comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inpenis multis. hinc psalmmista ait.
Descendant in infer num uiuentes.
uimi quippe que circa illos agunt᷑
sciunt ⁊ sentiunt: mortui autem
sentire nil possunt. Mortui enͥm
in infernum descenderent: sima¬
la nesciendo ꝑpetrarent. Cum nͦ sci¬
ent mala ⁊ tamen faciunt: admiqͥ¬
tatis infernum uiuentes miseri sen¬
scientesq descendunt.XCxIii.
liter admonendi sunt qui repen¬
tina concupiscentia suꝑant᷑. atꝙ
alit̃ qui inculpa exconsilio ligant᷑.
Admonendi quͥspe sunt quos re¬
pentina concupiscentia suꝑat. ut
in bello p̃sentis uite se cotidie posi¬
tos attendant. ⁊ cor quod ꝓuicłe
uulnera non potest. stuto solliciti
timons tegane: ut occulta insichan¬
tis hostis iacula ꝑhorrescant. ⁊ in
tam calignoso certamine intenti¬
one continura intra mentis castra
se muniant. Nam si acir cũs pecti¬
onis sollicitudine cor destitintur.
nulnerib aꝑitur: quia hostis cal¬
lidus tanto liberius pectus ꝑcutit.

Expanded text:
 multis . Hinc Psalmista, ait:  multis . Hinc Psalmista, ait: Descendant in infernum viventes . Vivi quippe quae circa illos aguntur sciunt et sentiunt, mortui autem sentire nil possunt. Mortui enim in infernum descenderent, si mala nesciendo perpetrarent. Cum vero sciunt mala, et tamen faciunt, ad iniquitatis infernum viventes miseri sentienteunt qui repentina concupiscentia superantur, atque aliter qui in culpa ex consilio ligantur. Admonendi quippe sunt quos repentina concupiscentia superat, ut in bello praesentis vitae se quotidie positos attendant, et cor quod praevidere vulnera non potest, scuto solliciti timoris tegant; ut occulta insidiantis hostis jacula perhorrescant, et in tam caliginoso certamine intentione continua intra mentis castra se muniant. Nam si a circumspectionis sollicitudine cor destituitur, vulneribus aperitur, quia hostis callidus tanto liberius pectus percutit,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cones sin sunt: Noces contra culpaᷤᷤ
yferunt. ⁊ semet ipsos oꝑib reos
trahunt. Admonendi sunt ut in¬
deant quia de occulta iam retͥbr¬
cione iudicii est quod eorum mens
malum quod ꝑpetrat illuminatur
nt uideat. sed non conatur ut uin¬
car. ut quo melius uidet. eo det̃ius
reat: quia ⁊ intelligentie lumen
ꝑcepit ⁊ actionis praue tenebras
non reliquit. Nam cum acceptam
ad adintorium scientiam neglegunt:¬
hanc contra se intestimomum uer¬
lunt. ⁊ de lumine intelligentie
augent supplicia. quod ꝓfecto acce¬
pant ut possent delere peccata.
Quorum minirum nequitia cum
malum agit quod diindicat nen¬
dirum iam nidicium hic degustat.
It cum et̃nis suppliciis seruatur
Rbnoxia: hic int̾im suo examine non
lt absoluta: tantoque illic graui¬
natormenta ꝑcipiat. quanto hic
malum non deserit. etiam quod
isacondemnat. Hinc enim uerita
lieit. Ser uus qui eognouit
scd̾m uoluntatẽ dñi sin: uapulabit¬

Expanded text:
praecones sunt sui? Voces contra culpas praecones sunt sui? Voces contra culpas proferunt, et semetipsos operibus reos trahunt. Admonendi sunt ut videant quia de occulta jam retributione judicii est, quod eorum mens malum quod perpetrat illuminatur ut videat, sed non conatur ut vincat; ut quo melius videt, eo deterius pereat, quia et intelligentiae lumen percipit, et actionis pravae tenebras non relinquit. Nam cum acceptam ad adhanc contra se in testimonium vertunt; et de lumine intelligentiae augent supplicia, quod profecto acceperant, ut possent delere peccata. Quorum nimirum nequitia cum malum agit quod dijudicat, venturum jam judicium hic degustat; ut cum aeternis suppliciis servatur obnoxia, suo hic interim examine non sit absoluta: tantoque illic graviora tormenta percipiat, quanto hic malum non deserit, etiam quod ipsa condemnat. Hinc enim Veritas dicit: Servus qui cognovit secundum voluntatem ejus, vapulabit
Abbreviated transcription (Latin):
tamen ẽẽ non metint. erubescit quan¬
doꝙ ẽẽ quod sugit inderi. Cum uͦ pra¬
uns quisq impudent̃ innotescit. qui
libernus facins omne ꝑpetrat: es
etiam licitum putat. Et quod licitũ
suspicatur. in hoc ꝓculdubio multipͥls¬
cius mergitur. unde scriptum est.
Peccatum suum sicut sodoma p̃cica¬
uer̃t nec absconderunt. Peccatum
enim suum si sodoma absconderet.
adhuc sub timore peccaret. Sed fui¬
ditus frena timoris amiserat: que
ad culpam nec tenebras requirebat
unde et rursum scͥptum est. Clasls
sodomorum et gomorre multiplica¬
tus ẽ. Peccatum quippe cum noce
ẽ: culpa inactione. Peccatum lͥ tu¬
am cum clamore. culpa cum ub̃cas¬
ẽ. At contra admonendli sune qus
actusant praua nec tamen. deuitãt:
ut ꝓuide ꝑpendant quid indistrͥe¬
to deiuidicio ꝓsua excusatione dictu¬
ri sunt. qui de reatu suorum cru¬
num etiam semet ipsis indicib non
excusantim. Hiitaq quod aliud qͣm

Expanded text:
tamen esse non metuit, erubescit quantamen esse non metuit, erubescit quandoque esse quod fugit videri. Cum vero pravus quisque impudenter innotescit, quo liberius omne facinus perpetrat, eo etiam licitum putat; 89 et quod licitum suspicatur, in hoc proculdubio multiplicius mergitur. Unde scriptum est: Peccatum suum sicut Sodoma praedicaverunt, nec absconderunt . Peccatum enim suum si Sodoma absconderet, adhuc sub timore peccaret. Sed funditus frena timoris amiserat, quae ad culpam nec tenebras inquirebat. Unde et rursum scriptum est: Clamor Sodomorum et Gomorrhae multiplicatus est . Peccatum quippe cum voce, est culpa in actione; peccatum vero etiam cum clamore, est culpa cum libertate. At contra admonendi sunt qui accusant prava, nec tamen devitant, ut provide perpendant quid in districto Dei judicio pro sua excusatione dicturi sunt, qui de reatu suorum criminum etiam semetipsis judicibus non excusantur. Hi itaque quid aliud quam
Abbreviated transcription (Latin):
sacramento baptismatis lauarent.
Qua gͥ mente qui transactas culpaᷤ
flere neglegunt fiunt. seturi deue¬
nia. qñ ipse suminus pastor eccłe
huic etiam sacramento addendã
penitentiam credidit. quod pec¬
cata pͥncipalit̾ extingunit ꝓxxii.¬
lit̃ admonendi sunt qui illicita
que faciunt etiam lauclant. ato
alit̾ qui accusant praua nec tam̃
deuitant. Admonendi enim sunt
qui illicita que faciunt etiam lau¬
dant: ut considerent quod plerun¬
ꝙ plus ore quam oꝑe delinquant.
Oꝑe nanꝙ ꝑsemet ipsos solos pram
ꝑpetrant: ore autem ꝑtot ꝑsonas miͥ¬
tatem ehibent quot audientium m̃¬
tes imqua lauilantes docent
Admonendi gͦ suntt. ut si eradicare
mala dissimilant: saltera seminare
ꝑtimescant. Admonendi sunt nt ess
ꝑditio pͥuata sufficiae. Rursumq
admonendi sunt: ut si mali ẽe non
metumerternbescant saltem uideri
quod fsintil plerunꝙ enim culpa
dum absconditur effugatur: qura
dum mens erubescit uideri quod

