comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sunt scđm fidem. s azimi
non sunt scđm oꝑationẽ.
Mito gͥ dr illis qui eiꝰmͦi
sunt. expurgate uetus
fermentum. ut sitis no¬
ua ꝯsꝑsio sic̃ estis azimi.
ut qͥiam azimi sunt ex
fide. cum omni studio
expͣgent. quicquid in pu¬
ritatis hñt in opere. Eoce
iam audisti. quod ipse q̃¬
sisti. Audi ce ipse mͦ. qͥd
mͥ expomi desido. Noua
certe ꝯsꝑsio nisi pͥus coqͣt᷑
comedi non pot̃. s panis
absq ferm̃to comedi p̃.
Cur gͦ ab apło non adid
inuitantur quod me¬
Cur ñ inuitant᷑ ut sint
panis absq ferm̃to. potiꝰ
quam noua ꝯsꝑsio: Ecce
dubitationẽ meam audi
& aliã. Quid ẽ panis ari¬
mus. nͥ cib: Si gͦ erant
azimi. nunqͥd & in cibũ
assum̃di: S ⁊ in arimis
iubent᷑ epulari. Nunqͥd
idem ipsi sunt epulandi
sunt epulat᷑i: Nunquid
i dem ipsi sunt conuiuũ
& comuue. epulantes ⁊ epu¬
le: Si ipsi sunt azimi. si in
azimis epulati. nunquid
ipsi a semetipsis deuorãdi:
Has duas questuincłas ꝓ

Expanded text:
sunt secundum fidem, sed azymi sunt secundum fidem, sed azymi non sunt situr illis qui ejusmodi sunt: Expurgate vetus fermentum, ut sitis nova conspersio sicut estis azymi, ut qui jam azymi sunt ex fide, cum omni studio expurgent quidquid impuritatis habent in opere. Ecce jam audisti quod ipse quaesisti. Audi et ipse modo quid mihi exponi desidero. Nova certe conspersio nisi prius coquatur, comedi non potest. Sed panis absque fermento comedi potest. Cur ergo ab Apostolo non ad id invitantur quod meCur non invitantur ut sint panis absque fermento potius quam nova conspersio? Ecce dubitationem meam, audi et aliam. Quid est panis azymus nisi cibus? Si ergo erant azymi, nunquid et in cibum assumendi? Sed et in azymis jubentur epulari. Nunquid idem ipsi sunt epulandi et sunt epulaturi? Nunquid idem ipsi sunt convivium et convivae, epulantes et epulae? Si ipsi sunt azymi, si in azymis epulaturi, nunquid ipsi a semetipsis devorandi? Has duas quaestiunculas pro
Abbreviated transcription (Latin):
gati sunt.s male iuuendo
malitie fermento p̾gari
necd̃ meruerunt. Sod̃m
regłam bonitatis uera de
deo sentiunt. sed scd̃m re¬
glam bonitatis recte uui̾e
nolunt. Carent qͥ huiꝰmͦi
sunt fermento nequitie. s
necd̃ carent ferm̃to malitie.
Sentite in qͥt scͥptura de do¬
mino in bonitatẽ. Uidete
iudeos quã nequit̃ de xp̃o
sentiunt. uidete gentiles
quia uera de deo sentire
nequeunt. nequitie ergo
ferm̃to utͥꝙ pleni sunt.
uidete quelib ħeticum
iuxta aliquid de deo bñ
sentit. uixta aliquid de dõ
bñ sentire iam nequit. ane¬
quitie gͦ fermento ad ple¬
num purgari necd̾ meru¬
it. Nequicia ẽ. cum iam
quis nequit sentire qd̃
debuit. Nequicia ẽ. cum
malitia sic mentẽ in ebri¬
at. ⁊ eousq excecat. ut de
deo uł ꝓximo sentire iã
nequeat. scđm id quod u̾i¬
tatis regła dictat. Atten
quam multos. qui ꝑ oĩa
credunt ueracit᷑. s ꝑ oĩa
ñ uiuunt sincerit᷑. Ari¬
ma u̾itatis hñt. s arima
sinc̃itatis non hñt. Azimi

Expanded text:
sunt, sed male vivendo malitiae fermento purgari necdum meruerunt. Secundum regulam bonitatis vera de Deo sentiunt, sed secundum regulam bonitatis recte vivere nolunt. Carent, qui hujusmodi sunt, fermento nequitiae, sed necdum carent fermento malitiae: Sentite, inquit Scriptura, de Domino in bonitate . Videte Judaeos quam nequiter de Christo sentiunt. Videte gentiles quia vera de Deo sentire nequeunt: nequitiae ergo fermento utrique pleni sunt. Videte quemlibet haereticum juxta aliquid de Deo bene sentit, juxta aliquid de Deo bene sentire jam nequit. A nequitiae ergo fermento ad plenum purgari necdum meruit. Nequitia est cum jam quis nequit sentire quod debuit. Nequitia est cum malitia sic mentem inebriat, et eousque excaecat, ut de Deo vel proximo sentire jam nequeat secundum id quod veritatis regula dictat. Attendquam multos qui per omnia credunt veraciter, sed per omnia non vivunt sinceriter. Azyma veritatis habent, sed azyma sinceritatis non habent. Azymi
Abbreviated transcription (Latin):
mul &e corrigi ambiens siquid
alit̾ sentio. ꝓpria si placet sin¬
głoꝵ ꝯsidemus. & forte illuces¬
cet quod querimus. Subsistẽ¬
tia ingeniti que abalia aliqͣ
ñ est. in eo quod substantialit̾
uł ꝑsonalit̾ ÷. nullam płalita¬
tem ingerit. nullã płalitatẽ
ꝯcludit. nam in eo ꝙ gignit.
nicħ sͥ. s soli filio ꝯfert ut sit.
Geniti aũ subsistentia. q̃ aba¬
lia accep̃quodht̃. sicut nͨ eẽ
ꝑse ip̃am. sic nec ꝑse ipsam
intelligi ualet.Sigͥ płalita¬
tem ingerit subsistentia fi

Expanded text:
mul et corrigi ambiens, si quid mul et corrigi ambiens, si quid aliter sentio: propria, si placet, singulorum consideremus, et forte illucescet quod quaerimus. Subsistentia ingeniti, quae ab alia aliqua non est, in eo quod substantialiter vel personaliter est, nullam pluralitatem ingerit, nullam pluralitatem concludit: nam in eo quod gignit, nihil sibi, sed soli Filio confert, ut sit geniti autem subsistentia, quae ab alia accepit quod habet, sicut nec esse per seipsam, sic nec per seipsam intelligi valet. Si igitur pluralitatem ingerit subsi
Abbreviated transcription (Latin):
in alios refun  dere. ut ꝯst&¬
quod scͥptum ẽ. Illuminans
tu mirabilit̾ a montib et̾nis.
Erunt itaq absq dubio apłi¬
sꝑitib malignis. ñ solum iu̾¬
tatis in telligentia ꝑspicatio¬
res. s & potestatis p̾rogatiua
suꝑ eminentiores. in tant̃ ut ce¬
teroꝵ omniũ nemo omnino
possit eoꝵ uł sententiã refelle.
uł uiolentie resist̾e. Nam et
tortores demones. qͥprius ho¬
mines trahebant ad torm̃ta.
iam u̾sa uice iuxta decreta
uidicantium hõiũ disponẽ¬
tur ꝑloca penalia. Ecce iam
apparet ut arbit᷑r. q̃ sit illa
iudiciarie potestatis p̾roga¬
tiua. apłicis uiris abuno õiũ
dño collata. Ecce q̃ pꝰ putabat᷑
nulliꝰ eẽ momenti. tante sub¬
limitatis inuenta ẽ. qͣnta a mi¬
nus eruditis uix pot̾it credi.
ueris ame nu bernar¬
de quid michi uide¬
at᷑ de illa auc̃. sen¬
michi alteri ꝗ sentio. ꝯmuni¬
care uolens si quid recte uł ex
quantulacũq parte sapio. si¬

