comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tenebrarũ. si p̃dicte uastitati resistere neqͥmꝰ.
teriori captruitate dicenda s̃ redeamꝰ: capluii.
Udex nr̃ dulcis ⁊ rectꝰ ÷ ⁊ uniuerse uie eiꝰ miscdia
int̾ miscet. qđ etiã inp̃fatis gentib de monstratũ:
ri fecit: Et cũ eodẽ uida in babilonẽ duceret᷑.e
rechielẽ ds cũ eis ꝓficisci fecit. qͥ afflictũ popłm q̃¬
solaret᷑ Hieremiã autẽ cũ reliqͥs qͥ in isrł reman¬
serant stare uoluit. qͦs etiã in egiptũ licet suꝑ
eiꝰ int̾dictũ descendentes idẽ hieremias cõmina¬
tꝰ ÷. Sic inc̃ int̃ cotidianas p̃ssuras qͥb apaga¬
nis uel amalis xp̃ĩanis cingim᷑. nullos quã uis pau¬
cos constat diuinitꝰ reseruari. qͦr aut excẽplis aut
uerbis aut eciã p̃cib ⁊ afflictione consolent᷑ ⁊ af¬
flictores repͥmant᷑: Qd om̃ino mira dispensatione
fit: ut peocata ꝑ illatã afflictionẽ puniant᷑. ⁊ pec¬
catores ꝑ indultã consolationẽ ad spẽ reseruent᷑:

Expanded text:
tenebrarum, si prędictæ vastitati resistere nequimusteriori captiuitate dicenda sunt redeamus. Iudex noster dulcis & rectus est, vniuersæ viæ eius misericordia ira intermiscet. Quod etiam in præfatis gentibus demonstratum est. ri fecit. Et cum eadem Iuda in Babyloniam duceretur, Ezechielem Deus cum eis proficisci fecit, qui afflictum Populum consolaretur. Ieremiam autem cum reliquis qui in Hierusalem remanserant, stare voluit. Quos etiam in Ægyptum, licet super eius interdictum descendentes, isdem Ieremias comitatus est. Sed & nunc inter quotidianas pressuras, quibus a paganis vel a malis Christianis cingimur, nonnullos quamuis paucos constat diuinitus reseruari, quorum aut exemplis, aut verbis, aut etiam precibus & afflicti consolentur, & afflictores reprimantur. Quod omnino mira dispensatione fit, vt peccata per illatam afflictionem puniantur, & peccatores per indultam consolationem ad spem referantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ues iuocta finẽ c̃uersi ab actionũ suarũ tenebris diuino
lumine illustrat: Hinc dñs ad affuctũ iob Nũqͥd inno¬
uissimis abissi de ambulasti: Abissꝰ : humana mens. Flus̃¬
tib uicioꝵ tenebrosa Iuȩ dũ sꝑmet ipsã cõp̃hende ñ
ualet. se se uelut obscura abiss lateo. In uolussimis a¬
bissi dõ ambulare ÷. neqͥssimoꝵ hominũ m̃tes mira m̃a¬

Expanded text:
suarum tenebris divino lumine separatur. Hinc Dominus ad afflictum Job: Nunquid in novissimis abyssi deambulasti? Abyssus est humana mens fluctibus vitiorum tenebrosa, quae dum semetipsam comprehendere non valet, sese velut obscura abyssus latet. In novissimis abyssi deambulare, est nequissimorum hominum mentes mira m
Abbreviated transcription (Latin):
peccatis. & qͥ dẽ ñ hoc iuuenib tantũ sed isenib
congruit fratrũ inbeceillitaticonsulere. ne
senectus ꝑire ꝓuoc& iuuentutẽ. ex qͣ debent
omia salutaria docum̃ta ꝓced̾e.Sic̃t eleatarus
in libro machabeorũ ꝓfitet᷑ ⁊ dicit. Premitti

Expanded text:
peccatis. Et quidem non hoc juvenibus tantum, sed et senibus congruit, fratrum imbecillitati consulere; ne senectus perire provocet juventutem, ex qua debent omnia salutaria documenta procedere: sicut Eleazarus in libro Machabaeorum profitetur et dicit: Praemitti
Abbreviated transcription (Latin):
laxiorẽ uitã ducere ꝑmittunt᷑ ⁊ ipsi sua potentia
ueluti ꝗdã suꝑbienti materia ne se humilient ins¬
citant᷑. Hic gͦ uerba gregorii nazanzeni qͣ in hiȩ¬
remia loquit᷑ ita ꝑferant᷑: Ad uos mͥ sermo conuer̃¬
tit᷑ qͥd gͦ dicetis: : Putas ne paciemini. ut ñ scđm
ꝑsonã sed ueracit̾ agã uobiscũ: An libent̃ accipietis
enĩ nob potes. Fatẽ multo ꝑfectiorẽ tribunalib
ur̃is: Aut nũqͥd iustũ.ẽ. ut at̾rȩno celestia suꝑent᷑:
Ergo pacient̾ queso accipite lib̾tatẽ nr̃am. Scito te
altaria cũ uenerationẽ subici manib sacerdotis.
scito te beate trinitatis cultũ fidẽq habe Nolumꝰ
in eqͣles qͥdẽ uideri: iut abiectos uidelicet doceamꝰ.
⁊ ur̃e pocentiȩ cedamꝰ. aut erga allos ⁊ ñ erga uos

Expanded text:
laxiorem vitam ducere permittuntur, et ipsi sua potentia laxiorem vitam ducere permittuntur, et ipsi sua potentia veluti quadam superbiendi materia ne se humilient incitentur. His ergo verba Gregorii Nazianzeni, quae in Jeremia loquitur ita proferantur. Ad vos mihi sermo convertitur. Quid ergo dicetis? putasne patiemini, ut non secundum personam, sed veraciter agam vobiscum? An libenter accipietis fectiorem tribunalibus vestris. Aut nunquid justum est, ut a terreno coelestia superentur? ergo patienter quaeso, accipite, libertatem nostram. Scito te,altaria cum veneratione subjici manibus sacerdotis. Scito beatae Trinitati cultum fidemque debere. Nolumus inaequales quidem videri, ut abjectos videlicet doceamus, et vestrae potentiae credamus, aut erga illos et non erga vos
Abbreviated transcription (Latin):
adeundẽ guiddonẽ gremens ⁊ ualde egnfusus cucur¬
tẽ ꝓtinꝰ mucaret. nichilq ꝓpͥũ ex inde hab̾et. Cre¬
hominis oꝑa. hc̃ ꝓhona uoluntate inqͦ obut ad in¬
dulgentiã recẽpisset: taliq inditio ad incitand
alios monstrare uoluisset. capłar la uun¬
ccasione illiꝰ uerbi qd ds̃ ad ꝓpħam loquens.
Hos ifrł apostatrices gsuocat occasionẽ sũpsim s
contra uos miseros ñ monachos ut falso nominas
sed sarabaitas id ÷ renuitas. qͥ iugũ regularis
disciplite renuimꝰ ista dicerymꝰ: Sed qͥd fiet: iã nec
patriarcharũ exẽpla. nec ꝓpharũ misteria. nec apłoꝵ
spicula. nec quoꝵ libet scõr patrũ uerba. qͥn etiã nec
scĩ euangłi touitrua cordis nr̃i duritiã emollire
ualent. tea om̃is religio in contẽptu. ẽ Ita cuiq li¬
bitꝰ dñat᷑ ut illud poeticũ nob̾ conuenire uideat᷑.
Cetera s̃ cure. ds̃. ẽ. obluuo solus Cap̃ l x.x.¬
otentiores qͥdẽ tanto cautiꝰ alloquendi s̃. qͣnto ⁊