Expanded text:
sacramento baptismatis lavarent. sacramento baptismatis lavarent. Qua igitur mente qui transactas culpas flere negligunt, vivunt securi de venia, quando ipse summus Pastor Ecclesiae huic etiam Sacramento addendam poenitentiam credidit, quod peccata principaliter exstinguit admonendi sunt qui illicita quae faciunt etiam laudant; atque aliter qui accusant prava, nec tamen devitant. Admonendi sunt enim qui illicita quae faciunt etiam laudant, ut considerent quod plerumque plus ore quam opere delinquant. Opere namque per semetipsos solos prava perpetrant; ore autem per tot personas iniquitatem exhibent, quot audientium mentes iniqua laudantes docent. Admonendi ergo sunt, ut si eradicare mala dissimulant, saltem seminare pertimescant. Admonendi sunt, ut eis perditio privata sufficiat. Rursumque admonendi sunt, ut si mali esse non metuunt, erubescant saltem videri quod sunt. Plerumque enim culpa dum absconditur, effugatur, quia dum mens erubescit videri quod
Abbreviated transcription (Latin):
hinc enim scͥptum est. Dixi imquis.
nolite iniq ag̃e. ⁊ delinquentib no¬
lite exaltare corni. Cornui quippe de¬
linquentes exaltant: si nequaquam
se ad penitentiam ex cognitione sue
iniquitatis humiliant. Hinc rursũ
dicit᷑. Cor contritum ⁊ humiliatum
ds non sꝑnit. Quisqͥs enim peccata
plangit nec tamen deserto: cor qui¬
dem cont̾̃io. sed humiliari conteminit.
Qsqͥs uͦ peccata iam deserit. nec tam̃
plangit: iam quidem humiliat. sed tñ
conterere cor recusat. hinc paulus
ait. Et hec quidem fuistis: sed ab¬
luti estis sed scificati estis. Quia nuini¬
rum illos emendatior uita sc̃ificat.
quos ꝑpenitentiam abluens affucti¬
o fletuum mundat. Hinc petrus
cum quosdam t̃ritos malorum suoꝵ
considatione conspic̃et. admonint
dicens. penitentiam agite.⁊ bap¬
traet᷑ unusquisq ur̃m. Dicturus
enim baptisma. p̃misit penitentie
lamenta: ut pͥus se aqua sue affucti¬
onis infunderent. ⁊ post modum

Expanded text:
Hinc enim scriptum est: Dixi iniquis, Hinc enim scriptum est: Dixi iniquis, Nolite inique agere; et delinquentibus, Nolite exaltare cornu . Cornu quippe delinquentes exaltant, si nequaquam se ad poenitentiam ex cognitione suae iniquitatis humiliant. Hinc rursum dicitur: Cor contritum et humiliatum Deus non spernit . Quisquis enim peccata plangit, nec tamen deserit, cor quidem conterit, sed humiliare contemnit. Qui vero peccata jam deserit, nec tamen plangit, jam quidem humiliat, sed tamen cor conterere recusat. Hinc Paulus ait: Et haec quidem fuistis; sed abluti estis, sed sanctificati estis . Quia nimirum illos emendatior vita sanctificat, quos per poenitentiam abluens afflictio fletuum mundat. Hinc Petrus cum quosdam territos malorum suorum consideratione conspiceret, admonuit, dicens: Poenitentiam agite, et baptizetur unus quisque vestrum . Dicturus enim baptisma, praemisit poenitentiae lamenta, ut prius se aqua suae afflictionis infunderent, et postmodum
Abbreviated transcription (Latin):
militatis impugnet. Nec debitor
absolutus est. quia alia non multipli¬
cac: uisi ⁊ illa que ligauerat soluat.
Ita ⁊ cum do delinquimus neqͣnuam
satisfacimus si abmiquitate cessamꝰ:
nisi uoluntates quoꝙ quas dileximꝰ
econtrario appositis lamentis insequa¬
mur. Si enim nulla nos inhac uita
oꝑum culpa macłasset. nequaquam
nobis hic ad huc degentibus ipsa ad
securitatem innocentia nr̃a sufficeret:
quia illicita animum multa pulsaret᷑
Qua gͥ mente securus est. qui ꝑpetra¬
tis iniquitatib ipse sibi testis est quia
in nocens non est Neq enim dens
nr̃is cruciatib pascitur. sed deli ctorũ
morbͦs medicamentis contrariis mede¬
tur: ut qui uoluptatib delectati dis¬
cessimus. fletib rursus amaricatirede¬
amus. Et qui ꝑ illicita diffiuendo ceci¬
dimus. etiam alicitis nosmet ipsos re¬
stringendo surgamus. Et cor quod
in sana letitia ĩ fuderat. salubris tristi¬
tia exurat. Et quod uulnerat elatio
suꝑbie curet abiectio humilis uite.

Expanded text:
militatis impugnet; nec debitor absolutus est quia alia non multiplicat, nisi et illa quae ligaverat solvat. Ita et cum Deo delinquimus, nequaquam satisfacimus si ab iniquitate 88 cessamus, nisi voluptates quoque quas dileximus, e contrario appositis lamentis insequamur. Si enim nulla nos in hac vita operum culpa maculasset, nequaquam nobis hic adhuc degentibus ipsa ad securitatem innocentia nostra sufficeret, quia illicita animum multa pulsarent. Qua ergo mente securus est, qui perpetratis iniquitatibus ipse sibi testis est quia innocens non est? Neque enim Deus nostris cruciatibus pascitur, sed delictorum morbos medicamentis contrariis medetur, ut qui voluptatibus delectati discessimus, fletibus amaricati redeamus; et qui per illicita defluendo cecidimus, etiam a licitis nosmetipsos restringendo surgamus; et cor quod insana laetitia infuderat, salubris tristitia exurat; et quod vulneraverat elatio superbiae, curet abjectio humilis vitae.
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ferturr iacincto : sed tam̃ ceru
coloris iacintꝰ p̃fertur palenti ca
bunculo: quia ⁊ illi quod ordo
nature subtrahit. speties decori
adiungre: ⁊ hunc quem nature¬
lis ordo p̃tulerat. coloris qualia
felat. Sic gͦ in humano geñe Iqs
quidam in meliori ordine deco
sunt. ⁊ quidam in detiori meliois
quia ⁊ isti sortem extremi habitus
bene uiuendo transcendunt. ⁊ illi
suꝑioris loci meritum morib non exe-¬
quendo diminuunt. xxx.¬

