comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
puucto dimiserat. T ainquam reddeunte ob¬
giritate quam lux in transitu excusserat.
Nam reddire dimissa peceata. tibi fr̃ma can¬
tas non est. aꝑtissime dñs ieuglio docet de
illo seruo quem cum inuenisset debitorrm
decem miltum talentoꝵ deprecanti omniadi¬
misit. Ille autem conseruũ suum quie¬
i debebat centum denario cum miseratus nõ
fuisset. Iussit eum dñs rede̾e que ei dimise¬
rat. Tempus ego ergo qued accipitur indul¬
gencia per baptismum. tamiquam tempusẽ
reddende ratõnis. ut omĩa debita que inuẽti
fuernt dimitt̾atur. on cã ille seruus po¬
post ea dedit conseruo suo mutuam pecun¬
am. quam cum ille non posset reddere. nͥ ei
misertus ẽ set iam ei debebat cum seruũ ei
cum ip̃e rationem dño suo reddens tanti n¬
muneri debito solueretur. N ec dimiserat
conseruo suo. ꝙ ei debebat. ⁊ sic acceserat. ut
enuma dimictet᷑ dominus. hoc indicant uenu
conserui dicentis. P acienciam habe in me¬

Expanded text:
puncto dimiserat, tamquam redeunte obpuncto dimiserat, tamquam redeunte obscuritate quam lux in transitu excusserat. Nam redire dimissa peccata, ubi fraterna caritas non est, apertissime dominus in euangelio docet de illo seruo, quem cum inuenisset debitorem decem milium talentorum deprecanti omnia dimisit, ille autem conseruum suum qui ei debebat centum denarios cum miseratus non fuisset, iussit eum dominus reddere quae ei dimiserat. tempus ergo quo accipitur indulgentia per breddendae rationis, ut omnia debita quae inventa fuerint, dimittantur; non tamen ille servus postea dedit conservo suo mutuam pecuniam, quam cum ille non posset reddere, non ejus misertus, sed jam ei debebat conservus ejus, cum ipse rationem domino suo reddens, tanti numeri debito solveretur. Nec dimiserat conservo suo quod ei debebat, et sic accesserat, ut ei dimitteret dominus. Hoc indicant verba conservi dicentis: Patientiam habe in me
Abbreviated transcription (Latin):
quidem illi esse peccata in ipõ ep̃is puncto. s
per fictõnem ip̃ius redisse continuo. ut sp̃s sẽs
ꝑseuerãtiã sictõisfugeret ut redirent ut et il¬
lud uerum sit. Quotquot in xp̃õ baptirati es¬
effugiet fictum. id estut ⁊ induat eum cri¬
sto scĩtas baptismi. ⁊ exuat eum xp̃o. per¬
nicies fictõnis sicut fit cum quisq acene¬
bris per lucem transit ad tenebras. O cculi
quidem eius inteneb is perpetuo dirigũtur
Set non postest eum lux nisi perfũdere
transeuncem. Al hoc ergo dixerint. hoc etiã
ineis intelligãt fien qui extri eccłe cõmu¬
nionem. set tamen baptismate eccła bapti¬
rancur. quod ubicumq fuerit sc̃m est perse
ip̃m. ⁊ ideo non est eoꝵ qui se separent. si
eius uñ se separant. Ualet tamen apud eos
haetenus. ut per eius lucem transeãt. ad dissẽ¬
sionis sue tenebras. continuo reddeuntibus.
peccatis. que baptisinatis scĩtas nullo tpĩs

Expanded text:
quidem illi esse peccata, in ipso temporis puncto, sed quidem illi esse peccata, in ipso temporis puncto, sed perfectionem ipsius redisse, continuo ut Spiritus saperseverantiam fictionis fugerit, ut redirent. Ut et illud verum sit, Quotquot in Christo baptizati eseffugiet fictum, id est ut et induat eum Christo sanctitas baptismi et exuat eum Christo pernicies fictionis, sicut fit, cum quisque a tenebris per lucem transit ad tenebras — oculi quidem eius in tenebras perpetuo diriguntur, sed non potest eum lux nisi perfundere transeuntem —, si hoc ergo dixerint, hoc etiam in eis intellegant fieri qui extra ecclesiae communionem sed tamen baptismate ecclesiae baptizantur. quod ubicumque fuerit sanctum est per se ipsum et ideo non est eorum qui se separant sed eius unde se separant, ualet tamen et aput eos hactenus, ut per eius lucem transeant ad dissensionis suae tenebras, continuo redeuntibus peccatis quae baptismatis sanctitas in illo temporis
Abbreviated transcription (Latin):
cata tenebantur. ⁊ dinutti nonsinebantur.
Sic̃ eñĩ ĩ illo qui fictus accesserat fit urñ de¬
nuo baptiretur. s et ip̃a pia corectõne ⁊
ueraci. confessione purgetur. ꝙ nõ posset
sine baptismo. set quod ut añ datum est.
tunc ualere incipiat ad salutem. cum illa
fictio ueraci confessione recesserit. sic etiam
iste qui baptisma xp̃i quod non amiserũt.
qui se separauerunt: inimicus cantatis et
pacis xp̃i. in aliquaeresi. aut scismat racoe¬
p̃it. quo sacillegio scelere peceata eius nõ
dimittebantur. cum se correxent. ⁊ ad ecełr
societatem unitatemq uenerit. nõ it̾ñ bap¬
tirandus est. qr ip̃a ei recõciliatõne acpaceᷤ
prestatur. ut ad remissionẽ peccacoꝵ eius in-¬
unicatem iam prodee incipiat sacramencum
.quod acceptum inscis mate prodẽe incipiat
non poterat. s i aũt dixerint millo qui fic̾tꝰ
accessent. per sc̃am ui tãtisacͣm̃ti dunissa

Expanded text:
cata tenebantur et dimitti non sinebantur. cata tenebantur et dimitti non sinebantur. sicut enim in illo qui fictus accesserat fit ut non denuo baptizetur, sed ipsa pia correctione et ueraci confessione purgetur, quod non posset sine baptismo, sed ut quod ante datum est tunc ualere incipiat ad salutem, cum illa fictio ueraci confessione recesserit, sic etiam iste qui baptisma Christi, quod non amiserunt qui se separauerunt, inimicus caritatis et pacis Christi in aliqua haeresi aut schismate accepit, quo sacrilego scelere peccata eius non dimittebantur, cum se correxerit et ad ecclesiae societatem unitatemque uenerit, non iterum baptizandus est, quia ipsa reconciliatione ac pace prunitate jam prodesse incipiat sacramentum, quod acceptum in schismate prodesse non poterat. Si autem dixerint in illo qui fictus accessit, per sanctum vim tanti sacramenti dimissa
Abbreviated transcription (Latin):
uis uenditores esse aples credidit.Quid
siad ipm baptismũ tctus accessit. dinus¬
sa sunt ei pecca anñst̾ dimissa. E ligant
ruod uolunt. utrum libet elegerint suffi¬
cit nobis. s ⁊ dimissa dixerĩt quomodo er¬
go sc̃s sp̃s discipline effigiet fictũ siũisto
ficto remissionem oꝑatus est peccatorum.
i dixerint non esse dumissa. quero si post¬
ea fictionem suam corde concusso ⁊ uero
dolore fatetur de nuo baptizandus iudica¬
retur. Q uod si dementissimum est dicere.
fateant᷑ uero baptismo xp̃i baptizari por¬
se homines ⁊ tamen coreius in malicia
uel sacrilegio perseuerans peccatoꝵ abo¬
lutionem non sine re fieri. A tiiz ita i¬
celligant in conmunionib ab eccła se.¬
paratis posse homines baptizan. ubi xp̃ibap¬
tismus eadem satramenti celebratõne datur
⁊ sumitur. qͥ tamen tunc prosit ad remissi¬
onem peccatoꝵ. cũ quisq recociliatꝰ uriitati.
sacrilegio dissensionis exuit᷑. quo eius pec¬

