comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apłis tradita creditur. ⁊ alia multa sunt q̃
longum est repetere. quapropter si non ni¬
chil dicebant. quib id quod ei iusum est uo¬
leus persuadere cypranus ait. nec quisqmͣ
dicat. quod accepimus ab apłis hoc setuim᷑.
qnͣto robustius nunc dicimus. quod ecc̃e con¬
suetudo sempertenuit. quod hec disputatio
dissuadere non potuit ⁊ quod plenarium cõ¬
cilium confirmauit. hoc sequimur: Huc
accedit. quia bene perspestis ex utroq latere
disputationis rõnibus. ⁊ scripturarum cesti¬
moniis potest etiam dici. Quod ueritas decla¬
rauit hoc sequimur. Nam reuera illud quod
quidam cypriani disputatõnib opponebant.
quod ait apłs. uerumptñ omnimodo siue ꝑ
occ̃onem siue perueritatem xͤ ad nuncietur.
recte cỹprianus refellit. ostendens ad cãm
hereticorum non pertine. qm̃ de ħiis dicebat
apłs. qui cum maliuola in uidia sua queren¬
tes intͥius uersabantur xp̃m quidam adnun¬

Expanded text:
apostolis tradita creditur, et talia multa sunt, quae apostolis tradita creditur, et talia multa sunt, quae longum est repetere. quapropter si non nihil dicebant, quibus id quod ei uisum est uolens persuadere Cyprianus ait: nec quisquam dicat: \'quod accepimus ab apostolis hoc sequimur\', quanto robustius nunc dicimus: \'quod ecclesiae consuetudo semper tenuit et quod haec disputatio dissuadere non potuit et quod plenarium concilium confirmauit, hoc sequimur\'! huc accedit, quia bene perspectis ex utroque latere disputationis rationibus et scripturarum testimoniis potest etiam dici: \'quod ueritas declarauit, hoc sequimur.\' Nam reuera illud, quod quidam Cypriani disputationibus opponebant, quod ait apostolus: uerumtamen omni modo siue per occasionem siue per ueritatem Christus adnuntietur, recte Cyprianus refellit ostendens ad causam haereticorum non pertinere, quoniam de his dicebat apostolus, qui cum maliuola inuidia sua quaerentes interius uersabantur. Christum quidem adnun
Abbreviated transcription (Latin):
sit ap̃ hereticos fieri. ubi ei siminus aliquid re¬
uelatum est ut magnitudo caritatis eius qua
unitatem non deseruit probaretur. non ideo
quisqmͣ tantis eius firmamentis meritis q
uirtutum ⁊ tante copie gr̃arum. debet se au¬
dere pͥponere quia uniu̾salis concilii ad momi¬
tus firmitate uidet aliquid quod ille nõ uidit.
quia plenarium de hac re concilium nõ dñm
hẽbat ecc̃a. Sicut nec petri apłi meritis quis¬
qm tam insanus est. ut se p̾ponat quia pau¬
li apłi edoctus licteris ⁊ ip̃iuis iam ecc̃e con¬
suetudine roboratus non cogit gentes uida¬
iare. quod petrus aliqñ corgerat. Non er¬
admissum ẽẽ ⁊ communicasse. S n hoc in¬
uenimus. ab hereticis aliquem uenientem qͥ
aput illos fuerit baptizatus. ab apłis denu¬
o baptratum. S ilła consuetudo qmͣ etiam
tunc homines sursum uersus respicientes ñ
uidebant aposteriorib institutam. recte ab

Expanded text:
sit apud haereticos fieri: ubi si minus ei aliquid resit apud haereticos fieri: ubi si minus ei aliquid revelatum est, ut magnitudo charitatis ejus qua unitatem non deseruit probaretur, non ideo quisquirtutum et tantae copiae gratiarum debet se audere praeponere, quia uniuersalis concilii ammonitus firmitate uidet aliquid quod ille non uidit, quia plenarium de hac re concilium nondum habebat ecclesia; sicut nec Petri apostoli meritis se quisquam tam insanus est ut praeponat, quia Pauli apostoli edoctus litteris et ipsius iam ecclesiae consuetudine roboratus non cogit gentes iudaizare, quod Petrus aliquando coegerat. Non eradmissum esse et communicasse. sed neque hoc inuenimus, ab haereticis aliquem uenientem, qui aput illos fuerit baptizatus, ab apostolis denuo baptizatum. sed illa consuetudo, quam etiam tunc homines sursum uersus respicientes non uidebant a posterioribus institutam, recte ab
Abbreviated transcription (Latin):
bem. qmͣuis eorum detester errorem. qnͣtum
ad monet fusse quosdani fuisse etiam saucti
cypriani remporib. qui consuetudinem illam
contra qmͣ fiebant africana concilia. dequa et
ip̃e paulo aute dixit. Frustra quidam qui rõne
utuntur consuetudinem nobis opponunt. dreñt
ab apłis traditam. Non in uenio cur istam con¬
suetudinem q̃ post cyprianum etiam plenario
totius orbis concilio confirmata est. tam ro¬
bustam ⁊ ante idem cyprianus inuenient. ut
cum eius mutande auctoritatem qmͣ sequere
tur tanta scĩa preditus quereret. non nͥ iiso¬
la africa fcm paucis ante se annis agripini
concilium reꝑiret Quod cum sibi aduersus to¬
tius orbis morem non sufficere cerueret. has
rõnes arripuit. quo modo nos antiquitate
ip̃ius consuetudinis. ⁊ plenarii post ea cõcilii
auctoritate firmati diligentus considerãtes.
ueri suniles pocuis qmͣ ueras ẽẽ inuenimus. Q̃
illi uere iuse st̃ in obscurissima cruestione labo
ranti ⁊ de remissione pcc̃orum fluctuanti utrũ

Expanded text:
bem, quamuis eorum detester errorem —, quantum ammonet fuisse quosdam etiam sancti Cypriani temporibus, qui consuetudinem illam, contra quam fiebant Africana concilia, de qua et ipse paulo ante dixit: frustra quidam qui ratione uincuntur consuetudinem nobis opponunt, dicerent ab apostolis traditam. nec inuenio cur istam consuetudinem, quae post Cyprianum etiam plenario totius orbis concilio confirmata est, tam robustam et antea idem Cyprianus inuenerit, ut, cum eius mutandae auctoritatem quam sequeretur uir tanta scientia praeditus quaereret, non nisi in sola Africa factum paucis ante se annis Agrippini concilium repperiret. quod cum sibi aduersus totius orbis morem non sufficere cerneret, has rationes arripuit, quas modo nos antiquitate ipsius consuetudinis et plenarii postea concilii auctoritate firmati diligentius considerantes uerisimiles potius quam ueras esse inuenimus, quae illi uerae uisae sunt in obscurisranti, et de remissione peccatorum fluctuanti, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
plicantib fenus augere. Hic enum nulla est
questionis obscuritas. aꝑte scriptura clamat
Nen auari neq rapaces. regnum dei posside¬
bunt: ⁊ cui petuniam suam non dedit ad u¬
sutam. ⁊ omnis fornicator aut inmundus

Expanded text:
plicantibus faenus augere. hic enim nulla est plicantibus faenus augere. hic enim nulla est quaestionis obscuritas. aperte scriptura clamat: neque auari neque rapaces regnum dei possidebunt et: qui pecuniam suam non dedit in usuram et: omnis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ apłs apłis dicat. si quis putau̾it contenti¬
or ꝯ eẽ. nes talem consuetudinem non hẽmus.
neq eccẽa dei. Seruatur a nobis patient̾ ⁊ ieui¬
ter caritas animi. collegii honor. iunculum
fidei. concordia sacerdocii. Propt̾ hoc etiam
libelsum nunc de bono pacientie qnͣtum ua¬
luit nr̃a mediocritas permictente domino ⁊ in¬
spirante conscripsimus. quem ad te pro mutu¬
a dilectõne tnͣs misimus. Hac ille caritatis pa¬
tientia tolerauit. non solum in obscura ques¬
tione bono cole collegas. non maliuole aliud
sentientes. sicut ⁊ ip̃e toleratus est. donec ꝑꝓ¬
cessu temporis saluberruma consuetudo qͣnͣdo
deus uoluit etiam declarata i̾utate plenario
concilio confirmaretur.S etiam malos ma¬
nifestos sibi q notissimo qui non obscurita
sius collegis ⁊ secum in communione manen¬
tibus. inepła sua dicit. Esurientibus in ecc̃a
frĩbus hex hr̃e argentum largiter uelle. fũ¬
dos insidiosis fraudib rapere usuris multi¬

