comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
anqͣm plenissime intlłigatur: salubͣt̾
creditur. Oportet enĩ aĩam ⁊ regi a lupi¬
ore ⁊ reg̾e inferiorem. suꝑtor illa solus
d̾s est. infertus illa: solum corpus est.¬
gi ad oẽm ⁊ totam aĩam intendas. ut
ergo tuta ẽẽ sine dño: sic excellere sine
seruo nõ pt Ut aut̃ dñs eius magis
est qͣm ip̃a: ita seruus minus. Quare
intenta dño intlłigit et̾na etus ⁊ ma¬
gis est magis q est etiam ip̃e seruus
n suo genere: ꝑ illam. Neglecto aus̃ dño
cupia sentit motus suos quos illi exhib.
⁊ inuius est. nec tñ tantũ minus. qntũ
ip̃e seruus. ⁊̃ cum maxime est in natura
ꝓpa. hoc aus delicto dñe młto minus est
qͣ̃m erat. cum illa añ delicti magis eẽt.
quocura mortali iam ⁊ fragili cũ magna
difficultate atq attentõne dñatur. Hinc
iui eprori incuriit ut uoluptatem corpo¬
ris qr eius atcentõni cedit mat̾ies pluris
estimet. qͣm sanitatem ip̃am. cui atcen¬

Expanded text:
antequam plenissime intelligatur, salubriter antequam plenissime intelligatur, salubriter creditur. Oportet enim animam et regi a superiore, et regere inferiorem. Superior illa solus Deus est, inferius illa solum corpus, si ad omnem et totam animam intendas. Ut ergo tota esse sine Domino, sic excellere sine servo non potest. Ut autem Dominus ejus magis est quam ipsa, ita servus minus. Quare intenta in Dominum intelligit aeterna ejus, et magis est, magisque est etiam ipse servus in suo genere per illam. Neglecto autem Domino oncupiscentia, sentit motus suos quos illi exhibet, et minus est: nec tamen tantum minus, quantum ipse servus, etiam cum maxime est in natura propria. Hoc autem delicto dominae multo minus est quam erat, cum illa ante delictum magis esset. 14. Quocirca mortali jam et fragili, cum magna difficultate atque attentione dominatur. Hinc illi error incurrit, ut voluptatem corporis, quia ejus attentioni cedit materies, pluris aestimet quam ipsam sanitatem, cui atten
Abbreviated transcription (Latin):
uentut extͥnsecus. uł in ip̃o corpore de lo¬
coãd locum migrat aliquid. siue tnͣsit
ia totum ip̃m corpus suo alienõ pond̾e
mouetur. Dee sunt oꝑatõnes quas ad¬
hibet anima p̾cedentib passionib cor¬
poris que delectant eam sociantem: of¬
fendunt resistentem. Cum aut̃ ab eud̾
luis oꝑatõnib aliquid patitur. a seip̃a
patitur nõ a corpore. O plane cum se
suũ: ncc̃io deficit. Conusa item a
minme oposam ⁊ negotiosam ad quã
pp̃sũmam quietem nlła detorqueatur
attentio. sicut est affectio corporis: que
sanitas dr̃. xulla quippe accentõne nr̃a
opus hł. nõ qr nicħ tunc agit ania
in corpore.s qr nicħ facilius agto. Ram
i omnib opib nr̃is tanco quldq at¬
tentius: qͣnto difficilius oꝑaniir. Hec
aut sanitas tunc fortissima firmissĩa
erit atqꝑ certissima cum pstine stabi¬
litatis cepto suo tore atq ordine hoc cor¬
pus fu̾uit restitutũ. que resurrectõ eius

Expanded text:
ventur extrinsecus, vel in ipso corpore de loventur extrinsecus, vel in ipso corpore de loco in locum migrat aliquid sive transit, vel totum ipsum corpus suo alienove pondere movetur: hae sunt operationes quas adhibet anima praecedentibus passionibus corporis; quae delectant eam associantem, offendunt resistentem. Cum autem ab eisdem suis operationibus aliquid patitur, a seipsa patitur, non a corpore; sed plane cum se suum, necessario deficit: conversa item a minime operosam et negotiosam, ad quam propter summam quietem nulla detorqueatur attentio; sicut est affectio corporis quae sanitas dicitur: nulla quippe attentione nostra opus habet, non quia nihil tunc agit anima in corpore, sed quia nihil facilius agit. Nam in omnibus operibus nostris tanto quidquam attentius, quanto difficilius operamur. Haec autem sanitas tunc firmissima erit atque certissima, cum pristinae stabilitati, certo suo tempore atque ordine, hoc corpus fuerit restitutum, quae resurrectio ejus
Abbreviated transcription (Latin):
gari. Referamus itaq nos ad io de quo
agitur ⁊ iudeamus utoũ sonts aliquid¬
in aurib faciat. an tuid negabis: .I.
Nicħ minus.M. Quid: Easd̾ aures ani¬
matũ m̃brũ eẽ nõne concedes: .I. Cõcedo
.m Cum ergo elem̃tũ id quod in eo siłe
est aeri moueatur aere ꝑcusso aĩam
illam que añ istum somid utali motu
i suentio corpus auriũ negetabat. ñ¬
p̾putamus aut cessare posse. aut opere
mouendi quod aminat. aut cod̃ modo
mou̾e cõmotũ extͥusecus aerem auris
sue quo cõmouebat añqͣm ille illabere¬
tur sonus.ẜ siõ udetur iusi alt̃.m.
Lor engo alit moue nõ fatens est face &e
nõ patie .i. Ita est. m. Nõ igitut ab surde
credimus motus suos aĩam uł actõnes
uł oꝑatõnes. uł si quo alio noĩe cõmodĩ
significari possunt nõ lat̾e̾ cum sentit.
lent. aut in aures influit sonus aut
narib exalatõnes. palato sapores. cet̾o
corpori quel solida ⁊ corpulenta admo¬

Expanded text:
gari. Referamus itaque nos ad id de quo gari. Referamus itaque nos ad id de quo agitur, et videamus utrum sonus in auribus aliquid faciat. An tu id negabis? D. Nihil minus. M. Quid? easdem aures animatum membrum esse nonne concedis? D. Concedo. M. Cum ergo id quod in eo membro simile est aeri, moveatur aere percusso; animam illam quae ante istum sonum vitali motu in silentio corpus aurium vegetabat, num putamus aut cessare posse ab opere movendi quod animat, aut eodem modo movere commotum extrinsecus aerem auris suae, quo movebat antequam ille illaberetur sonus? D. Non videtur nisi aliter. M. Hoc ergo aliter movere, nonne fatendum est facere esse, non pati? D. Ita est. M. Non igitur absurde credimus motus suos animam, vel actiones, vel operationes, vel si quo alio nomine commodius significari possunt, non latere cum sentit. lant, aut in aures influit sonus, aut naribus exhalationes, palato sapores, caetero corpori quaelibet solida et corpulenta admo
Abbreviated transcription (Latin):
ad passiones corporis cum attentione
agerdas patior siłia siłib ut ad tũgat.
aurib. caliginosum in naxib. in ore
humnidũ. mn tactu t̾renũ ⁊ qi uuculen¬
tum. S siue hac sie alia distributõe
ista conitiantur. agit hec aĩa cũ qͥete
si ea que sunt in unitatem ualitudĩs
qͣi famulart quadam consẽsione cesse¬
uunt. Cum aut̃ adhibentur ea que ñ¬
nlła ut ita dicam alc̾itate corpus affi¬
ciint exerit atcentiores actiones sius
quib q locis atq instrum̃tis accõmoda¬
tas. Cunc uidere. uł audite. uł olfacere.
uł gustare uł tangendo sentire dicit᷑.
Quib actõnib congrua libent̃ associat¬
⁊ moleste obsistit incongrius. Has opa¬
tõnes passionib corporis puto at̃am ex¬
hibere cum sentit nõ eald̾ passiones re¬
cipere. .ix.
trapp̃ cum de sonoꝵ ñus in p̾sentia
queratur. ⁊ sensus auriũ uocetur.
in dubiũ nõ oportet ꝑ cet̾a duitius ua¬

