comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sperat. Uult aũt a se requiri deus ⁊̃ quod̃ posucetur.
⁊ ⁊deo forte młta que dare disposuit prius pollicet᷑. ut
ex pronussione deuotõ exeitur. sicq quod gratis daturꝰ
tͥbuendo. qd̾ tͥbuat gratis agit ne gratis tribiat.

Expanded text:
sperat. Vult autem a se requiri Deus etiam quod pollicetur. sperat. Vult autem a se requiri Deus etiam quod pollicetur. Et ideo forte multa quae dare disposuit, prius pollicetur, ut ex promissione devotio excitetur: sicque quod gratis daturus tribuendo quod retribuat, gratis agit, ne gratis tribuat.
Abbreviated transcription (Latin):
nores ab om̃ib cõtẽpnũtur. Uideo ⁊ alios quod ñ sine
dolore uideri debet. post aggressam xp̃i militiã rursus
ĩ mergi. cũ magna cura erig̾e muros. ⁊ neglig̾e̾ mo¬
res. sub p̃textu quoq ꝯmunis utilitatis u̾ba uendere
diuitib. ⁊ matronis salutatõnes. s ⁊ confͣ sui imꝑato¬
ris edictũ ꝯcupisc̾e̾ akena. ⁊ sua cũ lite repet̾e. Ita¬
ne mũdũ sib ⁊ se mũdo crucifixerunt. ut qui antea
uix in suo uico uel oppido cogniti fui̾nt. mͦ ccu̾eũtes
proruncias. ⁊ curias frequentantes. regũ notitias pͥn¬
cipũ familiaritates assecuti. st̃. Ornari ⁊̃ armari ap
petunt milites xp̃i qui dũ se sparare ad preliũ ⁊̃ ꝯtͣ
aerias potestates p̃tend̾e pduꝑtans insigne debuerãt.
qd̾ utiq adu̾sarii ualde formid̾ant. ⁊̃ mollitie uestim̃toꝵ
pacis pociꝰ p̾fentes indiciũ ultis se hostib slnẽ sãgui¬
ne tradunt mermes. Nemo orat nͥ qd̾ credit et

Expanded text:
nores contemnuntur. Video et alios quod non sine dolore videri debet post aggressam Christi militiam, rursus is immergi: cum magna cura erigere muros, et negligere mores: sub praetextu quoque communis utilitatis, verba vendere divitibus, et matronis salutationes: sed et contra Imperatoris sui edictum concupiscere aliena, et sua cum lite repetene mundum sibi, et se mundo crucifixerunt, ut qui antea vix in suo vico vel oppido cogniti fuerant, modo circumeuntes provincias, et curias frequentantes, regum notitias principumque familiaritates assecuti sunt. » petunt milites Christi: qui, dum se praeparare ad praelium, et contra aereas potestates praetendere paupertatis insigne debuerant quod utique adversarii valde formidant, in mollitie vestimentorum pacis potius praeferentes indicium, ultd credit et
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ te raetõrabili. ⁊ item in sensibili creatura tãqm̃
ium̃to uel instrum̃to. que nam expleto ope muq.
tanqm sarm̃tũ inutile. utit᷑ angłis ⁊ hominibus
bone uoluntatis tãqm cõmilitonib ⁊ cordiutoribus
sius. quos pi̾racta uictoria amplissime renumerabit.

Expanded text:
suorum irrationabili, et item insensibili creatura, tanquam jumento vel instrumento, quae jam expleto opere nusquam tanquam sarmentum inutile. Utitur et angelis et hominibus bonae voluntatis, tanquam commilitionibus et coadjutoribus suis, quos peracta victo
Abbreviated transcription (Latin):
capło .ii. Debet is qui docet ad infirmitatẽ audientiũ
semetip̃m conthendo descende̾. ne dũ ꝑuis sublimia.
⁊ idenco ñ profutura loquit᷑ se magis curet ostende̾
pietatis sue iuscera tend̾e usq ad incognitos nesciũt
s solis quos ꝑ assiduitatẽ noticie didicerunt mise¬

Expanded text:
care. Debet et ad infirmitatem audientium semetipsum contrahendo descendere, ne dum parvis sublimia, et idcirco non profutura loquitur, se magis curet ostentare pietatis suae viscera tendere usque ad incognitos nesciunt, sed solis quos per assiduitatem notitiae didicerint mise
Abbreviated transcription (Latin):
.xxx. Diuinitatis ꝯtemplatõ sensũ tangit. s plene
quod adhuc quia caligo corruptõnis prepedit rap¬
mit᷑ undiq infirmitatib urgetur nisi qui relicto
deo se sibi ad requiem sufficere credidit nil in se
nisi tumultũ ꝑturbatõnis inueniret inuẽtũꝙ
se fugere quereret᷑. s auctorẽ ꝯtẽpto quo se fuge̾t ñ
carnali sunt uita ꝯmixta. ⁊ idcireo ĩnotesc̾e̾ citius
ñ debent. ne cũ laudant᷑ bona que placent. deceptꝰ
laude animꝰ. dep̃hendec̾ in eis nequeat mala q̃ latent.
Id̾. Cũ pͥmordra boni laudant᷑ oꝑris. dignũ ÷ ut anim̃
nõ pascat oꝑantis. ne dũ accepta laus suauit̾ carpit᷑
fructꝰ oꝑis intẽpestiue ꝯmendat᷑. Id̾. Qui iichoate
uirtutis ab humano ore laudẽ recoꝑit.q. plantati

Expanded text:
 divinitatis contemplatio sensum, tangit, sed plene quod adhuc, quia caligo corruptionis praepedit, rapmitur, undique infirmitatibus urgetur, ut qui, relicto Deo, se sibi ad requiem sufficere credidit, nihil in se nisi tumultum perturbationis inveniret, inventumque se fugere quaereret, sed, auctore contempto, quo se fugeret non carnali sunt vitae commixta: et idcirco innotescere citius non debent, ne cum laudantur bona quae placent, deceptus laude sua animus deprehendere in eis nequeat mala quae latent.ia cum primordia boni laudantur operis, dignum est ut hoc animum non pascat operantis; ne dum accepta laus suaviter 281 carpitur, fructus operis intempestive comedatur. Qui ergo inchoatae virtutis ab humano ore laudem receperit, quasi plantati
Abbreviated transcription (Latin):
oblita glorrat᷑ de humilitate. ⁊ tu negligendo hũi¬
litatẽ blandiris tͥ de uͥginitate: Qnͣto honorabilior¬
es ex singulari mun̾e castimonie. tanto tͥ tu maiorẽ
inuiriam facis. qd̃ eiꝰ in te decorẽ fedas ꝑmixtione
suꝑbie. Deus se hominib subdit. ⁊ tu dñari gestiẽs
hominib. tuo te p̃ponis auctori. Ibi scilicet in ꝯceptu
partuq uͥgmis. agnoscit᷑ longitudo breuis. latitu¬
do angusta. altitudo subdita. profunditas plana. Ibi
agnoscit᷑ lux non lucens. u̾bũ infans. aqͣ sitiens pa¬
nis esuriens. Solent angłi astare orantib. ⁊ dele¬
ctari m hiis quos uident leuare puras manꝰ ĩ orõe¬
holocaustũ sc̃e deuotõnis gaudent se offerre deo in
aturis. ut tñ ñ cãpiatur ab ip̃is. a ratõnabilib aũt
om̃ib quidem capi potest ꝑ cognitõnẽ sed a bonis