Expanded text:
ius uenditores esse apostolos credidit.\' Quid, ius uenditores esse apostolos credidit.\' Quid, si ad ipsum baptismum fictus accessit, dimissa sunt ei peccata an non sunt dimissa? eligant quod uolunt; utrumlibet elegerint, sufficit nobis. si dimissa dixerint, quomodo ergo sanctus spiritus disciplinae effugiet fictum, si in isto ficto remissionem operatus est peccatorum? si dixerint non esse dimissa, quaero, si postea fictionem suam corde concusso et uero dolore fateretur, denuo baptizandus iudicaretur? quod si dementissimum est dicere, fateantur uero baptismo Christi baptizari posse hominem et tamen cor eius in malitia uel sacrilegio perseuerans peccatorum abolitionem non sinere fieri, adque ita intellegant in communionibus ab ecclesia separatis posse homines baptizari, ubi Christi baptismus eadem sacramenti celebratione datur et sumitur, qui tamen tunc prosit ad remissionem peccatorum, cum quisque reconciliatus unitati sacrilegio dissensionis exuitur, quo eius pec
Abbreviated transcription (Latin):
dus est. ꝑ orro qua quia in xp̃o dicimus
baptiratum. fatemur eum xpm̃ indusse
⁊ si hoc fatemur. regeneratium fatemur.
Quod suta est ⁊ pecat᷑a dimissa sunt quomo
do dicit ergo ioh̃s. Qui odit fratrem suũ in
cenebris manet usq ad huc Si iam facta
est remissio peccatorum. An non est ĩ scis¬
mate odium fr̃num. quis hoc dixerit cum
⁊ origo. ⁊ pertinacia scismatis. in illa sit a¬
lia nisi odium frĩs. H anc isli questionẽ sol¬
uere sibi uidentur cum dicunt. ilonẽ ergo
inscismate remissio peccatorum. ⁊ ideo ñ
generatõ noui hominis. ⁊ ꝓpterea nec n¬
baptismitra xp̃i. s os auce̾m ⁊uia fatem̃
ibi esse baptismum xp̃i. hanc eis questi¬
onem soluendam proponimus. M aguꝰ
ille simon utrum uero xp̃ibaptismatetĩc¬
fecto facebuntur. I tem quero cur eidice¬
rit petrum non enim habere partem ĩ sorte
sanctorum. Quia inquiunt. post eapec¬
cauit. pecumauolens emere donum der cu¬

Expanded text:
dus est. porro quia in Christo dicimus dus est. porro quia in Christo dicimus baptizatum, fatemur eum Christum induisse, et si hoc fatemur, regeneratum fatemur. quod si ita est, et peccata dimissa sunt. quomodo ergo dicit Iohannes: qui odit fratrem suum, in tenebris manet usque adhuc, si iam facta est remissio peccatorum? an non est in schismate odium fraternum? quis hoc dixerit, cum et origo et pertinacia schismatis nulla sit alia nisi odium fratris? Hanc illi quaestionem soluere sibi uidentur, cum dicunt: non est ergo in schismate remissio peccatorum et ideo nec regeneratio noui hominis et propterea nec baptismum Christi.\' nos autem quia fatemur ibi esse baptismum Christi, hanc eis quaestionem soluendam proponimus, magus ille Simon utrum uero Christi baptismate tincfecto fatebuntur. item quaero cur ei dixerit Petrus non eum habere partem in sorte sanctorum. \'quia,\' inquiunt, postea peccauit pecunia uolens emere donum dei, cu
Abbreviated transcription (Latin):
aũt dixenmus non ibi dimitti peccata ergo
in quiunt. non est illic uerus baptismus.
⁊ ꝓpter ea quos a nobis suscipitis nos bapti¬
⁊are debecis. Quod qͥua non facitis. ĩ eccła
xp̃i uos nõ eẽ fatemint. H is ita resistimus
scd̃m scͥpturas eos interrogantes ut quod
a nobis querunt sibi ipsi respondeant. Que¬
ro enim ut dicant. ucrum dimictantur
peccata. uibi cantas non est. ꝑ eccata enumn
tenebre animarum sunt. A uduumus qui¬
ppe iohannem dicentem. Iiu odit fratrẽ
suum. incenebris est usq ad huc. Nulliat̃
scismata facerent. si fraterno odio non exe¬
carentur. Si ergo dicimus non ibidunitti
peccata. quomodo renascitur quiapud eos
baptizatur. Quid est ergo renasci per bap¬
cata pͥterita ñ dimittũtur. Quod si renacuᷤ
non est. nec xpm̃ induit. Ex quo con¬
ficitur ut denuo baptirandus iuideatur.
Q ua dicit apłs. Quot quot enun in n¬
sinon induit. nec in xp̃o baptiratus. habẽ¬

Expanded text:
autem dixerimus, non ibi dimitti peccata: Ergo, autem dixerimus, non ibi dimitti peccata: Ergo, inquiunt, non est illic verus baptismus, et propterea quos a nobis suscipitis vos baptizare debetis: quod quia non facitis, in Ecclesia Christi vos non esse fatemini. His ita resistimus, secundum scripturas eos interrogantes, ut quod a nobis quaerunt sibi ipsi respondeant. Quaero enim ut dicant utrum dimittantur peccata ubi charitas non est? peccata enim tenebrae animarum sunt: audimus quippe Joannem dicentem: Qui odit fratrem suum, in tenebris est usque adhuc: nulli autem schismata facerent, si fraterno odio non excaecarentur. Si ergo dicimus non ibi dimitti peccata, quomodo renascitur qui apud eos baptizatur? quid est enim renasci per bapcata praeterita non dimittuntur? Quod si renatus non est, nec Christum induit, ex quo conficitur ut denuo baptizandus videatur, quia dicit Apostolus: Quotquot enim in Csi non induit, nec in Christo baptizatus haben
Abbreviated transcription (Latin):
natis ⁊ tamen eanidem hereditatem sumẽ¬
tibus. Qui aũt de utero ipsius macris incus
inunitate nati negligũt gram̃ quam acce¬
perunt. similes sunt esaũ. filio ysaac qui
reprobatus est deo atestãte ⁊ dicente. I acob
dilexi esau ã odio habui.  um ambo exuno
concubitu concepti. ex uno utero natisunt.
ꝑbaptismum in parte donati. Ot si diperi¬
mus dimica respondeant. es rgo est illic n¬
sps sc̃s. Nuia cum in sufflante dño datus eẽt
disipłis tunc secutꝰ ẽ ⁊ ait  aptizate gentes
in nomine patris ⁊ filii. ⁊ sp̃s sc̃i. ss ic̃ui dum¬
sentis peccata. dimittentur ei. si cui tenue
ritis tenebuntur. ⁊ si ita est. in quiunt con¬
munio nostra. est eccła ꝑ xp̃i. Non enim
preter eccłam dimissionem peccatorũ sp̃s
sc̃s operatur. Et si nostra conmunio ẽ eccła
est enim qecunq illa sit de qua dictum ẽ.
una est colunba mea. una est namatri sue.
nec possunt eccłe tot ẽẽ quot scismatade

