comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
da est. lacrimarũ. Sunt nãq ñ nul¬
li qui iam in dono ꝑceperunt libere
ꝓ iusticia loqui. oppressos tueri. in¬
digentib possessa tribuere.ardorẽ
fidei habere: s adhuc gr̃am lacͥmaꝵ
ñ habent. hii nimirũ t̾ram australẽ
⁊ arentẽ habent: s adhuc irrigua ĩ¬
digent. Qui in bonis operib positi
oportet nimis ut aut timore suppli¬
cii. aut amore regni celestis.mala
⁊̃que antea ꝑpetrau̾nt deplorent.
S quia ut dixi duo sunt cõpũctõ¬
nis genera.dedit ei pater suus ir¬
riguũ superiꝰ ⁊ irriguũ inferius.
Irriguũ quippe superiꝰ accipit aĩa.
cum sese in lacͥmis celestis desiderio¬
regni affligit. Irriguum uͦ inferiꝰ
accipit. cum inferni supplicia flẽdo
ꝑtimescit. Et quidem pͥus inferius
ac post irriguũ superiꝰ datur: s qͥa
cõpunctio amoris dignitate p̃min.
necesse fuit ut pͥus irriguũ superiꝰ
⁊ pꝰt irriguũ ĩferiꝰ cõmemorari debuiss.¬

Expanded text:
da est lacrymarum gratia. Sunt namque nonnulda est lacrymarum gratia. Sunt namque nonnulli qui jam in dono perceperunt libere pro justitia loqui, oppressos tueri, indigentibus possessa tribuere, ardorem fidei habere; sed adhuc gratiam lacrymarum non habent. Hi nimirum terram Australem et arentem habent, sed adhuc irrigua indigent, quia in bonis operibus positi,t, oportet, oportet nimis, ut aut timore supplicii, aut amore regni coelestis mala etiam quae antea perpetraverunt deplorent. Sed quia, ut dixi, duo sunt compunctionis genera, dedit ei pater suus irriguum superius et irriguum inferius. Irriguum quippe superius accipit anima, cum sese in lacrymis coelestis regni desiderio affligit. Irriguum vero inferius accipit, cum inferni supplicia flendo pertimescit. 356 Et quidem prius inferius, ac post irriguum superius datur. Sed quia compunctio amoris dignitate praeeminet, necesse fuit ut prius irriguum superius, et post irriguum inferius commemorari debuiss
Abbreviated transcription (Latin):
do cõsũpta. quedam iam de p̃sũptõe
uenie securitas nascit᷑.⁊in amore ce¬
lestiũ gaudioꝵ auimꝰ inflãmatur.
⁊ qui prius flebat ne ducetur ad sup¬
pliciũ: pꝰt modũ flere amarissime in¬
cipit: quia differtur a regno. Contẽ¬
platur etenim mens. qui sint illi ã¬
głoꝵ chori. que ip̃a societas beatorum
spũum: que maiestas et̾ne uisionis
dei.⁊ ampliꝰ plangit. quia a bonis
parentib deest: qͣm flebat pͥus cũ
mala et̾na metuebat. Sicq fit: ut
ꝑfecta cõpuc̾tõ formidinis tradat
animũ cõpũctõni dilectõnis. qd̾ bñ
in sacra ueratiq hystoria figurata
narratõne describitur que ait. qd̾¬
axa filia caleph sedens suꝑ asinũ sus¬
pirauit. cui dixit pater suus. quid
habes: Atq illa Rendit. Da mͥ bñdic¬
tõnẽ. Terram australem ⁊arentem
det. cum irratõnabilib carnis sue
motib anima p̾sidet. Que suspirãs
apatre t̾ram irriguã petit. quia a cͤ¬
atore nr̃o cum magno gemitu q̃ren¬

Expanded text:
quaedam jam de praesumptione veniae securitas nascitur, et in amore coelestium gaudiorum animus inflammatur; et qui prius flebat ne duceretur ad supplicium, postmodum flere amarissime incipit, quia differtur a regno. Contemplatur etenim mens qui sint illi angelorum chori, quae societas beatorum spirituum, quae majestas aeternae visionis Dei, et amplius plangit quia a bonis perennibus deest, quam flevit prius quando mala aeterna metuebat. Sicque fit ut perfecta compunctio formidinis tradat animum compunctioni dilectionis. Quod bene in hac sacra veracique historia figurata narratione describitur. QuAxa filia Caleph sedens super asinum suspiravit . Cui dixit pater suus: Quid habes? atque illa respondit: Da mihi benedictionem, terram Australem et arentem det, cum irrationabilibus carnis suae motibus anima praesidet, quae suspirans a patre terram irriguam petit, quia a Creatore nostro, cum magno gemitu quaeren
Abbreviated transcription (Latin):
Nmultis specieb cõpũctõ genera¬
diu̾iditur. qñ singłe queq a penitẽ¬
tib culpe planguntur. Unde ex uo¬
ce quoq penitentiũ iheremias ait.
Diuisiones aquarũ: deduxit oculus
mens. Principalit̾ uͦ cõpunctõnis
gen̾a duo sunt: quia dm̃ sitiens aĩa
priꝰ timore cõpũgitur post amore.
Priꝰ enĩ sese in lacͥmis afficit. quia dũ
maloꝵ suoꝵ recolit. ꝓ hiis ꝑpeti sup¬
plicia et̾na ꝑtimescit. At uͦ cũ lon

Expanded text:
multis speciebus compunctio dividatur, quando singulae quaeque a poenitentibus culpae planguntur; unde ex voce quoque poenitentium Jeremias ait: Divisiones aquarum deduxit oculus meus . Principaliter tamen compunctionum genera duo sunt, quia Deum sitiens anima prius timore compungitur, post amore; prius enim sese in lacrymis afficit, quia dum malorum suorum recolit, pro his perpeti supplicia aeterna pertimes
Abbreviated transcription (Latin):
milia ducuntur.quia eos in locis pe¬
nalib angeli deputant:quasi ⁊ixa¬
nioꝵ fascitulos ad cõburendũ ligãt.
onis satiffactõne patuit causa
li quasi ꝑerrorẽ extrahuntur ecor¬
pore.ita ut facti exanimes redeant:
⁊ eorum quisq audisse se dicat. q̾a
Ip̃e ñ fuerit qͥ erat iussus deduci:¬

Expanded text:
milia deducuntur, quia eos in locis poemilia deducuntur, quia eos in locis poenalibus angeli deputant, quasi zizaniorum fasciculos ad comburendum ligant.onis satisfactione patuit causa li quasi per errorem extra huntur e corpore, ita ut facti exanimes redeant, et eorum quisque audisse se dicat, quia ipse non fuerit qui erat jussus deduci
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe pp̃ electos in eiͣngelio dicit. ĩ
domo patris mei mansiones multe
sunt. Si enim dispar retributõ in
illa beatitudine eterna ñ eẽnt.una
potiꝰ mansio qͣm multe ẽẽnt. Mul¬
te gͦ mansiones sunt: in quib ⁊ di ᷤ
unũ denariũ om̃s laborantes acci¬
piant. qͥ in multis mansionib dis¬
tinguntur: quia ⁊ una ẽ beatitudo
qͣm illic ꝑcipiunt.⁊ dispar retͥbu¬
tõnis qualitas. qͣm ꝑ opera diu̾sa cõ¬
sequnt᷑. Que nimirũ ueritas iudi¬
cii sui diem denũtians ait. tũc dicã
messorib. colligite ⁊ izania ⁊ ligate
ea fasciculos ad comburendũ. Messoreᷤᷤ
quuppe angeli zizania ad cõburẽdũ
in fasciculis ligant. cum pares pa¬
rib in tormentis similib sociant.
ut suꝑbi cum suꝑbis. luxuriosi cum
luxuriosis. auari cum auaris. falla¬
tes cum fallacib. inuidi cũ inuidis.
infidelescũ infidelib ardeant. Cũ
gͦ similes in culpa ad tormenta si¬

