comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qualitates. ⁊ sic uere fidei conteni¬
platione cernendũ est ad que ꝓue¬
atur humilitas caruis.⁊ adque in¬
elinetur altitudo diuuritatis. Qͥd
sit qͦo caro sine ũbo ñ agit. ⁊ qͥd sit
qͦd uerbũ sine carne ñ efficit. Si¬
ne eñi u̾bi potentia nec conciꝑet
uirgo nec pareret. ⁊ sine ueritate
carnis obuoluta pannis infantia
nͥ iaceret.Sine u̾bi potentia ñ
adorarent magi puerũ stella in¬
dice declaratum. Sine u̾itate car¬
nis ñ iuberetur transferri megỹp¬
tum puer. ⁊ ab herodis ꝑsecutione
subdici: Sine uerbi potentia ñ
diceret uox patͥs missa de celo.
hic est filiꝰ ĩs duilectus inqͦ mͥ
bene complacui. ipsũ audite. ⁊ sine
ecce agnus d̃i ecce qui tollit peccata
mundi. Sine u̾bi potentia ñ fie¬
ret redintegratio debiliũ ⁊ uiuifi¬
catio mortuoꝵ: ⁊ sine u̾itate car¬
nis nec cyb ieuino nec sõniꝰ e̾et
necessaruis fatigato. Iostremo si

Expanded text:
tates; et sincerae fidei contemplatione cernendum est, ad quae provehatur humilitas carnis, et ad quae inclinetur altitudo deitatis: quid sit quod caro sine Verbo non agit, et quid sit quod Verbum sine carne non efficit. Sine enim Verbi potentia nec conciperet virgo, nec pareret; et sine veritate carnis obvoluta pannis infantia non jaceret. Sine Verbi potentia non adorarent Magi puerum stella indice declaratum, et sine veritate carnis non juberetur transferri in Aegyptum puer, et ab Herodis persecutione subduci. Sine Verbi potentia non diceret vox Patris missa de coelo: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui, ipsum audite. Sine Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi. Sine Verbi potentia non fieret redintegratio debilium et vivificatio mortuorum; et sine veritate carnis nec cibus jejuno, nec somnus esset necessarius fatiga
Abbreviated transcription (Latin):
iberi dicti sunt qui ex libero
matrimonio sunt orti. Nam filii
ex libero ⁊ ancilla sexuilis conditi¬
onis sunt. Semꝑ enim qͥ nascitur
deteriorem parentis statũ sumũt:
condubinarum filii qͦs sola nat᷑a
genuit. ñ honestaĩ coniugii. Itẽ.
Chii qui ñ sunt de legituo matͥ¬
monio: matrẽ potiꝰ ꝙͣ patrẽ sequ

Expanded text:
iberi dicti sunt, qui ex libero matrimonio sunt orti. Nam filii ex libero et ancilla, servilis conditionis sunt. Semper enim qui nascitur deteriorem parentis statum sumit. Econcubinarum filii, quos sola natura genuit, non honestas conjugii. Item. Hi qui non sunt de legitimo matrimonio, matrem potius quam patrem sequ
Abbreviated transcription (Latin):
te. Ac si intanta luce ueritatis ce¬
nebras suas heretica obturatio ñ
relinqͥd. ostendant unde sͥ spem
ute pollicentur et̾ne: ad quã nͥ
ꝑ mediatorẽ cłi ÷ hominũ homi¬

Expanded text:
. Ac si in tanta luce veritatis tenebras suas haeretica obduratio non relinquit, ostendant unde sibi spem vitae polliceantur aeternae, ad quam nisi per mediatorem Dei et hominum homi
Abbreviated transcription (Latin):
quiete possessũ. s etiã pͥuilegioꝵ¬
ur̃oꝵ auctoritate firmatũ. nunc
uͦ ĩ pedim̃tis pontiũ : tinctoꝵ sor¬
dib ĩpedim̃tũ molendi amisit
oficiũ. iustã ⁊ om̃i racione sub¬
nuam causã habere uidemini.
et maxime aduersus ep̃m. qͥ nõ
patrare. s etiã ab antecessorib suͤ
illicite patrata corrigere. Sicn.
scribit papa ẜ clasius cresconio
satuta sic̃ legitima ⁊ iusta suc¬
cessorẽ c̃uenit custodire. ita de¬
b etiã malefacta corrigere. Iõ
illatũ fuisse molendino quo minuᷤ
officiũ suĩ faceret. ͥip̃e eos qui im¬
pediunt ꝓpotestate sui officii re¬
moueat ab impedim̃to. Sic̃ cnĩm
uico ĩꝑatori. facientis culpã hab.
qui q potest corrigere. negligit
sententia de cõcilio papȩ Gclasii.¬
Dic̃ cñi. Ylacuit huic sc̃e ac magne
synodo ut res uel pͥiulegia q̃dĩ ec¬
dus ex longa cõsuetudine ꝑtinẽt.
siue adiue recordacionis imꝑa¬
torib siue ab aliis dĩ cultorib in

Expanded text:
privilegiorum auctoritate firmatum; nunc vero impedimentis pontium et tinctorum sordibus impeditum, molendi amisit officium, justam et omni ratione subnixam causam habere videmini, et maxime adversus episcopum, qui non patrare, sed etiam ab antecessoribus suis illicite patrata corrigere. Sic enim scribit papa Gelasius Cresconio statuta sicut legitima et justa successorem convenit custodire ita debet etiam malefacta corrigere. » Ideo illatum fuisse molendino, quo minus officium suum faceret, nisi ipse eos qui impediunt pro potestate sui officii removeat ab impedimento. Sicut enim vico imperatori : « Facientis culpam habet, qui quod potest corrigere, negligit sententia de concilio Gelasii « Placuit huic sanctae ac magnaeque synodo, ut res vel privilegia quae Dei Ecclesiis ex longa consuetudine pertinent, sive a divae recordationis imperatoribus, sive ab aliis Dei cultoribus in
Abbreviated transcription (Latin):
nachi. Quoꝵ relacione audita
ualde doluimus. ꝓculdubiose¬
entes. qͥa sathanas expetunt uol
ec tim̃tes ne ista occasione uosin¬
uicem mordeatis et comeclatis. s

Expanded text:
nachi. Quorum relatione audita valde doluimus, procul dubio scientes, quia Satanas expetivit vos, et timentes ne ista occasione vos invicem mordeatis et comedatis, et
Abbreviated transcription (Latin):
gerit fidĩsic̃ dictũ ẽ. tota ȩccł̃ia c̃¬
secranda ẽ. q̃ corrupta fide tota
destructa ẽ. motisuͦ parietib sola
aqua ⁊ salib tamꝗͣ penitentiȩ sa¬
cram̃tis reformanda est. Nouit
enĩ prudentia ur̃a quia sicorat.
eccłia. ut qđ inmanu factis tẽpłis
agitur. hoc innob̾sp̃ualit̾ ĩpleat᷑.
quatinus ꝑcultũ uisibiliũ sacra¬
mĩtoꝵ ꝓuocemurad cognitionẽ
Dossent dchisobseruationib cum
his qͣ dicta sunt plura dici. s hec
putosufficere prudentiȩ ur̃ȩ. qͣ
nouit deminimis maxima. de
paucis plura conicere. Vł. Capł.

