comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Patet exposita tristicie: iracundie atq in¬
patientie ꝑ uia. Demoliunt᷑ eam sedule
quedã uulpecule instantiũ necessitatum
Irrumpunt undiq anxietates: suspiões.
sollicitudines. Turbe discordantiũ. causa¬
rũ molestie: rara hora desunt. Non ẽ ꝓhi¬
bendi facultas ñ copia declinandi: s nec
orandi spaciũ. Quo imbre lacrimarũ per¬
fundẽ sufficiã sterilitatẽ aĩe mee: Uinee mee
uolui dice. s de psalmo sic incidit ꝓpter
usum: sensus idẽ ẽ.Nec piget erroris qͥ
admonet similitudinis: quia ñ de uinea
sermo ẽ s de aĩa. Ergo aĩa cogitet᷑: cum
uinea legit᷑. Siquidẽ sub huiꝰ sp̃e ⁊ noĩe.
illiꝰ sterilitas deplorat᷑. Quib gͦ lacrimis ri¬
gabo sterilitatẽ uince mee: Om̃s palmites
eius aruerunt p̾mopia. Iacent sine fructur:
eoqđ ñ habebant humorẽ. Ih̃u bone quos
fa̾ciculos sarm̃toꝵ ex eis in tuo cotidie sacͥ¬

Expanded text:
Patet exposita tristitiae, iracundiae atque imPatet exposita tristitiae, iracundiae atque impatientiae pervia. Demoliuntur eam sedulae quaedam vulpeculae instantium necessitatum; irrumpunt undique anxietates, suspiciones, sollicitudines; turbae discordantium, causarum molestiae rara hora desunt. Non est prohibendi facultas, non copia declinandi, sed nec orandi spatium. Quo imbre lacrymarum perfundere sufficiam sterilitatem animae meae? Vineae meae volui dicere, sed de psalmo sic incidit propter usum, et sensus idem est; nec piget erroris qui admonet similitudinis, quia non de vinea sermo est, sed de anima. Ergo anima cogitetur, cum vinea legitur; siquidem sub hujus specie et nomine illius sterilitas deploratur. Quibus ergo lacrymis rigabo sterilitatem vineae meae? Omnes palmites ejus aruerunt prae inopia; jacent sine fructu, eo quod non habeant humorem, Jesu bone! quos fasciculos sarmentorum ex eis in tuo quotidie sacri
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e: Quot ⁊ quales pioꝵ botros oꝑum
aut p̾focauit ira. aut tulit iactantia ⁊
aut fedauit inanis gła: Quanta ab ille
nuimꝰ. Sic eram⁊ ⁊ nichilominꝰ tñ me po¬
suerunt custodẽ in uineis. ñ consid̾antes
quid de mea ego facerẽ uł fecissẽ: nec audi¬
entes arguentẽ magistrum. ac dicentẽ Si
qͥs domui sue p̾ ẽẽ nescit ⁊ qͦmͦ eccłie dĩ diłi¬
gentiã habebit: Mimor audatiã płimoꝵ.¬
qͦs uidemꝰ le suis uineis ñ colligere spi
nas ⁊ tribulos: uneis tñ dñicis etiã sem
gerere non uereri.fures sunt ⁊ latrones:
ñ custodes neq cultores. hoc illis. Ue autem
mͥ etiam nunc aꝑicło uinee aĩe mee. ĩmo
magis nunc: quando płib intentꝰ. minus
circa unã diligens. minꝰq sollicitꝰ fieri cogor
Nec sepem circumdare: nec torcular fod̾e
in ea licet. heu destructa ẽ maceria eiꝰ: uin¬
demiant eam om̃s qͥ p̾tergrediunt᷑ uiam.

Expanded text:
nostri? Quot et quales piorum botros operum nostri? Quot et quales piorum botros operum aut praefocavit ira, aut tulit jactantia, aut foedavit inanis gloria? Quanta ab illecnuimus? Sic eram: et nihilominus tamen posuerunt me custodem in vineis, non considerantes quid de mea ego facerem vel fecissem, nec audientes arguentem magistrum ac dicentem: Si quis domui suae praesse nescit, quomodo Ecclesiae Dei diligentiam habebit? 7. Miror audaciam plurimoquos videmus de suis vineis non colligere nisi spinas et tribulos, vineis tamen Dominicis etiam se ingerere non vereri. Fures sunt et latrones, non custodes, neque cultores. Hoc illis. Vae autem mihi etiam nunc a periculo vineae meae! imo magis nunc, quando pluribus intentus, minus circa unam diligens, minusque sollicitus fieri cogor. Nec spem circumdare, nec torcular fodere in ea licet. Heu! destructa est maceria ejus, et vindemiant eam omnes qui praetergrediuntur viam!
Abbreviated transcription (Latin):
sure rep̾hendẽ soleo. qd̾ aĩarũ susceꝑim cu¬
ram. qͥ meã ñ sufficerẽ custodire: uineas aĩaᷤ
int̾p̾tans. Qd̃ si ꝓbas et tu hanc nr̃am int̾p¬
tationẽ: uide etiã consequent̾ an recte quoq
dicamus fidem uitem. urtutes palmites. bo
trum opꝰ: deuotionẽ uinum. Siquidẽ nec
palmes absq uite: nec uirtꝰ sine fide aliqͥd
ẽ. Sine fide enĩ impossibile ẽ placere dõ:
fortasse ⁊ displicere necesse erit. Deniq om̃e
ta in solitudinẽ: Prorsus defecerat uinũ
ex ea: arefactis p̾sterilitate fidei. uirtutũ
paliitib. Erat fides: s mortua. Quomͦ
Et quis nempe ad hoc idoneus: Nec sc̃s¬
ꝓpħa qͥ ait. Nisi dñs custo dierit ciuitatẽ
frustra uigilat qͥ custodit eã. Qͣnͣtis etiã
aincinemini me patere in sidiis. illiꝰ qui
sagntat in occultis immacłatũ: Qͣntum
nobiso uinea mea furciuis subreptum
ẽ. machinam̃tis. eo ipso temꝑe quo uigi¬
lantius intendere cepimꝰ cure ⁊ custodie

Expanded text:
leo, quod animarum susceperim curam, qui meam non sufficerem custodire; vineas animas interpretans. Quod si probas et tu hanc nostram interpretationem, vide etiam consequenter, an recte quoque dicamus fidem, vitem; virtutes, palmites; 1377 botrum, opus; devotionem, vinum. Siquidem nec palmes absque vite, nec virtus sine fide aliquid est. Sine fide enim impossibile est placere Deo ; fortasse et displicere necesse erit. Denique omneta in solitudinem! Prorsus defecerat vinum ex ea, arefactis, prae sterilitate fidei, virtutum palmitibus. Erat fides, sed mortua. Quomodo Et quis nempe ad hoc idoneus? Nec s qui ait: Nisi Dominus custodierit civitatem, frusta vigilat qui custodit eam . Quantis etiam tunc memini me patere insidiis illius, qui sagittat in occultis immaculatum? Quantum nobis, o vinea mea, furtivis subreptum est machinamentis eo ipso tempore, quo vigilantius intendere coepimus curae et custodiae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓinde in umbra xp̃i. qui ꝑ fidem ambu.¬
lamus: ⁊ carne ipsius pascimur. ut iuiua¬
mus. Caro enĩ xp̃i uere ẽ cib. Et uide ne ꝓp¬
terea etiã nunc describatur hoc loco ap¬
parens tanquã in scemate pastorali: ubi
illũ sponsa qͣsi quempiã de pastorib ui¬
detur alloqui dicens. Indica mͥ uͥ pascas.
illam inp̃cium: istam incibũ. Resmu
ipsepastor. ipsa pascua ẽ ipse redemptie
bitur paucis: atq hac necessitate uidetiln os¬
mͥ iam rumpendus. potiꝰ qͣm finiendus tii
uigilet: quatimis uͥ pausatum erit ineisten

