comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Rarissimis fratrib salutem. Sollicitudo loci nr̃i ⁊ timor
dñi compellit fortissimi ac beatissimi martyres admo¬
nere uos litteris nr̃is: ut a quib tam deuote ⁊ fortiter
seruatur fides dñi. ab isdem quoq lex et disciplina dñi reseruetur.
am cũ om̃s milites xp̃i custodire oporteat p̾cepta imperatoris sui:
tunc uos magis preceptis eiꝰ obtemꝑare plus conuenit. qͥ exemplum
cȩteris facti estis: et uirtutis et timoris dei. Et credideram quidẽ
prb̾os et diaconos qui illic presentes sunt monere uos et instruere
plenissime circa ȩuangłii legem : sicut in p̾teritis semꝑ sub anteces¬
sorib nr̃is factum ÷ ut diaconi ad carcerem commeantes. martyrum
desideria consiliis suis et scripturarum p̾ceptis gubernarent: s ed
nunc cũ maximo animi dolore cognosco non tantũ illic non suggeri
diuina precepta. sed adhuc potius impediri : ut ea quȩ auobis ipsis
et circa d̾m caute et circa sacerdotem dei honorifice fuint. a quib dam

Expanded text:
RISSIMIS PRATRIBVS S. Sollicitudo loci nostri et timor Dei conpellit, fortissimi ac beatissimi martyres, admonere uos litteris nostris ut a quibus tam deuote et fortiter seruatur fides Domini ab isdem lex quoque et disciplina Domini reseruetur. nam cum omnes milites Christi custodire oporteat praecepta imperatoris sui, tunc uos magis praeceptis eius obtemperare plus conuenit, qui exemplum ceteris facti estis et uirtutis et timoris Dei. et credideram quidem presbyteros et diaconos qui illic praesentes sunt monere uos et instruere plenissime circa euangelii legem, sicut in praeteritis semper sub antecessoribus nostris factum est, ut diaconi ad carcerem commeantes martyrum desideria consiliis suis et scripturarum praeceptis gubernarent. sed nunc cum maximo animi dolore cognosco non tantum illic non suggeri diuina praecepta, sed adhuc potius impediri, ut ea quae a uobis ipsis et circa Deum caute et circa sacerdotem Dei honorifice fiunt a quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
yprianꝰ cornelio fr̃i salutem. Et religiosum nobis et
sunt et nouatiani ac nouati obstinatione et prauitate seducti
ippo diacono legi pͥus mandaui: ne qͥs aliud me scripssisse fingeret
quam qͦd meis litteris continetur. Mandaui tamen eidem et ippo¬
methio a me ad uos misso: ut de tuo arbitrio rem gerat. et si easdem
utteras confessorib putaueris esse credendas : tunc eas tradat. Opto
te frat᷑ Riñe: semper bene ualere. Explicit epistola Q uinta
salutem. Quod seruis dei et maxime sacerdotib iustis

Expanded text:
PRIANVS CORNELIO FRATRI S. Et religiosum uobis et sunt et Nouatiani ac Nouati obstinatione et prauitate seducti ypodiacono legi prius mandaui, ne quis aliud me scripsisse fingeret quam quod meis litteris continetur. mandaui tamen eidem Mettio a me ad uos misso at de tuo arbitrio rem gerat. et si easdem litteras confessoribus putaueris esse credendas,. tunc eas tradat. opto te, frater carissime. semper bene ualera. Epistula XLVIII. S. Quod seruis Dei et maxime sacerdotibus iustis
Abbreviated transcription (Latin):
ca ceteros autem fr̾s elaboramꝰ quos ab eo circumuentos dolemus:
ut ueteratoris ꝑnitiosum latus fugiant. ut lȩtales laqueos sollici¬
tantis euadant. ut de qua ille pelli duunitus meruit eccłiam repe¬
tant: quos quidem dño adiuuante ꝑ eiꝰ miscd̃iam regredi posse cõ¬
fidimꝰ. Neq enim potest perire nisi quem constat ẽẽ ꝑiturum: cũ
dñs in ȩuangłio suo dicat. Om̃is plantatio quam non plantauto
pater m̃s cȩlestis eradicabitur. Qui plantatus non ÷ preceptis d̃i pa¬
tris et monitis: solus poterit de eccłia ille discedere. solus episcopis de¬
relictis cum scismaticis et hereticis in furore manere. Cȩteros uͦ no¬

Expanded text:
ca ceteros autem tratres elaboramus, quos ab eo circumuentos dolemus, ca ceteros autem tratres elaboramus, quos ab eo circumuentos dolemus, ut ueteratoris perniciosum latus fugiant, ut letales laqueos sollicitantis euadant, ut de qua ille pelli diuinitus meruit ecclesiam repetant: quos quidem Domino adiuuante per eius misericordiam regredi posse confidimus. neque enim potest perire nisi quem constat esse periturum, cum Dominus in euangelio suo dicat: omnis plantatio quam non plantauit pater meus caelestis eradicabitur. qui plantatus non est praeceptis Dei patris et monitis, solus poterit de ecclesia ille discedere, solus episcopis derelictis cum schismaticis et haereticis in furore remanere. ceteros uero no
Abbreviated transcription (Latin):
has de illo exigunt penas. quas in eiꝰ furore conspicimꝰ. Paterꝰ etiam euus
in uico fame mortuus: et ab eo in morte postmodum nec sepultꝰ. Uterꝰ
uxoris calce ꝑcussus: et a partione ꝓperante in parricidium partus
exp̾ssus. Et damꝑnare nunc audet sacrificantium manꝰ. cum sit ipse
nocentior pedib quib filiꝰ qui nascebatur occisus. ẽ: Hanc conscĩam
criminũ iam pridem timebat. Proꝑter hoc se non de presbitero excita¬
ri tantum : sed et communicatione ꝓhiberi ꝓ certo tenebat. Et urgen¬
tib fir̾ib imminebat cognitionis dies: quo apud nos causa eiꝰ ageret᷑
nisi ꝑ secutio ante uenisset. Quam iste uoto quodam euadende et lu¬
crande dampnationis excipiens. hȩc omĩa commisit et miscuit: ut qͥ
eici de eccłia et excludi habebat. uidiciũ sacerdotum uoluntaria dis¬
cessione p̃cederet. quasi euasisse sit pȩnam: preuenisse sententiam. sir¬

