comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ritatẽ de dei timore seruantib: & quos¬
dam ex eis posuit uerbum dĩ constanter
atq intrepide loquutos: quos dã uero
in inuidiã et dissensionẽ uersatos: qͦsclã
seruasse circa se bemuolã caritatẽ: aliqͦs
uero habuisse maliuolã dissensionẽ: se
tamen om̃ia pacienter sustinere: dũ mͦ
siue inueritate. siue ꝑ occasionẽ nomen
xp̃i quod paulus p̾dicabat ad plurimoꝵ
notitiam ꝑueniret: & noua ac rudis ad
huc sermonis seminatio. loquentiũ p̃ di¬
catione crebresceret. Porro aliud ẽ eos qͥ
intus in ȩccła sunt de nomine xp̃iloqͥ:
aliud eos qui foris sunt. et contra ȩccłam
faciunt in nomine. xp̃i baptiraret. Qua¬
re qui hereticis patrocinatur. non id pro¬
ferat quod paulus de fr̃ib posuit: sed
ostendat si heretico aliquid concedendũ
putauit. aut si fidem et baptisma eorum
ꝓ bauit: aut si ꝑfidos et blasphemos re¬
missionẽ peccatoꝵ acciꝑe extra ȩccłam

Expanded text:
ritatem de Dei timore seruantibus. et quosritatem de Dei timore seruantibus. et quosdam ex eis posuit uerbum Domini constanter adque intrepide locutos, quosdam uero in inuidia et dissensione uersatos, quosdam seruasse circa se beniuolam caritatem, aliquos uero habuisse maliuolam dissensionem, se tamen patienter omnia sustinere, dummodo siue in ueritate siue per occasionem nomen Christi quod Paulus praedicabat ad plurimorum notitiam perueniret et noua adhuc ac rudis sermonis seminatio loquentium praedicatione crebresceret. porro aliud est eos qui intus in ecclesia sunt de nomine Christi loqui aliud est eos qui foris sunt et contra ecclesiam faciunt in nomine Christi baptizare. quare qui haereticis patrocinatur non id proferat quod Paulus de fratribus posuit, scd ostendat, si haeretico aliquid concedendum putauit aut si fidem et baptisma eorum probauit aut si perfidos et blasphemos remissionem peccatorum accipere extra ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
ratione suꝑetur: N ec quisquã dicat. qd̃
accepimꝰ ab apłis hoc sequim᷑. quando
apłi non nͥ unam ȩccłam tradiderunt.
& baptisina unũ: quod ñ nͥ in eadẽ ȩccł̃a
fit constitutũ: et neminẽ inueniamuis
ab apłis cum apud hereticos baptiratꝰ
ẽẽt. in eodem baptismate ad missum eẽ
et cõmunicasse: qͣsi uideant᷑ apł̃i baptis¬
ma hereticorũ. ꝓbasse. Quod eñi quidam
dicunt. quasi ad hereticoꝵ suffragiũ ꝑti¬
neat quod dixerat apłs paulus. uerun
tamen omĩmodo siue ꝑ occasionẽ. siuie ꝑ
ueritatẽ xp̃c annuntiet᷑ inueniamꝰ hoc
quoq patrociniũ quo hereticis suffra¬
gantur et plaudunt. nichil posse ꝓficere.
N eq enim de hereticis aut de eorui bap¬
tismo loquebat᷑ in epła sua paulus: ut
aliquid quod ad hanc rem ꝑtineat. posuis¬
se ostendatur: Loquebatur de fr̃ĩb siue
in ordinate. siuie contra ȩccłasticã discipli¬
nam ambulantib. siue euangłicam ue¬

Expanded text:
ratione superetur. nec quisquam dicat, quod ratione superetur. nec quisquam dicat, quod accepimus ab aposderint et baptisma unum quod non nisi in eadem ecclesia sit constitutum, et neminem inueniamus ab apostolis, cum apud haereticos baptizatus esset, in eodem baptismate admissum esse et communicasse, ut uideantur apostoli baptisma haereticorum probasse. Quod enim quidam diCWlt, quasi ad haereticonmi snffiragium pertineat quod dixerit apostolus Paulus: uerum tamen omni modo, siue per occasionem siue per ueritatem Christus adnuntietur, inuum patrocinium qui haereticis suffragantur et plaudunt nihil posse proficere. neque enim de haereticis ant de eorum baptismo loquebatur in epistula sua Paulus, ut aliquid quod ad hanc rem pertineat posuisse ostendatur. loquebatur de fratribus siue inordinate et contra ecclesiasticam disciplinam ambulantibus siue euangelicam ue
Abbreviated transcription (Latin):
cum inde incipiat om̃is fidei origo. et
ad spem uitȩ ȩt̾nȩ. salutaris ingressio:
natio. Nam si baptirari quis apud here¬
ticos potuit: utiq & remissam peccatoꝵ
consequi potuit. Si peccatoꝵ remissam
consequutꝰ est: scĩficatꝰ est. Si scĩficatus
creatoris: non potuit: quia in eũ non cre¬
didit. Si xp̃i: nec huius fieri potuit tẽ¬
cum tres unum sint. quomodo sp̃e sẽs
patris inimicus est: Proinde frustra
quidam qͥ ratione uincunt᷑ consuetu¬
dinẽ nob̃ opponunt: quasi consuetudo
maior sit ueritate: aut non id sit inspi¬
ritualib sequendũ: quod meliꝰ fuerit
a sp̃u sco reuelatum. Ignosci enĩ potest
simpliciter erranti: sicut de se tpso di
blasphemus & ꝑ sequutor et iniuriosuᷤ:
rans feci. Post inspirationẽ uero & re¬
uelationẽ factam. qui in eo quod erraue¬
rat ꝑseuerat prudens et sciens: sine ue¬
nia ignorantiȩ peccat. P resumptione
enĩ atq obstinatione quadã nititur: cũ

Expanded text:
cum inde incipiat omnis fidei origo et cum inde incipiat omnis fidei origo et ad spem uitae aeternae salutaris ingressio enatio. nam si baptizari quis apud haereticos potuit, utique et remissam peccatorum consequi potuit. si peccatorum remissam consecutus est, sanctificatus est: si sanctificatus creatoris, non potuit, quia in eum non credidit. Si Christi, nec hujus fieri potuit tecum tres unum sint, quomodo spiritus. patris inimicus est? Proinde frustra quidam qui ratione uincuntur consuetudinem nobis opponunt, quasi consuetudo maior sit ueritate aut non id sit in spiritalibus sequendum quod in melius fuerit a sancto spiritu reuelatum. ignosci enim potest simpliciter erranti, sicut de se ipso dicblasphemus et persecutor et iniuriosus, rans feci. post inspirationem uero et reuelationem factam, qui in eo quod errauerat perseuerat prudens et sciens, sine uenia ignorantiae peccat. praesumptione enim adque obstinatione quadam nititur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
talis omĩno non est. an ad ȩccłam quȩ u¬
na ẽ. et suꝑ unũ qui et claues eiꝰ accepit.
dñi uoce fundata est: Hȩc est una quȩ
tenet et possidet omnẽ sponsi sui & dñi
potestatem : in hac p̾sidemus : ꝓhonore
eius atq unitate pugnamꝰ: huiꝰ & głam
pariter et grãm fideli deuotione defendi¬
mus: Nos diuino ꝑmissu rigamꝰ sitien¬
tem dĩ popłm: nos custodimꝰ terminos
uitaliũ fontiũ. Si possessionis nr̃e is
tenemꝰ. si sacramentũ unitatis agnosci¬
mus: cur preuaricatores ueritatis. cur
potest: sicut & ipsa eccła incorrupta et
casta & pudica est. Si ecclȩ deuoti. & in
eccła constituti sunt heretici: possunt &
baptismo eiꝰ et cȩtĩs salutaribꝰ bonis uti.
Si autem in ȩccła non sunt immo et ẽtͣ
eccłam faciunt: quomͦ baptitare bap¬
tismo eccłȩ possunt: Neq enĩ parua
res hereticis et modica concedit᷑: qͣndo
a nob̃ baptisma eorum in acceptũ refert᷑

