comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊⁊ rectos iudices ⁊ transcendentes hĩc
nr̃am legem quatinus utr̃u agno¬
stentes hos quitẽpumamꝰ. ilł aũt
repensemus cumꝙ lex publicere¬
sũptꝰ intꝰ reconditus inscĩssima
dicata deo. ⁊ adsalutem abeorũ fac¬
torum hominum sc̃pta fauetts at
melius ⁊ illic hĩtantib uniu̾sis
hõib. utilius sieam .s. pentes. aũ
tabuł aut lapidib inporticib scĩ¬
ssime ecłie descͥbatis peãm p̾bẽtes
omnib horũ q̃ sãcata sũt lectõe

Expanded text:
 rectos iudices et transcendentes hanc nostram legem, quatenus utrumque cognoscentes hos quidem puniamus, illis autem repensemus. Cumque lex publice prosumpta intus recondatur in sanctissima dicata deo et ad salutem ab eo factorum hominum scripta. Facietis autem melius et illic habitantibus universis hominibus utilius, si eam sculpentes aut tabulis aut lapidibus in porticibus sanctissimae ecclesiae describatis, pronam praebentes omnibus ho
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfessus sum deprouintia mittere
ni mittam. n occasiõe dominici
suffragii i głossisimis p̃fecris
n aliis famosissimis uiris  annit¬
nistratões habentib. Neqhisqͥcͥcaeos
ut sine suffragio ꝑap̃i cingulum
sic q̃ pure me exhibeo cura subie¬
his que statnte sunt m̾ de fisco an¬

Expanded text:
fessus sum de provincia mittere neque mittam, neque occasione dominici suffragii, neque gloriosissimis praefectis neque aliis famosissimis viris administrationes habentibus neque qui circa eos ut sine suffragio percepi cingulum, sic etiam pure me exhibeo circa subiehis quae statutae sunt mihi de fisco an
Abbreviated transcription (Latin):
dare dabũt concessis sibi p̃ceptis
inforo głosissimorũ p̃fectorum. si
quidẽ maiores sĩt tiuitates. soł
nisi aliquis exfisco sollẽpnis euis
questtis ant si nich̾ exfisco ꝑcipi¬
ut̃. nic̾ ultra quã satrañra consti¬
tutum ẽ ꝯstitutõe ꝑcipiãt. alioꝗn
siquidẽ acciꝑe capiantur aut ip̃i
aut quiuocantur eorum cartu¬
lani aut alt̃ quipiam quicura eos
sũt illi quadruplum restituẽt̃ꝙ¬
acceꝑunt ⁊ ħ solliitudine re¬
tabumtir ⁊ incorꝑe castigati. red¬

Expanded text:
ro concessis sibi praeceptis in foro gloriosissimorum praefectorum, si quidem maiores sint civitates, solinisi aliquis ex fisco sollemnis eis quaestus, aut si nihil ex fisco percipiunt, nihil ultra quam sacra nostra statutum est constitutione percipiant. Alioquin si quid accipere capiantur aut ipsi aut qui vocantur eorum chartularii aut alter quispiam, qui circa eos sunt, illi quadruplum restituentet hac sollicitudine retabuntur et in corpore castigati red
Abbreviated transcription (Latin):
nos refferre. ut nic̾ contẽpnatũ
horum qui iusteq stẽ a nob̾ sãctita
sunt. sic enĩ nos quidẽ nos nr̃oꝵ
subiectorum misati qm̃ supra fi¬
scalium fũctionum exactõem q̃
maximas sustinẽt exfurto uidi¬
ctumiuolentias pp̃ factas ꝓũtar̃¬

Expanded text:
ut nihil contemnatur horum quae sancte iusteque a nobis sancita sunt. Si enim nos quidem nostrorum subiectorum miserati, quoniam supra fiscalium functionum exactionem etiam maximas sustinent ex furto iudicum violentias propter factas pr
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ nob̾ conmendat tuã celsitudi¬
successorib. Qua pp̃ dum codici¬
llos dedĩs anministratioĩs acci¬
pientib ate ut p̃sente ħ eis de
nunitare nolumꝰ sedẽ. ut ci̾a¬
lib oẽm ferat fauorẽ mc̾ peĩtus¬

Expanded text:
enim nobis commendat tuam celsitudisuccessoribus. Quapropter dum codicillos dederis administrationes accipientibus a te, aut praesente, hoc eis tuam denuntiare volumus sedem, ut curialibus o
Abbreviated transcription (Latin):
ministrat publicas aut sinõ ẽ ali¬
quid eis publicum solatiũ quã¬
tum inculpabił antiquas difi¬
niuit ut abspontaneis ip̃i mag̃
quã abinuitis accipiat. ⁊ ħ parũ
quãtũ eis admediocrẽ suffitit ĩ¬
t᷑gub̾natoẽm. sciãt enĩ quidẽ sci
uit ħ aliquid acceꝑint nõ solum
quadruplũ subiacebũt pene. s
plagis corꝑib infligendis. Edic¬

Expanded text:
administrat respublica aut si non est aliquod eis publicum solatium, quantum inculpabilis antiquitas definivit, ut a spontaneis ipsis magis quam ab invitis accipiant, et hoc parum, et quantum eis ad mediocrem sufficit vitae gubernationem. Sciant enim quia si citra haec aliquid acceperint, non solum quadrupli subjacebunt poenae, sed plagis corporis infligendis.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ aliquib uena̾bilib scĩmoĩali¬
b. ant sacratis uirginib aũ nu¬
lie̾ib oĩo inmõasterus a sistẽnb
opportet ꝑabbates sine ꝑre spõ sales
sine ꝑalios quos lib ħ fi̾. ip̃e uõ cũ¬
honestatem. cũ ydonei sũt dõ ama
rationanioe hr̃e putantur. mere¬
buntur uistritã ⁊ hõestas saĩtoꝵ
iui uolata in tegraq ẜuabitur.
Coĩs igͥ sit lex hãtq custoctiã
⁊ agłiossissimis p̃fectis qui ꝑcũ¬
tas existunt cliccesos. ⁊ illiricidi¬
timꝰ. ⁊ libie ytalieq ⁊ occidentis
tocius. ⁊ agłiossissimis p̃fectis u
corrupnio s integra ad honorẽ re¬
ueremissimorũ mõichoꝵ custo

Expanded text:
cum aliquibus venerabilibus sanctimonialibus, aut sacris virginibus, aut mulieriboportet per abbates, sive per responsales, sive per alios quoslibet hoc fieri. Ipse vero cu eorum honestatem, cum idonei sint Deo amabratiocinationem habere putantur, merebuntur justitiam, et honestas sacratorum inviolata, integraque servabitur. Communis igitur sit lex, habeatque custodiam a gloriosissimis praefectis, qui per cunctas existunt dioeceses et Illyrici dicimus, et Libyae Italiaeque, et Orientis totius et a gloriosissimis praefectis utcorruptio, sed integra ad honorem reverendissimorum monachorum custo
Abbreviated transcription (Latin):
tiẽt ut expuits luteris una ꝯti¬
s q̃ alit̾ accelerari littes sãtimꝰ
mõachris illibatas ut nõ mens
eorũ occupetur cura litris sontitudti¬
nẽ. s uelocit̃ lib̾at sacris oꝑib ob¬

Expanded text:
tient, ut ex paucis litteris una contiSed etiam accelerari lites sancimus monachis illatas, ut non mens eorum occupetur circa litis sollicitudinem, sed velociter liberati sacris operibus ob
Abbreviated transcription (Latin):
sceptionẽ pecunia R ytonea
ñ sit. ĩ metpolitana eccͣ ut re¬
maneãt cũ oĩ cautela ⁊ post
plenissimã diffinitionẽ uł do¬
miniis dc̃t᷑. ł colonis restituãt᷑.

