comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
utiam p̾dicam ultimã snĩam quam
diturus est iudex intabella scripnrꝰ
manir sua ultra ꝙͣ snĩam nichil iam
iuditaturus est. ptes ñ audiũtiłlis fo¬
ras exeuntib scrib̃r. Atconite st̾ ambe
lius ꝓcedat. Magnum secretum udius
uñ secretariũ noĩatur: Magnus iimor
eoꝵ qui intausa st̃. Quid ille cogitet¬
⁊ quid scribet ignoranr. Et hõ est ⁊ il¬
tor nos creatura ille ĩmortalis nos
mortales ille inuisibilis nos usibi¬
les noluit nos inhac uita latere quã
ultimam sñam infine dicturus sit
nemo añ dicit dampno qui uult dãp¬
nos abutamur patĩa enis ad nr̃am
nequiciam ⁊ illo nr̃a portante pecc̃a nos
.q. ad faciendum ei ois augeamꝰ pecc̃a
peccis .q. ut ille plus portet qui nõ labo¬
rat cum portat pecc̃a nr̃a quib adhuc
partat qr ad huc sustinet illius ostendũt
pacĩam nr̃am cumulant sarcinam. an
adducit. Patĩa illa est qͣm taciturnitatẽ
uocat de qua ditit. Tacui. Nunquid sẽꝑ

Expanded text:
t jam praedicam. Ultimam sententiam, quam dicturus est judex, in tabella scripturus manu sua, ultra quam sententiam nihil jam judicaturus est, partes non audiunt: illis foras exeuntibus scribitur. Attonitae sunt ambae llius procedat. Magnum secretum judicis, unde secretarium nominatur. Magnus timor eorum qui in causa sunt; quid ille cogitet, et quid scribat ignoratur: et homo est, et iltor, nos creatura; ille immortalis, nos mortales; ille invisibilis, nos visibiles; noluit nos in hac vita latere, quam ultimam sententiam in fine dicturus sit. Nemo ante dicit, Damno, qui vult damnon abutamur patientia ejus ad nostram nequitiam; et illo nostra portante peccata, nos quasi ad faciendum ei onus augeamus peccata peccatis; quasi ut ille plus portet, qui non laborat cum portat: peccata nostra, quibus adhuc parcit, quia adhuc sustinet, illius ostendunt patientiam, nostram cumulant sarcinam. Ignadducit? Patientia illa est, quam taciturnitatem vocat, de qua dicit, Tacui; numquid semper
Abbreviated transcription (Latin):
dam enuinerata pec̃ca. ħ fecisti ⁊ tatu.
id est ħ fecisti ⁊ ñ iunditaui suspicatꝰ
es iniquitatẽ qd̃ ero tͥsiłis. Et reuera
hec cogitant multi. Cum fet̾int multa
mala ⁊ malis acudere nͥl uiderint ut nõ
tm̃ placent eis fc̃a sua mala s ⁊̃ deo pla¬
cere putant. Intm̃ ꝓ cedit impietas ut
⁊ dm̃ sibi siłem existimet ip̃us contẽp¬
tor. Et cum eum deus adducat monen¬
do decendo corripiendo hortando ad siłi¬
tudinem suam ñsolum ñ seqͣr siłitudi¬
nẽ dei s dm̃ isit duce ad siłitudinem
suam ħ est iniquitas maior qͣm ipsa
pec̃ca aquib se ñ corrigit. suspicatus
es iniquitatẽ qd̃ ero tibi similis. Et cͥ
seqͣr arguam te. Quarelxc. Tacui nũ¬
quid semꝑ tatebo. Itaq fr̃es qm̃ sermo

Expanded text:
cisti, et tacui; id est, haec fecisti, et non vindicavi: suspicatus es iniquitatem, quod ero tui similis. Et revera hoc cogitant multi, cum fecerint multa mala, et mali sibi accidere nihil viderint; non tantum placent eis facta sua mala, sed etiam Deo placere putant: in tantum procedit impietas, ut et Deum sibi similem existimet impius contemptor. Et cum Deus eum adducat monendo, docendo, hortando, corripiendo, ad similitudinem suam; non solum non sequitur similitudinem Dei, sed Deum vult ducere ad similitudinem suam. Haec est iniquitas major, quam ipsa peccata, a quibus se non corrigit. Suspicatus es iniquitatem, quod ero tibi similis? Et quid sequitur? Arguam te . Quare hoc? Tacui; numquid semper tacebo? Itaque, fratres, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
dñs deus. Pimo quanta felicitas est eẽ
grege est quẽ lupi possunt flagella¬
re aut cuiꝰ sompnum possunt captare
p̾dones Illi .i. dcm̃ est. qui pascit isrł de
quo dẽm est. siõ dormitabit neq dormiet
qui custodit isrł. uigllat ergo ille sr̃ nos
igilantib nob̾ ugilat ⁊ dormientib
nob̾. si ergo depastore hoĩe securum est.
peccus hoĩs quanta eẽdebet nr̃a securitas
pascente deꝯ ñ tm̃ qr pastit nos s ⁊̃ qr fec̃¬
nos una est nr̃a sollicitudo que nob̾ im¬
ponitur audire uccem pastoris ⁊ est nũc
tp̃c audiendi qr ille sidum assumpsit
tp̃ciudicandi Qui loquitur mͦ tacet. lo¬
quiti .n. inp̾cepto tacet iniudicio. Ideo
dicit tacet inloco. Tami nunquid sẽꝑ
tacebo. Qũo tacuit tum lxc ip̃m łoquẽ¬
loquentẽ intot p̾cepus intot sacramẽ¬
ts intot paginis intot libris. Audio de¬
niq in hoc ip̃o qd̃ ditis. Tammi nũquid sẽ¬
per tacebo. Qũo ergo taciusti qr ñdum

Expanded text:
Dominus Deus. Primo, quanta felicitas est, esse Dominus Deus. Primo, quanta felicitas est, esse grege est, quem lupi possunt flagellare, aut cujus somnum possunt captare praedones. Illi enim dictum est, Qui pascis Israel ; de quo dictum est, Non dormiet, neque dormitabit, qui custodit Israel . Vigilat ergo ille super nos vigilantibus nobis, vigilat et dormientibus nobis. Si ergo de pastore homine securum est pecus hominis; quanta debet esse nostra securitas pascente Deo, non tantum quia pascit nos, a est nostra sollicitudo, quae nobis imponitur, audire vocem pastoris: et est nunc tempus audiendi, quia ille nondum assumpsit tempus judicandi. Qui loquitur, modo tacet. Loquitur enim in praecepto, tacet in judicio. Ideo dicit quodam in loco: Tacui; numquid semper tacebo ? Quomodo tacuit, cum hoc ipsum loquenloquentem in tot praeceptis, in tot sacramentis, in tot paginis, in tot libris: audio denique in hoc ipso quod dicis, Tacui, numquid semper tacebo? Quomodo ergo tacuisti? Quia nondum
Abbreviated transcription (Latin):
tam plorantes insp̃e ĩmo plorantes in
tico qr oues eius sumus ppł̃s paschue.
eus oues manuũ eius audiamus qͥd
adnos lo quatur tanqͣm ad oues suas
pridem pastorib loq̃batur suꝑiore lecti¬
one. p̾sentiã ⁊ hodierna ouib ltquit᷑.
Inislis ergo eius u̾bis nos cũ tremore
audiebamus. uos cũ securitate. Quid
ergo inistis u̾bis hodiernis. Nũquidi
initissim nos nuim securitate uos cum
tremore. Non utiq primo. qr ⁊ si pas¬
tores sumus: pastor ñ solum q d̃ dr ad
pastores cum tremore audit s ⁊̃ qd̾ dr ad
ñ est isli oues cura de ouib Deinde iã
⁊ tunc diximus caritati u̾re duo que¬
dam inuob̾ ẽẽ consideranda. unũ qd̃
xp̃iani sumus. Alt̾m qd̃ ppositi sumꝰ.
Qd̾ ergo p̾posm sumꝰ int̾ pastores depu¬
recedat sollicitudo. de cordib nr̃is ut
ploremus ante dñm. qui fecit nos.
bas corripiat ⁊ quid ꝓmittat ouib
suis. Et uos inquit oues mee ħ diit

