comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
genti a filus emor filu sycem Cum adꝑ¬
ꝑinquaret aũt tempus reꝓmissionig
quã tonfessus erat deus h abrabe Cre
aypto qui nonsciebat soseph. hic cir¬
cimueniens genus m̃m ⁊ afflixit pa¬
tres m̃os ut exponerent inifantes mõ
ne nunficarent᷑. Eobem tp̃r natus est
mopses⁊ suit gratus deo qui mitͥrus est
trib menti in domo uobos si serpoi¬
to am illo sustiuit filia pħonis ⁊ enut᷑¬
uit enm sibi in filurm eniditis est mo

Expanded text:
genti a filiis Emmor filii Sychem cum adpropinquaret autem tempus repromissionis quam confessus erat Deus Abrahae creviAegypto qui non sciebat Ioseph hic circumveniens genus nostrum adflixit patres ut exponerent infantes suos ne vivificarentur eodem tempore natus est Moses et fuit gratus Deo qui nutritus est tribus mensibus in domo patris sui exposito autem illo sustulit eum filia Pharaonis et enutrivit eum
Abbreviated transcription (Latin):
fenctus optulit eis pecuniam dicens. Date
hanc michi ⁊ potestatem ut tuicũ impo¬
suero minus accipiat spm̃ scm̃ petrus
petiuua possiden. Non est tibi parsneq
sors in set monento. Corem̃ tuum ñ et
rectum coram deo. Pm̃am itꝑq age ab

Expanded text:
m dicens: Date mihi hanc potestatem ut cuicunque imposuero manus, accipiat Spiritum sanctum. Petrus pecunia possideri. Non est tibi pars neque sors in sermone isto. Cor enim tuum non est rectum coram
Abbreviated transcription (Latin):
ns in pditionem s fidei in ad quisitionẽ
bus iusibilia fierent fide pluruam ho¬
stiam abel quã cam obtulit deo ꝑ quam
testimonium cõsecutus est ẽẽ uistus. Testi¬
monium ꝑhibente muñb eꝑis deo. Et¬
tanslatus est neuidet morte ⁊ non mue¬
mebatur quia transtulit illuns deus. Ante
trans lationem enĩ testimomum habuit
placusse deo. sine fide am̃ impossibile ẽ¬

Expanded text:
is in perditionem sed fidei in adquisitionem bus visibilia fierent fide plurimam hostiam Abel quam Cain obtulit Deo per quam testimonium consecutus est esse iustus testimonium perhibente muneritranslatus est ne videret mortem, et non inveniebatur, quia transtulit illum Deus, ante translationem enim testimonium habuit placuisse Deo. Sine fide autem impossibile e
Abbreviated transcription (Latin):
tis mandati pp infirmilatem eius ⁊ inu¬
tilitatem nichil enim ad ꝑfectum addu¬
nt lex introductio uero meuioris spei
ꝑ quam proximamus ad dm̃i. Et quan¬
tum est non sine uire iurando. alii qui¬
dem sine uire iurando saceidotes fci
suit hic aut̃ cumniure uirando ꝑ euin
qui dixit ad illum. Iurauit dñs ⁊ non peni¬
cebit erim Tues sacerdos meterii. Intm̃¬

Expanded text:
mitatem eius et inutilitatem nihil enim ad perfectum adduxit lex introductio vero melioris spei per quam proximamus ad Deum et quantum est non sine iureiurando alii quidem sine iureiurando sacerdotes facti sunt hic autem cum iureiurando per eum qui dixit ad illum iuravit Dominus et non paenitebit tu es sacerdos in aeternum in
Abbreviated transcription (Latin):
heriditatis. uui enĩ testam̃tum mors not̃e
est intercedat testatoris. Lestam̃tum enĩ
in mortiis confirmatum est. Alioqͥn nõ¬
dum uaiet dum iint qui testarias est
duesprimum quidem sine sanguine
dõduat im est Lecto eium omni manda¬
to legis a moyse uniũso populo accipi¬
eus sangumem iutuloꝵ ⁊ hyitorũ cuma¬
qua ⁊ lana coctinea ⁊ hysopo Ipm̃ quoꝙ

Expanded text:
ditatis. Ubi enim testamentum est, mors necesse est intercedat testatoris. Testamentum enim in mortuis confirmatum est. Alioquin nondum valet, dum vivit qui testatus est. Unde nec primum quidem sine sanguine dedicatum est. Lecto enim omni mandato legis a Moyse universo populo, accipiens sanguinem vitulorum et hircorum cum aqua et lana coccinea et hyssopo, ipsum quoque
Abbreviated transcription (Latin):
quam dampuauit imundũ ⁊ iusticie que
ꝑ fidem est hĩs est institutus fide qui uo¬
catur abraam obedunt in locum exire quẽ
acceptins erat in hereditatem ⁊ eriit
nesciens quo iret fide demoratus est int̃¬
ia repromissionistanqͣm manena incasu¬
lis habitando cum ỹsaac ⁊ iacob cohere¬
dib reꝓmissionis ensdem. Expectabat
enpa fundam̃ta habentem cuntacem
cui artifex ꝯcondicor deus side⁊ ip̃asara
ꝑit etiam preter tempus etatis qm̃ fidełe
credidit ẽẽ eum qui repromiserat. pp̃
quod ⁊ abimo orti sunt. ⁊ hoc emortuo tã

Expanded text:
quam damnavit mundum: et justitiae, quae per fidem est, haeres est institutus. Fide qui vocatur Abraham, obedivit in locum exire, quem accepturus erat in haereditatem: et exiit, nesciens quo iret. Fide demoratus est in terra repromissionis, tanquam in aliena, in casulis habitando, cum Isaac et Jacob cohaeredibus repromissionis ejusdem. Exspectabat enim fundamenta habentem civitatem: cujus arit, etiam praeter tempus aetatis: quoniam fidelem credidit esse cum, qui repromiserat. Propter quod et ab uno orti sunt et hoc emortuo
Abbreviated transcription (Latin):
qrea semp errant̃ corde. Ip̃i autem nõ
cnoueilint uias meas seit uram in
ira measiintroibũt in requiem meam. uide¬
te frds ne forte sit i aliguo ũm cormalum
incredulitaus discedendi a debinuo s ad¬

Expanded text:
 semper errant corde. isti autem non cognouerunt uias meas, sicut iuraui in ira mea: si intrabunt in requiem meam. uidete, fratres, ne casu sit in aliquo uestrum cor malignum incredulitatis discedendo a deo
Abbreviated transcription (Latin):
ira ⁊ sicut ros suꝑ herbam ita ⁊ hylarita
eiuꝰ. Dolor ꝑatiis filius stulcus. ⁊ tecta iugi
mortificabitur. Fenerat uñ qui miseretur
pamꝑis ⁊ uicissitudinem suam reddet ei Eru¬
cifilium tuũ ne desperes ad interfeꝰtionem
̃onet. Auoi consilium ⁊ suscipe disciplinam
ut sis sapiens innoiissumstuis. multe cogi
nibit. homo indigens misericois est ⁊ meli¬
or est pauꝑ quã iur mendax limor d̃ ad as
eam. Deibilente flagellato stultussapien¬
tor erit si aut̃ corripuens sapientem intel¬
liget disciplinam. Qlui ad fligit patr̃e ⁊ fu¬
git matrẽ ignomimosus erit ⁊ infelix. Nonces¬
ses fili audire doctimnam. Nec ignores ser¬
mones scĩe. Teitis imquus deridet iudici¬
um ⁊ os impioꝵ deuorat murintatem. ꝑa¬
ta sunt densolib iudicia ⁊ mallei ꝑcuci¬
eutes siltorũ corꝑibus.
numnosa res iinũ ÷ tumultuo saebͥetas
quiamꝙ his delectatur non erit sapienꝰ a
sicut iugitus leoiꝰ. ita terror regis qui pro¬

