comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quam ea corporalib attigeris uisib. s sola
mente intuens uera & cerca ͤ ͤ ꝑspexerisͥ sicut
uoluntatem tuam de qua ego tibi crełẽ loqͦn¬
u possum: eam uero ut abste uidetur. uidere
ipse ñ possum. & cum hȩc utraq discreueris:
tiam id actende unde discernas. Quamius
inim alia corpore. alia mente: uideamꝰ: horꝑ
tamen diuĩ generum ipsa discretio uidetur
mente non corpore. Ee ea quȩ mente conspici¬
untur ñ indigent ullo corporis sensu ut ea
uera eẽ nouerimus: quȩ autem ꝑ corpus ui-¬
dencur nͥ mens assit quȩ talia nunciata sus-¬
cipiat: nulla possunt scientia contineri. & quȩ
nuntiata quasi susciꝑe ꝑhibentur. foris ea re-¬
linquit: s eoꝵ imagines. id ÷ incorporeas simi¬
litudines corpors incõꝑabiliter cõmendat
memoriȩ. unde cum uoluerit & potuerit. uelt
de custodia ꝓductas. atq in conspectũ cogita¬
unis exhibitas iudicet. & cũ uolet ȩtiam duo

Expanded text:
quam ea corporalibus adtigeris uisibus, sed sola quam ea corporalibus adtigeris uisibus, sed sola mente intuens uera et certa esse perspexeris sicut uoluntatem tuam, de qua ego tibi credere loquenti possum. eam uero, ut abs te uidetur, uidere ipse non possum. et cum haec utraque discreueris, etiam id adtende, unde discernas. quamuis enim alia corpore, alia mente uideamus, horum tamen duorum generum ipsa discretio uidetur mente, non corpore. et ea, quae mente conspiciuntur. non indigent ullo corporis sensu, ut ea uera esse nouerimus; quae autem per corpus uidentur, nisi mens adsit, quae talia nuntiata suscipiat, nulla possunt scientia contineri. et quod nuntiata quasi suscipere perhibetur, foris ea relinquit; sed eorum imagines, id est incorporeas similitudines corporum incorporaliter commendat memoriae, unde, cum uoluerit et potuerit, uelut de custodia productas atque in conspectum cogitationis exhibitas iudicet. et cum ualet, etiam duo
Abbreviated transcription (Latin):
inuisibili in corruptibili: quia sicut nus
incorruptibił. nec postea corruptibilis. itas
solum nunc. s etiam semꝑ inuisibił. Necĩ
co enim uidetur. si mundo corde: nec con¬
ralib ocłis quęxitur. nec circumscribit᷑ uisi
nec tactu tenetur. nec auditur affatu: nec
citur incessu. U nigenitus autem filius qui
in sinu patris. deitatis naturam atq substis¬
tiam insonabiliter narrat: & ideo dignis il¬
neisq tanto conspectu ocłis. ę̧tiam inuisibi¬
liter monstrat. Ipsi eium sunt ocłi de quibis
qui adheret dño: unus sp̃c est. Proinde qll
potest dm̃ inuisibiliter uidere: ipse do pos
s in hac tota nrã disputatione. considera
nd uideris quid credideris. quid adhuc neᷤ
tus siuc quia non dixi. siue quia non indelle¬
nsti. siue quia non iudicasti eẽ credendum: &
ui quȩ uera eẽ udisti adhuc discerne unde ui¬
deris. utrum recolendo illa ce uidisse ꝑ corpuˢ.
sicut corpora cȩlestia uł terrestria. an uͦ nun¬

Expanded text:
invisibili, incorruptibili , » quia sicut nunc invisibili, incorruptibili , » quia sicut nunc incorruptilis nec postea corrusolum nunc sed etiam semper inuisibilis. \'nec in loco\' enim uidetur sed mundo corde nec corporalibus oculis quaeritur nec circumscribitur uisu nec tactu tenetur nesentitur incessu. Unigenitus autem Filius, qui est in sinu Patris, deitatis naturam atque substantiam insonabiliter narrat, et ideo dignis idoneisque tanto conspectu oculis etiam invisibiliter monstrat. Ipsi enim sunt oculi, de quibuqui adhaeret Domino unus spiritus est . Proinde qui potest Deum invisibiliter videre, ipse Deo potSed in hac tota nostra disputatione considera quid videris, quid credicias, siue quia non dixi siue quia non intellexisti siue quia non iudicasti esse credendum. et ea, quae uera esse uidisti, adhuc discerne, unde uideris, utrum recolendo illa te uidisse per corpus sicut corpora caelestia uel terrestria, an uero num
Abbreviated transcription (Latin):
beati mundicordes qm̃ ipsi deum uidebun
respondeo ñ quidem eẽ consequens ut ȩtia
uideant dm̃ qui uoces ab eo factas aliqua¬
do audiunt. Neq enim uiderunt eum qu
audierunt: quando dixit ad filium & clas¬
ficaui. & iderum clarificabo. Uerum tamen
non esse mirandũ si aliqui ȩtiam non mun¬
di corde uident dm̃ in spetiȩ quam uolun-¬
tas eius fecerit: latente inuisibili & apd̃sm
cõmutabili manente natura. Si queris utd̃
ȩtiam sicuti ẽ aliquando possit uidi: respon¬
deo filiis hoc eẽ ꝓmissum. de quib dictũ ess
Scimus quia cum apparuerit similes ei eri¬
mus: qm̃ uidebimus eum sicuti ẽ. Si que¬
ris unde eum uidebimus. respondeo unde
angłi uident: quib tunc erimus equaless
cut enim uidentur ista quȩ uisibilia nomi¬
nantur deum nemo uidit unquam. nec u¬
dere potest: qm̃ lucem habitat in accessibile
& ÷ natura inuisibił. sicut incorruptibil. q̃
contextim apłs posut dicens: Regi autẽ sebs

Expanded text:
beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt, beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt, respondeo non quidem esse consequens, ut etiam uideant deum, qui uoces ab eo factas aliquando audiunt; neque enim uiderunt eum, qui audierunt. quando dixit ad filium: Et clarificaui et iterum clarificabo; uerum tamen non esse mirandum, si aliqui etiam non mundi corde uident deum in specie, quam uoluntas eius fecerit, latente inuisibili et apud se incommutabili manente natura. si quaeris, utrum etiam, sicuti est, aliquando possit uideri, respondeo filiis hoc esse promissum, de quibus dictum est: Scimus, quia, cum apparuerit, similes ei erimus, quo- Diam uidebimus eum, sicuti est. si quaeris, unde eum uidebimus, respondeo: unde angeli uident, quibus tunc erimus aequales; sicut enim uidentur ista, quae uisibilia nominantur, deum nemo uidit umquam nec uidere potest, quoniam lucem habitat inaccessibilem et est natura inuisibiliscontextim Apostolus posuit dicens, « Regi autem saeculorum
Abbreviated transcription (Latin):
facis. Sed quomodo intelligenda sit ista plenitu¬
do. qua dictum ÷ implendos nos ẽẽ in omnẽ ple¬
nitudinem dei: postea si ds̃ uoluerit ꝓ uiribus
quas dederit disseremus. Nunc autem qd mͥ
ꝓposueras. & ad explicandum difficile uideba¬
tur: utrum explicatum sit diligenter attende.
recolendo quȩ dicta sune. Si enim queris utrũ
possit ds̃ uideri: respondeo potest. Si queris
unde sciam: respondeo quia in ueracissima
scriptura legit᷑ beati mundicordes. quoniam
ipsi dm̃ uidebunt: & cetera calia. Si queris
quomͦ dictus sit inuisibił si uideri potest: res¬
pondeo inuisibilem eẽ natura. uideri aut̃ qũ
uult sicut uult. Plurimis audem uisus ẽ nõ
sicuti ẽ: s quali spetie illi placuit apparere Si
queris quomͦ eum uidit uł cain sceleratus
quando de suo scelere ab illo interrogatus e
iudicatus ẽ. uł ȩtiam ipse diabolus quando
uenit cum angłis ut coram illo assisteret. si