Expanded text:
ad eumdem Guidonem tremens et valde confusus cucurtem protinus mutaret, nihilque proprium exinde haberet. Crehominis opera, hunc pro bona voluntate in qua obiit, ad indulgentiam recepisset, talique indicio ad incitandum alios monstrare voluisset. Ista ccasione illius verbi, quo Deus ad prophetā loquens filios Israel apostatrices gētes vocat, occasionē sumpsimus, qua contra nos miseros, non monachos vt falso nominamur, sed Sarabaitas, id est renuitas, qui iugū regularis disciplinę renuim9, ista diceremus. Sed quid fiet cū iā nec Patriarcharū exēpla, nec Prophetarū mysteria, nec Apostolorū spicula, nec quorūlibet sanctorū patrū verba, quinetiā nec sancti Euangelij tonitrua cordis nostri duriciē emollire valeant? Ita omnis religio in contēptu est, ita cuiq. libitus dominatur, vt illud poeticum nobis cōuenire videatur. Cætera sunt curæ, Deus est obliuio solus. Hoc otentiores quidem tanto cautius alloquendi sunt, quanto et
Abbreviated transcription (Latin):
istẽ uos maneant. si potentes estis. Inimiliaminq
sub potenti manu dĩ: Mem̃ tote qualia uicia uicin
habeant. solent aliena concupiscere. Contra suꝑ:¬
biã nãq. scribtura dic̃. qͥd suꝑbit t̾ra ⁊cinis.ꝰ sont᷑
dicens. Auariciã. qͣ. ÷ idolorũ seruitꝰ Et sc̃s grego¬
riꝰ de hac dispitans ꝑhibet. qr qͥsqͥs auaricię suhiec
tꝰ ÷. acultu idolor ad huc lib̾ ñ ÷. Iubent᷑ qͦq ñ spare
in incerto duttiarũ sed idm̃. bene facere. facile
tribuere. ⁊t suis tantũ ⁊ ñ alienis utant᷑. Dic̃ enĩ
ioħs baptista. Neminẽ c̃cutiatis. neq calũpniã faci.¬
atis. ⁊ c̃tẽpti estote stipendiis ur̃is. lx& ii

Expanded text:
stae vos maneant, si potentes estis humiliamini sub potenti manu Dei; mementote qualia vitia vicinidanter expendant, vel habeant, solent aliena concupiscere. Contra superbiam namque Scriptura dicit: Quid superbit terra et cinis? Contra dicens. Auaritia quæ est idolorū seruitus. & Sanctus Gregorius de hac disputās perhibet, quia quisquis auaritiæ subiectus est, a cultu idolorum adhuc liber non est? Jubentur quoque non sperare in incerto divitiarum, sed in Deum bene facere, facile tribuere. Et ut suis tantum, et non alienis utantur, dicit eis Joannes Baptista: Neminem concutiatis neque calumniam faciatis, et contenti estote stipe
Abbreviated transcription (Latin):
it. ut aliis ad lucrũ uenderet. uel ea qͣ ꝓ dõ re¬
linquere debent. cupidi ne lenocinant᷑e sicire
anamas repetant: Ne enĩ ista uastitas fideles capti¬
uaret. ciuitati suȩ qͣ ẽ. eccła ds pat̾. filiũ ꝓmun
dedit uixta illud Saluator ponet᷑ in ea murꝰ.
Et patriarchas ⁊ ꝓpħas. sic̃ illic seqͥt᷑ ꝓ ante mura¬

Expanded text:
it, ut aliis ad lucrum venderet: vel ea quae pro Deo reit, ut aliis ad lucrum venderet: vel ea quae pro Deo relinquere debent, cupidine lenocinante, sicut Ananias, repetāt. Ne enim illa vastitas fideles occuparet, ciuitati suæ, quę est Ecclesia, Deus Pater Filium pro muro dedit, iuxta illud, Saluator ponetur in ea murus: & Patriarchas & Prophetas, sicut illic sequitur, pro antemura
Abbreviated transcription (Latin):
tria subiciunt᷑ ut resipiscant: Unde ꝓpħa taliũ
cuiꝰ libet pͥstinã reꝓmittens. iustitiȩ libtatẽ dicit
Usq ad babilonẽ uenies. ubi liberabis: cap̾lui.
ec interior uastitas excuiꝰ merito eocterior ac.¬
cidit. iã sibi totũ subiugauit Ubiq seuit.
ubiq grassat᷑. itam̃ tantominꝰ om̃s de hac se plan¬
gunt. qͣnto magis unuiersi minꝰ dominio eiꝰ sul¬
miser̃: Exteriorẽ uͦ cuncti fugere cupiunt: qͣ ut
dictũ. ẽ. Animarũ saluti ꝓdesse consueuit: Sed
contra interiorẽ fuerat laborandũ. ⁊ suffugium
certati querendũ: Sed qͥs medebit᷑. his qͥ sponte
uulnerant᷑. qͥ libentiꝰ sequunt᷑ simonẽ magũ uel
ananiã qͥ heresiarchȩ huius maliciȩ fuer̃. quã scõs
om̃s qͥ ab exordio fideliũ contra ꝑuer sitatẽ istã sẽꝑ
pugnauer̃. Maliciã dicimꝰ qͣ malignꝰ hostis ita
simonẽ magũ qͥ donũ scĩ sp̃s ad hõc cõparare uolu-¬

Expanded text:
tria subiiciuntur, vt resipiscant. Vnde propheta talium tria subiiciuntur, vt resipiscant. Vnde propheta talium cuiuslibet pristinam repromittens iustitiæ libertatem, dicit: Vsque ad Babylonem venies, & ibi liberaberis. Hæc vitiorum vastitas, ex cuius merito exterior accidit, iam sibi totum orbem subiugauit, vbique sæuit, vbique grassatur: & tamen tanto minus omnes de hac se plangunt, quanto magis vniuersi manus dominio eius submiserint. Exteriorem vero cuncti fugiunt, quæ, vt dictum est, animarum saluti prodesse consueuit. Sed contra interiorem fuerat laborandum, & suffugium certatim quærendum. Sed quis medebitur his, qui sponte vulnerantur, qui libentius sequūtur Simonē magum, vel Ananomnes qui ab exordio fidelium contra perversitatem istam semper pugnaverunt? Malitiam dicimus, qua malignus hostis ita Simonem magum, qui donum sancti Spiritus ad hoc comparare volu
Abbreviated transcription (Latin):
uiros qͥ steterant corã rege ĩd.ẽ. illos qͥ ad sacro scm̃
altaris misteriũ deputati seruientes qͣsi p̃sentiores
dõ assistunt. qͥnq sensib corporis seruire facit. Et
sophar qͥ ꝓbabat tirones. id .ẽ. magistros puerorũ
uel conuersorũ qͦs ad hoc in suo discipulatu suscipi¬
unt. ut eos indisciplina dnĩ erudiant: Sed econ¬
tra magis aut ꝑ uinatã lib̾tatẽ aut etiã ꝑ malũ ex¬
plũ illos corrũpant ⁊dissipent. unde ⁊ sophar dissi¬
pans in t̃p̃tat᷑: Hos gͥ om̃s rex babilonis tcͣ historia¬
lit̃ de uida captiuauit.⁊ qͦsdã int̾ fec̃. qͦsdã uͦ inbabi¬
lonẽ duxit. qr tc̃ rex c̃fusionis diabolꝰ multos qͥ in
ȩccda statũ religionis fulcire debuerant. Aut ꝑ se
aut ꝑ exẽpla car naliũ areligione detorquet: Et
peccati gladio trucidat. Illi uͦ qͦs captiuauit eos
significant qͥmiseriis huiꝰ uitȩ tãquã in aliena pa-¬

