comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nia facił indulget᷑. Animi siquid̃ eoꝵ qͦs odii sibi uł inuidie
uendicauit affectio. sic̃ benignitatẽ indulgentie nesciũt
sic rationis iudiciũ ñ attingunt. s oĩa metiunt᷑ affecti¬
bus. nichil sua m̾itoꝵ estimatione taxantes. Ego itaq
uoluntati tue deẽt. ñ audeo. ne forte uerecundiã negli¬
gentiam putes. quia sic̃ alt̾nis amicitia oualescit obseqͥis
sic altutͥus incuria ꝓcedente laxat᷑. Summo itaq stu¬
dio ⁊ gregaui quas potui. qͥa nulla ear̃ apud me exem¬
plaria residebant. s ab his aluib aliq casu seruate fuant:
uelud emendicatas accepi. Et antiquiores qͥdẽ studia
scł melioris etatis elapse st̃. q̃ recentiꝰ grercitia scolaria
redolebant. quia ibi et sententie promptiore tracta

Expanded text:
nia facilis indulgetur. Animi siquidem eorum, quos odii sibi vel invidiae nia facilis indulgetur. Animi siquidem eorum, quos odii sibi vel invidiae vindicavit affectio, sicut benignitatem indulgentiae nesciunt, sic rationis judicium non attingunt, sed omnia metiuntur affectibus, nihil sua meritorum aestimatione taxantes. Ego itaque voluntati tuae deesse non audeo, ne forte verecundiam negligentiam putes, quia sicut alternis amicitia convalescit obsequiis, sic alterutrius incuria procedente laxatur. Summo itaque studio congregavi quas potui, quia nulla earum apud me exemplaria residebant, sed ab his a quibus aliquo casu servatae fuerant, velut emendicatas accepi. Et antiquiores quidem, studia scilicet melioris aetatis, elapsae sunt, quae recentius exercitia scholaria redolebant, quia ibi et sententiae promptiore tracta
Abbreviated transcription (Latin):
pistolas que aliquando diuersis a me sunt desti¬
nate ꝑsonis. in libellum redigi. tuoq desiderio postu¬
las exhiberi. Adquieuissẽ libentiꝰ. si scirẽ qd̾ eas eẽs. qua¬
si furtiuum aliqͥd habiturus. quia in lucẽ ꝓdire ꝓprie
imꝑfectionis conscientia non presumunt. bimeo enĩ
si publicis exponant᷑ aspectib. ne lectorẽ ieiune macies
orõnis offendat. mͥq ad iactantiã reputet᷑ edicio. qͣm tam̃
ñ fastꝰ ostentationis elicuit: s instancia tue caritatis ex¬
torsit. Decreuerã eas fut᷑is ñ reseruare temꝑib. s omni ꝓ¬
tinꝰ abdicare memoria. qͥa ñ satis de cultu sermonis. uel
sententiarũ ꝑitia ꝯfidebam. Mallẽ siqͥd̾ eas tenebris dã¬
pnasse ꝑhennib. ꝗͣ ridendi mat̾iam iuidie prestiissse.
que eo securiꝰ alienat subsannat. qͥa simili ꝑiculo not
erponit. Non enĩ cet̾i nos uel nr̃a tuis ocłis intuent᷑. a cͦ
si qͥd in nob̾ bonũ ẽ. magnificat᷑ attentiꝰ ⁊ imꝑfectioni ue¬

Expanded text:
pistolas quae aliquando diversis a me sunt destinatae personis in libellum redigi, tuoque desiderio postulas exhiberi. Acquievissem libentius, si scirem quod eas esses quasi furtivum aliquid habiturus, quia in lucem prodire propriae imperfectionis conscientia non praesumunt. Timeo enim, si publicis exponentur aspectibus, ne lectorem jejunae macies orationis offendat, mihique ad jactantiam reputetur editio, quam tamen non fastus ostentationis elicuit, sed instantia tuae charitatis extorsit. Decreveram eas futuris non reservare temporibus, sed omni protinus abdicare memoria, quia non satis de cultu sermonis, vel sententiarum peritia confidebam. Mallem siquidem eas tenebris damnasse perennibus quam ridendi materiam invidiae praestitisse, quae eo securius aliena subsannat, quia sua simili periculo non exponit. Non enim si quid in nobis bonum est, magnificatur attentius, et imperfectioni ve
Abbreviated transcription (Latin):
itaq scͥpta tͥ mandamꝰ ut eum in claustͦ cũ cet̾is fratrib sine dila¬
tione salua omni pͥstinistatus sui integͥtate recipias. nec ullis eũ
molestiis inquietes s tanto eũ benigniori caritate conforieas. quãt
ip̃m es seueriori uehem̃tia ꝑsecutꝰ. Ad benigni siquidẽ patͥs am¬
plexũ: filialis deuotio conua. lescit. ⁊ sicut ocdia ꝓuocant᷑ miri¬
riis: sic benignitate grã comꝑat᷑. Quod si frat̾nitas tua p̾sentib
detrectauerit obedire mandatis: ab altaris officio de noueris
ea qua tͥ preminemis auctoritate suspensum. donec & fratri
de imuria.⁊ nobis sit de contemptu ordine inditiario satisfactũ.
Nosse siquidem debesm eo qui religionem professus est: i obe¬
dientiam crimen esse. ipsumq ad exactissimam dili gentiam
teneri. qui obedientiam prelatosuo uina uoce et scripto iura¬
mento etiam corporaliter interueniente adhibita salutifere

Expanded text:
itaque scripta tibi mandamus ut eum in claustro cum caeteris fratribus sine dilaitaque scripta tibi mandamus ut eum in claustro cum caeteris fratribus sine dilatione, salva omni pristini status sui integritate, recipias, nec ullis eum molestiis inquietes, sed tanto eum benigniori charitate confoveas quanto ipsum es severiori vehementia persecutus. Ad benigni siquidem Patris amplexum filialis devotio convalescit, et sicut odia provocantur injuriis, sic benignitate gratia comparatur. Quod si fraternitas tua praesentibus detrectaverit obedire mandatis, ab altaris officio te noveris ea qua tibi praeeminemus auctoritate suspensum, donec et fratri de injuria, et nobis sit de contemptu ordine judiciario satisfactum. Nosse siquidem debes in eo qui religionem professus est, inobedientiam crimen esse, ipsumque ad exactissimam diligenteneri, qui obedientiam praelato suo viva voce, et scripto, juramento etiam corporaliter interveniente, adhibita salutiferae
Abbreviated transcription (Latin):
it itaq nob̾ consilio magnoꝵ uiroꝵ qͥ aderant. ip̃ͣm & religiosas ad
capitulũ uice nr̃a destinare ꝑsonas. ꝑ quas nob̾ exqͥsitam remit¬
t̾et a testatio publica ueritatẽ. Tii autẽ in absentẽ testimoniũ dici
multa instantia postulabas. nec te ꝑmissuru᷑ ꝓ nob̾ ip̃m uel ca¬
pitulũ intrare. uel aliqͥd quod ibi diceret᷑ audire. cũ in inqͥsitiõe
cͥminis reos eẽ presentes oporteat: et oĩem eis audiendr⁊ respon¬
dendi copiam indulgeri. Suꝑ quo qi de sepe dicti fratͥs cͥmine
noliusti nos facere certiores: necesse habemꝰ ip̃m interim innocen¬
tem reputare. quẽ nec ꝓpria confessio nec aͥtestatio quelibet alie¬
na conuncit. Neq enim ip̃m ꝓsimpliciddillatione tua condẽs¬
nari canonicꝰ ordo ꝑmittit. p̾sertim cũ te eũ aliquando exosũ habu¬
isse constet. nec adhuic rancorẽ uet̾is iracundie sepelisse. Pp̾sentia

