comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
legere: filios enutriui quã genui. Heuideat᷑ illi dicto qđ in ioħis
epistola legimꝰ esse contrariũ: oĩs qͥ natꝰ ÷ ex dõ ñ peccat. Ergo isti
ĩnatist̃ ex dõ: quomꝰ peccare potuor̃ cum om̃is qui ex deo nat
percare non possi l.
qđ uob̾ locitꝰ sit dñs: s qͥd locutꝰ ÷ uͥ. ut qđ ego audiui in sp̃u:

Expanded text:
legere, Filios enutrivi, quam genui: ne videatur illi dicto, quod in Joannis epistola legitur, esse contrarium: Omnis qui natus est ex Deo non peccat. Ergo si nati sunt ex Deo, quomodo peccare potuerunt, cum omnis qui ex Deo natus est peccare non poslegere, Filios enutrivi, quam genui: ne videatur illi dicto, quod in Joannis epistola legitur, esse contrarium: Omnis qui natus est ex Deo non peccat. Ergo si
Abbreviated transcription (Latin):
ea homicide : idõ dñs conuertit manũ suã ut ex quoquat eã
adpurũ: & auferat om̃e stagnũ eiꝰ. & restituat iudices illius
sic̃ fuer̃ apͥncipio. & consiliarios sic̃ antiqͥtꝰ. Iudices pͥores fuer̾
moyses & iħs filiꝰ naue : & ceteri aqͥb &iam liber scripture sc̃e
m̃ accepit. & postea dauid & alii iusti reges. Restitueo gͦ iudic
si multitudinẽ: uł post captiuitatẽ babiloniã ut iudei uolun
torobabel & erram & ne enuã &ceteros principes. qͥ usq adirca¬
nũ popło p̃fuer̃. cui herodes successit in regnũ: uł certe uerius

Expanded text:
ominus convertit manum suam, ut excoquat eam ad purum et auferat omne stannum ejus, et restituat judices illius, sicut fuerunt a principio, et consiliarios sicut antiquitus. Judices priores fuerunt Moses, et Jesus filius Nave, et caeteri a quibus etiam liber Scripturae sanctae nomen accepit: et postea David et alii justi reges. Restituet ergo Judicum similitudinem: vel post captivitatem Babylonicam, ut Judaei volunt, Zorobabel, Esdram, et Neemiam et caeteros principes, qui usque ad Hircanum populo praefuerunt, cui Herodes successit in regnum: vel certe verius
Abbreviated transcription (Latin):
adño deo tuo in altitudinem sursum. & ialtitudinẽ deorsũ.
Et dixit achat. Non petam: & non temptabo dũm dñ mtũ.
Et dixit. audi itaque domus iacob. Non pusillam erit uobis
certamen cum hominib. qm̃ deus pħȩstat agonem: ꝓpter
hac dabit ds̃ pisc uolus signum. Ecce iuirgo inutero accipie
& pariet filium. &uocabitis nomen eiꝰ emmanuel. Buti

Expanded text:
i signum a Domino Deo tuo in altitudinem susum et in altitudinem deorsum. et dixit Achaz: non petam nec temptabo Dominum Deum meum. et dixit: audite itaque, domus Dauid. non pusillum uobis certamen cum hominibus, quoniam Deus praestat agonem. propter hoc dabit Deus ipse nobis signum: ecce uirgo in utero accipiet et pariet filium, et uocabis no
Abbreviated transcription (Latin):
IROCuo syaimachos Eł łheodotio ita uerterunt. Filios enutri¬
ritq. Filiꝰ pͥmogenitꝰ ineus isrł. Deniq & dñs in euangłio apostoł
reꝑmittit : qđ si fecerint uoluntatẽ eiꝰ: iã ñ appell& eos seruos sed
amicos. Qđ si suꝑbierit isrł audiens se esse pͥmogenitũ: intelligat
pͥmogenitũ idcirco sedici. qr scdi filii significent᷑ exgentib. hon enĩ
appellat᷑ uiugenitꝰ qͥ excludat fr̃s cęt̾os: s pͥmogenitꝰ ut monstr&
& alios sequuturos. Et tam̃ iuxta misteria scripturarũ: ñ pͥmogeni¬
ti accipiunt hereditatẽ: s secundi. Prmo genitꝰ fuit cam: s abel
munera placuer̃ dõ. ꝑmo genitꝰ ismahel: s isaac accepit hereditatẽ.
Primo genitꝰ esau: s benedictionẽ patris iacob subplantator arripurt.

Expanded text:
Pro quo Symmachus et Theodotio ita verterunt: Filios enutriritque: Filius primogenitus meus Israel. Denique et Dominus in Evangelio Apostolis repromittit, quod si fecerint voluntatem ejus, jam non appellet eos servos, sed amicos . Quod si superbierit Israel, audiens se esse primogenitum: intelligat primogenitum idcirco se dici, quia secundi filii significentur ex gentibus. Non enim appellatur unigenitus, qui excludat fratres caeteros; sed primogenitus, ut monstret et alios secuturos: et tamen juxta mysteria Scripturarum, non primogeniti accipiunt haereditatem, sed secundi. Primogenitus fuit Cain, sed Abel munera placuerunt Deo. Primogenitus Ismael, sed Isaac accepit haereditatem. Primogenitus Esau, sed benedictionem patris Jacob supplantator eripuit.
Abbreviated transcription (Latin):
mo quinquagesimo tricesimo. Non cognouerunt. neq intellex¬
erunt inumbra deambulant. Item inpsalmo.lxui. Cantate
deo. psallite nomini eiꝰ. uiam facite ei qui ascendit moccasun.
dñs nomen est illi. Item in euangłio cata iohannem. Inprinci¬
pio fuit uerbum. & uerbum erat apud dm̃. & deus erat uer¬
bum. Itẽ in eodẽ dñs adthoniam. liuice huc digitũ tuum. &
uue manus meas. & noli. ẽẽ. incredulus sed fidelis. Respondit
credidisti. felices quinon uiderunt & credent. Item patilus¬
apłs adromanos. Optabam ego anathema. et̃. ipse axp̃o. pro
fracrib cognatis meis qui sunt scãm carnẽ. qͥ sunt istabelitȩ.
quorum adoptio est claritas & testamentũ. & legis constitutio.
& famulatus & promissiones. quorum patres sunt ex quibus¬

Expanded text:
in Psalmo LXXXI: Non cognoverunt neque intellexerunt, in umbra deambulabunt . Item in Psalmo LXVII: Cantate Deo: psallite nomini ejus, viam facite ei qui ascendit in occasum, Deus nomen illi . Item in Evangelio cata Joannem: In principio erat uerbum et uerbum erat apud Deum et Deus erat uerbum. Item illic Dominus ad Thomam: Inice huc digitum tuum et uide manus meas et noli esse incredulus sed fidelis. et respondit me, credidisti. Felices qui non viderunt et crediderunt . Item Paulus ad Romanos: Optabam ego ipse anathema esse a Christo pro fratribus cognatisque meis secundum carnem, qui sunt Israelitae, quorum adoptio et claritas et testamentum et legis constitutio et famulatus et promissiones, quorum patres
Abbreviated transcription (Latin):
phalasar rex assyrioꝵ: & coepit achion & abel domũ macha se ianue
acedes & asor & galaad &̃ galileã omnẽ t̃rã neꝑtalĩ: accͥstlitio enoe
in assȩrios. Exquo ostendit᷑ uicina eusione samarie. incomoriti oue
auarũ tesbuu hes amusa narrari. Orias aut̃ ipse ⁊ qͥ ee a taria s dundici
nomine : d uno quide atq codẽ tepore. esaiã .osee. iohe & amos ꝓptas