Expanded text:
sceptionem pecuniarum idonea non sit, in metropolitana ecclesia, ut remaneant cum omni cautela et post plenissimam definitionem vel dominis dentur vel colonis restituantur.
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝗd̃ fideussor acolonis det̾
diciolitis tantã sũmã ĩ ferre
qͣtã tributa publica faciũt
ut adiũs publicis roĩb ꝑsol¬
uat᷑ ulło ex hoc colonis p̃iudi¬
cio generãdo. ꝯuꝑ redditibꝰ
enĩ dnĩ sideuissorefiant ꝯtẽ¬
ti. sin aut̃ sidenissiõe cessante
ad seq̃stratt̃em res ueniat. ⁊
reciũe deponãt᷑. ex eaꝵ sũma
tm̃ iudices seꝑare. qnͣtũ adp¬
ublicas sufficiat fuctõs ⁊ eã
dispon̾e dñm accipe uoluni
qͣtenꝰ ip̃e eã ꝑ soluẽs publicas
accipiat securitas. reliqͣ qnͣ¬
titate que iniedditꝰ puros ie¬
maneat ĩtuto collocanda. ⁊
litis t̾uimũ expectãte ulło

Expanded text:
idem fideiussor a colonis detur, dicio litis tantam summam inferre, quantam tributa publica faciunt, ut a dominis publicis ratiour: nullo ex hoc colonis praeiudicio generando. super reditibus enim domini fideiussore fiant contenti. Sin autem fideiussione cessante ad sequestrationem res veniat et pecuniae deponantur, ex earum summa tantam iudices separare, quanta ad publicas sufficiat functiones, et eam disponere dominum accipere, quatenus ipse eam persolvens publicas accipiat securitates: reliqua quantitate, quae in reditus puros remanet, in tuto collocanda et litis terminum expectante
Abbreviated transcription (Latin):
cc̃e uł reddituũ sic qñtissi mͣ
ꝯseqũcia colonoꝵ impetꝰ ex¬
cludẽte talẽ eẽ suꝑ reddituũ
uł publicaꝵ fũctionũ pr̃atio¬
nẽ formam censemus ut
si tales colom qͥles sup̈dixi¬
uiꝰ ydoneũ fidenissorẽ tociꝰ
sũme q̃ ab his dependitur
nuĩ iudicet᷑ eis restituent. ⁊ tał
fi deuissor ꝑtriẽmũ accipiat᷑
.eoq impleto ⁊t̾ũ renonet᷑

Expanded text:
tissima consequentia colonorum impetus excludente: talem esse super redituum vel publicarum functionum praestatione formam censemus, ut, si tales coloni, quales supra diximus, idoneum fideiussorem totius summae quae ab his dependitur norum iudicetur, eis restituent, et talis fideiussor per triennium accipiatur eoque impleto iterum reno
Abbreviated transcription (Latin):
eꝑdiũsas ꝓiũciaꝵ partes
aut palatims exactoracced̾e
aut illustnũ uiroꝵ apparitor
uagaret᷑. uł militans c̾ror in¬
ferret sormidinem. Hac lege
nente et agnoscente suo ꝑi¬
cias ꝯmeau̾it ꝯpulsor. crac¬
tor. ad monitor portitorue.
p̾cepti agũs inreb uł palati¬
mis uł apparitor iliustrum
potestatum. tm̃ potestatis
arrpiat ꝙ mandatũ cure sue
sp̃ałr approbetur. nec qd inũ¬

Expanded text:
ersas provinciarum partes aut palatinus exactor accederet aut inlustrium virorum apparitor vagaretur vel militaris terror inferret formidinem, hac lege nente adque agnoscente suo periincias commeaverit compulsor exactor admonitor portitorve praecepti, agens in rebus vel palatinus vel apparitor illustrium potestatum, hoc tantum potestatis adripiat, quod mandatum curae suae specialiter approbatur, nec quo
Abbreviated transcription (Latin):
uõ apparẽs ẜuitus seꝑat eos ab ĩ¬
uicẽ taquã morte sectta qm̃ p̃
cedentes nõdicunt sr̃ ueniente
ẜuitutem nõ ꝓtul a morte cliffer
reliquauõ ueniat ateum quire
initio putauĩt aliquis lib̾e ꝑ soẽ

Expanded text:
ab invicem, tamquam morte secuta: quoniam praecedentes nos dicunt supervenientem servitutem non procul a morte differrreliqua vero veniant ad eum qui reinitio putaverit aliquis liberae
Abbreviated transcription (Latin):
itaq inculpabiẽ qñ conu̾satoe
altã elegit pais ad meliorẽ mi¬
grãs uitam. subcastitate conu̾¬
satioẽm concupiscens. Tẽ enĩ lex
⁊ alia nr̃adicit licem̃tiã eẽ uiro &
mulieri ad meliora migranti tr̃a¬
sigere matrimõiũ ⁊ abscedere
quodam breuidimisso. ⁊ oblato
eiqui relinquatur. quaũq eĩ¬
dimnur sie uir siue mulier
sit. eo ꝙ istequãtũ ad matrimoĩũ
idenir mori. aliud ꝓalio uite
eligens it̃. ¶ꝑ er occassioẽ¬
onabilẽ distrahitur matrimõiũ¬
mulieri ⁊ agẽ q̃ anatã iurisdata¬

Expanded text:
itaque inculpabilem, quando conversationem altera elegit pars, ad meliorem migrans viam et sub castitate conversationem concupiscens. Tunc enim lex et alia nostra dicit licentiam esse viro et mulieri ad meliora migranti transigere matrimonium et abscedere, quodam brevi dimisso solacio ei qui relinquitur. Quodcumquealtero, sive vir sive mulier sit, eo quod et iste quantum ad matrimonium videtur mori, aliud pro alio vitae eligens iter. Caput VI Per occasioonabilem distrahitur matrimonimulieri et age
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmus ex legũseui̾tate. Introduc¬
tumẽ uos clem̃n cessiõe resoluioꝰ
sienĩ exdecreto iuditiali inmme¬
tallũ aliquis uir. aut mulier dãi
quidemerat abantiquis legis la¬
tõrib sãttta ex supplitio ulata. Se¬
possidente dãpnatum̃ iibiq ẜuẽ¬
abiutio bñtiatorm ex supplitio

Expanded text:
 introductum est, nos clementi cessione resolvimus. Si enim ex decreto iudiciali in metallum aliquis aut vir aut mulier dari quidem erat ab antiquis legislatoribus sancita ex supplicio illata, sepossidente damnatum sibi servienab initio bene natorum ex supplicio
Abbreviated transcription (Latin):
siue successert̃ filiis. siue aliquid
omniũ egerũt pͥores. sequẽtes le¬
ges. ulis enĩcredentes. ⁊ itaccͣente
cẽps uõ tp̃s inpostĩorib pariendis
caĩb ⁊ mnuna oĩa hac lege poĩta
aiq collectarespitiat q̃ cũq de fu¬
tũs sicut dictũ ẽ nuptiis ꝯpetũt

Expanded text:
t filiis sive aliquid omnium egerunt priores sequentes leges. Illis enim credentes et ita contrahentes ceps vero tempus in posterioribus pariendis casibus in una omnia hac lege posita atque collecta respiciat, quaecumque de futuris, sicut dictum est, nuptiis competunt
Abbreviated transcription (Latin):
Nuptias itaq affectꝰ aimꝰ
fac̃. dotalu̾im nõ egẽs augm̃to.
Cũẽnĩ sẽmel uenerit sub puͣrõ
nuptiali affectu siue q̃ oblatõe
dotis. ⁊ pp̃ nuptias dc̃atoĩs oꝑtet
cãmoĩo sequi q̃ solitioẽm aut̃ mn

Expanded text:
Nuptias itaque affectus alternus facit dotalium non egens augmento. Cum enim semel convenerit seu puro nuptiali affectu sive etiam oblatione dotis et propter nuptias donationis, oportet causam omnino sequi etiam solutionem aut
Abbreviated transcription (Latin):
metipõs. ⁊⁊ tollerabiles alus ox¬
nachis. ⁊ p̾suli demonstrantes.
hos monasticam ꝓmerteriuestẽ.
atq tonsurã. ⁊ siũ lib̾i̾ sit̃. sine
noninquietãi. mignãtes atcõe õiũ
dicimus aũt celeste dominiun
trienniũ uenĩt quispiam ⁊ aliq̃
horum quiconũsatioẽm ꝓfessist̃.

