comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eccłe inmister: Pontio uenerabili elunia¬
censis monastii abbi: salutẽ & dilectionẽ
idnõ. Quesiuit ame tanꝗ diumoꝵ secretoꝵ
diligenti scrucatore diligens dilectio urã. cua
int̃ uerba sacm̃toꝵ in consecratione dnĩ calicis
positum sit mistium fidei. cum dñs intͣ mys¬
tica cenȩ uerba dans discipłis corpꝰ & sangui¬
nem suum hȩc u̾ba non posuerit. nec aliqͥs
euangłistarũ euangłicis uerbis a se dicta¬
tis hec interseruerit. Nunc gͦ cur in cano¬
ne hȩc uerba posita sint uideamꝰ. deinde
utrum ab euangłistis pͣtͣmissa sint. uł ali¬
cubi equipollent̾ admissa: manifeste con¬
sidare potͣimꝰ. Scandalizatisunt enĩ & ad¬
huc scandalitant᷑ multi infirmi. qͦmͦ sub
spetie ȩlem̃toꝵ sumatur corpꝰ & sanguis
xp̃i. cũ sensus humani nichil aliud reñ¬
tient nisi colerẽ & saporẽ panis & uini.
propt̃ quoꝵ dubietatẽ positum. eẽ. credo
in canone misteriũ fidei tanquã dicat᷑.
acͥmenta quȩ uides in altari: estiman.¬

Expanded text:
abili Cluniacensis monaterii abbati, salutem et dilectionem in Domino. Quaesivit a me tanquam divinorum secretorum diligenti scrutatore diligens dilectio vestra, cur inter verba sacramentorum in consecratione Dominici calicis positum sit mysterium fidei, cum Dominus inter mystica coenae verba dans discipulis corpus et sanguinem suum haec verba non posuerit, nec aliquis evangelistarum evangelicis verbis a se dictatis haec interseruerit. Nunc ergo cur in canone haec verba posita sint videamus; deinde utrum ab evangelistis praetermissa sint, vel alicubi aequipollenter admissa, manifeste considerare poterimus. Scandalizati sunt enim, et adhuc scandalizantur multi infirmi, quomodo sub specie elementorum sumatur corpus et sanguis Christi, cum sensus humani nihil aliud renuntient nisi colorem et saporem panis et vini, propter quorum dubietatem positum esse credo in canone mysterium fidei, tanquam dicatur: Sacramenta quae vides in altari, aestiman
Abbreviated transcription (Latin):
erectos. ne sub specie correptiois subreppat
furor crudelitatis & immodatꝰ t̾ror disꝑgac
ii ommẽ uentum popłm hactenꝰ dilectũ :
Qđ sim hoc non acquiescit consilio meo & pͥci¬
b meis ura sublimitas. hoc saltẽ amaiestate
ura impetrare satagit humilitas mea. ut
c̃siliũ urm cõmunicetis ȩccłasticis & hones¬
tis ꝑsonis. quȩ absq maliuolintia & amore
ultionis uelint & ualeant sanũ dare uobis
consiliũ. non addisꝑgendum & contͣendũ
popłm qđ crudelitati ascribatur: & post
tempus factũ urm penitentia comitet᷑.
Si qͣ uͦ ad u̾sus decanum uł clerũ uobis est
controuersia. moneo ⁊ consulo ut unanꝗͣ.¬
q ꝑsonam iuxta ordinẽ suum examinari
faciatis: & subiudicib eccłasticis cuiꝰq cau¬
sam t̾minetis. Ita enĩ regia maiestas in nul¬
lo minuetur: & cuiq ꝑsonȩ suũ ius conserua¬
bitur. De diumo autͣ seruitio a quo mater

Expanded text:
t erectos, ms. c. , ne sub specie correptionis subrepat t erectos, ms. c. , ne sub specie correptionis subrepat furor crudelitatis, et immoderatus terror dispergat in omnem ventum populum hactenus dilectum, Quod si in hoc non acquiescit consilio meo et precibus meis vestra sublimitas, hoc saltem a majestate vestra impetrare satagit humilitas mea, ut consilium vestrum communicetis ecclesiasticis et honestis personis, quae absque malevolentia et amore ultionis velint et valeant sanum dare vobis consilium, non ad dispergendum et conterendum populum, quod crudelitati ascribatur, et post tempus factum vestrum poenitentia comitetur. Si qua vero adversus decanum vel clerum vobis est controversia, moneo et consulo, ut unamquamque personam juxta ordinem suum examinari faciatis, et sub judicibus ecclesiasticis causam cujusque terminetis. Ita enim regia majestas in nullo minuetur, et cuique personae suum jus conservabitur. De divino autem servitio, a qua mater
Abbreviated transcription (Latin):
mitatẽ libram conuenit tenere pietatis et
iustitiȩ. sic oportoe condiri iusticiam ex pieta¬
te. ut nec in discreta pietas in subditis nutͥa
insolentiam: nec nimis iustitię rigor oppͥmac
regum floruisse & uiguisse potentiam. ut
aliq̃n peccata humiliũ subdicoꝵ dissimula¬
rent. aliquando tanquã ferula filioꝵ corri¬
gerent. contumaces uͦ & erectos districta
deret subiectos: quos impunitas & pacientua
faciebat erectos. Quib pͣlibatis supplico ex¬
cellentiȩ ur̃ẽ fleris genib cordis. ut in hoc
appareat me obtinere grãm in oculis regiȩ
maiestatis. quatinꝰ prodei amore & nr̃o ita ele¬
rum & popłm beluacensem ꝓtemeritate in¬
terfecti hominis tractare studeatis. ut & in¬
nocentia ñ guetur. & temeritas in cauta ꝑ
surreptionẽ diabolicam concitata. non suꝑbi¬
entium ultione feriatur: s penitentiũ uͥga
corrigatur. Non enĩ dec& sicut dictũ ÷ regiã
moderationẽ equo mͦ tractare subiectos et

Expanded text:
tatem libram convenit tenere pietatis et justitiae, sic oportet condiri justitiam ex pietate, ut nec indiscreta pietas in subditis nutriat insolentiam, nec nimius justitiae rigor  un. v. regum floruisse et viguisse potentiam, ut aliquando peccata humilium subditorum dissimularent, aliquando tanquam filiorum ferula corrigerent: contumaces vero erectos districta deret subjectos, quos impunitas et patientia faciebat erectos. Quibus praelibatis supplico excellentiae vestrae flexis genibus cordis, ut in hoc appareat me obtinere gratiam in oculis regiae majestatis, quatenus pro Dei amore et nostro ita et clerum et populum Belvacensem pro temeritate interfecti hominis tractare studeatis, ut et innocentia non gravetur, et temeritas incauta per subreptionem diabolicam concitata non superbientium ultione feriatur, sed poenitentium virga corrigatur. Non enim decet, sicut dictum est, regiam moderationem aequo modo tractare subjectos  e
Abbreviated transcription (Latin):
louit ur̃a sollicitudo qͥa uaccȩ quȩ archã
ab obȩdientia sedis apłicȩ nulla ratione
dissentire uelimus. tam̃ aliquando fr̃nȩ
cõpassionis affectu pro fr̃ib in tribulatioẽ
pos itis sedem apłicam uł uicarios eius
compellare compellim᷑. ut modato rigo¬
re iusticiȩ amicis ⁊ familiarib nr̃is ali-¬
quod c̃solationis remedium impetrem᷑.
Unde ꝓbaiocensi epõ iustis de causis nobis
amicissimo sollicitudini ur̃ȩ supplicamꝰ.
quatinus ex cõmunicationẽ in ep̃os nor¬
manniȩ intentatã ita in eo temꝑetis pro
um : ut si ep̃ale officium ei conceđe
non potestis. saltem introitũ ȩccłȩ ad
tempus non negetis. Sub alieno enĩ iure
tanquã subtorculari positus. dolet & ge¬
mit se nichil plus posse quã ꝑmittitur.
Inde it̾um & it̃tm supplicamꝰ. ut apud
uos pro eo nrã ualeat int̾cessio: quam
a nobis non extorquet nisi sola fr̃nȩ cari¬