Expanded text:
has de illo exigunt poenas quas in eius furore conspicimus. pater etiam eius has de illo exigunt poenas quas in eius furore conspicimus. pater etiam eius in uico fame mortuus et ab eo in morte postmodum nec sepultus. uterus uxoris calce percussus et abortione properante in parricidium partus expressus. et damnare nunc audet sacrificantium manus, cum sit ipse nocentior pedibus, quibus filius qui nascebatur occisus est. Hanc conscientiam criminum iam pridem timebat. propter hoc se non de presbyterio excitari tantum, sed et communicatione prohiberi pro certo tenebat, et urguentibus fratribus imminebat cognitionis dies quo apud nos causa eius ageretur, nisi persecutio ante uenisset, quam iste uoto quodam euadendae et lucrandae damnationis excipiens haec omnia commisit et miscuit, ut qui eici de ecclesia et excludi habebat, iudicium sacerdotum uoluntaria discessione praecederet, quasi euasisse sit poenam praeuenisse sententiam. Cir
Abbreviated transcription (Latin):
est qͥ felicissimum satellitem suuꝰ diaconum nec ꝑmittente me nec scien¬
te sua factione et ambitione constituit: et cũ sua tempestate rome qͦꝙ
ad euertendam eccłiam nauigans. similia illic et paria molitus. ẽ: acle¬
ro portionem plebis auellens. fraternitatis bene sibi coher entis et se
inuicem diligentis concordiam scindens. Plane qmͣ ꝓ magnitudine sua
debeat carthaginem roma p̾cedere: illic maiora. et grauiora commisit
ui istic aduersus eccłiam diaconum fecerat: illic ep̃m fecit. Nec hoc qͥs¬
quam miretur in talib. Feruntur semꝑ iali suo furore dementes: et
postea quã scelera feceruit. conscientia ipsa sceleratȩ mentis agitant᷑.
ec remanere in eccłia dei possunt: qui deificam et eccliasticam disci¬
plinam. nec actus sui conuersatione nec morum pace tenuerunt.Spo¬
liati ab illo pupilli: fraudate uiduȩ.peccuniȩ quoq eccłiȩ denegate:

Expanded text:
est, qui Felicissimum satellitem suum diaconum, nec permittente me, nec scienest, qui Felicissimum satellitem suum diaconum, nec permittente me, nec sciente, sua factione et ambitione constituit; et cum sua tempestate Romam quoque ad evertendam Eccro portionem plebis auellens, fraternitatis bene sibi cohaerentis et se inuicem diligentis concordiam scindens. plane quoniam pro magnitudine sua debeat Carthaginem Roma praecedere, illic maiora et grauiora commisit. qui istic aduersus ecclesiam diaconum fecerat, illic episcopum fecit. nec hoc quisquam miretur in talibus. feruntur semper mali suo furore dementes et posteaquam scelera fecerunt, conscientia ipsa sceleratae mentis agitantur. nec remanere in ecclesia Dei possunt qui deificam et ecclesiasticam disciplinam nec actus sui conuersatione nec morum pace tenuerunt. spoliati ab illo pupilli, fraudatae uiduae, pecuniae quoque ecclesiae denegatae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ nos nobis debeat nouatus ostendi. rerum nouaru̾ semꝑ cupidus: a¬
uariciȩ in explebilis. rapacitate furibundus: arrogantia et stupore su¬
pbi tumoris inflatus. Semꝑ istic ep̃is male cognitus: quasi hereticꝰ semꝑ
et ꝑfidus. om̃ium sacerdotum uoce dampnatus. Curiosus semꝑ ut pro¬
dat: ad hoc adulat᷑ ut fallat. nunquã fidelis ut diligat. Fax et ignis
ad conflanda seditionis incendia: turbo et tempestas ad fidei facienda
illinc a nobis recedente idest ꝓcella et turbine recedente: ex parte illic
quies facta. ẽ: et głosi ac boni confessores qui de ȩccłia illo incitante
discesserant. postea quam ab urbe ille discessit. ad eccłiam reuerterunt.
dem ÷ nouatus qui apud nos pͥmum discordiȩ et scismatis incendium
seminauit: qͥ quosdam istic ex fr̾ib ab episcopo segregauit. qͥ in ipsa ꝑse¬
cutione ad auertendas fr̃um mentes alia quȩdam ꝑsecutio nr̃is fuit. Ip̃e

Expanded text:
per nos uobis debeat Nouatus ostendi rerum nouarum semper cupidus, aper nos uobis debeat Nouatus ostendi rerum nouarum semper cupidus, auaritiae inexplebilis rapacitate furibundus, adrogantia et stupore supet perfidus omnium sacerdotum voce damnatus; curiosus semper ut prodat, ad hoc adulatur ut fallat, numquam fidelis ut diligat, fax et ignis ad conflanda seditionis incendia, turbo et tempestas ad fidei facienda illinc a vobis recedente, id est, procella et turbine recedente, ex parte illic quies facta est, et gloriosi ac boni confessores, qui de Ecclesia, illo incitante, discesserant, postea quam ab Urbe ille discessit, ad Ecclesiam reverterunt. Idem est Novatus, qui apud nos primum discordiae et schismatis incendium seminavit, qui quosdam istic ex fratribus ab episcopo segregavit, qui in ipsa persecutione ad evertendas fratrum mentes alia quaedam persecutio nostris fuit. Ipse
Abbreviated transcription (Latin):
re uoluisse. quam conscientia rapinarũ et criminũ nefandorũ illic
ab urbe fugisse. Et nunc eccłiȩ desertor ac ꝓfugus: quasi mutasse
sit hominem mutare regionem. confessorem se ultro iactat et p̾dicat:
cum xp̃i confessor nec dici nec esse iam possit. qui eccłiam xp̃i ne¬
gauit. Nam cum paulus apłs dicat ꝓpter hoc relinquet homo patrẽ
et matrem et erunt duo in unam carnem: sacramentũ istud mag¬
num. ẽ. ego autem dico in xpͣm et in eccłiam. cũ hoc inquã beatꝰ
apłs dicat. et xp̃m pariter atq ȩccłiȩ unitatem indiuidius nexibus
coherentem scã sua uoce testetur. quomͦ porest e̾e̾ cum xp̃o. qui cum
sponsa xp̃i atq in eiꝰ eccłia non ẽ: Aut quomͦ assumit sibi regendȩ
aut gubernandȩ eccłiȩ curam. qͥ spoliauit et fraudauit ȩccłiam xp̃i:
Nam de nouato nichil inde ad nos fuerat nuntiandum: eum magis

Expanded text:
re uoluisse quam conscientia rapinarum et criminum nefandorum illinc re uoluisse quam conscientia rapinarum et criminum nefandorum illinc ab urbe fugisse. et nunc ecclesiae desertor ac profugus, quasi mutasse sit hominem mutare regionem, confessorem se ultra iactat et praedicat, cum Christi confessor nec dici nec esse iam possit qui ecclesiam Christi negauit. nam cum Paulus apostolus dicat: propter hoc relinquet homo patrem et matrem, et erunt duo in carne una. sacramentum istud magnum est, ego autem dico in Christum et ecclesiam, cum hoc, inquam, beatus apostolus dicat et Christi pariter adque ecclesiae unitatem indiuiduis nexibus cohaerentem sancta sua uoce testetur, quomodo potest esse cum Christo qui cum sponsa Christi adque in eius ecclesia non est? aut quomodo adsumit sibi regendae aut gubernandae ecclesiae curam qui spoliauit et fraudauit ecclesiam Christi? Nam de Nouato nihil inde ad nos fuerat nuntiandum, cum magis
Abbreviated transcription (Latin):
Ꝙkmĩe festinato ad nos mittendo Niceforum accolitum:
qui nobis et de confessorib regressis głiosam leticiam
nuntiaret. et aduersus nouatiani et nouati nouas et ꝑniciosas ad im¬
pugnandam xp̃i eccłiam machinas plenissime instrueret. Nam enim
pridie istic uenisset heretice prauitatis nocens factio: ipsa iam ꝑdita.
et alios qͥ sibi consenserint ꝑditura: postero die niceforus cum ur̃is
litteris suꝑuenit. quib et didicimꝰ et docere atq instruerẽ cȩteros cȩ¬
pimꝰ: euaristum de ep̃o iam nec laicun remansisse. cathedrȩ et plebis
extorrem et de ȩccłia xp̃i exulem ꝑ alias longe ꝓuincias oberrare: et
ipsum ueritatis ac fidei naufragium factũ circa quosdam sui similes
paria naufragia concitare.nicostratũ uero diaconio sc̃ȩ administra¬
tionis amisso: eccłiasticis pecuniis sacrilega fraude subtractis. et ui¬
duarũ ac pupillorũ depositis denegatis: non tam in affricam ueni¬

