comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uiita lẽgat uxori sue ticie. amp¬
lins qm̃ cotem aurros tot urimẽ
tiae dampnas esto dare manite¬
esiegator ꝓfertur ncħ eam re
sinmͣ diem hareat. Mrc¬
Ote plegatri non esthrsandie¬
du si uelt ob donatõnes minu
uerem frãs solutionem aistre
pignori nomine retinen doto
ob ea q̃mułrem mincem prare

Expanded text:
ui ita legat uxori suae: 'Titiae amplius quam dotem aureos tot heres meus damnas esto dare', manifelegatorum profertur, nihil eam rem suum diem habeat. ote relegata non est heres audiendus, si uelit ob donationes in mulierem factas solutionem differre pignoris nomine retineri dotem ob ea, quae mulierem inuicem prae
Abbreviated transcription (Latin):
restitue̾ mea ẽẽ conccone utuel
demum restitu̾e rogetur ꝙ. ceduc¬
ta cotis qnͣtitate ad̃eamꝑuenit.
cotem enim recepisse eam mag̾
qmͣ ⁊ cepisse saluo eo ꝙ excõmo¬
do rep̾sertationis ab ea fidiomi¬

Expanded text:
restituere, in ea esse condicione, ut id demum restituere rogetur, quod deducta dotis quantitate ad eam pervenit: dotem enim recepisse eam magis quam accepisse, salvo eo, quod ex commodo repraesentationis ab ea fideicomm
Abbreviated transcription (Latin):
titatem hr̃ditatii restitue̾ idde¬
mimi renituet ꝙ qnͣtitatẽ coti
excedit. id̃q q exrepͥientatiẽns
cẽmodo sentit. nam ⁊ siqmia
suum hrdem manuet. eumq¬

Expanded text:
ntitatem hereditatis restituere id demum restituet, quod quantitatem dotis excedit idque quod ex repraesentationis commodo sentit. nam et si quis, suum heredem
Abbreviated transcription (Latin):
restituet ꝙ. ex cote ꝑ cẽpit quia
quadrngentor ⁊ dedit fundos
duos moncenta ⁊ p̾tea noria de¬
bitorunrm residna ducenta.
mor maritus enis cecedñs prodo¬
teei duosfinitos non eos quos
incotem accepat reliquit ⁊ p̾tẽi¬
duos iloicor. netquos estimato

Expanded text:
ercepit, quia quadri‹n›gentorum et dedit fundos ducenta, praeterea nomina dein residua ducenta: mox maritus eius decedens pro dos ei duos non eos, quos in dotem acceperat, reliquit et praetduos illos dotales, quos aestimato
Abbreviated transcription (Latin):
redocem minũunt. amplius tici
camqñtitatem posse fidiꝯ. eroga¬
re. que ip̃o nire doten minuit ee
enim mulrem legat᷑ariam nem¬
oest qui dubitet.s si n̾doss pro

Expanded text:
amplius dici eam quantitatem posse fideicommissum erogare, quae ipso iure dotem minuit: esse enim mulierem legatariam nemo est qui dubitet. sed et si no
Abbreviated transcription (Latin):
dicio incerit restituat. qui tn̾
si tutores pupilli uelint. admi¬
instͣre non erunt audiendisa
tis insi ded̾int noĩe pupilli aut
curatores quor id̾ ip̃i sint ꝯstitu¬

Expanded text:
udicio uicerit restituat. quid tam‹en›, si tutores pupilli uelint administrare? non erunt audiendi, nisi satis dederint nomine pupilli aut curatores quoque idem ipsi sint constitu
Abbreviated transcription (Latin):
deo si exprimaꝑte edc̾ibonoꝵ¬
possõm non pecierit alias poti̾t
exseqͣnͣti ꝑte edc̾i ⁊ ad exemplũ
carbomani edci acciꝑe bonoꝵ
confestim post prĩs morte̾ con¬
trousia eifcã fint. an int̾ lirõs
bonoꝵ possõnem acciꝑe possit
simul ad utriusq edcĩ ca̾m an¬
nus cessisse indebr᷑.sin u̾o int̾¬
poĩto tꝑr scunĩt controu̾siam

Expanded text:
deo s‹i› ex prima parte edicti bonoessionem non petierit, alias poterit ex sequenti parte edicti ad exemplum Carboniani accipere bonorum confestim post patris mortem controuersia ei facta fuerit, an inter liberos bonorum possessionem accipere possit, simul ad utriusque edicti causam annus cessisse uidebitur: si uero interposito tempore scierit controuersiam
Abbreviated transcription (Latin):
anitꝑr lib̾abuntur exĩge̾ d
ectã cum pupillo possidebit.
An autem uescendi cã dimin¬
uere possit isqui excarboma¬
no missus est indeamui.⁊ siꝗ
dem satis ĩpures dedit. sũ decre¬
ut p̾sec sũ non dimimnt ne¬
scendi cã exħ mimis rentuet

Expanded text:
 liberabuntur, exigere debet: cetera cum pupillo possidebit. An autem uescendi causa deminuere possit is qui ex Carboniano missus est, uideamus. et si quidem satis impubes dedit, siue decreuit praeses siue non, deminuet uesce
Abbreviated transcription (Latin):
fendatur. idcirto qm̾ ismissus
sit in possõm uł etiam ad usa¬
rrus enis accones h̾r̾ditarias
indescribit eciam eñ ꝙ cum ĩ¬
pur̾e missus estmpossone acci¬
ones posse adiu̾ius curatorem¬

Expanded text:
fendatur idcircoque missus sit in possessionem etiam aduersarius eius, actiones hereditarias nique scribit etiam eum, qui cum impubere missus est in possessionem, actiones posse adu
Abbreviated transcription (Latin):
riussiue satiscet. siue non dec si
uelit adu̾carns cõmittisibi ad¬
ministͣtonem satis darẽd pu¬
pillo. cetinsi satis non cet d cu¬
rator constitui ꝑ q̃. bona admi¬
mstrentur. adusariis aut̃ si
satis ded̾it res que tp̃r ꝑiture¬

Expanded text:
ius, siue satis det siue non det. si uelit aduersarius committi sibi administrationem, satis dare debet pupillo: ceterum si satis non det, debet curator constitui, per quem bona administrentur. aduersarius autem si satis ded
Abbreviated transcription (Latin):
ñ possid. uideaniꝰ de effcñ rei. ⁊¬
si possid mila actõne afidei¬
cõmissario conueniri pot̾. n
pignoraticia qui hroitariae.¬
S. Dctid¬

Expanded text:
n possidet, uideamus de effectu rei. si possidet, nulla actione acommissario conueniri potest, pigneraticia, quoniam hereditaria est acti
Abbreviated transcription (Latin):
Cbitor sub pignore creditor¬
em hrdem ini̾itint eum qrro¬
gauit restitue hrditatem fii
csue .i. testatoris cũ nouet ad¬
ireut susp̾tam coactus nsli
p̾corisadut ⁊ restituit. cũ ẽpto¬
rẽ pignorisnon mueniss. desi¬
d̾abat᷑ remitti sibi nire dm̃ur

Expanded text:
bitor sub pignore creditorem heredem instituit eumque rogauit restituere hereditatem filiae suae, id est testatoris: cum nollet adire ut suspectam, coactus iussu praetoris adit et restituit: cum emptorem pignoris non inueniret, desiderabat permitt
Abbreviated transcription (Latin):
usure quas debitores urditam
cum postra cessiss dies solunt
Item ñcedes p̾diorum abħr
deꝑcepte portioni quadrantis
imputabunt᷑. ¶Cum ant̾ p
mortem suam rogatus hrdi¬
tatem restitue reshr̃ditariat
diistrah̾e non cõgatur hrs sor¬
cium que dep̾̃dui caͣrum redi
eorum quadrantẽ quo omu¬
nũt ¶Qd̃ ex hroitatesua
suꝑ fuus cum more̾t᷑ restitue
rogatus fructus suꝑfluos resti¬
tuert nonur rogatus. cinea
n̾ba diiiutõnem quid̾ hr¬
ditatis. admittãt fruccuũ at̾
additam̃tum non ꝑcip̃iant.

