comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tea ita ũ nẽ st̃ ordinauit. ⁊ titulos addi¬
dit. Parabolas aut̃ ⁊ eccli̾asten ⁊ cantica
canticoꝵ salomon cõposuit. Danibel sui
libri auccor fuit. Lib̾ esqe auctoris sui ti¬
tulo p̃notatur: in cuiꝰ textu eiusdẽ esdrę
neemieꝗ sermones parit̃ c̃tinentur. Libũ
hester esdras credit᷑ cscripsisse. Liber sapi

Expanded text:
nt ordinavit, et titulos addidit. Parabolas autem et Ecclesiastem, et Cantica canticorum Salomon composuit. Daniel sui libri auctor fuit. Liber Esdras auctoris sui titulo praenotatur, in cujus tectu ejusdem Esdrae Neemiaeque sermones pariter continentur. Librum Esther Esdras c
Abbreviated transcription (Latin):
cendarũ plebiũ minime dabatur facul¬
tas Iñ ap̃ianitas in diu̾sa beresi cissa ẽ:
qr ñ erat licentia ep̃is in unũ conueni¬
re. nͥ temꝑe supͣdicti imꝑatoris ipse enĩ
dedit facultatẽ xͥanis lib̾e ẽgregari. Sub
ħ etiã sci patres in c̃cilio niceno de oĩ
orbe t̾rarum c̃uenientes. iuxta fidem

Expanded text:
cendarum plebium minime dabatur faculcendarum plebium minime dabatur facultas. Inde Christianitas in diversas haereses scissa est, quia non erat licentia episcopis in unum convenire, nisi tempore supradicti imperatoris. Ipse enim dedit facultatem Christianis libere congregare. Sub hoc etiam sancti Patres in concilio Nicaeno de omni orbe
Abbreviated transcription (Latin):
cas iohes. Decinus in quib singuli eoꝵ
ꝑ singulos .ni. euangelistas numus quidã
capitał affixuis adiacet. quib ium̾is sub¬
dita ẽ area quedã minio notata: q̃ uidi¬
cat in quoto canone positus sit num̾us
cui subiecta ẽ area. U̾bi gr̃a si ẽ area
pͥma. in pͥmo canone. si sedã ii scdõ:
euangelistaꝵ similia dixerint.: assumes
adiacentẽ num̾um capituli. ⁊ requires
ipsum numerũ in suo canone quẽ in-¬
dicat: ibiꝗs inuenies qͥ ⁊ quid dixerint:
⁊ ita demũ in cospore inquisita loca
q̃ ex ipsis numeris indicantur. ꝑ singu¬
la euangelia de eisdẽ dixisse inuenies.¬
Regula aut̃ dicta qͤ recte ducit. nec¬
aliqñ aliorsium tͣbit. Alii dixert̃ regulã
dictã ł quod regat. ł qͥ normã recte iuuen¬
di prebeat. ł qͥ distortũ prauũq qͥd corri-¬
gat. Canones aut̃ generaliũ c̃ciliorum : a
temꝑib constantini ceꝑunt. In p̃cedenti¬
b namqs annis ꝑsecutione feruente. do¬

Expanded text:
cas, Joannes. DecPer singulos enim Evangelistas numerus quidam capitulis affixus adjacet: quibus numeris subjecta est area quaedam minio notata, quae indicat, in quoto canone positus sit numerus, cui subjecta est area. Verbi gratia: si est area prima, in primo canone: si secunda, in secundo: Evangelistarum similia dixerunt, adsumes adiacentem numerum capituli, et requires ipsum numerum in suo canone quem indicat, ibique invenies quot et qui dixerint; et ita demum in corpore inquisita loca, quae ex ipsis numeris indicantur, per singula Evangelia de eisdem dixisse invenies.regula nudixerunt regulam dictam vel quod regat, vel quod normam recte vivendi praebeat, vel quod distortum pravumque quid corrigat. Canones autem generalium conciliorum a temporibus Constantini coeperunt. In praecedentibus namque annis, persecutione fervente, do
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipales. fidei doctͥuam plenissime pre¬
dicantes. S ⁊ si qua st̃ c̃cilia q̃ sc̃i patres
c̃cilii uͦ nom̃ tractũ ex more romatio.
Temꝑe .N. qͦ causȩ agebant᷑ c̃ueniebant
bant. Uñ ⁊ c̃cilium a ꝯmuni intentione
dictũ: quasi c̃silium. Ham cilia oculoꝵ ẽt
cundo .i. c̃ueniendo in unũ. lñ ⁊ c̃uentꝰ
ẽ nuncupatus. sic̃ conuentus cetus ł con¬
ciliũ. a societate multoꝵ in unũ. Ẽpłã
g̃cȩ missa interpretatur latine. Eplẽ cano¬
nice .i. regulares. ꝙ̃ eti ã dicuntur catholi
ce.x. uniu̾sales. qr ñ uni tantũ populo ł
enutati. s uniu̾sis gentib generalit̃ scͥp¬
te sunt. Actus apłorum pͥmordia fidei