Expanded text:
me, festinato ad nos mittendo Niceforum acoluthum, qui nobis et de confessoribus regressis gloriosam laetitiam nuntiaret et aduersus Nouatiani et Nouati nonas et perniciosas ad inpugnandam Christi ecclesiam machinas plenissime instrueret. nam cum pridie istic uenisset haereticae prauitatis nocens factio ipsa iam perdita et alios qui sibi consenserint perditura, postero die Niceforus cum uestris litteris superuenit, quibus et didicimus et docere adque instruere ceteros coepimus Euaristum de episcopo iam nec laicum remansisse, cathedrae et plebis extorrem et de ecclesia Christi exulem per alias longe prouincias oberrare et ipsum ueritatis ac fidei naufragum factum circa quosdam sui similes paria naufragia concitare, Nicostratum quoque diaconio sanctae administrationis amisso, ecclesiasticis pecuniis sacrilega fraude subtractis et uiduarum ac pupillorum depositis denegatis non tam in Africam ueni
Abbreviated transcription (Latin):
et miscd̾ia tutus est. Deniq et d̾s infirmitatem hominis quem por¬
tabat ostendens ait. Pater si fieri potest: transeat a me calix iste.
Et exemplũ discipulis suis tribuens ut non uoluntatem suam sed
dei faciant: addidit dicens. Ueruntamen non qͦd ego uolo: sed
qͦd tu. Et alio loco dicit. Non descendi de cȩlo ut faciam uolun
ret patris uoluntatem. quantomagis seruus obaudire debet ut faci¬
at dei uoluntatem: Sicut in epła sua ioħs quoq ad faciendam¬
dei uoluntatem hortatur et instruit dicens. Nolite diligere mundũ:
neq ea quȩ in mundo sunt. Siquis dilexerit mundũ: non ÷ dilec¬

Expanded text:
et misericordia tutus est. denique et Dominus infirmitatem hominis quem poret misericordia tutus est. denique et Dominus infirmitatem hominis quem portabat ostendens ait: pater, si fieri potest, transeat a me calix iste, et exemplum discipulis suis distribuens, ut non uoluntatem suam sed Dei faciant, addidit dicens: uerumtamen non quod ego uolo sed quod tu uis. et alio loco dicit: non descendi de caelo, ut faciam uolunret patris uoluntatem, quanto magis seruus obaudire debet ut faciat domini uoluntatem, sicut in epistula sua Iohannes quoque ad faciendam uoluntatem Dei hortatur et instruit dicens: nolite diligere mundum neque ea quae in mundo sunt. si qui dilexerit mundum, non e
Abbreviated transcription (Latin):
recumbent cũ abraham et ysaac et iacob in regno cȩlorũ: filii
autẽ regni expellentur in tenebras exteriores. illic erte plorat̃
et stridor dentium. Ostendit qͥa ante filii regni udei erant: quando et
filu dei esse ꝑseuerabant. Postquã cessauit circa illos nomen paternũ: ces¬
sauit et regnũ. Et id̾o xp̃iani qͥ in oratione appellare patrem d̾m cȩ¬
pimꝰ: nos et ut regnũ dei nobis ueniat oramꝰ. Addimꝰ quoq et dicimꝰ.
Fiat uoluntas tua sicut in cȩlo et in terra. Non ut d̾s faciat qͦd uult:
sed ut nos facere possimꝰ qͦd d̾s uult. Nam d̾o quis obsistit. quo minꝰ qͦd
uelit faciat: S qͥa nobis adiabolo obsistitur quo minꝰ ꝑ omĩa nostͣ
animꝰ atq actus d̾o obsequatur: oramꝰ et petimus ut fiat in nobis
uoluntas dei. quȩ ut fiat in nobis opus ÷ dei uoluntate idest ope
eiꝰ et ꝓtectione : quia nemo suis uirib fortis. ẽ: sed dei indulgentia

Expanded text:
recumbent cum Abraham et Isaac et Iacob in regno caelorum. filii recumbent cum Abraham et Isaac et Iacob in regno caelorum. filii autem regni expellen tur in tene bras exteriores: illic erit ploratio et stridor dentium. ostendit quia ante filii regni Iudaei erant, quando et filii Dei esse perseuerabant, postquam cessauit circa illos nomen paternum, cessauit et regnum. et ideo christiani qui in oratione appellare patrem Deum coepimus nos et ut regnum Dei nobis ueniat oramus. Addimus quoque etdicimus: fiat uoluntas tua in caelo et in terra, non ut Deus faciat quod uult, sed ut nos facere possimus quod Deus uult. nam Deo quis obsistit quominus quod uelit faciat? sed quia nobis a diabolo obsistitur quominus per omnia noster animus adque actus Deo obsequatur, oramus et petimus ut fiat in nobis uoluntas Dei: quae ut fiat in nobis, opus est Dei uoluntate id est ope eius et protectione, quia nemo suis uiribus fortis est sed Dei indulgentia
Abbreviated transcription (Latin):
dñante regnemꝰ: sicut et ipse pollicetur et dicit. Uenite benediti pa¬
tris mei : ꝑcipite regnum qͦd uobis paratum ÷ ab origine mundi. Po¬
test uͦ frs dilectissimi et ipse xp̃c ẽe̾ regnum dei : quem uenire coti¬
die cupimꝰ. cuiꝰ aduentus ut cito nobis representetur optamꝰ. Nam
cũ resurrectio ipse sit qͥa in ipso resurgimꝰ: sic et regnum dei po¬
dest ipse intelligi. qͥ in illo regnaturi sumꝰ. Bene autẽ regnum dei
petinꝰ id est regnũ cȩleste: quia ÷ et terrestre regnum. Sed qͥ renũ¬
tiauit iam scło: maior ẽ et honorib eiꝰ et regno. Et id̾o qui se deo
et xp̃o dicat : non terrena sed cȩlestia regna desiderat. Continua
autem oratione et prece opus ÷ ne excidamꝰ a regno cȩlesti: sicut
iudei quib hoc ꝓmissum pͥus fuerat exciderunt. dño manifestan¬
te et ꝓbante. Multi inquit uenient ab oriente et occidente et

