comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Expectabam eum qui saluũ me fecit a
pusillanimitate sp̃c & tempestate. Ob¬
secro gͦ te & moneo parentis affectu.
ut qui sodomã reliquisti ad monta.¬
na festinans pꝰ tergum ne respicias. ne
aratri stiuam. ne fimbriam saluatoris.
ne cincinos eiuss rore madefactos. quoᷤᷤ
semel tenere cȩpisti aliquando dimit.¬
tas ne detecto uirtutũ pristina quesitu¬
rus uestim̃ta descendas. ne de agro reu̾-¬
taris domũ. ne campestria cum loth
& amena hortoꝵ diligas quȩ non irri¬
gantur de cȩlo ut t̾ra scã. s de turbinoso
flumine iordane pꝰtquã dulces aquã ma.¬
ris mortui cõmixtione mutauit. Cȩpis.¬
se multoꝵ ẽ: ad culmen ꝑuenisse pau.¬
corum. Qui instadio currunt om̃s
quidẽ currunt s unꝰ accipit coronã
At ẽ contra de nob dicitur. Sic curni¬
te ut comp̃hendatis. Non ẽ inuiduᷤ
agonitheta nr̃. nec alteri palmã. alt̾i
parat ignominiã. Om̃s atbletas suos
desiderat coronare. Gaudet anima
mea & magnitudine leticiȩ rẽ mero¬

Expanded text:
expectabam eum, qui saluum me fecit a pusillanimitate spiritus et tempestate. obsecro ergo te et moneo parentis affectu, ut, qui Sodomam reliquisti ad montana festinans, postergum ne respicias, ne aratri stiuam, ne fimbriam saluatoris, ne cincinnos eius noctis rore madefactos, quod semel tenere coepisti, aliquando dimittas, ne de tecto uirtutum pristina quaesiturus uestimenta descendas, ne de agro reuertaris domum, ne campestria cum Loth et amoena hortorum diligas, quae non inrigantur de caelo ut terra sancta, sed de turbido flumine Iordane, postquam dulces aquas Maris Mortui commixtione mutauit. Coepisse multorum est, ad calcem peruenisse paucorum. qui in stadio currunt, omnes quidem currunt, unus autem accipit coronam. at e contra nobis dicitur: sic currite, ut adprehendatis. non est inuidus agonitheta noster nec alterius palma alteri parat ignominiam. omnes athletas suos desiderat coronari. gaudet anima mea et magnitudine laetitiae rem maero
Abbreviated transcription (Latin):
candus dñs it̃c ut sacri uentris hos.¬
picium cuius decem m̃sib inhabita.¬
tor fuit ab om̃i concubitus suspitio¬
ne tueatur. Ipse quoq ds̃ pat̾ est im.¬
precandus ut matrẽ filii sui uirginẽ
ostendat fuisse pꝰpartum. quȩ fuit
mat̾ anteqͣm nupta. Non campũ re¬
thorici desideramꝰ eloquii. ñ dialecti¬
coꝵ tendiculas. nec aristotilis spineta
conquirimꝰ. Ipsa scripturarũ u̾ba
ponenda sunt. ut ipsis quib aduer

Expanded text:
nus Jesus, ut sacri ventris hospitium, cujus decem mensibus inhabitator fuit, ab omni concubitus suspicione tueatur. Ipse quoque Deus Pater est imprecandus, ut matrem Filii sui, virginem ostendat fuisse post partum, quae fuit mater antequam nupta. Non campum rhetorici desideramus eloquii, non Dialecticorum tendiculas, nec Aristotelis spineta conquirimus: ipsa Scripturarum verba ponenda sunt: ipsis quibus adver
Abbreviated transcription (Latin):
posuit saccũ suꝑ carnẽ suã ieiunauitq:
ce dormmiuit incilicio. Factusq ẽ sermo
dñi ad heliã dicens. Qm̃ reueritus ẽ a¬
chab faciẽ meã ñ inducã malũ indieb
eius. Unũ scelus achab & iezabel: & tam̃
ꝯũsi achab ad pęnitentiã pęna differt᷑.
in posteros. & iezabel in scelere ꝑseuerans
p̾senti iudicio condemnat᷑. Loquit᷑ et
dñs in eugłio. Uiri niniuite surgent in
iudiciũ cum generatione hac. & condẽ¬

Expanded text:
posuit saccum super carnem suam ieiunauitque posuit saccum super carnem suam ieiunauitque et dormiuit in cilicio. factusque est sermo domini ad Heliam dicens: quoniam reueritus est Achab faciem meam, non inducam malum in diebus eius. unum scelus Achab et Iezabel, et tamen conuersi Achab ad paenitentiam poena differtur in posteros et Iezabel in scelere perseuerans praesenti iudicio condemnatur. loquitur et dominus in euangelio: uiri N i neuitae surgent in iudici
Abbreviated transcription (Latin):
Tibi soli peccaui. rex enĩ aliũ ñ timebã:
& malũ corã te feci. ut iustificeris ĩ ser¬
monib tuis & uincas cum iudicaris.
Conclusit enĩ ds̃ om̃a sub peccato ut oĩbꝰ
misereat᷑. Tantumq ꝓfecit. ut dudum
peccator & penitens. transierit in magi¬
strũ. &e dicat. Docebo iniquos uias tuas
& impii ad te conu̾tent᷑. Confessio enĩ
& pulchritudo corã eo. ut qui sua fuerit
peccata confessus. & dixit. corruptȩ st̃
&e computruer cicatrices mee a facie in¬
sipientiȩ mee. feditatẽ uulnerũ insani¬
tatis decorẽ comutet. Qui enĩ abscondit
imquitatẽ suã ñ ꝓsꝑabitur. Achab rex
impiissimꝰ uineã nabuthe cruort pos¬
sedit &e cum ierabel ñ tam conuigio sibi
quã crudelitate ꝯiuncta helye increpa.
sti &e possedisti. & iterũ. In loco qͦ linxe¬
runt canes sanguinẽ nabuthe. ibi lin.¬
gent sanguinẽ tuũ. & iezabel canes co¬
medent ante muros ierarael. Quod cũ
audisset achab scidit uestim̃ta sua &

Expanded text:
rex enim alium non timebat — et malum coram te feci, ut iustificeris in sermonibus tuis et uincas, dum iudicaris. conclusit enim deus omnia sub peccato, ut omnibus misereatur. tantumque profecit, ut dudum peccator et paenitens transierit in magistrum et dicat: docebo iniquos uias tuas et inpii ad te conuertentur. confessio enim et pulchritudo corameo, ut, qui sua fuerit peccata confessus et dixerit corruptae sunt et conputruerunt cicatrices meae a facie insipientiae meae, foeditatem uulnerum sanitatis decore conmutet. qui enim abscondit iniquitatem suam, non prosperabitur. Achab, rex inpiissimus, uineam Nabuthae cruore possedit et cum Iezabel non tam coniugio sibi quam crudelitate sti et possedisti Itemque: In quo loco linxerunt canes sanguinem Naboth, ibi lingent sanguinem tuum, et Jezabel canes comedent ante muros Jezrael . Quod cum audisset Achab, scidit uestimenta sua et
Abbreviated transcription (Latin):
ligno dixerunt pat m̃s es tu. & lapidi
tu me genuisti. Et uerterunt ad me
dorsa & non facies suas. Q est sensus.
Noluert̃ ad me conuerti ut agerent pȩ¬
nitentiam. s cordis duriciã in iniuriã
meã sua terga uertert᷑. Quã obrẽ & dñs
loquit᷑ ad ieremiã. Uidisti quȩ fecert̃
mͥ habitatio isił: Abierunt suꝑomnẽ
montẽ excelsũ. & subt̾ om̃e lignũ fron.¬
dosum & forncati sunt ibi &e dixi. pꝰt.¬
quã fornicata ẽ hec omĩa: ad me reuer¬
duricia dum & post tanta scelera nos
ꝓuocat ad salutẽ: & nec sic quidẽ uolu¬
mus ad meliora conũti. Si reliquerit
inquit uxor uirũ suũ. & alii nupserit
& uoluerit postea reu̾ti ad eũ. nunqͥd
suscipiet eã. & non detestabitur: ꝓ quo
scriptũ ẽ uixta hebraicã ueritatẽ: qͦd in
grecis & latinis codicib ñ habetur. Q¬
tureliquisti me. tam̃ conu̾tere & susci.
piam te cdic̃ dñs. Isaias quoq in eundẽ
sensũ isdem pene loquitur sermonib

