comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Quoscumq enim sacerdos effusa caritatis latitudine
complectatur totum simul omnium. totum uniuscuiusꝙ
est singillatim. nec integritatem diuidit commnunicatiõ
plurnim. nec soliditatẽ minuit participatio diuersoꝵ
Sic est. totus tibi xp̃c impenditur totus mͥ. totiusꝙ insoli¬
dum te coheredem hereditatis admittit. quam totam mͥ
nichilominus reꝓmittit. Quod enim spirituale est:neꝙ
terminis circumscribitur nec aliquib angustiis coartat᷑.
nec impensum rarescit impendio. nec aliqua potest inte¬
gritatis sue detrimenta sentire. Totum itaꝙ pro uobis ob¬
tuli. totum prouentui meo nichilominus reseruaui. cũ
scilicet utriq sic cesserit in salutem. ut ⁊ iter ur̃m cum
prosꝑitate dirigeret. ⁊ mͥ grãm diuine propitiationis aug̾et:¬
tĩone compulsus sum. qui licet in proximo consistentes ea
que dicta sunt multitudinis obsistente tumultu nec satis

Expanded text:
tem. Quoscunque enim sacerdos effusa charitatis latitudine tem. Quoscunque enim sacerdos effusa charitatis latitudine complectatur, totum simul omnium, totum uniuscujusque est sigillatim, nec integritatem dividit communicatio plurium, nec soliditatem minuit participatio diversorum. Sic est: totus tibi Christus impenditur, totus mihi, totiusque in solidum te cohaeredem haereditatis admittit, quam totam mihi nihilominus repromittit. Quod enim spirituale est, neque terminis circumscribitur, nec aliquibus angustiis coarctatur, nec impensum rarescit impendio, nec aliqua potest integritatis suae detrimenta sentire. Totum itaque pro vobis obtuli, totum proventui meo nihilominus reservavi, cum scilicet utrique sic cesserit in salutem, ut et iter vestrum cum prosperitate dirigeret, et mihi gratiam divinae propitiationis augetione compulsus sum, qui licet in proximo consistentes, ea quae dicta sunt multitudinis obsistente tumultu, nec satis
Abbreviated transcription (Latin):
latus ⁊ pinguis: hic xp̃c ille unctus oleo exultationis p̾
participib suis de cuius plenitudine licet om̃s accepe¬
rint ipsa tamen effusio ñ minuit effundentem. Nichil
offerri preciosius. nichil efficatius potest. nichil ei qui of¬
fert ue ei pro quo offertur utilius. si dignitati sacrificii per¬
sonarum indignitas non obsistat. Oportet enim offerentẽ
puras manus inferre. ne quod impreciabile est.omniq uene¬
ratione elignissimum uel sub precii recidat uilitatẽ. uel
causis indignioribs expendatur: Oportet eum pro quo of¬
fertur fide recognoscere. caritate complecti. prosequi de¬
sidderio. totamꝙ sibi in eo diuine propitiationis fiduciam
collocare. his autẽ concurrentibus utriusq partis uersat᷑
utilitas. ut qui pro aliis offerunt: pro se ipsis inueniantur
offerre. Magnum sane predicandumq beneficium quod
erogatũ alii proficit. ip̃mꝙ nichilominus adiuuat erogan¬

Expanded text:
latus et pinguis ; hic Christus ille unctus oleo exsultationis prae latus et pinguis ; hic Christus ille unctus oleo exsultationis prae participibus suis, de cujus plenitudine licet omnes acceperint, ipsa tamen effusio non minuit effundentem. Nihil offerri pretiosius, nihil efficacius potest, nihil ei qui offert, vel ei pro quo offertur utilius, si dignitati sacrificii personarum indignitas non obsistit. Oportet enim offerentem puras manus inferre, ne quod impreciabile est, omnique veneratione dignissimum, vel sub pretii recidat vilitatem, vel causis indignioribus expandatur. Oportet eum pro quo offertur fide recognoscere, charitate complecti, prosequi desiderio, totamque sibi in eo divinae propitiationis fiduciam collocare. His autem concurrentibus utriusque partis versatur utilitas, ut qui pro aliis offerunt, pro se ipsis inveniantur offerre. Magnum sane, praedicandumque beneficium, quod erogatum alii proficit, ipsumque nihilominus adjuvat erogan
Abbreviated transcription (Latin):
ria conuertem᷑. Quod si ñ ulciscendum delictum hoc
sed inter eos mansuetudo urã potius decreuerit com¬
ponendum. patri iurato qm̃ uir bone opinionis est
fides indubitata poterit adhiberi. Ad Ernald̃ Boneuall
Ittere quas nouissimas urã michi caritas. Abbatem.¬
destinauit. apud eum qui ꝑferendas acceꝑat: aliquamdui
substiterunt. Unde factum est. ut eas non ꝓfecturi nec
proficiscentis acceꝑim s profecti. quem nec resalutare pos¬
sem. nec siquid concepissem animo remandare. Feci gͦ qd̾
potui. holocaustum obtuli ꝓ uobis medullatũ. quod sua
ni mirum pinguedine complaceret. ipsamq oblationẽ
ddeuotus impinguaret offerentis affectus. Holo caustum
inquam obtuli medullatum in quo scilicet medullam
diuinitatis corporea spẽs obumbraret. ꝓcedensq de inti¬
mi cordis medullis oratio suam sacrisitio concineret me¬
lodiam: hicͣ ille uitulus sĩgnatus est. hic mons ille coagu¬

Expanded text:
ria convertemur. Quod si non ulciscendum delictum hoc, ria convertemur. Quod si non ulciscendum delictum hoc, sed inter eos mansuetudo vestra potius decreverit componendum, patri jurato, quoniam vir bonae opinionis est, fides indubitata poterit adhiberi. XLVIII. AD ARNALDUM BONAEVALLitterae quas novissimas vestra mihi charitas destinavit, apud eum qui perferendas acceperat aliquandiu substiterunt. Unde factum est ut eas non profecturi, nec proficiscentis acceperim, sed profecti: quem nec resalutare possem, nec si quid concepissem animo remandare. Feci ergo quod potui; holocaustum obtuli pro vobis medullatum , quod sua nimirum pinguedine complaceret, ipsamque oblationem devotus impinguaret offerentis affectus. Holocaustum, inquam, obtuli medullatum, in quo scilicet medullam divinitatis corporea species obumbraret, procedensque de intimi cordis medullis oratio suam sacrificio contineret melodiam: hic enim ille vitulus saginatus est , hic mons ille coagu
Abbreviated transcription (Latin):
incorrepta relinquere nec impunita debuit seueritas ec¬
desiastica preterire. Clericus ⁊ enim ur manifeste depla-¬
gio confitetur. s ⁊ usuras quas detestatur eccłia nichilo¬
minus impudenter exposcit. Quod si usuras qm̃ odiose
sunt insumptum exhibitionis impense puero malig¬
nitas astuta conuertit: respondemus ubi principalis
obligatio sublata est: puerum de accessoriis non teneri. s
eiͣ iniuriarum competere potius actionenẽ. quod inge¬
nuum puerũ liberalibus artibs applicandum. subdu¬
ctũ patri propositis ñ ꝑmiserit officuĩs applicari. Deni¬
q ego ouem meam auobis tanquam aiudice aduersus
confitentem de criminibus instanter exposco. uobi̾q pro¬
uidendum est. ut circa hoc uobis sinceritas fame. nob̾
caritas fraternitatis. puero debite pietatis conseruetur
affectus. qm̃ sirerum ꝑ culpam urãm qͦd absit contin¬
gat elabi. nos areo fortassis in iudicem actione subsidia¬

