comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& adiudeoꝵ similitudinẽ contra xp̃i pacẽ ⁊ caritatẽ rebel¬
ie̾. adhostilia & furiosa odia cõpellit. Et ne longũ sit sin-¬
gula recensere. omĩa omĩno quȩ pacientia oꝑib suis edifi-¬
cat adgłam. ĩpacientia destruit adruinã. Quare fr̃s di¬
lec tisimi & boniᷤᷤ pacientiȩ & mali inpacientie diligenter
expensiꝰ. pacientiã ꝑ quã in xp̃o manem. ut uenire cũ xp̃o
addm̃ posimꝰ plena obseruatione teneamꝰ. Quȩ copiosa ⁊ mul¬
tiplex ñ angusto fine ẽcludit᷑. nec breuibs t̾miniᷤ coercetur.
ate patet pacientiȩ uirtꝰ. & ub̃̾tas eiꝰ ac largitaᷤᷤ de uniũ ꝗdẽ
noĩs fonte ꝓficiscit᷑. sed exundantib ueniᷤ ꝑ multa głaꝵ iane¬
ra diffundit᷑ Neȩꝓficere aliꝗo ĩac tib nr̃is potest adc̃suman
landẽ. nͥ inde c̃sumatiois accipiat firmitatẽ. Pacientia ẽ. q̃

Expanded text:
et ad Iudaeorum similitudinem contra Christi pacem et caritatem rebelet ad Iudaeorum similitudinem contra Christi pacem et caritatem rebelles ad hostilia et furiosa odia compellit. et ne longum sit singula recensere, omnia omnino quae patientia operibus suis aedificat ad gloriam inpatientia destruit ad ruinam. Quare, fratres dilectissimi, et bonis patientiae et inpatientiae malis diligenter expensis patientiam per quam in Christo manemus et uenire cum Christo ad Deum possumus, plena obseruatione teneamus: quae copiosa et multiplex non angusto fine concluditur uel breuibus terminis coercetur. late patet patientiae uirtus et ubertas eius et largitas de unius quidem nominis fonte proficiscitur, sed exundantibus uenis per multa gloriarum itinera diffunditur, nec proficere aliquid in actibus nostris potest ad consummandam laudem, nisi inde consummationis accipiat firmitatem. patientia est quae
Abbreviated transcription (Latin):
lũ hoĩem acdimaginẽ dĩ fac tũ. inpacient᷑ tulit. u̾ide ⁊periit
pͥmꝰ & ꝑdidit. Adã contra cȩleste p̃ceptũ cibi letaliꝰ ĩpatienꝰ.
ĩmortẽ cecidit. nec acceptã diuinitꝰ gr̃am paclentia custode
seruauit. Ut frẽm camperumneret. sacrificii eiꝰ: muneriꝰ in¬
patienꝰ fuit. Et qđ esau demaioribs adminora descendit.
pͥmatꝰ suos ꝑ inpacientiã lentiꝰ amisit. ꝗd iudaicꝰ ppłs. circa
beneficia diuna ꝑfidꝰ & ingratꝰ Nonne ꝙ adõ pͥmũ rece̾sit.
ĩpacientiȩ crim̃ fuit: Dũ moysi cũ dõ colloqñti morã ñ pos¬
set ferre. ꝓfanoᷤ deos ausũ ẽ postulare. ut itineriꝰ sui duceᷤ
nũc uparet caput bubalũ & t̾restre figm̃tũ. Nec umquã ab
eadẽ ẜ acientia desitit. qͦminꝰ sẽꝑ docilitatiᷤ:⁊ diuinȩ ãmonitiois
ĩpacieñ ꝓpħas suos & iusto̾ qͦsq ꝑimendo. ad erucẽ qͦq : san
guinẽ dnĩꝓsiliret. Inpacientia etiã in ȩccła hereticõ facit.

Expanded text:
imaginem Dei factum inpatienter tulit: inde at perit primus et perdidit. Adam contra caeleste praeceptum cibi letalis inpatiens in mortem cecidit nec acceptam diuinitus gratiam patientia custode seruauit, et ut fratrem Cain perimeret sacrificii eius et muneris inpatiens fuit, et quod Esau de maioribus ad minora descendit, primatus suos per inpatientiam lentis amisit. quid Iudaicus populus circa beneficia diuina perfidus et ingratus nonne quod a Deo primum recessit inpatientiae crimen fuit? dum Moysi cum Deo conloquentis moras non potest ferre, profanos deos ausus est postulare, ut itineris sui duces nuncuparet caput bubulum et terrestre figmentum, nec umquam ab eadem inpatientia destitit quominus semper docilitatis et diuinae administrationis impatieetiam in ecclesia haereticos facit
Abbreviated transcription (Latin):
inde discu̾sa ẽ. sicaligo de t̾sa ẽ: si luminaũ sens t̾uuᷤ
splendor diei. si hõ luciᷤᷤ eẽ cepisti. quȩ st̃ xp̃i gere. ꝗa
lux & dies xp̃s ẽ. Qd ĩ reli tenebra̾ ruis: ꝗd te nubilo
liuoriꝰ ĩuoluis : Ꝙd ĩuidiȩ cecitate omnẽ pacẽ ⁊cari¬
tatiᷤ lum̃ ex tinguiᷤ  Ꝙ daddiabolũ cui renunciaueraᷤᷤ
rediꝰ : Ed cain similiᷤᷤ existiꝰ : Homicidii nãq facinore
ẽstringit eũ qͥ Selauerit. & odio habuerit frẽm suũ. De¬

Expanded text:
inde discussa est, si caligo detersa est, si luminauit sensus tuos inde discussa est, si caligo detersa est, si luminauit sensus tuos splendor diei, si homo lucis esse coepisti, quae sunt Christi gere, quia lux et dies Christus est. Quid in zeli tenebras ruis, quid te nubilo liuoris inuoluis, quid inuidiae caecitate omne pacis et caritatis lumen extinguis, quid ad diabolum cui renuntiaueras redis, quid Cain similis existis? homicidii namque facinore constringi eum quisque zelauerit et odio habuerit fratrem suum de
Abbreviated transcription (Latin):
reret. cũ eũ discpłĩ int̾rogarent ꝗs int̾ illoᷤᷤ maior eẽt. qͥ
fuerit inꝗt minimꝰ ĩ om̃ib uobiᷤᷤ. hic erit magnꝰ. Amputaũ
omẽm emulationẽ responso suo. omẽm causã aut materiã
mordaciꝰ iuidiȩ eruit & abscidit. Discipło xͥ zelare ñli¬
cet. ñ licet inuid̾ẽ. Ex altatioĩs apud nos ñ potest eẽ c̃tentio.
De humilitate ad sũma crescimꝰ. didimꝰ unde placeamꝰ. Ueniq
& apłs paulũ instruen & monenꝰ. ut qͥ illumninati xp̃i lumi¬
ne tenebraᷤ noc turne c̃uersatioĩs euasimꝰ. ĩ factiꝰ atqs
ĩoꝑib luminiꝰ ãbulemꝰ. scribit ⁊ dic̃. Hox transiit. dies aũt
apꝓpinqͦuit. Abiciamꝰ gͦ oꝑa tenebraꝵ. ⁊ induam᷑ arma lu¬
ciᷤᷤ. tãquã indie decent᷑ ãbulemꝰ. Non ĩcõme̾satioĩb ⁊ĩ
ebrietatib. ñ inc̃cupiscentiis & ĩpudicitiis. ñ incertami¬
nib & selo. Sirece̾sert̃ de pectore tuo tenebrȩ. si nox

