comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas sic adiuuetur humana. ut ñ solum iusti¬
cia ista quȩ ex fide est om̃i ex parte modo ꝑficiatur
in homine: uerum etiam illa scđm quam postea in
et̃num in ipsa eius contemplatione uiuendum est
quando qͥdẽ si nũc uelit in quoqũa etiam hoc corrup¬
tibile induere incorruptionem. atq hic int̾ homines
morituros eum iubere uiuere: minime moriturũ
ut tota penitus uetustate consumpta. nulla lex in
membris eius repugnet legi mentis. đmq ubiq p¬
sentem ita cognoscat. sicut sc̃i postea cognituri sunt
quis demens audeat affirmare ñ posse:S. quaren
faciat querunt homines. nec qui querunt se atcen¬
dunt ẽẽ homines. Scio quod sicut impossibilitas.
ita et iniquitas ñ est apuddm. & scio quod suꝑbis
resistit: humilibus autem dat grãm. St scio quod
ili cui ne extolleretur datus erat stimulus carnis.
angis sathane. qui eum colaphizaret. semel et iterũ

Expanded text:
uoluntas sic adiuuetur humana, ut non solum iustiuoluntas sic adiuuetur humana, ut non solum iustitia ista, quae ex fide est, omni ex parte modo perficiatur in homine, uerum etiam illa, secundum quam postea in aeternum in ipsa eius contemplatione uiuendum est. quando quidem si nunc uelit in quoquam etiam hoc corruptibile induere incorruptionem atque hic inter homines morituros eum iubere uiuere minime moriturum, ut tota penitus uetustate consumpta nulla lex in membris eius repugnet legi mentis deumque ubique praesentem ita cognoscat, sicut sancti postea cognituri sunt, quis demens audeat adfirmare non posse? sed quare non faciat, quaerunt homines nec qui quaerunt se adtendunt esse homines. scio quod sicut inpossibilitas ita et iniquitas non est apud deum; et scio quod superbis resistit, humilibus autem dat gratiam; et scio quod illi, cui ne extolleretur datus erat stimulus carnis, angelus satanae, qui eum colaphizaret, semel et iterum
Abbreviated transcription (Latin):
nullum habeat omnino peccatum. om̃iq homini
sit necessarium dare: ut detur illi. dimittere. ut di¬
mittatur illi: & si quid habet iusticiȩ: ñ de suo sibi ẽe
p̃sumere .s. de gr̃a iustificantis di. et adhuc tamen ab
illo esurire et sitire iusticiam. qui est panis uiuus. et
apud quem fons uitȩ qui sic oꝑatur iustificationem
in sc̃is suis in huius uitȩ temptatione laborantib.
ut tamen sit et quod petentibus largiter aditiat. et
quod confitentib clement̃ ignoscat. S inueniant
isti si possunt. aliquem sub onere corruptionis huiꝰ
uiuentẽ: cui iam ñ habeat ds quod ignoscat. nisi ta¬
men eum fateantur ñ solum doctrina legis date.
s: etiam infuso sp̃u gr̃ȩ ut talis eẽt adiutum ñ cuiusc¬
modi peccati crimen. s ipsius impietatis incurrent.
Sane quanquã talem si testimonia illa diuina com¬
petenter accipiant. ꝓrsus inuenire ñ possint. nullo
modo tam̃ dicendum deo deesse possibilitatem qua

Expanded text:
nullum habeat omnino peccatum omnique homini nullum habeat omnino peccatum omnique homini sit necessarium dare ut detur illi, dimittere ut dimittatur illi et. si quid habet iustitia?, non de suo sibi esse praesumere, sed de gratia iustificantis dei et adhuc tamen ab illo esurire et sitire iustitiam, qui est panis uiuus et apud quem fons uitae, qui sic operatur iustificationem in sanctis suis in huius uitae temptatione laborantibus, ut tamen sit et quod petentibus largiter adiciat et quod confitentibus clementer ignoscat. Sed inueniant isti, si possunt, aliquem sub onere corruptionis huius uiuentem, cui iam non habeat quod ignoscat: nisi tamen eum fateantur non doctrina legis data, sed etiam infuso spiritu gratiae, ut talis esset, adiutum, non cuiuscemodi peccati crimen, sed ipsius impietatis incurrent. sane quamquam talem, si testimonia illa diuina conpetenter accipiant, prorsus inuenire non possunt, nullo modo tamen dicendum est deo deesse possibilitatem, qua
Abbreviated transcription (Latin):
ñ eẽt accommodet. uł in ipso corde aliquid ita co¬
gitet. ut mauet licitum quod male delectat. et per
p̃ceptum scitur illicitum. Etiam ista quippe con¬
sensio ẽ. ad peccatum. que utiq fieret. nisi pena t̾re¬
ret. Tales iusti ex fide uiuentes. opus habent dicere
dimitte nobis debita nr̃a sicut et nos dimittimus
debittorib nr̃is. aut falsum ẽe conuincunt quod
scriptum ẽ. ñ iustificabitur in conspectu tuo omnis
uiuens. et illud si dixerimus quia peccatum ñ habe¬
mus nos ipsos decipimus. et ueritas in nobis non ẽ.
et illud. quia ñ est homo qui ñ peccabit. et illud. qͥa
ñ est in terra qui faciat bonum et ñ peccabit. Utrũ¬
q enim hoc testimonium ñ de p̃terito dicit. id est
sententiam sc̃a scriptura comiemorat. S q̃m hec
falsa ẽẽ ñ possunt. illud ẽe consequens uideo. ut qua¬
lemlibet. uł quantamlibet in hac uita potuerimus
definire iusticiam. nullus in ea sit hominum. qui

Expanded text:
non essct. accommodet uel in ipso corde aliquid ita conon essct. accommodet uel in ipso corde aliquid ita cogitet, ut mallet licitum quod male delectat et per praeceptum scitur inlicitum; etiam ista quippe consensio est ad peccatum, quae utique fieret, nisi poena terreret. tales iusti ex fide uiuentes non opus habent dicere: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostr i s? falsumque esse conuincunt, quod scriptum est: non iustificabitur in conspectu tuo omnis uiuens ? et illud: si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus et ueritas in nobis non est ? et illud: quia non eest justus in terra qui faciet bonum et non peccabit ? utrumque enim hoc testimonium non de praeterito dicit, id est,sententiam sancta scriptura commemorat? sed quoniam haec falsa esse non possunt, illud esse consequens uideo, ut qualemlibet uel quantamlibet in hac uita potuerimus definire iustitiam, nullus in ea sit hominum qui
Abbreviated transcription (Latin):
ne consentiat. ut ad illam uitam iam immortalem
ꝑtineat. diliges dñm dm tuum ex toto corde tuo. et
ex tota anima tua. et ex tota mente tua. ad hanc aut̃ẽ
ñ regnet peccatum in ur̃o mortali corpore ad obedien¬
dum desideriis eius. ad illam ñ concupisces. ad istam
post concupiscentias tuas ñ eas. ad illam nichil ampli
querere: quam in ea ꝑfectione ꝑsistere. ad istam hoc
quod agit inoꝑe habere: et illius ꝑfectionem ꝓ merce¬
de sꝑare. ut ꝑ illam sine fine uiuat inspecii quam
in ista desiderauit. ꝑ hanc autem iustus uiuat ex fide
in qua illam certo fine desiderat. His constitutis. pec¬
catum erit hominis ex fide uiuentis. aliquando
alicui delectationi ñ consentire illicitȩ ñ tantũ in
ulis horrendis facinoribus. et flagicus ꝑpetrandis.
uerum etiam in leuiorib. ut uł aurem alicui uoci.
quȩ audienda ñ ẽẽt. uł lĩguam alicui quȩ dicenda