Expanded text:
gerit fidei sicut dictum est, tota Ecclesia cogerit fidei sicut dictum est, tota Ecclesia consecranda est, quae corrupta fide tota destructa est. Motis vero parietibus sola aqua et salibus, tanquam poenitentiae sacramentis reformanda est. Novit enim prudentia vestra, quia sic orat Ecclesia ut quod in manufactis templis agitur, hoc in nobis spiritualiter impleatur, quatenus per cultum visibilium sacramentorum provocemur ad agnitionem Possent de his observationibus cum his quae dicta sunt plura dici, sed hoc puto sufficere prudentiae vestrae, quae novit de minimis maxima, de paucis plura conjicere. Vale.
Abbreviated transcription (Latin):
at̾a altaria denuosint c̃ secranda.
hȩc demotione altaris. Depari¬
ctb uͦ si restaurent᷑. quare sint
cñ salib exorciz andi et cõsecrã¬
mãtempli inuisibilis. ut cũea
post ca cũferie posfimus figurã
templiuisibilis. Dic̃ enĩ apł̃s.
Bĩ agri cultura estis. dĩ edifica¬
cio estis. Ergout sapiens architec¬
quib ꝓbatur dilectio dĩ & ꝓxi¬
mi. tamꝗͣ parietes sp̃ualis edi¬
ficu. His om̃ib suꝑ additur iu¬
cetecti celsitudo spei. que ꝓcedit
penetrandousq ad interiora ue¬
laminis. S criptũ ẽ aut̃ ab eodẽ
apło. Sine fide. inposfibile est
placere dõ. Fides gͦ si cuellatur:
tota edificacio spũał ꝓculdubio
destruit᷑. Reliqua uͦ cdificacio
sialiqua uetustate atteritur.
aliqua lesione minuitur. sacra¬
menta fidĩ nequaquã ittiantur.
s tantũ qd maculatũ ost asꝑitate
penitenciȩ ⁊ cũpũtionis lacrimis
emundatur. Scdm gͦ hanc simi¬
litudinẽ moto altari qđ figurã

Expanded text:
caetera altaria denuo sunt consecranda. Haec de motione altaris. De parietibus vero si restaurentur, quare salibus tantum sint exorcizandi et non consecranmam templi invisibilis, ut cum ea postea conferre possimus figuram templi visibilis. Dicit enim Apostolus: Dei agricultura estis, Dei aedificatio estis, ego ut sapiens architecquibus probatur dilectio Dei, et proximi, tanquam parietes spiritualis aedificii. His omnibus superadditur vice tecti, celsitudo spei, quae procedit penetrando usque ad interiora velaminis. Scriptum est autem ab eodem Apostolo: Sine fide impossibile est placere Deo . Fides ergo si evellatur, tota aedificatio spiritualis procul dubio destruitur. Reliqua vero aedificatio, si aliqua vetustate atteritur, aliqua laesione minuitur, sacramenta fidei nequaquam iterantur; sed tantum quod macularum est, asperitate poenitentiae et compunctionis lacrymis emundatur. Secundum ergo hanc similitudinem, moto altari, quod figuram
Abbreviated transcription (Latin):
et non altare. salib tantũ exorcixẽ¬
tur. Hoc capłm si diligent᷑ atten¬
datur: ꝯd om̃s in quisicionẽ urã
casdẽ religioni ur̃ȩ scrib̾e citraui
quib itascripsi. Consuluit par¬
uitatẽ meã dilectio ur̃a. utrum
tabule altariũ aliqũ consecͣce
cũ tranilate fuerint ⁊ suꝑ notã

Expanded text:
salibus tantum exorcizentur. » Hoc capitulum si diligenter attendatur, ad omnes inquisitiones vestras easdem religioni vestrae scribere curavi, quibus ita scripsi : Consuluit parvitatem meam vestra dilectio, utrum tabulae altarium aliquando consecratae, cum translatae fueri
Abbreviated transcription (Latin):
cus aforiis fierisolet interposiusti.
nec ad cũ uciba aliq̃ cecusatoria
uerba durexisti. Nos aut̃ miscdiȩ
magis intenti quam iudicia: in¬
ducias adonno metropolitano in¬
petrauimꝰ usq ad dñicã ꝓximã añ
natalem dñi. qñ sura ẽ. c̃secracioni¬
uernensis ep̃i. Monendo itaq man¬
damꝰ. ⁊ mandando moncmꝰ. ut tͣcͣ
presentiam tuã remota om̃i occasi¬
one donno metropolitano exhibeaᷤ.
satisfatunis de obictͥis. Qd̃si adẽe.
neglexeris. amͦ non erit culpa nr̃a
te. quidese : defilio suo & omib
sus om̃ẽm securitatem inp̃sencia
tocius concilii ꝓmisit. Capl. Lix¬

Expanded text:
cusatoriis fieri solet, interposuisti, cusatoriis fieri solet, interposuisti, nec ad eum aliqua excusatoria verba direxisti. Nos autem misericordiae magis intenti quam judicio, inducias tibi a domno metropolitano impetravimus usque ad Dominicam proximam ante Natalem Domini, quando futura est consecratio Nivernensis episcopi. Monendo itaque mandamus et mandando monemus ut tunc praesentiam tuam remota omni excusatione domno metropolitano exhibeas, satisfacturus de objectis. Quod si adesse neglexeris, amodo non erit culpa nostrte, qui de se et de filio suo, et omnibus suis omnem tibi securitatem in praesentia totius concilii promisit. Vale.
Abbreviated transcription (Latin):
monemus ut ineo caritatẽ c̃firme¬
is.& ad pacis cõpagẽ festinanter
rdire studeatis. Habenꝰ eñĩ p̃ma
suis. ad clumacense monasteriũ
lad alia monasteria secesserunt.
rast̾io crucislitt̾ati⁊ religiosi. Gui¬
smsẽ. alt̾ ad gub̃nacionẽ monas
a sc̃i laurentu aueisensis aue¬
¶ toritate
uacensis mouasteru scĩsymphoria¬
ni monachus uir prudens et religio¬
sus simili de causa relictomonast̾io
nunc canturiense monasterium
regit. sic multi alii. Hał. cap̃.lixu.¬
Gualterus meldensis. Hunbaldus
antisioderensis. Philippo tretassino
ingratis auditorib nob̃ relata sunt
tuosiuera sunt ꝑidosa. De quib
quia legati tui retulerunt ł refer¬
re poceit̃. int̾un silere decreunnus.
semꝰ inte canonicam dedisse sñam.
Nõ em̃ mecũ mortis aut cruciacus
suspicionẽ inferendi. s p̃sentem
satione accipius. ubi itͣ antici¬
pare ł circĩure nulle angustie ꝓhi
nom̃ metropolitani sic̃ inlittis ex¬

