comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ narratur ñ cognouisse Mariam ioseph:
donec peꝑit filiũ suũ pͥmogenitũ. Non e¬
nim post cognouit. Uel certe quale illud
misereri. Uel quale item illud dñi ad apłos.
ecce ego uob̾cum sum: usq ad consumina¬
tionẽ scłi. Non enĩ post ñ erit cũ illis. Uerũ
hoc ita. si donec reseras ad dilectus m̃s mͥ: ⁊e
go illi. Sin autẽ adqͥ pascitur int̾ lilia respi¬
cere malis: erit alio sensu accipiendũ. Por¬
ro oꝑosuis ostendetur. qͦmͦ tunc dilectu spã¬
ci desinat. cum aspirau̾it dies. Et enim
si dies resurrectionis is ẽ. qͥdni multo ma¬
gis pasci ibi int̾ lilia iuuet. uͥ hoꝵ maior
ad modum copia erit: Et ꝓ aptanda qͥdẽ
littere conseq̃ntia hȩc dicta sint. Nunc iã
adũte mecũ toto licet liliis fulgentib reg¬
no: sponsoq medio existente ⁊ deliciante.:
dam dentib discipline austerioris. afflic-¬
tatione scilicet carnis. ⁊ cordis contritione:

Expanded text:
ubi narratur non cognovisse Mariam Joseph, ubi narratur non cognovisse Mariam Joseph, donec peperit Filium suum primogenitum : non enim post cognovit. Vel certe quale est illud misereri. Vel quale item illud Domini ad apostolos: Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi : non enim post non erit cum illis. Verum hoc ita, si donec referas ad dilectus meus mihi, et ego illi. Sin autem ad qui pascitur inter lilia respicere malis, erit alio sensu accipiendum. Porro operosius ostendetur quomodo tunc dilectus posci desinat, cum aspiraverit dies. Etenim si dies resurrectionis is est, quidni multo magis pasci ibi inter lilia juvet, ubi horum major admodum copia erit? Et pro aptanda quidem litterae consequentia haec dicta sint. 2. Nunc jam adverte mecum, toto licet liliis fulgentibus regno, sponsoque medio existente et deliciante, sdam dentibus disciplinae austerioris, afflictione scilicet carnis, et cordis contritione?
Abbreviated transcription (Latin):
Nect us m̃s mͥ: iego illi: qͥ pascit᷑ int̾
lilia donec aspiret dies:⁊inclinent᷑
ibre. Nouissima tm̃ capitłi Quiꝰ tͣctanda
isẽ: ⁊ dubito in ipso ingressu. cui nam
potissimum eam iungam duarũ p̾eedñ¬
tium. Nam possum indifferent̾ utͥq. Si¬
ue enim dicas dilectꝰ m̃s mͥ: iego illi. donec
aspiretꝰ ͤ ielinent᷑ umbre. int̾posito tm
qͥ pascit᷑ int̾ lilia: siue ꝓlittere serie qͥ
pascitur int̾ lilia donec aspiret dies ⁊ in¬
clinent᷑ umbre. ñ inconuenient̾ utrouis as¬
signas. Hoc sane refert qd̃ donec si pͥmo iun¬
xeris inclusiuũ oportet intelligas: si medio
exclusiuũ sentias necesse ẽ. Esto nrempe qd
desinat sponsus pasci iam int̾ lilia uͥ aspi-¬
rauerit dies. nunquid similit̾ ⁊cessabit
sponse intendere. aut ipsa illi: Absit. In e¬
t̾num ꝑseuerabunt sibi. nͥ qd̾ tẽ felicius cũ
uehem̃tiꝰ: tunc uehem̃tiꝰ cũ expeditiꝰ. Sit
gͦ tale hocdonec quale ẽ illud apd̃ matħm.

Expanded text:
ascitur inter lilia: donec aspiret dies, et inclinentur umbrae . Novissima tantum capituli hujus tractanda pars est, et dubito in ipso ingressu, cuinam potissimum eam jungam duarum praecedentium: nam possum indifferenter utrique. Sive enim dicas: Dilectus meus mihi, et ego illi donec aspiret dies, et inclinentur umbrae, interposito tantum, qui pascitur inter lilia; sive pro litterae serie, qui pascitur inter lilia, donec aspiret dies, et inclinentur umbrae: non inconvenienter utrovis assignas. Hoc sane refert, quod donec si primo junxeris, inclusivum oportet intelligas; si medio, exclusivum sentias necesse est. Esto nempe quod designat sponsus pasci jam inter lilia, ubi aspiravcrit dies: nunquid similiter cessabit etiam sponsae intendere, aut ipsa illi? Absit! In aeternum perseverabunt sibi, nisi quod tunc felicius, cum vehementius; tunc vehementius, cum expeditius. Sit ergo tale hoc donec, quale est illud apud Matthaeum,
Abbreviated transcription (Latin):
manet: õino tͥstis: ⁊ querulus. qd̾ ꝓlatꝰ in
uacuum sit. Si aut̃ obeditum fuerit. ñ¬
ne tͥ u̾bum uidebit᷑ inqͣndam excreuis¬
se corpulentiã quia u̾bo opꝰ accessit. ut¬
pote refectũ qͥbdã fructib obedientiȩ.
iusticiȩ frugib: Inde ẽ qd̾ in apocalip¬
si loquit᷑. Ecce sto ad hostium ⁊ pulso.

Expanded text:
manet, omnino tristis et querulus, quod prolatus in manet, omnino tristis et querulus, quod prolatus in vacuum sit. Si autem obeditum fuerit, nonne tibi verbum videbitur in quamdam excrevisse corpulentiam, quia verbo opus accessit, utpote refectum quibusdam fructibus obedientiae, justitiae frugibus? Inde est quod in Apocalypsi loquitur: Ecce sto ad
Abbreviated transcription (Latin):
cũ legit᷑ de homine manente in caritate.
qͥa in deo manet ⁊ ds̃ in eo.⁊ item de filio.
qd̃ nichilominꝰ in patre sit ⁊ pat̾ in ipso.
ci. his gͦ ita absolutis. recurrendũ nob̃
ad illũ qͥ pascit᷑ int̾ lilia. qr inde excur sus
hic factus ẽ usq huc: utrum nam ñ ocio¬
se. uos iudicabitis. Et iam qͥdem loci ipsiꝰ
duos intellectꝰ posuerã: siue qd̃ u̾tutib pã¬
citur candidatoꝵ. qͥ uirtus ⁊ candor ẽ:
siue qd̃ peccatores recipit ad penitentiã
in corꝑe suo qd̃ ẽ ȩccłia. ꝓ quib sͥ in cor-¬
porandis seipsum fecit peccatum qui
peocatũ ñ fecit. ut destruatur corpꝰ pec¬
cati: cui aliqͣndo complantati fuere pec¬
cantes. ẽẽntq iusticia in ipso iustificati
gratis. Adhuc t̾ciam pono sententiam
planatione s ⁊ ꝓfine sermonis. Sermo dĩ
u̾itas ẽ ⁊ ipse sponsus. Nostis hoc: audite
cetera. Is cũ audit᷑ iminime obedit᷑ illi.
uacuus interim ⁊ ienunus qͦdammͦ re-¬

