comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
flamina : Nonne aurum purgat: State
in dño fr̃z. Potentior est qui uocauit uos.
minas impiorum ne tunueritis. inimicos
patimini: habetis proquibus oretis. Pror¬
sus non uos terreant. Hec est s. anitas. Hau¬
rite hinc: in isto conuuid. Hic bibite
unde saciemini. non illic unde insania¬
tis. S̾tate in dño. Argentei estis. aurum
eritis. lsta similitudo non a nobis ẽ. de di¬
uina scriptura ẽ. Legistis. audistis. sicut au¬
rum infornace proluuit illos: ⁊ sicut holo¬
causti hostiam accepit illos. Ecce quid eri¬
tis: ad thesauros dei. estote diuites de deo.
non eum facturi diuitem: sed de illo futu¬
ri diuites. Impleat uos: aliud non admit
potestates ordinatas contemptores sitis:
Non hoc dicinus. Qui ⁊ hinc egrotatis:
cangite ⁊ hinc illam fimbriam uestim̃ti.
Ipse dicit apłis. Omĩs anima potestatibus
sublumniorib subdita sit. Non enim poce¬
stas: nisi a deo. Quȩ autem sunt: adeo
ordinatȩ sunt. Qui enim resistit potes¬

Expanded text:
flamma? Nonne aurum purgat? State flamma? Nonne aurum purgat? State in Domino, fratres: potentior est qui vocavit vos. Minas impiorum ne timueritis. Inimicos patimini; habetis pro quibus oretis; prorsus non vos terreant. Haec est sanitas, haurite hinc in isto convivio: hic bibite, unde satiemini, non illic, unde insaniatis. State in Domino. Argentei estis, aurum eritis. Ista similitudo non a nobis est, de divina Scriptura est. Legistis, audistis: Sicut aurum in fornace probavit illos; et sicut holocausti nostiam accepit illos . Ecce quid eritis ad thesauros Dei. Estote divites de Deo: non eum facturi divitem, sed de illo futuri divites. Impleat vos, aliud non admittpotestates ordinatas contemptores sitis? Non hoc dicimus. Qui et hinc aegrotatis, tangite et hinc fimbriam illam vestimenti. Ipse dicit Apostolus: Omnis anima potestatibus sublimioribus subdita sit: non est enim potestas nisi a Deo. Quae autem sunt, a Deo ordinatae sunt. Qui autem resistit potes
Abbreviated transcription (Latin):
premi solet: xp̃iani non p̃mant corpus xͥ.
his qui foris sunt uidicare : Ipse apłs ait.
Illos aliter alloquimur canquam infir¬
mos: blandiendum ẽ illis ut audiant
ueritatem. In uobis secanda putredo ẽ.
Si queritis unde iuncantur pagani. un¬
de illuminentur. unde ad salutem uocent᷑:
deserite sollempnitates eoꝵ deserite nugas
ipsorum. Ꝙ si non consentiunt ueritati
si fuerit qui cibi preest. nutritor tiis ẽ.¬
Si malus fuerit: temptator tuus est. Et
nutrim̃ta libenter accipe. ⁊ in temptacione
approbare. Esto aurum adtende mũdũ
istum tanquam fornacem aurificis.
In uno anͥgusto loco: tria sunt. Aurum
palea ignis. Ad illa duo ignis apponitur.
Palea uritur. aurum purgatur. Cessit
nescio quis minis ⁊ adductus ẽ ad idolũ.
Ue michi quia paleam plango. cinerem
uideo. Non cessit minis non cessit cortoribꝰ.
Adductus ad iudicem. stecit in confessione
sua: non est flexus ad idolum. Quid facit

Expanded text:
premi solet; Christiani non premant corpus Chripremi solet; Christiani non premant corpus Chrihis qui foris sunt judicare? ipse Apostolus ait . Illos aliter alloquimur, tanquam infirmos, Blandiendum est illis, ut audiant veritatem: in vobis secanda putredo est. Si quaeritis unde vincantur Pagani, unde illuminentur, unde ad salutem vocentur: deserite solemnitates eorum, deserite nugas ipsorum; et si non consentiunt veritati si fuerit qui tibi praeest, nutritor tuus est: malus si fuerit, tentator tuus est. Et nutrimenta libenter accipe, et in tentatione approbare. Esto aurum. Attende mundum istum tanquam fornacem aurificis: in uno angusto loco tria sunt, aurum, palea, ignis. Ad illa duo ignis apponitur, palea uritur, aurum purgatur. Cessit nescio quis minis, et adductus est ad idolium: vae mihi, quia paleam plango, cinerem video. ; adductus ad judicem, stetit in confessione sua, non est flexus ad idolium: quid facit
Abbreviated transcription (Latin):
mentum ad quod ẽ ciues carchaginis bñe
uiuant: et ipsi erunt genium carchaginis.
Si autem genium demonium ẽ. audisti et
ibi. Quȩ immolant gentes. demonibus
unmolant: ⁊ non dõ. Nolo uos socios fieri
demoniorum. Nouimus quia non ẽ ds̃.
Utinam ⁊ ipsi sic norint. S propt̾ eos qui hoc
non nouerunt infirmos. non debet ꝑcuti cõs¬
cientia ipsorum. Hoc monet apłs. Nam ⁊ illi
quod numen h̃nt ⁊ pro numine accipiant
illã statuam: aratestatur. Quid illic faci¬
at.ara.si illud non habetur pro numine :
Nemo michi dicat non ẽ numen: non est
dẽ. Iam dixi utinam sic ipsi norunt hoc:
quomodo nouimus om̃s nos. Sed quid
habeant. pro qua re hañt quid ibi facrent:
ara illa testatur. Conuincit om̃ium colẽ¬
tium mentes non comuncat recumbentes:¬
S non premant̃ xp̃iani: si p̃munt̃ pagan:
p̃m̃tes. querebat cangentes. Atq utinam
fr̃ apaganis p̃matur corpus xͥ. aquibus

Expanded text:
mentum est aliquod; cives Carthaginis bene mentum est aliquod; cives Carthaginis bene vivant, et ipsi erunt genium Carthaginis. Si autem genium daemonium est, audisti et ibi: Quae immolant Gentes, daemonibus immolant, et non Deo: nolo vos socios fieri daemoniorum . Novimus quia non est Deus; utinam et ipsi sic norint: sed propter eos qui hoc non norunt infirmos, non debet percuti conscientia ipsorum. Hoc monet Apostolus. Nam et illi quod numen habeant et pro numine accipiant illam statuam, ara testatur. Quid illic facit ara, si illud non habetur pro numine? Nemo mihi dicat. Non est numen, non est Deus. Jam dixi, Utinam sic ipsi norint hoc, quomodo novimus omnes nos. Sed quid habeant, pro qua re habeant, quid ibi faciant, ara illa testatur. Convicit omnium colentium mentes, non convincat recumbentesSed non premant Christiani, si premunt Pagani. prementes, quaerebat tangentes. Atque utinam, fratres, a Paganis prematur corpus Christi, a quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ris: non ẽẽ xp̃m dm̃. Pagani hoc solent di¬
cere. Uides quid faciunt malȩ mensȩ:
Uides qm̃ corrumpunt mores bonos coł¬
logiia mala: Tu ibi de euangłio loqui
non potes. et de idolis loquentes audis:
Amictis ibi quod xp̃s deus ẽ: ⁊ quod ibi bi¬
bis in ȩccłia uomis. Forte hic audes loqui:
forte int̾ turbas audes murmurare. Num¬
quid xp̃s non homo fuit: Nonne crucifixus
ẽ: Apaganis hoc didicisti. Salutem ꝑdidisti:
fimbriam non tetigisti. Tange ⁊ in hoc fun¬
briam: recipe salutem. sicut eam tangeie¬
te dociumus in eo quod scriptum ẽ. qui
uiderit frẽm in idolio recumbentem. lan¬
ge illam. ⁊ de diuinitate. xp̃i ⁊ de uideis
dicebat eadem fimbria. Quorum patres
uerum dm̃ peccas: dum discumbis apd̃
um ẽ carthagiis. Quasi si mars aut mer¬
curius eẽt: ds̃ eẽt. Sed quomodo ab ipsis
habeatur attende. nunquid sit. Nam rego
tecum scio: quia lapis ẽ. Si genium orna¬