Expanded text:
oblita gloriatur de humilitate: et tu negligendo humilitatem, blandiris tibi de virginitate? es ex singulari munere castimoniae, tanto tibi tu majorem injuriam facis, quod ejus in te decorem foedas permistione superbiae. hominibus, tuo te praeponis auctori? Utinam mihi aliquPorro ibi agnoscitur longitudo brevis, latitudo angusta, altitudo subdita, profunditas plana  alias, plena. Ibi agnoscitur lux non lucens, verbum infans, aqua sitiens, panis esuriens. Videactari in his quos vident levare puras manus in orholocaustum sanctae devotionis gaudent se offerre Deo in aturis, ut tamen non capiatur ab ipsis. A rationalibus autem omnibus quidem capi potest per cognitionem, sed a bonis
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃a tũc uerius explemꝰ. cũ hec nos non posse exple̾
cognoscimꝰ. tunc facũdiꝰ loquim᷑. cũ ab hiis obstu¬
pescendo reticemꝰ. Ad narranda quippe dei oꝑa ht̃
defectꝰ nr̃. qmͣ sufficient̾ exerat lingũa suã. eut
que ꝯp̃hende̾ ydonee nõ ualet. ħ ydonee mutus
siderat. Diuina gͦ oꝑa q̃ explere dicendo ñ possu¬
cresce̾ credit᷑ inde decrescit. Quia dũ infantia ad
pueritrã. pu̾itta ad adholescentiã. adholescenta ad
iuuentutẽ. iuuentꝰ ad senectutẽ.O senectꝰ transit
ad mortẽ in cursu uite p̃sentis ipsis nr̃is augm̃

Expanded text:
facta tunc verius explemus, cum haec nos explere non posse cognoscimus; tunc facundius loquimur, cum ab his obstupescendo reticemus. Ad narranda quippe Dei opera habet defectus noster, quam sufficienter exerat linguam suam, ut quae comprehendere idonee non valet, haec idonee mutus itate. Divina ergo opera, quae explere dicendo non potucrescere creditur inde decrescat. Quia dum infantia ad pueritiam, pueritia ad adolescentiam, adolescentia ad juventutem, juventus ad senectutem, senectus transit ad mortem; cursus vitae praesentis ipsis augmentis ad
Abbreviated transcription (Latin):
trio habemꝰ ꝓ fem habeamꝰ. duplici gr̃e mune̾ indige¬
miꝰ t̃ u̾o uidelicet saꝑe. quod est uoluntatis ad bonirr
conu̾sio. ⁊ pleno ⁊̃ posse. quod est eiusdẽ in bono con¬
firmatio. Porro. Perfrã ꝯu̾sio est ad bonũ ut nil hãt
nisi quod deceat. uł liceat ꝑfcã in bono ꝯfirmatio. ut

Expanded text:
trio habemus, perfectum habeamus; duplici gratiae munere indigemus, et vero videlicet Sapere, quod est voluntatis ad bonum conversio; et pleno etiam Posse, quod est ejusdem in bono confirmatio. Porro perfecta conversio est ad bonum, ut nil libeat nisi quod deceat vel liceat; perfecta in bono confirmatio, ut
Abbreviated transcription (Latin):
dyabolus ad dm̃. loqui eñ dei est d dyabolũ uias
eiꝰ ac negotia anumnadu̾sione occulte districtõis in¬
crepare. sicut in beato Iob dr̃. Uñ uenis. Dyaboli aũ
respondere est opñti maiestati eiꝰ nil posse celare.
modis loquit᷑ deus ad dyabolũ. tͥb dyabolus ad deũ.

Expanded text:
at. Loqui enim Dei est ad diabolum, vias ejus ac negotia animadversione occultae districtionis increpare. Sicut hic dicitur: Unde venis? Diaboli ei respondere est omnipotenti majestati ejus nil posse celare. modis loquitur ad diabolum Deus, tribus diabolus ad Deum.
Abbreviated transcription (Latin):
natur. Id̾ cap̃.luii. Eit płmq ut mens assueta ma¬
lis leuib nec grauia perhorrescat. atq ad qũedam
auctoritatẽ nequitie per culpas nutrita ꝑueniat. ⁊
tanto ni maiorib ꝯtempnat ꝑtimescere. qnͣto in
minimis didicit non timendo peccare. Id̾ in moꝵ.¬

Expanded text:
netur. Unde fit plerumque ut mens assueta malis levibus nec gravia perhorrescat, atque ad quamdam auctoritatem nequitiae per culpas nutrita perveniat; et tanto in majoribus contemnat pertimescere, quanto in minimis didicit non timendo peccare. At co
Abbreviated transcription (Latin):
eo ampliori ab ore laudantiũ flatu fatigatur. Ile im¬
mod̾amine detractõnib lacerari ꝑmittim̃ ut c̃ nos
uox laudantis eleuat lingua detrahentis humiliet.
qi ⁊ arbor sepe que uniꝰ uenti impulsu ita impellit̾
ut pene iam erui posse uideatur. alt̾ius e diu̾so uẽĩ¬

Expanded text:
eo ampliori ab ore laudantium flatu fatigatur. Si imoderamine, etiam detractionibus lacerari permittimur, ut cum nos vox laudantis elevat, lingua detrahentis humiliet, quoniam et arbor saepe quae unius venti impulsu ita impellitur, ut pene jam erui posse videatur, alterius e diverso veni
Abbreviated transcription (Latin):
lam᷑. In ip̃a quippe cotidre gemitũ. ĩ ip̃a crucratum.
in ip̃a int̾itũ patim᷑. ut hoc nob̾ mira dispensatõe
dñs in penã u̾tẽt ꝑ quod fecimꝰ culpam. nec aliunde
eẽt censura supplicii. nisi unde fua̾t causa pc̃ci. ut eiꝰ
carnis amaritudine homo erudiret᷑ ad uitã. euius
.ul. Nisi sp̃ẽ sc̃s auditoꝵ corda repleat ad aures cor¬
ꝑm uox docentiũ incassũ sonat. formare enĩ uocẽ
magistri ext̾ius possũt. s hanc int̾ius impͥm̾e non
riam querũt sui laude cruciant᷑. ne non sit intꝰ
rib uacuetur ne humana laus robur m̃tis emolꝰ¬
liat. eaniq in sui delectatõne prosternat ⁊ q̃ adium̃¬
tũ debet eẽ augendi oꝑis iam recͥbutõ sit laboris. Idẽ¬
mo dicat. qr pustus est uenialit̾ peco. ⁊ nemo qͥ pecca¬
uit dicat qr iustꝰ ÷ de pcc̃i remissione despero. Relixat
enĩ deus facmmꝰ qd̾ deflet᷑. s ꝑpetrare quisq timeat. qr
si digne deflere possit ignorat. Ante culpam gͦ iusti¬

Expanded text:
ruciatum, in ipsa interitum patimur, ut hoc nobis mira dispensatione Dominus in poenam verteret, per quod fecimus culpam, nec aliunde esset interim censura supplicii, nisi unde fuerat causa peccati, ut ejus carnis amaritudine homo erudiretur ad vitam, cujus us Spiritus eorum corda repleat, ad aures corporum vox docentium incassum sonat. Formare enim vocem magistri exterius possunt, sed hanc exprimere interius non riam quaerunt, sua laude cruciantur, ne non sit intusribus vacuetur: ne humana laus robur mentis emolliat, eamque in sui delectatione prosternat; et quae adjumentum debet esse augendi operis, jam retributio sit laboris. Cmo dicat: Quia pius est, venialiter pecco. Et nemo qui peccaverit dicat: Quia justus est, de peccati remissione despero. Relaxat enim Deus facinus quod defletur, sed perpetrare quisque timeat quod si digne deflere possit ignorat. Ante culpam ergo justi
Abbreviated transcription (Latin):
actuũ pond̾e̾ p̃mũt᷑. in male ꝯsuetudinis carcere
inclusi a semetip̃is exire nõ possũt. Płmq fit ut
cũ audientis cor exigentib culpis om̃ipotẽtis dei
gr̃a ñ replet᷑. Iucassũ ext̾ius a p̃dicatore moneatur
qui aspirat u̾ba que audiunt᷑. Id̾ libro .xi. cap̃.lu.¬

