comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inde martẏrẽ. inde sacerdotii electionem
signauit. Amicitia ẽ ꝑ quã ad xp̃iuultuᷤ
ad mitteris. extra ordinaria hostia ꝑuenire.
Sic eligunt᷑ iusti. sic ꝓbant᷑ religiosi ac sim¬
plices. in xp̃i timore electi: ut ante remune¬
tate fidei destineris. ante p̃mio deuote m̃¬
tis in dño dignus habearis: quã uenerit
hora decreti. quam exceperis sententiam
xp̃i. Probatã te et paratã hostiam electio
plena dilectionis suȩ uoluntate coronabit:
tantum tunc ut nr̃i memineris petimꝰ &
oramus: cum pudice electionis dñi ꝓbata
atq immaculata hostia ante xp̃i tͥbunal
astiteris: cum głam gr̃ȩ dĩ p̃mio deuote
mentis ac remunerationis acceꝑis. memo¬
riȩ hereat et tenacit᷑ insensib tuis maneat.
quam nob̃ imꝑtire dignaris dilectio cari¬
tatis: ut orationibus tuis peccata nr̃a ue
tyris petitionẽ meruisse saluari. ut cum¬
& ipse ꝓte ꝓmoueri quidẽ precib tuis

Expanded text:
inde martyrium, inde sacerdotii electionem inde martyrium, inde sacerdotii electionem signauit. amicitia est, per quam ad Christi uultus admitteris, extraordinaria hostia peruenire. sic eliguntur iusti, sic probantur religiosi ac simplices in Christi timore electi, ut ante remunerationi fidei destineris, ante praemio deuotae mentis in Domino dignus habearis, quam uenerit hora decreti, quam exceperis sententiam Christi, probatam te et paratam hostiam electio plena dilectione suae uoluntatis te coronabit. tantum tunc ut nostri memineris petimus et oramus, cum pudicitia t adlectionis Domini probata atque immaculata hostia ante Christi tribunal adstiteris, cum gloriam gratiae Dei praemio deuotae mentis ac remunerationem exceperis, memoriter haereat et tenaciter sensibus tuis maneat quam nobis impertire dignaris dilectio caritatis: ut orationibus tuis peccata nostra uetyris petitione meruisse saluari, et ut cum ipse pro te promouere quid precibus tuis
Abbreviated transcription (Latin):
tum: ut inspirata celeritate ueniendi. in¬
telligeres atq dinosceres honorẽ sacerdocii
cȩlestis int̾ cȩtetos tibi potissimũ destinatũ:
et quod iussione dm̃ ex pectatus uenires
atq occurreres reseruatũ: ut ȩccłȩ suȩ dñs
tota miseratione pietatis consuleret. do-¬
minicationis plebis mora quẽ potiꝰ eligẽt
ep̃m. te querenti popło suo xp̃e iopina¬
tum repente obtulit: & complacitũ sibi ce¬
lestis ꝓ uidentia manifeste aduentus dui
in puisa occursione monstrauit: Docum̃¬
tum repentini ac ꝑnicis occursus ꝓcura¬
tionem dĩ uoluntatis ostendit: ut quod dif¬
ficili expeditione uix potuisset oceurrere:¬
ceres & stuperes. quam uenisse dinoscereris.
Inde dilectionem iã tecum dñs iniciata cari¬
tate firmauit: inde amicitiã tecũ quam
discipłis sub triumpho crucissuȩ tradidit
dedicauitq dicens: si feceritis q̃ mando
uob̾. iam non dicam uos seruos. sed amicos:

Expanded text:
tum, ut insperata celeritate ueniendi intum, ut insperata celeritate ueniendi intellegeres atque dinosceres honorem sacerdotii caelestis inter ceteros tibi potissimum destinatum et quod iussione Domini exspectatus uenires atque occurreres reseruatum. ut ecclesiae suae Dominus tota miserationis pietate consuleret, dimicationis plebis mora quem potius eligeret episcopum te quaerenti populo suo Christus inopinatum repente obtulit . et complacitum sibi caelestis prouidentia manifeste aduentus tui improuisa occursione monstrauit: documentum repentini ac pernicis occursus procurationem Dei uoluntatis ostendit, ut quod difficili expeditione uix potuisset occurrereceres et stuperes quam uenisse dinosceres. Inde dilectionem iam tecum suam Dominus initiata caritate firmauit, inde amicitiam tecum quam discipulis suis sub triumpho crucis suae tradidit dedicauitque dicens: si feceritis quae mando uobis, iam non dicam seruos uos sed amicos,
Abbreviated transcription (Latin):
pulis siuis dñs hereditatis titulo reliquit. con
quod dñs ostendit: quod xp̃c adueniens et̃¬
nam uitam eẽ monstrauit. Pte quã michi le¬
ta illa quam exoptabilis dies est: cũ miscdĩȩ
dñi fauore. accersione dilatata senectã istam
meam ꝓferre contigerit: ut & orationibus
scõrum impense et iugiter dep̃cantium dñm
tibi penes dñm reposita ẽ portare conspiciã.
Nec putaueris autẽ martyrii tibi scelis pre
licitatis huius collata dignatio ẽ: tunc
iudicio suo iusto dñs elegit destinatũ mar¬
tẏrem: cum te exemptũ de iustorũ grege
atq assumptũ sibi de inopinato constitu¬
it altari sacerdotẽ. Preclara prorsus & glo¬
riosa uocationis electio. & de dñi digna¬
tione noua atq in audita et mira felici¬
tas. trans marinȩ ꝑ egͥnationis necessitatib
occupatum. ad destinatum tͥ munus igna-¬
rum ac nescium repente uenisse: & quasi
ita regressionis tuȩ tempꝰ ad hoc eẽt libra¬

Expanded text:
pulis suis Dominus haereditatis titulo reliquit, conjpulis suis Dominus haereditatis titulo reliquit, conjquod Dominus ostendit, quod Christus adueniens aeternam uitam esse monstrauit. Certe quam mihi laeta iila, quam exoptabilis dies est, cum misericordiae Domini fauore arcessitione dilata senectam istam meam proferre contigerit, ut et orationibus sanctorum impense et iugiter deprecantium Domitibi penes Dominum deposita est portare conspiciam. nec putaueris autem martyrii tibi secundum prlicitatis huius conlata dignatio est, tunc iudicio suo iusto Dominus elegit destinatum martyrem, cum te exemptum de iustorum grege atque adsumptum sibi de inopinato constituit altario sacerdotem. praeclara prorsus et gloriosa uocationis electio et de Domini dignatione noua atque inaudita et mini felicitas transmarinae peregrinationis necessitatibus occupatum ad destinatum tibi munus ignarum ac nescium repente uenisse atque ita regressus tui tempus ad hoc esse libra
Abbreviated transcription (Latin):
&e examine iudicii tui quȩ minus a nobis
uel in ꝓpriȩ forte digesta sunt. auctoritate
scĩ sp̃s qui in pectus tuũ in undatione gr̃ȩ
cȩlestis influxit. comꝓbes et emendes: sitq
ad te de ista lectione ab humilitate nr̃a
mandata legatio. et insinuanda tͥ in nos
pͥma dilectionis peticio: ut paruitatem
fidei meȩ cum discipłorum tuoꝵ instructi¬
one atq eruditione coniungas: & me quẽ
in alia parte huiꝰ ꝓuinciȩ constitutũ ꝓpt̃
uisendos uultus tuos ñ itineris longin¬
quitas terruit. nec senium aut difficultaᷤᷤ
fatigata iam fessi corporis ritardauit. sed
animante stimulatu dñi & urgente fe¬
stinato cupiditate ꝓpandi. contẽpta qͦq¬
omni tͥbulatione in opiȩ atq penuriȩ qͣnta¬
cumq uiriũ facultate uidendi scĩmonii
tui celebris huc fama ꝑduxit ad ꝓximam
dilectus tui caritatẽ cum unanimitate fra¬
ternitatis ad mutas: & amori tuo quẽ disci¬

