comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ariaũ poc̃ tator nõ soli
pat̃ familias: s ⁊̃ filius¬
familar. Set et sermis ꝓtͥiͨ
testamento cum hib̾tate recte
titor dari potest. s stiend̾ ẽ eũ
⁊ sñe ub̾tate tutorem datum
tacite et libertatem directem
accepise ud̾i ⁊ per hoc recte
tucorem cẽ plane siperor¬
torem seriuut quasi libertutor¬
C datus sit aliud dicend̾ ẽ. Se¬
ruus asi alienus datus ꝑure

Expanded text:
 potest tutor non solum paterfamilias, sed etiam filiusfamilias. Sed et servus proprius testamento cum libertate recte tutor dari potest. sed sciendum est, eum et sine libertate tutorem datum tacite et libertatem directam accepisse videri et per hoc recte tutorem esse. plane si per errorem quasi liber tutor datus sit, aliud dicendum est. servus autem alienus pure
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstitucione prohibũtur adcute¬
lam ał turã aspirate adeo. ut noc
qrorat in cuule eos qui alieno
auxiliano in reous sius admini¬
auindis egei nascũtur: sub afit̾
reguntur auoꝵ tuceiam uł curã

Expanded text:
stitutione prohibentur ad tutelam vel curam aspirare, adeo ut nec cum erat incivile, eos qui alieno auxilio in rebus suis administrandis egere noscuntur et sub aliis reguntur, aliorum tutelam vel curam
Abbreviated transcription (Latin):
hoꝯteno siauis extuio nepotom
dat ĩ acopoonem: non est necc̃e
silium consentire Inpͦmsdĩ
aũ cãis assimilatut huis quas¬
oꝑtatus uł arrogouis est ei qui
ex logitimo matrimomo nãtus
est ex ideo siquis perimuitorẽ
dem prouincit nonestcaneum
oncua dare s et istd utͥustp
opcionis conane ẽ ꝙ huiq̃¬
gñare nõ posunt: quales fũt
spadonos adoptare post̃ castra¬
c ti aut̃ nõ possunt seminee
ꝓͦ adoptare non possunt qr nec
nat᷑ales ub̾os inpotestate sua
hũt s indulgencia iͥncipis ad
solecium lib̾oꝵ amissoꝵ adopta¬
c re possunt. Illud ꝓpriũ ẽ alius
adoptionis q̃ ꝑsacrũ oricutũ
sit quod si hnt qui liłos in po

Expanded text:
o si avus ex filio nepotem dat in adoptionem, non est necesse filium consentire. In plurimis autem causis adsimilatur is, qui adoptatus vel adrogatus est, ei qui ex legitimo matrimonio natus est. et ideo si quis per imperatorem dem provinciae non extraneum onem dare. Sed et illud utriusque adoptionis commune est, qgenerare non possunt, quales sunt spadones, adoptare possunt, castrati autem non possunt. Feminae quoque adoptare non possunt, quia nec naturales liberos in potestate sua habent: sed ex indulgentia principis ad solatium liberorum amissorum adoptare possunt. Illud proprium est illius adoptionis, quae per sacrum oraculum fit
Abbreviated transcription (Latin):
nepos. neptis. pronepe. prone¬
ptis S hodie ex nr̃a constĩ¬
tucione cum filius famibas a pa¬
tre naturali extrance ꝑsone
ĩadoptõnẽ aatur uira pocestatis
naturalis patris minime disso¬
liuntur. neqͣqmͣ ad patrem adop¬
tiuũ tͣnsit nec inpotestate eius
ẽ. licet ab intestamento iura suc¬
cesõnis ei a nobis tributa sint
ꝑuiꝰ pater naturalis nõ extͣnco
s auo fillii si mat̾no uł sup̃e
pater naturalis fuerit: eman¬
filium suum dederit madop¬
cionem: in hoc casti quia in
unati porionam concurrũt
iura naturala ⁊ ad optionis

Expanded text:
nepos neptis, pronepos pronenepos neptis, pronepos proneptis. Sed hodie ex nostra constitutione, cum filiusfamilias a patre naturali extraneae personae in adoptionem datur, iura potestatis naturalis patris minime dissolvuntur nec quidquam ad patrem adoptivum transit nec in potestate eius est, licet ab intestato iura successionis ei a nobis tributa sunt. si vero pater naturalis non extraneo, sed avo filii sui materno, vel, si ipse pater naturalis fuerit emanfilium suum dederit in adoptionem: in hoc casu quia in unam personam concurrunt et naturalia et adoptionis
Abbreviated transcription (Latin):
ibitas nupcias cochant et anape¬
nas patimur q sacͥs constitucioit
continentur anqñ aũ euenit
ut lideri qui statĩ ut nati sunt in
potestate ꝑentum non flant pꝰ¬
ea aũ rodigantur ĩ potestate ꝑẽ¬
tum qualis ẽ isi qui dum naturał
fuerat post ea curie datus pote¬
stati patris subicitur. nec nõ is qui
amuliere libera procratus cuniꝰ
matrimonium minime legibus
ĩt̃dictu fuerat s ad qmͣ pat con¬
suecudinem haruent post en ex
nr̃a constitucione dotalons in¬
strumentis compositis in pote¬
state patͥs esfficitur. Q uodet
aliis qui exeadam mat̾monio
suorint procreati similr̃ nr̃a
constitucio p̃buit
on som̃aũ nacuralet lib̾i
scõm ea que dixinut ĩ potesseͣ
tamus ad opocio aũ duobus
modis fit aut principali res¬
cripto aut imꝑio magrãtus
Imꝑatoris autoritate ad optaiet¬
ue. sui uiris sunt que spẽs ad¬
opcionis. dicitur arrogacio
Imꝑio magr̃atus adoptamus oo.
filia siuie inferiores qualis est

Expanded text:
ibitas nuptias coeunt et alias poeibitas nuptias coeunt et alias poenas patiuntur, quae sacris constitutionibus continentur. Aliquando autem evenit, ut liberi quidem statim ut nati sunt in potestate parentum non fiant, postea autem redigantur in potestatem. qualis est is qui dum naturalis fuerat postea curiae datus potestati patris subicitur. nec non is qui a muliere libera procreatus, cuius matrimonium minime legibus interdictum fuerat sed ad quam pater consuetudinem habuerat. postea ex nostra constitutione, dotalibus instrumentis compositis, in potestate patris efficitur: quod et alii si ex eodem matrimonio non fuerint procreati, similiter nostra constitutio praebuitNon solum tamen naturales liberi, secundum ea quae diximus, in potestate tamus. Adoptio autem duobus modis fit, aut principali rescripto aut imperio magistratus. imperatoris auctoritate adoptave sui iuris sunt. quae species adoptionis dicitur adrogatio. imperio magistratus adoptamus eos filia, sive inferiorem, qualis est
Abbreviated transcription (Latin):
filii nur̃ ẽẽ nꝰ pat̾s sponsam no¬
⁊ iure facturos eos oẽ quihu¬
iꝰ̃i nuptiis se abstinuerunt
Ilud cercũ est f̃iuiles q̃ cogna¬
ciones impedimento eẽ nup¬
ciis si forte pater ⁊ filia aut
st̃ aut soror manumissi fueñt
Sunt ot alie porsone q̃ ꝓpt̃ di¬
uersas raciones nupcias contͣli¬
ere prohitentur quas inlibus di¬
pioꝵ seu pandectaꝵ ex uet̾ico¬
uectaꝵ mre enum̾ari permiũ¬
et Siadu̾stis ea q̃ diximus aliqͦ
coieriit ret uir. nec uxor. net
nuptie net matrimaniũ nec
dos iacelligitar itaq hii qui exco
coitu nascontur. inpocestate pa¬
tris non st̃. set t̾ales sunt quãtũ
ad patriam potestarem pertmet
quales sunt hii quos mater nuł¬
go concepit. nam nec hũ patiẽ
hẽre iñtłiguntur: cũ hiis eciam
ĩcertus ẽ unde solent filũ spurii
don concepti. uł qiͣ sine patre fi¬
lii. sequitur gͦ ut et dissolucio tali
coitu nec dotis. nec donacionis

