comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑire. stultũ iudicabit.: Quid̃ igit᷑
samiliae̾s illi phitagorei laudãt᷑
a uobis. quorũ alter se tyrãno
uadẽ mortis ꝓ altero dedit. alt̾
ad p̃stitutũ tempus. cũ iã spõsor
eius ducetur p̃sentiã sui fecit.
eũq int̾uẽtu suo libeauit: Qrũ
uirtus in tanta głoria nõ habe̾¬
tur. cũ alter ꝓ amico alter ꝓ
fide mori uoluit si stult putarẽ¬
tur. Demq ob hanc ipa u̾tutẽ
tyrãnis hiis gratiã retulit utrũ¬
q seruãdo. et hoĩs crudelissim
natura mutata est. Quin etiã
de p̃catus esse dicit᷑. ut se tertiũ
in amiticiã reciꝑent: nõ utiq
tanqͣm stultos s tanꝙͣ bonos et
sapiẽtes uiros. Itaq nõ uideo¬
quae cũ ꝓ amicitia et fide mori
sũma głoria cõputet᷑. nõ etiã
ꝓ innocẽtia ꝑire sit hoĩ głosũ
Ergo stultissimi sut̾ q̃ nobis cri¬
mumi dant mori uelle ꝓ deo-
cũ ip̃i eũ qui ꝓ homĩe uoluit moi
in celũ sũmis laudibꝰ tollant.

Expanded text:
ire, stultum judicabis? Quid ergo illi familiares Pythagoraei laudantur a vobis, quorum alter se tyranno vadem mortis pro altero dedit, alter ad praestitutum tempus, cum jam sponsor ejus duceretur, praesentiam sui fecit, eumque interventu suo liberavit? quorum virtus in tanta gloria non haberetur, quod alter pro amico, alter etiam pro fide mori voluit, si stulti putarentur. Denique ob hanc ipsam virtutem tyrannus his gratiam retulit, utrumque servando, et hominis crudelissimi natura mutata est. Quin etiam deprecatus esse dicitur, ut se tertium in amicitiam reciperent, non utique tanquam stultos, sed tanquam bonos et sapiequare, cum pro amicitia et fide mori summa gloria conputetur, non etiam pro innocentia perire sit homini gloriosum. ergo stultissimi sunt qui nobis crimini dant mori uelle pro deo, cum ipsi eum qui pro homine mori uoluit, in caelum summis laudibus tollant.
Abbreviated transcription (Latin):
fidẽq desiderat. Quomõ emĩ deus
a̾ amabit cołetẽ si ip̃e nõ amet̾
ab eo. aut p̃stabit p̃canti qtqͣd
orauerit cũ ad p̃candũ neq ex
animo neq obsecrãter accedat
Isti aut̃ cũ ad sacrificãdũ ueniuit
nichil intimũ nichil ꝓp̃ũ diis sus
offerut nõ integritatẽ mẽtis

Expanded text:
 desiderat. quomodo enim deus aut amabit colentem, si ipse non ametur ab eo, aut praestabit precanti quidquid orauerit, cum ad precandum neque ex animo neque obseruanter accedat? isti autem cum ad sacrificandum ueniunt, nihil intimum, nihil proprium diis suis offerunt, non integritatem menti
Abbreviated transcription (Latin):
uota deo suo fides: insi esset aliq̃s
qui a deo uellet auertẽ: ⁊iã et¬
ideo potẽtiores esse ĩuistos ꝑmi¬
sit ut coge̾ ad malũ porrẽt. Ideo
plures: ut uirtus esset p̃ciosa qd̾
raro est Quod quidẽ ip̃m qͥntilli¬
anus egregie ac breuiter ostendit
dedisset: Uerũ quia natua sic
cõꝑatũ est. ut odiũ cupiditas ira
in id qd incubu̾int agant cecos
supra hoiem uidet᷑ culpa uacare
Alioqnͥ si natura pares om̃ibus
affectus dedisset: pietas nchil
erat. hoc qmͣ uerũ sit doc neces¬
sitas ip̃a ratiõĩs. Si enĩ uirtus
est malis ac uiciis repugnare
fortiter. apparet sñ malo ac uici¬
o nullã esse uirtutẽ quã deus ut
absolutã ꝑfectãq reddẽt. retimut
id qd erat contrariũ ei cũ qͦ de¬
pugnare posset. agitata enim
malis quatiẽtibus stabiliatẽ ca¬
pet. et qͣnto frequẽt᷑ ĩpellit᷑ tãto
firmit̾ roborat᷑. Hec nimirũ cau¬

Expanded text:
uota deo suo fides, nisi esset aliquis uota deo suo fides, nisi esset aliquis qui a deo uellet auertere? nam ideo potentiores esse iniustos sit, ut cogere ad malum possent; ideo plures, ut virtus esset pretiosa, quae rara est. Quod quidem ipsum Quintilianus egregie ac breviter ostendit dedisset? Verum quia natura sic comparatum est, ut odium, cupiditas, ira, in id, quod incubuerunt, agant caecos, supra hominem videtur culpa vacare. Alioqui si natura pares omnibus affectus dedisset, pietas nihil erat. » Hoc quam verum sit, docet necessitas ipsa rationis. Si enim virtus est, malis ac vitiis fortiter repugnare, apparet sine malo ac vitio nullam esse virtutem: quam Deus ut absolutam perfectamque redderet, retinuit id quod erat ei contrarium, cum quo depugnare posset. Agitata enim malis quatientibus, stabilitatem capit; et quanto frequenter impellitur, tanto firmiter roboratur. Haec nimiru
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ terre. sed paucis assignata
iusticia est: que nichil aliud est
q̃m dei unici pia et eeligiosa cul¬
tura. S moueat aliꝙ̃ fortasse cur
si hec sit iusticia nõ oĩ hũano gm̾i
sit data: nec in eã młtitudo uniũ¬
sa cõsenseĩt. Magne hoc disputati¬
oms est: cur ades cũ iusticiã terre
daret sit retenta diuersitas. as
et alio loco declaraui. et ubicũq
oportune maderit explicabitur.
Aluc̃ designare id breuissime sa¬
tis est. uirtutẽ aut cerm nõ posse.
insi habeat contraria uitia: aut nõ
esse ꝑ fectã si nõ exerceat᷑ aduer¬
sis. Hanc eni deus bonorũ ac ma¬
lorũ uoluit esse distantiã. Ut qͣ¬
litatẽ bom ex malo stiamꝰ. itẽ ma¬
li ex bono. nec altius ratio intel¬
ligi sublato alte̾o potest. Deus
igit᷑ nõ exclusit malũ: ut ratio
uirtutis cõstare possit. Quomõ
em̃ paciẽtia umi suã nomen q
retmẽt. si nichil esset qd̾ pati coge¬
retur: Quomõ laudẽ merẽtur de¬