Expanded text:
quippe propter electos in Evangelio dicit: In quippe propter electos in Evangelio dicit: In domo Patris mei mansiones multae sunilla beatitudine aeterna non esset, una potius mansio quam multae essent. Multae ergo mansiones sunt, in quibus distinorantes accipiunt . Qui multis mansionibus distinguuntur; quia et una est beatitudo quam illic percipiunt, et dispar retributionis qualitas, quam per opera diversa consequuntur. Quae nimirum Veritas judicii sui diem denuntians, ait: Tunc dicam messoribus: Colligite zizania, et ligate ea in jasciculos ad comburendum . Messores quippe angeli zizania ad comburendum in fasciculos ligant, cum pares paribus in tormentis similibus sociant, ut superbi cum superbis, luxuriosi cum luxuriosis, avari cum avaris, fallaces cum fallacibus, invidi cum invidis, infideles cum infidelibus ardeant. Cum ergo similes in culpa ad tormenta si
Abbreviated transcription (Latin):
anime nauis apparuit. ul̾cur se du¬
ci ad siciliã. moriturus p̃dixit. g̾g̾
nima uehiculo ñ eget. s mirũ ñ
ẽ si adhuc homini in corpore posi¬
to illud apparuit. qd̾ ꝑ corpꝰ assueu̾at
eius anima spiritalit̾ duci potuiss.
Qd̾ uͦ se ad siciliam duci testatus est:
locis in eiꝰ t̾re insulis. eructuante ig¬
ne torm̃toꝵ olle patuerũt. q̃ ut so¬
lent narrare qͥ nou̾nt laxatis coti¬
die finib excrescunt: ut mũdi t̾mi¬
no ꝓpinqͣnte. qͣnto c̾cum ẽ illuc ãpliꝰ
exurendos colligi. tanto ⁊ eadẽ torm̃¬
toꝵ loca ampliꝰ uideantur aperiri.:
Qd̃ om̃pc deus ad correptõnẽ uiuẽ¬
tiũ in hoc mũdo uoluit ostendi. ut
mentes infideliũ q̃ inferni torm̃ta
ẽẽ ñ credunt: torm̃toꝵ loca uideant.
q̃ audita credere recusant. Qd̃ uͦ sine
electi siue reꝓbi. quoꝵ cõmunis cau¬
sa in opere fuerit:ad loca ⁊̃ cõmunia
deducanturꝰ. ueritatis nobis u̾ba sa¬
tisfac̾ent. ⁊̃ si exempla deẽent. Ip̃a

Expanded text:
it, vel cur se ad Siciliam duci moriturus praedixit? GREGOR. Anima vehiculo non eget: sed mirum non est, si adhuc homini in corpore posito illud apparuit, quod per corpus assueverat ejus anima spiritualiter duci potuisset. Quod vero se ad Siciliam duci testatus est, locis in ejus terrae 429 insulis eructante igne tormentorum ollae patuerunt? Quae, ut solent narrare qui noverunt, laxatis quotidie sinibus excrescunt, ut mundi termino appropinquante, quanto certum est illuc amplius exurendos colligi, tanto et eadem tormentorum loca amplius videantur aperiri. Quod omnipotens Deus ad correptionem viventium in hoc mundo voluit ostendi; ut mentes infidelium, quae inferni tormenta esse non credunt, tormentorum loca videant, quae audita credere recusant. Quod vero sive electi, sive reprobi, quorum communis causa in opere fuerit, ad loca etiam communia deducantur, Veritatis nobis verba satisfacerent, etiamsi exempla deessent. Ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ dum adhuc laitꝰ uiuerẽ. atq
in domo mea que mͥ in hac urbe ex
iure patris obuenat manerẽ: de qͥ¬
bdam uicinis meis me cõtigit ag¬
nouisse. Quedam namq iuxta me
uidua galla dicebatur. hec orphiũ
nomine iuuenẽ filiũ habebat: a qͦ
ñ longe quidã stephanꝰ qui in mui¬
mero optio fuit habitabat. S isdem
orphiꝰ ad extrema uite ueniens: uoca¬
uit puerũ sium. eiq p̾cepit dicens.
Uade citiꝰ ⁊ dic stephano optioni ut
concitꝰ ueniat. quia ecce nauis ꝑata
ẽ: ut ad siciliã duci debeamꝰ. Cũq hũc
puer insanire cred̾it.⁊obedire recu¬
sauit:cepit ille uehement̾ ĩminere
dicens. uade ⁊ nũtia illi qd̾ dico: qͥa ñ
nũ ꝑg̾et. Cũq in mediũ iter uenisset.
ei aliꝰ quidã obuiã factus ẽ: qͥ hũc reqͥ¬
siuit dicens. Quo uadis: Cui Rendit.
Ad stephanũ optionẽ. a domino meo
missus sum. Atq ille ꝓtinus dixit. Ab
eo uenio.s ante me hac hora defũctꝰ
est. Reu̾sus uͦ est puer ad orphium

Expanded text:
d dum adhuc laicus viverem, atque in domo mea, quae mihi in hac urbe ex jure patris obvenerat, manerem, de quibusdam vicinis meis me contigit agnovisse. Quaedam namque juxta me vidua, Galla dicebatur. Haec Eumorphium nomine juvenem filium habebat, a quo non longe quidam Stephanus, qui in numero Optio fuit, habitabat. Sed idem Eumorphius ad extrema vitae veniens, vocavit puerum suum, eique praecepit, dicens: Vade citius, et dic Stephano Optioni, ut concitus veniat, quia ecce navis parata est ut ad Siciliam duci debeamus. Cumque hunc puer insanire crederet, et obedire recusaret, coepit ille vehementer imminere, dicens: Vade et nuntia illi quod dico, quia non inum pergeret. Cumque in medium iter venisset, ei alius quidam obvius factus est, qui hunc requisivit, dicens: Quo vadis? Cui ille respondit: Ad Stephanum Optionem a domino meo missus sum. Atque ille protinus dixit: Ab eo venio, sed ante me hac hora defunctus est. Reversus vero est puer ad Eumorphium
Abbreviated transcription (Latin):
nichil se ledentẽ ursum meũ occide¬
runt. Cuiꝰ uocẽ ꝓtinꝰ ultio diuina
secuta est. Nam quatuor monachi
qui eundẽ ursum occiderũt. statĩ
elephantino morbo ꝑcussi sũt: ut
mẽbris put᷑scẽtib int̾irent. Quod
uir dei florentiꝰ uehement̾ expauit.
seq ita fr̃ib maledixisse ꝑtimuit.
Om̃i enĩ uite sue tẽpore flebat ꝙ
exauditꝰ fu̾at: se crudelẽ. se in eoꝵ
mortẽ clamabat homicidã. Quod
om̃ipotentẽ deũ idcirto fecisse credi¬
mus. ne uir mire simplicitatis qͣn¬
tolibet dolore cõmotꝰ. ĩ torq̃re ultra
p̃sum̾e̾t iaculũ maledc̃onis. petrus.
ũqͥd ñ ualde graue ẽe credimꝰ. si
fortasse cuilibet exagitati iracũ¬
e hoc ¶dia maledicamꝰ: gregoriꝰ
peccato cur me ꝑcunctaris angͣ¬
ue sit.cum paulus dicat.neq male¬
dici regnũ dei possidebunt. Pensai¬
taq qͣm gͣuis culpa est que separat
a regno uite.
uod si homo ñ fortasse ex malicia