Expanded text:
tra sollicitudo, quia vaccae quae arcam ab obedientia sedis apostolicae nulla ratione dissentire velimus, tamen aliquando fraternae compassionis affectu, pro fratribus in tribulatione positis, sedem apostolicam, vel vicarios ejus compellare compellimur, ut moderato rigore justitiae, amicis et familiaribus nostris aliquod consolationis remedium impetremus. Unde pro Bajocensi episcopo justis de causis nobis amicissimo sollicitudini vestrae supplicamus , quatenus excommunicationem in episcopos Northmanniae intentatam ita in eo temperetis, proum, ut si episcopale officium ei concedere non potestis, saltem introitum ecclesiae ad tempus non negetis. Sub alieno enim jure tanquam sub torculari positus dolet et gemit se nihil plus posse quam permittitur. Unde iterum et iterum supplicamus, ut apud vos pro eo nostra valeat intercessio, quam a nobis non extorquet nisi sola fraternae chari
Abbreviated transcription (Latin):
noscemꝰ. De pͥma quȩstione urã respon-¬
di qđ sentio. si ne melioris sententiȩ pͥui¬
dicio. De cȩt̾o melchisedech cõmemoratũ
int̾ sacͣ mist̾ia. non aliũ intelligo quam
ipsum regẽ salẽ euiꝰ sac̃dotiũ cõmendat
apłs. quia antequã institutũ fuisset
leuiticũ sac̃ dotium : in oblatione panis
& uini pͣmonstrauit nob̾ noui sacerdocii
formã. sic̃ in abel sacrificio pfiguratã ui¬
demꝰ innodentiã. & in oblatione abrahȩ cõ¬
mendatã uidemꝰ obȩdientiam: quoꝵ õĩũ
cõmemoratio adhoc ualereꝓbatur. ut sic̃
pͣtarati patres dõ placuerunt ꝑfidem
fut᷑oꝵ: ita nos placere studeamꝰ ꝑ fidẽ
legis euangłii. umbre & ueritatis. licet aliis et
aliis p̃signata sint figuris cum eent fut᷑a: mi¬
nifestis comprobata docum̃tis cũ essent pͣtita
Possent hec latiorib u̾b̾ explicari. s hȩc pauca
sufficere uident᷑ sapienti. Collectiones cano¬
non quas ame postulastis & opuscula mea qͥ

Expanded text:
De prima quaestione vestra respondi quod sentio, sine melioris sententiae praejudicio. De caetero, Melchisedech commemoratum inter sacra mysteria non alium intelligo quam ipsum regem Salem, cujus sacerdotium commendat Apostolus , quia antequam institutum fuisset Leviticum sacerdotium, in oblatione panis et vini praemonstravit nobis novi sacerdotii formam, sicut in Abel sacrificio praefiguratam videmus innocentiam, et in oblatione Abrahae commendatam videmus obedientiam, quorum omnium commemoratio ad hoc valere probatur, ut sicut praetaxati Patres Deo placuerunt per fidem futurorum, ita nos placere studeamus per fidlegis et Evangelii, umbrae et veritatis, licet aliis et aliis praesignata sint figuris, cum essent futura; manifestis comprobata documentis, cum essent praeterita. Possent haec latioribus verbis explicari, sed haec pauca sufficere videntur sapienti. Collectiones canonum quos a me postulatis, et opuscula mea quae
Abbreviated transcription (Latin):
uingitur puella coniugiũ ÷: non cum uir
udmiatione cognoscitur. Item ysodorꝰ ethi¬
concubitꝰ. Qđ nͦ uir sororem sibi pͥus despon¬
satȩ in coniugiũ hab̾e non possit. sic̾ nec fr̃
desponsatam fratris uxorem: cum de parib¬
sit idem iudicium. in concilio continetur¬

Expanded text:
ungitur, conjugium est, non cum viri admistione cognoscitur. » Isidorus, Etymconcubitus. » Quod vero vir sororem sibi prius desponsatae in conjugium habere non possit, sicut nec frater desponsatam fratris uxorem, cum de paribus idem sit judicium, in concilio T
Abbreviated transcription (Latin):
luto fecis: & confirmare in petͣ sus di¬
lectionis Non enĩ t̾rere te deb& et a
bono proposito remouere. quod dñs
papa non absolute respondit petitiõib
tuis. siue de retinendis honorib tuis
cũ ep̃atu parisiensi. siue de beluacens
ȩccła. ut alit̃ non transferat᷑ ad eã dõn
ualo nisi eum repetat eadẽ ȩccła. Noui enĩ
consuetudinẽ Romanȩ eccłȩ quia non solo
neq uult decretis suis patent̾ obuiare. sola
pꝰquã pat̾ta sunt: tam ꝓlocoꝵ necessitate
quã ꝓꝑsonarũ utilitate & honestate.
eq aliter cogendus ÷ sũmꝰ pontifex cont᷑¬
tendens fiducialit̃ ascende suꝑiꝰ. quia
cũ ascendis. tolerantiã quã nc̃ absolute
non impetras. cum ꝓtua strenuitate.
tũ ꝓ multoꝵ de diligentiũ medicatio¬

Expanded text:
luto fecis, et confirmare in petra suae diluto fecis, et confirmare in petra suae dilectionis? Non enim terrere te debet, et a bono proposito removere, quod domnus papa non absolute respondit petitionibus tuis, sive de retinendis honoribus tuis cum episcopatu Parisiensi, sive de Belvacensi Ecclesia, ut aliter non transferatur ad eam domnus Gualo consuetudinem Romanae Ecclesiae, quia non solet neque vult decretis suis patenter obviare. Solet postquam patrata sunt, tam pro locorum necessitate, quam pro personarum utilitate et honestate . Neque aliter cogendus est summus pontifex contratendens fiducialiter ascende superius, quia cum ascenderis, tolerantiam, quam nunc absolute non impetras, tum pro tua strenuitate, tum pro multorum te diligentium mediatio
Abbreviated transcription (Latin):
uo dĩ grã carnocensis ȩccłȩ minist̃.
Stepħo regis cancellario: abundare spũ co¬
gilii &e fortitudinis. Nuꝑ aurelianis redi¬
ens dõnus sualtͣius carnotensis archidia¬
conus intimauit mͥ fluctuationes cordis
tui. & quomͦ aia tua tabescat in malis
querens quid potissimũ de sibi ꝓpositis eligae
aut fugiat. simul q addit. ut scdm audita
dilectioni tuȩ respondem. & consiliũ qđ
dõ inspirante sentirẽ saniꝰ eẽ: prudentię
tuȩ rescrib̾em. Quib auditis nichił utiliꝰ
tibi consulere possũ quã ut iactes cogitati
tuũ in dno. quia ipse te ab om̃i fluctua.¬
one lib̾abit: & tranqͥllitatẽ cordis intero¬
formabit. Hoc tam̃ unũ consiluĩ p̃cipu
tibi do: ut uoluntatẽ tuã uoluntati di
nunꝗ p̃ponas. s uocantite ad agriculta
suamꝰ humilit̾ acqͥescas. & dicenti tͥ in lo¬
co humili posieo ascende suꝑiꝰ minime
contͣdicas Quid enĩ scis si ille omp̃s me¬
dicꝰ hac iua honesta te uelit eruere de

