comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ã reꝵ  Pedicum dicũtur a numerosite pe¬
du᷑. Noc malũ ex homĩs carne ipsa creatiu indu¬
bitater et tamẽ ĩuisibiliter. Hos nõnoidũ
sdore homĩs. alude poris et euaporanomibus
Signi dicunt. Contra hos precigiũ remedrũ ẽe
dicitur frequẽs ablucio cos douis aut uehenũiuꝰ¬

Expanded text:
are. Pediculi dicuntur a numerositate pedum. Hoc malum ex ipsa hominis carne creatur indubitanter et tamem invisibiliter. Hos nonnulli de sudore hominis, alii de poris et evaporationibus gigni dicunt. Contra hos precipuum remedium esse dicitur, frequens ablutio corporis marini
Abbreviated transcription (Latin):
siluestres in arborũ cauernis degunt. Hyeme ut
cetera in secta ꝯdũtur. uita bimatũ non transit᷑
Ittus eorũ aut temẽ sine febri est. actores sũt
t̾nouenis puncturis interfici hominẽ. Aliorũ u̾o̾
qui mitiores uidentur duo sunt genera. opifices¬
quid̾ minores corpore qui oruĩtur hyeme. iur̃es
q biennio durant. et hii clemẽtes. Nidos fe̾ faci
educbis. alios deinde maiores nidos facuĩt in qͥb
matres futuras producant. Iãq ducti opifices
uine̾ fungũtur et pascũt eas. Lacior mariũ spẽs
in dubiũq est an habeant aculeos quia nõ egre

Expanded text:
silvestres in arborum cavernis degunt ; hieme ut cetera insecta conduntur; vita bimatum non transit. ictus eorum haut temere sine febri est. auctores sunt ter novenis punctis interfici hominem. aliorum, qui mitiores videntur, duo genera: opifices, minores corpore, qui moriuntur hieme, matres, quae biennio durant; hi et clementes. nidos vere faciunt  eductis alios deinde maiores nidos fingunt, in quibus matres futuras producant iam: tum opifices funguntur munere et pascunt eas. latior matrum species , dubiumque an habeant
Abbreviated transcription (Latin):
ffigura u̾mis est ut dicit plinius qui nocte ut s¬
stesli lucet. nũ qmͣ magnis imbribus uenit seuꝓ¬
uenit et serenitatẽ adesse significat Huiꝰ tantuᷤ
rigor est ut ignẽ tangẽs non alio mõ qmͣ glacie¬
s ex tinguat. Huiꝰ sanie si caro homĩs ⁊tacta fu̾i̾t
toti capilli defluũt. Idq quod ꝯtactũ est colorem
in uirorẽ mutat. hii u̾mes nichil gignũt nec est
ieis mas uł femina. cheyc de tabario ysido

Expanded text:
figura vermis est ut dicit Plinius, qui nocte ut stella lucet; nunquam nisi magnis imbribus provenit et serenitatem adesse significat. Huic tantus rigor est, ut ignem tangens, non alio modo quam glacies extinguat. Huius sanie si caro hominis contacta fuerit, toti capilli defluunt; idque quod contactum est, colorem in virorem mutat. Hi vermes nihil gignunt, nec est in eis
Abbreviated transcription (Latin):
triendos uadit. Unde eciam deficit et hiũditas
corporis. Strident dentes. labia pruriũt. ab hõu̾
terrenus ex multitudine pedũ uocat
qui ꝯtractus in globũ ꝯplicatur. nas̃¬
citur sub petris ex humore at terra. ilristo¬

Expanded text:
triendos vadit; unde deficit humiditas triendos vadit; unde deficit humiditas corporis, strident dentes, labia pruriunt, abominatiterrenus, ex multitudine pedum vocatus, qui contactus in globum conplicatur. Nascitur sub petris ex humore et terra. Li
Abbreviated transcription (Latin):
guine utde colera rubea. nã colera rubea eimn
amaritudine et acuitate ac siccitate sua occidit¬
huiꝰ modi animalia. Sangius aute de uenis u
anterus non eeit. et si exient. apostena siguit
cũ passionibus aliis. unde passionẽ hanc hante
pueu. floginatica et grossam humiditatẽnites
hec passio nascitur ex fructuũ comestione amuꝰ
secies sunt tres una iubricorĩ quiquasi rami
porculate sunt et in intestino subtilina scꝑ̃
iꝑter nimiã hũditatẽ cibi que in ed adunat
Sunt et alii lati sicut semĩa ꝯturbite płimũ ii
intestino grosso maximeq morbo. Sunt etã
alii minuti sicut ꝟͥmiculi qui fiuĩt ex aceto pħ¬
mũ in erecto nascẽtes in testino. Lũbricorur
actidentia sunt tortuca. ab homũatio. pũctur.
maxinie cũ intestina ꝓpter humectationẽ sibo¬
tilia sunt. Nlam lũbrici de eorũ humectatioe
trahunt. qui si creuerint in intestinis. x̾tusde¬
ficit. quia chysos eos nutriens ad lũbricos nu¬

Expanded text:
 cholera rufa. Nam cholera rufa cum amaritudine et acuitate, ac siccitate sua, huiusmodi occidit animalia. Sanguis autem de venis vel arteriis non exit, et si exierit, apostema gignit cum passionibus aliis. Unde passionem hanc habent pueri phlegmaticam et crassam humiditatem habenhec passio nascitur ex fructuum comestione. Huius species sunt tres: una lumbricorum, qui quasi rami portulace sunt et in intestino subtili nascuntur, propter nimiam humiditatem cibi que in eo coadunatur. Sunt et alii lati sicut semina cucurbite, plurimi in intestino crasso, maximeque in orbo. Sunt etiam alii minuti, sicut vermiculi qui fiunt in aceto, plurimum in recto nascentes intestino. Lumbricorum accidentia sunt tortura, abominatio, punctura, maxime cum intestina propter humectationem subtiliata sunt. Nam lumbrici de eorum humectatione trahunt: qui si creverint in intestinis virtus deficit, quia chylos ea nutriens, ad lumbricos nu
Abbreviated transcription (Latin):
uͥmis corpore ad modũ ex iguus sed.n ͣ ⁊eꝵ¬
audaciaanimi et ingenio robustus nimis. dr
autẽ cũ serpentibus habere certamẽ ingenio preliãdi
uitã defend̾e. Cũq corpore sit exiguus et uiribꝰ ĩpar
exercitio tamẽ pugne serpentẽ uincit fortiorẽ se.
uicitq securus audacia pocius qmͣ naturali forti¬

Expanded text:
mis corpore admodum exiguus exiguus, sed audacia animi et ingenio robustus nimis. Dicitur autem cum serpentibus habere certamen et ingenio preliandi vitam defendere. Cumque corpore sit exiguus, ac viribus impar, exercitio tamen pugne serpentem vincit fortiorem se, vivitque securus, audacia potius, quam naturali forti
Abbreviated transcription (Latin):
uolat et circ ũ uolando strepitũ facit ex aere
agitato. Inter alas rostrũ habet et caput. lu¬
ad calorem se libentius ⁊ fert. Inter alas rostꝵ¬
habet quasi cannã. Pedibus posterioribus alas
midis insidet. cruorẽ appetit. salsa et aspera fu¬
git. asbaq et mũdiora libenter coinqͥnat. Car¬
nes recenter cesas ubicũq tetigerit statim ꝟ̾¬
mes inseqũtur qui corrũpũt infectas. et hoc
maxime diebus canicularibus. Infesta est
omĩ animali et maxime homĩ. Ex corruꝑcõe
fimi gn̾antur muste. In aqua merse reuiuiscũt
exposite. hyeme latent ex tunctis simłime et in
angusto prouolant importune. ꝟ̾miculos autẽ
duros ac igros edunt e quibus musce proueĩũt.

