comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tem quo tubͥnaculoꝵ celebrabis per
septemdies: qñ collegeris de area ⁊ tor¬
culari fruges tuas. Et epulaberis ĩ feꝰ¬
stuudate tua. tu ⁊ fuius tuus ⁊ filia. ⁊
seruus tuus ⁊ ancilla. leurtes quoq
⁊ aduena ⁊ pupillus aciidua q̃ intra

Expanded text:
tem quoque tabernaculorum celebrabis per septem dies, quando collegeris de area tua et torculari fruges tuas, et epulaberis in festivitate tua, tu et filius tuus et filia, ex servus tuus et ancilla, Levites quoque et advena
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ strustionẽ ⁊ noctuam ⁊ arum. atheac
cipitrem uyͣc geniis suuim. herodiũ ⁊ cig¬
nũ. ibm. acm̃gilum. porphirions̃ acnr¬
cticoracem. oncerotalũ. caradrion. sĩgu¬
laigenere suo. upupam quo ⁊ nesꝑ¬
tilionẽ Et onse qd̵ reptat ⁊ pennulas
hr̃. immundũ erit nec comedet᷑. Omẽ
qd̾ mundũ s̃ comedite. quicquid autẽ¬
morticinũ ẽ neuescamini ex eo. Pere¬
grino qͥ intra portas tuas ̃. da uo co¬
medad aut uende er: qr tupopulus sc̃s
domundei tures. Noncoques hedũ ĩ lac-¬
te maĩs sue. Decimã partẽ separabis de
cunctis frugib nius q̃ nascuntur ĩ t̾ra
per ãnos singulos. ⁊ comedes inconspͦ¬
tu dominid̾inũ loco quemeleg̾it ut in

Expanded text:
strutionem ac noctuam et larum atque cipitrem iuxta genus suum herodium et cycnum et ibin ac mergulum porphirionem et nycticoracem onocrotalum et charadrium singula in genere suo upupam quoque et vespertilionem et omne quod reptat et pinnulas habet inmundum erit nec comedetur omne quod mundum est comedite quicquid morticinum est ne vescamini ex eo peregrino qui intra portas tuas est da ut comedat aut vende ei quia tu populus sanctus Domini Dei tui es non coques hedum in lacte matris suae decimam partem separabis de cunctis frugibus tuis quae nascuntur in terra per annos singulos et comedes in conspectu Domini Dei tui in loco
Abbreviated transcription (Latin):
dur intra portas cuutatis tue interra
ꝙͣ diss d̾s tuus daturus ẽ t̾. ad paupta-¬
temuenerit. ñ obdurabis cortuum. nec
contrahes manum. s aꝑies eam pay-¬
peri: ⁊ dabis inutuum quo eũ indig̾e
ꝓspex̾is. Cane neforte subripiat impia
cogitatio. ⁊ dicas in corde tuo appropin-¬
quat septimus annus remissionsm a-
utas oculos tuos a paupere frẽ tuono-¬
lens ei qd̃ postulat mutum̃ cõmodare: ne
clamet contͣce ad dñm. ⁊ fiat tͥ in pctͣm.
S dabis ei: necages quippiã callideĩ
eius necessitatib sublenandis. ut b̾nor

Expanded text:
ur intra portas ciuitatis tuae in terra, quam dominus deus tuus daturus est tibi, ad paupertatem uenerit, non obdurabis cor tuum, nec contrahes manum : sed aperies eam pauperi et dabis mutuum, quo eum indigere perspexeris. caue, ne forte subrepat tibi impia cogitatio et dicas in corde tuo: adpropinquat septimus annus remissionis, et auertas oculos . a paupere fratre tuo nolens ei quod postulat mutuum commodare, ne clamet contra te ad dominum et fiat tibi in peccatum: sed dabis ei, nec ages quippiam callide in eius necessitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
Bno dittur ⁊ abyominatione hancope
popmtaᷤ: sdatim percuuies haboitatoꝵ
bis in medium piateaꝵ eus. ecigas
sa ciuitate succendos. ita ut uniuisa cõ¬
sumas domino dõtuo. ⁊ sit tumulis sẽ

Expanded text:
quod dicitur et abominationem hanc opere perpetratam statim percuties habitatores bis in medium platearum eius et cum ipsa civitate succendes ita ut universa consumas Domino Deo tuo et sit tumulus
Abbreviated transcription (Latin):
x comedere debetis. Douẽ ⁊ ouẽ ⁊ caprã
ceruũ capreã. bubalum. tragelaphũ
pigargon origem. camelopardalum.
Omne animal qd in duas partes ungi¬
lam firioit ⁊ ruminat: comedets. Dehis
aũt̃ q̃ ruminant ⁊ ungulã ñfindunt᷑ ẜͥ¬

Expanded text:
 comedere debetis, bovem, et ovem, et capram, cervum, capream, bubalum, tragelaphum, pygargon, orygem, camelopardalum. Omne animal, quod in duas partes ungulam findit, et ruminat, comedetis. De his autem quae ruminant, et ungulam non findunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nax parrat ei oculuo tuus. ut miserea:¬
us ⁊eccultes eum: s statim int̾ficies.
ns populus mittat manum. Lapidib
suuitus necabitur. qr uoluit teabstra¬
betra dño deo tuo. qui edixxit te det̾rae
gipa dedomo seruititis. ut om̃io istrͤ
auuiens timeat. ⁊ neqͣquam uitra faci¬

Expanded text:
neque parcat ei oculus tuus ut miserearneque parcat ei oculus tuus ut miserearis et occultes eum sed statim interficies sit nis populus mittat manum lapidibus obrutus necabitur quia voluit te abstrahere a Domino Deo tuo qui eduxit te de terra Aegypti de domo servitutis ut omnis Israhel audiens timeat et nequaquam ultra faci
Abbreviated transcription (Latin):
aut qui somnium uidissȩ se dicat
⁊̃ predixi̾t signum atꝙ portentũ ⁊ eue¬
nerit qd̃ locutus ẽ ⁊ dixerit tibi eamus.
⁊ sequamur deos alienos quos ignaas
dominus d̾s iux. ut palam fiat uteum
diugatis eũ an ñ. In toto corde ⁊ intora
ni ⁊ ip̃mtimete. ¶andata illius custo.¬
dite.⁊ audite uocem euis. Ipsi feriuietis:
⁊ ipsi adherebitis. Propheca aut̃ alle aut
sictor sompnioꝵ int̾sicieter qr locut᷑ ẽ ut
uos au̾teret a domino d̾o ur̃o. quiedut̃
uos de terra egipti. ⁊ redemit de domo s̾¬
uitutis. ut errar. e te faceret deuia q̃
tibi precepit dominus d̾stuus. ⁊ anfe¬
res malum de mediotur. Sit uoluerit
ꝑsuad̾e fix tius filius matris tue. aut
fiuuo tuus uel filia. siue ixor quemsi
nutuo ẽ aut amicus quem diligis ut
aĩam tuam. clam dicens eamus ⁊ ser¬
mamus diis alienis quos ignoras tu
i prẽstii. cunctaꝵ in circuitu gentiũ
queuixta uel procul st̾ab ũtio us ad fiꝰ
nem terrs ñ acquiescase necandias

