comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tam ꝑu̾se de deo loqui non possent.
S accepta in uiria etiam quod uer̃
erat dicere ueritas noluit: ne non di¬
risse u̾itatem s ꝓ uocatus contumeliã
reddilisse uide̾tur. Ex qͣ re quid nob̾
innuitur. nisi ut eo tempore qͦ a ꝑxi¬
mis ex falsitate contumelias accipimꝰ
eorum etiam uera mala taceamus.
ne ministerium uste correctionis
in arma uertamus furoris: G quia
quisquis dei zelo utitur. apͣuis homi¬
nib dehonestatur: in semet ipso do¬
minus nobis paciencie p̃buit erem¬
plum qui ait. s honorifico patrem
meum: et iros in honorastis me. S qͥd
nob̾ adista faciendum sit: adhuc exẽ¬
plo nos ammonet cum subuingit:
Ego autem non quero głam meam
est quiquerat ⁊ udicet. Scimus certe
quod scriptum est. qr pat̃ omne uidi¬
ciura dedit filio: et tamen ecte isden
filius inuirias accipiens głam suã
non querit. Illatas contumelias pa¬
tris ĩudicio reseruat: ut nobis ꝓfecto

Expanded text:
tam perversa de Deo loqui non possent. tam perversa de Deo loqui non possent. Sed accepta injuria etiam quod verum erat dicere Veritas noluit, ne non dixisse veritatem, sed provocatus contumeliam reddidisse videretur. Ex qua re quid nobis innuitur, nisi ut eo tempore quo a proximis ex falsitate contumelias accipimus, eorum etiam 1508 vera mala taceamus, ne ministerium justae correptionis in arma vertamus furoris? Sed quia quisquis Dei zelo utitur a pravis hominibus dehonestatur, in semetipso nobis Dominus patientiae praebuit exemplum, qui ait: Sed honorifico Patrem meum, et vos inhonorastis me. Sed quid nobis ad ista faciendum sit, adhuc exemplo nos admonet, cum subjungit: Ego autem non quaero gloriam meam, est qui quaerat et judicet. Scimus certe quod scriptum est, quia Pater omne judicium dedit Filio, et tamen ecce idem Filius injurias accipiens gloriam suam non quaerit. Illatas contumelias Patris judicio reservat, ut nobis profecto
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dixerunt ei. Nonne benedicimus
nos quia samaritanus es tu ⁊ de mo¬
niii: habes: Accepta autem tan¬
ta contumelia: quid deus responde¬
at audiamus. Ego de mon̾um non
habeo: s honorifico patrem meũ
⁊ uos in honorastis me. Quia enim
ait. nisi dominus custodierit ciuita¬
quid de nocte: respondere noluit dñs
samaritanus non sum s ego demoni¬
um non habeo. Duo quippe ei illa¬
ta fuerant. unum negauit alrud
tacendo consensit. Custos namq
humani geñis uen̾at: ⁊ si marita¬
num se ñ esse diceret esse se custodem
negaret. S tacuit quod recognouit:
⁊ pacient̃ reppulit quod dictũ falla¬
citer audiuit dicens. Ego demoniũ
non habeo. Inquib uerbis quid ali¬
ud nisi suꝑbia nr̃a confunditire:
Que si exagitata uł leuit̃ fuerit:
atrociores in iurias reddit quam acce¬
deus: non irascitur non contumelio¬
sa u̾ba respondit. Qui eisdem ista di¬
centibus respondere uoluisset demoni¬
um uos habitis: uerum ꝓfecto dicẽt.

Expanded text:
o Judaei: Nonne bene dicimus nos, quia Samaritanus es tu, et daemonium habes? Accepta autem tanta contumelia, quid Dominus respondeat audiam. Ego daemonium non habeo, sed honorifico patrem meum, et vos inhonorastis me. Quia enim ait: Nisi Dominus custodierit civitaquid de nocte? respondere noluit Dominus: Samaritanus non sum; sed, Ego daemonium non habeo. Duo quippe ei illata fuerunt: unum negavit, aliud tacendo consensit. Custos namque humani generis venerat; et si Samaritanum se non esse diceret, esse se custodem negaret. Sed tacuit quod recognovit, et patienter repulit quod dictum fallaciter audivit, dicens: Ego daemonium non habeo. In quibus verbis quid aliud nisi superbia nostra confunditur? quae si exagitata vel leviter fuerit, atrociores injurias reddit, quam acceDominus non irascitur, non contumeliosa verba respondet. Qui si eisdem ista dicentibus respondere voluisset: Daemonium vos habetis, verum profecto diceret,
Abbreviated transcription (Latin):
in illo electorum dei grege numerẽt᷑:
Ecce uox omnium xp̃m clamat: secd
uita omnium non clamat. Pleriq de¬
um uocibus secuntur: morib fuguint.
hinc enim acdthitum paulus dicit. Qͥ
confitentur se nosse deum: factis autẽ
negant. huc iacob ait: fides sine oꝑib¬

Expanded text:
in illo electorum Dei grege numerentur. in illo electorum Dei grege numerentur. Ecce vox omnium Christum clamat, sed vita omnium non clamat. Plerique Dominum vocibus sequuntur, moribus fugiunt. Hinc enim Paulus dicit: Qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant . H
Abbreviated transcription (Latin):
nouissimo dare sicut ⁊ tibi. Et qr ipsa
regni ꝑceptio huius bonitatis uolunta¬
tis est: recte subiungit. Aut ñ licet mͥ
quad uolo fatsire: Stulta enim conq̃stio
hominis est: contra benignitatẽ dei sõ
querendũ quippe esset ñ si daret quod
non deberet: s si ñ daret qd̃ debuerit.
Unde aꝑte subditur. An oculus curs
nequam est qr ego bonus sumꝰ Nemo
aut̃ se de oꝑe nomo de tempore extollat
cũ hac expleta sentencia subsequenter
u̾itas clamet. Sic erunt nouissimi pri¬
mi ⁊ pͥmi nouissimi. Ecce enun ⁊ si iam
scimus que ⁊ quanta bona egimus. ad¬
huc suꝑnus tudex qua subtilitate hec
examinet ignoramus. Et quidem gaudẽ¬
dum cuiq summoꝑe est: in regno dei
esse uel ultimum. u post hec terribile
est ualde qud sequitur. Multi autem
sunt uocati: pauci uͦ electi. Quia ⁊ ad
fidem plu. res uteniunt: ⁊ ad celeste rog¬
num pauci ꝑducuntur. Ecce enim
conuenimus. ecclłie parietes implemꝰ.
s tamen quis sciat qmͣ pauci sunt qͥ

