comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ruerunt isdẽ amicti uestib ⁊ dixeruntadeũ. Onis sũmo
sacerdotigr᷑as age : ꝓpt quẽ tibi uita ẽ. reddita: Tu autt
exꝑtus dĩ flagella: uade ⁊ nuncia tius om̃ib quantũ cog¬
noueris tẽpli religionr̃. ⁊dĩ potestatẽ. his dictis: non c̃õ¬
paruerunt. Heliodorus itaq recepto sp̃u hostiã dño obtu¬
At oniȩ sacer dotigras egit. ⁊ eũ erercitu adregẽ reũtit
dicens:
Siquẽ habes hostem aut insidiatorẽ rerũ tuarũ illuc
te positis fides. adhibenda diligentia. filu fugite imꝓboᷤ.¬
cauere inuidos Inter imꝓbũ ⁊ inuidũ hoc inter.ẽ. Imꝓb
suo delertatur bono inuidus torquetur alieno Iule dili¬
Mit mala. hicbona odit. ut ꝓpe tolerabilior sit qui sibi
iult bene. quã quimale omĩb filii ante fac tũ cogitate.
& cũ diutius cogitaueritis. tunc facite quod ꝓbatis. Lauda.¬
bilis mortis cu̾ocasio datur.rapiendaẽ ilico. Dilata gła

Expanded text:
ruerunt, iisdem amicti vestibus, et dixerunt ad eum: Oniae summo ruerunt, iisdem amicti vestibus, et dixerunt ad eum: Oniae summo sacerdoti gratias age, propter quem tibi vita est ri flagella, vade, et nuntia tuis omnibus, quantam cognoveris templi religionem, et Dei potestatem. His dictis, non comparuerunt. Heliodorus itaque recepto spiritu, hostiam Domino obtulit, Oniae sacerdoti gratias egit, et cum exercitu ad regem revertitur dicens: Si quem habes hostem, aut aliquem insidiatorem rerum tuarum, illuc itur, filii, depositis fides, adhibenda diligentia. Egregie cavete invidos. Inter improbum et invidum hoc interest: improbus suo delectatur bono, invidus torquetur alieno: ille diligit mala, hic bona odit; ut prope tolerabilior sit, qui sibi vult bene, quam qui male omnibus. 133. Filii, ante factum cogitate: et cum diutius cogitaveritis, tunc facite quod probatis. Laudabilis mortis cum occasio datur, rapienda est illico. Dilata gloria
Abbreviated transcription (Latin):
clause uirgines pulsabant ianuã. admuros alucurrebant
ꝑfenestras alu prospectabant. qm̃ adcȩlũ tendebant maiꝰ
orantes ut suis dñs ad eẽt legib Heliodorus aut̃ nechis
territus quł intenderat urgebat. ⁊ satellitib suis
errariũ sepserat. cũ subito aparuit illis terribilis e qͣs
arnus prefulgenis aurris. equus aut̃ eius erat insigni
oruatus oꝑtorio. Alii quoq luo uiuenes apparuerunt
inuirtute indita decare grato cũsplendore głȩ speci.¬
osi amictu qͥcirrũsteterunt eũ iutraq exparte
fagellabant sacrilegũ sine ulla intermissione continuato
uerbere. Qutid multas circũfusus caligine interrã conei¬
dit. ⁊ euidenti diuine oꝑationis indicio eraminatus iacebat.
nec ulla spes meo residebat salutis. Oborcaẽ. letitia metu.¬
entib: metus suꝑbis. De iectiꝙ ex amicis heliodori quidãroga
te itaq sacer dote sũmo ulẽ iuuenes iteruͭ heliodoro appa¬

Expanded text:
clausae virgines pulsabant januam: ad muros alii currebant, clausae virgines pulsabant januam: ad muros alii currebant, per fenestras alii prospectabant, omnes ad coelum tendebant manus, orantes ut suis Dominus adesset legibus. 147. Heliodorus autem nec his territus, quod intenderat, urgebat, et satellitibus suis aerarium sepserat; cum subito apparuit illi terribilis eques armis praefulgens aureis: equus autem ejus erat insigni ornatus opertorio. Alii quoque duo juvenes apparuerunt in virtute inclyta, decore grato, cum splendore gloriae, speciosi amictu, qui circumsteterunt eum, et utraque ex parte flagellabant sacrilegum, sine 106 ulla intermissione continuato verbere. Quid multa? Circumfusus caligine in terram concidit, et evidenti divinae operationis indicio exanimatus jacebat, nec ulla spes in eo residebat salutis. Oborta est laetitia metuentibus, metus superbis: dejectique ex amicis Heliodori quidam rogabte itaque sacerdote summo, iidem juvenes iterum Heliodoro appa
Abbreviated transcription (Latin):
inlibris machabeorũ leginus cõmenilatũ tẽpło omĩẽ ser¬
uatũ ẽ. Nã cũ indicium factũ eẽt pecuniarũ quas in tẽplo
hierasolimdrũ maximas repperiri posse si monnefarius an.¬
ocho regi ꝓdidit. missus inrẽ heliodorusad tẽplũ uenit ⁊
sũmosacer doti aperuit indi ciiinuidiã. ⁊ aduentꝰ causam.
Tunc sac̾dos deposita er̃. dirit: uiduarũ uictualia ⁊ pupillo.¬
rũ. quȩdã aut̃ orfani tobiȩ uiri sẽi. Eaq de monstr auit
dorus ereptũ ire uellos ⁊ regus uendicare cõmodis: sacer.¬
dotesante altare iactauerunt se indutis sac̃dotales stolas.
⁊ dm̃ uiuũ quide de positis dederat legẽ flentes inuoea¬
bant custodẽ sepceptorũ prestare suorũ. blultus uero
⁊color sũmi sacdotis inuitatus. de clarabat dolorẽ ani¬
mi ⁊ mentis intente sollicitudinẽ. Flebant om̃s qd̾ in
contentũ locus uenturus for&. siner indei tẽplo tuta
sidei seruaretur custodia. accinteq mulieres pectus. &

Expanded text:
 templo omne servatum est. Nam cum indicium factum esset pecuniarum, quas in templo Hierosolymis maximas reperiri posse Simon nefarius Antiocho regi prodidit, missus in rem Heliodorus, ad templum venit, et summo sacerdoti aperuit indicii invidiam, et adventus sui causam. dixit viduarum victualia et pupillorum: quaedam autem Hircani Tobiae viri sancti, eaque demonstravit.dorus ereptum ire vellet, et regis vindicare commodis, sacerdotes ante altare jactaverunt se, induti sacerdotales stolas: et Deum vivum qui de depositis legem dederat, flentes invocabant, ut custodem se praeceptorum praestaret suorum. Vultus vero et color summi sacerdotis immutatus declarabat dolorem animi, et mentis intentae sollicitudinem. Flebant omnes, quod in contemptum locus venturus foret, si nec in Dei templo tuta fidei servaretur custodia: accinctaeque mulieres pectus, et
Abbreviated transcription (Latin):
mosriris urĩs quȩ utrũ aliquiđ ꝓfectis habeant
uos probatis interim copim multam ex emplorũ
pssie renit Nam prope omnia maiorum exre mnpla
plarima quoq dicta. his trib inclusa libris cenie.
tameut si serano nichil deferat graciae. series
plmenuet ustatis quodam compendio ex pressã
plurimnium instruetionis conferat E & Pcit¬