Expanded text:
 Dei gratia Carnotensis Ecclesiae minister, STEPHANO regis cancellario , abundare spiritu consilii et fortitudinis. Nuper Aurelianis rediens domnus Galterius Carnotensis archidiaconus intimavit mihi fluctuationes cordis tui, et quomodo anima tua tabescat in malis, quaerens quid potissimum de sibi propositis eligat, aut fugiat; simulque addidit, ut secundum audita dilectioni tuae responderem, et consilium quod, Deo inspirante, sentirem sanius esse, prudentiae tuae rescriberem. Quibus auditis nihil utilius tibi consulere possum quam ut jactes cogitatum tuum in Domino , quia ipse te ab omni fluctuatione liberabit, et tranquillitatem cordis in te reformabit. Hoc tamen unum consilium praecipue tibi do, ut voluntatem tuam voluntati Dei nunquam praeponas, sed vocanti te ad agriculturam suam humiliter acquiescas, et dicenti tibi in loco humili posito: Ascende superius , minime contradicas. Quid enim scis, si ille omnipotens medicus hac via honesta te velit eruere de
Abbreviated transcription (Latin):
et̃no. Qm̃ fama uulgante gła ur̃a lon¬
ge lateq diffusa ẽ. oportae ut qd de lib̾a¬
uitate ur̃a fama p̃dicat: relum ueritas
inse contineat. Sic enĩ uerũ possidebitis
regnũ. si & uos ipsũ bene regatis: & sub¬
ditos ur̃os uirga iusticiȩ ab iniqͥtate
reuocetis. Hȩc ÷ enĩ uera gła regum. sequi for¬
mam sũmi regis: cui ꝑ psalmistam dr̃. uir.
ga directionis. uirga regni tui. dilex isti i̾ti¬
ciam & odisti iniquitatem. Hȩc iccirco p̃li

Expanded text:
ulgante gloria vestra longe lateque diffusa est, oportet, ut quod de liberalitate vestra fama praedicat, rerum veritas in se contineat. Sic enim verum possidebitis regnum, si et vos ipsum bene regatis, et subditos vestros virga justitiae ab iniquitate revocetis. Haec est enim vera gloria regum, sequi formam summi Regis, cui per Psalmistam dicitur: Virga directionis, virga regni tui; dilexisti justitiam, et odisti iniquitate
Abbreviated transcription (Latin):
qͥntini uet̾es exercent inimicitias. quȩ ꝗdiu
ret̾ea om̃is obȩdientia possibilis debet eẽ. & sic̃
dictũ est: tempori & loco congrua. Hȩc aut̃
urã obȩdientia p̃dicto abbati cum tanto ri¬
gore iniuncta. etiã si ꝑ eum iuste eẽt adim¬
oꝑariꝰ in locis plaustrib & aquosis hoc tẽpr
p̃ualet oꝑari. Sigͦ ꝑ aliquã importtinitatẽ
ł surreptionẽ aliqͥdauobis ex cortũ ÷. rogamꝰ
pat̾nitatẽ urãm ut consid̾ata rerũ & tẽ¬
poꝵ oportunitate cum discretione temꝑe¬
tis sententiã: ut & eccła beati Quintini
non cogat᷑ molendinũ suũ ita debilitare.
tit molendini officiũ ꝑdat: ⁊ monastĩum
scĩ Luciani sub illis iudicib qui negotiũ

Expanded text:
Quintini veteres exercent inimicitias, qui quandiu Quintini veteres exercent inimicitias, qui quandiu Praeterea omnis obedientia possibilis debet esse, et sicut dictum est, tempori et loco congrua. Haec autem vestra obedientia praedicto abbati cum tanto rigore injuncta, etiamsi per eum juste esset adimoperarius in locis palustribus et aquosis hoc tempore praevalet operari. Si ergo per aliquam importunitatem vel subreptionem aliquid a vobis extortum est, rogamus paternitatem vestram, ut considerata rerum et temporum opportunitate cum discretione temperetis sententiam, ut et Ecclesia Beati Quintini non cogatur molendinum suum ita debilitare ut molendi officium perdat, et monasterium Sancti Luciani, sub illis
Abbreviated transcription (Latin):
beluacensis inuirtute obedientiȩ. ut uisis
litt̃is ur̃is infra .xu. dies exequeretur iu¬
ti auintirii factũ. Abbas ad hoc respondet
se nullũ iudiciũ de hoc negocio audisse.
uł subt̃ fugisse. qđ tam̃ si factũ fuisse᷑. nͥ
eẽt legi consentaneũ. cũ lex debeat eẽ
iusta. possibił. loco temporiq conueniens
quȩ omĩa defuisse huic negotio: manifes¬
te ꝓbat ratio. Non enĩ iustam ẽ. ut in¬
commoditatem quã sibi infert negligentia
abbatis aut ꝑuicacia. alt̃ reformet: cum ab¬
bas studio subt̃fugiat munire ripas fluui
iuxta p̃ta de quib controu̾sia ẽ. p̃terflu¬
entis. quȩ si munitȩ fuissent. sicut easui¬
dimꝰ & sepe ꝑtransiuimꝰ: de aqua quȩ
redundat in pͣtis nulla eẽt controu̾sia. Item
iustum non ÷ ut quod abom̃ib molendinis
dinum beati qͥntini reflectatur. quȩ si ad
statum suũ pͥstinum redigerent᷑: tota hȩc
controu̾sia sopiretur. Abbas enĩ & quidam
monachi scĩ locianii ad u̾sus eccłam beati

Expanded text:
Belvacensis in virtute obedientiae, ut visis litteris vestris infra quindecim dies exsequeretur juti Quintini factum. Abbas ad hoc respondet se nullum judicium de hoc negotio audiisse vel subterfugisse; quod tamen si factum fuisset non esset legi consentaneum, cum, lex debeat esse justa, possibilis, loco temporique conveniens , quae omnia defuisse huic negotio manifeste probat ratio. Non enim justum est ut incommoditatem quam sibi infert negligentia abbatis, aut pervicacia, alter reformet, cum abbas studio subterfugiat munire ripas fluvii juxta prata, de quibus controversia est, praeterfluentis. Quae si munitae fuissent sicut eas vidimus et saepe pertransivimus, de aqua quae redundat in pratis nulla esset controversia. Item justum non est, ut quod ab omnibus molendinis dinum Beati Quintini reflectatur. Quae si ad statum suum pristinum redigerentur, tota haec controversia sopiretur. Abbas enim et quidam monachi Sancti Luciani adversus Ecclesiam Beati
Abbreviated transcription (Latin):
orioni di grã p̃nestino ep̃o Io eadẽ gra
carnotensis ȩccłȩ minist᷑: deuotã ⁊ debiã
legatis aplicis obȩdientiã. Inuitauit me sol¬
licitudo ura ad agendam causam uł ꝑ in
uł ꝑuicarios meos de eccła scĩ Nicholai ad¬
u̾sus monachos maioris monastĩs quȩ sita:
in municipio quod curua uilla dr̃. quam¬