Expanded text:
volat et circumvolando strepitum facit ex aere circumagitato: inter alas rostrum habet, quasi caad calorem se libentius confert, humidis inshabet, quasi canam concavam, pedibus posterioribus alas midis insidet, cruorem appetit, salsa et aspera fugit, albaque et mundiora libenter coinquinat. Carnes recenter cesas ubicumque tetigerit, statim vermes insequuntur, qui corrumpunt infectas et hoc maxime in diebus canicularibus. Infesta est omni animali et maxime homini. Ex corruptione fimi generantur musce: in aqua merse reviviscunt, soli exposite. Hyeme latent extinctis simillime; in augusto provolant importune, vermiculos autem nigros ac duros edunt, e quibus musce proveniunt.
Abbreviated transcription (Latin):
geccorũ est si nubes locus tarũ repente surrexerit
latentibus infra tecta cũctis homĩbus eã posse tras¬
ire. quod si in obseruãtes homines sub aere depre¬
hendant nullũ fructũ noceri. si ꝯtinuo omnes ad
tecta ꝯfugiãt pesti et iã dicũtur amari luxmi
aut a grestissacumĩs aqua decocta simurie mpx̃ta
fundatur ad estimant aliqui locustas uł scorpios
posse fugari si aliqui ex hiis utantur remedieo¬
L

Expanded text:
ecorum est, si nubes locustarum repente surrexerit, latentibus infra tecta cunctis hominibus, eam posse transire. Quod si inobservantes homines sub aere deprehendant, nullum fructum noceri, si continuo omnes ad tecta confugiant. Pelli etiam dicuntur amari lupini aut agrestis cucumeris aqua decocta, si murie mixta fundatur. Estimant aliqui locustas vel scorpios posse fugari, si aliqui ex his urantur in medioL
Abbreviated transcription (Latin):
est longus maculosus. n ͣ ⁊euũ¬
ex mustis distans pedibus. sꝑsim colore
albus. Hic lanã seucã ex ꝓprus uiscerbus operatur
et arboris mori folus uescitur. qui scilicet cibus
diãtibus ipsius insceribus in lanã sericã uertitur
Itaq lane sue fusos in ramusculis facuĩt. in circum
sui operantur. ita ut perfectis fusis nidiq opere
suo includantur. post hoc exitũ sibi faciũt in sĩ¬
mitate fusorũ. Egredientesq natura mirabili:
nutati prorsus apparent a forma priori ad̾o ut x¬

Expanded text:
est longus maculosus, ex multis distans pedibus, sparsim colore albus. Hic lanam sericam ex propriis visceribus operatur et arboris foliis vescitur, qui scilicet cibus, mediantibus ipsius visceribus, in lanam sericam vertitur. Itaque lane sue fusos in ramusculis faciunt et in circumitu sui operantur, ita ut perfectis fusis, undique opere suo includantur. Post hoc exitum sibi faciunt in summitate fusorum egredientesque natura mirabili mutati apparent a forma priori, adeo ut v
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtinuata plurimarũ dieiũ fame. Maxͥme¬
q miramur ꝙ ꝓpter ext̾na pabula nouerunt
diores cernũtur. tantoq pẽnarũ stridore uolãt
ubi a longe ueniẽtes spectant solliciti sunt ne
suas terras operiant. Nam ubicũq dira nube tar¬
ras ꝯtingunt. omĩa ꝯtacta adurunt et corrodũt.¬
lex est has ter in anno diuelłe. primo quid̃ oua¬
terendo. deinde fetũ. et tandẽ adultas. desecto¬
risq penis adiudicatur qui ab hac lege cessauerit

Expanded text:
tinuata plurimorum dierum fame: maximeque miramur, quod propter externa pabula noverunt e volant, ubi longe venientes spectant, soliciti sunt ne suas terras operiant, nam ubicumque dira nube terras contingunt, omnia contacta adurunt et corrodulex est, has ter in anno debellare, primo quidem ova, deinde fetum et tandem adultas; desertorisque penis adiudicatur, qui ad hac lege cessaverit
Abbreviated transcription (Latin):
tio pueq ut pͥanus qui carui adreret mognis
nt. fardonaq oedicuns replerur hueꝰ modi gae¬
diculos autem generatos interficit argẽtũ ui¬
uũ extinctũ si oleo misçeatur et exoleo sesda
lanca ingantur que super se aliquis arendat

Expanded text:
s qui carni adheret lineus sit; tarde namque pediculis repletur. Huiusmodi pediculos autem interficit argentum vivum extinctum, si oleo misceatur et ex eo fila lanea inungantur, que super se aliquis impendat,
Abbreviated transcription (Latin):
rubeo. tunc pãniculus cũ ouis sus suscipit᷑. et
ubi non possit hyemis atting̾e̾ frigus reponitur
Postea calore ueris ĩualescente oua ad solẽ ex¬
ponũtur et calore fonẽtur donec ammatafe
in u̾me suscipit. albũ. s. et croceũ. ceter uero

Expanded text:
r. Tunc panniculus cum ovis suscipitur et ubi non possit hyemis attingere frigus reponitur, postea calore veris invalescente, ova ad solem exponuntur et calore foventur, donec animata in in verme suscipit, scilicet album et croceum; ceteri vero
Abbreviated transcription (Latin):
sunt in obliquũ mouẽtur. et quorũdã oetront
longiores foris curuãtur ut locustis. In indusi
pedũ longitudinis esse tradũtur cruribus et
gna decidunt et moriũtur. forte hoc casu euot
non ut pristi existimaue madefactis noctaros
humore alis. Idẽ quippe nec uolate ea noetboi
ꝓpter trigora tradiderunt. ꝓrhis hee ĩcibo gl

Expanded text:
sunt, in obliquum moventur. quorundam extremi longiores foris curvantur, ut locustis. Hae paripedum longitudinis esse traduntur, cruribus etstagna decidunt. forte hoc casuque evenit, non, ut prisci existimavere, madefactis nocturno umore alis. iidem quippe nec volare eas noctibus propter frigora tradiderunt , ignari etiam l
Abbreviated transcription (Latin):
folis oliue a broni Lorusta dicitur quasi locqͥstãs.
colore uiridis est. caput habens formatũ at equas.
o ad modũ quadranguli aculeñ pro cauda erura
songiora et adseipsã reflexa. unicũ intestinũ
saroseratur. a septentrional moriũtur. et aqlo¬
tar Infirmitat is sue remediũ habent. nam folia
luri abrosa eas ab egritudine liberant. mutuo
Aises omedũt. maioresq minores deuorãt. Hoc¬

Expanded text:
ostemata. Locusta dicitur quasi loco stans; colore viridis est, caput habens formatum ut equus, os ad modum quadranguli, aculeum pro cauda, crura longiora et ad seipsam reflexa, unicum intestinum, riuntur et aquilotur. Infirmitatis sue remedium habent, nam folia lauri obrosa, eas ab egritudine liberant. Mutuo sese comedunt, maioresque minores devorant.
Abbreviated transcription (Latin):
eni maime habundant florentibus malius quos
hoc gene intercipimꝰ. uas eneũ miliario simile .
astũ et anguitũ uespe inter aluearia cosioeens¬
et i fundoetns ponamus lumen accensunlpe et
uapiliones ⁊uementet circa bomẽ uotetabat
et angustia uascun ab igne proximo interireco¬