Expanded text:
ipsa regni perceptio ejus est bonitas voluntatis, recte subjungit: Aut non licet mihi quod volo facere? Stulta enim quaestio est hominis contra benignitatem Dei. Non querendum quippe esset si non dat quod non debet, sed si non daret quod deberet. Unde apte subditur: An oculus tuus nequam est quia ego bonus sum? Nemo autem se de opere, nemo de tempore extollat, cum hac expleta sententia subsequenter Veritas clamet: Sic erunt novissimi primi, et primi novissimi. Ecce enim etsi jam scimus quae vel quanta bona egimus, adhuc supernus judex qua subtilitate haec examinet ignoramus. Et quidem gaudendum cuique summopere est in regno Dei esse vel ultimum. 5. Sed post haec terribile est valde quod sequitur: Multi enim sunt vocati, pfidem plures veniunt, et ad coeleste regnum pauci perducuntur. Ecce enim convenimus, et Ecclesiam pariter replemus; sed tamen quis scit quam pauci sunt, qui
Abbreviated transcription (Latin):
quasi ex mortuis pellib credat mnnire
Sunt et enim multi: qui pͣuitatem
suam exalienis pͣuitatib tuent᷑. Quia
enim alios talia fecisse consicd̾ant: se hec
facere licent̃ putant: hii quid aliuo fa¬
crunt. nͥ pedes suos ex mortuoꝵ anima¬
liũ munire pellib conant᷑: Omnis uͦ¬
qui salutat in uia ex octasione salutat¬
rta itineris: uon ex studio optande eid̾̃
salutis. Quigꝰ non amore ecerue patrie
S p̃mioꝵ ambitu salutẽ audientib pre¬
tlicat. quasi initiuere salutat q inn ex

Expanded text:
quasi ex mortuis pellibus credat munire. quasi ex mortuis pellibus credat munire. Sunt etenim multi qui pravitatem suam ex alienis pravitatibus tuentur. Quia enim alios talia fecisse considerant, se haec facere licenter putant. Hi quid aliud faciunt, nisi pedes suos ex mortuorum animalium munire pellibus conantur? Omnis vqui salutat in via, ex occasione salutat itineris, non ex studio optandae ejusdem salutis. Qui igitur non amore aeternae patriae, sed praemiorum ambitu salutem audientibus praedicat, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
quamuis non prouideat: tamen sibi
hos non de esse certissime sciat. Ne
dum mens euis occupat᷑ ad temporalia.
minus aliis prouideat eterna. sui
etiam ꝑ uiam neminem salutare
conceditur: ut  quanta festinatione¬
in itiuere p̃dicationis ꝑgere debeat
ostendatur. Que siquis nerba xtiam
ꝑ allegoriam uelit intelligi: in sacculo
petunia clausa est Pecunia uͦ clausa ẽ
sapiencia octulta. Qui gͥ sapiencie u̾bũ
habet. s hoc er cogare proximo negligit
quasi pecuniam in sacculo ligatam tenet
Unde scriptum est. Gapiencia occulta et
thesaurus occultus. que utilitas ĩ utrisꝙ:
Quid uero ꝑ peram nisi onerͣa scłi ͤ Et qͥd
hoc loco ꝑcalciamenta. nisi mortuorum
oꝑum exempla signantur: Qui gͦ offici¬
umi p̃dicationis suscipit: dignum ũ ẽ
ut houus scl̃arium negocioꝵ portet ue
dum hoñeus colla de pͥmit: acdp̃cticanda
celestia ũ assurgat. Nec debet staltorum
oꝑum exempla conspice̾.: ne sua oꝑa

Expanded text:
quamvis non provideat, tamen sibi quamvis non provideat, tamen sibi hos non deesse certissime sciat, ne dum mens ejus occupatur ad temporalia, minus aliis provideat aeterna. Cui etiam per viam neminem salutare conceditur, ut sub quanta festinatione iter praedicationis pergere debeat ostendatur. Quae si quis verba etiam per allegoriam velit intelligi, in sacculo pecunia clausa est; pecunia vero clausa est sapientia occulta. Qui igitur sapientiae verbum habet, sed hoc erogare proximo negligit, quasi pecuniam in sacculo ligatam tenet. Unde scriptum est: Sapientia abscondita, et thesaurus occultus, quae utilitas in utrisque? Quid vero per peram, nisi onera saeculi; et quid hoc loco per calceamenta, nisi mortuorum operum exempla signantur? Qui ergo officium praedicationis suscipit, dignum non est ut onus saecularium negotiorum portet, ne dum hoc ejus colla deprimit, ad praedicanda coelestia non assurgat. Nec debet stultorum operum exempla conspicere, ne sua opera
Abbreviated transcription (Latin):
consicdandum nobis est quia sicut agni
inter lupos mutimur: ut sensum seruã¬
tes innocencie morsum malicie non habe¬
amus. Qui enim locum p̃dicationis
suscipit: mala inferre non debet sed
tolerare. Ut ipsa sua mansuetudine
iram seiuenciũ mitiget: ⁊ peccatoꝵ
milnera. in aliis ipse affuctionib uul¬
neratus sauet. Quem ⁊ si quenlo zelus
rectitudinis exigit. ut erga subiectos
seuiat: furor ipse de amore sit. non de
crudelitate. quatenus ⁊ uira discipline
foras exhibeat.⁊ intus paterna pieta¬
te diligat: quos foris qͣsi in sequendo
castigat Quod tunc bene rector erhibet
cum se ipse diligere ꝑ amorem pͥuatũ
nescit cum nulla que mundi sunt
appetit. cum terrene cupididitatis ho¬
norib nequaquam colla supponit.
Unde ⁊ subditur. Nolite portare saccu¬
lum. neq peram. neꝙ calciamenta
⁊ neminem ꝑuiam salutaueritis. Pre¬
dicatori et enim tanta debet indeo
esse fiducia. ut p̃sentis uite sumptus

Expanded text:
considerandum nobis est quia sicut agni 1498 considerandum nobis est quia sicut agni 1498 inter lupos mittimur, ut, sensum servantes innocentiae, morsum malitiae non habeamus. Qui enim locum praedicationis suscipit, mala inferre non debet, sed tolerare, ut ex ipsa sua mansuetudine iram saevientium mitiget, et peccatorum vulnera in aliis ipse afflictionibus vulneratus sanet. Quem et si quando zelus rectitudinis exigit ut erga subjectos saeviat, furor ipse de amore sit, non de crudelitate, quatenus et jura disciplinae foris exhibeat, et intus paterna pietate diligat, quos foris quasi insequendo castigat. Quod tunc bene Rector exhibet, cum seipsum diligere per amorem privatum nescit, cum nulla quae mundi sunt appetit, cum terrenae cupiditatis oneribus nequaquam mentis colla supponit. 5. Unde et subditur: Nolite portare sacculum, neque peram, neque calceamenta, et neminem per viam salutaveritis. Praedicatori etenim tanta debet in Deo esse fiducia, ut praesentis vitae sumptus
Abbreviated transcription (Latin):
quia dum me in suis actib plebs ex¬
asperat. non est digna cui exhortatio
uĩtatis fiat. Ex cuius gͦ filio uitio p̃dica¬
toris sermo subtrahatur: non facile ag¬
noscitur. quia pastoris taciturnitas ali¬
quando sibi semꝑ autem subiectis no¬
ceat: certissimeᷤ titur. S urinam si
acdp̃dicationis uirtutẽ ñ sufficimus:
loci nr̃i officium inin nocentia uite te¬
neamis. Nam subditur. Ecte ego mit¬
to uos sicut oues inter lupos. Multi aũt
cum regiminis iura suscipiunt: ad la¬
cerandos subditos in ardescunt. Terrorẽ
potestatis exbibent: et quib ꝓ̃besse de¬
buerant: nocent. Et quia caritatis iusce¬
ra ñ habent: dñi uidĩ appetunt. pa¬
tres se esse minime recognoscaunt. hu¬
militatis locum in elationem domina¬
tionis immutant. Et si qñ extrrasecus
blandiuntur: intrinsecus seunint. De
quibus alias u̾tas dicit. Ueniunt aduos
in uestimentis ouium: in trinctsecusaũt
sunt lupi rapaces. Contra que omnia