Expanded text:
praeferatur hyacintho? Sed tamen caerulei praeferatur hyacintho? Sed tamen caerulei coloris hyacinthus praefertur pallenti cabunculo, quia et illi quod ordo naturae subtrahit species decoris adjungit, et hunc, quem naturalis ordo praetulerat, coloris qualitas foedat. Sic ergo in humano genere quidam in meliori ordine deteriores sunt, quidam in deteriori meliores; quia et isti sortem extremi habitus bene vivendo transcendunt, et illi superioris loci meritum moribus non exsequendo diminuunt.
Abbreviated transcription (Latin):
to damnabiliores de malis uident.
Et sepe quidam incarnis integri¬
tate ꝑdurantes. cum minus respi¬
ciunt. hab̃e quod defleãt: plene
sibi suffic̃e uite sue in nocentiã
putant. atq ad feruorem sp̃s
nullis se ardoris stimulis inflam
mant. Et ^ plerunq cło gratior am¬
re ardens uita post culpam. quamse¬
curitate torpens in nocentia. Unde
⁊ uoce iudicis dicitur. Remictunt᷑
ei peccata multa quia dilexit multũ.
Et. gaudium erit incelo suꝑ unum
penitentem magis quam suꝑ nona¬
ginta nouem iustos. quib non opi
est penitentia. Quod citius ex ip̃o
usu colligimus. si nr̃e mentis n¬
gignit. Addmonendi sunt peccata
carnis ignorantes. ne suꝑioris or¬
dinis celsitudine se cẽtis p̃ferant:
cum ab inferiorib quanta se meli
agantur ignorant. In examine
nanq recti idicis mutat merite
ordinum. qualitas actionum.
Quis enini consideratis ipsis
rerum imaginib nesciat. quod
in natura gemmnarũ carbuncbo

Expanded text:
to damnabiliores se de malis vident; to damnabiliores se de malis vident; et saepe quidam in carnis integritate perdurantes, cum minus se respiciunt habere quod defleant, plene sibi sufficere vitae suae innocentiam putant, atque ad fervorem spiritus nullis se ardoris stimumant. Et fit Deo plerumque gratior amore ardens vita post culpam, quam securitate torpens innocentia. Unde et voce judicis dicitur: Remittuntur ei peccata multa, quia dilexit multum. Et: Gaudium erit in coelo super uno poenitente, quam super nonaginta novem justis, quibus non est opus poenitentia . Quod citius et ex ipso usu colligimus, si nostrae mentis gignit. Admonendi sunt peccata carnis ignorantes, ne superioris ordinis celsitudine se caeteris praeferant, cum ab inferioribus quanta se melius agantur ignorant. In examine namque recti judicis mutat merita ordinum, qualitas actionum. Quis enim consideratis ipsis rerum imaginibus, nesciat quod in natura gemmarum carbunculus
Abbreviated transcription (Latin):
ficile capitur. audientib in notinit
ceptum cum quanta cautela teneat᷑.
Amonendi itaq sunt peccata carnis
ignorantes. ut ⁊ p̃mñe uirguntatem
coniugiis sciant. ⁊ tamen se suꝑcon¬
inges non extollant: quatinus dum
⁊ uirginitatem p̃ferunt. ⁊ se post¬
ponunt. ⁊ illud non deserant quod
ẽẽ meluis estimant. ⁊ secustodiant.
quo se inamt̃ non exaltant. Ad¬
monendi sunt ut considerent.
quod plerimꝙ actione scl̃arium in¬
ta consundit᷑ continentium. cum
⁊ illi ultra habitum assumunt oꝑa
⁊ isti nuxta ordinem ꝓpͥum non ex¬
citant corda. Unde bene ꝑꝓpham
dicit᷑. Erubesce sydon ait mare.
Quasi enim ꝑuocem maris adũe¬
cundiam sy don adducitur. quan¬
do ꝑcomꝑationem uite scl̃arnm
atq in hoc mundo fluctuantium.
eius qui munitus ⁊ quasi stabulis
cernitur uita reꝓbatur. SepeN.
non nulli ad dñm post carnis pec¬
cata redeuntes. tanto se ardentius
in bonis oꝑibus exhibent: quan¬

Expanded text:
ficile capitur, audientibus innuit ficile capitur, audientibus innuit coeptum cum qua cautela teneatur. Admonendi sunt peccata carnis ignorantes, ut et praeeminere virginitatem conjugio sciant, et tamen se super conjuges non extollant; quatenus dum et virginitatem praeferunt, et se postponunt, et illud non deserant quod esse melius aestimant, et se custodiant quo se inaniter non exaltant. Admonendi sunt ut considerent quod plerumque actione saecularium vita confunditur continentium, cum et illi ultra habitum assumunt opera, et isti juxta ordinem proprium non excitant corda. Unde bene per prophetam dicitur: Erubesce, Sidon, ait mare . Quasi enim per vocem maris ad verecundiam Sidon adducitur, quando per comparationem vitae saecularium atque in hoc mundo fluctuantium, ejus qui munitus et quasi stabilis cernitur vita reprobatur. Saepe nonnulli ad Dominum post carnis peccata redeuntes, tanto se ardentius in bonis operibus exhibent, quan
Abbreviated transcription (Latin):
qui comp̃ssis mo tib carnis affectũ
in se paraui oꝑis abscidunt. Quo etĩã
apud patrem loco habeantur ostendi¬
tur. qui indomo patͥs uidelicet et̃na
mansione etiam filiis p̃feruntur. Au¬
diant quod ꝑ iohannem dicit᷑. Hi fẽ
qui cum mubierib non sunt com¬
quinati. uirgines enim sunt: qui
sequunt᷑ agnum quocumq ierit.
Et quod canticum nouunm cantant.
quod nemo possit dic̃e nsi illa cen¬
tum quadraginta quatuor milia.
Singularit̃ quippe canticum agno
cantare est : cum eo inꝑpetuum
p̃cunctis fidelib etiam decarns
in corruptione gauđe. Quod tam̃
electi ceteri canticum audire pos¬
sunt. licet dic̃e nequennt: quia
ꝑcaritatem quidem in illorum
celsitudine leti sunt: quamus
ad eorum p̃mia non assurgunt.
Audiant peccatorum carnis igna¬
ri. quod ꝑsemet ipsam de hac in¬
tegritate ueritas dicat. Non om̃s
capint uerbum hoc. Qd̃ ido in¬
notuit sumum quia denegauit
ommium. ⁊ dum p̃dicit quia dif¬