Expanded text:
usurae, quas debitores hereditarii cum postea accesset dies solverunt, item mercedes praediorum ab herede perceptae portioni quadrantis imputabuntur. Cum autem post mortem suam rogatus hereditatem restituere res hereditarias distrahere non cogatur heres, sortium, quae de pretiis earum redigeorum quadrantem quoque deminuit. Quod ex hereditate superfuisset, cum moreretur, restituere rogatus fructus superfluos restituere non videtur rogatus, cum ea verba deminutionem quidem hereditatis admittant, fructuum autem additamentum non recipiant.
Abbreviated transcription (Latin):
Risto in decretis frontimamsita
refert cum due filic patri nccͣie
Hr des extitissent. alt̾a sepat̾na al¬
smi erat h̾r̾ditate. altã bona p¬
t̾na uendicarat. totumq honꝰ
suscipe pata erat. ẜ cassium p̾to¬
rem ẽa cognita accones h̾r̾dita¬
rias utiles daturum recte pollici¬
tumq ei q̾ adhr̾ditatem patrii
accessat. cenegatinum q ei qͥ
ciendi describendiq pota et descti¬
tem facturum sep̾tor polbant᷑¬
mine cesid̾anti tribue̾ eum ma¬
infestũ e̾ro Ratõ aut̾ hiuiꝰ
edci manifesta e̾. n em̃ smne
ndice tniͣsigi. naput indi

Expanded text:
risto in decretis Frontianis ita refert: cum duae filiae patri necessariae heredes exstitissent, altera se paterna abstinuerat hereditate, altera bona paterna vindicare totumque onus suscipere parata erat. sanctum Cassium praetorem causa cognita actiones hereditarias utiles daturum recte pollicitum ei, quae ad hereditatem patris accesserat denegaturumque ei quae ciendi describendique potestatem facturum se praetor polmine desideranti tribuere eum manifestum est. Ratio autem huius edicti manifesta est: neque enim sine iudice transigi neque apud iudi
Abbreviated transcription (Latin):
b scmpinus m̃ditio egit cõdẽp¬
natiq ꝓportionib hr̃drtarns
singuli hr̾des int̾ quos ⁊ieia ⁊̃
sempnio cauẽrunt sĩmiamqͣ
quisq ꝯdempnatus erat cumu¬
suris hidem q̃ ad exhibitione
a testatrice p̾stalantur. postea ex¬
cepta seia filia cana cet̾i hr̃des ab¬
stimierunt se h̾rditate bnficio
pricipis ⁊ totahrditas adsciam
ꝑtin̾e cepit. qͥro an in sciam qͥso

Expanded text:
 Sempronius iudicio egit condemnatique pro portionibus hereditariis singuli heredes, inter quos et Seia, Sempronio cauerunt summam, qua quisque condemnatus erat usuris isdem, quae ad exhibitionem a testatrice praestabantur: postea excepta Seia filia ceteri heredes abstinuerunt hereditate beneficio principis et tota hereditas ad Seiam pertinere coepit. q
Abbreviated transcription (Latin):
Uem enis eẽ ci pot̾tassit quaac¬
tione utiuelit.i. legatarii.¬
¶Hinismodi legatimi illi aut
illiut᷑ corum prior capitolũ
ascencłit utile eẽ eindeniti arg¬
umto probari ait. ꝙ constet᷑
nsum fructum liħ̾tis legatum
⁊ eiqui corum suꝑiuxit ꝓprice¬
tatem utilit̾̃ scgari ioq ⁊ tehr̾¬
dt iniiituto dicend̾ existmmaũ
¶Stichum quem decestipła¬
tiũ eram ticins ate hrͣde mͥ leg̃¬
int si quid̃ non cxlucͣtina c̾i
stipuło int̾cessit utile legatũ
trac magisplacet in utile eẽ
legatum quia nec absitquic¬
qmͣ nec biseadem resprar pos¬
sit. s si cum michi extestõticu
stichum ceb̾es eundem ate hr̾¬
de sempiis michi leg.nnt fi¬
deiq mec cõmiẜit ut eum ali¬
cin restituam logatum utile
crit quia non sum ħiturus
Idem niris erit ⁊ sipecuniam
Amc logauit multomag̾sũ

Expanded text:
em eius esse, cui potestas sit qua actione uti uelit, id est legatarii.Huiusmodi legatum 'illi aut illi, uter eorum prior Capitolium ascenderit' utile esse euidenti argumento probari ait, quod constet usum fructum libertis legatum et qui eorum superuixerit proprietatem utiliter legari. idque et de herede instituendo dicendum, quem de te stipulatus eram, Titius a te herede mihi legavit: si quidem non ex lucrativa causa stipulatio intercessit, utile legatum tunc magis placet inutile esse legatum, quia nec absit quicquam nec bis eadem res praestari possit. Sed si, cum mihi ex testamento Titii Stichum deberes, eundem a te herede Sempronius mihi legaverit fideique meae commiserit, ut eum alicui restituam, legatum utile erit, quia non sum habiturus: idem iuris erit et si pecuniam a me legaverit: mu
Abbreviated transcription (Latin):
ticio lega hr̃imeus seio .x. di¬
todubitandum nonerit qui
ticio sinim legatum maneat
rusitatum feree̾ sic legare luci¬
oticio tot⁊ hoc aꝑlus urori
legatumẽ cumhẽ ad ieccõne
.s. hoc amplius aliquid leget

Expanded text:
Titio legavi heres meus Seio decem dato", dubitandum non erit, quin et Titio suum legatum maneat et usitatum fere est sic legare: "Lucio Titio tot et hoc amplius uxori legatum est cum hac adiectione "hoc amplius" aliquid legetur,
Abbreviated transcription (Latin):
indi exhrdatum. adcrco cõtꝰ
tabiilastonoꝵ possõm petipᷤ¬
se conẗ ntrumq hr̃deror¶Si
ex hrdatiu sit filius ⁊ mntut
optinente eo gͣdu in quo ĩsti¬
tutus est ꝓuto cõmisso sdc̃o. io
Aliofuo cc̃ tabulas eum boꝵ¬

Expanded text:
dcirco contra tabulas bonorum possessionem peti posse contra utrumque heredem. Si exheredatus sit filius et institutus, optinente eo gradu, in quo institutus est, puto commisso edicto ab alio filio contra tabulas eum bo
Abbreviated transcription (Latin):
datione notatos ⁊ remotos ad
contͣ tabulas bonorum possõm
admittũdos. sicut nec nireci¬
uili testm pentum trrbant
dem scribi non sufficit. s eogͣ¬
du contͣ quem petitur bonor

Expanded text:
datione notatos et remotos ad contra tabulas bonorum possessionem admittendos, sicuti nec iure civili testamenta parentium turbant:dem scribi non sufficit, sed eo gradu, contra quem petitur bonoru
Abbreviated transcription (Latin):
possõ competat. ⁊ alt̾ exnepoti¬
ꝑs eiͣui fr̃i accrescit. Siuo exfili¬
is alt̾ non petat. tam fri. qmͣi
nepotib id prodest. namq tr̃
duo sẽmisses fumt exquib al̃¬
terum filiui altm̃ nepotes con¬
sequuntur. ¶Si pr̃ius temin
exstet nirefr̾m quo filius ex
nem: ¶ Si remoto qͣuo filio
potioressunt mea h̾rditate pͦ¬
teriore testõ scripti lides ⁊ita
nis hñtut cum i contͣ que fili
petit ponoꝵ possõm remoto
filio possit optin̾e̾ hr̾ditatem
filius quo recte indeatur petẽ
ille non possit hrlitatem opti