Expanded text:
ris non esse Christum Deum. Pagani hoc solent diris non esse Christum Deum. Pagani hoc solent dicere. Vides quid faciunt mensae malae? Vides quoniam corrumpunt mores bonos colloquia mala ? Tu ibi de Evangelio loqui non potes, et de idolis loquentes audis. Amittis ibi quod Christus Deus est: et quod ibi bibis, in Ecclesia vomis. Forte hic audes loqui, forte inter turbas audes murmurare: Numquid Christus non homo fuit? nonne crucifixus est? A Paganis hoc didicisti, salutem perdidisti, fimbriam non tetigisti. Tange et in hoc fimbriam, recipe salutem. Sicut eam te tangere docuimus in eo quod scriptum est, Qui viderit fratrem in idolio recumbentem: tange illam et de divinitate Christi. De Judaeis dicebat eadem fimbria, Quorum patres,verum Deum peccas, dum discumbis apud dum est Carthaginis. Quasi si Mars aut Mercurius esset, Deus esset. Sed quomodo ab ipsis habeatur, attende; non quid sit. Nam et ego tecum scio quia lapis est. Si genium orna
Abbreviated transcription (Latin):
ligi uolumus. Lapides estis inuia: uenire
uolentes offendunt. ⁊ redeunt. dicunt enĩ
in cordibus siuis. Quare nos relinquamus
deos: quos. xp̃iani ipsi nobiscũ colunt: Ab¬
sit ame inquit ut ego deos gentiũ colam.
Noui intelligo: credo. Quid facis de cons¬
cientia infirmi quam ꝑcutis: Quid facis
de p̾ciosi contempnis quod emptum est:
Uide quanti emptum ẽ. Peribit inquit
infirmus in tua scientia. quam te dicis
habere ut scias quia nichil est idolum.
⁊ amimo cogites dm̃. Et sic recumbas in ido¬
lio. In hac scientia perit infirmus. Q ne
concempnas infirmũ: addidit ꝓpt̃ quem
Precium ipsius attende: Q cum morte xͥ
totum mundũ appende. Et ne adhuc¬
te putares in infirmum peccare. et leue
duceres peccatum ac paripenderes: in
xp̃m inquit peccatis. Solent enĩ homines
dicere. In hominem pecco. Numquid in
beres didicisti: Non admittit istam doc¬
trinam: xp̃i doctrina. Quero ubi didice¬

Expanded text:
ligi volumus, lapides estis in via; venire ligi volumus, lapides estis in via; venire volentes offendunt, et redeunt. Dicunt enim in cordibus suis: Quare nos relinquamus deos, quos Christiani ipsi nobiscum colunt? Absit, a me, inquit, ut ego deos Gentium colam. Novi, intelligo, credo. Quid facis de conscientia infirmi, quam percutis? Quid facis de pretio, si contemnis quod emptum est? Vide quanti emptum est, Peribit, inquit, infirmus in tua scientia: quam te dicis habere, ut scias quia nihil est idolum, et animo cogites Deum, et sic recumbas in idolio. In hac scientia perit infirmus. Et ne contemnas infirmum, addidit, propter qpretium ipsius attende, et cum morte Christi totum mundum appende. Et ne adhuc putares te in infirmum peccare, et leve duceres peccatum ac parvi penderes, In Christum, inquit, peccatis. Solent enim homines dicere: In hominem pecco, numquid in beres, didicisti? Non admittit istam doctrinam Christi doctrina. Quaero ubi didice
Abbreviated transcription (Latin):
annos in illo morbo. si post consummata
om̃ia in medicis ⁊ non recepta sanitate
aliquando ius sana fieri. Omulier quã
alloquor in typo ęccłiȩ ĩubet illud pat̃
tiuis. ⁊ illud iubet ppłs tuus. S dicit tibi
dñs tuus. Obliuiscere popłm tuum. et
domum patris tui. Quo bono quo fructu.
qua mercede: Qm̃ concupiuit inquit
rex decorem tuum. Concupiuit quod
fecit: qm̃ ut pulcram facẽt. fędam ama¬
uit. Pro infideli et fȩda. sanguinẽ fudit.
fidelem ac pulcram reddidit. dona sua
inte amauit. Quid enim sponso t̾uo cõ¬
tulisti: Quid indotem . aipriore patre et
priore popło accepisti: Nonne luxurias
tpannos peccatorum: Abiecit pannos tuos
discidit cilicium tuum. Misertus est ut
ornaret: ornauit ut amaret. Quid plura
quod dolor nr cogit quomͦcumq dicere ⁊¬
⁊ cacere non ꝑmittit: Quicumq uolue¬
rint ista contempnere: in xp̃m peccant.
llideant quid agant. Niganos reliquos col¬

Expanded text:
annos in illo morbo, si post consumpta annos in illo morbo, si post consumpta omnia in medicis, et non recepta sanitate aliquando vis sana fieri, o mulier, quam alloquor in typo Ecclesiae, jubet illud pater tuus, et illud jubet populus tuus. Sed dicit tibi Dominus tuus, Obliviscere populum tuum et domum patris tui. Quo bono? quo fructu? qua mercede? Quoniam concupivit, inquit, rex decorem tuum . Concupivit quod fecit: quoniam ut pulchram faceret, foedam amavit. Pro infideli et foeda sanguinem fudit, fidelem ac pulchram reddidit, dona sua in te amavit. Quid enim sponso tuo contulisti? Quid in dotem a priore patre et priore populo accepisti? Nonne luxurias et pannos peccatorum? Abjecit pannos tuos, discidit cilicium tuum: misertus est, ut ornaret; ornavit, ut amaret. CAPUT bis dicere, quod dolor noster cogit quomodocumque dicere, et tacere non permittit? Quicumque voluerint ista contemnere, in Christum peccant, videant quid agant. Paganos reliquos col
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ non cues ue offendas dm̃: Quid enim
times ne offendas maiorem: Uide ne forte
sit maior isto: quem tunes offencłe. Maior¬
est certe. Noli offencłe. Hec tibi regła ꝓponit᷑.
Nonne manifestum est eum minine of¬
fendendum. qui maior ẽ cet̾is: Discute
nunc maiores tuos. pͥmi tibi sunt mater
⁊ pat̾. Si recte educantes. si in xp̃m nut̾¬
entes: audiendi in om̃ibus obtempan¬
dum eis in om̃i uissione. contͣ maiorẽ¬
si nichil uibeant: ⁊ seruiatur illis. Qius
ẽ inquit maior eo qui me generauit.
Ille qui te ipsum creauit. Generat enĩ
homo: creat ds̃. Unde genãt homo nes¬
cit: quid genãt᷑us sit nescit. Ille qui te
uidit ut facẽt antequam ẽẽt quemfẽcẽ.
certe maior ẽ patre tuo. Maior sit patria
et ipsis parentibus tiuis: ut quicquid ius¬
serint pͥarentes contͣ patriam non audi¬
intur. et quicquid uisserit patria contͣ
dm̃: non audiatur. Si enim sanari uis
si post fluxum sanguinis. si post duodecim