Expanded text:
nodi principales, fidei doctrinam plenissime praedicantes; sed et si qua sunt concilia quae sancti Patres Concilii vero nomen tractum ex more Romano. Tempore enim, quo causae agebantur, conveniebant bant. Unde et concilium a communi intentione dictum, quasi communicilium. Nam cilia oculorum sunt. cest nuncupatus, sicut conventus coetus concilium, a societate multorum in unum. Epistola Graece missa interpretatur Latine. Epistolae canonicae, id est regulares, quae etiam dicuntur catholicae, id est universales; quia non uni tantum populo vel civitati, sed universis gentibus generaliter scriptae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
mathei scilicet ⁊ marti. ⁊ lucȩ. atqs iob̃is.
in quib facta ⁊ dicta saluatoris plane ex¬
plicant᷑ ñ uncupari incruert̃. Euangeliũ
int̃pretatur bonũ nuntiũ. qr ȩc̃na bona
ꝓmittit: ñ terrenã felicitatẽ. ũ uetus tes¬
ãmonius alexandrine pͥmus exco¬
gitalit: quẽ postea eusebius cesariensis
secutiis plenus cõposuit. qͥ ideo facti st̃.
ũ ꝑ eos inuenire ⁊ scire possimus qͥ reliqͦ¬
rum euangelistaꝵ similia. aut ꝓpria dixe

Expanded text:
Matthaei scilicet Marci, Lucae atque Joannis, in quibus facta et dicta Salvatoris plane explicantur, nuncupari meruerunt. Evangelium interpretatur bonum nuntium, quia aeterna bona promittit; non terrenam felicitatem, ut Vetus TesAmmonius Alexandriae primus excogitavit, quem postea Eusebius Caesariensis secutus plenius conposuit. Qui ideo facti sunt, ut per eos invenire et scire possimus qui reliquorum Evangelistarum similia aut propria dixe
Abbreviated transcription (Latin):
cogitacionibꝰ suis uanitatẽ repellius.
Electi. restaurationẽ suã consideran¬
tes. igne diuini amoris m ardescunt.
Reꝓbi aut̃ pulchritudinẽ rerũ con¬
ditarum ꝑuerse amantes: ab amore
dĩ refrigescunt. Reꝓbi dum rebus
transitoriis cogitaciones suas in mergunt:
creatoris sui obluuscunt᷑. E lecti autẽ
creatoris obliuisci ñ possunt: de cuius
miscdia semꝑ circa suã reparationem
meditant᷑. Reꝓbi dum temporalibus
ibiant: cognicionem ȩt̾norum ꝑduis.
Electi aut̃ dũ temporalia dĩ bene¬
ficia recolunt: ad agnicionẽ ȩterno¬
rum ꝓficiunt. Reꝓbi ꝑ iusibilia.
ab inuisibilibꝰ cadunt. E lecti aut̃
ꝑ uisibilia ad inuisibilia ascendunt.
Sed sciendum ẽ qͦd alia sunt illa ui¬
sibilia de quibꝰ ascendunt: alia sunt
illa ꝑ quȩ ascendunt. De oꝑibus con¬
dicionis ꝑ oꝑa restaurationis: ad con¬
dicionis & restaurationis auctorem
ascendunt. Ascensus aut̃ isti ñ ex¬