Expanded text:
nihil se laedentem ursum meum occidenihil se laedentem ursum meum occiderunt. Cujus vocem protinus ultio divina secuta est. Nam quatuor monachi qui eumdem ursum occiderant statim elephantino morbo percussi sunt, ut membris putrescentibus interirent. Quod factum vir Dei Florentius vehementer expavit, seque ita fratribus maledixisse pertimuit. Omni enim vitae suae tempore flebat quia exauditus fuerat, se crudelem, se in eorum morte clamabat homicidam. Quod idcirco omnipotentem Dominum fecisse credimus, ne vir mirae simplicitatis, quantolibet dolore commotus, intorquere ultra praesumeret jaculum maledictionis. 312 PETR. Nunquidnam valde grave esse credimus, si fortasse cuilibet exagitanti iracundia maledicamus? GREGOR. De hoc peccato cur me percunctaris an grave sit, cum Paulus dicat: Neque maledici regnum Dei possidebunt ? Pensa itaque quam gravis culpa est, quae separat a regno vitae. PETR. Quid si homo non fortasse ex malitia
Abbreviated transcription (Latin):
ment̾ inuidentes. qd eoꝵ magister
signa ñ face̾t. ⁊ is qͥ solus ab eo relic¬
tus fu̾at. tanto hoc miracło clarꝰ ap¬
pareret: eundẽ ursũ ĩsidiantes occi¬
d̾unt. Cũq hora qua iussus fuerat
ñ rediret: uir dei florentiꝰ suspectꝰ
ẽ redditus. Quẽ usq ad horã uesꝑis
expectans: affligi cepit. qd̃ is quẽ ex
simplicitate multa fr̃em uocare cõ¬
suen̾at: ursus minime reu̾tet᷑ Die
uͦ alt̾a ꝑrexit ad agrũ ursũ parit̾
ouesq q̃siturus: ꝙ̃ occisũ repperit. s
sollicite inquirens citiꝰ a qͥb fu̾at oc¬
cisus inuenit. Tunc sese in lamẽtis
dedit. fratrũ magis maliciã ꝙͣ ursi
mortẽ deplorans. Quẽ uenerandͦ
uir euticius ad se deductũ cõsolari
studuit. s idẽ uir dñi corã eo doloris
magni stimulis accensus ĩ precatꝰ
est dicens. Spero in om̃i potente deo.
quia in hac uita ante oculos om̃iũ
ex malicia sua uindictã recipient qr

Expanded text:
menter invidentes quod eorum magister menter invidentes quod eorum magister signa non faceret, et is qui solus ab eo relictus fuerat, tanto hoc miraculo clarus appareret, eumdem ursum insidiantes occiderunt. Cumque hora qua jussus fuerat non rediret, vir Dei Florentius suspectus est redditus, quem usque ad horam vesperi exspectans, affligi coepit, quod is quem ex simplicitate multa fratrem vocare consueverat ursus minime reverteretur. Die vero altera perrexit ad agrum, ursum pariter ovesque quaesiturus; quem occisum reperit. Sed sollicite inquirens, citius a quibus fuerat occisus invenit. Tunc sese in lamentis dedit, Fratrum malitiam magis quam ursi mortem deplorans. Quem venerandus vir Eutychius ad se deductum consolari studuit; sed idem vir Domini, coram eo doloris magni stimulis accensus, imprecatus est, dicens: Spero in omnipotenti Deo, quia in hac vita ante oculos omnium ex sua malitia vindictam recipiant qui
Abbreviated transcription (Latin):
sese in or̃onẽ ꝓstrauit:atq ab om̃i¬
potente deõ petiit. ut ei illic ad habi¬
tandũ aliqͦd solaciũ donare dignare¬
dignaretur. Qͥmox ut cõpleuit
or̃onẽ. oratoriũ eg̾ssus ante fores ur¬
sum repperit stantẽ. Qͥdũ ad t̾rã
caput depͥm̾et. nichilq feritatis in
suis motib demõstraret: aꝑte dabat
intelligi qd̾ ad uiri dei obseqͥũ ueniᷤ
rat qͥ pasc̾et ⁊ custodiret: eidẽ ur so
p̃cepit dicens. Uade atq has oues ad
gebatur urso cura pastoris. ⁊ qͣs mã¬
ducare cõsueu̾at pascebat oues besti¬
a ieiuna. Cum uir dñi ieiunare uo¬
luiss. ad nonã p̾cipiebat horã reu̾ti
dei obtẽꝑabat ursus: ut neq ad sex¬
tã iussus rediret ad nonã. neq ad
nonã iussus rediret ad sextã. Cũq
diu hoc ag̾e̾tur: cepit in loco eodem
tante uͥtutis longe lateq fama cre¬
bresce̾. S quia antiqꝰ hostis unde bo
ex discipulis uen̾abilis euticii uehe¬

Expanded text:
sese in orationem prostravit, atque ab omnisese in orationem prostravit, atque ab omnipotenti Domino petiit ut ei illic ad habitandum aliquod solatium donare dignaretur. Qui mox ut implevit orationem, oratorium egressus, ante fores ursum reperit stantem. Qui dum ad terram caput deprimeret, nihilque feritatis in suis motibus demonstraret, aperte dabat intelligi quod ad viri Dei obsequium venisrat qui pasceret et custodiret, eidem urso praecepit, dicens: Vade, atque oves has ad gebatur urso cura pastoralis, et quas manducare consueverat, pascebat oves bestia jejuna. Cum vir Domini jejunare voluisset, aDei obtemperabat ursus, ut neque ad sextam jussus, rediret ad nonam, neque ad nonam jussus, rediret ad sextam. Cumque diu hoc ageretur, coepit in loco eodem tantae virtutis fama longe lateque crebrescere. Sed quia antiquus hostis unde bonex discipulis venerabilis Eutychii vehe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ hoc sileam qd̾ ex regione eadẽ
uenerabilis uiri sanctuli pb̃ri nar¬
ratõne cognoui: de cuiꝰ u̾bis ip̃e non
dubitas. quia eius uitam fidẽq mi¬
nime ignoras. Eodem quoq tẽpore
uĩta atq habitu sc̃e conu̾sat̃onis ha¬
bitabant. quoꝵ inus euticiꝰ alt̾ uͦ
florentiꝰ dicebatur. S idem enticiꝰ
in spiritali zelo atq in fu̾ore uͥtutiᷤ
excreu̾at.multoꝵq animas ad de¬
um ꝑduc̾e exhortando satagebat.
florentiꝰ uͦ simplicitati atq oratõi
deditã ducebat uitam. Nõ lõge aũt
erat monast̾iũ qd̾ rectoris sui fu̾at
morte destitutũ. ex quo sibi mona¬
chi eundem euticiũ pẽe uoluerũt.
Qui eoꝵ p̾cib adqͥescẽs. multis an-¬
nis monast̾iũ rexit. discipłoꝵ q a¬
mimas in studio sc̃e conu̾satõis ex̾¬
tuit. ac ne oratoriũin quo pͥus ha¬
bitau̾a solũ reman̾e potuiss. illic
uen̾abilẽ uirum florentiũ reliqͥt.
In qͦ dũ solus habitaret die quadã

Expanded text:
 hoc sileam quod ex regione eadem venerabilis viri Sanctuli presbyteri narratione cognovi; de cujus verbis ipse non dubitas, quia ejus vitam fidemque minime ignoras. Eodem quoque tempore conversationis habitabant, quorum unus Eutychius, alter vero Florentius dicebatur. Sed idem Eutychius in spirituali zelo atque in fervore virtutis excreverat, multorumque animas ad Deum perducere exhortando satagebat; Florentius vero simplicitati atque orationi deditam ducebat vitam. Non longe autem erat monasterium, quod rectoris sui morte erat destitutum, ex quo sibi monachi eumdem Eutychium praeesse voluerunt. Qui eorum precibus acquiescens, multis annis monasterium rexit, discipulorumque animas in studio sanctae conversationis exercuit. Ac ne oratorium in quo prius habitaverat solum remanere potuisset, illic 309 venerabilem virum Florentium reliquit. In quo dum solus habitaret, die quadam
Abbreviated transcription (Latin):
Si gͥ abraham lazarũ minime re¬
cognouiss. neqͣqͣm ad diuitẽ ĩ torm̃¬
tis positum. de tͣnsacta eiꝰ contritõne
loq̃retur dicens. qd̃ mala receperit
ĩ uita sua. Et si mali bonos ñ recog¬
nosc̾ent:neqͣqͣm diues in tormentis
meminiss. Quomͦ enim p̾̃sentes ñ
poss agnoscere. qͥ ⁊̃ ꝓ absentiũ memo¬
ria curauit exorare: Qua in re illud
quoq ostenditur. qd̾ neqͣqͣm ip̃e reqͥ¬
sisti.quia ⁊boni malos.⁊mali cog¬
noscunt bonos. Nam ⁊ diues ab abͣ¬
ham cognoscitur cui dictũ ẽ. recepisti
bona in uita tua:⁊ lazarus electus