Expanded text:
at: si quis autem putauerit contentiosus esse, nos talem consuetudinem non habemus neque ecclesia Dei. seruatur a nobis patienter et leniter caritas animi, collegii honor, uinculum fidei, concordia sacerdotii propter hoc etiam libellum nunc de bono patientiae quantum ualuit nostra mediocritas permittente Domino et inspirante conscripsimus, quem ad te pro mutua dilectione transmisimus. Hac ille caritatis patientia tolerauit non solum in obscura quaestione bonos collegas non maliuole aliud sentientes, sicut et ipse toleratus est, donec processu temporis saluberrima consuetudo, quando deus uoluit, etiam declarata ueritate plenario concilio firmaretur, sed etiam malos manifestos sibique notissimos, qui non obscuritatopis collegis suis et secum in communione manentibus in epistula sua dicit: esurientibus in ecclesia fratribus habere argentum largiter uelle, fundos insidiosis fraudibus rapere, usuris multi
Abbreviated transcription (Latin):
cclesia paradiso conparata.
indicat nõbis posse quidem
baptismum eius homines
beatitudinis extra eam ne¬
minem uel pertipere uel tenere. Nam ⁊ flu¬
mina de fonte paradisi sicut scriptura testa¬
ͦ tur. etiam foras largit᷑ manauerunt. No¬
minatun quippe cominemorantur. ⁊ per
quas terras fiuant ⁊ quia extra paradỹsũ
constitute sunt. omnib uotum est. Nec ta¬
men in me sopotamia ueĩ in egypto quo il¬
la flumina peruenerunt. est felicitas uite
que inparadyso commemoratur. Ita fit.i
ut cum paradysi aqua fit extra paradysum.
beatitudo tamen sit nisi intra paradysum.
dicut ergo bap̃s ecc̃e potest esse extͣ eccam
munꝰ autem beate uite. non nisi intra ec¬
clesiam reperitur que super petram etiam
fundata st. que ligandi ⁊ soluendi claues
accepit. Hec est una que cenet ⁊ possidet

Expanded text:
cclesia paradiso conparata indicat nobis posse quidem baptismum eius homines tem beatitudinis extra eam neminem uel percipere uel tenere. nam et flumina de fonte paradisi, sicut scriptura testatur, etiam foras largiter manauerunt. nominatim quippe commemorantur et per quas terras fluant et quia extra paradisum constitutae sunt omnibus notum est. nec tamen in Mesopotamia uel in Aegypto, quo illa flumina peruenerunt, est felicitas uitae quae in paradiso commemoratur. ita fit, ut, cum paradisi aqua sit extra paradisum, beatitudo tamen non sit nisi intra paradisum. sic ergo baptismus ecclesiae potest esse extra ecclesiam, munus autem beatae uitae non nisi intra eccfundata est, que ligandi ac solvendi claves accepit. Hec est una, que tenet et possidet
Abbreviated transcription (Latin):
catores. quia inu̾itate hñt quod plangant
et sr nõ dop̾hensioẽ cõscientie c̾te mobilita¬
tͣnsg̾ssum u̾nalis equinoctis et sexte
Ropt̾ nouellos legis latores qui iõ aĩam
tantũ ad ymaginẽ dĩ e̾atam dicunt
ut quia deus incorꝑał recte c̾ditur et in cor¬

Expanded text:
ccatores, quia in veritate habent 44 quod plangant; et si non reprehensione conscientiae certe mobilitatransgressum vernalis aequinoctii, et quartae Propter novellos legislatores, qui ideo animam tantum ad imaginem Dei creatam dicunt: ut quia Deus incorporeus recte creditur, eti
Abbreviated transcription (Latin):
enitencia aboleri pccã indubitant̾ edimꝰ
eciã in ultimo inte spũ si admissa penite¬
at. et publica lamentatõẽ pccã ꝓdant᷑ quia
p̃põitũ dĩ de quo e̾uit saluare quod ꝑierat
stat immobile. et iõ quia uolmitas eiꝰ nõ i¬
mittat᷑ sine emendatõne uite si tempus
ꝯceditur. siue supplici cõfessione si ꝯtinuo

Expanded text:
enitentia aboleri peccata indubitanter credimus, etiam si in ultimo vitae spiritu admissorum poeniteat, et publica lamentatione peccata prodantur, quia propositum Dei, quo decrevit salvare quod perierat, stat immobile; et ideo quia voluntas ejus non mutatur, sive emendatione vitae, si tempus conceditur, sive supplicii confes
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ iste affligit᷑ morte cuiꝰpiam. qm̃ qui
toto aĩo dm̃ diligit. nouit nec sibi ꝑire
ẽ. quia nec cuiusꝙͣ iusti᷑ uistꝰ fit. ⁊ ut
nẽo illi iusticiã ⁊ deũ sic nemo aufert bituoi¬
nẽ. Et si alñ force alicͦ ꝑ iculo uł errore it ai¬

Expanded text:
go iste affligitur morte cujusquam, quoniam qui toto animo Deum diligit, novit nec sibi perire est, quia nec cujusquam justitia justus est. Et ut nemo illi justitiam et Deum, sic nemo aufert beatitudinem. Et si aliquando forte alicujus periculo, vel errore,
Abbreviated transcription (Latin):
nec fit . q. iam nõ fit. nec er̃ qiͣ adh nõ sit.
Quare sola ip̃a u̾issime dr̃e potuit hũa¬
ne m̃ti ego sum qui sum. ⁊ d̾e illa dissie
dici potuit. misit me qui est cui si nõ dũ¬
possummꝰ mħere obuirgemiꝰ saltẽ nr̃a fantas¬
mata ⁊ tam mgatorios ⁊ deceptorios ludos
de spectaculo m̃tis eiciamꝰ utam᷑ gradib
quos nob̾ dĩa ꝓuidencia fab̾care dignata
est. cũ enĩ figm̃tis ludicris nimiũ delcã
t̾as. ignẽ fumũ. nubem. colũpnam. qiͣ
q̃dam u̾ba usibilia cum ĩfancia nr̃a ꝑa¬
boe ac siłitudinib qͦdãmꝰ lud̾e. ⁊ int̾iores
ocłos nr̃os luto hicemodi curare nõ asꝑna¬

Expanded text:
nec fuit, quasi jam non sit; nec erit, quasi adhuc non sit. Quare sola ipsa verissime dicere potuit humanae menti, Ego sum qui sum; et de illa verissime dici potuit, Misit me, qui est . CAPUT possumus inhaerere, objurgemus saltem nostra phantasmata, et tam nugatorios et deceptorios ludos de spectaculo mentis ejiciamus. Utamur gradibus quos nobis divina providentia fabricare dignata est. Cum enim figmentis ludicris nimium delectateras, ignem, fumum, nubem, columnam, quasi quaedam verba visibilia, cum infantia nostra parabolis ac similitudinibus quodammodo ludere, et interiores oculos nostros luto hujuscemodi curare n
Abbreviated transcription (Latin):
tis uelint nolint.ti. ip̃i ħecici et scismatui
alumpni. que nõ cum suis set cum extaetui
loquut᷑. catholitam nich̾ aliud qmͣ capolicass
uocant. Non enĩ possunt intelligi. nisis ean
dispensatonis temporał diuine ꝓuidenciẽ oro
salute gen̾is hũani met̾nam uitam restõim
atq reꝑandi que cum credita fu̾it mentẽ pͦ¬
gabit uite. modꝰ diuinis p̃ceptis rece nciliaꝰ
⁊ ẏdoneam faciet spĩtalid ꝑcipiendis que ĩ
p̃tita sunt nec futura. set eodem modo semꝑ
nencia nlłi mutabłitati obnoxia .i. unũ ip̃m
ulla dubitatõne ꝑspicit᷑. non ut aliam pon
tociꝰ cãture fecisse intelligat᷑ pat̃. et alim se¬
dono sp̃c scĩ. om̃is enĩ res uł sub̾a uł eẽncial¬