Expanded text:
 maior esset, qui fuerit, inquit, minimus in omnibus uobis hic erit magnus. amputauit omnem aemulationem responso suo, omnem causam et materiam mordacis inuidiae eruit et abscidit. discipulo Christi zelare non licet, non licet inuidere. exaltationis aput nos non potest esse contentio. de humilitate ad summa crescimus, didicimus unde placeamus. denique et apostolus Paulus instruens et monens, ut qui inluminati Christi lumine tenebras nocturnae conuersit: nox transiuit, dies autem adpropinquauit. abiciamus ergo opera tenebrarum et induamus arma lucis. tamquam in die decenter ambulemus, non in comisationibus et ebrietatibus, non in concupiscentiis et impudicitiis, non in certaminibus et zelo. si recesserunt de pectore tuo tenebrae, si nox
Abbreviated transcription (Latin):
unitatiꝰ. q̃ & oꝑa & martyria p̃cedit. quȩ nobiscũ sẽꝑ ȩt̃na
ĩ regniꝰ cȩlestib ꝑmanebit. Iolle illi pacientiã. desola¬
ta ñ durat. Iolle sustinendi tolerandiq substanciã.⁊ nul¬
liꝰ radicib ac uirib ꝑseuerat. Api̾s deniq cũ decarita.¬
te loqueret᷑. tolerantiã illi & pacientiã iunxit. Caritaᷤᷤ
magnanima ẽ: carita benigna ẽ.Caritaᷤᷤ ñ emulat᷑. ñ in¬
flat᷑. ñ irritat᷑. ñ cogitat malũ. Omĩa diligit. omĩa cre¬
dit. omĩa sperat. omĩa sustinet. Ostendit inde illã. ꝑseue¬
rare tenacit̾ pose. qđ norit omĩa sustinere. Et alio loco.
sustinente̾ inꝗt inuicẽ ĩdilectione. satiagenteᷤ seruare
uutatẽ sp̃s inc̃iunc tione paciꝰ. Probauit nec unitatẽ serua¬
ripose nec pacẽ. nͥ se inuicẽ fr̃s mutua colerantia soueant.
& ccordiȩ uinculũ pacientia int̾cedente custodiant: Que
de inde: Utñ iureꝰ. neq maledica. ut tua ablata nne pee¬

Expanded text:
uae et opera et martyria praecedit, quae nobiscum semper aeterna in regnis caelestibus permanebit. tolle illi patientiam, et desolata non durat, tolle sustinendi tolerandique substantiam, et nullis radicibus ac uiribus perseuerat. apostolus denique cum de caritate loqueretur, tolmagnanima est, caritas benigna est, caritas . non aemulatur, non inflatur, non inritatur, non cogitat malum, omnia diligit, omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet. ostendit inde illam perseuerare tenaciter posse, quod nouerit omnia sustinere. et alio loco, sustinentes, inquit, inuicem in dilectione, satis agentes seruare unitatem spiritus in coniunctione pacis. probauit nec unitatem seruari posse nec pacem, nisi se inuicem fratres mutua tolerantia foueant et concordiae uinculum patientia intercedente custodiant. Quid deinde, ut non iuras neque maledicas, ut tua ablata non repe
Abbreviated transcription (Latin):
one laniat᷑. Mala cet̃a habent t̾minũ.⁊ qdcũq delinꝗt
delic ti c̃sumatione finit᷑. Ina dultero celat facinꝰ ꝑpecãto stupro.
Natrone c̃gescit scelũ homicidio admiso. Et p̃doniꝰ rapacitatẽ
saruit po̾sessa p̃da. & salsario modũ ponit ĩpleta fallacia. Re¬
uiꝰ tminũ ñ habet. ꝑmanenꝰ iugit̾ malũ. ⁊ sine fine peccatũ
Quantoq ille eui inuidet᷑ succesu meliore ꝓfecerit. tanto inuidꝰ
imai incenduũ liuorĩ ignib ĩardescit. Hine uultꝰ minder
coruuꝰaspectu. pallor infacie. ilabis tremor. stridor mden¬
tib uerba rabida. effrenata ielicia. manꝰ adcediꝰ uiolentiã
ꝓperat etiã si adgladiũ int̾itum uacua. odio cam̃ furiate m̃¬
tiꝰ armata. Et idcircosp̃s sc̃s dic̃ inpsalmiᷤ. Nolite zelare
bene abul antẽ ĩuia sua. Etiterũ. Obseruabit peccator iustũ.
& stridet adeũ dentẽ suos. Nĩ aut̃ irridebit eũ. qm̃ ꝓuidit¬

Expanded text:
one laniatur. mala cetera habent terminum et quodcumque delinquitur one laniatur. mala cetera habent terminum et quodcumque delinquitur delicti consummatione finitur. in adultero cessat facinus perpetrato stupro, in latrone conquiescit scelus homicidio admisso et praedoni rapacitatem statuit possessa praeda et falsario modum ponit impleta fallacia. zelus terminum non habet, permanens iugiter malum et sine fine peccatum, quantoque ille cui inuidetur successu meliore profecerit tanto inuidus in maius incendium liuoris ignibus inardescit. Hinc uultus minax, toruus aspectus, pallor in facie, in labiis tremor, stridor in dentibus, uerba rabida, effrenata conuicia, manus ad caedis uiolentiam prompta, etiamsi a gladio interim uacua, odio tamen furiatae mentis armata. et idcirco Spiritus sanctus dicit in psalmis: noli zelare bene ambulantem in uia sua. et iterum: obseruabit peccator iustum et stridet ad eum dentes suos. Deus autem inridebit eum, quoni
Abbreviated transcription (Latin):
hinc recalcitrat. hinc rebellat. de zelo suꝑbu. de emula¬
tione ꝑuersũ. animositate & liuore ñ hoĩs s honoriᷤ inimicꝰ.
Qualiᷤᷤ uõ ẽ animȩ tinea. quȩ c̃tagionũ tabes. qͣnta pectoriᷤ
rubigo. relare in alt̃o uł uirtutẽ eiꝰ uł felicitatẽ Id. ẽ. odi¬
se ĩeo uł merita ꝓpͥa. uł beneficia diuina. ĩ malũ ꝓpͥũ bona
aliena c̃uertere. illustriũ ꝓsperitate torquere. alioꝵ głam
facere suã penã. uelut qͦsdã pec torisuo ad mouere carni¬
ficẽ. cogitationib & sensib suis adhibere tortoreᷤ. qͥ se inte¬
stiniꝰ cruciatibs lacerent. qͥ cordiᷤᷤ secreta maliuolentiȩ
unguliᷤ pulsent. Noncib talib letꝰ. ñ potest sõnuᷤ eẽ iocundꝰ.
Suspirat᷑ sẽꝑ& ingemiscit᷑. ⁊ dolet᷑. Dũq ab inuidiꝰ nũquã
liuor exponit᷑. dieb ac noc lib pectu̾ obsessũ sine int̾mi̾si¬

Expanded text:
hinc recalcitrat, hinc rebellat de zelo superbus, de aemulahinc recalcitrat, hinc rebellat de zelo superbus, de aemulatione peruersus, animositate et liuore non hominis sed honoris inimicus. Qualis uero est anirtutem ejus vel felicitatem, id est odisse in eo vel merita propria vel beneficia divina, in malum proprium bona aliena convertere, illustrium prosperitate torqueri, aliorum gloriam facere suam poenam, et velut quosdam pectori suo admovere carnifices, cogitationibus et sensibus suis adhibere tortores, qui se intestinis cruciatibus lacerent, qui cordis secreta malivolentiae ungulis pulsent! Non cibus talibus laetus, non potus potest esse jucundus. suspiratur semper et ingemescitur et doletur, dumque ab inuidis numquam liuor exponitur, diebus ac noctibus pectus obsessum sine intermissi
Abbreviated transcription (Latin):
in flãmat. dũ ꝗs ñ suo potest eẽ contentꝰ: uiden̾ alterũ di¬
tiorẽ. Ambitionẽ selu̾ excitat. dũ cernit ꝗs aliũ in honoribs
ditiorẽ. Zelo excecante sensu̾ nr̃os atq ĩditionẽ suã m̃tiᷤᷤ
archana redigente. dĩ timor sꝑnit᷑. magisteriũ xp̃ine
glegit᷑ iudicũ dies ñ ꝓuidet᷑. Inflat᷑ suꝑbia. exacerbat᷑
seuitia. ꝑsidia p̃uaricat᷑. Inpacientia ẽcutit. furit discor¬
dia. ira feruescit. Hec se iã pͥotest cohibere uł regere.
qͥ factu̾ ẽ potestatiᷤᷤ alienȩ. Hinc dnĩce paciᷤᷤ uinculũ
rũpit᷑. hinc caritaᷤᷤ frat̾na uiolat᷑. Hinc adulterat᷑ ue¬
ritaᷤ. unitaᷤᷤ scindit᷑. adhereses atq scismata ꝓsilit᷑. dũ ob¬
trectat᷑ sac̃dotib. dũ ep̃is inuidet᷑. Dũ ꝗs aut querit᷑
ñ se potiuᷤ ordinatũ. aut dedignat᷑ alterũ ferre p̃positũ.

