comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et simultatibꝰ nris occasionẽ orbita¬
tis indulgeo. Decipi me nõ potuisse
manifestũ ẽ. filius m̃s cũ ꝑiter re¬
diremꝰ occasus est. dłn dimõsicere ꝑ¬
cussorẽ nocte nõ potui. cũ ꝑcussor po¬
tuent eligere. fuge̾. Quid ais. Iuue¬
nẽ meũ alius occidit. et tu mͥ solatiũ
ultionis ĩples. Te accuso scilicet. ut ĩ¬
term nescio quis ille fugiat euadat
Qd̾ tu mͣ genꝰ furoris assignas. ut
maxumi scłis ultio pereat. false accu¬
sationis incerto. Non qͥ me uidisse con¬
tendo cũ occideres filiũ meũ. nͥ de te
tas posse mẽtiri. Perdidi infelix illũ
canorẽ pauꝑibꝰ affectũ. Succurere
mͣ putas. qd̾ aliqñ dissedimꝰ. falle¬
ns. deciꝑis. Hoĩs cuiꝰ occisus ẽ filiꝰ
unus ĩmicus ẽ. Bane possit aliqͥs
hãt doloris dissimulationẽ mẽdacio
tanti ñ uerũ. uidł int̾ ignes ac fla¬
gella suffit̾ mͣ si dixero. ħ est ĩmicus
aĩe qͥ nobis subm̃ maledixit. hic ille

Expanded text:
et simultatibus nostris occasionem orbitaet simultatibus nostris occasionem orbitatis indulgeo? decipi me non potuisse manifestum est: filius meus, cum pariter rediremus, occisus est. an dinoscere percussorem nocte non potui, cum percussor potuerit eligere, fugere? quid ais? Iuvenem meum alius occidit, et tu mihi solacium ultionis imples? te accuso scilicet, ut interim nescio quis ille fugiat, evadat? quod tu mihi genus furoris adsignas, ut maximi sceleris ultio pereat falsae accusationis incerto! homo, qui me vidisse contendo, cum occideres filium meum, nisi de ttas posse mentiri! perdidi infelix illum cariorem pauperibus adfectum. succurrere mihi putas, quod aliquando dissedimus? falleris, deciperis: hominis, cuius occisus est filius, unus inimicus est. sane possit aliquis hanc doloris dissimulationem mendacio tanti, nisi verum. videlicet inter ignes ac flagella sufficit mihi, si dixero: 'hic est inimicus, anime, qui nobis subinde maledixit, hic ille
Abbreviated transcription (Latin):
nũꝙͣ nocuit exẽplo. Suffic̾ lib̾tatis
reuerẽtie. qd̾ torq̃tis ĩuiti. qd̾ cõtra
me nõ alius ĩuenit. liberũ torq̃ri.
filiũ gͥ meũ in cõspcũ meo occisũ ẽẽ
cõtendo. Quid dicitis. Ita nõ erat
cõtra ꝓclamatioĩs huiꝰ fidẽ. si nũc
agere possem quietũ modestũq mi¬
serum. Uultis cũ hoc uid̾im. tm̃
testimoniũ dicã. Mirũ ħcule si scm¬
do uestes. nudo corpus. ignes. flaga¬
la deposco. Insanat necesse ẽ pr̃. cũ
solus hoc sciat. fallit᷑ iud̾ quisquis
łi qd postulo contẽptũ qͥsquis auda¬
ciã uocat. filiꝰ urit. exagitat. et ĩt̾
tormẽta fugio dolorẽ. Si mẽtientis
est uelle torq̃ri. ĩuenite q̃d facere debe¬
at q̃ uerũ dicit. et nõ ꝓbat. Mẽtiris¬
ĩquit. Bñ qd̾ et tu fat̾is. nõ eẽ msi
ne questiõe credendũ. Et qua spe si¬
dem mẽdatio meo causas diues as¬
signas. Ignoro ꝑcussorẽ. denĩ te po¬
tissimũ de quo quererer elegi. ansco

Expanded text:
uam nocuit exemplo. sufficit libertatis reverentiae quod torquetis inviti, quod contra me non alius invenit. Liberum torqueri filium igitur meum in conspectu meo occisum esse contendo. quid dicitis? ita non erat contra proclamationis huius fidem, si nunc agere possem quietum modestumque miserum? vultis, cum hoc viderim, tantum testimonium dicam? mirum hercules, si scindo vestes, nudo corpus, ignes, flagella deposco! insaniat necesse est pater, cum solus hoc sciat. fallitur, iudices, quisquis hoc, quod postulo, contemptum, quisquis audaciam vocat: filius urit, exagitat, et inter tormenta fugio dolorem. si mentientis est velle torqueri, invenite, quid facere debeat, qui veruinquit. bene quod et tu fateris non esse mihi sine quaestione credendum. et quas, per fidem, mendacio meo causas, dives, adsignas? ignoro percussorem, deinde te potissimum, de quo quererer, elegi, an scio,
Abbreviated transcription (Latin):
it. Est ħcule tui cõtra ierũ natiiã
cõtra paiẽtes liberos q credat᷑. Ru¬
mor funt. Hoc gͦ sit audiemꝰ tãꝙiͣ
si diceres. conscius detulit. seruus
nũciauit. ancilla ĩpusus astiti. dũ
nõ cimeor aduemi. Rogo iud̃ utrum
credibiliꝰ putatis. ĩcestũ de mr̃e. an
de rumore mẽdaciũ. Nem ĩpuden¬
tissimã ppłos loquẽdi fecerat ñ pr̃
credidisset. Pessimũ iud̾ hũananĩ
mentiã malũ est. qd̾ semꝑ amoiis
nefanda fingũt᷑ nec usqiͣ se maius
oꝑe p̃ciũ putant maligni facere ser¬
mones ꝙ cũ incredibilia qͣ dep̃hen¬
sa nariãt᷑. Necesse est cõmpensiosiꝰ
loquaris. qd̃ ꝓbare nõ possis. et affir

Expanded text:
ui contra rerum naturam, contra parentes liberosque credatur! 'rumor fuit.' hoc ergo sic audiemus, tamquam si diceres: 'conscius detulit servus, nuntiavit ancilla, inprovisus adstiti, dum non timeor, adveni'? rogo, iudices, utrum credibilius putatis incestum de matre an de rumore mendacium? rem inpudentissimam populus loquendo fecerat, nisi pater credidisset. Pessimum, iudices, humanarum mentium malum est, quod semper avidius nefanda finguntur, nec umquam se maius operae pretium putant maligni facere sermones, quam cum incredibilia quasi deprehensa narrantur. Necesse est contentiosius loquaris quod probare no
Abbreviated transcription (Latin):
quis nõ ħ cum respondere credat. cuiꝰ
tormẽta poscant᷑. Ilemĩ iud̾ credo du¬
biũ. legẽ que torq̃n liberũ hoĩem ue¬
tat hoc ꝓspexisse tm̃ ne quis torq̃ret᷑
ĩuitus. Et ira q̃ nos a seruiliũ cor¬
porũ condiciõe secernũt ĩpaciẽtie tm̃
succurrisse nolentiũ. Sĩm bñficioꝵ
ista natura ẽ ut nõ sit ncc̃itas. sed po¬
testas. Euicq̃d ĩ honorẽ alicuiꝰ ĩuen¬
tũ est desiet pͥulegiũ uocari posse
si cogas. Cuncta si uidet᷑ iura ꝑturu¬
te nusꝙͣ adeo ꝓ nobis sollicitã lex ẽ
ut qd p̃stat torq̃at extorq̃at. Dedit