Expanded text:
tam, plorantes in spe: imo plorantes in tam, plorantes in spe: imo plorantes in tico, quia oves ejus sumus, populus pascuae ejus, oves manuum ejus; audiamus quid ad nos loquatur, tanquam ad oves suas. Pridem pastoribus loquebatur superiore lectione: praesenti autem et hodierna ovibus loquitur. In illis ergo ejus verbis nos cum tremore audiebamus, vos cum securitate: quid ergo in istis verbis hodiernis? Numquid vicissim nos cum securitate, vos cum tremore? Non utique. Primo, quia etsi pastores sumus, pastor non solum quod dicitur ad pastores, cum tremore audit, sed etiam quod non est illi cura de ovibus. Deinde jam et tunc diximus Charitati vestrae, duo quaedam in nobis esse consideranda: unum, quod christiani sumus; alterum quod praepositi sumus. Quod ergo praepositi sumus, inter pastores depurecedat sollicitudo de cordibus nostris, ut ploremus ante Dominum qui fecit nos.bas corripiat, et quid promittat ovibus suis. Et vos, inquit, oves meae, haec dicit
Abbreviated transcription (Latin):
erba que cantaiumus
continent ꝓfessionem.
nec importune poscimꝰ
cum latrimis eius mi¬
sericordiam. cuiꝰ oues
sumus. Diximus .N. p̾loremus añ dñia
qui fetrt nos qr ip̃e est dñs d̾s nr. Nec quis¬
qͣm plorans seexaudiri posse desꝑet com¬
memorata est nec̃citudo quedam exau¬
diendi nos deo qm̃ ip̃e est dñs d̾s ñr qui
fecit nos. Ille d̾s ñs nos ppłs paschue eiꝰ ⁊
fecit sibi oues quashẽat ⁊ quas pascat
Ne alt̾ instituit quas ip̃e pascit nec qͣs
ip̃e instituit alt̾ pascit. Ploremus ergo
añ illum. Neq .ii. inbono sumꝰ cũ in ħ
scło sumꝰ. Cum .ii. placebimus dño in
regione uiuoꝵ tunc det̾gentur la cri¬
menr̃e. ⁊ dicemus ei laudesqui nos exe¬
mit deuinculis nr̃is mortis pedes nr̃os
alapsu. ocłos nr̃os alacrimis ut pla
est ut ei placeatur in regione mortuoꝵ
innos dep̾cando a pecc̃is nos quantum
possumus abstinendo quantũ in ã uon
possumus confitendo atq plangendo

Expanded text:
erba quae cantavimus, continent professionem nec importune poscimus cum lacrymis ejus misericordiam, cujus oves sumus. Diximus enim: Ploremus ante Dominum, qui fecit nos; quoniam ipse est Dominus Deus noster. Ne quisquam plorans se exaudiri posse desperet, commemorata est necessitudo quaedam exaudiendi nos Deo: Quoniam ipse est Dominus Deus noster, qui fecit nos. Ille Deus noster: nos populus pascuae ejus et fecit sibi oves quas habeat, et quas pascat; nec alter instituit, quas ipse pascit; nec quas ipse instituit, alter pascit. Ploremus ergo ante illum. Neque enim in bono sumus, cum in hoc saeculo sumus. Cum enim placebimus Domino in regione vivorum, tunc detergentur lacrymae nostrae; et dicemus ei laudes, qui nos exemit de vinculis mortis, pedes nostros a lapsu, oculos nostros a lacrymis, ut placest ut ei placeatur in regione mortuorum. in nos deprecando, a peccatis nos, quantum possumus, abstinendo, in quantum autem non possumus, confitendo atque plangendo.
Abbreviated transcription (Latin):
dei. Tercio eundem apł̾m ñ audisti. ꝓ¬
uidemꝰ .N. bona ñ solum coram deo s
⁊̃ coram hõib. Ait ergo ille. Exponeita
ꝓuidemus bona. Non solum corã deo s ⁊̃
coram hõio. Si tranquillus audias sitͥ
ip̃i aquam iuementis ñ ꝑturbes quã¬
tum potero fortassis exponam. Sũt hoĩes
cementarii iudices detractores susurro¬
nes murmuratores querentes suspica¬
ri qd̃ ñ uident querentes ⁊̃ iactareti d̾ nͤ
suspicantur. Contra tales quid reman
quib placere uolumus głam nr̃am q̃¬
rimus aut głam nr̃am querere debea¬
mus s illoꝵ salutem nr̃am. ut si bñ am¬
bulamus nos sequendo ñ errent imitta¬

Expanded text:
Dei ? Tertio eumdem apostolum non audisti: Providemus enim bona, non solum coram Deo, sed etiam coram hominibus ? Ait ergo ille, Expone itaqProvidemus bona, non solum coram Deo, sed etiam coram hominibus. Si tranquillus audias, si tibi ipsi aquam tuae mentis non perturbes, quantum potero, fortassis exponam. Sunt homines temerarii judices, detractores, susurrones, murmuratores, quaerentes suspicari quod non vident, quaerentes etiam jactare quod nec suspicantur: contra tales quid remanet, e volumus, gloriam nostram quaerimus, aut gloriam nostram quaerere debemus, sed illorum salutem: ut si bene ambulamus, nos sequendo non errent; imita
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ õs timere debemus neillo offenso nõ
imieniamus quid sꝑabamus s exꝑiã
qd̾ contẽpsimus audiamus om̃s tance
oues dei dum loquitur qui tacet dũ mo¬
net nos ⁊ ñdum iudicat nos qui fẽt̃nos.
dum uacat audire dum licet ⁊ legere. Et¬
uos inquit oues mee. ħ dicit dñs deus. Et¬
ce ego iudico int̾ ouem ⁊ ouem ⁊ aricces
⁊ hyrcos. Quid hic faciunt hyrti int̾ o¬
ues dei ineisdem paschuis ineisdem fon¬
tib. Et hyrci tñ sinistre destinati dextris
miscentur ⁊ prius tolantur qui seꝑa¬
buntur ⁊ prius excercetur hic ouium
pacĩa ad siłitudinem pacĩedei. s eꝑatio¬

