comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aspectus necnon & uenustus conuersandi.
uernans alternatim pudicitiarum splendor
decoritus Una siquidẽ uirtis uirginitas¬
tis inambobus. sed alteri ꝓportior inma¬
ria. Altera quidem quia fecundor
sed ipsa. Ip̃sa uero sed altera. quia &
ipsa cademque incorruptio: tamen fecun¬
ditas integritatis longe eloriosior quam
uirgiratas. idcirco & fecunditas nilla
tota deifica est &suirmnitas Alto quin.
nusquam scđm natur̃ nascendi uirginitis.
ubi fecunditus pradicatur. neq fecundi¬
ta subi uirginitas integ ra conseruatus¬
⁊ dccqͦ totum suꝑ excellũnt deilla quedi¬
tuntur quia sunt diuina atque in effa¬
bilia Unde uirginitas & fecunditas
plis. suꝑ emnens nõuitas est. quam quam
humanum cernatur arne quod nascit
Uerũptamen & si magnificentior multum
uirginitas inmaria propter grȩ excellen¬
tiam̃: unatamen integritas carnis. & una
uirtus. que ad iniucem quasi cognita
sotiantur. Hinc quoque iohannes quio¬
quid est quod maria

Expanded text:
aspectus? necnon et venustas conversandi aspectus? necnon et venustas conversandi vernans, alternatim pudicitiarum splendore decoratur. Una siquidem virtus virginitatis in ambobus, sed altera proportio in Maria: altera quidem, quia fecundior, sed ipsa. Ipsa vero, sed altera: quia etsi ipsa eademque incorruptio, tamen fecunditas integritatis longe gloriosior quam virginitas. Idcirco et fecunditas in illa tota deifica est et virginitas. Alioqui nusquam secundum naturam nascendi virginitas, ubi fecunditas praedicatur: neque fecunditas, ubi virginitas integra conservatur. Ideoque totum superexcellit de illa quae dicuntur: quia sunt divina atque ineffabilia. Unde virginitas et fecunditas prolis supereminens novitas est, quamquam humanum cernatur ex carne quod nascitur. Verumtamen etsi magnificentior multum virginitas in Maria propter gratiae excellentiam: una tamen integritas carnis, et una virtus, quae ad invicem tamquam cognata sociatur. Hinc quoque Joannes, quidquid est quod Maria
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝑmansit Quã saneangłs gabrihelu
si cęlesus paranim phis intactam custodi
eã decruce cõmisit: uirgo iurg nem ser¬
uauit᷑. suisq ei deseruiuit obsequus: non
quod eximius ille sc̃oꝵ chorus apłors eam
descruerit: int̃quos post resurrectionẽ
untrans & exiens familiarius contulit dexp̃i
in carnatione. Tanto siquidem ueri¬
us. quanto abinitio plenius ꝑspm̃
sc̃m cuncta didicerat. & ꝑspexerat
sane beatam uirginem & si om̃s uentritis
discipuli eique famulabantur offitio di¬
lectionis. iohannes tamen amplius acspe¬
ualius usque ad sinem uite. quisibi com¬
missam accepit insuam quasi matrem
filus. cuibenignus magister decruce
Mulier inquid ecce filius tuus. ad disci¬
pulum autem. ecce matertua ut uirgo
uirgini coherer&. & deseruiret offitio¬
sissime: cura adoptionis. Non enim
pudicissima uirginitas. alicui discipuloꝵ
rectius quam uirgini conmendatur.
ut eẽt adiniucem grata sotietas & floridus

Expanded text:
te permansit: quam sane angelus Gabriel, ac te permansit: quam sane angelus Gabriel, ac si coelestis paranymphus, intactam custodieam de cruce commisit, virgo virginem servavit, suisque ei deservivit obsequiis: non quod eximius ille sanctorum chorus apostolorum deseruerit eam, inter quos post resurrectionem intrans et exiens, familiarius contulit de Christi Incarnatione: tanto siquidem verius, quanto ab initio plenius per Spiritum sanctum cuncta didicerat, et perspexerat sane beatam Virginem, etsi omnes venerati sunt discipuli, eique famulabantur affectu dilectionis, Joannes tamen amplius ac specialius usque in finem vitae, qui sibi commissam accepit in suam, quasi matrem filius: cui benignus magister de cruce: Mulier, inquit, ecce filius tuus; ad discipulum autem: Ecce mater tua ; ut virgo virgini cohaereret et deserviret officiosissime cura adoptionis. Non enim pudicissima virginitas alicui discipulorum rectius quam virgini commendatur ut esset ad invicem grata societas et floridus
Abbreviated transcription (Latin):
tum. utinunc beate mane cernitur
Quodsane factum: & dealiis quibus li¬
bet locis scripturarum firmare conan¬
tur: quodhiiam cum xp̃o regnant
resuscitati in e̾terna sotietate: Quod
quia deo nichil est inpossibile nec nos
debeata maria factum abniuimus. quã¬
quã propter cautelam salua fide pio
magis desiderio opinari oporteat. quam
in consulte definiri. quod sine periculo
nescitur. Unde dehis ex quibus certisumꝰ.
tantis ꝑloquamur ad exortationem urãm.
qualicumque sermone adedificationem
a laudem nominis dei: ut et religio conser¬
uetur ꝓfamulatu. & deuotio augeatur ꝓ
affectu. Qm̃ hec est uirgo quȩ sola intere¬
mit uniuer sam hereticam prauitatem.
solasit postdm̃ quenos confirmet in omĩ
ueritate. siusque commendet meritis.
& precibus auxilietur & ut ipsi digni inue¬
niamur in eus laudibus Iuod siqueritur
postascensionẽ dñi quid egerit: unum
pcerto est quia uirgo sca corpore ac men¬

Expanded text:
eum, ut hunc beatae Mariae cernitur. eum, ut hunc beatae Mariae cernitur. Quod sane factum, et de aliis quibuslibet locis Scripturarum affirmare conantur: quod hi jam cum Christo regnent resuscitati in aeterna societate. Quod quia Deo nihil est impossibile nec nos de beata Maria Virgine factum abnuimus, quamquam propter cautelam salva fide pio magis desiderio opinari oporteat, quam inconsulte definire, quod sine periculo nescitur. III. Unde de his ex quibus certi sumus, tantisper loquamur ad exhortationem vestram qualicumque sermone, ad aedificationem t laudem nominis Dei: ut et religio conservetur pro famulatu, et devotio augeatur pro affectu: quoniam haec est Virgo, quae sola interemit universam haereticam pravitatem: sola post Deum quae nos confirmet in omni veritate, suisque commendet meritis, et precibus auxilietur, ut et ipsi digni inveniamur in ejus laudibus. Quod si quaeritur post ascensionem Domini quid egerit, unum pro certo est, quia Virgo sancta corpore ac men
Abbreviated transcription (Latin):
ixp̃o uirgo commis saest plurunt ase¬
iuerant: quia in se pubero cius ut
fertur non nisi manna inuenitur. quod
& scaturrare cernitur Uerũptamen
quidhorum uerius censeatur ambigimus
eliis amen dõ totũ cui nchil in possibile
est committimur quam aliud temere de¬
finire uelimus auctoritate nr̃a. quonora
pbamusi Sicuti exdehis quoscum domino
teste. euuanglioresurrexisse credimus.
sedutrum redicrint interre puluerem
certum non habemus. nisi quadlegimus.
Dequibus pfectononnulli doctorũ senserunt.
Qiam & insus reliquerunt scriptis. quod iam
iuillis ppetuasa. complecaresurrectio. Faten
uera cẽteorum resurrecuo.de & beatus¬
parus dixisse legitur cum de dauit loqueretur
xitesuimonium. & sepulchrum inquid eius apral
iosest. qusi nonsit ausus dicere quod ip¬
se uit corpus ciusa pud nosest sedtantum
sepulcrum quo conditus fuerit. Hinc aiun
resurrexisse & ipsum cum ceteris scĩs.
uideo uacuum remansisse monumen¬