Expanded text:
ira et sicut ros super herbam ita hilaritas eius dolor patris filius stultus et tecta iugit suas mortificabitur feneratur Domino qui miseretur pauperis et vicissitudinem suam reddet ei erudi filium tuum ne desperes ad interfectionem ponet audi consilium et suscipe disciplinam ut sis sapiens in novissimis tuis multae cogiindigens misericors est: et melior est pauper, quam vir mendax. Timor Domini ad eam. Pestilente flagellato, stultus sapientior erit: sin autem corripueris sapientem, intelleget disciplinam. qui adfligit patrem et fugit matrem, ignominiosus est et infelix. non cesses, fili, audire doctrinam, nec ignores sermones scientiae. testis iniquus deridet iudicium, et os impiorum deuorat iniquitatem. parata sunt derisoribus iudicia et mallei percutientes stultorum coruriosa res, vinum, et tumultuosa ebrietas. quicumque his delectatur, non erit sapiens. Sicut rugitus leonis, ita terror regis: qui pro
Abbreviated transcription (Latin):
e emuletis uiros
malosnet disederes eẽ cum ers Ca
rapmas meditatur mens eorum/ stan
In doctrina rep̾sebuntur cellania unnũ
ualidus. Quia cum dispositione irg̃i¬
bellura ⁊ erit sairs ibi multa corifilia sunt. Ex¬
celsa sulto sapĩa inporta non aꝑiet os surm
Q cogitat mala facerestultus uocarit᷑ Cogita¬
sio stulti pectã est ⁊ abhominatio hoĩnum¬
minuetur forciido tua. Erue eos qui ducunt᷑
as mortemi ⁊ qui trahunt᷑ ad interitum lib̾are
ne cesses si orperis uires nõ subpetuat qui in
a̾e tue unduil fallit reddet ꝙ hõi siłm oꝑasua
Comede filimi mel quia benũ est ⁊ fauum

Expanded text:
e aemuleris viros malos, nec desideres esse cum eis: Quia rapinas meditatur mens eorum, et frIn doctrina replebuntur cellaria, univebustus et validus. Quia cum dispositione ibellum: et erit salus ubi multa consilia sunt. Excelsa stulto sapientia, in porta non aperiet os suum. Qui cogitat mala facere, stultus vocabitur. Cogitatio stulti peccatum est: et abominatio hominuetur fortitudo tua. Erue eos, qui ducuntur ad mortem: et qui trahuntur ad interitum liberare non cesses. Si dixeris, Vires non suppetunt: qui ido tua. Erue eos, qui ducuntur ad mortem: et qui trahuntur ad interitum liberare non cesses. Si dixeris, Vires non suppetunt: qui in
Abbreviated transcription (Latin):
met ꝑpitio eorum ⁊ nimam utͥus  quis cog¬
nouit. hec quoq saꝑientib cognoscere ꝑsonã
Qͥui arguunt landabunt ᷤ suꝑ ipõs neruet be̾¬
nedictio. Labia deosculabitur qui rectaiba
responde. Preꝑa foris opustuũ ⁊ uiligenter
tiam. Ne sis destis frustra cntra proximũ
tuũ n lacdes quequam labiis tutꝰ. Nedicas
quomͦ fecit mnͥ sic faciam ei reddam uncinꝙ
scđm cpus suũ Pꝰ agrũ hoĩs pigͥ transiui
⁊ ꝑ uineam iurinsti stulti ꝙ ecce totũ re¬
pleuerant urtic̾e̾ oꝑuerunt siꝑficiem eiꝰ

Expanded text:
orum: et ruinam utriusque quis novit? Haec quoque sapientibus: Cognoscere personam Qui arguunt, laudabuntur: et super ipsos veniet benedictio: Labia deosculabitur, qui recta verba respondet. Praepara foris opus tuum, et diligentersus: Ne sis testis frustra contra proximum tuum, nec lactes quemquam labiis tuis. Nec dicas, Quomodo fecit mihi, sic faciam ei: reddam unicuique secundum opus suum. Per agrum hominis pigri transivi, et per vineam viri stulti; et ecce totum repleve
Abbreviated transcription (Latin):
sagitta atuta homo qui loquitur contra
pximũ suũ testimonium falsum. Dens pu¬
tridus ⁊ pes lassus qui sꝑat suꝑ infideli
indie angustie. Et amittit pallum in die
frigoris acetum in nitro ⁊ qui cansat car¬
illumsi sicierit da ei anuã bibere. Pru

Expanded text:
sagitta acuta, homo qui loquitur contra proximum suum testimonium falsum. Dens putridus, et pes lassus, qui sperat super infideli in die angustiae, et amittit pallium in die frigoris. Acetum in nitro, qui cantat carillum: s
Abbreviated transcription (Latin):
pangillum manus conseres ut quies. o
& uemet quasi utsor egestas tua ⁊ men¬
dicitas tua quasi uir ar̃mactis.
Ioria dei celare uerbum
⁊ gloria regum muestigate sermonẽ
Celum sursum ⁊ terra deorsum ⁊ corregum
inscrutalile. dufer rubiginemde argen¬
to zegredietur uas piuissimũ Auter
pieta em de miltn regis ⁊ fumabitur
reas coram rege ⁊ in loco magnorũne ste¬
teris melius est enimut dicaturtibi
ascende huc quã ut humilieri coram

Expanded text:
pauxillum manus conseres ut quiescas, et veniet quasi cursor egestas tua, et mendicitas tua quasi vir armatus Gloria Dei celare verbum, et gloria regum investigare sermonem. Coelum sursum, et terra deorsum, et cor regum inscrutabile. Aufer rubiginem de argento, et egredietur vas purissimum. Aufer impietatem de vultu regis, et firmabireas coram rege et in loco magnorum ne steteris. Melius est enim ut dicatur tibi: Ascende huc, quam ut humilieris coram
Abbreviated transcription (Latin):
ui diliait disciplinam diligit lcien¬
tiam qui aut̃ odit icrepationes in¬
prens eat. om bonus est hauriet a
dño grãm. qui auĩ confidit cogita¬
ciomĩe suis impie agit. Non robora¬
bitur homo ex impietate ⁊ radix ui¬
storura non cõmorebitur: Mulier di¬

Expanded text:
ui diligit disciplinam, diligit scientiam: qui autem odit increpationes, insipiens est, Qui bonus est, hauriet a Domino gratiam: qui autem confidit in cogitationibus suis, impie agit. Non roborabitur homo ex impietate: et radix justorum non commovebitur. Mulier di
Abbreviated transcription (Latin):
his ru efigunt manus suas ⁊ qui na¬
des se osterunt pro debitis. Si entm
quos posuerunt paires tui. uidisti ui¬
rum uelo cem in oꝑe suo coram reg¬
ns stabit nec erit ante ignobilis.
uando sederis utcomedas cũ pru¬
cipe diligenter adtende que ad
posita sunt᷑ aute faciem tuam. Et sta¬
tue cultrũ in guiture to si tñ habes
in potestate aĩam tuam. ne deside
dentie tue modũ pone. Ne erigas oculos
tuos ad opes quas hr̃e non potes qma fati¬
int sibi pennas quasi aquile ⁊ uolabuntm
celum. Ne comedas cum hoĩe mindo ⁊ neꝙ
sideras cibos eius. Qm̃ in similitadinema
tecum Cibos quos comedes euomes ꝑ
des pulchros sermones tuos. In auribuł
minos paruulorum ⁊ agrũ pupillorum
res tue ad uerba scĩe. Noli subtrahere a
puero disciplinam si enĩ ꝑcussens eura
cor meum. et exiliabunt renes mei rũ
to totadie. siua habebis spem innouis¬
simo p̃stolatio tua non auferetur.

