comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ego conuĩco. quia negas. Dicis uo-¬
cez negas corde. Dicis u̾bis. negas
fc̃is. Quomͦ ĩquis nego ft̃is: Quia
ideo uenit xp̃c ĩ carne. ut moreretur ꝓ
nobis Ideo mortuus est ꝓnobis. qr
caritat᷑ẽ multam docuit. Maiorẽ hac
am ponat ꝓ amicis suis. Tu ñ habes
caritatẽ: qr prohonore tuo diuidis
unitatẽ. Ergo hinc ĩtelligite sp̃m ex¬
deo. Pulsate. tangite uasa fictilia.
ne forte crepuerint. ⁊ male resonẽt.
Uadete si ĩtegra sonentz uidete siẽ
ibi caritas. Tollis te abunitate orb̾
t̾rarũ. diuidis eccl̃iam ꝑscimate:
dilanias corpus xp̃i Ille uenit ĩ car-¬
nem ut colligat: tu ideo clamas ut
spargas. Ergo ip̃e est sp̃s dei qui dicit
ih̃m xp̃m ĩ carne uenisse. Qui dicit ñ¬
ĩ lingua sed factis: qui dicit ñ sonã¬
do sed amando. Ille autẽ non est sp̃s
dei. qui negat ih̃m xp̃m ĩ carne ue¬
nisse Negat ⁊ ip̃e ñ lingua. sed ui¬
ta non u̾bis. sed fc̃is. Manfestatũ
est ergo unde cognoscamus fr̃es. ml¬

Expanded text:
ego convinco, quia negas. Dicis voce, negas corde; dicis verbis, negas factis. Quomodo, inquis, nego factis? Quia ideo venit Christus in carne, ut moreretur pro nobis. Ideo mortuus est pro nobis, quia caritatem multam docuit. Tu non hohes am ponat pro amicis suis. Tu non habes charitatem; quia pro honore tuo dividis unitatem. Ergo hinc intelligite spDeo. Pulsate, tangite vasa fictilia, ne forte crepuerint et male resonent. Videte si integre sonent, videte si ibi est caritas. Tollis te ab unitate orbis terrarum, dividis ecclesiam ab unitate, dilanias corpus Christi. Ille venit in carne ut cottigat, tu ideo clamas ut spargas. Ergo ipse est spiritus Dei, qui dicit Iesum Christum in carne venisse, qui dicit non lingua, sed factis; qui dicit non sonando, sed amando. Ille autem non est spiritus Dei, qui negat Iesum Christum in carne venisse. Negat et ipse non lingua, sed vita; non verbis, sed factis. Manifestum est ergo, unde cognoscamus fratres. Mul
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ carne: Nõne deus erat. ñne de illo
dictum est. in pͥncipio erat u̾bum.
et u̾bum erat apud dm̃. ⁊ deus erat
u̾bum: Nonue ip̃e pascebat angłos.
et ip̃e pascit angłos. Nonne sic hũc
uenit. ut inde ñ recederet: Nõne sic
ascendit. ut nos non dimitteret:
Quare uenit ergoĩcarne: Quia opor¬
tebat uobis ostendi spem resurrectõis.
Deus erat: ⁊ ĩ carne uenit. Deus enun
mori ũ poterat. caro mori poterat.
Id̾o ergo uenit ĩ carne. ut mor̾et᷑ ꝓ nob̾.
Quẽadmodũ autẽ mortuus est ꝓ
nobis: Maiorẽ hac caritatẽ nemo¬

Expanded text:
ne de illo ne de illo scriptum est, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum ? Nonne ipse pascebat Angelos, et ipse pascit Angelos? Nonne sic huc venit, ut inde non recederet? Nonne sic ascendit, ut nos non dimitteret? Quare ergo venit in carne? Quia oportebat nobis ostendi spem resurrectionis. Deus erat, et in carne venit; Deus enim mori non poterat, caro mori poterat; ideo ergo venit in carne, ut moreretur pro nobis. Quemadmodum autem mortuus est pro nobis? Majore
Abbreviated transcription (Latin):
runt, sed non erant ex nobis. Quid
ergo facimus. unde discernim: In¬
tendite. Eamus simul corde ⁊ pul¬
semus. Uigilat ip̃a caritas. qi ip̃sa
pulsatura est. ip̃a aꝑitura. modo in
est antixp̃c. Et ibi quesiuimꝰ quis ne¬
get quia nec nos negamus. nec il¬
linẽgant. Et ĩuenimus quosdam
factis negare. ⁊ adhibuimꝰ testioyo¬
nium de apło qui ait. Conficent᷑
enum se nosse dñi factis aũt negãt
Sic ergo ⁊ mͦ queramꝰ ĩ fc̃is non in
lingua. Quis est sp̃s qui non est ex
deo: Qui negat ih̾m xp̃m ĩ carne
uenisse. Et quis est sp̃s qui ex deo ẽ:
Aui confitetur ih̾m xp̃m ĩ carne ue¬
nisse. Quis est qui confitet᷑ ih̃m xͣ
damus. non strepitũ lingue. Que¬
ramus quare uenerit ĩ carne xp̃e
et ĩueniemus qui eũ negant. ̃ car¬
ne uenisse. Nam si linguas ad ten¬
das. multas hereses auditur᷑ es. cõfi¬
tentes xp̃m in carne uenisse S cum-¬
uincit illos u̾itas. Quare uenit xͤ¬

Expanded text:
runt, sed non erant ex nobis. 13. Quid runt, sed non erant ex nobis. 13. Quid ergo facimus? unde discernimus? Intendite; eamus simul corde, et pulsemus. Vigilat ipsa charitas, quia ipsa pulsatura est, ipsa apertura: modo intest antichristus . Et ibi quaesivimus, quis neget; quia nec nos negamus, nec illi negant. Et invenimus quosdam factis negare ; et adhibuimus testimonium de Apostolo, qui ait, Confitentur enim se nosse Deum, factis autem negant . Sic ergo et modo quaeramus in factis, non in lingua. Quis est spiritus qui non est ex Deo? Qui negat Jesum Christum in carne venisse. Et quis est spiritus qui est ex Deo? Qui confitetur Jesum Christum in carne venisse. Quis est qui confitetur Jesum C, opera attendamus, non strepitum linguae. Quaeramus quare venerit in carne Christus, et invenimus qui eum negant in carne venisse. Nam si linguas attendas, multas haereses auditurus es confitentes Christum in carne venisse: sed convincit illos
Abbreviated transcription (Latin):
guntur aures ad discernendos sp̃s
et tale quidẽ audiuimꝰ. unde nichil¬
ominus ñ discernam᷑. Quidem̃ a-¬
ĩ carne uenisse. ex deo est. Etgo sp̃t qͥe
apud hereticos ex deo est. qui cõfiten¬
tur ih̃i xp̃m ĩ carne uenisse: Iam
hic erigunt se forte adu̾sus nos ⁊ di¬
cũtͤ Uos non habetis er deo sed nos¬
se. Iste aũt illos negauit sp̃m dei ha¬
bere. qui ũ confitent᷑ ih̃m xp̃m ĩ car-¬
ne uenisse. Quere abarri anis confi¬
tẽtur ih̃m xp̃m incarne uenisse. Qire
abeuuomianis. confitent᷑ ih̃m xp̃m
ĩ carne uenisse. Quere amacedoni¬
anis. cõfitentur ih̃m xp̃m ĩ carne
uenisse. Int̾roga catafrigas confi¬
tentur ih̃m xp̃m in carne uenisse.
Intetrega nouacianos confitẽtur
ih̾in xp̃m in carne uenisse. Om̃s er-¬
go iste hereses. sp̃m dei habent: Non
ergo pseudo ꝓph̃e sunt: Nulla est gͦ
ibi deceptio: Nulla est ibi seductio:
Certe antrep̃i sũt. qui ex nobis exie¬