Expanded text:
in alios refundere, ut coin alios refundere, ut coquod scriptum est: Illuminans tu mirabiliter a montibus aeternis. Erunt itaque absque dubio apostolispiritibus malignis, non solum veritatis intelligentia perspicaciores, sed et potestatis praerogativa supereminentiores, in tantum ut caeterorum omnium nemo omnino possit eorum vel sententiam refellere, vel violentiae resistere. Nam et tortores daemones qui prius homines trahebant ad tormenta, jam versa vice juxta decreta judicantium hominum disponentur per loca poenalia. Ecce jam apparet, ut arbitror, quae sit illa judiciariae potestatis praerogativa apostolicis viris ab uno omnium Domino collata. Ecce quae prius putabatur nullius esse momenti tantae sublimitatis inventa est, quanta a minus eruditis vix poterit credi.aeris a me, mi Bernarde, quid mihi videatur de illa Augustini senmihi alteri quod sentio, communicare volens si quid recte, vel ex quantulacunque parte sapio, si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓferat in lucẽ. & quant̃ spec¬
tat adiudicii rõnẽ. omnia
simł & semel ꝓdeant ad mani¬
festationẽ. Om̃s in quit apłs re¬
surgemꝰ. s ñ om̃s inmutabim᷑.
ĩmom̃to. in ictu ocłi. Qui po¬
terit omnium corpora sub tan¬
ta festinatione reꝑare. nũquid¬
nam subeadem celeritate nõ
pot̾it omniũ corda adq̃cũꝙp
uoluerit in quant̃ placuerit
illuminare: Si tante clarita¬
tis radium qualem suꝑiꝰ desi¬
dibꝰ radiare ñ putamus. qͥd
de illo corde dicturi sumꝰ. in
quo habitat candor ille lu¬
cis et̾ne. in quo abscõditi sunt
om̃s thesauri sapientie ⁊ scĩe: ĩ
quo habitat plenitudo illiꝰ
luminis quõd illuminat om¬
nem hominẽ uenientẽ in hũo
mundum: Nemo utiq fide¬
lium. ẽ. qui dubitare aude¬
at. lucẽ ad omnia sufficien¬
tem de xͥ corde posse radiare.
& quod ꝯsequens ÷. nemo qͥ
negare p̾sumat. tante illu¬
strationis radios. uiros apłi¬
cos ĩmediate susciꝑe et

Expanded text:
proferat in lucem, et quantum specproferat in lucem, et quantum spectat ad judicii rationem omnia simul et semel prodeant ad manifestationem: Omnes, inquit Apostolus, resurgemus, sed non omnes immutabimur. In momento, in ictu oculi, etc. . Qui poterit omnium corpora sub tanta festinatione reparare, nunquidnam sub eadem celeritate non poterit omnium corda ad quaecunque voluerit in quantum placuerit illuminare? Si tantae claritatis radium qualem superius desidibus radiare non putamus, quid de illo corde dicturi sumus in quo habitat candor ille lucis aeternae, in quo absconditi sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae, in quo habitat plenitudo illius luminis quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum? Nemo utique fidelium est qui dubitare audeat lucem ad omnia sufficientem de Christi corde posse radiare, et, quod consequens est, nemo qui negare praesumat tantae illustrationis radios viros apostolicos immediate suscipere, et
Abbreviated transcription (Latin):
ultimum illud iudicium
sub om̃i celeritate si. An forte
hoc ipsum dñs ꝑsimilitu¬
dinem ex pͥmere uoluit cũ
dixit: Sic̃ fulgur exit ab
oriente & paret usq in occi¬
dentem sic erit aduentꝰ filii
hoĩs. fulgur certe cũ par&.
subito apparet. & subom̃i
celeritate disparet. De illa
itaq luce q̃ maloꝵ ꝯscientiaᷤᷤ
de tegit. & qͣles qualia m̾ean¬
tur ostendit. nũqͥd credere
oportet. quod subito ilł ap¬
pareat. & subito dispareat.
ꝗͣuis memoria eoꝵ q̃ uide¬
rint. omnino ñ pereat:
Don enim sine causa fortaᷤᷤ¬
sis aduentum suum fulgi.
pocius quam radio soł ꝯpa-¬
rauit. nam & ipse aborien¬
te usq inoccidentẽ ꝑtingit.
s fulgur nũquam nͥ ad mo¬
dicum apparet. nam de
radio solis multo alit̾ accid̾e
solet. Apparebit itaq sicut
fulgur. & ab oriente in occi¬
dentẽ. attingens a fine usq
infinẽ. ut sub miranda
celeritate omĩa q̃ ubiq t̾ra¬
rum sunt erunt. uł fuert̃

Expanded text:
ultimum illud judicium ultimum illud judicium sub omni celeritate fieri. An forte hoc ipsum Dominus per similitudinem exprimere voluit cum dixit: Sicut fulgur exit ab oriente et paret usque in occidentem, sic erit adventus Filii hominis? Fulgur certe cum paret, subito apparet, et sub omni celeritate disparet. De illa itaque luce quae malorum conscientias detegit, et quales qualia mereantur ostendit, nunquid credere oportet quod subito illis appareat et subito dispareat, quamvis memoria eorum quae viderint omnino non pereat? Non enim sine causa fortassis adventum suum fulguri potius quam radio solis comparavit: nam et ipse ab oriente usque in occidentem pertingit, sed fulgur nunquam nisi ad modicum apparet; nam de radio solis multo aliter accidere solet. Apparebit itaque sicut fulgur, et ab oriente in occidentem attingens a fine usque in finem, ut sub miranda celeritate omnia quae ubique terrarum sunt, erunt, vel fuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
orationib. subito fusa desuꝑ
luce totus mundus qͣsi subu¬
no solis radio collectus. añ eiꝰ
ocłos ÷ ad ductus. S audiamꝰ
quid ipse gregoriꝰ adħ ueld̃
exponendo adiungit.Qd̾
aut̃ inquit collectus mundꝰ
añ eius ocłos dr. ñ celum ⁊ t̾ra
ꝯtracta ẽ. s uidentis ãĩus di¬
latatus. Si gͥ aĩuis in hoc adhuc
mundo positi indei lumine
tantum dilatari potuit. qͥ
mortali carne circundatus
⁊ subhuiꝰ uite statu ea tenus
ꝯstitutꝰ fuit. quid de illo fu¬
ture uite statu cred̃e debe-¬
mus. ubi alt̾utras ꝯscientias
mutuo uidebimꝰ: S si ad cor¬
ꝑee lucis infusionẽ in num̾a
possunt subunum aspectũ
cad̾e qͣntomag̃ adillam ĩ cor¬
ꝑee lucis infusionẽ credend̾ ẽ.
inꝯꝑabilit̾ plura posse ꝯp̾hẽ¬
di subuna & simplici uisioẽ:
Si gͥ iuxta ꝓpͥetatis sue simili¬
tudinem demus in corꝑ eelu-¬
ci. qͦd ex ꝑĩto ꝓbamꝰ de luce
uisibili. nescio quid ĩpediat