Expanded text:
monemus ut in eo charitatem confirmemonemus ut in eo charitatem confirmetis, et ad pacis compagem festinanter redire studeatis. Habemus enim prae suis, ad Cluniacense monasterium , vel ad alia monasteria secesserunt, nasterio Crucis, litterati et religiosi, Guirsensem, alter ad gubernationem monasterii Sancti Laurentii Aversensis, auctoritate vacensis monasterii Sancti Simphoriani monachus, vir prudens et religiosus, simili de causa relicto monasterio, nunc Cantuariense monasterium regit. Sic et multi alii. Valete.GAUTERIUS Meldensis, HUMBALDUS Antissiodorensis, PHILIPPO Trecassino ingratis auditoribus nobis relata sunt,tuo si vera sunt periculosa; de quibus quia eadem legati tui retulerunt, vel referre poterunt, interim silere decrevimus. semus in te canonicam dedisse sententiam. Non enim metum mortis aut cruciatus suspicionem inferendi, sed praesentem satione accipimus, ubi iter anticipare vel circuire nullae angustiae prohibnomen metropolitani, sicut in litteris ex
Abbreviated transcription (Latin):
inclicali ordine ł in monastico
aliqua notabilis apparuisset in
hoc solũ abb̃⁊ monachi obiecerim
qd sinelicencia fr̃m amonastio
discesserit. S: huiꝰ discessioniscau¬
sam & ꝑnosscientes & ꝑalios sub¬
tiliꝰ inquirentes. oognouimus
quia eotemꝑe quo discessit mag
monasterium in quo ad cõuersio¬
ne uenerat necessitate cõpulsus
re lnt. sausã aut̃ ꝓpt̃ quã abbas
Riscessit: ꝓptͣ reuerentiã monastici
cdinis. melius silere quam reue¬
lare. Qua ppt illa discessio q̃ illi
sr̃: mult̾is aliis pie sentͥentib uisa
inmeliꝰ mutacio. nullũ nob̾ uid¬
tur ei facere p̃iudiciũ. iuota õiũ¬
mores monastico regimini nẽgni¬
ites inpediant. maxime cũ sum¬
nꝰ pontifex cuiꝰ ẽ. de om̃i ꝑsona:
eom̃i eccłia iudicare. eum abħ
uncło absoluerit. missas etiam
udasticis corã religiosis ꝑsonissepe
õmunicatũit. Qua ꝓpt᷑ si alia q̃
monicis instititis contraria sint:
meo repta ñfuerint. rogamus ⁊

Expanded text:
in clericali ordine, vel in monastico aliqua notabilis apparuisset infHoc solum abbas et monachi objecerunt quod sine licentia fratrum a monasterio discesserit. Sed hujus discessionis causam et per nos scientes, et per alios subtilius inquirentes, cognovimus, quia eo tempore quo discessit, magmonasterium, in quo ad conversionem venerat, necessitate compulsus rediit. Causam autem propter quam abbas discessit, propter reverentiam monastici ordinis melius est silere quam revelare. Quapropter illa discessio, quae illi fratri et multis aliis pie sentientibus visa est in melius mutatio, nullum nobis videtur ei facere praejudicium  umores monastico regimini non congruentes impediant, maxime cum summus pontifex , cujus est de omni persona et de omni Ecclesia judicare, eum ab hoc vinculo absolverit, Missas etiam mentis ecclesiasticis coram religiosis personis saepe communicaverit. Quapropter si alia quae canonicis institutis contraria sint in eo reperta non fuerint, rogamus et
Abbreviated transcription (Latin):
nist̃. monachis dolensis mouasti
unianimes habitare indonio.
Uenientes ad nos qͥdã de itr̃omo¬
nastĩo diuersa sentientes notifica¬
uerunt nob̾ dissensionẽ qͣ inter
uosorta ẽ. de deccione fr̃i ur̃iba¬

Expanded text:
nister, monachis Dolensis monasterii, unanimes habitare in domo. Venientes ad nos quidam de vestro monasterio diversa sentientes, notificaverunt nobis dissensionem quae inter vos orta est de electione fratri
Abbreviated transcription (Latin):
W. fiscannensis monasterii abbi.
oracionũ munus. mutuũ & deuo¬
tũ seruicium. Democione altaris
uel parictũ eccłiȩ utrũ iteranda
sit consecracio ł non iteranda. ni¬
chilscriptũ mantiquis regłis reꝑi.

Expanded text:
 Fiscanensis monasterii abbati, orationum munus mutuum et devotum servitium De motione altaris vel parietum ecclesiae, utrum iteranda sit consecratio, vel non iteranda, nihil scriptum in antiquis regulis reperi.
Abbreviated transcription (Latin):
quelib ꝓiniurus eccłasticis excon¬
municatũ. uiciniqͦq ep̃i excom¬
municent. Qđ sicausatur ĩ ulb̃¬
se cẽ. excõmunicat᷑a. ueniat ad es¬
desiam cui calũniã facit.⁊ aqua
nullã inuriã ꝑtulit. audictdõ¬

Expanded text:
quemlibet pro injuriis ecclesiasticis excommunicatum, vicini quoque episcopi excommunicent . Quos si causatur injute se excommunicatam, veniat ad Ecclesiam cui calumniam facit, et a qua nullam injuriam pertulit; audiet
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ conscruauerit. & sospitatem.
ꝑ quancũq aut̃ uiã cadẽ diui¬
na miseratio uenire me concesse.¬
rit. antealiquod dies p̃mando
uob̾. ut in loco conpetenti qͥ
securiorẽ cũductũ poteritis m
transmittatis. Bedectione aut̃
diuiscrunt. &x institucione pa¬
trũ instructam credo ẽẽ. prudẽ¬
tiã ur̃ãm. ut illũ modis om̃ib
tur ⁊ merccis.S quia nemini
cito manus in pouenda ẽ. si iõ
ad presens ad plenũ dep̃hender
non ualetis. differendũ mͥ hoc
negociũ usq ad futuram syn¬
dũ uidecur. ut tunc eiudentꝰ
discutiant᷑ et eligenciuũ stucia
& electoꝵ merita. Decet̾o adeli¬
ciam puteacensẽ dñam ⁊ hugo¬
nẽ filiũ cius cũ ceteris ad utonis
suis. ꝓpt̃ tyrannudẽ quã in nos
cxercent exaccoritate apl̃ica anob̃
excõmunicatos precando insistnꝰ.
et insistendo precam᷑. ut uosqͦꝙ
cxcõmunicecis. aut male inuasa
nobis restitui faciatis. Sic eñi anti¬
quitꝰ est institutũ.: nuꝑ marun

Expanded text:
 conservaverit et sospitatem. Per quamcunque autem viam eadem divina miseratio venire me concesserit, ante aliquot dies praemando vobis ut in loco competenti quam securiorem conductum poteritis mihi transmittatis. De electione autem diviserunt, ex institutione Patrum instructam credo esse prudentiam vestram ut illum modis omnibus tur et meritis. Sed quia nemini cito manus imponenda est, si id ad praesens ad plenum deprehendere non valetis, differendum mihi hoc negotium usque ad futuram synodum videtur, ut tunc evidentius discutiantur et eligentium studia et electorum merita. De caetero Adeliciam Puteacensem dominam et Hugonem filium ejus cum caeteris adjutoribus suis propter tyrannidem quam in nos exercent, ex auctoritate apostolica a nobis excommunicatos precando insistimus, et insistendo precamur, ut vos quoque excommunicetis, aut male invasa nobis restitui faciatis. Sic enim antiquitus est institutum, et n
Abbreviated transcription (Latin):
as chali summo pontifici.
Ino humił ȩccłiȩ carnoten¬
nitatem uram apłici culminis
se nr̃a paruitas gratulatur. &
sũme ꝓuidencie gr̃as inde refe¬
rens. ut debonis principus me¬
liores exitus ꝓueiiant. ꝓmodulo
suo dm cotidianis oracionib dep̃cat᷑.
Credimus eñĩ religionẽ ur̃ãm ⁊elũ
dĩ hactenus habuisse. et decorem

Expanded text:
aschali summo Pontifici, Ivo humilis ecclesiæ Carnotennitatem vestram apostolici culminis se, nostra parvitas gratulatur, et summae providentiae gratias inde referens, ut de bonis principiis meliores exitus proveniant, pro modulo suo Deum quotidianis orationibus deprecatur. Credimus enim religionem vestram zelum Dei hactenus habuisse, et decorem
Abbreviated transcription (Latin):
ci. Dicit cm̃ papa⁊ osimus nar¬
huiꝰdẽ sedis pot̾ auctoritas. Qđ
siadueisus canonũ formas aliqͥd
uob̾ iudicatũ fuerit: si uob̃ uisũ
fuerit appellabitis audienciam
eoꝵ iudicũ qui apuduosmaio¬
ris uidẽtur eẽ. auctoritatis. siũ
apud ur̃m metropolitanũ. siũ
apud legatũ romanũ. Post ap¬
pellacionẽ uͦ infra qͥnq diespos¬
tituat. in qͦ causã uram iudiciali
sententia terminari pͣcipiat. U.¬