Expanded text:
ne consentiat, ut ad illam uitam iam inmortalem ne consentiat, ut ad illam uitam iam inmortalem pertineat: diliges dominum deum tuumextoto corde tuo et ex tota anima tua et ex tota uirtute tua, ad hanc autem: non regnet peccatum in uestro mortali corpore a d oboediendum desideriis eius, ad illam: non concupisces, ad istam: post concupiscentias tuas non eas, ad illam nihil amplius quaerere quam in ea perfectione persistere, ad istam hoc quod agit in opere habere et illius perfectionem pro mercede sperare, ut per illam iustus sine fine uiuat in sperare, quam in ista desiderauit, per hanc autem iustus uiuat ex fide, in qua illam certo fine desiderat. his constitutis peccatum erit ex fide uiuentis aliquando alicui delectationi inlicitae consentire non tantum in illis horrendis facinoribus et flagitiis perpetrandis, uerum etiam in istis leuioribus, ut uel aurem alicui uoci, quae audienda non esset. uel linguam alicui, quae dicenda
Abbreviated transcription (Latin):
a año. et ideo ꝑfidem ambulans nondum ꝑ speciem:
ñ absurde dicitur etiam ad istam ꝑtinere. ne peccet.
Aeq enimsi ẽẽ nondum potest tanta dilectio di qͣn¬
ta illi cognitioni plene ꝑfecteq debetur. iam culpe
deputandum est. Aliud est enim totam nondum
assequi karitatem: aliudd nullam sequi cupiditatẽ.
Quam obrem debet homo quamuis longe minusa¬
met dm̃ quam eum potest amare conspectum. nichil
tamen appetere illicitum. sicut etiam in his que ad¬
iacent sensibus corporis. potest oculus nullis tenebris
delectari. quamuis ñ potest in fulgentissima luce
defigi. Nerum ecce iam talem constituamꝰ animam
humanam in hoc corruptibili corꝑore. quȩ et si non¬
dum illa suꝑ eminentissima ꝑfectione caritatis dei
om̃s motus t̾renȩ libidinis absorbuerit atq consump¬
serit. at tamen in ista minore iusticia ad illicitum
aliquid oꝑandum eidem libidini nulla inclinatio¬

Expanded text:
a Domino, et ideo per fidem ambulans, nondum per speciem: a Domino, et ideo per fidem ambulans, nondum per speciem: non absurde dicitur etiam ad istam pertinere ne peccet. Neque enim, id esse nondum potest tanta dilectio Dei, quanta illi cognitioni plenae perfectaeque debetur, jam culpae deputandum est. Aliud est enim totam nondum assequi charitatem, aliud nullam sequi cupiditatem. Quamobrem debet homo, quamvis longe minus amet Dtamen appetere inlicitum. sicut etiam in his quae adiacent sensibus corporis potest oculus nullis tenebris delectari, quamuis non possit in fulgentissima luce defigi. uerum ecce iam talem constituamus animam humanam in hoc corruptibili corpore, quae etsi nondum illa supereminentissima perfectione caritatis dei omnes motus terrenae libidinis absorbuerit atque consumpserit, tamen in ista minore iustitia ad inlieitum aliquid operandum eidem libidini nulla inclinatio
Abbreviated transcription (Latin):
uisam sꝑamus. et ꝑ pacientiam expectamꝰ ꝓculdu-¬
bio et ipsa dilecho ñ solum supra quam hic habe:¬
mus. s longe supra quam petimꝰ et intelligimus
erit. nec ideo tamen plus ẽe poterit. quam ex toto cor¬
de: ex tota anima. ex tota mente: Neq enim res¬
tat in nobis aliquid quod addi possit ad totum:
quia si restabit aliquid illud ñ erit totum. Pinde
ligendo alterum consequens. in illa uita implebimꝰ
cum uidebimus facie ad faciem. S ideo nobis hoc eti¬
am nunc p̃ceptum ẽ. ut admoneremur quid fide ex¬
poscere: quo spem p̃mittere. et obliuiscendo que re¬
tro sunt in quȩ anteriora nos extendere debeamus.
Acꝑ hoc quantum michi uidetur in ea quȩ ꝑficien¬
da ẽ iusticia multũ in hac uita ille ꝓfecit: qui qu̾a
longe sit a ꝑfectione iusticiȩ ꝓficiendo cognouit.S
si dici potest quedam iusticia minor huic uite com¬
petens. qua iustus ex fide uiuit. quamuis ꝑegruꝰ

Expanded text:
visam speramus, et per patientiam exspectamus , procul duvisam speramus, et per patientiam exspectamus , procul dubio et ipsa dilectio non solum supra quam hic habemus, sed longe supra quam petimus et intelligimus erit ; nec ideo tamen plus esse poterit, quam ex toto corde, ex tota anima, ex tota mente. Neque enim restat in nobis aliquid quod addi possit ad totum; quia si restabit aliquid, illud non erit totum. Proinde ligendo alterum consequens, in illa vita implebimus, cum videbimus facie ad faciem. Sed ideo nobis hoc etiam nunc praeceptum est, ut admoneremur, quid fide exposcere, quo spem praemittere, et obliviscendo quae retro sunt, in quae anteriora nos extendere debeamus . Ac per hoc, quantum mihi videtur, in ea quae perficienda est justitia multum in hac vita ille profecit, qui quam longe sit a perfectione justitiae, proficiendo cognovit. 65. Sed si dici potest quaedam justitia minor huic vitae competens, qua justus ex fide vivit , quamvis peregrinus
Abbreviated transcription (Latin):
placeat. penitendo p̃camͣ ut ignoscat. Plena humana
uita ẽ. documentis talibr. Unde autem minꝰ nouimus
qͦd ei placeat. nͥ qͥa & ipse minꝰ notꝰ ẽ. nob̃: Nidemꝰ eni
ñc ꝑ speculũ in eniginate: tc̃ aut̃ facie ad faciem. Os
uͦ existimare audeat cum eo uentũ fuerit qͦd ait. ut
cognoscam sicut et cognitus sum. tantam d̃ĩ dilectio¬
nem fore contemplatorib eius. quanta fidelib nũc
ẽ:aut ullom hanc illi tanquã de ꝓximo comparan¬
dam: Porro siquanto maior noticia. tanto erit ma¬
ior dilectio. ꝓfecto nunc quantũ deest dilectioni. tan¬
tum ꝑficiende iusticiȩ deẽe credendum ẽ. Sciri enĩ
aliquid uł credi: et tam̃ ñ diligi potest. Diligi autem
quod neq scitur. neq creditur ñ potest. At si creden¬
do ad tantam dilectionem scĩ ꝑuenire potuerunt.
cum abhac ꝑegrinatione in qua ꝑfidem nunc am¬
bulatur ꝑuentum erit ad speciem:quam nondum