Expanded text:
proinde in umbra Christi, qui per fidem ambuproinde in umbra Christi, qui per fidem ambulamus, et carne ipsius pascimur ut vivamus. Caro enim Christi vere est cibus . Et vide ne propterea etiam nunc describatur hoc loco apparens, tanquam in schemate pastorali, ubi illum sponsa, quasi unum quempiam de pastoribus videtur alloqui, dicens: Indica mihi ubi pascas, illam in pretium, istam in cibum. Res mira! ipse pastor, ipse pascua est, ipse redemptio. bitur paucis; atque hac necessitate videtur mihi jam rumpendus potius quam finiendus. Opovigilet; quatenus ubi pausatum erit, inde
Abbreviated transcription (Latin):
bona fidei umbra: que lucẽ temꝑat. od̃o
caliganti: ⁊ ocłm p̾parat luci. Sscͥptum
ẽ enim. Fide mundans corda eoꝵ. Fides
itaq lucem ñ extinguit: s custodit. Q uic¬
quid sane ẽ illud qd̾ uidet angłs. hoc mͥ um¬
bra fidei seruat. fideli simi repositũ. it
temꝑe reuelandum. An non expedit te¬
nere uł inuolutum. quod nudum nõ
capis: Deniq i mat̾ dm̃ uiuebat in um¬
bra fidei: cui dictum ẽ. ibeata que cre¬
didisti. habuit ⁊ de xp̃i corꝑe umbram:
que audiuit. Et uirtꝰ altissim obumbͣ¬
bit tͥ. Nec uilis umbra: que de uirtute
altissimi format᷑. Et uere uirtꝰ in carne
xp̃i que uirgini obumbrauit: ut qd̾ im¬
possibile erat mortali femine. obiectu t̾n
inuoluchri uiuifici corꝑis. ferret p̾senti¬
am maiestatis. ⁊ lucẽ sustineret in accessi-¬
bilẽ. Uirtꝰ plane: in qͣ ont̾is contͣria fortitu¬
do debellata ẽ. Et uirtus. i umbra. fugais
demones: tutans homines. Aut certe uir¬
tus uegetans: umbra refrigerans. Uiuimꝰ

Expanded text:
bona fidei umbra, quae lucem temperat oculo caliganti, et oculum praeparat luci; scriptum est enim: Fide mundans corda eorum . Fides itaque lucem non exstinguit, sed custodit. Quidquid sane est illud quod videt angelus, hoc mihi umbra fidei servat, fideli sinu repositum, in tempore revelandum. Annon expedit tenere vel involutum, quod nudum non capis? Denique et Mater Domini vivebat in umbra fidei, cui dictum est: Et beata quae credidisti. Habuit et de Christi corpore umbram, quae audivit: Et virtus Altissimi obumbrabit tibi . Nec enim vilis umbra, quae de virtute Altissimi formatur. Et vere virtus in carne Christi, quae virgini obumbravit, ut quod impossibile erat mortali feminae, objectu tamen involucri vivifici corporis ferret praesentiam majestatis, et lucem sustineret inaccessibilem. Virtus plane, in qua omnis contraria fortitudo debellata est; et virtus et umbra fugans daemones, tutans homines; aut certe virtus vegetans, umbra refrigerans. 10. Vivimus
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥa adhuc uniꝰ uinee plangis dampnum⁊
qd̾ tanto tͥ fenore conpensatũ ẽ: Pro eo qd̾
fuisti derelicta: iodio habita: iñ fuit qͥ ꝑ te
transiret. ponã te inquit in suꝑbiã scłoꝵ.gau¬

Expanded text:
Quid adhuc unius vineae plangis damnum, Quid adhuc unius vineae plangis damnum, quod tanto tibi fenore compensatum est? Pro eo quod fuisti derelicta, et odio habita, et non fuit qui per te transiret: Ponam te, inquit, in superbiam sa
Abbreviated transcription (Latin):
cessit portanti pacẽ: gr̾am offerenti. S ñ sic̃
gr̃a: ita i lex. Qm dissimili uultu ad omnẽ
onscientiã se offerunt. suauitas huiꝰ. ⁊ illiꝰ
austeritas: Quis sane ex equo respiciat con-¬
lempnantẽ: ⁊ solantem. reposcentẽ ⁊ ignos¬
centem: plectentẽ ⁊ amplectentẽ: Non pa-¬
ri ꝓfecto acceptabit᷑ uoto umbra i lux ira
ipax. iudiciũ ⁊ miscdia. figura iu̾itas: uir¬
ga ⁊ hereditas. frenum ⁊ oscłm. Graues de¬
nq moysi mans: testib aaron ⁊ uR. Gra¬
ie legis iugum. testib ipsis apłis: qͥ hoc ⁊ sibi
modi ñ ẽ moyses missus ingentẽ magnam
Uerum tu mat̾ eccłia ꝓmissionem habens
uite que nunc ẽ ⁊ future. facile in dupli¬
ci grã optines ab uniu̾sis te recipi: ⁊ ꝓpt̾ iu¬
gum suaue:⁊ ꝓpt̾ regnũ sublime. Pulsa de
ciuitate ab uniu̾sitate exciꝑis: dum sic ꝓ¬
uocat qd̾ ꝓmittis. ut qd̾ imponis ñ t̾reat.

Expanded text:
cessit portanti pacem, gratiam offerenti. Sed non sicut cessit portanti pacem, gratiam offerenti. Sed non sicut gratia, ita et lex. Quam dissimili vultu ad omnem conscientiam se offerunt suavitas hujus, et illius austeritas. Quis sane ex aequo respiciat condemnantem et consolantem, reposcentem et ignoscentem, plectentem et amplectentem? Non pari profecto acceptabitur voto umbra et lux, ira et pax, judicium et misericordia, figura et veritas, virga et haereditas, frenum et osculum. Graves denique Moysi manus, testibus Aaron et Hur ; grave Legis jugum, testibus ipsis apostolis, qui hoc et sibi, smodi non est Moyses missus in gentem magnam. Verum tu, mater Ecclesia, promissionem habens vitae quae nunc est et futurae, facile in duplici gratia obtines ab universis te recipi, et propter jugum suave, et propter regnum sublime. Pulsa de civitate, ab universitate exciperis, dum sic provocat quod promittis, ut quod imponis non terreat.
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ repulistis illud. ⁊ indignos uos iud¬
castis eterne uite: ecce conuertim᷑ ad g̾ni  llis
Moysi sane oblatum ẽ a deo. si p̾uaricat balii¬
torem popłm uellet dimittere: idiuii qusinte
exponere ultioni. ipsum quidẽ fieri prelmrnta¬
se ingentem magnã: s ille renuit. Quaru his
Ob nimiam ꝓfecto dilectionẽ. qua illi fi¬
titer deuinctus popło tenebat᷑: ⁊ qm̃ ns¬
querebat que sua sunt s dĩ honorẽ: ⁊ ñ q
sibi utile foret. s quod multis. ⁊ ille qͥd
sic. Ego aut̃ consilio secretiori puto hocr
nus diuinitꝰ ꝓ sui magnitudine seruatu
sponse: ut ipsa potiꝰ ⁊ ñ moyses mite̾ti
ingentẽ magnã. Non enĩ oportebat an¬
cum sponsi p̾riꝑe sponse bñdictionẽ:
ꝓpt̾ea ñ quidẽ moyses. s noua sponsa. llhme
dr. ite in mundũ uniu̾sum p̾dicate euis ai¬
ingentem magnam. Num in maiorem po¬
uit quã in uniu̾sitatẽ: Et facile uniu̾sitaᷤᷤ