Expanded text:
facis. sed quo modo intellegenda sit ista plenitufacis. sed quo modo intellegenda sit ista plenitudo, qua dictum est implendos nos esse in omnem plenitudinem dei, postea, si deus uoluerit, pro uiribus, quas dederit, disseremus. Nunc autem, quod mihi proposueras et ad explicandum difficile uidebatur, utrum explicatum sit, diligenter adtende recolendo, quae dicta sunt. si enim quaeris, utrum possit deus uideri, respondeo: potest. si quaeris, unde sciam, respondeo: quia in ueracissima scriptura legitur: Beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt, et cetera talia. si quaeris, quo modo dictus sit inuisibilis, si uideri potest, respondeo inuisibilem esse natura, uideri autem, cum uult, sicut uult; plurimis enim uisus est, non sicuti est, sed quali specie illi placuit apparere. si quaeris, quo modo eum uidit uel Cain sceleratus, quando de suo scelere ab illo interrogatus et iudicatus est, uel etiam ipse diabolus, quando uenit cum angelis, ut coram illo adsisteret, si
Abbreviated transcription (Latin):
nem plenitudinẽ dei miscđia sua implere dig¬
netur: ut uideri possit a nob. Certe manifes¬
tum est qd illam noticiam ubi dixerat noui-¬
mus. ex fide posuit. ex qua mͦ uistus uiuit:
non ex contemplatione qua dm̃ uidebimꝰ
sicuti ẽ. Hanc enim sibi & nob̃ consequent̃
optauit: futuramq significauit dicendo qͥ
nos in omnem plenitudẽ dei miscđia sua im¬
plere dignetur: ut uideri possit a nob̃. Hãc
plenitudinem dei quidam in sermone apłi
sic intellexerunt: ut putarent nos hoc futu¬
ros omnino ꝗd ds̃ est. hȩc enim uerba sicut re-¬
cognoscis: apłs posuit ita loquens. Cognoscere
etiam suꝑ eminentem scientiȩ karitatẽ xp̃i:
ut impleamini in omnem plenitudinem dei:
Qua ꝓpter si aliquid inquiunt minus quã
ds̃ habebunus. & in aliquo minores erimus.
quomodo implebimur in omnẽ plenitudinẽ¬
plenitudinẽ dei : sed quoniam implebunur: ꝓ-¬
fecto crimus ꝯquales. Auersaris istum utiq &s
detestaris humane mentis errorem: scio recte

Expanded text:
nem plenitudinem dei misericordia sua implere dignetur, ut uideri possit a nobis\'. certe manifestum est, quod illam notitiam, ubi dixerat \'nouimus\', ex fide posuit, ex qua modo iustus uiuit, non ex contemplatione, qua deum uidebimus, sicuti est. hanc enim sibi et nobis consequenter optauit futuramque significauit dicendo: \'Qui nos in omnem plenitudinem dei misericordia sua implere dignetur, ut uideri possit a nobis\'. Hanc plenitudinem dei quidam in sermone apostoli sic intellexerunt, ut putarent nos hoc futuros omnino, quod deus est. haec enim uerba, sicut recognoscis, apostolus posuit ita loquens: Cognoscere etiam supereminentem scientiae caritatem Christi, ut impleamini in omnem plenitudinem dei. quapropter si aliquid, inquiunt, minus quam deus habebimus et in aliquo minores erimus, quo modo implebimur in omnem plenitudinem dei? sed, quoniam implebimur, profecto erimus aequales. auersaris istum utique et detestaris humanae mentis errorem, scio; recte
Abbreviated transcription (Latin):
b ceterisqͣ innumerabilib. quamuis ad sie
popłm & hereditatem ȩternam ꝑtinentibia
la uel tali spetiȩ  demonstrat. In futuro ausr
scło qui regnum accepturi sunt qd̾ eis abis¬
debunt. nec in illo regno nͥ tales erunt. acten¬
de itaq quid adiungat: iam de illo scł̃o dicds
incipiens. & quid mirũ inquit si in present
scło nisi quando uult dũs non uidetur: in il

Expanded text:
ilibus; ceteris uero innumerabilibus quamuis ad suum ilibus; ceteris uero innumerabilibus quamuis ad suum populum et hereditatem aeternam pertinentibus nulla uel tali specie se demonstrat. in futuro autem saeculo, qui regnum accepturi sunt, quod eis ab indebunt nec in illo regno nisi tales erunt. Adtende itaque, quid adiungat iam de illo saeculo dicere incipiens: et quid mirum\', inquit, <si in praesenti saeculo, nisi quando uult, dominus non u
Abbreviated transcription (Latin):
tur. cum eis facti fuerimus equales. Dema
cum addidisset quia nec potestates cȩloꝵ su
seraphym. nisi cum uolunt. & quemadmodi
uolunt uidentur. ut hinc ȩtiam coniceretur
quanta sit inuisibilitas trinitatis: camen in
et si potestas ñ ẽ uidendi. est grã ꝓmerendi u
uidere possimus. Et ideo qui habuit grãm:
ruit copiam Nos copiam nõ meremur: qui
dm̃ uidendi grãm ñ habemus. his utiq u̾b̃ eͥ
non sua docet s ȩuangłium exponit. ñ hocu¬
luit intelligi qđ quidam eoꝵ uidebunt dm̃
quidam uero non uidebunt. quib credentib
dedit potestatem filios dei fieri. cum ad eos ãs
ꝑtineat qd dictum ẽ uidebimus eum sicuti est
Sed dicendo nos copiam ñ meremur. quia de
uidendi grãm non habemus: de hoc scło se li
significauit. ubi quibus dam ds̃ licet ñ ini
natura s in qua uoluit spetiȩ dignatus ẽ
rere: sicut abrahȩ. sicut ysaie. aliisq sim¬