Expanded text:
metipsos et tolerabiles aliis monachis et praesuli demonstrantes, hos monasticam promereri vestem, atque tonsuram, et sive liberi sint, sine non inquietari migrantes ad communem omnium. dicimus autem caeleste dominium; triennium venerit quispiam et aliquem horum, qui conversationem professi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
aneo gr̃a floret. ¶ Siquis ig.
sicut p̃clixius intratrienniũ
ueniat aliquẽ iẜuitutem tra¬
hens uoientiũ ⁊ ꝑclurantium.
ut fierẽt monachi. ⁊ dicat qm ab¬
ripuit quasdam res. ⁊ ꝓptã recu¬
rrit admonast̾ium sanitimꝰ eũ
aut ꝓuita maligna aut uiclis
⁊ si quidem uerax ostenditur ⁊¬

Expanded text:
a dei floret - si quis igitur, sicut praediximus, intra triennium veniat aliquem in servitutem trahens volentium et perdurantium, ut fierent monachi, et dicat, quia arripuit quasdam res, et propterea, recurrit ad monasterium: sancimus, eum aut pro vita maligna, aut pro vitiis Et si quidem verax ostenditur
Abbreviated transcription (Latin):
trieniuum forte totũ siue lib̾i
forte. siue sint ẜui tollerare nõ¬
merentes. S⁊ toisura ⁊ ueste
eorum qui laytiuocanͣtur uti.
⁊ manere diuina discentes elo¬
quia ⁊ reuerentissimos eorũ
abbates require ẽos siue sĩt lib̾i

Expanded text:
triennium totum sive liberi forte sint, sive servi tolerare, nomerentes, sed tonsura et veste eorum qui laici vocantur, uti et manere, sic divina addiscentes eloquia. Et reverendissimos eorum abbates requirere eos, sive liberi sint,
Abbreviated transcription (Latin):
illustres. ħ ualẽ i mois om̃ib eos
ꝑ procuntoe̾s peccĩas ex̾cere cãs.
nec ñ ⁊̃ inurriarũ ꝑ precuratõe
dicant aut stare rursus. tãꝙͣ li¬
igitur illustres oĩb licẽtias it uo¬
lites exercere. nulla exħ n ꝓhi¬

Expanded text:
 et modis omnibus eos per procuratores pecuniarias exercere causas, nec non etiam iniuriarum per procuratorem dicant aut stare rursus tamquam liigitur illustres omnibus licentia sit volites exercere, nulla ex h
Abbreviated transcription (Latin):
S̾.a. Eengenuo ⁊ colonis
ancilluq nr̃is natos nata¬
sue origin exqͣ matres eoꝵ
sunt facies deputari.
lo nos ueq ad cescrp tõem
patumir ceputari. neq ex¬
ordiuarias pati functões.
maxime cũ ad uͥsus ꝯsuetudĩe¬

Expanded text:
Ex ingenuo et colonis ancillisque nostris natos natasve origini, ex qua matres eorum sunt, facies deputari. lonos neque ad descriptionem patimur devocari neque extraordinarias pati functiones, maxime cum adversus consuetudine
Abbreviated transcription (Latin):
pͥnati uł ad rõcima gerenda
uład colendos agros yconei
retͣii iubemꝰ. ac tm̃ colẽdis
nr̃is reb ad dici. quin ⁊̃ i
post̾um obẜuare. nequis
ant aliquid ministrandim

Expanded text:
nt, vel ad ratiocinia gerenda, vel ad colendos agros idonei, retrahi jubemus, ac tantum colendis nostris rebus addici; quin etiam in posterum observari, ne quis aut aliquid administrandum
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃. di .a. Professio ⁊ desideriũ
tuũ int̾sẽ discrepant. nam
cum philosophũ teẽẽ ꝓpoas
uĩceris auaricia ⁊ rapacitate
guntur solus recusare conaris
ꝙ frustrate faceͣ cet̾oꝵ exemplo
pot̾is edoceri.

Expanded text:
mnesto. Professio et desiderium tuum inter se discrepant. nam cum philosophum te esse proponas, vinceris avaritiae caecitate guntur solus recusare conaris. quod frustra te facere ceterorum exemplo poteris edoceri.
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ .a̾. Quantũ ad exͣordinari¬
as indĩctoẽs ꝑtin p̃sidib si¬
guisicamꝰ ut om̃s possessores
qdẽ ea pat̾monii munͣa eẽ ꝯ¬
stet. mĩtoq ab om̃bꝰ agnosci
debcant quo facilius obseq̾us

Expanded text:
. Quantum ad extraordinarias indictiones pertinet, praesidibus significamus, ut omnes possessores oquidem ea patrimonii munera esse constet meritoque ab omnibus agnosci debeant
Abbreviated transcription (Latin):
moĩoꝵ mun̾ib subiugare
solent uñ intelligis tefrustra
pleuam imimunitatẽ desidera¬
re cũ munera q̃ inpensas exi¬
gunt subire te necẽe sit.

Expanded text:
m muneribus subiugari solent. unde intellegis te frustra plenam immunitatem desiderare, cum munera quae impensas exigunt subire te necesse sit.
Abbreviated transcription (Latin):
apito ꝙ̃ res depoĩta ẽ. custodiam
ñ p̃stat. s tam̃ ĩ eo obnoxis ẽ. si
qͥdem ip̾e uolo malo fecerit Qua
decausa sires ei surrepta fu̾it. qr
restituende eius rei noĩe depostti
sciendum ẽ qiuesitum eẽ anmpu¬
bes rem alienam amouendo fur
b̾tati.&e. obid intlłigat se deli¬

Expanded text:
apud quem res deposita est, custodiam non praestat tantumque in eo obnoxius est, si quid ipse dolo malo fecerit; qua de causa si res ei subrepta fuerit, quia restituendae eius nomine depositi sciendum est quaesitum esse, an impubes rem alienam amouendo furtati sit et ob id intellegat se deli
Abbreviated transcription (Latin):
uendicanda. aũ condicendo aut̃¬
sus possessorem ẽ. sũ fur ĩpe pꝰ¬
sideat sũ alius q̃iuli cõndicio
aut̃ adu̾sus ip̃m firrẽ. heredem¬
ue eius. licet nõ possideat cõpetit¬

Expanded text:
vindicando aut condicendo potersus possessorem est, sive fur ipse possidet sive alius quilibet: condictio autem adversus ipsum furem heredemve eius, licet non possideat, competit
Abbreviated transcription (Latin):
¶Uñ constat creditorẽ depignore
surrepto furtu ag̾e̾ posse. ⁊̃ siydo¬
neum debitarem habeat. qi expe¬
dit ei pignori pocius incumbere.
qmͣ inꝑsonam ag̾e. ad̾o quidem
tit qmius ip̃e debitor eam rem
polienda. enrmdaue. aũ sat̃ciã¬
tor sarcmenda uestim̃ta. ni̾cede
c̾ta acceꝑit. eaq fuito amisent.
ip̃e furti ht̃ accõm nõ dominus.