Expanded text:
quidem terrae, sed paucis adsignata quidem terrae, sed paucis adsignata iustitia est, quae nihil aliut est quam dei unici pia et religiosa cultura. sed moueat aliquem fortasse, cur si haec sit iustitia, non omni humano generi sit data nec in eam multitudo uniuersa consenserit. magnae hoc disputationis est, cur a deo, cum iustitiam terrae daret, sit retenta diuersitas: quod et alio loco declaraui et ubicumque opportune inciderit explicabitur. nunc designare id breuissime satis est, uirtutem aut cerni non posse, nisi habeat uitia contraria, aut non esse perfectam, nisi exerceatur aduersis. hanc enim deus bonorum ac malorum uoluit esse distantiam, ut qualitatem boni ex malo sciamus, item mali ex bono: nec alterius ratio intellegi sublato altero potest. deus ergo non exclusit malum, ut ratio uirtutis constare posset. quomodo enim patientia uim suam nomenque retineret, si nihil esset quod pati cogeremur? quomodo laudem mereretur de
Abbreviated transcription (Latin):
se cetinerũt ad ioius regnũ. Si em̃
seculo qd̾ uocat aureũ iusticia ĩ t̾ra
us ut dixi qm̃ desertio diuine legis
religioĩs putanda est: q̃ sola ef¬
ficit ut hõ hoiem̃ carũ habeat: eũq
sibi frat̾itatis uniculo stiat ẽẽ cõ¬
strictũ. Si quidẽ pater idẽ deus
om̃ibus est: ut dei patrisq coĩs
beneficia cũ hus qui nõ habẽt par¬
tiat᷑. nulłi noceat. nullid p̃mat nõ
fores claudat hospiti. nõ aure p̃cãti
sed sit largus. bene ficio libealis.
Quas regias esse laudes tulliꝰ exi¬
stimauit. H ͨ ẽ ꝓfecto iusticia. hoc
mũ corruptũ mox et ipo et om̃i
eius ꝓgenie cõsecratã: de oꝵ q młto¬
rũ cultu suscepto fuerat omne
sublatũ. Sed deus ut parẽs ĩdul¬
gẽtissimus aꝓppinquãte ultĩo tꝑre
nũciũ misit qui uetus ilłd̾ seculid
fugatt̃q iusticiã reducet ne hũa¬
nũ genus maxiis et ꝓpetius agi¬
taret᷑ erroribus. Rediit igitur
spẽs illius aurei tꝑris. et reddita

Expanded text:
se cecinerunt ad Iouis regnum. si enim saeculo quod uocant aureum iustitia in terra ut ut dixi quam desertio diuinae religionis putanda est, quae sola efficit ut homo hominem carum habeat eumque sibi fraternitatis uinculo sciat esse constrictum, siquidem pater idDeus est, ut Dei, patrisque communis beneficia cum iis qui non habent, partiatur, nulli noceat, nullum premat, non fores claudat hospiti, non aurem precanti; sed sit largus, beneficus, liberalis, quas regias esse laudes Tullius existimavit. Haec est profecto justitia, et corruptum, mox et ipso et omni eius progenie consecrata deorumque multorum suscepto cultu fuerat omne sublatum. Sed deus ut parens indulgentissimus adpropinquante ultimo tempore nuntium misit, qui uetus illut saeculum fugatamque iustitiam reduceret, ne humanum genus maximis et perpetuis agitaretur erroribus. rediit ergo species illius aurei temporis et reddita
Abbreviated transcription (Latin):
iustũq seculũ sustulit. coegitq
honnẽs malos et impios fie̾i. uł
orandũ. qd̾ terror in sołetissime
potestatis expresserat. Qs em
nõ metueret eũ quẽ arma cm¬
gebat. quẽ ferri et gladiorũ ful¬
gor insuetus circũdabat Aut
netueret: qui tytanã robustũ et
excelłetẽ uiribus gentẽ bello uice¬
rat. occisione deleuerat: Qd miꝑ
si omĩs multitudo ĩsolito metu pres¬
sa in umius adulationẽ concesserãt.
hiuẽ uen̾abãtur. huic honoẽ mar¬
miũ deferebat. Et quomã moẽs
et uicia regis imitari in genꝰ ob¬
se quii iudicat᷑ abiecerut̃ omẽ pie¬
tatẽ: ne exꝓbrare regi stelꝰ ui¬
den̾tur si pie uiue̾nt. Sic assidua
imitatiõe corrupti diuinũ fas re¬
siqueruẽ. et paulati male uiuẽde
consuetudo mos factus est. Nec
iam quicqͣm ex antecedẽtis seculi
pio atq optimo statu mansit. sed
expłosa iusticia atq ueritatẽ secũ
trahens. reliquit errorẽ homibus

Expanded text:
justumque saeculum sustulit, coegitque justumque saeculum sustulit, coegitque homines malos et impios fieri, velorandum: quod terror insolentissimae potestatis expresserat. Quis enim non metueret eum, quem arma cingebant, quem ferri et gladiorum fulgor insuetus circumdabat? autero metueret, qui Titanum robustum et excellentem viribus gentem bello vicerat, occidione deleverat? Quid mirum, si omnis multitudo, insolito metu pressa, in unius adulationem concesserat? Hunc verebantur, huic honorem maximum deferebant. Et quoniam mores ac vitia regis imitari, genus obsequii judicatur, abjecerunt omnes pietatem, ne exprobrare regi scelus viderentur, si pie viverent. Sic assidua imitatione corrupti, divinum fas reliquerunt; et paulatim male vivendi consuetudo mos factus est. Nec jam quidquam ex antecedentis saeculi pio atque optimo statu mansit: sed explosa justitia, et veritatem secum trahens, reliquit hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
ficia celestia facent sua: nõ ꝓpter
humaintatẽ que nulla in huis eãt
sed ut oĩa cupiditatis et auaicie ĩ¬
srumẽta contradent. Leges etiã
sibi iusticie nomĩe munitas iniquis¬
simas iniustissimasq fanxert̃. qbus¬
suas rapmas et auaricrã suã cõ¬
tra uimi multitudimis tuerentur.
Tantũ igit᷑ autoritate qnͣtũ uiribꝰ
aut opibus aut auaritia p̃uale¬
bant. Et qm̃ nulłu in hiis uestigiũ
suit iusticie. caius officia sũt hũa¬
ntas. equitas misericordia. iã su¬
pba et tumida mequalitate gau¬
debant. altioresq se ceteĩs hõibus
satellitũ comitatu et ferro. et in¬
sigm ueste faciebãt. Hĩc honcẽs
sibi et p̃puras et fastes ĩuenert̃. ut
securiũ gladiorũ q terrore
submyoi. quasi uire dñorũ ꝑcul¬
sis ac pauẽtibus imꝑarẽt. In hac
condicione humanã uitã rex
ille cõstituit. qui debellato ac
sugaito parẽte nõ sibi regnũ
ed impiã tyrãmdẽ ui et hoibus
armatis occupauit. et aureũ ills