Expanded text:
his qui defigunt manus suas, et qui vades se offerunt pro debitis, si enim quos posuerunt patres tui vidisti virum velocem in opere suo coram regibus stabit nec erit ante ignobiles uando sederis ut comedas cum principe diligenter adtende quae posita sunt ante faciem tuam et statue cultrum in gutture tuo si tamen habes in potestate animam tuam ne desideredentiae tuae pone modum ne erigas oculos tuos ad opes quas habere non potes quia facient sibi pinnas quasi aquilae et avolabunt in caelum ne comedas cum homine invido et ne desideres cibos eius quoniam in similitudinem tecum. Cibos quos comederas, evomes, et perdes pulchros sermoneminos parvulorum et agrum pupillorum res tuae ad verba scientiae noli subtrahere a puero disciplinam si enim percusseris eum cor meum: et exultabunt renes mei, cumesto tota die: quia habebis spem in novissimo, et praestolatio tua non auferetur.
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ grãm labiorum suoꝵ arnicũ habe
bit regem. Oculi dm̃ cu̾stodiunt scien¬
tiam ⁊ subplantant᷑ uerba miqui. di¬
cit piger leo est foras in medio plateanĩ
octidendus sum. fouea profunda os ali¬
emi cui iratus ÷̃ dñs incidet in eam. Stu
ga discipline essugabit eam. stuica¬
lũpmatur ꝑauꝑem ut augeat duui¬
cias suas dabit ip̃e diciori ⁊ augebit. fili
mi inliua aurem tuam ⁊audi uerba
sapientium adpone aiũ cor ad doam¬
nam meam. Que pulchra erit tibi cum
uit inlabiis tuis. ut sit in dño fiducia
tua unde ⁊ ostendi eam tibi hodie Eto
descͥpsi eam tibi tripliciter incognati
exhis illi quimisit te. son facies iuclũ¬
tiam pauꝑi quia pauꝑ est ueq conte¬

Expanded text:
ter gratiam labiorum suorum habebit amicum regem. Oculi Domini custodiunt scientiam: et supplantantur verba iniqui. Dicit piger: Leo est foris, in medio platearum occidendus sum. Fovea profunda os alienae: cui iratus est Dominus, incidet in eam. Stua disciplinae effugabit eam. Qui calumniatur pauperem, ut augeat divitias, dabit ipse ditiori, et egebit. Fili mi, inclina aurem tuam, et audi verba sapientiae: appone autem cor ad doctrinam meam: quae pulchra erit tibi, cum bit in labiis tuis: ut sit in Domitua unde et ostendi eam tibi hodie ecce descripsi eam tibi tripliciter in cogitatex his illi qui misit te non facias violentiam pauperi quia pauper est neque conte
Abbreviated transcription (Latin):
muus eritami p̃cium In semitia iusti¬
cie urta iter aĩ dernum ducit od mortẽ
ilius sapiens doctrunia patͥs. Qui aut̃
mlusor eit non au dit cum arguitur
De fructu oris homo saturabitur bonis
aĩa aut̃ẽ preuariratoꝵ unqua. qͥ custo

Expanded text:
ta iustitiae vita iter autem devium ducit ad mortem filius sapiens doctrina patris qui autem inlusor est non audit cum arguitur de fructu oris homo saturabitur bonis anima autem praevaricatorum iniqua qui custo
Abbreviated transcription (Latin):
angulo domatis quam ĩmunere litigio
sa ⁊ demo ꝯmumi aĩa impii desidãt ma¬
lum nõ miserebitur ꝓximo suo. Multa
Exrogitat istus de domo impii ut de¬
trahat impios in malura. ͥ obdutat au¬
rem suam ab damorẽ pauiꝑis ip̃ẽ da¬
mauit ÷ nõ exautietur. Munus abscõ¬
ditum extinguit iras ⁊ donũ in sinũ
indignationem maximam Gandium
uistõ est facereudicium ⁊ pauor oꝑau¬
tis imquitatem. uir qu errau̾it a ma
doctrine in cetu gigantiun ꝯmorabit

Expanded text:
angulo domatis quam cum muliere litigiosa et in domo communi anima impii desiderat malum non miserebitur proximo suo multatoexcogitat iustus de domo impii ut detrahat impios in malum qui obturat aurem suam ad clamorem pauperis et ipse clamabit et non exaudietur munus absconditum extinguet iras et donum in sinu indignationjusto est facere judicium; et pavor operantibus iniquitatem. Vir qui erraverit a via doctrinae, in coetu gigantium reputabit
Abbreviated transcription (Latin):
noli uendere sapĩam ⁊ doctrinam ⁊ in¬
tellectum. Exustat gaudio patet iusti qͥ
sapientem genut letabitur i do. Gau¬
deat patertiuis⁊ matertua exultet
que genuit te. p̾rebe filimi cortuum
⁊ oculi tui mas ieas cibo diant. foue¬
a eñ profunda est meretrix ⁊ puteusan¬
gustus aliena. Insitiatur mina quasi latro
⁊ quas in cautos inuenerit intetficiet Cui

Expanded text:
sapientiam et doctrinam et intellegentiam exultat gaudio pater iusti qui sapientem genuit laetabitur in eo gaudeat pater tuus et mater tua et exultet quae genuit te praebe fili mi cor tuum mihi et oculi tui vias meas custodiant fovea enim profunda est meretrix et puteus angustus aliena insidiatur in via quasi latro et quos incautos viderit interfici
Abbreviated transcription (Latin):
Stultus inludit pcc̃m uiter iustos morbi¬
tur grã. Cor quõd nouit amaritiremem
aĩe sue ingaudio eius nõ miscebitur ex¬
traneus. Domus impior̃ delebitur. tab¬
nacula iustorum germinabũt. Est uia q̃
indetur homini iusta. nouissima autem
eius deducunt ad mortem. risus dolore
misc ebitur ⁊ extrema gaudii luctus oc¬
cupat. uiis sius replebitur stultus ⁊ suꝑ eũ

