comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut facies habeant ad domũ uersas ext̾iorem:
qr sic angłi suã ꝑpetuo uinocentiã conseruant.
sic de animarũ sc̃arum incęlis beatitudine
congaudent: ut eis qͦ quos in t̃ris adhuc ꝑegri¬
nari conspiciunt electis. opem ferre ñ desinant:
donec ⁊ illos ad celestem patͥam introducant.
Oms enĩ sunt ãministratorii sp̃c inministeriũ
missi: ꝓpt̾ eos qͥ hereditatẽ capuuit salutis.
Possunt &̃ ꝑ duos cherubin: duo testam̃ta figu¬
rari. Qui nimirũ cherubin in oracło sunt fac¬
ti: qr in consilio diuine sunt facti ꝓuisionis:
nob̃ utiq in accessibili atq in comp̃hensibili:
uantiã decalogi legis dõ seruiendũ p̃dicant:
qͥ adõ fidelit̃ seruientes denario remun̾andoᷤᷤ
eẽ regni ꝑpetis ostendunt. Seminas hñt alas:
in defesso ꝓposito semꝑ ad celestia tetendisse
ac ꝑuenisse declarant. qͥ hoc idẽ suis auditoribꝰ
faciendũ eẽ demonstrant. Qnq cubitoꝵs ala

Expanded text:
ut facies habeant ad domum versas exteriorem, ut facies habeant ad domum versas exteriorem, quia angeli sic suam perpetuo innocentiam conservant, sic de animarum sanctarum in coelis beatitudine congaudent, ut eis quoque quos in terris adhuc peregrinari conspiciunt, electis opem ferre non desinant, donec et illos ad coelestem patriam introducant. Omnes enim sunt administratorii spiritus, in ministerium missi, propter eos qui haereditatem capiunt saPossunt etiam per duo cherubim duo testamenta figurari, qui nimirum cherubim in oraculo sunt facti, quia in consilio divinae provisionis nobis utique inaccessibili atque incomprebensibili vantiam decalogi legis Deo serviendum praedicant, quia Deo fideliter servientes denario remunerandos esse regni perpetis ostendunt. Geminas habent alasindefesso proposito semper ad coelestia tetendisse ac pervenisse declarant, qui hoc idem suis auditoribus faciendum esse demonstrant. Quinque cubitorum ala
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾as alas ad parietes oracłi: cum scõs &̃ hoĩes
secum uidẽ letant᷑: eosq uelud alarũ suarum
sũmitatib tangunt: qͦs consortes atq imitato¬
res fuisse inhac uita suȩ puritatis exultant.
Duos aũ equȩ parietes alissius tangunt: qr utriꝰq
secũ hñt aule cȩlestis. Non qd̃ in illa patͥa dis¬
fiat festiuitas int̾nȩ beatitudinis. de consortio
adunate in dõ fr̃nitatis. Extendunt gͦ cheru¬
bin ad utrũq parietẽ oracłi alassuas: qr letan¬
lum de illoꝵs qͦs secũ intꝰ hũt hom̃ iustorum
mus. curã gerunt sedulã. Uñ bene de hisdem
cherubin inlibro ꝑalipomenon scͥptũ ẽ. Ipsi
aũ stabant erectispedib. ⁊ facies eoꝵ uerse.
erant ad ext̾iorem domũ: qr nos ab huiꝰ erũp
na ꝑegrinationis ereptos. ad suũ desidant ꝑue¬
nire consortiũ. Sic gͦ pedib stant erectis. sic alas
suas ad auro tectos oracłi parietes extendunt.

Expanded text:
alteras alas ad parietes oraculi, cum sanctos etiam homines alteras alas ad parietes oraculi, cum sanctos etiam homines secum videre laetantur, eosque velut alarum suarum summitatibus tangunt, quos consortes atque imitatores fuisse in hac vita suae puritatis exsultant. Duos autem aeque parietes alis suis tangunt, quia secum habent aulae coelestis: non quod in illa patria disfiat festivitas internae beatitudinis de consortio adunatae in Deo fraternitatis. Extendunt ergo cherubim ad utrumque parietem oraculi alas suas, quia laetanlum de illorum, quos secum intus habent, hominum justorum mus, curam gerunt sedulam. Unde bene de eisdem cherubin in libro Paralipomenon scriptum est: Ipsi autem stabant erectis pedibus, et facies eorum versae erant ad exteriorem domna peregrinationis ereptos, ad suum desiderant pervenire consortium. Sic ergo pedibus stabant erectis, sic alas suas ad auro textos oraculi parietes extendunt,
Abbreviated transcription (Latin):
introitũ nob̃ ȩt̃nȩ illiꝰ beatitudinis ꝓmittit :¬
⁊ it̃ qd̃ ad hanc ꝑueniat᷑ ostendit: ũ gͦ scĩ
doctores ꝓmissa nob̾ limina regni cęlestis. in
qͣtuor scĩ eugłii libris ostendunt. qͣsi capita co¬
lumpnarũ. opꝰ in se lilii .iiiͬ. cubitoꝵ exibent.
Ubi notandũ uixta litt̾am: qr cũ opꝰ lilii in capi¬
tellis .iiii. cubitoꝵ eẽ memorat᷑. neq addit᷑ la¬
titudinis ⁊ altitudinis: lectoris utiq iudicio.
utrũ in altitudine aut in latitudine intelli¬
biebat .iiiͦiͬ. cubitos habebat grossitudinis. Om¬
nis. ⁊ enĩ circulus qͣntũ ht̃ spatiũ indiametͦ:
tantũ ht̃ ter in giro. Deniq mare eneũ qr
diametrũ habebat.x. cubitoꝵ ut in seqͦntib

Expanded text:
 illius beatitudinis promittit, et iter quo ad hanc perveniatur ostendit? Cum ergo sancti doctores promissa nobis limina regni coelestis in quatuor sancti Evangelii libris ostendunt, quasi capita columnarum, opus in se lilii quatuor cubitorum exhibent. Ubi notandum, juxta litteram, quia cum opus lilii in capitellis quatuor cubitorum esse memoratur, neque additur, latitudinis, aut altitudinis, lectoris utique judicio, utrum in altitudine an in latitudine intellibiebat, quatuor cubitos habebat grossitudinis. Omnis enim circulus quantum spatii in diametro, tantum habet ter in gyro. Denique mare aeneum quia diamet
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ nob̾ ꝑ uicarnationẽ diũ ⁊ saluatoris nr̃i do¬
nata ẽ. Uñ ⁊ baptrzato eo cęli aꝑti sunt: ut osten¬
detur. qr ꝑbaptisina qd nob̃ ipse consecrauit: ia¬
nuã patͥe cȩlestis deb̾emꝰ ingredi. Et moriente
illo incruce. idẽ uelũ scissum ẽ mediũ. a summo
usq deorsum: ut aꝑte doceret᷑ qr figure legales
iam tc̃ ad finẽ uenissent: ac ueritas eugłii archa¬
naq cȩlestia.⁊ ipse cȩli ingressus ñ adhuc ꝓpħandꝰ

Expanded text:
 nobis per incarnationem Domini et Salvatoris nostri donata est; unde et baptizato eo, coeli aperti sunt, ut ostenderetur quia per baptisma quod nobis ipse consecravit, januam patriae coelestis deberemus ingredi; et moriente illo in cruce, idem velum scissum est medium a summo usque deorsum, ut aperte doceret quia figurae legales jam tunc ad finem venissent, ac veritas Evangelii arcanaque coelestia, et ipse coeli
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ꝑ totũ orbem eccłia inscĩs suis ac ꝑfectis exer¬
c&. illi p̃cipue qͥb fideliũ cura cõmissa. ⁊ claues
regni cȩloꝵs sunt date. oĩ debent sollertia insis¬
tere: ut qͣnto gͣdu p̃minent cet̾is: & tantũ me
rito p̃cellant bone actionis. Habent nãq in se
picturã cherubin sculptã: cũ angłicam in t̾ris
uitã qͣntũ mortalib possibile ẽ. ⁊ m̃te imitant᷑¬
⁊ oꝑe. Hñt palmarũ speties: cũ dona suꝑuȩ re¬
tͥbutionus fixa sẽꝑ intencione meditant᷑. Palma
nãq: manꝰ uictricis ornatꝰ ẽ. Hñt anaglyfa ual¬
de ꝓminentia: cũ certissima bonoꝵ oꝑm do¬
cumenta. ⁊ q̃ nemo infinistrã partẽ int̾p̃cari
ullatenꝰ ualeat. cunctis sese intuentib ostendt̃.
Et hȩc omĩa sunt auri lãminis oꝑta. cũ sic̃ sepe
dictũ ⁊ sẽꝑ dicendũ ẽ. cet̾is uirtutũ floribꝰ spe¬
cialib in magnis ȩccłiȩ menbris fulgor semꝑ¬
tes deauratos. &̃ olosericũ fulgeret: s in eiꝰdem