Expanded text:
ad passiones corporis cum attentione ad passiones corporis cum attentione agendas paratior, similia similibus ut adjungat, auribus, caliginosum in naribus, in ore humidum, in tactu terrenum et quasi lutulentum. Sed sive hac sive alia distributione ista conjiciantur; agit haec anima cum quiete, si ea quae insunt in unitate valetudinis, quasi familiari quadam consensione cesserunt. Cum autem adhibentur ea quae nonnulla, ut ita dicam, alteritate corpus afficiunt; exserit attentiores actiones, suis quibusque locis atque instrumentis accommodatas: tunc videre, vel audire, vel olfacere, vel gustare, vel tangendo sentire dicitur; quibus actionibus congrua libenter associat, et moleste obsistit incongruis. Has operationes passionibus corporis puto animam exhibere cum sentit, non easdem passiones recipere. 11. Quapropter cum de sonorum numeris in praesentia quaeratur, et sensus aurium vocetur in dubium, non oportet per caetera diutius eva
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ talis eis oꝑatio nõ eam latet fames
atit sitis aut tale aliquid opatur applła¬
tur. Cum aut̃ lupsunt ingesta ⁊ ex eoꝵ
onere nascitur difficultas opandi. neq
hoc sine attentõne fit ⁊ eam cum talis
acio nõ latet crudelitas sentit᷑. attente
etiam opatur cum eicit supfliia. silent᷑
cum noluptate si aspe cum dolore. mor¬
bidam q conturbatõm corporis attente
agit. siccurre appetens labenti atq dis¬
fluenti. ⁊ hac actõne nõ latente morbos
⁊ egrotatõs sentire dr̃. Et ne longum
faciam uidetur mͥ anima cum sentit
i corpore nõ ab illo aliquid ꝑati s in eiꝰ
passionib atcentius ag̾e. ⁊ has actõnes
siue faciles pp̃ conuenientiam sie dis¬
ficiles pp̃ inconuenientiam nõ eam la¬
tere ⁊ hoc totũ est quod sentire dr̃. S iste
sensus qui etiam dum nicħ sentimꝰ
mest tñ. instoum̃tũ est corporis quod ea
temꝑatõne agitur ab aĩa ut in eo fiti

Expanded text:
et talis ejus operatio non eam latet, fames et talis ejus operatio non eam latet, fames aut sitis, aut tale aliquid appellatur. Cum autem supersunt ingesta, et ex eorum onere nascitur difficultas operandi, neque hoc sine attentione fit; et cum talis actio non latet, cruditas sentitur: attente etiam operatur cum ejicit superfluum, si leniter, cum voluptate; si aspere, cum dolore. Morbidam quoque perturbationem corporis attente agit, succurrere appetens labenti atque diffluenti; et hac actione non latente morbos et aegrotationes sentire dicitur. 10. Et ne longum faciam, videtur mihi anima cum sentit in corpore, non ab illo aliquid pati, sed in ejus passionibus attentius agere, et has actiones sive faciles propter convenientiam, sive difficiles propter inconvenientiam, non eam latere: et hoc totum est quod sentire dicitur. Sed iste sensus, qui etiam dum nihil sentimus, inest tamen, instrumentum est corporis, quod ea temperatione agitur ab anima, ut in eo sit
Abbreviated transcription (Latin):
ista certiora de manib debemus amtt̾e¬
.i. T̃enebo istud inconcussũ si potuo ⁊ tñ
tu u̾o aut sequere aut etiam p̾cede sina¬
ab isto quicqͣm illam pati arbitror s face̾¬
de illo ⁊ in illo tamqͣm sbiecto diuinitus
difficultate opari qͣnto ꝑ eius meritis
magis minus ue illi cedit. natura cor¬
porea. Corporea u̾o quecũq huic corpori
ingeruntur. aut obicuntur extͥnsecus
nõ in antma s in ip̃o corpore aliquid fa¬
deoq cum renititur ad ũsanti ⁊ mat̾iam
sibi sb̃iectam in oꝑis sui mas difficult̃
impingit. fit atcentior ex difficultate ĩ
actom que difficultas pp̃ accentõm cum
eam nõ latet sentire dr ⁊ hoc uocatur co¬
lor aut labor. Cum aut̃ congruit quod ĩ¬
opus est in sui opis itin̾a traducit ⁊ ista
eius actio qua suũ corpus conuenienti
s pp̃ conuenientiam cum uoluntate sen¬
titut aut cum desunt ea quib oꝑis detͥ¬
m̃ta reficiat: egestas consequitur. ⁊ hac
actõnis difficultate cum fit atcentior

Expanded text:
ista certiora de manibus debemus amittere. D. Tenebo istud inconcussum si potero, et ttu vero aut sequere, aut etiam praecede, si vaab isto quidqde illo et in illo tanquam subiecto diuinitus difficultate operari, quanto pro eius meritis magis minusue ei subiecta est natura corporea Corporalia ergo quaecunque huic corpori ingeruntur aut obiiciuntur extrinsecus, non in anima, sed in ipso corpore aliquid fadeoque cum renititur adversanti, et materiam sibi subjectam in operis sui vias difficulter impingit, fit attentior ex difficultate in actionem; quae difficultas propter attentionem, cum eam non latet, sentire dicitur, et hoc vocatur dolor aut labor. Cum autem congruit quod inopus est, in sui operis itinera traducit. Et ista ejus actio qua suum corpus convenienti sed propter convenientiam, cum voluptate sentitur. At cum desunt ea quibus corporis detrimenta reficiat, egestas consequitur; et hac actionis difficultate cum fit attentior,
Abbreviated transcription (Latin):
istos iuditiales nũos tnscendere. ⁊
queramus utrũ sint suꝑtores In huis
enĩ qͣmqͣm spatia tpr̃m iam innume
uideam nõ tñ adhibentur nisi ad ea u¬
dicanda que in spatio tp̃ris fiunt. Q ec
ip̃a qtud̃ omnia s que possunt articu¬
lari memorit̾. nisi quid hẽs forte quod
contͣ hec uelts dic̾e .i. Monet me płim̃
istoꝵ uditialiũ uts ac potentia. ip̃i eñ
mͥ uidentur eẽ ad quos oĩm sensium
minist̾ia referuntur. Itaq hiis exceĩ¬
lentius utrũ quicqͣm in nius inue¬
niri possit: ignoro. m. Nicħ deꝑit quod
diligentius querimus. aut enĩ muc¬
niemus suꝑiores in anima humana
aut bos in ea sũmos eẽ firmabimus.
si tñ illud clarũit nlłos in ea eẽ p̾stan¬
tiores. Aliud enĩ nõ eẽ aliud nõ posse m¬
ueniri. siue ab ullo hor̃e sie a nobis¬

