comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a uihunc mu̾iidum. Per¬
pende obsecro qm sit spec¬
tabile qͣmue salubre has
et huiꝰmodi duuni sp̃c op¬
ationes inspeculationem
adduc̃e & in earũ contem¬
platione animũ suũ ad
humilitatẽ et Raritatẽ
roburare. Multũ enũ ꝑ omnẽ
modũ animus tam ad di¬
lectionẽ dĩ tam ad despec¬
tum sui prosicit. cũ sepe
atrendit cum plene ag.¬
noscit quam ꝑ se nichil
possit. Qm admiranda qͣ
amplectanda illiuis grã ꝑ
qm ita oꝑatur in nobis om¬
nia oꝑa nr̃a ut sint tam su¬
a qm nr̃a. dona sua. et me¬
rita nr̃a. Suꝑuis iam assi¬
gnauimꝰ qͣm sint multipli¬
ces. uł multiformes huina¬
ni cordis affectus: Hos uti¬
tis sius paulatĩ contẽꝑat.
et inunã armoniã con¬
format. et gr̃e sue plectro
qͣsi cithareda doctissimus.
hos extendͥo. illos relaxã¬
do ad concordem qͣndam
consonantiam coaptat.
donec roboret ex his inau¬
ribus dñi sabbaoth me¬
lodia quedã melliflua et
supͣmodũ dulcis tanqͣm
citharedoꝵ multoꝵ citha¬

Expanded text:
ra in hunc modum. Perpende, obsecro, quam sit spectabile, quamve salubre has et hujusmodi divini Spiritus operationes in speculationem adducere, et in earum contemplatione animum suum ad humilitatem et charitatem roborare. Multum enim per omnem modum animus tam ad dilectionem Dei, quam ad despectum sui proficit, cum saepe attendit, cum plene agnoscit, quam per se nihil possit. Quam admiranda, quam amplectenda illius gratia per quam ita operatur in nobis omnia opera nostra, ut sint tam sua quam nostra, dona sua et merita nostra. Superius jam assignavimus quam sint multiplices, vel multiformes, humani cordis affectus. Hos utitis suis paulatim contemperat, et in unam harmoniam conformat, et gratiae suae plectro quasi citharoedo doctissimus hos extendendo, illos relaxando ad concordem quamdam consonantiam coaptat, donec reboet ex his in auribus Domini Sabaoth melodia quaedam melliflua et supra modum dulcis, tanquam citharoedorum multorum citha
Abbreviated transcription (Latin):
ne uoluntatis arbitrio
oe om̃ino absq ulla coac¬
tione quelibet bona uolun¬
tas ꝑ inspirantẽ gr̃am in
diuine bonitatis compla¬
citum conflatur. & iccirco
homini ad retributionem
głam cumulatur. quicqͥd
ex lib̃o m̃tis consensu in
ipsa duinitꝰ agitur. Oꝑa¬
tur autẽ illa studioꝵ bonoꝵ
coopatrix grã q̃dam ĩ nob̾
que sunt ad augm̃tum
debiti. quedam uero que
sunt ad increm̃tum meri¬
ti. quedam autem que
tudent᷑ ẽẽ ad inchoationẽ
p̃mii. Tociens namq serui¬
tutis nr̃e debitum diuina
benignitas augescit. &. sibi
nos magis obnorios red¬
dit. quociens in nobis sei¬
entie et sapientie dona a¬
crescit. hec itaq & quelibet
eiusmodi inaugm̃tum sũt
debiti. pociꝰ qm mti S quic¬
quid uirtus diuina nob̃
bonitas inspirat m̾ita re¬
tributionẽm accumulat.
Qͥcquid uͦ intune suauita¬
tis. qͥcqͥd diuine dulcedĩs

Expanded text:
nae voluntatis arbitrio, nae voluntatis arbitrio, et omnino absque ulla coactione, quaelibet bona voluntas per inspirantem gratiam in divinae bonitatis complacitum conflatur, et idcirco homini ad retributionum gloriam cumulatur quidquid ex libero mentis consensu in ipsa divinitus agitur. Operatur autem illa studiorum bonorum cooperatrix gratia quaedam in nobis quae sunt ad augmentum debiti, quaedam vero quae sunt ad incrementum meriti, quaedam autem quae videntur esse ad inchoationem praemii. Toties namque servitutis nostrae debitum divina benignitas augescit, et sibi nos magis obnoxios reddit, quoties in nobis scientiae et sapientiae dona accrescit. Haec itaque et quaelibet ejusmodi in augmentum sunt debiti potius quam meriti. Sed quidquid virtutis divina nobis bonitas inspirat, ad merita retributionum accumulat. Quidquid vero intimae suavitatis, quidquid divinae dulcedinis
Abbreviated transcription (Latin):
N quinto huiꝰ contẽpla¬
tionis gradu sic̃ supius
iam diximus aspirantis
gr̃e qualitatẽ uł modos cũ
attentione miram. &e cum
admiratione attendimꝰ:
Absq dubio qͥcqͥd boni ĩ
bonoꝵ cordib agit᷑. septi¬
formis ille sp̃c ꝑinspirantẽ
grãm oꝑatur. Ecce unus atq
Ecce tot hominũ mentes
tot modis informat. ⁊ om̃i¬
um uoluntates aduolun¬
tatis sue arbitͥum sine ali¬
qua coatione inclinat:
Ipso reuelante ueritas agnoᷤᷤ¬
citur. ipso inspirante bo¬
nitas amat᷑. Nam sine co¬
oꝑante grã omino ñ suffi¬
cimꝰ uł ad cognitionẽ ue¬
ritatis. uł ad amorem uir¬
tutis. Ueriuntam̃ qm mag¬
nũ qͣm mirabile illud ẽẽ c̃¬
ditur qd̃ qͥcquid uirtutis
in nob̃ oꝑatur nobis ad me¬
ritum imptat᷑. Et muro qͦ¬
dam ĩ comp̾hensibiliq mͦ
sic nobis sue uoliuntatis bñ¬
placitum ĩspirat. ut iuste
nobis ad meritũ reputari
debeat. quicqͥd bonitatis eius
in nobis gr̃a impͥmit uł re¬
format. Saluo enĩ huma¬

Expanded text:
n quinto hujus contemplationis gradu, sicut superius jam diximus, aspirantis gratiae qualitatem vel modos cum attentione miramur, et cum admiratione attendimus. Absque dubio quidquid boni in bonorum cordibus agitur, septiformis ille Spiritus per inspirantem gratiam operatur. Ecce unus atqueEcce tot hominum mentes tot modis informat, et omnium voluntates ad voluntatis suae arbitrium sine aliqua coactione inclinat, ipso revelante, veritas agnoscitur, ipso inspirante, bonitas amatur. Nam sine cooperante gratia omnino non sufficimus vel ad cognitionem veritatis, vel ad amorem virtutis. Verumtamen quam magnum, quam mirabile illud esse creditur quod quidquid virtutis in nobis operatur, nobis ad meritum imputatur. Et miro quodam incomprehensibilique modo sic nobis suae voluntatis beneplacitum inspirat, ut juste nobis ad meritum reputari debeat quidquid bonitatis ejus in nobis gratia imprimit, vel reformat. Salvo enim huma
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is ꝑsp̃m sc̃m qui datus
est nobis. et nichilominus
constat ẽẽ ab ipso qdlibet
gaudium ĩ sp̃u sc̃o. uultis
autem aꝑtius nosse ad q̃
Oqͣm multa. o qmͣ magna
sunt que sp̃c iste oꝑatur
in nobis diuidens singłis
ꝓut uult: Uiuisiones enĩ
gr̃arum sunt. idem autẽ