Expanded text:
talis omnino non est, an ad ecclesiam quae utalis omnino non est, an ad ecclesiam quae una est et super unum qui et claues eius accepit Domini uoce fundata est ? haec est una quae tenet et possidet omnem sponsi sui et domini potestatem. in hac praesidemus, pro honore eius adque unitate pugnamus, huius et gratiam pariter et gloriam fideli deuotione defendimus. nos diuino permissu rigamus sitientem Dei populum, nos custodimus terminos uitalium fontium. si possessionis nostrae ius tenemus, si sacramentum unitatis agnoscimus, cur praeuaricatores ueritatis, cur potest, sicut et ipsa ecclesia incorrupta et casta et pudica est. si ecclesiae deuoti et in ecclesia constituti sunt haeretici, possunt et baptismo eius et ceteris salutaribus bonis uti. si autem in ecclesia non sunt, immo et contra ecclesiam faciunt, quomodo baptizare baptismo ecclesiae possunt? Neque enim parua res haereticis et modica conceditor, quando a nobis baptisma eorum in acceptum refertur,
Abbreviated transcription (Latin):
dum putemus. Qui sp̃m dĩ accepimus.
delum diuinȩ fidei habere debemꝰ: quo re¬
lo finees placuit: et dm̃ ꝓmeritꝰ indignã¬
tis iram popło peunte leniuit: Quid ad¬
ultera et aliena et diuinȩ unitatis inimi¬
star ex pͥmens. arbores frugiferas intͣ mu¬
ros suos intꝰ inclusit: ex quib quȩ ñ fac̃
fructũ bonum excidetur. et ignẽ mitet᷑.
Has arbores rigat quatuor fluminib id ẽ.
euangłiiꝰ quatuor: quibꝰ baptismi grãm
salutaris. ex cȩlesti inundatione largit᷑
N umqͥd de eccłȩ fontib rigari potest
qui in ȩccła non est: Numquid paradifi
potus salubris & salutaris imꝑtiri cuiꝗͣ
potest: qui ꝑu̾sus. et a semet ipso dãpnatꝰ.
& extra paradisi fontes religatꝰ aruit: &
ȩt̾nȩ sitis siccitate defecite Ciamat
dñs. ut qui sitit ueniat & bibat de flu¬
minib aquȩ uiuȩ quȩ de eiꝰ uentre ftu¬
xerunt. Quo uenturꝰ est. qui sitit: utrũ¬
ne adhereticos. ubi fons et fuiuiꝰ aquȩ ui¬

Expanded text:
 est. qui spiritum Dei accepimus zelum diuinae fidei habere debemus, quo zelo Finees placuit et Deum promeritus indignantis iram populo pereunte leniuit. quid adultera et aliena et diuinae unitatis inimistar exprimens arbores frugiferas intra muros suos intus inclusit, ex quibus quae non facit fructum bonum exciditur et in ignem mittitur. has arbores rigat quattuor fluminibus id est euangeliis quattuor, quibus baptismi gratiam salutari et caelesti inundatione largitur. numquid de ecclesiae fontibus rigare potest qui intus in ecclesia non est? numquid paradisi potus salubres et salutares inpertire cuiquam potest qui peruersus et a semet ipso damnatus et extra paradisi fontes relegatus aruit et aeternae sitis siccitate defecit? Clamat Dominus ut qui sitit ueniat et bibat de fluminibus aquae uiuae, quae de eius uentre fluxerunt. quo uenturus est qui sitit, utrumne ad haereticos ubi fons et fluuius aquae ui
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃orũ quod putat faciat: habens arbi¬
trii sui lib̾am potestatẽ. Nos quantũ in
nob est ꝓpt̃ hereticos cũ collegis. et co¬
ep̃is nr̃is non contendimꝰ. cum quibus
diuinã concordiã et dominicã pacem te¬
nemus: maxime eũ et apłs dicat. siquis
autem putat se contentiosũ ẽẽ: nos talem
consuetudinẽ non habemꝰ. neq eccl̃a dĩ:
Seruatur apud nos pacienter et leniter
caritas animi: collegii honor: uinculum
et libellum de bono pacientiȩ qnͣtũ ualuit
nr̃a mediocritas. ꝑmittente dõ et inspi¬
rante conscripsimꝰ: quẽ ad te pro mutua
dilectione transmisimꝰ. Optote frat̃ R m̃e¬

Expanded text:
episcoporum quod putat faciat, habens arbiepiscoporum quod putat faciat, habens arbitrii sui liberam potestatem. Nos, quantum in nobis est, propter haereticos cum collegis et coepiscopis nostris non contendimus, cum quibus divinam concordiam et dominicam pacem tenemus; maxime cum et Apostolus dicat: Si quis autem putatur contentiosus esse, nos talem consuetudinem non haServatur a nobis patienter et leniter charitas animi, collegii honor, dilectiontiam nunc libellum de Bono Patientiae, quantum valuit nostra mediocritas, permittente Domino et inspirante, conscripsimus, quem ad te, pro mutua dilectione, transmisimus. » Postquam
Abbreviated transcription (Latin):
diuina gr̃a adhuc inutero matris inpletꝰ.
ille heliȩ sp̃u. et uirtute subnixus. qui
non adu̾sariꝰ dñi. sed precursor ac p̃dica¬
tor fuit: qui dñm nr̃m non tantũ uerbis
p̃nuntiauit. sed & ocłis ostendit: qui ip
Quod si id circo hereticus iusbaptismi op¬
tinere potuit. quia prior baptirauit: non
possidentis erit iam baptisma sed oceu¬
pantis: & cum separari a se et om̃ino di-¬
uidi non possit baptisma et eccła: qui oc
cupare baptisma prior potuit. & eccłam
parit᷑ occupauit. & incipies tu illi hereti¬
cus uideri: qui preuentꝰ posterior ẽẽ cepi¬
sti: qui cedendo et manus dando ius qd̃
acceꝑas reliquisti. Quam autẽ ꝑiculosũ
fit in diuinis reb. ut quis cedat iure suo
et potestate scriptura sca declarat: cũ in
genesi pͥmatꝰ suos inde ꝑdid̾it esau. nec
reciꝑe id post modũ potuerit. quod semel
cessit. Hȩc tibi breuiꝰ pro nr̃a mediocritate
tes aut p̾ iudicantes: quo minꝰ unusqͥsq

