comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
riseis quidam:Non omnes s quidam.
Iam enim inungebantur: quidam. Quid
g̾ dicebant. nec uidentes nec muncti: Nõ
est hic homo a deo qui sabbatum non
custodit. Ipse potius custodiebat. qui sine
peccato erat. Sabbatum enim spiritale
hoc est ñ hab̾e peccatũ: deniq fr̃s hoc ad¬
monet ds̃. qñ comẽdat sabbatũ: Oinẽ opus
seruile ñ facietis: hec st̃ u̾ba di sabb̃m coniẽdã¬
tis. omẽ opꝰseruile ñ facietisineo Iãsuꝑiores
Omnis qui facit peccatum. seruus est pec¬
catum: & isti nec uidentes ut dixi nec in¬
uncti. sabbatum carnaliter obseruabat᷑.
spiritaliter uiolabant. Alii dicebant. Qͦ¬
modo potest homo peccator hec signa fa¬
cere : Ecce sunt inuncti. Et scisma erat in
Quid de illo sentis. quid estimas. quid iu¬
dicas: Querebant quemadmodum homi¬
ni calumpniarentur: ut de sinagoga
pelleretur. s a xp̃o inueniretur. s: ille
constanter quod sentiebat expressit. A¬
it enim quia ꝓpħa est. Adhuc quidem

Expanded text:
risaeis quidam. Non omnes, sed quidam: risaeis quidam. Non omnes, sed quidam: jam enim inungebantur quidam. Quid ergo dicebant, nec videntes nec uncti? Non est iste homo a Deo, qui sabbatum non custodit. Ipse potius custodiebat qui sine peccato erat. Sabbatum enim spiritale hoc est, non habere peccatum. Denique, fratres, hoc admonet Deus quando commendat sabbatum: Omne opus servile non facietis . Haec sunt verba Dei sabbatum commendantis: Omne opus servile non facietis. Jam superiores Omnis, qui facit peccatum, servus est peccati . Sed isti nec videntes, ut dixi, nec inuncti, sabbatum carnaliter observabant, spiritaliter violabant. Alii dicebant: Quomodo potest homo peccator haec signa facere? Ecce sunt inuncti. Et schisma erat in Quid de illo sentis? Quid existimas? Quid judicas? Quaerebant quemadmodum homini calumniarentur, ut de synagoga pelleretur, sed a Christo inveniretur. Sed ille constanter quod sentiebat, expressit. Ait enim: Quia propheta est. Adhuc quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ne hic est qui sedebat et mendicabat: Alii
dicebant quia hic est: alii autem nequaqͣ
s similis est eius. Aꝑti oculi uultum mu¬
tauerant. Ille dicebat: quia ego sum. Uox
grata. ne dampnaret᷑ in grata. dicebant
ergo ei. Quomodo aꝑti sunt oculitui: Res¬
pondit. Ille homo qui dicitur iħc. lutum
fecit. et unxit oculos meos et dixit michi.
Uade ad natatoriam siloe: et laua. Et abii
et laui: et uidi. Ecce adnunciator factus
est gratie: ecce euangelizit. uidens confi¬
tetur. Cecus ille confitebatur. et cor impio¬
rum stringebatur: quia non habebant
in corde. quod iam ille habehat in facie
Inhis uerbis animus ipsiꝰ adhuc inunctosimił
erat: non dum uidenti. Sic ponamus
frs̃. tamquam illam inuntionẽ in ani¬
mohabuerit: et predicat. et nescit quẽ
predicat. Adducunt eum ad phariseos.
qui cecus fuerat. Erat autem sabbatum
quando lutum fecit iħc. et aꝑuit oculos
pharisei: quomodo uidisset. Iale autẽ
los: et laui et uideo. dicebant ergo ex pha¬

Expanded text:
icabat? Alii dicebant, Quia hic est: alii, Nequaquam, sed similis est ejus. » Aperti oculi vultum mutaverant. « Ille dicebat, Quia ego sum. » Vox grata, ne damnaretur ingrata. « Dicebant ergo ei: Quomodo aperti sunt oculi tui? Respondit: Ille homo qui dicitur Jesus, lutum fecit, et unxit oculos meos, et dixit mihi, Vade ad natatoriam Siloe, et lava. Et abii, et lavi, et vidi. » Ecce annuntiator factus est gratiae; ecce evangelizat, confitetur videns. Caecus ille confitebatur, et cor impiorum frangebatur; quia non habebant in corde, quod jam ille habebat in facie.In his verbis animus ipsius aderat nondum videnti. Sed ponamus, fratres, tanquam illam inunctionem in animo habuerit, et praedicat, et nescit, quem praedicat. Adducunt eum ad Pharisaeos, qui caecus fuerat. Erat autem Sabbatum quando lutum fecit Jesus, et aperuit oculos Ille autem meos, et lavi, et video. Dicebant ergo ex Pha
Abbreviated transcription (Latin):
peccatores deus non exaudiret: frustra
ille publicanus oculos in terrã demit¬
tens. et pectus suum ꝑcutiens diceret.¬
dnẽ ꝓpitius esto michi peccatori. Et ista
confessio meruit iustificationẽ. quomꝰ
cecus iste illuminationẽ. A seculo non¬

Expanded text:
peccatores Deus non audiret, frustra peccatores Deus non audiret, frustra ille publicanus oculos in terram demittens, et pectus suum Domine, propitius esto mihi peccatori . Et ista confessione meruit justificationem, quomodo iste caecus illuminationem. » Sed
Abbreviated transcription (Latin):
quod scriptum est. amen amen dico uob̃.
qui non intrat ꝑ hostium in ouile ouiũ.
s ascendit aliunde ille fur est et latro:
illo qui natus est ce¬
cus. sermo dnĩ ad iu

Expanded text:
um est, Amen, amen dico vobis; qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde, ille fur est et latro; illo qui natus est caecus, sermo ad Ju
Abbreviated transcription (Latin):
xerunt. Ipsum interrogate. etatem ha¬
bet. ipse ꝓse loquatur. Filius autem nr̃
ẽ. S iuste cogeremur loqui. ꝓ infante.
quia ipse ꝓ se loqui non posset. Olim mͦ¬
lo quitur: modo uidet. Cecum a natiui¬
tate nouimus. loquentem olim scimus:
uidentem modo uidemus. Ipsum inter¬
rogate: ut instruamini. Quid nobis ca¬
lumpniamini: hec direrunt parentes
eius: qui a timebant iudeos. Iam eni
conspirauerant iudei ut si quis eum cõ¬
fiteretur. xp̃m: extͣ sinagogam fieret.
Iam non erat malum extra fieri sina¬
gogam. Illi expellebant: s: xp̃c excipie¬
bat. ꝓpterea parentes eius dixerunt qi
etatem habet. ipsum interrogate. So
cauerunt ergo rursum hominem qui
fuerat cecus: et dixerunt ei. da głam
deo. Nos scimus Quid est da głam deo:
Lega quod accepisti hoc plane non ẽ
głam deo dare. s deum potius blasphe¬
mare: Da inquiunt głam deo: Nossei¬
mus quia hic homo peccator est: dixit
g ille. Si peccator est nescio: unum scio
quia cecus eum essem. modo uides. dx

