comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
possunt uelle. ⁊openni bonũ. Uidet᷑ ꝙ ñ recepe¬
rinti q gr̾ailla caritas est ifides. que uoluntatemp̃¬
pariti ⁊aduiuat. S quis dix̾it oas accepisse fidem
⁊ caritatem. Siuero gr̃am si receperuit. quabene
oꝑari possint. cũ fuerint ad ulti. Nonergo susfict
eis in hoc statu gr̃a inbap̃o dati nec ꝑillam posst̾
boni eẽ. insi alia ad datur. que sinon addtiur. nõ
est ex eoꝵ culpa. qr iustificati sunt apect̾o Quidã
putant grãm oꝑantem ⁊ coo ꝑantem oppinio.¬
cunctis pariulis uibap̾o dari. in mim̃e ñ inusu.
ut cũ ad maiorem uen̾int etatem. ex muñe sorci¬
ant᷑ nsum. nisi ꝑ lib̾m arbitͥum usum mums
extinguant. peccando. ⁊ ita ex culpa eoꝵ est. non
ex deftũ gr̾e. qd̾ mali fiunt. qui ex dei muiñe ualen¬
tes hr̃e usum bonũ ꝑ lib̾m ar. renuer̾t i usum

Expanded text:
ceperint, quia gratia illa charitas est, et fides quae voluntatem praeparat et adjuvat. Sed quis dixerit eos accepisse fidem et charitatem? Si vero gratiam non receperint, qua bene operari possunt cum fuerint adulti; non ergo sufficit eis in hoc statu gratia in Baptismo data, nec per illam possunt modo boni esse, nisi alia addatur; quae si non additur, non est ex eorum culpa, quia justificati sunt a peccato. Quidam putant gratiam operantem et cooperantem cunctis parvulis in Baptismo dari in munere, non in usu, ut cum ad majorem venerint aetatem, ex munere sortiantur usum, nisi per liberum arbitrium usum muneris extinguant peccando; et ita ex culpa eorum est, non ex defectu gratiae quod mali fiunt, qui ex Dei munere valentes habere usum bonum, per liberum arbitrium
Abbreviated transcription (Latin):
nde a̾b. iuliano heretico nullũ inadrui
pondens asserit pece̾m originale ex uoluntate ꝑ
cessisse. ac ꝑ cius inobedientiam inmũdũ urtras¬
ar. se. Querit eñi uilianꝰ: perquid pecc̃m inueuit᷑
in paruulo ita inquiens: Nonpeccat ister u lia

Expanded text:
nde Aug. Juliano haeretico nullum peccatum asserit peccatum originale ex voluntate Adae processisse, ac per ejus inobedientiam in mundum intrasse. Quaerit enim Julianus per quid peccatum invenitur in parvulo, ita inquiens: Non peccat iste qui
Abbreviated transcription (Latin):
sapientie plenꝰ ꝑmanebat. s eandem qua ple¬
nuserat sapĩam. cet̾is ex temꝑe paulatim
demonstrrabat Iuxta honinis nat᷑am. ꝓficie¬
bat etate. de infantia: ad iuuentutẽ: Iuxta
hominis natura̾ ꝓficiebat gr̃a. ñ ip̃e qd̾ ñ
habebat: ꝑaccessum temporis accipiendo. s¬
fatielut hominib dona gr̃e que sibi ine
⁊ sicdõ patri ad laudem a hominib ad falu¬
tem: ꝑficiebat ⁊Inaliis ergo ñ in serꝓfitie¬

Expanded text:
sapientiae plenus permanebat; sed eamdem, qua plenus erat sapientiam, caeteris ex tempore paulatim demonstrabat. Juxta hominis naturam proficiebat aetate, de infantia ad juventutem; juxta hominis naturam proficiebat gratia, non ipse quod non habebat per accessum temporis accipiendo sfaciebat hominibus dona gratiae quae sibi ineret sic Deo Patri ad laudem Dei, et hominibus ad salutem proficiebat. In aliis ergo, non in se, proficie
Abbreviated transcription (Latin):
fic̾e incura sibi credia: dũ ꝑ eius industrraᷤ
alii ꝓficiut:
iciut : Predictis uidetur adu̾sari
quod amb̾r ait.

Expanded text:
ficere in cura sibi tradita, dum per ejus industriam alii proficiunt. 3. Praedictis videtur adversari quod Ambrosi
Abbreviated transcription (Latin):
orro sui cognitõem ĩdem homo talem
accepisse udetur. Ut ⁊ quid deberet su¬
periori ⁊ quid equali. ⁊ ĩ feriori ñ ignora
gere. quid cau̾e. intellexit. Si hoꝵi notici¬
am ñ habuissetñ eẽt reuꝰ p̃uaricatõnis.
neq se p̃m cognouisset:
utrũ p̾scius fu̾it

Expanded text:
orro sui cognitionem idem homo talem accepisse videtur, ut et quid deberet superiori, et quid aequali, et inferiori non ignorargere, quid cavere, intellexit. Si horum notitiam non habuisset, non esset reus praevaricationis, neque seipsum cognovisset. Utrum homo praescius fu
Abbreviated transcription (Latin):
fas est putare creatores. S ꝓsubti innuit eos¬
litate sui sensus ⁊ cõrꝑis. semĩa istaꝵ hr̃e cor¬
gruas temperatones elem̃toꝵ tatent̃ spar¬
gunt. atq ita gignendaꝵ rer̾ ⁊ accelerã¬
ħisi qnͣtum deusiub. nec mali ħ miꝰte
faciunt: nͥ qnͣtum iuste i̾pe permitit:
Nam iniqͥ malitia. uolu̾tatẽ

Expanded text:
fas est putare creatores, si pro subtilitate sui sensus et corporis, semina rerum istgruas temperationes elementorum latenter spargunt, atque ita gignendarum rerum et accelerannisi quantum deus iubet, nec mali haec iniuste faciunt nisi quantum iuste ipse permittit. nam iniqui malitia uoluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
spũali. Namut supͣdiximꝰ. corporał creatura ita
ita sit alicubi ꝙ ñ alibi s nec dim̃sionem recip̃.
noc distantiam inloco fac̃. qr si multi sp̃c cẽnt. hic¬
ñccangustarent locum. quo minꝰ de corpoubus
contin̾ent. Iõq aug̃. atiͥbuit mutõnem loci cor
façiat distantiam. curunistantiũ sicut corpus.

Expanded text:
uali. Nam, ut supra diximus, corporalis creatura ita ita sit alicubi, quod non alibi, sed nec dimensionem recipit, nec distantiam in loco facit, quia si multi essent coangustarent locum quominus de corporibus contineret. Ideoque Aug. attribuit mutationem loci corpfaciat distantiam, sicut corpus.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ gr̃am bap̃i uitium concupiscentie sołone
debilitat᷑. atq extenuat᷑. ita ut iam non rea¬
regnet: nisi consensitreddianit᷑ eiuires. ⁊ qr ⁊ꝰ
reatus ipsius soluit᷑. Uñ aũg: uili. de bap̾o par¬
homo crucifigat᷑. ⁊ corpus¬

Expanded text:
 gratiam baptismi vitium concupiscentiae debilitatur atque extenuatur; ita ut jam non regnet, nisi consensu reddantur ei vires; quia et reatus ipsius solvitur. Unde Aug., in lib. de Baptismo parhomo crucifigat
Abbreviated transcription (Latin):
qui nascitur. ñ petcat ille quigenuit. ni que¬
ñpectat illequicondid̾. ꝑquas gͥ riuas
int̾ tot presidia innocentie pect̾m fingisin¬
gressum: ¶ Hic respondet sc̃a pagina ꝑ unu̾
hominẽ: pecẽm intrauit inmũdum. ꝑ uniꝰ
pecem ł ex uoluntate ł ex natura est diex
uoluntate esti mala est uoluntas. que pec̾cm
fac̃ Si aũ ex natura est: mala est natura: Cuꝑ
respondeo. ex uoliuitate poctmest. q̃rit forte:
pondeo ꝓrius ⁊ originale pect̃in ex uoluntate
eẽ. qr hoc ex uoluñtate pͥmi hominis: seminat᷑¬