Expanded text:
viros, qui steterant coram rege, id est illos, qui ad sanctum viros, qui steterant coram rege, id est illos, qui ad sanctum altaris ministerium deputati seruientes quasi præsentiores Deo assistunt, quinque sensibus corporis seruire facit. Et Sophar qui probabat tyrones, id est magistros puerorum vel conuersorum, quos ad hoc in suo discipulatu suscipiunt, vt eos in disciplina Domini erudiant. Sed e contra magistri aut per immaturam libertatem, aut etiam per malum exemplum, illos corrumpunt & dissipant. Vnde & Sophar dissipans interpretatur. Hos igitur omnes rex Babylonis tunc historialiter de Iuda captiuauit, & quosdam interfecit, quosdam vero in Babylonem duxit, quia nunc rex confusionis diabolus multos, qui in Ecclesia statum religionis fulcire debuerant, aut per se, aut per exempla carnalium a religione detorquet. Et peccati gladio trucidat. Illi vero, quos captiuauit, eos significant qui miseriis huius vitæ tanquam in aliena pa
Abbreviated transcription (Latin):
ceteros suꝑare debuerant ꝑ qđ libet uitiũ sibi sub¬
sternat: Et fabros captiuat. id ÷ eos qͥ spicula uer¬
borũ in igne duuni zeli conficere deburrant. at.¬
q alios ad spĩtale certam̃ armare talentũ inge¬
mi cogit int̾renis actib implicare̾. ⁊indusores id ÷¬
qͥ muros uirtutũ ꝑ aliqđ uitiũ int̃ruptos cem̃to p̃¬
dicationis resarcire debuerant: abstudio corfigt¬
di cessare facit Et sacerdotẽ pͥmũ id .ẽ. ep̃os. ꝓsaꝗr¬
dotẽ scđ̾m id .ẽ. alios inferioris gradꝰ qͥ tanto faciliꝰ
p̃lati s̃ qͥsi licite secunt᷑. Et ianitores id .ẽ. eos qͥ ha¬
bentes clauẽ scientię reliqͦs introducere debueraã
ita subuertit. ut nec ipsi intrent. nec alios intrare
siuant Et eunuchũ unũ. id ÷ abstinentes. Unꝰ dr̃
ob singularẽ continentiã. ⁊ rumichus ob ꝓfessã cas.¬
titatẽ qͦs ita plerũq fallit. ut de ipsis uirtutib
ñ dõ sed hominib placere gestiant: Iollit ⁊ qͥnq

Expanded text:
eteros praeire debuerant, per quodlibet vitium sibi substernat: et fabros captivat, id est illos qui spicula verborum in igne divini zeli conficere debuerant, atque alios ad spiritale certamen armare, talentum ingenii coegit in terrenis actibus implicare. Et inclusores, id equi muros virtutum per aliquod vitium interruptos cæmento prædicationis resarcire debuerant, ab studio corrigendi cessare facit. Et sacerdotem primum, id est episcopos, & sacerdotem secundum, id est alios inferioris gradus, qui tanto facilius praelati sunt, quasi licite sequuntur. Et janitores, id est eos, qui habentes clavem scientiae reliquos introducere debuerant, ita subvertit, ut nec ipsi intrent, nec alios intrare sinant. Et eunuchum unum, id est abstinentes. Unus dicitur, ob singularem continentiam, et eunuchus ob professam castitatem: quos ita plerumque fallit, ut de ipsis virtutibus non Deo, sed hominibus placere gestiant. Tollit et quinque
Abbreviated transcription (Latin):
inimicitiã cõmouere debemꝰ. Id si loquentes ueri¬
tatẽ aliqͦs meruimꝰ inimicos. ñ tã uos inimici sumꝰ
eoꝵ. quã illi inimici s̃ ueritatis. Unde ⁊ ipsa ueri¬
tas dic ad abrahã. Inimicꝰ ero inimicis tuis La utiq
ñ fueret. si abrahã ꝑ suã culpã inunicitias eoꝵ ꝓme¬
riusset. Itẽ ipse hieronimꝰ ui eadẽ ad galathas. Si¬

Expanded text:
inimicitiam commouere debemus. Quod si loquentes veritatem aliquos meruerimus inimicos, non tamen nos inimici sumus eorum, quoniam illi inimici sunt veritatis. Vnde & ipsa veritas dicit ad Abrahā, Inimicus ero inimicis tuis. Quod vtique non fieret si Abraham per suā culpā inimicitias earum meruisset. Item ipse Hieronymus in eadem epistola ad
Abbreviated transcription (Latin):
minib n dõ displiceamꝰ. dõ magis quã hominib
placere debemus. capłm l&¬
ed dũ hȩc dicimꝰ. illud nosuehemĩtiꝰ c̃tristas.
quia ñdes prauoꝵ tanto obstinaciꝰ sũma ñ au¬
diunt. qͣnto arciꝰ infimis inheseruit: qͥb neq hac
sufficit ut ipsi pereant. sed ad huc qđ . ẽ. deterius
cũqͦs libet argui conspiciunt. corripientuĩ meri¬
pationib obiu̾ant. ne saltĩ alii corrigant᷑: Unde
ibene de capite eorũ diabolo dr̃ Protegunt un¬
bre umbrã eiꝰ Umbrȩ qͥppe s̃ diabolo om̃s iniqus
qͥdũ utitatione iniqͥtatis eiꝰ inseruiunt. qͦsi ab eiꝰ

Expanded text:
nibus placere debemus. XIV. Sed dum hoc dicimus, illud nos vehementius contristat, quia mentes pravorum tanto obstinatius summa odiunt, quanto arctius infimis inhaeserunt: quibus neque hoc sufficit ut ipsi pereant, sed adhuc, quod est deterius, cum quoslibet argui conspiciunt, corripientis increpationibus obviant, ne saltem alii corrigantur. Unde bene et de capite eorum dicitur: Protegunt umbrae umbram ejus . Umbrae quippe sunt diaboli omnes iniqui, qui dum imitationi iniquitatis ejus inserviunt
Abbreviated transcription (Latin):
placere querimꝰ. qͦs ñ placere dõ scimꝰ. Nemo enĩ potest
in una edẽq re dõ simul atq eiꝰ hostib gratꝰ exciste¬
re: Amicũ gͦ dĩ se de negat. qͥ eiꝰ inimico placeor:
ynde ⁊ scĩ uiri eos ad sua odia excitare ñ metuunt.
qͦs dõ ñ diligere cognoscunt: Horũ itaq deroga¬
tio uitȩ nr̃ȩ ꝓbatio. ẽ: qr nͥ aliqͥd boni haberemꝰ.
malis ñ displiceremꝰ. Lx iIII.¬
bemꝰ excitare nẽ ipsi pereant. tta ꝑ suã mali¬
ciã excitatas. debemꝰ ȩqͣnimnit̃ tolerare: ut nob
meritũ crescat. Aliquando autẽ etiã cõpescere.
ne dũ de nobis mala disseminant. eoꝵ qͥ audire
nos ad bona poterant corda innocentuĩ corrũpanł.
guit dicens. his qͥ amat pͥmatũ gerere in eis dio¬
trepes ñ recipit nos Propt᷑ hoc sĩ uenero cõmontã¬