Expanded text:
 timere debemus, ne illo offenso non inveniamus quod sperabamus, sed experiamur quod contempsimus; audiamus omnes tanquam oves Dei, dum loquitur qui tacet, dum monet nos, et nondum judicat nos qui fecit nos, dum vacat audire, dum licet et legere. os, inquit, oves meae, haec dicit Dominus Deus: Ecce ego judico inter ovem et ovem, et arietes et hircos. Quid hic faciunt hirci in grege Dei? In eisdem pascuis, in eisdem fontibus, et hirci tamen sinistrae destinati dextris miscentur, et prius tolerantur qui separabuntur; et hic exercetur ovium patientia, ad similitudinem patienti
Abbreviated transcription (Latin):
cum uelit qr nemo est qui ñ se ip̃m
ut nichil aliud dicam ł ñ uescendo poᷤ¬
sit occidere ad tenendam u̾o uitam.
uoluntas ñ satis est si aduitoria siue
alimentoꝵ siue quecumq tutamiũ
desunt sichomo inꝑadiso ad se coci¬
dendum relinquendo iusticiam ydo¬
neus erat ꝑ uoluntatem. Ut ã ab eo
teneretur iuta iusticie ꝑuum erat
uelle nͥ ille qui eum feceratadiu¬
uaret. S postillam ruiam maior
la dei gr̃a que infide xp̃i posita est
lib̾atur ut uoluntas ip̃a sicut scͥp¬
tum esta dño p̾paretur qua ceta dini¬
na munia capiantur ꝑ q̃ ueniatur
ad inunus eternum

Expanded text:
cum velit, nemo est enim qui non seipsum, ut nihil aliud dicam, vel non vescendo possit occidere; ad vitam vero tenendam voluntas non satis est, si adjutoria sive alimentorum sive quorumcumque tutaminum desint: sic homo in paradiso ad se occidendum relinquendo justitiam idoneus erat per voluntatem, ut autem ab eo teneretur vita justitiae, parum erat velle, nisi ille qui eum fecerat adjuvaret. Sed post illam ruinam major lam Dei gratiam, quae in fide Christi posita est, liberatur; ut voluntas ipsa, sicut scriptum est, a Domino praeparetur , qua caetera Dei munera capiantur, per quae veniatur ad munus aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
dei placeat deo qũo hoc est edificã¬
ti sr̃ xp̃m qd̃ est um fundamentũ
aurum argentum lapides p̾ciosos
idem fundamentum ligna fenũ
stipulam illius .n. opus non exuri¬
tur qr ñ ea dilexit quoꝵ amifsio¬
xp̃o. Nec timore ammittendi talia
deserit xp̃m quamiuis doieat non¬
dilexerat ãmissarum s ñ subu̾tit
neq consumit fundamenti stabili¬
tateatq incorruptionemunitum.

Expanded text:
do placeat Deo, hoc est, aedificanti super Christum fundamentum, aurum argentum, lapides pretiosos; idem fundamentum ligna, fenum, stipulam: illius enim opus non exuritur, quia non ea dilexit quorum amissioam Christo, nec timore amittendi talia deserit Christum, quamvis doleat dilexerat, amissarum; sed non subvertit neque consumit fundamenti stabilitate atque incorruptione munitum.
Abbreviated transcription (Latin):
argentum lapides p̾ciosos s ligna
dum ut his manifestis ñ inueniat᷑
stipula ñ ab surde accipi possunt re¬
rum secularium quamuis licite cõ¬
cessarum tales cupiditates ut am
mitti sine animi dolore ñ possint.
Cum ã iste dolor urit si xp̃t incorde
re uritur reb quas ita diligit mag̃
carere quam xp̃o ꝑ ignem fit saluuᷤᷤ
si autem res hꝰ mundi tp̃rales sct̃a¬
res ac tp̃re temptationis maluerit
buit cum mnedificatione prius ñ
sit aliquid fundamento. Ignis. A
ant uñ .i. qui edificat supra hoc fũ¬
damentum aurum argentum la¬
pides p̾ciosos ⁊ qui edificat ligna
fenum stipulam. Cum .N. ħ dixifs
adiunxit. unius cuiusq opꝰ quałe
sit ignis ꝓbabit si cꝰ opꝰ ꝑ manserit
qd̃ sr̃edificauit mercedem accipiet
patietur ipse ã saluus erit sic tñ
.q. ꝑ ignem. Non ergo unius eoꝵ
s utrusq opus ignis ꝓ babit. Et
quidem ignis temptatio tribula¬
tionis dequo aꝑte alio loco scrip

Expanded text:
argentum, lapides pretiosos, sed lignum, dum, ut his manifestis non videantur stipula non absurde accipi possunt rerum saecularium quamvis licite concessarum. Tales cupiditates autem amitti, sine animi dolore non possunt. Cum autem iste dolor urit, si Christus in corde re uritur, rebus quas ita diligit, magis carere quam Christo, per ignem fit salvus. Si autem res ejusmodi temporales ac saeculares tempore tentationis maluerit buit, cum in aedificatione prius non sit aliquid fundamenti. Ignis autant; id est, et qui aedificat super hoc fundamentum, aurum, argentum, lapides pretiosos, et qui aedificat ligna, fenum et stipulam. Cum enim hoc dixisset, adjunxit: Uniuscujusque opus quale sit, ignis probabit. Si cujus opus permanserit, quod superaedificavit, mercedem accipiet. patietur: ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem . Non ergo unius eorum, sed utriusque opus ignis probabit. Est quidam ignis tentatio tribulationis, de quo aperte alio loco scr
Abbreviated transcription (Latin):
tur cum sobole prior inquam aĩa
per quam mater est animata.prior
mater ꝑ quam infilio nata uidetꝰ
⁊ anima. sed non mater incarnẽ
animam u̾tit nec carnem in ani¬
mam commutauit s auimam
carnem deutero matris idem car¬
nis ⁊ aĩe ⁊ tocius hominis treator
exhibet qui ꝑ dispensationem a¬
nalogie diuersa iungentis inu¬
no atq eodem homine ⁊ utrum¬
q insolubili unitate coniunxit¬
⁊ neutrum exalterius ꝑticipatio¬
ne confudit. sic ergo uno multo
incomp̾hensibilius atq sublumiꝰ
natus est susceptione ꝑ fecti h oĩs
dematre filius dei qui est ꝑ omni¬
potentiam singularem genitis
omnibus non facisitas tantum
sed ⁊ causa nascendi. scdm̃ homi¬
nem inquam de uirgine natus
est deus eo pacto quo cum corpo¬
re nasci docetur ⁊ animus non