Expanded text:
quia legitur de homine manente in charitate, quia in Deo manet, et Deus in eo; et item de Filio, quod nihilominus in Patre sit, et Pater in ipso; ci. 11. His ergo absolutis, recurrendum nobis ad illum qui pascitur inter lilia, quia inde excursus hic factus est usque huc: utrumnam non otiose, vos judicabitis. Et jam quidem loci ipsius duos intellectus posueram, sive quod virtutibus pascitur candidatorum, qui virtus et candor est; sive quod peccatores recipit ad poenitentiam in corpore suo, quod est Ecclesia, pro quibus sibi incorporandis se ipsum fecit peccatum, qui peccatum non fecit, ut destrueretur corpus peccati, cui aliquando complantati fuere peccantes, essentque 1518 justitia in ipso justificati gratis. 12. Tertiam adhuc pono sententiam planatione, sed et pro fine sermonis. Sermo Dei veritas est, et ipse sponsus. Nostis hoc; audite caetera. Is cum auditur, et minime obeditur illi, vacuus interim et jejunus quodam modo re
Abbreviated transcription (Latin):
nscientiȩ. Nigra sunt uitia. uirtꝰ candida
Int̾ hanc atq illa. conscientia consulta di¬
rnit. Stat sententia dni de ocło neqͣm . ⁊ luci
:qͣ int̾ candidum inigrũ certos fixit limi
i diuisit lucẽ a tenebris. Qͦd gͦ de corde pu
iconscientia egredit᷑ bona. candidũ ẽ: i ẽ¬
i ẽ: qͥppe cui nec candor lilii desit necodor.
fuerit: nec qͦd ex ea ꝓdierit. carebit ne
Iam si radix in uitio: ⁊ ramus. Ac ꝑ¬
qͥcqͥd illud sit. qd̾ radix uiciata ñ absq
uce uitii ex se ꝓducat. u̾bi grã. sermo ac
ratio. etiã si fama applaudere uideat᷑
udet᷑ s ñ color. Quo pacto enĩ lilium
impuritatis neuo: Nec sane fama qͥ
iendicare uirtuti: qd̃ eẽ uitiũ conui
conscientia. Erit qͥdẽ uirtus conten
ndore conscientiȩ. uͥ sequi ñ pot̾it odor
:ceterũ odor fame nec excusare suffici-
iciũ conscientiȩ decoloris. Prouidebit

Expanded text:
conscientiae. Nigra sunt vitia, virtus candida conscientiae. Nigra sunt vitia, virtus candida est. Inter hanc atque illa, conscientia consulta discernit. Stat sententia Domini de oculo nequam et lucido , quia inter candidum et nigrum certos fixit limites, et divisit lucem a tenebris. Quod ergo de corde puro et conscientia bona egreditur candidum est, eum est, quippe cui nec candor lilii desit, nec odorfuerit, nec quod ex ea prodierit, carebit naevo. Nam si radix in vitio, et ramus. Ac d illud sit quod radix vitiata non absque traduce vitii ex se producat, verbi gratia, sermo, actio, oratio, etiamsi fama applaudere videaturvidetur, sed non color. Quo pacto enim lilium cum impuritatis naevo? Nec sane fama valebit vindicare virtuti, quod esse vitium convicerit conscientia. Erit quidem virtus contenta candore conscientiae, ubi sequi non poterit odor famae: caeterum odor famae nec excusare sufficiet vitium conscientiae decoloris. Providebit
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ñ fecit. Deniq sponsam ꝓ testatus ẽ lili¬
um int̾ spinas: qm̃ si dixerit uł ipsa quia
spinã ñ habeat seipsam seducit.: ⁊ ũitas in
ea ñ ẽ. Seuͦ florem qͥdem ⁊ liliũ ꝓfessiisẽ
ñ tñ int̾ spinas. Magis aut̃ ego inqͥt flos
campi:⁊ liliũ conualliũ. ⁊ ñ ẽ spinarũ m̃¬
tio: qd̾ solus sit hominũ qͥ opꝰ ñ habeat
dicere. conu̾sus sum in erumpna mea dũ
configit᷑ spina. Ergo absq liliis nunqͣm
ẽ qͥ absq uitiis semꝑ ẽ: qͥa totꝰ ⁊ semꝑ est
candidus. speciosus forma p̃filiis homi¬
nũ. Tu gͦ qͥ hec audisuł legis. cura hr̃e lili.
penes te: siuis hr̃e hunc habitatorẽ lili¬
oꝵ habitantẽ in te. Opus tuũ. studiũ tu
⁊ mores colores suos: hñt ⁊odores. Neq enĩ
in sꝑitib idipsũ ẽ color: iodor. ñ magis qͣm
n corꝑib. Ergo de colore conscientia con¬
iltet᷑. de odore fama. Fetere fecistis odo
colorẽ oꝑi tuo dat cordis intentio. ⁊iudiciũ

Expanded text:
tum non fecit. Denique sponsam protestatus est lilium inter spinas; quoniam si dixerit vel ipsa, quia spinas non habeat, se ipsam seducit, et veritas in ea non est. Se vero florem quidem et lilium professus est, non tamen inter spinas. Magis autem: Ego, inquit, flos campi et lilium convallium . Et non est spinarum mentio, quod solus sit hominum qui opus non habeat dicere: Conversus sum in aerumna mea, dum configitur spina . Ergo absque liliis nunquam est, qui absque vitiis semper est; quia totus et semper est candidus, speciosus forma prae filiis hominum . Tu ergo qui haec audis vel legis, cura habere lilia penes te, si vis habere hunc habitatorem liliorum habitantem in te. Opus tuum, studium tuu mores colores suos, habent et odores. Neque enim in spiritibus id ipsum est color et odor, non magis quam in corporibus. Ergo de colore conscientia consultetur, de odore fama. Fetere fecistis odorcolorem operi tuo dat cordis intentio, et judicium
Abbreviated transcription (Latin):
ine: ⁊ intulus saginatꝰ. S forte uigilan
dũtisti ñ pabulũ hoc loco designaris:
um: nec enĩ dictũ liliis eũ pasci s inter
a. Esto. ñ fenũ comedit ut bos: feno tñ
scdm litterã quidẽ sponse uerecundia¬
utela prudentie eiꝰ in loquendo sa
pparet: utiq disponentis sermones
s iniudicio. ⁊ rerũ głam u̾boꝵ. modesti
nꝑantis. Alias aut̃ ñ ignorat unũ
t ẽẽ dilectꝰ ex quo ⁊ pasci. Nec mͦ erin-
inde. Nam qui in altissimis ẽ dñs ĩ
lilia amans. Amabat ⁊ suꝑsidera quia nus¬
qͣm inunqͣm potuit ñ amare qͥ amor ẽ: s
donec ad lilia descendit.:⁊ pasci int̾ lilia cõ¬
ꝑtus ẽ nec amatꝰ ẽ nec factꝰ dilectꝰ. Quid:
Non ẽ amatꝰ a patͥarchis ⁊ ꝓpħis: Est: s ñ¬

Expanded text:
plane, et vitulus saginatus. Sed tu forte vigilantius plane, et vitulus saginatus. Sed tu forte vigilantius advertisti, non pabulum hoc loco designari, sed locum: nec enim dictum est, liliis cum pasci; sed, inter lilia. Esto. Non fenum comedit ut bos; in feno tsecundum litteram quidem sponsae verecundia et cautela prudentiae ejus in loquendo satis apparet, utique disponentis sermones suos in judicio, et rerum gloriam verborum modestia temperantis. 2. Alias autem non ignorat unum coepit esse dilectus, ex quo et pasci. Nec modo exinde, sed inde. Nam qui in altissimis est Dominuslilia amans. Amabat et super sidera, quia nusquam et nunquam potuit non amare, quia amor est; sed donec ad lilia descendit, et pasci inter lilia compertus est, nec amatus est, nec factus dilectus. Quid? non est amatus a pat
Abbreviated transcription (Latin):
õib tota se deuotiõe custodit: Sermo fi¬
nẽ desiderat. s unũ dico sꝑitalib qͥ m nob̾
sunt. mirũ qͥdẽ s uerũ. animã dm̃ ui¬
dentẽ. haut secꝰ uide: qͣm si sola uideat᷑
a deo. Ea gͦ fiducia dic̃ illũ intñdere sͥ.¬
seq illi: nichil p̃ter se ⁊ ipsum uidens. Bonꝰes
Iñẽ. anime querenti te: occurris. amplecteriᷤ
sponsũ exhibes qui dñs es: immo qui es suꝑ
m̃a ds̃ bñdictꝰ in scl̃a¬
lectus meus mͥ ⁊ ego illi: qͥ pascit᷑ int̾
lilia. Quis huic iã imputet p̾sũpti¬
ñi uł insolentiȩ si se dicat inisse societatem
re. Aliqͥd ꝓrsus ignobile ⁊ humile sonat
sci. Nunt uͦ cum. ⁊ pasci int̾ lilia ꝑhibet᷑.
iectionis adiectio longiꝰ amouet ⁊ ꝓpul¬
ttemeritatis notam. Quid enĩ sunt lili
Iuxta u̾bũ dñi fenũ qd̾ hodie ẽ.: ⁊ cras
libanũ mittit᷑. Quantꝰ ẽ iste qͥ feno pas
ir. qͣsi unꝰ agnoꝵ uł uituloꝵ: Et agnuᷤ