Expanded text:
filii nurum esse nec patris sponsam nofilii nurum esse nec patris sponsam noet iure facturos eos, qui huiusmodi nuptiis se abstinuerint. Illud certum est serviles quoque cognationes impedimento esse nuptiis, si forte pater et filia aut frater et soror manumissi fuerint. Sunt et aliae personae, quae propter diversas rationes nuptias contrahere prohibentur, quas in libris digestorum seu pandectarum ex vetectarum enumerari permisimus. Si adversus ea quae diximus aliqui coierint, nec vir nec uxor nec nuptiae nec matrimonium nec dos intellegitur. itaque ii qui ex eo coitu nascuntur in potestate patris non sunt, sed tales sunt, quantum ad patriam potestatem pertinet, quales sunt ii quos mater vulgo concepit. nam nec hi patrem habere intelleguntur, cum his etiam incertus est: unde solent filii spurii ἀδην concepti vel quasi sine patre filii. sequitur ergo, ut et dissoluto tali coitu nec dotis exactioni
Abbreviated transcription (Latin):
que loco filie sunt quod sci¬
licet ita accipi debet si fuit
nurus ẽ. id est si adhuc nupta
filio tuo ÷. alia rõne uxorem
eam. ducere non possis que
cadam duobus nupta eẽ nõ
potest Item si adhuc pͥuig¬
na cua est. id est simat᷑ eius
nupta est cͥ ideo eam uxorẽ
est uxorem ducere. qr matͥs
loco sunt. quod et dissoluta
ipm dem̃ affinitate proced¬
it. alioqui si adħut nou̾ca ẽ
id est si adhut patͥ cuo nupta
estt cõmuni iuro impeditꝰ
tͥ nubere q̃ cadem duobus nu¬
pta nõ potest Item adhuc¬
si socrus est. id ÷ si filia eiustͥ
adhuc nupta ẽ ideo ĩpediũt᷑
nupcie quia duas uxores h̾ere
non possis. mariti cũ filius
ex alia uxore. ⁊ uxoris filia ex
alio marita uł ꝯtͣ mat̾moni¬
si recte ꝯtͣhunt licet hẽant
frẽm sororem ue ey matͥmo¬
nio postea ꝯtͣcto natos s
siuxor tua post dinorciũ ex alio¬
uiro filiam procreau̾it: hoc ñ
⁊̃ auidem pͥiugna tua. s iuuia¬
nus huiusm̃o nͣupciis abstin̾e
debert ait nam nec sponsain

Expanded text:
e loco sunt. quod scilicet ita accipi debet, si fuit nurus est, id est si adhuc nupta est filio tuo, alia ratione uxorem eam ducere non poteris, quia eadem duobus nupta esse non potest: item si adhuc privigna tua est, id est si mater eius tibi nupta est, ideo eam uxorem est uxorem ducere, quia matris loco sunt. quod et ipsum dissoluta demum adfinitate procedit: alioquin si adhuc noverca est, id est si adhuc patri tuo nupta est, communi iure impeditur tibi nubere, quia eadem duobus nupta esse non potest: item si adhuc socrus est id est si adhuc filia eius tibi nupta est, ideo impediuntur nuptiae, quia duas uxores habere non possis. Mariti tamen filius ex alia uxore et uxoris filia ex alio marito vel contra matrimonium recte contrahunt, licet habeant fratrem sororemve ex matrimonio postea contracto natos. Si uxor tua post divortium ex alio filiam procreaverit, haec non est quidem privigna tua, sed Iulianus huiusmodi nuptiis abstinere debere ait: nam nec sponsam
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ relinquere uidelicet pat̃ bo¬
na q̃ ad patrem ad optinũ tͣnstunt
⁊ quoꝵ conmodũ ei adquisinit
postea minorem natuꝰ. nõ posse
maiorem adoptare placet adop¬
tio enim naturam muitatur et
pro monstro ẽ. ut maior sic filuᷤ
qmͣ pat̃. dobet itaq is qui sibi ꝑ
ad rogationem. uł per ad opcionẽ

Expanded text:
 relinquere, videlicet praeter bona quae ad patrem adoptivum transtulit et quorum commodum ei adquisivit postea. Minorem natu non posse maiorem adoptare placet: adoptio enim naturam imitatur et pro monstro est ut maior sit filius quam pater. debet itaque is qui sibi per adrogationem vel adoptionem
Abbreviated transcription (Latin):
uitas aũ nupcias
it̃ se ciues romani conthz̃
qui scd̾m p̃cepta legũ coount
mascłi quidem puboros. femi¬
ne aũ uiti potentes siue pat¬
res fatiha sint. siue filiĩ fam¬
ił dũ tñ filii familias cõcessũ
hẽbant parenciũ quoꝵ ĩ pet¬
estate sunt nam hoc fiende¬
lere ciuisis ⁊ naturalis ratio
suadot ĩ tantũ ut iussus par¬
entis p̃cede̾ debeat unde q̃¬
sit̃ ẽ an furiosi filia nubere aut
furiosi filius uxorem ducero
possit: cũq suꝑ filio uariaba¬
tur: nr̃a ꝓcessit detisio. qua
per missũ est ad exomplũ filie
furioã: fliũ qm̃ꝙͣ posse ⁊ sine
patris int̾uentu matͥmonioͣm
sibi copłare scd̾m datũ nostre

Expanded text:
tas autem nuptias inter se cives Romani contrahunt, qui secundum praecepta legum coeunt, masculi quidem puberes, feminae autem viripotentes, sive patresfamilias sint sive filiifamilias, dum tamen filiifamilias et consensum habeant parentum, quorum in potestate sunt. nam hoc fieri debere et civilis et naturalis ratio suadet in tantum ut iussum parentis praecedere debeat. unde quaesitum est, an furiosi filia nubere aut furiosi filius uxorem ducere possit? cumque super filio variabatur, nostra processit decisio, qua permissum est ad exemplum filiae furiosi filium quoque posse et sine patris interventu matrimonium sibi copular
Abbreviated transcription (Latin):
tinent nuptic ꝯtͣhi nõ post̃
ueluti ĩt᷑ patrem et filiũ. uł an¬
nũ. ⁊ nepotem. uł matrem et
filiũ. uł auiã. ⁊ nepotem. et
usque ad ĩfinitũ. et sitales ꝑ¬
sone ĩt̃ se coieriit. nefarias
atq ĩcertas nupcias ꝯͣxisse
diꝯtur Et bec ad eo ita st̃
ut qmͣnis per ad optionem
ꝑentũ ub̾oꝵ ue loco sibiesse
ceꝑint nõ possint ĩt̃ se ma¬
cͥmonio ꝯiũgi ĩtãtũ ⁊ eci¬
am dissoluta adoptõne
ueris mancat ita qd̾ eamq̃cͥ