Expanded text:
mis vestris: quae utrum aliquid profectus habeant, vos probabitis; interim copiam multam exemplorum offerunt: nam prope omnia Majorum exempla, plurima quoque dicta his tribus inclusa libris tenentur; ut et si sermo nihil deferat gratiae, series tamen vetustatis quodam compendio expressa plurimum instructionis conferat
Abbreviated transcription (Latin):
uuid propheta docuit nos canqu̾a unamplado. Sanueui¬
mo e ambulare incorde nr̃o ⁊ conuersari cũ eo. tan¬
quam cũ bona eontuberuali ut ipse sibi diceret. ⁊ loque.¬
retur secũ ut ẽ illud. Dixi eusto diã uias meas. Salomon
quoq filius eiꝰ dicit. Pibe aquã detius uasis. ⁊ de pute orũ
tuorũ fontib hocẽ. tuo consilio utere. Aqua enĩ alta:
consiliũ incorde uiri. Nemo inquit alienus particepssit
tibi: fonsaquȩ tuȩ sit tibi ꝓ prius. uocundare cũ uxore
quȩ .ẽ tͥ adiuuentute. Ceruus anueciȩ. ⁊ pullus grãrũ

Expanded text:
id propheta docuit nos tamquam in ampla domo deambulare in corde nostro, et conversari cum eo tamquam cum bono contubernali; ut ipse sibi diceret, et loqueretur secum, ut est illud: Dixi, custodiam vias meas . Salomon quoque filius ejus ait: Bibe aquam de tuis vasis, et de puteorum tuorum fontibus ; hoc est tuo consilio utere. Aqua enim alta, consilium in corde viri . Nemo, inquit, alienus particeps sit tibi. Fons aquae tuae sit tibi proprius: et jucundare cum uxore, quae est tibi a juventute. Cervus amicitiae et pullus g
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe cũ solus eẽt: nec minus ociosus eũ ociosus eet. Sciuit
ante ipsũ moises. qͥcũtacer& clamabat. cũociosus starce
preliabatur. Nec solũ preliabatur. seđ & iã de hostib qͦs
non contigerat triͣphabat. Ad eo ociosus. ut manus eiꝰ
alii sustinerent. nec minus ociosus quã ceteri. nec ociosꝰ.
quiociosis manib er pugnabat hostẽ quẽ ñ poterant uince¬
re quidimicabant. Ergo moyses ⁊ insilentioloquebatur.
⁊ mocio oꝑabatur. Cuius aut̃ maiora negocia. quã huius
ocia᷑. Qui quadraginta dieb positus in mote totãlegem

Expanded text:
minus otiosus, cum otiosus esset: scivit ante ipsum Moyses, qui cum taceret, clamabat : cum otiosus staret, praeliabatur; nec solum praeliabatur, sed etiam de hostibus, quos non contigerat, triumphabat . Adeo otiosus, ut manus ejus alii sustinerent: nec minus 108 quam caeteri negotiosus, qui otiosis manibus expugnabat hostem, quem non poterant vincere qui dimicabant. Ergo Moyses et in silentio loquebatur, et in otio operabatur. Cujus autem majora negotia, quam hujus otia, qui quadringinta diebus positus in
Abbreviated transcription (Latin):
Nã ⁊ de ꝓprietate nichil amiserant. qui ius recepe.¬
rant. ⁊ deutilitate nicħ il ꝑdiderant. qui adquisie
rant. ꝑ petuitatẽ. Ouirũ inagnũ. qͥ nͣ largitatis suꝑ¬
flue tẽporalẽ captauit głam. sed ꝑpetuã eõmodita.¬
tẽ constituit ꝓuidentiȩ. Fecit enĩ: ut tributis popłi
se uiuarent suuis. nec int̾e pore necessitatis aliena
sub sidia des iderent. Melius enĩ fuit conferre aliqͥa
de fructib: quã totũ deuire amuttere. Quint᷑a por¬
cionẽ collatiuã statuit. uinpudendo pspicacior.
& intributo liberalior. Deniq ñ quã postea egiptus.
huiusmodi fanen ꝑtulit. Quã p̃clare aut̃ collegt
futurat Primũ qua argute regalis interpres som

Expanded text:
Nam et de proprietate nihil amiserant, qui jus recepeNam et de proprietate nihil amiserant, qui jus receperantis superfluae temporalem captavit gloriam, sed perpetuam commoditatem constituit providentiae! Fecit enim ut tributis populi se juvarent suis, nec in tempore necessitatis aliena subsidia desiderarent. Melius enim fuit conferre aliquid de fructibus, quam totum de jure amittere. Quintam portionem collationis statuit et in providendo perspicacior, t in tributo liberalior. Denique nunquam postea Aegyptus hujusmodi famem pertulit. 82. Quam praeclare autem collegit futura! Primum quam arg
Abbreviated transcription (Latin):
sepelias uitã pauꝑũ. Fotuit dare iose pħtotas opes egip¬
ti. & effundere thesauros regios. Noluit tamen de ali.¬
eno essus uideri. Mlaluit tamen frumentũ uenđere.
quã donare esurientib. quia si paueis donass&. pluri¬
mis defuissee. Eam liberalitate ꝓbauit. quȩ abundar&e
om̃ib sate fecit horrea. ut om̃s emerent subsidiũ frum̃.¬
tariũ. negratis accipiendo cultus terrarũ relinquerent.
qm̃ qͥ alieno utitur. suũ neglegit. Itaq omiũ primo eoa¬
ceruauit pecunias. deinde instrum̃ta cetera. ad postre.¬
nũ uira terrarũ regi ad quisiuit nonut om̃s ex uer&
suo. sed fulcir&. publicũ tributũ constituer&. quo sua
tutius habere possent. Quod̃ ita fuit gratũ om̃ib
qͥb terras ademerat. ut ñuenditionẽ siuur is. sed
redemptionẽ salutis putarent. Deniq dixerunt.
fanastinos inuenimus grãm in conspe c tu ãm̃ nr̃ i.

Expanded text:
sepelias vitam pauperum. 79. Potuit donare Joseph totas Aegypti opsepelias vitam pauperum. 79. Potuit donare Joseph totas Aegypti opes, et effundere thesauros regios; noluit tamen de alieno effusus videri: maluit frumenta vendere, quam donare esurientibus; quia si paucis donasset, plurimis defuisset. Eam liberalitatem probavit, quo abundaret omnibus. Patefecit horrea, ut omnes emerent subsidium frumentarium , ne gratis accipiendo, cultus terrarum relinquerent; quoniam qui alieno utitur, suum negligit. 80. Itaque primum omnium coacervavit pecunias, deinde instrumenta caetera, ad postremum jura terrarum regi acquisivit, non ut omnes exueret suo, sed fulciret: publicum tributum constitueret, quo sua tutius habere possent. Quod ita fuit gratum omnibus quibus terras ademerat; ut non venditionem sui juris, sed redemptionem salutis putarent. Denique dixerunt: Sanasti nos, invenimus gratiam in conspectu Domini nostri .
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑari uiderit popłs. magis diligit. Scio plerosq sacer.¬
dotes quoplus contulerunt. plus ab undasse. qñi qͥcũq:
bonũ oꝑariũ uid&&: ipsi confert qd̾ ille suo officio dispen¬
sie: securus quođ ad pauꝑem sua ꝑueniat miscłia.Ilemo
enĩ uult nisi pauꝑi ꝓficere suã collationẽ. Nãsi quen
aut immoderatũ. aut niniis tenarẽ dispensatorẽ uide.¬
rit utrũq displicet : si aut suꝑfluis erogacionib dissipoe
alieni fructus laboris. aut recondat saccuło. Sicut gͥ
modus liberalitatis tenendus ẽ. ita & iã calcar. Plerũq
adhibendus uide tus modus ideo: ut qd̵ be ne facis iud eo¬
tidie facere possis. ne sub̾trahas necessitatẽ. qd indulse¬
ris effusioni. Calcar ꝓpterea: quia meliꝰ oꝑatur pecunu
inpauperis cibo. quã indiuitis sacculo. Caue ne intrao¬
eulos tuos includas salutẽ inopũ. ⁊ tͣaquã intumulis