Expanded text:
omnibus, tota se devotione custodit? Sermo fiomnibus, tota se devotione custodit? Sermo finem desiderat; sed unum dico spiritualibus qui in vobis sunt, mirum quidem, sed verum: animam Deum videntem haud secus videre, quam si sola videatur a Deo. Ea ergo fiducia dicit illum intendere sseque illi, nihil praeter se et ipsum videns. Bonus es, Domine, animae quaerenti te! occurris, amplecteris, sponsum te exhibes, qui Dominus es, imo qui es super omnia Deus benedictus in salectus meus mihi, et ego illi, qui pascitur inter lilia . Quis huic jam imputet praesumptioni vel insolentiae, si se dicat iniisse societatem bere. Aliquid prorsus ignobile et humile sonat, pasci. Nunc vero cum et pasci inter lilia perhibetur, dejectionis adjectio longius amovet et propulsat temeritatis notam. Quid enim sunt lilia? Juxta verbum Domini, fenum, quod hodie est, et cras in clibanum mittitur . Quantus est iste qui feno us agnorum aut vitulorum? Et agnus
Abbreviated transcription (Latin):
Igit᷑ qͣlem te paraũis deo: tał oportet appa-¬
reat tͥ ds̃. Cum sc̃o sẽs erit: icum uiro in¬
nocente innocens erit. Quidni eque ⁊ cũ a¬
mante amans: ⁊ cũ uacante uacans. ⁊ͣiͣnten¬
to intentꝰ. ⁊ sollicitꝰ cum sollicito: Deniq
ait. Ego diligentes me diligo: ⁊ qui ma¬
ne uigilauerint ad me inuenient me.
Uides qͦmͦ ñ solũ de amore suo certũ te
reddat. si quidẽ tu ames illũ: s etiã de sua
sollicitudine qͣ ꝓtegerit. si te senserit sol¬
licitũ sui. Uigilas tui: uigilat ⁊ ipse. Con¬
surge in nocte in pͥncipio uigiliarũ tua¬
rũ. accelera qͣntũ uis. etiã ipsas anticipa¬
re uigilias: inuenies eũ ñ p̃uenies. Te¬
mere in tali negotio uel pͥus aliqͥd tͥbu¬
is tͥ. uł plꝰ. Et magis amat. ⁊ ante. Si ħ aĩa
scit immo qͥa scit. miraris qd̃ illã ma-¬
iestatẽ qͣsi cetera ñ curantẽ soli sͥ inten¬
dere głet᷑. cui soli ipsa post pofitis curi

Expanded text:
Igitur qualem te paraveris Deo, talis oportet appaIgitur qualem te paraveris Deo, talis oportet appareat tibi Deus. Cum sancto sanctus erit, et cum viro innocente innocens erit . Quidni aeque et cum amante amans, et cum vacante vacans, et cum intento intentus, et sollicitus cum sollicito? 8. Denique ait: Ego diligentes me diligo, et qui mane vigilaverint ad me, invenient me . Vides quomodo non solum de amore suo certum te reddat, si quidem tu ames illum: sed etiam de sua sollicitudine, quam pro te gerit, si te senserit sollicitum sui. Vigilas tu? vigilat et ipse. Consurge in nocte in principio vigiliarum tuarum, accelera quantumvis etiam ipsas anticipare vigilias; invenies eum, non praevenies. Temere in tali negotio vel prius aliquid tribuis tibi, vel plus; et magis amat, et ante. Si haec anima scit, imo quia scit, miraris quod illam majestatem, quasi caetera non curantem, soli sibi intendere glorietur, cui soli ipsa, postpositis curis
Abbreviated transcription (Latin):
etiã diligi nichilominꝰ uehem̃ter ñ am¬
bigit. ac de sua singłari intentione. solli¬
citudine. cura oꝑa. dilig̃ntia. studioq qͦ
incessant̾ ⁊ ardent̾ inuigilat. qͦm admo¬
dum placeat deo. eque hec omĩa in ipso
indubitant̾ agnoscit: recordans ꝓmissi¬
onis eiꝰ in qͣ m̃sura m̃si fueritis. remeti¬
etur uobis. Hisi qd̾ redibitionẽ gr̃ȩ pru¬
dens sponsa ad suã magis cauta ẽ trahere
partem. sciens se p̾uentã potiꝰ a dilecto. Inde ẽ
qd̃ illiꝰ oꝑam p̾fert. dilectꝰ inqͥens m̃s mͥ ⁊ ego
illi. Ergo exꝓpriis quȩ st̃ penes dm̃ agno¬
scit. nec dubitat se amariquȩ amat. Ita ẽ.
Amor dei amorẽ aĩe parit: ⁊ illiꝰ p̾curreis
intentio intentã aĩam fac̃. sollicitudoq sol¬
licitã. Nescio enim qͣ uicinitate nature
cũ simul reuelata facie głam dei specu¬
lari aĩa pot̾it: mox illi se conformari ne¬
cesse ẽ atq in eandẽ imaginẽ tͣnsformari.

Expanded text:
etiam diligi nihilominus vehementer non ametiam diligi nihilominus vehementer non ambigit, ac de sua singulari intentione sollicitudine, cura, opera diligentia, studioque, quo incessanter et ardenter invigilat, quemadmodum placeat Deo aeque haec omnia in ipso indubitantonis ejus: In qua mensura mensi fueritis, remetietur vobis ; nisi quod redhibitionem gratiae prudens sponsa ad suam magis cauta est trahere partem, sciens se potius praeventam a dilecto. Inde est quod illius operam praefert: Dilectus, inquiens, meus mihi, et ego illi. Ergo ex propriis quae sunt penes Deum agnoscit; nec dubitat se amari quae amat. Ita est. Amor Dei amorem animae parit, et illius praecurrens intentio intentam animam facit, sollicitudoque sollicitam. Nescio enim qua vicinitate naturae, cum semel revelata facie gloriam Dei speculari anima poterit, mox illi se conformari necesse est, atque 1510 in eamdem imaginem transformari.
Abbreviated transcription (Latin):
celi gremiũ. ⁊ ub̃iores desursum influere
aĩo meditationũ imbres ñ ambigo spon-¬
sum adeẽ. Uerbi siquidẽ he copie sũt:
n de plenitudine eiꝰ ista accipimꝰ. Qd̃ si
parit̾ infud̾it se humilis quedã s pingui
intime asꝑsionis deuotio. ut amor agni¬
te ueritatis necessarium qͦddã odiũ uam¬
tatis in me gen̾et ⁊ contemptũ. ne forte
aut scientia inflet. aut freq̃ntia iuisitati¬
onũ excollat me: tc̃ ꝓrsus pat̾ne sentio agi
mecũ: ⁊ patrẽ ad eẽ ñ dubito. Si aut̃ ꝑse¬
uerau̾o huic dignationi dignis semꝑ qͦd in
me ẽ affectib iactib respond̾e ⁊ grã dei
apd̃ me uacua ñ fu̾it: etiã mansionẽ apd̾
me faciet tam pat̾ enutͥens. qͣm u̾bũ eru¬
diens. Quanta putas ex hac mansione in¬
ter aĩam ⁊ u̾bũ familiaritatis gr̃a oriat᷑. qͣn¬
ta de familiaritate sequat᷑ fidutia: Non
ẽ. ut opinor qd̾ iã talis aĩa dicere uereat᷑.