Expanded text:
um Maacha: et Janoe et Cedes et Asor et Galaad et Galilaeam, omnem terram Nephthali, et transtulit eos in Assyrios . Ex quo ostenditur, vicina eversione Samariae in commonitionem duarum tribuum haec universa narrari. Ozias autem ipse est, qui et Azarias, duplici nomine. Et uno quidem atque eodem tempore Isaiam, Osee, Jo
Abbreviated transcription (Latin):
taui. &thronus incus incoltinna nubis. Girum celi circini sela
& mprofundum abyssi penetraui. & influctib maris mbulai
a morni terra steci. & inom̃i populo & in omni gente pͥmatian
habui. & omĩtim excellentium &e hamilium corda uirtute alleu
diet omins uime uitȩ & uirtutis. Transite adine orñs qui concu¬
pisots me. Itm inpsalmo quinquagesimo tricesimo sepaimoist
ego primogenitum ponam eum altisimũ apud reges teree li
eternum seruabo illi miscdiam meam & testamentõnicum fude
illi. Et ponam inseculum scłi semen eius. Sidereliquerint filud̃

Expanded text:
itaui et thronus meus in columna nubis. gyrum caeli circuiui et itaui et thronus meus in columna nubis. gyrum caeli circuiui et in profundum abyssi penetraui et. in fluctibus maris ambulaui et in omni terra steti et in omni populo et in omni gente primatum habui et omnia excellentium et humilium corda uirtute calcaui. spes omnis in me uitae et uirtutis. transite ad me, omnes qui concupiscitis me. Item in psalmego primogenitum ponam eum, altissimum apud reges terrae. In aeternum servabo illi misericordiam meam et testamentum meum fidele illi, et ponam in saeculum saeculi semen ejus. Si dereliquerint filii
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃a paino oerurtual ESse. ET IΡSUM ΕSSΕ Sapienli
ADI EQUAM OMNIA FACTA SUNIT
PUDSALOMONEM INPROUERBUS.
ñs condidit me mutium uiarum suarum. inoꝑa sua ante
seculum fundauit me in principio antequam terram
ficeret. & antequã abyssos constitueret. prius quã ꝓduceret
fontes aquarum. ante quam montes collocarentur. ante os
colles genuit me dñs. Fecit regiones inhabitabiles. & fines. in¬
habitabiles suib colo. cum pararet celũ aderam illi. &cũ sccerue¬
nt suam sedem. cum saper uentos ualidos faceret. & cũ con
sirmatos ponebat fontes sab çelo quando fortia faciebat fun¬
damenta terrȩ. eram pene illum disponens. ego eram cu
aggandebat. cottidie autem iocundabar ante faciem ciͦ inom̃i
dempore cum lȩtaretur orbe perfecto.
RUD EUIOEA IN ECCLESIASTICO. Ego exore altissumi prodim
Ante omnem creaturam. Ego incelis feci ut oriretar iun
indefitiens. & nebula texi omnem terram. Ego ialtisimis lab¬

Expanded text:
OGENITVM ESSE ET IPSUM ESSE SAPIENTIAM DEI, PER QVEM OMNIA FACTA SVNT. Apud Salomonem in Prouerbiis: Dominus condidit me initium uiarum suarum.in opera sua, ante saeculum fundauit me: in principio antequam terram faceret et antequam abyssos constitueret, priusquam procederent fontes aquarum, antequam montes conlocarentur, ante omnes colles genuit me Dominus. fecit regiones et inhabitabilia et fines inhabitabiles sub caelo. cum pararet caelum, aderam illi, et cum secerneret suam sedem: cum super uentos ualidas faceret desuper nubes et cum confirmatos ponebat fontes sub caelo, quando fortia faciebat fundamenta terrae, eram penes illum disponens. ego eram, cui adgaudebat. cottidie autem iucundabar ante faciem eius in omni tempore, cum laetaretur orbe perfecto. Item apud eundem in Ecclesiastico: Ego ex ore Altissimi prodiui ante omnem creaturam. ego in caelis feci, ut oriretur lumen indeficiens, et nebula texi omnem terram. ego in altis hab
Abbreviated transcription (Latin):
natꝰ de uirgine enimanuel: quã illustriũ patrator.oꝑum atq
signoꝵ. Mortuus ac sepultꝰ. & resurgens ab inferis. & saluator urn¬
uersarũ gentiũ p̃dicet᷑. Quid loqͣr dephysica & hycatheuloica :¬
ieqͥd sc̃arũ ⁊ script᷑arũ. qͥc qͥd potest humana lingua ꝓferre. &
mortaliũ sensus acciꝑe: isto uolumine continet᷑. De cuiꝰ misterisis.
testat᷑ ipse qͥ scripsit. Et erit uob̾ uisio ꝯĩum: sic̃ uerba libri signati.

Expanded text:
natus de Virgine Emmanuel, quam illustrium patrator operum atque signorum: mortuus ac sepultus, et resurgens ab inferis, et Salvator universarum gentium praedicetur. Quid loquar de physica, ethica et logica? Quidquid sanctarum est Scripturarum: quidquid potest humana lingua proferre, et mortalium sensus accipere, isto volumine continetur. De cujus mysteriis testatur ipse
Abbreviated transcription (Latin):
stũ aut̃ qͥssit nescinꝰ: simulq gloriantes in euangłio. Sem̃ abrahe
sumꝰ. & nemini uniquã seruiuimꝰ: audiunt adno saluatore. Si
essetis filiĩ abrahe: atiq oꝑa abrahe faceretis. Et rarsũ. Uos ex
diabolo patre nati estis: & oꝑa patris ur̃i uultis facere. Tale quid¬
& in exechihel ad hierłm loqͥt᷑. Pat̃ tuus amorreus: mat̾ tua
cathea. Quint hebrei obiduas causas int̾fectũ ȩsuiã: qł pͥncipes
sodomoꝵ & popłm gomorre eos appellauerit: & qđ dño dicente
admoysen non pot̾is uidere faciẽ meã: iste ausus sit dicere. Uidi
añm sedentẽ suꝑ soliũ excelsũ & eleuatũ: ñ c̃siderantes qđ faciẽ
& pedes dĩ. siue suos. qr in ebreo ambigue legit̃. seraphim texe¬
rurere. & media tantũ eiꝰ isuas uidisse se scribat. Homo gͥ dĩ faciẽ
uidere ñ potest: angłi & ũ minimoꝵ in ȩccła sẽꝑ uident faciem
de homieub in angłos ꝓfecerimꝰ & potuerimꝰ cũ apło dicere. hos h¬