Expanded text:
a Christo virgo commissa est plurimi assa Christo virgo commissa est plurimi asseverant, quia in sepulcro ejus ut fertur nonnisi manna invenitur, quod et scaturire cernitur. Verumtamen quid horum verius censeatur, ambiguum est. Melius tamen Deo totum, cui nihil impossibile est, committimus, quam aliud temere diffinire velimus auctoritate nostra, quod non probamus sicut et de his quos cum Domino, teste Evangelio, resurrexisse credimus . Sed utrum redierint in terrae pulverem, certum non habemus, nisi quod legimus, De quibus profecto nonnulli doctorum senserunt etiam, et in suis reliquerunt scriptis, quod jam in illis perpetua sit completa resurrectio. Fatentvera esset eorum resurrectio. CAPetrus dixisse legitur, cum de David loqueretur in testimonium: Et sepulcrum, inquit, ejus apud nos est : quasi non sit ausus dicere, quod ipse, aut corpus ejus apud nos est: sed tantum sepulcrum quo conditus fuerat: hinc aiunt resurrexisse et eum cum caeteris sanctis: et ideo vacuum remansisse mausol
Abbreviated transcription (Latin):
er. fum detransitu cius dem uirginis. aubia
pecras recipiatis. quod multi latinorum
pietatis amore stuclio legendi cartus amplec¬
tuntur: pre sertim ex his cũmnichil aliud
experiri potest ꝓcerto. nisi quod hodier na
dic gloriosa migrauit acorpore Mlom¬
stratur aut̃ sepulthrum etus cernentibus
nobis usque ad p̃sens in uallis iofafhat me¬
dicũ quȩ uallis est oter monteptstore o
montem oliueti posita ⁊ qus & tuopula¬
inqua sepulta fiusse ut scire potestis
ab omnibus ib dem p̃dicatur. sed nunc
uacuum ẽe cernentibus ostenditur. Hęc
iedcirco dixerim: quia multi nr̃oꝵ dubi¬
tant utrum assũpta furrit simulcum cor¬
pore anobierit relicto corpore. Quo¬
modo aũt uel quo tempore aut aquebus
nsonis scĩssimum corpus cius inde ablatu
fucrit: uł ubi transpositum. ut roue n¬
surrexerit. nescitur. quamuis non nulli
ad firuere uelint ex miamre suscitatam.
ubeatacum xp̃o in mortalitate medesti
ibus uestiri. Quod & debcato iohanne
cuuangeliftacius ministro cui uirgini

Expanded text:
cryphum, De Transitu ejusdem Virginis, dubia pro certis recipiatis: quod multi Latinorum pietatis amore, studio legendi charius amplectuntur: praesertim cum ex his nihil aliud experiri possit pro certo, nisi quod hodierna die gloriosa migravit a corpore. Monstratur autem sepulcrum ejus cernentibus nobis usque ad praesens in vallis Josaphat medio; que uallis est inter montem Syon et montem Oliueti posita, ubi in qua sepulta fuisse ut scire potestis ab omnibus ibidem praedicatur: sed nunc vacuum esse mausoleum cernentibus ostenditur. Haec idcirco dixerim, quia multi nostrorum dubitant, utrum assumpta fuerit simul cum corpore, an abierit relicto corpore. Quomodo autem, vel quo tempore, aut a quibus personis sanctissimum corpus ejus inde ablatum fuerit, vel ubi transpositum: utrumne resurrexerit, nescitur: quamvis nonnulli astruere velint eam jam resuscitatam, et beata cum Christo immortalitate ivestiri. Quod et de beato Joanne evangelista ejus ministro cui virgini
Abbreviated transcription (Latin):
sesie opaula exeusto¬
eompellit qui uobis dudũ
uacatibus loqui consueueram ut nouo
loquendi genere sanctis que uobiscũ degunt uirginibꝰ
latmno utens eloqͥo exortationis gr̃a sermonẽ faciã
de assumptione beate & gliose seniꝑ uirginis m aie

Expanded text:
e, o Paula et Eustocompellit, qui vobis dudum tractatibus loqui consueveram, ut novo loquendi genere, sanctis quae vobiscum degunt virginibus, Latino utens eloquio, exhortationis gratia, sermonem faciam de Assumpti
Abbreviated transcription (Latin):
Puis suffragus quae nescis in¬
idere filiĩs. N e adtendas fili¬
orum iniurias. aquibus non
ut dignum est honoraris. To¬
lera tupia in reuerentiã filio¬
rum. quae amore uinceris
generationis. łoue gͦ nos mise
pos a ñ tuis meritis indignos

Expanded text:
is suffragiis, quae nescis invidere filiis, sed nec attendas filiorum injurias, a quibus non ut dignum est honoraris. Tolerat enim irreverentiam filiorum, quae amore vincitur generationis. Fove ergo etsi tantis meritis indignos
Abbreviated transcription (Latin):
dum attigeram. Sed quia negare raqueo
quic quid iniungitis. nimia ur̃a deiunctus
dilectione. ex periar que hertamini affectu
infantiũ moreᷤ balbutientiũ. qui quę eũq
udierint fari gestiunt: cum nec dumie¬
ad plenum uerba formarei Dlaxime
quia propter sto plitiares quosque udmꝰe
dic quibusue diuinis uacent lectionibus.
presertm cum et eadem inmultis festuuta¬
intibus. multorum sanetorum patrum studia
miro cuderẽ eloquio i quȩ dehac quedam
uberius ubi que inscripturas diuanis prȩdi¬
cata leguotur. Quidenim aliud sonaa
uirgine .÷ & om̃niã eius in crementa quous¬
que fuit inmundo. dumtaxat diuinis ef¬
ferunt p̃conus. Porro abexordio scĩ cuan¬
gelu gabrihelem archangelam colloquen¬
tem marię audistis. & de inceps reliqua
omnia plenius legistis Ad p̃sepe qu ꝙ¬