Expanded text:
coeli gremium; et uberiores desursum influere coeli gremium; et uberiores desursum influere animo meditationum imbres; non ambigo sponsum adesse. Verbi siquidem hae copiae sunt, et de plenitudine ejus ista accipimus. Quod si se pariter infuderit humilis quaedam, sed pinguis intimae aspersionis devotio, ut amor agnitae veritatis necessarium quoddam odium vanitatis in me generet et contemptum, ne forte aut scientia inflet, aut frequentia visitationum extollat me: tunc prorsus paterne sentio agi mecum, et Patrem adesse non dubito. Si autem perseveravero huic dignationi dignis semper, quod in me est, affectibus et actibus respondere, et gratia Dei apud me vacua non fuerit: etiam mansionem apud me faciet tam Pater enutriens, quam Verbum erudiens. 7. Quanta putas ex hac mansione inter animam et Verbum familiaritatis gratia oriatur, quanta de familiaritate sequatur fiducia? Non est, ut opinor, quod jam talis anima dicere vereatur:
Abbreviated transcription (Latin):
tent̾. Legi qͦd oꝑiat multitudinẽ peccatoꝵ
S dico. Num qͥd ñ idonea ẽ seu sufficiens
ad deiciendã humiliandãq omnẽ extol¬
lentiam ocłoꝵ ⁊ cordis: Et maxime. Nã
ñ extollit᷑. ñ inflatur. Si gͦ dñs iħc dig¬
netur uenire ad me uel potiꝰ in me ñ
in zelo furoris:⁊ ne in ira quidẽ s inca¬
ritate ⁊ sp̃u mansuetudinis. emulans
me dei emulatione. Quid enĩ itadeuit
caritatis: Nempe ⁊ ds̃ ẽ. Si in qͣm in ista
uenerit in hoc cognoscam qd̃ ñ sit solus:
s ueñit etiã pat̾ suus cũ eo. Nam quid eque
pat̾nũ: Propt̾ hoc nempe ñ pat̾ u̾bi tantũ.
s ⁊ pat̾ miscdiarũ ẽ. appellatꝰ: qd̃ in natũ
habeat miser̾i semꝑ ⁊ parcere. Si sensero a¬
ꝑiri mͥ sensum ut intelligã scͥpturas. aut
sermonẽ sapientiȩ quasi ebullire ex intimiꝰ.
aut infuso lumine desuꝑ reuelari mistĩa.
aut certe expandi mͥ qͣsi qͦddã largissimũ

Expanded text:
ter. Legi quod operiat multitudinem peccatorum . ter. Legi quod operiat multitudinem peccatorum . Sed dico: Nunquid non idonea est seu sufficiens ad dejiciendam, humiliandamque omnem extollentiam oculorum et cordis? Et maxime: nam non extollitur, non inflatur. Si ergo Dominus Jesus dignetur venire ad me, vel potius in me, non in zelo furoris, et ne in ira quidem, sed in charitate et spiritu mansuetudinis, aemulans me Dei aemulatione: quid enim ita Dei, ut charitas? Nempe et Deus est: si, inquam, in ista venerit, in hoc cognoscam, quod non sit solus, sed venerit etiam Pater suus cum eo. Nam quid aeque paternum? Propter hoc nempe, non Pater Verbi tantum, sed et Pater misericordiarum est appellatus , quod innatum habeat misereri semper et parcere. Si sensero aperiri mihi sensum, ut intelligam Scripturas, aut sermonem sapientiae quasi ebullire ex intimis, aut infuso lumine desuper revelari mysteria, aut certe expandi mihi quasi quoddam largissimum
Abbreviated transcription (Latin):
it. Dedit xp̃s. accepit petrus: nec inflatꝰ
de scientia. nec p̾cipitandꝰ de potentia.
Quare: Quia in neutͣ extollit se adu̾sũ
scientiã dei. qui nichil hoꝵ p̾ter dei sciã
affectauit: sic̃ ille qui dolose egit in cos¬
spectu eiꝰ ut inueniat᷑ iniqͥtas eiꝰ ad odi
dei. quẽ intendit in p̾uaricantes angłm
hominẽq. nam in ambob repꝑit pͣui¬
tatẽ: qualit̾ uidelicet in ira ⁊ in furo¬
re suo destruxerit omnẽ altitudinem
extollentẽ se adu̾sum scientiã dei. Nc̃
iam recurrendũ ad zelũ miscđiȩ .i. ñ¬
qͥ intendit᷑ s qͥ immittit᷑. qm̃ qͥ inten¬
dit᷑ ut iã diximꝰ iudicii ẽ: ⁊ sacis nos t̾¬
ruit ex memoratis exemplis tam gͣuit
puinitoꝵ. Propt̾ea ibo mͥ ego ad lucũ re¬
fugii a facie furoris dm̃ ad illũ utiq pi-¬
etatis zelum. suauit̾ ardorẽ. efficacit᷑ expi-¬
antẽ. Numqͥd ñ expiat caritas: Et poten¬

Expanded text:
it. Dedit Christus , accepit Petrus, nec inflatus it. Dedit Christus , accepit Petrus, nec inflatus de scientia, nec praecipitandus de potentia. Quare? Quia in neutra extollit se adversus scientiam Dei, qui nihil horum praeter Dei scientiam affectavit, sicut ille qui dolose egit in conspectu ejus, ut inveniatur iniquitas ejus ad odiuDei, quem intendit in praevaricantes angelum hominemque nam in ambobus reperit pravitatem; qualiter videlicet in ira et in furore suo destruxerit omnem altitudinem, extollentem se adversus scientiam Dei. 6. Nunc jam recurrendum ad zelum mise intenditur, sed qui immittitur; quoniam qui intenditur, ut jam diximus, judicii est, et satis nos terruit ex memoratis exemplis tam graviter punitorum. Propterea ibo ego mihi ad locum refugii a facie furoris Domini, ad illum utique pietatis zelum suaviter ardentem, efficaciter expiantem. Nunquid non expiat charitas? Et poten
Abbreviated transcription (Latin):
luam arbitratus ẽ. eẽ se equalem tͥ. altis¬
mꝰ altissimi filiꝰ. Quomͦ ñ equał: Etrã
nũ e ipse ⁊ tu. Sede illi a dextris tuis:
sub pedib. Quo pacto audet qͥs ꝑuad̾e
cũ unigeniti tui: Precipitet᷑. Bonit sͥ
ẽ in excelso: subũtat᷑ cathedra pestilen
Item qͥs docet hominẽ scĩam: Nonne
o claiis dd̃ aꝑiens cui uis:i cui uis cla¬
lens: Et qͦmͦ sine clauead thesauros
p̃ĩe ⁊ scientiȩ introitꝰ immo irruptio
⁊ latro. Detrus gͦ intrabit: qͥ claues ac¬
pit. Non tñ solus. nã ⁊ me si uoluerit
itroducet: aliũq excludet quẽ forte
oluerit in scientia. ⁊ potestate sͥ data de¬
uꝑ. Et he claues. Que: Potestas aꝑien
riclaudendi: atq int̾ excludendos et ad¬
uctendos discretio. Et ñ in serpente theᷤᷤ¬
auri s in xp̃o. Et ideo non potuit dare
scientiã serpens qͣm habuit: s qͥ habuit
dedit. Nec enĩ ipse potuit habere poten¬
tentiã qͣm ñ accepit: s qui accepit habu¬

