comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pondus uehemens inflammate
cogitationis premit. Alius iuri
se auaricie tradidit: & fastidiens
propria. aliena concupiscit. Hic
plerumq concupita adipisci ñ
ualens. diem quidem in ocium.
noctem uero in cogitationem
uersat: torpet ab utuli opere.
quia fatigatur illicita cogita¬
tione. Consilia multiplicat: ce
sinũ mentis. cogitationum m¬
uentibus. latius expandit. Per¬
uenire ad concupita satagit:
atq ad optinenda hec. quosdã
secretissimos causarũ meatus
querit. Qui mox ut in causa
aliquid subtile inuenisse se esti¬
mat: iam se obtinuisse quod con¬
cupierat exultat. Iam quid etiã
ad epte rei ad iungat excogitat:¬
atq ut in meliori statii debeat ex¬
coli ꝓtractat. Quam quia iam qua-¬
si possidet. & quasi ad meliorem spe¬
ciem adducit. mox in sidias in ui¬
dentiũ considerat: & quio contra
se iurgii moueatur pensat. Ex qui¬
rit quid respondeat: ce cũ rem nullã
teneat. iam indefensionem rei quã

Expanded text:
pondus vehemens inflammatae pondus vehemens inflammatae cogitationis premit. Alius juri se avaritiae tradit, et fastidiens propria, aliena concupiscit. Hic plerumque concupita adipisci non valens, dies quidem in otium, noctes vero in cogitationem versat. Torpet ab utili opere, quia fatigatur illicita cogitatione. Consilia multiplicat, et sinum mentis cogitationum inventionibus latius expandit, pervenire ad concupita satagit, atque ad obtinenda haec quosdam secretissimos causarum meatus quaerit. Qui mox ut in causa aliquid subtile invenisse se aestimat, jam se obtinuisse quod concupierat exsultat. Jam quid etiam adeptae rei adjungat, excogitat,atque ut in meliore statu debeat excoli, pertractat. Quam quia jam quasi possidet, et quasi ad meliorem speciem adducit, mox insidias invidentium considerat, et quid contra se jurgii moveatur, pensat, et exquirit quid respondeat. Et cum rem nullam teneat, jam in defensione rei, quam
Abbreviated transcription (Latin):
petunt. uel in hoc mundo uideri
aliquid uolunt: densis cogitationũ
numultibus. in corde comprimunt᷑.
dumq desideriorũ turbas intra se
atitant: postratã mentẽ pede mise¬
re frequentationis calcant. Alius
namꝙ iuri se luxurie subdit. atꝙ
llle mentis ocłos. schemata turpiũ
lol tribiitur operis. hoc crebrius
agitur intentione cogitationis.
Uoluptatis perfectio queritur:
& concussus eneruiter animus
huic inde & sollicitus. & cecatꝰ.
occasionem nequissime expletio¬
nis rimatur. Mens itaq hec qͣsi
quendã popłm patitur: que in¬
solente cogitationũ tumultu
uastatur. Alius ire se domino
strauit. & quid in corde nisi iur¬
gia etiam que desunt ꝑagit:
Hic sepe presentes non uidet.
absentib contradicit: intra se¬
met ip̃m contumelias profert
& recipit. receptis autem duriꝰ
respondet. Et cũ qui obuiet nul¬
lus adsit: magnis clamoribus
rixas in corde componit. Turbã
itaq hic intus sustinet: quem

Expanded text:
petunt, vel in hoc mundo videri petunt, vel in hoc mundo videri aliquid volunt, densis cogitationum tumultibus, in corde comprimuntur. dumque desideriorum turbas intra se excitant, prostratam mentem pede miserae frequentationis calcant. Alius namque juri se luxuriae subdidit, atque ante mentis oculos schemata turpium non tribuitur operis, hoc crebrius agitur intentione cogitationis. Voluptatis perfectio quaeritur, et concussus enerviter animus, hinc inde sollicitus et caecatus, occasionem nequissimae expletionis rimatur. Mens itaque haec quasi quemdam populum patitur, quae insolenti vitiorum tumultu vastatur. Alius irae se dominio stravit; et quid in corde, nisi jurgia, etiam quae desunt, peragit? Hic saepe praesentes non videt, absentibus contradicit, intra semetipsum contumelias profert, et recipit, receptis autem durius respondet; et cum qui obviet nullus adsit, magnis clrixas in corde componit. Turbam itaque hic intus sustinet, quem
Abbreviated transcription (Latin):
am sine redemptione pertingeret.
Consideret eigo uir sanctus. quia si ñ
peccasiet. illuc etiam nõ redemptus
ascenderet. ad quod predicatores scõs
post redemptionem necesse est cum
magno labore peruenire: & cũ quib
iam nunc quiesceret. insinuet dicens.
regere corpora sciunt. Qui dum deside¬
riorum in se motus temperant: super
subiectas cogitationes lege uirtutis reg¬
nant. Qui bene etiã. terre consules uocã¬
tur. Reges enĩ sunt. quia sibimet ip̃is
president: terre autẽ consules. quia ex¬
tinctis peccatorib uite consultũ pre¬
bent. Reges sunt. quia semetipsos re¬
gere sciunt: terre sunt consules. quia
terrenas mentes ꝑ exhortationis sue
consilium. ad celestia ꝓtrahunt. An
terre consul non erat qui dicebat. de
uirginib autẽ preceptũ dũi ñ habeo.
consilium autem dio: Et rursum.
Beatior autẽ erit: si sic ꝓmanserit¬
subditur. qui edificant sibi solittidi¬
nes. Omnes enĩ qui uel illicita ap¬

Expanded text:
am sine redemptione pertingeret. am sine redemptione pertingeret. Consideret ergo vir sanctus quia si non peccasset, illuc etiam non redemptus ascenderet, ad quod praedicatores sanctos post redemptionem necesse est cum magno labore pervenire. Et cum quibus jam nunc quiesceret, insinuet, dicens:regere corpora sciunt; qui dum desideriorum in se motus temperant, super subjectis cogitationibus lege virtutis regnant. Qui bene etiam terrae consules vocantur. Reges enim sunt, quia sibimetipsis praesident; terrae autem consules, quia exstinctis peccatoribus vitae consultum praebent. Reges sunt, quia semetipsos regere sciunt; terrae sunt consules, quia terrenas mentes per exhortationis suae consilium ad coelestia pertrahunt. An terrae consul non erat, qui dicebat: De virginibus autem praeceptum Domini non habeo, consilium autem do ? Et iterum: Beatior Sequitur: Qui aedificant sibi solitudines. - Omnes enim qui vel illicita ap
Abbreviated transcription (Latin):
Mox quippe ut a carnis colligatione
exeunt. ii celesti sede requiescunt.
paulo attestante qui ait. Scimus
qm̃ si terrestris domus nr̃a huiuis
habitationis dissoluatur: quod ed̃i¬
ficationem ex deo habemus domũ
uon manufactam eternã in celis.
Prius autẽ quam redemptor n̾r.
morte sua humani generis penam
solueret. eos etiam qui celestis pari
iuas sectati sunt. post egressum car¬
nis. inferni claustra tenuerunt: ñ
ut pena quasi peccatores plecteret.
sed ut eos in locis remotiorib quies¬
centes. quia nec dum intercessio me¬
diatoris aduenerat. ab ingressu res¬
ni. reatus prime culpe prohiberet
Unde iuxta eiusdem redemptoris
nr̃i testimonium: diues qui apud
inferos torquetur in synu abrahe¬
lazarũ requiescere contemplat᷑. Qui
profecto si adhuc inimis nõ essent
ferna penetrat: ut suos qui ei in¬
heserant. ad celestia rediicat. Sead qͦ
nunc homo redemptus ascendis.
iluc profecto ii peccare noluisset. eti¬

