comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Siutem quod non uidemus sꝑamus: ꝑpatientiam expectamꝰ
lacob apłs clixit. Quienim esitat: similis est fluctui maris.
qui auento mouet᷑ et circum fertur. Salomondoxit. Expectu
uistoꝵ letitia. spes autem impioꝵ peribit. spes que differt᷑
ad fligit animam. Origenis dixit. Neq enim salus. ẽẽ.
cuiquã potest. nisi prius sibi propitium faciat: dm̃.
Hysidorus dixit. Quimale agere clesistunt : uina spe in¬
dulgentiam dedei pietate requirunt. Quam recte que¬
rerent. si abactione praua cessarent. Metuendum ẽ ualde.
ut neq ꝑ spem ueniȩ quã ꝓmittit deus ꝑ seueranter peccemꝰ.
neꝙ quia iuste peccata astringunt: ueniam disperemus.
sedutroque periculo euitato: et amalo declinemis : et de¬
dei pietate ueniam speremus. Om̃ĩs ꝗꝓpe iustus spe
et fortitudine nitet. Nuia nunc illum ad gaudium.
speserigit siad fortitudiem terror geherne
ad qucit. Quienim uemam de peccato disspe
plus de desperatione quam de culpa cacdit.

Expanded text:
am exspectamus . JACOBUS. Qui enim haesitat, similis est fluctui maris, qui a vento movetur et circumfertur . SALOMON. Exspectatio justorum, laetitia: spes impiorum peribit . Spes quae differtur, affligit animam . ORIGENES. Neque salus esse cuiquam potest, nisi prius sibi propitium faciat Dominum. ISIDORUS Qui male agere non desistunt, vana spe indulgentiam de Dei pietate requirunt, quam recte quaererent, si ab actione prava cessarent. Metuendum valde est ut neque per spem veniae, quam promittit Deus, perseveranter peccemus; neque quia juste peccata distringit, veniam desperemus: sed, utroque periculo evitato, et a malo declinemus, et de pietate Dei veniam speremus. Omnis quippe justus spe et formidine nitet; quia nunc illum ad gaudium spes erigit, nunc ad formidinem terror gehennae adducit. Qui enim veniam de peccato desperat, plus de desperatione quam de commisso scele
Abbreviated transcription (Latin):
illius. Non litiges cũ homine linguato. et nonstrues
Onĩs heretici dũ dm̃ defendere nitunt̃. offendunt. Herecoꝵ
sacrificia. accepta ẽẽ deo nequeunt. Hysidorus docit. In
nulla causa contendas. quia contentio lites parat. Contenti
rixas gingnit. Contentio fauces odioꝵ acendit. et con cordia
contentio runpit. Sic̃ instruere solet concordia. ita contentu
Neminẽ concutiatis. neque calunniam faciatis. Inde
quicꝗd il lud peccati et facinoris fuerit. sedinore duoꝵ

Expanded text:
is . » « Non litiges cum homine linguato, et non strues Omnes haeretici dum Deum defendere nituntur, offendunt. Haereticorum sacrificia accepta esse Deo nequeunt. ISIDORUS. In nulla causa contendas, quia contentio litem parat. Contentio rixas gignit. Contentio fauces odiorum accendit. Contentio concordiam rumpit Sicut instruere solet concordia, ita contentioeminem concutiatis, neque calumniam faciatis . Non dquid illud peccati et facinoris fuerit, sed in ore duorum
Abbreviated transcription (Latin):
tui. distribue hereditatem tuã. Fi limmortuũ ꝓ duc lacrimã
et quasi dira passus incipe lamentari. hieronimus dixit.
Qui inoc tempore moritur. non tam plangendus ẽ. ꝗ hac
lu̾ce caruit. quã congrantu landus ẽ ei : ꝗ detantis malis
euaserit. Gregorius dixit. Sicut electos beatitudo letificat
ita credi necesse ẽ. qđ addiẽ exitus sui. ignis reꝓbos exurat
Tunc enĩ maligni sp̃s egrediente anima: sua oꝑa requirunt
tunc mala quȩ suaserunt replicant ut socii eam ad tormenti tribaT
hysidorus dixit. Iniquus post mortem ducitur cruciandus
Iustus uero dormiet. post laborẽ securus. et sipietas ꝓdesunctis
sidelib flere iubeat. fides tamen ꝓ eis lugere uetat. Illi mĩ
deplorandi sunt in morte. quos miseros infernus exac uita
poterit recusare euentũ quẽ uel casus intulerit. uł dei
uoluntas signauerit. lx UiI. deauxilio¬

Expanded text:
tui distribue haereditatem tuam . Fili, in mortuum produc lacrymas, et quasi dira passus incipe plorare . HIERONYMUS. Qui in hoc tempore moritur, non tam plangendus est quod hac luce caruerit, quam congratulandus est quod de tantis malis evaserit. GREGORIUS. Sicut electos beatitudo laetificat, ita credi necesse est, quia die exitus sui ignis reprobos exurat. Tunc maligni spiritus egrediente anima, sua opera requirunt: tunc mala quae suaserunt, replicant, ut secum eam ad tormenta trahant. ISIDORUS. Iniquus post mortem ducitur cruciandus, justus vero dormit post laborem securus. Et si pietas pro defunctis fieri habeatur, fides tamen pro ipsis lugere vetat. Illi enim deplorandi sunt in morte, quos miseros infernus ex hac vita poterit recusare eventum quem vel casus intulerit, vel Dei voluntas signaverit. CAPUT LXVI. De Dei co
Abbreviated transcription (Latin):
uult. magis docet dum prudent̃ interrogat. Sunt
liqui qui nimia facillitate uerboꝵ ꝑ audaciam edisser
aliuo quod ipsi non intelligunt. hy sidorus dixit. De
bono intemogatus ticito. Melius qim reticere in ꝓbis
quaine pondere. Ciprianus dixit. Ille melius docet
quui cotidie crescit et proficit. dicendo meliori Feq
enĩ idoneus potest eẽ miles: qui non exercitatus in campo
prius suerit. Tunc enĩ demum sermo et ratio salutaris
efficaciter discit̃. si patienter quod discit᷑ audit̃. disci¬
plina custos spei receptaculũ fidei duxitineris salutari
tomentũ ac negotium bone indolis magistra urtutis.
ficit urxep̃o manere semꝑ. ac uigiter deo uiuere. ad
promia celestia et diuina p̃mia ꝑuenire. Eusebuis
tdeiis enim dignũ est philosophum nominari. eũ qui
dehisque nescit publice ꝓtestat̃.¬