Expanded text:
natis, sed tamen eandem hereditatem sumennatis, sed tamen eandem hereditatem sumentibus. qui autem de utero ipsius matris intus in unitate nati neglegunt gratiam, quam acceperunt, similes sunt Esau filio Isaac, qui reprobatus est deo attestante et dicente: Iacob dilexi, Esau autem odio habui, cum ambo ex uno concubitu concepti, ex uno utero nati sint.per baptismum in parte Donati, ut, si dixerimus dimitti, respondeant: "ergo est illic spiritus sanctus" quia, cum insufflante domino datus esset discipulis, tunc secutus est et ait: baptizate gentes in nomine patris et filii et spiritus sancti; si cui dimiseritis peccata, diritis tenebuntur, et si ita est, inquiunt, communio nostra est Ecclesia Christi. Non enim praeter Ecclesiam dimissionem peccatorum Spiritus sanctus operatur: et si nostra communio est Eccleest enim quaecunque illa sit de qua dictum est: Una est columba mea, una est matri suae. Nec possunt Ecclesiae tot esse, quot schismata. Si
Abbreviated transcription (Latin):
omnes. ⁊ non sint in uobis scismata. s itis
aũt per fecti in eodem sensu. ⁊ in endẽ sen¬
tencia. ni unciatum est eñim de uobis u
fres mei abhis qͥ sunt cloes. quia conten¬
ciones sunt in uobis: Hoc aũt dico qrunꝰ
li. ego aũt apolło. E go uero cephe ego
ulus pro uobis cnicifixus est. aut innoie
pauli baptitati estis. I sti ergo sunhacu
obstinatione ⁊ peruersitate remanerent
terte quidem uati erant. nec tamen ad
ipãm eccłam de qua nati erant per paciᷤ
atq unitatis uinculum ꝑtinerẽt. rgo
ip̃a generat ⁊ perucerum suum ⁊ ꝑ uteros
ancillanim ex his dem sacramentis. tamquam
eriunsui semine. N etrenim frustra dicita¬
perbiunt ⁊ legicime matri non adiunguuth
simileᷤ sunt is maeli. deriuo dictum est. ecce
ancillam ⁊ filium eus. non enum hereᷤ erit
fllius ancille cum filio meo ysaas. Q ui aũt
pacifice diligũt legitimani patris sui cum¬
iugẽ cuiꝰ legeitumo uire generati sunt. si¬
miles sunt filiis iacob. quamuis de ancillis

Expanded text:
s et non sint in uobis schismata, sitis autem perfecti in eodem sensu et in eadem sententia. nuntiatum est enim mihi de uobis, fratres mei ab his qui sunt Cloes, quia contentiones sunt in uobis. hoc autem dico, li, ego autem Apollo, ego uero Cephae, ego ulus pro uobis crucifixus est aut in nomine Pauli baptizati estis? isti ergo si in hac obstinatione et peruersitate remanerent, certe quidem nati erant, nec tamen ad ipsam ecclesiam de qua nati erant per pacis adque unitatis uinculum pertinerent. ergo ipsa generat per uterum suum et per uteros ancillarum ex eisdem sacramentis tamquam ex uiri sui semine. non enim frustra dicit aperbiunt et legitimae matri non adjunguntur, similes sunt Ismaeli, de quo dictum est: Ejice ancillam et filium eius; non enim heres erit filius ancillae cum filio meo Isaac. qui autem pacifice diligunt legitimam patris sui coniugem, cuius legitimo iure regenerati sunt, similes sunt filiis Iacob quamuis de ancillis
Abbreviated transcription (Latin):
debaprismo arbitraretur qm̃ erat diligenciꝰ
in quisita ueritas firmatura. multiq etus col¬
lege quanius nõdum liquido manifestãtũ.
tudo . ⁊post ea totus catholicus orbis ampler¬
us est. nonse ille tamen  ceteris diuersa senci¬
entib separata conmunione disuuxit. Ot
hoc etiam ceteris persuadere nõ destitit. ut suf¬
ferrent inuicem indilectõnem studentes ser¬
uare unitatem sp̃s inuinculo pacis. Ita enĩ
corporis manente conpage. si qͥtted in quibus¬
dam menbris infirmabatur. Ex eorum satu¬
tate con uale sceret. pocius quam precisione
mortificatum diligenciam nullius curatõ¬
nis admuteret. Et sise ille separasset quã
multi sequerentur. quantum sibi nomen in-¬
ter homines faceret. Quam lacius cyprianis¬
te quam donatiste uocarent᷑. sec nõ erat fili¬
us perdicionis dequalibet dictum est eie¬
cisti ees dum alleuaretur. set erat filius pa¬
cis eccłe. quitanta cordis inluminatõne p̾¬

Expanded text:
de baptismo arbitraretur quam erat diligentius de baptismo arbitraretur quam erat diligentius inquisita ueritas firmatura, multique eius collegae quamuis nondum liquido manifestatum ide consuetudo et postea totus catholicus orbis amplexus est, non se ille tamen a ceteris diuersa sentientibus separata communione disiunxit et hoc etiam ceteris persuadere non destitit, ut sufferrent inuicem in dilectione studentes seruare unitatem spiritus in uinculo pacis. ita enim corporis manente conpage, si quid in quibusdam membris infirmabatur, ex eorum sanitate conualesceret potius quam praecisione mortificatum diligentiam nullius curationis admitteret. et si se ille separasset, quam multi sequerentur! quantum sibi nomen inter homines faceret! quam latius Cyprianistae quam Donatistae uocarentur! sed non erat filius perditionis, de qualibus dictum est: deiecisti eos dum extollerentur, sed erat filius pacis ecclesiae, qui tanta cordis inluminatione pr
Abbreviated transcription (Latin):
sente cetera mnanit̾ habent. eadem presente n¬
quedam uenialit habentur. E xtaut beatimar¬
tiris ciprian in euis literis magna documenta
ut ad illum iam ueniam de cuius sibi aucto¬
ritate. isti carnalit̾ blandiuntur. cum eius ei¬
ntate sꝑaliter perimantur. Nam illis tẽ¬
porib ante quam plenarii cõcilii sentẽciaxa
quid in hac resequendium esset. totius eccłe cõsẽ¬
sio confirmaret. iusum est ei cum ferme octo¬
guita conep̃is suis. africanarum eccłarũ om¬
nẽ hominẽ ꝙ ertra eccłe catholice cõmunionẽ
baptitat᷑ fuisset oportere ad eccłam ueniẽtem
denuo baptitari. Quod nõ recte fieret tanto
iuro nimirum propter ea dñs non aperuit. nt
eius pia ⁊ humilitas ⁊ caritas in custodienda
salubriter eccłe pace patesceret. ⁊ non solũ
diciualẽ ut ita dicam noticiã signaretur. cũ
enim tanti meriti merict tante etcele. tanti
pectoris. tanti oris. tante uirtutis. ep̃s aliud

