comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nece est ut impia ꝯtentione asserat ẽẽ posse hoĩes
qui sine mediatore xp̃o lib̾ante atq saluante sit
lib̾i caiuiq a pcc̃o cũ ille dix̾i Non est opus sa¬
nis medicus. sed male hñtib. non uenit uocare
uistos sed pocõres. Quisqͥs aũ dicit post acceptam
pccm̃ non hnis nos ip̃os seducius et ueritas in
nobis non est. non .n. ait habuimus sed babemus.
Quod si quisee asserit de illo pcc̃o dcm̃ quod ha
tis primi hom̃is uoluntate contractum est. cuius
pcc̃i desideriis ne obediamꝰ paulus apłs p̃cipit nõ
añ poccare qui eidem pccõ ꝙͣuis in carne hitanti
ad nullum opus malum omĩo consentit uł fc̃
uei dicti uel cogitati qũaus ip̃a concupistentia
moueatur que ano modo pcci nomien accepit ꝙ
ei consentire peccare sit nobisq moueatur ĩui¬
tis. Subtiliter quidem ista discerint. sed uideat qͥd
agatur. De dominica oratione ubi dnĩs. Oim̃¬

Expanded text:
necesse est ut inpia contentione asserat esse posse homines, necesse est ut inpia contentione asserat esse posse homines, qui sine mediatore Christo liberante atque saluante sint liberi saluique peccato, cum ille dixerit: non est opus sanis medicus, sed male habentibus, non ueni uoctores . » XXII. Quisquis autem dicit, post acceptam peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est . » Non enim ait « habuimus, » sed « habemus. » Quod si quisquam asserit de illo peccato dictum, quotis primi hominis voluntate contractum est, cujus peccati desideriis ne obediamus, Paulus apostolus praecipit: non autem peccare, qui eidem peccato, quamvis in carne habitanti, ad nullum opus malum omnino consentit, vel facti, vel dicti, vel cogitati, quamvis ipsa concupiscentia moveatur, quae alio modo peccati nomen accepit, quod ei consentire peccare sit, nobisque moveatur invitis; subtiliter quidem ista discernit, sed videat quid agatur de Dominica oratione, ubi dicimus: « Dimi
Abbreviated transcription (Latin):
natas nr̃a in ꝓficientib currit. Sicut eciã cicatͥ e
currere dicitur quando bene uulnꝰ diligent̾q
curatur. ut ex om̃i parte ꝑfc̃. sine ulla simus o¬
om̃io infirmitate poci quod ño solum uult d̾s
uerum eciam ut ĩpleatur facit atq ad iuuat et
hoc nob̾cum agit gr̾a dei. per iħm xpm̃ dñn ⁊¬
nr̃m. non colum p̾ceptis. sactam̃tis exemplis
sed cciam spũ scõ per qũe latenter diffuditur
caritas incordib nrĩs que int̾pellat gemitib
et teus sicuti est uidendus meterna ueritaie
monstretur. Quisquis ergo fuisse uel ẽt̃ in hac ui¬
ta aliquem hominem uel aliquos homines putat
excepto inomediatore dei et hominũ quib nou
necessaria fuit remissio pcc̃oꝵ contrarus est die
scripture ubi apłs dicit. ꝑ unũ hominẽ pecratũ¬
intrauit in mundũ. et ꝑ pecm̃ mors. et ita in oẽs
homines pertnsiit in quo om̃s pecrauerunt. Et

Expanded text:
nitas nostra in proficientibus currit — sicut etiam cicatrix nitas nostra in proficientibus currit — sicut etiam cicatrix currere dicitur, quando bene uulnus diligenterque curatur omni ex parte perfecti sine ulla simus omnino infirmitate peccati, quod non solum uult deus, uerum etiam ut impleatur facit atque adiuuat. et hoc nobiscum agit gratia dei per Iesum rum non solum praeceptis, sacramentis, exemplis, sed etiam spiritu sancto, per quem latenter diffunditur caritas in cordibus nostris, quae interpellat gemitibus r et deus, sicuti est, uidendus in aeterna ueritate monstretur. Quisquis ergo fuisse uel esse in hac uita aliquem hominem uel aliquos homines putat excepto uno mediatore dei et hominum, quibus necessaria non fuerit remissio peccatorum, contrarius est diuinae scripturintrauit in mundum et per peccatum mors, et ita in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccauerunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
gnatib a ddiditi Quale est aũt quod iste po¬
sum sa extremo. si quis dixent potest fieri ut ho
tione delinquat. Nespondendum est. Siiuilt deuꝰ
potest. uult .n. deus ergo põt. Uidete ꝙ̃ ad modũ
uoli̾it dicere. si deus aduiueo põn. Cui dicit᷑ ad¬
uitor meus esto ne derelinquas me. Non utiq ad
corporalia bona capescenda et mala cauenda. sed
ad gerendam ꝑficiendamq iusticiam pp̃ quod
dicimꝰ. nc nos inferas in teptationem. sed lib̾a
nos a malo. Nec adiuuatur nisi qui et ip̃e ali¬
quid agit. adiuuatur aũt si inuocat. si crediti si
scd̾m ꝓpõitum uocatus ẽ. qm̃ quos ante p̃sciuit
et p̾destinauit. conformes fieri ymaginis faii sui
ut sit ip̃e primogenitus in multis fr̃ib. quos aũ
p̾destinauit illos eo uocaiit. Quos aũ uocauit
illos et iustificauit. quos aũ iustificauit illos et
uistificauit. Currimꝰ ergo cum ꝓficimꝰ dum sa¬

Expanded text:
quitatibus addidit. Quale est autem, quod iste poquitatibus addidit. Quale est autem, quod iste posuit in extremo, si quis dixerit: potest fieri ut homo tione delinquat? respondendum est: si uult deus, potest; uult enim deus, ergo potest\'. uidete quemadmodum noluerit dicere: si deus adiuuet, potest, cui dicitur: adiutor meus esto, ne derelinquas me, non utique ad corporalia bona capessenda et mala cauenda, sed ad gerendam perficiendamque iustitiam. propter quod dicimus: ne nos inferas in temptationem, sed libera nos a malo. nec adiuuatur, nisi qui et ipse aliquid agit; adiuuatur autem, si inuocat, si credit, si secundum propositum uocatus est, quoniam quos ante praesciuit, et praedestinauit conformes imaginis filii sui, ut sit ipse primogenitus in multis fratribus: quos autem praedestinauit, illos et uocauit; quos autem uocauit, illos et iustificauit; quos autem iustificauit, illos et glorificauit. currimus ergo, cum proficimus, dum sa
Abbreviated transcription (Latin):
habundauit delictũ. suꝑ habundauit gr̃ã .i. ut
acciperet homo p̾cepta suꝑbe de siuis uiribus
fidens in quib deficiens et fcũs eciã p̾uarica¬
tor. lib̾atorem saluatorẽq requirereo. atq ita
eum timor legis humilem fcm̃ tanquã peda¬
gogus ad fidem grãmq ꝑduceret. Ita multipli¬
catis infirmitatib postea accelerauerũt. quibꝰ
sanandis oportune xp̃c aduenis. In cuiꝰ grãm
eciam iusti antiqui qui crediderunt eciam ead̾
ipsa grã eius aduiti. ue gaudentes eum p̾nos¬
cerent. et quidam etiam p̾nunciarem ẽẽ uẽtu¬
rum. uel i illo populo isrł. et sicut moyces. et
ch̾u naue. et saiuel et dauid. et ceten taies. uł
extra ipm̃ populum sicut ipm̃. uel ante ipm̃
populum sicut abraham. sicut noe. et quit̃¬
q alii sunt quos ꝯmemorat uł tacet scripin᷑
duuna. Unus .n. deus et unus mediator dei
omnes peccauerunt. siue quã postea sius mi¬