Expanded text:
iritum sanctum qui datus est nobis, et nihilominus constat esse ab ipso quodlibet gaudium in Spiritu sancto. Vultis autem apertius nosse ad quem O quam multa, o quam magna sunt quae Spiritus iste operatur in nobis, dividens singulis prout vult! Divisiones enim gratiarum sunt, idem autem
Abbreviated transcription (Latin):
mis ad olescentul & contemptꝰ
& stat᷑a pusiliꝰ deiec̾it goliã gy¬
gantẽ ĩmanissimũ : eo qd̾ doct᷑
zeẽt a dño doctas habuit manꝰ
ad p̃liũ & digitos suos ad bel¬
lum. habebat sane arma ñ
carnalia s potentia a dõ ad des¬
trutõnẽ munitõnũ: ce erat in
eis pugnans ce destruens omẽi
altitudinẽ extollentẽ se adu̾sus
scientiã dĩ & in captiuitatẽ re¬
digens omẽm intellectũ in obse¬
qͥum xp̃i. Suꝑ om̃s enĩ docentes
se intellexit: e iccirco fiducia¬
lit̾ anñtianit iusticiã dñi in
eccłia magna sic̃ & ip̃e de se ip̃o
de p̾t̾ito ꝑhibuit ce de fut᷑o ꝓmit¬
tit. Añtiaui inqͥt uisticiã triã
in eccłia magna: eoce labia mã
ñ ꝓhibebo. dñe tri scisti. In ꝓmp¬
tu itaq hm̃is ulcisei omẽm ino¬
bedientiã. arguebat electos : cor¬
ripiebat inqͥetos: & in asꝑri-¬
me increpatõnis lapide ce cor¬
rept̃onis asꝑitate deiciebat u̾i¬
tatis adũsarios. Et cũ ẽẽt uir mi¬

Expanded text:
scentulus et contemptus et statura pusillus dejecerit Goliam gigantem immanissimum, eo quod doctus esset a Domino doctas habere manns ad praelium et digitos suos ad bellum. Habebat sane arma non carnalia, sed potentia a Deo ad destructionem munitionum, et erat in eis pugnans et destruens omnem altitudinem extollentem se adversus scientiam Dei, et in captivitatem redigens omnem intellectum in obsequium Christi. Super omnes enim docentes se intellexit, et idcirco fiducialiter annuntiavit justitiam Domini in Ecclesia magna, sicut et ipse de seipso de praeterito perhibuit, et de futuro promittit: Annuntiavi, inquit, justitiam tuam in Eccnon prohibebo: Domine, tu scisti . In promptu itaque habes ulcisci omnem inobedientiam, arguebat elatos, corripiebat inquietos, et in asperrimae increpationis lapide et correptionis asperitate dejiciebat veritatis adversarios. Et cum esset vir mi
Abbreviated transcription (Latin):
& frontẽ tuam duriorẽ fron¬
tib eoꝵ: ut adamantẽ &e ut si¬
licẽ dedi faciem tuã. Contere¬
bat gͦ ieremias exasꝑantem
domũ isrł in adamante ceꝰ
silice eo qd̾ ẽẽt accrita fronte
& duro corde : stans ꝙ in por¬
ta domꝰ dñi annũciabat eis foe¬
l̾a eoꝵ uerba eoꝵ ñ timens nͦ
uult᷑ eoꝵ. Hẽ lapidẽ tenet in

Expanded text:
frontem tuam duriorem frontibus eorum, ut adamantem et ut silicem dedi faciem tuam . Conterebat ergo Jeremias exasperantem domum Israel in adamante et silice, eo quod esset attrita fronte et duro corde, stansque in porta domus Domini, annuntiabat eis scelera eorum, verba eorum non timens, nec vultus eorum. Hunc lapidem
Abbreviated transcription (Latin):
minẽ duob milib cubitis
pꝰ archã iter legontẽ &e ꝑfectioris uite
nec saltẽ ꝯͥ pͥmordia arrogantẽ. dũ
ad huo inqͥt orduer succidit me. Nom
dixit dũ adhus teyerẽ: s dũ adhuc
ordirer. Qd est oidiri nͥ p̃meditari.
& qͥd texere nͥ facere: N empe qͥd ali¬
ta÷ nͥ p̃ordinare facienda ⁊ fad̾e
p̾ordinata᷑ Dum adhuc inqͥd or¬
duer dũ adhuc p̾meditarer⁊ dum
ad huc ꝑ meditatõnem q̃rerẽ qͥd
facere debuissem cr necdũ plene
potiussem muere misit manũ
suam ⁊ succidit me. Nundũ inqͥt
aliqͥd texueram: necdũ bonũ ag̾e
inchoaũam: ñ licuit mͥ ordinate
uite telam inciꝑe: qr cum adhuc
ordirer succidit me. fateor qͥdem
iam bona facere ꝓposuerã: iam
qͦm fieri possent disponebã : c iã
telã meã ex magna parte orditꝰ
eram⁊ s dũ adhuc ordirer succidit
me: & ñ potui ꝓpositi mei telam
ñ clicã ꝑtexẽ s nec inchoare. ¶
tꝰ q̾so uir iste fuit qͥ de se tam hu¬

Expanded text:
minem duobus millibus cubitis post arcam iter legentem, et perfectioris vitae nec saltem sibi primordia arrogantem? Dum adhuc, inquit, ordirer, succidit me . Non dicit dum adhuc texerem, sed, dum adhuc ordirer. Quid est ordiri, nisi praemeditari; et quid texere, nisi facere? Nempe quid alita, nisi praeordinare facienda et facere praeordinata? Dum adhuc, inquit, ordirer, dum adhuc praemeditarer, dum adhuc per meditationem quaererem quid facere debuissem, et necdum plene potuissem invenire, misit manum suam et succidit me. Nondum, inquit, aliquid texeram, necdum bonum agere inchoaveram, non licuit mihi ordinatae vitae telam incipere; quia, cum adhuc ordirer, succidit me. Fateor quidem, jam bona facere proposueram, jam quomodo fieri possent disponebam, et jam telam meam ex magna parte orditus eram; sed, dum adhuc ordirer, succidit me, et non potui propositi mei telam, non dicam pertexere, sed nec inchoare. Quantus, quaeso, vir iste fuit qui de se tam hu
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ. qͦ facto opꝰ ẽ sub sole nu¬
m̾o dierũ uite sue i donne ce sͥ ip̃i
uidet᷑ adhuc ordu ⁊ ñ texere qͥ du stu¬
duerat cognosc̾e rõnem qmͣ ad hue
q̃rit anima sua nec potuit muenures
Coce hoc inueni dixit eccłiastes imũ
&e alterũ ut inuenirẽ rõnẽ: ꝗͣ adhue

Expanded text:
 facto opus est sub sole, numero dierum vitae suae? Nonne et sibi ipsi videtur adhuc ordiri, non texere, qui diu studuerat cognoscere rationem quam adhuc quaerit anima sua, nec potuit invenire? Ecce hoc inveni, dixit Ecclesiastes, unum et alterum, ut invenirem rationem quam adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
uixta diuine institutõnis modũ ar¬
cham suam subseqͥ tendat. S
neqͥs eum uł hoc ip̃m boni exordiũ
qͥ asscͥbere credat : audiat qͥd huic
sententie ad nectat. hec mutatio
dext̾e excelsi. Nonsͥ suf ficere potu¬
it ut diceret hec mutatõ dĩ: nͥ dr̃et
hec mutatõ dext̃e excelsi. Ip̃m cͥ ño¬
luit hoc opꝰ asscͥbere : maluit cle¬
signare ex descͥptione. Excelsum dix̃
qͥ hoc fecit : & dext̾am nominauit.
Ac si aꝑte dicat. Ille hoc fortit̾ fecit:
qͥ foitia potent̾ efficere consueuit.
Erait sane in ocłis eiꝰ admirabile. ta¬
lem de malo ad bonũ comiertere:
qͣlem se meminit q̃nq fuisse. Qdͥ
q̃so ille alius de ꝑfectõnis itinere
confecisse se credidit qͥ om̃s uisticias
suas panno menstruate mulieris
comꝑauit: Habemꝰ itaꝙ qͦmͦ debe¬
amꝰ archã nrãm ante faciem ad
certã mensuram p̃mitt̾e: ut qͣntũ¬
milium cubitoꝵ spacio p̃sũptuo
in deserto sumꝰ in arche nr̃e p̃uectõ¬