Expanded text:
se se dicat, et praedixerit signum atque portentum, et euenerit quod locutus est, et dixerit tibi: eamus, et sequamur deos alienos quos ignorasdominus deus uester, ut palam fiat utrum diligatis eum an non, in toto corde, et in tota ni et ipsum timete: mandata illius custodite et audite uocem eius: ipsi seruietis et ipsi adhaerebitis. propheta autem ille ant fictor somniorum interficietur: quia locutus est, ut uos auerteret a domino deo uestro, qui eduxit uos de terra Aegypti et redemit de domo seruitutis: ut errare te faceret de uia, quam tibi praeceperat dominus deus tuus: et auferes malum de medio tui. si tibi uoluerit persuadere frater tuus, filius matris tuae, aut filius tuus uel filia siue uxor, quae est in sinu tuo, aut amicus, quem diligis ut animam tuam, clam dicens: eamus et sequamur deos alienos, quos tu ignoras et patres tui, cunctarum in circuitu gentium, quae iuxtanem terrae non adquiescas ei nec audias
Abbreviated transcription (Latin):
grillium qr ruminant ⁊ ñ dundũt unꝰ¬
gulã ĩmunda erõ uob̾. Sus quo qm oi.
udit ungulam ⁊ ñ ruminat ĩmunda e.¬
rit. Carnib coꝵ si uescemini: ⁊ cadauera
ñtangets. Hec comedetis ex om̃ib que
morantur inaquis q̃ hñt pennuiasi
squamas. comednt.Que absq pẽnur
⁊squamis st̃ ne comedatis: qr mimũda

Expanded text:
ruminant et non dividunt ungulam inmunda erunt vobis sus quoque quoniam dividit ungulam et non ruminat inmunda erit carnibus eorum non vescemini et cadavera non tangetis haec comedetis ex omnibus quae morantur in aquis quae habent pinnulas et squamas comedite quae absque pinnulis et squamis sunt ne comedatis quia inmunda
Abbreviated transcription (Latin):
pluiuas. ⁊ facies tristis linguam detra¬
hentem. NPelius ẽ sedere mangulo doma-¬
tis. qm c̃ muliere litigiosa ⁊ indomo cõ¬
muni.Aqua frigida anime sitienti. ⁊ nũ¬
tuis bonus deterra longinqua. fons tur¬
batus pede ⁊ uena corrupta. iustus cadẽs
coram upio. Sicut qui mel comeoit mlꝰ
ẽmaiestattopprimit̾ agła. Sic̃ ur̃bs pa¬
tens ⁊̃ aibs muroꝵ ambitur. itauir qui

Expanded text:
tis linguam detrahentem. Melius est sedere in angulo domatis, quam cum muliere litigiosa, et in domo communi. Aqua frigida animae sitienti, et nuntius bonus de terra longinqua. Fons turbatus pede, et vena corrupta, justus cadens coram impio. Sicut qui mel multum comedt majestatis, opprimetur a gloria. Sicut urbs patens, et absque murorum ambitu, ita vir, qui
Abbreviated transcription (Latin):
rea in lectis argenteis: qui loquitur uer¬
bum intempore suo. i auris aurea ⁊ mar¬
garitum fulgens: qui arguit sapientẽ
⁊ aurẽ obedientẽ. Sicut frigus nuus in
die messis ita legatus fidel ⁊ qui misit
eũ aĩam uiuis requiescere facte. Pubes
⁊ uentus ⁊ pliuut ñ sequentes: iurgło.
sus ⁊ ꝓmissa ñ complens. Patientia le¬
nictur princeps: ⁊ lingua molł confr̃ĩ¬
ged duritiam. Mel inuenisti. comede qd̃
sufficit tͥ. ne forte situatus euomas illud
Subtrahe pedemtuum de domo ꝓrimi
tur. neqñ satiatus odcrit te. Iaculũ ⁊ gla¬
dius ⁊ sagnta acuta: yomo quiloquitur
contra pximum suũ testimoniñ faisum:
Dens p̾utridus ⁊ pes lapsus: quisperat sr̃
infidelim die angustie. ⁊ amtitit palliũ
in diefrigoris. Acctum inuitro: quican¬
tat carmina corde pessimo. Sic̃ tinta ue

Expanded text:
rea in lectis argenteis qui loquitur verbum in tempore suo inauris aurea et margaritum fulgens qui arguit sapientem et aurem oboedientem sicut frigus nivis in die messis ita legatus fidelis ei qui misit eum animam illius requiescere facit nubes et ventus  promissa non complens. Patientia lenietur princeps, et lingua mollis confringit duritiam. Mel invenisti, comede quod sufficit tibi, ne forte satiatus evomas illud. Subtrahe ptui nequando satiatus oderit te iaculum et gladius et sagitta acuta homo qui loquitur contra proximum suum testimonium falsum dens putridus et pes lapsus qui sperat super infideli in die angustiae et amittit pallium in die frigoris acetum in nitro et qui cantat carmi
Abbreviated transcription (Latin):
homo iracundus suscitat rixas. u̾ba su¬
surronis qͣi simplicia: eo ipsa ꝑuenurt
ad itama uentris. Cimodo si argento sor¬
dido ornare uel uas fictile siclabia tum̃¬
tia c̃ pessimo corde sociata. Labiis siuis i¬
teluigitur mnimitus: t̃ icordetractauit
dolos. Qñ sũmiserit uocẽ suam ne credi¬
dis ei: qm̃ seꝑtẽ nequitie st̾ in corde ulius.
Qu oꝑit odium frandulent̾e reuelabi
malicia eius inconcilio. Qͥfodit foueam

Expanded text:
homo iracundus suscitat rixas verba susurronis quasi simplicia et ipsa perveniunt ad intima ventris quomodo si argento sordido ornare velis vas fictile sic labia tumentia cum pessimo corde sociata labiis suis intellegitur inimicus cum in corde tractaverit dolos quando submiserit vocem suam ne credideris ei quoniam septem nequitiae sunt in corde illius qui operit odium fraudulenter revelabitur malitia eius i
Abbreviated transcription (Latin):
consurget ꝑditio eoꝵ ⁊ riunam utriusq
quis nouit: Hec quor sapientibz. Cogno¬
scere ꝑsonam in iudicio: ñ est bonum.Ñ
dicit impio iustus es: maledicent ei ppu̾
⁊ detestabuntur eumntrib. Q arguunt
laudabuntur. ⁊ sr̃ ipsos ueniet bñdictio.
labia deoscuiabit᷑. qui recta uerba respõ¬
det. Prepara foris opus tuum. ⁊ diligent᷑
exerce agrum tuum. ⁊ postea edifices donr̃
tuam. Ne sis testis frustra ⁊tra ꝓximũtuũ.
neclactes quẽqmͣ labus tius. Ne dicas qͦmͦ¬

Expanded text:
ruinam utrinsque quis nouit? haec quoque sapientibus: cognoscere personam in iudicio non est bonum. qui dicit impio: iustus es, maledicent ei populi, et detestabuntur eum tribus. qui arguunt, laudabuntur, et super. ipsos ueniet benedictio. labia deosculabitur qui recta uerba respondet praepara foris opus tuum et diligenter exerce agrum tuum ut postea aedifices domum tuam ne sis testis frustra contra proximum tuum nec lactes quemquam labiis tuis ne dicas q
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾cum uidissem posi incordemeo: ⁊ exem:¬
plo diditi disciplinam. esꝙ quo pig̾ dormis
usꝙͦ de sompno consurgis: Paꝵx inqͣmdor¬
mies modicũ dormitabis: paucillum ma-¬
nus conseres ut quiescas. ⁊ ueniecqͣi c̃lor
ggestas tua.⁊ m̃dicitas quasi uir arma:¬

Expanded text:
d cum vidissem, posui in corde meo et exemplo didici disciplinam . Usquequo piger dormis, usquequo de somno non consurgis? Paululum dormies, modicum dormitabis, pauxillum manus conseres ut quiescas, et veniet quasi cursor egestas tua, et mendicitas tua quasi vir arma
Abbreviated transcription (Latin):
leo ĩ rtinerib. Sic̃ ostium u̾titur ĩ cardi¬
ne suo: ita piger in lectulosuo. Abscond̃
piger manus sub ascellas suas: ⁊ labo.¬
rat si ad os suum eas conu̾tertt. Sapiẽ¬
tior s̃ piger indecur septẽ iuris loquẽtibꝰ
saitentias. Sicut qui apprehendit auri-¬
b canem: sic qui transit ⁊ impatiens com¬
miscetur rixe alt̾ius. Sicut noxius ẽ qui
mutit lanceas ⁊ sagutas ĩ mortẽ: siou̾
qui frandulent̾ nocet amicosuo. ⁊ cũ
fuerit deprehensus. dicͭludens feci. Cñ