Expanded text:
it itaque nobis, consilio magnorum virorum qui aderant, ipsum et religiosas ad it itaque nobis, consilio magnorum virorum qui aderant, ipsum et religiosas ad capitulum vice nostra destinare personas, per quas nobis exquisitam remitteret attestatio publica veritatem. Tu autem in absentem testimonium dici multa instantia postulabas, nec te permissurum pro nobis ipsum vel capitulum intrare vel aliquid quod ibi diceretur audire, cum in inquisitione criminis reos praesentes esse oporteat et omnem eis audiendi et respondendi copiam indulgeri. Super quo, quia de saepe dicti fratris crimine noluisti nos facere certiores, necesse habemus ipsum interim innocentem reputare quem nec propria confessio nec attestatio quaelibet aliena convincit. Neque enim ipsum pro simplici delatione tua condemnari canonicus ordo permittit, praesertim cum te eum aliquando exosum habuisse constet, nec adhuc rancorem veteris iracundiae sepelisse. Per praesentia
Abbreviated transcription (Latin):
monachum uixta mandata reciperes. nec pꝰt scd̃am etiãuoca¬
tionem nr̃o te conspectui p̾sentares: ne in contemptũ episcopal
reu̾entia uerteret᷑ adueniendũ te mandato seueriore compu¬
limꝰ. p̾dicto fratride exclusione nob̾ de inobedientia responsui¬
rum: p̾t modum tamen ne quid motu quolibet facere crede¬
remur nosti quanta iniuriam nrãm facilitate remissimꝰ. ut¬
⁊ tuexemplo nr̃o posses admisericordiam inuitari. Tu uͦ qͣm
durum de et in exorabilem prestideris meministi. asserens
sepe dictum fratrem publica totius capituli sententia ad¬
condempnatum: exisse pro delicto quodã qd̵ sic̃ agebas scd̾m¬
priuatas institutiones ur̃as ueniam ñ meret᷑. Ille uͦ cũ delictũ
modis omibs sententiamq capituli ꝑnegass innocentiã suã te¬
stimonio capituli cũ onim sicut uisũ ẽ securitate cõmisit. Placu¬

Expanded text:
monachum juxta mandata reciperes, nec post secundam etiam vocamonachum juxta mandata reciperes, nec post secundam etiam vocationem nostro te conspectui praesentares, ne in contemptum episcopalis reverentia verteretur, ad veniendum te mandato severiore compulimus, praedicto fratri de exclusione, nobis de inobedientia responsurum. Postmodum tamen, ne quid motu quolibet facere crederemur, nosti quanta injuriam nostram facilitate remisimus, ut et tu exemplo nostro posses ad misericordiam invitari. Tu vero quam durum te et inexorabilem praestiteris meministi, asserens saepe dictum fratrem publica totius capituli sententia condemnatum exisse, pro delicto quodam, quod, sicut aiebas, secunprivatas institutiones vestras veniam non meretur. Ille vero cum delictum modis omnibus sententiamque capituli pernegasset, innocentiam suam testimonio capituli cum omni, sicut visum est, securitate commisit. Placu
Abbreviated transcription (Latin):
ex ea die fraternitatẽ urãm ab officio altaris noueritis ea qua pre¬
minemꝰ auctoritate suspensam. Fratrum uͦ uestroꝵ conscientie re¬
linquo quo mͦ munꝰ offerant ad altare si non fuerit creditoribus
satisfactũ. quibus ipsi se ⁊ sinonꝓpriis. uicariis tamen manibus
Ro Ulłmo monacho olim nos fraternitati tue semel ⁊
iterum scripsisse meminimiꝰ. ut eum in monasterio tuo
in quo ꝓfessus est. recipes.⁊ ꝑatum ad omnem humilitatẽ⁊ obe¬
dientiam benignitate debita confoueres. Quod si aduersus eũ
fraternitas tua aliquid hab̾et quo minus recipiendũ ẽc̃ decern̾es:
id ipsum nob̾ assignato tibiloco ⁊ tempore congruo demonstrar es.
ne aut ipse sine culpa societate collegii priuaret᷑ aut qui es fratrui
importuno reꝓbande ꝑsone turbaretur accessu. Ouis enim adoui¬
le potius humeris est reportanda pastoris quã lupoꝵ morsib ex¬

Expanded text:
ex ea die fraternitatem vestram ab officio altaris noveritis ea qua praeex ea die fraternitatem vestram ab officio altaris noveritis ea qua praeeminemus auctoritate suspensam; fratrum vero vestrorum conscientiae relinquo quomodo munus offerant ad altare, si non fuerit creditoribus satisfactum, quibus ipsi se, etsi non propriis, vicariis tamen manibus llelmo monacho olim nos fraternitati tuae semel et iterum scripsisse meminimus, ut cum in monasterio tuo, in quo professus est, reciperes, et paratum ad omnem humilitatem et obedientiam benignitate debita confoveres. Quod si adversus eum fraternitas tua aliquid haberet, quominus recipiendum esse decerneres, id ipsum nobis assignato tibi loco et tempore congruo demonstrares, ne aut ipse sine culpa societate collegii privaretur, aut quies fratrum importuno reprobandae personae turbaretur accessu. Ovis enim ad ovile potius humeris est reportanda pastoris quam luporum morsibus ex
Abbreviated transcription (Latin):
tus duplex uos constituit neglegentia tͣnsgressorẽ. Accendit qͦd
prudentiã urãm semel iterumq cominonui. ut creditores exo¬
rare adhibita etiam nr̃a intercessione uelletis. quod facile fieri
poterat ut solis p̾cibs salua uob̃ adhuic ẽẽ posset. & uitilitas. & ho¬
nestas. Redite gͥadcor. & contemptũ hunc consilio meliore depo¬
nite. fidem nrãm ⁊ uram & fratrũ urõꝵ ab hac si etiam est calũ ꝑ¬
nia liberte. qm̃ res ista plurimã opinioni ur̃e iam intulit lesionẽ.
⁊ si fortassis non abstulerit conscientiȩ puritatẽ. Quod si ueterix
posito decreiustis insist̾e me quidem mendacem promissionis
exstere non oportet s. ubi consilii mansuetudo non ꝓficit: manũ
fortitudinis conuenit adhibere. Studis itaq ur̃i sit infra proximũ
pentecosten satisfac̾e sicut in nr̃a fuit p̾sentia constitutũ. Alioquin.

Expanded text:
tus duplex vos constituit negligentia transgressorem. Accedit quod tus duplex vos constituit negligentia transgressorem. Accedit quod prudentiam vestram semel iterumque commonui ut creditores exorare, adhibita etiam nostra intercessione, velletis: quod facile fieri poterat, ut solis precibus salva vobis adhuc esse posset et utilitas et honestas. Redite igitur ad cor, et contemptum hunc consilio meliore deponite, fidem nostram et vestram et fratrum vestrorum ab hac, si etiam est calumnia, liberate, quoniam res ista plurimam opinioni vestrae jam intulit laesionem, et si fortassis non abstulerit conscientiae puritatem. Quod si veteri proposito decrevistis insistere, me quidem mendacem promissionis existere non oportet; sed ubi consilii mansuetudo non proficit, manum fortitudinis convenit adhibere. Studii itaque vestri sit infra proximum Pentecosten satisfacere, sicut in nostra fuit praesentia constitutum. Alioquin
Abbreviated transcription (Latin):
minorẽ meritis meis grãm retulit. minorẽ episcopali reueren¬
tiam detulit dignitati. minꝰ opinionisue. minꝰ fidei fratrum
salutiq ꝓspexit. Quid enim si semel consensit uniu̾sitas obli¬
gari. nunqͥd reatus abbatis aut depositio potuit eos ere alieno
quod contraxerant fideq suꝑ ipso prestita lib̾are: Inuostam̃
hec potius quam in ipsos debet culpa conferri. cum eis cͥca
spiritalia propensius occupatis ipsi fider⁊ diligentie ur̃e suã &
potestatẽ crediderint ⁊ salutem. Quod siuos curam animaꝵ
suscepistis bona fide gerendã: ad conseruandã fidem eoꝵ pͥn-¬
cipaliter intendẽ debiustis. presertim cum huiꝰmodi tͣnsgres¬
sio soleat criminał etiam in scl̃arib estimari. Suꝑ qͦd si ignoran¬
tiam eoꝵ simplicitas fidelis excusat: in uos tam ur̃a quã ea q̃
eoꝵ futu ra esset si rescissent: iure culpa tͣnsfertur. duplicisq rea¬