Expanded text:
e maxime abundant florentibus maluis; quos hoc genere intercipiemus: vas eneum miliario simile, id est altum et angustum, vespere inter alvearia collocemus, in fundo eius ponamus lumen accensum. Illuc et papiliones convenient et circa lumen volitabunt et augustia vasculi, ab igne proximo interire co
Abbreviated transcription (Latin):
Apes primũ domos plebeis edificant. deinde
regibus si speratur longior prouẽtus. adiciũt
ꝯtirbernia et fucis. hee quid̾ cellarũ minime.sed
ip̃e maiores apibus. Sunt autẽ fuci sine aculeo
expellunt. Tardantes uero sine clemẽtia punũt

Expanded text:
s primum plebeis aedificant, deinde Regibus. Si speratur largior proventus, adiiciuntur contubernia et Fucis. His cellarum minimae, sed ipsi maiores apibus. Sunt autem fuci sine aculeo expellunt, tardantes sine clementia puniunt
Abbreviated transcription (Latin):
Estiarũ uõcabulũ ꝓprie ꝯuẽit
leonibus. pardis. tigribꝰ. lupis
ac uulpibus. canibus. et simiis
ac cetĩs que uel ore uel ungiub¬
i seuiũt exceptis serpentibꝰ. Se¬

Expanded text:
estiarum vocabulum proprie convenit leonibus, pardis, tigribus, lupis et vulpibus canibusque et simiis ac ceteris, quae vel ore vel unguibus saeviunt, exceptis serpentibus. Be
Abbreviated transcription (Latin):
illos digitos pedũ sibi copulatos atq ziũtos. In qͦ
admirabilis patet ratio nat᷑e ut ⁊ ille ad uolandũ
uel ⁊apiendũ cibũ usu ac ꝯmodo fulciat᷑ ⁊ iste ad
natandũ hẽant adiunamenta ꝯpetentia quo me
ita pedibus m̃b ane ilłis extnsione latioribus. aquaꝵ
tate st̃. alie palmipedes. alie int̾ utrũq digitis diuisis
abiecta laticudine. Sded oĩbus quat̾ni digiti. tres ĩ
suꝑiori ꝑte ⁊ unius in calte. Hic deest quibusdã lõga

Expanded text:
illos digitos pedum sibi copulatos atque coniunctos. in quo admirabilis patet ratio naturae, ut et illa ad uolandum uel ad rapiendum cibum usu adcommodo fulciantur et ista ad natandum adiumenta habeant conpetentia, quo melita pedibus suis membranae illius extensione latioribus aquarum tatae, aliae palmipedes, aliae inter utrumque, divisis digitis adiecta latitudine. sed omnibus quaterni digiti, tres in priore parte, unus a calce. hic deest quibusdam longa
Abbreviated transcription (Latin):
tes hyemẽ ad ꝯualles in locis calidis fugiũt. sed añ
recessũ suũ se p̃munuĩt ut młtũ comedãt et ipĩ¬
guant᷑ ac ꝑ hoc meliꝰ hyeme pati famis inopia
possint. Iacent enĩ plereq ꝑ totã hicmẽ in spe¬
lũcis et cauernis ualliũ calidis quasi semiuites
ĩuitẽ globate. uiuut̃q sine cibo młto tp̃re confe¬
rentẽ ad calorẽ młtitudine. Post hyemẽ autẽ
uẽuĩt successiue scdm debilitatẽ suã. Plimꝰ liͦ xͦ¬

Expanded text:
tes hyemem, ad convalles in locis calidis fugiunt, sed ante recessum suum se premuniunt, ut multum comedant et impinguentur, ac per hoc melius hyeme pati famis inopiam possint. Iacent enim plereque per totam hyemem in speluncis et cavernis vallium calidis, quasi semineces invicem conglobate, vivuntque sine cibo multo tempore, conferente ad calorem multitudine. Post hyemem autem veniunt successive, secundum debilitatem suam. Omnes
Abbreviated transcription (Latin):
bus. Horũ utraq ex aquis or¬
ta sũt. Facilis enĩ tnͣsitus est
aque iaera tenuando. ⁊ ae¬
ris in aquã spissando. Pisces
uocat moises reptilia. qr ĩpetu
quodam totos se ⁊apuit ut serpentes. nõ ferũt᷑ pedibꝰ

Expanded text:
aquis: et utraque ex aquis orta sunt . Facilis enim transitus est aquae in aera tenuando, et aeris in aquam spissando. Pisces vocavit Moyses reptilia, quia impetu quodam totos se rapiunt, ut serpentes: non feruntur pedibus,
Abbreviated transcription (Latin):
est piscis marmꝰ ut murena lõgus s corpe
młtũ macer hic uento flante uehement᷑ mpĩ¬
guat᷑. et eius carnes dulcissime sut ad edendum
Cũ murena cet̾isq piscibꝰ uumicitias habet ⁊ in¬
tñ tobustus est. ut polippũ fortitudine dentiũ la¬

Expanded text:
est piscis marinus, ut murena longus, sed corpore multo maior. Hic vento flante vehementi impinguatur et eius carnes dulcissime sunt ad edendum. Cum murena ceterisque piscibus inimicitias habet; et intantum robustus est, ut polipum fortitudine dentium la
Abbreviated transcription (Latin):
E
caltulũ ualidũ aridũ adripit. eũq uelut t̾aburrã
uehit ⁊ tamꝙͣ anchorã trahit ne excutiatur a
lieno regit᷑ pondere quo indicio etiã naute uelut
signũ future ꝑturbationis capessunt ⁊ sibi p̃cauẽt

Expanded text:
e calculum validum arripit, eumque velut saburram vehit, et tanquam anchoram trahit, ne excutiatur fl stabilit et regit pondere. Quo indicio, nautae velut signum futurae perturbationis capessunt, et sibi praecavent
Abbreviated transcription (Latin):
subducta est ꝓpłi ad eiectionẽ r̾ꝑare. uͥ s.¬
ssi derab̾ in hiis aliis habundãtibus ceras fauorũ et
etremitates que pullos habent. et ut signũ nasci¬
fariregis ĩueneris. cũ sobole sua rescides et in id aluc¬
arũ pones. Est antẽ hoc regis futuri signũ inter
eter⁊ foramĩa que pullos ꝯtinet. unũ maius ac lõ¬
gus uelut ub apparet. Sed tunc tranferẽdi sunt qñ
erosis cocpercuł ad nascendũ maturi capta nitũt᷑
exire. nã si ĩmaturos transtuleris: interibũt. si autẽ
suibitũ se lenabit ex amẽ. strepitu eris terreatur aut
cestule tunt ad alueariũ rediet aut in proxima frõ¬
de pendebit. et inde in nonũ uas herbis ꝯsuetis et
melle ꝯsꝑsa manu ꝯtrahatur.aut trulla. et cũ eo
loco requieuert: uesꝑe inter alia collocetur.