Expanded text:
exercet, illi praecipue, quibus fidelium cura commissa, et claves regni coelorum sunt datae, omni debeant solertia insistere, ut quantum gradu praeminent caeteris, tantum et merito praecellant bonae actionis. Habent namque in se picturam cherubin sculptam angelicam in terris vitam, quantum mortalibus possibile est, et mente imitantpalmarum species, cum dona supernae retributionis fixa semper intensione meditantur. Palma namque manus victricis ornatus est. Habent anaglypha valde prominentia, cum certissima bonorum operum documenta, et quae nemo in sinistram partem interpretari ullatenus valeat, cunctis sese intuentibus ostendunt. Et haec omnia sunt auri laminis operta, cum sicut saepe dictum et semper dicendum est caeteris virtutem floribus specialius in magnis Ecclesiae membris, fulgor supetes deauratos etiam holosericum fulgeret. Sed in ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ int̃ aduos caritas stare ñ pot̃. Uñ ⁊ saluator
hinos ad p̃dicandũ discipłos mitere curauit:
ut tacite docerx eis qͥ u̾bum fidi p̃dicarent. uir¬
titẽ dilectionis añ omĩa ẽẽ tenendã. Uniꝰ̃ꝙ
mensure ⁊ oꝑis erant duo cherubin. qr dispa¬

Expanded text:
quam inter duos charitas stare non potest. Unde et Salvator quam inter duos charitas stare non potest. Unde et Salvator binos ad praedicandum discipulos mittere curavit, ut tacite doceret eos qui verbum fidei praedicarent, virtutem dilectionis ante omnia esse tenendam. Uniusque mensurae et o
Abbreviated transcription (Latin):
głorum ponunt᷑ ale. qͥd aptiꝰ qͣm grãm demon
strant ꝑpetue ⁊ indefectiue felicitatis eoꝵs: qͣ
sẽꝑ incelestib in ministerio suiꝑsistunt aucto¬
ris:  Ułcerte qr leuitate sp̃alis nature sunt pre¬
diti. ita ut uͥcũq uoluerint statĩ qͣsi uolando ꝑ¬
ueniant:⁊ hic cũ alis figurati.⁊ ꝓpħis st̃ cũ alis
cherub una. ⁊ qͥnq cubitoꝵ ala cherub alt̾a:
qñ uirtutes angłice legẽ dĩ q̃ inqͥnq libris des¬
cripta ẽ. indefessa deuotione custodiunt: di
tudo enĩ legis: caritas ẽ. Proximi aũ eoꝵs ⁊ ipsi
sese alterutrũ in dõ diligunt: nrãm qͦ ad se
ascendentiũ societatẽ desid̾ant. Sicq simul
ale decẽ cubitos complent: cũ ingemina cari¬
tatis exibitione. angłi de conditoris sui p̾sentia
letant᷑. Decẽ qͦ cubitoꝵs erat cherub scđ̾s. men¬
sura pari: ⁊ opꝰ unũ erat induob cherubim.
Duo erant facti cherubin ꝓpt̾ consortiũ eĩdem
de qͣloquim̃ caritatis significandũ. q minus

Expanded text:
 quid aptius quam gratiam perpetuae et indefectivae felicitatis eorum, qua semper in coelestibus in ministerio sui persistunt Auctoris? Vel certe quia levitate spiritualis naturae sunt praediti, ita ut ubicunque voluerint, statim quasi volando perveniant, et hic cum alis figurati, et prophetis cherub una, et quinque cubitorum ala cherub altera; quoniam virtutes angelicae legem Dei, quae in quinque libris descripta est, indefessa devotione custodiunt, diltudo enim legis est charitas. Proximi autem eorum, et ipsi sese alterutrum in Deo diligunt, nostram quoque ad se ascendentium societatem desiderant. Sicque simul alae decem cubitos complent, cum in gemina charitatis exhibitione angeli de conditoris sui praesentia laetantur. Decem quoque cubitorum erat ala cherub secundi, mensura pari, et opufacti cherubim, propter consortium ejusdem de qua loquimur charitatis significandum, quia minus
Abbreviated transcription (Latin):
de lignis oliuarũ: hoc ipsũ uidet᷑ aꝑtiꝰ explicare
uoliusse cũ adiunxit: a duo ostia de ligniᷤᷤ oli¬
uarũ. Unꝰ qͥppe erat ingressus oracłi: s idẽ in¬
gresus duob ostiis claudebat᷑. rursũq reseratis
eisdẽ aꝑiebat᷑. sic̃ &̃ templũ. sic̃ porticꝰ añ tem¬
plum unũ ñ ampliꝰ habebant introitũ: certi

Expanded text:
um, hoc ipsum videtur apertius explicare voluisse cum adjunxit: et duo ostia de lignis olivarum. Unus quippe erat ingressus oraculi, sed idem ingressus duobus ostiis claudebatur. Rursumque reseratis eisdem aperiebatur, sicut etiam templum. Sicut porticus ante templum, unum non amplius habebat introitum. Certi
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c̃: qͥd nͥ celature sunt parietũ tẽpli. qr ornatus
sunt mentiũ ppłi di:  Sculpunt᷑ idẽ parietes ⁊
torno: cũ ꝓmpto pollent animo fideles ad facien¬
dum cuncta q̃ dñs p̃cipit: ad appetẽ ducuncta q̃
ꝓmitit: dicentes ex aĩo ꝑsingła q̃ occurrunt.
torno. cũ intantũ urtutib oꝑam impendunt:
ut abharũ tͣmite nullis circũstantiũ rerũ contͣ¬
rietatib: nullis possint blandim̃tis au̾ti. Quia
enĩ tornat᷑a ⁊ cet̾is artib uelocitate p̃cellit: s
ipsam sͥ regulã qͣ sine errore opꝰ ꝑficiant ser
tũ didicit usu exercitata. Et fec̃ in eis che¬

Expanded text:
s, quid nisi caelaturae sunt parietum templi, quia ornatus sunt mentium populi Dei? Sculpuntur iidem parietes et torno, cum prompto pollent animo fideles ad faciendum cuncta quae Dominus praecipit, ad patiendum cuncta quae permittit, dicentes ex animo per singula quae occurrunt: torno, cum intantum virtutibus operam impendunt, ut ab harum tramite nullis circumstantium rerum contrarietatibus, nullis possint blandimentis averti. Quia enim tornatura caeteris artibus velocitate praecellit, et ipsa sibi regulam qua sine errotum didicit usu exercitata. « Et fecit che
Abbreviated transcription (Latin):
inparietib templi fac̃ salomon: cũ electos suos
dñs ad regulã scͥpturarũ scãrũ inqͥb ẽ multi¬
tudo scientiȩ. uitã suã dirigere donat. Cheru¬
bin fac̃: cũ eos in hoc mundo castitatẽ angłicȩ
conu̾sationis ꝓ modulo suo docet imitari: qd̃
maxime uigiliis ac laudib diuinis. dilectione
sincera conditoris ⁊ ꝓximi gerit᷑. Palmas facit:
cũ memoriã ȩt̾nȩ retͥbutionis eoꝵ m̃tib infi¬
git: ut eo minꝰ ab arce iusticiȩ labi queant.
qͦ mercedẽ iusticiȩ semꝑ añ cordis ocłos hñt.
Facit picturas uarias. qͣsi ꝓminentes de parie¬
te ⁊ egredientes: cũ multipharias uirtutum