Expanded text:
juxta divinae institutionis modum arjuxta divinae institutionis modum arcam suam se subsequi ostendat. Sed, ne quis eum vel hoc ipsum boni exordium sibi ascribere credat, audiat quid huic sententiae adnectat haec mutatio dexterae Excelsi. Non sibi sufficere potuit ut diceret haec mutatio Dei, nisi diceret haec mutatio dexterae Excelsi. Ipsum cui noluit hoc opus ascribere, maluit designare ex descriptione. Excelsum dicit qui hoc fecit, et dexteram nominavit. Ac si aperte dicat: Ille hoc fortiter fecit qui fortia potenter efficere consuevit. Erat sane in oculis ejus admirabile talem de malo ad bonum committere, qualem se meminit quandoque fuisse. Quid, quaeso, ille alius de perfectionis itinere confecisse se credidit, qui omnes justitias suas panno menstruatae mulieris comparavit? Habemus itaque quomodo debeamus arcam nostram ante faciem nostram ad certam mensuram praemittere, ut quantumillium cubitorum spatio praesumptuosin deserto sumus, in arcae nostrae provectio
Abbreviated transcription (Latin):
te sue: Constat qr intelligentie sue
archam aũ faciẽ suã p̃miserat: qͥ
qͦ ꝑ desid̾ium uł actũ seqͥ deberet q̃¬
rebat. S reputat ut arbit᷑r desid̾io¬
rũ suoꝵ tͦbam qͣi ociosam stare : qͥ
rõnem qͣm q̃rebat fatet᷑ se ñ dum
inuenisse. An ad huc audire desi¬
deras aꝑtiꝰ hominẽ uix sͥ boni exor¬
dia cisscͥbentẽ: & qͣi duob milib cu¬
bitis iter pꝰ archã legentẽ : Audigͦ
qd dicat. Et dixi nc̃ cepii hec muta¬
tio dext̾e excelsi. Uix tandẽ aliorñ
inqͥt cepi qd̾ diu incepisse metre¬
didi: uix sero cepi fieri bonꝰ de ma¬
lo. uistꝰ de iniusto. Qlem me inue¬
ni talem me ẽẽ pñtiaur⁊ nec pudu¬
it imꝑfeccõnẽ meã confiteri: s dii
nẽ cepi hec mutatõ dext̾e excelsi.¬
Non dixit qͦndã uł extẽ: s nẽ. Nec
negat se mͦ cepisse ne putes eum piꝰ
qmͣ duob milib cubitis post archã
remansisse. Uix tñ qͤdã boni exordia
tandem app̃hendisse se memorat: ut

Expanded text:
ligentiae suae arcam ante faciem suam praemiserat, qui quo per desiderium, vel actum sequi deberet quaerebat. Sed reputat, ut arbitror, desideriorum suorum turbam quasi otio jam stare, qui rationem quam quaerebat fatetur se nondum invenisse. An adhuc audire desideras apertius hominem vix sibi boni exordia ascribentem, et quasi duobus millibus cubitis tunc post arcahaec mutatio dexterae Excelsi . Vix eadem aliquando, inquit, coepi, quod qui incoepisse me credidi, vix sero coepi fieri bonus de malo, justus de injusto. Qualem me inveni, talem me esse pronuntiavi, nec puduit imperfectionem meam confiteri; sed dixi: Nunc coepi; haec mutatio dexterae ExcelsiNon dicit quondam, vel extunc, sed nunc. Nec negat se modo coepisse, ne putes eum plus quam duobus millibus cubitis post arcam remansisse. Vix cum quaedam boni exordia tandem apprehendisse se memorat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
non potest. qd̾ cum ipso &
ꝑ ipsum attemptauerit. in¬
cassum iri non potest. Tu aũt
qd̃ rex nabugodonosor ñ in¬
utilia ce suꝑuacua ꝑ damelis
officium quesiuit s que ad de¬
cdiuandi ꝑicłi cautelani sciri
oportuit. Pabitur autem &e no¬
bis qd petimus. si iuxta illius
exemplum cum side &e ex ue¬
ra deuotione querimus. quod
sine ꝑicło ignorare ñ possumͦ¬

Expanded text:
non potest, quod cum ipso, et non potest, quod cum ipso, et per ipsum attentaverit incassum iri non potest: Tu autem, quod rex Nabuchodonosor non inutilia et supervacua per Danielis officium quaesivit, sed quae ad declinandi periculi cautelam sciri oportuit. Dabitur autem et nobis quod petimus, si juxta illius exemplum cum fide et ex vera devotione quaerimus quod sine periculo ignorare non possum
Abbreviated transcription (Latin):
ficit. deficiendo diffidit. quid ali¬
ud queso iam apud se tacita
ꝑ diffidentiam loquitur. nisi
hoc qd rex nabugodonosor
palam ꝓfitet᷑: Quia om̃s sa¬
pientes regiui mei nequeunt
solutionem edicere nchi. S cũ
ueritas dicat. amen dico uobis
quicquid orantes petitis credi¬
te quia accipietis &e fiet uobis
si gͥ mens credit quod audit.
si se ad orationem conuertit. si ꝑ
ueram ⁊ intimam deuotionẽ
se posse optinere ñ diffidit. qd̾
ꝑ inuestigationem ñ potuit.
qͥd aliuid queso ꝑ spei siduciam
fideiq constantiam apud semet¬
ipsani asserit. nisi idem ipsum
qd̾ rex ad damelem. tu autem
potes niquit: Et causam qͦq
rate est. Scimus qr inscriptu¬
ris scĩs homines scĩ dicti sunt
dii. ce potest eadem rõne ce hoc
de angłis dici. Quis gͦ est isto
p nobis gemitib menarrabi¬
lib. Ipse est qui suggerit no¬
bis quid oremus. ip̃se qui do¬
cet quonͦi orare debeamꝰ. Sñ
isto sp̃u deuotio nr̃a uera ẽt