Expanded text:
dum attigeram. Sed quia negare nequeo quidquid injungitis, nimia vestra devictus dilectione, experiar quae hortamini affectu infantium, more balbutientium, qui quaecumque audierint, fari gestiunt, cumad plenum verba formare: maxime, quia propter simpliciores quasque id me die, quibusve divinis vacet lectionibus: praesertim cum et eadem in multis festivitatibus, multorum sanctorum Patrum studia, miro cuderint eloquio, quae de hac quidem uberius ubique in Scripturis divinis praedicata leguntur. Quid enim aliud sonant virgine? et omnia ejus incrementa, quousque fuit in mundo dumtaxat, divinis efferunt praeconiis. Porro ab exordio sancti Evangelii Gabrielem archangelum colloquentem Mariae didicistis, et deinceps reliqua omnia plenius legistis. Ad praesepe qu
Abbreviated transcription (Latin):
gelicantibus credidisu. magos preterea ina¬
deferentes munera inuisunẽ bratis oculis¬
conspexisti Ipsa cadem munera. bene¬
intellegendo. uotis omibus fide dõ ebitu¬
listi. Nam & cum tisdem magis rum
Adquod ego dicelatum ee uolebas teste¬
tonsctentia. michi rarrare ante p̃sepium¬
ubi plurimum lacrimata es nondebrres¬
Quod ut uerũ fatrar. xp̃i preconia ȩdam¬
Nolucro adiuratus. neque tuas laudes om¬
ninotacere queodcirco tuȩ te inter¬
rogent filię quas lacte nutris. tuea me¬
lius reserabis. quȩ nescio siꝑspeciem aliꝰ¬
quam certe. aut inspũ uidisti. Un de
uos ofilie pulsate matre precibus. pulsa¬
te adhostium inuitantis amici. si quo mo¬
do tandẽ uobis aperiantur que reserata
sunt matri. Uerũptamen dehis quid
plura dicã: Omĩa saluatoris gesta &
beate marię obse quia. nec non actus
uite: ex euuangło di dicistis. Et nunc
qid suꝑ est ut ab aliquo doctorum requi
tio: p̃sentia absens scribere uobis curaui.

Expanded text:
gelizantibus credidisti. Magos praeterea deferentes munera, in visione beatis oculisconspexisti: ipsa eadem munera beneintelligendo votis omnibus fide Deo obtut cum eisdem magis Deum quod ego: Si celatum esse volebas testconscientia, mihi narrare ante praesepiumubi plurimum lacrymata es, nonquod ut verum fatear, Christi praeconia, etiavoluero adjuratus, neque tuas laudes omnino tacere queo. Idcirco tuae te interrogent filiae, quas lacte nutris: tu ea melius reserabis, quae nescio si per speciem aliquam, aut certe in spiritu vidisti. Unde vos, o filiae, pulsate matrem precibus, pulsate ad ostium invitantis amici: si quomodo tandem vobis aperiantur, quae reserata sunt matri. Verumtamen de his quid plura dicam? Omnia Salvatoris gesta, et beatae Mariae obsequia, necnon actus vitae ex Evangelio didicistis. Et nunc quid superest, ut ab aliquo doctorum requirtio, praesentia absens scribere vobis curavi,
Abbreviated transcription (Latin):
quaty pͣuaru opinionũ oboriunt errore
ut de obiectu ẽtrarioꝵ sumat᷑ materia qui̧¬
relarũ. Nã lic& om̃iũ fideliũ corda ñdubi¬
tent. nullus mudihui partib nullus quȩ
teporib ꝓuident iã abee duuria. nec de
stellarũ potestate quȩ nulla ẽ secłariu
negotioꝵ pondere ꝓurntꝰ. sed ȩquissimo
& cleintissimo sũ miregis arbitrio cuncta¬

Expanded text:
oboriuntur errores; ut de objectu contrariorum sumatur materia querelarum! Nam licet omnium fidelium corda non dubitent, nullis mundi hujus partibus nullisque temporibus providentiam abesse divinam, nec de stellarum potestate, quae nulla est, saecularium negotiorum pendere proventus, sed aequissimo et clementissimo summi
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ait ꝓphȩta. Exiet uirga deradice
iesse .& flosderadice eius ascend& : Virga
enierat maria nitula subtilis x uirgo.
quȩ xp̃m urlut florr̃ inteiritatt̃ sui corporis
hȩx ieiuni nesuriens dñs ꝓcurauit. seddic̃ illu
tiuugłta esurisse p̃ ea: Quomodo gͦ potest
hirri ut qͥtantoꝵ dicrũnumero fam̃ sitimquȩ̨
ñ senserit. p̾ea esurierit.  esuriebat eni non¬
plane nec neitare possumꝰ. qđ esurierit. Esurut¬

Expanded text:
sicut ait propheta: Exibit virga de radice sicut ait propheta: Exibit virga de radice Jesse et flos de radice ejus ascendet : virga enim erat Maria, nitida, subtilis, et virgo, quae Christum veluti florem integritate sui corporis haec jejunia non esuriens Dominus procuravit: sed dicit illum evangelista esurisse postea. Quomodo ergo potest fieri, ut qui tantorum dierum numero famem sitimque non 431 senserit, postea esurierit. Esuriebat plane, nec negare possumus quod esurierit; esur
Abbreviated transcription (Latin):
dinis titillatio c̃pungit Generat michi
sur radix e. Spina uirobono.honoris
abitio c̃ Uident̾ eni specir suȩ apiit suos
grata ẽȩ: sedlȩ duis̃. Ab his gͦ nisriuigi¬
lando ⁊ieiunando curariñ possumꝰ. ꝗͥn
potiuꝰ ꝑ abstinentiã ipse spine u̾tunt᷑
in rosã ꝓducunt eni ieinando libido
castimoniã suꝑbia humilitatẽ. sobri¬
&as parcitate Nis enĩ flores uitȩ nrar.
qͥs uaue xp̃oredolent. qͥodorẽ bonu
dõ spirant. unde ait apłs Qm̃ xp̃ibonꝰ¬
odor sumꝰ đõ H anc ergo quadragesima
largitꝰ ẽ nobis dñs. ut uius tẽmporisspatus
inmortẽ totiusereature. concupiscam.
uirtutũ germina. ut indie paschę fructũ
iustitie ꝓferamꝰ Hoc aut̃ qua dra genario
numero seipse dñsxpð exercuit. non ut
ꝓfectũ ipse caper& sedut ꝓfectũ salutis
nobi sostenderet Nec enime at inillo
spina peccatiq: uerteretur influrem:
pse enim erat flosnatꝰ. non despina sed uirga.

Expanded text:
dinis titillatione compungit: generat mihi dinis titillatione compungit: generat mihi suae radix est: spina viro bono honoris ambitio est; videntur enim specie apud suos grata esse, sed laedunt. 5. His ergo nisi vigilando et jejunando carere non possumus; quin potius per abstinentiain rosam. Producit enim jejunando libido castimoniam, superbia humilitatem. sobrietas parcitatem. Hi enim sunt flores vitae nostrae, qui suave Christo redolent, qui odorem bonum Deo spirant. Unde ait Apostolus: Quonesimam largitus est nobis Dominus, ut hujus temporis spatio in morem totius creaturae nunc concipiamus virtutum germina, ut in die Paschae fructum justitiae proferamus. Hoc autem quadragenario numero se ipse Dominus exercuit, non ut profectum ipse caperet, sed ut profectum salutis nobis ostenderet. Nec enim erat in illo spina peccati, quae verteretur in florem; ipse enim erat flos natus non de spina, sed de virga,
Abbreviated transcription (Latin):
genus ad caelestia se subrigens ab infimis ad altiora
consurgit Modo ferrũ gestans agricola.
sarm̃ta deputat uinearũ. ita& nunc
euuangłm traetans ep̃ð sordes amputat
populoꝵ. Et isto quadragenario curriculo
uniuse hoc agup̃ creaturȩ quatinus depositis
suꝑfluisornãte uel cõpte inpascha ꝓcedañt
odo om̃iasunt in partu : ut tunc reperiantꝰ
inhruc tu. Lunc erum naturae spetiem
spina ꝓfert rosa : calamꝰ flagrat liliũ : sua¬
uitat̾e arida uirgulta dep̃munt : & ita cuncty
florib adornant᷑. ut festiuitatẽ dirimagni
creatura ipsa nitore suo cȩlebrare credat᷑.
despinis nr̃is rosas: hoc ẽ. depeccatis iusticiã
descurritate misecđam : deauaria lasgitatẽ:
Aste em̃ spines corporis nr̃i .qͦ p̃focant
anima: deqͥb ait scriptura: spinas &
tribulos germinabit t̃ra: Germinabit
enim t̾ra mea spinas. sime corporalis libi¬