Expanded text:
istum autem quis sit, nescimus . Simulque gloriantes in Evangelio: Semen Abrahae sumus: et nemini unquam servivimus : audiunt a Domino Salvatore: Si essetis filii Abraham, utique opera Abraham faceretis; et rursum: Vos ex diabolo patre nati estis: et opera patris vestri vultis facere . Tale quid et Ezechiel ad Jerusalem loquitur: Pater tuus Amorrhaeus, et mater tua Gethaea . Aiunt Hebraei ob duas causas interfectum Isaiam, quod principes Sodomorum et populum Gomorrhae eos appellaverit, et quod Domino dicente ad Moysen: Non poteris videre faciem meam , iste ausus sit dicere: Vidi Dominum sedentem super thronum excelsum et elevatum ; non considerantes quod faciem et pedes Dei, sive suos, quia in Hebraeo ambigue legitur, Seraphim texerint: et media tantum ejus Isaias vidisse se scribat. Homo igitur Dei faciem videre de hominibus in angelos profecerimus et potuerimus cum apo
Abbreviated transcription (Latin):
QUI AISSI PAEDICAUERUNT
pua sa Lomion eon ĩprocrans. Sapientia ȩdificauit sibidota¬
a snccidit colunnas septem. mactauit suas hostias. miscuit incrat̾e
iunũ suũ. & parauit suam mensam & misit suos seruos conuocans
cum excelsa prȩdicatione Ad craterẽ. dicens. Qui est insipiens decli-¬
net adme. Et egentib sensu dixit. Uenite &edite de meis panib
& bibite uinum quod miscui uobis. Derelinquite stulticiam & quȩ¬
rite prudentiam. & corrigite scientiam & intelligentiam.
xpsalmo quadragesimo quarto. Eructauit cormeum sermonẽ
bonum. dico ego oꝑa mea regi. Item inpsalmo tricesimo pͥmo.¬
centesimo quinto. Misit sermonẽ suum. & curauit eos. Item in
euuangelio cata iohannem. In principio fuit uerbum. & uerbum
erat apud dm̃. & deus erat uerbum. hoc fuit inprincipio apud dm̃.
dnĩa ꝑ illum facta sunt. & sine illo factum est nichil. Quod factum

Expanded text:
ISSI PRAEDICAVERUNT. Apud Salomonem in Proverbiis: Sapientia aedificavit sibi domet subdidit columnas septem. Mactavit suas hostias, miscuit in cratera vinum suum, et paravit suam mensam, et misit servos suos convocans cum excelsa praedicatione ad craterem dicens: Qui est insipiens declinet ad me. Et egentibus sensu dixit: Venite, edite de meis panibus, et bibite vinum quod miscui vobis. Derelinquite stultitiam, et quaerite prudentiam, et corrigite scientiam in intellectu . CAIn Psalmo XLIV: Eructavit cor meum sermonem bonum, dico ego opera mea regi . Item in Psalmo XXXII: SCVI: Misit sermonem suum, et curavit illos . Item in es quoque ita tradit: in principio fuit uerbum et uerbum erat aput deum et deus erat uerbum. hoc fuit in principio aput deum. omnia per illum facta sunt et sine illo factum est nihil. Sed m
Abbreviated transcription (Latin):
tuenda & lata stabat contra te cuius caput fuit ex auro
mo pectus &brachia eiꝰ argentea. uenter & femora ȩrea. pedes
autem exparte quidem ferrei exparte autem fictles quo¬
adusq abscissum est lapis demonte sine manib concidentium
& ꝑcussit imnaginẽ suꝑ pedes ferreos & fictiles & comininuet eos
minutatim. & factũ est simul ferrũ &testum & ȩram̃tum.
&argentum & aurũ. & facta sunt minuta quasi palea aut
pulius inaera ȩstate: &uentilauit illa uentus ita ut nichil re¬
manserit in illis. & lapis qui ꝑcussit imaginẽ factus est mons
magnus &impleuit totam terram. Quod innouissiaus tea¬
porsus ioem alons ManitesTaRETUA SuΡER QUeal GEΠtes
uexirent. ET I QUeal USTi quiq aScenderen apos esaiaal.

Expanded text:
tuenda et elata stabat contra te: cuius caput fuit ex auro tuenda et elata stabat contra te: cuius caput fuit ex auro bono, pectus et brachia eius argentea, uenter et femora aerea, pedes autem ex parte quidem ferrei, ex parte autem fictiles, quoadusque abscisus est lapis de monte sine manibus concidentium et percussit imaginem super pedes ferreos et fictiles et comminuit eos minutatim, et factum est simul ferrum et testa et aeramentum et argentum et aurum, facta sunt minuta quasi palea aut puluis in area aestate, et uentilauit illa uentus, ita ut nihil remanserit in illis, et lapis qui percussit imaginem factus est mons magnus et inpleuit totam terram. QVOD IN NOVISSIMIS TEMPOEIBVS IDEM MONS MANIFESTARETVR, SVPER QVEM GENTES VENIRENT ET IN QVE
Abbreviated transcription (Latin):
significans. Hic est lapis inexodo. suꝑ quera sedit moy ses. incacu¬
mine montis. quando iħu naue contra amalech dimicabat. & sac̃¬
mento lapidis. & stabilitate sessionis amalech suꝑatus est ab iesi.
idest diabolus axp̃o uictus est. hic est lapis. inagrꝰ inbasilion libro¬
primo suꝑ quem posita est arca testamenti quando eam aballoph¬
lis remissam & redditam in plaustro bouos reporta uerunt. hic at̾
lapis inbasilion libro .i. quo dauid frontem golie ꝑcussit &occi¬
dit. significans diabolum & seruos eius inde prosteriu. uiccos
scilicet eam capitis paftem quam signatam non haberet. quo
signo nos & tuti scmus semꝑ &uiuimus. Hic est lapis quen cum¬
isrł alienigena uicisset. statuit samuel & appellauit nomen eiꝰ
abenne ⁊el id est lapis auxiliator. QuoD DEINIO E iem lapis
ꝯonis fieaei et iupleret lotan ⁊ earam a puo datuhese.¬
ł ecce imago nimis magna & contemplatio eiꝰ imaginis me¬

Expanded text:
significans. hic est lapis in Exodo, super quem sedit Moyses in cacusignificans. hic est lapis in Exodo, super quem sedit Moyses in cacumine collis, quando Iesus Naue contra Amalech dimicabat, et sacramento lapidis et stabilitate sessionis Amalech superatus est ab Iesu, id est diabolus a Christo uictus est. hic est lapis magnus in Basilion primo, super quem posita est arca testamenti, quando eam ab allophylis remissam et redditam in plaustro boues reporta uerunt. hic est lapis in Basilion primo, quo Dauid frontem Goliae percussit et occidit, significans diabolum et seruos eius inde prosterni uictos scilicet ea capitis parte, quam signatam non habent: quo signo nos et tuti sumus semper et uiuimus. hic est lapis, quem cum alienigenas Israel uicisset, statuit Samuel et appellauit nomen eius Abennezer id est lapis auxiliator. QVOD DEINDE IDEM LAPIS MONS FIERET ET INPLERET TOTAM TERRAM. Apud Danihelemt ecce imago nimis magna, et contemplatio eius imaginis me
Abbreviated transcription (Latin):
uobis intestimonium. in nouissimo dierum. quando recesseritis
ad ño dõ ur̃o. Item inactib apłorũ. PE T RUS. Principes populi &
seniores isrł. ecce nos hodie interrogamur auobis suꝑ benefac¬
tum hominis infirmi¬
iste saluatus est. Sit uobis
om̃ibus notum. & om̃i populo isrł. quia innomine iħt xp̃i narare¬
ni quem uos crucifixistis quẽ ds̃ suscitauit amortus iullo iste
inconspectu ur̃o sanus astat. malio autem nullo. Hic est lapis qui
contemptus est auobis edificantib. qui positus est incaput angali.
non est enim nom̃. aliud sub celo datum hominib in quo oportet
saluari nos. Hic est lapis ingenesi. quẽ ponit iacob ad caput sium.
quia caput uiri xp̃s. & dormiens uidit scalam adeelũ ꝑtingentẽ.
inqua constitutus erat dñs. & angłi ascendebant & descendebant.
quem lapidem consecrauit &unxit sacramento unctionis. xp̃m