Expanded text:
nscendere, et quaeramus utrum sint superiores. In his enim quanquam spatia temporum jam minime videamus, non tamen adhibentur, nisi ad ea judicanda quae in spatio temporis fiunt; nec ipsa quidem omnia, sed quae possunt articulari memoriter. Nisi quid habes forte quod contra haec velis dicere. D. Movet me plurimum istorum judicialium vis atque potentia: ipsi enim mihi videntur esse ad quos omnium sensuum ministeria referuntur. Itaque his excellentius utrum quidquam in numeris inveniri possit, ignoro. M. Nihil deperit quod diligentius quaerimus. Aut enim inveniemus superiores in anima humana, aut hos in ea summos esse firmabimus, si tamen illud claruerit, nullos in ea esse praestantiores. Aliud est enim non esse, aliud non posse inveniri, si
Abbreviated transcription (Latin):
ł aueramus sane.m. dic eigo cũ aliqͥu¬
to correptius sine ꝑductius duĩ seriam
tp̃rm legi qua simplo ad duplũ pedes con¬
neniunt usum ꝓnuntio. nõ offerõ ulla
fraude iuditiũ sensus tui .l. Ron oĩo.
.m. Quid sontis ille qui correptõib ⁊ qͣi
fugatõrib silłis editur. nõ pt̃ plus tem¬
pris occupare qͣm sonat..I. Qn pt̃. m
fuditiales ergo illi num̃i si uinculo tem¬
poris in tanto spatio ten̾entur. qnto
illi sonantes digesti sunt possent ne
ad eoꝵ sonantiũ qui paulo ꝓductius
ead rambica lege fimduntur aspirare

Expanded text:
rere? D. Quaeramus sane. M. Dic ergo, cum aliquarere? D. Quaeramus sane. M. Dic ergo, cum aliquanto correptius sive productius, dum serviam temporum legi qua simplo ad duplum pedes conveniunt, versum pronuntio, num offendo ulla fraude judicium sensus tui? D. Non omnino. M. Qufugacioribus syllabis editur, num potest plus temporis occupare quam sonat? D. Qui potest? M. Judiciales ergo illi numeri si vinculo temporis in tanto spatio tenerentur, quanto isti sonantes digesti sunt; possentne ad eorum sonantium qui paulo productius eadem iambica lege funduntur, aspirare
Abbreviated transcription (Latin):
in sña manend̃ ne arbitrͣis ut p̃stan¬
tiores illi iudicentur qui sunt ad cor¬
pus. qͣm illi qui sunt adũsus passiones
corporis:.i Aibiores mͥ uidentur illi qͥ
sunt in silentio. qͣm hii qui nõ solum
ad corpus s ad passiones etiam corpo¬
tis exepuntur.xuii.
istincta a nob̾ ⁊ quibrdam m̾itoꝵ
gradib ordinata uideo qͥnq gn̾a
muneroꝵ quib si placet imponamus
congrua uocabula. ne i reliquo sino¬
ne plurib ũbis qͣm ieb uti nocẽ sit¬
.i. Placet u̾o .m. uocentur ergo primi
inditiales. scd̃i. ꝓgressiores. t̾cii: occur¬
sores. qͣrti: recordabiles. sonantes: qͥnti.
.ł. Teneo ⁊ his nõib utar libentius.
nam istoꝵ immnortales tibi uideantur
an omines sus tp̃rib labi atq occid̾e
estimas: IIuditiales solos ĩmortales
puto. cet̾os iudeo uł tnsire cum fiint
uł de memorta obliuione deleri.M.
sam certus es de istoꝵ ĩmortalitate ꝙͣ
de int̾itu cet̾oꝵ. an diligentius utrũ

Expanded text:
in sententia manendumne arbitraris, ut praestanin sententia manendumne arbitraris, ut praestantiores illi judicentur qui sunt ad corpus, quam illi qui sunt adversus passiones corporis? D. Liberiores mihi videntur illi qui sunt in silentio, quam ii qui non solum ad corpus, sed ad passiones etiam corporis exseruntur. M. Distincta a nobis, et quibusdam meritorum gradibus ordinata video quinque genera numerorum, quibus, si placet, imponamus congrua vocabula, ne in reliquo sermone pluribus verbis quam rebus uti necesse sit. D. Placet vero. M. Vocentur ergo primi judiciales, secundi progressores, tertii occursores, quarti recordabiles, quinti sonantes. D. Teneo, et his nominibus utar libentius. nam istorum immortales tibi videantur, an omnes suis temporibus labi atque occidere existimes. D. Judiciales solos immortales puto; caeteros video vel transire cum fiunt, vel de memoria oblivione deleri. M. Tam certus es de istorum immortalitate, quam de interitu caeterorum; an diligentius, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
simnoꝵ. quoꝵ alt̾m in memoria est. alte¬
um in sentiendo. altin i sono. quodna
tibi iudeatur excellere. .i. Sonũ duob
illis postpono que in anuna sunt ⁊ tit¬
nunt quodãmodo. s hoꝵ duoꝵ quod pre¬
stantius iudicem incertus sum nisi
forte qm̃ illos qui sunt in actõne non
ob aliid pponendos hiis qui sunt ĩme¬
moria dixamus. iisi ꝙ illi facientes st̃
isti ab hiis facti. ead̾ rõne istos etiam qͥ
dum audimus insunt in anima. opor¬
tes hus aute pon̾e qui ab hiisdem in
memoria fuint. sicuti ⁊ duduim mn ui¬
debatur .M. Ron puto absurdam respõ¬
sionem tuam. s qm̃ disputatũ est hos
etiam qui sunt in sentiendo oꝑatõnes
in actu eẽ aĩadũtimus. ⁊̃ cum in silẽtio
nõ recordans agit aliquid anima per
tpralia sꝑatia nũosum: an quod illi
insũnt mouenti sese anime ad corpus
suũ. Hii u̾o in audienco mouentis se¬
se anime. adusus passiones corporis
sui. .i. accipio istam diffr̃am .M. Quid

Expanded text:
m, quorum alterum in memoria est, alterum in sentiendo, alterum in sono, quodnam tibi videatur excellere. D. Sonum duobus illis postpono quae in anima sunt et vivunt quodammodo: sed horum duorum quod praestantius judicem, incertus sum, nisi forte quoniam illos qui sunt in actione, non ob aliud praeponendos iis qui sunt in memoria dixeramus, nisi quod illi facientes sunt, isti ab his facti; eadem ratione istos etiam qui dum audimus insunt in anima, oportet iis anteponere qui ab iisdem in memoria fiunt, sicuti et dudum mihi videbatur. M. Non puto absurdam responsionem tuam: sed quoniam disputatum est, hos etiam qui sunt in sentiendo numeros opin actu esse animadvertimus, etiam cum in silentio non recordans agit aliquid anima per temporalia spatia numerosum? an quod illi sunt moventis sese animae ad corpus suum, hi vero in audiendo moventis sese animae adversus passiones corporis sui? D. Accipio istam differentiam. M. Quid?
Abbreviated transcription (Latin):
da spatia locoꝵ ita memoria quod qͣi lum̃ ẽ
ulłes distinctis articłis ⁊ ab aliquo tandẽ
tuo sonum motus ille animi qr accentõe
meros int̾ualles tp̃rm sitos exceptis
ꝑgressorib quib etiam ip̃m ꝓcessũ modi¬
ficant iudicare nõ possunt. isi quos eis
ministra memoria obtulerit. nõne rp̃t

Expanded text:
da spatia locorum: ita memoria, quod quasi lumen est ullis distinctus articulis, et ab aliquo tandem tuo sonum motus ille animi, qui attentione meros in intervallis temporum sitos, exceptis progressoribus quibus etiam ipsum progressum modificant, judicare non possunt nisi quos eis tanquam ministra memo
Abbreviated transcription (Latin):
inqͣntũ eos memoria iudicantis admo¬
u̾it possunt uicissim ⁊ recordabiles qui
sunt in memoria ocursorib eos exhiben¬
tib iudicari ut hoc int̾lit quod ocupsores
ut indicentur qͣi recentia coꝵ fugiẽtiũ
uestigia offert memoria Recordabiles a
qñ eos audiendo iudicamus qi ead̃ ue¬
de sonantib nutis quid opus est dice cũ
in occursorib iudicentur si audiuntu
si u̾o ibi sonant ubi nõ audiuntur qͥs
dubitet nõ eos a nob̾ posse udicart: Sa¬
ne ut in sonis ꝑ instrum̃tũ auriũ. ita
in saltatõnib cet̾is q utsibilib motib
quod ad tpr̃ales nuos attinet ead̾ adiu¬
uante memoria. his de nĩus iuditia¬
lib iudicamus. .xui.¬