Expanded text:
diuina gratia adhuc in utero matris inpletus, diuina gratia adhuc in utero matris inpletus, ille Heliae spiritu et uirtute subnixus, qui non aduersarius Domini sed praecursor ac praedicator fuit, qui Dominum non tantum uerbis praenuntiauit sed et oculis ostendit, qui ipsquod si idcirco haereticus ius baptismi obtinere potuit, quia prior baptizauit, non possidentis erit iam baptisma sed occupantis: et cum separari a se et diuidi omnino non possint bcupare baptisma prior potuit, et Ecclesiam pariter occupavit, et incipis tu illi haereticus videri qui praeventus posterior esse coepisti, qui cedendo ac manus dando jus quod acceperas reliquisti. Quam periculosum sit autem in divinis rebus ut quis cedat jure suo et potestate Scriptura sancta declarat, cum in Genesi Esau primatus suos inde perdiderit, nec recipere id postmodum potuerit quod semel cessit . XXVI. Haec tibi breviter, pro nostra mediocritate, tes aut praejudicantes quominus unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
se eccl̃am quoq et cȩtera eccłȩ munera
iuste et legitime possidere: nec erit causa
ueniendi ad nos quando habentes bap¬
tisma habere uideantur & cȩtera Porro
autẽ cum cognoscunt baptisma nullũ
foris eẽ nec remissam peccatoꝵ extͣ ȩcele¬
siam dari posse: a uiduis ad nos. et per¬
nitiꝰ ꝓpant: et munera ac dona matris¬
ȩccłȩ implorant: certi ꝑuenire se om̃i¬
no non posse ad uerã diuinȩ gr̃ȩ polliei¬
tationem: nͥ uenerint ad ȩccłȩ ueritatẽ.
Nec recusabunt baptirari apud nos
heretici legitimo et uͦ ȩccłȩ baptismo. qͣn¬
do ex nob̃ didicerint baptiratos quoq
a paulo eos qui iam baptismo ioħ̃is bap¬
tirati fuissent. sicut legimus mactis
apłorũ. Et nunc apud quosdã de nr̃is.
quadam quasi rebaptirandi. baptirare
post hostes dĩ quasi nefas ducit᷑: cũ bapti¬
tatos inueniamꝰ quos ioħs baptirauerit.
Iue ioħs maior inter ꝓpħas habitus: ille

Expanded text:
se ecclesiam quoque et cetera ecclesiae munera se ecclesiam quoque et cetera ecclesiae munera iuste et legitime possidere, nec erit causa. ueniendi ad nos, quando habentes baptisma habere uideantur et cetera. porro autem cum cognoscunt baptisma nullum foris esse nec remissam peccatorum extra ecclesiam dari posse, auidius ad nos et promptius properant et munera ac dona ecclesiae matris inplorant, certi peruenire se omnino non posse ad ueram diuinae gratiae pollicitationem, nisi prius uenerint ad ecclesiae ueritatem. nec recusabunt baptizari apud nos haeretici legitimo et uero ecclesiae baptismo, quando ex nobis didicerint baptizatos quoque a Paulo eos qui iam baptismo Iohannis baptizati fuissent, sicut legimus in actis apostolorum. Et nunc apud quosdam de nostrisquadam quasi rebaptizandi baptizare post hostes Dei nefas ducitur, cum baptizatos inueniamus quos Iohannes baptizauerat, ille Iohannes maior inter prophetas habitus, ille
Abbreviated transcription (Latin):
ad ȩccłam uenientes sine baptismo admis¬
si sunt: Potens est dñs miscd̃ia sua in dul¬
gentiã dare: & eos qui ad ecclam simplicit᷑
ad missi in ȩccła dormierunt: ab ecclȩ suȩ
munerib non separare: ñ tamen quia ali¬
quando erratũ ẽ. idõ semꝑ ertandũ est: cũ
magis sapientib. et dm̃ timentil congru¬
at patefacta et ꝑspecta ueritate libenter
atq incunctant᷑ obsequi: quã ꝑtinaciter
atq obstinate contra fr̃s. & consacerdotes
ꝓhereticis reluctari. Nec quisquã estimet
hereticos eo quod illis baptisma opponit᷑.
quasi scd̃i baptisini uocabulo scandaliza¬
tos. ut ad ȩccłam ueniant retardari: im¬
mo uͦ hoc ipso magis ad necessitatẽ ueni¬
endi testimonio ostensȩ sibi & ꝓbatȩ ue¬
ritatis adiguntur. Nam si uiderint iu¬
dicio et sententia nr̃a id decerni. et sta¬
tui. ut baptisma iustũ et legitimũ com¬
putetur quo illi baptitant᷑. putabunt

Expanded text:
ad Ecclesiam venientes sine Baptismo admisad Ecclesiam venientes sine Baptismo admissi sunt? Potens est Dominus misericordia sua indulgentiam dare et eos qui ad Ecclesiam simpliciter admissi, in Ecclesia dormierunt, ab Ecclesiae suae muneribus non separare. Non tamen quia aliquando erratum est, ideo semper errandum est, cum magis sapientibus et Deum timentibus congruat patefactae et perspectae ueritati libenter adque incunctanter obsequi quam pertinaciter adque obstinate contra fratres et contra sacerdotes pro haereticis reluctari. Nec quisquam existimet haereticos, eo quod illis baptisma opponitur, quasi secundi baptismi uocabulo scandalizatos ut ad ecclesiam ueniant retardari. immo uero hoc ipso magis ad necessitatem ueniendi testimonio ostensae sibi et probatae ueritatis adiguntur. nam si uiderint iudicio ac sententia nostra id decerni et statui ut baptisma iustum et legitimum conputetur quo illic baptizantur, putabunt
Abbreviated transcription (Latin):
minos illos pͥmo integrã fidem et ȩccłiȩ
ueritatẽ tenere: & ad debellandũ diabolũ¬
hostem. de diuinis castris cum plena &
ne procedere: deinde nec pͥuari baptis¬
mi sacramento ut pote qui baptirantur
głosissimo et maximo sanguinis baptiᷤ¬
mo. de quo et dñs dicebat: habere se ali¬
ud baptisma baptirari: Sanguine aut̃
suo baptiratos et passiones scificatos con-¬
sũmari. et diuinȩ pollicitationis gr̃am
consequi declarat in ȩuͣgłio idem dñs:
quando ad latronẽ in ipsa passione cre¬
dentẽ et confitentẽ loquitur: & quod
secum sit futurꝰ in paradiso pollicet᷑. Qua¬
ꝓpter qui de fidei ueritate p̾sumimꝰ: eos
qui ad fidẽ et ueritatẽ ueniunt. & agentes
penitentiã remitti sibi peccata deposẽt.
deciꝑe non debemꝰ nec fallere: sed correctos
a nob̃ et reformatos ad regnum cȩlorum
disciplinis cȩlestib erudire: Sed dic̃ aliqͥs.
Quid ergo fiet de his qui inp̾t̾itũ de heresi