Expanded text:
po, IVO, eadem gratia Carnotensis Ecclesiae minister, devotam et debitam legatis apostolicis obedientiam. Invitavit me sollicitudo vestra ad agendam causam vel per me vel per vicarios meos de ecclesia Sancti Nicolai adversus monachos Majoris Monasterii, quae sita est in municipio quod Curvavilla d
Abbreviated transcription (Latin):
dõnũ odonẽ & p̾sentes fratres. & condita
int᷑ p̃sentes & absentes: ita ut qͥcũ eo re¬
maneret uellet. remaneret cũ debita¬
subiectione. Qui aut̃ remanere nollet: frat̾na
caritate seruata transiret adeccłam beati
qͥntnu. ł ad aliquã eccłam eidem ad iacentẽ
cum assensu dõni odonis: & dispensatione
domni Radulfi abbatis. Reformata itaq¬
itaq pace. noluimꝰ pati ut aliꝰ in labores
ꝓscientia sua fidelit̃ dispensauit. Si autẽ
telus domꝰ dei innimiã zelotipiã eũ exci¬

Expanded text:
domnum Odonem et praesentes fratres, et condicta domnum Odonem et praesentes fratres, et condicta inter praesentes et absentes, ita ut qui cum eo remanere vellet, remaneret cum subjectione debita. Qui autem remanere nollet, fraterna charitate servata transiret ad Ecclesiam Beati Quintini, vel ad aliquam Ecclesiam eidem adjacentem cum assensu domni Odonis, et dispensatione domni Radulfi abbatis. Reformata itaque pace, noluimus pati ut alius in labores pro scientia sua fideliter dispensavit. Si autem zelus domus Dei in nimiam zelotypiam eum exci
Abbreviated transcription (Latin):
ti urȩ̃ quod memor beneficientiȩ ur̃ẽ dis¬
sensionẽ quȩ int̾ dõnũ odonẽ ȩccłȩ scĩ geor¬
gii pͥorem & quosdã fratres sibi cõmissos orta
fuerat ꝑbeati Quintini ȩccłam regłariter
sedari uoluistis. & eosdem dissentientes ad
p̃dictã eccłam transmisistis. Sic enĩ apat̾
est: ut ęccła scĩ georgii a uob̃ eccłastica &
temporalia beneficia cum debita humili¬
tate recognoscat. ab ȩccła aut̃ beati qͥnti¬
ni regłaria instituta suscipiat. Factũ ÷
itaq ut imꝑastis. Uener̃ quidã ex dissenti¬
entib fr̃ib adu̾sus pͣlatũ suũ disceptat᷑i.
&e sententiã debitam ꝑmeritis accepturi.
Nos aut̃ scientes quia concordia paruȩ res
crescunt. discordia aut̃ maximȩ res dila¬
bunt᷑ : paci & unammitati studiumꝰ. et
quia sine eoꝵ culpa tanta discordia fieri
non potuit. ꝑ suasimꝰ illis ut ap̃lato suo ꝓ
commissis ueniã pet̾ent. & in dulgentiã
postularent. Quo facto: facta ÷ pax int̃

Expanded text:
beneficentiae vestrae, dissensionem quae inter domnum Odonem Ecclesiae S. Georgii priorem, et quosdam fratres sibi commissos orta fuerat per Beati Quintini Ecclesiam regulariter sedare voluistis, et eosdem dissentientes ad praedictam Ecclesiam transmisistis. Sic enim a pateest, ut Ecclesia Sancti Georgii a vobis ecclesiastica et temporalia beneficia cum debita humilitate recognoscat, ab Ecclesia autem Beati Quintini regularia instituta suscipiat. Factum est itaque ut imperastis. Venerunt quidam ex dissentientibus fratribus adversus praelatum suum disceptaturi, et sententiam debitam pro meritis accepturi. Nos autem scientes quia « concordia parvae res crescunt, discordia autem maxumae dilabuntur » , paci et unanimitati studuimus. Et quia sine eorum culpa tanta discordia fieri non potuit, persuasimus illis ut a praelato suo pro commissis veniam peterent, et indulgentiam postularent. Quo facto, facta est pax inter
Abbreviated transcription (Latin):
ut uob̃ humilit̃ & obędient̃ seruiat. & a uo¬
bis in necessitatib eccłasticis pat᷑nũ auxi¬
lium fiducialit̃ petat. Qđ postulo apat̃
nitate urã. postulo afiliis urĩs Ramnaldo
p̃posito. & archidiaconis uris. Petro. Drogo¬
ne. Ioscelmo. Sy mone. Odone camerario:
ut pauꝑem ȩccłam uerbo consolentur.

Expanded text:
ut vobis humiliter et obedienter serviat, et a vobis in necessitatibus ecclesiasticis paternum auxilium fiducialiter petat. Quod postulo a pater nitate vestra, postulo a filiis vestris, Reinaldo praeposito et archidiaconis vestris, Petro, Drogone, Joscelino, Simone, Odone camerario, ut pauperem Ecclesiam verbo consolentur,
Abbreviated transcription (Latin):
triginta & duoᷤ annos aut eo amplius abs
s nodali reclamatione quietã reliqueri
Nunc uͦ cum ordinẽ canonirum non dissiupe
sed in meliꝰ iipsa ȩccła consensu clericoꝵ
sam. quidqͥd dicant carnotensis ȩccła cuius
menbrũ ipsa ẽ. ignoiauit.⁊ qđ ibi inuaseit
illo minine reclamante uł adiuuante am¬
serunt. Hȩc breuit̃ seripsi ut addefendendi
ueritatem artius uos accingatis: & clericals
ordinis in quo estis quantũ potestis ruinas

Expanded text:
aut eo amplius absque synodali reclamatione quietam reliquerunt. Nunc vero cum ordinem canonicum non dissipare, sed in melius in ipsa Ecclesia consensu clericorum sam; quidquid dicant, Carnotensis Ecclesia cujus ipsa membrum est, ignoravit, et quod ibi invaserunt, illo minime reclamante vel adjuvante, amiserunt. Haec breviter scripsi, ut ad defendendam veritatem arctius vos accingatis, et clericalis ordinis in quo estis , quantum potestis, ruinas
Abbreviated transcription (Latin):
sacmentum ieiunus acciꝑ&: et eidem sa¬
cram̃to debitam reuerentiã pro uirib
laudaui. & prb̃roꝵ diligentẽ negli¬
gentiam in quo rep̾hendem non inueni.
Pius fuit in hoc languentis timor: pia
suit culpabilis negligentia: s. salubris et
uauta diligentia. ubi nec medicus suo defu¬
isse ui decur officio: nec moriens diuino ca¬
uisse beneficio. Uñ aug̃. de acceptione
eq enĩ litigauerunt int̃ se aut qͥsꝗͣ se al¬
ceri p̃posuit. ⁊acheus & ille centurio: cũ
ult̃ eoꝵ gaudens in domosua suscepit
dñm. alt̃ dixerit dñe non sum dignꝰ
ut intres subtectũ meũ. Ambo saluato¬
rem honorificantes. quamuis n uno modo.
ambo peccatis niseri: ambo miscđiam con¬
secuti. Moneo itaq dilectionẽ urãm ut
rei ueritatem inuestigestis. & si ita se ht̃. uerton
nullũ inde scandalũ in eccła faciatis. ne
aut nuniȩ imputetur simplicitati:
aut alicui occultȩ cupiditati. uał: De

