comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tutes uehementes acdiligens lector expen¬
deret. Suis itaq modis suis constitutioĩb
uniuersa agi intelligi. laudari. obtineri
docet. ⁊ intra se regna regum & potenti ũ
prudentiam. ⁊ pͥncipum famosa oꝑa.:ius
t̾ram oþtinentium tyrannorum contin̾i
ostendit. se qͦ ñ admisceri iniquitatibꝰ. neq
se ȩt̾norum bonoꝵ ⁊ incorruptoꝵ thesauroꝵ
opulentiam subministret. Ergo ea se quȩ co¬
tidie fiunt enarrat᷑am professa. memorẽ se
qͦ adenumeranda ea quȩ ascło sunt pollice¬
tur. Et nunc quis hebitudinis sensus ẽ ea qͦ
existimare. quia in his quȩ a scło sunt opus
ꝓfessa sapientia: ait. Dominus creauit me
ininitium uiarum suar̃ in opera sua. Rerũ
itaq a scło gestarũ significatio ista ẽ nec
generationis añ scła p̃dicatȩ. s dispensatio¬
nis a scło initȩ doctrina ẽ. & querendum

Expanded text:
tutes vehemens ac diligens lector expentutes vehemens ac diligens lector expenderet. Suis itaque modis, suis constitutionibus universa agi, intelligi, laudari, obtineri docet: et intra se regna regum, et potentium prudentiam, et principum famosa opera, et jus terram obtinentium tyrannorum contineri ostendit: se quoque non admisceri iniquitatibus, neque se aeternorum bonorum, et incorruptorum thesaurorum opulentiam subministret. Ergo ea se, quae quotidie fiunt, enarraturam professa, memorem se quoque ad enumeranda ea quae a saeculo sunt pollicetur. Et nunc quis hebetudinis sensus est ea, qexistimare? quia in his, quae a saeculo sunt, opusprofessa Sapientia ait: Dominus creavit me in initium viarum suarum in opera sua . Rerum itaque a saeculo gestarum significatio ista est: neque generationis ante saecula praedicatae, sed dispensationis a saeculo initae doctrina est. 45. Natus
Abbreviated transcription (Latin):
catholicȩ reuelatione quid sit xp̃m mnini¬
tium uiarum di ⁊ inopeia creatum ẽe in
pͥncipio heretice cognose: uistius sapientie
didis impie hebitudinis tuȩ disce stultitiã
sepit enim ita. Si enuntiauero uob quȩ co¬
tidie fiunt memorabor ea quȩ ascło sunt enu¬
merare. ⁊ enuntiare amq cum ante aixis¬
s ouos homines obsetro. ⁊ emitto uocem
meamfiliis hominum. intelligite simpli¬
ces astutiam. indoctrina aut̃ cor apponite.
& rursum. ꝑ me reges regnant. & potenͣs sc̃¬
bunt iustitiam. ꝑ me pͥncipes magnificant᷑.
& tyranni ꝑme tenent terram. ⁊ rursũ. ĩ uiis
ȩquitatis ambolo. ⁊inter medias semitas
iustitiȩ conu̾sor. ⁊ diuidam diligentibꝰ me
substantiam. ⁊ thesauros eorum impleam
bonis: cotidianum opꝰ suum sapĩa ñ tacet.
& pͥmum uniu̾sos obsecrans monet. ⁊ simpli¬
ces in telligere astutiam ⁊ in doctos cor appo¬
nere. ut u̾borum distinctas discretasq uir¬

Expanded text:
catholicae revelatione, quid sit Christum in inicatholicae revelatione, quid sit Christum in initium viarum Dei et in opera creatum esse, in principio haeretice cognosce, et ipsius Sapientiae dictis impiae hebetudinis tuae disce stultitiam. Coepit enim ita: Si enuntiavero vobis quae quotidie sunt, memorabor ea quae a saeculo sunt enumerare : namque cum ante dixisset: Vos o homines obsecro, et emitto vocem meam filiis hominum. Intelligite simplices astutiam, indocti autem cor apponite ; et rursum: Per me reges regnant, et potentes scribunt justitiam. Per me principes magnificantur, et tyranni per me tenent terram ; et rursum: In viis aequitatis ambulo, et inter medias semitas justitiae conversor: ut dividam diligentibus me substantiam, et thesauros eorum impleam bonis . Quotidianum opus suum Sapientia non tacet. Et primum universos obsecrans monet, et simplices intelligere astutiam, et indoctos cor apponere, ut verborum distinctas discretasque vir
Abbreviated transcription (Latin):
mundi maneret. ñ dominus głe natꝰ ẽẽt. ⁊ ad
minist̾ium efficiendi scłi crearet᷑. ñ etiam sẽp
c̃et filiꝰ dilectionis ⁊ rex scłorum: S qͣm qͣm
hunc impiissimum sensum tuum intelligẽ.¬
tia communis extingat: quia aliud sit ĩnitiũ
uiarum cłi ⁊ in opera creari. aliud añ scła
dm̃ prẽm effectorem atq operatorẽ uniu̾si¬
tatis ostendit. totum id qͥdem quia ei qui p̃pa¬
raret omnia adẽẽt ipse componens. S cum
scptura omnis creatorem mundi dominum
iħ̾m xp̃m ẽẽt locutura: nunc tam̃ sapientia
ad denegandam impietatis occasionem: ⁊ fa¬
bricatorem mundi dm̃ prẽm professa ẽ: neq
se fabricanti dõ ab fuisse. quippe cum ad eet
etiam p̃paranti & cum pat̾ p̃pararet. & sapĩa
cum parante componeret. adeetq ⁊̃ p̃parãti.¬
ñ ꝑꝑt̾ opera creata ẽẽ intelligeret᷑. quia ȩt̾nȩ
p̃paratiom futurorum oꝑum di affiuss.
Meq scͥpturam mendacem constitueret.qr
cum ꝑante componeret.S tandem doctue

Expanded text:
d ministerium efficiendi saeculi crearetur, non etiam semper esset filius dilectionis et rex saeculorum? Sed quamquam hunc impiissimum sensum tuum intelligentia communis exstinguat; quia aliud sit in initium viarum Dei et in opera creari, aliud ante saecula Deum patrem effectorem atque operatorem universitatis ostendit. Tuto id quidem, quia ei qui pararet omnia adesset ipse componens. Sed cum Scriptura omnis creatorem mundi Dominum Jesum Christum esset locutura; nunc tamen Sapientia; ad enecandam impietatis occasionem, et fabricatorem mundi Deum patrem professa est, neque se fabricanti docuit afuisse, quippe cum adesset etiam praeparanti: et cum Pater pararet, et Sapientia cum parante componeret, adessetque etiter opera creata esse intelligeretur, quia aeternae praeparationi futurorum operum adfuisset, neque Scripturam mendacem 434 constitueret, quia cum parante componeret. 44. Cre
Abbreviated transcription (Latin):
coaptabunt᷑: quia ꝑ id q̃ posteria sunt ceteris
per se ipsa ñ manifestant infinitatis exordiũ.
cum ip̃a exordium temporale soitita sint. Eͥd
periat᷑ antiquior : Aut cur qui ante terram
genit᷑ diceret᷑ etiam añ montes neq solum añ
montes s ⁊̃ añ colles natꝰ manifestaret᷑. cum
collum significatõ pꝰ montes sit montium uͦ
intelligentia pꝰ terram sit: ꝑ q̃ existimari non
pot̃ iccco hȩc ẽẽ dicta ut añ colles ⁊ montes ⁊
t̾ram ẽe intelligeret᷑. quia ea quȩ a ñ terram ⁊
montes ⁊ colles sunt infinitatis suȩ eternitate