Expanded text:
ligno dixerunt: \'pater meus es tu\' et lapidi: ligno dixerunt: \'pater meus es tu\' et lapidi: \'tu genuisti me\', et aduerterunt ad me dorsa et non facies suas. et est sensus: noluerunt ad me conuerti, ut agerent paenitentiam, sed cordis duritia in iniuriam meam sua terga uerterunt. quam ob rem et dominus loquitur ad Hieremiam: uidisti, quae fecerunt mihi, habitatio Israhel? abierunt super omnem montem excelsum et subter omne lignum frondosum et fornicati sunt ibi. et dixi, postquam fornicata est haec omnia: \'reuerduritiam! dum et post tanta scelera nos prouocat ad salutem et nec sic quidem uolumus ad meliora conuerti: si reliquerit, inquit, uxor uirum suum et alii nupserit et uoluerit postea reuerti ad eum, numquid suscipiet eam et non detestabitur? pro quo scriptum est iuxta Hebraicam ueritatem, quod in Graecis et Latinis codicibus non habetur: etpiam te, dicit Dominus. Isaias quoque in eumdem sensum iisdem pene loquitur sermonibus:
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ malo qͦd cogitaui ut facerẽ ei. Q ad
summã. loquar suꝑ gentẽ &e regnũ ut
ȩdificẽ & ut plantẽ illud. Si fecerit ma.¬
lum inconspectu meo ut ñ audiat uo.¬
cem meã: pęnitentiã agam suꝑ bono
qͦd locutus sum ut facerẽ ei. Statiq
infert: Ecce ego fingo contra uos ma¬
lum. & cogito contra uos cogitationẽ.
Reu̾tatur unusquisq auia sua mala
e dirigite uias urãs. &x studdia urã. Qui

Expanded text:
 ad summam loquar de gente et regno, ut aedificem et ut plantem illud. si fecerit malum in conspectu meo, ut non audiat uocem meam, paenitentiam agam super bono, quod locutus sum, ut facerem ei. statimque infert: ecce ego fingo contra uos malum et cogito contra uos cogitationem. reuertatur unusquisque a uia sua mala et dirigite uias uestras
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ nos lum̃ uultus tui dñe. Iusticra
iusti ñ liberabit eũ inquacũq die pec¬
cau̾it. & iniquitas iniqui ñ nocebit ei
terita consid̾at s p̾sentia. si tam̃ uet̾a
crimina nouella conũsione mutent᷑.
Septies cadit iustus & resurgit. Si ca-¬
dit. quomͦꝰ iustus: Si uistus. quomͦ ca-¬
dit: s iusti uocabulũ ñ amittit. qui ꝑ
penitentiã semꝑ resurgit. & ñ solum
septies: s septuagies septies delinqͣnti.
siconũtatur ad penitentiã. peccata do-¬
nantur. Cui plus dimittit᷑. plus diligit.
Meretrix lacrimis pedes saluatoris la¬
uat & crine detergit. & intypũ eccłiȩ
degentib ꝯgregatȩ meretur audire:
dimittuntur tibi peccata tua. Pharisei
contestatur ds̃. Ad summã loquar con-¬
tra gentẽ & regnũ. ut eradicẽ & destru¬
am & disꝑdam illud. Si penitentiã e.¬
gerit gens illa amalo suo qͦd locutus

Expanded text:
super nos lumen uultus tui, domine. iustitia super nos lumen uultus tui, domine. iustitia iusti non liberabit eum, in quacumque die peccauerit, et interita considerat, sed praesentia: si tamen vetera crimina, novella conversione mutentur. Septies cadit justus, et resurgit . Si cadit, quomodo justus, si 897 justus quomodo cadit? Sed justi vocabulum non amittit, qui per paenitentiam semper resurgit. et non solum septies, sed septuagies septies delinquenti, si conuertatur ad paenitentiam, peccata donantur. cui plus dimittitur, plus diligit. meretrix lacrimis pedes saluatoris lauat et crine detergit et in typum ecclesiae de gentibus congregatae meretur audire: dimittuntur tibi peccata tua. pharisaeicontestatur deus: ad summam loquar contra gentem et regnum, ut eradicem et destruam et disperdam illud. si paenitentiam egerit gens illa a malo
Abbreviated transcription (Latin):
dicationẽ ione. Non enĩ uenit uocare.
uistos s peccatores ad pęnitentiã. Drag¬
ma ꝑit & tam̃ inuenit᷑ instercore. No.¬
naginta nouẽ oues relinquunt᷑ insoli¬
tudine. & una oius quȩ aberrauerat
pastoris humeris reportatur. Unde &
leticia angłoꝵ ẽ suꝑ uno peccatore agen¬
te penitentiã. Quanta felicitas ut de.
salute nr̃a exultent celestia. quib dicit᷑
Renitentiã agite. appropinquabit enĩ
regnũ cȩloꝵ. Nullũ in medio spaciũ.
mors & uita sibi contraria s̃ & tam̃ pȩ¬
nitentia copulant᷑. Luxoriosus filius
totam ꝑdicdat substantiã. & ꝓcul a
patre uix porcoꝵ cibis inediã susten.¬
tabat. Reu̾titur ad parentẽ ĩmolatur
uitulus saginatꝰ. stolam accip̃ & anu.¬
lum. ut xp̃i recipiat uestim̃tum qͦd du¬
dum polluerat: & audire mereretur.
candida sint semꝑ uestim̃ta tua:. recey.¬
toq signaculo dĩ ꝓclamet ad dñm.
pater peccaui inçęlũ &e corã te: & recon¬
ciliatus oscło dicat ad eum. Signatũ ẽ