Expanded text:
Si enim Abraham Lazarum minime recognovisset, nequaquam ad divitem in tormentis positum de transacta ejus contritione loqueretur, dicens quod mala receperit in vita sua. Et si mali malos non recognoscerent, nequaquam dives in tormentis meminisset. Quomodo enim praesentes non posset agnoscere, qui etiam pro absentium memoria curavit exorare? Qua in re illud quoque ostenditur, quod nequaquam ipse requisisti, quia et boni malos, et mali cognoscunt bonos. Nam et dives ab Abraham cognoscitur, cui dictum est: Recepisti bona in vita tua; et electus
Abbreviated transcription (Latin):
rum ut intinguat extremũ digiti
sui in aqua. ut refrig̾et linguã meã.
In qua uidelicet cognitõne. utriusq
partis cumulus retributõnis excͤscit.
ut ⁊ boni ampliꝰ gaudeant. qͥ secũ eos
letari cõspiciunt qͦs amau̾nt: ⁊ ma¬
li dum cũ eis torquent᷑. qͦẜ in hoc mũ¬
tis qͥddam mirabiliꝰ. quia ñ solũ eos
agnoscunt. qͦs in hoc mũdo nouerant.
s uelut uisos ac cognitos recognosc̃t
bonos. quos nũqͣm uiderunt. Namcũ
antiqͦs patres in illa et̾na heditate ui¬
derint: eis incogniti ꝑ uisionẽ ñ er̃t.
quos in opere semper nou̾nt. Cum
enĩ illic om̃s cõmuni claritate deum
cõspiciunt. qͥd ẽ qd̃ ibi nesciant. ubi
scientem om̃ia sciunt:¬

Expanded text:
ngat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam . In qua videlicet cognitione utriusque partis cumulus retributionis excrescit: ut et boni amplius gaudeant, qui secum eos laetari conspiciunt quos amaverunt, et mali, dum cum eis torquentur quos in hoc muntis quiddam mirabilius, quia non solum eos agnoscunt quos in hoc mundo noverant, sed velut visos ac cognitos recognoscunt 425 bonos quos nunquam viderunt. Nam cum antiquos Patres in illa aeterna haereditate viderint, eis incogniti per visionem non erunt, quos in opere semper noverunt. Quia enim illic omnes communi claritate Deum conspiciunt, quid est quod ibi nesciant, ubi scientem omnia sciunt
Abbreviated transcription (Latin):
mans dixit. Pat̾ abraham mise̾re
mei ⁊ mitte lazarũ ut intinguat
extremũ digiti sui inaqua ut refri¬
g̾et linguã meam. Cui abrahã dix̃
Fili recordare. quia recepistibona ĩ
uita tua: ⁊ lazarus similiter mala.
Diues aũt dese ip̃o iam spem salutis
ñ habens. ad ꝓmerendã suoꝵ salutẽ
conu̾titur dicens. Rogo te pat̾. ut
mittas eum ĩ domũ patris mei. habe¬
o enim qͥnq fr̃es ut testetur illis. ne
⁊ ip̃i ueniant in hunc locũ torm̃toꝵ.

Expanded text:
 Abraham, miserere mei, et mitte Lazarum ut intingat extremum digiti sui in aquam ut refrigeret linguam meam. Cui Abraham dixit: Fili, recordare quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala. Dives autem de seipso jam spem salutis non habens, ad promerendam suorum salutem convertitur, dicens: Rogo te, pater, ut mittas eum in domum patris mei; habeo enim quinque fratres, ut testetur illis ne et ipsi venia
Abbreviated transcription (Latin):
idem uenabilis uir lampades ui¬
treas in oratorio lauaret: una ex
eiꝰ manib cecidit: q̃ ꝑ inumabiles
partes fracta dissiliit. Qui uelxmẽ¬
tissimũ patris monast̾ii furorem ti¬
seq cum grauigemitu in or̃onem
dedit.Cumq ab or̃one caput leuas¬
set sanam lampadem repperit:quã
timens ꝑ fragmenta collegerat. sic¬
q in duob miratulis duoꝵ patrũ¬
ẽ uirtutes imitatus. in mole scilic
saxi: factũ gregorii qui montem
mouit.in reꝑatone uͦ lampadis.
uirtutẽ donati. qui fractũ calicem
pͥstine ĩcolumitati restituit. petͥs
abemꝰ ut uideo de exemplis uet̾i¬
bus noua miracula. Greg
is ne aliqͥd in oꝑatõne nõnosi.
de imitatõe qͦq elysei cognosc̾e:¬

Expanded text:
enerabilis lampades vitreas in oratorio lavaret, una ex ejus manibus cecidit, quae per innumeras partes fracta dissiluit: qui vehementissimum Patris monasterii furorem tiseque cum gravi gemitu in orationem dedit. Cumque ab oratione caput levasset, sanam lampadem reperit, quam timens per fragmenta collegerat. Sicque in duobus miraculis duorum Patrum virtutes imitatus est: in mole scilicet saxi, factum Gregorii qui montem movit; in reparatione vero lampadis, virtutem Donati, qui fractum calicem pristinae incolumitati restituit. PETR. Habemus, ut video, de exemplis veteribus nova miracula. GREGOR. Visne aliquid in operatione Nonnosi de imitatione quoque Elisaei cognosce
Abbreviated transcription (Latin):
tue dilectõnis inuenio: in allega¬
tõne minime laboro. Nũqͥd nã scĩ
rent: nͥ c̾tiorem animarũ uitã sub¬
sequi scirent: Tu ũ ip̃e s qiuies tͥa
uitam anime in corpore manentis.
ex motib corporis agnoscis:⁊ ecce hii
qui animas in morte posuerũt atq
animaꝵ uitam post mortẽ carnis ẽẽ
crediderunt:cotidianis miraculis co¬
ruscant. Ad extincta namq eoꝵ cor¬
pora uiuentes egri ueniunt ⁊ sanãt᷑:
ꝑiuri ueniunt. ⁊ demonio uexantur.
demoniaci ueniunt ⁊ liberant᷑. leꝓsi
ueniunt ⁊ mundantur. deferuntur
mortui ⁊ resuscitantur. Pensa itaq
eorum anime qualit̾ uiuunt illic
ubi uiuunt: quoꝵ hic ⁊mortua cor¬
pora in tot miraculis uinunt. Si gͥ
uitam anime manentis in corpore
dep̾hendisex motu membroꝵ: tur ñ
ꝑpendis uitam anime post corpꝰ ⁊ per
ossa mortua ĩ uͥtute miracułoꝵ: petͥs
ulla ut opinor huic allegatõni
ratio obsistit: in qua ⁊ ex rebus
uisibilib cogim᷑ crede̾ qd̾ ñ uidemus.