Expanded text:
xerunt: Ipsum interrogate, aetatem habet, ipse de se loquatur. » Filius quidem noster est, sed juste cogeremur loqui pro infante, quia ipse pro se loqui non posset: olim loquitur, modo videt; caecum a nativitate novimus, loquentem olim scimus, videntem modo videmus: ipsum interrogate, ut instruamini; quid nobis calumniamini? Haec dixerunt parentes ejus, quia timebant Judaeos. Jam enim conspiraverant Judaei, ut si quis eum confiteretur Christum, extra synagogam fieret. Jam non erat malum fieri extra synagogam. Illi expellebant, sed Christus excipiebat. Propterea parentes ejus dixerunt, Quia aetatem habet, ipsum interrogate. 11. Vocaverunt ergo rursum hominem qui fuerat caecus, et dixerunt ei: Da gloriam Deo. Quid est, Da gloriam Deo? Nega quod accepisti. Hoc plane non est gloriam Deo dare, sed Deum potius blasphemare Da, inquiunt, gloriam Deo. Nos scimus quia hic homo peccator est. Dixit ergo ille: Si peccator est, nescio; unum scio, qu
Abbreviated transcription (Latin):
terum iudicium. pater non uidicat qi¬
quams omne iudicium dedit filio sti¬
dum alterum iudicium ego iiquit ion
quero głam meam est qui querat et nx¬
dicet: et de ipͣso uerbo questio ista soluat
habes in euangelio cõmemoratum pena¬
le iudicium. qui non credit iam iueat
est. Et alio loco. Uenit hora quandohi
qui in monumentis sunt audient uloeem
eius: et ꝓcedent qui bd̃nã fecerunt m resur

Expanded text:
terum judicium, Pater non judicat quterum judicium, Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio; s alterum judicium, Ego, inquit, non quaero gloriam meam; est qui quaerat et judicet. 9. Et de ipso verbo quaestio ista solvatur. Habes in Evangelio commemoratum poenale judicium: Qui non credit, jam judicatus est ; et alio loco, Veniet hora quando ii qui sunt in monumentis audient vocem ejus, et procedent qui bene fecer
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃m: Putas inuenio aliquem qui non a¬
met: Ex hoc tamen ipso quod amat. ĩn¬
telligat quod dico. Timet dampnum.
Quare timet dampnum: Quia peccum¬
am diligit. Quantum amat peccuniam.
tantum timet ne ꝑdat peccuniam. Ergo
inuenitur aliquis amator peccunie. iusti
cat. qui plus timeat expoliari iusticia ꝙͣ.
tu peccunia. Ipse est timor castus: ipse ꝑma¬
net in seculum seculi. Non eum tollit ca¬
ritas. nec foris mittit: s magis amplectit᷑.
et comitem tenet. et simul possidet. We¬
nimus enim ad deũ: ut uideamus faciãt
ad faciem: ibi timor castus: nos seruat. Ti¬
mor enim ille non ꝑturbat: s confirmat.
Timet mulier adultera ne uir eius ueni¬
at: timet casta ne uir eius abscedat. Ergo
sicut scđm aliam temptationem. deus
rem timor non est in caritate. s ꝑfecta
caritas foras mittit timorem. scd̾m aliũ
uero timorem. timor dni castus ꝑmanet
in seculum seculi: sic et hoc loco scđm al¬

Expanded text:
invenio aliquem qui non ainvenio aliquem qui non amet? Ex hoc tamen ipso quod amat, intelligat quod dico. Timet damnum: quare timet damnum? Quia pecuniam diligit. Quantum amat pecuniam, tantum timet ne perdat pecuniam. Ergo invenitur aliquis amator justitiae, qui cat, qui plus timeat exspoliari justitia, quam tu pecunia. Ipse est timor castus, ipse permanet in saeculum saeculi: non eum tollit charitas, nec foras mittit, sed magis complectitur, et comitem tenet simul et possidet. Venimus enim ad Dominum, ut videamus facie ad faciem: ibi timor castus nos servat; timor enim ille non perturbat, sed confirmat. Timet mulier adultera ne vir ejus veniat, timet et casta ne vir ejus abscedat. 8. Ergo sicut secundum aliam tentationem, Deus nrem, timor non est in charitate, sed perfecta charitas foras mittit timorem; secundum vero alium timorem, timor Domini castus permanet in saeculum saeculi: sic et hoc loco, secundum al
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ tristes faciunt. Sunt ergo et in scriptu¬
ris. loquutiones huius modi qui in talib
questionib cognoscendis laborant. in sol¬
uendis talib questionib non laborant.
Ergo temptat uos dns deus ur̃. ut sciat.
Quid est ut sciat: Ut scire uos faciat. i¬
si diligitis eum. Iob latebat se s deum non
latebat. Ad misit temptatorem. et fecit ulũ
sui cognitorem. Quid de duob timorib.
est timor scruilis: est timor castus. est timor
ne patiaris penam: est alius timor ne amit¬
tas iusticiam. Timor ille ne patiaris penã.
seruilis est. Quid magnum est. timere pe¬
nam: hoc et nequissimus. seruus: hoc et
crudelissimus latro. Non est magnum ti¬
mere penam: s magnum est amare iusti¬
ciam. Qui ergo amat iusticiam: nichil ti¬
inet: Timet plane. Non. ne incidat in pe¬
nam: s ne amittat iusticiam. fr̃s mei cre¬
dite. et conicite ex eo quod amatis. Amat
aliquis urm̃ peccuniam: putas aliqui ⁊¬

Expanded text:
est, tristes faciunt. Sunt ergo et in Scriptuest, tristes faciunt. Sunt ergo et in Scripturis locutiones ejusmodi. Qui in talibus quaestionibus cognoscendis laborant, in solvendis talibus quaestionibus non laborant. Ergo tentat vos Dominus Deus vester, ut sciat: quid est, ut sciat? Ut scire vos faciat, si diligi is eum. Job latebat se, sed Deum non latebat; admisit tentatorem, et fecit cum sui cognitorem. 7. Quid de duobus timoribus? Est timor servilis, et est timor castus; est timor ne patiaris poenam, est alius timor ne amittas justitiam. Timor ille ne patiaris poenam, servilis est. Quid magnum est timere poenam? Hoc et nequissimus servus, hoc et crudelissimus latro. Non est magnum timere poenam, sed magnum est amare justitiam. Qui ergo amat justitiam, nihil timet? Timet plane: non ne incidat in poenam, sed ne amittat justitiam. Fratres mei, credite, et conjicite ex eo quod amatis. Amat aliquis vestrum pecuniam. Putas,
Abbreviated transcription (Latin):
nens in scłm scłi et ipsa questio est. Quo¬
modo enim ꝑfecta caritas foras mittit ti¬
morem. si timor dnĩ castus ꝑmanet in se¬
culum scłi: Intelligimus ergo duas cẽ tẽp¬
tationes: unam que decipit. alteram que
ꝓbat. Scdm eam que decipit. deus nemi¬
nem temptat: scđ̾m eam que ꝓbat. temp¬
tat uos dns deus ur̃. ut sciat si diligitis
eum. S hic et alia iterum nascitur questio.
Quomodo temptat ut sciat. quem latere
nichil potest. ante quam temptet: Non
ergo deus nescit: s dictum est ut sciat.
quod est. ut scire uos faciat. Loquutio¬
nes tales et in sermonib nrĩs sunt: et in
auetorib eloquentie repꝑiuntur. de ser¬
mone nr̃o aliquid dicam. fossa ceca dicit᷑.
non quia ipsa occulos ꝑdidit. s quia la¬
tendo non uidentes facit. Aliquid et de
illis auctorib dicam. Tristes lupinos ait
quidam. hoc est amaros. non quia ipsi st̃
tristes. s quida gustati constristant. hoc