Expanded text:
sacramentum jejunus acciperet et ei sasacramentum jejunus acciperet et ei sacramento debitam reverentiam pro viribuslaudavi, et presbyterorum diligentem negligentiam in quo reprehenderem non inveni. Pius fuit in hoc languentis timor, pia fuit culpabilis negligentia, sed salubris et cauta diligentia, ubi nec medicus suo defuisse videtur officio, nec moriens divino caruisse beneficio. Unde Augustinus de acceptione Neque enim litigaverunt inter se, aut quisquam se alteri proposuit Zachaeus et ille cena suscepit Dominum , alter dixerit: Domine, non sum dignus ut intres sub tectum meum , ambo Salvatorem honorificantes, quamvis non uno modo, ambo peccatis miseri, ambo misericordiam consecuti. » Moneo itaque dilectionem vestram, ut rei veritatem investigetis, et si ita se veritas habet, nullum inde scandalum in Ecclesia faciatis, ne aut nimiae imputetur simplicitati, aut alicui occultae cupiditati. Vale
Abbreviated transcription (Latin):
murmurationi respondit. si in tellexisse
nescitis quia filiꝰ hominis dñs ÷ &iam sab¬
bati. ꝑhoc doctores informans quia tunc
possunt legum rigorem propt̃ necessitates
ȩccłasticas temꝑare. quando ipsa legũ rems¬
sio nichil continet contͣ fidĩ ueritatem. u
moꝵ honestaten. his exemplis ad moniti
tttis sequatur aut exemplũ. Postremo ꝗtĩ
potest mens humana de alieno corde pensa¬
re. sanum nobis uidetur. eẽ. consilium. ut
eum patͣne suscipiatis: quatinꝰ uos lib̾alẽ
filium & fidelem uob̃ ad optasse gaudeati¬
anasse dĩ grã meldensiũ ristia. celi¬
epõ. Iuo humilis carnotensis ȩccłȩ mi¬
nister: salutẽ & seruitiũ. Quȩsitũ ÷ nuꝑ
a paruitate mea ex parte abbatissȩ iotren¬
sis monastͣii. utrum deliquerint prb̃ri
qui cuidã egroto exconsuetudine post
prandium uomͣti uaticum dare non
fuerunt ausi. eodẽ egroto consulente
ut differrent incrastinu. quatintis hoc

Expanded text:
murmurationi respondit: Si intellexissetmurmurationi respondit: Si intellexissetnescitis quia Filius hominis Dominus est etiam Sabbati? per hoc doctores informans, quia tunc possunt legum rigorem propter necessitates Ecclesiasticas temperare , quando ipsa legum remissio nihil continet contra fidei veritatem, vel morum honestatem. His exemplis admoniti tentis sequatur aut exemplum. Postremo quantum potest mens humana de alieno corde pensare, sanum nobis esse videtur consilium, ut eum paterne suscipiatis, quatenus vos liberalem filium et fidelem vobis adoptasse gaudeatiANASSAE, Dei gratia Meldensium episcopo, IVO, humilis Carnotensis Ecclesiae minister, salutem et servitium. Quaesitum est nuper a parvitate mea ex parte abbatissae Jotrensis monasterii, utrum deliquerint presbyteri, qui cuidam aegroto ex consuetudine post prandium vomenti viaticum dare non fuerunt ausi, eodem aegroto consulente ut differrent in crastinum, quatenus hoc
Abbreviated transcription (Latin):
cesianoꝵ ad monitiones. ptarata eccła
consensu epoꝵ rege tandem conuiente ele¬
git sibi in archiepm̃ radulfum rofensem
epm̃. uirũ religiosũ & honestũ scienta
& morib clarũ. Hic in propͥa ꝑsona sedẽ apłi¬
giosas ꝑsonas & dictis & scriptis obnixe pos¬
culantes. ut p̃dictũ electum cantuariensi
archiepiscopatui confirmetis. & dignitatem
ei pallii concedatis. Ego qͦq affectu fr̃nȩ
caritatis. & ausu pat̾nȩ dilectionis consulen¬
do rogo. & rogando consulo. ut etiã si alit̾
fieri non potest cũ aliqua tam dispensati¬
one languenti eccłȩ sub ueniatis: & propt̃
ȩccłe necessitatem. deinde propt̃ utilita¬
tem & honestatem ꝑsonȩ petentiũ suppli¬
cationib auren miscđiter inclinetis. Nisi
enĩ medicinał manꝰ cito subueniat. pͣdicta
eccła inuet̾es ruinas relabet᷑: & uex dila
toria potentium sine mͦ ultra mo¬
dũ ꝓ telabitur: Cum enũ dñs nr̃ qui insti¬

Expanded text:
ecesanorum admonitiones praetaxata Ecclesia ecesanorum admonitiones praetaxata Ecclesia consensu episcoporum, rege tandem connivente, elegit sibi in archiepiscopum Radulfum Rofensem episcopum, virum religiosum et honestum, scientia et moribus clarum. Hic in propria persona sedem apostoligiosas personas, et dictis et scriptis obnixe postulantes, ut praedictum electum Cantuariensi episcopatui confirmetis, et dignitatem ei pallii 108 concedatis. Ego quoque affectu fraternae charitatis et ausu paternae dilectionis consulendo rogo, et rogando consulo, ut etiamsi aliter fieri non potest, cum aliqua tamen dispensatione languenti Ecclesiae subveniatis, et propter Ecclesiae necessitatem, deinde propter utilitatem et honestatem personae, petentium supplicationibus aurem misericorditer inclinetis. Nisi enim medicinalis manus cito subveniat, praedicta Ecclesia in veteres ruinas relabetur, et vox toria potentium sine modo ultra mprotelabitur. Cum enim Dominus noster, qui insti
Abbreviated transcription (Latin):
ea p̃sumptione aliquando cũ aliqua
spe peco ab eadem sede apłica etiã ea quȩ uider
eẽ contra rigorem apłicũ s non sunt contrah¬
norem apłicum. quia non ÷ in decens sedi apłi
cantare dõ miscđiam & iudiciũ. Cum gͦ
oportunũ ÷ securꝰ pulso ad thronũ iusticię.
cum ratio exigit. cum pia p̾sumptione pul¬
so adthronum miscđiȩ. Iudicium sine ulla
tium se uertat postulatio mea. aut petenti
iusticia non negetur. aut pie pulsanti mise¬
ricordiȩ ianua non claudat᷑. Qđ bene discer¬
nere pot̾it urã pat̾nitas. cum sũmam nr̃e
portionis audieritis: & ꝑ p̾sentes legatos ad¬
uentus sui causam cognoueritis: Nouit
tem bonȩ memoriȩ Anselmi archiepĩ can¬
tuariensis eccła pastore uiduata languerit.
quomͦ rex angloꝵ bona epalia intisus scłariᷤ
usurpauerit. quanto studio episcopalem ȩlec¬
tionem ibi fieri non ꝑmisit. Hunc uͦ post
increpationes ur̃as. post multas ep̃oꝵ dio¬