Expanded text:
Mox quippe ut a carnis colligatione Mox quippe ut a carnis colligatione exeunt, in coelesti sede requiescunt, Paulo attestante, qui ait: Scimus quoniam si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur, quod aedificationem ex Deo habemus domum non manufactam, aeternam in coelis . Prius autem quam Redemptor noster morte sua humani generis poenam solveret, eos etiam qui coelestis patriae vias sectati sunt, post egressum carnis inferni claustra tenuerunt: 128 non ut poena quasi peccatores plecteret, sed ut eos in locis remotioribus quiescentes, quia necdum intercessio Mediatoris advenerat, ab ingressu regni reatus primae culpae prohiberet. Unde juxta ejusdem Redemptoris nostri testimonium, dives qui apud inferos torquetur, in sinu Abrahae requiescere Lazarum contemplatur . Qui profecto si adhuc in imis non essent,ferna penetrat; ut suos, qui ei inhaeserant, ad coelestia reducat. Sed quo nunc homo redemptus ascendit, illuc profecto si peccare noluisset, eti
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c accepimus. Qui quo auctori om¬
niũ familiarius seruiunt: eo subiec¬
ta potius regunt. Cum regib ergo dor¬
miret: quia nimirũ iam cũ angłis
homo quiesceret. si ꝓsuasoris linguã
sequi noluisset. Qui bene etiã cõsu¬
les uocantur: quia spiritali rei pu-¬
blice consulunt. dum nos sibi ad
regnũ iocios iungunt. Bene consu-¬
les uocant᷑: quia dum ipsis nun¬
tiantib uoluntatem conditoris ag¬
noscimus. in eis proculdubio consul¬
tum ab hac angristia nr̃e tribulatio¬
nis inuenimus. Sed quia beatus iob¬
scõ eternitatis sp̃u impletur. & fuisse
uel futurũ esse eternitas non haber
cui nimirũ nec preterita transeune
nec que futura sunt ueniunt. quia
cuncta per presens uidet: potest futi¬
ros predicatores eccl̃ie in presentia sp̃s
contemplari. qui post quam de corpo¬
ribus transeunt. nequaquã per mo¬
rarũ spacia. sicut antiqui patres a ce¬
lestis patrie perceptione differuntur.

Expanded text:
spiritus accipimus, qui quo auctori omspiritus accipimus, qui quo auctori omnium familiarius serviunt, eo subjecta potius regunt. Cum regibus ergo dormiret, quia nimirum jam cum angelis homo quiesceret, si persuasoris linguam sequi noluisset. Qui bene etiam consules vocantur, quia spiritali reipublicae consulunt, dum nos sibi ad regnum socios jungunt. Bene consules vocantur, quia dum ipsis nuntiantibus voluntatem conditoris agnoscimus, in eis procul dubio consultum ab hac angustia nostrae tribulationis invenimus. sancto aeternitatis Spiritu impletur, et fuisse vel futurum esse aeternitas non habet; cui nimirum, nec praeterita transeunt, nec quae futura sunt, veniunt, quia cuncta per praesens videt, potest futuros praedicatores Ecclesiae in praesentia spiritus contemplari, qui postquam de corporibus transeunt, nequaquam per morarum spatia, sicut antiqui Patres, a coelestis patriae perceptione differuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Nam quod iumentis homines
presint & usu cernimus. & psalmiste
uerbis docemur: qui ait. Omnia sub¬
iecisti sub pedib eius: oues & boues
uniuersas. insuꝑ & peccora campi. Qa
uero angeli hominib presunt: ꝑ pro¬
phetam testatur angelus dicens. Prĩ¬
ceps regni persarũ. restitit michi. Od
uero angeli asuperiorũ angeloꝵ po¬
testatib dispensantur: zacharias ꝑ¬
hibet propheta qui ait. Ecce angłs
qui loquebatur in me egrediebatur:
&e alius angelus egrediebat᷑ in occur¬
sum eius. Et dixit ad eũ. Curre & lo¬
quere ad puerum istum dicens: absq
muro habitabit᷑ ierłm. Si enĩ in ip̃is
officiis scorum spirituũ nequaquã
potestates summe minimas dispo¬
nerẽt: nullomodo hoc quod homini
diceret. angelus ab angło cognouis¬
set. Quia igit᷑ cunctorũ conditor. om¬
uia persemet ip̃m tenet. & tam̃ ad
distinguendũ pulcre uniuersitatis
ordinem. alia aliis dispensantib re¬
git: non in nierito reges angeloꝵ

Expanded text:
sunt; nam quod jumentis homines sunt; nam quod jumentis homines praesint, et usu cernimus, et Psalmistae verbis docemur, qui ait: Omnia subjecisti sub pedibus ejus, oves et boves universas, insuper et pecora campi . Quia vero angeli hominibus praesint, per prophetam testatur angelus dicens: Princeps regni Persarum restitit mihi . Quod angeli a superiorum angelorum potestatibus dispensantur, Zacharias perhibet propheta, qui ait: Ecce angelus, qui loquebatur in me, egrediebatur; et alius angelus egrediebatur in occursum ejus; et dixit ad eum: Curre, loquere ad puerum istum dicens: Absque muro habitabitur Jerusalem . Si enim in ipsis officiis sanctorum spirituum nequaquam potestates summae minimas disponerent, nullo modo hoc quod homini diceret angelus ab angelo cognovisset. Quia cunctorum conditor omnia per semetipsum tenet, et tamen ad distinguendum pulchrae universitatis ordinem, alia aliis dispensantibus regit, non immerito reges, angelorum
Abbreviated transcription (Latin):
&e clamores in mente patitur. cum
caro spiritui reluctatur. Annon cla-¬
mores intrinsecus audiebat. qui pͣ¬
ue contra se legis uerba tolerabat
dicens. uideo aliam legem in men¬
bris meis repugnantem legẽ mentis
inee. & captiuũ me ducentem in lege
peccati que est in menbris meis: Cõ¬
templetur ergo uir sc̃s in quanta pa¬
ce cordis quiesceret. si serpentis uerba
suscipere homo noluisset: ce dicat.
Nunc enĩ dormiens silerem. & somp¬
no meo requiescerem: idest intra se¬
cretũ mentis ad conditoris contẽpla¬
tionem secederem. nisi me extra me.
temptationũ tumultib consensus
primi culpa prodidisset. Huiꝰ autẽ
quietis gaudiis. cum quib etiam so¬
ciis ꝑfrueturet᷑: ad iungat dicens.¬
bus insensibilib discimus: quid
desensibilib atq intelligibilibus
sentiamus. Terra namq fecundat᷑ ⁊ere.
aer autẽ ex celi qualitate disponit᷑.¬
Sic iumentis homines. hominibus
angeli : archangeli uero angelis pre¬