Expanded text:
non propter humanitatem, quae nulla in ipsis erat, sed ut omnia cupiditatis et avaritiae instrumenta corraderent. Leges etiam sibi nomine justitiae iniquissimas injustissimasque sanxerunt quibus rapinas et avaritiam suam contra vim multitudinis tuerentur. Tantum igitur auctoritate, quantum viribus, aut opibus, aut malitia praevalebant. Et quoniam nullum in his vestigium justitiae fuit, cujus officia sunt humanitas, aequitas, misericordia, jam superba et tumida inaequalitate gaudebant; altioresque se caeteris hominibus, satellitum comitatu, et ferro, et insigni veste faciebant. Hinc honores sibi, et purpuras, et fasces invenerunt, ut securium gladiorumque terrore subnixi, quasi jure dominorum perculsis ac paventibus imperarent. In hac conditione humanam vitam rex ille constituit, qui, debellato ac fugato parente, non regnum, sed impiam tyrannidem vi et hominibus armatis occupavit; et aureum illud
Abbreviated transcription (Latin):
ipã religione. sic in defẽsionis
gne̾ fallũtur. Defendẽda emĩ
religio est. nõ occidẽdo sed de¬
ridẽdo moriẽdo: nõ seuicia s
patiẽtia. nõ stelẽ sed fide. Illa
em̃ malorũ sut̃. hec bonorũ:
et necesse est bonũ in religiõe
uersari. nõ mału. Nã si sãg̾ne
si tormẽtis si malo religionẽ
dꝑfende̾ uelit. iã nõ defendetur
illa. ses polluet᷑ acq uiolabit᷑.
Nichil enĩ est tã uołutariũ ꝙͣ
resigio. in qua si anmꝰ sacrifi¬
tãtis auersus est. iã sublata iã
nulla est. Recta igit᷑ ratio est
defendas in quo fides cõseruata
et ip̃i deo grata est et rłigiom
addit autoritatẽ. Nã si is qͥm
hac terrestri milicia regi suo
fidẽ seruat in aliquo egregio
facmore. si postea uixit acceptior
fit et carior. si ꝑierit sumã cõ¬
seq̃tur gloriã quod ꝑ duce
suo morte occubueĩt. qͣntomagis¬
fides imperatori om̃iũ deo est
seruãda: qui nõ tãtũ uiuẽtibus

Expanded text:
ipsa religione sic in defensionis ipsa religione sic in defensionis genere falluntur. defendenda enim religio est non occidendo sed moriendo, non saeuitia sed patientia, non scelere sed fide: illa enim malorum sunt, haec bonorum, et necesse est bonum in religione uersari, non malum. nam si sanguine, si tormentis, si malo religionem defendere uelis, iam non defendetur illa, sed polluetur atque uiolabitur. nihil est enim tam uoluntarium quam religio, in qua si animus sacrificantis auersus est, iam sublata, iam nulla est. recta igitur ratio est defendas; in quo fides conseruata et ipsi deo grata est et religioni addit auctoritatem. nam si is qui m hac terrestri militia regi suo fidem seruat in aliquo egregio facinore, si post uixerit, et acceptior fit et carior, si perierit, summam consequitur gloriam, quod pro duce suo morte occubuerit, quanto magis imperatori omnium deo fides seruanda est, qui non tantum uiuentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
loq̃tur. Quid igit᷑ seuit ut stul¬
ticiã suã diuinare uolũt augẽãt.
Longe diuersa sut carnificina
et pietas: nec potest aut ueri¬
tas cũ ui. aut iusticia cũ crudeli¬
tate cõiungi. Sed merito nõ au¬
dẽt de rebus quicqͣm doce̾ duinis
ne et a nostris derideãtur. et
a suis deserãtur. Nã fẽ uolgus
cui simplex incorruptũq iudiciũ
est. si misteria illa cognostat in
memoria mortuorũ cõstitut a
damnabit. aliudq uerius qd̾
colat queret. Hinc fida silẽcia
sacris instituta sũt. ab homibus
callidis. Nestiat pp̃łs q̃d colat.
Cũ aut̃ nos in eorũ doct̾ins uer¬
semur: cur nobis aut nõ credũt
qui utrũq nouimꝰ. aut muidẽt
q̃a falsis uera ꝓtuliꝰ: Sed de¬
fendẽda sũt inquiũt publit e
sustepta sacra. O qͣm inhonesta
uolutate mseri errãt. Sentiũt
enĩ nchil esse in rebus huãnis
resigione p̃stantius eãq sũma
ui oportẽ defendi. Sed ut in

Expanded text:
loquitur. quid ergo saeuiunt? ut stulloquitur. quid ergo saeuiunt? ut stultitiam suam dum minuere uolunt augeant. longe diuersa sunt carnificina et pietas nec potest aut ueritas cum ui aut iustitia cum crudelitate coniungi. sed merito non audent de rebus quicquam docere diuinis, ne et a nostris derideantur et a suis deserantur. nam fere uulgus, cui simplex incorruptumque iudicium est, si mysteria illa cognoscat in memoriam mortuorum constituta, damnabit aliutque uerius quod colat quaeret. hinc fida silentia sacris instituta sunt ab hominibus callidis, ne sciat populus quid colat. cum autem nos in eorum doctrinis uersemur, cur nobis aut non credunt, qui utrumque nouimus, aut inuident, quia falsis uera praetulimus? \'sed defendenda sunt\' inquiunt \'suscepta publice sacra: o quam honesta uoluntate miseri errant! sentiunt enim nihil esse in rebus humanis religione praestantius eamque summa ui oportere defendi, sed ut in
Abbreviated transcription (Latin):
tinet᷑ ĩuitus. Inutilis ẽ eni deo.
qui fide ac deuotiõe caret: et tñ
nemo distedit ipã ueritate reti¬
nẽte. Doceãt isti hoc modo. si qua
illis fiducia ueritatis est. loqnͣtur
distãt. audeant in quã dispucãe no¬
bistũ aliguid eiusmodi. Iã ꝓfecto
ab aniculis quas cõtempnũt. et
a pueris nostratibus error illoꝵs
ac stulticia ridebitur. Cũ enĩ ꝑitis¬
simi deorũq ꝓgeniẽ. et res ge¬
stas et imꝑia. et intẽitus. et se¬
pulchra de lbris nouerĩt. ipõrũ¬
q ritus quibus fut iniciati. uł ex
rebus gestis hom̃i. uel ex casi¬
bus. uł etiã ex moribus natõs
sciant: incredibilis clemẽtia est
deos putare. qͦs fuisse mortales¬
⁊ negare nõ audeat. uel si tã
impudẽtes fuerĩt ut neget̾ sus
illos ac suorũ littere coarguẽt
quãtũ intersit inter uerũ et fał¬
sũ quãdo ipĩ tũ sunt eloquẽtes
ꝑsuadẽ nõ possũt. imperiti ac ru¬
des possũt: quia res ip̃a et uĩtas

Expanded text:
tilis est enim Deo, qui devotione ac fide caret. Et tamen nemo discedit, ipsa veritate retinente. Doceant isti hoc modo, si qua illis fiducia veritatis est, loquantur: hiscant, audeant inquam disputare nobiscum aliquid ejusmodi; jam profecto ab aniculis quas contemnunt, et a pueris nostratibus error illorum ac stultitia ridebitur. Cum enim sint peritisssimi, deorumque progeniem, et res gestas, et imperia, et interitus et sepulchra de libris noverint; ipsosque ritus, quibus sunt initiati, vel ex rebus gestis hominum, vel ex casibus, vel etiam ex mortibus natos sciant: incredibilis dementia est, deos putare, quos fuisse mortales negare non audeant; vel si tam impudentes fuerint ut negent, suae illos ac suorum litterae coarguantquantum intersit inter uerum atque falsum, quando ipsi cum sint eloquentes, rsuadere non possunt, inperiti ac rudes possunt, quia res ipsa et ueritas
Abbreviated transcription (Latin):
uari. Non potuit igit᷑ post mortẽ
deus credi: qͥa et hoĩez et magũ fuisse
cõstabat. Et ideo aliem nominis
titulo affectauit diuinitatẽ. qͥa
suo nec poterat nec audebat. Ar̃
uero et potuit deus credi. quia
magus nõ fuit: et creditus est
quia uere fuit. Nõ inqt hoc dico
idcirto apolloniũ nõ haberi deũ
quia nosuerit. sed ut apꝑeat nos
sapiẽtiores esse qui mirabilibꝰ
factis non statim diuinitat is
longe remotus es. nichil ꝓrsus
intelligis eorĩ que legisti. cum
uidei qui a pncipio ꝓphetas lecti¬
tauerĩt. quibusq sacͣmẽtũ den
fuerat assignatũ. tamẽ qͥd lege¬
rẽt ignorauerĩt. Diste igĩtus
si quid tibi cordis est nõ idcirio