Expanded text:
sente cetera inaniter habentur, eadem praesente sente cetera inaniter habentur, eadem praesente quaedam uenialiter non habentur. Extant beati martyris Cypriani in eius litteris magna documenta, ut ad illum iam ueniam de cuius sibi auctoritate isti carnaliter blandiuntur, cum eius caritate spiritaliter perimantur. nam illis temporibus, antequam plenarii concilii sententia quid in hac re sequendum esset totius ecclesiae consensio confirmaret, uisum est ei cum ferme octoginta coepiscopis suis Africanarum ecclesiarum omnem hominem, qui extra ecclesiae catholicae communionem baptizatus fuisset, oportere ad ecclesiam uenientem denuo baptizari. quod non recte fieri tanto uiro nimirum propterea dominus non aperuit, ut eius pia et humilitas et caritas in custodienda salubriter ecclesiae pace patesceret et non solum dicinalem ut ita dicam notitiam signaretur. cum enim tanti meriti, tantae ecclesiae, tanti pectoris, tanti oris, tantae uirtutis episcopus aliud
Abbreviated transcription (Latin):
studio. ip̃m proficientes non eunt foras. q
⁊ cum aliqͣ. que uł peruernitate uł necessitał
hominũ uidentur expelli. ibi magis probat
qm̃ intus permaneant. cum aduersus eccła
nullatenus eriguntur. s ĩ solida unitatispe¬
tre fortissimo cantatis robore radicantur ad
hoc ilud pertinet quod in illolabrꝗe. sacrificio
dicitur. aues aũt non diuisit. debaptismi gͥ
questione tam quantum arbitror. satis dis̃¬
cerni. ⁊ quia hoc manifestissimum scisma ẽ.
quod donastistarum nemine non cupatur.
restat ut hoc de baptismo pre credamus. ꝙ
unuiersa eccła a sacrilegio scisiatis remota
custodit in quatamen si aliud alii. aliud a-¬
u ad huc tamen deista questione salua pa¬
ce sentirent. donec uiniuersali. concilio u¬
num aliqued eliquatum sincerumq placuss
humane in firmitatis errorem. cooperiret u¬
nitas caritatis sicut scriptum ẽ. Quia caritaᷤᷤ
ceopent multitudinem peccatoꝵ. Qua enun ab¬

Expanded text:
studio proficientes non eunt foras, quia studio proficientes non eunt foras, quia et cum aliqua uel peruersitate uel necessitate hominum uidentur expelli, ibi magis probant quam intus permaneant, cum aduersus ecclesiam nullatenus eriguntur, sed in solida unitatis petra fortissimo caritatis robore radicantur. ad hoc enim pertinet quod in illo Abrahae sacrificio dicitur: aues autem non diuisit. De baptismi ergo quaestione iam quantum arbitror satis disserui. et quia hoc manifestissimum schisma est quod Donatistarum nomine nuncupatur, restat ut hoc de baptismo pie credamus quod uniuersa ecclesia a sacrilegio schismatis remota custodit. in qua tamen si aliud alii et aliud alii adhuc de ista quaestione salua pace sentirent, donec uniuersali concilio unum aliquid eliquatum sincerumque placuisset, humanae infirmitatis errorem cooperiret caritas unitatis, sicut scriptum est: quia caritas cooperit multitudinem peccatorum. qua enim ab
Abbreviated transcription (Latin):
quando euangelirantib uel baptuantib
carnalib generantur. liaquidem uel rac̾e
iure conuigali eo. set per ancillarum. ute¬
rum pant̾. cum uero per sp̃erales in euan¬
gelio generantur boni fideles. qui ueleua¬
dunt in spãlis etatis affectum. uel eo tende̾
nõ desistunt. uel ideo nõ faciunt quia non
posf̃. S it̾ exutero saire isac. uel rebeche. ia¬
cob in nouam uitam ⁊ nouũ testamentum
nascuntur. I taq siue intus uersari uidean¬
tur. siue aꝑtoforis sint quod caro est.caro
est. S uie marea. in sua sterilitate ꝑseuert
siue occassione tempatõnis tanquam uente
eytra tollatur quod pallea est.pallea est.
eẜ t semꝑ ab illiꝰ eccła que sine macula ⁊ rugi
est unitate diuisus ẽ. etiam qͥued congrega¬
tõni sc̃oꝵ in carnali obduratõne miscetur.
de nullo tamen desꝑandum est fiue qͥ incus
talis aparet. siue ꝙ foris manifestius aduer¬
satur s p̃ales aũt ques siue ad hoc ipsum pro

Expanded text:
quando euangelizantibus uel baptizantibus quando euangelizantibus uel baptizantibus carnalibus generantur, Lia quidem uel Rachel iure coniugali eos sed per ancillarem uterum parit; cum uero per spiritales in euangelio generantur boni fideles, qui uel euadunt in spiritalis aetatis adfectum uel eo tendere non desistunt uel ideo non faciunt quia non possunt, sicut ex utero Sarrae Isaac uel Rebeccae Iacob in nouam uitam et nouum testamentum nascuntur. Itaque siue intus uersari uideantur siue aperte foris sint, quod caro est caro est; siue in area in sua sterilitate perseueret siue occasione temptationis tamquam uento extra tollatur, quod palea est palea est, et semper ab illius ecclesiae quae sine macula et ruga est unitate diuisus est etiam qui congregationi sanctorum in carnali obduratione miscetur. de nullo tamen desperandum est siue qui intus talis apparet siue qui foras manifestius aduersatur. spiritales autem siue ad hoc ipsum pio
Abbreviated transcription (Latin):
et que istos ip̃a ⁊ apłos et martires nostros. ⁊
om̃es bonos xpianos. O mes enim diu̾sis qͥdẽ
tep̃ib nati apparuerunt. set societatem uni¬
us populi continentur. ⁊ euisdẽ cuutatis ei¬
ues labores h pegrinatõnis exꝑti sunt. ꝙ to¬
dam eorum. nunc experiuntur. ⁊ usq infi¬
nẽ ceteri experiuntur. Itemq̃ peperit e¬
am. ⁊ cham. ⁊ is maelẽ ⁊ esau. eadem ip̃a pe¬
perit ⁊ dachan. ⁊ alios in eodem ppło similes
⁊ q̃ isto eadẽ ip̃a peperit indam pseudo a¬
płm. et simonem magꝰ ñ. ⁊ cecero usq ad hec
tempora ꝑseudo xp̃ianos. ĩ affectõne anima¬
li pertinacit᷑ obduratos siue ĩunitate permi¬
rti sunt. siue aperta precisione disenciãt n
ss et cum tales. a spalib euangelirantur. et
sacramẽtis inbuuntur. tamquam per se ip¬
sam rebeccam. eos parit sicut esau. cum an
per illos. qui non caste annunciant euglũ.
tales in dei pupolo populo generantur.⁊ ar¬
ra quidem. set petagar. I temboni sp̃aleᷤᷤ

Expanded text:
quae istos, ipsa et apostolos et martyres nostros et omnes bonos christianos. omnes enim diuersis quidem temporibus nati apparuerunt, sed societate unius populi continentur et eiusdem ciuitatis ciues labores huius peregrinationis experti sunt et quidam eorum nunc experiuntur et usque in finem ceteri experientur. item quae peperit Cain et Cham et Ismahelem et Esau, eadem ipsa peperit et Dathan et alios in eodem populo similes, et quae istos, eadem ipsa et Iudam pseudoapostolum et Simonem magum et ceteros usque ad haec tempora pseudochristianos in affectione animali pertinaciter obduratos, siue in unitate permixti sint siue aperta praecisione dissentiant. sed cum tales ab spiritalibus euangelizantur et sacramentis inbuuntur, tamquam per se ipsam Rebecca eos parit sicut Esau; cum autem per illos qui non caste adnuntiant euangelium tales in dei populo generantur, Sarra quidem sed per Agar. item boni spiritales
Abbreviated transcription (Latin):
N eucharistia nõ debet aqua offerri: ut
quidã sobrietatis fallunt᷑ ymagine: set uinũ
cim aqua mixcũ. quia et uinũ fuit in redẽptõis
nr̃e mist̾io cũ dicit. nõ bibã amͦ de hoc gẽmine
nitis et aqua mixtũ quod post cenã dabat᷑. s
et de lat̾e enis qñ lancea ꝑfossum ẽ. aqua cũ