Expanded text:
quis non hoc eum respondere credat, cuius quis non hoc eum respondere credat, cuius tormenta poscantur! nemini, iudices, credo dubium legem, quae torqueri liberum hominem vetat, hoc prospexisse tantum, ne quis torqueretur invitus, et iura, quae nos a servilium corporum condicione secernunt, inpatientiae tantum succurrisse nolentium. omnium beneficiorum ista natura est, ut non sit necessitas, sed potestas; quicquid in honorem alicuius inventum est, desinet privilegium vocari posse, si cogas. cuncta, si videtur, iura percurrite: nusquam adeo pro nobis sollicita lex est, ut, quod praestat, extorqueat. dedit
Abbreviated transcription (Latin):
ĩt̾rogo pr̃. suadete qͥd faciã. Hũt quẽ
iuidetis circa me sanguinẽ de filii unl¬
neribꝰ excepi. his manibꝰ labentis
unici mẽbra sustinui. In oculis ad¬
huc uultus filius morientis herent.
amribꝰ uerba suꝑ cadauer habita
exultantis ĩmĩci. fidẽ tormẽtorũ
Quousqz ꝑcussons filu mei consciuis
ero. Aꝑite pectus istud. et totũ de ius¬
ceribus meis latronis egĩte secretũ. Ui¬
di. Et mͥ nõ tredit᷑. Uidi. ita possim et
in tormentis idẽ dr̃e. dłui cõpono. si
fingo urar. lacerer. et nõ ꝓbem. Si
lem accusatioĩs eciã in manifesta ue¬
ritate susceperim. Dmitẽ detuli reũ
pauꝑ ĩmicus. occisi pat̾. Et postulo
ut michi credat᷑. testimoniũ ĩ mea or¬
bitate dicẽti. Itaq nõ dep̃cor quo¬
minꝰ mͥ uelitis irasti. Donet ꝓbẽ tor¬
queri. tãꝙͣͣ mentientẽ. Iex ĩquit libe¬
rũ hoĩem torq̃ri uetat. Per fidẽ iud̾

Expanded text:
interrogo pater: suadete, quid faciam. hunc, quem interrogo pater: suadete, quid faciam. hunc, quem videtis circa me sanguinem, de filii vulneribus excepi; his manibus labentis unici membra sustinui. in oculis adhuc vultus ille morientis, haerent auribus verba super cadaver habita exultantis inimici. fidem tormentorum! quousque percussoris filii mei conscius ero? aperite pectus istud et totum de visceribus meis latronis egerite secretum. vidi, et mihi non creditur! vidi, ita possim et in tormentis idem dicere. aut si conpono, si fingo, urar, lacerer, et non probem. slem accusationis etiam in manifesta veritate susceperim: divitem detuli reum pauper, inimicus, occisi pater, et postulo, ut mihi credatur testimonium in mea orbitate dicenti. itaque non deprecor, quominus mihi velitis irasci, donec probem; torquete tamquam mentientem. 'Lex,' inquit, 'liberum hominem torqueri vetat.' per fidem, iudices,
Abbreviated transcription (Latin):
oderũt. Quis hoc ñꝙͣ iud̾ simulta¬
tiũ timusset ĩgeniũ. ut eodẽ aliquis
extogitaret aĩo. et qd̃ parcit. et qd oc¬
cidit. Reliqua iud̾ nõ debebã nͥ in
questioẽ narrare. felices illos ĩ mei
cõꝑatioẽ prẽs. qͣͥ ꝑisse liberos suos
nũcus credũt. Ego sũ maudita ma¬
lorũ nouitate ꝑcussus cuiꝰ unicus
ideo tm̃ occisus ẽ. ut inderẽ. Reuerte¬
bamur nocte ꝑiter sicut oĩa nos uite
mĩsteria iũgebãt. Et hoĩes quibꝰ non
seruos p̃stabat fortuna custodes tue¬
baniur pauperẽ mutua pietate co¬
mitatũ. ĩuicẽ sustinẽtes. ĩuicẽ ĩnixi
nec nͥ magna ꝑcussoris diligẽtia se¬
parandi. cũ diues medio noctis hor¬
rore stricto mucrone ꝓsiluit. et stupẽ¬
tibꝰ actonitisq miseris. cõfodit illũ
fortiorẽ. illũ qui fortassis aliqͥd in
mea morte fecisset. Confiteor iud̃
egit cura mei patis Percussor uoluit
agnosci. Nos nũc cines. nos oẽs hu¬
mani generis affectus. miserime

Expanded text:
oderunt. quis hoc umquam, iudices, simultatium timuisset ingenium, ut eodem aliquis excogitaret animo et quod parcit et quod occidit? Reliqua, iudices, non debebam nisi in quaestione narrare. felices illos in mei conparatione patres, qui perisse liberos suos nuntiis credunt! ego sum inaudita malorum novitate percussus, cuius unicus ideo tantum occisus est, ut viderem. Revertebamur nocte pariter, sicut omnia nos vitae ministeria iungebant, et homines, quibus non servos praestabat fortuna custodes, tuebamur pauperem mutua pietate comitatum invicem sustinentes, invicem innixi nec nisi magna percussoris diligentia separandi, cum dives medio noctis horrore stricto mucrone prosiluit et stupentibus attonitisque miseris confodit illum fortiorem, illum, qui fortassis aliquid in mea morte fecisset. confiteor, iudices, egit cura miseri patris: percussor voluit agnosci. Vos nunc, cives, vos, omnes humani generis adfectus, miserrimus
Abbreviated transcription (Latin):
ta ac dubia. faciꝰ est tñ me nõ torq̃¬
ri. si mͥ toto utiq credendũ est. Quo¬
usq me crudelissiẽ mortaliũ metus
simulatiõe deludis. Ego magis qui
postulo tormẽta timeo. ego qͥ nncli fa¬
cere potui cũ iiderẽ. Suspecta t̾ ẽ. nr̃a
pacĩa. Nides enĩ hortat᷑ nos cõtra
dolorẽ p̾me iobur etatis. solidũ ple¬
nũq corpus. Qrmͣ facił. ꝙͣ expedita
res ẽ torq̃ri miserũ. dffero ad q̃stio¬
Qnͣto ĩbecilliora sũt hec cotidianis
lamẽtationibꝰ eu̾berata intalia.
Quicꝙͣ gͦ fingere pͭ hic pallor. hec
maties. et iã tortor simił infirmitas
adicere. qd nicħ minꝰ in q̃stiõe diu
possis dicere si mẽtians. ꝙͣ qd ocłis
scias. Et breuissimũ confessioĩs ẽ genꝰ
disculisse qd iuderis. Felices diues qͣs

Expanded text:
. facinus est tamen me non torqueri, si mihi torto utique credendum est. quousque me, crudelissime mortalium, metus simulatione deludis? ego magis, qui postulo tormenta, timeo, ego, qui nihil facere potui, cum viderem. suspecta tibi est nostra patientia; vides enim, hortatur nos contra dolorem primae robur aetatis, solidum plenumque corpus. quam facilis, quam expedita res est torquere miserum! adfero ad quaestioquanto inbecilliora sunt haec cotidianis lamentationibus everberata vitalia! quicquam ergo fingere potest hic pallor, haec macies et iam torto similis infirmitas? adice quod nihil minus in quaestione diu possis dicere, si mentiaris, quam quod oculis scias, et brevissimum confessionis est genus destituisse quod videris. fel
Abbreviated transcription (Latin):
ale tractatior̃s sit actio. Speci¬
osum filiũ in famẽ tãꝙͣ ĩ e tũ cũ ma¬
lie cõmiteret. ꝓr in secreta parte domꝰ
sorsit. et occidit in tormẽtis. Int̾rogat
illũ mr qd ex filio cõꝑent. Nolentẽ di¬
gis. malertiactationis accusat.
t si id̾ callidissimꝰ pani¬
cioa faumꝰ suũ sit ordina¬

