comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ ⁊ legem acceperunt scriptam digito dei qͦ
gesimo dne ip̃e sp̃c scĩts discipłis missus ẽ. no iã¬
lapideis tabulis corda dummi sig̃cans. s cũ eẽnt
sunt iłlis lingue diuise qͣi ignis ⁊ ceperũt ling¬
us louui. ita ut om̃s qui ad illos uenerant᷑
suam lunguã quisꝙ cognosceret. Ad illam enĩ
ciuitatem ex om̃i terra ⁊i tentebant iudei qua¬
cumq dusꝑsi erant. ⁊ diu̾sas linguas gentiũ diu̾¬
satum didicerant. demde cũ tota fiditia xp̃m
p̃dicantes in eius nõte multa signa factebant
ita ut qutemdã mortuũ tnͣseunte petro umibra
etus tetig̾it ⁊ resurrex̾it. S cũ ui derent iudei
tanta signa fieri ueius nõie quẽ partim ꝑ in¬
uidiam. partim ꝑ ertorem crutifixerunt ałii
uritati sunt ad ꝑseq̃ndos p̃dicatores eius apłos
Auui ũo id ip̃m ampłus admirantes qd̾ in eius
noĩe quẽ iteluti a se exp̃ssum ⁊ uictũ riserant

Expanded text:
tus est, et legem acceperunt scriptam digito Dei. Quo tus est, et legem acceperunt scriptam digito Dei. Quo gesimo die ipse Spiritus sanctus discipulis missus est: nolapideis tabulis corda dura significans, sed cum essent sunt illis linguae divisae quasi ignis, et coeperunt linguis loqui, ita ut omnes qui ad illos venerant suam linguam quisque cognosceret . » Ad illam enim civitatem ex omnibus terris conveniebant Judaei quacunque dispersi erant, et diversas linguas gentium diversarum didicerant. Deinde cum tota fiducia Christum praedicantes in ejus nomine multa signa faciebant, ita ut quemdam mortuum transeunte Petro umbra ejus tetigerit et resurrexerit. Sed cum viderent Judaei tanta signa fieri in ejus nomine, partim per invidiam, partim per errorem crucifixerunt: alii irritati sunt ad persequendos praedicatores ejus apostolos, alii vero idipsum amplius admirantes quod in ejus nomine quem veluti a se oppressum et vinctum riserant,
Abbreviated transcription (Latin):
lominũ corporib expulit. Crucifixus ẽ qui cru¬
ciatus ncõs finiuit Mortuus ẽ qui mortuos
suscitauit. sed ⁊ surrexit numtesm moriturus.
ne ab illo quistͣm sic disceret mortẽ cõtemp¬
nere qiͣ numqͣm futurus. Inde confirmatis dis¬
ciulis comũsatus cũ eis quadraginta dreb eis¬
dem spectantib ascendit incelum. Et comple¬
tis aresurõne quinqͣgnnta diẽb misit eis
spm̃ scm ꝓmisent enĩ ꝑ quẽ diftusa ẽ caritas
incordibo eoꝵ nõ solũ sine honere. s ⁊̃ cũ tocũ¬
datate legẽ possent implerẽ. que data ẽ iuders ie
decem p̾ceptis q̃ apeslant decalaguu. q̃ cursus
ad duo rediguntur ut diligamus d̾m ex toto cor¬
do des tera anima extota mente. ⁊ diligamꝰ
prinu sicut nos met ip̃os. Nam inhiis duõb
drnit in eungłio ⁊ sito manifestauit ȩxemplo.
dam ⁊ ppłs iit ex die quo pͥmũ pascha ĩ ymagi¬
ne celebrarunt oitem occidentes ⁊ maudutantes
tus eanguine postes eoꝵ ad salutis tictelam signa

Expanded text:
cifixus est, qui cruciatus nostros finivit. Mortuus est, qui mortuos suscitavit. Sed et resurrexit nunquam moriturus, ne ab illo quisquam sic disceret mortem contemnere, quasi nunquam moriturus. Inde confirmatis discipulis conversatus cum eis quadraginta diebus, eisdem spectantibus ascendit in coelum: et completis a resurrectione quinquaginta diebus misit eisenim per quem diffusa charitate in cordibus eorum, non solum sine onere, sed etiam cum jucunditate possent implere legem, quae data est Judaeis in decem praeceptis, quod appellant decalogum. Quae rursus ad duo rediguntur, ut diligamus Dominum « ex toto corde, ex tota anima, et ex tota mente; et diligamus proximum sicut nosmetipsos. » Nam in hidixit in Evangelio, et suo manifestavit exemplo. Nam et populus Israel ex die quo primum pascha in imagine celebrarunt, ovem occidentes et manducantes, cujus sanguine postes eorum ad salutis tutelam jam sig
Abbreviated transcription (Latin):
ligat. sed oẽm qui cũ eo inslla scã ciuitate pot̾
eẽ. siuie tam siuie nõ dum appareat. ⁊ ut de nul¬
lius homints correctione desperet quẽ patĩa
dei uidet uiuere nõ ob aluid sit̃ apłs ait nisi
ut adducatus ad pñiam. si longus tibi uidet᷑
iste sermo quo tanqͣm p̃fentem rudem hoĩem
instruxi licet ea tibi dicere breut᷑. longtorem
tamẽ eẽ debere nõ puto. Qłnqͣm int̃ est multũ
quid res ip̃a cũ agitur moneatetquid auditoꝵ
pͥsentia nõ solum ferre s etiam desiderare se
oftendat. Cum aũ celeritate opus ẽ. inde qm
facdle explicari tota res possit. fac reisus ad ẽẽ
aliquẽ qui uelit cẽ xp̃ianits. Ergo ⁊ int̾trgatũ
alud qd suꝑior respondisse. qr ⁊ si nõ hoe res¬

Expanded text:
ligat, sed omnem qui cum eo in illa sancta civitate potest ligat, sed omnem qui cum eo in illa sancta civitate potest esse, sive jam, sive nondum appareat: et ut de nullius hominis correctione desperet, quem patientia Dei videt vivere, non ob aliud, sicut Apostolus ait, nisi ut adducatur ad poenitentiam . 51. Si longus tibi videtur iste sermo, quo tanquam praesentem rudem hominem instruxi, licet ea tibi dicere brevius, longiorem tamen esse debere non puto: quanquam multum interest quid res ipsa, cum agitur, moneat, et quid auditorum praesentia non solum ferre, sed etiam desiderare se ostendat. Cum autem celeritate opus est, vide quam facile explicari tota res possit. Fac rursus adesse aliquem, qui velit esse christianus: ergo et interrogatum, illud quod superior respondisse; q
Abbreviated transcription (Latin):
Hus dcĩs interrogandus ẽ. anhec credat aut ob¬
sectiarei desideret. Sd̾ cñ responderit: sollempnit᷑
litiq signandus ẽ. ⁊ ecc̃e more tractandus. de sa¬
cramento saire qd̃ actipit cũ ei bene cõmendatum
fuetit. signatusa quidẽ rerũ diuinaꝵ ẽẽ uisibłia
d res ip̃as inusbles meis honorariͣ nt sicha¬
bendam eẽ sllam spẽm benedictione scificatam
quemadmodum hẽtur i usu quolibet. Dicendũ
etiam quid sig̃cet. ⁊ sermo ille qutẽ audiuit qͥd
inallo condiat. cuĩ illa res simslitudinẽ gerit
demde monendus ẽ ex hac occasione. ut si quid ⁊̃
inscripturis audiat qd̃ carnalit̾ sonet ⁊̃ si nõ et̾ni
intelligat. credat tamẽ sp̃itale aliquid sig̃rari
qd̃ ad scõs mores futuramq uitã ꝑtineat hoc
aũ ita breuit̾ datit ut quicqͥd audierit exli¬
figurate dc̃m uł gestum ẽẽ credat. atq ita co¬
uetur intelligere ut ad illam geminã referat
dalcõnem. Ita sane ut ꝓxinũ nõ carnalit̾ intel¬