Expanded text:
et non offendis Deum. Qui enim et non offendis Deum. Qui enim times, ne offendas majorem, vide ne forte sit major isto, quem times offendere. Majorem certe noli offendere. Haec tibi regula proponitur. Nonne manifestum est, eum minime offendendum, qui major est caeteris? Discute nunc majores tuos. Primi tibi sunt pater et mater: si recte educantes, si in Christum nutrientes; audiendi in omnibus, obtemperandum eis in omni jussione; contra majorem nihil jubeant, et serviatur illis. Quis est, inquis, major eo qui me generavit? Ille qui te ipsum creavit. Generat enim homo, creat Deus. Unde generat homo, nescit: quid generaturus sit, nescit. Ille qui te vidit ut faceret, antequam esset quem fecit, certe major est patre tuo. Major sit patria et ipsis parentibus tuis; ut quidquid jusserint parentes contra patriam, non audiantur. Et quidquid jusserit patria contra Deum, non audiatur. Si enim sanari vis, si post fluxum sanguinis, si post duodecim
Abbreviated transcription (Latin):
inidolio recumbentem: nõne conscientia
eius cum sit infirma edificabitur ad man¬
lacris homines quȩ a xp̃ianis honorari
putant : Nouit inquit deus cor meum.
s frãt tuus non nouit cor tuum. Si infir¬
mus es: caue maiorem egritudinem. Si
iafirmus es: cura fris infirmitatem. Qui
uident ista edificantur ad alia. ut non
tantum ibi manducare s et sacrificare
desiderent. Et perit infirmus in tua sci¬
entia frat̃. Audifrater. Si contempnelus
infirmum. ętiam frẽm contempnis : Exꝑ¬
giscere. Quid si in ipsum xp̃m peccas : At¬
tende enim. quod nullo pacto possis con¬
tempnere. Sie aut̃ inquit peccantes in fr̃s
⁊ ꝑcutientes conscientiam eoꝵ infirmam
in.xp̃m peccatis. Eant nunt qui ista con¬
tempnunt. ⁊ recumbant inidolio. Nonne
erunt p̃mentes non tangentes: & cum
recubuerĩt mnidolio. uenunt ⁊ impseant
ȩccłiam. non salutem accepturi s p̃ssuram
iorem. Tunes prorsts ne offendas maiorem.

Expanded text:
in idolio recumbentem; nonne conscientia in idolio recumbentem; nonne conscientia ejus, cum sit infirma, aedificabitur ad manlacris homines, quae a Christianis honorari putant? Novit, inquit, Deus cor meum. Sed frater tuus non novit cor tuum. Si infirmus es, cave majorem aegritudinem: si firmus es, cura fratris infirmitatem. Qui vident ista, aedificantur ad alia, ut non tantum ibi manducare, sed et sacrificare desiderent. Ecce perit infirmus in tua scientia frater. Audi, frater: si contemnebas infirmum, etiam fratrem contemnis? Expergiscere. Quid, si in ipsum Christum peccas? Attende enim quod nullo pacto possis contemnere. Sic autem, inquit, peccantes in fratres, et percutientes conscientiam eorum infirmam, in Christum peccatis. Eant nunc, qui ista contemnunt, et recumbant in idolio: nonne erunt prementes, non tangentes? et recubuerint in idolio, veniant et impleant ecclesiam; non salutem accepturi, sed pressuram jorem. Time prorsus, ne offendas majorem;
Abbreviated transcription (Latin):
ab oriente ⁊ occidente recumbere in reg¬
no cȩlorum: non in templis ydolorum.
Estote ergo corpiis xp̃i. non pressura cor¬
poris xp̃i. Habetis uestimenti fimbriam
quam tangatis: ut aprofłuo sanguinis
idest carnalium uoluptatum fluxu sane¬
mini: habetis inquam uestumti fimbriam
quam tangatis. Uestem putate apłos: sub
tertura unitatis adherenta aterib xp̃i.
Inhis apłis erat tanquam finbria minimꝰ
⁊ nouissimus paulus: ipso dicente. ego sũ
minimus apłorum. In ueste noussimum
⁊ minimum: fimbria est. fimbria u
contemptu aspicitur. s cum salute dangit᷑.
Usq adhanc horam ⁊esurimus ⁊ sitimus
⁊ nudi sumus. ⁊ colaphiramur. Quid tam
extremum. quid tam condemptibile: Tan¬
ge si fluxum sanguinis pateris. Exiet
uirtus de illo cuius uestis est. ⁊ sanabit te.
fimbria modo tangenda proponebatur.
quando ex eodem apło legebatur. Si enĩ
quis uiderit eum qui habet scientiam

Expanded text:
ab oriente et occidente recumbere in regab oriente et occidente recumbere in regno coelorum, non in templo idolorum. Estote ergo corpus Christi, non pressura corporis Christi. Habetis vestimenti fimbriam, quam tangatis, ut a profluvio sanguinis, id est, carnalium voluptatum fluxu sanemini. Habetis, inquam, vestimenti fimbriam, quam tangatis. Vestem putate Apostolos, sub textura unitatis adhaerentes lateribus Christi. In his Apostolis erat tanquam fimbria minimus et novissimus Paulus: ipso dicente, Ego sum minimus Apostolorum . In veste novissimum et minimum, fimbria est. Fimbria cum contemptu aspicitur: sed cum salute tangitur. Usque ad hanc horam et esurimus, et sitimus, et nudi sumus, et colaphizamur . Quid tam extremum, quid tam contemptibile? Tange, si fluxum sanguinis pateris: exiet virtus de illo cujus vestis est, et sanabit te. Fimbria modo tangenda proponebatur, quando ex eodem apostolo legebatur: Si enim quis viderit eum qui habet scientiam,
Abbreviated transcription (Latin):
terea inquit multi ab oriente ⁊ occiden¬
te uenient. Non om̃s s multi: tamen ipsĩ
ab oriente et occidente. Istis duabus par¬
tibus totus orbis designatur. Multi ab
oriente ⁊ occidente uenient: ⁊ recũbent
cum abraam ⁊ ysaac et iacob in regno
celorum. Filii autem regni: uidei scilicet.
Unde filii regni: Quia legem acceꝑunt
ad quos propħȩ missi sunt. apud quos
templum ⁊ sacerdotium fuit: qui cele¬
brant figuras om̃ium futurorum. Qua¬
rum enim rerum figuras celebrauerũt.
p̃sentiam non agnouerunt. Filii autẽ
regni ibunt inquit in cenebras ext̾ĩores:
ibi erit ploratus et stridor dentium. Ui¬
demus uideos reprobatos. uidemꝰ xp̃i¬
anos ab oriente ⁊ occidente uocatos ad
quoddam conuiuium cęleste. ut re¬
cumbant cum abraham ysaac ⁊ iacob
ubi panis iusticia. ubi potus sapientia.
popło estis. iam tunc p̃dicato: nunc p̾¬
sentato. De his utiq estis qui uocati sũt