Expanded text:
tur, cum eis facti fuerimus aequales. Deinde tur, cum eis facti fuerimus aequales. Deinde cum addidisset, « quia nec potestates coelorum sicut seraphin, nisi cum volunt et quemadmodum volunt videntur: » ut hinc etiam conjiceretur quanta sit invisibilitas Trinitatis, tamen ietsi potestas non est videndi, est gratia promerendi ut videre possimus. Et ideo qui habuit gratiam, meruit copiam: nos copiam non meremur, quia deum uidendi gratiam non habemus\'. his utique uerbis, qui non sua docet, sed euangelium exponit, non hoc uoluit intellegi, quod quidam eorum uidebunt deum, quidam uero non uidebunt, quibus credentibus dedit potestatem filios dei fieri, cum ad eos omnes pertineat, quod dictum est: Videbimus eum sicuti est, sed dicendo nos copiam non meremur, quia deum uidendi gratiam non habemus de hoc saeculo se loqui significauit, ubi quibusdam deus licet non in sua natura, sed in qua uoluit specie, dignatus est apparere sicut Abrahae, sicut Esaiae aliisque sim
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ꝑ dilectionẽ oꝑatur. In ꝓfundo aut̃ pars
illa ligni quȩ in terre abdito defixa latet. sed
inde consurgit omne illud quod eminet: si¬
cut ex oculta dei uoluntate uocatur homo.
ad participationem tante gratiȩ. alius sic. ali¬
us autem sic.s uꝑ eminentem uero scientiȩ ha-¬
ritatem xp̃i: eam ꝓfecto ubi pax illa ẽ. quȩ p̃¬
cellit omnem intellectum. Sed siue hoc in is¬
tis apłicis uerb̃ ȩtiam illȩ senserit eu̾glicus dis¬
putator. siue aliud aliquid fortasse congruen¬
tius: uides tamen ȩciam hoc nifallor a regła fidĩ ñ
abhorrere. Unde autẽ nunc aguus ꝓpter
contuitũ spĩtalem cum dixisset qui cognouit
tardissimo de corporali uisione dicere u-¬
deretur: nos enim inquit iam scđm carnem
loco nouimus. scđm fidem dixit quȩ nunc ẽ.
non scłm conteplacionem quȩ tunc erit: qe
et illud nouimus quicquid fide non fic ta
ȩtiam si nondum ꝑ speciem concuendo. iã

Expanded text:
quae per dilectionem operatur; in profundo autem pars quae per dilectionem operatur; in profundo autem pars illa ligni, quae in terrae abdito defixa latet, sed inde consurgit omne illud, quod eminet, sicut ex occulta dei uoluntate uocatur homo ad participationem tantae gratiae alius sic alius autem sic; supereminentem uero scientiae caritatem Christi eam profecto, ubi pax illa est, quae praecellit omnem intellectum. sed siue hoc in istis apostolicis uerbis etiam ille senserit euangelicus disputator siue aliud aliquid fortasse congruentius, uides tamen etiam hoc, ni fallor, a regula fidei non abhorrere. Unde autem nunc agimus propter contuitum spiritalem, cum dixisset: \'Qui cognoutardissimo de corporali uisione dicere uideretur, \'nos enim\', inquit, iam secundum carnem loco nouimus, secundum fidem dixit, quae nunc est, non secundum contemplationem, quae tunc erit, quia et illud nouimus, quicquid fide non ficta etiamsi nondum per speciem contuendo iam
Abbreviated transcription (Latin):
ti ẽ: qui enim cognouit inquit quȩ sit lati
tudo & longitudo. & altitudo.& ꝓfundũ. et
pauli sic intelligere soleo. In latitudine: bona
oꝑa haritatis. In longitudine: ꝑ seuerantiam
usq in finem. In altitudine: spem cęlestiũ pre¬
mioꝵ. In ꝓfundo: inscrutabilia iudicia dei.
unde ista gratia in homines uenit. & hũc in¬
cellectum coaptare ȩtiam sacramento crucis:
ut in lacitudine accipiatur transuersum lig¬
num. quo exdenduntur manus ꝓpt̾ operum
significacionẽ. In longitudine: ab ipso usq
in terram. ubi dotum corpus crucifixũ stare
uidetur: qd significat ꝑsistere. hoc ÷ longua¬
nimiter ꝑmanere. In altitudine: ab ipso trans¬
uerso ligno sursum u̾so qd ad caput eminet. ꝓp¬
cer expectationẽ suꝑnors. ne illa oꝑa bona atq
in eis ꝑseuerantia. ꝓpter beneficia dei cerrena
ac temporalia facienda credantur: s potius
ꝓpter illud qd desuꝑ sempiternum sꝑat fides.

Expanded text:
intentionis auersio, ut, siue corpore siue intentionis auersio, ut, siue corpore siue extra corpus fuerit, id est utrum, sicut solet Pauli sic intellegere soleo: in latitudine bona opera caritatis, in longitudine perseuerantiam usque in finem, in altitudine spem caelestium praemiorum, in profundo inscrutabilia iudicia dei, unde ista gratia in homines uenit, et hunc intellectum coaptare etiam sacramento crucis, ut in latitudine accipiatur transuersum lignum, quo extenduntur manus, propter operum significationem; in longitudine ab ipso usque in terram, ubi totum corpus crucifixum stare uidetur, quod significat persistere, hoc est longanimiter permanere; in altitudine ab ipso transuerso ligno sursum uersus, quod ad caput eminet, propter expectationem supernorum, ne illa opera bona atque in eis perseuerantia propter beneficia dei terrer sed potius propter illud, quod desuper sempiternum sperat fides,
Abbreviated transcription (Latin):
post futuram: unde mͦ longum ẽ disputare.
Dł autem dicere insticueram. desiderio eiꝰ ȩtiã
illud qd petiuerat fuisse concessum. in libro nu-¬
meroꝵ postea demonstratum ẽ. ubi dñs ar¬
guit concumatiam sororis ipsius. & dicit aliis
ꝓpħis in uisione se apparere & in sompno: mo¬
ẜsi audem ꝑ spetiem ñ ꝑ eniginata. Ubi ȩtiam
aiddidit dicens: & głam dnĩ uidit. Quid ergo
t quod eum sic fecit exceptum. nisi forte qẽ
la contemplatione dignum ȩtiam cũc ha-¬
llit popłi sui talem rectorem & ministrũ.
cota domo sua fidelem. Et quem ad modũ
soncupiuerat uideret dm̃ sicuti ẽ: quȩ con¬
ontemplatio. cunctis filiis in fine ꝓmittit᷑:
Ista credo considerans uir ille sc̃s cuius uerba
re uiderant. scđm ista quȩ dixi. Ut aut̃ ꝓba¬
ret quo dixit quia ñ om̃s uidebant: continuo
subiecit. & ideo ait. Tanto cp̃r uob̾cum sum. &
adhuc me non cognouistis: deinde subiunges
a qualib ds̃ illa contẽplatione iudeatur sicu

Expanded text:
post futuram, unde modo longum est disputare. Quod autem dicere institueram, desiderio ejus etiam illud quod petierat, fuisse concessum, in libro Numerorum postea demonstratum est; ubi Dominus arguit contumaciam sororis ipsius, et dicit aliis Prophetis in visione se apparere et in somno, Moysi autem per speciem, non per aenigmata, ubi etiam addidit dicens: Et gloriam domini uidit. quid ergo est, quod eum sic fecit exceptum, nisi forte quia illa contemplatione dignum etiam tunc habuit populi sui talem rectorem et ministrum in tota domo sua fidelem, ut, quem ad modum concupiuerat, uideret deum, sicuti est, quae contemplatio cunctis filiis in fine promittitur ? Ista credo considerans uir ille sanctus, cuius uerba re uiderant secundum ista, quae dixi. ut autem probaret, quod dixit, quia non omnes uidebant, continuo subiecit: \'Et ideo ait: Tanto tempore uobiscum sueffabilia uerba, quae non licet homini loqui, ubi usque adeo facta est ab huius uitae sensibus quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
ilio dei ex utero uirginis tribuunt: nec uo¬
lunt crecde qd & antea non fuerit. S quia
udebat alios id÷ arrianos ꝑiuciosius insi-¬
untes. quors ꝓculdubio error abstriutur.
lpatris natura inuisibilis. filii uero uisibi
Sereditur. utriusq unam pariter s inuisibi-¬
masseruit ẽẽ naturam: ad iungens etiã sp̃s
i. d breuiter quidem. s ad mirabiliter in¬
smauit: ubi sequutus ait. Aut certe refel¬
lnon potest uł patrem uł filium. uł certe spi¬
ritum scm si tamen ẽ scĩ sp̃s uisio. ea spetiȩ ui¬
deri quam uoluntas elegerit: non natura for
mauerit. Potuit dicere ñ natura monstraue-¬
tit: s maluit dicere formauerit.i ne ipsam
spetiem in qua ds̃ elegit apparere de sua natu¬
in formare putaretur: & ex hoc utiq conuince¬
sidur. conu̾tibilis ẽẽ. mutabiłq substantiȩ. quod
Ne ds̃ a fide pioꝵ misericors & benignus auer