Expanded text:
uobis in testimonium in nouissimo dierum, quando recesseritis uobis in testimonium in nouissimo dierum, quando recesseritis a Deo uestro. Item in Actibus apostolorum Petrus: Principes populi et seniores Israel: ecce nos hodie interrogamur a uobis super benefacto hominis infirmiiste saluatus est. sit uobis omnibus notum et omni populo Israel, quia in nomine Iesu Christi Nazareni, quem uos crucifixistis, quem Deus suscitauit a mortuis, in illo iste in conspectu uestro sanus adstat, in alio autem nullo. hic est lapis qui contemptus est a uobis qui aedificabatis, qui factus est in caput anguli. non est enim nomen aliud sub caelo datum hominibus, in quo oportet saluari nos. Hic est lapis in Genesi, quem ponit Iacob ad caput suum, quia caput uiri Christus, et dormiens uidet scalam ad caelum pertingentem, in qua constitutus erat Dominus, et angeli ascendebant et descendebant: quem lapidem consecrauit et uncxit sacramento unctionis Christum
Abbreviated transcription (Latin):
iuidens iohaunes iłm uenientem adse: ait. Ecce agnus dĩ . ecce
son lapidem preciosum. electum. mundum. suminum.
angularem. honoratum. & qui crediderit ineum non confun¬
detur. Item inpsalmo. cxuii. Lapidem quem reprobauerunt
edificantes. hic factus est incaput anguli. Adño factus est iste¬
igitur. Benedictus qui uenit in nomine dñi Item apud ⁊acha¬
ruan. Ecce ego adduco puerũ meũ. oriens nomen est ei. qm̃¬
& est admirabilis moculis nr̃is. Iste est dies quem fecit dominꝰ.
lapis quem dedi ante faciem iħa. suꝑ lapidema ipsum unũ septẽ
oculi sant. Item inleuterononio. Et seribes suꝑ lapidem omnẽ
legẽ hanc manifeste nimis. Item aptiad iũ naue. Et accepit lap:¬
dem magnum & statuit cum illic. contra dm̃. & dixit iħu ad po¬
pulũ. Ecce lapis iste erit uobis intestimonium. quia iste audit om̃a
quȩ dicta sunt adño. quanta locutus est uobis hodie. &erit ipse

Expanded text:
vidit Joannes Jesum venientem ad se, et ait: Ecce agnus Dei et ecce vidit Joannes Jesum venientem ad se, et ait: Ecce agnus Dei et ecce Sion lapidem pretiosum, electum, summum, angularem, honoratum: et qui crediderit in eum non confundetur. Item in psalmo CXVII: Lapidem quem reprobauerunt aedificantes, hic factus est in caput anguli. a Domino factus est igitur. Benedictus est qui venit in nomine Domini . Item apud Zachariam: Ecce ego adduco puerum meum. Oriens nomen est ei:e ego adduco puerum meum. Oriens nomen est ei: q est admirabilis in oculis nostris. Iste est dies quem fecit Dominus, lapis, quem dedi ante faciem Iesu, super lapidem ipsum unum septem oculi sunt. Item in Deuteronomio: Et scribes super lapidem omnem legem hanc manifeste nimis. Item apud Iesum Naue: Et accepit lapidem magnum et statuit eum illic contra Dominum et ait Iesus ad populum: ecce lapis iste erit in testimonium, quia iste audiuit omnia quae dicta sunt a Domino, quanta locutus est ad uos hodie: et erit ipse
Abbreviated transcription (Latin):
derelinquetis exhis ĩmare. & hos non confringetis abeo. Quȩ ant̃
relicta fueruit de eo usq inmane: igni crement᷑. Sic autem co
medetis eum. Lumbi ur̃i prȩcincti. & calciamenta ur̃a inpe¬
dibus ur̃is. & baculi ur̃i inmanib ur̃is. & edetis eum festinant̃.
ni quattuor animalia. & inmedio seniorum agnum stantẽ
quasi occisum. habentem cornua septem. & oculos septẽ. qui
sunt septem sp̃s dĩ. missi ꝑorbem terrȩ. Et uenit. &accepit librũ
dedextera sedentis inthrono. Et cum accepissit librum: & quatiuor
animalia &uiginti quattuor seniores prostrauerunt se ante
supplicationũ quȩ sunt orationes scõrum. & cantauer̃ nouum
canticum dicentes. Dignus es acciꝑe librũ. & aꝑire signa eius.
quoniam occisus es. & emisti nos desanguine tuo ex om̃i tribu
alingua & populo. & natione. & fecisti uos regnum dõ nr̃o & sa
cerdotes. & regnabunt super terrã. Item in euangłio. Altera die

Expanded text:
derelinquetis ex his in mane et ossum non confringetis ab eo. quae autem derelinquetis ex his in mane et ossum non confringetis ab eo. quae autem relicta fuerint de eo usque in mane, igni crementur. sic autem cmedetis eum: Lumbi vestri praecincti, calceamentaque vestra in pedibus vestris, et baculi vestri in manibus vestris: et edetis eum festinanter. et quattuor animalium et in medio seniorum agnum stantem quasi occisum, habentem cornua septem oculos septem, qui sunt septem spiritus Dei missi per orbem terrae. et ueni et accepit librum de dextera Dei sedentis in throno. et cum accepisset librum, quattuor animalia et uiginti quattuor seniores prostrauerunt se ante supplicationum, quae sunt orationes sanctorum, et cantauerunt caquoniam occisus es et redemisti nos deo sanguine tuo ei omni tribu et lingua et populo et natione et nos regnum det regnabunt super terram . Item in Evangelio: Altera die
Abbreviated transcription (Latin):
tium diuidet spolia. propterea quod tradita est ad mortẽ aui¬
ma eius & inter facinorosos deputatus est. & ipse peccata multoꝵ
pertulit. & propter facinora illorum traditus est. Item apud
meditationes eorum. ego sicut agnus sine malidia per ductus
sam aduictimam. Inine cogitauerunt cogitatum dicentes.
Uenite. mitamus lignum inpane eiꝰ. & eradamꝰ aterra uitã
eius. & nomen eiꝰ non erit inmemoria amplius. Item in exodo
ouem sine uitio perfectd̃m mascculũ agnculũ. Erit uobis.
Ab agnis & ab hedis accipietis. &occident illũ omis multitu¬
do sẏnagogȩ filiorũ isrł. aduesꝑam. &accipient de sanguine.
&ponent super duos postes. & super limen. Indomib inquibus
comedent inipsis &edent carnes ipsa nocte. assatas igni. &ati¬
ma cum pigridib edent. Rlon edetis de eis crudani. neq coctã
inaqua. nisi assatã igni. Caput cum pedib &interan eis. Nichil