Expanded text:
terea, inquit, multi ab oriente et occidenterea, inquit, multi ab oriente et occidente venient. Non omnes, sed multi: tamen ipsi ab oriente et occidente: istis duabus partibus totus orbis designatur. Multi ab oriente et occidente venient, et recumbent cum Abraham, et Isaac, et Jacob, in regno coelorum: filii autemUnde filii regni? Quia Legem acceperunt, ad quos Prophetae missi sunt, apud quos templum et sacerdotium fuit, qui celebrabant figuras omnium futurorum. Quarum enim rerum figuras celebraverunt, praesentiam non agnoverunt. Filii ergo regni ibunt, inquit, in tenebras exteriores; ibi erit ploratus et stridor dentium. Videmus Judaeos reprobatos, videmus Christianos ab oriente et occidente vocatos ad quoddam convivium coeleste, ut recumbant cum Abraham et Isaac et Jacob; ubi panis justitia, ubi potus sapientia. populo estis, jam tunc praedicto, nunc praesentato. De his utique estis, qui vocati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Turbȩ te comprimunt. & tanquam di¬
ceret dñs tangentem quero non p̾men¬
tem. sic ętiam nũc est corpiis eius: idest
ȩccłia eius. Tangit eam fides paucorum:
premit turba multorum. Corpus enim
xp̃i ẽẽ eccłiam tanquam filii ens audi¬
stis: et si uultis ipsi estis. Apłs multis lo¬
cis hoc dicit. Pro corpore inquit euis
quȩ est ȩccl̃ia. & iterum. Uos autem estis
corpus xp̃. et menbra. Si ergo corpiis eilis
sumus quod tunc corpus ipsius in turba pa¬
tielitur: hoc patitur ȩccłia ipsius. a curbis
p̃itur apaucis tangitur. Caro eam p̃mit
fides tangit. Erigite quippe occłos obsecro
uos: qui habetis unde uideatis. Habetis
enim quod uideatis. erigite ocłos fidei.
tangite extreiam fimbriam uestim̃ti:
sufficiat ad salutem. Uidete quod audi¬
stis ex euangłio. T̃ unc futurum: nunc
presens ẽ. Ideo inquit dico ub̃. propter
laudatam centurionis fidem. canquam
alienigenȩ carne domestici corde. Prop¬

Expanded text:
Turbae te comprimunt. Et tanquam diTurbae te comprimunt. Et tanquam diceret Dominus, Tangentem quaero, non prementem. Sic etiam nunc est corpus ejus, id est, Ecclesia ejus. Tangit eam fides paucorum, premit turba multorum. Corpus enim Christi esse Ecclesiam, tanquam filii ejus, audistis: et si vultis, ipsi estis. Apostolus multis locis hoc dicit: Pro corpore, inquit, ejus quae est Ecclesia . Et iterum: Vos autem estis corpus Christi et membra . Si ergo corpus ejus sumus, quod tunc corpus ipsius in turba patiebatur, hoc patitur Ecclesia ipsius. A turbis premitur: a paucis tangitur. Caro eam premit, fides tangit. Erigite igitur oculos, obsecro vos, qui habetis unde videatis. Habetis enim quod videatis. Erigite oculos fidei, tangite extremam fimbriam vestimenti, sufficiet ad salutem. stis ex Evangelio tunc futurum, tunc praesens est. Ideo, inquit, dico vobis: propter laudatam Centurionis fidem, tanquam alienigenae carne, domestici corde Prop
Abbreviated transcription (Latin):
corpore non intrauit. ⁊ eius tam̃ fidem
atq ipsam domum absens corpore p̃sens
maiestate sanauit: sic ⁊ idem dñs in solo
uidco popło corpore fuit. apud alias gn̾̃ts
nec de uirgine natus est. nec passus ẽ. noc
pedibus ambulauit: nec humana ꝑtulit.
nec diuina mirabilia fecit: nichil horũ
inceteris gentibus: ⁊ tam̃ de illo impletũ
est quod dictum erat. popłs quem non
cognoui seruiuit michi. Quomodo si nõ
cognouit: in auditu auris obediuit mͥ.
Iudea gens cognouit ⁊ crucifixit: orbis
dammͦ absentiam corporis sui ⁊ p̃sentiã
iurtutis suȩ in om̃ibus gentibus et in
illa muliere significauit: quȩ fimbriã
uestimenti eius tetigerat. cum requirit
dicens. Quis me tetigit : T̃anquã absens
requirit: tanquam p̾sens sanat. Turbȩ
te inquiunt discipłi comprimũt: et
dicis quis me tetigit: quasi enim sic am¬
bularet ut anullo prorsus corpore tan¬
geretur: ita dixit quis me tetigit. ꝙ illi.

Expanded text:
corpore non intravit, et ejus tamen fidem corpore non intravit, et ejus tamen fidem atque ipsam domum absens corpore, praesens majestate sanavit: sic et idem Dominus in solo Judaeo populo corpore fuit; apud alias gentes nec de virgine natus est, nec passus est, nec pedibus ambulavit, nec humana pertulit, nec divina mirabilia fecit. Nihil horum in caeteris gentibus: et tamen de illo impletum est, quod dictum erat, Populus quem non cognovi, servivit mihi. Quomodo, si non cognovit? In auditu auris obedivit mihi . Judaea gens cognovit, et crucifixit: orbis dam modo absentiam corporis sui et praesentiam virtutis suae in omnibus Gentibus, et in illa muliere significavit, quae fimbriam vestimenti ejus tetigerat, cum requirit dicens: Quis me tetigit? Tanquam absens, requirit: tanquam praesens, sanat. Turbae te, inquiunt discipuli, comprimunt, et dicis: Quis me tetigit ? Quasi enim sic ambularet, ut a nullo prorsus corpore tangeretur, ita dixit, Quis me tetigit? Et illi,
Abbreviated transcription (Latin):
mo fallebat: ꝑhibuit testimonium cor¬
dis hominis: Audiens uerba humilita¬
tis: pronuntians sententiam sanitatis.
homo sum sub pocestate constitutus. ha¬
bens sub me milites. & dico huic uade
⁊ uadit: et alio ueni ⁊ uenit: et seruo m̃o
fac hoc et facit. Pocestas sum quibusdam
sub me positis sub potestate quadam suꝑ
me. Sigͦ ego inquit homo sub potestate.
iubendi habeo potestatem: quid tu pos¬
sis cui om̃s seruiunt potestates : Erat aut̃
iste de gentibus. erat quippe centurio.
Iam uidea gens: habebat militem roma¬
num imꝑium. Ibi iste militem agebat:
quantum agere centurio poterat. et sub
potestate. ⁊ habens potestatem. Subditꝰ
obediens. subditor regens. dñs aut̃ quid:
Uideat precipue nocessario caritas ur̃a.
quamuis in popło eẽt uidaico: iam ꝓnu
tiabat eccłiam in toto orbe t̾rarum futurã.
inquam erat missurus apłos. Ipse agentib
non uisus creditus. auideis uisus ⁊ occisus.
Quomodo enim domum huius dñs

