comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
seriptus intus ⁊ foris. quia
in saero eloquio ⁊ dictis oceul¬
tiorib atq sublimiorib sacian¬
tur fortes. & p̃ceptis aꝑtiorib
nos pariuili nutrimur. Unde
scriptum ẽ. Montes excelsi
cerius. petra refugium erina¬
ciis. Habeant enum montes
contemplationis dare noue¬
runt. s petra sit refugiũ eri¬
naciis: quia nos paruuili et
sumus. inpetre nr̃e refugio
idẽ. in xp̃i fide saluamur.

Expanded text:
scriptus intus et foris, quia scriptus intus et foris, quia in sacro eloquio et dictis occultioribus atque sublimioribus satiantur fortes, et praeceptis apertioribus nos parvuli nutrimur. Unde scriptum est: Montes excelsi cervis, petra refugium herinaciis . Habeant enim montes contemplationis saltus dare noverunt. Sed petra sit refugium herinaciis, quia nos parvuli et sumus, in petrae nostrae refugio, id est, in Christi fide salvamur.
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝑ seriptores suos carnis
lingua formatuͣ. ante oculos
nros ꝑuerba doctoꝵ expo¬
nendo displicatur. Qui uero
aquarum nomine. nͥ scĩssimi
angłoꝵ signantur chori: De
quib scriptum ẽ. Et aquȩ quę
suꝑ celos sunt laudent nom̃
dm̃. Huius gͦ celi suꝑiora dñs
in aquis tetigit. qui alta sacri
eloquii. idẽ. ea quȩ denatura
di uinitatis. uł de aet̾nis gau¬
diis narrat. nob̾ adhuc nesci¬
entib solis angłis in secreto
sunt cognita. Celum gͦ hoc
et coram nobis extenditur. et
tam̃ inaquis suꝑiora illiꝰ con¬
teguntur. quia et quedam sacri
eloquii iam nobis ꝑaꝑtionẽ
angłis possunt eẽ. manifesta.
nobis adhuc seruantur occul¬
ta. D equib tam̃ occultis iam
partem ꝑ spãlem intelligentiã
sentimus: iam scĩ sp̃s pignus
accepimus. quia & hȩc plene
nondum cognouimus. ⁊ tam̃
medullitus amamus.⁊ in mul¬
tis spãlib sensib quos iam
cognouimus ueritatis pabulo
pascimur. Dicat gͦ qui erat

Expanded text:
quia, per scriptores suos carnis quia, per scriptores suos carnis lingua formatum, ante oculos nostros per verba doctorum exponendo displicatur. Quid vero aquarum nomine, nisi sanctissimi angelorum signantur chori? De quibus scriptum est: Et aquae quae super coelos sunt laudent nomen Domini . Hujus coeli superiora Dominus in aquis tegit, quia alta sacri eloquii, id est ea quae de natura divinitatis vel de aeternis gaudiis narrat, nobis adhuc nescientibus, solis angelis in secreto sunt cognita. Coelum ergo hoc et coram nobis extenditur, et tamen in aquis superiora ejus conteguntur, quia et quaedam sacri eloquii jam nobis per apertiangelis possunt esse manifesta nobis adhuc servantur occulta. De quibus tamen occultis jam partem per spiritalem intelligentiam sentimus, jam sancti Spiritus pignus accepimus, quia haec et plene necdum cognovimus, et tamen medullitus amamus, et in multis spiritalibus sensibus, quos jam cognovimus, veritatis pabulo pascimur. 31. Dicat ergo: Qui erat
Abbreviated transcription (Latin):
quii. intus scriptus ẽ. ꝑ allego¬
riam. foris ꝑhẏstoriam. uitus
ꝑspalem intellectum. foris aut̃
ꝑsensum littere simplicẽ ad¬
huc in firmantib congruentẽ.
untus quia inuisibilia ꝓmutit.
foris quia uisibilia p̃ceptoꝵ
suoꝵ rectitudine disponit.
ntus quia celestia pollicetur.
foris autẽ quia tͣrena contẽp¬
tibilia qualiter sint uł musu
habenda. uł ex desidio fugi¬
enda p̾cipit. Alia nam q
de secretis celestib loquitur.
alia uero in exteriorib actio¬
nib iubet. & ea quidẽ quȩ fo¬
ris p̃cipit patent. s illa quę
de int̾nus narrat plene app᷑¬
hendi nequeunt: unde scrip¬
tum ẽ. Extendens cęlum sic̃
pellem. qui tegis inaquis su¬
ꝑiora eius. Quid enim cęli no¬
mine. nisi sacra scriptura sig¬
natur. dequa nobis &e sol sa¬
pientie. ⁊ luna scientiȩ. & eran¬
tiquis patrib stellae exemplo¬
rum atq uirtutum lucent.
quod sic̃ pellis extenditur.

Expanded text:
quii intus scriptus est per allegoquii intus scriptus est per allegoriam, foris per historiam. Intus per spiritalem intellectum, foris autem per sensum litterae simplicem, adhuc infirmantibus congruentem. Intus, quia invisibilia promittit; foris, quia visibilia praeceptorum suorum rectitudine disponit. Intus, quia coelestia pollicetur, foris autem quia terrena contemptibilia qualiter sint, vel in usu habenda, vel ex desiderio fugienda, praecipit. Alia namque de secretis coelestibus loquitur, alia vero in exterioribus actionibus jubet. Et ea quidem quae foris praecipit patent, sed illa quae de internis narrat plene apprehendi nequeunt. Unde scriptum est: Extendens coelum sicut pellem, qui tegis in aquis superiora ejus . Quid enim coeli nomine nisi sacra Scriptura signatur? De qua nobis et sol sapientiae, et luna scientiae, et ex antiquis Patribus stellae exemplorum atque virtutum lucent. Quod sicut pellis extenditur,
Abbreviated transcription (Latin):
tritici &e abiit. Cum autẽ ere¬
uisset herba ⁊ fructum fecusae:
tunc apparuerunt &tizania.
& rła. Quȩ caritas ur̃a ȩtiam
me reticente reminiscitur.s
librum quem in uolutũ osten¬
dat expandit. cum hoc quod
penigmata loquebatur expo¬
suit dicens. Qui seminat bonu̾
semen est filius hominis. a¬
ger autẽ ẽ. mundus. bonum
uero sem̃. hii sunt filii regni:
zizania autem filii sunt nequã.
Inimicus autem qui seminat
ea ẽ. diabolus : messis uͦ con¬
sũmatio scłi ẽ. messores autẽ
angłi sunt. Sicut gͦ colligunt᷑
zizania ⁊ igne comburuntur:
sic erit in con summatione scłi.
Inuolutus itaq liber expan¬
ditur: quando hoc quod obseu¬
re ꝓlatum fuerat. ꝑlatitudinẽ
intellectus aꝑitur. Hunc inuo¬
lucũ librum ueritas expandit.
quando indiscipłis egit. quod
scriptum ẽ. tunc aꝑuit illis
sensum ut intelligerent serip¬
turas. De quo adhuc libro sub¬
ditur. qui erat scriptus intus¬
&e foris. Liber enim sacri elo¬

Expanded text:
biit. Cum autem crevisset herba, et fructum fecisset, tunc apparuerunt et zizania , et reliqua quae charitas vestra etiam me reticente reminiscitur. Sed librum quem involutum 1261 ostenderat expandit cum hoc quod per aenigmata loquebatur exposuit dicens: Qui seminat bonum semen, est filius hominis. Ager autem est mundus. Bonum vero semen hi sunt filii regni; zizania autem filii sunt nequam. Inimicus autem qui seminavit ea est diabolus. Messis vero consummatio saeculi, messangeli sunt. Sicut ergo colliguntur zizania, et igni comburuntur, sic erit in consummatione saeculi . Involutus itaque liber expanditur, quando hoc quod obscure prolatum fuerat, per latitudinem intellectus aperitur. Hunc involutum librum Veritas expandit quando in discipulis egit quod scriptum est: Tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas . 30. De quo adhuc libro subditur: Qui erat scriptus intus foris. Liber enim sacri elo
Abbreviated transcription (Latin):
meas. ⁊ uultus eorum ne formides.
quia domꝰ exasꝑans ẽ. Ideo boni
tuñdi sunt: ne offendantur. ne for¬
tasse ꝑ illos ille ꝓ uocetur adiram.
qui eoꝵ corda semꝑ inhabitat. Nã
sic̃ suꝑius dictum ẽ. si malos offen¬
dimus tiere minime debemus.
quia illis nr̃a actio displicet. quib
nec iusticia ereatoris placet. Quid
gͦ cuñdum ẽ. si nobis ingrati sunt.
qui deo amabiles non sunt : unde
recte nunc dr̃. Uerba eoꝵ netune¬
as. et uultus eorũ ne formides. qe
domus exasꝑans ẽ. Acsi aꝑte diceret᷑.