Expanded text:
quoniam repulistis illud, et indignos vos judquoniam repulistis illud, et indignos vos judicastis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes . Moysi sane oblatum est a Deo, si praevaricatorem populum vellet dimittere, et divinae exponere ultioni, ipsum quidem fieri posse in gentem magnam: sed ille renuit . Quare? Ob nimiam profecto dilectionem qua illi fortiter devinctus populo tenebatur; et quirebat quae sua sunt, sed Dei honorem, et non quod sibi utile foret, sed quod multis. Et ille quidem sic. 5. Ego autem consilio secretiori puto hoc munus divinitus pro sui magnitudine servatum sponsae, ut ipsa potius, et non Moyses, mitteretur in gentem magnam. Non enim oportebat amicum sponsi praeripere sponsae benedictionem; et propterea non quidem Moyses, sed nova sponsa, cui r: Ite in mundum universum, praedicate Evin gentem magnam. Num in majorem potuit quam in universitatem? Et facile universitas
Abbreviated transcription (Latin):
rans uino in qͦ ẽ leticia s ñ luxuria. uino
totiꝰ suauitatis. nulliꝰ libidinis. hoc certe
uinum letificat cor hominis: hoc constat
i angłos bibere cum leticra. Deniq gaudẽt
in conu̾sione ⁊ penitentia peccatoꝵ. salutẽ
hominũ sitientes. lacrime penitentiũ ui¬
num eoꝵ: qd̾ in illis odor uite. sapor gre̾ sit
indulgentie gustus. reconciliationis iocu.¬
ditas. sanitas redeuntis innocentie. serenate
suauitas conscientie. Ergo ex illa una uini
qͣm seue ꝑsecutionis uisa ẽ. deleuisse tem¬
pestas: qͣnte in uniu̾sa t̾ra ꝓpagate refl¬
ruerunt: Et in his omĩb custos posita ẽ¬
sponsa: ut ñ contristet᷑ qd̾ primam ui¬
neam ñ custodiuit. Consolare filia sioi
Si cecitas ex parte contigit in isrł. qͥd tu
dis: Mirare misteriũ: ⁊ noli plangere
aetͥmentũ. Dilata sinum: ⁊ collige ple¬
nitudinẽ gentiũ. dic ciuitatib uide. Ue¬
bis oportebat pͥmũ loqui u̾bum dĩ: sed

Expanded text:
rans vino in quo est laetitia, sed non luxuria; vino rans vino in quo est laetitia, sed non luxuria; vino totius suavitatis, nullius libidinis. Hoc certe vinum laetificat cor hominis; hoc constat et angelos bibere cum laetitia. Denique gaudent in conversione et poenitentia peccatorum, salutem hominum sitientes. Lacrymae poenitentium vinum eorum, quod in illis vitae odor, sapor gratiae sit, indulgentiae gustus, reconciliationis jucunditas, sanitas redeuntis innocentiae, serenatae suavitas conscientiae. 4. Ergo ex illa una vinea, quam saevae persecutionis visa est delevisse tempestas, quantae in universa terra propagatae refloruerunt? Et in his omnibus custos posita sponsa est, ut non contristetur, quod primam vineam non custodivit. Consolare, filia Sion: si caecitas ex parte contigit in Israel, quid tu perdis? Mirare mysterium, et noli plangere detrimentum: dilata sinum, et collige plenitudinem gentium. Dic civitatibus Judae: Vobis oportebat primum loqui verbum Dei; sed
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qͣm mͦ fatet᷑ se minime custodisse s ad
insipientiã sibi. Nec enim ita inde eiul¬
sa in ꝑsecutione fuit. ut ñ alibi planta¬
retur atq locaret᷑ aliis agricolis: qͥ reddãt
fructꝰ eiꝰ temꝑib suis. Non ꝓrsus. ñ ꝑiit:
s migrauit. Et iam cieuit idilatata ẽ: tã¬
quam cui benedixit dñs. Deniq leua o¬
cłos tuos ⁊ uide. si ñ oꝑuit montes umbra
eius ⁊ arbusta eiꝰ cedros dei: si ñ extendit
palmites suosusq ad mare. ⁊ usq ad flum̃
ꝓpagines eius. Nec mirum. dĩ enim edi-¬
ficatio ẽ. dĩ agricultura ẽ Ipse fecundat.
ipse ꝓpagat: ipse putat ⁊ purgat eam.
ut fructum plus afferat. Quando nãq
sua destitueret cura uł oꝑa. qͣm planta¬
uit dext̾a eiꝰ: Non plane habenda ne-¬
caritate mittit radices. de fossa sarculo
discipline. stercorata penitentiũ lacͥmis.
rigata p̾dicantiũ u̾bis: ⁊ sic sane exube¬

Expanded text:
est, quam modo fatetur se minime custodisse, sed non ad est, quam modo fatetur se minime custodisse, sed non ad insipientiam sibi. Nec enim ita inde evulsa in persecutione fuit, ut non alibi plantaretur, atque aliis locaretur agricolis, qui reddant fructus ejus temporibus suis. Non prorsus, non periit, sed migravit; etiam crevit et dilatata est, tanquam cui benedixit Dominus. Denique leva oculos tuos, et vide si non operuit montes umbra ejus, et arbusta ejus cedros Dei; si non extendit palmites suos usque ad mare et usque ad flumen propagines ejus . Nec mirum, Dei enim aedificatio est, Dei agricultura est . Ipse fecundat, ipse propagat, ipse putat et purgat eam, ut fructum plus afferat. Quando nempe sua destitueret cura vel opera, quam plantavit dextera ejus? Non plane habenda necharitate mittit radices, defossa sarculo disciplinae, stercorata poenitentium lacrymis, rigata praedicantium verbis: et sic sane exube
Abbreviated transcription (Latin):
chil ñ dico dm̃ sponse dignum. s nec cui¬
uis ceterarũ congruum: qd̃ de tam sc̃a ⁊
diuina scͥptura attulisse uidebim᷑. Que .n.
conuentia sponsis. ⁊ custodiẽ uinearum: s
⁊ si conuenire putet᷑. unde docebimꝰ fuisse
aliqͣndo eccłiam istiꝰmodi deputatã officio:
Nunquid de uineiscura ẽ deo: Si aut̃ sꝑita¬
li sensu uineas eccłias .i. fideles int̾p̃tamur
popłos iuxta ꝓpħe sensum dicentis uine¬
a dñi sabaoth domus isrł ẽ: incipiet for¬
tassis elucere nob̃̾ quomͦ sponse minine
indignum sit. fieri custodem in uineis. Pu
to quod ⁊ ñ parua insuꝑ ⁊ in hoc appare¬
bit ipso p̾rogatiua si quis diligentiꝰ curet
aduertere. quantum ubiq ꝑ orbem in
huiꝰmodi uineas dilatauerit terminos
suos a die illa qua ierosolimis a filiis
matris sue expugnata ẽ. ⁊ exturbata u¬
na cum illa pͥma sua nouella plantatio¬
ne. multitudine dico credñtiũ. quoꝵ le-¬
gitur fuisse cor unum ⁊ aĩa una. Et ip̃a

Expanded text:
nec cuivis caeterarum congruum quid de tam sancta et divina Scriptura attulisse videbimur. Quae enim convenientia sponsis et custodiae vinearum? Sed etsi convenire putetur, unde docebimus fuisse aliquando Ecclesiam istiusmodi deputatam officio? Nunquid de vineis cura est Deo? Si autem spirituali sensu vineas Ecclesias, id est fideles interpretamur populos, juxta prophetae sensum dicentis, Vinea Domini sabaoth domus Israel est , incipiet fortassis elucere nobis quomodo sponsae minime indignum sit fieri custodem in vineis. 3. Puto quod et non parva insuper et in hoc ipso apparebit praerogativa, si quis diligentius curet advertere quantum ubique per orbem in hujusmodi vineas dilataverit terminos suos a die illa qua Jerosolymis a filiis matris suae expugnata est et exturbata, una cum prima illa sua novella plantatione; multitudinem dico credentium, quorum legitur fuisse cor unum et anima una . Et ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
dere desiderabilius uolunt. nl possunt
delectabilius. Quando gͦ illa uł fastidiet
auiditas. uł se subtrahet suauitas: uel
fraudabit u̾itas. uel deficiet et̾nitas: Quod
si met̾num extenditur uidendi copia pa¬
riter ⁊ uoluntas ⁊ qͦmͦ ñ plena felicitas:
Hil qͥppe aut deest. iam semꝑ uidentib: aut
suꝑ ẽ semꝑ uolentib. At talis uisio ñ ẽ.
uite p̾sentis: s innouissimis reseruatur.