Expanded text:
operari viderit populus, magis diliget. Scio plerosque saceroperari viderit populus, magis diliget. Scio plerosque sacerdotes, quo plus contulerunt, plus abundasse; quoniam quicumque bonum operarium videt, ipsi confert quod 89 ille suo officio dispenset, securus quod ad pauperem sua perveniat misericordia: nemo enim vult, nisi pauperi proficere suam collationem. Nam si quem aut immoderatum aut nimis tenacem dispensatorem viderit, utrumque despiciet: si aut superfluis erogationibus dissipet alieni fructus laboris, aut recondat sacculis. Sicut igitur modus liberalitatis tenendus est, ita etiam calcar plerumque adhibendum videtur. Modus ideo, ut quod benefacis, id quotidie facere possis; ne subtrahas necessitati, quod indulseris effusioni: calcar propterea, quia melius operatur pecunia in pauperis cibo, quam in divitis sacculo. Cave ne intra loculos tuos includas salutem inopum, et tanquam in tumulis
Abbreviated transcription (Latin):
dulentorũ. Ea gͦ mensurasit. ut neq humanitas desteu¬
atui. nec destituatur necessitas. Periq simulant debita:
Sĩueri examen. Ex utosse ꝑlatrocinia de plorant. Aut
inuiria fidẽ faciat. aut cognicio ꝑsone. quo ꝓpensius
iuuentur. Abeceła relegatis sũptus in ꝑciendus. sidesit¬
eis alendi copia Itaq qͥ modũ seruat. auarus nulli. sed
largus om̃ib est. Nonenĩ solas aures prebere debemus
audienidis p̾cantiũ uocib: sed & iã oeclos considerandis
necessitatib: Hlus clamat oꝑatoribono debilitas quã
uor pauꝑis. Neq uero fieripotest. ut non ea torque¬
at ampłius importunitas uociferantiũ. sedñsem ꝑa
nn puidentiȩ locus sit. Dlidenduse. ille qui de nͣuida
Requnrendus est ille. qͥerubeseit uiderrIlle ȩtiam
clausus incarcere ocurrat tibi. Ille affectus egritudi¬
ne mentem tuã ꝑson&: qui aures ñ potst. Quo plusde

Expanded text:
dulentorum. Et ergo mensura sit, ut neque humanitas deserdulentorum. Et ergo mensura sit, ut neque humanitas deseratur, nec destituatur necessitas. 77. Plerique simulant debita. Sit veri examen. Exutos se per latrocinia deplorant: aut injuria fidem faciat, aut cognitio personae, quo propensius juventur. Ab Ecclesia relegatis sumptus impartiendus, si desiteis alendi copia. Itaque qui modum servat, avarus nulli, sed largus omnibus est: non enim solas aures praebere debemus audiendis precantium vocibus, sed etiam oculos considerandis necessitatibus. Plus clamat operatori bono debilitas, quam vox pauperis. Neque vero fieri potest ut non extorqueat amplius importunitas vociferantium: sed non semper impudentiae locus sit. Videndus est ille, qui te non videt: requirendus ille, qui erubescit videri. Ille etiam clausus in carcere occurrat tibi; ille affectus aegritudine mentem tuam personet, qui aures non potest. 78. Quo plus te
Abbreviated transcription (Latin):
isepe tibi desit quod aliis conferendũ putaueris. Eon.¬
silii aut̃ oꝑisq collatio. quo in plures diffunditur. eo
re dunt᷑ior manet. ⁊ insuum fontẽ recurit. Inse enĩ
refluit ubertas prudentiȩ: ⁊ quo plurib fluxerit. eo
exercitatͥiis sit om̃e quodremanet. Lique gͥ debere¬
cuius sobrietas tenendaẽ. maxime asacerdotib ut
ñ ꝓiactantia. sed ꝓiustitia dispensent. Nusquã enĩ
auiditas petitionis. Ueniunt ualidi. nullã causam
uisiuagandi habentes. & uolunt subsidia euacuare
pauꝑum. ex in anire sũptũ. Nec ex iguo contenti:
maiora querunt ambituuestiũ captantes petiti¬
onis suffragiũ. ⁊ nataliũ simulatione licitantes inere.¬
menta questuũ. His siquis facile deferat sidemr. cito
ex inaniuit pauꝑ tim alimonus ꝑfutura copendra:
ododus adsit largiendi ut nec illi manes receddirt
neque te ansscribatur uita pauꝑũ. inspolia frael¬

Expanded text:
et saepe tibi desit quod aliis conferendum putaveris. Conet saepe tibi desit quod aliis conferendum putaveris. Consilii 88 autem operisque collatio, quo in plures diffunditur, eo redundantior manet, et in suum fontem recurrit. In se enim refluit ubertas prudentiae: et quo pluribus fluxerit, eo exercitius fit omne quod remanet. CAPUT XVI. Mo Sobrietas tenenda est, maxime sacerdotibus, ut non pro jactantia, sed pro justitia dispensent. Nusquam enim major aviditas petitionis. Veniunt validi, veniunt nullam causam nisi vagandi habentes, et volunt subsidia evacuare pauperum, exinanire sumptum: nec exiguo contenti, majora quaerunt, ambitu vestium captantes petitionis suffragium, et natalium simulatione licitantes incrementa quaestuum. His si quis facile deferat fidem, cito exhaurit pauperum alimoniis profutura compendia. Modus largiendi adsit, ut nec illi inanes recedant, neque transcribatur vita pauperum in spolia frau
Abbreviated transcription (Latin):
sint censu. condenti qͥdẽ eriguo adsui usui. sed non idonei ad
subsidiũ leuaude pauꝑtatis aliene. Tamen suppetit aliud
Ibeneficiencie genus quouiuare possint inferiorem. Est enĩ
duplex liberalitas. Una. que subsudio rei adiuuat. iđ .ẽ. usu
pecunie. altera quȩ oꝑum collatione impenditur. multo
frequenter splendidior multoq clarior quanto illustri¬
us abrahã captũ armis uictricib recepit nepotẽ. quãsi
redemissce. Quanto utilis regẽ faraonẽ sc̃s iose ph consilio
prudentię uiuit. quã si contuliss& pecuniã. łe cuniaenĩ
unus ciuitatis ñ redemit ubertatẽ ꝓspic ientia totius
egipa ꝑ quennium famẽ repellit. Tacile aut̃ perunia
consumitur consilia aut̃ erhauriri nesc̃it Hȩc usu augẽ.¬
tur. pecunia minuitur atq ipsam destituit benignita
tẽ. ut quoplurib largiri uolueris eo pauciores ađiuues.