Expanded text:
incorrepta relinquere, nec impunita debuit severitas ecincorrepta relinquere, nec impunita debuit severitas ecclesiastica praeterire. Clericus etenim vester manifeste de plagio confitetur, sed et usuras quas detestatur Ecclesia nihilominus impudenter exposcit. Quod si usuras, quoniam odiosae sunt, in sumptum exhibitionis impensae puero malignitas astuta convertit, respondemus ubi principalis obligatio sublata est, puerum de accessoriis non teneri, sed eum injuriarum competere potius actionem, quod ingenuum puerum, liberalibus artibus applicandum, subductum patri, propositis non permiserit officiis applicari. Denique ego ovem meam a vobis, tanquam a judice, adversus confitentem de criminibus instanter exposco, vobisque providendum est, ut circa hoc vobis sinceritas famae, non charitas fraternitatis, puero debitae pietatis conservetur affectus, quoniam si reum per culpam vestram, quod absit! contingat elabi, nos a reo fortassis in judicem actione subsidia
Abbreviated transcription (Latin):
us oportunitatibus monitore non egeat. sed zelum cari-¬
tatis alterne communicati officii probet effectus
minorem eunti ad scolas auunclo commendauit.
ratus quod ipsum ad propensiorem pueri curam pro¬
pinqui grã sanguinis inclinaret. Ille uero his que ad ex¬
hibitionem pueri comꝑata fuerant ꝓfusius erogatis. pue¬
rum ipsum cuidam clerico nomine pignoris obligauit.
licet contractus eiusmodi nec de iure teneret nec bonis
etiam moribus conueniret. Libera siquidem ꝑsona sine
proprio consensu non potuit obligari. ꝓuerum ꝙ id eta¬
tis consentire non posse ur̃a peritia non ignorat. Cet̾m non
tan̾tum sortis sed etiam usurarum nomine retinetur. fa-¬
cdusm q tam enorme non a seculari ꝑsona. s a clerico quo¬
dam ipsoq domestico urõ uel domestici filio fieri predi¬
catur. Mirantur qui audiunt hec a uobis inter ipsa scĩ
episcopatus ur̃i primordia sustineri. que nec iusticie rigor

Expanded text:
us opportunitatibus monitore non egeat, sed zelum charius opportunitatibus monitore non egeat, sed zelum charitatis alternae communicati officii probet effectus. minorem eunti ad scholas avunculo commendavit, ratus quod ipsum ad propensiorem pueri curam propinqui gratia sanguinis inclinaret. Ille vero his quae ad exhibitionem pueri comparata fuerant, profusius erogatis, puerum ipsum cuidam clerico nomine pignoris obligavit, licet contractus ejusmodi nec de jure teneret, nec bonis etiam moribus conveniret. Libera siquidem persona sine proprio consensu non potuit obligari, puerumque id aetatis consentire non posse, vestra peritia non ignorat. Caeterum non tantum sortis, sed etiam usurarum nomine retinetur, factumque tam enorme non a saeculari persona, sed a clerico quodam, ipsoque domestico vestro, vel domestici filio fieri praedicatur. Mirantur qui audiunt haec a vobis inter ipsa sancti episcopatus vestri primordia sustineri, quae nec justitiae rigor
Abbreviated transcription (Latin):
respondeat. manus est omne meritum anum magni¬
didine preuenire. ꝓ reuenistis autẽ me: urm̃q tante
dignationis estimatione fecistis. qua mͥ iudicium exi¬
stimationis ur̃e ⁊ dilectionis exhibetis affectum. Mul
ta  michi de udicio existimationis ur̃e crescit elatio.
multa de confidentia grẽ securitas ad onines prepara¬
tur euentus. M agnum siquidem est iudicium simł
⁊grãm meruissẽ prudentis. cum alt̾m illustret ac̃
glłam: alt̾m ꝓficiat ad ꝓuentum. Quid gͦ. Quid retri¬
buam dño meo pro his que attribuit michis slempe
totum ddeuotionis affectum quo nichil maius offerri
nichil impendi gratius. nichil potest preciosius estimari.
hocenum impenso totum impenditur. quicqͥd uel am¬
mus cogitando. uel oꝑando corpus. uel facultates con¬
ferunt erogando. hoc gͥ apud uos iudicium michi
ꝑseueret ⁊ grã. Nobis nichilominus apud me ꝓmis¬
se deuotionis non tepescet affectus. ut scilicet alter in alt̾i¬

Expanded text:
respondeat, majus est omne meritum animi magnirespondeat, majus est omne meritum animi magnitudine praevenire. Praevenistis autem me, vestrumque tantae dignationis aestimatione fecistis, per quam mihi judicium existimationis vestrae, et dilectionis exhibetis affectum. Multa igitur mihi de judicio existimationis vestrae crescit elatio, multa de confidentia gratiae securitas ad omnes praeparatur eventus. Magnum siquidem est judicium simul et gratiam meruisse prudentis, cum alterum illustret ad gloriam, alterum proficiat ad proventum. Quid ergo? Quid retribuam Domino meo pro his quae attribuit mihi? Nempe totum devotionis affectum, quo nihil majus offerri, nihil impendi gratius, nihil potest pretiosius aestimari. Hoc etenim impenso totum impenditur, quidquid vel animus cogitando, vel operando corpus vel facultates conferunt erogando. Hoc igitur apud vos judicium mihi perseveret et gratia. Vobis nihilominus apud me promissae devotionis non tepescet affectus, ut scilicet alter in alteri
Abbreviated transcription (Latin):
uotionem urãm inter ceteros non nisi u̾obis cõmuni¬
bussalutasse. In quo intellexi quod benignitas ur̃a
multo desiderio ad complexum nobis mutue cari¬
tatis occurrit. quod ego multis quesisse studiis mul¬
Cis debueram obsequiis redemisse. Et fecissem. nisi occa¬
sionẽ michi tulisset absentia que michi semꝑ hactenis
optatum ur̃e serenitatis inuidit aspectum. Magnum
erat m si presens in oculis urĩs grãm inuenissem. Mauis
est quod eam mͥ ultro usq ad occidentis nouissima desti¬
natis. Pulchrum sane ⁊ predicande liberalitatis officium
nullis impensum meritis. nullis redemptũs precibus
nullis beneficiis comparatũ. Nichil in eo est quod be¬
neficii minuat maiestatem.Apud alios siquidem act
mere liberalitatis euanuit. s ubiq inter contrahen¬
des amimos negotium geritur dum spes creditrir
debitri. grã recompensant. Magnum tamen est ho¬
dis siquuis amicoꝵ meritis pari p̾mioꝵ compensatione