Expanded text:
nti. Dicit enim papa Zozimus Narnti. Dicit enim papa Zozimus Narhujus quidem sedis potest auctoritas. Quod si adversus canonum formas aliquid vobis judicatum fuerit, si vobis visum fuerit, appellabitis audientiam eorum judicium, qui apud vos majoris videntur esse auctoritatis, sive apud vestrum metropolitanum, sive apud legatum Romanum. Post appellationem vero infra quinque dies postituat, in quo causam vestram judiciali sententia terminari praecipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ scłariũ contra p̃sentẽ diffinitio¬
nẽ egerit. tamꝗͣ sacrilegus uidice¬
tur. et donec se correxerit. et etdiȩ
ꝓpria pͥuilegia seurestituerit. ana¬
concessionis pͥncipũ aqͥbdã inua¬
dunt᷑ atq diripiunt᷑. sanccimꝰ
ut pͥus cosulto principe a dresciã¬
dam
tam p̃sumtiũã factionẽ. & cognoscẽ¬
dũ utrũ illiꝰ sit concessio. aninua¬
soris p̃sumptio. Qd̾ sipͥncipis in ordi¬
nata fuerit largitio. ip̃e sit pͥncepᷤᷤ
ꝓcmͣdatione redarguendꝰ. Siaut̃
inuasoris declaratur p̃sũptio. usq
adem̃dationẽ excõmunicatiõis.
sit uindicta cohercendus. Opposi¬
tio uͦ annuȩ possessionis scd̃m cũ¬
suetudinirm sue ciuitatis. siue
obligatio ep̃i quase ꝓmisit obser¬
uaturũ cõsuetudines ciusdẽ ci¬
uitatis. siue turbulenta conu¬
ratio facce cõmumionis nilp̃ui¬
dicant legib eccłasticis. Pactan.
auctoritate scõꝵ patrũ sicut uõ
ip̃i benenostis nulliꝰ sunt mom̃¬

Expanded text:
go saecularium contra praesentem definitionem egerit, tanquam sacrilegus judicetur, et donec se correxerit, et ecclesiae propria privilegia seu res restituerit, anaconcessionis principum, a quibusdam invaduntur atque diripiuntur: sancimus, ut prius consulto principe ad resecandum praesumptivam factionem, et cognoscendum, utrum illius sit concessio an invasoris praesumptio. Quod sinata fuerit largitio, et ipse sit princeps pro emendatione redarguendus. Si autem invasoris declaratur praesumptio, usque ad emendationem excommunicationis sit vindicta coercendus. » Oppositio vero annuae possessionis secundum consuetudinem suae civitatis, sive obligatio episcopi qua se promisit observaturum consuetudines ejusdem civitatis, sive turbulenta conjuratio factae communionis nihil praejudicant legibus ecclesiasticis. Pacta enauctoritates sanctorum Patrum, sicut vos ipsi bene nostis, nullius sunt mome
Abbreviated transcription (Latin):
ñ transgͥditur: Nossemꝰ de hiuiꝰnadu
płimas rationes. plurima exẽpla
collig̾e s prudenti lectori ⁊ ei qͥ no¬
uit de paucis plura untellig̾e. de¬
bent p̾dicta sufficere: Qͦd tn iam
monuimꝰ ⁊ it̾um monemꝰ ut siqͥs q̃
legerit de sanctionib siue dispen¬
sationib eccłasticis ad caritatẽ que
est plenitudo legis referat. ñ eriua¬
bit. ñ peccabit. ⁊ qñ aliqͣ ꝓbabili
ratione ã sũmo rigore declinabit
gib inserte sũt qͦ iudiciũ sangus¬
nis cõtiueant Iñ ad boc inserte st̃
ut ecclasticꝰ uidex ꝑ eas aliquen

Expanded text:
n transgreditur. Possemus de hujusmodi plurimas rationes, plurima exempla colligere, sed prudenti lectori, et ei qui novit de paucis plurima intelligere, debent praedicta sufficere. Quod tamen jam monuimus, iterum monemus, ut si quis quod legerit de sanctionibus sive dispensationibus ecclesiasticis, ad charitatem, quae est plenitudo legis, referat, non errabit, non peccabit; et quando aliqua probabili ratione a summo rigore declinabit, gibus insertae sunt, quae judicium sanguinis contineant, non ad hoc insertae sunt, ut ecclesiasticus jude
Abbreviated transcription (Latin):
mutilatione multandũ. Haue
enĩ rationẽ romani pontifices in
assertione decretoꝵ suoꝵ sreqͥnt̃
nit̃ponũt. Nam hoc leges secull
ꝯtinent qͣnto magis diune: hec
hactenꝰ. Peinceps singularũ parto
uetat qͥd in una qͣ. parte sibi
ucessariũ querere debeat. Capł.ei.¬

Expanded text:
mutilatione multandum. Hanc enim rationem Romani pontifices in assertione decretorum suorum frequenter interponunt. Nam, si hoc leges saeculi continent, quanto magis divinae? » Haec hactenus. Deinceps singularum partiuvertat, quid in unaquaque parte sibi necessarium quaerere debeat. DI
Abbreviated transcription (Latin):
hte cõmertuim. ⁊ hominẽ diffiteri. Pretea
cum crudilitate ꝯsortium.: Illa cum deo ⁊ cũ
sapientib et̃nam pepig̃ mansionem. Hecad
infina ⁊ sanguine gaudentia demgrauit.
Due cͥ societas hom̃i ad crudelitatẽ. cii lares
ratio tam suꝑne despic̃. tam louge relinqͥd.
tam constant abiurat. tam penitus ignorat᷑.
Aliud hab illam ꝯtub̾nũ: atq aliis coha¬
bitatarib constipatur: Int̾ quos clem̃tia ñ
pedissequa matrẽ familias comitetur oport.
cuiꝰ arbitrio seueras potestates emolliat. mino¬
res animos aduocet. reis parcat. Omib enĩ
tuitutib ratio p̃si: omib fines oedinat.
om̃ib suoꝵ temꝑa deñtiat officioꝵ. De
clem̃itia qͦ compendiosa principib capła¬