Expanded text:
guntur aures ad discernendos spiritus; guntur aures ad discernendos spiritus; et tale quiddam audivimus, unde nihilominus non discernamus. Quid enim ai capud haereticos, ex Deo est; quia confitentur Jesum Christum in carne venisse? Jam hic erigunt se forte adversus nos, et dicunt: Vos non habetis spiritum ex se: iste autem illos negavit Spiritum Dei habere, qui non confitentur Jesum Christum in carne venisse. Quaere ab Arianis; confitentur Jesum Christum in carne venisse: quaere ab Eunomianis; confitentur Jesum Christum in carne venisse: quaere a Macedonianis; confitentur Jesum Christum in carne venisse: interroga Cataphrygas; confitentur Jesum Christum in carne venisse: interroga Novatianos; confitentur Jesum Christum in carne venisse. Omnes ergo istae haereses Spiritum Dei habent? Non ergo pseudoprophetae sunt? nulla est ergo ibi deceptio, nulla est ibi seductio? Certe antichristi sunt, qui ex nobis exie
Abbreviated transcription (Latin):
ista. uolite om̃i sp̃ui credete: sed ꝓ¬
bate sp̃s si ex deo sunt. ĩtelliganiis
ĩ de dictũ esse. abaqua aliena abs-¬
tine te: ⁊ de fonte alieno ne bib̾is.
Quidest de fonte alienone biberis:
Sp̃ui aueno ne credideris. Restat
ergo examẽ. unde ꝓbetur. qr sp̃s de¬
i est. Posuit quidẽ signũ. ⁊ hoc for¬
tasse difficilez uideamus tam̃. Ad
illam caritatẽ redituri sumus: ip̃a
est que nos docet: quia ip̃a est unc¬
tio. Tam̃̾ hic quid ait: ꝓbate sp̃c si
ex deo sũt: qͥa multi pseudo ꝓpħe
exierunt ĩ istum mũdũ. Iam ibi st̃
om̃s heretici. ⁊ om̃s scimatici. Quo¬
modo ergo ꝓbabo sp̃m : Sequit᷑. In h
cognoscitur sp̃s dei. Erigite aures cor¬
dis. Laborabamꝰ. ⁊ dicebamus. Quis
nouit. quis discernit: Ecce dictur᷑
est sigñu. In hoc cognoscitur sp̃us
dei. Om̃is sp̃c qui confitetur ih̾i xͫ
uisse. ñ est ex deo. Et hic est antixp̃c.
de quo audistis qd̃ uenturus sit:
et nũcĩ istomũdo est. Quasi eri-¬

Expanded text:
ista, Nolite omni spiritui credere, sed probate spiritus si ex Deo sunt; intelligamus inde dictum esse, Ab aqua aliena abstine te, et de fonte alieno ne biberis . Quid est, de fonte alieno ne biberis? Spiritui alieno ne credideris. 12. Restat ergo examen, unde probetur quia Spiritus Dei est. Posuit quidem signum, et hoc fortasse difficile; videamus tamen. Ad illam charitatem redituri sumus; ipsa est quae nos docet, quia ipsa est unctio. Tamen hic quid ait? Probate spiritus si ex Deo sunt: quia multi pseudoprophetae exierunt in istum mundum. Jam ibi sunt omnes haeretici et omnes schismatici. Quomodo ergo probo spiritum? Sequitur, In hoc cognoscitur Spiritus Dei. Erigite aures cordis. Laborabamus, et dicebamus, Quis novit? quis discernit? Ecce dicturus est signum. « In hoc cognoscitur Spiritus Dei: omnis spiritus qui confitetur Jesum nisse, non est ex Deo: et hic est antichristus, de quo audistis quod venturus sit; et nunc in isto mundo est. » Quasi eri
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ẽ flumina aque uiue: Quid
est illa aqua: Nemo me ĩterroget:
euangłiũ int̾roga. Hoc aũt dicebat
ait. de sp̃u quẽ accepturi erant. hi qͥ
ĩeum erant creditur. Aliudest gͦ
aqua sacram̃ti. aliud aqua que
significat sp̃m dei. Aqua sacram̃¬
ti uisibilis e: aqua sp̃s ĩuisibilisẽ.
Ista abluit corpus. ⁊ significat ꝙͥ
fit ĩ aĩa ꝑ illũ sp̃m. Ip̃a aĩa mũda¬
tur. ⁊ saginat᷑. ip̃e est sp̃s dei quẽ nõ¬

Expanded text:
Quid est, flumina aquae vivae? quid est illa aqua? Nemo me interroget; Evangelium interroga. Hoc autem dicebat, ait, de Spiritu quem accepturi erant hi qui in eum erant credituri. Aliud est ergo aqua Sacramenti, aliud aqua quae significat Spiritum Dei. Aqua Sacramenti visibilis est; aqua Spiritus invisibilis. Ista abluit corpus, et significat quod fit in anima: per illum Spiritum ipsa anima mundatur et saginatur. Ipse est Sp
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa in cõiunctione caritatis se noue¬
rũt. qͣndo ambo patent. ñ licet ut a¬
liquid adtendat dext. qd̃ non adtẽ¬
dat sinist̾. Dirige radiũ dextrũ sine
altero si potes simul coeunt. simł
dirigunt. Intentio una est: loca di¬
u̾sa sunt. Si gͦ om̃is qui tecum dili¬
git dm̃i. unam ĩtentõem tecũ habet.
noli adtendere quia corpore ⁊ loco
seꝑatus est: aciem cordis simul fixis¬
tis ĩ lumine u̾itatis. Ergosiuis nos¬
se. qr accepisti sp̃m sc̃m. int̾roga cor
tuum: ne forte saccam̃tũ habeas. ⁊
uͥtutem sacramenti ñ habeas.: inter¬
roga cortuum, siest ibi dilectio fũis.
securus esto. Non potest ẽẽ dilectio
sine sp̃u deiz qr paulus clamat. Ca¬
ritas dei diffusa ẽ incordib nr̃is.¬

Expanded text:
quia in conjunctione charitatis se noquia in conjunctione charitatis se norunt: quando ambo patent, non licet ut aliquid attendat dexter, quod non attendat sinister. Dirige radium dextrum sine altero, si potes. Simul coeunt, simul diriguntur; intentio una est, loca diversa sunt. Si ergo omnes qui tecum diligunt Deum, unam intentionem tecum habent, noli attendere quia corpore in loco separatus es; aciem cordis simul fixistis in lumine veritatis. Ergo si vis nosse quia accepisti Spiritum, interroga cor tuum; ne forte sacramentum habes, et virtutem sacramenti non habes. Interroga cor tuum, si est ibi dilectio fratris, securus esto. Non potest esse dilectio sine Spiritu Dei: quia Paulus clamat, Charitas Dei diffusa est in cordibus nos
Abbreviated transcription (Latin):
loquerentur: Et cũ uideret eoslĩ-¬
guis non loqui. ita ꝑu̾so corde ali¬
quis ur̃m fuit. ut diceret. ñ accepe¬
rũt isti sp̃msc̃m̃: Nam si accepis-¬
sent. linguis loquerent᷑. quemad¬
modũ tunc fc̃m̃ est. Si ergo ꝑhec
miraca ñ fiat modo testimoniũ
p̾sentie sp̃us scĩ. unde fit. unde co¬
gnoscat quisq accepisse se sp̃m
sc̃m̃. int̾roget cor suũ. Si diligit
fr̃em. manet sp̃c dei ĩ illo ͤuideat. ꝓ¬
bet se ip̃m coram ocł̃is dei uideat si
est ĩ illo dilectio pacis. unitatis: di
lestio eccł̃ie. totot̾rararũ orbe diffu¬
se. Non adtendat eũ solũ diligere
frẽm. quẽ adtendit ante se. Multos
eñi ñ uidemus fr̃es nr̃os: ⁊ initate
sp̃s illis copulamur. Quid mĩrũ qr
nobiscũ non sũt: In uno corpore su¬
mus. unum caput habemus ĩ celo
frẽs ocli nr̃i non se uident: qr non se
norũt. An ĩcaritate cõpaginis corpo¬
ralis ñ norũt se: Nam ut nou̾itis