Expanded text:
ubducta est, populi adiectione reparare, considerabis in aliis abundantibus ceras favorum et extremitates que pullos habent et ubi signum nascituri regis inveneris, cum sobole sua recides et in id alvearium pones. Est autem hoc regis futuris signum, inter cetera foramina que pullos continent, unum maius ac longius velut uber apparet. Sed tunc transferendi sunt, quando erosis cooperculis ad nascendum maturi, capita nituntur exerere; nam si immaturos transtuleris, interibunt. Si autem se subitum levabit examen, strepitu eris terreatur, aut testule; tunc ad alvearium rediet, aut in proxima frode pendebit. Et inde in novum vas, herbis consueris et melle conspersa, manu contrahatur aut trulla et cum in eo loco requieverit, vespere inter alia collocetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣtitatis grã nobilitatis In esũ enĩ dat᷑ nobi¬
libꝰ.karissimꝰ enĩ est. quẽ septent̾onalis tm̃ gignit
occeanꝰ. Horũ tñ gna plura sũt. Quidã alga t os¬
treis ac limo cet̾oꝵ q pisciũ carne uescũt᷑. nobilio¬
res autẽ in ĩferiori labro gemina barba ĩsigniũtur
uittusq eoꝵ est ꝙ iuxta aeris ripas aeris serenitate

Expanded text:
gratia nobilitatis in esum tantum datus nobilibus; rarissimus enim est, quem septentrionalis tantum gignit oceanus. Horum genera plura sunt, quidam alga et ostreis ac limo, ceterorumque piscium carne vescuntur; nobiliores autem in inferiori labro gemina barba insigniuntur, victusque eorum est, quod iuxta ripas aeris serenitate
Abbreviated transcription (Latin):
qr scipsos ĩuitẽ ꝯsumũt ⁊ młte comestionis sunt.
Nultipes astutia magis ꝙͣ fortitudine uĩcit cara¬
bo mõstrũ marinũ quod ualidũ est ac robustũ est
etiã quoddã genꝰ młtipedis nalit̾ astutũ qd̾ in aque
suꝑficie natat ⁊ dorsi testã ad solẽ ponit ut desiccet᷑
at durior fiat. sitq salsas maris aquas ⁊ adu̾sa scopu¬

Expanded text:
 seipsos invicem consumunt, et multe comestionis sunt multipes astutia magis quam fortitudine vincit carabum monstrum marinum, quod validum est ac robustum. Est etiam quoddam genus multipedis naturaliter astutum, quod in aque superficie nata et dorsi testam ad solem ponit, ut desiccetur ac durior fiat, sicque salsas maris aquas et adversa scopu
Abbreviated transcription (Latin):
II⁊ex  Pauus maris dictus est a pauo¬
ne uolucri qm̃ ei similis est in coloribus. Dor¬
so enĩ ⁊ collo pictus est colore diu̾so. Pectines
maris armant᷑ ungubꝰ lucent in tenebris ig¬
niũ more in magnis frigoribꝰ ⁊ magnis esti¬
bus recondũt᷑. qr temperatã aerẽ oportet eos hr̃e
ut uiuant cũ excessũ passionũ in elementis un¬
gues eoꝵ pati nõ ualeant. A⁊ istotiles. Ani¬

Expanded text:
is Pavus maris dictus est a pavone volucre, quoniam ei similis est in coloribus, dorso enim et collo pictus est colore diverso. Pectines maris armantur unguibus, lucent in tenebris ignium more. In magnis frigoribus et magnis estibus reconduntur, quia temperatum aerem oportet eos habere ut vivant, cum excessum passionum in elementis, ungues eorum pati non valeant. Pinna de
Abbreviated transcription (Latin):
reni Murices Sche marine sũt que latent cirta
canis ortũ et statuto tpr̃ exeũt p̃ciosũ liquorẽ
tingendis restibus hñt utilem. S hic cõsor ut
sola uena candida ⁊eꝑit. ⁊eliquũ uo corpus steri¬
le est. Unus quoq tm hic color expͥmit qr cũ ui¬
ta suctũ euomũt Non hñt speritũ os neq ĩotũ¬
dũnec in angulos ꝓdeũte rostio s ad ꝯche modũ

Expanded text:
ni. Murices conche marine sunt, que latent circa canis ortum et statuto tempore exeunt; pretiosum liquorem tingendis vestibus habent utilem, sed his color in sola vena candida reperitur, reliquum vero corpus sterile est: vivis quoque tantum hic color exprimitur; quia cum vita succum evomit non habent sphericum os, neque rotundum, nec in angulos prodeunte rostro, sed ad conche modum,
Abbreviated transcription (Latin):
uenit in se paulatĩ subrigens ut emissa oimp
fistiułã aqua uelut exoneratus sentina fatue
nauiget. postea paduo brachia retorquens mẽ¬
branã inter illa mire tenuitatis extendit quã
uelificante m auras cet̾is brathiis subremigãs
media secando ut gub̾natulo se gerit. Ita uad
aito diburnicaꝵ gaudens ymagine si ꝙ pauoris
int̾ueĩat hausta se mergens aqua. Et ẜ denꝰ¬

Expanded text:
pervenit, ita se paulatim adsubrigens, ut emissa omni per fistulam aqua velut exoneratus sentina facile naviget. postea prima duo bracchia retorquens membranam inter illa mirae tenuitatis extendit, qua velificante in aura, ceteris subremigans bracchiis, media se cauda ut gubernaculo regit. ita vadit alto Librunicarum gaudens imagine, si quid pavoris interveniat, hausta se mergens aqua.
Abbreviated transcription (Latin):
libenter se tenẽt int̾ arũdines ⁊ ligna utsi
forte rethi ꝯcludant᷑. flexu młtiplici euadãt. Hee
morsũ uenenosũ hñt s capitis earũdẽ cine̾ morsus
sanat᷑. Piculosũ est eas in cibũ sumere nͥ pͥus in
uino õptimo ⁊ diutissime decoquant᷑ ⁊ sp̃ebus
aromatitis maximeq piꝑe ꝯdiant᷑. Ueneneso nã¬
q hñdant humore. uñ nec de facili cedũt coctioĩ¬

Expanded text:
libenter se tenent inter arundines et ligna, ut si forte reti concludantur, flexu multiplici evadant. He morsum venenosum habent, sed capitis earumdem cinere sanatur. Periculosum est eas in cibum sumere, nisi prius in vino optime ac diutissime decoquantur; et speciebus aromaticis, maximeque pipere condiantur: venenoso namque abundant humore, unde nec de facili cedunt coctio
Abbreviated transcription (Latin):
diebus ct̾a canis ortũ occultant᷑q incognitonᷤ
Id̾eo magis mirũ est si spirare in aqͣ nequẽ solẽt
in t̾ã erũpe int̾ta decausa. nec statĩ tellure tata
moriũt. młtoq ocius fistula clausa lingna ẽ hiꝰ
⁊ta naturã. aquatiliũ mobilis breuis ⁊ lata aut
differens suille pro uoce gemitus hũano simit

Expanded text:
diebus circa canis ortum occultanturque incognito modo, quod eo magis mirum est, si spirare in aqua non queunt. solent in terram erumpere, incerta de causa, nec statim tellure tacta moriuntur multoque ocius fistula clausa. 23 lingua est iis contra naturam aquatilium mobilis, brevis atque lata, haut differens suillae. pro voce gemitus humano similis,
Abbreviated transcription (Latin):
¶Eanis est marina belua t̾ribilis ⁊ hostilis omni
aĩanti qd̃ eius ubĩbus cedit robustissimos ht̃ bran¬
chos clauoꝵ modo formatos. Hi uenant᷑ ꝑ mare
greges pisciũ instar canũ in terra feras uenãtiũ
Excepto ꝙ latrare neq̃ut. s ꝓ lat̾tu adflatũ hor¬
ribilẽ hñt. Inseꝙ̃tes eigo pisciũ greges ad loca
eos angusta coartant et sic in coartatos trudeli
morte grassant᷑. Piscatores uero loca notantes
in quibꝰ abscõditi pisces a fuga iacebãt rethibus
capiũt᷑ ct̾ũclusos. He uo̾ belue difficult᷑ młtis ⁊dẽ¬