Expanded text:
meas, et vultus eorum ne formides, meas, et vultus eorum ne formides, quia domus exasperans est. 24. Ideo boni timendi sunt ne offendantur, ne forte per eos ille provocetur ad iram, qui eorum corda semper inhabitat. Nam, sicut superius dictum est, si malos offendimus, timere minime debemus, quoniam illis nostra actio displicet, quibus nec justitia creatoris placet. Quid ergo timendum est, si nobis ingrati sunt, qui Deo amabiles noh sunt? Unde recte nunc dicitur: Verba eorum ne timeas, et vultus eorum ne formides, quia domus
Abbreviated transcription (Latin):
tasse corrigi non ualent. adimi¬
cationem. trahant. Q cum ipsi
a sua malicia non mutantur: eos
qui sibi coniuncti fuerinit ꝑuer¬
tant. Unde paulus ait. Corrum¬
punt mores bonos: colloquia
mala. & sic̃ ꝑsalomonẽ dr̃. Noli
ẽẽ. amicus homini iracundo: nec
ambules cum uiro furioso. ne
forte discas semitas eius. ⁊ sumas
scandalum animȩ tuȩ. Sicut gͦ
non debent fugere: quia ⁊ eos
sepe ad recticudinem trahunt.
et ipsi ad ꝑuersitatẽ num quam
trahuntur. ita infirmi quiq so¬
cietatem debent declinare p̾uoꝵ.
ne mala quȩ frequent̃ aspiciunt
& corrigere non ualent: delectent᷑
inutari. Sic uerba ꝓximoꝵ audi¬
endo cocidie sumimus um̃te.
sicut flando atq respirando aerẽ
trahimus corpore. Q sic̃ malus
aer assiduo flatu tractus inficit
corpus: ita ꝑuersa locutio assidue
audita. in firmantium inficit ani
mum. ut tabescat delectatione pra¬
ui oꝑis. assidui iniquitate sermo¬
nis. Sequitur. Uerba eorum neti¬

Expanded text:
tasse corrigi non valent, ad imitasse corrigi non valent, ad imitationem trahant; et cum ipsi a sua malitia non mutantur, eos qui sibi conjuncti fuerint pervertant. Unde Paulus ait: Corrumpunt bonos mores colloquia mala . Et sicut per Salomonem dicitur: Noli esse amicus homini iracundo, nec ambules cum viro furioso, ne forte discas semitas ejus, et sumas scandalum animae tuae . Sicut ergo non debent fugere, quia et eos saepe ad rectitudinem trahunt, et ipsi ad perversitatem nunquam trahuntur, ita infirmi quique societatem debent declinare malorum, ne mala quae frequenter aspiciunt, et corrigere non valent, delectentur imitari . Sic verba proximorum audiendo quotidie sumimus in mente, sicut flando atque respirando aerem trahimus corpore. Sicut malus aer assiduo flatu tractus inficit corpus, ita perversa locutio assidue audita infmum, ut tabescat delectatione pravi operis et assidui iniquitate sermonis. Sequitur: Verba eorum ne ti
Abbreviated transcription (Latin):
inuiria conuersatione eripuit.
aspectu enim ⁊ auditu iustus erat.
habitans apud eos quide die indiẽ
animam usti iniquis oꝑib crucia¬
bant. Sepe uͦ cũ deuita ꝓximoꝵ
querimꝰ. mutare locũ conamur:
secretũ uite remotioris eligere:
uidelicet ignorantes quia si desic
xp̃c : ñ adiuuat locus. Isdem
enim loch dequo loquimur
in sodomis sc̃s stetit: in monte
peccauit. Quia autẽ loca m̃tẽ
ñmuniunt. ipse humani gene
ris testatur primus parens. qe
⁊ inparadiso cecidit. S minus
sunt omĩa: quȩ loquimur ext̾ra.
Nam silocus saluare potuisset
sachan decȩlo non cadet. Unde
psalmista ubiq in hoc mundo
tẽptationes eẽ. conspiciens: que¬
siuit locũ quo fugeret. s sine dõ
inuenire non potuit munitum.
Ex qua re & ipsum sibi locũ fieri
petiuit .: ꝓpter quem locũ quesi¬
uit dicens. Esto mͥ indm̃ ꝓtecto¬
rem ⁊ inlocũ munitum: ut saluũ
me facias. Tolerandi gͦ ubiq
sunt ꝓxrimi: quia abel fieri ñ
cietas debeat malorum: ne si for¬

Expanded text:
nversatione eripuit. 1259 Aspectu enim et auditu justus erat, habitans apud eos qui de die in diem animam justi iniquis operibus cruciabant . Saepe vero cum de vita proximorum querimur, mutare locum conamur, secretum vitae remotioris eligere; videlicet ignorantes quia si desit spiritus, non adjuvat locus. Idem enim Lot de quo loquimur, in Sodomis sanctus exstitit, in monte peccavit . Quia autem loca mentem non muniunt, ipse humani generis primus testatur parens, qui et in paradiso cecidit . Sed minus sunt omnia quae loquimur ex terra. Nam si locus salvare potuisset, Satan de coelo non caderet. Unde Psalmista ubique in hoc mundo tentationes esse conspiciens, quaesivit locum quo fugeret, sed sine Deo invenire non potuit munitum. Ex qua re et ipsum sibi locum fieri petiit, propter quem locum quaesivit dicens: Esto mihi in Deum protectorem, et in locum munitum, ut salvum me facias . Tolerandi ergo ubique sunt proximi, quia Abel fieri non cietas debet malorum, ne si for
Abbreviated transcription (Latin):
quia int̾ra se impugnari falsis
sermonib uidit: incelo testem
quesiuit. Hinc ysaias ait. P opłe
meus qui beatificant te. ipsi te
decipiunt. ⁊uiam gressuũ tuoꝵ
dissipant. qui uidelicet popłs.
ne uerba sue laudis adtenderet.
unculpis altius ꝓficeret. statĩ¬
ei dicitur quẽ aspiciat: cuꝰ ui
dicium ꝑtimescat cum subditur.
Stat adiudicandũ dñs: stat ad
iudicandos ppłos. Acsi aꝑte di¬
ceretur. Iudicia humana cur
sequeris. qͥ stare suꝑte cȩlestem
iudicem scis: Hinc ẽ. quod ioħm
baptistã ueritas eẽ. harundinẽ
uento agitatam negat dicens.
Quid existis indeserto uidere.
harundinem uento agitatam
Qđ quia negando dixerat. non
affirmando: sub iuncta uerba
testantur. Ait enĩ. S quid exis¬
mollib uestitum. Ecce qͥ molli¬
bꝰ uestiuntur: indonuibꝰ regũ sut̃.¬