Expanded text:
et clamores in mente patitur, cum et clamores in mente patitur, cum caro spiritui reluctatur. An non clamores 127 intrinsecus audiebat, qui pravae contra se legis verba tolerabat, dicens: Video aliam legem in membris meis repugnantntem in lege peccati, quae est in membris meis ? Contempletur ergo vir sanctus in quanta cordis pace requiesceret, si serpentis verba suscipere homo noluisset, et dicat: Nunc enim dormiens silerem, et somno meo requiescerem, id est, intra secretum mentis ad conditoris contemplationem secederem, nisi me extra me tentationum tumultibus consensus primi culpa prodidisset. Hujus autem quietis gaudiis cum quibus etiam sociis perfrueretur, adjungat, dicensbus insensibilibus discimus quid de sensibilibus atque intelligibilibus sentiamus. Terra namque aere fecundatur, aer autem ex coeli qualitate disponitur. Jumentis quippe homines, hominibus angeli, archangeli vero angelis prae
Abbreviated transcription (Latin):
miens igit᷑ sileret. & somno suo homõ
requiesceret: dum ad eterne patrie re¬
quiem ductus. quasi secessũ quendã
a clamore hoc humane infirmita¬
do inueniret. Post peccatum namq
quasi clamans uigilat: qui conten¬
lionem carnis proprie repugnans
portat. Hoc quietis silentiũ iam homo
conditus habuit: cũ contra hostem
liũ liberum uolutatis arbitriũ
acepit. Cui quia sua sponte succubu¬
it. mox de se quod contra se perstrepe¬
ret inuenit: mox incertamine in¬
firmitatis tumultus repperit. & qͣm¬
uis in pace silentii ab auctore fuerat
conditus: hosti tamen sponte substrac¬
tus. clamores de pugna tolerauit. Ip¬
sa enĩ carnis suggestio. quasi quidã
clamor est contra quietem mentis.
quam ante transgressionẽ homo nõ
sensit: quia nimirũ quod de infir¬
mitate posset tolerare non habuit.
Postquã uero se sponte hosti subdi¬
dit. astrictus culpe sue uinculis. ĩ
quibusdam ei etiã nolens seruit:

Expanded text:
miens igitur sileret, et somno suo homo miens igitur sileret, et somno suo homo requiesceret, dum ad aeternae patriae requiem ductus, quasi secessum quemdam a clamore hoc humanae infirmitatis inveniret. Post peccatum namque quasi clamans vigilat, qui contentionem carnis propriae repugnans portat. Hoc quietis silentium homo conditus habuit, cum contra hostem suum liberum voluntatis arbitrium accepit. Cui quia sua sponte succubuit, mox de se, quod contra se perstreperet, invenit, mox in certamine infirmitatis tumultus reperit; et quamvis in pace silentii ab auctore fuerat conditus, hosti tamen sponte substratus, clamores de pugna toleravit. Ipsa enim carnis suggestio, quasi quidam clamor est contra quietem mentis, quam ante transgressionem homo non sensit; quia nimirum quod de infirmitate posset tolerare, non habuit. Postquam vero se sponte hosti subdidit, astrictus culpae suae vinculis, in quibusdam ei etiam nolens servit,
Abbreviated transcription (Latin):
ia mollius fouerem. His itaq repre¬
hensionũ suarũ uocib: in parente
primo se peccasie redarguit. Sea si ad
erumpnam huiꝰ exilii nequaquã ho¬
mo peccando descenderet: dicat. qua ꝑ¬
hui quiete potuisset. Sequitur. Qunc
requiescerem. Adhoc in paradiso homo
positus fuerat: ut si se ad conditoris
si obedientiam uinculis caritatis
astringeret. ad celestem patriam an-
gelorũ. quandoq sine carnis morte
transiret. Sic namq in mortalis est
conditus: ut tamen si peccaret & mo¬
ri posset. Et sic mortalis est conditꝰ.
ut si non peccaret. etiã non mori poᷤ¬
set. atq ex merito liberi arbitrii. bea¬
titudinem illius regionis attinge¬
ret: in qua uel peccare uel mori ñ
posset. Ubi igitur post redemptioniᷤᷤ
tempus. carnis morte interposita e¬
lecti transeunt: illuc proculdubio
parentes si primi in conditionis
sue statu perstitissent. etiã sine mor¬
te corporũ transferri potuissent. Dor¬

Expanded text:
la mollius foverem. His itaque reprela mollius foverem. His itaque reprehensionum suarum vocibus in parente primo se peccasse redarguit. Sed si ad aerumnam hujus exsilii nequaquam homo peccando descenderet, dicat qua perfrui quiete potuisset. Sequitur: Ccentis. --Ad hoc in paradiso homo positus fuerat, ut si se ad conditoris sui obedientiam vinculis charitatis astringeret, ad coelestem angelorum patriam quandoque sine carnis morte transiret. Sic namque immortalis est conditus, ut tamen si peccaret, et mori posset; et sic mortalis est conditus, ut si non peccaret, etiam non mori posset; atque ex merito liberi arbitrii beatitudinem illius regionis attingeret, in qua vel peccare, vel mori non posset. Ubi igitur post redemptionis tempus, carnis morte interposita, electi transeunt, illuc procul dubio parentes primi, si in conditionis suae statu perstitissent, etiam sine morte corporum transferri potuissent. Dor
Abbreviated transcription (Latin):
e funditus intẽrimit: erroris lacte
igit᷑ sc̃s uir. post primã culpã quã¬
ta deterius homo mala cominisit.
post quã paradysum ꝓdidit. usq ad
quanta huiꝰ exilii prerupta descen¬
dit: & dicat. Quare non in uulua
mortuus sum: idest cum serpentis
suggestio me peccatorem conciperet
tunc utinã que me mors sequeretur
agnouissem: ne usq ad delectationẽ
suggestio raperet. & morte artius
ligaret. Egressus ex utero. nõ statim
perii: Ac si dicat. Utinam ad exterio
rem delectationem exiens. quo inte¬
riori lumine priuabar agnouissem.
& saltem in ipsa delectatione occũ
berem: ne perconsensũ mors acrius
puniret. Cur exceptus genibus: Ac
si dicat. Utinã minime me consens
subiectis prauitati sensib excepisset.
ne ipsa me consensio ad audaciam
deterius raperet. Cur lactatus uber¬
bus: Ac si dicat. Utinam blandirl¬
gichi saltem post mala perpetrata
noluissem: ne tanto me nequius
culpe astringerem. quauto me in il¬