Expanded text:
loquerentur; et cum videret eos linloquerentur; et cum videret eos linguis non loqui, ita perverso corde aliquis vestrum fuit ut diceret: Non acceperunt isti Spiritum sanctum; nam si accepissent, linguis loquerentur quemadmodum tunc factum est? Si ergo per haec miracula non fiat modo testimonium praesentiae Spiritus sancti; unde fit, unde cognoscit quisque accepisse se Spiritum sanctum? Interroget cor suum: si diligit fratrem, manet Spiritus Dei in illo. Videat, probet seipsum coram oculis Dei; videat si est in illo dilectio pacis et unilectio Ecclesiae toto terrarum orbe diffusae. Non attendat eum solum diligere fratrem quem attendit ante se: multos enim non videmus fratres nostros, et in unitate Spiritus illis copulamur. Quid mirum quia nobiscum non sunt? In uno corpore sumus, unum caput habemus in coelo. Fratres, oculi nostri non se vident, quasi non se norunt. An in charitate compaginis corporalis non norunt se? Nam, ut noveritis
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m sc̃m qui datus est nobis: De ca-¬
ritate eñi loquebat᷑. ⁊ dicebat. quia
ĩ conspectu dei debemus ĩtertogare
cor nr̃m. Qd̃ si ñ male senserit cor
nr̃m. id est si confitet᷑ quia dilecti¬
one fr̃is fit quicqͥd fit ĩ bono oꝑe. ac¬
cessit ⁊ nͣm qd̃ de mãdato cũ diceret.
hoc ait. Hoc est mandatũ eius. ut cre¬
damus nomini filii eiuis ih̃u xp̃i et
datum eius. ĩ ip̃o manet:⁊ ille in eo.
In hoc cognoscunꝰ qr manet ĩ nobis.
de sp̃u quẽ dedit nobis. Si eñi uiene-¬
ris te habere caritatẽ. habes sp̃m dei
ad ĩtelligendũ Salde enĩ necessa-
sp̃s dabat eis ꝓnuntiare. Yigna erãt
tempori oportuna. Oportebat eñii-
cursurũ erat. toto orbe t̾rarũ. Signi¬
ficatũ est illud ⁊ transiit. Nũquid
mͦ quib ĩponitur manus ut accipi¬
ant sp̃m sc̃m. hoc expectatur ut liu-¬
giuis loquãtur: Aut quãdo ĩposui¬
mus manĩ istis ĩ fantib. adtẽde¬
bat unusqͥsq nr̃m utrũ linguis

Expanded text:
sanctum qui datus est nobis? De charitate enim loquebatur, et dicebat quia in conspectu Dei debemus interrogare cor nostrum. Quod si non male senserit cor nostrum: id est, si confiteatur quia de dilectione fratris fit, quidquid fit in bono opere. Accessit etiam quod de mandato cum dicecum ait: Hoc est mandatum ejus, ut credamus nomini Filii ejus Jesu Christi, et datum ejus, in ipso manet, et ipse in eo. In hoc cognoscimus quia manet in nobis de Spiritu quem dedit nobis. Si enim inveneris te habere charitatem, habes Spiritum Dei ad intelligendum: valde enim necessariSpiritus dabat eis pronuntiare. Signa erant tempori opportuna. Oportebat enim itcursurum erat toto orbe terrarum. Significatum est illud, et transiit. Numquid modo quibus imponitur manus ut accipiant Spiritum sanctum, hoc exspectatur, ut linguis loquantur? Aut quando imposuimus manum istis infantibus, attendit unusquisque vestrum utrum linguis
Abbreviated transcription (Latin):
sũt: Hoc est ĩquit mandatũ illius.
ut credamus nomini filii eins ih̾u
xp̃i. ⁊ diligamus ĩuicemͤ Uidetis q̃r
hoc est mandatũ uidetis quia ccͣ hoc
mãdatũ qui facit. peccatũ facit. quo
caret om̃is qui natus est ex deo. Sic̃
dedit nobis mãdatũ ut diligamus
ĩuicẽ. ⁊ qui seruau̾it mandatũ eiꝰ.
Uidetis qr nichil alud nobis pre¬

Expanded text:
sunt? Hoc est, inquit, mandatum illius, sunt? Hoc est, inquit, mandatum illius, ut credamus nomini Filii ejus Jesu Christi, et diligamus invicem. Videtis quia hoc est mandatum, videtis quia contra hoc mandatum qui facit, peccatum facit, quo caret omnis qui natus est ex Deo. Sicut dedit nobis mandatum: ut diligamus invicem. Et qui servaverit mandatum ejus: videtis quia nihil al
Abbreviated transcription (Latin):
i. quia qd̃ ait apłs. uerũ est. Quid
eñi oremus sicut oportet nescimus:
sed ip̃e sp̃us int̾pellat gemitio ine-¬
nartabilib:. quia ip̃e int̾pellat pro
sias. Quid est. ip̃e sp̃us int̾pellat ꝓ
scis. uisi ip̃a caritas que ĩte ꝑ sp̃m
fc̃a est: Ideo eñi dicit idem apłs. Ca¬
ritas dei diffusa est ĩ cordib nr̃is. per
sp̃m scm̃ qui datus est nobis. Cari¬
tas ip̃a gemit, caritas ip̃a orat. Contͣ
hanc aures claudere ñ nouit. qui illã
dedit. Securus esto caritas roget: et
ibi sũt aures dei. Non fit qd̃ uis: sed
fit qd̾ tibi expedit. Ergo quicqͥd pos¬
tulau̾imꝰ inquit. accipiemus ab eo.
Iam dixi. si ad salutẽ ĩtelligas nulla
questio est Siñ ad salutẽ. questio est
et magna. que te calũpniatorẽ fac̃
accipiemus abeo. qui mandata eius
seruamus. ⁊ que placent illi ĩ cõspec¬
tu eius facimus. In conspestu euis.ĩ¬
tus ubi uidet. Et que illius mandata