Expanded text:
minos illos primo integram fidem et Ecclesiae minos illos primo integram fidem et Ecclesiae veritatem tenere et ad debellandum diabolum de divinis castris cum plena etti cognitione procedere, deinde nec privari Baptismi sacramento, utpote qui baptizentur gloriosissimo et maximo sanguinis Baptismo, de quo et Dominus dicebat habere se aliud baptisma baptizari . Sanguine autem suo baptizatos et passione sanctificatos consummari et divinae pollicitationis gratiam consequi declarat in Evangelio idem Dominus, quando ad latronem in ipsa passione credentem et confitentem loquitur et quod secum futurus sit in paradiso pollicetur. Quapropter qui fidei et veritati praesumus, eos qui ad fidem et veritatem veniunt, et agentes poenitentiam remitti sibi peccata deposcunt, decipere non debemus et fallere, sed correctos a nobis ac reformatos ad regnum coelorum disciplinis coelestibus erudire. XXIII. Sed dicit aliquis: Quid ergo fiet de his qui in praeteritum de haeresi
Abbreviated transcription (Latin):
adultere contagio tinctꝰ non tantũ peccata
antiqua non deposuerit: sed ad huc potiꝰ
noua. et maiora cumulauerit: Qua re
baptisma nob̃. & hereticis cõmune ẽẽ non
potest: cũ quibꝰ nec pater ds̃. nec filiꝰ deus.¬
nec sp̃c scs̃. nec fides nec ȩccła ipsa cõmu¬
nis ẽ. Et idõ baptizari eos oportet qui de
hereticis ad ȩccłam ueniunt: ut qͥ legiti¬
mo et uero. et unico sc̃e ȩcclȩ baptismo ad¬
regnum dĩ regeneratione diuina pparã¬
tur: sacramento utroq nascantur. quia
scͥptum ẽ. Nisi quis renatꝰ fuerit exaqua
et sp̃u: non potest intrare in regnum dĩ.
Quo in loco quasi euacuare possint qͥdã¬
humana argum̃tatione p̾dicationis
ȩuangłicȩ ueritatẽ: cathecuminos nobis
opponunt: siquis ex his antequã in ec¬
cisus. spem salutis & p̾miũ confessionis
amittat: eo quod exaqua non sit prius
renatꝰ. Sciant gͥ eiusmodi homines suf¬
fragatores et fautores hereticoꝵ cathecu¬

Expanded text:
ae aquae contagio tinctus non tantum peccata ae aquae contagio tinctus non tantum peccata antiqua non exposuerit, sed adhuc potius noua et maiora cumulauerit? quare baptisma nobis et haereticis commune esse non potest, cum quibus nec pater Deus nec filius spiritus nec fides nec ecclesia ipsa communis est. et ideo baptizari eos oportet qui de haeresi ad ecclesiam ueniunt, ut qui legitimo et uero adque unico sanctae eccleregnum Dei regeneratione divina praeparantur, sacramento utroque nascantur, quia scriptum est: nisi quis natus fuerit ex aqua et spiritu, non potest introire in regnum Dei. Quo in loco quidam, quasi euacuare possint humana argumentatione praedicationis euangelicae ueritatem, catecuminos nobis opponunt, si quis ex his antequam in eccisus, an spem salutis et praemium confessionis amittat, eo quod ex aqua prius non sit renatus. Sciant igitur hujusmodi homines suffragatores et fautores haereticorum catechu
Abbreviated transcription (Latin):
cant eccłȩ ueritatẽ: nos ueritatis eiudẽ
mus firmiter. et docere: & ꝑ omĩa ȩuan¬
gełica et apłica p̾cepta. rationẽ dispositi
onis diuinȩ. atq unitatis ostendere.
Numqͥd potest uis baptismi ẽẽ maior. aut¬
potior quã confessio aut passio: ut quis
coram hominibꝰ x p̃m confiteatur. et
sanguine suo baptiret᷑: At tam̃ nec-
hoc baptismo heretico. ꝓdest: & quãuis
xp̃m confessus extra ȩccłam fuerit occi-¬
sus: nisisi hereticoꝵ patroni & ad uoca¬
ti hereticos infalsam confessionẽ. xp̃i int̾¬
fectos martyres predicant: & contra apłi
contestationem. qui nichil eos quãuis
exustos. & occisos dicit posse ꝓficere: glo¬
riam eis & coronã passionis assumant.
Quod si heretico nec baptismo publicȩ
confessionis & sanguinis ꝓficere ad sa¬
uuitem potest: quia salus extra ȩccłam eẽ.¬
non potest: qnͣtomagis ei nichil ꝓderit.
nͥ in latebram. et latronũ speluncã aquȩ¬

Expanded text:
cant ecclesiae ueritatem, nos ueritatis eiusdem cant ecclesiae ueritatem, nos ueritatis eiusdem mus firmiter et docere et per omnia euangelica et apostolica praecepta rationem diuinae dispositionis adque unitatis ostendere. Numquid potest uis baptismi epotior quam confessio, quam passio, ut quis coram hominibus Christum confiteatur et sahoc Baptisma haeretico prodest, quamvis Christum confessus et extra Ecclesiam fuerit occisus; nisi si haereticorum patroni et advocati haereticos in falsa confessione Christi interfectos martyres praedicant et contra Apostoli contestationem, qui nihil eos, quamvis exustos et occisos, dicit posse proficere , gloriam eis et coronam passionis assignant. Quod si haeretico nec Baptisma publicae confessionis et sanguinis proficere ad salutem potest, quia salus extra Ecclesnon est, quanto magis ei nihil proderit, si in latebra et in latronum spelunca adulter
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ dicunt honora patrẽ & matrẽ: si
uocabulũ patris quod in homine hono¬
rari precipit᷑ in dõ inpune uiolatur:
Ubierit quod ipse xp̃c in euangłio po¬
nit. et dicit qui maledixerit patri uł ma¬
tri morte moriatur: si eos. qui maledicen¬
tes parentib carnalib puniri et inter¬
fici mandat. incȩlestẽ et spualem patrẽ
maledicos atq ȩcclȩ matris mimicos
ipse uiuificat: Execranda & detestan¬
da res a quibusdã prorsus asseritur.
ut is qui eum qui in sp̃m scm̃ blasphe¬
mauerit reu̾ futurũ peccati ȩt̾m cõmi¬
natur: idem in patrẽ dm̃ blasphemũ.
salutari baptismo scĩficare dicat᷑. Et nẽ
qui talib ad eccłam uenientib sine bap¬
tismo cõmunicandũ existimant: non
putant se alienis immo ȩt̃nis peccatis
cõmunicare: ad mittentes fine baptismo
eos qui non ñ in baptismo possint blas¬
phemiarũ suarũ peccata deponere. Por
re. uel scelere inquo priꝰ fuerant ignos¬

Expanded text:
quae dicunt: honora patrem et matrem? nisi si quae dicunt: honora patrem et matrem? nisi si uocabulum patris quod in homine honorari praecipitur in Deo inpune uiolatur. ubi erit quod ipse Christus in euangelio ponit et dicit: qui maledixerit patri aut matri, morte moriatur? nisi si is qui maledicentes parentibus carnalibus puniri et interfici mandat, in caelestem et spiritalem patrem maledicos adque ecclesiae matris inimicos ipse uiuificat. execranda ac detestanda res a quibusdam prorsus adseritur, ut is qui eum si qui in spiritum sanctum blasphemauerit reum futurum peccati aeterni comminatur, idem in patrem. Deam blasphemos salutari baptismo sanctificare dicatur. et nunc qui talibus ad ecclesiam uenientibus sine baptismo communicandum existimant, non putant se alienis immo aeternis peccatis communicare, admittentes sine baptismo eos qui non nisi in baptismo possint blasphemiarum suarum peccata deponere P Quare uel scelere in quo prius fuerant agnos
Abbreviated transcription (Latin):
tio quam ñ plantauit pater m̃s cȩlestis
eradicabit᷑. Quod si xp̃i discipłi discere
axp̃o nolunt quantũ uenerationis & ho¬
noris pat̾no nomini debeat᷑: uel de exem¬
plis terrenis ac scłarib discant: & sciant
xp̃m non sine maxima exꝓbratione po¬
suisse: filii scli huiꝰ prudentiores filiis lu¬
aliquis conuiciũ fecerit: si contumeliosꝰ
ac ꝓcax pudorem eiꝰ et honorẽ maledico
ore lacerauerit: indignat᷑ filiꝰ et irascit᷑.
et lesi patris in iuriã quib potest uiribꝰ
uindicare conatur. tu xp̃m putas ĩpiis
et saclegis. et in patrem suũ blasphemis
impunitatẽ dare: & eis in baptismo pec¬
cata dimittere. quos constet. & baptitatoᷤ
eadem adhuc inꝑsona patris maledicta
congerere: incessabili blasphemantis lin¬
gua. et scelere peccare: Hoc xp̃ianus
hoc dĩ seruus potest. aut mente conci¬
ꝑe: aut fide credere: aut sermone ꝓfer¬
re: & ubi erunt legis p̃cepta diuina

