comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ante aduentũ antixp̃i debeant p̾stolari :
ut cũ illa facta uiderint. tunc sciant
antixp̃m. id est hominẽ peccati & filium
ꝑditionis. qui aduersatur & extollitur
suꝑ omne quod dicitur ds̃. aut qđ colitͣ:
&ł qui intemplo di sedeat ẽẽ uenturũ.
Nisi inquit uenerit discessio primum.
qđ grece dicitur. ãnoo tacia ut om̃s
gentes quȩ romano imꝑio subiacent.
recedant ab eis. & reuelatus fuerit homo¬
peccati. id est ostensus: quẽ om̃ium pro¬
phetarum uerba ꝓnuntiant. Homo pec.¬
cati: in quofons om̃ium peccatoꝵ ẽ. &
filius ꝑditionis. id est diaboli. Ipse ẽ enĩ
suꝑ om̃e qđ dicitur ds̃. & cunctarum
religionẽ suo calcet pede : & in templo
dei uel ierosolimis ut quidã putant.
uel in ȩccła ut uerius arbitramur sede.¬
rit: ostendit se esse tanquã ipse sit xp̃s
& filius dei. Nisi inquit fuerit romanũ¬
ante imperium desolatũ. oe antixp̃s
p̾cesserit : xp̃s non ueniet. Qui ideoita

Expanded text:
ante aduentum antichristi debeant praestolari, ante aduentum antichristi debeant praestolari, ut, cum illa facta uiderint, tunc sciant antichristum, id est hominem peccati et filium perditionis, qui aduersatur et extollitur super omne, quod dicitur deus aut quod colitur, et qui in templo dei sedeat, esse uenturum. n i s i, inquit, uenerit discessio primum — quod Graece dicitur ajzoovaoia, ut omnes gentes, quae Romano imperio subiacent, recedant ab eis — et reuelatus fuerit id est ostensus, quem omnium prophetarum uerba praenuntiant — homo peccati, in quo fons omnium peccatorum est; et filius perditionis, id est, diaboli; ipse est enim supra omne quod dicitur Deus, ut cunctarum ram religionem suo calcet pede: et in Templo Dei, vel Jerosolymis ut quidam putant vel in Ecclesia ut verius arbitramur sederit, ostendens se tanquam ipse sit Christus, et Filius Dei. Nisi, inquit, fuerit Romanum imperium ante desolatum, et Antichristus cesserit, Christus non ueniet, qui ideo ita
Abbreviated transcription (Latin):
penetrabilib : Nolite credere. Sicit
enim fulgur exit ab oriente. & paret
usq in occidentẽ: ita ent & ad uentus
Ni lominis. Ac deinde tunc appare.¬
bit signum fili hominis in cclo: et
uidebunt filiũ hominis uenientem in
nubib. cum uirtute multa & maiestate.
Et mittet angłos suos cũ tuba & uoce
magna: & congregabunt electos eius
a quatuor uentis. a sum mo cęloꝵ usq
ad terminos eoꝵ. Rursũq de antiapo
loquitur adiudeos. Ego ueni in nomine
patris mei. & non credidistis michi: Si
alius uenerit in nomine suo. suscipietiᷤ¬
cũ. Igitur thessa lonicensium animos
uel occasio non intellecte epłs uel
ficta reuelatio quȩ ꝑ somnium de¬
ceperat dormientes. uł aliquoꝵ con¬
iectura : isaiȩ. & danihelis. euangeli.¬
orũq uerba. de antixp̃o p̾nuntiantia.
in illud tempus in derp̃tantiũ mouerat
atq turbauerat: ut in maiestate sua
tunc xp̃m sperarent ẽẽ uenturũ. Qui
errori medetur apłs. & exponit quȩ

Expanded text:
ite credere. sicut enim fulgur exit ab oriente et paret usque in occidentem, ita erit et aduentus filii hominis. ac deinde: tunc apparebit signum filii hominis in caelo et uidebunt filium hominis uenientem in nubibus caeli cum uirtute multa et maiestate. et mittet angelos suos cum tuba et uoce magna et congregabunt electos eius a quattuor uentis a summo caelorum usque ad terminos eorum. rursumque de antichristo loquitur ad Iudaeos: ego ueni in nomine patris mei et non credidistis mihi. si alius uenerit in nomine suo, illum suscipietis. igitur Thessalonicensium animos uel occasio non intellectae epistulae uel ficta reuelatio, quae per somnium deceperat dormientes, uel aliquorum coniectura Esaiae et Danihelis euangeliorumque uerba de antichristo praenuntiantia in illud tempus interpretantium mouerat atque turbauerat, ut in maiestate sua tunc Christum sperarent esse uenturum. cui errori medetur apostolus et exponit, quae
Abbreviated transcription (Latin):
cũ illis innubib obuiam dño in aera:
& sic semꝑ cum dño erunus. Itaq con-¬
solamini inuicẽ. inuerbis istis. Quod
dicantur residui Qui cũ illo rapiant᷑
in nub obuiã dño: sed arbitrati sunt
dum adhuc ẽẽt in corpore. & antequã
gustaret mortẽ. xp̃m in sua maiestate

Expanded text:
um illis in nubibus obviam Christo in aera, et sic semper cum Domino erimus. Itaque consolamini invicem in verbis istis . Quod dicantur residui, qui cum illo rapiantur in nubibus obviam Domino, sed arbitrati sunt, dum adhuc essent in corpore, et antequam gustarent mortem, Christum in sua majestate
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sp̃m neq ꝑ sermonẽ. neq per epłam
tam quã ab eo scriptã. quasi instet dies
dñi. Duos autẽ eẽ aduentus dñi sal-¬
uatoris. & omia ꝓpħarum docent uo¬
lumina. & euangelioꝵ fides: qđ pri.¬
mum in humilitate uenerit. & postea
sit uenturus ingła. Ipso dño protestan.¬
te. quȩ ante consũmationẽ mundi fu¬
tura sint: & quomodo uenturꝰ antixp̃s.
quando loquitur ad apłos. Cũ uiderias
abhominationem desolationis quȩ
dicta est a danihele ꝓpħa stantẽ in

Expanded text:
e per sermonem neque per epistulam tamquam ab eo scriptam, quasi instet dies domini. duos autem esse aduentus domini saluatoris et omnia prophetarum docent uolumina et euangeliorum fides, quod primum in humilitate uenerit et postea sit uenturus in gloria, ipso domino protestante, quae ante consummationem mundi futura sint et quomodo uenturus antichristus, quando loquitur ad apostolos: cum u ide r i tis abominationem desolationis, quae dicta esta Danihele propheta, stantem in
Abbreviated transcription (Latin):
non sum de mundo. Nec audistis dnm̃ di¬
centẽ ad patrẽ. de mundo non sunt. sicut
ego non sum de mundo. sed econtrario qͣsi
uiuentes in mundo decernitis. Ne tetige¬
ritis corpus hominis mortui. Ne uesti
mentũ & scabellũ in quo sederit mulier
menstruata. Neq gustaueritis suillam
carnẽ. & leporum. & sepiarũ. & lolliginũ.
murene & anguille: & unuiersorũ pisciũ.
qui squamas &e pennulas non habent. quȩ
om̃ia incorruptione & in inderitu sunt.
ipso usu & stercore digeruntur. Esca enĩ
uentri & uenter escis. & omine qđ intrat
ꝑqs. non cõmunicat hominẽ : sed ea quȩ
de nob̾ exeunt. Scđ̾m p̃cepta inquit et
doctrinas hominũ. Scd̾m illud qđ isaias
loquitur. popłs hic me labiis honorat.
cor uero eiꝰ longe. ẽ ame. Frustra autẽ
dicens. Irritũ fecistis mandatũ di: ut
traditiones ur̃as statueretis. Ds̃ enimdixit.
Honora patrẽ & matrẽ. et qui maledixe¬
rit patri & matri: morte morietur. Uos
autem dicitis. quicũq dixerit patri et