Expanded text:
placere quaerimus, quos non placere Deo scimus. Nemo enim potest placere quaerimus, quos non placere Deo scimus. Nemo enim potest in una eademque re Deo simul et ejus hostibus gratus existere. Amicum ergo Dei se denegat, qui ejus inimico placet. Unde et sancti viri eos ad sua odia excitare non metuunt, quos Deum non diligere cognoscunt. Horum itaque derogatio vitae nostrae probatio est, quia nisi aliquid boni haberemus, malis non displiceremus. Scibemus excitare ne ipsi pereant, ita per suam malitiam excitatas debemus aequanimiter tolerare, ut nobis meritum crescat; aliquando autem etiam compescere, ne, dum de nobis mala disseminant, eorum qui audire nos ad bona poterant corda innocentium corrumpant. guit, dicens: Is qui amat primatum gerere in eis Diotrepes non recipit nos; propter hoc si
Abbreviated transcription (Latin):
tari: ñ erit in nocens. Sciendũ qͥa postquã aparadisi
gaudiis decidimꝰ. sp̃italia ut s̃ cogitare nullatenꝰ uale¬
mꝰ. Unde factũ ÷. ut carnalesqͥq nulla iã nouerint
aisi ea quȩ corporeis oculis palpando ut ita dixcerint cog¬
tuixta illud exẽplũ qđ beatꝰ gregoriꝰ indialogo ponit
de matre qͣ: forte pregnans ceco carcere dap̃nata. &
ibi pariat ⁊ nutriat: Iuȩ si filio iã intelligenti rerũ
nundialiũ species narrare uoluerit. ille qͥ nichil nͥ te.¬
modis excludat: placuit diuine ꝓurdentiȩ quedã in hos
mundo creare. qͣ qͥnq sensib corporeis placida uideant᷑:
illa bestia sit. exꝑim̃to uestigii cognoscunt. ita nos qͦq
in hoc mundo debectabilia uidentes intelligamꝰ qͣnta
cȩlestia. si tanti mom̃ti uident᷑ ẽẽ. t̃ restria. ⁊ illa uelut
iã nota c̃cupiscentes ista retro faciamꝰ. sic̃ uenatoresħ

Expanded text:
tur exemplo, sciendum quia postquam a paradisi gaudiis decidimus, spiritualia, ut sunt, cogitare nullo modo valemus. Unde factum est, ut carnales quique nulla jam noverint, nisi ea quae corporeis oculis palpando, ut ita dixerim, cogo monstrarentur, juxta illud exemplum quod beatus Gregorius in Dialogo ponit de matre, quae forte praegnans caeco carcere damnata sit, et ibi pariat, et nutriat: quae si filio jam intelligenti rerum mundalium species narrare voluerit, ille qui nihil nisi temodis excludat, placuit divinae providentiae quaedam in hoc mundo creare, quae quinque sensibus corporeis placida videantur. illa bestia sit experimento vestigii cognoscunt, ita nos quae in hoc mundo delectant videntes, intelligamus quanta sint coelestia, si tanti momenti videntur esse terrestria, et illa velut jam nota concupiscentes, ista retro faciamus sicut venatores
Abbreviated transcription (Latin):
liate comendemus existimationẽ opimonedaran
sulamus inastectĩ hominũ. sopularas enĩ igrata t omt̃
bonitas niebilq qđ tã facile humanis sensib illabatur.
Quantas moises apopło illatas absorbeat cortume sias. ⁊
eũ añs ininsolentes mndͥicare uellet. secionet
ꝓpopło esferebat freiuenter. ut indignotioni di¬
pure plebe subducer &s. Qua mirse ẽmone
post inurias appellabat popłi uor. solaba¬
rel mlatorib. Seliniebat oraeulis. fo¬
uebat oꝑibus: Et q¬
ius cũ dõ constanter loqueretur homines damenhur¬
li igrata appellatione affarisolebat. Merito estinatꝰ
est supra homines. ut uuultum eius nonpossent intendere.
& sepulturã eius nonre ꝑtã erederent. Quiasie sibi totius pleb

Expanded text:
litate commendemus existimationem opinionemque litate commendemus existimationem opinionemque luamus in affectum hominum. Popularis enim et grata est omnibus bonitas, nihilque quod tam faciQuantas Moyses a populo illatas absorbebat contumelias : et cum Dominus in insolentes vindicare vellet; se tamen pro populo offerebat frequenter, ut indignationi divinae plebem subduceret! Quam miti sermone post injurias appellabat populum, consolabatur in laboribus, delinibat oraculis, fovebat operibus: et cum Deo constanter loqueretur ; homines tamen humili et grata appellatione affari solebat! Merito aestimatus est supra homines, ut et vultum ejus non possent intendere , et sepulturam ejus non repertam crederent ; quia sic sibi t
Abbreviated transcription (Latin):
idõminus beattis. qi erat pauꝑ sibi : minime. nnmoeo
magis beatus. quia erat diues dõ. Aluis enĩ eẽ. quãsibi
Quiite̾ prestat. ut iste erat. qui tẽ pore famis cibũ auidua
petebat largiturus. ut dria farine ꝑtrienniũ ⁊ ser menses
nonde ficerꝙ. ⁊ cotidianos usus ele̾i uas uidue mopi susfice.¬
pauꝑtatẽ. famẽ. dolorẽ. quȩ putantur mnala nõsolũ inpedi¬
mento nonee. ad uitãbeatam. sed &e iã slamento eiudentis¬
sacie tate. letitiã exꝑt̾ẽ dolorẽ .ꝰ de crimento eẽ ad fructũ
beatitudinis dominico de claratũ iudicio liquis cũ dicit᷑
ue uobis diuitib: quia hab̾eatis consolationẽ uram. Ule
uobis quisatur aei estis. qi esurietis. Et illi qͥrident. qi
lugebunt. Si gͦ ñ solũ ãminiculo non sunt adiuitãbeat᷑a
corporis aut exdernabona. sed &e iã dispendiosunt. Ac¬
muitile quã nonamari. Nam odio haberi. exieralesae
ninis capitale arbitror Itaq id aganusoite dĩ. sedui¬

Expanded text:
ideo minus beatus, quia pauper erat sibi? Minime. Immo eo magis beatus, quia erat Deo dives. Aliis enim quam sibi divitem esse praestat, ut iste erat, qui tempore famis cibum a vidua petebat, largiturus ut hydria farinae per triennium et sex menses non deficeret, et quotidianos usus olei vas viduae inopi sufficepaupertatem, famem, dolorem, quae putantur mala, non solum impedimento non esse ad vitam beatam, sed etiam adjumento evidentissatietatem, laetitiam expertem doloris, detrimento esse ad fructum beatitudinis, Dominico declaratum judicio liquet, cum dicitur: Vae vobis divitibus, quia habetis consolationem vestram! Vae vobis qui saturati estis, quia esurietis ! Et illis qui rident, quia lugebunt. Sic ergo non solum adminiculo non sunt ad vitam beatam corporis, aut externa bona, sed etiam dispendio sunt. 17inutile, quam non amari; nam odio haberi exitiale ac nimis capitale arbitror. Itaque id agamus, ut omni sedu
Abbreviated transcription (Latin):
uebitur. in memoria ȩ ternaerit iustus. & infra Qisꝑ¬
sit iłelit pauperib. iustitia eiꝰ mance iuȩter num. Hali&
qͦ uitã ȩ ternã fides quia fundamentũ e. bonũ. Iabent &r
bona facta quia uir uistus ⁊ dictis reb ꝓbatur. Nãsi
erercitatus sit insermonib ⁊ desidiosus moꝑib: prti.¬
dentiã suam factis repellit. & grauiuseͥ. scire quid faci¬
.as. nex fecisse qd faciendũ eognoueris. Nichilq cãbeatũ¬