Expanded text:
tuae dilectionis invenio, in allegatione minime laboro. Nunquidnam sanctrent, nisi certiorem animarum vitam subsequi scirent? Tu vero ipse inquies quia vitam animae in corpore manentis ex motibus corporis agnoscis; et ecce hi qui animas in mortem posuerunt, atque animarum vitam postmortem carnis esse crediderunt, quotidianis 384 miraculis coruscant. Ad exstincta namque eorum corpora viventes aegri veniunt, et sanantur; perjuri veniunt, et daemonio vexantur, daemoniaci veniunt, et liberantur; leprosi veniunt, et mundantur; deferuntur mortui, et suscitantur. Pensa itaque eorum animae qualiter vivunt illic ubi vivunt, quorum hic mortua corpora in tot miraculis vivunt. Si igitur vitam animae manentis in corpore deprehendis ex motu membrorum, cur non perpendis vitam animae post corpus, etiam per ossa mortua in virtute miraculorum? PETR. Nulla, ut opinor, huic allegationi ratio obsistit, in qua ex rebus visibilibus cogimur credere quod non videmus.
Abbreviated transcription (Latin):
urbe contigerit. tinctoꝵ qͥ hic hĩtant
płimi testantur. qd̃ quidam artis eoꝵ
pͥmꝰ cum defunctus fuiss in eccłia bĩ
ianuarii mrͣis iuxta portã bĩ laurẽ¬
tii a coniuge sua sepultꝰ est. Seq̃nti¬
aũt nocte ex sepultura eadem au¬
diente custode. esꝰ sp̃c cepit clamare.
Ardeo ardeo. Cum uͦ diu has uoces e¬
mitt̾et. custos hoc eiꝰ nũtiauit uxo
ret. Qͥ aꝑientes sepulchrũ uestim̃¬
ta quidem intacta repperier̃t q̃ nc̃
usq in eadem eccłia ꝓ eiꝰdẽ cause te¬
stimonio seruant᷑. corpꝰ uͦ illiꝰ om̃ino
ñ inuenerũt. ac si in sepulchro eodẽ
positũ ñ fuiss. Ex qua re colligendũ¬
ẽ qua ultõne anima eiꝰ dãpnata sit.
cuiꝰ ⁊ caro ẽ ab eccłia ꝓiecta. Qͥd gͥ
satra loca sepultis ꝓsũt. qñ hii qͥ in¬
Digni sunt ab eis dẽ sacł locis diuini

Expanded text:
urbe contigerit, tinctorum, qui hic habitant, plurimi testantur, quod quidam artis eorum primus, cum defunctus fuisset, in Ecclesia beati Januarii martyris juxta portam sancti Laurentii a conautem nocte ex sepultura eadem, audiente custode, ejus spiritus coepit clamare: « Ardeo, ardeo. » Cum vero has diu voces emitteret, custos hoc ejus nuntiavit uxorret. Qui aperientes sepulcrum, vestimenta quidem intacta repererunt, quae nunc usque in ecclesia pro ejusdem causae testimonio servantur. Corpus vero illius omnino non invenerunt, ac si in sepulcro eodem positum non fuisset. Ex qua re colligenduest qua ulti ejus damnata sit, cujus et caro est ab ecclesia rojecta. Quid igitur sacra loca sepultis prosunt, quando hi qui indigni sunt ab eisdem sacris locis divini
Abbreviated transcription (Latin):
de hiis aliqͣ narrares. neq ꝓ
hac re int̾rũpere expositõnis stu¬
dium gͣue uideatur. Quia ñ dis¬
par edificatõ oritur ex memoria
uirtutũ. In expositõne qͥppe qͣlit̾
in uenienda atq tenenda sit uir¬
tus ostenditur. in narratõne uero
signoꝵ agnoscimꝰ inuenta ac retẽ¬
ta qͣlit̾ declarantur. Et sũt ñ nulli
qͦs ad amorẽ patͥe celestis plus exẽ¬
pla qͣm p̃dicam̃ta succendũt. Fit
uero plerũq audienti animo du¬
plex adiutoriũ in exemplis patrũ
quia si ad amorẽ et̾ne uite ex p̃ce¬
dentiũ cõꝑatõne accendit᷑: ⁊̃ si se
ẽẽ aliqͥd estimat. dũ de aliis melio¬

Expanded text:
de eis aliqua narrares. Neque pro hac re interrumpere expositionis studium grave videatur, quia non dispar aedificatio oritur ex memoria virtutum. In expositione quippe qualiter invenienda atque tenenda sit virtus, agnoscitur; in narratione vero signorum cognoscimus inventa ac retenta qualiter declaretur. Et sunt nonnulli, quos ad amorem patriae coelestis plus exempla, quam praedicamenta 153 succendunt. Fit vero plerumque audientis animo duplex adjutorium in exemplis Patrum, quia si ad amorem venturae vitae ex praecedentium comparatione accenditur, etiam si se esse aliquid existimat, dum meliora de
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ nunc in celo sunt anime trus.
ut in ip̃a quoq carne gaudeant. in
qua dolores ꝓ domino trutiatusq ꝑ¬
tulerunt. P hac quippe geminatae¬
oꝵ gła scͥptum est: in t̾ra sua duppli¬
cia possidebunt. Hinc ⁊ ante resur¬
rectõnis diem de scõꝵ animab scͥp¬
tum ẽ: date sunt illis singule stole
albe. ⁊ dictum ẽ illis ut reqͥesc̾e̾nt tẽ¬

Expanded text:
 nunc in coelo sunt animae justout in ipsa quoque carne gaudeant, in qua dolores pro Domino cruciatusque pertulerunt. Pro hac quippe geminata eorum gloria scriptum est: In terra sua duplicia possidebunt . Hinc etiam ante resurrectionis diem de sanctorum animabus scriptum est: Datae sunt illis singulae stolae albae;
Abbreviated transcription (Latin):
iustis fateri possumꝰ. neq de
om̃ib negare. Nam sunt quorũ
no quibdam adhuc mansionib
differuntur: in quo dilatõnis dãp¬
no quid aliud innuitur. nͥ qd̾ de ꝑ¬
fecta iusticia aliquid minꝰ habue¬
ruit: Et tamen luce clariꝰ cõstat
quia ꝑfectoꝵ iustoꝵ anime mox
ut huiꝰ carnis claustra exeunt: in
celestib sedib recipiuntur. qd̾ et
ip̃a ꝑ se ueritas attestat᷑ dicẽs. Ubi¬
cũq fuerit corpꝰ. illuc cõgregabĩt¬

Expanded text:
ustis fateri possumus, neque de omnibus negare. Nam sunt quorumdno quibusdam adhuc mansionibus differuntur, in quo dilationis damno quid aliud innuitur, nisi quod de perfecta justitia aliquid minus habuerunt. Et tamen luce clarius constat, quia perfectorum justorum animae, mox cum hujus carnis claustra exeunt, in coelestibus sedibus recipiuntur. Quod et ipsam per se Veritas attestatur: Ubicunque fuerit corp
Abbreviated transcription (Latin):
om̃iũq brutoꝵ animaliũ. Homo ita¬
q sicut in medio creatꝰ est ut ẽẽt ĩ fi̾or
angło. superior iumento: ita aliquid
ht̃ cõmune cum sũmo. aliqͥd cõmune
cum infimo: ĩmortalitatẽ scilic sp̃c
cum angło. mortalitatẽ uͦ carnis cum
iumento. quousq in ip̃am mortalita¬
tem carnis gła resurrectõnis absor¬
beat: ⁊ inherendo sp̃ui caro s̾u̾et᷑ ĩꝑpe¬
tuũ. quia ⁊ ip̃e sp̃c inherendo carni ser¬
uatur in deum. Que tamen caro nec
in reꝓbis int̾ supplicia ꝑfecte deficit.
quia semper deficiendo subsistit: ut qͥ
uiuentes:⁊carne ⁊ spũ sñ fine moriãt᷑.¬
atõni fideliũ placẽt cuncta. petrus.¬
q̃ dicis. s q̃so te dum sp̃c hominum
atq iumentoꝵ tanta distinctõne dis¬
cernas. qͥd ẽ qd̾ salomon ait. dixi in
corde meo de filiis hominũ. ut ꝓbaret
eos deus ⁊ ostend̾e̾t similes ẽe bestiis:
id circo unus int̾itus est hominis ⁊
iumentoꝵ. ⁊ equa utriꝰq condicio.

