comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶Qm̃ u̾o posiinꝰ legem ut in pectu¬
mariis cãis uolentes testificari illos.
non compellendoi testimoniũ dare
antur ea que ab eo dicintur compelle
eum ⁊ uolentem testimomũ ꝓhibere
phibicõne pp̃ꝙͣ enm uolentem testifi¬
cari penitus nr̃a noluit lex pp̃cousẽsũ
utriusq ptissblata. ¶E thimulco¬

Expanded text:
m vero posuimus legem, ut in pecuniariis causis nolentes testificari illos non compellendos testimonium dare antur enim ea quae ab eo dicuntur, compellere eum et nolentem testimonium perhibere, prohibitione propter quam eum nolentem testificari primitus nostra nolunt lex propter consensum utriusque partis sublata. C
Abbreviated transcription (Latin):
rus qõnibus inceligentes marum̃ ali¬
bus emim inqbus demagnis ẽ picliu
om̃ĩbus moĩs apud iudices p̾senrarit¬
estes ⁊ q̃ sunt eiꝯgnita e docͥe ubi et tor¬
mencor forsan erit qx̃ ⁊ alus oĩbus obs

Expanded text:
stionibus intellegentes; in criminalibus enim, in quibus de magnis est periculum, omnibus modis apud iudices praesentari testes et quae sunt eis cognita edocere, ubi et tormentorum forsan erit tempus et alius omnis obs
Abbreviated transcription (Latin):
temptãtes nntpelłombus nouis inportu¬
nuĩ eẽ ⁊ uelle ⁊ qrͣ̃to deduce testes scĩmꝰ
urõ indices ħ marimae consid̾are ⁊ si
ttõ iam ꝓducti sunt tetes. lab eo ꝗteste
deduxit concludente ⁊ edictũ accipiẽte
it̾m petant᷑ cestes ħ oĩo nõ ad eẽ u̾ pote
suspicõne hita ne forte telictis ꝗd pbus¬

Expanded text:
tuni esse et velle et quater deducere testes, sancimus nostros iudices haec maxime considerare, et si tertio iam producti sunt testes, et ab eo qui testes deduxit concludente et editum accipiente iterum petantur testes, hos omnino non adesse, utpote suspicione habita, ne forte relictis qu
Abbreviated transcription (Latin):
hrdiratis tantum uncmiq fĩliorũs¬
uare gxlege ꝑtem qnͣtam fuit pͥusqm̃
donacõnem patri inaliũ aut filios
quos ea honoramit faceret.sic ã mb̾
ult̾ius indonacoibus quere buntur

Expanded text:
itatis tantam unicuique filiorum servare ex lege partem, quanta fuit priusquam donationem pater in filium aut filios, quos ea honoravit, faceret. Sic enim nihil ulterius in donationibus querebuntur
Abbreviated transcription (Latin):
st̾is aliisq religiosis loas constõne
nr̃a miper indultum nccͣia corretõ¬
ue ditingumus. dud̃siquid uisser¬
amus adcentum illisannos except¬
bus suffragari. uñ quia largitatis urẽ
cãrum non occurrerit augustia cum rõ¬
ne simil acreligione ictantes p̾dc̃m¬

Expanded text:
s, aliisque religiosis locis, constitutione nostra nuper indultum, necessaria correctione distinguimus. Dudum si quidem jusseramus ad centum illis annos exceptbus suffragari. Verum quia largitati nostrae causarum non occurrit angustia, cum ratione simul ac religione tractantes p
Abbreviated transcription (Latin):
ułuti qͥnq̃nnnũ. nam sinito eotp̃r
non inpeditur actor rem ꝯsequi. gͦ
hii quib intͣ tp̃s ag̾e uolentibus
iste excepcõnes appellant᷑ alioqͥn
iudm deducebant. ⁊ sũmebant qͣ
litem inferre ausus est. zenoniane
ꝯstõni subiat̾e censemĩ qͣm sacra¬
tissimus legis lator. de hiis qui in¬
temꝑe plus pecierint: ꝓtulit ut ii
inducias quas ip̃e actor sponte in¬
dulsit. uł natura accõnis ꝯtinet cõ¬
tẽpiat. induplũ hãnt. qui talem ĩ¬
uiriam passi sunt a⁊ post eas finitas.
nõ alit̾. litem suscipiant. nisi om̃s
expensas litis añ susceꝑint. ut ac¬
dilatorie extepcõnes sunt quales
sunt ꝓcuratorie. ułuti si ꝑ militẽ
.ant mulieremagͥe quis uelit. Nã
militib nec ꝓ pr̃e. nec ꝓ mr̃e. uel
uxore. nec ex sacio rescupto ꝓcura¬
torio nõie exꝑiriceditur. suis uo¬

Expanded text:
uinquennium, nam finito eo tempore non impeditur actor rem exsequi. ergo hi quibus intra tempus agere volentibus istae exceptiones appellantur. alioquin, iudicium deducebant et consumebant, qua litem inferre ausus est Zenonianae constitutioni subiacere censemus, quam sacratissimus legislator de his qui tempore plus petierunt protulit, ut et inducias, quas, sive ipse actor sponte indulserit vel natura actionis continet, contempserat, in duplum habeant hi qui talem iniuriam passi sunt, et post eas finitas non aliter litem suscipiant, nisi omnes expensas litis antea acceperint, ut acdilatoriae sunt exceptiones: quales sunt procuratoriae, veluti si per militem aut mulierem agere quis velit: nam militibus nec pro patre vel matre vel uxore nec, ex sacro rescripto, procuratorio nomine experiri conceditur: suis
Abbreviated transcription (Latin):
ut oꝑtes ex ħedatis ptor pollice
eam bonoꝵ possõm. eos u̾o qui
madoptiua familia fu̾nt. ꝑħ
tempris quo naturał ꝑens mo¬
iretur repellit. Item ad opti¬
uos li̾os emancipatos ab adop¬
tiuo pr̃e sicut abintestato ita
longe minus ceͣ tabulas destĩ.
ad bona euis admitcit. quia
adoptiua familia sunt qͥue pͥ
mortem naturał pris ab ad op¬
tiuo patre emancipati sunt.
itestato ꝑente natutali mor¬
tuo. licet ea ꝑte edicti qua lib̾i
tur ex qua ꝑte ita admittunt᷑.
pati obstent n agnatus quid̃
ultus int̾ueniat. ¶añ enĩ p̾tor
lib̾os uocat tam suos hedes qm
emancipatos dem̃ l̾ios heredes
dem̃ ꝓximos cognatoi.s ea oĩa
antiquitati quid̃ placu̾nt. aliꝙͣ¬

Expanded text:
ut oportet exheredatis, praetor polliceteam bonorum possessionem: eos vero qui in adoptiva familia fuerunt per hoc tempus quo naturalis parens moreretur, repellit. item adoptivos liberos emancipatos ab adoptivo patre, sicut ab intestato ita longe minus contra tabulas testamenti, ad bona eius admittit, quia adoptiva familia sunt quive post mortem naturalis parentis ab adoptivo patre emancipati fuerint, intestato parente naturali mortuo, licet ea parte edicti qua liberitur. ex qua parte ita admittuntur pati obstent neque adgnatus quidem ullus interveniat: ante enim praetor liberos vocat tam suos heredes quam emancipatos, deinde legitimos heredes, deinde proximos cognatos. Sed ea omnia antiquitati quidem placuerunt: ali
Abbreviated transcription (Latin):
merans. post agnatoꝵ imeã eos
uocabat. tam ĩn aui qm ꝓ aui.
pr̃ne siue mat̾ne successionẽ ¶Di¬
ui aut̃ p̾ͥncipes non passi sunt ta¬
lem ccͣ naturam iniuriã sũ ꝯpetẽ¬
ti emdacõne relinq̃re. s cũ nepotis
qui tam ex masculiis ꝙͣ ex femi