Expanded text:
abundauit delictum, superabundauit. gratia: id est ut abundauit delictum, superabundauit. gratia: id est ut acciperet homo praecepta superbe de suis uiribus fidens, in quibus deficiens et factus etiam praeuaricator liberatorem saluatoremque requireret atque ita eum timor legis humilem factum tamquam paedagogus ad fidem gratiamque perduceret. ita multiplicatis infirmitatibus postea accelerauerunt, quibus sanandis oportune Christus aduenit. in cuius gratiam etiam iusti antiqui crediderunt eadem ipsa gratia eius adiuti, ut gaudentes eum praenoscerent et quidam etiam praenuntiarent esse uenturum, uel in illo populo Israel, sicut Moyses et Iesus Naue et Samuhel et Dauid et ceteri tales, uel extra ipsum populum, sicut Iob, uel ante ipsum populum, sicut Abraham, sicut Noe et quicumque alii sunt, quos uel commemorat uel tacet scriptura diuina. unus enim deus et unus mediator dei omnes peccauerunt siue quam postea suis ini
Abbreviated transcription (Latin):
legerit bonum. sicut uniciuq deus partitus ẽ
mensuram fidei. Et nemo põt ad me uenire ait
pͥnceps fidei isi pater qui misit me trax̾it illũ
quod de fide dcm̃ est. qr in eum credit ᷑ Postea sa¬
tis euident̾ explanat ubiait. uerba que ego locu¬
tus sum uob̾ sp̃c et uita sunt Sed sunt quidam
ex uobis qui non credunt. Sciebat .n. ab initio
iħc qui eeñt credentes et qi traditurꝰ eẽt eum. et
dicebat ppe̾a dixi uob qr nemo põt uenire ad me
insi fuent ei datum a pr̃e meo. Magnũ aliquid
pro sua causa se iuenisse arbitratꝰ est apud y¬
saiam ꝓpħ̾am. qr deus dixit. Si uolueritis et au-¬
dieritis que bona sunt terre manducabitis. Si
aũ noluentis et nõ audientis me gladius co
medet uos. Os enĩ dñi locutum ẽ. Hec quasi
p̾cepta ista data sunt. nisi quia lex p̃uaricatõnis
gr̃a posita est doneo ueniret semen cui ꝓmissũ ẽ.
unde sb̾intrauit ut hñdaret delictum. Et ubi

Expanded text:
ligit bonum, sicut unicuique deus partitus est ligit bonum, sicut unicuique deus partitus est mensuram fidei, et: nemo potest ad me uenire, ait princeps fidei, nisi pater qui misit me traxerit eum. quod de fide dictum esse qua in eum creditur postea satis euidenter explanat, ubi dicit: uerba, quae ego locutus sum uobis, spiritus et uita sunt. sed sunt quidam ex uobis qui non credunt. sct quis traditurus esset eum. et dicebat: propterea dixi uobis, quia nemo potest uenire ad me, nisi fuerit ei datum a patre meo. Magnum autem aliquid pro sua causa se inuenisse arbitratus est apud Esaiam prophetam, quia deus dixit: si uolueritis et audieritis me, quae bona sunt terrae manducabitis; si autem nolueritis et non audieritis me, gladius uos comedet; os enim domini locutum est haec. quasi praecepta ista data sunt, nisi quia lex praeuaricationis gratia posita est, donec ueniret semen cui promissum est, unde subintrauit ut abundaret delictum; et ubi
Abbreviated transcription (Latin):
minanq ꝯungat aut qm̃ ad phiemonẽ scͥpsit
apłs it non quasi ex necessitate lonum euis es¬
set. sed Ioluntarium. quasi aut̾ it uoluntariũ
bonũ. isi cum deus opatur in ob̾ et uelle eto¬
ꝑari. po bona uoluntate. aut q in deutõnomio
scͥptin est. uitam et mortem dedit añ faciem
homĩi. bonum et malum e admonuit ut eli¬
geretutam. quasi et ip̃a anonitio non de
nisi deus eligendi carratem inspiraret et electam
hr̃e p̃staret de quo dcm̃ est. qm̃ ira in indignatõe
eus. et uita in uoluntate eius. aut qr dcm̃ẽ. Si
uoles p̾cepta seruabunt te. quasi nõ debeat deo
age̾ gr̃as. qr p̃cepta uolum qui desertus omni
lumine u̾itatis. hec uelle non posset. Posttis a¬
te hominem igne et aqua quo uult quid̾ porn¬
git manum sed altior est qui uocat altius qmͣ
om̃is humana cogitatio. qñ quidem initium
corrigendi cor fides est. sicut scriptum est. ueni¬
es et pertnͣsies ab intio fidei. et quisquis ita e¬

Expanded text:
niungat — aut quoniam ad Philemonem scripsit apostolus: ut non quasi ex necessitate bonum eius esset, sed uoluntarium, quasi aliter sit uoluntarium bonum, nisi cum deus operatur in nobis et uelle et operari pro bona uoluntate; aut quia in Deuteronomio scriptum est: uitam et mortem dedit ante faciem hominis, bonum et malum et ammonuit ut eligeret uitam, quasi et ipsa ammonitio non de nisi deus eligendi caritatem inspiraret et electam habere praestaret, de quo dictum est: quoniam ira in indignatione eius et uita in uoluntate eius; aut quia dictum est: si uoles praecepta, seruabit te, quasi non debeat deo agere gratias, quia praecepta uoluit, qui desertus omni lumine ueritatis haec uelle non posset. positis ante hominem igne et aqua, quo uult quidem porrigit manum, sed altior est qui uocat altius quam omnis humana cogitatio, quandoquidem initium corrigendi cor fides est, sicut scriptum est: uenies et pertransies ab initio fidei, et quisque ita e
Abbreviated transcription (Latin):
ne nferas nos intemptationẽ. sed libera nos
a malo. Hoc prorsus agitur ut cor mũdeo᷑ et pec¬
catum om̃e tollet᷑. Et quod uidex uistus cum ĩ
throno sederit. occultum iuenerit minus q m̾¬
datum eius mĩa remittat᷑ ut deo uidendo totũ
sanum mũdumq reddatur. Iudicium .n. sme¬

Expanded text:
ne inferas nos in temptationem, sed libera nos ne inferas nos in temptationem, sed libera nos a malo, hoc prorsus agitur, ut cor mundetur et peccatum omne tollatur et quod iudex iustus, cum in throno sederit, occultum inuenerit minusque mundatum eius misericordia remittatur, ut deo uidendo totum sanum mundumque reddatur; iudicium enim
Abbreviated transcription (Latin):
telligit. Cum ergo rex uistus sedent in throno
quis głabitur castum se habere cor. aut quis
gloriabitur mũdume se ẽẽ a pcc̃o. insi forte:
isti qui uolunt in sua iusticia non in ip̃ius in¬
dicis mĩa głari. Tamen eciam illa uera sunt quei
respondendo subiecit quod saluator ait in ewͣgłio
Seati mundo corde qm̃i ipi deum uidebunt. Et ꝙ
dauid dicit. Quis ascender in montem dñi aut
quis stabit in loco sc̃o eius. In nocens manib et i¬
mundo corde. Et alibi. benefac dñe bonis et rectis i¬
dige manus et ab om̃i delicto mũda cor tuum
Item in epła ioħis. Si cor urm̃ nos non rep̃hẽdat.
fiduciam hñs ad dm̃. et quecũq petierinus
accipiemꝰ ab eo. hoc .n. agitur uoluntate credẽ¬
do. sꝑando. diligendo corpus suum castigando e¬
lemosmas faciendo. iniurias ignoscendo. instan¬
ter orando. et ꝑficiendi uires p̾dicando. ueraci̾q
dicendo. dimitte nob̾ sicut et nos dimittimꝰ. et