Expanded text:
rari. Non potuit ergo post mortem rari. Non potuit ergo post mortem deus credi, quia et hominem, et magum fuisse constabat; et ideo alieni nominis titulo affectavit divinitatem, quia suo nec poterat, nec audebat. Noster vero et potuit deus credi, quia magus non fuit; et creditus equia uere fuit. non in quit hoc dico, idcirco Apollonium non haberi deum, quia noluerit, sed ut appareat nos sapientiores esse, qui mirabilibus factis non statim fidem diuinitlonge remotus es, nihil prorsus intellegis eorum quae legisti, cum Iudaei, qui a principio prophetas lectitauerant quibusque sacramentum dei fuerat adsignatum, tamen quid legerent ignorauerint. disce igitur, si
Abbreviated transcription (Latin):
hesus est et cruci affyous. Atem̃
argue̾ qd̾ deũ se cõstitue̾t: ut ille
uerecũdior fuisse uideat᷑ qͥ tũ¬
maiora faceret ut hic putat. tñ
id sibi nõ arrogauerit. Omitto nc̃
suꝑiore libro de fraude ac p̃stigi¬
is artis magice dixi. Nego esse
quemqͣm qui nõ oꝑtet in p̾mis
id sibi post contingere. qd̾ etiã re¬
ges maximi cõcupistũt. Cur em̃
sibi honnẽs sepulchra magͦfica cur
statuas. cur ymagiẽs cõꝑant. cur
suscepta ꝓ cuubus. opiões hom¬
se ingemn tui monumẽtũ hoc dete¬
stabili stulticia tãqmͣ ceno edi¬
ficatũ constituere uoliusti. in¬
si qd̾ ĩmortalitatẽ de mẽoria noĩs
speras Stultũ igitur est. id pu¬
tare apollimũ noluisse. qd̾ optae̾t
utiq sĩ posset:. quia nemo est qui
ĩmortalitatẽ recuset. et maxime
cũ eũ ditas et adoratũ ẽẽ a qlus¬
dõ sicut deũ. et simulachrũ eius
sub hertulis ale uiaci nomine con¬
scitutũ ab ephesiis etiã nuc̃ hono¬

Expanded text:
hensus est et cruci adfixus. at enihensus est et cruci adfixus. at eniarguere, quod deum se constituerit, ut ille uerecumajora faceret, ut hic putat, tamen id sibi non arrogaverit. Omitto nuncperiore libro de fraude, ac praestigiis artis magicae dixi. Nego esse quemquam qui non optet in primis id sibi post mortem contingere, quod etiam reges maximi concupiscunt. Cur enim sibi homines sepulcra magnifica, cur statuas, cur imagines comparant? cur suscepta, student opiniones homse ingenii tui monimentum, hac detestabili stultitia tanquam coeno aedificatum, constituere voluisti, nisi quod immortalitatem de memoria nominis speras? Stultum igitur est, id putare Apollonium noluisse, quod optaret utique, si posset; quia nemo est qui immortalitatem recuset, maxime cum eum dicas, et adoratum esse a quibusdam sicut deum, et simulacrum ejus sub Herculis Alexicaci nomine constitutum, ab Ephesiis etiam nunc hono
Abbreviated transcription (Latin):
secuti essent acerba et ne fãda pas
eredamꝰ hoc plane. Aã fortasse
illi hoc in somnis apollo aliqͥs nũ¬
tiauit. Tot semꝑ latrones ꝑierũt
et cotidie ꝑeunt. utiq multos et
ip̃ẽ damnasti. Quis eorũ post
crutẽ suã. non dicã deus: s hõ
appellatus est: uerũ tu forsitan
ex eocredidisti: quia uos in ho¬
mitidã martẽ cõsecrastis ut deũ.
Quod tamẽ nõ fecissetis: si illio
ario pagite in crucẽ sustulissent.
Itẽ cũ facta eius mirabilia destru¬
eret. nec tamẽ negaret: uofuit
ostendere apolloniũ uł paĩa uł
p̃termisit. ciius solet̾ et multa
et mira memorari. Cur igitur o
delirũ caput. nemo apolloniũ
ꝓ deo colit insi forte tu solus: illo
stilicet deo dignus cũ te in sem¬
piternũ uerus deus pumet.
Si magus xpũs q̾a mirabilia
fecit: pericior utiq apollomus
qui ut destribis cũ domicianꝰ eiõ
pumre uellet. repẽte in iudicio
nõ cõparuit. qm ille qui et cõpre¬

Expanded text:
secuti essent acerba et nefanda passsecuti essent acerba et nefanda passcredamus hoc plane, nam fortasse illi hoc in somnis Apollo aliquis nuntiauit. tot semper latrones perierunt et cottidie pereunt, utique multos et ipse damnasti: quis eorum post crucem suam non dicam deus, sed homo appellatus est? uerum tu forsitan ex eo credidisti, quia uos homicidam . Martem consecrastis ut deum: quod tamen non fecissetis, si illum Ariopagitae in crucem sustulissent. idem cum facta eius mirabilia destrueret nec tamen negaret, uoluit ostendere Apollonium uel paria uepraetermisit, cuius solent et multa et mira memorari. cur igitur, o delirum caput, nemo Apollonium pro deo colit? nisi forte tu solus, illo scilicet deo dignus, cum quo te in sempiternum uerus deus puniet. si magus Christus, quia mirabilia fecit, peritior utique Apollonius, qui ut describis cum Domitianus eum punire uellet, repente in iudicio non conparuit. quam ille qui et conpre
Abbreviated transcription (Latin):
pulos. tanqm fallacie seminato¬
res: quos esdem tamẽ rudes et
indoctos fuisse testatus est. nã
quosdã eorĩ pistatorio artificio
fuit igit᷑ ab hiis fingẽdi uoluptar
et astucia quomã rudes fuerũt.
dit quis ꝑosset in doctꝰ apta inter
se et coherẽtia fingere. cũ philo¬
sophorũ doctissum plato et ars¬
stotiles et epicurus et zenon ip̃i¬
sibi repugnãtia et cõtraĩadyoe¬
rint hec est eni̾ mẽdacioꝵ na¬
tura: ut coherere nõ possint.
Illorũ aut̃ tradicio qa uera est.
quadrat undiq: ac sibi tota cõ¬
sentit. Et ideo ꝑsuadet. quia cõ¬
stãti ratione suffulta est nõ ig
questus et cõmodi grã religionẽ
istã cõmẽtati sui. quippe q̃ et p̃¬
ceptis et ipã re eã uitã secuti
sũt. que et uoluptatibus caret. et
omĩa q̃ habẽtur in bonis sperint.
et qui non tantũ ꝓ fide mortẽ
subierũt. sed etiã morituros eẽ
se stiermt et p̃dixerĩt. et postea
umuersos qui eorũ disciplmã