Expanded text:
nens in saeculum saeculi . Et ipsa quaestio est. Quonens in saeculum saeculi . Et ipsa quaestio est. Quomodo enim, perfecta charitas foras mittit timorem, si timor Domini castus permanet in saeculum saeculi? 6. Intelligimus ergo duas esse tentationes; unam quae decipit, alteram quae probat: secundum eam quae decipit, Deus neminem tentat; secundum eam quae probat, tentat vos Dominus Deus vester, ut sciat si diligitis eum. Sed iterum et hic alia nascitur quaestio, quomodo tentat ut sciat, quem latere nihil potest antequam tentet. Non ergo Deus nescit: sed dictum est, ut sciat, quod est, ut scire vos faciat. Locutiones tales et in sermonibus nostris sunt, et in auctoribus eloquentiae reperiuntur. De sermone nostro aliquid dicam. Fossa caeca dicitur, non quia ipsa oculos perdidit, sed quia latendo non videntes facit. Aliquid et de illis auctoribus dicam. Tristes lupinos ait quidam , hoc est amaros: non quia ipsi sunt tristes, sed quia gustati contristant, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sic et uos honorificarctis me. Ego facio
quod debeo: uos non facitis quod debe¬
tis. Ego autem inquit non quero głam
meam: est qui querat et iudicet. Quem
uult intelligi nisi patrem: Quomodo
ergo alio loco dicit. pater non iudicat
quemquam. s omne iudicium dedit
filio. et hic dicit. non quero głam meã
est qui querat et iudicet: Si ergo non¬
uidieat pater. quomodo non iudicat
quemquam. s omne iudicium dedit
filio: Hanc questionem ut soluamus:
attendite. Simili loquutione solui
potest. Scriptũhabes: deus neminem
temptat. & iterum scriptum habes.
Temptat uos dns deus ur̃: ut sciat si
diligitis eum. Nempe questionem uide¬
tis. Quomodo enim deus neminem temp¬
tat. et quomodo temptat uos dns deus
ur̃. ut sciat si diligitis eum: Item scrip¬
tum est. Timor non est in caritate. s per¬
fecta caritas foras mittit timorem. Et alio
loco scriptum est. Timor dnĩ castus. ꝑma¬

Expanded text:
sic et vos honorificaretis me: ego facio sic et vos honorificaretis me: ego facio quod debeo, vos non facitis quod debetis. 4. Ego autem, inquit, non quaero gloriam meam; est qui quaerat et judicet. Quem vult intelligi, nisi Patrem? Quomodo ergo alio loco dicit, Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio ; et hic dicit, Non quaero gloriam meam; est qui quaerat et judicet? Si ergo judicat Pater, quomodo non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio? 5. Hanc quaestionem ut solvamus, attendite; simili locutione solvi potest. Scriptum habes, Deus neminem tentat ; et iterum scriptum habes, Tentat vos Dominus Deus vester, ut sciat si diligitis eum . Nempe quaestio est, videtis. Quomodo enim Deus neminem tentat, et quomodo tentat vos Dominus Deus vester, ut sciat si diligitis eum? Item scriptum est, Timor non est in charitate, sed perfecta charitas foras mittit timorem ; et alio loco scriptum est, Timor Domini castus, perma
Abbreviated transcription (Latin):
ulatorsee Num enim ꝑtinuit ad eum.
ut pedineremur. et non ꝑtinuit ut serua¬
semur: deuiq ut plenius noueritis mis¬
terium quare se samaritanum negare
non debuit. ꝑabolam illam notissimam
attendite: ubi homo quidam descende¬
bat ab ierłm in ihericho. et incidit in la¬
trones. Qui eum grauiter uulnerantes.
semiuiuum in uia reliquerunt. Transi¬
it sacerdos neglexit xum. transiit leuites
et ipse p̃teriit: transiit quidam samari¬
tamis et ipse est custos nr̃. Ipse accessit ad
saucium. ipse impendit miscdiam. eiq
se p̃stitit ꝓximum. quem non deputauit
alienum. ad hoc ergo solum quod demo¬
num non haberet. non autem se sama¬
ritanum non eẽ respondit. deinde post
tale conuitium. hoc solum dixit de gła
sua. S honorifico inquit patrem meum
et uos inhonorastis me. Hoc est ergo non¬
me honorifico: ne uobis arrogans uide¬
ar. habeo quem honorificem. s si me uos
agnosceretis: sicut ego honorifico patrẽ.

Expanded text:
creator noster. Num enim pertinuit ad eum creator noster. Num enim pertinuit ad eum ut redimeremur, et non pertineret ut servaremur? Denique ut plenius noveritis mysterium quare se Samaritanum negare non debuit, parabolam illam notissimam attendite, ubi homo quidam descendebat ab Jerusalem in Jericho, et incidit in latrones, qui eum graviter vulnerantes, semivivum in via reliquerunt. Transiit sacerdos, neglexit eum: transiit Levites, et ipse praeteriit: transiit quidam Samaritanus, ipse est custos noster; ipse accessit ad saucium, ipse impendit misericordiam, eique se praestitit proximum, quem non deputavit alienum . Ad hoc ergo solum quod daemonium non haberet, non autem se Samaritanum non esse, respondit. 3. Deinde post tale convicium, hoc solum dixit de gloria sua: Sed honorifico, inquit, Patrem meum, et vos inhonorastis me. Hoc est, Ego me non honorifico, ne vobis arrogans videar, habeo quem honorificem; sed si vos me agnosceretis, sicut ego honorifico Patrem,
Abbreviated transcription (Latin):
mus. ab illo et ꝑ illum sumus. et ni¬
chil sic querit homo quomodo po¬
tentiam: habet dominum xpm̃
magnam potentiam s prius imitetur el¬
patientiam. ut ꝑueniat ad potentiam.
Quis nrm̃ patientiter audiret. si alicui
diceret᷑. demonium habes. quod dictum
est ei. qui non solum homines saluabat.
s etiam demonib imperabat: Hoc enim
cum dixissent iudei. nonne benedicumꝰ
nos quia samaritanus es tu. et demoniũ
habes. hoꝵ duoꝵ sibi obiectoꝵ unum ne¬
gauit. alterum non negauit. Respondit
enim et ait. Ego demonium non habeo:
duo fuerant obiecta. Quamuis maledic¬
tum maledicto non reddiderit. quãuss
conuitium conuitio non refutauerit:
ꝑtinuit tamen ad eum negare unam
rem: alteram non negare. Non frustin fro.
inaritanus enim interprecat custos
Doue tounit neq neq dormitat. qui cus
eport a Eet nisi dñs custodierit ciuita¬
tem i uanum ingilabunt quiȩam
custoduunt. est ergo uie custos nr̃.: qui