Expanded text:
hi non possunt, veluti inter patrem et filiam vel avum et neptem vel matrem et filium vel aviam et nepotem et usque ad infinitum: et si tales personae inter se coierunt, nefarias atque incestas nuptias contraxisse dicuntur. et haec adeo ita sunt ut, quamvis per adoptionem parentum liberorumve loco sibi esse coeperint, non possint inter se matrimonio iungi, in tantum ut etiam dissoluta adoptione idem iuris maneat: itaque eam
Abbreviated transcription (Latin):
filiĩ qtã in potetite hẽt auo
constitucones suꝑ hũ hĩtas in
adoptionem dedet .⁊. sł hoc ip̃m
actis int̃uenientib apud con¬
petentem udicem manifesta¬
u̾it p̃sente eo qu ad ortatut
et nõ ꝯ̃dtente det nõeo qui
poptat slutur quidem ins pocesa¬
tis patiis naturaus tͣnsit aũ t̃ hiꝰ¬
modi penten adoptiesi incuic per¬
sona ⁊ adopcionem plonisiam
eẽ aũ dxximus ulud aũ scire opor¬
det quod si nurus tua ex filio
tuo concepit et alium post en
emancirnieris uł madopcionem
dedens p̃iuante nuru tuo uch¬
ominus qui exea nascitur inpo¬
cestare tua nascitur quos si post
emancipicionem uł ad opcionem
fuerit conceptus patͥs sui emã¬
cipati uł aui adoptiui potostati
subicitur: Et quod neꝙ nat᷑a¬
ses lib̃i neq adoptiui ullo pene
mͦ possunt cog̾e ꝑentem de po¬
testate sua eos dmuttere

Expanded text:
filium, quem in potestate habet, avo constitutiones super his habitas in adoptionem dederit, id est si hoc ipsum, actis intervenientibus, apud competentem iudicem manifestavit, praesente eo qui adoptatur, et non contradicente nec non eo qui adoptat, solvitur quidem ius potestatis patris naturalis, transit autem in huiusmodi parentem adoptivum, in cuius persona adoptionem plenissimam esse antea diximus. Illud autem scire oportet, quod, si nurus tua ex filio tuo conceperit et filium postea emancipaveris vel in adoptionem dederis praegnante nuru tua, nihilo minus quod ex ea nascitur, in potestate tua nascitur: quod si post emancipationem vel adoptionem fuerit conceptum, patris sui emancipati vel avi adoptivi potestati subicitur: et quod neque naturales liberi neque adoptivi ullo paene modo possunt cogere parentum de potestate sua eos dimittere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑentis sit ininstllmm deporta¬
tus fuerit: deslit ĩ poceste¬
te ꝑentis et̃. s siex ĩduigen¬
cu pͥncipali rostituti fuerint
per omĩa pͥstiuũ satã recipiĩt¬
t Relegati aũ petres muĩĩ
ĩ potostate sua lib̾os suos i̾da¬
potestate h̾e re desunt sermau
pene efficũture qui inmetala
dampnantur ⁊ qui bestiis subiti¬
untur siius sanulias si milita¬
erit factus manet ĩ potestate¬
patris. milicia enĩ uł conͣlaris
dignitas de patns potestate filiũ
non liłatur. set ex conssitucione
nra ssima patͥcit᷑ dignitas illi
co inꝑulit codicillis p̾stitis apa¬
em̃ patriciatus patrem audam
posse per emantipationis mod̾
sue potestatis nexibus filiũ tela¬
xare impatoriam añ celsitudĩe
nõ uai̾e eñ qm̃ sbi patiem elog¬
it. ab aliena exinere potestate¬
C Si ab hostibas captas fuerit pa¬
tres qmͣis seruus hostum fut

Expanded text:
lam deportatus fuerit, desinit in potestate parentis esse. sed si ex indulgentia principali restituti fuerint, per omnia pristinum statum recipiunt. Relegati autem patres in insulam in potestate sua liberos potestate habere desinit. servi autem poenae efficiuntur, qui in metallum damnantur et qui bestiis subiciuntur. Filius familias si militaerit factus, manet in patris potestate. militia enim vel consularia dignitas patris potestate filium non liberat. sed ex constitutione nostra summa patriciatus dignitas illico ab imperialibus codicillis praestitis a paenim patiatur patrem quidem posse per emancipationis modum suae potestatis nexibus filiam relaxare, imperatoriam autem celsitudinem non valere eum quem sibi patrem elegit ab aliena eximere potestate? Si ab hostibus captus fuerit parens, quamvis servus hostium fiat,
Abbreviated transcription (Latin):
dis if itucionem pose dan tutor¬
om non duhitabitur certe
aũ roi uł causor tutor dan nõ
potost. qr persone non cauio
ne rei datur si quis filibz suis
uł filiis tutores dederit ⁊̃ post¬
dedisse qr filius uł filie apellaci¬
one pꝰumus. et pꝰuma ꝯtinent᷑
ouid si ne potes sint an mapella¬
cione auoꝵ et ip̃is cutoꝵis dati
sunt. dicendum ẽ ut ip̃i quoq

Expanded text:
dari tutorem non dubitatur. Certae autem rei vel causae tutor dari non potest, quia personae, non causae vel rei datur. Si quis ‘ filiabus ’ suis vel ‘ filiis ’ tutores dederit, etiam postdedisse, quia filii vel filiae appellatione et postumus et postuma continentur. quid, si nepotes sint, an appellatione filiorum et ipsis tutores dati sunt? dicendam est, ut ipsis quoque
Abbreviated transcription (Latin):
tutela uł curacione sunt itaemũ
ĩtlłigemus cet̾ac ꝑsdonas q̃ neut᷑
ure tenentur ac pͥus duspiciamꝰ¬
E de hũs que in tutela sunt ẽ aũ
sores. scut editui dicuntur qui
eces tuentur. permisũ ẽ itaq
pocestate hũt destamento tutore
dote et hoc in filos filis q. om̃o
p̃cedit. nepotibus ta noptib ꝙ
itaq deiñ ꝑentes possunt costa¬
mento tutores aire si post mor¬
non sunt rocasuri itaq. si flli¬
us tuns mortis duo in comꝑr̃
in poͣstate cuta sit nopotes et ne¬
ptes: exeo non pot̾it costam̃to
tuo tũtorema hõre qmͣuis in po¬
tostate tua fuerint scilicet quia
mortuo te in patris tui potesta
natis pꝰ humiliabent᷑a et in ht
cã placuit non mitius pot hu¬
mis qmͣ iam natis destamẽto
tutares aare posse si mͦ inoa

Expanded text:
tutela vel in curatione sunt: ita enim intellegemus ceteras personas, quae neutro iure tenentur. ac prius dispiciamus de his quae in tutela sunt. Est ausores, sicut aeditui dicuntur qui aedes tuentur. Permissum est itaque potestate habent, testamento tutores dare. et hoc in filio filiaque omnimodo procedit; nepotibus tamen neptibusque ita demum parentes possunt testamento tutores dare, si post mornon sint recasuri. itaque si filius tuus mortis tuae tempore in potestate tua sit, nepotes ex eo non poterunt testamento tuo tutorem habere, quamvis in potestate tua fuerint; scilicet quia mortuo te in patris sui potestatnatis habentur, et in hac causa placuit non minus postumis quam iam natis testamento tutores dari
Abbreviated transcription (Latin):
ptis. ur proneptis ⁊ deicops adop¬
tare. qmͣuis filium quis nõ hẽat.
⁊ tam filium alienum quis ĩ locũ
nepotis pot̾ adoptare qmͣ nepotẽ
in loco filii Ssiquis nepotis
loco adoptat. uł qĩ ex eo finio am̃

