comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ites catholica cademq apłica ẽ. dñm no¬
cis litt̾is. ut nemo possit contradic̾e ꝓb̾onibus
ñs. insi qui ip̃is litt̾is contradicit. Non sicut s̾
faustus iste ꝓposuit nescio quẽ pauca u̾ba dixis¬
se. et contra eiꝰdem fci uersipelles astutias id¬
la postea testimonia ꝓtulisse. Quod ego cũ fe¬
cero: intħ̾ ei quod respondeat remanebit insi
illud quo uim manifestissime uitatis ĩ scriptu¬
iis scĩs expresse. et illudere atq eutare conat᷑
ut saisa illa et diuinis codicib ĩmissa respõdeat
Qmͣ dementiam furiosamq p̾sũptionẽ et au¬
daciam iam suꝑuis in hoc opere qntum suffice̾
uisum est refutam. Noc cadem repet̾e oportet.
ut modũ ẜmonis eciam cogitemꝰ. Quid gͥ opꝰ ẽ
maxime diuineq auctoritatis eũdem dici fi¬
liũ dei uinngenitũ. scanꝑ dm̃ apud dñi. qui d̾r
ociã filius dauid pp̃ acceptam formã serm ex u̾ͥ¬
uoluit disputare nec a me totus mathei liber
huic ẜmoni inseri potest. legat qui uoluent

Expanded text:
ides catholica eademque apostolica est dominum nocis litteris, ut nemo possit contradicere probationibus nostris, nisi qui ipsis litteris contradicit, non sicut sibi Faustus iste proposuit nescio quem pauca uerba dixisse et contra eiusdem Fausti uersipelles astutias nulla postea testimonia protulisse. quod ego cam fecero, nihil ei quod respondeat remanebit nisi illud, quo uim manifestissimae ueritatis in scripturis sanctis expresse inludere atque euitare conatur, ut falsa illa et diuinis codicibus inmissa respondeat. quam dementiam furiosamque praesumptionem et audaciam iam superius in hoc opere, quantum sufficere uisum est, refutaui; nec eadem repetere oportet, ut modum sermonis etiam cogitemus. quid igitur opus est maximae diuinaeque auctoritatis eundem dici filium dei unigenitum semper deum apud deum, qui dicitur etiam filius Dauid propter acceptam formam serui ex uiruoluit disputare nec a me . totus Matthaei liber huic sermoni inseri potest, legat qui uoluerit
Abbreviated transcription (Latin):
gam. Noĩa qiuppe ip̃a int̾p̃tata satꝰ ostendiũ. qͥd
ociam hoc fcm̃ p̾figurau̾it. Daud int̾p̾taturi
mani fortis: siue desid̾abilis. et quid fortiꝰ leone
illo de tribu uda qui uicit mũdũ. Et quid desi¬
d̾abilius illo de quo ꝓpħa diciu ueniet desid̾atꝰ
om̃ib gentib. beth sabes int᷑p̃ratur puteus sa¬
cieratis. sine puteus septimꝰ. Qmͣlibet aũ haꝵ
nõis huiꝰ int̾prerationũ i id quod dic̾o inten¬
dimꝰ assumamꝰ saris ꝯgrur. sam et in canti¬
cis canticoꝵ sponsa illa ccc̃a est q̃ uocatur pu¬
teus aque niue. et huic puteo septenarii mi
nenit. Ne teptimanis .n. ꝯstare eund̾ festũdie̾:
tobie quoq siptara testatur. ad .xl. nontẽ autoꝰ
qd est septies septem: imũ addit᷑ quo unitas con¬
iñdatur. In hac rõne uiuit illa apsica sentencia.
Suffe̾ntes inuicẽ indilectione studentes ẜuare
nuitatẽ sp̃o in nuuiculo ꝑacis. ⁊ no itaq spirita¬
li hoc est septenario fc̃a est ecc̃a puteus faciera¬

Expanded text:
tata satis ostendunt, quid etiam hoc factum praefigurauerit. Dauid interpretatur "manu fortis" sine "desiderabilis": et quid fortius leone illo de tribu Iuda, qui uicit mundum? et quid desiderabilius illo de quo propheta dicit: ueniet desideratus cunctis gentibus? Bersabe interpretatur "puteus satietatis" siue "putenominis huius interpretationum in id, quod dicere intendimus, adsumamus, satis congruit. nam et in canticis canticorum sponsa illa ecclesia est, quae uocatur puteus aquae uiuae. et huic puteo septenarii numuenit. de septimanis enim constare eundem festum diem Tobiae quoque scriptura testatur. ad XLVIIII autem, quod est septies septeni, unum additur, quo unitas commendatur. in hac ratione uiuit apostolica illa sententia: sufferenteunitatem spiritus in uinculo pacis. dono itaque spiritali, hoc est septenario, facta est ecclesia puteus satieta
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmi hoĩes in pena dampnationis sue dimissi
ex ꝑadyso. Secr̃tis añt nom̃ qui uocabat᷑ onã:
intͥp̃tatur meror eoꝵ. Quoꝵ nisi quib moħ
ꝓdest cũ ħeat unde ꝓdeite possit. atq id ꝑdar ᷤ

Expanded text:
primi homines in poenam damnationis suae dimissi primi homines in poenam damnationis suae dimissi ex paradiso ; sequentis nomen qui vocabatur Aynan, interpretatur Moeror eorum: quorum, nisi quibus nihil prodest, cu
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ aliquid a narrante ꝓpħatũ esti¶ In thamar
ergo nuru iude ĩtellig᷑ plebs regni iudeorũ.
cui de tribu ida reges tanꝙͣ mariti ad hibebã¬
tur. Merito nomen eiꝰ a maritudo int̾pretatur.
Ap̃a .n. fellis dño poculũ dedit. Duo aaũ genera
pͥncipĩ qui nõ reste oꝑabantur ĩ plebe uũe
oꝵ qui oberant. alt̾m eoꝵ qui incħ ꝑderant sig̃¬
cantur in duob filiis iude. quoꝵ uiuit erat ma¬
ligniis uł seuus ante dm̃. alter in t̾rã funde¬
bat ut semen nõ daret ad feꝯdandã thamar.
Nec sũt amplius qmͣ duo gn̾a hominũ ĩutilia
gñi humano. Unũ nocentiũ. alter̃ p̾stare nolẽ¬
tanqmͣ in terram fundentiũ. Et quo in malopͥ¬
or est qui nocet. qmͣ illequin̾o ꝓdest. ideo maior
dicitur malignꝰille. et seqñs qͥ fundebat in t̾rã
Nomen quoq maioras qui uocabatur her itͦ¬
p̾tatur pellicuis. qualiber tuicis induti sunt

Expanded text:
bonum aliquid a narrante prophetatum est. In Thamar bonum aliquid a narrante prophetatum est. In Thamar ergo nuru Iudae intellegitur plebs regni Iudaeorum, cui de tribu Iuda reges tamquam mariti adhibebantur. merito nomen eius "amaritudo" interpretatur; ipsa enim domino fellis poculum dedit. duo autem genera principum, qui non reeorum qui oberant, alterum eorum qui nihil proderant significantur in duobus filiis Judae: quorum unus erat malignus, licet reus ante Dominum; alter in terram fundebat, ne semen daret ad fecundandam Thamar. Nec sunt amplius quam duo genera hominum inutilia generi humano: unum nocentium, alterum praestare nolenm in terram fundentium. Et quoniam in malo prior est qui nocet, quam ille qui non prodest, ideo major dicitur malignus; ille autem sequens, qui fundebat in terram. Nomen quoque majoris, qui vocabatur Her, interpretatur Pellicius, qualibus tunicis induti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
nigros ethiopes et ex atram̃to candidos gal¬
scͥpturam. sed picturam talem uiderem. sine
dubitatione rep̾hñderem. Ira in fcĩs hominũ
bona ne an malasint. Que aũ ad sig̾candũ
scribuntur siue dñtur. ncħ refer in morib
facientiũ qmͣ laudem rep̾hũsionẽ ue mere¬
antur. si ino hũt aliqin rei de qua agitur ne¬
cessariam p̃figurandi congruentiam. Sicut
ip̃a u̾ba si in eis uoluntatem dicentis atten¬
das quib agebat ut uistus iniuste necatur
utiq mala erant. tñ in signũ bonũ ilło nos¬
ciente significabant. qũ ait. Expedit ut u¬
nis moriatur homo. et non tota gens pe¬
reat. dcm̃q de illo est. hoc aũt a se nõ dix᷑.
sed cũ eẽt pontifex ꝓpħauit. qr oportebat
nũ bonũ significauit. ã se ip̃o quippe ma¬
lum fecit. sed nõ a se ipo bonũ significauio¬
hoc tm̃ modo iude stm̃. sed eciã ad cet̾a ua¬
leat. si qua occurrerint mala oꝑa hominũ quib