Expanded text:
Stultus illudet peccatum, et inter justos morabiStultus illudet peccatum, et inter justos morabitur gratia. Cor quod novit amaritudinem animae suae, in gaudio ejus non miscebitur extraneus. Domus impiorum delebitur: tabernacula vero justorum germinabunt. Est via, quae videtur homini justa: novissima autem ejus deducunt ad mortem. Risus dolore miscebitur, et extrema gaudii luctus occupat. Viis suis replebitur stultus, et
Abbreviated transcription (Latin):
tis est aꝑiet stulticiam. Hunciuisimpi
cadet in malum leganus fidelis saintas. T¬
gestas ⁊ ignominnia ei qui deseret discipli¬
nam. Qui ant̃ ad quiescit arguenti glori¬
ficabitur. desideriumsic cpleaturꝰ de¬
lectat aĩam detestantur stulti cos quisũ¬
giunt mala. Qui cum sapientib graritur
sapienserit. Amicus stultorũ efficietarsi¬
milis pecc̃ores ꝑserrut᷑ malum ⁊ nistis ret¬
cõgregantur absq uidicio. dui parcit
iurge sue odit filiũ suum. Quiaut̃ dili¬
det ⁊replet aĩam suam.uenter aut̃ i¬
ꝑioꝵ insaturabilis CAI
is. ambulansrecto uinere ⁊ cimens dm̃
despicitur ab eo qui infami graditur u
In ore stulti uirga suꝑbie. labia sapĩentiũ
custodiunt eos. ubi non sunt boues pre
sepe uacuũ est. ubi aut̃ plurime segetes
ibi manifesta fortitudo boius. Testis fide
dolosus testis. stuent derisor saꝑi̾am ⁊ nõ
inueniet coctͣna prudencium facilis. ua¬
de contra unũ stulsum ÷ nescit labia pru

Expanded text:
s est aperit stultitiam nuntius impii cadet in malum legatus fidelis sanitas egestas et ignominia ei qui deserit disciplinam qui autem adquiescit arguenti glorificabitur desiderium si conpleatur delectat animam detestantur stulti eos qui fugiunt mala qui cum sapientibus graditur sapiens erit amicus stultorum efficietur similis peccatores persequetur malum et iustis retcongregantur absque iudicio qui parcit virgae suae odit filium suumet replet animam suam: venter autem impiorum insaturabilis. Caibus. Ambulans recto itinere, et timens Deum, despicitur ab eo, qui infami graditur via. In ore stulti virga superbiae: labia custodiunt eos. Ubi non sunt boves: presepe vacuum est: ubi autem apparent plurime segetes: ibi manifesta fortitudo bovis. Testis fidestis. Quaerit derisor sapientiam, et non inveniet: doctrina prudentium facilis. Vade contra virum stultum, et nescit labia prud
Abbreviated transcription (Latin):
sione dignũ sp̃s pri sustentat in betilli¬
tatom siam S pm̃ uero at irascendum fa¬
cil e quis potit sustinere. Cor prusers pe¬
ret toctrinam. Borum hõis dilacat iã
eiuꝰ ⁊ ante pͥncip es spaciumi ei facit.
Initus prior est accusatir sui. Uenit̾ anꝑ¬
cus en ÷ inuestigabit ei. Contiapidi¬
ones cõprimit sors ⁊ it̃potentes quoꝙ
tur uenter eius ⁊ genimina labiorũ eis
saturabiũ eum. mors ⁊ uita in manu lu¬

Expanded text:
sione dignum spiritus viri sustentat inbecillitatem suam spiritum vero ad irascendum facilem quis poterit sustinere cor prudens prit doctrinam donum hominis dilatat viam eius et ante principes spatium ei facit iustus prior est accusator sui venit amicus eius et investigavit eum contradictiones conprimit sors et inter potentes quoque tur venter eius et genimina labiorum illius saturabunt eum mors et vita in manu l
Abbreviated transcription (Latin):
ant aͥ aut̃ odit inunera uiuet ꝑ mĩam¬
dat malis longe est dñs ab unpiis et
orõnes instori exaudiet. lux oculoꝵ len¬
ficat aĩam fama bona impingat ossa
auus que auoit increpationes uite
in medio sapientium cõmorabitur

Expanded text:
am: qui autem odit munera, uiuet. menndat malis. longe est dominus ab impiis, et orationes iustorum exaudiet. lux oculorum laetificat animam: fama bona inpinguat ossa. auris, quae audit increpationes uitae, in medio sapientium c
Abbreviated transcription (Latin):
i eppenetur. melior est paciens iuo forte
⁊ qui dnãtur aĩo suꝯ expugnatore urbi¬
um Sortes mutunt᷑ in sinũ sed a dño tẽ¬
pantur
selior est bucela sicca cum gauio qua
tomus plena uctimꝰ cũ uugio. Ser¬
lus sapiens dñabitur filus stultis ⁊ incer
frẽs hereditatem diidet. sicut igne pro

Expanded text:
I uersus: Melior est patiens uiro forti, et qui dominatur animae suae, expugnatore urbium. sortes mittuntur in sinu, sed a domino temperantur. Melior est bucella sicca cum gaudio quam domus plena uictimis cum iurgio. seruus sapiens dominabitur filiis stultis et inter fratres hereditatem diuidet. sicut i
Abbreviated transcription (Latin):
mĩam ⁊ iuoicium magis ꝑlacet dño
quã inctine. Exultatio oculoꝵ ⁊ dila¬
tatio cortis lucerna ipioꝵ pectatũ
C̃ogitationes robusti semꝑ inhabuu¬
dancia. oĩs autem piger semꝑ mege¬
state est. Qui congregat thesautos sin¬
gua mendacii uanus eit ⁊imprngitur
ad laq̃os mortis. Rapine impioꝵ decra¬

Expanded text:
iam et iudicium magis placent Domino quam victimae exaltatio oculorum et dilatatio cordis lucerna impiorum peccatum cogitationes robusti semper in abundantia omnis autem piger semper in egestate qui congregat thesauros lingua mendacii vanus est et inpingetur ad laqueos mortis
Abbreviated transcription (Latin):
fraudulenter ⁊ gilatat labia suar ne cõmis¬
cearis. Qui maledicit patri suo ymatͥ extin¬
guetur lucerna eius in mediis tenebris here
umo bñdictione carebit. sle oicas reddam
malum pro malo expecta dnm̃ ⁊ lib̃abit
te. abhominabilẽ est apud dñm pondus

Expanded text:
fraudulenter et dilatat labia sua ne commiscearis qui maledicit patri suo et matri extinguetur lucerna eius in mediis tenebris heremo benedictione carebit. Ne dicas reddam malum pro malo. expecta Dominum et liberabit te. Abhominatio est apud Deum pondus
Abbreviated transcription (Latin):
Corena senũ far filiorũ ⁊ głia filioꝵ ꝑatre̾
xorũ. Non decent stultum uba cõpposita ñ
pncipum labium mentiens Gomma gra
se uertent prudenter intelligit. Qui co¬
lat telictum quent amiticias qui altero
sermone repetit seꝑat feteratos. Plus
ꝓficit correptio apito prutentem quam
centũ plage apud stultum. semꝑ uirgiã
querit malus. angelus aut̃ crudelismit¬
tetur contra enm. Expedit magisursẽ
octurrere raptis fetib quã fatuo confi¬
denti swi instulticia sua. qͥ redoit mala
ꝑ bonis nõ recedet malum de domo eius
um deserit. & quuustificat impnim ⁊
qui ꝯdempnat iustum ab homiuabile
est uterq apus dĩ. ouio prodest dui¬

