comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ãlium offent cunc licec forte illustris
aignitatis sint filii susceptincũ dig̾tas
bac  forcuna liberos  facit oblatioms at̃
mod̾siucfiat a patre adhuc supstite cu
curialis sinccum pr̃sugestis monum̃¬
torumofferat siucmoriẽs in testamẽ¬
amplecrantur scͥpturamlimus moxfi¬
at naturaliumuicomiolibatus siuc
etiamamortuo patesemctipsumadh

Expanded text:
alium, offerre curiae, licet forte illustris dignitatis sint filii suscepti, nisi tamen ab hac fortuna liberos facit. Oblationis autem modus, sive fiat a patre adhuc superstite, ccurialis, sive eum pater sub gestis monumentorum offerat, sive moriens in testamenamplectatur scripturam, legitimus mox fiet naturalium iure omnino liberatus. Sive etiam a mortuo patre semet ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
lib oriatur cuntacesiuccunalis siuc lib̾
ctiam huimodisic forcuna lcebir eum
filiumñalomofferre curcillius unde
orit cuntatis. ¶Siuonociuis nccipe
consistat s cruilla quadamant incosit
oriundũ ulia pacit offerracurcuitatia¬
ut semet p̃moffcrratur.sub qua cuuca¬
teuillaant icus cributa psoluat ¶Pa¬
offerrac aut aliquis ascendennum pen¬
cum ⁊ liperos hñ fiuos hocagere potent
conaturales curus aut cxmaxima on¬
atirrcuutate aut cesenioreroma huic
damus licentiamĩqmuouut metro¬
polioblationem celcbrare. Et hanc eẽ

Expanded text:
 oriatur civitate, sive curialis sive etiam liber huiusmodi sit fortuna, licebit ei suum naturalem offerre curiae illius unde oritur civitatis. Si vero non civis nec ipse consistat, sed ex villa quadam aut vico sit oriundus, illi a patre offeratur civitati aut semet ipsum offerat, sub qua civitate villa aut vicus tributa persolvet. Paofferat aut aliquis ascendentium parentum. et liberos habens filios hoc agere poterit; os naturales curiis aut ex maxima oriatur civitate aut ex seniore Roma, huic damus licentiam in quam voluerit metropolim oblationem celebrare. Et hanc esse
Abbreviated transcription (Latin):
exbitu corpis in masculisi
extimare uolebat nr̃a antĩ
maiestas cdignum ce castita¬
bñputauit. Qd infeminis.
⁊antiquis impudicum ẽẽ
uisum ẽ .i. inspectõnem bĩtu¬
dis corporis. hoc etiam in
inmasculis. post quartum
decimumannum  comple¬
cum illico iniciumaccipere
disposiumus.Antiquitati
normaminfeminispsonis
benc positam in suoordine
relinquentes. ut post duo¬
de cimumannum comple

Expanded text:
s aestimari volebant. nostra autem maiestas dignum esse castitabene putavit, quod in feminis et antiquis impudicum esse visum est, id est inspectionem habitudinis corporis, hoc etiam in in masculis post quartum decimum annum completum illico initium accipere disposuimus, antiquitatis normam in femininis personis bene positam suo ordine relinquentes, ut post duodecimum annum comple
Abbreviated transcription (Latin):
reliquid lbtatem ꝓcepit nost¬
tim extinguitur fidei comissaĩ
alibtas. G: differrur quia possit
mimittitur nontestatoris fiti
libtus. sitestatoris sitestor᷑ ⁊ ẜux
ip̃ius testatoris fit ubtus qeti¬
amoricimus appeuatur. necali
ret testamentum⁊ quomorere¬
tur Dutctoaũt libtas cunc dũ
ur̃.cum no abalio sumimaniũt

Expanded text:
reliquit libertatem percepit, non statim extinguitur fideicommissaria libertas, sed differtur, quia possit numittitur, non testatoris fit libertus, etiamsi testatoris servus ipsius testatoris fit libertus, qui etiam orcinus appellatur. nec alius ret testamentum et quo moreretur. directo autem libertas tunc dari videtur, cum non ab alio servum manu
Abbreviated transcription (Latin):
qusqraoq̃tuor quidem filios q̃tu¬
oruntias omino deficientes. Si
autemultra q̃tuor sint us aome¬
diam substantie partem ydoc̃um
iam dedimus filuis solatium ner
parua psona mensura ãtiquam
corum angustiam resoluentes R
subuna continuatoc ⁊ omnia pe¬
ne desecundispnuntians nupti¬
is etpora quidem porib insn aũ¬
tute sernans que nõ. abca disposi¬
ta sunt feis futiu sccurois expla¬
nans nuptus.⁊ nouamqndam
undiqr ac subtilissimam introde¬
cens qͥrenrib urilitatem om̃ibu
que suptalib poite sunt costitu¬
comb infuturs p̃thanc nr̃am⁊
legem nuptus:: que erhiis euere

Expanded text:
quattuor quidem filios quattuor uncias omnino definientes, si autem ultra quattuor sint, usque ad mediam substantiae partem, idoneum iam dedimus filiis solacium, non ex parva mensura antiquam eorum angustiam resolventes. Sit sub una continuatione et omnia paene de secundis pronuntians nuptiis, et priora quidem prioribus in sua virtute servans, quae vero ab ea disposita sunt futuris secundis explanans nuptiis, et novam quandam undique ac subtilissimam introducens quaerentibus utilitatem. Omnibus quae super talibus positae sunt constitutionibus in futuris post hanc nostram le
Abbreviated transcription (Latin):
expectent donec hominem q̃¬
cumq conpenantlittas illa
pu̾itate lectumz asi quidemre¬
liqua ctiam post prescriptiorz
incertanim lrarum grecosint
ncrisgrecislittis subditemp
¶Siolatinis quidam tocius
carte consistat ordolatinisq
tisillis incertis clementis cla¬
norem ram̃ ordinem hntibli

Expanded text:
expectent, donec hominem quemcumque comperiant litteras illas pro veritate lecturum. Sed si quidem reliqua etiam post praescriptionem incertarum litterarum graecae sint vocis, graecis litteris subdi tempus; si vero latinus quidam totius chartae consistat ordo, latinis, interpositis illis incertis elementis, clariorem tamen ordinem hab
Abbreviated transcription (Latin):
res euntpellare acp̃tremo loco
pe nexũte ĩt̾pellare. Prioẽs eni¬
noĩatores uluti fideisores pla

Expanded text:
res eius interpellare ac postremo loco, ulpae nexum te interpellare. Priores nominatores enim veluti fideiussores plac
Abbreviated transcription (Latin):
hito. sicuti antea obseruabat᷑.
cuitate romana donaium
multis ctiam aditismodis
ꝑquos possit libtas suis cuz
cuutate  iomana que sola ẽ

Expanded text:
ito, sicuti antea observabatur, civitate Romana donavimus: multis additis modis, per quos possit libertas servis cum civitate Romana, quae sola in
Abbreviated transcription (Latin):
Debet itaq is quisibi parega¬
tõnem uladoptionem fuiuz
facit. plena pubertate.a.xriii
um alienum quis inlocum
nepotis pot adoptare ulde¬
inceps quam nepoteminlo¬
cum filii. ¶Sz siquis nepo
nãlem in sua potestate b̃tiy

Expanded text:
debet itaque is qui sibi per adrogationem vel adoptionem filium facit, plena pubertate, id est um alienum quis in locum nepotis potest adoptare, quam nepotem in locum filii. Sed si quis nepot quem naturalem in sua potestate
Abbreviated transcription (Latin):
Ontamen cuius¬
cunqz uolenti nri¬
umittere licet.i
nichilagit. quia lex eliescen¬
tia impedit libtatem. licẽt
autem domino qui soluedo
non est cestamento seruum
suum cum libertate bere dem
instituere ut fiat liber. heres¬
qz ei solus⁊ neccessanus.¬

Expanded text:
on tamen cuicunque volenti manumittere licet. nnihil agit, quia lex Aelia Sentia impedit libertatem. Licet autem domino, qui solvendo non est, testamento servum suum cum libertate heredem instituere, ut fiat liber heresque ei solus et necessarius
Abbreviated transcription (Latin):
incantumẽ plmmis ccistentus
tiantib licẽ aũtomibetiaz ual¬
de uaussimis testimoniumperr¬
bibectantenos prohibuerunt.
legis latores scilicet multas ex¬
ceptiones  facientes⁊ plimos ex¬
cludẽ tes etiamipo testiũnomiẽ
uel seemate quiauonz post has
prohibitiones ad hucpurũ ẽte¬
stium opus ccistim auimus o¬
porter et nos adiccit auquid ca¬
use subtuitatiet faisa testimon¬
aquantum c̃ possibuc mincait

Expanded text:
incautum est, plurimis existentibus tiantibus, licere autem omnibus etiam valde vilissimis testimonium, perhibere et ante nos prohibuerunt legislatores: scilicet multas exceptiones facientes et plurimos excludentes etiam ipso testium nomine vel schemate. Quia vero neque post has prohibitiones adhuc purum est testium opus, aestimavimus oportere et nos adicere aliquid causae subtilitati et falsa testimonia quantum est poss
Abbreviated transcription (Latin):
bominumadiucnic̃te animas
cluse. nõ enimurpate fiant q̃ge¬
sta sunt testanturplurimi. s q̃ te¬
nus adhucamplius occuitentẽ
namaliaquidem scicntes. aliauo
pnuntiantes aurque ñ suntdi¬
centesh ipoconfiteturqr ea q̃ue
uerc fiumt nuolunt pateficrm

Expanded text:
ominum adveniente animas causae. Non enim ut patefiant qsta sunt testantur plurimi, sed quatenus adhuc amplius occultentur. Nam alia quidem scientes alia vero pronuntiantes aut quae non sunt dicentes hoc ipso confitentur, quia ea quae vere fiunt neque volunt patefieri
Abbreviated transcription (Latin):
uins.aliquidreinit addendẽ
mitcmrerum priuataruĩ. dem̃
proascs insingulis quibai
prouintus commorãtes icor¬
poratio impleatur. ⁊ dilige̾ stil¬
lus sigulacim omnia ascribit.
Tituli uero adquorum adiec¬
tionc predia nris sunt con̾se¬
cranda sõusnonisi publicha
testificatioẽ ꝓponantungraui¬
simis statim subdendis sup¬
pliciis qui p̃t huiusmodi ali¬
quid propria u surpatoe temp¬

Expanded text:
ris aliquid rei nostrae addendum mitem rerum privatarum, deinde rationales in singulis quibusque provinciis commorantes incorporatio impleatur et diligens stilus singillatim omnia adscribat. Tituli verotione praedia nostris sunt consecranda nominibus, non nisi publica testificatione ponantur; gravissimis statim subdendis suppliciis, qui huiusmodi aliquid propria usurpatione temp
Abbreviated transcription (Latin):
acantia mortuorum
bõa adfiscum iubem
citulolictimum reliq̃nt inte¬
bona delata legibusi
obstricti mittantur. ut coru

Expanded text:
acantia mortuorum bona tunc ad fiscum iubemutitulo legitimum reliquerit intebona delata legibus aobstricti mittantur, ut eorum
Abbreviated transcription (Latin):
Asculi pubereo
femine uut potẽ¬
ces usq aduice¬
¶simuni quintuz
annum completum curato¬
res accipuint. quilicet pube
sint. ad huc tubinus etatisst
ut negõasua tueri non posst̃
¶Dantur aut curatores ab
biisdem magratib. aquibu
et tutores. S curatorintestõ
nodatir.S sidatur confuma¬
tur decto pretoris ulpresidis
Item innitiadolescentes cu¬
racores no accipuint pret ꝙͣ
inuitem. curator enimꝰ adce
tabulanim.S sosent etiam¬
rome prefectiurbul pretor⁊

Expanded text:
asculi puberes et feminae viripotentes usque ad vicesimum quintum annum completum curatores accipiunt; qui licet puberes sint, adhuc tamen huius aetatis sunt, ut negotia sua tueri non possint. Dantur autem curatores ab isdem magistratibus, a quibus et tutores. sed curator testamento non datur, sed datus confirmatur decreto praetoris vel praesidis. Item inviti adulescentes curatores non accipiunt praeterquam in litem: curator enim et ad tabularum. sed solent Romae praefectus urbis vel praetor
Abbreviated transcription (Latin):
optibił. iudenus autem p̾cipee
dissicilem eẽ curatorum cãm
fencrare. s caute reponcre.atq
titione ctiamantiq̃ peccuma ⁊¬
cadereetpictitan quidemcura
forsan indebitis  detmcto suio
ip̃e sponte mutuare uolucrit sõ
obligatõe fortepignoru. aut
sõ. aliis que putanturindubita¬
ta  cautel.cune hat quidemduo¬
rumisi psinguloannes
inducias hoc qõ leges laxamẽ¬
tum nocant. sciat autem mutri
is cius cura ad mĩstratur eqs ex¬

Expanded text:
is, videmus autem praecipue difficilem esse curatorum causafenerare, sed caute reponere atquetitione etiam antiqua pecunia cadere, et periclitari quidem curatforsan in debitis detrimento. Sin vero ipse sponte mutuare voluerit sub obligatione forte pignorum aut sub aliis quae putautur indubitatae cautelis, tunc habeat quidem duorum mensium per singulos annos indutias hoc quod leges laxamentum vocant, sciat autem mutui is cuius cura administratur, eos ex
Abbreviated transcription (Latin):
sb̃a c̃. tunc iltosolum mutuaẽ
ciuator cogat qntum addispẽ
datinz licebit antemcicuzomii
sb̃tilitatepscrutãi si aliquos fõ

Expanded text:
st, tunc illud solum mutuare curator cogatur quantum ad dispendatur. Licebit autem ei cum omni subtilitate perscrutari, si aliquos fo
Abbreviated transcription (Latin):
turpi ẽnt et partiçipes iinstiti.¬
bit ccelsitudim honestioruz
quosdam adadmistronesdi¬
ngere etscientiu  tibuta fisca¬
ua cunalium quippe ⁊ alianim
psoanm eepenmentum siun
danium bonum ad magratur
uemat testimoium quiocm⁊
necunde colligar aunim gart
gloria fun optim⁊et rcconper¬
satoemspare precipuam. ¶Si
quis autem preth. aliquidege¬
ritet donec in.toministronei

Expanded text:
t, ut et participes iniustitiabit tuae celsitudini honestiorum quosdam ad administrationes dirigere et scientium tributa fiscalia, curialium quippe et aliarum personarum, experimentum sui dantium bonum et ad magistratus veniat, testimonium quidem nec unde colligat aurum, sed ut gloria frui optima et repensationem sperare praecipuam? Si quis autem praeter haec aliquid egerit, et donec in administrati
Abbreviated transcription (Latin):
dunt aur ctiampmitentes q̃¬
tase aliquidage⁊untiatum
noemendantesnsolum q̃dry¬
plum reddent tocius q̃ntum
dignatoem substinebunt et cĩ¬
guupẽiculum formidabunt.⁊
quicirca ces quisunt ⁊ obediẽ
cis ossitiu siamplius aliqo¬
qm.anobconcessum c̃tempta¬
uennt accipe ipiq subicicntr̃
dampnisquadruple reddito¬
nis ⁊ cadentctiam substantia
et cinglo insuper et suppliciis
ministrones prc omnib stu¬
dium hre decet fiscalia igul¬
ianterinspicerc⁊ indeuotosq¬
demetegentes nec̃citate cum
omni crigere fortiudine⁊in
nullosteros nz phoc ipoluciuz
parnc se erhibere  deinte nros
subiectos rescniare undiq si¬
nemolntia nich abullo cor
pcipientes. s cqui sunt mindi
cus equi nompublicis disci¬
plims excquentes quoqr dli¬
tainnorios quidemundiq
custodientes cõs quipun sut
toribtam qm patres  filusdi¬
ligentes quidem cos qui sũt
minocentes Qutouorcimon¬
strantur castigantes ac puni¬
entesomnemq iustitiam in

Expanded text:
nt, aut etiam permittentes tale aliquid agere et nuntiatum non emendantes, non solum quadruplum reddent totius quantum dignationem sustinebunt et cinguli periculum formidabunt; et qui circa eos sunt, et oboediens eis officium, si amplius aliqconcessum est temptaverint accipere, ipsique subicientur damnis quadruplae redditionis et cadent etiam substantia et cingulo, insuper et suppliciis ministrationes, prae omnibus studium habere decet fiscalia vigilanter inspicere, et indevotos quidem et egentes necessitate cum omni exigere fortitudine, in nullo flexos neque pro hoc ipso lucrum paterne se exhibere; deinde nostros subiectos reservare undique sine violentia, nihil ab ullo eorum percipientes: sed aequi sint in i in publicis disciplinis, exequentes quoque delicta, innoxios quidem undique custodientes eos qui puri sunt, toribus, tamquam patres filiis, diligentes quidem eos qui sunt innocentes, qui vero rei monstrantur, castigantes ac punientes, omnemque iustitiam et in
Abbreviated transcription (Latin):
mistratoe utrũq ei siłit noxiũ
ẽ.sciat quia ⁊ confiscatoe ⁊ exi¬
liuz.sustincbit⁊ incorp ubera
arq: supplicium ip̃m quoq qr
lis subiciemus m aximis. pũa
cnimerigimus cẽ puinti alib
iudicibmanusncollatores
custodiamus ⁊ iste quidemta
exlegibꝰ q̃merad ministronib
inmincbunt penchus qui ĩp¬
dictis.administronb sunt. si
tale aliquid egeunt ¶Samr
autemctiam prouuncialibli¬
centiam siquid appiunciam

Expanded text:
e utrumque enim similiter noxium est, sciat quia et confiscationem et exilium sustinebit et in corpus verbera atque supplicium, ipsum quoque qui malis subiciens maximis. Puras enim exigimus esse provincialibus iudicibus manus, ut collatores custodiamus. Et istae quidem tam ex legibus quam ex administrationibus imminebunt poenae his qui in praedictis administrationibus sunt, si tale aliquid egerint. Damus autem etiam provincialibus licentiam, si quid apud provinciam
Abbreviated transcription (Latin):
uenim ctiam in monastiorummn
hac regia ciuitate et cius cucintu
adbeientium conscquenter dif¬
finuc preiudimussicentiam igi¬
tur damus p̃ccis uenerabilibꝰ
domib ñsolum ad tempus em¬
phitcosim facere immobilium
renim sibi competentium. s et p¬
petue cis hoc emꝑhiteotico uire
uolentibꝰ dan. Et siquidẽ scissux
sinteccłie ul alic uencrabiles do¬
mos quanim gubnationem loci
sanctissimus cͦp̃s aut pse aut pi
faceret cum uoluntatecorumet
consensufien huius moiẽctum
iurantibꝰ presentib eryconomi
ct ad ministratoribꝰ ⁊ cartulans
ipius uenerabilis  domus q ex

Expanded text:
m monasteriorum in regis civitate et eius circuitu adhaerentium consequenter definire praevidimus. Licentiam igitur damus praedictis venerabilibus domibus non solum ad tempus emphyteosin facere immobilium rerum sibi competentium, sed perpetue haec emphyteotico iure volentibus dari. Et si quidem sanctissimae sint ecclesiae vel aliae venerabiles domus, quarum gubernationem loci sanctissimus episcopus aut per se aut per facit, eam voluntate eorum et consensu fieri huiusmodi contractum, iurantibus praesente eo oeconomis et administratoribus et cartulariis ipsius venerabilis
Abbreviated transcription (Latin):
unt quam yconomorumetear¬
tulanorumctordinatorum qb̃
secundum predictum modum
conuincti sunt inuenerabilem
domum dequa rem accipiunt
uencrabiliumdomorum quest
inregia ciuitate ulcius cirtuitu
ad herentium disposiumũ ¶In

Expanded text:
unt quam oeconomorum et cartulariorum et ordinatorum, quibus secundum praedictum modum coniuncti sunt, in venerabilem domum, de qua rem accipiunt,venerabilium domorum in regia civitate et eius circuitu a
Abbreviated transcription (Latin):
domus sintꝓpriam ad ministra¬
tionembntes si quidemucnabi¬
lia oratoria cẽ contigeritcum ro¬
luntate maioris partis ibidem
ordinantinz clicorum. necnon
et rconomisiucro xenones aũ

Expanded text:
domus sint propriam administrationem habentes, si quidem venerabilia oratoria esse contigerit, cum voluntate maioris partis ibidem adorantium clericorum, nec non et oeconomi, si vero
Abbreviated transcription (Latin):
mus ne sub ptextu compensa¬
tionis depositarum itium qs
exactione defrandetur ¶Pẽ¬
terca quasdamactoẽs arbitra¬
nas. id est ex arbitno indicis

Expanded text:
mus, ne sub praetextu compensationis depositarum rerum quis exactione defraudetur. 3 Praeterea quasdam actiones arbitrarias id est ex arbitrio iudicis
Abbreviated transcription (Latin):
turquidem serui quemad
modum apotãte libantur
exhus intelligẽ possumus
que descrins manumitten¬
dis supra exposumus Hu¬
sunt mortuo cosiuiuris fi¬
unt. S bdistinctoem recip
nam mortuo pitre sanc oĩ
modo filius filiaue suuuri
efficuntur. mortuono auo
non omnimonepotes nep¬
tesue suuns fuit. Szita si p̾t

Expanded text:
t quidem serui quem ad modum potestate liberentur, ex his intellegere possumus, quae de seruis manumittendis superius exposuimussunt, mortuo eo sui iuris fiunt. sed hoc distinctionem recipit; nam mortuo patre sane omni modo filii filiaeue sui iuris efficiuntur; mortuo uero auo non omni modo nepotes neptesue sui iuris fiunt, sed ita si post
Abbreviated transcription (French):
hocualere et possectiam apuiti¬
ahuc abcoquiudex cst inpro¬
uincia  destinan ct abuno qui
anobis diffinitus  fuent cilo¬
quentissimorum uidicum ̃¬
teuocutione deco auidice fc̃a
testationes dariet a prouinti¬
a alia mauam prouintiam a

Expanded text:
hoc valere, et posse etiam a provincia huc ab eo qui iudex est in provincia destinari et ab uno qui a nobis definitus fuerit eloquentissimorum iudicum, interlocutione de eo a iudice facta, testationes dari, et a provincia alia in aliam provinciam a
Abbreviated transcription (Latin):
agantinsius manentes mõa¬
stenis. ¶Si monach reliqueĩt
monastenum et ao sclarem ui¬
tam migrait hunc militiaet
honore siquembt prius spolia¬
tum.ab ep̃o locorum ⁊ prouitic
miti crcius res quas posteaha¬
buisse probatus fiut monaste¬
no inquo mittiturco mpeteit.
Siuo  rursus reliquerit mona¬
stium tunccum iudex prouin¬
tic inqua uiuntus fint tencat
et suboicto sibioffitio ꝯ monc¬
¶Siquis napucrit aut sollu¬
citaucrt. aut cormpent assistri¬
am.aut diaconissam aut moã¬
striam. aut aliam quam liberi
ftminam ucnabilemhitum
hntem huius res crtalis sccłi¬

Expanded text:
agant in suis manentes monasteriis. Si monachus reliquerit monasterium et ad saecularem vitam migraverit, hunc militia et honore, si quem habet, prius spoliatum ab episcopo locorum et provinciae mitti, et res, quas postea habuisse probatus fuerit, monasterio in quo mittitur competere. Si vero rursus reliquerit monasterium, tunc eum iudex provinciae in qua inventus fuerit teneat et subdito sibi officio conSi quis rapuerit aut sollicitaverit aut corruperit ascetriam aut diaconissam aut monastriam aut aliam quamlibet feminam venerabilem habitum habentem, huius res et talis sc
Abbreviated transcription (Latin):
tatet plocorum sc̃issimos epos
et yconomos corumncc non
ercius libet prouintic iudicc̃
et corum o ffitiaundican. cos
autem quitalia relinquenint
et ꝑticipes corum scclens capi¬
talepiculum sub stincrestalẽ
propriis rebo monastio reodi
inquo cautius custodin possit
ut non rursus incocemcrimic
reperiatursiuero diaconissa
fiut et filiohiut legittimos le¬
gittimam ꝑtemdan filuis Si
uero intra unum annum p̾ti¬
q̃m cognosciturtale facinusi
umdomorum non undicenc
¶Iubemus omnibo modis

Expanded text:
ssimos episcopos et oeconomos eorum nec non etiam cuiuslibet provinciae iudices et eorum officia vindicari, eos autem qui talia deliquerunt et participes eorum sceleris capitale periculum sustinere, talem propriis rebus in monasterio recondi, in quo cautius custodiri possit, ut non rursus in eodem crimine reperiatur. Si vero diaconissa fuerit et filios habuerit legitimos, legitimam partem dare filiis. Si vero intra unum annum postquam cognoverint tale facinus um domorum non vindicentur, iubemus o
Abbreviated transcription (Latin):
mois aruindican scimus. ꝓp̾
sentem enm legem nup dispo¬
temporibus scruan uibemus
¶Tua ĩgitur glia que ꝓp̾sẽtẽ
nr̃a sancrit tranquillitas per
omnia custodin prouideat.

Expanded text:
indicari sancimus; per praesentem enim legem nuper dispotemporibus servari iubemus. Tua igitur gloria quae per praesentem nostra sanxit tranquillitas per omnia custodiri provideat.
Abbreviated transcription (Latin):
santiba et maximc teatralia ct¬
nct ꝓstantib intdicimus uti
scemate monachi aut moãstr¬
c aut assistrie.aut cuiuscumq
ricum aut illude inquacunq
ccc̃astica disciplina alqḋ quia
etcorpalia suplicia sbsanebũt

Expanded text:
santibus et maxime theatralia exnon et prostantibus interdicimus uti schemate monachi aut monasterie aut ascetriae aut cuiuscumqueri cum aut illudere in quacumque ecclesiastica disciplina, quia et corporalia supplicia sustinebunt
Abbreviated transcription (Latin):
codem statumanente testa¬
core ip̃ius testam̃tiius uiti¬
atur. Siquis enum post fem̃
cestamtum adoptar̃t sibi

Expanded text:
odem statu manente testatore ipsius testamenti ius vitiatur. si quis enim post factum testamentum adoptaverit sibi
Abbreviated transcription (Latin):
cuntas c̃. pena centum libram
ain camcre nĩt inferenda pu¬
niatur opidum uõ xx libus
aun mulcterur dñces uõmã
chiones et comiitesllibras
aim prestent capita enĩ quas
et maiores ualuassores ingiy

Expanded text:
tas est, pena C librarum auri camere nostre inferenda puniatur. Oppidum vero XX libris auri multetur. Duces autem et marchiones et comites L libras auri pre stent. Capitanei quoque et maiores vavassores
Abbreviated transcription (Latin):
tucquadrigentos soludos ex
dimmiouetigalimemorater
cuuraus precommodare dec̾¬
nimus iraurextirulo naun
modis omnib repensetur

Expanded text:
tua quadringentos solidos ex dinummio vectigali memoratae civitatis praecommodari decernimus, ita ut ex titulo navium omnibus modis repensetur
Abbreviated transcription (Latin):
Equi comitumre
torum autmiutur
nom mesalgami
sius extor queanthospitibs necyo¬
lentib hospiribꝰ in predc̃iss peb. rͥl¬

Expanded text:
quis comitum vel torum aut militum nomine salgami suis extorqueat hospitibus: sed nec volentibus hospitibus in praedictis spe
Abbreviated transcription (Latin):
tur satisdare cogebatur.si alie¬
no nominc iudicium accipi¬
ebit. Ipẽ aũt qui rema gebat si
suon omine pecebat satisdac̃
non cogebatur. ꝓcuratorũo si
iremagebat. satisdare uidba¬
piculum enim erat. neiteru
dominus. decadem recxpiat
Sutores uoetcuritores eodẽ
moquoet ꝓcuratores.satrda¬
re debere uͥba eclicti faciebant.
namabactoris quidemptee
adem optinebant. quecdixur
mactione: qua in remagitur
abcius uo. ꝑtecum quõ agitũ
siquidem alieno nomincali¬
quis in tueiret.omimo satda¬

Expanded text:
tur, satisdare cogebatur, si alieno nomine iudicium accipiebat. ipse autem qui in rem agebat, si suo nomine petebat, satisdare non cogebatur. procurator vero si in rem agebat, satisdare iubebaiturum: periculum enim erat, ne iterum dominus de eadem re experiatur. tutores et curatores eodem modo quo et procuratores satisdare debere, verba edicti faciebant. nam, ab actoris quidem parte eadem obtinebant quae diximus in actione qua in rem agitur. ab eius vero parte cum quo agitur, si quidem alieno nomine aliquis interveniret, omnimodo sat
Abbreviated transcription (Latin):
Rerereos quideo¬
ffino emmentim
pot̾itum numero
stipendiorum ꝯer
meulis euolutis ub̾q p̾fecture
⁊sereniratis nr̃e.mmis singulis
attingere pirpuramueneranq
preceptisunt nullis prsus eoru
qui proumnalia offiria pegenit¬

Expanded text:
er eos, qui de officio eminentium potestatum numero stipendiorum et curriculis evolutis urbique praefecti serenitatis nostrae annis singulis attingere purpuram venerarique praecepti sunt, nulli prorsus eorum, qui provincialia officia pere
Abbreviated transcription (Latin):
tis quasliceatomĩb legemo
ominosillabarum latinarum
ignaris. ¶tuaigitureminctia
que placuenintnobet phanc
sacram declatasunt legem⁊ in
hac maxima cuutate. ⁊inpiur
festa constituat. ut nullus pre¬
sumat alit̾ numare tempusi
aut. aliud age. stasient diroy

Expanded text:
is, quas liceat omnibus legere omnino syllabarum latinarum non ignaris. Tua igitur eminentia quae placuerunt nobis et per hanc sacram declarata sunt legem, et in hac maxima civitate et festa constituat, ut nullus praesumat aliter numerare tempus aut aliud agere, sed ita sicut dudum
Abbreviated transcription (Latin):
am offerrarstarun q̃ gradum itcusa¬
ie uoluintsequentitam offerrende
quantiratis predicteqi subrogan
tateduraiir accedenti semꝑcadem
copia quam precedens recusaucrit
mribuatur hos aũtqui adstatutorur
ordinemprogredinoluint needsro
graduuolumus remoie cumna
tearcpudiauant idem qofferrendei
peccunie ⁊ adipiscendistatutilocu
rorimos sacrorum senmor
quossides acditume obseru¬
aniomis industrialit̾rataq miutia
commitem quin q̃dispõitionum
qͣmprobitas acstrenuitas mĩto cõ¬
mendat completotpre suc militie
commuttiuesacrim̃ conistoriicin¬
guloindiemuite potinmanentio
iuidelieziamdudum p̃stitis salius¬
iam priuilliis decimus quibus

Expanded text:
am offerat, statuti etiam gradum recusare voluerit, sequenti tam offerendae quantitatis praedictae quam subrogandntate duraverit, accedenti semper eadem copia quam praecedens excusaverat tribuatur. Hos autem, qui ad statutorum ordinem progredi noluerint, nec de suo gradu volumus removeri et, tea repudiaverant, id est offerendae pecuniae et adipiscendi statuti locum roximos sacrorum scriniorum, quos fides ac diuturnae observationis industria litterataque militia, comitem quin etiam dispositionum, quem probitas ac strenuitas merito commendat, completo tempore suae militiae comitivae sacri nostri consistorii cingulo in diem vitae potiri, manentibus videlicet iam dudum praestitis salvis privilegiis, decernimus. Quibus
Abbreviated transcription (Latin):
militant siulocimerita seraĩ
opportereconstitumus aumiũsos q
ulcra numun statutorum in hiisdẽ
scriꝑmis militant sin gradus respe¬
ctupordinem quem sortiti suntin
desitientium statutorum locorum
stimomo cum sacri religione subni
cp̃ris dum rarat suffragio muturl
parum obseruasse militiam cognos
mĩtis muniuntur anferri p̾se decer¬
nimus. Illumin quilocum statuti
meretur proximo quide ducentos.¬

Expanded text:
ita servari oportere constituimus, et universos, qui ultra numerum statutorum in isdem scriniis militant , sui gradus respectu per ordinem quem sortiti sunt in deficientium statutorum locum, ut stimonio cum sacramenti religione subnixtemporis dumtaxat suffragio nititur, licet parum observasse militiam cognoscmeritis muniuntur, anteferre posse decernimus Illum tamen, qui locum statuti meretur, proximo quidem ducentos
Abbreviated transcription (Latin):
hserimis palatii militantes
creuerinr consulari honore funcrũt
ciectos hantr buncquoqr honore
dignitatis oĩant quierconsulanb
desem consucuenitneceos quisqm̃¬

Expanded text:
scriniis palatii militantes,decreverint, consulari honore fulti inter adlectos habeantur huncque honorem dignitatis teneant, qui ex consularibus deferri consueverit
Abbreviated transcription (Latin):
nris idẽ memorie eplarum libello¬
nummimus ignorent necullam te¬
monis pacianturimuriam equorỹ
trronumq pr̃ationem nullus agnꝰ¬
seat quł.ad huc insenꝑiis milirant
ulhonorem proximi⁊ comminuaz
pͥmidispoitionum longitp̃ris sudo¬
re quesiuit⁊ hoc quidem primoniis
honoris ornamenta processennt ne¬
tera tñeis seripniis labore priuillia:
quesira seruentur. Impr.¬
uore prãmus urinscripnis¬
hoce memorieepłarumlibellorum¬
qz abexceptoribusq admellopro¬
rimos dignitatẽ clarissimorum ho¬
noremq ꝑcipiant ut sic̃ reliquim
cum ordinarus iudicibin gressum
secretarii con sensumq hrẽlegibri
meruerunt biiquoqr inquos hanc
stipendiorummeritis clarissimatu
scanturconsedendungrediendire
secͥtariumsciant. a noblinam cont̾¬

Expanded text:
ris, id est memoriae, epistularum libellrium munus ignoret nec ullam temonis patiatur iniuriam: equorum tironumque praestationem nullus agnoscat, qui vel adhuc in scriniis militat vel honorem proximi et comitivam primi dispositionum longi temporis sudore quaesivit. Et haec quidem patrimoniis honoris ornamenta processerint , vetera tamen eis scrinii labore privilegia quaesita serventur. ARvore praestamus, ut in scriniis memoriae epistularum libellorumque ab exceptoribus usque ad mello proximos dignitatem clarissimorum honoremque percipiant, et sicuti reliqui, cum ordinariis iudicibus ingressum in secretarium consessumque habere legibus meruerunt, ii quoque, in quos hanc stipendiorum meritis clarissimatus scant, ut consedendi ingrediendique secretarium sciant a nobis licen
Abbreviated transcription (Latin):
Alus undiq natũa
nouicatib utcns et¬
la quesuasunt opatur adopus i¬
multarumnos protrabit legu
limas enimet cognatiuas succes¬
ses utdi

Expanded text:
s undique natura novitatibus utens la quae sua sunt operatur ad opus multarum nos pertrahit legum. Legitimas enim et cognativas succesnes di
Abbreviated transcription (Latin):
priorc iro fucrant utinos solumy
tamconsanguincos moricteigitu
matrimoniocontingit sinefiliis et
alios quidemconsanguncos alios
aut utmos aliosucro simulconsan¬

Expanded text:
fuerant uterinos solum, non tamen consanguineos. Moriente igitur ratrum contigit sine filiis et alios quidem consanguineos, alios autem uterinos, alios vero simul et consan
Abbreviated transcription (Latin):
siones dicunt quidemnob nicte¬
leges et qui crantiquissimoiureh
sumẽtes  descenderuntusq adnes
quiplima horum correrimus per¬
uenitaut.idnos. aliquidcale. Gr¬
ritquidamurorem et filii crcadem
sunt natidcin moric̃te illaduxnus
aliamerquanatisunt filii ciporib

Expanded text:
siones dicunt quidem nobis et veteres et qui ex antiquissimo iure haec sumentes descenderunt usque ad nos, qui plurima horum correximus; pervenit autem ad nos aliquid tale. Duxit quidem uxorem, et filii ex eadem sunt nati; deinde moriente illa duxit rursus aliam, ex qua nati sunt filii ei, prioribus
Abbreviated transcription (Latin):
comunicabant cmaliquici cea
patnamplom. sicut alii cuta mate¬
namaliiautcmillud puit hẽbant
et legeet natimauiuatese. coquod
cxcudem crãtpcedentes matrum fi¬
nibzeratqz cis patrissemeniuz:
ctundiq uclutiquoddam signũ
cis gamantatis resplendebat.
¶Sugitur buiusmodifrlitib
libart et legem et dubitates nolui

Expanded text:
communicabant enim aliqui ei circa paternam prolem, sicut alii circa maternam, alii autem illud pure habebant, et lege et natura iuvante se, eo quod ex eisdem erant procedentes matrum sinibus eratque eis patris semen unum et undique veluti quosdam signum eis germanitatis resplendebat. Si igitur huiusmodi frater litibus liberare et
Abbreviated transcription (Latin):
uolumus appllani atq predicte
deseptionis  grauamo ercipe qre
brditatis leg̾ati. fideicomissi iuĩc
mortis cã donatioms usciũlib
postreme uoluntatis arpitrio aͥ
que piam delabuntinteriuos
fecta.lucratiie mebitur⁊ nonx̃
⁊ sarcinam Siuoui socer futuruis
filii.nepotis. suic pronepotis.spon¬
se. affinicatis cocunde. cãdonauc¬
rit. uł pares etiam filiam neptẽ. uil
proneptem.cunali suic ex̃ncony¬
cuidate sunt. reucitantur adlucꝵ¬

Expanded text:
volumus appellari atque praedictae descriptionis gravamen excipere, quae hereditatis legati fideicommissi iure mortis causa donatione vel cuiuslibet postremae voluntatis arbitrio ad quempiam delabuntur. Inter fecta lucrativae merebitur et nomen et sarcinam. Si vero vel socer futurus filii nepotis vel pronepotis sponsae adfinitatis coeundae causa donaverit, vel parens etiam filiam neptem vel proneptem curiali seu extraneo nucui data est vertatur ad luc
Abbreviated transcription (Latin):
aialium cẽsiboncq mobilibu
reb ubemus indici ⁊ sicunale
ñsint maiores acpostos libam
ut sipat auus ul proauns. filio.
ulncpoti.uspronepoti.uclfilie.
neptiproneptiue. nccinterest.
nupte sit cunalib. nec ne. poste¬
tõc qcq̃ desius opib largiatur.
meorate desenptõis cess indcio
Eqr eeduisoutsiulpostiores ad
maiores predicta sibiosangui.¬
tate deuinctos. p̾fatistitulis sra
ꝯferant facultates nlliꝰ accessioe̾
grauaminis. huĩscemodi libali¬
tas honoretur. intã eni nec̃ciis
sibi conuinctisq ꝑsonis . ib̃lib¬
alitatis appllone debitum nãle
ordine sociati. Exhiis⁊ enim suc¬
cõib. maxime debiti potius so

Expanded text:
animalium censibus neque mobilibus rebus iubemus indici, etsi curiales non sint, maiores ac posteros liberamus, ut, si pater avus vel proavus filio nepoti pronepotive vel filiae nepti proneptive - nec interest nuptae sint curialibus necne - postrecquam de suis opibus largiatur, memoratae descriptionis cesset indictio: eque diverso ut, si posteriores ad maiores praedicta sibi consanguinitate devinctos praefatis titulis suas conferant facultates, nullius accessione gravaminis huiusmodi liberalitas oneretur: ita enim necessariis sibi coneralitatis appellatione debitum naturaordine sociati. Ex his enim successionibus maxime debiti potius sol
Abbreviated transcription (Latin):
est conscquat contraqueqr sicu¬
nislibet cc̃tus exordio lucratiunc
lo indiñum alicinus ceciderat.
Sarcina mẽorate descp̃tõnis ef¬
fugict. nullaq̃i inhuiscemodica
usis cõfusionis atercedit occ̃o
asi adp̾mordium tituli postior
quo formeturcuntus nisiforte

Expanded text:
est consequatur: contraque si cuiuslibet contractus exordio lucrativae lo in dominatum alicuius ceciderit, sarcinam memoratae descriptionis effugiet. Nulla enim in huiusis confusionis intercedit occasio, si ad primordium tituli posterior quoque formetur eventus, nisi forte
Abbreviated transcription (Latin):
lzq̃dam interse cognatoe uingã¬
tur.numq̃ tñ curale prediumi
sinc predc̃o hone iucrabuntiñ is
forte cui lucro recessent. ciustem
cuntatis ordimsit obstrict̾. qlz¬

Expanded text:
dam inter se cognatione iungantur, numquam tamen curiale praedium sine praedicto onere lucrabuntur, nisi is forte, cui lucro res cesserit, eiusdem civitatis ordini sit obstrictus, q
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e constirutiomis excogitetur
omnib modis prohibemus.
pena anctoritate nr̃a mininri¬
ententuenditor⁊emptor qui
tam illicitas cẽrisse reperti fue

Expanded text:
rę constitutionis excogitetur, omnibus modis prohibemus pena auctoritate nostra imminente, ut venditor et emptor, qui tam illicite contraxisse reperti fue
Abbreviated transcription (Latin):
Noniam calũp¬
mas odimus⁊
omnem terginẽ¬
sationem aduer¬
moiactuslegerelimis medelisi
extimauius didicimus enim
qr qdam noh̾ntes oullam obligõ¬
nem.Sz unam statuentes uolun¬
ratem cumhiisqui cãs execuntr̃
conueniunt quosdam demubel¬
los diriguntqdumdampnumi
ꝑtuieriit fugientes desermntcos
⁊ proficiscunturmcurabile eidã¬
tes dispendium ⁊ hoc adhuc am¬
plius inꝓumriis committuntỹ
cõmunionem lucrorumip̃is cõ¬
uemientib ⁊ cam exccutorib ꝓfi
tiente. ¶ Peigitur hiugit commi¬
tratur scimus qnõ. aliteraetores⁊
gotii exccutorem quiamtra duos
menses om̃ib dieb moĩs litis
contestauonofacunt apudix¬
dicem. aut sinohocegerint omẽ
dampnumadueniens conuento
restiruañtirduplum nõtransce¬

Expanded text:
oniam calumnias odimus et omnem tergiversationem averdi actus egere legitimis medelis aestimavimus. Didicimus enim, quia quidam non habentes ullam obligationem, sed unam statuentes voluntatem cum his qui causas execuntur conveniunt unosdam, deinde libellos dirigunt, et dum damnum pertulerint fugientes, deserunt eos et proficiscuntur incurabile eis dantes dispendium. Et hoc adhuc amplius in provinciis committitur, communione lucrorum ipsis convenienNe igitur haec iugiter committantur, sancimus non aliter actores lgotii executorem, quia intra duos menses omnibus modis litis contestationem faciunt apud iudicem, aut si non hoc egerint, omne damnum eveniens convento restituunt duplum; non transce
Abbreviated transcription (Latin):
nmip̃a accesserit illins accipere
cuto quidem quasi aliquo ab
udandocmolumentis quecy
imppetuu noiumus ⁊ mox
utcognoius astiissemprouir¬
cie ccillot̃sponere cmolim̃ra
insuc̃coremaloquimadmin¬
ntrare eas prioriscom qdanb̾¬¬

Expanded text:
ipse accesserit, illius accipere tuto quidem quasi aliquo ab udando emolumentis quae ein perpetuum volumus, et mox ut cognoveris adstitisse eum provinciae, ex illo transponere emolumenta in successorem, alioquin ministrare ea priori
Abbreviated transcription (Latin):
que nos contumaciter grauanti
nis ioẽe concessumpspicuumsi
cuulincq mopibꝰ public̃conne¬
llamaduentionẽ proponedam da¬
re debebunt publicam quoꝙut
assolenta gentibs suppellẽ. ab hiis¬
demuetmnis amoueanturquie¬
te postlabores suos phempintp¬

Expanded text:
quae vos contumaciter gravant. nis id esse concessum perspicuum sit, ue in operibus publicis convella ad venditionem proponenda dare debebunt. Publicani quoque, ut solent agentibus super compellere, ab isdem veteranis amoveantur. Quiete post labores suos peren
Abbreviated transcription (Latin):
reroriadignirate cumulati
authonores uarios promitis sri
consecutisinr meongrius pulsẽ¬
turmuiriis cumsiquism hoec̾mi¬
ne fuĩt dephensus. rectores pum

Expanded text:
rotectoria dignitate cumulati, aut qui honores varios pro meritis suis consecuti sunt, incongruis pulsentur iniuriis, cum, si quis in hoc crimine fuerit deprehensus, rectores prov
Abbreviated transcription (Latin):
ne actio costitu¬
itur ꝑlegemac¬
quilam. ciuus
inprimo capite cauitum est.
ut siquis hominemalienu
alicamuc. quadrupem qͥpe
cuduminũositiniuna occu¬

Expanded text:
e actio constituitur per legem Aquiliam, cuius primo capite cautum est, ut si quis hominem alienum alienamue quadrupedem, quae pecudum numero sit, iniuria occi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ sippinfirmitatem retinẽ cas nͥ
potuit cum. alius fimior retinc̃¬
eas potruisseq culpetenet Ead
placueriit. dceo quo qui cum e¬
quo neheretur. impetum quor ei
¶Huisaut ublegis quantud ĩ
eo annoplirmi fuit alla quoq¬
inia exprimitur. Et siquis bõie
tuum ꝗ hodie elaudus. aut lusc̾
aut manchus erit occident. qui
incoannointegerant preciosu
fuent. non tanti teneturquant
is hodicent. set quantimeo ĩno
ditumẽ penalem eẽhuiusmocli
legis actoem. Quia non solum
tantum quisꝙ obligatur quã¬
tum dampnum dedent.Sz alu¬
quandolongeplunsideoq con¬
stat in heredem camactionemi
non transire que transitura fu¬
isset. sultra dampnum nuq̃m

Expanded text:
 infirmitatem retinere eas non potuerit, qui, cum alius firmior retinere potuisset, aeque culpae tenetur. eadem placuerunt de eo quoque, cum equo veheretur, impetum eius autHis autem verbis legis ‘ quanti id in eo anno plurimi fuerit ’ illa sententia exprimitur, ut si quis hominem tuum, qui hodie claudus aut luscus aut mancus erit, occiderit, qui in eo anno integer aut pretiosus fuerit, non tanti teneatur quanti is hodie erit, sed quanti in eo anno reditum est, poenalem esse huius legis actionem, quia non solum tanti quisque obligatur quantum damni dederit, sed aliquando longe pluris: ideoque constat, in heredem eam actionem non transire, quae transitura fuisset si ultra damnum num
Abbreviated transcription (Latin):
amia forte. auimmedio fundoce
euit dereliquid cum toem atq
obidmnortuns fuent suus cul¬
pereus e. Impicia quor cipe ami¬
merat. uelutisimedicus iosuu
tuum occident. qd eummale se¬
cuent.aũ pperam cimedicam̃ta
dederit. ¶ Impetu quor mullar

Expanded text:
a via forte vel in medio fundo cacuit, dereliquerit curationem atque ob id mortuus fuerit servus, culpae reus est. Imperitia quoque culpae adnumeratur, veluti si medicus ideo servum tuum occiderit, quod eum male secuerit aut perperam ei medicamentum dederit. Impetu quoque mularum,
Abbreviated transcription (Latin):
siuc unum siũ plures cuniscr¬
sionem pentum deduximus
omiibo patronis una cũ sua
ꝓgeie semotis.Sinaũt sine
libis decessennt. siquidem ĩte

Expanded text:
sive unum sive plures cuiuscusionem parentum deduximus, omnibus patronis una cum sua progenie semotis. sin autem sine liberis decesserint, si quidem inte
Abbreviated transcription (Latin):
deuocandos nomiutos çuriali
bcetib ascribendos nm pacto
labore miure pastus p̾mipili
competentisedulitate sunctio¬
netransactam prerogatiuam
hiisdem iecusationis offerrimu

Expanded text:
devocandos, non invitos curialibus coetibus adscribendos, verum peracto labore militiae, pastus primipili competenti sedulitate functione transacta praerogativam his recusationis offerimu
Abbreviated transcription (Latin):
Onesstationa¬
riin supexactio¬
nem audeãturnz
carcerem habeãt
stodia seiens odsiquidtalesne¬
ntcommissum capitepumiend

Expanded text:
nes stationarii neque superexactionem audeant carcerem habeant,custodia, sciens quod, si quid tale fuerit commissum, capite puniend
Abbreviated transcription (Latin):
uilus indicum quemqm
siisacra probatoria proba¬
re audeatul prouchere excipiz
tiñ officia ꝓiuntialia cursus
publicisollicitudmom substu¬
nentianccemmtantomineri
adminiculumdenegan publi¬
capmittit utilitas. Impator¬

Expanded text:
ullus iudicum quemquam sine sacra probatoria probare audeat vel provehere. Excipimus tamen officia provincialia cursus publici sollicitudinem sustinentia: nec enim tanto muneri adminiculum denegari publica permittit utilitas. CO
Abbreviated transcription (Latin):
umpitabunt continuum cr̃
ctiam puinciarum udices
sih neglexennt et defensores
sinañt rape nomodicam.⁊ip̃
pc̃am substinebunt Databi

Expanded text:
itabunt continuum, cum etiam prouinciarum iudices, si hoc neglexerint et defensores sinant rapere, non modicam et ipsi poenam sustinebunt. Dat
Abbreviated transcription (Latin):
tare probatorias consequuntur
uiros aũtomic̃rissimos protẽ¬
pore magros miutumneenõqi
uiros specrabilesduces sisupp¬
płe numos prohiisquifatalibur
sorribꝰ decrescent necc̃ium eẽ pu

Expanded text:
tate probatorias consequuntur. Viros autem eminentissimos pro tempore magistros militum nec non etiam viros spectabiles duces, si supplere numeros pro his qui fatalibus sortibus decrescent necessarium esse pu
Abbreviated transcription (Latin):
ones seudispõitiones tam excel¬
se muesedis subcuius uiris oudeo
sistunt quam eorundem ducum
rendeant ẽo iidelicer obsernando
uradrensum qd de offitiotue sub¬
gistiam porientalem potãtẽmo

Expanded text:
erlocutiones seu dispositiones tam excelsae tuae sedis, sub cuius iurisdictione consistunt, quam eorundem ducum respondeant. Eo scilicet observando, ut ad responsum, qui de officio tuae subgis
Abbreviated transcription (Latin):
nmeꝙ lesionem aliquam sendi¬
pendumppetipropantes necces¬
sarium eẽ prospeximus dicatissi¬
mos miuites quideduisis p̃sen¬
taubꝰ mimis porientis pres no¬
seunturconsisterenurorum specta¬
ur pote miuran presidiom̃proxi¬
mis locis constituto comperens ꝑ¬
possit mertrremediumi taurdel¬

Expanded text:
e laesionem aliquam seu dispendium perpeti properantes necessarium esse perspeximus dicatissimos milites, qui de diversis praesentalibus numeris per Orientis partes noscuntur consistere, virorum spectanus utpote militari praesidio in proximis locis constituto competens possit mereri remedium: ita videl
Abbreviated transcription (Latin):
isolussent. quar eua solnẽ
depuerit. ¶Muroitum nõ
cumaũt consuman dum est
autq̃m primum renũtiant
curramnisiitar antietur
utintegricansamandatoꝵ.
rescieturadcen dem remerp¬
datiactio locum bt. isiuista
cansa inteesserit. antnorem
dum ẽ mandatum nisi gratu¬
itum sit. anauam formamne¬
gociicadere. nammeitede cõ

Expanded text:
quam cui solvere debuerint. Mandatum non tum autem consummandum aut quam primum renuntiandutur. nam nisi ita renuntiatur ut integra causa mandatori reservetur eandem rem expdati actio locum habet, nisi si iusta causa intercessit aut dum est mandatum, nisi gratuitum sit, in aliam formam negotii cadere: nam mercede co
Abbreviated transcription (Latin):
d excere fines mandatiait ec¬
madauent tib ut fundum
n piuns emere debes. neq ĩ
ampliorem peccumam fide¬
iubere. alioquin no hẽbis cu
co mandatiactocmad eo qri¬
demut sabino⁊ cassio placue
emerecur. ¶Recte quoz man¬
daitum cecum. sidumadhuc
uitegra res sit reuocatum fu¬
ent cuanescit. ¶temsiadh¬
ueintegro mandato. morsi

Expanded text:
 excedere fines mandati. ut ecmandaverit tibi, ut fundum neque pluris emere debes neque in ampliorem pecuniam fideiubere; alioquin non habebis cum eo mandati actionem: adeo quidem, ut Sabino et Cassio placueremeretur. Recte quoque mandatum contractum, si, dum adhuc integra res sit, revocatum fuerit, evanescit. Item si adhuc integro mandato mors
Abbreviated transcription (Latin):
rancia dampnum tibi acfer¬
rat. Et huic simile ẽ qd plai¬
cuit si debitores manumise
cum alioquin stricta uins rõ¬
I

Expanded text:
rantia damnum tibi afferat. et huic simile est quod placuit, si debitores manumisso cum alioquin stricta iuris rati
Abbreviated transcription (Latin):
Enones prẽs ꝯ dommnos
candinecc̃itatem imponuntnis
uire fruidominiinectanticrimi¬
nis parimurlibertategandere.
¶Igiturtali placet eos indig̾¬
none subducine potatis nire fro
ualeantneue. quideis ita possit
acquiri. s ancił filiab q siuelit
conducnsq propauptate per¬
sonis.quas sorsdampnauiti
fragio. ommmisiarum necc̃i¬

Expanded text:
enones patres et dominos, candi necessitatem imponunt, nec iure frui dominii nec tanti criminis patimur libertate gaudere. Igitur tali placet eos indignatione subduci, ne potestatis iure frui valeant neve quid eis ita possit adquiri. Sed ancillis filiabusque, si velint, conductisve pro paupertate personis, quas sors damnavit hfragio omni miseriarum necessi
Abbreviated transcription (Latin):
nałe. quidam aut sicramne ant cali¬
de interpietan nisi sunt legem.⁊
aut ctiam nan ostituttemnati sunt
aliqui ul siualde sint senes putent
⁊nlonge precetentes  legem.cum
ntiq nos hũc hĩn ĩtelletũ utsi cohe¬

Expanded text:
e. Quidam autem sic fatue aut callide interpretari nisi sunt legem, ut etiam si ante constitutionem nati sunt aliqui, vel si valde sint senes, putent non longe praecedentes legem: cum utique nos hunc habuerimus intellectum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
cereanpppiam ⁊ dcoplacentẽ
actocm ponere legendemili¬
tia qmppe spectabilium sillen¬
mentiamoninis anoble apẽ¬
ta c uide.inius antem quos¬
dam coherentes mulrib ĩ do¬
ratis. deinde morientes⁊ filios
quidem er.lnocatos adpat̾na
hrditatem mulres autem l

Expanded text:
er piam et deo placentem actionem ponere legem: de militia quippe spectabilium silenmentiam omnis a nobis lex aptata est, videmus autem quosdam cohaerentes mulieribus indotatis, deinde morientes, et filios quidem ex lege vocatos ad paternam hereditatem, mulie
Abbreviated transcription (Latin):
hitaq dicimꝰ siꝯ mnctorum altẽ
dotemantctiam ante iptialem
dcãtcem nõfacies mops aut uir
aut mulr mueniatir⁊ moriens
quidem aut mianit mulr iocuiplr
sit.Ille nõ ul illa supstes panper exi¬
stat namsialium deforsan bat nõ
offerentẽs cotem aut nodãter ppt̾
iptias dc̾atoe̾m s erit instum
g̃uare filios  psuccessicem.qm lexi

Expanded text:
itaque dicimus, si coniunctorum alter dotem aut antenuptialem donationem non faciens inops aut vir aut mulier inveniatur, et moriens quidem aut vir aut femina locuples sit, ille vero vel illa superstes pauper existat. Nam si aliunde forsan habeat, non offerentem. dotem aut non dantem propter nuptias donationem non erit iustum gravare fi