Expanded text:
qui tenues sunt censu, contenti quidem exiguo ad sui usum, sed non idonei ad qui tenues sunt censu, contenti quidem exiguo ad sui usum, sed non idonei ad subsidium levandae paupertatis alienae; tamen suppetit aliud beneficentiae genus, quo juvare possint inferiorem. Est enim duplex liberalitas: una quae subsidio rei adjuvat, id est, usu pecuniae; altera quae operum collatione impenditur, multo frequenter splendidior, multoque clarior. 74. Quanto illustrius Abraham captum armis victricibus recepit nepotem , quam si redemisset! Quanto utilius regem Pharaonem sanctus Joseph consilio providentiae juvit, quam si contulisset pecuniam! Pecunia enim unius civitatis non redemit ubertatem: prospicientia totius Aegypti per quinquennium famem repulit . 75. Facile autem pecunia consumitur, consilia exhauriri nesciunt. Haec usu augentur: pecunia minuitur, et cito deficit, atque ipsam destituit benignitatem; tatem; ut quo pluribus largiri volueris, eo pauciores adjuves,
Abbreviated transcription (Latin):
non queat. Sũma & iã liberalitas captos redimere.
eripere ex hostiũ manib sub trabere necibomines. ⁊
marime seminas turpitudini. redlere parentib libe.¬
ros. parentes liberis. ciues patrie restituere. Precipua
.ẽ. gͥ liberalitas redimere captiuos. ⁊ maxime ab hostẽ
barbaro qͥ nichil deferat humanitatis admiscdiam.
nisi quđ auaricia reseruauerit adredẽptione̾̃. Aes
alienũ subuenire sidebitor soluendo nonsit atq ate tͣ
ad solucione̾ quȩ sit iure debita ⁊ mopia destituta.
inutrire pariulos. pupillos tueriSunt etiã qui
uirginis orbatas parentib tueuile pudicicie gra co.¬
nub̃io loeent. nec solu̾ studio. sedetiã sũtu ađd iuuent.
Est & iã genus illud liberalitatis quod apłs docet.
ut siquis fidelis habet uiduas subministrie illis. ut
earũ alimoniis ec cła non grauetur. ut ħisquȩ uere
uiduş sunt sufficiat. Altilis gͥ huiusmodi liberalitaᷤ

Expanded text:
non queat. 70. Summa etiam liberalitas, captos redimere, non queat. 70. Summa etiam liberalitas, captos redimere, eripere ex hostium manibus, subtrahere neci homines, et maxime feminas turpitudini, reddere parentibus liberos, parentes liberis, cives patriae restituere. Notaest igitur liberalitas, redimere captivos, et maxime ab hoste barbaro, qui nihil deferat humanitatis ad misericordiam, nisi quod avaritia reservaverit ad redemptionem: aes alienum subire, si debitor solvendo non sit, atque arctetur ad solutionem, quae sit jure debita, et inopia destituta: enutrire parvulos, pupillos tueri. 72. Sunt etiam qui virgines orbatas parentibus tuendae pudicitiae gratia connubio locent, nec solum studio, sed etiam sumptu adjuvent. Est etiam genus illud liberalitatis quod Apostolus docet: Ut si quis fidelis habet viduas, subministret illis, ut earum alimoniis Ecclesia non gravetur, ut his quae vere viduae sunt, sufficiat . 73. Utilis igitur hujusmodi liberalitas,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid enĩ precelsius eomiro qui auro moueri nesciat.
conteptũ habeat pecuniarũ. ⁊uelut ex arce quadã
despiciat hominũ cupiditatese quod qui fecerit.
inuita sua: Quomodo euĩ ñ ammirandus quidiui.¬
auctoritas. ⁊ marime eũ qui bonore prestae. nepͣ.¬
minentẽ uirũ thes auri posside ant sui. ⁊ pe cunus
litas eñĩ. grãm auget. hec plenalaudis. ⁊digna pruna.¬
lũ cotidiano sũptu egentib qͦ uitȩ am suã sustinere
possint disponere ac dispensare alimoniã uerũ ȩtiã
iͥ ꝯpublice egere uere condantur consulere aesub¬
uenire. quatenus cõmunis egenorũ ab monia u̾erhau.¬
suggerat ep̃o. nec reprimat siquẽ positũ inne ees.¬
sitate aliqua cognouerit. aut de ieetũ opib adinopie
necessitatẽ redactũ. maxue sinon effusione adoles.¬
centie sed direptione alicuius ⁊ amissione patrimo¬
nuineã recedere iniuriã. ut sũptũ erercere diurnu̾

Expanded text:
Quid enim praecelsius illo viro, qui auro moveri nesciat, Quid enim praecelsius illo viro, qui auro moveri nesciat, contemptum habeat pecuniarum, et velut ex arce quadam despiciat hominum cupiditates? Quod qui fecerit, lia in vita sua . Quomodo enim non admirandus, qui diviauctoritas, et maxime eum qui honore praestet, ne praeeminentem virum thesauri possideant sui, et pecuniis litas enim gratiam auget. Haec plena laudis et digna primalum quotidiano sumptu egentibus, quo vitam sustinere suam possint, disponere ac dispensare alimoniam; verum etiam his qui publice egere verecundantur, consulere ac subvenire, quatenus communis egenorum alimonia non exhausuggerat episcopo, nec reprimat si quem positum in necessitate aliqua cognoverit, aut dejectum opibus ad inopiae necessitatem redactum: maxime si non effusione adolescentiae, sed direptione alicujus et amissione patrimonii in eam reciderit injuriam, ut sumptum exercere diurnum
Abbreviated transcription (Latin):
uita arguit. Quomodo enĩ eũ putes iudicare eopsilio
supior eni. qutẽ iideas inferiorem morib⁊ Supra
me debet eẽ. cuime cõmittere paro. Anuero idđo.¬
neũ eũ putabo quimͥdet consilirun. quod nͣd& sibie
⁊ mͥ eũ uacare credã qͥsibi nͥuace&. cuius animũ uoli¬
tates occupent. libido deuincat. auaritia sub iug&e.
cupiditas ꝑturbo. quaciat metus: quonio do hic consilro
locus. ubi nullus quieti: ammirandus mͥ uide tur ⁊ sus¬
iustitiã ⁊urtutẽ. Omia gͥ oꝑatur prudentia.
cũ omib bonis habet consortut. Nã quomo.¬
c potest utiłe consiliũ dare. insihabeat ętia¬
iustitiant. ut induat constantiã. morte nͥ refor.¬
mid&. uullo terrore. nullo reuocetur me tu.
nulla adulatione auero de flectendũ pitcet.xxi¬
liũ ñre fugiat. quȩ uouerit sapientiã patriã¬
totũ mundũ. eẽ. egestate non timeat. que nichil de¬
ẽẽ. sapienti sciat. cui totus mundus diuitiarũ est:

Expanded text:
vita arguit. Quomodo enim eum potes judicare consilio vita arguit. Quomodo enim eum potes judicare consilio superiorem, quem videas inferiorem moribus? Supra me debet esse, cui me committere paro. An vero idoneum eum putabo, qui mihi det consilium quod non det sibi, et mihi eum vacare credam, qui sibi non vacet? cujus animum voluptates occupent, libido devincat, avaritia subjuget, cupiditas perturbet, quatiat metus? Quomodo hic consilii locus, ubi nullus quietis? Admirandus mihi et susientia. 66. Omnia igitur operatur prudentia, cum omnibus bonis habet consortium. Nam quomodo potest utile consilium dare, nisi habeat justitiam, ut induat constantiam, mortem non formidet, nullo terrore, nullo revocetur metu, nulla adulatione a vero deflectendum putet: exsilium non refugiat, quae noverit sapienti patriam mundum esse: egestatem non timeat, quae nihil deesse sapienti sciat, cui totus mundus divitiarum est?
Abbreviated transcription (Latin):
dis consilus plurimũ adungͣat uitę probitas. uirtutũ
prerogatiua. beniuolentie usus facilitatis gr̃a. Quis
in ceno fontem requirat: Quis e turpida aqua po¬
tũ petat: itaq ubiluxuria est: ub int̾ẽꝑ antia. ubi¬
uitiorũ confusio. quis inde sibi aliquid haurienũ
existuet: quis non despiciat morũ conluuionem: quis
utilẽ cause aliene iudicet. quẽ uidet initilẽ suȩ uitȩ
Quis iterũ in ꝓbũ maliuolũ. contumeliosum ñfugiat. ⁊
ad nocendũ paratũ: quinon eũ onuĩstudio declinet:
quis uero quã uis instruetũ adconsilu opem. difficilem
tamen accessu ambiat : in quosit illud. taquã siquis aque
fontẽ precludat. Quid enĩ ꝓdest habere sapientiã. sicon¬
lium neges e siconsulendi inter cludas copiã. clausisti fontẽ.
ut nec aluis influat. nec tibi ꝓsit. Fulchre aut̃ ide illo con.¬
uenit quibabens prudentiã cõmaculat eã uiciorũ sordil
eo quod aque exitũ contamina&e. De generes aninios.

Expanded text:
dis consilijs plerumque adiungat vite probitas, virtutum prerogativa, benivolentie usus". postea subdit: "Quis enim in ceno fontem requirat? quis ex turbida aqua potum petat? itaqvitiorum confusio, quis inde sibi aliquid hauriendum existimet? Quis non despiciat morum colluvionem? Quis utilem causae alienae judicet, quem inutilem suae vitae videt? Quis iterum improbum, malivolum, contumeliosum non fugiat, et ad nocendum paratum? Quis non eum omni studio declinet? Quis vero quamvis instructum ad consilii opem, difficilem tamen accessu ambiat; in quo sit illud, tanquam si quis aquae fontem praecludat? Quid enim prodest habere sapientiam, si consilium neges? Si consulendi intercludas copiam, clausisti fontem, ut nec aliis profluat, nec tibi prosit. Pulchre autem et de illo convenit, qui habens prudentiam, commaculat eam vitiorum sordibus, eo quod aquae exitum contaminet. Degeneres animos
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ uectigalis amiccia ẽ : sedplena decoris. płena gr̃ȩ.
Uirtus ẽ. enĩ amicicia ñ questus qi ñ pecunia parit᷑:
sedgrã. neclicitacione p̃ciorũ. sedeoneertacione
beniuolenciȩ. Deniq meliores amiciciȩ sunt in¬
opũ plerũq quã diuitũ. ⁊ frequenter diuites sine
imicisunt. quib abundant pauꝑes. Non ẽ. uera e ni
amicicia: ubi ẽ. fallax aduła cio:
Diuitib itaq pleriq assentatorie gratificantur. erga
pauꝑem nemosimulator.ẽ. Uerũ quic quid defertur
pruꝑi. hiius amuicicia. inuidia uaccat. Quid amicei¬

Expanded text:
enim vectigalis amicitia est, sed plena decoris, plena gratiae. enim vectigalis amicitia est, sed plena decoris, plena gratiae. Virtus est enim amicitia, non quaestus; quia non pecunia paritur, sed gratia: nec licitatione pretiorum, sed concertatione benevolentiae. 134. Denique meliores amicitiae sunt inopum plerumque quam divitum: et frequenter divites sine amicis sunt, quibus abundant pauperes. Non est enim vera amicitia, ubi est fallax adulatio. Divitibus itaque plerique assentatorie gratificantur: erga pauperem nemo simulator est. Verum est quidquid defertur pauperi, hujus amicitia invidia vacat. 135. Quid amic
Abbreviated transcription (Latin):
cicie fructus. nut fides ꝓpt amiciciã destruatur.
Non potest enĩ homini amicus ẽẽ : qui dõ fuerit infidus
siatis custos amicicia ẽ: ⁊equalitatis magistra. ut su¬
pior inferiori se eribeat eqͣlẽ inferior suꝑiori. Inter
dispares enĩ mores. non potest eẽ. amucicia. E idõ conue.¬
ure sibi utriusq deb& gr̃a. Nec auetoritas de sit inferi¬
risires poposcerit. nec humilitas suꝑiori. Audiat quasi
patrẽ. quasi equalem. ⁊ ille quasi amicus moneat. obiur¬
gie. ñctantiȩ studio. s affectu caritatis. Neq monicio as.¬
ꝑasit. neq obiurgacio eontumeliosa. Sicut enĩ adulatio¬
nis fugitans amicicia deb& ẽẽ: ita & ia aliena insolentia.
Quid ẽ. enĩ amicus. nisi consors amoris: Ad que animũtu¬
um ad iungas atq applices. uta misceas. ut unũ uelis fie¬
ri er duob euite tãquã alteri cõmittas. aquo nichił ti.¬
meas nichil ipse cõmodi tui causa in honestũ petas. Non

Expanded text:
citiae fructus, ut non fides propter amicitiam destruatur. citiae fructus, ut non fides propter amicitiam destruatur. Non potest enim homini amicus esse, qui Deo fuerit infidus. Pietatis custos amicitia est, et aequalitatis magistra; ut superior inferiori se exhibeat aequalem, inferior superiori. Inter dispares enim mores non potest esse amicitia; et ideo convenire sibi utriusque debet gratia. Nec auctoritas desit inferiori, si res poposcerit, nec humilitas superiori. Audiat quasi parem, quasi aequalem: et ille quasi amicus moneat, objurget, non jactantiae studio, sed affectu charitatis. 133. Neque monitio aspera sit, neque objurgatio contumeliosa; sicut enim adulationis fugitans amicitia debet esse, ita etiam aliena insolentiae. Quid est enim amicus, nisi consors amoris, ad quem animum tuum adjungas atque applices, et ita misceas, ut unum velis fieri ex duobus, cui te tamquam alteri tibi committas, a quo nihil timeas, nihil ipse commodi tui causa inhonestum petas? Non
Abbreviated transcription (Latin):
sis amici paciencia ⁊ tolerancia necessaria .ẽ sic in ꝓsꝑis
auctoritas congrua est: ut insolenciã extollentis se
anucire primat ⁊ redarguat. Quã pulere in adũsis
positus iob d̃ixit. Miseremini mei amici miserem ini
ñ quasi abiecta uoa ista est. sed̃ quasi censoria. Nã
cũ in iuste arguitur ab amicis. responlit. Miseremi.¬
ni mei amici. hoc ẽ. miscđam debetis facere. Oppri-¬
fr̃ib amiciciã quia nichil ẽ. in reb humanis puleriꝰ
Solaciũ quippe uite huius ẽ: ut babeas euipectus
aꝑias cuũ. cuquo arcana participes. eiu committas
se cre tũpectoris tui ut colloces tibi fidelẽ uirũ. quimn ꝓsps
gratuletur tͥ. intristib conpaciatur in ꝑse cutorib adhor¬
tetur. Quã boni amici bebrei pueri quos asui amore nee
fornacis ardentis flĩma diuisit: de qͦ suꝑius dix inus
les inuita sua. ⁊ in morte ñ sunt separati. Hic ẽ. ami.¬