Expanded text:
mus, ab illo, et per illum sumus. Et nimus, ab illo, et per illum sumus. Et nihil sic quaerit homo quomodo potentiam: habet Dominum Christum magnam potentiam: sed prius ejus imitetur patientiam, ut perveniat ad potentiam. Quis nostrum patienter audiret si alicui diceretur, Daemonium habes? Quod dictum est ei qui non solum homines salvabat, sed etiam daemonibus imperabat. 2. Hoc enim cum dixissent Judaei, Nonne bene dicimus nos quia Samaritanus es, et daemonium habes? horum duorum sibi objectorum unum negavit, alterum non negavit. Respondit enim, et ait: Ego daemonium non habeo. e duo fuerant objecta. Quamvis maledictum maledicto non reddiderit, quamvis convicium non convicio refutaverit; pertinuit tamen ad eum negare unam rem, alteram non negare. Non frustra, fratres. Samaritanus enim interpretatur Custos. enim dormit neque dormitat qui cusel : et, Nisi Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilabunt qui custodiunt . Est ergo ille custos noster, qui
Abbreviated transcription (Latin):
non solum peccato uiciosi erant. nam hoc
malum comune erat omĩb s etiam pre¬
cogniti quod non fuerant credituri. ea fi¬
de qua sola possent a peccatoꝵ obligatio¬
ne liberari. Quaꝓpter p̃sciebat illos quib
talia dicebat. in eo ꝑmansuros. quod ex
diabolo erant. id est in suis peccatis atqn
pietate morituros. in qua ei similes ceran
nec uenturos ad regenerationem in qui
essent fili dei hocest.ex deo nati. a quo uua
homines creati. Scđm hanc predestiato¬
nem loquutus est dns. non quod aliquẽ
hominum inuenerit. qui uel scđm rrae¬
nerationem iam esset ex deo: uel sednꝰ
naturã iã non esset ex deo.
scriptum est. responderunt gͥ iudi e
tulerunt ergo lapides ut iacerarnini.¬
NIorA Iectiore sc̃i euangais
que hodie recitata est. a potentua
disciius patientiam. Quid emm
sumus serui ad dniñ. peccatores ad
iustum. creatura ad creatoreme ta¬
men quomodo si quid malisumus
a nobis sumus: ita quicquid boni su¬

Expanded text:
non solum peccato vitiosi erant nam hoc non solum peccato vitiosi erant nam hoc malum commune erat omnibus, sed etiam praecogniti quod non fuerant credituri, ea fide qua sola possent a peccatorum obligatione liberari. Quapropter praesciebat illos quibus talia dicebat, in eo permansuros quod ex diabolo erant, id est, in suis peccatis atque impietate morituros, in qua ei similes erant; nec venturos ad regenerationem in qua essent filii Dei, hoc est ex Deo nati, a quo eran homines creati. Secundum hanc praedestinationem locutus est Dominus: non quod aliquem hominum invenerit, qui vel secundum regenerationem jam esset ex Deo, vel secundum naturam jam non esset ex Deo scriptum est, Responderunt igitur Judaei et Tulerunt ergo lapides Judaeista lectione sancti Evangelii, quae hodie recitata est, a potentia discimus patientiam. Quid enim sumus servi ad Dominum, peccatores ad justum, creatura ad Creatorem? Tamen quomodo si quid mali sumus, a nobis sumus; ita quidquid boni su
Abbreviated transcription (Latin):
modo ergo et ex illo non erant: quia ui¬
ciosi a se ipsis factierant. Ex illo non erat̃:
quia imitando diabolum. filii diaboli
facti erant. Uenit ergo dñs deus. ad ho¬
minem peccatorem. duo nomina audisti.
et hominem. et peccatorem. Quod homo
est.ex deo est: quod peccator est ex deo ñ
c̃. a natura uitium secernatur. agnoscat᷑
natura. unde creator laudetur. Agnoscat̃
uitium: ꝓpter quod medicus inuocetur.
Quod ergo ait dñs. qui est ex deo uerba
dei audit. ꝓpt̾ea uos non auditis. quia
ex deo non estis. non naturarum merita
discreuit. aut p̃ter suam animam & car¬
nem. aliquam naturam in hominib que
peccato uitiata non esset inuenit: s qm̃
prescierat qui fuerant credituri. ipsos di¬
xit ex deo. quoniam regenerationis ad¬
optione renascerentur ex deo. Ad hos ꝑti¬
tnet qui est exdeo. uerba dei audit. qđ
uero sequitur ꝓpterea uos non auditio.
quia ex deo non estis: eis dictum est. qui

Expanded text:
modo ergo ex illo non erant? Quia vimodo ergo ex illo non erant? Quia vitiosi a seipsis facti erant. Ex illo non erant, quia imitando diabolum, filii diaboli facti erant. 16. Venit ergo Dominus Deus ad hominem peccatorem. Duo nomina audisti, et hominem, et peccatorem. Quod homo est, ex Deo est: quod peccator est, non est ex Deo. A natura vitium secernatur: agnoscatur natura, unde Creator laudetur; agnoscatur vitium, propter quod medicus invocetur. QuDei audit propterea, vos non audistis, quia ex Deo non estis , non naturarum merita discrevit, aut praeter suam animam et carnem aliquam npeccato vitiata non esset, invenit: sed quoniam praescierat qui fuerant credituri, ipsos dixit ex Deo, quoniam regenerationis adoptione renascerentur ex Deo. Ad hos pertinet, Qui est ex Deo, verba Dei audit. Quod vero sequitur, Propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis; eis dictum est, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse illis dixit. Scioq filii abrahe estis. Nũ¬
quid dñs mentiretur: absit. Ergo uer̃
est quod dns dixit: uerum est. Werum ẽ
ergo quod illi filii abrahe erant: uerum ẽ.
Audi ipsum negantem qui dixit filii abra¬
he estis: ipse illos negauit filios abrahe.
Si filii abrahe estis. facta abrahe facite.
Nunc autem queritis me occidere: ho¬
minem qui ueritatem uobis dico. quam
audiui a deo. Hoc abraham non fecit. uos
Facitis oꝑa patris ur̃i: id est diaboli. Quomͦ
E filii abrahe erant. et filii abrahe eranti nõ
Utrumq in illis ostendit. Et filii erant a
brahe ꝓpter originem carnis: et non erant
filii abrahe. ꝓpter uitium diabolice ꝑsuasi¬
onis. Sic et dominum deum nr̃m atten¬
dite: ex illo erant: et ex illo non erant. Qo¬
modo ex illo erant: Quia ipse creauerat
hominem: de quo nati erant. Quomodo
ex illo erant: quia ipse est conditor na¬
ture: ipse est creator carnis et anime. qo¬