Expanded text:
tio quam non plantauerit pater meus caelestis tio quam non plantauerit pater meus caelestis eradicabitur. Quod si Christi discipuli discere ex Christo nolunt quantam uenerationis et honoris paterno nomini debeatur, uel de exemplis terrenis ac saecularibus discant et sciant Christum non sine maxima exprobratione posuisse: filii saeculi huius prudentiores sunt filiis lualiquis conuicium fecerit, si contumeliosus ac procax pudorem eius et honorem maledico ore lacerauerit, indignatur filius et irascitur et laesi patris iniuriam quibus potest uiribus uindicare conatur. tu Christum putas impiis et sacrilegis et in patrem suum blasphemis inpunitatem dare et eis in baptismo peccata dimittere quos constet baptizatos eadem adhuc in personam patris maledicta congerere, incessabili blasphemantis linguae scelere peccare? hoc christianus, hoc Dei seruus potest aut mente concipere aut fide credere aut sermone proferre? et ubi erunt legis praecepta diuina
Abbreviated transcription (Latin):
baptirtari iubeat in plena & ad unata tri
qui autem patrẽ eiꝰ negat quem ipse xp̃e
confessus sit ñ negatur: et qui in eũ blas
rit remuneratꝰ a xp̃o remissionẽ pecca¬
torum et baptismi scĩficationẽ conseqͥt᷑:
Qua autẽ potestate consequi inbaptismo
remissionẽ peccatorũ potest negans dm̃
creatorẽ. patrem.xp̃i: quando ipsã pote¬
ad obsequiũ bibendi calicis. & subeunde
mortis impleuerit: Quid est gͥ aliud qͣ
participẽ hereticis blasphemantibus
fieri: defendere uelle & asserere. quod re-
Quid deinde illud quale ẽ. ut qui filiũ
negat. neq patrẽ habeat. qui patrẽ ne¬
gat filium habere uideatur: cum filiꝰ
ipse contestetur dicens. nemo potest
uenire adme nͥ fuerit ei datũ a patre: ut
manifestum sit nullã remissionẽ pecca¬
torum in baptifmo accipi a filio posse. qͣm
constet patrẽ non dedisse: maxime qͣndo
idem ad huc repetat et dicat. omĩs planta¬

Expanded text:
baptizari iubeat in plena et adunata trinbaptizari iubeat in plena et adunata trinqui patrem eius negat quem ipse Christus confessus sit non negatur, et qui in eum blasprit, remuneratus a Christo remissionem peccatorum et baptismi sanctificationem consequitur. qua autem potestate cremissionem peccatorum potest negans Deum creatorem patrem Christi, quando ipsam potead obsequium bibendi calicis et subeundae mortis impleverit? Quid est igitur aliud quam participem haereticis blasphemantibus fieri, defendere velle et asserere quod remiti? Quid deinde illud quale est ut qui Filium Dei negat, neque Patrem habeat, et qui Patrem negat, Filium habere videatur, cum Filius ipse contestetur et dicat, Nemo potest venire ad me, nisi fuerit illi datum a Patre ; ut manifestum sit nullam remissionem peccatorum in Baptismo accipi a Filio posse quam constet Patrem non dedisse, maxime quando adhuc idem repetat et dicat: Omnis planta
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i contestatione et p̃dicatione pat̾ ante
cognoscendus sit qui misit. tunc deinde
xp̃c qui missus ẽ nec possit eẽ spes salu¬
tis nͥ duob simul cognitis: quomͦ nunc¬
incognito immo & blasphemato dõ patͦ.
Alia enĩ fuit sub apłis iudȩoꝵ ratio: alia
mũ baptisma fuerant adepti. in nomine
quoq iħu xp̃i erant baptitandi: scdm
quod in actis apłorum petrus ad eos loqͥ¬
tur. & dicit. Penitemini & baptiret᷑ unꝰ¬
quisq ur̃m in nomine dñi iħuxp̃i: &
ꝓmissio et filiis ur̃is: et om̃ib dein¬
pater omitteret᷑: sed ut patri filiꝰ quoq ad
nem a dño apłi ad gentes mittunt᷑: in no¬
mine patris et filii & sp̃s sci baptitare gẽ¬
tiles iubentur: Quomͦ ergo quidã dicunt
foris extra ȩccl̃am. immo contͣ ȩccłam. in no
mine ihu xp̃i cuiꝰcunq et quomͦcumq
gentile baptiratũ remissionẽ peccatorum
consequi posse. quando ipse. xp̃c gentiles

Expanded text:
icatione et contestatione pater ante icatione et contestatione pater ante cognoscendus sit qui misit, tunc deinde Christus qui missus eat, nec possit esse spes salutis nisi duobus simul cognitis, quomodo non cognito immo et blasphemato Deo patre,alia enim fuit sub apostolis Iudaeorum ratio, alia mum baptisma fuerant adepti, in nomine quoque Iesu Christi erant baptizandi, secundum. quod in actis apostolorum Petrus ad eos loquitur et dicit: paenitemini, et baptizetur unusquisque uestrum in nomine Domini Iesu promissio et filiis vestris et omnibus deinPater omitteretur, sed ut Patri quoque Filius anem a Domino Apostoli ad gentes mittuntur, in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti baptizare gentiles jubentur. Quomodo ergo quidam dicunt foris extra Ecclesiam immo et contra Ecclesiam, momine Iesu Christi cuiuscumque et quomodocumque gentilem baptizatum remissionem peccatorum consequi posse, quando ipse Christus gentes
Abbreviated transcription (Latin):
et pseudo xp̃is in nomine suo fallatur:
multi inquit uenient in nomine meo
dicentes. ego sum xp̃c. et multos fallent:
et postea addidit ddicens: uos autẽ cauete.
ecce p̃dixi uob̃ omnia. Unde apparet ñ ea
statim suscipienda. et assumenda quȩ iac
tantur in nomine xp̃i: sedquȩ geruntur
in xp̃i ueritate. Quod enim in euangłiis
tur ad remissionẽ peccatoꝵ: non ita est
quasi aut sine patre. aut contra patrem
ꝓdẽẽ cuiquã solus filiꝰ possit: sedut iu¬
deis qui iactabant se patrẽ habere. ostende¬
nisi infiliũ crederent. quẽ ille misisset.
Nam qͥ dm̃ creatorem patrẽ sciebant ⁊ fi¬
lium quoq xp̃m scire debebant: ne sibi
blandirent᷑ et plaudent de solo patre sine
filii eiꝰ agnitione qui & dicebat. Nemo ue¬
int ad patrẽ. nisi ꝑme. Quorũ autẽ cogni¬
tionem eẽ quȩ saluet: idem ipse manife¬
stat dicens: Hȩc est autem uita ęt̾na. ut
cognoscant te solum uiuũ et uerũ dm̃.
et quẽ misisti iħm xp̃m. Cum gͦ ipsius