Expanded text:
tratus est esse se aequalem tibi altissimus Altissimi Filius . Quomodo non aequalis? Etiam unum estis ipse et tu. Sedes illi a dextris tuis, non sub pedibus. Quo pacto audet quis pervadere locum Unigeniti tui? praecipitetur. Ponit sibi sedem in excelso; subvertatur cathedra pestilentiae. Item quis docet hominem scientiam? Nonne tu, o clavis David, aperiens cui vis, et cui vis claudens? Et quomodo sine clave ad thesauros sapientiae et scientiae introitus, imo irruptio  latro. Petrus ergo intrabit, qui claves accepit. Non tamen solus: nam et me, si voluerit, introducet, aliumque excludet quem forte voluerit, in scientia et potestate sibi data desuper. 5. Et hae claves quae? Potestas aperiendi, et claudendi, atque inter excludendos et admittendos discretio. Et non in serpente thesauri, sed in Christo. Et ideo non potuit dare scientiam serpens, quam non habuit; sed qui habuit, dedit. Nec enim ipse potuit habere 1509 potestatem, quam non accepit; sed qui accepit, habu
Abbreviated transcription (Latin):
iũ. Ne qͣqͣm liliũ hoc hodie ẽ ⁊ cras in¬
s in clibanũ mittitur: qd̃ in et̾nũ flore
peccatores ire iubent᷑. Porro hinꝰ lilii
dor cui ñ splendet. nͥ cui ñ placet: De
sol ẽ. s ñ ille qͥ orit᷑ suꝑ bonos ⁊ ma
Neq enĩ qͥ dicturi st̃ sol iusticiȩ ñ ortꝰ¬

Expanded text:
. Nequaquam lilium hoc hodie est, et cras in clibanum mittitur, quia in aeternum florebit. peccatores ire jubentur. Porro hujus lilii candor cui non splendet, nisi cui non placet? Denique sol est, sed non ille qui oritur super bonos et malos. Neque enim qui dicturi sunt: Sol
Abbreviated transcription (Latin):
ire. Ira aut̃ accumulata qͥd ñ furor : Pec¬
cauerunt peccatũ diaboli: ⁊ diaboli sen
am filiis ire qui nati in ira ñ expecta¬
ier̃t renasci in gr̃a: nempe mortui in
uo ⁊ nati.ire filii ꝑmanebt̃. Ire dixe¬
im ñ furoris: quia ut piissime creditur.
TIs humanissime gemitur. mitissime sũt
II. ene. totũ quo ad dicti sunt aliunde tra-¬
entiũ. Ergo in furore diabolus iudica¬
us ẽ qͥa inuenta ẽ iniquitas eiꝰ ad odiũ.
õis aut̃ ad iram.⁊ idõ in ira corripitur.
a oĩs altitudo contrita ẽ. ⁊ que inflat
que p̾cipitat: patre nuirũ zelante
filio. Utrobiq siquidẽ iniuria filii ẽ
de usurpata potentia adũsus uͥtutẽ
ei que ipse ẽ ⁊ de p̾sumpta scientia ali¬
IEnde quã a sapĩa dĩ quȩ nichilominꝰ
itpanse ẽ. Dñe qͥs similis sit tͥ: Quis nͥ yma

Expanded text:
irae . Ira autem accumulata quid nisi furor? Pecirae . Ira autem accumulata quid nisi furor? Peccaverunt peccatum diaboli, et diaboli sentus, quibusdam filiis irae, qui nati in ira, non exspectaverunt renasci in gratia! Nempe mortui in quo et nati, irae filii permanebunt. Irae dixerim, non furoris; quia ut piissime creditur, et humanissime gemitur, mitissimae sunt poenae totum quo addicti sunt aliunde trabentium. 4. Ergo in furore diabolus judicatus est, quia inventa est iniquitas ejus ad odium; hominis autem ad iram, et ideo in ira corripitur. Ita omnis altitudo contrita est, et quae inflat, et quae praecipitat, Patre nimirum zelante pro Filio. Utrobique siquidem injuria Filii est, et de usurpata potentia adversus virtutem Dei, quae ipse est; et de praesumpta scientia aliunde quam a sapientia Dei, quae nihilominus ipse est. Domine, quis similis tibi? Quis nisi
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid eẽ nichil sit: ipse se seducit. Ue
uerũ utraq altitudo deiecta ẽ s in homi¬
ne mitius: iudicante ita illo. qui oĩa facit
in pondere ⁊ m̃sura. Nam angło infu-¬
rore punito. immo dampnato: homo i¬
ram tantũ sensit. ⁊ ñ furorem. Nem pe
cum iratꝰ fuit. miscd̾ie recordatꝰ ẽ. ꝓpt̃
hoc semen eiꝰ silii ire ⁊ ñ furoris: usq in
opꝰ eẽt renasci. Si furoris nascerer: aut
ñ contigisset aut ñ ꝓfuisset renasci. Uis
uidere furoris filiũ: Si uidisti sathanã
tanqͣm fulgur cadentẽ de celo. qd̾ ẽ in nu¬
petu furoris p̾cipitatum: ⁊ cognouisti de
furore dei. Deniq ñ ẽ recordatꝰ mi scdiȩ
suȩ. quia cũ iratꝰ fuerit miscd̃iȩ recorda¬
bitur᷑: ñ cũ iã usq ad furorẽ exarserit.
Ue filiis diffidentiȩ his qͦq qui ex adã
sunt: qui nati ire filii. ipsi sibi iram
in furorẽ. uirgam in baculũ. inmo in
malleum. diabolica obstinatione conũ¬
tunt. Deniq thesauritant sibi iram in die

Expanded text:
aliquid esse, cum nihil sit, ipse se seducit . 3. Verum utraque altitudo dejecta est, sed in homine mitius, judicante ita illo qui omnia facit in pondere et mensura. Nam angelo in furore punito, imo damnato, homo iram tantum sensit, et non furorem. Nempe cum iratus fuit, misericordiae recordatus est. Propter hoc semen ejus filii irae, et non furoris, usque in  non opus esset renasci; si furoris filius nascerer, aut non contigisset, aut non profuisset renasci. Vis videre furoris filium? Si vidisti Satanam tanquam fulgur cadentem de coelo, quod est in impetu furoris praecipitatum; et cognovisti de furore Dei, Denique non est recordatus misericordiae suae; quia cum iratus fuerit, misericordiae recordabitur, non cum jam usque ad furorem exarserit. Vae filiis diffidentiae! his quoque qui ex Adam sunt, qui nati irae filii, ipsi sibi iram in furorem, virgam in baculum, imo in malleum diabolica obstinatione convertunt. Denique thesaurizant sibi iram in die
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo int̾ hec lilia sponsus: ⁊ omnino ex hiᷤ
spetiosus .⁊ pulcrer. Alias enim qd̃ quidem
ad carnis infirma spectat: ñ erat ei specieᷤ
neq decor. Bonum aut̃ liliũ ueritas: can-¬
dore conspicuũ. odore p̾cipuũ. Deniq can

Expanded text:
Ergo inter haec lilia sponsus, et omnino ex his Ergo inter haec lilia sponsus, et omnino ex his speciosus et pulcher. Alias enim quod quidem ad carnis infirma spectat non erat ei species neque decor . 5. Bonum autem lilium veritas, candore conspicuum, odore praecipuum; de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ u̾itatẽ ⁊ mansuetudinẽ ⁊ iusticiã.
qd̾ ꝑ eum scilicet ꝓmissiones adimpletȩ
sunt qd̾ iniquitates remisse sunt: qd̾ sr̃¬
bi demones una cũ pͥncipe suo iudicati
sũt. Talis gͦ apparuit qͥ m̃ito amaretur:
uerax ꝓse. mitis hominib. iustus ꝓ
hominib. Ouere amandũ: ⁊ totis me¬
duillis cordis amplectendũ sponsũ. Qd
iam cunctetur eccłia totã se tota deuo¬
tione cõmittere tam fido redditori. tã
pio indultori. tam iusto ꝓpugnatoriͤ
Porro p̾miserat ꝓpħa dicens. Spetie tu¬
a ⁊ pulchritudine. tua. intende ꝓspe.
Unde species hec ⁊ pulchritudo: Puto
ex liliis. Quid lilio spetiosius: Sic nichil
formosius: sponso. Quȩ sunt gͦ illa lili-¬
a equib species decoris eiꝰ: Procede in¬
et iusticiam. Lilia sunt: lilia in quam orta
de t̾ra. nitentia suꝑ t̾ram. eminentia in
florib t̾re. fraglantia suꝑ odorẽ aromatum.