Expanded text:
quia in terra se impugnari falsis quia in terra se impugnari falsis sermonibus vidit, in coelo testem quaesivit. Hinc Isaias ait: Popule meus, qui beatificant te, ipsi te decipiunt, et viam gressuum tuorum dissipant . Qui videlicet populus ne verba suae laudis attenderet, et in culpis altius periret, statim dicitur quem aspiciat, cujus judicium pertimescat, cum subditur: Stat ad judicandum Dominus, stat ad judicandos populos . Ac si aperte diceretur: Judicia humana cur sequeris, qui stare super te coelestem judicem scis. 16. Hinc est quod Joannem Baptistam Veritas esse arundinem vento agitatam negat, dicens: Quid existis videre in desertum? Arundinem vento agitatam? Quod quia negando dixerit, non affirmando, subjuncta verba testantur. Ait enim: Sed quid exismollibus 1256 vestitum? Ecce qui mollibus vestiuntur in do
Abbreviated transcription (Latin):
ret sub didit: sed non inhoc iusti¬
ficatus sum. Cur uͦ nec sibimet ip¬
si de se ipso credidit. causam red¬
didit cũ subiunnrit. qui autẽ
iudicat me ds̃ ẽ. Ac si aꝑte dicat.
Nec mõ de me iudicio credendum
eristimo: quia ille me iudicat.
cuiꝰ ego iudicium non comp̃hendo.
H inc beatus iob cum ꝑ amicorum
derogantiũ linguas inter dolores
uulnerũ pateretur iacula uerboꝵ.
cogitatione ꝓtinus ad conscien¬
tiam recurrit. atq ibi mentem
solidã hab̾e asperit dicens. E cce
enim incelo testis ms̃: ⁊ conscius
meus in excelsis. Qui ętiã subdi¬
dit. Uerbosi iam amici mei ad
dm̃ stillat oculus meus. Inom̃e
enu quod de nob̃ dicitur. semꝑ
taciti recurrere adm̃tem debemꝰ:
inti̾orem testem ⁊ uidicẽ querere.
Quid et enim ꝓdest si om̃s laudent.
cũ conscientia accusat: Aud quid
poterit obesse. si om̃s nob̾ derogent.
cdat.: Beatus gͦ iob inter linguas
derogantiũ in flera m̃te ꝑsistens.

Expanded text:
ret, subdidit: Sed non in hoc justiret, subdidit: Sed non in hoc justificatus sum. Cur vero nec sibimetipsi de seipso credidit, causam reddidit cum subjungit: Qui autem judicat me Dominus est . Ac si aperte dicat: Nec meo de me judicio credendum existimo, quia ille me judicat, cujus ego judicium non comprehendo. Hinc beatus Job cum per amicorum derogantium linguas inter dolores vulnerum pateretur jacula verborum, cogitatione protinus ad conscientiam recurrit, atque ubi mentem solidam haberet, aspexit dicens: Ecce enim in coelo testis meus, et conscius meus in excelsis . Qui etiam subdidit: Verbosi amici mei, ad Deum stillat oculus meus . 15. In omne enim quod de nobis dicitur, taciti recurrere ad mentem debemus, interiorem testem et judicem quaerere. Quid enim prodest si omnes laudent, cum conscientia accuset? aut quid poterit obesse, si omnes nobis derogent, dat? Beatus ergo Job inter linguas derogantium inflexa mente persistens,
Abbreviated transcription (Latin):
oderant ds̃ odam illos: ⁊ super
inmicos tuos tabescebam: ꝑfec¬
to odio odam illos: inimici
factisunt nichi. Ac si aꝑte dieat
P ensa quantũ te diligo: qui tuorũ
hostium excitare contra me iu¬
micitias non ꝑtimesco. Hinc ite¬
rum dicit. Qui retribuebant ma-
la ꝓbonis detrahebant mͥ: qm
sub secutus sum iustitiam. Bonum
ualde ẽ. qđ iustus tribuit. quando
male agentibus libera uoce contra¬
dicit. Sed ꝑuersi mala ꝓ bonis
retribuunt. cum iustis derogant.
quia contra eos iustitie defensio¬
nem seruant. Non enĩ iusti hu¬
mana udicia s aet̾ni iudicis
examen aspiciunt. atq idõ dero¬
gantiũ uerba contẽp̃nunt. Hine
et enĩ derogantib chorintiis pau¬
lus dicebat. Alichi autẽ ꝓminimo
ẽ. ut auobis iudicer aut abhumano
die. Quinec incorde suo unde se
rep̃hende potuisset inueniens ad¬
iungit: s neq me ipsum iudico.
U idens autẽ quia ei ad ꝑfectionem
scĩtatis. nec suũ iudicium suffice¬

Expanded text:
oderunt te, Deus, oderam illos, et super oderunt te, Deus, oderam illos, et super inimicos tuos tabescebam ? Perfecto odio oderam illos, et inimici facti sunt mihi . Ac si aperte dicat: Pensa quantum te diligo qui tuorum hostium excitare contra me inimicitias non pertimesco. Hinc etenim dicit: Qui retribuunt mala pro bonis detrahebant mihi, quoniam subsecutus sum justitiam . Bonum valde est quod justus tribuit, quando male agentibus libera voce contradicit. Sed perversi mala pro bonis retribuunt cum justis derogant, quia contra eos justitiae defensionem servant. Non enim justi humana judicia, sed aeterni judicis examen aspiciunt, atque ideo derogantium verba contemnunt. Hinc etenim derogantibus Corinthiis Paulus dicebat: Mihi autem pro minimo est ut a vobis judicer, aut ab humano die . Qui nec in corde suo unde se reprehendere potuisset inveniens, adjungit: Sed neque meipsum judico. Videns autem quia ei ad perfectionem sanctitatis nec suum judicium suffice
Abbreviated transcription (Latin):
euissent. d.ui autẽ increduli. et
subuersores sunt: insuis sermo¬
nib derogantes tim̃di nonsunt:
quia stultum ualde ẽ. si illis pla¬
cere querimꝰ. quos non ꝑ lacere
dño seimus. Debent autẽ hab̾e
in metu ⁊ reuerentia iudicia ius¬
torum: quia menbra omĩpoten¬
tis dĩ sunt: et hoc ipsi in terra
rep̾hendunt. quod dñs redarguit
ẽcelo. Nam ꝑuersoꝵ derogatio.:
ostenditur nos aliquid iustitiȩ
hab̾e. si illis displicere incipimꝰ
qui non placent dõ. Nemo enĩ
pocest inuna eademq re omi¬
potenti dño. atq eius hostib
gratus existere. Nam deo se
amicum denegat: qui eius
placet iimico. & inimicis ue¬
ritatis aduersabitur. qui eidẽ
ueritati inm̃te sub iugatur.
Unde seĩ uiri in uocis libere
increpatione succensi. eos ad sua
odia excitare ñmetuunt: quos
dm̃ non diligere cognoseunt.
Quod ꝓpħa ardenter exhibens:
creatori omĩum quasi inmune¬
re obtulit dicens. Honne quite