Expanded text:
dominante regnemus, sicut ipse pollicetur et dicit: uenite, benedicti padominante regnemus, sicut ipse pollicetur et dicit: uenite, benedicti patris mei, percipite regnum quod uobis paratum est ab origine mundi. potest uero, fratres dilectissimi, et ipse Christus esse regnum Dei quem uenire cottidie cupimus, cuius aduentus ut cito nobis repraesentetur optamus. nam cum resurrectio ipse sit, quia in ipso resurgimus, sic et regnum Dei potest ipse intellegi, quia in illo regnaturi sumus. bene autem regnum Dei petimus id est regnum caeleste, quia est et terrestre regnum. sed qui renuntiauit iam saeculo maior est et honoribus eius et regno. et ideo qui se Deo et Christo dicat non terrena sed caelestia regna desiderat. continua autem oratione et prece opus est, ne excidamus de regno caelesti, sicut Iudaei quibus hoc primum promissum fuerat exciderunt Domino manifestante et probante. multi inquit, uenient ab oriente et occidente et
Abbreviated transcription (Latin):
num d̾i consequent᷑. Et hȩc qͥdem fuistis: sed abluti estis. sed iustifica¬
ti estis : sed sanctificati estis. in nomine dñi iħu xp̃i. et in sp̃u dei
nr̃i. Scĩficatos nos dicit in nomine dñi iħu xp̃i: et in sp̃u d̾i nr̃i.
ec scĩficatio ut in nobis ꝑmaneat oramꝰ. Et qͥa d̾s et iudex nr̃ sana¬
to a se et uiuificato comminat᷑ iam non delinquere. ne qͥd ei dete¬
rius fiat: hanc continius orationib p̾cem facimꝰ. hoc dieb ac noc¬
tib postulamꝰ ut scĩficatio et uiuificatio quȩ de dei gr̃a sumitur.
ipsius. ꝓtectione seruetur. Sequitur in oratione. Adueniat regnũ tu¬
um. Regnũ etiam dei representari nobis petimꝰ: sicuti et nomen
eiꝰ ut in nobis scĩficetur postulamꝰ. Nam d̾s quando non regnat.
aut apud eum quando incipit. qͦd et semꝑ fuit et esse non desinit:
rͣm regnũ petimꝰ aduenire: adeo nobis repmnissum. xp̃i sanguine
et passione quesitum : ut qui in scło ante seruiuimꝰ. postiodũ xp̃o

Expanded text:
sed iustificati estis, sed sanctificati estis in nomine Domini Iesu Christi et in spiritu Dei nostri. sanctificatos nos dicit in nomine Domini Iesu Christi et in spiritu Dei nostri. haec sanctificatio ut in nobis permaneat oramus, et quia Dominus et iudex noster sanato a se et uiuificato comminatur iam non delinquere, ne quid ei deterius fiat, hanc continuis orationibus precem facimus, hoc diebus ac noctibus postulamus ut sanctificatio et uiuificatio quae de Dei gratia sumitur ipsius protectione seruetur. Sequitur in oratione: adueniat regnum tuum. regnum etiam Dei repraesentari nobis petimus, sicuti et nomen eius ut in nobis sanctificetur postulamus. nam Deus quando non regnat, aut aput eum quando incipit quod et semper fuit et esse non desinit ? nostrum regnum petimus aduenire a Deo nobis repromissum, Christi sanguine et passione quaesitum, ut qui in saeculo ante seruiuimus postmodum Christo
Abbreviated transcription (Latin):
contra. xp̃m potest. cuius et spes et fides et uirtus et gła omnis in
xp̃o est. Ut̃ ab episcopis contra mandatũ di fiat auctores esse non
possunt: qui iꝑsi dei mandata fecerunt. sAn quisquam maior deo
aut diuina bonitate clementior. qͥ aut infectum uelit qͦd passus :¬
d̾s fieri. aut quasi illi minꝰ potestatis ad ꝓtegendam ȩccłiam suã
fuerit. auxilio nos suo putet posse seruari: Hisi si hȩc ignaro d̾o ges¬
ta sunt aut non ꝑmittente illo omĩa ista uenerunt: cum doceat
indociles. et admoneat immemores scriptura diuina quȩ loquitur
dicens. Quis dedit in direptionem iacob et isrł eis qui predabant᷑¬

Expanded text:
contra Christum potest cuius et spes et fides et uirtus et gloria omnis in contra Christum potest cuius et spes et fides et uirtus et gloria omnis in Christo est: ut ab episcopis contra mandatum Dei fiat, auctores esse non possunt qui ipsi Dei mandata fecerunt. an quisquam maior Deo aut diuina bonitate clementior qDeus fieri, aut quasi illi minus potestatis ad protegendam Ecclesiam suam fuerit, auxilio nos suo putet posse servari? XXI. Nisi si haec ignaro Deo gesta sunt, aut non permittente illo omnia ista venerunt, cum doceat indociles et admoneat immemores Scriptura divina, quae loquitur dicens: Quis dedit in direptionem Jacob et Israel iis qui praedabant
Abbreviated transcription (Latin):
dñs loquitur dicens. Qui confessus me fuerit coram hominib: et ego
confitebor eum coram patre meo qui in cęlis est. Qui autem me nega¬
uerit: et ego negabo eum. Si se negantem non negat: nec confitenten
confitetur. Pon potest ȩuangłium in parte consistere: et in parte nu¬
tare. Fut utrumq oportet ualeat: aut utrumq uim ueritatis amit¬
tat. Si negantes rei criminis non erunt: nec confitentes premium ur¬
tutis accipiunt. Porro si fides quȩ uicerit coronatur: necesse ẽ. et uida
ꝑfidia puniatur. Ita martyres aut nichil possunt: si ȩuangłm solui po¬
test: aut si ȩuangłm non potest solui. contra ȩuangłm facere non pos¬
sunt: qui de euangelio martyres fiunt. Nemo fr̃s dilectissimi unfa¬
met martẏrum dignitatem : nemo eorũ głas destruat et coronas.
anet incorruptȩ fidei robur incolume: nec dicere aliquid aut facere

Expanded text:
Dominus loquitur dicens: qui confessus me fuerit coram hominibus, et ego Dominus loquitur dicens: qui confessus me fuerit coram hominibus, et ego confitebor eum coram patre meo qui est in caelis: qui autem me negauerit, et ego negabo eum. si negantem non negat, nec confitentem confitetur. non potest euangelium in parte consistere et in parte nutare. aut utrumque oportet ualeat aut utrumque uim amittat amittat. si negantes rei criminis non erunt, nec confitentes praemium uirtutis accipiunt. porro si fides quae uicerit coronatur, necesse est et uicta perfidia puniatur. ita martyres aut nihil possunt, si euangelium solui potest, aut si euangelium solui non potest, contra euangelium facere non possunt qui de euangelio martyres fiunt. nemo, fratres dilectissimi, nemo infamet martyrum dignitatem, nemo eorum glorias destruat et coronas. manet incorruptae fidei robur incolume, nec dicere aliquid aut facere
Abbreviated transcription (Latin):
infidei firmitate robustius. in dei dignatione felitius. qui tociens
et cum confiteretur uel confligeret uicit. et cum uinceret suꝑuirit:
Quio iob in oꝑib ꝓmptius. in temptationib fortius. in dolore patieniꝰ.
in timore sumissius. infide uerus: Nec his tamen si rogarent concessu¬
rum se ds̃ dixit: cum ꝓpha ezechiel pro delicto ppłi deprecaretur ue¬
ra inquit quecumq peccauerit michi ut delinquat delictum: ex¬
tendam manũ meam suꝑ eam. et obteram stabilimentũ panis. et im¬
mutam in eam famem: et auferam ab ea hominem et pecora. Et si f¬
erint tres uiribii in medio eiꝰ noe daniel et iob: non liberabunt filios
neq filias. ipsi soli salui erunt. Ndeo non omne qͦd petitur: in pre uditio
petentis. sed in dantis arbitrio est. Nec quicquam sibi usurpat et uindi¬
cat humana sententia: nisi annuat et censura diuina. In ȩuangelio