Expanded text:
mo fallebat, perhibuit testimonium cormo fallebat, perhibuit testimonium cordi hominis, audiens verba humilitatis, pronuntians sententiam sanitatis. homo sum sub potestate constitutus, habens sub me milites; et dico huic, Vade, et vadit; et alii, Veni, et venit; et servo meo, Fac hoc, et facit. Potestas sum quibusdam sub me positis, positus sub potestate quadam super me. Si ergo ego, inquit, homo sub potestate, jubendi habeo potestatem; quid tu possis, cui omnes serviunt potestates? Erat autem iste de Gentibus: erat quippe centurio. Jam Judaea gens habebat militem Romani imperii. Ibi iste militem agebat, quantum agere centurio poterat; et sub potestate, et habens potestatem; subditus obediens, subditos regens. Dominus autem quod intendat praecipue necessario Charitas vestra, quamvis intiabat Ecclesiam toto orbe terrarum futuram, in quam erat missurus Apostolos: ipse a Gentibus non visus et creditus, a Judaeis visus et occisus. Quomodo enim domum hujus Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
do sepeliunt: mortui mortuorum sepe¬
liunt. Iuius corpus animam perdidit.
illorum anima dm̃. Sicut enim uita
corporis anima ẽ: sic uita animȩ ds̃. Sic̃
expirat corpus cum animam enuitit:
ita expirat anima cum dm̃ amittit. ds̃
amissus mors animȩ: amina amissa mois
corporis. Mors corporis necessaria: mors
indomo pharisei suꝑbi cuiusdam. In do¬
mo enis erat ut dixi. ⁊ in pectore eius
non erat. In huius uͦ centurionis domũ
non intrauit: & pectus possedit. ⁊acheus
uero dñm ⁊ domo suscepit et animo.
Huius tam̃ fides: inhumilitate laudat᷑.
Dicit enim. Non sum dignus ut intres
carnem. Nam ce iste iam israelites erat
scđm sp̃m. Uenerat dñs ad isiahelem car¬
nalem idest ad uideos ibi primum querẽ
oues ꝑditas: in quo popło et de quo ppło
etiam corpus assumpserat. Non ibi inue¬
nit tantam fidem: ipse dicit. Possumus
nos metiri fidem hominum. sicut hoĩes.
Ille qui interiora cernebat. ille quem ne¬

Expanded text:
do sepeliunt, mortui mortuum sepedo sepeliunt, mortui mortuum sepeliunt. Illius corpus animam perdidit: illorum anima Deum. Sicut enim vita corporis anima est: sic vita animae Deus. Sicut exspirat corpus, cum animam emittit: ita exspirat anima, cum Deum amittit. Deus amissus, mors animae: anima emissa, mors corporis. Mors corporis necessaria: mors in domo pharisaei cujusdam superbi. In domo ejus erat, ut dixi; et in pectore ejus non erat. In hujus vero Centurionis domum non intravit, et pectus possedit. Zacchaeus vero Dominum et domo suscepit, et animo . Hujus tamen fides in humilitate laudatur. Dixit enim, Non sum dignus ut sub teccarnem. Nam et iste jam Israelites erat secundum spiritum. Venerat Dominus ad Israelem carnalem, id est, ad Judaeos, ibi primum quaerere oves perditas, in quo populo, et de quo populo etiam corpus assumpserat: Non ibi inveni tantam fidem, ipse dicit. Possumus nos metiri fidem hominum, sicut homines: ille qui interiora cernebat, ille quem ne
Abbreviated transcription (Latin):
inquit foueas hẽnt. ⁊ uolatilia cęli nidos.
filius aut̃ hominis non ht̃ ubi caput suũ
reclinet. Hoc ẽ. Habitant inte insidię sic̃
uulpes. habitat suꝑbia sic̃ cęli uolacilia.
filus aut̃ hominis simplex contra insi¬
dias: humilis contra suꝑbiam. nõ enun ibi¬
ht̃: ubi caput suum reclinet. Et ipsa
reclinatio capitis non erectio. humilitacis
magistra ẽ. Reuocat gͦ istum ire cupiẽtem:
trahit alium recusantem. Eodem quippe
loco. ait cuidam. Sequere me. Q ille. Seqͦr
dñe: sed sine me primo ire ⁊ sepelire patrẽ
meum. Pie quidem excusauit: & ideo dig¬
nior cuius excusatio remoueretur. uocatio
firmaretur. Pium erat quod uolebat
facere. sed docuit magister quid deb̾et
p̃ponere. Uolebat enim eum ẽẽ uui
uerbi p̃dicatorem. ad faciendos uicturos.
Erant autem alii per quos illa necessitas
impleretur. Sine inquit mortuos: sepe¬
lire mortuos suos. Infideles cad auer quã¬

Expanded text:
inquit, foveas habent, et volatilia coeli nidos: inquit, foveas habent, et volatilia coeli nidos: Filius autem hominis non habet ubi caput suum reclinet. Hoc est, Habitant in te insidiae sicut vulpes, habitat superbia sicut coeli volatilia: Filius autem hominis simplex contra insidias, humilis contra superbiam, non habet ubi caput suum reclinet. Et ipsa reclinatio capitis, non erectio, humilitatis magistra est. Revocat ergo istum ire cupientem, trahit alium recusantem. Eodem quippe loco ait cuidam: Sequere me. Et ille: Sequar te, Domine: sed sine me primo ire et sepelire patrem meum. Pie quidem excusavit: et ideo dignior cujus excusatio removeretur, vocatio firmaretur. Pium erat quod volebat facere: sed docuit magister quid deberet praeponere. Volebat enim eum esse vivi verbi praedicatorem, ad faciendos victuros. Erant autem alii, per quos illa necessitas impleretur. Sine, inquit, mortuos sepelire mortuos suos . Infideles cadaver quan
Abbreviated transcription (Latin):
UDS̾ cum
euangelium legeretur: fi¬
Sdem nram in humilitate
laudari. Ad domum qui¬
ipe centurionis cum se
promitteret dñs iħs itu¬
rum ut puerum eius sanaret: ille res¬
pondit. Nonsum dignus ut sub tectum
meum intres: s tancum dic uerbum ⁊
sanabitur. Dicendo se indignum p̾stitit
dignum. non in cuius parietes sed in
cuius cor xp̃s intraret. Neq hoc diceret
cum tanta fide ⁊ hunulitate. nisi illum
quem timelut intrare domum suam.
corde gestaret. Nam non erat magna
felicitas si dñs iħis intraret in parietes eiꝰ.
⁊ non eẽt inpectore eius. Magister quippe
humilitatis et uerbo ⁊ exemplo: discubu¬
it ⁊ in domo cuiusclam pharise fupbi
nomine simonis. & cum indomo eius
recumberet: non erat in corde eius ubi
caput filius hominis reclinaret. Ita en̾i¬
quenidam fuꝑbum quantum intelligit᷑.
ex uerbis ipsius dñi ultro secum ire cupi¬
entem: a suo discipulatu reuocauit. Se¬
in eius corde iniusibilia uidens: uulpes

