant, aliorum linguam ut fateantur:salventur. Nemo ergo vobis susurret doctrinas alienas. Hoc Ecclesia semper habuit, semper tenuit: hoc a majorum fide percepit; hoc usque in finem perseveranter custodit. Quoniam non
Abbreviated transcription (Latin):
uenta a te uia iusta. ipã arrogancia ꝑeaꝰ
de uia iuista. ego nñquit ueni. arbito meo
ueni. uolũ tate mea ueni. Quid tͣgestis:
auid tumescis: uis nosse qr ⁊ hoc p̃stitũ
ẽ t̃: Ip̃m audi uocantem nemo uenitad
me il p̾r qui misitme traxit eũ. ꝯuersi

Expanded text:
ogantia pereas de via justa. Ego, inquit, veni, arbitrio meo veni, voluntate mea veni. Quid turgescis? quid tumescis? Vis nosse quia et hoc praestitum est tibi? Ipsum audi vocantem: Nemo venit ad me, nisi Pater, qui me misit, traxerit eum . Conversi
Abbreviated transcription (Latin):
dendo ꝙ ficiamꝰ. grãs agento accipiamus.
.ꝑseuerando ꝓueniamꝰ. ueniamꝰ ad eũ
qͥui dicit᷑. uenite ad me om̃s qͥ laboratis ⁊
tu laboras ⁊ ego laboro ulũ audiamꝰ ad
illũ ueniamꝰ. Int̾ nos qrͣ litiganiꝰ: ambo
audiamꝰ qr ambo laboramꝰ. srͣ int̾ nos li¬
tigamus : an ut medicũ uocantẽ audiamꝰ.
.o. infelix infirmitas ad se uocat modit̾
⁊ litib occupatur egrotus uide quid dicat
uocando. uenite ad me om̃c aui laboratis

Expanded text:
endo accedamus, perseverando perveniamus. Veniamus ad eum qui dicit, Venite ad me, omnes qui laboratis. Et tu laboras, et ego laboro: illum audiamus, ad illum veniamus, inter nos quare litigamus? Ambo audiamus, quia ambo laboramus: quare inter nos litigamus? an ut medicum vocantem non audiamus? O infelix infirmitas! ad se vocat medicus, et litibus occupatur aegrotus. Vide quid dicat vocando: Venite ad me, omnes qui laboratis
Abbreviated transcription (Latin):
m̾to ĩnotencie sicut dicias adq ĩ mu¬
nitatis ab oĩ delicto nõ solũ hĩturos sa¬
lutẽ ⁊ uitam et̾nam si ⁊ regnũ di uñ apud
nos definitũ c̾cumq ÷ sine baptismo reg¬
nũ d̾i nõ ħ̃i turos ꝑuulos ut d̾ide retis
es ꝓ arbitrio ut̃o nõ adiutores ꝑuuloꝵ
s oppressores misero ꝵ ut diuiderens eis
ꝓ arbitrio ur̃o ⁊daretis eis salutẽ ⁊uitam
et̾nam pp̃ regnũ celoꝵ : alius beniuolen¬
cior uob̾ ⁊ misericordior tut putatis iu¬
stior. tocũ eis dabit tuitam eternam
⁊ regnũ celoꝵ istũ quõ sperabitis qm̃ uos ali

Expanded text:
to innocentiae suae, sicut dictis, atque immunitatis ab omni delicto, non solum habituros salutem et vitam aeternam, sed et regnum Dei? unde apud vos definitum certumque est, sine Baptismo regnum. Dei non habituros parvulos; ut divideretis eis pro arbitrio vestro, non adjutores parvulorum, sed oppressores miserorum; ut divideritis eis pro arbitrio vestro, et daretis eis salutem et vitam aeternam praeter regnum coelorum? Alius benevolentior vobis et misericordior, et ut putatis justior, totum eis dabit, et vitam aeternam et regnum coelorum. Istum quomodo superabitis? Quoni
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ om̃ sicut iam expo suimꝰ ⁊ tene debeniꝰ
⁊ nob̾ uehemencius ⁊ diligencius nos ꝯ¬
mendare debemus. data ÷ ut m̃uenirẽt
se h̾o nõ ut morbꝰ sanaret᷑ s ut p̃dicatõ¬
ne morbo crestente meditꝰ q̃reretur. Et
quis ÷ iste modicus nͥ qui dixit. nõ ÷ opꝰ
sanid modicus s male habentib: Qui

Expanded text:
enim, sicut jam exposuimus, et tenere debetis, et vobis vehementius et diligentius nos commendare debemus; data est ut inveniret se homo, non ut morbus sanaretur, sed ut praevaricatione morbo crescente medicus quaereretur . Et quis est iste medicus, nisi qui dixit: Non est opus sanis medicus, sed male haben
Abbreviated transcription (Latin):
q fecit᷑. ucrũq conunxit tr̃nem aĩe sb̃di¬
ea q̃ deseruit suꝑiorem penas patit᷑ ꝑ iñ¬
fl̾orem. caro enĩ concupistit adu̾sus sp̃m ec¬
santur ut nõ ea ã uultit faciatis Indet iste
io ago polo em̃ ut nõ cõcupistat caro ad ũ
Ing̾te medico quid calupmĩaris mnt̃itmo:
ꝯine meut medicũ rogeni redime me a ca¬
iup̃ niĩs lomũ ⁊ custodibo legẽ tuã. custo¬
dibo ꝑ redemptõnẽ tuã. nõ ꝑ pocectatẽ meã
i̾o mͦ sanitatem qmͣ nũd̾ h̾eo nõ arrogo qr
meditũ rogo tu aũtnature defensor qd̾
utinã eẽs nõ aĩ sane desentõnẽ fulsam ad¬
hiberes s ꝑ nũd̃ sana medicũ rogares. st̃
uo̾ tu nature defensor uł pocius obpug¬
nator dum qiͣ de natura sana laudas cre¬
atorem. exclndis a languida saluatorem
aliũs h̃o ꝑ quem structũra. ꝑ ulã tuina
perhũc aruaura. cec̾idit qui nõ mansit
erigit qui nõ cecidit. ruit is qũ dimisit
manentem manens ille descendit ad ia¬

Expanded text:
mque fecit, utrumque conjunxit: carnem animae subdiea quae deseruit superiorem, poenas patitur per inferiorem. Caro enim concupiscit adversus sprsantur, ut non ea quae vultis faciatis . Inde et iste, volo ago. Volo enim ut non concupiscat caro adversus Ingrate medico, quid calumniaris infirmo? Sine ut medicum regem. Redime me a calumniis hominum, et custodibo legem tuam . Custodibo per redemptionem tuam, non per potestatem meam. Ideo mihi sanitatem, quam nondum habeo, non arrogo; quia medicum rogo. Tu autem naturae defensor; quod utinam esses, non quasi sanae defensionem falsam adhiberes, sed pro nondum sana medicum rogares: nunc vero tu naturae defensor, vel potius oppugnator, dum quasi de natura sana laudas Creatorem, excludis a languida Salvatorem.alius homo per quem structura; per illum ruina, per hunc structura. Cecidit qui non mansit, erigit qui non cecidit. Ruit ille quia dimisit manentem, manens ille descendit ad ja