Expanded text:
sio competat et alter ex nepotipars eius fratri adcrescit. si vero ex filiis alter non petat, tam fratri quam nepotibus id prodest: namque tunc duo semisses fiunt, ex quibus alterum filius, alterum nepotes consequuntur. Si prius testamentum exstet iure factum, quo filius exhnem, si remoto quoque filio potiores sunt in ea hereditate posteriore testamento scripti heredes: et ita ius habet, ut, cum is, contra quem filius petit bonorum possessionem, amoto filio possit optinere hereditatem, filius quoque recte videatur petere ille non possit opti
Abbreviated transcription (Latin):
pupillus ad pub̾tatem ꝑue¬
m̃t ab eocu icgatus fu̾atue¬
dicabitim. mortuo aut̾ pup¬
piuo lib̾tas competit. longe
magis hoc seruari conueni¬
et sũdem ẜmis subconione
ab impube̾ legͣatus fu̾it ⁊ pen¬
dũte conlitione filius intra
pub̾tatem decessĩt.Dem.¬
Onquocimiq modosi lega¬
tarii reifca fint die cẽdn̾te ob¬
ligo legati extingintur. s ita
si eo modo fi̾it enis quo auelli
uonposait. ¶Ponamus rem
que in pure legat᷑a sit accipe
me ꝑtͣiconem die legati cede¬
tsar au cõ hr̃de aquo eadem sb̾
condcone alii iegata fin̾t non¬
ne ⁊gaam ercestõ quia ustatuᷤ
est cuisut existñte conccone
dicessurum sit ame din̾ũ. naͣ
⁊ si exstipulone michistichꝰ de¬
beatur ⁊ is cñsb̾ condcõne. alii
legatus eẽt fr̾s fu̾t m̾s ex cãlu¬
cratiua. nicħonimus existũte
condcone ershpulatuagere
potõ ¶ Si ex lomi enisqm rei
publicecĩ iberatrem usuac

Expanded text:
pupillus ad pubertatem peruenerit, ab eo cui legatus fuerat uindicabitur: mortuo uero pupillo libertas competit. longe magis hoc seruari conueniet, si idem seruus sub condicione ab impubere legatus fuerit et pendente condicione filius intra pubertatem decesseon quocumque modo si legatarii res facta fuerit die cedente, obligatio legati exstinguitur, sed ita, si eo modo fuerit eius, quo auelli non possit. ponamus rem, quae mihi pure legata sit, accipere me per traditionem die legati cedente ab eo herede, a quo eadem sub condicione alii legata fuerit: nempe agam ex testamento, quia is status est eius, ut existente condicione discessurum sit a me dominium. nam et si ex stipulatione mihi Stichus debeatur et is, cum sub condicione alii legatus esset, factus fuerit meus ex causa lucratiua, nihilo minus exsistente condicione ex stipulatu agere potero.Si ex bonis eius, qui rei publicae causa aberat, rem us
Abbreviated transcription (Latin):
peti ereodem testo̾ non posst̃.¬
Inficłi cõmisso ꝙ fãmilie¬
relinquitur hii ad petition¬
no̾i̾ati sunt aut postoĩs ex¬
trctos qmer nomine defũe¬
ti fu̾int eo tꝑr que testator mõ¬

Expanded text:
peti ex eodem testamento non possufideicommisso quod familirelinquitur hi ad petitionnominati sunt, aut post omnetos qui ex nomine defuncti fuerint eo tempore, quo testator mo
Abbreviated transcription (Latin):
tcone asscribinitur exdie adi¬
tehr̾ditatis p̾stabinitur. ¶ud̾
an̾ cõncconem completam
abhrde nontͣditum s alcga¬
tirio detentum hrsuepdica¬
recum fruccib pocit. ¶ Qum
it a legatur illihoc am̃plius
funclum illum cum omĩb
reb que meodem fundo er̃t
mancipia quo continentur.
Cinnita legatur quicquid
mhorreo meo erͣit ⁊ is cui lega¬
tum est ex reb non legatis
ignorante co ampliandi le¬
gati sui grã inhorreun in¬
tułit. ꝙ ullatum est noninde¬
tur ẽe legatum. ¶ O alega¬
tario petitum eratut alii res¬
tituet silegatarins decedat¬
hr̃s quo ens id ꝙ legatum
est pr̃are de bebit E pes noĩa¬

Expanded text:
tur, ex die aditae hereditatis praestentur. Fundum ante condicionem conpletam ab herede non traditum, sed a legatario detentum heres uindicare cum fructibus poterit. Cum ita legatur: 'illi hoc amplius fundum illum cum omnibus rebus, quae in eodem fundo erunt', mancipia quoque continentur. Cum ita legatur: 'quidquid horreo meo erit' et is cui legatum est ex rebus non legatis ignorante eo ampliandi legati sui gratia in horreum intulerit, quod illatum est non uidetur esse legatum. Quod a legtario petitum erat, ut alii retitueret, si legatarius decedatquoque eius id quod legatum est
Abbreviated transcription (Latin):
tur.oꝑas mĩchi dare spondes. itaq da
rum noĩe itanirando prõno aut
lucio ticio. solu̾e̾ lucio ticio n pot̾
ut apatrono liretur.uł.

Expanded text:
tur: "operas mihi dare spondes?" itaque arum nomine ita iurando "patrono aut Lucio Titio" solvere Lucio Titio non potest, ut a patrono liberetur.
Abbreviated transcription (Latin):
sistũt ad ħ̾rdem exͣneum tnͣseunto
legau̾it si filio suonirau̾it se .r.
oꝑarum noi̾e p̾itaturum anobli¬
getur nĩrando ⁊ cellus nibencrun
obligari eumait ꝑui q referreꝙͣ

Expanded text:
sistunt, ad heredem transeunt, legaverit, si filio suo iuraverit se decem operarum nomine praestaturum, an obligetur iurando. et Celsus Iuventius obligari eum ait parvique referre,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. uł medicine lanaꝵ. ipplło¬
ne continentur. s ⁊ pellos lan̾a¬
tecontineant᷑. ⁊ hoc lane cedere
maifemim est. ¶Lana legata
eciam lepormã ianam ⁊ aneri¬
uam taprignam credo contin¬
appuant. ¶ Linim aut̾ lanale¬
gata utiq ñ ꝯtmebitur. ¶lmo
iit̾ legato t. anft̃m qm̃ infectꝰ¬

Expanded text:
 medicinae, lanarum appellatione continentur. Sed et pelles lanatae contineantur? et hoc lanae cedere manifestum est. Lana legata etiam leporinam lanam et anserinam et caprinam credo continappellant. Linum autem lana legata utique non continebitur. Lino autem legato tam factum quam infect
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ba atepeto sei ut stichũ man¬
umittes deli mi fͣace̾s. s ĩ comi¬
lo tuo restituai. ꝙ ut facias
adierit hr̾ditatem ⁊ pꝑ ħ ꝯ̃pͥłs
amhr̾ditatis exqͣstichus hrim
restitu̾e ⁊tem qͥsiit ansi. aliꝙͣ
controu̾sam senis deuncia

Expanded text:
a te peto, Sei, uti tu Stichum manumitteres: dedi unde faceres'. sed et codilio tuo restitues: quod ut facias, adierit hereditatem et propter am hereditatis, ex qua Stichus heres restituere. Idem quaesiit, an, si aliquam controversiam Seius de uncia
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃t̾. tñ benigna int̾p̾tatõne pi¬
acet ut fr̾qui ab intestato pu
rogauit ut siquis sũ lib̃n dece¬
det ꝑtem suam hrditatis soro¬
rifr̾i uerestituet. aut si fr̾ soror
teneri mincem uolo. donec
reliquerit anhrdes sui fid̾i.9.¬