Expanded text:
nigros Aethiopes et ex atramento candidos Galnigros Aethiopes et ex atramento candidos Galscripturam. sed picturam talem uiderem, sine dubitatione reprehenderem. ita in factis hominum, bonane an mala sint. quae autem ad significandum scribuntur siue dicuntur, nihil refert in moribus facientium, quam laudem reprehensionemue mereantur, si modo habeant aliquam rei, qua de agitur, necessariam praefigurandi congruentiam. sicutipsa uerba, si in eis uoluntatem dicentis attendas, quibus agebat ut iustus iniuste necaretur, utiqciente significabant, quando ait, Expedit ut unus moriatur homo, et non tota gens pereat: dictumque de illo est, Hoc autem a se non dixit, sed cum esset pontifex, prophetavit quia oportebat num bonum significavit: a se ipso quippe malum fecit, sed non a se ipso bonum significavihoc tantummodo Iudae factum sed etiam ad cetera ualeat, si qua occurrerint mala opera hominum, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
la sed bona futura significantur. ẜuat .n. ubi¬
q diuina ꝓuidentia uͥtutem locutioiis sue
it ꝙ̃admodũ ex adult̾oꝵ ꝯcubito formatur
et nascitur homo de hoĩm oꝑe malo bonũ o¬
pus dei sicut ĩ p̾dedenti ẜmone ĩa diximus
hõmi cciam futuroꝵ bonoꝵ nõ peccantis oꝑe
sed scribentis. Noq .ni. udas cũ ad thamar ꝯ¬
cupiscentia uitꝰtus intraret hanc sue libid̾is
g̾e̾retur ꝙ ad eaudem salutẽ hominũ ꝑtine¬
tam bonũ opus deus fect. ut eiusde̾ sue pas¬
sionis nos redimeret quid mirumsi ꝓpħa eiꝰ
de quo ip̃e ait. De me .n. ille sctipsit ex malo¬
fc̃o inde istius bom aliquid sigc̃auit ut suo
rator. quoꝵ int̃positio nõ nacaret ad p̾sig̾ca¬
tionem rerum quas inrendetat ꝓph̾are. ad
sig̾canda aũ aliqna bona incħ interẽ fc̃a il¬
la quib ea significantur. seu bona seu ma¬
la sint Quid i. inea intͥest cũ uolo aligiud
legendo cognoste᷑ utrũ ex nimio reꝑiam scriptos

Expanded text:
ficantur. Servat enim ubique divina providentia virtutem bonitatis suae, ut quemadmodum ex adulterorum concubitu formatur et nascitur homo, de hominum opere malo bonum opus Dei, sicut in praecedenti sermone jam diximus hominum etiam futurorum bonorum, non peccantis opere, sed scribentis. Neque enim Judas, cum ad Thamar concupiscentia victus intraret, hanc suae libidinis gereretur, quod ad eamdem salutem hominum pertinetam bonum opus Dominus fecit, ut ejusdem suae passionis sanguine nos redimeret: quid mirum si propheta ejus, de quo ipse ait: De me enim ille scripsit , ex malefacto Judae istius boni aliquid significavit, ut suo rator, quorum interpositio non vacaret, ad praesignationem rerum, quas intenderat, prophetare. Ad significanda autem aliqua bona nihil interest, facta illa, quibus ea significantur, seu bona seu mala sint. quid enim mea interest, cum uolo aliquid legendo cognoscere. utrum ex minio reperiam scriptos
Abbreviated transcription (Latin):
uideos quoꝵ tam ꝑsdnam uidas ipẽ gestaban qui
hodieꝙ dicunt ñõ hunc eẽ populumxp̃i. nec hrẽ
dentur et nos mag̾ qmͣ se ĩtificatos ẽẽ fatebunt᷑.
Enueleatiꝰ hec et m̃bratim quodã mõ articulati¬
q scrurater atq dissererẽ qsͣtum mtñtionẽ meã
dñs adiuuaret insi me ab hac laboriosiore dili¬
gentia finiendi husꝰ oꝑis oꝑ plusqmͣ uellem ĩa

Expanded text:
Iudaeos, quorum iam personam Iudas ipse gerebat, qui Iudaeos, quorum iam personam Iudas ipse gerebat, qui hodieque dicunt non hunc esse populum Christi nec habere dentur et nos magis quam se iustificatos esse fatebuntur. enucleatius haec et membratim quodam modo articulatimque scrutarer atque dissererem, quantum intentionem meam dominus adiuuaret, nisi me ab hac laboriosiore diligentia finiendi huius operis, quod plus quam uellem iam
Abbreviated transcription (Latin):
nem pcc̃oꝵ ꝑ om̃s gentes ĩcipientib ab irłm.
Sam eo ipõ h̾itus meretriciꝰ cõfessis pccõꝵ ẽ. Qy¬
ptĩ quippe ĩa ecce̾ gerit thamar ex gentib
euocate. sedens cũ hoc ħitui ad portam enanuł
enaim oꝑ int̾pretatur fontes. Cucurrit enim
uelud cerius ad fontes aquaꝵ ꝑuenite ad se¬
men abrahe. Imea nõ agnostente feratur qr
es uigam. uocatione signat᷑ iustificatione de¬
coratur glcrificatione exaltatur. Quos .n. pre¬
destinauit. illos et uocauit. Quis aũ uocauit
illos et uistificanit. Et quos uistificauit: illos
glorificauit. Sed hoc ut dixi adhuo in occłto
ubi fit cõceptio sce̾ ub̾tatis. Mitritur autẽ
ꝓmissus hedus tanqmͣ meretrici hediis exprobͣ¬
tu pcai ꝑ eundem odoliamitã. canqm̃ increpã¬
tem es dicentẽ. Generatio iꝑaꝵ. Sed nõ eã ĩ¬
uento pcc̃i exꝑbratio. qni mutauit confesiõis
amaritudo. post uero r̃a publicis signis. ami¬
li monilis. et uirge. uucio temere nidicantes