Expanded text:
merans, post adgnatorum lineam eos merans, post adgnatorum lineam eos vocabat, tam in avi vel proavi paternae sive maternae successionem. divi autem principes non passi sunt talem contra naturam iniuriam sine competenti emendatione relinquere: sed cum nepotis qui tam ex masculis quam ex femi
Abbreviated transcription (Latin):
mꝑrĩs naturił potestate ꝑmã¬
suiet nec pͥenitus ad opcõ su̾it
sub secuta nisi in ħ cm̃modo
eisu ut pssit abintestato ad
pr̃is ad oꝑtun uenire successi¬
onem. cestam̃to aut̃ ab eo fc̃o
n uite cuuli neq pͥtorio aliquid
ex ħ̾editate eius ꝑ sequi pot̃ n cͣc
tah̃. bonoꝵ possõne agnita nec
mofficiosi querela instituta est
cum nec necessitas pr̃i ad optiuo
m pon᷑r. uł ħ̾edem eum instituere
uł ex h̾edatũ face̾ ut põte nullo na¬
turali iunculo copulatũ. n si ex
sabiuo senatus ꝯsulto ex trib ma¬
turał adoptand̾ susceꝑit. utroq
em̃ iure tam naturaliqmͣ ł̾imo ĩ
hͣc ꝑsona ꝯcurrente pͥstina urea in¬
tali adopcõne seruamus ꝙ̃ admo
uetustas ex mascuł ꝓgenitos pł
diligens. solos nepotes ux neptes
qͥex minli semmne descendunt:
ad suoꝵ uocabat successionẽ ⁊ uiri
agnatoꝵ eos añponebant. Nepotes
ant̃ qui ex filiab nati sunt. ⁊ pue¬
potes ex neptib cognatoꝵ loco mi¬

Expanded text:
ris naturalis potestate permansisset nec penitus adoptio fuerit subsecuta: nisi in hoc tantummodo casu, ut possit ab intestato ad patris adoptivi venire successionem. testamento autem ab eo facto neque iure civili neque praetorio aliquid ex hereditate eius persequi potas bonorum possessione agnita neque inofficiosi querela instituta, cum nec necessitas patri adoptivo imponitur vel heredem eum instituere vel exheredatum facere, utpote nullo naturali vinculo copulatum: neque si ex Sabiniano senatus consulto ex tribus maturalis adoptandum susceperit: utroque enim iure tam naturali quam legitimo in hanc personam concurrente, pristina iura tali adoptioni servavimus, quemadmodvetustas ex masculis progenitos plus diligens solos nepotes vel neptes, qui ex virili sexu descendunt, ad suorum vocabat successionem, et iuri adgnatorum eos anteponebat: nepotes autem qui ex filiabus nati sunt et pronepotes ex neptibus cognatorum loco nu
Abbreviated transcription (Latin):
aunit descenduñt. iõ eundem gra¬
dum ⁊ ordinẽ successionis as dom¬
qui nõ solũ nature. s ĩ uet̾is iuris
fuffragio mumunt᷑. porcõm nepo¬
tumuł neptum ur den ceps de qͥo
supͣ diximus paulo minuendam
acceptur⁊ uł pat̾ eoꝵ nł auus pat̾¬
ns siue maternus. qñ femina mor¬
tua six clꝰ de h̾rditate agitur. his¬
q licet soli sint ab emtib agna¬
tos minime uocabant s qũead̾m

Expanded text:
nis descendunt, ideo eundem gradum et ordinem successionis eis donqui non solum naturae sed etiam veteris iuris suffragio muniuntur, portionem nepotum et neptium vel deinceps, de quibus supra diximus, paulo minuendam acceptura, vel pater eorum vel avus paternus sive maternus, quando femina mortua sit cuius de hereditate agitur, hisque, licet soli sint, adeuntibus adgnatos minime vocabant. et quemadm
Abbreviated transcription (Latin):
dens exalia cã lucrur sieret euis qui
accipere hegit ioq exhẽ arte fcãm cui¬
antes lesionem scĩus uł siquid cale
fiat uel aduemat aliquod alt̾i lucrũ
pud lucuͣtem conlituto sie abstine¬
bunt oĩnicõ sic ouũ desid̾io inrõabi¬
li sienee muiti nee sponte suis not¬
bunt siliis s erunt cempaci manine
ꝙ eispentes sponte non euanth̾ post
deũ qui ẽcoĩs oĩbus pr̃dicimusaute

Expanded text:
qui accipere hoc egit. Ideoque ex hac arte factam curantes laesionem sancimus, ut vel si quid tale fiat et adveniat aliquod alteri lucrumpud lucrantem constituto. Sic abstinebunt omni vitio, sic omni desiderio inrationabili, sic nec inviti nec sponte suis nocebunt filiis, sed erunt temperati, maxime quod eis parentes sponte non servant, hoc post deum communis omnibus pater dicimus autem
Abbreviated transcription (Latin):
cõ. Et hoc dicimꝰ nõ no¬
stram miuentes legemꝙͣ
dampnificentur hrdes tre¬
dicorib dabit ei penam
exactõ sire malignitatis
sue rin trascendit legesq̾
bus caude omnia agens
dia lege lucri.. Hocau̾t
dicunus insi errans testa¬
tor de sua sb̾a hoc egent
ant forte cum debuiss ⁊
ampliorem ꝙͣtitatem br̃¬
direlinquere ꝓminore di¬

Expanded text:
tio. Et hoc dicimus non nostram minuentes legem, quam damnificentur heredes creditoribus. Dabitque ei poenam exactio suae malignitatis, cur transcenderit legem, ex quibus caute omnia agens dia lege lucrari: Haec autem dicimus, ubi errans testator de sua substantia haec egit aut forte, cum debuisset etiam ampliorem quantitatem heredi relinquere, pro minore di
Abbreviated transcription (Latin):
ta ad plenum sũam testa¬
nos dñt toͣstitucõnes ab a¬
liquib añt reti̾e uelle n¬
agnoscentem ⁊ in ox se¬
qnͣtem siuam testatoris
⁊ pomina eam sequi ⁊ no
enm erħ pure seꝙ̃tis¬

Expanded text:
et ad plenum sententiam testanos dicunt constitutiones, ab aliquibus autem retinere velle, neagnoscentem et mox sequentem sententiam testatoris per omnia eam sequi et non enim er
Abbreviated transcription (Latin):
quolegẽ bãt mouit opcineat
mat̾ unacũ filia succedat hĩdi¬
tati ant ⁊ succedens hãc irre
lute existens. Optimu̾itaq
atq laudabile ⁊ dignũ orõe
ut mulietes ita sehoneste tcͣ¬
tent quatenus quesemł ad
inrum uenerunt fuent ino¬

Expanded text:
legem hanc movit, obtineat, et mater una cum filia succedat hereditati, aut etiam succedens hanc inreflute consistens. Optimum itaque est atque laudabile et dignum oratione, ut mulieres ita se honeste tractent, quatenus quae semel ad virum venerunt, servent in
Abbreviated transcription (Latin):
tati filius remeãte patre feassꝰ. remo¬
tis ulprani atq pauli notis: papinam
placet ꝑałe sent̃. ut inputͥs sit filiꝰ pote¬
state ani digͣmtas ac bona restitutast̃.
Itatñ. nt gesta ꝑtiliũ cuiꝰ csilia legit¬
ma etã firmauerat᷑ satasit̃ ẽc d mỹo¬
testate patrsa redeunte. ne eoꝵ rescissio
efficiat ꝙ ẽ maxĩe absudũ. eod tp̃r nec
in sua nec inpatris quẽ quã fuisse pote¬
state.¶Mmores n etate: uire ꝗcquã age̾
ꝓhibent᷑. Ꝙb si dãnato patre tutor da¬
tus ẽ: neceẽ ẽ ut ab officio suo recedat.
regresso eo q̃ ñsolũ nõe redire. s ꝯ̃ offi¬
ciũ suũ nulla p̃uitare corruptũ libis
p̃bere oportet. ut eoꝵ bona tueat᷑ :
angeat. Nã si patria potestate ad corrũ¬
pendi atq effundendi patrimonu licen¬
tiã abutetur. ut furioso ac dem̃ti .i. ꝓdi¬
pecunia cõmittẽda.S ab ãministratio¬
ne fugiat. neͦq tutor eẽ d̾sin̾at. orãq
minoris dispẽdia suis ip̃ dãnis p̃stet᷑.