Expanded text:
l proneptis vel deinceps adoptare, quamvis filium quis non habeat. Et tam filium alienum quis in locum nepotis potest adoptare, quam nepotem in locum filii. Sed si quis nepotis loco adoptet vel quasi ex eo filio,
Abbreviated transcription (Latin):
uatio: s nõ canta Satio
enĩ int̃ fratͤm ⁊ sororem nupci¬
e prohibite sunt siue abeadã
matre eodem q patre nati
siqua per adoptõnt̃ soror tibi
ẽẽ cepent qmͣ diu quidom
ꝯstat adopcio: sane ĩt̃ te et
ipãm nupcie consist̾e nõ post
cũ uero ꝑ mãcipionem adop¬
cio dissoluta sit: poc̾is eam
uxorem duc̾e. s ⁊ si tu emã¬
cipatus fueris. nicħ est ĩpedi¬
mento nupcis et ideo ꝯstat
si quis gener ad optare uent
debere eũ añ filiam suã emã¬
cipare ⁊ si quis uelit muirum
ad optare dese aũ filiũ emã¬
ris filiam uxorem duc̾e non
licet s nec neptem sintris
uł sdroris uxorem duc̾e qus
post qmͣus quarto gradusit
cuius enĩ filiam usorem duc̾e
non licet eis neq nepteni
permititur Cius nꝰ mu¬
lieris qmͣ pat̾ tiis ad opta¬
uit fliam nõ inderis ĩpodi
soroꝵ lib̾i uł fratris ⁊ soror¬
is ũtigi post̃. Itom admi¬
tam licet ad optimã uxor¬
om duc̾e non licet Item
mat̾teram q̃ parent̃ loco ha¬

Expanded text:
 sed non tanta. Sane enim inter fratrem sororemque nuptiae prohibitae sunt, sive ab eodem patre eademque matre nati umdem. Et si qua per adoptionem soror tibi esse coeperit, quandiu quidem stat adoptio sane inter te et eam nuptiae consistere non possunt: cum vero per emancipationem adoptio dissoluta sit, poteris eam uxorom ducere: sed et si tu emancipatus fueris, nihil est impedimento nuptiis. et ideo constat, si quis generum adoptare velit, debere eum ante filiam suam emancipare: et si quis velit nurum adoptare, debere eum ante filium emanris filiam uxorem ducere non licet. sed nec neptem fratris vel sororis ducere quis potest, quamvis quarto gradu sint. cuius enim filiam uxorem ducere non licet, eius neque neptem permittitur. eius vero mulieris quam pater tuus adoptavit filiam non videris impedirsororum liberi vel fratris et sororis iungi possunt. Item amitam licet adoptivam uxorem ducere non licet, item materteram, quia parentum loco ha
Abbreviated transcription (Latin):
ulatũ. t legit uno ad̾optionis mͦ
comincta ut ee in samilia. et
talu sitctum aũ ia pubes per
pracii ali rescaptũ ad rogatur
cõ coguita ad rogncio permitit᷑
et oxqunttr cã ad rogacionis
an hoesta sit expediat qd̾ pup¬
ulbꝰ ⁊ cũ auibdam ꝯdiciõibus
ad rõgacio sit ir ut teneat ad¬
sgator peridne puplice. hoc ẽ
tabialrio aimt᷑ pubeitatem di¬
cesserit pupillus restitutũ. se boni
illis qui siadoptio facta nõ eẽt
ad successionem enis uenturieeñt¬
c Item no alias emancipare hos
pot̃ adraator nisi causa cogni¬
ta digni emancipatione fucrint
⁊ tunc bona sua eis roddat e
⁊ si decadent pat̾ eñ ex hedailit uł

Expanded text:
gitimo adoptionis modo constrictum, ut et in familia et tivi sit. Cum autem impubes per principale rescriptum adrogatur, causa cognita adrogatio permittitur et exquiritur causa adrogationis, an honesta sit expediatque pupillo, et cum quibusdam condicionibus adrogatio fit, id est ut caveat adrogator personae publicae, hoc est tabulario, si intra pubertatem cesserit, restituturum se bona illis qui, si adoptio facta non esset, ad successionem eius venturi essent. item non alias emancipare eos potest adrogator, nisi causa cognita digni emancipatione fuerint et tunc sua bona eis reddat. sed et si decedens pater eum exheredaverit vel
Abbreviated transcription (Latin):
nz inpugnandi uecis nins s m¬
agis ꝯflrmandur grã poslicet ᷑
bonoꝵ possessionem nã mis̃ qͦs
qui recte facto testamento he¬
des ĩstituti sunt aat scd̾m co¬
buias ronoꝵ posseilonem
Item ab ĩtestato suos hereces¬
⁊agnatos ad ronoꝵ possemo¬
nem uocat s urmota auo
bonoꝵ possealone adeos herr¬
aut̃ pretor sotus nocat as
hereoitatomi. hereces quidem
ip̃o ire non siũt nam p̃cor

Expanded text:
 impugnandi ueteris iuris, sed magis confirmandi gratia pollicetur bonorum possessionem. nam illis quoque, qui recte facto testamento heredes instituti sunt, dat secundum tabulas bonorum possessionem: item ab iet adgnatos ad bonorum possessionem vocat: sed et remota quoque bonorum possessione, ad eos hereautem praetor solus vocat ad hereditatem, heredes quidem ipso iure non
Abbreviated transcription (Latin):
aũ actõnes u ĩ sinplum
ꝯcerte sunt ił ĩ duplumm
Insmplũ agrar ueluti ex
exempto. uerdito. ꝯducto.¬
causit pem serui cor¬
fugerit. aut ꝯtumax ad¬
u̾sus dñm f̃t ẽ aut lux¬
uriose mũ̾e ceꝑit. aut de¬
sic in qua actõie eciam ea¬
rũ rer̃ quas fugiendo ser¬
uus abstułit estunacõ dedu¬
cit Item exloptato quos
ex uon̾abilil locis relictũ¬

Expanded text:
autem actiones vel in simplum conceptae sunt vel in duplum In simplum agitur veluti ex ex empto, vendito, casibus: item servi corfugerit aut contumax adversus dominum factus est aut luxuriose vivere coeperit aut desit in qua actione etiam earum rerum quas fugiendo servus abstulit aestimatio deducitur: item ex legato quod venerabilibus locis relictu
Abbreviated transcription (Latin):
d dubio ẽ ex lepꝙ ꝯducticia
emanare quadrupli ułti
sit ut is cui decur colupne
Cã negotiũ alicii fac̾et
uł nõ. fite̾t. Item ex lege
ꝯdicticia nĩa ꝯstitutõ ori¬
cur i quadruplum ꝯdamp¬
natõnem inpouens hiit
exetutoril litiũ q̃ ꝯͣ nre¬

Expanded text:
ul est ex lege condicticiam emanare. Quadrupli veluti sit ut is cui datur calumniae causa negotium alicui faceret vel non faceret: item ex lege condicticia a nostra constitutione oritur, in quadruplum condemnationem imponens his exsecutoribus litium q
Abbreviated transcription (Latin):
cã ⁊ ob id mixte sunt pe¬
uã tñ persequitur qui ac¬
cione furti. siue manifiꝰ
agitur quadrupli. siue nec
manifĩ dupli de sola pena
agitur nam ipãm ꝑseaui¬

Expanded text:
et ob id mixtae sunt. poenam tantum persequitur quis actione furti; sive enim manifesti agatur quadrupli sive nec manifesti dupli, de sola poena agitur: nam ipsam re
Abbreviated transcription (Latin):
nebitur qui dois fit̾ uł
qui cͦauit ut cꝰ mala. pu¬
dissimulatõne adoletur
⁊ sdeo si quis inuiriam de¬
liquerit hociẽ statim pa¬
ssus. ad aĩmũ. suũ nõ re¬
uocau̾te post ea expe¬
nttencia remissam min¬
riam non pot̾it recole

Expanded text:
bitur qui dolo fecit vel qui curavit ut cui mala pudissimulatione aboletur: et ideo, si quis iniuriam dereliquerit, hoc est statim passus ad animum suum non revocaverit, postea ex poenitentia remissam iniuriam non poterit recole
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑͣm uł ĩstiplatũ deductam
pecit actor. Item comoaiti
depoĩti mandati ꝓ socio ex
empto. uendito. locato ꝯdu¬
cto plane si depõĩti agetur oo
noĩe quo cumłtus ĩcendii ⁊
tume naufragii cã depoĩtũ
sic ĩduplum actõ p̃tor redoit
si mͦ cũ ip̃o apud qmͣ deposi¬
tũ fit aut cũ heretr eius