Expanded text:
pter veritatem, et mansuetudinem, et justitiam: pter veritatem, et mansuetudinem, et justitiam: quod per eum scilicet promissiones adimpletae sunt, quod iniquitates remissae sunt, quod superbi daemones una cum principe suo judicati sunt. Talis ergo apparuit qui merito amaretur, verax pro se, mitis hominibus, justus pro hominibus. O vere amandum et totis medullis cordis amplectendum sponsum! Quid jam cunctetur Ecclesia totam se tota devotione committere tam fido redditori, tam pio indultori, tam justo propugnatori? Porro praemiserat Propheta, dicens: Specie tua et pulchritudine tua intende prospere. Unde species haec et pulchritudo? Puto, ex liliis. Quid lilio speciosius? Sic nihil formosius sponso. Quae sunt ergo illa lilia, e quibus species decoris ejus? Procede, inet justitiam . Lilia sunt, lilia, inquam, orta de terra, nitentia super terram, eminentia in floribus terrae, fragrantia super odorem aromatum.
Abbreviated transcription (Latin):
indig̃ntiam sonat: ⁊ ne spualit̾ qͥdẽ sñ
iniuria maiestatis. facile illi posse assignari
uidet᷑. Nec ego sane recordor usq mͦ adu̾tisse
me in cantico hoc pastũ uspiã ꝑhib̾i: cũ pas¬
cenputo recordemini ⁊ uos mecũ. Deniq pꝰ¬
tulauit sibi aliquando demonstrari uͥ in
meridie pasceret. ⁊ cubaret. Et nc̃ qͥdem qd
necdum dixerat ꝑhibet pasci. s ñ similit̾
postulat locum indicari sibi. s ipsa indi-¬
cat: assignans int̾ lilia. Nouit hoc. illud
ñ nouit: quia eque p̾sto eẽ ñ pot̾ qd̃ sub¬
lime ⁊ in sublum ẽ.: ⁊ qd̾ humile ⁊ suꝑ t̾¬
ram. Sublime opꝰ. sublimis ⁊ locus: nec ac¬
cessus ad eum usq adhuc uł ipsi sponse
Et ideo semetipsum exinaniuit usq ad
hoc ut pasceretur ipse omniũ pastor:⁊
imentus ẽ int̾ lilia: ⁊ uisus ab eccł̃ia. ad¬
amatꝰ ab inope pauꝑ. factꝰ factꝰ dilectus
ꝓpt̾ similitudinẽ. Non solum aut̃. s.i¬

Expanded text:
indigentiam sonat, et ne spiritualiter quidem sine indigentiam sonat, et ne spiritualiter quidem sine injuria majestatis facile illi posse assignari videtur. Nec ego sane recordor usque modo advertisse me in hoc cantico pastum uspiam perhiberi, cum pascentem, puto, recordemini et vos mecum. Denique postulavit sibi aliquando demonstrari, ubi in meridie pasceret et cubaret . Et nunc quidem, quod necdum dixerat, perhibet pasci, sed non similiter postulat locum indicari sibi; sed ipsa indicat, assignans, inter lilia. Novit hoc, illud non novit; quia aeque praesto esse non potest quod sublimet et in sublimi est, et quod humile et super terram. Sublime opus, sublimis et locus: nec accessus ad eum usque adhuc vel ipsi sponsae. 4. Et ideo semetipsum exinanivit usque ad hoc, ut pasceretur ipse omnium pastor; et inventus est inter lilia, et visus ab Ecclesia, adamatus est ab inope pauper, factus dilectus propter similitudinem. Non solum autem, s
Abbreviated transcription (Latin):
nec emm poterant uelle uidere in cor-¬
ꝑe quẽ in sp̃u. ñ uidissent. s dico. Nun¬
qͥd om̃s ꝓpħe: Quasi om̃s uidere uoluerĩt.
siquis ipsũ qͦq dicat. uidere in sp̃u. mͥ nos
uidetur errare. Ita gͦ qd̃ ad lilia descend̾e.
iint̾ lilia pascidignatꝰ ẽ is qͥ om̃s pascit.
dilectũ fec̃ illũ: quia ñ potuit ante dili¬
gi qͣm agnosci. Ac ꝑ hoc cum de dilecto
facta m̃tio ẽ: pulcre ⁊ illud memoratũ
ẽ qd̃ dilectionis ⁊ agnitionis extitit cau¬
sa. Querenda in sp̃u refectio hec int̾lilia:
nam corꝑeam cogitare ridiculum ẽ. Qͥn
ipsa lilia sꝑitalia si quidẽ potuerimus.
demonstranda a nob̃ erunt. Puto hoc qͦ¬
q dicere nos oportebit. unde int̾ lilia paᷤ¬
catur dilectꝰ: liliisne ipsis an aliis inter
lilia reconditis herbis uł florib. Et in
his illud mͥ difficiliꝰ apparet. qͦd pasci ñ
pascere ꝑhibetur. Nam quia pascat du¬
bium ñ ẽ: nec enĩ indignũ ei. at pasci

Expanded text:
ere in corpore, quem in spiritu non vidissent. Sed dico: Nunquid omnes prophetae? Quasi omnes videre voluerint, si quis ipsum quoque dicat videre in spiritu, mihi non videtur errare. 3. Ita ergo quod ad lilia descendere, et inter lilia pasci dignatus est is qui omnes pascit, dilectum fecit illum, quia non potuit ante diligi, quam agnosci. Ac per hoc cum de dilecto facta est mentio, pulchre et illud memoratum est, quod dilectionis et agnitionis exstitit causa. Quaerenda in spiritu refectio haec inter lilia: nam corpoream cogitare ridiculum est. Quin ipsa lilia spiritualia, si quidem potuerimus, demonstranda a nobis erunt. Puto, hoc quoque dicere nos oportebit, unde inter lilia pascatur dilectus, liliisne ipsis, an aliis inter lilia reconditis herbis vel floribus? Et in his illud mihi difficilius apparet, quod pasci, non pascere perhibetur. Nam quia pascat dubium non est, nec enim indignum ei: at pasci,
Abbreviated transcription (Latin):
studiis nec meritis ascribomeis. s tueo
sponse tribuo largitati de oleo effuso no
mine tuo. Hoc pro littere consequentia
Ceterum explanatio ipsius capituli.
cuius occasione suꝑ nequissimo uitio
ingratitudinis. p̃sentem sermonem tã
in longum ꝓtraximus: tempꝰ aliud¬
et aliud exordium sermonis desiderat. Nc̃
hoc soluin admonitos uos ẽẽ sufficiat. si
sponsa utiq de omni uirtute sua uel gr̃a
mimiie audet sibi quispiam arroga¬
re quanto minus ad olescentule forte que
nos sumuse Dicamus ꝓinde ⁊ nos sponse
uestigia insectantes dicamus. Non nobiꝰ
añe ñ nobis. s nomini tuo dagłam. dica

Expanded text:
studiis, nec meritis adscribo meis, sed tuae, o studiis, nec meritis adscribo meis, sed tuae, o sponse, tribuo largitati; de oleo mine tuo. Hoc pro litterae consequentia. 9. Caeterum explanatio ipsius capituli, cujus occasione super nequissimo vitio ingratitudinis praesentem sermonem tam in longum protraximus, tempus aliudet aliud exordium sermonis desiderat. Nunc hoc solum admonitos vos esse sufficiat, si sponsa utique de omni virtute sua vel gratia minime audet sibi quidpiam arrogare; quanto minus adolescentulae, forte quae nos sumus? Dicamus proinde et nos sponsae vestigia insectantes, dicamus: Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloria
Abbreviated transcription (Latin):
tas quasdam affectiones spiritales leticias
in iubeleis amenitatib. in lumine dei. ĩ
suauitate. in sp̃u scõ. ꝓbantes nos com¬
prehensos: in his quos ꝓph̃a intuebatur.
cum diceret. Dñe in lumine uultus tui
exaltabuntur. At fortasse aliquis michi¬
dicat. Bene admones. s si ea dicẽns que
tuo ꝓposito conuenirent. Expectate
paulisꝑ. non sum immemor. Nonne in
manib ẽ id tractare quod dr̃ oleum effu¬
sum nomen tuum: hoc opus. hic labor
ẽ. Et que premisimꝰ an fuerint necessa¬
ria uos inderitis. nunc quod ad me at¬
tinet. quia hinc aliena ñ sint paucis
adu̾titate. Non recordamini in sponse
ub̾ib extremam commendatam esse
suaue olentiam unguentoꝵ: Quid gͦ
consequentius. quam ut eandem fragłã¬
tiam. sponsa ne sibi arrogare uidetur de
sponsi beneficio recognoscat: Cui pla¬
ne sensui illa omnia que pretaxauimꝰ
subseruire cognoscitis. Quod ubera i¬
quit mea sic redolent. ⁊ sic placent. nec