Expanded text:
tati filius remeante patre fecisset, remotis Ulpiani atque Pauli notis Papiniani placet valere sententiam, ut in patris sit filius potestate, cui dignitas ac bona restituta sunt. Ita tamen, ut gesta per filium, cuius consilia legitima aetas firmaverat, rata sint eodem in potestate patria redeunte, ne eorum rescissio efficiat, quod est maxime absurdum, eodem tempore nec in patris nec in sua quemquam fuisse potestate. Minores enim aetate iure quicquam agere prohibentur. quibus si damnato patre tutor datus est, necesse est, ut ab officio suo recedat regresso eo, quem non solum nomine redire, sed etiam officium suum nulla pravitate corruptum liberis praebere oportet, ut eorum bona tueatur et augeat. Nam si patria potestate ad corrumpendi atque effundendi patrimonii licentiam abutetur, ut furioso ac dementi, item prodipecunia committenda. Ab administratione fugiat neque tutor esse desinat omniaque minoris dispendia suis ipse damnis praestet.
Abbreviated transcription (Latin):
cõ. Sãquidem omues ĩmo¬
biles sunt maneant eonim
usus apud irem̃ ⁊ ip̃a eum
colligat ⁊ non respuat neq̃
etigat filios ꝓ horum exsti¬
ligenciam heãt sicut lex ub¬
isu bus euistentib dñis ⁊ cu¬
stodiat cas ẜmleges antiqͣs
filus suꝑstibus. añsiomnes
moriant᷑ scd̾m nr̃am legeni¬

Expanded text:
tionem, si quidem omnes immobiles sunt, maneat horum usus apud matrem, et ipsa eum colligat et non respuat neque exigat filios pro horum aestiligentiam eorum habeat, sicut lex iubet usu existentibus dominis, et custodiat eas secundum leges antiquas filiis superstitibus, aut si omnes moriantur, secundum nostram lege
Abbreviated transcription (Latin):
dicõ exaunatum extimauiꝰ
operte tlara lege cõplecti ⁊ tra¬
deusur ⁊ deducere ad iudicia ꝓ
comum poĩtum adiutorio.
tut᷑s cum dotis ⁊ añ nuꝑciał
donaconis docuntis Dem̾ mi

Expanded text:
iudicio examinatum aestimavimus oportere clara lege complecti et tradere usui et deducere ad iudicia, pro communi positum adiutorio. terutris cum dotis et antenuptialis donationis documentis, dei
Abbreviated transcription (Latin):
mulr̾ aũt stribat dotem aut
ũdata marito s sustineat o¬
nera matmon ⁊ mat̾moiũ mor¬
te niri soluatur uonenm ni¬
sta ẽ oĩomlr̃ dotem non dans
marito añ mpcialem accipe

Expanded text:
mulier autem scribat dotem, autnon data marito, sed sustineat onera matrimonii, et matrimonium morte viri solvatur, non est iusta omnino mulier dotem non dans marito antenuptialem accipere
Abbreviated transcription (Latin):
existente et alias aux quidẽ
non hutes roactos añ omnia
paternaue d̾e Quatenus
ex soluetur añ nipciał do¬
nacõnis debitim ad eos u¬

Expanded text:
existente, et illos aurum quidem non habentes, coactos autem omnia paterna vendere, quatenus exsolveretur antenuptialis donationis debitum, ad eos u
Abbreviated transcription (Latin):
silia manet quidẽ ꝓp̾u̾rẽm
lucrũ ex patro uͥ existenciũ fi¬
lioꝵ reliq̾n u̾o er̾ filie ⁊ mori¬
ens ħ transimitat adsuos hr̃¬
des si qui ex legeuocantur
mentum ⁊ int̾poicõnem damͦ
hiic leginamsino filio forte
S alitui exͣneo mr ad buc sas
uon expta nupcias ꝑtem quͣ¬

Expanded text:
m lucrum ex pacto non existentium filiorum, reliquum vero erit filiae, et moriens hoc transmittit ad seos heredes, si qui ex lege vocanturmentum et interpositionem damus huic legi. Nam si non filio forte, sed alicui extraneo mater adhuc secundas non experta nuptias partem qua
Abbreviated transcription (Latin):
modis s insuspenso ⁊ aliena¬
cio ⁊ euacuacõ man nam si
mãẜint suꝑstites filii euacu¬
prietatem añ inipciał cona¬
cõnis ad filios deducente. ⁊
non respicientemulierem
siquid eg̾it infilionmilesio¬

Expanded text:
modis, sed in suspenso et alienatio et evacuatio manet. Nam si manserint superstites filii, evacuoprietatem antenuptialis donationis ad filios ducente et non respiciente mulierem, si quid egerit in laesio
Abbreviated transcription (Latin):
dare d ordinem cause Mr̾e
semł ad sas upcias uemen¬
telucrũ moxtm̃iͦ filiorum
fĩ donacõĩs ⁊ ullam ẽe̾ licen¬
ciam urĩ alios quidem filio¬
rum elig̾e̾. alios aũt exhono¬
rare. qͣm filiis om̃b simul
scd̃is impcus fecit inuriaui

Expanded text:
dare ordinem causae: matre semel ad secundas nuptias veniente lucrum mox tantummodo filiorum fieri donationis, et nullam esse licentiam matri alios quidem filiorum eligere, alios autem exhonorare, quoniam omnibus simul undas nuptiis fecit iniurias.
Abbreviated transcription (Latin):
etatem ꝓuenicalia sparentei distusint
eam marito copłare ⁊ forsan exħ contig¬
ent insui corpus eam peccne. aut sine cõ¬
tibus furiosusfant ⁊eiis lib̃i. uł quidam
exhiis aurlibis enis non exstentibus ali
euis ꝯgnati quiab nicestato ad reiushrdi¬
tatem uocantur obsequm ei ⁊ curã ⁊petẽ

Expanded text:
erit filia et parentes distulerint eam marito copulare, et forsitan ex hoc contigerit in suum corpus eam peccare aut sine contibus furiosus fuerit, et eius liberi vel quidam ex his aut liberis ei non existentibus alii eius cognati qui ab intestato ad eius hereditatem vocantur obsequium ei et curam compete
Abbreviated transcription (Latin):
hibuit aut post illum uecanur siñ illi
quos hr̃desautlegatarios hr̃e nolebar.
suphiis poĩtas talia nogona tͥnuinantu¬
¶ Sip̃t uoluntatem pentum init̾ atena¬
rios autumuosse sefilius sociauit ñbẽ
lpfessiossione ꝑmaueit nsi forsitan ⁊ pen¬

Expanded text:
hibuit aut post illum vocantur, sive illi quos heredes aut legatarios habere volebat, er hoc positas talia negotia terminentur. Si praeter voluntatem parentum inter arenarios aut mimos sese filius sociaverit et in hac professione permanserit, nisi forsitan e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ exħ ꝙ a nob̾ ꝯstitut᷑ ẽ fĩ inuinebit
emmeis ⁊ pena qͥu librarum auri siqͥ¬
au̾int. aut. seditue aut impio ut un¬
diq detẽs ornatus ordinacõnis gra¬
dui osuentꝰ scͥpta cum adietiõne d̾ca.¬