Expanded text:
leo in itineribus sicut ostium vertitur in cardine suo ita piger in lectulo suo abscondit piger manus sub ascellas suas et laborat si ad os suum eas converterit sapientior sibi piger videtur septem viris loquentibus sententias sicut qui adprehendit auribus canem sic qui transit et inpatiens commiscetur rixae alterius sicut noxius est qui mittit lanceas et sagittas et mortem sic vir qui fraudulenter nocet amico suo et cum fuerit d
Abbreviated transcription (Latin):
togla. Sic̃ aius ad alra transuolans: et
passer quolibet uadens. sio maledictũ
frustra ꝓlatum. in quempiã suꝑueniet.
flagellum equo. ⁊ tamus asino: ⁊ uirga dor¬
so imprudentium. Ne respondeas stuitom
x stulticiã suam: ne efficiaris et similis.
siesponde stulto uixta stulticiam suam:¬
ne sibi sapiens ẽẽ uideatur. Claudus pedr-¬
b ⁊ iniquitatẽ bibens: qui mituit uerba
ꝑ nuntiũ stultũ. Quomodo pulchias fre-¬
stra ht claudus tibias: sic icedens ẽ ĩ ore
stultoꝵ parabola. Sic̃ quimittit lapides
inaceruum mereurii: ita qͥ tͥbuit insipiẽ.¬

Expanded text:
 Sicut auis ad alia transuolans et passer quo libet uadens, sic male dictum frustra prolatum in quempiam superueniet. flagellum equo et camus asino et uirga dorso inprudentium. ne respondeas stulto iuxta stultitiam suam, ne efficiaris ei similis. responde stulto iuxta stultitiam suamne sibi sapiens esse videatur. Claudus pedibus, et iniquitatem bibens, qui mittit verba per nuntium stultum. Quomodo pulchras frustra habet claudus tibias: sic indecens est in ore stultorum parabola. Sicut qui mittit lapidem in acervum Mercurii: ita qui t
Abbreviated transcription (Latin):
do flauescet: f splenduerit in urtro color
eius. Ingreditur blande: ẜs nouissimo
mordebit ut colub̃. ⁊ sic̃ regulus uenena
diffundet Oculitiu iudebt̃ excranea&.i
cortuum loquetur ꝑu̾sa. Ꝙ eris sic̃ dormi.¬
ens ĩmedio mari. ⁊ quasi sopitus gnb̃¬
nator amisso clauo. Et dices u̾berauert᷑¬

Expanded text:
rit in vitro color eius ingreditur blande sed in novissimo mordebit ut coluber et sicut regulus venena diffundet oculi tui videbunt extraneas et cor tuum loquetur perversa et eris sicut dormiens in medio mari et quasi sopitus gubernator amisso clavo et dices
Abbreviated transcription (Latin):
Elius ẽ nom̃ bonumqͣm diuitie
multe: suꝑ argentũ ⁊ auix gr̃a bo.¬
na. Diues ⁊ pauꝑ obuiauer̃t sibr: utri-¬
usq operator ẽ dominus. Callidus udit
malum ⁊ abscondit se: innocens ꝑtransi¬
it iafflictus est dampno. finis modestie
e longe recedit ab eis. Puerbium ẽ adole-¬
scens uixta uitam suamr: t̃iam c̃ senue¬
erit ñ recedet ab ea. Uiues pauꝑib ĩꝑat

Expanded text:
itiae multae: super argentum et aurum, gratia bona. Dives et pauper obviaverunt sibi: utriusque operator est Dominus. Callidus vidit malum, et abscondit se: innocens pertransiit, et afflictus est damno. Finis modestiaee longe recedit ab eis. Proverbium est: Adolescens juxta viam suam, etiam cum senuerit, non recedet ab ea. Dives pauperi
Abbreviated transcription (Latin):
rectum labiatua. Non emuletur cortu.¬
ũ ꝑoc̃ores: s intimore domini esto dota
die. Quia hebis spem in nouissimo: ⁊ p̃¬
stolatiotua ñ auferetur. Audi filimi et
estosapiens:⁊ dirige in ma aiãm tuam.
Noli eẽ ĩ xiuuis potatoꝵ. nec in cõmessa.¬
tionib eoꝵ. qui carnes aduescendũ con-

Expanded text:
rectum labia tua. Non aemuletur cor turectum labia tua. Non aemuletur cor tuum peccatores: sed in timore Domini esto tota die: Quia habebis spem in novissimo, et praestolatio tua non auferetur. Audi, fili mi, et esto sapiens: et dirige in via animum tuum. Noli esse in conviviis potatorum, nec in comessationibus eorum, qui carnes
Abbreviated transcription (Latin):
m̃dacu. Noli laborare ut diteris. s prudẽ¬
tie tue pone modũ. Ne erigas oculos tu-¬
os ad opes quas habere non potes:qr faci-¬
ent s pennas quasi aquile ⁊ auolabõi
celum. Ne comedas c̃ hoĩe muido. ⁊ ne de¬
sideres cibos eius: qm̃ in similttudinem
arioli ⁊ comectoris estimat qd̵ ignoiat
Comede ⁊ bibe dicet t̾. ⁊ mens eius ñ est te.¬
cum. Cibos quos comederas euomes:⁊ ꝑ.¬
des pulchros sermones tuos. In auribz
insipientium ne loquaris: qr despicient
doct̾nam eloquii tui. Ne attingas t̾minos
ꝑuuloꝵ: ⁊ agrum pupilloꝵ no introeas.
Propinquus enĩ eoꝵ fortis ẽ. ⁊ ipse iudr¬
cabit contrate cãm uloꝵ. Ingrediatur
ad doctnam cortuum: ⁊ aures tue adu̾.
bascĩe. Noli subtrahere a puero discipli¬
nã: si enim ꝑcusseris eum uirga ñ mori¬
eur. Tu iurga ꝑcuties eum: ⁊ aĩam eius
de infernoliberabis. fili mu. si sapiens
fu̾it animus tuus: gaudebit tecum cor
meum. ⁊ exultabt̃renes mei c̃ locuta fu̾it

Expanded text:
 prudentiae tuae pone modum ne erigas oculos tuos ad opes quas habere non potes quia facient sibi pinnas quasi aquilae et avolabunt in caelum ne comedas cum homine invido et ne desideres cibos eius quoniam in similitudinem arioli et coniectoris aestimat quod ignorat comede et bibe dicet tibi et mens eius non est tecum cibos quos comederas evomes et perdes pulchros sermones tuos in auribus insipientium ne loquaris quia despicient doctrinam eloquii tui ne adtingas terminos parvulorum et agrum pupillorum ne introeas propinquus enim eorum Fortis est et ipse iudicabit contra te causam illorum ingrediatur ad doctrinam cor tuum et aures tuae disciplinam: si enim percusseris eum virga, non morietur. Tu virga percuties eum: et animam ejus de inferno liberabis. Fili mi, si sapiens fuerit animus tuus, gaudebit tecum cor meum: Et exsultabunt renes mei, cum locuta fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
foite discas semitas eius ⁊sumas scanda
lumaĩe tue. Noli ẽe cum huis qui defigũt
manus suas: ⁊ qui uades se offert ꝓdebi.¬
tis. Si enimñ h̃t unde restiruat quid car.¬
se est ut tollat oꝑm̃itum de cubilituo. ⁊̃
trans grediaris terminos antiquos: quos
posuert prẽs tui. Uidisti uux uelocem ĩ o.¬
pere suo. coram regib stabit: nec eritante
ignobiles.¶AL¬
rando sederis ut comedas c̃ pr̃iciꝑe:
diligent̾ aitende que apposita st̾ante fa.