Expanded text:
qui nascitur, non peccat ille qui genuit, non peccat ille qui condidit. Per quas igitur rimas inter tot praesidia innocentiae, peccatum fingis ingressum? Et respondet sancta pagina: Per unum hominem peccatum intravit in mundum, per unius peccatum vel ex voluntuoluntate est, mala uoluntas, quae peccatum facit; si ex natura, mala natura\'. cito respondeo: ex uoluntate peccatum est. quaerit forte, pondeo: prorsus et originale peccatum, quia et hoc ex uoluntate primi hominis seminat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiculo erroris. fortitudo sinc molestia tole tͥũ ĩ fu¬
randoꝵ maloꝵ. temꝑantia: sine repugna̾tia to.¬
ne libidinu̾ erunt ĩnilla felicitate. ut pruden¬
tiẽ ibi sit. nlłm bonũ d̾o p̃ponere. ł equare. for¬
dituditus ei sirmissime cober̾e. temꝑantie. nlło¬

Expanded text:
iculo erroris, fortitudo sine molestia tolerandorum malorum, temperantia sine repugnatione libidinum, erunt in illa felicitate. Ut prudentiae sit nullum bonum Deo praeponere vel aequare; fortitudinis, ei firmissime cohaerere; temperanti
Abbreviated transcription (Latin):
dis insidiis. Qd̾ fortitudo. in ꝑferendis molesthis. ꝙ
temꝑantia. incoħ̾cendis deloctatõnib pͣuis. non
ent ibi oĩo. uͥ nicħ mali erit: Istagͥ uͥtutum oꝑa:
huic mortali uite neccͣia. sicut fides ad qu̾a refe¬
renda sunt: inp̾t̾itis habebunt᷑ ¶ ẜece aperte hie¬

Expanded text:
 in perferendis molestiis, quod temperantia in coercendis delectationibus pravis, non erit ibi omnino, ubi nihil mali erit. Ista ergo virtutum opera huic mortali vitae necessaria, sicut fides ad quam referenda sunt, in praeteritis habebuntur. Ecce aperte hi
Abbreviated transcription (Latin):
ł intencio ꝑu̾sa alicuiꝰ sacram̃tũ ñ cõtamĩat.
¶habuit aũ ꝯuigiui marie uioseph alias cãs
uit diabolo partꝰ celaret᷑ ut iosepheẽt testis
castitatis. defendens eam ab infamia suspitõis
ne ut adult̾a daupnaret᷑.¬

Expanded text:
l intentio perversa alicujus sacramentum non contaminat. Habuit autem conjugium Mariae et Joseph alias causaet ut diabolo partus celaretur; ut Joseph esset testis castitatis, defendens eam ab infamia suspicionis, ne ut adultera damnaret
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ itaspei c̾citudine ꝯͦ modo b̾ati fu̾nt. ł in fũant¬
certi extiteruntͥ sue ł̾atitudĩs. ⁊ ita alit̾ añ ca ip¬
b̾ati ñfu̾nt: qmͣ reliqui qui cecid̾unt. m sil.
aũ qd̾ posteriꝰ dcm̃ est ꝓbabiliꝰ uͣ¬
. Respõ adid ꝙ¬
q̃relit᷑. an angłi

Expanded text:
t ita spei certitudine aliquo modo beati fuerunt, vel incerti extiterunt suae beatitudinis, et ita aliter beati non fuerunt quam reliqui qui ceciderunt. Mihi autem quod posterius dictum est probabiliu. Responsio ad id q
Abbreviated transcription (Latin):
tant᷑ ingehentia̾. ne forte ardeant cũ diabolo:
inigne et̾no : ipẽ est timor q introducit cari¬
tatẽ. s sic uenit ut exeat. Si enĩ pp̃ penas ti¬
mes drn ñdum amas. qu̾e sic tsmes. ñ bona:
desideras s mala. taues s deco qd̾ mala caues:
corrigis te. ⁊ incipis. bona desiderare ⁊ tũbod̃i
desiderare ceꝑis: erit in te timor castus Qͥdẽ¬

Expanded text:
ttantur in gehennam; ne forte ardeant cum diabolo ttantur in gehennam; ne forte ardeant cum diabolo in igne aeterno. Ipse est timor qui introducit charitatem, sed sic venit ut exeat. Si enim propter poenas times Deum, nondum amas quem sic times: non bona desideras, sed mala caves. Sed ex eo quod mala cavens corrigis te, incipis et bona desiderare. Cum bona desiderare coeperis, erit in te timor sanctus, ille
Abbreviated transcription (Latin):
stimor domini castus ꝑmanot insectinscłi Eter¬
nũ quẽdam timorẽ nob̾ ostend̾. s castum qd̾ si
ostend̾ ille nob̾ et̾num timorem. ñ qͥd ccͣdicit
s ꝑfecta caritas foras mitit timore̾ hoc enĩ¬
duas linguas. Si spu̾uno .i uno fiatu. implece
oue tybie ꝯsonãt. lplete due lingue spũ dei
dissonare possuno: Immo est ibt qͥdam consonã¬
tia. est. q̃dam concordia s auditorem desid̾at stu¬
diosumt u̾ occiosum frce mouit duas linguas.
sp̃e der ⁊ audiuimꝰ exuna: timor ñ est incarita¬
te audiuimꝰ ex alia: timor domini castus ꝑma¬
nec inscłm scłi Quid est hoci dissonat: non.
aũ.ẜxcuteaures. iutende melodiam ñ sine c̾a hie
addidit castas. illem̃ addidit. qr est timoraliqͥs:
qui dr̃ castus est aũ aliꝰ timor: qui ñ dr̃ castus:
Disc̾namꝰ᷑. istos duos tsmores. ⁊ intelligamꝰ ꝯsonã¬
tiam tibiaꝵ quomͦ disc̾nim᷑. attendat: caritas
ur̾a sunt honisnes qui pp̃ea timent dm̃. ne mi¬

Expanded text:
Timor Domini castus permanet in seculum seculi. Aeternum quemdam timorem nobis ostendit, sed castum. Quod si ostendit ille nobis aeternum timorem, numquid contradicit sed perfecta charitas foras mittit timorem? Hoc eniduas linguas? Si spiritu uno, id est, flatu impletae duae tibiae consonant, impletae duae linguae Spiritu Dei dissonare possunt? Imo est ibi quaedam consonantia, est quaedam concordia; sed auditorem desiderat studiosum, non otiosum. Ecce movit duas linguas Spiritus Dei, et audivimus ex una: Et timor non est in charitate; audivimus ex alia: Timor Domini castus permanet in seculum seculi. Quid est hoc? Dissonant? Non. Excute aures, intende melodiam; non sine causa hic addidit castus, illic non addidit; quia est timor aliquis qui dicitur castus, est alius qui non dicitur castus. Discernamus istos duos timores, et intelligamus consonantiam tibiarum. Quomodo discernimus? Attendat charitas vestra. Sunt homines qui propterea timent Deum, ne mi
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. una eorũqͥ: corporałr intelligi uolu̾t
disumaccipiunt t̾ciam in plac̾e fateor.
ut homo anparadiso corporali sit põĩtus.
qui abillo pͥncipio planctatꝰ accipi p᷑. quo t̃¬
ram cẽm remotisaquis. ħbas aqͦ pͥncipio plo