Expanded text:
 in stipulatum deductam petit actor, item commodati, depositi, mandati, pro socio, ex empto vendito, locato conducto. plane si depositi agetur, eo nomine quod tumultus, incendii, ruinae, naufragii causa depositum sit, in duplum actionem praetor reddit, si modo cum ipso apud quem depositum sit aut cum herede e
Abbreviated transcription (Latin):
ueluti si quis hoĩem cdaudũ
aut iufeũ accid̾it quis ĩ eo
ãno ĩteg̃ ⁊ magni p̃cii fu¬
it. tanti .ir. dampnatur qnͣti
is homo ĩ eo ãno płmu ⁊¬
dcãm diuosionem Item
mixta ẽ actõ ꝯͣ eos quire¬
licta sacro sc̃is ecłiis uł
aliis uen̾abilib locis loca¬
ti uł aidei comissi noĩe
dare distułint usq ad eo u̾

Expanded text:
inem claudum aut luscum occiderit, qui in eo anno integer et magni pretii fuerit; tanti enim damnatur, quanti is homo in eo anno pluritraditam divisionem. item mixta est actio contra eos qui relicta sacrosanctis ecclesiis vel aliis venerabilibus locis legati vel fideicommissi nomine dare distulerint usque adeo ut
Abbreviated transcription (Latin):
tu menm heres denes. possides
ne siue dolo malo fecisti quo
minus possideas qͣntic̃q̃ ear̃ rer̃
numuis uegidius. Idom exdi¬
alum egius quicqͥd tͥ hodier
stiplatus sis nam ĩt̃uentu no¬
ne ꝑsone noua stascitur ob¬
ligͣtõ ⁊ pͥma collitur tͣnsla¬
ta in posteriorem adeo ut int̃¬
dum licet postĩor stipło ĩti¬
lis sit : tñ pruna nouonis in¬
re tolłr̃ ułuti si id quos ticio
tudereas a pupillo sine tuto¬
ric autoritate stipłatus fiñt
quo caũ res amittitur nam
⁊ pͥor debitor nb̃atur ⁊ postĩor
obligatã ulłia ẽ non idemiur̃
ẽ slasũo quis stiplatus fu̾it
gatus ac si pea nlłus scipłatꝰ
fuisset s siendem ꝑtona sit hqͣ
post ea stipleris. ita dem̃ noũo
fit si quid in postĩore stipłce
nouiꝰ sit. facte si ꝯdõ aut dies
aũ fideuissor aoiciatur aut decͣ¬
hatur Quod aũ dixꝰ aꝯd ͦ adici

Expanded text:
tu meum habes tenes possides possideresve dolove malo fecisti, quo minus possideas: quanti quaeque earum rerum Numerius Negidius. ’ item e diAulum Agerium: ‘ quidquid tibi hodiernstipulatus sit. nam interventu novae personae nova nascitur obligatio et prima tollitur translata in posteriorem, adeo ut interdum, licet posterior stipulatio inutilis sit, tamen prima novationis iure tollatur: veluti si id quod Titio tu debebas a pupillo sine tutoris auctoritate stipulatus fuerit, quo casu res amittitur: nam et prior debitor liberatur et posterior obligatio nulla est. non idem iuris est, si a servo quis stipulatus fuerit: gatus manet ac si postea nullus stipulatus fuisset. sed si eadem persona sit a qua postea stipuleris, ita demum novatio fit, si quid in posteriore stipulatione novi sit, forte si condicio aut dies aut fideiussor adiciatur aut detrahatur. quod autem diximus, si condici
Abbreviated transcription (Latin):
ris dẽ. Sare nno clni qui
possidet nomiꝰ actoris par¬
tẽ optin sc̃ ĩlatiorib dig¬
estoꝵ libns oportunius ap¬
parebit S iste quidã ac¬
mꝰ ⁊ si q̃ luit similes ex le¬
gitimis ⁊ cuilib causis des¬
cendũt ale aũ sunt qͣs
p̾tor ex sua nriditõne oꝑa¬
tas hab tan ĩrem qmͣ ĩ ꝑͦm¬

Expanded text:
se. sane uno casu qui possidet nihilo minus actoris partes obtinet, sicut in latioribus digestorum libris oppotunius apparebit. Sed istae quidem acmus, et si quae sunt similes, ex legitimis et civilibus causis descendunt. aliae autem sunt, quas praetor ex sua iurisdictione comparatas habet tam in rem quam in
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ ĩuicem prodite sũt
actõnes ut quis ĩtendat iꝰ
non eẽ adũsarie utendi fru¬
endi eũdi agendi aquam¬
ne dicendi Item alt̾ius
tollendi ꝓspiciendi ul mi¬

Expanded text:
oque proditae sunt actiones, ut quis intendat, ius non esse adversario utendifruendi, eundi, agendi aquamve ducendi, item altius tollendi, prospiciendi, proi
Abbreviated transcription (Latin):
pedem ã in petudum nũo ñ
ẽ ułuti canem aut ferã be¬
capitor acts̃ ꝯsticuitur in
carent aĩpnũ ĩ iuria dacu¬
rum hcͣ ꝑte iundicatur
si quid .ii. ustum. aut rupt̃
aut fractum fuit. actõ ox
hac capite ꝯstituitur qmͣ¬
qmiͣ poterit sola rupti a¬
pelbtõ in om̃c istas cãt
suffice ruptum .ii. intllr̃
quos quo quo mͦ corrup¬
tum ẽ uñ nõ solũ usta aut¬

Expanded text:
pedem quae pecudum numero non est, veluti canem aut feram becapite actio constituitur. in carent, damnum iniuria datum hac parte uindicatur. si quid enim ustum aut ruptum aut fractum fuerit, actio hoc capite constituitur, quamquam potuerit sola rupti appellatio in omnes istas causas sufficere; ruptum enim intellegitur, quod quoquo modo corruptum est; unde non solu
Abbreviated transcription (Latin):
matõnem eiusd̾ rei prãre. ꝙ
nõsolũ in mob̾lib rebus ꝙ capi
possunt ꝯstitutõnes optin̾e.
censuerunt. s ⁊̃ inł̾uasioĩbus
quer ctͣ res son fu̾it̃ ut exhcͣ
cã oĩ rapiña homĩes abstine¬
ant plane in htͣ actõnenõ
utics expectatur rem ĩ bõis
auctoris ẽẽ nam suie in bonis

Expanded text:
mationem eiusdem rei praestare. quod non solum in mobilibus rebus, quae rapi possunt, constitutiones optinere censuerunt, sed etiam in invasionibus quae circa res soli fiunt, ut ex hac omni rapina homines abstineant. In hac actione non utique exspectatur rem in bonis actoris esse: nam sive in bonis
Abbreviated transcription (Latin):
thecaria uocatur ex ipĩs
seruiana aũ exꝑitur quis
de rely coloni q̃ pignoris uite
qͣ s̃ĩuane aut̃ qua craditoreᷤ
pignora ypothecas ue per¬
ꝯtur Item pignus aut̃
⁊ ipothetã qnͣtũ ad actd̃nẽ
ypothetariam nichł ĩtorẽ
nam de quare int̾ debitorem
⁊ creoitorem ꝯuen̾it. ut sit
prodebito obligata utraq
applłatõne ꝯtinetur. s in
aliis difã ẽ nam pignoris
dicinuis qmͣ simul obligͣmꝰ
⁊tͣoidimꝰ creditori. maxẽ.
siłic uidebatur recepticia
sua auctoritate anr̃is legi¬
b recedere Item p̃tor p̃¬
posuit de peculio sũoꝵ filioꝵ¬