Expanded text:
corona senum filii filiorum, et gloria filiorum patres sui. non decent stultum uerba conposita, nec principem labium mentiens. gemma grase verterit, prudenter intelliget. Qui celat delictum, quaerit amicitias: qui altero sermone repetit, separat foederatos. Plus proficit correptio apud prudentem, quam centum plagae apud stultum. Semper jurgia quaerit malus: angelus autem crudelis mittetur contra eum. Expedit magis ursae occurrere raptis fetibus, quam fatuo confidenti sibi in stultitia sua. Qui reddit mala pro bonis, non recedet malum de domo ejus.um deserit. Qui justificat impium, et qui condemnat justum, abominabilis est uterque apud Deum. Quid prodest
Abbreviated transcription (Latin):
uenit bonũ ⁊ hauriet iocunditatem a dr̃o
Cum ob setrationib soq̃tur pauꝑ roiues
esfabit᷑ rigide. Uir amalulis ad soçieta¬
tem magis amitus erit qui frater
num ⁊ qui festimis ÷ pedibus osfendit.
Etulticia hõis sub plantat gressus ems.⁊¬

Expanded text:
cunditatem a Domino cum obsecrationibus loquetur pauper et dives effabitur rigide vir amicalis ad societatem magis amicus erit quam fraternum et qui festinus est pedibus offendit stultitia hominis subplantat gressus e
Abbreviated transcription (Latin):
as̃ parat qui cõgregat imesse filius
piens .÷. Qͥ aut̃ itertit estate filius crnfu¬
sim Benediatio dñi suꝑ caput iusti.
os aũt impioꝵ oꝑit iniquitatem mrens¬
nauisi cum laudil ⁊ nomen enim imi¬
piorum putrescet. Sapiens corde p̃cepta
suscipiot stultus cedetur labii. Qui am¬
bidat simpliciter ambulat confidenter

Expanded text:
congregat in messe filius sapiens est qui autem stertit aestate filius confusionis benedictio super caput iusti os autem impiorum operit iniquitatem memoria iusti cum laudibus et nomen impiorum putrescet sapiens corde praecepta suscipiet stultus caeditur labiis qui ambulat simpliciter ambulat con
Abbreviated transcription (Latin):
as uincula stulcus trahatur. donec tns¬
figat sagatta ietur eius uelut si ais festi¬
uet ad laq̃um ⁊ nescit qr de ꝑiculo aĩe
illius agitur: slunc gͦ fili audi me z apten¬
is illius mens tua neꝙ decipiars semi
tis eius. Multus enĩ uul ueratos deietit
⁊ fortissumm quique interfecti sunt ab
.ea. uie inferi tomus eius penetrantes
unqͥd non sapĩa clamitat ⁊ puuden¬
cia diat uotem suam In sumuus
ex telsis ꝓ uerticib suꝑ mamin medi¬
is senuttis stans. tuxta pritas cuntatis

Expanded text:
ad uincula stultus trahitur donec transfigat sagitta cor eius, uelut si auis festinet ad laqueum et nescit quia de periculo animae illius agitur. Nunc ergo, fili mi, audi me, nis illius mens tua neque decipiaris setis eius multos enim vulneratos deiecit et fortissimi quique interfecti sunt ab ea viae inferi domus eius penetrantes umquid non sapientia clamitat et prudentia dat vocem suam in summis excelsisque verticibus super viam in mediis semitis stans iuxta portas civitatis
Abbreviated transcription (Latin):
derium suũ uilis dabriur quasi tempe¬
stas tansiens nonerit impius. Iusti autt̃
quasi fundam̃turi sempiteruum. Sicut
acecum dentili ⁊ fumus oculi sic piger his
qui miserũt enm lmer diũ apponẽt dies
 anm imꝑpioꝵ breuiabuntur. Cxspectano
iustorũleticia. sꝑes ouẽ imꝑioꝵ ꝑibit. fer

Expanded text:
derium suum iustis dabitur quasi tempestas transiens non erit impius iustus autem quasi fundamentum sempiternum sicut acetum dentibus et fumus oculis sic piger his qui miserunt eum timor Domini adponet dies et anni impiorum breviabuntur expectatio iustorum laetitia spes au
Abbreviated transcription (Latin):
les Melius est uocare ad hosera cum caxi¬
tate quã ad uitulum sagiatũ cumodio
uir iracundus prouocat rixa qua paci
quissi sepes sꝑiarũ ua uistoꝵ absq of¬
fendiculo. filius sapiens letificat patrem
⁊ stultus homo despicit matrem suam
stulticia gaudium stalto ⁊ uir prudens
dirigit g̃ssus suos. Dissiꝑant᷑ cogitacio¬
nes ubi nõ est consilium ubi uero plures
ut declinet deuifemo norussimo. do¬

Expanded text:
les. melius est uocari ad holera cum caritate quam ad uitulum saginatum cum odio. uir iracundus prouocat rixas: qui patiquasi sepes spinarum: via justorum absque offendiculo. Filius sapiens laetificat patrem: et stultus homo despicit matrem suam. Stultitia gaudium stulto: et vir prudens diriget gressus suos. Dissipantur cogitationes ubi non est consilium: ubi uero plures ut declinet de inferno nouissimo.
Abbreviated transcription (Latin):
t̾undit ⁊ cenfundetur. Iusticia custodit
umnocentisinam ĩpietas ueio pccõrum
subplantat. Est quasi tiues cumnichil
habeat ⁊ est quas pauꝑ eũmmultis di¬
uiciis sit redemptio aĩe uiri duucie
sue qui aut̃ pauꝑ s increpationẽ non
sustinet. lux iistoꝵ letificat. lucema aũt¬

Expanded text:
nfundit et confundetur iustitia custodit innocentis viam impietas vero peccato subplantat est quasi dives cum nihil habeat et est quasi pauper cum in multis divitiis sit redemptio animae viri divitiae suae qui autem pauper est increpationem non sustinet lux iustorum laetificat luce
Abbreviated transcription (Latin):
stubaiciam astuti exspectabunt sciãm
Iacebunt mali antebonos ⁊ impii aute
portas iustorũ. Etiam proxlino sũo panꝑ
odiosus est erit. anci uero diitura mll¬
ti. Qui despicit proximũ suum petrat. Qͥ
aut̃ misexetur pauꝑi beatus ent. aui
erestas. C orona sapientium tiuicie eotũ
scatuitas stultorũ prudencia. liberi
aĩa testis fidelis ⁊ profert mendacia uer¬
apesus In cimore dm̃ fioucia fortitudinis
flus eius erit spes. timor dñi fons uite ut
beͥmet aruina mortis. In multititõĩe ꝓpłi
nignitas regis ⁊ in paucitate plebis ignomi

Expanded text:
stultitiam et astuti expectabunt scientiam iacebunt mali ante bonos et impii ante portas iustorum etiam proximo suo pauper odiosus erit amici vero divitum multi qui despicit proximum suum peccat qui autem miseretur pauperi beatus eriegestas. Corona sapientium, divitiae eorum: fatuitas stultorum inprudentia liberat animas testis fidelis et profert mendacia versipellis in timore Domini fiducia fortitudinis et filiis eius erit spes timor Domini fons vitae ut declinet a ruina mortis in multitudine populi dignitas regis et in paucitate
Abbreviated transcription (Latin):
impii ad pcc̃m uia uite custodienti disci¬
plinam. qQͥ aut̃. increpationes relmquit er¬
ent. Abscondũt odium labia mentatia cͥ
profert contumeliam insipiens est. In mul
eetum lingua iusti corimpioꝵ pro ucchi¬
lo. labia iusti eruduint plurimos Qͥ aut̃¬