Expanded text:
coaptabuntur: quia per id, quod posteriora sunt caeteris, coaptabuntur: quia per id, quod posteriora sunt caeteris, per se ipsa non manifestant infinitatis exordium; cum ipsa exordium temporale sortita sint. Quidperiatur antiquior? Aut cur qui ante terram genitus diceretur, etiam ante montes, neque solum ante montes, sed etiam ante colles natus manifestaretur: cum collium significatio post montes sit, montium vero intelligentia post terram sit? Per quod existimari non potest, idcirco haec esse dicta, ut ante colles et montes et terram esse intelligeretur, qui ea, quae ante terram et montes et colles sunt, infinitatis suae aeternitate
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ quisq ad subitiendam tempori natiuitatẽ
infinitam deputaret. fundatam se añ scła
sit professa. ut dum aliud ẽ inuiarũ initiũ
⁊ in opera creari. ⁊ aliud ẽ ante scła fundari.
ant̾ior intelligeret᷑ ẽẽ & c̾atione fundatio. &
ħ ip̃m quod fundata in opera añ scłorũ ẽ
sacram̃tum c̾ationis ostenderet. q fundato
ante scłm: ⁊c̃atio inuiarum initium atq in oꝑa¬
pꝰ scłm sit. Iamũ ne c̾atio ⁊ fundatio fidem di¬
uinȩ natiuitatis offenderet: sequit᷑. priꝰqͣm
t̾ram faceret pͥusqͣm montes stabiliret ante
omnes colles genuit me. Iam genitꝰ ⁊ añ terrã
qui ante scła fundat᷑ ÷. neq solum añ terrã.
de se sapientia loquit᷑. plus loquit᷑ qͣm audit᷑.
Omnia enim q̃cumq ad infinitatis intelligẽ¬
tiam significant᷑. istius modi ẽẽ oportet. ne rei
cinqͣm aut gn̾i scła intempore sint. C et̾m ade¬
t̾nitatis demonstrationem neqͣqͣm temporalia

Expanded text:
est, quisque ad subjiciendam tempori nativitatem est, quisque ad subjiciendam tempori nativitatem infinitam deputaret , fundatam se ante saecula sit professa: ut dum aliud est in viarum initium et in opera creari, et aliud est ante saecula fundari, anterior intelligeretur esse creatione fundatio: et hoc ipsum, quod fundata in opera ante saeculum est, sacramentum creationis ostenderet; quia fundatio ante saeculum, et creatio in viarum initium atqpraecedit. --Jam vero ne creatio et fundatio fidem divinae nativitatis offenderet, sequitur: Prius quam terram faceret, prius quam montes stabiliret, ante omnes colles genuit me . Jam genitus est ante terram, qui ante saeculum fundatus est: neque solum ante terram, oquitur quam auditur. Omnia enim, quaecumque ad infinitatis intelligentiam significantur, istius modi esse oportet, ne rei cuiquam aut generi secunda in tempore sint. Caeterum ad aeternitatis demonstrationem nequaquam temporalia
Abbreviated transcription (Latin):
tionis arguit᷑ natiuitatem qͥdem confessa.
s et̃nitatem natiuitatis ꝓfessa. ut ⁊natiuitã
testaret᷑ actorem: & et̾nitas insacram̃to diui¬
ne natiuitatis sensum humanȩ opinionis
exced̾et. Profert᷑ enim adu̾sum nos sapientiȩ
de se protestatio. qua c̾atam se docu̾it his dic¬
tis. Dominus c̾auit me initium uiarũ fuar̃.¬
& o te miserum heretice qui indulta ȩxclesiȩ
adu̾sus ħ̃ nagogam arma contra fidem ȩccł̃a¬
sticȩ p̃dicationis inuadis. ⁊ doctͥnȩ salutaris
munitissimam intelligentiam rapis ad u̾sus
añ scła et̾na diuinitatẽ. ⁊ in omnib operibus
ac doctͥnis dĩ effitientiam per hȩc uerba sapĩȩ
subsistentis extingens. quȩ se nunc creatam
ne forte ante mariam ñ manere existimare¬
t᷑. neq tm̃ creatam se ad natiuitatis intelligẽ¬
tiam referret. quia inuiarũ initium ⁊ inoꝑa
sit c̾ata. At uͦ ne hoc uiarum initium qͣ utiq
de diuinis reb humanȩ cognitionis exordiũ

Expanded text:
nativitatem quidem confessa, sed aeternitatem nativitatis professa: ut et nativitas testaretur auctorem, et aeternitas in sacramento divinae nativitatis sensum humanae opinionis excederet. Profertum enim adversum nos Sapientiae de se protestatio, quae creatam se docuerit his dictis: Dominus creavit me in initium viarum suar o te miser, haeretice, qui indulta Ecclesiae adversum Synagogam arma, contra fidem ecclesiasticae praedicationis invadis: et doctrinae salutaris munitissimam intelligentiam rapis adversum ula aeterna divinitatem et in omnibus operibus ac doctrinis Dei efficaciam, per haec verba Sapientiae subsistentis exstinguens! quae se nunc creatam ne forte ante Mariam non manere existimaretur: neque tamen creatam se ad nativitatis intelligentiam referret; quia in viarum initium et in opera sit creata; at vero ne hoc viarum initium, quod utique de divinis rebus humanae cognitionis exordium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ꝓdie fu̾it iam nunc ñ sit. Quod autem nunc
ẽ nunc tm̃sit. ñ ⁊ pͥdie fu̾it. Opinione uͦ ita p̃te¬
t̾ita metimur: ut añ urbem aliqͣm institutam
non ambigat᷑ tempꝰ fuisse quo urbs instituta
ñ fu̾it. Cuni gͦ uł scientiȩ uł opinioni nr̃ȩ sub¬
iacent tempora. sensu humanȩ intelligentiȩ
uidicamus. ut de aliqua re ratione dixisse existi¬
menur. non fuit añqͣm nasceret᷑. quia unius¬
cuiusq origenem tempora semꝑ añ lata preue¬
niant. At uͦ cum in di reb id: indĩ natiuitate

Expanded text:
quod pridie fuerit, nunc non sit: quod autem nunc quod pridie fuerit, nunc non sit: quod autem nunc est, nunc tantum sit, non et pridie fuerit. Opinione vero ita praeterita metimur, ut ante urbem aliquam institutam non ambigatur tempus fuisse, quo urbs instituta non fuerit. Cum ergo vel scientiae vel opinioni nostrae subjacent tempora, sensu humanae intelligentiae judicamus; ut de aliqua re ratione dixisse existimemur, non fuit ante quam nascitur, quia uniuscujusque originem tempora semper antelata praeveniant.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tempꝰ ant̾ius ẽ quia omne q̃ ñ fuit iam ⁊ sen¬
sui obnoxium ⁊ tempori in ea ip̃a significati¬
one qua ñ fuit. quia ñ fuisse pars temporis
ẽ. Qui autem ab ȩt̾no ẽ ⁊ semꝑ fuit. necẽẽ est
sine natiuitate ñ fuit. dum ⁊ semper fuisse
supra tempus ẽ:inatum ẽe natiuitas ẽ. Natũ
intemporalis natiuitatis ñ apprehendat. qi
aliquid in naturis terrenis añ tempora natũ
ẽẽ ñ conuenit. Quod cum ita a nob̾ p̃dicabitur.
qͣm rursum cidem intelligentie complexu ñ
tiȩ s prudentiȩ fidelis ꝓfessio ẽ: quia inatiui¬
tas ꝑactorem ẽ & quod tempora excedit ȩtnũ
impia uoluntate sensum humanȩ rationis
extollimꝰ ut ꝑintelligentiam mundi ñ fuerit
añqͣm nascat᷑ cum ultra sensum humanum
⁊ intelligentiam mundi nascat᷑ et̾num. Aet̾¬
num autẽ ẽ quicquid tempꝰ excedit. lempora¬
enim omnia uł opinione conplectimur. uł sci