Expanded text:
His dictis, interrogandus est an haec credat atque observare desideret. Quod cum responderit, solemniter utique signandus est et Ecclesiae more tractandus. De sacramento sane quod accipit, cum ei bene commendatum fuerit, signacula quidem rerum divinarum esse visibilia, sed res ipsas invisibiles in eis honorari; nec sic habendam esse illam speciem benedictione sanctificatam, quemadmodum habetur in usu quolibet: dicendum etiam quid significet et sermo ille quem audivit, quid in illo condiat, cujus illa res similitudinem gerit. Deinde monendus est ex hac occasione, ut si quid etiam in Scripturis audiat quod carnaliter sonet, etiamsi non intelligit, credat tamen spirituale aliquid significari, quod ad sanctos mores futuramque vitam pertineat. Hoc autem ita breviter discit, ut quidquid audierit ex Lifigurate dictum vel gestum esse credat; atque ita conetur intelligere, ut ad illam geminam referat dilectionem. Ita sane ut proximum non carnaliter intel
Abbreviated transcription (Latin):
sure m aliqua uita qm lex damꝑnat. ⁊ pimit
nõ cos imiteris. s potiũs coniungaris bonts.
quos inuenturus es facile. si ⁊tuitalis fuenis
ut sunul colatis ⁊ diligatis d̾mgratis. qr to¬
tũ p̃mim nr̃m ip̃e erit. ita ut mllla uita eius

Expanded text:
sine in aliqua uita, quam lex damnat et punit, sine in aliqua uita, quam lex damnat et punit, non eos imiteris, sed potius coniungaris bonis, quos inuenturus es facile, si et tu talis fueris, ut simul colatis et diligatis deum gratis, quia totum praemium nostrum ipse erit,
Abbreviated transcription (Latin):
deus. qr qui potuit hec corpora facere anteqm cẽnt
aũ fideles regnaturi cũ xp̃o ita resurgent in eodem
corpore ut etiam ꝯmutari mereant᷑ ad incortupti¬
onem angłicam. ut frant equales angłis dei sic̃
dñs ip̃e ꝓmisit. ⁊ laudent eũ sine aliquo defectu
et sine aliquo fastidio semp uiuentes in illo.
et desllo cũ tali gaudio ⁊ beatitudine quali nͨ¬
dici nec cogitari ab homine pot̾. Tu itaꝙ credens
ista. caue temptationes qr diabolus querit qͥ
secum peant. ut nõ solum ꝑ eos qui extra eccͤam
sunt. sute pagam. sine sudei. siue heretici nõ te
hostis ille seducat. s ⁊̃ quos in ip̃a eccłia catholi¬
ca uideris male uiuentes. aut ĩ moderatis uolup¬
tatĩb uentres ⁊ guituris. aut impudicos aut
uanto cunositatib uł illicitis deditos. surespecta¬
ciloꝵ. siue remedioꝵ. aut diuinationũ diaboli¬
taꝵ. siue ĩpompa ⁊ typo auaritie atq supbie

Expanded text:
Deus quia qui potuit haec corpora facere antequam essent,Deus quia qui potuit haec corpora facere antequam essent,s autem fideles regnaturi cum Christo, ita resurgent in eodem corpore, ut etiam commutari mereantur ad incorruptionem angelicam: ut fiant aequales Angelis Dei, sicut Dominus ipse promisit ; et laudent eum sine aliquo defectu et sine aliquo fastidio, semper viventes in illo et de illo, cum tali gaudio et beatitudine, quali ndici nec cogitari ab hominibus potest." „Tu itaque credens ista caue temtationes, quia diabolus quaerit qui secum pereant, ut non solum per eos qui extra ecclesiam sunt siue pagani siue Iudaei siue haeretici non te hostis ille seducat, sed etiam quos in ipsa ecclesia catholica uideris male uiuentes aut immoderatis uoluptatibus uentris et gutturis aut impudicos aut uanis curiositatibus uel inlicitis deditos sine spectaculorum sine remediorum aut diuinationum diabolicarum, siue in pompa et in tyfo auaritiae atque superbiae
Abbreviated transcription (Latin):
notũ erat mdebatur. ⁊ tam̃ ĩ uirtutib mirricu¬
loꝵ eius. siue que ꝑse ip̃e. siue q̃ ꝑseiuos suos
fecit dum aunũtiantur hec ⁊ creduntur samuide¬
mus qd̾ p̾dcm ẽ ẽẽ completum. regesꝙ ip̃os t̾te
qui antea ꝓ sequebantur xp̃ianos iam xp̃i nomini
subiuigatos. p̃dcm̃ ẽ etiam qd̾ scismata ⁊ hereses
exeius eccl̃ia ẽẽnt exiture. ⁊ sub eĩ noie ꝑloca ubi
possent suam nõ xp̃i głiam q̃siture. s ista cõple¬
ta sunt. Numqͥd ergo illa q̃ restant nõ sunt uẽ¬
tura. Manifestum ẽ sicut ista p̃dc̃a uenerunt.
sic etiam illa uentura sunt. Quetũq tribłones
om̃s impios aiistis ĩ resuirõne mortuoꝵ. ⁊ ñ
solum eos qui sũt extra eccłiam. s etiam ip̃ius
ecc̃e paleas quas oportet usq ad nouissimam
uentilationem patientissime sufferat. ad ianem
debitum segregabit. Qui aũ mident ents rosur¬
rõnem putantes qd̾caro ista qr putcesct resite
nõ pot̾ ad penas fesurrectur sut ⁊ oftendet eĩs

Expanded text:
notum erat ridebatur. et tamen in uirtutibus miraculorum eius, siue per se ipse siue quae per seruos suos fecit, dum annuntiantur haec et creduntur, iam uidemus quod praedictum est esse completum regesque ipsos terrae, qui antea persequebantur christianos, iam Christi nomini subiugatos. praedictum est etiam, quod schismata et haereses ex eius ecclesia essent exiturae et ex eius nomine per loca, ubi possent, suam, non Christi gloriam quaesiturae; et ista completa sunt." "Numquid ergo illa quae restant non sunt uentura? manifestum est, quia, sicut ista praedicta uenerunt, sic etiam illa uentura sunt, quaecumque iustorumomnes impios a iustis in resurrectione mortuorum, et non solum eos qui sunt extra ecclesiam, sed etiam ipsius ecclesiae paleas, quas oportet usque ad nouissimam ueutilationem patientissime sufferat, ad ignem debitum segregabit. qui autem irrident resurrectionem putantes, qnon potest, ad poenas in ea resurrecturi sunt: et ostendet eis
Abbreviated transcription (Latin):
fecit om̃ia qui nõ sui imitatione. s hõis allũp¬
et ab eis posset occidi. Itaq nouũ testam̃tuni he¬
reditatis sempit̾ne manifestans in quo renoua¬
tus homo ꝑgr̃am dei ageret nouam uit ã. hocẽ
uitam sp̃italem ut uetus ostenderet pͥmũ in que
carnalis ppłs agens ueterẽ hominẽ erceptis pn

