comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Accessit cum ꝓtestatio municipalib gestis exp̃ssa.
re uindictam. Quod cum omĩo contempn̾et. tan¬
tusq fieret nr̃õrum tumultus. ut u̾itati p̾dicante
cui respond̾e non pot̾ant itinera elausuri putarent.
ĩmo uero iam etiam c̾nerentur leges que non deerãt.
S qͣͣ deessent in nr̃is manib qiuiescebunt. ad u̾sus
suetudo demonstraretur. qmͣ ut illorum puniretur
audatia. Neq emim alit̾ mnnotesc̾et qruid adiuto¬
rio xp̃i eccłia catholica in suos inimicos posset⁊
nollet. non scd̾m heticam p̾slimptionem pͥuato fu¬
gͦ cͥspinus ⁊ quod se esse ꝓ consuli querenti nega¬
uerat facillime ꝯuictus heticus. de ẽẽ tamĩ libras
auri qmͣ mułtam in om̃s ħeticos imꝑator maior
theodosius constituerat. int̾redente possidio non est
compussus exseluere. Qua mitissima sententia ñ
contentꝰ. uescio quo consilio quo dispłicuisse ur̃is

Expanded text:
Accessit etiam protestatio municipalibus gestis expressa, Accessit etiam protestatio municipalibus gestis expressa, cam vindictam. Quod cum omnino contemneret, tantusque fieret vestrorum tumultus, ut veritati praedicandae, cui respondere non poterant itinera clausuri putarentur, imo vero jam etiam cernerentur: leges quae non deerant, sed quasi deessent, in nostris manibus quiescebant, adversus suetudo demonstraretur quam ut illorum puniretur audacia. neque enim aliter innotesceret, quid adiutorio Christi ecclesia catholica in suos inimicos posset et nollet, non secundum haereticam praesumptionem priuato fuigitur Crispinus et, quod se esse proconsuli quaerenti negauerat. facillime conuictus haereticus decem tamen libras auri, quam multam in omnes haereticos imperator maior Theodosius constituerat. intercedente Possidio non est conpulsus exsoluere. qua mitissima sententia non contentus nescio quo consilio, quod displicuisse uestris
Abbreviated transcription (Latin):
o consequtus est tanta eiꝰ cetus insania. utiam la¬
dere turpe arbit᷑retur. Tum domum in qͣ cum siis se
possidius meluserat sepire armatis. lapidib tͥcum¬
tund̾e. ambire flaminis aditum ex om̃i ꝑte moliri
Quer uero aderat incolentium mułtitudo memor
ꝑituli sui. si in eo loco aggressum tantum facinus
impleretur ꝑtim illum dep̾cabatur ut ꝑceret quẽ
resistendo non audebat offend̾e. ꝑtim uero ignes
subpositos extinguebat. Cum ille nichilo segnius
deptis feruidus atq mexoratꝰ instare cepit. Aliqũ
ictib ianuam ingressi sunt. sauciatis q cede iumẽ¬
tẽ que ifiore domus ꝑte ꝯperant de suꝑioribus
epm̃ deposuerunt. afficientes plagis ⁊ ꝯtumeliis
Ubi ne grauius serurent int̾cessit ip̃e crispinus.
nelud aliis rogantib flexus. quorum nõ tam uide¬
batur m ira sua curare dep̾cationem qmͣ in fatmore
sunt in oppido calamensi: expecta batur trispinus

Expanded text:
o consecutus est tanta caecus insania, ut jam lao consecutus est tanta caecus insania, ut jam latere turpe arbitraretur. Tum domum in qua cum suis se Possidius incluserat, sepire armatis, lapidibus circumtundere, ambire flammis, aditum ex omni parte moliri. Quae vero aderat incolentium multitudo, memor periculi sui, si in eo loco aggressum tantum facinus impleretur, partim illum deprecabatur ut parceret, quem resistendo non audebat offendere, partim vero ignes suppositos exstinguebat. Cum ille nihilo segnius coeptis fervidus atque inexoratus instaret, cessit aliquando ictibus janua; ingressi sunt, sauciatisque caede jumentis, quae in inferiore domus parte compererant, de superioribus opum deposuerunt, afficientes plagis et contumeliis. Ubi ne gravius saevirent, intercessit ipse Crispinus, velut aliis rogantibus flexus, quorum non tam videbatur in ira sua curare deprecationem, quam in facinore sunt in oppido Calamensi, exspectabatur Crispinus
Abbreviated transcription (Latin):
dentib loq̃batur. ⁊ nolle se nosse uias impiorũ qͣi ui¬
as fuas eum dec̾e uellent quos impios putabat. ac
non potius ip̃e si ten̾et uas dei etiam impios dcc̾e
debere sicut scͥptum est. Noceam iniquos iuas tuã
⁊ impii ad te conu̾tentur. ¶Um ergo ista responsõ
a multis intellig̾etur. mustis etiam demonstͣren¬
tur qmͣ manis eẽt qnͣtum attinebat ad causam. ꝙͣ
uero amara ⁊ masedita quod nõ ꝑtinebat ad causã
atq ita enis sicut apud uos hetur dectissima anno¬
sitas hesterno contra stante tyrone nichil adu̾sus
u̾itatem posse ꝓbaretur. tid̾etur sb̾ito post paucos
dies tunt agenti possidio. aliꝰ cẏp̾anus eius p̾sbit᷑.
t ut ꝑhibetur ꝓpinquus tetendit insidias arma
toꝵ inquis pene iam nost̾ intiderat. uisi eis ꝓspͨtis
atq mutatis ad quendam fundum fugiens du̾tis
am feciss uegare non poss. Quod comꝑto ꝯtinu¬

Expanded text:
dentibus loquebatur, et nolle se nosse uias impiorum, quasi uidentibus loquebatur, et nolle se nosse uias impiorum, quasi uias suas eum docere uellent, quos impios putabat, ac non potius ipse, si teneret uias dei, etiam impios docere deberet, sicut scriptum est: doceam iniquos uias tuas et impii ad te conuerten tur —: cum ergo ista responsio a multis intellegeretur, multis etiam demonstraretur quam inanis esset, quantum attinebat ad\' causam, quam uero amara et maledica, quod non pertinebat ad causam, atque ita eius, sicut apud uos habetur, doctissima annositas hesterno contra stante tirone nihil aduersum ueritatem posse probaretur rideretur, subito post paucos dies iter agenti Possidio alius Crispinus eius presbyter et ut perhibetur propinquus tetendit itorum, in quas pene jam noster inciderat, nisi eis prospectis atque nuntiatis, ad quemdam fundum fugiens divertiam fecisset, negare non posset. Quo comperto, continu
Abbreviated transcription (Latin):
abis. qͥuo dolo. mualẽdictione ⁊ amaritudie plen
uc̃ longum est demonstrare. Int̾ea cespinus
auitate apud acta conuentus ad conciliũ ur̃m pͥ¬
ito distulerat pollicens cum collegis suis ibi se ui¬
surura quid respond̾e debẽt. Demnde post non pir¬
iuim tempus repetita ꝯuentione rursus ap̃ acta
respondit. uba uiri pccõris ne timueris. Et it̾um
In aures imprudentis caue ne quicqmͣ dix̾is. necũ
audierit iroideat sensatos sermones tuos. postͤ¬
mo hanc responsionem meam pat̾archali sermõe
diffino. Recedant a me impii. uias eoꝵ nosse no¬
lo. Hanc euis responsionem cum decti indocti q
riderent. quippe hominis ditentis u̾ba uri pct̃ore
dere mi a nime auderet. ⁊ in aures imprudentis
nolle se ud aliquid dic̾e qͣiͣ asiquod secretum fu¬
erat imprudentis aurib tem̾e ꝯmissurus cimi ea
que diceret multi possent prudentes au dire qͣlium
causa. ⁊ dominus ih̾c xp̃c tanta phiseis qmͣuis ĩpru¬