Expanded text:
telligit ? Cum ergo rex justus sederit in throno, telligit ? Cum ergo rex justus sederit in throno, quis gloriabitur castum se habere cor, aut quis gloriabitur mundum se esse a peccato, nisi forte isti, qui uolunt in sua iustitia, non in ipsius iuricordia gloriari? Tamen etiam illa uera sunt, quae respondendo subiecit, quod saluator ait in euangelio: beati mundicordes. quoniam ipsi deum uidebunt, et quod Dauid dicit: quis ascendet in montem domini? aut quis stabit in loco sancto eius? innocens manibus et mundus corde; et alibi: benefac, domine, bonis et rectis d; item in Epistola Joannis: Si cor nostrum nos non reprehendat, fiduciam habemus ad deum et quaecumque petierimus accipiemus ab eo. hoc enim agitur uoluntate, credendo, sperando, diligendo, corpus castigando, elemosynas faciendo, iniurias ignoscendo, instanter orando et proficiendi uires precando ueraciterque dicendo: dimitte nobis, sicut et nos dimittimus, et:
Abbreviated transcription (Latin):
deus. Unde est ille ãmonitus qui interrogauerat
quid boni faceret ut illum quereret cuius gĩa
bonus eẽt. cui bonum ẽe hoc est ipm̃ ẽe qr incõmu¬
tabilit̾ bonus. et non potest omĩo malus ẽe ¶t̃¬
bitur. Et ad hoo respondit multis testimoniis uo¬
lens ostendere posse ẽe n homine castum cor ni
nec tamen dicit. quomõ accipiendũ sit quos po¬
suit contra se dici. Quis głabitur castum se hr̃e
cor. nec diuina ccriptura in hoc testimonio et ĩ
hiis perq respondit sibi ip̃a aduersaria iuideatur
Nos autem huic respondentes dicimus ideo secu¬
tumẽe. Quis głabitur castum se habere cor qm̃
precessit cum rex uistus sederit in throno. Qfm¬
libet enim iusticia sit preditus homo cogitare de¬
bet ne aliquid in illo quod ip̃e non uidet inueni¬
atur ẽe culpandũ. Cum rex uistus sedent in tho¬
uo cuius cogitationem fugere delicta non posssit
nec illa de quibus dictum est. Delicta quis in¬

Expanded text:
Deus: unde est ille admonitus, qui interrogaverat Deus: unde est ille admonitus, qui interrogaverat quid boni faceret, ut illum quaereret cujus gratia bonus esset, cui bonum esse, hoc est ipsum esse; quia incommutabiliter bonus, et non potest omnino malus e» Et ad hoc respondit multis testimoniis, volens ostendere posse esse in homine castum cor: nec tamen dicit quomodo accipiendum sit, quod proposuit contra se dici, Quis gloriabitur castum se habere cor, ne Scriptura divina in hoc testimonio, et in his per quae respondit, sibi ipsa adversaria videatur. Nos autem huic respondentes dicimus, ideo secutum esse, Quis gloriabitur castum se habere cor? quoniam praecessit, Cum rex justus sederit in throno. Quantalibet enim justitia sit praeditus homo, cogitare debet, ne aliquid in illo, quod ipse non videt, inveniatur esse culpandum, cum rex justus sederit in throno, cujus cognitionem fugere delicta non possunt, nec illa de quibus dictum est, Delicta quis in
Abbreviated transcription (Latin):
quippe et ꝓprio modo quodam de se ip̃o dixit. Ego
sum qui sum. sicut dem̃ est. nemo bonꝰ nisi unꝰ
teus. qũ ead mod̾ de ioħe dcm̃ est. Non erat ille lum
quib dixit. uos estis lux mũdi. Nemo accendit
lucernam et ponit eam ib modio. sed in compara¬
tione luminis illuis quod est lumen uerum siui¬
minant omẽ hoiẽm uementem in hunc mun¬
dum. Non erat ille lum̃. Siue qr ip̃i eciam fuii
dei comparati sͥ ip̃is quaies in illa ꝑfectione et̃¬
na futuri sunt ita boni sunt ut adhuo et mau
sint quod de illis dicere non aud̃em. Quis.n.
audeat dicere malos c̃e quoꝵ pater est deus. nͥ
ip̃e dñs diceret. Si ergo uos cum sitis mali nostis
bona data dare filiis ur̃is. quanto mag̃ pater ur̃
qui incelis ẽ dabit bona petentib se. cũ ait utiq
pater ur̃ filios dei iam c̃e monstrauit. quos tam̃
adhuc malos ẽẽ uon tacuit. Ille tam̃ nõ soluit qͦ¬
modo et isti bom sunt. et nemo sit bonus nisi unꝰ

Expanded text:
quippe et proprio modo quodam de se ipso dixit: ego quippe et proprio modo quodam de se ipso dixit: ego sum qui sum. sic dictum est: nemo bonus nisi unus deus, quemadmodum de Iohanne dictum est: non erat ille lumequibus dixit: uos estis lumen mundi; nemo accendit lucernam et ponit eam sub modio; sed in comparatione luminis illius, quod est lumen uerum inluminans omnem hominem uenientem in hunc mundum, non erat ille lumen — siue quia ipsi etiam filii dei comparati sibi ipsis quales in illa perfectione aeterna futuri sunt ita boni sunt, ut adhuc et mali sint. quod de illis dicere non auderem — quis enim audeat dicere malos esse, quorum pater est deus? — nisi ipse dominus diceret: si ergo uos, cum sitis mali, nostis bona data dare filiis uestris, quanto magis pater uester qui in caelis est dabit bona petentibus se! cum ait utique pater uester, filios dei iam esse monstrauit, quos tamen adhuc malos esse modo et isti boni sint, et nemo sit bonus, nisi unus
Abbreviated transcription (Latin):
intelligens aut requirens dm̃. Hoc ergo bonũ
quod est require dm̃. non erat qui faceret non e¬
rat usq ad unum. sed in eo genere hoĩm quod
p̃destinatum est ad int̾itum. Item dicunt in qͥt
illud quod saluator ait me dicitis bonum nẽo
bonus nisi solus deus. hanc item ꝓpositionẽ om¬
nino non soluit. sed opposuit ueldũ ex aduer¬
so alia testimonia quib ꝓbaret ẽe et hoiẽm bo¬
num. dixit .n. ẽẽ respõdendum quodidem dñs
alibi aiti bonus homo de bono thesauro cordis
sui ꝑfert bona. Et it̾m qui solum suũ facit ori¬
u suꝑ bonos et malos. Et aubi scͥptum est. ĩ qͥt
bona bonis creata sunt ab initio. Et iterum qui sĩs
bomi. erunt hitatores terre. Cui sic respondendũe
ut et illud intelligat᷑ qũo dcm̃ sit nemo bonuo
nisi solus deus. siue om̃ia que creata sunt. ꝙuis
ea deus fecerto bona ualde. creatori tam̃ comparat
nec bona sunt. ciu comparata nec sunt. altissime