Expanded text:
humanum ad coelestia se subrigens, ab infimis ad altiora humanum ad coelestia se subrigens, ab infimis ad altiora consurgit. Modo ferrum gestans agricola sarmenta deputat vinearum; ita et nunc Evangelium tractans episcopus, sordes amputat populorum, et isto quadragenario curriculo universae hoc agunt creaturae, quatenus depositis superfluis, ornatae vel comptae in pascha procedant. 4. Modo omnia sunt in partu, ut tunc reperiantur in fructu; tunc enim contra naturae speciem spina profert rosam, calamus fragrat lilium, suavitatem arida virgulta depromunt: et ita cuncta floribus adornantur, ut festivitatem diei magni creatura ipsa nitore sui celebrare credatur. de spinis nostris rosas, hoc est, de peccatis justitiam, de severitate misericordiam, de avaritia largitatem. Istae enim spinae sunt corporis nostri, quae praefocant animam, de quibus ait Scriptura: Spinas et tribulos tibi germinabit terra ; germinat enim mihi terra mea spinas, si me corporalis libi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑistã deuotionẽ cuncta elem̃ta uolurrit
habere ꝓfectũ : Ecct erũ indicta qͥdragesima.
scelerib peccata soluunt. & uite nr̃e purior
cursus. liq̃ facto rigore diaboli meatũ suũ
pͥstinũ recognoscit Tramq indicta quađ¬
racgesima. asperitate deponit hyemis..
ego indicta quadragesima. asperitate friȩ
delictoꝵ Illa t̾ra asatris scindit᷑ ut
muda sit c̃grua frugib mea t̃reȩ
iriunus ex arat. ut caelestybus sit apta seminib:
Lic̃ em̃ reditũ ubrriorẽ capit qͥfrequentyb us
uexando exerca cãpũ. ita & maiore gram
ꝑcipit. qͥexerc& corporissui cãpũ sep̃ius
irunando: Ecce enĩ abstinentiȩ tẽpore.¬
herba segetũ seuiuiscit inmoessẽ. surculus
arboris conat᷑ infrutice. palmes uintȩ. pu¬
bescit ingẽma: & om̃a deinferiorib: ad al¬
tiora se r̃ subrigunt. Ita hoc todt̾ tẽpore
hominti spes interi mortua. reuiuscit in
posterũ: fides ꝑdita reparaet in gloriã.
tẽporalis uita ꝓficit in a&̾na. & omne humanũ

Expanded text:
stam devotionem cuncta elementa voluerit habere profectum. Ecce enim indicta Quadragesima, sceleribus peccata solvuntur, et vitae nostrae purior cursus, liquefacto rigore diaboli, meatum suum pristinum recognoscit. Terra, inquam, indicta Quadragesima, asperitatem deponit hiemis, ego, indicta Quadragesima, asperitatem relinquo delictorum. Illa terra aratris scinditur, ut mundanis sit congrua frugibus: mea terra jejuniis exaratur, ut coelestibus sit apta seminibus. Sicut enim reditum uberiorem capit, qui frequentius vexando exercet campum; ita majorem gratiam percipit, qui exercet corporis sui campum saepius jejunando. Ecce enim abstinentiae teherba segetum reviviscit in messem, surculus arboris conatur in fruticem, palmes vineae pubescit in gemmam, et omnia de inferioribus ad altiora se subrigunt: ita hoc eodem tempore hominum spes intermortua reviviscit in posterum, fides perdita reparatur in gloriam, temporalis vita proficit in aeternam; et omne genus
Abbreviated transcription (Latin):
nouationis indigeat Hallit᷑ ꝓrsus ista
ꝑsuasio. & nimia uanitate u& erescit.
quiq int teptationes istuiꝰ uitȩ ab omi
se uulnere credit inmune. Plrna oma
periculis: plrna laquȩis. Incitant cupi¬
ditates. insidiant᷑ inlecebre. Blandi¬
unt᷑ lucra: dapna det̾rent: Amares
obloquentiu linguȩ. nectam ueracias
sẽꝑ oralaudantiu. Inde seuit inuidia.
hinc decipit mdax offitiũ. ut faciliu̾sit
uitare discorde. qua declinare fallace:
Pipsis aut̃ uistutib obtinedis ta dubius
modꝰ & ta in cefta discrecioe. ut si quisq
int̾ bonoꝵ maloꝵq c̾finia. subtilissimi dis¬
criminis poturrit seruare m̃suras. difficile
sit. ut bene sibi c̃scia in ꝓbitate obtrectan¬
ciũ lingua n mordeat. & iniquoꝵ euãdat
obꝓbria cui.e amica ititia: lãcu ad ipsaᷤ¬

Expanded text:
litur prorsus ista persuasio, et nimia vanitate veterascit quicumque inter tentationes hujus vitae ab omni se vulnere credit immunem. Plena omnia periculis, plena sunt laqueis. Incitant cupiditates, insidiantur illecebrae, blandiuntur lucra, damna deterrent: amarae sunt obloquentium linguae, nec semper veracia sunt ora laudantium. Inde saevit odium, hinc decipit mendax officium; ut facilius sit vitare discordem, quam declinare fallacem. In ipsis autem virtutibus obtinendis tam dubius modus et tam incerta discretio est, ut si quisquam inter bonorum malorumque confinia subtilissimi discriminis potuerit servare mensuras, difficile sit ut bene sibi consciam probitatem obtrectantium lingua non mordeat, et iniquorum evadat opprobria, cui est amica justitia.
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. Meiaut porne motis pedes. porne
rsfusis gressus mei quia  elaui inpeccato¬
rib pacẽ pex catoꝵ uidens: unde quia
paucoꝵ .ẽ. tãsolida fortitudo ut nulla
in xqlitatũ ꝑtͣbatione qͥtiant᷑ & multoy
fideliu n adũsa tãtu sed & iã scđa corrũ¬
pant. sanadis uulnerib qͥb humana in¬
firmitas sauciatur. diligens. ẽ adhibẽda
scriptura. Quis głabit᷑ castũse habere
cor aut mũdũs eẽe apeccato : Om̃s sibi intil¬
ligant delictoꝵ indulggentiã. & reparatio¬
nis necessariã eẽ medicinã. Quado aut̃¬
diłmi adremedia diuina decurrimꝰ quã
cũ ipsa nobsacram̃ta redẽptionis nr̃ ȩ
tẽpoꝵ lege referunt᷑q ut digniũ celebremꝰ.