Expanded text:
vult, magis docet dum prudenter interrogat. Sunt vult, magis docet dum prudenter interrogat. Sunt aliqui qui nimia facilitate verborum per audaciam edisserunt aliis quod ipsi non intelligunt. ISIDORUS. De bono interrogatus, taceo: melius est enim reticere improbis quam respondere. CYPRIANUS. Ille melius docet qui quotidie crescit, et proficit discendo meliora. Neque enim idoneus potest esse miles qui non exercitatus in campo prius fuerit. Tunc enim demum sermo et ratio salutaris efficaciter discitur, si patienter quod discitur, auditur. Disciplina custos spei, receptaculum fidei, dux itineris salutaris, fomentum ac negotium bonae indolis, magistra virtutis, facit in Christo manere semper, ac jugiter Deo vivere, ad promissa coeletia et divina praemia pervenire. EUSEBIUS. Neque enim dignum est philosophum nominari eum qui de his quae nescit publice protestat
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ os tuũ necapiaris uerbo in disciplinato. et neconsundiris.
Hieronimus dexit. Caue nefante magister quã discipulus
Inte miles eẽ uelis. quã tr̃ro. Caue ne sine doctore ingre¬
diaris uiam quã ingressus es. et inpirtem alteram
declinans errorẽ patiaris. plusquã aut minus ambules.
necesse ẽ. et currens lisseris aut moram faciens ob dormias.
Nulli ars absq magistro discitur. Multotem pore disce
quod doceas. necredas laudatorib uiis. Immo ir risorib
aurem nec a commodes. Non appetas maiora uirib tuis.
quia meliusẽ inumiliorib tutũ ꝑgere. quam pendulo
gradu in iltiorib fluctuare. Nonerudit pat̾er silium
nuequẽ aat. Non corrigit magister discipulum: nisi eũ
quem irdentioris cernit ingenuꝰ. quicunq id quodint¬
rogad nouit: et non uoto discendi: sed studio cognoscendi
raedoscit ille qui responsurus ẽ. in similitudinem pha¬
tiscoꝵ. non quasi discipulus. sed quasi temptator le
cedit. Mir studiosus et sapiens. etiam si discere aliꝗd

Expanded text:
daris . HIERONYMUS. Cave ne ante magister sis quam discipulus, ante miles velis esse quam tiro. Cave ne sine doctore ingrediaris viam quam nunquam ingressus es; et parte altera declinans, errorem patiaris, et plus ambules quam necesse est; et currens laxeris, aut moras faciens dormias. Nulla ars absque magistro discitur. Multo tempore disce quam doceas. Ne credas laudatoribus tuis, imo irrisoribus aurem ne accommodes. Non appetas majora viribus tuis, quia melius est in humilioribus pergere, quam pendulo gradu in altioribus fluctuare. Non erudit pater filium, nisi quem amat: nec corrigit magister discipulum, nisi eum quem ardentioris cernit ingenii. Quicunque introgat non voto discendi, sed studio cognoscendi, an noverit ille qui responsurus est, in similitudinem Pharisaeorum non quasi disccedit. Vir studiosus et sapiens, etiam si discere aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
seruũ iniuste. infuga con uertetur. Aaxa manus seruo : et
querit libertatẽ. Melior est subiecta seruitus. quã ęlata
libertas. In oꝑe constitue seruũ. sic enĩ condecet illi.¬

Expanded text:
servum injuste, in fugam convertetur . Laxa manus servo, et servum injuste, in fugam convertetur . Laxa manus servo, et quaeret libertatem . Melior est subjecta servitus quam elata libertas . In opere constitue servum tuum, sic enim condecet ill
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ bonis et modestis sed enã dificiliorib. Paulus¬
apłs dixit. Dñs aut̃ sp̃s ẽ ubi autẽ sp̃s dñi ibi libertas.
Quicunq sunt sub iugo seru: dños suos om̃i honore
dignos arbitrentur. Dñi quod uistũ ẽ et equũ seruis
p̃state : scientes qm̃ et uos dnm̃. habebitis incelo Nnusquis
quod cunq fecerit bonũ : hoc recipiet adño. siue seruus
siue liber: Salo mondixit. Seruus sensatus: dominabet
filius stultis. et inter fr̃s hereditatẽ diuidet. ꝗ delicate
apueritia nutrit seruũ suũ: postea illũ sentiet contumaẽ.
Ibs silius sirach dixit. Non ledas seruũ operantẽ in ueritate¬
non fraudes seruũi: sensatũ: neq in opẽ derelinquas illũ.
Seruo sensato liberi seruunt. et inscius non honorabitur
seruo. Iugũ locoꝵ curuant ceruicẽ durã. et seruũ melint
Mitte illũ in operationẽ. neuacet. Siẽ tibi seruus sidelis.
sit tibi quasi anima tua. Quasi fr̃. sic eũ tracta : si leseris

Expanded text:
et modestis, sed etiam discolis . PAULUS. Dominus autem spiritus est; ubi autem spiritus Domini, ibi libertas . Quicunque sunt sub jugo servitutis, dominos suos omni honore dignos arbitrentur . Domini, quod justum est et aequum servis praestate, scientes quoniam et vos Dominum habetis in coelo . Unusquisque quodcunque fecerit bonum, hoc recipiet a Domino, sive servus, sive liber . SALOMON. Servus sensatus dominabitur filiis stultis, et inter fratres haereditatem dividet . Qui delicate a pueritia nutrit servum suum, postea sentiet illum contumacem . JESUS SIRACH. Non laedas servum operanteNon defraudes servum tuum sensatum, neque inopem derelinquas illum . Servo sensato liberi serviunt, et inscius non honorabitur seruo. Iugum et lorum curuant collum durum, et seruum inclinant mitte illum in operationem, ne vacet . Si tibi est servus fidelis, sit tibi quasi anima tua, et quasi fratrem sic eum tracta . Si laeseris
Abbreviated transcription (Latin):
desiderant: non solũ maloꝵ mores. sed et consortia fugat
Sifueris socius conũ sationis bonoꝵ: eris et uirturis cor
Sitai les enĩ simili conĩugi. solẽt.
NS dicit ineuangelio. Uos amici mei ęstis. si feceritis quȩ¬
ego p̃cipio uobis. paulus apłs docit. Finis autẽ p̃ceptiẽ¬

Expanded text:
desiderant, non solum malorum mores sed et consortia fugiant. desiderant, non solum malorum mores sed et consortia fugiant. Si fueris socius conversationis bonorum, eris et virtutis eorum. Similis enim simili conjungi solet. CHRISTUS. Vos amici mei estis, si feceritis quae praecipio vobis . PAULUS
Abbreviated transcription (Latin):
ut sub trabatis. uos ab om̃i fr̃e ambalante bonoꝵ: mal¬
inorclinate. Discedant abiiiiꝗ tate om̃s. ꝗ inuoc ant nom̃¬
separare eũ. ꝗ saluari uult. abeo ꝗ non uult. Salomon¬
dixit. filimi sȩ te lactauerint peccatores. ne ad ꝗescas eis
Necmuleris hominẽ iniustũ. nec imiteris uias eius
Pbs filius sy rach dixit. Recede ab iniquo. et deficient
timorẽ dei. assiduus esto. Ambrosius dixit. Sc̃õꝵ uita. cet̾is
norma uiuendiẽ. Quienĩ sc̃o uiro aclheret. ex causas siduitute
usũ louitionns exemplũ operis accipit. ut accendat᷑. ioꝑe ͤ ueritas
ministeriũ dem̾onũ adiniquitatẽ suscipiunt: quã ius
ẽ. bonũ ẽẽ cũ bonis. sed bonu ẽẽ cũ malis. Sic̃ enĩ griums
culpe ẽ int̾ bonos bonu non ẽẽ. ita innĩse ẽ p̃conubonũ
etiã intermalos. bonũ extitisse. Hysidorus dixit. Sicun
obtandũ ẽ. ut boni pacẽ habeant pacẽ. in uicem. sic ob¬
tandũ ut mali in uicẽ sint discordes. hiꝗ suꝑnã patriã