Expanded text:
eri. Imminebit enim eis et poena quinque librarum auri, siquaverint aut sedi tuae aut imperio: ut undique decens ornatus ordinationis gradui conservetur. Scripta cum adiectione D
Abbreviated transcription (Latin):
dño ꝯpetit ¶n uũmasciend̾
est quesitum eẽ an ĩpubes
rem alienam amouendo fur
ꝯsistit. Ita demũ obligari eo
crimine inpub̾em si pub̾ta¬

Expanded text:
onpetit. In summa sciendum est quaesitum esse, an impubes rem alienam amouendo furtconsistit, ita demum obligari eo crimine impuberem, si p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmodati accõm instituit pꝰt¬
ea aut̃ recomꝑta uoluit re¬
mittere quidem ꝯmodati ac¬
cõm. ad furti aut̃ ꝑuenire tc̃
licencia ei concedatur ⁊ adu̾s
furem uenire nullo obstacło
ei opponendo qm̃ inc̾cus con¬
stitutus mouit adu̾sus eum
qui rem utendam accepit cõ¬
satis scm̃ est. tunc ⁊ enĩ om̃imͦ
nẽ lib̾ari. Suppositum autẽ
mino satis fecit cũ manifestis¬
nẽ instituit ꝯmodati iqnar¬
tem ẽẽ surreptam. pꝰea autẽ
ħ ei cognito adu̾sus furem
transibit õnno lib̾ari eum
qui remꝯmodati acceꝑit q̃¬
cumq cãe exitũ dñs adu̾sus
furem hũit. ¶ Cadẽ diffincõ¬
ne optinente siue in ꝑte si¬

Expanded text:
modati actionem instituit , postea autem re comperta voluit remittere quidem commodati actionem, ad furti autem pervenire, tunc licentia ei concedatur et adversus furem venire, nullo obstaculo ei opponendo, quoniam incertus constitutus movit adversus eum qui rem utendam accepit comsatisfactum est: tunc etenim omnimodo ne liberari, suppositum autem  domino satisfecit, cum manifestisnem instituit commodati ignarus rei subreptae, postea autem hoc ei cognito adversus furem transivit, omnimodo liberari eum qui rem commodatam suscepit, quemcumque causae exitum dominus adversus furem habuerit: eadem definitione obtinente, si
Abbreviated transcription (Latin):
que res depoĩta est si custodi
obnoxius est. Siquid ip̃e do¬
lom. secͥit qͣ de cã sires ei sur¬
repta si̾nt qr restituendã eiꝰ¬
rei noĩe depoĩti ñ tñ nec obti
id enis int̾est rẽ saluã ẽẽ fur

Expanded text:
quem res deposita est custodiaobnoxius est, si quid ipse dolo malo fecerit: qua de causa si res ei subrepta fuerit, quia restituendae eius nomine depositi non tenetur nec ob id eius interest, rem salvam
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾tate. ¶ Racunus autem noun
nich̾ s eg̾gios ance nosi imꝑatoro
seqmu: sic̃ eĩ ancominus puis ꝯ gno¬
minatus ex quo ⁊ adnos appello hoc
ꝑueuit iusroniane cuuracis priusab
qui uocãtur ꝑ egrim ad romanam
ingenucatem deduccus ille ħomibus
incõe sb̾iectis donanit. ⁊ theodosius iu¬
mor postꝯstantinũ maximũ sacͣtissĩ¬
ine hiꝰ cuntatis condicorem filiorum
pͥus inspetitũmcõe dedic ib̾iectiissic¬

Expanded text:
t V Facimus autem novum nihil, sed egregios ante nos imperatores sequimur. Sicut enim Antoninus Pius cognominatus, ex quo etiam ad nos appellatio haec pervenit, ius Romanae civitatis prius ab qui vocantur peregrini ad Romanam ingenuitatem deducens ille hoc omnibus in commune subiectis donavit, et Theodosius iunior post Constantinum maximum sacratissimae huius civitatis conditorem filiorum prius ius petitum
Abbreviated transcription (Latin):
suaꝵ ancillarum ip̃a donacõne legati
⁊ lib̾tatem dare iuideatur. quomõ
nou multo mag̃ pr̃n decum̃tũ nuip¬
duns ꝓprio. autem filios ex suo natos
cedentibus dcã sunc mammissorib
nõẜuanuis seginores forsan hoĩes
arcalib̾tates largitatemi efficmus:
nob̾ a̾ om̃e ex tat studiũ sb̾siste̾ liber¬

Expanded text:
i et libertatem dare videatur, quomodo non multo magis pater, si documentum nupdinis, proprios autem filios ex suo natos cedentibus dicta sunt manumissoribus non servamus, segniores forsan homines circa libertatis largitatem efficimus. Nobis autem omne extat studium subsistere liber
Abbreviated transcription (Latin):
face Quigem cuilibet diguitatis en¬
stens nupcialia ꝯficiat docuẽta. hũc
eĩ solam post maminussionẽ obeuaci¬
onemadiciis. ⁊ sint ⁊ p̾cedentes fiłii
lib̾taci ullamq penitꝰ hũcei diffe̾nciã

Expanded text:
facere coniugem cuiuslibet dignitatis existens, nuptialia conficiat documenta; hanc enim solam post manumissionem observationem adicimus. Et sint etiam praecedentes filii liberati nullamque penitus habentes differentiam
Abbreviated transcription (Latin):
sinul⁊ suoꝵ ius non reqientibus
nobis sp̃alemlib̾taram insiliis fĩ
⁊ simul manumncti cum inrẽ aut
postea ułante eam fortesam acti¬
ub̾tatem accipere. s scripcõne sola¬
nupcialium dociũtor moreos

Expanded text:
simul et suorum ius, non requirentibus nobis specialem libertatem in filiis fieri et simul manumitti cum matre aut post eam vel ante eam forte libertatem accipere, sed scriptione nuptialium documentorum mox
Abbreviated transcription (Latin):
iam fã ⁊ debitum houorem manium¬
ssoribut redclant ut nondenuo ⁊lib¬
cate erbum nacõne cadant tamqm̃
indenoci ingti  rincti ⁊ alege damp¬
nati erunt namq ita ꝑpetui libi tinge¬
uu si mamunussoribus eoꝵq filiis ĩ¬
ꝯ fusam ⁊ lib̾am suam uen̾acõnẽ ⁊
reu̾enciam donacõnẽq ẜuau̾nt qbꝰ

Expanded text:
vivant et debitum honorem manumissoribus reddant, ut non denuo et libertate et benenatione cadant tamquam indevoti ingratique convicti et a lege damnati. Erunt namque ita perpetue liberi et ingenui, si manumissoribus eorumque filiis inconfusam et liberam suam venerationem et r
Abbreviated transcription (Latin):
rit consectꝰ: siue infuł consulatꝰ hono¬
rarii. aut ordinarii. fui̾t ãpliatꝰ. ut ł con¬
sul. ł consularis efficiatur. seu p̃fectoꝵ
p̃torio infulas susceꝑit gub̾nandas. uł
urbicanã imp̃o tñ actu meruerit p̃fec¬
tura. Necñ magistri militũ officiũ gerẽ¬
dũ susceꝑit. is gaudeat se huiusmoĩ
conditionis eẽ exortẽ. ꝯ lib̾ũ cũ suis fa¬
cultanb suaq postitate: quã ptꝰ quã
meruit dignitatẽ ł accũ gesserit. e¬
did̾it. anteriorib filus inc̃ditioẽ p̾sti¬
naremansuris. tã p̃fecture questioĩs
quã uiri eloquentissimi fisci patroni.
tã p̃fecture que orientalib ꝯiliriacis
p̃sidet sedib. quã urbicarie nexib cu¬
rie lib̾antur. cũ adfisci patronatũ ꝑue¬
nerint. unã cũ sub̾us ⁊ lib̾is suis quos¬