Expanded text:
minorem meritis meis gratiam retulit, minorem episcopali reverenminorem meritis meis gratiam retulit, minorem episcopali reverentiam detulit dignitati, minusque opinioni suae, minus fidei fratrum salutique prospexit. Quid enim, si semel consensit, universitas obligari? nunquid reatus abbatis, aut depositio potuit eos aere alieno quod contraxerant, fideque super ipso praestita liberare? In vos tamen haec potius quam in ipsos debet culpa conferri, cum, eis circa spiritualia propensius occupatis, ipsi fidei et diligentiae vestrae suam et potestatem crediderint et salutem. Quod si vos curam animarum suscepistis bona fide gerendam, ad conservandam fidem eorum principaliter intendere debuistis, praesertim cum hujusmodi transgressio soleat criminalis etiam in saecularibus aestimari. Super quod si ignorantiam eorum simplicitas fidelis excusat, in vos tam vestra quam ea quae eorum futura esset, si rescissent, jure culpa transfertur, duplicisque rea
Abbreviated transcription (Latin):
erant religione qualibet int̾ueniente firmate eidẽ uincło uos
credatis obngxiũ. quẽ in loc̃ illiꝰ succesusse constat. ⁊ om̃s t̃a uite¬
aicto p̃dsecessori ꝓotiꝙ capitło credider̾t. cuĩ solutionẽ eertĩẽ.
ipm̃ ⁊ unu̾sitatẽ totã fide ꝑ uicarias manꝰ corꝑaliter int̾ueni¬
ente firmasse. ad maiorem quoq cautelã decẽ de fidelibue
monastĩi pari uincło se nichilominꝰ astrinxerunt. quos scł¬
creditoꝵ prouidentia magis idoneos credidit. ad soluendũ. Postmo¬
dum uͦ qua fide qua diligentia negotiu ur̃m gesserim apud
eos: ur̃a p̾sentia recognouit. cũ uob̃ & usuras remittifec̾im et
necessitatẽ solutionis induoꝵ annoꝵ curricula ꝓrogari. Cũq
nulla inter uos poss nisi me interuemente ꝓuenire concordia:
obligaui me pro uob̾ ꝓmisso sciliscet qͦ suo temꝑe fidem debi¬
tam fac̾em placitis conuentionib exhiberi. Porro scĩtas tir̃a

Expanded text:
erant, religione qualibet interveniente firmatae, eidem vinculo vos erant, religione qualibet interveniente firmatae, eidem vinculo vos credatis obnoxium quem in locum illius successisse constat, et omnes tam utidicto praedecessori vestro totique capitulo crediderunt, cujus solutionem certum est ipsum et universitatem totam fide per vicarias manus corporaliter interveniente firmasse. Ad majorem quoque cautelam decem de fidelibus monasterii pari vinculo se nihilominus astrinxerunt, quos scicreditorum providentia magis idoneos credidit ad solvendum. Postmodum vero qua fide, qua diligentia negotium vestrum gesserim apud eos, vestra praesentia recognovit, cum vobis et usuras remitti fecerim, et necessitatem solutionis in duorum annorum curricula prorogari. Cumque nulla inter vos posset, nisi me interveniente, provenire concordia, obligavi me pro vobis, promisso scilicet quod suo tempore fidem debitam facerem, placitis conventionibus exhiberi. Porro sanctitas vestra
Abbreviated transcription (Latin):
boresuudit. atq hec mͥ quandoq ad curiã redeunti ꝑple¬
roti comꝑta sunt. s gratiꝰ babui qđ hec et alia de iplius ore¬
regis accepi. ãcliunxit enĩ nullũ inter tor nobiles canie
industrie. tamq bone inclolis puerũ se hr̃e. magise. ⁊pei
in agnoscenda dom᷑ regie disciplma paruo cempere ꝓbecise:
qm̃ alii tͥennio ꝓfecisent. C omꝑtum se hr̃e puerum. nobie
ce. ꝓ sapie cuiꝰ ingenuos mores ultro ĩam prudentia qiabe¬
nignitis innata formaret. Placere sͥ si apud eũ aliquanlus
moraret᷑. ur̃s tamen remittendũ arbit᷑o. qͣm pͥmum estiuał
intemꝑantia prec̾isiet. Existimabitis fortassis q̃ sẽbo fallacẽs
eẽ blafidicias s nec sapientẽ fallere tutũ ẽ. nec mendatio cõ¬
uenit labia pollui sacerdotis. Uał. Ad abobem dei bbidrlh̃.¬
indecessi ipst extitit obligatũ. s et eedẽ obligationesiuforte fu¬

Expanded text:
bore suffundit. Atque haec mihi quandoque ad curiam redeunti per plebore suffundit. Atque haec mihi quandoque ad curiam redeunti per plerosque comperta sunt, snim nullum inter tot nobiles tantae industriae tamque bonae indolis puerum se habere, magisque ipsum in agnoscenda domus regiae disciplina parvo tempore profecisse quam alii triennio profecissent. Compertum se habere puerum nobilis esse prosapiae, cujus ingenuos mores ultro tam prudentia quam benignitas innata formaret. Placere sibi si apud eum aliquandiu moraretur, vestro tamen remittendum arbitrio, quam primum aestivalis intemperantia praeterisset. Existimabitis fortassis quae scribo fallaces esse blanditias; sed nec sapientem fallere tutum est, nec mendacio convenit labia pollui sacerdotis. Vale. XI. AD G. MONIALEM.in decessu ipsius exstitit obligatum; sed et eaedem obligationes, si forte fu
Abbreviated transcription (Latin):
stria collaudari. Siue gͥ accupationi seu uenationi qͥbus stu¬
stidiis rex multꝰ insistit. seu reb bellicis intenderet᷑ regios di¬
scursus indefessa celeritate ꝓsequebat᷑. cet̾isq pigritantibus
non solũ regis et omnib qͥcum ipso erant uigilanter asi siste¬
bat tanqͣm si unsꝰcuiusq eẽt specialiter obsequio deputatus.
Unde plurimã apud regẽ et apd̃ omnes laudem ⁊ grãm impẽ¬
sa sedulitate ꝓmeruit. at si de morib ducitis inquirendum
gallicanã posus incontinentiã seueritatis italioe modestiã sdi¬
seruauis. pr̃s memor ꝑ omnia cͥiscipline. Non eĩl redcrdit
sermo petulans it effusus infestũ. non regales delieie sorti¬
ous adolescentie robur emollierunt non opinionẽ eiꝰ aliqua
respsit infamia s cestis conscientie pudor ad om̃em aspectũ
et om̃e alloquaũ faciem eiꝰ casto laudabilis uerecunelis mie¬