Expanded text:
sis amici patientia et tolerantia necessaria, sic in prosperis sis amici patientia et tolerantia necessaria, sic in prosperis auctoritas congrua est; ut insolentiam extollentis se amici reprimat et redarguat. 130. Quam pulchre in adversis positus Job dicit: Miseremini mei, amici, miseremini . Non quasi abjecta vox ista est, sed quasi censoria. Nam cum injuste argueretur ab amicis, respondit: Miseremini mei, amici; hoc est, misericordiam debetis facere: opprifratribus amicitiam, qua nihil est in rebus humanis pulchrius. Solatium quippe vitae hujus est, ut habeas cui pectus aperias tuum, cum quo arcana participes, cui committas secretum pectoris tui; ut colloces tibi fidelem virum, qui in prosperis gratuletur tibi, in tristibus compatiatur, in persecutionibus adhortetur. Quam boni amici Hebraei pueri, quos a sui amore nec fornacis ardentis flamma divisit ! De quo supra diximus les in vita sua, et in morte non sunt separati . 132. Hic est ami
Abbreviated transcription (Latin):
amieũ officio. Anucicia enĩ neseit suꝑbiã. Iisõ enĩ sapienᷤ
dieit. Amicũ salutare non erubescas. nee deseras amiçũ
in neressitate. nec derelinquas eũ. neq destituas. qm̃
amiccia uitȩ aduiumentũ est. Idõ ineaonera nr̃a porta¬
mus. sicut apłs docuit. Dicit enĩhis. quos eius dem cor¬
poris conplexa est caritas. Est enĩsi amieisecunde res
amicos adiuuant. cur non ⁊ in aduersis amici reb amieo¬
rũ adđiumentũ suppe tat: uiuemꝰ consilio. conferauiꝰ
studia. conpaciamur affectu. Sinecesse. ẽ. toleremꝰ
ꝓpt̃ amieũ exiã asꝑa. Plerũq mimicieiȩ subeunde sunt
ꝓpt̾ amici in nocenciã. sepe obtrectaciones. Si restieris
uel responderis cũamicus arguitur ⁊ accusatur. nec te
peniteat eiusmodi offensionis. Iusti enĩ uox est. Et simala
mͥ euenerint. ꝓpt᷑ amicũ sustineo. In aduesis enĩ amieus
ꝓbatur. Nã in ꝓsꝑis. amici om̃s uiaentur. Seđ̾ut inadñ¬

Expanded text:
officio; amicitia enim nescit superbiam. Ideo enim Sapiens dicit: Amicum salutare non erubescas . Nec deseras amicum in necessitate, nec derelinquas eum, neque destituas; quoniam amicitia vitae adjumentum est. Ideo onera nostra portemus, sicut Apostolus docuit ; dicit enim his quos ejusdem corporis complexa est charitas. Etenim si amici secundae res amicos adjuvant, cur non et in adversis amici rebus amicorum adjumentum suppetat? Juvemus consilio, conferamus studia, compatiamur affectu. 129. Si necesse est, toleremus propter amicum etiam aspera. Plerumque inimicitiae subeundae sunt propter amici innocentiam, saepe obtrectationes, si restiteris vel responderis, cum amicus arguitur et accusatur. Nec te poeniteat ejusmodi offensionis; justi enim vox est: Etsi mala mihi evenerint propter amicum, sustineo . In adversis enim amicus probatur; nam in prosperis amici omnes videntur. Sed ut in adver
Abbreviated transcription (Latin):
quã grauari alterum. Sacerdatis .ẽ. gͥ nulli nocere. pro¬
desse uelle om̃ib posse aut̃ soluis .ẽ. di. Nã in causa capitis.
nocere ei quẽ niuare debeas periclitantẽ. ñsine peccato
ut nulli nuoceat. ne laressitiis quidẽ ⁊ aliqua iiuria offẽ¬
sus. Donus enĩ ur .ẽ. quidixit. si re ddidire tribmichi
mala. Quȩ .ẽ. enĩ gła si eũ nonle dunus qui nos ñ le gserit
sedillauirtus ẽ : sile sus renuttas. Turpis itaq omĩsẽ¬

Expanded text:
um arbitratur. Sacerdotis est igitur nulli nocere, prodesse velle omnibus: posse autem solius est Dei. Nam in causa capitis nocere ei quem juvare debeas periclitantem, non sine peccato ut nulli noceat, ne lacessitus quidem, et aliqua injuria offensus. Bonus enim est vir qui dixit: Si reddidi retribuentibus mihi mala . Quae enim est gloria, si eum non laedimus, qui nos non laeserit? Sed illa virtus e
Abbreviated transcription (Latin):
pendiũ. quã mopia. quã exiliut̃. quã debilitatis dolor¬
est : Quis enĩuienĩ coiporis aut patrimoniidãnũ. ñ
leuius ducat uiciũ animi. ⁊ ex istimacionis dispendio
Nichilq udicandũ utile. nisi qđ in cõmune prosit.
Et enĩ siunalea nature omib utiq una utilitas uni¬

Expanded text:
pendium, quam inopia, quam exsilium, quam debilitatis dolorpendium, quam inopia, quam exsilium, quam debilitatis dolor? Quis enim vitium corporis, aut patrimonii damnum non levius ducat vitio animi, et existimationis dispendionihilque judicandum utile, nisi quod in commune prosit. Etenim si una lex naturae omnibus, una utique utilitas uni
Abbreviated transcription (Latin):
saporẽ. ⁊ sibi conserat. Nonne omẽm statũ dissoluet
uature ÷ Nude pulchre apłsait. Si totũ corpus ocuł.
ubi auditus: Sitotũ auditus. ubi odoratus : Oñis gͦ
unũ corpus sumus. ⁊ diuersa menbra. sed omĩa corpo¬
ri necessaria. Non eñ potest menbrũ menbro dice¬
re .ñ.iͦ. mͥ ne cessariũ. quin ȩ tiã ipsa quȩ uidentur
infirmiora menbra ẽe. multomagis nec essaru
sunt. ⁊ maiorẽ plerũq tuendise requirunt solliei¬
tudinẽ. Et siquid dolie menbrũ iiiũ. cõpacuintur
ris uulnius conscienciȩ : Quod seruis iudiciũ quã domesti¬
cũ. quo unusquisq sibi ẽ. reus seq ipse arguit quod in¬
iuriam fr̃i uidigne fecerit: Quod ñ mediocriter serp¬
tura condẽpnat dicens. Exore stultorũ. baculus can¬
tumeliȩ. Stulticiȩ gͥ eondẽpnatur. quicontumeliã
facit. Nonne hoc magis fugiendũ quã mors. quã iłis¬