Expanded text:
o mundo ? » nec auditis Dominum dicentem ad Patrem: « De mundo non sunt, sicut et ego non sum de mundo ; » sed e contrario quasi viventes in mundo, decernitis: Ne tetigeritis corpus homimentum et scabellum, in quo sederit mulier menstruata, neque gustaueris suillam carnem et leporum et sepiarum et lolliginum, murenae et anguillae et uniuersorum piscium, qui squamas et pinnulas non habent\', quae omnia in corruptione et interitu sunt ipso usu et stercore degeruntur ? esca enim uentri et uenter escis, et omne, quod intrat per os, non communicat hominem, sed ea, quae de nobis exeunt. secundum praecepta, inquit, et doctrinas hom i n u m secundum illud, quod Esaias loquitur: populus hic labiis me honorat, cor uero eius longe est a me. frustra autem dicens: irritum fecistis mandatum dei, ut traditiones uestras statueretis. deus enim dixit: honora patrem et matrem et: qui maledixerit patri et matri, morte morietur. uos autem dicitis: quicumque dixerit patri uel
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ethicam nos ducunt ad theologicam
& abelementis occidentis litterȩ quę
destruitur: transire faciunt ad spirit̃
uiuificantẽ. Qui ergo mundo & elem̃¬
tis eius mortui sumus. non debemus
ea obseruare quȩ mundi sunt: quia m
altero initium. in altero ꝑfectio est.
bit. Nisi discessio uenerit primũ. &n¬
uelatus fuerit homo peccati. Et reliqͥ
meriora ad thessalonicenses
scripserat. De temporib autem &
momentis fratres non necesse habed
ut uobis scribam. Ipsi enim diligen
scitis quia dies dñi sicut fur in noch
ita ueniet. Cum enĩ dixerint pars
securitas: tunc repentinus illis infta&
interitus. sicut dolor in utero habents
ce non effugient. Supra enim ad eos
scripserat. Hoc uob̾ dicimꝰ in uerbo dñi.
quia nos qui uiuimꝰ qui residui sumus.
in aduentu dñi non preueniemus eos

Expanded text:
per ethicam nos ducunt ad theologiam per ethicam nos ducunt ad theologiam et ab elementis occidentis litterae, quae destruitur, transire faciunt ad spiritum uiuificantem. qui ergo mundo et elementis eius mortui sumus, non debemus ea obseruare, quae mundi sunt, quia in altero initium, in altero perfectio est. it: nisi discessio uenerit primum etreue- latus f uerit homo peccati et reliqua. — In prima ad Thessalonicenses scripserat: de temporibus autem et momentis, fratres, non necesse habetis, ut uobis scribam; ipsi enim diligenter scitis, quia dies domini sicut fur in nocte ita ueniet. cum enim dixerint: \'pax et securitas\', tunc repentinus illis instabit interitus sicut dolor in utero habenti et non effugient. supra enim ad eos scripserat: hoc uobis dicimus in uerbo domini, quia nos, qui uiuimus, qui residui sumus in aduentu domini, non praeueniemus eo
Abbreviated transcription (Latin):
interdũ quȩ habent: et quȩrentes quȩ
non habent. Ex qua necessitate. debilita.¬
tes interdũ. & morbos contrahunt.
Neo onerant semet ipsos. cũ omĩa mun.¬
da sint mundis: nichilq possit ẽẽ pollutũ
quod cũ grãrum actione ꝑcipitur. Et
idenro adño sit creatum: ut saturitate
& ad impletione carnis. humanos artꝰ
uegetet atq sustentet. Flementa aut̃
mundi a quib immo quib mortui sum
lex moysi. & omẽ uetus instrumentũ
intelligendũ ẽ. Quib quasi elementis
& religionis exordiis. dm̃ discimꝰ. Quo.¬
modo elem̃ta appellantur littere: pet
quas sillabas ac uerba coniungimꝰ. et
ad texendam orationẽ longã meditatio.¬
ne procedimus: ars quoq musica haba
elementa sua. & geometrica abelem̃tis
incipit linearum : & dialectica atq
medicina habent. ei catiotac suas:
sic elementis ueteris testam̃ti. ut ad eua¬
gelicam plenitudinẽ ueniat: scĩ uiri
eruditur infantia. Unde cxuiii. psal.

Expanded text:
interdum, quae habent, et quaerentes, quae interdum, quae habent, et quaerentes, quae non habent - ex qua necessitate debilitates interdum et morbos contrahunt —, nec honorant semet ipsos, cum omnia munda sint mundis nihilque possit esse pollutum, quod cum gratiarum actione percipitur, et idcirco a domino sit creatum, ut saturitate et adinpletione carnis humanos artus uegetet atque sustentet. elementa autem mundi, a quibus, immo quibus mortui sumus, lex Moysi et omne uetus instrumentum intellegendum est, quibus quasi elementis et religionis exordiis dominum discimus. quomodo enim elementa appellantur litterae, per quas syllabas ac uerba coniungimus et ad texendam orationem longa meditatione procedimus, ars quoque musica habet elementa sua et geometrica ab elementis incipit linearum et dialectica atque medicina habent eloaycoyag suas, sic elementis ueteris testamenti, ut ad euangelicam plenitudinem ueniant, sancti uiri eruditur infantia. unde et centesimus
Abbreviated transcription (Latin):
occupatus penitus non recedendũ. sed
id quod impossibile legis ẽ inquo infir.¬
matur ꝑcarnem: spiritali obseruatione
complendũ sit. Sequitur. Quȩ sunt
rationem quidẽ habentia sapientię. hoc
loco quidem coniunctio suꝑflua est: qđ
inplerisq locis ꝓpt̾ imperitiã artis gra¬
p̃positioni ubi quidẽ positũ fuerit: respon¬
dere. Yidentur igitur obseruationes ui.¬
daicȩ apud imꝑitos. & uilem plebiculã.
imaginemhabere rationis humanȩ sapi-¬
entiȩ. unde & doctores eoꝵ. cohoi. hoc ẽ
sapientes uocantur. Et si quando certis
dieb traditiones suas exponunt discipłis
ciñ. Idest sapientes docentes traditiones.
uia positum ẽ: hocͦ est falsa religiõ. Et
quȩ magis uirtutẽ solet sonare : quã
sic intelligenda: quod humilia sentiant
cuius nom̃ latinus sermo non explicat:
apudnos dicitur ad non parcendũ cor¬
pori. Non parcunt iudȩi corporib suis.
in assumptione ciborũ contempnentes