Expanded text:
intellegens aut requirens deum. hoc ergo bonum, intellegens aut requirens deum. hoc ergo bonum, quod est requirere deum, non erat qui faceret, non erat usque ad unum, sed in eo genere hominum, quod praedestinatum est ad interitu\'illud quod saluator ait: quid me dicis bonum? nemo bonus nisi solus deus\'. hanc item propositionem omnino non soluit, sed opposuit uelut ex aduerso alia testimonia, quibus probaret esse et hominem bonum. dixit enim esse respondendum quod idem dominus alibi ait: bonus homo de bono thesauro cordis sui profert bona, et iterum: qui solem suum oriri facit super bonos et malos. <et alibi scriptum est\', inquit, <bona bonis creata sunt ab initio, et iterum: qui sunt boni, erunt habitatores terrae\'. cui sic respondendum est, ut et illud inteliegatur quomodo dictum sit: nemo bonus nisi unus deus. siue quia omnia quae creata sunt, quamuis ea deus fecerit bona ualde, creatori tamen comparata nec bona sunt, cui comparata nec sunt — altissime
Abbreviated transcription (Latin):
pcẽd. et tanto inde longniquior. qnͣto plenitu¬
dini iusticie ꝑfectioniq ꝓpinquior. Quia et
ip̃a concupĩa quod est pccm̃ h̾itans in carne
nr̃a et si manet adhuc in menbris mortalib
minui tam̃ non desinit in ꝑficientib. aliud õ
ergo recedere ab om̃i pcc̃o quod nunc m oꝑe ẽ.
aliud recessisse ab om̃i pecõ quod in illa per¬
fcõne tunc erit. Sed tam̃ et qui iam recessit.
et qui adhuc recedit nõ est negandꝰ fac̾e bonũ.
Qũo ergo dcm̃ est. non est qui faciat bonũ nõ est
usq ad unũ. quod ille ꝓposuit et nõ solutsĩ re¬
li quit. uisi qr ppłm ꝙp̃dam psalmus ille culpat
in quo nec unus erat qui faceres bonũ dumuo¬
lunt remane filii hõim. et ñõ ẽe filii dei. cuiꝰ
gr̃a homo fi bonus ut faciat bonũ. De illo
in. bono hic dem̃ debemꝰ accipere qd̾ ibi ait doꝰ
de celo ꝓspexit suꝑ filios hõm. ut uideat si ẽ

Expanded text:
peccato, et tanto inde fit longinquior, quanto plenitupeccato, et tanto inde fit longinquior, quanto plenitudini justitiae perfectionique propinquior: quia et ipsa concupiscentia, quod est peccatum habitans in carne nostra, etsi manet adhuc in membris mortalibus, minui tamen non desinit in proficientibus. Aliud est ergo, recedere ab omni peccato, quod nunc in opere est; aliud, recessisse ab omni peccato, quod in illa perfectione tunc erit. Sed tamen et qui jam recessit, et qui adhuc recedit, non est negandus facere bonum. Quomodo ergo dictum est, Non est qui faciat bonum, non est usque ad unum, quod ille proposuit et non solutum reliquit, nisi quia populum quendam psalmus ille culpat, in quo nec unus erat qui faceret bonum, dum uolunt remanere filii hominum et non esse filii dei, cuius gratia homo fit bonus, ut faciat bonum? de illo enim bono dictum hic debemus accipere, quod ibi ait: deus de caelo respexit super filios hominum. ut uideat si est
Abbreviated transcription (Latin):
difficiliorem reddit. proponendo ad uersũ se ꝑ¬
batum testimoniũ. non est qui faciat bonĩm
non est usq ad unũ. et quasi contraria testimonia
referendo quib ostenderet ẽe hoiẽs qui faciunt
bonum quod quid̃ ostendit sed aliud est nõ fac̾o
bonum. aliud nõ ẽe sine pccõ eciam si homo faci¬
at multa bona. Qua ppea testimonia que posu¬
it non sunt contraria. illud quod dicitur u̾o ẽe
in hac uita hoiem̃ sine pccõ. Ip̃e aũ non ostñdit
dño et fao bonitatẽ. hoc p̾ceptum est ñõ fcm̃
quod p̾ceptum utiq non faciebant. de quib¬
dcm̃ est. non est qui faciat bonũ nõ est usq ad
unũ. Ait .n. dixisse scm̃ tobiam. Noli tim̾e fili
pauperem uitam gerimꝰ. et multa bona habe¬
multa bona cum recesserit ab om̃i pcc̃o. Tunc
.n. ei nulla erunt maia. ut non opꝰ habeat dic̾e.
libera nos a malo. Qm̃ius et nnc om̃is qui ꝑ¬
ficit recta intentione ꝓficiens recedit ab om̃i

Expanded text:
difficiliorem reddidit proponendo aduersum se prodifficiliorem reddidit proponendo aduersum se probatum testimonium: non est qui faciat bonum, non est usque ad unum, et quasi contraria testimonia referendo, quibus ostenderet esse homines qui faciunt bonum. quod quidem ostendit, sed aliud est non facere bonum, aliud non esse sine peccato, etiamsi homo faciat multa bona. quapropter ea testimonia quae posuit non sunt contra illud quod dicitur non esse in hac uita hominem sine peccato. ipse autem non ostendit domino et fac bonitatem\'. hoc praeceptum est, non factum. quod praeceptum non dictum est, Non est qui faciat bonum, non est usque ad unum. Ait etiam dixisse sanctum Tobiam, Noli timere, fili; pauperem vitam gerimus, sed multa bona habemulta bona, cum recesserit ab omni peccato. Tunc enim ei nulla erunt mala, ut non opus habeat dicere, Libera nos a malo . Quamvis et nunc omnis qui proficit, recta intentione proficiens, recedit ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
tales dci sunt ut non sit inuentum meore eoꝵ
mendatium. qr non dixerunt se non hr̃e pecm̃
ꝙ si dicerent se ip̃os deciperent. et ueritas in eis
non eẽt. Porro si ueritas meis non eẽt. inuenire¬
tur in ore eoꝵ m̃datiũ. Quod si p̃p̃ inuidiam cũ
eeñt sine pcc̃o dicerent se nõ ẽẽ sine pcc̃o. Hoc ipm̃
eẽt mendatium. faisum quod ẽet quod dcm̃ est.
Non est inuentum in ore eoꝵ mendaciũ. Ideo er¬
go sine macula sunt. qr sicut ip̃i dimiserunt de¬
bitorib siuis. sic illis deo dimittente mũdatisf.
Ecce nos ut ualuimꝰ. exposuimꝰ. quõ accipiẽda
snit testimonia que pro sua causa ꝯmemoraũ.
Ip̃e aũt qũo sit accipiendũ quod scͥptũ est. om̃is
homo mendax. omĩo uon soluit noc solu̾e po¬
terit. nisi correcto erroro quo credit hominem
sine ad uitorio gr̃e dei per solam ꝓpriã uolunta¬
tom posse ẽẽ ueratem ¶ Sic aliam que sequit᷑
csõnem ꝓposuit uec soluit ĩmo uero auxit et