Expanded text:
 Mei autem pene moti sunt pedes, pene effusi sunt gressus mei; quia zelavi in peccatoribus, pacem peccatorum videns . Unde quia paucorum est tam solida fortitudo, ut nulla iniquitatum perturbatione quatiantur, et multos fidelium non adversa tantum, sed etiam secunda corrumpant; sanandis vulneribus, quibus humana infirmitas sauciatur, diligens est adhibenda Scriptura, Quis gloriabitur castum se habere cor, aut mundum se esse a peccato ? omnes sibi intelligant delictorum indulgentiam et reparationis necessariam esse medicinam. 3. Poenitimi, ad remedia divina decurrimus, quam cum ipsa nobis sacramenta redemptionis nostrae temporum lege referuntur? Quae ut dignius celebremus,
Abbreviated transcription (Latin):
multoꝵ miliũ milia p̃p̾arant᷑. & ad ppin¬
quante noue creature ortu. sp̃italis
neqͥcia ab his quos possidebat extrudi¬
tur. Fremit. ꝗͦ. expoliatihostis impius
furor: & nouu querit lucrũ. quia ius.
ꝑdit anturũi. Captat in desessus &
ꝑuigil. siquas reperit oues asacris gre¬
nb neglegentius euagantes. quas ꝑ
ꝑdiuia uoluptatũ & deuexaluxurie
in diuersoria mortis inducat. In flam¬
mat itaq iras. nutritodia. acuit cupi
euuangelica pate fec̃ hẏstoria cũ saluator nr̃¬
p xl ditrũ noctiũq ieiuniũ infirmitatis nr̃ȩ in
se recepisset esuriẽ. gauis diabolus. signĩ sẽ
in eo passibilis atq mortalis inuerisse naturȩ
ut exploraret potentiã ꝗ timebat: si filius
inꝗt dĩ es. dic ut lapides isti panes fiant:
oterat utiq istud op̃ms. & facile erat ut ad

Expanded text:
 millium millia praeparantur; et appropinquante novae creaturae ortu, spiritalis nequitia ab iis quos possidebat extruditur. Fremit ergo exspoliati hostis impius furor, et novum quaerit lucrum, quia jus perdidit antiquum. Captat indefessus et pervigil, si quas reperiat oves a sacris gregibus negligentius evagantes, quas per procliva voluptatum et per devexa luxuriae in diversoria mortis inducat. Inflammat itaque iras, nutrit odia, acuit cupid150 evangelica patefecit historia, cum Salvator n dierum noctiumque jejunium, infirmitatis nostrae in se recepisset esuriem, gavisus diabolus signum se in eo passibilis atque mortalis invenisse naturae, ut exploraret potentiam, quam timebat: Si Filius Dei, inquit, es, dic ut lapides isti panes fiant . Poterat utique istud Omnipotens, et facile erat ut ad
Abbreviated transcription (Latin):
& scm̃ pascha dñi digna obseruantia ce¬
lebret᷑. unctoꝵ se fideliũ corda sc̃ificeret
Mitescat saruitia: m̾asuescat il acundi
remittant sibi om̃s culpas mince suai.
ne exai ctorsit uindictȩ. qͥp& itor . t̃
ueniȩ. Dicrates eni. dimitte nobdebua
nr̃a sic̃ & nos dimittimꝰ debitorib nr̃iS
simũ pactũ ñtuta si c̃ditione seruatirẽ
nunc salt̃i conscientiã suã unquis quae
agnoscat. & a lirnis inoscendo delictis
abolitione suoꝵ obtintat peccatorum
plicis sententiai pendeat iudicantis. qͥ humanarũ
p̃cu misericors & iustꝰ auditor aeqͥtatis suȩ de
nr̃a lenitate p̾scribit. ut ñ haberet in eas ius
scurritatis. quos ñ inueniss& cupidos ultionis.
Clem̃tes aut̃ & mites animos. & iã largĩtos decx.
Nichil enĩ. ẽ digniur qũa ut homosui sit auctoris
imitator & scđm modũ ꝓpͥȩ facultatis diuini
sit. oꝑis exsecunt. Na cũ alunt᷑ esurientes.
uiestiunt᷑ nudi. fouent᷑ infirmi ñne auxiliũ

Expanded text:
nctum Pascha Domini digna observantia celebretur, cunctorum fidelium corda sanctificentur. Mitescat saevitia, mansuescat iracundia: remittant sibi omnes culpas invicem suas, nec exactor sit vindictae qui petitor est veniae. Dicentes enim, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris simum pactum non tota sui conditione servatum est; nunc saltem conscientiam suam unusquisque cognoscat, et alienis ignoscendo delictis, abolitionem suorum obtineat peccatorum. plicis sententia pendeat judicantis. Qui humanarum precum misericors et justus auditor, aequitati suae de nostra lenitate praescribit, ut non haberet in eos jus severitatis, quos non invenisset cupidos ultionis. Clementes autem et mites animos etiam largitas decet. Nihil enim dignius est, quam ut homo sui auctoe facultatis divini sit operis exsecutor. Nam cum aluntur esurientes, vestiuntur nudi, foventur infirmi, nonne auxilium
Abbreviated transcription (Latin):
Iẽꝑ qđe t̾ oanima xp̃iana uigilandũ
etra salutis tuȩ adũ sariũ fuit. neullus
pater& loc teptatoris insidis. sed
modo t maior cautio. & sollicicior tͣ.
ad sum̃da prudentia. quando idẽ hostis
tuus acriori seuit inuidia. Munc enĩ into-¬
tomundo potestas ei antiq dominationis
Aufertꝰ. & innumera illuiꝰ captiuitatis uasa
rapiunt᷑. Renuntiatꝰ atrocissimo p̃do¬
ni a popłis omiũ nationũ. om̃iũq linagua¬
rũ: & nullũ iã gen hominũ reperitur.¬

Expanded text:
i, o anima Christiana, vigilandum contra salutis tuae adversarium fuit, ne ullus pateret locus tentatoris insidiis; sed modo tibi major cautio et sollicitior est adhibenda prudentia, quando idem hostis tuus acriori saevit invidia. Nunc enim in toto mundo potestas ei antiquae dominationis aufertur, et innumera illi captivitatis vasa rapiuntur. Renuntiatur atrocissimo praedoni a populis omnium nationum, omniumque linguarum, et nullum jam genus hominum reperitur
Abbreviated transcription (Latin):
lege. sed factũ ex muliere. qui a eon¬
ceptꝰ in uterouir ginali.carnẽ non
de ni hilo. ñ aliunde. sed materu a
traxit ex carne. Alioqͥn. nec ueres li
hominis diccret᷑. qͥ origine ñ haber&
ex homine. & nosigit᷑ ini cortra eu¬
thicen dictii. extollamꝰ uocẽ eũ eceli
catholica cuiꝰ hec mulier rypũgeiat.
extollamꝰ & mentẽ de medio tur¬
barũ. dicamusq: saluatori. Beatꝰ uen¬
ter quite portauit. & ubera que sitx¬
st uereenĩbeita parens: que siut
ecno ceplerteñs om̃ia giro iptta