Expanded text:
tamen benigna interpretatione placet, ut mater, quae ab intestato puprogavit, ut qui sine liberis decederet partem suam hereditatis sorori fratrive restitueret aut, si frater sororteneri inuicem uolo, donec reliquerit, an heredes eius fidei
Abbreviated transcription (Latin):
.R. incħ fid̾i cõmissi datum.
gͥno ꝓpõi p̃t̾ ducentos aureos
Item q̾sut candem urorem ma¬
rito ħrde scripto fid̾i cõmisisse
ut cum morẽt᷑ fulio om̃ om̃e
ꝙ ad eum ex hr̾ditate suaper
mu¬

Expanded text:
hil fideicommissi datum genero proponi praeter ducentos aureos. Idem quaesiit eandem uxorem marito herede scripto fideicommis‹is›se, ut, cum moreretur, filio communi omne, quod ad eum ex hereditate sua permu
Abbreviated transcription (Latin):
e. sit ĩ cõe bonasua conferre̾.
Menia duos fiuos hrdes religͥrat
⁊ eod̾ testõita cauit. fidnĩ aut̾ hr¬
dum meoꝵ omitto uti om̃is iẜa¬
mea sit. ꝓde poito sñ nsuris ap̾ga
inss curatꝑreᷤᷤ sute̾ mee dedisse.
remotis aliis ut hii restituant
nepõtib meisprout qͥs eoꝵ ad

Expanded text:
ta sit in commune bona sua conferr‹e›. Maeuia duos filios heredes reliquerat et eodem testamento ita cauit: 'fidei autem heredum meorum committo, uti omnis posito sine usuris apud uisset, curatores substantiae meae dedissem remotis aliis, ut hi restituant nepotibus meis, prout quis eorum ad
Abbreviated transcription (Latin):
utrum hanssolam iniciam er
qua stichui mnͣstitutus e̾ an nõ⁊
coorantem exquo ip̾e menius
institutus est eidem sticho renit
testatrace in sensisse. ¶Prpini

Expanded text:
utrum hanc solam unciam, ex qua Stichus institutus est, an uero et dodrantem, ex quo ipse Maeuius institutus est, eidem Sticho restittestatricem sensisse. Pater
Abbreviated transcription (Latin):
eciam suptuũ inħ iudito rõ¬
ronem hr̃i. quos fr̾urtis est aue¬
tor recitutorio agenco. ¶Si
plures sint quauctores funt
tur non electõnẽ. Pauł.¬

Expanded text:
etiam sumptuum in hoc iudicio rationem haberi, quos facturus est actor restitutorio agendo. Si plures sint qui auctores fuerunt, tur, non electione: 8 Pau
Abbreviated transcription (Latin):
tuitoris. qnͣt᷑as autem et crustẽ¬
ꝑi nurras prãre debeat er bono
⁊ ocno constitu aidice opt
¶fi tenissores atutorib noi̾ati sl
et nomina sua referri macta
publica passi sunt. enum eit

Expanded text:
tutoris: quantas autem et cuius temporis usuras praestare debeat, ex bono et aequo constitui ab iudice oportet. Fideiussores a tutoribus nominati si et nomina sua referri in acta publica passi sunt, aequum est
Abbreviated transcription (Latin):
que sunt circa columpnas celsussẽ¬
bit magit suppeuectili ãmim̾andã
⁊ ita sabinum ⁊ cassium putare.¬
¶ Canales aute̾. ⁊ arpagones et
amas maro contineri constat.
Item si spongie quib columpne

Expanded text:
quae sunt circa columnas, Celsus scribit magis suppellectili adnumeranda et ita Sabinum et Cassium putare. Canales autem et harpagones et amas instrumento contineri constat. item spongiae, quibus columnae
Abbreviated transcription (Latin):
cecã ꝑati sunt putat contim̾.Ite
fãbrum quunue recipiende cãꝑa
tussit. ⁊ mulieres que panes cgnãt
queq uilami ẜnent. ¶Item ino¬
litores si adusum rusticum ꝑati.
sunt. Item fotͣaiam ⁊ ĩnllicam
si modo aliguo offõ iurim ad¬
imu̾et. ¶Itrm lanificasque fa¬
miliam ructicam uestiunt⁊ qͥ
pulmentaria rusias coquant
⁊ lanee. tonsores. ⁊ fullones. et
qui sup̃ eninti̾ati sunt. ⁊ ita ser
nmmntisse anditores enisre¬
tułiit. uxores quo eoꝵ ⁊ infan¬
tes qui sup̃ enimi̾ati sunt credeo
est in eadem intia agentes uol¬
uisse testatorem legato contim
uisse creononmeit. ¶Si aliqua
ꝑte anm infundo pascitimpe¬
⁊cora aliq̃ parte yns pabulũton¬

Expanded text:
tem fabrum, qui uillae reficiendae causa paratus sit, et mulieres quae panem coquant quaeque uillam seruent: item molitores, si ad usum rusticum parati sunt: item focariam et uilicam, si modo aliquo officio uirum adiuuet: item lanificas quae familiam rusticam uestiunt, et quae pulmentaria rusticis coquant.et lanae et tonsores et fullones et qui supra enumerati sunt: et ita Seruium respondisse auditores eius referunt. Uxores quoque et infantes eorum, qui supra enumerati sunt, credendum est in eadem uilla agentes uoluisse testatorem legato contineri: xisse credendus est. Si aliqua parte an‹ni› in fundo pascantur pecora, aliqua parte his pabulum con
Abbreviated transcription (Latin):
t cluiob legatis relictis imũ
atur non idem dicendum est
pone eum cuꝵx. ⁊stichiui legꝰ¬
mitte̾ si falcidia locum ht̃ ex
.x.utriusq legati quarta cle¬
ducetur. igitur ẜ ũo repudi
ato non eintabit᷑ honis ded¬
nctonis. s legitarius expecu¬
ma duas qͣrcas relinqt..D̾.¬
Regr antem legato non pot̾
dicari. quia non pła. s unũ
legatum ẽ. Idemhicemus pe¬
culio legato. aut ueste aut.n¬
gentõsumilib.¶Dem.

Expanded text:
 duobus legatis relictis unum atur, non idem dicendum est: pone eum, cui decem et Stichus legamittere: si Falcidia locum habet, ex decem utriusque legati quarta deducetur. igitur repudiato seruo non euitabitur onus deductionis, sed legatarius ex pecunia duas quartas relinqrege autem legato non potest ndicari, quia non plura, sed unum legatum est. idemque dicemus peculio legato aut ueste aut argento et similibus.
Abbreviated transcription (Latin):
plane imortis tꝑe collatũ hc̃
ẜmonem .s. uestẽ quemea erit
sme dubio proconditione ac¬
cipiend̾ puto.S si ⁊ stichumq
meuserit puto ꝓcondooe acci¬
piend̾. nec int̾estutrum ita ꝙ

Expanded text:
ollatum hunc sermonem 'uestem, quae mea erit' sine dubio pro condicione accipiendum puto: sed et 'Stichum qui meus erit' puto pro condicione accipiendum nec interesse, utrum ita 'qui
Abbreviated transcription (Latin):
nrͣ. ꝙ alt̾ius officii gͥrelã hu̾it.
Tutor quitutoris ydoneum
nrdem conuenire pupili no¬
niuirenoluit dampni incarius