Expanded text:
actuum pondere premuntur, in malae consuetudinis carcere actuum pondere premuntur, in malae consuetudinis carcere inclusi, a semetipsis exire non possunt; et quidem cum audientis cor exigentibus culpis omnipotentis Dei gratia non repletur, incassum exterius a praedicatore moneatur,qui aspirat verba quae audiuntur. Hinc Propheta a
Abbreviated transcription (Latin):
ent̾ in eiꝰ soliditate ꝑsistit᷑. quia ⁊ si infirmitatis
sue pond̾e suꝑata mens deficit. hanc tñ it̾m ꝯtinu¬
is conatib reꝑata cõp̃hendit nec stabilitatẽ suam
in ea ꝑdidisse dicenda est. a qua ⁊ si semꝑ deficit hñc
hic agit᷑ pena ⁊ msia est. ip̃i ⁊ enĩ corruptõr carnus
seruire ad necessarta atq cõcessa misi̾a est ut cont᷑
frigus uestim̃ta. cont᷑ faiẽ alm̃ta. cont᷑ estus fri¬
gora requirant᷑ quod multa cautela custodit᷑ sał̃
corꝑis quod etiã custodita amittit᷑. amissa cũ gͣui
labore reꝑat᷑. ⁊ tam̃ reꝑata semꝑ semꝑ indubio est.
quid ħ aliud qmͣ mortalis uite misi̾a est. Q amissa
celesti pat̾a repulsus homo delectat᷑ exilo grauatur
curis ⁊ tñ cogitare dissimulat qmͣ graue sit qr mł¬
ta cogitant᷑. Quod pͥuatꝰ int̾no lumine ⁊ tñ ⁊ni hac
uita dui uult ꝑpeti cecitatẽ sirã. quid hac aliud ꝙͣ de¬
nõnulli exire a prauis actib cupiunt. s qr eoꝵdẽ

Expanded text:
et in ejus soliditate persistitur, quia etsi infirmitatis suae pondere superata mens deficit, hanc tamen iterum continuis conatibus reparata comprehendit. Nec stabilitatem suam in ea perdidisse dicenda est, a qua etsi semper deficit, hanc hic agitur, poena miseriae est. Ipsi etenim corruptioni carnis servire ad necessaria atque concessa, misfrigus vestimenta, contra famem alimenta, contra aestum frigora requirantur, quod multa cautela custoditur salus corporis, quod etiam custodita amittitur, amissa cum gravi labore reparatur, et tamen reparata semper in dubio est. Quid hoc aliud quam mortalis vitae miseria est? quod amacoelesti patria, repulsus homo delectatur exsilio, gravatur curis, et tamen cogitare dissimulat quam grave sit quia multa cogitantur; quod privatus est interno lumine, et tamen in hac vita diu vult penonnulli exire a pravis actibus cupiunt: sed, quia eorumdem
Abbreviated transcription (Latin):
xxix. Qui ad ue̾ predicatõis u̾ba se preꝑat. necesse
est ut causaꝵ origines a sacris paginis sumat ut õẽ
Contẽplari dei sapĩam ñ possũt qui sibi uidentur¬
ẽẽ sapientes. quia tanto ab eiꝰ luce longe sũt. qnͣto apd̾
semet ip̃os hunules non st̃. qr in eoꝵ m̃tib dum ti¬
mor elatõĩs crescit. aciem ꝯtẽplatõis claudit. ⁊ unde
se luc̾e̾ p̃ cet̾is estimant. inde se lumine u̾itatis pri¬
tñsit᷑ admisso. nam quilibẽt predicans. aut ad qũa

Expanded text:
icunque ad verae praedicationis verba se praeparat, necesse est ut causarum origines a sacris paginis sumat, ut omne Contemplari enim Dei sapientiam non possunt qui sibi sapientes videntur, quia tanto ab ejus luce longe sunt, quanto apud semetipsos humiles non sunt, quia in eorum mentibus dum tumor elationis crescit, aciem contemplationis claudit; et unde se lucere prae caeteris aestimant, inde se lumine veritatis pritransitur admisso. Nam quilibet praedicans, aut ad quant
Abbreviated transcription (Latin):
uentris tui. Bñdictꝰ in odore. bñdictꝰ in sapore.
cat in me sibi sedem. iactantia cupit dñari mͥ. suꝑbra
uult michi ẽẽ rex. luxia dicit ego regnabo. ambitõ. de¬
tractõ. iniudia.⁊ iracũdia certant in me ip̃o de me
ip̃o cuiꝰ ego potissimũ ẽẽ uidear. ego aũt qntũ ualeo
resisto. renitor qnͣtũ iuuor dñm meũ iħm reclamo.

Expanded text:
entris tui. Benedictus in odore, benedictus in sapore, cat in me sibi sedem; jactantia cupit dominari mihi; superbia vult mihi esse rex. Luxuria dicit: Ego regnabo; ambitio, detractio, invidia et iracundia certant in me ipso de me ipso, cujus ego potissimum esse videar. Ego autem quantum valeo resisto; renitor quantum juvor. Dominum meum Jesum reclamo;
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ praua estimatõ in qnͣtum sine pẽdo ualet.
ab intuentiũ mente ñ tegitur. cũctis mala cer¬
nentib. per exemplũ culpa ꝓpinatur. unde płm
q ꝯtingit ut qui negligent᷑ de se mala opinan
ꝑmittunt. ꝑ semet ip̃os nulła quidẽ iniqͣ facrãt.
s tm̃ per eos qui se mutati fuerint młtipliciꝰ
delinquant. Edacitas ad luxuriam ꝑtrahit. quia
dum sacietate uint̾ extenditur aculei libidĩs

Expanded text:
 prava aestimatio, in quantum sine peccato valet, ab intuentium mente non tergitur, cunctis mala credentibus per exemplum culpa propinatur. Unde et plerumque contingit, ut qui negligenter de se mala opinari permittunt, per semetipsos quidem nulla iniqua faciant; sed tamen per eos qui serumque edacitas usque ad luxuriam pertrahit, quia dum satietate venter extenditur, aculei libidinis
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ necesse. nt causa tempꝰ. ⁊ ꝑsona pensetur: Si u̾ba
sententie u̾tas roborat. si hanc tempꝰ congruum
postulat. si ⁊ uitatẽ sententie. ⁊ ꝯgruentiã tẽꝑis
ꝑsone qualitas non impugnat. Id̾. In eo p̃dicato¬
res uim recti. li tudinis sue amittũt quod audi¬
tori nõ cõgruunt.qr ⁊ medicamina uires ꝑdunt
cũ sanis m̃bris apponũtur. Id̾. libro .uii. cap̃.xliiii.¬
Cũ ociosa u̾ba cauere negligimꝰ. ad noxia ꝑuenimꝰ.
ut prius loqui akiena libeat. ⁊̃ post mod̃ detractõnib
eoꝵ uitam de quib loquit᷑ lingua mordeat. qñ aũt
usq ad aꝑtas ꝯtumelias erũpat. Ab om̃i rectitudĩs