Expanded text:
on, cum electos suos Dominus ad regulam Scripturarum sanctarum, in quibus est multitudo scientiae, vitam suam dirigere donat. Cherubin facit, cum eos in hoc mundo castitatem angelicae conversationis pro modulo suo docet imitari, quae maxime vigiliis ac laudibus divinis, dilectione sincera Conditoris et proximi geritur. Palmas fecit cum memoriam aeternae retributionis eorum mentibus infigit, ut eo minus ab arce justitiae labi queant, quo mercedem justitiae semper ante cordis oculos habent. Facit picturas varias prominentes de pariet
Abbreviated transcription (Latin):
cantes. xii. tͥb isrł. Hi ad parietes tẽpli albo de
iapide factos: illi figuralit̾ ad cedrinas ꝑtinent
minas qͥb decorent᷑ expectant. Sunt in abdi
tis lapides p̃ciosi sunt tabulȩ ligni aromatici.
ut̃ ꝙ auro cooꝑta: qr ⁊ illi qͥ in lege diũ inmacła¬
ti ambulauerant. ⁊ qͥ grãm eugłii ꝑfecte susce¬
pant parit᷑ ȩt̾na uita ꝑfruunt᷑. O racłm aut̃
inmedio domꝰ in int̾iori parte fecerat: ut pone¬
res ibi archã federis diũ. Hoc suꝑiꝰ p̃occupando
expositũ ẽ: qr uidelic&s interior domꝰ. secreta
pat̾e cȩlestis. archa federis dum saluatorem: in
q̃solo fedus pacis apud patrẽ habemꝰ desiguare:
qͥpꝰ resurrectionẽ suã ascendens in celũ. carnẽ
q̃m ex iurgine sumpserat. inpatͥs dext̾a collo¬

Expanded text:
s Israel . Hi ad parietes templi albo de lapide factos, illi figuraliter ad cedrina pertinent minas quibus decorentur, exspectant. Sunt in abditis templi lapides pretiosi, sunt tabulae ligni aromatici, utraque auro cooperta; quia et illi qui in lege Domini immaculate ambulaverunt, et qui gratiam Evangelii perant, pariter aeterna vita perfruuntur. « Oraculum autem in medio domus in interiori parte fecerat, ut poneret ibi arcam foederis Domini. » Hoc superius praeoccupando expositum est, quia videlicet interior domus secreta patriae coelestis, arca foederis Dominum salvatorem, in quo solo foedus pacis apud Patrem habemus, designaret, qui post resurrectionem suam ascendens in coelum, carnem quam de virgine sumpserat, in Patris dextera collo
Abbreviated transcription (Latin):
ne carnẽ nrãm crucifigere cũ uiciis ⁊ concupis¬
centiis edocem᷑: qͦs hab̾e desid̾abat ꝓpħa cũ ait.
Confige claius a timore tuo carnes meas: a iudi¬
ciis enĩ tius timui. Qͥrur sũ ad ꝑfectiora ꝑueni¬
ens. dic̃ de claius dilectionis. Michi aũ adhere
re dõ bonũ ẽ. Nichilq erat intẽplo: qd̾ ñ auro te¬
geret᷑. S ⁊ totũ altare oracłi. texit auro. Deau¬
rata ẽ qͥppe porticꝰ añ templũ: qr patres uet̾is
testam̃ti dõ ꝑ caritatẽ placuerunt. Deauratũ
ẽ ipsum tẽplũ. qr eadẽ ipsa caritas di diffusa ẽ
ẽ domꝰ interior: qr insuꝑna patͥa sola caritas
regnat. S ibi eo ueriꝰ ⁊ securiꝰ ͥ qͦ p̃sens ipse ds̃
qui ẽ caritas uidet᷑: ibi eo certius qͦ ipse media¬
tor dĩ ⁊ hõm qui solus pat̾norum ẽ consciꝰ secre¬
torum. uelut archa testam̃ti semꝑ aspicit᷑. Q d̃

Expanded text:
ne carnem nostram crucifigere cum vitiis et concupiscentiis edocemur . Quos habere desiderabat Propheta, cum ait: Confige clavis a timore tuo carnes meas; a judiciis enim tuis timui . Qui rursum ad perfectiora perveniens dicre Deo bonum est . » « Nihilque erat in templo quod non auro tegeretur. Sed et totum altare oraculi texit auro. » Deaurata est quippe porticus ante templum, quia Patres Veteris Testamenti Deo per charitatem placuerunt. Deauratum est ipsum templum, quia eadem ipsa « charitas Dei diffusa est na patria sola charitas regnat. Sed ibi eo verius et securius, quo praesens ipse Deus, qui est charitas, videtur: ibi eo certius, quo ipse Mediator Dei et hominum, qui solus paternorum est conscius secretorum, velut arca Testamenti semper aspicitur. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
sacdotũ in altari igne sacro scõ consumi: qr
ad ostiũ sacdotũ offerendas dño ꝑ illos: dũ bona
q̃ p̾ualent oꝑantes. maioꝵ ac doctioꝵ ⁊ confir
mant᷑ exhortacione ⁊ int̾cessione dño cõmen¬
dant. Offerunt tẽ &̃ hostias suas sac̾dotib ꝑ eoᷤᷤ
dnõ cõm̃dandas: cum scĩs qͥbꝰq egentib necessa¬
riamundi huiꝰ quib ipĩ habundant summe
icedis intiitu tͥbuunt: dñõ ãmonente ac di¬
cente: facite uob̾ amicos de mãmona iniqͥtatis:
ut cũ defeceritis .r. uos in .e. tab̾nacła. Bene atũ¬

Expanded text:
sacerdotum in altari igne sacrosancto consumi, quia sacerdotum in altari igne sacrosancto consumi, quia ad atrium sacerdotum offerendas Domino per illos, dum bona quae praevalent operantes, majorum ac doctiorum ortatione, et intercessione commendantur. Offerunt etiam tunc hostias suas sacerdotibus per eos Domino commendandas, cum sanctis quibusque egentibus necessaria mundi hujus, quibus ipsi abundant, summae mercedis intuitu tribuunt, Domino admonente ac dicente: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, ut cum defeceritis, recipiant vos in aeterna tabernacu
Abbreviated transcription (Latin):
bunt merito. Uñ apte basilica hȩc gͣndis. ⁊ si
płimos capit. ñ eos tñ ininteriora tẽpli deaurati.
ad altaris officiũ. ñ in p̃m saltẽ atͥũ sac̾dotum
intromittit: qr carnales qͥq atq infirmi adhuc
in ȩccła. ⁊ si ob meritũ castȩ ficdĩ ac pietatis dño
deuotȩ ad electoꝵ sortẽ ꝑtinent: longe tñ ab ẽ
ut illis equent᷑ qͥcũ fiducia ꝓferant᷑. Non enĩ au¬
bat qͥdẽ uulgꝰ usq ad atͥum sac̾dotũ. hostias suas
ad usq huiꝰ ianuã deferebat. susceptas a sac̾do¬
tib. atq in altari oblatas ocłis ꝓsequebat᷑. In
psum aẽ templũ cũ aꝑiebat᷑ intuitũ suũ alonge
digebat: nec tñ atum sac̾dotũ int̾ndi facultatẽ
ubebat. Uerũ de inferiorib clamabat. ad dnm̃:
runt. Dirigunt enĩ uisus alonge intẽplũ dĩ. cũ
iutã sublumũ discere ⁊ ãmirari sedulo gauden.
E p qs urtutis imitacione seqͥ nequeunt: pie ue¬
uationis cõplectunt᷑ affectu. Uident hostias