Expanded text:
et pseudochristis in nomine suo facile fallatur, Multi. inquit, venient in nomine meo dicentes. Ego sum Christus, et multos fallent, et postea addidit dicens: Vos autem cavete. Ecce praedixi vobis omnia . Unde apparet non ea statim suscipienda et assumenda quae tantur in Christi nomine, sed quae geruntur in Christi ueritate. Quod enim in euangeliistur ad remissionem peccatorum, non ita est quasi aut sine patre aut contra patrem prodesse cuiquam solus filius possit, sed ut Iudaeis qui iactitabant se patrem habere ostendenisi in filium crederent quem ille misisset — nam qui Deum creatorem patrem sciebant, filium. quoque Christum scire debebant —, nec sibi blandirentur et plauderent de solo patre sine filii eius agnitione, qui et dicebat: nemo uenit ad patrem nisi per me. duorum autem cognitionem esse quae saluet idem ipse manifestat dicens: haec est uita aeterna ut cognoscant te solum et uerum Deum et quem misi
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificandi licentiã sibi usurpare conati
sunt: non tamen quod illicite ausi sunt
inpune fecerunt. Et filii aaron qͥ alienũ
ignem altari imposuerunt: in conspec¬
tu statim dñi indignantis extincti sunt.
Quod suppliciũ manet eos. qui alienã
aquã baptismo inferunt falso: ut diui¬
na cẽsura ulciscatur. et uindicet. idhereti¬
cos contra eccłam facere: quod ñ nisi sol li¬
ceat ecclȩ. Quod autem dicunt quidã eos
qui insamaria baptitati fuerant. adueni¬
entib apłis. petro et ioħe. tantũ suꝑ eos
manũ impositã eẽ. ut acciꝑent sp̃m scm̃.¬

Expanded text:
sacrificandi sibi licentiam usurpare conati sacrificandi sibi licentiam usurpare conati sunt; nec tamen quod ilinpune fecerunt. et filii Aaron qui alienum ignem altari inposuerunt in conspectu statim Domini indignantis extincti sunt. quod supplicium manet eos qui alienam aquam baptismo inferunt falso, ut diuina censura ulciscatur et uindicet id haereticos contra ecclesiam gerere quod non nisi soli liceat ecclesiae. Quod autem quidam dicunt eis qui in Samaria baptizati fuerant aduenientibus apostolis Petro et Iohanne tantum super eos manum inpositam esse, ut acciperent spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet datur. Nam petro pͥmũ dñs suꝑ
quem ȩdificauit ȩccłam. & unde unita¬
tis originẽ instituit & oftendit. potestatẽ
istam dedit: ut id solueret᷑ incęlis. quod
ille soluisset interris. E post resurrectio¬
nem quoq ad apłos loquit᷑ dicens. Sicut
misit me pater. & ego mitto uos. Hoc eũ
dixisset: inspirauit & dixit illis. Accipi¬
te spm̃ scm. Si cuiꝰ remiseritis peccata
remittunt᷑ ei: si cuiꝰ temieritis. tenebunt᷑.
Tnde intelligimꝰ non nͥ in ȩccła p̃positis
et euangłica lege ac dñica ordinatione fũ¬
datis licere baptizare & remissã peccatoꝵ
dare: foris autem nec ligari aliquid posse
nec solui: ubi non sit qui aut ligare pos¬
mus certa lege. ac ꝓpͥa ordinatione diui¬
nitus cuncta ẽẽ disposita: nec posse quẽ¬
quam contra ep̃os & sacerdotes usur pa¬
re sibi aliquid: quod ñ sit iuris sui ac
potestatis. Nam chore dathan. et abiron.¬
qui contra moysen &e aaron sacerdotem.

Expanded text:
scilicet datur. Nam Petro primum Dominus, super scilicet datur. Nam Petro primum Dominus, super quem aedificavit Ecclesiam, et unde unitatis originem instituit et ostendit, potestatem istam dedit ut id solveretur in coelis quod ille solvisset in terris. Et post resurrectionem quoque ad Apostolos loquitur dicens: Sicut misit me Pater, et ego mitto vos. Hoc cum dixisset, inspiravit, et ait illis: Accipite Spiritum sanctum. Si cujus remiseritis peccata, remittentur illi: si cuius tenueritis, tenebuntur. unde intellegimus non nisi in ecclesia praepositis et euangelica lege ac dominica ordinatione fundatis licere baptizare et remissam peccatorum dare, foris autem nec ligari aliquid posse nec solui, ubi non sit qui aut ligare posmus certa lege ac propria ordinatione diuinitus cuncta esse disposita nec posse quemquam contra episcopos et sacerdotes usurpare sibi aliquid quod non sit sui iuris et potestatis. nam et Core et Dathan et Abiron contra Moysen et Aaro
Abbreviated transcription (Latin):
tuit: utiq id accepit. quod credidit. fãl¬
sum autẽ credens. uerũ acciꝑe non potuit.
sed potius adultera & ꝓphana. scdm qͦd
credebat accepit. Quem locũ ꝓphani et
adulteri baptismi. subtiliter iheremias
ꝓph̃a ꝑstringit dicens. Ut quid qui con¬
tristant me preualent: Plaga mea soli¬
da est. Inde sanabor: dum sit facta mi
chi quasi aqua mendax. non habens fi¬
Quȩ est hȩc aqua mendax & ꝑfida: Utiq
ea quȩ baptismi imaginẽ mentit᷑. et
gr̃am fidei ad umbrata simulatione fru-
stratur. Quod si sc̃m prauã fidem bapti¬
tari aliquis foris et remissã peccatorum
consequi potuit: potuit scdm eandem
fidem consequi et sp̃m scm̃: et non est
necesse ei uementi manũ inponi: ut
sp̃m scm̃ consequat᷑ et signetur. Aut enĩ¬
utrũq fide sua foris consequit᷑: aut
neutrũ horum qͥ foris fuerat accepit. Ma
nifestum est autẽ ubi & ꝑquos remissa
peccatoꝵ dari possit: quȩ inbaptismo

Expanded text:
tuit, utique id accepit quod credidit. faltuit, utique id accepit quod credidit. falsum autem credens uerum accipere non potuit, sed potius adultera et profana secundum quod credebat accepit. Quem locum profani et adulteri baptismi subtiliter Hieremias propheta perstringit dicens: ut quid qui contristant me praeualent? plaga mea solida est, unde sanabor? dum fit, facta est mihi quasi aqua mendax non habens fiquae est haec aqua mendax et perfida? utique ea quae baptismi imaginem mentitur et gratiam fidei adumbrata simulatione fstratur. Quod si secundum pravam fidem baptizari aliquis foris, et remissam peccatorum consequi potuit et secundum eamdem fidem consequi et Spiritum sanctum, non est necesse venienti manum imponi, ut Spiritum sanctum consequatur et signetur. Aut utrumque enim fide sua foris conseqneutrum eorum qui foris fuerat accepit. VII Manifestum est autem ubi et per quos remissa peccatorum dari possit, quae in Baptismo
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is potestas in cȩlo et int̾ra: ite &e ddo¬
cete omnes gentes baptirantes eos in
nomine patris & filii. & sp̃e scĩ Insi¬
nuat trinitatẽ: cuiꝰ sacramento gentes
baptirant᷑. Nunquid hanc trinitatem
natum: qui sermo caro factꝰ sit. qͥ pecca¬
ta nr̃a portauerit: qui mortẽ moriendo
uicerit: qui resurrectionẽ carnis ꝑ se¬
met ipsũ pͥmus iniciauerit: & discipłiᷤ
fuis quod in eadem carne resurrexisset
ostenderit: Longe alia est apud mar¬
tionẽ sed et apud cȩteros hereticos fides.
immo nichil est apud illos. nͥ ꝑfidia &
blasphemia: et contentio. salutis et ue¬
ritatis inimica. Quomͦ gͦ potest uide¬
riqui apud illos baptirat᷑. consequutꝰ
ẽẽ peccatoꝵ remissã. et diuinȩ indul¬
gentiȩ grãm ꝑsuã fidem: qui ipsiꝰ fidĩ
non habuerit ueritatẽ: Si enm siẽ
quibus dã uidetur scdm fidem suã
quis acciꝑe aliquid foris extra ȩccłam po¬