Expanded text:
habere commercium et hominem diffiteri. Praeterea habere commercium et hominem diffiteri. Praeterea cum crudelitate consortium. Illa cum Deo et cum sapientibus 6 divinam pepigit mansionem; haec ad infima et sanguine gaudentia demigravit. Quae igitur societas homini ad crudelitatem, cujus lares ratio tam superne despicit, tam longe relinquit, tam constanter abjurat, tam penitus ignorat. Aliud habet illa contubernium, atque aliis cohabitatoribus constipatur, inter quos clementia non pedissequa matremfamilias, comitetur oportet, cujus arbitrio severas potestates emolliat, mitiores animos advocet, reis parcat. Omnibus enim virtutibus ratio praesidet, omnibus fines ordinat, omnibus suorum tempora denuntiat officiorum. De clementia quoque compendiosa principibus cap
Abbreviated transcription (Latin):
administtas ⁊ una: ut nec uito uec p̃carus cõ¬
siluis necesse sit aclunari. Apid de ẽ qͥcqͥo
ad regni gubnacuia postiatur. Sane tanẽ
Grã dei. p̃dicandos tibi titulos cumulauit.
quib ⁊ serui esses ad głam: ⁊ potestatẽ tempe¬
rares. Defers ciuim femĩne: dũ colis inpuleri¬
tudine castitatem. Cõmiitissam repͥmis. dũ
seruas in potestate clem̃tiam. Iula tibi uirum
ꝯciliat. hec popłm: Inde nom̃ adquiris. hĩc
fauccem. Utrumq bonum ꝑ se quidẽ satis in
signe atq conspicuũ: lingue supplicauit alie¬
ne. Ccterum cleinentie płimũ inuadit. acce¬
dit qͥa płib ꝓdest. Quippe formosa pudica :¬
sibi prouid. Mittis autem pͥncipatus: ⁊ rei¬
nuim seruat incolume. Huiꝰ ꝓfecto uututis
locis ẽ ap̃ potentes qui uire parentũ. uł iii.
ł electionis unficio etis pͥncipatus. ap̃ popłm
uͦ ñ ita eui nulla ẽ potestas puniendi. Ipse
antem ex alto erudelitatẽ detestatur adorat
delitate. Igitur crudelem esse cum feris est

Expanded text:
ut nec viro, nec precariis consiliis necesse sit adjuvari. Apud te est quidquid ad regni gubernacula postulatur. Sane tantusGratia Dei praedicandos tibi titulos cumulavit, quibus et sexui esses ad gloriam, et potestatem temperares. Defers enim feminae, dum colis in pulchritudine castitatem; comitissam reprimis, dum servas in potestate clementiam. Illa tibi virum conciliat, haec populum. Inde nomen acquiris, hinc favorem. Utrumque bonum per se quiatque conspicuum, nec linguae supplicat alienae. Caeterum clementiae plurimum laudis accedit, quia pluribus prodest. Quippe formosa pudica sibi providet; mitis autem principatus regnum servat incolume. Hujus profecto virtutis locus est apud potentes, qui jure parentum, vel vi, vel electionis beneficio, caeteris principantur. Apud populum vero non ita, cui nulla est potestas puniendi. Ipse autem ex alto crudelitatem detestatur, adorat delitate. Igitur crudelem esse, cum feris est
Abbreviated transcription (Latin):
Ea ꝙͥ prote zate suscepta. suscipe atq recor¬
dare que dudũ didiceris exte ⁊ ꝑte. Pauca
ea sunt. Ciementie ẽ aliqͥd ultrci dethere
sentetie. Qsqͥs nichil reatus inpinctũ dere¬
linqͥd: peccat Culpa est totam ꝓseqͥ culpã.
Inmisericordẽ ꝓfitetur eui qͥeqͥd̾ lie libet
tem głosa uirtus est in principe atra pieni¬
te quam licrat. Untus est ad uindictã neces¬
sitade crahi: ñ uoluntate uenite. Maguũ
qͥd ⁊ diumũ sapit offensus clemens. Item
Bonus pͥnceps: neminem sine pena punit
neminem sine dolore proscribit Bomis pͥn¬
ceps ita cͥmen insequitur ut quẽ punit
hominẽ reminiscatur. Item. Bonus pͥn¬
ceps sibi dñatur. popło seruit milliꝰ sau¬
guinẽ contẽpint. Inmici ẽ s. eiꝰ qri amicꝰ
seri potest Hocentis est s hominis cmꝰc̃q
sit qͥa ñ potuit dare: crim̃ putat auferre:
Ideo quotiens funditur: confunditur.
Sufficitnt hec auimo docili. ⁊ ammantidis¬
ciplinam: Ex quib diligentiores facile ꝑxi¬

Expanded text:
e et ad te suscepta suscipe atque recordare, quae dudum didiceris ex te et per te. Pauca ea sunt : Clementiae est aliquid ultrici detrahere sententiae. Quisquis nihil reatus impunitum relinquit, delinquit. Culpa est totam persequi culpam. Immisericordem profitetur, cui quicquid licet, libet. Gloriosa virtus est in principe citra punire quam liceat. Virtus est ad vindictam necessitate trahi, non voluntate venire. Magnum quid et divinum sapit offensus clemens. Item : Bonus princeps neminem sine poena punit, neminem sine dolore proscribit. Bonus princeps ita crimen insequitur, ut quem punit, hominem reminiscatur. Item : Bonus princeps sibi dominatur, populo servit, nullius sanguinem contemnit : inimici est, sed eius, qui amicus fieri potest ; nocentis est, sed hominis. Cuiuscumque sit, quia non potuit dare, crimen putat auferre. Ideo quotiens funditur, confSufficiunt haec animo docili et amanti disciplinam. Ex quibus diligentiores facile perci
Abbreviated transcription (Latin):
nio ut faciam uoluntateni tuani ds m̃i. Becet̾e
iediidantis oꝑe est siꝑ andegauensi ep̃o dirone
scilic beati beuedicti nos rogare: cuusa ffec
⁊singulatis est inuniuiersis ⁊ unuiersus in
singulis. Uał¬

Expanded text:
nio vt faciam voluntatem tuam Deus meus. De cætero, redundantis operæ est, super Andegauensi Episcopo, tyrone scilicet beati Benedicti, vos rogare, cuius affectus & singularis est in vniuersis, & vniuersus in singulis. Va
Abbreviated transcription (Latin):
lectis. ⁊ sicile est exqualib re morum figaroRie
nustatem. Nicha ita creatum ẽ ꝑ se incħ ita
simplex cui ñ insit aliqͥd unde doccamur uł ca¬
uere nona. uł salutaria prouidere. De cua uͦ
memoria qͥꝯ loquar que meum pectus altius

Expanded text:
lectus, et facile est ex qualibet re morum figurare lectus, et facile est ex qualibet re morum figurare venustatem. Nihil ita creatum est pro se, nihil ita simplex, cui non sit aliquid unde doceamur vel cavere noxia, vel salutaria providere. De tua vero memoria quid loquar
Abbreviated transcription (Latin):
Nec refert utrum dissinule sit obseqͥum. qͦd
simili sitq̃ntatur affectu. Sunt aut̾ duo qͣ
nisi fallor: ep̃o sugg̾ere decreiusti tui scilie
memoria. debitiq iecordatio pastoralis. Ind̾
neluo qͦddam ꝯmonitoriũ candelabra mͥmussa
intelligo quib coram positis ⁊ doctrine lu¬
men gerere. ⁊ ꝑ ce reminiscerer: supplicare.
Eorum p̾sentia subcitit ⁊ excitat sp̃m meum
secretis erigens exotatib ut dum utor bñsi¬
cio: ꝓficiam exemplo. Occulte quidẽ s acute
satisꝰ uibeor actanlere euiꝰ sim bauil lumĩs
quib diuina dicant loqͥa. Nos estis lur mundi
ñ abscondunt lucernam nec ponunt cam sub
modio s̃ suꝑ candelabrum ut luceat om̃ib qisi
domo sunt. Amplector cuam filia ip̃i erortatio¬
nem que si tue desinit intentioni: si dedisti sim¬
p liciter. sie tñ muneris iccipio famulatũ: ne
contempnam docum̃tum Lie undec̃q ꝓficetre
de doceri. Omĩa fere inisticicos offerunt intel¬