Expanded text:
e funditus interimit, erroris lacte e funditus interimit, erroris lacte igitur sanctus vir, post primam culpam quanta deterius homo mala commisit; postquam paradisum perdidit, usque ad quanta hujus exsilii praerupta descendimortuus sum? id est, cum serpentis suggestio peccatorem me conciperet, tunc utinam quae me mors sequeretur agnovissem, ne usque ad delectationem suggestio raperet, et morti arctius ligaret. Egressus ex utero non statim perii? Ac si direm delectationem exiens, quo interiore lumine privabar, agnovissem, et saltem in ipsa deleberem, ne per consensum mors acrius puniret. Cur exceptus genibus? Ac si dicat: Utinam minime me consensus subjectis pravitati sensibus excepisset, ne ipsa me consensio ad audaciam deterius raperet. Cur lactatus uberibus? Ac si dicat: Utinam blandirmihi saltem post mala perpetrata noluissem, ne tanto me culpae nequius astringerem, quanto me in il
Abbreviated transcription (Latin):
mortuũ redemptor nr̃. nuntiante
discipulo agnoscit. nec tamen sus¬
citat: quia ualde difficile est ut is
quem post usum male consuetu¬
diuis etiam adulantiũ lingue ex¬
cipiunt. a mentis sue morte reuo¬
cetur. De quo & bene dicit᷑. Si¬
ne mortuos: ut sepeliant mortu-¬
os suos. Mortui enĩ mortuos sepe¬
liunt: cũ peccatores peccatorem fa¬
tiorib premunt. Qtuo enĩ est ali¬
uo peccare. quam occumbere: Sea qͥ
peccantẽ laudib prosecuntur: extine
sub uerborũ suorũ aggere abscond̃e
Grat autẽ & lazarus mortuus: sea
tamen non a mortius sepultus. fi¬
ueles quippe illũ mulieres obruerãt
que &e eius mortẽ iuiticatori nuntia¬
bant. Unde & ad protinus lucem re¬
dit: quia cum in peccato animꝰ mo
ritur. citius ad uitã reducit᷑: si sup
hunc sollicite cogitationes uiuunt
Aliquando autem sicut & superiu
dictum est. falsa spes mentẽ non in
tercipit. sed hanc deterior desperatio
configit. Que dum omnẽ spem llen¬

Expanded text:
mortuum Redemptor noster, nuntiante mortuum Redemptor noster, nuntiante discipulo agnoscit, nec tamen suscitat: quia valde difficile est ut is quem post usum malae consuetudinis etiam adulantium linguae excipiunt, a mentis suae morte revocetur; de quo et bene dicitur: Sine mortuos sepelire mortuos suos . Mortui enim mortuum sepeliunt, cum peccatores peccatorem favoribus premunt. Quid enim est aliud sepelire quam occultare? Sed qui peccantem laudibus prosequuntur, exstinctum sub verborum suorum aggere abscondunt. Erat tamen et Lazarus mortuus, sed tamen non a mortuis sepultus: fideles quippe illum mulieres obruerant, quae et ejus mortem vivificatori nuntiabant. Unde et protinus ad lucem redit, qritur, citius ad vitam reducitur, si super hunc sollicitae cogitationes vivunt. Aliquando autem, sicut et superius 126 dictum est, falsa spes mentem ntercipit, sed hanc deterior dispensatio configit; quae dum omnem spem venia
Abbreviated transcription (Latin):
cum uel perpetranda mala blandi-¬
mentis inferunt. uel perpetrata
fauorib extollunt. Annon lactat᷑
de quo per psalmistã dicit᷑. qm̃ lau¬
Sciendũ quoq est: quod tres illi mo¬
di peccantiũ. iuxta descensus sui
oroinem. facilius corrigunt᷑. quartꝰ
uero iste. difficilius emendat᷑. Un¬
de &e redemptor nr̃ ꝑuellam in do¬
mo. iuuenem extra portam: in se¬
pulcro autẽ lazarũ suscitauit. Ad¬
huc quippe in domo mortuus ia¬
cet: qui latet in peccato. Iam qua-¬
si extra portam educitur: cuiꝰ ini¬
quitas usq ad in uerecundiã pu¬
blice perpetrationis aperitur. Se¬
pulture uero aggere premitur: qui
in perpetratione nequitie. etiã usu
consuetudinis pressus grauatur.
Sed hos ad uitã miseratus reuocat:
quia plerumq duuina gr̃a nõ so¬
lum in occultis. sed etiam in aꝑtis
iniquitatib mortuos. & mole pra-¬
ue consuetudinis pressos. respectu
sui luminis illustrat. Quartũ uero

Expanded text:
cum vel perpetranda mala blandicum vel perpetranda mala blandimefavoribus extollunt. An non lactatur de quo per Psalmistam dicitur: Quoniam lau--Sciendum quoque est, quod tres illi modi peccantium juxta descensus sui ordinem facilius corriguntur, quartus vero iste difficilius emendatur. Unde et Redemptor noster puellam in domo, juvenem extra portam, in sepulcro autem Lazarum suscitat. Adhuc quippe in domo mortuus jacet, qui latet in peccato. Jam quasi extra portam educitur, cujus iniquitas usque ad inverecundiam publicae perpetrationis aperitur. Sepulturae vero aggere premitur, qui in perpetratione nequitiae etiam usu consuetudinis pressus gravatur. Sed hos ad vitam miseratus revocat, quia plerumque divina gratia, non solum in occultis, sed etiam in apertis iniquitatibus mortuos, et mole pravae consuetudinis pressos, respectus sui lumine ill
Abbreviated transcription (Latin):
tias redderet. &e prauis me usib susti
ꝑe ueni. cur me ad atrociorem nequi¬
tiam. uel false spei fiducia. uel lacte
misere desperationis enutriui: Cum
enĩ culpa in usum uenerit. ei iam a¬
nimus. etiam si appetat debilius re¬
sistit: quia quot uicib pratie freqͣn¬
tationis astringitur. quasi tot un¬
culis ad mentem ligatur. Unde fit.
ut enerus animus dum solui nõ
ualet. ad quedam se solatia false con¬
solationis inlinet: quatinus uen¬
turum uidicem tante sibi misericor¬
die spondeat. ut eos etiã quos arguen-¬
dos inuenerit penitus non occidat.
Cui rei hoc deterius accidit. quod ei
multorũ similiũ lingua consentit:
cũ multi etiam male gesta laudib
exaggerant. Unde fit: ut incessanter
crescat culpa. fau oribus nutrita.
Curari autẽ uulnus negligitur: qͦd¬
dignũ premio laudis uidet᷑. Unde
bene ꝑ salomonẽ dicit᷑. Fili mi. si
te lactauerint peccatores: ne ad qui¬
escas eis. Peccatores cenim lactant:

Expanded text:
tias redderet, et pravis me usibus sustintias redderet, et pravis me usibus sustinem veni, cur me ad atrociorem nequitiam vel falsae spei fiducia, vel lacte miserae desperationis enutrivi? Cum enim culpa in usum venerit, ei jam animus etiam si appetat, debilius resistit; quia quot vicibus pravae frequentationis astringitur, quasi tot vinculis ad mentem ligatur.  Vet. XXIX.  Unde fit ut enervis animus, cum solvi non valet, ad quaedam se solatia falsae consolationis inclinet; quatenus venturum judicem tantae sibi misericordiae spondeat, ut eos etiam quos arguendos invenerit penitus non occidat. Cui rei hoc deterius accidit, quod ei multorum similium lingua consentit, cum multi etiam male gesta laudibus exaggerant: unde fit ut incessanter crescat culpa, favoribus nutrita. Curari autem dignum praemio laudis videtur. Unde et per Salomonem dicitur: Fili mi, si te lactaverint peccatores, ne acquiescas eis . Peccatores etenim lactant,
Abbreviated transcription (Latin):
uum culpa consuetudinib firmat᷑
ut iuigeat. Cur lactatus uberibus:
quia dum prodire culpa in uscm ce¬
perit. nimirũ se uel falsa sꝑe diuine
misericordie. uel aperta miseria de¬
sperationis pascit: ut eo nequaquã
ad correctionem redeat. quo uel facto¬
rem suũ ꝑium sibi inordinate simu-¬
lat: uel hoc quod fecit in ordinate for-¬
midat. Seatus igitur uir. humani ge¬
neris lapsũ aspiciat: & quib precipi¬
tiis mersum sit in foueam iniquita¬
tis. intendat dicens. Quare nõ in uul¬
ua mortuus sum: id est in ipsa occul¬
ta perpetratione peccati. cur a carnis
uita mortificare me nolui: Egressus
ex utero non statim perii: id est post¬
quam ad apertã iniquitatem exii. cur
me tunc saltem ꝓditũ non cognoui:
Perisset quippe in suo iudicio: si se ꝑ¬
ditum cognouisset. Quare exceptus ge¬
nibus: idest etiã post apertã culpam.
cur me in illa adhuc etiam consuetu¬
do suscepit. ut ualentiorem ad nequi¬

Expanded text:
dum culpa consuetudinibus firmatur dum culpa consuetudinibus firmatur ut vigeat. Cur lactatus uberibus? Quia dum prodire culpa in usum coeperit, nimirum se vel falsa spe divinae misericordiae, vel aperta miseria desperationis pascit; ut eo nequaquam ad correptionem redeat, quo vel factorem suum pium sibi inordinate simulat, vel hoc quod fecit, inordinate formidat. Beatus igitur vir humani generis lapsus aspiciat, et quibus praeciptiis mersum sit in foveam iniquitatis intendat, dicens: Quare non in vulva mortuus sum? id est, in ipsa occulta perpetratione peccati, cur a carnis vita mortificare me nolui? Egressus ex utero non statim perii? id est, postquam ad apertam 125 iniquitatem exii, cur me tunc saltem perditum non cognovi? Perisset quippe in suo judicio, si se perditum cognovisset. Quare exceptus genibus? id est, etiam post apertam culpam, cur me adhuc in illa etiam consuetudo suscepit, ut valentiorem ad nequi
Abbreviated transcription (Latin):
tumebat. Cum enĩ ex peccato presens
pena metiitur. & amissa dei facies nõ
amatur. timor ex tumore est: non ex
humilitate. Superbit quippe: qui pec¬
catũ si liceat non puniri. non deserit.
aulꝑpa ut in corde agitur: etiã opere ꝑ¬
petratur. Ait enim. Quare nõ in uul¬
ua mortuus sum. Uulua quippe pec¬
cantis est hominis culpa latens: que
occulte peccatorem concipit. & reatum
suũ adhuc in tenebris abscondit. E¬
gressus ex utero. non statim perii: a
uulua ex utero exitur: cum peccator
que in occulto commiserit. hec etiã
in aperto cõmittere non erubescit.
Quasi enĩ ab occultationis sue uul¬
ua processerant: de quib propheta
dicebat. Et peccatũ suũ sicut sodoma
predicauerunt: nec absconderunt. E¬
re exceptus genibus: quia nimirũ
peccator cum iam de iniquitate sua
non confunditur: in iniquitate ea-¬
dem etiam ad miniculis pessime
consuetudinis roboratur. Quasi ge-¬
nibus ꝑeccator fouetur. ut crescat:

Expanded text:
tumebat. Cum enim ex peccato praesens tumebat. Cum enim ex peccato praesens poena metuitur, et amissa Dei facies non amatur; timor ex tumore est, non ex humilitate. Superbit quippe, qui peccatum, si liceat non puniri, non deserit. culpa, ut in corde agitur, etiam in opere perpetratur. Ait enim: Quare non in vulva mortuus sum? Vulva quippe peccantis, est hominis culpa latens, quae occulte peccatorem concipit, et reatum suum adhuc in tenebris abscondit. Egressus ex utero non statim perii? A vulva de utero exitur, cum peccator quae in occulto commiserit, haec etiam in aperto committere non erubescit. Quasi enim ab occultationis suae vulva processerant, de quibus Propheta dicebat: Et peccatum suum quasi Sodoma praedicaverunt, nec absconderunt . Quare exceptus genibus? Quia nimirum peccator, cum jam de iniquitate sua non confunditur, in iniquitate eadem etiam adminiculis pessimae consuetudinis roboratur. Quasi genibus peccator fovetur ut crescat,
Abbreviated transcription (Latin):
non statim perii: Cur exceptus genibꝰ.
cur lactatus uberibus: Prima enim
uulua conceptionis. fuit lingua ma¬
le suggestionis. sed peccator in uulua
moreretur. si moriturũ se homo in ipsa
suggestione cognosceret. Qui tamen e
utero egressus est: quia postquam in
peccato eũ siiggerens lingua concepn
foras mox etiam delectatio raꝑuit. In
egressionem uero exceptus est genibus:
quia cum ad delectationem carnis
prodiit. nimirũ culpam per consen¬
sionem sp̃c. subiectis cunctis sensib
quasi subpositis genib consũmaumn
Sed genibus exceptus: etiã uberibus
est lactatus. In consensu enĩ culpe.
ad dictis spiritui sensib multa cas¬
se fiducie argumenta sub secuta sũt
que natam in peccato animã uiru¬
lento lacte nutrierunt. & ne aspera
supplicia mortis metiieret: hanc blan
mus homo post culpam audatior
Qui quidem per timorem semet iplũ
psconsurus tugerat: seo tamen requi¬
situs innotuit. quantũ etiam timenꝰ