Expanded text:
erum: Non enim veni vocare justos, sed peccatores ad poenitentiam . Drachma perit, et tamen invenitur in stercore . Nonaginta novem oves relinquuntur in solitudine, et una ovis quae aberraverat, pastoris humeris reportatur . Unde et laetitia Angelorum est super uno peccatore agente poenitentiam. Quanta felicitas ut de salute nostra exultent coelestia? De quibus dicitur: Poenitentiam agite, appropinquavit enim regnum caelorum. nullum in medio spatium; mors et uita sibi contraria sunt et tamen paenitentia copulantur. luxuriosus filius totam prodegerat substantiam et procul a patre uix porcorum cibis inediam sustentabat. reuertitur ad parentem, immolatur ei uitulus saginatus, stolam accipit et anulum, ut Christi recipiat uestimentum, quod dudum polluerat, et audire mereatur: candida sint semper uest i menta tua receptoque signaculo dei proclamet ad dominum: pat e r, peccaui in caelum et in te et reconciliatus osculo dicat ad eum: signatum est
Abbreviated transcription (Latin):
salute uiranti. quã ob causam iustuᷤ
p̾catur & dicit. Conu̾te nos ds̃ saluta.¬
ris nr̃ & auerte furorẽ tuũ a nob̃. Q ite¬
rũ. Dñe inuoluntate tua p̾stitisti de¬
cori meo fortitudinẽ. Auertisti faciem
tuã & factus sum conturbatꝰ. Postquã
enĩ feditatẽ delictoꝵ meoꝵ uirtutũ
decore mutaui. infirmitatẽ meã tua
gr̃a roborasti. Eoce audio pollicentem.
ꝑ sequar inimicos meos &e comp̃hendã
illos. & ñ conũtar donec deficiant. ut
qui te ante fugiebã & inimicꝰ eram tua
comp̾hendar manu. Ne cesses a ꝑsequen.¬
do donec deficiã a uia mea pessima. &
reũtar ad iuirũ meũ pristinũ. qui mi¬
chi dabat linteamina mea &e oleũ &e si¬
milã. & cibabat me pinguissimis cibis
qui iccͥco obsepsit atq preclusit uias me¬
as pessimas. ut eã inuenirẽ uiã quȩ dicit
in eugłio. Ego sum uia. &e uita &e ueritas
Audi ꝓpħam loquentẽ. Qui seminant

Expanded text:
salute iuranti. quam ob causam et iustus salute iuranti. quam ob causam et iustus precatur ac dicit: conuerte nos, deus salutaris noster, et auerte furorem tuum a nobis et iterum: domine, in uoluntate tua praestitisti decori meo fortitudinem, auertisti faciem tuam et factus sum conturbatus. postquam enim foeditatem delictorum meorum uirtutum decore mutaui, infirmitatem meam tua gratia roborasti et te audiam pollicentem: persequar inimicos meos et conprehendam eos et non reuertar, donec deficiant, ut, qui te ante fugiebam et inimicus eram, tua conprehendar manu. ne cesses a persequendo, donec deficiam a uia mea pessima et reuertar ad uirum meum pristinum, qui mihi dabat linteamina mea et oleum et similam et cibabat me pinguissimis cibis. qui idcirco obsaepsit atque praeclusit uias meas pessimas, ut eam inuenirem uiam, quae dicit in euangelio: ego sum uia et uita et ueritas. audi prophetam loquentem: qui
Abbreviated transcription (Latin):
quid qui cadit ñ resurget: aut quia¬
uersus ẽ ñ reuertet᷑: & ꝑ ysaiam. Qnͣ¬
do conuersus ingemueris. tc̃ saluuseriꝰ.
& scies ubi fueris. Scire ñ possumꝰ egro¬
tationis mala. nisi cũ fuerit santas con¬
secuta. Q quantũ boni uirtus habeat.
uicia demonstrant: clariusq fit lumen
comꝑatione tenebrarũ. Eechiel quoq is¬
dem uerbis: quia eodẽ & sp̃u: Conuerti¬
mini inqͥt & redite abiniquitatib ur̃ĩs
domus isrł. & ñ erunt uob̃ in torm̃tum
ĩpietates. ꝑicite om̃s impietates ur̃as qͥb
impie egistis aduersũ me. & facite uob̃
cornouũ & sp̃m nouũ. Ꝙ quare morie¬
mini domꝰ istł : nolo enĩ mortẽ peccatoriᷤ
dicit dñs. Unde &r inconsequentib loqͥ¬
tur. Uiuo ego dicit dñs. nolo mortẽ pec¬
catoris nisi ut reuertat᷑ auia sua & ui¬
uat. Nec mens incredula bonoꝵ repro
curari: iccirco iurare sedicit. ut si ñcre¬
dimꝰ ꝓmittenti deo. credamꝰ saltẽ ꝓ nr̃a

Expanded text:
quid, qui cadit, non resurget aut, qui aquid, qui cadit, non resurget aut, qui auersus est, non reuertetur? et per Esaiam: quando conuersus ingemueris, tunc saluus eris et scies, ubi fueris. scire non possumus aegrotationis mala, nisi cum fuerit sanitas consecuta, et, quantum boni uirtus habeat, uitia demonstrant clariusque fit lumen conparatione tenebrarum. Hiezechiel quoque isdem uerbis, quia eodem et spiritu: conuertimini, inquit, et redite ab iniquitatibus uestris, domus Israhel, et non erunt uobis in tormentum inpietatis. proicite omnes inpietates uestras, quibus inpie egistis aduersum me, et facite uobis cor nouum et spiritum nouum. et quare moriemini, domus Israhel? nolo enim mortem peccator i s, dicit dominus. unde et in consequentibus loquitur: uiuo ego, dicit dominus. nolo mortem peccatoris, nisi ut reuertatur a uia sua et uiuat, ne mens incredula bonorum reprcurari. idcirco iurare se dicit, ut, si non credimus promittenti deo, credamus saltim pro nostra
Abbreviated transcription (Latin):
accinctionẽ cilicioꝵ. Ipsi autẽ fecerunt
leticiam & exultationẽ. mactantes uitu-¬
los & occidentes oues ut comederent
carnes dicentes. manducemꝰ &e bibamus
cras enĩ moriem᷑. De quib & ezechiel lo.¬
quit᷑. & tu fili hominis dic domui isrł.
Sic locuti estis dicentes. Errores nr̃i &e
iniquitates nĩȩ suꝑnos erunt. oe in ipsiꝰ
contabescimꝰ. & quomͦ salui ẽẽ poteri¬
mꝰ: Dic eis. Uiuo ego dic̃ dñs. Nolo mor¬
tẽ impii. s ut conuertat᷑ auia sua. Q ite¬
rũ. Reuertimini recedentes a uia ur̃a.
Quare moriemini domꝰ isrł: incb ita
offendit dm̃ quã desꝑatione melioꝵ
herere peiorib. licet & ipsa desꝑatio in¬
credulitatis indiciũ sit. Quienĩ desꝑat
salutẽ. ñ putat futurũ ẽẽ iudicium.
Q uod si metueret. utiq bonis oꝑib u
dici se p̃pararet. Audiamꝰ ꝑ ieremiã lo¬
quentẽ dm̃. Conu̾te pedem tuũ aura
asꝑa ce guitur tuũ asiti. & iterũ. Nun¬

Expanded text:
accinctioaccinctiolaetitiam et exultationem, mactantes vitulos, et occidentes oves, ut comederent carnes dicentes: Manducemus, et bibamus, cras enim moriemur . De quibus et Ezechiel loquitur: et tu, fili hominis, dic domui Israhel: sic locuti estis dicentes: errores nostri et iniquitates nostrae super nos erunt et in ipsis contabescimus; et quomodo salui esse poterimus? dic eis: uiuo ego, dicit dominus; nolo mortem inpii, sed ut conuertatur a uia sua. et iterum: reuertimini recedentes a uia uestra; quare moriemini, domus Israhel? nihil ita offendit deum quam desperatione meliorum haerere peioribus, licet et ipsa desperatio incredulitatis indicium sit. qui enim desperat salutem, non putat futurum esse iudicium. quod si metueret, utique bonis operibus se iudici praepararet. audiamus per Hieremiam loquentem deum: conuerte pedem tuum a uia aspera et guttur tuum a siti et iterum: num
Abbreviated transcription (Latin):
admontana concendit. ortus ẽ ei sol in se¬
gor quȩ interpretat᷑ paruula. ut parua
fiddes loth. qr maiora ñ poterat. saltẽ mi.¬
nora seruaret. Heꝙ enĩ gomorrȩ qͦnda
& erroris habitator statim admeridiẽ
poterat ꝑuenire in qua abrahã amicus
dñi cũ angłis suscepit dm̃ & ioseph fr̃s
pascit in egipto: sponsusq audit a spon¬
sa ubi pascis. ubi cubas in meridie. Sa¬
muel qͣndã plangebat saul. quia suꝑ¬
biȩ uulnera pęnitentiȩ medicamine ñ
curabat. & paulus lugebat corinthioᷤ
qui fornicationis maculas lacrimis de.¬
lere nolebant. Unde & erechiel librũ deuo¬
rat scriptũ intus & foris. carmine. planc¬
tu. & uẽ. Carmine suꝑ laude iustoꝵ plan¬
ctu suꝑ penitentib: ue suꝑhis de quibꝰ
scriptũ ẽ. Cum uenerit impiꝰ in ꝓfundr̃
maloꝵ contempnit. Quos ostendit y¬
saias dicens. Uocabit dñs saba indie
illa fletũ. & planctũ. & decaluationẽ. &