Expanded text:
nem peccatorum per omnes gentes incipientibus ab Hierusalem . Nam et ipse habitus meretricis confessio peccatorum est. Typum quippe Ecclesiae gerit Thamar ex gentibus evocatae, sedens cum hoc habitu ad portam Enan vel Enachin, quod interpretatur fons. Cucurrit enim velut cervus ad fontes aquarum pervenire ad semen Abrahae. Illo enim non cognoscente feratur  set virgam , quia vocatione signatur, justificatione decoratur, glorificatione exaltatur. Quos enim praedestinavit, illos et vocavit; quos autem vocavit, illos et iustificauit; et quos iustificauit, illos et glorificauit. sed haec, ut dixi, adhuc in occulto, ubi fit et conceptio sanctae ubertatis. mittitur autem promissus hedus tamquam meretrici, hedus exprobratio peccati, per eundem Odollamitem tamquam increpantem et dicentem: generatio uiperarum. sed non eam inuenit peccati exprobratio quam mutauit confessionis amaritudo. post uero iam publicis signis anuli, monilis et uirgae uicit temere iudicantes
Abbreviated transcription (Latin):
rint plures uxores: scĩ uiri. ꝙ salom̃o qui eas
ño illo m̃o. sed magꝰ ad libidinẽ qmͣ ad ꝓpagi¬
nem huĩt imꝑbatus est et rep̾hñsus hiis uerb̾.
ut appellaretur amator mulierũ et inde ad ꝑ¬
fundũ ydolatrie lapsus atq dem̾esus ea de u̾i¬
ergo iam ꝑtractis psonis om̃ib ꝑ quas faustꝰ pu¬
tauit scripturas net̾is testam̃ti ẽẽ culpandas. red¬
ditoq suo ciiq ẜmone congruo. quo us defensi
sunt hoĩes dei adu̾sus ħeticoꝵ carnaliũq calũp¬
mas uł rep̾henas homĩb. tñ scriptura laudabi¬
lis uenerabilisq mõstrata ẽ. uideamꝰ deinceps ex
ordine quo eoꝰ hoĩes faustus accusando conme¬
morauit. quid eciã significent ip̃a fc̃a bominũ.
quid ꝓphetie gerant. qͥ futura p̾mĩcient. Quod
iam fecimꝰ de abeaham. et ysaac et iacob. quoꝵ
se deus ita dici uolun. tanqm soloꝵ eẽt deui.
qui deus est immerse creature. nõ frustra utiq

Expanded text:
rint rint non illo modo, sed magis ad libidinem quam ad propaginem habuit. inprobatus est et reprehensus his uerbis, ut appellaretur amator mulierum et inde ad profundum idolatriae lapsus atque demersus eadem ueriergo iam pertractatis personis omnibus, per quas Faustus putauit scripturas ueteris testamenti esse culpandas, redditoque suo cuique sermone congruo, quo uel defensi sunt homines dei aduersus haereticorum carnaliumque calunmias uel reprehensis hominibus tamen scriptura laudabilis uenerabilisque monstrata est, uideamus deinceps ex ordine, quo eos homines Faustus accusando commemorauit, quid etiam significent ipsa facta hominum, quid prophetiae gerant, quae futura praenuntient: quod iam fecimus de Abraham et Isaac et Iacob, quorum se deus ita dici uoluit, tamquam solorum esset deus. qui deus est uniuersae creaturae, non frustra utique
Abbreviated transcription (Latin):
pheta fecit uxorem. et ad uitam corrigendam
mulieri consultũ. est. et figure sacramẽtũ
de quo mox loquemur exp̃ssum. Sed quis ñ
uideat in hoc fc̃o quid pocius manicheoꝵ of¬
fendat errorem. Scilicet qr solent dare oꝑam
meretrics ne grauide fiant. Pm̃ istis fornca¬
ria magꝰ ꝑmanens placebat. ut dm̃ ip̃oꝵ non
ligaret. qm umꝰ iuiri fc̃a uxor ut pareret. De sałos
aũ quid dicam. nisi qi grauiꝰ ip̃ius fidelis et sc̃e
scͥpture testimomio redarguitur. qmͣ petulanti¬
b et nugacib fausti conuiciis: Illa .ni. de illo et
quid boni prius hũisseo et quid malefaciendo.¬
et bonũ in qͦ primũ fũ̾ao reliquisset ueraciter
fidelit̾q locura ẽ. Iste aũ oculis clansis uł pociꝰ ex¬
tinctis. nõ quo lumine manifestante ducebat᷑
ibat. sed quo maliuolentia p̾cipitante ferebar᷑
iruebat. hoc ip̃o .n. magꝰ insinuau̾nt scĩ libra re¬
ligiosis lectorib et elestorib suis. qmͣ caste hũe¬

Expanded text:
pheta fecit uxorem, et ad uitam corrigendam pheta fecit uxorem, et ad uitam corrigendam mulieri consultum est et figurae sacramentum, de quo mox loquemur, expressum. sed quis non uideat, in hoc facto quid potius Manichaeorum offendat errorem ? scilicet. quia solent dare operam meretrices, ne grauidae fiant. proinde istis fornicaria magis permanens placebat, ut deum ipsorum non ligaret, quam unius uiri facta uxor ut pareret. De Salomone autem quid dicam, nisi quia grauius ipsius fidelis et sanctae scripturae testimonio redarguitur quam petulantibus et nugacibus Fausti conuiciis? illa enim de illo et quid boni prius habuisset et quid mali faciendo bonum, in quo primum fuerat, reliquisset, ueraciter fideliterque locuta est; iste autem oculis clausis uel potius extinctis non quo lumine manifestante ducebatur, ibat, sed quo maliuolentia praecipitante ferebatur, inruebat. hoc ipso enim magis insinuauerunt sancti libri religiosis lectoribus et electoribus suis, quam caste habue
Abbreviated transcription (Latin):
tes inmitos oꝑiens ydolo sͥ p̾lato derelictus atq
ꝯtemptis. Si aũ penas ip̃as ꝯparemus quid si¬
mile ferto interimi eo a feris trucidariatq la¬
niari. qñ quid̾ iudices publicis legib ẜuientes
maioris cͥminis ẜuientes reos bestiis sb̾rigi qmͣ
gladio ꝑcuti iubent. Restat in maledicis et sacͥ¬
legis repͥhñsionib fansti quib nũt respondeo
cꝓ locutius dñs ad osee ꝓpbam dixit. accipe tibi
lios de formoaua . In qua scͥptina sic excecatũ¬
est ĩmundũ cor eoꝵ ut nec apertissima uerba
euusgłica intelligant dm̃ dicentis ad usdeos.
Meretrices et publicam p̾cedent uos in regũ
celoꝵ. Quid .n. adu̾sum clementie uĩtatis. qͥd
inmitũ fidei xpĩane. si meretͥc relicta formca¬
tiono incastum ꝯuigiũ ꝯmutetur: Et quid
tam incongruũ et alienũ a fide ꝓpħe qmͣ si
non crederet omia pcc̃a impudite dinussa
ẽẽ ĩ melius ꝯmutate. Itaq cũ meretͥcem pro-¬

Expanded text:
entes inimicos operiens, idolo sibi praelato derelictus atque entes inimicos operiens, idolo sibi praelato derelictus atque contemptus ? si autem poenas ipsas conparemus. quid simile ferro interimi et a feris trucidari atque laniari? quandoquidem iudices publicis legibus seruientes maioris criminis reos bestiis subrigi quam gladio percuti iubent. Restat in maledicis et sacrilegis reprehensionibus Fausti. quibus nunc respondeo, quod locutus dominus ad Osee prophetam dixit: accipe tibi lios de fornicaria. in qua scriptura sic excaecatest inmundum cor eorum, ut nec apertissima uerba euangelica intellegant domini dicentis ad Iudaeos: meretrices et publicani praecedent uos in regno caelorum. quid enim aduersum clementiae ueritatis, quid inimicum fidei christianae, si meretrix relicta fornicatione in castum coniugium commutetur? et quid tam incongruum et alienum a fide prophetae, quam si non crederet omnia peccata inpudicae dimissa esse in melius commutatae ? itaque cum meretricem pro
Abbreviated transcription (Latin):
trum illa uera sit aut conficta narratio nicħ in
ea iuno int̾est. Certe .n. maiichela quib ille
fateri uirtutem illam pacĩe qmͣ doceo deus
teram p̾beilli et sinstm. posse ẽe ĩ p̾ꝑat̾oe
cordis eciam si nõ exibeatur gestu corporis et
exp̾ssione u̾boꝵ qñ quidem apss palma ꝑcus¬
sus pociꝰ dm̃ rogauit ut iniurioso homĩ ĩ fut᷑o
scło ꝑteretur in p̾senti aũ illa luria ñ młta
relinq̃retur qnͣus p̾buit ferienti alterã ꝑtẽ
aut ut it̾m feriret admonuit. Tenebat c̾te int̾ꝰ
dilectionis affectum et ext̾ius requitebat corre¬
ptionis exẽplum. Siue hoc u̾m sit suie confic
tum nolunt credere tali aĩo famulũ dei moy¬
sen ydolis fabricatores et sidoratores gladio pro.
deleri se uelles de libro dei. Et quid simile ignorꝰ
homo palmna ꝑcussus et deus ex egyptii ẜuitute
libans ꝑ diuisam mare trahiciens fluctib ꝑ seꝙ̃¬