Expanded text:
r, necesse est ut causa, tempus et persona pensetur; si verba sententiae veritas roborat, si hanc tempus congruum postulat, si et veritatem sententiae, et congruentiam temporis personae qualitas non impugnat. Ille enim lavim suae rectitudinis amittunt, quod auditori non congruunt; quia et medicamina vires perdunt, cum sanis membris apponuntur. In omni ergo quod dicium otiosa verba cavere negligimus, ad noxia pervenimus, ut prius loqui aliena libeat, et postmodum detractionibus eorum vitam, de quibus loquitur, lingua mordeat, quandoque autem usque ad apertas contumelias erumpat. Hinc irarum s
Abbreviated transcription (Latin):
sũmopere fugiunt ut nec uita cuiꝰlibet per eorũ
fallaciam defendat᷑. ne sue aĩe noceant dũ prestare
pra oꝑatõne purgari. qnͣto magis hoc facile abster¬
.III. Ars docentiũ ẽẽ debet ut in auditoꝵ suoꝵ m̃tib
prius studeant ꝑu̾sa destruere ⁊ postmod̾ recta p̃dica¬
re. ne bonũ scẽ p̃dicatõnis semen plena malis corda

Expanded text:
mopere fugiunt, ut nec vitia cujuslibet per eorum fallaciam defendantur, nec suae animae noceant, dum praestare rcede purgatur, quanto magis hoc facile abster. Ars docentium debet esse, ut in auditorum suorum mentibus prius studeant perversa destruere, et postmodum recta praedicare, ne bonum sanctae praedicationis semen plena malis corda
Abbreviated transcription (Latin):
laudes hõim in semetip̃is dissipant fructus laborũ.
cũq se ostend̾e̾ alienis oculis appetunt dampnãt quod
appetitum rapiens quo hanc ad ostentatõnẽ ꝑtrahit.
accepta bona reꝑbi in sia laude se eleuant. ip̃is mu¬
nerib contͣ largitorem pugnant. Inde quippe contͣ
dantẽ suꝑbiũt. unde ei ampliꝰ humiles ẽẽ debuert̃.¬

Expanded text:
laudes hominum, in semetipsis dissipant fructus laborum; cumque se ostendere alienis oculis appetunt, damnant quod appetitum rapiens, quo hanc ad ostentationem pertrahit, accepta bona in sua laude se elevant, ipsis muneribus contra largitorem pugnant. Inde quippe contra dantem superbiunt unde ei amplius humiles esse debuer
Abbreviated transcription (Latin):
Id̾ libro .iiii. Medrator dei ⁊ hoĩm solam ꝑ nobis
per umbra mortis sue deleuit. ad nos quippe uẽit.
qui in morte spẽ carnisq tenebam᷑ unam ad nos
suã mortẽ detulit. ⁊ duas nr̃as quas repꝑit soluit.
si eñ utramq susciꝑet nos a nulla liberaret. Idem¬
mens conceꝑit. in ꝯsid̾atõne tamen eiꝰ magnitudĩs
inhorrescit. ⁊ mag̃ metuit quia ip̃is ꝯtẽplatõnis
eiꝰ uestigiis se imparem sentit. atq ad se relapsa e¬
um artius diligit. cuiꝰ mram dulcedinẽ ferre ñ
ualens. uix hanc sub incerta uisione gustauit. Id̾¬
ꝑducit᷑. nisi ab hiis que ext̾uis implicant. studrose
ꝯtẽplatõnis rapit᷑ nisi studiose prius a t̾renorum
mens in ꝯtemplatõnis arce subleuata tanto semet¬
ip̃am durius de suꝑfluis cruciat. qͣnto nimis sb̃̾¬
tile ꝯspicit esse quod amat. ⁊ cũ pulcrũ intuetur
hoc quod suꝑ se appetit. districte iudicat. quidquid
infirmũ prius tñquille tolerabat. Is qui in obseqͥrs

Expanded text:
m solam pro nobis per umbram suae mortis delevit. Ad nos quippe venit qui in morte spiritus carnisque tenebamur; unam ad nos suam mortem detulit, et duas nostras quas reperit solvit. Si enim ipse utramque susciperet, nos a nulla liberaret, semens conceperit, in consideratione tamen ejus magnitudinis inhorrescit, et magis metuit, quia ipsis contemplationis ejus vestigiis se imparem sentit, atque ad se relapsa, eum arctius diligit, cujus miram dulcedinem ferre non valens, vix hanc sub incerta visione gustavit. rducitur, nisi ab his quae exterius implicant studiose contemplationis rapitur, nisi studiose prius a terrenorum mens in contemplationis arce sublevata, tanto semetipsam durius de superfluis cruciat, quanto nimis subtile conspicit esse quod amat; et cum pulchrum intuetur hoc quod super se appetit, districte judicat quidquid in se infirmum prius tranquille tolerabat.
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ edomat᷑ Tantomag̃ ext̾iora bona adipisci ani¬
mꝰ desida̾t. qnͣto gaudiũ ñ ht̃ ad quod intnsecꝰ recur
rat. MHiro ac diu̾so mͦ res agit᷑ ut hunules celum
petant. dũ se infra deiciunt. suꝑbi insi̾ma appetãt
dũ despiciendo cetos qi in altiorib extollunt᷑ Isti
dũ se despiciunt celestib iunguntur. illi dũ se exi¬
gunt a suꝑiorib diuidũtur Iehemoth iste pͥus¬
illicita suggerens linguã exerit. post ad delectatõnẽ
ꝑtrahens dentẽ figit. ad extremũ u̾o ꝑ ꝯsensionẽ
possidens caudam stringit. Postqmͣ hostis semel¬

Expanded text:
 et tanto magis exteriora bona adipisci desiderat, quanto gaudium non habet ad quod intrinsecus recurUnde miro et diverso modo res agitur, ut humiles coelum petant, dum se inferius dejiciunt; superbi infima appetant, dum despiciendo caeteros quasi in altioribus extolluntur. Isti se, dum despiciunt, coelestibus junguntur; illi, dum se erigunt, a superioribus dividuillicita suggerens, linguam exerit; post, ad delectationem pertrahens, dentem figit; ad extremum vero, per consensionem possidens, caudam stringit. Hinc est e
Abbreviated transcription (Latin):
idcirco rectoꝵ mentes quͣuis ex magna ꝑte ꝑfi¬
cit. nꝑfectas tamen ex aliqua parte derelinquit.
dio tabescant. ⁊ nequaqm de magnis se erigant. qui
adhuc contͣ minima ĩnitentes laborant. s quia
extrema nõ ualent uincere de precipius actibus

Expanded text:
idcirco Rectorum mentes quamvis ex magna parte perficit, imperfectas tamen ex parva aliqua parte derelinquit; dio tabescant, et nequaquam se de magnis erigant, dum adhuc contra minima innitentes laborant; sed quia extrema non valent vincere, de praecipuis actibus
Abbreviated transcription (Latin):
curet abiectõ humilis uite. Cap̃ .xxui. Om̃s
ques dñs in hoc flageslat tẽpore eo se debent
dei filios sentire. quo illos castigant flagella
discipline. nisi enĩ correctis h̾editatẽ dare dispo¬
nẽt cos erudire ꝑ molestias nõ curaret. Quos
nob̾ diuine correptõis pena grauis est ꝑ quam ⁊
nũqͣm amittenda hereditas ꝑcipitur. et semper
mansura supplicia ui uitant᷑. Cur asꝑm credit᷑¬
ut homo toleret ꝓ d̾o flagella pro malis. si tanta
deus ab hominib ꝑtulit mala pro bonis. aut qͥs
sane intelligentie de ꝑcussione sua ingratꝰ existat
si hinc ip̃e sine flagello nõ exiit qui hic sine põco
re pc̃em negligit. ⁊ more auiũ captꝰ cũ escam t̾¬
renaꝵ rerũ auidus ꝯsprcit. quo strangulet᷑ põci