Expanded text:
in fidei firin fidei firet cum confligeret uicit et cum uinceret superuixit? quid Iob in operibus promptius, in temptationibus fortius, in dolore patientius, in timore summissius, in fide uerius? nec hi tamen si rogarent, concessurum se Deus dixit. cum propheta Ezechiel pro delicto populi deprecaretur, terra, inquit, quaecumque peccauerit mihi ut delinquat delictum, extendam manum meam super eam et obteram stabilimentum panis et inmittam in eam famem et auferam ab ea hominem et pecora. et si fuerint tres uiri hi in medio eius Noe et Danihel et Iob, non liberabunt filios neque filias, ipsi soli salui erunt. adeo non omne quod petitur in praeiudicio petentis sed in dantis arbitrio est, nec quicquam sibi usurpat et uindicat humana sententia, nisi adnuat et censura diuina. In euangelio
Abbreviated transcription (Latin):
Nam et moyses ꝓ peccatis ppłi petit: nec tamen peccantib ueniam
cũ petisset accepit. Precor ait dñe deliquit hic ppłs delictum grande.
Et nunc si dimittis eis delictum: dimitte. Sin autem: dele me delibro
quem scripsisti. Et dixit dñs ad moysen. Si quis deliquit ante me:
deleam eum de libro meo. Iue amicus dei ille facie ad faciem locutus
sam sua dep̃catione pacauit. leremiam d̾s laudat et predicat dicens.
Orius qm ce formarem in utero noui te: et pͥusqͣm ex ires de uul
ua sanctificaui te: et ꝓpħam in gentib dedi te. Et eidem ꝓ peccatiꝰ
ppłi deprecanti frequentius et oranti. noli ait orare pro ppło hoc
et noli postulare ꝓ eis in prece et oratione: quia non exaudiam
in tempore in quo inuocabunt me in tempore afflictionis suȩ. Qͥo
uͦ iustius noe qui cũ repleta ess terra peccatis. solus inuentus ⁊
iustus in terris: Quid gł iosius daniele. quid ad facienda martyria

Expanded text:
Nam et Moyses pro peccatis populi petit nec tamen peccantibus ueniam Nam et Moyses pro peccatis populi petit nec tamen peccantibus ueniam cum petisset accepit. precor, ait, Domine, deliquit populus hic delictum grande: et nunc si dimittis eis delictum, dimitte: sin autem, dele me de libro quem scripsisti. et dixit Dominus ad Moysen: si qui deliquit ante me, deleam eum de libro meo. ille amicus Dei, ille facie ad faciem locutus sam sua deprecatione placauit. Hieremiam Deus laudat et praedicat dicens: priusquam te formarem in utero, noui te, va sanctificavi te, et prophetam in gentibus posui te . Et eidem pro peccatis populi deprecanti frequentius et oranti, Noli, ait, orare pro populo hoc, et noli postulare pro eis in prece et oratione, quia non exaudiam in tempore in quo invocabunt me, in tempore afflictionis suae . Quid vero justius Noe, qui cum repleta esset terra peccatis, solus inventus est justus in terris? Quid gloriosius Daniele? quid illo ad facienda martyria
Abbreviated transcription (Latin):
co dño de sua facilitate p̾sumere. Sub ara dei animȩ occisorũ martyrum
clamant magna uoce dicentes. quo usq dñe sc̃s et uerus non iudicas
et uindicas sangumem nr̃m de his qui in terris inhabitant. et re¬
quiescere ac patientiam adhuc tenere iubentur. et quemquã posse
aliquis existimat remittendis passim donandisq petcatis bonum
fieri contia uidicem uelle. aut pͥusquam uindicetur ipse alios posse
defendere. Mandant aliquid martyres fieri. Si usta si licita si non
contra ipsum dñm a dei sacerdote facienda sunt: si optemꝑantis
facilis et ꝓna consensio. si petentis fuerit religiosa moderatio. Man¬
dant aliquid martyres fieri. Sed si scripta non sunt in dñi lege
quȩ mandant: ante est ut sciamꝰ illos de deo impetrasse qͦd postulant
tunc facere qͦd mandant. Neq enim statim uideri potest de diuina
maiestate concessum: quod fuerit humana pollicitatione. ꝓmissum

Expanded text:
Domino de sua facilitate praesumere. sub ara Dei animae occisorum martyrum Domino de sua facilitate praesumere. sub ara Dei animae occisorum martyrum clamant magna uoce dicentes: quousque, Domine sanctus et uerus, non iudicas et uindicas sanguinem nostrum de his qui in terris inhabitant? et requiescere ac patientiam tenere adhuc iubentur. et quemquam posse aliquis existimat remittendis passim donandisque peccatis bonum fieri contra iudicem uelle aut prius quam uindicetur ipse alios posse defendere? mandant aliquid martyres fieri: si iusta, si licita, si non contra ipsum Dominum a Dei sacerdote facienda: sit obtemperantis facilis et prona consensio, si petentis fuerit religiosa moderatio. mandant aliquid martyres fieri: si scripta non sunt in Domini lege quae mandant, ante est ut sciamus illos de Domino inpetrasse quod postulant, tunc facere quod mandant. neque enim statim uideri potest diuina maiestate concessum quod fuerit humana pollicitatione promissum.
Abbreviated transcription (Latin):
didit ꝓ peccatis nr̃is. Homo d̾o e̾e̾ non potest maior: nec remittere
aut donare indulgentia sua seruus potest. qͦd in dñm delicto grauiore
commissum. ẽ: ne ad hue lapso et hoc accedat ad crimen. si nesceut erꝰ
p̾dictum: maledictus homo qui spem habet in homine. Dñs orandus est
dus nr̃a satisfactione placandus est: qui negantem negare se dixit. qui
omne tudiciũ de patre solus accepit. Credimus quidem posse apud iuad̃i¬
cem plurimũ ualere martyrum merita: et oꝑa uistorũ. sed cum iudicii
dies uenerit: cum post occasum scłi huiꝰ et mundi ante tribunal xp̃i ppłs
eiꝰ astiterit. Cȩterum siquis pre ꝓpera festinatione temerariꝰ. remissionẽ
peccatorum dare se cunctis putat posse: aut audet dnĩ p̾cepta rescinde
non tantum nichil. ꝓdest: sed et obest lapsis. Prouocasse ÷ iram non ser¬
uasse sententiam : nec miscd̾iam pͥus dei dep̾candam putare. sed contemp

