comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad nouissimã crementũ eiusdẽ suȩ lucisã terre¬
nis auersũ paulatĩ ad celestia reuertit. Quȩ nimirũ
eius conuersio rectȩ pasehalis gaudiĩ mysteria signat.
quib omnẽ mentis nr̃ȩ głam a uisibilib auertere
deliciis caducisq fauorib atq ad solã cȩlestis gr̃ȩ lu.¬
c̃ẽ suspendere contẽplando docemur. uł si utraq ei
conuersionẽ in bonũ delectat interp̃tari. possumus
intelligere: qđ erescens ad oeulos humanos lum̃ lunȩ
uirtutũ gram quib apparens in carne dñs mundo
uͦ ad celos resurrectionis ascensionisq illiꝰ głam desig.¬
n&. Quȩ in se quidẽ ipsa mox ꝑfecta ꝓuenit s. in ani.¬
mo fideliũ quibusdã lucis suȩ ꝓfectib usq ad finem
seculi crescere non desinit resurgens enĩ dñs ã mortuis
timũ discipulis omib apparuit. quib uidentib ascen¬
surus in celum p̃cepit eossuȩ dispensationis esse tes¬

Expanded text:
usque ad novissimam crementum ejusdem suae lucis a terreusque ad novissimam crementum ejusdem suae lucis a terrenis aversum, paulatim ad coelestia revertitur. Quia nimirum ejus conversio recte paschalis gaudii mysteria signat, quibus omnem mentis nostrae gloriam a visibilibus avertere deliciis, caducisque favoribus, atque ad solam coelestis gratiae lucem suspendere contemplando docemur. Vel si utramque ejus conversionem in bonum delectat interpretari, possumus intelligere, quod crescens ad oculos humanos lumen lunae virtutum gratiam, quibus apparens in carne Dominus mundo vero ad coelos resurrectionis ascensionisque illius gloriam designet, quae in se quidem ipsa mox perfecta provenit, sed in animo fidelium, quibusdam lucis suae profectibus usque ad finem saeculi crescere non desinit. Resurgens enim Dominus a mortuis, timum discipulis omnibus apparuit , quibus videntibus ascensurus in coelum , praecepit eos suae dispensationis esse tes
Abbreviated transcription (Latin):
debat in trono. ecce facio om̃ia noua. Deinde etiam
tertiam mensis eiusdẽ septimanã in pascha obseruamꝰ.
qđ resurrectionis dnĩcȩ gaudiis aptissime congruit.
quia & eade sacroscã resurrectio tertia die facta est.
eiꝰ in carne dispensatio quȩ ꝑ resurrectionis consũ ma¬
ta est głam mundo apparuit. Prima nãq scłi tẽpora
lege naturali ꝑ patres. media lege litterali ꝑpphetas.
extrema charismate spĩtali ꝑ se ipsum ueniens inlus.¬
tiare dignatus est. Sed & ipsa tẽ iunȩ conuersio pui¬
cherrimũ nobis sacramenti cȩlestis spectacul ũ ꝓ pe¬
b&. Namq luna quȩ rotundi facta schematis a sole
lum̃ ut supra dixximus accipit. Ideoq semꝑ ex dimi.¬
dio orbe quẽ ad solem hab& lucida est. ex altero autẽ
dimidio semꝑ obseura. a prima usq ad aiͫ lucis cre.¬
mentũ ad terras. defectũ uͦ hab& ad cȩlos. axuͥ autẽ

Expanded text:
debat in throno: Ecce facio omnia nova . Deinde etiam debat in throno: Ecce facio omnia nova . Deinde etiam tertiam mensis ejusdem septimanam in pascha observamus, quod resurrectionis Dominicae gaudiis aptissime congruit: quia et eodem sacrosancta ejus resurrectio tertia die facta est, ntu tota ejus in carne dispensatio, quae per resurrectionis consummata est gloriam, mundo apparuit. Prima namque saeculi tempora lege naturali per Patres, media lege litterali per Prophetas, extrema charismate spiritali per se ipsum veniens illustrare dignatus est. Sed et ipsa tunc lunae conversio pulcherrimum nobis sacramenti coelestis spectaculum praebet; namque luna, quae rotundi facta schematis, a sole lumen, ut supra diximus, accipit, ideoque semper ex dimidio orbe, quem ad solem habet, lucida est, ex altero autem dimidio semper obscura, a prima usque ad XV lucis crementum ad terras, defectum vero habet ad coelos. A XV autem
Abbreviated transcription (Latin):
am sicut tota paschaliũ obseruantia cerimo.¬
niarum. ita etiam tempus quo agi p̃cepta est totũ mys¬
teria saera redol&: In primis nãq equinoctiũ transgre¬
di in dñici paschȩ celebratione iuxta legis decreta cur
ut uidelic& sollempnitas in qua mediator dĩ & hominud
structa potestate tenebrarũ mundo lucisit᷑ aperuit. & u
temporis ordine foras quid intus habeat ostendat. & qu
nobis aet̾nȩ beatitudinis lumen ꝓmittit. tune inaxime as¬
lebretur. cũ solis lum̃ annuo ꝓficiens ineremento prin¬
sumit de noctis umbra uictoriam. Deinde mensẽ pri
anni qui & nouoꝵ uocatur in quo pascha celebremusis¬
tendimus. Ip̾e autẽ est mensis in quo mundus iste forma
& homo est primus in paradisi sede locatus. quia ꝑ he
mysteria sollempnitatis primã nos stolã recepturos. prs¬
mũ suꝑnȩ beatitu dinis regnũ ã quo in longinquã reg¬
onẽ discessimus nos repetituros esse speramus: de cuiꝰgo
bitat. S & iohannes in apocalipsi sua. & dixit qui se¬

Expanded text:
am sicut tota paschalium observantia caeremoniarum, ita etiam tempus quo agi praeceptum est totum, mysteria sacra redolet. In primis namque aequinoctium transgredi in Dominicae paschae celebratione juxta legis decreta curamus, ut videlicet solemnitas in qua mediator Dei et hominum, destructa potestate tenebrarum, mundo lucis iter aperuit, etiam temporis ordine foras, quid intus habeat, ostendat. Et quae nobis aeternae beatitudinis lumen promittit, tunc maxime celebratur, cum solis lumen annuo proficiens incremento, prisumit de noctis umbra victoriam. Deinde mensem primum anni qui et Novorum vocatur, in quo pascha celebremus attendimus. Ipse autem est mensis in quo mundus iste formatus, et homo est primus in paradisi sede locatus. Quia per hujus mysteria solennitatis primam nos stolam recepturos, primum supernae beatitudinis regnuionem discessimus, nos recepturos esse speramus. De cujus gloria bitat . Sed et Joannes in Apocalypsi sua: Et dixit, qui se
Abbreviated transcription (Latin):
& supͣ mare xiͦi ab urbe miliario ostiam condidite
ostquẽ tarquiniꝰ priscus añ acexuii. qͥ eirtũ rome at.¬
dificauit. numerũ senatoꝵ auxit. romanos ludos
instituit. muros & cloacas aedificauit. capitolium
ex truxit. In hebrȩo aexxi annꝰ regnasse iosias. inlxx¬

Expanded text:
 sexto decimo ab urbe milliario Ostiam condidit. Post quem Tarquinius Priscus annis XXXVII. Qui circum Romae aedificavit, numerum senatorum auxit, Romanos ludos instituit, muros et cloacas aedificavit, Capitolium exstruxit. In Hebraeo XXXI annis regnasse Josias l
Abbreviated transcription (Latin):
florus. Cuiꝰ luxuriam & auaritiam cȩteraq flagitia non
ferentes iudei cont᷑ romanos rebellauerunt. aduersũ
quos uespasianꝰ magister militiȩ transmissus plurimas
urbes iudee coepit. Primus nero suꝑ om̃ia scelera sua etiã
xp̃ianos ꝑsequit᷑. quoꝵs eximios romȩ petrũ cruce. pau.¬
lũ occidit gladio. Hic in re militari nichil omnino ausus
brittania pene amisit. Nã duo sub eo nobilissima op¬
iudeam imperator ab exerciti appellatus. & bellũ tito
uit. post annos primȩ aedificationis eiꝰ celxxx. Con¬
sũmatũ ẽ. hoc bellũ anñ iii. duob quidẽ nerone ui.¬
uente. & duob aliis postea. Uespasianꝰ int̾ alia mag¬
nors operũ in priuata adhuc uita in germaniã ac
deinde inbritaniam a claudio missus trities & bis
cũ hoste conflixit: duas ualidissimas gentes. xxop.¬
pida. insula uectã brittanniȩ ꝓximã imperio roma.¬

Expanded text:
Florus; cujus luxuriam et avaritiam caeteraque flagitia non Florus; cujus luxuriam et avaritiam caeteraque flagitia non ferentes Judaei, contra Romanos rebellaverunt, adversum quos Vespasianus magister militiae transmissus, plurimas urbes Judaeae cepit. Primus Nero super omnia scelera sua etiam Christianos persequitur, quorum eximios Romae, Petrum cruce, Paulum occidit gladio. Hic in re militari nihil omnino ausus, Brittaniam pene amisit, nam duo sub eo nobilissima opJudaeam imperator ab exercitu appellatus, et bellum Tito vit, post annos primae aedificationis ejus MCXXXIX. Consummatum est hoc bellum annis IV, duobus quidem Nerone vivente, et duobus aliis postea. Vespasianus inter alia magnorum operum in privata adhuc vita in Germaniam ac deinde in Brittaniam, a Claudio missus, tricies et bis cum hoste conflixit. Duas validissimas gentes, XX oppida, insulam Vectam Brittaniae proximam, imperio Roma
Abbreviated transcription (Latin):
apłus cũ primus antiochenã fundass& ȩccłam. romã
ꝑgit. Ibiq & xy an̾ cathedrã ten& episcopalẽ. id ÷
usq ad ultimũ neronis annũ. Marcus euu angłiũ
qđ romȩ scripserat aegypto petro mittente p̃dicac.
Quarto elaudũ anno fames grauissima cuiꝰ lucasme.¬
minit facta ẽ. Eodẽ anno ipse brittanniã adiens.
quã neq ante iulium cesarẽ neq post eũ quisꝗͣ
attingere ausus fuerat. sine ullo prelio ac sangui¬
ne intra paucissimos dies plurima insulȩ partẽ in
deditionem recepit. arcadas etiam insulas romano
adiecit imperio. ac sexto ꝗͣ ꝓfectus erat inense romã
rediit. Nono regni sui anno iudȩos tumultuantes roma
expellit. Quod & lucas refert sequenti anno fames maxi.
cessit felici. a quo paulus romã uinctus mittit᷑. & bien¬
niũ in libera manens custodia. pꝰ hoc ad p̃dicandũ dimit.¬
tit᷑. necdũ nerone in tanta erũpente scelera quanta de
eo narrant historiȩ. Iacobus frat᷑ dñi cũ xxx annis hiȩ¬

Expanded text:
nam fundasset Ecclesiam, Romam pergit, ibique XXV annis cathedram tenet episcopalem, id est, usque ad ultimum Neronis annum. Marcus Evangelium quod omae scripserat, Aegypto, Petro mittente, praedicat. Quarto Claudii anno fames gravissima, cujus Lucas meminit, facta est. Eodem anno ipse Brittaniam adiens, quam neque ante Julium Caesarem, neque post eum quisquam attingere ausus fuerat, sine ullo praelio ac sanguine intra paucissimos dies plurimam insulae partem in ditionem recepit. Orcadas etiam insulas Romano adjecit imperio, ac sexto quam profectus erat mense, Romam rediit. Nono regni sui anno, Judaeos tumultuantes Roma expulit, quod et Lucas refert. Sequenti anno fames maximacessit Felici, a quo Paulus Romam vinctus mittitur, et biennium in libera manens custodia, post haec ad praedicandum dimittitur, necdum Nerone in tanta erumpente scelera quanta de eo narrant Historiae. Jacobus frater Domini cum XXX annis Hie
Abbreviated transcription (Latin):
idumeȩ & israheliticȩ gentis. post quoꝵ ortum uixt
annos cxxx. his tẽporib primus apud argos regna¬
uit inachus ann̾.l. cuiꝰ filia io: quã aegy ptiĩ mutato¬
to ab ape argiuoꝵ rege condita. sparta qͦq ã sparto
filio foronei regis argiuorum conditur:
cecc xxx annoꝵ. Quib expletis. eadẽ die egressus
est om̃is excersitus dni de terra aegypti. ut scriptura.
reꝓmissionis intrauit cõputant. sequentes editionem
si & parreseoꝵ. anni ccce xxx. Quã necessario sequen¬
dã & ipsa hebraica ueritas ostendit. quȩ narrat caath
filiũ leui quẽ natũ esse constat in terra chanaan. uix.¬
tẽpore egressionis de aegypto. quã nimirũ horũ sũ mã
annoꝵ constat cecc & xxxx imp̃leri ñ posse. annuit
autẽ hoꝵs trans lationi & apłs cũ ait. abrahȩ dictȩ st̃
ꝓmissiones & semini eiꝰ. Non dicit & seminib quasi in

Expanded text:
dumeae et Israeliticae gentis; post quorum ortum vixit dumeae et Israeliticae gentis; post quorum ortum vixit annos CXX. His temporibus primus apud Argos regnavit Inachus annis L; cujus filia Io, quam Aegyptii, mutatto ab Ape Argivorum rege condita. Sparta quoque a Sparto filio Phoronei regis Argivorum conditur. CCCCXXX annorum; quibus expletis, eadem die egressus est omnis exercitus Domini de terra Aegypti, ut Scriptura repromissionis intravit, computant, sequentes Editionem si et patres eorum, anni CCCCXXX; quam necessario sequendam et ipsa Hebraica veritas ostendit; quae narrat Chaath filium Levi, quem natum esse constat in terra Chanaan, vixtempore egressionis de Aegypto, quia nimirum horum summam annorum constat CCCC et XXX implere non posse. Annuit autem horum translationi et Apostolus cum ait: Abrahae dictae sunt promissiones et semini ejus; non dicit Et semini
Abbreviated transcription (Latin):
sita. beatus augustinus in libro de ciuitatẽ dĩ.xͦ uiͦi. ca¬
pitulo x. hoc mͦ conclusit. Fiunt itaq anni ã diluiuo
usq ad abrabam mille lx xii. scđm uulgatã editione
bocrt unt̾pretũ loex. In hebreis autẽ codicib: longe paui¬
ciores annos ꝑhibent inueniri. de qͥb ratione. ut
nullam aut difficillimam reddunt.
arehȩ. qui lxxu annoꝵ cũ ess& relicta gentẽ patria
ad imperiũ dĩ uenit in terrã chanaan. accipiens pro¬
missionẽ nascituri de suo semine saluatoris: in quo be¬
nedicerentur om̃s gentes simul & seipsũ in gentẽ mag¬
nã ẽẽ futurũ. Quarũ una spiritalis. altera est ꝓmisso
carnalis. His tẽporib ninus & semiramis assyrĩis regnat¬
ab rabam anñ lxxxui. genꝰ hismahel ã quo hismabelitę
testamenti ueteris serie legitur octaua die circĩci sus
Quod ñ sine magno mysterio pͥuilegiũ ẽ filio ꝑiissionis
¶Saae anñ lae geñ esau & iacob patriarchas Idoxatuĩ¬

Expanded text:
sita beatus Augustinus, in libro de Civitate Dei XVI, capitulo decimo, hoc modo conclusit: « Fiunt itaque anni a diluvio usque ad Abraham M, LXXII, secundum vulgatam Editione Septuaginta: In Hebraeis autem Codicibus longe pauciores annos perhibent inveniri, de quibus rationem aut nullam aut difficillimam reddunt. iarchae; qui, LXXV annorum cum esset, relicta gente patria, ad imperium Dei venit in terram Chanaan, accipiens promissionem nascituri de suo semine Salvatoris, in quo benedicerentur omnes gentes, simul et seipsum in gentem magnam esse futurum; quarum una spiritalis, altera est promissio carnalis. His temporibus Ninus et Semiramis Assyriis regnaAbraham, annorum LXXXVI, genuit Ismael, a quo Ismaelitae: Testamenti Veteris serie legitur octava die circumcisus, quod non sine magno mysterio privilegium est filio promissionissaac, annorum LX, genuit Esau et Jacob, patriarchas I
Abbreviated transcription (Latin):
sen reguasse duos fatres magos in libris chronicoꝵ euse¬
bũ repperimꝰ. Uerũ hieronimꝰ in expositione Cardidue
scribit pꝰ cambysen merdẽ magnũ regnasse. qui pantr¬
ten inquit filiam cambysis duxit uxorẽ. Qui eũ a ui
magis fuiss e occisus & in locũ eiꝰ dariꝰ suscepis s&e inpe¬
rium eadẽ panthaptes nupsit darior ⁊si scepasso iupe¬

Expanded text:
sem regnasse duos fratres magos in libris Chronicorum reperimus; verum B. Hieronymus in expositione Danielis scribit, post Cambysem, Smerdem magum regnasse, qui Pantpten filiam Cambysis duxit uxorem. Qui cum a septem Magis fuisset occisus, et in locum ejus Darius suscepisset imperium, eadem Pantaptes nupsit Dario, et ex eo Xe
Abbreviated transcription (Latin):
:aparte baroae. barbarico ã parte meridiani echio¬
:pũ & aegyptioꝵ. ac barbaris interiorib uario sermo.¬
ne. xx duab linguis in patriis cecxc & iiii. Iafeth¬
÷ autẽ tertius ã media usq ad gadira adboreãni. ha-¬
:b& autẽ iafeth flum̃ tigridem qui diuidit mediã¬
÷ et babiloniam. in patriis ducentis. sermone uario
÷in linguis xx & trib Fiunt gͦ om̃s simul linguȩ lax¬
duȩ. patriȩ autẽ generationũ mille. quȩ in triꝑtito
scło hoc ordine sitȩ sunt. Hab& ut dixinus ⁊afeth¬
÷ flum̃ tigridẽ. qui diuidit mediam & babyloniam.¬
÷ Sem autẽ eufraten. cham uͦ geon qui uocat᷑ nilus.

Expanded text:
a parte Boreae, Barbarico a parte Meridiani Aethioa parte Boreae, Barbarico a parte Meridiani Aethiopum et Aegyptiorum, ac barbaris interioribus vario sermone XX duabus linguis, in patriis CCCXC et IV. Japheth autem tertius, a Media usque Gadira ad Boream. Habet autem Japheth flumen Tigridem, qui dividit Mediam et Babyloniam in patriis ducentis, sermone vario, in linguis XX et III. Fiunt ergo omnes simul linguae LXXII. Patriae autem generationum M, quae in tripartito saeculo hoc ordine sitae sunt. Habet, ut diximus, Japheth flumen Tigridem, qui dividit Mediam et Babyloniam; Sem autem Euphraten: Cham vero Geon, qui vocatur Nilus.
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ lxex post natũ cainan scribunt añ ccccxxx. &
Ucainan post natũ sale cccc xxxuiii.
L xxx ante natum heber posuere annosc .xxx. postea
iiii. postea cclxx. Falech int̾pretatur diuisio. C ui
ꝓptea tale nomen imposuere parentes. qđ tẽpore
natiuitatis ipsius terra ꝑ linguarũ confusionẽ diui.¬
sa̾e. Cuiꝰ diuisionis arbonius rethor in expositione
psalmi .ciiii. ita meminit. Sem primogenito noe
pars facta est. ã ꝑsida & bactris usq in indiam¬
÷ longe & usq rinocoruras. Quȩ spatia terrarũ habent
gentes sunt patriarũ: q uadringentȩ & sex. ñ diuer.¬
sarũ linguarũ si ut dixi diuersarum patriarũ. Uer¬
÷bi gr̃a. cũ una lingua latina sit. sub una lingua diuerse¬
÷ sunt. bruttior. lucanoꝵ. apuloꝵ. calabroꝵ. picen:¬
÷tũ. tuscoꝵ. & his atq huiusmodi similia si dicamus.
Eham uͦ scds filius noe ã rinocoruris usq gadira habenꝰ¬
: linguas sermone punico ã parte garamantũ. latino

Expanded text:
ta post natum Cainan scribunt annos CCCCXXX, et Cainan post natum Sale CCCXXXVIII. ASeptuaginta ante natum Heber posuere annos CXXX, postea IV, postea CCLXX. Phalech interpretatur divisio, cui propterea tale nomen imposuere parentes, quia tempore nativitatis ipsius terra per linguarum confusionem divisa est. Cujus divisionis Arnobius rhetor in expositione psalmi CIV ita meminit: « Sem primogenito Noe, pars facta est a Perside et Bactris usq longe et usque Rhinocoruras, quae spatia terrarum habent gentes sunt patriarum quadringentae sex, non diversarum linguarum, sed, ut dixi, diversarum patriarum: verbi gratia, cum una lingua Latina sit, sub una lingua divers Brutiorum, Lucanorum, Apulorum, Calabrorum, Picentum, Thuscorum, et his atque hujusmodi similia si dicamus. « Cham vero secundus filius Noe, a Rhinocoruris usque Gadira, habens linguas sermone Punico a parte Garamantum, Latino
Abbreviated transcription (Latin):
repbi sola p̃senti sunt felicitate contenti. Cain ciuitatt̃
quã statiuit ñ in septima generatione. s in primo genito
enoch filio consecrat.
ut lector facillime uidebit. iuxta hebraicã ueritatẽ¬
&x xx annis. uixta ipsoꝵ uͦ auctoritatẽ xiiii annis diliuĩ
tẽpora transit. De qua famosissima quȩstione doctissim
patres hieronimꝰ in libro quȩstionũ hebraicarũ augtos
Olxi. In hac sola generatione sũma uniuersitatis discre¬
pat. quia xx & iiii annis plus uixisse lamech in hebreisꝗͣ¬

Expanded text:
reprobi sola praesenti sunt felicitate contenti, Cain civitatem reprobi sola praesenti sunt felicitate contenti, Cain civitatem quam statuit non in septima generatione, sed in primogenito Enoch filio consecrat. ut lector facillime videbit, juxta Hebraicam veritatem, XX annis, juxta ipsorum vero auctoritatem, XIV annis diluvii tempora transit. De qua famosissima quaestione doctissimi Patres, Hieronymus in libro Quaestionum Hebraicarum, Augustinus DLXV. In hac sola generatione summa universitatis discrepat, quia XXIV annis plus vixisse Lamech in Hebraeis
Abbreviated transcription (Latin):
ar&h anñ clxxii. gen̾ enocꝰ. cui suꝑuixit añ dc̃ec. In
hac generatione nusꝗͣ utriq codices discrepant. hunc
enoch ñ nulla diuina scripsisse uida apło attestante
cõperimꝰ. S ut beatus augustinꝰ dic ñ frustra ñ sunt in.
eo canone scripturarũ qͥ seruabat᷑ in tẽplo hebrei popłi
succedentiũ diligentia sacerdotũ nisi qͥa ob antiquiti.¬
te suspectȩ fidei iudicata sunt. nec utrũ hȩc essent quȩ
Ile scripsiss& poterat inueniri. Unde illa quȩ subeiꝰ
nomine ꝓferunt᷑ & continent illas de gygantib fabu.¬
las qđ non habuerint homines patres. recte ã pruden¬
tib iudicantur ñ ipsius credenda esse.¬
cũ dõ. Ixx ante natũ mathusalã posuere cłx uannos
postea cc. Et bene in septima generatione enoeh qui
int̾̃pretatur dedicatio tulit ds̃ ã mortalib quia ciutas
electoꝵ in sex huiꝰ scłi ꝓ dõ laborans aetatib in septins
sabbati futuri głam dedicationis exspectat: ad quã

Expanded text:
areth, annorum CLXII, genuit Enoch; cui supervixit annis DCCC. In hac generatione nusquam utrique Codices discrepant. Hunc Enoch nonnulla divine scripsisse, Juda apostolo attestante, comperimus. Sed, ut beatus Augustinus dicit: « Non frustra non sunt in eo canone Scripturarum qui servabatur in templo Hebraei populi succedentium diligentia sacerdotum, nisi quia ob antiquitatem suspectae fidei judicata sunt, nec utrum haec essent quae ille scripsisset poterat inveniri. » Unde illa quae sub ejus nomine proferuntur, et continent illas de gigantibus fabulas, quod non habuerint homines patres, recte a prudentibus judicantur non ipsius esseuaginta ante natum Mathusalam posuere CLXV annos, postea CC. Et bene in septima generatione Enoch, qui interpretatur dedicatio, tulit a mortalibus Deus, quia civitas electorum in sex hujus saeculi pro Deo laborans aetatibus, in septima Sabbati futuri gloriam dedicationis exspectat. At quia
Abbreviated transcription (Latin):
se & xi luna in qua saluator crucifixus est. manente et.¬
am & uii decima. quando post triduũ resurrexit. Ubi
autẽ primũ dñicus resurrectionis xp̃i dies fuerit ua.¬
rie refertur. & quidẽ ut supͣ memorauimꝰ. quidã .uiͦi.
łerũ aprilium. s aliĩ uͦi. nonnulli . uͦ. hcłrum earundem
die fuisse ad seuerant. Ubi notandũ quia si uiͦi erum
dnĩ facta ẽ. quintꝰ ꝓfecto circuli decennouennalis cunc
tertius decimus circuli prefati annus extitit .U. habens con¬

Expanded text:
e et decima quinta luna in qua Salvator crucifixus est, manente etie et decima quinta luna in qua Salvator crucifixus est, manente etiam et septima decima quando post triduum resurrexit. Ubi autem primum Dominicus resurrectionis Christi dies fuerit, varie refertur, et quidem, ut supra memoravimus, quidam VIII Calendarum Aprilium, sed alii VI, nonnulli V Calendarum edie fuisse asseverant. Ubi notandum quia si octavo KalDomini facta est, quintus profecto circuli decennovennalis tunc nus resurrexit, tertius decimus circuli praefati annus exstitit, quinque habens con
Abbreviated transcription (Latin):
ut sepius dictũ est differamus: ꝓpt̃ eas quas p̃fati sumꝰ causas.
Hisgͦ demonstratis atq patefactis. hoc etiam considerandũ ẽ
quod lex frequent̃ causa necessitatis eos qui constrictione
tẽporis quadã non potuerint in pͥmo mense pascha cele¬
brare scđõ idẽ facere p̃cipit. Meliꝰ enĩ est in necessitate
positos suꝑiora ꝗͣ inferiora sectari. qm̃ inferiorã suꝑiorib
continentur. suꝑiora autẽ ab inferiori numero non inclu¬
dunt᷑. illud iterũ qđ iã posuimꝰ declarantes qd̾ decimꝰ numerꝰ
nonũ intra se contineat. nonꝰ aut̃ decimũ continere ñ pos¬
sit. Quod silex ad scđm niense transire nos p̃cipit. si non
possimus scm̃ pascha primo mense celebrare ꝓpt̃ quasdã
necessitates. non intelligo cur ñ si xii̾ii in dñicum diem
incurrerit luna in septimanã sequentẽ rationabilit̃ dila.¬
tionẽ paschȩ facere debeamus. manente & primo men.

Expanded text:
ut saepius dictum est, differamus, propter eas quas praefati sumus causas. ut saepius dictum est, differamus, propter eas quas praefati sumus causas. His ergo demonstratis atque patefactis, hoc etiam considerandum est, quod et lex frequenter causa necessitatis eos qui constrictione temporis quadam non potuerunt in primo mense Pascha celebrare, secundo idem facere praecipit; melius enim est in necessitate positos superiora quam inferiora sectari, quoniam inferiora a superioribus continentur, superiora autem ab inferiori numero non includuntur, illud iterum quod jam posuimus declarantes, quod decimus numerus nonum intra se contineat, nonus autem decimum continere non possit. Quod si lex ad secundum mensem transire nos praecipit, si non possimus sanctum Pascha primo mense celebrare propter quasdam necessitates, non intelligo cur non si decima quarta in Dominicum diem incurrerit luna, in septimanam sequentem rationabiliter dilationem Paschae facere debeamus, manente et primo mens
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipit. aequinoctii transcensũ plena ratione deꝓmit.
qm absq ulla dubietate constat eam quȩ pͥma transito
equinoctio plenũ suum globũ ostenderit. primi mensis
XUIuna habemus nil nrm tẽpus aschale ã legali dissonat
quãuis aliis saeramentoꝵ generib eiusdẽ pasche sollẽ¬
aut ꝓphetas soluimus. s euuangełicȩ potius grȩ sacram̃:¬
tis adimplemus. Quia enĩ & saluator ñr sicut theophilus
quidẽ est traditus luna. hoc ÷ quinta post sabbatum
gelioꝵs obseruatione cõperimus. Habemꝰ gͦ solaciũ qͦ recte
facere pascha possimus: etiam si dilatio fuerit consecuta. ꝓpt̾
incurrentẽ necessitatẽ. ut si xiiͦi. primi mensis in sabbato
euenerit luna. aut si in aliis ante sabbatũ dieb septimane
sequentis acciderit sine dubitatione pascha celebremus.
Si uͦ in dñicum inciderit. om̃imodo inseptimanã sequentẽ

Expanded text:
praecipit, aequinopraecipit, aequinoquoniam absque ulla dubietate constat eam cum primo transito aequinoctio plenum suum globum offenderit, primi mensis nte luna quinta decima habemus, nil nostrum tempus paschale a legali dissonat, quamvis aliis sacramentorum generibus, ejusdem Paschae solemaut prophetas solvimus, sed evangelicae potius gratiae sacramentis adimplemus; quia enim et Salvator noster, sicut Theophilus, cima quarta quidem est traditus luna, hoc est, quinta post Sabbatum,geliorum observatione comperimus. Habemus ergo solatium quo recte facere Pascha possimus, etiam si dilatio fuerit consecuta propter incurrentem necessitatem, ut si decima quarta primi mensis in Sabbato evenerit luna, aut si in aliis ante Sabbatum diebus septimanae sequentis acciderit, sine dubitatione Pascha celebremus. Si vero in Dominicum inciderit, omni modo in septimanam sequentem,
Abbreviated transcription (Latin):
tamento trib argumentoꝵ indiciis paschale tempris sit
obseruari p̃ceptum. uidelic& ut post aequinoctiũ. ut m̃se
primo. ut tertia eiꝰ septimana. idẽ. a uespera xiiii. lunȩ. qd̾¬
est initium xuͦ. usq in uesperã id ÷ terminũ uicesimȩ pri.¬
mȩ celebret᷑. quarta in eiusdẽ obseruatione regula est.
tio transcenso lunã primi mensis xiiii. uespere ortum
facere uiderimꝰ. non statim ad faciendũ pascha ꝓsiliamꝰ.
sed dnicum diem quo ipse pascha id÷ transitũ de morte
ad uitã de corruptione ad incorruptionẽ. de pena ad
głiam resurgendo facere dignatus est. exspectantes
in ipso tande congrua paschȩ sollempnia celebremus.
Quod si quis obiecerit ñ equinoctiĩ memoriam. s tantũ
primi mensis & tertiȩ in eo septimanȩ posuisse legiferũ.
sciat qͥa & si ȩquinoctiũ nominati non exprimit. in hoc
tam̃ ipso qđ plenilunio primi mensis pascha faciendũ

Expanded text:
tamento tribus argumentorum indiciis paschale tempus sit tamento tribus argumentorum indiciis paschale tempus sit observari praeceptum, videlicet ut post aequinoctium, ut mense primo, ut tertia ejus septimana, id est, a vespera decimae qntae, usque in vesperum, id est, terminum vigesimae primae celebretur, quarta in ejusdem observatione regula est ntio transcenso lunam primi mensis decimam quartam vespere ortum facere viderimus, non statim ad faciendum Pascha prosiliamus, sed Dominicum diem quo ipse Pascha, id est, transitum de morte ad vitam, de corruptione ad incorruptionem, de poena ad gloriam, resurgendo facere dignatin ipso tandem congrua Paschae solemnia celebremus. Quod si quis objecerit non aequinoctii memoriam, sed tantum primi mensis, et tertiae in eo septimanae posuisse Moysen, sciat quia etsi aequinoctium nominatim non exprimit, in hoc tantum ipso quod a plenilunio primi mensis Pascha faciendum
Abbreviated transcription (Latin):
sis sicut & epactas lunȩ annuas retinere memorit᷑. Sed
& si quis has quoq argumento inuenire desiderat. uide.¬
at quot sint epactȩ lunaris anni cuiꝰcũq cõputare uoluert
Et si quidẽ xiuii uł xu sunt ͦ halendarum apriliũ uł ani
hłrũ earundẽ die xiiii lunã uenire cognoscat. qͥa nimi.¬
omiũ locus epactarũ. Sin autẽ pauciores sunt epactȩ.di.
& ibi se lunam paschȩ xii. habere ñ dubit&. Porro plu.¬
res quindenario numero si habuerit ȩpactas. & has uiq
ad tricesimũ numerũ id÷ ipsius terminũ mensis ꝑ dies
erescere sinat. & sic a noua luna inchoans atq usq ad
annus xi. dieb prius. Si uͦ embolismus xuiuii dieb tar.¬
dius ꝗͣ p̃cedente anno transierat semꝑ redire consue.¬
uit. excepto uno dũ taxat primo circuli decennouen.¬
dnĩcus conprehenditur. qui de dñica nr̃i saluatoris re.¬
surrectione a mortuis exordium cepit. Nã cũ in ueterites.¬

Expanded text:
nsis, sicut et epactas lunae annuas retinere memoriter. Sed nsis, sicut et epactas lunae annuas retinere memoriter. Sed et si quis has quoque argumento invenire desiderat, videat quot sint epactae lunares anni cujuscunque computare voluerit, et siquidem XIIII aut XV sunt, XI Calendarum Aprilinam venire cognoscat. Quia nimim locus epactarum. Sin autem pauciores sunt epactae, dimeant numerum, et ibi se lunam paschae habere non dubitet. Porro plures quindenario numero si habuerit epactas, et has usque ad tricesimum, id est ipsius terminum mensis per dies crescere sinat. Et sic a nova luna inchoans, atque usque  communis est, annus XI diebus prius; si vero embolismus, XIX tardius quam praecedente anno transierat semper redire consuevit, excepto uno duntaxat primo circuli decennovenDominicus comprehenditur, qui de dominica nostri Salvatoris resurrectione a mortuis exordium coepit; nam cum in Veteri Tes
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat. Quo facto. necesse e. iã ieiunium solui sabbati die
ria facere. Conuenit itaq diligent᷑ aduertere ut quoties
paschalẽ diem potius differamus dupplici hoc modo. Pri¬
mũ quide ne tertia decima luna inuenta in sabbati die¬
soluamus ieiuniũ. Quod consequens ñ est. qđ nec ipsalex
p̃cipit. maxime cũ & lumen ipsius lunȩ inꝑfectũ adhue
in ꝓprio globo esse uideatur. Deinde ne dñica die luna
facientes. hoc enĩ manicheoꝵ sectȩ consuetudo possedit.
nã sequentẽ debere differri sicuti paulosuperius cõp̃hendi
ñ tamen ex hac dilatione p̃uaricatione aliqua circa pas.
chalem calculũ ꝑpetrata. Quẽ admodũ enĩ decimꝰ numerꝰ
rerit diem eo qd in eo ieiunare ñ liceat. in ꝓximã septima.¬
nã differri necesse ẽ. diem paschȩ. Nulla enĩ ex hoc inimi.¬
ntio fieri pasche ui Edetur. quia ipsi sequentes dies com¬
plectuntur & reliquos.

Expanded text:
veniat, quo facto, necesse est jam jejunium solvi Sabbati die,veniat, quo facto, necesse est jam jejunium solvi Sabbati die, legi contraria facere. Convenit itaque diligenter advertere ut quoties paschalem diem potius differamus, duplici hoc modo: primum quidem, ne desolvamus jejunium, quod consequens non est, quod nec ipsa lex praecepit, maxime cum et lumen ipsius lunae imperfectum adhuc in proprio globo esse videatur. Deinde ne Dominica die luna facientes. Hoc enim Manichaeorum recte consuetudo possedit. nam sequentem debere differri, sicut paulo superius comprehendi, non tamen ex hac dilatione praevaricatiochalem calculum perpetrata; quemadmodum enim decimus numerus nicum incurrerit diem, eo quod in eo jejunare non liceat, in proximam septimanam differri necesse est diem Paschae; nulla enim ex hoc imminutio fieri paschae videtur, quia ipsi sequentes dies complectuntur et reliquos.
Abbreviated transcription (Latin):
arimoꝵ dierũ sollempnitas inchoari p̃cepta. ã sua ꝓrsus festi.¬
uitate repudiant. atq insuꝑ in huiꝰ pęnã peccati uicesimũ
scđm diem. qui in tota paschali institutione ꝑ moysen. nec
semel appellatus inuenitur frequent in sui paschȩ pͥncipiũ
sanciri precipiunt. Sunt qui in altera partẽ ãuia ueritatis .s
ñ minore labantur errore. Cũ scriptura p̾cipiat uiare.¬
gia gradiendũ & neq ad dexteram neq ad sinistrã ab eadi.¬
uandũ decernendo p̾occupant sepius initiũ paschȩ legalis.
si hȩc ad pascha minime ꝑtineat funditus contẽpnunt. Quos
int̾ alios fidei & actionis catholicȩ defensores etiam beatus the-¬
ophilus alexandrinȩ antistes ȩccłiȩ manifesta ratione deuin.¬
cit. scribens imperatori theodosio maiori. S quia accidere
nulli in errorẽ cadant. si xiiii. ipsa luna in dnicum diem

Expanded text:
Azymorum dierum solennitas inchoari praecepta, a sua prorsus festiAzymorum dierum solennitas inchoari praecepta, a sua prorsus festivitate repudiant. Atque insuper in hujus poenam peccati vicesimum secundum diem, qui in tota paschali institutione per Moysen nec semel appellatus invenitur, frequenter in sui paschae principium sanciri praecipiunt. Sunt qui in alteram partem a via veritatis, sed non minore labantur errore, cum Scriptura praecipiat via regia gradiendum, et neque ad dexteram neque ad sinistram ab ea divandum decernendo, praeoccupant saepius initium paschae legalis, dsi haec ad pascha minime pertineat, funditus contemnunt. Quos inter alios fidei et actionis catholicae defensores etiam beatus Theophilus, Alexandrinae antistes Ecclesiae, manifesta ratione devincit, scribens imperatori Theodosio majori: « Sed quia accidere,nulli in errorem cadant, si decima quarta ipsa luna in Dominicum diem
Abbreviated transcription (Latin):
exterminatorẽ nr̃is postib aspergentes ide. baptismi
suꝑaremus aegyptũ. atq in lucescente mane in lunaa
dies eiusdẽ celebritatis legitimos ã mane quinti decim
diei usq in uesperã uicesimi primi mensis ipsius. id÷ a
dnico paschȩ usq in dñicam octauarũ paschȩ debita
sas septimane diuoluitur inferias. Inde fit ut qui ꝓpꝰ
resurrectionẽ nr̃i redẽptoris in dñicũ diein paschȩ
initiũ reseruare docemur. aliquoties nr̃a festiuitas sy¬
timo legalium at imoꝵs exordiũ die sumat ingressum
Non tam̃ umquã contingat ut ñ nr̃a sollempnitas pascde¬
lis aliquẽ legaliũ paschȩ dierũ. sepe autẽ om̃s intasꝰ
quia & legitimũ paschȩ principiũ nũꝗͣ habent. & crebro eue.¬
nit ut nullũ dierum qui in lege ꝑscripti sunt in sua paschali
obseruatione consequatur. dum & uespera quarti derimi diei
quo pascha initiari statutũ est. & mane quinti decimi. qͦ septẽ

Expanded text:
exterminatorem nostris postibus aspergentes, id est, aquamexterminatorem nostris postibus aspergentes, id est, aquamspiritualem superaremus Aegyptum, atque illucescente mane in luna ddies ejusdem celebritatis legitimos a mane quinti decimi diei usque in vesperum vicesimi primi mensis; ipsius, id est, a Dominico Paschae usque in Dominicum octavarum Paschae debita sas septimanae devolvitur inferias; inde fit ut qui propter resurrectionem nostri Redemptoris in Dominicum diem Paschae initium reservare docemur, aliquoties nostra festivitas septimo post legalium azymorum exordium die sumat ingressum, non tamen unquam contingat ut non nostra solennitas paschalis aliquem legalium paschae dierum, saepe autem omnes intra se quia et legitimum paschae principium nunquam habent, et crebro evenit ut nullum dierum qui in lege praescripti sunt, in sua paschali observatione consequantur, dum et vesperam quarti decimi diei, quo Pascha initiari statutum est, et mane quinti decimi, quo septima
Abbreviated transcription (Latin):
to niehil reman& nonus decimꝰ est. Et quia decen¬
nouennalis cireulus cõmunẽ cũ lunari uiam quãuis
otior currit. si uis scire & cius quotus sit annus sume
annos dm̃ utputa dccxxu. & unũ semꝑ adice. fiunt dccans
hospartire ꝑx & uiiii. remanent iiii. Quartꝰ est aunꝰ cilio
locus amplectitur lunas xiiii primi mensis. quȩ pased¬
lis dñici diem singulis annis absq om̃i ambiguitate demos¬
sa est paschalis dñicȩ resurrectionis dies. Quȩ quidẽm
ultimũ uicesimo nono ab hinc die. id ÷ xiiii błrũ mai¬
arũ suũ uespere ꝓcessũ terris ostendit. Quib termi¬
nis ꝑ annos denos & nouenos legali tẽpore paschalis ob.¬
seruantiȩ discursus constat esse cõp̃hensos. Et si fieri
poss& ut eadẽ om̃ib annis sabbati die luna xiiii limi
contigiss&. nilnr̾ȩ paschalis obseruantiȩ tempus ale¬
gali discrepar&. Nam & ipsi iuxta legis edicta semꝑ xin

Expanded text:
em nihil remanet; nonus decimus est. Et quia decenem nihil remanet; nonus decimus est. Et quia decennovenalis circulus communem cum lunari viam quamvis ocyor currit, si vis scire et ejus quotus sit annus, sume annos Domini, ut puta DCCXXV, et unum semper adjice, fiunt DCCXXVI; hos partire per X et IX, remanent IV, quartus est annus cycli locus amplectitur lunas quatuordecim primi mensis, qui paschalis dominici diem singulis annis absque omni ambiguitate demonsa est paschalis dominicae resurrectionis dies. Qui quidem deUltimum vigesimo nono abhinc die, id est decimarum suum vespere processum terris ostendit, quibus terminis per annos denos et novenos legali tempore paschalis observantiae discursus constat esse comprehensos; et si fieri posset ut eadem omnibus anni Sabbati die luna decima quarta contigisset, nil nostrae paschalis observantiae tempus a legali discreparet. Nam et ipsi, juxta legis edicta, semper d
Abbreviated transcription (Latin):
cirio autẽ septimi decimi lunaris anni cõpotus ab ip̃so
quo pͥor explicitus ẽ annꝰ die incipit & ñ ã sequente. ut
ceteroꝵs. ne ꝓpt̃ saltum lunȩ que dicunt unꝰ eidẽ an¬
no dies deesse uideatur. Qđ ipsũ dionisius decenno.¬
uennalẽ cielum huiusmodi ordinẽ ꝑcurrens edocii¬
itabeodẽ die quo ultimi conclusit anni metas pri.¬
argum̃tũ ad inueniendã quota sit iuna h ł rũ ianu¬
ariarũ. sume enĩ cidũ lunȩ quelib& utputa quintum.
multiplica ꝑoi funt lu. adde unũ semꝑ regularẽ. fuitq
IUI. partire ꝑ xxx. remanent xxui. Uicesima seata
yluna uit bc iau̾ arno qͥnto cieli lunaris. Itẽ sume uui
multipliea ꝑ oxi fiunt lxxxuiii. adde unũ regularẽ
unũut in reliquis .s. duos ad icere regularesi & lunã
hełrũ ianuariarũ sine errore repperies.
me annos dñi utputa decxxeu. & subtrahe sc̃ꝑ duo
remanent dec xxiii. hos partire ꝑx & uiiii. rena.¬
n& unũ. Primꝰ annus est ciclilunaris. Quotiesau.¬

Expanded text:
circo autem septimi decimi lunaris anni computus ab ipso quo prior explicitus est annus die incipit, et non a sequente ut caeterorum, ne propter saltum lunae, quem dicunt, unus eidem anno dies deesse videatur. Quod ipsum Dionysius decennovenalem cyclum hujusmodi ordine percurrens edocuit, ab eodem die quo ultimi conclusit anni metas priargumentum, ad inveniendum quota sit luna Calendarum Januariarum. Sume enim cyclum lunae queegularem, fiunt LVI; partire per XXX, remanent XXVI: vigesima sexta est luna in Cal. Jan., anno quinto cycli lunaris. Item sume octo, multiplica per XI; fiunt LXXXVIII, adde unum regularem, unum ut in reliquis, sed duos addere regulares, et lunam Kalend. Januarii sine errore reperies. me annos Domini, ut puta DCCXXV, et subtrahe semper duo, remanet DCCXXIII; hos partire per X et LX, remanet unum, primus annus est cycli lunaris. Quoties aut
Abbreviated transcription (Latin):
mȩ saluȩ factȩ sunt ꝑ aquã. Quod memorans in ȩpła
beatus apłs petrus. mirifice statĩ exponere curauit. cũ
subiunxit. Quod & uos nc̃ similis formȩ saluos fecitbap.¬
tisma. ñ carnis depositio sordiũ. s c̃scientiȩ bonȩ inter:
dĩ. In aqua dilidiii baptismũ. in archa & his quȩ c̃tinebat
eccłiam & fideles illiꝰ in octonario animarũ numeromps¬
fterium
dnĩcȩ resurrectionis in cuuis fide bapti⁊amur decens

Expanded text:
mae salvae factae sunt per aquam. Quod commemorans in Epistola mae salvae factae sunt per aquam. Quod commemorans in Epistola beatus apostolus Petrus mirifice statim exponere curavit, cum subjunxit quod et nos nunc similis formae salvos fecit baptisma, non carnis Dei. In aqua diluvii baptismum, in arca et iis quae continebat Ecclesiam et fideles illius, in octonario animarum numero mysterium Dominicae resurrectionis in cujus fide baptizamur, docens
Abbreviated transcription (Latin):
oe anno de uenit diluuiũ mense scđo xuii die mensis.
tum auctoritatẽ ne quis lateret nõs nouas mouisse qͦs¬
tiones. legat p̃fatoꝵ patrũ memorata opuscula. & in.¬
tellig& hanc iam olim notissimã fuisse distantiam. cuiꝰ
originẽ distantiȩ. cũ beatus augustinus sollertissime
quesiss&. dixit in libro supͣscripto capitulo xiiͦi intalia
sic. Credibilius qͣuis dixerit. Cũ primo de bibliotheca
ptolo mei describi ista ceperunt. tunc aliquid tale fieri
potuisse in codice uno. s primitus inde descripto unde
iam latius emanar&. Ubi potuit quidẽ accidere etiam scrip¬
toris error. S hoc in illa questione de uita mathusale
ñ absurdũ e. suspicari. Et post aliquanta. recte fieri ĩqͥt
nullo modo dubitauerĩ. ut cũ diuersũ aliquid in utrisq
codieib inuenit᷑. quandõ quidẽ ad fidẽ rerũ gestarũ
utrũq esse ñ potestuerũ. ei linguȩ potius credat᷑ un.¬
de est in aliam per interpretes facta translatio.

Expanded text:
oe anno DC venit diluvium, mense secundo, XVII die mensis. tum auctoritatem, ne quis nos laceret novas movisse quaestiones, legat praefatorum Patrum memorata opuscula, et intelliget hanc jam olim notissimam fuisse distantiam; cujus originem distantiae cum beatus Augustinus solertissime quaesisset, dixit in libro suprascripto capitulo XIII inter alia sic: « Credibilius ergo quis dixerit, cum primo de bibliotheca Ptolemaei describi ista coeperunt, tunc aliquid tale fieri potuisse in Codice uno, sed primitus inde descripto, unde jam latius emanaret, ubi potuit quidem accidere etiam scriptoris error. Et hoc in illa quaestione de vita Mathusalae non absurdum est suspicari. » Et post aliquanta: « Recte fieri, inquit, nullo modo dubitaverim, ut cum diversum aliquid in utrisque Codicibus invenitur, quandoquidem ad fidem rerum gestarum utrumque esse non potest verum, ei linguae potius credatur unde est in aliam per interpretes facta translatio.
Abbreviated transcription (Latin):
neratione plus quã hebraica ueritas posuere dicentes.
qđ arfaxat cũ ess& annoꝵ cxxxu. genuerit cainan.
Qui cũ cxexx annoꝵ fuerit ipse genuerit sale. Quor
trans lationẽ euuangłista lucas hoc loco uidet᷑ esse
secutus. Uerũ chronographi grecoꝵ. cũ generationũ
seriem ad auctoritatẽ hebraicã castigassent. ablata
una generatione cainan. nec tam̃ numerũ annoꝵs in
generationib quascũ eis habuere cõmunes ad eoꝵẜ aue.¬
toritatẽ castigare curassent. ꝓpͥam secuti auctoritatẽ.
dederunt hiuc aetati annors sũmam minorẽ quidẽ¬

Expanded text:
neratione plus quam Hebraica veritas posuere, dicentes quod Arphaxad, cum esset annorum CXXXV, genuerit Cainan; qui, cum CXXX annorum fuerit, ipse genuerit Sale. Quorum translationem evangelista Lucas hoc loco videtur esse secutus. Verum chronographi Graecorum cum generationum seriem ad auctoritatem Hebraicam castigassent, ablata una generatione Cainan, nec tamen numerum annorum in generationibus quas cum eis habuere communes, ad eorum auctoritatem castigare curassent, propriam secuti auctoritatem, dederunt huic aetati annorum summam, minorem quide
Abbreviated transcription (Latin):
moꝵs quando pascha immolabant. dicunt ei discipuli. Quo
uis eamus & paremus tibi ut manduces pascha: Itẽ diem
ciniam paschȩ nomine uocat illiꝰ. cũ dicit᷑. & ipsi non intro.¬
carent pascha. non quia legi contraria est euuangelica
scriptiura .s. quia sacramentũ qđ decebat hac nobissocie.
ri discussione. possumus intelligere qđ mistica pasche s¬
lem pnia singłi nr̃m in die baptismatis egerint. sp̃italem
uidelic& exterminatorẽ signo p̃tiosi sanguinis euadend
spĩtales transeundo tenebras Foto autẽ uitȩ ꝓficientis
tempore qđ deinceps in hac peregrinatione gerimꝰ. un
dies arimoꝵ celebremus. quib sicut apostolus edoc& nr
fermento malitiȩ & nequitiȩ.s in azimissinceritatis &
ueritatis epulari debemus. Et quia nos inbaptismo ur
de potestate sathanȩ in partẽ sortisscõꝵs transire ques¬
mꝰ sinceritatẽ ac ueritat̾e tenere necesse est. Itẽq toto

Expanded text:
morum, quando Pascha immolabant, dicunt ei discipuli: Quo morum, quando Pascha immolabant, dicunt ei discipuli: Quo vis eamus, et paremus tibi ut manduces Pascha? Item diem ciniam Paschae, nomine vocat illius, cum dicit: sed manducarcarent Pascha. Non quia legi contraria est evangelica Scriptura, sed quia sacramentum quod decebat, hoc nobis societri discussione possumus intelligere quod mystica Paschae solemnia singuli nostrum in die baptismatis egerint, spiritalem videlicet exterminatorem signo pretiosi sanguinis evadendo, spiritales transeundo tenebras. Toto autem vitae proficientes tempore, quod deinceps in hac peregrinatione gerimus, septem dies Azymorum celebremus, quibus, sicut Apostolus edocet, non in fermento malitiae et nequi tiae, sed in azymis sinceritatis et veritatis epulari debemus. Et quia nos in baptismo, ut de potestate Satanae in partem sortis sanctorum transire queamus, sinceritatem et veritatem te
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ sc̃sq om̃e opus seruile non facietis in eo s offeretis sa¬
crificium in igne dño uii dieb Et ne nos quispiam uer
ba legis aliter quã ueritas hab& intellexisse autum &.
uideat doctissimus legaliũ litterarũ & sacerdos quid de
his sentiat iosephus scribit in libro antiquitatũ in hunc
tunt offerunt. Quẽ legaliũ morẽ sacrors &iam nunc
eccłiȩ consuetudo non ignobilit̃ imitatur. unã uidelic&
noctẽ transitus dñici. id÷ resurrectionis eiꝰ a mortuis qua
impios triumphando. fideles saluare dignatus est. prin.¬
cipalit̾ obseruans. In cuiꝰ exortu sanguis ipsus iu delica
agni inmaculati. p̃opulũ eius fonte regenerationis ablu.¬
tum mundat ab om̃i peccato ac deinde alios uii diesin
memoriam eiusdẽ dominicȩ resurrectionis congruafes.¬
tiuitate subiungens. Uerũ quia ipsa qͦq dies paschȩ ã fer.¬
mento castigari p̾cipitur. hanc etuangelii scriptura aliqͥn.¬
do primã atimoꝵ cognominat. Et primo inquiens dieari.¬

Expanded text:
mus sanctusque omne opus servile non facietis in eo sed offeretis sacrificium in igne Domino septeba legis aliter quam veritas habet intellexisse autumet, videat doctissimus legalium literarum, et sacerdos, quid de iis sentiat Josephus. Scribitunt offerunt. » Quem legalium morem sacrorum etiam nunc Ecclesiae consuetudo non ignobiliter imitatur, unam videlicet noctem transitus Dominici, id est, resurrectionis ejus a mortuis, qua impios triumphando, fideles salvare dignatus est, principaliter observans in cujus exortu sanguis ipsius, videlicet agni immaculati, populus ejus fonte regenerationis ablutum mundat ab omni peccato, ac deinde alios septem dies in memoriam ejusdem Dominicae resurrectionis congrua festivitate subjungens. Verum quia ipsa quoque dies Paschae a fermento castigari praecipitur, haec Evangelii Scriptura aliquando primum Azymorum cognominat. Et primo, inquiens, die Azy
Abbreviated transcription (Latin):
osias fił amon añ axxxi. hic mundata iudea & hiȩ¬
rusalẽ. tẽplo etiam in nouato post abiectasi dolatrie
sordes pascha dño celeberrimũ facit uni decimo amo
regni sui & cũ nechaone aegyptiorg rgecego Ino
occidit᷑ ĩ cãpo mageddo. q̃ nẽ maxiano polis uocatur
Romanoꝵ iiii. ancus martius nume ex filia neposus¬

Expanded text:
osias filius Amon annis XXXI. Hic mundata Judaea et Hierusalem, templo etiam innovato, post abjectas idololatriae sordes Pascha Domino celeberrimum facit decimo octavo anno regni sui, et cum Nechaone Aegyptiorum rege congressus occiditur in campo Mageddo, quae nunc Maximianopolis vocatur. Romanorum quartus Ancus Martius, Numae ex filia nepos
Abbreviated transcription (Latin):
Eciclus includitur ã quarto eius incipiens & tertio
cõpletur in anno. qui ꝓprie romanoꝵ est. & ad mensẽ
ianuariũ ꝑtinens. Nã sic̾ annus quisq decennouennalis
circuli ꝓpt᷑ legalẽ hebrȩoꝵ obseruationẽ ã paschali men.¬
se inchoat. ibidẽq finitur. ita & hic romanoꝵ institutio.¬
ne aluna ianuarii mensis inchoat atq ibi desinit. Sicut
ille sic & iste. ꝓrimũ & scđm cõmunes annus. tertium hab&
uiii embolismũ. Endecas quoq cicli lunaris instar de-
cicli huius annũ qui est decennouennalis primꝰ in quo unꝰ
dies ratione saltus lunaris intercipitur. Quod ut inani
festius fiat. singuloꝵ ex ordine cursum uideamus an¬
norũ. & qđ dionisius in mense paschali nos in ianuario
facere curemus. Anno lunari primo. decennouenna¬
li quarto. a heł ianuarii usq in xiii heł iañ quia cõmunis

Expanded text:
cyclus includitur, a quarto eas incipiens, et tertio cyclus includitur, a quarto eas incipiens, et tertio completur in anno, qui proprie Romanorum est, et ad mensem Januarium pertinens; nam sicut annus quisque decennovenali circuli propter legalem Hebraeorum observationem a paschali mense inchoat, ibidemque finitur, ita et hic Romanorum institutione a luna Januarii mensis inchoat, atque ibi desinit, sicut ille, sic et iste, primum et secundum communes annos, tertium habet  embolismum, cycli hujus annum, qui est decennovennalis primus, in qua unus dies ratione saltus lunaris intercifestius fiat, singulorum ex ordine cursum videamus annorum, et quod Dionysius in mense paschali, nos in Januario, facere curemus. Anno lunari primo, decennovenali quarto, a Calendis Januariis, usque in XIII Calendas
Abbreviated transcription (Latin):
brari. Quȩ uͦ in equinoctio uł post aequinoctiũ plena es
max ubi dnĩcus aderit dies pascha legitimũ dabit. Ide e¬
ror. eadem responsio est. cũ memorati caleulatores &ił¬

Expanded text:
brari. Quae vero in aequinoctio, vel post aequinoctium plena est, brari. Quae vero in aequinoctio, vel post aequinoctium plena est, mox ubi Dominicus aderit dies, pascha legitimum dabit. Idem error, eadem est responsio, cum memorati calculatore