Expanded text:
n eucharistia non debet pura aqua offerri, ut quidam sobrietatis falluntur imagine, sed vinum cum aqua mixtum; quia et vinum fuit in redemptionis nostrae mysterio, cum dixit: Non bibam amodo de hoc genimine vitis ; et aqua mixtum, non quod post coenam dabatur, sed quod de latere ejus lancea perfosso aqua cum
Abbreviated transcription (Latin):
carnales ꝙ nasceremur. Prima ẽ astio ante
logem. Scd̾a sublege. Tercia sub grã. Quarti
in pace añ legem. est cum petm̃ ignorauimuis
⁊ sequimur carnales concupiscencias. Sul
lege est actio. cum iam ꝓhibemur a pcc̃o ͥ
tamẽ euis consuetudine uicti peccamus ał
nos nondum adiuat fides. Tercia actio epi
iam plenissime credimus lib̾atori nr̃o. nꝰ nts
tudinis male cum ad petm̃ nos duce nitius
Q tam̃ ad huc eam int̾pellantem patinur ꝙͣ uis¬
a nos non tradamus. Quarta est cum omĩno ni¬
chil ẽ in homine qd̃ resistat spũi. S om̃ia sibim
concordit᷑ uinita ⁊ cõnexa unũ aliquid firma
pace custodiunt. qd̾ fiet mortali corpore uiuifi¬
cato cũ mortale hoc induerit ĩ mortalitatem. ⁊
torruptibile hoc induerit intorruptionẽ. Ad pͥ¬

Expanded text:
carnalesque nasceremur; prima est actio ante carnalesque nasceremur; prima est actio ante Legem, secunda sub Lege, tertia sub gratia, quarta in pace. Ante Legem actio est, cum peccatum ignoramus, et sequimur carnales concupiscentias. Sub Lege est actio, cum jam prohibemur a peccato, et tamen consuetudine ejus victi peccamus, quoniam nos nondum adjuvat fides. Tertia actio est, quando jam plenissime credimus Liberatori nostro, nec tudinis malae, cum ad peccatum nos ducere nititur; sed tamen adhuc eam interpellantem patimur, quamvis ei non tradamur. Quarta est actio, cum omnino nihil est in homine quod resistat spiritui, sed omnia sibimet concorditer juncta et connexa unum aliquid firma pace custodiunt: quod fiet mortali corpore vivificato, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immor
Abbreviated transcription (Latin):
tam contupĩam cum lex ꝓhibet u̾ non erat
in menbris nr̃is. ut fructum ferrent morti.
Sub istis passionib tanquł sub iuiro dñante
agebat anima. anteqmͣ ueniret gr̃a ꝑ fidem.
Biis gͤ passionib moritur. qui iam seruit m̃e¬
te legi dei. qmͣuis ips̃ passiones nõdum mor¬
tue sist. qmͣdin carne seruit legi pet̃i. Restat
g  e adh ei aliquid qui est sub grã. um e non
uincat. nͨ captiuũ dicat don mortificetur to¬
tum qd̾ consuetudine praua roboratum ẽ. ⁊
unde corpus etiam nũt mortuũ eẽ dicitur. qm¬
diu non ꝑ fcẽ seruit spũ. Contingit aũt ut¬
ꝑfecte seriuat. cum fiu̾̃t ⁊ ipm̃ mortale corpͦ
uiuficatum. Ex quo comp̾hendimus qͣtuor
esse differentias etiam in uno homine quib
gradatim ꝑactis in uita et̾na manebit᷑. Qus
enim oꝑtebat atq id uistum erat ut postel¬
qmͣ natura nr̃a pc̃cauit amissa bĩtudine si¬
tali que ꝑadisi nomine sigͣ̃catur. animales

Expanded text:
ta concupiscentia, quam lex prohibet, ubi non erat ta concupiscentia, quam lex prohibet, ubi non erat in membris nostris, ut fructum ferrent morti. Sub istis passionibus, tanquam sub viro dominante, agebat anima antequam veniret gratia per fidem. His ergo passionibus moritur, qui jam servit mente legi Dei; quamvis ipsae passiones nondum mortuae sint, quamdiu carne servit legi peccati. Restat ergo adhuc aliquid ei qui est sub gratia, quod eum non vincat, nec captivum ducat, donec mortificetur totum quod consuetudine prava roboratum est et unde corpus etiam nunc mortuum esse dicitur, quamdiu non perfecte serviat, cum fuerit et ipsum mortale corpus vivificatum. 3. Ex quo comprehendimus quatuor esse differentias etiam in uno homine, quibus gradatim peractis in vita aeterna manebitur. Quia enim oportebat atque id justum erat, ut posteaquam natura nostra peccavit, amissa beatitudine spirituali, quae paradisi nomine significatur, animales
Abbreviated transcription (Latin):
Unde illa sex ꝓmulgata ẽ Iusticie aũ nõ serui¬
timore. Idoq uerissime dem̃ est. Legem ergo eua¬
ciamus ꝑ fidem: Absit. S legem statuimus.
Boc em̃ efficit fides qd̾ łex ubet. Statuit᷑ gͦ
lex ꝑfidem. Que fides si non sit uibet. tiũ legem.¬
⁊ uõ implentes uissa reos tenet ut eos gementes
⁊ nõ implere ualentes que uissa st̃ ad grãm li¬
Batoris aliqũ comitat. Cum ergo tria quedam
milla smm̃ilitudine uideamus mulierem. uirũ.
hibita est. Tertia animam pccm̃. ⁊ legem ꝓcc̃i
Bec solum hic diu̾sum est qd̃ in iłsa similitu¬
die uir moraur ut nuibat. mulier cui Nust
⁊ asege uiri soluatur. Bic aũt ip̃ anima mi¬
ritur a pocõ ut nub̾at xpo. Cum aũt moritur
potõ moritur etiam legi pctĩ. Itaꝙ ait. Frẽs ñi
⁊ uos mortui estis legi ꝑ corpus xp̃i. ut siteᷤ
alt̾ius qui ex mortuis resurrexit. ut fructifi¬
cemur dõ. Cum enim eẽmus in carne inquit
.i. carnalib desidiis pctõrum obstristi tenere¬

Expanded text:
e autem non servitimore. Ideoque verissime dictum est, Legem ergo evacuamus per fidem? Absit: sed legem statuimus . Hoc enim efficit fides, quod lex jubet. Statuitur ergo lex per fidem: quae fides si non sit, jubet tantum lex, et non implentes jussa, reos tenet, ut eos gementes et non valentes implere quae jussa sunt, ad gratiam Liberatoris aliquando convertat. 2. Cum ergo tria quaedam in illa similitudine videamus, mulierem, virum, hibita est, tria, animam, peccatum, et legem peccati: hoc solum hic diversum est, quod in illa similitudine vir moritur, ut nubat mulier cui volet, et a lege viri solvatur; hic autem ipsa anima moritur peccato, ut nubat Christo; cum autem moritur peccato, moritur etiam legi peccati. Itaque, ait, fratres mei, et vos mortui estis legi per corpus Christi, ut sitis alterius qui ex mortuis resurrexit, ut fructificemus Deo. Cum enim essemus in carne, inquit, id est, carnalibus desideriis obstricti tenere
Abbreviated transcription (Latin):
inspeculo ostendimus. Potest ⁊ similudo ubr
morauimus excepto temꝑe quo p̾cedunt pen¬
tes. Sic eumm equalem fillabam sillabe dici
aut̃ quia conditio temꝑis uacat. Nou enim
potest recteuideri deus intemꝑe gn̾asse fili¬
militudo quia ymago est. S etiam equali