Expanded text:
didit pro peccatis nostris. homo Deo maior non potest esse, nec remittere didit pro peccatis nostris. homo Deo maior non potest esse, nec remittere aut donare indulgentia sua seruus potest quod in Dominum delicto grauiore commissum est, ne adhuc lapso et hoc accedat ad crimen, si nesciat esse praedictum: maledictus homo qui spem habet in hominem. Dominus orandus est, Dominus nostra satisfactione placandus est qui negantem negare se dixit, qui omne iudicium de patre solus accepit. credimus quidem posse aput iudicem plurimum martyrum merita et opera iustorum, sed cum iudicii dies uenerit, cum post occasum saeculi huius et mundi ante tribunal Christi populus eius adstiterit. Ceterum si quis praepropera festinatione temerarius remissionem peccatorum dare se cunctis putat posse aut audet Domini praecepta rescindere, non tantum nihil prodest sed et obest lapsis. prouocasse est iram non seruasse sententiam nec misericordiam prius Domini deprecandam putare, sed contempto
Abbreviated transcription (Latin):
seua tempestas. Solatium ȩternȩ spei adimunt: aradice subuertunt.
sermone morbido ad letale contagium serpunt: nauem in scopulos ne
in portum ꝑueniat illidunt. Non concedit pacem facilitas ista sed tollit.
nec cõmunicationem tribuit sed impedit ad salutem. Persecutio ÷ hȩc
alia et alia temptatio: ꝑ quã subtilis inimicus impugnandis adhuc
lapsis occulta populationeꝰ grassatur. ut lamentatio conquiescat:
ut dolor sileat. ut delicti memoria uanescat: compͥmatur pectorum
gemitus. statuat᷑ fletus oculorum : nec dñm grauiter offensum longi
et plena pęnitentia deprecetur. cũ scriptum sit.: Memento unde ceci¬
deris: et age pęnitentiam. Nemo se fallat: nemo decipiat. Solus dñs
misereri potest: ueniam peccatis quȩ in ipsum cominissa sunt solus po¬
test ille largiri. qͥ peccata nr̃a portauit: qui ꝓ nobis doluit. quẽ d̾s tra¬

Expanded text:
saeua tempestas. solacium spei adimunt, a radice subuertunt, saeua tempestas. solacium spei adimunt, a radice subuertunt, sermone morbido ad letale contagium serpunt, nauem scopulis ne in portum perueniat inlidunt. non concedit pacem facilitas ista sed tollit, nec conmunicationem tribuit sed inpedit ad salutem. persecutio est haec alia et alia temptatio, per quam subtilis inimicus inpugnandis adhuc lapsis occulta populatione grassatur, ut lamentatio conquiescat, ut dolor sileat, ut delicti memoria uanescat, conprimatur pectoris gemitus, statuatur fletus oculorum nec Dominum grauiter offensum longa et plena paenitentia deprecetur, cum scriptum sit: memento unde cecideris et age paenitentiam. Nemo se fallat, nemo decipiat. solus Dominus misereri potest. ueniam peccatis quae in ipsum commissa sunt solus potest ille largiri qui peccata nostra portauit, qui pro nobis doluit, quem Deus tra
Abbreviated transcription (Latin):
et denuntiet dicens. quicũq ederit panem aut biberit calicem dni indig¬
ne: reus erit corporis et sangumis domini. Spretis his omnib atq con¬
manib atq ore delin quunt: quam cum dñm negauerunt. Ante expi
ata delicta. ante ex omologesin factam criminis: ante purgatam con¬
scientiam sacrificio et manu sacerdotis. ante offensam placatam in¬
dignantis dnĩ et minantis: pacem putant esse quam quidam uerbis
fallacib uenditant. Non est pax illa. sed bellum: nec ȩccłiȩ uingit᷑ qui
ab ȩuangelio separatur. Quid inuiriam beneficium uocant: Quid un¬
pietatem uocabulo pietatis appellant: Quid eis flere uigiter et ro¬
gare dũm suum debent intercepta pęnicentiȩ lamentatione com¬
municare se simulant: Hoc sunt eiꝰmodi lapsis. qͦd grando frugibus:.
qͦd turbidum sydus arborib. qͦd armentis pestilens uastitas: qͦd nauigi

Expanded text:
et denuntiet dicens: quicumque ederit panem et biberit calicem Domini indiget denuntiet dicens: quicumque ederit panem et biberit calicem Domini indigne reus erit corporis et sanguinis Domini. Spretis his omnibus adque conmanibus adque ore delinquunt quam cum Dominum negauerunt. ata delicta, ante exomologesim factam criminis, ante purgatam conscientiam sacrificio et manu sacerdotis, ante offensam placatam indignantis Domini et minantis fallentibus uenditant. non est pax illa sed bellum, nec ecclesiae iungitur qui ab euangelio separatur. quid iniuriam beneficium uocant? quid inpietatem uocabulo pietatis adpellant? quid eis qui flere iugiter et rogare Dominum suum debent intercepta paenitentiae lamentatione conmunicare se simulant? hoc sunt eiusmodi lapsis quod grando frugibus, quod turbidum sidus arboribus, quod armentis pestilens uastitas, quod nauigiis
Abbreviated transcription (Latin):
dam laxatur in cautis communicatio. Irrita et falsa pax : periculosa
dantib et nichil accipientib ꝓfutura. Non querunt sanitatis patien¬
tiam: nec ueram de satisfactione medicinam. Pȩnitentia de peccato¬
rib exclusa ÷ uel excussa: grauissimi extremiq delicti memoria sub¬
lata est. Op eruint᷑ morientiũ uulnera: et plaga lȩtalis altis et ꝓ¬
fundis uiscerib infixa. dissimulato dolore contegitur: ad iaboli aris r¬
uertentes ad scm̃ deñi sordidis et infectis nidore manib accedunt
ortiferos idolorũ cibos adhuc ructuantes: exalantib etiam minc scelus
et dicat. omĩs mundis manducabit carnem: et anima quȩcumq mandu¬
cauerit ex carne salutaris sacrificii qͦd est dni. et immunditia eiꝰ suꝑ ipsum
calicem dñi bibere et calicem demoniorũ: non potestis mensȩ dñĩ cõmu¬
nicare et mensȩ demoniorũ. idem contumacib et ꝑuicacib cõminetur¬

Expanded text:
dam laxatur incautis conmunicatio, inrita et falsa pax, periculosa dam laxatur incautis conmunicatio, inrita et falsa pax, periculosa dantibus et nihil accipientibus profutura. non quaerunt sanitatis patientiam nec ueram de satisfactione medicinam: paenitentia de pectoribus exclusa est, grauissimi extremique delicti memoria sublata est. operiuntur morientium uulnera et plaga letalis altis et fundis uisceribus infixa dissimulato dolore contegitur. a diaboli aris reuertentes ad sanctum Domini sordidis et infectis nidore manibus accedunt, mortiferos idolorum et dicat: Omnis mundus manducabit carnem, et anima quaecumque manducaverit ex carne sacrificii salutaris quod est Domini, et immunditia ipsius super icalicem Domini bibere et calicem daemoniorum, non potestis mensae Domini communicare et mensae daemoniorum . Idem contumacibus et pervicacibus co
Abbreviated transcription (Latin):
ille sed nutrit. At qui consiliis fortiorib redarguit siul atq instruit
fr̾em: ꝓmoret ad salutem. Quos diligo inquit dñs: redarguo et casti¬
go Sic opordet d̾i sacerdotem non obsequiis decipientib fallere: sed
reme diis salutarib ꝓuidere. Imꝑitus ẽ medicus: qui tumentes uulnerũ
sinus mami parcente contrectat. et in altis recessib uiscerum uirꝰ¬
inclusum dum seruat exaggerat. Aperiendũ uulnꝰ est et secandum:
et putraminib ampritatis medela fortiore curandum. Uociferetur &
clamet licet et conquerat᷑ eger impaciens ꝑ dolorem : grãs agit post¬
modũ cum senserit sanitatem. Emersit enim fr̃s dilectissimi no¬
uumi genꝰ cladis: et quasi parum ꝑsecutionis ꝓcella seuierit. accessit
ad cumulum sub misca̾ie titulo malum fallens et blanda ꝑnities. Con¬
tra euangłii uigorem. contra diũ ac dei legem: temeritate quorun¬