Expanded text:
nt, tantum succumbunt merito. Unde apte basilica haec grandis, etsi plurimos capit, non eos tamen in interiora templi deaurati, non ad altaris officium, non in ipsum saltem atrium sacerdotum intromittit, quia carnales quique atque infirmi adhuc in Ecclesiis, etsi ob meritum castae fidei ac pietatis Deo devoti, ad electorum sortem pertinent, longe tamen abest ut illis aequentur qui cum fiducia proloquuntur: Non enim aubat quidem vulgus usque ad atrium sacerdotum, hostias suas ad usque hujus januam deferebat, susceptas a sacerdotibus, atque in altari oblatas, oculis prosequebatur. In ipsum etiam templum cum aperiebatur intuitum suum a longe dirigebat, nec tamen atrium sacerdotum intrandi facultatem habebat. Verum de inferioribus clamabat ad Dominum, runt. Dirigunt enim visus a longe in templum Dei, cum vitam sublimium discere et admirari sedulo gaudent, et quos virtutis imitatione sequi nequeunt, piae venerationis complectuntur affectu. Vident hostias
Abbreviated transcription (Latin):
utrĩq tpr̃is iustis cõmunis gła suꝑnȩ manos retͥ¬
butionis: lapidib aclignis p̃ciosis. t̾tia ÷ species
aurearũ adiuncta sãminarũ. Nec contͣriũ de¬
bet uideri qd sup̃diximꝰ: porticũ q̃ erat añ tẽplũ.
antiqͥrũ gestare figurã fideliũ: ipsũ uͦ templũ
eoꝵ qͥ pꝰ incarnationis dñcȩ tẽpꝰ inmundũ ue¬
nerunt: porro domũ interiorẽ regni celestis
gaudia q̃ utͥsq iustis dant᷑ figurare: nc̃ aũ dica¬
mꝰ parietes lapideos antiquũ di ppłm. tabulata
cedrina nouũ: aureas lãminas utusq incelis
p̃mia designare. cũ idẽ parietes tẽpli ⁊ inpor¬
ticu ⁊ in ipso tẽplo. ⁊ inscĩs sc̃oꝵ. pari fuerunt

Expanded text:
utriusque temporis justos communis gloria supernae manet retributionis, lapidibus ac lignis pretiosis terna est species aurearum adjuncta laminarum. Nec contrarium debet videri, quod supra diximus, porticum quae erat ante templum, anteorum qui post Incarnationis dominicae tempus in mundum venerunt; porro domum interiorem regni coelestis gaudia, quae utrisque justis dantur, figurare; nunc autem dicamus parietes lapideos antiquum Dei populum, tabulata cedrina novum, aureas laminas, utriusque in coelis praemia designare, cum iidem parietes templi, et in porticu, et in ipso templo, et in s
Abbreviated transcription (Latin):
dem mͦ ext̾ uitimas porticꝰ undiq u̾sũ ingiro.
Eatremũ similit̃ ex oĩ lat̾e pͥoꝵ porticuũ incir¬
cuitu. Sicq tẽplũ tͥformi edificioꝵ p̃sidio ab
oĩ erat parte munitũ. facto pauim̃to sub diuo
uit̃ edificia singła de marmore:⁊ parietib
domorum interiorib. hoc ẽ eis qͥ ad templũ res¬
piciebant factis in columpius. ext̾iorib uͦ solidis.
Sicq fiebat ut oĩsstructura tẽpli ꝓg̃duũ ẽẽt uari¬
etate rationabilit̾ distincta. Namq in scã scõrs
ingrediebat᷑ pontifex: in ipsũ tẽplũ sac̾dotes
purificati. in atͥum sac̾dotũ. sac̾dotes purificati
⁊ ñ purificati. una cũ leuitis ⁊ cantorib. in inti¬
mũ atͥũ basilice maioris. uiri iudei purificati stã¬

Expanded text:
dem modo extra intimas porticus, undique vero in gyrum dem modo extra intimas porticus, undique vero in gyrum extremum, similiter ex omni latere priorum porticum in circuitu; sicque templum triformi aedificiorum praesidio ab omni erat parte munitum, facto pavimento sub dio inter aedificia singula de marmore; et parietibus domorum interioribus, hoc est, eis qui ad templum respiciebant, factis in columnis: exterioribus vero solidis; sicque fiebat ut omnis structura templi per gradum esset varietate rationabiliter distincta. Namque in sancta sanctorum ingrediebatur pontifex, in ipsum templum sacerdotes purificati, in atrium sacerdotum sacerdotes purificati et non purificati, una cum levitis et cantoribus; in intimum atrium basilicae majoris viri Judaei stan
Abbreviated transcription (Latin):
pli cet̾os ꝓhibere: ⁊ solis sac̾dotib hoc licere sig¬
nificare. Eratq ei ianua ad orientalem plagã:
adq̃. usq ppłs hostias suas ⁊ sacͥficia inferebat.
inde suscipienda a sac̾dotib: atq ad altare ꝑ¬
ferenda. Deexteriori uͦ atrio qd̃ u̾ba dierũ
basilicam g̃ndẽ uocant. ita scͥbit iosephꝰ. Extͥn¬
secus aũ huiꝰ tẽpli aliã edificauit aulã qͣdrangu¬
lo sceinate factã: erigens maximas porticꝰ atq
latas: ⁊ portas excelsas ⁊ amplas. ꝑ qͣtuor mun¬
cdi partes in eo constituens: qͣrũ singłȩ ad unũ¬
quemq uentũ .uiͦi. angulis attendebant: uͥ au¬
introibant. Has uͦ porticꝰ cassiodoris senator in
pictura tẽpli q̃. in pandecte posuit. ut ip̃e in
psalmoꝵs expositione cõmemorat:. tplici ordi¬
ne distinxit. Primũ uidelic& ordinẽ ponens.
ext̃ atͥum sac̾dotũ ex oĩ parte ꝑ qͣdrũ: scđm eo¬

Expanded text:
pli caeteros prohiberet, et solis sacerdotibus hoc licere sigpli caeteros prohiberet, et solis sacerdotibus hoc licere significaret. Eratque ei janua ad Orientalem plagam, ad quam usque populus hostias suas et sacrificia inferebat, inde suscipienda a sacerdotibus atque ad altare perferenda. De exteriori vero atrio, quod Verba Dierum basilicam grandem vocant, ita scribit Josephus: « Extrinsecus autem hujus templi aliam aedificavit aulam quadrangulo schemate factam, latas, et portas excelsas et amplas per quatuor mundi partes in eo continens, quarum singulae ad unumquemque ventum quatuor angulis attendebant, ubi auintroibant. Has vero porticus, Cassiodorus Senator, in pictura templi quam in Pandectis posuit ut ipse in Psalmorum expositione commemorat triplici ordine distinxit. Primum videlicet ordinem ponens extra atrium sacerdotum ex omni parte quadrum, secundum eo
Abbreviated transcription (Latin):
Patetq r̾o figure. qͣre easd̾e ipsas picturas ipsas
nua quos et interior recipiat :¬
rex salomon atͥum interiꝰ trib ordinib la¬
pictũ politoꝵs: &. uno ordine lignoꝵ cedri. De in¬
teriori ato breuit̃ loquit᷑: de ext̾iori ꝓrsus
tac̾e uidet᷑. Nerum in u̾bis dierũ utriꝰq fit men¬
g̃ndem: ⁊ ostia inbasilica q̃ texit erȩ. Atriũ gͦ in¬
teriꝰ qd uocat᷑ sac̾dotũ. eoqd̾ sac̾dotes ⁊ leuitȩ in
eo ministrarent: ex omĩ parte erat templo cir¬
cũdatũ. S ab oriente uñ templi erat ingresf.
multo longiꝰ atemplo qͣm a cet̾is tͥb plagis se¬
cretum: qr nimirũ inea plaga id ÷ infaciȩ tẽpli
fiebant miusteria scõꝵs: ibi altare eneũ ad
hostias. ibi mare eneũ erat positũ ad lauandas
manꝰ pedesq sac̾dotum. cũ ad ministͣndũ intͣ¬
rent. Nabebat aũ hoc atͥum tres cubitos altitu¬
dinis ut iosephꝰ narrat: qͣtuniꝰ ut ab ingressu tẽ¬