Expanded text:
qui compressis motibus carnis, affectum qui compressis motibus carnis, affectum in se pravi operis abscidunt. Quo autem apud Patrem loco habeantur, ostenditur; quia in domo Patris videlicet aeterna mansione etiam filiis praeferuntur. Audiant quod per Joannem dicitur: Hi sunt qui cum mulieribus non sunt coinquinati: virgines ensequuntur Agnum, quocunque ierit , et quod canticum cantant quod nemo possit dicere nisi illa centum quadraginta quatuor millia. Singulariter quippe canticum Agno cantare, est cum eo in perpetuum prae cunctis fidelibus etiam de carnis incorruptione gaudere; quod tamen electi caeteri canticum audire possunt, licet dicere nequeant; quia per charitatem quidem in illorum celsitudine laeti sunt, quamvis ad eorum praemia non assurgant. Audiant peccatorum carnis ignari, quod per semetipsam de hac integritate Veritas dicit: Non omnes capiunt verbum hoc . Quod eo innotuit summum, quo denegavit omnium; et dum praedicit quia dif
Abbreviated transcription (Latin):
to ⁊ contemptus adhuc uocare. non
dedignatur. At contra admonendi
sunt qui peccata carnis ignorant. ut
tsoliciis p̃cipitem ruinam metuant.
quanto altius stant. Admonendi sunt
ut nouerint quia quo magis loco ꝓ¬
minenti consistant. eo crebriorib sagit¬
tis insidiatoris impetunt᷑. Qui tanto
irdentius solet erigi. quanto se robus¬
tius conspicit uinci: tantoq intolle¬
rabilius dedignatur uinci. quanto
contra se uidet ꝑ integra infirme
carnis castra pugnari. Ad monendi
sunt ut incessanter p̃mia suspiciant.
Ilibenter ꝓculdubio temptationum
quas tolerant labores calcant. Si enĩ
attendatur felicitas que sine transi¬
tu attingit᷑: leue fit quod transeun¬
lo laboratur. Audiant quod ꝑ ꝓphe¬
tam dicit᷑. Hec dicit dominꝰ eunu¬
ehis. Qini custodierint sabbata mea.
⁊ eligerint que uolui. ⁊ tennerit fre
dus meum: dabo eis indomo mea ⁊
in muris meis locum. ⁊ nomen meli¬
us a filiis ⁊ filiab. Funuchi quippe st̃

Expanded text:
to et contemptus adhuc vocare non to et contemptus adhuc vocare non dedignatur. At contra admonendi sunt peccata carnis ignorantes, utsollicitius praecipitem ruinam metuant, quanto altius stant. Admonendi sunt, ut noverint, quia quo magis loco prominenti consistunt, eo crebrioribus sagittis insidiatoardentius solet erigi, quanto se robustius conspicit vinci; tantoque intolerabilius dedignatur vinci, quanto contra se videt per integra infirmae carnis castra pugnari. Admonendi sunt ut incessanter praemia suscipiant, et libenter proculdubio tentationum quas tolerant labores calcabunt. Si enim attendatur felicitas quae sine transitu attingitur, leve fit quod transeundo laboratur. Audiant quod per prophetam dicitur: Haec dicit Dominus eunuchis: Qui custodierint sabbata mea, et elegerint uerint: dabo eis in domo mea et in muris meis locum et nomen melius a filiis et filiabus . Eunuchi quippe sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
apparuit. Ergo postergum stans nol
admonuit. qui ad recuꝑationem
nos gr̃e etiam contemptus uocauit.
Quod gͥ generalit̾ simul potuit di¬
ci decunctis. hoc necesse est specia¬
lit̃ sentiri de singulis. Quasi emm
coram positus do quisq uerba mo¬
nitionis eius ꝑcipit: cum pͥusquam
peccata ꝑpetret. uoluntatis eius
p̃cepta cognoscit. Adhuc enm ante¬
eius faciem stare est: nec dum eum
peccando contemñe. Cum uero de¬
relicto bono innocentie iniquitatei
eligens appette: terga iam meis ia¬
cem mittit. s ed ͦ adhue ꝰ post tergum
tergum dñs subsequens monet qui eti¬
am post culpam ad se redire ꝑsuadet.
auersum reuocat. commissa non respi¬
cit. reuertenti sinum pietatis expandit.
hocem gͦ post tergum monentis audi¬
mus: si ad inuitãtem nos dnm sal¬
tem post pectata reuertimur. Debemꝰ
qͥ pietatem uocantis erubesc̾e. si nisti¬
tam noluinus formidare: quia tanto
graniori imꝓbitate contemntur. qͣn¬

Expanded text:
apparuit. Ergo post tergum stans nos apparuit. Ergo post tergum stans nos admonuit, qui ad recuperationem nos gratiae etiam contemptus vocavit. Quod igitur generaliter simul potuit dici de cunctis, hoc necesse est specialiter sentiri de singulis. Quasi enim coram Deo positus quisque verba monitionis ejus percipit, cum priusquam peccata perpetret, voluntatis ejus praecepta cognoscit. Adhuc enim ante faciem ejus stare, est necdum eum peccando contemnere. Cum vero derelicto bono innocentiae, iniquitatem eligens appetit, jam terga in ejus faciem mittit. Sed ecce adhuc et post tergum Deus subsequens monet, qui etiam post culpam ad se redire persuadet. Aversum revocat, commissa non respicit, revertenti sinum pietatis expandit. Vocem ergo post tergum monentis audimus, si ad invitantem nos Dominum saltem post peccata revertimur. Debemus igitur pietatem 83 vocantis erubescere, si justitiam nolumus formidare; quia tanto graviori improbitate contemnitur, quan
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ relicta muliere argumentum iusti¬
cie ꝓponit᷑. ⁊ tamen nobis post lap¬
sum redeuntib non ustitia se᷑ pie¬
tas exhabetur : ut hinc utiq colliga¬
mus si nobis delinquentib tanta
pietate parcitur. a nobis nec post de¬
lictum redeuntib quanta imꝓbitate
peccatur. Aut que abillo erit suꝑ m
ꝓbos uema. qui non cessat uocare post
culpam: Que nimirumbene ꝑ ꝓpħam
post delictum misccłia uocationis expri¬
mit᷑. cum auerso homini dicit᷑. Et er̃t
ocułi tu uidentes p̃ceptorem tuum.
⁊ aures tue audient ũbum ptergum
monentis. humanum quippe genis
dñs in faciem monuit: quando inpa¬
radiso condito homini atq libero ar¬
bitͥo stanti. quid fac̃e. quidue non
fac̃e deberet indixit. Sed homo mali
faciem terga dedit: cum suꝑbiens eius
iissa contempsit. Nec tamen suꝑbien¬
tem ds deseruit. qui ad reuocandum
hominem legem dedit. Exortanteᷤ an¬
głos misit. incarne nr̃e mortalitatis

Expanded text:
et relicta muliere argumentum justiet relicta muliere argumentum justitiae proponitur, et tamen nobis post lapsum redeuntibus non justitia, sed pietas exhibetur. Ut hinc utique colligamus, si nobis delinquentibus tanta pietate parcitur, a nobis nec post delictum redeuntibus quanta improbitate peccatur; aut quae ab illo erit super improbos venia, qui non cessat vocare post culpam. Quae nimirum bene per prophetam post delictum misericordia vocationis exprimitur, cum averso homini dicitur: Et erunt oculi tui videntes praeceptorem tuum, et aures tuae audient verbum post tergum monentis . Humanum quippe genus Dominus in faciem monuit, quando in paradiso condito homini atque in libero arbitrio stanti, quid facere, quidve non facere deberet, indixit. Sed homo in Dei faciem terga dedit, cum superbiens ejus jussa contempsit. Nec tamen superbientem Deus deseruit, qui ad revocandum hominem legem dedit, exhortantes angelos misit, in carne nostrae mortalitatis ipse
Abbreviated transcription (Latin):
tis in hoc mundo montib transactas
culpas admemoriam reuocat. quatinus
pollui infuturis erubescant dicens. for¬
nicate sunt in egipto. madolescentia
sua forncate sunt. Ibi subacta sunt
ubera earum. ⁊ fracte sunt mamine
pubertatis earum. In egipto quippe
ubera subigunt᷑: cum turpihuius
mundi desiderio humane mentis
uoluntas substernt᷑. In egipto pu¬
bertatis mamine frangunt᷑: qñ na¬
turales sensus adhuc in semet ip
sis integri pulsantis concupisccen¬
tie corruptione uitiant᷑. Ad monendi
sunt percata carnis exꝑti. ut iugi¬
lati cura conspiciant. post delicta
nobis adse redeuntib d̃s quanta be¬
niuolentia sinum sue pietatis expan
dat. cum ꝑ ꝓpħ̃am dicat. Si dimise¬
rit uir uxorem suam. ⁊ illa recedens
duxerit uirum alium. minquid
reuertetur ad eam ultraͨ. Nunquid
non polluta ⁊ contaminata erit mu¬
lier illa: Tu autem forncata es cũ
amatorib multis. Tamen reuert̃e
ad me dicit dñs. Rece de formcante