Expanded text:
filio dei ex utero uirginis tribuunt nec uofilio dei ex utero uirginis tribuunt nec uolunt credere,I, quod et antea fuerit. sed quia uidebat alios, id est Arrianos perniciosius insidiantes, quorum procul dubio error adstruitur, si patris natura inuisibilis, filii uero uisibilis creditur, utriusque unam pariterque inuisibilem adseruit esse naturam adiungens etiam spiritus sancti. quod breuiter quidem sed admirabiliter intimauit, ubi secutus ait: li non potest uel patrem uel filium uel certe spiritum sanctum, si tamen est sancti spiritus uisio, ea specie uideri, quam uoluntas elegerit, non natura fmauerit\\ potuit dicere \'non natura monstrauerit\', sed maluit dicere formauerit>, ne ipsam speciem, in qua deus elegit apparere, de sua natura formare putaretur et ex hoc utique conuinceretur conuertibilis esse mutabilisque substantia, quod ipse deus a fide p
Abbreviated transcription (Latin):
faciem nrãm. xp̃c dñs: qui nos in om¬
n plenitudinem dei miscđia sua implere
ictur. ut iuderi possit a nob̃. Si hȩc u̾ba
inseligis. quid restat qd a me amplius reqͥ¬
atur cum iam illa quȩ difficilis uidebatur
uluca sit quȩstio : biscretũ est quippe quomͦ
dictum sit dm̃ nemo uidit u̾quam: & quomͦ
deum iusti antiqui uiduit: Sed illud ꝓpterea
dictum ẽ. qm̃ deus natura ẽ inuisibił: illi au¬
tem ideo uiderunt quicumq dm̃ uiderunt.
quia cui uoluerit sicut uoluerit apparet. ea
speciȩ quam uoluntas elegerit. etiam latente
natura. Nam si patres quando dm̃ uideruñ¬
psa illis natura eius apparuit. quamuis si
noluisset utiq ñ apparuisset: quomͦ deum
nemo uidit ũquam. cum eo uolente ipsa eiꝰ
atot pacrib natura conspecta sit: qd si di¬
utur filius a patrib uisꝰ ut de deo pacre
uiderit: non quidem amisit occasionem
ambrosius ut hinc quosdam hereticos re-¬
dargueret. id÷ focinianos. qui principiũ

Expanded text:
nos in omnem plenitudinem dei misericordia sua implere dignetur, ut uideri possit a nobis\'. Si haec uerba intellegis, quid restat, quod a me amplius requiratur, cum iam illa, quae difficilis uidebatur, soluta sit quaestio? discretum est quippe, quo modo dictum sit: Deum nemo uidit umquam, et quo modo deum iusti antiqui uiderint, si illud propterea dictum est, quoniam deus natura est inuisibilis, illi autem ideo uiderunt, quicumque deum uiderunt. quia, cui uoluerit, sicut uoluerit, apparet ea specie, quam uoluntas elegerit, etiam latente natura. nam si, patres quando deum uiderunipsa illis natura ejus apparuit, quamvis si noluisset utique non apparuisset: quomodo Deum nemo vidit unquam, cum eo volente ipsa ejus a tot patribus natura conspecta sit? Quod si dicitur Filius a patribus visus, ut de Deo Patre viderit; non quidem amisit occasionem Ambrosius, ut hinc quosdam haereticos redargueret, id est Photinianos, qui principium
Abbreviated transcription (Latin):
illicite orat. carnaliter orat. Quod nescio quẽ¬
admodum illicite ñ dicatur. quandoquid̃
spũ renatos. non nisi spitaliter deceat oris
Qui enim dicit u̾bigratia glificare in omiba
gentib sicut clarificatus es in nob̃. & ꝓplsl

Expanded text:
illicite orat, carnaliter orat: quod nescio quemillicite orat, carnaliter orat: quod nescio quemadmodum non dicatur illicite, quandoquidem spiritu renatos nonnisi spiritualiter decet orare. Qui enim dicit, verbi gratia, Clarificare in omnibus gentibus, sicut clarificatus es in nobis: et,
Abbreviated transcription (Latin):
mittimus debidorib nrĩs: nos admonemus
& quid factamus. petamꝰ. & quid faciamus
acciꝑe mereamur. sum dicimus ne nos us¬
ras in cẽp̃tacionẽ: nos admonemus appito¬
hoc ne deserti eius ad iutorio alicui tẽpaitiã
uł consentiamus decepci. uł cedamus afflici
Cum dicimus libera nos amalo. nos admo¬
mus cogitare nondum nos ẽẽ in eobono u
nullum paciemur malum. & hoc quidẽ ib¬
patet: ut homo. xp̃ianus in qualibet trili¬
cione constitutus. in hoc gemitus edat. ma
lacrimas fundat: hinc exordiatur. in hoci¬
moretur: ad hoc terminet orationẽ. His ena
uerb̃ res ipsa memoriȩ nr̃ȩ commendari ope
fectus orantis uł precedendo format ur da¬
reat. uł consequendo adtendit ut crescat i¬
chil aliud dicimꝰ. quam qd̾ in ista oratione de¬
minica posicum ẽ: si recte et congruenter oti¬
mus. Qs qͥs autem id dicit qd̃ ad istam euan¬
glicam precem ꝑtinere ñ possit: ȩtiam si nol

Expanded text:
dimittimus debitoribus nostris, nos admonemus dimittimus debitoribus nostris, nos admonemus et quid petamus, et quid faciamus, ut accipere mereamur. Cum dicimus: Ne nos inferas in tentationem, nos admonemus hoc petere, ne deserti ejus adjutorio alicui tentationi vel consentiamus decepti, vel cedamus afflicti. Cum dicimus, Libera nos a malo , nos admonemus cogitare, nondum nos esse in eo bono ubi nullum patiemur malum. Et hoc quidem ullate patet, ut homo christianus in qualibet tribulatione constitutus in hoc gemitus edat, in hoc lacrymas fundat, hinc exordiatur, in hoc immoretur, ad hoc terminet orationem. His enim verbis res ipsas memoriae nostrae commendari oporfectus orantis vel praecedendo format ut clareat, vel consequendo attendit ut crescat; nihil aliud dicimus quam quod in ista dominica oratione positum est, si recte et congruenter oramus. Quisquis autem id dicit quod ad istam evangelicam precem pertinere non possit, etiamsi non
Abbreviated transcription (Latin):
nrãs in conspectu suo: & gemitus nr̃ non
ẽ abscondicus ab eo. qui omĩa ꝑ uerbum con¬
didit. & humana uerba ñ querit. Nob̃ gͦ u̾ba
necessaria sunt quib cõmoneamur. & inspi¬
ciamus quid petamus: ñ quib dñm seu do¬
cendum seu flectendum ẽẽ credamus. Cum
gͦ dicimus scĩficetur nom̃ tuũ: nos admone¬
mus desidare ut nomen eius qd semꝑ scm ẽ.
etiam apd homines scm̃ habeatur. hoc ẽ non
contẽpnatur. Quod ñ deo s hominib ꝓdest.
Et in eo qđ̃ dicimus adueniat regnum cuum.
qd seu uelimꝰ seu noli mus utiq ueniet ⁊ de¬
sideriũ nr̃m ad illud regnum excitamus:
ut nob̃ ueniat. atq in eõ regnare meream᷑:
entiam: ut sic a nob̾fiat uoluntas eius
excellit. id ÷ nomine panis cotam significs
uł sacramentum fidelium qd in hoc temp
necessariũ est: ñ tamen ad huius tempon
ad illam ȩternam felicitatem assequendan
dicimus dimitte nob̃ debita nr̃a sicuc & nn