Expanded text:
stria collaudari. Sive igitur aucupationi, seu venationi, quibus stustria collaudari. Sive igitur aucupationi, seu venationi, quibus studiis rex multum insistit, seu rebus bellicis intenderetur, regios decursus indefessa celeritate prosequebatur: caeterisque pigritantibus non solum regi, sed et omnibus qui cum ipso erant vigilanter assistebat, tanquam si uniuscujusque esset specialiter obsequio deputatus. Unde plurimam apud regem et apud omnes laudem et gratiam impensa sedulitate promeruit. At, si de moribus ducitis inquirendum, Gallicanam perosus incontinentiam severitatis Italicae modestiam conservavit, vestrae memor per omnia disciplinae. Non eum reddidit sermo petulans vel effusus infestum, non regales deliciae fortioris adolescentiae robur emollierunt, non opinionem ejus aliqua respersit infamia, sed testis conscientiae pudor ad omnem aspectum et omne alloquium faciem ejus casto laudabilis verecundiae ru
Abbreviated transcription (Latin):
Iab adolescente nr̃o laudabilis indoles et industria
sꝑata defecit: certꝰ sum a magistro nec doctͥnam nec di-¬
ligentiã defecisse. Debueram uob̃ si se tractabilem prebuis¬
sec. s plurima me constituit fluxa eiuset repugnans inso¬
lentia: debitorem. Quanto enim in eo ꝓsecutio ur̃a minꝰ
inuenit obsequii. tanto plus laboris impendi. plus mole¬
stiarũ oportuit sustin̾i. Est gͥ uoluntas nr̃a qd̾ resedeat. ut
tam a nobis qͣm apatre fr̃ibq correptꝰ: possit ad uos aliqͣndo
andinũ urm̃ ad regem usq ꝑduxi. qui dignationi lar¬
ur̃e grãs agens: eum maiori ꝓcutatori domus sue tͣdi-¬
dit informandum. ut idem ei et necessaria ꝓuideret.⁊
inter alios nobiles eum regalib obsequiis familiariꝰ ad¬
hiberet. Et ille quillẽ imperata diligenter exequutus. s
etiam imꝑiũ quandoq eleganti precucurrit ingenio
promptꝰ ad omĩa quib deberet ingenui adolescentis indu-¬

Expanded text:
Si ab adolescente nostro laudabilis indoles et industria Si ab adolescente nostro laudabilis indoles et industria sperata defecit, certus sum a magistro nec doctrinam nec diligentiam defecisse. Debueram vobis, si se tractabilem praebuisset, sed pluris me constituit fluxa ejus et repugnans insolentia debitorem. Quanto enim in eo prosecutio vestra minus invenit obsequii, tanto plus laboris impendi, plus molestiarum oportuit sustineri. Est igitur voluntas nostra quod redeat, ut tam a nobis quam a Patre fratribusque correptus, possit ad vos aliquando andinum vestrum ad regem usque perduxi, qui dignationi vestrae gratias agens, eum majori procuratori domus suae tradidit informandum, ut idem ei et necessaria provideret, et inter alios nobiles eum regalibus obsequiis familiarius adhiberet. Et ille quidem imperata diligenter exsecutus est, sed etiam imperium quandoque eleganti praecurrit ingenio, promptus ad omnia quibus debet ingenui adolescentis indu
Abbreviated transcription (Latin):
etate et ordine et inconstantia sermonis exclusus: socium ni-¬
chilominꝰ solitariũ fecit. Licet illum quoq lascuuꝰ se gessisse
et pars adu̾sa dic̾et et fama consentiens predicaret. Quibus
omnib diligenter auditis et cognitis: uisum est nobis ex sen-¬
tentia cuncta que ꝓcesserant non ad ꝓbationẽ s ad presump-¬
tionẽ posse ꝓfic̾e. quia ꝓbationis pͥuilegiũ solitaria cestimonia
non merent᷑. Quia gͥ p̾sumptioni standum ẽ. donec in con-¬
trarium ꝓbetur. abbati est anobis adiudicata purgatio. septi-¬
ma quidem manu. trium scilicet abbatum et trium mona¬
choꝵ sacerdotum note opinionis et nominis quorũ iuramẽ¬
tis uuln̾ate fame necessurium posset remediũ comparare.
Appellatum est gͦ amonachis ad oct̾ pentecost̾. apłi postulati
et traditi. partibq mandatum. ne interim ab eis appellati
nominis apłici ret̾ientia lederetur. Ad Magistir letrr helye

Expanded text:
aetate, et ordine et inconstantia sermonis exclusus, socium niaetate, et ordine et inconstantia sermonis exclusus, socium nihilominus solitarium fecit, licet illum quoque lascivius se gessisse et pars adversa diceret et fama consentiens praedicaret. Quibus omnibus diligenter auditis et cognitis, visum est nobis ex sententia cuncta quae processerant, non ad probationem, sed ad praesumptionem posse proficere, quia probationis privilegium solitaria testimonia non merentur. Quia igitur praesumptioni standum est, donec in contrarium probetur, abbati est a nobis adjudicata purgatio, septima quidem manu, trium scilicet abbatum et trium monachorum sacerdotum notae, opinionis et nominis, quorum juramentis vulneratae famae necessarium posset remedium comparare. Appellatum est ergo a monachis ad octavas Pentecostes. Apostoli postulati et traditi, partibusque mandatum ne interim ab eis appellati nominis apostolici reverentia laederetur. XIV. AD MAGISTRUM PETRUM HELVE.
Abbreviated transcription (Latin):
pitłm. suꝑ quo septem accusatores monachos sac̾dotes. et
nouẽ pꝰmod̾ testes monachos iti dẽ. s diu̾soꝵ ordinũ ꝓdu¬
xer̃t. Quoꝵ diligentiꝰ explorato testimonio cognouimus .u.
singłos de singulis actib singłare testimoniũ ꝑhibere. nec
aliquẽ eoꝵ aliqͥd c̃ alio ꝑcepisse. s ꝑ sigillatim unumquẽq
ductisunt: repꝑimꝰ alter̃ laic̃ nulliꝰ ordinis. olim militẽ.
ideoq ad exhibendam in þrb̃m cͥminis probationem minus
idoneum. Alter uͦ c̃ eo decͣcto solitariꝰ reman̾et: a nob̾÷ minus
sufficiens reputat᷑. Porro de duob nouissimis. qͥ simiłr in u¬
niꝰ. s alt̾ius actꝰ testimonio ꝓcesser̃t. alt̾ subdiaconꝰ ⁊ adolesceis
inuentꝰ ẽ. qͥ et ip̃e cum obult̾iorẽ abb̃is familiaritatẽ suspectꝰ
ẽẽ. fratribus incepisset: se nicbil inhonestum de abbate ꝑcepis¬
se constantissime coram omnib affirmauit. Unde et ꝓminori