Expanded text:
quia dum me in suis actibus plebs exquia dum me in suis actibus plebs exasperat, non est digna cui exhortatio veritatis fiat. Ex cujus ergo vitio praedicatori sermo subtrahatur, non facile cognoscitur. Quia vero Pastoris taciturnitas aliquando sibi, semper autem subjectis noceat, certissime scitur. 4. Sed utinam si ad praedicationis virtutem non sufficimus, loci nostri officium in innocentia vitae teneamus. Nam subditur: Ecce ego mitto vos sicut agnos inter lupos. Multi autem cum regiminis jura suscipiunt, ad lacerandos subditos inardescunt, terrorem potestatis exhibent, et quibus prodesse debuerant, nocent. Et quia charitatis viscera non habent, domini videri appetunt, patres se esse minime recognoscunt, humilitatis locum in elationem dominationis immutant, et si quando extrinsecus blandiuntur, intrinsecus saeviunt. De quibus alias Veritas dicit: Veniunt ad vos in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces . Contra quae, omnia
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑator. Quia officium quidem sacer¬
dotale suscepius: s opus officii nõ
implemus. S pensate fratres mei pẽ¬
sate quod clicitur: rogate dominum
messis ut mittat oꝑarlos in messem lu¬
ami. uos pronobis petite. ut digna uo¬
bis oꝑari ualeamus ualeamus: ne ab
exbortatione lingua torpeat. ne pꝰqm̃
p̃dicationis locum suscepimus: apud ius¬
tum iuidicem ͦ. sir̃a taciturnitas abdicat.
Sepe enim ꝓsua nequicia p̃dicantium
restringitur lingua. sepe uero ex subie¬
ttorum culpa agitur: ut eis qui p̃sũt
p̃dicationis sermo subtrahatur. Ex sua
quippe nequicia p̃dicantis lingͣ restrĩ¬
gitur: sictit psalmista ait. Nectatori aũt
dixit deus: quare tu euarras iusticias
meas: Et rursum exuitio subiectorum
uox p̃dicantium ꝓhibetur: sicut ad ere¬
chelem dominus dicit. Lingam tuam
adherescere faciam palato tuo. ⁊ eris
mutus nec quasi uir oburgans: quia
domiis exasperans est. ac si aꝑte dicat
Id tirco tibi p̃dicationis sermo tollit᷑:

Expanded text:
uidem sacerdotale suscepimus, sed opus officii non implemus. Sed pensate, fratres charissimi, pensate quod dicitur: Rogate dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Vos pro nobis petite, ut digna vobis operari valeamus, ne ab exhortatione lingua torpeat, ne postquam praedicationis locum suscepimus apud justum judicem nostra nos taciturnitas addicat. Saepe enim pro sua nequitia praedicantium lingua restringitur: saepe vero ex subjectorum culpa agitur ut eis qui praesunt, praedicationis sermo subtrahatur. Ex sua quippe nequitia praedicantium lingua restringitur, sicut Psalmista ait: Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas? Et rursum ex vitio subjectorum, vox praedicantium prohibetur sicut ad Ezechielem Dominus dicit: Linguam tuam adhaerescere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est . Ac si aperte dicat: Idcirco tibi praedicationis sermo tollitur,
Abbreviated transcription (Latin):
sermonibus aliquando oꝑib admonet
Ipsa ⁊ enim facta euis p̃cepta sunt:
quia dum aliquid tacitus facit quid
agere debeanuus in notescit. Ecte enim
binos in p̃dicatione discipulos mittit:
Quia enim duo sunt p̃cepta caritatis
dei uidelicet amor ⁊ ꝓximi: ⁊ minus
quam inter duos caritas haberi non
potest. Nemo enim ꝓpͥe a semet ipso ha¬
bere caritatem dicitur s dilectione.¬
se in alterium tendit: ut esse caritas
tacitus innuat. quia qui caritatem er¬
ga alterum non habet. p̃dicationis offi¬
cium susciꝑe nullatenus debet. Bene aũt
dicitur. quia misit eos ante faciem suã
inominem ciuitatem ⁊ locum quo erat
ipse uenturus. Predicatores enim seqͥ¬
p̃uenit. ⁊ tunc admentis nr̃e habita¬
culum dominus tienit. quando uerba
exhortationis p̾currunt. atq ꝑ hec u̾i¬
tas inmente suscipitur. Hinc namq
eisdem p̃dicatorib. ysayas dicit. Na¬
rate uiam domini: rectas facite semi¬
tas dei nr̃i. hinc illis psalmista ait.

Expanded text:
rmonibus, aliquando vero operibus admonet. Ipsa etenim facta ejus praecepta sunt, quia dum aliquid tacitus facit, quid agere debeamus innotescit. Ecce enim binos in praedicationem discipulos mittit, quia duo sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor, et proximi, quam inter duos charitas haberi non potest. Nemo enim proprie ad semetipsum habere charitatem dicitur, sed dilectio in alterum tendit ut esse charitas tacitus innuat, quia qui charitatem erga alterum non habet, praedicationis officium suscipere nullatenus debet. 2. Bene autem dicitur quia misit eos ante faciem suam in omnem civitatem et locum quo erat ipse venturus. Praedicatores enim shabitaculum Dominus venit, quando verba exhortationis praecurrunt, atque per haec veritas in mente suscipitur. Hinc namque eisdem praedicatoribus Isaias dicit: Parate viam Domini, rectas facite semitas Dei nostri . Hinc illis Psalmista ait:
Abbreviated transcription (Latin):
urm si hec uox dei incordis eiꝰ aure con¬
naluit: et quia iam ex deo sit agnoscit
slam sunt ñ nulli qui p̃cepta dei nec
aure corporis ꝑcipere dignantur. Et sũt
non nulli qua tbent̃ qui hec quidem
corporis aure ꝑcipiunt: s nullo ea m̃tis
desicłio complectunt᷑. Et sunt ñ nulli
qui libent̃ uerba dei suscipiunt. ita ut
etiam in fletib compiuitur: s post la¬
crimarum tempus ad iniquitatẽ rede¬
unt. hii ꝓfecto uerba dei non audiũt.
quia hec exertere inoꝑe contempiñt.¬

Expanded text:
um, si haec vox dei in cordis eius aure convaluit, et quia iam ex deo sit, agnoscit. Nam sunt nonnulli, qui praecepta dei nec aure corporis percipere dignantur. Et sunt nonnulli, qui haec quidem corporis aure percipiunt, sed nullo ea mentis desiderio complectuntur. Et sunt nonnulli, qui libenter verba dei suscipiunt, ita / etiam in fletibus conpungantur, sed post lacrimarum tempus ad iniquitatem redeunt. Hi profecto verba dei non audiunt, quia haec exercere in opere contemnunt
Abbreviated transcription (Latin):
sis autem p̃dicatorib: quid dicat au¬
diamꝰ. Messis quidem multa: oꝑarii
autem pauci. Rogate gͦ dñm messis.
ut mittat oꝑarios in messem suam. Ad
messem multam oꝑarii patici sunt:
quod sine graui loqui merore ñ possu¬
mus. quia et si sunt qui bona audiãt:
de sunt qui dicant. Ecte mundus sater¬
dotibus plenus est: s tamen oꝑator