Expanded text:
ad montana conscendit, ortus est ei sol m Sead montana conscendit, ortus est ei sol m Segor, quae interpretatur \'paruula\', ut parua fides Loth, quia maiora non poterat, saltim minora seruaret. neque enim Gomorrae quondam et erroris habitator statim ad meridiem poterat peruenire, in qua Abraham, amicus domini, cum angelis suscepit deum et Ioseph fratres pascit in Aegypto sponsusqsa: Ubi cubas? ubi pascis in meridie ? Samuel quondam plangebat Saulem , quia superbiae vulnera poenitentiae medicamine non curabat. 891 Et Paulus lugebat Corinthios, qui fornicationis maculas lacrymis delere nolebant . Unde et Ezechiel librum devorat scriptum intus et foris, carmine, et planctu, et vae . Carmine, super laude justorum: planctu, super poenitentibus, vae, super his de quibus scriptum est: Cum venerit impius in profundum malorum, contemnit . Quos ostendit Isaias, dicens: Vocavit Dominus sabaoth in die illa ad fletum et planctum et decalvationem et
Abbreviated transcription (Latin):
tus ad ignotũ audeo scribere
ex coniuge atq conseruȩ fecit dep̃catio.
Quȩ nequaꝗͣ ꝓpria salute contenta. tu¬
am & ante quesiuit in patͥa. & nẽ in
scĩs locis querit salutẽ: imitari cupieis
andreȩ ce philippi apłoꝵ beniuolentĩ.
& amicũ nathanael in uenire desicĩat
ut alt̾ eoꝵ m̾eatur audire. tues symon
filiꝰ ioħis. tu uocab̾is cephas qͦd inter pre¬
tatur petrꝰ: alter donũ di. Hoc enĩ in
lingua nr̃a sonat nathanael xp̃i ad selo¬
quentis testimonio subleuetur. Ecce ue¬
re isrłita in quo dolus ñ ẽ. Optauerat
quondam & loth cum filiab saluare con-¬
iugem suã. & de incendio sodomȩ &e gomor¬
re pene semnustꝰ erumpens deducere eã
quȩ pristinis uiciis tenebat᷑ astricta. S ce
trepida desꝑatio respiciensq pꝰ tergum.
eterno infidelitatis titulo condemnat᷑:¬
& ardens fides ꝓuna muliere ꝑdita totã
segor lib̾at ciuitatẽ. Demq postquã sodo¬
mitas ualles ac tenebras derelinquens

Expanded text:
tus ad ignotum audeo scribere,ex coniuge atque conseruae, fecit deprecatio. quae nequaquam propria salute contenta tuam et ante quaesiuit in patria et nunc in sanctis locis quaerit salutem imitari cupiens Andreae et Philippi apostolorum beniuolentiam, et amicum Nathanahel inuenire desiderat, ut alter eorum mereatur audire: tu es Simon, filius Iohannis, tu uocaberis Cephas, quod interpretatur Petrus, alter \'donum dei\' —hoc enim in lingua nostra sonat Nathanahel — Christi ad se loquentis testimonio subleuetur: ecce uere Israhelita, in quo dolus non est. optauerat quondam et Loth cum filiabus saluare coniugem suam et de incendio Sodomae et Gomorrae paene semiustus erumpens educere eam, quae  pristinis uitiis tenebatur adstricta; sed et trepida desperatio respiciensque postergum aeterno infidelitatis titulo condemnatur et ardens fides pro una muliere perdita totam Segor liberat ciuitatem. denique, postquam Sodomiticas ualles ac tenebras derelinquens
Abbreviated transcription (Latin):
quantȩ ut ita loquar nimiȩ ineffabił¬
loquit᷑ ds̃. Quid tͥ faciam effraim: Qmͦ
te ꝓtegam isrł : quid tͥ inquã faciã:
Sic᷑ adamantẽ ponã te. & sicut seboim.
Conuersũ ẽ cor meũ inme. conturba¬
ta ẽ pęnitudo mea. nequaqͣm faciam
scđm iram furoris mei. Unde & dauid
loquit᷑ in psalmo. Honẽ in morte qͥs
memor sit tui: in inferno autẽ quis cõ

Expanded text:
t— utitaloquar — nimiae ineffabilloquitur deus: quid tibi faciam, Effraim, quomodo te protegam, Israhel, quid tibi, inquam, faciam? sicut Adamam ponam te et sicut Seboim. conuersum est cor meum in me, conturbata est paenitudo mea. nequaquam faciam secundum iram furoris mei. unde et Dauid loquitur in psalmo: non est in morte, qui memor sit tui
Abbreviated transcription (Latin):
meũ notũ feci. & iniquitatẽ meã non
abscondi. Dixi ꝓnunciabo contͣ me ini¬
quitatẽ meã dño. & tudimisisti impi¬
etatẽ cordis mei. Pro hac orabit ad te
omĩs sc̃s in temꝑe oportuno. Uerun¬
tam̃ nisi in diluio aquarũ multarũ
adipsum ñ ad ꝓpinquabt̃. Uide qͣnta
magnitudo sit fletuũ. ut aquarũ di¬
luino cõparetur. Quos qui habuerit
&e dix̾it cum ieremia. ñ fileat pupilla
oculi mei: statim in illo complebitur
cia &e ueritas quȩ seruauerint. miscłia
&e pax quȩ ꝓuocent ad salutẽ. Lotã
penitentiã peccatoris ostendit psalmꝰ
quinquagesimꝰ. quando ingressus est
dauid ad bethsabeȩ uxorẽ uriȩ ethei. &
nathan ꝓpħante correctus: respondit
dicens. Peccaui. Statimq m̾uit audire
ce dñs abstulit ate peccatũ. Ad ulterio
em̃ iunxerat homicidiũ & tam̃ conu̾¬
sus ad lacrimas. miserere ait mei ds̃.
multitudinẽ miserationũ tuarũ de¬
le iniquitatẽ meã. Magnũ enĩ pecca.