Expanded text:
tis in hoc mundo mentibus transactas tis in hoc mundo mentibus transactas ad memoriam culpas revocat, quatenus pollui in futuris erubescant, dicens: Fornicatae sunt in Aegypto, in adolescentia sua fornicatae sunt; ibi subacta sunt ubera earum, et fractae sunt mammae pubertatis earum . In Aegypto quippe ubera subiguntur, cum turpi hujus mundi desiderio humanae mentis voluntas substernitur. In Aegypto pubertatis mammae franguntur, quando naturales sensus adhuc in semetisis integri pulsantis concupiscentiae corruptione vitiantur. Admonendi sunt peccata carnis experti, ut vigilanti cura conspiciant post delicta nobis ad se redeuntibus Deus quanta benevolentia sinum suae pietadat, cum per prophetam dicat: Si dimiserit vir uxorem suam, et illa recedens duxerit virum alium, nunquid revertetur ad eam ultra? Nunquid non polluta et contaminata erit mulier illa? Tu autem fornicata es cum amatoribus multis, tamen revertere ad me, dicit Dominus . Ecce de fornicante
Abbreviated transcription (Latin):
lit̃ admonendi sunt peccatorum
carnis conscii atq alit̃ ignari. Admo¬
nendi nanq sunt peccata carnis ex¬
ꝑti ut mare saltem post naufragiũ
mecuant. ⁊ ꝑditionis sue discrimina
uł cognita ꝑ horrescant : ne qui post
ꝑpetrata mala seruati sunt. hec imꝑ¬
be repetendo moriant᷑ Unde peccan¬
ti amime nunqͣmq apeccato desmen¬
ti dicit᷑. frons milieris meretͥcis
facta est tibi. noliusti erubescere.
Ad monendi itaq sunt. ut studeant
quatimis si accepta nature bona
integra seruare noluerunt . saldem
scissaresarciant. Quibus minirũ
necesse est ut ꝑpendant intam mag¬
no fidelium numero. quam multi
⁊ se illibatos custodiunt. ⁊alios ab
ereore conuertunt. Quid gͥ isti di¬
cturi sunt. si aliis in integritate
stantib ipsi nec post damna resipis¬
cunt: Quid dicturi sunt. sicum
multi ⁊ alios secum ad regnum
deferunt. hi expectanti dño nec
semet ipsos reducunt: Admonen¬
di sunt ut p̃tita commissa conside¬
rent. ⁊ uminentia deuitent. Unde

Expanded text:
liter admonendi sunt peccatorum carnis conscii, atque aliter ignari. Admonendi namque sunt peccata carnis experti, ut mare saltem post naufragium metuant, et perditionis suae discrimina vel cognita perhorrescant; ne qui pie post perpetrata mala servati sunt, haec improbe repetendo moriantur. Unde peccanti animae et nunquam a peccato desinenti dicitur: Frons mulieris meretricis facta est tibi, noluisti erubescere . Admonendi itaque sunt ut studeant quatenus si accepta naturae bona integra servare noluerunt, saltem scissa resarciant. Quibus nimirum necesse est ut perpendant 82 in tam magno fidelium numero quam multi et se illibatos custodiant, et alios ab errore convertant. Quid ergo isti dicturi sunt, si aliis in integritare stantibus, ipsi nec post damna resipiscunt. Quid dicturi sunt, si cum multi et alios secum deferunt ad regnum, hi exspectanti Domino nec semetipsos reducunt? Amonendi sunt, ut praeterita commissa considerent, et imminentia devitent. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
posita non ꝑficiunt: etiamqͦ furrant
ctepta conuellunt. Si enim quod uidet᷑
trendum sollicita intentione non cre¬
lit: etiam quod fuerat bene gestum
litrescit. In hoc quippe mundo hu¬
na anima quasi more nauis ẽ. contͣ
xtum fluminis conscendentis. que¬
mo in loco nequaquã stare ꝑmitcit᷑:
qua adima relabit᷑. nisi ad sumina
unet᷑. Sigͦ inchoata bona fortis oꝑ¬
ntis manus ad ꝑfectionem non suble¬
tat : ipsa oꝑandi remissio contra hoc
quod oꝑatum est pugnat. Hine ẽ.
tium quod ꝑ salomonẽ dicit᷑. Qui
ur. dissolutione neglegentie manũ
lestruentes imitatur. Hĩc sardis et¬

Expanded text:
roposita non perficiunt, etiam quae fuerant roposita non perficiunt, etiam quae fuerant coepta convellunt. Si enim quod videtur gerendum sollicita intentione non crescit, etiam quod fuerat bene gestum decrescit. In hoc quippe mundo humana anima quasi more navis est contra ictum fluminis conscendentis: uno in loco nequaquam stare permittitur, quia ad ima relabitur, nisi ad summa conetur. Si ergo inchoata bona fortis operantis manus ad perfectionem non sublevat, ipsa operandi remissio contra hoc quod operatum est, pugnat. Hinc est enim quod per Salomonem dictur, dissolutione negligentiae manum destruentis imitatur. Dic mihi,
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatem. ⁊ ibi dicetur tibi quid
te oportet fac̃e. E cce decelo dñs loq̃
ꝑ secutoris sui facta corripuit: nec uĩs
ilico que essent facienda monstrauit
Ecce elationis enis fabrica iam toso
corruerat. ⁊ post ruinam suam hu¬
milis edificari requirebat. ⁊ cum sui¬
bia destruitur. edificationis tames
ũba retinentur: nt uidelicet ꝑse¬
cutor immanis dmi destructus iacet
⁊tanto post in bonis solidius sugͥs̃t
quanto pͥus funditus euersus apͥstns
errore cecidisset. Qui gͦ alhinc nul¬
la ag̃e bona ceperunt. arigiditate
ante sue prauitatis correctionis
manu euertendi sunt. ut ad statils
cidumus. utt hoc medificii teginine sul¬
leuemus. sed tamen non repente infa¬
brica ponitur. ut uimirũ pͥus uitiosa
tuis uiriditas exiccet᷑. Cinus quo plus
minfimis humor excoquit᷑: eo ad sũ¬
ma solidius leuatur. At contra ad¬
monendi sunt qui inchoata bona mi¬
mnne consũmant. ut cauta cirtum¬
spectione considerent. quia dum ꝓ¬