Expanded text:
desiderabilius volunt, nil possunt desiderabilius volunt, nil possunt delectabilius. Quando ergo illa vel fastidiet aviditas, vel se subtrahet suavitas, vel fraudabit veritas, vel deficiet aeternitas? Quod si in aeternum extenditur videndi copia pariter et voluntas; quomodo non plena felicitas? Nil quippe aut deest jam semper videntibus, aut superest semper volentibus. 2. At talis visio non est vitae praesentis, sed in novissi
Abbreviated transcription (Latin):
Ndica mͥ quem
diligit aĩa mea: uͥ pascas. uͥ cubes in m¬
ridie. Studiosis mentib. u̾bum sponsias
frequent̾ apparet: ⁊ ñ sub una specie. Qilie
ita: ꝑrofecto qm̃ ñdum uidetur sicui
ẽ. Nempe illa uisio stat: quia forma fiisl
que tẽ uidetur. Est enim: nec ullã capelils
ex eo quod ẽ fuit uł erit mutationẽ.La pls¬
le nempe fuit ⁊ erit: unde iam tͣnsmi i lu¬
tatio. aut uicissitudinis obumbratio:  li lipes¬
quicqͥd ueniens ex eo qd̃ fuit. ñ cessat ialꝰap¬
dere in id quod erit. transitũ sane ha he
in expugnabile remanet ei ẽ:⁊ ma
nec erit ẽẽ in ȩt̾num: ac ꝑ hoc sibi ui¬
dicat uerũ eẽ .i. increabile. int̾miab
inuariabile. Cũ gͦ ipse qͥ sic ẽ. immc
non sic. aut sic ẽ uidetur sicuti ẽ. sta
dixi illa uisio: quia nulla eam int̾p
uicissitudo. Et tunc ille de eu̾głioi
una sp̃e que offert᷑. Nam ⁊ qd̃ appa
ut inuariabile in se ẽ. ita inuaria
intuentib p̾sto ẽ: ⁊ qͥb apparet mil ̾n¬

Expanded text:
ndica mihi quem diligit anima mea, ubi pascas, ubi cubes in meridie . Studiosis mentibus Verbum sponsus 1380 frequenter apparet, et non sub una specie. Quid ita? Profecto quoniam nondum videtur sicuti est. Nempe illa visio stat, quia forma stat quae tunc videtur; est enim: nec ullam capit ex eo quod est, fuit, vel erit, mutationem. Tolle nempe: Fuit et Erit; unde jam transmutatio aut vicissitudinis obumbratio? At quidquid veniens ex eo quod Fuit non cessat tendere in id quod Erit, transitum sane habet inexpugnabile remanet ei Est, et nec Erit esse in aeternum: ac per hoc sibi vindicat verum esse, id est increabile, interminabile, invariabile. Cum igitur ipse qui sic est, imo qui non sic aut sic est, videtur sicuti est; stat, ut dixi, illa visio, quia nulla eam interpolat vicissitudo. Et tunc ille de Evangelioin una specie quae offertur. Nam et quod apparet, ut invariabile in se est, ita invariabiliter intuentibus praesto est; et quibus apparet, n
Abbreviated transcription (Latin):
se uisi sunt. suꝑmultas se gaudeat con¬
stitutam. hoc mͥ inquit p̾stitere pugnã¬
do contra me. ⁊ contra uineam meã. qui
dicunt exinanite exinanite usq ad fun¬
dam̃tũ in ea: ut unam plurib cõmutarĩ.
hoc qͥppe ẽ. qd̾ infert uineam meã ñ cus¬
todiui. tanquã causam subiungens unde
hoc illi contigerit: ut ñ in una iam s in
plurib custos posita sit. Et littera quidem
sicẽ. S si eam simplicit̾ sequimur. conten¬
ti eo solo qd̾ sonare in suꝑficie illa uidetur
putabimus nos in scͥptura scã de his uine-¬
is corꝑeis ⁊ t̾renis qͣs cotidie cernimus de
rore celi ⁊ de pinguedine t̾re acciꝑe unde

Expanded text:
se visi sunt, super multas se gaudeat conse visi sunt, super multas se gaudeat constitutam. Hoc mihi, inquit, praestitere pugnando contra me et contra vineam meam, qui dicunt: Exinanite, exinanite usque ad fundamentum in ea , ut unam pluribus commutarim. Hoc quippe est quod infert, Vineam meam non custodivi: tanquam causam subjungens unde hoc illi contigerit, ut non in una jam, sed in pluribus custos posita sit. Et littera quidem sic est. 2. Sed si eam simpliciter sequimur, contenti eo solo quod sonare in superficie illa videtur, putabimus nos legere in Scriptura sancta de his vineis corporeis et terrenis quas quotidie cernimus de roro coeli et de pi
Abbreviated transcription (Latin):
osuerunt me custodẽ in uineiꝰ. qͥ:
Tui ne illi oppugnatores qͦs ꝓxime
memorasti : Audite ⁊ intelligite: si ñ se ab
illis ipsis fatet᷑ ista ꝓmotam. a quib ⁊ pas¬
sam. Hec mirum tñ. si quidem fuerit cau¬
sa pugnandi. intentio corrigendi. Nam
quis nesciat multos amicabilit̾. utiliterq
multotiens oppugnatos. Qm multos cou¬
die exꝑimur piis oppugnationib prelato¬
rum ad meliora ꝓficere. ꝓuehi ad altiora.
Ergo illud potius demonstremꝰ si possu¬
mus quemadmodũ adũsus eccłiam pugna¬
tum sit. a filiis matris sue.: ⁊ bostili animo ⁊
dampno utili. Id enim iocundiꝰ: cum qui no¬
cere intendunt. ꝓsunt ⁊ nolentes. Utrũq
uͦ sensum tenet suꝑior int̾pretatio. qm̃
quidẽ ñ defuerunt ⁊ qui bene ⁊ qui male
emularent᷑ eam. diu̾sa intentione pugnã¬
tes: s utriq ꝓfuerunt. In tantum deniq
se ꝓficisse ex his que ab emulis passa est
głatur: ut ꝓuna uinea qͣm sibi abstulis¬

Expanded text:
osuerunt me custodem in vineis . Tuine illi oppugnatores quos proxime memorasti? Audite et intelligite, si non se ab illis ipsis fatetur ista promotam, a quibus et passam. Nec mirum tamen, siquidem fuerit causa pugnandi intentio corrigendi. Nam quis nesciat multos amicabiliter utiliterque multoties oppugnatos? Quam multos quotidie experimur piis impugnationibus praelatorum ad meliora proficere, provehi ad altiora? Ergo illud potius demonstremus, si possumus, quemadmodum adversus Ecclesiam pugnatum sit a filiis matris suae, et hostili animo, et damno utili. Id enim jucundius, cum qui nocere intendunt, prosunt et nolentes. Utrumque vero sensum tenet superior interpretatio: quoniam quidem non defuerunt, et qui bene, et qui male aemularentur eam, diversa intentione pugnantes; sed utrique profuerunt. In tantum denique se profecisse ex iis quae ab aemulis passa est gloriatur, ut pro una vinea, quam sibi abstulis
Abbreviated transcription (Latin):
lamq respicere. qd ita ex nomine ac
sola exprimitur ꝑsecutio adomesticis
⁊ tacentur tot ⁊ tam grauia. que ubiq
t̾rarum nichilominus ex om̃ĩ natione
que sub celo ẽ. ab infidelib. ab hereticiꝰ.
⁊ scismaticis ꝑtulisse cognoscitur. Noui
sponse prudñtiã. nec putauerim casu ħ
illã aut quasi immemorẽ p̾t̾isse. S ꝓfec¬
to id exp̃ssiiis plangit qd ⁊ sentit dif¬
ferentiꝰ: qd̾q uigilantiꝰ nobis cauendum
existimat. Quidnam hoc: Malum utiq
in testinum atq domesticum. Hoc tͥ mani¬
feste in euuanglio ore ipsius saluatoris ex¬
primit᷑ cum dicit. Et inimici hominis do¬
mestici eiꝰ. hoc ⁊ in ꝓpħa. Homo inqͥt pacis
mee: qͥ edebat panes meos. magnificauit sr̃