Expanded text:
pulos tamquam fallaciae seminatopulos tamquam fallaciae seminatores, quos eosdem tamen rudes et indoctos fuisse testatus est: nam quosdam eorum piscatorio artificio fuit ergo ab his fingendi uoluntas et astutia, quoniam rudes fuerunt. aut quis possit indoctus apta inter se et cohaerentia fingere, cum philosophorum doctissimi, Plato et Aristotsibi repugnantia et contraria dixerint? Haec est enim mendaciorum natura, ut cohaerere non possint. Illorum autem traditio, quia vera est, quadrat undique, ac sibi tota consentit; et ideo persuadet, quia constanti ratione suffulta est. Non enim quaestus et commodi gratia religionem istam commenti sunt; quippe qui, et praeceptis, et re ipsa, eam vitam secuti sunt, quae et voluptatibus caret et omnia quae habentur in bonis spernit; et qui non tantum pro fide mortem subierint, sed etiam morituros esse se et scierint et praedixerint et postea uniuersos qui eorum disciplinam
Abbreviated transcription (Latin):
et qui auctor in p̃mis faciende ꝑ¬
secucõmis fuit. qͦ stele̾ nõ contẽtus
cetutus est. Composuit eñi libel¬
los su duos nõ contͣ xp̃ianos ne
qmice insectari uidetur. sed ad
xp̃ianos ut humane ac beigne
cõsulẽ ꝑutaret᷑. in quibus ita fal
quedã capita que repug nare si¬
bi uidebãtur exposuit a deo mlta
adeo intima enumerãs: ut aliqñ
ex eadẽ distiplina fusse uideat᷑
Quod si fuit. quis eũ demostenes
poterit ab impietate defendere.
qui religiom cui fuerat accen¬
ius. et fidei cuiꝰ nomẽ indue̾at. et
sacramẽti qd acceꝑat q ditor
factus est: nsi forte casu ĩ ma¬
nu eius diume litere intiderũt.
Que igit᷑ temeritas erat. id au¬
dere dissolu̾e. qd̾ illi nemo int̾p̃¬
tatus est. Bene qd aut nchil
didicit. aut nichil intellexit. Tm̃
em̃ abest a diuinis licteris repug¬
nantia: quãtũ ille ab fuit a fide
et ueritate. P̃cipue tamẽ paulu
petrũq lacerauit ceteõsq disti¬

Expanded text:
et qui auctor in primis faciendae pet qui auctor in primis faciendae persecutionis fuit: quo scelere non contentus nsecutus est. Composuit enim libellos duos, non contra Christianos, ne inimice insectari videretur, sed ad Christianos, ut humane ac benigne consulere putaretur. in quibus ita falsquaedam capita, quae repugnare sibi videbantur, exposuit, adeo madeo intima enumerans, ut aliquando ex eadem disciplina fuisse uideatur. quod si fuit, quis eum Demosthenes poterit ab inpietate defendere, qui religionis cui fuerat accensus et fidei cuius nomen induerat et sacramenti quod acceperat proditor factus est? nisi forte casu in manus eius diuinae litterae inciderunt. quae igitur temeritas erat id audere dissoluere quod illi nemo interpretatus est? bene, quod aut nihil didicit aut nihil intellexit. tantum enim abest a diuinis litteris repugnantia, quantum ille afuit a fide et ueritate. praecipue tamen Paulum Petrumque lacerauit ceterosque disci
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit rationẽ. ineptus uanus
ridiculꝰ apparuit qͥa gͣuis ille
cõsultor utilitatis aliene nõ mõ
quid oppugnaret sed etiã quid
loq̃ret᷑ nesciebat. Nã si qͥ nr̃orũ
ammo tamen derisere: utpote
cũ uideret᷑ hoĩem ꝓfitentẽ re
illumĩaturũ alios cũ ip̃e cecus
esset: reducturũ alios ab errõe
cũ ip̃e ignoraret ubi pedes suos
ponẽt: erudicurũ allos ad uĩtatẽ
cui ꝯ nec stintilłã quidẽ unã ui¬
disset aliqͣndo. qppe cũ sapiẽtie
ꝓfessor ꝓfligare sapiã nt̾etur.
Omẽs tamẽ id arguebãt. ꝙ illo
pocissimũ tꝑre id oꝑis esset ag¬
gressus quo furebat odiosa cru¬
delitas. O philosophũ adulatorẽ
ac temꝑi seruientẽ. Derũ hic
ꝙ sua manitate cõtẽptus ẽ. qui
et gratiã quã sꝑauit nõ adepti
est et gloria quã captauit in
culpã rephensionẽ q couersa ẽ.
gilius eandẽ materiã mordatius
stripsit. qui erat cũ e numo udicũ.

Expanded text:
voluit rationem, ineptus, vanus, voluit rationem, ineptus, vanus, ridiculus apparuit; quia gravis ille consultor utilitatis alienae, non modo quid oppugnaret, sed etiam quid loqueretur nesciebat. Nam si qui nostrorum animo tamen derisere, utpote cum viderent hominem profitentem se illuminaturum alios, cum ipse caecus esset; reducturum alios ab errore, cum ipse ignoraret ubi pedes suos poneret; eruditurum alios ad veritatem, cuius ille ne scintillam quidem unam uidisset aliquando, quippe cum sapientiae professor profligare sapientiam niteretur. omnes tamen id arguebant, quod illo potissimum tempore id operis esset adgressus quo furebat odiosa crudelitas. o philosophum adulatorem ac tempori seruientem! uerum hic pro sua inanitate contemptus est, qui et gratiam quam sperauit non adeptus est et gloria quam captauit in culpam reprehensionemque conuersa est. alius eandem materiam mordacius scripsit, qui erat tum e numero iudicum
Abbreviated transcription (Latin):
ac maiestate ut ille dicebat mũ¬
dus gubernet᷑. nec pati honnẽs
imꝑitos quorũdã fraudibus illici
ne simplicitas eorũ prede ac pa¬
bulo sit homĩbus astutis: it aq
se sustepisse hoc munus philo¬
sophia dignũ. ut p̃ferret. nom
uidẽtibus lumẽ sapiẽtie: nõ mõ ut
susteptis deorũ cultibꝰ r̃fanestãt
sed eciã ut ꝑtinaci obstĩatoe depo¬
sita. corꝑis cruciamẽta deuitẽt. nͨ
seuas mẽbrorũ sacerationes
frustra ꝑꝑeti uelinit. Ut aut̃ appa¬
reat cuiꝰ rei gratia opus illud
elaborasset. effusus ẽ in pn̾cipiũ
laudes: quorũ pietas et ꝓuidẽtia
ut quidẽ ip̃e dicebat tũ in ceteĩs
rebus. tũ p̃cipue in defendendis
de orũ religioĩbus claruisset. con¬
sultũ esset tandẽ rebus humanui
ut cohibita impia et amli suꝑ¬
stitione uniũsi hoiẽs legitimis
sacris uacarẽt ac ꝓpicios deos
sibi exꝑirẽtur. ubi aut̃ religioĩs
eius contra quã ꝑorabat infirͣre