Expanded text:
nostras in conspectu suo et gemitus noster non nostras in conspectu suo et gemitus noster non est absconditus ab eo, qui omnia per uerbum condidit et humana uerba non quaerit. Nobis ergo uerba necessaria sunt, quibus commoneamur et inspiciamus, quid petamus, non quibus dominum seu docendum seu flectendum esse credamus. cum ergo dicimus: Sanctificetur nomen tuum, nos admonemus desiderare, ut nomen eius, quod semper sanctum est, etiam apud homines sanctum habeatur, hoc est non contemnatur, quod non deo sed hominibus prodest. et in eo, quod dicimus: Adueniat regnum tuum, quod, seu uelimsiderium nostrum ad illud regnum excitamus, ut nobis veniat, atque in eo regnare mereamur.bedientiam, ut sic in nobis fiat voluntas ejus, excellit, id est, nomine panis totum significantes; vel Sacramentum fidelium, quod in hoc tempore necessarium est, non tamen ad hujus temporis, sed ad illam aeternam felicitatem assequendam. Cum dicimus: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos
Abbreviated transcription (Latin):
orando: & qd̃ plixius orauerit. Ubi quid ali¬
ud quam nob prebebat exemplum: in tẽpore
precator oportunus: cum patre exauditor
ȩternus. Dicuntur fr̃s in egypto crebras qͥdẽ
hab̾e orationes. s eas tamen breuissimas. & rap¬
cim quodammͦ iacłatas: ne illa uigilant̃ erep¬
ta quȩ oranti plurimum necessaria ẽ. ꝑ ꝓduc¬
tiores moras euanescat. atq hebetetur intẽ¬
tio. Ac ꝑ hoc ętiam ipsi satis ostendunt hanc
intentionem sicut ñ ÷ obtundenda si ꝑdura¬
re non potest: ita si ꝑdurauerit non cito eẽ
rumpendam. Absit enĩ ab oradione multa
loquutio. si ñ desit multa precatio: si feruẽs
ꝑseuerat intentio. Nam multum loqui est
in orando rem necessariam suꝑfluis agere
uerb: multum autem precari ẽ. ad eũ quẽ
precamur diuturna et pia cordis excitati¬
one pulsare. Nam plerumos hoc negotiũ
plus gemitib quam sermonib agitur: plꝰ
fletu quam affectu. Ponit audem lacrimas

Expanded text:
orando et quod prolixius orauerit. ubi quid aliorando et quod prolixius orauerit. ubi quid aliud quam nobis praebebat exemplum in tempore precator opportunus, cum patre exauditor aeternus? Dicuntur fratres in Aegypto crebras quidem habere orationes sed eas tamen breuissimas et raptim quodam modo iaculatas, ne illa uigilanter erecta, quae oranti plurimum necessaria est, per productiores moras euanescat atque hebetetur intentio. ac per hoc etiam ipsi satis ostendunt hanc intentionem, sicut non est obtundenda, si perdurare non potest, ita, si perdurauerit, non cito esse rumpendam. absit enim ab oratione multa locutio, sed non desit multa precatio, si feruens perseuerat intentio. nam multum loqui est in orando rem necessariam superfluis agere uerbis; multum autem precari est ad eum, quem precamur, diuturna et pia cordis excitatione pulsare. nam plerumque hoc negotium plus gemitibus quam sermonibus agitur, plus fletu quam affatu. ponit autem lacrimas
Abbreviated transcription (Latin):
piendum ẽ tanꝗͣ deo innotescant. qui eas & an¬
tequam eẽnt utiq nouerat: s nob̃ inuotescãt
apd dm̃ ꝑ tolerantiam. non apð homines ꝑ iac¬
tanciam: aut forte innotescant etiam angłis
qui sunt apd dm̃. ut quodammnͦ eas offerant¬
deo. & de his consulant. & qd deo iubente im¬
plendum ẽẽ cognouerint sicut oportere ibi cog¬
nouerint hoc nob uł eiudenter uł latent̃ aspor¬
tent. Dixit enĩ angłs homini. Et nunc qͣn¬
do orabas & du & sara: ego obtuli orationem
urãm in conspectu claritatis dei. Quȩ cũ ita
sint. etiam diu orare cum uacat. id ÷ cũ alia
bonarum & necessariarũ actionum ñ impedi¬
untur officia. quamuis & in eis ut dixi desi¬
derio illo semꝑ orandũ sit: non ẽ imꝑbũ nec
inutile. Neq enim ut nonnulli putant hoc
ẽ orare: in multiloquo si diutius oretur. Aliod
ẽ sermo multus: aliud diuturnꝰ affectus. Nã
& de ipso dño seriptum ẽ qđ ꝑ noctauerit in

Expanded text:
piendum est, tanquam Deo innotescant, qui eas et anpiendum est, tanquam Deo innotescant, qui eas et antequam essent noverat. Sed nobis innotescant apud Deum, per tolerantiam, non apud homines per jactantiam. Aut forte innotescant, etiam apud angelos, qui sunt apud Deum, ut quodammdeo et de his consulant et, quod eo iubente implendum esse cognouerint, sicut oportere ibi cognouerint, hoc nobis uel euidenter uel latenter adportent; dixit enim angelus homini: Et nunc, quando orabas tu et Sarra, ego obtuli memoriam orationis uestrae in conspectu claritatis dei. Quae cum ita sint, etiam diu orare, cum uacat, id est cum alia bonarum et necessariarum actionum non impediuntur officia, quamuis et in eis, ut dixi, desiderio illo semper orandum sit, non est inprobum nec inutile. neque enim, ut nonnulli . putant, hoc est orare in multiloquio, si diutius oretur. aliud est sermo multus aliud diuturnus affectus. nam et de ipso domino scriptum est, quod pernoctauerit in
Abbreviated transcription (Latin):
siderio semꝑ oramus: s ideo ꝑ certa incerualla
horarum & tempor etiam uerbis rogamus
dm̃: ut illis rerum signis nos ipsos admonea¬
mus: quantumq in hoc desiderio ꝓfecerimus
nob ipsis innotescamus: et ad hoc augendum
nos ipsos acriꝰ exciterimus. Dignior l equet᷑
effectus: quem frͣuentior precedit affectꝰ. Ac
quid ÷ aliud quam beatam uitam quȩ nulla
nisi ȩterna ẽ ab illo qui eam dare solus pocest
sine intermissione desidare : semꝑ gͦ hanc a do¬
mino deo desideremus: & sẽꝑ oremus. Sed ideo
ab illis curis atq negotiis. quib ipsum desi¬
derium quodammodo tepescit. certis horis
ad negotium orandi mentem reuocamus. uer¬
bis orationis nos admonentes in id qd desid̾amꝰ
intendere. ne qd tepescere cȩꝑat. omĩno friges¬
cat. & penitus extinguatur: nͥ crebrius inflã¬
metur. Unde et illud ꝗd idem apłs ait postula¬
tiones ur̃ȩ innotescant apd dm̃: non sic acci-