Expanded text:
alae tractationis sit actio. Speciosum filium, infamem, tamquam incestum cum matre committeret, pater in secreta parte domus torsit et occidit in tormentis. interrogat illum mater, quid ex filio compererit; nolentem dicere malae tractationis accusat. Etsi, iudices, callidissimus parricida facinus suum si
Abbreviated transcription (Latin):
iudeat᷑ iudiciũ prĩs cũ is damp¬
nat. qui soleat ignostere. Cur ĩ¬
quit cũ ego ĩmucũ haberẽ pan¬
perẽ. tu amicũ filiũ h ͥ biusti.
Nolo iuid̾ omissa omĩ contentioẽ
scl̃ sic agere. Peccaui. ueniam
peto. Et errare hoĩs est et ignostẽ
patris. Duxit me similis etas.
euicerũt officia. cepit fides aman¬
tem odisse nõ potui. Nichilominꝰ
satis habũdeqz penarũ est. et si
pietatẽ tuã bene nomi. plusꝙͣ uel¬
les datũ est Detũlibet pecraue¬
rim. quid amplius iratissimus
dñs exigerit. Iudo tibi satis fe¬
ci. Nullũ ne cladibꝰ meis finem
dati placet. Parũ est. qd̾ insanos
ꝑtuli fluctus. et seius tẽpestatibꝰ
cõmissus. arbitro uentorũ pe¬
pendi. Parũ est qd̾ in nefarias
latronũ manus p̃da ꝑueni. q̃
ultuma malorũ. etiã seruorũ con¬
diuo ẽ sine exceptiõe uenał. Inde¬

Expanded text:
videatur iudicium patris, cum is damvideatur iudicium patris, cum is damnet, qui soleat ignoscere. 'cur,' inquit, 'cum ego inimicum haberem pauperem, tu amicum filium eius habuisti?' volo, iudices, omissa omni contentione scilicet sic agere: peccavi, veniam peto; et errare hominis est et ignoscere patris. duxit me similis aestas, evicerunt officia, cepit fides. amantem odisse non potui. nihilominus satis habundeque poenarum est et, si pietatem tuam bene novi, plus quam velles, datum est. quantumlibet peccaverim, quid amplius iratissimus dominus exigeret? ludo tibi satisfeci. nullumne cladibus meis finem dari placet? parum est, quod insanos pertuli fluctus et saevis tempestatibus commissus arbitrio ventorum pependi? parum est, quod in nefarias latronum manus praeda perveni, quae ultima malorum etiam servorum condicio est, sine exceptione venali
Abbreviated transcription (Latin):
tu meo soluta sũt nota. non ꝑ¬
tusse dus ĩmortalibꝰ hostie. re¬
dẽptori certe grãm nõ retulimꝰ
ilt ego expectabã ut desidero in¬
census affectus iux posset iux
posset expleri. ut post in faustã
ꝑfectionẽ uelut obuirgatus tan¬
to ꝑiculo nũꝙͣ me post hoc saltẽ
ꝑegre dimiteres. uix salutatis
laribus expellor. et apud ple¬
rosq dubitari põt. an admis¬
sus sim. An hoc agis. ne quid
tibi p̃stitisse uideat᷑. qui me re¬
demit. Seuus enĩ credo et ĩpiꝰ
et qd̾ maximũ oĩm uciorũ sig¬
nũ est in gratus bñficia prĩs
nõ estimo. fortasse cui uitã de¬
beã nescio. nulla ẽ apud animũ
meũ memoria meritoꝵ. miserũ
me qd̾ nõ possũ tantũ soluere ꝙͣ¬
tũ accepi qd̾ qd̾ cãs abdicationis
pater altiꝰ repetit. et ultra ꝑegri¬
nationẽ meã in quirit. idq rõne
duplici. p̾mũ ut reũ qr p̃mere
atrocitas criminũ nõ põt. tur¬
ba confundat. deinde ut gramiꝰ

Expanded text:
tu meo soluta sunt vota, non ptu meo soluta sunt vota, non percussae diis immortalibus hostiae; redemptori certe gratiam non retulimus. at ego expectabam, ut desiderio incensus affectus vix posset expleri, ut post infaustam profectionem velut obiurgatus tanto periculo numquam me post hoc saltem peregre dimitteres. Vix salutatis laribus expellor, et apud plerosque dubitari potest, an admissus sim. an hoc agis, ne quid tibi praestitisse videatur, qui me redemit? saevus enim, credo, et impius et, quod maximum omnium vitiorum signum est, ingratus beneficia patris non aestimo; fortasse, cui vitam debeam, nescio, nulla est apud animum meum memoria meritorum. miserum me, quod non possum tantum solvere, quantum accepi! Quamquam causas abdicationis pater altius repetit et ultra peregrinationem meam inquirit, idque ratione duplici: primum ut reum, quia premere atrocitas criminum non potest, turba confundat, deinde ut gravius
Abbreviated transcription (Latin):
iocos aduocata sodaliũ turba so¬
lutus atq affluens agerẽ tantũq
ĩpenderẽ ꝙͣtũ non posset te ignorã¬
te consumi. Que tñ ipsa bõni pa¬
tres libenter annis remiserũt. cũ
abdicatiõe dignũ putes. et ultĩo
patue ptãtis fulmine coertendũ
quare mendico sem porrexerim. ut
parcissime dicã. qd̾ illi filius mi¬
sit. Non redempta meretrix. non
egestũ cõuiuus fenus. nõ leno¬
nũ parasitorũq cara adulatio
in crimẽ uenit. Sibaria senis nẽ¬
pe unius. etate ac mał confecti.
hoc diuicias tuas cõtutit. Noc
fundatã paternuis auitisq opib
domũ exhaurit. Si tã auarus
es. cõputa. adhuc de alieno iuxi.
At hec fortasse q̃ circõstat iudicũ
corona. et oĩs ignara causa tur¬
ba. magnũ nescio qͥd et portento
simile crimẽ expectat. Abdicas
me p̃r tam cito. Modo tibi ex illa
funesta ꝑegrinatiõe insꝑatus re¬
uertor. unde ut uenirẽ iux optare
potuisti. Nulla adhuc ꝓ redi¬

Expanded text:
iocos advocata sodalium turba soiocos advocata sodalium turba solutus atque affluens agerem, tantumque impenderem, quantum non posset te ignorante consumi quae tamen ipsa boni patres libenter annis remiserunt, cum abdicatione dignum putes et ultimo patriae potestatis fulmine coercendum, quare mendico seni porrexerim, ut parcissime dicam, quod illi filius misit? non redempta meretrix, non egestum conviviis faenus, non lenonum parasitorumque cara adulatio in crimen venit; cibaria senis, nempe unius, aetate ac malis confecti. hoc divitias tuas concutit? hoc fundatam paternis avitisque opibus domum exhaurit? si tam avarus es, computa; adhuc de alieno vixi. At haec fortasse, quae circumstat iudicium, corona et omnis ignara causae turba magnum nescio quid et portento simile crimen expectat. abdicas me, pater, tam cito? modo tibi ex illa funesta peregrinatione insperatus revertor, unde ut venirem, vix optare potuisti; nulla adhuc pro redi
Abbreviated transcription (Latin):
pater. pauperi soluendo nõ sumꝰ
Si qua ẽ fides ind̾ pudet me cõtra
indicare bñficia mea. nec uideor
uobis rõnem posse reddere. qd̾ mͣ
tam parũ obiciat᷑. A edẽptoris
mei prĩ in p̃cĩ meũ orbo egenti
quid p̃stiti. qd̾ pyrata capto. qd̾
lanista gladiatori. exignã stipẽ
et cibos semꝑ petendos. Ꝙͣtulũ
enĩ dau poterat qd̃ nõ senturt dñs
tam curiosus. De hac re conse¬
distis. ħ concitaũ istã iudicii scenã
panis datus mẽdico. Et dilatata
hac ĩpotencie nr̃e opimione. uide¬
baniuir amicos ferro occidere ĩmu¬
cos fame. Cõputemus totã istam
luxurie mee ĩpensã.Audite sũmã
et miramn. si hos sũptus ne di¬
uicie quidẽ sustinẽt. Tanti constat
pr̃i captiuitas mea. cũ tam caro
redẽptus sim. Quo tandẽ pat̾eris
aĩo. si delicatus adolescens p̃ser¬
tim splendidis oꝑibus uel ex eta¬
te mores uel ex fortuna traxissẽ.
et tẽpestina cõnuia et ꝑ ugiles