Expanded text:
occupatus penitus non recedendum; sed quod occupatus penitus non recedendum; sed quod id quod impossibile Legis est, in quo infirmatur per carnem, spirituali observatione conplendum sit. Sequitur: quae sunt rationem quidem habentia sapientiae. hoc loco quidem\' coniunctio superflua est, quod in plerisque locis propter inperitiam artis grapropositioni, ubi \'quidem\' positum fuerit, respondere. uidentur igitur obseruationes Iudaicae apud inperitos et uilem plebiculam imaginem habere rationis humanaeque sapientiae, unde et doctores eorum σοφοί, hoc est \'sapientes\', uocantur. et si quando certis diebus traditiones suas exponunt, discipulis ῦσιν, id est \'sapientes docent traditiones\'. εία posita est, hoc est \'falsa religio\', et quae magis uirtutem solet sonare quam sic intellegenda, quod humilia sentiant cuius nomen Latinus sermo non explicat, apud nos dicitur \'a d non parcendum corp ori\'. non pareunt Iudaei eorporibus suis in adsumptione ciborum contemnentes
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃am. Quantȩ traditiones phariseorum
& quã aniles fabulȩ reuoluere nequeo.
seq enĩ libri patitur magnitudo: et
pleraq tam turpia sunt ut erubescam
dicere. Dico autẽ unũ in ignominiam
gentis inimicȩ. Prepositos habent syna¬
gogis sapientissimos quosq fedo operi
delegatos: ut sanguinẽ uirginis siue
menstruatȩ mundũ uł inmundũ. si
ocłis discernere ñ potuerint: gustatu
ꝓbent. Pret̾ea quib iussum ẽ ut in
dieb sabbatoꝵ sedeat unusquisq in do.¬
mo sua: & non egrediatur nec ãbulet
de loco in quo habitat. si quando eos
iuxta litteram cȩperimus artare ut ñ
ambulent. non iaceant. ñ stent. sed tan-¬
tũ sedeant. si uelint p̃cepta seruare: so¬
lent respondere. & dicere Barrachibas.
ce symeon. & helles magistri nr̃i tradi¬
derunt nob̾ ut duo milia pedes ambule
mus insabbato. & ceteraᷤᷤ istius modi
doctrinas hominũ: p̃ferentes doctrinȩ
dei. Non quod dicamus sedendũ eẽ sẽꝑ
insabbato. & de loco in quo quis fuerit

Expanded text:
am. quantae traditiones pharisaeorum et quam aniles fabulae, reuoluere nequeo. neque enim libri patitur magnitudo et pleraque tam turpia sunt, ut erubescam dicere. dicam tamen unum in ignominiam gentis inimicae: praepositos habent synagogis sapientissimos quosque foedo operi delegatos, ut sanguinem uirginis siue menstruatae mundum uel inmundum, si oculis discernere non potuerint, gustatu probent. praeterea, quia iussum est, ut diebus sabbatorum sedeat unusquisque in domo sua et non egrediatur nec ambulet de loco, in quo habitat, si quando eos iuxta litteram coeperimus artare, ut non iaceant, non ambulent, non stent, sed tantum sedeant, si uelint praecepta seruare, solent respondere et dicere: \'Barachibas et Symeon et Helles, magistri nostri, tradiderunt nobis, ut duo milia pmus in sabbato, et caetera istiusmodi, doctrinas hominum praeferentes doctrinae Dei. Non quod dicamus sedendum semper esse in sabbato, et de loco, in quo quis fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
pcepta & doctrinas hominũ. quȩ sunt raci¬
onem quidẽ habentia sapientiȩ in suꝑstitio¬
ne & humilitate: & non ad parcendum cor¬
pori. non inhonorẽ aliquẽ sed adsaturitatẽ
carnis hunc nobis habere sensum uidet᷑.
Curramus ꝑsingula. & obscuritatẽ sensu¬
um atq uerboꝵ: xp̃o reserante pandamꝰ.
mate mortui: Mortui autẽ abelementis
mundi ꝓ eo quod est elem̃tis: cur mecũ
nondicitis. michi aut̃ absit głari nisi in

Expanded text:
 doctrinas hominum? quae sunt rationein quidem habentia sapientiae in superstitione et humilitate et non ad parcendum corpori, non in honore aliquo ad saturitatem carnis, hunc nobis habere sensum uidetur. curramus per singula et obscuritatem sensuum atque uerborum Christo reserante pandamus.mate mortui, mortui autem \'ab elementis\' mundi — pro eo, quod est \'elementis\' —, cur mecum non dicitis: mihi autem absit gloriari nisi in
Abbreviated transcription (Latin):
uos. Et quod nunc dicitur. alnACI. ꝙ̃uãc
uos brauiũ accipiat. Quib & aliis multis
uerbis usq hodie utuntur cilices. Nec hoc
miremur in apło. si utatur eius linguȩ con-¬
suetudine in qua natus ẽ & nutritus : cum
uirgilius alter homerus. apud nos patriȩ
suȩ sequens consuetudinẽ: sceleratũ frigus
appellat. Nemo ergo uos super&e atq de¬
uincat. uolens humilitatẽ litterȩ sequi. &
angłoꝵ religionẽ atq culturã. ut ñ seruia.¬
tis spiritali intelligentiȩ. sed exemplarib
futuroꝵ quȩ nec ipse uidit qui uos supe-¬
rare desiderat. siue uidit: utrũq enim
habetur ingreco. p̃sertim cũ tumens ambu¬
let or incedat inflatus. m̃tisq suꝑbiã gestu
corporis p̃ferat. Hoc enim significat. ea Bã¬
te rin. F rustra autem inflatur & tu-¬
met. sensu carnis suȩ carnalit̾ cuncta ĩtel¬
ligens: & traditionũ iudaicarũ deliram̃ta

Expanded text:
uos\', et, quod nunc dicitur: μηδεὶς ὑμᾶς uos brauium accipiat\'. quibus et aliis multis uerbis usque hodie utuntur Cilices. nec hoc miremur in apostolo, si utatur eius linguae consuetudine, in qua natus est et nutritus, cum Uergilius, alter Homerus apud nos, patriae suae sequens consuetudinem \'sceleratum\' frigus appellet. nemo ergo uos superet atque deuincat uolens humilitatem litterae sequi et angelorum religionem atque culturam, ut non seruiatis spiritali intellegentiae, sed exemplaribus futurorum, quae nec ipse uidit, qui uos superare desiderat, siue uidet — utrumque enim habetur in Graeco —, praesertim cum tumens ambulet et incedat inflatus mentisque superbiam et gestu corporis praeferat-hoc enim significat eaatsvcov —, frustra autem infletur et tumeat sensu carnis suae carnaliter cuncta intellegens et traditionum Iudaicarum delira
Abbreviated transcription (Latin):
ut simplici stamine uerborũ fila decurrant.
puroq sub temine apłici sermonis textura
suc crescat. Nemo uos superet. Nemo uos
aduersum uos brauiũ accipiat. Hoc enim
quis incertamine positus iniquitate ago¬
ox palmam sibi debitam̃ ꝑdit. Multaq st̃
uerba quib iuxta morem urbis & ꝓiuntiȩ
suȩ. familiarus apłs utitur. Equib exẽpli
grã. pauca ponenda sunt. Michi aute in
parum est uidicari abhumanodie. Hoc ẽ¬

Expanded text:
ut simplici stamine uerborum ut simplici stamine uerborum puroque subtegmine, Apostolici sermonis textura succrescat. Nemo vos superet, id est, nemo adversum vos bravium accipiat: hoc enim quis in certamine positus, iniquitate agoet palmam sibi debitam perdit. Multaque sunt verba, quibus juxta morem urbis et provinciae suae familiarius Apostolus utitur. E quibus exempli gratia pauca ponenda sunt. Mihi autem parum est judicari ab humano die , hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
su carnis suȩ. et non denens caput ex quo
totum corpus ꝑnexus & coniunctiones
submimstratũ & coniunctum crescit in
augmentum dĩ. Et reliqua.
Lod ꝗuod crebro diximus et si mperitos
semone. Non tamen scientia. Nequaquã
paulum dehumilitate.s de conscientia
ueritatẽ dixisse etiam nunc appbamus.
Profundos enĩ & reconditos sensus: lin-¬
gua non explicat. Et cum ipse sentiat quid
loquatur. in alienas aures puro ñ potest
transferre sermone̾. Quẽ cũ inuernacula
lingua habebat disertissimũ: quippe ut
hebreus ex hebreis. & eruditus ad pedes
gamalihel uiri in lege doctissum. seipsũ
inter p̾tari cupiens inuoluitur. Si autẽ
in greca lingua hoc ei accidit. qua nutritꝰ
intharso cilicie a parua ȩtate imbiberat:
quid de latinis dicendum est. qui uerbũ
de uerbo exprimere conantes obscuriores
faciunt eius sententias. & ueluti herbis
crescentib frugũ strangulant ubertate :
sensus eius euoluere. & trita simplicitate
eloquis suo ordini reddere. atq iuncturȩ.