Expanded text:
atem meam non abscondi. dixi: \'pronuntiabo contra me iniquitatem meam domino' et tu dimisisti inpietatem cordis mei. pro hac orabit ad te omnis sanctus in tempore oportuno. uerumtamen nisi in diluuio aquarum multarum ad ipsum non adpropinquabunt. Uide, quanta magnitudo sit fletuum, ut aquarum diluuio conparetur. quos qui habuerit et dixerit cum Hieremia: non sileat pupilla oculi mei, statim in illo conplebitur:tia ueritasque terruerint, misericordia et pax prouocent ad salutem. totam paenitentiam peccatoris ostendit psalmus quinquagesimus, quando ingressus est Dauid ad Bethsabee, uxorem Uriae Cethei, et Nathan prophetante correptus respondit dicens: peccaui statimque meretur audire: et dominus abstulit a te pecc a t u m. adulterio enim iunxerat homicidium et tamen conuersus ad lacrimas: miserere, ait, mei, deus, multitudinem miserationum tuarum dele iniquitatem meam.
Abbreviated transcription (Latin):
in lectulo & sicerat cunctis artub dis¬
solutus ut nec pedes ad ingrediendum
nec manꝰ mouere posset ad p̃candum:
& tam̃ ꝑfertur ab aliis. & restituit᷑ pristi.¬
nȩ sanitati. ut portaret lectulũ. qͥ du¬
dum alectulo portabat᷑. Ꝙ te igitur
ab sentẽ corꝑe. p̃sentẽ fide. offert con¬
serua tua dño saluatori & dicit cũ cha.¬
nanea. Filia mea male uexat᷑ ademonio.
Recte enim appellabo anima tuã filiã
aĩȩ eiꝰ. q̃ sexus nescit diu̾sitatẽ: quia te
quasi paruulũ atq lactentẽ. & nec dum
ualentẽ sumere solidos cibos. inuitat
ad lae infantiȩ: & nutricis tͥ alimenta
demonstrat. ut possis dicere c̃ ꝓpheta
Erraui sicut ouis ꝑdita quere seruum
tuũ qm̃ mandata tua non sum oblitꝰ.¬

Expanded text:
in lectulo et sic erat cunctis artubus disin lectulo et sic erat cunctis artubus dissolutus, ut nec pedes ad ingrediendum nec manus mouere posset ad precandum; et tamen offertur ab aliis et restituitur pristinae sanitati, ut portaret lectu- lum, qui dudum a lectulo portabatur. et te igitur absentem corpore, praesentem fide offert conserua tua domino saluatori et dicit cum Chananaea: filia mea male uexatur daemon i o. recte enim appellabo animam tuam filiam animae eius, quae sexus nescit diuersitatem, quia te quasi paruulum atque lactantem et necdum ualentem sumere solidos cibos inuitat ad lac infantiae et nutricis tibi alimenta demonstrat, ut possis dicere cum propheta: erraui sicut ouis perdita; quaere seruum tuum, quoniam mandata tua non sum oblit
Abbreviated transcription (Latin):
a ꝑdidisse. Redde gͥ qͦd p̃sente dño
spopondisti. incerta ẽ uita mortaliũ
ne ante rapiaris quã tuã impleas sponsi¬
oñe. Imitare eã quã docere debueras. A.
pudor. fragilior sexus uincit scłm & io¬
bustior suꝑatur a scło. Tanti dux femina
factiẽ. & ñ sequeris eam in cuiꝰ salute can¬
didatus ẽ fidei. Quod si te rei familiariᷤ
tenent reliquie. ut scilicet mortes amicor
& ciuiũ uideas. & ruinas urbiũ atq uilla¬
rũ. saltẽ int̾ captiuitatis mala &e feroces
hostiũ uultus. & ꝓuinciȩ tuȩ infinita
naufragia teneto tabulã pęnitentiȩ.¬
& mem̃to conseruȩ tuȩ quȩ tuã cotidie su.
mo ñ patͥa. quia patriã ꝑdidisti. ista ꝓ
te in locis uenerabilib resurrectionis
& crucis & incunabuloꝵ dm̃i saluators
in quib paruulus uagiit tui nominiᷤ
recordatur: teq ad se orationib trahit.
ut siñ tuo merito. saltem huius salue¬
ris fide. Iacebat quonda paralyticus

Expanded text:
perdidisse. redde igitur, quod praesente domino perdidisse. redde igitur, quod praesente domino spopondisti. incerta est uita mortalium; ne ante rapiaris, quam tuam inpleas sponsionem, imitare eam, quam docere debueras. pro pudor! fragilior sexus uincit saeculum et robustior superatur a saeculo. tanti dux femina facti est et non sequeris eam, in cuius salute candidatus es fidei? quodsi te rei familiaris tenent reliquiae, ut scilicet mortes amicorum et ciuium uideas et ruinas urbium atque uillarum, saltim inter captiuitatis mala et feroces hostium uultus et prouinciae tuae infinita naufragia teneto tabulam paenitentiae et memento conseruae tuae, quae tuam cottidie suspmo non patria, quia patriam perdidisti; ista pro te in locis uenerabilibus resurrectionis et crucis et incunabulorum domini saluatoris, in quibus paruulus uagiit, tui nominis recordatur teque ad se orationibus trahit, ut, si non tuo merito, saltim huius salueris fide. iacebat quondam paralyticus
Abbreviated transcription (Latin):
coronam tͥ texere penitentiȩ quã im¬
ponas capiti tuo & assumas pennas co¬
lumbe. & uoles & requiescas. & clem̃tis¬
simo reconcilieris patri. Narrauit michi
uxor quonda tua nc̃ soror atq conser-¬
ua qđ iuxta p̃ceptũ apłi ex consensu ab¬
stimieritis uos ab oꝑe nuptiarũ ut
uacaretis orationi: tuaq rursũ ue.¬
stigia quasi in salo posita fluctuasse.
ĩmo ut aꝑtius loquar ẽẽ ꝓlapsa. illã aũ
audisse a dño cum moyse. tu uͦ hic sta
mecũ & dixisse de dño. Statuit supra
petrã pedes meos: tuã domũ quȩ fun¬
dam̃ta fidei solida ñ habebat. postea di-¬
aboli turbidine concidisse: porro illiꝰ
ꝑstare in dño & suũ tͥ hospiciũ ñ nega¬
re. ut cui pͥus conunctus fueras cor¬
baroꝵ & ĩminens captiuitas separarei.
sub iuris uirandi testificatõne pollici.¬
tum. ut ad sc̃a transcuntẽ. loca uel
statim uł postea sequereris & seruares
aĩam tuã quã uisus fueras neglegenti

Expanded text:
coronam tibi texere paenitentiae, quam incoronam tibi texere paenitentiae, quam inponas capiti tuo et adsumas pennas columbae et uoles et requiescas et clementissimo reconcilieris patri. narrauit mihi uxor quondam tua, nunc soror atque conserua, quod iuxta praeceptum apostoli ex consensu abstinueritis uos ab opere nuptiarum, ut uacaretis orationi, tuaque rursum uestigia quasi in salo posita fluctuasse, immo — ut apertius loquar — esse prolapsa, illam autem audisse a domino cum Moysi: tu uero hic sta mecum et dixisse de domino: statuit supra petram pedes meos, tuam domum, quae fundamenta fidei solida non habebat, postea diaboli turbine concidisse, porro illius perstare in domino et suum tibi hospitium non negare, ut, cui prius coniunctus fueras corbarorum et inminens captiuitas separaret, sub iuris iurandi testificatione pollicitum, ut ad sancta transeuntem loca uel statim uel postea sequereris et seruares animam tuam, quam uisus fueras neglegentia
Abbreviated transcription (Latin):
iusti in conspectudi. uixta illã iustici.¬
am appellant᷑ iusti. uixta quã supͣdic.¬
tum ẽ. septies cadit iustus & resurgit.
& iuxta qͦd iniquitas iniqui ñ nocebit¬
ei. inquacunq die conu̾s fuerit. De¬
niq & zacharias pat̾ ioħis qui scribit᷑
iustus peccauit in eo qͦd ñ credidit & sta¬
tim silentio condẽnatur. & iob qͥ iu¬
stus & ĩmaculatus ac sine querela in
pͥncipio uoluminis sui scribitur. pꝰt¬
ea & dĩ sermone & confessione sui pec¬
ere peccato. si purissimũ triticũ ha¬
buit mixtas paleas. quid de nob dici
potest. de quib illud scriptumẽ qͥd
paleis ad frumentũ dic̃ dñs: & tam̃
palee futuro reseruant᷑ incendio. & ai¬
rania ħ temꝑe mixta s̃ segetib frum̃¬
toꝵ donec uemiat qui habet uentila¬
brum in manu sua & purgabit areã
om̃a quasi ꝑpulcherrima scriptura¬
rũ prata discurrens in unũ locũ uolui
congregare & de speciosissimis florib