Expanded text:
sunt. Una eorum qui corporaliter intelligi volunt disum accipiunt. Tertiam mihi placere fateor, ut homo in corporali paradiso sit positus, qui ab illo principio plantatus accipi potest, quo terram omnem remotis aquis herbas et ligna pro
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝑ nature u̾nitã similitudinẽ. ꝑ nati de.¬
res non disfert. dum nat᷑am dei ñ de generat
natiuit̾as. dũ ñ aliud aliquid ex dõ. qmͣ deus
nascit᷑. dum nicħ in his nouum est. nicħ alt¬
enum. incħseꝑabile.  Ecce his u̾bis pront hu¬
mana permitit infirmitas p̃ intelligi ex
quo sensu xp̃c dix̾it se cẽ ĩnpatre. ⁊ patremĩse.
est eadem plenitudo. diuinitatis. ⁊ iuuta si¬
militudo. nature. qr ñ est maior natura d̾maͥ
inaliqua harum personar᷑. s unꝰ ⁊ in disfe¬
rentis nature. sunt hee tres persone. Iõꝙ
Ibi est enĩ unitas: uͥ nulla est diu̾sitas ¶ Ecege
tͥbus illustrium uiroꝵ destimoniis .ẜ. augrͥ¬

Expanded text:
r naturae unitam similitudinem, per natires non differt, dum naturam Dei non degenerat nativitas, dum non aliud aliquid ex Deo quam Deus nascitur; dum nihil in his novum est, nihil alienum; nihil separabile. Ecce his verbis, prout humana permittit infirmitas, aperitur ex quo sensu Christus dixerit se esse in Patre, et Patrem in se. est eadem plenitudo divinitatis, et unita similitudo naturae; quia non est major divina natura in aliqua harum personarum, sed unius et indifferentis naturae sunt hae tres personae. Ideoque Ibi enim est unitas, ubi nulla diversitas. Ecce tribus illustrium viro
Abbreviated transcription (Latin):
dendum est quib modis de ea aliquid di¬
catur. Ilid̾ gͥ p̃cipue teneamuf q̃dam cẽ noĩa
distinc̾te ad singulas personas pertiñtia uit ait a¬
au̾gin . uiii.li. detri. que de singulis tñtdñr
personis. Quedam u̾o. uin itatem cẽntie sig̾ficã¬

Expanded text:
ndum est quibus modis de ea aliquid dicatur. Illud ergo praecipue teneamus, quaedam esse nomina distincte ad singulas personas pertinentia, ut ait Aug. in lib. 9 de Trin., quae de singulis tantum dicuntur personis; qu
Abbreviated transcription (Latin):
pec̃ca secũ portant. q̃ in igne em̃datorio c̾mã¬
tur. Uñ constat q̃dam pect̾a uenialia post
hanc uitam deleri.

Expanded text:
peccata secum portant; quae in igne emendatorio cremantur. Unde constat quaedam venialia peccata post hanc vitam deleri.
Abbreviated transcription (Latin):
pluit. ⁊ex parte andam reliquit. Cum ile qͥ
ꝓximũ odit: abaliis uitiis se coerigit. una ead̾q
cuntas ex parte conpluit᷑. ⁊ exparte arida rema¬
net. Quia sunt quidam. qui cũ q̃dam uitia re¬
secent. maliis grauit᷑ ꝑdiuant. Item ambr.
ẜrima consolato est qd̾ nõ obliuscit᷑ misereri
pena sausfacit ⁊ releuat. Ratione qͦ urunt᷑
dicentes. Si is qui inũ pocem confiret᷑. alt̾o
racito satisfactionem a sacerdote in iunctam

Expanded text:
uit. Cum ille qui proximum odit, ab aliis vitiis se corrigit, una eademque civitas ex parte compluitur, et ex parte arida remanet; quia sunt quidam qui cum quaedam vitia resecent, in aliis graviter perdurant. Item Ambros., hom. 10: Prima consolatio est, quia non obliviscitur misereri poena satisfacit et relevat. Ratione quoque utuntur dicentes: Si is qui unum peccatum confitetur, altero tacito, satisfactionem a sacerdote injunctam
Abbreviated transcription (Latin):
nalit᷑ piuant᷑. i bi dem ostendit. ageus defideli de¬
p̃houso madulterio. qui decollatur uͥ ostend̾ leuia
pect̾a breui ⁊ temporali fuppliio purgani. Mag¬
quiens. Qu̾erat his aliquis. si fidelis dep̃hensus ui
adulterio decollet᷑ quid de co post ea fiat. aut .ii.
puniet᷑ ⁊ falsumest. qd̾ dr̃. ñ iudicabit deus bie
inidip̃m. aut ñ punet᷑. ⁊ optandũ est. ad ulteris.
ut hic graui pena puniant᷑. ut frustent᷑ incru¬
ciatus eternos. Ad qd̾ respondemꝰ drñ. ut õuini
rer̃. ita supplitioꝵ qͦ scire m̃suras ⁊ ñ p̃ueniri sẽ¬
hinc pene auferri potestatem ⁊ magnũ pecẽm
magnis ⁊ diut᷑nis iui cruciatib. Siquis punit᷑
sit. ut ille qui isrtire maledix̾ati ⁊ qui in salƀo
ligna collegerat. tales postea ñ puiri. qr cul¬
paleius p̃senti supplitio ꝯpensata sit. leuis enĩ
culpa. leuisupplicto conpensat᷑/ hic satis in¬

Expanded text:
naliter puniantur, ibidem ostendit, agens de fideli deprehenso in adulterio, qui decollatur. Ubi ostendit levia peccata brevi et temporali supplicio purgari, magit: Quaeret hic aliquis: Si fidelis deprehensus in adulterio decolletur, quid de eo postea fiat? Aut enim punietur, et falsum est quod dicitur: Non judicabit Deus bis in idipsum; aut non punietur, et optandum est adulteris ut hic brevi poena puniantur, ut frustrentur in cruciatus aeternos. Ad quod respondemus, Deum ut omnium rerum, ita suppliciorum quoque scire mensuras; et non praeveniri senhinc poenae auferri potestatem; et magnum peccatum magnis diuersisque lui cruciatibus. Si quis uero sit, ut ille qui Israelitae maledixerat et qui in sabbato ligna collegerat, tales postea non puniri, quia culpa leuis praesenti supplicio compensata sit; leuis enim culpa leui supplicio compensatur. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
supplicio. tinfitt᷑o punienda ct̾nołr. de quib
penitencia ñagit᷑ int flagella. Lema uero
que hic pimiunt᷑. leui pena ꝯpensatõem reti¬
pere. qd̾ inbonis fĩ ñ ambigimꝰ. unmalis for¬
te etiam fit ita Satisiam apparet. qd̾ illi de
ꝓꝓħa induxerunt ñ fac̾e ꝓeis. qui dñt ei qui

Expanded text:
uibus poenitentia non agitur inter flagella; levia vero quae hic puniuntur, levi poena compensationem recipere, quod in bonis fieri non ambigimus, et in malis forte etiam fit ita. Satis jam apparet quod illi de prophetia induxerunt, non facere pro eis qui dicunt ei qui
Abbreviated transcription (Latin):
de om̃ib generalit̾ intelligas s de soꝵ
his tm̃. qui int̾ ip̃a flagella penitenciã ege¬
runt. credentes in dm̃ hebieoꝵ qmͣ ⁊ si breu̾e̾
imom̃tandam. tñ ñ respuit deus. Qd̾ aũ qui
ꝑtemporale flagellum ñ conigunt᷑. post et̃¬

Expanded text:
de omnibus generaliter intelligas; sed de his tantum, qui inter ipsa flagella poenitentiam egerunt, credentes in Deum Hebraeorum, quam etsi brevem et momentaneam, tamen non respuit Deus. Quod autem qui per temporale flagellum non corriguntur, post aet
Abbreviated transcription (Latin):
du decidant. Simomaci ⁊̃ simoniace a nõ simoniacis
manus impõĩtõem ꝓtemporis necessitate inosfoᷤ¬
ꝑmitimꝰ ꝑmanere. Qd̾ intelligend̾ est dehis qui
oidinant᷑ asimoniacis ignorantes eos eẽ symonia¬
cos. hos facit ħymoniacos ñ reatus cͥminis. s oidi¬
natio symoniaci