Expanded text:
et examine iudicii tui quae minus a nobis et examine iudicii tui quae minus a nobis uel improprie forte digesta sunt auctoritate spiritus sancti, qui in pectus tuum inundatione gratiae caelestis influxit, comprobes et emendes: sitque ad te de ista lectione ab humilitate nostra mandata legatio et insinuanda tibi in nos prima dilectionis petitio, ut paruitatem fidei meae cum discipulorum tuorum instructione atque eruditione coniungas et me, quem in alia parte huius prouinciae constitutum propter uisendos uultus tuos non itineris longinquitas terruit nec senium ac difficultas fatigati ac fessi iam corporis redarguit, sed animante stimulatu Domini et urgente festinato cupiditate properandi, contempta quoomni tribulatione inopiae atque penuriae quantacumque uirium facultattuae celebris huc fama perduxit, ad proximam dilectionis tuae charitatem cum unanimitate fraternitatis admittas; et amori tuo quem disci
Abbreviated transcription (Latin):
qua papiscus ad intellectũ ad missus. & ad
naculũ sumeret dep̃catus iasonẽ postu¬
lauit. Probat hoc scriptura concertationis
ipsorum. quȩ collidentiũ int̾ se papisci
adu̾santis ueritati. et iasonis asserentis.
et uendicantis dispositionẽ. et plenitudi¬
nem xp̃i. greci sermonis oꝑe signata ẽ: ad
cuius translationem ad intellectũ latinum
animante dñi ope. et uiuentis fidei firmi¬
tate. seruata u̾borum ꝓpͥetate intrepidus
accessi: & his qui ab intellectu grecȩ docilita¬
tis alieni sunt. int̾p̃tata integra significati¬
one u̾borũ. et intellectus omnis ac uerita¬
tis manifestatione patefacta. tomani sermo¬
nis ratione discussa disserui. Huius laboris
ꝓbationem tibi lm̃e qui inutrłꝰq linguȩ in¬
structione fundatus es. impensa peticione
committo: ut qui scĩ sp̃s ueneratione uere¬
cundus es. collata utriꝰq oꝑis lectione. au¬
datiam uerecunde temeritatis explores:

Expanded text:
qua Papiscus ad intellectum ueritatis admissqua Papiscus ad intellectum ueritatis admissnaculum sumeret deprecatus Iasonem postulauit. probat hoc scriptura concertationis ipsorum, quae collidentium inter se Papisci aduersantis ueritati et Iasonis adserentis et uindicantis dispositionem et plenitudinem Christi Graeci sermonis opere signata est: ad cuius translationem in intellectum Latinum animante Domini ope et uiuentis fidei firmitate seruata uerborum proprietate intrepidus accessi: et his qui ab intellectu Graecae docilitatis alieni sunt interpretata integra significatione uerborum et intellectus omnis ac ueritatis manifestatione patefacta Romani sermonis ratione discussa disserui. cuius laboris probationem tibi, carissime, qui utriusque linguae instructione fundatus es, impensa petitione committo: ut qui sancti spiritus ueneratione uerecundus es conlata utriusque operis lectione audaciam uerecundae temeritatis explores
Abbreviated transcription (Latin):
abrahȩ. Hoc iudaicus popłs cui apͥmor¬
dio legis monita loquebant᷑. in credule m̃¬
tis duricia. & ꝑfidi cordis insana seruare
noluit: & idõ pro diffidentiȩ merito filioꝵ
nomen a misit. Non tamen omniũ ꝑfide gen¬
tis ad u̾sus nomen dñi quo minus intellige¬
rent ueritatẽ. odio durata mens ẽ: & iamq
tre uenit. ut saluũ faceret quod ꝑierat: isra¬
helis qui maior ac fortior. ad subigenda con
durabant ad noticiã claritatis & głȩ suȩ
etiã piȩ plebis ad dñi metum ipso dño ȩuã¬
gelirante conu̾sas mentes sileam: ut aploꝵ.
eius p̾dicatione multiplicatũ in orbe toto
et respsum credentium popłm conticescã.
illud p̃clarum atq memorabile głosumq
iasonis hebrei xp̃iani. & papisci alexandrini
uuidei disceptationis occurrit: iudaiei cordis
obstinatã duriciam monitione ac leni in¬
crepatione mollitam uictrici in papisci
corde iasonis de spu scĩ infusione doctrinã.

Expanded text:
Abrahae. hoc Iudaicus populus, cui a primorAbrahae. hoc Iudaicus populus, cui a primordio legis monita loquebantur, incredulae mentis duritia et perfidi cordis insania seruare noluit, et ideo pro diffidentiae merito filiorum nomen amisit. non tamen omnium perfidae gentis aduersus nomen Domini, quominus intellegerent ueritatem, odio durata mens est. etiamqutre uenit ut saluum faceret quod perierat Israelis: qui maior ac fortior ad subigenda contduras bant ad notitiam claritatis et gloriae et impiae plebis ad Domini metum ipso Domino euangelizante conuersas mentes sileam, ut apostolorum eius praedicatione multiplicatum in orbe toto et refersum credentium populum conticiscam: illud praeclarum atque memorabile gloriosumque Iasonis Hebraei Christiani et Papisci Alexandrini Iudaei disceptationis occurrit, Iudaici cordis obstinatam duritiam Hebraei admonitione ac leni increpatione mollitam, uictricem in Papisci corde Iasonis de spiritus sancti infusione doctrinam,
Abbreviated transcription (Latin):
pateat: & ad celum ac suꝑna ocłos cordis
attollens. xp̃i lumens parce iam salutis as¬
piciat: Exemplũ ac docum̃tum nt̃i timo¬
ris et fidei et ipsius abrahȩ patriarchȩ fide¬
li credulitate monstrat᷑: qui repmissioni
dĩ mente simplici statim credidit: & idõ
ad iusticiam deputarreius condigna remu¬
neratione commeruit. Hoc ds̃ diligit. hoc
appetit. hoc in seruis siuis benignꝰ remu¬
nerat: & honorat simplicitatem mundi
cordis quod dm̃ cernimus: timorẽ dilec¬
tionis dñi quo ꝓbamur. credulã fidẽ m̃tis
qua iusticiȩ deputamur. Hanc fidem se¬
qui. hunc dĩ timorem seruate nos conue¬
nit: qui custodientes u̾ba cȩlestia & spe¬
tantes ꝓmissa diuina filii abrahȩ merui
mus nuncupari: quod apłi pauli qͥ dei
uoce uas electionis ẽ dictus. contestatione
firmat᷑ dicentis: Sic abraham credidit
dõ: & acceptolatũ est ei ad iusticiã: Cog¬
noscite gͦ. qm̃ qui ex fide sunt hi filii sunt