Expanded text:
 alterius officii querellam habuit. Tutor, qui tutoris idoneum heredem convenire pupilli nomine noluit, damni vicarius
Abbreviated transcription (Latin):
toquid̃camiuris expediripo¬
adeos recid̾e debuisse quitutelã
in ytaliam suscepissent. ¶Ad¬
ũsustutorem qui pupillum
hrditate prĩs abstimnt accio¬
nem denegari ñ oꝑt creditori
ꝗ cum ipo tutore cc̃u.quinitu
tor pecumam nirem ĩpubis
u̾tetecuratores ad olescentis
mutin pͣiaili grã cautõnem
mincem sibi p̾buerunt ⁊ĩea
rem pignora ced̾unt cum of¬
ficio cepo̾ito soluendo fuissẽt
pignoris solutum umallum

Expanded text:
quidem iuris expediri poonem ad eos recidere debuisse, qui tutelam in Italia suscepissent.Aduersus tutorem, qui pupillum hereditat‹e› patris abstinuit, actionem denegari non oportet creditori, qui cum ipso tor pecuniam in rem impuberis uerteret.Curatores adulescentis mutui periculi gratia cautionem inuicem sibi praebuerunt et in eam rem pignora dederunt: cum officio deposito soluendo fuissent, pignoris uinculum solutum
Abbreviated transcription (Latin):
tĩtoant̾ sine piculum n̾ sit
adeptum siue adeꝑtum sit
oris tpris noĩe pr̾em depeculi¬
o pupillus comienire malu¬
erit. a̾mis eiutił ex quo tũt᷑e¬
la agiposse cepit ꝯputabitͤ⁊
ne capiatur pat̾ in ducta to¬

Expanded text:
ito autem, siue peculium non sit ademptum siue ademptum sit, oris temporis nomine patrem de peculio pupillus conuenire maluerit annus enim utilis ex quo tutela agi posse coepit computabitur: ne capiatur pater inducta to
Abbreviated transcription (Latin):
doneus dec̾cum p̾toris arrato¬
res uł tutores constituentis
iplorare debint. ¶Tutoribꝰ
ydoneis diem fimetis ince in¬
utua pĩculum ad hrles eoꝵ
non redundat ꝙ non hu̾it
locum offõ tutele manente¬
In eim quitutelam gere
noluit post cetos qui gesẜit
laccõnem utilem cutele dari
placuit.q tũ extutela nonꝑ
uenit ad eosquise negociis
miscuerunt. s cõi negligenci¬
em eqͣnalit̾. adoium ꝑiculu
spͥtat. ¶Tutores pure̾ pupil¬
lo constituto litem applłonis
Ancohatam iussui piffrꝯsulũ
obnoticiam rei p̃tecint. ca⁊¬

Expanded text:
idoneus, decretum praetoris curatores uel tutores constituentis implorare debuerit.Tutoribus idoneis diem functis uice mutua periculum ad heredes eorum non redundat, quod non habuit locum officio tutelae manente.In eum, qui tutelam gerere noluit, post ceteros qui gesserunt actionem utilem tutelae dari placuit. quod tamen ex tutela non peruenit ad eos, qui se negotiis miscuerunt, sed communi neglegentiem aequaliter omnium periculum spectat.Tutores pubere pupillo constituto litem appellationis inchoatam iussu consulum ob notitiam rei perfecerunt: c
Abbreviated transcription (Latin):
quisierim. ⁊ ea añqm̃ euince̾t᷑
michi legat᷑asit. dem̃ postra eui¬
catur recte extesto̾ petam eam
michidari oporte ¶ Fundusmͥ
legatiis est ꝓprietatem enisfu¬
oiredemi. decc̃to usufructui. pꝰ¬
ea uenditor capite inimitusẽ
estimare debebit qnͣtum mn
ab erͣit marcellusidem erit ⁊

Expanded text:
quis‹i›erim et ea antequam euinceretur mihi legata sit, deinde postea euincatur, recte ex testamento petam eam mihi dari oportere. Fundus mihi legatus est: proprietatem eius fundi redemi detracto usu fructu: postea uenditor capite minutus estaestimare debebit, quantum mihi aberit. Marcellus. Idem erit et
Abbreviated transcription (Latin):
hila natum erit. ogo ꝑamphi¬
lam mercatus su⁊a ap̾me pe¬
pͣit. non possiniund̾i ꝑtum
excã luc̃tiua hre. quia mr̾e̾m
enis mercatus sum ⁊ argu̾¬
tum rei e̾ꝙ eincto eo actio ex
empto competit. ¶Quigai¬
un ⁊ lucium emusdem pecine
reos habebat. sit a legauitq¬

Expanded text:
go Pamphilam mercatus sum et ea apud me peperit, non possum uideri partum ex causa lucratiua habere, quia matrem eius mercatus sum: argumentum rei est, quod euicto eo actio ex empto competit. Qui Gaium et Lucium eiusdem pecuniae reos habebat si ita legau
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuimutrius primonio cõmi¬
mantur cuuis usussr̾. Alienus
mi debitoris sub loge cõmissori¬
a distcͣciꝯtem addiem addic
soł p̾cia eoruͣm quib lib̾tasti¬
ta est et eorum qui in supplici¬

Expanded text:
utriusque patrimonio connumerantur. Cuius usus fructus alienus  debitoris, sub lege commissoria distracti, item ad diem addictsolum pretia eorum, quibus libertas data est, et eorum, qui supplici
Abbreviated transcription (Latin):
contmneri relectum plaitͣ. argen¬
teum. ułsiqua alia suppeler.ir¬
gentea fu̾it argenti applione ñ
continetur. siuo mimio arge̾ti
hita nonͣ est. ut inict᷑a argẽtei
pat̾ fa. reponebat. s nec candela¬
bra nec luc̾ne argentee ur sign¬
la que m domo repoita st̃. uł y¬
magines argrntee argenti appe¬
lłonc continebunt᷑ nec s̃peculũ
ꝙ pieti affixum uł etiam q̾ mu̾di¬

Expanded text:
contineri.Lectum plane argenteum uel si qua alia supellex argentea fuit, argenti appellatione non continetur, si numero argenti habita non est, ut in iunctura argentea pater familias reponebat. sed nec candelabra nec lucernae argenteae uel sigilla, quae in domo reposita sunt, uel imagines argenteae argenti appellatione continebuntur, nec speculum uel parieti adfixum uel etiam quod
Abbreviated transcription (Latin):
aedisse ea ĩndi nisi contͣriu̾ab br̃de ap¬
probetir. Idem testator fideicõmi¬
sit uroris ut quicquid ad eam ex
restituc qͣsitum est an eciam e. is
resqͣi ꝓprias uroris sue fuisse testa

Expanded text:
edisse ea videri, nisi contrarium ab herede approbetur. Idem testator fidei commissit uxoris, ut quidquid ad eam ex restitueret: quaesitum est, an etiam eas res, quas propria‹s› uxoris suae fuisse testat
Abbreviated transcription (Latin):
nftĩn pecumam aut̃ signticari
placet eo legito ñ contim̾ pinde
si certu pondꝰ nt airi legatum
urargenti magis qnͣtit᷑as ieg. nͣi¬
indetur noc exuans tagit. s Si
argenti fr̾i pondo c. sint legata er
fco argento telxbitur legatum¬

Expanded text:
ectum: pecuniam autem signatam placet eo legato non contineri.Proinde si certum pondus auri sit legatum uel argenti, magis quantitas legata uidetur, nec ex uasis tanget.Sed si argenti facti pondo centum sint legata, ex facto argento debebitur legatu
Abbreviated transcription (Latin):
eniꝰ eius cansa udi ꝑata eẽ arue
tolego auripondo tot ⁊ umorier
cum iactinetis postra unionẽ tol¬
it n millum mortis tꝑr niter
omam̾ita sua unionem reliqͥt
onem reique mhrditate non
bere. Item qͥro si probari potłut¬