Expanded text:
omniumque brutorum animalium. Homo itaque, sicut in medio creatus est, ut esset inferior angelo, superior jumento, ita aliquid habet commune cum summo, aliquid commune cum infimo: immortalitatem scilicet spiritus cum angelo, mortalitatem vero carnis cum jumento, quousque et ipsam mortalitatem carnis gloria resurrectionis absorbeat, et inhaerendo spiritui caro servetur in perpetuum, quia et ipse spiritus inhaerendo carni servatur in Deum. Quae tamen caro nec in reprobis inter supplicia perfecte deficit, quia semper deficiendo subsistit, ut qui viventes, et carne et spiritu sine fine moriantlium placent cuncta quae dicis. Sed quaeso te, dum spiritus hominum atque jumentorum tanta distinctione discernas, quid est quod Salomon ait: Dixi in corde meo de filiis hominum, ut probaret eos Deus, et ostenderet similes esse bestiis; idcirco unus interitus est hominis et jumentorum, et aequa utriusque conditio ?
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ñ uidit credit. Nam illum patrẽ
illamq se habuisse matrẽ. absqz du
utiq haberent:infideles ñ ẽent. S
hinc in sua ꝑfidia redarguendi sunt
hinc ad fidei gr̃am ꝓuocandi. qͥ enĩ
de ip̃o suo uisibili corpore credũt qd̾
minime uiderunt:cur inuisibilia
ñ credunt. q̃ corporalit̾ uide̾ ñ possũt

Expanded text:
d non vidit, credit. Nam illum patrem illamque se habuisse matrem absque dubutique haberent, infideles non essent. Sed hinc in sua perfidia redarguendi sunt, hinc ad fidei gratiam provocandi, quia si de ipso suo visibili corpore credunt quod minime viderunt, cur invisibilia non credunt, quae corporaliter videri non possunt
Abbreviated transcription (Latin):
eccłie ad eundẽ dñi famulũ ueni¬
re consueu̾at.quẽ uir dei ꝓ sue uite
merito ualde diligebat. Is itaq dũ
cũ illo de ing̾ssu regis totile. ⁊ roma¬
ne urbis ꝑditõne colloquiũ haberet
dixit. ꝑ hunc regem ciuitas ista de ᷤᷤ¬
truitur. ut iam ampliꝰ ñ inhabitet᷑.
Cui uir dñi Rndit. Noma agẽtib
ñ ext̾minabit᷑ s tẽpestatib chorusciᷤ
⁊ turbinib ac t̾re motu fatigata:
marcescet in semet ip̃a. Cuius ꝓphe¬
tie myst̾ia nobis iam fc̃a sunt luce
clariora: qui in hac urbe dissoluta
menia. eu̾sas domos. destructas eccłi¬
as. turbine c̾nimus: eiꝰq edificia lõ¬
go senio lassata quia ruinis crebreᷤᷤ
noratus eius discipulus cuiꝰ mͥ rela¬
tõne cõꝑtũ est. nequaꝙͣ ex ore illiꝰ
audisse se ꝑhibet: s quia hoc dix̾it.¬

Expanded text:
esiae ad eumdem Dei famulum venire consueverat, quem vir Dei pro vitae suae merito valde diligebat. Is itaque dum cum illo de ingressu regis Totilae et Romanae urbis perditione colloquium haberet, dixit: Per hunc regem civitas ista destruetur, ut jam amplius non inhabitetur. Cui vir Domini respondit: 'Roma a gentibus non exterminabitur, sed tempestatibus, coruscis et turbinibus et terrae motu fatigata, marcescet in semet ipsa'. Cuius prophetiae misteria nobis iam facta sunt luce clariora, qui in hac urbe dissoluta moenia, eversas domus, distructas ecclesias turbine cernimus eiusque aedificia longo senio lassata, quia ruinis crebriscenoratus eius discipulus, cuius mihi relatione conpertum est, nequaquam ex ore illius audisse se perhibet; sed quia hoc dix
Abbreviated transcription (Latin):
monachum foras trahit: Qͥ xin¬
dentes dix̾unt. Non. Quib ait.
Oremꝰ. ut uos ⁊̃ uideatis quẽ iste
monachꝰ seqͥtur. Cũq ꝑbiduum
ẽẽt oratũ. maurꝰ monachꝰ uidit.
põpeianꝰ eiꝰdem monast̾ii pat̾ uid̾e̾
ñ potuit. Die gͥ alia expleta or̃one.
uir dei oratoriũ eg̾ssus: stantẽ fo¬
ris monachũ repperit: qͥ ꝓcecitate
cordis sui uirga ꝑcussit: qui ex il¬
lo die nil ꝑsuasionis ult̾ius a ni¬
gro iam puerulo ꝑtulit. s ad o¬
ratõnis studiũ ĩmobilis ꝑmansit:
sicq antiquus hostis dñari ñ au

Expanded text:
monachum foras trahit? Qui responmonachum foras trahit? Qui respondentes dixerunt: Non. Quibus ait: Oremus ut vos etiam videatis quem iste monachus sequitur. Cumque per biduum esset oratum, Maurus monachus vidit; Pompeianus vero ejusdem monasterii Pater videre non potuit. Die igitur alia, expleta oratione vir Dei oratorium egressus, stantem foris monachum reperit, quem pro caecitate cordis sui virga percussit: qui ex illo die nil persuasionis ulterius a nigro jam puerulo pertulit, sed ad orationis studium immobilis permansit: sicque antiquus hostis
Abbreviated transcription (Latin):
nast̾iis q̃ cͥcũquaq construx̾at. qͥdã
monachus erat.qͥ ad or̃onẽ stare nõ
poterat. s mox ut se fres ad studiũ
or̃onis inclinassent. ip̃e eg̾diebat᷑
foras. ⁊ mente uaga t̾rena aliqua
⁊ tͣnsitoria agebat. Cũq ab abbate
suo sepius fuisset ãmonitus. ad ui¬
rũ dei ductus ẽ: qui ip̃e quoq eius
stulticiam uehementer intrepauit.
⁊ ad monast̾ium reu̾sus. uix duo¬
b dieb uiri dei ãmonitõnẽ tenu¬
it. Nam die t̾cio ad usũ ꝓpͥũ reu̾suᷤ.
uagari cepit tẽpore or̃onis. Quod
cum seruo dei ab eodem monastiz
patre quẽ cõstituerat nũciatũ fu¬
iss dixit. Ego uenio. eũq ꝑ me
emendo. Cũq uir dei ueniss ĩ eodẽ
monast̾io: ⁊ cõstituta hora or̃onis.
expleta psalmodia sese fr̃es ĩ or̃o¬
quidam niger puerulus ꝑ uestim̃¬
ti fimbriã foras trahebat. Tunc ei¬
dem patri monastii põpeiano no¬
mine.⁊ mauro dei famulo secreto
dixit. Nũqͥd ñ aspicitis qͥs ẽ. qͥ istũ