Expanded text:
votionem vestram inter caeteros non nisi verbis communivotionem vestram inter caeteros non nisi verbis communibus salutasse. In quo intellexi quod benignitas vestra multo desiderio ad complexum nobis mutuae charitatis occurrit, quod ego multis quaesisse studiis, multis debueram obsequiis redemisse. Et fecissem, nisi occasionem mihi contulisset absentia, quae mihi semper hactenus optatum vestrae serenitatis invidit aspectum. Magnum erat mihi, si praesens in oculis vestris gratiam invenissem. Majus est quod eam mihi ultro usque ad Occidentis novissima destinatis. Pulchrum sane et praedicandae liberalitatis officium, nullis impensum meritis, nullis redemptum precibus, nullis beneficiis comparatum. Nihil in eo est quod beneficii minuat majestatem. Apud alios siquidem actus merae liberalitatis evanuit, sed ubique inter contrahentes animos negotium geritur, dum spes creditrix et debitrix gratiae res compensant. Magnum tamen est hodie, si quis amicorum meritis pari praemiorum compensatione
Abbreviated transcription (Latin):
meliores equos longiore tractu temporis explorare. Ce¬
teraq omnia quanto sꝑatiosius tanto eummodius
cumꝑare. Qm̃ repentinos emptores sepe circumue¬
nit sagaxastutia uenditoꝵ. Ad quieui libentius sleq
enuim poteram incertam pueri ualitudinem expectare. nec
esset michi tutum morari dutius. ne prenuntiato ad¬
uentu meo michi inter uias insidie ꝑarentur. Adie-¬
ci autem nomine expensarum ad moram reditũꝙ
quod oportuit. ne dde eo quod ad aliud destinatum erat.
aliquid detrahere neccessitas aliqua coegisset. Nisi st̃
mͥ multas uobis suꝑ beneficio ur̃o grãs habusst. mͥq
ipsi ab eis sunt grates exhibite. quasi de reliquiis ⁊ ue¬
strarum plenitudine gͣtiarum: Ad Walt Albanens¬
a uobis
uouissime destinatas accepi. gratam ad modũ
habui. quia magis excitare grãm quam delictum
arguere uidebatur. Questus estis post aliquot eplas
urãs nullum uos a nob̾ accepisse rescriptum & nos de¬

Expanded text:
meliores equos longiore tractu temporis explorare, caemeliores equos longiore tractu temporis explorare, caeteraque omnia quanto spatiosius, tanto commodius comparare, quoniam repentinos emptores saepe circumvenit sagax astutia venditorum. Acquievi libentius; neque enim poteram incertam pueri valetudinem exspectare, nec esset mihi tutum morari diutius, ne praenuntiato adventu meo mihi inter vias insidiae pararentur. Adjeci autem nomine expensarum ad moram reditumque quod oportuit, ne de eo quod ad aliud destinatum erat aliquid detrahere necessitas aliqua coegisset. Visi sunt mihi multas vobis super beneficio vestro gratias habuisse, mihique ipsi ab eis sunt grates exhibitae quasi de reliquiis et vestrarum plenitudine gratiarum. XVIII. AD JOANa vobis novissime destinatas accepi, gratam admodum habui, quia magis excitat gratiam, quam delictum arguere videbatur. Questus enim estis post aliquot epistolas tras, nullum vos a nobis accepisse rescriptum, et nos de
Abbreviated transcription (Latin):
obtinuit. Sane cum in uia non declinaret infirmitas.
sed importuno semꝑ ascensu morbo morbus accederet:
ueritus sum ne quod de diuturnitate precauisse pu¬
taueram: ex ipsa m̃ breuitate temporis eueniret. Exꝑ¬
tus sum affectiones animoꝵ plurimũ conferre uel aufer¬
re corporibus sepiusq de earum qualidatibus ipsoꝵ uel
ꝑiculum ꝓcedere uelsalutem. Ferebatur enim animo ma¬
gis quam corpore. quia uires corporis: animi restaura.¬
bat hylaritas. fortuisq trahebatur desiderio: quam eg̃¬
tudine tardaretur. Puenimus itaq lucã ubi sicut ap¬
paruit infra decem dies uel plures arma coaptari ñ
poterant. nec is cui ꝑabantur qm̃ in lectum decubue¬
rat ꝑcipere potuisset. Porro miles quidam qui michi a
patre fuerat assignadus. cepit utilius de necessitate con¬
silium. habitaq omnium ratione petiit sibi in eam
causam .xl. libras pueñ.⁊ numerari. Affectabat enim

Expanded text:
obtinuit. Sane cum in via non declinaret infirmitas, obtinuit. Sane cum in via non declinaret infirmitas, sed importuno semper ascensu morbo morbus accederet, veritus sum ne quod de diuturnitate praecavisse putaveram, ex ipsa mihi brevitate temporis eveniret. Expertus sum affectiones animorum plurimum conferre vel auferre corporibus, saepiusque de earum qualitatibus ipsorum vel periculum procedere vel salutem. Ferebatur enim animo magis quam corpore, quia vires corporis animi restaurabat hilaritas, fortiusque trahebatur desiderio quam aegritudine tardaretur. Pervenimus itaque Lucam, ubi, sicut apparuit, infra decem dies vel plures arma coaptari non poterant, nec is cui parabantur, quoniam in lectum decubuerat, percipere potuisset. Porro miles quidam, qui mihi a patre fuerat assignatus, coepit utilius de necessitate consilium, habitaque omnium ratione petiit sibi in eam causam XL, libras Pruveniensium numerari. Affectabat enim
Abbreviated transcription (Latin):
quam magistri ⁊ patris mancipabit obsequio. ut siqͥd
de p̾terito neglegentius uel inconsultius actum est.
futuri temporis officia recampensent. Ad .pp. Adrian
dolescens quem ad accingendum militie cin¬
gulo urã michi dignatio cũmmendauit. cũ
diuertisset aliquatenus quia securum ꝑ urbem tran¬
situm non habebat: infirmatus rediit. tantiq incen¬
dio caloris accensus est: ut de salute eius timendũ plu¬
rimi credidissent. Uiribus tamen de hilaritate ꝓmis¬
se instructionis assũptis: ad milonem ñr̃m ⁊ patrem ra¬
dicosium usq ꝑductus ẽ. Plurimumq patersuꝑ egri¬
tudine filii de beneficii uestri gratia solamen acceꝑit.
Cum uero adolescenti requiem suasissem. ⁊ ego es ꝑ assĩg¬
natam ꝑsonam nichilominus fidem debite ꝓmissionis
implerem. uenire semꝑ usq ad condictum locum simu¬
lata ualitudine apud indulgentiam paterne pietatis