Expanded text:
Nec refert utrum dissimile sit obsequium, quod Nec refert utrum dissimile sit obsequium, quod simili frequentatur affectu. Sunt autem duo, quae, nisi fallor, episcopo suggerere decrevisti; tui scilicet memoria, debitique recordatio pastoralis. Unde velut quoddam commonitorium candelabra mihi missa intelligo, quibus coram positis, et doctrinae lumen gerere, et pro te reminiscerer supplicare. Eorum praesentia succutit et excitat spiritum meum, secretis exigens hortatibus, ut dum utor beneficio, proficiam exemplo. Occulte quidem, sed acute satis, jubeor attendere cujus sim bajulus luminis, quibus divina dicant eloquia: Vos estis lux mundin accendunt lucernam, nec ponunt eam sub modio, sed super candelabrum ut luceat omnibus qui in domo sunt . Amplector tuam, filia Christi, exhortationem, quae si tuae defuit intentioni, si dedisti simpliciter, sic tamen muneris accipio famulatum, ne contemnam documentum. Licet undecunque proficere ac doceri: omnia fere mysticos offerunt intel
Abbreviated transcription (Latin):
Puris ⁊ integer animꝰ deos quoc̾q uult meli¬
nat. nec minus qdrante qͣm talento celestẽ
mitigat indignationem. Sic zapud metiñi
domimi. tuus animꝰ ꝯmendat. sic magnifi¬
cat. sic illustrat. Ipsum bene quidẽ rutilat
aind suo s meliꝰ animo tuo: aĩo cui bñficiũ
placuit. cui innata est ñ suggesta uoluntas
largiendi. Animo inq̃ tuo qui ex animo uo¬
luit qui eito p̾stitit a quo inprouidꝰ accepi ñ
inportunꝰ extaesi. Porro ex hoc ctiam manifeĩ
illas quę prius ad crucem cum lac̾mis. de hĩc
ad monum̃ttũ cuni aromatib accesserunt. Iule
nimirtũ pio succense desid̾io quib potuere slu¬
diis ⁊ crucifuo ꝯpasse sunt ⁊ obsecute tumulato.
Tu quoq pͥsens es cũ xͥ imolatur cum tditͣ
sepulture ne utrumq sine tuo celebratur obse¬
quio cũ ibi luminaria p̾paras. ubi luminis
ad esse auctorẽ: ⁊ corde credimius ⁊ ore confitem᷑.

Expanded text:
Purus et integer animus eos quocunque vult incliPurus et integer animus eos quocunque vult inclinat, nec minus quadrante quam talento, coelestem mitigat indignationem. Sic et apud me tuum donum tuus animus commendat, sic magnificat, sic illustrat. Ipsum bene quidem rutilat auro suo, sed melius animo tuo, animo cui beneficium placuit, cui innata est, non suggesta, voluntas largiendi; animo, inquam, tuo, qui ex animo voluit, qui cito praestitit, a quo 25 improvidus accepi, non importunus extorsi. Porro ex hoc etiam manifestunctas mulieres illas quae prius ad crucem cum lacrymis, dehinc ad monumentum cum aromatibus accesserunt. Illae nimirum pio succensae desiderio, quibus potuere studiis et crucifixo compassae sunt et obsecutae tumulato. Tu quoque praesens es cum Christus immolatur, cum traditur sepulturae, neutrumque sine tuo celebratur obsequio, cum ibi luminaria praeparas, luminis ubi adesse auctorem et corde credimus et ore confitemur.
Abbreviated transcription (Latin):
delitus ꝓ regina utere: ñ ꝓte:¬
Cooit ceomannoꝵ sacerdos.I.M.
uenerabili angloꝵ regine gła ⁊ͥ hono¬
re dignissime. salute ⁊ orationũ instantiam.
Disticale est discrete semꝑ ac uł ꝓuide bnsicia
ollocari. Nescuntt hanc eredise potestates
prouidentiam. qͣs pulcrũ ẽ b̃nfac̃e uł indis¬
nis. Talem ap̃ te munificentiam erpt̾. undic¬
cionem tuam grãrum ꝓseqͣr actionem stupe¬
factus parit̾ ⁊ gła mineris : affectu tbuentis.
Munuis enĩ tuũ płimum ꝯm̃dationis ex se
ipso ꝓmerctur ut pote ambitiosum mat̾ia
p̃clarum scelatura. Euis tñ p̾tium mitten¬
tis maiestate cumulatur. minusq est qͦs
ars ei contulit aut natura quã qͣ hab ex
regina. Quod si nec ingenio plac̾et artifi¬
cis: ñ alit̃ tñ illud amplecterer quã uł thu¬
ta suꝑi: uel pinguiũ libamina uictimarum
Illi si quidem ñ hostiã s affectum ꝯsid̾ant.
eoꝵq grarum deuotio ñ impensa ꝓmeret᷑.

Expanded text:
deliciis pro regina utere, ndeliciis pro regina utere, nrdos H. M. venerabili Anglorum reginae gloria et honore dignissimae, salutem et orationum instantiam. Difficile est discrete semper ac provide beneficia collocari. Nesciunt hanc excelsae potestates providentiam, quas pulchrum est benefacere vel indignis. Talem ego apud te munificentiam expertus, benedictionem tuam gratiarum prosequor actione, stupefactus pariter, et gloria muneris, et affectu tribuentis. Munus enim tuum plurimum commendationis ex se ipso promeretur, utpote ambitiosum materia, praeclarum caelatura. Ejus tamen pretium mittentis majestate cumulatur, minusque est quod ars ei contulit aut natura, quam quod habet ex regina. Quod si nec pondere, nec ingenio placeret artificis, non aliter tamen illud amplecterer, quam vel thura superi, vel pinguium libamina victimarum. Illi siquidem non hostiam, sed affectum considerant, eorumque gratiam devotio, non impensa promeretur.
Abbreviated transcription (Latin):
mitieias caleta tua qi diuisit aqͥs abaqui
in sapientia sua: forcassis antera trabis intꝰ
cteditorem tuũ: dum repetet a te cõmenda¬
tum suũ. Intellige que dico. Honiis causi¬
ducus est qͥui decum rõnẽ posccus est. Coram
angłis referet. ueritati deferet. terribilia
proferet. horribilia inferet. S dicis michi.¬
Discsia dñi plena ẽ terra. Cecerum plures
eam sibi iufructuose aucupantur qui lie
abuirato hnagenct studio. dm̃ t̾n quẽ me¬
rentur iudicem sꝑant imsericoidem. qͣsi eũ
inuenire ꝓpitiũ merces sit iniqͥtatis qͦd credi¬
mode pollicentur & boni. In ea sꝑare sali¬
berrimt̃ ẽ consiliũ. s: ddea totum pendere
pieulosum refugium. Oportet eñ iudic̃e
mitigent aliqua bona si uolumis mise¬
rieoratt᷑ uidicari multa mala. ꝓͥ xima est
uenie causa ñ tota rea. Uirtus que cum
delicto ad iudiciũ uenit: interuenit. hii
porabit adu̾sus te ⁊ auersus ate Graue est
ineid̾e in manus dei uiuentis Uale itaq atq