Expanded text:
omnis potestas in caelo et in terra. ite ergo, doomnis potestas in caelo et in terra. ite ergo, docete gentes omnes tinguentes eos in nomine patris et filii et spiritus sancti. insinuat trinitatem, cuius sacramento gentes tinguerentur. numquid hanc trinitatem natum, qui sermo caro factus sit, qui peccata nostra portauerit, qui mortem moriendo uicerit, qui resurrectionem carnis per semet ipsum primus initiauerit et discipulis suis quod in eadem carne resurrexisset ostenderit? longe alia est apud Marcionem sed et apud ceteros haereticos fides. immo nihil est apud illos nisi perfidia et blasphemia et contentio sanitatis et ueritatis inimica. quomodo ergo potest uideri qui apud illos baptizatur consecutus esse peccatorum remissam et diuinae indulgentiae gratiam per suam fidem qui ipsius fidei non habuerit ueritatem? si enim, sicut quibusdam uidetur, secundum fidem suam quis accipere aliquid foris extra. ecclesiam po
Abbreviated transcription (Latin):
tes. dicat baptitari oportere: quod iam in
nomine iħu xp̃i baptirati ẽẽ uideantur.
Considerare itaq fidem eorum debenius.
qui foris credunt: an scd̾m eandẽ fidem
uideantur aliquid gr̃e consequi. Nam
si fides una nobis est. & hereticis: po¬
test eẽ et gr̃a una. Si eundem patrem.
eundem filiũ. eundẽ sp̃m sc̃m. eandẽ
eccłam confitentur nob̾cũ patripassia¬
ni. antrophiani. ualentiniani. appellicia¬
ni. ofite. marcionitȩ. et ceterȩ hereticoꝵ
pestes. et gladii ac uenena subu̾tende
ueritatis: potest illie et baptisma unũ
eẽ. si est et fides una Ac ne longum sit
ꝑ hereses uniuersas discurrere: & singu¬
larum uel ineptias uel insanias recense¬
re: quia nec delectat id dicere quod aut
horret. aut pudet nosse: de marcione
missa facta est. examinemꝰ: an possit ra¬
post resurrectionẽ discipłos suos mit¬
tens: quẽ ad modũ baptirare deberent
instruit. et docet dicens. Data ẽ michi

Expanded text:
tes dicat baptizari oportere, quod iam in tes dicat baptizari oportere, quod iam in nomine Iesu Christi baptizati esse uideantur. considerare itaque debemus fidem eorum qui foris credunt, an secundum eandem fidem possint aliquid gratiae consequi. nam si fides una est nobis et haereticis, potest esse et gratia una. si eundem patrem, eundem filium, eundem spiritum sanctum, eandem ecclesiam confitentur nobiscum Patripassiani, Anthropiani, Valentiniani, Appelletiani, Ophitae, Marcionitae et ceterae haereticorum pestes et gladii ac uenena subuertendae ueritatis, potest illic et baptisma unum esse, si est et fides una. Ac ne longum sit per haereses uniuersas decurrere et singularum uel ineptias uel insanias recensere, quia nec delectat id dicere quod aut horret aut pudet nosse: de Marcione missa facta est, examinemus an possit bapost resurrectionem discipulos suos mittens quemadmodum baptizare deberent instruit et docet dicens: data est mihi
Abbreviated transcription (Latin):
bonȩ memorie uiro conuenientes in unũ
ep̃i plurimi hoc statuerunt: atq exinde
in hodiernum tot milia hereticorũ in
ti sunt. neq cunctati: immo & rationa¬
biliter & libenter amplexi sunt. ut laua¬
cri uitalis et salutari baptisimi grãm con¬
sequerent᷑: Neq enim difficile ẽ. doctori.
uera et legitima insinuare ei qui hereti¬
ca prauitate dampnala. & ȩccłastica ue¬
ritate comꝑta: ad hoc uenit ut discat. ⁊¬
adhoc diseitrait̃ uiuat.
Nos non debemꝰ stupere
hereticis patrocinari: et consensus nr̃i
libenter ac ꝓmpte obtemꝑant ueritati.
Diane qm̃ inueni in epła cuiꝰ exemplum
adme transmisti scriptum eẽ. quod qͣren¬
dum non sit quis baptirauerit. quando
his qui baptitatꝰ sit accipe remissã peccatoꝵ
potuerit scđm quod credidit: p̃tereundũ
hunc locũ non putaui: ingrime eũ in
eadem epła animadũterum eciam martio¬
nis fieri mentionẽ: ut nec abipso uenien¬

Expanded text:
bonae memoriae viro convenientes in unum bonae memoriae viro convenientes in unum episcopi plurimi hoc statuerint, atque exinde in hodiernum tot millia haereticorum in ti sint neque cunctati, immo et rationabiliter et libenter amplexi sint ut lavacri vitalis et salutaris Baptismi gratiam consequerentur. Neque enim difficile est doctori vera et legitima insinuare ei qui haeretica pravitate damnata, et ecclesiastica veritate comperta, ad hoc venit ut discat, ad hoc discit ut vivat. Nos non debemus stuporem haereticis patrocinii et consensus nostri, et libenter ac prompte obtemperant ueritati.\' Plane quoniam inueni in epistula cuius exemplum ad me transmisisti scriptum esse quod quaerendum non sit quia baptizauerit, quando is qui baptizatus sit accipere remissam peccatorum potuerit secundum quod credidit, praetereundum hunc locum non putaui, maxime cum in eadem epistula animaduerterim etiam Marcionis fieri mentionem, ut nec ab ipso uenien
Abbreviated transcription (Latin):
diuinȩ unitatis & radicẽ & ueritatemꝰ
tenebat. Qd si in ȩccła baptiratos. rebap¬
tirandos foris extra eccłam nouatianus
existimat: a se inciꝑe debuerat: ut prior
ex trario. et heretico baptismo rebaptiraret᷑:
qui post ȩccłam unmo et contra ȩccl̃am.
baptirandos. foris opinat᷑. Quale est
audet: nos putemus ñ eẽ faciendum:
Quidergo. quia et honorẽ cathedre sa¬
cerdotalis nouatianus usurpat: nũqͥd
id circo nos cathedre renuntiare debemꝰ:
Et quia nouatianus altare collocare. et
sacrificia offerre contra fas nititur: ab
altaris sacͥficiis cessare nos oportet: ne
paria et similia cũ illo celebrare uideam᷑:
Nanũ prorsus. et stuitũ est. ut qͥa noua¬
tianus extra ȩcclam uendicat sibi ueritatiᷤ
imaginẽ: relinquat ȩccł̃a ueritatem. Apd̃
nos autem ñ noua aut repentina resẽ. ut
baptirandos censeamꝰ eos qui abheretieis
ti et longa ȩtas. ex quo sub agrippino