Expanded text:
non statim perii? Cur susceptus genibus, non statim perii? Cur susceptus genibus, cur lactatus uberibus? » Primvulva conceptionis, fuit lingua malae suggestionis. Sed peccator in vulva moreretur, si moriturum se homo in ipsa suggestione cognosceret. Qui tamen ex utero egressus est; quia postquam in peccato eum suggerens lingua concepit, foras mox etiam delectatio rapuit. Post egressionem vero exceptus est genibus; quia cum ad delectationem carnis prodiit, nimirum culpam per consensionem spiritus, subjectis cunctis sensibus, quasi suppositis genibus consummavit. Sed genibus exceptus, etiam uberibus est lactatus. In consensu enim culpae addictis spiritus sensibus, multa cassae fiduciae argumenta subsecuta sunt, quae natam in peccato animam, virulento lacte nutrierunt, et ne aspera mortis supplicia metueret, hanc blandII.  Unde et primus homo post culpam audacior Qui quidem per timorem semetipsum absconsurus fugerat; sed tamen requisitus innotuit quantum etiam timens
Abbreviated transcription (Latin):
mala cordib hominũ. latenter sig¬
gerit. Eua delectata est: quia carna¬
lis sensus. ad uerba serpentis. mox
se delectationi substernit. Assensũ
uero adam mulieri prepositus pre¬
buit: quia dum caro in delectationẽ
rapitur. etiam a sua rectitudine sp̃c
infirmatus inclinatur. Et requisitꝰ
adam. confiteri culpam noluit: quia
uidelicet sp̃c. quo peccando a ueritate
disiungitur. eo in ruine sue audacia
nequius obduratur. Isdem etiã qua¬
tuor modis: peccatum consummat᷑
in opere. Prius namꝙ latens culpa s¬
gitur. post modũ uero etiam ante ocu¬
los hominũ. sine confusione reatus
aperitur: de hinic & in consuetudinem
ducitur. ad extremũ quoq uel false spo
seductionib. uel obstinatione misere
desperationis enutritur. Hos itaq pecia¬
ti modos. qui uel in corde latenter
fiunt. uel patenter in opere perpetian
sum. deplorat dicens. Quare nõ in uus¬
ua mortuus sum: egressus exutero

Expanded text:
mala cordibus hominum latenter sugmala cordibus hominum latenter suggerit. Eva delectata est; quia carnalis sensus, ad verba serpentis mox se delectationi substernit. Assensum vero Adam mulieri praepositus praebuit; quia dum caro in delectationem rapitur, etiam a sua rectitudine spiritus infirmatus inclinatur. Et requisitus Adam confitvidelicet spiritus quo peccando a veritate disjungitur, eo in ruinae suae audacia nequius obduratur. Iisdem etiam quatuor modis peccatum consummatur in opere: prius enim latens culpa agitur; postmodum vero etiam ante oculos hominum sine confusione reatus aperitur: dehinc et in consuetudinem ducitur; ad extremum quoque vel falsae spei seductionibus vel obstinatione miserae desperationis enutritur. Hos itaque pecti modos, qui vel in corde latenter fiunt, vel patenter in opere perpetrantsum, deplorat, dicens: Quare non in vulva mortuus sum; egressus de utero,
Abbreviated transcription (Latin):
se optet interisse. Sed quia sicut eti¬
am per remunerationem cognosci¬
tur. intus habet testem sue fortitu¬
dinis: intus pensanda sunt eius
pondera locutionis. Quatuor quip¬
ꝑe modis peccatũ. perpetratur in cor¬
de: quatuor consummatur in opere.
In corde namq: suggestione. delec-¬
tatione. consensu. & defensionis au¬
datia perpetratur. fit enĩ suggestio
per aduersarium. delectatio ꝓ carnẽ.
consensus per sp̃m: defensionis au¬
dacia per elationem. Culpa enĩ que
terrere mentẽ debuit. extollit: ce dei¬
ciendo eleuat. sed grauius eleuando
supplantat. Unde & illam primi ho¬
minis rectitudinem: antiquus hos
tis his quatuor ictib fregit. Nam
serpens suasit. eua delectata est adã
consensit: qui etiam requisitus. con¬
fiteri culpam per audaciam noluit.
Hoc uero in humano genere cotidie
agitur: quod actum in primo pa¬
rente nr̃i generis. non ignoratur.
Serpens suasit: quia occultus hostis.

Expanded text:
se optet interiisse, sed sicut etise optet interiisse, sed sicut etiam per remunerationem cognoscitur, intus habet testem suae fortitudinis, intus pensanda sunt ejus pondera locutionis. Quatuor quippe modis peccatum perpetratur in corde, quatuor consummatur in opere. In corde namque suggestione, delectatione, consensu et defensionis audacia perpetratur. Fit enim suggestio per adversarium, delectatio per carnem, consensus per spiritum, defensionis audacia per elationem. Culpa enim quae terrere mentem debuit, extollit, et deficiendo elevat, sed gravius elevando supplantat. Unde et illam primi hominis rectitudinem antiqutis his quatuor ictibus fregit. Nam serpens suasit, Eva delectata est, Adam consensit; qui etiam requisitus, confiteri culpam per audaciam noluit. Hoc vero in humano genere quotidie agitur, quod actum in primo parente nostri generis non ignoratur. Serpens suasit; quia occultus hostis
Abbreviated transcription (Latin):
dictum est non condusit. dicit ape¬
ruit: &e non abstulit irrogauit. Hec
itaq nox uidelicet culpa. ostia uen¬
tris aperuit: quia concepto ad pec¬
catũ homini. desideria concupiscen¬
tie reserauit. Ostia quippe uentris
sunt: desideria concupiscentie car¬
nalis. De quib per prophetam dicit᷑.
Intra incubicula tua: claude ostia
tua. Cubicula quippe ingredimur:
cum secreta nr̃e mentis intramus.
Ostia autẽ claudimus: cũ desideria
illita coercemus. Hec itaq concupis¬
centie carnalis ostia dum consen¬
sus nr aperit: ad innumera nos
corruptionis mala ꝑtrahit. Unde
etiã nunc sub mortalitatis ponde¬
re gemimus. quamuis adhoc. ar-¬
bitrio nr̃o uenerimus: quia & iu¬
dicii su iusticia exigit. ut qͦd spon¬
te fecimus. inuiti toleremus. Se¬
tuus sum: egressus exutero nõ sta¬
tim ꝑerii: Eur exceptus genibꝰ: cur
lactatus uberibus: Absit nos cre¬
dere. quod beatus iob. tanta sp̃c sci¬
entia preditus. tanta interni iudi¬
cis attestatione laudatus: ab ortiuũ

Expanded text:
dictum est, non conclusit, dicit aperuit; et non abstulit, irrogavit. Haec itaque nox, videlicet culpa, ostia ventris aperuit, quia concepto ad peccatum homini desideria concupiscentiae reseravit. Ostia quippe ventris sunt desideria concupiscentiae, de quibus per prophetam dicitur: Intra in cubicula tua, claude ostia tua . Cubicula quippe ingredimur, cum secreta nostrae mentis intramus. Ostia autem claudimus, cum desideria illicita coercemus. Haec itaque concupiscentiae carnalis ostia, dum consensus noster aperuit, ad innumera nos mala corruptionis pertraxit. Unde jam nunc sub mortalitatis pondere gemimus, quamvis ad hoc arbitrio nostro venerimus; quia et judicii sic justitia exigit, ut quod sponte fecimus, inviti toleremus. Setuus sum? Egressus ex utero, non statim perii? Cur exceptus genibus? Cur lactatus uberibus? Absit enim nos credere quod tantus vir, tanta spiritus scientia praeditus, tanta interim judicis attestatione laudatus, abortivum
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ dormiens silerem. Nunc quippe:
presentis est temporis. Et quid est
stantem semꝑ inpresenti quietem
querere. nisi ad illud cui nichil ue¬
nit. nichil preterit. gaudiũ eterni¬
tatis anhelare: Quod nimirũ ueri-¬
tas semper esse suũ. ut nobis ut¬
cumq infunderet: moyse median-¬
te insinuat dicens. Ego sum qui
sum. Et dices filiis israhel. Qui est.
misit me ad uos. Sed ecce quia la-¬
bentia conspicit. quia semꝑ p̃sens
gaudiũ querit. quia uenture lu-¬
cis memorat. quia electorũ eius ordi-¬
nes enumerans perisat. ipsam iam
nobis apertius quietem huiꝰ lucis
insinuet: & quid apud illam cotidie
de prauorũ conuersione agitur. uer-¬
bis manifestiorib demonstret. Seqͥ-¬