Expanded text:
curet abiectio humilis vitae. Hinc enim scuret abiectio humilis vitae. Hinc enim squos Dominus in hoc flagellat tempore, eo se debent Dei filios sentire, quo illos castigant flagellat disciplinae. Nisi enim correctis haereditatem dare disponeret, eos erudire per molestias non curarenobis divinae correptionis poena gravis est, per quam et nunquam amittenda haereditas percipitur, et semper mansura supplicia vitantur? Hinc et homo toleret flagella pro malis, si tanta Deus ab hominibus pertulit mala pro bonis? Aut quis sana intelligentia de percussione sua ingratus existat, si ipse hinc sine flagello non exiit, qui hic sine peccato peccatum negligit, more avium captus, cum escam terrenarum rerum avidus inspicit quo stranguletur peccati
Abbreviated transcription (Latin):
res qui oꝑm pc̃ca deplorant debent p̃sumere
de mĩa quã postulant ne ui ĩmod̾ate afflictõis
int̾eant. Neꝙ enĩ pre dñs añ delinqñtiũ oculos
flenda pc̃ca oppone̾t si ꝑ semetip̃m ea districte fe¬
rire uoluisset. ꝯstat ergo quod a suo iudicio ab¬
nec tñ plangũt. nõ iã sibi relaxatas debẽt esti¬
mare culpas quas ⁊ si augendo ñ multiplicant.
nullis tñ fletib mũdant. Neq enĩ sc̃ptor qui ab
tacui̾t satisfecit. cũ ꝑfecto necesse sit ut u̾ba p̃¬
misse suꝑbie u̾bis subiũcte humilitatis ĩpug
net. Non aũ deus nr̃is cruciatib pascit᷑. s deli¬
ctoꝵ mõbis medicam̃tis ꝯtrariis medetuar. ut
uoluptatib delectati adeo discessimꝰ. fletib ama¬
ricati redeamꝰ. ⁊ qui ꝑ illicita defluendo cecidi¬
mꝰ. ⁊̃ a licitis nosmet ip̃os restringendo surga
mꝰ. ⁊ cor quod insana leticia infudãt. salubris
tͥsticia exurat. ⁊ qued uuln̾auãt elatõ suꝑbie

Expanded text:
r qui operum peccata deplorant, debent praesumere de misericordia quam postulant, ne vi immoderatae afflictionis intereant. Neque enim pie Dominus ante delinquentium oculos flenda peccata opponeret, si per semetipsum ea districte ferire voluisset. Constat enim quod a suo judicio abnec tamen plangunt; ne jam relaxatas aestiment culpas, quas etsi agendo non multiplicant, nullis tamen fletibus mundant. Neque enim scriptor, si a tacuerit, satisfecit, cum profecto necesse sit ut verba praemissae superbiae verbis subjectae humilitate enim Deus nostris cruciatibus pascitur, sed delictorum morbos medicamentis contrariis medetur, ut qui voluptatibus delectati discessimus, fletibus amaricati redeamus; et qui per illicita defluendo cecidimus, etiam a licitis nosmetipsos restringendo surga. Et cor, quod insana laetitia infuderat, salubris tristitia exurat. Et quod vulneraverat elatio superbiae,
Abbreviated transcription (Latin):
et cũ ex alia tegitur. ex alia actõne denudatur. Iᷤ
qui ꝑuenturi sunt qua gradrantur ostendant.
Quoꝵ ⁊̃ casus utilitate non modica elcĩs ꝓuectib
seruit. qr illoꝵ lapsus dũ conspiciunt de suo statu
ꝯtrenuscunt.⁊ ruina que illos dampnat istos hu¬
electis seqñtib monstrant. Qñ uo in lapsũ neqͥtie
corruunt electis post se ꝑgentib qi cauendã suꝑ¬

Expanded text:
 cum ex alia tegitur, ex alia actione nudatur. Qui  cum ex alia tegitur, ex alia actione nudatur. Qui qui perventuri sunt, viam, qua gradiantur, ostendant, quorum etiam casus utilitate non modica electorum provectibus servit, quia illorum lapsum dum conspiciunt, de suo statu contremiscunt, et ruina, quae illos damnat, istos huelectis sequentibus monstrant. Quando vero in lapsum nequitiae corruunt, electis post se pergentibus quasi cavendam sup
Abbreviated transcription (Latin):
libro. Sicut inferiꝰ radix tegitur s ab illa rami
extrinsecꝰ expandunt᷑. ita se suꝑbra uitioꝵ radix
int̾nsecus celat. s ab illa ꝑtinꝰ aꝑta uitta pullu¬
aĩe m̃bra se erigit. ⁊ qͣi gñalis ac pestifer mor¬
bus corpꝰ om̃e corrũpit. ut quicqͣm illa ĩuadẽte
agit᷑. ⁊ si ẽẽ uirtꝰ ostenditur non ꝑ hoc d̾o s soli
ciuitatẽ int̾cipit. cũ mentẽ suꝑbia irrũpit. et
quo ditiorẽ quẽq ceꝑit. eo in dño durior exurg̃.
qr quo amplius res uirtutis sine humilitate
instigat hoc sinuopere ag̾e̾ nititur ut sua acta consi¬
deuare funditus negligant ⁊̃ semꝑ tacitis cogitatõto
rectoris sui iudices fiant. Qui dũ in ilłlo qd̾ rep̃hen¬
dere debeant imꝑortune respiciunt in semetip̃is ꝙ
corrigant nũqmͣ udent. Unde ⁊ tanto attrociꝰ ꝑeut.
qͣnto a se oc ulos au̾tut. qr in huiꝰ nite itrne̾ oftẽ¬
deutes corriuut dũ alib intendũt. Qui sub re¬

Expanded text:
icut autem inferius radix tegitur, sed ab illa rami extrinsecus expanduntur, ita se superbia intrinsecus celat, sed ab illa protinus aperta vitia pullua cuncta animae membra se erigit, et quasi generalis ac pestifer morbus corpus omne corrumpit, ut quidquid illa invadente agitur, etiamsi esse virtus ostendatur, non per hoc Deo, sed solcivitatem intercipit, cum mentem superbia inrumpit; et quo ditiorem quemque ceperit, eo in dominio durior exurgit, quia quo amplius res virtutis sine humilitate instigat, hoc summopere agere nititur, ut sua acta considerare funditus negligant, et semper tacitis cogitationibus rectoris sui judices fiant. Qui dum in illo quod reprehendere debeant importune respiciunt, in semetipsis quod corrigant nunquam vident. Unde et tanto atrocius pereunt, quanto a se oculos avertunt. Quia in hujus vitae itinere offende
Abbreviated transcription (Latin):
Sic male bono utitur reprobꝰ. ⁊ bñ malo utitur
probus. sicut sepe ꝯtingit ut alius ex cibo saluti¬
fero mordinate sũpto pestem langoris incurrat.
alius ueneno serpentis in medicamine ordinate cõ¬
fectõnus adhibito. languoris molestiam uincat.
Cordis suꝑbia cũ extius usq ad corpꝰ extenditur
prius ꝑ oculos indicatur. Cap̃ .xiu. Quisqͥs suꝑ¬
bre in se tyrãnidẽ captiua mente susceꝑit. hoc
primũ dampnũ patitur quod clauso cordis ocło
uidicii equitatẽ ꝑdit. nã cuncta que ab aliis uel
bñ gerunt᷑ displicent. ⁊ sola ei que uel praue
ip̃am quoq sapĩam om̃ia disponẽtẽ impugnãt.