Expanded text:
orationibus, subito fusa desuper orationibus, subito fusa desuper luce totus mundus quasi sub uno solis radio collectus ante ejus oculos est adductus. Sed audiamus quid ipse Gregorius ad haec velut exponendo adjungit: « Quod autem, inquit, collectus mundus ante ejus oculos dicitur, non coelum et terra contracta est, sed videntis animus dilatatus. » Si igitur animus in hoc adhuc mundo positi in Dei lumine tantum dilatari potuit, qui mortali carne circumdatus, et sub hujus vitae statu eatenus constitutus fuit, quid de illo futurae vitae statu credere debemus ubi alterutras conscientias mutuo videbimus? Sed si ad corporeae lucis infusionem innumera possunt sub uno aspectu cadere, quanto magis ad illam incorporeae lucis infusionem credendum est incomparabiliter plura posse comprehendi sub una et simplici visione? Si igitur juxta proprietatis suae similitudinem demus incorporeae luci quod experimento probamus de luce visibili, nescio quid impediat
Abbreviated transcription (Latin):
ni splendoris lumine
quod inmediate suscipint᷑.
adinferiora refundendo iudi¬
candoꝵ quibꝰ libet tam m̾i¬
torum quam retͥbutionum
qualitatẽ haut dubia uisioẽ
ostendunt. Certe nos qui in
hac ad huc uita sumꝰcũ aliqͦs
illustrare uolumus. multos
ad idem. s diu̾sos ad diu̾sa sub
uno eod̾q tempore illumina¬
re non possumus. S si ñ possu¬
mus simul & subeod̾ tempore
erudire di̾sos ad diu̾sa. quã¬
tominꝰ unumeund̾q ad mul¬
ta multũq diu̾sa: Cogita gͦ
quã sit mirabił illummatio
illa. ubi subuna uisione in
multitudine maxima. sin¬
illuminat᷑ ad ĩnumera. S
istam mentis dilatationem
qua ad tam multa subuna
uisione ꝯp̃hendenda in dei
lumine dilat᷑ animꝰ huma¬
nus. qr ꝑ ex ꝑientiam interĩ
ꝓbare ñ possumꝰ. difficile cre¬
dimus. Hic illud oceͣrit qd̾
uenerabił papa gregorius
de beato benedicto scͥbit.Re¬
fert siquidem de illo. qͦd qͦdã
tp̃e dum nocturnis ĩsisterce

Expanded text:
ni splendoris lumine ni splendoris lumine quod immediate suscipiunt inferiora refundendo judicandorum quibuslibet tam meritorum quam retributionum qualitatem haud dubia visione ostendunt. Certe nos qui in hac adhuc vita sumus cum aliquos illustrare volumus, multos ad idem, sed diversos ad diversa sub uno eodemque tempore illuminare non possumus. Sed, si non possumus simul et sub eodem tempore erudire diversos ad diversa, quanto minus unum eumdemque ad multa multumque diversa? Cogita ergo quam sit mirabilis illuminatio illa ubi sub una visione in multitudine maxima sinilluminatur ad innumera. Sed istam mentis dilatationem qua ad tam multa sub una visione comprehendenda in Dei lumine dilatatur animus humanus, quia per experientiam interim probare non possumus, difficile credimus. Hic illud occurrit quod venerabilis papa Gregorius de beato Benedicto scribit . Refert siquidem de illo quod quodam tempore, dum nocturnis insisteret
Abbreviated transcription (Latin):
immo &sͥ & aliis. uidemꝰ
qͦmͦ adpͥmum radiũ em̾¬
gentis solis. omnia q̃ om¬
nium ocłis ceca nox lab¬
duxerat. it̾m omniũ
ocuł reddat. qͦmͦ statim
omnia pateant. que pͥus
latebant. Uix ad huc mõ¬
tium cacumina lucis
radium suscipiunt.⁊ iã
exluminis reu̾beratioẽ
quã inualles refundunt.
omnia q̃ ibi s̃. oĩa q̃ ibi fi¬
unt. om̃ib patefiunt. Sic
utiq sic sũmi & ꝑfecti uiri.
ꝑpetua stabilitate fundat
stupenda sublimitate ma¬
gnificati. & uere montes
et̾ni radium diuine sapĩe
inmediate suscipiunt. et
ex suscepte ut sic dicam re¬
u̾beratione quã cͥcũ qͣq dif¬
fundunt omnia q̃ proui¬
dicii ratione manifestari
oportet subtemporis mo¬
mento in lucẽ adducunt.
Huc est illud quod au dis
in psalims. Illuminans
tu mirabilit̾ a montibus
et̾nus. Iam ut arbit᷑r ex par¬
te ꝑpendis ista illummnatio
a montib et̃nis. ꝗͣ sit abs¬
q omni ambiguitate mi¬
rabilis. Nam ex illo diui¬

Expanded text:
imo et sibi et aliis. Videmus imo et sibi et aliis. Videmus quomodo ad primum radium emergentis solis omnia quae omnium oculis caeca nox abduxerat, iterum omnium oculis reddat, quomodo statim omnia pateant quae prius latebant. Vix adhuc montium cacumina lucis radium suscipiunt, et jam ex luminis reverberatione quam in valles refundunt, omnia quae ibi sunt, omnia quae ibi fiunt omnibus patefiunt. Sic utique, sic summi et perfecti viri perpetua stabilitate fundati, stupenda sublimitate magnificati et vere montes aeterni, radium divinae sapientiae immediate suscipiunt, et ex suscepta, ut sic dicam, reverberatione quam circumquaque diffundunt, omnia, quae pro judicii ratione manifestari oportet, sub temporis momento in lucem adducunt. Hinc est illud quod audis in Psalmis: Illuminans tu mirabiliter a montibus aeternis . Jam, ut arbitror, ex parte perpendis ista illuminatio a montibus aeternis quam fit absque omni ambiguitate mirabilis. Nam ex illo divi
Abbreviated transcription (Latin):
a dño ꝑscrutande ꝑhibent᷑.
qr in illis ⁊̃ ꝯscientiis q̃ secure
sibi uidebant᷑. nicħ occultũ.
nicħ in discussum relinq̃t᷑
qd̾ au̾itatis lumine non ar¬
guet᷑. Hoc aut̃ domoꝵ scru¬
tinum cũ luc̾nis se dñs factu¬
rum ꝑibet qr latebrosarum
⁊̃ cogitationum uł uolunta¬
tum iudicium. illoꝵ utiq
minist̾io faciet. quossũma iu̾¬
tatis intelligentia ad omĩs
iudicii ex amen intime illu¬
minauit. Splendor gͦ qͥdã
cordib radiabit. qui uncui¬
ꝙ uniu̾sa que incordesuo
bona uł mala latebant.
manifesta uisione denuda
eoꝵ q̃ indomo sua sunt statĩ
omĩa circũspicit. & ñ solum
quantitatẽ s qualitatẽ rer̃
subuno & simplici aspectu
dep̾hendit. Constat autem
lucem illam incorpoream
multo p̾stantiorem mul¬
to efficatiorẽ in genere
ꝓpͥo quã ista sit uł eẽ possit
ingnẽ suo. Parum itaq ẽ.
quod dixi. quod radiꝰ ille
incor poreus plene demon¬
strat singłos sibimetipsis.