Expanded text:
uerbis, quo dolo maledictione amaritudine plenis, uerbis, quo dolo maledictione amaritudine plenis, nunc longum est demonstrare. Interea Crispinuciuitate apud acta conuentus ad concilium uestrum primo distulerat, pollicens cum collegis suis ibi se uisurum, quid respondere deberet. deinde post non paruum tempus repetita conuentione rursus apud acta respondit: \'uerba uiri peccatoris ne timueris, et iterum: in aures inprudentis caue quicquam dixeris, ne cum audierit inrideat sensatos sermones tuos. postremo hanc responsionem meam patriarchali sei-mone definio: recedant a me impii, uias eorum nosse nolo.\' hanc eius responsionem cum docti indoctique riderent — quippe hominis dicentis uerba uiri peccatoris dere minime auderet, et in aures inprudentis nolle se aliquid dicere, quasi aliquod secretum fuerat inprudentis auribus temere commissurus, cum ea quae diceret multi possent prudentes audire, qualium causa et dominus Christus tanta Pharisaeis quamuis inpru
Abbreviated transcription (Latin):
us ⁊ audatiꝰ carumceshonũ uiolentiis turbis ꝓ furẽ¬
plcati. cum quib ut inde sisb̾irentur ageluamusres¬
pondebant nobis ħ nos tum ep̃is suis agͥe debere.
collationemq ur̃am se nehem̃ter optare. uͥ possent
uide quib asserentib suꝑaret m̾tas fasitatẽ. ĩ car¬
thagnensi tecius astrice contilio nobis placuit ut
ad hibita etiam pub̾licoꝵ testifificatione gestoꝵ quo
possemus eis qui ħ flagitabant ꝓbare desid̾io eoruen
nos minime defuisse. ur̃i pacifice ꝯuenirentur ep̃
quisqs ab eo nr̃ma qui eodem loco in quo ille consiste¬
fr̃ua sccietate. unitate. caritate pace fruerenner:
Idintuentes quia si ħ fieri uellent adiuuante mi¬
senitordia di facillime pot̾at qmtqͥd in cã nr̃a eẽt as¬
nostr. Si aũt recusarent. saltem disfidentia eoꝵ
non frustra illis qui ħ a nobis poposferant appa¬
reret. stañ est ꝯuenti sunt recusarunt. quibus

Expanded text:
rius et audacius circumcellionum uiolentiis turbisque furenrius et audacius circumcellionum uiolentiis turbisque furenplicati, cum quibus ut inde liberarentur agebamus, respondebant nobis hoc nos cum episcopis suis agere debere conlationemque nostram se uehementer optare, ubi possent uidere quibus adserentibus superaret ueritas falsitatem, in Carthaginiensi totius Africae concilio nobis placuit, ut adhibita etiam publicorum testificatione gestorum, quo possemus eis, qui hoc flagitabant, probare desiderio eorum nos minime defuisse, uestri pacifice conuenirentur episcopi, quisque ab eo nostrum, qui eodem loco in quo ille consistena et fraterna societate unitate caritate pace frueremur, id intuentes, quia, si hoc fieri uellent, adiuuante misericordia dei facillime poterat quidquid in causa nostra esset agnosci, si autem recusarent, saltem diffidentia eorum non frustra illis, qui hoc a nobis poposcerant, appareret. factum est, conuenti sunt, recusarunt; quibus
Abbreviated transcription (Latin):
uł ipẽ ꝯgnoui sena ftã urõꝵ quib ab mitio diuisi¬
onis urẽ usq ad hec tempꝰ eccł̃iam catholitam ꝑsenu¬
ti sunt. si uelim retex̾e qua lĩngua. qui stilus. Ill¬
tum tempꝰ cciosumq sufficiat: Deoptato cumi age¬
rem. tuq ħ magis excusare qmͣ purgare uolusset¬
Dixsti reos. hiac ur̃os eẽ non posse qd̾̃ ad eos udiã¬
dum nemo ꝑtulerit. Tot ꝓtestationes urõꝵ de fu¬
rosissimis nt̃õꝵ molentiis archuna pubłica publi¬
cicuis impleuerunt qmͣ ullam apud uos uinditã
illa fatta meruerunt. S forte ⁊ hͥ ditatur ꝓtesta¬
tiones quidem depositas. s ad ipos uindicanda
uulla ꝑlata. Audi ergo quedam q̃ ipẽ sũ exꝑtꝰ.
cum receptoꝵ a ur̃is maximianensiũ quos damꝑna¬
uerant causam cognouissemus ⁊ eam quaqͣũsũ
potamus fͣuenti disfamaremꝰ instantia: illi rebus
tam recentib ⁊ tanta manifestatione clarentibus
quid respond̾e possent non inuenientes solito creb¬

Expanded text:
e cognoui saeua facta uestrorum, quibus ab initio diuisionis uestrae usque ad hoc tempus ecclesiam catholicam persecuti sunt, si uelim retexere, quae lingua, qui stilus, quantum tempus otiumque sufficiat? De Optato cum agerem tuque hoc magis excusare uoluissedixisti reos hinc uestros esse non posse, quod ad eos uindicandum nemo pertulerit. tot protestationes nostrorum de furiosissimis uestrorum uiolentiis archiua publica citius impleuerunt quam ullam apud uos uindictam illa facta meruerunt. sed forte et hic dicatur protestationes quidem depositas, sed ad ipsos uindicanda nulla perlata. audi ergo quaedam, quae ipse sum expertus. cum receptorum a uestris Maximianensium quos damnauerant causam cognouissemus et eam quaquauersum poteramus feruenti diffamaremus instantia, illi rebus tam recentibus et tanta manifestatione clarentibus quid respondere possent non inuenientes solito creb
Abbreviated transcription (Latin):
uati anteqͣm tͥ reconcisi arentur dederunt. Qind
de ꝑsecutione qmͣ pat̾is głiaris: Si usticie figũ
est iustior est ꝑs maximiani. Iam ⁊ a te passa
est ⁊ patitur. ⁊ audire psalmũ diuinũ. Nolite eẽ
sicut equiis ⁊ musus nõ hñtes intelld̃m. Psecu¬
tores enim ur̃os nos dicitis. tum uos saluos fieri
cupientes urã que sanari uoluinus iisrĩa medici¬
uasit̾ ꝑseqͣmur. Unde ⁊ clicis ⁊ circun cellionib
tanesm dentib ⁊ calcib nr̃is gͣuit̾ diin nos cu¬
ramus asfliginur. ⁊ olite ẽẽ ingrati medicine.
qm̃ estis mutati ⁊ uos. Feliciamim ⁊ p̾textatum ꝑ¬
secutionib correxistis atq utmam totum corrige¬
tis. ⁊ sicut illi ad uos. ita illi ⁊ uos ad matrem ca¬
tholicam rediretis. Contͣ qmͣ frat̾ cresconi tanta es
elatus audatia. ut a me cõmemorata etiaurisla di¬
uina testimoria refellere conareris. ⁊ obstrepe
dei uocib. Hoc emm posiu in epłã contͣ quam