Expanded text:
Unde constat, creditorem de pignore subrepto furti agere posse, etiamsi idoneum debitorem habeat, quia expedit ei pignori potius incumbere quam in personam agere: adeo quidem ut, quamvis ipse debitor eam rem polienda curandave aut sarcinator sarcienda vestimenta mercede certa acceperit eaque furto amiserit, ipse fu
Abbreviated transcription (Latin):
scaias forte fenestris supͥpͥont.
aũ ip̃a fenestras uł hostium af¬
fringit. uł alius furtrim fac̾et.
q̃ue ferram̃ta adeffringen dum
aut scalas ut fenestris suppone¬

Expanded text:
scalas forte fenestris supponit aut ipsas fenestras vel ostium effringit, ut alius furtum faceret, quive ferramenta ad effringendum aut scalas, ut fenestris suppone
Abbreviated transcription (Latin):
ciui ꝓre comodata sibi dño satis¬
dati. ignarus rẽ eẽ surreptã. pꝰtea
aut̃ ħ ei cognito si adu̾sus furẽ
transibit. omĩodo lib̾an eũ qͥ rẽ
comodatam accepit q̃ cumq cãe

Expanded text:
ibi commodata domino satisdati ignarus rem esse subreptam, postea autem, hoc ei cognito, adversus furem transivit, omnimodo liberari eum qui rem co
Abbreviated transcription (Latin):
tors q̃ defullone &e sarcinatore
dixꝰ. eadem ce aderm cui comoda¬
ta ẽ. res. transf̾enda uet̾es ex isti¬
mabant. Namuͣt ille fullo mer¬
cedẽ accipiendo custodiam p̾stat.
ita is quoq qui como datum ac¬

Expanded text:
 de fullone et sarcinatore diximus, eadem et ad eum cui commodata res est transferenda veteres existimabant: nam ut ille fullo mercedem accipiendo custodiam praestat, ita is quoque qui commodum ut
Abbreviated transcription (Latin):
re qmͣ emerit qimͣuis dñs nõ
sit. omĩmodo conpetit furti acc̃o.
ꝙ̃ admodum & creditori. ¶ful¬
lom u̾o q sarcinatori nõ aliter
uendo sint. ħ ẽ si dñõ re estima¬
cõm solu̾e possuit. nam sisoluẽ

Expanded text:
re quam emerit, quamvis dominus non sit, omnimodo competit furti actio, quemadmodum et creditori. fulloni vero et sarcinatori non aliter vendo sint, hoc est si domino rei aestimationem solvere possint: nam si sol
Abbreviated transcription (Latin):
nlło mõ cõpet̾e pꝰse adu̾sus furẽ
furt᷑i accõnseũ aut̃ quipre cõ¬
modata cõuenit᷑. pꝰse adu̾sus fu
sm ant̃ nescius &e dubitans rẽ
nõ eẽ apuo eũ. como dati accõnem
instituit. pꝰtea aũ re cõꝑata uoluit
remit̾e qͥdem comodati accõnem.

Expanded text:
o modo competere posse adversus furem furti actionem, eum autem qui pro re commodata convenitur, posse adversus fursin autem nescius et dubitans rem non esse apud eum commodati actionem instituit, postea autem, re comperta, voluit remittere quidem commodat
Abbreviated transcription (Latin):
quis qmͣ furtũ cõmutit. ueluti si
debitor rem qmͣ creditari pignoris
cã dedit subtͣxert. ¶nt̾clum fuiti
tẽnet᷑. qui ip̃e furtũ nõ fec̾it qͣlis
tum fc̃mẽ. ¶Inquo nũo ẽ qui tͥ
nũmos excussit. ut alius eos rapet.
aũ obstitit t̾ ut alius rẽ tuã acci¬
ꝑet. uł oues aũ boues tuas fuga¬
iñt. ut alus eas excipet. & ħ net̾es
scͥpsunt deeo qui panno rubro fu¬
gauit armentũ. ¶S siquid eoꝵ ꝑ
lascuuã. & nõ data oꝑa ut furtum
beat. ¶At uͦbi ope meuii ticius fur¬
tũ fec̾it. aba fuiti tenenti᷑ ope ce cõ¬
lio eius. fintũ ad mitti iudetur ꝗ¬

Expanded text:
quisque furtum committit, veluti si debitor rem quam creditori pignoris causa dedit subtraxerit. Interdum furti tenetur, qui ipse furtum non fecerit: qualis rtum factum est. in quo numero est qui tibi nummos excussit, ut alius eos raperet, aut obstitit tibi, ut alius rem tuam surriperet, vel oves aut boves tuas fugaverit, ut alius eas exciperet: et hoc veteres scripserunt de eo qui panno rubro fugavit armentum. sed si quid eorum per lasciviam, et non data opera ut furtum io dari debet. at ubi ope Maevii Titius furtum fecerit, ambo furti tenentur. ope consilio eius quoque furtum admitti videtur
Abbreviated transcription (Latin):
l abierunt. Cum enĩ requisicio rei
rẽ futiuam suseꝑint. &e scelau̾int.
fiirti nec manifesti obnoxii sunt.
¶Dena ma̾nifesti furti quadrupli
ẽ cam. exserui ꝑsona qmͣ exlib̾i
s̃ec manifesti dupli. ¶ Furtum ã
fit nõ solum cũquis int̾cipiendi
causa rem alienam ãmouet. s gn̾a¬
lit̾ cũgius auenam rẽ inuito do¬
mino cõtͣccets ĩtaq siũ creditor
ꝑignore. siue is aput ꝙ̃ res depo

Expanded text:
m abierunt. cum enim requisitio rei rem furtivam susceperint et celaverint, furti nec manifesti obnoxii sunt. Poena manifesti furti quadrupli est tam ex servi persona quam ex liberi, nec manifesti dupli. Furtum autem fit non solum, cum quis intercipiendi causa rem alienam amovet, sed generaliter cum quis alienam rem invito domino contrectat. itaque sive creditor pignore
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentibus fuitina res quesita in
uenta sit. nã ĩ eum ꝓpͥa acc̾o cõsti¬
tuta ẽ qmͣuis fur nõ sit q̃ applłat᷑
cõcepti. ¶ Oblatũ flrtũ dr̾ cum
aput te pocus qmͣ aput eũ qui
dederunt conciꝑetur. Nam tͥ apucd
ꝙ̃ concepta sit ꝓpͣa aun̾sus eũ qni¬
optulit qmͣuis fur nõ sit co̾stitu¬
ta ẽ accõ ciue applłatur oblati ¶ Est
s ꝓhibiti furti. accõ adn̾sus eum
qui furtũ querere testib p̾ssĩtib
stituuntur edicto p̾toris ꝑaccõnẽ
furti nõ ex hibiti adu̾sus eũ qui
furciuã rem aput seqiuesitam. &.
ĩuentam nõ exhibuitid̃ ee accões

Expanded text:
a res quaesita et inventa sit: nam in eum propria actio constituta est, quamvis fur non sit, quae appellatur concepti. oblatum furtum dicitur, cum apud te potius quam apud eum qui dederit, conciperetur: nam tibi, apud quem concepta sit, optulit, quamuis fur non sit, constituta est actio, quae appellatur oblati. Est etiam prohibiti furti actio aduersus eum, qui furtum qustituitur edicto praetoris per actionem furti non exhibiti adversus eum qui furtivam rem apud se quaesitam et inventam non exhibuit. sed hae actiones,
Abbreviated transcription (Latin):
re libro
deobligacõnibus ex
contractu de qiͣ excõtractu. secͥit᷑
ut deobligacõnibus exmaleficio¬
ille quidẽ. ufno loco tradidimus
ĩ quatuor gn̾a diuidunt᷑. hee uͦ
unius gn̾s sunt. Nam om̃s exre
nascunt᷑ .i. ex ip̃o maleficõ. llłut
exfluto. aũ rapina. aũ uampno.
aũ ĩ iuria. ¶ Furt᷑ũ aut ẽ cõtͣcc̃o
ꝙ lege naturali ꝓ hibitũ ẽ. admit¬