Expanded text:
tales dicti sunt. quod non sit inuentum in ore eorum mendacium, quia non dixerunt se non habere peccatum. quod si dicerent, se ipsos deciperent et ueritas in eis non esset; porro si ueritas in eis non esset, inueniretur in eorum ore mendacium. quodsi propter inuidiam, cum essent sine peccato, dicerent se non esse sine peccato, hoc ipsum esset mendacium falsumque esset quod dictum est: non est inuentum in ore eorum mendacium. ideo ergo sine macula sunt, quia sicut ipsi dimiserunt debitoribus suis, sic illis deo dimittente mundati sunt. ecce nos, ut ualuimus, exposuimus quomodo accipienda essent testimonia, quae pro sua causa commemorauit. ipse autem quomodo sit accipiendum quod scriptum est: omnis homo mendax. omnino non soluit nec soluere poterit nisi correcto errore, quo credit hominem sine adiutorio gratiae dei per solam propriam uoluntatem posse esse ueracem. Sic aliam quae sequitur quaestionem proposuit nec soluit; immo uero auxit et
Abbreviated transcription (Latin):
lerimꝰ. diligent̾ audiamꝰ. In deutrono mio. tu aũ
ꝑfcũs eris coram dño deo tuo. Item illic. et non
erto mꝯssimatus in filiis isrł. Item saluator me
wͣgelio. Estote perfcĩ qr pater ur qui in celis est
gaudete perfecti estote. Item ad colo scenses. corri
philippenses. Omĩa facientes sine murmuratio¬
ne et hesiratione ut scitis irrepͥhensibiles et sim¬
plices. sicuo filii dei ĩmaculati. Item ad ephesios
benedictus deus et pater dñi nrĩ iħ̾u xp̃i quibe

Expanded text:
lerimus, diligenter audiamus. « In Deuteronomio: « Tu autem lerimus, diligenter audiamus. « In Deuteronomio: « Tu autem perfectus eris coram Domino Deo tuo . Item illic: Et non erit inconsummatus in filiis Israel. Item Salvator in Evangelio: Estote perfecti, quia Pater vester qui in coelis est, gaudete, perfecti estote . Item ad Colossenses: Corripisto . Item ad Philippenses: Omnia facite sine murmuratione et haesitatione, ut sitis irreprehensibiles et simplices, sicut filii Dei immaculati . Item ad Ephesios: Benedictus Deus et Pater Domini nostri Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
c̾e iudeatur uel dicatur. quia carnalit̾ aĩa concu¬
piscit. tunc erit uistus sine ullo omĩo pcc̃o quia
nulla lex erit in menbris eius. repugnans legim̃¬
tis euis. Sed prorsus toto corde. tota aĩa. tota m̃¬
te diliget deum qd̾ est pͥmũ sũmũ q p̾ceptũ. Cur
ergo nõ p̾ciperetur homĩ ista ꝑfectio. ꝙͣuis eam
i hac uita nemo ħeati Non .n. recte currit᷑. si qͦ¬
ciurendum est nestiatur. Quõ aũ sciretur. si nu¬
llis p̾ceptis ostend̾etur. Sic ergo cuiramꝰ ut cõ¬
phendamus. Om̃s .n. qui recte currũt ꝯp̃hen¬
dẽt non sicut in agone theatrico. om̃s quidem
currunt si unus accipit palmã. Curramꝰ credẽ¬
do sperando. desid̾ando. Curramꝰ corpus castigã¬
do et elemosias in bonis dandis malis q igno¬
scendis hylarit̾ et ex corde faciendo et currenti¬
um uires ut adiuuẽtur orando. et sic audiamꝰ
que posuit iste cui respondemꝰ. tanꝙͣ nos ea protu¬

Expanded text:
cere dicatur, quia carnaliter anima concucere dicatur, quia carnaliter anima concupiscit. tunc erit iustus sine ullo omnino peccato, quia nulla lex erit in membris eius repugnans legi mentis eius, sed prorsus toto corde, tota anima, tota mente diliget deum, quod est primum summumque praeceptum. cur ergo non praeciperetur homini ista perfectio. quamuis eam in hac uita nemo habeat? non currendum est nesciatur. Quomodo autem sciretur, si nullis praeceptis ostendeprehendamus: omnes enim qui recte currunt, comprehendunt. Non sicut in agone theatrico, omnes quidem currunt, sed unus accipit palmam. Curramus credendo, sperando, desiddo, et eleemosynas in bonis dandis malisque ignoscendis, hilariter et ex corde faciendo, et currentium vires ut adjuventur orando; et sic audiamus quae posuit iste cui respondemus, tanquam nos ea protu
Abbreviated transcription (Latin):
cit apłs. Non qr iam acceperim aut ĩa ꝑfectꝰ sim
frẽs ego me non arbitror apprehendisse. Unũ aũt
quero oblitus st̃ in ea que ante sunt extentꝰ ẜm
intentionẽ sequor ad palmã suꝑne uocationis de
im xp̃o ihũ. Quot quot ergo ꝑfecti hoc sapiamꝰ.
perfcm̃ est: qd̾ ex parte est destruat᷑ Idem u̾õ iam
ex parte sit sed ex toto. qr fidei et speuam res ipsa
ñ que credat᷑ et speretur. sed que uideatur tenea¬
turq suctedet. Caritas aũ que in huĩs crib maior
est non auferatur sed augeatur. et impleat᷑. cont̾e¬
plata quod credebat et quod sperabat mepta. In qͣ
plenitudine caritatis pceptũ illud implebit᷑. Di¬
liges dmñdm̃ tuũ ex toto corde tuo. et ex tota aĩa
tua. et ex tota m̃te tua. Nam cum est adhuc ali¬
quid carnał concupistentie qd̃ uel continendoi
frenet᷑. Non om̃i modo ex tota aĩa diligitur deus.
Non .n. caro sine aĩa cõcupistit ꝙyͣuis caro ꝯcupis¬

Expanded text:
cit apostolus: non quia iam acceperim aut iam perfectus sim. cit apostolus: non quia iam acceperim aut iam perfectus sim. fratres, ego me non arbitror alitus, in ea quae ante sunt extentus secundum intentionem sequor ad palmam supernae uocationis dei in Christo Iesu. quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus; perfectum est, quod ex parte est destruatur, id est non iam ex parte sit, sed ex toto, quia fidei et spei iam res ipsa, non quae credatur et speretur, sed quae uideatur teneaturque, succedet, caritas autem, quae in his tribus maior est, non auferatur, sed augeatur et impleatur contemplata quod credebat et quod sperabat indepta. in qua plenitudine caritatis praeceptum illud implebitur: diliges dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua et ex tota mente tua. nam cum est adhuc aliquid carnalis concupiscentiae, quod uel continendo frenetur, non omni modo ex tota anima diligitur deus. non enim caro sine anima concupiscit, quamuis caro concupis
Abbreviated transcription (Latin):
beneficientia qua uistus consulit ꝑximo q̃damfi¬
unt que obsint cũ ꝑdest putata sint. Et aliqñ per
inif̾mitatem uł cũ minus sufficitur ucc̃itatib au¬
oꝵ uł parũ in eis proficit qd̾ benignitatis ac la¬
boris impendit᷑. sbrepit tediũ quo fuscetur hyla¬
ritas. in qua datorẽ diligit deus. Subrepit autẽ
tantomagis. qnͣto minus quisq et tantominus
qnͣtomagis ꝓfecerit. hiis atq huiꝰ modi ꝯsid̾atis
m̾ito morone dicimꝰ. Dimitte nob̾ debita nr̃a si
ut uł ipĩ eciã diligant ᷑ inimici. uł si quisqm ad¬
huc in xp̃o ꝑuulus hoc ñdum facit Peitentita
quod ineum quisq peccauit et ueniam petenti
ex intimo cordis ignoscat si uult. Ut eius orõnẽ
nolimus sat̾ nob̾ ꝓpositũ speculum est ubi inspi¬
ciatur uita iustoꝵ qui ex fide uiuunt et perfecte cͣ¬
rinit. Qmͣuis sine pcc̃o nõ sinti. unde dicũt dimi¬
ite nob̾. qr nondum quo currit᷑ ꝑuenerũt. hunc di¬