Expanded text:
fecit omnia; qui non sui mutatione, sed hominis assumpfecit omnia; qui non sui mutatione, sed hominis assumpet ab eis posset occidi? 40. Itaque novum testamentum haereditatis sempiternae manifestans, in quo renovatus homo per gratiam Dei ageret novam vitam, hoc est vitam spiritualem; ut vetus ostenderet primum, in quo carnalis populus agens veterem
Abbreviated transcription (Latin):
etatũ eminent inuetenb libris. Reliquaꝵ. aũ
go dñi iħu xp̃i cõmemorat᷑ Nam tertia T̃ ab
abraham uisq ad dauid regem. Quarta a daus
usq ad illam captiuitatẽ qua ppłs dei in ba¬
byloniam transinigrauit. Quinta ab alla
sp̃italis gr̃a que paucis tũc pr̃i archis ⁊ ꝓpłus
nota erat manifestaret᷑ om̃ib gentib. ne qs¬
qm d̾m nisi gratis coleres ñ uisibilia p̃mia ser¬
uitutis sue ⁊ p̾sentis uite felicitatẽ. sed solam
uitam et̃nam in qua ip̃o deo frueret᷑ ab alo de¬
siderans ut hac serta etate mens huntana re¬
noueturad ymaginem dei sicut sexta die hõ
fcũs ẽ adymaginẽ dei. Tunt enĩ plex iuplet᷑
dũ nõ cupiditate rerũ temꝑaliũ. s caritate illi
que p̃cepit fiunt q̃cumq p̃cepit. Quis aũ nõ
redamare affectet iustissimũ ⁊ mucd̃issimũ d̾m
qui pͥor sic amauit ĩ iustissimos ⁊ supbissimos
homines ut pp̃ eos mitteret unicũ filiũ ꝑquẽ

Expanded text:
aetatum eminent in veteribus Libris: reliquarum autgo Domini Jesu Christi commemoratur . Nam tertia est ab Abraham usque ad David regem: quarta a David usque ad illam captivitatem qua populus Dei in Babyloniam transmigravit: quinta ab illa spiritualis gratia, quae paucis tunc Patriarchis et Prophetis nota erat, manifestaretur omnibus gentibus: ne quisquam Deum nisi gratis coleret, non visibilia praemia servitutis suae et praesentis vitae felicitatem, sed solam vitam aeternam, in qua ipso Deo frueretur, ab illo desiderans; ut hac sexta aetate mens humana renovetur ad imaginem Dei, sicut sexta die homo factus est ad imaginem Dei . Tunc enim et lex impletur, dum non cupiditate rerum temporalium, sed charitate illius qui praecepit, fiunt quaecumque praecepit. Quis autem non redamare affectet justissimum et misericordissimum Deum, qui prior sic amavit injustissimos et superbissimos homines, ut propter eos mitteret unicum Filium, per quem
Abbreviated transcription (Latin):
erat ꝓpria uoluntate consensit Iustissimits enĩ
legib om̃s dampnati sũt deo głose ꝑequitatẽ
iumdc̃e ip̃i ignominiosi ꝑturpitudinẽ pene
ut ⁊ homo a suo creatore au̾sus uictus dia¬
bolo subderetur. ⁊ diabolus homint ad creato¬
rem sirũ conu̾so uintendits ꝓponeret᷑ ut qui¬
cumq diabolo usq infinẽ consentirent ci
allo irent meterna supplicia. Quicũq autẽ
humiliarent se deo. ⁊ ꝑ eius gt̃am diabolũ
uincerent eterna p̃mia mererent᷑. Neꝙ hoc

Expanded text:
erat, propria voluntate consensit. Justissimis enim Dei erat, propria voluntate consensit. Justissimis enim Dei legibus omnes damnati sunt, Deo glorioso per aequitatem vindictae, ipsi ignominiosi per turpitudinem poenae : ut et homo a suo Creatore aversus victus diabolo subderetur, et diabolus homini ad Creatorem suum converso vincendus proponeretur; ut quicumque diabolo usque in finem consentirent, cum illo irent in aeterna supplicia; quicumque autem humiliarent se Deo, et per ejus gratiam diabolum vincerent, aeterna praemia mererentur. C
Abbreviated transcription (Latin):
et ubiq ip̃e głosus ronitate. iusticia. clem̃tia
maxune qr ⁊ illud p̃sciẽbat de ꝓpagine mor¬
talitatis eius futuros scõs qui nõ sibt q̃rere¬
tent. sed creatori suo głiam darent. ⁊ eũ colen¬
do ab om̃i corruptione liberati. cũ angłis scĩs
semꝑ uutere. ⁊ beate uutere mererentur. Qui
enĩ hominib dedit libetum arbitͥum. ut non
serusli necc̃itate. s ingenua uoluntate d̾m co¬
lerent. decdit ⁊̃ angłis. Et ideo nec angelits qͥ¬
qui cũ sp̃itib aliis satellitsb suis suꝑbien¬
do deseruit obedientiam dei. ⁊ diabolus fcũs ẽ.
aliquid nocuit deꝯ sed sibi. Nouit enĩ deus or¬
diuare deserentes se animas. ⁊ exeaꝵ iusta mi¬
serta inferiores partes creature site cõitemen¬
tissimis ⁊ congruentissimis legib admiran¬
de dispensationts ornare. Ideo nec diabłs aliqͥd
deo nocuit. qr ist ip̃e lapsus ẽ. uł hominẽ sedu¬
xit admortem. nec ip̃e homo in aliqͥ minuit.

Expanded text:
et ubique gloriosus bonitate, justitia, clementia, maxime quia et illud praesciebat de propagine mortalitatis ejus futuros sanctos, qui non sibi quaererent, sed Creatori suo gloriam darent: et eum colendo ab omni corruptione liberati cum angelis sanctis vivere semper et beate vivere mererentur? Qui enim hominibus dedit liberum arbitrium, ut non servili necessitate, sed ingenua voluntate Dominum colerent, dedit etiam angelis: et ideo nec angelus qui cum spiritibus aliis satellitibus suis superbiendo deseruit obedientiam Dei, et diabolus factus est, aliquid nocuit Deo, sed sibi. Novit enim Deus ordinare deserentes se animas, et ex earum justa miseria inferiores partes creaturae suae convenientissimis et congruentissimis legibus admirandae dispensationis ornare. Itaque nec diabolus aliquid Deo nocuit, quia vel ipse lapsus est, vel hominem seduxit ad mortem: nec ipse homo in aliquo minuit
Abbreviated transcription (Latin):
et coet̾num patri ꝑ quod ft̃a sũt om̃ia. homo p̃p
nos fcũs ẽ ut totius eccl̃ie tanqm̃ tocuis corpis
caput ec̃t. S icelut totus homo dũ nascitur ⁊¬
aimanũ ĩ nascendo p̃mictat tam̃ imulso corpe
sb capitẽ cõiuncta atq compacta ẽ. Quẽadmo¬

Expanded text:
et coaeternum Patri, per quod facta sunt omnia, homo propter nos factus est, ut totius Ecclesiae tanquam totius corporis caput esset. Sed velut totus homo dum nascitur, etiamsi manum in nascendo praemittat, tamen universo corpori sub capite conjuncta atque compacta e
Abbreviated transcription (Latin):
ne doctrine hus p̃beret exemplũ ꝓcapite hõis
quo erat indictus tuibittum soluere ñ dedig¬
fidelit̾ q seruire. quos iudicaturi sũt. si usq
infinem intquos inuenerint. aut cũ quib¬
equalis̃ regnaturi sunti si ⁊illi adum d̾m cõ¬
uersi fu̾int. Om̃ib tam̃ p̃cipitur senure hu¬
manis potestatib atrꝑterrenis. quo usq posb
tempus p̃finitum qd̃ sigcant septuaginta
anni ab istius scł̃i confustone. tanqͣm decap¬
tiuitate babylonie situt iesłm liberetur eͣ¬