Expanded text:
patetque ratio figurae, quare easdem ipsas picturas et patetque ratio figurae, quare easdem ipsas picturas et nua quos et interior recipiatrex Salomon atrium interius tribus ordinibus lapidum politorum, et uno ordine lignorum cedri. » De interiori atrio breviter loquitur, de exteriori prorsus tacere videtur. Verum in verbis dierum utriusque fit menm, et ostia in basilica quae texit aere . Atrium ergo interius, quod vocatur sacerdotum, eo quod sacerdotes et Levitae in eo ministrarent, ex omni parte erat templo circumdatum, sed ab Oriente, unde templi erat ingressus, multo longius erat a templo, quam a caeteris tribus plagis secretum, quia nimirum in ea plaga, id est, in facie templi, fiebant ministeria sanctorum. Ibi altare aeneum ad hostias, ibi mare aeneum erat positum, ad lavandas manus pedesque sacerdotum, cum ad ministrandum intrarent. Habebat audinis, ut Josephus narrat, quatenus et ab ingressu tem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ ⁊ inhuiꝰ ingressu duo facta sunt ostia: ut
rieti ostiũ parerae. Et qm̃ easdẽ picturas ostium
qͣs ⁊ paries habebat. ueracit̾ unꝰ ꝑ omĩa ⁊ conti¬
nuatim extentꝰ paries uidet᷑: unũ decoris grãm
p̃tendens. aliud misterii dispensationẽ p̾figurais.
Qd̃ uͦ de scͥptis tẽpli ostiis seqr̃. ⁊ sculpsit cherubin ⁊
palmas ⁊ celaturas ualde eminentes. oꝑuiti. oĩa
lãminis aureis oꝑe q̃dro ad regulã: qr nimirũ
eadẽ archana fidĩ. spei. ⁊ caritatis. q̃ sublimes
qͥq ac ꝑfecti sublimit̃ capiunt: q̃q õs electi ple¬
niindiuina uisione ꝑcipiunt: &̃ catherieandis
rudib ꝓsuo cuiq captu discenda ⁊ confitenda
t̃dunt᷑: q̃tinꝰ sacris iniciati misteriss: qͣndoq ꝙ̃
ad capienda ea quȩ pie credidere ꝑueniant.
la sup̃ expositũ ẽ: qͥa & in parietib domꝰ. & in ostiis
int̾iorib. eede picture siue celature st̃ facte.

Expanded text:
propter et hujus ingressu duo facta sunt ostia, ut propter et hujus ingressu duo facta sunt ostia, ut rieti ostium pateret: et quo per easdem picturas ostiorum quas et paries habebat, veraciter unus per omnia et continuatim extentus paries videretur: unum decoris gratia praetendens, aliud ministerii, dispensationem praefigurans. Quod vero de scriptis templi ostiis sequitur, « Et sculpsit cherubim et palmas et caelaturas valde eminentes, operuitque omnia laminis aureis, opere quadro ad regulam: » quia nimirum eadem arcana fidei, spei et charitatis, quae sublimes quique ac perfecti sublimiter capiunt, quaeque omnes electi plene divina visione percipiunt, etiam catechizandis rudibus pro suo cuique captu discenda et confitenda traduntur: quatenus sacris initiati mysteriis, quandoque etiam ad capienda ea quae pie credidere, perveniant.jam supra expositum est, quia in parietibus domus et in ostiis interioribus eaedem picturae sive caelaturae sunt factae;
Abbreviated transcription (Latin):
spamꝰ. omnĩa manifesta luce uidebimꝰ. Non labor
opm necessariꝰ: uͥ mercede ꝑpetua eoꝵ q̃hic la¬
horamꝰ donabim᷑. Non necessaria pacientia: ubi
nemo adu̾si aliqͥd irrogat. Non munificentia
benignitatis. uͥ nemo indigae opꝰ ẽ. Hex de ostioꝵ
figura ꝓ modulo nrõ seqͦntes patrũ uestigia dis
seruimꝰ uerũ iuxta formã ipsius oꝑis decoris grã
ꝓiusum ẽ. ut in uno eodẽq tẽpli ingressu. duo es¬
sent ostia. Necesse ⁊ eiũ erat parietes domꝰ. quȩ
grossitudinis cubitos hab̾e. In cuiꝰ nimirũ gros¬
situdinis extrema parte ostia erant affixa: ita
ut eq̃le parieti eẽt ostiũ utrumq & siue intꝰ siue
foris tẽplũ qͥs positꝰ ostiũ inspicer&: unꝰ ei ꝑ oĩa
paries ẽẽ uidẽt᷑. Similit̾ ⁊ cedrinꝰ paries cũ ui
cenoꝵ in longitudine ⁊ altitudine eẽt cubitoꝵ:
ñ paruã ⁊ ipse debuit hab̾e grossitudinẽ. Qua¬

Expanded text:
speramus, omnia manifesta luce videbimus. Non labor speramus, omnia manifesta luce videbimus. Non labor operum necessarius, ubi mercede perpetua eorum quae hic laboramus donabimur. Non necessaria patientia, ubi nemo adversi aliquid irrogat. Non munificentia benignitatis, ubi nemo indiget, opus est. Haec de ostiorum figura pro modulo nostro, sequentes Patrum veseruimus. Verum juxta formam ipsius operis, decori gratia provisum est, ut in uno eodemque templi ingressu, duo essent ostia. Necesse etenim erat parietes domus, quaegrossitudinis cubitos habere, in cujus nimirum grossitudinis extrema parte ostia erant affixa, ita ut aequale parieti esset ostium utrumque, et sive intus, sive foris templum quisque positus ostium inspiceret, unus ei per omnia pariecenorum in longitudine et altitudine esset cubitorum, non parvam et ipse debuit habere grossitudinem. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
te ostiũ ext̾iꝰ dilectio fr̃na: interiꝰ dilectio ẽ in¬
telligenda diuina: qr illa pͥor tpre: hȩc ẽ diui¬
nitate sublimior. Et ꝑ illã adhanc intrat᷑: qr
in amore ꝓximi discit᷑ qͣlit̾ amari conditor de¬
beat. Notandũ sane qd̃ in ingressu oracłi duo
qͥdem fuisse ostia dñr. s hȩc duplicia fuisse nos
dñr. Intempli uͦ id ẽ domꝰ pͥoris introitu. ita
erant duo ostia ut duplex eẽt utrũq: qr nimi¬
rum inp̃senti ȩccł̃a. talem nos ingredi ac duc̾e uitã
necesse ẽinq̃ dilectionẽ d̃i ⁊ ꝓximi ꝑfidẽ ⁊ oꝑationẽ.
ppacientiã ⁊ benignitatẽ seruemꝰ. Infutura aut̃
uita uͥ dm̃ ⁊ ꝓximos in lucȩ ȩt̾ue beatitudinis ui¬
debimꝰ eadẽ utiq dilectione gemina absq ullo
prsus labore. imino in magna multitudiue diui¬
ne dulcedinis fruem᷑. Uñ ap̾te iitroitꝰ int̾ioris do¬
mus duo qͥdẽ ostia: s hȩc simplicia habebat. Non
enĩ ibi fides necessaria ẽ: uͥ ea q̃ nunc credimꝰ ac