Expanded text:
enim eius causa uideri parata esse, quae lego auri pondo tot et unionem cum hyacinthis': postea unionem soluit neque ullum mortis tempore inter ornamenta sua unionem reliquitonem rei, quae in hereditate non bere.Item quaero, si probari poss
Abbreviated transcription (Latin):
inusum uxoris sue emeres ei demu
mandatoris ignorans eu decessi¬
sse emisti non debebuntur mulri
qm̃ ea u̾ba ad mortis tpc refu̾ntur
at si iuuente testatore muliere
aut̃ mortua ert̾iis non melegm

Expanded text:
in usum uxoris suae emeres, eidem umandatoris ignorans eum decessisse emisti. non debebuntur mulieri, quoniam ea uerba ad mortis tempus referuntur. at si uiuente testatore, muliere autem mortua emeris, non inele
Abbreviated transcription (Latin):
ta n pata n mnsum eidada st̃
legatum omnino ual qr c̾to cor¬
emit legatum inchomnꝰ ualet.
¶Planc̾si ita legatum fint ua¬
ca aut uestim̃ta aut que uroris
cã ꝑata st̾. tunc eque erinit u̾asa

Expanded text:
ta neque in usum ei data sint, legatum omnimodo ualet, quia certo coremit, legatum nihilo minus ualet. plane si ita legatum fuerit 'uas, aut uestimenta, aut quae uxoris c
Abbreviated transcription (Latin):
cursialuua ꝯp̾hnsum non e̾et̃
uanicum dicit uestem me am
argentum meum ac demoit¬
tionem meum p̾sens tp̃t non
futurum tpẽ ostũdit. ⁊demẽsi
quis italegait ẜuos meoi.d¬
quis michi hr̃s erit ticie uestem
meam mundum ornamitaq.
muliebra dampnas esto dare cas¬
sins ait. si non appareat quid sensi¬
s comimem uestem snuuba testĩ¬
sitati derogasse. qub signitica:¬
tionem muliebrieum accomo
plicari saua rone recti ꝑmoni

Expanded text:
si aliud comprehensum non esset: nam cum dicit 'uestem meam', 'argentum meum', hac demonstratione 'meum' praesens, non futurum tempus ostendit. idem est et si quis ita legauerit 'seruos meoquis mihi heres erit, Titiae uestem meam mundum ornamentaque muliebria damnas esto dare'.Cassius ait, si non appareret quid sensisset, omnem uestem secundum uerba testentorum uniuersitati derogasse, quibus significationem muliebrium accommodplicari salua ratione recti sermoni
Abbreviated transcription (Latin):
spẽ non ꝑmansit. nam quod̾ia
tronctũ sit ut niti̾m̃ omittam
ꝙ etiam dissolõne ac ꝑmutato¬
ne. tał uoluntas quo indeatur
sro̾ scripsit hr̃deũ meum uolo
fidĩ ꝙ enis cõninto ut in pr̾iam
publicam inqua uolo.ymagi¬
nes pom argentras. Atemni¬
armoreas q̃ro an legatum uale
legatum adpriam ⁊ ꝑ̃tinẽ inte¬
lligi enim potuit aliꝙ crurtati
accedere ornam̃tum. CAułc

Expanded text:
specie non permanserit, nam quodammodo extinctum sit? ut interim omittam, quod etiam dissolutione ac permutatione tali uoluntas quoque uideatur ento scripsit: 'heredem meum uolo fideique eius committo, ut in patriam publicam, in qua poni uolo imagines argenteas, item marmoreas': quaero, an legatum ualealegatum ad patriam pertinere intellegi: enim potuit aliquod ciuitati accedere ornamentum. 7
Abbreviated transcription (Latin):
lierat⁊ postea eralia statua bra¬
chumi ei adiecerat o mimodo sta
scie logauit. ⁊ ab ea pecũt inhec
u̾ba ate seia peto ut qucquid
tibi spałr mauro ⁊ argentole¬
gaui. itcum morͥeris restituas
reddas illi ⁊ illi nerͣis meis qͣrũ
rerum nsusf. dumuineꝰ tibi
sufficiet. q̃situm est. anususf.ai

Expanded text:
et postea ex alia statua bracchium ei adiecero, omnimodo statiae legauit et ab ea petit in haec uerba: 'a te, Seia, peto, ut quidquid tibi specialiter in auro argento legaui, id cum morieris reddas restituas illi et illi uernis meis: quarum rerum usus fructus dum uiues tibi sufficiet
Abbreviated transcription (Latin):
tus smͣe dubio facinis ẽ hoc
quib non ẽ testator locutus
Idẽ dĩcemꝰ sicum . ex. asse scͥp¬
siss hr̃dem enis gr̾a quiloi¬
ttimus hrs futuriis eet italo¬
quatur peto ꝓhrditate qmͣt¬

Expanded text:
e dubio facilius est hoc quibus non est testator locutus. idem dicemus, si, cum ex asse scripsisset heredem, eius gratia, qui legitimus heres futurus esset, ita loquatur: 'peto pro hereditate, q
Abbreviated transcription (Latin):
hat. noc adẽ ꝑtinet qu̾ lex falci¬
dia admissa c̃. nam⁊ si maxime
post ĩpletam condcom fidiomi¬
ssorum locum hrs sͤepit. tam̃ ei
tue mortis fructus quadnͣtis. ip̃
portoms supplende gra proqua
mrem filius hrdem minituit q¬
dem mr̃i datum rõne falcidie
mimuitim ⁊ eam pecumam mĩ
supͣ qͣrtam portons sue ꝑcipiec¬

Expanded text:
eat. nec ad rem pertinet, quando Falcidia lex admissa sit: nam etsi maxime post impletam condicionem fideicommissorum locum habere coepit, tamen ex die mortis fructus quadrantis apud portionis supplendae gratia, pro qua matrem filius heredem instituit, eidem matri datum ratione Falcidiae minuitur et eam pecuniam mater supra quartam portionis suae
Abbreviated transcription (Latin):
ħitum ⁊ est hec sm̾a martelli
mssima. ¶Sic euenitut it᷑¬
dum si płib l testator hono¬
rem hr̃e uoluit ⁊ dephrior se¬
sit qm̃ini ũum legatinnisit
tñ ad ꝑsecutionem enis plure

Expanded text:
habitum, et est haec sententia Marcelli uerissima.Sic euenit, ut interdum si pluribus testator honorem habere uoluit et de pluribus sensit, quamuis unum legatum sit, tamen ad persecutionem eius plures
Abbreviated transcription (Latin):
i ħ dtelii constõnes inrent
possit indeanns ⁊ puto posse
bitatio ẽ quin senatus.ꝯ. iped¬
mĩto nonsit ¶Sihrs rogatꝰ¬
sit c̾tim sũmam usuris c̃tis¬
mutuo fenori dare utile estfi¬
dei.ꝯ.s muciamis putat non¬

Expanded text:
constitutiones iubent, possit, videamus. et puto posse: bitatio est, quin senatus consultnto non sit. Si heres rogatsit certam summam usuris cfaenori dare, utile est fised Maecianus putat non
Abbreviated transcription (Latin):
agendo totum conseqt᷑ itant
caueat defensum iri adu̾susce¬
tõs fid̾icdinissari seum quisol¬
int.siue socii sint siuenon.
tio uł logati competit. ut puta
si fid̾i hr̃dis cõmittatur ut ipse
non publicamis pegit uicet sit
quo legatum relictum ẽ. Mul¬
tum autem int̾ee̾ aebitror cui
uolint ꝓsp̃tum cumiq contẽ¬
piatione test. itor fec̾it. płiq¬