Expanded text:
trum illa uera sit aut conficta narratio, nihil trum illa uera sit aut conficta narratio, nihil mea nunc interest. certe enim Manichaei, a quibus illae fateri uirtutem illam patientiae, quam teram, praebe illi et sinistram, posse esse in praeparatione cordis, etiamsi non exhibeatur gestu corporis et expressione uerborum, quandoquidem apostolus palma percussus potius deum rogauit. ut iniurioso homini in futuro saeculo parceretur, in praesenti autem illa iniuria non inulta relinqueretur, quam uel praebuit ferienti alteram partem aut ut iterum feriret admonuit. tenebat certe interius dilectionis adfectum et exterius requirebat correctionis exemplum. siue hoc uerum sit siue confictum, cur nolunt credere tali animo famulum dei Moysen idoli fabricatores et adoratores gladio prostdeleri se uellet de libro dei? et quid simile ignotus homo palma percussus et deus ex Aegypti seruitute liberans per diuisum mare traiciens, fluctibus persequ
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃e saluis st udie dnĩ iħ̾u xp̃i. ẽ tadidit et ali¬
os ut discerent ñ blasphemare. legũt scͥpturas
apocriphas manichei a nescio quib sutorib
tentur. si sã et docti homines quitune in hac ni¬
ta erant et examinare talia poterant eos uera lo¬
cutos ẽẽ cognosc̾ent. Ibi tũ legunt apłm thomam
cũ eẽt in quodam nuptiaꝵ conuiuio ꝑegrinꝰet ꝓr¬
sus incogintus a quodam mistro palma ꝑcus-¬
sum et imp̾catũ fuisse homini cotinuã seuãq
iũdictam. Nam cũ egressuuss fuisset ad fontem.
unde aqmͣ ꝯuiuantib mnistraret eũ leo itruens
interemit manũq euis qua capud apłi leuuic
apłi id optantis et ĩp̾cantis canis intulit m̾sis
in quib ip̃e discumbebat apłs. Quid hoo uderi
crudelius potest u̾mq ibi insi tñ fallor hoc eci¬
am scriptum est qd̃ ei uenam in seło fututo pe¬
tiuerit. fc̃a ẽ ꝯpensatio bñficii maioris ut apłs
uitam qñq finiendam in et̾nũ ꝯsuleretur .U¬

Expanded text:
s salvus sit in die Domini Jesu . Tradidit et alios, ut discerent non blasphemare . Legunt scripturas apocryphas Manichaei, a nescio quibus sutoribus rentur, si sancti et docti homines, qui tunc in hac uita erant et examinare talia poterant, eos uera locutos esse cognoscerent. ibi tamen legunt apostolum Thomam, cum esset in quodam nuptiarum conuiuio peregrinus et prorsus incognitus, a quodam ministro palma percussum inprecatum fuisse homini continuam saeuamque uindictam. nam cum egressus fuisset ad fontem, unde aquam conuiuantibus ministraret, eum leo inruens interemit manumque eius, qua caput apostoli leui m eiusdem apostoli id optantis atque inprecantis canis intulit mensis, in quibus ipse discumbebat apostolus. quid hoc uideri crudelius potest? uerum quia ibi, nisi tamen fallor, hoc etiam scriptum est, quod ei ueniam in saeculo futuro petiuerit, facta est conpensatio beneficii maioris, ut et auitam quandoque finiendam in aeternum consuleretur. u
Abbreviated transcription (Latin):
bricata sumt ut eẽc ubi iunce̾tur. unde et quo
tend̾entur ille quas ad cantilene suantatem
modulaturꝰ exꝑcussurꝰ est artifex. ita i hiis ꝓ¬
pheticis nariationib que de reb gestis homi¬
nũ ꝓpħico spũ diligiitur. aut aligind iam so¬
nant significatione futuroꝵ. aut si mltale si¬
inficaut ad hoo int̾ponutut ut sit unde illa
significantia tanqm᷑ sonantia ꝯuestantur.
has aũ rerũ gestaꝵ al egorias narrationes
si nolunt hereticisicut a nob̾ exponũtur accipe
uł eciam ncħ eas msi quod ꝓprie sonant sig̾ca¬
re contendũt. nõ est luctandũ cum hom̾ib qui
dicunt. non sapio palato meo quod sapere dici
tuo. dum tñ ea que diuinitus p̾cipiũtur aut
mores pietatems formare. aut aliquid figura¬
te sig̃care uł credantur uł intelligantur. aut utr̃¬
q pocuus quiͣ nentrũ. dimmi tñ et ip̃a que figura¬
te dicta uł fc̃a intelliguntut. ad eosdẽ mores bo¬

Expanded text:
bricata sunt, ut esset ubi uincirentur, unde et quo bricata sunt, ut esset ubi uincirentur, unde et quo tenderentur illae quas ad cantilenae suauitatem modulaturus et percussurus est artifex: ita in his propheticis narrationibus, quae de rebus gestis hominum prophetico spiritu deliguntur, aut aliquid iam sonant significatione futurorum ant, si nihil tale significant, ad hoc interponuntur, ut sit unde illa significantia tamquam sonantia conectantur. Has autem rerum gestarum allegoricas narrationes si nolunt haeretici sicut a nobis exponuntur accipere uel etiam nihil eas nisi quod proprie sonant significare contendunt, non est luctandum cum hominibus, qui dicunt: "non sapit palato meo quod sapere dicis tuo"; dum tamen ea quae diuinitus praecipiuntur aut mores pietatemque formare aut aliquid figurate significare uel credantur uel intellegantur aut utrumque potius quam neutrum; dum tamen et ipsa quae figurate dicta uel facta intelleguntur ad eosdem mores bo
Abbreviated transcription (Latin):
hec quoq loca seriptiuaꝵ de quib eis de̾ scitu¬
ris cdlũpmantur beretici. ꝑstructata et quo
dãno int̾rogata qnto uidentur obscuriora.
qnͣto mirabiliores in se mist̾ioꝵ thesauros la¬
tere respondent qnͣtomagꝰ ĩpioꝵ blasphemao¬
ra obmutesc̾e om̃io debent cũ opilantur aper¬
tissima u̾itate contia qmͣ p̾focato spũ quid mu¬
ssitemo nõ inueniũt: Et malunt imseri mani¬
festatione eius suas fances obturan. qmͣ suaui
Caput illud quod ascendit incelũ et hoc corpꝰ
enuis quod usq in finem laborat int̾ra scuiben.¬
tumilitteras nere sacras om̃is ꝑturriuit intũtio
ĩo posita sunt ut ex eis quodã m̾o religentur ea
que illum regem ppłmq euis siue ꝓpriis sius
figuratis locutionib reb ne ꝓnuĩcienti Sic̾ n
incycharis es huiꝰ modi organis musicis non ad
om̃ia q̃ tanguntur canoꝵ anquid resonanti s
tm̃ corde. cetera tñ in toto tythare corpore ic̃ fa¬