Expanded text:
et tempus anterius est: quia omne, quod non fuit, jam et senet tempus anterius est: quia omne, quod non fuit, jam et sensui obnoxium et tempori est in ea ipsa significatione qua non fuit; quia non fuisse, pars temporis est. Qui autem ab aeterno est, et semper fuit, nec est sine nativitate, nec non fuit; dum et semper fuisse supra tempus est, et natum esse nativitas est. intemporalis nativitatis non apprehendat, quia aliquid in naturis terrenis ante tempora natum esse non convenit. Quod cum ita a nobis praedicabitur; quomodo rursum ejusdem intelligentiae complexu nontiae, sed prudentiae fidelis professio est; quia et nativitas per auctorem est, et quod tempora excedit aeternuimpia voluntate sensum humanae rationis extollimus, ut per intelligentiam mundi non fuerit ante quam nascitur, cum ultra sensum humanum et intelligentiam mundi nascatur aeternum. Aeternum autem est, quidquid tempus excedit. enim omnia vel opinione complectimur, vel scie
Abbreviated transcription (Latin):
semper ab eo qui ẽ. semꝑ et̾nitas ẽ Aet̾nitas uero
ñex se s ab ȩterno. ex etno aũ nichil aliud ẽ qͣm
ȩt̾num. Quod si ñ ȩt̾num: iam nec pr̃ qui gene¬
rationis ẽ actor ȩt̾nus ẽ. Quod cum illi prẽm sẽꝑ
ẽẽ. atq hiuus filium semꝑ ẽe sit ꝓpͥum ẽe: ⁊ ĩ eo
quin generatio significet natiuitatẽ ⁊ natiui¬
tas manentem doceat ñ ⁊̃ ñ manentem. Porro
autem ambigi ñ pot̾ neminem qui erat nãci
nam nasc. endi adeum ñ ꝓficit causa. qͥ ꝑ se
maneat et̾nus. S unigenitus d̾s qui & dĩ sa¬
pietia ⁊ di uirtꝰ ⁊ u̾bum ẽ: cum natus sit prẽm
testat᷑ actorem. Cum ex manente natus ẽ: ñ ẽ
natus ex nichilo. ⁊ cum ante tempora ȩterna
natꝰ :: omnem sensum necẽẽ ẽ nascendo p̃ueni¬
at. Non relinquit inuerb̾. ut ñ fu̾it añ qͣm na¬
sceret᷑ Si enim sensui nr̃o subiacet ut ñ fu̾it
añqͣm natus ẽ: iam natiuitatt eiꝰ ⁊ sensus nr̃

Expanded text:
s vero non ex se, sed ab aeterno. Ex aeterno autem nihil aliud, quam aeternum. Quod si non aeternum; jam nec pater qui generationis est auctor, aeternus est. Quod cum illi patrem semper esse, atque hujus filium semper esse sit proprium esse, et in eo quin generatio significet nativitatem, 423 et nativitas manentem doceat , non etiam non manentem. Porro autem ambigi non potest, neminem qui erat nasci. Nam nascendi ad cum non proficit causa, qui per se maneat aeternus. Sed unigenitus Deus, qui et Dei Sapientia et Dei Virtus et Verbum est, cum natus sit, patrem testatur auctorem. Cum ex manente natus est, non est natus ex nihilo. Cum ante tempora aeterna natus est, omnem sensum necesse est nascendo praeveniat. Non reliquit in verbis, ut non fuerit ante quam nasceretur. Si enim sensui nostro subjacet, ut non fuerit ante quam natus est; jam nativitate ejus et sensus noster
Abbreviated transcription (Latin):
erat iam ñ nasci ẽ: s se ip̃m demutare nascen
aliqñ fuisse ñ natum : Non ẽ itaq id ipsum
natum añ tempora ȩt̾na semꝑ ẽẽ ⁊ ẽẽ añ qͣm
innullo subiacet sensui. Nam si ult᷑ sensum
ẽ natum semper ẽe: ñ licet iam ẽẽ pꝰ sensum
ñ fuisse eum añqͣm nascit᷑. Cum itaq natũ semꝑ
ẽẽ nicħ aliud confitendum ẽẽ ẽ qͣm natum: id
sensui ante qͣm nascit᷑ uł fuisse uł ñ fuisse ñ sub
aliud de se patit᷑ intelligi ⁊ dici posse nͥ natum.
Nam cum ant̾ior ipso tempore sensuum ẽ. quia
añ sensum tempꝰ ȩt̾num ẽ: ñ admittit sensum
de se duudicantem ẽe. ut fuisse añqͣm nascit᷑¬

Expanded text:
erat, jam non nasci est, sed se ipsum demutare nascenderat, jam non nasci est, sed se ipsum demutare nascendaliquando fuisse non natum. Non est itaque id ipsum, natum ante tempora aeterna semper esse, et esse ante quam in nullo subjacet sensui. Nam si ultra sensum est, natum semper esse, non licet jam esse post sensum, non fuisse eum ante quam nascitur. Cum itaque natum semper esse, nihil aliud sit confitendum esse, quam natum, id sensui, ante qaliud de se patitur intelligi et dici posse, nisi natum. Nam cum anterior ipso tempore sensuum est, quia ante sensum tempus aeternum est; non admittit sensum de se dijudicantem, esse aut non fuisse ante quam nascit
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ semper ẽẽ. Semꝑ aũ ẽẽ excludit ñ semꝑ fuis¬
se:⁊ ex cluso eo ꝑ id quod semper ẽ natꝰ. ñ semꝑ¬
ñ fuisse ñ cadit in sensum. ut ñ fu̾it añqͣm nat᷑
sit. Quia qui añ tempora ȩt̾na nat᷑ ÷: natꝰ ẽe sẽꝑ
insensu ẽ.: cum tm̃ añ tempora natum ẽt nõ
subeat insensu. Nam si q̃ utiq conuenit añ cͥafã
sensu inuisibilem seu corporalem ⁊ añ omnia
scła ⁊ tempora et̾na. ⁊ añ sensum omnem natꝰ
confitendus ẽ ẽẽ qui per id qͣ ita natus ẽ sẽp
ẽ. Concipi qͦ nullo sensu licet. ut ñ fu̾it ante
qͣm nasceretur. quia ⁊ ante sensum omnẽ ẽ.
quia & añ tempora ȩt̾na natꝰ: ⁊ in sensu ñꝙ̃
S argutȩ huius interrogationis calumnia
añ fert̾. Siinquit insensum ñ cadit ñ fuisse
añqͣm nasceret᷑. reliquum ħ sensui ẽ. ut qui
Nunquid a me aliquid qͣm natuni dici memi¬
nerit. aut nunquid añ tempora ȩtna ẽẽ id ip¬
sum sit qͥ: eum quierat nasci. quia nasci qͦd