Expanded text:
scrutandae perhibentur, scrutandae perhibentur, quia in illis etiam conscientiis quae securae sibi videbantur nihil occultum, nihil indiscussum relinquetur quod a veritatis lumine non arguatur. Hoc autem domorum scrutinium cum lucernis se Dominus facturum perhibet, quia latebrosarum etiam cogitationum vel voluntatum judicium, illorum utique ministerio faciet, quos summa veritatis intelligentia ad omnis judicii examen intime illuminavit. Splendor ergo quidam cordibus radiabit, qui unicuique universa quae in corde suo bona vel mala latebant, manifesta visione denudabeorum quae in domo sua sunt statim omnia circumspicit, et non solum quantitatem, sed qualitatem rerum sub uno et simplici aspectu deprehendit. Constat autem lucem illam incorpoream, multo praestantiorem, multo efficaciorem in genere proprio, quam ista sit vel esse possit in genere suo. Parum itaque est quod dixi quod radius ille incorporeus plene demonstrat singulos sibimetipsis,
Abbreviated transcription (Latin):
nec nisi ex parte cognoscimꝰ.
Certe si ꝯtingit quẽ piam quã¬
libet domum int̾ densas noc¬
turni temporis tenebras intra¬
re. pot̃ multa eoꝵs q̃ ibi latent
⁊̃ palpando dep̾hend̾e. S si aliꝰ
cogita quam multa sunt q̃ pot̃
sibi & aliis subuno & sĩplici
aspectu ostendere. ñ solũ eoꝵ
q̃ uix potuit ꝑ multa tempo¬
ra palpando cognoscẽ. s ⁊ eoꝵ
quoq que nullo mͦ poss pal¬
pando dep̾hend̾e. Ut enĩ de
cetis taceam. quando int̾
album & igrũ. int̾ formo¬
sum ⁊ de forme. palpand o
discernere pot̾imus. quod ad
lumen luc̃ne subpͥmo statim
aspectu duuidicamus: Quid
autem sunt ꝑfectorum corda
diuine sapientie splendore il¬
lustrata. nͥ luminaria accen¬
sonat qd̃ uisio pacis. Domus
bus babilonis. qñ domus etiã
iherłm scru tande sunt cum
luc̾nis: Qd erit de conscientiis
turpib & desperatis. si ꝯfidẽ¬
tie p̾suntio tollitur ⁊̃ male
securis: Domus itaq iherłm¬

Expanded text:
nec nisi ex parte cognoscimus. nec nisi ex parte cognoscimus. Certe, si contingit quempiam quemlibet domum inter densas nocturni temporis tenebras intrare, potest multa eorum quae ibi latent etiam palpando deprehendere. Sed si alius cogita quam multa sunt quae potest sibi et aliis sub uno et simplici aspectu ostendere, non solum eorum quae vix potuit per multa tempora palpando cognoscere, sed et eorum quoque quae nullo modo posset palpando deprehendere. Ut enim de caeteris taceam, quando inter album et nigrum, inter formosum et deforme palpando discernere poterimus, quod ad lumen lucernae sub primo statim aspectu dijudicamus? Quid autem sunt perfectorum corda divinae sapientiae splendore illustrata, nisi luminaria accensonat quod visio pacis. Domus bus Babylonis quando domus etiam Hierusalem scrutandae sunt cum lucernis? Quid erit de conscientiis turpibus et desperatis, si confidentiae praesumptio tollitur etiam male securis? Domus itaque Hier
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾sis ad diu̾sa satiffacere.
& nodos dubitationũ di¬
solũe. Cur gͦ ñ credat᷑ carta
in corꝑea digito dei inscͥpta
hoc posse p̾stare oculis in cor¬
ꝑeis. quod carta corꝑ ea digi¬
to humano ex arata p̾stare
fortassis. Ecce cõcedamus unũ
eund̾q iudicem multis ꝓ
singłis causis iuxta ostñ¬
sesimilitudinis rõnẽ sub
eod̾ tp̃is mom̃to posse satiffa¬
cere. s nũquid eq̃ ꝯcedend̃
÷ unũ eund̾q hominẽ posse
simul &t semel ꝓ omĩb q̃
gessit ⁊ rͦonem redd̾e ⁊ ꝓsin¬
głis. Tententiã retͥbutioĩs
ao ciꝑe: Nam testimo¬
nI um habemus exeuan¬
głio. quia oportet nos
u̾bo ocioso.S si credimꝰ nos de
singłis u̾b̾ uel factis. cogitati¬
onib. uoluntatib. singilla¬
tim & succedent̾ respondere.
qͦt q̃so tempora oportet i neiꝰ
examinatione ex pend̾e. quẽ
ostat ut scͥbitur nongentos
ramur utiq. ut pote qui in¬
terim alienas ꝯscĩas ñ uide¬

Expanded text:
diversis ad diversa satisfacere, diversis ad diversa satisfacere, et nodos dubitationum dissolvere. Cur ergo non credatur charta incorporea digito Dei inscripta hoc posse praestare oculis incorporeis, quod charta corporea digito humano exarata praestare fortassis: Ecce concedamus unum eumdemque judicem multis pro singulis causis juxta ostensae similitudinis rationem sub eodem temporis momento posse satisfacere. Sed nunquid aeque concedendum est unum eumdemque hominem posse simul et semel pro omnibus quae gessit et rationem reddere, et pro singulis sententiam retributionis accipere? Nam testimonium habemus ex Evangelio: Quia oportet nos erbo otioso . Sed si credimus nos de singulis verbis vel factis, cogitationibus, voluntatibus siggillatim et succedenter respondere, quot, quaeso, tempora oportet in ejus examinatione expendere quem constat, ut scribitur, nongentos ramur utique utpote qui interim alienas conscientias non vide
Abbreviated transcription (Latin):
tuos sensꝰ in alt̾iꝰ cordib alt̾na¬
tim legẽ. possent te centum
homines sub uno eodq tp̃e de
ponsum acciꝑe. Nonne idẽ
eẽt cuiq ꝓposite q̃stionis so¬
lutionẽ accepisse. & certam sẽ¬
tentie tue u̾itatem in corde
tuo legisse: Nil itaq obstat
ultimo ex amine. uno ⁊̃ qͦlibr
iudicante diu̾sos diu̾sis de
causis diu̾sas sententias simł
negotio multa tp̃a expend̾e.
An forte quia multi sunt. qͥ
innumerũ iudicantiũ con¬
currunt. putandi sunt in¬
ter se officium diuid̾e ⁊ tali
mͦ uł ordine negotium acce¬
łare: S quantulus q̃so nũs
iudicantium in ꝯꝑatione ui¬
dicandoꝵ: S cur de rebꝰ in¬
uisibilib ñ credimꝰ qd̃ mreb
uisibilib similitudinis attesta¬
tione ꝓbamꝰ: Certe si multaꝵ
q̃stionum solutiones scͥpte
eent in uno thomo. &e coram
multis inspectorib explica¬
legẽtur subimo eod̾q mom̃¬
to. posset simul ⁊ sub eod̾ tp̃e

Expanded text:
tuos sensus in alterius cordibus alternatuos sensus in alterius cordibus alternatim legere, possent te centum homines sub uno eodemque tempore de ponsum accipere. Nonne idem esset cuique propositae quaestionis solutionem accepisse, et certam sententiae tuae veritatem in corde tuo legisse? Nil itaque obstat ultimo examine uno etiam quolibet judicante diversos diversis de causis diversas sententias simulnegotio multa tempora expendere? An forte quia multi sunt qui in numerum judicantium concurrunt putandi sunt inter se officium dividere, et tali modo vel ordine negotium accelerare? Sed quantulus, quaeso, numerus judicantium in comparatione judicandorum? Sed cur de rebus invisibilibus non credimus quod in rebus visibilibus similitudinis attestatione probamus? Certe si multarum quaestionum solutiones scriptae essent in uno tomo, et coram multis inspectoribus explicalegeretur, sub uno eodemque momento posset simul et sub eodem tempore
Abbreviated transcription (Latin):
de quib mͦ nil cogito. In hꝰ mͦi
aũ cum placuerit possum sẽsũ
meum uid̾e. & in ꝯsid̾ationem
ad duc̾e. Quod agit᷑ in corde
meõ. Hoc n fallor & in tuo.
Si gͥ possem uid̾e cortuũ qͤad¬
modum uidet se ipsum. ex so¬
la sepe ꝯtẽplatione sensus tui.
posset instrui ignorantia cord̾
mei. & quod nc̃ agit᷑ ũbo oris
tc̃ agẽtur u̾bo cord̾. Qd ẽ enim
cord dicẽ nisi sic sentire. Herbũ
itaq cord̃. sententia in telligẽ¬
ts.Iudicantis itaq sententiam
ad cordis eiꝰ inspectionẽ uidisse
& intellexisse. ħ ẽ iudiciũ de¬
disse. ⁊ accepisse. Nonne multi¬
pa mea: Nonne uidicantium
intelligentia corã iudicandis
tali & tali culpa debetur tał
&& talis pena: Que ẽ enĩ ista
ꝯfessio uł attestatio. nͥ mutua
ad alt̾utrũ oscientiarũ uł in¬
telligentiarum reuelatio:
Miraris fortassis qui ħ audi.
Audi adhuc uñ ampliꝰ mi¬
reris. Certe si possemus mu¬