Expanded text:
us, cum Evangelium legeretur, fidem nostram in humilitate laudari. Ad domum quippe Centurionis cum se promitteret Dominus Jesus iturum, ut puerum ejus sanaret, ille respondit: Non sum dignus ut sub tectum meum intres: sed tantum dic verbum, et sanabitur. Dicendo se indignum, praestitit dignum; non in cujus parietes, sed in cujus cor Christus intraret. Neque hoc diceret cum tanta fide et humilitate, nisi illum, quem timebat intrare in domum suam, corde gestaret. Nam non erat magna felicitas, si Dominus Jesus intraret in parietes ejus, et non esset in pectore ejus. Magister quippe humilitatis et verbo et exemplo, discubuit et in domo cujusdam pharisaei superbi, nomine Simonis . Et cum in domo ejus recumberet, non erat in corde ejus ubi caput Filius hominis reclinaret. 2. quemdam superbum, quantum intelligitur ex verbis ipsius Domini, ultro secum ire cupientem, a suo discipulatu revocavit. Sein ejus corde invisibilia videns: Vulpes,
Abbreviated transcription (Latin):
intolerabilis habetur Ad hanc spem hõ
domatur: ⁊ contra istum utilem domi¬
torem. Si forte flagellum proferat. mur¬
muratur: Audistis exhoitantem apłm.
si separetis uos adisciplina ergo nothi. et
non estis filii. Nothi sunt adulteri.
Qiuis enim est filius. cui non det disci¬
plinam pader eus: Et carnis quidem
nĩe inquit pities habelamus comeptnres.
aterebunur non mltomagisꝰ slbidemui

Expanded text:
intolerabilis habetur? Ad hanc spem homo intolerabilis habetur? Ad hanc spem homo domatur, et contra istum utilem domitorem, si forte flagellum proferat, murmuratur? Audistis exhortantem Apostolum: Si separetis vos a disciplina, ergo nothi, et non estis filii. Nothi sunt adulteri. Quis enim est filius, cui non det disciplinam pater ejus? Et carnis quidem nostrae, inquit, patres habebamus correptores, et reverebamur; non multo ma
Abbreviated transcription (Latin):
rem feramiis. Plerumq enm profert
domitor nr̃: etiam flagella. Si enuim tu
ad domancla iumenta tua profers uir¬
gam. proferi Flagellum⁊ deus ñ profert
ad domanda uim̃ta sua quod sumus
nos qui de ium̃tis suis faciet filios suos:
Domas equum tuum. Quid daturus es
equo tuo. cum ceꝑit ce portare mansuetꝰ.
fene disciplinam cuam. obelire imꝑio
tuo. esse uuñtum hoc est adium̃tum
infirmitatis tuȩ: Quid ei retribuis quẽ
nec saltim sepelis cum mortuus fuerit.
sed discerpendum uolatilibus proicis :
Domitor tibi ds̃ hereditatem seruat.
quod ẽ ipse deus: ⁊ ad tempus mortu¬
um resuscitat te. Carnem tuam usq
ad numerum capillorum reddet tibi:
indigeas ubi iam domari. sed tantum mͦ
apusfimo possideri. Erit enim tunc deus
om̃ĩa in om̃ibus nec erit ulla infelicitas
quȩ nos exeiceat:. s tantum felicitas sola
quȩ pascat. Ipse autem pastor nr̃. ds̃ nr̃:
uaria queris: ipse tibi unus. Omĩa erit.

Expanded text:
rem feramus. Plerumque enim profert rem feramus. Plerumque enim profert domitor noster etiam flagella. Si enim tu ad domanda jumenta tua profers virgam, profers flagellum; Deus non profert ad domanda jumenta sua, quod sumus nos, qui de jumentis suis faciet filios suos? Domas equum tuum: quid daturus es equo tuo, cum te coeperit portare mansuetus, ferre disciplinam tuam, obedire imperio tuo, esse jumentum, hoc est, adjumentum infirmitatis tuae? Quid ei retribuis, quem nec saltem sepelis cum mortuus fuerit, sed discerpendum volatilibus projicis? Domito tibi Deus haereditatem servat, quod est ipse Deus: et ad tempus mortuum, resuscitat te. Carnem tuam usque ad numerum capillorum reddet tibi: indigeas domari, sed tantummodo a piissimo possideri. Erit enim tunc Deus omnia in omnibus : nec erit ulla infelicitas quae nos exerceat, sed felicitas sola quae pascat. Ipse autem pastor noster, Deus noster: varia qnaeris, ipse tibi unus omnia erit. C
Abbreviated transcription (Latin):
nobis. Inueniamur gͦ inte: quia ꝑiera¬
mus in nobis. Pñe refugnuim factus es nb̾.
Quid gͦ fir̃ mei dubitare debemus. quia
mansuetos non faciet dñs. si nos ei doman¬
dos prebeamus Domusti leonem quem
non fecisti: non domat te qui fecit te :
Unde enim bestias tam immanes doma¬
re potiusti: Num quid eis equaris uirib
corporis: Qua gͦ uirtute ingentes besti¬
as domare: potuisti: Ipsa uimenta quȩ
dicuntur: bestiȩ sunt. Non enĩ indomi¬
ta tolerantur.: S quia non eas nouit
consuetudo. nisi inmanib hominirn.¬
⁊ sub frenis hominum. ⁊ sub potestate
hominum. putas eas mansuetas nasci
potiusse: Certe feras inmanes attende.
fremit leo quis non tuneat: Et tamen
unde te incelligis forciorem: Non corꝑis
iuitute smentis racione interiore. Forcior
es leone: unde factus es ad imaginem dĩ.
subclamus ⁊ miscd̾iam p̃cemur. In illo
spem mãm ponamus: ⁊ donec domem᷑.
⁊ perdomemur idest ꝑficiamur: domito¬

Expanded text:
nobis. Inveniamur ergo in te, quia perieranobis. Inveniamur ergo in te, quia perieramus in nobis. Domine, refugium factus es nobis. Quid ergo, fratres mei, dubitare debemus, quia mansuetos nos faciet Dominus, si nos domandos ei praebeamus? Domuisti leonem, quem non fecisti; non domat te, qui fecit te? Unde enim bestias tam immanes domare potuisti? Numquid eis aequaris viribus corporis? Qua ergo virtute ingentes bestias domare potuisti? Ipsa jumenta quae dicuntur, bestiae sunt. Non enim indomita tolerantur. Sed quia non eas novit consuetudo, nisi in manibus hominum et sub frenis hominum et sub potestate hominum, putas eas mansuetas nasci potuisse? Certe feras immanes attende. Fremit leo, quis non timeat? Et tamen unde te intelligis fortiorem? Non corporis virtute, sed mentis ratione interiore. Fortior es leone, unde factus es ad imaginem Dei. subdamus, et misericordiam precemur. In illo spem nostram ponamus, et donec domemur et perdomemur, id est, perficiamur, domito
Abbreviated transcription (Latin):
Quid faciemus: Qui dicerit fr̃i suo fa¬
tuȩ: reus erit gehennȩ ignis. Lingam
autem. millus hominũ domare p̾ocest.
lbunt ergo homines ingehennam ignis.
Ait. Dñe refugium factus es nobis. age¬
eratione in generationem. Ira tua iusta
et neminem ingehenniam mittis iriuste.
Quo ibo ab spũ tuo ⁊ ate quo fugiam nisi
ad te ᷑ Eigo intelligaintis iemĩ quia silmm¬
guam nullus hominũ domaie potest:
ad dm̃ confugiendum ẽ qui domet lun¬
guam urãm. Si enim cu eam domare
uolueris: non potes quia homo es. Lingã
nullus hominum domare potest. atten¬
dite sumlitudinem abestiis ipsis. quas do¬
mamus. E quus non se domat. camelus
nonse domat. E lefantus non se domat:
apis non se domat. Leo non se domat.
dic thomo non se domat. Sed ut dome¬
tur equuis. bos. camelus. elefantus. leo.
aͥpis: queritur homo. E igo. ds̃ queratur.
bene nobis erit dete. Malum ẽ nobis de
nobis: quia dusimus te. aimisisti nos