Expanded text:
ismatum alumni, quando non cum suis, sed cum extraneis loquuntur, Catholicam nihil aliud quam Catholicam vocant. Non enim possunt intelligi, nisi hoc eam dispensationis temporalis divinae providentiae, pro salute generis humani in aeternam vitam reformandi atque reparandi. Quae cum credita fuerit, mentem purgabit vitae modus divinis praeceptis conciliatus, et idoneam faciet spiritualibus percipiendis, quae nec praeterita sunt, nec futura, sed eodem modo semper manentia, nulli mutabilitati obnoxia; id est, unum ulla dubitatione perspicitur; non ut aliam partem totius creaturae fecisse intelligatur Pater, edono Spiritus sancti. Omnis enim res, vel substantia
Abbreviated transcription (Latin):
Uult. ⁊ p̾uato suo lecari cupiens a ꝯmũi
omnisi bonoꝵ ⁊ u̾a beatitudĩe lapsus est
cui õs mali sẜiugandi ⁊ p̃mendi. nlłs aut̃
bonus nͥ ex̃cendus ĩpotestatem datur. nłło
dubitante nõ ẽ colendꝰ. cuiꝰ lecicia nr̃a mi¬

Expanded text:
vult, et privato suo laetari cupiens a communi omnium bono et vera beatitudine lapsus est, cui omnes mali subjugandi et premendi, nullus autem bonus nisi exercendus in potestatem datur; nullo dubitante non est colendus; cujus laetitia est
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ista dilectõ temporalis est Non enĩ ullasta¬
les ncc̃itates haberemꝰ q̃ nascendo ⁊ moriendo
ꝯtingũt. si nat᷑a nr̃a ĩp̃ceptis ⁊ ẏmagine dei
manens ĩ istam corruptõem corruptõem. Non
Uitas uocans p̃cipit ut carnali ꝯsuetudini
resistamꝰ. docens neiĩem aptũ ẽẽ regnodĩ.
qui nõ istas carnales necessitudĩes odĩt. neq
hoc quod cuiꝙͣ inhumanũ uid̾i decet. magis
tinet. quid enĩ mirũ si ad regnũ ñ ꝑuei̾t
qui nõ ꝯũeni s pͥuatam rem diligit. ĩmo
utr̃q ait quispiam. Inmo ĩ unũ d̾ d̾s. diat
.ti. ĩiissime ũissima u̾itas. nemo põt duob
cam᷑ nisi oderit. unde reuo̾cam᷑. uocamꝰ aut̃
ad ꝑfcãm naturã humanã qualẽ añ pcc̾ñi
nr̃m deus fecit. ieuocam᷑ aut̃ ab eiꝰ dilcõne ꝙͣ
pͣcando meruimꝰ. qr̃ od̾imꝰ oꝑtet unde ut libe
mũ tanꝙͣ seip̃m ¶ Certe eĩ sibi ip̃e nemo ẽ pat᷑

Expanded text:
et ista dilectio temporalis est. non enim ullas taet ista dilectio temporalis est. non enim ullas tales necessitudines haberemus, quae nascendo et moriendo contingunt, si natura nostra in praeceptis et imagine dei manens in istam corruptionem non ueritas uocans praecipit ut carnali consuetudini resistamus, docens neminem aptum esse regno dei qui non istas carnales necessitudines oderit. neque hoc cuiquam inhumanum uideri debet. magis ertinet. quid ergo mirum, si ad regnum non peruenit qui non communem, sed priuatam rem diligit? immo utrumque, . ait quispiam; immo illud unum, dicit deus. dicit enim uerissime ueritas: nemo potest duobus  quo uocamur, nisi oderit unde reuocamur. uocamur autem ad perfectam naturam. humanam, qualem ante peccatum nostrum deus fecit; reuocamur autem ab eius dilectione, quam peccando meruimus. quare oderimus oportet, unde ut libermum tamquam se ipsum. certe enim sibi ipse nemo est pater
Abbreviated transcription (Latin):
dileclionis ut que sibi uult bona ꝓueĩre ⁊ illi ue¬
lit que accid̾e sibi mala non nult. ⁊ illi nolit.
hanc uoluntatẽ erga om̃s hoĩes seruat. Nam er¬
ga neĩem oꝑandum ẽ malum. Et dilcõ proximi
malum non oꝑat᷑. diligamꝰ gͦ ut p̃ceptum est
eciam ĩmicos nr̃os siu̾̃e ĩuicti ẽẽ uolumꝰ. Non. ti.
mutabilem legem. cui quiq seruiũt soli sunt
lib̾i. sic enĩ eis quod diligunt aufr̾i nõ p̃t. que
res una ĩuictos facit. ⁊ ꝑtc̃os fa uiros sam siuł
irm hoĩum homo dilex̾it. nõ tanꝙͣ seip̃m s tã¬
qͣ iunentũ balneas aut auicd̃am pictam łgar
di capiat seruiat ncc̃e ẽ non hõi. set quid est
turpius tam fedo ⁊ detestabłi uicio ꝙ ñ amat
hoĩem sit̃ hõ amandus. quo uicio dñanteus¬
q ad extremam uitam uł pociꝰ mortẽ ꝓducit᷑.
set nec scit quidem ab hoĩe hõ diligendus est.
ut diligunt᷑ caruales frẽ uł filii. uł ꝯiuges
ut quiq cognati aut asfines aut ciue. Nam¬

Expanded text:
dilectionis, ut quae sibi vult bona provenire, et illi velit; et quae accidere sibi mala non vult, et illi nolit : hanc voluntatem erga omnes homines servat. Nam erga neminem operandum est malum: et dilectio proximi malum non operatur . Diligamus ergo, ut praeceptum est, etiam inimicos nostros , si vere invicti esse mmutabilem legem, cui quicumque seruiunt soli sunt liberi; sic enim eis quod diligunt auferri non potest; quae res una inuictos facit et perfectos uiros. nam si uel ipsum hominem homo dilexerit non tamquam se ipsum, sed tamquam iumentum aut balneas aut auiculam pictam uel gdi capiat, seruiat necesse est non homini, sed, quod est turpius, tam foedo et detestabili uitio, quo non amat hominem sicut homo amandus est. quo uitio dominante usque ad extremam uitam uel potius mortem perducitur. sed ne sic quidem ab homine homo diligendus est, ut diliguntur carnales fratres uel filii uel coniuges uel quique cognati aut a
Abbreviated transcription (Latin):
uantib ad unũ deũ tendentib ⁊ teñ ei uni
relegantib aiãs ur̃as uñ religio dcã c̃ditur
oĩ sr̃sticione careamꝰ. Ecce unũ deũ colo
unũ oĩm pͥncipiũ ⁊ sapĩam qua sapiẽs ẽ
q̃cũq aĩa sapiens ẽ ⁊ ip̃m mmunus quo b̾a

Expanded text:
 ad unum Deum tendentes, et ei uni religantes animas nostras, unde religio dicta creditur, omni superstitione careamus? 112. Ecce unum Deum colo, unum omnium Principium, et Sapientiam qua sapiens est quaecumque anima sapiens est, et ipsum Munus quo bea
Abbreviated transcription (Latin):
scdm cuiꝰ lingue ꝓͥpetaces accipienda sit.
ht̃ enĩ om̃is lingua sua q̃dam ꝓpͥa gña
lodutõnum que cum in aliam᷑ ling
transferunt᷑. uidẽt᷑ ab surda quid ꝓsit
tanta Ioqñdi humilitas ut solum di

Expanded text:
sque linguae proprietatem accipienda sit. Habet enim omnis lingua sua quaedam propria genera locutionum, quae cum in aliam linguam transferuntur, videntur absurda. Quid prosit tanta loquendi humilitas, ut non solum i
Abbreviated transcription (Latin):
ta uilescũt ⁊ nouitatib gaudẽt. libẽtiꝰ discts
norũt. cũ cognitõ fit fuus discendi ⁊ qͥb ulsͦ
⁊̃ facilitas actõis. libẽtiꝰ c̾tant ꝙͣ uinct cñ uiab¬
ria sit finis c̾tandi ⁊̃ quib uił ẽ coͥ ᷤ s aͥluia
malũt uesci ꝙͣ saciari ⁊̃ malũt frui genit̾i.