Expanded text:
lege, sed factum ex muliere, quia conlege, sed factum ex muliere, quia conceptus in utero virginali, carnem non de nihilo, non aliunde, sed materna traxit ex carne. Alioquin, nec vere filius hominis diceretur, qui originem non haberet ex homine. Et nos igitur his contra Euthicen dictis, extollamus vocem cum Ecclesia catholica, cujus haec mulier typum gessit. Extollamus et mentem de medio turbarum, dicamusque Salvatori: Beatus venter qui te portavit, et ubera quae suxisti. Vere enim beata parens, quae, sicut erno complectens om
Abbreviated transcription (Latin):
phem ando. uerũ consubstantialẽq patri
dĩ filiũ negabant: sic hereticipostea negan
te. nascituro ex humanis mẽbris unigeni¬
to dõ carnis suȩ materiã ministrasse. uerã¬
consub stantialẽq matri filiũ hominis
faterinon debere dixer̃. Sedsi caro uerbi
dĩ scđ̃m carnẽ nascentis acarne uirginis
matris ꝓnuntiat᷑ extranea. sine caus a
uent̃ qui eã portass&. ubera quȩ lactassent
beatificant᷑. Qua enĩ consequentia eiꝰ lacte
credat᷑ mitritus. cuiꝰ semine negat᷑ esse
conceptus Cũ ex unius eiꝰdẽq fontis ori¬
gine. scđm phisicos uterq liquor emanare
ꝓbetͣ Nisi forte putanda est uirgo semen¬
tuiã suȩ carnis materiã nutriendo in carne
dĩ filio suggerere potuisse. in carnando
autẽ quasi maior & inusitato miracło mi¬
nime potuisse. Sed huic opinioni obstat
aptedicens. qui amisit dis̃ filiũ suũsa¬
ctũ exmulicre. fnctũ sublege
et enĩ audiendisunt qui legendũ
putant natũ exmuliere factũ sub

Expanded text:
phemando verum consubstantialemque Patri Dei Filium negabant, sic haeretici postea negandante virtute nascituro ex humanis membris unigenito Deo carnis suae materiam ministrasse, verconsubstantialemque matri filium hominis fateri non debere dixerunt. Sed si caro Verbi Dei secundum carnem nascentis a carne Virginis matris pronuntiatur extranea, sine causa venter qui eam portasset, ubera quae lactassent, beatificantur. Qua enim consequentia ejus lacte credatur nutritus, cujus semine negatur esse conceptus? Cum ex unius ejusdemque fontis origine secundum physicos uterque liprobetur. Nisi forte putanda est virgo sementivam suae carnis materiam, nutriendo in carne Dei Filio sug gerere potuisse, incarnando autem, quasi majori et inusitato miraculo minime potuisse. Sed huic opinioni obstat Apostolus, dicens: Quia misit Deus Filium suum, factum ex muliere, factum sub lege . Neque enim audiendi sunt, qui legendum putant: Natum ex muliere, factum sub
Abbreviated transcription (Latin):
mortalis aetnum: Siinuestigare niteris.
qualiter ds̃ in hominẽ. uł homo transiuit indm̃:
inuestiga pͥus sipotes. quo modo exnihilo factos
est m̾odus. Cęlum unde resplenduit. aqua¬
rũ liquor tęrrȩ soliditas. quaratione subsifton
Quomodo aetiã de terra homo. de masculo femi¬
na. itemq ꝑ feminã masculus quid illud
est post omĩa quod lumen gignit actenebras.
quoduitã facit ac mortem. Siergo ohomo
aut unde sint facta conp̾hendere nonuales.
quap̾suptione quaue stultitia tuũ ipsius atq.
om̃iũ discutis creatorẽ : natũ gꝰ dedõ patredm̃
eũdẽq hominẽ factũ deuirgine consitemur
Sed hec km̃i rationi ceca sunt. fidei manisesta.
Tunc enĩ parte exaliqua indefinitȩ maies¬
tatis eius poterimus in mensa rimari.
siaduertamus quantus qualis ue sit ds̃. a nobis

Expanded text:
mortalis aeternum? Si investigare niteris, mortalis aeternum? Si investigare niteris, qualiter Deus in hominem, vel homo transivit in Deum; investiga prius, si potes, quomodo ex nihilo factus est mundus, coelum unde resplenduit, aquarum liquor, terrae soliditas qua ratione subsistunt; quomodo etiam de terra homo, de masculo femina, itemque per feminam masculus; quid illud est post omnia, quod lumen gignit ac tenebras, quod vitam facit ac mortem? Si ergo te ipaut unde sint facta comprehendere non vales: qua praesumptione quave stultitia tuum ipsius, atque omnium discutis Creatorem? Natum ergo de Deo Patre Deum, eumdemque hominem factum de virgine confitemur. Sed haec, carissimi, rationi caeca sunt, fidei manifesta. Tunc enim parte ex aliqua indefinitae majestatis ejus poterimus immensa rimari si advertamus quantus qualisve sit Deus, a nobis
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ in dõ nonerat. ꝓcessit ex femina.
Ita uerbum caro factum est : non ut ds̃ uacua¬
retur in homine. sed uthomo glorificaret᷑
indõ. Itaq nobis natus est ds̃. sed ex duab
natiuitatibus id. ẽ dĩ & hominis : seipsum
unigenitus patris. atq in sese hominẽ unũ
ẽẽ uoluit dm̃. Generationẽ gͦ eius quisenar¬
rabit fr̃s. Generatio xp̃i sinarrari non po¬
test: credi potest Silingua deficit. fides
ꝓficit. Magnus erum ꝓfẽctus est fidei. cũ
tantu dedo suo concipit. quantũ sermo
non potest parturire. Cauete dilectissimi
ne quando uos incredulitas moueat. quia
si homo nonual& explicare quod sentit. ds
sine dubio potuit implere quoduoluit
Et ꝑ absurdũ ẽ frs: ut in effabilẽ dm̃. infirmissi¬
mo fragilitatis nrȩ sermone pense mus
Amentiȩ resest: ut operationes maiestatis in¬
mense inter exigua corruptibilis oris nrĩ
conemur uerba condudere. Quomodo enim
conp̃hendere ualet homo dm̃. factus ingenitũ

Expanded text:
quae in Deo non erat, processit ex femina. Ita Verbum caro factum est: non ut Deus vacuaretur in hominem, sed ut homo glorificaretur in Deum. Itaque non bis natus est Deus, sed ex duabus nativitatibus, id est Dei, et hominis seipsum Unigenitus Patris, atque sese hominem unum esse voluit Deum. Generationem ergo ejus quis enarrabit ? Fratres, generatio Christi si narrari non potest, credi potest. Si lingua deficit, fides proficit. Magnus enim profectus est fidei, cum tantum de Deo suo concipit, quantum sermo non potest parturire. Cavete, dilectissimi, ne quando vos de his incredulitas moveat, quia si homo non valet explicare quod sentit, Deus sine dubio potest implere, quod voluit. Et perabsurdum est, fratres, ut ineffabilem Deum infirmissimo fragilitatis nostrae sermone pensemus. Amentiae res est, ut operationes majestatis immensae inter exigua corruptibilis oris nostri conemur verba concludere. Quomodo enim comprehendere potest homo 28 Deum, factus ingenitum,
Abbreviated transcription (Latin):
ministerio subuectus intulerat . rep& enS
scilic& hebreȩ gentis antiqua cunabula
& principatũ ueri iosephmaioris ꝓuidentie
potestate disponens. ut illã diriarẽ om̃i
inȩdia fam̃. quaȩgiptiorũ mentes ueritatis
inopialaborabant. ueniens dec aelo panis
uite. & cybus rationis auferr&: Nec sine
illa ratione pateret᷑ singularis hostiȩ
sacram̃tũ in qua primũ occisione agni
salutiferũ crucis signũ & pascha dñisuerat
Hisigit᷑ dilertissimi diuine grãe Tp̃formatũ:
m&steriis eruditi. diem primitiarunr̃arĩ
& inchoationłm uocationis genaũrationabili
celebremus gr̃as agentes misericor didõ
qui dignosnos ferit sicut ait heatꝰ apłS
in partẽ sortis scoꝵ. in lumine qͥ eripuit