Expanded text:
inflammat: dum quis suo potest esse contentus, videns alterum diinflammat: dum quis suo potest esse contentus, videns alterum ditiorem. ambitionem zelus excitat, dum cernit quis alium in honoribus auctiorem. zelo excaecante sensus nostros adque in ditionem suam mentis arcana redigente Dei timor spernitur, magisterium Christi neglegitur, iudicii dies non prouidetur. inflat superbia, exacerbat saeuitia, perfidia praeuaricatur, inpatientia concutit, furit discordia, ira feruescit, nec se iam potest cohibere uel regere qui factus est potestatis alienae. hinc dominicae pacis uinculum rumpitur, hinc caritas fraterna uiolatur, hinc adulteratur ueritas, unitas scinditur, ad haereses adque ad schismata prosilitur, dum obtrectatur sacerdotibus, dum episcopis inuidetur, dum quis aut queritur non se potius ordinatum aut dedignatur alterum ferre praepositum.
Abbreviated transcription (Latin):
deleto. popłs admiranꝰ in laude̾ᷤ dauid p̃dicatioĩs suffra¬
gio ꝓsiliit. saul uͦ simultatiᷤᷤ atqs ĩsec tatioĩs furia deli¬
uore c̃cepit. Et ne longũ faciã singulõ recensendo. pe¬
reuntqᷤ sem el poptĩ adtendamꝰ interitũ. Iudei ñne inde
periert᷑. dũ xp̃o maluut᷑ iuidere quã credẽ. obtrectanteᷤ
magnalib q̃ ille faciebat zelo excecante deceptist̃: nec
iant̃ & fortit᷑ dicata dõ pectora muniamꝰ. Alioꝵ mors
ꝓficiat adnr̾am salutẽ. in prũdentiũ pena ꝓuidentibs
c̃ferat sanitatẽ. Nonẽ aut̃ ꝙ aliꝗs ex istimet malũ istud
una specie c̾tineri. aut breuib t̾miniꝰ ⁊ angustofine con
Icludi.
Late patet zeli multiplex & fecunda ꝑnicies. radix ẽ maloꝵ
omĩum. fons. gladiũ. semina delic toꝵ. materia culparũ.
Inde odiũ surgit. animositaᷤᷤ inde ꝓcedit. Auariciã ⁊elus

Expanded text:
deleto populus admirans in laudes Dauid praedicationis suffradeleto populus admirans in laudes Dauid praedicationis suffragio prosiliit, Saul simultatis adque insectationis furias de liuore concepit. et ne longum faciam singulos recensendo, pereuntis semel populi adtendamus interitum. Iudaei nonne inde perierunt, dum Christo malunt inuidere quam credere? obtrectantes magnalibus quae ille faciebat zelo excaecante decepti sunt nec lanter et fortiter dicata Deo pectora muniamus. aliorum mors proficiat ad nostram salutem, inprudentium poena prouidentibus conferat sanitatem. non est autem quod aliquis existimet malum istud una specie contineri aut breuibu terminis et angusto fine concludi. Late patet zeli multiplex, et fecunda pernicies. Radix est omnium malorum, fons cladium, seminarium delictorum, materia culparum. Inde odium surgit: animositas inde procedit. Avaritiam zelus
Abbreviated transcription (Latin):
sanda cepert̃. dũ abel iustũ cam zelat ĩiustũ. dũ bonũ
malũ ĩ uidia xliuore ꝑseꝗt᷑. Tantũ ualuit adc̃sumatio¬
nẽ facinori emulatioĩs furor. ut nec caritaᷤ fr̃is. nec sce¬
leri ĩmanitaᷤ. nec timor dĩ. nec pęna delicti cogitaret᷑.
riens ñrepugnabat. Et qđ esau fr̃i suo iacob inmicꝰ ex¬
titit zelũ fuit. Nã ꝗa ille benedictionẽ patri acceꝑat.
hic ĩ odiũ ꝑsecutiois ꝓ. facinꝰ liuoriꝰ exarsit. Et qđ ioseph
frs suiuendidert̃. causauendendi de emulatione descen¬
dit. Postquã id ꝙ sibi ĩuisionib ꝓsperũ fuerat ostensũ
siplicit᷑ ut fr̃ibs frat᷑ exposuit. inĩuidiã maliuolũ animꝰ
erupit. Saul qͦq rex ut dauidodiset. ut ꝑsecutioĩb sepe
repetiti᷑ inocentẽ. misericordẽ. miti lenitate pacientẽ
necare cuperet. ꝗd aliud quã reli stimulũ ꝓuocaũ. ꝗa go¬
liath int̾fecto & ope ac dignatione diuina tanto hoste

Expanded text:
t iniustus, dum bonum malus inuidia et liuore persequitur. tantum ualuit ad consummationem facinoris aemulationis furor, ut nec caritas fratris nec sceleris immanitas nec timor Dei nec poena delicti cogitaretur. riens non repugnabat. et quod Esau fratri suo Iacob inimicus extitit zelus fuit: nam quia ille benedictionem patris acceperat, hic in odium persecutionis facibus liuoris exarsit. et quod Ioseph fratres sui uendiderunt, causa uendendi de aemulatione descendit: postquam id quod sibi in uisionibus prosperum fuerat ostensum simpliciter ut fratribus frater exposuit, in inuidiam maliuolus animus erupit. Saul quoque rex ut Dauid odisset, ut persecutionibus saepe repetitis innocentem, misericordem, miti lenitate patientem necare cuperet, quid aliud quam zeli stimulus prouocauit? quia Goliath interfecto et ope ac dignatione diuina tanto hoste
Abbreviated transcription (Latin):
aspicere cogat᷑ radioᷤᷤ & oculoᷤ suo subtrahat. ille ñloꝗt᷑. nec
mouet᷑ nec maiestatẽ suã sub ipsa saltĩ pa̾sione ꝓfiet᷑. Usq
̃adfinẽ ꝑ seuerant̃ &nũgit᷑ tolerant̃ omĩa. ut c̾sumet᷑ inxp̃o
plena & ꝑfecta padientia. Et post ista adhuc int̾fectores
samo ᷤ. il lo̾bbasphemoᷤᷤ illoᷤ noĩs suisẽꝑ inimicoᷤᷤ. sipenitentiam¬

Expanded text:
aspicere cogatur et radios et oculos suos subtrahat, ille non loquitur nec aspicere cogatur et radios et oculos suos subtrahat, ille non loquitur nec mouetur nec maiestatem suam sub ipsa saltim passione profitetur: usque ad finem perseueranter ac iugiter tolerantur omnia ut consummetur in Christo plena sarios, illos blasphemos, illos nominis sui semper inimicos, si poenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
ucrudelitatẽ neciᷤᷤ & effusionẽ sanguiniᷤᷤ ueniret᷑. q̃ conuicioꝵ
ꝓbra pacient̃ audita. quȩ c̃tumeliaꝵ tolerata ludibria. ut
ĩsultantiũ sputamina exciꝑet. qͥ sputo suo cecioculoᷤ paulo
ante forma̾set. Et cuiꝰ noĩe aseruiᷤᷤ nc̃ eiꝰ diabolũ cũ angłis
flagellat᷑ suis. flagella ipse pateret᷑. Coronaret᷑ spiniᷤᷤ. qui
martire floribs eoronat ȩt̃ni̾. Palmiᷤᷤ infaciẽ uerbaretur.
qͥ indum̃to ĩmortalitatiᷤᷤcet̾os uestit. Cibaret᷑ felle. qui
cibũ cęleste dedit. Ac eto potaret᷑. qͥ salutare poculũ
ꝓpinaũ. Ille innocen. ille iustu̾. immo ĩnocentia ipsa᷑. yip¬
sa iusticia. int̾ facinorosoᷤᷤ deputat᷑. & testimoniis falsi ueri¬
tã ꝓmit᷑. Iudicaturũ iudicat᷑. & dĩ sermo aduic tunã tac enꝰ
ducit᷑. Et cũ adcrucẽ dñi c̾fundant᷑ sydera. elem̃ta tur¬
baͣnt᷑. c̃tremiscat t̾ra. nox diem claudat. sol ne udeoꝵ facinꝰ