Expanded text:
escunt, et novitatibus gaudent, libentius discunt quam norunt, cum cognitio sit finis discendi. Et quibus vilis est facilitas actionis, libentius certant quam vincunt, cum victoria sit finis certandi. Et quibus vilis est corporis salus, malunt vesci quam satiari, et malunt frui genitalib
Abbreviated transcription (Latin):
sis gͥ ⁊ repudiatis teatͥtis ⁊ poeticis dĩnaꝵ
scͥpturaꝵ ꝯsid̾atõne ⁊ tractatõe pascamꝰ aĩm
atq potemus uane curiositatis fameat siti
fessũ estuantẽ ⁊̃ manib fantasmatis tanꝙͣ
pictis epulis frustra refici saciat᷑iq cupiẽtẽ
hoc u̾e lib̾ali ⁊ ingenio ludo salubͥt̾ erudiam᷑

Expanded text:
is nugis theatricis et poeticis, divinarum Scripturarum consideratione et tractatione pascamus animum atque potemus vanae curiositatis fame ac siti fessum et aestuantem, et inanibus phantasmatibus, tanquam pictis epulis, frustra refici satiarique cupientem: hoc vere liberali, et ingenuo ludo salubriter erudia
Abbreviated transcription (Latin):
si equalit̾ nõ pt̃ om̃ib. q̃r si aliꝙ̃ fami¬
nec eum mag̃ diligit s ad eum ht̃ ma¬
iorem fiduciam aꝑtiorem temporis. trac¬
tat enĩ tem pori deditos tanto meliꝰ qnͣto
ip̃e minꝰ obligatus ẽ temꝑe.cum itaq
om̃ib quos ꝑtt̃ diligit ꝓdeẽ nõ possit.

Expanded text:
ibus. quare si aliquem faminon eum magis diligit, sed ad eum habet maiorem fiduciam et apertiorem temporis ianuam. tractat enim tempori deditos tanto melius, quanto ipse minus obligatus est tempore. cum itaque omnibus quos pariter diligit prodesse non possit,
Abbreviated transcription (Latin):
mabłes mũdos uagato cogitatõne uo ͥ ft̾
ałii deum eẽ nõ posse nisi corpꝰ igneũ puta¬
u̾nt. alii candorem lucis ĩm̃se ꝑ ĩfinta spa¬
cia nsq̃qͣ porrectum ex una tñ ꝑte qĩ nigͦ
quodã cimeo fissum. duo adu̾sa regna opi¬
nantes ⁊ talia reb ꝯsticuentes pͥncipia cũ
suis fantasiatib fabulati quos si iurare
cogam. utr̃ ħ uera ẽẽ sciant. fortasse ̃ au¬
deat. sec uicissim dicãt. Tu gͥ ostende ꝙͣ ueb̃
sit. quib si nicħ respondeam nͥ ut᷑ illã lucẽ
q̃rant que ilł apparet. ⁊ c̾tũ ẽ alius ẽẽ c̾d̾e
aliud intlłre iurarẽt ⁊ ip̃is nec ocłis uid̾e
posse istam lucem. nec cũ aliqͣ locoꝵ uastita¬
ea c̃tius atq sereniꝰ ĩueniri Quare rursꝰ¬

Expanded text:
merabiles mundos vaga cogitatione volutati sunt. Alii Deum esse non posse, nisi corpus igneum putaverunt. Alii candorem lucis immensae per infinita spatia usquequaque porrectum, ex una tamen parte quasi nigro quodam cuneo fissum, duo adversa regna opinantes, et talia rebus constituentes principia, cum suis phantasmatibus fabulati sunt. Quos si jurare cogam utrum haec vera esse sciant, fortasse non audeant, sed vicissim dicant: Tu igitur ostende quid verum sit. Quibus si nihil respondeam, nisi ut illarant, qua eis apparet et certum est aliud esse credere, aliud intelligere; jurarent et ipsi, nec oculis videri posse istam lucem, nec cum aliqua locorum vastitaea certius atque serenius inveniri. 97. Quae rurs
Abbreviated transcription (Latin):
libent̃ obtẽꝑat ꝙ colit gͦ sũmꝰ angłs id colend̾ ẽ
eciam ab hoĩe ultĩo. qr ip̃a hoĩs nat᷑a id ñ colẽ¬
da fcã ẽ ultĩa. Nõ enĩ aliũde sapiens angłc. aliũ
ipm̃ actũ ẽ tẽꝑali dispẽsatõe ad salutẽ mãm ut
nat᷑a hũanã ip̃a dei uͥtus ⁊ dei sapĩa ĩ ꝯmutał¬
⁊ ꝯsub̾ał ꝑat̾ ⁊ coet̾na susciꝑe dignaret᷑ ꝑ qmͣ
nos doc̾et. ic eẽ hõi colendũ ꝙ aboĩ c̃atura ĩ tllcũ¬
ali ⁊ rõnali colend̾. ħ eciã ip̃os optimos angłos
⁊ excellentissĩa mĩft̾ia dei uelle credam᷑. uit unũ

Expanded text:
colendum est etiam ab homine ultimo, quia ipsa hominis natura id non colendo facta est ultima. Non enim aliunde sapiens angelus, aliuipsum actum est temporali dispensatione ad salutem nostram, ut naturam humanam ipsa Dei Virtus, et Dei Sapientierna, suscipere dignaretur, per quam nos doceret id esse homini colendum, quod ab omni creatura intellectuali et rationali colendum est. Hoc etiam ipsos optimos Angelos, et excellentissima Dei ministeria velle credamus, ut unum
Abbreviated transcription (Latin):
atq ꝑfcm̃ ita cũ diligat ꝑximũ tanꝙͣ se
ip̃m nõ ĩuidet ei qr nec sibi ip̃i. Prestat
ei quod pt̃ qr et sibi ip̃i nõ eo indiget
quia nec seip̃o tiñ deo indiget cui adħendo
bs̃ est. Nemo aut̃ illi eripit dm̃i. ille aut̃
Uissime atq c̾tissime ĩuictus hõ ẽ. qui co¬
h̾et deo non ut ab eo aliqͥ̾d boni exͣ mereat᷑
set cui nicħ aliud qmͣ ip̃m hr̃e deo bonũ
T̃. hic uir quam dui ẽ ĩ hac uica utit᷑ a¬
mico ad rep̃hendendam gr̃am. utit᷑ ĩimi¬
co ad pacĩam. Utit᷑ quib põt ad bñficiẽ¬
ciam. utit᷑ om̃ib ad bñiuolenciã. Et qmͣ

Expanded text:
tum. ita cum diligat proximum tamquam se ipsum, non inuidet ei, quia nec sibi ipsi; praestat ei quod potest, quia et sibi ipsi; non eo indiget, quia nec se ipso; tantum deo indiget, cui adhaerendo beatus est. nemo autem illi eripit deum. ille ergo uerissime atque certissime inuictus homo est qui cohaeret deo, non ut ab eo aliquid boni extra mereatur, sed cui nihil aliud quam ipsum adhaerere deo bonum est. hic uir quamdiu est in hac uita, utitur amico ad rependendam gratiam, utitur inimico ad patientiam, utitur quibus potest ad beneficientiam, utitur omnibus ad beniuolentiam. e
Abbreviated transcription (Latin):
iem ꝓximi tui. qͣꝑ quisqͥs ĩ pximo aliud dilig̃.
quam sibi ip̃e est non eum diligit tanꝙͣ se
diligenda ẽ. sũ sit ꝓficienda sũ ꝑfcã. Om̃s sub
uno deo patre cognati sunt qui eum diligunt¬
⁊̃ faciunt uolũtatem ip̃iuis adĩuicem sibi st̾¬
⁊ patres cum sibi ꝯsulunt ⁊ filii cum sibiob¬
temꝑant ⁊̃ frẽs maxĩe quia eos unus pat̃ .E.
testam̃to suo ad unã heditatem uocat. Qa¬
p̃t̃ cur iste nõ sit ĩuictꝰ hoĩem diligendo c̃
⁊ eo nicħ p̃t̾ hoĩem diligat .i. c̾aturã dei ad