Expanded text:
pitulum, super quo septem accusatores monachos sacerdotes, et pitulum, super quo septem accusatores monachos sacerdotes, et novem postmodum testes monachos itidem, sed diversorum ordinum produxerunt. Quorum diligentius explorato testimonio, cognovimus quinque singulos de singulis actibus singulare testimonium perhibere, nec aliquem eorum aliquid cum alio percepisse, sed per se sigillatim unumquemque atione producti sunt, reperimus alterum laicum nullius ordinis, olim militem, ideoque ad exhibendam in presbyterum criminis probationem minus idoneum. Alter vero cum eo detracto solitarius remaneret, a nobis est minus sufficiens reputatus. Porro de duobus novissimis qui similiter in unius, sed alterius actus testimonio processerunt, alter subdiaconus et adolescet, qui et ipse cum ob ulteriorem abbatis familiaritatem suspectus esse fratribus incaepisset, se nihil inhonestum de abbate percepisse constantissime coram omnibus affirmavit. Unde pro minori
Abbreviated transcription (Latin):
que int̾ que int̾ ab̃b̃em gẽmetic ⁊ monachos u̾tebat᷑.
ad ip̃m monast̾ium usq descendimꝰ. ut nobis faciliꝰ de ꝓ¬
ximo facies eccłie et rer̃ u̾itas innotesc̾e posset. ac sñ sũptu
et labore partiũ ip̃a ꝯmodiꝰ ꝯtrol̾isia t̾minari. Ceter̃ in ꝗͣc̃q
partẽ debeat culpa ꝯferri: certum ẽ. monast̾ium antiquũ
sit: ut in õe tp̃s de reformanda int̾ eos ocordia desꝑetur
Lot is in ip̃m turpitudines publice ꝓculer̃t. ut neccẽe sit
semꝑ utͣmq partem de uera alteriꝰ gĩa dubitare. quoniam
qͥescente fortasse litigio: odiosa ꝓbrorũ memoria ñ qͥescet.
P roposuer̃t siquid̾ adu̾sus eũ tͥa capła. Primũ de turpiet
innat᷑aliꝯtinentia. Scd̾m de simonia. Lerciũ. de dilapidatõe
ꝑ quam ñ tm̃ad inopiani. s et ad extremam inedĩa se dice-¬
bant eẽ. deductos. Ne uͦ ꝯfusionẽ fac̾et multitudo. si de tͥb
ꝓmiscue tractaret᷑. eleger̃t pͥmũ illd̃ de incontinentia ca¬

Expanded text:
quae inter abbatem Gemmeticanum et monachos vertebatur, ad ipsum monasterium usque descendimus, ut nobis facilius de proximo facies Ecclesiae et rerum veritas innotescere posset, ac sine sumptu et labore partium ipsa commodius controversia terminari. Caeterum in quamcunque partem debeat culpa conferri, certum est monasterium antiquum sit, ut in omne tempus de reformanda inter eos concordia desperetur. Tot enim in ipsum turpitudines publice protulerunt, ut necesse sit semper utramque partem de vera alterius gratia dubitare, quoniam, quiescente fortasse litigio, odiosa probrorum memoria non quiescet. Proposuerunt siquidem adversus eum tria capitula, primum de turpi et innaturali incontinentia, secundum de Simonia, tertium de dilapidatione, per quam non tantum ad inopiam, sed et ad extremam inediam se dicebant esse deductos. Ne vero confusionem faceret multitudo, si de tribus promiscue tractaretur, elegerunt primum illud de incontinentia ca
Abbreviated transcription (Latin):
malignoꝵ. Desiderat᷑ aut̃ regressus ciꝰ ab his qͥ in t̾ra pruden¬
tiores sunt. et siquis adu̾sus eũ furtiua malignitate sub¬
murm᷑at ñ tam caritate qm inuidia. nec tm̃ delictis eiꝰ
Nent᷑us aũ fũam reu̾a iam t̾cio. nͥ fallax inuidicasus importu¬
nitas impediss qͦ tribus annis iam ħ ꝓpositũ meũ ad ꝯtͣrios ra¬
puit uiolent̃ euentꝰ. Primo siquidem ꝑ bella francoꝵ. deinde
ꝑ insꝑatũ comitis andegaũ int̾itũ. nouissime ꝑ regiã que in fi¬
liũ eiꝰ ira recrudiuit. ad ꝙͣ. ñ solũ ciuitatis nr̃e s ipsiꝰ eccłie luni
na tremuerunt. Ner̃ nc̃ respirandi fiduciã prãt tũ partis
nr̃e iusticia. tum ducis nr̃i uirt᷑ illustrior. que gladios hosti¬
um qũꝙ pt̾ruit. et ad pacis inclinauit affectum. Cum gͥ deo
uolente sublata fu̾it uel dilata tͦbatio: nichil pot̾it incolu¬

Expanded text:
malignorum. Desideratur autem regressus ejus ab his qui in terra prudenmalignorum. Desideratur autem regressus ejus ab his qui in terra prudentiores sunt, et si quis adversus eum furtiva malignitate submurmurat, non tam charitate quam invidia, nec tantum delictis ejus Venturus autem fueram revera jam tertio, nisi me fallax invidi casus importunitas impedisset, quae tribus annis jam hoc propositum meum ad contrarios rapuit violenter eventus. Primo siquidem per bella Francorum, deinde per insperatum comitis Andegavensis interitum, novissime per regiam quae in filium ejus ira recruduina tremuerunt. Verum nunc respirandi fiduciam praestant tum partis nostrae justitia, tum ducis nostri virtus illustrior, quae gladios hostium quandoque perterruit, et ad pacis inclinavit affectum. Cum igitur, Deo volente, sublata fuerit, vel dilata turbatio, nihil poterit incolu
Abbreviated transcription (Latin):
nouit. quã ille de pulu̾e pauꝑtatis ⁊ deiectionis erecta. de
pauꝑe diuitẽ. de contentibili uen̾abilẽ de ignobili reddi-¬
dit głosam. In quib sane ꝑficiendis qͥsqͥs laborẽ eiꝰ industͥã¬
q ꝑspex̾it ꝓbabit cũ in exsecutione prudentiã. tũ magni¬
ficentiam in effectu. Testat᷑ hoc edificiorũ reꝑatio. reuocatõ
possessionũ. et antique restauratio dignitatis. quã in con¬
culcationẽ decłat malignitas ⁊ impotentia ꝑu̾soꝵ. Exultab̃t
gͥ illi. si migrau̾it is qͦ debellante deiecti sunt. iamq manus a-¬
uidas reꝑant ad rapinã. qui licentiꝰ ꝯsueu̾ant in iura eccł̃ie
malignari. Quia gͥ filii et fideles eccłie iminentia iam s detͥ¬
mittatis. Homo N ꝯsilii et fortitudinis ÷ potens in oꝑe et ser¬
mone. in regalib ꝯsiliis et negotiis eccłasticis acceptus et
necessariꝰ ad repellandã et dẽpͥmendã ab eccłia dĩ insolentiã

Expanded text:
novit, quam ille de pulvere paupertatis et dejectionis erectam, de novit, quam ille de pulvere paupertatis et dejectionis erectam, de paupere divitem, de contemptibili venerabilem, de ignobili reddidit gloriosam. In quibus sane perficiendis quisquis laborem ejus industriamque perspexerit, probabit tum in executione prudentiam, tum magnificentiam in effectu. Testatur hoc aedificiorum reparatio, revocatio possessionum, et antiquae restauratio dignitatis, quam in conculcationem dederat malignitas et potentia perversorum. Exultabunt igitur illi, si migraverit is quo debellante dejecti sunt, jamque manus avidas reparant ad rapinam, qui licentius consueverant in jura ecclesiae malignari. Quia igitur filii et fideles ecclesiae imminentia jam sibi detrmittatis: homo enim consilii et fortitudinis est, potens in opere et sermone, in regalibus consiliis et negotiis ecclesiasticis acceptus et dam ab Ecclesia Dei insolentiam
Abbreviated transcription (Latin):
iudicis exacerbat. Sensit ħ iste qͥ ꝓpt̾ appellationẽ reclusꝰ ał in
carc̾em. ac miserabili tortꝰ inedia. nec apd̃ tirannũ sñ peccu¬
nia. nec apd̾ ep̃m sũ detͥmento cause potuit liberari. Et ego
qͥdẽ pro causa ip̃ius obnoxiꝰ supplicare decreu̾am. s apd̃
miãm ur̃am facile cam̃ ip̃am declarata ꝑorabit afflictio. ⁊
aplid gr̃am ur̃am int̾cessio nr̃a solito congaudebͣ effectu. Uer̃
pͥuate ꝯmunis cã preponderat. qm̃ de eccłie dei libertate
tractat᷑. nec iam spes restat ulla refugii. si in irritũ deduc¬
ca fu̾it apłice ꝓtectionis auctoritas. U̾ indicate gͥ. ne forte
quod absit ꝓcedat tem̾itas in exemplum. s clariꝰ audita cor¬
rep̾tio: imꝑitiam doceat et compescat audatiam.
eticionem baiocensis eccłie Ad Lumden.
de reuocatione ep̃i sui debita deuotione ꝓsequimur.
gentes. Supplicat c̃eis quisqͥs antiqua eccłie detͥmenta cog-¬