Expanded text:
re libro de obligationibus ex contractu et quasi ex contractu, sequitur, ut de obligationibus ex malefiillae quidem, ut suo loco tradidimus, in quattuor genera dividuntur: hae vero unius generis sunt, nam omnes ex re nascuntur, id est ex ipso maleficio, veluti ex furto aut rapina aut damno aut iniuria. Furtum est contrectatio d lege naturali prohibitum est admit
Abbreviated transcription (Latin):
tatore minut fc̃us ẽ. & iõ nõ cꝰ¬
rant regłe qui sui corrupti accõm
introduc̾ent. tñ cõsiliũ corrupto¬
ris adpniciem ꝓbitatis su̾i intro¬
ductũ ẽ. ut sit ei penał accõ inpo¬
sita tamqmͣ sire ip̃a fuiss seruus
corruptus. ne ex hinismodi in¬
pimitate &r ĩ aliũ siũ qui pꝰsit¬
facilius corrumpi. tale facinus
a qͦuibdam inpetret᷑. ¶Int̾dum

Expanded text:
atore minime factus est, et ideo non concurrant regulae quae servi corrupti actionem introducerent, tamen consilium corruptoris ad perniciem probitatis servi introductum est, ut sit ei poenalis actio imposita, tamquam re ipsa fuisset servus corruptus, ne ex huiusmodi impunitate et in alium servum, qui possit corrumpi, tale facinus a quibusdam pertentetur. Interdum
Abbreviated transcription (Latin):
utendã accepiit ĩ aliũ usum eam¬
tũ cõmittit. ułuti sicuus argen¬
teũ cipħu. utendum acceꝑit qͣ
amicos adcenã ĩutat᷑us. & id ꝑe¬
gre secum tułit. aũ siquis equm
gestandi causa cõmodatũ sibilõgiꝰ
deco qui ĩaciem eqũ ꝑ duxisset.
¶placuit tam̃ eos qui reb como¬
uatis alit̾ ut̾ent᷑ qmͣ utendas
accepunt. ⁊ta furtũ cõmitt̾e si se
si intlłxisset ñ ꝑmissurũ at pmis¬
surũ credant. exͣ c̾men uideũ. Op¬
tuma sane distinccõe. qr furtũ sñ
affcũ furandi nõ cõmittit᷑. ¶ S
ꝙ sicredat aliquis ĩ uito dño se
rẽ cõmodatam sibi cõtractare do¬
nõ fi̾. uñ illud q̃ situm ẽ. cũ ticiꝰ¬

Expanded text:
alium usum ti obligatur, ueluti si quis argentum utendum acceperit, quasi amicos ad cenam inuitaturus, et id peregre secum tulerit, aut si quis equum gestandi gratia commodatum longius de eo, qui in aciem perduxisset. Placuit tamen eos, qui rebus commodatis aliter uterentur quam utendas accepissent, ita furtum committere, si si intellexisset, non permissurum, ac si permissurum credant, extra crimen videri: optima sane distinctione, quia furtum sine affectu furandi non committitur. Sed et si credat aliquis invito domino se rem commodatam sibi contrectare, donon fieri. unde illud quaesitum est, cum Titi
Abbreviated transcription (Latin):
apꝑebitgmanifestus furẽ. ꝙ grece
is qui imp̃o furto dep̾henditi. s
ꝰ is qui eo ioco dep̃hendit᷑ quo fit.
uelitti qui in domo furtum fecit.
ot nõ dum eg̾ssus ianuam depre¬
hñsus fui̾t. ce qui ĩoliueto oliuaꝵ
aũ uineto uineaꝵ furtum feciti

Expanded text:
arebit. manifestus fur est, quem Gis qui in ipso furto deprehenditur, sed etiam is qui eo loco deprehenditur quo fit, veluti qui in domo furtum fecit et, nondum egressus ianuam deprehensus fuerit, et qui in oliveto olivarum aut in vineto uvarum furtum fecit,
Abbreviated transcription (Latin):
iite forsan petente aut uno omit¬
tente digna amissione añnuptia¬
ł conatois aut muliere digna cau̾
dotis n nir dotẽ lucretur n mlier
añ nuptialẽ doãem. set repente ca.¬
su ꝓcedente aut dotis aũ añ nup¬
ciatis donatõis ꝓpͥetatis lucrum
mox adcoe̾ᷤ ueniat filios ⁊ eoꝵ fiat

Expanded text:
itae forsan peccante aut viro committente digna amissione antenuptialis donationis aut muliere digna casu dotis, neque vir dotem lucretur neque mulier antenuptialem donationem, sed repente casu procedente aut dotis aut antenuptialis donationis proprietatis lucrum mox ad communes veniat filios et eorum fiat,
Abbreviated transcription (Latin):
ni ⁊ aliaꝵ cãꝵ auri quantitas nonni¬
ediocͥs utͥq data est pat̾ͥ ut ñ uid̾e¬
ex alia cã lucr̃ fieret eius ꝗ acciꝑeħ
crantẽ constituto sic abstinebt̃ oĩ
uicio sic oĩ desiderio irrõabili. sic nec
miniti nec sponte suis nocebut filuᷤ
na ⁊ bonis morib congrila ⁊ pr̃n¬
o mr̃noq affectu plena ut ꝙ eis p¬
teneant. nĩcħ enimhoꝵ innoua¬
mus p̃ter illa sola q̃ exp̃ssim inhc
lege scͥpsimꝰ. ¶ Que gͥ placuert̃

Expanded text:
ni et aliarum causarum auri quantitas non mediocris utrique data est parti, ut non videreex alia causa lucrum fieret eius qui accipere hoc crantem constituto. Sic abstinebunt omni vitio, sic omni desiderio inrationabili, sic nec inviti nec sponte suis nocebunt filiina et bonis moribus congrua et paterno maternoque affectu plena, ut quod eis pteneant: nihil enim eorum innovamus praeter illa sola quae expressim in hac lege conscripsimus. Quae igitur placuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
neiuł ailib̾tate ẜui . fi li noͣ licet
mulii ꝯfistãt. ⁊̃ sinich offenderĩt
parentes ꝯfudumur. a triũtium.
cliuidẽt solũ. ł sĩdecẽ forte. aut am¬
pliꝰ fuerint. ⁊ pauꝑes erͣt filiido¬
nex uxerint patres ydonei

Expanded text:
t multi consistant, etiamsi nihil offenderint parentes, confunduntur et triuncium divident solum, vel si decem forte aut amplius fuerint, et pauperes erunt filii donec vixerint patres idonei
Abbreviated transcription (Latin):
sẽꝑ c⁊ nature consequẽs eo ꝙ possit
pͥoracorngere: ¶ frequent᷑ ig̃
⁊ alia uice miratis umꝰ. quomodole¬
gitimis. ⁊ baniuol filiis ꝗb agr̃
gruãs parentes ꝗbq ꝙ resĩquitur
iã c⁊̃ debitũ uocãt solu̾ triuntiũ diffi

Expanded text:
er et naturae consequens et quod possit priora corrigere. Frequenter igitur et alia vice mirati sumus, quomodo legitimis et benivolis filiis, quibus agunt gratias parentes quibusque quod relinquitur iam etiam debitum vocant, solum triun
Abbreviated transcription (Latin):
due ꝓficiscuntur accões tam c̾ci¬
cͦondicc̃o. Sic̾ta sit scipulacio qmͣ
exstipulatu. si inc̾ta. que ħ noĩeĩ¬
dititiz qi stipulũ apud uetes
firm̃ applłabatin forte astipite de¬
tis ꝓnutto. fidei ꝓmittis. fidei ꝓ¬
muto. fdei uibes. fidei iubeo.
dabis: daibo facies. faciamꝰ utrũ
aũ latina. angreca. uł qualibet
alia lingua stipulacõ cõcipiatur
tll̾cm eius lingue habeat. nec ne¬
cesse ẽ eadem lingua utrũq uti si
suffic̃ cõgruent. adint̾rogat᷑ rend̾e̾.
olim quid̾e ĩusu fu̾nt. pꝰtea añ leo¬
niana cõstitucõ lata ẽ. que solłe̾p¬
ntate u̾barum sublata. sensũ. ce
cõsonantẽ intlłcm abiut᷑q ꝑte so¬
lum desiderat. lic qͣuib cũq u̾bis
exp̾ssu ẽ. ¶Omĩs stipłacõ aũ pure
aũ urdiẽ. aut sub condicõne fit pure
peti pot ̃ oiem cũ a diecto die quo
pecunia soluat᷑. stipłaco fit. nelti
.x. aureos. pͥmis kłis marcii dare
spondessidat ꝙ indiem stipłamur