Expanded text:
nutias talenta tua, qui divisit aquas ab aquis in sapientia sua? Fortassis autem trahes in jus creditorem tuum, dum repetet a te commendatum 18 suum? Intellige quae dico; bonus causidicus est, qui tecum rationem positurus est. Coram angelis referet, veritati deferet, terribilia proferet, horribilia inferet. Sed dicis mihiMisericordia Domini plena est terra . Caeterum plures eam sibi infructuose aucupantur, qui licet abjurato bene agendi studio, Deum tamen, quem merentur judicem, sperant misericordem, quasi eum invenire propitium merces sit iniquitatis, quod credion nisi timide, pollicentur etiam boni. In eam sperare saluberrimum est consilium, sed de ea totum pendere, periculosum est refugium. Oportet enim ut judicem mitigent aliqua bona, si volumus misericorditer judicari multa mala. Proxima est veniae causa, non tota rea. Virtus quae cum dilecto ad judicem venit, intervenit. Hi perorabit adversus te et aversus a te? Grave est incidere in manus Dei viventis . Vale, atque
Abbreviated transcription (Latin):
nere dei male itendo facis tiuũi malũ. Nichil
enũ ẽ bom̃i bonũ sine se bono. Bonis auten
⁊ diligentib ctm̃ om̃ia cooꝑantur in bonũ:
Porro mum̃a ãi cdãpno sunt possessorib otio¬
sis: qͥb nolle negotiari ad lucrũ ꝓbe. negoti¬
atur ad suppliciumi. Intellige que dico: Deqs
enim tͥ dñs intellectum: Magnus enĩ fene¬
rator est añs nr hic Cõram eo loquor. In por
erit. dupplum reqͥret ate. Cum susceꝑit: cen¬
cuplo mun̾abie te. O beatum cõm̃tium in qͦ
uec usuras engens cͥminis arguitur: nec sol¬
uens in aliquo grauatur. O felicem nego¬
tiationẽ in qua crectitor ẽ oportune inportu¬
nus. ⁊ debitori plusr debeat debetur:. ꝓ mdẽ
tim̃dum est ne ad iudiciũ sine uenia uenias
si qͦs absit negotiandi neglegentiam sũmas
obliuione fore inpunitã. Intellige que dico
Magne memorie est iste creditor nr̃. Pena¬
liter oblita estu. si eum putas oblitũ debi¬
ci sui. Hich̾ obluuscttur tp̃r: nicħ occupa¬

Expanded text:
nere Dei male utendo, facis tuum malum: nihil est enim homini bonum, nisi se bono. Bonis autem et diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum . Porro munera Dei damno sunt possessoribus otiosis, quibus nolle negotiari ad lucrum, probe negotiatur ad supplicium. Intellige quae dico; dedit enim tibi Dominus intellectum. Magnus fenerator est hic Deus noster. Coram eo loquor. Importuerit, duplum requiret a te. Cum susceperit, centuplo munerabit te. O beatum commercium, in quo nec usuras exigens criminis arguitur, nec solvens in aliquo gravatur! O felicem negotiationem, in qua creditor est opportune importunus, et debitori, plus quam debeat, debetur. Proinde timendum est ut ad judicium sine venia venias, si, quod absit, negotiandi negligentiam somnias oblivione fore impunitam. Intellige quae dico; magnae memoriae est iste creditor noster; poenaliter oblita est tui, si eum putas oblitum debiti sui. Nihil obliviscitur tempore, nihil occupa
Abbreviated transcription (Latin):
rant̃ dispensatione eccłȩ s iusticie censura
pnniutur. De talib enĩ concilio tiburien¬
si reꝑies capło.x. Quidam desponsauit
cum qua coire ñ potuit. Illam frat̃ eiꝰ corru
tam sustineant: licita uͦ eis conuigia ñ ne¬
gentur. Ex habundanti itaq fuit ad con¬
tactum cslidi ferri p̾fatam deducere puel¬
lam tamꝙ̃ cali ꝓbatam eramine cum pͥori
iuiro nulla se cõeinidi miscuisse consortia.
ftemĩ frustra lex adducitur que ad urgen¬
as ceaise aceisionem sufiagatur. Ual.
on paucis declaratur punlegiis ꝙͣ̃ tũ
eccłe beati martini romani deculer̃
ponaifices: quãtãq ꝓuuiderint lib̾¬
caten. Quam dimi p̃fate eccłe canonici sal¬
ua reuerentia ur̃a tueri merentur: fortasse
prolapsi sũt. suamq dignitatem q̃rentes
mam offendte. Cctum gͥnaliter om̃ib ex carita¬
te debemus ut supplicomus ad ueniam: si frat
decliuet ad culpam. Caritas nos compulit ad
lari aputi petrum cui septuagies septies dimit¬

Expanded text:
rantur dispensatione Ecclesiae, sed justitiae censura puniuntur. De talibus haec in concilio Tiburiensi reperies capitulo 10. Quidam desponsavit uxorem, cum qua coire non potuit; illam frater ejus clamtam sustineant; licita vero eis conjugia non negentur. Ex abundanti itaque fuit ad contactum calidi ferri praefatam deducere puellam, tanquam tali probaturam examine cum priore viro nulla se coeundi miscuisse consortia. Etenim frustra lex adducitur, quae ad urgentis causae decisionem minime suffragatur. Vale. on paucis declaratur privilegiis, quantum ecclesiae Beati Martini 135 Romani detulerunt pontifices, quantamque providerint libertatem. Quam dum praefatae ecclesiae canonici, salva reverentia vestra, tueri niterentur, fortassis prolapsi sunt, suamque dignitatem quarentes mam offendit. Caeterum generaliter ex charitate debemus, ut supplicemus ad veniam, si frater declinat ad culpam. Charitas igitur nos compulit ad ibus interpellare apud Petrum, cui septuagies septies dimit
Abbreviated transcription (Latin):
de freq̃ntissuna. futura sreq̃ntior. qͣtiens ad
altare dñi peccator acdstalio sacerdos. Ibi ꝓ te
regina ueñabi ibi pro tuis. ⁊ candelabra
agent obsequio: ⁊ pontifex monim̃to. Uał.¬
anctoritati conugiũ fit ꝯsensu uolun¬
tatis ñ ꝯmertio ꝓmutionis. Unde ambs̾.
ad uirginitatis cioetationem. Non deflo
fecto ñ imret puella cum uiro conuigiumᷤ
ciũ fiatͥ sollempnes cam iuptie copulauerãt
atq consensus mierat: quamius secieta miatͥ

Expanded text:
de frequentissima futura frequentior, quoties ad altare Domini peccator astabo, sed sacerdos. Ibi pro te, regina venerabilis, ibi pro tuis, et candelabra 26 agent obsequio, et pontifex monimento. Vaahitur, conjugium fit consensu voluntatis, non commercio permistionis. Unde Ambrosius ad virginitatis exhortationem: « Non deflorrofecto non iniret puella cum viro conjugium, cujus fratri 78 solemnes eam nuptiae copulaverant, atque consensus inierat, quamvis sec
Abbreviated transcription (Latin):
suscepimꝰ infringi patiamur. Gela¬
sius quoq uniuersis ep̃is ꝑdarda¬
niã dehac eadẽ re ita scribit. Quu
ꝑ ambitiones illicitas non pudet
quosdã eccłiarũ iura turbare.
⁊ pͥuilegia quȩ metropolitanisul
ꝓuincialib ep̃is decreuit antiqͥtd
auida presumptione ꝑuadere. ĩ
respicientes quia ecerno iudicira¬
tionẽ tam decatholice sinceritatis
iniuria quã detraditionũ pͣudi¬
cus paternarũ non sine ꝑpetue sinte
dãpnationis interitu redditur.
siihac obstinatione ꝑmanserint.
caritatẽ ur̃ãm duximꝰ instruendã
ut uos om̃s incommune fr̃s ꝑdar