Expanded text:
ipse illis dixit, Scio quia filii Abrahae estis. Numipse illis dixit, Scio quia filii Abrahae estis. Numquid Dominus mentiretur? Absit. Ergo verum est quod Dominus dixit? Verum est. Verum est ergo quod illi Abrahae filii erant. Verum est. Audi ipsum negantem. Qui dixit, Filii Abrahae estis, ipse illos negavit filios Abrahae: Si filii Abrahae estis, facta Abrahae facite. Nunc autem quaeritis me occidere, hominem qui veritatem vobis dico, quam audivi a Deo: hoc Abraham non fecit. Vos facitis opera patris vestri, id est diaboli. Quomodo ergo et filii Abrahae erant, et filii Abrahae non erant? Utrumque in illis ostendit: et filii Abrahae erant, propter originem carnis; et non erant filii Abrahae, propter vitium diabolicae persuasionis. Sic et Dominum et Deum nostrum attendite: et ex illo erant, et ex illo non erant. Quomodo ex illo erant? Quia ipse creavit hominem de quo nati erant. Quomodo ex illo erant? Quia ipse est conditor naturae, ipse est creator carnis et animae. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
deo: et non sunt ex deo. Natura ex deo:
uitit non ex deo. obsecro uos: attendi-¬
te in euangelio. habetis unde sanemi¬
ni contra errores uenenosos. et nefarios
hereticoꝵ. quoniam et de his. uerbis so¬
lent manichei dicere. Ecce quia due na¬
ture sunt: una bona altera mala: domi-¬
nus dicit. Quid dicit dns: ꝓpterea uos
non auditis quia ex deo non estis. dicit
hoc dñs. Quid ergo inquit tu ad ista dicis:
audi que dicam : Et exdeo sunt: et non sut̃
ex deo. Natura ex deo sunt: uitio non sẽ
ex deo. Natura enim bona que ex deo ẽ.
peccauit uoluntate. credendo quod dia¬
bolus ꝑsuasit: et uiciata est. Idco medi¬
cum querit. quia sana non est. Ecce qđ
dico. S inpossibile tibi uidetur. ut ex
deo sint et ex deo non sint: audi quia
non est impossibile. Sic sunt ex deo et ñ
sunt ex deo: quomodo et filii abrahe sut̃.
et non sunt filii abrahe: hic habetis: non
ẽ quod dicatis ipsum dominum audi.

Expanded text:
Deo, et non sunt ex Deo: natura ex Deo, Deo, et non sunt ex Deo: natura ex Deo, vitio non ex Deo. Obsecro vos, attendite; in Evangelio habetis unde sanemini contra errores venenosos et nefarios haereticorum. Quoniam et de his verbis solent Manichaei dicere, Ecce quia duae naturae sunt, una bona, et altera mala; Dominus dicit: quid dicit Dominus? Propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis. Dicit haec Dominus. Quid ergo, inquit, tu ad ista dicis? Audi quae dicam. Et ex Deo sunt, et ex Deo non sunt; natura ex Deo sunt, vitio non sunt ex Deo: natura enim bona quae ex Deo est, peccavit voluntate, credendo quod diabolus persuasit, et vitiata est; ideo medicum quaerit, quia sana non est. Ecce quod dico. Sed impossibile tibi videtur ut ex Deo sint, et ex Deo non sint: audi quia non est impossibile. Sic sunt ex Deo, et non sunt ex Deo, quomodo et filii Abrahae sunt, et non sunt filii Abrahae. Hic habetis; non est quod dicatis. Ipsum Dominum audi,
Abbreviated transcription (Latin):
tre mendatii. currite ad patrem ueritatis.
Amplectimini ueritatem: ut accipiatis li-¬
bertatem. Illi ergo iudei apud patrem su¬
um uiderant: quod loquebantur. Quid.
nisi mendatium: Dominus autem apud
patrem suum undit: quid loqueretur. Qd
nisi se ipsum: quid nisi uerbum patris:
Quid nisi ueritatem patris eternam. et
patri coeternam: Ille ergo homicida erat
ab mitio. et in ueritate non stetit: quia
ueritas non est in eo. Cum loquitur men¬
datium de ꝓpriis loquitur: quia men¬
pater cius. id est ipsius mendatii. quod
lo quitur. pater est: quia ipse genuit
mendatium suum. Ego aũ quia uerita¬
tem dico: non creditis michi. Quis ex uo¬
bis arguet me de peccato. quomodo ego
arguo uos et patrem urm̃: Si ueritatẽ
dico. quare uos non creditis michi. nisi
quia filii diaboli estis: Qui est ex deo:
uerba dei audit: ꝓpterea uos non auditis.
quia ex deo non estis. Iterum nolite atten¬
dere naturam: s uitium. Sic sunt isti ex

Expanded text:
tre mendacii, currite ad Patrem veritatis; tre mendacii, currite ad Patrem veritatis; amplectimini veritatem, ut accipiatis libertatem. 14. Illi ergo Judaei apud patrem suum viderunt quod loquebantur: quid, nisi mendacium? Dominus autem apud Patrem suum vidit quod loqueretur: quid, nisi seipsum? quid, nisi Verbum Patris? quid, nisi veritatem Patris aeternam, et Patri coaeternam? Ille ergo homicida erat ab initio et in veritate non stetit, quia veritas non est in eo. Cum loquitur mendacium, ex propriis loquitur, quia menpater eius, id est ipsius mendacii. Mendloquitur, pater est, quia ipse genuit mendacium suum. Ego autem quia veritatem dico, non creditis mihi. Quis ex vobis arguit me de peccato; quomodo ego arguo et vos et patrem vestrum? Si veritatem dico quare vos non creditis mihi; nisi quia filii diaboli estis? 15. Qui est ex Deo, verba Dei audit: propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis. Iterum nolite attendere naturam, sed vitium. Sic sunt isti ex
Abbreviated transcription (Latin):
ab altero accepisti mendatium. diabolus
autema sc ipso mendar fuit. mendatiũ sui
apse ge iuit a nemine audiuit. Quomodo
ipse pater. genuit filium ueritatem: sic
deaboliss apsus. gerait quasi filium men¬
duatiam his auditis replica nunc. dreco¬
ac ueruu domini. Mens catholica: quid au¬
diers aduerit: quid dicat attende. Ille
quis: diabolus. erat homicida ab initio:
iquoscimis occidit adam. Et in ueritate
tem. cum loquitur mendatium: de ꝓpͥis
loquitur. Non aliunde accepit: unde loqͣ¬
tur. cum loquit᷑ mendatium de ꝓpriis
loquitur: quia mendax ẽ et pater eius.
& mendax est: et pater mendatii. Nam tu
forte mendar es. quia mendatium loque¬
ris. sednon es pater eius. Si enim quod di¬
cis adiabolo accepisti. et diabolo credidisti.
mendax es: pater mendatii non es. Iule uͦ
quia non aliunde accepit mendatium.
quo mendatio tamquam ueneno serpens
hominem occideret. pater est mendatii si¬
cut deus pater est ueritatis. Recedite a pa¬