Expanded text:
ac majestate ut ille dicebat munac majestate ut ille dicebat mundus gubernetur, nec pati homines imperitos quorumdam fraudibus illici, ne simplicitas eorum praedae ac pabulo sit hominibus astutis. Itaque se suscepisse hoc munus philosophia dignum, ut praeferret non videntibus lumen sapientiae, non modo ut susceptis deorum cultibus resanescant, sed etiam ut, pertinaci obstinatione deposita, corporis cruciamenta devitent, neu saevas membrorum lacerationes frustra perpeti velint. Ut autem appareret cujus rei gratia opus illud elaborasset, effusus est in principum laudes; quorum pietas et providentia ut quidem ipse dicebat cum in caeteris rebus, tum praecipue in defendendis deorum religionibus claruisset: consultum esse tandem rebus humanis, ut cohibita impia et anili superstitione, universi homines legitimis sacris vacarent, ac propitios sibi deos experirentur. Ubi autem religionis ejus, contra quam perorabat, infirmare
Abbreviated transcription (Latin):
tistitẽ se philosophie ꝓfitebatur.
uerũ ita uiciosus. ut cõtmẽtie ma¬
gister nõ minus auaricia ꝙͣ fibi¬
dimibus arderet . in uictu tã sũptuo¬
sus. ut in stola uirtutis assertor. ꝑ¬
simome pauꝑtatisqz laudator.
in palatio peius cenaret ꝙͣ domi.
Tamẽ uicia sua capillis et pallido
et qd maxanũ est uelamentũ di¬
uiciis p̃tegebat. quas ut augeret
ad amicitias uidicũ inimo ambitu
penetrabat: eosqz sibi repente
autoritate falsi nomĩs obłigabat.
nõ modo ut eorũ siã uende̾t.
uerũ etiã ut cõfines suos quos
se dibus agrisq pellebat. a sua¬
repetẽdo hac potẽtia retardaet
Sic uero q̃ suas disputatoẽs mo¬
ribus destruebat. uel moẽs suos
disputacõibus arguebat ip̃e ad¬
uersũ se graus censor et accusa¬
tpre quo iustus populus ne farie
facerabat᷑ tres libros euomut
ficiũ esse errõibus homi subuẽire
atq illos ad uerã uiã reuoca̾e.
id est ad cultus deorũ qͦꝵ numĩe

Expanded text:
tistitem se philosophiae profitebatur, tistitem se philosophiae profitebatur, uerum ita uitiosus, ut continentiae magister non minus auaritia quam libidinibus arderet, in uictu tam sumptuosus, ut in schola uirtutis adsertor, parsimoniae paupertatisque laudator, in palatio peius cenaret quam domi. tamen uitia sua capillis et pallio et, quod maximum est uelamentum, diuitiis praetegebat: quas ut augeret, ad amicitias iudicum miro ambitu penetrabat eosque sibi repente auctoritate falsi nominis obligabat, non modo ut eorum sententias uenderet, uerum etiam ut confines suos, quos sedibus agrisqrepetendo hac potentia retardaret. Hic vero, qui suas disputationes moribus destruebat, vel mores suos disputationibus arguebat, ipse adversus se gravis censor, et accusatempore, quo justus populus nefarie lacerabatur, tres libros evomuitficium esse erroribus hominum subvenire, atque illos ad veram viam revocare; id est, ad cultus deorum, quorum numine
Abbreviated transcription (Latin):
sola littea coprianũ uocaẽt. qͣ¬
si qd̾ elegãs ingemũ et meliõiba
rebus aptũ ad amles fubulas
cõtulisset. Quod si accidit hoc ei
cui ꝯ eloquẽtia nõ insuauis est. q̃d
tandẽ putemus accide quoꝵ smno
mẽtandi. neq ullã ꝓrsus acerbi¬
tatẽ ad reuĩtendũ habẽ potuert̃.
Ergo qͥa defuerut apid nos ydo¬
nei ꝑitiq doctores. qui uehemẽ¬
ter qui acriter erroes publicos¬
redarguerẽt. qui causã omẽ uĩ¬
tatis ornate copioseq defende̾nt.
ꝓuocauit quosdã hec ipã penu¬
ria. ut auderẽt scribẽ cõtra igno¬
tã sibi ueritatẽ. Omicto eos qui
p̃oribus eã temꝑibus nequitqͣm
lacessierũt. Ego cũ in bichima o¬
ratorias licteas accitus docerẽ.
contigissetq ut eodẽ tẽꝑe dei tẽ¬
plũ euertẽtur. duo extiterũt i¬
bidẽ. qui iacẽti atq eiecte uĩtati
nestio utrũ suꝑbius an importu¬
nus insultarẽt. quorũ alter am¬

Expanded text:
a littera Coprianum vocaret; qua littera Coprianum vocaret; quasi quod elegans ingenium et melioribus rebus aptum ad aniles fabulas contulisset. quodsi accidit hoc ei cuius eloquentia non insuauis est, quid tandem putemus accidere eis quormentandi neque ullam prorsus acerbitatem ad reuincendum habere potuerunt. Ergo quia defuerunt aput nos idonei peritique doctores, qui uehementer, qui acriter erroredarguerent, qui causam omnem veritatis ornate copioseque defenderent: provocavit quosdam haec ipsa penuria, ut auderent scribere contra ignotam sibi veritatem. Omitto eos, qui prioribus eam temporibus nequicquam lacessierunt. Ego cum in Bithynia oratorias litteras accitus docerem, contigissetque ut eodem tempore Dei templum everteretur: duo extiterunt ibidem, qui jacenti atque abjectae veritati, nescio utrum superbius, an importunius insultarent. quorum alter an
Abbreviated transcription (Latin):
si se totũ ad id studiũ cõtulisset
Septimꝰ quoq t̾culianus fuit om̃i
gn̾e lutẽarũ peritus. s ĩ eloꝙ̃do
parũ facilis et minus comptus
et multũ obsturꝯ fuit. Eego ne
hic quidẽ satis celebritatis ĩue¬
int. Unus igit᷑ p̃cipuus et cla¬
rus extitit ciprianꝰ: quomã et
magnã sibi gloriã ex artis
oratorie ꝓfessione q̃sierat. et
ad modũ multa cõstripsit ĩ suo
genẽ mirãda. Erat em̃ ingemo
facili copioso suauis. et q̃ f̾moĩs
maxinia est uirtus aꝑto. ut dis¬
cernẽ nequeas utrũ ne ornatior
in eloquẽdo. an felicior in expli¬
tando. an potẽtior in suadẽ do
fuerit. Hic tamẽ place̾ ultra
uerba sacramẽtio ignorãtibus
nõ potest. qm̃ mistica sut̾ q̃ locu¬
tus est: et ad id pp̃arata ut a
fidelibus audiãtur folis. Demq
a doctis huiꝯ seculi. qbꝰ forte
scripta eius motuerũt. deride̾i
solet. Audiui ego quẽdã hoĩe
sane disertũ. qui eũ ĩmutata una¬

Expanded text:
si se totum ad id studium contulisset. si se totum ad id studium contulisset. Septimius quoque Tertullianus fuit omni genere litterarum peritus: sed in eloquendo parum facilis, et minus comptus, et multum obscurus fuit. Ergo ne hic quidem satis celebritatis invenit. Unus igitur praecipuus, et clarus extitit Cyprianus, quoniam et magnam sibi gloriam ex artis oratoriae professione quaesierat, et admodum multa conscripsit in suo genere miranda. Erat enim ingenio facili, copioso, suavi, et quae sermonis maxima est virtus aperto, ut discernere nequeas, utrumne ornatior in eloquendo, an felicior in explicando, an potentior in persuadendo fuerit. Hic tamen placere ultra verba sacramentum ignorantibus non potest, quoniam mystica sunt, quae locutus est, et ad id praeparata, ut a solis fidelibus audiantur. Denique a doctis hujus saeculi, quibus forte scripta ejus innotuerunt, derideri solet. Audivi ego quemdam hominem sane disertum, qui eum immutata un
Abbreviated transcription (Latin):
nchil cre dibile nsi qd potest in¬
cutere uoluptatẽ. Nemo rem
ueritate ponderat: sed ornatu.
Non credut̃ igit᷑ diuinis q̾a futo
carẽt: sed ne illis quidẽ qui eã
interp̃tãtur. quia sũt et ip̃i aut
omĩno rudes aut certe parũ docti.
Nã ut plene sint eloquẽtes
ꝑ raro contĩgit. Cuiꝯ rei causa
in aꝑto est. Eloquẽtia enĩ stlõ
seruit. populo se iactare. et in
rebus malis placere gestit.
Si quidẽ ueritatẽ sepuis expug¬
nare conat᷑ ut uim suã monstrẽt.
opes expetit. honoẽs cõcupistit.
sũmũ demq gradũ dignitatis
expostit. Ergo hec qͣsi humilia
despicit. archana tanꝙͣ contrai̾a
sibi fugit: quippe que publito gau¬
deat et multitudinẽ celebritatẽq
desideret. Eo fit ut sapiẽtie ueri¬
tas ydoneis p̃combus indigeat:
et si qui forte lutẽatorid se ad eã
contulerũt. defensiom eius nõ suf¬
fecerint. Ex hiis qͥ michi noti sũt
minucius felix nõ ignobilis inter