Expanded text:
pateat et ad caelum ac superna oculos cordis pateat et ad caelum ac superna oculos cordis attollens Christi lumen partae iam salutis aspiciat. Exemplum ac documentum nostri timoris et fidei ex ipsius Abrahae patriarchae fideli credulitate monstratur, qui repromissioni Dei mente simplici statim credidit et ideo ad iustitiam deputari ei condigna remuneratione commeruit. hoc Deus diligit, hoc adpetit, hoc in semis suis benignus remunerat et honorat, simplicitatem mundi cordis quo Deum cernimus, timorem dilectionis Domini quo probamur, credulam fidem mentis qua iustitiae deputamur. hanc fidem sequi, hunc Dei timorem seruare nos conuenit, qui custodientes uerba caelestia et sperantes promissa diuina filii Abrahmus nuncupari. Quod apostoli Pauli qui Dei voce vas electionis est dictus, contestatione firmatur dicentis : Sic Abraham credidit Deo, et accepto latum est ei ad iustitiam. cognoscite ergo quoniam qui ex fide sunt hi sunt filii
Abbreviated transcription (Latin):
tia gerenda mandata illuminato corde to¬
ta mentis et fidei credulitate conu̾tat: ut
quẽ ꝓphȩ p̃dicauerunt dm̃ noscat: ut
xp̃m qui se mundo palã uenisse monstra¬
uit intelligat: ut scͥpturis diuinit᷑ testi¬
ficantib dĩ filiũ & dm̃ credat: sicut ipse
quid sit uita ȩt̾̃na manifestat dicens. Hȩc
est autem uita ȩt̾na. ut cognoscant te so¬
lum uerũ dm̃. et quẽ misisti iħm xp̃m:
docens atq ostendens nicħ aliud ẽẽ deum
immo tota pectoris fide deuote mentis
aꝑire. Inde iam fit. ut credendo intelligas:
intelligendo quod credis. in sensu deũ illu¬
minato corde conspicias: sicut idem ipse
dñs ꝑ ysaiam antemonet dicens:. Si non
credideritis. non intelligetis. Tam facilis
& p̃stans et larga ẽ. & habundans de dñi
pietate clementia: ut siquis semel se in eũ
toto corde conu̾terit. ad celestȩ munus ad mis-¬
sus. statim iã eius ñ nisi ad diuina mens

Expanded text:
ria gerenda mandata inluminato corde toria gerenda mandata inluminato corde tota mentis credulitate conuertat, ut quem prophetae praedicauerunt Dominum noscat, ut Christum qui se mundo palam uenisse monstrauit intellegat, ut scripturis diuinitus testificantibus Dei filium et Deum credat. sicut ipse quae sit uita aeterna manifestat dicens: haec est autem uita aeterna, ut cognoscant te solum et uerum Deum et quem misisti Iesum Christum, docens atque ostendens nihil aliud esse Deum  prona et immutata pectoris fide deuotae mentis aperire. inde iam fit ut credendo intellegas, intellegendo quod credis in sensu Deum illuminato corde conspicias, sicut idem ipse Dominus et per Esaiam ante monet dicens: si non credideritis, nec intellegetis. tam facilis et praestans et larga est atque abundans de Domini pietate clementia, ut si quis semel sese in eum toto timore conuerterit ad caeleste munus admissus statim iam eius non nisi ad diuina mens
Abbreviated transcription (Latin):
apꝓpinquauit: abiciamꝰ ergo oꝑa tenebrarũ.
et imduamur armalucis. sic ut in die hone¬
ste ambulemꝰ: id ẽ. in xp̃o. et mandatis eius
euiꝰ lumine ac monitis luminati & in clarita¬
te diei cius inuenti. ꝓximã nob̃ salutẽ credu¬
litatis in eũ mente conspicimus: Solẽ quoq
ẽẽ xpͣm cunctis timentib eũ. malachias pro¬
pħa testat᷑ et ꝓmittit dicens. Nob̃ autem ti¬
mentib nomen meũ orietur sol iusticiȩ. &
sanitas in alis eius: ostendens a nullo salutẽ
nobis posse conferri. nͥ in passione erueis
eiꝰ: qua extendens manus cuncta scła com
ȩt̾nitatẽ uitȩ. spe futuri regni eiꝰ animem̃.
Quis gͦ tam stolidus. ac demensquis sic ab
intellectu suȩ salutis alienꝰ. qui tot ac tantiꝰ
testimoniis ueritatis in credulus. ñ adu̾suo
meram fidẽ obduratũ pectus intellecturie¬
riatis emolliat: & tenebͥs uitȩ quondã mor¬
talis exutus. in luminȩ p̃ceptoꝵ celestium
gradiens. ad diuina monita ce dñi saluta¬

Expanded text:
arum et induamur arma lucis, sicut in die honeste ambulemus. id est in Christo et mandatis eius, cuius lumine ac monitis luminati et in claritate diei eius inuenti proximam nobis salutem credulitatis in eum mente conspicimus. Solem quoque esse Christum cunctis timentibus eum Malachias propheta testatur et promittit dicens: uobis autem timentibus meum nomen orietur sol iustitiae, et sanitas in alis eius, ostendens ex nullo nobis salutem posse conferri, nisi in passionem crucis eius, qua extendens manus cuncta saeculi set ad aeternitatem uitae spe futuri regni eius animemur. quis ergo tam stolidus ac demens, quis sic ab intellectu suae salutis alienus, qui in tot et tantis testimoniis ueritatis incredulus non aduersus sinceram fidem obduratum pectus intellectu ueritatis emolliat et e tenebris uitae quondam mortalis exutos in lumine praeceptorum caelestium gradiens ad diuina monita et Domini saluta
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc lumen scło datum & diem nob̃salutis
Lapis quẽ ixꝓbauerunt edificantes. hic factꝰ
est in caput anguli: a dño factum est istud.
& ẽ mirabile in ocłis nr̃is. Iste dies ẽ. quem¬
fecit dñs. exultemus et letemur in eo. In hoc
die nos ambulare paulus apls p̃cipiens. do

Expanded text:
hunc lumen saeculo datum et diem nobis salutis hunc lumen saeculo datum et diem nobis salutis lapis quem reprobauerunt aedificantes hic factus est in caput anguli: a Domino factus est iste, et adest mirabilfecit Dominus: ambulemus et jucundemur in eo. In hoc die nos ambulare Paulus quoque aposto
Abbreviated transcription (Latin):
palam seipsum uenire monstrauit: & p̃di¬
cationes ꝑ ꝓphas in ostensione quodammͦ
omnib suȩ p̃sentiȩ compbauit. Hoc etiam
dieit. Ipse qui loquebar ueni. id ẽ qui per
ꝓphas ante aduentus mei futuri p̃loquens
fueram: is ꝓpͥa nunc atq preclara uoce pre¬
sentiã ineam. testis ipse mei manifestẽ: Quid
euidentiꝰ quid hac luce preclariꝰ: Quid ueriꝰ¬
ueniret ostendit: & incredulitatẽ mentis po¬
puli ꝑfidia obstruente. uenientẽ nemo cog¬
nouit: sicut idẽ ysaias in pͥma in crepatione
popłi ꝓclamat dicens. Cognouit bos posses¬
sorem suũ. & asinus p̃sepe dñi sui: isrł autẽ
me nesciit. et plebs mea non intellexit. La¬
lam cunctis sicut ipse predixit apparuit:
et sedentib in tenebris manifestum
uitȩ lumen effulsit & iusticiȩ ꝑfidorũ pectꝰ
obsessum post posita ꝓpͥa ac reiecta salute te¬
nebras potiꝰ cecitate cordis elegit: Frequentat
ubiq atq manifestat ꝓpħatio cunctorũ qui