Expanded text:
tur esse cum sobole: prior, inquam, anima, tur esse cum sobole: prior, inquam, anima, per quam mater est animata; prior mater, per quam in filio nata videtur et anima: sed non mater in carnem animam vertit, nec carnem in animam commutavit; sed animatam carnem de utero matris, idem carnis et animae et totius hominis Creator exhibuit: qui per dispensationem analogiae diversa jungentis in uno atque eodem homine, et utrumque insolubili unitate conjunxit, et neutrum ex alterius participatione confudit. Sic ergo, imo multo incomprehensibilius atque sublimius natus est susceptione perfecti hominis de matre Filius Dei, qui est per omnipotentiam singularem genitis omnibus, non facultas tantum, sed et causa nascendi: secundum hominem, inquam, de virgine natus est Deus; eo pacto quo cum corpore nasci docetur et animus: non
Abbreviated transcription (Latin):
cuncta uiuificet ut non sit concͤ¬
ta cum gentis sed uitam prestet
ipsa gignendis. Nempe cum ħ inu¬
terum passibilem materiam ad
usus suos formatura ꝑuenerit
uei quam non eandem constat hr̃e
unus homo tum aliud anima do¬
teatur. Aliud caro sicq animam
nasci fatemur exutero quam adu¬
terum uenientem uitam dicimus
contulisse concepto. Nasci inquam
ex matre dicitur qui ex hac sibi cor¬
pus aptauit inquo nasci posset
non qr antequam nasceretur ꝙͣ¬
tum adseatrinet ipsa penitus nõ
fuisset. hinc si u̾borum ium coni¬
diani sermonis contemplator at¬
tendas tum talia ꝓponimus op¬
pugnanda predicamus ⁊ in his
t̃ uerum constat esse cid̃ dñis
Ex matris utero cum corpore scimꝰ
animam nasci s eciam matre prio¬
rem uidemus animam predicari. In
filio mater animam gignit s tñ ĩ
ne qua ne ip̃a quidem potest que ge¬
nuit. Itaq si originem animantis
potentie requiramus prior est ani¬
ma matre ⁊ exhac rursus nata uide¬

Expanded text:
cuncta vivificet, ut non sit concrcuncta vivificet, ut non sit concreta cum genitis, sed vitam praestet ipsa gignendis. Nempe cum haec in uterum passibilem, materiam ad usus suos formatura pervenerit, rei, quam non eamdem constat haberunus homo; cum aliud anima doceatur, aliud caro: sicque animam nasci fatemur ex utero, quam ad uterum venientem vitam dicimus contulisse concepto. Nasci, inquam, ex matre dicitur, quia ex hac sibi corpus aptavit, in quo nasci posset: non quia antequam nasceretur, quantum ad se attinet, ipsa penitus non fuisset. Et hic si verborum vim, quotidiani sermonis contemplator attendas, contraria proponimus, oppugnantia praedicamus: et in his tamen verum constat esse quod dicimus. Ex matris utero cum corpore scimus animam nasci: sed etiam matre priorem videmus animam praedicari. In filio mater animam gignit: sed tamenne quo ne ipsa quidem potest esse quae genuit. Itaque si originem animantis potentiae requiramus, prior est matre, et ex hac rursus nata vide
Abbreviated transcription (Latin):
licita intentione respicio nec dũ
michi uideor inhis queate dicta
sunt inuenisse quod quero nes¬
cio enim quomodo natum doce¬
atis extempore quem coeternũ
prĩ dicitis iam fuisse. Nasti enim est
uelut quidam modus rei non extan¬
tis antequam nascatur idagens bene¬
ficio natinitatis ut sit quo cosligitur
xp̃m qui erat nasci non potuisse si naᷤᷤ¬
ti potuit non fuisse. augꝰ. Ad inqui¬
sitionem nos incompreh ensibiluim
rerum noua int̾ro gandi curiosita¬
te compellis ⁊ ideo non nisi quibus¬
dam exemplorum lamamentis
pot̾it explicari cid̃ queris. paterͨ gͥ
me ꝓasfirmato afferre rem alteriꝰ
questionis qui cum eam non pro
fide sui sed pro alterius ostensione
nunc profero non ineam metonici¬
as explicare qd̃ tredo s ita mecre¬
deread presens puta ut intelligere
fatilius possis ista que dyxero. fin¬
gamus ergo sicut pleriq uolũt
ẽẽ inmundo animam generalẽ
que sic ineffabili motu semina

Expanded text:
licita intentione respicio, necdum licita intentione respicio, necdum mihi videor in his quae a te dicta sunt invenisse quod quaero. Nescio enim quomodo natum doceatis ex tempore, quem coaeternum Patri dicitis jam fuisse. Nasci enim est velut quidam motus rei non exstantis antequam nascatur, id agens beneficio nativitatis ut sit. Quo colligitur, Christum qui erat, nasci non potuisse; si nasci potuit, non fuisse. AUG. Ad inquisitionem nos incomprehensibilium rerum nova interrogandi curiositate compellis: et ideo non nisi quibusdam exemplorum lineamentis poterit explicari quod quaeris. Patere igitur me pro affirmato afferre rem alterius quaestionis: qui cum eam non pro fide sui, sed pro alterius ostensione nunc profero, non in ea me conjicias explicare quod credo; sed ita me credere ad praesens puta, ut intelligere facilius possis ista quae dixero. Fingamus ergo, sicut plerique volunt, esse in mundo animam generalem, quae sic ineffabili motu semina
Abbreviated transcription (Latin):
Rursum non unum atq id ip̃m
corpus ⁊ auimus qr exutroq hõ
factus estunus. Non enim ħ aut
sub̾am confundunt inunitate ꝑ¬
sone aut ꝑsonam geminant diu̾
homo noscitur extitisse. Non ꝑ dt̃¬
s qr inunum atq inseꝑabilem.¬
uenerunt exꝓpriis uidentur fc̃a
communa. Afficitur incorpore
mens dolorib corporis fatigatur
corpus cogitationis menus ⁊ unũ
tamen horum ꝓprium est corporis
alterum mentis qd̃ dum uni ho¬
mini acciderit ⁊ corporis commune
uidetur ⁊ mentis. Sic post partum
uirginis non aluis dei ⁊ alius ho¬
hominis filius fuit. Et sicut inu¬
no homine aliud animus.⁊ aliud
corpus sic inmediatore dei ⁊ hoĩm.
aliud dei filiud aliud hominis fu
aliud inquam pro discretione
me ad credendam xp̃i exmatrena¬
tiuitatem salua perpetuitate cõ¬
puleras sed quia contra rationẽ
uis orationis est exorta non in
nobis esse hec cominunia. Id cir¬
co cumad ꝓpositionem meam soi¬

Expanded text:
Rursum non unum atque idipsum Rursum non unum atque idipsum corpus et animus, quia ex utroque homo factus est unus. Non enim haec aut substantiam confundunt in unitate personae, aut personam geminant diverhomo noscitur exstitisse. Non  in unum atque inseparabile convenerunt, ex propriis videntur facta communia. Afficitur in corpore mens doloribus corporis, fatigatur corpus cogitationibus mentis: et unum tamen horum proprium est corporis, alterum mentis; quod dum uni homini acciderit, et corporis commune videtur, et mentis. Sic post partum virginis, non alius Dei, et alius hohominis filius fuit. Et sicut in uno homine aliud animus, aliud corpus: sic in Mediatore Dei et hominum, aliud Dei Filius, aliud hominis fuiAliud, inquam, pro discretione me ad credendam Christi ex matre nativitatem salva perpetuitate compuleras: sed quia contra rationem vi orationis extorta non in nobis possunt esse continua; idcirco cum ad propositionem meam sol
Abbreviated transcription (Latin):
compleuit dum unus atq inse¬
parabilis tam diu uniuersa com¬
pleuit. Uno mortem gustauit al¬
tero mortuos suscitauit sicqi se de¬
um ⁊ hominem utriusq utrus me¬
diator nec geminata ꝑsona nec
est uirginis uterum dei filius ut
rt̾m nascereturante iam genuus
Qui suscepit totum hoĩem qui iam
habebat a patre plenissimam decta¬
tem non dissimilis genitori cum
nasceretur exeterno ꝑꝑetiuis nõ
dissimilis homini tum exmatre
nascitur moriturus idem tñ ⁊ eter¬
nus insuo ⁊ moriturus innostro
dum uirumq continet ex seip¬
so ⁊ neutrum ꝑdit exaltero sic¬
q exdeo ⁊ homine ⁊ non imꝑfec¬
tus s indiu̾sa ꝓprietate plens¬
simus natus est xp̃c sicut ex aĩa
⁊ corpore unusquisq hominum¬
docetur ẽẽ perpetuus. Non alius homo
corpus alius animus quamuis ali¬
ud animus aliud corpus unus cor¬
liuis animus quamuis aliud ani¬
mus aliud corpus unus tñ atq ide̾
homo ⁊corpus docetur ⁊ animus.