Expanded text:
cuissent. Quia autem increduli et cuissent. Quia autem increduli et subversores sunt, in suis sermonibus derogantes, timendi non sunt, quia stultum valde est si illis placere quaerimus quos non placere Domino scimus. Debent autem haberi in metu et reverentia judicia justorum, quia membra omnipotentis Dei sunt, et hoc ipsi in terra reprehendunt, quod Dominus redarguit e coelo. Nam perversorum derogatio ostenditur nos aliquid justitiae habere, si illis displicere in ipimus qui non placent Deo. Nemo etenim potest in una eademque re omnipotenti Domino atque ejus hostibus gratus existere. Nam Deo se amicum denegat, qui ejus placet inimico. Et inimicis veritatis adversabitur, 1255 qui eidem veritati in mente subjugatur. Unde sancti viri in vocis liberae increpatione succensi, eos ad sua odia excitare non metuunt, quos Deum non diligere cognoscunt. Quod Propheta ardenter exhibens, creatori omnium quasi in munere obtulit, dicens: Nonne qui
Abbreviated transcription (Latin):
git occultat. atq apud se ta¬
citus ipsum timorẽ quo cons¬
tringitur humilitatẽ nomi¬
nat. s eum cui nil uult dicere.
tacendo incogitatione di iudi¬
cat. fitq ut unde se humilem
existimat: in de grauius sit su¬
ꝑbus. Discernenda gͦ semꝑst̃.
lib̾tas. ⁊ suꝑbia. humilitas. et
timor. ne aut tunor humilita¬
tem. aut se suꝑbia lib̾tatem
fingat. Ezechiel itaq quia ñ
solũ popło. s etiam senorib
loqui mittebatur. ne incautũ
timorẽ humilitatẽ crederẽt.
ut cuere non debeat ammo¬
netur dum dicitur. Netimeas
eos. Ac ne forte derogationis eoꝵ
uerba : ꝑtimescat adiungitur.
Neq sermones eoꝵ metuas. Cur
autẽ linguas derogantiũ time¬
re non debeat: ȩtiã causa sub¬
ungitur. cum ꝓtinus subin¬
feitur. Qmͣ in creduli ⁊ subuer¬
sores sunt tecum ⁊ cum scorpio¬
nib habitas. Timendi enĩ eent.
hii quib loqui mittebatur: si
infide &e oꝑe dõ omĩpotenti pla¬

Expanded text:
git occultat, atque apud se tagit occultat, atque apud se tacitus ipsum timorem quo constringitur humilitatem nominat. Sed eum cui nil vult dicere, tacendo in cogitatione dijudicat; fitque ut unde se humilem existimat, inde gravius sit superbus. Discernenda ergo semper sunt libertas et superbia, humilitas et timor, ne aut timor humilitatem, aut superbia se libertatem fingat. Ezechiel itaque quia non solum populo, sed etiam senioribus loqui mittebatur, ne incautum timorem humilitatem crederet, ut timere non debeat admonetur, dum dicitur: Ne timeas eos. Ac ne forte derogationis eorum verba pertimescat, adjungitur: Neque sermones eorum metuas. 14. Cur autem linguas derogantium timere non debeat, etiam causa subjungitur, cum protinus subinfertur: Quoniam increduli et subversores sunt tecum, et cum scorpionibus habitas. Timendi enim essent hi quibus loqui mittebatur, si in fide et opere Deo omnipotenti pla
Abbreviated transcription (Latin):
inhominib ipse loquendi ordo
confunditur: sicut ⁊ longe su¬
ꝑius diximus. Nam aliquan¬
do quis ꝑ cumorem elationis
loquitur: ⁊ loqui se ꝑ auctorita¬
tem lib̾tatis existimat. & aliqͣn¬
do alius ꝑstultũ timorẽ tacet:¬
⁊ tacere se ꝑhumilitatẽ putat.
Ille locum sui regiminis adten¬
dens : non metitur sensum tu¬
moris. iste locũ suę subiectioniꝰ
consid̾ans. timet dĩcere bona
quȩ sentit. et ignorat quantũ
caritati reus efficitur tacen
do. Sic uͦ sub auctoritate suꝑ¬
bia. ⁊ humanus timor subhu¬
militate se palliat: ut sepe nec
ille ualeat considare quid deo.
nec iste qͥd debeat ꝓximo. Nã
ille eos qui sibi sub iectisunt
conspicit: e ei eui om̃s subia¬
cent non intendit. Inelatione
adcollitur. ⁊ de elatione sua ue¬
lut de auctoritate głatur. Iste
uͦ non nũquã dum timet. ne
maioris grãm amittat: atq
ꝑ hoc aliquid temꝑalis dam¬
ni sustineat: recta quȩ intelli¬

Expanded text:
in hominibus ipse loquendi ordo in hominibus ipse loquendi ordo confunditur, sicut et longe superius diximus. Nam aliquando quis per tumorem elationis loquitur, et loqui se per auctoritatem libertatis existimat; et aliquando alius per stultum timorem tacet, et tacere se per humilitatem putat. Ille locum sui regiminis attendens, non metitur sensum tumoris; iste, locum suae subjectionis considerans, timet dicere bona quae sentit, et ignorat quantum charitati reus efficitur tacendo. 13. Sic vero sub auctoritate superbia, et humanus timor sub humilitate se palliat, ut saepe nec ille valeat considerare quid Deo, nec iste quid debeat proximo. Nam ille dum eos qui sibi subjecti sunt conspicit, et ei cui omnes subjacent non intendit, in elatione attollitur, et de elatione sua velut de auctoritate gloriatur. Iste vero nonnunquam dum timet ne majoris gratiam amittat, atque per hoc aliquid temporalis damni sustineat, recta quae intelli
Abbreviated transcription (Latin):
mones eoꝵ metuas. Uel certe
quia reꝑbi ⁊ mala bonis ingerũt.
et eorum semꝑ actib derogant.
ꝓpħa missus admonetur. neeoꝵ
uel crudelitatem metuat. uł uer¬
ba ꝑtimescat. In hoc itaq quod
dicitur netimeas: ꝓ pħȩ datur
auctoritas p̃dicationis. Et quia
om̃s qui indõ uiuimus. organa
ueritatis sumus: ut sepe ꝑ aliũ
michi. sepe uͦ alius loquatur ꝑ
me: sic nobis boni uerbi in ẽẽ.
auctoritas debet. ut et is qui p̾est
dicat recta libere. et is qui sub est
in ferre bona humiliter non recu¬
set. Bonum enĩ quod maiori ami¬
nore dicitur: tune uere bonumẽ.
si humiliter dicatur. Nam si rec¬
citudo sentiendi humilitatem
loquendi ꝑdid̾it. radicem sensus
in ramo lingne uiciauit. Quod
uidelicet uicium. iam non erra¬
mo. sed exradice ẽ. sensus : quia
nisi cor intumesceret. lingua
minime suꝑbiret. In esse ergo
ad loquendum priori humilis
auctoritas: in esse autẽ minori
libera humilicas debet. S sepe

Expanded text:
mones eorum metuas. Vel certe mones eorum metuas. Vel certe quia reprobi et mala bonis ingerunt, et eorum semper actibus derogant, propheta missus admonetur, ne eorum vel crudelitatem metuat, vel verba pertimescat. In hoc itaque quod dicitur: Ne timeas, prophetae datur auctoritas praedicationis. Et quia omnes qui in Deo vivimus organa veritatis sumus, ut saepe per alium mihi, saepe vero aliis loquatur per me; sic nobis boni verbi inesse auctoritas debet, ut et is qui praeest 1254 dicat recta libere, et is qui subest inferre bona humiliter non recuset. Bonum enim quod majori a minore dicitur tunc vere bonum est, si humiliter dicatur. Nam si rectitudo sentiendi humilitatem loquendi perdiderit, radicem sensus in ramo linguae vitiavit. Quod videlicet vitium jam non ex ramo, sed ex radice est, quia nisi cor intumesceret, lingua minime superbiret. Inesse ergo ad loquendum priori humilis auctoritas, inesse autem minori libera humilitas debet. Sed saepe
Abbreviated transcription (Latin):
non habitator s domus: quia
inea ds̃ ꝑfidem habitare ceꝑat.
E xrasꝑans uero ẽ: quia abea prauiꝰ
morib repulsus exit. ut uacua
remaneat: quam prius habita
sic̃ ueritatis uoce cognouimus:
nequissimus spͣs cũ septem aliis
rediens. domũ scopis mundatã
inuenit: quia m̃tem auirtutib
alienam replet. Sequitur. Et sci¬
ent quia ꝓpħa fuerit in medio
eorum. Malis scire bonos aut
ad adiitorium salutis ꝓ ficere.
aut ad testimoniu̾ dãpnationis
solet. Sciant gͦ quia in medio eoꝵ
ꝓpħa fuerit. ut audita p̃dicatio¬
ne aut adiuiuentur ut surgant:
aut sic dãpnentur ut excusatio¬
creduli ⁊ subuersores sunt tecum
et cũ scorpionib habitas. Pacet
ad quã ꝑuersos inp̃dicationem
mutitur: qui netimeat ãmonet᷑.
et quia praui quiq bona sibi
loquentib alia iniqua faciunt.
et adhuc alia minancur ꝓpter
illa quȩ faciunt: dicitur neti¬
meas eos. & ꝓpter hoc qđ mi¬
nantur: adiungitur. Neq ser¬