Expanded text:
ut subtrahatis vos ab omni fratre ambulante inordinate . Discedant ab iniquitate omnes qui invocant nomseparare eum qui salvari vult ab eo qui non vult. SALOMON. Fili mi, si te lactaverint peccatores, non acquiescas eis . Ne aemuleris hominem injustum, nec imiteris vias ejus . JESUS SIRACH. Discede ab iniquo, et deficient timorem Dei, assiduus esto illi . AMBROSIUS. Sanctorum vita caeterisORIUS. Qui cum sancto viro adhaeret, ex ejus assiduitate et usu locutionis exemplum operis boni accipit, ut accendatur in amorem chariministerium daemonum ob iniquitatem suscipiunt, quamvis est bonum esse cum bonis, sed bonum esse cum malis. Sicut enim gravioris culpae est inter bonos bonum non esse, ita immensi praeconii eoptandum est ut boni pacem habeant ad invicem, sic optandum est ut mali ad invicem sint discordes. Hi qui supernam patriam
Abbreviated transcription (Latin):
in p̃senti ad fligimur: tintũ infuturo gaudebimus. Sisic flagellis
adterimur: purgati in iudicio inueniemur. Semꝑ hictollerat.
quos ad salutẽ ꝑpetaiã p̃parat. Nonigitur murmures. non
blasphemes. ñ dicas quare sustineo mala: quia iuixta modum
criminis : minor ẽ. retributio ultionis. quienĩ inflagellis
murmurat dm̃ plus inritat. Qui uero adũ sa patienter tollerat.
dm̃ citius placat. Si enĩ uis purgari: inpenate accusa et dei
uistitia lauda. Uniũsa que tibi accedunt absque dei ñ fiunt uolin¬
tate . Intquoꝵ potestis suꝑte : ex dei dat̃ licentia. Om̃s quitibi
adũ santur. dei consilio ficiunt. Patienter leuiora portibis. si
grauiora fuiris retorditus. languor enĩ uitia exquoquid.
Languor. uires libidinis frangnit. Infirmitas grapis. sobri
facit᷑ animĩ. Eyprianus dixitꝰ. Nec dignus in morte accipere
solatiũ. qui se non cogitauit ẽẽ moriturũ. desinet unusꝗsq

Expanded text:
in praesenti affligimur, tantum in futuro gaudebimus. Si hic flagellis in praesenti affligimur, tantum in futuro gaudebimus. Si hic flagellis atterimur, purgati in judicio adveniemus. Semper hic Deus tolerat quos ad salutem perpetuam praeparat. Non igitur murmures, non blasphemes, non dicas: Quare sustineo mala? quia juxta modum criminis, minor est retributio ultionis. Qui enim in flagellis murmurat, Deum plus irritat. Qui vero patienter adversa tolerat, Deum citius placat. Si enim vis purgari in poena, te accusa, et Dei justitiam lauda. Universa quae tibi accidunt, absque Dei non fiunt voluntate. Iniquorum potestas super te ex Dei datur licentia. Omnes qui tibi adversantur, Dei consilio faciunt. Patienter leviora portabis, si graviora fueris recordatus. Languor enim vitia excoquit, languor vires libidinis frangit. Infirmitas gravis sobriam facit animam. CYPRIANUS. Nec dignus est in morte accipere solatium, qui se non cogitaverit esse moriturum.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑclucant. Quã uis enĩ culpa bis ñ ꝑcutitur. una tamen ꝑ
cussio intelligit᷑. Que hic cepit. illuc ꝑsiitur: ut his ꝗ
omĩno ñ corriguntur. p̃cedentiũ ꝑcussio flagelloꝵ sequentiũ
illuc bene. Scilicet ut dũ hic castigati corrigunt᷑. abet̾̃na
et flagellari in hac uita incipiunt. et ineterna ꝑcussione
dannant᷑. Murmurare inflagellis dei peccator hõ ñ debe
quia maxime ꝑ hoc quod corripitur em̃dat̃. Unus ꝗsq
aut̃ tunc leuius portat quod patitur. sisua discusserit
mala. ꝓ ꝗb illi infertur retributio rusta. Iustus inadũ sis
ꝓ bari secognoscat ñ deici. Uiri scĩ plus formidant ꝓsper
quã adũsa. quia seruos dei ꝓspera deiciunt: adũsa uero
erudiunt. Tẽ magist̃ dei oculi suꝑ uistos qđo eos affligi
abiniquis. ꝓ uicdentia suꝑna ꝓmittit. Tc̃ uistis gaudia disꝰ¬
ponuntur eterna : quando p̃senti tribulatione ꝓbantur. quantũ
enũ in hoc scło frangimur. tantũ in ꝑpetuo solidamus. quantũ

Expanded text:
. Quamvis enim una culpa bis non percutitur, una tamen 263 percussio intelligitur, quae hic coepta illic perficitur, ut in his qui omnino non corriguntur praecedentium percussio flagellorum sequentium illic bene: scilicet ut dum hic castigati corriguntur, ab aeterna et flagellari in hac vita incipiunt, et in aeterna passione damnantur. Murmurare in flagellis Dei peccator homo non debet, quia maxime per hoc quod corripitur emendatur. Unusquisque autem nunc levius portat quod patitur, si sua discusserit mala, pro quibus illi infertur retributio justa. Justi in adversis probari se cognoscant, non dejici. Viri sancti plus formidant prospera quam adversa: quia servos Dei prospera dejiciunt, adversa vero erudiunt. Tunc magis sunt Dei oculi super justos, quando eos affligi ab iniquis providentia superna permittit. Tunc justis gaudia disponuntur aeterna, quando praesenti tribulatione probantur. Quantum enim in hoc saeculo frangimur, tantum in perpetuo solidamur. Quantum
Abbreviated transcription (Latin):
uerba iustoꝵ. Salomondixit. Munera desinu impu
accipit ut ꝑuertat semitas iudicii. Non des alienis honorẽ
tuũ. hiesus filius sirach dixit. Donec acipiant osculantu
manus clantis. et in ꝓmissionib humiliant uoces suas

Expanded text:
verba justorum SALOMON. Munera de sinu impius verba justorum SALOMON. Munera de sinu impius accipit, ut pervertat semitas judicii . Non des alieno honorem tuum . JESUS SIRACH. Donec accipiant, osculantur manus dantis, et in promissio
Abbreviated transcription (Latin):
Ñẽ regnũ dei esca et potus. sed iustitia et pax. et gaudium
in spũ scõ. Optimum ẽ enĩ gr̃e stibilire cor non escis. que
non ꝓ fuerunt ambulantib ineis. Salomondixit. Non affligit
dñs fame anima iusti. Melior.ẽ. bucella sicca cum gaudio.
quã domus plena uictimis cũ iuirgio. hiesusfilius sirich dixit.
Initiũ uite hominis. aqua et panis et uestimentũ. Uita nequ
ospitandi declomo indomum. Melior ẽ mors. quam uita
amara. et reꝗes eterna quã languor ꝑ seuerans. Omẽm escã
manducabit uent̃. et ẽ. cib cibo melior. Initium necessarie
rei uite hominũ. aqua ignis. et ferrum. lacet panis similaginis
Mel et botrus uue. et oleum et uestimentũ. hec omĩa sicuit¬
scĩs in bonũ. sic et impus et peccatorib in malũ conũtent᷑.¬
Co dixit. O mĩs malus aut ideo uiuit. ut corrigat᷑. aut iđo
uiuit ut ꝑ illum bonũ exerceat᷑. Xluiii. demunerib.¬
Ns̃ dixit. Munera excecant oculos sa pientiũ. et mutant