Expanded text:
placeat, paenitendo deprecamur, ut ignoscat. plena humana placeat, paenitendo deprecamur, ut ignoscat. plena humana uita est documentis talibus. unde autem minus nouimus quid ei placeat, nisi quia et ipse minus notus est nobis? uidemus enim nunc per speculum in enigmate, tunc autem facie ad faciemvero existimare audeat, cum eo ventum fuerit, quod ait, Ut cognoscam sicut et cognitus sum , tantam Dei dilectionem fore contemplatoribus ejus, quanta fidelibus nunc est: aut ullo modo hanc illi tanquam de proximo comparandam? Porro si quanto major notitia, tanto erit major dilectio; profecto nunc quantum deest dilectioni, tantum perficiendae justitiae deesse credendum est. Sciri enim aliquid vel credi, et tamen non diligi potest: diligi autem quod neque scitur neque creditur, non potest. At si credendo ad tantam dilectionem sancti pervenire potuerunt, cum ab hac peregrinatione in qua per fidem nunc ambulatur , perventum erit ad speciem, quam nondum
Abbreviated transcription (Latin):
minis potestate quid sciat. nec ẽẽ consequens ut qͦd
appetendum cognitum fuerit appetatur. nisi tan¬
tum delectet.quantũ diligendum est: Hoc autem
sanitatis est animȩ. S. fortasse quispiam putauerit
nichil nobis deesse ad cognitionẽ iusticiȩ: quod d̃ns
uerbũ consummans et breuians suꝑt̾ram. dixit in
duobꝰ p̃ceptis totam legem ꝓpħasq pendere: nec ea
tacuit. s uerbis aꝑtissimis ꝓmpsit. Diliges inquit do¬
minũ dm̃ tuũ. ex toto corde tuo. et ex tota anima tua.
et ex tota mente tua: et diliges ꝓximũ tuum tanquã
te ipsum. Quid uerius. hisimpletis impleri omni¬
no iusticiam: Ueruntam̃ qui hoc attendit. etiam il¬
lud attendat. quod in multis offendamꝰ om̃s. dũ pu¬
tamꝰ dõ quem diligimus placere uł ñ displicere quod
facimus. & postea ꝑscripturam eiꝰ. siue certa et ꝑspicu¬
a ratione commoniti. cũ didicerimus. quod ei non

Expanded text:
minis potestate quid sciat nec esse consequens ut quod minis potestate quid sciat nec esse consequens ut quod adpetendum cognitum fuerit adpetatur, nisi tantum delectet quantum diligendum est? hoc autem sanitatis est animae. Sed fortasse quispiam putauerit nihil nobis deesse ad cognitionem iustitiae, quod dominus uerbum consummans et breuians super terram dixit in duobus praeceptis totam legem prophetasque pendere nec ea tacuit, sed uerbis apertissimis prompsit. diliges, inquit, dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua et ex tota mente tua. et: diliges proximum tuum tamquam te ipsum. quid uerius his inpletis inpleri omnino iustitiam? uerum tamen qui hoc adtendit, etiam illud adtendat, quam in multis offendamus omnes, dum putamus deo quem diligimus placere uel non displicere quod facimus et postea per scripturam eius siue certa et perspicua ratione commoniti, cum didicerimus quod ei non
Abbreviated transcription (Latin):
d̃i quia pnos agitur uł quua ilo donante nos agi¬
mus. nec illud est opusdi. ut mons transferatur
in mare. quia fide hominum fieri posse dñs dixit.
et hoc ipsorum oꝑi attribuit dicens. si habueritis
in uobis fidem tanquam granum sinapis. dicetis
monti huic tollere et mittere in mare et fiet:et ni¬
chil impossibile erit uobis. Certe uobis dixit. ñ mͥ
aut patri. et tamen hoc nullom facit homo: nisi
illo donante et oꝑante. Ecce quemadmodũ sine ex¬
emplo est in hominib ꝑfecta iusticia. et tamen im¬
possibilis ñ est. fieret enim si tanta uoluntas adhi¬
beretur: quanta sufficit tante rei. Esset autẽ tan¬
ta si et nichil eorum que ꝑtinent ad iusticiam nos
lateret. et ea sic delectarent animũ. ut quicquid ali¬
ud uoluptatis doloris ue impedit. delectatio illa su¬
ꝑaret. Quodut ñ sit. ñ ad impossibilitatem: s ad
iudicium dĩ ꝑtinet. Quis enim nesciat. ñ ẽẽ in ho¬

Expanded text:
dei, quia per nos agitur uel quia illo donante nos agidei, quia per nos agitur uel quia illo donante nos agimus, nec illud est opus dei, ut mons transferatur in mare, quia per fidem hominum fieri posse dominus dixit et hoc ipsorum operi adtribuit dicens: si habueritis in nobis fidem tam quam granum sinapis, dicetis monti huic: tollere e t mittere i n m a r c, et fiet et nihil inpossibile erit uo b is. certe \'uobis\' dixit, non \'mihi\' aut \'patri\'; et tamen hoc nullo modo facit homo nisi illo donante et operante. ecce quemadmodum sine exemplo est in hominibus perfecta iustitia et tamen inpossibilis non est. fieret enim, si tanta uoluntas adhiberetur, quanta sufficit tantae rei. esset autem tanta, si et nihil eorum quae pertinent ad iustitiam nos lateret et ea sic delectarent animum, ut quicquid aliud uoluptatis dolorisue inpedit, delectatio illa superaret: quod ut non sit, non ad inpossibilitatem, sed ad iudicium dei pertinet. quis enim nesciat non esse in ho
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ nusquam factum. uł legimꝰ uł audiuimꝰ. Quis¬
quis enĩ hoꝵ aliqͥd dõ dixerit ẽẽ impossibile: uides
quam desipiat. quanq aduersus fidem scripturȩ
eius loquatur. Multa alia huiusmodi possunt occͣ¬
rere uł legenti. uł cogitanti.quȩ possibilia dõ nega¬
re ñ possumus: quamins eorum desit exempłũ. S. qͥ¬
a dici potest illa oꝑa ẽẽ diuina. iuste autem uniuere
ad nr̃a oꝑa ꝑtinere. suscepi ostendere etiã hoc opꝰ ẽẽ di¬
uinum. et hoc egi libro isto. loquacius forte qu̾a sat
eẽt. S. contra inimicos gr̃e di etiam parum mͥ dixis¬
se uideor. nichilq tam ine multum dicere delectat.
quam ubi michi ex scriptura eius plurimũ suffraga¬
tur. et id agitur ut qui gloriatur in ano głetur. et in
om̃ib gr̃as agamus d̾no do nr̃o. sursum cor habentes
umnde a patre luminum om̃e. datum optimũ. et om¬
ne cdonum ꝑfectum est. Nam si ꝓpterea non ẽ opus