Expanded text:
thecaria vocatur, ex ipsius Serviana autem experitur quis de rebus coloni, quae pignoris iure quasi Serviana autem qua creditores pignora hypothecasve persequuntur. inter pignus autem et hypothecam quantum ad actionem hypothecariam nihil interest: nam de qua re inter creditorem et debitorem convenerit ut sit pro debito obligata, utraque hac appellatione continetur. sed in aliis differentia est: nam pignoris dicimus quae simul etiam traditur creditori, maxime similis videbatur recepticia: sua auctoritate a nostris legibus recedere. item praetor proposuit de peculio servorum filio
Abbreviated transcription (Latin):
pectasse aliquid ĩtelligi᷑
licet ꝑ mprudenciã: ideo
uidetur qͣr ex maleficio
ten̾i ⁊ ĩ qͣnͣtũ de ei re eqũ
religioni iudicantis uide¬
bituri pruam sustinebit
Item is ex cꝰ cenacło uel
in quo gratis habitabut
driectum efusum uealiqͥd
ẽ ita ut aicui nonĩet᷑ qͣi
ex maieficio obligatus intel

Expanded text:
d intellegitur, licet per imprudentiam: ideo videtur quasi ex maleficio teneri, et in quantum de ea re aequum religioni iudicantis videbitur, poenam sustinebit. Item is, ex cuius coenaculo vel in quo gratis habitabat, deiectum effusumve aliquid est, ita ut alicui noceretur, quasi ex maleficio obligatus intel
Abbreviated transcription (Latin):
c̾citator nauis aut cau̾¬
pone. aut stabili de doluo
aut de fuito. pos in na¬
ue. aut caupone aut in¬
leficio cen̾i udetat sim᷑

Expanded text:
ercitor nauis aut cauponae aut stabuli de damno aut furto, quod in naue aut caupona aut leficio teneri uidetur, si modo
Abbreviated transcription (Latin):
alias ĩiquitas ⁊ imũsticia qmͣ
p̃tor uł uidex non iure ctͣ¬
aliqmͣ proñciat: iniuriam
accepisse dꝰ Iniuria aũ ad¬
mititur nõ solũ cũ quis pu
łrt possa su̾int ab eo qui intł¬
ligelat nicħ eum sibi debere
uł si qus aduifamiam alicꝰ
lib̾m aut cͣrm̃ scͥpserit ꝯpo¬
su̾it edidit dolo ue malo feaͥt

Expanded text:
alias iniquitas et iniustitia, quam praetor vel iudex non iure contra quem pronuntiat, iniuriam accepisse dicitur. Iniuria autem committitur non solum, cum quis pugis, possessa fuerint ab eo qui intellegebat nihil eum sibi debere, vel si quis ad infamiam alicuius libellum aut carmen scripserit, composuerit, ediderit, dolove malo fecerit
Abbreviated transcription (Latin):
sane durũ ent eo casui
desicere actõtem ĩuenta
ẽ ap̃tore actõĩqua dic̃
is qui possõnẽ amisit eã
rem se usucerisd ⁊ ita
uendicat suñ ẽ . q̃ actõ
publiciana apłłtut. qm̃¬
qui ĩ ciutate esset usu ce¬
perit permititur dño si
possd̾r rei pulice cã abẽẽ
cesierit tt̃ itra amũ re¬
cissa usu capioie eam pat̾e
us nõ cepio ⁊ ob id suã¬

Expanded text:
durum erat, eo casu deficere actionem, inventa est a praetore actio, in qua dicit is qui possessionem amisit eam rem se usucepisse, et ita vindicat suam esse. quae actio Publiciana appellatur, ququi in civitate esset usuceperit, permittitur domino, si possessor rei publicae causa abesse desierit, tunc intra annum, rescissa usucapione, eam petere, usu non cepisse et ob id sua
Abbreviated transcription (Latin):
si quis postulante adu̾sarto
naies qͦ achones p̃tor bñ mł¬
tas ex sua iur̃ocõne ĩtro¬
duxit ułut adu̾ais eumm qͥ
quos ex alpo eius corupissz
⁊ in eũ qu patronũ uł pa¬
rentem it uis uocass ẽ id
nõ ĩpetras Item adũsus
eum qui exeu̾it eũ quiĩ
uis uocaptir cuius ue
dolo alius exu̾int ⁊ alias
ĩnu̾abaes p̃rudiciales ac¬

Expanded text:
si quis postulante adversarionales quoque actiones praetor bene multas ex sua iurisdictione introduxit: veluti adversus eum qui quid ex albo eius corrupisset: et in eum qui patronum vel parentem in ius vocasset, cum id non impetrasset: item adversus eum qui vi exemerit eum qui in ius vocaretur, cuiusve dolo alius exemerit: et alias innumerabiles. Praeiudiciales ac
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ efusa ⁊ quoqͦmͦ ꝑempta atq
deniq responsumẽ
si quis malienum uinũ uł
oleum id inmistu̾it quo na¬
turalis bonitas uini uł olei
corrũpetur ex hcͣ pate log¬
is eum tenĩ illud palam
ẽ sicut ex pͥmo capite ica
dem̃ auis tenetur. si dolo
aut culpa eus homo aut
Quadrupos octisus octisa¬
ue fuit : ita ex hoc capite ex
dolo aut culpa decct̃o dãp
dampnum deu̾it ac n płi¬
mi quidem ũbum adicitur
s sabino recte placuit ꝑus¬

Expanded text:
ta atque denique responsum est, si quis in alienum vinum aut oleum id immiserit quo naturalis bonitas vini vel olei corrumperetur, ex hac parte legis eum teneri. Illud palam est, sicut ex primo capite ita demum quisque tenetur, si dolo aut culpa eius homo aut quadrupes occisus occisave fuerit, ita ex hoc capite ex dolo aut culpa de cetero damdamnum dederit. Ac ne ‘ plurimi ’ quidem verbum adicitur. sed Sabino recte placuit
Abbreviated transcription (Latin):
mulio s si pp̃ infirmitatem reci¬
nere eas nõ poruit cũr alius
furmior recinere eas poruiss
caue culpe tenetur ead pli¬
cuerunt de eo quo quic̃ eqͦ¬
qui hodie clindus aut lustus
aut mancus erit. octid̾it qui
eo ãno integ̃ aut p̃ciosis fu̾at ñ
tanti teneatur qnͣtis his hodie
erit s qnͣti in eo ãno płimi

Expanded text:
mulio. Sed etsi propter infirmitatem retinere eas non potuerit, cum alius firmior retinere potuisset, aeque culpa tenetur. Eadem placuerunt de eo quoque, qqui hodie claudus aut luscus aut mancus erit, occiderit, qui in eo anno integer aut pretiosus fuerit, non tanti teneatur quanti is hodie erit, sed quanti in eo anno pluri
Abbreviated transcription (Latin):
iure q honestatem c̃tit au̾
minuitur estimatõ mniure
ꝑsona non inm̾to suatur
ut aliud in s̃uo auctore alid̾
pquitur. ⁊ inuriar̃ actõnẽ
introduxit que ꝯpetit ob
eam rem quod se płłatum
suam introducam ẽẽ dicat
domũ aũ actxepimus suie ĩ
ꝓpͥi domo auis hĩtat fiue
picio receptus sit atrox
iniuria estimatir uł ex fc̃o
ueluti si quis abaliquo uł
inintiam passus fui̾t ułsi