Expanded text:
complevit, dum unus atque insecomplevit, dum unus atque inseparabilis tam diversa complevit: uno mortem gustavit, altero mortuos suscitavit. Sicque se Deum et hominem utriusque verus mediator, nec geminata persona, nest Virginis uterum Dei Filius, ut iterum nasceretur ante jam genitus: et suscepit totum homine, qui jam habebat a Patre plenissimam deitatem. Non dissimilis genitori cum nasceretur ex aeterno perpetuus: non dissimilis homini, cum ex matre nascitur moriturus. Idem tamen et aeternus in suo, et moriturus in nostro, dum utrumque continet ex seipso, et neutrum perdit ex altero. Sicque ex Deo et homine non imperfectus, sed in diversa proprietate plenissimus natus est Christus; sicut ex anima et corpore unusquisque hominumdocetur esse perfectus. Non alius homo corpus, alius animus, quamvis aliud animuslius animus: quamvis aliud animus, aliud corpus, unus tamen atque idem homo et corpus docetur et animus.
Abbreviated transcription (Latin):
nitatem cepisse tum uirgo conce¬
pit. nec tunc cepisse carnan cum
ineffabili quodam ꝑtu monas
illa sine intercapedine medii tẽ¬
poris in nullo differentemmona¬
adam nisi q d̃ monas dicitur eẽ
genuit. Non infirmitatem uolũ¬
tariam xp̃i omnipotens eius ma¬
iestas exhorruit non omnipotenciã
infirmitas corporalis extuyxit. scio
ad inferos diuinitatem filii dei des¬
cendisse ꝓprietate carnis scio ad celũ
ascendisse carnem merito deitatis
non est dei proprium quod famẽ
sensit sed dei pro prium est qd̃ pau¬
tis panib tot nilia hominum sagi¬
nauit. Non est ꝓprium carnis quod
sr̃ frementes undas siccis pedibus
ambulauit sed carnis est ꝓprium c̃
sputa palmas flagella sustinuit.
unus tamen atq idem xp̃c est qui
⁊ iniurias totiens ꝑtulit ⁊ accus ĩ
ꝓfundo non mersit. Exhoc pacto ĩ
mediatore dei ⁊ hoĩm iniuria sui
corporis affectam fateor deitatem
sicut maiestate diuinitatis glo¬
rificatam nouimus carnem. Ex

Expanded text:
nitatem coepisse cum virgo concenitatem coepisse cum virgo concepit; nec tunc coepisse carnem, cum ineffabili quodam partu monas illa, sine intercapedine medii temporis, in nullo differentem monadem, nisi quod monas docetur esse, genuit. Non infirmitatem voluntariam Christi omnipotens ejus majestas exhorruit, non omnipotentiam infirmitas corporalis exstinxit. Scio ad inferos divinitatem Filii Dei descendisse proprietate carnis, scio ad coelum ascendisse carnem merito deitatisNon est Dei proprium quod famem sensit: sed Dei proprium est quod paucis panibus tot millia hominum satiavit. Non est proprium carnis quod super frementes undas siccis pedibus ambulavit, sed est carnis proprium quod sputa, palmas, flagella sustinuit. Unus tamen atquem idem Christus est, qui et injurias toties pertulit, et artus in profundo non mersit. Et hoc pacto in mediatore Dei et hominum injuria sui corporis affectam fateor deitatem, sicut majestate deitatis glorificatam novimus carnem. Erg
Abbreviated transcription (Latin):
predicatur effecta. Negant igitur
eciam hi quodam modo medrato¬
ris consequenti rerum neccessita¬
te nusterium quia non deum ⁊ ho¬
miuem non ex et̾nitate ⁊ ex tp̃re
non exuirtute ⁊ ex infirmitate.
non exprẽante omnia prĩ similẽ
filium exmatre ante omnia int̾¬
uerum non ymaginarum hoĩs
filium inmamanifesto non per
ueri similitudinem natum pre¬
dicant xp̃m. Quo fit ut ne incrͣ¬
ne quidem nosse putandi sunt de¬
um qui non assumptionem car¬
nis depr̃e non putant genitum.
uides igitur quo pacto inter hos
licet discrepantib mediis idem ra¬
men inicium idem exitus do cetur
erroris. Nos contra sic natiuitatẽ
utramq defendimus ut nentꝵ
alterius affirmatione tollamus
Nam nec temporalem prime illius
ꝑpetuitate dampnamus nec et̾nã
huiuscemodi temporalis breuita¬
te concludimus scientes uerbum
dei inseparabilem prolem ⁊ huiꝰ
uere prolis postea uerissinram cͣr¬
nem non tunc fatentes xp̃i diui¬

Expanded text:
praedicatur effecta? Negant igitur praedicatur effecta? Negant igitur etiam hi quodam modo Mediatoris consequentium rerum necessitate mysterium; quia non Deum et hominem, non ex aeternitate et tempore, non ex virtute et ex infirmitate, non ex Patre ante omnia Patri similem Filium et ex matre inter omnia verum, non imaginarium, hominis filium, in manifesto, non per verisimilitudinem, natum praedicant Christum. Quo fit, ut ne in carne quidem nosse putandi sint Deum, quem ante assumptionem carnis de Patre non putant genitum. Vides igitur quo pacto inter hos, licet discrepantibus mediis, idem tamen initium, idem exitus docetur erroris. Nos contra sic nativitatem utramque defendimus, ut neutram alterius affirmatione tollamus: nam nec temporalem primae illius perpetuitate damnamus, nec aeternam hujus temporalis brevitate concludimus; scientes veri Dei inseparabilem prolem, et hujus verae prolis postea verissimam carnem; non tunc fatentes Christi divi
Abbreviated transcription (Latin):
iacti seminis in similis blasphemi¬
e baratrum ceciderunt. Ecce enim
qui exuirgine non credunt na¬
tum omnem euuangeliorum fi¬
dem omnem baptismatis utilita¬
tem omnem apostolorum predi¬
cationem ⁊ adsuminum omneᷤ
noui testamenti auctoritatem ue¬
lut quadam iudaice incredussita¬
tis cecitate subuertunt. Et ideone
ipsam maiestatem quidem dei fi¬
lii cognouisse putandi sunt qr
sacramentum mediatoris quo
eum in notescere pater gentibus
uoluit abiecerunt. At uero hi qͥ
non expatreante omne inicium
s extempore uirginis partu na¬
tum essecontendunt non eum cͦͤ¬
atorem omnium non dominum
omni potentra patri ac maiestate¬
consimilem didicerunt. Quomodo e¬
nim fecisse putabitur cuntta ante
cuius ortum fuisse certum est uni¬
uersa. Aut quomodo eius diuinitaᷤᷤ
est ꝓ fitenda quo nec dum nato fc̃a
est̃ singula. uel quomodo euis di¬
uinitas creditur esse ꝑꝑetua cum
non semper ut patris sz extempore