Expanded text:
cogitationibus suis vanitatem repellunt. cogitationibus suis vanitatem repellunt. Electi restaurationem sui considerantes, igne divini amoris inardescunt. Reprobi autem pulchritudinem rerum conditarum perverse amantes ab amore Dei refrigescunt. Reprobi dum rebus transitoriis cogitationes suas immergunt Creatoris sui obliviscuntur. Electi autem Creatoris sui oblivisci non possunt, de cujus misericordia semper circa sui reparationem meditantur. Reprobi dum temporalibus inhiant, cognitionem aeternorum perdunt. Electi autem dum temporalia Dei beneficia recolunt, ad agnitionem aeternorum proficiunt. Reprobi per visibilia ab invisibilibus cadunt; electi autem per visibilia ad invisibilia ascendunt. Sed sciendum est, quod alia sunt illa visibilia, de quibus ascendunt, alia illa sunt, per quae ascendunt. De operibus conditionis per opera restaurationis, ad conditionis et restaurationis auctorem ascendunt. Ascensus autem isti non ex
Abbreviated transcription (Latin):
reparare. Proinde post illam primã
rerũ condicionem quȩ factȩ fuerant.
ut stantibus subessent: necesse erat
alia facere quȩ iacentes erigerent.
Quȩ tanto pͥmis digniora sunt. quan¬
tomagis necessaria: & quanto digni-¬
tate p̾cedunt. tanto ꝓlixiori tempo¬
re currunt. Illa enĩ sex diebus fac¬
ta sunt: ista sex ȩtatib fiunt. Sex
diebus facta ẽ rerum condicio: &
sex etatibus ꝑficitur hominum re-
na aliter electi. aliter reprobi
pensant: electi namq oꝑa restau
dicionis: quia illa ad seruitutẽ. ista
ad salutem facta sunt. Sed e contra
reꝓbi plus amant oꝑa condicionis.
quã oꝑa restaurationis: qͥa p̾sentem
querunt delectacionẽ. ñ futurã fe¬
licitatem. Philosophi gentilium suꝑ¬
sticiosa quadã curiositate naturas
rerũ. id ẽ oꝑa condicionis inuestigan¬
do. in cogitacionibus suis euanuerunt.
Pinlosophi xp̃ianorum. oꝑa restaura¬
cionis ugiter meditando: omnẽ a

Expanded text:
reparare. Proinde post illam primam reparare. Proinde post illam primam rerum conditionem, quae facta fuerunt, ut stantibus subessent, necesse erat alia facere, quae jacentes erigerent. Quae tanto primis digniora sunt, quanto magis necessaria, et quanto dignitate praecedunt, tanto prolixiori tempore currunt. Illa enim sex diebus facta sunt, ista sex aetatibus fiunt. Sex enim diebus facta est rerum conditio, et sex aetatibus perficitur hominum repana aliter electi atque aliter reprobi pensant. Electi namque opera reste conditionis, quia illa ad servitutem, ista ad salutem facta sunt. Sed e contrario reprobi plus amant opera conditionis, quam opera restaurationis quia praesentem quaerunt delectationem, non futuram felicitatem. Philosophi gentillum superstitiosa quadam curiositate naturas rerum, id est opera conditionis investigando, in cogitationibus suis evanuerunt. Philosophi Christianorum opera restaurationis jugiter meditando, omnem a
Abbreviated transcription (Latin):
ret salutis inicium. Qui enĩ ꝓpter
nos omĩa fecit: sic utiq fecit. ficut ma
gis expedire cognouit. Hoc aut̃ par¬
tun ꝑ homines. partim ꝑ angłos. par¬
ipsum pauca. P ropterea. ut dum in
meditacione eorum humanus animꝰ
de factis hominũ ad facta angłorum.
& de factis anglorum ad facta dĩ as¬
cendendo ꝓficit: paulatim sese ini unĩ
colligere assuescat: &. quantomagis
multiplicitatẽ euadit. tanto amplius
ad ueram simplicitatẽ appropinqua¬
re incipiat. Dum gͦ ds̃ cum paucis
& raro loquendo mentes nr̃as in unũ
colligit. obscure aut̃ .s. in abscondito
loquendo sursum ad se trahit. quid
aliud dicam ut it a s imuisibilis cuiͦdam
archȩ incordibus nr̃is formam figit :
Quamius gͦ omĩa oꝑa sua ꝓpter ho¬
minem fecerit. alia tam̃ uoluit esse
oꝑa illa quȩ sanis exhiberent obse¬
quium: alia atq quȩ uifirmis confer¬
rent remediũ. Poterat enĩ mundus
sano seruire: sed ñ poterat egrotum