Expanded text:
tamen nusquam factum uel legimus uel audiuimus. quistamen nusquam factum uel legimus uel audiuimus. quisquis enim horum aliquid deo dixerit esse inpossibile, uides quam desipiat quamque aduersus fidem scripturae eius loquatur. multa alia huiusmodi possunt occurrere uel legenti uel cogitanti, quae possibilia deo negare non possumus, quamuis eorum desit exemplum. Sed quia dici potest illa opera esse diuina, iuste autem uiuere ad nostra opera pertinere, suscepi ostendere etiam hoc opus esse diuinum et hoc egi libro isto loquacius forte quam sat est. sed contra inimicos gratia? dei etiam parum mihi dixisse uideor nihilque me tam multum dicere delectat quam ubi mihi ut scriptura eius plurimum suffragatur et id agitur, ut qui gloriatur in domino glorietur et in omnibus gratias agamus domino deo nostro sursum cor habentes, unde a patre luminum omne datum optimum et omne donum perfectum est. nam si propterea non est opus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinere ñ ambigens. nec tantum ut sit. uerum ut bo¬
num sit. id estad facienda mandata d̾ni conuerta¬
tur.atq ita di gr̃a ñ solum ostendat quid faciendũ
sit.s. iuuet etiam ut fieri possit quod ostenderit. Tibi
autem absurdum uisum est sine exemplo ẽẽ rem q̃
fieri potest. Hinc exorta est huius libri questio. Ac
ꝑhoc adnos ꝑtine bat ostendere fieri posse aliquid
quamus desit exemplum. Hinc ex euangłio et ex le¬
ge quedam posuimus in sermonis huius exordio.si¬
cut de cameli transitu ꝑ foramen acus. et de duode¬
cim milibus legionum angłoꝵ qui potuerunt si uel¬
potuisse se a facie populi sui semel ext̃minare.que
om̃ia facta non sunt. His addi possunt etiam illa q̃
leguntur in libro sapientiȩ:quam multa posset no¬
ua tormenta ds exercere in impios. ad nutum sibi
seruiente creatura. quȩ tam̃ ñ exeruit. Potest et de
monte illoquem fides in mare transferret:quod

Expanded text:
pertinere non ambigens. nec tantum ut sit, uerum ut bopertinere non ambigens. nec tantum ut sit, uerum ut bonum sit, id est ad facienda mandata domini conuertatur atque ita dei gratia non solum ostendat quid faciendum sit, sed adiuuet etiam, ut possit fieri quod ostenderit\'. tibi autem absurdum uisum est sine exemplo esse rem, quae fieri potest. hinc exorta est huius libri quaestio ac per hoc ad nos pertinebat ostendere fieri posse aliquid quamuis desit exemplum. hinc ex euangelio et ex lege quaedam posuimus in sermonis huius exordio, sicut de cameli transitu per foramen acus et de duodecim milibus legionum angelorum, qui potuerunt, si uelpotuisse se a facie populi sui semel exterminare, quae omnia facta non sunt. his addi possunt etiam illa quae leguntur in libro Sapientiae, quam multa posset nona tormenta deus exerere in impios ad nutum sibi seruiente creatura, quae tamen non exeruit; potest et de monte illo, quem fides in mare transferret, quod
Abbreviated transcription (Latin):
certe contra tanti apłi pauli ñ unã sententiã. s tã
uehementẽ. tam intentam. uigilemq conflictati¬
onẽ malunt suam defensare sententiam.quã eũ
audire obsecrantẽ ꝑ miserationem di. et dicentem ꝑ
grãm dĩ. quȩ data est illi ñ plus saꝑe pret̃ qũã opor¬
tes saꝑe: s. saꝑe ad temꝑantiam. unicuiq sicut d̾s̾
partitus ẽ. mensuram fidĩ. Tu aut̃ẽ quid mͥ ꝓposue¬
ris. et quid tam longo disputationis huiꝰ oꝑe effece¬
rimꝰ aduerte. Mouit te certe quẽadmodũ dictum
fuerit fieri posse:. ut sit homo sine peccato si uolun.¬
tas eius ñ desit ope adiuuante diuina:quamiuis
nemo tam ꝑfecte iusticiȩ in hac uita fuerit. uł sit. uł
futurꝰ sit. Sic enim hoc ipsum in ¶p̃rius ad te con¬
scriptis libris ꝓposui. Si a me queratur inquã utrũ
homo sine peccato possit ẽẽ in hac uita. confitebor
posse ꝑ di gr̃am.& liberum eiꝰ arbitriũ. ipsum quoq
liberum arbitrium ad dĩ gr̃am. hoc ẽ: ad dĩ donum

Expanded text:
certe contra tanti apostoli Pauli non unam sententiam, sed tam uehementem, tam intentam uigilemque conflictationem malunt suam defensitare sententiam quam eum audire obsecrantem per miserationem dei et dicentem per gratiam dei quae data est illi: non plus sapere praeter quam oportet sapere, sed sapere ad temperantiam, unicuique sicut deus partitus est mensuram fidei. Tu autem quid mihi proposueris et quid tam longo disputationis huius opere effecerimus aduerte. mouit te certe. quemadmodum dictum fuerit fieri posse, ut sit homo sine peccato. si uoluntas eius non desit ope adiuuante dinina, quamuis nemo tam perfectae iustitiae in hac uita fuerit uel sit uel futurus sit. sic enim hoc ipsum in illis prius ad te conscriptis libris proposui: \'si a me quaeratur\', inquam, \'utrum homo sine peccato possit esse in hac uita. confitebor posse per dei gratiam et liberum eius arbitrium, ipsum quoque liberum arbitrium ad dei gratiam, hoc est ad dei dona,
Abbreviated transcription (Latin):
fundam̃to. licet ligna. et fenum. & stipulã congerãt.
aliquanto certe diuturniore igne purgari. quã in
et̃ium ꝑiret S. falsa erunt illa que obscuritatem
ambiguitatẽq ñ habent. Si habeam om̃em fidẽ
ita ut montes transferam. caritatem autẽ ñ habe¬
am: nichil sum. Et quid ꝓderit fr̃s mei. si fidem
quis dicat se habere. oꝑa autem ñ habeat: Nun¬

Expanded text:
fundamento, licet ligna et fenum et stipulam congerant, fundamento, licet ligna et fenum et stipulam congerant, aliquanto certe diuturniore igne purgari quam in aeternum perire? sed falsa erunt illa, quae obscuritatem ambiguitatemque non habent: si habeam omnem fidem, ita ut montes transferam, caritatem autem non habeam, nihil sum, et: quid proderit, fratres mei, si fidem quis dicat se habere, opera autem non habeat? num
Abbreviated transcription (Latin):
uit: mercedẽ accipiet. Si cuiꝰ aut̃ opus arserit: dam¬
nũ patietur. Ipse aut̃ saluus erit: sic tam̃ quasi ꝑ ig¬
nẽ. Ed ita intelligendũ putant. ut illi uideantur edi¬
ficare suꝑ hoc fundam̃tũ. aurũ. argentum. lapides
p̃ciosos. qui fidei que in xp̃o ẽ. bona oꝑa adiciunt. Illi
autem ligna. fenum. stipulam. qui cũ eandem fidẽ
habeant: male oꝑantur. Unde arbitrant᷑ ꝑ quasdã
penas ignis eos posse purgari. ad salutem ꝑcipien¬
dam: merito fundamenti. hoc si ita est. fateamur
istos laudabili caritate conari. ut om̃ns indiscrete ad¬
mittantur ad baptismũ: ñ solum adulteri & adulte¬
re contra sententiam dñi falsas nuptias p̃tendentes.
uerum etiam publices meretrices. in turpissima pro¬
fessione ꝑseuerantes. Quas certe nulla etiam negli¬
gentissima eccłia consueint admittere: nisi ab illa priꝰ
ꝓstitutione liberatas. S ista ratione.cur ñ om̃imͦ ad¬
mittant᷑: om̃ino ñ uideo. Quis enĩ ñ malit eas posito