Expanded text:
litatem necis et effusionem sanguinis ueniretur, quae conuiciorum probra patienter audita, quae contumeliarum tolerata ludibria, ut insultantium sputamina exciperet qui sputo suo caeci oculos paulo ante formasset et cuius nomine a semis eius nunc diabolus cum angelis suis flagellatur flagella ipse pateretur, coronaretur spinis qui martyras floribus coronat aeternis, palmis in faciem uerberaretur qui indumento immortalitatis caeteros vestit, cibaretur felle qui cibum coelestem dedit, aceto potaretur qui salutare poculum propinavit! Ille innocens, ille justus, immo innocentia ipsa et ipsa justitia, inter facinorosos deputatur, et testimoniis falsis veritas premitur, judicatur judducitur. et cum ad crucem Domini confundantur sidera, elementa turbentur, contremescat terra, nox diem cludat, sol ne Iudaeorum facinus
Abbreviated transcription (Latin):
exordio statĩ suoploratu & gemitu rudiᷤᷤ anima testat᷑. Suda¬
t᷑ enĩ. quã diu istic urit᷑ & laborat᷑. Nec sudantib : laboran¬
tibs. post̃ alia magi quã pacientiȩ subuenire solacia. Quȩ
cũ apta sint & nece̾saria ũi sto mundo uniuersis. tẽ magĩ nobĩ
qͥdiabolo ipugnante plus quatim᷑. qͥ inacie eotidie stante̾ ĩuete¬
rati & exercitati hosti ẽculcantiꝰ insidiis fatigam̃. ꝗbs p̃ter uariã
& assiduiã tẽptationũ pignaᷤ inꝑsecutionũ qͦq certamine pa¬

Expanded text:
exordio statim suo ploratu et gemitu rudis anima testatur. sudaexordio statim suo ploratu et gemitu rudis anima testatur. sudatur enim quamdiu istic uiuitur et laboratur. nec sudantibus et laborantibus possunt alia magis quam patientiae subuenire solacia: quae cum apta sint et necessaria in isto mundo uniuersis, tum magis nobis qui diabolo inpugnante plus quatimur, qui in acie cotidie stantes inueterati et exercitati hostis conluctationibus fatigamur, quibus praeter uarias et adsiduas temptationum pugnas in persecutionum q
Abbreviated transcription (Latin):
manducareᷤ. maledicta t̾ra erit in omĩb oꝑib tuis. Intristi¬
cia & gemitu edes exea. omĩbs dieb uitȩ tuȩ. Spina̾ ⁊ tribu¬
loᷤ eiciet tibi. & ede̾ pabulũ agri. Insudore uultꝰ tui edes
panẽ tuũ. donec reuertariᷤ int̾rã deqͦ sũptꝰ es: qm̃ t̾raes¬
& in t̾rã ibis. Huiꝰ sententiȩ uinculo colligatiom̃s ycon¬
stricti sumꝰ. donec morte expuncta de isto scło recedam᷑.¬
Intristicia & gemitu simꝰ nec̾ese ẽ omib dieb uitȩ nr̃ȩ. edam pa¬
nẽ necẽse ẽ cũ sudore & labore. Unde unꝰꝗsq cũ nascit᷑ : de
hospicio mundi huiꝰ excipit᷑. iniciũ sumit alacrimiᷤ. Et quãuis
adhuc omĩum nesciui & ignaru̾. nichil aliud nouit ĩilla ipsa
pͥma natiuitate quã flere. Prouidentia nat᷑uli lam̃tat᷑. uitę
mortaliꝰ anxietate̾ .& laboreᷤᷤ & ꝓcella mundi qͣs ingredit᷑. in

Expanded text:
manducares, maledicta terra erit in omnibus operibus tuis. In tristimanducares, maledicta terra erit in omnibus operibus tuis. In tristitia et gemitu edes ex ea omnibus diebus vitae tuae: spinas et tribulos ejiciet tibi; et edes pabulum agri. In sudore vultus tui edes panem tuum, donec revertaris in terram de qua sumptus es: quonia in terram ibis . Hujus sententiae vinculo colligati omnes et constricti sumus, donec morte expuncta de isto saeculo recedamdiebus uitae nostrae, edamus panem necesse est cum sudore et labore. Ynde unusquisque cum nascitur et hospitio mundi huius excipitur, initium sumit a lacrimis et quamuis adhuc omnium nescius et ignarus nihil aliud nouit in illa ipsa prima natiuitate quam flere. prouidentia naturali lamentatur uitae mortalis anxietates et labores et procellas mundi quas ingreditur in
Abbreviated transcription (Latin):
pacientia. habuisse ĩmanu sepe ut saul regẽ ꝑseqñtẽ se ⁊ int̾fice¬
re c̃cupiscentẽ po̾set occidere. & tam̃ subditũ sibi ⁊traditũ malu¬
isse seruare. nec rependise inimicouicẽ. sedoccisũ adhuc insuꝑ
uindica̾se. Got deniq ꝓphȩ int̾fecti. tot martyre̾ glosis mor¬
tibs honorati. qͥ om̃s adcȩleste̾ coronaᷤᷤ pacientiȩ laude uenert̃.
eq enĩ potest accipi doloꝵ & pa̾sionũ corona. nͥ p̃cedat ĩdolo¬
re & pasione pacientia. Quã sit aut̃ pacientia utiliꝰ ⁊ nece̾
saria fr̃s diłmi. ut manifestiu posit ⁊ pleniuꝰ nosci. di senten¬
cia cogitet᷑. quã inorigine statĩ mundi ⁊ gen̾is humani adã
p̃cepti in memor. & datȩ legiᷤᷤ tran̾grẽsor accepit. tunc scie¬
mꝰ quã pacienteꝰ eẽ in isto scło debeamꝰ. qͥ sic nascͥm᷑ ut pre̾suri
istic & c̾flictationibs laboremꝰ. Ꝙa audisti in ꝗt uocẽ mulieriᷤ
tuȩ. & manducasti ex illa arbore de qͦ sola p̃ceperã tibi ne

Expanded text:
Saul regem persequentem se et interficere concupiscentem posset occidere et tamen subditum sibi et traditum maluisse seruare nec rependisse inimico uicem, sed occisum adhuc insuper et uindicasse. tot denique prophetae interfecti, tot martyres gloriosis mortibus honorati, qui omnes ad caelestes coronas patientiae laude uenerunt. neque enim potest accipi dolorum et passionum corona, nisi praecedat in dolore et passione patientia. Quam sit autem patientia utilis et nemi, ut manifestius possit et plenius nosci, Dei sententia cogitetur quam in origine statim mundi et generis humani Adam, praecepti immemor et datae legis transgressor, accepit. Tunc sciemus quam patientes esse in isto saeculo debeamus, qui sic nascimur ut pressuris istic et conflictationibus latuae, et manducasti ex illa arbore, de qua sola praeceperam tibi ne
Abbreviated transcription (Latin):
ximꝰ q̃ st̃ xp̃i cogitemꝰ parit᷑ & rogemꝰ. sic̃ idẽ apłs docet rurs
& monet diceñ. Primꝰ hõ det̾ra elimo. scdr hõ decȩlo. Qualiᷤᷤ
ille elimo. tale̾e qͥ delimo. Et qͣliꝰ celestiꝰ tale ꝯ cȩleste̾. Quomͦ
portauimꝰ umnaginẽ eiꝰ qͥ de limo ẽ. portemꝰ  un aginẽ eiꝰ qͥ de cȩlo ẽ.
sinilitudinẽ p̃beamꝰ. Hoc ẽ enĩ muta se qđ fuera. ⁊ cepise
eẽ qđ ñ eras: ut ĩte diuina natiuita̾ luceat. ut adpatrẽ dñm
deifica disciplina respondeat. ut honore : laude uiuendi di
ĩ hoĩem clarescat. ipso exortante & monente.⁊ ei qͥ se clarisi¬
cet uicẽ mutuã pollicentẽ. Eos inꝗt qͥclarificant me: ela¬
rificabo & qͥ spnit me spnet᷑. Ad quã clarificationẽ foru¬
man̾ nos ac p̃paranꝰ dñs ut filio dĩ. similitudinẽ dĩ patrĩ ĩsinu