Expanded text:
nati, antequam tibi reconciliarentur, dederunt. quid nati, antequam tibi reconciliarentur, dederunt. quid de persecutione quam pateris gloriaris? si iustitiae signum est, iustior est pars Maximiani; nam et a te passa est et patitur tecum. audite psalmum diuinum: nolite esse sicut equus et mulus non habentes intellectum. persecutores enim uestros nos dicitis, cum uos saluos fieri cupientes uestra quae sanari uolumus uulnera medicinaliter persequamur, unde a clericis et circumcellionibus tamquam dentibus et calcibur. nolite esse ingrati tali medicinae quam estis imitati; et uos Felicianum et Praetextatum persecutionibus correxistis. atque utinam totum corrigeretis et sicut illi ad uos, ita illi et uos ad matrem catholicam rediretis! Contra quam. frater Cresconi, tanta es elatus audacia, ut a me commemorata etiam illa diuina testimonia refellere conareris et obstrepere dei uocibus. hoc enim posui in illa epistula
Abbreviated transcription (Latin):
ut dicuit dei p̾sentis arbitͥo u̾idico iudirei cõcisii¬
plenarii sui ore dampnauerant. Quis qͦui qm
dixit aliqnͣdo qm̃ uidici absoluenti pocius quam
michi accusanti credidisti reus es cum ip̃is quos
actusauie. Et ħ tam̃ orbi xp̃ĩano dicitur: Qit
sarunt affri affros cͥanne traditionis. Accusato
tͣnsinarini uidices absoluerunt. ⁊ traditores fc̃
sunt peli gentium. quia iuidicib ab soluentibus
poeuis qmͣ actusatorib ciinantib crediderũt me¬
uto tͥ est ꝑs donati maximianeusium cã ꝓpma¬
ta. Bibe całicem de manu dĩi corripientis ⁊ am¬
emendantis ne incidas inuidiciũ punientis. Ti¬
bi dicitur. Su ꝑba ⁊ diua cluce retonciliare xͥams
usc quaq ppłis a te inique accusatis saltem iamꝰ
tuis reconciliata dampnatis. ¶Luid rescuidis lup¬
tisma xp̃i in illis uł ex iłł ecclesiis quas apłi fũ¬
dauerunt: Iam suptisma recepisti. qd̾ tui damp¬

Expanded text:
ut dicunt, dei praesidentis arbitrio ueridico plenarii conciut dicunt, dei praesidentis arbitrio ueridico plenarii concilii sui ore damnauerant. quis cuiquam dixit aliquando: \'quoniam indici absoluenti potius quam mihi accusanti credidisti, reus es cum ipsis quos accusaui\'? et hoc tamen orbi christiano dicitur, quod sarunt Afri Afros crimine traditionis, accusatos transmarini iudices absoluerunt, et traditores facti sunt populi gentium, quia iudicibus absoluentibus quam accusatoribus criminantibus crediderunt. Merito tibi est, pars Donati. Maximianensium causa propinata: bibe calicem de manu domini corripientis et ademendantis, ne incidas in iudicium punientis. tibi dicitur: superba et dura ceruice, reconciliare christianis usque quaque populis a te inique accusatis, saltem iam tuis reconciliata damnatis. quid rescindis baptisma Christi in illis uel ex illis ecclesiis quas apostoli fundauerunt? iam baptisma recepisti, quod tui dam
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ uidices non potiumꝰ de ip̃is uiditare iuditib
audeamus. Pude qm̃ illi quib accusantib
p̾sens absolutus est ceçilianus. non solum eoᷤᷤ
a quib absolutus est. U̾m etiam om̃s xͥanos
catholicos in quiblib gentib constitutos qui
uł illam dissensionem affroꝵ penitꝰ nescierunt.
uł in ea iuditib sicut eis uisum ẽ. suo ꝑiculo ꝓ¬
tiũtiantib. qmͣ uictis actusatorib cred̾e malue¬
runt ceciliani criminib uł fictis uł cte nõ pro¬
latis ꝑfund̾e audatissima imꝓbitate conati
sunt. ⁊ om̃s negare eẽ xpĩanos: missa est nobis
tandem aliqnͣdo maximianensiũ causa in qua
ipĩ dampnarent ipĩ dampnatos ꝑsequerent᷑.
ip̃i ꝑsecutos in eodem homine recipent ip̃i bap¬
tismũ dampnatoꝵ acceptarent. ut qui uinccen¬
tes ausi sunt accusare. nocentes cog̾entur absol¬
uere nõ quos mnocentes ẽẽ credid̾ant. s quos

Expanded text:
esse iudices non potuimus, de ipsis iudicare iudicibus esse iudices non potuimus, de ipsis iudicare iudicibus audeamus. Proinde quoniam illi, quibus accusantibus praesens , absolutus est Caecilianus, non solum eos a quibus absolutus est, uerum etiam omnes christianos catholicos in quibuslibet gentibus constitutos, qui uel illam dissensionem Afrorum penitus nescierunt uel in ea iudicibus, sicut eis uisum est. suo periculo pronuntiantibus quam uictis accusatoribus credere maluerunt, Caeciliani criminibus uel fictis uel certe non probatis perfundere audacissima inprobitate conati sunt et omnes negare esse christianos, missa est uobis tandem aliquando Maximianensium causa, in qua ipsi damnarent, ipsi damnatos persequerentur, ipsi persecutos in eodem honore reciperent, ipsi baptismum damnatorum acceptarent, ut, qui innocentes ausi sunt accusare, nocentes cogerentur absoluere, non quos innocentes esse crediderant, sed quos.
Abbreviated transcription (Latin):
ni. saltem ħ optinemꝰ. qd̾ pͥmi maiores ur̃i ad ĩ¬
ꝑatorem causam istam detuserunt. Siii apud
unde nobis ficut uob̾is idetur gͣuissimam cõci¬
tatis inuidiam. quia uitti patimini qd̾ utiq fa
illo innocente lib̾ato ipi ab eis ł̾romb ꝯsump¬
ti sunt a quib eum ꝑ calum pruam consumi
mis. Quodlibet de ip̃o apud quem maiores ubi
cetibanuum actusauerunt cuiꝰ postremo iudici¬
um ep̃ali pͥsatum iudicio deleg̾unt. constanti¬
nũ inꝑatorem tanqmͣ coriuptum gr̃a siue sen¬
siatis siuie fuagatis. diũs tam̃ qui tunc erãt
uł in apinqus uł in remotis t̾ris. tam longe
lateq diffrisis. catholici xp̃iani. ad quos fama
De teciliano ⁊ collegio eius potuit ꝑuenire. ñ¬
nõ debuisse accusatorib iustis s eccliasticis iu¬
Ditib credere. ¶bi eium uidices om̃s eẽ nõ pos¬
b credimus: qmͣ tredendo sitigatoribus uictis qͦꝵ