Expanded text:
iis quae circumquaque construxerat, quidam monachus erat qui ad orationem stare non poterat: sed mox ut se fratres ad studium orationis inclinassent, ipse egrediebatur foras, et mente vaga terrena aliqua et transitoria agebat. Cumque ab abbate suo saepius fuisset admonitus, ad virum Dei deductus est, qui ipse quoque stultitiam ejus vehementer increpavit, et ad monasterium reversus, vix duobus diebus viri Dei admonitionem tenuit: nam die tertia ad usum proprium reversus, vagari tempore orationis coepit. Quod cum servo Dei ab eodem monasterii Patre quem constituerat, nuntiatum fuisset, dixit: Ego venio, eumque peemendo. Cumque vir Dei venisset ad idem monasterium, et constituta hora, expleta psalmodia sese fratres in oratioquidam niger puerulus per vestimenti fimbriam foras traheret. Tunc eidem Patri monasterii Pompeiano nomine, et Mauro Dei famulo secreto dixit: Nunquid non aspicitis quis est qui istum
Abbreviated transcription (Latin):
oblitus. deflexa ceruice submisso¬
q humilit̾ capite. lambere ep̃i sc̃i
pedes cepit:ut patent̾ om̃ib dare¬
tur intelligi. quia erga illũ uirũ
dei ⁊ ferina corda eẽnt hominũ ⁊
quasi humana bestiarũ. Tũc ppłs
qui ad spectatulũ uen̾at mortis:
magno clamore reu̾sus ẽ:ĩ amira¬
tõnem uen̾atõnis. Tunc ad eiꝰ re¬
u̾entiã colendam. rex ip̃e ꝑmotꝰ ẽ:
qͥppe cũ quo suꝑno iudicio actũ fu¬
erat. ut qui sequi dm̃ pͥus in custo¬
dienda uita ep̃i noluit. saltẽ ad
mansuetudinẽ bestiã seq̃ret᷑. cui

Expanded text:
oblitus, deflexa cervice summissooblitus, deflexa cervice summissoque humiliter capite, lambere episcopi pedes coepit, ut patenter omnibus daretur intellegi, quia erga illum virum Dei et ferina corda essent hominum et quasi humana bestiarum. Tunc populus, qui ad expectaculum venerat mortis, magno clamore versus est in admiratione venerationis. Tunc ad eius reverentiam colendam rex ipse permotus est; quippe cum quo superno iudicio actum fuerat, ut qui Deum sequi prius in custodienda vita episcopi noluit, saltim ad mansuetudinem bestiam sequeretur. Cui
Abbreviated transcription (Latin):
populoni ep̃c magnã dieb nr̃is sc̃i¬
tatis sue ꝓbatõnẽ dedit. Nam cum
hospitalitatis studio ualde ẽẽt ĩtentꝰ.
die quadã tͣnseuntes milites hospici¬
o suscepit: qͦs gothis suꝑuenientib
abscondit. eoꝵq uitam ab eoꝵ neqͥ¬
tia abscondendo su̾auit. Qd̾ dũ go¬
thoꝵ regi ꝑfido totile nũtiatũ fu¬
isset: crudelitatis ĩ manissime uesa¬
nia succensus. hunc ad locũ qͥ octa¬
uo huiꝰ urbis miliario merulis dr̃.
ubi tunc ip̃e cum exercitu sedebat
iussit adduci: eumq in spectaculo
ppłi ursis ad deuorandũ ꝓici. Cũq
isdẽ rex ꝑfidꝰ in ip̃o quoq spectacu¬
lo consediss ad aspiciendã mortem
ep̃i magna ppłi turba confluxit. Tc̃
ep̃c deductꝰ in medio ẽ. atq ad eiꝰ mor¬
tem ĩ manissimꝰ ursus exquisitꝰ est:
qui dum humana memibra crudeli¬
ter carperet.seui regis animũ sa¬
tiaret. Dimissus itaq ursus ex ca¬
thena est: qui accensus ⁊ concitꝰ
ep̃m petiit. s subito sue feritatis

Expanded text:
Populonii episcopus, magnam diebus nostris sanctitatis suae probationem dedit. Nam cum hospitalitatis studio valde esset intentus, die quadam transeuntes milites hospitio suscepit, quos Gothis supervenientibus abscondit, eorumque vitam ab illorum nequitia abscondendo servavit. Quod dum Gothorum regi perfido Totilae nuntiatum fuisset, crudelitatis inmanissimae vesania succensus, hunc ad locum, qui octavo huius urbis miliario Merolis dicitur, ubi tunc ipse cum exercitu sedebat, iussit deduci eumque in expectaculoi populi ursis ad devorandum proici. Cumque isdem rex perfidus in ipso quoque expectaculo consedisset ad aspiciendam mortem episcopi, magna populi turba confluxit. Tunc episcopus deductus in medio est, atque ad eius mortem inmanissimus ursus exquisitus, qui dum humana membra crudeliter carperet, saevi regis animum satiaret. Dimissus itaque ursus ex cavea est. Qui accensus et concitus episcopum petiit; sed subito suae feritatisy
Abbreviated transcription (Latin):
eadem una pluuie gutta ñ cecidit.
ꝑuenere itaq ad locũ cl̾ici. ⁊ sepul¬
ture tradiderũt corpꝰ sac̾dotis sui.
Cuiꝰ p̃cepta su̾antes: ad nauẽ sub fe¬
stinatõne reu̾si sunt. Quã mox ut
intrare potuerunt in eundẽ locum
ubi uir dñi sepultus fu̾at lõgobar¬
doꝵ dux crudelissimꝰ gumarit adue¬
nit. ex cuiꝰ aduentu uirũ dei habuis¬
se ꝓph̾ie sp̃m claruit. qͥ ministros su¬
os a sepulture sue loco sub festinatõ¬
ne disced̾e p̃cepit.

Expanded text:
eadem una pluviae gutta non cecidit. eadem una pluviae gutta non cecidit. Pervenere itaque ad locum clerici et sepulturae tradiderunt corpus sacerdotis sui. Cuius praecepta servantes, ad navem sub festinatione reversi sunt. Quam mox ut intrare potuerunt, in eodem loco, ubi vir Domini sepultus fuerat, Langobardorum dux crudelissimus Gumari advenit. Ex cuius adventu virum Dei habuisse prophetiae spiritum claruit, qui ministros suos a sepulturae suae loco sub festinatione discedere praecepit.
Abbreviated transcription (Latin):
tio lunensi ep̃o narrante cognoui.
In ea nãq populoni eccłia cui p̃e¬
rat sepulchrũ sibi p̃parauit: s cũ
longobardoꝵ gens in italiã ueniẽs
cuncta uastass. ad helbam insulã
recessit. Qui ingruente egͥtudine
ad mortẽ ueniens. cl̾icis suis sibi
obseq̃ntib p̾cepit dicens. In sepul¬
chro meo qd̃ mͥ populoni paraui
me ponite. Cui illi cũ dic̾e̾nt corpꝰ
tuũ illus reduc̾e qualiter possumꝰ
qui a longobardis teneri loca eadem.
⁊ ubiq illic eos discurrere scimꝰ. Ille
Rndit. Reducite me securi. nolite
metuere. s festine me sepelire curate.
Mox aũt ut sepultũ corpꝰ meũ fu̾it:
ex loco eodẽ sub om̃i festinatõne dis¬
cedite. Defunctũ gͥ corpꝰ ĩposuerunt
naui. Cũq populoniũ tend̾e̾nt. col¬
lecto in nubib aere ĩmensa nimis
pluuia erupit. s ut cũctis patesce̾t
cuꝰ uiri corpꝰ nauis illa portaret: ꝑ
illud maris sꝑaciũ qd̃ ab helba insu¬
la usq populoniũ duodecim milib

Expanded text:
ante cognovi. In ea namque Populonii ecclesia, cui praeerat, sepulchrum sibi praeparavit. Sed cum Langobardorum gens in Italiam veniens cuncta vastasset, ad Helbam insolam recessit. Qui inruente aegritudine ad mortem veniens, clericis suis sibique obsequentibus praecepit, dicens: 'In sepulchro meo, quod mihi Populonii paravi, me ponite'. Cui illi cum dicerent: 'Corpus tuum illuc reducere qualiter possumus, qui a Langobardis teneri loca eadem et ubique illic eos discurrere scimus'? ipse respondit: 'Reducite me securi, nolite metuere; sed festine me sepelire curate. Mox autem cum sepultum corpus meum fuerit, ex loco eodem sub omni festinatione discedite'. Defuncti igitur corpus inposuerunt navi. Cumque Populonium tenderent, collecto in nubibus aere, inmensa nimis pluvia erupit. Sed ut cunctis patisceret, cuius viri corpus navis illa portaret, per illud maris spatium, quod ab Helba insula usque Populonium duodecim milibus
Abbreviated transcription (Latin):
ac p̃destinata fuit. cur cõiugẽ steri¬
lẽ accepit: S nimirũ constat. qͥa
dñs multiplicari semen abrahe p̾de¬
stinau̾at. orone obtinuit. ut filios
hab̾e̾ potuisset