Expanded text:
jacti seminis, in similis blasphemijacti seminis, in similis blasphemiae barathrum ceciderunt. Ecce enim qui ex virgine non credunt natum, omnem Evangeliorum fidem, omnem Baptismatis utilitatem, omnem Apostolorum praedicationem, et ad summam omnem Novi Testamenti auctoritatem, velut quadam Judaicae incredulitatis caecitate subvertunt. Et ideo ne ipsam majestatem quidem Dei Filii cognovisse putandi sunt; quia sacramentum Mediatoris, quo eum innotescere Pater gentibus voluit, abjecerunt. At vero hi qui non ex Patre ante omne initium, sed ex tempore virginis partu natum esse contendunt, non eum Creatorem omnium, non Dominum omnipotentia Patri ac majestateconsimilem didicerunt. Quomodo enim fecisse putabitur cuncta, ante cujus ortum fuisse certum est universa? Aut quomodo ejus divinitas est profitenda quo necdum nato facta sunt singula? Vel quomodo ejus divinitas creditur esse perpetua, cum non semper ut Patris, sed ex tempore
Abbreviated transcription (Latin):
lio pater est. passus qm̃ incarne
que non est inpatre communis
passus est filius Itatr glorificata
est caro maiestate dum maiestas hu¬
miliata do cetur incarne.s utrumq
non de duob preceptis xp̃is sicut pu¬
tas s de uno atq eodem ip̃o quem pꝰ
ꝑtum uirginis deum ⁊ hominem
nouimus nos certum est predicare.
tus est xp̃c quomodo deo patri dicitꝰ
coetermis. augꝰ. De hec quid em
nobis eciam adu̾sus alios diuersa
contentio est ⁊ ideo ne difficilior
sit explanatio ueritatis causam
primum proponamus erroris. Nã
ab uno male credulitatis dorsi prĩ¬
tipio induo quodam modo intel¬
ligencie dissimilis deliramenta fũ¬
duntur. Est namq utrisq cõmu¬
ne unam xp̃i natiuitatem nõ
duas p̾dicare. s alii islam prin¬
cipalem qua ante omnia ex deo
natus est. deus alii hanc tantum.
quia ex uirgine ꝓcessit hic dñs
ꝓprii dogmatis diffinitione reci¬
puint qui ꝑ consequenciam maie

Expanded text:
lio Pater est passus: quoniam in carne lio Pater est passus: quoniam in carne quae ei non est cum Patre communis, passus est Filius. Itaque glorificata est caro majestate, dum majestas humiliata docetur in carne. Sed utrumque, non de duobus christis, sicut putas, sed de uno atque eodem ipso, quem post partum virginis Deum et hominem novimus, nos certum est praedicare. tus est Christus, quomodo Deo Patri dicitur coaeternus? AUG. De hoc quidem nobis etiam adversus alios diversa contentio est; et ideo ne difficilior sit explanatio veritatis causam primum proponemus erroris. Nam ab uno malae credulitatis orsi principio, in duo quodam modo intelligentiae dissimilis deliramenta finduntur. Est namque utrisque commune, unam Christi nativitatem, non duas praedicare. Sed alii illam principalem, qua ante omnia ex Deo natus est Deus; alii hanc tantum, qua ex virgine processit hic Dominus, proprii dogmatis definitione recipiunt; qui per consequentiam male
Abbreviated transcription (Latin):
sationesum mota ant dei tantum
ditatur aut hominis filius.Non e¬
go inxp̃o susceptam carnem per¬
petuitate diuine generationis ex¬
tendo nec in mensam deitatem tor¬
porei ortus et ate condudo qridem ĩ
diuinitate auctor est rerum qui ĩ
carne redemptor est hoĩm. Idem in¬
passibilis inse qui passus in corꝑe
dum se utriusq nature ꝓprietatẽ
uere exutraq gignenti similis
natus expressit ut ⁊ ueram carnẽ
suscepisse cum constet ex matre et
indifferentem deitatem hr̃e constet
exp̃re. Quib inunam ꝑsonam in¬
comprehensibili mediatoris dispẽ¬
satione conuictis seruauit singłis
ꝓpria sed conuincet ꝓpriis aliena. s̾¬
uauit ꝓpria dum non amisit in¬
mensitatem deitatis ⁊ infrrmita¬
tẽ non respuit carnis. Coniũxit.
occiditur ⁊ ꝓprio deitatis apud ĩ¬
feros non tenetur. Proprio car¬
nis gustauit mortem uita ꝓprio
deitatis perpetuam reddidit car¬
nem. Non ergo recte dicitur infi¬

Expanded text:
satione submota, aut Dei tantum satione submota, aut Dei tantum dicatur, aut hominis filius. Non ergo in Christo susceptam carnem perpetuitate divinae generationis extendo; nec immensam deitatem corporei ortus aetate concludo: quia idem in divinitate auctor est rerum, qui in carne redemptor est hominum: idem impassibilis in se, qui passus in corpore; dum sic utriusque naturae proprietatem vere ex utraque gignenti similis natus expressit, ut et veram carnem suscepisse eum constet ex matre, et indifferentem deitatem habere constet ex Patre. Quibus in unam personam incomprehensibili Mediatoris dispensatione conjunctis, servavit singulis propria, sed conjunxit propriis aliena: servavit propria, dum non amisit immensitatem deitatis, et infirmitatem non respuit carnis: conjunxit occiditur, et proprio deitatis apud inferos non tenetur: proprio carnis gustavit vita mortem, proprio deitatis perpetuam reddidit carnem. Non ergo recte dicitur, In Fi
Abbreviated transcription (Latin):
seris corruptibilem deum uideris
credere. si passibilem carnem nõ
est communis ista cum patrent
ꝑ hanc eum possit crux illa contĩ¬
omnia que a nob̾ sunt dicta preci¬
pitas duos admodum xp̃os non
unum p̾dicas ⁊ ñ inmerito. Nam
si meo nichil penitus diuinitas per¬
tulit scd̾m hoĩem xp̃c alius fuit.
Alio quin ꝑ affectum commnunis
deitatis etiam ad patrem passio ip¬
sa peruenit. augꝰ. Non ita est. E¬
go enim saluatorem nostrum ñ
aut carnalem ⁊ mortalitatem p̾¬
dicem deitatem. Non separo ne deipa¬
tris unam scd̾in tarnem ⁊ alteram
scd̃m maiestatem introducere uide¬
ar prolem qr idem dei filus ⁊ sine ĩ¬
icio pro cessit expatre ⁊ scd̃m tp̃c nas¬
ci dignatus est ex uirgine. inpassi¬
bilis insuo passus in nostro dum ĩ¬
comp̾ hensibilem maiestatem ueld̾
quodam indumento carnis uestire
est dignatus exutero digna media¬
toris una ꝑsona non una suła. Una¬
inquam ꝑsona ne sit non unus xͦ