Expanded text:
t gaudium in Spiritu sancto . Optimum enim est, gratia stabilire cor, non escis, quae non profuerunt ambulantibus in eis . SALOMON. Non affligit Dominus animam justi . Melior est buccella panis sicca cum gaudio, quam domus plena victimis cum jurgio . JESUS SIRACH. Initium vitae hominis, aqua et panis, et vestimentum . Vita nequam hospitatur de domo in domum . Melior est mors quam vita amara, et requies aeterna quam languor perseverans . Omnem escam manducabit venter, et est cibus cibo melior . Initium necessariae rei vitae hominum, aqua, ignis, et ferrum, lac et panis similagineus, mel et botrus, uvae, et oleum et vestimentum . Haec omnia sanctis in bona, sic et impiis et peccatoribus in malINUS. Omnis malus aut ideo vivit ut corrigatur, aut ideo vivit ut per illum boni exerceantur. CAPUT XLVII. De muneribus. MOYSES. Munera excaecant oculos sapientum, et immulant
Abbreviated transcription (Latin):
reꝗẽ habet: ꝗ curis terrenis se subdit. Semꝑ reꝗem. habebis
m̃tis : siante mundi curas abiceris. Ualde rarũ ẽ ut ꝗ diuiti s
possident: ad reꝗem tendant. Est elatio pauperũ : quos nec
diuine leuant. et uoluntas eͥs sola suꝑba ẽ his et si opes desunt
ꝓpt̃ m̃tis tim̃tumorẽ plusquã suꝑbi. diuites condenpnantur.
ut magnũ. Paulus apłs dixit. Gła autẽ et pxx. om̃i operantibonũ

Expanded text:
requiem habet qui curis terrenis se subdit. Semper requiem mentirequiem habet qui curis terrenis se subdit. Semper requiem mentis habebitis, si ante mundi curam reliqueritis. Valde rarum est, ut qui divitias possident, ad requiem tendant. Est elatio pauperum quos nec divitiae elevant, et voluntas in eis sola superbia est. His etsi opes desunt, propter mentis tamen tumorem, plus quam superbi divites condemnantur. ut magnum. . PAULUS. Gloria autem et pax omni opera
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbos diuites. rerũ copia facit elatos. quoꝵ non sunt
opes inuitio: sed uoluptas. Nã crim̃ in reb non ẽ sed
in usu agentis. Bonis donis bene utuntur : ꝗ diuitias
sibi con cessas in reb salutarib ꝑfruunt᷑. Bonis male utunt.
appetitu faciunt. malis male utunt̃: ꝗ noxias cogitationes
oꝑib prauis ꝑficiunt. Benis mał utuntur . ꝗ luxurum carns
conuigili honestitate restringunt. Gruut̃ indm̃ delinquunt
ꝗ diuitias ad eo concessas. non in reb salutarib : sed in usibus¬
scdi praiĩ utunt̾. Eiue honores : quos tenere sine culpa non
potes. Subilimitas honoꝵ magnitudo scelerũ ẽ. Hoc autem¬
habet tantũ bonũ. possessio p̃sentium rerũ. si uitã reficiat mi¬
seroꝵ. p̃t̃ hoc tenptatio ẽ. Mundi lucra tantũq maiora suplicia
dabt̃ . quantũ et ipsa maiorast̃. Dui enĩ cũ reb nr̃is durare ñ
possumus. Quia aut nos illas moriendo deseremus: aut ille nõ
uiuentes deserent. Potestas cito runã patitur. Nũ qua m̃ tis

Expanded text:
superbos divites copia rerum facit elatos. Non sunt opes in vitio, sed voluntas. Nam crimen in rebus non est, sed in usu agentis. Bonis bene utuntur, qui divitias sibi concessas in rebus salutaribus perfruuntur. Bonis male utuntur ae gloriae appetitu faciunt. Malis male utuntur qui noxias cogitationes operibus pravis perficiunt. Bene malis utuntur qui luxuriam carnis conjugali honestate restringunt. Graviter in Deum delinquunt qui divitiis a Deo concessis non in rebus salutaribus, sed in usibus pravis utuntur. Cave honores quos sine culpa tenere non potes. Sublimitas honorum, magnitudo scelerum est. Hoc habet tamen bonum possessio praesentium rerum, si vitam reficiat miserorum; propter hoc tentatio est mundi lucrum. Tantoque majora suppliciadabunt, quantum et ipsa majora sunt. Diu enim cum rebus nostris durare non possumus, quia aut nos illas moriendo deserimus, aut illae nos morientes deserunt. Potestas cito ruinam patitur. Nunquam mentis
Abbreviated transcription (Latin):
stabilientur. aũ te pedẽ tuũ amało. Uias enĩ que adextris sunt
nouit dñs. Respicit uułas hominũ et om̃s gressus illoꝵ con¬
siderat. Iter aut̃ impioꝵ decipies eos. Uir prudens dirigit
gressus Cũ placueruit dño uiȩ huĩs. inimici quoq eius con¬
uertent̃ ad pacẽ. Ihs silius sẏrach docit. Non uentiles te
inonni uento : et non eas i nonnem uiã. Cũ audacenon eas
in uia neforte grauet mala sua inte. Iniua runenoneas.
prata : conspiciens: bliuiscit᷑ iter quo tendebat. In afensio
iter nr̃m ãgitur. si deus iꝓximus integradiligatur.

Expanded text:
tuum a malo: vias enim quae a dextris sunt, novit Dominus . Respicit Dominus vias hominis, et omnes gressus illius considerat . Iter autem impiorum decipiet eos . Vir prudens diriget gressus . Dum placuerint Domino viae hominis, inimici quoque ejus convertentur ad pacem . JESUS SIRACH. Non ventiles te in omnem ventum, et non eas in omnem viam . Cum audace non eas in via, ne forte gravet mala sua in te . In via ruinae non eas, prata conspiciens, obliviscitur quo tendebat. Inoffenso pede iter nostrum agitur, si Deus ac proximus integra
Abbreviated transcription (Latin):
noli resistere contra faciem potentis. Si c̃ ab ominatio ẽ suꝑbo
bumilitas.: Ne execratio diuiti pauꝑ. Substantia suꝑhicradicabrs¬
et domus que nimis locuplex ẽ adulabit᷑ suꝑbia. hieronimus dixit.
Aequũ uidiciũ ẽ ubi non ꝑsone sed opera considerant᷑. Gregorius &
honorẽ ap̃ homines et interni testis oculos nontimere: hysidorus a
Non ẽ ꝑ sona in uidicio consideranda: sed causa. Plus uenerant᷑
hõẽs in oc scło ꝓtemporali potentia: quã ꝓ reuerentia sc̃ĩtatis.
Suscipiuntur enĩ quod magis unt diuites: et quod hões sunt¬