Expanded text:
honestatem crescit aut minuitur aestimatio iniuriae: persona non immerito servatur, ut aliud in servo actore, aliud loquitur et iniuriarum actionem introduxit. quae competit ob eam rem, quod se pulsatum suam vi introitum esse dicat. domum autem accipimus, sive in propria domo quis habitat sive spitio receptus sit. Atrox iniuria aestimatur vel ex facto, veluniuriam passus fuerit, uel
Abbreviated transcription (Latin):
auoquin non heres cũ eo
mandati actõnom adeo qͥd̾
ere uelis ⁊̃ utar te acturum
ut sibi .c. aureoꝵ furidus
emẽtur is utiq mandassa
poss em̃etur. Recte qͦ in
andatum ꝯͣctum sidum adi
euanecit. It̃ siashut ĩ tegͦ
mandato mors alt̃utrius ai
perit. soluitur manoatũ s uti¬
litatis cã receptum est ucsi
moctuo eo qui tͥ manoaũĩt
tu ignorans cum de tessisse ex¬
etutus fiũs manoatum: po¬
sse te agere mandati acticẽ
res manumisso aispensatore
ticis per ignoranciam ubͥto
solu̾it sibari eos cum alioquĩ
stricta utris rosne non poss¬
ent ubari auia alii soluissent
qmͣ cui solũe cebuerunt m¬
anoat̃ suscipere lib̾m est suc¬
ceptum aut ꝯssĩmanoũ est
percemet ipm̃ aũ ꝑ alum
eand̾e rem manaitoar cxeqͣtur

Expanded text:
alioquin non habebis cum eo mandati actionem: adeo quidem, ere velis, inutiliter te acturum.ut sibi centum aureorum fundus emeretur, is utique mandasse possit, emeretur. Recte quoque mandatum contractum, si, dum adhuc evanescit. Item si adhuc integro mandato mors alterutrius inperit, solvitur mandatum. sed utilitatis causa receptum est, si mortuo eo qui tibi mandaverit, tu ignorans eum decessisse exsecutus fueras mandatum, posse te agere mandati actione:res manumisso dispensatore Titii per ignorantiam liberto solverint, liberari eos: cum alioquin stricta iuris ratione non possent liberari, quia alii solvissent, quam cui solvere debuerint. Mandatum non suscipere liberum est: susceptum autem consummandum aut per semet ipsum aut per alium eandem re
Abbreviated transcription (Latin):
nã autam occipera ĩ clłr qui
nullo uire accidit itaz aui¬
iatronem qui latronem octid̾:
occid̾it si modo cłpa eiusũe¬
non minus. ex dolo qmͣ ex
cłpa quisquis hͣ lege tene᷑
cłe reus erit. Pem inris ẽ¬
de milite siis cum ĩ alo loco
qmͣ qui inex̃citandis militibus
destinatus. id admulit. Item si
puracor ex arbore doiecta ramo
suum tuum tͣnseũtẽ octid̾it

Expanded text:
 autem occidere intellegitur, qui nullo iure occidit. itaque qui latronem occidit, occidit, si modo culpa eius nunon minus quam ex dolo ex culpa quisque hac lege tenetur. culpae reus est. idem iuris ede milite, si is in alio loco quam qui exercitandis militibus destinatus est, id admisit. Item si putator ex arbore deiecto ramo servum tuum transeuntem occiderit,
Abbreviated transcription (Latin):
D ampn iniurie actõ
actõ ꝯstituitur ꝑ legem aqͣ¬
lam cuiꝰ pͥmo capite captũ
est ut si quis hoĩem alienum
alienam ue quad rupedr̃ que¬
in pocudum nũo sit iuria
occid̾it qnͣti ea res ĩes ãno płi¬

Expanded text:
Damni iniuriae actio constituitur per legem Aquiliam, cuius primo capite cautum est, ut, si quis hominem alienum alienamue quadrupedem, quae pecudum numero sit, iniuria occiderit, quanti ea res in eo anno pluri
Abbreviated transcription (Latin):
dati ⁊̃ a nõ exreliat ei cuida¬
uitur cum ub̃m cuiq sit ap̃
se exolorare an expeoiat ꝯ¬
ut rom aliqmͣ emĩes uł eam
ad eo hec ita sunt ut q̃sttũ¬
sit an mandati toueatur qͥ

Expanded text:
msi non expediat ei cui dabitur, cum liberum cuique sit apud se explorare, an expediat conut rem aliquam emeres vel eum et adeo haec ita sunt, ut quaeratur, an mandati teneatur,
Abbreviated transcription (Latin):
q agit nuis quisq aũcũ
eo qui ei obligatus est
quo cãn prodite actoneᷤ
inꝑsonam sunt per quas
intendit ei ad asariũ due
aut facere opoetͥe ⁊ ali¬
is quibtũ modis aut cũ
eo agit. cou nullo mre
ei obliguatus est mouz
tñ alicui de aliqͣ re ꝯtro¬
u̾siam quo casu prodire
actõnes ĩ tem sunt uelu¬
ꝑ ⁊ reui coeporasẽ posideat
quisqmͣ cicius suam remeẽ
asirmet ⁊ posesdr se eẽ eiꝰ¬

Expanded text:
que agit unusquisque aut cum eo qui ei obligatus est quo casu proditae actiones in personam sunt, per quas intendit adversarium ei dare facere oportere, et aliis quibusdam modis: aut cum eo agit qui nullo iure ei obligatus est, movet tamen alicui de aliqua re controversiam. quo casu proditae actiones in rem sunt. veluti si rem corporalem possideat quis, quam Titius suam esse affirmet
Abbreviated transcription (Latin):
l̾ia tua pulsatus sit. cunc¬
idem ẽ gͦ. in suo alieno bo¬
na fide uł siuentem. uł to¬
ciens ad nuititur iniuriaꝵ
meliam. in uria ei stã sit

Expanded text:
liam pulsatus sit, cidem ergo et si in seruo alieno bona fide mihi seruient‹e›, ut totiens admittamus iniuriarum meliam iniuria ei fa
Abbreviated transcription (Latin):
nam plerem romanam q̃
hanc legem tulit ꝯtentã
actõnem eẽ si quis p̃cipue
arri solent ueluti si quis hoĩ¬
nem alienum aut pettus ita
incluui̾t ut fame ne care¬
tur aut iumentum tam ue¬
herĩt̃ eg̾it. ut rũperetur
aut pectus ĩ cm̃ exagita¬
u̾it ut p̃cipitaretur aut si
quis auiono suo ꝑ slaa̾t ut ĩ
arborem ascoderet᷑ uł inpute¬
um aeteudoret ⁊ is ascendẽ¬
do ⁊ destendando aut mortuus
fu̾it aut aliqua ꝑte corporis
lesus fu̾it : utilis in eũ actõ da᷑¬
enũ suum de ponte aut ri
tus fu̾it eo quas proiet̾it. cor¬
pore suo dampnũ dedisse nõ
difficult̃ ĩtelligi pot̾ ideoq nũ¬

Expanded text:
nam plebem Romanam, quae hanc legem tulit, contentactionem esse, si quis praecipue dari solent: veluti si quis hominem alienum aut pecus ita incluserit ut fame necaretur, aut iumentum tam vehementer egerit ut rumperetur, aut pecus in tantum exagitaverit ut praecipitaretur, aut si quis alieno servo persuaserit ut in arborem ascenderet vel in puteum descenderet, et is ascendendo vel descefuerit, vel aliqua parte corporis laesus erit, utilis in eum actio daenum servum de ponte, aut de tus fuerit, eo quod projecerit corpore suo damnum dedisse, non difficulter intelligi poterit, ideoqu
Abbreviated transcription (Latin):
ipenderit aliquid intem pu¬
puli ł pro eo fiñit obligatus
aut rem suam creoitori eiꝰ
obligͣtit. Item si miter alqͦs
ꝯmoĩs sit res sine sociotate
ułuti quod parit̃ cis lega¬
altĩ iõ toneatur tõi diuiden¬
do iudicio quod sotus fructus
exea re ꝑceꝑit aut quos soci¬
ponsas fecĩt non intiłr ꝓpͥre