Expanded text:
gem sterilem accepit? Sed nimirum constat quia Deus multiplicari semen Abrahae praedestinaverat, oratione obtinuit ut filios habere potuisset
Abbreviated transcription (Latin):
atq deficiens subito m̃tis pond̾e sũ gͣ¬
uatus. ita ut neq dep̃ssus sõpno ẽẽm
neq uigilare me credem. Cũ ecce in
eodem medio mari me posito qͥdã ap¬
paruit. qͥ mͥ panẽ ad refectõnẽ detulit.
quẽ mox ut comedi uires recepi. nec
longe post nauis tͣnsiens affuit.que
me ab illo undarũ periculo suscepit.
atq ad t̾ram deduxit. Qd̃ scilic ep̃c¬
ut andiens reqͥsiuit diem. atq illũ rep¬

Expanded text:
atque deficiens, subito mentis pondere sum gratque deficiens, subito mentis pondere sum gravatus, ita ut neque depressus somno essem, neque me vigilare crederem: cum ecce in eodem medio mari me posito quidam apparuit qui mihi panem ad refectionem detulit. Quem mox ut comedi, vires recepi. Nec longe post navis transiens adfuit, quae me ab illo undarum periculo suscepit, atque ad terram deduxit. » Quod scilicet episcopus audiens, requisivit diem, atque illum
Abbreviated transcription (Latin):
tam qͥ ab eoabreptꝰ in carabo fuerat. ĩ
nulla maris parte uidet apparere:ue¬
hement̾ afflictꝰ mortuũ credidit. s ꝑ
obsequiũ caritatis unũ qd̃ mortuo de¬
bebat ĩpendit. ut om̃ipotenti deo ꝓ:
absolutõne eiꝰ anime offr̾e sacͥficium
uictime salutaris iuberet. Quo obla¬
to restaurata naue ꝑrexit ad italiã.
Cumq ad romanũ portũ ueniss. illic
nautam repperit ꝙ̃ mortuũ putauit.
Tunc ĩ opinata exultatõne gauisus ẽ:
eum q qualit̾ tot dieb in illo tanto
maris periculo uiuere potuiss ĩ qͥsiuit.
Qͣ uidelicet indicauit. qͦtiens ĩ illiꝰ
tẽpestatis fluctib cũ eodem ꝙ̃ regebat
fuiss carabo u̾satꝰ. qͣlit̾ cũ illo undis
pleno natau̾at. ⁊ quociens eõ a suꝑi¬
ori parte deorsum u̾so ip̃e carine eius
suꝑ sederat adiungens. cũ dieb ac noc¬
tib hoc incessant̾ face̾t. iamq eiꝰ uirtꝰ
finditꝰ ex fame simul ⁊labore cecidis¬

Expanded text:
tam qui ab eo abreptus in carabo fuerat in tam qui ab eo abreptus in carabo fuerat in nulla maris parte videret apparere, vehementer afflictus mortuum credidit, sed, per obsequium charitatis, unum quod mortuo debebat impendit, ut omnipotenti Deo pro absolutione ejus animae offerre sacrificium victimae salutaris juberet. Quo oblato, restaurata nave, perrexit ad Italiam. Cumque ad Romanum portum venisset, illic nautam reperit quem mortuum putabat. Tunc inopinata exsultatione gavisus est, et eum qualiter tot diebus in illo tanto maris periculo vivere potuisset inquisivit. Qui videlicet indicavit quoties in illius tempestatis fluctibus cum eodem quem regebat fuisset carabo versatus, qualiter cum illo undis pleno nataverat, et quoties eo a superiori parte deorsum verso ipse carinae ejus supersederat; adjungens cum diebus ac noctibus hoc incessanter faceret, jamque ejus virtus funditus ex fame simul
Abbreviated transcription (Latin):
hostes ĩ captiuitate positũ ⁊ ĩ iñ¬
culis ligatũ fuisse. ꝓ qͦ sua coniũx di¬
eb certis sacͥficium offerre cõsueu̾at.
qui longo post tẽpore ad coniugẽ re¬
u̾sus.quib dieb eius uincula solue¬
rentur ĩnotuit. eiꝰq cõiũx illos fuis¬
ante annos septẽ gesta ẽ certissime
cõfirmatur. Agatho etenĩ pannor¬
mitanꝰ ep̃c sicut fideles mͥ ac religio
si uiri testati sunt ac testant᷑. cum
beate memorie decessoris mei tẽpore
iussus ẽẽt ut romã ueniret. uĩnimi¬
e tempestatis ꝑtulit. ita ut se a tan¬
to undarũ ꝑiculo euadẽ posse diffidẽt.
Nauta uͦ illiꝰ uaraca nomine qͥ nunc
eiꝰdem eccłie cl̾icatus officio fungit᷑. pꝰt
nauẽ carabum regebat. rupto fune cũ
eodem carabo queni regebat int̾ unda¬
rum cumulos repente disparuit. Nauiꝰs
au̾t cui ep̃c p̾erat. tandẽ pͦt multa pe¬
ricula adhosticã insulam fluctib qͣs¬
sata ꝑuenit. Cumq die t̾cia ep̃c nau¬

Expanded text:
te positum, et in vinculis religatum fuisse, pro quo sua conjux diebus certis sacrificium offerre consueverat: qui longo post tempore ad conjugem reversus, quibus diebus ejus vincula solverentur innotuit, ejusque conjux illos fuisante annos septem gesta est certissime confirmatur. Agatho enim Panormitanus episcopus, sicut fideles mihi ac religiosi viri multi testati sunt atque testantur, cum beatae memoriae antecessoris mei tempore jussus esset ut Romam veniret, vim nimiae tempestatis pertulit, ita ut se ex tanto undarum periculo evadere posse diffideret. Nauta vero illius, Baraca nomine, qui nunc ejusdem Ecclesiae clericatus officio fungitur, post navem carabum regebat, ruptoque fune cum eodem carabo quem regebat inter undarum cumulos repente disparuit. Navis autem cui episcopus praeerat, tandem post multa pericula ad Usticam insulam fluctibus quassata pervenit. Cumque die tertio episcopus nau
Abbreviated transcription (Latin):
postmodũ librũ ꝑ leonem de tribu iuda
dicit aperiri. In quo uidelicet libro. ꝙͥ
aliud qͣm sacra scͥptura signatur: qͣm
solus redemptor nr̃ aperuit. qͥ homo fc̃s
moriendo. resurgendo ascendendo. cũc¬
ta mysteria q̃ in ea fuerant clausa pa¬
tefecit. Et nullus in celo quia neq¬
angelus. nullus in t̾ra. quia neq ho¬
mo uiuens in corpore. nullus subt̾ra
dignus inuentus ẽ: quia nec anime
corpore exute aperire nobis p̃ter dñm
satri eloquii secreta potuerũt. Cũ gͦ
qͣnta peccatoꝵ diu̾sitas fu̾it. tanta qͦ¬
q estimanda sunt ⁊ ip̃a incendia ẽẽ

Expanded text:
postmodum per leonem de tribu Juda dicit aperiri. In quo videlicet libro, quid aliud quam sacra Scriptura signatur, quam solus Redemptor noster aperuit, qui homo factus moriendo, resurgendo, ascendendo cuncta mysteria, quae in ea fuerant clausa, patefecit. Et nullus in coelo, quia neqangelus; nullus in terra, quia neque homo vivens in corpore; nullus subtus terram dignus inventus est, quia neque animae corpore exutae aperire nobis praeter Dominum sacri eloquii secreta potuerunt. Cum ergquanta peccatorum diversitas fuerit, tanta quoque aestimanda sunt et ipsa incendia esse