Expanded text:
ministerio subvectus intulerat, repetens ministerio subvectus intulerat, repetens scilicet Hebraeae gentis antiqua cunabula, et principatum veri Joseph majoris providentiae potestate disponens, ut illam diriorem omni inedia famem qua Aegyptiorum mentes veritatis inopia laborabant, veniens de coelo panis vitae et cibus rationis auferret; nec sine illa regione pararetur singularis hostiae sacramentum, in 121 qua primum occisione agni, salutiferum crucis signum et pascha Domini fueratHis igitur, dilectissimi, divinae gratiae mysteriis eruditi, diem primitiarum nostrarum et inchoationem vocationis gentium, rationabili gaudio celebremus: gratias agentes misericordi Deo, qui dignos nos fecit, sicut ait Apostolus, in partem sortis sanctorum in lumin
Abbreviated transcription (Latin):
abraham quase filii carnis abdicant filii
ꝓmissionis accipiant. Adoraent intrib
magis om̃spłĩ uniũ sitatis auctorẽ. & non
iniudaea tantũ ds. sed in toto orbe sit notꝰ.
ut ubiq misrł sit magnũ nom̃ eius qm̃hanc
elegit generis dignitatẽ ut sicut infidelitas
insuis posteris conuicit eẽ de generẽ. ĩ ta
fides om̃ibus facit esse. communem
uenerant itinere reuertunt ur:
conuersationissemitas ambularint. sed nouã
ingressiuiã are lictiserrorib abstinerent:
Tunc & iã hero disuacuarent᷑ insidiae qͥ in dñm
ihm impietatẽ doli. ꝑsimulationẽ disponebat
Unde quia spesistius erat soluta cõ offiai.¬
m̃ti in maiorẽ surorẽ ira condia regis ardescit:
Nã recolens tẽpus qđ indicauerant magi. inoms
betleem pueris rabiem crudelitatis esfundit
non occiso ocriderrtur & xp̃s. At illequia
sanguinẽ suũ ꝓmundi redẽptione fundendũ
in aliã dit̃ferr& & atẽ. aegiptoseparentũ

Expanded text:
Abrahae, qua se filii carnis 120 abdicant, filii Abrahae, qua se filii carnis 120 abdicant, filii promissionis accipiant. Adorent in tribus magis omnes populi universitatis auctorem; et non in Judaea tantum Deus, sed in toto orbe sit notus, ut ubique in Israel sit magnum nomen ejus . Quoniam hanc electi generis dignitatem sicut infidelitas in suis posteris convincit esse degenerem, ita fides omnibus facit esse communem. Cvenerant itinere revertuntur. conversationis semitas ambularent, sent. Tum ut etiam Herodis vacuarentur insidiae, qui in puerum Jesum impietatem doli per simulationem disponebat officii. Unde quia spes istius erat soluta commenti, in majorem furorem iracundia regis ardescit. Nam recolens tempus quod indicaverant magi, in omnes Bethleem pueros rabiem crudelitatis effundit, non occiso, occideretur et Christus. At ille, qui sanguinem suum pro mundi redemptione fundendum in aliam differret aetatem, Aegypto se parentum
Abbreviated transcription (Latin):
adhȩc expectanda non inscii magnitudinẽ
significationis intelligunt A gente hocsine
dubio ineoꝵ. cordib inspiratione diuiria :
gione disponunt. & hisse instruunt donis
Ingre diuntur itaq ud aiciregni
p̃cipuã ciuitatẽ. & inurberegia
ostendi sibi postulant. quẽ ad regnandũ
didicerant natũ. Conturbat᷑ hero des.
time csalutis sue. metuit potestati.
reqͥrit a sac̃ dotib: & doctorib legis. quid de
ortuxp̃i scriptura p̃dixerit : In notitia
uenit. qđ suerat ꝓphaetatũ: ATeritað
inluminat magos. infidelitas obcaecat
magistros Carnalis isrł non intellexit
qđ legit non uid& quod ostenditutit᷑
paginis quarũ noncredit elo quiis:
Ubi est uideae gloriatio tua. ubideabraa
patre ducta nobilitas: ecce maior
tuȩ hereditatis in trantibus ẽiustestam̃ti
qđ insola lit tera tenes recitatione famularis
ntret intr& in patriarcharu familia
gentiũ plenitudo. & bene dictionẽ insemine

Expanded text:
aec spectanda non inscii, magnitudinem aec spectanda non inscii, magnitudinem significationis intelligunt: agente hoc sine dubio in eorum cordibus inspiratione divina, gione disponunt, et his se instruunt donis, P. III. Ingrediuntur itaque Judaici regni praecipuam civitatem, et in urbe regia ostendi sibi postulant quem ad regnandum didicerant procreatum. Conturbatur Herodes, timet saluti suae, metuit potestati, requirit a sacerdotibus et doctoribus legis quid de ortu Christi Scriptura praedixerit, in notitiam venit quod fuerat prophetatum; veritas illuminat magos, infidelitas obcaecat magistros; carnalis Israel non intelligit quod legit, non videt quod ostendit; utitur paginis quarum non credit eloquiis. Ubi est, Judaee, gloriatio tua ? Ubi de Abraham patre ducta nobilitas? Nonne circuhaereditatis tuae intrantibus, ejus testamenti, quod in sola littera tenes, recitatione famularis. Intret, intret in patriarcharum familiam gentium plenitudo, et benedictionem in semine
Abbreviated transcription (Latin):
potestas diuina diferr&. uniũ sitas hominũ
sententiã dãnationis exciper&: Sed indul¬
gencia ira trans lata est & ut clarior fier&
exeren dae gratiẜ magnitũdo. Tunc placuit
abolen dispeccatis hominus acram̃tũ remisionis
afferri: quandonemo poterat desusmeritis
pontificũ potes tate destructa ali enigena
obtinuerat principatu : Vt uerigis ortus
illius ꝓphȩtiae ꝓbaret᷑ uoce que dixerat:
Nondentia princeps exiud aneq dux defemorib:
eius. donec ueniat cui reꝓmissu est & ipse. ẽ
expectatio gentiũ Deqͥbusdã beatissimo
patriarchae abrahae innumerabilis fuerał
ꝓmissa suc cessio non carnis semine. sed fidei
fecunditate generanda Et idõstellarũ
multitudini cõparata ut ab om̃iũ gentiũ
patre ñ terrena sed caelestisꝓgenies speraret᷑
Adcreandã ergo ꝓmissã posteritatẽ hero des
insiderib designato ostunoui sideris excitatur.
Ut quocaeli adibitũ fuerat taestimoniũ. caeli
famularet᷑ obseqͥum Cõmouit magos habi¬