Expanded text:
otum consequitur ita, ut caueat defensu iri aduersus ceteros fideicommissarios eum qui soluit, siue socii sunt siue non.tio uel legati competit, ut puta si fidei heredis committatur, ut ipse non publicanus petit, licet ei quo legatum relictum est. multum autem interesse arbitror, cui uoluit prospectum cuiusque contemplatione testator fecerit. p
Abbreviated transcription (Latin):
bonum nirum colloc.are fidĩ¬
cõmissarnis potuit ⁊ siita sit
si tenon offend̾it eque delebi¬
tin: nec poti̾t hr̃s cãri non cre¬
meritum potiit acdiitt̾e¬
p̾dia que ad te ꝑuenint pro
tu.adiligentia diligas⁊ curã
corum agai ut possint adfili¬
oi tuoi ꝑnenre. licet nonsa¬
tis exprimunt fid̾iꝰ. s mag̃
b post mortem prii coꝵ uũfi¬
dei comssũindentur continẽ.
morẽtur. s indelligi ħ possit
puta quia sic relictum e̾ut
relinquatur filio uł uoloe¬
um hr̃c uł uolo ad eum ꝑtin¬
ere defendeturmid tempꝰ
fid̾i cõmissum relictinii qͦ
sui niris filius efficit᷑. ¶ Si cui
ita fu̾it fid̾i ꝯ. relictum si mor¬
te patris. sui niris fu̾it efft̃s et
emancipatione su nirisfc̃i

Expanded text:
virum bonum collocare fideicommissarius potuit: et si ita sit "si te non offenderit", aeque debebitur: nec poterit heres causari non meritum potuit admittepraedia, quae ad te pervenerint, pro tua diligentia diligas et curam eorum agas, ut possint ad filios tuos pervenire", licet non satis exprimunt fideicommissum, bus post mortem patris eorum vim fideicommissi videntur continere. Smoreretur", sed intellegi hoc possit, puta quia sic relictum est "ut relinquat filio" vel "volo eum habere" vel "volo ad eum pertinere", defendetur in id tempus fideicommissum relictum, quo sui iuris filius efficitur. Si cui ita fuerit fideicommissum relictum: "si morte patris sui iuris fuerit "effectus" et emancipati
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ hr̃s constituat decessit ad
hr̃dem suum ncħ tnͣstulisse
legatum nemini dubnum e
⁊ pendnte condconelegati
uid̾i dẽcessisse fid̃i cõmissanũ
lictum non debeatur.siuo¬
Isi estimans. siutiłe tibi in sũ¬
fu̾t. uł in debitur oͣn enim

Expanded text:
m heres constituat, decesserit, ad heredem suum nihil transtulisse legatum nemini dubium est et pendente condicione legati uideri decessisse fideicommissarium.lictum non debeatur 'si uo'si aestimaueris' 'si utile tibi fu
Abbreviated transcription (Latin):
sntuend̾ qnͣtum cuni᷑ eo ꝙ fal¬
cidie noĩe filius deduxiss semi¬
ssemq facet. Idem quesiita
ꝙ infirinitatifilii pat̾ consule
nolu̾it fructus quo medii tꝑis
nou̾ca ei restitue seb̾et.R ẜm¬
ea quepponent᷑. deb̾e. ¶Lucius
ticius test̾o patriesue cuitati
sebastenoꝵ .c. legauit ita utial¬
t̾ius annis ex usuris eruidem c
ne supͣscripta recipe legatam
sibi pecumam cnntas sebaste¬
norum nolint nullo modo ħr¬
des meos obligatos ẽe ei uolo. s
hr̃e sibi pecuniam. p̾ea p̾seipro.¬
uncie exnoĩb debitoꝵ hrdita¬
rioꝵ elegit ydonea noia cam¬
iudicatas sibi pecunias ꝑcepita
q̃situm est. an si res .p. condc̃oib
test̾o ascriptis postea non paru¬
erit legatum ad filioshrdes ꝑ
nuantos. abhiis u̾o noib cm
cessunt apristina obligone
ñ ꝓhibñtos quonumis debitu
petant. ¶ Largnis eirripiamis
consulint. llumpno cͥtam pe¬
cumam patronu test̾o legas¬
se deq eare test̃o ita camsie pe¬

Expanded text:
tuendum, quantum cum eo, quod Falcidiae nomine filius deduxisset, semissem faceret. idem quaesiit, an, quod infirmitati filii pater consulere uoluerit, fructus quoque medii temporis nouerca ei restituere deberet. ea quae proponerentur debere. Lucius Titius testamento patriae suae civitati Sebastenorum centum legavit, uti alternis annis ex usuris eiusdem cene supra scripta recipere legatam sibi pecuniam civitas Sebastenorum noluerit, nullo modo heredes meos obligatos ei esse volo, sed habere sibi pecuniam". postea praeses provinciae ex nominibus debitorum hereditariorum elegit idonea nomina iudicatis sibi pecunias percepit. quaesitum est, an, si res publica condicionibus testamento adscriptis postea non paruerit, legatum ad filios heredesiuuandos: ab his uero nomscesserunt a pristina obligatione, non prohibendos, quo minus debitum petant.Largius Eurippianus consuluit alumno certam pecuniam patronum testamento legasse deque ea re testamento ita cauisse: 'pe
Abbreviated transcription (Latin):
ħmͦ ꝙ ticio legaui id seio do lego
que reimn ꝑsona ticutacitam ad
ut alius det. aut cum res ꝓreda¬
purc dctum est tnͣsfertur sub
conico̾ne. s si io q᷑ ticio dediͣ me¬
mo dem. qmͣius solcant eẽ du¬
ociuscem rei tebitores tũ ueriꝰ
ẽ s caũ ademptum eẽ logatu
Nam cuͣm dico ꝙ ticium dare
dampnani senis dampnas esto
tare indeor dr̃e neticus det.it̾
si profundo .x. legentur quidã
putant non eẽ ad emptum pͥꝰ
legatum. s uius est adempt̾
cc̃. nõissima enĩ uoluntas ser
sub condconeꝰ alii pure datum
est. nonͣ p̃lene recessum indetꝰ
aprimo. s ita demũ si conditio¬
seqñtis extitit. cet̾i si ħ aio fue¬
rit testator ut om̃rmꝰ recessum
apͦ putau̾it dicend̾ erit apͥmo¬
ademptum legatum. Nuł.¬

Expanded text:
 Titio legaui, id Seio do lego': quae res in personam Titii tacitam adeut alius det: aut cum res pro re dapure datum est, transfertur sub condicione. Sed si id, quod a Titio dedi, a Maeuio dem, quamuis soleant esse duo eiusdem rei debitores, tamen uerius est hoc casu ademptum esse legatum: nam cum dico: 'quod Titium dare damnaui, Seius damnas esto dare', uideor dicere, ne Titius det. Item si pro fundo decem legentur, quidam putant non esse ademptum prius legatum: sed uerius est ademptum esse: nouissima enim uoluntas sersub condicione, quod alii pure datum est, non plene recessum uidetur a primo, sed ita demum, si condiciouentis exstiterit: ceterum si hoc animo fuerit testator, ut omnimodo recessum mo putauerit, dicendum erit a pademptum legatum.
Abbreviated transcription (Latin):
crrca coloniam. ¶ Seia lib̾ta
ab hrdib pecierat ut si in pro¬
darenturat hiis corpus eniscu¬
raret ⁊mpr̾iam reꝑtaret ⁊ ad¬
icc̾at ħ u̾ba. cin concedi uolosi
quid exea pecuma srerit. eadẽ
die codicilos adhr̾des suosiͣscp¬

Expanded text:
circa Colonen, in Seiam libertam. Ab heredibus petierat, ut, si in prodarentur, ut is corpus eius curaret in patriam reportari, et adiecerat haec uerba: 'cui concedi uolo, si quid ex ea pecunia supererit'. eadem die codicillos ad heredes suos ita scrip
Abbreviated transcription (Latin):
to ut in primis semꝑniam so¬
rorem tuam ꝓtua pictate et
rege̾ ⁊ tiũ uelis. ⁊ si putaũs ca
ad bonam uite consuetudine
reu̾sam itaxx. ãuri libͣs ei red¬
tere cum morieris int̾im. tñ re¬
dditus eiusa. usirras semules
ci prares. postea codicilł atm̃e¬
uiumi legatarium easdem.xx¬