Expanded text:
in speculo ostendimus. Potest et similitudo emoravimus, excepto tempore, quo praecedunt parentes. Sic enim aequalem syllabam syllabae dicn Deo conditio temporis vacat: non enim potest recte videri Deus in tempore generasse Filimilitudo, quia imago est, sed etiam aequali
Abbreviated transcription (Latin):
suba iuenitur malum nz lex mala ẽ. que osten¬
dit homini in quib pccõꝵ uinculis iaceat ut ꝑ
fidem implorato lib̾atoris anxilio ⁊ solui. ⁊ erigi ĩ
firmissime construi mereatur. In pͥma ergo actio¬
ne que est ante legem nlła pugna est cum uo¬
luptatib huiꝰ scli. In scd̾̃a que sub loge est pug¬
namus s uincimur. In t̾cia pugnamus ⁊ uinci¬
mus. In qrͣta nou pugnamus. s ꝑfecta ⁊ et̾ua
pate requiescimus. Subiũgitur enĩ nobis qd̾ in¬
ferus nr̃m ẽ. qd̾ pp̃ea non subiungebat᷑. quia
suꝑiorem nobis deserueramus d̾m. u

Expanded text:
substantia invenitur malum: neque Lex mala est, quae ostensubstantia invenitur malum: neque Lex mala est, quae ostendit homini in quibus peccatorum vinculis jaceat, ut per fidem implorato Liberatoris auxilio, et solvi, et erigi, et firmisse constitui mereatur. In prima ergo actione, quae est ante Legem, nulla pugna est cum voluptatibus hujus saeculi: in secunda, quae sub Lege est, pugnamus, sed vincimur: in tertia pugnamus et vincimus: in quarta non pugnamus, sed perfecta et aeterna pace requiescimus. Subditur enim nobis quod inferius nostrum est, quod propterea non subdebatur, quia superiorem nobis deserueramus Deum. LXVII.
Abbreviated transcription (Latin):
am. aprtuũ dicit corpus qmͣdiu tale ut indigii¬
tiam rerum corꝑalium molestet aninã. ⁊ quib
licita facienda non consentit. Que iam serut
legi dei ⁊ sub gr̃a constituta ẽ. Ad hoc enĩ uls
qd̾ supͣdictum est. m̃te seriuo legi d̾i. catu ã
que nõ dum ħt ꝑfcãm pacem. que corꝑis ielb¬
recione ⁊ ĩmutatione futura est. Restat egpit
de ip̃a pace dicat resurꝰ nis corꝑis que qͣrta ẽ actõ.
sitamĩ eam actionem dici oꝑtet que sũma qͥ es
est. Sequit᷑ enim ⁊ dicit. Si ergo sp̃t eius qui
suscitauit iħm a mortiis h̃itat. in uobis. qui sus¬
citauit iħ̾m xp̃m a mortuis iuuificabit ⁊ morta
Hic ⁊ de resurrõne corꝑis euidentissimũ testi¬
monium est. ⁊ satis apparet qmͣ diu in hac uita
sumus non deeẽ molestias suꝑ mortalem car¬
nem. neq titillationes quafdam delectionum
carualium. Qmͣuis enĩ non cedat qui sub grã
constitutus m̃te seruit legid̾i. tam̃ carne seruit
legi pocĩ. Hiis gradibus Homine ꝑfecto nulla

Expanded text:
m corpus dicit, quamdiu tale est, ut indigentia rerum corporalium molestet animam, et quibuillicita facienda non consentit, quae jam servit legi Dei, et sub gratia constituta est. Ad hoc enim valet quod supra dictum est, Mente sequi nondum habet perfectam pacem, quae corporis resurrectione et immutatione est futura. 7. Restat ergo ut de ipsa pace dicat resurrectionis corporis, quae quarta est actio; si tamen eam actionem dici oportet, quae summa requies est. Sequitur enim, et dicit: Si ergo Spiritus ejus qui suscitavit Jesum a mortuis, habitat in vobis; qui suscitavit Jesum a mortuis, vivifHic et de resurrectione corporis evidentissimum testimonium est, et satis apparet quamdiu in hac vita sumus, non deesse molestias per mortalem carnem, neque titillationes quasdam delectationum carnalium. Quamvis enim non cedat, qui sub gratia constitutus mente servit legi Dei, tamen carne servit legi peccati. His gradibus homine perfecto, nulla
Abbreviated transcription (Latin):
si nissia łege ꝓhibemur. Accedente aũt gr̃a id¬
ipm̃ qd̾ sex onerose uisserat am sine oñe acłi¬
bentissime implemus. Lex ergo peti ac mortis
.i. que imposita est pt̃antib anq morientib iu¬
ẜet tm̃ ne concupiscamus. ⁊ tam̃ concupiscimꝰ.¬

Expanded text:
si nulla lege prohiberemur. Accedente autem gratia, idsi nulla lege prohiberemur. Accedente autem gratia, idipsum quod lex onerose jusserat, jam sine onere ac libentissime implemus. Lex ergo peccati et mortis, id est, quae imposita est peccantibus atque morientibus, jubet tantum ne concupiscamus, et tam
Abbreviated transcription (Latin):
tanĩ ⁊ aduncta p̃uaricatõe cumulatum. Ubi.
enĩ nõ est lex nec p̾uaricatio ⁊ hoc ẽ qd̾ dicit.
tam̃ sic dicit. datam ut libaret a pccõ. S ut de¬
monstraret pccm. Cui seruiens amma debet se
ad gr̃am lib̾atoris comu̾tere. ut a pc̃o lib̾etur. ꝑ
Legem enĩ cognitio pcc̃i. Et alio seco dicit. S pͦ¬
timi est mortem. U̾bi ergo nõ ẽ grã sibatoris au¬
get ꝓcc̃andi desid̾ium ꝓbibitio pcc̃orum. Qd̃
quid̾ ad ẜ utile est. ut sentiat anina se ip̃ãm.
non sibi suffice̾ ad extrahendu se aͣ seruitute
pcai. Atq hoc mͦ de tumescente atq extinita om̃i
supbia subdatur. lib̾atori suo. sinc̾iterꝙ homo
dicat. Adhesit aniua mea post te qd̾ ẽ iam nõ
esse sub Rege poti. s in łege iusticie. Lex pccĩ a
dicitur non quia lex ipã pccm̃ est. s quia pcfori¬
bus iponit᷑ Ideo etiam sex mortis. qua stipẽ¬
prã sex. Peccando enĩ ad mortem sabmiur. Ue¬
hementius aũt pcc̃amus lege ꝓ hibente. qm

Expanded text:
tamen, et adjuncta praevaricatione cumulatur. Ubi enim non est lex, nec praevaricatio . Et hoc est quod dicit, tamen sic dicit datam, ut liberaret a peccato; sed ut demonstraret peccatum, cui serviens anima debet se ad gratiam Liberatoris convertere, ut a peccato liberetur. Per legem enim cognitio peccati . Et alio loco dicit: St mihi mortem. Ubi ergo non est gratia Liberatoris, auget peccandi desiderium prohibitio peccatorum. Quod quidem ad hoc utile est, ut sentiat anima se ipsam non sibi sufficere ad extrahendum se de servitute peccati; atque hoc modo detumescente atque exstincta omni superbia, subdatur Liberatori suo, sinceriterque homo dicat, Adhaesit anima mea post te : quod est jam non esse sub lege peccati, sed in lege justitiae. Lex autem peccati dicitur, non quia lex ipsa peccatum est, sed quia peccatoribus imponitur. Ideo etiam lex mortis, quia stipens autem peccati, lex . Peccando enim ad mortem labimur. Vehementius enim peccamus lege prohibente, quam
Abbreviated transcription (Latin):
iam uuix non est. Sic ⁊ prudentia caris dicit᷑
cum anima ꝓbonis magnis temꝑalia bona cau¬
cupiscit. Qmͣ duremm appetitus talis in est aĩẽ
temꝑalia contempn̾e desmet carnis eẽ pruden᷑.
⁊ spũi non resistet. Eadem namx anima cũ infi¬
ora appetit prudenciam cars hr̃e dicit᷑. Cum stͥi¬
ora prudenciam spcͥ. quia nõ prudencia caruis sib¬
stantia est. qua induit᷑ anima uł exuitur. S iprꝰ
anime affectio ẽ. que omĩno ẽẽ desinet. cũ se to¬
ta ad suꝑna conu̾terit. Qui flũt in carue st̾ iqͥ̃t
d̾o placͥe non possint .i. qui uoluptatib carnis
ad quiescunt. Ne quis enim de hiis dcoĩ puta¬
ret. qui de hac uita nondum excesserunt. oportu¬
nissime subumxit uos aũt nõ estis incarne. s
in spũ. Utiq ad huc in hac uita constitutis loiꝰ¬
tur. In spũ enĩ erant. quia i fide ⁊ spe. ⁊ caritus