Expanded text:
Canis est marina belua terribilis et hostilis omni Canis est marina belua terribilis et hostilis omni animanti, quod eius verberibus cedit. Robustissimos habet brancos clavorum modo formatos. Hi venantur per mare greges piscium, instar canum in terra feras venantium, excepto quod latrare nequeunt, sed pro latratu afflatum horribilem habent. Insequentes ergo piscium greges, ad loca eos angusta coarctant et sic in coarctatos crudeli morte grassantur. Piscatores vero, loca notantes in quibus absconditi pisces a fuga latitant, retibus capiunt circumclusos. He vero belue difficulter multis triden
Abbreviated transcription (Latin):
Hic qñq ad riꝑã exit ⁊ herbas depascit. et qndo
doportet in aquã reũtit᷑. ibiq sub mergit᷑ neꝰ cuti
dorsi eius a sole desicret᷑ et ad nutũ debitũ flect̾e̾ se
nõ possit. pisciculos quoq tomedit ⁊ ꝑ illas ꝯp̃hen¬
ditur. Piscatores nãq piscitulos ꝑuos uiuos filoc̃¬
suros inmare ꝓiciũt. qui dũ effugẽ nõ ualẽt seo
simul fluitant aiał pdcĩ morsibꝰ patent. Ac ipsũ
uel dũ unũ post aliũ tnͣsglutire laborat interĩ atti¬
Aab est aĩal marinũ hñs pedes puos ĩsps¬
tu sui corporis quod utiq magnũ est
Sũt ãt pedibus uacre similes. Horu
unus longus est cartilaginosus ossetatens quo
utit᷑ loco manꝰ m om̃ibus. ꝑ ipsũ enĩ eradicat ꝙ
Uult et cibaria ꝑ eũ accipit eaq ore suo ⁊eddit. et
cũ natat in aqua spirat in ea. s spirando haneli¬
tu suo aquã in corpus suũ attrahit qua tũ reple¬
tus fuit ad aerẽ recurrens eã eicit. ⁊ sic respirat.

Expanded text:
 ad ripam exit et herbas depascit, et quando oportet in aquam revertitur, ibique submergitur, ne cutis dorsi eius a sole desiccetur et ad nutum debitum flectere se non possit, pisciculos quoque comedit et per illos comprehenditur; piscatores namque pisciculos parvos vivos filo consutos in mari proiiciunt; qui dum effugere non valent, sed insimul fluitant, animalis predicti morsibus patent: at ipsum animal dum unum post alium transglutire laborat, interim occuaab est animal marinum, habens pedes parvos respetu sui corporis, quod utique magnum est. Sunt autem pedibus vacce similes: horum unus longus est, cartilaginosus, osse carens, quo utitur loco manus in omnibus: per ipsum enim eradicat quod vult et cibaria per eum accipit, eaque ori suo reddit et cum natat in aqua, spirat in ea; sed spirando anhelitu suo aquam in corpus suum attrahit, qua cum repletus fuerit ad aerem recurrens eam eiicit et sic respirat.
Abbreviated transcription (Latin):
tia intĩmũt. liber ⁊e. Pro uoce gemitꝰ
ẽ eis huãno siłis et hoc qr pulmonẽ hnt ⁊ uenã
asperã et eorũ lingua nõ est absoluta nec eoꝵ
labia ꝓuẽiut ad distinguendã uotẽ aures nõ
hñt sed auriũ loco forãmen. Horũ at oloftũs
nec

Expanded text:
Pro voce gemitus est illis humano similis et hoc quia pulmonem habent et venam asperam, et eorum lingua non est absoluta, nec eorum labia prominent ad distinguendam vocem: aures non habent, sed aurium loco, foramen. Horum autem et olfactus nec
Abbreviated transcription (Latin):
caret. os patulũ ⁊ aꝑtũ ht̃ ⁊ hiatũ usq ad
aures ꝑ diẽ in tra quiescit adeo ĩmobilit̾ ut nͥ ꝯsue¬
tudinẽ eius noscas. mortuũ illũ tredas ocuł clau¬
sis dormire se siłat ⁊ aues hiatu suo pabuli giã
ĩuitat quas ad escã descendentes ꝑimit ⁊ deglutit
Quidã hoc aĩal sic̃ ursũ semꝑ creste̾ crediderunt.
circa nili ripas hĩtat In insula gens hoĩm ꝑua
quidẽ s aĩosa his beluis ñmica. Soli enĩ ĩnatare
flumen audẽt in quo trocodrilli hĩtant. saluĩtq
suꝑ dorsa eorũ ⁊ illos ui equitãt. Hiantibꝰ ergo
belus resupinato capite sessores dextra leua qꝵ
clauã in ora hiantiũ qiͣ ꝓ freno tenent ⁊ in t̾rã
captiuos agũt. Solaq etiã uoce t̾ritos euomere
recent̾ absũpta corꝑa cogũt. Hoc aĩal auulso corde
postea uiuit aliꝙͣtulũ. qd̾ est utiq ꝯt naturã oĩm
aĩaliũ que uitã hñt a corde. Huiꝰ carnes sarra¬

Expanded text:
caret, os patulum et apertum habet et hiatum usque aures: per diem in terra requiescit adeo immobiliter, ut nisi consuetudinem eius precognoscas, mortuum illum credas. Oculis clausis se dormire simulat et aves hiatu suo pabuli gratia invitat, quas ad escam descendentes, perimit et transglutit. Quidam hoc animal sicut ursum semper crescere crediderunt. Circa Nili ripas habitat in insula gens hominum parva quidem, sed animosa, his beluis inimica: soli enim innatare flumen audent, in quo crocodili habitant, saliuntque super dorsa eorum et illos inequitant: hiantibus ergo beluis, resupinato capite, sessores dextera, levaque clavam in ora hiantium quasi pro freno tenent et in terram captivos agunt, solaque voce etiam territos evomere recenter absumpta corpora cogunt. Hoc animal avulso corde postea vivit aliquantulum, quod est utique contra naturam omnium animalium que vitam habent a corde, huius carnes ma
Abbreviated transcription (Latin):
Fest aĩal marinũ quod pret̾ morẽ aliorũ oua
in matrice sua generat. quibꝰ illic debito tẽpore
fotis exeut̃ R̾omes ex illis. quos cũ peꝑerĩt ĩtredibsi
celitate fiit̾ aĩalia ꝑfecta parentibus silia. Cor
ht̃ magnũ ⁊ tñ est ualde timorosũ. Orauit at̾
dormit ĩta ut manu capi possit. Aristotiless
quid