Expanded text:
tas quasdam affectiones spirituales laetitias tas quasdam affectiones spirituales laetitias in jubileis amoenitatibus, in lumine Dei, in suavitate, in Spiritu sancto; probantes nos comprehensos in his quos propheta intuebatur, cum diceret, Domine, in lumine vultus tui xsultabuntdicat: Bene admones, sed si ea diceres quae tuo proposito convenirent. Exspectate paulisper; non sum immemor. Nonne in manibus est id tractare quod dicitur, Oleum effusum nomen tuum? Hoc opus, hic labor est. Et quae praemisimus, an fuerint necessaria, vos videritis. Nunc quod ad me attinet, quia hinc aliena non sint, paucis advertite. Non recordamini in sponsae uberibus extremam commendatam esse suaveolentiam unguentorum? Quid ergo consequentius, quam ut eamdem fragrantiam sponsa, ne sibi arrogare putetur, de sponsi beneficio recognoscat? Cui plane sensui illa omnia, quae praetaxavimus, subservire cognoscitis. Quod ubera, inquit, mea sic redolent, et sic placent, nec
Abbreviated transcription (Latin):
uentus fueris ad opus impiger. ad fructũ
referendum fidelis. ꝓ labore tuo mercedẽ
accipies. Si quominus tollet᷑ a te talentum.
⁊ nichilominus exigetur lucrum. ⁊ uoca¬
b̾is seruus nequam ⁊ piger. Omnis gͥ de bo¬
nis multiformis gr̃e aparentis in uobis. re¬
feratur ad ipsum laus laudabilium siqui¬
dem uniu̾soꝵ auctorẽ ⁊ largitorem. Idq ñ
ficte quẽ admodum ad ypocritis. nec sola
consuetudine sic̃ a scłarib s nec quadam
necessitate ut iumenta ferendis honeribꝰ
applicantur. s sic̃ decet scõs sinceritate fi
da. deuotione sollicita. hilaritate grata.
s ñ dissoluta. Immolantes itaq hostiã
laudis. ⁊ reddantes uota nr̃a de die in
diem. curemus omni uigilantia iung̾e
sensum usui. affectum sensui. exultati¬
onem affectui. grauitatem exultationi.h
humilitatẽ grauitati. libertatem humi¬
litati. quo int̾dum lib̾is purgate mentis
passib ꝓcedamus ⁊ excedamus ꝑinusita¬

Expanded text:
ventus fueris ad opus impiger, ad fructum ventus fueris ad opus impiger, ad fructum referendum fidelis, pro labore tuo mercedem accipies. Si quo minus, tolletur a te talentum, et nihilominus exigetur lucrum, et vocaberis servus nequam et piger. Omnis igitur de bonis multiformis gratiae apparentis in vobis referatur ad ipsum laus, laudabilium siquidem universorum auctorem et largitorem; idque non ficte, quemadmodum ab hypocritis, nec sola consuetudine, sicut a saecularibus; sed nec necessitate quidem, ut jumenta ferendis oneribus applicantur: sed sicut decet sanctos, sinceritate fida, 1305 devotione sollicita, hilaritate grata, sed non dissoluta. Immolantes itaque hostiam laudis, et reddentes vota nostra de die in diem, curemus omni vigilantia jungere sensum usui, affectum sensui, exsultationem affectui, gravitatem exsultationi, humilitatem gravitati, libertatem humilitati: quo interdum liberis purgatae mentis passibus procedamus, et excedamus per inusita
Abbreviated transcription (Latin):
arbitrio ẽ ꝓbare me uel improbare
ut uolueris: S retineo penes me. ip
fidelius seruo mͥ. Immo nec mͥ eam
do. ipsi potius repono seruandam
potens ẽ depositum meũ seruare .i
illum diem. cautus in custodiendo fideliᷤᷤ
in restituendo. Secura tunc erit unicu¬
iq laus adeo. his dumtaxat qui humanã
laudes contempserint. Nam gloria in
confususione eoꝵ qui terrena sapiunt di¬
cente etiã dauid. Qui hominib placent
confusi sunt. quoniã deus spreuit eos. fr̃s. ꝑ
si hec scitis. nemo ur̃m uelit laudari in ui¬
ta ista quia quicquid hic fauoris captas:
quod ad dm̃ ñ retuleris. ipsi furaris. Tibi e-¬
nim undegła. putide puluis. tibi unde e
dico ñ tuus s dei. Et si ꝓdigiis ac signis
effulgeas. in manu tua fiunt. s uirtu¬
te dei. Anblanditur popularis fauor
Nam lingua tua quid nisi calamus scribe:
Et hoc ipsum mutuo accepisti. Lalentum
creditum ẽ repetendum cum usura. Si in¬

Expanded text:
arbitrio est probare me, vel improbare, arbitrio est probare me, vel improbare, prout volueris? Sed retineo penes me, ipse fidelius servo mihi. Imo nec mihi eam credo: ipsi potius repono servandum, qui potens est depositum meum servare in illum diem , cautus in custodiendo, fidelis in restituendo. Secura tunc erit unicuique laus a Deo, his duntaxat qui humanas laudes contempserint. Nam gloria in confusione eorum qui terrena sapiunt, dicente etiam David: Qui hominibus placent, confusi sunt, quoniam Deus sprevit eos . 7. Fratres, si haec scitis, nemo vestrum velit laudari in vita ista; quia quidquid hic favoris captas quod ad Deum non retuleris, ipsi furaris. Tibi enim unde gloria, putide pulvis, tibi unde? dico, non tuus, sed Dei. Etsi prodigiis ac signis effulgeas, in manu tua fiunt, sed virtute Dei. An blanditur popularis favor,Nam lingua tua quid, nisi calamus scribae? Et hoc ipsum mutuo accepisti. Talentum creditum est, repetendum cum usura. Si in
Abbreviated transcription (Latin):
uirga contra eleuantem se. ⁊ exaltetur
baculus qui utiq lignum ẽ. si contra do¬
minũ omnis qui głatur si ñ in dño głe¬
tur. Si głandum ẽ paulus me docuit ũn
et in quo. Gła inquit nr̃a hec ẽ. testimo¬
Fniũ conscientie nr̃ẽ. Securus głor. si teste
conscientia de gła conditoris nichil mͥ
usurpo. Securus plane. quia iam non c̃¬
tra dñm. s in dño. hec nobis głatio non
solum ñ ꝓhibetur. s i suadetur cum
quippe tam uera. quã de u̾itate ⁊ in ĩu¬
tate. tam rara. ut uix uel paucitas ꝑ
filii hominum mendaces filii hominũ.
eant. ⁊ decipiant ipsi de uanitate in id¬
ipsum. Nlam sapiens głator ꝓbabit opꝰ
suum. atq ad lumen u̾tatis diligenter
examinabit.:⁊ sic habebit in semetip¬
so głam. ⁊ ñ in ore alteriꝰ. Scultus sum s
cistelle labioꝵ tuoꝵ głam meam cred¬
dero. ⁊ cepero mendicare eam abste cĩ
habere uoluero. Nonne nempe intu