Expanded text:
in quantum eos memoria judicantibus admoverit, possunt vicissim et recordabiles qui sunt in memoria occursoribus eos exhibentibus judicari: ut hoc intersit, quod occursores ut judicentur, quasi recentia eorum fugientium vestigia offert memoria; recordabiles autem quando eos audiendo judicamus, quasi eadem vede sonantibus numeris quid opus est dicere, cum in occursoribus judicentur, si audiantur? Si vero ibi sonant ubi non audiuntur, quis dubitet eos a nobis non posse judicari? Sane ut in sonis per instrumentum aurium, ita in saltationibus caeterisque visibilibus motibus, quod ad temporales numeros attinet, eadem adjuvante memoria iisdem numeris judicialibus dijudicamus.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ affc̃s imm̃sitas. ⁊ diłconis mextingnibi
calor: oẽm sensum ꝯusionis abscindet. uti
quod in arbitrio erat positũ: longi usus
affectu tani usum sit in naturam. ita ⁊ fo¬
isse quid̃ in xp̃o humana ⁊ rõnalis anime
credenda est. ⁊ nllm sensũ uł possibilitate
eam putand est hũisse pcc̃i ad pluriorem
tñ rei explanatõm. nõ uidetur absirdũ
si tam silitudine aliqua utamur. liceom
re tam ardua. tamꝙ difficili ne exẽplis
quid uti ꝯmodis copia est. tũ ut abs iulo
p̃̾iuditio dicamus: ferri metallũ capar
est. ⁊ foigoris ⁊ calores. Et ergo massa ali
ferri semꝑ in igne sit posita omnib sus
ports. omiub ꝙ uenis ignem recipiens
dicemus hanc que natura quid ferrr
massa est in igne posita. ⁊ nidesinent ar
płima alia in scripturis diuinis de sibri
significantia uidemus inserta. tit illia
in euͣnglio scd lucam cum dicit gabriel
dicit. qr siłitudini ⁊ umbre deseruuint ce¬

Expanded text:
 affectus immensitas, et dilectionis inexstinguibilis calor omnem sensum conversionis abscinderet: ut quod in arbitrio erat positum, longi usus affectu jam versum sit in naturam. Ita et fuisse quidem in Christo humana et rationabilis anima credenda est, et nullum sensum vel possibilitatem eam putandum est habuisse peccati. Ad pleniorem tamen rei explanationem non videtur absurdum, si etiam similitudine aliqua utamur: licet in re tam ardua tamque difficili, ne exemplis quidem uti commodis copia est, tamen ut absque aliquo praejudicio dicamus: Ferri metallum capax est et frigoris et caloris. Si ergo massa aliqua ferri semper in igne sit posita, omnibus suis poris omnibusque venis ignem recipiens, tur; numquid dicemus hanc quae natura quidem ferri massa est, in igne positam et indesinenter ardet quamplurima alia in Scripturis divinis de umbrae significantia videmus inserta: ut illud in Evangelio secundum Lucam, cum dicit Gabriel dicit, quia similitudini et umbrae deserviunt coe
Abbreviated transcription (Latin):
tĩo si qua alia bona in scr̃ipturis di
omnia abusiue dñr: accidentem non
ibalem in se ꝯtinentia bonitatem
młtũ aut̃ est ⁊ alt̾ius uł oꝑis uł tem¬
poris: ꝯgregare omnes falni dei aꝑ¬
pellatõries. Uerbi causa. quo uł lum̃
ficatio. uł redemptõ. ⁊ alia innumña.
⁊ quib ex causis. uł uirtutib. uł at

Expanded text:
o si qua alia bona in Scripturis dicuomnia abusive dicuntur, accidentem, non substantialem in se continentia bonitatem. Multum autem est, et alterius vel operis vel temporis, congregare omnes Filii Dei appellationes verbi causa, quomodo vel lumen ficatio, vel redemptio, et alia innumera; et qui
Abbreviated transcription (Latin):
phe ⁊ apłi. Ini enĩ in odore unguentoꝵ
eius cucurrisse dñt. Ista auit̾ anima uas¬
culũ uguenti ip̃ius fuit. ex eius fiagͣn¬
⁊ apłi. Sicut ergo alius est unguenti o
pt̃ aliquid reciꝑe foris fecoris. Hii uoqͥ
exodore eius ꝑticipant si se paulo lon¬
gius a fragntia eius remonent: possi¬
bile est ut incidentem recipiant fetorẽ¬
Hoc modo rei huius explanabitur dis¬
ficultas. naturam quid̃ anime illius
hanc fuisse que est oĩm aĩaꝵ: nõ p̃t du¬
bitart alioqͥn nec dici anima potuit.

Expanded text:
postoli. Illi enim in odore unguentorum ejus cucurrisse dicuntur : ista vero anima vasculum unguenti ipsius fuit, ex cujus fragranebant et Apostoli. Sicut ergo alius est unguenti odpotest aliquid recipere foetoris; hi vero qui ex odore ejus participant, si se paulo longius a fragrantia ejus removerint, possibile est ut incidentem recipiant foetorehoc modo rei hujus explanabitur difficultas. Naturam quidem animæ illius hanc fuisse quæ est omnium animarum, non potest dubitari: alioquin nec dici anima potuit,
Abbreviated transcription (Latin):
s in omnib ⁊ ꝑ omnia ⁊ suꝑ omnia est
eo modo quo suꝑius diximus .i. quouł¬
gatur. ꝑ quem intlłcm omnis sine du¬
bio ꝯclusio localis excluditur. Uolens
igitur filius dei ꝓ salute gen̾is hũam

Expanded text:
Sed in omnibus et per omnia et super omnia est, Sed in omnibus et per omnia et super omnia est, eo modo quo superius diximus: id gatur, per quem intellectum omnis sine dubio conclusio localis excluditur. Volens igitur Filius Dei Deus pro salute generis humani
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ omnis dectatis eius marestas in bre¬
uissimi corporis claustra ꝯclusa sit. ita
intra corporis uiius coħcita ⁊ circũsc̾p¬
ta breuitate. nec usꝙ ꝙͣ p̾t̾ea putetur o¬
ꝑata. S int̾ utrũq tanta pietatis deb
eẽ ꝯfessio. tit neꝙ aliquid deitatis ĩ xp̃o
dicat cum corporalit̾ ab sente iħu dice¬
bat ad turbas. medius ur̃m stat quem
uos nescitis. qui post me uenit. cutus
nõ sum dignus solu̾e corrigiam calcia¬
mentoꝵ. quod titiq dici nõ pot̾at de eo
qui absens erat qͣntũ ad p̾sentiam oo¬
poralem ꝑtinet: qr medius staret eoꝵ.
mt̃ quos corporalit̾ nõ aderat Unde ostẽ¬
ditur qr ⁊ in corpore totus. ⁊ ubiq totus
aderat filius dei ne quis tñ nos existi¬
met ꝑ hoc illud affirmare ꝙ pars aliqua
deitatis filii dei fu̾it in xp̃o. reliqͣ pars
alibi. uł ubiq. quod ni sentire possũt
qui natutani sbe incorporee atq inn¬
sibilis ignorant. impossibłe namq de
incorporeo dicisionem aliquam fieri.