Expanded text:
quam magistri et patris mancipabit obsequio, ut si quid quam magistri et patris mancipabit obsequio, ut si quid de praeterito negligentius, vel inconsultius actum est, futuri temporis officia recompensent. XL. AD Adolescens quem ad accingendum militiae cingulo vestra mihi dignatio commendavit, cum divertisset aliquatenus, quia securum per urbem transitum non habebat, infirmatus rediit, tantique incendio caloris accensus est, ut de salute ejus timendum plurimi credidissent. Viribus tamen de hilaritate promissae instructionis assumptis, ad Milonem vestrum et Patrem Radicosium usque perductus est, Plurimumque pater super aegritudine filii de beneficii vestri gratia solamen accepit. Cum vero adolescenti requiem suasissem, et ego ei per assignatam personam nihilominus fidem debitae promissionis implerem, venire semper usque ad condictum locum simulata valetudine apud indulgentiam paternae pietatis
Abbreviated transcription (Latin):
yod aliquid a uobis censeo postulan. Archid̃.¬
dum. cum petitionis honestas. tum ur̃e benig¬
nitatis intuitus. non precedentium facit confidentia
meritoꝵ. Uerum si oꝑis exhibitio non p̾cessit: paulo
minus tamen sibi uidetur meruisse deuotio. que ad
ominia si occasio processisset. promptam se semꝑ exti¬
tisse cognoscit. In omnibus enim non tam requiren¬
da sunt oꝑa quam affectus. nec ad eo quid feceris re¬
quirendum est: quantum qua feceris uoluntate. Sic
est. intentio oꝑi nomen imponit. Trahitq factum ip¬
sum potius de animi qualitate sub̾am: quam cle
beneficii quantitate. Inde est quod ꝓ magistro oꝯeschi¬
no amico & antiquo sodali nr̃o preces ure porrigo scĩ¬
tati. ut ueteri siquis est. animi rancore deposito. exoratũ
uos merear inuenisse. suꝑ petitione illa suꝑ ꝙͣ mno lit¬
teris etiam apłicis instructus pictauensi eccłiȩ suppli¬
caliit. Promisit mͥ qm ex hoc nunc ur̃o se totum can¬

Expanded text:
od aliquid a vobis censeo postulanod aliquid a vobis censeo postulandum, cum petitionis honestas, tum vestrae benignitatis intuitus, non praecedentium facit confidentia meritorum. Verum si operis exhibitio non praecessit, paulo minus tamen sibi videtur meruisse devotio, quae ad omnia si occasio processisset, promptam se semper exstitisse cognoscit. In omnibus enim non tam requirenda sunt opera, quam affectus, nec adeo quid feceris requirendum est, quantum qua feceris voluntate. Sic est: intentio operi nomen imponit, trahitque factum ipsum potius de animi qualitate substantiam, quam de beneficii quantitate. Inde est quod pro magistro Meschino amico et antiquo sodali nostro, preces vestrae porrigo sanctitati, ut veteri si quis est animi rancore deposito, exoratum vos merear invenire super petitione illa, super qua litteris etiam apostolicis instructus Pictaviensi Ecclesiae supplicabit. Promisit mihi quoniam ex hoc nunc vestro se totum tan
Abbreviated transcription (Latin):
se multoꝵ. s sepultum diutius ueteri quolibet armario
latuisse. donec nouiter in lucem merito obcuritatis ⁊ noua
ꝑegrini nominis admiratione ꝑcessit. Sunt enim quidam
qui eo difficilia maioris estimant. quia minus intellecta
que iocunda lucidi sermonis serenitas illustrat. Cet̾m
obcuritatem tanquam tenebras euitandam seneca nr̃
lunt loqui uel scͥbere que homines mirentur potius ꝙͣ
intelligant. ⁊ se tanquam scopulum ita fugere in solens
atq in frequens uerbum. Legite tamen. ip̃mq non deesti¬
matione mnea. s de ur̃a potius experientia iudicate. ne
meritis eius ignorantia mea p̾nidicium irrogasse dica¬
tur. ip̃mq ur̃i fauoris sententia defraudasse. Quod si ir¬
refragabilem queritis de ꝓsa ferre sententiam ipsam
scdm u̾suum merita uidicate. quia uerum est. ipsum
pari peritia circa tempora sillabarum ⁊ dictionum
naturam uirtutemq u̾sari. Ualete Ad Prnald̾̃ pieto¬

Expanded text:
se multorum, sed sepultum diutius veteri quolibet armario se multorum, sed sepultum diutius veteri quolibet armario latuisse, donec noviter in lucem merito obscuritatis et nova peregrini nominis admiratione processit. Sunt enim quidam, qui eo difficilia majoris aestimant, quia minus intellecta quae iucunda lucidi sermonis serenitas illustrat. caeterum obscuritatem tanquam tenebras evitandam Seneca nostlunt loqui vel scribere, quae homines mirentur potius quam intelligant, et se tanquam scopulum ita fugere insolens atque infrequens verbum. legite tamen ipsumque non de aestimatione mea sed de vestra potius experientia iudicate, ne meritis eius ignorantia mea praeiudicium irrogasse dicatur ipsumque vestri favoris sententia defraudasse. quod si irrefragabilem quaeritis de prosa ferre sententiam, ipsam secundum versuum merita iudicate, quia verum est ipsum pari peritia circa tempora syllabarum et dictionum naturam virtutemque versari. Valete. MAGNI FE
Abbreviated transcription (Latin):
tentia ctimplacet. nec oratio uenustate. Summa enis inten¬
tio est. aliter dixisse omnia quam ceteri. ideoq totum qd̾
loquitur exquisita quadam intricatione cuimplicat. &¬
innodat. ut rectius innodius quam ennodius debeat ap¬
pellari. Porro in metricis ꝓducta breuiat. suaq nichilo¬
minus auctoritate breuianda ꝓducit. nullaq uitium
falsitatis uirtute redimitur. quia ip̃m nec cultus oratio
nis ignitas materie rectimpensat. Unusquisq tamen
ad obseruandas proposite legis tenetur angustias. dicen¬
diq libertatẽ neccessitate supprimit. quisquis se ad obser¬
uantias huiusmodi arbitrio proprie uoluntatis astrin¬
git. Lacilem uero duplex culpa ueniam non meretur. cũ
⁊ intellectum retundit obscuritas.⁊ aures metrice corrup¬
tio ioconditatis offendit. Credo ego librum hunc apud uet̾es
nec noticiam habuisse. nec grãm. ideoq nec in manus uenis¬