Expanded text:
ret salutis initium. Qui enim propter ret salutis initium. Qui enim propter nos omnia fecit, sic utique fecit, sicut magis nobis expedire cognovit. Haec autem partim per homines, partim per angelos, paripsum pauca. Propterea ut dum in meditatione eorum humanus animus de factis hominum ad facta angelorum, et de factis angelorum ad facta Dei ascendendo proficit, paulatim sese in unum colligere assuescat, et quando magis multiplicitatem evadit, tanto amplius ad veram simplicitatem appropinquare incipiat. Dum ergo Deus. cum paucis et raro loquendo mentes nostra in unum colligit, obscure autem et in abscondito loquendo sursum ad se trahit, quid aliud quam, ut ita dicam, invisibilis cujusdam arcae in cordibus nostris formam fingit? Quamvis ergo omnia opera sua propter hominem fecerit, alia tamen voluit esse opera illa, quae sanis exhiberent obsequium, atque alia quae infirmis conferrent remedium. Poterat enim mundus sano servire, sed non poterat aegrotum
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ad reparationem hominis ꝑtiner.
uam ea quȩ ad condicionem hominis
facta sunt. magis nobis potenciã opi¬
ficis indicant. E a uͦ quȩ ad redemp¬
tionem hominis facta sunt. p̃cipue
ad caritatẽ spectant. Hoc gͦ oꝑatus
ẽ ds̃: ut qualem erga nos haberet dilec¬
tionem ostenderet: & nos ab amore
huius mundi ad amorem suũ reuoca¬
ret. Hȩc gͥ oꝑa ita moderari uotuit.
ne infinita essent. ne animum nr̃m
qui colligendus erat in occupatione
sua distraherẽt: & tamen multa es¬
sent. ut eundem animũ ꝑfecte adhuc
stabilitatis in pacientem. rerũ uarie¬
tate delectarent. Propterea elegit
unã gentem. & unũ locum. ubi sacra¬
menta ñ ad unius gentis tantum.
set ad salutem tocius mundi ꝑtinen¬
tia iniciaret: ut unitas ubiq comimen¬
daretur. &. humanus aniniis intus &
foris adunitatem reuocaret᷑: ut sicut
ab uno saluatore ẽ salus omniũ. ita
etiã ab uno loco & ab uno ppło mana¬

Expanded text:
quae ad reparationem hominis pertinent; quae ad reparationem hominis pertinent; nam ea, quae ad conditionem hominis facta sunt, magis nobis potentiam opificis indicant; ea vero, quae ad redemptionem hominis facta sunt, praecipue ad charitatem spectant. Haec igitur operatus est Deus, ut qualem erga nos haberet dilectionem ostenderet, et nos ab amore hujus mundi ad amorem sui revocaret. Haec igitur opera ita moderari voluit ne infinita essent, ne animum nostrum, qui colligendus erat, in occupatione sua distraherent; tamen multa essent, ut eumdem animum perfectae adhuc stabilitatis impatientem rerum varietate delectarent. Propterea elegit unam gentem, et unum locum, ubi sacramenta non ad unius gentis tantum, sed ad salutem totius mundi pertinentia initiaret, ut unitas ubique commendaretur, et humanus animus intus et foris ad unitatem revocaretur, ut sicut ab uno Salvatore est salus omnium, ita etiam ab uno loco, et ab uno populo mana
Abbreviated transcription (Latin):
Quibus ab illo in omnẽ posteritatem
transfusis. uniuersa mala exorta sunt.
Per ignorantiam enĩ ad hȩc tandem de¬
uoluti sunt homines. ut creatorem suũ
ñ agnoscerent: & aut omnino dm̃ ñ ẽẽ
existimarent. aut diuinitatẽ his qui
dii ñ erant attribuerent: ꝑ concupiscen¬
tiam uͦ infinitis erroribus distrac ti
.s. dissipati sunt. Necesse enĩ fuerat.
ut ꝑ concupiscentiã terrenarũ rerum
quȩ iudebantur. inmoderate difflue¬
rent. qui tenebris ignorantie pressi.
alia inuisibilia bona ẽẽ nescirent. Uo¬
lens gͦ ds̃ abhac distractione corda nr̃a
colligere. & ad interna gaudia contem¬
planda reuocare. foris loquitur. ut nos
intus redire ammoneat. Sed quia mens
uisibilibus assueta. nescit tam cito ad
inuisibilia consurgere. idcirco uoluit
ipse quedã etiã uisibiliter exhibere.
miracula. in quib nrm affectũ enu¬
triret: & suã nobis caritatem cõmen¬
daret. Hȩc autẽ sunt specialiter illa