Expanded text:
pater, pauperi solvendo non sumus. pater, pauperi solvendo non sumus. Si qua est fides, iudices, pudet me contra indicare mea beneficia, nec videor vobis rationem posse reddere, quod mihi tam parum obiciatur. redemptoris mei patri in pretium meum orbo, egenti quid praestiti? quod pirata capto, quod lanista gladiatori, exiguam stipem et cibos semper petendos. quantulum enim dari poterat, quod non sentiret dominus tam curiosus? de hac re consedistis, hoc concitavit istam iudicii scaenam, panis datus mendico, et dilatata hac impotentiae nostrae opinione videamur amicos ferro occidere, inimicos fame. computemus totam istam meae luxuriae impensam, audite summam et miramini, si hos sumptus ne divitiae quidem sustinent. tanti constat patri captivitas mea, cum tam caro redemptus sim. quo tandem patereris animo, si delicatus adulescens, praesertim splendidis operibus vel ex aetate mores vel ex fortuna traxissem et tempestiva convivia et pervigiles
Abbreviated transcription (Latin):
crudelis natura metus. Merito tu
amice pugnare maliusti. Facinꝰ
indignͣ illũ animũ illum ardorẽ
nõ contigisse castris nõ bellitis ter¬
taminibꝰ ubi uera uirtus nulla
pugnandi lege p̃miũiscribit᷑. Qua
ii p̃liũ inuaserat iratus eciã non
excipiebat᷑ callide ueteram gladia¬
toris astu. Omĩs conatus contra
se erant. Nec difficilẽ tñ sub illo
p̃sertim autoram̃to babuisset mis¬
sionẽ. sed noluit gladiator uiuere
Igit᷑ iam iidũ corpus nulueribꝰ
offerens. ut totã ꝓpe mercedẽ semel
solueret. stans perut. cui licuit ĩ
patria. ĩ domo. inter ꝓpĩquos. secu¬
ro consenescere euo. cui trãquillã
sine rep̃hensiõe agere uitã. iacet
confectus uulneribꝰ. et pͥmo iuuẽ¬
te flore fraudatus periit miser fa¬
to meo. At ego qui debebar illi for¬
tune quẽ mors sibi destinauerat
emissus ludo notencior qd̾ uẽditꝰ
eciã iuatico illius infelicis reu̾tor
Placeamꝰ licet nobis fortuna nr̃a

Expanded text:
crudelis natura metus! merito tu, crudelis natura metus! merito tu, amice, pugnare maluisti. facinus indignum illum animum, illum ardorem non contigisse castris, non bellicis certaminibus, ubi vera virtus nulla pugnandi lege ~praemium scribitur.~ qua vi proelium invaserat iratus etiamnum excipiebatur callide, veterani gladiatoris astu; omnes conatus contra se erant. nec difficilem tamen sub illo praesertim auctoramento habuisset missionem, sed noluit gladiator vivere. igitur iam nudum corpus vulneribus offerens, ut totam pro me mercedem semel solveret, stans periit. cui licuit in patria, in domo, inter propinquos securo consenescere aevo, cui tranquillam sine reprehensione agere vitam, iacet confectus vulneribus, et primo iuventae flore fraudatus periit miser fato meo. at ego, qui debebar illi fortunae, quem mors sibi destinaverat, emissus ludo nocentior quam venditus etiam viatico illius infelicis revertor. placeamus licet nobis fortuna nostra,
Abbreviated transcription (Latin):
numerariũ iud̾. Quas ego illius
p̃tes. quo ꝑtinaces lacruas quo
miserabilem optestationẽ udi.
Nemo ũꝙͣ sic rogauit missionẽ
Transserũtur in illũ detracta cor¬
pori meo arma. et male aptatis
in signibus festinatũ par ꝓducit᷑
Quid me ãmonetis suppͥmarũ
amici mei precũ. quibus hec ali¬
menta caro empta mopi prĩs se¬
nectuti petita. adiutoriũ hoc ad
causã putatis. Mepudet. qd̾ ro¬
gatus sũ. Per hanc ĩquit mͥ lucẽ
ultimã. ꝑ notissimã amoris nr̃i
fidẽ. nõ sinas mẽdicare parentẽ
meũ. Dustineas. adiunes. p̃stes
affectũ. Si mereor. tu sis illi in¬
carius mĩs. Alet plura dicendi tp̃s
fuit. Iamq sup̃ma ꝑ galcã dede¬
ram oscła digressis q in diu̾sum
mĩstris. ꝑmissus mars erat. D
ꝙ̃ sollicitus spectaui. ꝙͣ attonita
mente. ꝙͣ simili corꝑis motu quo¬
ciens ad infestũ mucionẽ qiͣ ip̃e
peteret. sũmisi. quotiẽs ad conat
crectus sũ. S misera cogitatio.s

Expanded text:
munerarium, iudices. quas ego illius munerarium, iudices. quas ego illius preces, quam pertinaces lacrimas, quam miserabilem obtestationem vidi! nemo umquam sic rogavit missionem. transferuntur in illum detracta corpori meo arma, et male aptatis insignibus destinatum par producitur. Quid me admonetis supremarum amici mei precum, quibus haec alimenta caro empta inopi patris senectuti petita? adiutorium hoc ad causam putatis? me pudet, quod rogatus sum. 'per hanc,' inquit, 'mihi lucem ultimam, per notissimam amoris nostri fidem, non sinas mendicare parentem meum. sustineas, adiuves, praestes affectum. si mereor, tu sis illi vicarius meus.' nec plura dicendi tempus fuit, iamque suprema per galeam dederam oscula, digressisque in diversum ministris permissus Mars erat. o quam sollicitus spectavi! quam attonita mente! quam simili corporis motu! quotiens ad infestum mucronem, quasi ipse peterer, me summisi, quotiens ad conatus erectus sum! o misera cogitatio, o
Abbreviated transcription (Latin):
Quis crederet si dubitar posset
inter duos amicos quorũ alterũ
ĩmunẽ malorũ oĩm fortuna fete¬
rat. alterũ pyratis ac laniste tra¬
dideiat. meliorẽ condicionẽ fuisse
cumã ꝓ te actulissẽ. Qd̾ unũ pau¬
ꝓcribꝰ p̃sidiũ est mianͦ habeo. ħas
pratis daturus fui. has ꝓ te in
pugnã iicarias habeo. et dabo.
Ignosce pater qd̾ numuia cõtentioẽ
affectus. pene tibi orbitatis uulnꝰ
ĩpresserim. Testor deos nõ ꝑ me ste¬
tisse qd̾ iiuo. Neq enĩ ita me effe¬
rebat ludus. aut in tm̃ durauerat
animũ cedis longa meditatio ut
eũ amicũ uellẽ occidi. qui ꝓ me
mori poterat. Uindicabã mͥ for¬
tunã meã. et adhuc necessitatis
gladiator depugnare etiã uolebã
neq ullis p̃tibus poterã eiunci
qd qd̾ se nõ suꝑ futurũ alioquin
minabat᷑. idq unũ affimabat
ĩteresse. utrũ uicarĩ mallẽ hab̾e
mortis an comitẽ. Non uici. Q d
igit᷑ actũ sit q̃ritis. Duxit me ad