Expanded text:
duae proficiscuntur actiones, tam condictio, si certa sit stipulatio, quam ex stipulatu, si incerta. quae hoc nomine inde utitur, quia stipulum apud veteres firmum appellabatur, forte a stipite detis? promitto, fidepromittis? fidepromitto, fideiubes? fideiubeo, dabis? dabo, facies? faciam. utrum autem Latina an Graeca vel qua alia lingua stipulatio concipiatur,tellectum huius linguae habeat: nec necesse est eadem lingua utrumque uti, sed sufficit congruenter ad interrogatum respondere: olim quidem in usu fuerunt: postea autem Leoniana constitutio lata est, quae, sollemnitate verborum sublata, sensum et consonantem intellectum ab utraque parte solum desiderat, licet quibuscumque verbis expressus est. Omnis stipulatio aut pure aut in diem aut sub condicpeti potest. In diem, cum adiecto die quo pecunia solvatur, stipulatio fit, videlicet cum X aureos primis Calendis Martii dare spondes. Id autem quod in diem stipulamur,
Abbreviated transcription (Latin):
tur aliquid fi̾ uł nõ fieri. ce ĩ huiꝰ
stipłacõibus optunum enit penã
subic̾e. neqͣntitas stipulacõis ĩc̾ro.
fit. ac ucc̾e sit actori ꝓbare quid eiꝰ
int̾sit. Itaq siquis ut fiat. aliquid

Expanded text:
fieri aliquid vel non fieri. et in huiusmodi stipulationibus optimum erit poenam subicere, ne quantitas stipulationis in incerto sit ac necesse sit actori probare, quid eius intersit. itaque si quis ut fiat aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
exstat. mors nb̾ cͤontig̾it. loca ⁊ ĩseri
stipłacõi solent usuti cartagine da¬
re spondes. que stipłacõ licet pure
fł indeatur: tam̃ rẽ ip̃a ht̃ tͥempus e¬
s̃icctum. quo ꝓmissor utatur. adpe¬
cuniã cartagine uandam¶ce ideo fi
quis ita rome scipłetur. hodie car¬
tagine uare spondes. ĩutił erit stipła¬
ligacõm aũ omĩo nõ diffu̾nt. uł¬
si menius mint dare spondes. nã

Expanded text:
tat, mors nobis contigerit. Loca etiam inseri stipulationi solent, veluti ‘ Carthagine dare spondes? ’ quae stipulatio licet pure fieri videatur, tamen re ipsa habet tempus iniectum, quo promissor utatur ad pecuniam Carthagine dandam. et ideo si quis ita Romae stipuletur ‘ hodie Carthagine dare spondes? ’ inutilis erit stipulaligationem aut omnino non differunt: vesi Maevius vivit, dare spondes?
Abbreviated transcription (Latin):
ẜm ꝙ nibub moriatur. ⁊ portẽe
inse sumendam. ⁊ secundum eã
quid plus ẽ tonteplantes auferte
ꝙ trauscendit oportet ⁊ filiis ap¬
plicare inominib talib nõabini
ꝓͥas res exambob matrimoniis
ꝑcipient filiuntestata matre mo¬
riente. exẽqua. ⁊ simillima diuisoẽ
añ nuptialem uõ daãoẽm uttaq
quidem pͥoris matrimoni filu
illiu̾s lucrabuntur doãtiõem cr ex
solidoquoq ex scd̃is natiseminib
abillo facta fruentur munificẽ¬
tialicet nõ ad tcium illa m̾m. ue¬
⁊ illit̾cius inuiriam passisũt np¬
tiis. ⁊ absolute unaquaq sobo¬
t̃tiamimime uota migrauit᷑. Ex
rerum uero consequentia. ħ ip̃o
⁊ in patrib sit scdas nuptias fa

Expanded text:
 binubus moritur, et portionem inde sumendam, et secundum eam quod plus est contemplantes auferre quod transcendit oportet et filiis applicare: in omnibus talibus non ab initproprias res ex ambobus matrimoniis percipient filii intestata matre moriente ex aequa et simillima divisione, antenuptialem vero donationem utraque quidem prioris matrimonii filii illius lucrabuntur donationem, ex solido quoque ex secundis nati seminibus ab illo facta fruentur munificentia, licet non ad tertium illa matrimoet illi tertiis iniuriam passi sunt nuptiis? Et absolute unaquaeque sobotertia minime vota migraverit. Ex rerum vero consequentia hoc ipsum et in patribus sit secundo nuptias fa
Abbreviated transcription (Latin):
memoratoꝵ fundoꝵ possitre¬
stitui publico inseratur. ꝯ
licz ꝑ eantẽ sactionẽ huiꝰ moĩ
uenditionũ ccͣtib plenissima
delata sit cancio. atiñ ppetue
emptionis securitati ꝯsulẽtes
toritate muuiri. eos dẽ empto¬

Expanded text:
memoratorum fundorum possit restitui, publico inferatur. Sed licet per eandem sanctionem huiusmodi venditionum contractibus plenissima delata sit cautio, attamen perpetuae emptionis securitati consulentes toritate muniri
Abbreviated transcription (Latin):
tꝯ ẽ lib est. siune ex duobringe¬
nius matͥmonio editꝰ. siueer
tino ⁊ alto ingenuo. S siquis
⁊ inc̾to p̃re natꝯ est. qm̃ uulgo ꝯ¬
ceptus ẽ. Suffic̾ at libam fuisse
matrem : eo tp̃r quo nascitur l
pariat: placuit eum qui nascit᷑
lb̾um nasci. qͣr non d calamitaᷤᷤ¬

Expanded text:
ex duobus ingenuis matrimonio editus, sive ex rtino, altero ingenuo. sed et si quis  incerto patre natus est, quoniam vulgo conceptus est. sufficit autem liberam fuisse matrem eo tempore quo nascitur, lipariat, placuit eum qui nascitur liberum nasci, quia non debet calamita
Abbreviated transcription (Latin):
tenẽ inciuitatib uolumus nõ
ĩ agͥs u̾ multa simplicitas ẽ.
ci n seribentium aut testiu
multorum copia ẽ : queactenꝰ
xime studemus iã a nob̾ scĩtt

Expanded text:
tenere in civitatibus volumus; nam in agris, ubi multa simplicitas est et neque scribentiam aut testium multorum copia est, quae hactenus xime studemus
Abbreviated transcription (Latin):
faceret quẽlib contratum. ex
nõ sc̃pto uoluerunt ħ manife¬
stumẽ. quia aut ꝑtestes aut
ꝑuiris uirandum fidem ꝑci¬
piẽt actoͬe qui demtestes dedu¬
cente. pulsato aũt uirãte aut
referente sicum uidex negoti¬
ͤumde posuit Iut aũt nich sit
neq horũ memĩdatum. illud
quoq adicere legibonũ ẽ. ut si

Expanded text:
facere quemlibet contractum ex non scripto voluerit, hoc manifestum est quia aut per testes aut per iusiurandum fidem percipiet, actore equidem testes deducente, pulsato autem iurante aut referente, sicuti iudex negotium disposuerit, ut nihil sit neque horum inemendatum. Illud quoque adicere legi bonum
Abbreviated transcription (Latin):
i  existentib nõ crectentes hiꝰ mõi
subrlitatẽ cause adimus ut nõ
credentes pͥuemus fide sua c̾ca
amicos. s ut quãtũ possibile
ẽ ꝑfidiã. ⁊ neganoe multis
reconuincamꝰ moctis. s ¶ S g
⁊ si instͣrumĩta publice cõfecta
licet tabellionũ hãt supplem̃ta
aditi᷑anr ⁊ eis añ quamcõpleat᷑
sicut sc̃ptũ ẽ testiũ ex scͥpto p̃sẽ¬
tia. ¶ Oportet aũt iuclicã
tes ⁊ siqua signa inuenĩt ascͥ
illis apparuisse. ⁊ nõ fatle fi¬
stium subscͥptõis iuueniren
tabellio suꝑ ẽ. qui compleuit
siquidẽ publice sit cõfectum.
quatenꝰ testimoniũ ꝑhibeat
neccẽ ẽ oĩo collatõe littari¬