Expanded text:
Quid faciemus? Qui dixerit fratri suo, faQuid faciemus? Qui dixerit fratri suo, fatue, reus erit gehennae ignis: Linguam autem nullus hominum domare potest. Ibunt ergo omnes in gehennam ignis? Absit. Domine, refugium factus es nobis, a generatione in generationem . Ira tua justa est: neminem in gehennam mittis injuste. Quo ibo a spiritu tuo, et a te quo fugiam , nisi ad te? Ergo intelligamus, charissimi, quia si linguam nullus hominum domare potest, ad Deum confugiendum est, qui domet linguam nostram. Si enim tu eam domare volueris, non potes, quia homo es? Linguam nullus hominum domare potest. Attendite similitudinem ab ipsis bestiis quas domamus. Equus non se domat; camelus non se domat; elephantus non se domat; aspis non se domat; leo non se domat: sic et homo non se domat. Sed ut dometur equus, bos, camelus, elephantus, leo, aspis, quaeritur homo. Ergo Deus quaeratur, bene nobis erit de te. Malum est enim nobis de nobis. Quia dimisimus te, dimisisti nos
Abbreviated transcription (Latin):
capitulum quod modo
cum legeretur audiuimꝰ.
ualde nos terruit. si fidẽ
habemis: cos autem non
terruit qui fidem non
habent. Et quia non terret eos: uolunt
esse ꝑuerse securi. nescientes distribuere.
et distinguere tempora timoris ⁊ securi¬
tatis. limeat ergo qui ducit modo ui¬
tam cum fine: quo possit in illa uita
habere securitatem sine fine. Si ergo
timunnus. quis enim non timeat loquẽ¬
tem ueritatem ⁊ dicentem: qui dixerit
fr̃i suo fatuę: reus erit gehennȩ ignis:
Linguam autem. nullus hominum
domare potest. Et homo domat feram:
non domat linguam. Domat. leonem:
⁊ non refrenat sermonem. Domat ipse.
⁊ non domat se ipsum. Domat quodti¬
melut. ⁊ ut se domet non timet quod
timere debebat. S quid fit sencentia
uera: & ista processit de oraculo ueritatis.
Linguam aut̃ nullus hominum do¬
tudinem loqui: sed quia unum sumus
om̃s in xp̃o. tanquam in secreto consiliũ
capiamus. Nullus nos audit extrane¬
us: unum sumus. quia inimũ sumus.

Expanded text:
capitulum, quod modo cum legeretur audivimus, valde nos terruit, si fidem habemus: eos autem non terruit, qui fidem non habent. Et quia non terret eos, volunt esse perverse securi, nescientes distribuere et distinguere tempora timoris et securitatis. Timeat ergo qui ducit modo vitam cum fine, quo possit in illa vita habere securitatem sine fine. Ergo timuimus. Quis enim non timeat loquentem Veritatem et dicentem, Qui dixerit fratri suo, Fatue, reus erit gehennae ignis? Linguam autem nullus hominum domare potest. Et homo domat feram, non domat linguam: domat leonem, et non refrenat sermonem: domat ipse, et non domat se ipsum: domat quod timebat; et ut se domet, non timet quod timere debebat. Sed quid fit? Sententia vera, et ista processit de oraculo veritatis: Linguam autem nullus hominum dotudinem loqui: sed quia unum sumus omnes in Christo, tanquam in secreto consilium capiamus. Nullus nos audit extraneus, unum sumus, quia in unum sumus.
Abbreviated transcription (Latin):
sumus. Audistis: laudastis dõ grãs. Se¬
men accopistis: uerba reddidistis. Laudes
iste ur̃ȩ grauant nos: potius ⁊ in pericłm
mittunt. ĩ oleramus illas: ⁊ tremimus
int̾ illas. Tamen fr̃z mei: istę laudes ur̃ȩ
folia sunt arborum: fructus queritur:¬

Expanded text:
sumus, Audistis, laudastis: Deo gratias. Sesumus, Audistis, laudastis: Deo gratias. Semen accepistis, verba reddidistis. Laudes istae vestrae gravant nos potius, et in periculum mittunt: toleramus illas, et tremimus inter illas. Tamen, fratres mei, istae laudes vestrae folia sunt arborum: fructus quaeritur
Abbreviated transcription (Latin):
expectas tu manum quȩ fecit te. S non
solum te fecit: s pauꝑem cecum. Dedit
uobis unam uiam: istam uitam. Inue¬
nistis uos comites: unã uiã ambulatis.
ue nichil portat: cunimium honeratus
es Iue nichil secum portat: cu tecum plus
portas quam opus ẽ. Honeratus es. da illi
de eo quod habes ⁊ illum pascis. ⁊ pondus
p̃cipio. uibeo: quicquid uultis date pau¬
ꝑibus. Non eium occultabo caritati ur̃e.
quare hunc sermonem necesse habuiuo¬
bis promere. Ex quo hinc sumus cuntes
ad ȩccłiam ⁊ redeuntes: pauperes interpel¬
lant nos. ⁊ dicunt. ut dicamus uobis: ut
aliquid accipiant a uobis. Nos monuerũt
loqui uobis: ⁊ se uident non accipere aub̾.
Inaniter nos arbitrantur laborare in ub:
expectant aliquid ⁊ anobis. Damus quã¬
cum habemus. damus sicut possumus.
Numquid tam̃ ad eorum necessicatem
implendam idonei sumus: Quia ergo
ad eorum necessitatem implendam ido¬
nei non sumus: uel ad uos legati ipsorũ