Expanded text:
judicis exacerbat. Sensit hoc iste, qui, propter appellationem reclusus in judicis exacerbat. Sensit hoc iste, qui, propter appellationem reclusus in carcerem ac miserabili tortus inedia, nec apud tyrannum sine pecunia, nec apud episcopum sine detrimento causae potuit liberari. Et ego quidem pro causa ipsius obnoxius supplicare decreveram, sed apud misericordiam vestram facile causam declarata perorabit afflictio, et apud gratiam vestram intercessio nostra solito congaudebit effectu. Verum privatae communis causa praeponderat, quoniam de Ecclesiae Dei libertate tractatur, nec jam spes restat ulla refugii, si in irritum deducta fuerit apostolicae protectionis auctoritas. Vindicate igitur, ne forte quod absit! procedat temeritas in exemplum, sed clarius audita correctio imperitiam doceat et compescat audaciam.etitionem Bajocensis ecclesiae de revocatione episcopi sui debita devotione prosequimur, gentes. Supplicat cum eis quisquis antiqua ecclesiae detrimenta cog
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcedens: qͣnto fu̾it dilatat᷑ in płes. tanto maiꝰ de effusione othit
incrementũ n muidĩa participatio gn̾at. s insolubilẽ sc̃e int̾
õs ꝯcordie firmat amplexũ. hac gͥ p̾sentẽ sponsum tuũi caritate
inuicẽ puritati respondeat. et tu ei ꝑpetuũ munus ꝑfecte ĩn¬
tegͥtatis ualeas offerre: Ad dñm laꝑam Adrian.
ator presentium magist̾ sy mon miserabiles ad apłicã sedẽ
ꝑ resertim c̃ inpartib illis in ꝯtemptũ eiꝰ pleraq iam incipiant
g̾mina pullulare. Occurrendum ẽ. gͥ ne tͣetu tpris impunita
maligͥc᷑as conualescat. et uires iniquitati dissimulatõ tir̃a uel
indulgentior gr̃a subministret. Iam g. nom̃ aplic̃ qd̵ hactenus
in t̾ra illa reu̾entie fu̾at et t̾roris: in causã. scandali uersũ est
⁊ ꝯtemptꝰ. n appellantẽ ꝓ uocatõ lib̾at. s in se potiꝰ uehenientiã

Expanded text:
procedens, quanto fuerit dilatatus in plures, tanto majus de effusione contrahit procedens, quanto fuerit dilatatus in plures, tanto majus de effusione contrahit incrementum, nec invidiam participatio generat, sed insolubilem sanctae inter omnes concordiae firmat amplexum. Hac igitur praesentem sponsum tuum charitate invicem puritati respondeat, et tu ei perpetuum valeas integritatis offerre. XII. AD DOMINUM PAPAM ADRIANUM. Lator praesentium magistpraesertim cum in partibus illis in contemptum ejus pleraque jam incipiant germina pullulare. Occurrendum est igitur, ne tractu temporis impunita malignitas convalescat, et vires iniquitati dissimulatio vestra, vel indulgentior gratia subministret. Jam enim nomen aposcausam scandali versum est, et contemptus, nec appellantem provocatio liberat, sed in se potius vehementiam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ studiose id agas. Neq enĩ illiꝰ apd̾ te potest p̾t̾isse memoria.¬
ca quẽ defunctũ ñ minꝰ sp̃uli ꝯtemplaris intuitu. qͣm
uiuentẽ corꝑali mirabaris. Porio qͣnto sinc̾ior extitit: tan¬
to diut᷑nior sc̃e dilectõis affectio ꝑmanebit. Amor enĩ quẽ
corruptar̃ carniũ gnãnt passiones corruptioni semꝑ obno¬
xĩ. qͣnto difficiliꝰ in pͥncipio regit᷑. tanto pꝰ mod̾ faciliꝰ eua-¬
nesc̃ adeo ut pler̃q du̾tat᷑ in odiũ ⁊ uoluptas amaritudine
openset᷑. S et imꝑfectꝰ÷ multisq declarat᷑ indiciis. ipsũ ex u̾a
caritate ñnasci. qm̃ tantominꝰ singłos neccẽe est diligas.
qͣnto hẽ in płes partieris affectum. S et qͥdiligr̃ sñ q̃rela
p̃articipem non admittit. qm̃ sͥ derigatum reputat qͥcqͥd alii
senserit imꝑtitum. S incorruptibilis amor de ipsa sinc̃i sp̃s u̾itate

Expanded text:
quam studiose id agas. Neque enim illius apud te potest praeterisse memoria,quam studiose id agas. Neque enim illius apud te potest praeterisse memoria, quem defunctum non minus spirituali contemplaris intuitu quam viventem corporali mirabaris aspectu. Porro quanto sincerior exstitit, tanto diuturnior sanctae dilectionis affectio permanebit. Amor enim quem corruptarum carnium generant passiones, corruptioni semper obnoxius, quanto difficilius in principio regitur, tanto postmodum facilius evanescit, adeo ut plerumque convertatur in odium, et voluptas amaritudine compensetur. Sed et imperfectus est, multisque declaratur indiciis ipsum ex vera charitate non nasci, quoniam tanto minus singulos necesse est diligas, quanto hunc in plures patieris affectum. Sed et qui diligitur sine querela participem non admittit, quoniam sibi derogatum reputat quidquid alii senserit impertitum. Sed incorruptibilis amor de ipsa sinceri spiritus veritate
Abbreviated transcription (Latin):
tu q̃ corꝑales illecebras. qͣm ab esdemodi contactu ⁊ elusdiui¬
ne bonitatis ꝯseruauit intact̃a. ut mun̾e tͥ ꝑpetue uͥginitatiᷤ
indulto. agnũ seqͥ qͦcũq ierit.⁊ spũale illd̾ cantic possis cũ assig¬
natis milib decantare. Non gͦ tͥ sublata sunt s immutata
te foueat et astͥngat amplexꝰ. ut sit leua eiꝰ sub capite tuo. et
dext̾a eiꝰ amplexat᷑ te. Lui itaq studii erit apd̃ hc̃ ad quẽ toto
corꝑis obseqͥo. totaaĩe deuotione ꝯu̾sa es. deuotis illũ p̾cib
ꝯmendare. qr zelum hꝰ habita ꝓ illo supplicatõ ñ offendet.
Nouit gͥ int̾ te et ip̃m nicħ carnał int̾cessisse ꝯm̃tii. nouitqͣ aĩ¬
mus tuus in illa etate nulla potuit ꝯcupiscentie macła de¬
formari. Non ẽ. gͦ qd̾ inuideat. ñ ÷ qd̾ te minꝰ reddat acceptam.
s potiꝰ in te castũ tam pie dilectõis apꝓbabit affectũ. S̾cio sane