Expanded text:
rit consecutus, sive infulis consulatus honorarii aut ordinarii fuerit ampliatus, ut vel consul vel consularis efficiatur, seu praefectorum praetorio infulas susceperit gubernandas, vel urbicariam in ipso tamen actu meruerit praefecturam, nec non magistri militum officium gerendum susceperit, is gaudeat se huiusmodi condicionis esse exsortem et liberum cum suis facultatibus suaque posteritate, quam postquam meruit dignitatem vel actum gessit ediderit, anterioribus filiis in condicione pristina remansuris. Tam praefecturae quaestoris quam viri eloquentissimi fisci patroni tam praefecturae, quae orientalibus et Illyricianis praesidet sedibus, quam urbicariae nexibus curiae liberantur, cum ad fisci patronatum pervenerint, una cum substanti
Abbreviated transcription (Latin):
quente ꝓgenitos antea nullus futari
fisa parroni lib̾os concedimꝰ lib̃andos.
ut ne ꝙ sũmis apicb dignitatũ ñ eẽ ẽ¬
cessũ: hoc alii sibi aud̾ant uendicare.
s ꝓgeniti filii ante quã adfisci patrona¬
tum ꝑuenerint. inc̃ditiõe pͥstmarema¬
neant. Aliis aũ mag̃ quã his quos singil¬
latĩ enũauimꝰ. sule legib antiquis cõp̃¬
hensist̃. qualis erat is quẽ exurib mari¬
b concessũ añ fuerat patri: maxino se¬
natui: sociare. siũ cõp̃bensi añriorib sci¬
us ñ fuerant: lib̾ationẽ cõpet̃e cuidam
curialis fortime nullo patim̃ mõ: s siue
pragmatica sanctio suꝑ hoc ꝓcessit: siue
sententia eminentissime p̾feccure: siũ
alius ꝗ cũꝙ modꝰ excogitatis ẽ: ea oĩape

Expanded text:
futuri fisci patroni liberos concedimus liberandos, ut ne, quod summis apicibus dignitatum non est concessum, hoc alii sibi audeant vindicare: sed progeniti filii ante, quam ad fisci patronatum pervenerint, in condicione pristina remaneant. Aliis autem modis, quam his, quos singillatim enumeravimus, sive legibus antiquis comprehensi sunt qualis erat is, quem ex tribus maribus concessum ante fuerat patri Maximo senatui sociare sive comprehensi anterioribus scitis non fuerant, liberationem competere cuidam curialis fortunae nullo patimur modo: sed sive pragmatica sanctio super hoc processit sive sententia eminentissimae praefecturae, sive alius quicumque modus excogitatus est, o
Abbreviated transcription (Latin):
partes. seu comites iargitionũ priuata¬
rũ. ł comites domesticoꝵ questores a¬
ut magistri officioꝵ licet ad actũ ad¬
ministrationũ gerendũ ꝓuecti st̃: mi¬
none curialiũ munerũ laqueos obhoc
euitare. s obligatos cũ libissuis qñcũ¬

Expanded text:
partis, seu comitis largitionum vel comitis domesticorum, quaestoris aut magistri officiorum licet ad actum administrationis gerendum provecti sunt, minime curialium munerum laqueos ob hoc evitare, sed obligatos cum liberis suis qu
Abbreviated transcription (Latin):
beneficiũ ꝙ añ ꝑ illustrẽ administratio¬
nẽ ꝑactã eis ad quisitũ ẽ. intactũ illiba¬
tũꝙ iubemus ẜuari. ut relaxatiõe con¬
ditionis. ꝯmimerũ curialiũ ꝑ anterio¬
res prinapales dispositioẽs sibi c̃cessa:
tã ipłi quã libi eor pt᷑ huiusmõi admi¬
nistrationẽ ad epta ꝓcreati: una cũ p̾is
substantus potiantur. Et sł conting̃ eos
pt᷑ diue memorie ⁊ enonis constitiiõẽ.
siue ꝑse. siue ꝑsubstitutos suos curie cõ¬
petentia munera subisse. Ead̾ uidł con¬
stitutioẽ diue memorie ⁊ enonis: exdie
quo ꝓmulgata ẽ: suas uires obiniente.
cũ conueniat leges futuris regnlas im¬
ponere: ñ p̃terits calũmas excitare.
copr̃. iust᷑: Curialib c̃sortus consu¬
lentes: censemꝰ ut nemo sibiblandiatur.
sibi curialis cõpete c̃ditionis. Inoĩbus
anteriorib moĩs quos ñ cõp̃bendit pre¬
sens sanctio: exp̃sentidie antiquandis.
Siquis g̾ ł sũmũ patriciat᷑ honorẽ fue

Expanded text:
uod ante per illustrem administrationem peractam eis adquisitum est, intactum illibatumque iubemus servari, ut relaxatione condicionis et munerum curialium per anteriores principales dispositiones sibi concessa tam ipsi quam liberi eorum post huiusmodi administrationem adeptam procreati una cum propriis substantiis potiantur, etsi contigit eos post divae memoriae Zenonis constitutionem sive per se sive per substitutos suos curiae competentia munera subisse: eadem videlicet constitutione divae memoriae Zenonis ex die quo promulgata est suas vires obtinente, cum conveniat leges futuris regulas imponere, non praeteritis calumnias excitare.p. Curialibus consortiis consulentes censemus, ut nemo sibi blandiatur sibi curialis competere condicionis: omnibus anterioribus modis, quos non comprehendit praesens sanctio, ex praesenti die antiquandis. Si quis igitur vel summum patriciatus honorem fue
Abbreviated transcription (Latin):
Nosquo mħ consencimus ut hicu
repudio opusfiat infra ꝑsonisdistãt¬
ibus ab altuttis mullus exluc̾bitur.
legui selntatem introductum est
iuto qͥuid̃ erat ab auiriquis logislaco¬
zibus sauctita exsupplicõ illata seꝑa

Expanded text:
nos quoque in hoc consentimus, ut hic neque repudio fiat opus, ita personis distantibus ab alterutris, et nullus ex hoc legum severitate introductum est,vitus quidem erat ab antiquis legislatoribus sancita ex supplicio illata, sepa
Abbreviated transcription (Latin):
scriptimiset aliam ꝙͣdam scripturã
g̾e̾us n illam suscipiant camꝙͣ adu¬
lt̾am ⁊ ad alia oportuna s insola ta¬
li qrͣta q̃lem dud̾ diximꝰ docum̃ta
nolumus ubi plurima quid̾ ccͣ henci¬
um multicudo multa quo cartaꝵ
mã nogociis ⁊ ñ dare atasionem qb¬

Expanded text:
criptum, sed aliam quandam scripturam gerens, neque illam suscipiant tamquam adulteram et ad talia non opportunam, sed in sola tali charta qualem dudum diximus documenta volumus, ubi plurima quidem contrahentium multitudo, multa quoque chartarum modo negotiis uti et non dare occasionem q
Abbreviated transcription (Latin):
cium fre qũaumn occasionem hñtes
cum melius sit pauca ag̾e paute ꝙ̃
ment̾ eis dira lex eẽ uideatur nos cõ¬
uicientes humanam naturam medi
ere gestis apud cdarissinium magt̃m
cẽsus felicissime ciutatis sollemymt
celebt̃is ⁊ liũam eusdare ut delegẽtur
⁊ dociũta ⁊ dimissis eis int̾eẽ ⁊ nussi
ut aut delegentur ei miciũ autcum
diictũtur int̾sit ubi tabelliom q
auctoritatẽ hãt aut qui abeo ad hoc
tur tuẽ sbiacet pͥene ta bellio qui ane¬
toritatem ht̃ anob̾dud̾ diffinta
ipĩs cm̃ docum̃tis pp̃ utilitatẽ ⁊ͣ hx̃cũ