Expanded text:
. Semper autem esse, excludit non semper fuisse. Et excluso eo, per id quod semper est natus, non semper fuisse; non cadit in sensum, ut non fuerit ante quam natus sit: quia qui ante tempora aeterna natus est, natus esse semper in sensu est; cum tamen ante tempora natum esse non subeat in sensum. Nam si, quod utique convenit, ante creaturam seu invisibilem seu corporalem, et ante omnia saecula et tempora aeterna, et ante sensum omnem natus confitendus est esse, qui per id, quod ita natus est, semper est; concipi quoque nullo sensu licet, ut non fuerit ante quam nascitur; quia et ante sensum omnem est, qui ante tempora aeterna natus esd argute hujus interrogationis calumnia antefertur: « Si, inquit, in sensum non cadit non fuisse ante quam nascitur, reliquum hoc sensui est, ut qui Numquid a me aliud, quam natum, dici meminerit? Aut numquid ante tempora aeterna esse, id ipsum sit quod est, eum qui erat nasci? quia nasci quod
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ contrariaᷤ semꝑ obtinente̾q impietate c̾as
ẽt̃ causis religionũ: neꝙ posse id pie suscipi.
q impiȩ susceptum eẽ decernit᷑. ut aut hũ
nunc noui apłicȩ ficdi emendatores eungłic̃
parciant᷑ aut hũ alit̃ ꝓpħauerint. ⁊ hii alicer
p̃dicauerint. quia salomon ad creat̾ȩ nos ue¬
nerationem uocet paulus uͭ seruientes crea¬
ignorau̾it. aut ñ ignoratã dissolu̾it.: i nescierit
erit c̾ature religionem. qui soli c̾atori seruiendr̃
monuerit dicens. qui immutauer̃t ueritatẽ
dĩ immendat᷑o. ⁊ seruierunt c̾at᷑e pret̾ito c̾ato¬
re. qui ẽ bñdictus inscła scłorum am̃. Par ne

Expanded text:
est, contrarias semper obnitentesque impietatis causas est, contrarias semper obnitentesque impietatis causas esse causis religionum: neque posse id pie suscipi, quod impie susceptum esse decernitur: ut aut hi nunc novi apostolicae fidei emendatores evangelicpartiantur; aut hi aliter prophetaverint, et hi aliter praedicaverint: quia Salomon ad creaturae nos venerationem vocet, Paulus vero servientes creaignoraverit aut non ignoratam dissolverit: et nescierit erit creaturae religionem, qui soli Creatori serviendum monuerit dicens: Qui immutaverunt veritatem Dei in mendacium, et servierunt creaturae praeterito Creatore, qui est benedict
Abbreviated transcription (Latin):
excepta a nob̾ ⁊ securo nauigio infracta uq
ad ip̃m nos tutissunum portum optati li
sis nautarum mͦ utimur sp̃eb. quos int̾dũ
uotis magisqͣm fiducia nauigantes uagi
instabilesq uentiaut deserunt aut impel¬
lunt. Cet̾m nob̾ ad est in seꝑabiles sp̃c fidi do¬
no unigeniti dĩ ꝑmanens. & nos indemuta¬
bili cursu ad tranquilla deducens. Non enim
nouimꝰ. diñ dĩ prĩs ꝓpͥam gu̾ationem. Nos qͥ¬
demomnes scłm bonitatis dignationẽ dicti
assumptiq sumꝰ dĩ filũ. s ille uerꝰ. unus patri
dõ filius: ⁊ uera atq absoluta manens tm̃ in
cognitione utͥq natiuitas. Nr̃a uͭ tm̃ ħ sola re
neq electum s gn̾atum. Non enim aut fc̃m
aut ñ natum p̾dicamꝰ. qi neq creatoreni crea¬
turis comꝑamꝰ. neq natiuitatẽ sine gn̾atiõe
m̃tim᷑. Non ꝑse ẽ qui ꝑnatiuitatem ẽ. neq ñ
natꝰ ẽ qui filiꝰ ẽ: neq qui filiꝰ ẽ alit̾ pot̃ qͣm¬

Expanded text:
excepta a nobis, et securo navigio infracta, usque excepta a nobis, et securo navigio infracta, usque ad ipsum nos tutissimum portum optati litsis, nautarum modo, nitimur spebus: quos interdum votis magis quam fiducia navigantes, vagi instabilesque venti aut deserunt, aut depellunt. Caeterum nobis adest inseparabilis fidei Spiritus dono unigeniti Dei permanens, et nos indemutabili cursu ad tranquilla deducens: Non enim novimus, Deum Dei patris propriam generationem. Nos quidem omnes, secundum bonitatis dignationem, dicti assumptique sumus Dei filii; sed ille verus unus patri Deo filius, et vera atque absoluta, manens tantum in cognitione utriusque, nativitas. Nostra veneque electum, sed generatum. Non enim aut factum, aut 410 non natum praedicamus: quia neque Creatorem creaturis comparamus, neque nativitatem sine generatione mentimur. Non per se est, qui per nativitatem est. Neque non natus est, qui
Abbreviated transcription (Latin):
da. Tendimus tandem iam scõ sp̃u ꝓseq̃nte
ad tutum securȩ fidĩ tͣnquillumq portum.
atq ita ut multo mariuentoq iactatis
accidere sepissime solet. ut cum eos circa
portuum oras impediti ⁊ graui fluctu nõ¬
nunqͣm morent᷑: ad ultimũ in notam sibi
fidamq stationem ip̃e ille ingentis t̾ribiłq
unde estus impellat. Quod nob̃ ut sꝑo duo¬
decimo ħ adu̾sum hereticam tempestatẽ
nitentib libro contigit. ut cum in eo grauiꝰᷤ¬
simȩ impietatis fluctui commnunitã pu¬
pem damꝰ. ip̃e ille nos fluctus ad optatȩ
quietis sinũ deueat. Omnibꝰ enim incerto
doctͥnȩ uento cirtumactis. hinc metꝰ. hĩc
ꝑicłm. hinc etiam sepe naufragium est.
quia unigenitꝰ ds sub ꝓpħica actoritate
creatura e̾e᷑ defendit᷑. ut in eoñ sit natiui¬
tas s creatio. quia ex ꝑsona sapientiȩ dic¬
tum ẽ. Pominus creauit me initiũ uiar̃
suarum. hic hiemis eorum maximꝰ fluctꝰ
ẽ hȩc tortuosi turbinis gͣuis unda ẽ: quȩ

Expanded text:
 Tendimus tandem, jam sancto Spiritu prosequente, ad tutum securae fidei tranquillumque portum. Atque ita ut multo mari ventoque jactatis accidere saepissime solet, ut cum eos circa oras portuum impediti et graves fluctus nonnumquam morentur, ad ultimum in notam sibi fidamque stationem ipse ille ingentis terribilisque undae aestus impellat. Quod nobis, ut spero, duodecimo hoc adversum haereticam tempestatem nitentibus libro continget: ut cum in eo gravissimae impietatis fluctui communitam puppim damus, ipse ille nos fluctus ad optatae quietis sinum devehat. Omnibus enim incerto doctrinae vento circumactis, hinc metus, hinc periculum, hinc etiam saepe naufragium est, quia unigenitus Deus sub prophetica auctoritate creatura esse defenditur: ut in eo non sit nativitas, sed creatio, quia ex persona Sapientiae dictum est, Dominus creavit me initium viarum suarum . Hic hiemis eorum maximus fluctus est, haec tortuosi turbinis gravis unda est: quae
Abbreviated transcription (Latin):
losuideat. nec per cor uelit.s quia ꝑsignifi¬
cationem ut̾i uerȩ ex se genu̾it qͥm genuit.
ñ ꝑcausam ut̾i s adueritatis professionẽ.
sicuti nec ꝑcausas corporum aut uelit aut
uideat aut agat. S utat᷑ his partium nũ¬
cupationib ut ꝑcorporalium ministeria
uirtꝰ effitientiarum in corporalium sentiat᷑.¬