Expanded text:
 male bono utitur reprobus, et bene malo utitur probus; sicut saepe contingit ut alius ex cibo salutifero inordinate sumpto pestem languoris incurrat; alius, veneno serpentis in medicamine ordinatae confectionis adhibito, languoris molestiam vinCordis superbia cum exterius usque ad corpus extenditur, prius per oculos indicatur. Ipsi quippe jus in se tyrannidem captiva mente susceperit, hoc primum damnum patitur, quod clauso cordis oculo, judicii aequitatem perdit. Nam cuncta quae ab illis vel bene geruntur, displicent: sola ei quae ipse vel prave cognosci nequeat vestem mutavit. » Quibus
Abbreviated transcription (Latin):
meret᷑. qnͣto deuote pro aliis int̾cedit. Plus pro
se ualere preces suas efficit qui has ⁊ aliis impen¬
dit. libentius quippe sacrificiũ or̃onis accipitur
cũ in ꝯspectu misicordis uidicis ꝓximi dilectõe
ꝯditur. Quod tunc u̾a̾cit̾ quisq cumulat. si ħ¬

Expanded text:
meruit, quanto devote pro aliis intercessit. Plus enim pro se valere preces suas efficit, qui has et pro aliis impendit. Libentius quippe sacrificium orationis accipitur, quod in conspectu misericordis judicis proximi dilectione conditur. Quod tunc veracit
Abbreviated transcription (Latin):
as nõ ieiunas. Qui abstinemꝰ ⁊ minime prandemꝰ ħ tẽꝑe
si te esuriente de cibo tuo alius saturetur ⁊ tu ꝙ debi¬
ctis tuis ieumaͣs dñm roges. ⁊ ille pro te saciatꝰ exoret.
utrũq tibi proficiet ⁊ tua fames ⁊ saturitas mendicorum.
Qui sic abstinet ut nicħ pauꝑib de suis epulis largiat᷑.
uidetur questum sibi suũ fecisse ieiuniũ. ⁊ negotiatõ¬
nem ex̾cuisse ꝑcendo. Qui me sꝑnit non sacerdotẽ sper¬
sit qui p̃cipit. Tidete rem miram in ꝑadyso cũ adam
dyabolus decertat. in deserto cũ xp̃o dyabolus dimicat.
ubiq insidiatur homini. ubiq ꝯgreditur. s ubi mu¬
lierem inuenit uincit. ubi mulierẽ nõ iuuenit ui¬
qmͣ celos aꝑuit penetrauit inferna securꝰ. Maria cal¬
cauit intrepidus. Arbitror illam .xii. artificũ oꝑatõne¬
qui uelud ꝑiti artifices in unũ ꝯuenientes clauẽ suo
hunc ad soluendũ amor cogit. illũ pena ꝯpellit. hic pre¬
miis uocatur. ille suppliciis coartatur. Aurũ ⁊ argentũ¬

Expanded text:
 non est, ut qui abstinemus, et minime prandemus hoc temsi te esuriente de cibo tuo pauper saturetur, et tu pro delictis tuis jejunus Dominum roges, et ille pro te satiatus exoret. Utrumque tibi proficiet, et tua fames, et saturitas mendicorum. Caeterum, qui sic abstinet, ut nihil pauperibus de suis epulis largiatur, videtur quaestum suum sibi fecisse jejunium et negotiationt. Atque ideo qui haec spernit, non sacerdotem sperditur. Videte rem miram: in paradiso cum Adam diabolus decertat, in deserto cum Christo diabolus dimicat; ubique insidiatur homini, ubique congreditur: sed ubi mulierem invenit, vincit; ubi mulierem non invenit, viquam coelos aperuit, penetravit inferna securus, maria calcavit intrepidus. qui velut periti artifices in unum convenientes, clavem suo hunc ad solvendum amor cogit, illum poena compellit. Hic praemiis provocatur, ille suppliciis coarctatur. 7. Dicit
Abbreviated transcription (Latin):
quod imꝑio compulsus s consilio cõmonitus uo¬
uit tanto mag̃ fraudati uoti auget miquitatẽ qͣn¬
to minꝰ hũit uouendi necessitatem. Nemo est donis¬
tur ut ualeat ⁊ dilatatur ut capiat ⁊ impletur ut hãt.¬
Grãs agamꝰ de acceptis ⁊ quod nũdum accepimꝰ eo ip̃o
quod de acceptis igrati non sumꝰ nos accepturos esse
deret᷑ quib placendũ eẽt uiro collige̾ quodãmodo et
redigere debet ĩnupta xp̃iana in eam intentõnẽ qua
placendũ est deo. ⁊ udeat cui placeat que dño placet
⁊ utiq tauto est beatior osnto plus ei placet quanto
aũt magis cogitat ea que sũt mũdi tanto minꝰ placet.

Expanded text:
mperio conpulsus, sed consilio commonitus uouit, tanto magis fraudati uoti auget iniquitatem, quanto minus habuit uouendi necessitatem. haec itur, ut ualeat, et dilatatur, ut capiat, et inpletur, ut haias agamus de acceptis; et quod nondum accepimus, eo ipso quod de acceptis ingrati non sumus, nos accepturos esse deretur, quibus placendum esset uiro, colligere quodam modo et redigere debet innupta christiana in eam intentionem, qua placendum est domino. et uide, cui placeat, quae domino placet. et utique tanto est beatior, quanto plus ei placet; quanto autem magis cogitat ea quae sunt mundi, tanto minus placet.
Abbreviated transcription (Latin):
diligitur. ut peccandi cupiditas eiꝰ dilectõne uincaturᷤ¬
Quẽadmodũ iniusticia male utitur nõ tm̃ malis uer̃ ⁊̃
bonis. utt iusticia bene non tantũ bonis s etiã malis. Qq¬
ettã non ꝑcepto regñatõis lauacro pro xp̃i confessione mo¬
riunt᷑. tantũ eis ualet ad dimittenda pcc̃a qnͣtũ si ablue¬
rent᷑ sacro fonte baptismatis. Quicqͥd temporis uiuitur¬
de spatio uiuendi demitur. ⁊ cotidie fit minꝰ minꝰꝙ quod
restat. ut̾ õmo nicħ sit aliud tempꝰ uite huiꝰ qmͣ cursus
ad mortẽ in quo nemo uł paululũ stare uel aliqñto tar¬
dius ire ꝑmittitur. s urgent᷑ om̃s pari motu nec diu̾so

Expanded text:
diligitur, ut peccandi cupiditas ejus delectatione vincaturdiligitur, ut peccandi cupiditas ejus delectatione vincaturquem ad modum iniustitia male utitur non tantum malis, uerum etiam bonis: ita iustitia bene non tantum bonis, sed etiam malis. etiam non percepto regenerationis lauacro pro Christi confessione moriuntur, tantum eis ualet ad dimittenda peccata, quantum si abluerentur sacro fonte baptismatis. Qui de spatio uiuendi demitur, et cottidie fit minus minusque quod restat, ut omnino nihil sit aliud tempus uitae huius, quam cursus ad mortem, in quo nemo uel paululum stare uel aliquanto tardius ire permittitur; sed urgentur omnes pari motu nec diuerso
Abbreviated transcription (Latin):
Ad nosmet pp̃os reu̾si surganiꝰ. ⁊ ad istũ eamꝰ a quo p̾cando
recesseramꝰ. ibi esse nr̃m non habebit mortẽ. ibi uosse
nr̃m non habebit errorem. ibi amare nr̃m non habebit
deus maiꝰ bonũ. magna sũt tam̃ ea mutabilia bona que
adh̾ere possunt ut beata sint in cõnuitabili bono qd̾
usq adeo eoꝵ bonũ est. ut sine illo misa̾ eẽ necesse sit.
Qui ꝑu̾se amat cuiꝰlibet nature bonũ. etiã si adipis¬
catur ip̃e fit in bono malus ⁊ miser meliore priuatus.
Consideremꝰ nichil diurnũ ẽẽ in quo est aliquid extre¬
niũ. ⁊ onĩia scłoꝵ spatia definita. si et̾nitati int̾mĩate
cõparent᷑. non exigua existimanda eẽ s nulła. Ex hiis¬
que in hac t̾rena inhabitatõne multa cogito. ideo utiq
multa. quia uuũ quod ex illis uel pret̾ illa que forte
non cogito uerũ est inuenire non possũ. Ex .xiiiͦ. Au¬
get prohibitõ desideriũ oꝑis illiciti. qñ usticia nõ sic