Expanded text:
ium frequentiam occasionem habentes, cum melius sit pauca agere caute quam menter eis dura lex esse videatur, nos conicientes humanam naturam medioere gestis apud clarissimum magistrum census felicissimae civitatis sollemniter celebratis, et licentiam ei dare ut delegentur et documenta et dimissis eis interesse, et nulli ut aut delegentur ei initium aut cum dimittuntur intersit, nisi tabellioni qui auctoritatem habet aut qui ab eo ad hoc tur, tunc subiaceat poenae tabellio qui auctoritatem habet a nobis dudum definitam, ipsis tamen documentis propter utili
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o maiores centenariis sint sili
h̾edes uł bonoꝵ possessoresub̾os
Hãnt siue unũ sine plures cuis¬
cessionem ꝑentum deduximus
a remotis. Sin aut̃ sine lib̾is de¬
cessernit. Siquid̾ intestatr ad om¬
nem hereditatem prõnos patro¬
nasq nocauimus. Si u̾o testam̃¬
tum quid̃ fec̾int patronos aut̃
uł patronas p̾t̾ierint cũ ulłos li¬

Expanded text:
o maiores centenariis sint, si heredes vel bonorum possessores liberos habeant sive unum sive plures cuiuscessionem parentum deduximus, enie semotis. sin autem sine liberis decesserint, si quidem intestati, ad omnem hereditatem patronos patronasque vocavimus: si vero testamentum quidem fecerint, patronos autem vel patronas praeterierint, cum nullos li
Abbreviated transcription (Latin):
qñ minus t̾cia ꝑte bonoꝵ suoꝵ li¬
b̾tus uł lib̾ta reliquerit eis ita si¬
ne onere ut nec lib̾is lib̾ti .e. ue.
ex ea ꝑte legata uł fidepmissa pͥs¬
tentur. sz ad eoꝵ dh̾edes hoc omisre¬
dundaret. Multis aliis casib anob̾
q qͣm lib̾i eoꝵ nes non qui extͣnsu̾¬
so latere ueniunt usq ad qͥntum

Expanded text:
quando minus tertia parte bonorum suorom libertus vel liberta eis reliquerint, ita sine onere ut nec liberis liberti libertaeve ex ea parte legata vel fideicommissa praestentur, sed ad coheredes hoc onus redundaret; multis aliis casibus a nobque quam liberi eorum nec non qui ex transverso latere veniunt usque ad quintum
Abbreviated transcription (Latin):
mõi scrupulositas nobis nõ pla¬
cuit. ⁊ gn̾ałr ea que relinqũutur
licet noĩe pene fu̾nt relic̾ta. uł
adempta. uł inalios translata n¬
chi distare a cet̾is legatis ꝯstitu¬
imus uł indando. uł in admĩdo.
uł intransferendo. exceptis hiis
uidelicet. que inpossibilia sunt.
uł legib int̾dicta. aut alias ꝓbro¬
lere secta meoꝵ temꝑum nõ pa¬
titur. d̃ ademptone legatoꝵ ⁊ tͣnslõe

Expanded text:
nobis non placuit, et generaliter ea quae relinquuntur, licet poenae nomine fuerint relicta vel adempta vel in alios translata, nihil distare a ceteris legatis constituimus vel in dando vel in adimendo vel in transferendo: exceptis his videlicet quae impossibilia sunt vel legibus interdicta aut alias probrolere, secta temporum meorum non patitur. TIT. 21 DE ADEMPTIONE LEGATORUM Ade
Abbreviated transcription (Latin):
ta ualebant. qͣmuis alie uolunta¬
tes militum in ordinandis tesfĩs
ualide obsuabant᷑. qͥn ⁊̃ nec liber¬
tatem pene noie posse dari place¬
bat. eo ampluis nec h̾edem pene
noĩe adici posse. sabinus existima¬
bat. ułuti siquis ita dicat. ticius
h̾es esto. si ticius filiam suã seio
hes esto. Nich̾ .n. int̾erat. qua rõẽ
ticius coħceatur. utr̃ dacõne lega

Expanded text:
tates in ordinandis testamentis valde observantur. quin etiam nec libertatem poenae nomine dari posse placebat. eo amplius nec heredem poenae nomine adici posse Sabinus existimabat, veluti si quis ita dicat: ‘ Titius heres esto: si Titius filiam suam Seio heres esto ’: nihil enim intererat, qua ratione Titius coerceatu
Abbreviated transcription (Latin):
licebat lib̾to patronũ suũ inpime
testõ p̾t̾ire. Nam ita demũ lex .xi.
t. ad h̾editatẽ lib̾ti. uocabat pr̃oñ
si intestatus mortuus eẽt lib̾tus
nlło suo h̾ede relicto. Ita intesta¬
to quo mortuo lib̾to siis suũ ħe¬
dem reliquisset nicħ inbonis eiꝰ
pr̃ono uis erat ⁊ siquid̃ ex natina

Expanded text:
licebat liberto patronum suum impune testamento praeterire. nam ita demum lex XII tabularum ad hereditatem liberti uocabat patronum, si intestatus mortuus esset libertus nullo suo herede relicto. itaque intestato quoque mortuo liberto, si is suum heredem reliquerat, nihil in bonis eius patrono iuris erat; et si
Abbreviated transcription (Latin):
soleniam . itu iei puͨ  cuã
gere ec sb̃ieccoꝵ cõmodã
iuestigare. ut̾ rei utilictaᷤ
ĩcormupta ꝑsistac .i. sing¬
uloꝵ status ingit̾ ẜuetur
illesus. qͣ pp̃dum exp̃de¬
modicas accepiꝰ q̃re¬
las. ꝙ b̾nficia eoꝵ queab¬
eis cenebãturs ñ dñorũ
lĩna pignori oblisanãt¬
ꝯplementũ minuebatim.
bito gͥcõsilio epõꝵ ducũ¬

Expanded text:
sollertiam ita rei publice curam gerere et subiectorum commoda investigare, ut regni utilitas incorrupta persistat et singulorum status iugiter servetur illesus. Quapropter dum ex predemodicas accepimus querelas, quod beneficia eorueis tenebant, sine dominorum licentia pignori obligacomplementum minuebant. Habito igitur consilio episc
Abbreviated transcription (Latin):
re cp̃c. n p̾ceptis tuesedis s ex quo ⁊cuci
cipe rei .p. emolumenca usq tune eũ
qui in rebus exsticit ea pcpe ⁊ aliũ nul¬
lumi oĩum nõ euĩ possible n portabi¬
le ẽ oĩo siue iudice relmquiꝓuiciam
stacuto quidem qiͣab eo aliquo qui a
nobis ordinatus ẽ. uteuis impleat lo

Expanded text:
 ex quo, sicuti cipere rei publicae emolumenta, usque tunc vero eum qui in rebus extitit ea percipere et alium nullum omnium. Non enim possibile neque portabile est omnino sine iudice relinqui provinciam, statuto quidem quasi aliquo ab eo qui a nobis ordinatus est, ut eius impleat lo
Abbreviated transcription (Latin):
ipea hi actur eg̾e luuis medelis estuna¬
iumꝰ didicums eĩ qr quidam non hũ¬
tes ullam obligacõnam. s unam sta¬
cuences uoluntatem cum hiis quicu¬
ribellos dirigunt ⁊ dim dampinĩ ꝑtu¬
lnt fugientes desunt eos ⁊ pñtiscunt
incurable eisdantes dispendiũ ⁊ħ ad