Expanded text:
forte discas semitas eius et sumas scanforte discas semitas eius et sumas scani defigunt manus suas et qui vades se offerunt pro debitis si enim non habes unde restituas quid causae est ut tollat operimentum de cubili tuo ne transgrediaris terminos antiquos quos posuerunt patres tui vidisti virum velocem in opere suo coram regibus stabit nec erit ante ignobiles quando sederis ut comedas cum principe diligenter adten
Abbreviated transcription (Latin):
domini custodiunt scĩamꝵ ⁊ supplantant᷑
u̾ba iniqui. Dicit pig̾ leo ᷤ foris: ĩ medio pla¬
teaix occidendus sum. fouea ꝓfunda os ali¬
ene: cui iratus ẽ dominus incidet in eam
Stulacia colligata ẽ in corde puerr. ⁊ iur-¬
ga discipline fugabit eam. Qͥ calũpniat᷑
pauperem ut augeat diuitias suas: da¬
bit ipse ditiori ⁊ egebit. Inclina auremtu¬
am ⁊audi uerba sapientium: apponeat̃
cor ad doctrinam meam. Q pulchra erte
t̾ c̃ seruaueris eam in cordetuo:⁊ redũda.¬
bit in labiis tus ut sit in domino fiou-¬
tia tua. ude ⁊ ostendi eamtͥ hodie. Ecce des¬
cripsi eam tͥ triplicit̾ in cogitatõib ⁊ scĩa:
ut ostenderem tibi firmitatẽ ⁊ eloquia
iu̾tatis. respondere exhus illis quite mi¬
ser̃rt. Non facias molentiam pauꝑiqͥa
pauꝑ ẽ. neq ⁊teras egenum ĩ porta. quia
dominus iudicabit cãm eius: ⁊ ⁊figet eos
qͥ ꝯfixert̃ aiãm eius. Noli ẽe amicus hõi
ira cundo: neq ãbules c̃ iuiro furioso:ne

Expanded text:
Domini custodiunt scientiam et subplantantur verba iniqui dicit piger leo foris in medio platearum occidendus sum fovea profunda os alienae cui iratus est Dominus incidet in eam stultitia conligata est in corde pueri et virga disciplinae fugabit eam qui calumniatur pauperem ut augeat divitias suas dabit ipse ditiori et egebit inclina aurem tuam et audi verba sapientium adpone autem cor ad doctrinam meam quae pulchra erit tibi cum servaveris eam in ventre tuo et redundabit in labiis tuis ut sit in Domino fiducia tua unde et ostendi eam tibi hodie ecce descripsi eam tibi tripliciter in cogitationibus et scientia ut ostenderem tibi firmitatem et eloquia veritatis respondere ex his illi qui misit te non facias violentiam pauperi quia pauper est neque conteras egenum in porta quia Dominus iudicabit causam eius et configet eos qui confixerint animam eius noli esse amicus homini iracundo neque ambules cum viro furioso ne
Abbreviated transcription (Latin):
fer impietatem deuuttu regis. ⁊ firmabit᷑
unsticia thronus euis. Negłosus appareas
qia rege: ⁊ in loco magnatoꝵ ne steceris.
Meliuis ẽ enuim ut dicatur t̾ ascende hucc
quam ut humilieris coram principe. Qͣ

Expanded text:
fer impietatem de vultu regis, et firmabitur justitia thronus ejus. Ne gloriosus appareas coram rege, et in loco magnatorum ne steteris. Melius est enim ut dicat tibi: Ascende huc; quam ut humilieris coram principe. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
lum. Cũ cecid̾it inmicus tuus ne gau¬
deas: ⁊ in ruina eius ne exultet cor tuũr
ne forte uioeat dommiis ⁊ displiccar e
⁊ auferat ab eo iram suam. Nõ contẽdas
cũ pessimis. nec emuleris ĩpios. qm̃ non

Expanded text:
lum cum ceciderit inimicus tuus ne gaulum cum ceciderit inimicus tuus ne gaudeas et in ruina eius ne exultet cor tuum ne forte videat Dominus et displiceat ei et auferat ab eo iram suam ne contendas cum pe
Abbreviated transcription (Latin):
na replebuntur cellaria: uniu̾sa sibstan¬
tia preciosa ⁊ pulch̾runa. Uir sapiens ⁊ for-¬
tis ẽ ⁊ uir doctus robustus ⁊ ualidus. qui¬
a c̃ dispositione initur bellũ: ⁊ erit salus
ubi multa consilia st̃. Excelsa stulto sapiꝰ¬
entia: in porta ñ aꝑiet os suum. Q̾ cogitat
malefacere: stuitus uocabit᷑ Cogitatio
sturti pcc̃m ẽ: ⁊ ab hominatio hõim decta¬
ctor.Si desperaueris lassus in die angͦtie
imminuetur fortitudotua. Erue eos qͥ
ducunturad mortẽ: ⁊ qui trahunt᷑ adm
d̾itum liberare ne cesses. Si dixis iures ñ
suppetunt: qui inspector ẽ cordis. ipse in¬
telligre ⁊ s̾uatorem aĩe tue nicħ fauit. re¬
illetq homini uixͣ opera sua. Comede fi¬
li mi mel qr bonum ẽt ⁊ fauumdulcissuroẽ
guituri tuo. S ie ⁊ doctrina sapientie aĩe
simis. ⁊spes tua ñ ꝑibit. Ne insidieris ⁊
queras ĩpietatẽ in domo iusti: neq ua¬
stes requiem eius. Septies enim cadet iu¬
stus. ⁊ resurget: inpn aũt corruent ĩma¬

Expanded text:
ria universa substantia pretiosa et pulcherrima vir sapiens et fortis est et vir doctus robustus et validus quia cum dispositione initur bellum et erit salus ubi multa consilia sunt excelsa stulto sapientia in porta non aperiet os suum qui cogitat malefacere stultus vocabitur cogitatio stulti peccatum est et abominatio hominum detractor si desperaveris lassus in die angustiae inminuetur fortitudo tua erue eos qui ducuntur ad mortem et qui trahuntur ad interitum liberare ne cesses si dixeris vires non suppetunt qui inspector est cordis ipse intellegit et servatorem animae tuae nihil fallit reddetque homini iuxta opera sua comede fili mi mel quia bonum est et favum dulcissimum gutturi tuo sic et doctrina sapientiae animae ssimis et spes tua non peribit ne insidieris et quaeras impietatem in domo iusti neque vastes requiem eius septies enim cadet iustus et resurget impii autem corruent in ma
Abbreviated transcription (Latin):
uam. qui aut in consideratus est
ad loquendĩ: sentiet malã. ult i ñ iuilopr.¬
geraĩa aũt operantiũ impinguabit᷑. ¶er¬
bũ mendax iustus detestabitur: imping
aut confundit ⁊ confunditur. Iusticia custo¬
dit innocentis uam: impietas uero pcc̃o¬
res supplantat. Est quasi diues c̃ nichil
heat: ⁊ ẽ quasi pauꝑ c̾ in multis duittus
sit. si edemptio anime iuri duuitie sue: qͥ