Expanded text:
ad nosmetipsos reversi surgamus , ut ad illum redeamus, a quo peccando recesseramus. Ibi esse nostrum non habebit mortem, ibi nosse nostrum non habebit errorem, ibi amare nostrum non habebit Deus maius bonum: magna sunt tamen ea mutabilia bona, quae adhaerere possunt, ut beata sint, inmutabili bono, quod usque adeo bonum eorum est, ut sine illo misera esse necesse sit.qui peruerse amat cuiuslibet naturae bonum, etiam si adipiscatur, ipse fit in bono malus et miser meliore priuatus.considerent nihil esse diuturnum, in quo est aliquid extremum, et omnia saeculorum spatia definita, si aeternitati interminatae comparentur, non exigua existimanda esse, sed nulla. Ac quae in hac terrena inhabitatione multa cogito ideo utique multa, quia unum, quod ex illis uel praeter illa. quod forte non cogito, uerum est, inuenire non possum, si  prohibitio desiderium operis illiciti, quando justitia non sic
Abbreviated transcription (Latin):
cancto mrciit Quos uidere non possunten cum ques
sion iudent mincunt ista iuncendo que sentiũt. Ad feli
tiones uũquã debent amari. s aliqñ tam̃ arit acarita¬
tonascuntur aut caritatem probant. Si ille qrui corri
pit reddere uult malim pro malo ei qui corripienti ⁊̃¬
dignatur. non fuit dignus qui corriꝑet s digius plane
ibi fait sc ira corrũpit cor si in aliũ durauerit diem.¬
s euodium. Laborant homines indiscendo ⁊ breura ñ
uaient intesligere. prosixa non amant legere. laborãt
radem in decendo. qui ⁊ pauca tardis ⁊ imulta pigris

Expanded text:
sancti uincunt, quos uidere non possunt; et tamen, quos non uident, uincunt ista uincendo, quae sentiunt. sed siones autem numquam debent amari. sed aliquando tamen aut caritate nascuntur aut caritatem probant. qupit, reddere uult malum pro malo ei, qui corripienti indignatur, non fuit dignus, qui corriperet., sed dignus plane, ibi fuerit; sic ira corrumpit cor, si in alium diemserantur. Laborant autem homines in discendo, et brevia non valent intelligere, prolixa non amant legere. Laborant itidem in docendo, qui et pauca tardis, et multa pigris
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ que praua sunt corrigent᷑. ⁊ quod minus est quã
decet unde ⁊ creator nouit inde supplebit᷑ ⁊ quod plus
est qmͣ decet materie seruata integritate detraheret᷑.
qͣmuis in corpore non corporis s uirtutis pulcͥtudo ful
uidemꝰ ꝑ usus necessitatis uarios distributa. qm̃ tunc
non erit ip̃a necessitas. s plena certa secura sempit̾na fe¬
licitas proficient laudib dei. Premiũ uͥtutis erit ip̃e

Expanded text:
et quae prava sunt corrigentur, et quod minus est quam et quae prava sunt corrigentur, et quod minus est quam decet, unde creator novit, inde subplebitur, et quod plus est quam decet, materiae servata integritate detrahetur. quamvis in corpore, non corporis, sed virtutis pulchritudo fulusus necessitatis uarios distributa, quoniam tunc non erit ipsa necessitas, sed plena, certa securitas, sempiterna felicitas, proficient laudibus dei. omnes quippe illi de
Abbreviated transcription (Latin):
tanti boni spes nulla eẽt. malle debuimꝰ in hꝰ cõflicta¬
tonis molestia remanere qmͣ uitiis in uos dñatõnẽ
suetudine roborata sũt facilius uincunt᷑. si aũ uĩce̾
diu̾sitate meritoꝵ. qmuis maloꝵ aliis leuiorẽ aliis
futurũ ẽẽ grauiorẽ. siue ip̃iꝰ uis. atq ardor pro pena
digna cuiusq uariet᷑. siue ip̃e equalit̾ ardeat s non
tur deo optimã se nstitutã docet etiã ip̃o uitio. quo
iõ misera est quia non fruit᷑ deo. Nuita fu̾it qͥdem¬
a malis cont᷑ uoluntatẽ dei. s tante est ille sapr̃e tante¬
q uirtutis. ut ii eos exitꝰ siue fiues quos bonos. et
iustos ip̃e presciuit tendant om̃ia. que uoluntati eiꝰ
erant uł futuri erant etate iuuenili. qmuis nicħ oberit
etiã si erit infantilis uel seuilis corꝑts forma ubi nec m̃¬
tis nec ip̃ius corꝑis. ulla remanebit infirmitas. Nulla¬
erit deforuutas qmͣ facit incongruentia ꝑtium. ubi

Expanded text:
tanti boni spes nulla esset, malle debuimus in hujus conflictatanti boni spes nulla esset, malle debuimus in hujus conflictationis molestia remanere, quam vitiis in nos dominationem suetudine roborata sunt, facilius uincuntur et cedunt; si diuersitate meritorum quamuis malorum aliis leuiorem, aliis futurum esse grauiorem, siue ipsius uis adque ardor pro poena digna cuiusque uarietur, siue ipse aequaliter ardeat, sed non tur Deo, optimam se institutam docet etiam ipso uitio, quo ideo misera est quia non fruitur Deo; qui casum a malis contra uoluntatem dei; sed tantae est ille sapientiae tantaeque uirtutis, ut in eos exitus siue fines, quos bonos et iustos ipse praesciuit, tendant omnia, quae uoluntati eius erant vel futuri erant etate iuvenili, quamvis nichil oberit, etiamsi erit infantilis vel senilis corporis forma, ubi nec mentis nec ipsius corporis ulla remanebit infirmitas. Uerit deformitas, quam facit incongruentia partium, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
in orando fletus uberior: Qui erũt in penis qͥd agat᷑
intus i gaudio dñi nescient. qui uo̾ erũt ĩ illo gau¬
dio quid agatur foris in illis tenebris ext̾i̾orib scient.
Tunc tali corꝑi anima ⁊ eo cõnectitur modo ut illud
uinculimi sicut nulla tẽporis longitudine soluitur.
ita nullo dolore rũpatur. Sempit̾na mors erit qñ¬
nec uiuere aĩap potĩt. d̾m non habendo. nec dolorib
corporis carere moriendo. Prima mors aiãm nolentẽ
pesuit e corꝑe. scd̾a mors auimã uolentẽ tenet ĩ corꝑe.
ab utraq morte cõmunit̾ id habet᷑ ut qued nõ uult¬
natoꝵ corꝑib dolorẽ posse inferre nõ mortẽ sicut ip̃a
corpora dolere auimas faciũt. quas tnĩ non ideo mori co¬
etiã spẽ in corporeos posse pena corporalis ignis affligi.
si sp̃e hominũ etiã ip̃i profecto in corꝑe ⁊ nũc potu̾t
mcludi corꝑalib m̃bris. ⁊ tũc potuert corpoꝵ suoꝵ
uinculis insolubͥlit̾ alligari: Et si quod absit illius¬