Expanded text:
seris, corruptibilem Deum videris seris, corruptibilem Deum videris credere: si passibilem carnem, non est communis ista cum Patre, ut per hanc eum possit crux illa continomnia quae a nobis sunt dicta praecipitas, duos admodum christos, non unum praedicas. Et non immerito; nam si in eo nihil penitus divinitas pertulit, secundum hominem Christus alius fuit: alioquin per affectum communis deitatis, etiam ad Patrem passio ipsa pervenit. AUG. Non ita est; ego enim Salvatorem nostrum non aut carnalem et mortalem pdicem deitatem. Non separo; ne Dei Patris unam secundum carnem, et alteram secundum majestatem introducere videar prolem; quia idem Dei Filius et sine initio processit ex Patre, et secundum tempus nasci est dignatus ex Virgine. Impassibilis in suo, passus in nostro, dum imcomprehensibilem majestatem velut quoddam indumentum carnis vestire est dignatus ex utero. Mediatoris una inquam, persona, ne sit non unus Chr
Abbreviated transcription (Latin):
sed altera dum extrinsetus filio acci¬
dentib multis manet nichilo minꝰ
natura communis quid nos de deo
atq cuis filio dignum est credere qͥd
decet predicare quoꝵ quamuis scd̾m
in diuise maiestatis simplicem gło¬
riam non sit natura dissimilis spe¬
cialiter tñ afilio corpus assumptũ
est ut humiliaretur infirmitate.
carnis nr̃e qui pati nichis poterat
incominunis diuinitate sube. Nõ
assumpsit homo hominis filius alte¬
ram naturam ⁊ cum ineadem que
cum pr̃e cominuins est paciaturad
patrem tamen non transmittit ĩ¬
iuriam. Nec ⁊ humiliatus infilio d̾s
pater passibiliter creditur cum non
ineadem ipsa queutriusq cominu¬
nis est s innostra pocius quam soiꝰ
ip̃e suscepit indeorum creditur per¬
tulisse ꝑfidiam adsummam quid
p̾cor ẽ qd̾ pendebat in cruce quid e̾
qd̃ lancea d̾r uulnerasse caro passi¬
bilis an sub̾a deitatis si maiestatem
ꝓbamus incorporei predicator assũp¬

Expanded text:
sed altera; dum extrinsecus, filio accised altera; dum extrinsecus, filio accidentibus multis, manet nihilominus natura communis: quid nos de Deo atque ejus Filio dignum est credere? quid decet praedicare? quorum quamvis secundum indivisae majestatis simplicem gloriam non sit natura dissimilis, specialiter tamen a Filio corpus assumptum est; ut humiliaretur in infirmitate carnis nostrae, qui pati nihil poterat in communis divinitate substantiae. Non assumit homo hominis filius alteram naturam, et cum in eadem quae cum patre communis est patiatur, ad patrem tamen non transmittit injuriam: et humiliatus in Filio Deus Pater passibiliter creditur, cum non in eadem ipsa quae utrique communis est, sed in nostra potius, quam solus ipse suscepit, Judaeorum creditur pertulisse perfidiam? Ad summam, quid, precor, est quod pendebat in cruce? Quid est quod lancea dicitur vulnerasse? Caro passibilis, an substantia deitatis? Si majestatem profanus incorporei praedicator assump
Abbreviated transcription (Latin):
accidens speciale q d̃ plurũq sine p̾¬
iudicio comimunis nature neuter
hr̃e docetur in altero una est patri
hac sine dubio non du̾sa noscit᷑
extitisse s altera quenon aliud
docetur eẽ quam prima dum et
cominums docetur ⁊ ꝓprra. Com¬
munis inquam unitate sub e pro¬
pria discretione ꝑsons. Cum ergo
inse extet illa que nata est non qͥc¬
quid huic acciderit ad gignentem
neccessario transit sicnt ad nascẽ¬
tem quicquid ꝓprium ac sub̾ale
gignentis constat ẽẽ ꝑuenit. Nõ
enim situt filio ip̃a generatione
collata est diuinitas prĩs sic ad pa¬
trem refertur cura egritudo pauꝑ
tas mors humilitas ꝓlis. Quod̾
tñ qr iam inse ip̃a extat: quecũ
huic extrinserus ingeruntur nõ
commnunia dicuntur esse sed ꝓpria.
si ergo humani generis ista condi¬
tio est cum non iusq adeo filii ab eo
qui genuit in aliud uinquam muta¬
tata suba est ut non eadem possit ẽẽ

Expanded text:
accidens speciale est. Quod plerumque sine praccidens speciale est. Quod plerumque sine praejudicio communis naturae neuter habere docetur in altero. Una est Patrishac sine dubio non diversa noscitur exstitisse, sed altera; quae non aliud docetur esse quam prima, dum et communis docetur et propria. Communis, inquam, unitate substantiae, propria discretione personae. Cum ergo in se exstet illa quae nata est, non quidquid huic acciderit, ad gignentem necessario transit; sicut ad nascentem quidquid proprium ac substantiale gignentis constat esse, pervenit. Non enim sicut Filio ipsa generatione collata est divinitas Patris, sic ad Patrem rtas, mors, humilitas prolis. Quod tamen quia jam in se ipsa exstat, quaecumque huic extrinsecus ingeruntur, non communia dicuntur esse, sed propria. Si ergo humani generis ista conditio est, ut non usque adeo filii ab eo qui genuit in aliud unquam mutata substantia est, ut non eadem possit esse,
Abbreviated transcription (Latin):
ad filium transit dignitas prĩs
⁊ ad patrem non recurrat humi¬
litas prolis. augꝰ. Non scd̃m na¬
turam ista nunc di cotidianare
rerum exempla nos docent. Ecce e¬
nim putemus aliquem regem ac
regis filium depositis regie maies¬
tatis insignibus subieti militis
indumenta suscipere ⁊ pp̃ certam
patris dispensationem ac sociarum.
salutem rebellum ac contumelias.
sustinere. Nunquid qr hoc printipiũ
regie potestatis certum est natinita¬
tem decurrere id circo ad eum qui ge¬
nuit iniuriam filii non compaciẽ¬
di affectu s ip̃a passiomis ꝓprietate:
tertum est ꝑuenire. Non ita est qr ñ
exfilio pr̃em s expatre filium cer¬
tum est natum eẽ. Et pp̃ ea totum int̾
hos simile dm̃s que ꝑtinet ad com¬
munionem nature illud ꝓprium ꝙ
ꝑ accidens uni noscitur euenisse ꝑ¬
sone habet ergo nascendo totum fi¬
lius cum pr̃e ꝙ pater est sednon de
filio pater quicquid specialiter per
pessus est. Non enim utriusq com¬