Expanded text:
uit, mercedem accipiet; si cuius autem, opus arserit, damnum patietur; ipse autem saluus erit, sic tamen quasi per ignem. quod ita intellegendum putant, ut illi uideantur aedificare super hoc fundamentum aurum, argentum, lapides pretiosos, qui fidei, quae in Christo est, bona opera adiciunt; illi autem ligna, fenum, stipulam, qui cum eandem fidem habeant, male operantur. unde arbitrantur per quasdam poenas ignis eos posse purgari ad salutem percipiendam mento fundamenti. Hoc si ita est, fatemur istos laudabili caritate conari, ut omnes indiscrete admittantur ad baptismum, non solum adulteri et adulterae contra sententiam domini falsas nuptias praetendentes, uerum etiam publicae meretrices in turpissima professione perseuerantes, quas certe nulla etiam neglegentissima ecclesia consueuit admittere nisi ab illa primitus prostitutione liberatas. sed ista ratione cur non omni modo admittantur, omnino non uideo. quis enim non malit eas posito
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Curgͦ baptizandis uł symbolũ tradimꝰ. redden¬
dumq poscimꝰ: Nichil enĩ tale factum ẽ. erga illos
qͦs ꝑ mare rubrũ ds ab egyptus liberauit. Si autẽ rec¬
te intelligunt hoc significari p̾cedentib mysterus
de sanguine ouis postib illito. et de arimis sincerita¬
tis & ueritatis. cur ñ etiã illud consequent̃ intelligũt.
ipsã ab egyptus separationẽ significare discessionem
a peccatis. quã baptitandi ꝓfitentur: Ad hoc enĩ ꝑti¬
net qͦd a petro dictũ ẽ: agitẽ penitentiã. & baptiretur
unꝰqͥsq ur̃m in nomine dñi nr̃i iħu xp̃i. Tanqu̾a di¬

Expanded text:
imus reddendumque poscimus? nihil enim tale factum est erga illos, quos per mare rubrum deus ab Aegyptiis liberauit. si autem recte intellegunt hoc significari praecedentibus mysteriis de sanguine ouis postibus inlito et de azymis sinceritatis et ueritatis, cur non etiam illud consequenter intellegunt ipsam ab Aegyptiis separationem significare discessionem a peccatis, quam baptizandi profitentur? ad hoc enim pertinet, quod a Petro dictum est: agite paenitentiam, et baptizetur unusquisque uestrum in nomine d
Abbreviated transcription (Latin):
sces habitura p̃dixit. et cetera si qua de ꝑmixtione bo¬
noꝵ & maloꝵ. siue aꝑte: siue ꝑsimilitudines loquu¬
tꝰ est. ñ ideo tam̃ omittendã censuit eccłiȩ disciplinã

Expanded text:
sces habitura praedixit et cetera, si qua de permixtione bosces habitura praedixit et cetera, si qua de permixtione bonorum et malorum siue aperte siue per similitudines est locutus, non ideo tamen omittendam c
Abbreviated transcription (Latin):
municationib corripiantur. siue ut se quisq corripien¬
do & corrigendo a se ipso auferat malũ. illud tam̃ quod
supradictum ẽ: ñ habet ambiguitatẽ: ubi p̾cipit ñ cõmi¬
sceri eis fr̃ib qͥ in aliqͦ supͣdicto uicio nominant᷑: id est
noti famosiq st̃. Eͦ aut̃ animo et qua caritate misericors
ista seueritas adhibenda sit. ñ solũ eo loco ubi ait. ut sp̃c
saluussit in die dñi iħu. s alibi quoq euident̃ ostendit
dicens. Si quis ñ obaudit uerbo nr̃o ꝑepłam hunc nota
existimetis: si corripite ut frẽm. Et ipse dns exemplũ sin¬
gulare pacientiȩ: qui etiã in duodecim apłis usq ad pas¬
sionẽ diabolũ ꝑtulit. et qui ait. sinite utraq crescere
usq ad messẽ. ne forte dũ uultis colligere ⁊irania simul
eradicetis et triticũ. retiaq illa insimilitudine eccłiȩ
usq ad litus. hoc ẽ. usq ad scłi fin̾e bonos et malos pi¬

Expanded text:
municationibus corripiantur, siue ut se quisque corripienmunicationibus corripiantur, siue ut se quisque corripiendo et corrigendo a se ipso auferat malum, illud tamen, quod supra dictum est, non habet ambiguitatem, ubi praecipit non commisceri eis fratribus, qui in aliquo supra dicto uitio nominantur, id est noti famosique sunt. Quo autem animo et qua caritate misericors ista seueritas adhibenda sit, non solum eo loco, ubi ait: ut spiritus saluus sit in die domini Iesu, sed alibi quoque euidenter ostendit dicens: si quis non obaudit uerbo nostro per epistulam, existimetis, sed corripite ut fratrem. Et ipse dominus, exemplum singulare patientiae, qui etiam in duodecim apostolis usque ad passionem diabolum pertulit et qui ait: sinite utraque crescere usque ad messem, ne forte, dum uultis colligere zizania, simul eradicetis et triticum, retiaque illa similitudine ecclesiae usque ad litus, hoc est usque ad saeculi finem, bonos et malos pi
Abbreviated transcription (Latin):
sui habuit qũe p̃cipit congregata eccłia. tͣdendũ sacha¬
nȩ in interitũ carnis. ut sp̾̃c saluus sit in die d̃m iħu.
Aut ideo ipse alios ñ tradidit sathane: ut discerent non
blasphemare: aut frustra dicit. scͥpsi uob̾ in epła ñ com¬
misceri fornicarns. ñ utiq fornicariis huiꝰmundi. aut
auaris. aut raptorib. aut idolis seruientib. alioqͥn de¬
bueratis de hoc mundo exire: Nc̃ aut̃ scͥpsi uob̾ ñ cõmi¬
sceri. Si qͥs fr̃ nominat᷑ aut fornicator. aut idolis seruiens.
aut auarꝰ. aut maledicus. aut ebriosus. aut rapax: cũ eiꝰ
modi nec cibũ sumere. Qͦ enĩ mͥ de his qͥ foris sũt iudica
foris st̃ ds iudicabit. Auferte malũ ex uob̾ ipsis. Ubi qͥdẽ
aliqui id qͦd dictum ẽ: ex uob̃ ipsis ita intellig̃t. ut ex se ip¬
so unꝰqͥsq auferat malũ. hoc ẽ. ut ipse sit bonꝰ. S: utroli¬
bet modo intelligat᷑. siue ut seueritate eccłiȩ mali excõ¬