Expanded text:
s est ad loquendum, sentiet mala. uult et non uult piger: anima autem operantium inpinguabitur. uerbum mendax iustus detestabitur: impius autem confundit et confunditur. iustitia custodit innocentis uiam: impietas uero peccatores supplantat. est quasi diues, cum nihil habeat, et est quasi pauper, cum in multis diuitiis sit. redemptio animae uiri diuitiae
Abbreviated transcription (Latin):
uium. Meluis ẽ parum c̃ tumore dñr. qͣm
thesauri magni ⁊ insatiabiles. Melius ẽ
uocare ad holera c̃ caritate: qm ad uitubõ
saginatũ c̃ odio. Uir iracundus ꝑuocat
rixas: qui patiens ẽ mitigat susciratas.
It̾ pigroꝵ quasi sepes spinaꝵ: ua iustoꝵ
absq offendiculo. filius sapiens lecifi¬
cat prẽm: stultus homo despiert matrem
suam. Stutticia gaudium stulto: ⁊ uir p̾
dens diriget gressus suos. Dissiparteur
cogitatões ubi ñ est consilium: ubi uͦ ples
st̃ consiliarii confirmantur. Lecatur hõ
insententia ous sui: ⁊ sermo opottunus
ẽ optimus. Semita uite suꝑ eruditum:
ut declinet de inferno nouissimo. Domũ
suꝑboꝵ demolietur dñs.: ⁊ firmos facier
tͥminos uidue. abhominatõ domini cogi.¬
tatoẽs male. ⁊ purus s̾mo pulchrimus
firmabitur ab eo. Conturbat domũ su¬
ã qui sectatur auaritiam. Q̾ aut̃ odit
munera iuiuet. ꝑ miscd̾iam ⁊ fidẽ pur.¬
gantur pcc̃a. Per timorẽ aut̃ domini:

Expanded text:
us: Melius est paruum cum timore domini quam thesauri magni et insatiabiles. melius est uocari ad holera cum caritate quam ad uitulum saginatum cum odio. uir iracundus prouocat rixas qui patiens est mitigat suscitatas iter pigrorum quasi sepes spinarum via iustorum absque offendiculo filius sapiens laetificat patrem et stultus homo despicit matrem suam stultitiudens diriget gressus suos. Dissipantur cogitationes ubi non est consilium: ubi vero plures sunt consiliarii, confirmantur. Laetatur homo in sententia oris sui: et sermo opportunus est optimus. Semita vitae super eruditum, ut declinet de inferno novissimo. Domum superborum demolietur Dominus: et firmos faciet terminos viduae. Abominatio Domini cogitationes malae: et purus sermo pulcherrimus firmabitur ab eo. Conturbat domum suam qui sequitur avaritiam: qui autem odit munera, vivet. Per misericordiam et fidem purga
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ malumẽ dicit omĩs emptor: ⁊ frecesse¬
rit tõglorabit᷑. Est auix ⁊ multitudogẽ¬
maꝵet nas auõ preciosũ labia scĩe. Tolle
uestim̃tum eius qui fideuissor exctut
alieur. ⁊ proextraneis auferz ꝑignus ab
eo Suauis ẽ homini ꝑanis m̃dacu: ⁊ ꝑt¬
ea implebit᷑ os eius calculo. Cogitatões
consiliis roborantur. ⁊ gub̃naculis tra¬
standa st̾ bella. Ei qui reuelat nist̾ĩa et
ambulat fraudulent̾ ⁊ dilatat labia
sũa: ne cõmiscearis. Qu maledicit pr̃i
suo ⁊ matrr: extinguetur luc̾na eius ĩ

Expanded text:
esserit tunc gloriabitur est aurum et multitudo gemmarum vas autem pretiosum labia scientiae tolle vestimentum eius qui fideiussor extitit alieni et pro extraneis aufer pignus ab eo suavis est homini panis mendacii et postea implebitur os eius calculo cogitationes consiliis roborantur et gubernaculis tractanda sunt bella ei qui revelat mysteria et ambulat fraudulenter et dilatat labia sua ne commiscearis qui maledicit patri suo et matri extinguetur lucerna
Abbreviated transcription (Latin):
dentium facilis. Uade contra uux stultũr.¬
⁊ nescito labia imprudentie. Sapĩa cal-¬
lidi ẽ intelligere iuam suam: ⁊ imprudẽ¬
tia stultoꝵ errans. Stultis illudit pecca¬
tum: ⁊ int̾ iustos morabitur gratia. Cor
qd̾ nouit amarrtudinẽ aĩe sue: in gau¬
dio eius ñ misceburur extraneus. Domꝰ
impioꝵ delebitur tab̾nacula iustoꝵ ger¬
minab̃t. Est uia q̃ udetur homini iusta:
nouissima aut̃ eius deducunt ad mortẽ.
filsus dolori miscebit᷑. ⁊ extrema gaudii
luctus occupat. uiis suis replebitur stult᷑.
⁊ suꝑ eum erit nir bonus. Innocens credͭ
om̃i uerbo: astutis considerat gressus suos
Sapiens timet. ⁊ declinat a malo: stultus
transuit ⁊ confidit. Impatiens operabitur
stulticiã: ⁊ uir u̾situs odiosus ẽ. Posside¬
bt̃ ꝑiuili stulticiã: ⁊ astimi expectabunt
scĩam. Iaceb̃t̃ mali ante bonos. ⁊ ĩpui añ
portas iustoꝵ. Etiam ꝓxiosuo pauꝑ
odiosus erit: amici uero diitũ multi

Expanded text:
dentium facilis vade contra virum stultum et nescito labia prudentiae sapientia callidi est intellegere viam suam et inprudentia stultorum errans stultis inludet peccatum inter iustos morabitur gratia cor quod novit amaritudinem animae suae in gaudio eius non miscebitur extraneus domus impiorum delebitur tabernacula iustorum germinabunt est via quae videtur homini iusta novissima autem eius deducunt ad mortem risus dolore miscebitur et extrema gaudii luctus occupat viis suis replebitur stultus et super eum erit vir bonus innocens credit omni verbo astutus considerat gressus suos sapiens timet et declinat malum stultus transilit, et confidit. Impatiens operabitur stultitiam: et vir versutus odiosus est. Possidebunt parvuli stultitiam. et astuti exspectabunt scientiam: Jacebuut mali ante bonos: et impii ante portas justorum. Etiam proximo suo pauper odiosus erit: amici ve
Abbreviated transcription (Latin):
pentientes stultoꝵ corporib
exuriosa res uinum. ⁊ tumultuosa
couctls.: quicq his delectatu ñ erto
sapiens. Sicut rugitus leonis: ita t̾roꝵ
regis: qui ꝑuocat eũ peccat ĩ aiam suã.
honorẽ homini qui separat sea conten-¬
tionib: om̃s aut̃ stula semisceno᷑ ⁊tu¬
melie. Propt̾ frigꝰ pig̾ arare noluit: nẽ¬
dicabit ergo estate ⁊ ñ dabit᷑ ei. Sĩc aciͣ ꝑ

Expanded text:
entes stultorum corporibus luxuriosa res vinum et tumultuosa ebrietas quicumque his delectatur non erit sapiens sicut rugitus leonis ita terror regis qui provocat eum peccat in animam suam honor est homini qui separat se a contentionibus omnes autem stulti miscentur contumeliis propter frigus piger arare noluit mendicabit erg
Abbreviated transcription (Latin):
exaltatur cor hominis: ⁊ anteqͣm glorifics.¬
tur humiliatur Qmi prius respondet qͣm
audiat: stultum se ẽe demonstrat. ⁊ cõfu-¬
sione dignum. Sp̃c iuiri sustentat ĩbecilli¬
tatẽ suam: sp̃m uero ad irascendũ facilẽ
quis poterit sustinere:Cor prudens possi¬
debit scĩam: ⁊ auris sapientium q̃ rit
doctrinam. Donũ hominis dilatat iuã
eius:⁊ ante principes spatium et facit.
Iustus prior accusator ẽ sui: uenitamicͦ
eius ⁊ inuestigabit eum. Contradictões
cõprimit sors: ⁊ int̾ potentes quo duudi.¬
cas frat̾ qui adiuuatur a fr̃e: quasi cuitas
firma: ⁊ iudicia quasi uectes urbium. De
frudu ous sui replebitur uent̾ eius: ⁊ ge-¬
numina labioꝵ illius saturabt̃ eum. Nor
⁊ urta in manu lingue: qͥ diligt̃ eam come.¬
dant fructus eius. Qui ĩuenit mulierem
tonam inuenit bonũ: ⁊ hauriet iocundita.¬