Expanded text:
ni, saltem hoc optinemus, quod primi maiores uestri ad imni, saltem hoc optinemus, quod primi maiores uestri ad imperatorem causam istam detulerunt, primi apud unde nobis, sicut uobis uidetur, grauissimam concitatis inuidiam, quia uicti patimini quod uictoresillo innocente liberato ipsi ab eis leonibus consumpti sunt, a quibus eum per calumniam consumi nus, quodlibet de ipso, apud quem maiores uestri Caecilianum accusauerunt, cuius postremo iudicium episcopali praelatum iudicio delegerunt, Constantino imperatore tamquam corrupto gratia siue sentiatis siue fingatis, omnes tamen, qui tunc erant uel in propinquis uel in remotis terris tam longe lateque diffusi catholici christiani, ad quos fama de Caeciliano et collegis eius potuit peruenire, non debuisse accusatoribus uictis, sed ecclesiasticis iudicibus credere. ubi enim iudices omnes esse non posnt credimus quam credendo litigatoribus uictis, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
refaptizauerant fortasse post uos. Nichił Getis iã
unde caliginosa mendatia hominib ignaris. de re¬
bris longe pͥt̾itis ing̾atis. Euod ur̃i apud canstan¬
tinum tiric imꝑatorem accusauerunt cecilianum
pubłica moniñta ꝓtlamant dtam ẽẽ tãm. ⁊ ad debi¬
tum fiem eẽ ꝑ ductam. usq ad purgationem feli¬
cis aptugensis ordinatoris ceciliani. quem i con¬
cilio carthaginensi maloꝵ oĩum fantem dix̾unt.
⁊ apud eundem constantinum sicut scͥptis suis ip̃e
iudicat assiduis int̾pellationib accusarunt. ꝓcon¬
sułaria testantur archiua. Resistitis. reclamatis.
repuguatis aꝑtissime u̾itati. Nicitis etiam tnͣsma¬
rios uidices a ceciłiano ẽẽ corruptos: ipm̃ impato¬
rem uescio qua gr̃a. depͣuatum. Eo quppe ẽ ĩpu¬
dentior uictus accusator quo fit etiam uidicis ca¬
lumpuiator. Uerumptam̃ int̾ omĩa illa menda
cia ur̃a quib transinarinis iuditib casumpniami¬

Expanded text:
rebaptizauerant fortasse post uos. Nihil habetis iam rebaptizauerant fortasse post uos. Nihil habetis iam unde caliginosa mendacia hominibus ignaris de rebus longe praeteritis ingeratis. quod uestri apud Conatantinum tunc imperatorem accusauerunt Caecilianum, publica monumenta proclamant. dictam esse causam et ad debitum finem esse perductam usque ad purgationem Felicis Aptugnensis ordinatoris Caeciliani, quem in concilio Carthaginiensi \'malorum omnium fontem\' dixerunt et apud eundem Constantinum, sicut scriptis suis ipse indicat, adsiduis interpellationibus accusarunt, proconsularia testantur archiua. resistitis reclamatis repugnatis apertissimae ueritati, dicitis etiam transmarinos iudices a Caeciliano esse corruptos, ipsum imperatorem nescio qua gratia deprauatum; eo quippe est inpudentior uictus accusator quo fit etiam iudicis calumniator. uerumtamen inter omnia illa uestra mendacia, quibus transmarinis iudicibus calumniami
Abbreviated transcription (Latin):
rexistis. ⁊ optatum quidem gildontanũ gͣuiora exti¬
cia ꝯminantem mustitani ⁊ assurtani sicut ab eis qͦ¬
psens p̾sens audiui timuisse dituit᷑. ⁊ suos epõs coe¬
gisse ut ad pͥmam ꝯmunionem peu̾terent᷑. Sed
cum ħ optatus uullis gestis publicis exeg̾it. ut qͥd
agam talibus adilsum uos ꝑatos negare quicquid
uegare potuitis : Acta extant ꝓconsularia ⁊ mu¬
nicipalia quibus recitatis ostendimus qnͣta ĩme¬
morati a ur̃is ut locis cederent: negabunt᷑. Non
culpamus. non inuidemus. ⁊Ian frustra labora¬
stis. non in cassum t̾ruistis. non manit̾ agitastis..
Dispłicuit eis asffuctis animositas sua. fracti sunt
emendati sunt. correcti ac recepti sunt post suam
dampnationem. post alioꝵ dilationem. pꝰ urãm ꝑ¬
secutionem. Eecepti surit aut sicut filant honora¬
Degͣuati. iᷤ ipi iᷤ illi cum quib recepti sunt quod
secum seꝑauerant contͣ uos baptizauerant. exͣ uos qd̃

Expanded text:
rexistis. et Optatum quidem Gildonianum grauiora exirexistis. et Optatum quidem Gildonianum grauiora exitia comminantem Mustitani et Adsuritani, sicut ab eis quoque praesens audiui, timuisse dicuntur et suos episcopos coegisse, ut ad Primiani communionem reuerterentur. sed cum hoc Optatus nullis gestis publicis exegerit, ut quid agam talibus aduersus uos, paratos negare quidquid negare potueritis? acta extant proconsularia et municipalia, quibus recitatis ostendimus, quanta ui memorati a uestris ut locis cederent urgebantur. non culpamus, non inuidemus: non frustra laborastis, non in cassum terruistis, non inaniter agitastis. displicuit eis adflictis animositas sua, fracti sunt, emendati sunt, correcti ac recepti sunt post suam damnationem, post aliorum dilationem, post uestram persecutionem. recepti sunt autem sicut fuerant honoradegradati nec ipsi nec illi, cum quibus recepti sunt, quos secum separauerant contra uos, baptizauerant extra uos, quos
Abbreviated transcription (Latin):
a quib etiam maximianenses ꝑsecutionen passi
sunt ꝓconsularia gesta testantur. instructi sunt ad¬
lecati. addita uidicia ⁊ tanqmͣ in b̾eticos excitata. Il¬
li sibi tuitionem possidentib postulabant. allega¬
bant ur̃i bagaiense concilium. ⁊ dampnatos flagi¬
labant sacris sedibus pelli. Instabatur dcã causa
est. cũ presente saliuo membresitano ħ̾eticum os¬
tendistis. uicistis. expusistis. Psecutionem igͣ
llos passos cẽ non fetisse uideo. Iustos quero uo
esse ꝑhibebis. Ego concludo. Non ergo qui eam
patitur consenñter uistus. nͨ qui facit conseqñter
miustus est. Tu rursus artes dẏaleticas accusabiᷤ.
me tam̃ uerum dic̾e sastem tacitus appłubis. ⁊ ełi¬
ges tuam sententiam porus corrig̾e qnͣs nullam iꝰ¬
tam ꝑsecutionem ẽẽ dixisti: qmͣ maximianentiũ
ꝑsecutores dice miustos quos urõs ẽẽ tandem ge
numi ⁊ p̾textatum eodem conflictu ⁊ molestiis cor¬