Expanded text:
i tui. quapropter quisquis in proximo aliud diligit quam sibi ipse est, non eum diligit tamquam sdiligenda est, siue sit perficienda siue perfecta. omnes sub uno deo patre cognati sunt qui eum diligunt et faciunt uoluntatem ipsius, et inuicem sibi sunt et patres, cum sibi consulunt, et filii, cum sibi obtemperant, et fratres maxime, quia eos unus pater testamento suo ad unam hereditatem uocat. Quapropter cur iste non sit inuictus hominem diligendo, cum in eo nihil praeter hominem diligat, id est creaturam de
Abbreviated transcription (Latin):
isitant apłs. oĩt ordo adeo est. ncc̃e est muitem
remn coloris figurã teretem corꝑis pͥora cum
mediis. media cum post̾iorib ꝯgruencia ⁊ unita¬
tis appetencia ꝓ sue nature hũilitate ẜuan¬
cia nich ex unã ꝑte format̃ quod ñ extra ꝑi¬

Expanded text:
stolus, omnis ordo à Deo est . Necesse est autem rem coloris, figuram teretem corporis, priora cum mediis, media cum posterioribus congruentia, et unitatis appetentiam pro suae naturae humilitate servantia; nihil ex una
Abbreviated transcription (Latin):
fcũris restuat᷑ suꝑ rotas collocetur habenar
iura reddant᷑ regat cauciꝰ obtemꝑantes ⁊̃
edomitas bestias tunc senciat. qmͣ bñ curris
⁊ tota illa uinctio fab̾cata sit. que ruina el
⁊ ip̃m astligebat. ⁊ cur sum decentissune
prxins ueticum cibum ꝗͣ medici discipliã. qua sẽpi

Expanded text:
cum, super rotas collocetur, habenarum jura reddantur, regat cautius obtemperantes, et edomitas bestias; tunc sentiet quam bene currus, et tota illa junctio fabricata sit, quae ruina ejus, et ipsum affligebat, et cursum decentissimaeusurpans vetitum cibum contra medici disciplinam, qua sempi
Abbreviated transcription (Latin):
homo uos uincit ꝙͣ uiciũ qͥs aut̃ dubicet ĩmane
uieuĩ ẽẽ ĩuidenciam qua ncc̃e ẽ toraueat᷑ et ssĩ¬
cur set nec ab hoĩe uinci põt qui uicia sua uin¬
arit. non etũ iuncit᷑ nͥ cui cripit᷑ ab adu̾sario qid̾
amat. ¶Qͣ gͦ id amat solum ꝙ amãti eripi ñ pt̃.
ile indubitant̾ ĩ uictus ẽ. nec ulla cuictat᷑ ĩuidia
.i. diligit ad quod diligendum ⁊ ꝑcipiendũ qͣnͣdo
ylures uener̃t tanto eis ub̾uis gratulat᷑. Diligit
.i. dm̃ ex toco corde ⁊ ex tota aĩa. ex tota mente.
u diligit ꝓximũ tanꝙͣ se ip̃m nõ illi gͦ ĩuidet ut¬

Expanded text:
uincit quam uitium? quis autem dubitet immane uitium esse inuidentiam? qua necesse est torqueatur et subitium. Sed nec ab homine uinci potest qui uitia sua uicerit. non enim uincitur nisi cui eripitur ab aduersario quod amat. qui ergo id amat solum quod amanti eripi non potest, ille indubitanter inuictus est nec ulla cruciatur inuidia. id enim diligit ad quod diligendum et percipiendum quanto plures uenerint, tanto eis uberius gratulatur. diligit enim deum ex toto corde et ex tota anima et ex tota mente; et diligit proximum ta
Abbreviated transcription (Latin):
sam ut ad ip̃am eciam sint. ut om̃is rõnap
⁊ intellectuał c̾atura in qͣ homo rͨtissime
dr̃. fcũc ad ỹmaginẽ ⁊ siłitudinem dei. nõ
enĩ alit̃ in ꝯmutabilẽ u̾itatem posset m̃ce
ꝯspic̾e. alia uero ita sunt ꝑ ip̃m fcã. utñ
sit ad ap̃am. ⁊ iõ rõnalis anima si c̾atori suo

Expanded text:
m sint, ut omnis rationalis et intellectualis creatura, in qua homo rectissime dicitur factus ad imaginem et similitudinem Dei: non enim aliter incommutabilem veritatem posset mente conspicere. Alia vero ita sunt per ipsam facta, ut non sint ad ipsam. Et ideo rationalis anima si Creatori suo
Abbreviated transcription (Latin):
giuem dei ⁊ siłitudinem ftã est. Septima .N.
iam quies et̃na est. ⁊ nlłic ecatib distinguen¬
da beatitudo ꝑꝑetua. ut finis uet̾is hominis
mors est. sic finiᷤ noui hoĩs uita et̃na. Ille nã¬
q homo ꝑcc̃i ẽ: iste usticie sicut aut̃ isti am
bo nullo dubitante iła ita sunt. ut unũ eoꝵ
Unus homo agere. Nouũ uero ⁊ celestem neõ
in hac uita possit nͥ cum uetere. slam ⁊ ab ip̃o
incipu̾it nccẽ ÷ ⁊ usq ad uisibilẽ mortem c̃
illo qmuis eo deficiente se ꝑiciente ꝑduret.
sic ꝓportõne uniũ sũ genꝰ huinanũ cuiꝰ tanqͣ
uniꝰ hoĩs uita ẽ ab adam usq ad finẽ hꝰ scłi. ita
sb̃ diuine ꝓuidencie legib amĩstrat᷑. ut ĩ duo
geña distributũ aꝑꝑeat. Quoꝵ ĩ uno est turba
impioꝵ t̾reni hoĩs ẏmaginẽ ab inicio scłi usq
ad finem gerenciũ in alt̾o senes ppłi uni deo
dediti. s ab adam usq ioh̾em baptistã t̃reni
homis uitam g̾ens seruili quadã iusticia cꝰ

Expanded text:
ginem et similitudinem Dei. Septima enim jam quies aeterna est, et nullis aetatibus distinguenda beatitudo perpetua. Ut enim finis veteris hominis mors est, sic finis novi hominis vita aeterna. Ille namque homo peccati est, iste justitiae. CAPUT bo nullo dubitante ita sunt, ut unum eoruunus homo agere, novum vero et coelestem nemo in hac vita possit nisi cum vetere; nam et ab ipso incipiat necesse est, et usque ad visibilem mortem cum illo, quamvis eo deficiente, se proficiente, perduret: sic proportione universum genus humanum, cujus tanquam unius hominis vita est ab Adasub divinae providentiae legibus administratur, ut in duo genera distributum appareat. Quorum in uno est turba impiorum, terreni hominis imaginem ab initio saeculi usque ad finem gerentium. In altero, series populi uni Deo dediti, sed ab Adam usque ad Joannem Baptistam terreni hominis vitam gerentis servili quadam justitia: cujus
Abbreviated transcription (Latin):
se nastus nec ꝓtͣctione uolubił. set potencia
suꝑ om̃s locosꝰ magnꝰ et̃nitate suꝑ om̃ia tẽ¬
pora ĩmobił. sñ quo tñ nec ullius molis nas¬
titas ĩ unũ redigi. nec ulliꝰ temporis ꝓdudtõ¬
põt ab errore cohib̾i. ⁊ aliquid ẽẽ uł corpꝰ ut
corpꝰ sit. ip̃m ẽ .i. p̾ncipale nec ꝑ finitũ sͦ¬