Expanded text:
quis crederet, si dubitari posset, quis crederet, si dubitari posset, inter duos amicos, quorum alterum immunem malorum omnium fortuna fecerat, alterum piratis ac lanistae tradiderat, meliorem condicionem fuisse cuniam pro te attulissem. quod unum pauperibus praesidium est, manus habeo. has piratis daturus fui, has pro te in pugnam vicarias dabo.' Ignosce, pater, quod nimia contentione adfectus paene tibi orbitatis vulnus inpresserim. testor deos non per me stetisse, quod vivo. neque enim ita me efferarat ludus, aut in tantum duraverat animum caedis longa meditatio, ut eum amicum vellem occidi, qui pro me mori poterat. vindicabam mihi fortunam meam et adhuc necessitatis gladiator depugnare etiam volebam, neque ullis precibus poteram evinci, quamquam se non superfuturum alioquin minabatur idque unum adfirmabat interesse, utrum vicarium mallem habere mortis an comitem. non vici. quid igitur actum sit, quaeritis? duxit me ad
Abbreviated transcription (Latin):
retur oculis miago mẽte captus
steti. Ubi pͥmũ lux redit. laxatũ¬
q est iter noci. qͥd tu in quã quo
casu ꝑuenisti huc miser. Nũqͥd
et te uẽdidere pyrate. At ille cõplex¬
us ceruices meas. effusis ĩpectus
meũ lacrinuis solutus. ĩtercepto
ꝓpe iam spũ sero iam trepidante
me pͥmã uocẽ. et diu solã edidit
satis uixi. Ut uero causas itineris
reddidit. Et uenisse se ad reduen¬
dũ indicauit. Et unde ĩquã tibi
pecumiã nͥ redistis ĩ grãm. Et te pr
meus misit. iludite gente.
Audite ppłi. nõ solita iudiciũ nos¬
trũ corona circonstet. sed si patit᷑
natura rerũ. totus ad cognitio¬
nẽ talis exẽpli orbis crcõfluat
Tacete priora scła. in quibꝰ tñ
a pͥmordio gnĩs hũam paucissĩa
amicicie paria ad mirabilior a fẽ¬
cerant. Ionga tẽporibꝰ nr̃is fides
ĩtercepta. quicq̃d historie tradide¬
rũt carmina sinxerũt. fabule ad¬
iecerũt. sub hac cõꝑatione taceãt.

Expanded text:
retur oculis imago, mente captus retur oculis imago, mente captus steti. ubi primum lux rediit laxatumque est iter voci, 'quid tu,' inquam, 'quo casu pervenisti huc, miser? numquid et te vendidere piratae?' at ille complexus cervices meas, effusis in pectus meum lacrimis solutus, intercepto prope iam spiritu sero iam trepidante me primam vocem et diu solam edidit: 'satis vixi.' ut vero causas itineris reddidit et venisse se ad redimendum indicavit, 'et unde,' inquam, 'tibi pecunia, nisi redistis in gratiam, et te pater meus misit?' Audite gentes, audite populi! non solita iudicium nostrum corona circumstet, sed, si patitur natura rerum, totus ad cognitionem talis exempli orbis circumfluat. tacete, priora saecula, in quibus tamen a primordio generis humani paucissima amicitiae paria admirabiliora fecerat longa temporibus nostris fides intercepta. quicquid historiae tradiderunt, carmina finxerunt, fabulae adiecerunt sub hac conparatione taceant.
Abbreviated transcription (Latin):
recordatio. et mͥ cũ gnĩs cõstiencia
cũ fortune conscius aliqñ fulgor
cũ liberales artes. cũ oĩa quõdã
honestiora munerario meo. domꝰ
familia. amici. cetaq nũꝙͣ uiden¬
da in ultima mortis expectatione
succurrerẽt. tenent seruilia arma
et ignomuniosa morte ꝑituro. tũ
sullla miseris fides ẽ. Sr iud horũ
oĩm ignari agerẽt ꝓpinqui nich
peiꝰ de fortuna mea suspicantes
ꝙͣ qd̾ scripserã. illud cñ grauissĩ¬
mũ qd̾ patrẽ qui tam dui nõ ue¬
niret. captũ putabã. Ergo tota
cogitatione ĩtentus in mortem.
expectabã cruentũ illũ confecto¬
rem. Quis enũ dubitet quid fu¬
turũ fuert. si ego pugnasse Iule
quoq occisus est. qui inter nos
ut apparet fortior fuit. His cogi¬
tationibꝰ actonito. et ĩ mortẽ iam
pene demiso. ĩopinata subito am¬
a mei species effulsit. Opstupu
totũq corpus ꝑcurcit frigidus pa¬
uos. neq aliter quo siuana obite¬

Expanded text:
recordatio, et mihi cum generis conscientia, recordatio, et mihi cum generis conscientia, cum fortunae conspicuus aliquando fulgor, cum liberales artes, cum omnia quondam honestiora munerario meo, domus, familia, amici ceteraque numquam videnda in ultima mortis expectatione succurrerent tenenti servilia arma et ignominiosa morte perituro, tum, si ulla miseris fides est, quid horum omnium ignari agerent propinqui, nihil peius de fortuna mea suspicantes, quam quod scripseram. illud tamen gravissimum, quod patrem, qui tamdiu non veniret, captum putabam. ergo tota cogitatione intentus in mortem expectabam cruentum illum confectorem. quis enim dubitet, quid futurum fuerit, si ego pugnassem? ille quoque occisus est, qui inter nos, ut apparet, fortior fuit. His cogitationibus attonito et in mortem iam paene demerso inopinata subito amici mei species offulsit. obstupui totumque corpus percurrit frigidus pavor, neque aliter, quam si vana obice
Abbreviated transcription (Latin):
pora mortis sue pomipã duxerãt
sedebat sangnĩe nr̃o fauorabilis
dñs. cũ me cinꝰ ut ĩteriecto man
non fortunã quisꝙͣ nosse nõ na¬
tales non patrem poterat. una
tñ res faceret apud quosdã mise¬
rabilcm. qd iudebar inique com¬
paratus. Certa enĩ harene destina¬
bar uictuna nemo munerario iu¬
lius sceterat. fremebant ubiq oĩa
apparatu mortis. hic ferrũ acue¬
bat. ille accendebat ignibꝰ lamu¬
nas. huc uirge inde flagella af¬
ferebant᷑. oẽs pyratas putares
Sonabant clangore ferali tube
illatisq libitine choris ducebat᷑
sumus añ mortẽ. Ubiq uuluera
genuitus. cruor totũ in otłis ꝑiculũ
Si quid ẽ in me abdicatione dig¬
nũ uid̾ unũ crimẽ agnosto. qd ĩ
hec amitũ meũ misi. Est quidẽ fe¬
licibus difficilis miseriarũ uera es¬
umatio fuerit figurare tñ potes¬
tis qui tũc animꝰ mͥ. q̃ cogitatio
fuerit. Nãq et natura redit in ex¬
trenus tristis p̃terite uoluptatis