Expanded text:
siderio semper oramus. sed ideo per certa interualla siderio semper oramus. sed ideo per certa interualla horarum et temporum etiam uerbis rogamus deum, ut illis rerum signis nos ipsos admoneamus, quantumque in hoc desiderio profecerimus, nobis ipsis innotescamus et ad hoc augendum nos ipsos acrius excitemus. dignior enim sequitur effectus, quem feruentior praecedit affectus. acquid est aliud quam \'beatam uitam,\' quae nulla nisi aeterna est, ab illo, qui eam dare solus potest, \'sine intermissione desiderate\'? semper ergo hanc a domino deo desideremus et semper oremus. sed ideo ab aliis curis atque negotiis, quibus ipsum desiderium quodam modo tepescit, certis horis ad negotium orandi mentem reuocamus uerbis orationis nos admonentes in id, quod desideramus, intendere, ne, quod tepescere coeperat, omnino frigescat et penitus extinguatur, nisi crebrius inflammetur. unde et illud, quod idem apostolus ait: Postulationes uestrae innotescant apud d
Abbreviated transcription (Latin):
plunt haricatem: siue aliud aliquid cõgru¬
entius ista significent: tamen qui nouit
bona data dare filiis suis. petere nos et que¬
rere et pulsare compellit. Quod quare faciat
qui nouit qͥd nobnecessarium sit priꝰquam pe¬
camus ab eo mouere animũ potest. nisi intel
tram sibi uelit innotescere quam ñ potest ig¬
norare: sed exerceri in orationib desidiũ nrm.
quo possimus caꝑe quod p̃ꝑat dare. Illud enĩ
ualde magnum ẽ: s nos ad accipiendũ parui
& angusti sumus. Ideo nob̾ dicitur. Dilatami¬
ni. ne sicis iugum ducentes cum infidelibus:
tanto quippe illud quod ualde magnum est
qd̾ nec ocis uidit quia ñ ÷ color nec auris
audiuit quia ñ ÷ sonus. nec in cor hominis
ascendit. quia cor hoĩs illuc debet ascendere:
sumemus capacius quanto id & fidelius credi¬
mus. & sꝑamus firmius: & desideram ardentꝰ:
In ipsa gͦ fide. & spe.&. haritate. continuato de¬

Expanded text:
puunt caritatem, siue aliud aliquid congrupuunt caritatem, siue aliud aliquid congruentius ista significent, tamen, qui nouit bona data dare filiis suis, petere nos et quaerere et pulsare compellit. Quod quare faciat, qui nouit, quid nobis necessarium sit, priusquam petamus ab eo, mouere animum potest, nisi intelltram sibi uelit innotescere, quam non potest ignorare, sed exerceri in orationibus desiderium nostrum, quo possimus capere, quod praeparat dare. illud enim ualde magnum est, sed nos ad accipiendum parui et angusti sumus. ideo nobis dicitur: Dilatamini, ne sitis iugum ducentes cum infidelibus. tanto quippe illud, quod ualde magnum est, quod nec oculus uidit, quia non est color, nec auris audiuit, quia non est sonus, nec in cor hominis ascendit, quia cor hominis illuc debet ascendere, sumemus capacius, quanto id et fidelius credimus et speramus firmius et desideramus ardentius. In ipsa ergo fide et spe et caritate continuato de
Abbreviated transcription (Latin):
porrigeͥt ei: aut si piscẽ petitꝰ. nunquid serpẽ¬
tem porriget ei: auc si ouum petit᷑. nunquid
porrigit ei scorpionẽ: s̾i gͦ uos cum sitis ma¬
li nostis bona data dare filiis urĩs: quantoma¬
ignificetur in pisce. uł ꝓpter aquã baptismi.
il qd̾ in huius seli fluctib integra ẽ. eui con-¬
darius ẽ ille serpens qui ut ñ credẽtur deo
uenenosa fraude ꝑsuasit: spes in ouo quia ui¬
a pulli ñdum ẽ. sed fura. nec iam uidetur
si adhuc sꝑatur: spes enim quȩ uidet᷑ ñ ÷ spes.
iui contrarius ẽ scorpius: qm̃ qui sꝑat et̃¬
iam uitam quȩ retro sunt obliuiscitur. &
i anceriora se extendit: cui noxiũ ÷ retro res¬
picere: scorpius audem ex ea parte cauendus
est quam uenenatã & acculeatã retrorsũ ht̃ :
laritas in paue: maior enĩ hor haritas: E
ineybis utiq uincit cetera. panis utilitas:
li eontrarius ÷ lapis. qm̃ dura corda res¬

Expanded text:
porriget ei? aut si piscem petit, numquid serpenporriget ei? aut si piscem petit, numquid serpentem porriget ei? aut si ouum petit, numquid porriget ei scorpium? si ergo uos, cum sitis mali, nostis bona data dare filiis uestris, quanto mastolus, fides significetur in pisce uel propter aquam baptismi uel quod in huius saeculi fluctibus integra est, cui contrarius est ille serpens, qui, ut non crederetur deo, uenenosa fraude persuasit, spes in ouo, quia uita pulli nondum est, sed futura est nec iam uidetur, sed adhuc speratur — spes enim, quae uidetur, non est spes —, cui contrarius est scorpius, quoniam, qui sperat aeternam uitam. quae retro sunt, obliuiscitur et in anteriora se extendit, cui noxium est retro respicere, scorpius autem ex ea parte cauendus est, quam uenenatam et aculeatam retrorsum habet, caritas in pane, maior enim horum caritas et in cibis utique uincit cetera panis utilitas, cui contrarius est lapis. quoniam dura corda res
Abbreviated transcription (Latin):
mur quam cerciꝰ nos exaudiat miserieors st
ssib is d̃ sine incerinissione orantes qͣn
uini tipellatione contepniꝰ & quã libẽs
uicatus bona desideria impleat cor a
uoq cui amicus de uia uenerat. nec qd ei
aponeret habebat. ab amnico sibi cupiens cõ¬
nodar tres panes. quib fortasse ipsa trinitas
unius substantiȩ figurata ẽ. iam cum suis ser¬
ius dormientem petitor instantissimus & mo¬
lestissimus excitauit ut daret ei quantos uo¬
sebat. magis et ipse uitando tȩdium quã beiu¬
uolentiam cogitando: ut hinc intelligeremꝰ si
dare cogitur qui cum dormiat apetente exci¬
tatur inuitus: quanto det benigniꝰ qui nec
dornire nouit. & dormientes nos excitat ut
ptinus. hinc ÷ & illud. Petite & accipietis. que¬
nte s. inuenietis. pulsate & aꝑietur uob: omĩs
oum qui perit accipit. & querens inuenit.
& pulsanti aꝑietur. Aut quis : ex nob homo
aquo filius suus panem petit. nunqͥd lapidẽ