Expanded text:
lamque respicere, quod ita ex nomine ac lamque respicere, quod ita ex nomine ac sola exprimitur persecutio a domesticis; et tacentur tot et tam gravia quae ubique terrarum nihilominus ex omni natione quae sub coelo est, ab infidelibus, ab haereticis et schismaticis pertulisse cognoscitur. Novi sponsae prudentiam; nec putavetim casu haec illam, aut quasi immemorem praeteriisse. Sed profecto id expressius 1372 plangit, quod et sentit differentius, quodque vigilantius nobis cavendum existimat. Quidnam hoc? Malum utique intestinum atque domesticum. Hoc tibi manifeste in Evangelio ore ipsius Salvatoris exprimitur, cum dicit: Et inimici hominis domestici ejus . Hoc et in propheta: Homo, inquit, pacis meae, qui edebat panes meos, magnificavi
Abbreviated transcription (Latin):
S miscdiã consecutꝰ ẽ: quia ignorans ħ
fecit manens in incredulitate. Et ꝓbauit
dm̃ se habere patrẽ: frẽm eccłie. tam ex
pr̃e qͣm ex matre ẽẽ. S attende qͦmͦ no¬
minatĩ filios matͥs sue.⁊ solos incusat.¬
quasi soli in culpa sint. Quanta ⁊ ab exte¬
ris passa ẽ: iuxta illud apud ꝓpħam. sgepe
ras ⁊ ex aliis atq aliis nationib sepissime
impugnatam : Ad mensam diuitis uocatꝰ
diligent̾ ait considã que tͥ apponuntur.
Er̾̃s ad mensam salomonis sedemꝰ. Qͥs ditior
salomone: Non de t̾renis dico diuitiis: ꝙͣ¬
qͣm ⁊ ipsis salomon habundaret. S intu¬
emini p̾sentẽ m̃sam: qͦmͦ suꝑnis referta
ẽ deliciis. sp̃ualia sunt ⁊ diuina: que no¬
bis in ea apponunt᷑. Diligent̾ gͦ inquit
considera que apponunt᷑: sciens qm̃ tali¬
a te oportet p̾parare. Ego utiq qd in me ẽ
dilignt̃ attendo. id mͥ apponi in his u̾bis
sponse. ⁊ ad eam ꝓrsus doctrinã caute¬

Expanded text:
sed misericordiam consecutus est, quia ignorans hoc sed misericordiam consecutus est, quia ignorans hoc fecit manens in incredulitate ; et probavit Deum se habere patrem, fratrem Ecclesiae tam ex patre, quam ex matre esse. 2. Sed attende quomodo nominatim filios matris suae, et solos incusat,quasi soli in culpa sint. Quanta et ab exteris passa est? juxta illud apud prophetam: Saras et ex aliis at que aliis nationibus saepissime impugnatam? Ad mensam divitis vocatus, diligenter, inquit, considera quae tibi apponuntur. Fratres, ad mensam Salomonis sedemus. Quis ditior Salomone? Non de terrenis dico divitiis, quanquam et ipsis Salomon abundaret; sed intuem deliciis. Spiritualia sunt et divina, quae nobis in ea apponuntur. Diligenter ergo, inquit, considera quae tibi apponuntur, sciens quia talia te oportet praeparare . Ego utique, quod in me est, diligenter attendo id mihi apponi in his verbis sponsae, et ad meam prorsus doctrinam caute
Abbreviated transcription (Latin):
suis iħm. lam tc̃ siquidẽ ds̃ impleuit ꝑ eos
qd̃ olim p̾signauerat ꝑ ꝓpħam dicens: ꝑcuti¬
am pastorẽ ⁊ disꝑgentur oues. ⁊ fortassis il¬
lius uox illa ẽ. in cantico ezechie. Precisa ẽ¬
te. oleis quelut a texente uita mea: dum adhuc or¬
indsiso auẽ ua irer succidit me. de his gͦ atq aliis. qͥ de¬
idcditie sui uilla gente xp̃iano nomini contradixisse¬
mus lnpinbae sciuntur. puta dictum a sponsa: filii matͥs¬
dor pigiuant̃ ma mee pugnauerunt contra me. Et pulchre¬
uuliugqͥ nham̃. filios matris sue ñ aut̃ ⁊ patris sui illos uo-¬
nr̃mita sõ ama bolo erant. homicide utiq sic̃ ⁊ ille homi¬
q fastidur ilbpu aut filii patris mei: s filii inqͥt matrisme
ntestans hbe. pugnauerunt contra me. Alioquin si ñ
ita distingueret. uidẽtur etiam apl̃s pau¬
lus cõp̃hensus in his de quib conquerit᷑.
qͦd i ipse aliqͣndo ꝑsecutus sit eccłiã dei.

Expanded text:
sius Jesum. Jam tunc siquidem Deus implevit per eos, sius Jesum. Jam tunc siquidem Deus implevit per eos, quod olim praesignaverat per prophetam, dicens: Percutiam pastorem, et dispergentur oves . Et fortassis illius vox illa est in cantico Ezechiae: Praecisa est velut a texente vita mea, dum adhuc ordirer, succidit me . De his ergo atque aliis, qui de illa gente Christiano nomini contradixisse sciuntur, puta dictum a sponsa: Filii matris meae pugnaverunt contra me. Et pulchre filios matris suae, non autem et patris sui illos votre diabolo erant; homicidae utique, sicut et ille homt: Fratres mei; aut: Filii patris mei; sed Filii, inquit, matris meae pugnaverunt contra me. Alioquin si non ita distingueret, videretur etiam apostolus Paulus comprehensus in his, de quibus conqueritur, quod et ipse aliquando persecutus sit Ecclesiam Dei ,
Abbreviated transcription (Latin):
pulsa. ⁊ excruciat amantẽ dilatio. Qui
ce contestans. ⁊ diem hominis ñ desidã¬
ui tu scis: Itẽm cum scõ dauid. Renui
consolari anima mea .i. p̾sentiũ bonor
inani leticia despicit colorari. Uel certi
decolorauit me sol sui nimirũ comꝑatͤ¬
ne splendoris dum appropians illi exe
me obscurã dep̾hendo. nigrã inuenio
fedam despicio. Ceterum altis qͥd form Qetin g¬
sa sum. Qͥa fuscam discitis. souris solis ͥ¬
pulcritudini succumbentẽ: At sensui pͥori
uidentur magis assentire ea que secuntur.
Adiciens siquidẽ filii matris mee pugnauerũt
contra me: ꝑsecutionẽ passam se eẽ. aꝑte sig̾cat.
S hinc aliud sermonis pͥncipium ordiemur
ilii matris¬
meȩ pugnauerunt contra me. Annas
⁊ caiphasi uidas scarioth filii synagoge fue-¬
runt: ⁊ hii contra eccł̃iam eque synagoge fi¬
liam in ipso exortu ipsiꝰ accerbissime pugna¬
uerunt suspendentes in ligno collectorem ip¬