Expanded text:
se ipsum uenisse monstrauit et praedicationem per prophetas sui ostensione quodammodo omnibus suae praesentiae conprobauit. hoc etiam rophetat et dicit : ipse qui loquebar ueni, id est, qui per hetas ante aduentus mei futuri praeloquens fueram, is propria nunc atque praeclara uoce praesentiam meam testis mei ipse manifesto. quid euidentiueniret ostendit, et incredulitate mentes populi perfidi obstruente uenientem nemo cognouit. sicut idem Esaias in prima increpatione populi proclamat dicens: cognouit bos possessorem suum et asinus praesepe domini sui, Israel autem me nesciuit et plebs me non intellexit. palam cunctis sicut ipse praedixit apparuit et sedentibus in tenebris manifestum uitae lumen effulsit, et iniustitia perfidorum pectus obsessum postposita propria ac reiecta salute tenebras potius caecitate cordis elegit.\' Frequentat ubique atque manifestat prophetatio cunctorum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
mentis antiquȩ nocte discussa. et caligine
uitȩ pͥoris abstersa. mandatoꝵ dñi salutariũ
memores. ac uitȩ ȩt̾nȩ ꝓmissa retinentes. ad
eius monita reu̾tamur: & in ipsius lumine
quod ostendit firmata credulitate gradia¬
mur: ut qui ignari aliquando salutis fut᷑ẽ.
errorib impliciti uitȩ pͥoris ac tenebris ab¬
errauimꝰ illuminati nunc eiꝰ ueri luminis
claritate & ostenso nob̃ atq patefacto melio-¬
ris uitȩ limite. dñi mandata sequenda & ge¬
renda teneamꝰ: Hoc lum nobis uitȩ saluta¬
ris exortum. hoc in reparationẽ hominis na¬
tum. de dĩ patris ꝓcuratione ac miseratio¬
ne p̃sidiũ. magi pͥmi ab orientali parte ue¬
uientes. & stella duce uidȩoꝵ regem palam
p̃scia p̃dicatione querentes. afferentes etiam
munera. testificata omnib inquisitione
monstrart̃: & ne aliquib quis ille eẽt abscõ¬
sum eẽt inuentũ puerũ ꝓcidentes genib

Expanded text:
mentis antiquae nocte discussa et caligine mentis antiquae nocte discussa et caligine uitae prioris abstersa mandatorum Domini salutarium memores ac uitae aeternae promissa retinentes ad eius monita uertamur et in ipsius lumine quod ostendit firmata credulitate gradiamur: ut qui ignari aliquando salutis futurae in erroribus implicati uitae prioris ac tenebris oberrauimus inluminati nunc eius ueri luminis claritate et ostenso nobis atque patefacto melioris uiae limite Domini mandata sequenda et gerenda teneamus. Hoc lumen nobis uitae salutaris exortum, hoc in reparationem hominis natum de Dei patris procuratione ac miseratione praesidium. magi primi ab orientali parte uenientes et stella eius duce Iudaeorum regem palam praescia praedicatione quaerentes, adferentes etiam munera testificata omnibus inquisitione monstrarunt. et ne aliquibus quis ille esset esset absconsum, inuentum puerum procidentes genibus
Abbreviated transcription (Latin):
contra dm̃ etiam illa nolle quȩ possunt: se¬
cundũ quod & ꝑ dñi uocẽ increpatã ierłm
quod colligi noluerit. dõ illam uolente col-¬
ste ꝑfidi popłi contumatia denotat᷑ ut etiã
salutẽ ꝓpͥam suam semꝑ adu̾sus elementẽ
reu̾timini ad me & ego reu̾tar ad uosdicit
dñs. Aliis quoq similiter miscdiam suã
ds̃ sempit̾nã manere demonstrans. addidit
dicens: Nolo mortẽ morientis. quantũ ut
reu̾ti ad dm̃ possunt: qui ei ꝑ quem ẽ agni-¬
tio et reu̾sio ad dm̃. uoluntatem dĩ p̃dican-¬
ti credere noluerunt: Aut quomͦ dñm sa¬
tisfactione placare potuerunt: qui eũ quiẽ
satissactio & placatio pro nob̃ apud patrẽ dm̃¬
ea quȩ nos docuit et monuit queq apud
nos qui mente in dñi metũ ꝓna. mandatoꝵ
eius monitis insistimꝰ. et religiosi ac uenerabi¬
lis cordis fide credulitatẽ de eiustimore con¬
cepimꝰ: quid aliud sequi. quid cuꝑe qͥd ma

Expanded text:
contra Deum etiam illa nolle quae prosunt ? secontra Deum etiam illa nolle quae prosunt ? secundum quod et per Domini uocem increpatam Hierusalem, quod colligi noluerit Deo illam uolente colste perfidi populi contumacia denotatur, ut etiam salutem propriam suam semper aduersus clementem Revertimini ad me, et ego revertar ad vos, dicit Dominus. Alius quoque similiter misericordiam Domini sempiternam manere demonstrans, addidit dicens : Nolo mortem morientis, quantum ut reverti ad Deum possunt, qui ei per quem est agnitio et reversio ad Deum, voluntatem Dei praedicanti credere noluerunt? Aut quomodo Deum satisfactione aliqua placare potuerint, qui eum qui est satisfactio et placatio pro nobis apud Patremea quae nos docuit et monuit quaeque apunos qui mente in Domini metum prona mandatorum eius monitis insistimus et religiosi ac uenerabilis cordis fide credulitatem de eius timore concepimus, quid aliud sequi, quid cupere, quid
Abbreviated transcription (Latin):
t si plurimos gentilium
scio. Uigili scĩssime ab or¬
dine atq ratione uerita¬
tis auersos quominus
dñm noscant cecitate m̃¬
tis errare tunc magis uidaice plebis insamã
noui ad u̾sus nomen dñi ꝑtinaci etiã nunc
duricia cordis ingenita. et patrũ iniquitate
ꝑstare. au̾santes ueram salutẽ. nec inqͥrenteᷤ
ȩt̾nȩ uitȩ datorem: ut qui delictis styrpis
antiquȩ sint pari merito nequitiȩ genita¬
lis obnoxii: saltim uel sero credentes possint
conu̾si ad dñi timorẽ satisfactione omnis pe¬
nitentiȩ ab iniquitatib liberari. Sed ꝑstat
danea ininata patrũ in religiosa. ꝑfidaq ad¬
u̾sus odium nominis dm̃i incredulitatis in¬
sania roborata: nec ad agnoscendã ueritatẽ
potest corrigi: nec ad timorẽ dĩ ipsius moni¬
tis doceri aut suaderi: Cum autẽ doceat
dñs & ostendat dicens. ego sum lumen scli
eligere: ut ostendant damnationis suȩ pto-¬
priȩ uoluntatis lib̃a & illicita ꝑditione