Expanded text:
los videat, nec per cor velit: sed quia per signifilos videat, nec per cor velit: sed quia per significationem horunon per causam uteri, sed ad veritatis professionem: sicuti nec per causas corporum aut velit aut videat aut agat, sed utatur his partium nuncupationibus, ut per corporalium ministeria virtus efficientiarum incorporalium sentiat
Abbreviated transcription (Latin):
rum nr̃orum membra oꝑationum nrarum
nob̾ d̃s momenta significans. sensum nr̃m
usu intelligentiȩ communis edocuit: cũ ait.
rursum. Inueni dauid filium iesse. scdm
cormeum. Cum enim & uoluntas significet᷑
incorde ꝑ qͣm dauid morum ꝓpͥetate compla¬
cuit. & cognitio uniu̾sitatis quia extra sci¬
entiam di nichil sit sub ocłoꝵ uocabulo
enuntiet᷑. ⁊ oꝑum effitientia quia nichil
ñ ex dõ sit ꝑ nomen manuum intelligat
uolens & ꝓuidens & agens ds̃ cuncta subsig¬
nificatione causarum corporalium intel¬
ligendus sine misterio corporali: quomͦ
i eo quod exutero genuit ñ ꝑ causas corpo¬
tu. cum ꝑceteras membrorum significatio¬
nes cet̾arum qͦ in dõ effitientiarum demon¬
tamen ultra partium infectam comꝑatioñ
cor & ocłos & manus enuntientur non ne
significatio quia ex utero genuit uerȩ na¬
tiuitatis ostensio ẽ: Non quod exutero ge¬
nuerit sicuti nec ꝑ manum agat. nec ꝑ ocu¬

Expanded text:
rum corporum membra, operationum suarum nobis Deus momenta significans, sensum nostrum usu intelligentiae communis edocuit, cum ait: rursum, Inveni David filium Jesse virum secundum cor meum . Cum enim et voluntas significetur in corde, per quam David morum probitate complacuit, et cognitio universitatis qua extra scientiam Dei nihil sit, sub oculorum vocabulo enuntietur, et operum efficientia, quia nihil non ex Deo sit, per nomen manuum intelligatur: volens et providens et agens Deus cuncta, sub significatione causarum corporalium intelligendus sine ministerio corporali, quomodo 414 jam in eo, quod ex utero genuit, non per causam corpotur; cum per caeteras membrorum significationes, caeterarum quoque in Deo efficientiarum demontamen ultra partium infectam comparationem cor et oculos et manum enuntietur: nonne significatio, qua ex utero genuit, verae nativitatis ostensio est? non quod ex utero genuerit, sicuti nec per manum agat, nec per ocu
Abbreviated transcription (Latin):
natum ẽ ut ẽet. & quis gͥ ambigit quinque
in reb humanis nata sunt aliq̃n ñ fuerint:
S aliud ÷ ex eo nasci quod ñ fuit: aliud ex eo
natum ẽẽ quod semꝑ ẽ Infantia enim omĩs
cum antea ñ fuiss. cepit ex tempore. Quȩ rur¬
sum in pueritiam excrescens. pꝰ etiam adoles¬
inadolescentiam ꝑpuericiam: inpueritiã
ꝑinfantiam cepta ꝓfecerit. Ergo qui ñ semp

Expanded text:
natum est ut esset. Nemo ambigit quin ea quae in rebus humanis nata sunt, aliquando non fuerint. Sed aliud est ex eo nasci qui non fuit, aliud ex eo natum esse qui semper est. Infantia enim omnis, cum antea non fuisset, coepit ex tempore. Quae rursum in pueritiam excrescens, post etiam adolesin adolescentiam per pueritiam, et in pueritiam per infantiam coeptam profecerit. Ergo qui non semp
Abbreviated transcription (Latin):
de is t̃ dixerit m̃s assumptio factoꝵ filioꝵ
ꝓnatiuitatis ꝓprie usurpata sit: & iccͥco non
sit natiuitati di ꝓprium: quod dõ dictum ẽ.
Non natos aut̃ ẽẽ licet nati e̾e dicant᷑. uł ex eo
docet᷑ cum dr̃. Popło qui nascet᷑ qͦm fec̃ dñs.¬

Expanded text:
de Israel dixerit meus, assumptio factorum filiorum de Israel dixerit meus, assumptio factorum filiorum pro nativitatis proprietate usurpata sit? et idcirco non sit nativitati Dei proprium, quod de eo dictum est: festum est. Non natos autem esse, licet nati esse dicantur, vel ex eo docetur cum dicitur, Populo qui nascetur, quem fecit D
Abbreviated transcription (Latin):
aut creatꝰ: sicuti ait. Omnis qui diligit pa¬
generationis natiuitas. Non enim celum
filius. aut terra filius. aut mundꝰ. natiuitaᷤᷤ
ẽ. de quib dictum ẽ. Omnia ꝑeum facta st̃.¬
& ꝑꝓpħam. Oꝑa manuum tuarum sunt
cȩli. Et ꝑeundem. Opera manuum tuarum
aut gladius fabro filius. aut architecto
domus filius: hȩc enim oꝑa effitientium
filuĩ. fuimꝰ enm aliqͣndo filii iracundiȩ. S
amur potius qͣm nascimur. Et quia ome
quod fit anteqͣm fiat ñ fuit: noscum filii ñ
fuissemus ad io q̃ sumꝰ efficimur. Ante enim
filii ñ eramꝰ. s pꝰqͣm meruimꝰ ħ sumꝰ. Sumꝰ
aut̃ ñ uati s facti. neq generati. s ad qͥsiti.
Adquisiuit enim nos d̾s sibi popłm. ⁊ per
hoc genuit. Genuisse aut̃ dm̃ filios nunqͣm
cum ꝓpetatis significatione cognoscimus.
Nonenim ait filios meos genui & exaltaui.
s ħ tm̃ filios genui & exaltaui. Nisi forte i eo
etattm generationis intelliget. ut quia &

Expanded text:
asserens, sicuti ait: Omnis qui diligit Pagenerationis nativitas. Non enim coelum filius, aut terra filius, aut mundus nativitas est, de quibus dictum est, Omnia per eum facta s Opera manuum tuarum sunt coeli : et per eumdem, Opera manuum tuarum aut gladius fabro filius aut architecto domus filius? Haec enim opera efficientium filii. Fuimus enim aliquando filii iracundiae ; semur potius quam nascimur. Et quia omne quod fit, ante quam fiat, non fuit; nos cum filii non fuissemus, ad id quod sumus efficimur. Ante enim filii non eramus: sed post quam meruimus hoc sumus. Sumus autem non nati, sed facti; neque generati, sed acquisiti. Acquisivit enim sibi Deus populum : et per hoc genuit. Genuisse autem Deum filios, numquam cum proprietatis significatione cognoscimus. Non enim ait: Filios meos genui et exaltavi: sed hoc tantum: Filios genui et exaltavi . 14. Objectio proprietatem generationis intelliget; ut quia et
Abbreviated transcription (Latin):
&e non demutor. cum ñ relinquat᷑ uł ad d̾mu¬
tationem locus. uel ad profectum causa. uł
ad ȩt̾nitatem auterius. uel ad dm̃ aliud p̃t̃
qͣm ds̃ ip̃e ẽ: Nongͦ ꝑsubiectionem filii d̾s
erit omnia in omnib. neq ꝑ causas consum¬
mabit᷑. ex quo & per qͣm ⁊ intra qm omnis
causa consistat. &la net itaq ut ẽ semꝑ ds̃.
nec ꝓfectu eget. quia id q̃÷ exse acsͥ semꝑ ẽ.¬