Expanded text:
ficit, deficiendo diffidit, quid alificit, deficiendo diffidit, quid aliud, quaeso, jam apud se tacita per diffidentiam loquitur nisi hoc quod rex Nabuchodonosor palam profitetur? Quia omnes sapientes regni mei nequeunt solutionem edicere mihi. Sed cum Veritas dicat: Amen dico vobis, quidquid orantes petitis, credite quia accipietis, et fiet vobis . Si igitur mens credit quod audit, si se ad orationem convertit, si per veram et intimam devotionem se posse obtinere non diffidit quod per investigationem non potuit, quid aliud, quaeso, per spei fiduciam, fideique constantiam apud semetipsum asserit nisi idem idipsum quod rex ad Danielem: Tu autem potes, inquit? Et causam quoque sanctorum in te est. Scimus quia in Scripturis sanctis homines sancti dicti sunt dii, et potest eadem ratione et hoc de angelis dici. Quis ergo est istorpro nobis gemitibus inenarrabilibus. Ipse est qui suggerit nobis quid oremus. Ipse qui docet quomodo orare debeamus. Sine isto Spiritu devotio nostra vera esse
Abbreviated transcription (Latin):
otandum sane quod da¬
mel balthasar hoc est
capillus capitis uocatur. ubi ad
subtilem &e sublimium absoluti¬
onem murtatur. In humanis
&e eñi menbris quid capite sub¬
limius. quid capillo subtiliꝰ: Re¬
cte gͦ capillus capitis dr̃. a quo
subtilitas subluis intelligenti¬
e exigit᷑. Et uera mentis deutio
ab effectu recte ni fallor capillꝰ
capitis dr̃. quia ꝑ ipsam absq
dubio ad omẽm subtilitatem
acuitur. ꝑ effectum itaq ip̃a ẽ
capillus capitis. ipsa subtilitas
mentis. Audiamꝰ adhuc quid
ad ħ subiungat. Quia om̃s sa¬
pientes regni mei nequeunt
solutionem eclicere michi. Qui
sunt queso sapientes illiꝰ int̃i¬
oris regni nisi acerrima aciuni¬
na. oe ꝑ acuti sensus cordis
humani: Aitende gͦ que sit
uirtus deuotionis. qmͣ recte di¬
catur capillus capitis si ꝑ ip¬
sam mens põt qd̃ ꝑ om̃s reg¬
ni sui sapientes ñ potest. Cum
gͥ mens qd̃ supra suam intel¬
ligentiam multiformit᷑ querit
querendo insistit. insistendo de¬

Expanded text:
otandum sane quod Daniel Balthassar, hoc est capillus capitis vocatur, ubi ad subtilem et sublimium absolutionem invitatur. In humanis etenim membris quid capite sublimius, quid capillo subtilius? Recte ergo capillus capitis dicitur, a quo subtilitas sublimis intelligentiae exigitur. Et vera mentis devotio ab effectu recte, ni fallor, capillus capitis dicitur, quia per ipsam absque dubio ad omnem subtilitatem acuitur. Per effectum itaque ipsa est capillus capitis, ipsa subtilitas mentis. Audiamus adhuc quid ad haec subjungat: Quia omnes sapientes regni mei nequeunt solutionem edicere mihi. Qui sunt, quaeso, sapientes illius interioris regni nisi acerrima acumina, et peracuti sensus cordis humani? Attende ergo quae sit virtus devotionis, quam recte dicatur capillus capitis, si per ipsam mens potest quod per omnes regni sui sapientes non potest. Cum igitur mens quod supra suam intelligentiam multiformiter quaerit, quaerendo insistit, insistendo de
Abbreviated transcription (Latin):
modi exercitio ualeat. xiii¬
ogita gͦ frequent conside¬
ra nehement. inuestiga
diligenter. uoluntatem ñ
solum tuam set ⁊ akenam.
sen bonam. seu malam. Cog¬
nosce tuam ut scias quid cor¬
rig̾e seu cẽ uñ debeas grãs a¬
gere. Cogita etiam aminos
noꝵ. ut ex contrarioꝵ considł¬
atione eluscescat quid unita¬
ri. quid uitare expediat. at¬
tende quid scias. attende qͣntũ
nescias. Agnosce qͣnͣtum eii¬
neas ꝑ ingenium sp̃itib bru¬
tis agnosce qnͣtum sub iaceaᷤ
ꝑ intellectũ sp̃itib angłicis.
Si attendas qͣntum p̃cedas sẽ¬
su sp̃m brutum cantabis p̃¬
cordialit̾ benedicã drũn qui
tribuit mͥ intellectũ. Si cogites
intelligentiã angłicam. clama¬
bis ꝓfecto. ds̃ tu scis insipien¬
ciam meam. Discutere gͦ ig¬
norantiam meã utile ualde
et ꝑ necessarium mͥ. ut sciam
qͥd desit michi. & cum beato
iob dicere possim. si qͥd igno¬
raui ignorantia mea mecũ
est. s quociens in memet ip̃o
certa e occulta sapientie sue

Expanded text:
ercitatio valeat. Cogita ergo frequenter, considera vehementer, investiga diligenter voluntatem, non solum tuam, sed et alienam, seu bonam, seu malam. Cognosce tuam, ut scias quid corrigere, seu etiam unde debeas gratias agere. Cogita etiam animos norum, ut ex contrariorum consideratione elucescat quid imitari, quid vitare expediat. Attende quid scias, attende quantum nescias. Agnosce quantum emineas per ingenium spiritibus brutis, agnosce quantum subjaceas per intellectum spiritibus angelicis. Si attendis quantum praecedas sensu spiritum brutum, cantabis praecordialiter: Benedicam Dominum, qui tribuit mihi intellectum . Si cogites intelligentiam angelicam, clamabis profecto: Deus, tu scis insipientiam meam . Discutere ergo ignorantiam meam utile valde et pernecessarium mihi, ut sciam quid desit mihi, et cum beato Job dicere possim: Si quid ignoravi, ignorantia mea mecum est . Sed, quoties in memetipso ncerta et occulta sapientiae suae
Abbreviated transcription (Latin):
ñ pudeat dñam mundi. ciuẽ¬
ad dixisse seruituti corporis
ꝓstituisse sp̃itib inmundis.
du tenuisse subiugo seruitu¬
tis ad faciendam carnis cur¬
am in desidiis: Mirabitur
sane qͥsq cum anime sue di¬
gnitatẽ cogitauerit. cũ bene
attend̾it quid sit. uł ẽẽ debu¬
erit uñ uł quo ꝓiecta sit.
mirabit᷑ inquam quomo¬
do facta sit quasi iudua do¬
mina gentium pͥnceps pro¬
uinciaꝵ sit facta sub tribu¬
to. Ad hãc ut arbitror consi¬
dationẽ reuocare nos uoluit
qui dixit. Qͥd est isrł qd̾ in t̾¬
ra inimicoꝵ es inueterasti
int̾ra aliena. comquinatꝰ

Expanded text:
non pudeat dominam mundi, civenon pudeat dominam mundi, civeaddixisse servituti corporis, prostituisse spiritibus immundis, diu tenuisse sub jugo servitutis, ad faciendam carnis curam in desideriis? Mirabitur sane quisque, cum animae suae cogitaverit, cum bene attenderit quid sit, vel esse debuerit. Unde, vel quo projecta sit, mirabitur, inquam, quomodo facta sit, quasi vidua domina gentium, princeps provinciarum, facta sit sub tributo. Ad hanc, ut arbitror, considerationem revocare nos voluit, qui dixit: Quid est Israel, quod in terra inimicorum es, inveterasti in terra al
Abbreviated transcription (Latin):
mundũ. uides certe qͣnta sit
utilitas huiis gemuine consi¬
d̾ationis attend̾e uidi. affectũ
rationał uoluntatis seu c̃e sen¬
sum rõnis. S de t̾cia assigna¬
tarum consid̾ationũ quid di¬
cam. in qͣ admirando cõtemp¬
lamͣ. ⁊ contẽplando miramur
amime eẽntiam. eẽntie natu¬
rã. nature excellentiams faci¬
le ut arbitror potest unum¬
qͣmq ꝓpͥa exꝑientia docere qͣn¬
tum ualeat hec specłatõ am¬
mum. uł contͣ intium erig̃e
uł ad bonum aĩare. sognosce
queso homo dignitatẽ tuã
cogita excellentem illã anĩe
tue naturã. quo mͦ fecerit
eam ds̃ ad imaginẽ isimi¬
litiudinẽ suam quo mͦ subli¬
mauerit eam. suꝑ omẽm cor¬
poream creaturam ⁊ statim
mirari incipies quomͦ indi¬
ta uirgo filia syon ꝓiecta
sit de celo interram. ⁊ parit̃
dño clamare incipies.quid
michi ẽ incelo. & ate qͥd uolu¬
i suꝑ t̾ram: Quid mirum q̃so
si in recordatione conditõni ᷤ
mee si ad conspectum anime