Expanded text:
iusti in conspectu dei, iuxta illam iustitiiusti in conspectu dei, iuxta illam iustitiam appellantur iusti, iuxta quam supra dictum est: septies cadet iustus et resurget et iuxta quod iniquitas iniqui non nocebitei, in quacumque die conuersus fuerit. denique et Zacharias, pater Iohannis, qui scribitur iustus, peccauit in eo, quod non credidit, et statim silentio condemnatur et Iob, qui iustus et inmaculatus ac sine querella in principio uoluminis sui scribitur, postea et dei sermone et confessione sui pecere peccato, si purissimum triticum habuit mixtas paleas, quid de nobis dici potest, de quibus illud scriptum est: quid paleis ad frumentum, dicit dominus? et tamen paleae futuro reseruantur incendio et zizania hoc tempore mixta sunt segetibus frumentorum, donec ueniat, qui habet uentilabrum in manu sua et purgabit aream, omnia quasi per pulcherrima scripturarum prata discurrens in unum locum uolui congregare et de speciosissimis floribus
Abbreviated transcription (Latin):
habeat. Q uos inflati estis. & ñ magis lu.¬
ctum habuistis ut tollat᷑ de medio ue¬
strũ qui ħ opꝰ fecit. & in scda adeosdem
epła. ne abundantiori tristicia pereat
qui eiusmodi ẽ. reuocat eum & obsecͣt
ut confirment suꝑ illũ caritatẽ. ut qͥ
incestu ꝑierat penitentia ⁊seruetur
Nullus enĩ mundus apeccato. nec si
uniꝰ quide diei fuerit uita eiꝰ. Nume¬
rabiles autẽ anni uitȩ illiꝰ. Astra qͦq
ipsa ñ sunt munda in conspectu etꝰ:
& adu̾sum angłos suos ꝑuersũ quid
excogitauit. Si incelo peccatũ. quanto
magis in t̾ra: Si delictum inhis qui
carent temptatione corꝑea qͣntoma¬
gis in nob̾ qui fragili carne circunda¬
mur. ut cum apło dicamꝰ. miser ego ho¬
mo quis melibabit de corpore mortiꝰ
huiꝰ : non enĩ habitat in carne nr̃a bo¬
nũ necagimꝰ qͦd uolumꝰ. s qđ nolumꝰ.
ut aliud anima desidet. aliudcaro fa.¬
cere cogat. Quod si quida iusti appel¬
lantur inscripturis & ñ solũ iusti. sed

Expanded text:
s inflati estis et non magis luctum habuistis, ut tollatur de medio uestrum, qui hoc opus fecit. et secunda ad eosdem epistula, ne abundantiori tristitia perea t, qui eius modi est, reuocat eum et obsecrat, ut confirment super illum caritatem et, qui incestu perierat, paenitentia conseruetur. nullus enim mundus a peccato, nec si unius quidem diei fuerit uita eius; numerabiles autem anni uitae illius. astra quoque ipsa non sunt munda in conspectu eius et aduersum angelos suos peruersum quid excogitauit. si in caelo peccatum, quanto magis in terra! si delictum in his, qui carent temptatione corporea, quanto magis in nobis, qui fragili carne circumdamur et cum apostolo dicimus: miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huius? non enim habitat in carne nostra bonum nec agimus, quod uolumus, sed quod nolumus, ut aliud anima desideret, aliud caro facere cogatur. quodsi quidam iusti appêllantur in scripturis et non solum iusti sed
Abbreviated transcription (Latin):
quã multiplicit᷑ tͥ caro mea. In t̾ra de¬
serta ce inuia & inaquosa. sic in sc̃o ap¬
parui tͥ. Quanquã enĩ te sitierit anima
mea tam̃ multo te plus carnis meȩ la¬
bore quesiuui. & tibi in scõ apparere ñ po¬
tui: nisi prius in t̾ra deserta a uiciis
&e inuia aduersariis potestatib & abs.¬
q humore ce reumate ulliꝰ libidinis
cõmorarer. Feuit & dñs suꝑ ciuitatem
ierłm. quia ñ egissent pęnitentiã. & pe¬
trus tͥnam negationẽ a maritudine ab

Expanded text:
caro mea. in terra deserta et inuia et inaquosa, sic in sancto apparui tibi. quamquam sitierit te anima mea, tamen multo te plus carnis meae labore quaesiui et tibi in sancto apparere non potui, nisi prius in terra deserta a uitiis et inuia aduersariis potestatibus et absque humore et reumate ullius libidinis commorarer. fleuit et dominus super ciuitatem Hierusalem, quia non egisset paenitentiam, et Petrus trinam negatione
Abbreviated transcription (Latin):
testam̃to: qͦd aaron & filii eius atq le¬
uite intemplo fuert̃. hoc sibi ep̃i & p̃s¬
biteri & diacom ineccłia uendicent.

Expanded text:
testamento: quod Aaron et filii eius atque leuitae in templo fuerunt, hoc sibi episcopi et presbyteri et diaconi in ecclesia uindicent.
Abbreviated transcription (Latin):
inepła ad ephesios libros meos. legẽ
cetera opuscula mea & maxime in
ȩccłasten cõmentarios &e liquido ꝑui.¬
debis me ab adolescentia nunquã ali¬
cuius auctoritate deterritũ adquie¬
uisse heretice prauitati. Non parumẽ
scire qͦd nescias. Prudentis hominis est
nosse mensurã suã nec zelo diaboli cõ.¬
citatũ imꝑitiȩ suȩ cunctũ orbem te¬
stem facere. Scilicet głari cupis ut in
patria tua iactites me ñ potuisse re¬
spondere eloquentiȩ tuȩ & acumen
inte chrisippi formidasse. xp̃iana uere¬
cundia teneor &e cellulȩ meȩ latebras
nolo mordaci sermone reserare. Alio¬