Expanded text:
non habitatur? Sed domus, quia non habitatur? Sed domus, quia in ea Deus per fidem habitare coeperat; exasperans vero est, quia ab ea pravis moribus repulsus exiit, ut vacua remaneat, quam prius coelestsicut Veritatis voce cognovimus nequissimus spiritus cum septem aliis rediens, domum scopis mundatam invenit , quia mentem a virtutibus alienam replet. Sequitur: IBID.-- Et scient quia propheta fuerit in medio eorum. 11. Malis scire bonos, aut ad adjutorium salutis proficere, aut ad testimonium damnationis solet. Sciant ergo quia in medio eorum propheta fuerit, ut audita praedicatione aut adjuventur ut surgant, aut sic damnentur ut excusatiocreduli, et subversores sunt tecum, et cum scorpionibus habitas. 12. Patet ad quam perversos in praedicationem mittitur, qui ne timeat admonetur. Et quia pravi quique bona sibi loquentibus alia iniqua faciunt, et adhuc alia minantur, propter illa quae faciunt dicitur: Ne timeas eos; et propter hoc quod minatur, adjungitur: Neque ser
Abbreviated transcription (Latin):
castra. depopulatos agros. suffossas
aeccłias uidemꝰ. et tam̃ adhuc pa¬
rentes nr̃os adiniquitates sequimur
abcorum elatione quã uidimus
non mutamur. Et illi quidẽ inter
gaudia nos uͦ qđ ẽ. grauius inter
flagella peccamus. S ecce omp̃s
ds̃ iniquitates uidicans. iã pͥores
nr̃os abstulit: iã adiuditiũ uocauit.
nos adhuc adpenitentiã expectat.
nos adreuertendũ sustinet. ⁊ qui
inillis iã iudiciũ exercuit. nobis
suȩ potenciȩ longanimitatẽ p̃rogat.
nẽ cũ nr̃is nos priorib ꝑdat dicens.
Si forte uł ipsi audiant. ⁊ si forte
qui escant: qe domus erasꝑans ẽ.
Om̃is anima ȩtiam pꝰacceptã fidẽ
inꝑuersitate sua aut ꝑ manens
aut reuertens domus exasꝑans¬
uocatur: quia eũ quẽ ꝑfidẽ susce¬
perat repellit ase prauis oꝑibus
habitatorem dm̃: nam domus
in habitatur a dño. Si ergo domꝰ
quare exasꝑans: si uͦ exasꝑans.
quare domus: Quȩ utiq iam

Expanded text:
castra, depopulatos agros, suffossas castra, depopulatos agros, suffossas Ecclesias videmus; et tamen adhuc parentes nab eorum elatione, quam vidimus, non mutamur. Et illi quidem inter gaudia, nos vero, quod est gravius, et inter flagella peccamus. Sed ecce omnipotens Deus iniquitates judicans, jam priores nostros abstulit, jam ad judicium vocavit, nos adhuc ad poenitentiam exspectat, nos ad revertendum sustinet, et qui in illis jam judicium exercuit, nobis suae patientiae longanimitatem prorogat, nec cum nostris prioribus perdat, dicens: « Si forte vel ipsi audiant, et si forte quiescant, quia domus exasperans est. » Omnis anima etiam post acceptam fidem in perversitate sua aut permanens aut revocatur, quia eum quem per fidem susceperat repellit a se pravis moribus habitatorem Deum. Nam domus inhabitatur a domino. Si ergo domus, quare exasperans? Si vero exasperans, quare domus, quae utique jam
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i tẽptabuntur ad cadendum.
Phoc gͦ quod dr̃ si fieri potest. hoc
expͥm itur. qđ electi in corde tẽpta¬
buntur. Hutant enĩ : s non cadũt.
Dicitur gͦ si fieri potest quia crepi¬
dabunt: et tam̃ dicuntur electi.
qe non cadunt. Dubitatio itaq
sermonis adnõ. in electis expͥmit.
trepidationẽ m̃tis: quos ⁊ electos
nominat. qe cernit qđ infide et
te: qe ex magna multitudine
pauci audituri sunt demonstrat᷑.
ꝑdubitationẽ gͦ sermonis dnĩ.
quid significatur aliud. nͥ paucitaᷤᷤ
pꝰquam mala parentum de func¬
torũ dixerat: mutens ꝓpħam
ad filios dicat. si forte uł ipsi au¬
diant. ⁊ si forte quiescant. Quidẽ.
dicere uł ipsi. nͥ quia eorum pa¬
tres qui inculpa de functi sunt
audire noluerunt: pensemus gͦ
quȩ uutus sit. in hoc dominici ser¬
monis de fectu ut dicat. si forte
qui afflicti. ob sessi. conclusi. omĩa
que in boc mundo habuimꝰ bona
ꝑdidimus: urbes erutas. euersa

Expanded text:
christi tentabuntur ad cadendum. christi tentabuntur ad cadendum. Per hoc ergo quod dicitur, si fieri potest, hoc exprimitur, quod electi in corde tentabuntur: nutant enim, sed non cadunt. Dicitur ergo, si fieri potest, quia trepidabunt. Et tamen dicuntur electi, quia non cadunt. Dubitatio quippe sermonis a Domino in electis exprimit trepidationem mentis. Quos et electos nominat, quia cernit quod in fide et te, quia ex magna multitudine pauci audituri sunt, demonstratur. Per dubitationem ergo sermonum Dei, quid significatur aliud nisi paucitas postquam mala parentum defunctorum dixerat, mittens prophetam ad filios dicat: Si forte vel ipsi audiant, et si forte quiescant. Quid est dicere Vel ipsi, nisi quia eorum patres qui in culpa defuncti sunt audire noluerunt? Pensemus, rogo, quae virtus sit in hoc dominici sermonis defectu, ut dicat: Si forte qui afflicti, obsessi, conclusi, omnia quae in hoc mundo habuimus bona perdidimus. Urbes erutas, eversa
Abbreviated transcription (Latin):
cũ subditur. & dices ad eos. Haec
dicit dñs ds̃. Acsi aꝑte diceretur.
Quia exte despiceris ex mea uoce
necesse ẽ. ut loquaris. ne contẽpna¬
ris ipse qui muteris: uerba mea
ꝓ ferens ostende qui misit. Seqͥtur.
Si forte uł ipsi audiant. ⁊ si forte
qui escant: quia domus exaspe¬
rans ẽ. Dum constet quod omp̃s
as omia sciat. mirandũ ualde ẽ.
cur ds̃. si forte audiant. et si forte
quiescant. Qua ꝓpt̾ sciendũ nob̃ẽ.
qr ista dubitatio locutionis dĩ
non exignorantia sed exaliqua
significatione descendit. Nam
quis nesciat qđ qui fecit ⁊ uidet
omĩa. omĩa sciat. et ꝑsemet ipsã¬
magna ⁊ ꝓdigia: ita ut inerrorẽ
inducantur si fieri pocest ȩtiam
electi: cur hoc subdubitatione
et tam̃ dr̃. ut in errorẽ inducantur E
si fieri potest ȩtiam electi. Ista gͦ
dnĩci sermonis dubitatio exelec¬
toꝵ cordib de signatio tẽptationiᷤ
fuit: quia qui electisunt adꝑsis¬
tendũ: ꝑ signa p̃dicatorũ anti¬