Expanded text:
ctione volubilis; sed potentia supra omnes locos magnus, aeternitate super omnia tempora immobilis: sine quo tamen nec ullius molis vastitas in unum redigi, nec ullius temporis propotest ab errore cohiberi, et aliquid esse vel corpus ut corp
Abbreviated transcription (Latin):
hendant. Dies .ti. p̃sencia illiꝰ lumĩs ẽ. ꝙ illu¬
minat oẽm hominẽ uenientẽ in hũc mũd̾.
hoĩem dixit. quia rõne uti põt. ⁊ ubi ceci¬
dit ibi incubere ut surgat. si ergo uoluptas
carnis diligit᷑. ea ip̃a diligenciꝰ ꝯsid̾etur. ⁊
cum ibi recognita fu̾int quoꝵdam uestigia
nũoꝵ q̃rendum est ubi sine cumore sint. ibi
enĩ mag̃ unũ est quod est. et si tales sunt
ĩ ip̃a motione uitali que ĩ seminib oꝑat᷑
mag̃ ibi mirandi sunt qmͣ incorꝑe. si .n. nu¬
meri seminũ sic̃ ip̃a semina. si tumerẽt
de dunidio grano fici arbor dimidia nasc̾et᷑.
neq animaliũ semĩb ⁊̃ non totis ałia to¬
de uno quippe post̃ ẜ suam naturã ut sege

Expanded text:
dant . Dies est enim praesentia illius luminis quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Hominem dixit, quia ratione uti potest, et ubi cecidit, ibi incumbere ut surgat. Si ergo voluptas carnis diligitur, ea ipsa diligentius consideretur; et cum ibi recognita fuerint quorumdam vestigia numerorum, quaerendum est ubi sine tumore sint. Ibi enim magis unum est quod est. Et si tales sunt in ipsa motione vitali, quae in seminibus operatur, magis ibi mirandi sunt quam in corpore. Si enim numeri seminum sicut ipsa semina tumerent, de dimidio grano fici, arbor dimidia nasceretur, neque de animalium seminibus etiam non totis, animalia toDe uno quippe secundum suam naturam possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
cui oĩmodo cedenti ad arbitͥum dñabitur
nlłam de illo senciens molestiam. qr iamñ
ex illo nec ꝑ illum quere̾t b̾itudinẽ. set ex
deo ꝑ seip̃am suscipiet. reformatũ ergo corpꝰ
ac scĩficatum sñ detͥm̃to corruptõis ⁊ sine
hou̾e disficultatis aministt᷑. ĩ surrexcionẽ¬

Expanded text:
cui omni modo cedenti ad arbitrium dominabitur, nullam de illo sentiens molestiam; quia jam non ex illo, nec per illud quaeret beatitudinem, sed ex Deo per seipsam percipiet. Reformatum ergo corpus ac sanctificatum, sine detrimento corruptionis, et sine onere difficultatis administrabi
Abbreviated transcription (Latin):
ligio u̾itatis młto gͦ det̃iuis cum exͤmitate
uestigii qñ carnis uoluptatib adheremus.
uincamꝰ gͦ hꝰ cupiditatis ut blandicias ut
nolestias subiungemꝰ nob̾ hanc feminã si
Uiri sumꝰ nob̾ ducibꝰ ⁊ ip̃a erit melior. nec iam
cupiditas s temꝑancia noĩabit᷑. Nam tum
nec femina sumꝰ. huncti. ⁊ ille uirile qddam
uinũ femineas subiungent. uohiptates ĩ
tis uiduis ⁊ urginib dei ĩ młtis ⁊ marita¬

Expanded text:
m extremitate vestigii, quando carnis voluptatibus adhaeremus. Vincamus ergo hujus cupiditatis vel blanditias vel molestias; subjugemus nobis hanc feminam, si viri sumus. Nobis ducibus et ipsa erit melior, nec jam cupiditas, sed temperantia nominabitur. Nam cum nec femina sumus. Habent enim et illae virile quiddam unde femineas subjugent voluptates, unde ltis viduis et virginibus Dei, in m
Abbreviated transcription (Latin):
si ab ea ꝑte cui dñari nos deus ubet. atq
ĩ nr̃am possessionẽ restituam᷑. ⁊ hortat ⁊
opitulatur si gͦ ab hac ꝑte ꝑ negligenciã
⁊ impietatẽ uir subditus flu̾t .i. mens ⁊
rõ erit. quidẽ homo turpis ⁊ nig̾ mis s de¬
stinat᷑ ĩ hac uita. ⁊ post hanc iutã ordinat᷑
quo esĩ destinari. ⁊ ubi eũ ordinari sũmꝰ ille
rector ⁊ dñs iudicat. Nullaq feditate uni¬

Expanded text:
si ab ea parte cui dominari nos Deus jubet, atque ut in nostram possessionem restituamur et hortatur et opitulatur, si ergo ab hac parte per negligentiam et impietatem vir subditus fuerit, id est ratio, erit quidem homo turpis et miser; sed destinatur in hac vita, et post hanc vitam ordinatur, quo eum destinari et ubi ordinari summus ille rector et Dominus judicat. Nulla itaque foeditate uni
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a dicam uegetatĩe modͥum corꝑis sui qũo
cum nũose moueat quõ appetat ꝯueniencia
unũ sensum incolumitatis referens om̃ia u¬
nitatem illam conditͥtem naturaꝵ om̃ium
mlto euidenciꝰ qm u̾micło ĩ sinuet. loquor de
ĩimiculo animante qualic̃q ciñis ⁊ st̃coris
laudem ilissime atq ub̃ime pleriq dix̃urit.¬

Expanded text:
dicam vegetante modulum corporis sui, quomodo eum numerose moveat, quomodo appetat convenientia,  et ad unum sensum incolumitatis referens omnia, unitatem illam conditricem naturarum omnium, multo evidentius quam corpus insinuet? loquor de vermiculo animante qualicumque. Cineris et stercoris laudem verissime atque uberrime plerique dixer
Abbreviated transcription (Latin):
uiuente dici p̃t. qr et ĩuide̾ nlłi põt. quo
enĩ ꝑueĩũt bene uiuẽtes tm̃dem ẽ om̃ib
nec muiꝰ fit. cum płes hũerint et põt
eẽ tempꝰ quo bonus cantator cantare ñ
decent̾ queat. ⁊ indigeat uocealt̾ius qua
sibi exhibeat᷑ ꝙ diligit. tanꝙͣ si alicͥ ꝯuiuet᷑
ubi eum cantare turpe fit s deceat au¬
dire cantantẽ. bñ uiu̾e aut̃ sem ꝑ decet.
Qrͣ quisq ħ et diligit ⁊ facit. nõ solum
ĩuidet unitantib sed eis se p̃bet libẽtissĩe¬

Expanded text:
 et inuidere nulli potest; quo enim perueniunt bene uiuentes, tantundem est omnibus nec minus fit, cum plures habuerint. et potest esse tempus, quo bonus cantator cantare non decenter queat et indigeat uoce alterius, qua sibi exhibeatur quod diligit; tamquam si alicubi conuiuetur ubi eum cantare turpe sit, sed deceat audire cantantem. bene uiuere autem semper decet. quare quisquis hoc diligit et facit, non solum non inuidet imitantib
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qualiscũq sit om̃i corꝑe ẽ menor dicã płcre
ordinari ⁊ de penis eiꝰ alias puscͥtudines fi.
cum ibi nõ sit qñ misera est. ubi eẽ beatos de
cet. set ibi sit ubi ẽẽ miseros decet. ꝓrsus nẽo
nos fallat. quicꝙͥ recte uituꝑat᷑ ĩ menoris ꝯꝑa¬