Expanded text:
 omnis deitatis ejus majestas intra brevissimi corporis claustra conclusa sit, ita intra corporis illius coercita et circumscripta brevitatem, nec usquam praeterea putetur operata. Sed inter utrumque tanta pietatis debet esse confessio, ut neque aliquid deitatis in Chrisdicat, cum corporaliter absente Jesu dicebat ad turbas, Medius vestrum stat quem vos nescitis, qui post me venit, cujus non sum dignus solvere corrigiam calceamentorum . Quod utique dici non poterat, de eo qui absens erat, quantum ad praesentiam corporalem pertinet, quod medius staret eorum inter quos corporaliter non aderat. Unde ostenditur, quia et in corpore totus, et ubique totus aderat Filius Dei. Ne quis tamen nos existimet per hoc illud affirmare, quod pars aliqua deitatis Filii Dei fuerit in Christo, reliqua pars alibi vel ubique: quod illi sentire possunt, qui naturam substantiae incorporeae atque invisibilis ignorant. Impossibile namque est de incorporeo divisionem aliquam fieri.
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s anglis porcatur.⁊ hac de causa ꝑ sem
magis enĩ de hoc qͣm de uuo alio dici pt̃ qd
scriptũ est. qr eruntambo in carne uina
⁊ iam nõ sunt duo. s una caro. magis enĩ¬
ubũ dei cũ anima in carneuna ce: ꝙͣ uit
cũ uxore putandus est. a ⁊ imus spt̃ eẽ cũ
deo. cui magis quenit qͣm huic antme que
se ita deo ꝑ dilectõm iunxit: ut cũ eonnius
sp̃ m̾ito dicatur. ꝓpħa dicente. daecisti¬
istitiam ⁊ odisti iniquitatem pp̃ea ũcit
te ds̃ ds̃ tuus oleo lotitie p ꝑcccipib tiis
Dilconis ergo mito ungitur oleo letitie.
.⁊. anima cũ u̾bo dei xp̃c efficitur ungi nã¬
ꝙ oleo letitie nõ aliud intlligitur ꝙͣ sp̃u
scõ repleri . quod aut̃ p̃ ꝑticipib dixit in¬
solũ dixit. dilexisti iustitiam: s adoidit
⁊ odisti iniquitatem. Odisse enĩ miqͥtatẽ
illud est quod scriptura dicit de eo. qr pcc̃m
nõ fecit. nec inuentus est dolus more eitis
⁊ quodait. temptatus ꝑ omnua ꝑ sasitudĩe

Expanded text:
sanctis Angelis praedicatur. Et hac de causa per omnem Magis enim de hoc, quam de ullo alio dici potest, quod scriptum est, quia Erunt ambo in carne una ; et, Jam non sunt duo, sed una caro . Magis Verbum Dei cum anima in carne una esse, quam vir cum uxore putandus est: sed et unus spiritus esse cum Deo, cui magis convenit, quam huic animae, quae se ita Deo per dilectionem junxit, ut cum eo unus spiritus merito dicatur, Pt odisti iniquitatem; propterea unxit te, Deus, Deus tuus oleo laetitiae prae participibus tuis . Dilectionis ergo merito ungitur oleo laetitiae, id est, anima cum Verbo Dei Christus efficitur. Ungi namque oleo laetitiae, non aliud intelligitur quam Spiritu sancto repleri. Quod autem prae participibus dixit, insolum dixit, Dilexisti justitiam; sed addidit, et odisti iniquitatem. Odisse enim iniquitatem, illud est quod Scriptura dicit de eo, Qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus . Et quod ait, Tentatum per omnia pro similitudine
Abbreviated transcription (Latin):
Et rursum. Tristis est anima meatis ad
mortem. Et it̾m. Nunc antina mea turba¬
ta est xeꝙ enĩ tristis ⁊ turbata anima. n¬
bum dei intlłigend̾̃ est quod ex auctorita
in paulo loqui creditur. Oz de illis oib
io sentiend̃ est quod scriptura dicit qr¬

Expanded text:
Et rursum: «Tristis est anima mea usque ad mortem. Et iterum: «Nunc anima mea turbata est.» Neque enim tristis et turbata anima verbum Dei intelligendum est quod ex auctoritatin Paulo loqui creditur. Sed de illis omnibus illud sentiendum est quod Scriptura dicit q
Abbreviated transcription (Latin):
sapientes uł rõnabiles dicimur: oĩb
fit oĩa ut omnes lucrifaciat. ⁊ fit inte¬
mis infirmus. ut insirmos lucrifacias
⁊ iam si crucifixus est ex infirmitate
s uunt ex mrtute dei. de quo corinchiis
cũ inf̾irmi eẽnt. paulus nicħ se scire iu¬

Expanded text:
sapientes vel rationabiles dicimur, omnibus fit omnia, ut omnes lucrifaciat; et fit infirmus infirmis, ut infirmos lucrifaciat: r de eo: «Etiam si crucifixus est» ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei.» Denique Corinthiis qui infirmi erant, Paulus nihil se in
Abbreviated transcription (Latin):
omni sensu corporeo: ex muisibili ⁊ icor¬
poreo deo u̾bũ ⁊ sapt̃am genitam dm̃s
absq ulla corporali passione. ueliet se no¬
luntas ꝓocdit ex mente. nec absurdũ
idebitur cũ dicatur filius caritatis si
li modo etiam uolũtatis putetur.S
⁊ iohes indicat qr ds lux est. ⁊ paulus de¬
signat qr filius splendor lucis et̾ue sit
ita nec filius quid̾ sine ꝑte intllgi pt

Expanded text:
omni sensu corporeo ex invisibili et incorporeo, Verbum et Sapientiam genitam dicimus absque ulla corporali passione, velut si voluntas procedat e mente. Nec absurdum videbitur, cum dicatur Filius charitatis, si hoc modo etiam voluntatis putetur. Sed et Joannes indicat quia Deus lux est, et Paulus designat quia Filius splendor lucis æternæ sitita nec Filius quidem sine Patre intelligi potest,
Abbreviated transcription (Latin):
namq est dice qr in petro quidꝰ ⁊ in par¬
lo erat xp̃c. in michaele uo archangło
⁊ in gabriele nõ erat. ex quo maniteste
dep̾henditur qr diminitas silii dei nõ m
loco aliquo ꝯcludebatur. alioqͥn in ip̃o tã
smsset: ⁊ in altõ nõ fuisset. S scd̾ incor¬
poree nature marestatem cũ in nlło loco
U̾m ula sola intllgenda est differẽtia.
ꝙ etiam si sit in diusis. situt diximus.
clartus ⁊ ut ita dix̾im aꝑtius est in
archagelis: qm in aliis scĩs uiris. quor
ex eo maĩm est. qr cũ ad sũmam ꝑfcõm¬