Expanded text:
mur, quam certius nos exaudiat misericors et mur, quam certius nos exaudiat misericors et Dominus Deus sine intermissione orantes, quaassidua interpellatione contemni; et quam libens atque placatus bona desidquoque, cui amicus de uia uenerat nec, quod ei adponeret, habebat, ab amico sibi cupiens commodari tres panes, quibus fortasse ipsa trinitas unius substantiae figurata est, iam cum suis seruis dormientem petitor instantissimus et molestissimus excitauit, ut daret ei, quantos uolebat, magis et ipse uitando taedium quam beniuolentiam cogitando, ut hinc intellegeremus, si dare cogitur, qui, cum dormiat, a petente excitatur inuitus, quanto det benignius, qui nec dormire nouit et dormientes nos excitat, ut petamus. Hinc est et illud: Petite et accipietis, quaerite et inuenietis, pulsate et aperietur uobis; omnis enim, qui petit, accipit et quaerens inuenit et pulsanti aperietur. aut quis est ex uobis homo, a quo filius suus panem petit, numquid lapidem
Abbreviated transcription (Latin):
oportet oreinus: ac ñ potuis cum psalmodu¬
mus unam petii a dño hanc requiram. uru
habitẽ in domo dñi ꝑ om̃s dies uite mee is
contempler delectationẽ diũi & uisicem tĩl
scm̃ eius : ubi namq om̃s dies ñ ueniendos
transeundo fiunt om̃s. nec initium alteriꝰt
finis alterius. om̃s sine fine simul sunt. ubi
nec ipsa uita habet finẽ. cuiiꝰ illi dies sũt Pio¬
ter hanc adipiscendam uitam beatam. ipla lie
ra beata uita orare nos docuit ñ multiloqs.
camquam eo fiat ut exaudiamur quo loqu¬
ores sumus cum eum oramus. qui nouit sic̃
ipse dñs ait qͥd nobis necessarium sit. prĩquꝰ
petamus ah eo. Unde mirum uideri potel
quamius multiloquium ꝓhibuerit. cus
orare sic adhortatus sit. qui nouit quid il¬
bis necessarium sit. priꝰquam petamꝰ abco ll
diceret oporcet semꝑ orare &. ñ deficcre: uidlil
cuiꝰdam ꝓposito exemplo. quȩ de suõ cupid
flexit ad audiendũ. non iusticia uł misda ꝑ

Expanded text:
non oportet, oremus, ac non potius cum psalmo dicinon oportet, oremus, ac non potius cum psalmo dicimus: Unam petii a domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo domini omnes dies uitae meae, ut contempler delectationem lum ejus ? Ibi namque omnes dies non veniendo et transeundo fiunt omnes, nec initium alterius est finis alterius; omnes sine fine simul sunt, ubi nec ipsa vita habet finem, cujus illi dies sunt. Propter hanc adipiscendam vitam beatam ipsa vera Vita beata nos orare docuit, non in multiloquio, tanquam eo fiat ut exaudiamur quo loquaciores sumus, cum eum oremus qui novit, sicut ipse Dominus ait, quid nobis necessarium sit, priusquam petamus ab eo . Unde mirum videri potest, quamvis multiloquium prohibuerit, cur nos sic orare adhortatus sit, qui novit quid nobis necessarium sit, priusquam petamus ab eo, ut diceret, Oportet semper orare, et non deficere; viduae cujusdam proposito exemplo, quae de suo adversaflexit ad audiendum, non justitia vel miseric
Abbreviated transcription (Latin):
tur ut habeantur orandum ẽ. Hoccine totũ
& hȩc sunt omĩa quib beatȩ uite sũmna colli¬
gitur. an aliquid aliud ueritas docet. qd his
omĩbus preferatur: nam et illa sufficienda
est: quamquam fortasse corpus animꝰ uͦn
lomodo sanus existimandus ẽ. qui nonter¬
ralib eterna preponit. Neq enĩ utiliter ĩ s
iuuitur. nisi ad comꝑandum meritũ. quii
ȩternitate uiuatur. Ad illam gͦ unam uit
qua cum de deo & de deo uiuitur. cetera
utiliter & decenter optantur: sine dubioi
renda sunt. Ineo quippe nosmet ipsos a¬
gimꝰ. si deum diligimꝰ. & ex alio precepto pi¬
mos nrõs sicut nosmet ipsos ita uere dilg¬
mus. si eos ad dei similem dilectionẽ qͣnas
titutos ex istimemus: quasi nichil sit amplus
quod oremus. Quomͦ enim iam beate uui
cum illud adhuc desit ꝓpter quod unumb¬
ne uiuimus: ut quid ergo ꝑ multa disꝑginꝰ
& querimꝰ quid oremus tim̃tes ne forte sic̃

Expanded text:
tur, ut habeantur, orandum est. Hocine totum tur, ut habeantur, orandum est. Hocine totum et haec sunt omnia, quibus beatae uitae summa colligitur? an aliquid aliud ueritas docet, quod his omnibus praeferatur? nam et illa sufficientia et est, quamquam fortasse corpus animus uero nullo modo sanus existimandus est, qui non temporalibus aeterna praeponit. neque enim utiliter in tempore uiuitur nisi ad comparandum meritum, quo in aeternitate uiuatur. ad illam ergo unam uitam, qua cum deo et de deo uiuitur, cetera, quae utiliter et decenter optantur, sine dubio referenda sunt. in eo quippe nosmet ipsos diligimus, si deum diligimus, et ex alio praecepto proximos nostros sicut nosmet ipsos ita uere diligimus, si eos ad dei similem dilectionem, quanttitutos existimemus, quasi nihil sit amplius, quod oremus. quo modo enim iam beate uiuimus, cum illud adhuc desit, propter quod unum bene uiuimus? Ut quid ergo per multa dispergimur et quaerimus, quid oremus, timentes, ne forte, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
nis: quo habicu non sit inconueniens eis cũ
quibus honeste officioseq uiuendum ẽ. In
his itaq omĩb incolumitas hominis. & ami¬
citia ꝓpter se ipsa appetuntur. Sufficiencia
uero rerũ necessariarũ. non ꝓpder se ipsam
sed ꝓpter duo suꝑiora queri solet: cũ decent̃
quęritur. Incolumitas porro in ipsa uita ac
salute. atq incegritate animi et corporis cõs¬
cituta est. Itẽq amicitia non angustis finib
terminanda ẽ. Om̃s enum quib amor et di¬
lectio debetur. amplectitur. quamuis ĩ alio
ꝓpensius in alio suspensius inclinetur: ꝑue¬
nit autem usq ad inimicos. ꝓ quib ȩtiã ora¬
re precipimur.Ita nemo ẽ in genere humano
cui ñ dilectio. & si non ꝓ mutua haritate. pro
ipsa tamen communis nature societate debe¬
atur: s hi nos multum uisteq delectant. a
quib uicissim scẽq caste diligimur. Ista cum
habentur ut teneantur. cum audem ñ haben-¬