Expanded text:
isti et cogitemus pariter et geramus, sicut idem apostolus docet rursus et monet dicens: primus homo de terrae limo, secundus homo de caelo. qualis ille e limo, tales et qui de limo: et qualis caelestis, tales et caelestes. quomodo portauimus imaginem eius qui de limo est, posimilitudinem praebeamus. Hoc est enim mutasse quod fueras et coepisse esse quod non eras, ut in te diuina natiuitas luceat, ut ad patrem Deum deifica disciplina respondeat, ut honore et laude uiuendi Deus in homine clarescat ipso exhortante et monente et eis qui se clarificant uicem mutuam pollicente. eos, inquit, qui clarificant me clarificabo, et qui spernit me spernetur. ad quam clarificationem formans nos ac praeparans Dominus et fili
Abbreviated transcription (Latin):
pacientia postmodũ supplex ad huc magiꝰ impiũ ⁊ ꝑsecu¬
torẽ munerib pacifici adẽcordiã redegit. Ioseph uenun¬
datꝰ afr̃ibe & relegatꝰ. ñ tantũ pacient̃ ignoscit. sech gra
tuita frum̃ta uenientib largit̃ & clem̃ter inꝑtit. Moyses
ab ingrato& ꝑfidoppłõ contẽpnit᷑ freqñter ⁊ pene lapidat᷑.
ettam̃ leniꝰ &. patienꝰ peisdẽ dñm dep̃cat᷑. Andauid uͦ ex qͦ¬

Expanded text:
patientia postmodum supplex adhuc magis impium et persecupatientia postmodum supplex adhuc magis impium et persecutorem muneribus pacificis ad concordiam redigit. Ioseph uenundatus a fratribus et relegatus non tantum patienter ignoscit, sed tuita frumenta venientibus largiter et clementer impertit. Moyses ab ingrato et perfido populo contemnitur frequenter et pene lapidatur, et tamen lenis et patiens pro eisdem Dominum deprecat
Abbreviated transcription (Latin):
gia eiͦ. Ꝙ peccatũ ñfec̃. nec dolũ inuentꝰ ẽ more eiꝰ. Q
ũmalediceret᷑ ñremaledix̃. cũ pateret᷑ ñminabat᷑. tra¬
debat aũt se uidicanti iniustc. Inuenimꝰ deniq⁊ patͥarchaᷤ
& ꝓphas. & iusto om̃s qͥfigurã xp̃i ĩ imagine p̃ereunte
portabant nichil magiꝰ custodiꝰse. in laude uirtutũ su¬
a quãꝙ pacientiã forti & stabili ȩqͣnimitate tenuert̃.
Sic abeł originẽ martyrũ & pa̾sionẽ iusti micians pͥmu̾ ⁊
dedicañ. aduersũ fr̃is parricidiũ ñ resistit nec reluctat᷑
sy humiliꝰ &mitꝰ pacient̃ occidit᷑. Sic abrahã dõ credeñ.
&radicẽ ac fundam̃tũ fidĩ pͥmtᷤ insttuenꝰ. tẽptatꝰ ĩfilioñ
dubitat neq cumnctat᷑. sed p̾ceptiᷤᷤ dĩ tora pacientia deuo¬
tiois obseꝗt᷑. Et xsaac adhostiȩ dñicȩ similitudinẽ p̃figu¬
ratꝰ. qndo apatre immolandꝰ offert᷑ pacien̾ ĩuenit᷑. Etia¬
cobfugatꝰ afratre de t̾ra sua. pacient̾ excedit: ⁊ maiore

Expanded text:
us inuentus est in ore eius, qui cum malediceretur non remaledixit, cum pateretur non minabatur, tradebat autem se iudicanti iniuste. Inuenimus denique et patriarchas et prophetas et iustos omnes qui figuram Christi imagine praeeunte portabant nihil magis custodisse in laude uirtutum suarum quam quod patientiam forti et stabili aequanimitate tenuerunt. sic Abel originem martyrii et . passionem iusti initians primus et dedicans aduersus fratrem parriciocciditur. sic Abraham Deo credens et radicem ac fundamentum fidei primus instituens temptatus in filio non dubitat neque cunctatur, sed praeceptis Dei tota patientia deuotionis obsequitur. et Isaac ad hostiae dominicae similitudinem praefiguratus quando a patre immolandus offertur, patiens inuenitur. et Iacob fugatus a fratre de terra sua patienter excedit et maiore
Abbreviated transcription (Latin):
di.ȩ qͣnimitaᷤ qͣnta. & qͣnta pacientia: Ineredulu̾ a dfidẽ suã¬
deflectere. obseꝗo ĩgrato fouere. ẽtradiceñtilio pespondere
lenit̃. suꝑbo̾ sustincre clemĩter. humilit̾ ꝑseqñtib cedere ꝓpħa
int̾fec tore̾ &. aduersũ dm̃ sẽꝑ rebelleᷤ usq ad cruciᷤᷤ: pa̾sioĩs

Expanded text:
dis aequanimitas quanta et quanta patientia incredulos ad fidem suaddis aequanimitas quanta et quanta patientia incredulos ad fidem suadendo flectere, obsequio ingratos fouere, contradicentibus respondere leniter, superbos sustinere clementer, humiliter persequentibus cedere, prophetarum interfectores et aduersus Deum
Abbreviated transcription (Latin):
baptirat᷑ aseruo. & remisa peccatoꝵ daturũ. ipse ñ dedignat᷑
lauaero regeñationiꝰ corpꝰ abluere.. Diebs qͣ draginta ieuinat.
ꝑquẽ cet̃i saginant᷑. Esurit & fanem sentit. ut qͥ ĩfame sermo¬
nĩ & gr̃ȩ fuerant. cȩlesti pane saturent᷑. Eũ diabolo tẽptante
c̃gredit᷑. & inimicũ tantũ uicise c̃tentꝰ nichil ultra uerba conar
Disciplĩs ñ ut serui dñicapotestate p̃fuit. s⁊ benignꝰͦ: mitiᷤᷤ frait̾na
eos caritate dilex̃. Dignat᷑ etiã pede̾ apłoꝵ laiurei utidũ cir¬
ca seruoᷤ talis ẽ dñs. exẽplosuo doceret qͣlis eirbac õpare neqͣ¬
leᷤᷤ debeat eẽ conseruu̾. Hec mirandũ qđ circa ob audienteᷤᷤ
talis stqͥterit. qͥ iudã potuit usq adex tremũ songãpacientia
sustinere. cibũ cũ inimico caꝑe. hostẽ domesticũ sc̃iro. neoꝑa¬
lã ostendere. traditoriᷤᷤ osculũ ñrecusare. Inuideis tͦ cobẽran¬

Expanded text:
baptizatur a seruo et remissam peccatorum daturus ipse non dedignatur baptizatur a seruo et remissam peccatorum daturus ipse non dedignatur lauacro regenerationis corpus abluere. diebus quadraginta ieiunat per quem ceteri saginantur: esurit et famem sensit ut qui in fame sermonis et gratiae fuerant caelesti pane saturarentur. cum diabolo temptante congreditur et inimicum tantum uicisse contentus nihil ultra uerba conatur. discipulis non ut semis dominica potestate praefuit, sed benignus et mitis fraterna eos caritate dilexit, dignatus etiam pedes apostolorum lauare, ut dum circa seruos talis est dominus, exemplo suo doceret qualis circa conpares et aequales debeat esse conseruus. nec mirandum quod circa obaudientes talis extiterit qui ludam potuit usque ad extremum longa patientia sustinere, cibum cum inimico capere, hostem domesticum scire nec palam ostendere, traditoris osculum non recusare. in Iudaeis uero toleran
Abbreviated transcription (Latin):
Dic ꝑfectoꝰ dixit fieri dĩfilio. sic ẽsumari ostendit ⁊ docuit cȩ¬
iesti natiuitate reparatõ. si pacientia dĩ patrĩ maneat ĩnobis.
si similitudo diuina quã peecato adã ꝑdiderat. manifestet᷑:
luceat ĩ ac tib nr̃is. Quȩ gła ẽ similẽ dõfieri: qualiꝰ qͣnta
felicitaꝰ habere ĩuirtutib. ꝙ diuini laudibs po̾sit ȩqͣri . Nec
pleuit & factĩ. Etqͥ ad hoc deseendise se dixerat ut uolim¬
tatẽ patriꝰ fac̾et. int̾ cet̾a ãmirabilia uirtutũ ꝗb ĩdicia di¬
uinȩ maiestatiꝰ expresit. pat̾nã qͦq pacientiã tolerantiȩ. teno¬
re seruauit. Onĩs deniq ac tũ eiꝰ ab ipso statĩ aduentu pacien-¬
tia comite signat᷑. ꝙ pͥmũ deilla sublimitate cȩlesti adtrena
descende ñ ñ asꝑnat᷑ dĩ filiu̾ carnẽ hoũ ĩduere.⁊ cũ peccator
ñ eẽt. aliena peccata portare. Inmortalitate interĩ posita fi¬
eri se & mortalẽ patit᷑. ut ĩnocenꝰ ꝓnocentiũ salute ꝑunat᷑. Iñs