Expanded text:
um subditur: « Et dices ad eos: Haec dicit Dominus Deus. » Ac si aperte diceretur: Quia ex te despicieris, ex mea voce necesse est ut loquaris, nec contemnaris ipse qui mitteris, verba mea proferens, ostende eum qui misit. Sequitur: « Si forte audiant, et si forte quiescant, quia domus exasperans est. » Dum constet quod omnipotens Deus omnia sciat, mirandum valde est cur dicitur, « si forte audiant, et si forte quiescant. » Quapropter sciendum est nobis, quia ista dubitatio locutionis Dei, non ex ignorantia, sed ex aliqua significatione descendit. Nam quis nesciat quod qui fecit et videt omnia, omnia sciat? Et per semetipsmagna, et prodigia: ita ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi . Cur hoc sub dubitatione Et tamen dicitur: Ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi. Ista ergo dominici sermonis dubitatio, ex electorum cordibus designatio tentationis fuit; quia qui electi sunt ad persistendum, per signa praedicatorum Anti
Abbreviated transcription (Latin):
sic ꝑ librum quem accipit. scrip¬
ture saere paginȩ de signantur.
Liber autem inuolutus ẽ. scriptu¬
re sacre eloquium obscurum.
quod ꝓ funditate sententiarum
in uoluitur: ut non facile sensu
omĩum penetretur. S coram
ꝓpħa liber expanditur: quia

Expanded text:
sic per librum quem accepit Scripturae sacrae paginae designantur. Liber autem involutus est Scripturae sacrae eloquium obscurum, quod profunditate sententiarum involvitur, ut non facile sensu omnium penetretur. Sed coram propheta liber expanditur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
os nr̃m cum recta loquimur. ⁊ co¬
medimꝰ quȩ adõ accipius: qe
⁊ tribuitur & augetur. in nr̃is
sensib cibus uitȩ. cum p̃dicare
Osmeum aꝑui: ⁊ attrari spm̃.¬

Expanded text:
ostrum cum recta loquimur, et comedimus quae a Deo accipimus, quia et tribuitur, et augetur in nostris sensibus cibus vitae cum praedicare Os meum aperui, et attraxi sp
Abbreviated transcription (Latin):
tentia feriat dicentis. Inqͦ altu̾m
iudicas: te ipsum condẽpnas.
Unde balaam dĩ spũ repletus
adloquendũ: s tam̃ incarnalem
uitam in suo spũ retentus. dese¬
met ipso loquitur dicens. Dirit
auditor sermonum dĩ. qui nouit
doctrinam altissimi. ⁊ uisiones
omĩpotentis iudit: qui cadens
aꝑtos habet oculos. Cadens aꝑ¬
tos ocłos habuit: qui rectũ quod
diceret uidit. s recte iuiuere con¬
tẽpsic. Cadens uidelicet in ꝑuer¬
so oꝑe. ⁊ aꝑtos habens oculos
in sancta p̾dicatione. Est tam̃ alius
quod possit intelligi. curbeatus
iezechiel qui ad p̃dicationem mit¬
titur. eẽ. exaspans pro hibetur.
Hisi enim ad loquenda uerba eum
Namsic̃ mali idõ dm̃ erasꝑant. qe
locuntur ⁊ faciunt mala: ita non¬
numquã boni exasꝑant. quia re¬
ticent bona. Illis itaq culpa ẽ.
ꝑuersa agere: istis recta reticere.
n hoc cum malis etiam boni si¬
mul dm̃ exasꝑant: quia cũ ꝑ uer¬

Expanded text:
tentia feriat dicentis: In quo alterum tentia feriat dicentis: In quo alterum judicas teipsum condemnas . Unde Balaam Dei spiritu repletus ad loquendum, sed tamen in carnali vita suo spiritu detentus, de semetipso loquitur, dicens: Dixit auditor sermonum Dei, qui novit doctrinam Altissimi, et visiones omnipotentis videt, qui cadens apertos habet oculos . Cadens apertos oculos habuit, qui rectum quod diceret vidit, sed recte vivere contempsit. Cadens videlicet in perverso opere, et apertos habens oculos in sancta praedicatione. 27. Est tamen aliud quod possit intelligi cur beatus Ezechiel, qui ad praedicationem mittitur, esse exasperans prohibetur. Nisi enim ad loquenda verba cum Nam sicut mali ideo Deum exasperant quia loquuntur vel faciunt mala, ita nonnunquam boni exasperant, quia reticent bona. Illis itaque culpa est perversa agere, istis recta reticere. In hoc ergo cum malis etiam boni simul Deum exasperant, quia cum perver
Abbreviated transcription (Latin):
Loqueris gͦ uerba mea ad eos. si forte
audiant. & quiescant. quia irritato¬
res sunt. Omĩs qui peccat. qͥd aliud
quam conditoris sui inse iracundiã
irrit̾at : & scimus quia quociens
actu. quociens uerbo. quociens
cogitatione delinqͥmus. dm̃ contra
nos tociens irritamꝰ. s tam̃ sustinet
& clementer expectat. ꝑse paci¬
entiam. ꝑp̃dicatores autẽ suos
uerbum nobis exhortationis p̃ro¬
gat. Omĩs autem qui recta p̾dicat.
si auditur: iram irritati ereatoris
suꝑ p̃uaricatorem popłm placat.
Unde necesse ẽ. ut ipse ñdebeat
agere malum. quo solet inpopłm
furorem conditoris irritare. ꝓpter
hominis audi quecumq loquar
adte: noli eẽ. exasꝑans. sic̃ domꝰ
exasperatris ẽ : id ẽ. mala quȩ fieri
conspicis ipse non facias: ne hoc
quod ꝓhibere mitteris. ipse cõmit¬
tas. Omĩs et enim p̾dicator inten¬
ta semꝑ debet mente pensare.
ne qui missus ẽ. lapsos erigere.
ipse in prauitate oꝑis cum lap¬
sis cadat. et pauli apłi hunc sen¬

Expanded text:
Loqueris ergo verba mea ad eos, si forte audiant, et quiescant, quia irritatores sunt. 25. Omnis qui peccat, quid aliud quam conditoris sui in se iracundiam irritat? Et scimus quia quoties actu, quoties verbo, quoties cogitatione delinquimus, Deum contra nos toties irritamus. Sed tamen sustinet, et clementer exspectat, per se patientiam, per praedicatores autem suos verbum nobis exhortationis praerogat. Omnis autem 1260 qui recta praedicat, si auditur, iram irritati creatoris super praevaricatorem populum placat. Unde necesse est ut ipse non debeat agere malum, quod solet in populo furorem conditoris sui irritare. Propter ominis, audi quaecunque loquor ad te, et noli esse exasperans, sicut domus exasperatrix est. 26. Id est, mala quae fieri conspicis, ipse non facias, ne hoc quod prohibere mitteris ipse committas. Omnis etenim praedicator intenta semper debet mente pensare ne qui missus est lapsos erigere ipse in pravitate operis cum lapsis cadat, et Pauli hunc sen
Abbreviated transcription (Latin):
flexibilem m̃tis uercicẽ inter
laudes hominum. ⁊ derogatio¬
nes tenebat. S magna inquisi¬
tione res indiget. cũ recti oꝑis
uiam tenemꝰ: utrum semꝑ des¬
picere derogantiũ uerba debea¬
mꝰ: an certo aliqͣndo cõpescere.
Dequa re sciendumẽ. quia linguaᷤ
detrahentiũ siẽ nr̃o studio non
debemus excitare ne ipsi ꝑeant:
ita ꝑsuam maliciam excitatas
debemus equanimiter colerare:
ut nobis meritum creseat. Ali¬
quando autẽ ȩtiam cõpescere.
nedũ de nobis mala disseminãt:
eorũ qui audire nos adbona po¬
terant. corda innocentiũ corrũ¬
pant. Hinc ẽ. enĩ quod ioħs ob¬
trectatoris sui linguã redarguit
dicens. Is qui amat pͥmatũ gere¬
re ineis: diotrepes non recipit
nos. Propter hoc si uenero cõmo¬
nas uerbis maligins garriens
innos. Hinc paulus itum detra¬
hentib choriciis loquitur di¬
⁊ fortes: p̃sentia autẽ corporis