Expanded text:
a quibus etiam Maximianenses persecutionem passi a quibus etiam Maximianenses persecutionem passi sunt, proconsularia gesta testantur. instructi sunt aduocati, adita iudicia et tamquam in haereticos excitata, illi sibi tuitionem possidentibus postulabant, allegabant uestri Bagaiense concilium et damnatos flagitabant sacris sedibus pelli, instabatur, dicta causa est, cum eos praesente Saluio Membresitano haereticos ostendistis uicistis expulistis. persecutionem igitur illos - passos esse, uos fecisse uideo; iustos quaero, esse perhibebis; ego concludo: non ergo qui eam patitur consequenter iustus nec qui facit consequenter iniustus est. Tu rursus art-es dialecticas accusabis: me tamen uerum dicere saltem tacitus adprobabis et eliges tuam sententiam potius corrigere, qua nullam iustam persecutionem esse dixisti, quam Maximianensium persecutores dicere iniustos, quos uestros esse tandem gesnum et Praetextatum eodem conflictu et molestiis cor
Abbreviated transcription (Latin):
licet fecit optatus. nͨ adhuc dicas non ꝑtin̾e ad
ur̃os quicquid optatus eis ignorantib fecit. cum
ip̃l dicͥe non ꝑmittant. t̾ras ab affrica remotissi
epĩ fecerint. ignoramus. S plane dico. Si ꝑsecu¬
tionem face non licet. ur̃i maximianensib ita uͭ
non possitis negare fec̾unt. Si ꝑsecutionẽ qͥ pa¬
tiunt᷑ innocentes sũt: passi sunt maximianẽses.
Nuntrud ⁊ nunc dicturus basilicam uł spelim¬
tam maximiani ppłus nullo nr̃oꝵ auctore destru¬
xiti Emͣqmͣ si euiꝰ cõmunionis turba illa fue¬
uit in quirattir. non a ur̃is credantur ĩ missi ip̃i re¬
pientur forfitan ur̃i. aut c̾te urĩs adiuuando ꝑmix¬
ti. s quid ad nos: Respondes enim. ⁊Ion feci¬
mus. nõ ĩmisimus. quinam illi fuerunt ignora¬
mus. ꝑsecutionem tamen a quibcumq passum
eum quem fat̾is iniustum qm̃ clara res est ea que
patimini uos iustos demonstrare nõ possunt. Sed

Expanded text:
licet, fecit Optatus\', ne adhuc dicas non pertinere ad licet, fecit Optatus\', ne adhuc dicas non pertinere ad uestros quidquid Optatus eis ignorantibus fecit, cum ipsi dicere non permittant terras ab Africa remotissimepiscopi fecerint ignoramus; sed plane dico, si persecutionem facere non licet, uestri Maximianensibus ita ut non possitis negare fecerunt. si persecutionem qui patiuntur innocentes sunt, passi sunt Maximianenses. numquid et nunc dicturus es: basilicam uel speluncam Ma.cimiani populus nullo nostrorum auctore destruxit? quamquam si cuius communionis turba illa fuerit inquiratur — non a uestris credantur inmissi —, ipsi repperientur forsitan uestri aut certe uestris adiuuando permixti. sed quid ad nos? respondes enim: non feci-mus, non inmisimus, quinam illi fuerunt ignoramus. persecutionem tamen a quibuscumque passum eum, quem fateris iniustum, quoniam clara res est, ea quae patimini uos iustos demonstrare non possunt. sed
Abbreviated transcription (Latin):
ub̃tatis extendit. qui datur postremo in illis eccle¬
siis quas mĩqmͣ in litis apłicis recitare cessastiᷤ.
uilłm ullo contilio sicut felicianum p̾textatũ¬
q dampnastis: Si dampnatos in integrum i¬
restituere placuit. ꝓ resarcienda ꝑte donati. quid
uos offendit toto orbe diffusa unitas xp̃i que uł
dampnare non potuit mauditos. uł omĩno nec
diripnauit. nͨ absoluit incognitos uł innocẽtes
redidit quos didicit absolutos: Si discissos a
uobis maxiuianenses ꝑ uissa iudicum ꝑseqñ¬
do sedib expusistis. quid uos ẜ imꝑatores qui
eosdem uidices mutunt indigna pati. q̃rimini
qui uos ab euis eccłia de quo scͥptum ẽ qd̃ adora¬
bunt eum om̃s reges t̾re. om̃s gentes seruent illi.
⁊ quod dominabitur a mari usq ad mare ⁊ a flumi¬
nr usq ad t̾minos orbis t̾re nefario scismate diui¬
sitis. Ecce iam non dico si ꝑsecutionem fac̾e nõ

Expanded text:
ubertatis extendit, qui datur postremo in illis eccleubertatis extendit, qui datur postremo in illis ecclesiis, quas numquam in litteris apostolicis recitare cessastis, numquam ullo concilio sicut Felicianum Praetextatumque damnastis? si damnatos in integrum restituere placuit pro resareienda parte Donati, quid uos offendit toto orbe diffusa unitas Christi, quae uel damnare non potuit inauditos uel omnino nec damnauit nec absoluit incognitos uel innocentes credidit quos didicit absolutos? si discissos a uobis Maximianenses per iussa iudicum persequendo sedibus expulistis, quid uos per imperatores, qui eosdem iudices mittunt, indigna pati querimini, qui uos ab eius ecclesia, de quo scriptum est, quod adorabunt eum omnes reges terrae. omnes gentes seruient illi, et quod dominabitur a mari usque ad mare et a flumine usque ad terminos orbis terrae, nefario schismate discidistis? Ecce iam non dico: \'si persecutionem facere non
Abbreviated transcription (Latin):
cͥ legio ten̾entur. etiam ꝑ t̾renas potestates ꝑseta¬
ti estis. Fielat emm ħ qnͣtũ resip̃a consetuta uidi¬
caiit corrigendi studio non nocendi: ut illis mole¬
stus agitati suum scelus cogitare cog̾entur. ⁊ rẽpres¬
sis nmositatis furiis emendare. Sed quia ista
non rephendimus i d̾o ur̃i scismatis crimẽ uire ass¬
pamus m̾ito detestatnur. omi ratione ꝯuinemus
quo uos a nabis ĩmo ab oebis t̾rarum catholica ⁊¬
iumone seꝑatis. talia nobis obiciendo qualis uos
in causa maximianensiũ fecisse: negare ut arbit̾e
non potestis. Si enin baptismus xp̃i est ⁊ ideo uł¬
lo modo destruendus qui dctus est ꝑ fesiciammm t
p̾tertatum. cum sepati a uobis maximiano ꝯunige¬
tentur. tum alo a uobis ꝑ nefar scismatis cmme
condempnati. quomodo non est baptismus xͥ uł qͦ¬
modo destruendꝰ est qui datur i eccłia que ramoᷤᷤ
suos ut u̾bis cypͥani utar ꝑ unniu̾sam t̾ram copra