Expanded text:
su carnis suae, et non tenens caput, ex quo totum corpus per nexus et conjunctiones subministratum et conjunctum crescit in augmentum Dei , et reliqua. Illud quod crebro diximus: Et si imperitus sermone, non tamen scientia , nequaquam Paulum de humilitate, 879 sed de conscientiae veritate dixisse etiam nunc approbamus. Profundos enim et reconditos sensus lingua non explicat. Et cum ipse sentiat quid lotransferre sermone. quem cum in uernacula lingua habeat disertissimum — quippe ut Hebraeus ex Hebraeis et eruditus ad pedes Gamalielis, uiri in lege doctissimi — se ipsum interpretari cupiens inuoluitur. sin autem in Graeca lingua hoc ei accidit, quam nutritus in Tarso Ciliciae a parua aetate inbiberat, quid de Latinis dicendum est, qui uerbum de uerbo exprimere conantes obscuriores faciunt eius sententias, ueluti herbis crescentibus frugum strangulant ubertatem? sensum eius euoluere et tricas inplicati eloquii suo ordini reddere atque iuncturae,
Abbreviated transcription (Latin):
cet in tempore hostias uiderentur offerre.
non do eas obtulisse sed angłos ꝑ ezechiel
or p̃cepta non bona. Non enĩ sanguinem
qui uitulũ fecerunt in choreb & coluert̃
sidus remfam: de quo in ꝓpħa amos ple¬
nius disseruimus: ad orauerunt figuras
quas ipsi fecerunt. & tradidit eos ut ser.¬
uirent militiȩ cȩli. quȩ nunc ab apło reli¬
gio dicitur angłorũ. ꝙ hunulitate in
Idest humilitas mentis siue sensus. Uere
enĩ humilis sensus & miseranda suspicio.
dm̃ credere hi rooꝵ atq tauroꝵ sangui¬
sie delectari: & iudore chimiamatis.
quem sȩpe homines declinamꝰ. Quod aut̃
sequitur. si mortui estis cũ xp̃o ab elem̃tis
mundi. quid adhuc tanquã iuiuentes in
mundo decernitis : Ne detigeritis. neq¬

Expanded text:
cet in templo hostias uiderentur offerre, cet in templo hostias uiderentur offerre, non deo eas obtulisse, sed angelis, per Hiezechihel n bonas et praecepta non bona. non enim sanguinem qui uitulum fecerunt in Choreb et coluerunt sidus dei Rempham, de quo in propheta Amos plenius disseruimus, adorauerunt figuras, quas ipsi fecerunt, et tradidit eos deus, ut seruirent militiae caeli, quae nunc ab apostolo religio dicitur angelorum. pro \'humilitate\' in id est humilitas mentis siue sensus. uere enim humilis sensus et miseranda suspicio deum credere hircorum atque taurorum sanguine delectari et nidore thymiamatis, quem saepe homines declinamus. quod autem sequitur: si mortui estis cum Christo ab elementis mundi, quid adhuc tamquam uiuentes in mundo decernitis \'ne tetigeri
Abbreviated transcription (Latin):
dei remfa. figuras quas fecistis ut adore.¬
tis eas. Quodꝰ plenius incontentione ui¬
daica stephanus martyr exponens. &
reuoluens historiã ueterẽ: sic locutus ẽ.
Et uitulũ fecerunt in dieb illis. & obtu.¬
lerunt hostias idolo. & lȩtabantur us
oꝑib manuũ suarũ. Conuersus autẽ
est ds̃ &e tradidit eos ut colerent militiã
cęli. sicut scriptum ẽ. in libro propħarũ.
Militia aut̃ cęli non tantũ sol appellat᷑
& luna & astra rutilantia : sed omnis
angłica multitudo eoꝵq exercitus qͥ
hebraice appellantur sabaoth id est
uirtutũ. siue exercituum. Unde &e in
euangłio iuxta lucã legimꝰ. Et subito
facta est cũ angło. angłoꝵ multitudo mi¬
litiȩ cęlestis laudantiũ dm̃ & dicentiũ.
Gła in altissimis do. o int̾ra pax hominibꝰ
bonȩ uoluntatis. Facit enĩ ds angłos suos
sp̃s: & ministros suos ignẽ urentẽ. Et ut
sciamus semꝑ eos qui excoluerunt idola li¬

Expanded text:
dei Rempham, figuras, quas fecistis, ut adoredei Rempham, figuras, quas fecistis, ut adoretis eas? quod plenius in contione Iudaica Stephanus martyr exponens et reuoluens historiam ueterem sic locutus est: etuitulum fecerunt in diebus illis et obtulerunt hostias idolo et laetabantur in operibus manuum suarum. conuersus autem est deus et tradidit eos, ut colerent militiam caeli, sicut scriptum est in libro prophetarum. militia autem caeli non tantum sol appellatur et luna et astra rutilantia, sed et omnis angelica multitudo eorumque exercitus, qui Hebraice appellantur sabaoth, id est \'uirtutum\' siue \'exercituum\'. unde et in euangelio iuxta Lucam legimus: et subito facta est cum angelo multitudo militiae caelestis laudantium deum et dicpax hominibus bonae uoluntatis. facit enim deus angelos suos spiritus et ministros suos ignem mentem. et ut sciamus semper eos, qui colebant idola, li
Abbreviated transcription (Latin):
distinctionẽ umbraꝵ nunc corpus ꝙ.¬
pellatur. Quomodo enĩ incorpore ue¬
ritas est. & incorporis umbra mendai
sic inspiritali intelligentia. mundꝰ omid̾¬
& cibus & potus. & tota festiuitas. et
ꝑpetuȩ kalendȩ : ȩt̃na requies expel¬
tanda est. Quęrimus quid dicere uol¬
erit in humilitate & religione angłori
aut quẽ sensum habeat: et quodꝰ anꝰs
locutus ẽ ad discipulos. Surgite abeaꝰ
hinc et relinquetur uobie domꝰ ura
deserta. et locus inquo crucifixus ẽ
dñs. spiritalit̾ egyptiis uocatur & sodoma.
Om̃is iudaicarum obseruationũ cultura
destructa ẽ: et quascũq offerunt uicti¬
mas. non deo offerunt: sed angłis refugis.
de spiritib ĩmundis. Nec miru̾m si hoc
post dñi passionẽ faciant: cum ꝑ amos
quoq ꝓpħam dicatur ad eos. Nunqͥd
hostias & uictimas obtulistis michi qua¬
draginta annis indeserto domus istł : Et
assumpsistis tabernaculũ moloch & syduᷤ