Expanded text:
m glorificetur, humiliatur. Qui prius respondet quam audiat stultum se esse demonstrat, et confusione dignum. Spiritus viri sustentat imbecillitatem suam: spiritum vero ad irascendum facilem quis poterit sustinere? Cor prudens possidebit scientiam: et auris sapientium quaerit doctrinam. Donum hominis dilatat viam ejus, et ante principes spatium ei facit. Justus, prior est accusator sui: venit amicus ejus, et investigabit eum. Contradictiones conprimit sors, et inter potentes quoque diiudicat. frater, qui adiuuatur a fratre, quasi ciuitas firma, et iudicia quasi uecfructu oris viri replebitur venter eius et genimina labiorum illius saturabunt eum mor uita in manu linguae: qui diligunt eam, comedent fructus eius. qui inuenit mulierem bonam, inuenit bonum et hauriet iocundita
Abbreviated transcription (Latin):
plicitate sua: bõs post se filios derelĩquet.
fiex qui sedet in solio iudicui: dissipat õe
malum intuitu suo. Quis potest dicere
mundum e cormeum: purus sũ a pc̃co:
Dondus ⁊ pondus. m̃sura ⁊ m̃sura: utrũ¬
q abhomunabile ẽ ap̃ dñm. Exstudus su¬
i intelligi᷑ puer: si munda ⁊ rectasint

Expanded text:
icitate sua beatos post se filios derelinquet rex qui sedet in solio iudicii dissipat omne malum intuitu suo quis potest dicere mundum est cor meum purus sum a peccato pondus et pondus mensura et mensura utrumque abominabile est apud Deum ex studiis suis int
Abbreviated transcription (Latin):
lis mnitecur contra eñ. Expedit mag̾ ur¬
se occurrere raptis fetib. ꝙͣ fatuo confi.¬
denti sibi in stulticia sua. Qui reddit ma.¬
la ꝓ bonis: ñ recedet malum de domo eius.
Qui dimitut aqͣm caput ẽ uirgioꝵ: ⁊ ã.
teqͣm patiatur ⁊tumeliã iudicũ deserto
Q qui iustificat ĩpiuim: ⁊ qui condẽpnat¬

Expanded text:
ur contra eum. expedit magis ursae occurrere raptis fetibus quam fatuo confidenti sibi in stultitia sua. qui reddit mala pro bonis, non recedet malum de domo eius. qui dimittit aquam, caput est iurgiorum, et antequam patiatur contumeliam, iudicium deserit. et qui iustificat impiu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ cecu gigantiũ cõmorabit᷑. Q̾ diligire¬
pulas ĩ egestateerit: qui amat uinũa
pingiuã ñ ditabitur. Pio uisto datu
impius ⁊ ꝑrectis miquus. Melius est
hitare interra deserta: qm c̃ muliere ri.¬
xõsa ⁊ iracunda. Thesaurus desiderabilꝰ
ioleum ĩ hitaculo iusti: ⁊ ĩprudens hõ dis¬
sipabit iliud. Q̾ sequitur iusticiam et

Expanded text:
in coetu gigantum commorabitur qui diligit epulas in egestate erit qui amat vinum et pinguia non ditabitur pro iusto datur impius et pro rectis iniquus melius est habitare in terra deserta quam cum muliere rixosa et iracunda thesaurus desiderabilis et oleum in habitaculo iusti et inprudens homo dissipabit illud qui sequitur iustitiam
Abbreviated transcription (Latin):
malo: effugiet aut̃ iustus de angustia.
De fructii oris sui unusquisq replebit᷑
bonis: ⁊ uixͣ oꝑa manuũ suaꝵ retͥbuetur
ei. Uia stulti recta in oculis enis: qͥ autem
sapiens est: audit consilia. fatuꝰ statĩĩdicat
iram suam: qui aut̃ dissimulat iniuiriã
caludus ẽ. Qͥ qd̵ nouit loquitur index iu¬
sticie este qui aut̃ m̃titur destis ẽ fraudulẽ.¬
tus. Est qui ꝑmruit. ⁊ quasi gladio pim¬
gnur conscientie: lingua aut̃ sapientiũ
sanitas ẽ. Labium ueritatis firmũ eritĩ
ꝓpetuum: qui aũt testis ẽ repentinus cõ¬
cinnat linguã m̃dacii. Dolus ĩ corde co¬
gitantium mala: qͥ aut̃ meunt pacis cõ-¬
silia sequit᷑ eos gaudiũ. Nõ contristabit
iustũ quicquid ei acciderit: impu aut re.¬
plebuntur malo. Abhominatio dño labia
m̃oacia: qui aut̃ fidelit̾ agunt placent ei
homo uersittus celat scĩam. ⁊ cor insipiẽ¬
dium ꝑuocabit stultitia. Manus fortiũ
dominabit᷑. q̃ ant̃ remissa ẜ̃ tributis o̾ ui¬

Expanded text:
autem iustus de angustia. de fructu oris sui unusquisque replebitur bonis, et iuxta opera manuum suarum retribuetur ei. uia stulti recta in oculis eius: qui autem sapiens est, audit ciram suam qui autem dissimulat iniuriam callidus est qui quod novit loquitur index iustitiae est qui autem mentitur testis est fraudulentus est qui promittit et quasi gladio pungitur conscientiae lingua autem sapientium sanitas est labium veritatis firmum erit in perpetuum qui autem testis est repentinus concinnat linguam mendacii dolus in corde cogitantium mala qui autem ineunt pacis consilia sequitur eos gaudium non contristabit iustum quicquid ei acciderit impii autem replebuntur malo abominatio Domino labia mendacia qui autem fideliter agunt placent ei homo versutus celat scientiam et cor insipientium provocabit stultitiam manus fortium dominabitur quae autem remissa est tributis servi
Abbreviated transcription (Latin):
inuestigat omĩa secreta uentris. Miscoi¬
a ⁊ iu̾tas custodiunt regem: ⁊ roboratur
clem̃ua thronus eius. Exultatio nine-¬
num fortitudo eoꝵ:⁊dignitas senum ca-¬
nities. liuor uulneris absterget mala:
⁊ plage in secrenorib uentris.¶X¬
Ieut diuisiones aquaix ita correg̾

Expanded text:
investigat omnia secreta ventris misericordia et veritas custodiunt regem et roboratur clementia thronus eius exultatio iuvenum fortitudo eorum et dignitas senum canities livor vulneris absterget mala et plagae in secretioribus ventris sicut divisiones aquarum ita cor reg
Abbreviated transcription (Latin):
hominabiles domino: uota iustoꝵ pla¬
cabilia. Abhõiatio ẽ domino: ia ĩpn Qͥ
sequit᷑ iusticiã diligitur ab eo. Doctrina
mala deserentium uiã uite: qͥ increpati¬
ones odit morietur. Infernus ⁊ ꝑditioco.¬
ram domino: quantomagis corda filioꝵ
hõmi: Non amat pestilens eñ qui se corri.¬
pit: nec ad sapientes graditur. Cor gaudẽs
exhilarat faciem: ĩ merore animi dcicttur
spo Cor sapientis querto doctruiã ⁊ os
stultoꝵ pascitur imperitia. Om̃s dies

Expanded text:
ominabiles Domino: vota justorum placabilia. Abominatio est Domino via impii: qui sequitur justitiam, diligitur ab eo. Doctrina mala deserenti viam vitae: qui increpationes odit, morietur. Infernus, et perditio coram Dohominum non amat pestilens eum qui se corripit nec ad sapientes graditur cor gaudens exhilarat faciem in maerore animi deicitur spiritus cor sapientis quaerit doctrinam et os stultorum pas
Abbreviated transcription (Latin):
ta gub̾natur prudentia: qͥ aut̃ ĩpatiẽs
ẽ exalrat stulticiã suam. Uita carniũ sam-¬
tas cordis: putredo ossium inuidia. Qui
calũpniatur egentem exprobat fc̃ori eius.
honorat aut eum qui miseretur pauꝑis.
In malitia sua expellit᷑ impus: speratãt
uistꝰ in morte sua. In corde prudẽtis requi¬
escit sap̃ia. ⁊ in doctos quosq erudiet In