Expanded text:
est dilectio intelligenda divina, quia illa prior tempore, haec divinitate sublimior. Et per illam ad hanc intratur, quia in amore proximi dicitur, qualiter amari Conditor debeat. Notandum sane quod in ingressu oraculi, duo quidem fuisse ostia dicuntur; sed haec duplicia fuisse non dicuntur. In templi vero, id est domus prioris introitu, ita erant duo ostia, ut duplex esset utrumque. Quia nimirum in praesenti Ecclesia, talem nos ingredi ac ducere vitam necesse est, in qua dilectionem Dei et proximi per fidem et operationem, per patientiam et benignitatem servemus; in futura autem vita, ubi Deum et proximos in luce internae beatitudinis videbimus, eadem utique dilectione gemina absque ullo prorsus labore, imo in magna multitudine divinae dulcedinis fruemur. Unde apte introitus interioris domus duo quidem ostia, sed haec simplicia habebat. Non enim ibi fides necessaria est, ubi ea quae nunc credimus ac
Abbreviated transcription (Latin):
erunt inmelotis. inpellib capͥuis: egentes an¬
gustiati. afflicti. qͥb dignꝰ ñ erat mundꝰ. Hi qͥ
cedrina inporticu fulgebant:  Qs utrosq qr
idẽ regnũ cȩleste cõmunit̃ qͣmus inmar¬
sionib discretis recipit. qͣsi porticꝰ templi
pꝰ lapidẽ ⁊ cedrũ. mt  trisecꝰ ẽ auro
cooꝑta. Sunt in hoc tpre ꝑplures. qͥ legalibus
contenti p̃ceptis. q̃ sup cõmemorauimꝰ susficẽ¬

Expanded text:
in melotis, in pellibus caprinis egentes, angustiati, afflicti quibus dignus non erat mundus . » Hi qui cedrina in porticu fulgebant. Quos utrosque quia idem regnum coeleste communiter quamvis in mansionibus discretis recipit, quasi porticus templi, post lapides et cedrum, intrinsecus est auro cooperta. Sunt in hoc tempore perplures qui legalibus contenti praeceptis quae supra commemoravimus suffice
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmet adglutinati. Tabule cedrine siue abiegne
sunt scĩ. latitudine uariarũ uirtutũ. scđ̾m do¬
nationes spc̃ scĩ inuna eademq fide sͥmet alte¬
rutrũ conexi. Aurilãmine sunt sc̃i. suꝑeminẽ¬
tein scientiȩ caritatẽ habentes: huiꝰq fulgore
gͣtissimo ad inuicẽ congaudentes. Quȩ tria be¬
at᷑ apłs una sentencia complexꝰ ẽ dicens. Nã in
xͦ iłm neq circumcisio aliqͥd ualis neq p̃putiũ:
s fides q̃ ꝑ dilectionẽ oꝑat᷑. Fidĩ nãq inuicte.
lapis figurã tenuit: cedrus actionis odorifere:
aurũ tuscendentis oĩa dilectionis. Uestit᷑q la¬
pideus paries tabulis cedrinis: cũ ꝑfessio fidei
bonis ornat᷑ oꝑib : ne ociosa iudicet᷑ eẽ aut mor¬
ille lapide circũcidebat᷑ inp̃putio. nossigno cru¬
cis consecram̃ infronte. possunt ñ incongrue
parietes tẽpli lapidei siue paiumentũ p̃ciosissi¬
mo marmore stratũ. eoꝵ qͥ in lege. fidelit̾ ac ꝑfec¬

Expanded text:
e abiegnae sint sancti, latitudine variarum virtutum, secundum donationes sancti Spiritus in una eademque fide sibimet alterutrum connexi; auri laminae, sunt sancti supereminentes, scientiae charitatem habentes, hujusque fulgore gratissimo ad invicem congaudentes. Quae tria beatus apostolus una sententia complexus est, dicens: Nam in neque circumcisio aliquid valet, neque praeputium: sed fides quae per dilectionem operatur . » Fidei namque invictae lapis figuram tenuit: cedrus actionis odoriferae: aurum, transcendentis omne dilectionis. Vestiturque lapideus paries tabulis cedrinis, cum professio fidei bonis ornatur operibus, ne otiosa judicetur esse, aut morille lapide circumcidebatur in praeputio, nos signo crucis consecramur in fronte. Possunt non incongrue parietes templi lapidei, sive pavimentum pretiosissimo marmore stratum, eorum qui in lege fideliter ac perfec
Abbreviated transcription (Latin):
seqͥt᷑. Duo ostia q̃ inht̃ ingressum facta st̃. dilec¬
tio ẽ di ⁊ ꝑximi. Quȩ bene altͥusecꝰ facta ẽẽ dñr:
qr ad inuicẽ respiciunt: ad eo ut una sine alt̾a
neq̃ꝗͣ. possit haberi. Omĩs enĩ qͥ credit qm̃ iħc ẽ¬

Expanded text:
sequitur. Duo ostia quae in hunc ingressum facta sunt, dilecsequitur. Duo ostia quae in hunc ingressum facta sunt, dilectio est Dei et proximi; quae bene altrinsecus facta esse dicuntur, quia ad invicem respiciunt, adeo ut una sine altera nequaquam possit haberi: Omnis enim qui credit quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
ciuiũ nos intͦduci spamꝰ ac desidamꝰ: ita int̾itus
intẽplũ. pͥmordia nrẽ structure ad dm̃ conu̾sio¬
nis: qñ in p̃sentẽ eccłiã ingredun. typicȩ demon¬
strat. Iste ingressũ urm̃ ad fidẽ: ille designat ad
spetiẽ. Uñ apte postes huiꝰ introitꝰ. q̃drangulati
pͥncipales. prudentiã. fortitudinẽ. tẽꝑantiã. is¬
ticiam: qͣrũ ueluti fundamine qͦdã fortissimo.
oĩs actuũ bonoꝵ structura innitit᷑. Prudentia
Fortitudo: ꝑ qͣm ea q̃ agenda didicimꝰ implemꝰ.
diceus. Dñs illuminatio mea.⁊ .s. mea. Illumina¬
tio uidelicas ut q̃ ag̾e debeamꝰ edoceat: salus uͦ¬
ut ad hȩc nos ꝑagenda confirma. Temꝑantia
ẽ qͣ discernimꝰ: ne plus aut minꝰ iusto. prudentie
siue fortitudins oꝑam dare inueniam᷑. Et qi
qͥsqͥs tẽꝑantia ac forticudine tẽꝑanter utit᷑: ab̾q
ulla contͣdictione iustꝰ eẽ ꝓbabit᷑. iurtꝰ qͣrta pꝰ
prudentiã. fortitudinẽ. ⁊ tẽꝑantiã. iusticia

Expanded text:
introitus in templum primordia nostrae structurae ad Deum conversionis, quando in praesentem Ecclesiam ingredimur, typice demonstrat. Iste ingressum nostrum ad fidem, ille designat ad speciem. Unde aperte postes hujus introitus quadrangulati principales, prudentiam, fortitudinem, temperantiam, justitiam, quarum veluti fundamine quodam firmissimo, omnis bonorum actuum structura innititur. Prudentia Fortitudo, per quam ea quae agenda didicimus, implemus. dicens: Dominus illuminatio mea, et salus mea . Illuminatio scilicet, ut quae agere debeamus, edoceat. Salus ut ad haec nos peragenda confirmet. Temperantia est qua discernimus, ne plus aut minus justo, prudentiae sive fortitudini operam dare inveniamur; et quia quisquis prudentia ac fortitudine temperanter utitur, absque ulla contradictione justus esse probabitur. Virtus quarta post prudentiam, fortitudinem, temperantiam, justitia
Abbreviated transcription (Latin):
habebat templũ culmen insuꝑiorib sic̃ nec ta¬
⁊ egypto domꝰ edificantib fac̾e moris ẽ. Id ipsũ
aũ hoc tabulatũ quo oꝑta ẽ domꝰ dnĩ. qd̃ ⁊ la¬
quearia designat. id ÷ eximios qͦsq in resur¬
rectionis gła uiros: & singłaris scĩtate ad ip¬
sum uirtutis apicẽ ꝑuenientes. De qͦrũ uno