Expanded text:
et non demutor : cum non relinquatur vel ad demuet non demutor : cum non relinquatur vel ad demutationem locus, vel ad profectum causa, vel ad aeternitatem anterius, vel ad Deum aliud praeter quam Deus ipse est? Non ergo per subjectionem Filii Deus erit omnia in omnibus: neque per causam consummabitur, ex quo et per quem et intra quem omnis causa consistat. Manet itaque ut est semper Deus, nec profectu eget qui ad id quod est, ex se
Abbreviated transcription (Latin):
Deus qui semꝑ ẽ ñ subiectus ẽ mͦ. neq ab ante¬
riore sui aliquo motumentis aut intelligen¬
tiȩ p̃uenit᷑. & iccirto in uestigabile & inꝑscruta¬
bile ip̃s totus profundum ẽ. T̃otꝰ aũ ita ut nõ
ꝑ hoc definitus mͦ sit. s intellectꝰ sit inimm̃so.
qui anemine q ÷ sumpsit. nec prior ei dedit
aliquis ut retͥbui officium danti oporteat. ait.¬
Ex ip̃o enim & ꝑipsum & in ip̃o sunt omnia.
Non eget ex se ⁊ ꝑ se & intra se manentibꝰ. nec
qui origo. nec qui opifex ẽ. nec qui continens ẽ.
internis externus & effecti conditor & suorũ
ipse egens uumqͣm ẽ. Nicħ ante ẽ. nicb aliũd̾.
nichil extra ẽ. Quo gͥ caret plenitudinis ꝓfectu
ut ꝑtempꝰ adbuc ds omnia in omnib sit. uł
unde sumet extra qͦm nichil ẽ. nichil autẽ ita
ut semper ip̃e sit: Et quup̃e semꝑ ẽ: extra
qͣm nichil ẽ. quo increm̃to explendus ẽ. uel
quo augm̃to demutandꝰ ÷ dicens. ego sum

Expanded text:
Deus, qui semper est, non subjectus est modo, neque ab anteriore sui aliquo motu mentis aut intelligentiae praevenitur. Et idcirco investigabile et imperscrutabile ipse totus profundum est. Totus autem ita, ut non per hoc definitus in modum sit, sed intellectus sit in immenso: quia a nemine quod est sumpsit, nec prior ei dedit aliquis, ut retribui officium danti oporteat. Ex ipso enim et per ipsum et in ipso omnia sunt. Non eget ex se et per se et intra se manentibus; nec qui origo, nec qui opifex est, nec qui continens est,et internis externus, 405 et effectis conditor: et suorum ipse egens numquam est. Nihil ante est, nihil aliunde, nihil extra se est. Quo igitur caret plenitudinis profectu, ut per tempus adhuc Deus omnia in omnibus sit? Vel unde sumet, extra quem nihil est? nihil autem ita, ut semper ipse sit. Et qui ipse semper est, et extra quem nihil est, quo incremento explendus est, vel quo augmento demutandus est, dicens: Ego sum,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ filiꝰ ñ exgeneratione. neq ei ꝓprietas. s nũ¬
cupatio ẽ. Nam licet pͥmogenitus m̃s scͥptũ
sit de eo. longe tm̃ multumq differt. filiꝰ m̃s
dilectꝰ. & filius primogenitus m̃s. Ubi enim
natiuitas ẽ: ibi filius ñs dilectꝰ. Ubi uero
electio ex gentib ẽ: ⁊ ad optio ꝑ uoluntatẽ ẽ:

Expanded text:
e ei proprietas, sed nuncupatio est. Nam licet primogenitus meus de eo scriptum sit; longe tamen multumque differt, Filius meus dilectus, et Filius primogenitus meus. Ubi enim nativitas est, ibi Filius meus dilectus: ubi vero electio ex gentibus est, et adoptio per voluntatem est,
Abbreviated transcription (Latin):
rationem sensu ultra natiuitatem suam
nͥ ea incognitione cad̾ent quȩ sensu pꝰt̾iora
succedunt. commemorato sapientiȩ dei ꝓ¬
fundo. ⁊ inscrutabilium iudicioꝵ infinita¬
te. ⁊ inuestigabilium uiar̃ secreto. ⁊ in cog

Expanded text:
ratione, sensu ultra nativitatem suam ratione, sensu ultra nativitatem suam  ea in cognitionem caderent, quae sensui posteriora succederent, commemorato sapientiae Dei profundo, et inexscrutabilium judiciorum infinitate, et investigabilium viarum secreto, et incog
Abbreviated transcription (Latin):
one utendum ẽ. ne temeraria opinione aliqͥd
sibi de dõ p̃t̃qͣm docet᷑ usurpet. Communis
sensu cad̾e ñ quod sensuͥ subiacet. ut aut res
aliqua ꝓposita ocłis aut opꝰ quodq ipso qͦ sen¬
su nr̃o ac iñte posfius. quorum unum quid aut
attrectat᷑ aut cernitur concedit intra opimi¬
onis nr̃x sententiam ip̃o tacto uisuq mod̾an¬
dum. Aliud uͦ quod sit in tempore & q̃ aiuni¬
ore nob̾ aut gignit᷑ aut constituit᷑ exordio.
quia sensum intelligentiȩ ñ p̃uenit. iudicio
qͦ sensus diuicͤantis obnoxium ẽ. Non enim
aut aspectus ñr inuisibilia duudicat. qui
ñ nͥ tantum conspecta discernat: aut mẽs
nr̃a se in id quo ñ exstitit tempꝰ extendens
antiquiora ortu suo ꝓuestigabit. cum ñ nͥ
relinquat᷑. Luȩ plerumq ip̃a ꝑ necessitatẽ
naturalis suȩ infirmitatis incerta absolu¬
tam scientiam in causar̃ cognitione ñ teneat.
ne dumm̾ earum quȩ ante se sint et̾nam

Expanded text:
onis utendum est: ne temeraria opinio aliquid onis utendum est: ne temeraria opinio aliquid sibi de Deo, praeter quam docetur, usurpet. 46. Quae d sensui subjacet, ut aut 404 res aliqua proposita oculis, aut opus quodque ipso sensu nostro ac mente posterius: quorum unum, quod aut attrectatur aut cernitur, concedit intra opinionis nostrae sententiam, ipso tactu visuque moderandum; aliud vero, quod fit in tempore, et quodam juniore a nobis aut gignitur aut constituitur exordio, quia sensum intelligentiae non praevenit, judicio quoque sensus dijudicantis obnoxium est. Non enim aut aspectus noster invisibilia dijudicat, qui non nisi tantum conspecta discernat: aut mens nostra se in id, quo non extitit, tempus exstendet, et antiquiora ortu suo pervestigabit, cum non nirelinquatur: quae plerumque ipsa per necessitatem naturalis suae infirmitatis incerta, absolutam scientiam in causarum cognitione non teneat; nedum modo earum, quae ante se sint aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
illi & retͥbuet᷑ ei: qm̃ ex ipso ⁊ per ipsum ⁊ in
ipso sunt omnia: ipsi gła in scła scłoꝵ amen.
Non circum scribit᷑ ds mente terrena neq bͥ
sapientiȩ suȩ ꝓfundum sensu intelligent̾ȩ
penetrantis attingit᷑. nec uidicia constitutio¬
num suar̃ ꝑ scrutantium ingenio app̃hen¬
dunt᷑. nec uiȩ cogitationis eiꝰ in uestigabilis
consectandum. studiis derelinquunt incõ¬
p̾hensum ꝓfundum. Demersa eiꝰ omnia st̃:
nicħq de reb repperiet᷑. nicħ consectabitur.
Sensum enim eiꝰ nemo cognouit: ⁊ consilio ñ
eguit ex terno. De nob̾ autẽ nunc omnis hic
sermo ẽ. ñ etiam de eo per qͦm omnia sunt:
qui ẽ magni consilũ angłus. qui & ait. Ne¬
mo nouit filium nͥ pr̃. neq prẽm qͥs nouit
ñ filiꝰ. ⁊ cui uolu̾it filiꝰ reuelare. S ad uersus
imbecillas m̃entes nrãs. ⁊ se ad definiendȩ
cirtum scribendȩq nat̾ȩ diuie demergen¬
tes profundum. confessionis apłicȩ ꝓtestati¬