Expanded text:
tsi plurimos gentilium scio, Vigili sanctissime, ab ordine atque ratione ueritatis auersos, quominus Dominum noscant, caecitate mentis errare, tamen magis Iudaicae plebis insaniam noui aduersus nomen Domini pertinaci etiam nunc duritia cordis ingenita patrum iniquitate perstare, auersantes ueram salutem nec inquirentes aeternae uitae datorem, ut qui delictis stirpis antiquae sint pari merito nequitiae genitalis obnoxii, saltim uel sero credentes possint conuerso ad Deum timore satisfactione omni paenitentiae ab iniquitatibus liberari. sed perstat daneam innata patrum inreligiosa perfidia, quae aduersus odium nominis Domini incredulitatis insania roborata nec ad noscendam ueritatem potest corrigi nec ad timorem Dei ipsius monitis doceri atque suaderi. cum autem doceat Dominus et ostendat dicens: ego sum lumen saecueligere, ut ostendant damnationis suae propriae uoluntatis libera et licita perditione
Abbreviated transcription (Latin):
tum inhunc mundũ futurũ palam ante
omniũ conscientiã p̃dicauit. Nec ẽ obtentus
excusationis in credulis. uel ignorasse dĩfiliũ
xp̃m: uel nescisse futurũ saluatoris aduentũ:
sicut dauid manifestat dicens Dies diei erue-¬
tat u̾bum: & nox nocti indicat scientiã: Non
sunt sermones. nec u̾ba. quorũ ñ audiant᷑
uoces eorum: In omnẽ t̾ram exiet sonus eoꝵ.

Expanded text:
eius in hunc mundum futurum palam mente omnium conscia praedicauit, ne esset obtentus excusationis incredulis uel ignorasse Dei filium Christum uel nescisse futurum saluatoris aduentum, sicut Dauid manifestat dicens: dies diei eructat uerbum et nox nocti indicat scientiam: non sunt sermones nec uerba, quorum non audiantur uoces eorum. in omnem terram exiit sonus eorum
Abbreviated transcription (Latin):
ierosolimã dicentes. Ubi est qui natꝰ est rex
uideorũ: Uidimus enĩ stellam eiꝰ inoriente.
&e uenimꝰ ad orare eũ. Testificantes scilicet
ueritatem de eo etiam stellam sibi signum
ȩquȩ indicium natiuitatis eiꝰ eẽ monstra¬
tam: qua indice natum illũ magis p̃dican¬
tib & affir mantib iherosolimis credẽtur.
Symeon quoq iustꝰ qui incecitate constitutꝰ¬
responso diuino monitus audierat se non
ante moriturũ quã uidisset xp̃m: cum in
sisset: acceptũ in manib puerũ uidit: & be¬
nedicens dñm in conspectu & auditu omniũ
dixit. Nunc dimittis seruũ tuũ dñe. scd̾m
u̾bum tuum in pace: quia uiderunt ocłi
mei salutare tuũ. Sy meon quod cecus
audierat euidenti claritate ꝑfectũ est: & ue¬
ritatẽ quam accepto lumine uiderat. bene
uiderat ut referret ut reuelatione sua qd̃¬

Expanded text:
Ubi est qui natus est rex Judaeorum? Vidimus enim stellam ejus in Oriente, et venimus adorare eum : testificantes scilicet veritatem de eo, etiam stellam sibi signum atque indicium nativitatis ipsius esse monstratam; qua indice natum esse illum Magis praedicantibus et affirmantibus, Hierosolymis crederetur. Simeon quoque justus qui in caecitate constitutus, divino monitus oraculo audierat se non ante moriturum quam vidisset Christum; cum in sisset, acceptum in manus puerum vidit; et benedicens Deum, in conspectu et auditu omnium dixit : Nunc dimittis servum tuum Domine, secundum uerbum tuum in pace quoniam uiderunt oculi mei salutare tuum. Simeon quod caecus audierat euidenti ueritate perfectum est, et ueritatem quam accepto lumine uiderat benediuiderat, ut referret, ut reuelatione sua q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsequutionẽ passi fuerint ꝓpt̾ iusticiã:¬
qm̃ ipsorum est regnũ cȩlorum. Beatiestiᷤᷤ.¬
cum ꝑsequuti uos fuerint & odio habue¬
rint homines. Gaudete & exultate: sic
enim et ꝓphas ꝑsequuti sunt qui ante
uos fuerunt: & qm̃ ante reges & p̾sideᷤ
stabitis. & tradet frat̾ frẽm ad mortẽ. &
pater filiũ: & qui ꝑseuerauerit infinẽ
hic saluus erit: & uincenti dabo sedere
supͣ thronũ meũ. sieut & ego uiei. & se¬
di suꝑ thronũ patris mei. Sed &e apostolus
Quis nos separabit a caritate xp̃i: p̃ssura.
an angustia. ꝑsequutio. an fames. an nu¬
ditas. an ꝑieulum. angladius: Sicut¬

Expanded text:
persecutionem passi fuerint propter justitiapersecutionem passi fuerint propter justitiam; ipsorum enim est regnum coelorum. Beaticum uos persecuti fuerint et odio habuerint. gaudete et exultate. sic enim et prophetas persecuti sunt, qui ante uos fuerunt. et: quoniam ante reges et praesides stabitis, et tradet frater fratrem ad mortem, et pater filium et qui perseuerauerit usque in finem, hic saluus erit. et: uincenti dabo sedere super thronum meum, sicut et ego uici et sedi super thronum patris mei. . sed et apostolus: quis nos separabit a caritate Christi? pressura an angustia an persecutio an fames an nuditas an periculum an
Abbreviated transcription (Latin):
tiam de confessione nominis reportasse.
quã humanis et sacrilegis regib contra
fidem ñ obedisse: quã ueritatẽ uoce pu¬
blica contestatũ fuisse: quam ipsã quȩ ab
omĩb metuit᷑ moriendo mortẽ sub egisse :
quam ꝑipsã mortẽ in mortalitatẽ conse¬
quutũ fuisse: quã cum om̃ibꝰ seuitiȩ in¬
strumentis ex carnificatũ & extortum.
ipsis tormentis torm̃ta suꝑasse: quã oĩb
dilaniati corporis dolorib robore animi
reluctatũ fuisse: quã sanguinẽ suũ ꝓflu¬
entem ñ horruisse: quã supplicia sua
post fidẽ amare cepisse: quã detrim̃tũ
uitȩ suȩ putare uixisse: Ad hoe enip̾liũ
quasi quadã tuba ȩuͣgłii sui nos excitat
dñs dicendo. Qui diligit patrem aut ma¬
trẽ plusquã me: non ẽme dignus. Et qui
diligit animã suã plusquã me: ñ ẽ me di¬
gnus: E qui ñ tollit crucẽ suã & sequit᷑
me: non ẽ me dignus. Et iterũ. B eati qui