Expanded text:
tium diuidet spolia, propterea quod tradita est ad mortem anitium diuidet spolia, propterea quod tradita est ad mortem anima eius, et inter facinerosos deputatus est. et ipse peccata multorum pertulit et propter facinora illorum traditus est. Item apud meditationes eorum. ego sicut agnus sine malitia perductus sum ad uictimam: in me cogitauerunt cogitatum dicentes: uenite, mittamus lignum in panem eius et eradamus a terra uitam eius, et nomen eius non erit in memoria amplius. Item in Exodo ouem sine uitio, perfectum, masculum, anniculum erit uobis. ab agnis et haedis accipietis, et occident illum omne uulgus synagogae filiorum Israel ad uesperam et accipient de sanguine ponent super duos postes et super limen in domibus, in quibus eum edent in ipsis: et edent carnes ista nocte assatas igni et azyma cum picridibus edent. non edetis de eis crudam neque coctam in aqua, nisi assatas igni, caput cum pedibus et interaneis: nihil
Abbreviated transcription (Latin):
dete quomi uistus ꝑit. & nemo intelligit. & iuri iusti tollunt᷑.¬
& nemo recognoscit. a facie enim iniustitiȩ sublatus est iustus.
erit. enum inpace sepultura eiꝰ. De hoc ipso in exodo ante prȩ¬
dictum. Innocentem & iustum non occides. Item ineuangłio
iudas pęnitentia ductus. sacerdotib & seniorib dixit. Peccaui.
tradens sanguinẽ iustũ. QuoD IpSE DICTUS SiT oUIS ET aG¬
NUS Qui occioi naserEł DESACRAALENTO PASSIONIS.
pud isaiam. Sicut ouis aduictunã ductus est.¬
& sicut agnus coram tondente sine uoce. sic non aꝑuit
ossuum. In humilitate iudicium eiꝰ sublatum est. Natiuitatem
autem eiꝰ quis enarrabit : Qm̃ auferetur a terra uita eius afa¬
cinorib populi mei adductus est admortẽ. Ei dabo malos pro
sepultura eiꝰ. & ipsos diuites promorte eiꝰ. quia facinus non fecit.
neq insidias ore suo. Propterea ipse consequetur multos. & for¬

Expanded text:
dete quomodo justus perit, et nemo intelligit, et viri justi tolluntur, etdete quomodo justus perit, et nemo intelligit, et viri justi tolluntur, et nemo recognoscit. A facie enim injustitiae sublatus est justus, et erit in pace sepultura ejus . De hoc ipso in Exodo ante praedictum: Innocentem et justum non occides . Item in Evangelio: Judas, poenitentia ductus, sacerdotibus et senioribus dixit: Peccavi tradens sanguinem justum nus qui occidi deberet, et de sacramento passionis, apud Isaiam. « Sicut ovis ad victimam ad et sicut agnus coram tondente sine uoce, sic non aperuit os suum. in humilitate iudicium eius sublatum est: natiuitatem autem eius quis enarrabit? quoniam auferetur a terra uita eius, a facinoribus populi mei abductus est ad mortem, et dabo malos pro sepultura eius et ipsos diuites pro morte eius, quia facinus non fecit neque insidias ore suo. propterea ipse consequetur multos et for
Abbreviated transcription (Latin):
est dei patris. QUOD IPSE SIT̃ IUSTUS QUEM IIOEI OCCISURI
ESSENT.
n Sapientia salomonis. Circum ueniamꝰ iustum. quia insuauis
est nobis. & contrarius est oꝑib nr̃is. & exprobrat nob̃ peccata
legis. promittens scientiam dĩ se habere. &filium dĩ se nomi¬
nat. factus est nobis intraductionẽ cogitationũ. nr̃arum. Grauis¬
est nobis etiam aduidendum. qm dissimilis est aluis uita illiꝰ.
& mutatȩ sunt uiȩ illius. Ianquã nugas estimati sumꝰ ab illo.
Continet se auus nr̃is. quasi ab immundicus & prȩfert nouis¬
⁊ sima
iustorum: & głoriatur patrem dm̃. Uideam ergo si sermones
illius ueri sunt. & temptemꝰ quȩ uentura sunt illi. Contumelia
& tormento interrogemꝰ eum. ut sciamꝰ reuerentiam illiꝰ. & pro¬
bemus patientiam illius. Morte turpissima condemnemꝰ eum.
hȩc cogitauerum & errauerunt. excȩcauit enim illos malitia
ipsorum. & nescierunt sacramenta dei. Item apud esaiam. Ui¬

Expanded text:
est Dei patris. QVOD IPSE SIT IVSTVS, QVEM IVDAEI OCCISVBI ESSENT. In Sapientia Salomonis: Circumueniamus iustum, quoniam inutilis est nobis et contrarius est operibus nostris et exprobrat nobis peccata legis. promittit scientiam Dei se habere et filium Dei se nominat. factus est nobis in traductione cogitationuendum: quoniam dissimilis est aliis uita illius, et mutatae sunt uiae eius. tamquam nugaces aestimati sumus ab illo, continet se a uiis nostris quasi ab inmunditiis et praefert nouissima iustorum et gloriatur patrem Deum. uideamus ergo, si sermones eius ueri sunt, et temptemus, quae euentura sunt illi. contumelia et tormento interrogemus eum, ut sciamus reuerentiam illius et probemus patientiam eius. morte turpissima condemnemus eum. haec cogitauerunt et errauerunt: excaecauit enim illipsorum, et nescierunt sacramenta Dei . Item apud Esaiam: Vi
Abbreviated transcription (Latin):
nient suꝑ eum om̃s gentes. & ambul abunt malti & dicent. ue¬
nite ascendamus inmontem dñi & indomum dei iacob. & nun¬
tient nobis uiam eiꝰ. &ingrediemur in eam. desyon enim
prodiet lex & uerbum dñi ab ierłm. Et udicauit int̾ gentes
& redarguet populũ multum. & concident gladios suos inara¬
tra. & lanceas suas infalces. &iã non accipiet gens suꝑ gentẽ¬

Expanded text:
nient super illum omnes gentes, et ambulabunt multi et dicent: uenite, ascendamus in montem Domini et in domum Dei Iacob, et nuntiabit nobis uiam eius, et ambulabimus in illa. de Sion enim prodiet lex et uerbum Domini ab Hierusalem: et iudicabit inter gentes et redarguet populum multum, et concident gladios suos in aratra et lanceas suas in falces et iam non discent pugn
Abbreviated transcription (Latin):
cent te. benedicti sunt. & qui maledicent te. maledictist̃.
ltem apud isaiam. Sp̃s dñi super me. propter quod unx̃
me. bene nuntiare paperib misit me. sanare contribula¬
tos corde. prȩdicare captiuis remissionẽ. & cę̧cis uisũ uosa¬
re annum dñi acceptabilem. & diem retriharionis. Unde
neuangłio gabriel ad MARIAM. Et respondens angłs dixit
adillam. Sp̃s sc̃s super ueniet inte. & uirtus altissimi adum¬
brabit tibi. Qua propt̾ quod nascetur sc̃m. uocabitur filius
tes. Quomodo portauimus inaginẽ eiꝰ qui delimo est: por
temus & imaginẽ eiꝰ qui decelo est. Quod Ex SeMINE