Expanded text:
. Vides certe quanta sit utilitas hujus geminae considerationis, attendere videlicet affectum rationalis voluntatis, seu etiam sensum rationis. Sed de tertia assignatarum considerationum quid dicam, in admirando contemplamur, et contemplando miramur animae essentiam, essentiae naturam, naturae excellentiam? Facile, ut arbitror, potest unumquemque propria experientia docere, quantum valeat haec speculatio animum vel contra vitium erigere, vel ad bonum animare. Cognosce, quaeso, homo, dignitatem tuam; cogita excellentem illam animae tuae naturam, quomodo fecerit eam Deus ad imaginem et similitudinem suam, quomodo sublimavit eam super omnem corpoream creaturam, et statim mirari incipies, quomodo inclyta virgo filia Sion projecta sit de coelo in terram, et pariter Domino clamare incipies: Quid mihi est in coelo et a te quid volui super terram? Quid mirum, quaeso, si in recordatione conditionis meae, si ad conspectum animae
Abbreviated transcription (Latin):
re. ille rõm contͣire uident᷑. d for¬
te qͥs q̃rere ꝑgat qd̾ in qͦ sꝑeciałr
intellig̾e oporteat. Unͥde gͦ nefor¬
te in illo cherub qͥ a dextͥs stabat
nistͥs illud qd̾ ẽ supͣ rõnẽ ⁊ ude

Expanded text:
oni contraire videntur. Sed forte quis quaerere pergat quod in quo specialiter intelligere oporteat. Vide ergo ne forte in illo cherubin qui a dextris stabat,nistris illud quod est supra rationem, e
Abbreviated transcription (Latin):
posita. Et in illis qͥd̾ pͥmis uͦnͦ cõ¬
templatonũ gen̾ib ex ꝓpria in¬
dustria cõ diuino tñ adintorio
cotidie crescimꝰ: & ey imo ad aliud
ꝓficimꝰ. S inultimis istis duob totũ
pendet ex grã ce omĩno longiiqͣ
sunt ce ualde remota ab om̃i huma¬
na indistria: nͥ in qͣntũ iꝰqͥsꝙ¬
s̾ similitudinis habitũ diuinitꝰ fr̃¬
ticit. Et forte ñ sine causa hec no¬
uissima oꝑis factura angłica ꝙ
sigͥa cherubin nom̃ accepit: eo for¬
tassis qd̾ sine huiꝰ sutpreme gr̃e ad¬
iectõne qͥs ad plenitudinẽ scien¬
tie ꝑtingere ñ possit. S qͥa e du¬

Expanded text:
t in illis quidem primis quatuor contemplationum generibus ex propria industria cum divino tamen adjutorio quotidie crescimus, et ex uno ad aliud proficimus. Sed in ultimis istis duobus totum pendet ex gratia et omnino longinqua sunt, et valde remota ab omni humana industria, nisi in quantum unusqsibi similitudinis habitum divinitus superducit. Et forte non sine causa haec novissima operis factura angelicaque figura cherubin nomen accepit, eo fortassis quod sine hujus supremae gratiae adjectione quis ad plenitudinem scientiae pertingere non possit. S
Abbreviated transcription (Latin):
to tenet᷑: deit̾a uͦ freqũtiꝰ in aꝑtum
ꝓfert᷑: unde ce recte ꝑ sinistrã occul¬
tioia ꝑ dext̾am intelligunt᷑ in ani¬
festiora. Manifestiora aũ sunt rõ¬
ni consentanea: occultiora uͦ rõni
adu̾santia. Qͥntũ g cõtemplatõnis
genꝰ recte intelligimꝰ in cherub dex¬
tro: sextũ nichilominꝰ intelligi po¬
test in cherub sinstro. Et fortassis
ista doctiorib animis suffic̾e pos.¬
sunt ad ea q̃ de moysi archa uel
otẽplatõnis gr̾a dici debuert̾. S qr
ociosi sumꝰ &e ociosis loqͥm᷑ ꝓpt̾ pigͥ¬
oes qͥdẽ pigrũ nobis ẽẽ ñ debet ad¬
plem̃to repet̾e ⁊ oe eidẽ mat̾ie lib̾¬
ius uacando in ipãm adhuo ali¬
qͥd latiꝰ agere. Contemplantis ita¬
q more contẽplat̾onis q tenore
de contemplatõne agamꝰ÷ ne tã¬
te iocunditatis studiũ ce tante sꝑe¬
cl̾atõnis admiratõnis spectatłm in
transitu uideamꝰ. Decupatis ista
compendiosa breuitate succnxi¬
mͦ ⁊ ociosis aũ eadẽ repetendo laciꝰ

Expanded text:
 frequentius in apertum profertur. Unde et recte per sinistram occultiora, per dexteram intelliguntur manifestiora. Manifestiora autem sunt rationi consentanea, occultiora autem rationi adversantia. Quintum ergo contemplationis genus recte intelligimus in cherubin dextro. Sextum nihilominus juste intelligi potest in cherubin sinistro. Et fortassis ista doctioribus animis sufficere possunt ad ea quae de Moysis arca vel contemplationis gratia dici debuerunt. Sed quia otiosi sumus et otiosis loquimur, propter pigriores quidem pigrum nobis esse non debet, adplemento repetere, et eidem materiae liberius vacando in ipsam adhuc aliquid latius agere. Contemplantis itaque more, contemplationisque tenore de contemplatione agamus, nec tantae jucunditatis studium et tantae admirationis spectaculum in transitu videamus. Occupatis ista compendiosa brevitate succinximus, otiosis autem eadem repetendo latius
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sumit᷑. frustra attemptat᷑ & qͣ
diu inhũc modum q̃ritur. iua¬
num laboratur. iuxta qd̾ de hoc
sompnio legitur. Et solutionẽ eius
ñ iudicau̾unt mͥ. Sõpnioꝵ sane
diuinitus ostensorum solutionẽ
sapientes nr̃i muume inuemũt.
quia scientiaꝵ nr̃aꝵ discipline. uł
quelibet traditiones huinane ad
diuinoꝵ secretoꝵ discussionẽ. &
inuestigationem sufficere ñ posst̃.
Quis enum altitudinẽ illam con¬
silii diuini de suo sensu rimnari p̃¬
sumerat. cum dñi ꝓpħam clamã¬
tem & reclamantem audiat. Quiꝰ
cognouit sensum dm̃. aut quis
consiliariꝰ eiꝰ suit: Quis ꝓfundita¬
tem illam misterioꝵ & scͥpturaꝵ
diuinarum de sua penetrare sa¬
gatitatem confidat. cum petrũ
apłm legat. quomͦ om̃s pariter
ab eiusmodi p̃sumptione conpeᷤ¬
cat.: hoc inquit pͥmum intelli¬