Expanded text:
ea praesumptione aliquando cum aliqua spe peto ab eadem sede apostolica etiam ea quae videntur esse contra rigorem apostolicum, sed non contra honorem apostolicum, quia non est indecens sedi apostolicae cantare Deo misericordiam et judicium. Cum ergo opportunum est, securus pulso ad thronum justitiae ; cum ratio exigit, cum pia praesumptione pulso ad thronum misericordiae. Judicium sine ulla tium se vertat postulatio mea, aut petenti justitia non negetur, aut pie pulsanti misericordiae janua non claudatur. Quod bene discernere poterit vestra paternitas, cum summam nostrae petitionis audieritis, et per praesentes legatos, adventus sui causam cognoveritis novit ertem bonae memoriae Anselmi archiepiscopi Cantuariensis Ecclesia pastore viduata languerit, quomodo rex Anglorum bona episcopalia in usus saeculares usurpaverit, quanto studio episcopalem electionem ibi fieri non permiserit; nunc vero post increpationes vestras, post multas episcoporum dio
Abbreviated transcription (Latin):
ueritis ueritatẽ breuit̃ uob̃ aꝑiã. lati
uob dicturꝰ uł scripturꝰ si ds dedit opa¬
tnitatem. Hȩc enĩ ȩccła inmunicipio q̃
ruruauilla dicitur sita. a fondatore suo
in honore scĩ tucholai canonico ordini fuit
deputata. & hȩc p̾dicti fondatoris deuocio
epaliͦ aucdoritate & a nathematis seuerita¬
e roborata. Defuncto aut̃ fondatore succes¬
sor eus nomme Ierogius asciuit quosdã
monachos cenĩtarios quoꝵ monastĩo pro¬
misit sẽ daturum p̃dictã ȩcołam. si muro
munirent p̃taratũ municipiũ. Eed audi¬
entes monachi maioris monastii qͥ uicina
qͥdam cella morabant᷑: nolendes hab̾e alt̾i
monastii monachos qͥ uicinos in consulta
prebendis eccłam illam contradicentib
canonicis loci illitis inuaser̃: neo tamen
cõmunionem canonicoꝵ nisi quoꝵ dã
assentatoꝵ hab̾e potuerunt. Uñ qͥdam
ex illis religiosꝰ ilict̾atus noiẽ Rob̾tus
cum qͥb dam aliis dõnum hogonẽ dien¬
sem epm adiit. qͥ tunc erat sedis apłicȩ

Expanded text:
atius vobis dicturus vel scripturus, si Deus dederit opportunitatem. Haec enim Ecclesia in municipio quod Curvavilla dicitur sita, a fundatore suo in honore sancti Nicolai canonico ordini fuit deputata, et haec praedicti fundatoris devotio, episcopali auctoritate, et anathematis severitate roborata. Defuncto autem fundatore successor ejus nomine Jerogius ascivit quosdam monachos caementarios, quorum monasterio promisit se daturum praedictam Ecclesiam, si muro munirent praetaxatum municipium. Quod audientes monachi Majoris Monasterii, qui in vicina quadam cella morabantur, nolentes habere alterius monasterii monachos sibi vicinos, inconsulta praebendis, Ecclesiam illam contradicentibus clericis loci illius invaserunt; nec amen communionem canonicorum, nisi quorumdam assentatorum habere potuerunt. Unde quidam ex illis religiosus et litteratus nomine Robertus, cum quibusdam aliis domnum Hugonem Diensem episcopum adiit qui tunc erat sedis apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
admuentione non ÷ p̃sum̃dũ. Spontanea. it
confessione ł testium appropatione publicata
uelicta habito p̃occłis dĩ timore cõmissa st̃
egimini iudicare. occultauͦ & incognita illiꝰ
suint iudicio relinquenda. qui solus nouit cor¬
da filioꝵ hominũ. Non negamꝰ tamen quin
ad diuina aliquando recurrendũ sit destimo¬
nia. quando p̃cedentẽs ordinaria accusatioẽ
omino desunt humana testimonia. non qđ
lex hoc instituerit diuina. s hoc qđ exigat
incredulitas humana. Sic̃ de iuram̃tis habe¬
mus in euangłio. non uirabis omino. Si aut̃
sermo ur̃ est. est. non. non. Qđ aut̃ amplius
est amalo ẽ. non iurantis s iurare cogentis.
ũ gͦ ita omne iuram̃tum ꝓhibeat p̾ceptũ
euangłicũ. paulus tam̃ negotia eccłastica
ita tͣminari ꝑmittit in ȩccła. ut ꝓpt̃ infir¬
mitatẽ litigantium: iuram̃tum finis sit
inomi controuersia. Non scribo talia igno¬

Expanded text:
adinventione non est praesumendum. Spontanea enim adinventione non est praesumendum. Spontanea enim confessione, vel testium approbatione publicata delicta, habitt incognita illius sunt judicio relinquenda, qui solus novit corda filiorum hominum. » Non negamus tamen quin ad divina aliquando recurrendum sit testimonia quando, praecedente ordinaria accusatione , omnino desunt humana testimonia; non quod lex hoc instituerit divina, sed quod exigat incredulitas humana, sicut de juramentis habemus in Evangelio: Non jurabis omnino. Sit autem sermo vester, est, est, non, non, quod amplius est, a malo est, non jurantis, sed jurare cogentis . Cum ergo ita omne juramentum prohibeat praeceptum evangelicum, Paulus tamen negotia ecclesiastica ita terminari permittit in Ecclesia, ut propter infirmitatem litigantium, juramentum finis sit in omni controversia . Non scribo talia igno
Abbreviated transcription (Latin):
tis ferri parata eẽt cõprobare quod nũꝗ
fuerit cũ p̾dicto uiro una caro. de quo orta
erat tam flagitiosa suspicio. Paulo post
uentilata est hȩc causa ante iudices ȩccłas¬
dicos quoꝵ quidam dicebant quod in huiꝰ¬
modi causa non eẽt admittenda talis exi¬
minatio. in qua nulla iudiciario ordine
facta pͣcessisset accusatio. Alii uͦ aliis ita l¬
sentientib: iudicauerunt qđ iusta eẽt isa
ex aminatio quã mulier obtulerat ex suo
iudicio. non attendentes qr nemo debet
temptare dm̃ suum. quamdiu hab& qͥd
faciat. Tunc enĩ temptat homo dm̃ suum
quando pꝰposito ordine iudiciario ꝑ ex ami¬
nationẽ candentis ferri ł aquȩ feruents
diuinũ requirit testimoniũ. Unde stepħs pp̃
ibͥto mnaguntino ep̃o.ferri candentis uł aquȩ
frruentis ex aminatione confessionem extorq̃ri
a quolib& sacͥ non cessent canones Et qđ scõre
trum docum̃to sancitũ non ẽ: suꝑstitiosa