Expanded text:
de quibus modo nil cogito. In hujusmodi de quibus modo nil cogito. In hujusmodi autem, cum placuerit, possum sensum meum videre, et in considerationem adducere. Quod agitur in corde meo, hoc, ni fallor, et in tuo. Si igitur possem videre cor tuum quemadmodum videt seipsum, ex sola saepe contemplatione sensus tui posset instrui ignorantia cordis mei, et quod nunc agitur verbo oris, tunc ageretur verbo cordis. Quid est enim cordis dicere, nisi sic sentire? Verbum itaque cordis sententia intelligentias. Judicantis itaque sententiam ad cordis ejus inspectionem vidisse et intellexisse, hoc est judicium dedisse et accepisse. Nonne in ultipa mea? Nonne judicantium intelligentia coram judicandis tali et tali culpa debetur talis et talis poena? Quae est enim ista confessio vel attestatio, nisi mutua ad alterutrum conscientiarum vel intelligentiarum revelatio. Miraris fortassis qui haec audis. Audi adhuc unde amplius mireris. Certe, si possemus mu
Abbreviated transcription (Latin):
legunt retributionis sentñtiã
sententieq rõnem quam quisq
m̾etur inueniunt. Huiꝰmi itaq
scͥpturam legẽ. hoc erit eis iu¬
dicii sententiam accepisse. Hoc
autem erit apłicos uiros uidi¬
candoꝵ quẽlibet iudicare. dan¬
de sententie rõnem ocłis eorũ
ingerere. Certe si hrẽm aurẽ
aꝑtam adu̾bum cord̾. sicut ha¬
beo adũbum oris. posses uttqp
me sola cogitatione de tuis q̃
uelles secretis doce. Docenda
namq cogitare. hoc eẽt docẽ.
& docenda cogitantẽ in tellexisse.
hoc eẽt discenda didicisse. Om̃e
aut̃ quod a sensato d̾r. pͥus cogi¬
mutuas cogitatione uid̾e. Ecce
ꝗͣ facilis doctͥna e̾ẽt. si aurã aꝑtã
hr̃emus adalieni cord̾ cogita¬
tum. qnͣtomag̃ si adeiꝰ sensũ
oculum hr̃emus aꝑtum:
Attende q̃ dico. Alud ẽ uid̾e
cogitatũ. & longe aliũdiuid̾e
sensũ. Multa habeo ĩ cognit̾oe.
q̃ mͦ ñ habeo incogitatione. Et
innum̾a sunt. dequib certã
& ꝓuitam sententiã teneo.

Expanded text:
retributionis sententiam, sententiaeque rationem quam quisque meretur inveniunt. Hujusmodi itaque scripturam legere, hoc erit eis judicii sententiam accepisse. Hoc autem erit apostolicos viros judicandorum quemlibet judicare, dandae sententiae rationem oculis eorum ingerere. Certe si haberem aurem apertam ad verbum cordis sicut habeo ad verbum oris, posses utique me sola cogitatione de tuis quae velles secretis docere. Docenda namque cogitare hoc esset docere, et docenda cogitantem intellexisse, hoc esset discenda didicisse. Omne autem quod a sensato dicitur prius cogimutuas cogitationes videre. Ecce quam facilis doctrina esset si aurem apertam haberemus ad alieni cordis cogitatum, quanto magis si ad ejus sensum oculum haberemus apertum? Attende quae dico. Aliud est videre cogitatum, et longe aliud videre sensum. Multa habeo in cognitione quae modo non habeo in cogitatione. Et innumera sunt de quibus certam et promptam sententiam teneo,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsuetudinẽ. atq aliud
iuixta diuinã legem.
Scdm pͥmam ꝯditionẽ
omnia uidicant᷑ bona
uł munda. Iuxta hu¬
manam ꝯsuetridinem
alia munda uidentur
alia in munda. Ex mũ¬
dis uͦ ꝯsuetudinariis q̃¬
dam sanctio diuina ex¬
cipit. & ĩmunda dec̾nit.
Primum iudicium est
uxta diffinitionẽ romᷤ.¬
scdm iuxta exꝑim̃tum
sensualitatis. tciũ uixͣ
decretum diuine sancti¬
onis. Ratio udicat scd̃
naturam. & ꝓpͥetatem re¬
bus insitam. sensualitas:
iuxta affectionem ꝓpͥam.
& placoris uł hororis sui
diffrãm. sanctio diuina.
iuxta similitudinẽ ali¬
quam obsignificationis
grãm. Iuxta rõnis iudi¬
cium: nicħ mundum
pret̾ peccatũ. Sensuali¬
tas in mundũ reputat.
quod sensꝰ carnis horret
uł nauseat. Qñ diuina
sanctio aliquid. quod na¬
turalit̾ mundum ÷. in¬
mundum decernit. grã
significationis id facit. et
ad aliquid quod ueracit᷑
in mundum ẽ. de morib
hominũ delendũ intẽdit.

Expanded text:
iud juxta divinam legem. Secundum primam conditionem omnia judicantur bona vel munda; juxta humanam consuetudinem alia munda videntur, alia immunda. Ex mundis vero consuetudinariis, quaedam sanctio divina excepit, et immunda decernit. Primum judicium est juxta definitionem rm juxta experimentum sensualitatis, tertium juxta decretum divinae sanctionis. Ratio judicat secundum naturam et proprietatem rebus insitam. Sensualitas juxta affectionem propriam, et placoris vel horroris sui differentiam. Sanctio divina juxta similitudinem aliquam ob significationis gratiam. Juxta rationis judicium nihil immundum praeter peccatum. Sensualitas immundum reputat, quod sensus carnis horret vel nauseat. Quando divina sanctio aliquid quod naturaliter mundum est immundum decernit, gratia significationis id facit, et ad aliquid quod veraciter immundum est de moribus hominum delendum intendit.
Abbreviated transcription (Latin):
mitur ꝓpͥetas geniti. m̃ito
& illa iuxta eumd̾ mod̾
sp̃aluis assignatur. Eoce
quomodo ex hac rer̃ tͥm¬
tate surg̃ ꝯsideratio exqͣ
ꝑ exemplum ostenditur
qualit̾ qͦd dediuinis ꝓͥe¬
tatib legitur in telligi
ualet. s ex ead̾ rer̃ specła¬
tione ꝯsideratio oritur
longe ista sublimior. ex
qua rõcinando colligit᷑
qđ idem ipsum oĩo fate¬
ri oportet. S in his me
credimus.
ueris
c̃omnia ĩpͥma
creatione dicantur bo¬
na. cur introducendoꝵ
in archam alia dicũt᷑
munda. alia uͦ ĩmũda.
cũ ista eo ipso quod in¬
munda sint. non uide¬
ant᷑ ẽẽ bona. S in rer̃
ꝯsid̾atione. Aliud iudicuĩ