Expanded text:
ic perfectos dixit fieri Dei filios, sic consummari ostendit et docuit caelesti natiuitate reparatos, si patientia Dei patris maneat in nobis, si similitudo diuina quam peccato Adam perdiderat manifestetur et luceat in actibus nostris. quae gloria est similem Deo fieri, qualis et quanta felicitas habere in uirtutibus quod diuinis laudibus possit aequari. Nec hpleuit et factis. et qui ad hoc descendisse se dixerat ut uoluntatem patris faceret inter cetera mirabilia uirtutum quibus indicia diuinae maiestatis expressit paternam quoque patientiam tolerantiae tenore seruauit. omnis denique actus eius ab ipso statim aduentu patientia comite signatur, quod primum de illa sublimitate caelesti ad terrena descendens non aspernatur Dei filius carnem hominis induere et cum peccator ipse non esset aliena peccata portare. inmortalitate interim posita fieri se mortalem patitur ut innocens pro nocentium salute perimatur. Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
año ipso ĩstruente & dicente. Hȩc locutꝰ sũ uobiꝰ ut ĩme pacẽ
Sabeatsꝰ. ĩmundo aũt prẽsurã. sed fidite qm̃ ego uicimundũ.
di aut diabolo & mundo renunciauimꝰ. prẽsurã: ĩfestationẽ
diaboli mundi crebriuĩ ac uiolentiũ patim᷑. qͣntomagiꝰpaci¬
entiã tenere ddebemꝰ. qͥ aduurice ⁊ comite omĩa infesta tole¬
remꝰ: Dñi & magistri nr̃i. salutare p̃ceptũ ẽ. Ꝙ tolerauerit
usq is inẽ. hic saluu̾ erit. Et iterũ. Sipmanseriti ĩuerbo meo.
uere discipłi mei esti. & cognoscetiꝰ ueritatẽ.: ueritã lib̾abit
uos: Tolerandũ ẽ xꝓseuerandũ fr̃s dilec dĩsimi. ut ad spẽ ue¬
ritatiꝰ . libtatiꝰ admisi. adueritatẽ & lib̾tatẽ ipsã ꝑuenire po̾sim̾.
ꝗa hoc ipsũ ꝙ xp̃iani sumꝰ. fidei& speires ẽ. Ot aut̃ ꝓuenire¬

Expanded text:
o ipso instruente et dicente: haec locutus sum uobis, ut in me pacem habeatis, in saeculo autem pressuram: sed fidite, quoniam ego uici mundum. si autem qui diabolo et mundo renuntiauimus pressuras et infestationes diaboli et mundi crebrius ac uiolentius patimur, quanto magis patientiam tenere debemus qua adiutrice et comite omnia infesta toleremus. Domini et magistri nostri salutare praeceptum est: qui tolerauerit usque ad finem hic saluus erit. et iterum: si permanseritis in uerbo meo, uere discipuli mei estis: et cognoscetis ueritatem, et ueritas liberabit uos. tolerandum est et perseuerandum, fratres dilectissimi, ut ad spem ueritatis et libertatis admissi ad ueritatem et libertatem ipsam peruenire possimus, quia hoc ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
mo abenesiciis eiꝰ excludiot᷑. qͦminꝰ iustiꝰ similit̾ ⁊ ĩiustiᷤ ĩdiscre¬
ta̾ pluuiã largiat᷑. Uidemꝰ inse parabili ȩꝗtate pacientiȩ. no¬
centib & ĩnaxiis. religio Isis & impiis. gr̃as agentib ⁊ ĩgrati.
dĩ nutu t̃pra obseꝗ. elem̃ta famulari. Spirare uentoᷤᷤ. fontes
sluere. grandescere copia mesiũ. fructũ mitescere uine&ꝵ
ed uberare pomiᷤᷤ arbusta. nemora frondescere. prata florere.
Eteuerebri inmoctiniuis ear ac̃bet᷑ dis. õffensi indignationẽ suã
tẽperat. & p̃stitutũ semel retributioniᷤᷤ diem. pacient̃ expectati¬
Cũq habeat ĩpotestate uindictã. maluit diu tenere pacientiã.
sustinenꝰ scilicet & clem̃ter differeñ. ut si fieri potest multũ malicia
ꝓtracta aliqndo mutet᷑. & hõ inerrore ⁊ scelerũ c̾tagio uolutat᷑
uł sero addm̃ c̃uertat᷑. ipso monente ⁊ dicente. nolo mortẽ mo¬
rientiꝰ. qnͣtũ ut reuertat᷑ & uiuat. iterũ. Reuertimini ad dñm

Expanded text:
 iniustis indiscretas pluuias largiatur. uidemus inseparabili aequalitate patientiae nocentibus et innoxiis, religiosis et impiis, gratias agentibus et ingratis Dei nutu tempora obsequi, elementa famulari, spirare uentos, fontes fluere, grandescere copias messium, fructus mitescere uinearum, exuberare pomis arbusta, nemora frondescere, prata florere. et cum crebris immo continuis exacerbetur offensis Deus, indignationem suam temperat et praestitutuCumque habeat in potestate vindictam, mavult diu tenere patientiam, sustinens scilicet clementer et differens, ut, si fieri potest, multum malitia protracta aliquando mutetur, et homo in errorum et scelerum contagione volutatus vel sero ad Deum convertatur, ipso monente et dicente: Nolo mortem morientis, quantum ut revertatur et vivat . Et iterum: Revertimini ad m
Abbreviated transcription (Latin):
one maloꝵ p̃sentiũ. ꝗb fiducia ẽ futuroꝵ bonoꝵ. Deniq nec con¬
sternamꝰ aduersĩ omĩno. nec frangim᷑ nec dolemꝰ. Neq ĩulla
aut rerũ clade aut corpoꝵ ualitudine musitamꝰ. spũ magi
quã earne uiuentẽ. Firmitate animi. ĩfirmitatẽ corporis
iuncimꝰ. Peripsa quȩ nos cruciant ⁊ fatigant: ꝓbariscor¬
roborari nos scimꝰ & fidimꝰ. Iutatiꝰ nos aduersa uobiscũ eqͣ
neri. Apud uos inpacientia clamosa sẽꝑ & querula ẽ. Apud
nos fortiꝰ & religiosa pacientia. ꝗera sẽꝑ ⁊ sẽꝑ ĩ dm̃ grata ẽ.¬

Expanded text:
one malorum praesentium quibus fiducia est futurorum bonorum. Denique nec conone malorum praesentium quibus fiducia est futurorum bonorum. Denique nec consternimur adversis, nec frangimur nec dolemus, neque in ulla aut rerum clade aut corporum valetudine mussitamus. Spiritu magis quam carne viventes, firmitate animi infirmitatem corporis uincimus. per ipsa quae uos cruciant et fatigant probari et corroborari nos scimus et fidimus. Putatis nos aduersa uobiscum aequneri? aput uos inpatientia clamosa semper et querula est, aput nos fortis et religiosa patientia quieta semper
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tũ recentĩ rei satiꝰ ẽ : ꝙ sic celerit̃. qđq ĩtanta celeritate
sic grandiᷤᷤ ter nuꝑ secuta defensio ẽ: ruiniᷤᷤ rerũ. iacturiꝰ opũ.
dispendio militũ. deminutione. castroꝵ. Hec hoc casu ac¬
cidiᷤse aliꝗs existimet. aut fuisse fortuitũ putet. cũ iã pͥdẽ
ulciscar me. de inimico meo. sed ex pecta dm̃ ut tibi auxi¬
cidt̃ cunc ta ista. q̃ de dĩ indignatione descendt̃. Nec idõꝗs
putet xp̃i ano̾ his quȩ accidt̃ ñ uindicari. ꝙ ⁊ ipsi uideant᷑
accidentiũ incursione ꝑstringi. Penã deaduersi mundi
ille sentit. cui & leticia & gła omĩs ĩmundo ẽ. Ille meret.
ule deflet. sisibi male sit ĩ scło. cuibene ñ potest ẽẽ post scłm. Euiꝰ
quã dulcedinẽ cõputat & uoluptatẽ. qn doistinc excẽserit re
na sola iã suꝑẽ addolorẽ. Ceterũ nuliu̾ his dolor ẽ de ĩcursi¬