Expanded text:
cunt te, benedicti sunt, et qui maledicunt te, maledicti sunt. cunt te, benedicti sunt, et qui maledicunt te, maledicti sunt. Item apud Esaiam: Spiritus Domini supeme, bene nuntiare pauperibus misit me, curare contribulatos corde, praedicare captivis remissionem et caecis visum, vocare annum Domini acceptabilem et diem retributionis. Vnde euangelio Gabriel ad Mariam: Et respondens angelus dixit ad illam: Spiritus sanctus superueniet in te et uirtus Altissimi obumbrabit te. quapropter quod nascetur sanctum, uocabitur filius tes. quomtemus & imaginem eius, qui de cœlo est. Hanc imagine
Abbreviated transcription (Latin):
PREDXERAT DEVS DEMULIERE PRODVDERE. QUOS
calcaRe ł capot diasoli.
ngenesi. Iunc dixit ds̃ adserpentem. Quia tu hoc fecisti:
maledictus tu abomini pecore. & aboninp genere bestiarũ.
Terrȩ pectore tuo &uentre repes. &erit tibi terra cib. inom¬
nibus dieb uite tuȩ. Et ponam nimicitiam iuter te omuli¬
rem. & inter semen tuum. & inter semen eiꝰ. Ipsa tuum¬
obseruabit caput. & tu obseruabis calcaneum eiꝰ. QUoD E¬
Hono ET D̃s xp̃s exUROCUE GΕΝERE COΝCRETUS U
MEDIATΟR ΕSSET INΥER nos ET pATRE M posSE
pud ieremiam. dicit. Et homo est. & quis cognoscet
eum Item innumeris. Orietur stella exiacob. & exut¬
get homo exisrł. ltem illic. Proceded homo de semine eus.
& dominabitur gentium multarũ. & exaltabitur quam
quod ipsum regnum. & augebitur regnun eiꝰ. & deus edux̃
eum de egypto. quasi claritas unicornis &
& balistis suis configet uumicum. Recubans requieuit qͣsi
leo. & quasi catulus leonis. Quis suscitabit eum: Qui benedi¬

Expanded text:
praedixerat Deus de muliere procedere, quod calcaret caput diaboli. In Genesi: Tunc dixit Deus ad serpentem: quia tu hoc fecisti, maledictus tu ab omni pecore et ab omni genere bestiarum terrae. pectore tuo et uentre repes, et erit tibi terra cibus in omnibus diebus uitae tuae. et ponam inimicitiam inter te et mulierem et inter semen tuum obseruabit caput, et tu eius obseruabis calcaneum . non E CONCRETVS, VT MEDIATOR ESSE INTER NOS ET PATREM POSSET. Apud Hieremiam prophetam: Et homo est, et quis cognoscet eum? Item in Numeris: Orietur stella ex Iacob et exurget homo ex Israel. Item illic: Procedet homo de semine eius et dominabitur multarum gentium, et exaltabitur t quam Gog ipsum regnum, et augebitur regnum eius, et Deus eduxit . eum ex Aegypto: quasi claritas unicornis ei balistis suis configet inimicum. recubans requieuit quasi leo et quasi catulus leonis. quis suscitabit eum ? qui benedi
Abbreviated transcription (Latin):
Illi aut̃ nec hoc qͥdẽ fecer̃ qđ bruta faciunt animalia: ut beneficiis
uncerent᷑: & intellegerent pastorẽ ac nutritiũ suũ. Nec c̃parau¬
defendit : s stolidioris sensus boui & asẏno: quoꝵ alterũ carpenta
trahens durissimas t̾rȩ glebas uertit uomere: alterũ portat onera
& hominũ ingradiendo laborẽ tẽꝑat. Unde & ium̃ta appellantu
abeo qđ iuuent homines. Potest hic locus & de dõ patre intelligi:
s magis refertur adfiliũ qđ ñ cognouerit eũ neq susceꝑit popłs
isrłꝰ: cuiꝰ diẽ abrahã uidit &letatꝰ ÷: & in cuiꝰ aduentu õium ꝓpħarũ

Expanded text:
nati sunt ex Deo, quomodo peccare potuerunt, cum omnis qui ex Deo natus est peccare non possidefendit: sed stolidioris sensus bovi et asino, quorum alterum carpenta trahens, durissimas terrae glebas vertit vomere, alterum portat onera, et hominum in gradiendo laborem temperat: unde et jumenta appellantur ab eo, quod juvent homines. Potest hic locus et de Deo Patre intelligi: sed magis refertur ad Filium, quod non cognoverit eum, neque susceperit populus Israel: cujus diem Abraham vidit, et laetatus est:
Abbreviated transcription (Latin):
BETHLEE M NASCERETUR
pud micheam. Et tu belleẽ domus illius ephrata.
non exigua es. Constituaris inmilib iuda. Exte michi
procedet ut sit princeps apud isrł. & progressiones ei
aprincipio adieb sȩculi. Item in euangłio. Et cũ iħs natus
ẽẽt inbethleem udȩ indieb herodis regis: ecce magi abo¬
riente aduenerunt. inierosolima dicentes. Ubi est qui natꝰ

Expanded text:
BETHLEEM NASCERETVR. BETHLEEM NASCERETVR. ApudMicheam: Et tu Bethleem domus illius Effrata numquid exigua es, ut constituaris in milibus Iuda ? ex te mihi procedet, ut sit princeps apud Israel, et processiones eius a principio, a diebus saeculi. Item in euangelio: Et cum Iesus natus esset in Bethleem Iudaeae in diebus Herodis regis, ecce magi ab oriente ue
Abbreviated transcription (Latin):
dauid ueritatẽ & non reprobabit eam. defractu uentris tui
ponam super dlironũ ineum. ltem in euangłio catalucam.
Et dixit angłs adillam. Netimeas Mla Ria. inuenisti em̃
gratiam ante dñi. Ecce concipies inutero & paries filiũ.
& uocabis nom̃ eiꝰ iħm. Hic erit magnꝰ. & filius altissinu
uocabitur. Et dabit illi dñs ds̃ thronum dauid patris
sui. & regnabit super domum iacob inscła. & regni eiꝰ ñ erit
finis. Item in apocalipsi. Et uidi librum indextera dĩ seden¬
tis suꝑ thronum scriptum intus & retro signatum sigillis
septem. Et uidi angelũ fortem prȩdicantem uoce magna.
suis dignus est accipere librum. & apire signa eiꝰ: Nleqͥs qͣra
poterat: neq incȩlo neq interra. neq sub derram aꝑire librũ.
sed neque perspicere eum. Et ego flebam multum quos neno
dignus. eẽt. qui aperiret librũ aut uideret illum. Et unctis
exseniorib dixit mͥ. Ile fleueris. Ecce uicit leo de tribu iuda
radix dauid. apire librũ &septem sigua eiꝰ. QuUoD IN

Expanded text:
eritatem, et non reprobavit eam: De fructu ventris tui ponam super thronum meum . Item in Evangelio cata Lucam: Et dixit Angelus ad illam: Ne timeas, Maria. Invenisti enim gratiam ante Deum. Ecce concipies in utero, et paries filium, et uocabis nomen eius Iesum. hic erit magnus et filius Altissimi uocabitur, et dabit illi Dominus Deus thronum Dauid patris sui, et regnabit super domum Iacob in saecula, et regni eius non erit finis. Item in Apocalypsi: Et uidi librum in dextera Dei sedentis super thronum scriptum intus et retro, signatum signis septem: et uidi angelum fortem praedicantem uoce magna: quis dignus est accipere librum et aperire signa eius ? nec quisquam poterat neque in caelo neque super terram neque sub terra ased neque perspicere eum. Et ego flebam multum quod nemo dignus repertus esset qui aperiret librum aut videret illum. Et unus ex senioribus dixit mihi: Ne fleveris, ecce vicit Leo de tribu Juda, radix Dauid, aperire librum et septem signacula eius. QVOD IN
Abbreviated transcription (Latin):
impletus est sp̃u scõ. & propħauit dicens. Benedictus dñs ds̃ isrł.
qui prospexit redemptionem populo suo. & excitauit nobis cornũ
salulutis. indomo dauid pueriscu. ltẽ illic angłs adpastores.
Nletim ueritis. ecce enĩ adnuntio uobis qm̃ natus est uobis hodie