Expanded text:
est animal marinum, quod preter morem aliorum ova in matrice sua generat, ex quibus illic debito tempore foris exeunt vermes; quos cum pepererint, incredibili celeritate fiunt animalia perfecta, parentibus similia. Cor habet magnum et tamen est valde timorosum; graviter autem dormit, ita ut manu capi possit. Ceruleum quod
Abbreviated transcription (Latin):
rorẽ infusũ floribus ore colligẽ. nullãtamẽ alienis
insidiari laboribus et raptu uita quere̾. atq utinã
raptorũ insidias non timerẽt. habent tamẽ et spi¬
cula sua et inter mella fundũt uenenũ si fuerint
lassessite. aĩasq ponũt in uuln̾e̾. Id luuus¬

Expanded text:
rorem infusum floribus ore colligere; nullam tamen alienis insidiari laboribus, et rapto vitam quaerere: atque utinam raptorum insidias non timerent. Habent tamen spicula sua, et inter mella fundunt venenum, si fuerint lacessitae, animasque ponunt in vulnere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfectũ. Quis architectus docuit exagonecellaꝵ
domorũ septa ceras suspende. mella stipare et
indext̃a floribus horrea nectare quodã distẽde
endũ p̾mi fere uͥsus ĩanes struũt᷑. ne prõptũ
plẽtur. Idoq aduerso alueo fam eximũt᷑. Siex¬

Expanded text:
tur? quis architectus eas docuit exagonia quia domorum saepta ceras suspendere, stipare mella et intexta floribus horrea nectare quodam distendeendum. primi fere tres versus inanes struuntur, ne promptum ple
Abbreviated transcription (Latin):
rigũt aciẽ eꝯͣrio si custos assit alterutra pars
que sibi faue̾ sensit non eũ appetit. Ex aliis sepe
cansis dimicant. easq acies contrarias ĩꝑatores¬
duos instruũt. maxima est rixa in ꝯuehendis flo¬
dimicatio in iectu pulueris aut fumo tota discu¬

Expanded text:
derigunt aciem et, si custos adsit, alterutra pars, quae sibi favere sensit, non adpetit eum. ex aliis quoque saepe dimicant causis duasque acies contrarias duo instruunt, maxime rixa in convehendis flodimicatio iniectu pulveris, aut fumo tota discu
Abbreviated transcription (Latin):
tat. et est ingens atq fortissimũ in ãt̾iori
parte quasi formã armati militis p̃fert ⁊ caput
quasi casside galeatũ ex cute rugosa ⁊ dura ac̾
firma nimis. Ab eius collo dependet scutũ lon¬
gũ ⁊ latũ at magnũ et interiꝰ cauũ ut in eo
possit ꝯtra ictus pugnãtiũ more defendi Est enĩ
forma triangulare firmitate duriciaq tã ua¬
lidũ ut uix uel nũꝙͣ possit iatulo penẽt̾ri. De
collo eius et de spondilibus uene quedã ac nerui
fortissimi ꝓtendunt᷑ in humerũ. quibus p̃dictũ
scutũ pendet in scapula. brachia quoq fortissiã¬
nimis habet et quasi manu bisulcã tũ qua ua¬
lidissime ꝑcutit. Unde fit ut difficult᷑ nͥmis ab
homĩe capi possit. etsi captus fui̾t difficult̾ etiã

Expanded text:
at et est ingens atque fortissimum. In anteriori parte, quasi formam armati militis prefert et caput quasi casside galeatum ex cute rugosa et dura ac firma nimis. Ab eius collo dependet scutum longum, et latum, ac magnum, et interius cavum, ut in eo possit contra ictus, pugnantium more defendi. Est enim forma triangulare, firmitate duritiaque tam validum, ut vix unquam possit iaculo penetrari. De collo eius et de spondilibus, vene quedam ac nervi fortissimi protenduntur in humerum, quibus predictum scutum pendet in scapula et cetera brachia quoque nimis fortissima habet et quasi manum bisulcam, cum qua validissime percutit; unde fit ut difficulter nimis ab homine capi possit, et si captus fuerit, difficulter etia
Abbreviated transcription (Latin):
est piscis esibilis porti terrestus ex magna ꝑte
similis. Nam ⁊ taput habet similimũ ⁊ mẽbra
in corpore costasq siłimodo dispositas. tota fere
caro eius in pĩguedinẽ tnͣit. lingua eiꝰ absoluta
est ut porti. s uote drñt. Circa guttur orificiũ
habet ⁊ escã in fundo maris fodiens q̃rit. In eius
dorso quedã spine supͣ uenenũ efficacissimũ herẽ¬
tes ⁊ punctionibꝰ suis ualde cruciantes. sed fel
eorũ punctis ⁊emedio est. Plimꝰ libro xxxii ͤ¬
Int̾ uenena pisciũ sũt porci marmi spine in dor¬
so truciatu magno lesorũ remedio aut est limus

Expanded text:
est piscis esibilis, porci terrestris ex magna parte similis et caput habet simillimum et membra in corpore, costasque simili modo dispositas. Tota fere caro eius in pinguedinem transit; lingua eius absoluta est ut porci, sed voce differunt. Circa guttur orificium habet et escam in fundo maris fodiens querit. In eius dorso quedam spine sunt venenum efficacissimum habentes et punctionibus suis valde cruciantes; sed fel eorum punctis remedio est. Pungitivus est Inter venena piscium sunt porci marini spinae in dorso, cruciatu magno laesorum. remedio est limus
Abbreviated transcription (Latin):
reptando pigrior quos assequi non ualet: miraculo
sui stupẽtes capit. tanti autẽ feruoris ẽ ut eciã hyemis
tẽpore exuiuias corporis feruẽtif exponat. de quo lu¬
canus. Et scitał ꝑsis eciã nũc sola pruinis exunias posi¬
sed et ossa ueneno consuit. Cuiꝰ poeta sic meminit
statim eũ cõsiũt ita ut liquefiat totus in ore serpẽns¬

Expanded text:
reptando pigrior sui stupentes capit. Tanti autem fervoris est, ut etiam hiemis tempore exuvias corporis ferventis exponat. De quo Lucanus: Et scytale sparsis etiam nunc sola pruinis Exuvias posised, et ossa veneno consumit. Cujus poeta sic meminitstatim eum consumit ita ut liquefiat totus in ore serpen
Abbreviated transcription (Latin):
dͭ s ne Nr̃nã mũdiciã mẽs amiitat cõce¬
pte ĩmũdicie ea q̃ familiari poterat᷑ m̃b
castigat ne . usq ad corruptoe cor is exalet
fetor. Cordis auaricia stmmilat. S ne celesti
usq ad exliores actꝰ int̾ne cõncupistẽtie e¬
stꝰ exsud sr̃ ͣ ĩflat s ne uã celsitudiẽ a¬
mictat cõsid̾ado qͥsq qr płius ⁊ ab altitu

Expanded text:
ne supernam munditiam mens amittat, conceptae immunditiae ea quae famulari poterant membra castigat, ne usque ad corruptionem corporis exhalet fetor cordis. Avaritia stimulat; sed ne coelesti usque ad exteriores actus internae concupiscentiae aestus exsudet. Superbia inflat; sed ne veram celsitudinem amitta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ꝓͣ uiã spgr lux acsi ei patẽter dicat dñ
da corda emollio du rigida ĩflecto dũ as¬
a untigo dũ frigida accendo dũ debilia
boro di uaga stabilio dũ mitãtia cõsino
Est lucẽ gͦ estꝰ nb hoie o