Expanded text:
to, ut in primis Semproniam sororem tuam pro tua pietate et regere et tueri uelis, et, si putaueris eam ad bonam uitae consuetudinem reuersam, ita uiginti auri libras ei reddere, cum morieris. interim tamen reditus eius, id est usuras semisses ei praestes'. postea codicillis ad Maeuium legatarium easdem
Abbreviated transcription (Latin):
ss. Rndi fr̃i utilit̾ eẽ legatum e
suo debito liretur. ¶dem qͥsiit
si tutor amplectẽtur fide̾iꝯ. ita
ut quibrdam stari uelet u̾bis
testĩ in quib dam aut̃ recetat
ꝙ minorem qnͣtitaten sũptu¬
probass pete̾ poss. ¶Quidama
italegaiit semꝓme uxori ma
reddi nibeo abhrlib meis qͥnqͣ¬
ginta ea que nurtuo acceꝑam¬

Expanded text:
i utiliter esse legatum, cum suo debito liberetur. Idem quaesiit, si tutor amplecteretur fideicommissum ita, ut quibusdam stari uellet uerbis testamenti, in qui‹bu›sdam autem recedat, quod minorem quantitatem sumptuprobasse‹t›, petere posset. Quidam ita legauit: 'Semproniae uxori meae reddi iubeo ab heredibus meis quinquaginta ea, quae mu
Abbreviated transcription (Latin):
crecdendũm legatum. ¶Sicius
testõ fcõ ⁊ filiis hr̾elib nistitutis
ceprẽ tutore suo quondam frõ
ita locugie est. senim patre̾me¬
um lib̾atum eẽ uolo ab actione
tutele. quero ħ u̾ba quatenus
accipi debeant.i. an pecumas qͣs
ui exuenditionib rerum fr̾is
aut ex nominib ex actis in suo
nsus conu̾tit uł nomine suo fi¬
n̾auit fuiis ⁊ h̾rdib test. atoris¬
⁊ nepotib suis debeat reddere.
Rudi eum cumi noto est esti¬
maturum psumptio enim pꝑ
naturalem affectum facit oĩa
prĩ indi concessa insi aliud sen¬
sisse testatorem ab hr̃elib enis
approbetur mema testo suo al¬
terum exhrclib suns accõnei
tutele uoluit lib̾ari hus u̾bis

Expanded text:
credendum legatum. Titius testamento facto et filiis heredibus institutis de patre tutore suo quondam facto ita locutus est: "Seium patrem meum liberatum esse volo ab actione tutelae". quaero, haec verba quatenus accipi debent, id est an pecunias, quas vel ex venditionibus rerum factis aut ex nominibus exactis in suos usus convertit vel nomine suo faeneravit, filiis et heredibus testatoris nepotibus suis debeat reddere. respondit eum, cuius notio est, aestimaturum. praesumptio enim propter naturalem affectum facit omnia patri videri concessa, nisi aliud sensisse testatorem ab heredibus eius approbetur. Maevia testamento suo alterum ex heredibus suis actione tutelae voluit liberari his
Abbreviated transcription (Latin):
Uconfirmabitur ad emptõ atͦ qdo
mas. aut proꝑte lib̾um cẽre
testatore ⁊ alienatui redemptꝰ¬
iursui sit atestatore non debetꝰ
iegatario oppoia exceptoneton
mali .s. mesi prob iegatariui no¬
uam uoiuntatem testatoris
non submonebitur. ¶dem.¬

Expanded text:
o mas aut pro parte liberum essetestatore et alienatus rursus redemptus sit a testatore, non debetur legatario opposita exceptione doli mali. sane si probet legatarius nouam uoluntatem testatoris, non submouebitur.
Abbreviated transcription (Latin):
dicium ex̾ceat. de effectu legati
qͥritur. ⁊ dcm̃ est ita demum uti¬
le inderi logatum eẽ si maiam
cam̾i adu̾sarius testatoris hu̾it
ut litigante hr̃de uici debu̾it.
tunc enim nontm̾ litis emolu¬
mitum. setiam suͣmptꝰ hr̃sioga¬
tario pr̃are cogitur. nam inioa
ca̾ nicħ̾ indetur eẽ in legato nec

Expanded text:
iudicium exerceat: de effectu legati quaeritur. et dictum ita demum utle uideri legatum esse, si malam causam aduersarius testatoris habuit, ut litigante herede uinci debuerit: tunc enim non tantum litis emolumentum, sed etiam sumptus heres legatario praestare cogitur. nam in bona causa nihil uidetur esse in legato nec
Abbreviated transcription (Latin):
nissat manumsat ũuus de¬
inde codicuł lib̾tatem ci ad e¬
m̾it indeamus an ꝑdid̾it lega¬
tum uana ademptone lib̾ta¬
tisq quidam putãt. s suꝑua¬
cua scuptura non nocet lega
si redimatur. ¶ Seruo legͣa¬
to ⁊int̾ inuos mamimisso si
⁊si rursus inẜiitutem recid̾it
fn tñ legatum enus resuscitabi¬
⁊tur nonus enim uidetur esse¬

Expanded text:
at, manumiserat uiuus, deinde codicillis libertatem ei ademerit? uideamus, an perdiderit legatum uana ademptio libertatis. quod quidam putant: sed superuacua scriptura non nocet legatsi redimatur. Seruo legato et inter uiuos manumisso si etsi rursus in seruitutem ceciderit, non tamen legatum eius resuscitabitur: nouus enim uidetur
Abbreviated transcription (Latin):
a. ¶ pr ortos instructoi filic lega¬
uit. postea quedam ex manicpi¬
isortorumurori donaint siue
conationes testo confirmauit
at donatio tñ minusse filie le¬
gatum pr̾ intelugitur. ¶Dem¬

Expanded text:
a. Pater hortos instructos filiae legauit: postea quaedam ex mancipiis hortorum uxori donauit. siue donationes confirmauit at donatio, tamen minuisse filiae legatum pater intellegitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Iteamus si ei cum qͦ T Ripħ
teto legita est. ansi dis quole¬
g̾ata cedere sole̾nt nich̾ in pe¬
culio sit legatarii loco hętur
at ꝗ ñdum̃ debitor fuit nͨ ꝓce¬
dit ut emoluitum aliq er
legato ad eum ꝑuemat. insi
pp spem futuri peculii mĩgos

Expanded text:
Uideamus, si ei, cum quo de mento legata sit, an, si die, quo legata cedere solent, nihil in peculio sit, legatarii loco habetur? atquin nondum debitor fuit, nec procedit, ut emolumentum aliquid ex legato ad eum perueniat nisi propter spem futuri peculii. numqui
Abbreviated transcription (Latin):
si dos amarito petatur. i opel¬
lendus sit etiam illam sum
mandate st̃ debitorer ꝯuemi¬
re. S si sine colo. m. uł culpa
exige pecumã ñ potuit. n do¬
tis noĩe enm conueniri posse
estiatus indote datus acredi¬
tore an̾cedñte ercãpignoris
ablatus ẽ qutum ẽ in mułr.
Si estimatõne dotis repetat

Expanded text:
si dos a marito petatur, an compellendus sit etiam illam summmandate sunt, debitorem conuenire: sed si sine dolo malo uel culpa exigere pecuniam non potuit, neque dotis nomine eum caestimatus in dotem datus a creditore antecedente ex causa pignoris ablatus est: quaesitum est, an mulier, si aestimationem dotis repetat,