Expanded text:
ustus . Et infra: Dispersit, dedit pauperibus, justitia ejus manet in aeternum . 7. Habet ergo vitam aeternam fides, quia fundamentum est bonum: habent et bona facta, quia vir justus et dictis et rebus probatur. Nam si exercitatus sit in sermonibus, et desidiosus in operibus, prudentiam suam factis refellit: et gravius est scire quid facias, ne
Abbreviated transcription (Latin):
orsus est tepeamentabellice fortitudinis. Nãcũ.
uidisset hebreũ abegiptio iniuriã accipiente ͥ
fendit. itaut egiptiũ sterner&. atq inarena ab¬
conderee. Salomon qͦq ait. Eripe eũ qͥducitur a
ipse ar istoteles transtulerint. aꝑtũ est satis. quan¬
qitã & ia his duob antiquior dixit iob S aliiũ feci
pauꝑem de inanu potentis ⁊ pupũlũ cu aduitor ñ
ad iuui. Denedictio ꝑituri mine ueniat. Nonne hic
fortissimus qͥ tam fortiter ꝑtulit impetus diaboli:
uoluptates. neq honores iumarinus censtituas. neq
studiũ inhis om̃e conteras: Quod eũ ita asteerus ani¬
ut illud honestum ac deeorũ preponendũ pudes
illiq ment̾e̾ ita intenãas cua. ut quieqiria acci¬
derit quo frangi animi solent. aut patrimonu
amissio aut honoris inminucio. aut obtreetae io
ifideliũ. quasi sitperior nonseneras. de indudite ae
salitis ipsius perieula ꝓiustitia suscepta non moueant

Expanded text:
orsus est tentamenta bellicae fortitudinis. Nam cum orsus est tentamenta bellicae fortitudinis. Nam cum vidisset Hebraeum ab Aegyptio injuriam accipientem, defendit; ita ut Aegyptium sterneret, atque in arena absconderet. Salomon quoque ait: Eripe eum qui ducitur l etiam Panaetius, aut ipse Aristoteles transtulerint, apertum est satis. Quamquam etiam his duobus antiquior dixerit Job: Salvum feci pauperem de manu potentis, et pupillum cui adjutor non erat, adjuvi. Benedictio perituri in me veniat . Nonne hic fortissimus, qui tam fortiter pertulit impetus diaboli, et voluptates, neque honores in maximis constituas, neque in his studium omne conteras? Quod cum ita affectus anit illud honestum ac decorum praeponendum putes, illique mentem ita intendas tuam, ut quidquid acciderit quo frangi animi solent, aut patrimonii amissio, aut honoris immunitio, aut obtrectatio infidelium, quasi superior non sentias. Deinde ut te salutis ipsius pericula pro justitia suscepta non moveant. 182.
Abbreviated transcription (Latin):
t̾e manu promptus. bellum aduersum titanas susc ep¬
to. Feroc il bellator miscebatur agminuib: głȩ cupr¬
do unus qͥsque se ipsim uuineit. ira contiuet. nullis
iNlecebris emollitur. atq uflectitur. ñ adũsis ꝑtur¬
batur. uͥ eatollitur secundis. ⁊ quasiuento quodã
uariarũ rerũ cis eũfertu mueatione. Quid aut ex¬
celsuis ⁊ mangnificentius qua exercere mente affice
carnẽ. ⁊ inseruitutẽ redigere. ut obed̾iat impe.¬
rio consilis obtẽperte. ut inadeundis laborib impi¬
gre exe quatur ꝓpositũ animi ac uoluntate: Quãm
suꝑabilis damel. qͥcir ca latera sua rudentes non expa.¬
uit leoneso Fremebant bestie ⁊ ille epulalabatur.¬
Nongͥ munerib corporis ⁊lacertis tantũmͦ fortiti.
da sed depellenda iniria lea uirtutis est. Oui
eni non repellit a socio iniuriã sipotest tͥa est in
ineio qua ille quifacit. Unde sẽs moises hure pruis

Expanded text:
tem manu promptus, bello adversum Titanas susceptem manu promptus, bello adversum Titanas suscepto, ferocibus bellator miscebatur agminibus gloriae cupido unusquisque se ipsum vincit, iram continet, nullis illecebris emollitur atque inflectitur, non adversis perturbatur, non extollitur secundis, et quasi vento quodam, variarum rerum circumfertur mutatione. Quid autem excelsius et magnificentius, quam exercere mentem, afficere carnem et in servitudinem redigere; ut obediat imperio, consiliis obtemperet, ut in adeundis laboribus impigre exsequatur propositum animi ac voluntatemabilis Daniel, qui circa latera sua rugientes non expavit leones! Fremebant bestiae, et ille epulabaturn viribus corporis et lacertis tantummodo fortituda , sed in depellenda injuria lex virtutis est. Qui enim non repellit a socio injuriam, si potest, tam est in vitio, quam ille qui facit. Unde sanctus Moyses hinc prius
Abbreviated transcription (Latin):
terat. Beniuolentia & iã gladiũ iracundiȩ extorque.¬
re consueuit. De niuolentia facit. ut amici utul nera
utilia. quã uolimitaria inim iei oscula sint. Deniuolen¬
tia facit ut unꝰ fiat explurib: qm̃ siplures amicisunt
aculeos habent. dolores nonhabent. Conpungimur
eni censorus sermonib: sedbeniuolentiȩ delecta¬
ẽomittit sibi. Alioquin fortitudo sine iustitia. inqͥta¬
tis materia est. Quo eñ ualidior est. eo pr̃opeior est ut
inferiorẽ opprimat. cũ impsis reb bellicis. iustabella
cessitus bellũ intulit. Itaq prudenciã fortitudinisco.¬
mit̾e habuit in proelio. Nã ⁊ adũsus goliam ininia¬
nẽ mole corporis uru̾ singulare certamen dimui.¬
caturus. armaqb oneraretur respuit. Uirtus eni
licertis. magis quã alienis integumentis inintitur.
De inde em̃inus quo gratnus feriret. ictis lapidis
hostẽ interenut. Postea nũqua nisi consulto dño ad¬
orsus. ideo omib uictor pręlius. usq ad sũmã senectu¬

Expanded text:
. Benevolentia etiam gladium iracundiae extorquere consuevit. Benevolentia facit ut amici vulnera utilia quam voluntaria inimici oscula sint . Benevolentia facit, ut unus fiat ex pluribus; quoniam si plures amici sintaculeos habent, dolores non habent. Compungimur enim censoriis sermonibus, sed benivolencie delectacommittit sibi: alioquin fortitudo sine justitia iniquitatis materia est. Quo enim validior est, eo promptior ut inferiorem opprimat; cum in ipsis rebus bellicis justa bella si lacessitus bellum intulit. Itaque prudentiam fortitudinis comitem habuit in praelio. Nam et adversus Goliam immani mole corporis virum singulari certamine dimicaturus, arma quibus oneraretur, respuit ; virtus enim suis lacertis magis quam alienis integumentis nititur. Deinde eminus, quo gravius feriret, ictu lapidis hostem interemit. Postea numquam nisi consulto Domino , bellum adorsus. Ideo in omnibus victor praeliis, usque ad summam senectu
Abbreviated transcription (Latin):
ant tranquillitas conscienȩ i securitas in nocentiȩ. Et
ideo sicut exortus sol globum lune ⁊ cetera stellarum
abscondit lumina. ita fulgor honestatis ubi uero ⁊ in¬
corrupto uibrat deeore. cete raqͣ putantur bona. scłm
bat. Ueata plane. qͥ nonalienis estimatur iuditus. seił
Iomesticis ꝑcipitur sensib: tanquã sui uider. honesta¬
tis gͥ. ẽ. uel iniscđi imn facere. uel ieuinium deferre in ab¬
scondito. ut mercedem iudearis a solo dõ tuo querere.
non o iã ab hominib Nã qͥ ab hominib querit habet
mercedem suam. qͥ aut̃ adõ. hab& uitã ȩternã. quã
prestare uonpotest nisi ac tor ȩ ternitatis sicut illus