Expanded text:
illi? Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia; ipsi gloria in saecula saeculorum. Non circumscribitur Deus mente terrena , neque hoc sapientiae suae profundum sensu intelligentiae penetrantis attingitur, nec judicia constitutionum suarum perscrutantium ingenio apprehenduntur, nec viae cognitionis ejus investigabiles se consectantium studiis derelinquunt. In comprehensum profundum demersa ejus omnia sunt, nihilque de rebus ejus reperietur, nihil consectabitur. Sensum enim ejus nemo cognovit: et consilio non eguit externo. De nobis autem nunc omnis hic sermo est, non etiam de eo, per quem omnia sunt, qui est magni consilii Angelus , qui et ait: Nemo novit Filium, nisi Pater; neque Patrem quis novit, nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare . Sed adversum imbecillas mentes nostras, et se ad definiendae circumscribendaeque naturae divinae demergentes profundum, confessione apostolicae protestati
Abbreviated transcription (Latin):
deuorat᷑. ẽẽ omnia in omnibꝰ eum qui pret̃
dm̃n & homo ẽ constituit. Nr aut̃ ile homo:
in id proficit. Cet̾m nos in hominis ur̃i cõ
renouati ad creatoris imaginẽ reformabim̃.
cum actib suis. ⁊ induti nouum eum qui
in nouat᷑ in agnitione cdi scđ̾m imaginẽ
eus qui creauit. Consummat᷑ itaq homo
imago dĩ. Namq conformis effectꝰ glȩ cor¬
poris dĩ. imaginem creature excedit. Scd̾m
dispositam pͥmi hominis figurationem &
pꝰ pecc̃m uet̾emq hominem in agnitiõe
dĩ nouus homo fc̃s constitutionis suȩ obti¬
net profectionem agnoscens dñm suum.
⁊ ꝑ id imago eiꝰ. ⁊ ꝑreligionem ꝓficiens ad

Expanded text:
Deum omnia in omnibus eum, qui praeter Deum et homo est, constituet: noster autem ille homo in id proficit. Caeterum nos in hominis nostri coonem Dei renovati, ad Creatoris imaginem reformabimur,cum actibus suis, et induti novum eum, qui innovatur in agnitionem Dei secundum imaginem ejus qui creavit eum . Consummatur itaque homo imago Dei. Namque conformis effectus gloriae corporis Dei, in imaginem Creatoris excedit, secundum dispositam primi hominis figurationem. Et post peccatum veteremque hominem, in agnitionem Dei novus homo factus, constitutionis suae obtinet perfectionem, agnoscens Deum suum, et per id imag
Abbreviated transcription (Latin):
apłica fides collocuta sit. id rursum ñ fuisse
añqͣm nascit᷑ ꝑ sensum humanȩ intelligentiȩ
nr̃i temporis infidelitas eloquit᷑. cum q̃ añ tẽpꝰ
natum ẽ semꝑ ẽ natum. qi id qͦ ÷ añ ȩt̾num
tempꝰ: ħ semꝑ ẽ: Quod aũ semꝑ ẽ natum. ñ ad¬

Expanded text:
ica fides cum locuta sit; id rursus non 425 fuisse ante quam nascitur, per sensum humanae intelligentiae, nostri temporis infidelitas eloquitur? cum quod ante tempus natum est, semper est natum: quia id quod est ante aeternum tempus, hoc semper est. Quod autem
Abbreviated transcription (Latin):
sermo scđm potestatẽ dĩ ꝓfactis iam fut᷑a
significat. Que eim ꝑ expplecionẽ tempoꝵ
sunt gerenda ea iam in xp̃o in quo omnis
ẽ plenitudo consistunt. & q̃cumq futura
sunt. dispensationis inhis pociꝰ ẽ ordo. qͣm
nouitas. Subiecit enim omnia ds subpe¬
dib eius. licet ad huc subicienda sint. ut ĩ
eo qͥ subiecta sunt x indemutabił st po¬
testas. In eo uero q̃ subitienda sunt. scd̃m
plenitudinem tempoꝵ succedentiũ ad fi
contrariam uirtutem euacuandam ẽẽ.¬
uͥ obscura cognitio ẽ: & hunc aeris pͥncipem
& sp̃italis nequit̾s potestatem ȩt̾no int̾icu
tradendam scđm illud. Discedite a me ma¬
ledicti inignem ȩt̾num. qͦm p̃parauit pr̃¬
m̃s ⁊ abulo & angłis eiꝰ. Euacuatio aũ: ñ idẽ
ẽ quod subiectio. Nam euacuare adu̾santẽ
potestatẽ. ħ ẽ ius potestatis auferre ne ma¬
neat. & ꝑ potestatis euacuationẽ regni ẽ
abolere dñatum. de quo & dñs testatus ẽ
eundem regni istius potentem potestatũ¬

Expanded text:
m Dei potestatem pro factis jam futura significat. Quae enim per adimpletionem temporum sunt gerenda, ea jam in Christo, in quo omnis est plenitudo, consistunt: et quaecumque futura erunt, dispensationis in his potius est ordo, quam novitas. Subjecit enim omnia Deus sub pedibus ejus, licet adhuc subjicienda sint: ut in eo, quod subjecta sunt, Christi indemutabilis sit potestas; in eo vero, quod subjicienda sunt, secundum plenitudicontrariam virtutem evacuandam esse non obscura cognitio est, et hunc aeris principem et spiritalis nequitiae potestatem aeterno interitui tradendum, secundum illud: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, quem praeparavit ps . Evacuatio autem non idem est, quod subjectio. Nam evacuare adversantem potestatem, hoc est jus potestatis auferre ne maneat, et per potestatis evacuationem, regni est abolere dominatum. De quo et Dominus testatus est  : hunc eumdem regni istius potentem
Abbreviated transcription (Latin):
telligenti ñ minus his respondere impium
uidet᷑ qͣm ad e̾e & de natura quȩ buiani sens᷑
conceptionem excedat. uerbis quoꝵ ad huc
significatio angustior qͣm intelligentia sit:
enuntiare se posse confidere. acpͥmum ambi¬
gere desit nequid dõ anplenus ip̃e sit. uel
pleno iam pleniorem ẽẽ ei reliquum sit.
puenire ne sibi nicħ desit. Quia cuinatuiȩ
profectꝰ: reliquus numqͣm intelligit᷑ si ne
aliquo increm̃to residuo profecisse. dũ nat̾a
ad profectum spectans. proficiens licet semꝑ:
semꝑ tantum pateat ad profectum. Quȩ aũ
inplenitudine ꝑfecta maneat semperq ẽ:
ñ sibi reliquit quin plena sit: quia accessionẽ

Expanded text:
telligenti, non minus his respondere impium videtur, quam adesse; et de natura, quae humani sensus conceptionem excedat, verbis quorum adhuc significatio angustior quam intelligentia sit, enuntiare se posse confidere ac primum ambigere, desitne quid Deo, an plenus ipse sit, vel pleno jam pleniorem esse reliquum sit. pervenire, ne sibi nihil 403 desit: quia cui naturae profectus est reliquus, numquam intelligitur sine aliquo incremento residuo profecisse; dum natura ad profectum spectans, proficiens licet semper, semper tamen pateat ad profectum. Quod autem in plenitudine perfecta manet, semperque est, non sibi reliquit ut plenius sit: quia accessionem
Abbreviated transcription (Latin):
debitum ẽ ꝑ natiuitatẽ semper ẽẽ. Natiuitas
aũ nicħ aliud qͣm prẽm. neq pat aliud qͣm
natiuitatem enuntiauit. Medium enimni¬
chil quicqͣm nomina ista aut nat᷑a ꝑmittit.
Aut enimñ semper pr̃ si ñ semper ⁊i filiꝰ aut
filio temporis ne semꝑ filius fu̾it ab negabit᷑.
tm̃ patri deẽ ne pr̃ semꝑ sit. ut licet semper