Expanded text:
ille, sed nutrit. At qui consiliis fortioribus redarguit simul atque instruit ille, sed nutrit. At qui consiliis fortioribus redarguit simul atque instruit fratrem, promovet ad salutem. Quos diligo, inquit Dominus, redarguo et castigo . Sic oportet et 186 Dei sacerdotem non obsequiis decipientibus fallere, sed remediis salutaribus providere. Imperitus est medicus qui tumentes vulnerum sinus manu parcente contrectat, et in altis recessibinclusum dum seruat exaggerat. aperiendum uulnus est et secandum et putraminibus amputatis medella fortiore curandum. uociferetur et clamet licet et conqueratur aeger inpatiens per dolorem, gratias aget postmodum cum senserit sanitatem. Emersit enim, fratres dilectissimi, nouum genus cladis et quasi parum persecutionis procella saeuierit, accessit ad cumulum sub misericordiae titulo malum fallens et blanda pernicies. contra euangelii uigorem, contra Domini ac Dei legem temeritate quorun
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃o prelio reddidit: ut fortiores ignib fierent qͥ ignib ante cessissent.
et unde suꝑati essent. in de suꝑarent. Deprecabantur illi non lacrima¬
rum miseratione sed uulnerum: nec sola lamentabili uoce. sed laceratio¬
ne corporis et dolore. Manabat ꝓ fletib sanguis: et pro lacrimis cruor
semustulatis uiscerib defluebat. Nunc uͦ quȩ uulnera ostendere uicꝰ¬
ti possunt. quas plagas hiantium uiscerũ. quȩ tormenta menbrorũ. ubi
non fides congressa cecidit. sed congressionem ꝑfidia p̾uenit. Nec excu¬
sat opp̃ssum necessitas criminis: ubi crimen est uoluntatis. Nec hoc
ex eo dico ut fr̃m causas onerem: sed ut magis fir̾s ad p̃cem satisfactioniᷤᷤ
instigem. Nam cũ scriptum sit qui uos felices dicunt in errorem uos mit¬
tunt. et semitas pedum ur̃orum turbant. qͥ peccantem blandimentis adu¬
lantib palpat: peccandi fomitem subministrat. nec compͥmit delicta

Expanded text:
secundo proelio reddidit, ut fortiores ignibus fierent qui ignibus ante cessissent secundo proelio reddidit, ut fortiores ignibus fierent qui ignibus ante cessissent et unde superati essent inde superarent. deprecabantur illi non lacrimarum miseratione sed uulnerum, nec sola lamentabili uoce sed laceratione corporis et dolore: manabat pro fletibus sanguis et pro lacrimis cruor semiustulatis uisceribus defluebat. Nunc uero quae uulnera ostendere uicti possunt, quas plagas hiantium uiscerum, quae tormenta membrorum, ubi non fides congressa cecidit, sed congressionem perfidia praeuenit? nec excusat oppressum necessitas criminis, ubi crimen est uoluideo dico ut fratrum causas onerem, sed ut magis fratres ad precem satisfactionis instigem: nam, cum scriptum sit. Qui vos felices dicunt, in errorem vos mittunt, et semitas pedum vestrorum turbant , qui peccantem blandimentis adulantibus palpat, peccandi fomitem subministrat; nec comprimit delicta
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: et excusationem doloris obtendere. qͥ uictus : in dolore. Potest ro¬
gare talis: et dicere. Certare qͥdem fortiter uolui : et sacramenti
mei menior deuotionis ac fidei arma suscepi. sed me in congressi¬
one pugnantem eruciamenta uaria et supplicia longa uicerum
tetit mens stabilis et fides fortis: et cum tor quentib pęnis immobilis
dui anima luctata est. Sed cũ durissimi iudicis recrudescente seuitia
iam fatigatum nunc flagella adhuc scinderent: nunc contunderent
fustes. nunc eculeus extenderet: nunc ungula effoderet. nunc flãma
torreret: caro mea in colluctatione deseruit: infirmitas uiscerum ces¬
sit: nec animꝰ sed corpus in dolore defecit. Potest cito ꝓficere ad ueniam
causa talis: ꝑ otest eiusmodi excusatio ẽẽ miserabilis. Sic hic casto et ȩmi¬
lio aliqͣndo dñs ignouit. Sic in pͥma congressione deuictos uictores ĩ

Expanded text:
est, excusationem doloris obtendere qui uictus est in dolore. potest roest, excusationem doloris obtendere qui uictus est in dolore. potest rogare talis et dicere: certare quidem fortiter uolui et sacramenti mei memor deuotionis ac fidei arma suscepi, sed me in congressione pugnantem cruciamenta uaria et supplicia longa uicerunt. stetit mens stabilis et fides fortis et cum torquentibus poenis inmobilis diu anima luctata est. sed cum durissimi iudicis recrudescente saeuitia iam fatigatum nunc flagella adhuc scinderent, nunc contunderent fustes, nunc eculeus extenderet, nunc ungula effoderet, nunc flamma torreret, caro me in conluctatione deseruit, infirmitas uiscerum cessit, nec animus sed corpus in dolore defecit/ potest cito proficere ad ueniam causa talis, potest eiusmodi excusatio esse miserabilis. sic hic Casto et Aemilio aliquando Dominus ignouit, sic in prima congressione deuictos uictores in
Abbreviated transcription (Latin):
maloꝵ est cupiditas. Quã quidam appetentes errauerunt a fide.
et inseruerunt se dolorib multis. Dñs autem quib nos premiis
ad contẽp. tum rei familiaris inuitat: parua hȩc et exigua huius
temporis dampna quib mercedib ꝑ ensat. Nemo ẽ inquit qui re¬
linquat domum aut agrũ aut parentes aut fir̾s aut uxorem aut
filios ꝓpt̾ regnum d̾i: et non recipiat septies tantũ in isto tempore.
in scło au teu uenturo uitam ȩcernam. Quib cognitis et de diũ pol¬
licentis ueritate comꝑtis non tantũ timenda ñ est eiꝰmodi sed et
optand a iactura: ipso denuo dño predicante et monente. B eati
eritiᷤᷤ cũ ꝑsecuti uos fuerint et separauerint uos et expulerint et
maledi xerit nomini ur̃o ut neqͣm: ꝓpter filiũ hominis. Gaudete
in illa die et exultate: ecce enim merces urã multa ẽ in cęlis. Sed
tor menta postinodum uenerant: et cruciatus graues reluctan¬
tib unminebant. Queri de tormentis potest qui ꝑ tormenta suꝑatus