Expanded text:
civitatem, et ibi dicetur tibi quid civitatem, et ibi dicetur tibi quid te oporteat facere . Ecce de coelo Dominus loquens persecutoris sui facta corripuit, nec tamen illico quae essent facienda monstravit. Ecce elationis ejus fabrica jam tota corruerat, et 94 post ruinam suam humilis aedificari requirebat, et cum superbia destruitur, aedificationis tamen verba retinentur; ut videlicet persecutor immanis diu destructus jaceret, et tanto post in bonis solidius surgeret, quanto prius funditus eversus a pristino errore cecidisset. Qui ergo nulla adhuc agere bona coeperunt, a rigiditate antea suae pravitatis, correctionis manu evertendi sunt, ut ad statum succidimus, ut hoc in aedificii tegmine sublevemus; sed tamen non repente in fabrica ponitur, ut nimirum prius vitiosa ejus viriditas exsiccetur, cujus quo plus in infimis humor excoquitur, eo ad summa solidius levatur At contra admonendi sunt qui inchoata bona minime consummant, ut cauta circumspectione considerent quia dum p
Abbreviated transcription (Latin):
cerãt increpat dicens. Iħm natare¬
num uirum apꝓbatum ado inuobis
deus in medio nr̃i sicut uos scitis:
hunc defiuito consilio ⁊ p̃sentia dei
traditum ꝑmanus iniquorum affi¬
gentes intemistis. quem deus suscita¬
uit solutis dolorib inferni. ut uide¬
licet crudelitatis sue cognitione de¬
stricti. edificationem sc̃e p̃dicationĩ
quanto anxie quererent. tanto uti¬
lit̃ audirent. Unde ⁊ ilico respon¬
derunt. Quid gͦ faciemus uiri tẽs ͤ
Quib mox dicit᷑. Agite penitenti¬
am. et bapticetur unnsquisq ur̃m.
Que edificationis uerba ꝓtecto tontẽ¬
nerent: nisi pͥus salubrit᷑ ruraam sue
destructionis muenissent. Hinc est qd̃
saulus cum suꝑ eum celitus lux emissa
resplenduit: non iam qrid recte debe¬
ret fac̃e. sed quid praue fecisset au¬
diuit. Nam cum ꝓstratus requirent
tu ꝑsequeris. Et cum repente sul¬
iungeret. dñe quid me ubes fac̃e
ilico adungitur. surge ⁊ ingrede

Expanded text:
cerant, increpabat dicens: Jesum Nazarecerant, increpabat dicens: Jesum Nazarenum virum approbatum a Deo in vobis, Deus in medio vestri sicut vos scitis: hunc definito consilio, et praescientia Dei traditum per manus iniquorum affligentes interemistis, quem Deus suscitavit, solutis doloribus inferni ; ut videlicet crudelitatis suae cogitatione destructi, aedificationem sanctae praedicationis quanto anxie quaererent, tanto utiliter audirent. Unde et illico responderunt: Quid ergo faciemus, viri fratres? Quibus mox dicitur: Agite poenitentiam, et baptizetur unusquisque vestrum . Quae aedificationis verba profecto contemnerent, nisi prius salubriter ruinam suae destructionis invenissent. Hinc est quod Saulus cum super eum coelitus lux emissa resplenduit, non jam quid recte deberet facere, sed quid prave fecisset, audivit. Nam cum prostratus requireret, s, quem tu persequeris . Et cum repente subjungeret: Domine, quid me jubes facere ? Illico adjungitur: Surgens ingredere
Abbreviated transcription (Latin):
ra sint: Itamen eorum causa adul¬
tionem sine transitu ꝑmensura est:
quia ⁊ nunc quodlibet in uitis subtͣ¬
hitur. ⁊ tunc quod dolet inuitis add
supplitium reseruatur. Itaq eisdem
reb terreantur salubrit quibus
noxie delectantur: nt dum ꝑculsa m̃s
alta ruine sue damna conspiciens se¬
se inp̃cipitium ꝑuenisse dep̃hendit.
gressum post t̃ga reuocet: ⁊ ꝑtimes¬
cens que amauerat. discat diligere
que contemnebat. Hinc ẽ. enim quod
ieremie misso ad p̾dicationem dicit᷑.
Ecce constitui de hodie suꝑ gentes ⁊
suꝑ regna. ut euellas ⁊ destruas.
⁊ disꝑdas ⁊ dissipes. ⁊ edifices ⁊ plan¬
tes: quia nisi pͥus adũsa destrueri.
edificare utilit̃ recta non possec. Nͥ
ab auditorum suorum cordib spinã
uani amoris euelleret: minirum
frustra ieis sc̃e p̾dicationis uer¬
ba plantaret. Hinc est quod petruꝰ
pͥus eũtie ut post modum construat.
cum nequaquam iudeos monebat
quid iam facerent: sed de his qui fe¬

Expanded text:
ra sunt, et tamen eorum causa ad ulra sunt, et tamen eorum causa ad ultionem sine transitu permansura; quia et nunc quod libet invitis subtrahitur, et tunc quod dolet invitis in supplicium reservatur. Itaque eisdem rebus terreantur salubriter, quibus noxie delectantur; ut dum perculsa mens alta ruinae suae damna conspiciens, sese in praecipitium pervenisse deprehendit, gressum post terga revocet, et pertimescens quae amaverat, discat diligere quae contemnebat. Hinc est enim quod Jeremiae misso ad praedicationem dicitur: Ecce constitui te hodie super gentes et super regna, ut evellas et destruas, et disperdas et dissipes, et aedifices et plantes . Quia nisi prius perversa destrueret, aedificare utiliter recta non posset; nisi ab auditorum suorum cordibus spinas vani amoris evelleret, nimirum frustra in eis sanctae praedicationis verba plantaret. Hinc est quod Petrus prius evertit, ut postmodum construat, cum nequaquam Judaeos monebat quid jam facerent, sed de his quae fe
Abbreviated transcription (Latin):
lit admonendi sunt qui bona necan¬
choant: atq alit̃ qui inchoata mimime
consuminant. Qui enim bona nec incho¬
ant. non sunt tis pͥus edificancda que
salubrit diligant: seo destruenda ea
in quibus semet ipsos nequit̃ uersant.
Neq emim sequuntur que in exꝑta au¬
diunt. nisi pͥusquam ꝑnitiosa sint
ea que sibi sunt exꝑta dep̃hendant:
quia nec l ͤ uari se appecit. qui ⁊hoc
ipsum quia cetidit nescit: ⁊ qui dolo¬
rem uulneris non sentit. salutis re¬
media non requirit. Prnis gͦ osten¬
denda sunt quam sint unͣa que dili¬
gunt. ⁊ tunc demum uigilant̃ intimã¬
da quam Cint utilia que p̃termit¬
tunt. Pus uideant fugienda que
amant. ⁊ sine difsficultate post mo
Melius enim in exꝑta recipiunt. side
exꝑtis quicquid disputationis auduint.
ueracit᷑ recognoscunt. Tunc gͥ pleno
uoto discunt uera bona querere. cũ
certo iudicio dep̃henderint falsa se ua¬
cue temusse. Audiant gͦ quod bona
p̃sentia ⁊ adelectatione citiuis transitu¬