Expanded text:
 illecebras, quam ab ejusdemmodi contactu zelus divi illecebras, quam ab ejusdemmodi contactu zelus divinae bonitatis conservavit intactam, ut munere tibi perpetuae virginitatis indulto, Agnum sequi quocunque ierit, et spirituale illud canticum possis cum assignatis millibus decantare! Non ergo tibi sublata sunt, sed immutata te foveat et astringat amplexus, ut sit laeva ejus sub capite tuo, et dextera ejus amplexetur te . Tui itaque studii erit apud hunc, ad quem toto corporis obsequio, tota anima devotione conversa es, devotis illum precibus commendare, quia zelum hujus habita pro illo supplicatio non offendet. Novit enim inter te et ipsum nihil carnalis intercessisse commercii, novit quia animus tuus in illa aetate nulla potuit concupiscentiae macula deformari. Non est ergo quod invideat, non est quod te minus reddat acceptam, sed potius in te castum tam piae dilectionis approbabit affectum: scio sane
Abbreviated transcription (Latin):
ce doloris sociam ⁊ uicariã frñe dilect̃ois agnosco. Int̾ te enim
et ipm̃ cum adhuc eẽs septennis parentum int̾uentu ꝯtracta
fu̾e sponsalia dũ illi s de humano ꝯiugio noua amicitiarũ
federa ꝯꝓmittunt. et gͣta ꝓuent᷑e soboł pignora ⁊templant᷑.
Et humane quid̾ cogitationes ad humanos libere disponunt᷑.
affectꝰ s om̃is÷ iminanis affectio cui non desid̾atos diuinabo¬
nitas largit᷑ effectꝰ. Dumis chalamꝰ illi nuptiał et ꝯiugał pu¬
dispositio preꝑabat. ut de flore iuuentutis in pulu̾em de gła
pulchritudiniset uirtutis in putredinẽ solu̾et᷑. felix tñ ille si pͥor.
immoquia prior celestẽ thalamũ ingressus: ut adept̃ãmansio¬
nẽ dilecte sue qñq ꝯmunicet et ad agni nuptias parit̾ intdu-¬
ti in conspectu eius copłari ualeatis. et in leticia deletari. Felxx
doi aliqͣndo sꝑasti lascixie nolugtatis¬

Expanded text:
te doloris sociam et vicariam fraternae dilectionis agnosco. Inter te enim te doloris sociam et vicariam fraternae dilectionis agnosco. Inter te enim et ipsum, cum adhuc esses septennis, parentum interventu contracta fuere sponsalia, dum illi sibi de humano conjugio nova amicitiarum foedera compromittunt, et grata proventurae sobolis pignora contemplantur, et humanae quidem cogitationes ad humanos libere disponuntur affectus, sed omnis est inanis affectio, cui non desideratos divina bonitas largitur effectus. Dum enim thalamus illi nuptialis et conjugalis pudepositio praeparabat, ut de flore juventutis in pulverem, de gloria pulchritudinis et virtutis in putredinem solveretur. Felix tamen ille, si prior, imo quia prior coelestem thalamum ingressus est, ut adeptam mansionem dilectae suae quandoque communicet, et ad Agni nuptias pariter introducti, in conspectu ejus copulari valeatis et in laetitia delectari! Felix aliquando superasti lascivae voluntatis
Abbreviated transcription (Latin):
etad te semꝑ ampliꝰ diligendã. sinc̾e flãmã caritatis accen¬
dunt. Et cãm quid̾ meroris afferunt. qm̃ rep̾sentat᷑ m̃ti mee fr̃
ille mẽ quẽ uiuentẽ speciali pre cet̾is amore dilexi. eꝰ qͣnito uita
in ioc̃dior extitit: tanto defuncti lacͥmosa recordat̃o plꝰ doloris
importati. Reqͥescebat in eo sp̃c meꝰ. qͥa ip̃m u̾e me alt̾m pote¬
ram reputare. cui me et ip̃m mͥ ñ carnis identitas. licet ex ead̾
stirpe ꝓced̾et. s inse ꝑabił ꝯsentientium unitas asciu̾at animo
Semꝑ alt̾i collibuit qd̾ alt̾i collibebat. nͨ tã suũ alt̾ qͣm alt̾uis
actendebat affectũ. ut illius mag̃ qͣm suo semꝑ affic̾et᷑ incõmͦ.
ł commodo letaret᷑. Sublata ÷ mͥ aĩe mee eo decedente pars
alt̾a. et intͣ secretũ pectoris mane qͥddã p̃cordia sentiunt. qm̃
sic̃ dictum ÷ ampliꝰ diligendã flãmam caritatis accendit. qd̾hꝰ

Expanded text:
et ad te semper amplius diligendam sincerae flammam charitatis accenet ad te semper amplius diligendam sincerae flammam charitatis accendunt. Et causam quidem moeroris afferunt, quoniam repraesentatur menti meae frater ille meus, quem viventem speciali prae caeteris amore dilexi, cujus quanto vita mihi jucundior exstitit, tanto defuncti lacrymosa recordatio plus doloris importat. Requiescebat in eo spiritus meus, quia ipsum vere me alterum poteram reputare, cui me et ipsum mihi non carnis identitas, licet ex eadem stirpe procederet, sed inseparabilis consentientium unitas asciverat animorum, semper alteri collibuit quod alteri collibebat; nec tam suum alter quam alterius attendebat affectum, ut illius magis quam suo semper afficeretur incommodo, vel commodo laetaretur. Sublata est mihi animae meae eo decedente pars altera, et intra secretum pectoris inane quiddam praecordia sentiunt, quonsicut dictum est, amplius diligendam flammam charitatis accendit, quod hujus
Abbreviated transcription (Latin):
ces ꝓ nob̾ gr̾as exhibe  qd ĩfirmitati n̾re tanta lib̾alitate ꝯpassusẽ.¬
⁊ esalienũ qd tam ip̃iꝰ qͣm alia qͣlibet occasione ꝯtat̾am. si secꝰ
accid̾et regali suscep̃ munificentia ꝑsoluendũ. Fidemqͦ deuo¬
cionis nr̃e et sedulitatẽ laudauit obsequii. eaq sͥ sepiꝰ extitisfe
frutuosa cognouit. Dulciꝰ et efficatiꝰ int̾ oĩa medicam̃ accepi.
gram dñi mei in oportunitate copiosi asfluentẽ. cuiꝰ alacͥtas oẽm
ꝓtinꝰ inuriã passionis ecclusit. felicẽ me inqͣm si unqͣm inueniar
accepisse ñ ingͣte qd̾ tanta tamq facili mͥ bonitate collatum ẽ. si
toris semꝑ uirib inseruire. Licet autẽ maiestas bñficii modulũ
nr̃e paruuitatis excedat: dignissimꝰ ꝓfecto dicend̾ ẽ. qͥsqͥs totũ qd̾
uotiens litt̾as tue deuotionis accipio: cãm mͥ memieriᷤ affer̾t