Expanded text:
cat audiamus: Messis quidem multa, operarii autem pauci. Rogate ergo dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Ad messem multam operarii pauci sunt, quod sine gravi moerore loqui non possumus, quia etsi sunt qui bona audiant, desunt qui dicant. Ecce mundus sacerdotibus plenus est, 1497 sed tamen
Abbreviated transcription (Latin):
flagella dei. compescitur a murmu¬
ratione. Nec hec agentes retͥbui nob̾
p̃sencia bona requiramus. Lam ꝓ
labire patiencie bona sꝑanda st̃
sequentis uite: ut tunc p̃mium nr̃i
laboris incipiat quando omnis iam
labor. sunditus cessat. Unde ⁊ ꝑ psalmi¬
stam cdicitur. Non in finem ob liuio
erit pauꝑis: pacientia pauperum
non ꝑibit in finem. Quasi enĩ ꝑisse
patiencia pauperũ cernitur. cum
nich̃ ꝓ illa in hac uita. humilibus
cipitur. cum simul omnia laboriosa
terminant᷑. Seruate gͦ fr̃s in mente
patienciam: eam q̃ cũ res exigit exer¬
cete in oꝑatione. Nullum ur̃m ad o¬
dium ꝓximi contumeliosa uerba
commoueant. nulla ꝑit̾arũ rerum
dampna ꝑturbent.Si enim fixa m̃¬
te mensuara dãpna ꝑtimescitis lãp¬
na rerum transeuncium grauia ñ
putatis si eterne retributionis glãm
conspicitis: de temporali in uitia non
doletis. Tol̾ate gͦ adu̾sarios ur̃os. sed
ut fratres diligite quos tolatis. Et̃na

Expanded text:
flagella Dei compescitur a murmuflagella Dei compescitur a murmurpraesentia bona requiramus. Nam pro labore patientiae bona speranda sunt sequentis vitae, ut tunc praemium nostri laboris incipiat, quando omnis jam labor funditus cessat. Unde et per Psalmistam dicitur: Non in finem oblivio erit pauperis, patientia pauperum non peribit in finem . Quasi enim perisse patientia pauperum cernitur, cum nihil pro illa in hac vita humilibus c ejus gloria percipitur, cum simul omnia laboriosa terminantur. Servate ergo, fratres, in mente patientiam, eamque, cum res exigit, exercete in operatione. Nullum vestrum ad odium proximi contumeliosa verba commoveant, nulla periturarum rerum damna perturbent. Si enim fixa mente mansura damna pertimescitis, damna rerum transeuntium gravia non putatis; 1618 si aeternae retributionis gloriam conspicitis, de temporali injuria non doletis. Tolerate ergo adversarios vestros, sed ut fratres diligite quos toleratis. Aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
tamen coronam patiencie. quã in mẽte
tenuit inegressione ꝑcepit. Probamꝰ
cotidie uerũ ẽẽ. qd̃ ante nos dictũ ẽ:
qr scã eccłia elecꝰtoꝵ florib plena. ha¬
bet in pace lilia. in bello rosas. Sciẽ¬
dum p̃tẽa ẽ. qd̃ tribus modis uirtus
patiencie exceri solet. Alia namq st̃
que adeo alia que abantiquo adu̾sa¬
rio. alia que a ꝓximo sustinemus: A
prorimo namq ꝑsecutionis. dampna.
⁊ contumelias¶ab antiquo uero adu̾sa¬
rio. temptauienta. adeo autem. flagella
toleramus. S in omnib his tribus mods
iugilanti oculo semet ipsam debet mens
circunspicere: ne contra mala ꝓxini ꝑ¬
trahatur ad retributionẽ mali cͤontra
temptamenta adu̾sarii. seducatur ad
delectationẽ uel consensum delicti. ne
contra flagella opificis. ad excessum ꝓ¬
ruat murmurationis. ꝑfecꝰte enin
temptam̾ta eius a delectatione atq
consensu non trabit᷑. ⁊ inter contume¬
lias ꝓximi custoditur ab odio.⁊ inter

Expanded text:
tamen coronam patientiae quam in mente tamen coronam patientiae quam in mente tenuit in egressione percepit. Probamus quotidie verum esse quod ante nos dictum est, quia sancta Ecclesia, electorum floribus plena, habet in pace lilia, in bello rosas. 9. Sciendum praeterea est quod tribus modis virtus patientiae exerceri solet. Alia namque sunt quae a Deo, alia quae ab antiquo adversario, alia quae a proximo sustinemus. A proximo namque persecutiones, damna et contumelias; ab antiquo vero adversario tentamenta; a Deo autem flagella toleramus. Sed in his omnibus tribus modis vigilanti oculo semetipsam debet mens circumspicere, ne contra mala proximi pertrahatur ad retributionem mali, ne contra tentamenta adversarii seducatur ad delectationem vel consensum delicti, ne contra flagella opificis ad excessum proruat murmurationis. Perfecte enim tentamenta ejus a delectatione atque consensu non trahitur, et inter contumelias proximi custoditur ab odio, et inter
Abbreviated transcription (Latin):
aderant ita uehementissimiis timor ꝑ¬
culit: ut nullus egrediente illa sc̃a
anima illic stare potuisset. Et hii gͦ qui
uiderant. ⁊ hi qui omnino nicħ uid̾ant
uno omnes timore ꝑculsi et territi fu¬
gerunt. Nullusq illic assiste̾ illo mori¬
ente potuit. Pensate gͥ fratres omp̃s
deuẜ qualit terreat. qñ districtus uidex
uenturꝰ ẽ. si sic ad frenstes t̃ruit. quan¬
do gratus. remunerans uenit: Aut qͣlit̃
timeri potest cum uideri potuerit.
si sic mentes p̃sentium ftͣuit ⁊ qñ uide¬
ri non potuit. Ecce fratres kiñi serua¬
ta illa ineccłiastica pace patiencia:. ad
quantũ hũc retͥbutionis culm̃ euexit
qͥd huic suus conditor intus dedit.
dequo eͥnis tantã głam. indie eiꝰ exitus
⁊ foris innotuit: Quibus hunc creda¬
mus. nisi scĩs martyribus sociatũquẽ
aitestantib corporeis quoq oculis. a
beatis spiritib constat esse susceptum:
Nullo iste gladio ꝑcussus occubuit: et

Expanded text:
aderant ita vehementissimus timor peraderant ita vehementissimus timor perculit, ut nullus, egrediente illa sancta anima, illic stare potuisset. Et hi ergo qui viderant, et hi qui omnino nihil viderant, uno omnes timore perculsi et territi fugerunt, nullusque illic assistere illo moriente potuit. Pensate ergo, fratres, omnipotens Deus qualiter terreat quando districtus judex venturus est, si sic assistentes terruit quando gratus et remunerans venit; aut qualiter timeri potest cum videri potuerit, si sic mentes praesentium stravit et quando videri non potuit. Ecce, fratres charissimi, servata illa in Ecclesiastica pace patientia, ad quantum hunc retributionis culmen evexit. Quid huic suus conditor intus dedit, de quo nobis tantam gloriam in die ejus exitus et foris innotuit? Quibus hunc credamus nisi sanctis martyribus sociatum, quem, attestantibus corporeis quoque oculis, a beatis spiritibus constat esse susceptum? Nullo iste gladio percussus occubuit, et
Abbreviated transcription (Latin):
runt. eiq uel uitam. uel obitum. nar¬
rant. Erat autem huius. lingua rus¬
tica: s docta uita. hic pro amore ce¬
lestis patrie cuncꝰta despexat. posside
aliquis in hoc mundo fugiebat. Tu¬
mulcus deuitabat hominum: crebͥs
ac ꝓlixiorib orationib intentus erat.
uirtus tamen patiencie in eo uehem̃t
ercreuerat: ita ut eum sibi amicum
crederet. qui sibi molestie aliquid.
irrogasset. Reddebat contumeliis gͣ¬
cias. Si quod in ipsa sua inopia ei¬
dampnum fuisset illatum. hoc maxi¬
mum lucrum putabat. Omnes suos ad¬
uersarios. nichil aliud quam adiutores
estimabat. Hunc cum dies mortis eiꝰ egre¬
di decorpore urgeret: conuener̃t młti
ut tam sancte anime de hoc muncdo re¬
cedenti suas animas commendarent.
Cumq circa lectum illiuis hii qui con¬
uenerant omnes ad sisterent: alii cor¬
poreis oculis ingredientes angelos uide¬
runt. s dicere aliquid nullo mͦ potue¬
runt. Alii õino niħ uider̃t. s om̃s qui