Expanded text:
tis ferri parata esset comprobare quod nunquam tis ferri parata esset comprobare quod nunquam fuerit cum praedicto viro una caro, de quo orta erat tam flagitiosa suspicio. Paulo post ventilata est haec causa ante judices ecclesiasticos, quorum quidam dicebant quod in hujusmodi causa non esset admittenda talis examinatio, in qua nulla judiciario ordine facta praecessisset accusatio. Alii vero aliis ita dissentientibus judicaverunt, quod juxta esset ista examinatio quam mulier obtulerat ex suo judicio, non attendentes quia nemo debet tentare Deum suum, quandiu habet quid faciat . Tunc enim tentat homo Deum suum, quando postposito ordine judiciario per examinationem candentis ferri vel aquae ferventis divinum requirit testferri candentis vel aquae ferventis examinatione confessionem extorqueri a quolibet, sacri non censent canones, et quod sanctorum Patrum documento sancitum non est, superstitiosa
Abbreviated transcription (Latin):
aschali summo pontifici. Iuo humilis
eccłȩ carnotensis ministͣ: cũ debita
obȩdientia deuota seruitia. Plurib de cau¬
res urẽ pat̾nitatis ut me admonitio uł
pecitio utilis fiat iis qui sedi apłicȩ minꝰ
sunt noti. nobis aut̃ bene cogniti. Non
gͦ grauet serenitatem pat̾nã ꝑlitt̾as tan-¬
tum frequens uisitatio quã p̾sentia corpo¬
ralis libentius ex hib̃et. nisi difficultas mon¬
tium imbecillitatem meȩ senectutis im¬
pediret. Quȩ uerba pͣlibauimꝰ. ut impor¬
tunitatem nr̃am excusemꝰ : & oportun¬
tatem pat̾ni auditꝰ impetremꝰ. Rogamꝰ
enĩ paternã discretionem uram pro dõ¬
no Gaufrido rocomagensi archiepiscopo
qui nunc tandem impetͣuit apͥncipe
na aliena. Nongͦ existimẽmꝰ imputandũ
contemptui sedis apłicȩ quod necessitas
imꝑauit. non torpor disuasit. non neglectꝰ
recinuit. Pro eo enĩ secure int̾cedimus.
quia ꝑsonã utilem & honestam ab adoles¬
centia sua &e ab aliis didicimꝰ: & nos exꝑti¬

Expanded text:
ASCHALI, summo pontifici, IVO, humilis Ecclesiae Carnotensis minister, cum debita obedientia devota servitia. Pluribus de cauvestrae paternitatis, ut mea admonitio vel petitio utilis fiat his qui sedi apostolicae minus sunt noti, nobis autem bene cogniti. Non ergo gravet serenitatem paternam per litteras tantum frequens visitatio quam praesentia corporalis libentius exhiberet, nisi difficultas montium imbecillitatem meae senectutis impediret. Quae verba praelibavimus, ut importunitatem nostram excusemus, et opportunitatem paterni auditus impetremus. Rogamus enim paternam discretionem vestram pro domno Gaudrido Rothomagensi archiepiscopo, qui tunc tandem impetravit a principe na aliena. Non ergo existimamus imputandum contemptui sedis apostolicae quod necessitas imperavit, non torpor dissuasit, non neglectus retinuit, pro eo enim secure intercedimus, quia personam utilem et honestam ab adolescentia sua et ab aliis didicim
Abbreviated transcription (Latin):
pacis qđ dõ inspirante in regno ur̃o con-¬
firmari fecistis. nulla lenocinante ami¬
citia uł fallente desidia uiolari ꝑmitta¬
tis. ne si uni in hoc maxime pͥncipio par¬
cere uolueritis: multos in discrimen
adducatis. cum ȩcontrario dicat scriptura. pes¬
regalis officiũ stiũ ad uindictam maloꝵ. ut
sicut pioꝰ colligit mansuetudine. sic impios
coherceat iusta seueritate. Sic deuotio pau¬

Expanded text:
pacis quod Deo inspirante in regno vestro conpacis quod Deo inspirante in regno vestro confirmari fecistis, nulla lenocinante amicitia vel fallente desidia violare permittatis, ne si uni in hoc maxime principio parcere volueritis, multos in discrimen adducatis, cum e contrario dicat Scriptura: Pesregalis officium suum ad vindictam malorum, ut sicut pios colligit mansuetudine, sic impios coerceat justa severitate. Sic devotio pau
Abbreviated transcription (Latin):
ugd ouico dĩ grã sereuissimo francoꝵ ro
año suo. Io humilis ȩccłȩ carnotensis mi¬
ter. eiꝰ preceptis obȩdire: cui seruire regi
re est. Dominꝰ godefridus ambianensis e
uir religiosus & honestus. nuꝑ beluaci
hospitatus ad colloquiũ nrm ꝓ humilita¬
de sua uenit. importabiles miserias suas
& angustias suas quib auiolatorib pacisut¬
atur lacͥmabilit̾ nobis aꝑuit. & consiliurs
quomͦ tanta mala mitigare posset: an
anxiȩ quȩsiuit. Quod cum excedet uin
meas. quia consiliũ sine fortitudine inu¬
tile eẽ solet. hoc unũ mͥ pͣ cet̾is occurrr
quatinꝰ eum monerẽ ut regiam maiestitẽ
adiret. apud quã & consilium inuenir:
& auxilii fortitudo ualeat sociari. Ex iur
gͦ fidelitatis & dilectionis monemꝰ & ron¬
mus regiam maiestatem urãm. quatinꝰ
lacͥmabiles eiꝰ conquestiones intenta aus
ꝑpendatis. & cor ur̃m acculeis doloris ei
suggerente pietate cõpungatis. Decet
enim regiã matestate uram ut pactum

Expanded text:
ICO, Dei gratia serenissimo Francorum regi domino suo, IVO, humilis Carnotensis minister, ejus praeceptis obedire, cui servire est regnare. Domnus Godefridus Ambianensis episcopus, vir religiosus et honestus, nuper Belvaci hospitatus, ad colloquium nostrum pro humilitate sua venit, importabiles miserias suas et angustias, quibus a violatoribus pacis vexatur, lacrymabiliter nobis aperuit, et consilium quomodo tanta mala mitigare posset, a me anxie quaesivit. Quod cum excederet vires meas, quia consilium sine fortitudine inutile esse solet, hoc unum mihi prae caeteris occurrit, quatenus eum monerem, ut regiam majestatem adiret, apud quam et consilium inveniri, et auxilii fortitudo valeat sociari. Ex jure ergo fidelitatis et dilectionis monemus et rogamus regiam majestatem vestram, quatenus lacrymabiles ejus conquestiones intenta aure perpendatis, et cor vestrum aculeis doloris ejus suggerente pietate compungatis. Decet enim regiam majestatem vestram, ut pactum
Abbreviated transcription (Latin):
uo dĩ gr̃a carnotensis eccłȩ minist᷑. Girbo
parisiensi archidiacono: salutẽ. Cũ actũ
&e consensum pari pęna condẽpn& apͥ
sint. ñ mͥ uidentur testes sufficere ad con¬
uincendã mecham. quã uiuente adultio
timore uł amore publicare uł accusare
noluer̃. quoꝵ &iã qͥdã lenocinia turpitu¬
dinis ad ult̾e ministrauer̃. & ita sic̃ dipsi
nunc testant᷑: consentientes ꝓculdubio
fuerunt. & idõ sic̃ scitis de se confessis non
est credendum suꝑcͥmen alienũ. Si tamen
in aliis honesti sunt. & ex eoꝵ accusatione
fama crebe̾scit. & fȩdus rumor infirmoꝵ
conscientias ꝑcutit : cogenda ẽ. mulier ut
ad arbitrium prȩsidentiũ de obiecto cri-¬
mine probatarum ꝑsonarũ testimonio se
expurg&e. uł si id facere non pot̾it: canden¬
tis ferri examinatione innocentia suã
comproba. Si hȩc causa apud me ita
uentilaretur. ita eam uellẽ tractari. ita
rei ueritatẽ inuestigari. nichil pͣiudicars