Expanded text:
beneficientia, qua iustus consulit proximo, quaedam fibeneficientia, qua iustus consulit proximo, quaedam fiunt quae obsint, cum prodesse putata sint, et aliquando per infirmitatem, uel cum minus sufficitur necessitatibus aliorum uel parum in eis proficit, quod benignitatis ac laboris impenditur, subrepit taedium, quo fuscetur hilaritas, in qua datorem diligit deus, subrepit autem tanto magis, quanto minus quisque, et tanto minus, quanto magis profecerit — his atque huius modi consideratis mut uel ipsi etiam diligantur inimici uel, si quisquam adhuc in Christo paruulus hoc nondum facit, paenitenti tamen quod in eum quisque peccauit et ueniam petenti ex intimo cordis ignoscat, si uult ut eius orationemnolimus, satis nobis propositum speculum est ubi inspiciatur uita iustorum, qui ex fide uiuunt et perfecte currunt, quamuis sine peccato non sint. unde dicunt: dimitte nobis, quia nondum quo curritur peruenerunt. hinc di
Abbreviated transcription (Latin):
spes firma. caritas pura. Hec est nunc nr̃a iusticia
qua curimus esurientes et sicientes ad ꝑfcõnẽ
plenitudinẽq iustĩe ut ea postea saturemur. ũ¬
de dñs ni ewͣgelio cum dixisser. nolite facere iꝰ
ticiam urãm coram hõib ut uideamini ab eis.
ne istum nrm cursum sine humane głe metire¬
mur. Non est in expositione iusticie ip̃ius executus
nisi ista tria. ieiunium. elemosinas. or̃ones. Ieini
o .s. unu̾isam corporis castigationẽ significans. ele¬
mosinis omnẽ beniuolentiã et beneficientiã. uł
dandi uł ignoscendi. Et orõne insinuans omnes
regulas scĩ tesid̾i. Ut qm̃ in castigations corꝑis
frenatur ꝯcupĩa que ñõ frenari sed omĩo ẽẽ nõ
deber nec erit in illa ꝑfc̃one iusticie. ubi nlłm
erit om̃io pccm̃ et sepem usu rerũ eciã concessar̃
atq licitaꝵ exserit in mod̾ationẽ suam. In ip̃a u̾o

Expanded text:
spes firma, caritas pura. haec est nunc nostra iustitia, spes firma, caritas pura. haec est nunc nostra iustitia, qua currimus esurientes et sitientes ad perfectionem plenitudinemque iustitiae, ut ea postea saturemur. unde dominus in euangelio, cum dixisset: no Ii te facere ius t itiam uestram coram hominibus, ut uideamini ab eis, ne istum nostrum cursum fine humanae gloriae metiremur, non est in expositione iustitiae ipsius executus nisi tria ista: ieiunium, elemosynas, orationes, ieiunio scilicet uniuersam corporis castigationem significans, elemosynis omnem beniuolentiam et beneficientiam uel dandi uel ignoscendi, et oratione insinuans omnes regulas sancti desiderii, ut quoniam in castigatione corporis frenatur concupiscentia, quae non frenari, sed omnino esse non debet nec erit in illa perfectione iustitiae, ubi nullum erit omnino peccatum, et saepe in usu rerum etiam concessarum atque licitarum exserit immoderationem, suam in ipsa uero
Abbreviated transcription (Latin):
ces ꝑficiens redditur. Sed eis tm̃ a quib ĩ hac
uita eiusdem mercedis meritum comparatur.
Non .n. ad saturitatẽ iustĩe cum hinc exierit qͥs
ꝑueniet nisi ad eam cum hic est esuriendo et siciẽ¬
do occurrerit. beati quippe qui esuriunt et sitiũt
iusticiam. qm̃ ip̃i saturabu̾t᷑. Qmͣdui .n. peregͥ¬
nantes a dño per fidem ambulamꝰ. non per spem
unde dcm̃ est. Iustus ex fide uiuit. hec est nr̃a in
ip̃a peregͥnatione iusticia ut ad illam ꝑfc̃õnem
plenitudinemꝙ ꝑueniamꝰ iusticie. ubi specie de¬
coris iusticie iam plena et ꝑfecta caritas erit. Nc
ipĩus cursus rectitudine et perfc̃one tendamus.
castigando corpꝰ nrm. et seruituti subiciendo et
elemosinas in dandis beneficiis et dunittendis
que in nos sunt ꝯnussa. pocĩs hylarit̾ et ex corde
faciendo et or̃onib indesment̾ instando et hec fa¬
ciendo in doct᷑na sana qua edificatur fides rec̾ta.

Expanded text:
ces perficiens redditur, sed eis tantum, a quibus in hac ces perficiens redditur, sed eis tantum, a quibus in hac uita eiusdem mercedis meritum comparatur. non enim ad saturitatem iustitiae, cum hinc exierit, quisque perueniet, nisi ad eam cum hic est esuriendo et sitiendo cucurrerit; beati quippe qui esuriunt et sitiunt iustitiam, quoniam ipsi saturabuntur. Quamdiu ergo peregrinantes a domino per fidem ambulamus, non per speciem — unde dictum est: iustus ex fide uiuit — haec est nostra in ipsa peregrinatione iusplenitudinemque iustitiae, ubi in specie decoris eius iam plena et perfecta caritas erit, nunc ipsius cursus rectitudine et perfectione tendamus, castigando corpus nostrum et seruituti subiciendo et elemosynas in dandis beneficiis et dimittendis quae in nos sunt commissa peccatis hilariter ex corde faciendo et orationibus indesinenter instando, et haec faciendo in doctrina sana, qua aedificatur fides recta,
Abbreviated transcription (Latin):
num nõ ẽe ꝓfitetur. Porro si per seipm̃ põt homo
ẽe sine pcco: ergo xp̃c gratis mortuus est. Non aũ
xpm̃ duñ nr̃m. Quod ut ꝑficiat᷑ et nũc in pro¬
ficientib agitur et om̃i modo implet᷑ contenti¬
one mortis assumpta. et caritate que credendo
et sperando nutrirur. uidendo et optinendo ꝑ¬
fecta deiceps instituit diuinis testimoniis ag̾e
ẽe homini ut absq pcc̃o sit. ad hoc respondemꝰ
ño utr̃ p̾ceptũ sit q̃ritur qd̾ uaide manifestũ
ẽ. Sed hoc ipm̃ quod p̾ceptum ẽẽ constat utr̃
in corpore mortis huiꝰ possit impleti. ubi ca¬
ro concupiscit adu̾sus spm̃. et sp̃c ad uersus
carnem ut non ea que uolumꝰ faciamus. De
quo corpore mortis huius non om̃is liberatur
qui finit hanc uitam. sed qui in hac uita suscepe¬
rit gram̃. et ne iuuanum fuscipiat bonis oꝑi¬
b egerit. Aliud est .ii. exire de hoc corpore quod
om̃s hoĩes dies uite huius ultimus cogit. Aluid
est autem liberari de corpore mortis huiꝰ quod