Expanded text:
nihil credibile, nisi quod potest innihil credibile, nisi quod potest incutere voluptatem: nemo rem veritate ponderat, sed ornatu. Non credunt ergo divinis, quia fuco carent; sed ne illis quidem, qui ea interpretantur, quia sunt et ipsi, aut omnino rudes, aut certe parum docti. Nam ut plane sint eloquentes, perraro contingit; cujus rei causa in aperto est. Eloquentia enim saeculo servit; populo se jactare, et in rebus malis placere gestit: si quidem veritatem saepius expugnare conatur, ut vim suam monstret; opes expetit, honores concupiscit, summum denique gradum dignitatis exposcit. Ergo haec quasi humilia despicit, acarna tanquam contraria sibi fugit; quippe quae publico gaudeat, et multitudinem celebritatemque desideret. Eo fit, ut sapientia et veritas idoneis praeconibus indigeat. Et si qui forte litteratorum se ad eam contulerunt, defensioni ejus non suffecerunt. Ex iis, qui mihi noti sunt, Minucius Felix non ignobilis inter
Abbreviated transcription (Latin):
sens in ueritatis se luce u̾sari
qd̾ est amine pabulũ incre dibli
quadã iocũ ditate ꝑfusũ. Uerũ
nõ est desperãdĩd: fortasse non
cammꝰ surdis. Nec emi tã ĩ malo
statu res est. ut desint sane men¬
res quibus et ueritas placeat
et mõstratũ sibi rectũ iter et ui¬
deat et sequãtur. Circũlmatur
modo poculũ celestis melle sapi¬
entie: ut possint ab imp᷑ dẽtibus
amara remedia smne offensione
potari. dũ illiciẽs p̾ma dulcedo
acerbitatẽ saporis asperi sub pre¬
rextu suauitatis occultat. Nam
hec in p̃mis causa est. cur apud
sapiẽtes et doctos et pn̾cipes
quis seculi. scriptura sancta fide
careat: qd̾ ꝓpħete cõmuni ac sim¬
płici sermone ut ad populu fint
locuti. Contempnũtur utiq ab
hiis. qui inchil audire uł legere
insi expolitũ ac desertũ uolũt
no mulcet. illa uero q̃ sordida
uidẽtur anilia inepta uolgaria
existmiãtur. Adeo nichil uerũ pu¬
tant. nsi qd auditu suaue est

Expanded text:
mens in ueritatis se luce uersari, mens in ueritatis se luce uersari, quod est animae pabulum incredibili quadam iucunditate perfusum. uerum non est desperandum, fcanimus surdis. Nec enim in tam malo statu res est, ut desint sanae mentes, quibus et veritas placeat, et monstratum sibi rectum iter et videant, et sequantur. Circumlinatur modo poculum coelesti melle sapientiae, ut possint ab imprudentibus amara remedia sine offensione potari; dum illiciens prima dulcedo acerbitatem saporis asperi, sub praetextu suavitatis occultat. Nam haec in primis causa est, cur apud sapientes, et doctos, et principes hujus saeculi Scriptura sancta fide careat, quod Prophetae communi ac simplici sermone, ut ad populum, sunt locuti. Contemnuntur itaque ab iis, qui nihil audire, vel legere, nisi expolitum ac disertum volunt;no mulcet. Illa vero, quae sordida videntur, anilia, inepta, vulgaria existimantur. Adeo nihil verum putant, nisi quod auditu suave est;
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ibus excorquẽt Cũ talibꝰ nũc
congresi et disputa̾e cõtẽ dnna
hos ad ueritatẽ ab inepta ꝑsua¬
sione trãsduce. qui sang̾nẽ fcici¬
lius hauserũt. ꝙͣ uerba iustorĩ
Quid igit᷑: Operã ne ꝑdemꝰ
mimme. ¶la si lucrari hos a mor¬
te ad quã cõcitatissime tendũt
nõ potue̾iꝰ. si ab illo itme̾ de¬
uio ad uitã lutẽq reuocare. qm̃
ip̃i saluti sue repugnãt: nrõs tñ
confirmabanꝰ quorũ nõ ẽ stabłis
ac solidis radicibus fundata et
syoa sentẽtia. Nutant enĩ płi¬
mi: et maxime qui lictẽarũ aliꝰ
actigerũt. Nã et in hoc phili¬
irretire possũt suauitate sermoĩs
et carminũ dulcedm dulci modu
uĩge̾. ne qͥd scudiosis in anis illa
doctrina possit office̾. ut iã stiã
licterarũ nõ modo nichil noceat
sit in uirtutibus instructior. in
ueritate sapientior. p̃terea etiã¬
si nulli alii nobis terte ꝓ derit
Delectabit se constiẽtia. gaudebit

Expanded text:
poribus extorquent. cum talibus nunc poribus extorquent. cum talibus nunc congredi et disputare contendimus, hos ad ueritatem ab inepta sione traducere, qui sanguinem facilius hauserint, quam verba justorum. Quid igitur? Operamne perdemus? Minime. Nam si lucrari hos a morte, ad quam concitatissime tendunt, non potuerimus; si ab illo itinere devio ad vitam lucemque revocare, quoniam ipsi saluti suae repugnant: nostros tamen confirmabimus, quorum non est stabilis, ac solidis radicibus fundata et fixa sententia. Nutant enim plurimi, ac maxime qui litterarum aliquid attigerunt. Nam et in hoc philoirretire possunt suavitate sermonis, et carminum dulci moduljungere, ne quid studiosis inanis illa doctrina possit officere; ut jam scientia litterarum non modo nihil noceat sit in uirtutibus instructior, in ueritate sapientior. praeterea etiamsi nulli alii, nobis certe proderit: delectabit se conscientia, gaudebitque
Abbreviated transcription (Latin):
ne lumẽ uideat̃ qd̾ offermiꝰ. Quo
plane ꝙp̃i diffidẽtiã sue ꝑdite
rationis ostendũt. cũ neq cognoste
neq congredi audẽt: q̃a stuit se fa¬
cile suꝑari. Et idarto disteptatiõe
sublata pellit᷑ e medio sapiẽtia
ui geritur res ut ait ennꝰ. Et
quia studec̃ dannare tanꝙͣ nocẽtes
quos utiq sciuĩt ĩnocẽtes. constare
de ipã innocẽtia ĩnoliũt: qͣsi uero
maior inquitas sit ꝓbatã inio¬
centiã dannasse qmͣ mauditã.
Sed ut dixi uerẽtur: ne si audi¬
erint danmare nõ possint. Et
ideo cultoes sũmi dei hoc ẽ iustos
honnẽs torquẽt interficuit exter¬
minãt. nec causas odiorũ reddẽ
ip̃i possũt qui tam uehementer
oderũt. Quia ip̃i errat irascũtis
hiis qui uiã uerã sequũtur. et
cũ cortige̾ se possint. erroes suos
in suꝑ crudelibus factis coaceruãt
Innocentiũ cruore macũlatur et
dicatas deo mẽtes eustẽatis cor¬