Expanded text:
namque est dicere, quia in Petro quidem et in Paulo erat Christus, in Michaele vero archangelo et in Gabriele non erat. Ex quo manifeste deprehenditur, quia divinitas Filii Dei non in loco aliquo concludebatur; alioquin in ipso tantum fuisset, et in altero non fuisset: sed secundum incorporeae naturae majestatem, cum in nullo lum illa sola intelligenda est differentia quod etiamsi sit in diversis, sicut diximus iclarius, et, ut ita dixerim, apertius in Archangelis est, quam in aliis sanctis viris. Quod ex eo manifest
Abbreviated transcription (Latin):
qui salutis ⁊ utlitatis sue curam. sanita¬
tem ꝙ ꝯtempnunt. deniq ⁊ nos hoĩes cu
uł seruos uł filios erudimus. cũ adhuc ꝑ
etatem rõnis incapaces sunt: minis eos
⁊ metu coħcenus. cũ u̾o boni utilis ⁊ hone
omnib rõnabilib creaturis arbitrii li
lum ꝯtempnentes iudicatũ sibi ⁊ p̾dita¬
tum u̾bũ dei corruptõnib quibdam ⁊
castigatõnib illatis ꝑurgat ad salutem
quib so etiam occasiones qͣidam p̾ster ia¬
lutis. ita ut int̾d̾ etiam ex responsione s¬
la fide plata indubitatam quis repite
lutem. quib ħ ex causis. uł quib occall¬
nib fiant. quid uł introspitiens diuim
sapĩa. uł quos motus ꝓposti eoꝵ iudens
hec unilsa dispenset: soli deo cognitũ est

Expanded text:
qui salutis et utilitatis suae curam sanitaqui salutis et utilitatis suae curam sanitatemque contemnunt. Denique etiam nos homines, vel cum servos vel filios erudimus, dum adhuc per aetatem rationis incapaces sunt, minis eos et metu coercemus: cum vero boni et utilis et honesomnibus rationabilibus creaturis arbitrii libsum contemnentes indicatum sibi et praedicatum verbum Dei correptionibus quibusdam et caquibus vero etiam occasiones quasdam praestet salutis, ita ut interdum etiam ex responsione sola fide prolata indubitatam quis ceperit salutem. quibus haec ex causis, vel quibus occasionibus fiant; quid vel introspiciens divina sapientia, vel quos motus propositi eorum videns haec universa dispenset, soli Deo cognitum est,
Abbreviated transcription (Latin):
tus añ nõ fu̾it. nõ intlłigentes ꝙ sb̃iectio
dit ⁊ suscepti ab eo oꝑis palmam declarat
cum nõ solũ regendi ac regnandi sũmã
quam in unuisa em̃dau̾at creatura. ũm
etiam obedĩe ⁊ sbrectõnis. correcta reꝑata¬
q hũam gen̾is patri offerat instituta
Et engo tona ⁊ salutario acipitur ista subo¬
rectio qua subiectus cẽ di filius pr̃i. ualde ale¬
q̃ns ⁊ cohens est. ut ⁊ intmicoꝵ que dr̃ filio dei
eẽ. sbiectio salutaris qdam intlłigatur eẽ ⁊¬
utilis. tit sicut cũ dr̃ filius patri sbiectus
ꝑfcã inuise creature restauratõ declarab̃.
ita cũ filio dei intmici dñr eẽ sbiecti. sbrec¬
toꝵ salus in eo intlłigatur ⁊ reꝑatio ꝓdi¬
toꝵ. um certis quibq ⁊ modis ⁊ discipli¬
nis ⁊ tpr̃ib: sbiectio ista ꝯplebitur .i. non
nccĩtate aliqua ad subiectõm cogente. nec
ꝑ ium ib̾ditus erit omnis mundus do
stitutis optimis. ꝯminatõnib quoꝙ dig¬
nis ⁊ ꝯpetentib. que iuste ĩmineant his

Expanded text:
us ante non fuerit: non intelligentes quod subjectio dit, et suscepti ab eo operis palmam declarat, cum non solum regendi ac regnandi summam quam in universam emendaverit creaturam, verum etiam obedientiæ et subjectionis correcta reparataque humani generis Patri offerat instituta. Si ergo bona et salutaris accipitur ista suectio qua subjectus esse dicitur Filius Patri, valde consequens et cohærens est ut et inimicorum quæ dicitur Filio Dei esse subjectio, salutaris quædam intelligatur et utilis: ut sicut cum dicitur Filius Patri subjectus, universae creaturae restauratio declaratur; ita cum Filio Dei inimici dicuntur esse subjecti , subjectorum salus in eo intelligatur et reparatio perditorum. Verum certis quibusque et modis et disciplinis et temporibus subjectio ista complebitur, id est, non necessitate aliqua ad subjectionem cogente, nec per vim subditus fiet omnis mundus Deo, institutis optimis, comminationibus quoque dignis et competentibus, quae juste immineant his
Abbreviated transcription (Latin):
et̾nalis excedit. Ceta aut̃ que sunt extra
trinitatem: in scłis ⁊ in tp̃rib metien¬
da sunt. Hunc igitur filiũ dei scd̾ hoc qd̾
u̾bũ est d̾s̃ qui erat in pͥncipio ap̃ dm̃
nemo ꝯseqntꝰ putauit in loco aliquo cõ¬

Expanded text:
ernalis excedit. Cætera vero quæ sunt extra Trinitatem, in sæculis et in temporibus metienda sunt. Hunc igitur Filium Dei, secundum quod Verbum est Deus quod erat in principio apud Deum, nemo consequenter putabit in loco aliquo con
Abbreviated transcription (Latin):
ettam illud qutod apłs dicit. cũ informa dĩ
q̾t. nõ rapinam arbitratus est ẽẽ se eqlẽ
deo s sem tp̃m exinaniuit forͣm serui ac¬
cipiens quo eam sine dubio in forͣm dei
meliorib exemplis ⁊ institutõib reꝑaret
cipatõne sapĩe in deo sapiens efficitur.¬

Expanded text:
forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, sed semetipsum exinanivit formam servi accipiens : quo eam sine dubio in formam Dei melioribus exemplis et institutionibus repararet, cipatione sapientiae in Deo sapiens efficitur
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c qui in deo absconditus dr̃ ⁊ postea
appariturus. nisi ille qui oleo letitie un
nunc absconditus dẽ. Propt̾ea enĩ ⁊oib
ille semꝑ ⁊ anqͣm sciret oĩo malũ elegit
bonũ ⁊ dilexit iustitiam. ⁊ odio hũit m¬
quitatem ⁊ pp̃ea unxit eum d̃s oleoleti¬
tie. ira ⁊ unusquisq uł post lapsũ. uł pot
errorem expurget se a macłis exemplo
uirtutis icedat ut si forte ꝑ hoc inqͣntũ¬

Expanded text:
 qui in Deo abs-- conditus dicitur et postea appariturus, nisi ille qui oleo lætitiæ uncnunc absconditus dicitur? Propterea enim et omnibus ille semper, et antequam sciret omnino malum, elegit bonum, et dilexit justitiam, et odio habuit iniquitatem, et propterea unxit eum Deus oleo laetitiae; ita et unusquisque vel post lapsum vel post errorem expurget se a maculis, exemplo virtutis incedat: ut si forte per hoc in quantu
Abbreviated transcription (Latin):
de quosdẽ et ututes bonas que ci mĩ¬
strãt ad salutẽ hom̃ cõsũmãdã. S
qñ isti creati sũt uel quales aut quõ
sint nõ satis inmamfesto distingr¬
cupit seriẽ quãdã et corpus ex corũ
oĩ rõne ꝑficere ut mamfestis et ncc̃aris
accersionibz de sinquls quibusqs
quid sit in uerotendatur et unũ ut di.¬
rimus corpus efficiat exemplis et
affirmaciomibz uel his quos ĩ sanctis
scripturis ĩuemĩt. Uel asiquas ex con¬
siquẽtie ĩdagie ac recti tenere recepit
trahentis sine ullo tñ Initio nõ solum
eo ꝙ aliquibz tp̃m spaciis distĩgupt¬