Expanded text:
distinctionem umbrarum nunc corpus apdistinctionem umbrarum nunc corpus appellatur. quomodo enim in corpore ueritas est et in corporis umbra mendacium, sic in spiritali intellegentia mundus omnis cibus et potus et tota festiuitas et perpetuae kalendae et aeterna requies expectanda est. quaerimus, quid dicere uoluerit: in humilitate et religione angelorum aut quem sensum habeat. ex quo dominus locutus est ad discipulos: surgite, abeamus hinc et: relinquetur uobis domus uestra deserta, et: locus, in quo crucifiximus est dominus, spiritaliter Aegyptus appelletur et Sodoma, omnis Iudaicarum obseruationum cultura destructa est et, quascumque offerunt uictimas, non deo offerunt, sed angelis refugis et spiritibus inmundis. nec mirum, si hoc post passionem domini faciant, cum per Amos quoque prophetam dicatur ad eos: num qui d hostias et uictimas obtulistis mihi quadraginta annis in deserto, domus Israhel, et adsumpsistis tabernaculum Moloch et sidus
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ uniuersa contra eos qui credentes
ex iudȩis in dñm saluatorẽ iudaicas ceri¬
monias obseruare cupiebant: suꝑ quare
& in actib apłoꝵ non parua questio con¬
citata est. Unde &e supra paulus ait.¬
Nemo uos iudicet de his qui magistros
legis eẽ se iactant incibo &e potu: qđ alia
munda sint. alia ĩmunda. aut in parte
dieifesti. aut alios dies festos putent: alis
resurgentem: iugis & et̾na festiuitas est.
Aut in parte neomeniȩ. hoc ẽ. Kalendan
&e mensis noui: quando decrescens lun
finitur. & noctis umbra tegitur. Xp̃ia.¬
norum enĩ lumen ȩt̾̃num est: & sempe
solis iustitiȩ radus illustratur. Aut in
parte sabbatoꝵ. ut nonfaciant seruile
opus & onera non portent: quia nos xp̃
sumus libertate donati. & onera pecci¬
toꝵ gestare desiuimus. Hȩc inquit om̃
umbra sunt futurorũ. & imagines uen¬
turȩ felicitatis. Ut inquib iudęi iuxta
litterã hesitant & tenentur in terra. nꝰ
uxta sp̃m transeamus ad xp̃m. qui ad

Expanded text:
autem uniuersa contra eos, qui credentes ex Iudaeis in dominum saluatorem Iudaicas caerimonias obseruare cupiebant. super qua re et in Actibus apostolorum non parua quaestio concitata est. unde et supra Paulus ait:nemo uos iudicet — de his, qui magistros legis esse se iactant — in cibo et potu, quod alia munda sint, alia inmunda, aut in parte diei festi, ut alios dies festos putent, alios resurgentem, iugis et aeterna festiuitas est — aut in parte neomeniae, hoc est kalendarum et mensis noui, quando decrescens luna finitur et noctis umbris tegitur — Christianorum enim lumen aeternum est et semper solis iustitiae radiis inlustratur — aut in parte sabbatorum, ut non faciant seruile opus et onera non portent, quia nos Christi sumus libertate donati et onera peccatorum gestare desiuimus. haec, inquit, omnia umbra sunt futurorum et imagines uenturae felicitatis, ut, in quibus Iudaei iuxta litteram haesitant et tenentur in terra, nos iuxta spiritum transeamus ad Christum, qui ad
Abbreviated transcription (Latin):
p̃hensus ad penitentiã flexꝰ ẽ: isti ã
mag̾̃ ad maliciã st̃ excitati. Hec ẽ ꝓ
prietas bonoꝵ hominũ ⁊ maloꝵ. Bo
nus enĩ ꝯprehensus in peccato gemis¬
mesticũ aĩal si aliqͣnto tempore ex
teꝵ mansuescit. aĩal aũt silurẽ
cũ fuĩt cõprehensũ. aut morsib

Expanded text:
e ad poenitentiam evocatur, et isti ad malitiam magis sunt excitati. Haec enim proprietas bonorum hominum et malorum est, ut bonus deprehensus in peccato ingemismesticum animal, si aliquanto tempore extterum mansuescit. Animal autem silvestre, cum fuerit comprehensum, aut morsibus
Abbreviated transcription (Latin):
difficile ẽ arborẽ uixtauiã positam
fructus suos usq ad mat̾itatem E¬
uare. sic difficile ẽ unꝵ fidelẽ iuxta
istũ mundũ uiuentẽ. id est in acti¬
b eus iusticiã immaculatã usꝙ ad
finẽ tenere. Recede de uia ⁊ planta¬
re in loca secreta ut nec mundꝰ tecũ
aliqͥd hãt ꝯmune nec tu cũ mũdo.
Et ait illi. Nũꝙͣ exte fructus nasca¬
t in sempit̾nũ. Non qr maleclixit
deus dereliquit eos qͥa iusticiam
ñ afferebant ut nec ip̃a species pi¬
etatis eẽt mneis aut sermo. Et uere
sicut melius ẽ ut nec sit arbor qͣm

Expanded text:
Difficile est enim arborem iuxta viam positam fructus suos usque ad maturitatem servare. Sic difficile est virum fidelem iuxta istum mundum viventem, scilicet in actibus eius, iusticiam immaculatam usque ad finem tenere. Recede de via et plantare in loca secreta, ut nec mundus tecum aliquit habeat commune nec tu cum mundo. futurum: Nunquam ex te fructus nascatur in sempiternum. Non quia maledixit eos dereliquit Deus, quia justitiam non afferebant, ut nec ipsa species pietatis esset in eis, nec sermo. Nam vere, sicut melius est ut nec sit arbor, quam
Abbreviated transcription (Latin):
plectit᷑ uitã spũalem̃ Et melior ẽ la¬
icus ante deũ penĩam agens. quã
cłicus ꝑmanẽs in peccatis. Laicꝰ enĩ
in die iudirii stolam sac̃dotalẽ acci¬
piet. ideo in crismate õs sic ungui¬
mur insacerdotio.Sacerdos aut pec¬
cator spoliatus sacerdotii dignitate
quã habuit erit int infideles ⁊ hy¬

Expanded text:
plectitur vitam carnalem. Et melior est laicus ante Deum poenitentiam agens, quam clericus permanens in peccatis. Laicus enim in die judicii stolam sacerdotum accipiet: ideo enim in chrismate omnes unguntur in sacerdotio, sacerdos autem peccator spoliabitur sacerdotii dignitate quam habuit, et erit inter infideles et hy
Abbreviated transcription (Latin):
tabile erat ubi ergo uerbũ dei politũ
erat in lege modũ uiuendi ꝯstituẽs
torcular erat fossũ. ubiaũt de fide
secunt᷑. ⁊ hostiũ irruptionẽ ip̃i fa¬
cile ñ patiunt᷑. ⁊ hostes de t᷑re facile

Expanded text:
tabile erat? Ubi ergo verbum Dei positum erat in lege, modum vivendi constituens, torcular erat fossum. Ubi autem de fidet hostium irruptionem non facile patiuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce fornicarius neminẽ estim¬
at castũ. itẽ castus ñ facilede for¬
nicario suspicat᷑. Suꝑb nemi¬
nẽ putat humilẽ: humił nemi¬
ex deo sacerdos.nullius sacerdoti¬
um putat ex deo unde aũt putas¬

Expanded text:
 Fornicarius neminem existimat castum; castus non facile de fornicario suspicatur. Superbus neminem putat humilem; humilis nemiex Deo sacerdos, nullius sacerdotium putat esse ex Deo. Inde est ut
Abbreviated transcription (Latin):
illo peiora.Sicut enĩ benefacientes
gaudet ñ de suo lucro. s de nr̃a salu¬
de. sic peccantes ñ deo nocemius si no¬
bis. deus aũt t̾stat᷑ ñ de sua miuri¬
a. s. de nr̃a ꝑditiõe. Sicut rex benig¬
nus audiens cͥminosas ꝑsonas le¬
ge quidẽ compellente. ipe mortis
sententiã dictat adũ̾ius eos. tam̃
miscdia instigante lacͥmas fun¬
dit suꝑ illos ⁊ uult illos adiuua¬
re ⁊ ñ potest contͣdicente sͥ iusti¬