Expanded text:
enim dormiens silerem. Nunc enim enim dormiens silerem. Nunc enim praesentis est temporis. Et quid est stantem semper in praesenti quietem quaerere, nisi ad illud, cui nihil venit, nihil praeterit, gaudium aeternitatis anhelare? Quod nimirum Veritas semper esse suum, ut nobis utcunque infunderet, Moyse mediante insinuat, dicens: Ego sum qui sum. Et dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos . Sed ecce, quia labentia conspicit, quia semper praesens gaudium quaerit, quia venturae lucis memorat, quia electorum ejus ordines enumerans pensat: ipsam jam nobis apertius quietem hujus lucis insinuet, et quid apud illam quotidie de pravorum conversatione agitur, verbis manifestioribus demonstret. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
quippe dñs dicit. Ego sum lux mũ¬
di. atq ipsa lux ait. Multi ꝓphe¬
te & iusti desiderauerunt uidere
que uidetis: & non uiderunt. Con¬
cepti gͥ non uiderunt lucem: quia¬
& ad spem uenturi mediatoris aꝑ-¬
tis prophetarum uocibus excitati.
nequaquã potuerunt cernere eius
incarnationem. In his itaq concep¬
tus interior. formam fidei edidit. s
hanc usq ad apertam uisionem di¬
uine presentie non perduxit: quia
prius hos a mundo mors interue¬
niens rapuit. quã manifesta mun¬
dum ueritas illustrauit. Uir igit᷑¬
sanctus spiritu eternitatis plenus.
manu cordis cuncta labentia ad me-¬
memoriam astringit: & quia angu¬
sta est omnis creatura creatori. per
eundem sp̃m qui nichil in se. uel
iuxta se aluit. nisi semꝑ esse habet.
hoc quod erit hoc quod preteriit cõ¬
spicit. ac infra supraq mentis ocu-¬
lũ tendit: & uenientia uel transac¬
ta considerans. ad eternũ esse me¬
duillitus in ardescit dicens. Nunc

Expanded text:
quippe Dominus dicit: Ego sum lux munquippe Dominus dicit: Ego sum lux mundi . Atque ipsa Lux ait: Multi prophetae et justi desideraverunt videre quae videtis, et non viderunt . Concepti igitur non viderunt lucem, quia ad spem venturi Mediatoris aptis prophetarum vocibus excitati, nequaquam potuerunt cernere ejus incarnationem. 133 In his itaque conceptus interior formam fidei edidit, sed hanc usque ad apertam visionem divinae praesentiae non perduxit, quia prius hos a mundo mors interveniens rapuit, quam manifesta mundum Veritas illustravit.  Vetsanctus spiritu aeternitatis plenus, manu cordis cuncta labentia ad memoriam astringit; et quia angusta est omnis creatura creatori, per eumdem spiritum, qui nihil in se vel juxta se aliud, nisi semper esse habet, hoc quod erit, hoc quod praeteriit, conspicit; ac infra supraque mentis oculum tendit, et venientia velut transacta considerans, ad aeternum esse medullitus inardescit, dicens: Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
dior. eandem ꝓlem sub ꝓphetie sue
uinculis astrinxit. Bene autem
abortiuum hoc absconditum dicit᷑:
auia amundi pͥmordiis dum quos¬
dam paucos moise scribente cognos¬
cimus. pars nobis maxima huma¬
ni generis occultatur. Neq enim
tot iustos solummodo usq ad accep¬
tam legem extitisse credendum est:
quot moises breuissima descriptio¬
ne ꝑstrinxit. Quia ergo amundi
primordio edita multitudo bonoꝵ.
ex magna parte notitie nr̃e subtra¬
hitur: ab ortiuum boc absconditũ
uocatur. Quod non substitisse dicit᷑:
quia enumeratis paucis eorum fre¬
quentia nullo apud nos memorie
scripto retineterr. Riecte uero addi
tur: uel qui concepti non uiderunt
lucem. Hi namq qui post acceptã
legem in hoc mundo nati sunt: auc-¬
tori suo eiusdem legis sunt admo¬
uitione concepti. sed tamem concep
ti lucem minime uiderunt: quia
ad aduentum incarnationis domini¬
ce. quãuis hanc fideliter crederent.
ꝑuenire nequiuerunt. In carnatus

Expanded text:
dior, eamdem prolem sub prophetiae suae dior, eamdem prolem sub prophetiae suae vinculis astrinxit . Bene autem abortivum hoc absconditum dicitur, quia a mundi primordiis, dum quosdam paucos Moyse scribente cognoscimus, pars nobis maxima humani generis occultatur. Neque enim tot justos solummodo usque ad acceptam legem exstitisse credendum est, quot Moyses brevissima descriptione perstrinxit. Quia ergo a mundi primordio edita multitudo bonorum, ex magna parte notitiae nostrae subtrahitur, abortivum hoc absconditum vocatur. Quod et non substitisse dicitur, quia, enumeratis paucis, eorum frequentia nullo apud nos memoriae stur: Vel qui concepti non viderunt lucem. - Hi namque qui post acceptam legem in hoc mundo nati sunt, Auctori suo ejusdem legis sunt admonitione concepti. Sed tamen ti lucem minime viderunt, quia ad adventum incarnationis Dominicae, quamvis hanc fideliter crederent, pervenire nequiverunt. Incarnatus
Abbreviated transcription (Latin):
bentes. quasi ab utero mortui sunt:
quia auctorem suum naturali lege
timuerunt. Et cum uenturum me¬
diatorem crederent: studuerunt sũ¬
nsopere mortificatis uoluptatib etiam
que scripto non acceperant precepta
seruare. Tempus itaq illud quod uix¬
ia mundi mitium mortuos huic scło
iatres nostros protulit: quasi aborti¬
ii uterus fuit. Ibi namq abel: qui
occidenti se fratri restitisse non legitur.
ibi enoch: qui talem se exhibuit ut
ambulaturus cum dño tranfferretur.
i noe: qui per hoc quod diuino ex¬
amini placuit in mundo. mundo su¬
perstes fuit. Ibi abraham qui dum
peregrinus est scło. factus est amicꝰ
Ibi isaac: quii caligantib carnis
ilsis. ꝑetatem qiuidem p̃sentia non
uidit. sed ꝑ uirtutem ꝓphetici sp̃s. in
futuris etiam scłis magna uidendi
luce radiauit: Ibi iacob: qui iram
fr̃is humiliter fugit. clementer edo¬
iuit: qui ꝓle quidem fecundus
extitit. sed tam̃ sp̃s ubertate fecun-¬