Expanded text:
potestas differret, universitas hominum sententiam damnationis exciperet. Sed in indulgentiam ira translata est, et ut clarior fieret exerendae gratiae magnitudo, tunc placuit abolendis peccatis hominum sacramentum remissionis afferri, quando nemo poterat de suis meritpontificum potestate destructa, alienigena obtinuerat principatum: ut veri Regis ortus illius prophetiae probaretur voce, quae dixerat: Non deficiet princeps ex Juda, neque dux de femoribus ejus, donec veniat cui repositum est, et ipse erit exspectatio gentium . De quibus quondam beatissimo patriarchae Abrahae innumerabilis fuerat promissa successio, non carnis semine, sed fidei fecunditate generanda; et ideo stellarum multitudini comparata, ut ab omnium gentium patre, non terrena, sed coelestis progenies speraretur. Ad creandam ergo 119 promissam posteritatem, haeredes in sideribus designati, ortu novi sideris excitantur, ut in quo coeli adhibitum fuerat testimonium, coeli famularetur obsequium. Commovet magos
Abbreviated transcription (Latin):
AMociSeiamo duec̃tissimi qđ sc̃ itatẽ
uram hodiernȩ festiuitatis causañ lateat.
eaque scđm consuetudinẽ euuangłicus
audebo ut in cõmuni gaudio tanto
roligiosior sit om̃iũ pietas. quanto maga
in nouis simis terporibus subuenire. saluationẽ
om̃ium gentiũ prefiniuit inxp̃o Vt qͥa &¬
cunctas nationes aueridĩ cultu impius error
dudũ auerterat. & ipse peculiaris dĩpłs isrł
ab insticutis legalib pene totus excederat.
conclusis om̃ib subpeccato ut om̃iũ misereret᷑¬

Expanded text:
amvis sciam, dilectissimi, quod sanctitatem vestram hodiernae festivitatis causa non lateat, eamque secundum consuetudinem evangelicus audebo: ut in communi gaudio tanto religiosior sit omnium pietas, quanto magisin novissimis temporibus subvenire, salvationem omnium gentium praefinivit in Christo; cunctas nationes a veri Dei cultu impiorum error dudum averterat, et ipse peculiaris Dei populus Israel ab institutis legalibus pene totus exciderat, conclusis omnibus sub peccato, omnium misereret
Abbreviated transcription (Latin):
ũbre mortis luxorta.ẽ eis : Dequib: idẽ dic
ad dñm Gentes que te non nouerunt
in uocabunt te. & płi quite nesciunt
ad tcon fugient: Hunc diem abraham
uidit & gauisus. ẽ. cũ benedicendos fidei
Qm̃s gentes quascũque fecistimisdicepꝰ
uenient. & ad orabunt corate dñe & ho
norific abis nom̃tuũ Et illud Notũ
fecit dñs salutare sui ante conspectum
gentiũ reuelauit iustitã suã:
Quodutiq ex inde fieri nouimus. ex quocres
magos de longin quitati̧ suȩ regionis ecittis
ad cognoscendũ aet ad orandũ regẽ caeli
& terrȩ stella ꝑdux̃ Cuius uaque famu¬

Expanded text:
is . De quibus idem dicit ad Dominum: Gentes quae te non noverunt, invocabunt te; et populi qui te nescierunt, ad te confugient . Hunc diem Abraham vidit, et gavisus est , cum benedicendos fidei s gentes, quascumque fecisti, venient et adorabunt coram te, Domine, et glorificabunt nomen tuum ; et illud: Notum fecit Dominus salutare suum, ante conspectum gentium revelavit justitiam suam . Quod utique exinde fieri novimus, ex quo tres magos, de longinquitate suae regionis excitos, ad cognoscendum et adorandum Regem coeli et terrae stella perdux
Abbreviated transcription (Latin):
donande. ante sunt facienda miracula
Curquod alieni suturũ. ẽ. tẽporistui
esseuis criminis & ñ habiturus esfictũ
sceleris insolũte reatũ precipitas
uoluntatis : Nichil hac molitione ꝓheis
nichil ꝑ agis. Quiuo luntate nat᷑. est.
arbitru sui potestatȩ moriet᷑ Cousum ant
Aborant in carne uerbũ. in infontia sapientia
in insirmit̾ate uirtutẽ. & in hominis
ueritate dñm maiaestãtis. ut q̃ sacriotũ

Expanded text:
donandae, ante sunt facienda miracula. donandae, ante sunt facienda miracula. Cur, quod alieni futurum est operis, tui vis esse criminis? et non habiturus effectum sceleris, in solum te reatum praecipitas voluntatis? Nihil hac molitione proficis, nihil peragis. Qui voluntate natus est, sui arbitrii potestate morietur. Consummant eniunt. Adorant in carne Verbum, in infantia sapientiam, in infirmitate virtutem, et in hominis veritate Dominum majestatis
Abbreviated transcription (Latin):
cimiitantes : ad agnuitionẽ ueritatis qr̃aȩ
Fdendore ducunt᷑ : qͥ humano sensu
significatũ sibi regis ortũ aestimaueruns
ineiuitate regia esse querendum.
D ed qui serui susceperat ftrmã. & non
uidicare uenerat. sedi dicari.
Bethleem p̾el egit natiuita tihiertsob mã
passiorii Here desuero aiuiliens
iudeorũ principẽ natũ . sticcessorẽ suspicat¬
ex pauit: & molitus necẽ salutis auctori.
falsũ spopondiobsequim: Qua felix
for& sima gorũ imitaretur hdemae con¬
uertera& adreligionẽ quod disponebat:
ad fraudem Ocaecastulte aemula¬
tionis impietas: q ꝑturhandũputas
diuinũ tuo furore consiliũ Dñs mundi
tenporale ñ querit regnũ : qͥ prestat
aet̃nũ Quid in cõmutabilẽ dispositarũ
rerũ ordinẽ ũ terte & alioꝵ. facinus
p̃occupare conaris : mors ꝓp̃iñ est tẽporis
tui. Ante cõdendũ ẽ. euuã głm. ante
p̃dicandũ. ẽ. dĩ regnũ ante sanitates

Expanded text:
comitantes, ad agnitionem veritatis, gratiae comitantes, ad agnitionem veritatis, gratiae splendore ducuntur, qui humano sensu significatum sibi regis ortum aestimaverunt in civitate regia esse quaerendum. Sed qui servi susceperat formam, et non judicare venerat, sed judicari, Bethleem praeelegit nativitati, Jerosolymam passioni. Herodes vero audiens Judaeorum principem natui, falsum spopondit obsequium. Quam felix foret, si magorum imitaretur fidem, et 113 converteret ad religionem quod disponebat ad fraudem! O caeca stultae aemulationis impietas, quae perturbandum putas divinum tuo furore consilium! Dominus mundi temporale non quaerit regnum, qui praestat aeternum. Quid incommutabilem dispositarum rerum ordinem vertere, et aliorum facinus praeoccupare conaris? Mors Christi non est temporis tui. Ante condendum est Evangelium, ante praedicandum est Dei regnum, ante sanitates