Expanded text:
e doctrinae preberet exemplum, pro capite hominis, quo erat indutus, tributum solvere non dedigfideliterque servire, quos iudicaturi sunt, si usque in finem iniquos invenerint, aut cum quibus regnaturi sunt, si et illi ad verum Deum conversi fuerint. Omnibus tamen precipitur semanis potestatibus atque terrenis, quousque post tempus praefinitum, quod significant septuaginta anni, ab istius saeculi confusione, tanquam de captivitate Babyloniae, sicut Hierusalem liberetur Ec
Abbreviated transcription (Latin):
d̾m qui condidit inu̾sam creaturam. Iussi ft̃
aũ ⁊ orare ꝓets aquib capiui tenelatntur. ⁊
in eoꝵ pace pacem sꝑarẽ adgignendos filios ⁊
donios edificandas. ⁊ plantandos hortos ⁊ ui¬
neas. Post septuaginta aũ annos ꝓmutit᷑ eis
ab illa captiuitate liberatis. hoc aũ totũ fi¬
fuisse sub regib huiꝰ scłi. Dicit enĩ ⁊ apł̾ica doc¬
trina ut om̃is anima sublantorib potestatĩb
subdita sit. ⁊ ut reddant᷑ om̃ib om̃ta. cui tri¬
butũ tributũ cui uectigal uectigal. ⁊ cetera

Expanded text:
Deum, qui condidit universam creaturam. Jussi sunt autem et orare pro eis a quibus captivi tenebantur, et in eorum pace pacem sperare ad gignendos filios, et domos aedificandas, et plantandos hortos et vineas. Post septuaginta autem annos promittitur eis ab illa captivitate liberatio. Hoc autem totum fifuisse sub regibus hujus saeculi. Dicit enim et apostolica doctrina, ut omnis anima sublimioribus potestatibus subdita sit; et ut reddantur omnibus omnia; cui tributum, tribut
Abbreviated transcription (Latin):
gurata ẽ. Erat enĩ sbi misttitudo carualis que
sbi pauti futirrã requiẽ cogitantes. ⁊ celestem
prĩam requirentes quib ꝓpħando reuelabat᷑
rentur. hoꝵ scõꝵ qui p̃cesserunt temꝑe natiui¬
tatem dñi nõ solum sermo. s etiã uita ⁊ con¬
ꝑfidem passionis xp̃i exgͣentib congregatur ec¬
cłia. ꝑ illos scõs priarchas ⁊ ꝓpħas carnali ppło
ifcł. qui postea etiam iudei appellati sũt ⁊ insibi¬
lia benefitia ministrabantur que carnalit̾ a
dir̃o desiderabant.⁊ inhertiones penaꝵ corporali¬

Expanded text:
gurata est. Erat enim ibi multitudo carnalis, quae gurata est. Erat enim ibi multitudo carnalis, quae pauci futuram requiem cogitantes, et coelestem patriam requirentes; quibus prophetando revelabatur rentur. Horum sanctorum qui praecesserunt tempore nativitatem Domini, non solum sermo, sed etiam vita, et conper fidem passionis Christi ex gentibus congregatur Ecclesia. Per illos sanctos Patriarchas et Prophetas carnali populo Israel, qui postea etiam Judaei appellati sunt, et visibilia beneficia ministrabantur quae carnaliter a Domino desiderabant
Abbreviated transcription (Latin):
cũ homines deserto creatore suo. nõ solũ ad creatu¬
ram qͣm deus condidit lapsi sut ut ꝓ deo cõle¬
tent qd̃ fecit deus. s etiam adoꝑa manuũ hoĩm
et ad artifitia fabroꝵ curuauerunt animas suas
Sbi deillis tuipius diabłs ⁊ demonta tuum¬
pharent que se nitalib figmentis adorari ite¬
nerariq letantur dum errores sitos humans
errorib pascunt. Neq tunt sane defuerunt iusti
qui d̾m pie quererent. ⁊ suꝑbiam diaboli uincent
cures illius sc̃e ciuitatis quos regis sui xp̃i uẽ¬
tura humilitas ꝑ sp̃m reuelata sanauit. Exqui¬
b abraham pius ⁊ fidelis dei seruus electus ẽ cui
tionem fidei om̃s fideles om̃iumi gentiũ fili eiꝰ.
futuri dicerentur. Exillo natus ẽ ppłs aquo inĩ
uerus deus coleretur qui fecit celum ⁊ t̾ram cũ
cetere gentes symitlacris ⁊ demoniis seruirenti
Ineo plane ppło multo euidentĩ futura ecc̃a fi¬

Expanded text:
cum homines deserto Creatore suo, non solum ad creatucum homines deserto Creatore suo, non solum ad creaturam quam Deus condidit lapsi sunt, ut pro Deo colerent quod fecit Deus; sed etiam ad opera manuum hominum et ad fabrorum artificia curvaverunt animas suas, ubi de illis turpius diabolus et daemonia triumpharent; quae se in talibus figmentis adorari venerarique laetantur, dum errores suos humanis erroribus pascunt. 33. Neque tunc sane defuerunt justi qui Deum pie quaererent, et superbiam diaboli vincerent, cives illius sanctae civitatis, quos regis sui Christi ventura humilitas per Spiritum revelata sanavit. Ex quibus Abraham pius et fidelis Dei servus electus est , cui imitationem fidei omnes fideles omnium gentium filii ejus futuri dicerentur. Ex illo natus est populus a quo unus Deus verus coleretur qui fecit coelum et terram, cum caeterae gentes simulacris et daemoniis servirent. In eo plane populo multo evidentius futura Ecclesia fi
Abbreviated transcription (Latin):
annos archa fabricata ẽ. p̃dicabatur utiq eis
ira dei uentura suꝑ eos. Et si conu̾terent᷑ ad
qios nouit ĩmalitia ꝑseueraturos. dans peni¬
tendi spatiũ ut ntam patĩam exerceat⁊ in¬
formet exemplo suo quo nouerimus qͣntum
nos oporteat tolerabiliter malos sustinere
cũ ignoremus quales postea futuri sint. qũ
ille parcit. ⁊ sunt eos iiuere quẽ nich funiroꝵ
latet p̾mintibatur tam̃ etiam diliuii sacm̃te
qd̃ ꝑ ligntĩ nusti liberati sunt futura eccłia qmtex
eius ⁊ deus xp̃c misterio sue crutis abhuiꝰ scłi sũb¬
mersione suspendit. Neq enĩ deus ignorabat qd̃
etiam exillis qui fu̾ant martha seruati nascitu¬
rierant mali qui fattem terre it̾m iniquitati
b implerent. s tamẽ ⁊ exemplũ futtri utdicii
dedit ⁊ scõꝵ liberationem ligni mist̾io p̾mintia¬
uit. Nam ⁊ post heo nõ cessauit repululare mali¬
tia ꝓsuꝑbiam ⁊ libidines. ⁊ illicitas impietates