Expanded text:
suscepimus, infringi patiamur. Gelasuscepimus, infringi patiamur. Gelasius quoque universis episcopis per Dardaniam de hac eadem re ita scribit: Quia per ambitiones illicitas non pudet quosdam aecclesiarum iura turbare et privilegia, quae metropolitanis vel provincialibus episcopis decrevit antiquitas, avida presumptione pervadere, non respicientes, quia aeterno iudici rationem tam de catholicae sinceritatis iniuria, quam de traditionum preiudiciis paternarum, non sine perpetuae sint dampnationisi hac obstinatione permanserint, caritatem vestram duximus instruendam, ut vos omnes in commune fra
Abbreviated transcription (Latin):
meȩ conatib qua̧tradita canonice
cõꝑio obseruare acuenerari ꝓficcor.
B eatus qͦq Gregoriꝰ maurentio mas¬
gistro ꝓcausa theodori. Graue nimᷤ
ẽ. contra ueterẽ usũ sacerdotes sibi
qͥcquã arriꝑe. Itẽ idẽ. Om̃ĩa quȩ
usus antiqͥtatis statuit: intemera¬
ta seruent᷑. Inde leo quartꝰ scribit
iudici sardinie. Nec mos nec nouit᷑
introducta cõsuetudo nr̃e eccl̃iȩ
nr̃is pͣdecessorib fint contra canonũ
statuta noua uł musitata p̃sumcr.
Itẽ Gregoriꝰ uniuersis ep̃is numidie
Consuetudiuẽ qua contra fidemm
chil usurpare dinoscit᷑. inmotamꝑ
ticuendis. siue decȩt̾is capitulis.Itẽ
leo quartus lothario. Qđ iusta ac
sedula consuetudo nos imitari nõ
p̃cipit. ita ab hoc ueluti amagnop̃¬
cipicio nos custodire oportet. Nicho¬
laus qͦq incercȩt̾a sic scribit hicma¬
ro remensi arhicp̃o. Ridiculũ adt
satis abhominabile dedecus ut cia¬
diciones quas antiquitus a patrib

Expanded text:
meae conatibus, quae tradita canonice meae conatibus, quae tradita canonice comperio, observare ac venerari profiteor. Beatus quoque Gregorius Maurentio magistro pro causa Theodori: Grave nimis est contra veterem usum sacerdotes sibi quicquam arripere. Item idem: Omnia quae usus antiquitatis statuit, intemerata serventur. Inde Leo quartus scribit iudici Sardiniae: Nec mos, nec noviter introducta consuetudo nostrae aecclesiae nostris predecessoribus fuit contra canonum statuta nova vel inusitata presumere. Item Gregorius universis episcopis Numidiae: Consuetudinem, quae contra fidem nichil usurpare dinoscitur, immotam tituendis, sive de ceteris capitulis. Item Leo quartus Lothario: Quod iusta ac sedula consuetudo nos imitari non precipit, ita ab hoc veluti a magno precipitio nos custodire oportet. Nicholaus? quoque inter cetera sic scribit Hincmaro Remensi archiepiscopo: Ridiculum est et satis abhominabile dedecus, ut traditiones, quas antiquitus a patribus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓut uultis minuitis aut mutacis adtẽ¬
quoꝵ institutio potiꝰ sit tenenda. uł qͥb
obcilientia potiꝰ sit exhibenda. an illis
scĩs patrib quib adhuc nob̃ inscriptis
suis locunt᷑. anuob̃ qͥb nichilẽ. aliud ꝓ¬
posicũ nͥ pͥorũ sequi⁊ honorare uestigia.
Neq hoc dico qđ cõtra nouos excessus
nõ liccat noua ꝓmulgare mãdata.s
hoc dico qđ dicit papa ⁊ or imus nar¬
bonẽsib. Contra statuta patrũ cõced̾e
aliqͥd uł mutare. nehuiꝰ qͥdẽ sedis pot̃
auccoritas. Apud nos eñi incõuulsisra-¬
dicib uiuit antiqͥtas. cui decreta pa¬
trũ sanxcre reuerentiã. In libro qͦq
pontificũ qui dr̃ diurnus ita conti¬
necur de ꝓfessione romanipontificiꝰ.
Nicħ decraditione quã aꝓbatisimiᷤ
p̃decessorib mcis traditã et seruat̃a
repꝑi dimmuere uł mutare. aut a¬
liquã nouitatẽ ad mict̾e. s: feruent᷑
ut eoꝵ discipłs et seqͥpeda totism̃tis

Expanded text:
out vultis, minuitis aut mutatis: attenout vultis, minuitis aut mutatis: attenquorum institutio pocius sit tenenda vel quibus obedientia pocius sit exhibenda: an illis sanctis patribus, qui adhuc nobis in scripturis suis locuntur, an vobis, quibus nichil est aliud propositum, nisi priorum sequi et honorare vestigia. Neque hoc dico, quod contra novos excessus non liceat nova promulgare mandata; sed hoc dico quod dicit papa Zozimus Narbonensibus: Contra statuta patrum concedere aliquid vel mutare nec huius quidem sedis potest auctoritas. Apud nos enim inconvulsis radicibus vivit antiquitas, cui decreta patrum sanxere reverentiam. In libro quoque pontificum, qui dicitur Diurnus, ita continetur de professione Romani pontificis: Nichil de traditione, quam a probatissimis predecessoribus meis traditam et servatam repperi, diminuere vel mutare aut aliquam novitatem admittere, sed ferventer ut eorum discipulus et sequipeda totis mentis
Abbreviated transcription (Latin):
dientia direximꝰ. P etendo itaq consu¬
limus ⁊ consulendo petimus discrecio¬
nẽ urãm. ut partius decȩt̾o nos apłicȩ
obedientiȩ uincłis astringatis. nehu¬
meris nr̃is ĩ portabilia ĩponendo inobȩ¬
dientiã labiphibente aliqua inpossi¬
bilitate uł ĩꝑante aliqua necessitate
faciatis. quia facile ẽ. uob̃ cõminãte
arcu delongĩco pugnare. nob̾ aucẽ
nimis ꝑicłosum aduersantẽ gladio
dep̃senti ferire. Nos tam̃ int̾dicta
seu mandata ꝓfidĩ defensione. ꝓfide¬
liũ correptione. ꝓsceleratoꝵ emenda¬
tione. ꝓĩminentiũ uł futuroꝵ maloꝵ
interdictione ꝓmulgata asede apłica
sic uolumꝰ obseruare. ut parati simꝰ
defensione tolerare. Cũ uͦ ea q̃ indif¬
ferent̃ se hñt. in qͥb nõ obseruatis mi¬
nume salus ꝑiditat᷑. uł obscruatis
minime iuuat᷑. tamobnixe seruan¬
da sancitis. uł cũ ea que antiqͥtassan¬
xit. consuecudo seruauit. uenerabi¬
liũ patruũ accoritas sacrata firmaũ.

Expanded text:
dientia direximus. Petendo itaque consulimus, et consulendo petimus discretionem vestram, ut parcius de caetero nos apostolicae obedientiae vinculis astringatis, ne humeris nostris importabilia imponendo, in inobedientiam labi, 27 prohibente aliqua impossibilitate, vel imperante aliqua necessitate faciatis, quia facile est vobis comminante arcu de longinquo pugnare, nobis autem nimis periculosum adversantem gladio de praesenti ferire. Nos tamen interdicta seu mandata pro fidei defensione, pro fidelium correctione, pro sceleratorum emendatione, pro imminentium vel futurorum malorum interdictione, promulgata a sede apostolica sic volumus observare ut parati simus, defensione tolerare. Cum vero ea quae indifferenter se habent, in quibus non observatis minime salus periclitatur vel observatis minime iuvatur, tam obnixe servanda sancitis vel cum ea quae antiquitas sanxit, consuetudo servavit, venerabilium patrum auctoritas sacrata firmavit,