Expanded text:
inatio est superbo humilitas, sic exsecratio divitis in paupere . Substantiae superbi eradicabet domus quae nimis locuples est, annulabitur superbia. HIERONYMUS. Aequum judicium est, ubi non personae, sed opera considerantur. GREGORIUS. et interni testis oculos non timere? ISIDORUS. Non est persona in judicio consideranda, sed causa. Plus venerantur homines in hoc saeculo pro temporali potentia, quam pro reverentia sanctitatis. Suspiciunt eni
Abbreviated transcription (Latin):
sensũ eiꝰ. honor et gła sermone sensati. lingua uero in prud
sub uersio ẽ ipsusꝰ Suuderis sensatũ. eiugila ad illum.
Ex uisu cognoscit̾ uir : et abcursufaciei cognoscit̾ sensatu
Non ẽ sensus ubi abundat amaritudo. Amicus corporis
et risus dentiũ. et ingresus hoĩs enuntiant de illo. In
labiis sensati inuenit̃ grã. Eacitus et sensatus honorabit᷑
Serua tẽ abinsensato: ut non molestiã habeas. deflecte
a bin sensato: et inuenies reꝗem. et non ex acerbaueris.
instultitia illius. Punges oculũ deducet lacrimã. et
qui pũ grit se cor. prosic̃ sensũ. In medio insensatoꝵ¬
serua ũba uerbũ tempori. ab uno sensato in abitabitur
patru: et atrib impus deseretur. Insensũ sit tibi cogitat¬

Expanded text:
. Honor et gloria in sermone sensati . Lingua vero imprudentis subversio est ipsius . Si videris sensatum, evigila ad illum . Ex visu cognoscitur vir, et ab occursu faciei cognoscitur sensatus. Non est sensus ubi abundat amaritudo . Amictus corporis, et risus dentum, et ingressus hominis enuntiant de illo . In labiis sensati invenitur gratia . Tacitus et sensatus honorabitur. Serva ab insensato, ut non modestiam habeas . Deflecte ab insensato, et invenies requiem, et non exacerbaberis in stultitia illius . Pungens oculum deduxit ad lacrymas: et qui pungit cor, profert sensum . In medio insensatorum serva verbum temporibus . Ab uno sensato inhabitabitur patria, et a tribus impiis deseretur. In
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃s tristis ex sicca̾ os. Risus dolo ri miscebitur. et extrema
gaudii luctus occupat. Quasi ꝑrisũ stultus operatur.
scelera. querit derisor sapientia et noninuenit. et doci
prudentiũ ficilis. parata sunt. derisorib uidicia. et
expectatione speratur ut uenut. et non potest teneri
cũ uenerit. Melior.ẽ. tristitia iniqua patientis. quã
letitia miqua faciontis hieronimus dixit. Uirsa piens¬
grauitatẽ moꝵ. hilaritatẽ frontis temperat. si felicitas
euceat: non sis iactans. Si calamitas conuigerit: pusilla¬
nimis non existat. ꝗ temerarius. ẽ in letitia. ꝑ ennis
inpena. Greggorius dixit. P̾sentia gaudia : sec untu r
ꝑpetua lamenta. Nemo et em̃ potest et hic gaudere
cũ scło. et illic regnare cũ dño. Si quaẽ p̃sentis tem¬
poris letitia. ita e agenda. ut nunquã amaritu do
sequentis uidicu reced t̃ amemoria. h ysidorus dñ¬

Expanded text:
 tristis exsiccat ossa . Risus dolore miscebitur, et extrema gaudii luctus occupabit . Quasi per risum stultus operatur scelus . Quaerit derisor sapientiam, et non invenit: doctrina prudentum facilis . Parata sunt derisoribus judicia, et exspectatione speratur ut veniat, et non potest teneri cum venerit. Melior est tristitia iniqua patientis, quam laetitia iniqua facientis. Melior est gravitate morum hilaritates frontis temperat. Si felicitas eluceat, non sis jactans; si calamitas contigerit, pusillanimis non existas. Qui temerarius est in laetitia, perennis erit in poena. GREGORIUS. Praesentia gaudia sequuntur perpetua lamenta. Nemo etenim potest et hic gaudere cum saeculo, et illic regnare cum Domino. Si qua est praesentis temporis laetitia, ita est agenda ut nunquam amaritudo sequentis
Abbreviated transcription (Latin):
diuitũ quã pauperũ sciri. Solet enĩ rerũ habundantia tanto
magis adiuino timore mentẽ soluere. quantomagis hanc exut
diuersa cogitare.ama iori dolore mente conmouent danna maio
Nunquã quippe sine dolore amit tit᷑. nisi quod sine amore¬
possidet̃. ꝗsꝗs temporalia ac defectiua seꝗt. occasũ petit.
quisꝗs ũ suꝑna desiderat: quia in oriente habitat demonsti¬
Cyprianus dixit. Penã deaduersis mundi ille sentit: cui et
letitia et gła om̃is inmundo.ẽ. Ille igit̾ meret̾ deflet
si sibi male sit inscło: cui bene non potest. ẽẽ. post słm. hysidor̃
hibundantia gestiunt : repente hora quã nesciunt ĩ pro uisu
exitu rapiunt᷑. atq obsorbente ꝓfundo. cruciant. et eternis
gehennis incendiis deputant᷑. quantũ quisꝙ et amplus
scłarib honorib et dignitate. sublimat̃. tantũ grauius curarũ
ponderib aggrauat̃. Sienĩ uix ualet peccita animus deuitare

Expanded text:
divitum quam pauperum sciri. Solet enim eorum abundantia tanto divitum quam pauperum sciri. Solet enim eorum abundantia tanto magis divino timore mentem solvere, quanto magis hanc erigit diversa cogitare. Ad majorem dolorem mentem commovent damna majora. Nunquam quippe sine dolore amittitur, nisi quod cum is temporalia ac defectiva sequitur, occasum petit; quisquis vero superna desiderat, quia in Oriente habitet, demonstringi. poenam de aduersis mundi ille sentit cui et laetitia et gloria omnis in mundo est. ille maeret et deflet, si sibi male sit in saeculo, cui bene non potest esse post saeculum, abundantiam gestiunt, repentina hora quam nesciunt, improviso exitu rapiuntur, atque absorbente profundo, cruciandi aeternis gehennae incendiis deputantur. Quanto quisque amplius saecularis honoris dignitate sublimatur, tanto gravius curarum po
Abbreviated transcription (Latin):
uictus et insinẽ fit inobs. Bona et mala. uita et mors. p auꝑtas et
honestas. adeo sunt. Mem̃to pauꝑtatis intempore habundantię.
et necessitatẽ pauꝑtitis. indie diuitiaꝵ. As dixit. plus . ẽ.
pauperi uidere celũ stellaꝵ : quã diuiti tectũ in auratum.
Hieronimꝰ dixit. Quantũ enĩ maior honor: tantũ maius
penculũ. Cito patit̾ insidas gloriosus. Non laus ẽ. possidere
diuitias : sed xp̃o eas contennere. Sufficit nob̾ dep̃sentib.
huius scłi angustis cogitare. Quid necesse ẽ sesssũ ad incerta
extendere : que aut conseꝗ non possum. aut cito inuenta ꝑdimꝰ
deuicta ẽ. dedeo. Libere cogitare non possumus. Gregorius dn
Terrena pulcritudo confundit̾ cũ celsitudo celestis aperit᷑.
In oc scło potens ꝗ libet sebrbet sifructũ non habet. bone oꝑati
etiã impedimentũ p̃stat ceteris. In ppło plus solent nomina