Expanded text:
num non esse profitetur. porro si per se ipsum potest homo esse sine peccato, ergo Christus gratis mortuus est. non autem m nostrum. quod ut perficiatur, et nunc in proficientibus agitur et omni modo implebitur contentione mortis absumpta et caritate quae credendo et sperando nutritur uidendo et obtinendo perfecta. Deinceps instituit diuinis testimoniis agere batur praeceptum esse homini ut absque peccato sit. ad hoc respondemus: non utrum praeceptum sit quaeritur, quod ualde manifestum est; sed hoc ipsum, quod praeceptum esse constat, utrum in corpore mortis huius possit impleri, ubi caro concupiscit aduersus spiritum et spiritus aduersus carnem, ut non ea quae uolumus faciamus. de quo corpore mortis huius non omnis liberatur qui finit hanc uitam, sed qui in hac uita susceperit gratiam et ne in uanum suscipiat bonis operibus egerit. aliud est enim exire de hoc corpore, quod omnes homines dies uitae huius ultimus cogit, aliud est autem liberari de corpore mortis huius, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ar. hoc .n. est uidiciũ de quo alibi dicit᷑. Et educet
quasi lumen iustĩam tuã. et iudiciũ tuũ uelut¬
meridient. Demq uõ dixit ubi sum sed ꝑximꝰ
sum. Quod si uidiciũ suũ illud intelligiuoluit.
non quo ip̃e udicabit. sed quo in fine uidic̃a¬
dus eit. Iustim illo udicio inuenientur. Om̃s
qui non fallaciter dicunt. dimitte nob̾ debita
nrã. sicut et nos dimittimꝰ debitorib mr̃is. Per
hanc .n. dimissionem iusti inuenientur eo qd̾
ea que hic ħebant pcc̃a elemosinis deleuersit
Unde dñs dicit. Sate elemosinas et ecce oĩa
mũda sunt uob̾. Deniq hoc dicetur uistis in
regnũ ꝓmissũ ituris. Esurui .n. et dedistis mͥ
manducare. et cetera huiꝰ modi. Sed aliud est
ẽe sme pec̃õ quod de solo in hac uita unigeĩto
dcm̃ est. aliud ẽẽ sine quere la qd de multis

Expanded text:
ar. hoc enim est iudicium, de quo alibi dicitur: et educet ar. hoc enim est iudicium, de quo alibi dicitur: et educet uelut lumen iustitiam tuameridiem. denique non dixit: ibi sum, sed: proximus sum. quodsi iudicium suum illud intellegi uoluit, non quo ipse iudicabit, sed quo in fine iudicandus est, iusti in illo iudicio inuenientur omnes qui non fallaciter dicunt: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. per hanc enim dimissionem iusti inuenientur et quod ea quae hic habebant peccata elemosynis deleuerunt. unde dominus dicit: date elemosynas, et ecce omnia munda sunt uobis. denique hoc dicetur iustis in regnum promissum ituris: esurii enim, et dedistis mihi manducare et cetera huius modi. sed aliud est esse sine peccato, quod de solo in hac uita unigenito dictum est, aliud esse sine querella, quod de multis
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is ab cesseriti ost hec ꝓposuit testimonia q̃
contra eos dici solent. nec ea soluit. sed ꝯmemora¬
do quasi cont᷑ria q̃ones artius inligauit. Auon.
testimoma scͥpturaꝵ que ex diuerso ponenda suĩt
hus qui arbitrii lib̾ratem uł no peccandi possibi¬
litatem imꝑite existimaut se scͥpturaꝵ auctorta¬
Iob dixerit quis mũdus ẽ a pccõ. nec infaus cu¬
ius est uii᷑diei uita suꝑ terram. Domde quasii
respondet huic testimonio aliis quod ip̃e iobdi¬
xerit. Iustus .n. uir et sine querela fcũs sumĩ
derisu. Non intelligens posse dici hoĩem dici iꝰ¬
tum. qui ꝑfc̃oni iusticie płimũ accessit ita ut
ei ꝓximus fieret. qd̾ multos eciam in hac uita
potuisse in qua ex fide uiuit᷑ non negamꝰ. hoc
et illo testimonio ꝯfmatur qd̾ et iste conseq̃ñ¬
ter adumxit ab eodem iob dcm̃. Ecce ego ipse¬
ꝓximꝰ sum uidicio meo et scio qr iustus iuẽi¬

Expanded text:
omnis abscesserit. Post haec proposuit testimonia, quae omnis abscesserit. Post haec proposuit testimonia, quae contra eos dici solent, nec ea soluit, sed commemorando quasi contraria quaestiones artius inligauit. ait enim: \'testimonia scripturarum, quae e diuerso ponenda sunt his qui arbitrii libertatem uel non peccandi possibilitatem inperite existimant se scripturarum auctoritaIob dixerit: quis mundus est a peccato? nec infans, cuius est unius diei uita super terram\'. deinde quasi respondet huic testimonio aliis testimoniis, quod ipse Iob dixerit: iustus enim uir et sine querella factus sum in derisu, non intellegens posse dici hominem iustum, qui perfectioni iustitiae plurimum accessit, ita ut ei proximus fieret: quod multos etiam in hac uita potuisse, in qua ex fide uiuitur, non negamus. Hoc et illo testimonio confirmatur, quod iste consequenter adiunxit ab eodem Iob dictum: ecce ego proximus sum iudicio meo, et scio quia iustus inueni
Abbreviated transcription (Latin):
Tollite iugum meum suꝑ uos. et discite a me
qr mittis sum et humilis corde. Et ĩuenietis
rec̾em aĩab ur̃ĩs. Ingum .n. meũ suaue est¬
est caritas dei ut mandata eius obẜuemus
et mandata eius grauia nõ sunt. Hus audi¬
tis legitimis. et euuͣgelicis. et apłicis testi¬
moniis edificemur ad gram̃ qũã non intel¬
ligunt. qui ignorantes dei usticiam. et suamuo¬
lentes constituere iusticie dei. non sunt subiecti o
Si .ni. non intelligunt illud ex deutrononuo. quẽad¬
opus sanio medicus. sed maie habentib. Isto cer¬
te ioh̾is apłi testimonio qd̃ ad istam sñam ultim̃
posuit ubi ait Hec est caritas dei ut mandata e¬
ius seruemꝰ. et mãdata eius grauia non sunt.
Debent itaq cõmoneri caritati dei non ẽẽ gͣue
mandatum dei. que non nisi ꝑ spm̃ scm̃ diffimi¬
plus dando ꝙͣ oportet ignorant instĩam doi que
tam̃ caritas tunc ꝑfecta erit cum penał timor