Expanded text:
omni corpore est melior, dicam pulchre ordinari, et de poenis ejus alias pulchritudines fieri, cum ibi non sit quando misera est, ubi beatos esse decet, sed ibi sit ubi esse miseros decet? 78. Prorsus nemo nos fallat. Quidquid recte vituperatur, in melioris
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ.q̃rendum ⁊ hoc facit. ꝑ infirma nũst̾ia
quib id ag̾e uoluptaces est. ꝙ ex t̃minatoas
⁊̃ angelos iracundie diuine scͥpture nõĩant
ꝗͣuis ip̃i nesciant quid de se agat᷑. boni. hic
similes sunt hoĩes qui gaudent miseris
alienis ⁊ risus sibi ac ludicra spectacula exhi¬
bent. uł exhib̾i uolunt eu̾sionib ⁊ errorib
alioꝵ atq ita inhiic om̃ib boni ꝯmouent᷑

Expanded text:
aerendum. Et hoc facit per infima ministeria, quibus id agere voluptatis est; quos exterminatores et angelos iracundiae, divinae Scripturae nominant, quamvis ipsi nesciant quid de se agatur boni. His similes sunt homines qui gaudent miseriis alienis, et risus sibi ac ludicra spectacula exhibent, vel exhiberi volunt eversionibus et erroribus aliorum. Atque ita in his omnibus boni admonen
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is qui se dubitantẽ intesligit uerũ in te¬
lligit. ⁊ de hac re ꝙͣ intłligit certꝰ est. de
uero gͥ certꝰ est. Om̃is gͥ qui utrũ sit u̾itas
dubitat in se ip̃o ht̃ unde nõ dubitet. Nec ul¬
lum uerũ nͥ u̾itatẽ reꝵ est. non itaq opor¬
tet eum de u̾itate dubitare qui potuit un¬
nales inferos uet̾ascat. nõ .ii. rõcinatõ ca¬
lia facit. set ĩuenit. gͦ ante ꝙͣ ĩueniant᷑ in
se maneãt t̃ cum ĩuenunt᷑ nõ ĩ nouant.

Expanded text:
telligit, et de hac re quam intelligit certus est: de vero igitur certus est. Omnis igitur qui utrum sit veritas dubitat, in seipso habet verum unde non dubitet; nec ullum verum nisi veritate verum est. Non itaque oportet eum de veritate dubitare, qui potuit unnales inferos veterascat? Non enim ratiocinatio talia facit, sed invenit. Ergo antequam inveniantur, in se manent, et cum inveniuntur, nos innovant.
Abbreviated transcription (Latin):
in hoĩe pulchro solos capillos. nec ĩ bñ ꝓnũa¬
ante solum digitoꝵ motum nec ĩ lune cur¬
su aliquas tͥdui tm̃ figuras ista enĩ que ꝑ¬
ciant᷑ tota ꝑfcã sunt ꝯsid̾anda. si recta uo¬
lumus ꝙ iudicare. uerũ enĩ nr̃m iudiciũ b
de toto sũ de ꝑte udicat płcrum. Unulso ds

Expanded text:
in homine pulchro solos capillos, nec in bene pronuntiante solum digitorum motum, nec in lunae cursu aliquas tridui tantum figuras. Ista enim, quae proptertiantur, tota consideranda sunt, si recte volumus judicare. Verum enim nostrum judicium, sive de toto
Abbreviated transcription (Latin):
carnis que tñ corrupta ⁊ amutancia form
suam ĩ menbͦꝵ istoꝵ fab̾cam migrant ⁊̃ cor¬
ta sunt aptan sunt assumant᷑ nõ apta uero
ꝑ ꝯgos meatꝰ eiciant᷑. quoꝵ alium feculen¬
tissimũ redditur t̾re. ad alias formas assu¬
mendas. Aluid ꝑ totũ corpꝰ exalat. aliud tociꝰ
animalis latentes nuos accipit ⁊ inchoat᷑ ĩ¬
dum ꝑilitatis seruau̾nt. luce coloris adũicas
nascitur corpꝰ. quod formosum uocat᷑ ⁊ asu
dilectorib amat᷑ ac̃ime. non tam̃ ĩ eo plus pls¬
regnũ. ⁊ ima pulcͥtudo. subiac .i. corruptõ
quod si non ẽẽt sũma pucaret᷑ s adest duiua¬

Expanded text:
carnis: quae tamen corrupta, id est amittentia formam suam, in membrorum istorum fabricam migrant, et corri quae apta sunt assumantur, non apta vero per congruos meatus ejiciantur. Quorum aliud faeculentissimum redditur terrae ad alias formas assumendas, aliud per totum corpus exhalat, aliud totius animalis latentes numeros accipit, et inchoatur imodum parilitatis servaverint, luce coloris adjuncta, nascitur corpus quod formosum vocatur, et a suis dilectoribus amatur acerrime: non tamen in eo plus plaregnum, et ima pulchritudo; subjacet enim corruptioni: quod si non esset, summa putaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
finem fortit᷑ ita ꝑ hanc sũmꝰ ile artifex o¬
ꝑa sua ĩ unũ finẽ decoris ordinata qtexuit.
ita illa bonitas asũmo ad ex̃mũ nlłi pulc̾¬
tudini que ab ip̃o solo eẽ possit ĩuidit ut ne¬
nenio ab ip̃a u̾icate deiciatur qui ñ excipiat᷑

Expanded text:
finem fortiter . Ita per hanc summus ille artifex opera sua in unum finem decoris ordinata contexuit: ita illa bonitas a summo ad extremum nulli pulchritudini quae ab ipso solo esse posset invidit, ut nemo ab ipsa veritate dejic
Abbreviated transcription (Latin):
uenicuciã qua suꝑior eẽ ñ possit. ⁊ ip̃e cõ¬
ueni cum ip̃a. Confit̾e te nõ eẽ si ip̃a est
si quid se ip̃a nõ querit. Tn ant̃ ad eã qͣrt̃do¬
Uenisti. non locoꝵ spacio s m̃tis affechi ut ip̃e int̾i¬
or homo cum suo ihĩtatore nõ infima ⁊ cͣrna¬
li s sũma ⁊̃ spũali uoluntate ꝯueniat Eut si
non c̾nit que dico ⁊ an uera sunt. dubitas cer¬
ne saltem utrũ te de hus dubitare nõ dubites.
⁊ si c̃tum ẽ te eẽ dubitantẽ. quere unde sit
t̾tum. non illic tibi non omĩo solis hꝰ lumẽ
occurret. set lumẽ ueꝵ quod illiũat om̃em hoͤ
uenientẽ in hũc mundũ ꝙ hiic ocłi̾s uideri ñ
põt. nec illis quib fantasmata cogitant᷑ ꝑ
eosdem ocłos anime impacta. s illis quib ip̃is
fantasmatib dr̃. Non estis uos ꝙ ego quero.
Neq illud estis unde ego uos ordino. ⁊ quod mͥ

Expanded text:
onvenientiam qua superior esse non possit, et ipse conveni cum ea. Confitere te non esse quod ipsa est: siquidem se ipsa non quaerit; tu autem ad ipsam quvenisti, non locorum spatio, sed mentis affectu, ut ipse interior homo cum suo inhabitatore, non infima et carnali, sed summa et spirituali voluptate conveniat. 73. Aut si non cernis quae dico, et an vera sint dubitas, cerne saltem utrum te de iis dubitare non dubites; et si certum est te esse dubitantem, quaere unde sit certum: non illic tibi, non omnino solis hujus lumen occurret, sed lumen verum quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Quod his oculis videri non potest; nec illeosdem oculos animae impacta; sed illis quibus ipsis phantasmatibus dicitur: Non estis vos quod ego quaero, neque illud estis unde ego vos ordino; et quod mihi
Abbreviated transcription (Latin):
broꝵ nũosum ãd ⁊̃ ĩ suo gen̾e moderatum.
ab illa inꝯmutabili nũoꝵ lege modulacu re¬
aliquo suo modo. quid ẽ ergo ĩ nob̾ qd̾ ⁊ de a¬
lis om̃ib iudicamꝰ quas figuras appetant.
⁊ qͣtinꝰ impleant. ⁊ nos medificiis aliisq cor¬
ĩnu̾abilia machinam᷑. Quid ĩ nob̾ est quod
intꝰ intelligit hac ip̃as uisibiles corpoꝵ moles
hrẽ dimidiũ qnͣtulũ cũq fit. ⁊ si dimidiũ
ĩnũabiles ꝑtes ita om̃e gͣnũ milii sue ꝑci
tanto ꝗͣtam in hoc mundo nr̃m corpꝰ tenet
tam magnũ eẽ qmͣ mundꝰ ẽ nob̃ totũ. qr ilt̃
mundũ figurat̃ rõne pulcrũ ẽẽ ñ mole. ma