Expanded text:
haec quoque loca scripturarum, de quibus eisdem scriptuhaec quoque loca scripturarum, de quibus eisdem scripturis calumniantur haereticidam modo interrogata quanto uidentur obscuriora, tanto mirabiliorum in se mysteriorum thesauros latere respondent: quanto magis impiorum blasphema ora obmutescere omnino debent, cum oppilantur apertissima ueritate, contra quam praefocato spiritu quid mussitent non inueniunt, et malunt miseri manifestatione eius suas fauces obturari, quam suaucaput illud, quod iam ascendit in caelum, et hoc corpus eius, quod usque in finem laborat in terra, scribentium litteras uere sacras omnis parturiuit intentio, o posita sunt, ut ex eis quodam modo religentur ea, quae illum regem populumque ejus, sive propriis, sive figuratis locutionibus rebusve praenuntient. Sicut enim in citharis et hujuscemodi organis musicis, non quidem omnia quae tanguntur, canorum aliquid resonant, sed tantum chordae, cetera tamen in toto citharae corpore ideo fa
Abbreviated transcription (Latin):
tai fc̃ siuit. et ĩnuicau̾nt głam ĩcorruptibi del
i sfitudinẽ ymagͥs corraptibił hoĩs eo uolucẽ
et quadrupedũ eo spentũ. Ex hac quasi sapĩa ui
culius iste aurens. quana solebant egyptioꝵ eciã
ip̃i pͥmates ei tanomͣ docti hoiẽs adorare fignien¬
societas gentiliũ y dolatrie deditoꝵ. haus sacrile¬
gam societatem dñt ac illo igne comburtode
quo in ewuͦ. dicit. Agnem ueni uutt̾e in terram
Et qm̃ nõ est qui se abscondat a calore eiꝰ. dũ
in eum credunt gentes. igne iurtutis eius. dr̾¬
abolica in eis forma saluatur. Totũ demde cõr
illud ꝯminiritur. idest ab illa male conspira¬
tionis ꝯfiatione discissum u̾bo u̾itatis humi
sua mebra hoc est in corpus dñitũ tnfferanoii
Quoꝵ isrsitaꝵ petro de ip̃is gentib dictum ẽ.
Matta et manduca. Si mac̾ta et m̃aduca. qͣre
nõ eciam concide et bibe. Ita ille uitulꝰ ꝑ ignẽ
zeli et aciem uerbi. ex aqͣm baptĩ ab eis pocauis
quos absorbere conabatur absortus ẽ ¶Siergo

Expanded text:
am incorruptibilis Dei in similitudinem imaginis corruptibilis hominis, et volucrum, et quadrupedum, et serpentum . Ex hac quasi sapientia iste vitulus aureus, qualia solebant Aegyptiorum etiam primates, et tanquam docti homines adorare figmensocietas gentilium idololatriae deditorum. Hanc sacrilegam societatem Dominus Christus illo igne comburit, de quo in Evangelio ait: Ignem veni mittere in terram ut, quoniam non est, qui se abscondat a calore eius, dum in eum credunt gentes, igne uirtutis eius diabolica in eis forma soluatur. totum deinde corpus illud comminuitur, id est ab illa malae conspirationis conflatione discissum uerbo ueritatis humilsua membra, hoc est in corpus dominicum, transferant. quorum Israhelitarum Petro de ipsis gentibus dictum est: macta et manduca. si macta et manduca, quare non etiam: concide et bibe ? ita ille uitulus per ignem zeli et aciem uerbi et aquam baptismi ab eis potius, quos absorbere conabatur, absorptus est. Si ergo
Abbreviated transcription (Latin):
isł uint̾e uł occidi cũ hoc tñ consteo eo ꝓdest ñ
uisi ꝑ diuinuĩ ꝑtẽe bñficium eo ciuobest ñ ma
ꝑ diunũ obesse iudiciũ. Quid gͦ insilimꝰ inte¬
to ẜuerũt dispesatores nomi testĩ idẽq ex¬
tpra docenti bona tp̃alia et a se petenda eo
pp̃ se ꝯtẽpnenda molestias tp̃ales et ase p᷑¬
se imꝑari. et pp̾ se debere tolerari. Quid gͦ cru¬
dele moyses. aito madauit aut fecit cũ cõmis
piens postea qmͣ cognouit ad fabricandũ et
colendũ ydolum defluxisse mentẽq ĩpudic̾a
ꝓstituisse demonib inpaucos eoꝵ iũdicans
gladio quos d̾s ip̾e ex offenderant alto et se¬
creto iidicio feriendos uoluisser inferriet p̾
senti sauubratꝰ territ. et disciplinam in poste¬
rum sanxit. Nlameum uo crudelitate s mra¬
gna dilectione fecisse cy feci quis nõ in u̾bis
euis agnostat orantis pro pcco eoꝵ et dicẽtis.
Si dimittas illis pccm̃ dimite. Smaũ dele
me de libro tuo. Comꝑans ergo imꝰ quisq pie

Expanded text:
ccidi ? cum hoc tamen constet et cui prodest non nisi per diuinum prodesse beneficium et cui obest non nisi per diuinum obesse iudicium. Quid ergo insilimus in tedo, seruierint dispensatores noui testamenti idemque extempora docenti bona temporalia et a se petenda et propter se contemnenda, molestias temporales et a se posse inperari et propter se debere tolerari. quid ergo crudele Moyses aut mandauit aut fecit, cum commispiens posteaquam cognouit ad fabricandum et colendum idolum defluxisse mentemque inpudicam prostituisse daemonibus, in paucos eorum uindicans gladio, quos deus ipse, quem offenderant, alto et secreto iudicio feriendos uoluisset inferri, et in praesenti salubriter terruit et disciplinam in posterum sanxit? nam eum nulla crudelitate, sed magna dilectione fecisse quod fecit, quis non in uerbis eius agnoscat orantis pro peccato eorum et dicentis: si dimittis illis peccatum, dimitte; sin autem, dele me de libro tuo? conparans ergo unusquisque pie
Abbreviated transcription (Latin):
maniis. si quid hinc cane. hiis q̃ de ilo scciptast̃
diligentiꝰ ꝓtractatũ. siue mͥ siue doctorib. Atq
meliorib aliud ꝓbabilius elucere potuerit. i¬
nunt tñ nõ eam rem ita dimisimꝰ at intñtio
ꝯtexionis ĩpediat  e osce autem ꝓpħa ñõ a me
opus est dici quid illa uissio fc̃m ne significer
quod dixit dñs ad oiee. Uade et accipe tibi uxo¬
rem fornitationis et fac filios de fornicatione.: cũ
satis hoc ip̃a scriptuta demonstret. unds et qͣre
sit dcm̃. Sequitur enĩ. Qm̃ forntans fornca¬
bitur terra a dño. et abiit et accepit gomer fi¬
liam de balaam. et concep̃ et peperit ei filium.
Et dixit dñs ad cum. uoca nomen eius iezraol
qm̃ ad huo modicũ et iusitabo sanguinẽ iezra¬
hel super domũ uida. et quiesc̾e faciam et au̾¬
tam regnũ domus isbł. et erio in die illa conte¬
ram archum istł in ualle iezrael. Et concep̃
adhuc eo peperit filiam. Et dixit dñs. uoca