Expanded text:
IVO, Dei Gratia Carnotensis Ecclesiae minister, GIRBERTO, Parisiensi archidiacono, salutem. Cum actum et consensum pari poena condemnet Apossint, non mihi videntur testes sufficere ad convincendam moecham, quam vivente adultero, timore vel amore publicare vel accusare noluerunt. Quorum etiam quidam lenonicia turpitudinis adulterae ministraverunt et ita sicut ipsi nunc testantur, consentientes procul dubio fuerunt, et ideo sicut scitis, de se confessis non est credendum super crimen alienum . Si tamen in aliis honesti sunt, et ex corum accusatione fama crebrescit et foedus rumor infirmorum conscientias percutit, cogenda est mulier ut ad arbitrium praesidentium de objecto crimine probatarum personarum testimonio se expurget. Vel, si id facere non poterit, candentis ferri examinatione innocentiam suam comprobet. Si haec causa apud me ita ventilaretur, ita eam vellem tractari, ita rei veritatem investigari, nihil praejudicans
Abbreviated transcription (Latin):
eccłȩ minist᷑. Radulfo de balgentiaco:
salutẽ & dilectionẽ. Mandauit mͥ sereni¬
tas tua qđ nr̃m uelles hab̾e colloqͥum. uł
ꝑlitt᷑as in p̃senti necessitate salubre c̃siliũ
De psenti quippe negocio tuo scͥpsi aurelia¬
nensi ep̃o quod illi & tͥ utile mͥ uisum est
aquo potis audire qͥd de hoc conflictu
cunq pactio int̾ te fuerit & comitẽ sem¬
ꝑ honorẽ ei deferas. & notam ei infamię
non opponas. Sic enĩ dicit apłs. Cui hono¬
rem. honorem. Cuitimorẽ timorẽ. Et alibi
Omĩs anina potestatib sublimiorib sit
subdita. Sic dauid quãuis rex futurꝰ saul
ꝑfido regi honorẽ detulit. & cũ aliqͣndo
nactus. eẽt. oportunitatẽ eum occiden¬
di oram tantũmͦ clamidis eiꝰ incidit. &
de hoc tantillo pęnitentia ductus cor
suum ꝑcussit. & quãuis eum ꝑsequeret᷑.
sẽꝑ honorauit uiuũ : & planxͣ defunctũ.
A talib gͦ eremplum accipe: & ea quȩ st̃
pacis & fidelitatis erga dnmͣ imitare. Si

Expanded text:
ae minister, RADULFO de Balgenciaco, salutem et dilectionem. Mandavit mihi serenitas tua quod nostrum velles habere colloquium, vel per litteras in praesenti necessitate salubre consilium; de praesenti quippe negotio tuo scripsi Aurelianensi episcopo , quod illi et tibi utile mihi visum est, a quo poteris audire quid de hoc conflictu aecunque pactio inter te fuerit et comitem, semper honorem ei deferas, et notam ei infamiae non opponas. Sic enim dicit Apostolus: Cui honorem, honorem; cui timorem, timorem . Et alibi: Omnis anima potestatibus sublimioribus sit subdita . Sic David, quamvis rex futurus, Saul perfido regi honorem detulit, et cum aliquando nactus esset opportunitatem occidendi de hoc tantillo poenitentia ductus cor suum percussit. Et quamvis eum persequeretur, semper honoravit vivum, ei planxit defunctum. A talibus ergo exemplum accipe, et ea quae sunt pacis et fidelitatis erga dominum imitare. Si
Abbreviated transcription (Latin):
scło renunciauerunt. s idõ potiꝰ adhoc adsu¬
mendos. quia uolutates & pompas scłi con¬
tempserunt. Non enĩ mundi contractus:
animas auiciis auocare: ⁊ aduirtutũ cel¬
situdinẽ ꝓuocare. Idõ conuenientiꝰ ista do¬
cent qui ea quȩ dicunt oꝑe complent. ꝙͣ
hi qui sc̃ doctores legis ⁊ non factores legis.
Non tam̃ ad hoc officium alii assum̃di sunt.
nisi quos uita ⁊ doctrina cõmendat: &
epat᷑ auctoritas ad hoc agendũ idoneos
probat. Hȩc fr̃nȩ scripsi dilectioni urẽ.
ut eoꝵ qui sua querunt rapacitatẽ aduerf
pusillum dĩ gregem compescatis: & incleri¬
cali militia quiete uiuere faciatis. uat.¬

Expanded text:
saeculo renuntiaverunt, sed ideo potius ad hoc assusaeculo renuntiaverunt, sed ideo potius ad hoc assumendos, quia voluptates et pompas saeculi contanimas a vitiis avocare, et ad virtutum celsitudinem provocare. Ideo convenientius ista docent qui ea quae dicunt opere complent, quam ii qui sunt doctores legis et non factores legis. Non tamen ad hoc officium alii assumendi sunt, nisi quos vita et doctrina commendat, et episcopalis auctoritas ad hoc agendum idoneos probat. Haec fraterne scripsi dilectioni vestrae, ut eorum qui sua quaerunt rapacitatem adversus pusillum Dei gregem compescatis, et in clericali militia quiete vivere faciatis. Va
Abbreviated transcription (Latin):
dantes uram prudentiã hortam᷑. ut ab
apłicis regłis non recedatis. s cõmunẽ uitã
ducentes. & scripturas sacras indelligentes
quȩ dõ uouistis. adimplere stud eatis. Ind̾
& papa urbatꝰi in pͥmo decretali suo. Scimꝰ
uos non ignorare fr̃s quia uita cõmunis
int̃ bonos xpĩanos hactenꝰ uiguit & adhuc
grã dĩ uig&. maxime int̾ eos qui insortẽ
dnĩ ȩlectisunt. id ÷ int̾ dicos. Hȩc sententiȩ
apłicȩ nullũ cłicum a cõmuni uita exci¬
piunt. nec ciuilis nec suburbanȩ ȩccłȩ p̃s
pene defecit tam ciuilib quã diochesia¬
nis. ñ auctoritati sed desuetudini & defec¬
Tui ascribendum ẽ. refrigescente caritate
quȩ omiã uult habe cõmunia. & regnante
cupiditate quȩ non quęrit ea quȩ dĩ sunt &
primi. s tantum quȩ sunt ꝓpͥa. His rationib
& auctoritatib freti constant̃ asserimꝰ non eẽ
audiendos qui cłicos regłrit̃ uiuentes aregi¬
mine animarum iudicant repellendos. qui

Expanded text:
stram prudentiam hortamur ut ab apostolicis regulis non recedatis, sed communem vitam ducentes, et Scripturas sacras intelligentes, quae Deo vovistis adimplere studeatis.. » Inde etiam papa Urbanus in primo Decretali suo : « Scimus vos non ignorare, fratres, quia vita communis inter bonos Christianos hactenus viguit, et adhuc gratia Dei viget, maxime inter eos qui in sortem Domini electi sunt, id est inter clericos. » Hae sententiae apostolicae nullum clericum a communi vita excipiunt, nec civilis, nec suburbanae ecclesiae prpene defecit tam civilibus quam dioecesianis, 91 non auctoritati, sed desuetudini et defectui ascribendum est, refrigescente charitate, quae omnia vult habere communia, et regnante cupiditate, quae non quaerit ea quae Dei sunt et proximi, sed tantum quae sunt propria. His rationibus et auctoritatibus freti, constanter asserimus non esse audiendos, qui clericos regulariter viventes a regimine animarum judicant repellendos , quia