Expanded text:
repulsa, et excruciat amantem dilatio. Quis repulsa, et excruciat amantem dilatio. Quis ce contestans: Et diem hominis non desideravi, tu scis ; item cum sancto David: Renuit consolari anima mea ; id est, praesentium bonorum inani laetitia despicit colorari? Vel certe decoloravit me sol, sui nimirum comparatione splendoris, dum approprians illi, ex eo me obscuram deprehendo, nigram invenio, foedam despicio. Caeterum alias quidem formosa sum; quid fuscam dicitis, solius solis pulchritudini succumbentem? At sensui priori videntur magis assentire ea quae sequuntur. Adjiciens siquidem: Filii matris meae pugnaverunt contra me; persecutionem passam se esse aperte significat. Sed hinc aliud sermonis principium ordiemur, ilii matrismeae pugnaverunt contra me . Annas et Caiphas, et Judas Iscarioth, filii Synagogae fuerunt: et hi contra Ecclesiam, aeque Synagogae filiam, in ipso exortu ipsius acerbissime pugnaverunt, suspendentes in ligno collectorem ip
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ba tua mimici mei : Illud quoq. Defectio
temut me ꝓ peceatorib. delĩquentib legẽ
tuã. Item. Nonne qͥ oderunt te dnẽ oderam.
⁊ suꝑ inimicos tuos tabescebam: Etiam il¬
lud sapientis caute obseruat. filie tͥ ait sũt
noli ostend̾e letum uultũ ad ipsas. ut sci¬
licet remissis ⁊ mollib.⁊ fugitantib disci¬
plinam. ñ candorẽ serentatis. s obscurum
seueritatis exibeat. Uel decolorari a sole ẽ
ignescere caritate frat̾na. flere cũ flentib.
cũ infirmantib infirmari: uri ad scandꝰ¬
la singłoꝵ. Uel sic. Sol iusticie decoloraui
me xp̃c: ciuꝰ amore langueo. Languor i¬
te: coloris quedam ext̾minatio ẽ: ⁊defectũ
in desidio aiẽ. unde ⁊dicit. Memor fui dei
⁊ delectatꝰ sunr: ⁊ exercitatꝰ sum ⁊ defec̃ sp̃
meus. Ergo instar urentis solis desidii ar¬
dor ꝑegrinantẽ in corꝑe decolorat dum
uultu głe inhiantẽ. in patientẽ facit ri

Expanded text:
verba tua inimici mei; illud quoque: Defectio verba tua inimici mei; illud quoque: Defectio tenuit me pro peccatoribus derelinquentibus legem tuam ; item: Nonne qui oderunt te, Domine, oderam, et super inimicos tuos tabescebam? Etiam illud Sapientis caute observat: Filiae, ait, tibi sunt? noli ostendere laetum vultum ad ipsas : ut scilicet remissis et mollibus et fugitantibus disciplinam, non candorem serenitatis, sed obscurum severitatis exhibeat. Vel decolorari a sole, est ignescere charitate fraterna, flere cum flentibus, cum infirmitantibus infirmari, uri ad scandala singulorum. Vel sic: Sol justitiae decoloravit me Christus, cujus amore languco. Languor iste, coloris quaedam exterminatio est, et defectus in desiderio animae: unde et dicit: Memor fui Dei, et delectatus sum, et exercitatus sum et defecit spiritus meus . Ergo, instar urentis solis, desiderii ardor peregrinantem in corpore decolorat, dum vultui gloriae inhiantem, impatientem facit 1371
Abbreviated transcription (Latin):
summo ornam̃to habet᷑. siquidẽ suscipio
ꝓ iusticia ⁊ u̾itate. Unde ẽ illud. Ibant ga¬
udentes discipłi a conspectu concilii qm̃
digni habiti sunt ꝓ nomine ih̾u contu¬
meliam pati. Deniq beati qui ꝑsecutionẽ
patiuntur ꝓpt̾ iusticiã. Hac potissimum
głari eccłiam arbitror: hanc libentiꝰ imita¬
ri de pellib sponsi. Deniq i habet in ꝓ-¬
missione: si me ꝑsecuti sunt ⁊ uos ꝑ seqͣn¬
tur. Unde ⁊ addit sponsa. Nolite me con¬
siderare qd fusca sim: quia decolorauit
sol. hoc ẽ nolite me notare quasi deformẽ
quia cerniti ꝓ ingruente ꝑsecutione mi-¬
nus florentẽ. minꝰ scd̾m glam scłi colora-¬
tam. Qͥd ex ꝓbratis nigredinẽ qͣm feruor
ꝑsecutionis ñ conu̾sationis pudor in¬
uexit: Uel solem dicit. zelum usticie qͦ
accenditur i accingit᷑ adu̾sus malignanteᷤ
dicens deo. T elus domꝰ tue comedit me. ⁊ illd̾.
Tabescere me fecit zelus meus. q obliti sunt

Expanded text:
summo ornamento habetur, si quidem suscipiatur summo ornamento habetur, si quidem suscipiatur pro justitia et veritate. Unde est illud: Ibant gaudentes discipuli a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati ; denique: Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam . Hac potissimum gloriari Ecclesiam arbitror, hanc libentius imitari de pellibus sponsi. Denique et habet in promissione: Si me persecuti sunt, et vos persequentur . 13. Unde et addit sponsa: Nolite me considerare quod fusca sim, quia decoloravit me sol , hoc est: Nolite me notare quasi deformem, quia cernitis pro ingruente persecutione minus florentem, minus secundum gloriam saeculi coloratam. Quid exprobratis nigredinem, quam fervor persecutionis, non conversationis pudor invexit? Vel solem dicit zelum justitiae, quo ascenditur et accingitur adversus malignantes, dicens Deo: Zelus domus tuae comedit me ? et illud: Tabescere me fecit zelus meus, quia obliti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ci. Peccati nigredo intꝰ ẽ. i pͥus int̾iora
culpa commaculat: quam ad ocłos ꝓdeat.
Deniq de corde exeunt cogitationes male. fur¬
ta. honicida. adult̾ablasphemia. ⁊ hec funt
que comquinant hominem. S absit ut
salomonẽ. Minime ꝓrsus apd̃ uerũ paci¬
ficum istuismodi inquinam̃ta reꝑias. Opor¬
tet namq eẽ sine pecc̃o eũ qͥ tollit peccata
mundi. qͥ ad reconciliandos peccatores ĩ¬
uentus idoneus: iure sibi nomen uendici
salomonis. S ẽ ingredo affligentis penitũ¬
tie. cum assumitur lamentatio ꝓ delictiꝰ.
hanc fortassis ñ ab horreat in me salomõ.
cor contritũ ⁊ humiliatũ ds̃ ñ despiciet.
Est ⁊ afficientis compassionis. si afflicto
condoleas: ⁊ fr̃num te coloret incõmodũ.
Nec hanc ꝓfecto reiciendam putat nr̃ pa¬
cificus: qͥppe qͣm ⁊ sibi ipse ꝓ nob̾ dignant̾
induit. qui peccata nr̃a tulit in corꝑe suo
suꝑ lignũ. Est ⁊ ꝑsecutionis: que etiã ꝓ