Expanded text:
stodienti disciplinam: qui autem increpationes relinquit, errat. Abscondunt odium labia mendacia. Qui profert contumeliam, insipiens est. In multelectum lingua justi: cor impiorum pro nihilo. Labia justi erudiunt plurimos: qui aute
Abbreviated transcription (Latin):
riam ⁊ rõbusti hãbebunt dinicias. Be¬
nefacit aĩe sue iur misericors. quia aũ
crutelis est ⁊ propinquos abicu. Im¬
puis facit opus uistabile semuaau̾ti ã
iusticiam m̃ces fidelis. Clementia p̃pa¬
rauit urtam ⁊ sectatio maloꝵ mortem

Expanded text:
riam et robusti habebunt divitias benefacit animae suae vir misericors qui autem crudelis est et propinquos abicit impius facit opus instabile seminanti autem iustitiam merces fidelis clementia praeparat vitam et sectatio malorum mortem
Abbreviated transcription (Latin):
serua fili ini precepta patas tuine di¬
mictas legem matuis tue liga eam incorde
tuo iugiter circunta guitur tuo. cum
ambulaũs gradiantur tecum cum dor¬
nuieris custodiantde. ⁊ euigilans loquere
cumeis qͥamandatum lucẽma est ⁊ bex
lux ⁊ ina iite intrepatio discipliue. ut

Expanded text:
i mi, praecepta patris tui, et ne dimittas legem matris tuae. Liga ea in corde tuo jugiter, et circumda gutturi tuo. Cum ambulaveris, gradiantur tecum: cum dormieris, custodiant te; et evigilans loquere cum eis. Quia mandatum lucerna est, et lex lux, et via vitae increpatio disciplinae: Ut
Abbreviated transcription (Latin):
qũa gloriosus idigens pane. Nouit
iustus aĩas um̃toꝵr suorũ. uiscera autẽ
nuñtum ÷ pessimoꝵ radix aut̃ iustorum
ꝓficiet. Proꝑter pecc̃a labiorũ rua pro¬
uimat malo esfugiet aũt̃ uulusde angͦ

Expanded text:
quam gloriosus et indigens pane novit iustus animas iumentorum suorum viscera autem nimentum est pessimorum radix autem iustorum proficiet propter peccata labiorum ruina proxima
Abbreviated transcription (Latin):
us hol̃em imustũ nec muteris mas eupꝰ. qr
ab honmatio dm̃ est onus miusor ⁊ cũ simpli¬
cibus sermotinatio eius egestas a dño indo¬
mu impii habitacila aũt iustoꝵ benebicen¬
tur In uinsores ip̃e dehdet ⁊ mansuetis dabit
torũ exultatio ignomuna.ll
l udite fili disciplinam patͥs adtendite
ut sci ntis prudenciam donum bonumi
imugenitus coram matre mea ⁊ docebat in
atꝙ dicebat. Suscipiat ũba mea cortium
eustodi ꝑcepta mea ⁊ inues. Posside sapia

Expanded text:
ris hominem iniustum nec imiteris vias eius quia abominatio Domini est omnis inlusor et cum simplicibus sermocinatio eius egestas a Domino in domo impii habitacula autem iustorum benedicentur inlusores ipse deludet et mansuetis dabittorum exaltatio ignominia audite filii disciplinam patris et adtendite ut sciatis prudentiam donum bonum tunigenitus coram matre mea et docebat me atque dicebat suscipiat verba mea cor tuum custod
Abbreviated transcription (Latin):
linicam tuam. ut cusbodiat tea initie¬
re extranea ⁊ au auiena que uerba sua
dũcia facit. de fenestra enĩdonius
mee ꝑ cancellos piospexi ⁊ iudeo par¬
uulos considerẽ uecordem iuenem qui
transit ꝑ plateas iuxta angłin ⁊ propẽ
mam domus illius graditur mnobscuro
ad nesꝑas crnte rie i nodtis tenebris:
caligine. Et ecce muslier cirrit illi orua¬
tiimeretricio p̃parata ad capientas aĩas

Expanded text:
icam tuam ut custodiat te a muliere extranea et ab aliena quae verba sua dulcia facit de fenestra enim domus meae per cancellos prospexi et video parvulos considero vecordem iuvenem qui transit in platea iuxta angulum et propter viam domus illius graditur in obscuro advesperascente die in noctis tenebris et caligine et ecce mulier occurrit illi ornatu meretricio praeparata ad capiendas animas
Abbreviated transcription (Latin):
suban repperiemus Implebunus do¬
mos nr̃as spoliis sortem mute nõbcũ
marsuppium unĩ sit om̃ium nr̃m
bsli mine ambules cum eis. Ombe pe¬
dem tuum a semittis eorum Pedes em̃
illoꝵ ab malsi currunt ⁊ fesinant ut essũ¬
dant sanguinẽ snitra aũ iacitur rece añ
oculos puinator Ip̃i quoq ꝯtra sanguiẽ

Expanded text:
am repperiemus implebimus domos nostras spoliis sortem mitte nobiscum marsuppium unum sit omnium nostrum fili mi ne ambules cum eis prohibe pedem tuum a semitis eorum pedes enim illorum ad malum currunt et festinant ut effundant sanguinem frustra autem iacitur rete ante oculo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sequer uraruum suꝑne uotationis
dei in pp̃o iħu. Quicũq ergo ꝑfectihoc
senciamus ⁊ si quid aliter sapitis et
hoc uob deus reuelauit uĩntamen ad
t̾d puenimus ut idem sapiamus ⁊ in ea¬
dem ꝑmaneamus regula. Imitatores
mei estote fratres  obseruate eosqui ita
ambulant sicut habetis formam nr̃am mł¬
tiem̃ ambrilant quos sepe dicebamuoł

Expanded text:
 ad brauium supernae uocationis dei in Christo Iesu. quicumque ergo perfecti, hoc sentiamus: et si quid aliter sapitis, et hoc uobis deus reuelauit: uerum tamen ad id quod peruenimus, ut idem sapiamus et in eadem permaneamus regula. imitatores mei estote, fratres, . et obseruate eos qui ita ambulant, sicut habetis formam nostram. multi enim ambulan
Abbreviated transcription (Latin):
dete malos oꝑanios. uidete concisionẽ
sosem̃ sumis cutiracisio quispĩ deoser¬
nimus ⁊ gloriamire in xp̃o iħ ⁊ non incar¬
ne fiduciam hñtes quamꝗ̃ ego habeam
cõfidentiaur incarne siquis alius ui

Expanded text:
videte malos operarios videte concisionem nos enim sumus circumcisio qui spiritu Deo servimus et gloriamur in Christo Iesu et non in carne fiduciam habentes quamquam ego habeam confidentiam et in carne si quis alius vi
Abbreviated transcription (Latin):
ienar in illum nõ habens meam iꝰ¬
ticiam que ex lege est s illam que ex
fioe est iħu xp̃i qque ex deo est uisticiã
in fide ad agnoscendũ illum. & untu¬
tem resiurectionis eius⁊ societatem pa¬
sionis illiuis cc̃ figuratus morti eius si qͦ¬

Expanded text:
non habens meam iustitiam quae ex lege est sed illam quae ex fide est Christi quae ex Deo est iustitia in fide ad agnoscendum illum et virtutem resurrectionis eius et societatem passionum illius configuratus morti eius si q
Abbreviated transcription (Latin):
qra est in dextera dei deghuciens morten
ilt ite etelue hr̃des esficiamuir. Pro¬
fectus in celum subiectis sibi angelis ⁊ po¬
ne ⁊ uos eadem cogitatione armamani Qlma
qui passus est in carne desiit apectats. Ut
iam non hõmum desiterus s noluntate
dei Quod reliquumest incarne uinat tꝑis
sufficit enim p̃teritum tempis ad uolun¬
catem gentiim cõsimmina dam.  am¬