Expanded text:
sui habuit — quem praecipit congregata • ecclesia tradendum satasui habuit — quem praecipit congregata • ecclesia tradendum satanae in interitum carnis, ut spiritus saluus sit in die domini Iesu — aut ideo ipse alios non tradidit satanae, ut discerent non blasphemare, aut frustra dicit: scripsi uobis in epistula non commisceri fornicariis, non utique fornicariis huius mundi aut auaris aut raptoribus aut idolis seruientibus; alioquin debueratis de hoc mundo exire. nunc autem scripsi uobis non commisceri, si quis frater nominatur aut fornicator aut idolis seruiens aut auarus aut maledicus aut ebriosus aut rapax, cum eius modi ne quidem cibum sumere. quo enim mihi de his qui fforis sunt deus iudicabit. auferte malum ex uobis ipsis. ubi quidem aliqui id, quod dictum est ex uobis ipsis>, ita intellegunt, ut ex se ipso unusquisque auferat malum, hoc est, ut ipse sit bonus. sed utrolibet modo intellegatur, siue ut seueritate ecclesiae mali excom
Abbreviated transcription (Latin):
hoc pͥmũ dico. ne qͥs ea testimonia scͥpturaꝵ qͣ cõmixti¬
onẽ bonoꝵ et maloꝵ in eccłia. uł p̾sent̾e indicant. uł
futurã p̾nunciant sic accipiat. ut discipline seuerita¬
tẽ: siue diligentiã soluendã om̃ino atq omittenda ñ
illis edoctꝰ litteris. s. sua opinatione deceptꝰ existimet.
Neq enĩ qͥa illã pͥmi popłi ꝑmixtionẽ moyses dĩ famuł
pacientissime ꝑferebat. ideo ñ in multos etiam gladio
uindicauit. et finees sacerdos adultos simulinuentos
ferro ultore confixit. Qͦd utiq degradationib & excom¬
municationib significatũ ẽ: ẽẽ faciendũ hoc tẽpore: cũ
in eccłiȩ disciplina. uisibił fuerat gladiꝰ cessaturꝰ. Nec qͥa
beatꝰ apłs int̾ falsos fr̃s tolerantissime cõgemiscit. & qͦsdã
etiã diabolicis inuidentie stimulis agitatos. xp̃m tam̃
p̃dicare ꝑmittit. ideo parcendũ censet illi qͥ uxore patͥs

Expanded text:
hoc primum dico, ne quis ea testimonia scripturarum, quae conmixtihoc primum dico, ne quis ea testimonia scripturarum, quae conmixtionem bonorum et malorum in ecclesia uel praesentem indicant uel futuram praenuntiant, sic accipiat, ut disciplinae seueritatem siue diligentiam soluendam omnino atque omittendam non illis edoctus litteris, sed sua opinatione deceptus existimet. neque enim, quia illam primi populi permixtionem Moyses dei famulus patientissime perferebat, ideo non in multos etiam gladio uindicauit; et Phinees sacerdos adulteros simul inuentos ferro ultore confixit. quod utique degradationibus et excommunicationibus significatum est esse faciendum hoc tempore, cum in ecclesiae disciplina uisibilis fuerat gladius cessaturus. nec quia beatus apostolus inter falsos fratres tolerantissime congemescit et quosdam etiam diabolicis inuidentiae stimulis agitatos Christum tamen praedicare permittit, ideo parcendum censet illi, qui uxorem patris
Abbreviated transcription (Latin):
ris alus nuꝑserint. qͥa hec ñ coniugia. s. adulteria eẽ¬
dñs xp̃e sine ulla dubitatione testatur. Cũ enĩ nega¬
re ñ possent eẽ adultiũ qͦd u̾itas ault̾iũ ẽẽ sine ãbi¬
guitate confirmat. eisc suffragari uelent ad accipi¬
endũ baptismũ qͦs huiꝰmodi laqueo ita captos uid̾ent.
ut si ñ admitterent᷑ ad baptisiũ sine ullo sacram̃to
mallent uiuere. uł etiã mori. qũã dirupto adulterii
uinculo liberari. humana quadã miseratione cõmo¬
ti st̃ ad eorũ causã sic suscipiendam. ut cũ eis om̃s faci¬
norosos et flagiciosos etiã nulla ꝓhibitione correptos.
nulla instructione correptos. nulla penitentia mutatos
ad baptismũ admittendos ẽẽ censerent. existimantes
eos nisi fieret in et̾nũ ẽẽ ꝑituros. si aut̃ fieret. etiã in illis
mał ꝑseu̾antes saluos ꝑ ignẽ futuros. Qb respondens

Expanded text:
ris aliis nupserint, quia haec non coniugia, sed adulteria eris aliis nupserint, quia haec non coniugia, sed adulteria eone testatur. cum enim negare non possent esse adulterium, quod ueritas adulterium esse sine ambiguitate confirmat, eisque suffragari uellent ad accipiendum baptismum, quos huius modi laqueo ita captos uiderent, ut, si non admitterentur ad baptismum, sine ullo sacramento mallent uiuere uel etiam mori quam disrupto adulterii uinculo liberari, humana quadam miseratione conmoti sunt ad eorum causam sic suscipiendam, ut omnes cum eis facinerosos et flagitiosos etiam nulla prohibitione correptos, nulla instructione correctos, nulla paenitentia mutatos ad baptismum admittendos esse censerent, existimantes eos, nisi fieret, in aeternum esse perituros; si autem fieret, etiam in illis malis perseuerantes saluos per ignem futuros. Quibus respondens
Abbreviated transcription (Latin):
tur & baptiret᷑. Nec impediatur fieri membrum xp̃i
etiã si membrũ meretͥcis ẽẽ ꝑstiterit. s. postea doceatur
ꝗͣ sit hoc malum iamq baptizatus de mutandis in
melius morib instruat᷑. Puersum enĩ putant atq p̃po¬
sterũ pͥus docere quẽadmodũ debeat uiuere. xp̃ianus:
et deinde baptirari. S: censent p̃cedere debere baptis¬
mi sacramentũ. ut deinde sequatur uite morumq
fecerit. Si autem noluerit retenta fide.xp̃iana sine qͣ
in et̾̃num ꝑiret in quolibet scelere ĩmundiciaq ꝑman¬
serit. saluum eum futurũ tanquã ꝑ ignem. uelut qui
edificat suꝑ fundamentũ quod est. xp̃c. ñ aurum. ar¬
gentum. lapides p̾ciosos. s ligna. fenum. stipulam. id
ẽ. ñ iustos. castosq mores.s: iniquos & impudicos. Na
hanc autem disputationem uidentur impulsi. qͦd eos
mouerit ñ admitti ad baptismum illos qui dimissis
uxorib alias duxerint. uł feminas quȩ dimissis ui¬

Expanded text:
tur et baptizetur nec inpediatur fieri membrum Christi, tur et baptizetur nec inpediatur fieri membrum Christi, etiamsi membrum meretricis esse perstiterit, sed postea doceatur, quam sit hoc malum, iamque baptizatus de mutandis in melius moribus instruatur. peruersum enim putant atque praeposterum prius docere, quemadmodum debeat uiuere christianus et deinde baptizari. sed censent praecedere debere baptismi sacramentum, ut deinde sequatur uitae morumque  fecerit; si autem noluerit, retenta fide christiana, sine qua in aeternum periret, in quolibet scelere inmunditiaque permanserit, saluum eum futurum tamquam per ignem, uelut qui aedificauerit super fundamentum, quod est Christus, non aurum, argentum, lapides pretiosos, sed ligna, fenum, stipulam, id est non iustos castosque mores, sed iniquos et inpudicos. Ad hanc autem disputationem uidentur inpulsi, quod eos mouerit non admitti ad baptismum illos, qui dimissis uxoribus alias duxerint, uel feminas, quae dimissis ui
Abbreviated transcription (Latin):
NTE RE A missa sunt michi a ac et oꝑil¬
quibusdam fr̃ibus laicis quidem. s. diuinorum eloqͥ¬
orum studiosis scripta ñnulla. que ita distinguerẽt
a bonis oꝑib xp̃ianã fidem. ut sine hac ñ posse: sine
uł aut̃ posse ꝑueniri suaderetur ad uitã et̾nam. Qbus
respondens librum scripsi: cui nom̃ est de fide et oꝑi¬
bus. In qͦ disputaui ñ solum quẽ admodum uiuere de¬
beant gr̃a. xp̃i regenerati. uerum etiam quales ad la¬
uachrum regenerationis admitti. Hic lib̾ sic incipit.
Quibdam uidetur indisc̃.
uibusdam uidetur indiscrete: om̃s ad
simalam turpemq uitam facinorib &
flagiens euidentissi¬
mis notam mutare noluerint. atq in ea se ꝑseuerat᷑o ᷤᷤ¬
aꝑta etiam ꝓfessione declarauerint. Nerbi gr̃a. Si qͥsꝗͣ
meretrici adheret. ñ ei pͥus p̃cipiat᷑ ut ab ea discedat.
et tunc ueniat ad baptismum.s: etiam cũ ea manens
mansurumq se confitens. siue etiam ꝓfitens. admitta¬