Expanded text:
penderit aliquid in rem pupilli vel pro eo fuerit obligatus aut rem suam creditori eius obligaverit. Item si inter aliquos communis sit res sine societate, veluti quod pariter eis legaalteri ideo teneatur communi dividundo iudicio, quod solus fructus ex ea re perceperit, aut quod socipensas fecerit: non inte
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾it quod pp̃ nouatõnẽ pͥoris
obligtõis ꝯueñĩt alio quin
manere ⁊ pͥstinam obligõm
⁊ scdam ei accerere ut ma¬
neat ex utͣ cã obligt̃o scd̾m¬

Expanded text:
fuerit quod propter novationem prioris obligationis convenerunt; alioquin manere et pristinam obligationem et secundam ei accedere, ut maneat ex utraque causa obligatio s
Abbreviated transcription (Latin):
asonititore. minime stũc
rant regule aue seruicor¬
rupti actõnem ĩtͦoncent
tir ꝯsiliũ cerruptorus ad ꝑ¬
niciẽ probitatis sui ĩtrodu

Expanded text:
a sollicitatore minime factus rant regulae quae servi corrupti actionem introducant, tamen consilium corruptoris ad perniciem probitatis servi introd
Abbreviated transcription (Latin):
sse aluis u̾bis dusolur o ud
quod ex aua cã debecur pͭ in
stipłonenz deduci. ⁊ per accep¬
cilb̾nẽ dissolui sicut aut̃ quos
deretur pro parte recte soluiꝰ
ita in ꝑte debiti acceptiło pͭfi̾
aquiliana applłatur per quam
stipułom ꝯtingit ut õĩũ rer̃
obligõ ĩstipłonem deducatur
⁊ per aceptisonem tollatur
stipło. ir aquiliana renouat
om̃t obligõnes. ⁊ a galla aqui¬

Expanded text:
d quod ex alia causa debetur potest in stipulationem deduci et per acceptilationem dissolvi. sicut autem quod debetur pro parte recte solvitur, ita in partem debiti acceptilatio fieAquiliana appellatur, per quam stipulationem contingit ut omnium rerum obligatio in stipulationem deducatur et ea per acceptilationem tollatur. stipulatio enim Aquiliana novat omnes obligationes et a Gallo Aqui
Abbreviated transcription (Latin):
quib. tam̃ causis repetit
non pͭ᷑. quos por herrorem
non debitum. solutũ st uũs
disfimerunt ueteres: ex qui¬
bus causis inficiendo usc̾ct̃
ex husdem causis non debi¬
tum solutũ repeti non pos¬
se ueluti repeti & lege ali¬
qͣilia. Item exlegato quod
uecerer quidem. in hiis lega¬
cis locum hr̃e uoluerunt q
cerca ꝯstituta per dampna¬
tõnem cuiq suerant lega¬
uit᷑tm oĩb iegatis ⁊ fideico¬
missis indulsit hꝰmõi argu¬
m̃tum in oĩb legatis. ⁊ fidei¬
comissis extendi uoluit s nõ
m hiis legatis ⁊ sid̾i comissis
błibus. locis q religionis. uł
piecatis intuitu honorificã¬
cur derelicta sunt. q̃ si inde¬
bita soluantur non repetũt᷑¬

Expanded text:
quibusdam tamen causis repeti non potest, quod per errorem non debitum solutum sit. namque definiverunt veteres, ex quibus causis infitiando lis crescit, ex his causis non debitum solutum repeti non posse, veluti ex lege Aquilia, item ex legato. quod veteres quidem in his legatis locum habere voluerunt quae certa constituta per damnationem cuicumque fuerant leganaturam omnibus legatis et fideicommissis indulsit, huiusmodi augmentum in omnibus legatis et fideicommissis extendi voluit: sed non gatis et fideicommissis bilibus locis quae religionis vel pietatis intuitu honorificantur, derelicta sunt, quae si indebita solvantur non repetunt
Abbreviated transcription (Latin):
iuim cum quis s̃tc̃ipiendi cã
rem alieuam amonet ser
ĩ gñałr cum auis alienam
siuie crooitor pignore. fiue
is ap̃ quod res depõita ẽ care
utatur siue is qui rem utã¬
dam accepit ĩ aliũ usũ eam
ẽ fuitum comittit ilłutr si
quis argentũ utendũ accop̾it
tum sibi lognis aliqno ꝑdu¬
xͥit auos uet̾er scrprerunt
de eo qiui maciem equm ꝑ¬
duxis placuit añ oos auireb

Expanded text:
endi causa rem alienam amovet, sed generaliter cum quis alienam sive creditor pignore, sive is apud quem res deposita est ea re utatur, sive is qui rem utendam accepit in alium usum eam est, furtum committit. veluti si quis argentum utendum acceperit datum sibi longius aliquo duxerit, quod veteres scripserunt de eo qui in aciem equum perduxisset. Plac
Abbreviated transcription (Latin):
ui res alienas capit.
tenetur ⁊̃ ⁊ furti quis
.ii. magis alienam rem in
eum improbum furem ẽẽ s¬
licti noĩe p̃tor introduxit
que applłatur ui bonoꝵ rap¬
s exͣ penam iri persocutio sic̃
mactõne furti manifestus.
Dixiꝰ. s in quadruplo ĩ est ⁊ rei
persecucõ ut pena tͥpli sit sũ
ꝯp̃handatur raptor ineodent¬

Expanded text:
ui res alienas rapit, tenetur etiam furti. quis enim magis alienam rem inueum improbum furem esse; selicti nomine praetor introduxit, quae appellatur 'ui bonorum rapet extra poenam rei persecutio, sicut in actione furti manifesti diximus: sed in quadruplo inest et rei persecutio, ut poena tripli sit, sive comprehendatur raptor in ipso deli
Abbreviated transcription (Latin):
euis quod debetur uł si
quis ꝯsenciente creoitore aͥ
ꝓ alio solũt. nec tm̃ int̃ẽ
quid soluat utrum ip̃e qui de¬
bet an aluis pad .co. lib̾atur
⁊ .ii. alio somente sue sciente
debitore siue ignorante. uł
ĩ uito : soło fiat. Item si reus
sotus ip̃e lib̾atur. s ⁊̃ rens It̃
per acceptilatõnẽ soluitur ob¬
ligatõ ẽ aut̃ acceptuo̾. yma

Expanded text:
uod debetur, vel si quis consentiente creditore aliud pro alio solverit. nec tamen interest, quis solvat, utrum ipse qui debet, an alius pro eo: liberatur enim et alio solvente, sive sciente debitore sive ignorante vel invito solutio fiat. item si reus solus ipse liberatur, sed etiam reus. Item per acceptilationem tollitur obligatio.
Abbreviated transcription (Latin):
maleficio. uł qiͣ maleficio
rspiciamus s ille quidem u̾
diuiduntur ee nͦ unius gm̃s᷑
sunt nam om̃s exre nascũ¬
cur .i. ex ip̃o maleficio. ne¬
nuici ex funo aut rapina aũ
amipno aut ĩuria furcũ

Expanded text:
maleficio dispiciamus. sed illae quidem, ut dividuntur: hae vero unius generis sunt, nam omnes ex re nascuntur, id est ex ipso maleficio, veluti ex furto aut rapina aut damno aut iniuria. Furtum
Abbreviated transcription (Latin):
si cecĩorem rõnem sequa¬
mus mag̃ ut siꝰ diximus
oꝵ distractu amͣ ex ꝯͣctu possit
dici obligatus eẽ. nam qui
soluendi aĩo pm dati in ħda

Expanded text:
si certiorem rationem sequamur, magis, ut supra diximus, ex distractu quam ex contractu possit dici obligatus esse: nam qui solvendi animo pecuniam dat, in hoc