Expanded text:
du decidant. Simoniaci quoque simoniace a non simoniacis manus impositionem pro temporis necessitate in omittimus permanere. Quod intelligendum est de his qui ordinantur a simoniacis, ignorantes eos esse simoniacos. Hos facit simoniacos non reatus criminis, sed ordinatio simoniaci
Abbreviated transcription (Latin):
pect̃m qd̾ inuoluntate consistie uolintas
qͥppe ut ait ab̃. incod̾ est pͥma cã pecandi
arit nlłm pecẽm est: pͥma cã peccandi. nec
est. cui recte imputet᷑ pect̃iꝰ nisi peccantis
Non ergo est cui recte imput᷑. nͭ uolumtato
hoc au̾depet̃ acfuali ⁊ mortali intlłidũ ẽ.
slaq̃ hisũbis aliuid uoluit ostendere au̾giut ip̃e

Expanded text:
onsistit. Voluntas quippe, ut ait Aug. in eodem, est prima causa peccandi; aut nullum peccatum est prima causa peccandi, nec est cui recte imputetur peccatum, nisi peccanti. Non ergo est cui recte imputetur, nisi voluntati. Hoc autem de peccato actuali et mortali intelligendum est. Neque his verbis aliud voluit ostendere August., ut ipse
Abbreviated transcription (Latin):
pet̾to pͥmi hominis .i. debitum. ł obnoxi oppo̾tio.¬
etatem: qua. obnoxii ⁊ ad dic̾ti sumꝰ pene tẽ¬
porali ⁊ et̾ne: ꝓ pͥmi hominis actuali pec̾eo.
originale pec̾cm: nec culpam ẽc nec penam
sulpam ñ eẽ ip̃i fatentur: pena qͦ sed̾m eoe: eẽ
ñ po̾̃t Quia si debitum ꝑene originale pecc̃m
est i cũ debitum pene ñ sit pena nͨ originale
pectmest pena. Qd̾ etiam quidam eoꝵ admĩ¬
tunt. dicentes inscͥptura originale peccm sepe
nominar reatũ. ⁊ reatum ibi intelligunt
ut dõm estt obnoxietatem pene Et ea rõne
asserunt: pecem originale diciẽe inꝑuuł:
scd̾m iusticiam fori:

Expanded text:
peccato primi hominis, id est, debitum, vel obnoxietatem, qua obnoxii et addicti sumus poenae temporali et aeternae pro primi hominis actuali peccato, originale peccatum nec culpam esse, nec poenam. Culpam non esse ipsi fatentur; poena quoque secundum eos esse non potest: quia si debitum poenae originale peccatum est, cum debitum poenae non sit poena, nec originale peccatum est poena, quod etiam quidam eorum admittunt, dicentes in Scriptura originale peccatum saepe nominari reatum; et reatum ibi intelligunt, ut dictum est, obnoxietatem poenae; et ea ratione asserunt peccatum originale dici esse in parsecundum justitiam fori.
Abbreviated transcription (Latin):
bera est adutrũlibet. qr lilere põt mou̾s ony
ad hoc. ł adillud. liberũergo dr̃ arbitͥum qnͣtũ
ad uoluntatẽ. q noluntanie mou̾i ispontaneo
appecitu fera pot ad eaqͣ lõna ł mala iudicat.
ł iudicare ualet

Expanded text:
bera est ad utrumlibet, quia libere potest moveri ad hoc, vel ad illud. Liberum ergo dicitur arbitrium, quantum ad voluntatem, quia voluntarie moveri, et spontaneo appetitu ferri potest ad ea quae bona vel mala judicat, vel judicare valet
Abbreviated transcription (Latin):
p̾bare inquit falsa ꝓueris ut erret in¬
uitus. ⁊ resistente a tͦq tor qñte dolore car¬
nał uniculi ñ posse alibidinosis oꝑib tẽ¬
perare. Non est natura instranti hominis
ẜ pena danpnati ẜrqua misena pectati¬
tib iustissime inflicta liberat dei gr̾a
qr sponte homo libero areadere potuitiñ
gciam resurgere ad qua miseriam ꝑtinet
igiorantia ⁊ difficultas qu̾a patrait oi̾s
homo abexordio natiuititas sue nec ab
isto malo qͥs qmi nisi gra dei liberatur ¶Eete
euident᷑ dic̃ hic aũg ⁊ gnoraniam quaqͥs¬
q inuitus falsa ꝓueris appbat. ⁊ difficul¬
datem qua ñ potest se temperare a malo

Expanded text:
bare, inquit, falsa pro veris, ut erret invitus, et resistente atque torquente dolore carnalis vinculi non posse a libidinosis operibus temperare, non est natura instituti hominis, sed poena damnati. Ex qua miseria, peccantibus justissime inflicta, liberat Dei gratia, quia sponte homo libero arbitrio cadere potuit, non etiam surgere; ad quam miseriam pertinet ignorantia et difficultas, quam patitur omnis homo ab exordio nativitatis suae, nec ab isto malo quisquam, nisi gratia Dei, liberatur. Ecce evidenter dicit hic August. ignorantiam qua quis invitus falsa pro veris approbat, et difficultatem
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia infrmitatis iũe p̾ter petc̃m. qd̾ nili
accipratur de illis tm̃. que eũ sum̾e puobis
oportuit nec dedeciuit: falsum ẽc ꝓ babitur
Non enĩassup̃sio ignorattiã aliquͣ cũ sit ig¬
norantia qͥdam que defectus esꝑ nec pesc̾m ẽ.
ẜignotantia inuĩcibit . Nanuin cibip ꝑecc̾m
ñ impedit salutem eforee taliũ retutn ig¬
norantia defsectus ñ est ⁊ Constat dũt innobis
eẽ ignotantiam atq dissicultatem irolẽ
dił fatiendi honũ. que ad misenam nr̾aam

Expanded text:
omnia infirmitatis nostrae praeter peccatum, quod nisi accipiatur de illis tantum quae eum sumere pro nobis oportuit, nec dedecuit, falsum esse probatur. Non enim assumpsit ignorantiam aliquam, cum sit ignorantia quaedam quae defectus est, necignorantia invincibilis; nam vincibilis peccatum gnorantia non impedit salutem; et forte talium rerum ignorantia defectus non est. Constat autem in nobis esse ignorantiam atque difficultatem volendi vel faciendi bonum,
Abbreviated transcription (Latin):
conficere. orõnos dr̾e. ⁊ donadei benedicere. Qu̾i cũ or¬
dinati inungunt᷑ eimanꝰ ut intelligan t sȩ acce¬
pisse grãm consoerandi ⁊ cnitatis opera debere
ad om̃s extendere accipit ⁊stolam᷑ que tenet utr̃q
latus. qi debet eẽ numiitꝰ armis iustias ccͣ adũsa.¬
⁊ ꝓspera accipit etiam calicemr: cũ uino. ⁊ patenã:
cũ hostiss. ut ꝑhoc sciat se accopisse potestatem:
placabiles dõ hosties offetendi ¶ Hic orda afiliis
aaron simpsit ĩitiũ. Sũmos eiuĩ pontifices. ⁊ mi¬
p̃cepto deraaron insu̾mũ pontificẽ. filios uͦ ciuis:

Expanded text:
dicere. Qui cum ordinatur, inunguntur ei manus, ut intelligat se accepisse graciam consecrandi / et caritatis opera debere ad omnes extendere. Accipit et stolam, que tenet utrumque latus, quia debet esse munitus armis iusticie contraspera. Accipiunt etiam calicem cum vino, et patenam cum hostiis, ut per hoc sciant se accepisse potestatem placabiles Deo hostias offerendi . Hic ordo a filiis Aaron sumpsit initium. Summos enim pontifices et mipraecepto Domini Aaron in summum pontificem, filios vero ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecta caritas si ꝑfecta in illo ee̾t caritas:
ñ tim̾et: Perfecta enũ caritas hic rangit d¬
ret. ut transeat iuiquitas ⁊ ueniat regñꝰ
deyergo timor non est in caritaresd su
qua caritate. ñ uchoata. Inqua ergo. In ꝑ¬
fecta ¶fecta inquit caritas.: foras mitit tũmo¬
rauit locũ: Qnͣtum enĩ illa crescit.. ille dec̾scit:
⁊ qnͣtum illafit int̾ior: timor pellit᷑ foras ma¬
ior caritas minor timor minor caritas maior
tĩmor Sĩ aũ nullus est timor: ñ est:quo intret
caritas. Sicut uidemꝰ ꝑsetã introduci linundi
qñ aliquid suit᷑. seta pͥis intrat. nisi militudo
exeat: ñ succedit linumd ic timor: seruilis amo¬

Expanded text:
et charitas, non timeret; perfecta enim charitas faceret ret ut transeat iniquitas, et veniat regnum Dei; ergo timor non est in charitate. Sed in qua charitate? Non in inchoata. In qua ergo? In perfecta, perfecta ergo charitas foras mittravit locum. Quantum enim illa crescit, ille decrescit; et quantum illa fit interior, timor pellitur foras; major charitas, minor timor; minor charitas, major timor. Si autem nullus est timor, non est qua intret charitas, sicut videmus per setam introduci linum quando aliquid suitur; seta prius intrat, et nisi exeat non succedit linum. Sic timor prim
Abbreviated transcription (Latin):
rãt spatium. usq ad celũ. potuit fi ut aque
t̾ra subsidens ꝯcauas partes p̾beret. uͥ flucꝰ¬
tuantes aqͣs reciperet. Põt etiã c̾di pͥmanas
aquał rariores fuisse. q̃ sic̃ nebula teg̾ẽt
t̾ius s congregutõne ce spissataa pio facie

Expanded text:
rant spatium usque ad coelum, potuit fieri ut terra subsidens concavas partes praeberet, ubi fluctuantes aquas reciperet. Potest etiam credi primarias aquas rariores fuisse, sic ut nebula tegeret terras, sed congregatione esse spissatas, et ideo facile
Abbreviated transcription (Latin):
aliqui sunt iinꝰ capaces. qui articulos sim¬
bolĩ distinguere ⁊ assignare ñ ualent. oĩa
tñ credunt. que insymbolo contiuent᷑: Cred̾t
enĩque ign̾orant. hũtes sidem uelatam: in
mist̾io. Ita ⁊ tũc minꝰ capaces ex reuelatõne
sibi ft̾a maiorib credendo. inherebant. quib
fidem suam qiͣ ꝯmitebant. uñ iob Boues
arabant. ⁊ asine pascebant᷑: iuxͣ eos Sinplices¬

Expanded text:
aliqui minus capaces sunt, qui articulos Symboli distinguere et assignare non valent, omnia tamen credunt quae in Symbolo continentur. Credunt enim quae ignorant, habentes fidem velatam in mysterio; ita et nunc minus capaces ex revelatione fidei facta majoribus credendo inhaerebant, quibus fidem suam quasi committebant, unde Job, c. 1: Boves arabant, et asinae pascebantur juxta eos. Si
Abbreviated transcription (Latin):
nisi iste perdid̾it. certus est electoꝵ nũs .i. nõ
intentes ꝓbare nu̾melectoꝵ posseminui et
augeri sia sosset deus ñ appon̾e gr̃am. quib
apponit: ⁊ posset subtͣħe. quib non subtrahit.
qd̾ si fieret utiq danpnarẽt᷑ possent ergo dap¬
nariisti qui tñ saluabunt᷑. posset itaq mi¬
niuelectoꝵ nũs. Ita etiam poss aug̃i qr poss
apponi gr̃a. quib ñ apponit᷑. perquã saluarent᷑.¬

Expanded text:
nisi iste perdiderit, certus est electorum numerus, idnitentes probare numerum electorum posse augeri et minui, sic: Posset Deus non apponere gratiam quibus apponit, et posset subtrahere quibus non subtrahit; quod si faceret, utique damnarentur; possent ergo damnari isti qui tamen salvabuntur; posset itaque minui electorum numerus, ita etiam posset augeri, quia posset apponi gratia quib
Abbreviated transcription (Latin):
caruiali copula ꝯuenissent. ⁊esset
concupiscentia. arq genitalib menbͥs. p̃ri
sicut cet̾is imꝑarent. ut ibi nullũ motũ manꝰ
illicitum sentirent. ⁊ sicut alia m̾bra corpo n¬
ris aliifadmouemꝰ: ut manũ ortsinc ardoie
libidims. itagenitalib uterent᷑ menbris:
sine aliquo prurttu carnes hec eñi letalis
egntudo: menbris humanisex pecc̾o inhesit
Genuissent itaꝙ filios inpenadisoꝑ choitũ in¬
credamꝰ pͥmos homines añ pet̾e genitalibus
mbͥs ad pc̃ationem imperare potuisse. sicut
cet̾is inquolib opere. sine uoluptatis pru¬
ritu utunt᷑ : Incredibile om̃ ñ est. dm̃ tabia
fecisse illa corpora: uit sin̾petrassent. illis in¬
bnasicut pedib imperarent. si cũ ardore se-¬
minarent. ł c̾ dolore parerenti s pꝰ pecc̾m
motũ ilłu incurrert. qu̾e imptie ordinãt.
otinentia cohibet. Infirmitas eñ prona ĩ
ruinam curpitudinis excipitur honestate
nuptiali. ⁊ qd̾ sanis eẽt osfr̃i: egrotis est in¬

Expanded text:
carnali copula convenissent, et esset concupiscentia; atque genitalibus membris sicut caeteris imperarent, ut ibi nullum motum illicitum sentirent, et sicut alia membra corporis aliis admovemus, ut manum ori, sine ardore libidinis; ita genitalibus uterentur membris sine aliquo pruritu carnis. Haec enim lethalis aegritudo, membris humanis ex peccato inhaesit. Genuissent itaque filios in paradiso per coitum imcredamus primos homines ante peccatum genitalibus membris ad procreationem imperare potuisse, sicut caeteris in quolibet opere sine voluptatis pruritu utimur. Incredibile enim non est Deum talia fecisse illa corpora ut si non peccassent, illis membris sicut pedibus imperarent, nec cum ardore seminarent, vel cum dolore parerent: sed post peccatum motum illum meruerunt, quem nuptiae ordinant, continentia cohibet. Infirmitas enim prona in ruinam turpitudinis, excipitur honestate nuptiali: et quod sanis est officium, aegrotis est
Abbreviated transcription (Latin):
ur inparadiso ñ coierunt:qr in paradiso
creata muliere. mox transgͦssio non cho¬
fca̾est. ⁊ eiecti sunt. de paradiso. ułqr iert.
uina expec̾tari auctoritas uͥ concupiscẽ mod̾¬
cia ñ angelat deis n̾o ñ iusserat: qi tasu̾ soluit.
eoꝵ p̾sciebat. dequib h̃ ꝓpaganduserat.
¶Etce exp̃sse habes de modo ꝓpagatõis filioꝵ¬
de t̾minoilliꝰ infioris uite.