Expanded text:
qui est in dextera Dei, deglutiens mortem, ut vitae aeternae haeredes efficeremur, profectus in coelos, subjectis sibi Angelis et Pone et uos eadem cogitatione armamini: quia qui passus est carne desiit a peccatis, ut iam non hominum desideriis, sed uoluntate dei quod reliquum est in carne uiuat temporis. sufficit enim praeteritum tempus ad uoluntatem gentium consummandam,
Abbreviated transcription (Latin):
lierem conuersationem sine uerto lucri
fiamt. Considerant es intimorescãm cõ¬
uersationem urãm quaꝵ sit non extrm¬
setus capillatiua aut circundatio duri.
aut indumenti uestimentorũ cultus s
qui absconditus cotdis est homo min
corruptibilitite ques esmodeetipir¬
tus qui est in conspectũdei locuplee¬
Sic em̃ aliquando ⁊ sc̃e mulieres sꝑantes in
deo ornabant se subiecte propͥis uiris sicut
sara obediebat abrahe d nm̃̃ enm uocans
Cinus estis filie benefacientes ⁊ nõ timentis
ullam ꝑturbationdn. uiri sumiliter coha

Expanded text:
lierum conuersationem sine uerbo lucri fiant, considerantes in timore castam conuersationem uestram. quarum sit non extrinsecus capillaturae aut circumdatio auri aut indumenti uestimentorum cultus: sed qui absconditus est cordis homo in incorruptibilitate quieti et modesti spiritus, quSic enim aliquando et sanctae mulieres, sperantes in Deo, ornabant se, subjectae propriis viris. Sicut Sara obediebat Abrahae, dominum eum vocans: cujus estis filiae benefacientes, et non pertimentes ullam perturbationem.
Abbreviated transcription (Latin):
ra statrrniratis amore siplici ex corde mi¬
cem diligentes adtentius renati. slon ex
semine corruptibili set incorptibili per
Qiuia omĩis caro ut feaum ⁊ or̃is głia
eius tanquã flos feni Etariuit fenm
⁊ flos decioit uerbum aut̃ domun ma¬

Expanded text:
tis amore, simplici ex corde invicem diligite attentius: renati non ex semine corruptibili, sed incorruptibili per Quia omnis caro ut fenum: et omnis gloria ejus tamquam flos feni: exaruit fenum, et flos ejus decidit. Verbum autem Domini ma
Abbreviated transcription (Latin):
nuꝑiero apsoꝵ prime sint eciam eius epłe
in ordine ceterarũ s sicut erangłistas dudinn
ad ũitatis lmeam correximus. Ita has pptio
ordinedeo nos uiuante reddidumu. ¶
enĩ prima earim. una iacobi petri due Io¬
nũ sẽse uarietas impugnaret Illo p̃cipue
hanius epła positum legimus inqua eciam
ab intĩdelibus tramlatorib multum erratũ
ẽẽ fidei ueritate comꝑmius trium dm̃ modo
nocaoria. lic est aqla sanguis ⁊ spiritus.¬
i ip̃a sua editione ponentes
⁊ patri uerbi ꝙ at sp̃s testimomum omit
tatis suba comprobatur. Incet̃is uero epłis
quantũ a nr̃a alioꝵi distet ediao lectorii
prudentie derelnquo. S tuuio tp̃i ensto
chium dum ã me impensius scripture uen¬
tatem inquiris meam quodam modo senec
S ego intali oꝑ e nec enudorum
neorum mindentiam ꝑtimesco nec scẽ¬

Expanded text:
 primae sint etiam ejus Epistolae in ordine caeterarum. Sed sicut evangelistas dudum ad veritatis lineam correximus: ita has proprio ordini, Deo nos juvante, reddidimus. Est enim prima earum una Jacobi, Petri duae, Jonum sese varietas impugnaret  Al. varieistola positum legimus. In qua etiam ab infidelibus translatoribus multum erratum esse a fidei veritate comperimus: trium tantum vocabula, hoc est, aquae, sanguinis, et spiritus, in sua editione ponentes; et Patris, Verbique, ac Spiritus testimonium omitttatis substantia comprobatur. In caeteris vero Epistolis, quantum a nostra aliorum distet editio, lectoris prudchium, dum a me impensius Scripturae veritatem inquiris, meam quodam modo senectSed ego in tali opere nec aemulorum meorum invidentiam pertimesco: nec s
Abbreviated transcription (Latin):
com gandio seũti iutem die introibat pau¬
lus nobcum ad iacobum ons q collecti sũt
semqres. Quos cum salutass marrabat per¬
siguli q̃ fecisset deusingentib ꝑ munstum
p̃ius. at illi cum audillent magtnacibat uir
muidei qua ccedid̾unti oñs enulatores
sunt legis audierunt aũt dete qr dissenti¬
onem doceas a moyse eorum qͥ ꝑ gentes sũt
iudeorũ. Dicens nõ debere eos cutiuncidere
filios suos. Neq scdm consnetudinem ingre¬
di. Quid gͦ est utiq oportet cõuenie mul¬
titudinem. audierit eñ te suꝑ uenisse
scificate cuta illis ⁊ impende i illa utra¬
dant capito Et sqant om̃s quia que de de
stineant se ab ydols uolato. ⁊ sanquine
suffocato ⁊ sormcatione. Qunc parstus
ans ex plecionem dieum ꝑiuaficationis
donet offerretur pro uno quoq eorum
tur hi qui de alia erant indei. Cum indis¬
uiri ilrłite adiuuate. hie est homo qui ãd¬
uersus ppłm ⁊ legem ⁊ locum hunc omue

Expanded text:
os fratres. Sequenti autem die introibat Paulus nobiscum ad Jacobum; omnesque collecti sunt seniores. Quos cum salutasssingula quae fecisset Deus in gentibus per ministerium ipsius at illi cum audissent magnificabant Dein Iudaeis qui crediderunt et omnes aemulatores sunt legis audierunt autem de te quia discessionem docJudaeorum, dicens: Non debere eos circumcidere filios suos, neque secundum consuetudinem ingredi. Quid ergo est? utique oportet convenire multitudinem; audierunt enim te supervenisse. ifica te cum illis et inpende in illis, ut radant capita, et scient omnes quia quae de te stineant se ab idolis immolato et sanguine et suffocato et fornicatione. Haec de ans expletionem dierum purificationis, donec offerretur pro unoquoque eorum tur, hi qui de Asia erant Judaei, cum vidisViri Israelitae, adjuvate: hic est homo, qui adversus populum, et legem, et locum hunc, omne
Abbreviated transcription (Latin):
cimtos resemuarirorigiali mũto noꝵ peꝵ¬
cit s octanũ noe iusticie p̃conem custõdiuit
diliuinm mundo impiorũ mbucens ⁊ cuu¬
tates sodomoꝵ ⁊ gomorreorum incinereu
uedigens euersione dampnaun ett¬