Expanded text:
in suppliciis miserorum. Qui erunt in poenis, quid agatur intus in gaudio Domini nescient; qui vero erunt in illo gaudio, quid agatur foris in illis tenebris exterioribus scient.tem tali corpori anima et eo conectetur modo, ut illud uinculum, sicut nulla temporis longitudine soluitur, ita nullo dolore rumpatur. pnec uiuere anima poterit deum non habendo nec doloribus corporis carere moriendo. prima mors animam nolentem pellit e corpore, secunda mors animam nolentem tenet in corpore: ab utraque morte communits corporibus dolorem posse inferre, non mortem, sicut ipsa corpora dolere animas faciunt, quas tamen non ideo mori coetiam spiritus incorporeos posse poena corporalis ignis adfligi, si spiritus hominum, etiam ipsi profecto incorporei, et nunc potuerunt includi corporalibus membris et tunc poterunt corporum suorum uinculis insolubiliter adligari?
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑ id quod in eo p̃cellit attingat illud quod cuneta
subsistit. nulla doct̾na instruit. nullus usus expedit.
ip̃e queratur ubi nobis secura sut onĩta. ip̃e cernatur
ubi nobis certa sunt omia ip̃e diligatur ubi nobis
quisq propinquior. milła est ab illo alia longinquitas
qm̃ eiꝰ dissimilitudo. in corꝑali nero illi et̾no ⁊ ĩ cõmuta¬
bili tauto est anina homituis dissimilior. qͣnͣto rerum
racula uisibiliũ naturaꝵ uidendi assiduitate uilue¬
runt. tam̃ cũ ea sapienter intuem᷑ inusitatissimis ra¬
rissimisꝙ maiora sũt. nam ⁊ om̃i miracło quod fit
per hominẽ maiꝰ miracłm est homo. Iħ̾c xp̃c cũ in for¬
ma dei sacrificiũ cũ pr̃e sumat. cũ qͦ et imus deus est
tam̃ inforna sui sacrisiciũ maluit eẽ qmͣ sume̾. ne uel
hac occasione quis qm ex istimaret euilib sacͥficiũ esse

Expanded text:
ut per id quod in eo praecellit, attingat illud, quod cunctasubsistit, nulla doctrina instruit, nullus usus expedit: ipse quaeratur, ubi nobis secura sunt omnia; ipse cernatur, ubi nobis certa sunt omnia; ipse diligatur, ubi nobis quisque propinquior; nulla est ab illo alia longinquitas quam ejus dissimilitudo. Incorporali vero illi aeterno et incommutabili tanto est anima hominis dissimilior, quanto rerum racula uisibilium naturarum uidendi adsiduitate uiluerint, tamen, cum ea sapienter intuemur, inusitatissimis rarissimisque maiora sunt. Nam et omni miraculo. quod fit per hominem, maius miraculum est homo. Quapropter ma Dei sacrificium cum Patre sumat, cum quo et unus Deus est, tamen in forma servi sacrificium maluit esse quam sumere, ne vel hac occasione quisquam existimaret cuilibet sacrificandum esse
Abbreviated transcription (Latin):
tanto mag̃ propensior credentis est m̾ces. ⁊ minor pena
disfidentis. Declaratõ mist̾ii sicut minora facit me̾ri
credentes. ita maiores exsuscitat diffidentib penas.
sp̃ẽ eius. ut in quo fui̾t sp̃c̃ enis ab inferis teneri non
possit. Grandis res est ut cũ in p̃senti non ht̃ quem
timeat. uincar quod delectat cũ delectatõ tantũ possit
ut non solũ futura. s etiã p̃sentia minime uereatur.

Expanded text:
tanto magis propensior credentis est merces et minor poena diffidentis. declaratio autem mysterii, sicut minora fecit mereri credentes, ita maiores exsuscitauit diffidentibus poenas. spiritus eius, ut in quo fuerit spiritus eius ab inferis teneri non possit. timeat, uincat quod delectat, cum delectatio tantum possit, ut non solum futura, sed et praesentia minime uereatur.
Abbreviated transcription (Latin):
culpam concupiscencie uero saciande s tam̃ cũ cõiuge
propt̾ thori fidem uenialem habent culpam. adult̾ium
uo siue fornicatõ letalem habent culpam. Quid si in¬
quiunt om̃s uelint ab om̃i concubitu contine̾ unde
subsistet genus humanũ. utinã om̃s hoc uellent dũ¬
tarat in caritate de corde puro et conscr̃a bona. ⁊ fide nõ
ficta multo citius dei ciuitas compleret᷑ et acceleraret
exceditur longe est tolerabilius qm in eis que ᷑ concessa
sũt. uł unus ut rarus excessus. Multi facilius se absti¬
nent ut reb non utant᷑ qm temꝑent ut bene utant᷑
uemo tam̃ potest eis sapient̾ uti nisi qui pocest et
continent̾ non uti. Melius est habere omta bona ul
minora qm magnũ bonũ cum magno malo. non¬

Expanded text:
culpam; concupiscentiae uero satiandae, sed tamen cum coniuge, culpam; concupiscentiae uero satiandae, sed tamen cum coniuge, propter tori fidem uenialem habet culpam; adulterium uero siue fornicatio letalem habet culpam. uiunt, omnes homines uelint ab omni concubitu continere, unde subsisteret genus humanum? utinam omnes hoc uellent dumtaxat in caritate de corde puro et conscientia bona et fide non ficta! multo citius dei ciuitas conpleretur et adceleraretur exceditur, longe tolerabilius sit, quam in eis que concessa non sunt, vel unus vel rarus excessus. Idem nent ut non utantur, quam temperent ut bene utantur: nemo tamen eis potest sapienter uti, nisi qui potest et continenter non uti. Ex minora quam magnum bonum cum magno malo.
Abbreviated transcription (Latin):
potest ut concupiscencia maneat actu ⁊ pretereat re¬
atu. Suꝑbie malum tunc animũ temptare ñ poti̾t
et contra quod dec̾temꝰ om̃ino nullum erit qñ tanta
saciabit᷑ uisione ⁊ tanta infłamabit᷑ caritate suꝑioris
boni ut ad se ip̃m sibi placendo defice̾ ab illus dilectõ¬
b hoc ex uno deus uoluit om̃s homines cond̾e ut
in ip̃a societate non sola similitudine generis sed
etram cognatõnus uĩculo tenerentur. fides in reb etiã¬
luti eam quoq corporali quia etiã uita ista contiuet᷑
certum est debere p̃ponere. Et si exigua palea ꝓ młto
auro uulla res est pene fidos tam̃ cum in negotio pa¬
lee sicut ni auris in cera seruantur non ideo minor ẽ
dum adhibetur fides. mirum si fides appellenda÷. uer̃¬
ꝑtam̃ quanscũꝙ sit si ⁊ cont᷑ ip̃ãm fit peius fit nisi c̃
ꝓpt̾ea desi̾tur. ut ad ueram fidem ac legitimã redeatur.
⁊ ut pcc̃m emendetur uoluntatis prauitate correetat

Expanded text:
trario fieri potest, ut concupiscentia maneat actu, et praetereat reuperbiae malum tunc animum tentare non poterit, et contra quod decertemus omnino nullum erit, quando tanta satiabitur visione, et tanta inflammabitur charitate superioris boni, ut ad se ipsum sibi placendo, deficere ab illius dilectiob hoc ex uno deus uoluit omnes homines condere, ut in sua societate non sola similitudine generis, sed etiam cognationis uinculo tenerentur. prima itaque nasaluti quoque corporali, qua etiam uita ista continetur, certum est debere praeponi. etsi enim exigua palea prae multo auro paene res nulla est, fides tamen, cum in negotio paleae sicut in auri sincera seruatur, non ideo minor estadmittendum adhibetur fides, mirum si fides appellanda est; uerumtamen qualiscumque sit, si et contra ipsam fit, peius fit, nisi cum propterea deseritur, ut ad ueram fidem ac legitimam redeatur, id est, ut peccatum emendetur uoluntatis prauitate correcta.