Expanded text:
ur ergo non coierunt in paradiso? Quia creata muliere, mox transgressio facta est, et ejecti sunt de paradiso. Vel quia vina expectari auctoritas, ubi concupiscentia non angebat. Deus vero jusserat, quia casum eorum praesciebat, de quibus homo propagandus erat. Ecce expresse habes de modo propagationis filiomino illius inferioris vit
Abbreviated transcription (Latin):
.i passionem ⁊ resur rõnem. Ideo ei ascribit᷑ scd̾m
⁊ suscitat corꝑa ñ pat s filiꝰ sod̾m dispensatõem
humanitatis. inqua est minor pr̃e xp̃c. meo ꝙ¬
est filiꝰ dei est utta q̃uiuifiaat aĩaᷤ. Inco qd̾ filiꝰ
homĩs iudex ¶ Ecce scd̾m formam humaitatis
dr̃ suscitatus corpora nudicat᷑us. Iudicat᷑us ã
qr illa forma cunct̾is inuiditio apparebit ⁊ sus¬
dabit. qua mortui demonuñttis resingent ⁊p¬

Expanded text:
 passionem et resurrectionem. Ideo ei ascribitur secundum et suscitat corpora non Pater, sed Filius secundum dispensationem humanitatis, in qua est Filius Dei, est vita quae vivificat animas: in eo quod est filius hominis, judex. Ecce secundum formam humanitatis dicitur suscitaturus corpora, et judicaturus. Judicaturus autem, quia illa forma cunctis in judicio apparebit; et susem formam vocem dabit, qua mortui de monumentis resurgent
Abbreviated transcription (Latin):
fcm̃gͥ ex muliere dicit p̃ꝑ carnis susceptoem
sub lego pp̃ obseruantiam logisgreñatõ: gene¬
nitioni ñ p̃iudicat. nec caro. diumnitati. D̾
cnĩ et̾nus iucarnatõnis sa cram̃tum susceꝑit.
ñdiuidiuis. s unꝰ. ⁊ inutroqiinus. diuini

Expanded text:
go ex muliere dicit, propter carnis susceptionem; sub lege, propter observantiam legis. Generatio generationi non praejudicat, nec caro divinitati. Deus enim aeternus incarnationis sacramentum suscepit, non dividuus, sed unus, et in utroqu
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃meẽ aliquid nͣ diuinũ. qr qd̾ ip̃e est. scd̾m
lxminẽ ip̃eesti nõ. si scd̾m hominẽ est aliqua
sub̃a ñ diuina ost utiqaliquid. ñ diuin̾:
S ex tropicis locutonib ñ est recta argum̾¬
tationis processio Illa autẽ locutio tropi

Expanded text:
m hominem ipse est. Et ideo si secundum hominem est aliqua substantia non divina, est utique aliquid non divinum. Sed ex tropicis locutionibus non est recta argumentationis processio. Illa autem locutio tropic
Abbreviated transcription (Latin):
uꝰ gn̾ansꝙͣ uolẽs genuit filiũ. uolẽs tũgenũ sic̃
potẽs genũ. ⁊ bonus genuit: ⁊ sapiens genuĩt.
⁊ huiꝰ mõi. Sienĩ pater sapiens ⁊ bonus dr̾ ge¬
musse filiũ: cur ñ ⁊ uolens: Cum ita sit dõ
pater sicut sapiens: ita uolens genuit filiũ.
s ñ uoluntate procedente ł accedenti. quẽ
sensumm aperit aug. ⁊ consirmat: ita dicens
super epłam a dephesios. dẽfilio dei .i. dño Au̾

Expanded text:
uam volens, genuit Filium, volens tamen genuit, sicut potens genuit, et bonus genuit Flium, et sapiens genuit et hujusmodi. Si enim Pater sapiens et bonus dicitur genuisse Filium, cur non et volens, cum ita sit Deo Pater sicut sapiens, ita volens genuit Filium; sed non voluntate praecedenti vel accedenti. Quem sensum aperit Aug., et confirmat ita dicens super Epistolam ad Ephes.: De Filio Dei, id est, Domi
Abbreviated transcription (Latin):
inconcilio nicheno adu̾sus ħeticos arria¬
nos acatholicis pr̃ib u̾itatis auctoritate fir¬
matũ est. Qd pꝰea inconcilio ariminensi
pp̃ nouitatem u̾bi: minꝰ ꝗͣ oportuit ⁊̃ tellecꝰ¬
tam qsa tam̃ fides antiqͣ pepererat. multis¬
fidelib paucoꝵ finude deceptis. heretica impi¬
etas sub heretico imperatore c̾stantie. labe¬
factare temptauit. S post ñ longum tempꝰ
Lib̾tate fidei catholice p̃ualente. posstꝙͣ uis
u̾bi sicut debuit intellocta est: omorisyoni
ilto᷑ datholice fidei sanitate. longe lateq
disfusii÷. ⁊ defenlum. Quid enĩ est omorison.

Expanded text:
in concilio Nicaeno adversus haereticos Arianos a catholicis Patribus Veritatis auctoritate firmatum est. Quod postea in concilio Ariminensi, propter novitatem verbi minus quam oportuit intellectum quam tamen fides antiqua pepererat, multis paucorum fraude deceptis, haeretica impietas sub haeretico imperatore Constantino labefactare tentavit. Sed post non longum tempus libertate fidei catholicae praevalente, postquam vis verbi sicut debuit intellecta est, homousion illud catholicae fidei sanitate longe lateque distensum est et diffusum. Quid enim est homousion,
Abbreviated transcription (Latin):
inparaidisimi .i. ad dei ꝯtenpsonem ñ ad miti:
nͥ in uno hominũ tanta exute̾t humilitas:
q̃ om̃ib sissic̾e posset sicut in pͥmo homitie
tanta fuit suꝑbia. que om̃il suis nocuit. slõ
est aũ inuentus int̾ homines aliquis quo id
posser impleri. nisi leo de tribu iuda. qui a¬
peruit librum ssoluit signatula eir᷑. implendo
tatem. qua maior eẽ ñ po̾t :stã õs alii hoĩes de¬
bitores erant.: iuix unicinq sua ulit᷑ susfi¬
tiebat ⁊ humilitas: Nullus ergo hoꝵ. hosti¬
am poterat osferre sisfitientem nr̃e retõci
hostia. qui multo ampliꝰ est hummibatus. ama¬
ritũdinem passõnis gustando. qũa ille adam
suꝑbiit pesum ligni uetiti. noxia delectatr̃e
ꝑfruendo Si gͥ illius suꝑbia oĩum extinit ri¬
ĩna: ip̃m de paradiso mitens foras. aliisq ac¬
cludens ianuam: multo magis xp̃i humi¬
litas. qua mortem gustauit: ingressũ reg¬
ni celestis omĩlb suis imnp leto dei decreto ape¬

Expanded text:
dmitti, nisi in uno homine tanta existeret humilitas, quae omnibus suis proficere posset; sicut in primo homine tanta fuit superbia, quae omnibus suis nocuit. Non est autem inventus inter homines aliquis quo id posset impleri, nisi leo de tribu Juda, qui aperuit librum, et solvit signacula ejus, implendo tatem qua maior esse non potest. Nam omnes alii debitores erant et vix unicuique sua virtus sufficiebat et humilitas; nullus ergo poam poterat offerre sufficientem reconciliatiohostia qui multo amplius est humiliatus, amaritudinem mortis gustando, quam ille Adam superbiit per esum ligni vetiti noxia delectatione perfruendo. Si ergo illius superbia omnium extitit ruina, ipsum de paradiso mittens foras, aliisque occludens januam; multo magis Christi humilitas, qua mortem gustavit, ingressum regni coelestis omnibus suis, impleto Dei decreto, ap
Abbreviated transcription (Latin):
Nenĩ att amb̾ tantum fuit pecẽm nr̃m it falita
riñpossemus nisi unigenttus dei flliꝰ ꝓ nob̾ mo¬
reretur debitorib mortis. s si dignos nos fet̃
testam̃ti: ⁊ promisse hereditatis Qd̾ non ita est in.¬
telligendum: qnͣ ñ alio modo saluare nos potũit
qmͣ ꝑ mortem suam s qd̃ ꝑ aliam hostiam nõ
potint nob̾aperiri regni aditus ifieri salusnͭ
ꝑ mortem unigeniti ciuꝰ tanta fuit ut dem̃ est.
humilitas ⁊ patia: ut eiꝰ merito pare̾t credentib
in cum: ad itus regni Magna ergo ĩmorce uni¬
geniti p̃stita sunt nob. ut liccat nob̾ redie in
patam. sicut olim in morte sũmi pontificis his
qui ad ciuitatem refugii confugerant. secure
quałr ꝑ xp̃i mortem aditus regni sit nobis pa