Expanded text:
illo pejora. Sicut enim benefacientes gaudet non de suo lucro, sed de nostra salute: sic peccantes non Deo nocemus, sed nobis, Deus autem tristatur non de sua injuria, sed de nostra perditione. Sicut rex benignus, audiens criminosas personas, lege quidem ipse mortis sententiam dictat adversus eos: tamen, misericordia instigante, lacrymas fundit super ipsos, et vult eos adjuvare, et non potest, contradicente sibi justi
Abbreviated transcription (Latin):
Que occidis ꝓphas ⁊ lapidas eos qͥ
adte mittunt᷑. Misi adte ysaiam:
⁊ serrasti eũ. Misi ad te ieremiam:
⁊ lapidasti eũ. Misi iez echiel. ⁊ tra¬
stũ ꝑ lapidẽ excerebrasti eũ. Quom
sanaris que nullũ ad te medicum
uenire ꝑmittis. Quomodo curas in¬
firmitatẽ tuã que omnẽ medicinã
conculcas: Sc̃is meis ñ peꝑci: ut ti¬
bi parcerẽ peccat̾ci. Illoꝵ uitã negle¬
xi.ne tuã mortẽ uderẽ. Om̃s medi¬
ci spũales in te defecert̃. ⁊ tu curata
ñ es. Insanabilis passio tua uincitar¬
tem diuinã.si de morte tua gauisus
suissem nũꝙͣ ad te misissem ꝓpħas.
am. si tu ip̃a uiu̾e ñ uis: Quotiẽs
uolui ꝯgregare filios tuos sic̃ gal¬
lina filios suos ⁊ noluisti. Cum te
in egypto q̃i sanguinarius accipi¬
ter sequebat᷑ pharao. misi moysẽ
miscłie mee: lib̾atos uos de ungu¬
b eius rapui indesertũ⁊ noluistis.
facientes uob̃ uitulos in choreb ũ

Expanded text:
Quae occidis prophetas, et lapidas eos qui Quae occidis prophetas, et lapidas eos qui ad te mittuntur. Misi ad te Isaiam et serrasti eum: misi ad te Jeremiam, et lapidasti eum: misi Ezechiel, et tractum per lapidem excerebrasti eum. Quomodo saneris, qui nullum ad te medicum venire permittis? quomodo cures infirmitatem tuam, qui omnem medicinam conculcas? Sanctis meis 182 non peperci, ut tibi parcerem peccatrici. Illorum vitam neglexi ne tuam mortem viderem. Omnes medici spiritales in te defecerunt, et tu curata non es: insanabilis passio tua vicit artem divinam. Si de morte tua gavisus fuissem, nunquam ad te misissem prophetam, si tu ipsa vivere non vis? Quoties volui congregare filios tuos, sicut gallina pullos suos, et noluisti? Cum te in Aegypto quasi sanguinarius accipiter sequebatur Pharao, misi super tmisericordiae. Liberatos vos de unguibus ejus rapui in desertum, et noluistis, facientes vobis vitulum in Choreb, ut
Abbreviated transcription (Latin):
a ñ est miscłia s fatuitas: sic ⁊ do¬
minus. ip̃e quidẽ mortis sententiã
dictabat suꝑ iudeos dicẽs. ecce ego
mitto ad uos ꝓpħas ⁊ ex ip̃is occi¬
detis ut ueniat suꝑuos om̃is san¬
guis iustus ⁊ ip̃e eos miserabłi lam̃¬
tatiõe plangebat dicẽs. ierłm ierłe.
dolore peccatores dampnare. Non
S dic̃ aliquis. Cũ in potestate ha¬
beat deus ꝑd̾e ⁊ saluare. quis eũ in¬
uitũ ꝯpellit ꝯdẽpnare si ñ uult:
Tu qͥ ñ desid̾as misccłiam dei. Nam
sic̃ qui desid̾anti misccłiam denegat
crudelis ẽ. sic qͥ nõ desid̾anti miscłiã
prãt iniustꝰ est. S dic. Quis ẽ ħoqͥ
nõ desid̾at misccłiam dei: Tu qͥ ꝑma¬
nes in peccatis. Desid̾are aũt ẽ mi¬
sccł̃iam dei. conũ̾ti ad deũ. Ille enim
desid̾at miscłiam dei: qui timet
res mĩe faciende ñ habeo: nec possũ
amplius iam inferre. Incessabilib
enĩ iniquitatib tus miscł̃ia me¬
a qĩ iam lassata ꝓposito suo defec̃.

Expanded text:
a non est misericordia, sed fatuitas. Sic et Dominus ipse quidem mortis sententiam dictabat super Judaeos dicens: Ecce ego mitto ad vos prophetas, et ex ipsis occidetis, ut veniat super vos omnis sanguis justus , et ipse eos miserabili lamentatione plangebat dicens: Jerusalem, Jedolore peccatores condemnare. Non Sed dicet aliquis: Cum in potestate habeat Deus perdere et salvare, quis eum invitum compellit condemnare si non vult? Tu qui non desideras misericordiam Dei. Nam sicut qui desideranti misericordiam denegat crudelis est, sic qui non desideranti misericordiam praestat injustus est. Sed dicis: Quis est homo qui non desiderat misericordiam Dei? Tu, qui permanes in peccatis. Desiderare est autem misericordiam Dei, converti ad Deum. Ille enim desiderat misericordiam Dei, qui timet rdiae faciendae non habeo, nec possum te amplius sufferre. Incessabilibus enim iniquitatibus tuis misericordia mea quasi jam lassata proposito suo defecit.
Abbreviated transcription (Latin):
didit s rectlidit generatiõi nouis¬
sime. Sicut ergo omĩa bona que ĩ
singulis generationib a constitu¬
tione mundi om̃s sc̃i merebant᷑.
illis nouissimis st̃ donata qͥ recepe¬
runt xp̃m: sic omĩa mala q̃ in sin¬
gulis generationib aconstitutiõe

Expanded text:
d reddidit generationi novissimae. Et sicut omnia bona quae in singulis generationibus a constitutione mundi omnes sancti merebantur, illis sunt donata qui receperunt Christum; sic omnia mala quae in singulis
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce relinquet᷑ uob̃ domus ur̃a de¬
ti. cũ ego fũo crucifixus. scindetur
uelũ templi ⁊ secreta myst̾ia scĩta¬
tis eius pliblicabunt᷑. ⁊ recedet ab
eo sp̃c dei. Et sicut corpus aĩa recedẽ¬
te prius quidẽ frigescit. deinde pu¬
trescit ⁊ soluit᷑.sic ⁊ templũ uestiꝵ
dei sp̃u recedente abeo. prius quidẽ¬

Expanded text:
Ecce relinquetur vobis domus ve. Cum ego fuero crucifixus, scindetur velum templi, et secreta mysterii sanctitatis ejus publicabuntur, et recedet ab eo Spiritus Dei. Et sicut corpus anima recedente prius frigescit, deinde putrescit et solvitur, sic templum vestrum, Dei Spiritu recedente ab eo, prius
Abbreviated transcription (Latin):
o uoca oꝑarios.⁊ redde eis merce¬
dem. incipiens a nouissimis usꝙad
primos.Consid̾a qr sero ñ aũt ma¬
ne recllit mercedem. Ergo adhuc
stante scło isto: iudiciũ̃ est futur̃¬