Expanded text:
runt, ejusque vel vitam vel obitum narrunt, ejusque vel vitam vel obitum narrant. Erat autem hujus lingua rustica, sed docta vita. Hic pro amore coelestis patriae cuncta despexerat, possidere aliquid in hoc mundo fugiebat; tumultus devitabat hominum, crebris ac prolixioribus orationibus intentus erat. Virtus tamen patientiae in eo vehementer excreverat, ita ut eum sibi amicum crederet, qui sibi molestiae aliquid irrogasset; reddebat contumeliis gratias; si quod in ipsa sua inopia damnum ei fuisset illatum, hoc maximum lucrum putabat; omnes suos adversarios nihil aliud quam adjutores aestimabat. Hunc cum dies mortis egredi de corpore urgeret, convenerunt multi, ut tam sanctae animae 1617 de hoc mundo recedenti suas animas commendarent. Cumque circa lectum illius hi qui convenerant omnes assisterent, alii corporeis oculis ingredientes angelos viderunt, sed dicere aliquid nullo modo potuerunt; alii omnino nihil viderunt; sed omnes qui
Abbreviated transcription (Latin):
unum mocculto oꝑe aliud in publi¬
co: testatur u̾itas que zebedei filios
requirit dicens. Postestis bibere calicẽ.
quem ego bibuturus sum ͨ Eui cum
ꝓtinus responderent possumus: ilico
dominus respondit dicens. Calicem qui¬
dem małum bibetis. Quid enim ꝑ cali¬
cem. nisi dolorem passionis accipimus:
De quo alibi dicit. Pater si fieri potest
transeat a me calix iste. Et zebedei fi¬
lii. id est iacob ⁊ iohes. non ut̃q ꝑmar¬
tyrium occubuit ⁊ tamen quod uter¬
q calicem biberet. audiuit. Ioħ̃es nãq
nequaqͣm ꝑ martyrium uitam fini¬
uit. s tamen martyr extitit: quia
passionem qmͣ non suscep̃ incorpore
seruauit in mente. Et nos gͦ. hoc exẽ¬
plosine ferro esse martyres possu¬
mus: si patientiam ueracit ĩ animo
nus nomine: pater monasterii uirta
reatine urb̃ menia constutus. Wir ual¬
de sanctus patientie uirtute singula¬
ris. ⁊ suꝑ sunt multi. qui illum noue¬

Expanded text:
unum in occulto opere, aliud in publiunum in occulto opere, aliud in publico, testatur veritas, quae Zebedei filios requirit, dicens: Potestis bibere calicem, quem ego bibiturus sum? Cui cum protinus responderent: Possumus, iDominus respondit, dicens: Calicem quidem meum bibetis. Quid enim per calicem, nisi dolorem passionis accipimus? De quo alias dicit: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste. Et Zebedaei filii, id est Jacobus et Joannes, non uterque per martyrium occubuit, et tamen quod uterque calicem biberet audivit. Joannes namque nequaquam per martyrium vitam finivit, sed tamen martyr exstitit, quia passionem quam non suscepit in corpore servavit in mente. Et nos ergo hoc exemplo sine ferro esse possumus martyres, si patientiam veraciter in animo nus nomine, pater monasterii juxta Reatinae urbis moenia constituti, vir valde sanctus, virtute patientiae singularis. Et supersunt multi qui illum nove
Abbreviated transcription (Latin):
sunt similes. his. quos irruens gra¬
us sangor a uita non subtrahit. s
lenit ueniens. rediuiua febͥs occidit:
Ille gͦ ueracit̃ patientiam seruat.
qui ⁊ adtempus aliena mala sine
dolore tolerat: et hec eadem retrac¬
tans ꝑtulisse se talia exultat: ne bo¬
num patiencie quietis tempore
ꝑeat. quod inꝑitur bationib custodi¬
tur. S quia uatale martiris hodie
colimus fr̃s m̃i. nequaqmͣ nos auir¬
tute eius patiencie. estunare ertra¬
neos debemus. Si enim aduuante nos
domino. uirtutem paticiencie seruare
contendimus. ⁊ in pace eccłie uiuinius.
⁊ tamen martyrii palmam tenemus.
Duo quippe sunt. martyrii genera:
unum in publico. aliud inmente. si¬
mul et actione. Itaq esse martyres
possumus. etiam si nullo ferro ꝑcuti¬
entium trricidemur. Mori quippe a ꝑ¬
sequente: martyrium in aꝑto oꝑe ẽ.
ferre uero coutumelias. odient᷑e dili¬
gere. martyriũ ẽ. in occulta cogitatiõe.
Nam quia duo sunt martyrii gen̾a:

Expanded text:
sunt similes, nisi his quos irruens grasunt similes, nisi his quos irruens gravis languor a vita non subtrahit, sed leviter veniens recidiva febris occidit? Ille ergo veraciter patientiam servat, qui et ad tempus aliena mala sine dolore tolerat, et haec eadem retractans, pertulisse se talia exsultat, ne bonum patientiae quietis tempore pereat, quod in perturbationibus custoditur. 7. Sed quia natalem martyris hodierna die colimus, fratres mei, nequaquam nos a virtute ejus patientiae existimare extraneos debemus. Si enim, adjuvante nos Domino, virtutem patientiae servare contendimus, et in pace Ecclesiae vivimus, et tamen martyrii palmam tenemus. Duo quippe sunt martyrii genera, unum in mente, aliud in mente simul et actione. Itaque esse martyres possumus, etiamsi nullo percutientium ferro trucidemur. Mori quippe a persequente martyrium in aperto opere est; ferre vero contumelias, odientem diligere, martyrium est in occulta cogitatione. Nam quia duo sunt martyrii genera,
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝓferendas contumelias cominouit:
contra illum acͥus dolet quem ad red¬
dendas inuirias cominouere ñ potuit
Unde fit ut tota se uirtute contͣ eum
erigat. quem contumelias fortiter ꝑtu¬
lisse consicł̾at. quẽ quia commouere
secreta cogitatione deceptionis in qͥ
ꝑdidit ad ꝑrhibendas occulte insi¬
dias ex ardescit. Quietis namq iam
tempore ad uictoris animum redit
Et uel dampna rerum. uel miuria¬
rum iacula. ad memoriam reducit
Eunctaꝙ que sibi illata sunt uehe¬
menter exagg̃ans: fuisse intolera¬
bilia ostendit. Et quiescentis animũ
tanto furore conturbat: ut plerũq
uir patiens illa se eqͣnimit tolasse
etiam post uictoriam captiuuis eru¬
bescat. se q non redilisse contumeli¬
as doleat: et deteriora rependere si
occrasio p̃beatur querat. Quib gͦ
isti sunt similes. nisi his qui ꝑ for¬
tuudinem incampo uictores sunt. s
ꝑ negligentiam post modum intra
urbis claustra capiunt᷑: Quib isti