Expanded text:
ci. Peccati nigredo intus est; et prius interiora ci. Peccati nigredo intus est; et prius interiora culpa commaculat, quam ad oculos prodeat. Denique de corde exeunt cogitationes malae, furta, homicidia, adulteria, blasphemiae: et haec sunt quae coinquinant hominem ; sed absit ut Salomonem! Minime prorsus apud verum pacificum istiusmodi inquinamenta reperies. Oportet namque esse sine peccato eum qui tollit peccata mundi, quo ad reconciliandos peccatores inventus idoneus, jure sibi nomen vindicet Salomonis. 12. Sed est nigredo affligentis poenitentiae, cum assumitur lamentatio pro delictis. Hanc fortassis non abhorreat in me Salomon, cor contritum et humiliatum Deus non despiciet . Est et afficientis compassionis, si afflicto condoleas; et fraternum te decoloret incommodum. Nec hanc profecto rejiciendam putat noster pacificus, quippe quam et sibi ipse pro nobis dignanter induit, qui peccata nostra tulit in corpore suo super lignum . Est et persecutionis: quae etiam pro
Abbreviated transcription (Latin):
idcirco despexit. Non cognouit synagoga
que nigredinẽ illi passionis ⁊ infirmita¬
tis imꝓperans: alios ait saluos fecit. seip¬
sum ñ potest saluum facere. x p̾c rex isrł des¬
cendat de cruce. ⁊ credimus ei. S cognouit¬
latro de cruce licet in cruce: qͥ ⁊ innocen¬
tie puritatẽ confessus ẽ. hicaut̾ inquienᷤ
quid male fecit: ⁊ głiam regie maiestatiᷤ
simul ẽ ꝓtestatus. memento mei dicens.
cum uen̾is in regnũ tuũ. Cognouit cen¬
turio: qui filiũ dei clamat. Cognoscit ec¬
cłia que ⁊ emulat᷑ nigredinẽ. ut decorem
participet. Non confiuidit᷑ nigra uideri.
nigra dici. ut dilecto dicat. Obprobria ex¬
probrantiũ tͥ ceciderunt suꝑ me. At sa¬
ne nigra. ĩstar pellium salomonis: foris
scilicet ⁊ ñ intus. Neq enĩ intꝰ ingredinẽ
meus salomon ht̃. Deniq ñ ait nngra sũ
sic̃ salomon. s sic̾ pelles salomonis: quod
in suꝑfic̾ie tantũ sit ueri nigredo pacifi¬

Expanded text:
idcirco despexit; non cognovit Synagoga, idcirco despexit; non cognovit Synagoga, quae nigredinem illi passionis et infirmitatis improperans, Alios, ait, salvos fecit, seipsum non potest salvum facere. Christus rex Israel descendat nunc de cruce, et credimus ei . Sentiae puritatem confessus est. Hic autem, inquiens, quid mali fecit? et gloriam regiae majestatis simul est protestatus: Memento mei, dicens, dum veneris in regnum tuum . Cognovit centurio, qui Filium Dei clamat ; cognoscit Ecclesia, quae et aemulatur nigredinem, ut decorem participet. Non confunditur nigra videri, nigra dici, ut dilecto dicat: Opprobria exprobrantium tibi ceciderunt super me . At sane nigra instar pellium Salomonis, foris scilicet, et non intus: neque enim intus nigredinem meus Salomon habet. Denique non ait: Nigra sum sicut Salomon; sed, sicut pelles Salomonis: quod in superficie tantum sit veri nigredo pacifi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ mͦ p̃filiis hominũ. s etiã p̾ uultib
angłoꝵ. Quid me uis tangere in humi¬
li habitu. seruili forma spẽ contẽptibi¬
li: Tange celesti decoꝵ specie. głia ⁊ ho¬
nore coronatũ. diuina quidẽ maiestare
tremendum: s ingenita serenitate gͣtã
ac placidum. Inter hec aduertenda pru¬
dentia sponse. ⁊ ꝓfunditas sermonum
enis. que sub figura pellium salonis. nn
carne rimata ẽ dm̃. in morte uitam. sũ¬
mam głe ⁊ honoris int̾ obꝓbria. ⁊ sub
nigro deniq habitu crucifixi candorem
in nocentie. splendorẽq uirtutũ sic̃ ille
utiq pelles cũ essent nigre atq despecte
p̾tiosa ⁊ p̾candida p̾ diuitis regis in se or¬
namenta seruabant. Merito nigredinẽ
ñ contẽpnit. in pellib decorẽ qui sub pel¬
lib ẽ adu̾tens. Et ideo. quidã illã contẽp¬
serunt. quia hunc minime cognouerũt.
Si enĩ cognouissent. numqͣm dñm głe

Expanded text:
non modo prae filiis hominum, sed etiam prae vultibus non modo prae filiis hominum, sed etiam prae vultibus angelorum. Quid me vis tangere in humili habitu, servili forma, specie contemptibili? Tange coelesti decorum specie, gloria et honore coronatum; divina quidem majestate tremendum, sed ingenita serenitate gratum ac placidum. 11. Inter haec advertenda prudentia sponsae, et profunditas sermonum ejus, quae sub figura pellium Salomonis, scilicet in carne, rimata est Deum, in morte vitam; summam gloriae et honoris inter opprobria, et sub nigro denique habitu crucifixi candorem innocentiae, splendoremque virtutum, sicut illae utique pelles, cum essent nigrae atque despectae, pretiosa et praecandida praedivitis regis in se ornamenta servabant. Merito nigredinem non contemnit in pellibus, decorem qui sub pellibus est advertens. Et ideo quidam 1370 illam contempserunt, quia hunc minime cognoverunt: si enim cognovissent, nunquam Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
didus. ⁊ rubicundus. Formosus plane: qͣm
circundant flores rosarum ⁊ lilia conual¬
lium. hoc ẽ martirũ uirginũq chori. Et¬
Et qui medius resideo utriq ñ dissedeo cho¬
ro: uirgo ⁊ martir. Quomͦ deniq candi¬
dis ñ congruo uirginũ chorus. uirgo uir¬
ginis filius uirginis sponsus: Quomͦ
ñ roseis martirũ. causa. uirtus. fructus.
⁊ forma martirii: Talẽ talis talit̾q tan-
dum erit ne forte in quempiã de mul-¬
titudine errore incidas. querendo qͤm
diligis: Non ꝓrsus ambiges quẽnam
eligas: facile occurret electus e milib
cunctis in signior. Dices. Iste formosus
in stola sua gradiens in multitudine
fortitudinis sue. Non gͦ in pelle ingra
que hactenꝰ ing̾enda fuit ocłis ꝑsequẽ¬
tiũ. ut contempn̾ent occidendũ aut e¬
tiã amicoꝵ ut recognosc̾ent rediuiuum.
Non in qͣm iam inpelle occurreret n¬
gra. s in ueste alba: speciosus forma

Expanded text:
didus et rubicundus. Formosus plane quem didus et rubicundus. Formosus plane quem circundant flores rosarum, et lilia convallium; hoc est, martyrum, virginumque chori: et qui medius resideo, utrique non dissideo choro, virgo et martyr. Quomodo denique candidis non congruo virginum choris, virgo, Virginis filius, virginisque sponsus? Quomodo non roseis martyrum, causa, virtus, fructus et forma martyrii? Talem talis taliterque . Num tibi verendum erit, ne forte in quempiam de multitudine errore incidas, quaerendo quem diligis? Non prorsus ambiges quemnam eligas. Facile occurret electus e millibus, cunctis insignior, et dices: Iste formosus in stola sua, gradiens in multitudine fortitudinis suae . Non ergo in pelle nigra, quae hactentium, ut contemnerent occidendum; aut etiam amicorum, et recognoscerent redivivum. Non, inquam, jam in pelle occurret nigra, sed in veste alba, speciosus forma,
Abbreviated transcription (Latin):
ficionẽ ne credas sensui. fidei reseruato. Il¬
la dignius. illa diffiniet cerciꝰ: que pleniꝰ
comp̾hendet. Deniq comp̾hendit suo
illo mistico ac ꝓfundo simi: que sit lon¬
gitudo. latitudo. sublimitas ⁊ ꝓfundũ.
Quam ocłs ñ uidit. nec auris audiuit.
nec incor hominis ascendit: illa in se
quasi qͦdam in uolucro clausum seruat
patri consedentẽ suspiciet. ñ iã in hu¬
mili habitu. s in celesti carne ipsa. s al¬
tera spẽ. Qͥd deformẽ uis tangere: Ex¬
pecta ut formosũ tangas. Nam qͥ defor¬
mis mͦ: tunc formosus. Deformis tacui.
deformis aspectui. deformis demq de-¬
formi tͥ. q̃ sensib plus in heres: fidĩ minꝰ.
Esto formosa: ⁊ tange me. Esto fidelis.:⁊ for¬
mosa es. Formosum: ⁊ dignius tanges ⁊ fe¬
licius. Tages manu fidei: desidii digito de-¬
uotionis amplexii. Tanges ocdo m̃tis. At ñ¬
quid adhuc nigrũ: ab sit. dilectus tuus cã¬