Expanded text:
 Voca operarios, et redde illis mercedem, incipiens a novissimis usque ad primos. Considera quia sero, non alio mane reddit mercedem. Ergo adhuc stante saeculo isto, judicium erit pr
Abbreviated transcription (Latin):
plius diligit. Timere enĩ seruoꝵ ẽ:
diligere aũt filioꝵ.Timor sub neces¬
sitate ẽ. dilectio in libtate. Qui in
timore seruit deo:penã quidẽ eua¬
dit.mercedẽ autẽ usticie ñ ht̃.quia
inuitus facit bonũ ꝓpt̾ timorẽ. Nõ
uult ergodeus ut timeat᷑ ab hõĩb¬

Expanded text:
n eum diligit. Timere enim servorum est, diligere autem filiorum; timor sub necessitate est, dilectio in libertate. Qui in timore servit Deo, poenam quidem evadit, mercedem autem justitiae non habet, quia invitus facit bonum propter timorem. Non vult ergo Deus, ut timeatur ab homi
Abbreviated transcription (Latin):
plena dilectio: uxor neminẽ debet
sapientiorẽ putare qͣm uirũ suum.
Et si sit alt̾ sapientior: tam̃ illa sapi¬
entiorẽ ẽẽ alteꝵ intelligere ñ debet.
uxor neminẽ fortiorẽ debet putare¬
ñ debet apparere. ꝑfectũ enĩ odium
⁊ ꝑfectus amor rerũ iudiciũ nõ cog¬
noscit: ut puta si ꝑfecte odias aliꝙ̃z
qualiacũq fũit apud illũ omĩa tͥ dis

Expanded text:
 dilectio, quia uxor neminem debet putare sapientiorem, quam virum suum; etsi alter sit sapientior, tamen illa sapientiorem esse intelligere non debet. uxor neminem fortiorem debet putarebi apparere; perfectum enim odium et perfectus amor rerum iudicia non cognoscunt. nam si perfecte hodias aliquem, qualiacumque fuerint apud illum, omnia ti
Abbreviated transcription (Latin):
uident᷑. Sed si quidẽ ⁊ aliã iusticiã
nũqͣm gaudẽt. si alioꝵ bona faci¬
unt sua. aut ꝑuiolentiã aut ꝑ frau¬
dẽ quis tam insensatus ẽ. ut ñ in¬
telligat qr ñ ad gloriã dei faciunt
edificia illa. s p̃pestimationẽ huma¬
nã: Et iuste etlificãt martyria. iͥi
quib pauꝑes plorãt. Quał est illa iꝰ¬
ticia. munerare mortuos ⁊ expolia¬
re uiuentes. desangu̾e miseroꝵ tol¬
łe ⁊ deo offerre: Illud ñ ẽ deo offerre.
s uelle uiolentie sue sociũ facere
deũ. ut si oblatã pecuniã de pecto
libent̃ acceꝑit consentiat ĩ pecc̃o.
uis domũ dei edificare: Dafideli¬
b ⁊ pauꝑib unde uiuãt ⁊ edifica¬
sti rationabilẽ domũ dei. In edificiis
enĩ hoĩes habitant: deus aũt in ho¬
minib sc̃is. Quales ergo illi sũt qͥ
homines expoliant ⁊ edificia mar¬
tyrũ faciunt. habitatiões hominũ
componũt. ⁊ habitatiões dei extͣbãt:¬

Expanded text:
utem alias justitias non gaudent, si aliorum bona faciunt sua aut per violentiam, aut per fraudem, quis tam insensatus est ut non intelligat quia non ad gloriam Dei faciunt aedificia illa, sed propter aestimationem humanam? Et juste aedificant martyria, ubi quibus pauperes plorant. Qualis est illa justitia munerare mortuos, et spoliare viventes? de sanguine miserorum tollere, et Deo offerre? Illud non est Domino offerre, sed velle violentiae suae socium facere Deum: ut si obligatam sibi pecuniam de peccato libenter acciperet, consentiat in peccato. Vis domum Dei aedificare? da fidelibus pauperibus unde vivant, et aedificasti rationabilem domum Dei. In aedificiis enim homines habitant; Deus autem in hominibus sanctis. Quales ergo illi sunt qui homines spoliant, et aedificia martyrum faciunt? habitationes hominum componunt, et habitationes Dei disturbant
Abbreviated transcription (Latin):
conscientia aũt confessi st̃ qͥa ma¬
los male ꝑdet. frequent̃ aũt scͥptu¬
re cegitationes cordis ita exponũt
pius deo. Discede a me. uias tuas no¬
occidunt: ⁊ dixerunt. Non uidebit

Expanded text:
conscientia confessi sunt, quia, Malos male perdet. Frequenter 896 autem Scriptura cogitationes cordis sic exponit pius Deo, discede a me, vias tuas n Dixerunt, non videbit
Abbreviated transcription (Latin):
castitate faciebat sermonẽ. ⁊ bea¬
tos ꝓuunciabat eunuchos. De gla
enĩ continentie dũo referente at¬
q clicente sũt qui se eunuchizãt
ꝓpt̾ regnũ celoꝵ audientes quidã
obtułunt ei infantes pueros de ca¬
stitate mundissimos. Putabant
enĩ quia dñs corpore mundos tm̃
laudaret ñ ⁊ uoluntate, nescientẽ
quia dñs ñ illos beatificauit eu¬
nuchos quos pũicie necessitas fa¬
cit castos. sed continentie uirtus.
Discipuli autẽ uetabant eos. Oca¬

Expanded text:
castitate faciebat sermonem, et beatos pronuntiabat eunuchos. De gloria enim continentiae Domino proferente atque dicente, sunt qui se eunuchizant propter regnum coelorum. Audientes quidam obtulerunt eis infantes pueros de castitate mundissimos. Putabant enim quod Dominus corpore mundos tantum laudaret non et voluntate, nescientes quod Dominus non illos beatificavit eunuchos, quos pueritiae necessitas facit castos, sed continentiae virtus. Discipuli autem increpabant eos.
Abbreviated transcription (Latin):
male morigeratã castiget et te¬
neat. Quomodo: tribus modis.
primum: docendo scd̾m dm̃i. Si
ꝑando. ut uł homines erubescat.
Si nec pudorem ñ sentit. freq̃nt̃
confusa: faciat illi qd̾ precepit
salomon. Cor durum baculo ꝑcute.

Expanded text:
ratam castiget, et teneat. Quomodo? Tribus modis. Primo, docendo secundum Deum; si perando, ut vel homines erubescat; si nec pudorem sentit frequenter confusa, faciat illi quod praecepit illi Salomon: Durum baculo percute.
Abbreviated transcription (Latin):
serit uxorem suam excepta causa
fornicationis: methatur. Omnis
res ꝑquas causas nascitur: ꝑ ip̃as
absoluitur. Matmonium enim
ñ facitcoitus. s uoluntas: et ĩdeo non¬
illud soluit seꝑatio corporis: s seꝑatio
uoluntatis. Ideo qui dimitut con¬
iugem suã. ⁊ aliam ñ accipit: ad¬
huc maritus ẽ. Nam et si corpore
iam seꝑat᷑ est: tamen adhuc uolũ¬
tate ꝯiunctus est. Cum ergo aliam
acceꝑit: tunc plene dimitat: me
aut̃ crudelis est. et iniquus. qui ca