Expanded text:
habebat templum culmen in superioribus, sicut nec tahabebat templum culmen in superioribus, sicut nec taegypto domos aedificantibus facere moris est. Idipsum autem hoc tabulatum, quo operta est domus et laquearia, designat eximios quosque in resurrectionis gloria viros, et singulari sanctitate ad ipsum virtutis apicem pervenientes; de quorum uno
Abbreviated transcription (Latin):
aũ tabulata siue luricłe sup̃ sunt lat̾a uocata:
uͥ cũ dictũ eẽt. & edificauit suꝑ parietẽ tẽpli
tabulata ꝑgirum inparietib domꝰ ꝑcircuitũ
templi ⁊ oraculi. continuo ibi subiunctũ ẽ. Et
fecit latera incircuitu. In qͥb nimirũ laterib¬
intelleximꝰ diuina ẽe p̃sidia designata: q̃ uos
ad suꝑiora nitentes cotidie ne deficiamꝰ ad¬
iuuant. Bene aũ in hoc sup̃mo tabulatu in
tecto domus diũ. qͥnq cubiti altitudinis ẽẽ
memorant᷑: qr nimirũ ita nos in illa patria
diuinȩ p̃sentiȩ claritas ad implet : ut nichil
aliud uisus nr. nichil auditꝰ. nichil olfactus.
nichil gustꝰ. nichil tactꝰ dulce habeat. nͥ dili¬
gere dñm dm̃ nr̃m ex toto corde. tota aĩa
tota uirtute: diligere ⁊ pximũ tanqͣm nõmm&
nosin ipsos. Et oꝑuit domũ lignis cedrinis. Hic
sup̃mũ ipsum domuᷤᷤ tectum dr̃. id ÷ tabulatum
illds qd̃ sup̃mis trabib suꝑ positũ erat. Non enĩ

Expanded text:
e luriculae supra sunt latera vocata. Ubi cum dictum est, Et aedificavit super parietem templi tabulata per gyrum in parietibus domus per circuitum templi et oraculi; continuo subjunctum est, Et fecit latera inintelligimus divina esse praesidia designata, quae notu nostro ad superiora nitentes, quotidie ne deficiamus adjuvant. Bene autem hoc supremum tabulatum in tecto domus Domini quinque cubitis altum esse memoratur, quia nimirum ita nos in illa patria divinae praesentiae claritas adimplet, ut nihil aliud visus noster, nihil auditus, nihil olfactus, nihil gustus, nihil tactus dulce habeat, nisi diligere Dominum Deum nostrum ex toto corde, tota anima, tota virtute; diligere et proximum tanquam nos ipsos. Et operuit domum lignis cedrinis. Hic supremum ipsum domus tectum dicit, id est, tabulatum illud, quod supremis trabibus superpositum erat. Non autem
Abbreviated transcription (Latin):
drinis tornaturas suas ⁊ iuncturas fabre factas:
cũ idẽ electi sese ad inuicẽ pulcherrima carita¬
tatis copula conectunt: ita ut cũ innumera sit
multitudo fideliũ. unũ tam̃ cor. unã hahere
aĩam ꝑcõmunis fidi ac dilectionis societate
merito dicant᷑. Namq tornaturȩ q̃ iuncturiᷤᷤ
tabularũ apponebant᷑. ut unũ ex oĩb fiers ta¬
bulatũ. ipsa sunt officia caritatis. qͥb ad inuicẽ
fr̃nitas scã copulat᷑. atq in unã xpi domũ toto
turaseminentes: cũ oꝑa uirtutũ scĩ neq̃qͣm oc¬
culta tegunt: s manifesta expressione foris
om̃b q̃les sint ipsi qͥd agant. in exemplũ uiuen¬

Expanded text:
drinis tornaturas suas, et conjuncturas fabrefactas, drinis tornaturas suas, et conjuncturas fabrefactas, cum iidem electi se ad invicem pulcherrima charitatis copula connectunt, ita ut cum innumera sit multitudo fidelium, unum tamen cor, unam habere animam pro communis fidei ac dilectionis societate merito dicantur. Namque tornaturae quae juncturis tabularum apponebantur, ut unum ex omnibus fieret tabulatum, fraternitas sancta copulatur, atque in unam Christi domum toto turas eminentes, cum opera virtutum sancti nequaquam occulta tegunt, sed manifesta expressione foris omnibus, quales sint ipsi, quid agant in exemplum viven
Abbreviated transcription (Latin):
rib oracłi. p̃sentis ecclȩ typũ gessit. Uñ recte.¬
.xl. fuit cubitors: qͥ numerꝰ sepe insignificati¬
one ponit᷑ p̃sentis fideliũ laboris: qͦmͦ qͥnquage¬
nariꝰ insignificatione futurȩ quietis ⁊ pacis.
Denario nãq num̾o continent᷑ p̃cepta: quoꝵ
obseruatione ad uitã ꝑuenit᷑. Denario egͤ signi¬
ficat᷑ ipsa qͣm desid̾amꝰ: ⁊ ꝓ qͣ laboramꝰ uita ꝑ
hennis. Quadratꝰ uͦ ẽ mundus: in qͦ ꝓ adqͥren¬
da eadẽ uita certamꝰ. Uñ psalmista congregan¬
dam ȩccłiam de gentib p̃uidens: aiebat. De
regionib congregabit eos. a solis ortu ⁊ occasu.
pestiebat᷑:. habens tornaturas suas :⁊ iunc¬
turas fabrefactas. ⁊ celaturas eminentes. Diximꝰ
de cedro. qd̃ insuꝑabilem uirtutũ uenustatem
signare. Quo nimirũ ligno oĩs domꝰ dnĩ intͥn¬
secus uestit᷑: cũ corda iustoꝵ solo bonors oꝑm
amore nitescunt. Habetq domꝰ intabulis ce¬

Expanded text:
ribus oraculi, praeribus oraculi, praefuit XL cubitorum: qui numerus saepe in significationem ponitur praesentis fidelium laboris, quomodo quinquagenarius in significatione futurae quietis et pacis. Denario namque numero continentur praecepta, quorum observatione ad vitam pervenitur. Denario aeque significatur ipsa, qerennis. Quadratus vero est mundus, in quo pro adquirenda eadem vita certamus. Unde Psalmista, congregandam Ecclesiam de gentibus praevidens, aiebat: « De regionibus congregabit eos, a solis ortu et occasu, vestiebatur, habens tornaturas suas et conjuncturas fabrefactas, et caelaturas eminentes. Diximus de cedro quod insuperabilem virtutum venustatem signaret, quo nimirum ligno omnis domus Domini intrinsecus vestitur, cum corda justorum solo bonorum operum amore nitescunt; habetque domus in tabulis ce
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit᷑: qd̾ unꝰ erat ingressus oracłi. ⁊ hic e regi¬
one factꝰ arcȩ. q̃ inmedio eiꝰdem stabat. oraculi.
Cuiꝰ ingressus ostiola: ꝑ significationẽ multipha¬
riȩ possunt accipi. Nã ⁊ angłicos sp̃c̃ qͦrũ miniᷤ¬
terio inhabitacionẽ patͥȩ cęlestis introducim̃.
aptissime designant:⁊ apłoꝵ eqͤ. apłicoꝵsq¬
uirors. qͥb claues regni cȩloꝵs sunt date. tenen
figurã : qͥ accepta a dnõ potestate ligandi atq
soluendi. ⁊ dignos intͣ regni ianuã admittant:
⁊ contumaces. inpuros ac suꝑbos. excõmunican¬
do siue anathematrrando. ab ingressu uitȩ ꝑhen¬
nis eliminant: s ⁊ oꝑa iusticie quoꝵ merito ad