Expanded text:
tentia complacet, nec oratio venustate. Summa enim ejus intententia complacet, nec oratio venustate. Summa enim ejus intentio est, aliter omnia dixisse quam caeteri, ideoque totum quod loquitur exquisita quadam intricatione complicat et innodat, ut rectius Innodius quam Ennodius debeat appellari. Porro in metricis producta breviat, suaque nihilominus auctoritate brevianda producit, nullaque vitium falsitatis virtute redimitur, quia ipsum nec cultus orationis nec dignitas materiae recompensat. Unusquisque tamen ad observandas propositae legis tenetur angustias, dicendique libertatem necessitate supprimit quisquis se ad observantias hujusmodi arbitrio propriae voluntatis astringit. Facilem vero duplex culpa veniam non meretur, cum et intellectum retundit obscuritas, et aures metricae corruptio jocunditatis offendit. Credo ego librum hunc apud veteres nec notitiam habuisse, nec gratiam, ideoque nec in manus venis
Abbreviated transcription (Latin):
tionem meam quamuis parum utilem. officiosam damen
uestra dilectio recognoscat. De cetero. Librum ennodii uo¬
bis mitto. alienum quidem. s si exꝑientia ur̃a ꝓbauerit:
transcriptum cum quanta fieripoterit festinationere¬
mittam. Ego autem librum illum non uideram. prius¬
quam mͥ ur̃o fuisset asignatus inditio. uisoq miratus sum qͣ
primum ab auctore confidentia edicus: aut quo post mod̾
ab aliis fuerit fauore transcriptus. Neq enim mͥ ddignus ui¬
detur cuius studio uel scripture tantum tempus debeat
siue census impenili. cum et uolumen effusum sit: & ad
intelligenda que scripta sunt singula multis ⁊ tediosis
oporteat iterationibus replicari. Prima siquidem facie dif¬
ficilis ⁊ obscurus incedit. ⁊ cum rerum difficultatem stilus
lucidior debeat aperire: intelligentiam potius sermo dene¬
brosus obtundit. Cumq multum habeat lahoris inspectio:
nichil habet assecutio uoluptatis. quia nec absolutione sen¬

Expanded text:
tionem meam, quamvis parum utilem, officiosam tamen tionem meam, quamvis parum utilem, officiosam tamen vestra dilectio recognoscat. De caetero, librum Ennodii vobis mitto, alienum quidem, sed, si experientia vestra probaverit, transcriptum cum quanta fieri poterit festinatione remittam. Ego autem librum illum non videram, priusquam mihi vestro fuisset assignatus judicio, visoque miratus sum qua primum ab auctore confidentia editus, aut quo postmodum ab aliis fuerit favore transcriptus. Neque enim mihi dignus videtur, cujus studio vel scripturae tantum tempus debeat sive census impendi, cum et volumen effusum sit, et ad intelligenda quae scripta sunt singula multis et taediosis oporteat iterationibus replicari. Prima siquidem facie difficilis et obscurus incedit, et cum rerum difficultatem stylus lucidior debeat aperire, intelligentiam potius sermo tenebrosus obtundit. Cumque multum habeat laboris inspectio, nihil habet assecutio voluptatis, quia nec absolutione sen
Abbreviated transcription (Latin):
ditus. Nosse ⁊ enim debes quod ꝓpensior cura anima¬
bus est impendenda quam rebus. Ideoq nisi infra di¬
em assignatam ueneris: nos tibi mandatum muttere
N quo uerbo reges nostri de susceptione dñi pape con¬
uenerint: ur̃a sapientia non ignorat. Et noster quidẽ
ad ecclesiasticas ꝑsonas regni sui legatos destinauit in
angliam cum litteris quas a dño papa receperat. ⁊ scrip¬
to illo quod ascismaticis est de papiensi conuenticulo fa¬
bricatum. ut scilicet utroq scripto tanquam allegatio¬
nibus partiuni utrimq proposito: rectius possint qua¬
si de iudicio formare consiliuim: ⁊ liquidius de contem¬
platione falsitatis opposite cognoscere ueritatt̃. Cui sane
colloquio quia corꝑaliter adee non potui. ꝑ epłam saltẽ
interẽẽ curaui. ut ꝑsone uicem pagina suppleat.⁊ iiue
uocis instantiam epła fidelis instauret. Cuius etiam epłe
transcriptum scĩtati ur̃e censui destinandum. ut deuo¬

Expanded text:
ditus. Nosse etenim debes quod propensior cura animaditus. Nosse etenim debes quod propensior cura animabus est impendenda quam rebus. Ideoque nisi infra diem assignatam veneris, nos tibi mandatum mittere n quo verbo reges nostri de susceptione domini papae convenerint, vestra sapientia non ignorat. Et noster quidem ad ecclesiasticas personas regni sui legatos destinavit in Angliam, cum litteris quas a domino papa receperat, et scripto illo quod a schismaticis est de Papiensi conventiculo fabricatum, ut scilicet utroque scripto tanquam allegationibus partium utrinque proposito, rectius possint, quasi de judicio formare consilium, et liquidius de contemplatione falsitatis oppositae cognoscere veritatem. Cui sane colloquio, quia corporaliter adesse non potui, per epistolam saltem interesse curavi, ut personae vicem pagina suppleat et vivae vocis instantiam epistola fidelis instauret. Cujus etiam epistolae transcriptum sanctitati vestrae censui destinandum, ut devo
Abbreviated transcription (Latin):
bit uobis licet in uita quasi quibusdã terminis circum¬
scripta malignitas cum nec ad presens forum ur̃m po¬
sit excedere. nec seueritatis ur̃e sententiam declinare
ualete. Ad Abbatem Gristanensem.
uartus decimus mensis uel fortassis exactus est: ex quo ad̃
aliud regñ. & tͣnsmarinas regiones a monasterio tuo
sine ep̃i tui benedictione ⁊ conscientia dĩcessisti. Quanta
autem interim id monasterium in spũalibus ⁊ temꝑa¬
libus detrimenta perpessum sit: & fratres sentiunt.⁊ tota
regio ꝓtestatur. Nuntiatur uero nobis te in anglia nicħ
nisi lites et calunnias exercere.⁊ cum graui monaste¬
rii tui sumpdu sine utili causa totam disquirere regi¬
onem. Suꝑ quo reuocandum te durimꝰ. ⁊ in uirtute
obedientie inuingendum: ut infra rł augusti disposi¬
tis rebus illis utiliter ad monasterium reuertaris. insi
uel infirmitate uel tempestate marina fueris impe¬