Expanded text:
diuinae unitatis et rationem et ueritatdiuinae unitatis et rationem et ueritattenebat. Quod si in Ecclesia baptizatos rebaptizandos foris extra Ecclesiam Novatianus existimat, a se incipere debuerat, ut prior extraneo et haeretico baptismo rebaptizaretur, qui post Ecclesiam immo et contra Ecclesiam baptizandos foris opinatur. Quale est audet, nos putemus non esse faciendum? Quid ergo? quia et honorem cathedrae sacerdotalis Novatianus usurpat, num idcirco nos cathedrae renuntiare debemus? Aut quia Novatianus altare collocare et sacrificia offerre contra fas nititur, ab altari et sacrificiis cessare nos oportet, ne paria et similia cum illo celebrare videamur? Vanum prorsus et stultum est ut, quia Novatianus extra Ecclesiam vindicat sibi veritatis imaginem, relinquamus Ecclesiae veritatem. III. Apud nos autem nos nova aut repentina res est, ut baptizandos censeamus eos qui ab haereticis sint et longa aetas ex quo sub Agrippino
Abbreviated transcription (Latin):
scĩficandi salutatis aquȩ ueritate. Nec nos
mouet frat̃ Rm̃e quod in litteris tuis com¬
plexus es. nouatianenses rebaptirare eos
quos a nobis sollicitant: quando ad nos
omnino ñ ꝑtineat quid hostes ȩccłȩ faci¬
ant: dum modo teneamꝰ ipsi potestatis
nr̃ȩ honorẽ. et orationẽ. et ueritatis firmi¬
tatẽ. Nam nouatianus symiarũ more quȩ
cum homines ñ sint humana imitentur:
uult ȩccłȩ catholicȩ auctoritatẽ sibi et
ueritatem uendicare: quando ipse in ec¬
clesia non fit. immo adhuc in suꝑ contra
eccłam rebellis & hostis exuterit. Sciens
et enĩ unum ẽẽ baptisma. hoc unũ sib
uindicat: ut apud se ẽẽ ȩccl̃am cdicat: &
nos hereticos faciat. Nos autẽ qͥ eccłiȩ
uniꝰ caput & radicem tenemꝰ: ꝓ certo sei¬
mus et fiduntis. achil
illi ex tra eccłam licere: et
baptisma quod est unũ. ẽẽ apud nõs.
ubi & ipse baptiratꝰ priꝰ fuerat: quando

Expanded text:
sanctificandi salutaris aquae ueritate. Nec nos sanctificandi salutaris aquae ueritate. Nec nos mouet, frater carissime, quod in litteris tuis conplexus es, Nouatianenses rebaptizare eos quos a nobis sollicitant, quando ad nos omnino non pertineat quid hostes ecclesiae faciant, dummodo teneamus ipsi potestatis nostrae honorem et rationis ac ueritatis firmitatem. nam Nouatianus simiarum more, quae cum homines non sint humana imitentur, uult ecclesiae catholicae auctoritatem sibi et ueritatem uindicare, quando ipse in ecclesia non sit, immo adhuc insuper contra ecclesiam rebellis et hostis extiterit. sciens etenim unum esse baptisma, hoc unum sibi uindicat ut apud se esse ecclesiam dicat et nos haereticos faciat. nos autem qui ecclesiae unius caput et radicem tenemus pro certo scimus et fidimus nihil illi extra ecclesiam licere et baptisma quod est unum apud nos esse, ubi et ipse baptizatus prius fuerat, quando
Abbreviated transcription (Latin):
siderans significari tibi motũ
animi nr̃i. quid nobis uideat᷑ de hereti¬
corum baptismo. qͥ foris positi et extͣ eccłã
constituti. uendicant sibi rẽ nec iuris sui.
nec potestatis: quod nos nec ratũ possu¬
mus. nec legitimũ computare: qͣndo hoc
apud eos ẽẽ constet illicitũ. & qm̃ iã suꝑ¬
hac re quid sentiremꝰ litteris nr̃is exp̃ssi¬
mus: ut compendiũ facerẽ exemplum
earundẽ litterarũ tibi misi: quid in con¬
cilio eum plures adessemꝰ decreuerimus:
qͥd item postea quinto college nr̃o de ea
dem re querenti rescripserĩ. Et nunc qͦq
cũ in unũ conuenissemꝰ tam ꝓ uinciȩ af¬
fricȩ quã numidiȩ ep̃i. numero septua¬
ginta et unus: hoc idem denuo senten¬
tia nr̃a firmauimꝰ: statuentes unũ bap¬
tisma ẽẽ quod sit in ȩccła catholica consti¬
tutũ: ac ꝑhoc non rebaptirari sed bapti¬
tari a nob̃ quicũq ab ad ultera & ꝓpha¬
na aqua uenientes. abluendi sunt et

Expanded text:
siderans significari tibi motum animi nostri quid nobis uideatur de haereticorum baptismo, qui foris positi et extra ecclesiam constituti uindicant sibi rem nec iuris sui nec potestatis. quod nos nec ratum possumus nec legitimum conputare, quando hoc apud eos e super hac re quid sentiremus litteris nostris expressimus, ut compendium facerem, exemplum earumdem litterarum tibi misi, quid in concilio, cum complures adessemus, decreverimus, quid item postea Quinto, collegae ndem re quaerenti rescripserim. et nunc quoque cum in unum conuenissemus tam prouinciae Africae quam Numidiae episcopi numero septuaginta et unus, hoc idem denuo sententia nostra firmauimus, statuentes unum baptisma esse quod sit in ecclesia catholica constitutum ac per hoc non rebaptizari sed baptizari a nobis quicumque ab adultera et profana aqua uenientes abluendi sint et
Abbreviated transcription (Latin):
frat̃ lim̃e adp̃sentem causam uide¬
mus om̃ino non ꝑtinere. Iui enĩ qui in
samaria crediderant. fide uera credidant.
et intꝰ in ȩccła quȩ una est et cui soli gr̃a
baptismi dare et peccata soluere ꝑ missũ
ẽ. aphilippo diacono quẽ idem apostoli
miserant baptirati erant. E idcirco quia
legitimũ. et ȩccłasticũ baptismũ conse¬
quuti fuerant. baptirari eos ultra non
oportebat: sed tantũmodo quod deerat.
id apetro et ioħe factum ẽ: ut oratione
pro eis habita. et manu imposita. inuo
nunc quoq apud nos gerit᷑ ut qui in
eccła baptirant᷑ p̃positis eccłiȩ offerantur :
& ꝑ nrãm orationẽ. et manus impositionẽ

Expanded text:
rissime, ad praesentem causam uidemus omnino non pertinere. illi enim qui in Samaria crediderant fide uera crediderant et intus in ecclesia quae una est et cui soli gratiam baptismi dare et peccata soluere permissum est, a Philippo diacono quem idem apmiserant, baptizati erant. Et idcirco quia legitimum et ecclesiasticum Baptismum consecuti fuerant, baptizari eos ultra non oportebat, sed tantummodo quod deerat, id a Petro et Joanne factum est, ut oratione pro eis habita, et manu imposita invocanunc quoque apud nos geritur, ut qui in esia baptizantur, praepositis Ecclesiae offerantur, et per nostram orationem ac manus im