Expanded text:
serit uxorem suam, excepta causa fornicationis, moechatur . Omnis res per quas causas nascitur, per ipsas absolvitur. Matrimonium enim non facit coitus, sed voluntas: et ideo illud non solvit separatio corporis, sed voluntas: ideo qui dimittit uxorem suam, et alteram non accipit, adhuc maritus est. Nam et si corpore jam separatus est, tamen adhuc voluntate conjunctus est. Cum ergo alteram acceperit, tunc plene dimittit. Nout crudelis est et iniquus, qui cas
Abbreviated transcription (Latin):
in lege: qui fuit quasi uisibilis lin¬
ga inuisibilis dei: qui incorrupit¬
iudit: et testimoniũ dertatis in uul¬
tum suscipiens portauit ad ppłm.
Tu aut homo uilissimus: fabri lig¬

Expanded text:
nus? Qui fuit quasi visibilis lingua invisibilis Dei. Qui incorruptividit, et testimonium divinitatis in vultu suo portavit ad populum. Tu autem homo vilissimus, fabri fi
Abbreviated transcription (Latin):
quidem: tam̃ licitum a creatione.
Et apłi p̾ceperunt scd̾as audere
nuptias: ꝓpt̾ in ꝯtinentiã hoĩm.¬
rationẽ. uere fornicatio este s dum
ꝑmittente deo publice et licent̾ cõ¬
mitatur: fit honesta fornicatio.
misit: non precepit. Aluid est. enĩ
p̾ciꝑe: aliud ꝑmittere. Qd̃ enim

Expanded text:
quidem, tamen licitum. Hac ratione quidem, tamen licitum. Hac ratione et apostoli praeceperunt secundas adire nuptias propter incontinentiam horationem, vere fornicatio est. Sed, cum permittente Deo publice et licenter committitur, fit honesta fornicatio, ermisit, non praecepit. Aliud est enim praecipere, aliud permittere. Quod enim
Abbreviated transcription (Latin):
yses p̃pdilectõnẽ carnaleᷤ cͥca studia sa¬
dasset eis recedere a sacrifitiis ñ fue¬
rat audiendus. qͥa annosa passio nõ.¬
medicam̃to mom̃taneo ñ curatur:
iussit eos sacrifica re quidẽ: sed iã
ñ demonib sicut in egypto: s deo
uiuo. Dimidium mali ꝑmisit. ne
totum ꝑderet bonum. Hac ratõe
quia melius iudicauit ꝑmutente
lege matrimonia solui: qͣm odio
ꝯpellente homicidiũ fieri. ꝑmisit
uobis mala facere: ne faceretis pe¬
iora. Ergo hoc uob̾ ꝑmittendo. nõ
uobis iustitiam dei demonstrauit. sed a
peccato abstulit culpam peccati: ut qͣsi
scd̃m legem agentib uob̃. pectatum
ur̃m ñ uideatur eẽ. peccatum: ut pu¬
ta. si quis habeat seruum qui furat᷑
et inebriat se.considerans dñs quia
siutrumq in simul sibi mandau̾it
obseruare. nichil ꝓficit: mandat illi
ut bibat quidem qͣntum uult.sed
publice bibat:ut huius quidem qd̵¬
latim discat obedire p̾ceptis. Sic ꝑ¬
missum est.⁊ repudium: malum

Expanded text:
er delectationem carnalem circa studia sadasset eis recedere a sacrificiis, non fuerat audiendus, quia annosa passio medicamento momentaneo non curatur; iussit eis sacrificare quidem, sed non iam daemonibus sicut in Egypto, sed Deo vivo. Dimidium mali permisit, ne totum perderet bonum. Hac rationequia melius iudicavit permittente lege matrimonia solvi, quam odio compellente homicidium fieri. Permisit eis malum facere, ne facerent peiora. Ergo hoc permittendo non eis Dei iustitiam demonstravit, sed cum peccato abstulit culpam peccandi, ut quasi secundum legem agentibus eis peccatum suum non videatur esse peccatum; utputa si quis habet servum, qui furatur et inebriat se, considerans dominus, quia, si utrumque insimul mandaverit observare, nichil proficit, mandat illi, ut bibat quidem quantum vult, sed publice bibat, ut paulatim dlatim discat obaudire praeceptis. Sic permissum est et repudium, malum
Abbreviated transcription (Latin):
bonum hominis scd̃m qualitatẽ
ꝑsone illuis laudatur: ut puta si
rusticus aliqd̃ u̾bum sapient̾ lo¬
quat᷑. phylosophus multo ampliꝰ¬
sapient̾: in modico sermone sa¬
pientie rusticus plus laudat᷑ quã
sticum dicere aliquid sapienter
magnũ est. phylosophum autem
dicere sapient̾. non est. mirum. Aut
si puer aliqͥd astute loquatur. di¬
cimus sats sapiens puer: si autẽ
iuir ꝑfectus sapienter loquat᷑ nõ
laudatur quasi uir sapiens: non
ꝑfectus. Sic et incenturione dic¬
tum est. in nullo tantam fidẽ in¬
ueni in isrł. non quia nec apłi
tantam fidem habuerunt.

Expanded text:
numquotque secundum qualitatem persone illius laudatur, ut puta, si rusticus aliquot verbum sapienter loquatur, philosophus multo amplius. In modico sermone sapiencie rusticus plus laudatur quam rusticum dicere aliquit sapienter magnum est, philosophum autem dicere sapienter non est mirum. Aut si puer aliquit astute loquatur, dicimus: Satis sapiens est puer. Si autem vir perfectus sapienter loquitur, non laudatur quasi vir sapiens, non Sic et in centurione dictum est: In nullo tantam inveni fidem in Israel, non quia nec apostoli tantam fidem habuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
inde scõs. quia ñ scĩ ante sc̃itatẽ fue¬
rt̃. s sc̃itas ante scõs. Sine causa gͦ iꝰ¬
tos honorat qͥ iusticiã sꝑnit. Qũo fu¬
gietis. Numquid lib̾abunt uol sci qͦr̃
monum̃ta ornatis: Non posst sc̃i ami¬

Expanded text:
ante sanctitatem fuerunt, sed sanctitas ante sanctos. Sine causa ergo justos honorat, qui justitiam spernit. Quomodo fugietis? Nunquid liberabunt vos sancti, quorum monumenta ornatis? Non possunt sancti ami
Abbreviated transcription (Latin):
quia alt̾ alt̾ius culpã cito intellig̃¬
suã aũt difficile. quia h̃o incausa
alt̾us tranquillũ cor ħt. in sua aũt
turbatũ. Pturbatio aũt cordis: non
ꝑmittit hominẽ consid̾are qd̃ bonũ

Expanded text:
 Alter alterius culpam cito intelligit, suam difficile, quia homo in causa alterius tranquillum cor habet, in sua autem turbatum. Perturbatio autem cordis non permittit hominem considerare quod bonum
Abbreviated transcription (Latin):
liquẽ beatificantẽ antiquos doctores:
ꝓba illũ quał ẽ circa suos doctores.
Si enĩ illos sustinet ⁊ honorat cum
quib uiuit: sine dubio ⁊ illos ho¬
noraturꝰ fuerat sicũ illo uixissent
Nam om̃is correptio simil cet̾is temp

Expanded text:
liquem beatificantem antiquos doctores, proba illum, qualis est circa suos doctores. Si enim illos sustinet et honorat, cum quibus vivit, sine dubio et illos honoraturus fuisset, si cum illis vixisset. Nam omnis correccio si
Abbreviated transcription (Latin):
Intrate ꝑ angustam portã: qͥa
lata porta et spatiosa uia est q̃
ducit ad ꝑditionẽ: et multi sunt. qui
intrant ꝑeam. Quã angusta porta.
et arta uia q̃ ducit ad uitam: et pau

Expanded text:
Intrate per angustam portam, quia lata porta et spatiosa via est, quae ducit ad perditionem, et multi sunt qui intrant per eam: Quam angusta porta, et arcta vi