Expanded text:
enim ait Amb.: Tantum fuit peccatum nostrum, ut salvari non possemus, nisi unigenitus Dei Filius pro nobis moreretur debitoribus mortis; sed sic dignos nos fecit testamenti, et promissae haereditatis. Quod non ita intelligendum, quasi non alio modo salvare non potuerit quam per mortem suam; sed quia per aliam hostiam non potuit nobis aperiri regni aditus, et fieri salus, nisi per mortem Unigeniti, cujus tanta fuit, ut dictum est, humilitas et patientia, ut ejus merito pateret credentibus in eum aditus regni. Magna ergo in morte Unigeniti praestita sunt nobis, ut liceat nobis redire in patriam, sicut olim in morte summi pontificis, his qui ad civitatem refugii confugerant, secure qualiter per Christi mortem aditus regni sit nobis pa
Abbreviated transcription (Latin):
concessum ur᷑ ad ip̃m usum qi ⁊ dies festi ⁊ dies
ꝓcessonis. ⁊ ip̃a ratõ cõceptus ⁊ partꝰ. uxta legeni
cessare usum carnis his debere temporil demõ
stranti

Expanded text:
ur ad ipsum usum, quia et dies festi, et dies processionis, et ipsa ratio conceptus et partus juxta legem cessare usum carnis debere temporibus demonstrant.
Abbreviated transcription (Latin):
icũ regno dei m̃cedem temꝑalent meditari
hr̃e finesi
hic ostendit᷑ qͦmodo lic⁊ indeat᷑. nõ

Expanded text:
cum regno Dei mercedem corporalem meditari. habere fines. 5. Hic ostenditur quomodo, licet videantur, no
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutem de u̾tute genitã ᷑ uͥtutẽ de uirtute
procedentẽ: ñ uis eandem hĩr nat᷑am: hoc fal au̾¬
sum dicis hoc ccͣ fidem rectam ⁊ catholicam
diciᷤᷤ. his u̾bis aꝑte docetur. qd̾ tres ille ꝑscẽ
ñ sunt partes dei. ł diuine eẽntie. Nulla q eaꝵͥ
tͥnitatis ꝑas dicenda est. nec una. maior aliis.
Cũ dm̃s tresꝑs eẽ unã

Expanded text:
virtutem de virtute genitam, et virtutem de virtute procedentem non vis eamdem habere naturam, hoc falsum dicis, hoc contra fidem rectam et catholicam dicis. His verbis aperte docetur quod tres personae illae non sunt partes Dei vel divinae essentiae. Nullaque illarum Trinitatis pars dicenda est, nec una alias Cum dicimus tres persona
Abbreviated transcription (Latin):
multauid̾is cõmemorare cũ dicis d̾s tͥnita¬
dm̃ genut. bonus boriu̾genuit. sapienste
sapientem. clemens clementẽ. potens po¬
ẽẽ dixisti. Si diꝑeris partes sunt. smplex ergo u̾tꝰ. au̾
ex partib constat. ⁊ sinplex ista usrtus. e disf̾mi
ente. uinus deus est. ergodm̃ ex partib ꝯpõitũ
cẽdicis. Non dico. inquis non sunt ergo: partes

Expanded text:
multa videris commemorare, cum dicis: Deus Deum genuit, bonus bonum genuit, sapiens sapientem, clemens clementem, potens poesse dixisti? Si dixeris, partes sunt, simplex ergo virtus ex partibus consente unus est Deus, ergo Deum ex partibus compositum esse dicis. Non dico, inquis, non sunt ergo partes.
Abbreviated transcription (Latin):
mus cogitare aliquid ex nob̾. qiͣ ex nob at ã¬
tendant inquit hic; ⁊ u̾ba ista ppendant: qui pu¬
tant ex nob̾ eẽ fidei ceptum. ⁊ ex dõ ẽe fidei sup¬
plenientu soum̃dans eni istam gr̾am que non
datur ẜ aliqua m̾ita: s effic̾it omĩa bona m̾ita aũ
inquit. ñ qd̾ simus susficientes cogitare ad

Expanded text:
mus cogitare aliquid quasi ex nobis. Attendant, inquit, hic, et verba ista perpendant, qui putant ex nobis esse fidei coeptum, et ex Deo esse fidei supplementum. Commendans enim istam gratiam quae non datur secundum aliqua merita, sed efficit omnia bona merita, i
Abbreviated transcription (Latin):
sunt tres. Conuenientiꝰ tñ fres ilie ꝑsone: ꝓpͥe¬
ẜ ꝓpͥetates inseqñti t ractab̾r᷑. Nũc uero ͥ ad in¬
ceptum redeamus. que dc̃a sunt: repetentes. u
sepiꝰ u̾sandaͬfamiliarꝰ in notescant. Qd̾ una per¬
Qd̾una per

Expanded text:
sunt tres. Convenientius tamen tres illae personae proprieproprietates in sequenti tractabitur. Nunc vero ad incoeptum redeamus, quae dicta sunt repetentes, ut saepius versando familiarius innotescant. 17. Quod una per
Abbreviated transcription (Latin):
dei ñulla ciusum suoꝵ nũostrte fraudabt᷑.
aut uberiori enam copiã fortasse r̃egnabitz
doꝵ demoñ nouimꝰ in quoꝵ locun fuccedẽ¬
tes filii catholice mr̾is. quosteri ł appare¬
bat inc̾ris. ica pace de qua cecid̾unit illi sñ
uium nt̃is. siue qui est. siue qui fuit. siue

Expanded text:
Dei, nulla civium suorum numerositate fraudabitur, aut uberiore etiam copia fortasse regnabit. dorum daemonum novimus; in quorum locum succedentes filii catholicae matris, quae sterilis apparebat in terris, in ea pace de qua illi ceciderunt, sine vium numerus, sive qui est, sive q
Abbreviated transcription (Latin):
ro. fõnem uigere nouit. eiꝰ enĩ malitia ad tenp¬
tandam uͥtutem timida hu̾am nat᷑am inca
parte. uͥ debilior iudebat᷑. agg̃ssa est. Ut siforte
illic aliquatenꝰ p̃ualeret: post modũ fidutia lsꝰ
ł fubtiiendam accederet. srimũ gͥ solitariam fe¬
minam exploranit: ut inda pͥmum oẽm sne
Seuptatõnis uim. experiret᷑:
Quare inaliena for.

Expanded text:
rationem vigere novit. Ejus enim malitia ad tentandam virtutem timida, humanam naturam in ea parte ubi debilior videbatur, aggressa est; ut si forte illic aliquatenus praevaleret, postmodum fiducialius ubvertendam accederet. Primum ergo solitariam feminam exploravit, ut in ea primum omnem suae tentationis vim experiretur. 2. Quare in aliena for
Abbreviated transcription (Latin):
spu sc̃o p̃ueniente aliomĩ labe pec̾ti castifieatã:
Cũi collata est potencia more nouo gen̾andi. ut
sine cottu uiri. sine libidine concipientis in
ut̾o uͥginis celebraret᷑ conteptus dei ihoĩsIlla
enĩ carol qmͣ deus ox uirgine sibi unire digna¬
tus est: si ne uitio: concepta. sine pecc̾o nata ẽ
hanc tñ carnem: ñ celestis. ũaerie. ñ alterus
cuꝰqmͣ putes ẽẽ nature. s eicuiꝰ est. oium ho¬

Expanded text:
sancto praeveniente, ab omni labe peccati castificatam. Cui collata est potentia novo more generandi, ut sine coitu viri, sine libidine concipientis in utero Virginis celebraretur conceptus Dei et hominis. Illa enim caro quam Deus de Virgine sibi unire dignatus est, sine vitio concepta, sine peccato nata est. Hanc tamen carnem non coelestis, non aeriae, non alterius cujusque putes esse naturae; sed eju
Abbreviated transcription (Latin):
lxpmissis apertimi est qd̾ indei cognitõne. si¬
oĩmodo sunt ibi mala. quo bona. ⁊ qd̾ indo̾ bo
Quib modis