Expanded text:
crilegio tenerentur, etiam per terrenas potestates persecucrilegio tenerentur, etiam per terrenas potestates persecuti estis. fiebat enim hoc, quantum res ipsa consecuta indicauit, corrigendi studio, non nocendi, ut illis molestiis agitati suum scelus cogitare cogerentur et repressis animositatis furiis emendare. sed quia ista non reprehendimus, ideo uestri schismatis crimen iure culpamus, merito detestamur, omni ratione conuincimus, quo uos a nobis. immo ab orbis terrarum catholica communione separatis, talia nobis obiciendo, qualia uos in causa Maximianensium fecisse negare, ut arbitror, non potestis. si enim baptismus Christi est et ideo nullo modo destruendus, qui datus est per Felici anum et Praetextatum, cum separati a uobis Maximiano coniungerentur, cum illo a nobis pro nefarii schismatis crimine condemnati, quomodo non est baptismus Christi uel quomodo destruendus est, qui datur in ecclesia, quae ramos suos, ut uerbis Cypriani utar, per uniuersam terram copia
Abbreviated transcription (Latin):
quo facto non uos rephendimꝰ qͥd baptismũ xp̃i ne¬
qͣgm̃ saclegium etiam in scismate sacrilege agnoui¬
st̃is. quod hoĩm ꝑu̾sitate correcta ellud qd̾ etiam inꝑ
ũifis rectum fuerat approbastis. qd̾ humana iucia ẽ
diuinis signatulis non confudistis. qd̾ dona ecclie
que pͥter eccłiam quo hr̃ ⁊ dari ad hntium ⁊ͥ acti¬
pientium supplicium potuerunt. nͨ i dampnatiᷤ
dampnanda is in receptis mutanda censuistis. aᷤ
illud rep̾hendimus quos eosdem ip̃os famosi cͥmi¬
nis reos ⁊ post sententiam dampnationis irõꝵ ⁊ p̾
diłonis diẽ aliis constitutũ. tam̃ ip̃ ropulos infir¬
mos qui eis ad heserunt recordantes eͥdo patrisfami¬
lias sollicitndinem̃. ne simu cum Rianiis eradicare¬
tur ⁊ triticum sine aliqͣ detractione colligendos ⁊ ppã
him̃dancia caritatis expiandos ẽẽ tredidistis nͨ ilus
rreẜhendimus. qd̾ eos tumadis famoso scismatis sa¬

Expanded text:
quo facto non uos reprehendimus, quod baptismum Christi nequo facto non uos reprehendimus, quod baptismum Christi nequaquam sacrilegum etiam in schismate sacrilego cognouistis, quod hominum peruersitate correcta illud, quod etiam in peruersis rectum fuerat, adprobastis, quod humana uitia cum diuinis signaculis non confudistis, quod dona ecclesiae, quae praeter ecclesiam quoque haberi et dari ad habentium et accipientium supplicium potuerunt, nec in damnatis damnanda nec in receptis mutanda censuistis. Nec illud reprehendimus, quod eosdem ipsos famosi criminis reos et post sententiam damnatioionis diem aliis constitutum tamen propter populos infirmos, qui eis adhaeserunt, recordantes credo patris familias sollicitudinem, ne simul cum zizaniis eradicaretur et triticum, sine aliqua degradatione colligendos et ipsa abundantia caritatis expiandos esse credidistis. nec illud reprehendimus, quod eos, eum adhuc famoso schismatis sa
Abbreviated transcription (Latin):
so dĩum ꝯtradictiorus esfectui sacratissimis sac̾doti¬
b a ꝓphanis mentib asienas eccłias uendicatas o
prtere restitu. ides nemꝑpe usd ad huꝰ postu¬
lationis diem abillo p̾stitute disationis. C tͥum
fere mensium tempus efflux̾it. Oducitur aũt iste
conflictus qnͣtum ex gestis ꝓ consularib ⁊ munici¬
palib indagare potuimue usd ad theodoꝵ ꝓponsu¬
lem: ħ est usq ad anni alt̾uis diem .xi. kł i anuarͥ¬
Quo die cłici ⁊ seniores agentes subrogato ep̃o qͥ
n locum dampnati p̾textati assuritani fuerat ibro.¬
gatus. allegauerunt memorati ꝓconsilis iussionẽ
tum aforis erant a cõmunione ur̃a. ⁊ eiusdem ꝯmunio¬
lendi de locis dõ ssmo consetͣtis tamꝙͣ sałlegi pete¬
bantur. Ex quolib erg mim̾o fueriuit qmͣqm satisap¬
medo cum hiis quos exͣ ꝯmunionem uram Bapti ane¬
runt. non expiatis aho Baptismate redierentꝰ In

Expanded text:
so omni contradictionis effectu, sacratissimis sacerdotiso omni contradictionis effectu, sacratissimis sacerdotibus a profanis mentibus Eccportere restitui. Vides nempe usque ad hujus postlationis diem ab illo praestitutae dilationis, quod trium fere mensium tempus effluxerit. Producitur autem iste conflictus, quantum ex gestis proconsularibus et municipalibus indagare potuimus, usque ad Theodorum proconsulem, hoc est, usque ad anni alterius diem undecimum caQuo die clerici et seniores agentes sub Rogato episcopo, qui in locum damnati Praetextati Assuritani fuerat subrogatus, allegaverunt memorati proconsulis jussionem, cum aforis erant a communione vestra, et ejusdem communiolendi de locis deo summo consecratis tamquam sacrilegi petebantur. Ex quolibet ergo numero fuerint — quamquam satis apuomodo cum his. quos extra communionem uestram baptizauerunt, non expiatis alio baptismate redierunt? in
Abbreviated transcription (Latin):
tus. hoiẽm ilł porius pestem que suꝑne displicuit
maiestati. etiam pure m̃tis ꝓp̾a coh̾cione dampna¬
uit. Cos quo quos aliene p̾sumptionis error tras¬
xerat portu pͥmo ꝓposito penitendi se ren̾ti cupent
rat ᷑ tempus ad religionis tͣmitem destitutum pa¬
ii iugoris airmonitione compescuit. E sius n¬
stitutis miquitis delectatur ⁊ semet ipam non de¬
serit cum semel p̾aipitata cerru̾it Idem namq ma¬
ximianus ceptam uutrit᷑ audatiam. ⁊ alios sibim
consociat ad furoremi. Inter quos etiam feliciaruẽ
quidam qui pͥmo recta sectatus depͣuatiors hxaꝰ ꝯ.¬
tammatione fuscatus in mustitana positus cuuita¬
te deo omũipotenti parietes consectos ⁊ eccłiam ues¬
serandam quasi quadam obsessione credidit retiẽ¬
dam. Ninc etiam ẜ̾tertatus in assuritanis ꝑtibꝰ
imstatur S cum equitatis tue innotesc̾et potestale
consortium sacdotum iussisti ut gesta testant᷑ explo¬

Expanded text:
tus, hominem vel potius pestem, quae supernae displicuit tus, hominem vel potius pestem, quae supernae displicuit majestati, etiam purae mentis propria coercitione damnavit. « Eos quoque, quos alienae praesumptionis error attraxerat, portu primo proposito poenitendi, si reverti cuperent intra tempus ad religionis tramitem praestitutum, pari vigoris admonitione compescuit. Sed suis institutis iniquitas delectatur, et semetipsam non deserit, cum semel praecipitata corruerit. Idem namque Maximianus coeptam nutrit audaciam, et alios sibimet consociat ad furorem. « Inter quos etiam Felicianus quidam, qui primo recta sectatus, depravationis hujus attaminatione fuscatus, in Mustitana positus civitate, Deo omnipotenti parietes consecratos, et Ecclesiam venerandam quasi quadam obsidione credidit retinendam. « Hunc etiam Praetextatus in Assuritanis partibus imitatur. Sed cum aequitatis tuae innotesceret potestati consortium sacerdotum, jussisti, ut gesta testantur, explo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ obuoluunt : Adhuc accpe unde uebem̃tius ⁊
utinam cumi aliquo fiustu correctionis. erubescant
In memorato concilio bagaiensi dies ⁊ ꝯsul assc̾s¬
tus est non solum qua decretum concilii conditũ
est. uerum etiam ip̃ius dilationis. Ergo a die. uiĩ.
me nũantur. Inueuitur aũt portutatio apus hu¬
dem ꝓtonsulem. inde qnͣto post dicta adu̾sus felia¬
anuimn ⁊ p̾textatum de mustitanis ⁊ assuritanis lo¬
cis exeludendis cuiꝰ pauta subiunxi. Post ꝯsulatũ
xit. Peregͥnus presbit᷑ ⁊ seniores eccłie mustitane
⁊ assuritane regionis tale desid̾ium ꝓseqũitur. Cã
eccłie catholice sanctitatem uir memorie uen̾abił
ab eriore ꝑfidie donatus assereret eiuis nom̃ ⁊ cul¬
tum munidi pene tocuis obseruantia nutͥta coluit.
S tum eiꝰ religionis landandum mirandumꝙs ꝓ
positum maximiani cuiꝰdem uenena polluerent ml¬
toꝵ cetus antistitum in unũ d̾o conspirante collec¬