Expanded text:
tiam de confessione nominis reportasse, tiam de confessione nominis reportasse, quam humanis et sacrilegis legibus contra fidem non oboedisse, quam ueritatem uoce publica contestatum fuisse, quam ipsam quae ab omnibus metuatur moriendo mortem subegisse, quam per ipsam mortem inmortalitatem consecutum fuisse,, quam omnibus saeuitiae instrumentis excarnificatum et extortum ipsis tormentis tormenta superasse, quam omnibus dilaniati corporis doloribus robore animi reluctatum fuisse, quam sanguinem suum profluentem non horruisse, quam supplicia sua post fidem amare coepisse, quam detrimentum uitae suae putare uixisse? Ad hoc enim proelium quasi quadam tuba euangelii sui nos excitat Dominus dicendo: qui plus diligit patrem aut matrem quam me non est me dignus, et qui plus diligit animagnus; qui non tollit crucem suam et sequitur me, non est me dignus . Et iterum: Beati qui
Abbreviated transcription (Latin):
sumus: & int̾ angłos & potestates do¬
minationesq cȩlestes constitutos. qͣsi
contẽplati sumus: sed & dñm apud pa¬
trem suũ testimoniũ illis ꝓmissũ ꝑhi¬
bentem. aurib nr̃is quodãmͦ sensimus:
erigit: & ad consequendos gradus tan¬
tȩ dignationis accendit: Qud enim
głosius. quid ue feliciꝰ ulli hominũ po¬
terit ex diuuna dignatione contingere:
quam int̾ ipsos carnifices in terris con¬
fiteri dñm dm̃: quã int̾ seuientia scła¬
ris potestatis uaria & ex quisita torm¬
ta etiã extorto & excruciato & ex car¬
nificato corpore. xp̃m dĩ filiũ. & si re¬
cedente. sed tamen libero spũ confiteri: quã
relicto mundo cȩlũ petisse. quã desertis
hominibꝰ inter angłos stare: quã impe¬
dimentis om̃ibꝰ scl̃arib ruptis. in conspec¬
tu dñi lib̾um sistere: quã cȩleste regnum
sine ulla cunctatione retinere: quã colle¬
gam passionis cum. xp̃o. in xp̃i nomine

Expanded text:
sumus et inter angelos ac potestates dosumus et inter angelos ac potestates dominationesque caelestes constitutos quasi contemplati sumus. sed et Dominum apud patrem suum testimonium illis promissum perhibentem auribus nostris quodammodo sensimus. erigit et ad consequendos gradus tantae dignationis incendit. Quid enim gloriosius quidue felicius ulli homiaum poterit ex diuina dignatione contingere quam inter ipsos carnifices interritum confiteri Dominum Deum, quam inter saeuientis saecularis potestatis uaria et exquisita tormenta etiam extorto et excruciato et excarnificato corpore Christum Dei filium etsi recedente sed tamen libero spiritu confiteri, quam relicto mundo caelum petisse, quam desertis hominibus inter angelos stare, quam inpedimentis omnibus saecularibus ruptis in conspectu Dei iam se liberum sistere, quam caeleste regnum sine ulla cunctatione retinere, quam collegam passionis cum Christo in Christi nomine
Abbreviated transcription (Latin):
gaudeamus. E eddet tibi dñs. ꝓ ista tua
caritate mercedẽ: & huiꝰ tam bonis rep̃¬
sentabit debitã frrigem. Non minꝰ eñi
coronȩ mercede condignus ẽ. qui hor¬
tatus est. quã & qui passus ẽ: ñ minꝰ
laude condignus est qui fecit. quã qui
et docuit: non minꝰ honorandus ẽ qui
mulus redundat ad eũ qui instituit.
quã ad eũ qui se docibilẽ discipłm mini¬
strauit. Hic enim fortassis hoc quod ex¬
ercuit non habuisset: nͥ ille docuisset.
Perce pimus gͥ et iterũ dicimus frater
cypͥane magna gaudia magna solatia.
magna fomenta: maxime qd̃ & głosas
martyrũ non dicã mortes. s in mortali¬
tates glosis et condignis laudibꝰ ꝓsequutꝰ
es. Tales enim excessus talib uocibus
ꝑsonandi fuerunt: ut quȩ referebant᷑
sic dicerent᷑ qualit̃ facta sunt. Ex tuis
gͣ litteris uidimus głosos illos marty¬
rum triumphos. & ocłis nr̃is quodã¬
modo celum illos petentes ꝓ sequuti

Expanded text:
gaudeamus. reddet tibi Dominus pro ista tua gaudeamus. reddet tibi Dominus pro ista tua caritate mercedem et huius tam boni operis repraesentabit debitam frugem. non minus enim coronae mercede condignus est qui hortatus est quam qui et passus est, non magis laude condignus est qui fecit quam qui et docuit. non minus honorandus est qui mulus redundat ad eum qui instituit quam ad eum qui se docibilem discipulum subministrauit. hic enim fortassis hoc quod exercuit non habuisset, nisi ille docuisset. Percepimus igitur, iterum dicemus, frater Cypriane, magna gaudia, magna solacia, magna fomenta, maxime quod et gloriosas martyrum non dicam mortes sed inmortalitates gloriosis et condignis laudibus prosecutus es. tales enim excessus talibus uocibus personandi fuerunt, ut quae referebantur sic dicerentur qualiter facta sunt. ex tuis ergo litteris uidimus gloriosos illos martyrum triumphos et oculis nostris quodammodo caelum illos petentes prosecuti
Abbreviated transcription (Latin):
tus et rufinus. & cȩteri qui
cum eis sunt confessores salutẽ. Inter
uarios et multiplices suꝑ dolores nob
constitutis: ꝓpt̾ p̃sentes multorũ per
totum pene orbe̾ ruinaᷤ. hoc p̾cipuũ
nob̾ solatium suꝑuenit: quod accep¬
tis litteris tuis erecti sumꝰ et dolentis
animi meroribꝰ fomenta susceptinus.
Unde intelligere iã possumꝰ grãm liuinȩ
ꝓuidentiȩ forsitan ñ ob aliã causã nos
tam diu clausos uncłis carceris reser¬
uari uoluisse: nͥ ut instructi & robu¬
stius ammati litteris tuis. uoto ꝓmo¬
re ad coronã destinatã possemꝰ ꝑuenire.
Iiluxerunt em̃i nob̃ literȩ tuȩ. ut in
tẽpestate quadã serenitas. ut inturbi¬
do mari ex optata tranquillitas: ut
in laborib requies. ut inꝑiełis & do¬
lorib sanitas: ut in densissimis tene¬
bris candida lux & fulgens: ita illas
animo siciente ꝑbibimus: & uoto esu¬
riente suscepimus: ut ad certamen mi¬
mici ex illis nos cibatos & saginatos eẽ¬

Expanded text:
TVS ET RVFINVS ET CETERI QVI CVM EIS CONFESSORES S. Inter uarios et multiplices, frater, dolores nobis constitutis propter praesentes multorum per totum paene orbem ruinas hoc praecipuum nobis solacium superuenit quod acceptis litteris tuis erecti sumus et dolentis animi maeroribus fomenta suscepimus. unde intellegere iam possumus gratiam diuinae prouidentiae forsitan non ob aliam causam nos tam diu clausos uinculis carceris reseruare uoluisse nisi ut instructi et robustius animati litteris tuis uoto proniore ad coronam destinatam possemus peruenire. inluxerunt enim nobis litterae tuae ut in tempestate quadam serenitas, ut in turbido mari exoptata tranquillitas, ut in laboribus requies, ut in periculis et doloribus sanitas, ut in densissimis tenebris candida lux et refulgens. ita illas animo sitiente perbibimus et uoto esuriente suscepimus, ut ad certamen inimici ex illis nos satis pastos et saginatos
Abbreviated transcription (Latin):
nichil ad u̾sus ueritatẽ ualentia. iactant
petulanti ac infrem ore conuicia: qnͣdoqͥ¬
dem licuerit illis suo iure retinere. qđ
nunc sua sponte quesita necessitate cogũ¬
tur postulare. Fides eñĩ quȩ xp̃m potuit
confiteri: potuit & a xp̃o incõmunicatio
retineri. Optamus te beatissimȩ & glorio¬