Expanded text:
mentum recentis rei satis est quod sic celeriter quodque in tanta celeritate mentum recentis rei satis est quod sic celeriter quodque in tanta celeritate sic granditer nuper secuta defensio est ruinis rerum, iacturis opum, dispendio militum, deminutione castrorum. nec hoc casu accidisse aliquis existimet aut fuisse fortuitum putet, cum iam pridem ulciscar me de inimico meo, sed expecta Dominum ut tibi auxiro nobis accidunt cuncta ista quae de Dei indignatione descendunt. Nec ideo quis putet christianos his quae accidunt non uindicari, quod et ipsi uideantur accidentium incursione perstringi. poenam de aduersis mundi ille sentit cui et laetitia et gloria omnis in mundo est. ille maeret et deflet, si sibi male sit in saeculo, cui bene non potest esse post saeculum, cuius oluptatem, quando istinc excesserit, poena jam sola superest ad dolorem. Caeterum nullus iis dolor est de incursi
Abbreviated transcription (Latin):
addm̃ c̃uertere. quẽ si imploraberiᷤᷤsubuenit. Xp̃o crede.
quẽ uiuificandiᷤᷤ ac reparandiᷤ nobiᷤᷤ pat̾ misit. Ledere ser
defendit. Inde ẽ enĩ ꝙ nemo nr̃m qnͣdo app̃hendit᷑ relue¬
tat᷑. nec se aduersuᷤᷤ iniustã uiolentiã ur̃am. quãuis nimiu̾:
copiosu̾ nr̃ prłs ulciscit᷑. pacienteᷤᷤ fac̾ desecutura ultione
securitaᷤ. Innocente̾ nocentib cedunt. ĩsonte̾ pȩ̨niᷤᷤ ⁊ cruci¬
atibs adꝗescunt. certi& fidente̾ qđ inultũ ñ remaneat qđ¬
cũq ꝑpetim᷑. Quantoq maior fuerit ꝑsecutioĩs in iuria. tan¬
to & iustior fiat & grauior ꝓꝑsecutione uindicta. Nec ũqua
impioꝵ scelere ĩnr̃m nom̃ exurgit᷑. ut ñstatĩ diuinitꝰ iuindie¬
ta comitet᷑. Ut memoriaᷤᷤ taceamꝰ antiquaᷤᷤ.⁊ ultione̾ ꝓcul¬
toribs dĩ sepe repetitaᷤᷤ nullo uoci p̃conio reuoluam. docu¬

Expanded text:
ad Deum conuertere: quem si inploraueris, subuenit. Christo crede ad Deum conuertere: quem si inploraueris, subuenit. Christo crede quem uiuificandis ac reparandis nobis pater misit. laedere serudefendit. Inde est enim quod nemo nostrum quando adprehenditur reluctatur nec se aduersus iniustam uiolentiam uestram quamuis nimius et copiosus noster populus ulciscitur. patientes facit de secutura ultione securitas. innocentes nocentibus cedunt, insontes poenis et cruciatibus acquiescunt certi et fidentes quod inultum non remaneat quodcumque perpetimur quantoque maior fuerit persecutionis iniuria tanto iustior fiat et grauior pro persecutione uindicta. nec umquam impiorum scelere in nostrum nomen exurgitur, ut non statim diuinitus uindicta comitetur. ut memorias taceamus antiquas et ultiones pro cultoribus Dei saepe repetitas nullo uocis praeconio reuoluamus, docu
Abbreviated transcription (Latin):
diis eradicabit᷑. nͥ dñosoli. Siterũ. Adorauert̃ eos qͦs fece¬
rt̃ digiti eoꝵ. & curuatꝰ ẽ hõ. ⁊ humiliat᷑ ẽ uir: ⁊ ñ laxabo
illoᷤ. Ꝙdte ad falsoᷤ deoᷤ humiliaᷤᷤ & ĩclina : Qd te ante ĩepta
simulacra & figm̃ta t̾renacaptiuũ corpꝰ incuruã : Rectũ
te dĩ fec̃. Etcũ cet̾a animalia ꝓna ⁊ ad t̾rãsitu uergente
dep̃ssa sint: tibi sublimiꝰ statꝰ. & ad cȩlũ atq ad dm̃ suũ uultꝰ
erectuꝰ ẽ. Illuc ĩtuere. illuc oculoᷤ tuoᷤ erige. Insuꝑniꝰ dm̃
quere. ut carere ĩferiᷤᷤ possis. Adalta & cȩlestia. suspensũ
pectuꝰ adeolle. Qdte ĩlapsũ mortiꝰ. cũ serpente quẽ coliꝰ
Qͥd inrunã diaboli. ꝑ ipsũ & cũ ipso cadiᷤᷤ : Sublimitatẽ ser¬
ua. qͣnatꝰ es. Perseuera taliᷤᷤ qͣli adõ factũ es. Cũ statu oris
& corpori̾. animũ tuũ statue. Ut cognoscere dm̃ po̾sis. te
ante cognosce. Relinque idola quȩ humanꝰ error ĩuenit.

Expanded text:
 adorauerunt eos quos fecerunt digiti eorum, et curuatus est homo et humiliatus est uir, et non laxabo illis? quid te ad falsos deos humilias et inclinas, quid ante inepta simulacra et figmenta terrena captiuum corpus incuruas? rectum te Deus fecit et cum cetera animalia prona et ad terram situ uergente depressa sint, tibi sublimis status et ad caelum adque ad Dominum susum uultus erectus est. illuc intuere, illuc oculos tuos dirige, in supernis Deum quaere. ut carere inferis possis, ad alta et caelestia suspensum pectus adtolle. quid te in lapsum mortis cum serpented in ruinam diaboli per ipsum et cum ipso cadis? sublimitatem serua qua natus es. perseuera talis qualis a Deo factus es. cum statu oris et corporis animum tuum statue. ut cognoscere Deum possis, te ante cognosce. relinque idola quae humanus error inuenit.
Abbreviated transcription (Latin):
natiuitate t̃rena sp̃urecreati & renati sumꝰ. nec iã mundo
s dõ uuumꝰ. ñ nsi cũ ad eũ uenerimꝰ dĩ munera ⁊ ꝓmisa ca¬
piemꝰ. Et tam̃ ꝓ arcendiᷤᷤ bostib & imbrib ĩpetrandĩ. ⁊ ual
noc tib iugit̃ atq instant̃ oram. Nemo sibi itaq blandiat᷑.
ꝙ nobiᷤᷤ & ꝓfanatiᷤᷤ dĩ cultorib & dõ aduersantib sit inte¬
ut ex hoc opinet᷑ ñ omĩa ista quȩ accidt̃ uobiᷤᷤ irrogari. cũ
dĩ ipsiuꝰ p̃dicatione & ꝓphetia c̃testatione. ante p̾dictũ sit:
uenturã suꝑ ĩ iustoᷤ irã dĩ. quȩ nos humanitꝰ lederent ñ defu¬

Expanded text:
natiuitate terrena spiritu recreati et renati sumus nec iam mundo natiuitate terrena spiritu recreati et renati sumus nec iam mundo sed Deo uiuimus, non nisi cum ad Deum uenerimus. Dei munera et promissa capiemus. et tamen pro arcendis hostibus et imbribus impetrandis et uel noctibus iugiter adque instanter oramus. Nemo sibi itaque blandiatur quod nobis et profanis, Dei cultoribus et Deo aduersantibus sit inteut ex hoc opinetur non omnia ista quae accidunt vobis irrogari, cum Dei ipsius praedicatione et prophetica contestatione ante praedictum sit venturam super injustos iram D
Abbreviated transcription (Latin):
apud nos spei robur & firmitaᷤ fidĩ. ⁊ int̾ ipsaᷤ scłi labentiru¬
inã erecta iensẽ & ĩmobiliꝰ uirtꝰ. ⁊ nũquã ñ leta pacientia.
ñ afferent fructũ. & ñ ert̃ nascentia ĩuineiᷤᷤ. Mentiet᷑ opũ
oliue.& cãpi ñ p̃stabt̃ cibũ. Deficient a pabulo oues. yñ er ̃
inp̃sepibs boue̾. Ego aut̃ ĩ dño exultabo. ⁊ gaudebo in dõ
salutarimeo. Dĩ hoĩem & cultorẽ dĩ subnixũ speiuerita¬
te. & fidĩ stabilitate fuudatũ. negat mundi huiꝰ : sclĩ ĩfesta¬
tionibs cõmoueri. Uinea licet fallat. & olea decipiat. ⁊ her¬
biꝰ siccitate morientib estuan̾ cãpuᷤᷤ arescat. ꝗd hoc ad xp̃i¬
a no: ꝗd ad dĩ seruoᷤᷤ quos paradisu̾ ĩuitat. qͦs gr̃a om̃ĩs y eo¬
pia regni cȩlesti expectat: Exultant sẽꝑ in dũm ⁊ letant᷑.
& gaudent indõ suo. & mala atis aduersa mundi fortit᷑
tolerant. dũbona. & ꝓsꝑa futura ꝓspectant. Nã qͥ ex posita