Expanded text:
ne lumen uideant quod offerimus: quo ne lumen uideant quod offerimus: quo plane ipsi diffidentiam suae perditae rationis ostendunt, cum neque cognoscere neque congredi audent, quia sciunt se facile superari. et idcirco disceptatione sublata pellitur e medio sapientia, ui geritur res, ut ait Ennius. et quia student damnare tamquam nocentes quos utique sciunt innocentes, constare de ipsa innocentia nolunt: quasi uero maior iniquitas sit probatam innocentiam damnasse quam inauditam. sed ut dixi uerentur, ne si audierint, damnare non possint, et ideo cultores dei summi hoc est iustos homines torquent interficiunt exterminant. nec causas odiorum reddere ipsi possunt qui tam uehementer oderunt: quia ipsi errant, lrascuntur iis qui ueram uiam secuntur, et cum corrigere se possint, errores suos insuper crudelibus factis coaceruant, innocentium cruore maculantur et dicatas deo mentes euisceratis cor
Abbreviated transcription (Latin):
On est apud me du¬
biũ constantine mi¬
perator maxime. qn̾
hoc opus nostrũ
quo singularis ille
rerũ conditor et
huiꝰ ĩmensi rector assẽitur. si qͥͦs
actigerit ex hiis meꝑte religiosis
ut sũt nima suꝑsticiõe ĩpaciẽtes
cretur. seq mexpiabili stele cõta¬
minari atq astringi putet. si hec
aut le gat patiẽter aut audiat
sib hoc tamen si fieri potest hũa¬
nitatis iuire postulamꝰ ut non
prius damnet qͣm unuersa cog¬
nouerit. Nã si sacrilegis et ꝙ¬
ditoribus et ueneficis pocestas
defendendi sui datur. nec p̃dam¬
nari quẽ qͣm in cognita causa licet
nõ ĩuiste petere uidem᷑. ut si q̃s
erit ille qui inciderit in hec si leget
ꝑlegat. si audiet sentẽtiã diffeãt
in extremũ. Sed noui hoĩm ꝑti¬
naciã. Nũqͣm impetrabimꝰ: timẽt
enĩ a nobis reuicti manus dare ali¬
qnͣdo clamãte ipã ue̾itate cogã¬
tur. Obscreput igit᷑ et intertidũt
ne audiãt: et oculos suos opp̾mũt

Expanded text:
on est apud me dubium, Constantine Imperator Maxime, quin hoc opus nostrum, quo singularis ille rerum conditor et hujus immensi rector asseritur, si quis attigerit ex istis inepte religiosis ut sunt nimia superstitione impatientes, cretur; seque inexpiabili scelere contaminari atque astringi putet, si haec aut legat patienter, aut audiat. Ab hoc tamen, si fieri potest, humanitatis jure postulamuprius damnet quam uniuersa cognouerit. nam si sacrilegis et proditoribus et ueneficis potestas defendendi sui datur nec praedamnari quemquam incognita causa licet, non iniuste petere uidemur, ut si quis erit ille qui inciderit in haec, si leget, perlegat, si audiet, sententiam differat in extremum. sed noui hominum pertinaciam: num-quam inpetrabimus. timent enim ne a nobis reuicti manus dare aliquando clamante ipsa ueritate cogantur. obstrepunt igitur et intercedunt, ne audiant, et oculos suos opprimunt,
Abbreviated transcription (Latin):
publicã. Carneades aut̃ ut ari¬
stotiłe refellẽt ac placonẽ iustitie
patronos. p̾ma illa disputatiõe col¬
legit ea onnã q̃ ꝓ iustitia dicebã¬
tur. ut possit illa sicut fecit euert̾
Erat enĩ facillimũ iusticiã radice
nõ habentẽ lt labefactare. ut d¬
nulla in terra fuit ut qͥd esset
aut qualis a philosophis terne¬
retur. Atq utmã tot et t ales
uiri. quãtũ eloquẽtie. qͣntũ añm
tantũ etiã scĩe ad imp̃łedã defẽ¬

Expanded text:
publicam. Carneades autem ut Aripublicam. Carneades autem ut Aristotelen refelleret ac Platonem iustitiae patronos, prima illa disputatione collegit ea omnia quae pro iustitia dicebantur, ut posset illam, sicut fecit, euertere. erat enim facillimum iustitiam radices non habentem labefactare, nulla in terra fuit, ut quid esset, aut qualis, a philosophis cerneretur. Atque utinam tot ac tales viri, quantum eloquentiae quantumque animi, tantum etiam scientiae ad implendam defe
Abbreviated transcription (Latin):
sophus cuiꝰ in disserẽdo q̃ uis
fueĩt. q̃ eloquẽtia. qd̾ acumẽ. qͥ ne¬
scit ipm̃ ex p̃dicatioe ciceronis
intelliget aut lucilii: apud quẽ
disserẽs neptunꝰ de re difficillima
ostẽ dit nõ posse id explicare nec
carneadem si ipm̃ orcus r̾mittat¬
Is cũ legatus ab athemẽsibus ro¬
mã missus esset disputauit de iu¬
sticia copiose audiẽte galba et
catone cẽsoribus maxinis tunt
oratoĩbus. Sed idẽ disputatioẽ
suã post t̾die conͣria disputatõe
ibuertit. et iusticiã ꝙͣ p̃us laudauãt
sustulit. non quidẽ gͣuitate philo¬
stabilis debet esse sẽtẽtia. sed qͣ¬
si oratõio exercun gn̾e̾ in utrãq
ꝑtẽ disserẽdi. quod ille facere
solebat. ut alios qdlibet assen̾tes
posset refutare. Eã disputationẽ
qua iusticia subuertit᷑ apd̾ cice̾onẽ
aicius furius recordat᷑. Er Cred
qm̃ de re publica disse̾bat: ut de¬
fensionẽ laudatoezqz eius ĩduce̾t
sine qͣ putabat regi nõ posse rẽ

Expanded text:
sophus, cuius in disserendo quae uis fuerit, quae eloquentia, quod acumen, qui nescit ipsum, ex praedicatione Ciceronis intelleget aut Lucilii, aput quem disserens Neptunus de re difficillima ostendit non posse id explicari, non Carneaden si ipsum Orcus remittat, cum legatus ab Atheniensibus Romam missus esset, dispu- 10 tauit de iustitia copiose audiente Galba et Catone Censorio maximis tunc oratoribus. sed idem disputationem suam postridie contraria disputatione subuertit et iustitiam quam pridie laudauerat sustulit, non quidem philostabilis debet esse sententia, sed quasi oratorio exercitii genere in utramque partem disserendi. quod ille facere solebat, ut alios quidlibet adserentes posset refutare. eam disputationem, qua iustitia euertitur, aput Ciceronem Lucius Furius recordatur, credo quoniam de re publica disserebat, ut defensionem laudationemque eius induceret, sine qua putabat regi non posse rem