Expanded text:
liter admonendi sunt qui bona nec inchoant, 93 atque aliter qui inchoata minime consummant. Qui enim bona nec inchoant, non sunt eis prius aedificanda quae salubriter diligant, sed destruenda ea in quibus semetipsos nequiter versant. Neque enim sequuntur quae inexperta audiunt, nisi prius quam perniciosa sint ea quae sibi sunt experta, deprehendant, quia nec levari appetit, qui et hoc ipsum quia cecidit nescit; et qui dolorem vulneris non sentit, salutis remedia non requirit. Prius ergo ostendenda sunt, quam sint vana quae diligunt, et tunc demum vigilanter intimanda quam sint utilia quae praetermittunt. Prius videant fugienda quae amant, et sine difficultate postmoduMelius enim inexperta recipiunt, si de expertis quidquid disputationis audiunt, veraciter cognoscunt. Tunc igitur pleno voto discunt vera bona quaerere, cum certo judicio deprehenderint falsa se vacue tenuisse. Audiant ergo quod bona praesentia et a delectatione citius transitu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ quem xp̃s mortuus ẽ. Siͤ autem
petcantes infratres.:⁊ ꝑcutientes ẽ¬
scientiam eorum urfirmam: in xp̃o
peccatis. hinc est quod moyes cum
diceret. non maledices surdo: ꝓtinꝰ
adiunxit. nec coram ceco pones of¬
fendicłm. Surdo quippe maledic̃e
est : absenti ac non audienti dero¬
gare. Coram ceco uͦ offendiculum po¬
nere est: discretai quidem rem
ag̃e. seo tamen ei qui lumen discre¬
tionis non habet. scandali occasio

Expanded text:
s mortuus est. Sic autem peccantes in fratres, et percutientes conscientiam eorum infirmam, in Christum peccatis . Hinc est quod Moyses cum diceret: Non maledices surdo, protinus adjunxit: Nec coram caeco pones offendiculum . Surdo quippe maledicere, est absenti et non audienti derogare: coram caeco vero offendiculum ponere, est discretam quidem rem agere, sed tamen ei qui lumen discretionis non habet, scandali occasio
Abbreviated transcription (Latin):
icaptunim me ddilcentem. in legem
peitati que est inembris meis.
lu ꝓfecto ictirco trluptatur. ut
nbono robustius. ex ipsa infirmi¬
ais sue cogitatione solidetur. Qd
it gͦ quod ille compuingit᷑. ⁊tam̃ ins¬
ntie non apꝓpinquat. iste temptat᷑.
itamen eum tulpa non inquinat.
insi hoc quod aꝑte ostendit᷑. quia nͤ
malos bona imꝑfecta adiuuant.
iec bonos mala in consummata con¬
llmnant: At contra admonendi
lunt qui commissa deserunt. nec
amen plangunt: ne iam relaxa¬
is estiment culpas. quas ⁊ siagen¬
o non multiplicant. nillis tam̃
dientib mundant. Neq enim scͥp
si ab scͥptioẽ cessauit. quia alia
aon addidit. etiam illa que scrip¬
rat deleuit: nec qui contumelias
trogat. si solummꝰ tacuerit satis

Expanded text:
captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis . Qui profecto idcirco tentatur, ut in bono robustius ex ipsa infirmitatis suae cognitione solidetur. Quid est ergo quod ille compungitur, et tamen justitiae non appropinquat; iste tentatur, et tamen eum culpa non inquinat, nisi hoc quod aperte ostenditur, quod nec malos bona imperfecta adjuvant, nec bonos mala inconsummata condemnant? At contra admonendi sunt qui admissa deserunt, nec tamen plangunt; ne jam relaxatas aestiment culpas, quas etsi agendo non multiplicant, nullis tamen fletibus mundant. Neque enim scriptor, si ab scriptione cessaverit, quoniam alia non addidit, etiam illa, quae scripserat, delevit. Nec qui contumelias irrogat, si solummodo tacuerit, satis
Abbreviated transcription (Latin):
acceptam scͥpturarum. non add dĩ
glam sed ad suam laudem utuntur. dũ
ex ipsa scientia extollunt᷑. Et ibi peccant.
ubi peccata mundare debuerunt. Nunꝙͣ
consequuntur legendo ꝑfectam scientiã
arrogantes Nam quamuis sapientes in
insuꝑficie uideantur: medullitus tam̃
ueritatis archana non tangunt. quia su¬
ꝑbie nube pͤpediuntur. Semꝑ enim su¬
ꝑbi legunt. querunt. ⁊ nunquam inue¬
nunt. Ouime legis penetralia humili¬
b ⁊ bene ad deum uitrantib patent. pra¬
ius autem atq suꝑbis clanduntur.
Nam quãuis diuina eloquia in lectione
arrogantib sint aꝑta: in mysterio au¬
tem clausa atq occulta sunt. Dum ser¬
mo d̃i fidelib luxit: repbis autem ac
suꝑbis quodam modo tenebrescit. Et
uude illi illuininant᷑: isti inde cecanturꝵ.

Expanded text:
accepta Scripturarum, non ad Dei gloriam, sed ad suam laudem utuntur, dum ex ipsa scienubi peccata mundare debuerant. 2. Nunquam consequuntur legendo perfectam scientiam arrogantes. Nam quamvis sapientes in superficie videantur, medullitus tamen veritatis arcana non tangunt, quia superbiae nube praepediuntur. Semper enim superbi legunt, quaerunt et nunquam inveniunt. 3. Divinae legis penetralia humilibus, et bene ad Deum intrantibus patent; pravis autem atque superbis clauduntur. Nam quamvis divina eloquia in lectione arrogantibus sint aperta, in mysterio tamen clausa sunt atque occulta. 4. Dum sermo Dei fidelibus lux sit, reprobis autem ac superbis 293 quodammodo tenebrescit; et unde illi illuminantur, inde isti excaecantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ta iudicat. hoc quippe ⁊ legis testimo¬
tuo edocetur. quod homo de suo extre¬
mo instificetur. quando ds ꝓpt̃ asim pͥ¬
mogenita ouem iussit offerri. Hoc est
immunditiam uite pͥoris. mutandam
minnocentiam bom finis. Unde ⁊ can¬
da iubetur offerri in hostiam. id est ui¬
te extrema inpenitentiam. Multi suꝑ¬
na respecti gr̃a. in extremis suis ad ll¬
um reuertuntur ꝑ penitentiam. Et
quetumq: male gesserunt. eotidianis
fletib purgant. atq in bonis factis ma¬
la gesta commiitant. Quib iuste totum
quod deliquerant ignoscitur: quia ipsi
quod malegesserunt. penitendo cognos¬
cunt. In uita hominis finis querendus
est: quia ds non respicit quales antea
uiximus. sed quales circa uite finem