Expanded text:
iusmodi actus egere legitimis medelis aestimavimus. Didicimus enim, quia quidam non habentes ullam obligationem, sed unam statuentes voluntatem cum his qui caulibellos dirigunt, et dum damnum pertulerint fugientes, deserunt eos et proficiscuntur incurabile eis dantes dispendium. Et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝑeoz. donce deponat tuiglin depon¬
ct autem eum dum successor accesẜ it
a rapuniciã ⁊ anceduos solum diesꝙͣ
om̃ia custodiri a sede tue celsitudiius
is abstitisse eum ꝓuincie exillo tmͣpo¬
ne emolumenciun insuccessoreni ali¬
oquin mĩstrare easpori e q auob̾ disp¬

Expanded text:
et donec deponat cingulum. Deponet autem eum, dum successor accesserit in provinciam, ante duos solum dies omnia custodiri a sede tuae celsitudinis ris adstitisse eum provinciae, ex illo transponere emolumenta in successorem, alioquin ministrare ea priori s
Abbreviated transcription (Latin):
ue fiduciam htͣ insuis actibus sine et
nou. ¶Siquisautẽ admmĩstracõnẽ
admĩstnͣsaliqm̃ militarẽ. uł cuulem
aut⁊ remotus ab ea relinqt᷑ ꝓuinci¬
am admĩstrans quid̃ ad huc eam reli¬
quit atͣ nostram uissioueni ipseqd
maiestatis reussit inꝓuinciã u̾o demic
destiuatus postꝙͣ acduͣsantibus satisfecit
cunc maiestacis nouissimas sustineac
penas sine  depouens ciugłu. demĩ nõ
moretur tunc łimosdies pu. anictis
semet ipm̃ ostendens ⁊ fugiat de ꝓiũcia

Expanded text:
suis actibus sive etiam non. Si quis autem administrationem administrans aliquam militarem vel civilem aut etiam remotus ab ea relinquat provinciam, administrans quidem adhuc eam dum relinquit citra nostram iussionem, ipso quidem maiestatis reus sit, in provincia vero denuo destinatus postquam accusantibus satisfecerit, tunc maiestatis novissimas sustineat poenas. Si vero deponens cingulum deinde non moretur legitimos dies publice cunctis semet ipsum ostendens et fugiat de provincia,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ que ⁊ ꝙ forcuitu ⁊ blandiencibus he¬
mimbus consecura sunt. fit ueloct̾. id
nũstracõm ire cuiꝰ regiiña susceput
utuõ alii quidem remoueantur. ali
u̾onon sint ⁊ ꝓuincia si idice ma¬
neat szante duos solũdies ꝙad ꝓuĩcã¬

Expanded text:
andientibus hominibus consueta sunt, sed velociter ad administrationem ire cuius regimina susceperunt, ut non alii quidem removeantur alii vero non sint et provincia sine iudice maneat; sed ante duos solum dies qua
Abbreviated transcription (Latin):
pͥuata. si smne arms uim fe¬
cerit. sin aut̃ cum armis e
lum scuta ⁊ gladiumt galeã
significari intelligus. s ⁊
fũstes ⁊ lapidem Fercia diuisi¬
o int̾dictayħ est. quod aut¬
sunt simplicia aut duplicia.
simplica sunt ułuti in quib
alter actor alter teus est.qua¬
lia sunt omia restitutoria aũ
exhibitorias slamq actor est
qui deliderat aut exhiberi:
aut restitui Reus est is aquo
desid̾atur ut restituaturaut
exhibeat ¶ꝓhibitoꝵ aut̃ inter¬
dictoꝵ alia simplicia suntalia
duplicia simplicia sunt. ułi
cum ꝓhib p̾tor in loco sacro.
uł flumine p ͦ. ripa ne eiusa¬
liquid fieri. Nam actor est qui
desid̾at ne quid fiat. Reus est qͥ¬
aliquid facere conatur dupli
uocantur ꝙ par ittͥus litiga¬
toris in hiis ꝯdicõ est. nec quisꝙͣ
p̃tipue rens uł actor intelligi
texitu intͥdictoꝵ suꝑ uacuũ
est hodie dicere.ẜam quociẽs
extra ordinem ius dicitur. qͣli

Expanded text:
ata, si sine armis vim fecerit, sin autem cum armis eulum scuta et gladios et galeas significari intellegimus, sed et fustes et lapides. Tertia divisio interdictorum haec est, quod aut simplicia sunt aut duplicia. simplicia sunt, in quibus alter actor, alter reus est: qualia sunt omnia restitutoria aut exhibitoria: namque actor est qui desiderat aut exhiberi aut restitui reus is a quo desideratur ut restituat aut exhibeat. prohibitoriorum autem interdictorum alia simplicia sunt, alia duplicia. simplicia sunt, veluti cum prohibet praetor in loco sacro vel in flumine publico ripave eius aliquid fieri nam actor est qui desidaliquid facere conatur. Dupliuocantur, quod par utriusque litigatoris in his condicio est, nec quisquam praecipue reus uel actor intellegitur, exitu interdictorum supervacuum est hodie dicere: nam quotiens extra ordinem ius dicitur, quali
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenic oatiuor redempcõm sꝑficiat. ss
ħ quidem qnͣtum adꝑsonas daca suunt
quas exhr̃dare non l msi ingͣtiudĩs
causas ubi ⁊ aꝓꝓbari contigit. ocasic¬
uem antem anobicad gen̾alem legẽ

Expanded text:
erit, captivorum redemptioni proficiat. Sed haec quidem quantum ad personas dicta sunt, quas exheredare non licet nisi ingratitudinis causas scribi et approbari contigerit: occasionem autem a nobis ad generalem lege
Abbreviated transcription (Latin):
solido ꝙ cͥq debetur soluendo⁊
hii quid̾ quib directa lib̾tas data
est. ꝑ inde lib̾i erunt. ac si heditas
adita eẽt. hii aut̃ quos heres roga¬
tus est maninintt̾e ate lib̾tatẽ
ꝯseq̃ntur. ita ut si nõ alia ꝯdicõne

Expanded text:
solido quod cuique debetur solvendo. et hi quidem quibus directa libertas data est perinde liberi erunt ac si hereditas adita esset : hi autem quos heres rogatus est manumittere a te libertatem consequantur : nisi si non alia condicione
Abbreviated transcription (Latin):
tur h̾rditasuelint bona sibi adi¬
ci lib̾tatum ⁊seruandaꝵ cã: au¬
diantur. ⁊ ̃ rescripto diui marcu
ad põpilium rustumotinetur:
u̾ba rescripti ita se hñt si uir¬
mine successore ab intestato exis¬
tente. In ea sãbona ẽẽ ceꝑunt ut
cui de ea re notio est aditus rõm
desiderii tui hẽbit ut lib̾tatem
tam eaꝵ que directo testõ qͣm eaꝵ¬

Expanded text:
tur hereditas, velint bona sibi addici libertatium conservandarum causa, audiuntur. et ita rescripto divi Marci ad Popilium Rufum continetur. Verba rescripti ita se habent : ‘ Si Virmine successore ab intestato existente, in ea causa bona esse coeperunt ut cuius de ea re notio est aditus rationem desiderii tui habebit, ut libertatium tam earum quae directo, quam ea
Abbreviated transcription (Latin):
ungitur locacõnes autemphuco¬
sis autempcõnes autypothecas rer
in mobłibus ip̃is uenabilib domi¬
bus ꝯpetentib sb̃ireant ꝑse aut per
int̾põitam psonam autẜquos ꝙ et
hus qui ui regia cuutate sunt ꝓhi