Expanded text:
 existentibus non credentes huiusmodi subtilitatem causae addimus, non ut credentes privemus fide sua circa amicos, sed ut quantum possibile est perfidiam et negationem multis reconvincamus modis. Caput V Sed et instrumenta publice confecta licet tabellionum habeant supplementum, adiciatur et eis antequam compleantur, sicut dictum est, testium ex scripto praesentiates et si qua signa invenerint adsillis apparuisse, et non facile fistium subscriptionibus invenire, neque tabellio superest qui complevit si quidem publice sit confectum quatenus testimonium perhibeat necesse est omnino collat
Abbreviated transcription (Latin):
re uirando cõplectõi adtestetur
ut cõꝑatõi nõ fiat lͤtus. sit̾ q̃ sic
c̾clibilia docm̃nta testimoiũ enĩ
⁊ exuoce cõplentis factñ. cuus¬
quodlã caẽ mom̃tũ / ꝙ sitabellio

Expanded text:
riae completioni attestetur, ut comparationi non fiat locus, sint etiam sic credibilia documenta. Testimonium enim et ex voce complentis factum et iusquoddam causae momentum. Quodsi tabellio
Abbreviated transcription (Latin):
petente.. ¶ Opotͣet uoͣ ĩ isqui
relliaĩq adhibeĩ. in quib locis
sũt tabularii. m̃axiẽ aut̃ testes
nõ ignotos contrahentib ut qui¬
dã sc̾ribãt ꝓillitaͣto. aut paucas
litt᷑as sciemi. aliiuõ ad testent᷑¬

Expanded text:
 Oportet vero in his qui bularios adhiberi, in quibus locis sunt tabularii, maxime autem testes non ignotos contrahentibus, ut quidam scribant pro illitterato aut paucas litteras scienti, alii vero attestent
Abbreviated transcription (Latin):
aduẽĩat. ⁊ illi siquidemp̃sentes
sũt. c⁊ hãnt excollatiõe admplecti¬
uullus horumsit. tũc fiat quidẽ
conplectionimn collatio. nõ aũt̃
sola ħ adħ suffriãt s c⁊ aliorũ
sub scbentum forte aut ccͣen¬
tium sc̃ptinre examinenturut
quam subs e̾benttum. aut q̃ con

Expanded text:
illi, si quidem praesentes sunt, et habeat ex collatione adimpletinullus horum sit, tunc fiat quidem completionum collatio, non autem sola haec ad hoc sufficiant, sed et aliorum subscribentium forte aut contrahentium scripturae examinentur, ut quam subscribentium aut etiam con
Abbreviated transcription (Latin):
bile occurrit eo ꝙ littẽ ꝗdẽ siue
fideuisse st̃. licet examinata respõ¬
sa uõruñ testium cũ uitate ꝯcor¬
dam mõ eẽ cauta uidemꝰ tñ na¬
turamenis. ccebo egetẽ reiexa¬
tudinem sepe quidẽ tp̃c fcaẽ. ñ
eĩ itaquis scribit uiueĩs. Ac robu¬
stus ac senex ⁊ forte tremẽs sepe
tam̃ ⁊ languor ħ facit. ⁊ quidẽ¬
tatio siłitudinis. ꝑomĩa aufert
punitatem ⁊ nec uiuẽĩmus de
reliquocticere quanta naͣ geraͬs
innouat ⁊ legis latoib nos ꝓbet.

Expanded text:
bile occurrit, eo quod litterae quidem sine fide visae sunt licet examinatae, responsa vero testium cum veritate codammodo esse cauta. Videmus tamen naturam eius crebro egentem rei exatudinem saepe quidem tempus facit non enim ita quis scribit iuvenis et robustus ac senex et forte tremens, saepe autem et langor hoc facit. Et quidtatio similitudinis per omnia aufert puritatem? et nec invenimus de reliquo dicere, quanta natura generans innovat et legislatoribus nobis praebet
Abbreviated transcription (Latin):
tis ⁊ ꝯtratib ꝙ enim iam rra¬
sit. cuiuspiã sac̃tiat hãs aũx legẽ
ꝓperit contennonũ młtiudo
factarum quidem ĩ litib ap̃ no
uit̾ sese cõtendere homines. cõ¬
tioẽs altercationes per legla¬
tionis subtilitatems qua pp̃ꝰ
tẽ maĩfesta oĩb face̾ subiectis

Expanded text:
t contractibus: quod enim iam transiit cur quispiam sanciat? Hanc autem legem peperit contentionum multitudo factarum quidem in litibus apud ninter se contendere homines comis altercationes per legislationis subtilitatem. Quapropter tem manifesta omnibus facere subiect
Abbreviated transcription (Latin):
trahentium. unã quedam colli¬
gatur undiq ⁊ effinatur fides.
t̃ collatioẽm instrum̃torũ ꝙ acte¬
nus ualuit frat. ut qui ꝓfert
adcollatiões docim̃tum. uiret
sollẽpnit᷑. Iut aũt aliquid oiõ ca
sumat. augm̃tũ admaiorẽ nego¬
tii fidẽ. ⁊ ipẽ qui ħ petit. fi unet¬
nõ aliam ydoeamhñs fidẽ. adcon¬
llatoes instrimĩtorũ uẽit. nec f e¬
ꝗcꝙͣ circa eã egit aut machĩatꝰ
ẽ. ꝙ forte possit uitatem abicõ¬
clere. deqͥb licebit se libare con¬
trahetes. siconsenẜ ut ut᷑q ad
ħ uẽnre. ut insimĩent instruõ¬
ta ⁊ ꝓfiteantur. ea sub gcstis mo¬
nummitorũ ip̃i ꝯtralẽtes quatmꝰ
pͥuentur nequitie ⁊⁊ corruptõe
falsitatib. ⁊⁊ quetuq aliã mala

Expanded text:
trahentium una quaedam colligatur undique et efficiatur fides. aeter collationem instrumentorum, quod hactenus valuit fiat, ut qui profert ad collationes documentum, iuret sollemniter; ut autem aliquod omnino causa sumat augmentum ad maiorem negotii fidem, et ipse qui haec petit fienon aliam idoneam habens fidem ad collationes instrumentorum venit nec quicquam circa eam egit aut machinatus est quod forte possit veritatem abscondere. De quibus licebit sese liberare contrahentes, si consenserint utrique ad hoc venire, ut insinuent instrumenta et profiteantur ea sub gestis monumentorum ipsi contrahentes, quatenus priventur nequitia et corruptione et falsitatibus et quaecu
Abbreviated transcription (Latin):
ctignos nõ mmꝰ. tres ut nõ ĩ so¬
la scͥptura. ci eiꝰ exammatõe pẽdet¬
damsusͫ s sit iudicantib c̃ te¬
stium solatium. et eĩ taleᷤᷤ testi¬
ficatioẽs suscipimus quo p̃sẽ¬
tes testes dicãt qiuia is p̃semtib
subsc̃psit. quidecum̃ tũ feẽ. ꝙ

Expanded text:
gnos et non minus tres, ut non in sola scriptura et eius examinatione pendeamus, sed sit iudicantibus etiam testium solacium. Etenim tales testificationes suscipimus, quo praesentes testes dicant, quia his praesentibus subscripsit qui documentum fecit et
Abbreviated transcription (Latin):
custodire. ci inhibe̾ bella que
suã consideratioẽm suscipiẽtes ad¬
u̾sus altuͣtros oꝑant᷑ doloes duplex
ex hoc cͣc se supplitiũ inferẽtes tã
ue famã eorũ punientib patũt᷑¬