Expanded text:
ostenditur quod unus erat ingressus oraculi: et hic e regione factus arcae, quae in medio ejusdem stabat oraculi. Cujus ingressus ostiola per significationem multifarie possunt accipi. Nam et angelicos spiritus quorum ministerio inhabitationem patriae coelestis introducimur, aptissime designant. Et aposlaves regni coelorum sunt datae, tenent figuram. Qui accepta potestate a Domino ligandi atque solvendi , et dignos intra regni januam admittunt, et contumaces, impuros ac superbos, excommunicando, sive anathematizando, ab ingressu vitae perennis eliminant. Sed et opera justitiae quorum merito ad
Abbreviated transcription (Latin):
mũ laquearib cedrinis. Lequearia sunt ta¬
bulata. q̃ magno decore composita ⁊ ornata.
ab inferiori parte trabib asfigunt᷑. E qr ter
gemine alticudinis domꝰ dnĩ facta erat:
terna nimirũ habebat lao: is aria. Quid aũ
aꝑtiꝰ ꝑlaquearia qͣm subli i uo: es qͦsq in scã
eccłia iustos significari credamꝰ: quoꝵs opus
⁊ doctrina cuncis in exer. plo ꝓposita. quasi
exhortacionib animos ir firuioꝵ ne initẽpta¬
cionib deficiant ꝓtegunt. Quȩ nimirũ laqͦ¬
aria: recte cedrina ẽẽ descͥburit᷑. Cedrus nãq¬
ẽ arbor inputriblis omĩno natur: odoris io¬
cundi. aspectus nitidi: se: pentes a:unsi nido¬
re fugans ac ꝑunens: q̃ uniu̾sa ꝑfectis qͥb̃q
conueniunt. quoꝵ insuꝑabił ẽ pacientia. fa¬
ma uirtutũ eximia. p̾sentia cunctis gͣtissuma¬
bonis: auctoritas ad reuincendos confutandõq
eos qͥ ueritati resistunt constantissima: qͥ ⁊ in
hac uita ⁊ infutura singłari p̃cet̾is scĩs emi¬

Expanded text:
 Laquearia quid sunt? Laquearia sunt tabulata, quae magno decore composita et ornata, ab inferiore parte trabibus affiguntur: et quia ter geminae altitudinis domus Domini facta erat, terna nimirum habebat laquearia. Quid autem aptius per laquearia quam sublimiores quosque in sancta Ecclesia justos significari credamus? Quorum opus et doctrina cunctis in exemplo proposita, quasi exhortationibus animos infirmorum ne in tentationibus deficiant protegunt. Quae nimirum laquearia, recte cedrina esse describuntur. Cedrus namque arbor est imputribilis omnino naturae, odoris jucundi, aspectus nitidi, serpentes accensa nidore fugans ac perimens. Quae perfectis quibusque conveniunt, quorum insuperabilis est patientia, fama virtutum eximiabonis, auctoritas ad revincendos confutandosque eos qui veritati resistunt, constantissima, qui et in hac vita et in futura singulari prae caeteris emi
Abbreviated transcription (Latin):
mina ad et̾na p̾mia meruit introduci: ꝓpͥe
ꝑtinent. Ibi ⁊ enĩ ꝑfecti solummͦ ⁊ inmacłati
atq ab omĩ labe iniqͥtatis castigati: ingredi-¬
unt᷑. Non enĩ intͣbit in illõ ciuitatẽ aliqͥd co¬
inquinatũ. faciens abhoniinationẽ ⁊ menda-
tiũ: sic̃ in apochalipsi scͥpsit ioħes. Uͥ malleus
⁊ securis. ⁊ omẽ ferramentũ ñ audit᷑. qr hic
tundim᷑ adu̾sitatib & disciplina ueritatis
exercem: ut illic locis iuxta meritũ congru¬
is disponam᷑: ⁊ castigatione ceisante. solo amo¬
ris glutino qͦ ad inuicẽ copulem᷑ uno impleti

Expanded text:
mina ad aeterna praemia meruit introduci, proprie pertinent. Ibi enim perfecti solummodo et immaculati, atque ab omni labe iniquitatis castigati ingrediuntur. « Non enim intrabit in illam civitatem aliquid coinquinatum, faciens abominationem et mendaMalleus et securis, et omne ferramentum, non auditur, quia hic tundimur adversitatibus, et disciplina veritatis exercemur, ut illic locis juxta meritum congruis disponamur, et castigatione cessante solo amoris glutino, quo adinvicem copulemur, uno impleti
Abbreviated transcription (Latin):
itum inthesauris domꝰ dñi: & in thesauris
scõrum. Qd̃ aũ omĩs altitudo templi .cxx. fu
it cubitoꝵ. ad idẽ sacͣmentũ respicit: qd̃
pͥmitiua in iherosolunis ȩccłia. pꝰ passionẽ re¬
surrectionẽ ⁊ ascensionẽ dnĩ in cęlos: in hoc
decun namq q̃ exseptẽ ⁊ octo constant. solent
ñ numqͣm ad significationẽ referri uitȩ fu¬
ture. q̃ nunc in sabatismo gerit᷑ animarũ
fideliũ. ꝑficiet᷑ aũ infine scłi. resurrectione
ducta. id ÷ cum õĩb siuis partib annumera
tenario ⁊ uicenario. magna electoꝵ beati¬
tudo infutura uita designat᷑. Apte in hoc
p̃sentes fideliũ labores. pꝰ acceptã reqͥem in fu¬
turo reqͥem animarũ: plena tociꝰ eccłiȩ felici

Expanded text:
itum, in thesauris domus Domini, et in thesauris itum, in thesauris domus Domini, et in thesauris sanctorum. Quod autem omnis altitudo templi centurespicit: quod et primitiva in Hierosolymis Ecclesia post passionem, resurrectionem et ascensionem Domini in coelos, in hoc decim namque, qui ex septem et octo constant, solent nonnunquam ad significationem referri vitae futurae, quae nunc in sabbatismo geritur animarum fidelium, perficietur autem in fine saeculi, resurrectione ducta, id est, cum omnibus suis partibus annumerattenario et vicenario, magna electorum beatitudo in futura vita designatur. Apte in hoc praesentes fidelium labores, post acceptam in futuro
Abbreviated transcription (Latin):
possunt intueri. Uerũ archana fidĩ uitime.
ad cȩlestia scandit agnoscit. Qi enĩ dic̃ se nos¬
se dm̃.⁊ mandata eiꝰ ñ custodit: mendax est.
qͥb sup̃ legit᷑. usq ad mediũ cenacłm ꝑtinde¬
culum ad debaut᷑: quousq porticuũ q̃ erant cir¬
ca templũ ab austro. ⁊ aquilone &e occasu tectũ
pueniebat: ut iosepho narrante didicimꝰ. Deiñ
usq ad sup̃mũ templi tectum alii Rx. cubiti nu¬
merabart᷑: & sic tota altitudo domꝰ iuxta librũ
ꝑalipomenon. in .cxx. cubitos consũmata ẽ. Por¬
ticus qͦ q̃ erat aute frontẽ templi ad orientem:
uxta fidem p̾fati uoluminis. eandẽ cubitoꝵ
suminã in altitudine habebat. Qui uidelic&
liber. illas de qͥb p̃diximꝰ porticꝰ circa templũ.
cellaria uocat ⁊ cubicula. Dedit aũ inqͥt daid
salomoni filio suo descͥptionẽ porricꝰ ⁊ templi.
fecit mentionẽ cũ ꝓtinꝰ adiunxit: nec ñ ⁊ om¬
niũ q̃ cogitauerat atrioꝵ ⁊ exedrarũ ꝑcircu¬

Expanded text:
possunt intueri, verum arcana fidei intimae no duce ad coelestia scandit agnoscit. « Qui enim dicit se nosse Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est . quibus supra legitur, usque ad medium coenaculum pertingeculum addebantur, quousque porticuum, quae erant circa templum ab Austro, et Aquilone, et Occasu tectum perveniebat, ut Josepho narrante didicimus. Deinde usque ad supremum templi tectum alii sexaginta cubiti numerabantur, et sic tota altitudo domus juxta librum Paralipomenon in 120 cubitos consummata est. Porticus quoque quae erat ante frontem templi ad orientem, juxta fidem praefati voluminis, eamdem cubitorum summam in altitudine habebat. Qui videlicet liber illas de quibus praediximus porticus circa templum, cellaria vocat et cubicula. Dedit autem, inquit, David Salomoni filio suo descriptionem porticus et templi, fecit mentionem, cum protinus adjunxit: Necnon et omnium quae cogitaverat, atriorum et exedrarum per circu