Expanded text:
virga contra elevantem se, et exaltetur virga contra elevantem se, et exaltetur baculus qui utique lignum est ; sic contra Dominum omnis qui gloriatur, si non in Domino glorietur . Si gloriandum est, Paulus me docuit unde, et in quo. Gloria, inquit, nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Securus glorior, si teste conscientia de gloria Conditoris nihil mihi usurpo; securus plane, quia jam non contra Dominum, sed in Domino. Haec nobis gloriatio non solum non prohibetur, sed et suadetur, cumquippe tam vera, quam de veritate, et in veritate tam rara, ut vix vel paucitas pefilii hominum, mendaces filii hominum; eant, et decipiant ipsi de vanitate in idipsum . Nam sapiens gloriator probabit opus suum, atque ad lumen veritatis diligenter examinabit; et sic habebit in semetipso gloriam, et non in ore alterius. Stultus sum, si cistellae labiorum tuorum gloriam meam credidero, et coepero mendicare eam abs te cum habere voluero. Nonne nempe in tuo
Abbreviated transcription (Latin):
mibres genuerint. qͥs ñ irrideat: Michi
liquido constat. nec de canalib oriri ri¬
uos aquarum. nec de labiis uel dentibꝰ
uerba prudentie:⁊ si sensus ultra corꝑe
laude uel admiratione intueor. cdara
luce u̾itatis discutiens ꝓfecto repperio
laudabilẽ siue mirabilem alium appa¬
rere. atq alium eẽ: ⁊ laudo dm̃ in scĩs
euis. Siue sit helyseus. siue ille magnũ
helyas mortuorum utiq suscitatores ip¬
si quidẽ suo ñ imꝑio s ministerio foris
exhibent noua ⁊ insueta. deus uero i
ipsis manens aipse facit oꝑa. In uisibilĩ
in accessibilis in se. in suis spectabili
atq mirabilis ẽ. Et solus mirabilis. qͥ
facit nurabilia solus. Nec laus calami
laudabilis est pictura. siue scriptura.
nec gła lingue aut labioꝵ sermo bonusilẽ¬
pus ẽ ut et ꝓpħaloquatur. Nunquid gła¬
bitur inquit securis contra eum qui se¬
cat iea. aut exaltabitur serra contra e¬
um a quo trahitur: Quomͦ si eleuetur

Expanded text:
imbres genuerint, quis non irrideat? Mihi imbres genuerint, quis non irrideat? Mihi liquido constat, nec de canalibus eriri rivos aquarum, nec de labiis vel dentibus verba prudentiae, etsi sensus ultra corporlaude vel admiratione intueor, clara luce veritatis discutiens, profecto reperio laudabilem sive mirabilem alium apparere, atque alium esse: et laudo Deum in sanctis suis, sive sit Elisaeus, sive ille magnus Elias, mortuorum utique suscitatores. Ipsi quidem suo non imperio, sed ministerio foris exhibent nobis nova et insueta; Deus vero in ipsis manens ipse facit opera. Invisibilis et inaccessibilis in se, in suis spectabilis atque mirabilis est, et solus mirabilis, qui facit mirabilia solus . Nec laus calami, laudabilis est pictura sive scriptura; nec gloria linguae aut labiorum, sermo bonus. Tempus est ut et propheta loquatur. Nunquid gloriabitur, inquit, securis contra eum qui secat in ea? aut exaltabitur serra contra eum a quo trahitur? Quomodo si elevetur
Abbreviated transcription (Latin):
alicui: Deniq ⁊ facta ẽ inquit ñ gła. s
leticra magna in popło. Quid minꝰ ab
his omnib conditor omnium fecit. qͦ
Solus cuncta creauit. solus de hoste tri¬
umphauit. solus captiuos liberauit:i so¬
tium habebit in gła: Et brachium meũ
inquit auxiliatum ẽ mͥ. Item torcular cal¬
caui solus:⁊ de gentib ñ ẽ uir mecum. Qͥa
mͥ gͦ cum uictoria si nec in prelio fuꝰ In¬
pudentissime gͥ arrogo. uel głam absq
uictoria. uel uictoriam sine pugna. Sed
solus ⁊ pugnauit ⁊ uicit. Ita queso. ita
sit gła in excelsis deo:⁊ in t̾ra pax homi¬
nib bone uoluntatis. At uͦ non bone.
s plane inique uoluntatis ẽ. qui neqͣꝙͣ
pace contentus. suꝑbo oculo ⁊ insatiabi¬
li corde. inquietus hanelat:iad głam
dĩ. nec pacem ꝑinde retinens nec głam
apprehendens. Quis credat parieti sise
dicat parturire radium quem suscip̃
ꝑfenestram: Aut si głentur nubes. qͦd

Expanded text:
alicui? Denique et facta est, inquit, non gloria, sed alicui? Denique et facta est, inquit, non gloria, sed laetitia magna in populo . Quid minus ab his omnibus Conditor omnium fecit, quoSolus cuncta creavit, solus de hoste triumphavit, solus captivos liberavit: et socium habebit in gloria? Et brachium, inquit, meum auxiliatum est mihi; item: Torcular calcavi solus, et de gentibus non est vir mecum . Quid mihi ergo cum victoria, si nec in praelio fui? Impudentissime mihi arrogo vel gloriam absque victoria, vel victoriam sine pugna. Sed solus et pugnavit, et vicit. Ita, quaeso, ita sit: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis. At vero non bonae, sed plane iniquae voluntatis est, qui nequaquam pace contentus, superbo oculo et insatiabili corde inquietus anhelat et ad gloriam Dei, nec pacem proinde retinens, nec gloriam apprehendens. Quis credat parieti, si se dicat 1304 parturire radium, quem suscipit per fenestram? aut si glorientur nubes quod
Abbreviated transcription (Latin):
non concessum ꝑdam merito ⁊ oblatum.
Pacem uolo. pacem desidero :⁊ nichil am¬
plus. Cui ñ sufficit pax. ñ sufficis tu. Lu
es enim pax nr̃a. qui fecisti utraq unum.
Hoc mͥ necessarium. hoc satis est reconci¬
hari tͥ reconciliari mͥ. Nam ex quo posu¬
isti me contrarium tibi. factus sumetiã
michimetipsi grauis. Cautus sum. nec
ingratus fore beneficio date pacis. nec sa¬
crilegus inuasor głie tue. libi dñe tibi
gła tua maneat illibata: mecum bene
agitur. si pacem habuero. Golia ꝓstrato
letatus ẽ popłs pace recepta. s dauid sin¬
głariter extitit głosus. Iosue. iepte. gede¬
on. samson. iudith quoq quamquam
femina głose in dieb suis triumpha¬
runt de hostib. s pace cum gaudio fruen¬
tib cetis. nemo eis communicauit in gła
ludas machabeus multis ⁊ ipse inclicus
uictoriis cum frequenter exultanti po¬
set. nunquid głam quandoq ẽ partituᷤ

Expanded text:
non concessum, perdam merito et oblatum. non concessum, perdam merito et oblatum. Pacem volo, pacem desidero, et nihil amplius. Cui non sufficit pax, non sufficis tu. Tu es enim pax nostra, qui fecisti utraque unum . Hoc mihi necessarium, hoc satis est, reconciliari tibi, reconciliari mihi. Nam ex quo posuisti me contrarium tibi, factus sum etiam mihimetipsi gravis . Cautus sum, nec ingratus fore beneficio datae pacis, nec sacrilegus invasor gloriae tuae. Tibi, Domine, tibi gloria tua maneat illibata; mecum bene agitur, si pacem habuero. 5. Golia prostrato laetatus est populus pace recepta, sed David singulariter exstitit gloriosus. Josue, Jephte, Gedeon, Samson, Judith quoque, quanquam femina, gloriose in diebus suis triumpharunt de hostibus; sed pace cum gaudio fruentibus caeteris, nemo eis communicavit in gloria. Judas Machabaeus, multis et ipse inclytus victoriis, cum frequenter exsultanti poset, nunquid gloriam quandoque est partitus