Expanded text:
nihil aduersus ueritatem ualentia iactant nihil aduersus ueritatem ualentia iactant petulanti et infreni ore conuicia, quandoquidem licuerit illis suo iure retinere quod nunc sua sponte quaesita necessitate coguntur postulare. fides enim quae Christum potuit confiteri potuit et a Christo in communicatione retineri. optamus te, frater, bene ualer
Abbreviated transcription (Latin):
rint dolorem. Infidelis enim ẽ cicatrix.
quam cito festinans medicꝰ induxit: &
ad quemlibet casum medela rescindit᷑.:
si non fideliter de ipsa tarditate remedia
p̾stentur: Cito rursus in incendiũ flãma
reuocat᷑ nisi totius ignis etiã usq ad extre¬
mã scintillã materia restinguatur: ut
merito huiusmodi homines sciant sibi
etiam de ipsa mora magis consuli. & fide¬
liora de necessariis dilationibꝰ remedia
prestari Cȩterũ ubi erit quod custodiis
squalidi carceris includunt᷑. qui xp̃m
confitentur: si sine ꝑ icł̃o fidĩ sunt qui ne¬
gauerunt: Ubi quod in nomine dĩ catenaꝵ
ambitu uincunt᷑: si sine cõmunicatione
non funt qͥ confessionẽ dĩ ñ retinuerunt:
Ubi quod detenti martyres głosas animaᷤ
ponunt: si qui reliquerunt fidẽ. ꝑicłoꝵ
Quod sinimiã impitiã p̃se ferunt. et in¬
tolerabilẽ festinatiõe cõmunicationis expoᷤᷤ¬
cunt: frustra querula ista et inuidiosa. ac

Expanded text:
rint dolorem. infidelis enim cicatrix rint dolorem. infidelis enim cicatrix quam cito festinans medicus induxit et ad quemlibet casum medella rescinditur, si non fideliter de ipsa tarditate remedia praestantur. cito rursus in incendium flamma reuocatur, nisi totius ignis etiam usque ad extremam scintillam materia restinguitur, ut merito huiusmodi homines sciant sibi etiam de ipsa mora magis consuli et fideliora de necessariis dilationibus remedia praestari. Ceterum ubi erit quod custodia squalidi carceris includuntur qui Christum confitentur, si sine periculo fidei sunt qui negauerunt? ubi quod in nomine Dei catenarum ambitu uinciuntur, si sine communicatione non sunt qui confessionem Dei renuerunt? ubi quod detenti gloriosas animas ponunt, si qui dereliquerunt fidem periculo? quod si nimiam inpatientiam praeferunt et intolerabilem festinationem communicationis exposcunt, frustra querula ista et inuidiosa ac
Abbreviated transcription (Latin):
erigit. et attollit: quod ardentẽ delictoꝵ
estuantiũ uaporẽ extinguit. Congruas¬
sanort̃ sunt corpoꝵ medicus egris dabit.
ne importunꝰ cibus tẽpestatẽ ualitudi¬
nis seuientis ñ repͥmat s accendat: sei¬
licet ne quod potuisset maturiꝰ ieiunio
attenuante sanari: uideat᷑ ꝑ impatien¬
tiam longiꝰ pasta cruditate. ꝓduci Eie¬
uande sunt gͥ impio sacͥficio manus in¬
quinate oꝑibꝰ bonis: & nefario cibo ora
misera polluta. patientiȩ uere sunt ser
monib expianda: ⁊ in secͤtis cordis fide¬
lis nouellandꝰ aminus. & consecrandꝰ ẽ
ut crebri patientiũ gemitus. audiantur:
& iterũ fideles ex ocłis lacrimȩ profun¬
dantur: ut illi ipsi ocłi qui male simula¬
cra conspexerunt. quȩ illicitis cõmisert̃
satiffactionib. fletib diluant. Non ẽ nͥ
penitentia in morb̃ necessaria. Luctent᷑
cum suo dolore qui languent: & ita de¬
mũ spent sanitatem: si tolerantia suꝑa¬

Expanded text:
erigit et attollit, quod ardentem delictorum erigit et attollit, quod ardentem delictorum aestuantium vaporem restinguit sanorum sunt corporum medicus aegris dabit, ne inportunus cibus tempestatem ualetudinis saeuientis non reprimat, sed accendat: scilicet ne quod potuisset maturius ieiunio adtenuante sanari uideatur per inpatientiam longius pasta cruditate produci. Eluendae sunt igitur impio sacrificio manus inquinatae operi bus bonis et nefario cibo ora misera polluta paenitentiae sunt uerae sermonibus expianda, et in secretis cordis fidelis nouellandus et conserendus est animus. crebri paenitentium gemitus audiantur et iterum fideles ex oculis lacrimae profundantur, ut illi ipsi oculi, qui male simulacra conspexerunt, quae inlicite commiserant satisfacientibus Deo fletibus deleant. non est ni patientia in morbis necessaria. luctantur cum suo dolore qui languent et ita demum sperant sanitatem, si tolerantia supera
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ut ipse seribis caute moderateq trac¬
tari. consultis om̃ibꝰ ep̃is. p̾sbit̾is. diaco¬
nib. confessoribꝰ & ipsis stantibꝰ laycis :
sicut tius licteris & ipse testaris: ne dũ
uolumus importune rumis subueni¬
re: alias maiores ruinas uideam᷑ parare.
Ubi enim diuinus metꝰ relinquet᷑: si
tam facile peccantibꝰ uenia p̾stat᷑: Fouen
di sane ipsorum animi. & ad maturita¬
tis suȩ tempꝰ nutriendi. & de scripturiᷤ.
cõmiserint instruendi: nec ex hoc animẽ¬
tur quia multi sunt s ex hoc ipso magiꝰ
repͥmant᷑. quia ñ pauei funt. Nichil ad
extenuationẽ delicti numerꝰ impudens
consueuit: s pudor. s modestia. s: peni¬
tentia. sed disciplina. sed humilitas. atq
subiectio: sed alienũ de se expectasse udi¬
qum: sed alienã de suo actu sustinuisse
sententiã: hoc est quod penitentiã. ꝓbat:
hoc est quod imp̾sso uulneri aucit cica¬
tricem: hoc ẽ quod deiecte mentis ruinaᷤ