Expanded text:
victus ejus, et in fine fit inops . Bona et mala, vita et mors, paupertas et victus ejus, et in fine fit inops . Bona et mala, vita et mors, paupertas et honestas, a Deo sunt . Memento paupertatis in tempore abundantiae, et necessitatem paupertatis in die divitiarum . AUGUSTINUS. Plus est pauperi videre coelum stellatum, quam diviti tectum inauratum. HIERONYMUS. Quantum enim major honor, tantum majus periculum. Cito petitur insidiis gloriosus. Non laus est possidere divitias, sed pro Christo eas contemnere. Sufficit nobis de praesentibus hujus saeculi angustiis ea tendere quae aut consequi non possumus, aut cito inventa perdi? procuratione devincta est, de Deo libere cogitare non possumus. GREGORIUS. Terrena altitudo confunditur, cum celsitudo coelestis aperitur. In hoc saeculo potens quilibet si fructum non habeat bonae operationis, etiam impedimentum praestat caeteris. In populo plus solent nomina
Abbreviated transcription (Latin):
letatur. nonerit innocens. ꝗ calunniat̾ pauperem.
exꝓbrat factori eiꝰ. Honorat autẽ illũ ꝗ miserctur pauperi
Potentes aut̃ potentes tormenta patuint᷑. Forti orib¬
uut̃. fortior ĩ stat cruciatio. Ihus siliui siracł dixtt
Noli adtendere ad possesines iniquas et neclixeris est
michi sufficiens uita. Noli anxius eẽ indiuiti is iniustis.
nichil enĩ ꝓ cler̃ tibi indie ultionis et uindicte Noli
ditiri hominẽ fortiorẽte ꝗ si fenera ueris : tanquã ꝑ¬
dditũ habe. Qui gloriat᷑ insubstantiã pauꝑtatẽ uereat᷑
tili. nem multis sint actusiui. et si diues fueris noneris
inmunis adelicto. Bona ẽ substantia cuinonẽ pecca
in conscientia. Diuitis autẽ et pauperis. corbonũ. ec¬
in om̃i tempore uultus illoꝵ illaris. Qui querit Locu¬
plectari : aũ ut oculũ suũ. Bonus diues qui inuentus
et sic̃ tronitruũ magnũ inpluuia ꝑ transibt̃. Et neꝗssima
pauꝑtas inore impii: laborauit pauꝑ in diminutione

Expanded text:
etatur, non erit impunitus . Qui calumniatur pauperem, exprobrat factori ejus . Honorat autem Deum, qui misceretur pauperi . Potentes autem potenter tormenta patientur . Fortior instat cruciatio illis . JESUS SIRACH. Noli attendere ad possessiones iniquas: et non dixeris: Est mihi sufficiens vita . Noli anxius esse in divitiis injustis: nihil enim proderunt tibi in die ultionis et vindictae. Noli fenerari homini fortiori te: quod si feneraveris, tanquam perditum habe . Qui gloriatur in substantia, paupertatem vereatur. . Fili, ne in multis sint actus tui etiam si dives fueris, non eris immunis a delicto . Bona est substantia, cui non est peccatum in conscientia . Divitis autem et pauperis cor bonum, in omni tempore vultus eorum hilaris . Qui quaerit locupletari, avertit oculum suum . Bonus dives, qui inventus et sicut tonitruum magnum in pluvia pertransivit . Est nequissima paupertas in ore impii . Laborabit pauper in diminutione
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcm. uã angusta ẽ uia et difficilis que duc̃ adiutã. et pauci
sunt ꝗ inueniunt eãt Paulus apłs dixit. Uidete itaqueꝰ q̃uomo
cauit ambuletis.⁊ on quasi insipientes. sed ut sapientes. Gresus
rectos facite pedib ur̃is : ut non cliudicans erret: maggis autẽ
sanet̃. Salo monditit.: Nedelecteris simitis impioꝵ i nec tibi

Expanded text:
 angusta est via et difficilis quae ducit ad vitam, pauci sunt qui inveniunt eam . PAULUS. Videte itaque quomodo caute ambuletis, non quasi insipientes, sed ut sapientes . Gressus rectos facite pedibus vestris, ut non claudicans quis erret, magis autem sanetur . SALOMON. Non de
Abbreviated transcription (Latin):
eius inbis qui simpliciter anbulant. Eg dtxit. Omnumm
enim ent inuoluntate quod unus quisq þabebit in retributio
om̃e opus ꝓcedit uoluntas nr̃a. dum cogitamus quod operar
debeamus. Nichil enĩ aliud nrm̃ querit deus. nisi uoluntatẽ
honam. Malũ ꝓprii arbitrii: germinatio uoluntatis. Gp̃st
Ante dñi namꝙ oculos nunquã ẽ: uacua manus. amunere
opus nobis in uoluntate sit. Nam ex liuino ad uitorio
erit in ꝑfectione. Illic eo actus patitur tenebras ultionis. ꝗ
hic libenter sustinuit tenebras uoluntatis. Uoluntas est
facere Nulli quod tibi iuste impendi cdesi deras denegar
necessitatem ꝓximi iuxta uires concurrere. sed prodesse.
etiam ultra uires uelle. Semꝑ inuidia abona uoluntate
discordat. Deus enĩ ꝑ malas uo luntates alioꝵ: operat̃
opp̃sum necessitas criminis. ubi crimen. ẽ. uoluntatis.

Expanded text:
in iis qui simpliciter ambulant . AUGUSTINUS. Omnibus enim erit in voluntate quod unusquisque habebit in retributione. Omne opus praecedit voluntas nostra, dum cogitamus quod operari debemus. Nihil enim aliud nostrum quaerit Deus, nisi voluntatem bonam. Malum proprii arbitrii, germinatio est voluntatis. GREGORIUS. Ante Dei namque oculos nunquam est vacua manus a munere,opus nobis sit in voluntate, nam ex divino adjutorio erit in perfectione. Illic coactus patitur tenebras ultionis, qui hic libenter sustinuit tenebras voluntatis. Voluntas autecere: nulli quod tibi juste impendi desideras, denegare: necessitati proximi juxta vires occurrere, et prodesse etiam ultra vires velle. Semper invidia a bona voluntate discordat. Deus enim per multas voluntates aliorum in aliioppressum necessitas criminis, ubi crimen est voluntatis.
Abbreviated transcription (Latin):
prios et u uidii contam in acus rubescas ioi inmecdiei¬
mniognarũ usedisti: prior illis peretendas manũ tu
ne poscas prior bibere. Sico actus fueris inedendo multũ
surge demedio et euome. et refrigerabit te. et nonduces o¬
porituo infirmitatem. In conuiuio uini non arguas pximũ
et non dispiciamus eum in iocunditate illius. Uir respiens
inmensa alienia non ẽ uita eius in cogitatione eitif uictus
alit enĩ uitã suã cibis alienis. hieronimus dixit. Ad conuiuũ
peccator rogatus : anbula. ut spiritales inuit udri suo p̃bea
cibos. Bonaꝵ rerũ postulatio . ẽ. quando corpus eadẽ uult
habere que et sp̃s. Gregorius dicit. Abundari in conuus
loquacitas solet. Semꝑ enĩ uoluntas comitatur epulis.
Cum corpus in refectione. delectatione resoluitur : cor
adinane gaudiũ:. relaxatur. Semꝑ epulas loqua¬
citas seꝗtur. Cunq uent̃ reficitur: lingua defrenatur. l¬