Expanded text:
 spargitur lux. Ac si ei patenter dicatur: Dum dura corda emollio, dum rigida inflecto, dum aspera mitigo, dum frigida accendo, dum debilia roboro, dum vaga stabilio, dum nutantia confirmo; e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ine. me pp̃ te. te pp̃ se. si sẽtis bñficiũ redde
debit᷑ accipis bemgtatẽ redde caritatẽ. Hoc
tͥbuit et hoc exig ͭ deꝰ. Dot ꝯminãtis ẽ Igͥs
d ͭ a mẽ cõbureris aqr dt ĩ me sb̾mergeris
t̃ra dł. ame absorbeberis. Infernꝰ dt a me
deg lutieris qr oĩs creatã sit̃ ex ꝯditoẽ sua

Expanded text:
et te propter se. Si sentis beneficium, redde debitum. Accipis benignitatem, redde charitatem. Hoc tribuit, et hoc exigit Deus. Vox comminantis est. Ignis dicit: A me combureris. Aqua dicit: In me submergeris. Terra dicit: A me absorbeberis. Infernus dicit: A me deglutieris. Quia omnis creatura sicut ex conditione sua
Abbreviated transcription (Latin):
mala s ͤ. flagella ꝑtuẽstũt ĩ eis quos fla.¬
gellatos aspicuĩt d̃ pas ex pena metiuit᷑
quos eĩ ꝑcussos c̾uũt deo displicuisse suspicã¬
piũ fusse credideꝵt uideł estimãces qr si
ĩpiꝰ nõ fuiss eiꝰ tabnacła ꝑmanerent

Expanded text:
mala, sic flagella pertimescunt, in eis quos flagellatos aspiciunt, culpas ex poena metiuntur. Quos enim percussos cernunt, Deo displicuisse suspicanimpium fuisse crediderunt, videlicet aestimantes quia si imp
Abbreviated transcription (Latin):
rib eniniuit co profecto certanis eẽ ułla
uictoria ułla głia qr n ͨ ipr̃ oiõ poss esse.
certamẽ si post lauacrũ regeuerato ĩs.
iã scĩ nõ posset mortẽ ppeti corͣlẽ. Cũ par¬
uul ã bapti andis quis ñ ad yeꝑĩ grã pp̃¬
eã potis currere no aicor e solucreit actp¬

Expanded text:
xime eminuit; cuius profecto certaminis esset nulla uictoria, nulla gloria quia nec ipsum omnino posset esse certamen, si post lauacrum regenerationis iam sancti non possent mortem perpeti corporalem. Cum paruulis autem baptizandis quis non ad Christi gratiam propterea potius curreret, ne a corpore solueret
Abbreviated transcription (Latin):
nere et ic̃ ad fiduciã spei redi dũ boͬ tãte
bengͥtatis erubesas q̃tinꝯ ĩter adũsa side¬
ter aspͣtes ꝙ̃ et post delicta ꝓpiciũ recolis
Spãda eĩ fuerãt sr̃na adiutoria etiã sin¬
la bñficia precessissetꝰ sciẽd q qr deꝰ hor¬

Expanded text:
i fiduciam redis, dum bona tantae benignitatis erubescis, quatenus inter adversa fidenter exspectes quem et post delicta propitium recolis. Speranda etenim fuerant superna adjutoria, etiam si nulla beneficia praecessissent. Sciendumque quia Deus ho
Abbreviated transcription (Latin):
uide ã ꝙ ĩportune nolis ꝑuulũ de alieõ p ͨ¬
cato ⁊ eportare malũ. ⁊ uelis eũ de alieno re¬
gte fid reportare honũ nõ qͣlẽcu s dei egnũ
alienũ qͥppe ⁊ cũ opꝰ cred ͨ ꝑ alter sc̃ alie nũ¬
nlos a pͥ hoĩs alienos esse pccõ qr eũ ñ st
iitati ꝓpͥa uolũtate. hac roẽ t̃ alienabis

Expanded text:
quam importune nolis parvulum de alieno peccato reportare malum, et velis eum de alieno recte facto reportare bonum, non qualecumque, sed Dei regnum. Alienum quippe opus eos a primi hominis alienos esse peccato, quia eum non sunt imitati propria voluntate; ista ratione alienabis
Abbreviated transcription (Latin):
fuge pͥ ͣ. uox ess famulãtis. scdã ad mouẽtis
tercia cõminãtis. uox samulãtis est celũ dt
Amistro t lucẽ ĩ die ut uigiles. tenebius ĩ
nocte ut pauces. ego ad oblectatoe tuã gta
tẽpoꝵ uicissitudiẽs pario teporẽ ueris et e¬
statis feruorẽ ãcõpm pleĩtudiẽ et algorẽ hy¬
lat fastidiũ et tͥ ꝑiat oblectam̃tũ. d̾et d ͭ ui

Expanded text:
antis, secunda admonentis, tertia comminantis. Vox famulantis est. Coelum dicit: Ministro tibi lucem in die ut vigiles; tenebras in nocte ut pauses. Ego ad oblectationem tuam gratas temporum vicissitudines pario, tempore veris, et aestatis fervorem, autumni plenitudinem et algorem hilat fastidium et ratio pariat oblectamentum. Aer di
Abbreviated transcription (Latin):
enubs dena rer Taxiis est animal mag¬
nitudine uulpis habet crura breuia nec in utreq
latere equalia sed i sinistro breuiora. Unde fit ut
ualliculas rote quas attritionẽ cursus faciunt.
positis pedibus dextri lat̾is ualent᷑ currant. sicq
suos ꝑsequtores effugiant. Pellem hñt uillosam
Tsetisrgidam albis nigrisq pilis ꝯtextã. Filosogꝯ

Expanded text:
ensis Daxus est animal magnitudine vulpis, habet crura brevia, nec in utroque latere equalia, sed in sinistra breviora; unde fit ut in valliculas rote, quas attritione currus faciunt, positis pedibus dextre lateris valenter currant, sicque suos persecutores effugiant, pellem habent villosam et setis rigidam, albis nigrisque pilis contextam. Huiusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊⁊ ansmittit. Hac itaq rõne fit ut sagia sit me¬
dicinalis et morsus exitialis. quod melius in tiro
serpente patet qui ueneniferis uescit᷑. ⁊ tamen
carnes eius in tiriacã ꝯfecte uenenis omnibꝰ

Expanded text:
mundificat. Hac itaque ratione fit, ut sagina sit memundificat. Hac itaque ratione fit, ut sagina sit medicinalis et morsus exitialis. Quod melius in tyrone serpente patet, qui venenifer nascitur et tamen carnes eius in theriacam confecte, venenis omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
sagina luna crestente auget᷑. decrescente¬
uerdlima minuit᷑. itaꝙ si occidatur in ultimo lu¬
ne defectu nõ inuenit᷑. Huꝰ sagina ꝯficiuntur
unguenta quibus sedant᷑ ⁊enũ dolores mẽbrorũq
lesiones. Et hoc mirũ uidet᷑ ꝙ bestia hec ex una p¬
te sit medicinalis. morsus tñ eius płmnq gͣuissimꝰ̃
est ⁊ exitialis. Sed huiꝰ ratio est quiã uiuit stra¬
bronibꝰ ⁊ animalibus que in terra reppunt ac ue¬
nefica sũt uel uenefera Ideoq dentes eius inficiut̃
ꝙͣꝙͣ etiã sine tibo uenenoso luporũ ac uulpiũ ⁊ mł¬
torũ animaliũ dentes esse uenenatos expientia cõ¬
probauit. Unde luporũ morsus bestiis influti
ferro calido adurũt᷑ nec morsus utiq nocimis cõ¬
trahat cõruptionẽ. Cibus autẽ uenenatus int̾no¬
rũ mediante natura bñdisposita in optimã mate¬
riã tͣnsit. Et quod est ex parte ueneni digestio pro¬
pellit ⁊ eliquũ uero purgat ⁊ in nut̾mẽtũ carnis