Expanded text:
annos arca fabricata est, praedicabatur utique eis annos arca fabricata est, praedicabatur utique eis ira Dei ventura super eos: et si converterentur ad quos novit in malitia perseveraturos, dans poenitendi spatium ut nostram patientiam exerceat et informet exemplo suo quo noverimus quantum nos oporteat tolerabiliter malos sustinere, cum ignoremus quales postea futuri sint, quando ille parcit et sinit eos vivere quem nihil futurorum latet. Praenuntiabatur tamen etiam diluvii sacramento quo per lignum justi liberati sunt, futura Ecclesia quam rex ejus et Deus Christus mysterio suae crucis ab hujus saeculi submersione suspendit. Neque enim Deus ignorabat quod etiam ex illis qui fuerant in arca servati, nascituri erant mali, qui faciem terrae iniquitatibus iterum implerent: sed tamen et exemplum futuri judicii dedit, et sanctorum liberationem ligni mysterio praenuntiavit. Nam et post haec non cessavit repullulare malitia per superbiam et libidines et illicitas impietates,
Abbreviated transcription (Latin):
s sĩtut nouit agricola quid faciat de ingẽti
a ceruo palee. sic nicħ ẽ deo multitudo pcc̃oꝵ
qui nouit quid de illis agat ut administratõ
regni etus exnulla parte tubet᷑ atqturpet᷑
Nec ideo putandus ẽ uicisse diabłs. qr secũ
Om̃s enĩ homines amantes suꝑbiam ⁊ tem¬
poralem dñatronem. cũ uano typo ⁊ pompa a¬
rogantie. om̃s ꝙ sp̃c qui talia diligunt. ⁊ głiã
societate deuincti sũt. sed sepe adũsus se ꝓhus
reb dinicant. pari tam̃ pondere cuꝑsditatis
uieadem ꝓfunditate p̃cipitant᷑. ⁊ sibi moꝵ
m̾itoꝵ ꝙ similitudine comiungunt᷑. lt rur
am q̃rentes. ñ suam. ⁊ eũ pietate sectantes
ad illam ꝑtinent secietatem. Et tam̃ d̾s mis¬
cd̾issimus. ⁊ suꝑimptos homines patiens ẽ
et p̃bet eis pñte atq correctionis locũ. Nã ⁊ qd̾
om̃s diliuto deleuit. excepto uno iusto cũ suis
quos in archa seruari uoluit. Nouerat quidẽ
qd̾ nõ se correcturi eẽnt. Uenimptñ cũ ꝑcentũ

Expanded text:
 sicut agricola novit quid faciat de ingenti acervo paleae, sic nihil est Deo multitudo peccatorum, qui novit quid de illis agat, ut administratio regni ejus ex nulla parte turpetur atque turbetur. Nec ideo putandus est vicisse diabolus, quia seOmnes enim homines amantes superbiam et temporalem dominationem cum vano typo et pompa arrogantiae, omnesque spiritus qui talia diligunt, et glorisocietate devincti sunt; sed si saepe adversum se pro his rebus dimicant, pari tamen pondere cupiditatis in eamdem profunditatem praecipitantur, et sibi morum et meritorum similitudine conjungunam quaerentes non suam, et cum pietate sectantes, ad unam pertinent societatem: et tamen Deus misericordissimus et super impios homines patiens est: et praebet eis poenitentiae atque correctionis locum. Nam et quod omnes diluvio delevit, excepto uno justo cum suis quos in arca servare voluit, noverat quidem quod non se correcturi essent: verumtamen cum per centum
Abbreviated transcription (Latin):
sone unũ credunt᷑ inunitate nature. Quat̾narus
duad paites h̃t̃. Nam qͣita eius unũ media eĩ duo
unũ udelicet ⁊ duo tria sunt. Ecce partes suas nec
ultra excrescit nec completi⁊ iteo imꝑfectus ẽ numer̾
euinanꝰ nõ ht̃ nisi unũ qd̾ est quinta eius sena¬
tius gͥ numerus ꝑfectus ẽ. qr partib suis cõple¬
tur. Habet enĩ inium. qd̾ est sexta euis duo. qr ẽ
tercia ta qd̾ est media. Unũ ergo ⁊ duo ⁊ iria sez
faciunt. Ides ꝙ ppõ huiꝰ numeri ꝑfectionẽ sex dieb
opatus ẽ oẽm crcaturã. Ttes ergo partes nuu dẽ senarii
monstrant nobis tunitatẽ d̾m intrinitate num̾ai
mensure ⁊ ponderis fecisse omniẽ creaturã. płimũ
ualere seuari numeri ꝑfectionẽ inscripturis sc̃s
frequter reꝑimus p̃sertum ĩ mortẽ dñi simplam
et ipesirerectionẽ eius simplam. mors itaq dñi
u̾o nr̃a nõ solũ intarne. sed ⁊ inaĩa. In aĩa p̃p
tum nõ hũit in anima nõ ẽ mortuus nisi tm̃

Expanded text:
reduntur unitate naturae. Quaternarius duas partes habet. Nam quarta ejus unum est, media ejus duo. Unum videlicet et duo tria sunt. Ecce partes suas, nec ultra excrescit, nec complet, et ideo imperfectus est numerus. Quinarius non habet nisi unum quod est quinta. Senarius igitur numerus perfectus est, quia partibus suis completur, habet enim unum quod est sexta, duo quod est tertia, tria quod est media: unum ergo duo et tria sex faciunt. Ideo propter hujus numeri perfectionem, sex diebus operatus est omnem creaturam. Tres hae partes senarii numeri demonstrant nobis Trinitatem Deum in trinitate numeri et mensurae et ponderis fecisse omnem creaturam. Plurimum valere senarii numeri perfectionem in Scripturis sanctis frequenter reperimus, praesertim in morte Domini simplam, et in resurrectione ejus simplam. Mors itaque Domivero nostra non solum in carne, sed etiam in anima. tum non habuit in anima, non est mortuus nisi tant
Abbreviated transcription (Latin):
qr nec in te ip̃o debes qnͣtum cũq ꝓficeris. sed
i allo qui intos ⁊ te iistificando tales fatit. Se¬
curus es enĩ de deo qr nõ muitatur. de homine
iam sũt amandi sũt S aliud ẽ diligere hoĩem
aliud sꝑem ponere in homine. Tantũ ꝙ int̾est ut
allud deuis uibeat. hec ꝓhibeat. Si aũ altquas ist

Expanded text:
quia nec in te ipso debes quantumcumque profeceris, sed quia nec in te ipso debes quantumcumque profeceris, sed in illo qui eos et te justificando tales facit. Securus es enim de Deo, quia non mutatur: de homine jam sunt, amandi sunt? Sed aliud est diligere hominem, aliud spem ponere in homine; tantumque interest, ut illud Deus jubeat, hoc prohibeat. Si autem aliquas vel
Abbreviated transcription (Latin):
dñe dñe intrabit in regnũ celoꝵ. sedhis qui
fatit uoluntatẽ patris mei. multi dicent mͥ ĩ
Ila die. dñe dñe in nomine tuo mandncaui¬
mus ⁊ bibimus. Om̃ib ergo qui intalib oꝑa¬
b ꝑseuerant dampnatio funts ẽ. Cũ ergo uide¬
ris multos nõ sõlum hec facere. sed etiam defen¬
dere atq suadere tencte ad legem dei ⁊ nõ seqͣris
p̃uaricatores euts. Nõ enĩ scd̃m illoꝵ. sed scd̾ni derisi¬
illuis ueritatem iudicabetis. Coniungere bonis
quos ides amare tecũ regem tuũ. multos enĩ
inuenturus es si ⁊ tu talis ẽẽ cepis. tramsi insꝑet¬
tatulis cũ illis eẽ cupiebas ⁊ eis in herere quite¬
iã ia aurigam ut uenatorem ut alique yftrionẽ¬
simua amabant qnͣto magis te delectare dẽbet
eoꝵ conuuctio qui tecũ amant d̾m de quo num¬
qͣm enibescet amator eius. qr nõ solũ ip̃e nõ po¬
test uinci. sed etiam dilectores suos reddet ĩ uictos
cõmiutantur ad d̾m spem tuam collorare debes