Expanded text:
rosum aliquid et in suo genere moderatum ab illa incommutabili numerorum lege modulaaliquo suo modo. Quid est ergo in nobis, quo et de illis omnibus judicamus, quas figuras appetant, et quatenus impleant, et nos in aedificiis aliisque corinnumerabilia machinamur? Quid est in nobis, quod intus intelligit has ipsas visibiles corporum moles habere dimidium, quantulumcumque sit; et si dimidium, innumerabiles partes: itaque omne granum milii suae parti tantae, quantam in hoc mundo nostrum corpus tenet, tam magnum esse quam mundus est nobis, totumque istum mundum figurarum ratione pulchrum esse, non mole; ma
Abbreviated transcription (Latin):
tate miseri iaceant ut uicia sua sibi dñari pa¬
ciant᷑ ut libidine uł suꝑbia uł curiositate dãp¬
nari uł duob hoꝵ uł om̃ib quam diu sunt
ĩ hoo stadio uite humane licet eis ꝯgredi
⁊ uinc̾e̾ si pͥus credant. quod intelligere nõ¬
dum ualent ⁊ non dum diligant mũdũ. qm̃
amñe quod ĩ mundo ẽ sic̃ diuinitꝰ dcm̃ ẽ ꝯcupĩa¬

Expanded text:
tate miseri jaceant, ut vitia sua sibi dominari patiantur, vel libidine, vel superbia, vel curiositate damnati, vel duobus horum, vel omnibus: quamdiu sunt in hoc stadio vitae humanae, licet eis congredi et vincere, si prius credant quod intelligere nondum valent, et non diligant mundum; quoniam omne quod in mundo est, sicut divinitus dictum est, concupi
Abbreviated transcription (Latin):
ssionem cuiꝰ ñ rõ nullo primo ⁊ uno semi¬
ne fu̾it. Deuĩ illud cogitand̾ est qͣm nu̾o¬
as quam suaues sonoꝵ pulcͥtudines ũbat᷑
tu incorporalit̃ hrẽt imp̃ssas. hoc ⁊ in cet̾is a¬
ninantib que rõne carencia sensu tñ carẽt
aĩadu̾ti põt. nuslũ .Ni. hoꝵ quod non uł ĩso

Expanded text:
o semine fuerit. Deinde illud cogitandum est, quam numerosas, quam suaves sonorum pulchritudines verberatus tu incorporaliter haberet impressas. Hoc et in caeteris animantibus, quae ratione carentia, sensu tamen non carent, animadverti p
Abbreviated transcription (Latin):
ad animalia ⁊ inde ad ip̃a corꝑa colenda dil¬
binit᷑. ⁊ in hiic pͥmo eligunt płcͥora. inquib
celestia maxĩe excellunt. gͦ ĩ pͥmis solũ coꝰ
occurrit. ut ĩ eo non nłłi remanẽt aliqui r̃
ne splendorẽ religione dignũ putãt. esti

Expanded text:
ad animalia, et inde ad ipsa corpora colenda dilabuntur; et in his primo eligunt pulchriora, in quibus coelestia maxime excellunt. Ergo in primis solis corpus occurrit, et in eo nonnulli remanent. Aliqui et lunae splendorem re
Abbreviated transcription (Latin):
scio. iste est fingit᷑ ubi uolo. ego ip̃e terte u¬
nꝰ sim. ⁊ hoc loco eẽ sencio. corpꝰ meũ t̃ tam̃¬
figmento cogitatõnis ꝑgo. quol loquor cum
quol falsa sunt ħ. nec quisꝙͣ intelligit fꝰ. ñ
gͦ intelligo cum ista ꝯtemplor ⁊ istis credo
quid forte ita sunt que fantasmata dici solẽt.
unde ergo impleta ẽ anima mea illusionib uͥ
ẽ uerũ qd̾ m̃te ꝯspicit. ita cogitanti iam di¬
ci põt. illa lux uera est quam hoc non ẽẽ ña co¬
gnoscis. ꝑ hanc illud unũ uides quo uidicas
unũ eẽ quicꝙͥ aliud uides. nec tam̃ ħ ẽẽ quod
eri palpitat mentis affectus quiescite: nolite
certare. nisi cum ꝯsuetudine corpoꝵ. Ip̃am uĩ¬
cite uictam erũt ei om̃. Unũ certe q̃rimꝰ quo
sumpliciꝰ nicħ est. gͦ in simplicitate cordis

Expanded text:
scio; iste ibi fingitur, ubi volo. Ego ipse certe uscio; iste ibi fingitur, ubi volo. Ego ipse certe unus sum, et hoc loco esse sentio corpus meum; et tamfigmento cogitationis pergo quo libet, loquor cum quo libet. Falsa sunt haec; nec quisquam intelligit falsa. Non ergo intelligo, cum ista contemplor, et istis credo; quid forte sunt ista quae phantasmata dici solent? Unde ergo impleta est anima mea illusionibus? Ubi est verum, quod mente conspicitur? Ita cogitanti jam dici potest: Illa lux vera est qua haec non esse vera cognoscis. Per hanc illud unum vides, quo judicas unum esse quidquid aliud vides, nec tamen hoc esse quod eri palpitat mentis aspectus, quiescite; nolite certare, nisi cum consuetudine corporum: ipsam vincite, et victa erunt omnia. Unum certe quaerimus, quo simplicius nihil est
Abbreviated transcription (Latin):
iusoꝵ carnaliũ. date michi qui uideat oĩs
umiꝰ pͥncipiũ ñ eẽ. nͥ unũ solum aquo fit
om̃e unũ. siue id impleat siue nõ impleat.
qui uideat date ñ qui litiget nõ qui uideri
uelit sec uid̾e. quod nõ uidet. date quod
refistat sensib carnis ⁊ plagis quib ꝑ illor
⁊̃ aĩa ii Apnlabit qui resistat ꝯsuectidini hoͣ
resistat laudib hominũ qui ꝯpũgatur
ĩ cubili suo. qui resculpat sp̃m suum qui nõ
foris diligat uanitates ⁊̃ q̃rat mendacia qui
iam fibi nou̾it dicere si una roma est qmͣ cͥta
tyberim nescio qͥs romulus dr̃ ꝯdidisse. falsa
ẽ ergo qmͣ cogitans fingo. nõ enĩ est ip̃a nͭ
ibi sum anino. Nam quid ibi agat᷑ a modo u¬
tiq scirem. si unꝰ est sol falsus est iste qm
cogitans singo. Nam ille curricłã certis locis
⁊ temporib ꝑagit. sstũ ego ubi uolo ⁊ qñ
uolo ꝯstitutꝰ s unꝰ est ille amicꝰ meꝰ falsus
ẽ iste. quẽ cogitant fingo. Nam ille ubi scit ne¬

Expanded text:
is unius principium non esse, nisi unum solum a quo sit omne unum, sive illud impleat, sive non impleat. Qui videat date, non qui litiget, non qui videri velit se videre quod non videt. Date qui resistat sensibus carnis, et plagis quibus per illos in anima vapulavit: qui resistat consuetudini hominum, resistat laudibus hominum, qui compungatur in cubili suo, qui resculpat suum spiritum, qui non foris diligat vanitates, et quaerat mendacia ; qui jam sibi noverit dicere: Si una Roma est, quam circa Tiberim nescio quis Romulus dicitur condidisse, falsa est ista quam cogitans fingo: non enim est ipsa, nec ibi sum animo; nam quid ibi agatur modo, utique scirem. Si unus est sol, falsus est iste quem cogitans fingo: nam ille curricula sua certis locis et temporibus peragit; istum ego ubi volo, et quando volo constituo. Si unus est ille amicus meus, falsus est iste quem cogitans fingo: nam ille ubi sit ne