Expanded text:
e ad Ephesios libros, lege e ad Ephesios libros, lege cetera opuscula mea et maxime in Ecclesiasten commentarios, et liquido peruidebis me ab adulescentia numquam alicuius auctoritate deterritum adquieuisse hereticae prauitati. Non parum est scire, quod nescias: prudentis hominis est nosse mensuram suam nec zelo diaboli concitatum inperitiae suae cunctum orbem testem facere. scilicet gloriari cupis, ut in patria tua iactites me non potuisse respondere eloquentiae tuae et acumen in te Chiysippi formidasse. Christiana uerecundia teneor et cellulae meae latebras nolo mordaci sermone reserare. alio
Abbreviated transcription (Latin):
psalmoꝵ interp̃tationẽ & omelias in iob
ex libris eius idẽ exgreco in latinum
transtulit. Sit inculpa eiusdẽ confessi¬
onis. uercellensis eusebius qui ommũ
psalmoꝵ cõmentarios heretici homĩs
uertit in nr̃m eloquiũ. licet heretica
p̃termittens optima quȩq transtulem
Taceo de uictorino pictabionensi &
ceteris qui origenẽ in explanatione dũ¬
taxat scripturar secuti sunt & expres¬
serunt. ne non tam me defendere quã
socios criminis uidear querere. Adte
ipsum ueniã. Cur tractatus eiuus in
iob descriptos habes. inquib contͣ dia¬
bolum & de stellis cȩloq disputans q̃¬
dam locutus ẽ quȩ eccłia non recipit:
a r yuͦ. de cunctis & grecis & latinis
tracta toribꝰ ferre sententiã &e quasi
censoria uirgaila alios eicere de bibli.¬
othecis alios reciꝑe & cum tͥ placuerit
me uł catholicum uł hereticũ ꝓnun¬
ciare nob̃ non licet ꝑuersa respuere.
& damnare qͦd sepe damnauimꝰ. Lege¬

Expanded text:
psalmorum interpretationem et homilias in Iob psalmorum interpretationem et homilias in Iob ex libris eius, id est ex Graeco, in Latinum transtulit, sit in culpa eiusdem confessionis Uercellensis Eusebius, qui omnium psalmorum commentarios heretici hominis uertit in nostrum eloquium, licet heretica praetermittens optima quaeque transtulerit. taceo de Uictorino Petobionensi et ceteris, qui Origenem in explanatione dumtaxat scripturarum secuti sunt et expresserunt, ne non tam me defendere quam socios criminis uidear quaerere. ad te ipsum ueniam: cur tractatus eius in Iob descriptos habes, in quibus contra diabolum et de stellis caeloque disputans quaedam locutus est, quae ecclesia non recipit?  cunctis et Graecis et Latinis tractatoribus ferre sententiam et quasi censoria uirgula alios eicere de bibliothecis, alios recipere et, cum tibi placuerit, me uel catholicum uel hereticum pronuntiare: nobis non licet peruersa respuere et damnare, quod saepe damnauimus? leg
Abbreviated transcription (Latin):
liquisti in quib sectã suã libera pleri¬
q fronte defendunt. & elegisti me in.¬
sectandum. qui omĩa contra ecclesiȩ
dogmata publica uoce contempno.
Orignes hereticus. Quid adme quul¬
lum in plerisq hereticũ non nego : Er¬
rauit de resurrectione corꝑis. errauit
de animarũ statu. de diaboli peniten¬
tia. & qđ his maiis est filiũ & sp̃m scm
tus ẽ. Si errasse eũ non dicerem. & hec
cotidie non anathematirarẽ eẽm eroris
illius socius. Neq enĩ ita debemus
bona cus reciꝑe. ⁊ ẽẽ ut mala quoq su¬
scipere cogamur. At idem &e scriptu¬
ras in multis bene interp̾tatus. ẽ. &e pro¬
pħarũ obscura disseruit.  tã noui qͣm ui¬
teris testam̃ti reuelauit maxima sa¬
cram̃ta. Si gͥ quȩ bona s̃ transtuli ce
mala amputaui. uł correxi ueltacui ar¬
guendus sum: Cur ꝑme latim bona
eius habeant & ignorent mala: Si hoc
crim̃ est arguatur confessor hẏlariusqͥ

Expanded text:
liquisti, in quibus sectam suam libera pleriliquisti, in quibus sectam suam libera plerique fronte defendunt, et elegisti me ad insectandum, qui omnia contra ecclesiae dogmata publica uoce condemno. Origenes hereticus: quid ad me, qui illum in plerisque hereticum non nego? errauit de resurrectione corporis; errauit de animarum statu, de diaboli paenitentia et — quod his maius est — filium et spiritum tus est. Si errasse non dicerem eum, et haec quotidie non anathematizarem, essem erroris illius socius. Neque enim ita debemus bona ejus recipere, ut mala quoque suscipere cogamur. at idem et scripturas in multis bene interpretatus est et prophetarum obscura disseruit et tam noui quam ueteris testamenti reuelauit maxima sacramenta. si igitur, quae bona sunt, transtuli et mala uel amputaui uel correxi uel tacui, arguendus sum, cur per me Latini bona eius habeant, ignorent mala? si hoc crimen est, arguatur confessor Hilarius, qui
Abbreviated transcription (Latin):
gisse uł legere. ut apollinarem & cȩte¬
ros tractatores quoꝵ inquibda libros
eccłia non recipit. Non quo omĩa dicã
ẽẽ damnanda quȩ in illoꝵ uoluminibꝰ
continẽtur. s quo quȩdã rep̃hendenda
confitear. Uerum quia oꝑis mei est¬
&& studii multos legere. ut explurimiᷤᷤ
diuersos flores carpam non tam ꝓba.¬
turus omĩa quã quȩ bona sunt elec.¬
turus assumo multos inmanũ meã
ut amultis multa cognoscam scđm¬
illud qđ scriptum ẽ. O m̃a legentes
que bona sunt retinentes. Unde sa.¬
tis miror te uoluisse origenis mͥ obi¬
cere doginata cuius in plerisq errorẽ
usq ad hanc ȩtatẽ penitus ignoras.
Egone hereticus: & cur me queso he¬
retici ñ amant:. Tu ortodoxus qui etiã
contra scientiam tuã & linguã alia p̃¬
dicantẽ aut inuitus subscripsisti & p̃¬
uaricator es aut uolens & hereticus:
Dimisisti egyptũ. cunctas ꝓuncias re¬

Expanded text:
gisse uel legere ut Apollinarem, ut cetegisse uel legere ut Apollinarem, ut ceteros tractatores, quorum in quibusdam libros ecclesia non recipit; non quo omnia dicam esse damnanda, quae in illorum uoluminibus continentur, sed quo quaedam reprehendenda confitear. ueruni quia operis mei est et studii multos legere, ut ex plurimis diuersos flores carpam non tam probaturus omnia, quam, quae bona sunt, electurus, adsumo multos in manu mea, ut a multis multa cognoscam secundum quod scriptum est: omnia legentes, quae bona sunt, retinentes. unde satis miror te uoluisse Origenis mihi obicere dogmata, cuius in plerisque errorem usque ad hanc aetatem penitus ignoras. egone hereticus? et cur me, quaeso, heretici non amant? tu orthodoxus? qui etiam contra conscientiam tuam et linguam alia praedicantem aut inuitus subscripsisti et praeuaricator es, aut uolens et hereticus. dimisisti Aegyptum, cunctas prouincias re
Abbreviated transcription (Latin):
nos hereticos recordatus es. Quid tͥ
putaui errare uidiciũ. & licet statĩ
pio. sermonẽ tuum intelligerem:
tam̃ rusticitatẽ & simplicitatẽ ma¬
gis inte arbitrabar quã uecordiam
Nec rep̃hendo sc̃m uirũ. maluit eñĩ
apud me dissimulare quod noue¬
rat. qm portitorẽ clientulum siuis
litteris accusare: s memet ipłũ ar¬
guo qui alt̾ius potius quã meo ad.¬
quieui iudicio. & oculis aliud cernen
&e uoluminib tuis obruere. Parce
saltẽ nũmis tuis. quib notarios
librariosq conducens eisdẽ & scripto.¬
rib uteris &e fautorib qui te adeo
forsitan laudant. ut lucrũ in scri
niũ trade te grãmaticis atq rethori¬
b disce dialecticam sectis instruere
philosophoꝵ: ut cũ omĩa didiceris
saltem tunc tacere incipias. Quãꝗͣ
stultum faciã. magistro cunctoꝵ ma
qui loqui nescit. & tacere non potest.
Uerum ẽ illud apud grecos ꝓuerbi¬
quoq locunus sum. me origenẽ ĩta le¬