Expanded text:
bit vobis, licet invita, quasi quibusdam terminis circumbit vobis, licet invita, quasi quibusdam terminis circumscripta malignitas, cum nec ad praesens forum nostrum possit excedere, nec severitatis vestrae sententiam declinare. Valete. XLV. AD ABBATEM GRISTANENSEM. uartus decimus mensis agitur, vel fortassis exactus est, ex quo ad aliud regnum et transmarinas regiones a monasterio tuo sine episcopi tui benedictione et conscientia discessisti. Quanta autem interim idem monasterium in spiritualibus et temporalibus detrimenta perpessum sit, et fratres sentiunt, et tota regio protestatur. Nuntiatur vero nobis te in Anglia nihil nisi lites et calumnias exercere, et cum gravi monasterii tui sumptu, sine utili causa totam disquirere regionem. Super quo revocandum te duximus et in virtute obedientiae injungendum, ut infra Kal. Augusti dispositis rebus illis utiliter, ad monasterium revertaris, nisi vel infirmitate, vel tempestate marina fueris impe
Abbreviated transcription (Latin):
suffragio munitus accedit. ut in prouentũ eius apud uos
sincera fraterne religio caritati concurrat. Licet autem pła¬
litas. instrumentoꝵ uiam possit aperire iudicior ommem tñ
absoluet cestium numerositas ⁊ ueritas notoria questionẽ
desertaq ꝓuocatio: motum iudicis excitabit. qm scilicet adu̾¬
sarius hunis censuit opponendam. eo quidem astu: ut ei
uacaret affectatam rapinam in bona pauperis licentius
exercert. Uerum quid in male fidei possessorem sine titu¬
lo suꝑ principali causa quid in desertorem appellationis su¬
per sumptibus ⁊ expensis deternendum sit: urã peritia ñ
ignorat. ne scilicet iis aut dolus impiunta pretereant: uł
in meritum patiatur innocentia detrimentum. Porro
negotium nobis in expedito rom̃ pontificis collocauit
auctoritas. sublato nimirum appellationis obftaculo
in quo sibi calumpnlatores plerumq occasionem uexan¬
di constituunt. ⁊ refugium euadendi. Nunt enim pare¬

Expanded text:
suffragio munitus accedit, ut in proventum ejus apud vos suffragio munitus accedit, ut in proventum ejus apud vos sincera fraternae religio charitati concurrat. Licet autem pluralitas instrumentorum viam possit aperire judicio, omnem tamen absolvet testium numerositas et veritas notoria quaestionem, desertaque provocatio motum judicis excitabit, quam scilicet adversarius hujus censuit opponendam, eo quidem astu, ut ei vacaret affectatam rapinam in bona pauperis licentius exercere. Verum quid in malae fidei possessorem sine titulo, super principali causa; quid in desertorem appellationis super sumptibus et expensis decernendum sit, vestra peritia non ignorat: ne scilicet vis aut dolus impunita praetereant, vel immeritum patiatur innocentia detrimentum. Porro negotium vobis in expedito Romani pontificis collocavit auctoritas, sublato nimirum appellationis obstaculo, in quo sibi calumniatores plerumque occasionem vexandi constituunt, et refugium evadendi. Nunc enim pare
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipum licet in nocens frequentibus detrimentis agnoui:
occasionem censui postulandam. qua uel ab eo sicut quando¬
q: mitterer uel aliqua me trahere neccessitatis. instantia iuide¬
retur. Que quia differebatur. nichil enim onerosum mͥ ur̃e
grã benignitatis imponit. mittendum duxi: ut diligentis
absentiam legatio suppleat. que bene merite maiestati ur̃e de¬
uotionem meam tam uiua uoce quam litteris rep̾sentet.
reminiscor exhilaratum grã. pͥuentum beneficiis. honoribus¬
ampliatum. Nlichil unqͣm partante dignationi referam
nichil dignum tot meritis exhibeo. s ⁊ si non debitorem
operis exhibitio ꝑfecta tamen caritas consuminate dero
cibus apud uos adiuuari. eoꝙ instantius: quia confidit
quod p̾ces nr̃e apud caritatem urãm utilem sine difficul¬
tate sortiantur effectum. Maudet quod amatori iusti¬
cie ueritatis sic delegata cognitio. quod precũ nrãrum

Expanded text:
principum, licet innocens, frequentibus detrimentis agnovi, principum, licet innocens, frequentibus detrimentis agnovi, occasionem censui postulandam, qua vel ab eo sicut quandoque mitterer, vel aliqua me trahere necessitatis instantia videretur. Quae quia differebatur nihil enim onerosum mihi vestrae gratia benignitatis imponit, mittendum duxi, ut diligentis absentiam legatio suppleat, quae bene meritae majestati vestrae devotionem meam, tam viva voce quam litteris repraesentetreminiscor exhilaratum gratia, praeventum beneficiis, honoribusampliatum. Nihil unquam par tantae dignationi referam, nihil dignum tot meritis exhibebo, sed etsi non debitorem operis exhibitio, perfecta tamen charitas consummatae devotecibus apud vos adjuvari, eoque instantius, quia confidit quod preces nostrae apud charitatem vestram utilem sine difficultate sortiantur effectum. Gaudet quod amatori justitiae veritatis sit delegata cognitio, quod precum nostrorum
Abbreviated transcription (Latin):
secretius agitur: tanto sit efficatior ad nocendũ. Non tamen
arbitratur id de uestra conscientia uel uoluntate ꝓcedere. s eis
de duiturna apud uos commoratione paratur occasio.⁊ auda¬
tiam comꝑat assiduitas impunita fallendi. Addit impetra¬
tu facile quicqͥd ab eius emulis implorat᷑ uota autem eius
exquisita subtilitate discuti. uel tediosa dilatione suspen¬
di. Si quos gͦ de sius iuros auctoritatis loquor ad presentiã
urãm uenire contingat. hii qui familiarius ei assistunt
incertum suspicionis in malum fallaci stati adulatione confir¬
mant. Consueuit enim illud hominũ genus de minimis maxi¬
potest modis excludere. ut solitarie sibi familiaritatis pͥuilegi¬
um gaudeat adquisisse. Accessurum sibi putant quicqͥd alii
fuerit derogatum. ꝓuentus q suos reputãt. alioꝵ semꝑ utili¬
tatibus obiuare. Ego gͥ qui quantum dampnosa sit suspicatio

Expanded text:
secretius agitur, tanto sit efficacior ad nocendum. Non tamen secretius agitur, tanto sit efficacior ad nocendum. Non tamen arbitratur id de vestra conscientia vel voluntate procedere, sed eis de diuturna apud vos commoratione paratur occasio, et audaciam comparat assiduitas impunita fallendi. Addit impetratu facile quidquid ab ejus aemulis imploratur, vota autem ejus exquisita subtilitate discuti, vel taediosa dilatione suspendi. Si quos ergo de suis viros auctoritatis loquor ad praesentiam vestram venire contingat, hi qui familiarius ei assistunt, incertum suspicionis malum, fallaci statim adulatione confirmant. Consuevit enim illud hominum genus de minimis maxipotest modis excludere, ut solitariae sibi familiaritatis privilegium gaudeat acquisisse. Accessurum sibi putant quidquid alii fuerit derogatum, proventusque suos reputant aliorum semper utilitatibus obviare. Ego igitur qui quantum damnosa sit suspicatio
Abbreviated transcription (Latin):
egressus ab anglia ad pedes ur̃e beatitudinis amplecten¬
dos debui cururrisse. s expectanda fuit occasis qua
me magis traxisse neccessitas uiderentur. quã deuotio ꝑdu¬
xisse. Animus siquidem principis nri aliquantulũ ab ea q̃¬
scitatem urãm complexus est: caritate desoiuit.: ad eo ut int̾
familiares suos quandoq conquestus sit: se minorẽ ĩ uob̾ quã
spauerat grãm inuenisse. Ait in oportuntatib suis uos esse
difficilem. in postulationibus scrupulosũ. acceptos uob̃ esse
⁊ iugiter in curia demorari quosdam qui mendatiis suis
głam regie serenitatis offuscant. Conuenire siquidem ad apli¬
cam sedem ex multis partibs multos quoꝵ aures illi praue ue¬
neno malignitatis inficiunt. ut sic opinionẽ eius quasi tͣnsmis¬
sa ad omnes gentes delatione denigrent. Furtiue quidem id
agiut iniquitatis oꝑante misterio: quanto magis res silentio
premenda dicitur. tanto diffundatur in plures. quantoq