Expanded text:
flexibilem mentis verticem inter laudes hominum et derogationes tenebat. 17. Sed magna inquisitione res indiget, cum recti operis viam tenemus, utrum semper despicere derogantium verba debeamus, an certe aliquando compescere. De qua re sciendum est quia linguas detrahentium sicut nostro studio non debemus excitare ne ipsi pereant, ita per suam malitiam excitatas debemus aequanimiter tolerare, ut nobis meritum crescat; aliquando autem etiam compescere, ne, dum de nobis mala disseminant, eorum qui audire nos ad bona poterant corda innocentium corrumpant. Hinc est enim quod Joannes obtrectatoris sui linguam redarguit, dicens: Is qui amat primatum gerere in eis Diotrepes non recipit nos; propter hoc si venero, commo verbis malignis garriens in nos . Hinc Paulus iterum de detrahentibus Corinthiis loquitur, diet fortes, praesentia aut
Abbreviated transcription (Latin):
una culpa suꝑbiȩ : quia p̃uaricati
sũt pactum: ecce altera obstinatio
nis usq addiem hanc. Ecce inini¬
quitate filioꝵ. culpa grauis im¬
pudentiȩ: quia dura faciȩ. qm̃
mala quȩ faciunt. iam nec erubes¬
cunt. et numquã uł pꝰ culpas ad
penitentiã redeunt. quia indomabi¬
li corde sunt. Cũ uͦ tante pͣuitatis
tançeq obstinationis sint. hii ad
quos ꝓpħa mutitur. quis iam
non uideat quia ꝑsona ꝓpħȩ a tam

Expanded text:
una culpa superbiae, quia praevaricati sunt pactum. Ecce altera obstinationis, quia usque ad diem hanc. Ecce, in iniquitate filiorum, culpa gravis impudentiae, quia dura facie, quoniam mala quae faciunt jam nec erubescunt, et nunquam vel post culpas ad poenitentiam redeunt, quia indomabili corde sunt. Cum vero tantae pravitatis tantaeque obstinationis sint hi ad quos propheta mittitur, quis jam non videat, q
Abbreviated transcription (Latin):
dicaret qđ uidat audiuit: s ei
iacenti dr̃. ingied̾e inciuitatẽ
et dicetur tibi quid ce oporteat
facere. Iacens gͦ hoc solum audi¬
re potuit. ut surgens diceret qđ
audiret. surgens uͦ hoc didicit.
ut quȩ cognouerat p̃dicaret. Sed
querendũ nobis ẽ. cur ezechiel et
paulus infaciẽ cadunt. ⁊ de ascen¬
sore equi. idest deeo. quihuiꝰ mun¬
di gła elatus ẽ. dr̃. ut cadat ascen¬
sor eiꝰ retro: rursumq de ꝑsecutoribꝰ
dñi scͥptum ẽ. abierunt retror sũ
et ceciđ̾unt int̾ram. Quidẽ. hoc
quod electi in faciẽ. ⁊ reꝓbi retror¬
sum cadunt. nͥ quod om̃is quipꝰ
se cadit. ibi ꝓeul dubio cadit. ubi
ñ uidet. qui uͦ ante se ceciđ̾it. ibi ca¬
dit ubi uidet  iniqui gͦ quia in
in uisibilibꝰ cadunt. pꝰse cade di¬
cuntur. qe ibi corruunt. ubi qͥd
eos tunc sequitur modo uidere
non possunt. Iustis uͦ qe mistis
uisibilibꝰ semet ipsos sponte deici¬
unt. ut in inuisibilibꝰ erigantur

Expanded text:
dicaret quod viderat audivit, sed ei dicaret quod viderat audivit, sed ei jacenti dicitur: Ingredere in civitatem, et dicetur tibi quid te oporteat facere . Jacens ergo hoc solum audire potuit, ut surgens disceret quod audiret; surgens vero hoc didicit, ut quae cognoverat praedicaret. 5. Sed quaerendum nobis est cur Ezechiel et Paulus in faciem cadunt, et de ascensore equi, id est de eo qui in hujus mundi gloria elatus est, dicitur: Ut cadat ascensor ejus retro ? Rursumque de persecutoribus Domini scriptum est: Abierunt retrorsum, et ceciderunt in terram . Quid est hoc, quod electi in faciem, et reprobi retrorsum cadunt, nisi quod omnis qui post se cadit ibi procul dubio cadit, ubi non videt; qui vero ante se ceciderit, ibi cecidit, ubi videt? Iniqui ergo quia in invisibilibus cadunt, post se cadere dicuntur, quia ibi corruunt, ubi quid eos tunc sequatur modo videre non possunt. Justi vero, quia in istis visibilibus semetipsos sponte dejiciunt, ut in invisibilibus erigantur,
Abbreviated transcription (Latin):
milit̾ iacemꝰ: ꝑ diuini uerbi con¬
solationem surgere ad forcia
oꝑa iubenur. Et cũ iam inbonoꝵ
oꝑum soliditate ꝑsistimus: ne¬
cesse. ẽ. ut unde nosmet ipsos
correximus. inde iam p̃dican¬
tes et alios leuemꝰ. Iacenti gͦ
non p̃cipitur. ut ad p̃dicationẽ
surgat. ne infirmus quisq hoc
quod uerbo aedificare potest.
oꝑe destruat. Unde recte qͦq
ꝑ ꝑ salmistã dr̃. Eduxit me de
lacu miseriȩ. et deluto fecis.
et statuit supra petram pedes
⁊ in misit mos meũ canticum
deluto pͣuitatis educitur : ut
eiꝰ pedes ꝑfidem inpetra soli¬
dentur. S qe rectã fidẽ recta
sub sequi debet oꝑatio. gressus
eius directi sunt. ut post direc¬
tionẽ gressuũ. idẽ. ꝑꝰ ꝑfectionẽ
boni oꝑis. inore acceꝑit. ȩtiã
nouũ eanticũ p̃dicationis.
Sic saulus dum suꝑbꝰ damas¬
cũ ꝑ geret. redẽptoris uoce ꝓstra¬
cus iacuit: et qui p̾dicator futu¬
rus erat. non tam̃ mox ut pre¬