Expanded text:
bentes, quasi ab utero mortui sunt, bentes, quasi ab utero mortui sunt, quia auctorem suum naturali lege timuerunt; et cum venturum Mediatorem crederent, studuerunt summopere, mortificandis voluptatibus, etiam quae scripto non acceperant praecepta servare. Tempus itaque illud, quod juxta mundi initium mortuos huic saeculo patres nostros protulit, quasi abortivi uterus fuit. Ibi namque Abel, qui occidenti se fratri restitisse non legitur . Ibi Enoch, qui talem se exhibuit, ut ambulaturus cum Domino transferretur . Ibi Noe, qui per hoc, quod divino examini placuit, in mundo mundo superstes fuit . Ibi Abraham, qui dum peregrinus est in saeculo, factus est amicus Deo . Ibi Isaac, qui caligantibus carnis oculis, per aetatem quidem praesentia non vidit, sed per virtutem prophetici spiritus in futuris etiam saeculis magna videndi luce radiavit . Ibi Jacob, qui iram fratris humiliter fugit, clementer edomuit; qui prole quidem fecundus exstitit, sed tamen spiritus ubertate fecun
Abbreviated transcription (Latin):
loco rectores exurgere. qui & sapien¬
ter uiuendo aurũ possideant. & als
recta predicando argento sacre locil¬
tionis enitescant: eosq principes re¬
pletis conscientiarũ domib auro a¬
agento diutes memoret. Sed auia
diquando ꝓphetico sp̃ui nequaauã
sufficit. ut uentura preuideat. nisi
iordi ꝓphetantis etiam p̃terita & anti¬
iua representet: uir sc̃s infra supraq
otilos aperit. & non solum uentura
conspicit. sed etiam transacta ad me¬
moriam redicit. Nam ꝓtinus ad¬
ungit. Aut sicut abortiuum ab scõ¬
ditum non subsisterem: uel qui con¬
cepti non uiderunt lucem. Abortiuũ
quia ante plenum tempus oritur: ex¬
intũ protinus occułatur. Quos igi
tur sc̃s uir alios abortiuos uocat. cũ
quib se qiiescere potuisse consirerat.
nisi electos quosq qui ab ipso mun¬
d̃i primordio ante redemptionis tẽpꝰ
euonti sunt. & tamen huic mundo se¬
met ipsos mortificare curauerunt:
qui conscripte legis tabulas non ha¬

Expanded text:
loco rectores exsurgere, 132 qui et sapienloco rectores exsurgere, 132 qui et sapienter vivendo aurum possideant, et aliis recta praedicando, argento sacrae locutionis enitescant, eosque principes repletis conscientiarum domibus auro argento divites memoret. Sed quia aliquando prophetico spiritui nequaquam sufficit ut ventura praevideat, nisi cordi prophetantis etiam praeterita et antiqua repraesentet, sanctus vir infra supraque oculos aperit, et non solum ventura conspicit, sed etiam transacta ad memoriam reducit. Nam protinus adnto: Aut sicut abortivum absconditum non subsisterem, vel qui concepti non viderunt lucem.  quia ante plenum tempus oritur, exstinctum protinus occultatur. Quos ergo sanctus vir alios abortivos vocat, cum quibus se quiescere potuisse considerat, nisi electos quosque, qui ab ipso mundi primordio ante redemptionis tempus exorti sunt, et tamen huic mundo semetipsos mortificare curaverunt? Qui conscriptae legis tabulas non ha
Abbreviated transcription (Latin):
batur. Uir igitur sanctus. spiritu etei¬
nitatis plenus. queq futura sunt cõl¬
ligat. &̃ quos longe post futura scla
gignerent. laxato mentis sinu comp̃¬
hendat: & magna admiratione con¬
sideret. cũ quib electis sine labore in
eternitate quiesceret. si per appetitũ
suꝑbie non peccaret: & dicat. Tunc¬
enim dormiens silerem. & sompno
meo requiescerem. cũ regib & consu¬
libus terre. qui edificant sibi solitu¬
dines: aut cũ principibus qui possi¬
dent aurum. & replent domos suas
argento. Quia enĩ si parentẽ primũ
nulla ꝑeccati putredo corrumperet.
nequaquã ex se filios gehenne gene¬
raret: sed hi qui nunc ꝑ redemptio¬
nem saluandi sunt soli ab illo elec¬
ti nascerentur. eofdem electos aspici-¬
at: atq cũi eis quomodo quiescere po¬
tuisset intendat. Uideat scõs apłos se
susceptam eccłiam regere. ut eis pre¬
dicationis uerbo non desinant con¬
sultũ prebere: eosq reges &e consules
appellet. Uideat post hos in eortm

Expanded text:
t. --Vir igitur sanctus spiritu aeternitatis plenus, quaeque futura sunt colligat; et quos longe post ventura saecula gignerent, laxato mentis sinu comprehendat; et magna admiratione consideret cum quibus electis sine labore in aeternitate quiesceret, si per appetitum superbiae nemo peccasset, et dicat: enim dormiens silerem,  et somno meo requiescerem: Cum regibus et consulibus terrae, qui aedificant sibi solitudines: Aut cum principibus, qui possident aurum, et replent domos suas argento. Quia enim si parentem primum nulla peccati putredo corrumperet, nequaquam ex se filios gehennae generaret; sed hi qui nunc per redemptionem salvandi sunt, soli ab illo electi nascerentur, eosdem electos aspiciat, atque cum eis quomodo quiescere potuisset intendat. Videat sanctos apostolos sic susceptam Ecclesiam regere, ut ei praedicationis verbo non desinant consultum praebere, eosque reges et consules appellet. Videat post hos in eorum
Abbreviated transcription (Latin):
ibus polluat: & semꝑ erit quod hec
ad laudem liberatoris accendat. Qͥa
ergo interne lucis requies. sic in se
magnos subleuat. ut tam̃ nec par¬
uuilos derelinquat: dicat᷑ recte. Par¬
uus & magnus ibi sunt. Quia autẽ
sic ibi conuersi peccatoris animus cul¬
pe sue memoria tangitur. ut tamen
nulla eiusdem memorie confusione
deprimatur: congrue sub ungat᷑. et
seruus liber a domino suo.

Expanded text:
tibus polluat, et semper erit quod haec tibus polluat, et semper erit quod haec ad laudem liberatoris accendat. Quia ergo internae lucis requies sic in se magnos sublevat, ut tamen nec parvulos derelinquat, dicatur recte: Parvus et magnus ibi sunt. Quia autem sic ibi conversi peccatoris animus culpae suae memoria tangitur, ut tamen nulla ejusdem memoriae confusione deprimatur, congrue subjungitur: Et servus liber a domino suo.