Expanded text:
saporem, et sibi conferat; nonne omnem statum dissolvet saporem, et sibi conferat; nonne omnem statum dissolvet naturae? Unde pulchre Apostolus ait: Si totum corpus oculus, ubi auditus? Si totum auditus, ubi odoratus ? Omnes ergo unum corpus sumus et diversa membra, sed omnia corpori necessaria; non enim potest membrum de membro dicere: Non est mihi necessarium. Quin etiam ipsa quae videntur infirmiora membra esse, multo magis necessaria sunt, et majorem plerumque tuendi se requirunt sollicitudinem. Et si quid dolet membrum unum, compatiuntur ris vulnus conscientiae? Quod severius judicium, quam domesticum, quo unusquisque sibi est reus, seque ipse arguit quod injuriam fratri indigne fecerit? Quod non mediocriter Scriptura commendat dicens: Ex ore stultorum baculum contumeliae . Stultitia igitur condemnatur, quia contumeliam facit. Nonne hoc magis fugiendum, quam mors, quam dis
Abbreviated transcription (Latin):
eiũ cõmuniter sapere. aluid sipere ꝑfecte. Qui cõmunit̃
se d adillud quod ȩ ternũ ẽ. quod de corũ atq honestũ toto
affeetu intendit. querens non qđ sibiutile. ẽ. sed qđ om̃ib:¬
fui sisapiens fueris. tibisapie̾nseris ⁊ primis. Siau̾t malus
euaseris: solus bauries mala. Sapiens enĩ aliis consulit. sicut
iustus quandoquidem consors sui ẽe utriusq formatrtu-¬
utile. sed qđ multis. sic ut que rebat ⁊ paulus. hocẽ. enĩ
confurmari xp̃o alienũ nonquerere. nichil alteri de¬
sũpseris. Abhumo utiq. quȩ nichil euiqua eripit. sedom̃a
largitur onũib ⁊ diuersos inusus omĩũ animanciũ fructꝰ
ministrat. Inde appellatabumanitas. specialis. idomes.¬
tica turtus hominis. quȩ consortẽ adiuuet. Ipsate do.¬
ceat forma tui carporis. menbrorũq usus. En ge hanc.¬
aud̃itũ aurib menti cogitationes. odoratũ narib ori

Expanded text:
enim communiter sapere, aliud sapere perfecte. Qui communiter enim communiter sapere, aliud sapere perfecte. Qui communiter sed ad illud quod aeternum est, quod decorum atque honestum, toto affectu intendit, quaerens non quod sibi utilei sapiens fueris, tibi sapiens eris et proximis; si autem malus evaseris, solus hauries mala . Sapiens enim aliis consulit, sicut justus; quando quidem consors sui est, utriusque forma virtuutile est, sed quod multis, sicut quaerebat et Paulus. Hoc est enim conformari Christo, alienum non quaerere, nihil alteri desumpseris; ab humo utique, quae nihil cuiquam eripit, sed omnia largitur omnibus, et diversos in usum omnium animantium fructus ministrat. Inde appellata humanitas specialis et domestica virtus hominis, quae consortem adjuvet. 17. Ipsa te doceat forma tui corporis, membrorumque usus. Nauditum auribus, 112 menti cogitationes, odoratum naribus, ori
Abbreviated transcription (Latin):
famen mutat infecunditatem. Quando gͦ iustus solus.ẽ. quicũ
feriatur amerito: quo consũmatur negoeium : quib autẽ locis
circũ seribitur. cui totiis mundus diuitiarũ possessio est: Quaesti¬
matione definitur. quinũ quã opinione cõprebenditur: Est enĩ
quasi ignoratus ⁊eognoscitur. quasi moritur ⁊e ece uiuit. qua
tristis ⁊ semꝑlecior. ut egenus ⁊largus. ut quinichilhabeat¬
nomia possudeat. Nichil enĩspeetat uir iustus. nisi quod constans
⁊honestũ est. Et idoͣ & ia sialus uideatur pauꝑ. sibidiues est: qi
non eorũ quȩ caduca. sedeorũ quȩ ȩterna sunt estimatione
om̃ib Inter ipsos quoq homines distantia ẽ. Aliter daniel
sapiens de quo dictũ ẽ. quis daniele sipientior: aliter alu
sapientes. alitsaplomon qui re pletus.e. sapieneĩor suꝑ oniẽ iu¬
sapientiã antiqͥuorũ. ⁊ suꝑoiñs sapientes egipti. Aliud est

Expanded text:
famem mutat fecunditate 7. Quando ergo justus solus est, qui cum famem mutat fecunditate 7. Quando ergo justus solus est, qui cum feriatur a merito, quo consummatur negotium? Quibus autem locis circumscribitur, cui totus mundus divitiarum possessio est? Qua aestimatione definitur, qui numquam opinione comprehenditur? Etenim quasi ignoratur et cognoscitur: quasi moritur, et ecce vivit: quasi tristis, et semper laetior: ut egenus, et largus: ut qui nihil habeat, et possideat omnia . Nihil enim spectat vir justus, nisi quod constans et honestum est. Et ideo etiamsi alii videatur pauper, sibi dives est: qui non eorum quae caduca, sed eorum quae aeterna sunt, aestimatione omnibus. 12. Inter ipsos quoque homines distantia est. Aliter Daniel sapiens, de quo dictum est: Quis Daniele sapientior ? Aliter alii sapientes, aliter Salomon, qui repletus est sapientia super omnem sapientiam antiquorum, et super omnes sapientes Aegypti . Aliud est
Abbreviated transcription (Latin):
Orauit heliseus. ⁊ om̃s illos cerreate ꝑcuti fecit. ⁊ capti¬
uos intrare insamariã qui uenerant obsidere eũ. Con¬
feramus ocudẽ hioc ociũ cũ aliorũ ocio. Aluenĩ requiesee¬
di causa abducere aninũ anegxeus folent : & aci¬
uentu coetuq hominũ subtrahere sese. ⁊ aut ruris pe¬
tere secretũ. captare agrorũ solitudines aut iutra
urbẽ uacare animo. indulgere quieti ⁊tranquillita.¬
ti heliseus aut aut insolitudine iordanen transitusuo
diuusit. ut pars defluat posterior. sicꝑior aut̃ infont
recurrat. aut incarmelo resobuta difficultate gen¬
randi in opina stelrile̾ concepeione fecundat. aut re
farine anuxtione dulcescere. aut decẽ panib distributis.
reliquias collegit plebe saturata. aut ferrũsecuris ex cussũ.
unfliuiu iordanis mersum ꝓfundo misso maquas ligno facit
suꝑnatare. aut emundatione leꝓsũ. aut siccitate imbrib aut

Expanded text:
Oravit Elisaeus, et omnes illos caecitate percuti fecit, et captiOravit Elisaeus, et omnes illos caecitate percuti fecit, et captivos intrare in Samariam, qui venerant obsidere eum . 6. Conferamus hoc otium cum aliorum otio. Alii enim requiescendi causa abducere animum a negotiis solent, et a conventu coetuque hominum subtrahere sese; et aut ruris petere secretum, captare agrorum solitudines, aut intra urbem vacare animo, indulgere quieti et tranquillitati: Elisaeus autem aut in solitudine Jordanem transitu suo dividit ; ut pars defluat posterior, superior autem in fontem recurrat: aut in Carmelo resoluta difficultate generandi, inopina sterilem conceptione fecundat: aut resfarinae admixtione dulcescere: aut decem panibus distributis, reliquias colligit, plebe saturata: aut ferrum securis excussum, et in fluvii Jordanis mersum profundum, misso in aquas ligno, facit supernatare: aut emundatione leprosum, aut siccitatem imbribus, aut
Abbreviated transcription (Latin):
quanto plus ẽ sicũ aliqͦ ds̃ loquatur quã ipse seeũ: Tran.¬
sibant apłi: &r umbra eor ũ eitrabat infirmos. Tangebant᷑
uestimenta eorũ. ⁊sanitas deferebatur. Sermonẽ locutus
ẽ helias. ⁊ pluuia stetit. nec cecidit suꝑ terrã trib annis ⁊
sex mensib Iterũ locutus ẽ. ⁊ bidria farme non defecit. ⁊
uas olei totofamis diurne tẽpore non est exmanitut.
Et qm̃ plerosq delectant bellica. quid .ẽ. prestantius
magnis lacertis. ansolitis meritis confecisse pręlutin᷑:
Sedebat heliseusinimo loco. ⁊ rexsiriȩ magnã bellimo.¬
lẽ inferebat populo patrũ. diuersisq consilioru̾acer¬
uabat fraudib: ⁊cireũ uenire in sidus moliebatur sed
om̃s eius apparatus ꝓpheta de prehendebat. ⁊uigure
mentis ꝑ grãm dĩubiq presens. cogitaciones hostiũ suis
annunciabat. ⁊ monebat quib cauerent locis. Qd̃ ubire¬
gis siriȩ manifestatũ ẽ. misso exercitu clausit ꝓphe tani.