Expanded text:
i, quia quod ait Apostolus verum est: Quid i, quia quod ait Apostolus verum est: Quid enim oremus, sicut oportet, nescimus; sed ipse Spiritus interpellat gemitibus inenarrabilibus, quia ipse interpellat pro sanctis . Quid est, Ipse Spiritus interpellat pro sanctis, nisi, ipsa Charitas quae in te per Spiritum facta est? Ideo enim dicit idem apostolus: Charitas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum qui datus est nobis . Charitas ipsa gemit, charitas ipsa orat; contra hanc aures claudere non novit qui illam dedit. Securus esto, charitas roget; et ibi sunt aures Dei. Non fit quod vis, sed fit quod expedit. Ergo quidquid postulaverimus, inquit, accipiemus ab eo. Jam dixi, si ad salutem intelligas, nulla quaestio est: si non ad salutem, quaestio est, et magna, quae te calumniatorem facit accipiemus ab eo; quia mandata ejus servamus, et quae placent illi, in conspectu ejus facimus. In conspectu ejus, intus ubi videt. 9. Et quae illa mandata
Abbreviated transcription (Latin):
datur qd̃ petitis. exaudimini: sed nes-¬
citis. Multi dati sũt inmanus suas
malosuoz de quib dicit apłs. Tradi¬
dit illos deus ĩ desid̾ia cordis illorũ.
Petit aliquis magnã pecuniã acci-¬
pit malo suo. Quãdo illam ñ habe-¬
bat. parum timebat. Habere illam ce-¬
pit p̾da factus est potentiori. Nõne
malo suo exanditus est. qui uoluit
habete unde a latrone quereret᷑ quẽ
pauperẽ nemo querebat: Discite ro¬
gare dm̃i. ut medico cõmittatis: qd̃
ip̃e nouit faciat. Tu morbũ confite¬
aris ille medicam̃tũ adhibeat. Cu
tantũ caridatẽtene. Nam ille setare
uult: irere uult. Tn si clamas ⁊ ñ
exaudiris ĩsectione. ĩustione. ⁊ tri-¬
bulatõne. nouit ille quousq pu-¬
tre est. Tu iam uis ut reuocet ma-¬
nus. sedille uulneris sinñ adten-¬
dit. Scit quousq ꝑueniat. Non te
exaudit ad uoluntatẽ: sed exaudit
ad sanitatẽ. Ceiti ergo estote fr̃es me¬

Expanded text:
datur quod petitis, exaudimini; sed nesdatur quod petitis, exaudimini; sed nescitis. Multi dati sunt in manus suas malo suo: de quibus dicit Apostolus, Tradidit eos Deus in desideria cordis eorum . Petiit aliquis magnam pecuniam; accepit malo suo. Quando illam non habebat, parum timebat; habere illam coepit, praeda factus est potentiori. Nonne malo suo exauditus est, qui voluit habere unde a latrone quaereretur, quem pauperem nemo quaerebat? Discite rogare Deum, ut medico committatis, quod ipse novit faciat. Tu morbum confitearis, ille medicamentum adhibeat. Tu tantum charitatem tene. Nam ille secare vult, urere vult; tu si clamas, et non exaudiris in sectione, in ustione et tribulatione, novit ille quousque putre est. Tu jam vis revocet manus, et ille vulneris sinum attendit; scit quo usque perveniat. Non te exaudit ad voluntatem, sed exaudit ad sanitatem. Certi ergo estote, fratres me
Abbreviated transcription (Latin):
Diabolus exauditus est ad uolũta¬
tem sed ad dampnatõem. Id̾o enĩ cõ¬
cessus est iste tẽptandus. ut eo ꝓba¬
to. eẽt ille cruciandus. Iz hoc fr̃es ñ
tantũ inuet̾ibus libris ĩuenĩmus:
demones a dño cum eos excluderet ab
hoĩe. ut ire ꝑmitterent᷑ in porcos. Non
eis posset dicere dñs. ut net illuc acce¬
derent: Non eñi si nollet. rebellaturi
erant contra regem celi ⁊ t̾re. Certi ta¬
mẽ misterii gr̃a. ⁊ certa dispensatio¬
ne dimisit demones ĩ porcos ut ostẽ¬
enĩ uoluntas fc̃a est: huiꝰ sanitas per¬
fecta ẽ. Scd̾m hoc ĩtelligere debemus.
quia deus ⁊ si uolũtati ñre ñ dat. sa¬
luti dat. Quid si eñi hoc petieris qd̃
tibi obest.⁊ medicus nouit qr obest
tibr: Non eñ non te exaudit medicꝰ.
quãdo forte tu frigidã petis aquã ⁊
non exaudiuit anpotius ad sanita-¬
tem exaudiuit. quia uoluntati ctͣ¬
dicit: Sit gͦ ĩ uobis caritas fr̃es. sit ĩ
nobis. ⁊ securi estote. Et qͣndo ñ uob̾

Expanded text:
diabolus exauditus est ad voluntatem, sed ad damnationem. Ideo enim concessus est iste tentandus, ut eo probato esset ille cruciandus. Sed hoc, tratres, non tantum in veteribus Libris invenimus, daemones a Domino, cum eos excluderet ab homine, ut ire permitterentur in porcos. Non eis posset dicere Dominus, ut nec illuc accederent? Non enim, si nollet, rebellaturi erant contra regem coeli et terrae. Certi tamen mysterii gratia et certa dispensatione dimisit daemones in porcos , ut ostenm voluntas facta est, hujus sanitas perfecta est. 8. Secundum hoc intelligere debemus quia Deus etsi voluntati nostrae non dat, saluti dat. Quid si enim hoc petieris quod tibi obest, et medicus novit quia obest tibi? Non enim non te exaudit medicus, quando forte tu frigidam aquam petis, eNon exaudivit, an potius ad sanitatem exaudivit, quia voluntati contradixit? Sit ergo in vobis charitas, fratres; sit in vobis, et securi estote: et quando non vobis
Abbreviated transcription (Latin):
dite Dilectissimi nolite om̃i sp̃uicͤ
dere: sed ꝓbate sp̃c si ex deo sũt. Quis
est qui ꝓbat sp̃s: Difficilem rem no¬
bis ꝓposuit fr̃es mei :bonĩ est nob̾
ut dicat ip̃e unde discernamꝰ. Dic¬
turus est. ne formidetis: sed pͥmo
uidete. adtendite: uidete hinc ex¬
primi illud unde uam heretici ca-¬
lũpniant᷑. Adcendite iudece quid
ait. Dilectissimi nolite om̃i sp̃ui cre-¬
delez sed ꝓbate sp̃s si ex deosũt. Sp̃s
sc̃s. noĩe a que appellatus est ĩ eriã-
glio dño clamante. ⁊ dicente. Si qͥs
sitit ueniat ad me. ⁊ bibat. Qui cte¬
dit ĩme. flumina aque uine flu-¬
ent deuentre eius. Euangelista au¬
tem exposuit unde diceret secutus
enun ait. Hoc autẽ dicebat de sp̃u
quẽ accepturi erant. qui ĩeum etãt
credituri. Quate non multos bap¬
tizauit dñs: Sed quid ait: Sp̃us
aũt ñdum erat datus qr ih̾c ñdum
erat clarificatꝰ. Quia ergo illi bap
acceperant. quẽ die pentecostes mi¬

Expanded text:
 Dilectissimi, nolite omni spiritui credere, sed probate spiritus si ex Deo sunt. Et quis est qui probat spiritus? Difficilem rem nobis proposuit, fratres mei: bonum est nobis ut dicat ipse unde discernamus. Dicturus est; ne formidetis: sed primo videte, attendite; videte hinc exprimi illud unde vani haeretici calumniantur. Attendite, videte quid ait, Dilectissimi, nolite omni spiritui credere, sed probate spiritus si ex Deo sunt. Spiritus sanctus nomine aquae appellatSi quis sitit, veniat ad me, et bibat: qui credit in me, flumina aquae vivae fluent de ventre ejus. Evangelista autem exposuit unde diceret: secutus enim ait, Hoc autem dicebat de Spiritu quem accepturi erant qui in eum erant credituri. Quare non multos baptizavit Dominus? Sed quid ait? Spiritus autem nondum erat datus, quia Jesus nondum erat clarificatus . Quia ergo illi Baptondum acceperant, quem die Pentecostes mi
Abbreviated transcription (Latin):
ad carnẽ. Qͥsqͥs gͦ non ht̃ caritatẽ.
negat xp̃m ĩ carne uenisse. Nũce¬
tiam int̾toga om̃s hereticos. xp̃c ue
nit ĩcarne: Nenit. Hoc credo. Hoc
confiteor. Immo hoc negas dnde
nego; Audis quia hoc dico Iͥmmo