Expanded text:
iunguntur, locationes aut emphyteosis aut emptiones aut hypothecas rerum immobilium ipsis venerabilibus domibus competentium subire aut per se aut per interpositam personam, secundum quod et his qui in regia civitate sunt, ei
Abbreviated transcription (Latin):
pli sr a serta parte redeluus qm̃
ht̾ res que iemphiceosim datur
Quecumq uodelapsis domibus
petentib uenabilibus domib que
mregia sunt poite ciuicate duposu¬
ñabilibꝰ domibꝰ diffume pͥidimꝰ
uesiquidem ereis suie ꝓpublicis col
fiantmonest possibile derebusiie¬
bilibus eadem ꝑsolui debita ⁊ pͥmo
quid̾ ordinẽ. impãli pignore dart
imoblem rem credicor ut eius
fructus colligens reputet sibitam
mip̃is debitis mucius pecuniis qͥ
in u̾sure nam amplius aqrͣta ꝑte
centesie. ¶ Snio uolu̾it isto mͦ
tnͣsige̾ debitum. iubemus cos quid
quucissimo prĩarcha ordinantur
aliaꝵ uen̾abilium domorum ord¬
matores apd̾ scĩssimos pr̃iachasa
quibus ordinantur aut p̾porntur
ordinatorum ⁊ consensu amplio¬
ris pris meis desmenciũ in debitũ
maifestan ⁊ qr nou ẽ posabil den
bus moblibus istud ꝑslm. Eos
no qi ametropolicis omantr
siue epił̃sic siie archimandrite. si¬
ne orphano trophi nue pto chosphi

Expanded text:
fieri sexta parte reditus, quem habet res quae in emphyteosin datur. Quaecumque vero de lapsis domibus competentibus venerabilibus domibus quae in regia sunt positae civitate supenerabilibus domquaedam ex eis sive pro publicis collfiant, et non est possibile de rebus mobilibus eadem persolvi debita, primo quidem ordine in speciali pignore dari immobilem rem creditori, ut eius fructus colligens reputet sibi tam in ipsis debitis mutuis pecuniis quam in usuris non amplius quarta parte centesimae. Si vero noluerit isto modo transigere debitum, iubemus eos quidem qui a sanctissimo patriarcha ordinantur,aliarum venerabilium domorum ordinatores, apud sanctissimos patriarchas, a quibus ordinantur aut praeponuntordinatorum et consensu amplioris partis in eis deservientium debitum manifestari et quia non est possibile de rebus mobilibus istud persolvi; eos vero qui a metropolitis ordinantur, sive episcopi sint sive archimandritae sive orphanotrophi sive pt
Abbreviated transcription (Latin):
ñe rerp. ꝓuinciis poĩtis inferan¬
t᷑ possones stiles aut frugi feras
ubilibus constitutas emere ut nõ
¶ Siuo quis uolint rem ĩinoblem
nomme usus accipere ab aliquo

Expanded text:
e provinciis positis inferatur possessiones steriles aut frugiferas ubilibet constitutas emere, ut nonSi vero quis voluerit rem immobilem nomine usus accipere ab aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
readlitis peccoms qm̃ iuusuarns
non autem maioribus amartas
ꝑteni centesme. siuo psolit̾int debi¬
aut fuctibus adimpleatur credi¬
cum receat itrm lexad uen̾ abłeca
domun exq̃data est. ¶ Emplare¬

Expanded text:
reditis pecuniis quam in usuris, non autem maioribus quam quarta parte centesimae. Si vero persolverint debiaut ex fructibus adimpleatur creditum, redeat iterum res ad venerabilem domum ex qua data est. Ca
Abbreviated transcription (Latin):
dem uenerabilium locoꝵ indem¬
pintatem uen abilib¬
doie. domibus decinsdẽ
te in hie deemponematis aliq p̾
ne possõnes aliqui ens dederut
ut millo mõhas alienent. ¶ et
hantem concedimurntierosoli¬

Expanded text:
enerabilium locorum indemnitatem venerabilibus domibus de eiusdem neque hic de emponematis aliquid one possessiones aliqui eis dederunt, ut nullo modo has alienent. Et hoc autem concedimus, ut Hierosoly
Abbreviated transcription (Latin):
nuaum ꝓ hiis dispendium aut
expensam uenabilesdomos sust¬
mere ppea enim nolumis deceto
apud iudices ꝓuinciarum aut de¬
cuta fuerint apͥnd iemorãtos
scissimos prĩarchas aut metrop¬
olitas autalios ep̃os tunc ꝓp̾dic¬
s ordmatores debittis domus

Expanded text:
nullum pro his dispendium aut expensam venerabiles domos sustinere. Propterea enim nolumus de cetero apud iudices provinciarum aut decuta fuerint apud memoratos sanctissimos patriarchas aut metropolitas aut alias episcopos, tunc praedicti ordinatores debi
Abbreviated transcription (Latin):
in regia cun tate suuie maliis ꝓuĩciis
sunt extepca scissima maiore eccͣa leg¬
is cuutatis p̾dium hãt płinis fisca¬
libus cubutis guatum exquo nul¬
lus infertur redlitus uenerabili do¬
m liñam p̾bemus eiusdẽ uenabi¬
ł donnis ordinatoribus tale p̾duĩ
alienare quolibet mõ uolu̾it modo
ad ꝓfc̃am securitatem eiusdem uen̾a¬
locor p̃̾pomintur sine ordinantur. ⁊
mrantibus sacris scripturis p̾sente
ciuidem uen̾abił domnus ⁊ amplioꝵ

Expanded text:
inciis sunt, excepta sanctissima maiore ecclesia regiae civitatis, praedium habeat plurimis fiscalibus tributis gravatum, ex quo nullus infertur reditus venerabili domui, licentiam praebemus eiusdem venerabilis domus ordinatoribus tale praedium alienare quolibet modo voluerint ad perfectam securitatem eiusdem veneralocorum praeponuntur sive ordinantur, et iurantibus in sanctis scriptures praeside eiusdem
Abbreviated transcription (Latin):
mui darentur ⁊ eꝗs uibemus
ipprium lucrũ uenabilem dom¬
um hr̃estiles nonres eiqui dedir
thr̃dibus eins omĩ mõ restitm.
¶Ad hiubemus ut milla necesuas

Expanded text:
mui darentur, et eas iubemus in proprium lucrum venerabilem domum habere, steriles vero res ei qui dedit et heredibus eius omni modo restitui. Ad haec iubemus, ut nulla necessitas
Abbreviated transcription (Latin):
dicensuti legasset quis desua re ica
nis esto nuillonalente cont̃illiuis uol¬
untacem nec si sacͣm impetret formã
nec si quispiam aliud oiniũ aliqͥ alr̾
ordrot. aut disposunt ꝙ non iam po

Expanded text:
dicens: Vti legasset quisque de sua re, ita ius esto. Nullo valente citra illius voluntatem, nec si sacram impetret formam nec si quippiam aliud omnium, aliquid aliter dixerit aut disposu
Abbreviated transcription (Latin):
erquinq no p̾cipue ⁊ quinqͣgnita ot
centũ annisfreq̃ cus mocam ⁊ ꝑticl̾ui¬
t̾ collectã simł paulatim colligatam
ad semet ip̃m ⁊ coħentem confusamĩ
płibus ⁊ qu̾dam semꝑ egentem correccõ¬
ne puram q̃ tasouam sibi omĩo deda¬

Expanded text:
quinque vero praecipue et quinquaginta et centum annis frequentius motam et particulariter collectam simul et paulatim colligatam ad semet ipsam et cohaerentem, confusam in plurimis et quadam semper egentem correctione, puramque et consonam sibi omnino de