Expanded text:
et obnoluunt, adhuc accipe, unde uehementius et et obnoluunt, adhuc accipe, unde uehementius et utinam cum aliquo fructu correctionis erubescant. In memorato concilio Bagaiensi dies et consul adscriptus est non solum qua decretum concilii -conditum est, uerum etiam ipsius dilationis. ergo a die VIII Kame numerantur. inuenitur autem postulatio apud Herodem proconsulem uide quanto post dicta aduersus Felicianum et Praetextatum de Mustitanis et Adsuritanis locis excludendos, cuius pauca subiunxi: post consulatuxit : Peregrinus presbyter et seniores ecclesiae Mustitanae et Adsuritanae regionis tale desiderium prosequuntur:cum ecclesiae catholicae sanctitatem uir memoriae uenerabilis ab errore perfidiae Donatus adsereret, in eius nomen et cultum mundi paene totius obseruantia nutrita coaluit. sedcum eius religionis laudandum mirandumque positum, Maximiani cujusdam venena polluerent; multorum coetus antistitum in unum Deo conspirante collec
Abbreviated transcription (Latin):
gredi nequiu̾it pigra seguicia. sciat sꝰ ad om̃s ue¬
niales aditus sua uoluntate uiam ẽe subductam.
Minebit enim cirta eos dicta sertencia. ⁊ post p̾sti¬
tutum diem redeuntib fixa pũĩa. Certe iãm ꝑspicis¬
dissertissime in illos te pocuis a quib audisti men¬
datium om̃ia retorquere debere que in nos tamamͣ
mentiti de hac re fu̾imus dicenda aybitͣtus es: Certe
ꝑspicis illos duos de quib agimus ex ore ẽẽ nu̾o qui
cum maximiano duodecim sine dilatione dampnati
sunt. non ex eoꝵ quib redeundi tempus indultum ẽ.
Certe liquet. daret. eminet ꝯcerni obscurari obte¬
grnullo modo potest quod tanta escq̃ tia is a mao
sentencia illa dicta ẽ. discceuit illustrauit. exp̾ssit
Cur ulba ad hus dantur Cur contͣ luadissinam
uitatem ꝓmanfeso errore contenditur: Car ho¬
mines so tpõs decipunt si laqueos dỹssoli quosi
resdluere ate rumꝑe deb̾ent constrictius implicãt

Expanded text:
gredi nequiuerit pigra segnitia, sciat sibi ad omnes uegredi nequiuerit pigra segnitia, sciat sibi ad omnes ueniales aditus sua uoluntate uiam esse subductam. manebit enim circa eos dicta sententia et post praestitutum diem redeuntibus fixa puir disertissime, in illos te potius, a quibus audisti mendacium, omnia retorquere debere, quae in nos, tamquam mentiti de hac re fuerimus. dicenda arbitratus es. certe perspicis illos duos, de quibus agimus, ex eorum esse numero, qui cum Maximiano duodecim sine dilatione damnati sunt, non ex eorum, quibus redeundi tempus indultum est. certe liquet claret eminet, concerni obscurari obtegi nullo modo potest, quod tanta eloquentia is a quo sententia illa dicta est discreuit inlustrauit expressit. cur uerba adhuc dantur? cur contra lucidissimam ueritatem pro manifesto errore contenditur? cur homines se ipsos decipiunt? si laqueos diaboli, quos resoluere atque abrumpere deberent, constrictius implicant
Abbreviated transcription (Latin):
tunt. ⁊ clĩcos alignͣdo ẽẽ carthaginis qui dum faci¬
nori int̾sunt illicito incestui lenocinium pͥbuerũt
dei p̾sidentis arbitrio uniu̾salis conciłii ore u̾dico
dampnatos ẽẽ cognoscite. Quid pleus quid ma¬
nifestus quid exp̾ssius dici potest: Audi iam qͥ¬
bus disatio temꝑis mꝑtita sit ut uideas eos ẽẽ qui
non int̾fuerunt qnͣdo maximiano cum ordinaretur
manꝰ imposite sunt. Eos aũt in quidi quod sacrilegi
surculi non polluere plantaria. idest quia maximia¬
ni capite ꝓpͥas manus ueretundo pudore fidei retra¬
xerunt ad matrem eccłiam redire ꝑmisimꝰ. Hos
c̾nis quemad̾m non dicant ẽẽ dampuatos. S tũc
eadem dampnationis sententia retinendos. si tlisac¬
to die constituto redire uoluerunt. Quem diẽ ita
constitiurat. Ac ne augustum inquit redeuntib tẽ¬
pus spen salutis artate diei pssura subdutat. agnoscẽ
agnitionis pandimus iauuam. ut integri houoris
ac fidei regressi h̾eant fundam̃ta. qmͣi si quis qmͣ in¬

Expanded text:
t clericos aliquando Ecclesiae Carthaginis, qui dum facinori intersunt, illicito incestui lenocinium praebuerunt; Dei praesidentis arbitrio, universalis concilii ore veridico damnatos esse cognoscite. quid planius, quid manifestius, quid expressius dici potest? Audi iam quibus dilatio temporis impertita sit, ut uideas eos esse qui non interfuerunt, quando Maximiano, cum ordinaretur, manus inpositae sunt: eos autem, inquit, quos sacrilegi surculi non polluere plantaria, id est qui a Maximiani capite proprias manus uerecundo pudore fidei retraxerunt, ad matrem ecclesiam redire permisimus. hos cernis quemadmodum non dicant esse damnatos, sed tunc eadem damnationis sententia retinendos, si transacto die constituto redire noluerint, quem diem ita constituunt: ac ne angustum, inquit, redeuntibus tempus spem oxime futurarum agnitionis pandimus ianuam, ut integri honoris ac fidei regressi habeant fundamenta. quam si quisquam in
Abbreviated transcription (Latin):
destrendo ꝑuetis. Si aũt causa illa ur̃ã cum ue¬
ris qd̃ tibi elegistis documentis siuis ad uidicium
tͣnsmarinaꝵ eccłiaꝵ non est ꝑducta. quomodo ab e¬
is potuerunt tot ep̃i in suis plebib constituti cã
incegnita ⁊ ã se om̃mo non dilata uire dampnari:
Aut quomodo debuerunt affri xp̃iani non dico illi
qui eos putauerant innocentes. Uerum ⁊̃ illi si qͥ
eos nouerant traditores pp̃ zizania que in eccł̃ia eẽ
t̾uebant a frumentoxũ tam longe lateq crescenti¬
uni ⁊ hos ignorantium tam manifesta se mraccen