Expanded text:
 caritatem, negat Christum in carne venisse. Nunc etiam interrogo omnes hereticos: Christus venit in carne? Venit, hoc credo, hoc profiteor. Immo hoc negas. Unde nego? Audis, quia hoc dico? Immo
Abbreviated transcription (Latin):
Iste sp̃c nõie aque a dño significatꝰ
est. Et audiuimꝰ abhac eplaznolite õi
sp̃u credere. Ad testantur u̾ba illa sa¬
lomonis. Abaqua aliena abstine te.
Quid est aqua: sp̃c Nunquid semꝑ
aqua sp̃m significat: Non semper.
Sed quibdam locis sp̃m significat.
quibusdam locis baptismũ signifi¬
catz quibzdam locis populos signi¬
ficat: quibꝰdam locis consiliũ signifi¬
cat. Habes quodam loco dictũ fons
uite. cõsiliũ possidentib eũ. Ergoꝑ
diu̾sa loca scripturarũ. nom̾ aque
diu̾sa significat. Nũc tam̃ nõie a¬
que sp̃m sc̃m audistis. ñ ex ĩterp̾ta¬

Expanded text:
 nomine aquae a Domino significatus est: et audivimus ab hac Epistola, Nolite omni spiritui credere; et testantur verba illa Salomonis, Ab aqua aliena abstine te. Quid est aqua? Spiritus. Numquid semper aqua Spiritum significat? Non semper: sed quibusdam locis Spiritum significat, quibusdam locis Baptismum significat, quibusdam locis populos significat, quibusdam locis consilium significat. Habes quodam loco dictum, Fons vitae consilium, possidentibus eum . Ergo per diversa loca Scripturarum nomen aquae diversa significat. Nunc tamen nomine aquae Spiritum sanctum audistis, non ex interpreta
Abbreviated transcription (Latin):
cum affectu pio parentũ meoꝵ. ĩ hac
luce tnͣsitoria. ⁊ fratrum meoꝵ sub
te patre ĩ matre catholica ⁊ ciuium me-¬
oꝵ ĩ eterna ietłm: cui suspirat ꝑegrina¬
tio populi tui. ab exitu usq ad reditũ:
ut qd̾ illa a me poposcit extremũ. ub̃ius
ei p̾stetur ĩ multoꝵ or̃onib ꝑ confessio¬
nes. qͣm ꝑoratõnes meas.¬

Expanded text:
cum affectu pio parentum meorum in hac cum affectu pio parentum meorum in hac luce transitoria, et fratrum meorum sub te patre in matre Catholica, et civium meorum in aeterna Jerusalem, cui suspirat peregrinatio populi tui ab exitu usque ad reditum; ut quod a me illa poposcit extremum, uberius illi praestetur in multorum orationibus per confessiones, quam per orationes meas.
Abbreviated transcription (Latin):
Ad cuiꝰ precii nr̃i sacram̃tũ ligauit
ancilla tua aĩam suam unculo fide¬
i. Nemo a ꝓtestõne tua dirũpat eam.
Non se int̾ponat nec ui nec ĩsidiis.
leo ⁊ draco. Neq eñi respondebit illa
nich se debere. ne cõuincat᷑ ⁊ obtine¬
atur ab acusatore callido.: S respon-¬
debit dimissa debita sua. ab eo cui
nemo reddet qd̾ pro nobis ũ debens.
reddidit. Sit ergo ĩpace cum uiro:
ante quẽ nulli. ⁊ post quẽ nulli nu¬
pta est: cui seruiuit. fructũ tibi affe
rens cum tolerentia. ut eñ quoq lu-¬
craret᷑ tibi. Et ĩspira dñe meus ds̃
meus. ĩspira serius tuis fratribꝰ me¬
is. filiis tuis. dñis meis. quib ⁊ cor¬
de. ⁊ uoce. ⁊ litteris seruio. ut quot¬
quot hec legerint: memiuerint ad al¬
tare tuum monice famule tue. cũ
prĩcio quondã eius conuige. ꝑ quo¬
rum carnem ĩtrodipcisti me ĩ hãc ui¬
tam. quẽadinodũ nescio. Meminer̃t

Expanded text:
ad cuius pretii nostri sacramentum ligauit ad cuius pretii nostri sacramentum ligauit ancilla tua animam suam uinculo fidei. nemo a protectione tua dirrumpat eam. non se inter- . ponat nec ui nec insidiis leo et draco: neque enim respondebit illa nihil se debere, ne conuincatur et obtineatur ab accusatore callido, sed respondebit dimissa debita sua ab eo, cui nemo reddet quod pro nobis non debens reddidit. Sit ergo in pace cum uiro, ante quem nulli et post quem nulli nupta est, cui seruiuit fructum tirens cum tolerantia , ut eum quoque lucraretur tibi. Et inspira, Domine meus, Deus meus, inspira servis tuis fratribus meis, filiis tuis dominis meis, quibus et voce et corde et litteris servio, ut quotquot haec legerint, meminerint ad altare tuum Monnicae famulae tuae, cum Patricio quondam ejus conjuge, per quorum carnem introduxisti me in hanc tam, quemadmodum nescio. Meminerint
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑatã ⁊ ex corde dimisisse debita debi¬
torib suis. dimitte illi. ⁊ tu debita sua.
siqua contraxit ꝑtot anuos post aquam
salutis. Dimitte dñe. dimitte obsecro ne
essent. tu dedisti eis qui misereberis cui
sericors fueris. Et credo iam feteris qd̾ te
rogo sed uolũtaria oris mei approba
dñe. Namq illa ĩminente die resolu¬
tõis sue. ñ cogitauit suũ corpus sũp¬
tuose contegi aut condiri a romatib.
aut monum̾tum elestum cõcupiuit:
caut curauit sepulchrũ patrium. Nõ
ista mandauit nobs. sed tantũmodo
fieri: cui nullius diei p̾termissione ser¬
uieratz unde scierat dispensari uictimã
scãm. qua delectũ est ꝙỹrographũ qd̃ e¬
rat contͣrium nobis. qua triũphatus
est hostis. cõputans delicta nr̃a. ⁊ q̃ rens
quid obiciat: ⁊ nich inueniens ĩuloĩ
quouincimus. Quis ei refũdet ĩ nocen¬
tem sanguinẽ: Quis ei restituet preti¬
um quo nos emit. ut nos auferat eiͦ

Expanded text:
operatam, et ex corde dimisisse debita debioperatam, et ex corde dimisisse debita debitoribus suis; dimitte illi et tu debita sua , si qua etiam contraxit per tot annos post aquam salutis. Dimitte, Domine, dimitte obsecro, ne essent, tu deditabis, cui misericors fueris. Et, credo, iam feceris quod te rogo, sed uoluntaria oris mei adproba, domine. namque illa imminente die resolutionis suae non cogitauit suum corpus sumptuose contegi aut condi aromatis aut monumentum electum concupiuit aut curauit sepulchrum patrium: non ista mandauit nobis, sed tantummodo , cui nullius diei praetermissione seruierat, unde sciret dispensari uictimam sanctam, qua deletum est chirografum, quod erat contrarium nobis, qua triumphatus est hostis conputans delicta nostra et quaerens, quod obiciat, et nihil inueniens in illo, in quo uincimus. quis ei refundet innocentem sanguinem? quis ei restituet pretium, quo nos emit, ut nos auferat ei?
Abbreviated transcription (Latin):
adam moritur: quãqͣm illa in xp̃o ui¬
uificata. ⁊ iam nondum a carne reso¬
luta sic uycerit. ut laudet᷑ nomen tu¬
um ĩ fide moribq eius. Non tam̾ au¬
deo dicere ex quo eam ꝑ baptismũ re¬
generasti. nullum uerbũ exisse abore
eus ccͣ preceptũ tuum. Et dictum est
au̾itate. a filiotuo. Siquis dix̾it fñ suo
fatue. reus erit gehenne ignis. Et ue
etiã laudãbili uite hoĩm. si remota
mĩa discutias eam. Qui au̾o non exqͥ
tis delicta uehem̾ter. fiducialit̾ sꝑamꝰ
aliquẽ apud te locum ĩuenire ĩdulgẽ¬
tie. Quisqͥs aũt tibi enumerat u̾a me-¬
rita sua. qͥd tͥ enumerat nisi munera
tua: Osi cognoscãt se hoĩes hoĩes. ⁊ qͥ gł̾ia¬
tur. in dño głietur. Ego itaq laus me¬
a ⁊ uita mea deus cordis mei. se posi
medicinã uulnerũ nr̃oꝵ. que pepen¬
dit ĩ ligno. ⁊ sedens ad dext̾am tuam. te
int̾pellat pronobis. Scio misericordit᷑