Expanded text:
impletus est Spiritu sancto, et prophetavit dicens: Benedictus Dominus Deus Israel, impletus est Spiritu sancto, et prophetavit dicens: Benedictus Dominus Deus Israel, qui prospexit redemptionem populo suo, et excitavit nobis cornu salutis in domo David pueri sui . Item illic Angelus ad pastores: Ne timueritis. Ecce enim annuntio vobis quoniam natus est vobis hodie
Abbreviated transcription (Latin):
deserto aqua. & ruius interra sitienti. ltem illic. Non senor
neq angłs sed ipse dñs liberabit eos. quia diligit eos. & parcet
eis. &ipse redimet eos. Item illic. Ego dñs deus uocaui te iuis¬
ticiam. ut teneam manũ tuam. & confortabo te. & dedi te
indestam entum generis mei. inlumen gentium. aꝑire ocłos
cecorum. producere auinculis uinctos. & dedomo carceris
sedentes intenebris. Ego dñs deus. hoc mͥ nom̃ .ẽ. Caritat᷑¬
meam alii non dabo. neq uirtutes meas sculptilibus. lupsalino
ce me. Deduc ine adueritatem tuã & doce me. qm̃ tues deus
sam lumen seculi. qui me secutus fuerit. non ambulabit inte
ioseph. lseph fili dauid. netimueris assumere Ma Rl a m con¬
iugem tuã. quod enim exilla natum fuerit. desp̃u sc̃o est. Pari¬
et autem filium. & uocabis nomen eiꝰ iħm. hic enim saluũ faciet
populũ suũ apeccatis eorum. Item catalucam. Et zacharias

Expanded text:
deserto aqua, et rivus in terra sitienti . Item illic: Non senior, deserto aqua, et rivus in terra sitienti . Item illic: Non senior, neque Angelus, sed ipse Dominus liberabit illos; quia diliget eos eis, ipse redimet eos. Item illic: Ego Dominus Deus uocaui te in iustitia, ut teneam manum tuam, et confortabo te: et dedi te in testamentum generis mei, in lumen gentium, aperire oculos caecorum, producere a uinculis uinctos et de domo carceris sedentes in tenebris. ego Dominus Deus, hoc mihi nomen est. claritatmeam alii non dabo neque uirtutes meas sculptilibus. Item in ce me dirige me in veritatem tuam et doce me quoniam tu es Deus sum lumen mundi. Qui me secutus fIoseph: Ioseph fili Dauid, ne metueris adsumere Mariam coniugem tuam. quod enim ex illa natum fuerit, de Spiritu sancto est. pariet autem filium, et uocabis nomen eius Iesum. hic enim saluum faciet populum a pecca
Abbreviated transcription (Latin):
tem. & eto eiꝰ ds̃. & ille erit mͥ filius. ltem inpsalmo. lxxx. Deus
stecit insynagoga deorũ. inmłdio acitẽ dõs discerneis. ltem
illic. Ego dixi dii estis. & filii altissimi om̃s. Uos autem sicut ho¬
mines moriemini. Quod si iusti fueruit. & prȩceptis diuinis
obtempauerint. dii dici possunt. quanto magis xp̃c dĩ filius
Ipse ineuangłio cataiohannem dicit. Non est scriptã inlege.
qm̃ ego dixi dii estis: Si illos dixit deos. & non potest scripta¬
solui. quod pater scĩficauit. &muisit inseculum. uos dicitis. qm
blasphemat. qm̃ dixit. filius dĩ sum: Quod si non facio facta
quod est interpretatum nobiscum ds̃. QUoD xp̃e DeUS
UENTURUS ESSET IUUMINATOR ETSALUATOR IE
NERIS HU MANI
pud isaiam. Confortate manus resolutȩ. & genua de¬
retribuet. ipse uenier & saluos nos faciet. Tunc aperientur
oculi cecorũ. & aures surdorum audient. Tunc saliet claudꝰ
sicut ceruus. & plana erit lingua mutorũ. qr rupta est in

Expanded text:
 filius. Item in psalmo LXXXI: Deus stetit in synagoga deorum, in medio autem deos discernens. Item illic: Ego dixi: dii estis et filii excelsi omnes, uos autem sicut homines moriemini. Quodsi iusti qui fuerint et praeceptis diuinis obtemperauerint, dii dici possunt, quanto magis Christusm: Non est scriptum in lege, quoniam ego dixi: dii estis ? si illos dixit deos, et non potest solui, quod pater sanctificauit et misit in saeculum, uos dicitis, quoniam blasphemat, quia dixi: filius Dei sum. si non facio facta quod est interpretatum nobiscum Deus. QVOD CHRISTVS DEVS VENTVRVS ESSET INLVMINNERIS HUMANI. Apud Esaiam: Confortamini, manus resolutae, et, genua deretribuet, ipse veniet et salvos faciet nos. Tunc aperientur oculi caecorum, et aures surdorum audient. Tunc saliet claudus sicut cervus, et plana erit lingua mutorum: quia rupta est in
Abbreviated transcription (Latin):
Uade & dic seruo meo dauid. Hȩc dicit dñs. Nlonigͣdificab
eruit dies tui. & dormieris cum patrib tuis. suscitabo
num eiꝰ. Hic ȩdificabit mͥ domum. nomini meo. & erigan
thronum eius usq inseculum. & ego ero ei inpatrem. & ipse
erit mͥ infilium. & fidem consequetur domus eiꝰ. & regnum

Expanded text:
uade et dic seruo meo Dauid: haec dicit dominus deus omnipoteerint dies tui et dormieris cum patribus tuis, suscitabo num eius. hic aedificabit mihi domum in nomine meo et erigam thronum eius usque in saeculum, et ego ero ei in patre et ipse erit mihi in filio. et fidem consequetur domus eius, et regnum
Abbreviated transcription (Latin):
audiat t̾ra uerba oris mei. Post p̃uaricationẽ popłi eosdẽ rursũ in
testimoniũ uocat: ut cuncta elem̃ta cognoscant iuste dm̃ in ulti¬
ne mandatoꝵ suoꝵ adiracundiã concitatũ. Pro cęlo ȩbrarcũ.¬
MAIal. cȩlos sonat plurali numero: maxime cũ audite dixerit : id÷.
SEMU qđ plurali effertur numero ñ singulari. S qͥdã uolunt plu¬
ralit̃ qͥdẽ dici cȩlos : s singularit᷑ intelligi. iuxta illud qđ singłas
iuitates thebas & athenas uocamꝰ: est que hebreicis caracteri:
IDoaa ut oĩa quȩ syllaba finiunt᷑. ĩm. masculina sint & pluralia:
ut cherubim & seraplum. Et quȩ in oth feminina pluralia: ut sabuoth.