Expanded text:
ciatos reservari et originali mundo non pepercit sed octavum Noe iustitiae praeconem custodivit diluvium mundo impiorum inducens et civitates Sodomorum et Gomorraeorum in cinerem redigens eversione damnavit
Abbreviated transcription (Latin):
bere ad dm̃ ⁊ ad homimes semꝑ. Post amos
aut̃ plures elemosinas factims ingentem
runt mepurificitum in templo. nõ cum
turba neꝙ cũ tumultu Quidam añt ex a¬
sia tud ei quos oportekat apud te p̃sto esse
⁊ acciarrent si quid habent adusum me
aut hi ip̃i dcant si quid inueneruat ĩ me
mniquitatis cum stem in cõcilo nisi de
una hac solumm uoce qua clamauinter

Expanded text:
bere ad Deum, et ad homines semper. Post annos autem plures, eleemosynas facturus in gentemrunt me purificatum in templo, non cum turba neque cum tumultu. Quidam autem ex Asia Judaei, quos oportebat apud te praesto esse, et accusare si quid haberent adversum me: aut hi ipsi dicant si quid invenerunt in me iniquitatis, cum stem in concilio, nisi de una hac solummodo voce, qua clamavi inter
Abbreviated transcription (Latin):
futuro reuelanda est glorie ꝯiunicaroe
pascite qui muob̾ est gregem dei Puiden¬
tes nõ coacte s spontanee scam desł Neq
tiupis lucͥ grã s uoluntane neq ut donꝙ¬
nantes incͥeris sec forma estote ꝗregi ex
aĩo & cum apparuent pͥucepꝰ paroriem
ꝑcipietis inmar cescibilem glone coronam
Simiłr adolescentes subdit. esboice senuorrb
Dñis auñ inimucem humilitatemisi¬
nuate quia deus suꝑbis resistit humi lib¬

Expanded text:
futuro revelanda est, gloriae communicator: pascite qui in vobis est, gregem Dei, providentes non coacte, sed spontanee secundum Deum: neque turpis lucri gratia, sed voluntarie: neque ut dominantes in cleris, sed forma facti gregis ex animo. Et cum apparuerit princeps pastorum, percipietis immarcescibilem gloriae coronam. Similiter, adolescentes, subditi estote senioribus. Omnes autem invicem humilitatem insinuate, quia Deus superbis resistit, humilib
Abbreviated transcription (Latin):
bis ent a̾ manducabit carnes ur̃as sicutu
nis⁊ hesamritastisuob iram in nouissimis
due ecte iũcesopariorum urorum quimes¬
me antregiones ur̃as. Qui fraudatus est uo¬
bis clamat et clamor eorũ in aures donitu
sabaoth indrount. Epulati estis suꝑ terram
⁊̃ iturunis enutristis edaia ura Indie octi¬
sonis adduxistis occidistis iustum nõ restĩ¬
tit uob. pacientes igitur estote frr usip ad
aduentum domini.Ecte agncola expectat
p̃ciosum tnidum terre pacienter ferens do¬
nec accipi it temꝑaneum ⁊ serotimumn.¬

Expanded text:
manducabit carnes vestras sicut ignis thesaurizastis in novissimis diebus ecce merces operariorum qui messuerunt regiones vestras qui fraudatus est a vobis clamat et clamor ipsorum in aures Domini Sabaoth introiit epulati estis super terram et in luxuriis enutristis corda vestra in die occisionis addixistis occidistis iustum non resistit vobis patientes igitur estote fratres usque ad adventum Domini ecce agricola expectat pretiosum fructum terrae patienter ferens donec accipiat temporivum et serotinum
Abbreviated transcription (Latin):
pp quod dicit. Deus supbis resistit humilil
aut̃ dat ꝯrãm. Subditi ietur estote deo re¬
ustite aiñ diabolo ⁊ fugiet auob. adpropin¬
qante dño ⁊ adꝑropinquabit uob̾. Sinim¬
date manus ꝓccorei ⁊ punficate corda du

Expanded text:
 quod dicit: deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam. subditi igitur estote deo: resistite autem diabolo, et fugiet a uobis. adpropiate deo, et adpropinquabit uobis. emundate manus
Abbreviated transcription (Latin):
deitia ⁊ timiore conscientiam hñtes boriã
ut in eo quod detrahunt de uoẜ tanquã¬
lumꝑmantur uram bonam in xp̃o con¬
uersationem. Melius est enĩ benefacier¬
tes si uelit uoluntas dei pati quã male¬
facientes

Expanded text:
destia, et timore conscientiam habentes bonam: ut in eo, quod detrahunt volumniantur vestram bonam in Christo conversationem. Melius est enim benefacientes si voluntas Dei velit pati, quam malefacientes
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ bella ⁊ lites inuoo. Nonne hinc ex
uꝑiscentus ur̃is que militant in m̃¬
is ur̃is Concupiscitis ⁊ non habetis occi
stulastas. Petitis ⁊ non accipitis eo quod̾
male petata. ut in cõcupiscenciis uris in su

Expanded text:
e bella et lites in vobis nonne hinc ex concupiscentiis vestris quae militant in membris vestris concupiscitis et non habetis occidstulatis petitis et non accipitis eo quod male petatis ut in concupiscentiis vestris insu
Abbreviated transcription (Latin):
Iomcense senñti aut̃ die deuenimus sydonẽ
huinane aut̃ tractans uilius paulum ꝑmalit
ad amicos ꝑre⁊ curam siuagere. Q inde cum
sustulissemus subnauiqauimus ꝙỹpro. ꝑꝑea¬
⁊ ꝑamphyligie naiugantes uenimus listm̃
que est licie ⁊ ibi uniemensdentuno nauem
grndum phibente nos uento scm nainga¬
uimius rete uita salmonem. & iup iuptã¬
uocatur bom portus an iupta erat cuutas tha¬
lassa Multo aut̃ tempore ꝑ acto. & cumiam
non eẽt tuta nauigatio eo qͦd ieiumum iã
preterisset cõsolabatur paulus dicens eiꝰ
Sum indeo qui cum imuria ⁊ multo damp¬
no nõ solum onens ⁊ nanis s eciam aĩarũ
qũa lus que a paulo dicebantur. Et cun
Aptus portus non eẽt ad hiemandum plu
hiemare portum crete respiciende ad a¬
fricim ⁊ ad diorum aspirante aũt anstro
est rmantes propõitum se tenere. Sum sustulis¬
sent de asson legeb ant cretam. Nlon post multun
dact̃ pensit se contra ipam uentus typhoicus qui

Expanded text:
lonicense sequenti autem die devenimus Sidonem lonicense sequenti autem die devenimus Sidonem humane autem tractans Iulius Paulum permisit ad amicos ire et curam sui agere et inde cum sustulissemus subnavigavimus Cypro  Pamphyliae navigantes, venimus Lystram, quae est Lyciae: et ibi inveniens centurio navem Gnidum: prohibente nos vento, adnavigavimus Cretae, juxta Salmonem: et vix juxtavocatur Boni portus cui iuxta erat civitas Thalassa multo autem tempore peracto et cum iam non esset tuta navigatio eo quod et ieiunium iam praeterisset consolabatur Paulus dicens eis viri video quoniam cum iniuria et multo damno non solum oneris et navis sed etiam animarum quam his quae a Paulo dicebantur et cum aptus portus non esset ad hiemandum plurhiemare portum Cretae respicientem ad africum et ad chorum adspirante autem austro aestimantes propositum se tenere cum sustulissent de Asson legebant Cretam non post multum autem misit se contra ipsam ventus typhonicus qui