Expanded text:
quam quidam adpetentes errauerunt a fide et inseruerunt se doloribus multis. Dominus autem quibus nos praemiis ad contemptum rei familiaris inuitat? parua haec et exigua huius temporis damna quibus mercedibus pensat? nemo est, inquit, qui relinquat domum aut agrum aut parentes aut fratres aut uxorem aut filios propter regnum Dei et non recipiat septies tantum in isto tempore, in saeculo autem uenturo uitam aeternam. quibus cognitis et de Dei pollicentis ueritate conpertis non tantum timenda non est eiusmodi sed et optanda iactura est ipso denuo Domino praedicante et monente: beati eritis, cum persecuti uos fuerint et separauerint uos et expulerint et maledixerint nomini uestro ut nequam propter filium hominis. gaudete in illa die et exultate: ecce enim merces uestra multa in caelis. Sed tormenta postmodum uenerant et cruciatus graues reluctantibus inminebant. queri de tormentis potest qui per tormenta superatus
Abbreviated transcription (Latin):
si. Si cce uenio cito: et merces mea mecum est reddere unicuiq scdm
bola suer iomie etiam clamantes martyres et ad uindictam. suam
iolores erumpente. ꝓperantes. expectare adhuc iubentur: ⁊ tempori¬
b consum mandis implendisq martyrib p̃bere patientiam. Et cum
aꝑuuiss in quid agnus qiuintum sigillum: uidi sub ara dei animas oc¬
ssorum. ꝓpter uerbum dei et martyriũ suum. et clamauerunt uoce
sanguinem nr̃m. de his qui in terris inhabitant: Et datȩ sunt eis singu¬
le stole aibe: ⁊ dictum est eis ut requiescerent breui adhuc tempore.
donec impleat᷑ numeriis conseruorũ & fr̾um eorũ quiq postea oce¬
dentur exemplo ipsorũ. Quando autẽ ueniet sanguinis iusti diuina

Expanded text:
ora. ecce uenio cito, et merces mea mecum estreddere unicuique secundum ora. ecce uenio cito, et merces mea mecum estreddere unicuique secundum facta sua. unde et clamantes martyres et ad uindictam suam dolore erumpente properantes expectare adhuc iubentur et temporibus consummandis implendisque martyribus praebere patientiam. et cum aperuisset, inquit, quintum signum, uidi sub ara Dei animas occisorum propter uerbum Dei et martyrium suum, et clamauerunt magna sanguinem nostrum de iis qui in terris inhabitant? Et datae sunt eis singulae stolae albae, et dictum est eis ut requiescerent brevi adhuc tempore, donec impleatur numerus conservorum et fratrum eorum qui postea occidentur exemplo ipsorum . XXII. Quando autem veniat sanguinis justi divina
Abbreviated transcription (Latin):
ro de his qui aduersum se grassantur ⁊ seuiunt. uidicari uelociter
cupe: nec illud in extrema parte reticendum est ut in istis fluctuan¬
tis mundi turbinib & iudeorũ siue gentiliũ &e hereticoꝵ quoq ꝑse¬
cutionib constituti. patienter expectemꝰ ultionis diem: uec ad uin¬
dictam doloris nr̃i querula festinatione.ꝓperemꝰ cũ scriptũ sit. E x¬
pecta ne dicit dñs in diem resurrectionis meȩ in testimoniũ: qm̃
uidiciũ meum est ad congregationes gentium. ut excipiam reges. &
estundam super eos iram meam. Expectare nos iubet dñs et futurȩ
ultionis diem forti patientia sustinere: qui ⁊ in apocalypsi loquitur
dicens Ne signaueris uerba ꝓpħie libri huiꝰ: quia iam tempus in pri¬
mo esti s ⁊ hu qui ꝑseuerant nocere noceant: ⁊ qui in sordib ẽ sordes¬
ota adhue Iustus autẽ ad huc uistiora faciat: similiter & qui scs ẽ sancdi¬

Expanded text:
re de eis qui aduersum se grassantur et saeuiunt uindicari uelociter re de eis qui aduersum se grassantur et saeuiunt uindicari uelociter cupere, nec illud in extrema parte reticendum est, ut in istis fluctuantis mundi turbinibus et Iudaeorum siue gentilium et haereticorum quoque persecutionibus constituti patienter expectemus ultionis diem nec ad uindictam doloris nostri querula festinatione properemus, cum scriptum sit: expecta me, dicit Dominus, in die resurrectionis meae in testimonium, quoniam iudicium meum ad congregationes gentium, ut excipiam reges et effundam super eos iram meam. expectare nos iubet Dominus et futurae ultionis diem forti patientia sustinere. qui et in Apocalypsi loquitur dicens: ne signaueris uerba prophetiae libri huius, quia iam tempus in proximo est: et hi qui perseuerant nocere, noceant, et qui in sordibus est sordescat adhuc, iustus autem adhuc iustiora faciat, similiter et sanctus sancti
Abbreviated transcription (Latin):
tomoris uuolentiam comprimit: incendiũ simultatis extinguit. Co¬
hercet potentiam diuitum: inopiam pauꝑum refouet. Tuetur ĩ uir¬
ginib beatam integritatem: in uiduis laboriosam castitatem. in con¬
iuncdis et maritatis indiuiduam caritatem. Facit humiles in ꝓsperis:¬
et in aduersis fortes. contra inurias et contumelias mites. Docet d̾un¬
quentib eito ignoscere: si ipse delinquas: du et multũ rogare. Temꝑ¬
tuones erpugnat: persecutiones tolerat. passiones et martyria con¬
sum mat. Ipsa est quȩ fidei nr̃ȩ fundamenta firmiter ponit: ipsa ẽ
quȩ incrementa spei sublimiter. ꝓuehit. Ipsa actum dirigit: ut tene¬
re possimꝰ uiam xp̃i. dum ꝑ eiꝰ tolerantiam gradim᷑: ipsa efficit ut
ꝑseueremus fili dei. dum patientiam patris imitamur. Et qm̃ plu¬
rimos scio fr̃s dilecdissimi uel pondere in uiriarũ angentiũ uel dolo¬

Expanded text:
tumoris uiolentiam conprimit, incendium simultatis extinguit, cotumoris uiolentiam conprimit, incendium simultatis extinguit, coercet potentiam diuitum, inopiam pauperum refouet, tuetur in uirginibus beatam integritatem, in uiduis laboriosam castitatem, in coniunctis et maritatis indiuiduam caritatem. facit humiles in prosperis, in aduersis fortes, contra iniurias et contumelias mites. docet delinquentibus cito ignoscere, si ipse delinquas, diu et multum rogare. temptationes expugnat, persecutiones tolerat, passiones et martyria consummat. ipsa est quae fidei nostrae fundamenta firmiter munit. ipsa est quae incrementa spei sublimiter prouehit. ipsa actum dirigit, ut tenere possimus uiam Christi, dum per eius tolerantiam gradimur. ipsa efficit ut perseueremus filii Dei, dum patientiam patris imitamur. Et quoniam plurimos scio, fratres dilectissimi, uel pondere iniuriarum angentium uel dolo