Expanded text:
 ab altero accepisti mendacium. Diabolus  ab altero accepisti mendacium. Diabolus autem a seipso mendax fuit; mendacium suum ipse genuit, a nemine audivit. Quomodo Deus Pater genuit Filium veritatem; sic diabolus lapsus genuit quasi filium mendacium. His auditis, replica nunc et recole verba Domini: mens catholica, quid audieris adverte, quid dicat attende. Ille: quis? Diabolus - homicida erat ab initio. Agnoscimus, occidit Adam. Et in veritate tem. Cum loquitur mendacium, de propriis loquitur. Non aliunde accipit unde loquatur. Cum loquitur mendacium, de propriis loquitur; quia mendax est, et pater ejus. Et mendax est, et pater mendacii. Nam tu forte mendax es, quia mendacium loqueris: sed non es pater ejus. Si enim quod dicis a diabolo accepisti, et diabolo credidisti; mendax es, pater mendacii non es: ille vero quia non aliunde accepit mendacium, quo mendacio tanquam veneno serpens hominem occideret, pater est mendacii; sicut Deus Pater est veritatis. Recedite a pa
Abbreviated transcription (Latin):
loquiturqr. mendax est et patereus Iu
his uerbis quidam patrem habere dabs¬
lum putauerunt: & quesierunt quiscte
diaboli pater. hic uero detestabilis error
manicheoꝵ. inuenit adhuc qua deciperit
imperitos. Solent enim dicere. Puta du¬
bolus angelus fuit. et lapsus est ab iloit¬
pit peccatum: sicut dicitis. Pater eius qus
erat: Nos contra. Quis enim nr̃m aliqua¬
do dixit diabolum habere patren: et ili
contra. Dominus dicit. euangelium loqͥt.
de diabolo dicẽsait. Ille homicida erat abi¬
nicio: et in ueritate non stetit: quia nõ¬
est ueritas in eo. Cum loquitur mendati¬
um de ꝓpriis loquitur: quia mendaxẽ
& pater cius. Audi intellige. Non te lon¬
ge mitto: in ipsis uerbis intellige. diabo¬
lum dominus dixit patrem mendatii.
Quid est hoc: Audi quid sit. Replica modo
ipsa uerba: et intellige. Non enim omnis
qui mentitur: pater mendatii sui est. S
enim ab illo mendatiũ accepisti et dixibi
tu quidem mentitus es. ꝓferendo menda

Expanded text:
loquitur; quia mendax est, et pater ejus. In his verbis quidam patrem diabolum habere putaverunt, et quaesierunt quis esset diaboli pater. Hic vero detestabilis error Manichaeorum invenit adhuc qua deciperet imperitos. Solent enim dicere: Puta diabolus angelus fuit, et lapsus est; ab illo coepit peccatum, sicut dicitis: Pater ejus quis erat? Nos contra: Quis enim nostrum aliquando dixit diabolum habere patrem? Et illi contra: Dominus dicit, Evangelium loquitur, de diabolo dicens, ait, Ille homicida erat ab initio, et in veritate non stetit; quia veritas non est in eo: cum loquitur mendacium, de propriis loquitur; quia mendax est, et pater ejus. 13. Audi, intellige; non te longe mitto, in ipsis verbis intellige. Diabolum Dominus dixit patrem mendacii. Quid est hoc? Audi quid sit, replica modo ipsa verba, et intellige. Non omnis enim qui mentitur, pater mendacii sui est. Si enim ab alio mendacium accepisti, et dixisti; tu quidem mentitus es proferendo mendac
Abbreviated transcription (Latin):
ro. uobiscum inueniam a quoquero
Constat expressum ac definitum est di¬
emcomemorasse dnm̃ hoc loco se ipsuns.
id est lumen mundi. Quandiu inquit
sum in hoc mundo lux sum mundi. Er
go ipse oꝑatur: quandiu estͣł hoc mũ¬
do: Putamus frs̃ eum fuisse hic tunc.¬
& modo non hic esse: Si hoc putamus. iã
ergo post ascensum dnĩ. facta est nox ista
mẽtuenda: ubi nemo possit oꝑari. Si p̃
ono loco erant a dimplens dedit essi
erat. qu ando transeuntib discipnlins
gri cum cectuilis ponebantur. ut uleli
bra transeuntium tangerentir. ura

Expanded text:
ro, vobiscum inveniam a quo quaero. ro, vobiscum inveniam a quo quaero. Constat, expressum ac definitum est, diem commemorasse Dominum hoc loco seipsum, id est lumen mundi: Quamdiu, inquit, sum in hoc mundo, lux go ipse operatur, quandiu est in hoc mundo. Putamus, fratres, eum fuisse hic tunc,et modo non hic esse? Si ergo hoc putamus, jam ergo post ascensum Domini facta est nox ista metuenda, ubi nemo possit operari: si pin uno loco erant adimplens, dedit eis erat quando transeuntibus discipulis aegri cum lectulis ponebantur, ut vel umbra transeuntium tangerentur ?
Abbreviated transcription (Latin):
de te quomodo uniuersam głam tia dat
de quo est: quia ille habet filium quide
illo sit. ipse non habet de quo sit. s. qua¬
re dixisti domine donecdies est: Audiq¬
re. Weniet nõt quando nemo potest oꝑa¬
ri. Nlec tu domine. Itane tantum uale¬
cuius opus est nor: Puto enim domine
Iħu immo non puto. s credo atq confir¬
mo. de ibi fuisse: quando dixit deus fi¬
at lux. et facta est lux: Si enim uerbo
fecit. ꝑ te fecit. Et ideo dictum est. Omĩa
ꝑipsum facta sunt: et sine ipso factum
est nichil. diuisit deus inter lucem. et te
rit nemo potest oꝑari: Audi quid sit
dies. et tunc intelliges quid sit nor. Un¬
de sumus audituri: quisnam sit dies
iste: Ipsaẽt dicat. Quam diu in mundo sũ:
lur sum mundi. Ecce ipse est dies lauat
oculos cecus in die: ut uideat diem. o. p¬
diu inquit in mundo sum. lux sum mũ¬
di. Ergo nescioque sit nor qͣuando ibi
xp̃c non erit. Ideo nemo poterit opari.
Restat inquirere frs̃ mei. patienter ac¬
cipite inquirentem me. uobiscum que¬