Expanded text:
nis, quo habitu non sit inconueniens eis, cum nis, quo habitu non sit inconueniens eis, cum quibus honeste officioseque uiuendum est. In his itaque omnibus incolumitas hominis et amicitia propter se ipsa appetuntur, sufficientia uero rerum necessariarum non propter se ipsam sed propter duo superiora quaeri solet, cum decenter quaeritur. incolumitas porro in ipsa uita ac salute atque integritate animi et corporis constituta est. itemque amicitia non angustis finibus terminanda est; omnes enim, quibus amor et dilectio debetur, amplectitur, quamuis in alios propensius in alios suspensius inclinetur; peruenit autem usque ad inimicos, pro quibus etiam orare praecipimur. ita nemo est in genere humano, cui non dilectio etsi non pro mutua caritate pro ipsa tamen communis naturae societate debeatur. sed hi nos multum iusteque delectant, a quibus uicissim sancte casteque diligimur. ista cum habentur, ut teneantur, cum autem non haben
Abbreviated transcription (Latin):
tus magnus pietas cum sufficientia. nichil
enum intulimus in hunc mundum. s nec
auferre hinc aliquid possumus. uictum
et tegumentũ habentes his condenti simus.
nam qui uolunt diuites fieri incidunt in
tẽp̃tationem & laqueum. & desideria multa
stulta. et noxia. quȩ mergunt homines in
interitum & ꝑdicionem: radix enĩ omĩum
malors auaritia: quam quidam appetentes
a fide errauerunt. et inseruerunt se dolorib
multis: hanc gͦ sufficientiam non indecent᷑
uult quisquis uult. nec amplius uult. alio¬
quin non ipsam uult: & ideo nec decent̃ uult:
hanc optabat. & ꝓ hac orabat qͥ dicebat. Diui¬
cias et pauꝑtates ne dedis michi: constitue
autem mͥ quȩ necessaria sunt sufficienter.:
ut ne sac iatus mendax efficiar & dicã quis
me uidet: aut pauꝑ factus furer. & iurẽ nom̃
dei mei. Uides certe & istam sufficientiã non
appeti ꝓpter se ipsam. s ꝓpter salutem cor¬
poris. & congruentem habitũ ꝑsonȩ homi-¬

Expanded text:
tus magnus pietas cum sufficientia; nihil tus magnus pietas cum sufficientia; nihil enim intulimus in hunc mundum sed nec auferre hinc aliquid possumus; uictum et tegumentum habentes his contenti sumus. nam qui uolunt diuites fieri, incidunt in temptationem et laqueum et desideria multa stulta et noxia, quae mergunt homines in interitum et perditionem; radix enim omnium malorum auaritia, quam quidam appetentes a fide errauerunt et inseruerunt se doloribus multis, - hanc ergo sufficientiam non indecenter uult, quisquis uult nec amplius uult; alioquin non ipsam uult et ideo nec decenter uult. hanc optabat et pro hac orabat, qui dicebat: Diuitias et paupertatem ne dederis mihi; constitue autem mihi, quae necessaria sunt, sufficienter, ut ne satiatus mendax efficiar et dicam: \'Quis me uidet?\' aut pauper factus furer et iurem nomen dei mei. uides certe et istam sufficientiam non appeti propter se ipsam sed propter salutem corporis et congruentem habitum personae homi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcreauerunt incolumes uiuere. Ab hac omĩ
cura ĩmunis ẽ uirginał integritas. Habent
tamen om̃s karos et haras: quib ñ indecen¬
cer optant ȩtiam temporalem salutem. Sed
cum istam saludem in se ipsis & in eis quos di¬
ligunt adepti homines fuerint: non poteri¬
mus eos dicere iam beatos. Habent enĩ aliqͥd
qd non deceãt uelle. Sed si alia ñ habent mai¬
ora atq meliora. & utilitatis decorisq pleni¬
ora: adhuc abeata uica longe absunt. Placet
ne gͥ ut ꝑ salutem istam tẽporalem. optent si¬
bi ac suis honores & potestates:Sane sic:ut
ꝑhȩc consulant eis qui uiuunt subeis. Non
ꝓpter hȩc ipsa. s ꝓpter aliud qd inde fit bonũ:
decet ea uelle. Si autem ꝓpter inanẽ fastum
elationis. pompãq suꝑfluam. uel ȩtiam no¬
xiam uanitatis: ñ decet. Qͦ circa si optant
sibi ac sius ętiam sufficientiam rerum necessa¬
riarum. de qua sic apłs loquitur. est autẽ qͣs¬

Expanded text:
procreauerunt, incolumes uiuere. ab hac omni procreauerunt, incolumes uiuere. ab hac omni cura immunis est uirginalis integritas; habent tamen omnes caros et caras, quibus non indecenter optent etiam temporalem salutem. sed cum istam salutem in se ipsis et in eis, quos diligunt, adepti homines fuerint, num poterimus eos dicere iam beatos? habent enim aliquid, quod non dedecet uelle; sed si alia non habent maiora atque meliora et utilitatis decorisque pleniora, adhuc a beata uita longe absunt. Placetne igitur, ut super salutem istam temporalem optent sibi ac suis honores et potestates? sane, si, ut per haec consulant eis, qui uiuunt sub eis, non propter haec ipsa sed propter aliud, quod inde fit bonum, decet ea uelle; si autem propter inanem fastum elationis pompamque superfluam uel etiam noxiam uanitatis, non decet. quocirca si optant sibi ac suis etiam sufficientiam rerum necessariarum, de qua sic apostolus loquitur: Est autem quaes
Abbreviated transcription (Latin):
lis: quam adipisei uelle quod ñ oporteat. Quid
tibi uidentur hȩc uerba: nonne ab ipsa uerita¬
te ꝑ quemilibet hominẽ dicta sunt: possumus
gͦ hic dicere qd apłs ait de quodam ꝓpħa cre¬
tensi. cum eius illi sententia placuisset: cesti¬
monium hoc uerum ẽ. Illȩ igit᷑ beatus ẽ. qui
omĩa quȩ uult habet: nec aliquid uult quod
non decet. Quod si ita ẽ: uide iam quȩ hoiẽs
ñ indecenter uelint. Alius uult coniugari.
alius coniugio uiduatus. deinceps continen¬
ter eligit uiuere: alius nullum concubitum
nec in ipsis nuptus eͣperiri. Et si aliud hic alio
melius reꝑitur. nullum camen istoꝵ possu¬
mus dicere. indeccenter aliqͥd uelle. Sic et op¬
tare filios nuptiarum scilicet fructum. & eis
qui suscepti fuerint uitam ac salutẽ: quo uo¬
to plerumq occupatur ȩtiam continentia ui¬
dualis. Lam & si spreto coniugio iam ñ op¬
tant ȩtiam filios ꝓcreare: optant tam̃ quos

Expanded text:
lis, quam adipisci uelle, quod non oporteat.\' quid lis, quam adipisci uelle, quod non oporteat.\' quid tibi uidentur haec uerba? nonne ab ipsa ueritate per quemlibet hominem dicta sunt? possumus ergo hic dicere, quod apostolus ait de quodam propheta Cretensi, cum eius illi sententia placuisset: Testimonium hoc uerum est. Ille igitur beatus est, qui omnia, quae uult, habet nec aliquid uult, quod non decet. quod si ita est, uide iam, quae homines non indecenter uelint. alius uult coniugari, alius coniugio uiduatus deinceps continenter eligit uiuere, alius nullum concubitum nec in ipsis nuptiis experiri. et si aliud hic alio melius reperitur, nullum tamen istorum possumus dicere indecenter aliquid uelle; sic et optare filios nuptiarum scilicet fructum et eis, qui suscepti fuerint, uitam ac salutem, quo uoto plerumque occupatur etiam continentia uidualis; nam etsi spreto coniugio iam non optant etiam filios procreare, optant tamen, quos