Expanded text:
mitur proprietas geniti, merito mitur proprietas geniti, merito et illa juxta eumdem modum specialius assignatur. Ecce quomodo ex hac rerum Trinitate surgit consideratio ex qua per exemplum ostenditur qualiter quod de divinis proprietatibus legitur intelligi valet. Sed ex eadem rerum speculatione consideratio oritur longe ista sublimior, ex qua ratiocinando colligitur quod idem ipsum omnino fateri oportet. Sed in his metcredimus.eris cum omnia in prima creatione dicantur bona, cur introducendorum in arcam alia dicuntur munda, alia vero immunda, cum ista eo ipso quod immunda sint non videantur esse bona. Sed in rerum consideratione aliud judicium
Abbreviated transcription (Latin):
tentia oĩo defu̾it. Nam
posse bene uelle: ẽ aliqͥd
p̾se. Sapĩe u̾o ẽ. discernere
int̾ bonum et malum. ⁊ sñ
huiꝰmͦi discretione nescit uo¬
luntas quid sit eligendũ.
Ut possis gͦ bonitatẽ hr̃e.
oportet ut scias ⁊ ualeas bo¬
num elig̾ẽ. Potentia dat
posse. sapĩa dat nosse. sine
quib bonitas ñ ꝓdit ad esse.
Contrahit itaq suum ẽẽ bo¬
nitas uera tam a sapĩa quã
potentia. In hac itaq rer̃
trinitate sola potentia ñ
est de reliquar aliqua.sa¬
pientia autẽ ẽ: depotẽtia
sola. bonitas uͦ: de potñtia
simul & sapĩa. Uides certe
quom in hac rer̃ tͥnitate
exp̃sse sunt ꝓͥetates tͥnitatiᷤ
illius sũme & et̾ne. Ibi est
ꝑsona ingeniti. q̃ ñ ẽ ab
alio aliquo.ibi ẽ ꝑsona ge¬
niti q̃ ẽ abingenito solo.
a genito quã ab ingeni¬
.to. Qm̃ gͦ in potentia ex¬
pͥmitur ꝓpͥetas ingeniti.
sp̃ali quodam ꝯsideratio¬
nis modo. m̾ito ascͥbitur
illi. S qm̃ in sapĩa ex pri¬

Expanded text:
tentia omnino defuerit. Nam tentia omnino defuerit. Nam posse bene velle, est aliquid posse. Sapientiae vero est discernere inter bonum et malum. Et sine hujusmodi discretione, nescit voluntas quid sit eligendum. Ut possit ergo bonitatem habere, oportet ut scias et valeas bonum eligere; potentia dat posse, sapientia dat nosse, sine quibus bonitas non prodit ad esse. Contrahit itaque suum esse bonitas vera tam a sapientia quam a potentia. In hac itaque rerum trinitate sola potentia non est de reliquarum aliqua. Sapientia autem est de potentia sola, bonitas vero de potentia simul et sapientia. Vides certo quomodo in hac rerum Trinitate expressae sunt proprietates Trinitillius summae et aeternae. Ibi est persona ingeniti quae non est ab alio aliquo; ibi est persona geniti, quae est ab ingenito solo; uae est tam a genito quam ab ingenito. Quoniam ergo in potentia exprimitur proprietas ingeniti, speciali quodam considerationis modo merito ascribitur illi. Sed quoniam in sapientia expri
Abbreviated transcription (Latin):
tͥnitate illa. tria tribus.
lementis uł quib libet
reb insensatis. In reb aũ
aĩatis & brutis ẽ potentia
audiendi. uidendi. poten¬
cia ambulandi. comeden
nulla naturalit̾ in ẽẽ potest.
Constat ergo quod suꝑius¬
iam dictum est quia pot̾
ẽẽ multiplex potentia. uͥ
nulla pot̾ ẽẽ sapientia. Eꝯͣ
autem ubi nulla potñtia
est nulla sapĩa inẽe pot̃.
Nam posse sapere. absop
dubio ẽ aliquid posse. Dat
itaq ẽẽ posse. non sapienta
potentiẽ. s potentia sap̃ie.
Item ꝯstat quod lucifer
ille qui mane oriebatur.
multam ht̃ potentiã. mul¬
tam sapientiam. s nullam
omnino uoluntatẽ bo¬
nam. Bonitatis ẽ aũ bene
uelle. Quid ẽ enim bonitas
nnsi bona uoluntas: Testĩ
itaq ẽ lucifer ille. obdura¬
tus in sua ꝑu̾sitate quod
possit ẽẽ multiplex potẽ¬
tia simul ⁊ multiformis
sapientia. uͥ nulla manẽt
bonitatis uestigia. Ecõtͣ
autem nulla bonitas ĩ eẽ
pot̾it. ubi sapientia uł po¬

Expanded text:
Trinitate illa, tria tribus, Trinitate illa, tria tribus, lementis, vel quibuslibet rebus insensatis. In rebus etiam animatis et brutis est potentia audiendi, videndi, potentia ambulandi, comedendnulla naturaliter inesse potest. Constat ergo quod superius dictum jam est, quia potest esse multinulla potest esse sapientia. Econtra autem ubi nulla potentia est, nulla sapientia inesse potest. Nam posse sapere absque dubio est aliquid posse. Dat itaque esse posse non sapientia potentiae, sed potentia sapientiae. Item, constat quod Lucifer ille, qui mane oriebatur, multam habet potentiam, multam sapientiam, sed nullam omnino voluntatem bonam. Bonitatis est autem bene velle. Quid est enim bonitas nisi bona voluntas? Testis itaque est Lucifer ille obduratus in sua perversitate quod possit esse multiplex potentia, simul et multiformis sapientia, ubi nulla manent bonitatis vestigia. Econtra autem nulla bonitas inesse poterit, ubi sapientia vel po
Abbreviated transcription (Latin):
cantur. qui tam̃ ab eodẽ
uetus fermentũ pͣgare
iubent᷑. Nam quodzi¬
ma aput grecos. hoc idẽ
sonat fermentũ ap̃ nos.
azima u̾o idem quod ab¬
sq ferm̃to. Si gͦ absq fer¬
mento ñ sunt. quomo do
azima dici possunt: uł
si omni fermento carent.
qͦmͦ pͣgare ualent. qͦd oĩo
ñ hñt. Expurgate in qͣt
uetus fermentum. ut sitis no¬
ua ꝯsꝑsio sicut estis azimi.
Inhis apłi uerbis si bene con¬
sid̾es. ñ unam tantũ uͥ mͥ ui¬
detur questionẽ reꝑies sed
plures. S dum unam solã
proponis. in eo ipso innius.
te nullam dubitationem
hr̃e in aliis. Libent̃ itaq co¬
nabor soluere dubita¬
tionem tuam. dum pꝰmod̾
& tu soluas dubitationem
meam. nec unam tm s ge¬
minã. ut talentum creditũ
cũ usura recipiam. Ecce fa¬
temur quod id̾ ipsi scd̃m
id̾̃ ipsum ñ possunt azimi
tñ id̾ ipsi scd̃m aliud ⁊ aliud
& azimi fore. & ferm̃to nõ
carere. St̃ qui dedeo nil

Expanded text:
cantur qui tamen ab eodem vetus fermentum purgare jubentur. Nam quod azyma apud Graecos, hoc idem sonat fermentum apud nos, azyma vero idem quod absque fermento. Si ergo absque fermento non sunt, quomodo azyma dici possunt? Vel si omni fermento carent, quomodo purgare valent quod omnino non habent? Expurgate, inquit, vetus fermentum, ut sitis nova conspersio sicut estis azymi . In his Apostoli verbis si bene consideres, non unam tantum, ut mihi videtur, quaestionem reperies, sed plures. Sed dum unam solam proponis, in eo ipso innuis te nullam dubitationem habere in aliis. Libenter itaque conabor solvere dubitationem tuam, dum postmodum et tu solvas dubitationem meam, nec unam tantum, sed geminam, ut talentum creditum cum usura recipiam. Ecce fatemur quod idem ipsi secundum idem ipsum non possunt azymi tamen idem ipsi secundum aliud et aliud et azymi fore et fermento non c
Abbreviated transcription (Latin):
÷ autem quod filiꝰ plenitu¬
dinem euis capit & expri¬
mit. cꝰ imago existit. Itaq scd̃
sententiã aus̃. filiꝰ coequat᷑
prĩ. ñ pr̃ sue imagini. Re¬
cte gͥ equalitas atribuit᷑
ñ patri s filio. S cur in¬
quis ñ etiã  spiũi sc̃oꝰ S
si des cux solus intͥnitate
quent̾ accipies. cur eqͣlitaᷤ¬