Expanded text:
inatus erubescas . Si in medio sedes, tu prior illis non extendas manum tuam, nec prior poscas bibere . Si coactus fueris in edendo multum, surge de medio et vome, et refrigerabit te, et non adduces corpori tuo infirmitatem . In convivio vini non arguas proximum, et non despicias eum in jucunditate illius . Vir respiciens in mensam alienam, non est vita ejus in cogitatione victus: alit enim animam suam cibis alienis . HIERONYMUS. Ad convivium peccatoris rogatus, ad hoc ambula ut spirituales invitatori tuo praebeas cibos. Bonarum rerum postulatio est, quando corpus eadem vult habere quae et spiritus. GREGORIUS. Abundare in conviviis loquacitas solet, semper enim voluptas comitatur epulas. Cum corpus in refectionis delectatione resolvitur, cor ad inane gaudium relaxatur. Semper epulas loquacitas sequitur, cumque venter reficitur, lingua defrenat.
Abbreviated transcription (Latin):
Salomondixit. Habe fiduciã in dño extoto cordetuo. ne
paueis repentino terrore : et irruentes tibi potentias impioꝵ
Dns enĩ erit in latere tuo. et custodiet pedem tuum. Erudit̃
felices sunt quib ds̃ spesẽ et inonnẽ opus oratio absque
notitia creatoris sui. homo pecus ẽ. Gregorius dicit. P̃s ꝗ¬
imꝑfectoꝵ desideria dignanter in flammat. Hec quandoꝙ
ad ꝑ fectionẽ roborat. hysidorus dicit. In onni opere tuo
dei auxiliũ posce. Iosephus dixit. Necesse ẽ adeẽ diuinũ
ubi umanũ cessat auxilium .lx uiii. desenib et uiuenib¬

Expanded text:
SALOMON. Habe fiduciam in Domino Deo tuo . Ne paveas repentino terrore, ad irruentes tibi potentias impiorum . Dominus erit in latere tuo, et custodiet pedem tuum ne capiarFelices sunt quibus Deus spes est, et omne opus operatio. Absque notitia Creatoris sui homo pecus est. GREGORIUS. Deus qui imperfectorum desideria dignatur inflammare, eos quandoque ad imperfectionem roborat. ISIDORUS. In omni opere tuo Dei auxilium posce. JOSEPHUS. Necesse est adesse divinum, ubi humanum cessat auxilium. CAPUT LXVII. De senib
Abbreviated transcription (Latin):
malos hic tollerat ꝑ temporale clementiam
et illuc punit ꝑ eternã iustitiã. Inłac enĩ uita deus parcit
impus: et tamen non parcit electis. In illa part̾et electis:
aut inmente flagella sustinet. tantũ se infinẽ remune
rari speret. dũ enĩ multa dannabilia reꝓbi conmisisse
uideant̃ : despecti adeo nullo em̃dationis: uerbere feruint̃
Gemina ꝑcussio. ẽ. cliuina. Una in bonã partẽ. qua per
excaritate. ut dm̃ ardentius diligamus. Ds̃ ideo iustũ fla¬

Expanded text:
malos hic remunerat per temporalem clementiam, malos hic remunerat per temporalem clementiam, et illic punit per aeternam justitiam. In hac enim vita Deus parcit impiis, et tamen non parcit electis. In illa parcet electis, aut in mente flagella sustinet, tanto se in fine remunerari speret. Dum enim multa damnabilia reprobi commisisse videantur despecti a Deo, nullo emendationis verbere feriuntur. Gemina est percussio divina: una, in bonam partem, ex charitate, ut Deum ardentius diligamus. Duobus
Abbreviated transcription (Latin):
Deicimur. sed non perimur Semꝑ mortificationem iesu
incorpore nr̃o circum ferentes. ut et uita iħu incorporib:¬
nrĩs manifestetur. Augustinus dixit. Qui inohe mun
flagellari non merebitur. in infernũ torquebitur
Cũ enĩ ad nõ flagellamur. si et patienter excipimus
et humilit̃ gras agimus. simali fuerimus peccatorũ
indulgentiam accipimus. Siaut̃ boni: eternã beatitudi¬
nẽ consequemur. hieronimus dixit. Quisemel recipt
morte : quos est passus inuita. Multoꝙ.¬
ẽ. stomachũ dolere quã mente. Cauendũ est uulnus
quẽ peccantẽ deseruerat. Flagellando iterũ iusitat.
Ordinata ẽ miseratio dei. que prius hic hominem
ꝑflagella apeccato emendat. et postea abeterno
suplicio liberat. Itemdicit. Electus enĩ dei dolorib
uite huius atentur. ut ꝑfectionẽ uite future lucret.
lusto tem poralia flagella: adeterna ꝓficiunt gau¬
dia. Ideo et iustus inp̾enis gaudere. et impius in
iudicat. et illuc remunerat ꝑ miserationem. et

Expanded text:
deicimur, sed non perimus, semper passiones Iesu in corpore circumferentes, ut et uita Iesu Chrimanifestetur . AUGUSTINUS. Qui in hoc mundo flagellari non merebitur, in inferno torquebitur. Cum enim a Domino flagellamur, si patienter accipimus, et humiliter gratias agimus; si mali fuerimus, peccatorum indulgentiam accipiemus; si autem boni, aeternam beatitudinem consequemur. HIERONYMUS. Qui semel recipit patitur in morte quos est passus in vita. Multoest stomachum dolere quam mentem. Cavendum est vulnus uem peccantem deseruerat, flagellando iterum visitat. Ordinata est miseratio Dei, quae prius hic hominem per flagella a peccato emendat, et postea ab aeterno supplicio liberat. Electus enim Dei, doloribus vitae istius atteritur, ut perfectionem vitae futurae lucretur. Justis temporalia flagella ad aeterna proficiunt gaudia: ideoque et justus in poenis gaudere, et impius in judicat, ut illic remuneret per miserationem: et
Abbreviated transcription (Latin):
Qui inimicum diligit: et qui lugenti affectũ conpassion
et consolationis imꝑtit : aut in quib libet necessitatib
conso lationẽ adhibet. elemosinam ꝓcul cdubio facit. Quã¬
uis quisq sit egens : nullus tam̃ unde tribuat egenti
excusatione in opiae potest contendere. due sunt elemosin
climittere aquo lesus fueris : Uerapinis alienis demosinã
facere. non ẽ officium miserationis. sedemolumentum
sceleris. Qui ergo in iuste tollit. iuste nunquã tribuit
slec bene alteriꝰ p̃bet: quod abalio extorquet. Magnũ
scelus : res pauperũ p̃stare diuitib. Et lesunptis inopũ
ad qui. rere fauoris potentũ. Neglegas cui miserearis
nefor te p̃tereas eũ qui meret᷑ accipere. Maior ẽ beni¬
uolentia quã quod dat᷑. quicum tristitia manum
tubuas miebil ꝓficit si aliũ inde reficis unde ilium inan
tiri urbabet fidei ueritatem. seruat dei timorem qui aute de