Expanded text:
Adam moritur. quamquam illa in Christo uiAdam moritur. quamquam illa in Christo uiuificata etiam nondum a carne resoluta sic uixerit, ut laudetur nomen tuum in fide moribusque eius, non tamen audeo dicere, ex quo eam per baptismum regenerasti, nullum uerbum exisse ab ore eius contra praeceptum tuum. et dictum est a ueritate, filio tuo: si quis dixerit fratri suo: fatue, reus erit gehennae ignis; et uae etiam laudabili uitae hominum, si remota miris delicta vehementer, fiducialiter speramus aliquem apud te locum invenire indulgentiae. Quisquis autem tibi enumerat vera merita sua, quid tibi enumerat nisi munera tua? O si cognoscant se homines homines, et qui gloriatur, in Domino glorietur! 35. Ego itaque, laus mea et vita mea, Deus cordis mei, sepositMedicinam vulnerum nostrorum quae pependit in ligno, et sedens ad dexteram tuam, te interpellat pro nobis . Scio misericorditer
Abbreviated transcription (Latin):
inte: ⁊ sc̃e in nos blandam atq morige¬
ram qua subito destitutus sũ. Et libuit
flere ĩ conspectu tuo de illa. ⁊ ꝓilla. de
me. ⁊ prome. Et dimisi lacrimas qͣs c̃¬
tiuebam ait effluerent qͣntum uellent
substernens eas cordimeo. Et requieuz
ĩ eis. q̃m ibi erant aures tue. non cuiꝰꝙͣ
hõis. suꝑbe int̾ p̾tantis ploratũ ineum:
et nunc dũe confiteor tͥ inlitteris legat
qui uolet. ⁊ int̾pretet᷑ ut uolet. Et si
pett̾m ĩuenerit fleuisse me matrẽ exigu¬
a parte hore. matrẽ oculis meis interim
mortuam. que me multos annos fle¬
uerat. ut oculis tuis uiuerẽ non irri-¬
deat sed potius si est grandis cantate.
ꝓ pect̃is meis fleat ip̾̃e ad te prẽm omniũ
fratrũ xp̃i tui. Ego autẽ iam sauato cor¬
de ab illo uulnere. ĩ quo poterat redar¬
gui carnalis affectus. fundo tibi deus
nost̾ pro illa famula tua longe aliud
lacrimaꝵ genus qd̾ manat de concusso
sp̃u. consid̾atione periculoꝵ om̃is aĩe q̃ ĩ

Expanded text:
in te et sancte in nos blandam atque morigeram, qua subito destitutus sum, et libuit Here in conspectu tuo de illa et pro illa, de me et pro me. et dimisi lacrimas, quas continebam, ut effluerent quantum uellent, substernens eas cordi meo: et requieuit in eis, quoniam ibi erant aures tuae, non cuiusquam hominis superbe interpretantis ploratum meum. et nunc, domine, confiteor tibi in litteris. legat qui uolet et interpretetur, ut uolet, et si peccatum inuenerit, fleuisse me matrem exigua parte horae, matrem oculis meis interim mortuam, quae me multos annos fleuerat, ut oculis tuis uiuerem, non inrideat, sed potius, si est grandi caritate, pro peccatis meis fleat ipse ad te, patrem omnium fratrum Christi tui. Ego autem iam sanato corde ab illo uulnere, in quo postea redargui carnales affectus, fundo tibi, deus noster, pro illa famula tua longe aliud lacrimarum genus, quod manat de concusso spiritu consideratione periculorum omnis animae, quae in
Abbreviated transcription (Latin):
cos u̾sus ãbrosiitui. Tu es em̃ deus cre¬
ator omnium. poliq rector uestiens
diem decoro lumine. noctẽ soporis gͣ¬
cia: artus solutos ut quies reddat la¬
boris usuiz mentesq fessas alleuet.
luctusq soluat anxios. Atq inde pau¬
latim reducebam inpͥstim̃ sensum.
ancillam tuam. conu̾satõemq eĩ piã

Expanded text:
cos uersus Ambrosii tui: tu es enim, -deus, crecos uersus Ambrosii tui: tu es enim, -deus, creator omnium polique rector uestiens diem decoro lumine, noctem sopora gratia, artus solutos ut quies reddat laboris usui mentesque fessas alleuet luctuque soluat anxios. Atque inde paulatim redducebam in pristinum sensum ancillam tuam conuersationemque eius piam
Abbreviated transcription (Latin):
cerabat. cum ecte corpus elatum est.I
nus. redimus. sine lacrims. Namne
q ĩ eis p̾cibus quas tͥ fudimꝰ. cũ offer¬
retur pro ea sacrificiũ precii nn. lam
iuxta sepulchrũ posito cadauere. pͥus¬
quã poneret᷑. sicut illic fieri solet. nec
ĩeis ergo p̾cibus fleui. sed toto diegͣ¬
uiter ĩ occulto mestus eram: ⁊ mente
turbata rogabam te ut poterã. quo sa¬
nares dolorem meũ nec faciebas credo
cõmendans memorie mee. uel hoc u¬
no docum̃to om̃is consuetudis uincu¬
lum: ⁊ iam adu̾sus mentẽ que iam
ñ fallaci u̾bo pascituiᷤ. Uisum etiam
mͥ est. ut item lauatũ. qd̃ audierã.
Inde balneis nomen inditum: qͥa gre¬
cibalanion dyx̾int. qd̾ anxietatẽ pel¬
ram qualis prius qͣm lauissem. Ne¬
q eñi exsudauit de corde meomeroris
amaritudo. Meinde dormiui ⁊ euigi¬
laui ⁊ ñ parua ex parte mitigatũ
ĩueni dolorem meũ: atq ut eramin
lecto meo solus. recordatus sũ ueridi¬