Expanded text:
nterea missa sunt mihi a quibusdam fratribus laicis quidem, sed diuinorum eloquiorum studiosis scripta nonnulla, quae ita distinguerent a bonis operibus Christianam fidem, ut sine hac non posse, sine illis autem posse perueniri suaderetur ad aeternam uitam. quibus respondens librum scripsi, cuius nomen est: de fide et operibus. in quo disputaui. non solum quemadmodum uiuere debeant gratia Christi regenerati uerum etiam quales ad lauacrum regenerationis admitti. Hic liber sic incipit: Quibusdam uidetur. Quibusdam uidetur indiscrete omnes adm etiamsi malam turpemque uitam facinoribus et flagitiis euidentissimis notam mutare noluerint atque in ea se perseueraturos aperta etiam professione declarauerint. uerbi gratia, si quisquam meretrici adhaeret, non ei prius praecipiatur, ut ab ea discedat et tunc ueniat ad baptismum, sed etiam cum ea manens mansurumque se confitens seu etiam profitens admitta
Abbreviated transcription (Latin):
cere unũ ꝓselitum. cũ aut̃ feceritis. facitis eum fili¬
um gehenne duplo quam uos estis. S potius saña
doctrinam di magistri in utroq teneamꝰ. ut sc̃o baꝑ¬
tismo consona sit uita xp̃iana. nec cuiquã homini
si utrũlibet defuerit. uita ꝓmittatur et̾na. Qui eni
dix̃ nisi quis renatus fuerit ex aqua et sc̃o sp̃u ñ intͣ¬
bit in regnum celoꝵ. ipse etiam dixit. nisi habunda

Expanded text:
cere unum proselytum; cum autem feceritis, facitis eum filicere unum proselytum; cum autem feceritis, facitis eum filium gehennae duplo quam uos estis; sed potius sanam doctrinam dei magistri in utroque teneamus, ut sancto baptismo consona sit uita christiana nec cuiquam homini, si utrumlibet defuerit, uita promittatur aeterna. qui enim dixit: nisi quis renatus fuerit ex spiritu sancto, non intrabit in regn
Abbreviated transcription (Latin):
tur exire. immno ad xp̃m cum sodomis conantur in¬
trare. Paulus apłs dicit. qui prius fui blasphemꝰ &
ꝑsequutor et iniuriosus. s. miscđiam consequut᷑
sum. quia ignorans feci in incredulitate. et istis di¬
citur. tunc potiꝰ miscdiam consequimini. si scientes
male uixeritis in ipsa fide. Nimis longum ẽ et pe¬
ne infinitũ om̃ia testimonia scripturarum uelle
colligere. quib apparet ñ solum ñ eẽ mitiorem cau¬
sam eoꝵ. qui scientes. quam qͥ nescientes uitam ne¬
quissimam et iniquissimã ducunt. uerũ etiã hoc
ipso grauiorem ꝓinde ista suffecerint. Caueamꝰ gͥ
diligent᷑ in adiutorio dñi di nr̃i ñ facere homines
male securos. dicentes eis quod si fuerint in xp̃o bap¬
tirati. quomlibet in ea uixerint fide eos ad salutẽ
et̾nam ẽt uenturos. ne sic faciamus xp̃ianos. quẽ¬
admodum iudei ꝓselitos. quib dñsait. Ne uob̾
scribe et pharisei qui circuitis mare et t̾ram fa¬

Expanded text:
tur exire, immo ad Christum cum Sodomis conantur intur exire, immo ad Christum cum Sodomis conantur intrare. Paulus apostolus dicit: qui prius fui blasphemus et persecutor et iniuriosus; sed misericordiam consecutus sum, quia ignorans feci in incredulitate; et istis dicitur: tunc potius misericordiam consequemini, si scientes male uixeritis in ipsa fide. nimis longum est et paene infinitum omnia testimonia scripturarum uelle colligere, quibus adparet non solum non esse mitiorem causam eorum, qui scientes quam qui nescientes uitam nequissimam et iniquissimam ducunt, uerum etiam hoc ipso grauiorem. proinde ista suffecerint. Caueamus ergo diligenter in adiutorio domini dei nostri non facere homines male securos, dicentes eis, quod si fuerint in Christo baptizati, quomodolibet in ea fide uixerint, eos ad salutem aeternam esse uenturos, ne sic faciamus christianos, quomodo iudaei proselytos, quibus dominus ait: uae uobis, scribae et pharisaei, qui circumitis mare et terram fa
Abbreviated transcription (Latin):
um. Et qͦd petrus ait fontes sicci. hoc iudas nubes sine
aqua. hoc iacobus fides mortua. Non itaq ꝓmitta¬
tur pena ignis transitoria turpiter scelerateq uiuen¬
tib: qui uiam iusticie cognouerunt. Qb meliꝰ erat
ñ cognoscere sicut ueracissima scͥptura testatur. De
talib quippe etiam dñs ait. Et erunt nouissima ho¬
ad immundiciã adulterioꝵ. s ab ea ñ recesserunt. Nec
purgati rursus inquinauert: s. purgari recusauert̃.
Neq enim ut reuelata conscientia intrent adbaptis¬
mũ dignantur saltim uomere pristinas immundi¬
cias. quas canum more iterum sorbeant.s: in lauachri
ipsius sc̃itate ꝑtinacit᷑ crudo pectore indigestam neqͥ¬
ciam tenere contendunt. nec occultant eam pollici¬
tatione uł ficta. s. impudentia ꝓfessionis eructant.
nec exeuntes de sodomis more uxoris loth in p̃terita
iterum attendunt. s om̃ino de sodomis dedignan¬