Expanded text:
missis apertum est quod in Dei cognitione sised non omni modo sunt ibi mala, quo bona; et quod in Deo bona QUIBUS MODIS
Abbreviated transcription (Latin):
telligi. qr panis ille uste. ñ duo s un panis. i una
cars ꝓculdubio unu̾esfict᷑ corpꝰ. Illd̾ uere. illud
sane. qd̾ simptũ est deuirgine. ꝙ resurrexitꝰ uĩ
atq uisibilib fieri. Ide in eodem mom̃to. ⁊ ince¬
lum rapiat᷑ minist̾io angłoꝵ consoriandũ corꝑi
u̾bi totum implet mund̾. sta multis locis ilło
nus quis uide ꝑcipiat. dm̃s equałr corpus xp̃i
integerrime sumũt. Post consecratõem gͥ. si
est ibi sub̾a panis ł uini. licet spẽs remancant.
Est emĩ ibi spes panis ⁊ uinisicut ⁊ sapor unde
aliudiudet᷑. aliud intelligit᷑
Quare subalia sp̃e.

Expanded text:
telligi quia panis ille et iste, non duo, sed unus panis, una caro procul dubio unum efficitur corpus. Illud vere, illud sane quod sumptum est de Virgine, quod resurrexit, et in atque visibilibus fieri? Idem: Eodem momento et in coelum rapitur ministerio anbi totum implet mundum, ita multis locis illud nus quis inde percipiat, omnes aequaliter corpus Christi integerrime sumunt. Post consecrationem ergo non est ibi substantia panis vel vini, licet species remaneant. Est enim ibi species panis et vini, sicut et sapor. Unde aliud videtur, aliud intelligitur. 5. Quare sub alia spe
Abbreviated transcription (Latin):
respondeo. mistertl fidei credi salubrit põt. ĩ¬
uestigari. salubrit̾ ñ pot. Qs ergo corpus xp̃i
panis nutatoneu id n̾augm̃tat᷑. nec san¬
guis exuiui conũsione. euis uolu̾tati ⁊ potẽ¬
cie ascribat. qui idem corpus deuirgino edux̃.
fit ergo suba illa. ist̾a .sñ augm̃to Nec tñ
concedrnt qu̾idam qd̾ suła panis aliqũsit
panis ⁊ aqua: ft̃a est uinu̾. nec tñdi. fari¬
naest panis. ⁊ aqua est uinũ. alii ũo ꝯte¬
dunt. illud ꝙ enit panis łuinu̾ post conse¬
crat̾̃oem. de corpus ⁊ sang̾nom. nec tñ sequiti

Expanded text:
respondeo: Mysterium fidei credi salubriter potest, investigari salubriter non potest. Quod ergo corpus Christi, panis mutatione in id, non augmentatur, nec sanguis ex vini conversione, ejus voluntati et potentiae adscribatur, qui idem corpus de Virgine eduxit; fit ergo substantia illa sine ejus augmento. Nec tamen concedunt quidam quod substantia panis aliquando panis, et aqua facta est vinum, nec tamen dicitur: Farina est panis, et aqua vinum. Alii vero concedunt, illud quod erat panis vel vinum, post consecrationem esse corpus
Abbreviated transcription (Latin):
se degnoscit. nottuam suigignit. ⁊ est sos bacc̃.¬
la parenfsue notitie. tercius est amor: quu
de ip̃am̃te ⁊ uoticia procedit᷑. dum mens cog¬
noscens serdiligit se. Non em̃ posset se dili¬
gere. nisi cognosceret se:amat etiam pla
dam conplexus est: parentis ⁊ prolis ed̾ ñ¬

Expanded text:
se cognoscit, notitiam sui gignit, et est sola parens suae notitiae. Tertius est amor, qui de ipsa mente et notitia procedit, dum mens cognoscit se et diligit se; non enim posset se diligere, nisi cognosceret se. Amat etiam placdam complexus est parentis et prolis. 20.
Abbreviated transcription (Latin):
calis Quo timemꝰ. nesponsus tardeti ne discedat.
ne offendamꝰ. ne eo careaniꝰ Bimor iste de amore
uenit. ille quidem seruilis est utilis s ñ ꝑma¬
nens inet̾num. ut iste timor diuim tꝰ comes est
ꝑ om̃s gradus Collatio predic

Expanded text:
cabilis; quo timemus ne sponsus tardet, ne discedat, cabilis; quo timemus ne sponsus tardet, ne discedat, ne offendamus, ne eo careamus. Timor iste de amore venit. Ille quidem servilis est utilis, sed non permanens in aeternum; et iste timor divinus comes est per omnes gradus. 5. Collectio praedic
Abbreviated transcription (Latin):
tantum ed̾ contendunt: Plena timoꝵ distinctio.
qr de timore tractandi nobis occurrit locus
sciendum est. qͣtuor eẽ timores .s. mundanũ si¬
ue humatiũ. seruilem. initialem. castum. ł filia¬
lem. sine amicalem. humanꝰ timor ẽ: u̾ait cassio
quimpͥmo gradu: cũ mundo deserit᷑. quẽ dñs
ꝓhibet in euangelio dicens: Nolite timere eos:
au̾gi Cũm ꝑ timorem gehenne ꝯtinet se homo:
apecto. quo: p̃sentiamiudicis. ⁊ penananetuit:
⁊ timore facit. quicqͥd boni facit. ñ timore ãmit¬
tendi et̃nũ bonum: ꝙ ñ amat. s timore patiendi
malum qd̾ formidat: Non timet no ꝑdat am¬
plexus. pulch̃rimi sponsi. s timet. ne mstat᷑ ĩn
gehennam: Bonts est iste timor. iurib licet in¬
susficiens ꝑ quem sit paularim consuetudo iꝰti¬
cie. ⁊ succedit initiał timor. Qñ ĩncipit ꝙ dur̾ aAu̾.
erattamari. ⁊ sic incipit excludi seruił timor
a caritate. ⁊ succedit deiñ castus dimor siue ami¬

Expanded text:
tantum esse contendunt. 4. Plena timorum distinctio. Et quia de timore tractandi nobis occurrit locus, sciendum est quatuor esse timores, scilicet mundanum sive humanum, servilem, initialem, castum vel filialem sive amicabilem. Humanus timor est, ut ait Caet in primo gradu cum mundo deseritur; quem Dominus prohibet in Evangelio, dicens: Nolite timere eos  cum per timorem gehennae continet se homo a peccato, quo praesentiam judicis et poenas metuit, et timore facit quidquid boni facit, non timore amittendi aeternum bonum quod non amat, sed timore patiendi malum quod formidat. Non timet ne perdat amplexus pulcherrimi Sponsi, sed timet ne mittatur in gehennam. Bonus est iste timor et utilis, licet insufficiens; per quem fit paulatim consuetudo justitiae, et succedit initialis timor, quando incipit quod durum erat amari, et sic incipit excludi servilis timor a charitate, succedit deinde timor castus sive ami
Abbreviated transcription (Latin):
Infut᷑o u̾or faciet nos reuereri. qñ ñ timebimꝰ
separar ł offendere: Non ergo metus separta¬
onis loffensionis. nc̃ est ĩnangeł. ł animabus
scĩs. nec in nobis erit: iifaturo s reu̾erentia
que est nuxta. cũ subiect̾ione dilectio. que etiã
in xp̃o fuit. sicut apłc dic̾ inepła adhebreos.

Expanded text:
In futuro vero faciet nos revereri, quando non timebimus separari vel offendere. Non ergo metus separationis vel offensionis nunc est in angelis vel in animabus sanctis; nec in nobis erit in futuro; sed reverentia quae est mixta cum subjectione dilectionis; quae etiam in Christo fuit, sic