Expanded text:
cerabar. Cum ecce corpus elatum est, cerabar. Cum ecce corpus elatum est, imus, redimus sine lacrimis. nam ue in eis precibus, quas tibi fudimus, cum offerretur pro ea sacrificium pretii nostri iam iuxta sepulchrum posito cadauere, priusquam deponeretur, sicut illic fieri solet, nec in eis ergo precibus lieui, sed toto die grauiter in occulto maestus eram et mente turbata rogabam te, ut poteram, quo sanares dolorem meum, nec faciebas, credo, conmendans memoriae meae uel hoc uno documento omnis consuetudinis uinculum etiam aduersus mentem, quae iam non fallaci uerbo pascitur. uisum etiam mihi est, ut irem lauatum, quod audieram inde balneis nomen inditum, quia Graeci ftaXavelov dixerint, quod anxietatem pelram, qualis priusquam lauissem. neque enim exudauit de corde meo maeroris amaritudo. deinde dormiui et uigilaui et non parua ex parte mitigatum inueni dolorem meum atque, ut eram in lecto meo solus, recordatus sum ueridi
Abbreviated transcription (Latin):
pueto. psalterium arnpuit euuodiꝰ
retur. conuenerũt multi fr̃es. ac religi¬
ose femine. Et de more illis quoꝵ offici¬
um erat funus currantib ego ĩ parte
ubi decent̾ poteram cũ eis qui me non
deserendũ esse censebant. qd̾ erat tempo¬
ti congruũ disputaban: eoq fomento
u̾itatis mitigabam cruciatũ tibi notũ.
illis ignorantib⁊ intente audientib.
et sine sensu doloris me ẽẽ arbitrantib
At ego ĩ aurib tuis ubi eoꝵ nullus
audiebat. increpabam molliciã affec¬
tus mei. ⁊ constringebã flucum mero¬
ris. cedebatq mͥ paululũ: rursumq ĩ¬
petu suo ferebatur. ñ usq ad eruptõ¬
nem lacrimarũ. nec usq aduultus
mutationẽ: sed ego sciebam quid cor¬
de p̾merem. Et quia mͥ uehem̾ter displi¬
cebat. tantũ in me posse hec humana.
que ordine debito ⁊ sorde conditõis nr̃e
accidere necesse est. Alio dolore dolebã
dolorem meũ ⁊ duplici tristicia ma¬

Expanded text:
puero psaltermm arripuit Euodius puero psaltermm arripuit Euodius retur, conuenerunt multi fratres ac religiosae feminae, et de more illis, quorum officium erat, funus curantibus ego in parte, ubi decenter poteram, cum eis, qui me non deserendum esse censebant, quod erat tempori congruum disputabam eoque fomento ueritatis mitigabam cruciatum tibi notum illis ignorantibus et intente audientibus et sine sensu doloris me esse arbitrantibus. at ego in auribus tuis, ubi eorum nullus audiebat, increpabam mollitiam affectus mei et constringebam fluxum maeroris, cedebatque mihi paululum: rursusque impetu suo ferebatur non usque ad eruptionem lacrimarum nec usque ad uultus mutationem, sed ego sciebam, quid corde premerem. et quia mihi uehementer displicebat tantum in me posse haec humana, quae ordine debito et sorte conditionis nostrae accidere necesse est, alio dolore dolebam dolorem meum et duplici tristitia ma
Abbreviated transcription (Latin):
his plerũq solet deplorari quedã miseni¬
a morientiũ: aut quasi omĩmoda extincto.
At illa nͨ misere moriebat᷑. nͨ oĩno moriebat᷑.
Hoc ⁊ documentis moꝵ eiꝰ. ⁊ fide ñ ficta . tõ¬
nibq certis tenebamus. Quid ergo erat¬
qd̾ intus mͥ grauiter dolebat. nisi ex cõ¬
suetudĩe simul uiuendi dulcissima. ⁊
carissima repente disrupta uulnus re¬
cens. Gratulabar quidẽ testimonio eiꝰ.
qd̃ in ea ip̃a ultima egritudine. obsequi¬
is meis intblandiens appellabat me pi¬
um. ⁊ cõmemorabat grandi dilectõis af¬
festu. nũquã se audisse et ore meo. iacu¬
latũ inse durum aut contumeliosum
sonum. N tam̾ quid tale deus meus qui
fecisti nos. quid cõꝑabile habebat honor
a me delatus illi. ⁊ seruitus ab illa mͥꝰ¬
Qm̃ itaq deserebar tam magno eiꝰ
solacio. sauciabat᷑ anima. ⁊ quasidi¬
laniabatur uita que una fc̃a etat ex ox¬
a ⁊ illius. Cohibito ergo a fletu illo

Expanded text:
his plerumque solet deplorari quaedam miserihis plerumque solet deplorari quaedam miseria morientium aut quasi omnimoda extinctio. at illa nec misere moriebatur nec omnino moriebatur. hoc et documentis morum eius et fide non ficta rationibusque certis tenebamus. Quid ergo quod intus mihi grauiter dolebat, nisi ex consuetudine simul uiuendi dulcissima et carissima repente dirrupta uulnus recens? gratulabar quidem testimonio eius, quod in ea ipsa ultima aegritudine obsequiis meis interblandiens appellabat me pium et conmemorabat grandi dilectionis affectu numquam se audisse ex ore meo iaculatum in se durum aut contumeliosum sonum. sed tamen quid tale, deus meus, qui fecisti nos, quid conparabile habebat honor a me delatus illi et seruitus ab illa mihquoniam itaque deserebar tam magno eius solacio, sauciabatur anima et quasi dilaniabatur uita, quae una facta erat ex mea et illius. Uohibito ergo a netu illo
Abbreviated transcription (Latin):
quetentibq utrum ñ formidaret. tam
longe a sua ciuitate corpus relinquere.
nichil ĩ quit longe est deo. Neq timen¬
dum est. ne ille non agnoscat ĩ fine se¬
culi. unde me resuscitet. Ergo die nono
egrtudinis sue. quinqͣgesimo ⁊ sexto
anno etatis sue. tricesimo. ⁊ tertio eta¬
tis mee. anima illa religiosa. ⁊ pia. cor¬
pore soluta est. Premebam oculoseiꝰ.
et cõfluebat ĩ precordia mea mestitu¬
do magna. ⁊ trãffiuebat ĩ lacrimas.I¬
bidemq oculi mei uiolento animi ĩpe¬
ro. resorbebant fontẽ suum. usq ad
siccitatem. Et ĩ tali luctamine ualde
male mͥ erat. Tum u̾oubi efflauit extre-¬
mum. puera deo datus. exclamauit im
planctum: atq ab omĩb nobis coettit᷑
tacuit. Hoc modo etiam in eũ quiddam
puerile qd̾ labebatur ĩ fletus iuuenil
uoce cordis coertebat᷑. ⁊ tacebat. Neq e
nim decete arbitra bar. funus illud qͥs¬
tib lacrimosis gemitibq celebrari: qr

Expanded text:
quaerentibusque, utrum non formidaret tam quaerentibusque, utrum non formidaret tam longe a sua ciuitate corpus relinquere: "nihil" inquit "longe est deo, neque timendum est, ne ille non agnoscat in fine saeculi, unde me resuscitet". ergo die nono aegritudinis suae, quinquagensimo et sexto anno aetatis suae, tricensimo et tertio aetatis meae, anima illa religiosa et pia corpore soluta est. Premebam oculos eius, et confluebat in praecordia mea maestitudo ingens et transfluebat in lacrimas, ibidemque oculi mei uiolento animi imperio resorbebant fontem suum usque ad siccitatem, et in tali luctamine ualde male mihi erat. tum uero, ubi efflauit extremum, puer Adeodatus exclamauit in planctu atque ab omnibus nobis cohercitus tacuit. hoc modo etiam meum quiddam puerile, quod labebatur in fletus, iuuenali uoce, uoce cordis, cohercebatur et tacebat. neque enim decere arbitrabamur funus illud questibus lacrimosis gemitibusque celebrare, quia
Abbreviated transcription (Latin):
recolens qd̃ noueram. qͣnta cura sem¬
per estuasset de sepulchto qd̾ sibi pro¬
uiderat. ⁊ preꝑau̾at urcta corpus ui¬
ti sui. Quia eñĩ ualde concorditer
uicerant. id etiam uolebat. ut est
animus humauꝰ minus capax diui¬
noꝵ adiungi ad illam felicitatẽ. ⁊
cõmemorari ab hominib concessum
sibi esse post transinarinã ꝑegrinatio¬
nem. ut cõiuncta corꝑa t̾ra amboꝵ cõiu¬
gum terra tegerẽtur. Quando aũt ista
inanitas plenitudine bonitatis tue ce-¬
ꝑat ĩ eius corde ñ esse nesciebam. Et le¬
tabar admirans qd̃ sic mͥ apparuisset
qͣm quã. ⁊ ĩ illo sermone nr̃o ad fenes¬
tram cũ dixit. iam quid hic facio. ñ
apparuit desiderare ĩ patria mori. Au-¬
diui etiam postea qd̵ iam cũ hostiis
essemus. cum qͥbusdam amicis meis.
materna fiducia colloquebatur quo¬
dam die de contemptu uite huiꝰ. ⁊ bono
mortis ubi ipse ñ aderam. Illisq stu¬
pentib uirtutẽ femine qͣm tu dederas ei.