Expanded text:
Dei quosdam et virtutes bonas, quae ei ministrant ad salutem hominum consummandam: sed quando isti creati sint, vel quales aut quomodo sint, non satis in manifesto distingcupit seriem quamdam, et corpus ex horum omnium ratione perficere, ut manifestis et necessariis assertionibus de singulis quibusque quid sit in vero rimetur, et unum, ut diximus, corpus efficiat, exemplis et affirmationibus, vel iis quas in sanctis Scripturis invenerit, vel quas consequenter ipsius indagine ac recti tenore repereritrahentis, sine ullo tamen initio: non solum eo quod aliquibus temporum spatiis distingu
Abbreviated transcription (Latin):
matõm scli in sem ipõ ꝯplens om̃s quos
subicit pr̃i. ⁊ qui ꝑ eum uenient ad salu¬
tem cũ ⁊ ip̃i ⁊ in ip̃is ip̃e quoq sb̃iectus dr̃
patri. dum omnia in ip̃o ꝯstant ⁊ ip̃e est
caput oĩm ⁊ ipẽ est salutem ꝯseq̃ntium
plenitudo. Hoc ergo est quod de eo dic̃ apłs

Expanded text:
omnes quos subjicit Patri, et qui per eum veniunt ad salutem; cum et ipsi et in ipsis ipse quoque subjectus dicitur Patri: dum omnia in ipso constant, et ipse est caput omnium, et ipse est salutem consequentium plenitudo. Hoc ergo est quod de eo dicit Apostolus:
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis lapsus accid̾it. ⁊ cito resipiscat atiꝑ
i se reu̾tatur: nõ penitus ru̾e. s reuocã¬
re pedem ⁊ redire ad statũ suũ. ac rupsum
statu̾e posse i quod nec ꝑ negligentiam
fuat elapsum. sam unigenitus filius d̾i¬

Expanded text:
aliquis lapsus acciderit, et cito resipiscat atque aliquis lapsus acciderit, et cito resipiscat atque in se revertatur, non penitus ruere, sed revocare pedem, et redire ad statum suum, et rursum statuere possit id quod per negligentiam fuerat lapsum. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
quis. purior ac sinc̾ior effcs̃. dignius recip̃
sapr̃am ac scĩe grãm. ut depulsis omnib
expeirgatis q pollutõnis atq ignorãtie
maculis. tantũ ꝓfectũ sinc̾itatis ac puri¬
tatis accipiat. ut hoc quod accepit a deo ut
ẽẽt: tale sit qͥle deo dignũ est. eo qui nt eẽt:
pure utiq pͥstitit ac ꝑfcẽ ut tam dignũ
sit id quod est. qͣm est ille qui id eẽ fecit i
eum uoluit ẽẽ ille qui fecit. quod ut acci¬
dat. ⁊ ut indesment atꝙ insepabłr assi¬
tt sc̃ĩficatõne ꝑ quam solũ care possumt.
ita ergo indesmenti erga nos oꝑa pr̃is
boni illiis sacietas captat. Q qͣnto ma¬
gis de illa bĩtudine ꝑciptemus: tantoi
magis in nob uł dilatetur eius desidia
uel augeatur. dum sempardentius ac capa¬
ex his qui in sũmo ꝑfcõ ꝙ ꝯstit̾unt gradu
nõ arbitror ꝙ ad subitũ quis euacuetur ac
decidat. s paulatim ⁊ ꝑ ꝑtes deflere eum
nocẽ est. ita ut fieri possit int̾d̃ ut si bretus

Expanded text:
quis, purior ac sincerior effectus, dignius recipit sapientiam ac scientiae gratiam; ut depulsis omnibus expurgatisque pollutionis atque ignorantiae maculis, tantum profectum sinceritatis ac puritatis accipiat, ut hoc quod accepit a Deo ut esset, tale sit quale Deo dignum est, qui ut esset utique pure praestitit ac perfecte, ut tam dignum sit id quod est, quam est ille qui id esse fecit. eum voluit esse ille qui fecit. Quod ut accidat, et ut indesinenter atque inseparabiti sanctificatione per quam solum Deum capere possunt. Ita ergo indesinenti erga nos opere Patrboni illius satietas capiat: sed quanto magis de illa beatitudine percipimus, tanto magis in nobis vel dilatetur ejus desiderium, vel augeatur, dum semper ardentius et capaex his qui in summo perfectoque constiterint gradu, non arbitror quod ad subitum quis evacuetur ac decidat; sed paulatim et per partes defluere eum necesse est: ita ut fieri possit interdum, ut si brevis
Abbreviated transcription (Latin):
saiomonis descriptom quãdã de dei
nichie in eũ cõmaculatũ ĩcidẽ potes
Splẽdor ẽn. Lucis et̾ne et speculũ ĩma¬
culacũ oꝑationis dei ⁊ ymago boĩtat
eius Saꝑiam bo dei dicimꝰ sicut supiꝰ
diximꝰ sb̃sistencĩa lintẽ nõ alibi n in eo
qui ẽ hinciũ om̃i ex quo nata est q̃ sapĩã
qr ip̃e est qui ẽ solus nã filius idc̃co et
itesligi debeat etiã. de hoc ꝙ yãcio ĩ
iunsibilis dei dr̃ ut per hoc adũtamus
quo deus recte pater. dr̃ filn sui et cõsi¬
Deremus prĩo ex sine que cosuetudie
homi rmagines appellaĩ solent. yago
ymago dr̃ eius qui genuit. Ie quina¬
tus ẽ cũmmira sumlitudinũ linea¬
mẽta erꝰ quigeniut ĩ eoquinatus ⁊̃

Expanded text:
Salomonis, descriptionem quamdam de Dei nihil commaculatum in eam incidere potest. Splendor est enim lucis aeternae, et speculum immaculatum iam vero Dei dicimus, sicut superius diximus, subsistentiam habentem non alibi nisi in eo qui est initium omnium, ex quo nata est. Quae Sapientia, quia ipse est qui est solus natura Filius, idcirco et intelligi debeat etiam de hoc, quod imago invisibilis Dei dicitur, ut per hoc advertamus quomodo Deus recte Pater dicitur Filii sui. Et consideremus primo ex iis quae consuetudine hominum imagines appellari solent. Imagoimago dicitur ejus qui genuit is qui natus est, cum in illo similitudinem lineam
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itas. qnͣ sapĩa nõ erat. qñ uta ñ erat
cũ hiis omnib ꝑfecte dei pr̃is iba censea¬
iual liuo in qurios pleniuao es oiuim¬
tatis. He art̃ ip̃m quod dicimus qr nãqm
fuit qñ nõ fuit: cũ uenia audiend est ne
⁊ hec ip̃a noĩa tp̃ralis nocabuli sigñtiam

Expanded text:
apientia non erat, quando vita non erat: cum in his omnibus perfecte Dei Patris substantia censeain quibus plenitudo est divinitatis. Hoc autem ipsum quod dicimus, quia nunquam fuit quando non fuit, cum venia audiendum est. Nam et hæc ipsa nomina temporalis vocabuli significantiam
Abbreviated transcription (Latin):
b omnia eẽ dr̃ ds: significet etiam in
uł cogitare p̃t̃: omnia d̾s̃ sit. nec ultͣ iam
aliquid aliud nisi dm̃ sentiat dm̃ cogitet.
dm̃ utdeat. dm̃ teneat. omnis motus suus
bont maliq discretio. qr nusq̃m malum.
Omnia enĩ ei ds est. cui iam nõ adiacet i¬
malũ nec ultra ex arbore sciendi bonũ ⁊
malũ edere ꝯcupiscet: qui semꝑ in bono
est. ⁊ cui omnia ds̃ est. cũ ergo finis ad pͥm¬
cipitĩ reꝑatus. ⁊ reꝵ exitus collatus mi¬
tiis. restituet suũ statũ quem tunc hũi
natura rõnalis. cũ de ligno scendi bonii
⁊ malũ edere nõ egebat ⁊ amoto omni
malitie sensu ⁊ ad sincerũ purũq det̾¬
lo solus ds qui est unus bonus hic et fi¬
at omuta. ⁊ nõ in paucis aliquib. uł płi¬
b s nt in omnib ip̃e sit omnia. cũ iam
nusqͣm mors. nusqͣm aculeus mortis. n¬
nuuqͣm oĩo malũ: tunc n̾e d̾s omnia in