Expanded text:
nisi, ut ipse scribis, caute moderateque tracnisi, ut ipse scribis, caute moderateque tractari, consultis omnibus episcopis presbyteris diaconibus confessoribus et ipsis stantibus laicis, ut in tuis litteris et ipse testaris, ne dum uolumus inportune ruinis subuenire, alias maiores ruinas uideamur parare. ubi enim diuinus metus relinquetur, si tam facile peccantibus uenia praestatur? fouendi sunt sane ipsorum animi et ad maturitatis suae tempus nutriendi et de scripturis commiserint instruendi. nec hoc animentur quia multi sunt, sed hoc ipso magis reprimantur quia non pauci sunt. nihil ad extenuationem delicti numerus inpudens ualere consueuit, sed pudor, sed modestia, sed paenitentia, sed disciplina, sed humilitas atque subiectio, sed alienum de se expectasse iudicium, sed alienam de suo actu sustinuisse sententiam. hoc est quod paenitentiam probat. hoc est quod inpresso uulneri tricem; hoc est quod dejectae mentis ruinas
Abbreviated transcription (Latin):
uina. illa tela quȩ nesciunt uinci loricã
ꝓbonis petat mandare debemꝰ. quam
auxiliũ desacerdote: Ecce aliud gau¬
dium nr̃m. quod in ep̃atꝰ tu officiis
distractꝰ es. tamen non defiusti: quod lite¬
ris confessores frequent roborasti: qd̃ etiã
sũptꝰ necessarios de tuis laboribꝰ iustis pre¬
exhibuisti: quod in nulla officiitui par¬
te quasi aliquis desertor claudicasti. S¬
quod nos ad maiorẽ leticiã robustius. ꝓ¬
uocasti tacere non possumꝰ. quin omni
uocis nr̃e testimonio ꝓsequamur. Ani¬
madu̾timꝰ enim te congruente censura.
& eos digne oburgasse qͥ immemores
delictorũ suorũ pacem a p̃sbitis ꝑ impa¬
tientiã suam festinata et p̃cipiti cupi¬
ditate extorsissent.: & illos qui sine res¬
pectu euangłii dñi scm̃ et margaritas
prona facilitate donassent: cũ tam gnͣ
dem luctũ. et ꝑ totum pene orbẽ in cre¬
dibili uastatione grassatũ. non oporteat

Expanded text:
uina, illa tela quae nesciunt uinci, loricamuina, illa tela quae nesciunt uinci, loricamhaec ut pro nobis petat mandare debemus quam auxilium de sacerdote?. Ecce aliud gaudium nostrum, quod in officio istractus es, tamen non defuisti, quod litteris confessores frequenter corroborasti, quod etiam sumptus necessarios de tuis laboribus justis praeexhibuisti, quod in nulla officii tui parte quasi aliquis desertor claudicasti. Squod nos ad maiorem laetitiam robustius prouocauit tacere non possumus quin omni uocis nostrae testimonio prosequamur. animaduertimus enim te congruente censura et eos digne obiurgasse, qui inmemores delictorum suorum pacem a presbyteris per absentiam tuam festinata et praecipiti cupididate extorsissent, et illos qui sine respectu euangelii sanctum Domini et margaritas prona facilitate donassent, cum tam grande delictum et per totum paene orbem incredibili uastatione grassatum non oporteat
Abbreviated transcription (Latin):
estimati sumꝰ ut oues uictimȩ: sed in his
omnibꝰ suꝑamus. ꝓpt̾ eum qui dilexit¬
nos. Hȩc et huiꝰ modi cum in ȩuangelio
collata ꝑlegimus. & quasi faces quasdã
ad inflãmandã fidem dñcis uocibus
suppositas nob sentiamꝰ: hostes uerita¬
tis iam ñ tantum ñ phorrescimꝰ. sed & ꝓ¬
uocamus: & inimicos dĩiam hoc ipso
quod ñ cessimus. uicimꝰ & nefarias con¬
tra ueritatẽ leges sub egimꝰ: & si ñdum
nrm sanguinẽ fudimus: s fudisse para¬
ti sumus: Nemo hanc dilationis nr̃e
morã. clementiã iudicet. quȩ nob̃ officit:
quȩ impedim̃tũ glȩ facit quȩ celũ differt:
quȩ glosũ dĩ conspectũ in hibet. In buiꝰmodi
enim certamine. & in huiꝰmodi uͥ de certat.
magis ac magis. et indies singulos
quosq uberiꝰ atq. ppensius & armet
& illustret: & uirib potentie firmet &
roboret: & quasi optimus imꝑator mi¬
lites suos quosusq adhuc in castris car
taminis campũ: porrigat nob̃ arma di¬

Expanded text:
estimati sumus ut oues occisionis, sed in his omnibus superamus propter eum qui nos dilexit. Haec et huiusmodi cum in euangelio conlata perlegimus, et quasi faces quasdam ad inflammandam fidem dominicis uocibus subpositas nobis sentiamus: hostes ueritatis iam non tantum non perhorrescimus, sed et prouocamus, et inimicos Dei iam hoc ipso quod non cessimus uicimus, et nefarias contra ueritatem leges subegimus. et si nondum nostrum sanguinem fudimus, sed fudisse parati sumus, nemo hanc dilationis nostrae moram clementiam iudicet, quae nobis officit, quae inpedimentum gloriae facit, quae caelum differtquae gloriosum Dei conspectum inhibet. In hujusmodi enim certamine, et in hujusmodi, ubi decertat magis ac magis in dies singulos quosque uberius atque propensius et armet et inlustret, uiribus potentiae firmet ac roboret, ut qua optimus imperator milites suos, quos usque adhuc in castris carctaminis campum. porrigat nobis arma di
Abbreviated transcription (Latin):
preualere non possunt. aut sua uene¬
ꝑ nos data a dño potestate calcantur: ꝑ¬
bitare. non possunt. Hoc deniq & rebus
ipsis exꝑim᷑. ut necessitate urgente. in
egritudine baptirati. & grãm consecu¬
ti careant in mundo sp̃u. quo antea¬
uiuant: plusquã ꝑ dies singulos in
augm̃tũ celestis gr̃ȩ ꝑfidei incrementa
de illis qui sani baptirant᷑. si pꝰmodũ
peccare cȩꝑint. sp̃u inmundo redeunte
quatiantur: ut manifestũ sit diabolũ
quib dã uidetur: ut illi qui extͣ eccłam
apud adu̾sarioᷤ & antixp̃os. ꝓphana aqͣ
polluunt᷑ baptirati iudicentur: hii uͦ qui
in ȩccła baptirant᷑ minus indulgentiȩ &
gr̃ȩ diuinȩ consequuti eẽ uideantur: et
tantus honor habeat᷑ hereticis: ut inde ue¬
fidei ueritate de trahit᷑ & baptismo eccła¬
stico maiestas sua & scĩtas derogatur. Res
in nob̾ est sentiamus: nemini p̾seͥbentes.
quo minus statuat quod putat unusqͥsq

Expanded text:
praevalere non possunt aut sua venepraevalere non possunt aut sua veneper nos data a Domino potestate calcantur, perbitare. XVI. Hoc denique et rebus ipsis experimur, ut necessitate urgente in aegritudine baptizati et gratiam consecuti careant immundo spuiuant plusque per dies singulos in augmentum caelestis gratiae per fidei incrementa pe nonnulli de illis qui sani baptizantur, si postmodum peccare coeperint, spiritu inmundo redeunte quatiuntur: ut manifestum sit diabolum quibusdam uidetur ut illi qui extra ecclesiam apud aduersarios et antichristos profana aqua polluuntur baptizati iudicentur, hi uero qui in ecclesia baptizantur minus indulgentiae et gratiae diuinae consecuti esse uideantur, et tantus honor habeatur haereticis ut inde uefidei ueritate detrahitur et baptismo ecclesiastico maiestas sua et sanctitas derogatur. in nobis est sentiamus, nemini praescribentes quominus statuat quod putat unusquisque