Expanded text:
est autem quod Filius plenituest autem quod Filius plenitudinem ejus capit et exprimit, cujus imago existit. Itaque secundum sententiam Augustini, Filius coaequatur Patri, non Pater suae imagini. Recte igitur aequalitas attribuitur non Patri, sed Filio. Sed cur, inquis, non etiam Spiritui sancto? Sed si des cur solus in Trinitate quenter accipies
Abbreviated transcription (Latin):
damus ⁊ illd̾. quia quicquid sub¬
stantialit̾ dici pot. uãcit̾ unum
est. S dicis. qr ⁊ hoc ei c̃ cet̾is cõ¬
mune ẽ. S ꝓculdubio solus
pat̃ ht̃ hoc scd̃m ut sic dicam
pͥncipalitatẽ. nam cet̾i sod̾m accep¬
tionem. & iuxta altiꝰ siłitudi¬
nem. Hinc gͦ colligit᷑ cur ei
unitas iuxta hanc ꝯsid̾atio¬
nem quasi sp̃ałr atͥbuit᷑. Ecte
quomꝰ in patre unitas. q̃ra¬
mus mͦ quomͦ infilio eqͣlitaᷤ.
Certe ubi nulla płalitas ẽ.
nec equalitas recte uł dici.
uł intelligi. pot̃. Sic̃ enun
nicħ recte dr sͥ simile. sic nec
equale. Itaq uͥ pͥmo płalitaᷤᷤ
oceͣrit. ibi o equalitatẽ pri¬
mum querere oportebit.
Constat aut̃ quia filiꝰ ima¬
go ẽ prĩs sui. non aut̃ p̃r i¬
mago filii. hinc illud aus̃.
Non autem pr̃ ⁊ filius sumul
ambo umnago. s filiꝰ solus
imago prĩs. Audi ⁊ illd̾ eiꝰd̃.
Imago si ꝑfecte ĩplet illud
cuiꝰ imago ÷: ip̃a coeqͣtur ei.
ñ illud imagini sue. Certũ

Expanded text:
quid substantialiter dici potest, veraciter unum est. Sed dicis, quia et hoc ei cum caeteris commune est, sed procul dubio solus Pater habet hoc secundum, ut sic dicam, principalitatem: nam caeteri secundum acceptionem, et juxta alterius similitudinem. Hinc ergo colligitur cur ei unitas juxta hanc considerationem quasi specialiter attribuitur. Ecce quomodo in Patre unitas, quaeramus quomodo in Filio aequalitas. Certe ubi nulla pluralitas est, nec aequalitas recte vel dici, vel intelligi potest. Sicut enim nihil recte dicitur sibi simile, sic nec aequale. Itaque ubi primo pluralitas occurrit, ibi et aequalitatem primum quaerere oportebit. Constat autem quia Filius imago est Patris sui, non autem Pater imago Filii. Hinc illud Augustini. Non autem Pater et Filius simul ambo imago, sed Filius solus imago Patris. Audi et illud ejusdem. Imago si perfecte implet illud cujus imago est, ipsa coaequatur ei, non illud imagini suae. Certum
Abbreviated transcription (Latin):
inuenit᷑. Addamꝰ & illud qͥa
plenitudinẽ ꝯcordie facit id̃
uelle. & idem nolle. recte ita¬
alia q̃stio uid̾r. Nc̃ uero uidea¬
mus qͦm intelligend̾ sit. quod
aus̃. ad illa suꝑius posita et
expõita adiungit. cũ dicit.
Et tͥa hec: unum omnia ꝓpt̾
prẽm. eqͣlia omnia ꝓpt̾ fili¬
um. ꝯnexa omnia ꝓpt̾ sp̃m¬
scm̃ SSi sola ingeniti ꝑsona
fuisset. nichilominus in d̾i¬
tate uuitas eẽt. Primordiałr
itaq ÷ ut sic dicam unitas
insolo ingenito. s iuxta eiꝰ
siłitudinem uł emanationẽ
tam inunigenito quã in
spũ scõ. It̃ si sola ingentti
ꝑsona. eẽt: nulla ĩ diuinitate
equalitas fuiss &e si sola
sp̃c scĩ ꝑsona deẽẽt. nichi

Expanded text:
invenitur. Addamus et illud, quia invenitur. Addamus et illud, quia plenitudinem concordiae facit idem velle, et idem nolle, recte itaalia quaestio videtur. Nunc vero videamus quomodo intelligendum sit, quod Augustinus ad illa superius posita, et exposita adjungit, cum dicit: Et tria haec unum omnia propter Patrem, aequalia omnia propter Filium, connexa omnia propm. Si sola ingeniti persona fuisset nihilominus in divinitate unitas esset. Primordialiter itaque est, ut sic dicam, unitas in solo ingenito, sed juxta ejus similitudinem, vel emanationem tam in unigenito, quam in Spiritu sancto. Item, si sola ingeniti persona esset, nulla in divinitate aequalitas fuisset; et si sola S
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solum filio. s ⁊ spiũ sc̃o
eqͣlitas atͥbuitur. s scdm pͥn¬
cipalitatẽ ht̃ hoc solus filius.
tur. magis idemtitas quam
eqͣlitas dic̾etur. Ecce iam habẽ
cur unitas pri. cur equalitas
atͥbuatur filio. restat q̃rendũ
cur utriusq ꝯcordia atͥbuatur
spm̃n scõ. Sic̃ equalitas nulla ẽ
sine ꝯsistentium płalitate. sic
nec quid t̾cium ponit᷑ ꝯcordia
duoꝵ. sine consistentium tri¬
nitate. Inprẽ origo unitatis.
infilio inchoatio płalitatis.
in spũ scõ ꝯpletio tͥnitatis.
Hinc tͥ elucescere debet. quã
m̃to dicat᷑ ceteroꝵ ꝯcordia. il¬
le qui ÷ t̾cia intͥnitate ꝑ sona.
Consid̾emus nunc ꝓͥa singło¬
rum. &i uidebimꝰ quia alia
ẽ habitudo pr̃ĩs adfilium.
aua ad sp̃m sc̃m. Nichilommꝰ¬
alit̾ se ht̃ filius adeund̾ sp̃m.
& alit̃ ad patrem suum. U̾nifor¬
mit̾ autem hñt tam pat̾ quã
uniformit᷑ se ht̃ id̾ sp̃c. tam ad
prem̃ quam filium. Recte gͦ
dinis uniformitas oĩformit᷑

Expanded text:
n solum Filio, sed et Spiritui sancto aequalitas attribuitur, sed secundum principalitatem habet hoc solus Filius, tur, magis identitas quam aequalitas diceretur. Ecce jam habes cur unitas Patri, cur aequalitas attribuatur Filio; restat quaerendum cur utriusque concordia attribuatur Spiritui sancto. Sicut qualitas nulla est sine consistentium pluralitate, sic nec quid tertium ponitur concordia duorum, sine consistentium Trinitate. In Patre origo unitatis, in Filio inchoatio pluralitatis, in Spiritu sancto completio Trinitatis. Hinc tibi elucescere debet, quam merito dicatur caeterorum concordia, ille qui est tertia in Trinitate persona. Consideremus nunc rum, et videbimus quia alia est habitudo Patris ad Filium, alia ad Spiritum sanctum. Nihilomaliter se habet Filius ad eumdem Spiritum, et aliter ad Patrem suum. Uniformiter autem habent tam Pater quam uniformiter se habet idem Spiritus tam ad Patrem quam Filium. Recte ergo dinis uniformitas omniformiter
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitate qui sit ꝯnexio płi¬
um.S forte adhuc exigis
cur existente trinitate om̃iũ
ꝯnexio atͥbuatur soli spĩu
sc̃o. S scimꝰ qm̃ reliqui duo
diffent̾ se hñt ad ingenitũ.¬
similit̾ reliqui duo diffẽnt̃
se hñt aduigenitũ. solus
autem sp̃c sc̃s indiffe̾nt᷑ se ht̃
reliquas indiuinitate pͣs.
pͥmordialit᷑ etiã qͣntũ ad cre¬
aturas. Nam qđ in creatis
onexio solet in uemiri ẽ de
unitatione uł similitudine
sp̃c scĩ. Ne mireris quod ħ
q̃ supͣ dicta sunt ꝑ remotionẽ
posuimꝰ. ut ea q̃ senti enda
sunt planius & plenus ĩ¬
telligamus. Primordialit̾
itaq unitas ꝑtinet adĩge¬
nitum. & iccͥco intͥnitate
omnia unum ꝓpt̾ ipsum.
Equalitas pͥmordialit̾ ꝑti¬
net adunigenitum & iccͥco
intͥnitate oĩa eqͣlia. ꝓpt̾ ip̃m.
Connexio singularit̾ ꝑti¬