Expanded text:
 omnia esse dicitur Deus, significet etiam in vel cogitare potest, omnia Deus sit; nec ultra jam aliud aliquid nisi Deum sentiat, Deum cogitet, Deum videat, Deum teneat, omnis motus suus bonique discretio; quia nusquam malum: omnia enim ei Deus est, cui jam non adjacet malum: nec ultra ex arbore sciendi bonum et malum edere concupiscet, qui semper in bono est, et cui omnia Deus est. Sic ergo finis ad principium reparatus, et rerum exitus collatus initiis, restituet illum statum quem tunc habuit natura rationalis, cum de ligno sciendi bonum et malum edere non egebamalitiæ sensu, et ad sincerum purumque deterso, solus qui est unus bonus Deus hic ei fiat omnia, et non in paucis aliquibus vel pluribus, sed in omnibus ipse sit omnia. Cum jam nusquam mors, nusquam aculeus mortis, nusquam omnino malum, tunc vere Deus omnia in
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sitatis intlłigunt. hinc tñ ẽẽ filtũ
nõ nos soli ꝓmintiamus. ꝙͣtus satis
hoe ⁊ marĩ ⁊ incredula indeatꝰ hirs qui
a puid gireos uel barbaros philosoplin
uidentur. tñ a nõ ullis etiam ip̃oꝵ hta
creata ẽẽ omnia ꝯfitentur. Nos uoso

Expanded text:
Filium, non nos soli pronuntiamus: quamvis satis hoc et mirum et incredulum videatur his qui apud Graecos vel Barbaros philosophari videntur; tamen a nonnullis etiam ipsorum habita creata esse omnia confitentur. Nos vero
Abbreviated transcription (Latin):
est iurgor quidam ut ita dix̾im ꝑ quẽ
in tpr̃e suo disponit. atq dispensat
sbtcut ergo in specitlo omnib motib
atq omnib actib quib is qui spe¬
culum intuetur mouetur uł agit. i¬
hiisd̃ ip̃is ea etiam ymago que ꝑ spe¬
culum deformatur actib uł motib
ꝯmouetur uł agit. in ulło pesus decli¬
nans: ita etiam sapĩa de seuult intlłi¬
gi cũ speculũ immacłatũ pat̾ne uir¬
tutis moꝑatõnis dei noĩatur. sicut

Expanded text:
a dixerim, per quem in tempore suo disponit atque dispensat. Sicut enim in speculo omnibus motibus atque omnibus actibus, quibus is qui speculum intuetur movetur vel agit, iisdem ipsis etiam ea imago quae per speculum deformatur actibus vel motibus commovetur, vel agit, in nullo prorsus declinans; ita etiam sapientia de se vult intelligi, cum speculum immaculatum paternae virtutis inoperationis Dei nominatur: sicut
Abbreviated transcription (Latin):
in nlło ꝓrsus filius a pr̃e urtute o¬
ꝑum ĩmutatur ac differt. nec aliud
est opuis tilis qui precõ e uius atos
idem ut ita dicam etiam motus in oib
est Idcirco specłm eum ĩmaculatũ noĩa¬
sit ymago bonitatis eius inquire. in
quo ead̾ ut optnor intlłigi quenit que
supius de ymagine ea que ꝑ speculũ
formatur: exp̾ssimits. Principalis nã¬
q bonitas: sine dubio pat̾ est . ex quar
filius natus qui ꝑ omnia ymago est
prĩs. ꝓculdubio etiam bonitatis eius
quenient̾ ymago dr̃ Rõ enĩ alia alitq̃¬
scd̃a bonitas extitit in filio: p̾t̾ eam q̃

Expanded text:
in nullo prorsus Filius a Patre virtute operum immutatur ac differt, nec aliud est opus Filii quam Patris, sed unus atque idem, ut ita dicam, etiam motus in omnibus est; idcirco speculum eum immaculatum nominasit imago bonitatis ejus inquirere: in quo eadem, ut opinor, intelligi convenit quæ superius de imagine ea quæ per speculum deformatur, expressimus. Principalis namque bonitas, sinFilius natus qui per omnia imago est Patris; procul dubio etiam bonitatis ejus convenienter imago dicitur. Non enim aliqua alia bonitas existit in Filio, praeter eam quae
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ẽẽ alt̾ius bonctatis. s illtus soluis
que in pr̃e est. cuius recte ymago aꝑ¬
pellatut. qr neq aliunde est nsi ex tp̃a
pͥncipali bonitate. nec alt̾a bonitas
qͣm ea que in pr̃e est udetur infilio
neq aliqͣ siłicudo aut distantia bont¬
tatis in filio est. Propt̾̃ quod nõ deb
uelut blasphemie aliquod genus i¬
piitari: in eo qtiod dcm̃ est qr nemo i¬

Expanded text:
 esse alterius bonitatis, sed illius solius quæ in Patre est: cujus recte imago appellatur, quia neque aliunde est, nisi ex ipsa principali bonitate; ne altera bonitas quam ea quæ in Patre est, videatur in Filio. Neque aliqua dissimilitudo, aut distantia bonitatis in Filio est. Propter quod non debet velut blasphemiæ aliquod genus putari in eo quod dictum est: «Nemo
Abbreviated transcription (Latin):
elestiũ ⁊ c̾ si omne genu flectitur iħu
ac noc̃itate. subiecta sunt ⁊ iõ in eo ip̃oꝙ
obtinet omnia: gła sia est ⁊ hec est oĩpo¬
tie purissima ac limpidissima gła. cũ
rõne ac sapĩa. nõ ui aut ncc̃tate cũcta
dissima głe sapĩa: satis ꝯuenienter
dcm̃ est ad distinctõm eius głe que non
uł sapĩam ⁊ quod accidit etiam dtsde¬
dere pt: gła eius sinca ac limpida dici
utibilis est ⁊ incõmitabilis. ⁊ sb̾stan¬
tiale in eo omne bonũ est quod utiqi
imitari aut ꝯu̾ti nũqͣm p̃t. idcirco pu
ra ac sincera gła eius p̾dicatur. Sem
et̾nitatis splendor: sit sapsa sua. quod
S nõ tp̃raltt̃. neq ab ullo alto mitio tͥ¬
tit diximus ab ip̃o deo. s ⁊ specłm ĩma¬
pĩa noĩatur ergo moꝑatõ nirtutis

Expanded text:
ernorum. Si omne genu flectitur Jesuet necessitate subjecta sunt. Et ideo in eo ipso quod obtinet omnia, gloria sua est: et haec est omnipotentiae purissima ac limpidissima gloria, cum ratione ac sapientia, non vi aut necessitate, cuncta dissima gloria sapientiae satis convenienter dictum est, ad distinctionem ejus gloriae quae non vel sapientiam, et quod accidit etiam discedere potest, gloria ejus sincera ac limpida dici vertibilis est et incommutabilis, et substantiale in eo omne bonum est, quod utique mutari ac converti nunquam potest, idcirco pura ejus ac sincera gloria ejus praedicatur. Sempet aeternitatis splendor sit sapientia sua. Quod sed non temporaliter, neque ab ullo alio initio, nisi, ut diximus, ab ipso Deo. Sed et speculum immapientia nominatur. Ergo inoperatio virtut