Expanded text:
tollite iugum meum super uos et discite a me, tollite iugum meum super uos et discite a me, quia mitis sum et humilis corde, et inuenietis requiem animabest caritas dei, ut mandata eius obseruemus; et mandata eius grauia non sunt\'. his auditis legitimis et euangelicis et apostolicis testimoniis aedificemur ad gratiam, quam non intellegunt qui ignorantes dei iustitiam et suam nolentes constituere iustitiae dei non sunt subiecti. si enim non intellegunt illud ex Deuteronomio quemadopus sanis medicus, sed male habentibus. isto certe Iohannis apostoli testimonio, quod ad istam sententiam ultimum posuit, ubi ait: haec est caritas dei, ut mandata eius seruemus; et mandata eius grauia non sunt, debent utique commoneri caritati dei non esse graue mandatum dei, quae nonnisi per spiriplus dando quam oportet ignorant iustitiam dei: quae tamen caritas tunc perfecta erit, cum poenalis timor
Abbreviated transcription (Latin):
non grauia ꝯm̃dantem qd̃ dei mandata ĩ qͥt
ño modo ĩpossibilia non sint uerum ne gra¬
iua quidem. In deutronomio et ꝯuertetur doꝰ
deus tuus epulari in te suꝑ bonis sicut epła¬
tus est suꝑ pr̃es tuos. si audientis uocem dm̃
dei ur̃i custodire et facere omĩa madata eius
et iusticias et uidicia que scripta sunt in libro
legis huius. si ꝯu̾sus fuens ad dmñ dm̃ tuũ
ex toto corde tuo. et ex tota aĩa tua qr manda¬
tum hoc ꝙ mando tibi hodie non est graue.nz
longe est a te. non est in celo ut dicas quis as¬
cendet in celum. et accipiet illud nob̾ et au¬
dientes faciemus. Non est tnͣs mare ut dicas.
Quis tnͣffretabit mare et accipiet illud nobis
et audientes faciemꝰ. Iuxta te .n. u̾bum ĩ ore
tuo. ĩ corde. et in manib tuis facere illud. Itẽ
dñs in ewͣgelio. Uenite ad me om̃s qui labora¬
ti et oñati estis et ego uos requiescere faciam.

Expanded text:
non grauia commendantem. \'quod dei mandata\', inquit, non grauia commendantem. \'quod dei mandata\', inquit, non modo inpossibilia non sint, uerum ne grauia quidem. in Deuteronomio: et conuertetur dominus deus tuus epulari in te super bonis, sicut epulatus est super patres tuos, si audieritis uocem domini dei uestri custodire et facere omnia mandata eius et iustitias et iudicia quae scripta sunt in libro legis huius: si conuersus fueris ad dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua. quia mandatum hoc, quod ego mando tibi hodie, non est grane neque longe a te est. non est in caelo, ut dicas: quis ascendet in caelum et accipiet illud nobis et audientes faciemus? non est trans mare, ut dicas: quis transfretabit mare et accipiet illud nobis et audientes faciemus? iuxta te est enim uerbum in ore tuo, in corde et in manibus tuis facere illud. item dominus in euangelio: uenite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego uos requiescere faciam.
Abbreviated transcription (Latin):
causam scͥptura comnemorat. nõ ẽẽ grauia diui¬
na p̾cepta. nisi ut aĩa q̃ illa grauia sentit intelli¬
gat. nondũ se accepisse iuires quib talia sint p̃
a. et oret gemitu uoluntatis ut ĩperet donũ fa¬
cilitatis. Qui .n. dicit. fiat cor ieũ ĩ maculatũ.
ed itinera mea dirige scd̃m u̾bũ tuũ. et nedo¬
minetur mnͥ om̃is mniquitas. Et fiat uolũtas
tua sicit in celo et in terra. Et ne nos inferas
ut fierent nec iuberetur. si nicħ ibi nr̃a uolũ¬
tas ageret nec oraretur si sola sufficeret. Cõm̃e
dantur ergo non ẽe grauia ut oui grauia sũt
intelligat nondũ se accepisse donum quo gͣ¬
uia non sunt nec arbitretur ea se ꝑficere. Qñ
ita facit ut grauia sint. hilarem .n. datorem di¬
ligit deus. Nec tam̃ cum ea grauia sentit despe¬
rando frangatur. sed ad querendũ. petendũ.
pulsandoũ q cogatur Audiamꝰ ergo et in bis
testimoniis que deinde posuit dm̃ sua p̾cepta

Expanded text:
causam Scriptura commemorat non esse gravia divicausam Scriptura commemorat non esse gravia divina praecepta, nisi ut anima quae illa gravia sentit, intelligat se nondum accepisse vires, quibus talia sint praa, et oret gemitu voluntatis, ut impetret donum facilitatis. Qui enim dicit, Fiat cor meum immaculatum; et, Itinera mea dirige secundum verbum tuum, et ne dominetur mihi omnis iniquitas ; et, Fiat voluntas tua, sicut in coelo et in terra; et, Ne nos inferasut fierent, nec juberetur, si nihil ibi nostra voluntas ageret; nec oraretur, si sola sufdantur ergo non esse grauia, ut cui grauia sunt intellegat nondum se accepisse donum, quo grauia non sint, nec arbitretur ea se perficere, quando ita facit, ut grauia sint — hilarem enim datorem diligit deus — nec tamen, cum ea grauia sentit, desperando frangatur, sed ad quaerendum, petendum pulsandumque cogatur. Audiamus ergo et in his testimoniis, quae deinde posuit, deum sua praecepta
Abbreviated transcription (Latin):
macula nr̃ ad ꝑfc̃onem cursus habeatur. In c̃
ꝑfc̃one cum ad eam uenerimꝰ iam no sit om̃io
qd̃ ignoscendo mũdet᷑. Deinde iste adhibet ce¬
stimonia quib ostendat ñõ ẽẽ graua diuina
p̾cepta. Quis aũ nesciat cũ p̾ceptũ gn̾ale sit
caritas qr finis p̾cepti est. et plenitudo legis
est. Cautas graue nõ ẽẽ qd̃ qd̾ diugendo sit
nõ timendo. laborant aũt in deip̾ceptis que a
timendo conantur implere. sed ꝑfc̃a caritas
foras mittit timorem et facit p̾cepti sarcinam
leuem. Non solum nõ p̃mentẽ onere ponder̃.
uerũ eciam sb̾leuantem uice pennaꝵ que tam̃
carttas ut ħeatur eciam tanta qũata in corpore
mortis huius hr̃ põt parum est nr̃e uolunta¬
tis arbitͥum. nisi adiuuet gr̃a dei per ihesum
xpm̃ dim̃ nrm. Diffunditur quippe ĩ cordi¬
bi ntĩs. ꝙ sepe dicendũ est. ño ꝑ nos ip̃os. ted
per spm̃ scm̃ qui datus est nob̾. Nonaliam ob

Expanded text:
macula noster ad perfectionem cursus habeatur, in qua macula noster ad perfectionem cursus habeatur, in qua perfectione, cum ad eam uenerimus, iam non sit omnino quod ignoscendo mundetur. Deinde iste adhibet testimonia, quibus ostendat non esse grauia diuina praecepta. quis autem nesciat, cum praeceptum generale sit caritas — quia finis praecepti est caritas et plenitudo legis est caritas — graue non esse quod diligendo fit, non timendo? laborant autem in dei praeceptis, qui ea timendo conantur implere; sed perfecta caritas foras mittit timorem et facit praecepti sarcinam leuem, non solum non prementem onere ponderum, uerum etiam subleuantem uice pinnarum. quae tamen caritas ut habeatur etiam tanta quanta in corpore mortis huius haberi potest, parum est nostrae uoluntatis arbitrium, nisi adiuuet gratia dei per legumordibus nostris, quod saepe dicendum est, non per nos ipsos, sed per Spiritum sanctum qui datus est nobis . Nec aliam ob