Expanded text:
i labentis ruinas erecta mens est et inmobilis uirtus et numquam non laeta patientia non adferet fructum et non erunt nascentia in uineis. mentietur opus oliuae et campi non praestabunt cibum. deficient a pabulo oues et non erunt in praesepibus boues. ego autem in Domino exultabo, gaudebo in Deo salutari meo. Dei hominem et cultorem Dei subnixum spei ueritate et fidei stabilitate fundatum negat mundi huius et saeculi infestationibus commoueri. uinea licet fallat et olea decipiat et herbis siccitate morientibus aestuans campus arescat, quid hoc ad christianos, quid ad Dei seruos quos paradisus inuitat, quos gratia omnis et copia regni caelestis exspectat? exultant semper in Domino et laetantur et gaudent in Deo suo et mala adque aduersa mundi fortiter tolerant, dum bona et prospera futura prospectant. nam qui exposita
Abbreviated transcription (Latin):
gisq occultã iaculatio.x̃ clandestina qͦminꝰ ꝑspicit᷑. hoc:
grauiũ &e crebriuᷤᷤ ĩuulnera nr̃a crasat᷑. Adhȩc qͦq ĩtelli¬
genda & depellenda uigilemꝰ. Ex ꝗbs ẽ zeli ⁊ liuoriꝰ malũ.
qđ siꝗs penitꝰ ĩspiciat. ĩueniet nichil magiꝰᷤ xp̃iano cauen¬
dũ. nichil cautiu̾ ꝓuidendũ. quã neꝗs ĩuidia : liuore capi¬
at᷑. neꝗs fallentĩ mimici ceciᷤ laqueis ĩplicatꝰ. dũ relo frat᷑in
fr̃is odia c̃uertit᷑. gladiosuo nesciũ ipse perimat᷑. Qđ ut col¬
ligere pleniuiꝰ. & manifestiũ ꝑspicere posimꝰ. adcaput eiꝰ atq
originẽ curram᷑. Ui deamꝰ unde gelũ. & qndo ⁊ qͦmͦ ceperit¬
ac iliũ enĩ a nobiꝰᷤ malũ tã ꝑniciosũ uitabit᷑. si eui̾dẽ mali zori¬
go ⁊ magnitudo noscat᷑. Hinc diabolũ int̾ inicia statĩ min¬
di. &periit pͥmꝰ ⁊ ꝑdidit. Ille angłica maiestate subnixus.
ille dõ acceptꝰ & caruᷤ. postquã hoĩem adimaginẽ dĩfactũ

Expanded text:
 minus perspicitur hoc et grauius et crebrius in uulnera nostra grassatur, ad haec quoque intellegenda et depellenda uigilemus. ex quibus est zeli et liuoris malum. quod si qui penitus inspiciat, inueniet nihil magis christiano cauendum, nihil cautius prouidendum, quam ne quis inuidia et liuore capiatur, ne quis fallentis inimici caecis laqufratris odio convertitur, gladio suo nescius ipse perimatur. Quod ut colligere plenius et manifestius perspicere possitis, ad caput ejus atque ad originem recurramus. Videamus unde zelus et quando facilius enim a nobis malum tam perniciosum vitabitur, si ejusdem mali et origo et magnitudo noscatur. Hinc diabolus inter initia stantis mundi et perit primus et perdidit, ille angelica majestate subnixus, ille Deo acceptus et charus, per quam hominem ad imaginem Dei factum
Abbreviated transcription (Latin):
fuert̃ illi omĩa cõmunia. H oc ẽ natiuitate sp̃ali uere dĩ filioᷤᷤ
fieri. hoc ẽ lege cȩlesti eqͣlitatẽ. dĩ patriᷤ imitari. Qđcũq enĩ
dĩ est: ĩnr̃a usurpatione cõmune ẽ. Nec ꝗsquã abeneficiis
eiꝰ acmuneribs arcet᷑. qͦ minꝰ omẽ humanũ genꝰ bonitate ac
largitate diuina. eqͣlit̃ fruat᷑. Sic eqͣlit̃ dies luminat. sol
radiat. imber rigat. uent̾ adspirat. Et dormientib sõnꝰ unu̾ẽ.
& stellaꝵ splendor ac lunȩ cõmuniꝰ ẽ. Quo eqͣlitatiꝰ exẽplo. qͥ posessor
int̾ris reditꝰ ac fructũ suos cũ pat̾na partit᷑. dũ largitionib gratuitiᷤᷤ

Expanded text:
re Dei filium fieri, hoc est lege caelesti aequitatem Dei patris imitari. quodcumque enim Dei est in nostra usurpatione commune est, nec quisquam a beneficiis eius et muneribus arcetur quominus omne humanum genus bonitate ac largitate diuina aequaliter perfruatur. sic aequaliter dies luminat, sol radiat, imber rigat, uentus adspirat, et dormientibus somnus unus est, et stellarum splendor ac lunae communis est. quo aequalitatis exemplo qui possessor in terris reditus ac fructus suos cum fraternitat
Abbreviated transcription (Latin):
calipsi loꝗt᷑ decen̾. Nesignaueriᷤ uerba ꝓphetiȩ librihũ.
ꝗa iã tẽpu̾ in ꝓacimo ẽ. Et hii qͥ ꝑseuerant nocere noce¬
ant. & qͥ ĩ sordib ẽ sordescat adhuc. Iustũ aut̃ adhus
austiora faciat. similitĩe sc̃i sanc tidra. Eece uenio cito. ⁊ mer¬
ce᷑ mea mecũ ẽ reddere unicuiq sedm facta sua. Undey cla¬
maneeꝰ martyreꝰ adumdic tã suã dolore erũpentȩ ꝓperante.
expectare adhuc iubent᷑. & tẽporib c̃sumandiꝰ inplendis q
martyrib p̃bere pacientiã. Qt̾ cũ aperuiset inꝗt ꝗntũ signũ

Expanded text:
calypsi loquitur dicens: ne signaueris uerba prophetiae libri huius, quia iam tempus in proximo est: et hi qui perseuerant nocere, noceant, et qui in sordibus est sordescat adhuc, iustus autem adhuc iustiora faciat, similiter et sanctus sanctiora. ecce uenio cito, et merces mea mecum estreddere unicuique secundum facta sua. unde et clamantes martyres et ad uindictam suam dolore erumpente properantes expectare adhuc iubentur et temporibus consummandis implendisque martyribus praebere patientiam. et cum aperuisset, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
Securitati igit᷑ & uitȩ. dũ licet ꝓuidere. Offerimꝰ uobiꝰ animi:
placemꝰ dũ nullã ꝓĩiuria uicẽ reddimꝰ. hortamꝰ᷑ dũ facultã adẽ.
on iuidemꝰ cõmodiꝰ ur̃is. nec beneficia diuina celam᷑. Oadusuris.
benuiolentiã reddimꝰ & ꝓtorm̃tiꝰ ac supplicus q̃ nobiꝰ inferunt᷑.
salutiꝰ itinera ministramꝰ. Credite & uidete.: qͥ nos adtẽpũ pseꝗ¬

Expanded text:
Securitati igitur et vitae, dum licet, providete. Offerimus vobis animi placemus dum nullam pro injuria vicem reddimus, hortamur, dum facultas adest, non inuidemus commodis uestris nec beneficia diuina celamus. odiis uestris beniuolentiam reddimus et pro tormentis ac suppliciis quae nobis inferuntur salutis itinera m