Expanded text:
um. et quod Petrus ait \'fontes sicci\', hoc ludas "nubes sine um. et quod Petrus ait \'fontes sicci\', hoc ludas "nubes sine aqua" hoc Iacobus \'fides mortua\'. Non itaque promittatur poena ignis transitoria turpiter scelerateque uiuentibus, quia uiam iustitiae cognouerunt, quibus melius erat non cognoscere, sicut ueracissima scriptura testatur. de talibus quippe etiam dominus ait: et erunt nouissima ilad inmunditiam adulteriorum, sed ab ea non recesserunt, nec purgati se rursus inquinauerunt, sed purgari recusauerunt. neque enim, ut releuata conscientia intrent ad baptismum, dignantur saltem uomere pristinas inmunditias, quas canum more iterum sorbeant, sed in lauacri ipsius sanctitate pertinaciter crudo pectore indigestam nequitiam tenere contendunt; nec occultant eam pollicitatione uel ficta, sed inpudentia professionis eructant; nec exeuntes de Sodomis more uxoris Loth in praeterita iterum adtendunt, sed omnino de Sodomis dedignan
Abbreviated transcription (Latin):
conuersatione uiuamus. Sic enim ait. Si eñi refu¬
gientes comquinationes mundi in agnitionẽ dñi nr̃i
et conseruatoris iħu xp̃i. his rursus implexi suꝑantͥ.
facta sũt illis posteriora deteriora pͥorib. Non ait re¬
fugientes ignorantiam di. aut refugientes infideli.¬
tatem scłi. uł tale aliqͥd. s. coinquinationes mundi.
in quib ẽ: utiq om̃is immundicia flagicioꝵ. Nã
de his suꝑius loquens dixit. coepulantes uobiscum.
ocłos habentes plenos adulterii. et indesinentis pec¬
catis. Ideo etiam fontes siccos eos appellat. fontes uide¬
licet qͦd acceꝑint agnitionem dñi xp̃i: siccos autem
quia ñ congruent᷑ uiuunt. De talib quippe etiam
nubes sine aqua. et cetera. Quod eñĩ petrꝰ ait. coepulan¬
tes uob̾cũ. oculos habentes plenos adulteri: hoc iu¬
aas in dilectionib ur̃is maculati copulant᷑. Mixtist̃
enim bonis in epulis sacram̃toꝵ. et dilectionib plebi¬

Expanded text:
conuersatione uiuamus. sic enim ait: si enim refuconuersatione uiuamus. sic enim ait: si enim refugientes coinquinationes mundi in agnitionem domini nostri et conseruatoris Iesu Christi his rursus inplexi superantur, facta sunt illis posteriora deteriora prioribus. non ait refugientes ignorantiam dei\' aut refugientes infidelitatem saeculi uel tale aliquid, sed: coinquinationes mundi, in quibus est utique omnis inmunditia flagitiorum. nam de his superius loquens dixit: coepulantes uobiscum, oculos habentes plenos adulterii et indesinentis peccati. ideo etiam fontes siccos eos appellat: fontes uidelicet, quod acceperint agnitionem domini Christi, siccos autem, quia non congruenter uiuunt. de talibus quippe etiam psos pascentes, nubes sine aqua et cetera. quod enim Petrus ait: coepulantes uobiscum, oculos habentes plenos adulterii, hoc ludas: in dilectionibus uestris maculati coepulantur. mixti sunt enim bonis in epulis sacramentorum et dilectionibus plebi
Abbreviated transcription (Latin):
sus implexi suꝑant᷑: facta sunt ilł posteriora deter iora
pͥorib. Meliꝰ enim erat illis ñ cognoscere uiam iusticie
quam cognoscentes retrorsum reflecti: a tradito sibi
mandato. Contigit enim illis res ueri ꝓu̾bii. canis
reuersus ad uomitũ suũ. & sus lota in uolutabris
ceni. Qd adhuc ꝑmittitur contra istã manifestissimã
ueritatẽ conditio melior his qui cognouerunt uiam
omnino ñ cognouissent. cum aꝑtissime dicatur. me¬
lius erat illis ñ cognoscere uiam iusticiȩ. quam cog¬
noscentes retrorsum reflecti. a tradito sibi sc̃o man¬
dato: Neq enim illud hoc loco intelligendum ẽ. scm̃
mandatũ. quo p̃ceptum ẽ: ut in dm credamꝰ. quanqͣ
eo ipso totum contineatur. si eam intelligamꝰ fidem
credentium quȩ ꝑdilectionem oꝑat᷑. s: aꝑte exp̃ssit qͥd
diceret scm̃ mandatum. id est quo p̾ceptum ẽ: ut ab
huius mundi comquinationibus recedentes. casta

Expanded text:
sum inpliciti susum inpliciti suillis non cognoscere uiam iustitiae quam cognoscentes retrorsum reflecti a tradito sibi sancto mandato. contigit enim illis res ueri prouerbii: canis reuersus ad uomitum suum et: sus lota in uolutabris ceni. quid adhuc promittitur contra istam manifestissimam ueritatem condicio melior his, qui cognouerunt uiam omnino non cognouissentόt, cum apertissime dicatur: melius erat illis non cognoscere uiam iustitiae quam cognoscentibus retrorsum reflecti a tradito sibi sancto mandato? Neque enim illud hoc loco intellegendum est sanctum mandatum, quo praeceptum est, ut in deum credamus - quamquam eo ipso totum continetur, si eam intellegamus fidem credentium, quae per dilectionem operatur — sed aperte expressit quid diceret sanctum mandatum, id est, quo praeceptum est, ut ab huius mundi coinquinationibus recedentes casta
Abbreviated transcription (Latin):
et in uelamentũ malicie qͦd scriptũ ẽ nos ad nouũ
testamentũ ꝑtinentes. ñ ancille filios ẽẽ: s libere. qͣ
libertate.xp̃c nos liberauit. et putauerant ẽẽ hoc libere
uiuere. ut tanqũa de tanta redemptione securi qͥcqͥd
liberet licere sibi arbitrarentur. ñ intuentes qͦd dic¬
tum ẽ: uos in libertatem uocati estis fr̃s. tantum ne
libertatem in occasionem carnis detis. unde et ipse
petrus dicit. liberi ñ sicut uelamentũ malicie ha¬
bentes libertatem.ait de illis et in scd̃a epła sua. Hi
sũt fontes sicci.&. nebule a turbine exagitate: qui¬
b caligo tenebrarum reseruata est. Suꝑba enim ua¬
nitatis loquentes. illiciunt inconcupiscentus car¬
nis impudicitiȩ eos qui paululũ effugerunt in erro¬
re conu̾sati. lib̾tatẽ illis ꝓmittentes. cũ ipsi serui sint
tus est. Si enim refugientes coinquinationes mundi
in agnitionẽ dñi nr̃i et conseruatoris iħu xp̃i. hisrur¬

Expanded text:
et in uelamentum malitiae, quod scriptum est, nos ad nouum et in uelamentum malitiae, quod scriptum est, nos ad nouum testamentum pertinentes non ancillae filios esse, sed liberae, qua libertate Christus nos liberauit, et putauerant hoc esse libere uiuere, ut tamquam de tanta redemptione securi, quidquid liberet, licere sibi arbitrarentur, non intuentes, quod dictum est: uos in libertatem uocati estis, fratres; tantum ne libertatem in occasionem carnis detis. unde et ipse Petrus dicit: liberi, non sicut uelamentum malitiae habentes libertatem, ait de illis et in secunda epistula sua: hi sunt fontes sicci etnebulae a turbine exagitatae, quibus caligo tenebrarum reseruata est. superba enim uanitatis loquentes inliciunt in concupiscentiis carnis inpudicitiae eos qui paululum effuge-runt, in errore conuersati, libertatem illis promittentes, cum is est si enim refugientes coinquinationes mundi in cognitione domini nostri et saluatoris Iesu Christi his rur