Expanded text:
ine, intrabit in regnum coelorum, sed is qui facit voluntatem Patris mei. Multi dicent mihi in illa die: Domine, Domine, in nomine tuo manducavimus et bibimus . » Omnibus ergo qui in talibus operibus perseverant damnatio finis est. Cum ergo videris multos non solum haec facere, sed etiam defendere atque suadere, tene te ad legem Dei, et non sequaris praevaricatores ejus. Non enim secundum illorum sensum, sed sillius veritatem judicaberis. 49. Conjungere bonis, quos vides amare tecum regem tuum. Multos enim inventurus es, si et tu talis esse coeperis. Nam si in spectaculis cum illis esse cupiebas et eis inhaerere, qui tecum vel aurigam, vel venatorem, vel aliquem histrionesimul amabant; quanto magis te delectare debet eorum conjunctio, qui tecum amant Deum, de quo nunquam erubescet amator ejus, quia non solum ipse non potest vinci, sed etiam dilectores suos reddet invictos? comitantur ad Deum, spem tuam collocare debes,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m ⁊ ad eccam ꝑtinentiũ. que tũt a pautis
sc̃ĩos ⁊ intelligebantur ad fructũ salutis. ⁊ ob¬
seruabantur ad congruentiam temꝑis. Amil¬
citudine uo carnaliũ tantũ modo obseruabã¬
tur nõ intelligebantur. ꝑ multa itaꝙ ⁊ uan¬

Expanded text:
m et ad Ecclesiam pertinentium: quae tunc a paucis sanctis et intelligebantur ad fructum salutis, et observabantur ad congruentiam temporis. A multitudine vero carnalium tantummodo observabantur, non intelligebantur. Per multa itaqu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsperitate pollere ⁊ excellere. se aũ ut minus
hr̃e ista ut amittere ꝑturbantur. tanqͣm sine
causa d̾m colant. ⁊ facile a fide defictunt. Qui
aũ pp̃ beatitudinẽ sempit̾nam ⁊ ppetuã uitã
que post hanc scĩs futura ꝓmittitur uult steri¬

Expanded text:
prosperitate pollere, et excellere, se autem vel minus prosperitate pollere, et excellere, se autem vel minus habere ista vel amittere, perturbantur, tanquam sine causa Dominum colant, et facile a fide deficiunt. Qui autem propter beatitudinem sempiternam et perpetuam requiem, quae post hanc vitam sanctis futura promittit
Abbreviated transcription (Latin):
na conscientia int̾ molestias qmͣ de mala inter
delicias. qr nõ sicuenisti consungi ecce dei. ut
exea temporalem aliqͣm utilitatem requiras.
Sunt enĩ qui pp̃ea uolunt ẽẽ xp̃iani. ut aut ꝓ¬
mereantur homines aquib temporalia cõmo¬
da expectant. aut qr offend̾e nolunt qͦs timẽt.
tinet si nõ se correxerint. ⁊ pp̃ futurã sempit̾nã
requiem xp̃iant ẽẽ cepint in finẽ seꝑabuntur.
Nec sibi blandiantur qd̾ inarea possunt ẽe cũ
frum̃to dei. qr inhorreo cũ sllo nõ erunt. sedig¬
ni debito destinabuntur. sunt ⁊̃ alii meliore
quedẽ spe. s tam̃ nõ ininore ꝑiculo. qui iam
d̾m trnent. ⁊ nõ irrident xp̃ianĩ nom̃ nec si¬
mulato corde intrant eccłiam dei. s in istaui¬
ta expectant felicitatẽ. ut felitiores sint ĩ reb
terrenis qmͣ illi qui nõ colunt d̾m. Ideoq cũ
iuderint quosdã sceleratos ⁊ impios ifta scł̃i

Expanded text:
na conscientia inter molestias, quam de mala inter na conscientia inter molestias, quam de mala inter delicias, quia non sic venisti conjungi Ecclesiae Dei, ut ex ea temporalem aliquam utilitatem requiras. Sunt enim qui propterea volunt esse Christiani, ut aut promereantur homines, a quibus temporalia commoda exspectant, aut quia offendere nolunt quos timent, tinet; si non se correxerint, et propter futuram sempiternam requiem christiani esse coeperint, in fine separabuntur. Nec sibi blandiantur quod in area possunt esse cum frumento Dei: quia in horreo cum illo non erunt, sed igni debito destinantur . Sunt etiam alii meliore quidem spe, sed tamen non minore periculo, qui jam Deum timent, et non irrident christianmulato corde intrant Ecclesiam Dei, sed in ista vita exspectant felicitatem, ut feliciores sint in rebus terrenis quam illi qui non colunt Dominum: ideoque cum viderint quosdam sceleratos et impios ista saeculari
Abbreviated transcription (Latin):
minib pascit᷑. Qualis enĩ cib sumitur. talis
ualitudo consequit᷑. postremo qmius ĩ sana
gaudia nõ sintgaudia. tam̃ qualiacũq fint
et qͣntumlibet delectet iactantia diuitiaꝵ et
tumor honoꝵ. ⁊ uorago pompaꝵ. ⁊ bella thea¬
troꝵ. ⁊ ĩmunditia formcationum ⁊ prurigo
termaꝵ aufert om̃ia ista una febricula. ⁊ ad¬
huc iuuentib totã falsam bĩtudinẽ subtra¬
hit. Remanet manis ⁊ sautia conscientia. d̾m
sensura iudicem quẽ nolint hr̃e custodem. ⁊ ĩ¬
uentura asꝑm dñm quẽ dulcem patrẽ q̃rere
et amare contempsit. eu aũ quia uerã requiẽ
que posthanc uitam xp̃ians ꝓmittit᷑ quens
etiam hic eam int̾ amarissimas uite huiꝰ mo¬
lestias suauem iocundamq gustabis. si eius
qui eam ꝓmisit p̃cepta dssexeris. Eito enĩ sen¬
ties dulciores ẽẽ iusticte fructus. qmͣ iniqͥtatis
et uerius atq iocundius gaudere hominẽ de bo¬

Expanded text:
minibus pascitur? Qualis enim cibus sumitur, talis minibus pascitur? Qualis enim cibus sumitur, talis valetudo consequitur. Postremo quamvis insana gaudia non sint gaudia, tamen qualiacunque sint, et quantumlibet delectet jactantia divitiarum, et tumor honorum, et vorago popinarum, et bella theatrorum, et immunditia fornicationum, et prurigo thermarum; aufert omnia ista una febricula, et adhuc viventibus totam falsam beatitudinem subtrahit: remaneat inanis, et saucia conscientia Dominum sensura judicem quem noluit habere custodem, et inventura asperum Dominum, quem dulcem Patrem quaerere et amare contempsit. Tu autem qui veram requiem, quae post hanc vitam Christianis promittitur, quaeris; etiam hic eam inter amarissimas vitae hujus molestias suavem jucundamque gustabis, si ejus qui eam promisit praecepta dilexeris. Cito enim senties dulciores esse justitiae fructus quam iniquitatis, et verius atque jucundius gaudere hominem de bo
Abbreviated transcription (Latin):
certamina. qui se nõ leserunt. dũ place̾ m¬
sano ppło cupiunt Quos si ammadũteriint
ẽẽ concordes. tũt eos oderunt. ⁊ ꝑfecuntur. ⁊
tanqmͣ illusores ut fustib uerberent᷑ etcla¬
mant. ⁊ hanc iniquitatem facere ⁊̃ uindc̃am
iniquitatũ uindicem cogunt si aũ horrẽdas
adu̾sus inuicẽ inimiticias eos ex̃cere cogno¬
uerint. siue sint equi appellant᷑. siue scenci
et tyntelici. siue aunge siue uenatores. qͣitos
miseros nõ solum hommes cũ hominib. sed
ettam hõies cũ bestus incerram̃ pugnã ꝙ̃ ꝯmit¬
tunt. Quo maiore adu̾sus iuicẽ discordia fure¬
re senserint. eo magis amant. ⁊ delectant᷑. ⁊ iei¬
tantes fauent. ⁊ fauentes incitant. plus adu̾sts
se ip̃os isanientes ip̃i spectatores alter paltemo
qm illi quoꝵ insaniã insani ꝓuocant. s insam¬
endo spectare desid̾ant. Quom ergo sanitatem
patis tenere animits pot̃ qui discordiis ⁊ certa¬