Expanded text:
ad Filium transit dignitas Patris, ad Filium transit dignitas Patris, et ad Patrem non recurrit humilitas prolis. Aug. Non secundum naturam ista nunc dici, quotidiana rerum exempla nos docent. Ecce enim putemus aliquem regem ac regis filium depositis regiae majestatis insignibus, subjecti militis indumenta suscipere, et propter certam patris dispensationem ac sociorum salutem, rebellium contumelias sustinere: nunquid quia ad hunc participium regiae potestatis certum est nativitate decurrere, idcirco ad eum qui genuit, injuriam filii non compatiendi affectu, sed ipsa passionis proprietate certum est pervenire? Non ita est, quia non ex filio patrem, sed ex patre filium certum est natum esse. Et propterea totum inter hos simile dicimus quod pertinet ad communionem naturae; illud proprium quod per accidens uni noscitur evenisse personae. Habet ergo nascendo totum Filius cum Patre quod Pater est, sed non de Filio Pater. Quidquid specialiter ipse perpessus est, utrisque com
Abbreviated transcription (Latin):
pore quidmirum si non scdm̃ consue¬
tudinem humani partus ꝓcessit ex
patre non minus ꝑ sułum. matris ex
sola genitus filius. s inc dampno:
corporis parientis natum filium no¬
uimus corpus ⁊ ninuisse incorpora¬
lem prĩs sub̾am creditur cum exeo¬
dem ipso ex quo sułnliter atq in¬
corporaliter est ꝓlatus dr᷑ genitꝰ
ergo si naturam rerum intellige̾¬
cia duce ꝑꝑendimus demus iniciũ
si non negamus eccasum. Alioquin
ideo filium non hr̃e dicamus inici¬
um quia non ꝑ gr̃am sed ꝑ naturã
fatemur ẽẽ ꝑpetum. Ad summam
maior ⁊ minor trib modis dici pͭ
id est etate forma potenua. Etate
senior puero. forma longior ꝑ¬
uo. potencia forcior inbecilli. uide¬
amus utrum aliquid horum acci¬
dat filio. Nam nec etate minor est
quem de principio patre constat
extrusse principium nec forma
quem non aliud fas est predica
re quam deum nec potentia aqͦ
totum nouimus esse ꝑ erfectum.
felicianus. Sure cupio quo pacto

Expanded text:
pore; quid mirum si non secundum consuepore; quid mirum si non secundum consuetudinem humani partus processit ex Patre? Non minuit substantiam matris, ex sola genitus Filius; et sine damno corporis parientis natum filii novimus corpus: et minuisse incorporalem Patrem substantiam creditur, cum ex eodem ipso substantialiter atque incorporaliter prolatus, dicitur genitus? Ergo si naturam rerum intelligentia duce perpendimus; demus initium, si non negamus occasum. Alioquin ideo Filium non habere dicamus initium, quia non per gratiam, sed per naturam fatemur esse perpetuum. Ad summam, major et minor tribus modis dici potest; id est, aetate, forma, potentia: aetate, senior puero; forma, longior parvo; potentia, fortior imbecillo. Videamus utrum aliquid horum accidat Filio: nam nec aetate minor est, quem de principio Patre constat exstitisse principium; nec forma, quem non aliud fas est praedre quam Deum, nec potentia, a quo totum novimus esse perfectum. CAPUT XI. Fel. Scire cupio quo pacto
Abbreviated transcription (Latin):
patrem filio p̾dicamus cur non ea¬
dem nature lege forciorem patre
filium ꝑ accessum temporis dicimꝰ.
dum nec huic de sunt crementa nas¬
cendi ⁊ inbecillitatis inuiriam senec¬
tus ingerit pri. Quod si hoc ratio ip̃a
non recipit omittamus indeo cor¬
poralis intelligencie ne operibus
sius similem dicamus ẽẽ factorẽ
maxime cum exeo qd̃ apud nos e¬
uidens est ⁊̃ id quod inocculto est
possumus ostendere. Sicut enim si¬
ne exemplo mater genuit auctorẽ
suum sic ineffabiliter pater genuis¬
se credendus est coeternum. Demat᷑
natus qui anteiam fuit de patre qui
auqñ non defuit. hoc fides credat intel¬
ligentiam non requirat ne aut nõ
inuentum puret incredibile aut reꝑ¬
tum non credat singulare. Ecce enim
uirgo peperit qr uirgo concepit. Et ñ¬
reseruato rerum ordine ex integro ma¬
tris corpore integrum corpus xp̃c assũp¬
sit. Si ergo nouo more nullo exem¬
plo scdm̃ carnem natus docetur ex cor¬

Expanded text:
Patrem Filio praedicamus: cur non eaPatrem Filio praedicamus: cur non eadem naturae lege, fortiorem Patre Filium per accessum temporis dicimus; dum nec huic desunt crementa nascenti, et imbecillitatis injuriam senectus ingerit Patri? Quod si hoc ratio ipsa non recipit, omittamus in Deo corporalis intelligentiae legem, ne operibus suis similem dicamus esse factorem: maxime cum ex eo quod apud nos evidens est, etiam id quod in occulto est possimus ostendere. Sicut enim sine exemplo mater genuit auctorem suum; sic ineffabiliter Pater genuisse credendus est coaeternum. De matre natus est qui ante jam fuit; de Patre qui aliquando non defuit. Hoc fides credat, intelligentia non requirat: ne aut non inventum putet incredibile, aut repertum non credat singulare. Ecce enim minutus. Virgo peperit, quia virgo concepit: et non servato rerum ordine, ex integro matris corpore integrum corpus Christus assumpsit. Si ergo novo more, nullo exemplo, secundum carnem natus docetur ex cor
Abbreviated transcription (Latin):
si dicerem. Non exnichilo fc̃c est ⁊ pp̃¬
ea nunquam in id qd̃ non est ex eo
qd̃ est. id est nunquam innichilum
ex se ip̃o qd̃ est nature sue ꝓprietate
soluendus est. Creatura uero exeo
qd̃ non est. in id qd̃ est. Quo osten¬
ditur qr exnichilo ꝓlata est. Et pp̃¬
ea quantum ad se ꝑtinet ex eo qd̃
est in id qd̃ estñ id est innichilum nͥ
ꝑpetua gr̃a fecerit nature sue qua¬
litate u̾tenda est. Ergo nunquam
non erit filius qui subaliter docetur
ẽẽ ꝑꝑpetuus ⁊ hoc ut poteꝓprio acondi¬
tione omnium creaturarum que¬
ꝑ se ip̃m fc̃e sunt non iniuria nos¬
citur separandus. felicianus. Licet
intelligentiam meam noua rerũ
subtilitate ꝑstringas nescio tñ qͦ
pacto dicas qd̃ coet̾nus prĩ sit filius
cum ⁊ communi loquendi modo ⁊
nature lege prior gignens uideat᷑.
esse quam genitus. augꝰ Si na¬
ture auctorem creaturarum legi¬
bus estimamus dum anteriorem ẽẽ

Expanded text:
si dicerem, non ex nib lo factus est. Et proptsi dicerem, non ex nib lo factus est. Et propterea nunquam in id quod non est, ex eo quod est: id est nunquam in nihilum ex eo ipso quod est, naturae suae proprietate solvendus est. Creatura vero, ex eo quod non est, in id quod est. Quo ostenditur, quia ex nihilo erea quantum ad se pertinet, ex eo quod est in id quod non est, id est in nihilum, nisi perpetua gratia fecerit, naturae suae qualitate vertenda est. Ergo nunquam non erit Filius, qui substantialiter docetur esse perpetuus; et hoc utpote proprio, a conditione omnium creaturarum, quae per ipsum factae sunt, non injuria noscitur separandus. CAPUT VIII. FEL. Licet intelligentiam meam nova rerum subtilitate perstringas; nescio tamen quo pacto dicas, quod coaeternus Patri sit Filius: cum et communi loquendi modo et naturae lege prior gignens videatur esse quam genitus. AUG. Si naturae auctorem creaturarum legibus aestimamus, dum anteriorem esse