Expanded text:
ant tranquillitas conscientiae, et securitas innocentiae. Et ant tranquillitas conscientiae, et securitas innocentiae. Et ideo sicut exortus sol lunae globum et caetera stellarum abscondit lumina, ita fulgor honestatis, ubi vero et incorrupto vibrat decore, caetera quae putantur bona secundrat. 2. Beata plane, quae non alienis aestimatur judiciis, sed domesticis percipitur sensibus, tamquam sui judex. Netis igitur est vel misericordiam facere, 71 vel jejunium deferre in abscondito; ut mercedem videaris a solo Deo tuo quaerere, non etiam ab hominibus. Nam qui ab hominibus quaerit, habet mercedem suam: qui autem a Deo, habet vitam aeternam: quam praestare non potest nisi auctor aeternitatis, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
menta tua. ut nundum corpus celebrandis ex hibe¬
al sacpanentis. Si popts siue ablicione uesfimentor
suoꝵ ꝓhibetur accedere ad hostiã suã. tuillotus mente pal¬
rite ⁊corpore audes ꝓalus supplicare. audes ꝓaliis ministra¬
re  Non medioere officiũ leuitarum. de quib dicit dñs. Ecer
eligo leuitas d̾emedio filiorũ isrł: ꝓ om̃i primogenito apiente
uiiluam filiis isrł: redẽptionis eorum erunt isti. ⁊erunt mͥ
seuite. Mlichi eñi seĩficarii primogenitũ interra egipti sogno¬
umus qi non interceteros leuite conputantur. sedom̃ib:
genita fructuũ atq primitie que dño deputancur. in quib
uotorũ solucio. ⁊redemptio peccatorum. Vg̃ I
oꝑiore lib ro de offictis tractauimus que conuenire
Dhionestati arbitremitr. inqua uitam beatam pofitamre
nussi dubitauerunt. quã scriptura apeslat uita e t̾nam.
Tantauis eni splendor honestatis est: ut uitã beata esfici.¬

Expanded text:
menta tua, ut mundum corpus celebrandis exhibementa tua, ut mundum corpus celebrandis exhibeas sacramentis. Si populus sine ablutione vestimentorum suorum prohibebatur accedere ad hostiam suam, tu illotus mente pariter et corpore audes pro aliis supplicare, audes aliis ministrare? 249. Non mediocre officium levitarum, de quibus dicit Dominus: Ecce eligo levitas de medio filiorum Israel pro omni primogenito aperiente vulvam filiis Israel: redemptiones eorum erunt isti, et erunt mihi levitae. Mihi enim sanctificavi primogenitum in terra Aegypti . Cognovimus quia non ingenita fructuum atque primitiae, quae Domino deputantur, in quibus est votorum solutio et redemptio peccaiore libro de officiis tractavimus, quae convenire honestati arbitraremur, in qua vitam beatam positam esse nulli dubitaverunt, quam Scriptura appellat vitam aeternam. Tantus enim splendor honestatus est, ut vitam beatam effici
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ publicã atestatione̾ nede rogetur muneri. ut qͥ
uiderit ministrũ altaris congrus ornatũuir tutib
autorẽ predicet. ⁊ dñm ueneretur qͥtales seruulos
habeat. Laus enĩ dñi. uli munda possessio. ⁊ in nocens
latũ ministerium. nec ullo coniugali eoitii uolãdi un
cognoscitis. qui integricorpore. incorruptopudore
alienier ia ab ipso consorcio eoniugali saerim in iberu
grani recepistis. Quodeo non pre terui. quia m pleris
ab diciorib locis cũ ministerium in gererent. uel & iã
sacerdotium. susceperunt. ⁊ id tanqua isu ueteri
defendunt. quando ꝑ inter ualla dierũ sacrificiũ
deferebatur. Ee tamen castificabatur & iã płs ꝑbidu¬
um. aut ꝑtriduum. ut adsacrificium purus accede¬
r&. ut in ueteri testaoiento legimus. ⁊ lauet uestim̃¬
ta sua. Sinfigura tata obseruantia. quanta miteri¬
tate : Disce sacerdos atq leuita quid sit lauare uesti.¬

Expanded text:
esse publicam existimationem, ne derogetur muneri; ut qui esse publicam existimationem, ne derogetur muneri; ut qui videt ministrum altaris congruis ornatum virtutibus, auctorem praedicet, et Dominum veneretur, qui tales servulos habeat. Laus enim Domini, ubi munda possessio, et innocens latum ministerium, nec ullo conjugali coitu violandum cognoscitis, qui integri corpore, incorrupto pudore, alieni etiam ab ipso consortio conjugali, sacri ministerii gratiam recepistis? Quod eo non praeterii, quia in plerisque abditioribus locis cum ministerium gererent, vel etiam sacerdotium, filios susceperunt: et id tamquam usu veteri defendunt, quando per intervalla dierum sacrificium deferebatur; et tamen castificabatur etiam populus per biduum aut triduum, ut ad sacrificium purus accederet, ut in veteri Testamento legimus ; et lavabant vestimenta sua. Si in figura tanta observantia, quanta 67 in veritate? Disce, sacerdos atque levita, quid sit lavare vesti
Abbreviated transcription (Latin):
relinquat : Sepe qd auarus summa congesserit sollici¬
tuame. precipiti effusione dilacerat heres luxuri.¬
osus. ⁊ dni quȩ sita turpis elluo p̃sentiũ cecus. futuri
in ꝓuidꝰ. quadã ab sorb& uoragine. Deniq sic apellat᷑¬
leuita. ipse iis uel ipse ꝓme. Olagnũ qͦq munus enis
ut de eo dñs dieat ipse m̃s. uelquẽ ammodũ petro
puilieũ. ornatũ. hospitalẽ docibulẽ ñ auarũ ñlicigio¬
sicm. doniaisuş bene p̃positũ addidit. diaconossimilit᷑
oportoe eẽ graues. nonbilingues. non multo uino dedi¬
tos. nontur pelucrum sectantes. habentes nusterium hidei
inconseientia pura. & hi aut̃ ꝓbentur primũ.: ⁊ sic mi¬
nistren nullũ erimen habentes. Aduertimus quanta in
nob reqͥrantur. ut abstinens sit auino minister dñi. ut
testimonio bone fulciatur. ñ solũ sideliũ. sed & ia eorũ
qͥforis sunt. Dec& enĩ actuũ oꝑumq nr̃orum testem

Expanded text:
relinquat? Saepe quod avarus summa congesserit sollicirelinquat? Saepe quod avarus summa congesserit sollicitudine, praecipiti effusione dilacerat haeres luxuriosus: et diu quaesita turpis helluo, praesentium caecus, futuri improvidus, quadam absorbet voragine. pro me. Magnum ergo munus ejus, ut de eo Dominus dicat: Ipse meus; vel quemadmodum Petro pudicum, ornatum, hospitalem, docibilem, non avarum, non litigiosum, domui suae bene praepositum, addidit: Diaconos similiter oportet esse graves, non bilingues, non multo vino deditin conscientia pura. Hi autem probentur primum, et sic ministrent, nullum crimen habentes. 66 246. Advertimus quanta in nobis requirantur: ut abstinens sit a vino minister Domini, ut testimonio bono fulciatur non solum fidelium, sed etiam ab his qui foris sunt. Decet enim actuum operumque nostrorum testem
Abbreviated transcription (Latin):
entia. si fid es. si contentus scłi sigrͥa tua abscondat
ẽni ꝑfidiã. beatus eris quia non respicis urua querles
un saifias falsas. Aumedioere .ẽ. tollere uoc̃e aduersario
ut arguendite non possit habere auetor euaturos
taq qumonrespieit inuanitates. non eoneiare int᷑
Quieiũ respicit contubatur: iuanisũme quide in.
quid ẽ. eni congregare opes nisiuanũ: Quia caduca
que rere uiauũ ẽ satis. Eũ aut̃ congregauerisi quisit
An possidere liceat tibi: nonue uanũẽ ut mereator
noctib ac dieb conficiat iter quo aggerare possit
thesauri aceruosmnerces congregre. contirbetur
ad precuim. neforte minoris uendat quã emerit.
aucupetur locorũ precia. ⁊ subito aTatrones inse inui.¬
dias famiose negotiationis excitr. aut nouexpectaras
feremorib flatib dũ luerũ querit. naufragiũ ir pacie¬
ensmore incidat. An non contur be̾tur deia ille uane
qͥsummio labore coaceruat quod neserat euibere di