Expanded text:
Quibus ab illo in omnem posteritatem Quibus ab illo in omnem posteritatem transfusis, universa mala exorta sunt. Per ignorantiam enim ad hoc tandem devoluti sunt homines, ut Creatorem suum non agnoscerent, et aut omnino Deum non esse existimarent, aut divinitatem iis, qui dii non erant, attribuerent. Per concupiscentiam vero infinitis erroribus distracti, et dissipati sunt. Necesse enim fuerat, ut per concupiscentiam terrenarum rerum, quae videbantur, immoderate diffluerent, qui tenebris ignorantiae pressi alia invisibilia bona esse nescirent. Volens ergo Deus ab hac distractione corda nostra colligere, et ad interna gaudia contemplanda revocare, foris loquitur, ut nos intus redire admoneat. Sed quia mens visibilibus assueta nescit tam cito ad invisibilia consurgere, idcirco voluit ipse quaedam etiam visibiliter exhibere miracula, in quibus nostrum affectum enutriret, et suam nobis charitatem commendaret. Haec autem sunt specialiter illa,
Abbreviated transcription (Latin):
corporis sensificando foris ad agendũ
moueret: sed intencionẽ q desideriũ
intus ad solum creatorem diriger&
& nichil foris ageret. quod ex eiꝰ dilec
sensus umpleret ati ꝑficera. Quam¬
diu gͦ hunc ordinem naturȩ suȩ tenu¬
it. quamius foris ꝑ actionẽ uariare-¬
tur. intus tamen ꝑ intencionẽ & amo¬
rem stabilis ꝑmansit: quia unũ inten¬
debat & ꝓpter unũ omĩa faciebat.
unũ diligebat. & omniũ uoluntatũ
atq actionũ suarũ. ad unum finem
referebat: & indefessa mentis aciȩ.
ad unũ iugiter respiciebat creatorem
suũ. Unde nec dubitare de creatore
suo poterat. cui semꝑ intus ꝑ contem¬
plationem p̃sens erat. cuius uisio &
ꝑ cognitionem cor eius illuminauit: &
ꝑ amorem stare &. requiescere fecit.
Sed post quam merito p̃uaricationis
suȩ eiectus ẽ a faciȩ dnĩ. factus ẽ cecus
& instabilis. cecus ꝑignorantiã mentis.
instabilis ꝑ concupiscentiam carnis.

Expanded text:
corporis sensificando foris ad agendum quidem corporis sensificando foris ad agendum quidem moveret, sed intentionem, et desiderium intus ad solum Creatorem dirigeret, et nihil foris ageret, quod ex ejus dilecsensus impleret atque perficeret. Quandiu ergo hunc ordinem naturae suae tenuit, quamvis foris per actionem variaretur, intus tamen per intentionem et amorem stabilis permansit, quia unum intendebat, et propter unum omnia faciebat, unum diligebat, et omnium voluntatum, atque actionum suarum finem ad unum referebat, et indeffessa mentis acie ad unum jugiter respiciebat Creatorem suum. Unde nec dubitare de Creatore suo poterat, cui semper intus per contemplationem praesens erat. Cujus visio, et per cognitionem cor ejus illuminavit, et per amorem stare et requiescere fecit. Sed postquam merito praevaricationis suae ejectus est a facie Domini, factus est caecus et instabilis. Caecus per ignorantiam mentis, instabilis per concupiscentiam carnis.
Abbreviated transcription (Latin):
tus est.
Dignum est
enĩ ut
sub figuris uer¬
borum
secreta mis¬
ticorum intellectuũ: qͥa cito uilesce¬
rent. si passim omĩbꝰ paterẽt. Ita
enim ueritas & ꝑ inquisitionem fideles
exercet: s ne ab infidelibꝰ inueniatur
occulta ꝑmanet. Istos. dum difficile
inuenitur. maiori desiderio inflaminat.
Illos. dum omĩno inueniri ũ pocest: ex¬
cecat. Ex eodem gͦ & fideles ꝓficiunt.
& infideles cadunt: quia & illi humi¬
liter audiendo. & fideliter inquir endo
uerba dĩ. ad agnitionem ueritatis ꝑ¬
ueniunt:. isti aut̃ uel negligendo. uel
contempnendo. uel praue intelligen¬
do. numquã adueritatẽ ꝑtingunt.
Iam diximꝰ quare obscure & in abscon¬
dito loquatur ds̃. Nunc restat di¬
cere. quare cũ paucis & raro loquat᷑.¬
rimi homitus natura. ita a dõ
ordinata & instituta fuerat.
ut anima qͣ corpori p̃erat. ꝑsensus qui¬
dẽ ministeria corporis foris impler&s.⁊
sed intus ꝑ rationem semꝑ ad creato¬
rem suũ intenderet: hoc ẽ ut menbra