Expanded text:
pora mortis suae pompam duxerant. pora mortis suae pompam duxerant. sedebat sanguine nostro favorabilis dominus, cum me, cuius, ut interiecto mari, non fortunam quisquam nosse, non natales, non patrem poterat, una tamen res faceret apud quosdam miserabilem, quod videbar inique comparatus; certa enim harenae destinabar victima, nemo munerario vilius steterat. fremebant ubique omnia apparatu mortis: hic ferrum acuebat, ille accendebat ignibus laminas, hinc virgae, inde flagella adferebantur. homines piratas putares. sonabant clangore ferali tubae, inlatisque Libitinae toris ducebatur funus ante mortem. ubique vulnera, gemitus, cruor; totum in oculis periculum. si quid est in me abdicatione dignum, iudices, unum crimen agnosco: quod in haec amicum meum misi. est quidem felicibus difficilis miseriarum vera aestimatio, figurare tamen potestis, qui tunc animus mihi, quae cogitatio fuerit. namque et natura redit in extremis tristis praeteritae voluptatis
Abbreviated transcription (Latin):
uite se posuerat parca frugali¬
tas. id õe in ĩpensas itineris con¬
traxit et contulit. Insidelicissime
senex sic egere cepisti. Dicam nũc
ego ꝑ quos uiuenis p̃stantissi¬
mus nauigauenit fluctus. quos
accesserit scopulos. qͣnͣtos lustra¬
uerit sinus faciliora ista putant
qui nũꝙͣ nauigauerũt. In oĩa
p̃ceps. sine respectu sui. quẽ iam
tũ apparebat ute nõ ꝑcere. adiit
explorauit. Et tñ ille quoq qui
tancopere festinabat. sero ꝑuenit
Aludite audite ind̾ nouã captu
q̃relam. Iam miser apud pyra¬
tas non eram. Alebat deuotũ
corpus granior omĩ fame sagi¬
na. et inter debita noyee mãtipia
contẽptissimꝰ tyro gladiator. ut
nouissime ꝑ derẽ calamitatis mee
ĩnocentiã. discebã cotidie scelus.
Hoc tñ oĩa sustinun tuli. a deo dif¬
ficile ẽ etiã sua causa mori. Et iã
dies aderat. iñq ad spectaculum
supplitu nr̃i ppłus cõuenerat. iã
ostentata ꝑ harenã piturorũ cor¬

Expanded text:
vitae seposuerat parca frugalivitae seposuerat parca frugalitas, id omne in impensas itineris contraxit et contulit. infelicissime senex, sic egere coepisti! dicam nunc ego, per quos iuvenis praestantissimus navigaverit fluctus, quos accesserit scopulos, quantos lustraverit sinus? faciliora ista putant qui numquam navigaverunt. in omnia praeceps, sine respectu sui, quem iam tum apparebat vitae non parcere, adiit, exploravit, et tamen ille quoque, qui tanto opere festinabat, sero pervenit. Audite, audite, iudices, novam captivi querelam: iam miser apud piratas non eram; alebat devotum corpus gravior omni fame sagina, et inter dedita noxae mancipia contemptissimus tiro gladiator, ut novissime perderem calamitatis meae innocentiam, discebam cotidie scelus. haec tamen omnia sustinui, tuli; adeo difficile est etiam sua causa mori. et iam dies aderat, iamque ad spectaculum supplicii nostri populus convenerat, iam ostentata per harenam periturorum cor
Abbreviated transcription (Latin):
undatũ carcerẽ tuli et uincła ma¬
cie laxami. Quis nõ ignosceret
oĩbus. qui post hoc exemplũ na¬
iugare timuissent. Ergo qua una
spe misera trahebat᷑ aĩa. litteras
de redẽptione scripsi prĩ testor dõs
soli. Quid enĩ sentire iuderer de
parentis affectu. si hoc ĩcolumi re¬
dẽptionẽ ab aliis petiuissẽ. Nã
qd̾ unũ mͥ scd̾m patrẽ fortuna
uidebat᷑ parasse p̃sidiũ. hoc spare
m illa sorte non poterã. Quid
attinebat amico scribere. quẽ scie¬
bam nõ habere unde redimeret.
llũ ꝙͣ ne mͣ dabitur liberũ tp̃s
cõquerendi apud patrẽ de ami¬
cis sius qui ꝓficisa uolentẽ reti¬
nere tẽptarũt. qui pie festinatio¬
ni attulerũt moras. Profectus
maris nõ infesto latronibꝰ sinus
non ucinũ mee fortune documẽ¬
tũ ꝓhihibuit. Minus hec miror
de amico. Illud ẽ qd̾ pensan mulł
bñficus possit. ꝓficiscentẽ non re¬
cinuit pr. Inmo si qͥd in subsidia

Expanded text:
undatum carcerem tuli et vincula maundatum carcerem tuli et vincula macie laxavi. quis non ignosceret omnibus, qui post hoc exemplum navigare timuissent? ergo, qua una spe misera trahebatur anima, litteras de redemptione scripsi patri, testor deos, soli. quid enim sentire viderer de parentis adfectu, si hoc incolumi redemptionem ab alio petivissem? nam quod unum mihi secundum patrem fortuna videbatur parasse praesidium, hoc sperare in illa sorte non poteram; quid attinebat amico scribere, quem sciebam non habere, unde redimeret? Numquamne mihi dabitur liberum tempus conquerendi apud patrem de amicis suis, qui proficisci volentem retinere temptarunt, qui piae festinationi attulerunt moras? profectus maris, non infesti latronibus sinus, non vicinum meae fortunae documentum prohibuit. minus haec miror de amico; illud est, quod pensari nullis beneficiis possit: proficiscentem non retinuit pater. immo, si quid in subsidia
Abbreviated transcription (Latin):
cedendi ne dãnasse cansã suã i¬
d̾etur. simul qd nulla ip̃i dabat᷑
gr̃e uia. stare uisus ĩ suscepto cir¬
cuitu. tñ quosdam molliores
temptanit aditus. Et dũ firma
tandẽ pax ĩpetraretur filiũ nobͣ
obsidẽ dedit. Ac ne m̃s quidẽ offen¬
diuisus est p̃t certe nũꝙͣ rep̃hen¬
dit nũꝙͣ ꝓhibuit. Nec clam feci
nec contumatẽ aduersus patris
ĩꝑia ũꝙͣ fuisse me. uel ip̃e rerum
declarat ordo. Nam ꝙͣiuis infestũ
latronibus mare iussus ĩtraui ne¬
q dissimulauerim magnas fuis¬
se causas prĩ cur hoc mͣ ĩparet qd̾
ip̃e facere nõ potuerat. Ego et si
nesciebã non ĩterrogaui. Satis
plena rõ fuit. patrem uelle. felix
nauigantiũ condicio. qui ꝓcellas
mͦ et seuos tẽpestatis ĩcursus et al¬
bentes fluctibus scopulos aliaq
ꝑicula cm̃ maris ꝑtulerũt. Ego
miser naufragis ĩuideo captus
barbaris manibꝰ. nec tam nexu
cathenarũ uinctus ꝙͣ pondere ĩ¬

Expanded text:
cedendi, ne damnasse causam suam vicedendi, ne damnasse causam suam videretur, simul quod nulla ipsi dabatur gratiae via, stare visus in suscepto circuitu tamen quodam molliores temptavit aditus, et, dum firma tandem pax inpetraretur, filium nobis obsidem dedit. ac ne meus quidem offendi visus est pater; certe numquam reprehendit, numquam prohibuit. nec clam feci, nec contumacem adversus patris inperia umquam fuisse me vel ipse rerum declarat ordo. Nam quamvis infestum latronibus mare iussus intravi neque dissimulaverim magnas fuisse causas patri, cur hoc mihi imperaret, quod ipse facere non potuerat. ego, etsi nesciebam, non interrogavi; satis plena ratio fuit patrem velle. felix navigantium condicio, qui procellas modo et saevos tempestatis incursus et albentes fluctibus scopulos aliaque pericula tantum maris pertulerunt! ego miser naufragis invideo: captus barbaris manibus nec tam nexu catenarum vinctus quam pondere in
Abbreviated transcription (Latin):
sariũ patit᷑. Ergo conseruit ut so¬
let casus diuatur longius a par¬
ius uitus odia dũ contumeliã
hũilitas facilius ĩtelligit. digni¬
tas grauius. ileq ulla fuit eniu¬
latio. que enĩ eẽ inter ĩpares põt
sed fato quodã simił ex diu̾sis cau¬
sis contencio. Hic irascendo perti¬
nax erat. ille incendendo cõtumax
nem uicti utiq placuisset. mul¬
ta iam pridẽ signa dederant ue¬
me finẽq pugne petentis. Nlã
quo ꝑtinuisse credimꝰ qd pauꝑ
adolescens relictis oĩbus. solum
me quẽ coleret. quẽ amaret elege¬
rat. Sine dubio a pͥmis ctatis
ãnis iunxerat nos potentissimꝰ
amor ille puerił. dũ aut nulla
erant inter parentes odia. aut
a nobis nõ intelligebant᷑. Post
ductas tñ domos ꝑseuerauit. ĩ¬
mo ĩpensius laborauit. Et si qͣd
mͣ in eo satis ꝑspectũ est. nicli ho¬
rũ fecit ĩuito pr̃e. Qnͣtũ intellige̾
potui. pauꝑ sine dubio pudore