Expanded text:
egressus ab Anglia ad pedes vestrae beatitudinis amplectendos debui cucurrisse sed exspectanda fuit occasio, qua me magis traxisse necessitas videretur, quam devotio perduxisse. Animus siquidem principis nostri aliquantulum ab ea, qstram olim complexus est, charitate descivit, adeo ut inter familiares suos quandoque conquestus sit se minorem in vobis quam speraverat gratiam invenisse. Ait in opportunitatibus suis vos esse difficilem, in postulationibus scrupulosum, acceptos vobis esse et jugiter in Curia demorari quosdam, qui mendaciis suis gloriam regiae serenitatis offuscant. Convenire siquidem ad apostolicam sedem ex multis partibus multos, quorum aures illi pravae veneno malignitatis inficiunt, ut sic opinionem ejus quasi transmissa ad omnes gentes delatione denigrent. Furtive quidem id agi, ut iniquitatis operante mysterio quanto magis res silentio premenda dicitur, tanto diffundatur in plures, quantoque
Abbreviated transcription (Latin):
men tuum dñe. hereditas autem eius illa est quam ip̃e
⁊ patre eitis merito ⁊ postulatione passionis accepit. Po
catholicam continet unitatem. Hanc fidei nr̃e credidit
hanc sollicitudini commendauit. Ad curam gͥ ⁊ custodi¬
ameiis cum omni timore omnem nos oportet diligenti¬
am adhibere. Nulla nos absterrere debet comminatio. nul¬

Expanded text:
men tuum, Domine . Haereditas autem ejus illa est, quam ipse men tuum, Domine . Haereditas autem ejus illa est, quam ipse a patre merito et postulatione passionis accepit. Poscatholicam continet unitatem. Hanc fidei nostrae credidit, hanc sollicitudini commendavit. Ad curam igitur et custodiam ejus cum omni timore omnem nos oportet diligentiam adhibere. Nulla nos absterrere debet comminatio, nul
Abbreviated transcription (Latin):
quedam nomina de ueteri instrumento significationis
abscondite. habet quedam ad nouum specialius ꝑtinentia
testamentum suauitatem redolentia. exhibentia grãm. Q
quamuis constet originem traxisse de ueterr plus tñ celebri¬
tatis ⁊ frequentie de presenti nouitate sumpserunt. Que st̃
unctio. ibi suauitas. Manifeste nom̃ istud. rp̃c. suauitatem
redolet unctionis. Iħ̃s salutis grãm reꝑmittit. Credo tam̃
quod in hoc loco propħa aliud nom̃ qu̾erat intelligi. qm̃
nomina illa propter suauitatẽ ⁊ grãm deuotionem qͥdẽ
s̃ ⁊ fidutiam prestant. hic uero alterius ciniusdam nõis
memoriam querit. cuius seueritas nobis cautelam dili¬
gentie ⁊ timorem reuerentie donet. Quod ẽ illud: Deus.
Ds interpretatur timor. Ipse autem in hoc loco timentes
esse nos exigit ⁊ prudentes. Commisit enim nobis he¬
reditatem suam. quam nisi timentibus non cominit¬
tut. Dedisti inquit hereditatem cuara timentibus no¬

Expanded text:
quaedam nomina de Veteri Instrumento significationis quaedam nomina de Veteri Instrumento significationis absconditae, habet quaedam ad Novum specialius pertinentia Testamentum, suavitatem redolentia, exhibentia gratiam. Quae, quamvis constet originem traxisse de Veteri, plus tamen celebritatis et frequentiae de praesenti novitate sumpserunt. Quae sununctio, ibi suavitas; manifeste nomen istud Christus suavitatem redolet unctionis; Jesus salutis gratiam repromittit. Credo tamen quod in hoc loco Propheta aliud nomen quaerat intelligi, quoniam nomina illa propter suavitatem et gratiam, devotionem quidem et fiduciam praestant: hic vero alterius cujusdam nominis memoriam quaerit, cujus severitas nobis cautelam diligentiae, et timorem reverentiae donet. Quod est illud? Deus. Deus interpretatur timor. Ipse autem in hoc loco timentes esse nos exigit et prudentes. Commisit enim nobis haereditatem suam, quam nisi timentibus non committit. Dedisti, inquit, haereditatem timentibus no
Abbreviated transcription (Latin):
reuera. Qm̃ grauis etiam exactor est. Non conuenit debitorẽ
suum in sortẽ tm̃ s etiam in usuras. Quare inquit ñ pofu¬
isti peccuniam meam ad mensam ut ͣ redirem utiq cum
usuris eam ȩregissem. ate: Quia ego sibi retribui querit. con¬
sulamus prophetam quid tante maiestati digne possit in
causam retributionis offerri. Expedit nob̾ ut qui nos de
qualitate nr̃i principatus edocuit nichilominus dequai¬
titate retributionis edoceat. Oportet enim ut quod noĩe
retributionis offertur ad honorem cedat. accedat ad grãm.
Auoquin non parit grãm s offensam. Audiatrꝰ gͦ quid
dicat. Constitues eos principes suꝑ omñe. t̾. Ecce meritum
eius circa nos. Quid autem sibi retribui querat consequen¬
ter adiungit. Memores erunt nominis tui dñe. Memoriã
nominis sui tantum sibi querit nomine retributionis
offerri. Cuius noĩs: Nempe multa nomina habet. Habet