Expanded text:
sagina luna crescente augetur, decrescente minuitur, ita quod si occidatur in ultimo lune defectu, non invenitur. Huiusmodi sagina conficiuntur unguenta, quibus sedantur renum dolores, membrorumque lesiones. Et hoc mirum in bestia, licet ex una parte sit medicinalis, morsus tamen eius plerumque gravissimus est et exitialis. Sed huius ratio est, quia vivit crabonibus et animalibus que in terra repunt, ac venenifera sunt; ideoque dentes eius inficiunt, quanquam etiam sine cibo venenoso, luporum, ac vulpium et multorum animalium dentes esse venenatos, experientia comprobaverit. Unde morsus luporum bestiis inflicti, ferro calido aduruntur, ne morsus utique nocivus contrahat corruptionem. Cibus autem venenatus internorum, mediante natura bene disposita, in optimam materiam transit; et quod est ex parte veneni, digestio propellit, reliquum vero purgat et in nutrimentum carnis
Abbreviated transcription (Latin):
fauos ꝯgesserint apũ malleũ uo ingentis melłꝰ
quodã fune suspendũt ita ꝙ foramen ꝑ quod ⁊ dicꝰ
est ad fauos obstruũt. indeq sub arbore palos ex a¬
cuto m t̾rã figũt. Cum igit᷑ uisus mellis cupidissi¬
mus in aditu malleũ adpensũ ĩuenit irascit᷑ ⁊ pen¬
dentẽ eitẽ nĩtitur sed malleus ad locũ rediens eum
reu̾berat. dũq sepius hoc fit multis tandẽ utibus
mallei fatigatus ⁊ uittus. ut pote mellis ut dictũ
est auidus in palos acutos sub arbore defixos cadit
sicq per uenatoreᷤ obseruantes deiectũ capũt uel

Expanded text:
 ingentis molis ibi quodam fune suspendunt: illoque foramen per quod aditus est ad favos obstruunt, indeque sub arbore palos exacutos in terram fugiunt. Cum igitur ursus mellis cupidissimus in aditu malleum appensum invenerit, irascitur et pendentem eiicere nititur, sed malleus ad locum rediens eum reverberat: dumque sepius hoc fit, ursus tandem ictibus mallei fatigatus et victus, utpote mellis, ut dictum est, avidus, in palos acutos sub arbore defixos cadit, sicque venatores observantes deiectum capiunt, vel
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudo que cerui est caput maiꝰ cer¬
tudine ursorũ. Cũq libuerit sui corporis ẽẽ asii siłis¬
est tangori tanta duricia est ut toraces ex eo fa¬
dit in quibꝰ metuens latet Ideoq raro capitur. Hoc¬
pilo uestiũt᷑ nisi in indis ⁊ licaon cui iubata tradit̃
ceruix. Nam theoꝵ quod est luporũ genus longitu¬

Expanded text:
magnitudo quae bovi est , caput maius certudine ursorum, sed, cum libuit sui coloris esse, asini similis. tergori tanta duritia, ut thoraces ex eo fadit metuens in quibus latet, ideoque raro capitur. pilo vestiuntur, nisi in Indis lycaon, cui iubata traditur cervix. nam thoes — luporum id genus est
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ boues agrestes in g̾mania hñtes cornuaĩ
tantũ ꝓtensa ut regiis mensis insigni capati¬
tatis ex eis gerule fiant.Solmꝯ uͭ e Uri
faciẽ in affrita ꝓcreent᷑. Istis autẽ quos uros dici
ob insignẽ capacitatẽ int̾ mensas regias potuũ ge¬

Expanded text:
agrestes boves sunt in Germania, habentes cornua in tantum protensa, ut regiis mensis insigni capacitate ex eis gerulae fiant. In bubalis faciem in Africa procreentur. Istis porro quos uros dicimob insignem capacitatem inter regias mensas potuum ge
Abbreviated transcription (Latin):
nelitus ita pestilens est ut eius halitũ ꝯtͣc̾tũ nlla
attingat fera ociusq putrescũt adflata. Sãguis
eius pautissimus est pret᷑ꝙ circa cor. Cotte camo
eius incresc̾e uident᷑ ut dicit płinius quod est contͣ
omniũ carniũ morẽ. Ursus int̾ omnia fere ãiant

Expanded text:
elitus ita pestilens est, ut eius anhelitu contactum, nulla attingat fera; ociusque putrescunt afilata. Sanguis eius paucissimus est, preterquam circa cor. Cocte carnes eius increscere videntur, ut dicit Plinius, quod est contra o
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ ludũ docibilis est ⁊ ad ferocitatis oblinionẽ. Nũo
tamen sic est maĩfeste mãsueta ut nõ sit rabo
libenter cũ pueris ludit. et si copia data fuit eos
aliqñ tnsgulat. Si quis eam leserit diu contra eũ
rancorẽ custodit. Ingenio pollet ⁊ emulat᷑ quidͥ
uid̾it. Unde facilius incidũt in manꝰ uenatorũ. ħi¬
bitant aũt in arboribꝰ uel in rupibus. At ubi eas bi
uadũt ⁊ sedent in locis ubi ab illis uid̾i possine in¬
duũtq caltiamẽta illa pedibus sius ac diligentin
ligant. ⁊ post hoc exponentes ea sub arborẽ ponũt¬
⁊ ielinquũt et ꝓcul abeũt. Tunc simie descẽdẽtes
quod eos face̾ uiderũt imitant᷑. sicq calciate capũt

Expanded text:
 ad ferocitatis oblivionem: nunquam tamen sic est mansueta ut non sit rabida; libenter tamen cum purris ludit, et si copia data fuerit, eos aliquando strangulat. Si quis eam leserit, diu contra eum rancorem custodit. Ingenio pollent et emulantur quicquid vident, unde facilius incidunt in manus venatorum. Habitant autem in arboribus vel rupibus, at ubi eas venvadunt et sedent in locis ubi ab illis videri possunt, induuntque calciamenta illa pedibus suis, ac diligentius ligant et post hoc exponentes, ea sub arbore relinquunt et procul abeunt. Tunc simie descendentes, quod eos facere viderunt, imitantur, sicque calciate capiunt
Abbreviated transcription (Latin):
idest pressis naribus. unde simias dicimꝰ eo ꝙ sbͥp̃s¬
sis naribus sint ⁊ facie feda rugis turpit̾ follican¬
tibus. licet ⁊ capellarũ sit ꝯp̃ssũ hr̃e nasũ. alii simias
latine uocatos arbitrat᷑ eo ꝙ młta in eis siłitudo ⁊a¬
tionis hũane sentit᷑. sed falsũ est ħ. Hi elementorũ
sagates noua luna exultant ⁊ media ⁊ equa t̾stãt᷑¬

Expanded text:
id est pressis naribus; unde et simias dicimus, quod suppressis naribus sint et facie foeda, rugis turpiter follicantibus; licet et capellarum sit pressum habere nasum. Alii simias Latino sermone vocatos arbitrantur, eo quod multa in eis similitudo rationis humanae sentitur; sed falsum est. Hi elementorum sagaces nova luna exultant, media et cava tristant