Expanded text:
sarium patitur. ergo conseruit, ut sosarium patitur. ergo conseruit, ut solet, casus duratura longius a parvis initiis odia, dum contumeliam humilitas facilius intellegit, dignitas gravius. neque ulla fuit aemulatio quae enim esse inter inpares potest?, sed fato quodam similis ex diversis causis contentio. hic in irascendo pertinax erat, ille in cedendo contumax.nem victi utrique placuisset, multa iam pridem signa dederant veniae finemque pugnae petentis. nam quo pertinuisse credimus, quod pauper adulescens relictis omnibus solum me, quem coleret, quem amaret, elegerat? sine dubio a primis aetatis annis iunxerat nos potentissimus amor ille puerilis, dum aut nulla erant inter parentes odia aut a nobis non intellegebantur. post diductas tamen domos perseveravit, immo inpensius laboravit, et, si quid mihi in eo satis perspectum est, nihil horum fecit invito patre. quantum intellegere potui, pauper sine dubio pudore
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse me lentiorẽ ꝙͣ oportuit. tã¬
et si hioc p̃cipne habere iudeor prĩs
simile Sed si ulla emendatio pe¬
nitentie ẽ. hic in publico uobis
adhibitis rogabo. Nlon ego es
alienũ luximia cõtraxi. nes ꝓfu¬
sus in uicia fortuna nr̃a maleuso
sum. Redẽptionis mee p̃ciũ debeo
Di ĩpetro. intelligã uerũ eẽ qd̾ qͥ¬
dam opunant᷑. ambiciosũ patrẽ
publicare uoluisse domus sue
uerat ut porrectos egenti cibos
mea fame rependat. expulsum
ab om̃ibus bonis filiũ similem
faciat ũmuo. uereor neiniquis
estimatoribus inexpiabił illius
et sepe rep̃hensio de culpa iudea¬
tur penes patrẽ. qui tam facile
irascitur. Uerũ enĩ si placet fortu¬
ne magis moribꝰ disside ꝙͣ sus
nam et pauꝑtatis ẽ ꝓpriũ qñ alia
deficiant excertere libertatẽ. et dũ
contẽptus fama uitatur. poten¬
ciores uel ambiciose offendere. et
nacta bonã conscientiã magna
fortuna indignius ĩparẽ aduer¬

Expanded text:
fuisse me lentiorem, quam oportuit, tamfuisse me lentiorem, quam oportuit, tametsi hoc praecipue habere videor patris simile. Sed si ulla emendatio paenitentiae est, hic in publico vobis adhibitis rogabo. non ego aes alienum luxuria contraxi, nec profusus in vitia fortuna nostra male usus sum. redemptionis meae pretium debeo. si inpetro, intellegam verum esse, quod quidam opinantur, ambitiosum patrem publicare voluisse domus suaeverat, ut porrectos egenti cibos mea fame rependat, expulsum ab omnibus bonis filium similem faciat inimico, vereor, ne iniquis aestimatoribus inexpiabilis illius et saepe reprehensi odii culpa videatur penes patrem, qui tam facile irascitur. Verum enim, si placet, fortunae magis moribus dissedere quam suis; nam et paupertatis est proprium, quando alia deficiant, exerere libertatem et, dum contemptus fama vitatur, potentiores vel ambitiose offendere, et nacta bonam conscientiam magna fortuna indignius inparem adver
Abbreviated transcription (Latin):
quodã modo maligna temencia.
Qd̾ enĩ bñfitiũ est efficere ut uiuat
orbꝰ. Unũtũ uel grauius crimẽ
infelix hec ab dicationis mee fortu¬
na defendit. qd uix ad sustinendũ
spm̃ sufficientes cibos. prsus tm̃
mortis ĩpedimenta auara manu
dedecim. Puto iam ignoscetis
om̃es. si plus p̃stare non potiu
ĩuito patie. ꝙͣꝙͣͣ indices oboritur
aĩo meo nõ nũꝙͣ et illa suspicio
qd̾ patrẽ nõ alimẽta uni seni par¬
ce inuere assucto. nec liberaliter
data nec duui danda in offensam
meã cõpulerint. Qnͣtulũ est enĩ
sacultatibus diuitis qd̾ sub pr̃e
Sane tenati filio familie suꝑ est
Ac si foret maius forte momentũ
quis tñ pareus tam durus est ut
ꝓpter aliquã impensã carere filio
uñꝙͣ petu a pr̃e exoraui. Ded ne¬
q hec ultimo fulmine castigari
meruit. in differendis p̃cibus ue¬
recunda cunctatio. Qui dũ tp̃s
oportunũ. faciles . ħila riorẽ ani¬
mũ capto. interim uolui suꝑesse
cui ignosceret. Neq inficior tamẽ

Expanded text:
aligna clementia; quod enim beneficium est efficere, ut vivat orbus? unum tamen vel gravius crimen infelix haec abdicationis meae fortuna defendit, quod vix ad sustinendum spiritum sufficientis cibos, prorsus tantum mortis inpedimenta avara manu dederim. puto, iam ignoscetis omnes, si plus praestare non potui invito patre. Quamquam, iudices, oboritur animo meo nonnumquam et illa suspicio, quod patrem non alimenta uni seni parce vivere adsueto nec liberaliter data nec diu danda in offensam meam compulerint: quantulum est enim facultatibus divitis, quod sub patre sane tenaci filio familiae superest! ac si foret maius forte momentum, quis tamen parens tam durus est, ut propter aliquam inpensam carere filio umquam petii a patre, exoravi? sed neque haec ultimo fulmine castigari meruit in differendis precibus verecunda cunctatio. quid dum tempus opportunum, faciles aditus, hilariorem animum capto, interim volui superesse, cui ignosceret. neque infitior tamen
Abbreviated transcription (Latin):
nũ manꝰ recusantis ĩpellit. Inuina¬
rũ cedis agere ꝑmisit. sed nõ cogit ĩ¬
uitos. ildeo pene leuiꝰ ẽ ultionẽ ꝑire
quod potestatẽ. Benus seruitutis ẽ
coacta lib̾tas. et eadẽ ñquitas qcqͣd
de ĩuito hoĩe facias. Lis scre qͥd lex
ista ꝓspexerit. Nõ exigo ut torq̃aris
Qͣ multa dii deeq nõ minꝰ sunt
uista. quod lex exigit quarũdã mui¬
dia rerũ ut m̃ci se magnitudo pacia¬
tur. Et quicqͥd accidisse muteris tan¬
tũdẽ poscit ĩ uiciõẽ nouitatis. filius