Expanded text:
tate qui sit connexio plurium. Sed forte adhuc exigis cur, existente Trinitate, omnium connexio attribuatur soli Spiritui sancto. Sed scimus quoniam reliqui duo differenter se habent ad unigenituiam reliqui duo differenter se habent ad unigenitum, solus autem Spiritus sanctus indifferenter se habet reliquas in divinitate personas, primordialiter etiam quantum ad creaturas. Nam quod in creaturis connexio solet inveniri est de imitatione, vel similitudine Spiritus sancti. Ne mireris quod haec quae supradicta sunt per remotionem posuimus, ut ea quae sentienda sunt planius et plenius intelligamus. Primordialiter itaque unitas pertinet ad ingenitum et idcirco in Trinitate omnia unum propter ipsum. Aequalitas primordialiter pertinet ad unigenitum, et idcirco in Trinitate omnia aequalia propter ipsum. Connexio singulariter perti
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie legunt: uelud incor¬
dium uoluminib tͣnͣscͥbũt.
quicquid iã ꝑspicua u̾itatis
intelligentia ꝯp̃hendunt.
actiones scͥpte: Qd uͦ sunt
iudicantiũ corda diuinitꝰ
inomnẽ u̾itatem ed octa. nͥ
q̃dam quasi canonum decre¬
ta: Ex hac gemina scͥptura
om̃is sententia trahit᷑. uñ
iudicandoꝵ qͥlib dampna¬
tur uł absoluitur. Iudicã¬
dos itaq nicħ aluid ÷ acti¬
onum suaꝵ libros coram
uͦ aliud ẽ iudices in huiꝰ mͦi
codicib lege. quã ꝯscienti¬
arum oculta. manifesta
uisione penetrare. & qͦqͥsq
m̾ito polleat uł sordescat
indubitant᷑ agnosc̾ẽ. Iudice
autem coram iudicand̾ de cre¬
torũ suorũ libros aꝑire ẽ:
ad cordium suoꝵ in spectio¬
nem inferioꝵ qͦꝵlibet iuisũ
admitt̾e sensumq suũ ĩbis
q̃ ad iudicii rõnem spectãt

Expanded text:
legunt, velut in cordium voluminibus transcribunt quidquid jam perspicua veritatis intelligentia conprehendunt. actiones scriptae? Quid vero sunt judicantium corda divinitus in omnem veritatem edocta, nisi quaedam quasi canorum decreta? Ex hac gemina Scriptura omnis sententia trahitur, unde judicandorum quilibet damnatur, vel absolvitur. Judicandos itaque nihil aliud est actionum suarum libros coram vero aliud est judices in hujusmodi codicibus legere, quam conscientiarum occulta manifesta visione penetrare, et quo quisque merito polleat, vel sordescat, indubitanter agnoscere. Judices autem coram judicandis decretorum suorum libros aperire, est ad cordium suorum inspectionem inferiorum quorumlibet visum admittere, sensumque suum in his quae ad judicii rationem spect
Abbreviated transcription (Latin):
quidmagni erit dic̾e hoc ilł
quia dãpnandi erunt. illis
inquam qui dampnationis
sue sententiã cognouerũt. seu
etiã exceperunt: D forte
dicis. qͥa hoc ẽ apłicos uiros.
inferiores qͦsq uidicare. ex in¬
spectione ꝯscientie singłoꝵ ꝗͣ
iuste isti saluent᷑. illi dãpnẽt᷑
disc̃nere. Qmͦ enim credit᷑
ds̃ in illa die manifestare ab¬
scondita tenebrarum. nͥ qͦd
absq dubio reuelabit ĩtima
& occulta ꝯscientiar̃: Non
erit itaq illud iudicium ĩ

Expanded text:
quid magni erit dicere hoc illis quid magni erit dicere hoc illis quia damnandi erunt; illis, inquam, qui damnationis suae sententiam cognoverunt, seu etiam exceperunt? Sed forte dicis, quia hoc est apostolicos viros inferiores quosque judicare ex inspectione conscientiae singulorum quam juste isti salventur, illi damnentur discernere. Quomodo enim creditur Deus in illa die manifestare abscondita tenebrarum, nisi quod absque dubio revelabit intima et occulta conscientiarum? Non erit itaque illud ju
Abbreviated transcription (Latin):
dampnatio certior ẽ. quam
illis dic̃ apłs: Annescitis qr
angłos iudicabimꝰ: Ecce di¬
cuntur iudicandi. qui tñ
iuxta aliquid recte dicunt᷑
iudicati. Uide gͦ neforte
similit̾. & illi qui iam dñr
iudicati. recte dicant᷑ ⁊ ad¬
huc iudicandi. An forte
idipsum tͥqueris adhuc
amplius ꝓbari: Fulge
ne hi sunt qui ñ credunt.
& icirco iam iudicati st̃: hi¬
oentur itaq õs aut iudica¬
turi. aut uidicandi. ⁊ de
iudicandis qui dem alii
saluandi. alii aũ dãpnãdi.
Uidentur itaq in illo fu¬
turo itidicio tres ordineᷤ
tuor. uelpotiꝰ qͥnq Ut
autem decet᷑is taceam
ut quid uł illi it̾m iudi¬
cant᷑. quoꝵ dampnatio ñ
dicam p̾noscitur s iam in¬
choata rectissime credit᷑: Q
autẽ mͦ apłi eos iudicabunt.
qͥ ab eis absq dubio iudican¬
disunt: An forte dicturi su¬
mus quia hoc sit apłos iudici¬
um facẽ. dampnandis quia
cdampnandi sunt. saluandis
quia saluandi sunt dic̃ẽ: S¬

Expanded text:
damnatio certior est, quam damnatio certior est, quam illis dicit Apostolus: An nescitis quia angelos judicabimus? Ecce dicuntur judicandi, qui tamen juxta aliquid recte dicuntur judicati. Vide ergo ne forte similiter et illi qui jam dicuntur judicati, recte dicantur et adhuc judicandi. An forte idipsum tibi quaeris adhuc amplius probari? Fulgebne hi sunt qui non credunt, et idcirco jam judicati sunt? Videntur itaque omnes aut judicaturi, aut judicandi, et de judicandis quidem alii salvandi, alii autem damnandi. Videntur itaque in illo futuro judicio tres ordines atuor, vel potius quinque? Ut autem de caeteris taceam, ut quid vel illi iterum judicantur quorum damnatio non dicam praenoscitur, sed jam inchoata rectissime creditur? Quo autem modo apostoli eos judicabunt qui ab eis absque dubio judicandi sunt? An forte dicturi sumus quia hoc sit apostolos judicium facere damnandis quia damnandi sunt, salvandis quia salvandi sunt? Sed