Expanded text:
zizaniis. Si quid hinc sane in his quae de illo scripta sunt zizaniis. Si quid hinc sane in his quae de illo scripta sunt diligentius pertractatis siue mihi siue hoc doctioribus atque melioribus aliud probabilius elucere potuerit, nunc tamen non eam rem ita dimisimus, ut intenticontextionis inpediat. De Osee autem propheta non a me opus est dici. quid illa iussio factumue significet, quod dixit dominus ad Osee: uade et accipe tibi uxorem fornicationis et fac filios de fornicatione, cum satis hoc ipsa scriptura demonstret, unde et quare sit dictum. sequitur enim: quoniam fornicans fornicabitur terra a domino. et abiit et accepit Gomer filiam Debeleim; et concepit et peperit ei filium. et dixit dominus ad eum: uoca nomen eius Iezrahel, quoniam adhuc modicum, et uisitabo sanguinem Iezrahel super domum Iuda et quiescere faciam et auertam regnum domus Israhel. et erit. in ram arcum Israel in valle Jezrael. Et concepit adhuc, et peperit filiam. Et dixit ei: Voca
Abbreviated transcription (Latin):
tem in allegoriam boni sig̃cer hoc enis flenda
sb̾mersio. Nis ferte quids dicat mulieros alie¬
nigenas qfłtum amore exat serat sig̃care occ̃as
electas de gentib. Posseo hoc fortasse non ab¬
surde intelligi. si ille pp̾ salomonẽ deseretẽt
deos suos. eo colerent dm̃ eius. Cum n̾o ip̃e pp̃
illas ostñdit dñi suũ et coluit deos esb. nõ est
quid inde boni ꝯiectare posimꝰ. Nec tñ nncħ
arbitror sig̾care. sed malum. sicut de uxore
filiab q loth diximꝰ. Appareo .n. ĩ ꝑ sona hmiꝰ
salomonis mira excellentia et mira sb̾u̾sio.
Quod gͥ in illo diu̾sis tpr̃b extitto prius bo¬
nũ eo posstus malũ. hoc in ecc̃a in istoadhuc
soło simul uno tp̃i ostñditur. Nam bono illꝰ.
bonos ecc̃e. malo aũt illius. malos ecc̃e sigc̃atos
puto. tanqm᷑ in unitate umꝰ aree. sic in illo uno
homine bonos in granis. malos in palea. ut in
mitate uũ segens bonos in tritico. malos in

Expanded text:
tem in allegoria boni significet haec ejus flenda tem in allegoria boni significet haec ejus flenda subversio; nisi forte quis dicat mulieres alienigenas, quarum amore exarserat, significare Ecclesias electas de Gentibus. Posset hoc fortasse non absurde intelligi, si illae propter Salomonem desererent deos suos, et colerent Deum ejus: cum vero ipse propter illas offendit Deum quid inde boni conjectari possit. Nec tamen nihil arbitror significare, sed malum, sicut de uxore filiabusque Lot diximus. Apparet enim in persona hujus Salomonis mira excellentia, et mira subversio. Quod igitur in illo diversis temporibus exstitit, prius bonum et posterius malum, hoc in Ecclesia in isto adhuc saeculo, simul uno temporeo stenditur. Nam bonoillius bonos Ecclesiae, malo autem illius malos Ecclesiae significatos puto, tanquam in unitate unius areae, sicut in illo uno homine bonos in granis, malos in paleis, ut in unitate unius segetis, bonos in tritico, malos in
Abbreviated transcription (Latin):
mo cõuigio erant delegati om̃s quos gr̃ã deili¬
aũ abstisus. Sme quod in u̾ate nõ stetit. sed a
luce sua supna qsũ de deo habebat suꝑbie m̾ito ab¬
sassus est. siue quod cadendo uens uirib ꝑditis tã¬
sfignrat se tũ i angłm lucis. audens ad huc dic̾e
lux mea dei est. Ergo iste quidem dauid grauitͦ
deus arguit increpando eo ip̃e abluit penitendo
U̾mptũ ille desidabił om̃ib gentib adama¬
uid ecc̃am suꝑ dectum selauantẽ .i. mũdãtẽ
se a cordib scłs es domum luteam spũali c̃õ¬
tẽplatione tnͣscendentem atq calcantẽ. Eo in¬
choata cum illa pͥme ꝯuentionis noticia. p̾t ab
ea penitus seꝑatũ. dỹabolũ occidit. eamq dͥ ꝑpe¬
tus ꝯnubio copulauit. Oderinꝰ ergo pccm. s ped
phiam nd extinguamꝰ. Ameniꝰ illum dauid ꝙͣ¬
inse uulnꝰ iniquitatis pm̃e humilitate sana¬
uit Iam de sulomone quid dicam ꝙ̃ uehem̃t᷑
ꝯmemorat: Noc mͥ prcesiis occurrit quid sal¬

Expanded text:
mo coniugio deligati omnes, quos gratia dei liautem "abscisus," siue quod in ueritate non stetit, sed a luce sua superna, quam de deo habebat, superbiae merito abscisus est, siue quod cadendo ueris uiribus perditis transfigurat se tamen in angelum lucis, audens adhuc dicere: "lux mea dei est. " ergo iste quidem Dauid grauiter deus arguit increpando et ipse abluit paenitendo. uerumtamen ille desiderabilis omnibus gentibus adamauit ecclesiam super tectum se lauantem, id est mundantem se a sordibus saeculi et domum luteam spiritali contemplatione transcendentem atque calcantem, et inchoata cum illa primae conuentionis notitia post ab ea penitus separatum diabolum occidit eamque sibi perpetuo conubio copulauit. oderimus ergo peccatum, sed prophetiam non extinguamus; amemus illum Dauid, quin se uulnus iniquitatis paenitentiae humilitate sanauit. Iam de Salcommemorat? Nec mihi prorsus occurrit, quid sal
Abbreviated transcription (Latin):
eq .n. hr̃ in eos quiscyͣ uͦslam potestatem
isi cudata fuit tesuꝑ nõ est .n. potestas insi
ateo siue ibente siue siuente. Cũ ergo uir
instus si forte so̾ rege homine eciã sacrilego
milite recte possit illombente bellare eiui¬
ce pacis ordinem ẜuans. cũ id c iubetur uł
nõ ed̃ contra p̾ceptũ tei certũ est us utrũ sid¬

Expanded text:
 in eos quisquam ullam potestatem, nisi cui data fuerit desuper. non est enim potestas nisi a deo siue iubente siue sinente. cum ergo uir iustus, si forte sub rege homine etiam sacrilego militet, recte possit illo iubente bellare ciuicae pacis ordinem seruans — cui quod iubetur, uel non esse contra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħiam ꝯpletam in noui testam̃ti p̾dicatõe
testentur. quis est qui audiat dic̾t non ꝓpt̾ea iꝰ¬
sum et fcm̃. pp̃ quod se iuississe et ꝓpħam fecis
solum ex udeis. u̾m eciã ex gentib. sicut et o¬
sos dicit. uocabo nõ plẽbem meã. plebẽ meas.
et nõ dilestam dilestam. Et erit in loco ubi
dcm̃ est eis. Non ppłs meus uos: ibi uocabũt᷑
faii deiuimi. Hoc ergo de gentib ꝓpħatũ pau¬
lus ostñdit. unde et petrus scribens ad gẽtes
suis inserit dicens. uosautẽ genus elestum.
regale sacerdotiũ. gens sr̃a. populus acqͥsitdis.
quo iirtutes eun annũcietis qui de tenebris¬