Expanded text:
entia, si fides, si contemptus saeculi, si gratia tua abscondat omnem perfidiam, beatus eris; quia non respicis in vanitates et insanias falsas . An mediocre est tollere vocem adversario, ut arguendi te non possit habere auctoritatem? Itaque qui non respicit in vanitates, non conturbatur; qui enim respicit conturbatur, et vanissime quidem. Quid est enim congregare opes, nisi vanum; quia caduca quaerere vanum est satis? Cum autem congregaveris, qui scias an possidere liceat tibi? 242. Nonne vanum est ut mercator noctibus ac diebus conficiat iter, quo aggregare possit thesauri acervos, merces congreget, conturbetur ad pretium, ne forte minoris vendat quam emerit, aucupetur locorum pretia, et subito aut latrones in se invidia famosae negotiationis excitet, aut non exspectatis serenioribus flatibus, dum lucrum quaerit, naufragium impatiens morae incidat? 243. Annon conturbatur etiam ille vane, qui summo labore coacervat, quod nesciat cui haeredi
Abbreviated transcription (Latin):
exomũbindplebẽ regenã: Quamitis blandus. hunuls
spei se dulus corde. facilis affeetu. aute reguũ se ꝓ onti oste.¬
rebat prx eũ omib equabat suã maliciã. ⁊ parciebatur. lasse¬
romiifere ismprȩlio mansuetiis nuimperio paciensiu
comint torferre magis promptus: qita reserre inuirias
haco tã carus erat om̃ib ut uiuenis adregnũ & iauiuutus
peteretur. re sistens eogeretur: senex ne płetio inter¬

Expanded text:
ex omnibus ad plebem regendam, quam mitis et blandus, humilis spiritu, sedulus corde, facilis affectu! Ante regnum se pro omnibus offerebat: rex cum omnibus aequabat suam militiam, et partiebatur laborem: fortis in praelio, mansuetus in imperio, patiens in convicio, ferre magis promptus quam referre injurias. Ideo tam charus erat omnibus, ut juvenis ad regnum etiam invitus peteretur, resistens cogeretur, senex ne praelio inter
Abbreviated transcription (Latin):
Aquã de aqua ꝓfluenti dare. lumen delum ine accenidere
Heniuolentia itaq inhis .x̃. om̃ib tanqua fons aque refi¬
ciens sicient̾e. tanquã lumenquę etiã malus luceat. nec
illi desit qͥ de suo lumine aliis lumen accenderit. Habita

Expanded text:
aquam de aqua profluenti dare, lumen de lumine accendere. aquam de aqua profluenti dare, lumen de lumine accendere. Benevolentia itaque in his est omnibus, tamquam fons aquae reficiens sitient em, et tamquam lumen quod etiam in aliis luceat, nec illis desit, qui de suo lumine aliis lumen accenderint. 168.
Abbreviated transcription (Latin):
laboreni alius haut scio ance iã locuplecius solũ resti¬
tuit affectũ. Quid enĩsire ferendi nulla facultas sup¬
petit : in benesicio redilendo plus animꝰ quã censis oꝑa¬
tur. magis quã pͣponderat beniuoleneia. qua possibilraᷤ
referendi muneris. Grã eiũ in eo ipso qd̾ habetur refer
Magna gͥ beniuolentia. quȩ etiã sinichil conferat plus
ex hib& : ⁊ cõ in patrimonio nichil habeat largitur plu.¬
rib: idq facit sine ullo sui dispendio iluero omiũ. ⁊idõ
prestat beniuolentia supra ipsam liberalitatem. Ditior
hȩc morib: qua illa munerib Plures enĩ sunt qͥ mdigeit
beneficio. qua qͥliabundant. Tolle ex usu hominũ beni.
uolenciã. tanquã sol enuudo tułeri̾t itaerit. quia easine
usus hominũ eẽ ñ potest. ut pere grinanti ionstrare
uiã. reuocare errante. deferre hospiciũ. Nongͥ medio¬
cres uirtus. de qua sibi plaudebat iob dicens. Foris auꝰ
non habitabat hopes. ianua mea omi uenienti patebat.

Expanded text:
laborem, alius, haud scio an etiam locupletius, solum restituit affectum. Quid enim si reddendi nulla facultas suppetit? In beneficio referendo plus animus quam census operatur: magisque praeponderat benevolentia, quam possibilitas referendi muneris. Gratia enim in eo ipso quod habetur, refertur. Magna igitur benevolentia, quae etiam si nihil conferat, plus exhibet: et cum in patrimonio nihil habeat, largitur pluribus; idque facit sine ullo sui dispendio, et lucro omnium. Et ideo praestat benevolentia supra ipsam liberalitatem. Ditior haec moribus, quam illa muneribus; plures enim sunt qui indigent beneficio, quam qui abundanvolentiam, tamquam solem e mundo tuleris, ita erit; quia sine ea usus hominum esse non potest ut peregrinanti monstrare viam, revocare errantem, deferre hospitium, non igitur mediocris virtus, de qua sibi plaudebat Job dicens : Foris autem non habitabat hospes, janua mea omni venienti patebat
Abbreviated transcription (Latin):
reriusus est. pietas ad omĩa utilis. Exerceat o te
puetas. aduistitiã. ad eontinentiã ad mansue tudine
nnt fugias iuenilia oꝑa. Confirmatus iradicatus
ingra bonũ fidei subeas certamen. Nonte impliees
dissimulare eũ aliquid imine at : sed p̃tendere i
tanquã ex plorare despecula quadã mentis. ⁊ obui.¬
are cugitatio ꝓuida reb futuris. ne forte dicat
postea. ⁊ deo ista incidi. quia nonarbite abar possẽ
euenire. Deniq nisi ea plorẽtur ad uersa eito
occupant. Ut inbello inꝓuisus hostis uia. sustinec᷑.
isi imparatos inueniat facile opprunat. ita aniniũ
mala mer plorata plus frangunt In his gͥ duob illa ẽ.
animi excellentia. ut primũ animus tuus bonis
nib nullis cupiditatib Huctu&. Noirẽ. gͥ inedioeris
tib gerat. sed quȩ sola defendat or nanienta uirtutũ
om̃iũ. ⁊ iuditia custodiat. ⁊ quȩ merpiabili pręlio
adũsus omĩa uicia decernat Inicta adlabores. fortis
ađpericiũa. rigidior ad ũsus uoluptates. dura adũsus

Expanded text:
o te pietas ad justitiam, continentiam, mansuetudinem; ut fugias juvenilia opera, confirmatus et radicatus in gratia bonum fidei subeas certamen: non te implices dissimulare cum aliquid immineat, sed praetendere et tamquam explorare de specula quadam mentis, et obviare cogitatione provida rebus profuturis; ne forte dicat postea: Ideo in ista incidi, quia non arbitrabar posse evenire. Denique nisi explorentur adversa, cito occupant. Ut in bello improvisus hostis vix sustinetur, et si imparatos inveniat, facile opprimit: ita animum mala inexplorata plus frangunt. In his ergo duobus illa est animi excellentia, ut primum animus tuus bonis nibus, nullis cupiditatibus fluctuet. 22. Neque vero tutibus gerat; sed quae sola defendat ornamenta virtutum omnium, et judicia custodiat, et quae inexpiabili praelio adversus omnia vitia decernat, invicta ad labores, fortis ad pericula, rigidior adversus voluptates, dura adversus
Abbreviated transcription (Latin):
timeri maluit. Quis e nĩ ei se coͬmittat. que ñ put& plus
sapere quã ipse sapiat qui querit consilium: Ne cesse
.ẽ. gͥ ut prestantior sit a quo consiliũ petitur. quã iłle
.ẽ. qui petit. Quid enĩ consulas honunem hominem.
que non arbitreris posse melius aliquid reperire quã