Expanded text:
ccata. Qui inimicum diligit, et qui lugenti affectum compassionis ccata. Qui inimicum diligit, et qui lugenti affectum compassionis et consolationis impertit, aut in quibuslibet necessitatibus consilium adhibet, eleemosynam procul dubio facit. Quamvis quisque sit egens, nullus tamen unde tribuat egenti excusationem inopiae potest obtendere, quando dimittere a quo laesus fueris. De rapinis alienis eleemosynam facere, non est officium miserationis, sed emolumentum sceleris. Qui ergo injuste tollit, juste nunquam tribuit: nec alteri bene praebet, quod ab alieno male extorquet. Magnum scelus est, res pauperum praestare divitibus, et de sumptibus inopum acquirere sapores potentum Ne eligas cui miserearis, ne forte praetereas eum qui meretur accipere. Melior est benevolentia quam quod datur. Qui cum tristitia manum tribuas. Nihil proficit si alium inde reficis, unde alium inanem i habet fidei ueritatem seruat Dei timorem: qui autem Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ad salutẽ. Hec enĩ ẽ. ap̃ dm̃ grata elemosina. que exuerna¬
cula exibet̃ substantia nonque fraudulenta p̃da tribuitur.
Malunt se sua ꝑdere largiendo: quã aliena restituere com¬
ꝓprus studere liuitiis. basilius dixit. Nonsis uanus
cũ feceris elemosinam indigenti: neque te illi meliorẽ
cui feneras estimes. Hregorius dixit. Sunt erũ qui magna
diligunt : et multa exis que possident egenis distribuere
ꝑ trac  tant. ut culpas suas ante dei oculos mĩȩ uiscerib
redimant. dũ quȩ libet necessaria indigentib dam̃:
sua illis reeddimus: non nr̃a largimur. Terrena quippe
omĩa seruancdo amit timus. sed bene largiendo seruamus.
quisꝗs nunc et n bona oꝑa indigentib exhibet: ei haec
specialiter Limpenidit cuuis hec amore exhibuerit.
hrsidorus dixit. Nulla scelera elemosinis posse reclimi
siinpeccatis quisq ꝑ manserit. Nulla ẽ. delicti uenia.

Expanded text:
ad salutem. Haec enim est apud Deum grata eleemosyna quae ex vernaad salutem. Haec enim est apud Deum grata eleemosyna quae ex vernacula exhibetur substantia, non quae ex fraudulenta praeda tribuitur. Malunt se sua perdere largiendo, quam altena instituere compropriis studere divitiis. Non sis vanus cum feceris eleemosynam indigenti, neque te meliorem illo cui feneraris aestimes. GREGORIUS Sunt enim qui magna diligunt, et multa ex his quae possident egenis distribuere pertractant, ut culpas suas ante Dei oculos misericordiae visceribus redimant. Dum quaelibet necessaria indigentibus damus, sua illis reddimus, non nostra largimur. Terrena quippe omnia servando amittimus, sed bene largiendo servamus. quis nunc bona opera indigentibus exhibet, ei haec specialiter impendit cujus haec amore exhibuerit.ISIDORUS. Nulla scelera eleemosynis possunt redimi, si in peccatis quisque permanserit. Nulla est delicti venia,
Abbreviated transcription (Latin):
ad sume pauperẽ. et ꝓpt̾ inopiã eĩ ne climitias illũ uacuũ .
Pone thesaurũ in p̃ceptis altissimi. et ꝓderit tibi magis
quã aurũ. Elemosinã pauperis nefraudes: et oculostuo
netrans uertas apauperẽ. Animã esurientẽ nedispexeris.
et non exasperes pau perem inopia sua. Cor inopis ne ad¬
flixeris. et non retraas datũ angustianti. Ratione
cũ tribulatione abicias: et non auertas faciẽ tuã ab egeno
adinopẽ ñ auertas oculos tuos ꝓpt̾ iram. Maledicentis
tepauperis inamaritudine exaudietur p̃catio illius.
fac animetue et scđm uires tuas exporgens da pauperi
fenera ꝓximũ tuũ intempore necessitatis illius. As .d.
inlargitate enim pauperũ non spolia: sed bona requirunt᷑
quale illud munusẽ. ꝙ aliter cũ gaudio accipit. aliter
cum lacrimis amittit: Suꝑ quod ille gitulatur iste suspira
quamuis largiaris tuũ. meliorẽ elemosinã facis si reddis
alienũ. Alienum enĩ ẽ quod habemus. si conpetenter eoutam̃

Expanded text:
cuum . Pone thesaurum in praeceptis Altissimi, et proderit tibi magis quam aurum . Eleemosynam pauperis non fraudes, et oculos tuos ne transvertas a paupere . Animam esurientem ne despexeris, et ne exasperes pauperem in inopia sua . Cor inopis ne afflixeris, et non protrahas datum angustianti . Rogationem contribulati ne abjicias, et non avertas faciem tuam ab egeno . Ab inope ne avertas oculos tuos propter iram . Maledicentis tibi pauperis in amaritudine, exaudietur precatio illius. fac amico tuo, et secundum vires tuas exporrigens da pauperi Fenera proximo tuo in tempore necessitatis illius . AUGUSTINUS. In largitate enim pauperum, non spolia, sed dona requiruntur. Quale illud munus est quod alter cum gaudio accipit, alter cum lacrymis amittit. Super quod ille gratulatur, ille suspirat. Quamvis largiaris tuum, meliorem eleemosynam facis, si reddis alienum. Alienum enim est quod habemus, si non competenter eo utimur
Abbreviated transcription (Latin):
hisidorus dixit. Neq iustus desua iustitia confidat : neq peccator
Sic speret miãm: ut iustitiam metuat. Sic spes indulgenti engit
ut metus gehenne semꝑ affligat. Quãius quisq sit iustus nunq
necesse ẽ ut inhac nta sit securus. Quauis scori conuersatio ꝓbab
sit incertĩt ta m̃ holainibadẽ ⁊ quasit sine destinati. Nulla te
depeccato securum saoitiqueuis penitentiȩ propitiatio peccatoꝵ¬
sit sincimetu tamer homo. ceͥ. nondebet. Quia penitentię satis¬
factio i diuino tantũ pensa t̃ iudicio non hum ano. neq enim
unquã oportet penitentem habere depeccatis securitaten. Nam
securitas niglegentiam parat.. Neglegentia aut̃ sepe incautum

Expanded text:
ISIDORUS. Neque justus de sua justitia confidat, neque de Dei miISIDORUS. Neque justus de sua justitia confidat, neque de Dei misic speret misericordiam, ut justitiam metuat; sic sit spes indulgentiae, ut metus affligat. Quamvis quisque sit justus, nunquam necesse est ut in hac vita sit securus. Quamvis sanctorum conversatio probabilis sit, incertum tamen hominibus est quo sint fine destinati. Nulla res de peccato securum faciat, quamvis poenitentia peccato sine metu tamen homo esse non debet: quia poenitentiae satisfactio divino tantum pensatur judicio, non humano. Neque unquam oportet poenitentem habere de peccatis securitatem. Nam securitas inducit negligentiam, negligentia autem saepe incautum