Expanded text:
num manus recusantis inpellit? iniuriarum, caedis agere permisit, sed non cogit invitos. adeo paene levius est ultionem perire quam potestatem. genus servitutis est coacta libertas, et eadem iniquitas, quicquid de invito homine facias. vis scire, quid lex ista prospexerit? non exigo, ut torquearis. Quam multa, dii deaeque, non minus sunt iusta quam lex! exigit quarundam invidia rerum, ut vinci se consuetudo patiatur, et quicquid accidisse mireris, tantundem poscit i
Abbreviated transcription (Latin):
ciora adiciã. qd̾ nobis qͦ si ita ꝑgi¬
tis. afferet qnͣdã cauillationẽ ista
sermonis abiguitas ac iuderi po¬
terit oẽm actionẽ partis adu̾se pri¬
ma statim recitatione subu̾tere
Ilam lex cũ dic̾. qui parẽtes ĩ cala¬
mitate deseruerit. rursus q cũ dic̃
insepultus abiciat᷑. nõ utiq id sig¬
nificat. ut nõ liceat eũ sepelm post

Expanded text:
ciora adiciam, quod nobis quoque, si ita pergiciora adiciam, quod nobis quoque, si ita pergitis, adferet quandam cavillationem ista sermonis ambiguitas, ac videri potuerit omnem actionem partis adversae prima statim recitatione subvertere. nam lex cum dicit: qui parentes in calamitate deseruerit, . . . Rursusque cum dicit: insepultus abiciatur, non utique id significat, ut non liceat eum sepeliri, post
Abbreviated transcription (Latin):
parẽtes ĩ calamitate deseruerit ĩsepul¬
tus abiciat᷑. Omĩs nobis ĩ hac priu ᷤ
cã ud̾ de scripto et ĩtellectu legis cõ¬
tencio ẽ. utrũ u̾boꝵ ãbignitate. an
uolũtatis fide statutũ sit. Paͬs enĩ
diu̾sa id nitit᷑. parentẽ fuisse ĩ cala¬
mitate eã q̃ deserta sit. cuiꝰ rei pena
est. abici insepultũ. Quid tũ fuerit
inicã. qͥd sit postea consecutũ. quomͣ
legẽ intelligere cõueniã. subter fu¬
git dicere. neq a uestigio scripti re¬
redit. sed nuda recitatiõe cõtenta est
Nos neq omĩbꝰ ꝑ sonis neq oĩbꝰ
cecis scuiptã eẽ. legẽ. et iuuemi iusta
ac necessarias recedenti cãs. et cui
rei semꝑ ius satis plenũ est bonũ
aĩi fuisse. postremo nõ ħ eẽ desere¬
re cõtendimꝰ atq eo causã dimitti¬
mus. ut nõ sit absoluendus ado¬
lestens nisi eciã laudandus. Qui
autẽ dubitat an scripti uolũtatem
sequi cõueniat. is mͥ ind̾e q̃stionẽ
tẽptare uertus qua de ie. Ideo pan¬

Expanded text:
 calamitate deseruerit, insepultus abiciatur. omnis nobis in hac ~prius causa, iudices, de scripto et intellectu legis contentio est, utrum verborum ambiguitate an voluntatis fide standum sit. pars enim diversa id nititur parentem fuisse in calamitate eam, quae deserta sit; cuius rei poena est abici insepultum. quid tum fuerit in causa, quid sit postea consecutum, quomodo legem intellegere conveniat, subterfugit dicere, neque a vestigio scripti recedit, sed nuda recitatione contenta est. nos neque omnibus personis neque omnibus causis scriptam esse legem, et iuveni iustas ac necessarias recedendi causas, et, cui rei semper ius satis plenum est, bonum animum fuisse, postremo non hoc esse deserere contendimus, atque eo causam demittimus, ut non sit absolvendus adulescens nisi etiam laudandus. qui autem dubitat, an scripti voluntatem sequi conveniat, is mihi videtur quaestionem temptare ~incertus. Qua de re ideo pau
Abbreviated transcription (Latin):
magis urãm religionẽ decet. ĩdig¬
nam scissimis auribꝰ uerboꝵ cap¬
tionẽ ex utraq parte p̃cidite. Et
cũ filiũ singłans exẽpli ꝓbauero
fortiter sentite. nullã unꝙͣ a maio¬
ribus nrĩs penã scriptã eẽ pietati.
rem ꝑtinere legẽ nõ diu uersabor. ne

Expanded text:
magis vestram religionem decet, indignam sanctissimis auribus verborum captionem ex utraque parte praecidite, et, cum filium singularis exempli probavero, fortiter sentite nullam umquam a maioribus nostris poenam scriptam esse pietati. re
Abbreviated transcription (Latin):
redẽptũ ꝑ alienas manus filiũ
displiceret prĩ meo misidĩa. Illas
uerebar magis iam nõ tacitas
uulgi opiniones. quibꝰ crudelita¬
tis atq seuicie reus ꝑagor. Apud
pleros q sc̃os et graues hoĩes. Nõ¬
dũ excusare potui. qd̾ redẽptus sũ
obitit᷑ ni orbatus senex. et ille qui
modo saluo filio etiã contra diui¬
tem steterat. amissis ĩ uno iuue¬
ne om̃ibus bonis ĩmuce domius
suplex. Iicet enĩ aduocemꝰ totas
in odia fortune nires. et unũ egen

Expanded text:
redemptum per alienas manus filium redemptum per alienas manus filium displiceret patri meo misericordia. illas verebar magis iam non tacitas vulgi opiniones, quibus crudelitatis atque saevitiae reus peragor. apud plerosque sanctos et graves homines nondum excusare potui, quod redemptus sum; obicitur mihi orbatus senex et ille, qui modo salvo filio etiam contra divitem steterat, amissis in uno iuvene omnibus bonis inimicae domus supplex. licet enim totas advocemus in odia fortunae vires
Abbreviated transcription (Latin):
aupcus et diuitis ũmi¬
corũ. filii inuenes ami¬
cierant. filius diuitis cũ in pira¬
tas madisset. scripsit prĩ de redẽp¬
tione. Illo morante. ꝓfectus pau¬
peris filius. cũ amicũ apud pira¬
tas nõ ĩuenisset. qr laniste uenie¬
rat ꝑuenit in cutatẽ in qua
miniꝰ parabat᷑ sub tp̃s ip̃m quo
pugnaturus erat diuitis filius.
Pactus est cũ muneranio pauper
adolescens. ut uicariis oꝑis redi¬
meret amicũ petitq ut si egeret
paux pater. alimenta ei p̃staret
Ipse in pugna occisus est. Siuitis
filius reu̾sus egentẽ ĩuenit paupe¬
rem. Palam cepit alere. Abdica¬
tam breue etatis sue
spaciũ plura terra ma¬
uꝙ perpessum ꝙͣ que proxima
ꝑegrinatione uel tuli uel tim uł
iuidi. facilis ut opinor fides ẽ cũ
ex omibus quos nouimꝰ morta¬
libus unus nominari me miseri¬
or possit. quẽ infelicẽ ego feci. cñ ĩ
hac quoq oĩa excogitantis ĩ me
fortune molentia. conficeor. Rũꝙͣ
hũc me concepisse aĩo metũ. ne pꝰ

Expanded text:
auperis et divitis inimicorum filii iuvenes amici erant. filius divitis, cum in piratas incidisset, scripsit patri de redemptione. illo morante profectus pauperis filius, cum amicum apud piratas non invenisset, quia lanistae venierat, pervenit in civitatem, in qua munus parabatur, sub tempus ipsum, quo pugnaturus erat divitis filius. pactus est cum munerario pauper adulescens, ut vicariis operis redimeret amicum, petitque, ut, si egeret pauper pater, alimenta ei praestaret. ipse in pugna occisus est. divitis filius reversus egentem invenit pauperem. Palam coepit alere; abditam breve aetatis suae spatium plura terra marique perpessum, quam quae proxima peregrinatione vel tuli vel timui vel vidi, facilis, ut opinor, fides est, cum ex omnibus, quos novimus, mortalibus unus nominari me miserior possit, quem infelicem ego feci. tamen in hac quoque omnia excogitantis in me fortunae violentia confiteor numquam hunc me concepisse animo metum, ne post