Expanded text:
praesumitur, frustra attentatur, et praesumitur, frustra attentatur, et quandiu in hunc modum quaeritur, in vanum laboratur. Juxta quod de hoc somnio legitur, et solutionem ejus non indicaverunt mihi. Somniorum sane divinitus ostensorum solutionem sapientes nostri minime inveniunt, quia scientiarum nostrarum disciplinae, vel quaelibet traditiones humanae, ad divinorum secretorum discussionem et investigationem sufficere non possunt. Quis enim altitudinem illam consilii divini de suo sensu rimari praesumat, cum Domini prophetam clamantem et reclamantem audiat: Quis cognovit sensum Domini, aut quis consiliarius ejus fuit? . Quis profunditatem illam mysteriorum, et Scripturarum divinarum de sua penetrare sagacitate confidat, cum Petrum apostolum legat, quomodo pariter omnes ab ejusmodi praesumptione compescat? Hoc, inquit, primum intelli
Abbreviated transcription (Latin):
gisterio spiritus sancti
sed sapientib introductis.
adhuc rex ad dit ce dicit:
Et sompniũ narraui inconspec¬
tu eorum. &e solutionẽ eiꝰ ñ inidi¬
casiunt michi. quid queso est
sõpnia nr̃a inconspectu sapientũ
nr̃oꝵ narrare nͥ post contempla¬
tionẽ cõtẽplationis nr̃e specta cła
ad memoriam reuocare. sagati
meclitatione retractare. studio¬
sis cogitationib discutere.& ex
eaꝵ rerum collatione quas noui¬
mus q̃stionũ nr̃aꝵ nodos disscił¬
uere. & iuxta assuetum ꝑscruta¬
tionum nr̃arũ modũ spũaliũ
rerum inuestigationem uelle
formare: Nõne inconspectu sapi¬
entũ nr̃orum sõpnia nr̃a narra¬
niꝰ &e solutionẽ querimꝰ. qñ ea que
de humanis scumus. & ea q̃ de di¬
uinis scire cupimꝰ. mutua collati¬
one ꝯferunꝰ. qñ iuxta doctum tra¬
ditarum disciplinarũ modum.
& ordinẽ duunoꝵ misterioꝵ uel
iudicioꝵ pplexa discutere. & pene¬
trare p̃sumimꝰ: S quicqͥd indiui¬
nis secretis de humana indust᷑a

Expanded text:
gisterio Spiritus sancti. Sed sapientibus introductis, adhuc rex addit, et dicit: Et somnium narravi in conspectu eorum, et solutionem ejus non indicaverunt mihi . Quid, quaeso, est somnipost contemplationem contemplationis nostrae spectacula ad memoriam revocare, sagaci meditatione retractare, studiosis cogitationibus discutere, et ex earum rerum collatione quas novimus quaestionum nostrarum nodos dissolvere, et juxta assuetum perscrutationum nostrarum modum spiritualium rerum investigationem velle formare? Nonne in conspectu sapientum nostrorum somnia nostra narramus et solutionem quaerimus, quando ea quae de humanis scimus, et ea quae de divinis scire cupimus, mutua collatione conferimus, quando juxta doctum traditarum disciplinarum modum et ordinem divinorum mysteriorum, vel judiciorum perplexa discutere et penetrare praesumimus? Sed quidquid in divinis secretis de humana industria
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥe scͥpturarum sacrarum int̾¬
pretatio sit. sine eius magisteri¬
o qui eas inspirauit:
ꝑsicunus deuotione qͣm inuesti¬
gatione &e quod uere deuotionis
sit om̃ia discutere ut possit omĩa

Expanded text:
e Scripturarum sacrarum interpretatio fit, sine ejus magisterio, qui eas inspiravit. proficimus devotione, quam investigatione, et quod verae devotionis sit omnia discutere, ut possit omnia
Abbreviated transcription (Latin):
sis miser per tui teporis desidiã et bonorũ
sp̃ĩtaliũ penuriã: te diuitẽ estimas. ⁊ iac¬
titas per suꝑbiam et manẽ glĩam: m̾i¬
to iucipiã te euom̾e ex ore meo. Qam si
tuã pauꝑtatẽ cognosc̾es et de culpa tem¬
ip̃m hũiliares: diucius ad pñiam te ex¬
pectarẽ. nec de ore meo penitꝰ te euonierẽ.
Diues et locupletꝰ idẽ est. S ideo dupłr
ꝓnũciatur: ut sublimiꝰ rerũ qnͣtitas at¬
tollat᷑. Dicis qd̾ sum diues et locupleta¬
tus. siue uidel per sciẽtie cognic̃õnem. si

Expanded text:
sis miser per tui teporis desidiam et bonorum sis miser per tui teporis desidiam et bonorum spiritualium penuriam, te divitem aestimas et jactitas per superbiam et inanem gloriam, merito incipiam te evomere ex ore meo. Nam, si tuam paupertatem cognosceres, et de culpa temetipsum humiliares, diutius ad poenitentiam te exspectarem, nec de ore meo penitus te evomerem. Dives, et locupletatus idem est, sed ideo dupliciter pronuntiatur, ut sublimius rerum quantitas attollatur. Dicis quod sum dives et locupletatus, sive videlicet per scientiae cogni
Abbreviated transcription (Latin):
malũ ip̃ius teporẽ sequat᷑: adũgit di¬
tẽs. Sed quia tepadꝰ es: et nec frigidus
nec calidꝰ incipiã te euom̾e ex ore meo.
Nõudũ qd̾ nõ dixt euoma: sed incipiã e¬
uom̾e. quia qui per tepor̃e resoluit᷑. nõ
subito nec ex toto a gm̃ desent᷑ ut inp¬
tiui ad malũ relabat᷑: Sed gña deserente
et ip̃o primũ mĩma deinde maiora cõtep¬
nẽte: paulatĩ suctidit᷑ et gradati a sũmi
ad yma descendit. et tandẽ precipitãter
ad yma ruit. Et pulcre ad similitudi¬
nẽ cibi dixit. Incipiã te euom̾e ex ore ie¬
O: Quia electi quiq in fide quasi cib in
stomacho ꝑ naturalẽ calorẽ decocti ꝑ di¬
leccõm membra xp̃i fiũt per ueram iusti¬
ficacõm et tepidi sine dileccõne crudi euo¬
mũtur per reprobacõm. Quia dicis qr di¬
ues sum et locupletatꝰ. et ulłius egeo. et
nescis quia tu miser es et misembłis et
pauꝑ cecus et nudꝰ. ac si dr̃et. Quia cũ

Expanded text:
teporem sequatur adjungit, diteporem sequatur adjungit, dicens: Sed, quia tepidus es, et nec frigidus nec calidus, incipiam te evomere ex ore meo. Notandum quod non dixit, evomam, sed incipiam evomere, quia qui per teporem resolvitur, non subito, nec ex toto a gratia deseritur, ut raptim ad malum relabatur. Sed, gratia deserente, et ipso primum minima, deinde majora contemnente, paulatim succiditur, et gradatim a summis ad ima descendit, et tandem praecipitanter ad ima ruit, et pulchre ad similitudinem tibi dixit: Incipiam te evomere ex ore meo, quia electi quique in fide quasi cibus in stomacho per naturalem calorem decocti per dilectionem membra Christi fiunt per veram justificationem, et tepidi sine dilectione crudi evomuntur per reprobationem. Quia dicis, quia dives sum, et locupletatus, et nullius egeo, et nescis quia tu miser es, et miserabilis, et pauper, caecus et nudus; ac si diceret: Quia, cum
Abbreviated transcription (Latin):
lam sibi sufficere fidẽ: nõ aĩadũtens ne¬
cessariã esse caritatẽ. et caritatis accõmi:
in sola confidẽs fidei cognicõne. et sacma¬
m̃toꝵ ꝑcepcõne. M eliusq illi fuiss in
infidelitate ꝑ mãsisse: qm accepta fide te¬
pide uiuert: uec opera fidei extere. non
qd̃ eẽt hoc bonũ. Sed quia minꝰ ess ma¬
lum. et forsitã ad fidẽ aliq̃nͣdo conu̾sus
tiaus ac leuiꝰ ad uerã iustĩam consurgꝰ¬
et: qmͣ nũqͣm diu in sola fide per tepo¬
rem resolutus et ñitilem seciuitatẽ de¬
ceptus accꝑet. inanit̾ confide̾t ac super¬
biret. Dicit ergo. Utinã frigidꝰ eẽs aut
calidꝰ. Quasi dr̃et. utinã in fide esses.
sicut esse deb̾es. quia tũc uere iustꝰ eẽs:
uel saltẽ adhuc in infidelitate positus
esses. quia et ꝓpt̾ ignoĩaciã muiꝰ pcc̃m hẽ¬
res. et gr̃a qñq conu̾sionis accepta: cicius
ad ueram iustĩam ꝑtinge̾ posses. Qd̾ ãt