Expanded text:
te quomodo universam gloriam illi dat de quo est: quia ille habet filium qui de illo sit, ipse non habet de quo sit. Sed quare dixisti, Domine, donec dies est? Audi quare. Venit nox quando nemo potest operari. Nec tu, Domine? Itane tantum valecujus opus nox est? Puto enim, Domine Jesu, imo non puto, sed credo atque confirmo te ibi fuisse, quando dixit Deus, Fiat lux; et facta est lux . Si enim Verbo fecit, per te fecit: et ideo dictum est, Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . Divisit Deus inter lucem et tenerit, nemo poterit operari? Audi quid sit dies, et tunc intelliges quae sit nox. Unde sumus audituri quisnam sit dies iste? Ipse dicat: Quamdiu in hoc mundo sum, lux sum mundi. Ecce ipse est dies. Lavet oculos caecus in die, ut videat diem. Quamdiu, inquit, in mundo sum, lux sum mundi. Ergo nescio quae nox erit, quando ibi Christus non erit; ideo nemo poterit operari. Restat inquirere, fratres mei, patienter accipite inquirentem me: vobiscum quae
Abbreviated transcription (Latin):
Quid gͥ: Quid dicemus de noctesta
quando erit quando nemo poterit
opari: Ner ista impioꝵ erit. Noxita
eoꝵ erit. quib in fine dicetur. ite inig¬
nem eternum: qui ꝑatus est ddiabolo
et angelis eius.S nex ista dicta est nõ
flamma non ignis. Audi quia et norẽ.
de quodam seruo dicit: ligate ilima
nus et pedes. et ꝓicite eum in tenchras
exteriores. oꝑetur ergo homo humui¬
uit. ne illa nocte p̃ueniatur. ibinemno
potest oꝑari. Modo est ut oꝑetur fides
ꝑ dilectionem. et si modo oꝑemur he
est dies. hic est. xpc̃. Audi ꝓmittentem
et ne credas absentem. Ipse dixit. ecce
ego uobiscum sum. Quamdiu: Non
sit in nobis sollicitudo qui uiuimus
si fieri posset de hac uoce etiã posteros
qui futuri sunt: securissimos facere¬
mus. Ecce inquit ego uobiscum sum.¬
omnib dieb usq in consumationem
scłi. dies iste qui circuitu solis huius
impletur: paucas horas habet: dies prẽ¬
sentie xpi: usq in consũmationẽ seli
extenditur. Post resurrectionem uero

Expanded text:
Quid igitur? quid dicemus de nocte ista, quando erit, quando nemo poterit operari? Nox ista impiorum erit, nox ista eorum erit, quibus in fine dicetur: Ite in ignem aeternum qui paratus est diabolo, et angelis ejus . Sed et nox dicta est, non flamma, non ignis. Audi quia et nox est, de quodam servo dicit: Ligate inus et pedes, et projicite eum in tenebras exteriores . Operetur ergo homo dum vivit, ne illa nocte praeveniatur, ubi nemo possit operari. Modo est ut operetur fides per dilectionem: et si modo operamur, hic est dies, hic est Christus. Audi promittentem, et ne arbitreris absentem. Ipse dixit, Ecce ego vobiscum sum. Quamdiu? Non sit in nobis sollicitudo qui vivimus: si fieri posset, de hac etiam voce posteros qui futuri sunt, securissimos faceremus. Ecce, inquit, ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi . Dies iste qui circuitu solis hujus impletur, paucas horas habet, dies praesentiae Christi usque in consummationem saeculi extenditur. Post resurrectionem vero
Abbreviated transcription (Latin):
Atuat di doces nos: et ereterunt eu
pouas splulum magistrum feccrueru
tatus st Audiuit ihe quia eiecerunt
tors eccum inuenisset eum: dixit ei
ducredis in filium dere modo laudt fa

Expanded text:
et tu doces nos? Et ejecerunt eum foras. Ipsi illum magistrum fecerunt, factus est. Audivit Jesus quia ejecerunt eum foras, et cum invenisset eum dixit ei: Tu credis in
Abbreviated transcription (Latin):
cum qli la piae pollerent ut mtter
cuin quid magnim erat. ut cos conte
defpiset ns uerin sorberet. et ꝓd piio
niferos inuemirent: Non erat laponio
ẜmagis erat comend anda patiestue
erercencda potentia: ab scondit seinu
pidide fue ĩ. fiue illis a quor lapstis
quoid serciptum ẽ. et preteriens inato

Expanded text:
cum illi lapides tollerent ut mitterent in eum, quid magnum erat, ut eos continuo dehiscens terra sorberet, et pro lapidibus nferos invenirent? Non erat magnum Deo: sed magis erat commendanda patientia, quam exserenda potentia. Abscondit se ergo lapidibus fugit: sed vae illis a quorum lapideis quod scriptum est, Et pr
Abbreviated transcription (Latin):
nes. dt enim tunc ner ualudaiq ue
mosuit impios. S et modo ominis iisi¬
qeuis quando moritur. illa nocte suscipit.
nonsait illic aliquid oꝑetur. In illa noc¬
todiues ardebat. et stiliam aque de digi¬
to paupis requirebat. dolebat angebatur.
fatebatur. nec ei subueniebat᷑. et conatus
est benefacere. Ait enim abrahe. Pater a¬
braham mitte lazarũ adifrs meos. ut di¬
cat illis quid hic agitur: ne et ipsi ueni¬
ant in hunc locum tormentoꝵ. O infelix.
quando uiuebas. tunc erat tempus ope¬
randi: modo iam in nocte es. in qua nemo
possit oꝑandi. hec cum dixisset expuit
in terramr et fecit lutum ex sputo. et li¬
muit lutum suꝑ oculos eius et dixit ei.
Uade et laua in natatoria siloe: qđ inter¬
pretatur missus. Abiit ergo et lauit: et

Expanded text:
es: erit enim tunc nox valida, quae involvat impios. Sed et modo omnis infidelis, quando moritur, illa nocte suscipitur: non est ut illic aliquid operetur. In illa nocte dives ardebat, et stillam aquae de digito pauperis requirebat: dolebat, angebatur, fatebatur, nec ei subveniebatur; et conatus est benefacere. Ait enim Abrahae: Pater Abraham, mitte Lazarum ad fratres meos, ut dicat illis quid hic agatur, ne et ipsi veniant in hunc locum tormentorum . O infelix! quando vivebas, tunc erat tempus operandi; modo jam in nocte es, in qua nemo possit operari. 7. « Haec cum dixisset, exspuit in terram, et fecit lutum ex sputo, et linivit lutum super oculos ejus, et dixit ei: Vade, et lava in natatoria Siloe » quod interpretatur M
Abbreviated transcription (Latin):
e homine cees
qui cecus natus funt
ꝓlixa lectio recitata
est: quam si unuersã
ꝑtractare conemur ꝓ
sui digintate sicut ua¬
lemus singula considerantes. non suss¬
eit dies .Pinde peto et ammoneo caritat
urãm: ut in his que aꝑta sunt sermont
nr̃m non requiratis. Nam niiis longiꝰ
erit. in singulis immorari. Brcuiter ito
atq miranda: et oꝑa et uerba sunt. opa
quia facta sunt: uerba quia signa sunt.
Siergo quid significet hoc quod factũ
est. cogitemus: genus humanum est ist
cecus. Hec enim cecitas contigit in primo
homine ꝑ peccatum: de quo oms origi¬
nem duximus. non solum mortis. s etiã
iniquitatis. Si enim cecitas est ifideli¬
tas. et illuminatio fides: quem fidelẽ
apłs natus. ni gonte ꝓpħarum dicit.
fuimus enim et nosꝰ aliquando nati¬
ra fili re sicut ec cten gehennir etuo

