comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
unc inter uarios animam commendat odores
Depositi tanti nec timet illa fidem.
nterea corpus genitale morte peremptum
e stuat: et flammas protulit ipse calor.
ereoq procul de Lumine concipit ignem
Flagrat. et ambustum soluitur in cinerem
os uelut in massam cineres in morte coactos
Conflat. et effectum seminis instar habet.
Hinc animal primum sine membris fertur oriri
Sed fertur uermis Lacteus esse color.
reuerit immensum subito: cum tempore certo.
Seq oui teretis colligit in speciem
nde reformatur qualis fuit ante figura.
Et phaenix ruptis pullulat exuuiis.
uelut agrestes cum filo ad saxa tenentur
Mutari pennae papilione solent.
Ton illi cibus est nostro concessus in orbe
Nec cuiꝗͣ implumem pascere cura subest.
mbrosios libat caelesti nectare rores.
Stellifero teneri qui cecidere polo.
Nos legit. his alitur mediis in odoribus ales.
Donec maturam proferat effigiem.
Ast ubi primeua caepit florere iuuenta

Expanded text:
Tunc inter varios animam commendat odores; Tunc inter varios animam commendat odores; Depositi tanti nec timet illa fidem. Interea corpus genitali morte peremptum Aestuat, et flammam parturit ipse calor; Aethereoque procul de lumine concipit ignem: Flagrat, et ambustum solvitur in cinerem. Quos velut in massam cineres in morte coactos Conflat, et effectum seminis instar habet. Hinc animal primum sine membris fertur oriri: Sed fertur vermi lacteus esse color. Crevit in immensum subito cum tempore certo, Seque ovi teretis colligit in speciem: Inde reformatur, qualis fuit ante figura, Et Phoenix ruptis pullulat exuviis. Ac velut agrestes, cum filo ad saxa tenentur, Mutari tineae papilione solent. Non illi cibus est nostro concessus in orbe; Nec cuiquam implumem pascere cura subest. Ambrosios libat coelesti nectare rores, Stellifero tenues qui cecidere polo. Hos legit; his alitur mediis in odoribus ales, Donec maturam perferat effigiem. Ast ubi primaeva coepit florere juventa,
Abbreviated transcription (Latin):
Quam nec dente nocens animal perrumpere possit
Tubricus aut serpens aut auis ulla rapax.
um uentos claudit pendentibus Folus antris.
Ne uiolent flabris aera purpureum
Neu concreta notho nubes perinania caeli:
Submoueat radios solis: et obsit aui.
onstruit inde sibi: seu nidum: siue sepulchrum
Nam perit : ut uiuat: se tamen ipsa creat.
Colligit hinc succos: et odores: diuite sylua
Quos legit assyrius: quos opulentus arabs.
Quos aut Pẏgmeae gentes: aut india carpit.
Aut molli generat terra Sabea sinu.
Cinnama debinc: auramq procul spirantes amomi
Congerit. et mixto balsama cum folio.
Non casię mitis: nec olentis uimen achanti:
Nec thuris Lachrymae: guttaq pinguis abest.
His addit teneras nardi pubentis aristas:
Et sociat myrrhae pascua grata nimis.
rotinus instrato corpus mutabile nido.
Uitaliq thoto membra quieta locat.
req dehinc succos membris: circumq supraq
In iicit. exequiis immoritura suis.

Expanded text:
quam nulla nocens animans prorepere possit. quam nulla nocens animans prorepere possit. Lubricus aut serpens aut auis ulla rapax. Tum uentos claudit pendentibus Aeolus antris. Ne uiolent flabris aera purpureum Neu concreta noto nubes per inania caeli Submoueat radios solis et obsit aui. Construit inde sibi seu nidum siue sepulchrum: Nam perit, ut uiuat, se tamen ipsa creat. Colligit hinc sucos et odores diuite silua. Quos legit Assyrius, quos opulentus Arabs. Quos aut Pygmeae gentes aut India carpit Aut molli generat terra SabCinnama dehinc, auramque procul spirantis amomi Congerit, et misto balsama cum folio. Non casiae mitis, nec olentis vimen acanthi, Nec thuris lachrymae, guttaque pinguis abest. His addit teneras nardi pubentis aristas, Et sociat myrrhae pascua grata nimis. Protinus in strato corpus mutabile nido, In talique thoro membra quieta locat. Ore dehinc succos membris circumque supraque Injicit, exequiis immoritura suis.
Abbreviated transcription (Latin):
Sed neq olor moriens imitari posse putatur
Nec Cylleneae fila canora lyrae.
ostquam ł hoebus equos in aperta refundit olẏmpi
Atq orbem totum pertulit usque means.
Lla ter alarum repetito uerbere plaudit.
Non errabilibus nocte dieq sonis.
Atq eadem celeres etiam discriminat horas
Igneferumq caput ter uenerata: silet.
Antistes nemoꝵ. Luci ueneranda sacerdos.
Et sola arcanis conscia Phoebe tuis.
Quae postꝗͣ uita iam mille peregerit annos:
Ac se reddiderint tempora longa grauem.
Ut reparet lassum spatiis urgentibus auum:
Assueti nemoris dulce cubile fugit.
Cunq renascendi studio loca sancta reliquit:
Tunc petit hunc orbem: mors ubi regna tenet.
Dirigit in syriam celeres longeua uolatus:
Phaenicis nomen cui dedit ipsa uetus.
ecretosq petit deserta per auia lucos:
Nic ubi per saltus sylua remota latet.¬
um legit aereo sublimem uertice palmam:
Quae gratum Phaenix ex aue nomen habet.

Expanded text:
Sed neque olor moriens imitari posse putatur, Sed neque olor moriens imitari posse putatur, Nec Cyllenaeae fila canora lyrae. Postquam Phoebus equos in aperta refudit olympi, Atque orbem totum protulit usque means; Illa ter alarum repetito verbere plaudit Non errabilibus nocte dieque sonis. Atque eadem celeres etiam discriminat horas; Igniferumque caput ter venerata, silet: Antistes nemorum, et luci veneranda saEt sola arcanis conscia, Phoebe, tuis. Quae postquam uitae iam mille peregerit annos Ac se reddiderint tempora longa grauem, Ut reparet lapsum spatiis uergentibus aeuum, Adsuetum nemoris dulce cubile fugit. Cumque renascendi studio loca sancta reliquit, Tunc petit hunc orbem, mors ubi regna tenet. Dirigit in Syriam celeres longaeua uolatus, Phoenices nomen cui dedit ipsa uetus, Secretosque petit deserta per auia lucos, Sicubi per saltus silua remota latet. Tum legit aerio sublimem uertice palmam, Quae Graium phoenix ex aue nomen habet, In
Abbreviated transcription (Latin):
Nec cadit ex alto turbidus humor aquae.
Sed fons in medio est quem uiuum noie dicunt.
Perspicuus: lucens. dulcibus vber aquis.
Qui semel erumpens. per singula tempora mensum.
Non lapsura solo mitia poma gerit.
Hoc nemus: hos Lucos auis incolit unica Phoenix.
Unica sic uiuit: morte refecta sua.
Paret: et obsequitur phoebi memoranda satelles.
hoc natura parens munus habere dedit.
Lutea cum primum surgens aurora rubescit:
Cum primum rosea sẏdera luce fugat.¬
er quater illa pias immergit corpus in undas.
Ter quater e uiuo gurgite libat aquam
ollitur. ac summo consedit in arboris altae
Uertice. quae totum despicit una nemus.
t conuersa nouos Phoebi nascentis ad ortus:
Expectat radios : et iubar exoriens.
Ast ubi sol pepulit fulgentis lumina portae.
Et primum emicuit luminis aura leuis.
ncipit illa sacri modulamina fundere cantus:
Et mira lucem uoce ciere nouam
Quam nec luleae uoces: nec tybia possit
Musica Cyrrheis assimilare modis

Expanded text:
Nec cadit ex alto turbidus umor aquae. Nec cadit ex alto turbidus umor aquae. Sed fons in medio <est>, quem uiuum nomine dicunt, Perspicuus, lenis, dulcibus uber aquis, Qui semel erumpens per singula tempora mensum DNon lapsura solo mitia poma gerit. Hoc nemus, hos lucos avis incolit unica Phoenix: Unica, sed vivit morte refecta sua. Paret, et obsequitur Phoebo memoranda satelles: Hoc natura parens munus habere dedit, Lutea cum primum surgens aurora rubescit, Cum primum rosea sidera luce fugat: Ter quater illa pias immergit corpus in undas: Ter, quater e vivo gurgite libat aquam. Tollitur, ac summo consedit in arboris altae Vertice, quae totum despicit una nemus: Et conversa novos Phoebi nascentis ad ortus, Expectat radios, et jubar exoriens. Atque ubi sol pepulit fulgentis limina portae, Et primi emicuit luminis aura levis; Incipit illa sacri modulamina fundere cantus, Et mira lucem voce movere novam: Quam nec Aedoniae voces, nec tibia possit Musica Cyrrhaeis assimilare modis.
Abbreviated transcription (Latin):
ST. Locus in primo felix oriente remotus
Qua patet aeterni maxima porta poli.
Nec tantum aestiuos hyemisq propiquus ad ortꝰ.
In quo sol neruo fundit ab axe diem.
Lic planicies tractus diffundit apertos:
Nec tumulus crescit: nec caua uallis hiat.
Sed nostros montes: quoꝵ iuga celsa putantur
Per bissex ulnas eminet ille locus.
Hic solis nemus est: et consitus arbore multa
Lucus. perpetu ae frondis honore uirens.
Cum phetonteis flagrasset ab ignibus axis:
MLe Locus flammis inuiolatus erat.
Et cum diluuium mersisset fluctibus orbem:
Deucalioneas exuperauit aquas.
Non hunc exangues morbi: non aegra senectus:
Nec mors crudelis: nec mȩtus asper: adit.
Nec scelus infandum: nec opum uesana cupido.
Aut mȩtus: aut ardens caedis amore furor.
Luctus a cerbus abest et egestas obsita pannis.
Et curae insomnes. et uiolenta fames.
Non ibi tempestas. nec uis furit horrida uenti.
Nec gelido terram rore pruina tegit.
Nulla super campos tendit sua uellera nubes

Expanded text:
st locus in primo felix oriente remotus, Qua patet aeterni maxima porta poli, Nec tamen aestiuos hiemisue propinquus ad ortus, Sed qua sol uerno fundit ab axe diem. Illic planities tractus diffundit apertos, Nec tumulus crescit nec caua uallis hiat, Sed nostros montes, quorum iuga celsa putantur, Per bis sex ulnas eminet ille locus. Hic Solis nemus est et consitus arbore multa Lucus, perpetuae frondis honore uirens. Cum Phaethonteis flagrasset ab ignibus axis, Ille locus flammis inuiolatus erat, Et cum diluuium mersisset fluctibus orbem, Deucalioneas exsuperauit aquas. Non huc exsangues morbi, non aegra senectus. Nec mors crudelis nec metus asper adest, Nec scelus infandum nec opum uesana cupido Aut ira aut ardens caedis amore furor: Luctus acerbus abest et egestas obsita pannis Et curae insomnes et uiolenta fames. Non ibi tempestas nec uis furit horrida uenti Nec gelido terram rore pruina tegit. Nulla super campos tendit sua uellera nubes,
Abbreviated transcription (Latin):
AE C. tamen ex aliis generis pͥmordia ducit
Una est: quae reparet: seq ipsa resemin et ales.¬
Assyrũ phaenica uocant: non fruge nec herbis:
Sed la chrymis thuris: et succo uiuit amomi.
Naec ubi quinq suae compleuit saecula uitae
Ilicis in ramis. tremulaeq cacumine palmae.
Unguibus ac puro nidum sibi construit ore.
Quo simul ac casias: et nardi leuis aristas.
Quassataq cum fulua substrauit eynnama myrrba
Se super imponit: finitq in odoribus auum.
Inde ferunt totidem quae uiuere debeat annos.
orpore de primo uolucrem Phanica renasci.
OSSI. perli gram saui se confessa.
Chella phenice muore: e poi renasce
Che al cinque centeno anno se apressa.
Nerbe: ne biada in sua uita non pasce.
Ma sol de incenso : Lachryme: et amomo:
ꝑ nardo: e myrrha: sun le ultime phasce.

Expanded text:
aec tamen ex aliis generis primordia ducunt: una est, quae reparet seqAssirii fenica vocant, non fruge nec herbis, / sed thuris lacrimis et succo vivit amomi; / hec ubi quinque sue complevit secula vite, / illicis in ramis tremuleque cacumine palme / unguibus et puro nidum sibi construit ore. Quo simul ac casias et nardis lenis aristas / quassaque cum fulva substravit cinnama mirra, / se super imponit finitque in odoribus evum. / Inde ferunt, totidem qui vivere debeat annos, / corpore de patrio parvum fenica renasci. osì per li gran savi si confessa che la fenice more e poi rinasce, quando al cinquecentesimo anno appressa; erba né biado in sua vita non pasce, ma sol d'incenso lagrime e d'amomo, e nardo e mirra son l'ultime fasce.
Abbreviated transcription (Latin):
ne uoluit urgere: ad confessionemq deducere: tanꝗͣ cõ¬
sideret responderi prorsus nihil posse: quominꝰ philosophia
esset magistra uirtutis. Quod quidem in Thusculaĩs dispu¬
tationibus aperte professus est: ad eam ipsam cõuersa ora¬
tione tanꝗͣ se declamatorio dicendi genere, iactaret. O uitae
philosophia dux inquit. o uirtutis indagatrix expultrixq
uitioꝵ: quid non modo nos: sed omnino uita hominũ sine
te esse potuisset:Tu inuentrix legum: tu magistra moꝵ ac
disciplinae fuisti. Quasi uero aliquid perse ipsa sentiret: ac
non potius ille. laudandus esset qui eam tribuit. Potuit
eodem modo gratias agere cibo et potui: quia sine his re¬
bus constare uita non possit: in quibus ut sensus ita bene¬
ficii nihil est. At quin ut illa corporis alimenta sunt: sic
animae sapientia
Capͫ xiiii. Quod Lucretius et alii er-¬

Expanded text:
ne uoluit urguere ad confessionemque perducere, tamquam conne uoluit urguere ad confessionemque perducere, tamquam confideret responderi prorsus nihil posse, quominus philosophia esset magistra uirtutis. quod quidem in Tusculanis disputationibus aperte professus est ad eam ipsam conuersa oratione, tamquam se declamatorio dicendi genere iactaret. o uitae philosophia dux inquit o uirtutis indagatrix expultrixque uitiorum! quid non modo nos, sed omnino uita hominum sine te esse potuisset? — tu inuentrix legum, tu magistra morum et disciplinae fuisti: quasi uero aliquid per se ipsa sentiret ac non potius ille laeodem modo gratias agere cibo et potui, quia sine his rebus vita constare non possit; in quibus ut sensus, ita beneficii nihil est. Atqui ut illa corporis alimenta sunt, sic animae, sapientia. CAPUT XIV. Quod Lucretius et alii er
Abbreviated transcription (Latin):
nere. discendi discesseris: Equidem tametsi operam dede¬
rim: ut quantulamcunq dicendi assequerer facultatem
propter studium dicendi: tamen eloquens nunꝗͣ fui. qͥp¬
pe qui forum ne attigerim quidem. sed necesse est ipsa
me faciat esse bonitas eloquentem: ad quam diserte co-¬
pioseq defendendam: scientia diuinitatis et ipsa ueritas
sufficit. Uellem igitur Ciceronem paulisper ab inferis sur¬
gere: ut uir eloquentissimus ab homunculo non diserto
doceretur. Primum quidnam sit quod laudandum pu¬
tet: qui uituperat id studium quod uocatur philosophia
eniq neq illam esse artem qua uirtus et iusticia disca¬
tur: nec aliam ullam sicut putauit. Postremo quoĩam ẽ
uirtutis disciplina: ubi quaerenda sit: cum ab illo discen-¬
di genere discesseris: quod ille non audiendi discendiq
gratia quaerebat: a quo enim posset audire: cum sciret
id nemo: Sed ut in causis facere solebat: interrogatio¬

Expanded text:
nere discendi discesseris. » Equidem tametsi operam dedenere discendi discesseris. » Equidem tametsi operam dederim, ut quantulamcumque discendi assequerer facultatem propter studium docendi, tamen eloquens nunquam fui; quippe qui forum ne attigerim quidem: sed neceme faciat causae bonitas eloquentem, ad quam diserte copioseque defendendam scientia diuinitatis et ipsa ueritas sufficit. uellem igitur Ciceronem paulisper ab inferis surgere, ut uir eloquentissimus ab homunculo non diserto doceretur: primum quidnam sit quod laudandum putet qui uituperat id studium quod uocatur philosophia; deinde neque illam esse artem qua uirtus et iustitia discatur nec aliam ullam, sicut putauit; postremo quoniam est uirtutis disciplina, ubi quaerenda sit, cum ab illo discendi genere discesseris, quod ille non audiendi discendique gratia quaerebat. a quo enim posset audire, cum sciret id nemo? sed ut in causis facere solebat, interrogatio
Abbreviated transcription (Latin):
est: qui sibi audeat uendicare: quod humana conditio nõ
recipit. Ille ipse Romanae linguae summus autor ꝗͣtum
fallatur: licet ex illa sententia peruidere: qui cum ĩ li¬
bris officioꝵ philosophiam nihil aliud esse dixisset ꝗͣ
studium sapientiae. ipsam autem sapientiã reꝵ diuinaꝵ
et humanaꝵ scientiam. tum adiecit cuius studium ꝗ
uituperat. haud sane intelligo quidnam sit quod laudã¬
dum putet. Nam si oblectatio quaeritur animi requiesq
curarum: quae conferri cum eoꝵ studiis possunt: qui
semper aliquid inquirunt: qđ spectet et ualeat ad bene
beateq uiuendum. Si uero ratio constantiae uirtutisq du¬
citur: aut haec ars est: aut nulla omnino per quam eas
assequamur. Nullam dicere maximaꝵ reꝵ artem eẽ: cũ
minimaꝵ sine arte nulla sit. hominum est parum cõsidera¬
te loquentium: atq in maximis rebus errantium. Si autẽ
est alia disciplina uirtutis: ubi ea quaeretur: cum ab isto ge¬

Expanded text:
est, qui sibi audeat vendicare, quod humana conditio non est, qui sibi audeat vendicare, quod humana conditio non recipit. Ille ipse romanae linguae summus auctor quantum fallatur, licet ex illa sententia pervidere: qui cum in libris officiorum philosophiam nihil aliud esse dixisset, quam studium sapientiae, ipsam autem sapientiam, rerum divinarum et humanarum scientiam, tum adjecit: « Cujus studium qui vituperat, haud sane intelligo quidnam sit, quod laudandum putet. Nam si oblectatio quaeritur animi, requiesque curarum, quae conferri cum eorum studiis potest, qui semper aliquid inquirunt, quod spectet, et valeat ad bene beateque vivendum? Sive ratio constantiae virtutisque ducitur, aut haec ars est, aut nulla omnino, per quam eas assequamur. Nullam dicere maximarum rerum artem esse, cum minimarum sine arte nulla sit, hominum est parum considerate loquentium, atque in maximis rebus errantium. Si autem est aliqua disciplina virtutis, ubi ea quaeretur, cum ab isto ge
Abbreviated transcription (Latin):
ratio necessaria ẽ: neq haec logica: quia beatos facere nõ
possunt: Restat ut in sola aethica totius philosophi ae uis
contineatur: ad quam se abiectis omnibus Socrates con¬
tulisse dicitur. In qua etiam parte quoniam philosophod
errare docui: qui summum bonum cuius capiendi gratia
generati sunt: non comprehenderunt. apparet falsam et
inanem esse omnem philosophiam: quia nec instruit ad ui¬
sticiae munera: nec officium hominis rationemq confir¬
mat. Sciant igitur errare se: qui philosophiam putant eẽ
sapientiam: non trahantur autoritate cuiusꝗͣ. sed uerita¬
ti potius et faueant et accedant. Nullus hic temeritati
Locus est in eternum stulticiae pena subeunda ẽ: si aut per¬
sona inanis aut opinio falsa deceperit. Homo autem qualis¬
cunq est: si sibi credit: hoc est si homini credit: ut nõ di
cam stultus qui suum non uideat errorem: certe arrogãs

Expanded text:
ratio necessaria est neque haec logica, quia beatum facere non ratio necessaria est neque haec logica, quia beatum facere non possunt, restat at in sola ethica totius philosophiae uis contineatur; ad quam se abiectis omnibus Socrates contulisse dicitur. in qua etiam parte quoniam philosophos errasse docui, qui summum bonum cuius capiendi gratia generati sumus non conprehenderunt, apparet falsam et inanem esse omnem philosophiam, quia nec instruit ad iustitiae munera nec officium hominis rationemque consummat. sciant igitur errare se qui philosophiam putant esse sapientiam; non trahantur auctoritate cuiusquam, sed ueritati potius et faueant et accedant. nullus hic temeritati locus est, in aeternum stultitiae poena subeunda est, si aut persona inanis aut opinio falsa deceperit. homo autem, qualiscumque est, si sibi credit hoc est si homini credit, ut non cam stultus, qui suum non videat errorem certe arrogans
Abbreviated transcription (Latin):
ES. exigere uidetur hoc loco: ut quoĩam docuimꝰ
immortalitatem eẽ summum bonum: idipsum im¬
mortalem esse animam comprobemus. Qua dere ingens ĩ¬
ter philosophos disceptatio ẽ. nec quicꝗͣ tamen explica¬
re aut probare potuerunt hi: qui uerum de anima sen¬
tiebant expertes huius diuinae eruditionis: nec argu¬
menta uera quibꝰ uincerent attulerunt. nec testimoĩa
quibꝰ probarent. Sed oportunius hãc quȩstionẽ tracta¬
bimus in ultimo libro: cum de uitabeata nobis erit disseren¬
dum. Superest pars illa tertia philosophiae quam uocãt lo¬
gicam idest rationalem: in qua tota dialectica et omnis lo-¬
quendi ratio continetur. Hanc diuina eruditio nõ desyde¬
rat. quia non in lingua sed in corde sapientia ẽ. Nec inter¬
est quali utatur sermone. res enim non uerba quaeruntur.
Et nos non de graminatico aut oratore quoꝵ scientia ẽ qͦ¬
modo loqui deceat: sed de sapiente disserimus: cuius doc-¬
trina est quomodo uiuere oporteat: ꝙ si neq Physica illa

Expanded text:
es exigere videtur hoc loco, ut quoniam docuimus immortalitatem esse summum bonum, id ipsum immortalem esse animam comprobemus. Qua de re ingens inter philosophos disceptatio est, nec quidquam tamen explicare, aut probare potuerunt ii, qui verum de anima sentiebant; expertes enim hujus divinae eruditionis, nec argumenta vera, quibus vincerent, attulerunt, nec testimonia, quibus probarent. Sed oportunius hanc quaestionem tractabimus in ultimo libro, cum de vita beata nobis erit disserendum. Superest pars illa philosophiae tertia, ycxiav, in qua tota dialectica et omnis loquendi ratio continetur. hanc diuina eruditio non desiderat, quia non in lingua, sed in corde sapientia est nec interest quali utare sermone. res enim, non uerba quaeruntur. et nos non de grammatico aut oratore, quorum scientia est quomodo loqui deceat, sed de sapiente disserimus, cuius doctrina est quomodo uiuere oporteat. quodsi neque physica illa
Abbreviated transcription (Latin):
in multis quõq deprȩhenditur similitudo. apparet solam eẽ
religionem. cuius in mutis uel brutis. nec uestigium aliquod
nec ulla suspicio inueniri potest.Religionis enim est pro¬
pria iusticia: quae nullum aluid animal attingit. homo enĩ
solus imperat: caetera sibi consiliata sunt. Iusticiae autem
dei cultus ascribitur: quem qui non suscipit: hic a natura
hominis alienus: uitam pecudum sub humana specie uiuit.
Cum uero a caeteris animalibus hoc pene solo differamus: ꝙ
soli omnium diuinam uim potestatemq sentimus. in illis
autem nullus sit intellectus dei: certe illud fieri non põt.
ut in hoc uel muta plus sapiant: uel humana natura decipi¬
at. cum homini obsapientiam: et cuncta quae spirant: et
omnis rerum natura subiecta sit. Quare si ratio: si uis ho¬
minis hoc praecellit et superat c aȩteras animantes: ꝙ solꝰ
noticiam dei capit. apparet religionem nullo modo posse dis¬

Expanded text:
in mutis quoque deprehenditur similitudo, apparet solam esse in mutis quoque deprehenditur similitudo, apparet solam esse religionem cuius in mutis nec uestigium aliquod nec ulla suspicio inueniri potest. religionis est propria iustitia, quae nullum aliud animal attingit. homo enim solus inpertit, cetera sibi conciliata sunt. iustitiae autem dei cultus adscribitur: quem qui non suscipit, hic a natura hominis alienus uitam pecudum sub humana specie uiuet. cum uero a ceteris animalibus hoc paene solo differamus, quod soli omnium diuinam uim potestatemque sentimus, in illis autem nullus sit intellectus dei, certe illud fieri non potest ut in hoc uel muta plus sapiant uel humana natura desipiat, cum homini ob sapientiam et cuncta quae spirant et omnis rerum natura subiecta sit. quare si ratio, si uis hominis hoc praecellit et superat ceteras animantes, quod solus notitiam dei capit, apparet religionem nullo modo posse dis
Abbreviated transcription (Latin):
nostrae. sed ipsis qui se intelligunt: uerba sunt. Deniq
in omni affectu: certas uocis notas exprimunt: quibus
habitum mentis ostendant. Risus quoq est homini pro-¬
prius: et tamen uidemus in aliis animalibus quaedam si¬
gna laeticiae: cum ad Lusum gestiunt: aures demulcent:
rictum contrahunt: frontem serenant: oculos in lasciui¬
am resoluunt. Quid tam propr̃ium homini ꝗͣ ratio et ꝓ-¬
uidentia futuri: Atqui sunt animalia quae latibulis su¬
is diuersos et plures exitus pandant. ut siquod periculũ
inciderit: fuga pateat obsessis. quod non facerent: nisi ineẽt
illis intelligentia et cogitatio. Alia prouident in futurum ut
ngentem formicae farris aceruum Comportant: hyemis
memores : aestate laborem Experiuntur: et in medium quae¬
sita reponunt. Longum est si exequi uelim quae a singu¬
lis generibus animalium fieri soleant humanae solertiae si-¬
millima. Quod si horum omnium quae ascribi homini solẽt:

Expanded text:
nostrae, sed ipsis quia se intellegunt, uerba sunt. denique in omni adfectu certas uoces notis exprimunt quibus habitum mentis ostendant. risus quoque est homini proprius et tamen uidemus in aliis animalibus quaedam signa laetitiae, cum ad lusum gestiunt, aures demulcent, rictum contrahunt, frontem serenant, oculos in lasciuiam resoluunt. quid tam homini proprium quam ratio et prouidentia futuri? atquin sunt animalia quae latibulis suis diuersos et plures exitus pandant, ut si quod periculum inciderit, fuga pateat obsessis: quod non facerent, nisi inesset illis intellegentia et cogitatio. alia prouident in futurum, ut ingentem formicae farris aceruum cum populant hiemimemores aestate laborem experiuntur et in medium quaesita reponunt. longum est si exsequi uelim quae a singulis generibus animalium fieri soleant humanae sollertiae simillima. quod si horum omnium quae adscribi homini solent,
Abbreviated transcription (Latin):
ut illae quas appetunt: qui corpori ut pecudes seruiunt:
sed perpetua et sine ulla intermissione delectans. Cuius
terminos siquis excesserit: nihilq aliud ex uoluptate peti¬
erit: nisi ipsam uoluptatem: hic mortem meditatur: quia
sicut uita perpetua in uirtute est: ita mors in uoluptate.
ui enim temporalia maluerit carebit aeternis: qui terrena
otulerit: caelestia non habebit. Capͫ. XXII. De uolupta

Expanded text:
ut illae quas adpetunt qui corpori ut pecudes seruiunt, ut illae quas adpetunt qui corpori ut pecudes seruiunt, sed perpetua et sine ulla intermissione delectans. cuius terminos si quis excesserit nihilque aliut ex uoluptate petierit nisi ipsam uoluptatem, hic mortem meditatur, quia sicut uita perpetua in uirtute est, ita mors in uoluptate. qui enim temporalia maluerit, carebit aeternis, qui terrena praetulerit, caelestia non habebit. Ad uolupta
Abbreviated transcription (Latin):
sum demulceat. Persuadet autem quicquid est suaue: et ani¬
mo penitus dum delectat: insidit. Num igitur deus et mẽ¬
tis et uocis et linguae artifex: diserte loqui non potest: Im̃o
uero summa prouidentia carere fuco uoluit ea quae diuina
sunt: ut omnes intelligerent: quae ipse omnibus loque¬
batur. Ergo qui ueritati studet: qui non uult ipse se de
cipere: abiiciat inimicas et noxias uoluptates: quae ani¬
mam sibi uinciant. ut corpus cibi dulces: praeferantur ue¬
ra falsis: aeterna breuibus: utilia iicundis. Nihil aspec¬
tu gratum sit: nisi quod pie quod iuste fieri uideas: nihil au
ditu suaue: nisi ꝙ alit animam melioremq te reddit. Ma¬
ximeq hic sensus non est ad uitium detorquendus: qui no¬
bis ideo datus est: ut doctrinam dei percipere possemus. Ita¬
q si uoluptas est audire cantus et carmina: dei laudes ca¬
nere et audire uicundum sit. Haec est uoluptas uera quae
comes est et socia uirtutis. Haec est non caduca et breuis:

Expanded text:
sum demulceat, persuadet autem quidquid suaue est et animo penitus, dum delectat, insidit. num igitur deus et mentis et uocis et linguae artifex diserte loqui non potest? immo uero summa prouidentia carere fuco uoluit ea quae diuina sunt, ut omnes intellegerent quae ipse omnibus loquebatur. ergo qui ueritcipere, abjiciat inimicas ac noxias voluptates, quae animam sibi vinciant, ut corpus cibi dulces: praeferantur vera falsis, aeterna brevibus, utilia jucundis. Nihil aspectu gratum sit, nisi quod pie, quod juste fditu suaue nisi quod alit animam melioremque te reddit, maximeque hic sensus non est ad uitium detorquendus, qui nobis ideo datus est, ut doctrinam dei percipere possemus. itaque si uoluptas est audire cantus et carmina, dei laudes canere et audire iucundum sit. haec est uoluptas uera quae comes est et socia uirtutis, haec non est caduca et breuis
Abbreviated transcription (Latin):
quis amare liberos tanquam suos poterit: cum suos esse
aut ignoret: aut dubitet: Quis honorem tanꝗͣ patri defe¬
ret: cum unde natus sit: nesciat : Ex quo fit. Non ut etiã
alienum pro patre habeat: sed etiam patrem pro alieno.ꝗd
quod uxor potest esse cõmunis: filius uero non potest: quẽ
concipi non nisi ex uno necesse est. Perit ergo illi uni com-¬
munitas: ipsa reclamante natura. Superest ut tantũ mo-¬
do concordiae causa uxores uelint eẽ cõmunes. At nulla
uehementior discordiarum ẽ causa: ꝗͣ unius feminae a
multis maribus appetitio. In quo Elato si ratione non pote¬
rat: exemplis certe potuit admoneri. et mutoꝵ animali-¬
um quae obhoc uel acerrime pugnant: et hominum qui
semper ob eam rem grauissima interse bella gesserunt.

Expanded text:
quis amare liberos tamquam suos poterit, cum suos esse quis amare liberos tamquam suos poterit, cum suos esse aut ignoret, aut dubitet? quis honorem tamquam patri deferet, cum unde natus sit nesciat? Ex quo fit, ut non tantum alienum pro patre habeat, sed etiam patrem pro alieno. Quid, quod uxor potest esse communis, filius non potest, quem concipi non nisi ex uno necesse est. Perit ergo illi uni communitas, ipsa reclamante natura. Superest, ut tantummodo concordiae causa uxores velit esse communes. At nulla vehementior discordiarum causa est, quam unius foeminae a multis maribus appetitio. In quo Plato, si ratione non potuit, exemplis certe potuit admoneri, et mutorum animalium, quae ob hoc vel acerrime pugnant, et hominum, qui semper ob eam rem gravissima inter se bella gesserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
quae si tollas: omnis iusticia sublata est. At idem dixit bea¬
tas ciuitates futuras fuisse: si aut philosophi regnarent: aut
Reges philosopharentur. Nuic uero tam iusto:tam aequo ui¬
ro Regnum dares: qui aliis sustulisset sua: aliis condonasset
aliena: prostituisset pudiciciam mulierum: quae nullus un¬
ꝗͣ non modo Rex: sed ne tyrannus quidem fecit. Quam uero
intulit rationem pessimi huius consilii sic inquit. Ciuitas
concors erit: et mutui amoris constricta uinculis: si omnes
omnium fuerint: et mariti et patres et uxores et liberi. Quȩ
ista confusio generis bumani est: Quomodo seruari potest ca
ritas: ubi nihil ẽ certum: quod ametur. Quis aut uir mu¬
lierem: aut mulier uirum diliget: nisi habitauerint semꝑ
una: nisi deuota mens et seruata inuicem fides indiuiduã
fecerit caritatem: Ouae uirtus in illa promiscua uolũtate¬
Locum non habet: Item si omnes omnium liberi fuerint.

Expanded text:
quae si tollas, omnis iustitia sublata est. at idem dixit beaquae si tollas, omnis iustitia sublata est. at idem dixit beatas ciuitates futuras fuisse, si aut philosophi regnarent aut reges philosopharentur. huic uero tam iusto, tam aequo uiro regnum dares, qui aliis abstulisset sua, aliis condonasset aliena, prostituisset pudicitiam feminarum, quae nullus umquam non modo rex, sed ne tyrannus quidem fecit? quam tamen intulit rationem turpissimi huius consilii? sic inquit ciuitas concors erit et amoris mutui constricta uinculis, si omnes omnium fuerint et mariti et patres et uxores et liberi. quae ista confusio generis humani est? quomodo seruari caritas potest, ubi nihil certum est quod ametur? quis aut uir mulierem aut mulier uirum diliget, nisi habitauerint semper una, nisi deuota mens et seruata inuicem fides indiuiduam fecerit caritatem? quae uirtus in illa promiscua uolulocum non habet. Item si omnes omnium liberi sint,
Abbreviated transcription (Latin):
contulit: ut de uirtute atq officio quaereret. Itaq non du¬
bito quin auditores suos iusticiae praeceptis erudierit. Docẽ¬
te igitur Socrate non fugit. Patonem iusticiae uim in aequi¬
tate consistere. Siquidem omnes pari conditione nascunt᷑.
ergo inquit nihil priuati ac proprii habeant: sed ut pares
esse possint: qđ iusticiae ratio desiderat: omnia in cõmune
possideant. Fieri hoc potest quandiu de pecunia dici ui¬
detur : qđ ipsum ꝗͣ impossibile sit: et ꝗͣiniustum poteram
multis rebus ostendere. Concedamus tamen ut possit fieri.
Omnes enim sapientes erunt: et pecuniam contemnent. Ouo
ergo illum cõmunitas ista perduxit: Matrimonia quoq in¬
quit cõmunia esse debebunt. scilicet ut ad eandem mulierẽ
multi uiri tanꝗͣ canes confluant: et is utiq obtineat qui ui-¬
ribus uicerit. Aut si sapientes sunt ut philosophi expectẽt.
ut uicibus tanꝗͣ lupanar habeant. O miram. Platonis a qui¬
tatem. Ubi est igitur uirtus castitatis: Ubi fides coniugalis:

Expanded text:
contulit, ut de uirtute atque officio quaereret. itaque non dubito quin auditores suos iustitiae praeceptis erudierit. docente igitur Socrate non fugit Platonem iustitiae uim in aequitate consistere, siquidem omnes pari condicione nascuntur. ergo nihil inquit priuati ac proprii habeant, sed ut pares esse possint, quod iustitiae ratio desiderat, omnia in commune possideant. ferri hoc potest, quamdiu de pecunia dici uidetur. quod ipsum quam inpossibile sit et quam iniustum, poteram multis rebus ostendere, concedamus tamen ut possit fieri: omnes enim sapientes erunt et pecuniam contemnent. quo ergo illum communitas ista perduxit? matrimonia quoque inquit communia esse debebunt: scilicet ut ad eandem mulierem multi uiri tamquam canes confluant et is utique optineat 20 qui uiribus uicerit aut, si patientes sunt ut philosophi, expectent, ut uicibus tamquam lupanar obeant. o miram Platonis aequitatem! ubi est igitur uirtus castitatis? ubi fides coniugalis?
Abbreviated transcription (Latin):
ad eam nasci hominem. subesse debet spes aliqua maior quae
malorum et laborum quos perferre uirtutis est: magnum af-¬
ferat praeclarumq solatium. Nec aliter uirtus cum perse du¬
ra sit: haberi probono potest: quam si acerbitatem suam ma-¬
ximo bono penset. &que non aliter his bonis praesentibus ab¬
stinendum est: ꝗͣ si sint aliqua maiora: propter quae tanti
sit et uoluptates omittere: et mala omnia sustinere. Eaue¬
ro nulla sunt dona alia ut in tertio docũ: nisi perpetuae
uitae. Hanc autem praestare quis potest: nisi Deus: qui
uirtutem ipsam proposuit: Ergo in dei agnitione et cultu
rerum summa uersatur. in hoc est spes omnis et salus hominis.
hic est sapientiae gradus primus. ut sciamus quis sit nobis
uerus pater: eumq solum pietate debita prosequamur: huic
pareamus: huic deuotissime seruiamus: in eo promerendo ac¬
tus omnis et cura et opera collocetur.
Capͫ X. Quod reli¬

Expanded text:
ad eam nasci hominem, subesse debet spes aliqua major, quae ad eam nasci hominem, subesse debet spes aliqua major, quae malorum et laborum, quos perferre virtutis est, magnum afferat praeclarumque solatium. Nec aliter virtus, cum per se dura sit, haberi pro bono potest quam si acerbitatem suam maximo bono penset. Aeque non aliter his bonis praesentibus abstinendum est, quam si sunt alia majora, propter quae tanti sit, et voluptates omittere, et mala omnia sustinere. Ea vero nulla sunt alia ut in tertio docui nisi perpetuae vitae. Hanc autem praestare quis potest, nisi Deus, qui virtutem ipsam proposuit? Ergo in Dei agnitione et cultu rerum summa versatur: in hoc est spes omnis ac salus hominis; hic est sapientiae gradus primus, ut sciamus quis sit nobis verus pater, eumque solum pietate debita prosequamur, huic pareamus, huic devotissime serviamus; in eo promerendo actus omnis, et cura, et opera collocetur. CAPUT X. De Reli
Abbreviated transcription (Latin):
sequende gratia uirtus appetenda est: et quicquid malo¬
rum acciderit: perferendum est. Maxima erit profecto
uanitas: obsequi uelle uirtutibus: quae frustra homini ca¬
Lamitates afferunt et labores. Nam si uirtus est: egesta¬
tem: exilium: dolorem: mortemq. quae timentur a caete¬
ris pati fortiter ac subire. quid tandem boni in se habet: cur
mirum superuacuis et in anibus penis delectantur: quibꝰ
licet agere tranquille. Si enim mortales sunt animae. si
Uirtus dissoluto corpore nihil futura est: quid fugimus at¬
tributa nobis bona: quasi aut ingrati: aut indigni qui di¬
uinis muneribus perfruamur: Quae bona ut habeamus:
scelerate impieq uiuendum est: quia uirtutem idest iusti¬
ciam paupertas sequitur. Sanus igitur non est: qui nulla
spe maiori proposita: his bonis quibus caeteri utuntur in uita
Labores et cruciatus et miserias anteponat. Si autem uir¬
tus ut ab his rectissime dicitur: capessenda est. quia constet

Expanded text:
sequendae gratia virtus appetenda est, et quidquid malosequendae gratia virtus appetenda est, et quidquid malorum acciderit perferendum, maxima erit profecto vanitas, obsequi velle virtutibus, quae frustra homini calamitates afferunt et labores. Nam si virtus est, egestatem, exilium, dolorem, mortem, quae timentur a caeteris, pati fortiter ac subire; quid tandem in se boni habet, cur mirum supervacuis et inanibus poenis delectantur, quibus licet agere tranquille. Si enim mortales sunt animae, si virtus dissoluto corpore nihil futura est, quid fugimus attributa nobis bona, quasi aut ingrati, aut indigni qui divinis muneribus perfruamur? Quae bona ut habeamus, scelerate impieque vivendum est; quia virtutem, id est, justitiam paupertas sequitur. Sanus igitur non est, qui nulla spe majore proposita, iis bonis, quibus caeteri utuntur in vita, labores, et cruciatus, et miserias anteponat. Si autem virtus ut ab his rectissime dicitur capessenda est, quia constet
Abbreviated transcription (Latin):
et audiet: et loquetur. Habere enim caput caepit: in quo
sunt sensus omnes collocati: hoc est oculi auris et lingua.
N am profecto is uidet: qui ueritatem in qua deus est: uel de¬
um in quo ueritas est: oculis cordis aspexerit. Is audit ꝗ
diuinas uoces ac praecepta uitalia pectori suo affigit. Is
Loquitur qui caelestia disserens: uirtutem ac Maiestatem
dei singularis enarrat. Quare non est dubium quin impi¬
us sit quisquis deum non agnouerit: omnesq uirtutes eiꝰ
quas habere aut tenere se putat: in illa mortifera uia re¬
periuntur: quae est tota tenebrarum. Qua propter nihil
est ꝙ aliquis sibi gratuletur: si has in anes uirtutes adeptꝰ
ẽ. quia non tantum miser qui bonis presentibus careat: sed
etiam stultus sit necesse est. qui labores in uita sua maxi¬
mos suscipiat incassum. Nam dempta spe immortalitatis
quam deus pollicetur in sua religione uersantibus: cuius as¬

Expanded text:
et audiet et loquetur. habere enim caput coepit, in quo et audiet et loquetur. habere enim caput coepit, in quo sunt sensus omnes conlocati hoc est oculi et aures et lingua. nam profecto is uidet qui ueritatem, in qua deus est, uel deum, in quo ueritas est, oculis cordis aspexerit, is audit qui diuinas uoces ac praecepta uitalia pectori suo adfigit, is loquitur qui caelestia disserens uirtutem ac maiestatem dei singularis enarrat. quare non est dubium quin impius sit quisquis deum non adgnouerit, omnesque uirtutes eius, quas habere aut tenere se putat., in illa mortifera uia reperiuntur, quae est tota tenebrarum. quapropter nihil est quod sibi aliquis gratuletur, si has inanes uirtutes adeptus est, quia non tantum miser, qui bonis praesentibus careat, sed etiam stultus sit necesse est, qui labores in uita sua maximos suscquam Deus pollicetur in sua Religione versantibus, cujus as
Abbreviated transcription (Latin):
habet quod est summum: sed frustra. quoniam uirtutibus
tanquam membris caret. ltaq ut sit uiuum ac sensibile
corpus: et agnitio dei necessaria est: quasi caput: et uirtu¬
tes omnes quasi corpus: ita fiet homo perfectus ac xixus.
sed tamen summa omnis in capite est: quod quanuis con¬
stare non possit sine omnibus: sine quibusdam tamen po-¬
test. Et erit quidem animal uitiosum ac debile. sed tam̃
uiuet : sicut et is qui deum nouit: et in aliqua re peccat.
dat enim peccatis ueniam deus. Itaq sine membris aliqui¬
bus uiui potest: sine capite nullo modo. Haec res efficit
ut philosophi etiam si natura boni sunt: tamen nihil sciant. iu¬
hil sapiant. Omnis doctrina et uirtus eorum sine capite est.
quia deum nesciunt. qui est uirtutis ac doctrinae caput.
quem qui non agnoscit. Licet uideat: caetus est. Licet au¬
diat surdus. Licet loquatur: elinguis est. Cum uero con¬
ditorem rerum parentemq cognouerit: tunc et uidebit:

Expanded text:
habet quod est summum, sed frustra, quoniam uirtutibus habet quod est summum, sed frustra, quoniam uirtutibus tamquam membris eget. itaque ut sit uiuum ac sensibile corpus, et agnitio dei necessaria est quasi caput et uirtutes omnes quasi corpus. ita fiet homo perfectus ac uiuus, sed tamen summa omnis in capite est, quod quamuis constare non possit sine omnibus, sine quibusdam tamen potest. et erit quidem animal uitiosum ac debile, sed tamen uiuet, sicut is qui et deum nouit et in aliqua re peccat; dat enim ueniam peccatis deus. itaque sine membris aliquibus uiui potest, sine capite nullo modo. haec res efficit ut philosophi etiamsi natura sint boni, tamen nihil sciant, nihil sapiant. omnis doctrina et uirtus eorum sine capite est, quia deum nesciunt, qui est uirtutis ac doctrinae caput. quem qui non adgnoscit, licet uideat, caecus est, licet audiat, surdus, licet loquatur, elinguis est. cum uero conditorem rerum parentemque cognouerit, tunc et uidebit
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ro moribus ubiq uariatur. aluid est uera iusticia: quam uni¬
formem ac simplicem proposuit. omnibus deus. quem qui igͦ¬
rat: et ipsam iusticiam ignoret: necesse est. Sed putemus
fieri posse: ut aliquis naturali et ingenito bono ueras uirtu¬
tes capiat. qualem fuisse Timonem athenis accepimus: ꝗ
et egentibus stipem dedit: et pauperes inuitauit: et nu¬
dos induit. tamen cum illud unum quod est maximum
deest agnitio dei: iam illa bona omnia superuacua sunt et
inania: ut frustra in is assequendis Laborauerit. Omnis enĩ
iusticia eius similis est humano corpori caput non habenti
in quo tametsi membra omnia et locis suis constent: et figu¬
ra et habitudine. tamen quoniam deest id: quod est om¬
nium principale: et uita et omni sensu caret. Itaq mem¬
bra illa formam tantũmodo membrorum habent: usum nõ
habent. tam scilicet ꝗͣ caput sine corpore: cui similis ẽ.
qui cum deum non ignoret: uiuit iniuste. Idenim solum

Expanded text:
pro moribus ubique variatur: aliud est vera justitia, quam uniformem ac simplicem proposuit omnibus Deus; quem qui ignorat, et ipsam justitiam ignoret necefieri posse ut aliquis naturali et ingenito bono ueras uirtutes capiat, qualem fuisse Cimonem Athenis accepimus, qui et egentibus stipem dedit et pauperes inuitauit et nudos induit, tamen cum illud unum quod est maximum deest, agnitio dei, iam bona illa omnia superuacua sunt et inania, ut frustra in iis adsequendis laborauerit. omnis enim iustitia eius similis erit humano corpori caput non habenti: in quo tametsi membra omnia et locis suis constent et figura et habitudine, tamen quoniam deest id quod est omnium principale, et uita et omni sensu caret. itaque membra illa formam tantummodo membrorum habent, usum non habent, tam scilicet quam caput sine corpore. cui similis est qui cum deum non ignoret, uiuit iniuste: id enim solum
Abbreviated transcription (Latin):
dedicationes sunt constituti. Et primitus quidem uenationes
quae uocantur munera: Saturno attribut e sunt. Ludi
autem scenici Libero. Cyrcenses uero Neptunno. Paulatĩ
uero et coeteris diis idem honos tribui caepit. singuliq lu-¬
di nominibus eorum consecrati sunt. Sicut Sisinnius Capi¬
to in libris spectaculorum docet. Siquis igitur spectaculis
interest: ad quae religionis gratia conuenitur: discessit
a dei cultu: et ad deos se contulit: quoꝵ natales et festa
celebrauit. Capͫ xXI. De uoluptate aurium. Et quidi¬

Expanded text:
dedicationes sunt constituti. et primitus quidem uenationes, dedicationes sunt constituti. et primitus quidem uenationes, quae uocantur munera, Saturno sunt attributae, ludi autem scaenici Libero, circenses uero Neptuno. paulatim tamen et ceteris diis idem honos tribui coepit singuliqdi nominibus eorum consecrati sunt, sicut Sisinius Capito in libris Spectaculorum docet. Si quis igitur spectaculis interest, ad quae religionis gratia convenitur, discessit a Dei cultu, et ad deos se contulit, quorum natales et festa celebravit. CAPUT XXI. De aurium volu
Abbreviated transcription (Latin):
tur utiq quid facere possint: et inflammantur libidine: quȩ
aspectu maxime concitatur. ac se quisq pro sexu in illis ina¬
ginibus praefigurat. probantq illa dum rident: et adheren-¬
tibus uitiis corruptiores ad cubicula reuertuntur. nec pueri
modo quos praematuris uitiis imbui non oportet. sed etiam
buntur. Cyrcensium quoq ludorum ratio quid aliud habet
nisi leuitatem: uanitatem: insaniam: Tanto nanq impetu
concitantur animi in furorem: quanto illic impetu curritur.
ut iam plus spectaculi exhibeant: qui spectandi gratia ueni-¬
unt: cum exclamari, et efferri et exilire caeperint. Uitan-¬
da ergo spectacusa omnia non solum ne quid uitioꝵ pectori¬
bus insideat: quae sedata et pacifica esse debent. sed ne
cuius nos uoluptatis consuetudo deliniat. et a deo atq a
bonis operibus auertat. Nam Ludorum celebrationes deorũ¬
festa sunt: siquidem obnatales eorum: uel temporum nouoꝵ

Expanded text:
tur utique quid facere possint, et inflammantur libidine, quae tur utique quid facere possint, et inflammantur libidine, quae aspectu maxime concitatur; ac se quisque pro sexu in illis imaginibus praefigurat, probantque illa, dum rident, et adhaerentibus vitiis, corruptiores ad cubicula revertuntur; nec pueri modo, quos praematuris vitiis imbui non oportet: sed etiam . Circensium quoque ludorum ratio quid aliud habet, nisi levitatem, vanitatem, insaniam? Tanto namque impetu concitantur animi in furorem, quanto illic impetu curritur; ut jam plus spectaculi exhibeant, qui spectandi gratia veniunt, cum exclamare, et efferri, et exilire coeperint. Vitanda ergo spectacula omnia, non solum ne quid vitiorum pectoribus insidat, quae sedata et pacifica esse debent: sed ne cujus nos voluptatis consuetudo deliniat, et a Deo atque abonis operibus auertat. nam ludorum celebrationes deorufesta sunt, siquidem ob natales eorum uel templorum nouorum
Abbreviated transcription (Latin):
ne conscientiam perfundat ullus cruor. Siquidem populo san¬
guis ille praestatur: in scenis quoq nescio an sit corruptela ui-¬
tiosior. Nam et comicae fabulae de stupris uirginum loquũ¬
tur: aut amoribus meretricum. et quomagis sunt eloquen¬
tes qui flagitia illa finxerunt. eo magis sententiarum elegan¬
tia suadent: et facilius inherent: audientium memoriae
uersus numerosi et ornati. Item Tragicae historiae subiiciuĩt
oculis parricidia et incesta Regum malorum: et coturna-¬
ta scelera demonstrant. Histrionum quoq impudicissimi mo-¬
tus: quid aliud nisi libidines docent: et instigant: quoꝵ
eneruata corpora et in mulierum incessum habitumq molli-¬
ta: impudicas feminas inhonestis gestibus mentiuntur. qͥd
de mimis loquar corruptelarum praeferentibus disciplinã:
qui docent adulteria: dum fingunt: et simulatis erudiunt ad
uera : Quid iuuenes aut uirgines faciant: cum et fieri sine
pudore: et spectari libenter ab omnibus cernunt. Ad monẽ¬

Expanded text:
ne conscientiam perfundat ullus cruor: siquidem populo sanguis ille praestatur. In scenis quoque nescio an sit corruptela vitiosior. Nam et comicae fabulae de stupris virginum loquuntur, aut amoribus meretricum; et quo magis sunt eloquentes, qui flagitia illa finxerunt, eo magis sententiarum elegantia persuadent, et facilius inhaerent audientium memoriae versus numerosi et ornati. Item tragicae historiae subjiciunt oculis parricidia, et incesta regum malorum, et cothurnata scelera demonstrant. Histrionum quoque impudentissimi motus quid aliud, nisi libidines et docent, et instigant? quorum enervata corpora, et in muliebrem incessum habitumque mollita, impudicas foeminas inhonestis gestibus mentiuntur. Quid de mimis loquar corruptelarum praeferentibus disciplinam? qui docent adulteria, dum fingunt, et simulatis erudiunt ad vera? Quid juvenes aut virgines faciant, cum haec et fieri sine pudore, et spectari libenter ab omnibus cernunt? Admonen
Abbreviated transcription (Latin):
beio per quietem obuersatus esse iupiter dicitur: et prae¬
cepisse ut consulibus et Senatui nuntiaret: Ludis cyrcen-¬
sibus proximis praesultorem sibi displicuisse: ꝙ Antroniꝰ
maximus quidam uerberatum seruum sub furca medio
cyrco ad supplicium duxerat: ideoq ludos instaurari
oportere. Quod cum ille neglexisset: eodem die filium
perdidisse: ipse autem graui morbo ẽ correptus. Et cũ
rursus eandem imaginem cerneret: qu aerentem satis¬
ne penaꝵ pro neglecto imperio pependisset: lectica dela¬
tus ad consules: et omni re in senatu exposita recepisse
corporis firmitatem: suisq: pedibus domum rediisse. Illd̃
quoq somnium non minoris admirationis fuit: quo Cae¬
sar Augustus dicitur esse seruatus. Nam cum bello ciui

Expanded text:
beio, per quietem obversatus esse Jupiter dicitur, et praebeio, per quietem obversatus esse Jupiter dicitur, et praecepisse, ut Consulibus et Senatui nuntiaret, ludis Circensibus proximis praesultorem sibi displicuisse, quod Antonius Maximus quidam diverberatum servum sub furca medio circo ad supplicium duxerat, ideoque ludos instaurari oportere; quod cum ille neglexisset, eodem die filium perdidisse, ipse autem gravi morbo esse correptus: et cum rursus eamdem imaginem cerneret quaerentem, satisne poenarum pro neglecto imperio pependisset, lectica delatus ad Consules, et omni re in Senatu exposita, recepisse corporis firmitatem, suisque pedibus domum rediisse. Illud quoque somnium non minoris fuit admirationis, quo Caesar Augustus dicitur esse servatus. Nam cum bello civi