Expanded text:
est. Sic et prudentia carnis dicitur, cum anima pro magnis bonis temporalia bona concupiscit. Quamdiu enim appetitus talis inest animae, temporalia contemnere, desinet esse carnis prudentia, et spiritui non resistet. Eadem namque anima cum inferiora appetit, prudentiam carnis habere dicitur; cum superiora, prudentiam spiritus: non quia prudentia carnis substantia est, qua induitur anima vel exuitur; sed ipsius animae affectio est, quae omnino esse desinet, cum se totam ad superna converterit. Qui autem in carne sunt, inquit, Deo placere non possunt: id est, qui voluptatibus carnis acquiescunt. Ne quis enim de his dictum putaret, qui de hac vita nondum excesserunt, opportunissime subjunxit: Vos autem non estis in carne, sed in spiritu. Utique adhuc in hac vita constitutis loquitur. In s
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾so aliuid uenire pͥncipium. Subiũgit enĩ
⁊ dicit. Pegi em̃ dei non est sũbiesta. Nori enĩ poe
Ergo fac̾e contra legem. hoc ẽ ĩnimitũ ẽẽ mnd̾m.
Non quia d̾o aliquid noc̾e pot. S sibi nocet qͥs¬
quis resistit uoluntati dins d̾i. Hoc enĩ adu̾sus
stimulum calces mit̾e: ut paulo apło cũ adhͦ
eccliam ꝑsequeretur diuinitus dcm̃ ẽ. Sic ẽ aũ
dictum. Regi enĩ dĩ non ẽ subiesta. nec enĩ pot̾ t̃

Expanded text:
adverso aliud venire principium. Subjungit enim, adverso aliud venire principium. Subjungit enim, et dicit, Legi enim Dei non est subjecta; nec enim potest. Ergo facere contra legem, hoc est inimicum esse in Deum: non quia Deo aliquid nocere potest, sed sibi nocet quisquis resistit voluntati Dei: hoc est enim adversus stimulum calces mittere, ut Paulo apostolo, cum adhuc Ecclesiam persequeretur, divinitus dictum est . Sic est autem dictum, Legi enim Dei non est subje
Abbreviated transcription (Latin):
carnalia. Ideo enĩ non implebatur sex. quia ex¬
ipiũs uisticie nõ dum erat caritas. que int̾iori
delectatione teneret m̃tem. ne ad por̃m delesta¬
tioue uerum temꝑalium tͣ heretur. Ergo inf̾¬
ditos carui. s deus filium suũ misit in sumili¬
tudinem carnis poc̃i. Non enĩ caro pcc̃i erat. que
nõ caruali delectatione nata erat. S tam̃ inherat
similitudo carnis pccĩ. quia mortalis caio erat.
Mortem aũt non meruit adam nisi pcc̃ando. S
quid fecit dũs de pccõ dampnauit pct̃m ĩ carne.
.ĩ. suscipiendo carnem hominis pcc̃oris ⁊ decen¬
do qũẽadm̃ uiueremus. Pcc̃m in ipã carne dãp¬
nauit ut et̾norum caritate sp̃̾c flagr̃as nõ du¬
ceretur captiuus in consensionẽ libidinis. ut
ꝑtimorem non poterant. Qui enĩ scd̾m carnẽ
sũt que carnis st̃ sapiunt .i. carnalia bona ꝓ
sũuris bonis concupiscunt. Qui aũt scd̾m
quia prudencia carns inimica in d̾m. Ip̃e osten¬
dit quid dixerit inimica. N se quis putaret ex

Expanded text:
carnalia: ideo enim non implebatur lex, quia ipsius justitiae nondum erat charitas, quae interiore delectatione teneret mentem, ne ad peccatum delectatione rerum temporalium traheretur. Ergo infirditos carni. Sed Deus Filium suum misit in similitudinem carnis peccati. Non enim caro peccati erat, quae non de carnali delectatione nata erat; sed tamen inerat ei similitudo carnis peccati, quia mortalis caro erat: mortem autem non meruit. Adam nisi peccando. Sed quid fecit Dominus? De peccato damnavit peccatum in carne: id est, suscipiendo carnem hominis peccatoris, et docendo quemadmodum viveremus, peccatum in ipsa carne damnavit, ut aeternorum charitate spiritus flagrans non duceretur captivus in consensionem libidinis. Ut per timorem non poterant. Qui enim secundum carnem sunt, quae carnis sunt sapiunt: id est, carnalia bona pro summis bonis concupiscunt. Qui autem secunQuia prudentia carnis inimica est in Deum. Ipse ostendit quid dixerit, inimica: ne quis putaret ex
Abbreviated transcription (Latin):
mithi qd̾ erat ad uitam. hoc eẽ ad mortem. Pet¬
catum em̃ cccasione accepta ꝑmandatum fefel¬
sit me. ⁊ ꝑ illud occidit. Qd̃ ergo ait mortuus
sum uult intelligi mortuum me ẽẽ cognoui.
quia iam ẽ pͥuaricatione peccat qui uidet ꝑ
Regem quid facere nõ debeat. ⁊ tanĩ facit. Q d̾̃
aũt ait fefellit me pec̃m occasione accepta ꝑ
maudatum. siue quia suasio delestationis ad
pcc̃andum uehementior ẽ. cũ adest ꝓhibitõ.
buere non deo. S suꝑbiendo plus pẽcat. Seqͥt᷑
ergo ⁊ dicit. Ita quia lex quidem scã. ⁊ mandat̃
scim̃ ⁊ uistum. ⁊ bonum. Qd̾ ergo bonũ michi

Expanded text:
m quod erat ad vitam, hoc esse ad mortem. Peccatum enim occasione accepta per mandatum, fefellit me, et per illud occidit. Quod ergo ait, Mortuus sum; vult intelligi, mortuum me esse cognovi: quia jam etiam praevaricatione peccat, qui videt per legem quid facere non debeat, et tamen facit. Quod autem ait, Fefellit me peccatum, occasione accepta per mandatum: sive quia suasio delectationis ad peccatum vehementior est, cum adest prohibitio; buere, non Deo, et superbiendo plus peccat. Sequitur ergo, et dicit: Itaque lex quidem sancta, et mandatum sanctum, et justum, et bonum. Quod ergo bo
Abbreviated transcription (Latin):
cit pcc̃orib non noui uos. Licut enĩ tenebre
oculis non uidendo ita poc̃a mente ignorando sẽ¬
tiuntur. Ex ista łocutione dictum arbitror in
psalmis. Delicta quis intelligit. Non enĩ qd̾
uolo ħoc ago. S qd̾ odi illud fatio. Si aũt qd̾
uolo hoc ago. consentio legi quia bona est. ⁊ sc̃
asit iam non ego oꝑor illud. S id qd̾ in me u̾ĩ¬
tat pec̾m. Scio eñ quia nõ hĩtat in me hoc est¬