Expanded text:
exspectas tu manum quae fecit te. Sed non exspectas tu manum quae fecit te. Sed non solum te fecit, sed et pauperem tecum. Dedit vobis unam viam istam vitam; invenistis vos comites, unam viam ambulatis: ille nihil portat, tu nimium oneratus es: ille nihil secum portat, tu tecum plus portas quam opus est. Oneratus es: da illi de eo quod habes; et illum pascis, et onus mpraecipio, jubeo. Quidquid vultis date pauperibus. Non enim occultabo Charitati vestrae, quare hunc sermonem necesse habui vobis promere. Ex quo hic sumus euntes ad ecclesiam, et redeuntes, pauperes interpellant nos, et dicunt ut dicamus vobis, ut aliquid accipiant a vobis. Nos monuerunt loqui vobis: et cum se vident non accipere a vobis, inaniter nos arbitrantur laborare in vobis. Exspectant aliquid et a nobis. Damus quantum habemus, damus sicut possumus: numquid tamen ad eorum necessitatem implendam idonei sumus? Quia ergo ad eorum necessitatem implendam idonei non sumus, vel ad vos legati ipsorum
Abbreviated transcription (Latin):
ues. Saturari querit pauper: saturari
querit diues. Saturatur pauper de uili¬
bus cibis: saturatur diues de p̾ciosis cibis.
Saturitas equalis ẽ: possessio uãna est.
quo ambo uolunt peruenire. Sed ille
ꝑ compendium ille circuit. sed melius
inquit micdi sapiunt apparata p̃ciosa.
Uixfastidiosus saciaris: nescis quomodo
sapit quod fames accendit. Neq hoc ita
dixi: ut diuites cogam epulis ⁊ cibis pau¬
ꝑum uesci. Utantur diuites consuetudi¬
ne infirmitatis suȩ: s doleant aliter se
non posse. Meluis enim possent: si alit̃
possent. Si gͦ non extollicur pauper de
mendicitate. tu quare excolleris de in¬
firmitate : Utere cibis electis. preciosis
quia sic consuesti quia alit̾ uon potes:
qr si consuetudinem mutes: egrotas.
Conceditur tibi utere suꝑfluis: da pau¬
ꝑ ibus necessaria. Utere p̾ciosis. da pauꝑi¬
bus uilia. Expectat ate: expectas adeo.
Expectat ille manum quę̧ facta ẽ secũ:

Expanded text:
ves: saturari quaerit pauper, saturari ves: saturari quaerit pauper, saturari quaerit dives. Saturatur pauper de vilibus cibis, saturatur dives de pretiosis cibis. Saturitas aequalis est: possessio una est, quo ambo volunt pervenire; sed ille per compendium, ille per circuitum. Sed melius, inquis, mihi sapiunt apparata pretiosa. Vix fastidiosus satiaris. Nescis quomodo sapit, quod fames accendit. Neque ita hoc dixi, ut divites cogam epulis et cibis pauperum vesci. Utantur divites consuetudine infirmitatis suae: sed doleant, aliter se non posse. Melius enim possent, si aliter possent. Si ergo non extollitur pauper de mendicitate, tu quare extolleris de infirmitate? Utere cibis electis, pretiosis, quia sic consuesti, quia non aliter potes; quia si consuetudinem mutes, aegrotas. Conceditur tibi: utere superfluis, da pauperibus necessaria; utere pretiosis, da pauperibus vilia. Exspectat a te, exspectas a Deo: exspectat ille manum quae facta est secum,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ om̃a uanitas. Quȩ habundantia tanta
hominis in om̃i labore suo. quo ip̃se labo¬
rat subsole: Apprehendenda est ergo ue¬
ra uita: migrandȩ sunt facultates nr̃ȩ.
ad locum uerȩ uitȩ. ut hoc ibi inuenia¬
mus quod hic damus. Mutat illa: qui
Nichil diues habet de diuitiis suis: nisi
ab illo postulat pauper iuctum ⁊ tegum̃¬
tum. hinc tu quid plus habes ex om̃ib
quȩ habes: Accepisti uictum: accepisti
neccessarium tegum̃tum. Necessarium
dico: non manem. non suꝑfluum. Quid
plus de diuitiis tuis capis: Die michi. Cer¬
te om̃a suꝑflua tua erunt. Quȩ sunt su
ꝑflua: sint pauꝑib necessaria. S ego in¬
Pauper quid: Uilibus. Uilib cibis uescit᷑
pauper: ego inquit p̃ciosis. Interrogo uos:
quando fueritis ambo saciati. Preciosus ci¬
bus ad te intrat. quid fit cum intrauerit:
Nonne si specularia inuentre haberemus
de om̃ib preciosis cibis erubesceremus qui¬
bus saciatus es : E surit pauper. esurit di¬

Expanded text:
et omnia vanitas. Quae abundantia tanta et omnia vanitas. Quae abundantia tanta hominis in omni labore suo, quo ipse laborat sub sole ? Apprehendenda est ergo vera vita, migrandae sunt facultates nostrae ad locum verae vitae; ut hoc ibi inveniamus, quod hic damus. Mutat illa, qui Nihil dives habet de divitiis suis, nisi quod ab illo postulat pauper, victum et tegumentum. Hinc tu quid plus habes ex omnibus quae habes? Accepisti victum, accepisti necessarium tegumentum. Necessarium dico, non inane, non superfluum. Quid plus de divitiis tuis capis? Dic mihi. Certe omnia tua superflua erunt. Quae sunt tua superflua, sint pauperibus necessaria. Sed ego, inPauper quid? Vilibus. Vilibus cibis vescitur pauper; ego, inquit, pretiosis. Interrogo vos, quando fueritis ambo satiati: Pretiosus cibus ad te intrat; quid fit, cum intraverit? Nonne si specularia in ventre haberemus, de omnibus cibis pretiosis erubesceremus, quibus saturatus es? Esurit pauper, esurit di
Abbreviated transcription (Latin):
boni efficiamur. Ergo hoc faciant diuites.
Non suꝑbe sapiant: neq sperant ĩ uiccrto
diuitiarum s in dõ uiuo qui prestat nb
om̃ia habundant̃ ad fruendum. Hoc faci¬
ant. Ex eo autem quod habent quid fa¬
ciant : Audi quid. diuites sint in oꝑibus
bonis: facile tribuant. Habent enĩ unde.
Quare non faciunt: ł auꝑtas difficultas
ẽ: facile tribuant. Habent enim unde.
commnunicent: idest pares suos mortales
agnoscant. cominunicent: thesaurirant
sibi fundam̃tum bonum in futurum.
Non enim quia dico inquit facile tri¬
buant: cominunicent expoliare illos uo¬
lo: nudare illos uolo. in anes relinquere
uolo. doceo lucrum: cum ostendo thes¬
aurirent sibi. Non enim uolo ut pauꝑes
remaneant: thesaurizent sibi non ut
ꝑdant dico s quo migrent. ostendo.
Thesaurizent sibi bonum fundam̃tum
infuturum: ut ad prehendant bonam
uitam. Hec gͦ falsa uita ẽ: appreheudant
ueram uitam. Uanitas enim uanitatũ :

Expanded text:
boni efficiamur. Ergo hoc faciant divites: boni efficiamur. Ergo hoc faciant divites: non superbe sapiant, neque sperent in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum: hoc faciant. Ex eo autem quod habent quid faciant? Audi quid: Divites sint in operibus bonis, facile tribuant. Habent enim unde. Quare non faciunt? Paupertas difficultas est. Facile tribuant, habent unde. Communicent, id est, pares suos mortales agnoscant. Communicent, thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum. Non enim quia dico, inquit, Facile tribuant, communicent, exspoliare illos volo, nudare illos volo, inanes relinquere volo. Doceo lucrum, cum ostendo, Thesaurizent sibi. Non enim volo ut pauperes remaneant. Thesaurizent sibi. Non ut perdant, dico: sed quo migrent, ostendo. Thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant veram vitam . Haec ergo falsa vita est: apprehendant veram vitam. Vanitas enim vanitantium,