Expanded text:
catione testentur: quis est, qui audeat dicere non propterea iussum et factum, propter quod se iussisse et prophetam fecisssolum ex Iudaeis, uerum etiam ex gentibus . sicut et Osee dicit: uocabo "non plebem meam plebem meam" et "non dilectam dilectam" et erit in loco, ubi dictum est eis: non populus meus uos, ibi uocabuntur filii dei uiui. hoc ergo de gentibus prophetatum Paulus ostendit. unde et Petrus scribens ad gentes suis inserit dicens: uos autem genus electum, regale sacerdotium, gens sancta, populus adquisitionis, quo uirtutes eius a
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓpħe cupierunt ud̾e et ño uderũt. Salu¬
tauit ex utero. agnouit ꝑfectus ex colu̾ba ⁊
ĩo tangini odollamites uere testimoniũ ꝑhi¬
bino in agua. uenit aũt dñs ad oues conden¬
das: hoc est exhonerandas sarcinis laborio sis. ex
quib occẽ laudate in canticis canticoꝵ et dentes
ceñt uelud grox teconsaꝵ. Iam thamar ħitum
mutes Namet conmutans int̾pretatur thama
S in ea prorsus nomẽ amaritud̾is maneat
son ilłꝰ a maritud̾is in qua dño sel minist᷑¬
uit. si islius in qua petiꝰ amare fleuit. Nam
eo uida latime cõfessio ẽ. Confessioni gͦ ama¬
ritudo misteatur itt uera pm̃a p̃signedur.¬

Expanded text:
etae cupierunt uidere et non uiderunt; salutauit ex utero, agnouit perfectius ex columba, et ideo tamquam Odollamites uere testimonium perhibuit in aqua. uenit autem dominus ad oues tondendas — hoc est exonerandas sarcinis laboriosis — ex quibus ecclesiae laudatae in canticis canticorum dentes esse uelut grex detonsarum. Iam Thamar habitum mutet: nam et "commutans" interpretatur Thamar. sed in ea prorsus nomen amaritudinis maneat, non illius amaritudinis, in qua domino fel ministrauit, sed illius, in qua Petrus amare fleuit; nam et Iuda latine "confessio" est. confessioni ergo amaritudo misceatur, ut uera paenitent
Abbreviated transcription (Latin):
crilega formidatis: nõ mẽbra deiuri in ut̾s uͥgis
sed uteris om̃mi feĩaꝵ carnaliũ ab elephantis usq
ad mustas includitis. An iõ uob̾ uidetur uilior
iuiolabilit̾ permanens. tẽplum sͥ hoĩem coapta¬
rit. Et iõ uob̾ carus est deus ur̃. qr tot uĩcuł carni¬
um colligatus et inquinatus ĩ illa paite qua eri¬
ami in globo figendꝰ est sine causa suppetras dep̃¬
catur aut eciã penit̾ oppressus deprecari non

Expanded text:
crilega formidatis, non membra dei uestri in utero uirginis. crilega formidatis, non membra dei uestri in utero uirginis. sed in uteris omnium feminarum carnalium ab elephantis usque ad muscas includitis. an ideo uobis uidetur uilior inuiolabiliter permanens templum sibi hominem coaptarit, et ideo uobis carus est deus uester, quia tot uinculis carnium conligatus et inquinatus in illa parte, qua etiam in globo figendus est, sine causa subpetias deprecatur aut etiam penitus obpressus deprecari non
Abbreviated transcription (Latin):
turpitudinis usum est uereꝯ dissimus detestator
cũ diceren frristra nos calũpmam ing̾i̾tis scͥptori
tanqs dei ille filiũ in utero concluserit mulie¬
ris meluserit. Nam plane cłitholica fides q̃ xp̃m
dei filium natum scd̃in carnem credit ex ctirgie
ullo mõ eundem dei filium sic in uro mulieris
molusit. quasi extra nõ sia quali celi et t̾re admist ͣ¬
tionem desoruerit quasi a patre recesserit. Seduoᷤᷤ
mainchei corde illo corde illo quo nicħ porestis m¬
si corꝑalia fantasmata cogitare. ista om̃io ud capi¬
tis. quõ u̾bum dei uirtꝰ atq sapĩa. et in se mant̃t
et apud prem̃. et uniu̾sam creaturã regens. per¬
dat a fine usq ad finẽ fortitꝰ et disponat omĩa ni¬
auitꝰ. In cuiꝰ dispositionis admirabili et meffabi-¬
li facilitate sͥ eciam irẽm in terra disposum et
p̃p̃ seruos suos de cormptionis seruitute lib̾andos.
in ea formam ẜui hod est mortale corpꝰ accep̃. ac¬

Expanded text:
turpitudinis uisus est uerecundissimus detestator, turpitudinis uisus est uerecundissimus detestator, cum diceret: frustra uos calumniam ingeritis scriptori, tamquam dei ille filium in utero mulieris incluserit! non plane catholica fides, quae Christum dei filium natum secundum carnem credit ex uirgine, ullo modo eundem dei filium sic in utero mulieris includit, quasi extra non sit, quasi caeli et terrae administrationem deseruerit, quasi a patre recesserit. sed uos, Manichaei, corde illo, quo nihil potestis nisi corporalia phantasmata cogitare, ista omnino non capitis, quomodo dei uerbum, dei uirtus atque sapientia et in se manens et apud patrem et uniuersam creaturam regens pertendat a fine usque ad finem fortiter et disponat omnia suauiter. in cuius dispositionis admirabili et ineffabili facilitate sibi etiam matrem in terra disposuit et propter seruos suos de corruptionis seruitute liberandos in ea formam serui, hoc est mortale corpus accepit, ac
Abbreviated transcription (Latin):
sec. ꝓmde si filia ioseph nupsisset in tribulem
nõ absurde dic̾e̾tur eciam filius dauid quiscͥs
de illa in tribu leui natus fuisset. Ita si mr̃ illiꝰ
ioachim quẽ prem̃ marie faustus ꝯmemorat.
de tribunida et gnẽ dauid nupsit intribule¬
nr᷑ non ĩmito et ioachim et maria et filiꝰ mari¬
e cciam sio ex dauid semine ueracit᷑ ꝑhibentur
hoc ergo pocius uł tale anquid crederem. si illiꝰ
apoctiphe scripture ubi ioachim pr̃ marie legi¬
torem nrm̃ ex semine dauid ẜm carnẽ et per
uirginem mariam ꝓcreatũ. Sufficit ergo no¬
bis ꝙ scripture q̃ hocͦ dicit᷑. et quib credimꝰab
am nõ fuisse de cognatione damd: tu c inde
fui̾t̾ ostende. hoc .n. ostendo clarissimo plane
atq sortissimo documento ꝙ scriptum cõsir¬
matissune auctoritatis. et xpm̃ dicio ex semiꝰ¬
no dauid. et euis item sine ulluis concubitu uir¬
ginem maniam. Qmͣ uero sͥ faustus cuiꝰdam qͣ

Expanded text:
set. proinde si filia Ioseph nupsisset in tribu Leui, set. proinde si filia Ioseph nupsisset in tribu Leui, non ade illa et in tribu Levi natus fuisset: ita si mater illius Joachim, quem patrem Mariae Faustus commemorat, de tribu Juda et genere David nupsit in tribu Levi, non immerito et Joachim, et Maria, et filius Mariae etiam sic ex David semine veraciter perhibentur. Hoc ergo potius, vel tale aliquid crederem, si illius apocryphae scripturae, ubi Joachim pater Mariae legitorem nostrum ex semine David secundum carnem, et per virginem Mariam procreatum. Sufficit ergo nobis quod Scripturae quae hoc dicunt, et quibus credimus, ab am non fuisse de cognatione David, tu quod inde fuerit ostende. Hoc enim ostendo clarissimo plane atque fortissimo documento, quod Scriptura confirmatissimae auctoritatis et Christum dicit ex semine Dauid et eius matrem sine ullius concubitu uirginem Mariam. quam uero sibi Faustus cuiusdam quasi
Abbreviated transcription (Latin):
quippe apud nos nõ ħñt ad has res ullum pondꝰ
auctoritis. Ip̃ẽ .n. sunt quas recipit eo tenes erc̃a
toto orbi difusa q̃ per illas est eciam ꝓpħata. et ep̃¬
ad modũ ꝓmisa: sic reddita. ac per hoc illud qd̾
de gn̾atione marie faustus posuit qd̃ patrem
hũerit ex tribu leni. sacerotẽ qñdam noĩe ioa¬
chim. canonitũ nõ ẽ. nõ me constringit. Sed eciã¬
si hoo cred̾em: ipm̃ potiꝰ ioachim dic̾em aliquo mͦ
ad dauid sanguinẽ ꝑtinuisse. eo aliquo modo ex
tribu uida in tribum ieui fuisse ad optatũ. uel
ipm̃ uł eus aliquẽ ꝑgeneratorem. uł certe in
tribu lem ita natũ ut de styrpe dauid ꝯsangͥni¬
tatem aliqmͣ duceret. sicut fieri potuisse idem
faustuo fatetut. uo maria de tribu leui eẽt. qmͣ
tũ constat traditam uiro qui fuerit de styrpe
damd .i. de tribu uida. et dicit ita potuise a cri
pixpm̃ filium dauid: si maria filia ioseph fuis¬