Expanded text:
ad proferendas contumelias commovit, ad proferendas contumelias commovit, contra illum acrius dolet, quem ad reddendas injurias commovere non potuit; unde fit ut tota se virtute contra eum erigat, quem contumelias fortiter pertulisse considerat. Quem quia commovere secreta cogitatione deceptionis tempus perdidit, ad exhibendas occulte insidias exardescit. Quietis namque jam tempore ad victoris animum redit, et vel damna rerum, vel injuriarum jacula ad memoriam reducit; cunctaque quae sibi illata sunt vehementer exaggerans, fuisse intolerabilia ostendit, et quiescentis animum 1616 tanto furore conturbat, ut plerumque vir patiens illa se aequanimiter tolerasse etiam post victoriam captivus erubescat; seque non reddidisse contumelias doleat, et deteriora rependere, si occasio praebeatur, quaerat. Quibus ergo isti sunt similes, nisi his qui per fortitudinem in campo victores sunt, sed per negligentiam postmodum intra urbis claustra capiuntur? Quibus isti
Abbreviated transcription (Latin):
tore urbium. Minor est uicꝰtoria ur¬
bes expugnare: quia extra sunt q̃
uncuntur. Maiis est autem quod
ꝑpatientiam iuncitur: quia ipse ase
met ipsi subicit. quando eum patien
cia in humilitate tolerancie ff̃nit. Sci¬
endum uero est: quod plerumꝙ eue¬
nire patientib solet. ut eo quidẽ tẽ¬
pore quo ad u̾sa patiuntur. uel contu¬
melias audiunt. nullo dolore pulsent᷑
Et sic patienciam exhibeant ut cus¬
todire etiam cordis in nocentiam cu¬
rant. S cum post paululum hec ip̃a
que ꝑtulerunt ad memoriam reuoiãt.
igne uehementissime doloris instingã¬
tur. Argumenta ultionis inquirunt.
⁊ mansuetudinem quam tolerantes
habuerunt in retractione sua semet¬
ipsos diiudicantes ꝑdunt. Callidus
namq adu̾sariis. bellum contra duos
mouet: Unum uidelicet inflammans¬
ut contumelias pͥor ĩferat: Alteruĩ uero
prouocans. ut contumelias lesus reddat.
S euis iam iam uictor extitit. quem

Expanded text:
tore urbium . Minor est victoria urtore urbium . Minor est victoria urbes expugnare, quia extra sunt quae vincuntur. Majus est autem quod per patientiam vincitur, quia ipse animmet subjicit, qtia in humilitate tolerantiae sternit. Sciendum vero est quod plerumque evenire patientibus solet, ut eo quidem tempore quo adversa patiuntur vel contumelias audiunt nullo dolore pulsentur, et sic patientiam exhibeant, ut custodire etiam cordis innocentiam curent. Sed cum post paululum haec ipsa quae pertulerint ad memoriam revocant, igne vehementissimi doloris instigantur, argumenta ultionis inquirunt, et mansuetudinem quam tolerantes habuerunt, in retractatione sua semetipsos dijudicantes perdunt. 6. Callidus namque adversarius bellum contra duos movet, unum videlicet inflammansut contumelias prior inferat; alterum vero provocans, ut contumelias laesus reddat. Sed quia ejus jam victor exstitit quem
Abbreviated transcription (Latin):
uos oderunt. Orate ꝓ ꝑsequentibus
⁊ calumpniantib nos hirtus itaq ẽ
coram hominib aduersarios tołare.
s uirtus coram deo. diligere. Quia hoc
solum sacrificiũ deus accipit: quod
ante euis oculos. inaltare boni oꝑis.
flamina caritatis. incencdit. Scienclũ
uero est quod plerumq ideo patien¬
tes esse uidemur: quia retribuere
mala non possumus. Quigͦ idcrrto
malum non retribuit. qr nequaqnͣ
ualet: proculdubio ut p̃diximus
patiens non est. qr patientia ñ ĩ osten¬
sione inquiritur s in corde. ꝑin paci¬
entie autẽ uicium. ipsa uirtutum
Docꝰtrina uiri: ꝑ patienciam noscit᷑
Tanto gͦ quisq minus ostenclit᷑ doctꝰ.
quanto conuincitur minus patiens
Neq enim potest ueratit bona docen¬
do impendere: siuuendo nesciat eqͣ¬
nimiter aliena mala tołare. Quan¬
do enm culmine uirtus patientie
polleat: rursum sõlomon indicat.¬
dicens. Melior est patiens uiro forti:
⁊ qui dominat᷑ animo suo expugna¬

Expanded text:
te pro persequentibus et calumniantibus vos . Virtus itaque est coram hominibus adversarios tolerare, sed virtus coram Deo diligere, quia hoc solum Deus sacrificium accipit, quod ante ejus oculos in altari boni operis flamma charitatis incendit. 5. Sciendum vero quod plerumque ideo patientes esse videmur, quia retribuere mala non possumus. Sed qui idcirco malum non retribuit quia nequaquam valet, procul dubio, ut praediximus, patiens non est, quia patientia non in ostensione inquiritur, sed in corde. Per impatientiae autem vitium ipsa virtutDoctrina viri per patientiam noscitur . Tanto ergo quisque minus ostenditur doctus, quanto convincitur minus patiens. Neque enim potest veraciter bona docendo impendere, si vivendo nesciat aequanimiter aliena mala tolerare. Quanto enim culmine virtus patientiae polleat, rursus Sdicens: Melior est patiens viro forti, et qui dominatur animo suo expugna
Abbreviated transcription (Latin):
tione mortis: consolatio ꝓtinus subdit᷑
de gaudio resurrectionis. cum dicitur.
capillus decapite ur̃o non ꝑibit. Scimꝰ
fratres qr caro incisa dolet. capillꝰ incifꝰ
non dolet. Ait gͦ martytib suis. sapil¬
lus de capite ur̃o non ꝑibit. Uidelicet
aꝑte dicens. Cur timetis ne ꝑeat. quod
incisum dolet. quando ⁊ illud ĩ uobi s
ꝑire ñ potest. quod incisum dolet: Seqͥ¬
tur. In patiencia ur̃a possidebitis anĩas
ur̃as. Idcirco possessio anime inuirtute
patiencie ponitur: qr radix om̃ium.
custosq uirtutum. patiencia est. ꝑpa
tienciam uero possidemus animas nr̃as.
quia dum nobis ipsis dominaridiscimꝰ
hoc ipsum incipimus possidere: quod
sumus. Paciencia uera est aliena ma¬
la eqͣnimĩt ꝑpeti: contra eũ quoq qͥ
mala irrogat. nullo dolore morderi Nã
qui sit proximi mala portat. ut tameiz
tatitus doleat. ⁊ tempus digne retributio¬
nis querat: patientiam nõ habet.