Expanded text:
ta judicat. Hoc quippe et legis testimota judicat. Hoc quippe et legis testimonio edocetur, quod homo de suo extremo justificatur, quando Deus pro asini primogenito ovem jussit offerri, hoc est, immunditiam vitae prioris mutandam in innocentiam boni finis. Unde et cauda jubetur offerri in hostiam, id est, vitae extrema in poenitentiam. 7. Multi superna respecti gratia in extremis suis ad Deum revertuntur per poenitentiam, et quaecunque mala gesserant, quotidianis fletibus purgant, atque in bonis factis mala gesta commutant; quibus juste totum quod deliquerant ignoscitur, quia ipsi, quod male gesserunt, poenitendo cognoscunt. 8. In vita hominis finis quaerendus est, quoniam Deus non respicit quales antea viximus, sed quales circa finem
Abbreviated transcription (Latin):
culsos ad desꝑationem dediicie. ut sub¬
tracta spe neme trahat in diffidenti¬
am. quos non potuit retinere ꝑseue¬
ranter inculpa. Sed penitens p̾iucłe
debet callidas contra se hostis insicas.
magnis scelerib de miscdia eius confidat
Amplius letatur deus de amina desꝑa¬
ta ⁊ aliquando conũsa: quam de ea que
nunquam extitit ꝑdita. Sicut magna con¬
solatio de ꝓdigo filio. qui mortuus fuerat
⁊ reuixit. ꝑierat inuentus est. De cuius
gressu magnum fit gaudium patris.
Non alit̃ coram do ⁊ angelis copiosius
ẽẽ gaudium de ea quia ꝑicło liberatur.
quam de eo qui nunquam noute pecca¬
ti ꝑitulum. Quanto enm contristat ral
ꝑdita. tanto magis si fuerit inuenta leti¬
ficat. Sicut in euangelio pastor ille exul¬
tat qui ꝑditam ouem inuentam humeris
suis gaudens reportat. Nullus desꝑare
debet ueniam. etiamsi circa finem unte
ad penitentiam conuertatur. Unumqͥl¬
q enim ds de suo fine non de uita p̃ti¬

Expanded text:
culsos ad desperationem deducit, ut, subculsos ad desperationem deducit, ut, subtracta spe veniae, trahat in diffidentiam quos non potuit retinere perseveranter in culpa. Sed poenitens praevidere debet callidas contra se hostis insidias;magnis sceleribus, de misericordia ejus confidat. 4. Amplius laetatur Deus de anima desperata, et aliquando conversa, quam de ea quae nunquam exstitit perdita. Sicut de prodigo filio, qui mortuus fuerat, et revixit, perierat, et inventus est, de cujus regressu magnum fit gaudium patris . 5. Non aliter coram Deo et angelis copiosius est gaudium de eo qui a periculo liberatur quam de eo qui nunquam novit peccati periculum. Quanto enim contristat res perdita, tanto magis, si fuerit inventa, laetificat: sicut in Evangelio pastor ille exsultat qui perditam ovem inventam humeris suis gaudens reportat . 6. Nullus desperare debet veniam, etiamsi circa finem vitae 213 ad poenitentiam convertatur. Unumquemque enim Deus de suo fine, non de vita praeteri
Abbreviated transcription (Latin):
quia iriseratio dei occulta est: sine int̃¬
misione fere necesse est. Neq euim un¬
quam oportet penitentem habere de
peccatis securitatem. Nam securitas.
neglegentiam parit. Neglegentia au¬
tem. sepe hominem in cautum aduitia
post hec interce ͤ re securitate queli¬
bet culpa surrepserit. confestim delec¬
tationes pͥstine uitiorum mentem aui¬
dius irreptnt. pulsantes que homi¬
nem inconsuetis oꝑib granius ꝑtra¬
hunt: ita ut sint nouissima illuis pe
spatia. sed ꝑ affectum bonum
uł malum. itur recediturue adõ.
Neq emin gressu pedum. sed gressu
morum elongamus uł ꝓpinquamus ad
dtum. ꝑ petrare flagitium aliquod morꝰ
amime est: conteinnere penitentiam
⁊ ꝑ manere inculpa. descencłe in in¬
fernum post mortem est. Ergo pecca¬
re ad mortem ꝑtinet. desꝑare uero
in infernum descendere. Unde ⁊ scri¬
ptura ait. Impius dumuenerit iuꝓ
am aspicit. immanitate scelerum ꝑ¬

Expanded text:
quia miseratio Dei occulta est, sine intequia miseratio Dei occulta est, sine intermissione flere necesse est. Neque enim unquam oportet poenitentem habere de peccatis securitatem. Nam securitas negligentiam parit, negligentia autem saepe incautum ad vitia post haec, intercedente securitate, quaelibet culpa subrepserit, confestim delectationes pristinae vitiorum mentem avidius irrepunt, pulsantesque hominem in consuetis operibus gravius pertrahunt, ita ut sint novissima illius pejspatia, sed per affectum bonum, vel malum itur, recediturve a Deo. Neque enim gressu pedum, sed gressu morum elongamus, vel propinquamus ad Deum. 2. Perpetrare flagitium aliquod mors animae est; contemnere poenitentiam, et permanere in culpa, descendere in infernum post mortem est. Ergo peccare ad mortem pertinet, desperare vero in infernum descendere. Unde et Scriptura ait: Impius dum in profunduam aspicit, immanitate scelerum per
Abbreviated transcription (Latin):
autem praue inuendo penitentiam in
mortis agit ꝑiculo sicut enis damnatio
incerta est. sic remissio dubia. Qui gͦ cu¬
pit certus ẽẽ in morte de indualgentia.
sanus peniteat. sanusq ꝑ petrata facino¬
ra deleat. Sunt qui penitentib securi¬
tatem cito pollicentur. Quib bene ꝑ
poprili mei cum ignominia. dicentes pax
⁊ non est pax. Cum ignomina curãt
contritionem. qui pectãti ⁊ non legitime
penitenti. ꝓmittunt securitatem. Un¬
de ⁊ sequitur. Confusi sunt qui abomi¬
nrationem fecerunt. Iest confusi st̃.
non penitendo. sed penas luendo. Alit̃
enim confiindit᷑ coram iudice reus dum
plectitur. atq alit̃ qui de malo oꝑe eru¬
bescens corrigitur. Ille enim quia rep̃¬
hensus est confunditur. iste quia se ma¬
lum fecisse memoratur. Quanuis ꝑpe
nitentiam ꝓpitiatio peccatorum sit:
sine metu tamen homo ẽt non debet.
quia penitentie satisfactio diumo tantũ
pcusatur iudicio. non humano. ꝓinde

Expanded text:
autem prave vivendo poenitentiam in autem prave vivendo poenitentiam in mortis agit periculo, sicut ejus damnatio incerta est, sic remissio dubia. Qui ergo cupit certus esse in morte de indulgentia, sanus poeniteat, sanusque perpetrata facinora defleat. 16. Sunt qui poenitentibus securitatem cito pollicentur, quibus bene ppopuli mei cum ignominia, dicentes pax, pax, et non est pax. Cum ignominia igitur curat contritionem, qui peccanti et non legitime poenitenti promittit securitatem. Unde et sequitur: Confusi sunt, quia abominationem fecerunt: id est, confusi sunt non poenitendo, sed poenas luendo. 17. Aliter enim confunditur coram judice reus, dum plectitur, atque aliter qui de malo opere erubescens corripitur. Ille enim, quia reprehensus est, confunditur; iste, quia se malum fecisse memoratur. 18. Quamvis per poenitentiam propitiatio peccatorum sit, sine metu tamen homo esse non debet, quia poenitentiae satisfactio divino tantum pensatur judicio, non humano. Proinde,