Expanded text:
nos hereticos recordatus es. quid tibi nos hereticos recordatus es. quid tibi putaui errare iudicium et, licet statim άητον sermonem tuum inttamen rusticitatem et simplicitatem magis in te arbitrabar, quam vecordiam. Nec reprehendo sanctum virum; maluit enim apud me dissimulare quod noverat, quam portitorem clientulum suis litteris accusare. Sed memetipsum arguo, qui alterius potius acquievi, quam meo judicio: et oculis aliud cernentet voluminibus tuis obruere. Parce saltem nummis tuis, quibus notarios librariosque conducens, eisdem et scriptoribus uteris et fautoribus: qui te ideo forsitan laudant, ut lucrum in scribnium, trade te Grammaticis atque Rhetoribus, disce Dialecticam, sectis instruere Philosophorum: ut cum omnia didiceris, saltem tunc tacere incipias. Quanquam stulte faciam, magistro cunctorum m, qui loqui nescit, et tacere non potest. Verum est illud apud Graecos proverbiquoque locutus sum, me ita Origenem le
Abbreviated transcription (Latin):
yͣ paruuloꝵ quoq uoce cantatum.
S hȩc aliis aut loquenda aut riden.¬
da dimitto. Ego quasi xp̃ianus cum
xp̃iano loquens obsecro te ft̃ ne plus
uelis sapere quã sapis ne uł innocen.¬
tiam uł simplicitatẽ tuã uł certe ea
quȩ taceo. & te non intelligente cȩteri
intelligunt stilo ꝓferas ineptiarum
tuarum cunctis cachinnũ p̾beas.
Aliuid̃ parua etate didicisti. aliis assue.¬
tus es disciplinis. Non est eiusdẽ hoĩs
ae aureos nũmos & scripturas ꝓbare.
ligere. Me laceras. sc̃m frẽm occeanũ
inculpam hereseos uocas. prbroꝵ ti¬
bi uincentii &e pauliniani & fr̃is euse¬
bii uidiciũ displicet. Solus es caro ro¬
mani generis disertissimꝰ. qui testi¬
monio tuo & pudentiȩ uelis credi.
Recordare quȩso illius diei quan.¬
do me de resurrectione &e ueritate
corꝑis predicante ex latere susulta.¬
bas & applodebas pedem. & ortodo¬
xum conclamabas. Postquã naui¬
gare cepisti & adintimũ cerebrum
tuũ sentinȩ putredo ꝑuenit. tunc

Expanded text:
 paruulorum quoque uoce cantatum. sed haec aliis aut loquenda aut ridenda dimitto: ego quasi Christianu3 cum Christiano loquens obsecro te, frater, ne plus uelis sapere, quam sapis, ne uel innocentiam uel simplicitatem tuam uel certe ea, quae taceo et te non intellegente ceteri intellegunt, stilo proferas et ineptiarum tuarum cunctis cachinnum praebeas. aliud a parua aetate didicisti, aliis adsuetus es disciplinis. non est eiusdem hominis et aureos nummos et scripturas probare, os intellegere. me laceras, sanctum fratrem Oceanum in culpam hereseos uocas, presbyterorum tibi Uincentii et Pauliniani et fratris Eusebii iudicium displicet: solus es Cato, Romani generis disertissimus, qui testimonio tuo et prudentiae uelis credi. recordare, quaeso, illius diei, quando me de resurrectione et ueritate corporis praedicante ex latere subsultabus et adplodebus pedem et orthodoxum conclamabus. postquam nauigare coepisti et ad intimum cerebrum tuum sentinae putredo peruenit, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
de archangło possit diabolus fieri & rur¬
sum diabolus in angłm reu̾tatur. Qui
uͦ fluctuauerint & mortis pedib neqͣqͣm
omino corruerint subicientur dispen¬
sandi & regendi atq meliora gub̃nan¬
di pͥnciꝑatib. potestatib. thronis. dñati¬
onib. Et forsitan exhis hominũ consta¬
bit gñs in aliquo uno ex mundis quan¬
do iuxta ysaiam scłm & t̾ra noua fient
Qui uͦ non fuerint meriti ut ꝑgenus
hominũ reu̾tantur ad pristinũ statũ.
fient diabolus & angłi eius & pessimi de¬
mones ac ꝓuarietate meritorũ in singu.

Expanded text:
de archangelo possit diabolus fieri et rurde archangelo possit diabolus fieri et rursum diabolus in angelum reuertatur. qui uero fluctuauerint et motis pedibus nequaquam omnino corruerint, subicientur dispensandi et regendi adque meliora gubernandi principatibus, potestatibus, thronis, dominationibus; et forsitan ex his hominum constabit genus in uno aliquo ex mundis, quando iuxta Esaiam caelum et terra noua fient. qui uero non fuerint meriti, ut per genus hominum reuertantur ad pristinum statum, fient diabo lus et angeli eius et pessimi daemones ac pro uarietate meritorum in singu
Abbreviated transcription (Latin):
scĩs quibq uersari. Atq hoc ordine ma¬
sc̃ĩ. & rursum maiorẽ filii fortitudinẽ eẽ
turas. & dixisset eas ꝑ negligentias ad ter.¬
rena corꝑa ẽẽ dilapsas: etiam hec addidit.
Grandis neglegentiȩ atq desidiȩ ẽ in tan.¬
tum unum quẽq defluere atq euacuari:
ut aduicia ueniens irrationabiliũ ium̃¬
toꝵ possit crasso corꝑe colligari. Et incon¬
sequentib. Quib inquit moti dispu.¬
tationib. arbitramur sponte sua alios
ẽẽ innumero scõꝵ & ininisterio di alioᷤᷤ
obculpã ꝓpriã de sc̃imonia corruentes
intantã negligentiã corruisse: ut etiam
incontrarias fortitudines uerterentur.
Rursumq nasci ex fine principium.
&e ex pͥncipio finẽ. & ita cuncta uariari.
ut & qui nc̃ homo ẽ. possit in alio mun¬
do demon fieri. & qui demon ẽ. si negle¬
gentiꝰ egerit incrassiora corꝑa religet᷑.
id ẽ homo fiat. Sicq ꝑmiscet omĩa. ut

Expanded text:
sanctis quibusque uersari atque hoc ordine masanctis quibusque uersari atque hoc ordine maritus sancti et rursum maiorem filii fortitudinem esseturas et dixisset eas per neglegentiam ad terrena corpora esse delapsas; etiam haec addidit: grandis neglegentiae atque desidiae est in tantum unumquemque defluere atque euacuari, ut ad uitia ueniens inrationabilium iumentorum possit crasso corpore conligari. et in consequentibus: quibus, inquit, moti disputationibus arbitramur sponte sua alios esse in numero sanctorum et ministerio dei, alios ob culpam propriam de sanctimonia corruentes in tantam neglegentiam corruisse, ut etiam in contrarias fortitudines uerterentur. rursumque nasci ex fine principium et ex principio finem et ita, cuncta uariari, ut et, qui nunc homo est, possit in alio mundo daemon fieri et, qui daemon est, si neglegentius egerit, in crassiora corpora religetur, id est homo fiat. sicque permiscet omnia, ut