Expanded text:
deserendo periretis. si autem causa illa uestra cum uedeserendo periretis. si autem causa illa uestra cum ueris, quod tibi elegisti, documentis suis ad iudicium transmarinarum ecclesiarum non est perducta, quomodo ab eis potuerunt tot episcopi in suis plebibus constituti causa incognita et ad se omnino non delata iure damnari? aut quomodo debuerunt Afri christiani, non dico illi, qui eos putauerant innocentes, uerum etiam illi, si qui eos nouerant traditores, propter zizania, quae in ecclesia esse cernebant, a frumentorum tam longe lateque crescentium et hos ignoranti
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a uidicat ab eis alienata ura cõmunio. uicti estis
nobiscum uel mala uel bona causa ꝑdita sitigatis.
id hñtes maximũ crimen. qd̾ cͥmiine traditoꝵ quos
inuidicio transmarinaꝵ eccłiaꝵ etam nera docuniẽ¬
ta ꝓ ferentes cõuinc̾e minime potiustis. or bem xi¬
anum ꝑfunditis qua in ea causa m qͣ int̾esse non
potuit. esegit uidicib tred̾e non accusatoribus uic¬
tis: Non itaq ideo rei estis quia bonam cãm
ut scd̃m uos loquar in tͣnsmarmo iudicio ꝑdidistiˢ.
S quia cͥmen rethoꝵ atqs ut nimiũ cedatur ⁊ iu¬
longe lateq diffusis obice minime dubitatis. qͦ¬
dum ꝯmunioni tanqmͣ frumentis dominitis cohe¬
tendo ⁊ illos uiros sicut dicitis traditores. ⁊ illos
malos sicut arbitramini uidices scd̾m euliglicas lit¬
teras etiam monente cỹpͥano usq ad tempus uenti¬
latiomis tanqmͣ pałeam tolerare debiustis. ne aream

Expanded text:
ipsa indicat ab eis alienata uestra communio, uicti estis, quid ipsa indicat ab eis alienata uestra communio, uicti estis, quid nobiscum uel mala uel bona causa perdita litigatis, id habentes maximum crimen, quod crimine traditorum, quos in iudicio transmarinarum ecclesiarum etiam uera documenta proferentes conuincere minime potuistis, orbem christianum perfunditis, quia in ea causa, in qua interesse non potuit, elegit iudicibus credere, non accusatoribus uictis? non itaque ideo rei estis, quia bonam causam, ut secundum uos loquar, in transmarino iudicio perdidistis, sed quia crimen reorum atque - ut nimium nobis cedatur—et iulonge lateque diffusis obicere minime dubitatis; quorum communioni tamquam frumentis dominicis cohaerendo et illos uiros, sicut dicitis, traditores et illos malos, sicut arbitramini, iudices secundum euan gelicas litteras etiam monente Cypriano usque ad tempus uentilationis tamquam paleam tolerare debuistis, ne aream
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓferuntur ex utraq ꝑte docum̃ta aut utraq uera
eẽ aut utraq falsa. ant nr̃a uera ⁊ ur̃a fassa. ait
ur̃a falsa ⁊ urã uera. Cum uideris in suꝑiorib tͥb
nos faciłlime suꝑari: frustratͥ ħ extremum quasi qͣ
euaderes elegisti. Qmͣuis enini qmͣ imprudenter
ditatur adu̾tas. tam̃ ea ipã uera ura. si qua ẽẽnt hu¬
mana documẽta illi eccłie probari deb̾uerunt qmͣ
ꝓbant diuina docum̃ta. Dic michi obsetrote s no¬
li offund̾e nebułas imꝑitis. ut qm̃ traditores attu¬
satos nou uales cõuincere idemtidem uelis artes di¬
aleticas accusare. dic ergo rogo te causa ista ur̃a cum
ueris documentis ur̃is ꝑducta est ad uidicium tñs¬
marinaꝵꝵ eccłiaꝵ labore aplico fundataꝵ an nõ est
Nductas Si ꝑducta est. ncistis m eo uidicio an ul̃i
estis ⁊ Si uicisse nos dicitis. cur eis etclesiis inqͥã
uiditio ucistis non ꝯmimicatis : Si aũt qsd̾ satũ

Expanded text:
proferuntur ex utraque parte documenta, aut utraque vera proferuntur ex utraque parte documenta, aut utraque vera esse aut utraque falsa aut nostra uera et uestra falsa aut nostra falsa et uestra uera, cum uideres in superioribus tribus uos facillime superari, frustra tibi hoc extremum quasi qua euaderes elegisti. quamuis enim quam inpudenter dicatur aduertas, tamen ea ipsa uera uestra si qua essent humana documenta, illi ecclesiae probari debuerunt, quam probant documenta diuina. Dic mihi, obsecro te — sed noli offundere nebulas imperitis, ut, quoniam traditores accusatos non uales conuincere, identidem uelis artes dialecticas accusare —, dic ergo, rogo te, causa ista uestra cum ueris documentis uestris perducta est ad iudicium transmarinarum ecclesiarum labore apostolico fundatarum an non est perducta? si perducta est, uicistis in eo iudicio an uicti estis? si uicisse uos dicitis, cur eis ecclesiis, in quarum iudicio uicistis, non eommunicastis? si autem, quod satis
Abbreviated transcription (Latin):
de qua exierunt. qui ẽẽ ubiq minime potuerũt dicẽ¬
tes. scd̃m id qd̾ de illis p̾dictum ẽ. ecte ħ est xp̃c. ete¬
iłlic. ali hec loco. alio alii uariaꝵ psumptionun uł
pocius amputationum ꝓpͥas ꝑticulas ostendentes. at¬
q impia suꝑbia radicem unde fracti sunt abnegan¬
toto orbe t̾rarum ex om̃i gente tribu. ⁊ lingna part
multitudinem candidatoꝵ ⁊ palmatorũ situt in apo¬
calipsi scͥptum est. qm̃ num̾are nemo potest. Hiuc
inqmͣ eccł̃ie cui ꝑtem douati nou ꝯmunicare mani
festum est maiores ur̃i pbare deb̾uerunt q uecl̃ep
uera decumenta detraditorib hũerunt. Eadsi
feaissent ip̃  illa mansissent extra illam uero ill. quoᷤᷤ
accusassent. Nunc autem cum actusatos iuilla por¬
mansisse uideanus quid boni de accusatorib seutue
debemus: quos exͣillam uidemus: Ac ꝑ ħ i ila qͦ¬
driꝑtita distributione ubi dixi. cum de traditorib

Expanded text:
de qua exierunt qui esse ubique minime potuerunt, dicende qua exierunt qui esse ubique minime potuerunt, dicentes secundum id quod de illis praedictum est: ecce hic est Christillic, alii hoc loco, alio alii suarum praesumptionum uel potius amputationum proprias particulas ostendentes atque impia superbia radicem unde fracti sunt abnegantoto orbe terrarum, ex omni gente, tribu et lingua parit multitudinem candidatorum et palmatorum, sicut in Apocalypsi scriptum est, quam numerare nemo potest, huic, inquam, ecclesiae, cui festum est, majores vestri probare debuerunt, quaecumque vera documenta de traditoribus habuerunt. Quod si fecissent, ipsi in illa essent, extra illam vero illi quos accusassent: nunc autem cum accusatos in illa permansisse videamus, quid boni de accusatoribus sentire debemus, quos extra illam videmus? Ac per hoc in illa quadripartita distributione, ubi dixi, cum de traditoribus