Expanded text:
cit, Non novi vos. Sicut enim tenebrae oculis non videndo, ita peccata mente ignorando sentiuntur. Ex ista locutione dictum arbitror in Psalmis, Delicta quis intelligit ? Non enim quod volo, hoc ago; sed quod odi, illud facio. Si autem quod nolo, hoc ago, consentio legi quoniam bona est. Nunc autem jam non ego operor illud, sed id quod in me habitat peccatum. Scio en
Abbreviated transcription (Latin):
subditi carnalem uitam sine ulla u̾̃tatis intelli¬
gentia tnͣseamus. Tales nccẽ ẽ eẽ infantes ꝑu
los pueros. qui nõ dum possunt actiꝑe rõnem.
Et quia naturales sist isti sensus qui pͥmã etatem
prio s dĩ artificio natura contribuit. Cum asi
quisquis uen̾it ad eam etatemuit iam possit ca¬
pax ẽẽ rõuis si u̾itatem statim comp̾hendere
potũit non iam illis sensib rectorib utitur s
habebit uirum spm̃ rõnalem. cui sensus illos
plexus spĩtalia et̾na uita sine ullo sepationis
que sig̾cat mmultitudinem scł̃iuanis suꝑsticio¬
sensuũ quib p̾ma etas. diximus regitur. no ẽ
u̾bum dĩ acceꝑatin coniugiũ. S complexl
adult̾imo dẏabolus obtinebat. Itaq iłli dñs̃
dicit. Uidens eam ẽẽ carnalem .i. carnalit̾ ss

Expanded text:
subditi, carnalem vitam sine ulla veritatis intellisubditi, carnalem vitam sine ulla veritatis intelligentia transeamus. Tales necesse est esse infantes et parvulos pueros, qui nondum possunt accipere rationem. Et quia naturales sunt isti sensus, qui primam aetatem roprio, sed Dei artificio natura contribuit. Cum autem quisque venerit ad eam aetatem cui vita possit capax esse rationis, si veritatem statim comprehendere potuerit, non jam illis sensibus rectoribus utitur; sed habebit virum spiritum rationalem, cui sensus illos plexus spiritalia, sine ullo squi significabat multitudinem saeculi vanis superstitiosensuum, quibus prima aetas, ut diximus, regitur, non eam verbum Dei acceperat in conjugium, sed complexu adulterino diabolus obtinebat. Itaque illi Dominus dicit, videns eam esse carnalem, id est, carnaliter s
Abbreviated transcription (Latin):
dita uiueret. Demde cum qumq libri moysi
deretis moysi cred̾e̾tis forsan ⁊ m̃ Ille emm
de uie scripsit. Quoniꝰ pot̾ intelligi de quinq
illis libris recedere hominem ut ad xpm̃ tnͣ¬
seat. cum ille qui credit in d̾m xp̃m nõ relin¬
quendos illos quinq libros. S spĩtalit̾ intel¬
utam uisibilem ⁊ quoslibet colores formasq coꝵ¬
poꝵ cernimus. Alter est auriũ quo uocum ⁊ oĩ
sonoꝵ momenta sentimus. Tercuis narium
quia uaria odoꝵ suauitate delectamur. Quartꝰ
more gustatus dulcia ⁊ amara sentit. ⁊ oĩum sa¬
porũ ħ̾ubet examen. Quiintꝰ ꝑ totum corpus tã¬
gendo diiudicat. calida ⁊ frigida. mollia ⁊ dura.
leuia ⁊ aspera. ⁊ quicꝙ aliuid ẽ qd̵ tangenda sen¬
timus. Istis itaq carralib qnͥq seusib pͥma ho¬
minis etas mibuitur. nccitate uature mortał.
qua ista post pcc̃m pͥmi hominis nati sumus.
ut nõdum reddita luce m̃tis carnalib sensib

Expanded text:
dita viveret? Deinde cum quinque libri Moysi dita viveret? Deinde cum quinque libri Moysi deretis Moysi, crederetis forsitan et mihi; ille enim de me scripsit , quomodo potest intelligi a quinque illis libris recedere hominem, ut ad Christum transeat; cum ille qui credit in Christum, non relinquendos quinque illos libros, sed spiritaliter intelistam visibilem, et quoslibet colores, formasque corporum cernimus; alter est aurium, quo vocum et omnium sonorum momenta sentimus; tertius narium, quo varia odorum suavitate delectamur; quartus in ore gustus, dulcia et amara sentit, et omnium saporum habet examen; quintus per totum corpus tangendo dijudicat calida et frigida, mollia et dura, lenia et aspera, et quidquid aliud est quod tangendo sentimus. Istis itaque carnalibus sensibus minis aetas imbuitur, necessitate naturae mortalis, qua ita post peccatum primi hominis nati sumus, ut nondum reddita luce mentis, carnalibus sensibus
Abbreviated transcription (Latin):
titur. Quid enim R̾ndit. Dñe da michi hanc
aqmͣ ut neq sitiam neq ueniam huc. haurire.
Dicit ei iħ̾c. Uade ueta iuirum tuum ⁊ uenii
huc. Cum sciret eam uirum nõ hr̃e. Cur hoc dixe¬
rit queritur. Nam cum mulier dixisset non
Dñ dixisti uon hre te uirum. Qumq enĩ uiroᷤᷤ
bũasti. ⁊ nunt quem habes non ẽ tiuuis uir. s
uerum dixisti. S non sunt hec carialit̾ acci¬
pienda. ne huicipĩ adhuc mulieri samarita
ne siiles eẽ uideamur. S de illo dono d̾i Si
aliquid iam gustauimus spĩtalit̾ ista tractemꝰ.
Qumq uiros qnͥq libros qui ꝑ moysen mini¬
strati sunt. non nulli accipiunt. edd̃ aũt dem̃
est. ⁊ nũc quẽ habes non est tuus iur. de se ip̃o
dm̃ dixisse intelligunt. ut iste sit sensus. pri¬
mo qnͥq libris moysi. qiͣ quͥq uuris seruisti:
nuc̃ aũt quem habes .i. quẽ audis non ẽ tuus
uir. quia nõdum neum credidisti. S qm̃ non¬
pot̾ mou̾e atiomꝰ dici potuit qliq uiros habuisti

Expanded text:
mihi hanc aquam, ut neque sitiam, neque veniam huc haurire. Dicit ei Jesus: Vade, voca virum tuum, et veni huc. Cum sciret eam virum non habere, cur hoc dixerit, quaeritur. Namque cum mulier dixisset, Non ene dixisti non habere te virum: quinque enim viros habuisti, et nunc quem habes non est tuus vir; hoc verum dixisti. Sed non sunt haec carnaliter accipienda, ne huic ipnae similes esse videamur: sed de illo dono Dei si aliquid jam gustavimus, spiritaliter ista tractemus. Quinque viros, quinque libros qui per Moysen ministrati sunt, nonnulli accipiunt. Quod autem dictum est: Et nunc quem habes, non est tuus vir, de se ipso Dominum dixisse intelligunt, ut iste sit sensus: Primo quinque libris Moysi, quasi quinque viris servisti; nunc autem hic quem habes, id est, quem audis, non est tuus vir, quia nondum in eum credidisti. Sed quoniam nonpotest movere quomodo dici potuerit, quinque viros habuisti,