Expanded text:
quippe apud nos non habent ad has res ullum pondus quippe apud nos non habent ad has res ullum pondus auctoritatis; ipsae sunt enim, quas recipit et tenet ecclesia toto orbe diffusa, quae per illas est etiam prophetata et quemadmodum promissa, sic reddita. ac per hoc illud, quod de generatione Mariae Faustus posuit, quod patrem habuerit ex tribu Leui sacerdotem quendam nomine Ioachim, canonicum non est, non me constringit. sed etiamsi hoc crederem, ipsum potius Ioachim dicerem aliquo modo ad Dauid sanguinem pertinuisse et aliquo modo ex tribu Iuda in tribu Leui fuisse adoptatum, uel ipsum uel eius aliquem progeneratorem, uel certe in tribu Leui ita natum, ut de stirpe Dauid consanguinitatem aliquam duceret: sicut fieri potuisse idem Faustus fatetur, ut Maria de tribu Leui esset, quam tamen constat traditam uiro, qui fuerit de stirpe Dauid, id est de tribu Iuda, et dicit ita potuisse accipi Christum filium Dauid, si Maria filia Ioseph fuis
Abbreviated transcription (Latin):
neam a cognatione dauid et eam iosepb ꝯugo
nõ frristra appellatã. pp̾ orinẽ sexus et aĩoꝵ con¬
sidationom. qm̾uus ei nõ fui̾t carne ꝯmixtus et io¬
seph pocius sp̃ dignitatõ iurilem ab ordine gña¬
tionĩ ilłaꝵ no fuisse seꝑandũ. ue hoc ip̃o uid̾e̾t᷑
ab ilia fei̾a separatus. cui eũ ꝯuingebat mentis
rena ut sine hoc conuiges tẽ non cred̾eno fidelia con¬
uigia multo samiliariꝰ se ad herere menbris xp̃i. qnͣ¬
to potuissent mntari ꝑentes xp̃i. ¶Nos ergo credimꝰ
eciam mariam suisse in cegnatione dauid qr scͥptu¬
cumbendo sed uirginem. Qmi qrus itaq dicio ma¬
nam ad ꝯsanguiniiateᷤ dauid non ꝑtinuisse. maĩ¬
festum ẽ quod istaꝵ scͥptutaꝵ tam excellenti aucto¬
ritati obluctetur. Ip̃e ergo ꝯiuncat ño eam ꝑtimi¬
isse ad semen damd. et hoc ostendat nõ ex quibus¬
cumq littis. sed ecc̃asticis. canonitis. catholicis. Alie

Expanded text:
neam a cognatione Dauid et eam Ioseph coniugem neam a cognatione Dauid et eam Ioseph coniugem non frustra appellatam propter ordinem sexus et animorum confoederationem, quamuis ei non fuerit carne. commixtus, et Ioseph potius propter dignitatem uirilem ab ordine generationum illarum non fuisse separandum. ne hoc ipso uideretur ab illa femina separatus, cui eum coniungebat mentis rent, ut sine hoc coniuges esse non credeiugia multo familiarius se adhaerere membris Christi, quanto potuissent 'imitari parentes Christi? Nos ergo credimus etiam Mariam fuisse in cognatione Dauid, quia scriptucumbendo, sed uirginem. quisquis itaque dicit Mariam ad consanguinitatem Dauid non pertinuisse, manifestum est, quod istarum scripturarum tam excellenti auctoritati obluctetur . ipse ergo conuincat non eam pertinuisse ad semen Dauid et hoc ostendat non ex quibuscumque litteris, sed ecclesiasticis, canonicis, catholicis. aliae
Abbreviated transcription (Latin):
seph. dicons eũ filiũ dauid. et aluis eũ sine ul¬
lius ꝯtubitu niri ex uirgine maria natũ dret.
nes eũ filiũ daiid appellaret. nec sio continuo
putare teberemꝰ eos sͥ hec contraria locutos fu¬
isse. ut uł ambo uł unus eoꝵ fsitatis ꝯiunc̾e̾r᷑
¶ogitars n deberemꝰ fien potuisse ut ambo uo¬
ra diceremt. uñ et ioseph maritꝰ marie dic̾etur
hñs cam ꝯuigem ꝯtinentur nõ concubitu sed
affectu. ño ꝯnuxtione corpoꝵ. sed copilatõne
quod est cariꝰ aĩoꝵ. et sdeo non debiusse iurũ uir¬
giiis mr̃is xp̃i separari a serie ꝑentum xp̃i. es
ip̃am mariam aliqm de styrpe dauid uenam
sanguinis ducere. ut caro xp̃i eciam de uirgine
ꝓcreata sinie dauid seĩe̾ ẽt̃ no posset. Cum uero u¬
nus idemq narratoe utrũ q dicat. uts̃q ꝯm̃des.
e uirũ inarie ioseph et xpĩ iurgniem rar̃em. et
restas ut credao qui isto diuino eusigłio exͣ h̾eri¬
toꝵ fabulis credere. nsi eo mariam nõ fuisse extͣ¬

Expanded text:
 Dauid, et alius eum sine ullius uiri concubitu ex uirgine Maria natum diceret nec eum filium Dauid appellaret, nec sic continuo putare deberemus eos sibi haec contraria locutos fuisse, ut uel ambo uel unus eorum falsitatis conuinceretur. cogitare enim deberemus fieri potuisse, ut ambo uera dicerent, ut et Ioseph maritus Mariae diceretur habens eam coniugem continenter non concubitu, sed adfectu. non commixtione corporum, sed copulatione, quod est carius, animorum, et ideo non debuisse uirum uirginis matris Christi separari a serie parentum Chrisipsam Mariam aliquam de stirpe David venam sanguinis ducere, ut caro Christi etiam ex virgine procreata sine David semine esse non posset. Cum vero unus idemque narrator utrumque dicat, utrumque commendet, et virum Mariae Joseph et Christi virginem matrem, etrestat, ut credat, qui mauult diuino euangelio quam haereticorum fabulis credere, nisi et Mariam non fuisse extra
Abbreviated transcription (Latin):
apłs timotheo ꝯmẽdaret dicens. suienioe esto
ẜmeidgim meũ. ¶ ontra qdͥ ewgłm quisquis
auud amitĩciauit ut anathema si magna cura
adeles admoniu ¶d ergo iam moueat sc̃l ess¬
glii seftatotes. ꝙ sine cocubitu ios epbs xp̃c nadꝰ
ex lignie. eo finis tñ danid appeslatur. cũ gn̾a¬

Expanded text:
apostolus Timotheo commendaret dicens: memor esto apostolus Timotheo commendaret dicens: memor esto ium meum. contra quod euangelium quisquis aliud adnuntiauerit, ut anathema sit, magna cura fideles admonuit. Quid ergo iam moueat sancti euangelii sectatorem, quod sine concubitu Ioseph Christus natus ex uirgine filius tamen Dauid appellatur, cum genera