Expanded text:
recolens, quod noueram, quanta cura semper aestuasset de sepulchro, quod sibi prouiderat et praeparauerat iuxta corpus uiri sui. quia enim ualde concorditer uixerant, id etiam uolebat, ut est animus humanus minus capax diuinorum, adiungi ad illam felicitatem et conmemorari ab hominibus, concessum sibi esse post transmarinam peregrinationem, ut coniuncta terra amborum coniugum terra tegeretur. quando autem ista inanitas plenitudine bonitatis tuae coeperat in eius corde non esse, nesciebam et laetabar admirans, quod sic mihi apparuisset, quamquam et in illo sermone nostro ad fenestram, cum dixit: "iam quid hic facio?" non apparuit desiderare in patria mori. audiui etiam postea, quod iam, cum Ostiis essemus, cum quibusdam amicis meis materna fiducia conloquebatur quodam die de contemtu uitae huius et bono mortis, ubi ipse non aderam, illisque stupentibus uirtutem feminae — quoniam tu dederas ei —
Abbreviated transcription (Latin):
tis eccl̃ie tue nocib cõmotus acriter:
lloces ille ĩfluebant aurib meis. ⁊ eli
quabat᷑ u̾itas in cor meũ. ⁊ exestua¬
bat ĩde affectus pietatis. Et currebãt
ĩ de lacrune. ⁊bene mͥ erat cum eis. Nõ
longe ceperat mediolanẽsis eccl̃ia ge¬
nus hoc consolatõis ⁊ exortatõis celebra¬
re. magno studio fratrũ concinentiũ
uocib ⁊ cordib. Nimirũ annus erat
aut ñ multo ãpluis. cũ iustina ualẽ¬
tuuani regis pueri mater. hoĩem tuũ
ãbrosiũ ꝑsequeret᷑. heresis sue causa

Expanded text:
tis Ecclesiae tuae vocibus commotus acriter! tis Ecclesiae tuae vocibus commotus acriter! Voces illae influebant auribus meis, quabatur ueritas in cor meum et exaestuabat inde affectus pietatis, et currebant lacrimae, et bene mihi erat cum eis. Non longe coeperat Mediolanensis ecclesia genus hoc consolationis et exhortationis celebrare magno studio fratrum concinentium uocibus et cordibus. nimirum annus erat aut non multo amplius, cum Iustina, Valentiniani regis pueri mater, hominem tuum Ambrosium persequeretur haeresis suae causa,
Abbreviated transcription (Latin):
lictũ nicħ habebam. Qd̃ enĩ ⁊ nutrieba-¬
ntur a nobis ĩ disciplina tua. tu ĩspira-¬
ueras nobis nullus allus. Munera
tua tͥ confiteor. Est liber ñr qui ĩ scri¬
bitur de magistro: ip̃e ibi metũ loqui¬
tur. Tuscis illuis ẽẽ sensa oĩa. que
ĩserunt᷑ ibi ex ꝑsona collocutoris
meicũ eẽt ĩ ãnis sexdecim. Multa
euis alia mirabiliora exꝑtus sũ. Hor¬
rori mͥ erat illud ĩgenium. Et quis p̾¬
ter te talium miraculoꝵ opifex: Ci¬
to de t̾ra abstulisti uitam eiusz ⁊ secu¬
rior eũ recordor. nou timens quicqͣm
puercie. nec adolescentie: nec omĩno
hõi illi. Sociauimꝰ eum coeuum nob̾
in gr̃a tua. educãdum ĩdisciplina
tua ⁊ baptizati sumus: ⁊ fugita no¬
bis sollicitudo uite p̾terite. Net sacia¬
bar illis dieb dulcedine mirabili con¬
siderate altitudinẽ consiliitui. suꝑ sa¬
lutem generis hũani. Quantũ fleuiĩ
hẏmnis. ⁊ canticis tuis. suaue sonã¬

Expanded text:
lictum nihil habebam. Quod enim enutriebalictum nihil habebam. Quod enim enutriebatur a nobis in disciplina tua, tu inspiraveras nobis, nullus alius: munera tua tibi confiteor. Est liber noster qui inscribitur, de Magistro: ipse ibi mecum loquitur. Tu scis illius esse sensa omnia quae inseruntur ibi ex persona collocutoris mei, cum esset in annis sexdecim. Multa ejus alia mirabiliora expertus sum. Horrori mihi erat illud ingenium; et quis praeter te talium miraculorum opifex? Cito de terra abstulisti vitam ejus; et securior eum recordor, non timens quidquam pueritiae, nec adolescentiae, nec omnino homini illi. Sociavimus eum coaevum nobis in gratia tua, educandum in disciplina tua; et baptizati sumus, et fugit a nobis sollicitudo vitae praeteritae. Nec satiabar illis diebus dulcedine mirabili, considerare altitudinem consilii tui super salutem generis humani. Quantum flevi in hymnis et canticis tuis, suave sonan
Abbreviated transcription (Latin):
ysaiam proph̃am credo. qd̃ precet̾is
euãgłii uocatõis q gentiũ sit ꝓnũ¬
tiator aꝑtior ͤ. Uerũptamẽ ego pͥmã
huiꝰ lectionẽ non ĩtelligens. totumq
talem arbitrans distuli repetendũ:
exectitatior ĩ dñico elcquio. Inde ubitẽ¬
pus aduenit. quo me nomen date opor¬
teret. relicto iite mediolanũ remea-¬
ium᷑ Placũit ⁊ alipio. renasciinte me-¬
cum. iam ĩduto hũilitate sacram̃tis tu¬
.is congiuã. ⁊ fortissimo domitori cor¬
poris. usq ad italicum solũ glatiale.
nudo pede obterendũ. insolito ausu.
Adiuiiximꝰ etiã nob̃ puerũ a deo datũ.
et me natum carnaliter de pecco meo. Tu
bene feceras eum. Annorũ erat fere qͥn-¬
decim. ⁊ ĩgenio p̾ueniebat multos gͣ¬
ues. ⁊ doctos uiros Munera tua tibi
confiteor dñe deus meus creator omĩ¬
uin. ⁊ multũ potens formare nr̃a de¬
oformia. Nam ego ĩillo pueto.pret̾ de¬

Expanded text:
Eseiam prophetam, credo, quod prae ceteris Eseiam prophetam, credo, quod prae ceteris euangelii uocationisque gentium sit praenuntiator apertior. uerum tamen ego primam huius lectionem non intellegens totumque talem arbitrans distuli repetendum exercitatior in dominico eloquio. Inde ubi tempus aduenit, quo me nomen dare oporteret, relicto rure Mediolanium remeauimus. placuit et Alypio renasci in te mecum iam induto humilitate sacramentis tuis congrua et fortissimo dominatori corporis usque ad Italicum solum glaciale nudo pede obterendum insolito ausu. adiunximus etiam nobis puerum Adeodatum ex me natum carnabene feceras eum. Annorum erat ferme quindecim, et ingenio praeveniebat multos graves et doctos viros. Munera tua tibi confiteor, Domine Deus meus, creator omnium, et multum potens reformare nostra deformia: nam ego in illo puero praeter de