Expanded text:
certamina qui se non laeserunt, dum placere icertamina qui se non laeserunt, dum placere insano populo cupiunt. Quod si animadverterint esse concordes, tunc eos oderunt et persequuntur, et tanquam collusores ut fustibus verberentur exclamant: et hanc iniquitatem facere etiam vindicem iniquitatum judicem cogunt. Si autem horrendas adversus invicem inimicitias eos exercere cognoverint, sive sintae qui appellantur, sive scaenici et thimelici, sive aurigae, sive venatores, quos miseros non solum homines cum hominibus, sed etiam homines cum bestiis in certamen pugnamque committunt: quo majore adversus invicem discordia furere senserint, eo magis amant, et delectantur, et incitati favent, et faventes incitant plus adversus seipsos insanientes, ipsi spectatores alter pro altero, quam illi, quorum insaniam insani provocant, et insaniendo spectare desiderant. Quomodo ergo sanitatem pacis tenere animus potest, qui discordiis et certa
Abbreviated transcription (Latin):
aliud optant isi longam infirmitatẽ. Sic tho
ꝑiculum. Quia sic scriptura scã dicit. Om̃is ca¬
ro fenũ ⁊ claritas hominis ut flos feni. fenũ
aruit. flos decidit. u̾bum aũ dñi manet met̾
num. Ideo qui ueram requiem ⁊ uerã felicita¬
tem desid̾at debet tollere spem suam. de rẽb
mortalib ⁊ p̃tereuntib ⁊ eam collecare ĩ u̾bo
dñi ut herens ei qd̾ manet met̾num. ⁊̃ ip̃e
cũ illo maneat itet̾num. Sunt etiã homines
qui nec diuites q̃ runt ẽẽ. nec ad uanas honoꝵ
pompas ambiunt ꝑuenire. s gaud̾e ⁊ requi¬
escere uolunt. ⁊ inpompas ⁊ infornicatiãib
et intheatris atq spectaculis nugacitatis q̃
simũt ꝑ luxuriam pauꝑtatem sitam. ⁊ ab e
rib implentur. ⁊ qui in popina paulo aute
cantabant iam planctus carceris sompniant.
Studiis aũ spectaculoꝵ fiunt demonib sum¬
les clamorib suis incitando homines ut se
inuicem cedant. secumq hẽant contentiosa

Expanded text:
aliud optant nisi longam infirmitatem? Sic et hoaliud optant nisi longam infirmitatem? Sic et hopericulum? Quia sic Scriptura sancta dicit: Omnis caro fenum, et claritas hominis ut flos feni. Fenum aruit, flos deciditnum . » Ideo qui veram requiem et veram felicitatem desiderat, debet tollere spem suam de rebus mortalibus et praetereuntibus, et eam collocare in verbo Domini, ut haerens ei quod manet in aeternum, etiam ipse cum illo maneat in aeternum. Sunt etiam homines, qui nec divites esse queunt, nec ad vanas honorum pompas ambiunt pervenire, sed gaudere, et requiescere volunt in popinis, in fornicationibus, et in theatris, atque spectaculis nugacitatis, qusumunt per luxuriam paupertatem suam, et ab egribus implentur; et qui in popina paulo ante cantabant, jam planctus carceris somniant. Studiis autem spectaculorum fiunt daemonibus similes: clamoribus suis incitando homines ut se invicem caedant, secumque habeant contentiosa
Abbreviated transcription (Latin):
spaut pp̃ianus eẽ desiderit pp̃ futurã reͥem.
respondisse tali fortasse a nobis instiueret᷑ allocͥpo.
Deo grãs frat᷑. Ualde tibi gratulor ⁊ gaudeo dete
qd̾ intantis ⁊ tam ꝑicillosis huiꝰ scłi tempestati¬
b de aliqua uera ⁊ certa securitate cogitasti. Nam
et in hac uita homines magnis laborib requiẽ
querit ⁊ securitatem. sed prauis cupiditatib
nõ inueniunt. Uolunt enĩ requiescere nireb
inquietts ⁊ nõ ꝑmanentib. ⁊ qr ille temꝑe sũb¬
trahuntur transeunt. timorib ⁊ dolorib eos
agitant. nec quietos eẽ ꝑmutunt si enĩ ĩ diuiciis
uelit homo ĩ diuitiis requiescere magis suꝑb
erint aut cũ eas hr̃e cupiunt aut cũ eis hr̃e¬
cupiunt opp̃ssis a cupidiorib auferitur. ̃
si etiam ꝑ totam uitam cũ homine ꝑmanerẽt
et nõ desererent dilectorem suũ ip̃e illas sua
morte desereret. Quanta ẽ enĩ uita hominis si ⁊̃¬
senescat. At cũ sibi hoĩes optant senectutem. qͥd

Expanded text:
stianus esse desiderat, propter futuram requiem respondisse, tali fortasse a nobis instrueretur alloquio: Deo gratias, Prater, valde tibi gratulor, et gaudeo de te, quod in tantis ac tam periculosis hujus saeculi tempestatibus, de aliqua vera et certa securitate cogitasti. Nam et in hac uita homines magis laboribus requiem quaerunt et securitatem, sed prauis cupiditatibus non inueniunt; uolunt enim requiescere in rebus inquietis et non permanentibus. et quia illa et tempore subtrahuntur et transeunt, timoribus eos agitant, nec quietos esse permittunt. Sive enim in divitiis velit homo requiescere, magis superbus erint, aut cum eas habere cupiunt, aut cum eis oppressis a cupidioribus auferuntur? Quae si etiam per totam vitam cum homine permanerent, et non desererent dilectorem suum, ipse illas sua morte desereret. Quanta est enim vita hominis, etiamsi senescat? Aut cum sibi homines optant senectutem, quid
Abbreviated transcription (Latin):
si. Sitod tam̃ regnũ t̾cenũ regni sp̃italis y¬
maginẽ gessit. sbi ierłm condita ẽ famosis¬
suna cuutas dei seruiens insigno libere ci
scificati homines. qui fuerunt. ⁊ qui sũt ⁊ qͥ
rant᷑ deo. nec inutantur ĩpiam diabłi suꝑbi¬
et u̾bum hommẽ assimiens ut eo regenerent᷑
et honlines qui suul om̃s cũ illo iet̾ria pace
regatabunt. Ad huiꝰ regis p̃figtiratõem in sslo