Expanded text:
ti dare. Quis enim ei se committat, quem non putet plus sapere, quam ipse sapiat qui quaerit consilium? Necesse est igitur ut praestantior sit a quo consilium petitur, quam ille est qui petit. Quid enim consulas hominem, quem non arbitreris posse melius aliquid reperire, quam
Abbreviated transcription (Latin):
craticulã erure retur. assũ ẽ. inquit. uersa ⁊ man.¬
Q̃uea. itauirtute animi uineebat ignis natura¬
Quereudũ & iã moni̾iac tu. quid ꝑsonis. quiꝰtẽporib
conueniat. atq ȩ tatib quid & iaͣ singulorũ ingeniis
sit ac cõmodũ. Sepe enĩ quod alterũ deci. alteru ñ
deco. Aluid iuueni aptũ. aliud sen. Aliud inpericu¬
nouerit: ⁊ ad id̃se applico. quͦd sibi aptũ elegrrit
Itaq quid se quatur prius consider&. Ilouerit bona
sua. sedetiã uitia cognoscat. ȩ qualẽ que se uidice
suiprebeat. ut bonis intendat. uic ia de elin&. Aliu
distinguende leetioni accior. aliussaerario opor.¬
tunior habetur. Hȩc omia specete sacerdos ꝙ qd̾
cuiq congruat. id officuide putae. Presentia qͥppe¬
plures. quã futura preferunt Illi aut presentib
nos futuris militamus. Unde quo prestantior causa:

Expanded text:
craticulam exureretur: Assum est, inquit, versa et mancraticulam exureretur: Assum est, inquit, versa et manduca. Ita animi virtute vincebat ignis naturadum etiam in omni actu quid personis, quid temporibus conveniat atque aetatibus, quid etiam singulorum ingeniis sit accommodum. Saepe enim quod alterum decet, alterum non decet. Aliud juveni aptum, aliud seni: aliud in pericunoverit, et ad id se applicet, quod sibi aptum elegerit. Itaque quid sequatur, prius consideret. Noverit bona sua, sed etiam vitia cognoscat: aequalemque se judicem sui praebeat, ut bonis intendat, vitia declinet. 215. Alius distinguendae lectioni atunior habetur. Haec omnia spectet sacerdos, et quid cuique congruat, id officii deputet. Quo etenim plures quam futura praeferunt. Illi autem praesentibus, nos futuris militamus. Unde quo praestantior causa,
Abbreviated transcription (Latin):
uit subeam i subiecto glidio inter emit eam. bitaq ea¬
dens bestia oppressit eleat arium atqita mortuus ee
Quant q uue tusanimi: pruno ut morte nontuuierest
deunide ut cir cũfusus legionib inimieorũ. in consertos
raperetui Iostes mediũ penetrarit agniemncontiẽp¬
ta morte ferocior. ab iecto clipeo utraq mariu uulne¬
rat molem bestiȩ subirce ac sustineras. post uida
ipsam sueceder&. quo pleniore feriroe ictu eiusrui¬
Nainelusus magis quã oppressus. suoe. se pultus triũ.
phos nec sefellit opinio uirũ. quã uis reguis sefelle.¬
rit habitiis. ⁊̃ auto enĩ uirtutis spectaculo de firi ho.¬
stes iher nenoccupatũ incursare non auasi. post
iasũ ruengͥs bestiȩ sicͦ trepidauerunt. ut impares
se om̃s unius uir tuti arbitrarentur. hinc laurentiuꝰ
sc̃s adhuc nũlus urgebat nisiamor deuoeionis. ta.¬
men iipse postriduumi cum illuso tiranuo impositꝰ sup

Expanded text:
vit sub eam, et subjecto gladio interemit eam. Itaque cavit sub eam, et subjecto gladio interemit eam. Itaque cadens bestia oppressit Eleazarum, atque ita mortuus est. Quanta igitur virtus animi! Primo, ut mortem non timeret: deinde, ut circumfusus legionibus inimicorum, in confertos raperetur hostes, medium penetraret agmen, et contempta morte ferocior, abjecto clypeo, utraque manu vulneratae molem bestiae subiret ac sustineret: post infra ipsam succederet, quo pleniori feriret ictu; cujus ruina inclusus magis quam oppressus, suo est sepultus triumpho. 198. Nec fefellit opinio virum, quamvis regius fefellerit habitus; tanto enim virtutis spectaculo defixi hostes inermem, occupatum incursare non ausi, post casum ruentis bestiae sic trepidaverunt, ut impares se omnes unius virtuti arbitrarentur. Densanctum ad hoc nullus urgebat, nisi amor devotionis; tamen et ipse post triduum, cum illuso tyranno, impositus super
Abbreviated transcription (Latin):
dirie uctoriã. maguitudine mentis ⁊ fidei elamauit.
stoe sol. ⁊ stetit sol. donec uictoria consũmaretur.
Gedeon intrecentis uiris de ingenti popło ⁊ acerba hoste:
reuerit triũphũ. Ionatha adoleseens uirtutẽ hecit in
magno prȩlio. Quid de machabeis loquar: sed prius de
popło dicã ƿatrũ. Quicũ eẽnt parati ad repugnandũ
maluerunt uuluerib offerre nuda corpora. quã
pepugiare ne iuolapent sabbacũs taq oiñs le tise obtu¬
lerunt morti sea machabei conside rantel qd̾ sioubesł¬
peouocarentur. ulti sunt in nocentiũ neẽẽ fr̃msuorũ
utide postea stimulatur rex antiocus eũbellũ acir¬
derae ꝑduces suos lisiam. nicanore. gorgiam. ita cũori¬
dio campi atrib nulib prosternerentur. Aluetieder.
aueis uidȩ machabei de uno eius milite considerate
Nam q eleararus cũ suꝑeminentẽ ceteriselephautũ
lorna uestitũ regia aduter&e. arbitratus qdine oreet
ort.cirsu coucito in me dio legionis se ꝓripiut. daiecto¬

Expanded text:
diret victoriam, magnitudine mentis et fidei clamavit: Stet sol; et stetit, donec victoria consummaretur. Gedeon in trecentis viris de ingenti populo et acerbo hoste revexit triumphum . Jonathas adolescens virtutem fecit in magno praelio . Quid de Machabaeis loquar ? 196. Sed prius de populo dicam Patrum, qui cum essent parati ad repugnandum maluerunt vulneribus offerre nuda corpora, quam repugnare, ne violarent sabbatum. Itaque omnes laeti se obtulerunt morti. Sed Machabaei considerantes quod hoc exellum provocarentur, ulti sunt innocentium necem fratrum suorum. Unde postea stimulatus rex Antiochus, cum bellum accenderet per duces suos Lysiam, Nicanorem, Gorgiam, ita cum Oridio campi a tribus millibus prosternerentur. 197. Virtutem ducis Judae Machabaei de uno ejus milite considerate . Namque Eleazarus cum supereminentem caeteris elephantum, lorica vestitum regia, adverteret, arbitratus quod in eo esset rex, cursu concitus in medium legionis se