Expanded text:
ta gubernatur prudentia: qui autem inpatiens est, exaltat stultitiam suam. uita carnium sanitas cordis: putredo ossuum inuidia. qui calumniatur egentem exprobrat factori eius honorat autem eum qui miseretur pauperis in malitia sua expelletur impius sperat autem iustus in morte sua in corde prudentis requiescit sapientia et indoctos quo
Abbreviated transcription (Latin):
tatio cordis: ⁊ licerna ĩpioꝵ pccm̃. Coi.¬
tationes robusti semꝑ mabundantia
omĩs aut̃ piger sẽꝑ in egestate. Q̾ gre¬
gat thesauros lingua m̃dacir. uanus¬
⁊ exois ẽ ⁊ impingetur ad laq̃os mortis.
siapine ĩpioꝵ derahent eos:qr nolue¬
rt̃ facere iudicium. ꝑnersa ma uiriali¬
ena ẽ: qui aut̃ mundus ẽrectũ opꝰeis.

Expanded text:
tatio cordis: lucerna impiorum peccatum. Cogitationes robusti semper in abundantia: omnis autem piger semper in egestate. Qui congregat thesauros lingua mendacii, vanus est, et impingetur ad laqueos mortis. Rapinae impiorum detrahent eos, quia noluerunt facere judicium. Perversa via viri, aliena est: q
Abbreviated transcription (Latin):
tie: nisi ea dixeris q̃ u̾santur in corde en.
Impius c̃ in ꝓfundum uenerit pẽcorum cẽ¬
tempnit. s sequet᷑ esi ignominia ⁊ oppro.¬
brium. Aqua ꝑfunda uerba exoreuiri:⁊
torrens redundans fons sapientie. Accr¬
pere ꝑsonam impii ñ ẽbonum: ut declines
au̾itate iudicu. Labia stutti immiscent
se rixis:⁊ os eius uirgia ꝓuocat. Os stul¬
ti ꝯtritio eius. ⁊ labia ip̃ius riuna ani¬
me eius. u̾ba bilingius quasi simpliu.¬
a:. ⁊ ipsa ꝑueniunt usz adint̾iora uẽtri.

Expanded text:
santur in corde eius impius cum in profundum venerit peccatorum contemnit sed sequitur eum ignominia et obprobrium aqua profunda verba ex ore viri et torrens redundans fons sapientiae accipere personam impii non est bonum ut declines a veritate iudicii labia stulti inmiscunt se rixis et os eius iurgia provocat os stulti contritio eius et labia illius ruina animae eius verba bilinguis quasi simplicia et ipsa perveniunt usque ad interior
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ iudicia: ⁊ consilia ĩpioꝵ fraudulenta.
u̾ba impioꝵ insidiantur sanguur: osiͦ¬
toꝵ liberabit eos. u̾te impios ⁊ ñ er̾t. domꝰ
aũt iustoꝵ ꝑmanebit. Doctrina sua no¬
scetur uir: qui aut uanus ⁊ excors ẽ pate.¬
bit contemptui. Melior ẽ pauꝑ ⁊ sufficiẽs
sibr: qm glosus ⁊ indigens pane. Nouit
uistus aiãs ium̃toꝵ suoꝵ: uiscera autem

Expanded text:
. Verba impiorum insidiantur sanguini: os justorum liberabit eos. Verte impios, et non erunt: domus autem justorum permanebit. Doctrina sua noscetur vir: qui autem vanus et excors est, patebit contemptui. Melior est pauper et sufficiens sibi, quam gloriosus et indigens pane. Novit justus animam jumentorum suorum: viscera a
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ore impioꝵ subu̾tetur. Q̾ despicit amic̃
suum indigens corde e: uir aut̃ prudens
tacebit. Qui ambulat frandulent̾ reue¬
lat archana. Qui aut̃ fidelis ẽ animi ce-¬
lat cõmissũ. ubi ñ ẽgub̾nator. ppłs corrr.¬
it: salus aut̃ ubi multa consilia. afflige.
tur malo qui fidẽ facit ꝑ extraneo: qui
aut cauet laqueos sȩcurus ertt. Mulier
gratiosa inueniet głam. ⁊ robusti hebũt
diuitias. Bñfacirt a s̃e sue uir misericors

Expanded text:
 ore impiorum subvertetur qui despicit amicum suum indigens corde est vir autem prudens tacebit qui ambulat fraudulenter revelat arcana qui autem fidelis est animi celat commissum ubi non est gubernator populus corruet salus autem ubi multa cotur malo, qui fidem facit pro extraneo: qui autem cavet laqueos, securus erit. Mulier gratiosa inveniet gloriam: et robusti habebunt divitias. Benefacit animae suae vir miserico
Abbreviated transcription (Latin):
suo. Qͥ meditatur discordiã diligte ri¬
xas: ⁊ qui exaltat os suũ q̃rit ruiam.
Q ꝑu̾si cordis ẽ ñ inueniet bonum. ⁊ qui
u̾tit linguam suam incidet in malum.
Natus ẽ stultus in ignominiam suam.
s nec pater in fatuo filio suo letabtt᷑. Am¬
mus gaudẽs etatem floridam facit: sp̃
tristis exsiecat ossa. Munera de suui uur¬
pius accipit: ut ꝑu̾tat semitas iudicii.
In facie prudertis lucet sapientia: ocuu
stultoꝵ in finib terre. Ira pr̃is filius stul¬
tus. ⁊ dolor mat̾ris q̃ genuit eumi. Nõ est
bonum dampnũ inferre iusto: nec ꝑcaute.
paincipem qui recta iudicat. Q̾ moderat᷑
sermones suos: doctus ⁊ prudens ẽ:⁊p̃cio¬

Expanded text:
qui meditatur discordiam diligit rixas et qui exaltat ostium quaerit ruinam qui perversi cordis est non inveniet bonum et qui vertit linguam incidet in malum natus est stultus in ignominiam suam sed nec pater in fatuo laetabitur animus gaudens aetatem floridam facit spiritus tristis exsiccat ossa munera de sinu impius accipit ut pervertat semitas iudicii in facie prudentis lucet sapientia oculi stultorum in finibus terrae ira patris filius stultus et dolor matris quae genuit eum non est bonum damnum inferre iusto nec percutere principem qui recta iudicat qui moderatur sermones suos doctus et prudens est et pretio
Abbreviated transcription (Latin):
Lex sapientis fons uite: ut declinet a riuna
mortis. Doctrina bona dabit gr am: ini¬
tinere contẽptoꝵ uorago. Astutus omĩa
agit c̃ ꝯsilio: qui aut̃ fatuus ẽ aꝑit stul¬
ticiã. Nuntius impi cadet ĩ malum: lega¬
tus fidelis sanitas. Egestas ⁊ ignominia
ti qͥ deserto disciplinam: qui aut̃ acquies¬
cio arguenti glorificabitur. Desid̾ium si
compleatur delectat aiãm. detestant᷑ stul¬
ti eos qui fugiunt mala. Q c̃ sapientib
graditur sapiens erit:amicus stultoꝵ ef.¬
ficietur similis. Pcc̃ores ꝑseqͥuentur ma.¬
lum: ⁊ iustiss retbuentur bona. Bonus re.¬
linqued heredes fulios ⁊ nepotes.: ⁊ custodit᷑
uisto: substantia pcc̃oris. Multi cibi ĩ no¬
ualib prũm: ⁊ aliis egreganturabsq ur
dicio. Qui parcit nirge sue odie filiũ suũ
qui aut̃ diligit ulum instant̾ erudit. Iustꝰ
comedit ⁊ repledaĩam suam: uent̾ aut̃ ĩpr-¬
onuminsaturabilis ¶AII¬
Apiens mulier edificat domum
suam: insipiens instructam qͦ de