Expanded text:
initionem ne credas sensui, fidei reservato. Ilinitionem ne credas sensui, fidei reservato. Illa dignius, illa definiet certius, quae plenius comprehendet. Denique comprehendit suo illo mystico ac profundo sinu, quae sit longitudo, latitudo, sublimitas et profundum. Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, illa in se quasi quodam involucro clausum portat,Patri consedentem suscipiet, non jam in humili habitu, sed in coelesti: carne ipsa, sed altera specie. Quid deformem vis tangere? Exspecta ut formosum tangas. Nam qui deformis modo, tunc formosus; deformis tactui, deformis aspectui; deformis denique deformi tibi, quae sensibus plus inhaeres, fidei minus. Esto formosa, et tange me; esto fidelis, et formosa es. Formosa formosum et dignius tanges, et felicius. Tanges manu fidei, desiderii digito, devotionis amplexu; tanges oculo mentis. At nunquid adhuc nigrum? Absit! Dilectus tuus can
Abbreviated transcription (Latin):
Fides iniisibilia comp̾hendens: sensus
penuriã ñ sentit. Deniq transgredit᷑ fineꝰ
etiã rationis humane: nature uisũ. expien¬
tie terminos. Quid interigas ocłm ad qͦd
ñ sufficit. Et manus qͥd explorare conat᷑
qd̾ supͣ ipsam ẽ: Minꝰ ẽ qͥcqͥd ille uł illa
renuntiet. Sane fides nuntiet de me que
maiestati nil minuat. Disce id habere id u¬
tius sequi qͦd illa suaserit. Noli me tang̾e:
ñdum enĩ ascendi ad prẽm. Quasi uͦ cũ
iam ascenderit. tunc tangi ab ea uelit.
aut possit. Et utiq pot̾it: s affectu nõ
manu. uoto. ñ ocło. fide ñ sensib. Quid
me ait mͦ tang̾e queris. que sensu corꝑis
głam estimas resurrectionis: Nescis qd̾
temꝑe ad huc mee mortalitatis transsigͣa¬
seruilem. qͣm de consuetudine recognoscas.
Cecerum mirabilis facta ẽ. gła mea. exte
confortata ẽ.⁊ ñ poteris ad eam. Differ gͦ
iudiciũ. suspende sententiã. ⁊ tante reidif¬

Expanded text:
fides invisibilia comprehendens, 1369 sensus fides invisibilia comprehendens, 1369 sensus penuriam non sentit. denique transgreditur fines etiam rationis humanae, naturae usum, experientiae terminos. Quid interrogas oculum ad quod non sufficit? Et manus quid explorare conatur quod supra ipsam est? Minus est quidquid ille vel illa renuntiet. Sane fides pronuntiet de me, quae majestati nihil minuat. Disce id habere certius, id tutius sequi, quod illa suaserit. Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum . Quasi vero cum jam ascenderit, tunc tangi ab ea velit aut possit. Et utique poterit, sed affectu, non manu; voto, non oculo; fide, non sensibus. Quid tu me, ait, modo tangere quaeris, quae sensu corporis gloriam aestimas resurrectionis? Nescis quod tempore adhuc meae mortalitatis transfiguraservilem, quam de consuetudine recognoscas. Caeterum mirabilis facta et gloria mea ex te, confortata est, et non poteris ad eam. Differ ergo judicium, suspende sententiam, et tantae rei def
Abbreviated transcription (Latin):
rauit. Solus habet auditꝰ uerũ: qͥ ꝑcip̃
u̾bũ. Merito carnẽ rediuiuã u̾bi tangẽ
ꝓhibetur mulier carnalit̾ sapiens: plꝰ
qͥppe tribuens ocło qͣm oraculo .i. carnis
sensui. ꝗͣ u̾bo dei. Quẽ enim mortuũ. ix¬
surrecturũ ñ credidit: cũ tñ hoc ꝓmise¬
rit ipse. Deniq ñ qͥeuit ocłus. usq satia-¬
tus ẽ. uisus. qm̃ ñ erat consolatio fidei. nͦ
dei rata ꝓmissio. Nonne celum ⁊ t̾ra et
quicqͥt omnino carnis ocłs attinge̾ pot̾
ante habent tͣnsire ⁊ ꝑire qͣm iota unũ.
aut unus apex ex om̃ib que locutꝰ ẽ ds̃:
Et tñ cessauit a fletu in uisu ocłi. q̃ uolu¬
it consolari in u̾bo dñi: pluris habens ex¬
ꝑim̃tum qͣm fidẽ. At exꝑim̃tũ falax. Mit¬
titur gͦ ad cerciorẽ fidei cognitionẽ: que
utiq app̾hendit: qd̾ sensus nescit. exꝑim̃¬
tum ñ inuenit. Noli me tange̾ inquit.
hoc ẽ dissuesce huic seducibili sensui: in¬
nitẽ ũbo. fidei assuesce. Fides nescia falsi.

Expanded text:
us. Solus habet auditus verum, qui percipit verbum. Merito carnem redivivam Verbi tangere prohibetur mulier carnaliter sapiens; plus quippe tribuens oculo quam oraculo, id est carnis sensui quam verbo Dei. Quem enim mortuum surrecturum non credidit, cum tamen hoc promiserit ipse. Denique non quievit oculus, usque dum satiatus est visus; quoniam non erat consolatio fidei, nec Dei rata promissio. Nonne coelum et terra, et quidquid omnino carnis oculus attingere potest, ante habent transire et perire, quam iota unum aut unus apex ex omnibus quae locutus est Deus? Et tamen cessavit a fletu in visu oculi, quae noluit consolari in verbo Domini; pluris habens experimentum, quam fidem. At experimentum fallax. 9. Mittitur ergo ad certiorem fidei cognitionem; quae utique apprehendit quod sensus nescit, experimentum non invenit. Noli me tangere, inquit: hoc est: Dissuesce huic seducibili sensui; innitere verbo, fidei assuesce. Fides nescia falli,
Abbreviated transcription (Latin):
nodo aut̃ p̃dicarent nͥ mitterent᷑ : Filio
matris sue contͣ se pugnasse memorat: ñ
ut irata. s ut ñ ingrata. Unde ⁊ sequitur.
Posuerunt me custodẽ in uineis. Qd̃ uer¬
bum utiq si sp̃ualit̾ examinet᷑. puto ml
in se querimonie aut rancoris habere ui¬
debitur: s magis fauorabile aliquid re-¬
dolere. Uerum ad id contingendum pͥ¬
us sane qͣm manũ apponere audeamꝰ. lo¬
cus enim sc̃s ẽ. conciliandus ẽ. nob̾ solicis
p̃cib. ⁊ sioconsultandus ille sp̃c: qui scru¬
tatur alta dĩ: aut certe uigenitus qͥ ẽ
in sinu patris. sponsus eccłie xp̃c iħc dñs

Expanded text:
omodo autem praedicarent nisi mitterentur? Filios omodo autem praedicarent nisi mitterentur? Filios matris suae contra se pugnasse memorat, non ut irata, sed ut non ingrata. Unde et sequitur: Posuerunt me custodem in vineis. Quod verbum utique si spiritualiter examinetur, puto, nil in se quaerimoniae aut rancoris habere videbitur, sed magis favorabile aliquid redolere. Verum ad id contingendum, prius sane quam manum apponere audeamus locus enim sanctus est, conciliandus est nobis solitis precibus, et sic consultandus ille Spiritus qui scrutatur alta Dei; aut certe. Unigenitus qui est in sinu Patris, sponsus 1375 Eccles