Expanded text:
tione mortis, protinus consolatio subditur tione mortis, protinus consolatio subditur de gaudio resurrectionis, cum dicitur: Capillus de capite vestro non peribit. Scimus, fratres, quia caro incisa dolet, capillus incisus non dolet. Ait ergo martyribus suis: Capillus de capite vestro non peribit, videlicet aperte dicens: Cur timetis ne pereat quod incisum dolet, quando et illud in vobis perire non potest quod incisum non dolet? Sequitur: In patientia vestra possidebitis avestras . Idcirco possessio animae in virtute patientiae ponitur; quia radix omnium custosque virtutum patientia est. Per patientiam vero possidemus animas nostras; quia dum nobis ipsis dominari discimus, hoc ipsum incipimus possidere quod sumus. Patientia vera est, aliena mala aequanimiter perpeti, contra eum quoque qui mala irrogat, nullo dolore moveri. Nam qui sic proximi mala portat, ut tamen tacitus doleat, et tempus dignae retributionis quaerat, patientiam non exhibet,
Abbreviated transcription (Latin):
uia longuis ab urbe digressi
sumus ne ad reu̾tendum nos
tardior hora p̃pediat: necesse ẽ. ut
expositionem sancti euangelii breui¬
or sermo transcrrrat. Dominus ac
redemptor nr̃ ꝑit᷑i mundi p̃curren¬
cia mala denuntiat: ut eo minus ꝑ¬
turbent ueniencia. quo fuerint p̃s¬
ci᷑a. Minus enim iacula feruint: que
preuidentur. Et nos tołabilius mun¬
di mala suscipi nus: si contra bec
p̃sciencie clipeo munimur. Ecce ⁊ enĩ
clicit. Cum audieritis p̃lia⁊ seditiões:
nolite terreri. Aportet pͥmum hec fie¬
ri: s non lum statim finis. Pͥensan¬
da sunt t̾ba redemptoris nr̃i. ꝑque
nos aliud int̾uis aliud ext̾uis passu¬
ros esse denuntiat. Sella quippe ad
hostes ꝑtinent: seditiones adciues ut
gͦ nos indigͤet interuis exteruisq
turbari: aliud fatetur nos abbostib.

Expanded text:
uia longius ab urbe digressi sumus, ne ad revertendum nos tardior hora praepediat, necesse est ut expositionem sancti Evangelii brevior sermo transcurrat. Dominus ac Redemptor noster perituri mundi praecurrentia mala denuntiat, ut eo minus perturbent venientia, quo fuerint praescita. Minus enim jacula feriunt quae praevidentur; et nos tolerabilius mundi mala suscipimus, si contra haec per praescientiae clypeum munimur. Ecce enim dicit: Cum audieritis praelia et seditiones, nolite terreri; oportet enim primum haec fieri, sed nondum statim finis. Pensanda sunt verba Redemptoris nostri, per quae nos aliud interius, aliud exterius passuros esse denuntiat. Bella quippe ad hostes pertinent, seditiones ad cives. Ut ergo nos indicet interius exteriusque t
Abbreviated transcription (Latin):
nulla quantitas frangat. Pr̃at magnã
uenie fiduciam. latro ille uenerabilis
qui non inde uenerabilis unde latro. Nã
latro ex coudelitate: uenerabilis ex con¬
fessione. Cogitate rogo cogitate. quam
sint in comp̃hensibilia ĩ omnipotente
deo misctłie uiscera. latro iste cruentis
manibus abstractus a fatie itineris
suspensus est. ibi fanatuf inpatibulo
crucis ibi confesus est. ibi sanatus. ibi
audire meruit. hodie mecum eris in
paracdyso. Quid est hoc: Quis tantam
bonitatem dei dicere. quis estimare suffi
ciat. de ipsa pena criminis ꝑuenire
ad premia uirtutis: Idcirco autem õi¬
potens deus electos suos inquibusclam
lapsibus cadere ꝑmisit: ut alus inculpa
iacentibus si toto adeum corde consur¬
gant. sp̃e uenie redderet: et eis ꝑlam̃¬
ta penitencie uam pietatis aꝑiret. Exer¬
ceamus ergo nosmet ipsos inlamentis
extingamus flecibus et dignis penitencie
fructibus culpas quas fecimus: ad indul¬

Expanded text:
nulla quantitas frangat. Praestat magnam nulla quantitas frangat. Praestat magnam veniae fiduciam latro ille venerabilis, qui non inde vene rabilis unde latro: nam latro ex crudelitate, venerabilis ex confessione. Cogitate ergo, cogitate quae sint incomprehensibilia omnipotenti Deo misericordiae viscera. Latro iste cruentis manibus abstractus est a fauce itineris, suspensus est in patibulo crucis, ibi confessus est, ibi sanatus est, ibi audire meruit: Hodie mecum eris in paradiso. Quid est hoc? quis tantam bonitaciat? De ipsa poena criminis pervenit ad praemia virtutis. Idcirco autem omnipotens Deus electos suos in quibusdam lapsibus cadere permisit, ut aliis in culpa jacentibus, si toto ad eum corde consurgant, spem veniae reddat, et eis per lamenta poenitentiae viam pietatis aperiat. Exerceamus ergo nosmetipsos in lamentis, exstinguamus fletibus et dignis poenitentiae fructibus culpas quas fecimus; ad indul
Abbreviated transcription (Latin):
uiuat: ꝓfecꝰto a dieb ioħis baptiste
regnum celorum ium patitur. Quid
est autem regnum celorum nsi locꝰ
iustorum : solis enim iustis celestis
patrie p̃mia debentur. ut humiles
casti mites. atq misericordes: ad gau¬
dia suꝑna ꝑueniant. Tum uͦ quis
uel suꝑbia tumidus uel carnis facino¬
re pollutus uel iracundia accensus. uel
crudelitate impuis. post culpas ad peni¬
tenciam redit et uitam et̃nam ꝑcipit.
quasi in locum peccator intrat alienum
qui penitenciam peccatorib indixit.
quid aliud quam celorum regno fieri
iuolenciam docuit: Recogitemus ergo
fratres kĩni mala que fecimus: ⁊ nosmet¬
ipsos assidius lamentis atteramus. Here¬
ditatem ustorum quam non tenuimꝰ
ꝑuitam: rapiamus ꝑpenitenciam:
Uult a nobis ommipotens deus talem
uiolenciam ꝑpeti. Nam regnũ celoꝵ
rapi uult nr̃is fletibus: quod nr̃is
meritis non debetur. Ab spei gͦ certitu¬
dine nulla nos malorum nr̃oꝵ qͣlitas:

Expanded text:
vivat, profecto a diebus Joannis Baptistae vivat, profecto a diebus Joannis Baptistae regnum coelorum vim patitur. Quid est autem regnum coelorum nisi locus justorum? Solis enim justis coelestis patriae praemia debentur, ut humiles, casti, mites, atque misericordes ad gaudia sempiterna perveniant. Cum vero quis vel superbia tumidus, vel carnis facinore pollutus, vel iracundia accensus, vel crudelitate impius, post culpas ad poenitentiam redit, et vitam aeternam percipit, quasi in locum peccator intrat alienum.qui poenitentiam peccatoribus indixit, quid aliud quam regno coelorum fieri violentiam docuit. Recogitemus ergo, fratres charissimi, mala quae fecimus, et nosmetipsos assiduis lamentis atteramus, haereditatem justorum, quam non tenuimus per vitam, rapiamus per poenitentiam. Vult a nobis omnipotens Deus talem violentiam perpeti. Nam regnum coelorum rapi vult nostris fletibus, quod nostris meritis non debetur. A spei ergo certitudine nulla nos malorum nostrorum qualitas,
Abbreviated transcription (Latin):
num ꝓtulimus reu̾camur. Qui re¬
cipit ꝓpħam in nomine ꝓpħe: mer¬
cedem ꝓpħe accipitt. Quia ⁊ si fructꝰ
ulmusꝰ non habet. uitem tamẽ cum
fructib portans: hec ipsa sua efficit
que bene sustentat aliena. Quia uͦ
tunicas det non habenti.⁊ qui habet
escas similit̃ faciat: iam patenter
A diebus autem ioh̃is baptiste usꝙ
nunc regnum celoꝵ ium patitur:
⁊ iuolenti diripunt illud. Que
magnoꝑe ꝑscrutanda. Nam que
lo uolentiam irrogat Et rursus
querendum est. si pati iim reg¬
num celorum potest. cur eandem iũ
a diebus ioh̃is baptiste. ⁊ non etiã
ante ꝑtulerit: S cum lex dicat: si
quis heo uel illa fecerit. morte mori¬
atur. Cunctis legentib liquet quia
petcatores quosq pena sue seuer¬
tatis ꝑculit: non autem ꝑpeniten¬
tiam ad uitam reduxit. Cum uͦ ioh̾es
baptista redemptoris grãm p̃currẽs
penitentiam p̃dicat ut pͣclicator qͥ
ex culpa est mortiuis ꝑ confessionem

Expanded text:
nium protulimus revertamur. Qui renium protulimus revertamur. Qui recipit prophetam in nomine prophetae, mercedem prophetae accipiet, quia etsi fructum ulmus non habet, vitem tamen cum fructibus 1524 portans, haec ipsa sua efficit, quae bene sustentat aliena. 14. Quia vero tunicas, det non habenti; et qui habet escas, similiter faciat ; jam patenter A diebus Joannis Baptistae usque nunc regnum coelorum vim patitur, et violenti rapiunt illud . Quae magnopere perscrutanda. Nam quaem coelo violentiam irrogat? et rursus quaerendum est si pati vim regnum coelorum potest. Cur eamdem vim a diebus Joannis Baptistae et non etiam antea pertulerit? Sed cum lex dicat: Si quis haec vel illa fecerit morte moriatur, cunctis legentibus liquet, quia peccatores quosque poena suae severitatis perculit, non autem per poenitentiam ad vitam perduxit. Cum autem Joannes Baptista, Redemptoris gratiam praecurrens, poenitentiam praedicat ut peccator, qui ex culpa est mortuus per conversionem
Abbreviated transcription (Latin):
cdatur. Ad hoc ulmus ponitur ut quis¬
quis intuetur eum qui hab̾e uirtu¬
tum fructum spũalium non ualet
s tamen eos qui spñalib donis ple¬
ni sunt sustentat: ipse quoꝙ scõꝵ
uite quanta ualet largitate in ser¬
uiat. ⁊ celestium bouoꝵ botros qͦs
gingnendo non ualet. sustinendo fe¬
rat. Ad hoc buxus ponitar: ut qui
habere multos aclhuc in infirmi¬
tate positos uere fidei uiriditatem
consictat.⁊ iam esse ipse infidelis
erubescat. Bene gͦ descriptis prius
arborib dicitur. ut uideant et sciant
⁊ recogitent.⁊ intelligant. Ubi et
apte subiungitur pariter qr cum
intra scãm eccłiam du̾si hominũ¬
ne mores cliuersi sunt ordines neces¬
se est ut omnes simul discant. dum
in ea spũales uiri diu̾se caritatis.
etatis. et ordinis. adimitandum si¬
mul uidentur. S recce nos dum mõ¬
strare ulmum querimus ꝑmulta
arbusta longuis euagati sumus. ad
hoc itaꝙ ꝓpter quod ꝓpħe testimo¬

Expanded text:
datur. Ad hoc ulmus ponitur, ut quisdatur. Ad hoc ulmus ponitur, ut quisquis intuitus fuerit eum qui habere virtutum fructum spiritalium non valet, sed tamen eos qui spiritalibus donis pleni sunt sustentat, ipse quoque sanctorum vitae quanta valet largitate inserviat, et coelestium bonorum botros quos gignendo non valet sustentando ferat. Ad hoc buxus ponitur, ut qui habere multos adhuc in infirmitate positos verae fidei viriditatem considerat, etiam esse ipse infidelis erubescat. Bene ergo descriptis prius arboribus dicitur: Ut videant et sciant, et recogitent et intelligant. Ubi et apte subjungitur Pariter, quia cum intra sanctam Ecclesiam diversi hominum mores diversi sunt ordines, necesse est ut omnes simul discant, dum in ea spiritales viri diversae qualitatis, aetatis et ordinis, ad imitandum simul videntur. Sed ecce nos, dum monstrare ulmum quaerimus, per multa arbusta longius evagati sumus. Ad hoc itaque propter quod prophetae testimo
Abbreviated transcription (Latin):
iungitur. ut uideant. ⁊ sciant ⁊ recogi¬
tent ⁊ intelligant pariter. Ad hoc enĩ
cedrus ineccłia ponitur. ut quisquis
aꝓrimo oclorem uirtutum spũaliũ
trahit: ipse quoq met̾ne uite dilec¬
tione impͥeat. s ad donorum celesti¬
um desideria ignescat. Ad hoc spina
ponitur. ut qui p̃dicationis eius uerbo
compunctus fuerit: ipse quoq exem¬
plo illius discat. corda sequentium
p̃dicationis u̾bo compungere. Ad hoc
myrtus ponitur ut qui mardore tribu¬
lationis ab ore uel oꝑe ꝓrimi compa¬
cientis temꝑamentũ consolationis acce¬
ꝑit: ipse etiam discat quemadmodumn
afflictis ꝓxiiis sue consolationis temꝑ¬
ramemtum ꝓferat: Ad hoc oluia ponit᷑
ut qui aliene misccłie oꝑa cognoscit:
di̾cat quemad modum debeat incligen¬
ti ꝓrimo ⁊ ipse misereri. Ad hoc ab ies
ponitur. ut quisquis ium compẽpla¬
tionis eius agnouerit ipse quoq ad
contemplancla eterna p̃mia succen¬

Expanded text:
jungitur: Ut videant et sciant, et recogijungitur: Ut videant et sciant, et recogitent et intelligant pariter. Ad hoc enim cedrus in Ecclesia ponitur, ut quisquis a proximo odorem virtutum spiritalium trahit, ipse quoque in aeternae vitae dilectione non torpeat, sed ad bonorum coelestium desideria ignescat. Ad hoc spina ponitur, ut qui praedicationis ejus verbo compunctus fuerit, ipse quoque exemplo illius discat corda sequentium praedicationis verbo compungere. Ad hoc myrtus ponitur, ut qui in ardore tribulationis ab ore vel opere promixi compatientis, temperamentum consolationis acceperit, ipse etiam discat quemadmodum afflictis proximis suae consolationis temperamentum proferat. Ad hoc oliva ponitur, ut qui alienae misericordiae opera cognoscit discat quemadmodum debeat indigenti proximo et ipse misereri. Ad hoc abies ponitur, ut quisquis vim contemplationis ejus agnoverit, ipse quoque ad contemplanda aeterna praemia succen