Expanded text:
e homine quem qui caecus natus fuit, prolixa lectio recitata est: quam si universam pertractare conemur, pro sui dignitate, sicut valemus, singula considerantes, non sufficit dies. Proinde peto et admoneo Charitatem vestram, ut in iis quae aperta sunt, sermonem nostrum non requiratis: nam nimis longum erit in singulis immorari. Breviter ergo atque miranda, et opera et verba sunt: opera, quia facta sunt; verba, quia signa sunt. Si ergo quid significet hoc quod factum est cogitemus, genus humanum est iste caecus: haec enim caecitas contigit in primo homine per peccatum, de quo omnes originem duximus, non solum mortis, sed etiam iniquitatis. Si enim caecitas est infidelitas, et illuminatio fides; quem fidelem Apostolus natus in gente Prophetarum dicit: Fuimus et nos aliquando natura filii irae, sicut et caeteri . Si
Abbreviated transcription (Latin):
dium: ex quo factus est homo. Non enim
posset occidi homo: nisi prius fieret homo.
homicida ergo ille. ab initio. Et unde ho¬
micida: et in ueritate non stetit. Ergom
ueritate fuit: ẜ non stando cecidit. et qͣre
inueritate non stetit:. Quia non est i
tas ineo. Non quomodo in xp̃osicetuo¬
eo. sum loquitur mendatium er posi
loquitur. quia mendax est et patr cu
Quid est hoc Audistis uerba cuangdiur
tenti accepistis. Ecce repeto. ut agnosatie
quid erigatis. de diabolo dns̃ ca lusut
que de diaboloa dnõ dici debuerunt le¬

Expanded text:
dium, ex quo factus est homo. Non enim dium, ex quo factus est homo. Non enim posset occidi homo, nisi prius fieret homo. Homicida ergo ille ab initio. Et unde homicida? Et in veritate non stetit. Ergo in veritate fuit, sed non stando cecidit. Et quare in veritate non stetit? Quia veritas non est in eo. Non quomodo in Christo« Cum loquitur mendacium, ex propriis loquitur, quia mendax est et pater ejus. Quid est hoc? Audistis verba Evangelii, intenti accepistis: ecce repeto, ut agnoscatis quid exigatis. De diabolo Dominus ea dicebat, quae de diabolo dici a Domino meruerunt
Abbreviated transcription (Latin):
uidisti: et dns. Amen amen dico uobio:
antequã abraham fieret ego sum. Appẽ¬
de uerba: et agnosce misterium. Anteꝙͣ
abraham fieret. Intellige fieret adhuma¬
nam facturam: sum uero ad diuinam
ꝑtinere substantiam. Fieret: quia crea¬
tura est abraham. Non dixit antequam
abraham esset. ego eram: s antequam
abraham fieret. que uisi ꝑ me non fieret:
ego sum Agnoscite ereatorem: disceriu¬
te creaturam. Qui loquebatur. semen
abrahe factus erat: et ut abraham fic¬
ret. ante abraham ipse erat. hinc iam
uelut abrahe aptissimo conuitio comoti
sunt acrius. Biasphemasse quippe illis
ham ficret ego sum. Tulerunt ergola¬
pides. ut iacerent in eum. tanta duricia
quo curreret. nisi ad similes: Ihc autem
tamquã homo. tamquã in forma serui.
tamquam humił. tamquam passurꝰ
tamquam moriturus. tamquam nos
suo sanguine redempturus. non tamꝙͣ
ille qui est. non tamquam in principio
uerbum. et uerbum apud deum: nam

Expanded text:
amen dico vobis; antequam Abraham fieret, ego sum. Appende verba, et cognosce mysterium. Antequam Abraham fieret. Intellige, fieret ad humanam facturam, sum vero ad divinam pertinere substantiam. Fieret, quia creatura est Abraham. Non dixit, Antequam Abraham esset, ego eram; sed, Antequam Abraham fieret, qui nisi per me non fieret, ego sum. Agnoscite Creatorem, discernite creaturam. Qui loquebatur, semen Abrahae factus erat; et ut Abraham fieret, ante Abraham ipse erat. 18. Hinc jam velut Abrahae apertissimo convicio commoti sunt acrius. Blasphemasse quippe illis ham fieret, ego sum. Tulerunt ergo lapides ut jacerent in eum. Tanta duritia quo curreret, nisi ad similes? Jesus autem, tanquam homo, tanquam in forma servi, tanquam humilis, tanquam passurus, tanquam mori turus, tanquam nos suo sanguine redempturus: non tanquam ille qui est, non tanquam in principio Verbum, et Verbum apud Deum. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
est pat̾ qr utiquȩ glorificat filium. Heretice
non legisti. et ipsum filium dicentem.
quod glorificet patrem suum: Si et ille
filium głificat. et filius patrem glorisi¬
cat. pone ꝑnitiem. agnosce equalitatem

Expanded text:
est Pater, quia utique glorificat Filium. Haeretice, est Pater, quia utique glorificat Filium. Haeretice, non legisti et ipsum Filium dicentem quod glorificet Patrem suum ? Si et ille Filium glorificat, et Filius Patrem glorificat: pone pervicaciam, agnosce aequalitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓphe. S ista morte quam dis uist i¬
telligi: nec abraham mortuus et napse
Illi enim mortui sunt et uiuunt stinue¬
bant et mortui erant. llam respondensquo¬
dam loco saduceis. mouentib questio¬
nem. de resurrectione: ait hoc ipse dnc.
de resurrectione autem mortuor nonle¬
gistis. quomodo dicit dominus de rubo
ad moysen. ego sum deus abrahaur et deus.
ysaac. et deus iacob Non est deus mortuor.
uiuere. et cum illis uiuere. cum morcu
fucrimus. Quem te ipsum facis inquiut.
ut dicas. mortem non uidebit in ettruũ
scias et abraham mortuum et ꝓpħas: Res¬
pondit ihc. Si ego glorifico me ipsumigła
mea nichil est: est pater meus qui glorifi¬
cat me. Hocait ꝓpter illud quod dixerunt.
quem te ipsum facis. Refert enim głam
suam ad patrem: de quo est quod deusẽ
Aliquando arriani et de isto uerbo calup¬
niantur fidei nrẽ: et dicunt. Ecce maior

Expanded text:
et Prophetae. Sed ista morte quam Dominus vult iet Prophetae. Sed ista morte quam Dominus vult intelligi, nec Abraham mortuus est, nec Prophetae. Illi enim mortui sunt, et vivunt: isti vivebant, et mortui erant. Nam respondens quodam loco Sadducaeis moventibus quaestionem de resurrectione, hoc ait ipse Dominus: De resurrectione autem mortuorum non legistis, quomodo ait Dominus de rubo ad Moysen, Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob? Non est Deus mortuorum, vivere, ut cum illis vivere possimus cum mortui fuerimus. Quem teipsum facis, inquiunt, ut dicas, Mortem non videbit in aeternum, scias et Abraham mortuum et prophetas? 14. Respondit Jesus: Si ego glorifico meipsum, gloria mea nihil est: est Pater meus qui glorificat me. Hoc ait propter illud quod dixerunt, Quem teipsum facis? Refert enim gloriam suam ad Patrem, de quo est quod Deus est. Aliquando Ariani et de isto verbo calumniantur fidei nostrae, et dicunt: Ecce major