Expanded text:
custodire, et inhibere bella quae per suam inconsiderantiam suscipientes adversus alterutros operantur dolores, duplex ex hoc contra se supplicium inferentes, tam vesaniam eorum punientibus patiunt
Abbreviated transcription (Latin):
custodis cartularis ex memca̾to
fab̾censiũ scͥneo quia ex negligẽ¬
tianõ solum peccumarias susti¬
nebũt peãs. s ⁊̃ ĩ corꝑe suppli¬
tia patientur ⁊ milicia cadent

Expanded text:
custodiae cartulariis ex memorato fabricensium scrinio, quia ex neglegentia non solum pecuniarias sustinebunt poenas, sed etiam in corpore supplicia patientur et militia cadunt,
Abbreviated transcription (Latin):
balistai̾os stanumꝰ. c⁊ publicorũ
aroam̃torũ diligetiã atq custo¬
cdiã constitumꝰ quatenus siqui
uisi fuerinit aut deputatiaut fa¬
bricentii uendẽtes. arora ꝓ uideãt
ꝑlocauidices eos suppliciis subde̾
sius pcio auferre ⁊⁊ publico uĩdicae

Expanded text:
tatuimus et publicorum armamentorum diligentiam atque custodiam constituimus: quatenus si qui visi fuerint aut deputati aut fabricensii vendentes arma, provideant per loca iudices eos suppliciis subdere, sine pretio auferre et publico vindicare.
Abbreviated transcription (Latin):
midantes capur sãctimꝰ eĩ magne
quidẽ alexandrie uidicẽ negle¬
gentẽ que a nob sãcata sũt.xx.
auri. libras ex soluere penam⁊
cingulo cadẽ ⁊ huiꝰ mõi offitiũ sur¬
capitalẽ sustinere supplitiuĩ aliaꝵ¬

Expanded text:
antes caput. Sancimus enim magnae quidem Alexandriae iudicem neglegentem quae a nobis sancita sunt XX auri libras exsolvere poenam et cingulo cadere, et huius officium simcapitale sustinere supplicium, alia
Abbreviated transcription (Latin):
tib. n .r.p. arma facuĩt requirẽtes
ꝓhibeat pͥuatos aut ̃ aliꝯ quosdã
cara as quideputan sũt. int̾ fabri¬
censes armi facture agere cãm cuĩ
quibcũq coꝑerint locis aliquos p̾¬
uatos audentes ħ ħ aufferri ⁊ fisci
applicãi armam̃ite. siaũt ĩ t̃ oꝑaios
pͥnatos artifices oportuo inuẽire
potert̃. his siuolũt inmilitiis stamu¬
ere ⁊ ĩ desc̾ptõe nomma eorũ facere
c⁊ destgnare nob̾ desc̾ptõem artificũ
ses publice. quatenus ip̃ioꝑantes
arox q clefisco aimonas accipiãt.
ħ enim facto ⁊ subtilit̾ obx uato
ap̃clictis ꝑsoĩs licentia penits mi¬
uli dabitur n ciuitates in habitãti¬
b pͥuatis nr ullã incolentib rusti¬
cis armis unaatu̾sus alt̾uttos ne¬
cesq p̾sumcre. ci ex ħ płimos hoĩss

Expanded text:
 arma faciunt requirentes prohibeant privatos aut etiam alios quosdam, citra eos qui deputati sunt inter fabricenses, armifacturae agere causam, et in quibuscumque repererint locis aliquos privatos hoc audentes, haec auferri et fisci applicari armamento. Si autem inter operarios privatos artifices oportunos invenire potuerint his, si volunt, in militiis statuere et in descriptione nomina eorum facere et destinare nobis descriptionem artificum,ae fabricae, quatenus ipsi operantes arma et de fisco annonas accipiant. Hoc enim facto et subtiliter observato a praedictis personis licentia penitus nulli dabitur, neque civitates inhabitantibus privatis neque villas incolentibus rusticis, armis uti adversus alterutros necesque praesumere, et ex hoc plurimos homines
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯgruũ ẽ eã sero tandem refrẽae.
lege. ⁊ considerare quia frĩb fĩ
troĩs uira que nos legñtimis co¬
pulauimus aliis aũt ħ ip̃o legi¬
ttima communicabãt eĩ ei aliꝗ¬

Expanded text:
gruum est eam sero tandem refrenare lege et considerare, quia fratribus tionis iura quae nos legitimis copulavimus, aliis autem hoc ipso legitima communicabant enim ali
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ subiecta eis offraac tiuitatno
de fensoeͣs ⁊ patres quia nicħ̾ ua¬
lebũt decetõ horum que a nob̾ ꝓ¬
hibita sũt aliquit agẽ. s que ꝑ
p̾sẽtẽ sac̃tia sũt logem tustodiẽt᷑

Expanded text:
et subiecta eis officia et civitatum defensores et patres, quia nihil valebunt de cetero horum quae a nobis prohibita sunt aliquid agere, sed quae per praesentem sancita sunt
Abbreviated transcription (Latin):
statutisũt armificatoe̾s quos ⁊̃ de¬
putatos appellant qui de fisco an¬
nonas accipuit̃ ꝑmittimus oꝑa¬
ri. aut aliciui uendere aroxa s solũ
diligentiã hrͣe aroxrũ milites ĩ
nũo consimtos inquib militãt
siuõ noũn aliquid facunt hoc au

Expanded text:
statuti sunt armificatores, quos etiam deputatos appellant, qui de fisco annonas accipiunt, permittimus operari aut alicui vendere arma, sed solum diligentiam habere armorum milites in numeris constitutos in quibus militant; s
Abbreviated transcription (Latin):
s uos huiusmõi adinũetoe̾s ostẽ¬
ctimꝰ c⁊ legiitimas atq dec̾nmus
ꝑfectioĩb distribuentes queox¬
licũ sũt. ⁊⁊ m̃incẽs exaquare eis
nõ patientes płimanãq nos ad
ħ inuitauert p̾mũ quidẽ altã
nr̃a lex si filus moriatur fili os.
nõ hñs dem̃ existentib ita forte
matñis rebi aut exnuptiali aũ

Expanded text:
ostendimus legitimas atque discernimus, perfectioribus distribuentes quae meliora sunt et minores exaequare eis non patientes. Plurima namque nos ad hoc invitaverunt. Primum quidem altera nostra lex, si filius moriatur filios non habens, deinde existentibus ita forte maternis rebus aut ex nuptiali aut
Abbreviated transcription (Latin):
quidemagentiũ p̾sidib hicaũt .
agłiosissimo p̃fecto felissime
huius urb̾ unacum p̃tore cii hꝰ
partis tura ẽ. ut uolente ad nup¬
nas uenire turelã gerente mu¬
liere. ci ordinetur minorib tutor
ratioẽs suscipiannir qd̾ mat̃
lectorem aut cãtorẽ dicimꝰ oĩo
contraxĩt nuptias hũc exnr̃aꝯ
stittitõe cadẽ sacerdono consiim¬
iius atq uolumus. Suis lectõ
existẽs ⁊ nupuas faitens. ꝓꝑde
iñ ꝑꝑaliquam in enitadilem
neccessit᷑atẽ adẜas uenit nup¬
tias. nequaꝙ̃ admaioris sacer¬
dotiiascendat cum̃. s illicma

Expanded text:
sidibus, hic autem gloriosissimo praefecto felicissimae huius urbis una cum praetore, cui huius partis cura est, ut volente ad nuptias venire tutelam gerente muliere et ordinetur minoribus tutor et rationes suscipiantur et quod mater lectorem aut cantorem dicimus, omnino contraxerit nuptias, hunc ex nostra constitutione cadere sacerdotio constituimus atque volumus. Si vero lector existens et nuptias faciens deinde propter aliquam inevitabilem necessitatem ad secundas veniat nuptias, nequaquam ad maioris sacerdotii ascendat culmen, sed illic ma