Expanded text:
 regnum terrenum regni spiritalis imaginem gessit. Ibi Hierusalem condita est famosissima civitas Dei, serviens in signo liberae cisanctificati homines, qui fuerunt, et qui sunt, et qui rant Deo, nec imitantur impiam diaboli superbiet Verbum hominem assumens ut eo regerentur et homines, qui simul omnes cum illo in aeterna pace regnabunt. Ad hujus regis praefigurationem
Abbreviated transcription (Latin):
et ad pladendũ deo miserenti aiãs suaiꝰ magno
iipetu conu̾tuntur Non enĩ om̃s sibi ꝑ patiẽ¬
tiam chessantirant iram in dieire iusti iudiciierꝰ.
sed muitos eadem om̃ipotentis patientia ꝑducit
ad saliberrunũ penitentie dolorem. Quod dõnec
fiat ex̾cetur phos illoꝵ qui iam rectam inã tenẽt
nõ solũ tolerantia sed etiã miscd̾ia. Multos ergo
uisutus es ebriosos. auaros. fraudatores. aleato¬
res adiaceros. fornicatores. remedia satrilega
sĩbi alligantes. p̃ cantatorib ⁊ mathematicis
uł quaꝵlibet ipiaꝵ artiũ diuinationib decdi¬
tos. animadu̾surus ⁊̃ qd̃ ille turbe impleant
eccłias ꝑ dies festos xp̃ianoꝵ que implent ⁊the¬
atra pdaes sollempnes paganoꝵ. Et ħ uidendo
adim̃itandũ temptaberis. Et quid dicã. udebis
qd ettã nũc iam utiq nosti. Non enĩ nescis
mulros qui appeslantur xp̃ian hec om̃ia mala
opari que breuiter cõmemioraui ⁊ aliqͣnͣto fortas¬
sẽ gramor facere homines nõ ignoras. quos nos¬

Expanded text:
endum Deo miserati animas suas magno impetu convertuntur. Non enim omnes sibi per patientiam Dei thesaurizant iram in die irae justi judicii ejus. Sed multos eadem omnipotentis patientia perducit ad saluberrimum poenitentiae dolorem: quod donec fiat exercetur per eos illorum qui jam rectam viam tenent non solum tolerantia, sed etiam misericordia. Multos ergo visurus es ebriosos, avaros, fraudatores, aleatores, adulteros, fornicatores, remedia sacrilega sibi alligantes, praecantatoribus et mathematicis vel quarumlibet impiarum artium divinatoribus deditos; animadversurus etiam quod illae turbae impleant ecclesias per dies festos Christianorum, quae implent et theatra per dies solemnes paganorum: et haec videndo ad imitandum tentaberis. Et quid dicam? Videbis quod etiam nunc jam utique nosti: non enim nescis multos qui appellantur Christiani, haec omnia mala operari quae breviter commemoravi. Et aliquando fortasse graviora facere homines non ignoras, quos nos
Abbreviated transcription (Latin):
pellatus ẽ digitus dei nõ tamẽ tũ hoc audimꝰ
huniani corporis forma eogitanda ẽ. Atcepit gͦ
stle ppłs legem digito dei scuptã intabulis
lapideis ad sig̃candam durittam cordis iloꝵ
quod legem nõ ermit impleniti. eorporalia¬
quippe dona desiderantes a dño magis carnali
timore. qm sp̃itali caritate tenebantuitꝰ Legem
aũ nõ implent nisi caritas. Ideo multis sacra¬
mãtis uisbislib honerati sũt quo seruai iugo
pͣmerentur i obsenationib ciboꝵ ⁊ insacrifi¬

Expanded text:
pellatus est digitus Dei; non tamen cum hoc audimus, humani corporis forma cogitanda est. Accepit ergo ille populus legem digito Dei scriptam in tabulis sane lapideis, ad significandam duritiam cordis eorum quod legem non erant impleturi: corporaliaquippe dona desiderantes a Domino, magis carnali timore quam spiritali charitate tenebantur, legem autem non implet non charitas. Ideo multis sacramentis visibilibus onerati sunt, quo servili jugo premerentur in observationibus ciborum, et in sacrifi
Abbreviated transcription (Latin):
orben t̾rarum cũ pace regũ xp̃ianoꝵ situt idẽ
dicit apłs. dei agricultura dei edificatio estis.
Et post annos quidẽ septuaginta quos mist¬
ceꝓp̾h̾arterat ieremias ut finem tempoꝵ p̃fi¬
guratet. tamẽ ut ip̃a figura integraretur
sane tempe ex quo t̾ram ꝓmissionis accepeñt
et reges hr̃e cepetunti neꝰ in aliq̃ rogũ suoꝵ
completum ẽẽ aibitrarentur qd̾ eis liberator xp̃t
ꝓmitebatur. aꝑtius ꝑ multas ꝓpħias ꝓpħatius ẽ¬
rem oĩum ꝓpħarent. Et post ea qͣm templũ tnͣs
actis .lxx. annis restitutũ ẽ tantas p̃ssuras
et calamitates a regib gentrũ iudei ppessi sũt
ut intelligerent nõ dum uenisse liberatorem
quẽ nõ sp̃italit̾ liberaturũ intelligebant. s ꝓlĩbe¬
ratione carnali desiderabant Pactis erggo quinq
etatib scłi. quaꝵ pͥma ẽ abmitio gen̾is hunta
ni .i. ab adam qui p̾ͥmus homo fcĩts ẽ usq ad
noe qui fecit archam indiluuio. Inde scd̾a ẽ usꝙ

Expanded text:
orbem terrarum cum pace regum Christianorum, sicut idem dicit Apostolus: « Dei agricultura, Dei aedificatio estis . » Et post annos quidem septuaginta, quos mystice prophetaverat Jeremias ut finem temporum praefiguraret, tamen ut ipsa figura integraretur,sane tempore ex quo terram promissionis acceperunt, et reges habere coeperunt: ne in aliquo regum suorum completum esse arbitrarentur quod eis liberator Christus promittebatur. Apertius per multas prophetias rem omnium prophetarent. Et postea quam templum transactis septuaginta annis restitutum est; tantas pressuras et calamitates a regibus gentium Judaei perpessi sunt, ut intelligerent nondum venisse liberatorem, quem non spiritaliter liberaturum intelligebant, sed pro liberatione carnali desiderabant. Peractis ergo quinque aetatibus saeculi, quarum prima est ab initio generis humani, id est, ab Adam qui primus homo factus est, usque ad Noe, qui fecit arcam in diluvio. Inde secunda est usque
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ẽ cũ de ip̃is canonicis litteris iebi om̃a sa¬
nissime dc̃a sunt. Non quidẽ alit̾ actipiendo q̃¬
dara qm ut scriptor sensit. ut̃ se ip̃a u̾itas habet
Nam ss hoc solum eẽt quis nõ humane ĩfirmi¬
t̾ati ad corrigendũ parate libent̾ ignosceret S
id tsd̃ ꝑuerse ac praue opinati sũt animositate
acerruna ⁊ ꝑuicaci arrogantra defensitantes mul¬
ti mistta ꝑnitiosa degmata cõcisa cõmunionis
unitate pepererunt. Hec om̃ia cũ illo qui ad socie¬
tatem ppłi xp̃iani. nõ ydiota ut aiunt. s doctoꝵ
libris expolitus atq excultus accedit modesta col¬
latione tractanda sunt. tm̃ assumpta p̃cipiendi
auctoritate ut caueat p̃suraptionis errores. qnͣ¬
tum enis humilitas que ad illũ adduxit iam sẽ¬
titur admit̾e. Cetera u̾o scd̃m regulas dectrine

Expanded text:
non est, cum de ipsis canonicis Litteris, ubi omnia sanon est, cum de ipsis canonicis Litteris, ubi omnia sanissime dicta sunt, non quidem aliter accipiendo quaedam, quam vel scriptor sensit, vel se ipsa veritas habet; nam si hoc solum esset, quis non humanae infirmitati ad corrigendum paratae libenter ignosceret? sed id quod perverse ac prave opinati sunt, animositate acerrima et pervicaci arrogantia defensitantes, multi multa perniciosa dogmata, concisa communionis unitate pepererunt. Haec omnia cum illo qui ad societatem populi christiani, non idiota, ut aiunt, sed doctorum libris expolitus atque excultus accedit, modesta collatione tractanda sunt: tantum assumpta praecipiendi auctoritate, ut caveat praesumptionis errores; quantum ejus humilitas quae illum adduxit, jam sentitur admittere. Caetera vero secundum regulas doctri