Expanded text:
lam sibi sufficere fidem, non animadvertens nelam sibi sufficere fidem, non animadvertens necessariam esse charitatem, et charitatis actionem, in sola confidens fidei cognitione, et sacramentorum perceptione. Meliusque illi fuisset in infidelitate permansisse, quam accepta fide tepide vivere, nec opera fidei exercere, non quod esset hoc bonum, sed quia minus esset malum, et forsitan ad fidem aliquando conversus citius ac levius ad veram justitiam consurgeret quam nunquam diu in sola fide per teporem resolutus, et inutilem securitatem deceptus acciperet, inaniter confideret ac superbiret. Dicit ergo: Utinam frigidus esses, aut calidus, quasi diceret: Utinam in fide esses sicut esse deberes; quia tunc vere justus esses, vel saltem adhuc in infidelitate positus esses, quia et propter ignorantiam minus peccatum haberes, et gratia quandoque conversionis accepta citius ad veram justitiam
Abbreviated transcription (Latin):
bere originẽ existẽcie: sic nõ potes sine
ip̃o hĩe nec ĩiciũ iustĩe. Ip̃e qui est pͥn¬
cipiũ creacõnis. Nam ab ip̃o est ẽẽ: et
ab ip̃o bonũ esse. Quia igit ᷑ fidelis ẽ
et uerus: te uialũ esse qd̾ ip̃e tessatur
u̾aciter credeps. et quia p̾ncipiũ est bom.
te ab ip̃o bonũ fieri qd̃ nõ es simplr̃ de
maĩfestat. cum dicit. Scio oꝑa tua: Qui¬
a neq frigidꝰ es neq calidꝰ. In isto ulłam
iustĩe laudem. Sed statĩ eũ agrdit᷑ per ĩ¬
crepacõm. Scio oꝑa tua. tm̃ uidel cogͦsco
non aꝓpbando sicut quoꝵdã aliorũ. sed
reprobãdo. Quia neq srigidꝰ neq calidꝰ.
utinã frigidꝰ esses aut calidꝰ. sed quia te¬
ꝑidus . et nec frigidꝰ nec calidꝰ. incipiam
te euom̾e de ore meo. Fugidꝰ esset per
ĩfidelitatẽ: calidus per caritatẽ. sed neu¬
trũ existẽs et int̾ utrũq tepidꝰ erat: ꝑ
solam credulitatẽ. Existĩabat nãq so¬

Expanded text:
bere originem existentiae, sic non potes sine bere originem existentiae, sic non potes sine ipso habere nec initium justitiae. Ipse qui est principium creationis: nam ab ipso est esse, et ab ipso bonum esse. Quia igitur fidelis est et verus, te malum esse quod ipse testatur veraciter crede. Et quia principium est te ab ipso bonum fieri quod non es simpliciter manifestat cum dicit: Scio opera tua, quia neque frigidus es, neque calidus. In isto nullam justitiae laudem, sed statim eum aggreditur per increpationem. Scio opera tua, tantum videlicet cognosco non approbando sicut quorumdam aliorum, sed reprobando. Quia neque frigidus, neque calidus, utinam frigidus esses, aut calidus. Sed, quia tepidus es, nec frigidus, nec calidus, incipiam te evomere de ore meo. Frigidus esset per infidelitatem, calidus per charitatem. Sed neutrum existens, et inter utrumque tepidus erat per solam credulitatem. Existimabat namque so
Abbreviated transcription (Latin):
ret. et uerbis loqñtis ex ip̃ius loq̃ntis cõ¬
sideracõne fidem aidhib̾et. et quid esset
uel quid esse deb̾et ꝑpenderet. et se iusti¬
cia uacuũ esse et a semet ip̃o hr̃e nõ posse:
sed ab eo qui est pͥncipiũ creature dei nõ
tm̃ in reb creatis per condicõm. sed ecĩ
recreatis per redẽpcõnem agnosceret et
q glĩam. Ait ergo. Hec duit amẽ id est
uere. fidelis et uerus qui est pͥncipiũ cre¬
ature dei. Quasi patentꝰ dicat. Quis qͣ¬
lis. ac qͣntus tibi loquat᷑. diligent᷑ ab ip̃o
sermonis exordio attẽde. et ore u̾itatis
rep̾hũsus. Te u̾e bonitatis inopẽ esse
cognosce. et in pͥncipio allocucõnis aĩad¬
uerte. te sine illo ditari nõ posse. Hec di¬
cit amẽ fidelis et uerus. Qui in eo qd̃
uere fidelis est ulla celandã celat. et in
eo qd̃ est uerus. falsa et nõ ditenda. nũ¬
qͣm ꝓnũciat. Hec dicit qui est pͥnapiũ
creature dei sine quo sicut nõ potes ha¬

Expanded text:
ret, et verbis loquentis ex ipsius loquentis conret, et verbis loquentis ex ipsius loquentis consideratione fidem adhiberet, et quid esset, vel quid esse deberet perpenderet, et se justitia vacuum esse, et a semetipso habere non posse, sed ab eo qui est principium creaturae Dei, non tantum in rebus creatis per conditionem, sed et in recreatis per redemptionem agnosceret, et que gloriam. Ait ergo: Haec dicit: Amen, id est vere, fidelis et verus, qui est principium creaturae Dei, quasi patenter dicat: Quis, qualis ac quantus tibi loquatur diligenter ab ipso sermonis exordio attende, et ore veritatis reprehensus te verae bonitatis inopem esse cognosce, et in principio allocutionis animadverte te sine illo ditari non posse. Haec dicit: Amen, fidelis et verus, qui in eo quod vere fidelis est, nulla celanda celat, et in eo quod est verus, falsa, et non dicenda nunquam pronuntiat. Haec dicit, qui est principium creaturae Dei. Sine quo sicut non potes ha
Abbreviated transcription (Latin):
o. quia dicis. quia diues sum et locupleta¬
tus et nlłius egeo: et nescis quia tu es
miser et misembilis. et pauꝑ et cecus et
admonicõnũ et uisionis pͥme. sacͣ uisio
pouit. et eñ de tepore et arrogãcia. etiac¬
tancia. et penuria uͥtutũ et operũ iusticie
penitẽti de scelere promittit indulgẽtiam.¬
¶ Et qm̃ iste ꝓpter quedã dona et donor̃ o¬
pera que magis patent. sed uere iustĩe mi¬
nus hñt. se et a seict ip̃o iustĩam qua uacu¬
us erat hr̃e existimalut. et se dĩciis. et locu¬
pletacõne sc̃ĩtatis apud alios magnifica¬
bat. recte xp̃s a quo de hiis om̃ib redar¬
guit᷑ fidelis et uerus. In pͥncipio sermo¬
nis illi p̾scribit᷑ qui nõ possit mentui. et
pͥncipiũ esse creature dei denũciatur cõueniẽ¬
tꝰ: sine quo iustĩa non possit hr̃. ut dum
fidelem et uerũ et pͥncipiũ bom increpu¬
tem se audiret: ad semecip̃m cicius redi¬