Expanded text:
ces pro nobis gratias exhibete, quod infirmitati nces pro nobis gratias exhibete, quod infirmitati net aes alienum quod tam ipsius quam alia qualibet occasione contraxeram, si secus accideret, regali suscepit munificentia persolvendum, fidemque devotionis nostrae et sedulitatem laudavit obsequii, eaque sibi saepius exstitisse fructuosa cognovit. Dulcius et efficacius inter omnia medicamen accepi gratiam Domini mei, in opportunitate copiosius affluentem, cujus alacritas omnem protinus injuriam passionis exclusit. Felicem me, inquam, si unquam inveniar accepisse non ingrate quod tanta tamque facili mihi bonitate collatum est, sitotis semper viribus inservire! Licet autem majestas beneficii modulum nostrae parvitatis excedat, dignissimus profecto dicendus est quisquis totum quod Quoties litteras tuae devotionis accipio, causam mihi moeroris afferunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ ꝯpesce̾ uelle c̾dat᷑. Illd̾̃ enĩ hõinũ gnͣs qͣdã semꝑ aust̾itate not¬
bile arti sue reu̾entiã sola seu̾itatis exhibitõe ꝯqͥrit. et quaside
benigniti ͤ uilesc̾et. infamat oĩa q̃ cumq miser patientis appetitꝰ
exposcit. tinã qd̃ ad uictualia ꝑtinet idẽ nob̾ usus⁊ abstinen¬
tia p̾beret᷑. ut suspitionẽ ⁊ municatõ tolłet. et fidem pietas c̃pas¬
sionis aug̾et. Ad ħ defectum imꝑitie sue culye semꝑ egrotantis
ascbunt. ut eg̾ et inedia ꝑeat. ⁊ calunnie ꝯ tumelia cruciet᷑. De¬
niq ad m̃cedis agm̃tũ sententiosis sermonib incedentes. gr̃ãm
cusent. qr si ꝑsonã corꝑał inpotentia detinz. maiestati tn ur̃e de¬
auditorio uentilande: cõmendamꝰ attentiꝰ. ut in eis apd̾ uos
⁊ amici diligentiã ⁊ iudicis inueniant eqͥtatẽ. Dño qͦ regi supli¬

Expanded text:
quam compescere velle credatur. Illud enim hominum genus quadam austeritate semper notquam compescere velle credatur. Illud enim hominum genus quadam austeritate semper notabili arti suae reverentiam sola severitatis exhibitione conquirit, et quasi de benignitate vilesceret, infamat omnia quaecunque miser patientis appetitus exposcit. Utinam quod ad victualia pertinet, idem nobis usus et abstinentia praeberetur, ut suspicionem communicatio tolleret et fidem pietas compassionis augeret! Ad haec defectum imperitiae suae culpae semper aegrotantis ascribunt, ut aeger et inedia pereat, et calumniae contumelia crucietur. Denique ad mercedis augmentum sententiosis sermonibus incedentes, gratiamcusent, quia, si personam corporalis impotentia detinet, majestati tamen vestrae deauditorio ventilandae, commendamus attentius, ut in eis apud vos et amici diligentiam et judicis inveniant aequitatem. Domino quoque regi suppli
Abbreviated transcription (Latin):
tandẽ ad medicine remediũ salutare ꝯ fugi. qd̾ tn pau eccłe
lominꝰ mͥ molestũ extitit ꝗͣ caloris intemꝑantia q̃ p̾cessit.
hñt i medicine remedia. nescio qͥd abhominande maligni¬
nitatis admixtum. ⁊ ne gͣtis ꝯferant. õe bñficiũ semꝑadiuncto
maleficio reopensant. ut etiã c̃ ꝓfu̾int: indigniꝰ ulciscant᷑.
Conualui tamen ⁊ ꝑ gram d̃i ⁊ mita ur̃a. ioc̃da mͥ spes optate
sanitatis arridet: portũq salutis nr̃a credit᷑ anchora conti¬
nere. Alique tñ adhuc pret̾ite passionis inhesere reliquie.
macies. et egͥtudinis cognata debilitas. delicatꝰ appetitꝰ. cꝰ fa¬
stigio nulla copia. nulla satisfac̾e pot̃ industͥa ministroꝵ. Ad
recidiuã medicꝰ ꝑatã dic̃ ẽe. mat̾iã. iõq studiũ subtilioris ob¬
seruantie scrupulos imponit. ruptisq labiis. ⁊ lingua palpi¬
tante. tanta potũ tͥbuit parcitate: ut sitim potiꝰ irritare

Expanded text:
tandem ad medicinae remedium salutare confugi, quod tamen paulo minus mihi molestum exstitit quam caloris intemperantia quae praecessit. Habent enim medicinae remedia nescio quid abominandae malignitatis admistum, et ne gratis conferant omne beneficium, semper adjuncto maleficio recompensant, ut, etiam cum profuerint, indignius ulciscantur. Convalui tamen et per gratiam Dei et merita vestra jucunda mihi spes optatae sanitatis arridet, portumque salutis nostra creditur anchora continere. Aliquae tamen adhuc praeteritae passionis inhaesere reliquiae, macies et aegritudinis cognata debilitas, delicatus appetitus, cujus fastidio nulla copia, nulla satisfacere potest industria ministrorum. Ad recidivam medicus paratam dicit esse materiam, ideoque studium subtilioris observantiae scrupulosus imponit, ruptisque labiis et lingua palpitante tanta potum tribuit parcitate, ut sitim potius irritare
Abbreviated transcription (Latin):
uultu suo quẽ ꝓꝑ se tot ad p̃sens tͥbłatoib pasiꝰ ẽ. infestari. Nob̃¬
morbꝰ obrepsit. ut facile cͥdi posset ur̃e partẽ infirmitatis
in me ꝯpassiõis affectõ tͣnsfudisse. Nec tñ est pͥuata passione
sublata compassio. s utͥq ꝓspiciens aũis duplici statĩ cepit

Expanded text:
vultu suo quem propter se tot ad praesens tribulationibus passus est infestari. Nobvultu suo quem propter se tot ad praesens tribulationibus passus est infestari. Nobx insperato morbus obrepsit, ut facile credi posset vestrae partem infirmitatis in me compassionis affectio transfudisse. Haec tamen est privata passione sublata compassio, sed utrique prospicie
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑabat᷑. semꝑq discurrens int̾ utrũq osid̾ato. uim mers¬
aures ioc̃di smonis suauitate mulce. Recordabar qͣntã uob̾
sebendi grãm bonitas diuina ꝯtułat: in qua nescio an mag̃
qͥs sententiaꝵ fructũ. an di cendi ꝑitiã debeat ammirari.
Heci apd̾ uos tantas inuicẽ paritate respondent: ut neq
rerum maiestas u̾boꝵ coartari uideat᷑ angustiis. nͨ smonĩ¬
dignitas aliqua sententiar̃ excellentia p̃gͣuari. in his sane q̃
miseratõẽ ꝯu̾sus ẽ. dũ inc̃moda ur̃a laboresq ⁊templor qͥb
innocentiã urãm sollicitudo domestica ⁊ ꝑsecutoris ĩmanitã
incessant̾ asflig̃. S et de ꝓximo sꝑata tͣnqͥllitas qͣide manib
uidebat᷑ erepta. ut oẽm uob̾ de p̾senti cred̾et᷑ fortuna reqͥẽ in
uidisse. Potiorẽ tñ requiẽ sic̃ p̾sumit᷑ uob̾ resolutõ ꝯtulisset qͥa
regẽ in decore suo id̾ent ocłi ur̃i. ut adimpłequos leticiã c̃

Expanded text:
sperabatur, semperque discurrens inter utrumque consideratio vim moeroaures jucundi sermonis suavitate mulcere. Recordabar quantam vobis scribendi gratiam bonitas divina contulerat, in qua nescio an magis quis sententiarum fructum, an dicendi peritiam debeat admirari. Haec enim apud vos tanta sibi invicem paritate respondent, ut neque rerum majestas verborum coarctari videatur angustiis, nec sermonidignitas aliqua sententiarum excellentia praegravari, in his sane quamiserationem conversus est, dum incommoda vestra laboresque contemplor quibus innocentiam vestram sollicitudo domestica et persecutoris immanitas incessanter affligunt. Sed et de proximo sperata tranquillitas, quasi de manibus videbatmitur, vobis resolutio contulisset, quia regem in decore suo viderent oculi vestri, ut adimpleret vos laetitia cum