Expanded text:
ebitum est per nativitatem semper esse. Nativitas autem nihil aliud quam patrem, neque pater aliud quam nativitatem enuntiabit. Medium enim nihil quidquam nomina ista, aut natura permittit. Aut enim non semper Pater, si non semper et Filius; aut Filio temporis, ne semper filius fuerit, abnegabitur; tantum Patri deest, ne pater semper sit: ut licet semper
Abbreviated transcription (Latin):
tem sit. tm̃ nͥ ꝑ doctͥnam instruat᷑. habebit
qͥdem inter adu̾sa tm̃ diffugiendi recessum
ñ etiam retinebit constantẽ obtiutendi setu¬
ritatem eritq ut infirmibꝰ sunt pꝰ fugam ca¬
stra. ñ etiam ut castra hñtib ad÷ interrita
fortitudo. Contundendȩ gͦ sunt in solentes ad¬
u̾sum dm̃ disputationes. ⁊ destruenda rõnũ
falatium munuñta. ⁊ eleuata ad impietatẽ
ingenia conterenda. Nec carnalib armis sed
sp̃italib nec terrena doctͥna s celesti sapientia.
ut qͣnta rerum diuinar̃ humanar̃q discretio
ẽ: tanta ultra terrena studia ratio cȩlestis ex¬
cedat. Cess itaq sollicitudo ꝑfidiȩ. neq nega¬
re nos quia ipsa ñ intelligit ex istimet quod
solum a nob̾ bene ⁊ intelligit᷑ icredit᷑. Nam
ipsa sermonum enuntiatione cũ natũ confi¬
temur. ñ tm̃ ñ natum p̃dicamꝰ. Neq enim id
ip̃m ẽ ñ natum atq nasci. q illud ab altero. ħ¬

Expanded text:
tem sit, tamen, nisi per doctrinam instruatur, habebit tem sit, tamen, nisi per doctrinam instruatur, habebit quidem inter adversa tutum diffugiendi recessum, non etiam retinebit constantem obnitendi securitatem, eritque, ut infirmioribus sunt post fugam castra, non etiam, ut castra habentibus, adest interrita fortitudo. Contundendae ergo sunt insolentes adversus Deum disputationes, et destruenda rationum fallacium munimenta, et elevata ad impietatem ingenia conterenda, nec carnalibus armis, sed spiritualibus, nec terrena doctrina, sed coelesti sapientia, ut quanta rerum divinarum humanarumque discretio est, tanta ultra terrena studia ratio coelestis exest. --Cesset itaque sollicitudo perfidiae: neque negare nos, quia ipsa non intelligit, existimet, quod solum a nobis bene et intelligitur et creditur. Nam ipsa sermonum enuntiatione cum natum profitemur, non tamen non natum praedicamus. Neque enim id ipsum est non natum atque nasci: q
Abbreviated transcription (Latin):
uos spoliet ꝑ philosophiam & inanem decep
bitat omnis plenitudo diuinitatis corporałr¬
cauendum gͥ adu̾sum philosophiam ẽ. &
humanar traditionũ ñ tam euitanda sunt
studia qͣm refutanda. Neq enim bis ita con¬
cedendum ẽ: quasi potiꝰ uincant qͣm fallãt.
qr nos xp̃m di uirtutem ⁊ dĩ sapientiam
predicantes ȩquum ẽ humanas doctrinas
ñ tam diffugere qͣm refellere. ⁊ simpliciores
ne abhis spolient᷑ & obstruere ⁊ instruere.
ham cum possit oninia ⁊ ea ip̃a omua sapi¬
ent̾ d̃s possit. nec uirtuti eiꝰ ratio nec rationi
uirtꝰ absistit. oportet eos qui xp̃m p̃dicant
mundo irreligiosis inꝑfectisq doctͥnis ꝑsci¬
entiam sapientis omnipotentiȩ contrariȩ.
scãm illud beati apłi dictum. Nr̃a aũ arma
ñ sunt carnalia. s potentia dõ ad destructioñ
tudinem eleuatam adu̾sus cognitionẽ dei.
fid̃em ñ iudam apłs atq in opemrationis
relinquit. Quȩ qͣmuis potentissima ad salu¬

Expanded text:
vos spoliet per philosophiam et inanem deceptbitat omnis plenitudo divinitatis corporanquit, adversus philosophiam est, et humanarum traditionum non tam evitanda sunt studia quam refutanda. Neque enim his ita concedendum est quasi vincant potius quam fallant. quia nos Christum Dei virtutem et Dei sapientiam praedicantes, aequum est humanas doctrinas non tam diffugere, quam refellere; et simpliciores, ne ab his spolientur, et obstruere et instruere. Nam cum possit omnia, in ea ipsa omnia sapienter Deus possit, nec virtuti ejus ratio, nec rationi virtus absistat; oportet eos, qui Christum praedicant mundo, irreligiosis mundi imperfectisque doctrinis per scientiam sapientis omnipotentiae contraire, secundum illud beati Apostoli dictum: Nostra enim arma non sunt carnalia, sed potentia Deo, ad destructionem tudinem elevatam adversus cognitionem Dei . Fidem non nudam apostolis atque inopem rationis reliquit; quae quamvis potentissima ad salu
Abbreviated transcription (Latin):
parte terreni in eo corporis residente na¬
tura ut añ in se duos continens nunc
d̃s tm̃ sit. ñ ab iecto corpore s exsubiectio¬
ne cranslato neq ꝑ defectionem abolito.
s ex clarificatione mutato. Ad quirens sibi
dõ potius hominẽ qͣm dm̃ ꝑhominem a¬
mittens. subiectꝰ uͦ ob id ñ ut ñ sit s ut omĩa
inomnib d̾s sit. habens in sacram̃to subiecti¬
onis ẽe ac manere qd ÷. ñ hñs in defectione ita
actoritas. subiciendum ẽe intempore & per.
dormientium. ut sit ds̃ in omnib ꝑ quod
ñ diumnitatis infirmitas ẽ s assumptionis
profectꝰ dum homo & d̾s iam d̾s totum est:
tm̃ ne forte quia & clarificatum incorpore
dum in eo regnat. ⁊ pꝰea subiciendum ut ds̃
omnia inomnibꝰ sit credimꝰ. ñ etiam ex tun¬
geliis presumpsisse existimemur fid̃i nr̃e
testimonium. ñ solum apłicoꝵ s etiam do¬
minicoꝵ dictorum. ꝓfessione ẽ astruendum:

Expanded text:
parte terreni in eo corporis residente naparte terreni in eo corporis residente natura, ut ante in se duos continens, nunc Deus tantum sit; non abjecto corpore, sed ex subjectione translato; neque per defectionem abolito, sed ex clarificatione mutato; acquirens sibi Deo potius hominem, quam Deum per hominem amittens. Subjectus vero ob id, non ut non sit, sed ut omnia in omnibus Deus sit; habens in sacramento subjectionis esse ac manere quod 400 non est, non habens in defectione ita auctoritas, subjiciendum esse in tempore et per ia in omnibus: per quod non divinitatis infirmitas est, sed assumptionis profectus, dum homo et Deus, jam Deus totum est: tamen ne forte, quia et clarificatum in corpore dum in eo regnat, et postea subjiciendum ut Deus omnia in omnibus sit credimus, non etiam ex Evangeliis praesumpsisse existimemur; fidei nostrae testimonium non solum apostolicorum, sed etiam dominicorum dictorum professione est adstruendum;