Expanded text:
ere ex ore meo: quia dicis quia dives sum et locupletaere ex ore meo: quia dicis quia dives sum et locupletatus: et nullius egeo: et nescis quia tu es miser et miserabilis: et pauper et cecus etadmonitionum, et visionis primae sacra visio ponit, et eum de tepore, et arrogantia, et jactantia, et penuria virtutum, et operum justitiae iam, et poenitenti de scelere promittit indulgentiam. Et, quoniam iste propter quaedam dona, et donorum opera quae magis patent, sed verae justitiae minus habent, se et a semetipso justitiam qua vacuus erat habere existimabat, et se divitiis, et locupletatione sanctitatis apud alios magnificabat, recte Christus a quo de his omnibus redarguitur fidelis, et verus in principio sermonis illi praescribitur, qui non possit mentiri, et principium esse creaturae Dei denuntiatur convenienter, sine quo justitia non possit haberi, ut dum fidelem, et verum et principium boni increpantem se audiret, ad semetipsum citius redi
Abbreviated transcription (Latin):
tu ab ip̃o possid̾i. Qui ht̃ aires audiat
quid sp̃s dicat ecc̃iis. Istud ideo crebro re¬
pecit᷑: ut audiẽtib arcius cõmendetur.
Dossumꝰ ergo cũcta que in hoc sermone
contiñetur. gñalit̾ .ui. distĩccõnib dispo¬
nere. ubi quippe dixit. Scio opera tua: ip¬
sũ ep̃m laudauit. Ubi subiuxit. Ecce dedi
corã te ostiũ a ꝑtum: gr̃am illi p̾dicandi ꝓ¬
misit. Ubi ait. Ecce dabo tibi de synagoga
sathane: Spopondit ei infideliũ et adu̾¬
sanciũ iudeorũ conu̾sionẽ et subieccõnẽ.
ubi addidit. Seruabo te ad horã tempta¬
cit. ecce uenio cito tene qd̃ hẽs: de ꝑseue¬
rancia intulit admoĩcõm. Ubi ait tan¬
dem qui uicerit faciam illũ colũpnam ĩ
cemplo dei mer: uincentis remun̾acõnẽ.
E
ec̃ce scribe. Hec dicit amẽ testis fide¬
lis et uerus. qui est pͥncipiũ creature der
Scio opera tua: quia neq frigidꝰ es neq
calidus. sed quia tepidus  et nec sugidꝰ

Expanded text:
tu ab ipso possideri. Qui habet aures audiat tu ab ipso possideri. Qui habet aures audiat quid Spiritus dicat Ecclesiis. Istud ideo crebro repetitur, ut audientibus arctius commendetur. Possumus ergo cuncta quae in hoc sermone continentur generaliter sex distinctionibus disponere. Ubi quippe dixit: Scio opera tua, ipsum episcopum laudavit; ubi subjunxit: Ecce dedi coram te ostium apertum, gratiam illi praedicandi promisit; ubi ait: Ecce dabo tibi de synagoga Satanae, spopondit ei infidelium et adversantium Judaeorum conversionem et subjectionem; ubi addidit: Servabo te ad horam tentacit: Ecce venio cito, tene quod habes, de perseverantia intulit admonitionem; ubi ait tandem: Qui vicerit, faciam illum columnam in templo Dei mei, vincentis remunerationem. eestis fidelis et verus: qui est principium creature Dei. Scio opera tua: quia neque frigidus es: neque calidus. Sed quia tepidus es: neque frigi
Abbreviated transcription (Latin):
qua nõ est usio pacis uem. et que multũ ht
adhuc uetustatis que nõ est tota die dei.
eo qd̃ mlti sũt in ea que sũt dyaboli. Sed
illius que et si ad huc ex parte interris est.
tanẽ sursũ est et celestis mat nostra est.
in qua nulla uisio est litis: sed soliꝰ pacis.
que uithil ht̃ uetustatis. Sed totũ noui¬
tatis. in qua totũ possid deus nnthil dy¬
abolus. Que descendit de celo a deo meo:
quia om̃e datũ optimũ et om̃e donũ ꝑ fec¬
tum desursũ est. quo sc̃a mat̾ nm̃ ierłm¬
in electis suis ad et̾nitatem p̾paratur in tẽ¬
pore descendẽs a pr̃e luminũ ab auctore do¬
norũ. Et nomẽ meũ nouũ subauditur
scribam super eũ nomẽ uidel xpĩanitatiͤ
qd̃ est totũ nouitatis: nithil hñs uetusta¬
tis. Possũt autẽ cũdta que in hac ꝓmissi¬
one continẽt᷑. et uincẽti ꝓmittũt: nõ solũ
in celo. sed eciã in mũdo a uincẽte hr̃i: et
nõ solum in futuro: sed in p̾senti quoᷤ sta¬

Expanded text:
vera, et quae multum habet adhuc vetustatis, quae non est tota Dei, eo quod multi sunt in ea qui sunt diaboli. Sed illius quae, etsi adhuc ex parte in terris est, tamen sursum est, et coelestis mater nostra est, in qua nulla visio est litis, sed solius pacis, quae nihil habet vetustatis, sed totum novitatis, in qua totum possidet Deus, nihil diabolus. Quae descendit de coelo a Deo meo, quia omne datum optimum, et omne donum perfectum desursum est, quo sancta materin electis suis ad aeternitatem praeparatur, in tempore descendens a Patre luminum, ab auctore donorum. Et nomen meum novum, subauditur scribam super eum, videlicet Christianitatis quod est totum novitatis, nihil habens vetustatis. Possunt autem cuncta quae in hac promissione continentur et vincenti promittuntur, non solum in coelo, sed etiam in mundo a vincente haberi, et non solum in futuro, sed in praesenti quoque sta
Abbreviated transcription (Latin):
torib in cursu secłi presentis. Esfusio u̾o
phyalam̃. illacõnem sigͥficat dĩne iracũ¬
die: in diu̾sitatẽ hõim. pͥma efsusa est in
terrã. id est iudeam. pͥmũ a fide reprobatã:
et de t̾ra sua eiectã. Scd̾a in mare. id ẽ gẽ¬
tiles fideliũ occisores. T̾cia in flumina et
fontes. id est ħecicos. sacre pagine fluenta co¬
rũpentes. Quarta in solem: idest antixp̃m
qui se dicet illiũare mũdũ. Quinta in sedẽ
bestie. id est in pͥncipes genciũ in quib ip̃e
antixp̃s pͥncipaliter regnãdo sedebit. Sexca
in flumen effraten: id est in reppobos bapti¬
atos. quos diua ultio fluentis gr̃e dono sic¬
cabit. Septima in aerem. id est demones
quos eadẽ ulcio in ext̾mmate tp̃ris timore
ĩmincntis iudicii grauit᷑ cruciabit: Sub
hac phyala causam dãpnacõnis malorũ
sacra uisio lacius describit. et quare ĩ no¬
uissimo dampnabũt᷑. luculentͤ ostendit

Expanded text:
toribus in cursu saeculi praesentis. Effusio vero toribus in cursu saeculi praesentis. Effusio vero phialarum illationem signat divinae iracundiae in diversitatem hominum. Prima effusio est in terram, id est, Judaeam primum a fide reprobatam, et de terra sua ejectam. Secunda in mare, id est, gentiles fidelium occisores. Tertia in flumina et fontes, id est, haereticos sacrae paginae fluenta corrumpentes. Quarta in solem, id est, Antichristum, qui se dicit illuminare mundum. Quinta in sedem bestiae, id est, principes gentium, in quibus ipse Antichristus principaliter regnando sedebit. Sexta in flumen Euphratem, id est, reprobos baptizatos quos divina ultio fluentis gratiae dono siccabit. Septima in aerem, id est, daemones, quis eadem ultio in extremitate temporis timore imminentis judicii graviter cruciabit. Sub hac phiala causam damnationis malorum sacra visio latius describit, et quare in novissimo damnabuntur luculenter ostendit. Et