Expanded text:
revera, quoniam gravis etiam exactor est. Non convenit debitorem revera, quoniam gravis etiam exactor est. Non convenit debitorem suum in sortem tantum, sed etiam in usuras. Quare, inquit, non posuisti pecuniam meam ad mensam, ut cum redirem utique, cum usuris eam exegissem a te? Quia ergo sibi retribui quaerit, consulamus Prophetam, quid tantae majestati digne possit in causam retributionis offerri. Expedit nobis ut qui nos de qualitate nostri principatus edocuit, nihilominus de quantitate retributionis edoceat. Oportet enim ut quod nomine retributionis offertur, ad honorem cedat, accedat ad gratiam, alioquin non parit gratiam, sed offensam. Audiamus ergo quid dicat: Constitues eos principes super omnem terram . Ecce meritum ejus circa nos, quid autem sibi retribui quaerat, consequenter adjungit: Memores erunt nominis tui, Domine . Memoriam nominis sui tantum sibi quaerit nomine retributionis offerri. Cujus nominis? nempe multa nomina habet. Habet
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Numis inquit propħa honorati sunt amci tui deus.
nimis confortatus est principatus eoꝵ. Propinquiores
sumus. Amicos siquidem nos appellat. ⁊ ad argumentũ
propensioris amicicie indultam nobis non partem sed
copiam totius familiaritatis ostendit. Iam non dicam lios
seruos s amicos meos. quia omnia que audiui a patre meo
nota feci uobis. Uerum ẽ. Nobis datum ẽ nosse misteriũ
regni dei. ceteris autem imparabolis. ut uidentes non ui-¬
deant. ⁊ audientes non indelligant. Nos habemus occulos
intuendi. ⁊ aures audiendi. Multe ⁊ magne sunt circa noᷤ
dignationes tue bone iħu. Multa ⁊ mestimabilia bene¬
ficia tua. Grãtua ultro nos preuenit. ⁊ subsequitur. nichilaut
parum ÷ quod meritis nr̃is arrogare possimus. cum tu gra¬
tiam per grã semꝑ esffusa munificentia largiaris. Quid er¬
go retribuemus tibi: Quid retribuam inquit dño pro om¬
nibus que retribuit michi: Querit ne sibi restitui: Querit

Expanded text:
tis. Nimis, inquit Propheta, honorati sunt amici tui, Deus, tis. Nimis, inquit Propheta, honorati sunt amici tui, Deus, nimis confortatus est principatus eorum . Propinquiores sumus: amicos siquidem nos appellat, et ad argumentum propensioris amicitiae indultam nobis, non partem sed copiam totius familiaritatis ostendit. Jam non dicam, inquit, vos servos, sed amicos meos, quia omnia quae audivi a Patre meo osse mysterium regni Dei, caeteris autem in parabolis, ut videntes non videant, et audientes non intelligant . Nos habemus oculos intuendi, et aures audiendi. Multae et magnae sunt circa nos dignationes tuae, bone Jesu, multa et inaestimabilia beneficia tua. Gratia tua ultro nos praevenit et subsequitur, nihil aut parum est quod meritis nostris arrogare possimus, cum tu gratiam per gratiam semper effusa munificentia largiaris. Quid ergo retribuemus tibi? Quid retribuam, inquit, Domino, pro omnibus quae retribuit mihi? Quaeritne sibi restitui? quaerit
Abbreviated transcription (Latin):
lide scilicet ⁊ perfecte. In ipso omnes chesauri sapientie et¬
scientie absconditi. In ipso totius sp̃s patris. Nichil ibi per¬
fectioni detractum est. Nichil ibi plenitudini deroga¬
tum. Et plenitudine ista nos omnes accepinus. ma¬
iores ⁊ minores. De plenitudine quidem: s non plenitu¬
dinem ipsam. sibi enim plenitudinẽ rescruauit. Circa nos
autem diuifiones gratiarum facte sunt. Unus autem sp̃c
tatis ad epti. Priuilegium grẽ. quia prius ⁊ copiosius nob̾
infunditur. quod a nobis in alios tͣnsfundatur. Pre roga¬
tiuam dignitatis. qm̃ suꝑiores ⁊ propinquiores fumus.
Superiores: qm̃ constituti sumus principes suꝑ omnem t̾¬
ram. Constitues eos inquit principes super omnem t̾ram.
de apłis dictum ẽ. Utiq ⁊ de nobis qui loca apłoꝵ minorib
reuera meritis. s maioribus consolationibus optinemus.
Qualis autem est hic principatus ñr: itiq sublimis ⁊ for¬

Expanded text:
lidae scilicet et perfectae. In ipso omnes thesauri sapientiae etlidae scilicet et perfectae. In ipso omnes thesauri sapientiae etscientiae absconditi ibid. In ipso totus Spiritus Patris. Nihil ibi perfectioni detractum est. Nihil ibi plenitudini derogatum; et de plenitudine ista nos omnes accepimus, majores et minores. De plenitudine quidem, sed non plenitudinem ipsam, sibi enim plenitudinem reservavit. Circa nos autem divisiones gratiarum factae sunt: Unus autem est Sgativam dignitatis adepti. Privilegium gratiae, quia prius et copiosius nobis infunditur, quod a nobis in alios transfundatur. Praerogativam dignitatis, quoniam superiores et propinquiores sumus. Superiores, quoniam constituti sumus principes super omnem terram. Constitues eos, inquit, principes super omnem terram . De apostolis dictum est: utique et de nobis, qui loca apostolorum minoribus re vera meritis, sed majoribus consolationibus obtinemus. Qualis autem est hic principatus noster? utique sublimis et for
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. Ad hoc scilicet omnem nos conuenit diligentiam:
adhibere. omnem propter hoc sustinere uerationem.
omne periculum experiri. hoc enim speciale debitum
nr̃e proffessionis: Ep̃i sumus. Ad hoc sacramentis ecclesia¬
sticis scificari uoluimus. ditari beneficiis. honor̾ibus illu¬
strari. Ex ea etiam causa hic primas obtinemus in conci¬
lio cathedras. primos in cenis recubitus. salutationes in fo¬
ro.Ex eadem causa popłoꝵ nobis multitudines inclinant᷑.
ut de maii nr̃a partem aliquam cõmisse nobis benedicti¬
onis accipiant. Querunt enun accipere de plenitudine nrã
quod nos accepimus de plenitudine xp̃i. Hic ordo ẽ. Un¬
guentum precedit in capite. Acapite descendit in barbam.
barbam quidem aaron. Abarba usq in oram uestimenti
latis in populum. insubiectos. In capite autem omnis per¬
fectionis est plenitudo. onñs perfectio plenitudinis. In ipso
enum inhabitat omnis plenitudo diuinitatis eorꝑaliter so¬

Expanded text:
tatis. Ad hoc scilicet omnem nos convenit diligentiam tatis. Ad hoc scilicet omnem nos convenit diligentiam adhibere, omnem propter hoc sustinere vexationem, omne periculum experiri. Hoc enim speciale debitum nostrae professionis est: episcopi sumus. Ad hoc sacramentis ecclesiasticis sanctificari volumus, ditari beneficiis, honoribus illustrari. Ex ea etiam causa hic primas obtinemus in concilio cathedras, primos in coenis recubitus, salutationes in foro. Ex eadem causa populorum nobis multitudines inclinantur, ut de manu nostra partem aliquam commissae nobis benedictionis accipiant. Quaerunt enim accipere de plenitudine nostra, quod nos accepimus de plenitudine Christi. Hic ordo est: unguentum praecedit in capite; a capite descendit in barbam, barbam quidem Aaron: a barba usque in oram vestimenti latis in populum, in subjectos. In capite autem omnis perfectionis est plenitudo, omnis perfectio plenitudinis. In ipso enim inhabitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter , so