comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q  qñ saul scđ̃m hãc computacionẽ regna¬
re cepit. filiũ habuit uniꝰ anii. hoc ẽ pͥmi
auni: qͥ pꝰea qͣm ille diẽ ultimũ clausit reg¬
nũ ifrł duob annis tenuit: douec a lat᷑nib
occisus. totũ regnũ simul ad dd̃ concessit. St̃
qͥuolunt de ip̃so saul dictũ acciꝑe. ut uniꝰ
anni fuiss&. cũ regnare cepisset: id ÷ humił
⁊ manfuet᷑. scd̾m id qd̃ psalmista dic̃. Si ñ hu
milit̾ sentiebam: sic̃ ablactatꝰ suꝑ matrẽ suã.
Duob aũ annis regnau̾it: id ÷ rite regnũ te¬
nuerit: qd̃ inpͥncipio regni sui eũ fecisse con
iam ñ regĩ impendẽ. s magis tyrannicã
uitã duce uisus ẽ. Et erant cũ saul duo mi

Expanded text:
putationem regnare coepit, filium habuit unius anni, hoc est primi anni; qui, posteaquam ille diem ultimum clausit, regnum Israel duobus annis tenuit, donec, eo a latronibus occiso, totum regnum simul ad David concessit. Sunt qui volunt de ipso Saul dictum accipere, ut unius anni fuisset, cum regnare coepisset, id est humilis, et mansuetus, secundum id quod Psalmista ablactatus super matrem suam ; » duobus autem annis regnaverit, id est, rite regnum tenuerit, quod in principio regni sui eum fecisse consjam non regimen impendere, sed magis tyrannicam vitam ducere visus est. « Et erant cu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑobedientiã uͦ uoluntas ꝓpͥa mactat᷑. Tanto
arbitrii sui suꝑbia. gladio p̃cepti se immolas.
Qͦ cont̾ ariolandi pecc̃m̃ in obedientia dẽ
ut qͣnta sit uirtꝰ obedientiȩ demonstret᷑. Ea
adu̾so gͦ ineliꝰ ostendit᷑: qͥd de eiꝰ laude sentiat᷑.
Si enĩ qͣsi peccm̃ ariolandi ẽ repugnare.⁊ qͣsi

Expanded text:
actatur. Tanto arbitrii sua superbia, gladio precepti se immolat. Quo contra ariolandi peccatum inobedientia dicitur ut quanta sit uirtus obedientie demonstretur. Ex aduerso igitur melius ostenditur quid de eius laude sentiatur. Si enim "quasi ariolandi
Abbreviated transcription (Latin):
naturus ẽ suꝑ eos. Etcet̾a. Saul gͦ qͥ offensõ
cło constitutꝰ ẽ rex suꝑ isrłitas rex. t̾ipũ tenq
ppłi iudeors. Nam sic̃ ipse in regale culmen
subleuatꝰ. iuxta conuenientes mores eors qͥ pe¬
uert᷑ suꝑ se ẽẽ regem. ⁊ mansuetudinẽ dtuĩ
spnebant. durꝰ ⁊ rigidus ac suꝑb effectꝰ ẽ.
ita ut eos seruili onere magis p̃mers qͣm li¬
bertate donar&: sic ⁊ ppłs iudaicꝰ lics unc¬
tus insac̾dotib ⁊ regib fore. tñ qr filiꝰ ancil¬
le erat q̃ in seruitutẽ gen̾abat: numqͣm li¬
bertatem ꝑfectã. ꝑ ipsam unctionẽ conseqͥ
potuit. Maxime qr illũ ad se uenientẽ qui
uere rex erat ⁊ mansuet̾ ad eos uen̾at reci¬
ꝑe noluerunt: ꝑ cuiꝰ donationẽ lib̃i si maller
fieri potussent. Saul gͦ peticio int̾p̃tat᷑: qͥ

Expanded text:
. Saul ergo, qui, offenso Deo, constitutus est super Israelitas rex, typum tenet populi Judaeorum. Nam sicut ipse in regale culmen sublevatus juxta convenientes mores eorum qui petierunt super se esse regem et mansuetudinem Domini spernebant, durus ac rigidus ac superbus effectus est, ita ut eos servili onere magis premeret, quam libertati donaret: sic et populus Judaicus, licet unctus in sacerdotibus et regibus foret, tamen quia filius ancillae erat, quae in servitutem generabat, nunquam libertatem perfectam per ipsam unctionem consequi potuit: maxime quia illum ad se venientem, qui vere rex erat, et mansuetus ad eos venerat, recipere noluerunt, per cujus dominationem liberi, si mallent, fieri potuissent. CA
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾nitatem dnĩ seruare neglexerunt: fuit
di uł pat᷑ fuit nominant᷑: ut significet᷑ pat̃¬
nitate di eos eẽ indignos: qͥ iusticia relicta
in iniqͥtatẽ corruerunt. S qr filii samuel sic̃
suꝑiꝰ dictũ ẽ declinauerunt pꝰ auaritiã ⁊ ac¬

Expanded text:
et paternitatem Domini servare neglexerunt, fuit et paternitatem Domini servare neglexerunt, fuit Dei vel pater fuit, nominantur, ut significetur paternitate Dei eos esse indignos qui, justitia relicta, in iniquitatem corruerunt. Sed quia filii Samuel sicut superius dictum est declinaverunt post avaritiam, et ac
Abbreviated transcription (Latin):
eriterent: s ut boni qͥdem ⁊ mod̾ati ex ma
studiũ ñ recordantes. ⁊ uiã contͣriam ambu¬
lantes. ⁊ mun̾ib turpibq lucris uisticiam
compͥmebant: ⁊iudicia ñ uera s scđ̾m p̃mia
ꝓstrebant: at epulas p̃ciosaq conuiuia decli¬
tantes. Primũ qͥdem q̃erant inmnica dõ ge¬
rebant: sco ꝙ̃ patri uidebant᷑ adu̾si. Qͥ mul¬
tostudio ac ꝓuidentia gesserat: ut &̃ plebs
scirs seruare iusticiã. Eopłs itaq dũ contu¬
meliã pͥori conu̾sationi ꝓpħȩ filii fecerunt:
qͣuit̃ hoc ferens ad patrem denuo remeauit.
qͦ ui ramatha ciuitate cõmorabat᷑: eiq in ius¬
ticias filioꝵ om̃s exposuit. Et qr cũ senex ẽẽt
⁊tprẽ iam defectꝰ reb p̃ẽẽ non pot̾at: suppli¬
cabant eũ atq rogabant. ut aliquẽ eoꝵs re¬
ciȩ debitores. Iohel int̾p̃tat᷑ incipiens. uł fuit
dĩ. Abia int̾p̃tat᷑ pater dñs: uł pat̃ fuit. Rec¬
te gͦ qͥ ñ ininchoata iusticia ꝑmanserunt.

Expanded text:
ersabea. Sed ut boni quidem et moderati ex malstudium non recordantes, et viam contrariam ambulantes, et muneribus turpibusque lucris justitiam comprimebant, proferebant, ad epulas et pretiosa convivia declinantes. Primum quidem, quae erant inimica Deo gerebant; secundo etiam patri reddebantur adversi, qui multo studio ac providentia gesserat ut etiam plebs sciret servare justitiam. Populus itaque, dum contumeliam priori conversationi prophetae filii fecerunt, graviter hoc ferens, ad patrem denuo remeavit, qui in Ramatha civitate commorabatur, eique injustitias filiorum omnes exposuit. Et quia cum senex esset, et tempore jam defectus, rebus praeesse non poterat: supplicabant eum atque rogabant, ut aliquem eorum rees. » Joel interpretatur incipiens, vel fuit Dei. Abia interpretatur pater Dominus, vel pater fuit. Recte ergo qui non in inchoata justitia permanserunt,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pat̾ eius dr̃: filiꝰ fuit dext̾e. qr sepe ꝑ auxiliũ
diũ confortat᷑ hostib siuis p̾ualuit. S qr sẽꝑ
ingrat᷑ extitit benefitioꝵ dĩ. ⁊ durꝰ ceruice
inblasphemiã erupit: de magno pariuilus.
⁊de placido turbulentꝰ effectꝰ ẽ. Qd̃ autẽ

Expanded text:
filius fuit dextrae, quia saepe per auxilium Domini confortatus hostibus suis praevaluit. Sed quia semper ingratus exstitit beneficiorum Dei, et durus cervice in blasphemiam erupit, de magno parvulus, et de placido turbulentus effectus est. Quod autem
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ scdi abia. iudicũ inbersabee. Et ñ am-¬
bulauert̃ filii illiꝰ in uiis eiꝰ. ⁊ declinaueruit
pꝰauaritiã: ⁊ reł. De hoc iosephus ita refert.
Igit᷑ illo tpr̃ int̾ isrłitas ⁊ reliqͦs chananeos
ꝓpħa samuel ita decreuit. ut deposito ppło
chananeoꝵs. iudeisq reddita ciuitate. in ea

Expanded text:
e. Et non ambulaverunt filii illius in viis ejus, sed declinaverunt post avaritiam, » etc. De hoc Josephus ita refert: « Igitur illo tempore inter Israelitas et reliquos Chananaeos propheta Samuel ita decrevit, ut deposito populo Chananaeorum, Judaeisque reddita civitate, in ea
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa expleuit. Deuide senectute gͣuatꝰ. ⁊ ag̾e
sollempnia p̃peditꝰ. filiis suis ppłi tͥbuit pͥn¬
cipatũ: qͦrum senior qͥdẽ dicebat᷑ iohel. iuni¬
or añ abia:. P posuit aũ aliũ qͥdem in bethle¬
em ciuitate. ut illic sedet ⁊ iu¬
dicars. Alium uͦ inbersabeȩ¬

Expanded text:
plevit. Deinde senectute gravatus, et agere solemnia praepeditus, filiis suis tribuit principatum, quorum senior quidem dicebatur Joel, junior autem Abia. Praeposuit autem alium quidem in Bethlehem civitate, ut illic sederet et judicaret; alium vero in Bersabe
Abbreviated transcription (Latin):
ppłm circumcidit ⁊ pascha celebrauit: ac
deficiente manna triticeis panib usus ẽ isrł.
Impso loco lapides ꝙͦ qͦs de alueo iordanis
tulerant statuert̃: ũ ⁊ tabernacłm testimo¬
ni fixũ multo tprẽ fuit. Cecidit aũ insortẽ
t᷑b uide. ⁊ ostendit᷑ usq hodie locus desertꝰ.
in scdo ihericus miliario ad lliꝰ regionis mor¬
talib miro cultu habitꝰ. S ⁊ iuxta bethel
qͥciã aliã galgalã suspicant᷑. Galgala inter¬
p̃tat᷑ ue utacio siue reuelatio. Apte gͥ ꝓpħa
dĩ inbechel galgala.⁊ masphat iudicauit
ifrł. sicq reutens in ramatha uͥ erat domꝰ eiꝰ.
ibi uidicauit iudicauit isrł. edificauitq ibi
altare dnõ. nob̃ exemplũ tͥbuens cũ consistit

Expanded text:
m circumcidit, et pascha celebravit, ac, deficiente manna, triticeis panibus usus est Israel . In ipso loco lapides quoque quos de alveo Jordanis tulerant, statuerunt, ubi et tabernaculum testimonii fixum multo tempore fuit . Cecidit autem in sortem tribus Juda, et ostenditur usque hodie locus desertus in secundo a Jericho milliario, ab illius regionis mortalibus miro cultu habitus. Sed et juxta Bethel quidam aliam Galgalam suspicantur. Galgala interpretatur volutatio sive revelatio. Apte igitur propheta Dei in Bethel, Galgala et Masphat judicavit Israel. Sicque revertens in Ramatha, ubi erat domus ejus, ibi judicavit Israel, aedificavitque ibi altare Domino: nobis exemplum tribue
Abbreviated transcription (Latin):
niit ex p̃cepto dni saul p̾liũ adu̾sum ama¬
lech: int̾fectisq cunctis hostib peꝑcit agag
regi: nec uoluit disꝑdẽ omĩa uxta manda-¬
tum dni. Irascit᷑q ꝓhoc ei dñs: ⁊uenit samu¬
el pꝰħ ad saul. ⁊ increpauit eũ ꝓhoc facto di¬
cens. Nonne cũ paruulus eẽs in ocłis tuis.
cap̃ in tͥbub isrł factꝰ es. unxitq te dñs ui

Expanded text:
niit ex praecepto Domini Saul praelium adversum Amalec; interfectisque cunctis hostibus, pepercit Agag regi, nec voluit disperdere omnia juxta mandatum Domini. Irasciturque pro hoc ei Dominus, et venit Samuel post haec ad Saul, et increpavit eum pro hoc facto dicens: « Nonne cum parvulus esses in oculis tuis, caput in tribubus Israel factus es? Unxitque te Dominus in
Abbreviated transcription (Latin):
hostes sp̃ãles intonuit. infugã u̾si corruerunt
coram ifrł: id ÷ coram ppło dĩ: ⁊ ꝑsecuti sunt
eos usq indomũ agnitionis. hoc ẽ qͦusq omĩs
error expurget᷑. ⁊ uere ds̃ agnoscit᷑. Tc̃ assũp¬
sit samuel lapidẽ unũ: ⁊ statuit int̃ inasephat
⁊ int̾ sen. Ut ut alia editio habet. uit̃ mase
phat nouã ⁊ net̾em: ⁊ uocauit nom̃ eiꝰ ab¬
enneger. qd̾ ẽ latine lapis aduaorii. ꝙ dixit.
Usq adhuc adiuuit nos dñs. Masephat ut¬
p̃diximꝰ. int̾p̃tat᷑ intentio. Lapis ille adiuto¬
rii. medietas ẽ saluatoris: ꝑ quẽ tͣnseundum
ẽ a masephat uet̾e ad nouã : id ÷ ab intencio¬
ne qͣ expectabat᷑ in carnali regno beatitudo
falsa carnalis. ad intentionẽ qͣ ꝑ nouũ testa¬
mentũ expectat᷑ in regno celoꝵ beatuudo
uerissima spãlis: qua qm̃ nichil ẽ meliꝰ: huc

Expanded text:
uerunt coram Israel, id est, coram populo Dei. Et persecuti sunt eos usque in domum agnitionis, hoc est, quousque omnis error expugnetur, et vere Deus agnoscatur. « Tunc assumpsit Samuel lapidem unum, et statuit illum inter Masphat et inter Sen vel, ut alia editio habet, inter Maphat nouam et ueterem, et uocauit nomen eius Abennezer, quod est Latine lapis adiutoris, et dixit: Usque hoc adiuuit nos Dominus. Massephat interpretatur intentio. Lapis ille adiutoris medietas est Saluatoris. per quem transeundum est a Massephat uetere ad nonam, id est ab intentione, qua exspectabatur in carnali regno beatitudo falsa carnalis, ad intentionem, qua per nouum testamentum exspectatur in regno caelorum beatitudo uerissima spiritalis; qua quoni
Abbreviated transcription (Latin):
dũ illuminati qͥ añ uidebat: s ad discernen¬
dũ qr uetita tetig̾at. Tc̃ enĩ casus ille sic̃⁊
adã: fec̃ illum atcentũ. reddiditq confusũ.
Quo facto. monet᷑ om̃s illecebras uoluptatũ
in scło deb̾e. contẽpn̾e. is qͥ dõ nitit᷑ milita¬
se inserit pugnaturꝰ. Qd̃ bñ ionathȩ nom̃
expͥmit. Int̾p̃tat᷑ enĩ columbe donũ. uł do¬
illecebras. Non enĩ potest contͣ allophilos
spãles. id : adu̾sus principes tenebrarũ ui¬
rilib animis concurrere: qͥ adhuc huiꝰ mũ¬
di negligit dulcedinẽ declinare. Mel enĩ
distillant labia m̾etricis. Hoc ẽ uoluptas¬
carnalis delectacionẽ ingerit illicitã: de qͣ
putat᷑ iuxta misticos intellectꝰ hunc gustas¬
se ionathan ⁊ sorte dep̃hensũ: uix p̃cib ppłi
lib̾atũ. Uñ manifeste pat& indig̾e illum
qͥ uoluptatib atq illecebris mundi suꝑat᷑.
regule refragatꝰ ẽ. tanto maiore eg& auxilio
płimoꝵ: ut qͥ suo merito saluari ñ pot̾: alio¬

Expanded text:
dum illuminati, qui ante videbat; sed ad discernendum, quia vetita tetigerat. Tunc enim casus ille, sicut et Adam, fecit illum attentum, reddiditque confusum. Quo facto monetur omnes illecebras voluptatum in saeculo debere contemnere is qui Deo nititur militagnaturus. Quod bene Jonathae nomen exprimit. Interpretatur enim, columbae donum, vel doillecebras. Non enim potest contraspirituales, id est adversus principes tenebrarum, virilibus animis concurrere, qui adhuc hujus mundi negligit dulcedinem declinare. Mel enim distillant labia mcarnalis delectationem ingerit illicitam, de qua putatur juxta mysticos intellectus hunc gustasse Jonatham, et sorte deprehensum vix populi precibus liberatum. Unde manifeste patet indigere illum qui voluptatibus atque illecebris mundi superaturegulae refragatus est, tanto majore eget auxilio plurimorum: ut qui suo merito salvari non potest, alio
Abbreviated transcription (Latin):
dñs sͥ uirũ uixta cor suũ: ⁊ p̾cepit ei dñs
q̃ p̃cepit dñs: non sic accipiendũ ẽ. ac si ip¬
sum saulẽ dñs inȩt̃num parau̾it regnatu¬
rũ. ⁊ hoc postea noluerit seruare peccan¬
ti. Neq enĩ eũ peccaturũ eẽ nesciebat: s
p̃ꝑau̾at regnũ eiꝰ in qͦ figura regni ẽet ȩc̃¬
ni. Ido gͦ addidit. Et nunc regnũ tuũ ñ
stabit tͥ. Stetit gͦ ⁊ stabit qd in illo signifi¬

Expanded text:
it ei Dominus quae praecepit Dominus; » non sic accipiendum est ac si ipsum Saulem Deus in aeternum paraverit regnaturum, et hoc postea noluerit servare peccanti: neque enim eum peccaturum esse nesciebat, sed praeparaverat regnum ejus, in quo figura regni esset aeterni. Ideo ergo addidit: « Et nunc regnum tuum non stabit tibi. » Stetit ergo et stabit quod in illo signifi
Abbreviated transcription (Latin):
cõpletꝰ ẽ. ⁊ pͥmo tpr̃e regni saul. qd̾ eodẽ hysto¬
rico affirmante.xx. annis tenuit. nullus scẽ
instoriȩ curiosus ignorat. Namq pmodũ cũ
recessis&s a saule sp̃c̃ dñĩ. ⁊ agitar&e. eũ spc
neqͣm. maxime ad ꝑseqͤndum

Expanded text:
completus est, et primo tempore regni Saul, quod eodem histocompletus est, et primo tempore regni Saul, quod eodem historico affirmante viginti annis tenuit, nullus sanctae historiae curiosus ignorat. Namque postmodum cum recessisset a Saule Spiritus Domini, et agitaret eum spiritus nequam, maxime ad persequendum
Abbreviated transcription (Latin):
man̾& unicariathiarĩ. ad octauũ usq annũ
regni dauit. qñ eam congregata ppłi fre¬
quentia in iherłm adduxit. sint computati.
Inuenit᷑ nãq inseqͤntib: qd̾ tpr̃ib sauł fue¬
rit elata de hac ciuitate. ⁊ allata incast. pug¬
nante eo adu̾sum philisteos. Sic ⁊ enĩ scͥptũ
ẽ. Et ait saul ad achiam. Aꝓplica archam di.
Frat eñ ibi archa dĩ indie illa cũ filiis isrł.
Ꝙ qr constat qd daiid eã in iherłm addux̾it.
ablatã de domo aminadab. unqͣm nc̃ illata
ẽẽ ꝑhibet᷑: restat itelligi᷑ qd indieb sauł
relata de castͥs. ⁊ in p̃fatam sit illata ciuitatẽ:
unde denuo regnante dd afferret᷑ in iherłm.
Est gͦ sensus memorate sentenciȩ: qr ex quo
mansit archa incariathiarim. erat annꝰ. xx̾.
cũ eam iñ tͣufferri tpr̃ib saul causa belli
lc&s idoł. illi soli seruiens: qd̾ eã fecisse toto tẽ¬
hore p̃sulatꝰ samueł qͥ iosepho teste.xu. annis

Expanded text:
n Cariathiarim, ad octavum usque annum regni David, quando eam congregata populi frequentia in Jerusalem adduxit, sint computandi. Invenitur namque in sequentibus quod temporibus Saulis fuerit elata de hac civitate, et allata in castra, pugnante eo adversum Philisthaeos. Sic etenim scriptum est: Et ait Saul ad Achiam: Applica arcam Domini, erat enim ibi aadduxerit cultam de domo Aminadab, in quam non illata esse perhibetur, restat intelligi, quia in diebus Saulis relata de castris, et in praefata remansit illata civitate, unde denuo, regnante David, afferetur in Jerusalem. Est ergo sensus memoratae sententiae, quia ex qua die mansit arca in Cariathiarim, erat annus vicesimus, cum eam inde transferri temporibus Saul causa belli licet idolis illi soli serviens; quod eam fecisse toto tempore praesulatus Samuelis, qui Josepho teste duodecim annis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mures aureos qͦs ex soluebant ꝓ delicto col¬
locauerunt: aduingentes duas uaccas fetas
qͥb ñ erat impositũ iugũ: ⁊ uitulos earũ con¬
cluserunt domi: ut pbarent unde eis plagea
ueniss&. Uacce aũ ille allophiloꝵ archam ges¬
tantes: figurã sc̃oꝵs renunciantiũ scło desig
nauerunt. qͥ uullũ delicti iugũ tͣxerunt. Nã
sic̃ ille pignoꝵ affectib a recto itin̾e minime
digresse sunt: ita scĩ mundo renunciantes.
parentali obtentu ñ debent a bono p̃pediri
ꝓposito. sic̃ moy ses ait. Qui dicunt patͥ suo
ꝯ matͥ nescio uos. ⁊ frĩb suis ignoro uos. ⁊ nes¬
cierunt filios suos: hi custodierunt testam̃

Expanded text:
et mures aureos, quos exsolvebant pro delicto, colet mures aureos, quos exsolvebant pro delicto, collocaverunt, adjungentes duas vaccas fetas, quibus non erat impositum jugum, et vitulos earum concluserunt domi, » ut probarent unde eis plaga etc. Vaccae autem illae Allophylorum arcam gestantes figuram sanctorum renuntiantiunaverunt, qui nullum delicti jugum traxerunt. Nam sicut illae pignorum affectibus a recto itinere minime digressae sunt, ita sancti mundo renuntiantes parentali obtentu non debent a bono praepediri proposito, sicut Moyses ait: « Qui dicunt patri suo et matri: Nescio vos, et fratribus suis: Ignoro vos, et nescierunt filios suos, hi custodieru
Abbreviated transcription (Latin):
tenta ab ea: qr habitatores pͥstinos neqͥuit ex¬
pellere. S ⁊ usq hodie gͣndis uicꝰ ciuiũ iude¬
orum accaron dr̃: int̾ arotũ ⁊ iainniã. ad
orientẽ respiciens. Qidam putant accaron
turrẽ stratonis: pꝰea cesareã nuncupatam.
A zotꝰ ut suꝑiꝰ diximꝰ int̾p̃tat᷑ ignis patͥs mei:
uł incendiũ. Gaza: int̾p̃tat᷑ fortitudo. Asca¬
lon. ignis infamis. aut ignis ignobił. Geth.
torcular. Accaron qͦ: int̾p̃tat᷑ eruditio tͥsti¬
ciȩ. uł sterilitatis. Omĩs enĩ concupiscentia
infamis atq ignobił ꝑ diabolũ inflaminata.
atꝙ ꝑ cont̾rias fortitudines instigata. ⁊ qͣsi
ꝑtorcular neqͥtie exp̃ssa: uinũ ꝓfundit ama¬
ritudinis indoctrina pͣua. ⁊ inoꝑatione
ꝑu̾sa. Uñ necesse ẽ ut tendat ad mortẽ. uͥ ẽ
tͥsticia uera. ⁊ sterilitas ꝑpetua. Int̾ea palesti¬
ni facientes plaustrũ nouũ inqͦ posuert̃ ar¬
cham: ⁊ iuxta eã capsellam habentẽ a nos

Expanded text:
tenta ab ea, quia habitatores pristinos nequivit extenta ab ea, quia habitatores pristinos nequivit expellere. Sed et usque hodie grandis vicus civium Judaeorum Accaron dicitur inter Azotum et Jamniam ad orientem respiciens. Quidam putant Accaron turrem Stratonis, postea Caesaream nuncupatam. Azotus ut superius diximus interpretatur ignis patris mei vel incendium Gaza interpretatur fortitudo. Ascalon, ignis infamis, aut ignis ignobilis. Geth, torcular. Accaron quoque interpretatur eruditio tristitiae vel sterilitatis. Omnis enim concupiscentia infamis atque ignobilis per diabolum inflammata, atque per contrarias fortitudines instigata, et quasi per torcular nequitiae expressa, vinum profundit amaritudinis in doctrina prava et in operatione perversa. Unde necesse est ut tendat ad mortem, ubi est tristitia vera et sterilitas perpetua. « Interea Palaestini facientes plaustrum novum, in quo posuerunt arcam, et juxta eam capsellam habentem anos
Abbreviated transcription (Latin):
A pd̃ uet̾es erat t̾minꝰ chananeoꝵs uirta
syptum: beciditq insortẽ tͥb iude: ẜ eam
trñe ñ potuit. qr enachun id ẽ gigantes allo¬
philorum fortissime restiterunt: ẽ usq ho¬
die insigius ciuitas palestine. Querit᷑ autẽ
qͦmͦ in qͦdã ꝓpħa dicat᷑. gara futura in tumul¬
tũ sempit̾nũ. qd̃ soluit᷑ ita: antiq̃ ciuitatis
locum uix fundam̃toꝵ p̾b̃e uestigia. hauc
aũ q̃ nc̃ cernit᷑: in alio loco ꝓ illa edificatã.
Ascalon aũ.: urbs ẽ nobilis palestine. Qe ⁊ ip̃a
nec tñ retenta ab ea: qr habitatores eiꝰ suꝑare
ñ potuit. Geth ad quẽ locũ tͣnstulerunt ar¬
cham testam̃ti de aroto: nc̃ uicus gͣndis uocat᷑
getham.int̃ antipatridẽ ⁊ iãniã.S ⁊ alia
uilla apellat᷑ gethim. Accaron intͥbu ẽ dan:
siue ut ego arbitror intͥbu iuidȩ ad leuã cha¬
naneoꝵ urbs una de qͥnq olim satrapis pales¬
tinȩ: ⁊ decreta ẽ qͥdem tribu iudȩ. nec tñ

Expanded text:
minus Chananaeorum juxta Aegyptum, ceciditque in sortem tribus Judae, sed eam tenere non potuit, quia Enachim, id est, gigantes Allophylorum, fortissime restiterunt. Et est usque hodie insignis civitas Palaestinae. Quaeritur autem quomodo in quodam propheta dicatur Gaza futura in tumulum sempiternum? Quod solvitur ita, antiquae civitatis locum vix fundamentorum praebere vestigia; haec autem, quae nunc cernitur, in alio loco pro illa aedificata. Ascalon autem urbs est nobilis Palaestinae, Quae et ipsa nec tamen retenta ab ea, quia habitatores ejus superare non potuit. Geth, ad quem locum transtulerunt arcam testamenti de Azoto, nunc vicus grandis, vocatur Gechtham inter Antipatridem et Jamniam. Sed et alia villa appellatur Gechim. Accaron in tribu est Dan, sive ut ego arbitror in tribu Judae ad laevam Chananaeorum, urbs una de quinque olim satrapiis Palaestinae, et decreta est quidem tribui Judae, nec tamen
Abbreviated transcription (Latin):
carer& corporali. Mistice aũ cecitas heł: sign¬
ficat cecitatẽ cordis iudeoꝵ: ꝯͥ p̃sentẽ saluato¬
rem agnosc̾e ñ pot̾ant. nec miracłoꝵs fulgo¬
rem. q̃ ab eo fiebant intellig̾e. nic. doarinã
eiꝰ corde intento ꝑe . d nec ip̃m sac̾dotium
samuel dormiebat intẽplo dnĩ. uͥ erat archa
cͥnĩ: ⁊ adnõ ter uocatꝰ. nouissime qͣlit̃ heli
ꝓpt̃ filioꝵ peccã. simul cũ ipsis interiturꝰ eẽt.
uoce dĩ instructꝰ ẽ. Potest hac t̾na uocatio¬
ne p̃figurari: qd̃ ipse puer futurꝰ erat ꝓpħa.
dux ⁊ sac̾dos. Qd̃ aut̃ scͥptum ẽ. porro samuel
necdũ sciebat dr̃m. nescire dñi. dr̃: qi ꝑ ꝓpħiȩ¬

Expanded text:
stice autem caecitas Heli significat caecitatem cordis Judaeorum, qui praesentem Salvatorem agnoscere non poterant, nec miraculorum fulgorem, quae ab eo fiebant, intelligere, nec doctrinam ejus corde intento capere, donec ipsum sacerdotium Samuel dormiebat in templo Domini, ubi erat arca Domini, et a Domino ter vocatus, novissime, qualiter Heli propter filiorum peccata simul cum ipsis interiturus esset, voce Domini instructus est. Potest hac tertia vocatione praefigurari quod ipse puer futurus erat propheta, dux et sacerdos. Quod autem scriptum est: « Porro Samuel nec dum sciebat Dominum, » nescire Domi
Abbreviated transcription (Latin):
bem ȩccłȩ diffundat. Uñ ⁊ bene scͥptũ ẽ: qd
illi qͥresidui fuerant. de hac clade dispsi ft̃.
ita ut ñ relinquerent᷑ ex eis duo parit̃: qr p̃uo¬
rum cong̃gatio. cũ u̾e. dilectionis copula.⁊
fidi unitate ñ iungit᷑. ab inuicẽ ꝑ dissensionẽ¬

Expanded text:
bem Ecclesiae diffundat. Unde et bene scriptum est quod bem Ecclesiae diffundat. Unde et bene scriptum est quod illi qui residui fuerant de hac clade, dispersi sunt, ita ut non relinquerentur ex eis duo pariter, quia pravorum congregatio cum verae dilectionis copula et fidei unitate non jungitur, ab invicem
Abbreviated transcription (Latin):
niti. uirilit̾ resist̾e ualeant. Mittuntq in
uniu̾sos t̃minos isrł. hoc ẽ ad doctores eccłiȩ
qͥ p̃sunt ppłis: qͣtinꝰ sͥ opẽ ferant ⁊ scutũ fi¬
dĩ contͣ hostes ex adu̾so apponant. Moxq sa¬
ul spũ dnĩ instinctꝰ simul cũ samuel ꝓpħa ⁊
sac̾dote recensuit ppłm. ⁊ inuenit de filiis isrł
urbsẽ regis adonibezech: hodieq due uille
sunt nomine bezech uicine sͥ: inseptuno
lapide aneapoli descendentib seithopolun.
be ⁊ech int̾p̃tat᷑ egestas: ⁊ significare ui fallor
pot̾ paucitatẽ electoꝵs: uñ ⁊ ipsa u̾itas ait.
Multi aut̃ sunt uocati. pauci uͦ electi. Rex
hostessuos parans. de utroq ppło milites eli¬
git. tͥnitatis fide p̃claros: ⁊ bonoꝵ actuũ ꝑfec¬
tione p̃cipuos. Hostes suos fugat. ⁊ ꝑcutit eos
gladio sp̃c. a mane illucescentis fidi. usq
dũ lum̃ scientiȩ ⁊ ardorẽ caritatis ꝑ totũ or¬

Expanded text:
niti viriliter resistere valeant. Mittuntque in niti viriliter resistere valeant. Mittuntque in universos terminos Israel, hoc est, ad doctores Ecclesiae qui praesunt populis, quatenus sibi opem ferant, et scutum fidei contra hostes ex adverso opponant. Moxque Saul, Spiritu Domini instinctus, simul cum Samuele propheta et sacerdote, recensuit populum, « et invenit de filiis Israeurbs est regis Adonibezech, hodieque duae villae sunt nomine Bezech, vicinae sibi, in septimo lapide a Neapoli descendentibus Scythopolim. Besech interpretatur egestas, et significare ni fallor potest paucitatem electorum; unde et ipsa Veritas ait: « Multi sunt vocati, pauci vero electi . » Rhostes suos parans, de utroque populo milites elegit Trinitatis fide praeclaros, et bonorum actuum perfectione praecipuos; hostes suos fugat, et percutit eos gladio Spiritus, a mane illucescentis fidei usque dum lumen scientiae, et ardorem charitatis per totam ur
Abbreviated transcription (Latin):
ost hȩc ascendit uaas ãmonites: ⁊ pug¬
nare cepit adu̾sum iabes galaad. ⁊ cet̾a.
Qd significat hoc factũ qd̃ naas ammonites
in hoc ferire cũ iabesgalaad uoluit fed̾. ut eru¬
er&. omniũ ocłos dextros. qͣtuiꝰ fierent obpbri¬
um inuniu̾so isrł. nͥ bellũ hereticoꝵ contͣ
eccłam: Naas qͥppe int̾p̃tat᷑ serpens. A mon.
cõpͥmens uł coangustans. uł ppłs meroris. Iabes
ut̾p̃tat᷑ exsiccata. Galaad. aceruus testimonii.
Ergo naas serpens antiquus ⁊ pͥnceps ãmonita¬
rũ hoc ẽ hereticoꝵ. qͥ bene ppłs meroris dr̃.¬
eccłie: ut eruat omĩũ ocłos dextros: noc ẽ uisũ
sane ⁊ ortodoxe fidĩ auferat. Sic enĩ uult eos
hab̾e federatos: ut sinistrũ ocłm habentes. ea
tantũ q̃ pͣua st̃ sentiant. S exsiccata mens fi¬
deliũ ab omĩb sordib uitioꝵ: aceruũ testimo¬
nii. hoc ẽ sentencias sc̃arum scͥpt᷑arũ congerit:
qͣtinꝰ hosti nefandissimo earũ ꝓtectione mu¬

Expanded text:
ost haec ascendit Naas Ammonites, et pugnare coepit adversum Jabes Galaad, » etc. Quid significat hoc factum quod Naas Ammonites in hoc ferire cum Jabes Galaad voluit foedus, ut erueret omnium oculos dextros, quatenus fierent opprobrium in universo Israel, nisi bellum haereticorum contra Ecclesiam? Naas quippe interpretatur serpens. Ammon, comprimens vel coangustans, vel populus moeroris. Jabes interpretatur exsiccata; Galaad, acervus testimonii. Ergo Naas serpens antiquus et princeps Ammonitarum, hoc est, haereticorum, qui bene populus moeroris dEcclesiae, ut eruat omnium oculos dextros, hoc est, visum sanae et orthodoxae fidei auferat. Sic enim vult eos habere foederatos, ut sinistrum oculum habentes, ea tantum quae prava sunt, sentiant. Sed exsiccata mens fidelium ab omnibus sordibus vitiorum acervum testimonii, hoc est, sententias sanctarum Scripturarum congerit, quatenus hosti nefandissimo earum protectione mu
Abbreviated transcription (Latin):
iuiri bethsamites eoqd̃ indigne uidint arcã
dnĩ. miserunt eã ad cariathiarim. qͥd sigr¬
ficare meliꝰ potest: qm tͣnslationẽ testam̃ti
diũ a ppło iudaico ad gentes: Quia cũ illi
a patrũ orbita deuiantes. carnali obseruan¬
tia ⁊ pharisaicis suꝑsticionib legẽ fedarent.
saluatoris dicta sꝑnebant: ⁊ ꝑministros
noui testam̃ti u̾bũ salutis illis p̃dicari peni¬
tus recusabant. Uñ dicunt ad eos apłi. pꝰ re¬
surrectionẽ dnĩ. ¶ob̃ inqͥunt oportebat pͥ.¬
uos iudicastis et̾nȩ uitȩ: ecce conu̾tim ad
gentes. Cariathiarim ꝙ̃ ⁊ cariathbal dr̃:
ciuitas ẽ saltuũ una de urbib gabaonita¬
rũ ꝑtinens ad tͥbum uidȩ euntib ab helia¬
diospolim. inmiliario nono. De hac fuit
urias ꝓpħ̃a: quẽ int̾fecit ioachim in iherłm
sic̃ iheremias scbit. S in paralipomenon
libro filiꝰ sobal appellat᷑ cariathiarum: ⁊ uit̃¬
p̃tat᷑ ipsa cariathiarĩ. ciuitas uł uilla silua¬

Expanded text:
viri Bethsamitae, eo quod indigne viderent arcam Domini, miserunt eam ad Cariathiarim; quid significare melius potest quam translationem Testamenti Domini a populo Judaico ad gentes? Quia cum illi a patrum orbita deviantes, carnali observantia, et Pharisaicis superstitionibus legem foedarent, Salvatoris dicta spernebant, et per ministros Novi Testamenti verbum salutis illis praedicari penitus recusabant. Unde dicunt ad eos apostoli post resurrectionem Domini: « Vobis, inquiunt, oportebat pvos judicastis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes . » Cariathiarim, quae et Cariadbal dicitur, civitas est saltuum, una de urbibus Gabaonitarum, pertinens ad tribum Judae, euntibus ad Heliopolim in milliario nono. De hac fuit Urias propheta, quem interfecit Joachim in Jerusalem, sicut Jeremias scribit. Sed in Paralipomenon libro filius Sobal appellatur Cariathiarim . Et interpretatur ipsa Cariathiarim civitas vel villa silva
Abbreviated transcription (Latin):
contẽpnunt me: ert̃ ignobiles. Ecce dies
ueniunt dic̃ dñs: ecce isti st̃ dies qui ꝓnun¬
ciatist̃. Iam enĩ nullus sac̾dos ẽ: scd̃m ordi¬
nem aaron. Qd̃ enuĩ nominat domũ patͥs eiꝰ:
ñ eũ de ꝓximo patre dic̾e. s de illo aaron qͥ
pͥmꝰ sac̾dos ẽ institut᷑: de cuiꝰ ꝓgenie ceteri
sequerent᷑. suꝑiora demonstrant uͥ ait. Reue¬
latꝰ sũ ad domũ patͥs tui cũ ẽẽnt int̾ra egypti.
serui indomo pharaonis: ⁊ elegi domũ patͥs
tui ex. omĩb sceptris ifrł mͥ sac̾dotio fungi.
cũ lib̾ati ẽent electus ẽ ad sac̾dotiũ nͥ aaron:¬

Expanded text:
dies veniunt, dicit Dominus. » Ecce isti sunt dies qui pronuntiati sunt. Jam enim nullus sacerdos est secundum ordinem Aaron. Quod enim nominat domum patris ejus, non eum de proximo patre dicere, sed de illo Aaron qui primus sacerdos est institutus, de cujus progenie caeteri sequerentur, superiora demonstrant, ubi ait: « Revelatus sum ad domum patris tui, cum essent in terra Aegypti servi in domo Pharaonis: et elegi domum patris tui ex omnibus sceptris Israel mihi sacerdotio fungi. cum liberati essent electus est ad sacerdotium,
Abbreviated transcription (Latin):
iores natu significat. it sit sensus. Quia de op
inexodo ppls: alonge stabat ⁊ orabat : solus
moyses ascendit ad dnm̃. Et dixerunt uiri¬
bechsamite. Qis pot̾it stare in conspectu diũ
dĩ scĩ huiꝰ  q adquẽ ascendet a nob̃: Mise¬
runtq nuntios adhabitatores cariathiarĩ
dicentes. Reduxerunt philistiim archã dnĩ.
descendite ⁊ ducite eã ad uos. Nenerunt gͦ
uiri cariathiarum:⁊ duxert̾ archam dnĩ.

Expanded text:
jores natu significat, ut sit sensus quia de optin Exodo, populus a longe stabat, et orabat, solus Moyses ascendit ad Dominum . 4. Ex qua dihsamitae quis poterit stare in conspectu Domini Dei sancti huius et ad quem ascendet a nobis miseruntque nuntios ad habitatores Cariathiarim dicentes reduxerunt Philisthim arcam Domini descendite et ducite eam ad vos venerunt ergo viri Cariathiarim et duxerunt arcam
Abbreviated transcription (Latin):
lerunt ad archam dnĩ: significat qd̃ qͥdã car¬
nales corꝑis qͥnq sensib dediti. ⁊ illecebras uo¬
luptatũ sequentes. cũ correpti fuerint a dño.
scelera sua cognoscentes. ipsas plagas iuste se
ꝑpeti a dnõ confitent᷑. Et licae coacti: studiũ
uite suȩ meliorandi impendunt. Qd̃ bene
significant qͥnq ciuitates philistinoꝵs. id ẽ
ariotus. gaza. ascalon. seth. acharon. illos ui¬
delics expͥmentes qͥ ext̾ioris hominis actꝰ se¬
cunt᷑. Gara ciuitas ÷ euehoꝵ: inqͣ habita¬

Expanded text:
significant quod quidam carnales quinque corporis sensibus dediti, et illecebras voluptatum sequentes, cum correpti fuerint a Domino, scelera sua cognoscentes, ipsas plagas juste se perpeti a Domino confitentur, et licet coacti, studium vitae suae meliorandi impendunt. Quod bene significant quinque civitates Philisthinorum, id est, Azotus, Gaza, Ascalon, Geth, Accaron, illos videlicet exprimentes qui exterioris hominis actus sequuntur. Gaza civitas e
Abbreviated transcription (Latin):
solis habitacionẽ tendinꝰ: dignũ ꝓfecto ẽ.
ut de dĩ itin̾e ꝓcarnalib affectib̾ ñ decline¬
mus. Tota enĩ uirtute pensandũ ẽ. qd̃ uacce
dĩ plaustro supposite. gemunt. ⁊ ꝑgunt. dar
gressus. dmorem qͥdẽ ꝑ compassionẽ sentiun:

Expanded text:
Solis habitationem tendimus, dignum profecto est ut de Dei itinere pro carnalibus affectibus non declinemus: tota enim virtute pensandum est, quod vaccae Dei plaustro suppositae pergunt et gemunt. Dant gressus. Amorem quidem per co
Abbreviated transcription (Latin):
et̃uum. Fuit gͦ archa dñĩ in regione philisti¬
noꝵ septẽ mensib. Septẽ menses qͥb archa
cdĩ int̾ gentes fuit. figuralit̃ expͥmunt uniu̾¬
sicatẽ tẽpoꝵ. q̃ septenario num̃o dierũ dis¬
currit: ⁊ significat testam̃tũ dnĩ usq ad
consũmationẽ scłi ingentib ꝑmansurum.

Expanded text:
 Fuit ergo arca Domini in regione Philisthinorum septem mensibus, » etc. Septem menses, quibus arca Dei inter gentes fuit, figuraliter exprimunt universitatem temporum, quae septenario numero dierum discurrit, et significat Testamentum Domini usque ad consummationem saeculi in gentibus permansurum.
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̃ uͦ in limine. ut certũ scilica p̾finitũq
itin̾is significat. Etiam ⁊ illud ad magnã
ꝑtin&. significationẽ. in ipsa riuna dagon
di sui atq fractura: qd̃ dorsum illiꝰ solũ inue¬
nerunt. fractis eiꝰ omĩb menbris. Dorsũ qͥppe.
fugam significat. Qͥcumq enĩ fugiunt: ꝑse¬
quentib dorsũ dant. Uñ ⁊ scͥptum ẽ de hostib
qm̃ pones eos dorsũ. Ubi sunt eiũ idola : ᷤᷤꝑie¬
runt. Et si aliqͣ remanentia ab aliqͥb abscos¬
dunt᷑: fugiunt. Qd̃ aũ ꝑcussi sunt inposte
nitate ñ exuant. similessunt hostib illis qͥ
archam testam̃ti captiuã iuxta idola sua po¬

Expanded text:
Quod vero in limine, ut certum scilicet praefinitumque Quod vero in limine, ut certum scilicet praefinitumque itineris significat. Etiam illud ad magnam pertinet significationem, in ipsa ruina Dagon Dei sui, atque fractura, quod dorsum illius solum invenerunt, fractis ejus omnibus membris: dorsum quippe fugam significat. Quicunque enim fugiunt, persequentibus dorsum dant: unde scriptum est de hostibus, Quoniam pones eos dorsum ; ubi enim idola perierunt, et si aliqua remanentia ab aliquibus absconduntur, fugerunt. Quod autem percussi sunt in postee vanitate non exuant, similes sunt hostibus illis, qui arcam testamenti captivam juxta idola sua po
Abbreviated transcription (Latin):
teres poruit accolas expellere. Int̾pretat᷑ aũ
iiiu s pats mei uł incendiũ. Et betie incendi¬
um patris locus ille dr̃. uͥ idolum dagon con¬
sistebat: qr aduentꝰ archȩ dei in arotũ. incen¬
dium erat diaboli. patͥs omĩũ iniquoꝵ. Dagon
int̾pretat᷑ piscis tristiciȩ: significans hostem
antiquũ qͥ inmare istiꝰ mundi positꝰ. deuorat
piscatores: quẽ in libro iob leuiathan ⁊ bee¬
moth nuncupat. S qͥd ÷ qd̃ dũ posuissent
archã dnĩ philistiim intẽplũ dagonis dĩsui.
introierunt tẽplũ ⁊ inuenert̃ dagonẽ ꝓstra¬
tum atq coniiactũ caput eiꝰ : dueq manus
abscise sunt:  Statim ut testam̃tũ dnĩ ꝑue¬
nit ingentib confestĩ idola q̃ deceptũ possi¬
debant orbem. destructa st̃. omĩsq error simu¬
lachroꝵ corruit: p̃sentiam drũ ferre ñ susti¬
nens. Nam manib dagon p̃cisis opus idola¬
trie amputat᷑: ⁊ in capite eiꝰ suꝑbia diaboli
abscisa significat᷑: a quo untiũ peccati fuit.

Expanded text:
teres potuit accolas expellere. Interpretatur autem ignis patris mei, vel incendium. Et bene incendium patris locus ille dicitur, ubi idolum Dagon consistebat: quia adventus arcae Dei in Azotum, incendium erat diaboli, patris omnium iniquorum. Dagon interpretatur piscis tristitiae, significans hostem antiquum, qui in mare istius mundi positus, devorat piscatores. Quem liber Job Leviathan et Behemoth nuncupat. Sed quid est quod dum posuissent arcam Domini Philisthiim in templum Dagonis dei sui, introierunt templum, et invenerunt Dagonem prostratum, atque confractum caput ejus, duaeque manus abscisae sunt? Statim ut testamentum Domini pervenit in gentibus, confestim idola, quae deceptum possidebant orbem, destructa sunt, omnisque error simulacrorum corruit, praesentiam Domini ferre non sustinens. Nam in manibus Dagon praescisis opus idololatriae amputatur, et in capite ejus superbia diaboli abscisa significatur, a quo initium peccati fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ reł. Bethsames ciuitas ẽ sac̾dotał intͥbu
beniamin q̃ usq hodie demonstrat᷑ de eleu¬
teropoli ꝑgentib nicopolim inxͦ. miliario
contͣ orientalem plagã. Bethsames alt̾a in
tͥbu neptalim: inqͣ ⁊ ipsi cultores pͥstini ꝑmã¬
sere. E itin̾e uno gͣdiebant᷑ ꝑgentes ⁊ inugi¬
entes: ⁊ ñ declinabant neq ad dext̾am neq¬

Expanded text:
. Bethsames, civitas sacerdotalis in tribu Benjamin, quae usque hodie demonstratur de Eleutheropoli pergentibus Ncontra orientalem plagam. Bethsamis altera in tribu Nephthalim, in qua et ipsi cultores pristini permansere. « Et itinere uno gradiebantur pergentes et mugientes, et non declinabant neque ad dext
Abbreviated transcription (Latin):
denuo receꝑunt. Uñ euidenti signo p̃figura¬
tum ẽ. pꝰ extinctũ sac̾dotium uideoꝵ. carna¬
lem interisse synagogã. illi carnalit̃ adhe¬
rentẽ: ꝓstratoq heli de sella pontificis iudeo¬
rum sedem habuere uacuã. ⁊głam sac̾dotii

Expanded text:
denuo receperunt. Unde evidenti signo praefiguradenuo receperunt. Unde evidenti signo praefiguratum est, post exstinctum sacerdotium Judaeorum carnalem interiisse Synagogam, illi carnaliter adhaerentem. Prostratoque Heli de sella, pontifices Judaeorum sedem habuere vacuam, et gloriam sacerdotii
Abbreviated transcription (Latin):
fert. Cum uͦ s̃ archam audiss& abhostib cap¬
tã. dolore turbatꝰ eoqd̃ ei p̃ter spẽ tantũ onus
accesserat. ruens de sede defunctꝰ ẽ: dũ octo
.i.xc. uixissis annos: qͦrũ .xl. tenuerat pͥncipa¬
tum. E a siqͥdem die defuncta ẽ & coniuix
finees eiꝰ filii: dũ ꝑ occasũ mariti neqͣqͣm uiu̾e
tolerasset: cui p̃gnanti qͥdem nunciat᷑ ẽ luctꝰ
uiri. Peꝑit aũ filiũ septẽ mensiũ. quẽ ob hoc
appellauert̃ icabod. qd nom̃ designat ingloriũ:
eoqd̃ illo tp̃re exercitiu huimodi deformitaᷤᷤ
accessissis. Habuit aũ pͥncipatũ pͥmꝰ heli ex
domo ithamar. qͥ fuit unꝰ filioꝵ aaron. Nã
pͥmitꝰ de domo eleazari sac̾dotes erant: ex qͦ
honorẽ filiꝰ a patre ꝑcipiebat: ⁊ eleaꝵar fine¬
es suo filio tͣdidit. Post quẽ abiexer filiꝰ eiꝰ hc̃
honorem accepit: quẽ bori suo filio deliquit.
Cui rursũ ori filiꝰ successit suus. Et pꝰ hc̃ heli
habuerat. Tc̃ enĩ sac̾dotiũ ex domo elerari

Expanded text:
etiam arcam audisset ab hostibus captam, dolore turbatus, eo quod ei praeter spem tantum onus accesserat, ruens de sede defunctus est, dum VIII et XC vixisset annos, quorum XL tenuerat principatum. Ea siquidem die defuncta est et conjux Phinees ejus filii, dum per occasum mariti nequaquam vivere tolerasset, cui praegnanti quidem nuntiatus est luctus viri, peperit autem filium septem mensium, quem ob hoc appellaverunt Ichabod, quod nomen designat inglorium, eo quod illo tempore exercitui hujusmodi deformitas accessisset. » Habuit autem principatum primus Heli ex domo Thamar, qui fuit unus filiorum Aaron. Nam primitus de domo Eleazari sacerdotes erant: ex quo honorem filius a patre percipiebat, et Eleazar Phinees suo filio tradidit. Post quem Abiezer ejus filius hunc honorem accepit, quem Ozi suo filio dereliquit. Cui rursum Ozi filius successit suus. Et post hunc Heli habuerat. Tunc enim sacerdotium ex domo Eleazari
Abbreviated transcription (Latin):
Tollunt aũ isrłitȩ archam: ad tuicionẽ suã.
Capta ẽ ab hostib archa: ipsiq ñ solũ uicti ft̃.
⁊ infugã u̾si. umo &̃ magna strages facta ẽ
occisoꝵs. Non nichil tam̃ futuroꝵ: significat
res hec gesta ꝓpħiȩ. Archa enĩ illa ab alieni¬
genis capta: indicabat testam̃tũ di tͣnsitu¬
rum ad gentes. Qndo enĩ nunciatũ ẽ heli
sac̾doti captã fuisse archam dĩ: cecidit de
sella retrorsũ ⁊ mortuus ẽ. Et merito: qr qͥs

Expanded text:
ad tuitionem suam. Capta est ab hostibus arca, ipsique non solum victi sunt et in fugam versi, imo etiam magna strages facta est occisorum. Nonnihil tamen futurorum significat res haec gesta prophetiae. Arca enim illa ab alienigenis capta, indicabat testamentum Dei transiturum ad gentes. Quando enim nuntiatum est Heli sacerdoti captam fuisse arcam Dei, cecidit de sella retrorsum, et mortu
Abbreviated transcription (Latin):
irritũ fuit. s omĩa sunt reb cõpleta q̃ dix̃.
Cadunt nãq in t̾ram u̾ba suꝑ uacua: quȩ ꝓ
nichilo habenda ⁊ uniu̾soꝵ sunt calcanda
despectu. sic̃ ⁊ beatꝰ iob dixit. Et lux uultꝰ mei.
ñ cadebat int̾ram. Quia nimirũ intanta
gͣuitate uultũ ten̾e consueuerat: ut nũqͣm
contẽptibili leticia resolueret᷑: s qͦcienscũq
hylariorem se p̾sentib exib̃et: certa semꝑ hoc
causa utilitatis eoꝵ fac̾et. Et cognouit uni

Expanded text:
irritum fuit, sed omnia sunt rebus completa quae dixit. Cadunt namque in terram verba supervacua, quae pro nihilo habenda et universorum sunt calcanda despectu, sicut et beatus Job dixit: Et lux vultus mei us in terram, quia nimirum in tanta gravitate vultum tenere consueverat, ut numquam contemptibili letitia resolveretur, sed quotienscumque hilariorem se presentibus exhiberet, certa semper hoc causa utilitatis eorum faceret. Ita et hi
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ palestini contͣ eos in afec. qͥ locus ẽ iuxta
uicũ endor iezraheł ciuitatũ: uͥ dimicauit
saul insorte aser. inqͣ habitatores pͥstin ꝑmã¬
serunt. Int̾p̃tat᷑ aũ afec furor nouus siue ap¬
p̾hendens: qd̃ bene conuenit reb gestis.Qi

Expanded text:
hoc est, Palaestini, contra eos in Aphec, qui locus est juxta hoc est, Palaestini, contra eos in Aphec, qui locus est juxta vicum Endor Ezechielis civitatis, ubi dimicavit Saul in sorte Aser, in qua habitatores pristini permanserunt. Interpretatur autem Aphec furor novus, sive apprehendens. Quod bene con
Abbreviated transcription (Latin):
in mo de fluuiũ siue riuũ hebrei uocant.
Oun int̃pr. tat᷑ iudiciũ. siue iudicans. Bersabee
inqͦ ⁊ romi℥.rulitũ p̃sidiũ positũ ẽ. A qͦ
loco t̃mini udeȩ t̾rȩ incipientes: tendebant᷑
usq addan. q̃ uxta paneadẽ cernit᷑. Int̾p̃tat᷑
uͦ ber sabeȩ puteus sacietatis uł puteus septunꝰ
sur iuramenti: ẽoqd̃ ibi abraham ⁊ ysaac fe¬
dus cũ abimelech sociauere iurantes. Nec mo¬
uere deba quẽpiã. si int̾dum ciuitates iudȩ
easdẽ in tͥbu symeonis siue beniamin reꝑiat.
Trib enĩ iuda uiris billicosissimis pollens.
⁊crebro adu̾sarios suꝑans. in omĩb tͥbub
ten& pͥncipatũ: ⁊ iccirco &̃ aliarũ tͥbuum
sortes ineiꝰ int̾dũ funicło nuncupant᷑. Alioqͥn
inmedio trib udȩ habitasse symeonẽ: scͥpt᷑a
isrł inqͦ archa dĩ capta ẽ. ⁊ duo filii heli occisi.
⁊ ppłs isrłiticꝰ fugatꝰ. ⁊ heli defunctus.ui.
fendentẽ dñm isrł: instruxert̃ aciẽ philistei

Expanded text:
ippe fluvium sive rivum Hebraei vocant. Dan interpretatur judicium, sive judicans. Bersabee in quo et Romanorum militum praesidium positum est. A quo loco termini Judaeae terrae incipientes, tendebantur usque ad Dan, quae juxta Paneadem cernitur. Interpretatur vero Bersabee puteus satietatis, vel puteus viri, sive juramenti, eo quod ibi Abraham et Isaac foedus cum Abimelech sociavere jurantes . Nec movere debet quempiam, si interdum civitates Judae easdem in tribu Simeonis sive Biris pollens, et crebro adversarios superans, in omnibus tribubus tenuit principatum: et idcirco etiam aliarum tribuum sortes in ejus interdum funiculo nuncupantur: alioquin in medio tribus Judae habitasse Symeonem, Scriptura Israel, in quo arca Dei capta est, et duo filii Heli occisi, et populus Israeliticus fugatus, et Heli defunctus. Igifendentem Dominum Israel, instruxerunt aciem Philisthaei,
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑. Pre nimia enĩ etate heli ocłi caligaue¬
rant. nec pot̾at uidẽ lucernã dnĩ. cũ ardẽt
in tabernacło anteqͣm lux diurna fiers:
qñ eadẽ extinguenda erat. lucerna. Sic enĩ
a dnõ ꝑ moysen dictũ ẽ: ut eadẽ lucerna
lucer& usq mane. sic̃ ÷ illud in libro exodi.
Precipe ait dñs filiis ifrł ut afferant tͥ oleum
de arborib oliuarũ purissimũ piloq contu¬
sum. ut ardeat lucerna semꝑ intabernacłõ¬

Expanded text:
enectute Heli oculi caligaverant, nec poterat videre lucernam Domini, cum arderet in tabernaculo, antequam lux diurna fieret, quando eadem exstinguenda erat lucerna. Sic enim a Domino per Moysen jussum est ut eadem lucerna luceret usque mane, sicut est illud in libro Exodi: « Praecipe, » ait Dominus, « filiis Israel ut afferant de arboribus olivarum purissimum, piloque contusum, ut ardeat lucerna semper in tabernac
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ caritatem: ⁊ tam̃ de uia dĩ ñ exorbitent
ꝑ compassionẽ. Archam qͥppe suꝑpositã bech¬
sames ꝑgere ẽ: cum suꝑna scientia ad int̾nȩ
lucis habitacłm ꝓpinqͥre. S tunc uere beth¬
sames tendimꝰ: cũ uiã rectitudinis gradienteᷤ.
ad uicina erroris lat̾a ꝓ affectu pignoꝵ nos
declinamꝰ. Sic nãq nc̃ necesse ẽ ut incedere
debeant: qͥ sacre legis iugo suppositi. iã ꝑ in¬
t̃uam scientiã diũ archam portant: qͣtinꝰ ꝑ
hoc ꝓpinquoꝵ necessitatib condolentes.
a cepto rectitudinis itin̾e ñ declinent. Quoꝵ
aut plus tacta si inflectit᷑ remissa. Post re¬
u̾sionẽ archȩ de t̾ra philistiim: seqr̃ script᷑a
dicens. Hisunt aũ am aurei: qͦs reodiderunt
philistiim ꝓ delicto dño. Azotꝰ unũ. gara unũ.

Expanded text:
exorbitent per compassionem. Arcam quippe superpositam Bethsamis pergere, est cum superna scientia ad internae lucis habitaculum propinquare. Sed tunc vere Bethsamis tendimus, cum via rectitudinis gradientes ad vicina erroris latera pro affectu pignorum non declinamus. Sic namque nunc necesse est ut incedere debeant, qui sacrae legis jugo suppositi jam per internam scientiam Domini arcam portant, quatenus per hoc propinquorum necessitatibus condolentes, a coepto rectitudinis itinere non declinent. Quoruaut plus tacta, si inflectitur, remissa. Post reversionem arcae de terra Philisthiim sequitur Scriptura dicens: « Hi sunt autem ani aurei, quos reddiderunt Philisthiim pro delicto Domino. Azotus unum, Gaza unum,
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̃ aũ seqr̃ ⁊ usq ad abel magnũ suꝑqͤm po¬
suerunt archã dĩ: abel magnũ. ciuitas ẽ in
t̃mino ifrł. A bel magnũ iccirco uocat᷑. cum
antea bethsames uocitata sit: siue ꝑꝑ luctũ
suꝑ iuiris bethsamitib ibi factũ: siue ꝑꝑ dis¬
tinctionẽ ciuitatis abel bechinaca. De qua
exclamauit mulier sapiens ad ioab dicens.
Qui int̾rogant. int̾rogent in abela. Sic itaq
intelligendũ ẽ qd̃ ab urbe murata usq ad
uillam q̃erat absq muro. ⁊ usq ad abel mag¬
posuerunt archam dnĩ: q̃ erat usq in illã
diẽ in agro iosue bethsamitis. Fuit gͥ in
agro illiꝰ donec in cariathiarim ducta ẽ.
qd̃ dictumẽ de eif. Qͥ uidẽ archã diĩ reu̾¬
sam de t̾ra philistinoꝵ ausi st̃. cũ ñ eẽnt
de stirpe leuitica: & ꝑcussit de ppło.lxx.

Expanded text:
 « Et usque ad Abel magnum super quem posuerunt arcam Domini. » Abel magnum civitas est in termino Israel. Abel magnum idcirco vocatur, cum antea Bethsamis vocitata sit, sive propter luctum super viris Bethsamitis ibi factum, sive propter distinctionem civitatis Abel Bethmacha, de qua exclamavit mulier sapiens ad Joab, diQui interrogant, interrogent in Abela . » Sic itaque intelligendum est, quod ab urbe murata usque ad villam quae est absque muro, et usque ad Abel magposuerunt arcam Domini quae erat usque in illam diem in agro Josue Bethsamitis. Fuit igitur in agro illius donec in Cariathiarim ducta est. Quod dictum est de eis qui videre arcam Domini, reversam de terra Philisthinorum, ausi sunt, cum non essent d
Abbreviated transcription (Latin):
apłoꝵ ex ipsa gente plurimi uenert̾ ⁊ credi¬
derunt: neq nunc dest̃ qͥlic& rarissimi tam̃
credant: ut impleat᷑ in his qd̃ hic homo d̃i lo¬
cutꝰ ẽ. Qd̃ uͦ continuo secutꝰ adiungit. offeros
nũmũ argenteũ ⁊ tortã panis. Qd ꝑ nũmũ
argenteũ. nͥ oris confessio designat᷑: q̃ fit cre¬
dentib ad salutẽ: Argentũ enĩ peloqͥo poni
sol&: psalmista testante ubi canit᷑. E loqͥa
dnũ. eloqͥa casta. argentũ igne examinatũ.
Cfer it & panẽ sacͥficii salutaris. abiectis car

Expanded text:
 ex ipsa gente plurimi venerunt et crediderunt. Neque nunc desunt qui, licet rarissimi, tamen credant, ut impleatur in his quod hic homo Dei locutus est. Quod vero continuo secutus adjungit: « Offeret nummum argenteum, et tortam panis , » quid per nummum argenteum, nisi oris confessio designatur, quae fit credentibus ad salutem? Argentum enim pro eloquio poni solet, Psalmista testante, ubi canitur: « Eloquia Domini, eloquia casta, argentum igne examinatum . » Offerat et panem sacrificii altaris, abje
Abbreviated transcription (Latin):
meo: omĩb dieb. Transibit dixit conu̾sabit᷑.
sic̃ suꝑiꝰ dix̾at de domo aaron: dixi. domꝰ tua
⁊ domꝰ patͥs tui tͣnsibunt coram me inȩt̾nũ.
utiq intelligendũ ẽ. ñ de illo sac̾dote qͥ ẽ .xͤͦ.
ipse mediator atq saluator. Domꝰ gͦ eiꝰ corã
illo tͣnsibit. Potest ⁊ tͣnsibit intelligi de mor¬
te ad uitã: omĩb dieb qͥb ꝑagit᷑ usq in finẽ
scłi huiꝰ ista mortalitas. ¶d̾ ait ds̃. qͥ omĩa

Expanded text:
meo omnibus diebus. » « Transibit, » dixit, conversabitur, sicut superius dixerat de domo Aaron: « Dixi, domus tua et domus patris tui transibunt coram me in aeternumutique intelligendum est, non de illo sacerdote qui est Christus ipse Mediator atque Salvator. Domus ejus coram illo transibit. Potest et « transibit » intelligi de morte ad vitam, omnibus diebus quibus peragitur usque in finem saeculi hujus ista mortalitas. Quod ait Deus: « Qui omnia