Expanded text:
audiat terra verba oris mei : post praevaricationem populi, eosdem rursum in testimonium vocat, ut cuncta elementa cognoscant, juste Deum in ultionem mandatorum suorum ad iracundiam concitatum. Pro coelum, Hebraicumst, quod plurali effertur numero, non singulari. Sed quidam volunt pluraliter quidem dici coelos, sed singulariter intelligi, juxta illud quod singulas civitates Thebas et Athenas vocamus. Estque Hebraici characteris idioma, ut omnia quae in syllaba im finiuntur, in masculina sint et pluralia, ut cherubim et seraphim. Et quae in oth, feminina pluralia, ut sabaoth.
Abbreviated transcription (Latin):
mauit uoce magna. & dixit. Benedicta tu inter mulieres. &
benedictus fructus uentris tui. Et unde hoc mͥ contigit. ut
ueniat mater dñi mei adine: ltem paulus ad tessalonicen¬
ses. At ubi uenit adimpletio temporis: misit ds̃ filium suum
natum demuliere. Item inepła iohannis. Omnis sp̃s qui confi¬
tetur iħm xp̃m incarne uenisse. de dõ est. Et qui non confitet᷑:

Expanded text:
oce magna et dixit: benedicta tu inter mulieres, et benedictus fructus uentris tui. et unde hoc mihi contigit, ut ueniat mater Domini mei ad me? Item Paulus ad Thessalonicenses II.: At ubi uenit adinpletio temporis, misit Deus filium suum natum de muliere. Item in epistula Iohannis: Omnis spiritus, qui confitetur legum Christum in carne uenisse, de Deo est. qui autem negat
Abbreviated transcription (Latin):
subq̃ specialit̾ rege dictũ sit: s usq adfinẽ uoluminis scriptum
refert᷑ . quid seorsum sub oria. & qͥd sub ioatham: & qdđ sub achat.
.xiͦiͦ. Anno romuli qͥ sui nominis initalia condidit ciuitatẽ regnare
cȩpisse : ut liquido appareat quanto antiqͥores sint nr̃e historiȩ
quã gentiũ cȩt̾arũ. Int̾p̃tat᷑ aut̃ esaias saluator dñi: iudea c̾fessio:
hierłm uisio pacis: otias fortitudo dñi: ioathas dñi ꝑfectio: achar te¬
fessionis: dũ antiqͣ peccata de plangit & pacis : dũ post poenitentiam
transit adlucẽ. & etͣna pace reqͥescit: cunctaq illiꝰ tẽpora transeuÑ
ub fortitudine diũ. & ꝑfectione eiꝰ ac robore. Cũq oĩa fecerit. dic
illud euangłicũ. Serui inutiles sumꝰ: qđ eiũ debuimꝰ facere fecmꝰ.¬

Expanded text:
sub quo specialiter rege dictum sit: sed usque ad finem voluminis scriptum sub quo specialiter rege dictum sit: sed usque ad finem voluminis scriptum refertur, quid seorsum sub Ozia, et quid sub Joatham, et quid sub Achaz, et rusalem duodecimo anno Romuli, qui sui nominis in Italia condidit civitatem, regnare coepisse: ut liquido appareat, quanto antiquiores sint nostrae historiae, quam gentium caeterarum. Interpretatur autem Isaias, salvatus Domini: Juda, confessio: Jerusalem, visio pacis: Ozias, fortitudo Domini: Joatham: Domini perfectio: Achaz, tefessionis, dum antiqua peccata deplangit: et pacis, dum post poenitentiam transit ad lucem, et aeterna pace requiescit: cunctaque illius tempora transeunt sub fortitudine Domini, et perfectione ejus ac robore. Cumque omnia fecerit, dicet illud Evangelicum: Servi inutiles sumus: quod enim debuimus facere, fec
Abbreviated transcription (Latin):
dictus est quiuenit innomuno dñi. QUoD DEUS xp̃s.
GENESI. Dixit autem ds̃ ad iacob. Surge & descende inlo¬
cum bethel. & habita illic. & fac illic altare illi deo qui tͥ appa¬
ruit cum fugeres afacie esau fr̃is tui. Item apud esaiam.
adte trans gredientur. & tui erunt serui & post te am¬
bulabunt uincti compedib. & adorabunt te. & inte preca¬
buntur. qm̃ inte ds̃ est. & non est alius deus prȩt̃ te. lueni
es deus. & nonsciebamuf. deus isrł saluator. Confundentul
& reuerebuntur om̃s qui aduersantur tibi. & cadent ines¬
fusionẽ. ltem aptid eundẽ. Uox clamantis inheremo. parate
aiam dñi rectas facite semitas dei nr̃i. Omnis ruiuis imple-

Expanded text:
dictus est, qui uenitdictus est, qui uenitIn Genesi: Dixit autem Deus ad Jacob: Exsurge, et ascende in locum Bethel: et habita illic, et fac illic altare illi Deo qui tibi apparuit cum fugeres a facie Esau fratris tui . Item apud Esaiam: ad te transgredientur, et tui erunt servi, et post te ambulabunt vincti compedibus, et adorabunt te, et in te precabuntur; quoniam in te Deus est, et non est Deus alius praeter te. Tu enim es Deus, et non sciebamus, Deus Israel salvator. Confundentur et reverebuntur omnes qui adversantur tibi, et cadent in confasionem . Item apud eumdem: Vox clamantis in deserto : Parate viam Domini, rectas facite
Abbreviated transcription (Latin):
imponere manum tuã suꝑ puerum. neq feceris illi quicquam.
nunc enim cognoui qm̃ times dñm dm̃ tuũ. & non peꝑcisti
filio tuo dilectissimo propter me. Item illic adiacob. Et dixit in¬
angłs dñi insonnis. Ego sum deus quẽ uidisti ĩloco dei. ubi un¬
xisti mͥ titulum lapideum. & nouisti michi uotum. Idem in exi¬
do. Deus autem prȩibat eos. die qui dem incelunna nubis osten¬
dens illis iter. nocte autem incolunna ignis. Et postea illic.
Promouit autem angłs dñi qui prȩcedebat exercitũ filiorũ
isrł. Item illic. Ecce ego prȩmitto angłm meum ante faciẽ
tulam ad custodiendum de initinere. ut te inducat in terram
quam tibi prȩparauit. Obserua eum. & obaudi eum. & ne fue¬
ris in obaudiens ei. non enũ deerit tͥ. nomen enim meum est
in illo. Unde ipse in euangłio dicit. Ego uoni in nomine pars
mei. & non recepistiᷤᷤ me. cum alius uenerit in nomine suo.
illum accipietis. Item in psalmo centesimo quindecimo. Pene¬

Expanded text:
it, manum in puerum, neque feceris ei quidquam; nunc enim cognovi quia timeas Deum tuum, et non pepercisti filio tuo dilectissimo propter me angelus Domini in somnis: ego sum Deus, quem uidisti in loco Dei, ubi unxisti mihi titulum lapideum et uouisti mihi uotum. Item in Exodo: Deus autem praeibat eos, die quidem per columnam nubis ostendere illis iter, noctu autem in columna ignis. Item illic: Promouit autem angelus Dei, qui praecedebat exercitum filiorum Israel.Item illic: Ecce ego praemitto angelum meum ante faciem tuam ad custodiendum te in itinere, ut te inducat in terram, quam tibi praeparaui. obserua eum et obaudi eum, ne fueris inobaudiens ei: non enim deerit tibi: nomen enim meum est in illo. Unde ipse in euangelio dicit: Ego ueni in nomine patris mei, et non recepistis me. cum alius uenerit in nomine suo, illum accipietis. Et iterum in psalmo CXVII: Bene
Abbreviated transcription (Latin):
qui inuenit omnem uiani prudentiȩ &dedit eam iacob pue¬
ro suo. &israhel dilecto suo. Post hȩc interris uisus est. & ccum
st transibunt ꝑ mare angustum. & percutient inmari fluctꝰ.
&are facient om̃s altitudines fluminũ. Confundetur om̃is
inuiria assyriorũ. & sceptrum egipti auertetur. & confortabo

Expanded text:
qui inuenit omnem uiam prudentiae et dedit eam Iacob puero suo et Israhel dilecto sibi. post haec in terris uisus est et cum Et transibunt per mare angustum et percutient in mari fluctus, et arefient omnes altitudines fluminum et confundetur omnis iniuria Assyriorum, et sceptrum Aegypti auferetur, et confortabo