Expanded text:
militer jacuimus, per divini verbi conmiliter jacuimus, per divini verbi consolationem surgere, ad fortiora opera jubemur. Et cum jam in bonorum operum soliditate persistimus, necesse est, et unde nosmetipsos correximus, inde jam praedicantes et alios levemus. Jacenti ergo non praecipitur, ut ad praedicationem pergat, ne infirmus quisque hoc quod verbo aedificare potest, opere destruat. Unde recte quoque per Psalmistam dicitur: « Eduxit me de lacu miseriae et de luto faecis. Et statuit supra petram pt in os meum canticum de luto pravitatis educitur, ut ejus pedes per fidem in petra solidentur. Sed quia rectam fidem recta subsequi debet operatio, gressus ejus directi sunt, ut post directionem gressuum, id est post perfectionem boni operis, in ore acciperet etiam novum canticum praedicationis. Sic Saulus, dum superbus Damascum pergeret , Redemptoris voce prostratus jacuit. Et qui praedicator futurus erat, non tamen mox ut prae
Abbreviated transcription (Latin):
cribit sua: ut significet nr̃a.
Nã quidẽ hoc quod ei iacenti dr̃.
sta suꝑ pedes tuos et loquar ce¬
cun. qui enĩ iacenti loquebat᷑.
cur non se nͥ stanti ꝑ mutit eẽ.
lo cuturum: S sciendum. quia
alia sunt quȩ iacentes. alia quȩ
stantes audire debeamꝰ. Iacenti
enĩ dr̃. ut surgat: stanti autẽ
p̃cipitur ut ad p̾licationẽ ꝓfi¬
cisci debeat. Adhuc enĩ nobis
in infirmitatis confusione iacen¬
tibꝰ. p̃beri non debet auctoritas
p̃dicationis. S eũ iam in bono
oꝑe surgimus. cũ iam recti
stare ceꝑimus. dignũ ẽ. ut ad
lucrandos alios inp̃dicatione
mitti debeamus. Stans ergo
ꝓpħa uisionẽ sp̃alem uidit et
cecidit : cadens uͦ ãmonitionis
uerba suscepit ut surgeret surgenꝰ
autẽ p̃ceptum audiuit ut pre¬
dicaret. Nam qui adbuc ex suꝑ¬
biae uertice stamus. cũ iam de
aet̾nitatis timore aliqͥd sentire
ceꝑimus. dignũ ẽ. ut adpeniten¬
tiam cadamꝰ. Et cũ infirmitatẽ
nrãm subtilit̾ cognoscentes hu¬

Expanded text:
significet nostra. Nam quid est, quod jacenti dicitur: « Sta super pedes tuos et loquar tecum? » Qui enim jacenti loquebatur, cur non se nisi stanti promittit esse locuturum? Sed sciendum quia alia sunt, quae jacentes, alia quae stantes audire debeamus. Jacenti enim dicitur ut resurgat. Stanti enim praecipitur ut ad praedicationem proficisci debeat. Adhuc enim nobis in infirmitatis confusione jacentibus praeberi non debet auctoritas praedicationis, sed cum jam in bono opere surgimus, cum recti jam stare coeperimus, dignum est, ut ad lucrandos alios in praedicationem mitti debeamus. Stans ergo propheta, visionem spiritalem vidit, et cecidit, cadens vero jam monitionis verba, suscepit ut surgeret. Surgens autem praeceptum audivit, ut praedicaret. Nam, qui adhuc ex superbiae vertice stamus, cum jam de aeternitatis timore aliquid sentire coeperimus, dignum est ut ad poenitentiam cadamus. Et cum infirmitatem nostram subtiliter cognoscentes, hu
Abbreviated transcription (Latin):
modis adõ receditur: ita duobus
modis adõ apostatȩ homines fuĩt.
Nã unꝰ quisq aconditore suo : aut
fide recedit. aut oꝑe. Sic̃ gͦ qͥfide
recedit apostataẽ: ita qui ad ꝑuer¬
sum opus qđ deseruerat redit. ab
om̃ipotenti dõ apostata absq ulla
dubitatione deputatur: ȩtiã si fidẽ
nec fides sine oꝑib. nec oꝑa adiu¬
uant sine fide: nͥ fortasse ꝓ fide ꝑci¬
pienda fiant. sic̃ corneliꝰ ante ꝓbonis
oꝑibus meruit audire quã fidelis
extiterit. Qua exre colligitur. qr
bona oꝑa ꝓfidae ꝑcipienda faciebat.
Nam cui abangło dr̃. orationes
tuȩ et elemosinȩ tuȩ ascendunt in
memoriam inconspc̃c̃tu dĩ. ⁊ mox
ꝓ eadem ascensione p̃cipitur. ut ad
sẏmonem mittat. qui ei ueniens
p̾dicare debeat. constat quia hoc
petit. unde meruit exaudiri. Se¬

Expanded text:
modis a Deo receditur, ita duobus modis a Deo apostatae homines fiunt . Nam unusquisque a conditore suo aut fide recedit, aut opere. Sicut qui a fide recedit, apostata est, ita qui ad perversum opus quod deseruerat redit, ab omnipotenti Deo apostata absque ulla dubietate deputatur, etiam si fidem nec fides sine operibus, nec opera adjuvant sine fide, nisi fortasse pro fide percipienda fiant; sicut Cornelius ante pro bonis operibus meruit audiri quam fidelis existeret . Qua ex re colligitur quia bona opera pro fide percipienda faciebat. Nam cui ab angelo dicitur: Orationes tuae et eleemosynae tuae ascenderunt in memoriam in conspectu Dei , et mox pro eadem ascensione praecipitur ut ad Simonem mittat, qui ei veniens praedicare debeat, constat quia hoc petiit, unde meruit exaudiri. Se
Abbreviated transcription (Latin):
beatus iob loquitur dicens. si
impius fuero. uae nuchiẽ. si
autẽ iustus. non leuabo caput
saturatus afflictione ⁊ miseria.
Iustorum autẽ afflictio tempo¬
ralis ẽ. Uae gͦ quod dix̃ atem¬
ꝑali afflictione distin xit. qui
et iustũ afflictionẽ. et impium
uae habere ꝑhibuit. Persemet¬
ipsam quoq ueritas dicit.
Uae mundo abscandalis. & ue
uob̃ qui ridetis quia lugebitis.
& uae pregnantib ⁊ nutrientib
iillis dieb. ꝑensandum nob̃
ergo ẽ: quomodo haec tria in
sacro uolumine scripta sint.
lamentationes. carmen. et ue.
Lam̃tationes uidelicet. quia in eo
scriptaẽ. penitentia peccatorũ.
carĩ uͦ. quia ibi p̾nuntiantur
gaudia ustorum: uae autẽ quia
illic erp̃ssa ẽ. dampnatio reꝓboꝵ.
Ut ergo peccata punias. lege quȩ
inhoc uolumine scripta sunt
lamenta. seindite corda ur̃a ⁊ non
uestim̃ta ur̃a. & rursus. Mise¬
ri estoce ⁊lugete. risus ur̃ in
luctum conuertatur. & gaudiũ

Expanded text:
beatus Job loquitur, dicens: Si beatus Job loquitur, dicens: Si impius fuero, vae mihi est; si autem justus, non levabo caput, saturatus afflictione et miseria . Justorum enim afflictio temporalis est. Vae ergo quod dixit, a temporali afflictione distinxit, qui et justum afflictionem, et impium vae habere perhibuit. Per semetipsam quoque Veritas dicit: Vae mundo a scandalis , et, Vae vobis qui ridetis, quoniam flebitis . Et, Vae praegnantibus et nutrientibus in illis diebus . Pensandum ergo nobis est quomodo haec tria in sacro volumine scripta sint, lamentationes, carmen, et vae. 34. Lamentationes videlicet, quia in eo scripta est poenitentia peccatorum. Carmen vero, quia ibi praenuntiantur gaudia justorum. Vae autem, 1263 quia illic expressa est damnatio reproborum. Ut ergo peccata punias, lege quae in hoc volumine scripta sunt lamenta: Scindite corda vestra, et non vestimenta vestra . Et rursus: Miseri estote, et lugete; risus vester in luctum convertatur, et gaudium