Expanded text:
quanto plus est si cum aliquo Deus loquatur, quam ipse secum! 3. Transibant apostoli, et umbra eorum curabat infirmos. Tangebantur vestimenta eorum, et sanitas deferebatur . 4. Sermonem locutus est Elias, et pluvia stetit nec cecidit super terram tribus annis et sex mensibus. Iterum locutus est, et hydria farinae non defecit, et vas olei toto famis diurnae tempore non est exinanitum . 5. Et quoniam plerosque delectant bellica; quid est praestantius, exercitus magni lacertis, an solis meritis confecisse praelium? Sedebat Elisaeus in uno loco, et rex Syriae magnam belli molem inferebat populo patrum, diversisque consiliorum acervabat fraudibus, et circumvenire insidiis moliebatur: sed omnes ejus apparatus propheta deprehendebat, et vigore mentis per gratiam Dei ubique praesens, cogitationes hostium suis annuntiabat, et monebat quibus 109 caverent locis. Quod ubi regi Syriae manifestatum est, misso exercitu, clausit prophetam.
Abbreviated transcription (Latin):
meri. ꝓ posue rat ꝑcute morte ⁊ ꝑdere popłmi. seđ pest¬
ea mogatus amoise. reconciliatus ẽ. popło suo. E iteram
ail moisen taaron ait. dnudite uos de meilia sinagoga
eius ⁊ consũmabo eos simul. Quib didentib acoetit da¬
thiantiab iron subito impios terraprerupto solutahiatu

Expanded text:
morte et perdere populum: sed postea rogatus a Moyse, reconciliatus est populo suo . Et iterum ad Moysen et Aaron ait: Dividite vos de medio Synagogae ejus, et consummabo eos simul . Quibus discedentibus de coetu, Dathan et Abiron subito impios terra praerupto soluta hiatu
Abbreviated transcription (Latin):
ris iurandisaeramento ⁊ cũ ipsi cognouer urt ꝓmitu ndũ
ñ suisreu sa eramenei tamen contẽ placione faciunt quod
spopunderint. Sicut de berode supra seripfumas. quisat¬
ceriei premũt curpiter ꝓmisit. crudeliter soluit Lur¬
pe quod regnũ ꝓsaltatione ꝓmittitur. erudele qd̾ moris
ꝓphete ꝓuiris uirandi religione donatur. Quantotolera¬
biluis tale fuistet ꝑiuriũ sacramento. Sitamen piuriuã
possit dici qd ebrius interu̾ma iurauerat. qd e iurarus
siuter salta leium chorospromiiserat e
Ol elius est non uouere. quã uouere id qd̾ sibi eui ꝓoutditur.
nolieax soluit. deniq inisaac habenus erẽplũ. proquo ariece.
anstatuit imuno lari sibi. Nonsemꝑgͥ ꝓmisa salite naost¬

Expanded text:
urandi sacramento: et cum ipsi cognoverint promittendum non fuisse; sacramenti tamen contemplatione faciunt quod spoponderunt: sicut de Herode supra scripsimus , qui saltatrici praemium turpiter promisit, crudeliter solvit. Turpe, quod regnum pro saltatione promittitur: crudele, quod mors prophetae pro jurisjurandi religione donatur. Quanto tolerabilius tali fuisset perjurium sacramento? Si tamen perjurium posset dici, quod ebrius inter vina juraverat, quod eviratus inter saltantium choros promiserat. Melius est non vovere, quam vovere id quod sibi cui promittitur, nolit exsolvi. Denique in Isaac habemus exemplum , pro quo arietem Dominus statuit immolari sibi. Non semper igitur pro
Abbreviated transcription (Latin):
sunt uasaq: miciata noneẽnt: de inde cõminuta. postremao
conslita. ꝑminucia ergacionis dispensata egentib captiuorũ
quoq preeus ꝓfecerunt. Quodsi desunt noua. ⁊ quȩ ne qua¬
quã iniciata uideantur. in huius modi usus quos supra diri.¬
mus arbiteor ꝯnũa pie posse conuerti. Illuã sanae diligent᷑

Expanded text:
sunt vasa quae initiata non essent: deinde comminuta, postremo sunt vasa quae initiata non essent: deinde comminuta, postremo conflata, per minutias erogationis dispensata egentibus, captivorum quoque pretiis profecerunt. Quod si desunt nova, et quae nequaquam initiata videantur, in hujusmodi usus, quos supra diximus, arbitror omnia pie posse converti. 105 CAPUT XXIX.
Abbreviated transcription (Latin):
reseruare. ꝓsingulari suȩ interpretationis uiuacra.¬
te sacr᷑a martiru accepit coronã. Nũ quid dictum. ẽ
scõ laurencio. non debiusti erogare thesaurosgecłȩ:
uasa sacramentor ũ uẽdere : Opusẽ. aut̃ ut quis fi¬
de since̾ra ⁊ ꝑspicaci ꝓuidentia munus hoc inpleat:
Sane siinsua aliquis diriuat emolume nt a.erune irẽ:
Sin uero pauꝑib erogat. captiuũ redimit iniscđia ẽ. Nemo
enĩ podest dicere. cur pauꝑ uuit: nemo potest queri. qi
captiui redẽptisunt. Nemo potest ac cusare qi tẽplũ dei
edificatũ ẽ nemo potest in dignari qi humandis fidelum
reliquuis spacia larata sunt. Nemo potest dolere. qł in se pũ¬
chrũ x p̃ianorũ requies defunctorũ est. In his trib generib
uasa ȩecłȩ &e iã iniciata confringere. conflare. uendere lie&
calicis ministeriũ transferatur. Idõ intraȩecłam prunũ quȩ sita

Expanded text:
reservare, pro singulari suae interpretationis vivacitareservare, pro singulari suae interpretationis vivacitate sacram martyrii accepit coronam. Numquid dictum est sancto Laurentio: Non debuisti erogare thesauros Ecclesiae, vasa sacramentorum vendere? 142. Opus est ut quis fide sincera et perspicaci providentia munus hoc impleat. Sane si in sua aliquis derivat emolumenta, crimen est: sin vero pauperibus erogat, captivum redimit, misericordia est. Nemo enim potest dicere: Cur pauper vivit? Nemo potest queri, quia captivi redempti sunt: nemo potest accusare, quia templum Dei est aedificatum: nemo potest indignari, quia humandis fidelium reliquiis spatia laxata sunt: nemo potest dolere, quia in sepulturis Christianorum requies defunctorum est. In his tribus generibus vasa Ecclesiae etiam initiata confringere, conflare, vendere licet.calicis ministerium transferatur. Ideo intra Ecclesiam primum quaesita