Expanded text:
ientis fons vitae ut declinet a ruina mortis doctrina bona dabit gratiam in itinere contemptorum vorago astutus omnia agit cum consilio qui autem fatuus est aperit stultitiam nuntius impii cadet in malum legatus fidelis sanitas egestas et ignominia ei qui deserit disciplinam qui autem adquiescit arguenti glorificabitur desiderium si conpleatur delectat animam detestantur stulti eos qui fugiunt mala qui cum sapientibus graditur sapiens erit amicus stultorum efficietur similis peccatores persequetur malum et iustis retribuentur bona bonus relinquet heredes filios et nepotes et custoditur iusto substantia peccatoris multi cibi in novalibum suum qui autem diligit illum instanter erudit iustus comedit et replet animam suam venter autem impiorum insaturabilis apiens mulier aedificavit domum suam insipiens instructam quoque
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ agt᷑ cuncta c̃ consilio: reguntur sepi.¬
entia. Substantia festinata mian cur:
q̃ aut̃ paulatim colligitur manir: mul¬
tiplicabitur. Spes que differtur affliget
aiãm. lignũ uite desid̾ium ueniens. Qui
detrahtt alicui rei ipsese infutuꝵ obligat:
qui aut̃ timet p̃ceptum in pace u̾sabit.¬

Expanded text:
io, reguntur sapientia. substantia festinata minuetur: quae autem paulatim colligitur manu, multiplicabitur. spes, quae differtur, adfligit animam: lignum uitae desiderium ueniens. qui detrahit alicui rei, ipse se in futurum obligat: qui autem timet praeceptum, in pace uersabit
Abbreviated transcription (Latin):
a hab:inuenit principes iuda. ⁊ filios fra.¬
trum oborie quiministrabant er ⁊ inter¬
fecid illos. Ip̃mq ꝑquirens ohoriam cõ¬
prehendit latentem in samaria: ałluctũ¬
q ad seoccidit. Et sepelierõ eum: eo qd̾ eẽt
filius iosaphat. qui quesierat dum in do-¬
docorde suo. Nec erat ultra spes aliqua: ut
de stirpe regnaret ohorie. Siquid̃ otholia
mat̾eius uidens qd mortuus eẽt fuius
suus: surrexto ⁊ int̾fecit omnẽ stirpẽ regiã
domus ioram. Porro iosabech filia regis.
tulit ioas filium ohorie. ⁊ furata ẽ eum de
medio filioꝵ regis cum int̾ficerent᷑: ab scd¬
ditq eum cum nutrice sua in cubiculo le.¬
ctuloꝵ. Iosabethaut̃ q̃ absconderat eũ erat
filia regis ioram. uyxor ioiade pontificis so.¬
ror ohotie ⁊ idcuto otholia si uiterfecit eũ
fuit gͦ cum eis in domo dei absconditus
sex annis quibz regnauit otholia super
terram. ¶RXI

Expanded text:
Ahab, invenit principes Juda, et filios fraAhab, invenit principes Juda, et filios fratrum Ohoziae, qui ministrabant ei, et interfecit illos. Ipsumque perquirens Ohoziam, comprehendit latitantem in Samaria: adductumque ad se, occidit, et sepelierunt eum: eo quod esset filius Josaphat, qui quaesierat Dominum in toto corde suo. Nec erat ultra spes aliqua, ut de stirpe quis regnaret Ohoziae. Siquidem Athalia mater ejus, videns quod mortuus esset filius suus, surrexit, et interfecit omnem stirpem regiam domus Joram. Porro Josabeth filia regis tulit Joas filium Ohoziae, et furata est eum de medio filiorum regis, cum interficerentur: absconditque eum cum nutrice sua in cubiculo lectulorum: Josabeth autem, quae absconderat eum: erat filia regis Joram uxor Joiadae pontificis, soror Ohoziae, et idcirco Athalia non interfecit eum. Fuit ergo cum eis in domo Dei absconditus sex annis, quibus regnavit Athalia super terram.
Abbreviated transcription (Latin):
non insepulchro regum.¶Au¬
Onstituert̃ aut̃ hĩtatores ihrl̾mo¬
ziam filium eius minimũ regem
proeo. Om̃s enim maiores natu qui ante
cumn fuerante int̃fecerant latrones arabs
ipse ingressus ẽ ꝑ mas domus ahab. mat̾
enim eius impulit eumut ĩpieageret. fẽ¬
cit gͥ malum in conspc̃u domini. sicut do¬
mus ahab. Ipsi enum fuerunt ei consilia:¬
ri post mortẽ prĩs sui m irt̾itum eius. Am¬
bulauitq inconsilus eoꝵ: ⁊ ꝑrexit cũ iorã
filio a habregeisrael in bellum contra ara¬
hel regem sirie in ramoth galaad: uulne.¬
rauerĩq siri ioram. Qui reuersus ẽut cir¬
raretur in ierrahel multas enim plagas
acceperat in supradicto certamine. Igit᷑
ohorias filius ioram rex iuda descendit u
iuiseret ioram fiiumahab in ierrahele-¬
grotantem: uoluntatis quippe fuit dei ad¬
ũsus ohoriam. ut ueniret ad ioram. Et cũ
uenisset. ⁊ egrederetur cum eo adu̾sus hier
filiũ namsi quẽ mxie dominus ut deleret
domũ ahab: cum gͦ subu̾teret hieu domũ

Expanded text:
non in sepulchro regum constituerunt autem habitatores Hierusalem Ochoziam filium eius minimum regem pro eo omnes enim maiores natu qui ante eum fuerant interfecerant latrones Arabum ipse ingressus est per vias domus Ahab mater enim eius inpulit eum ut impie ageret fecit igitur malum in conspectu Domini sicut domus Ahab ipsi enim fuerunt ei consiliarii post mortem patris sui in interitum eius ambulavitque in consiliis eorum et perrexit cum Ioram filio Ahab rege Israhel in bellum contra Azahel regem Syriae in Ramoth Galaad vulneraveruntque Syri Ioram qui reversus est ut curaretur in Hiezrahel multas enim plagas acceperat in supradicto certamine igitur Azarias filius Ioram rex Iuda descendit ut inviseret Ioram filium Ahab in Hiezrahel aegrotantem voluntatis quippe fuit Dei adversum Ochoziam ut veniret ad Ioram et cum venisset egrederfilium Namsi, quem unxit Dominus, ut deleret domum Ahab. Cum ergo subverteret Jeu domum
Abbreviated transcription (Latin):
Audate pueri dominum: laudate
nom̃domuu  it nom̃ domini bũ¬
dictum: exhoc nc̃ ⁊ us in seculum Asolis
ortuus ad occasum: laudabileẽnomen
domini Excelsus suꝑ om̃s gc̃s domi

Expanded text:
audate, pueri, Dominum, laudate nomen Domini. Sit nomen Domini benedictum, ex hoc nunc et usque in saeculum. A solis ortu usque ad occasum laudabile nomen Domini. Excelsus super omnes gentes Domi
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Ille aut̃ app̃hendit sũmitatẽ pallir
euis. Q scissa ẽ. Et attad eum samihes
Stidro dominus regnũ israel a tehodie
⁊ tradidit illud ꝓximotuo melionte.
Porro triumpyator in israel ñ parcet.
⁊ penitudine ñ flectetur. Neꝙ enĩ homo
ẽut agat penitẽtiã. atilleait. Deccaui.

Expanded text:
lle autem apprehendit summitatem pallii ejus, quae scissa est. Et ait ad eum Samuel: Scidit Dominus regnum Israel a te hodie, et tradidit illud proximo tuo meliori te. Porro triumphator in Israel non parcet, et poenitudine non flectetur. Neque enim homo est, ut agat poenitentiam. At ille ait: Peccavi.