Expanded text:
tus est. Dignum est enim, ut sub figuris verborum secreta mysticorum intellectum, quia cito vilescerent si passim omnibus paterent. Ita enim veritas et per inquisitionem fideles exercet, et ne ab infidelibus inveniatur, occulta permanet. Istos, dum difficile invenitur, majori desiderio inflammat; illos, dum omnino inveniri non potest, excaecat. Ex eodem ergo et fideles proficiunt et infideles cadunt, quia et illi humiliter audiendo, et fideliter inquirendo verba Dei ad agnitionem veritatis perveniunt; isti autem vel negligendo, vel contemnendo, vel prave intelligendo nunquam ad veritatem pertingunt. Jam diximus quare obscure, et in abscondito loquatur Deus; nunc restat dicere, quare cum paucis, et raro loquatrimi hominis natura ita a Deo, ordinata, et instituta fuerat, ut anima, quae corpori praeerat, per sensus quidem ministeria corporis foris impleret, sed intus per rationem semper ad Creatorem suum intenderet. Hoc est membra
Abbreviated transcription (Latin):
uos uoco. quia ad reditũ festino: suffi¬
cit me tantũ ꝓcessisse ut audiri pos¬
sim. Dampnũ me pati existimarem:
si quid suꝑ ẽ uiȩ ꝑderem. E rauis est
omĩs mora: flores apparuerunt in trr¬
ra nrã. Discite quantũ uos festinare
debetis: dum me sic fugientem cernitis

Expanded text:
vos voco, quia ad reditum festino. Suffivos voco, quia ad reditum festino. Sufficit me tantum processisse, ut audiri possim. Damnum me pati existimarem, si quod superest viae pergerem. Gravis est omnis mora. Flores apparuerunt in terra nostra. Discite quantum vos festinare debetis dum me fugientem cernitis.
Abbreviated transcription (Latin):
amat. Ibi amore nr̃o frui desiderat.
Ibi amplecti a nobis postulat. lbi seqͦn¬
tes se ñ fugit: sed uenientes ad se expec¬
tat. Offert gͦ se dum ñ queritur: ut
nos ad amorem suũ accendat. Dũ que¬
ritur fugit: ut nos post se currere fa¬
ciat. Nisi enĩ prius ipse se nobis osten¬
deret. uemo eũ diligeret: & nͥ dũ que¬
ritur fugeret. nemo eũ sequi uellet
municaret nobiscũ. Quasi diceret.
fidelis uobis adsum nuntius. Uidi
quod cestor: audiui qͦt loquor: nolite
timere. Nolite diffidere. Nolite hesi¬
tare. Sequimini quo uoco: quia inde
estis unde uenio. ñ habetis bic manen¬
tem ciuitatem: ꝑegrinum ẽ quod inco¬
litis. Alunde huc uenistis: si patriȩ
urẽ memores essetis: utiq ꝑegrinatio¬
nem ñ diligiretis. Propterea & ego ue
ni. ut hinc uos educerem:. ñ ut uobiscũ
hic ꝑmanerem. & idõ de abscondito
ad uos clamo: quia in notescere tantũ.
ñ ꝑmanere uolo. Ideo de longuiquo uos¬

Expanded text:
amat, ibi amore nostro frui desiderat, amat, ibi amore nostro frui desiderat, ibi amplecti a nobis postulat, ibi sequentes se non fugit, sed venientes ad se exspectat. Offert ergo se dum non quaeritur, ut nos ad amorem sui accendat. Dum quaeritur fugit, ut nos post se currere faciat. Nisi enim prius ipse se nobis ostenderet, nemo eum diligeret. Et nisi dum quaeritur fugeret, nemo eum sequi vellet. ra, ut eam communicaret nobiscum. Quasi diceret fidelis vobis adsum nuntius, vidi quod testor, audivi quod loquor. Nolite timere, nolite diffidere, nolite haesitare. Sequimini quo voco, quia inde estis unde venio, non habetis hic manentem civitatem. Peregrinum est quod incolitis. Aliunde huc venistis, si patriae vestrae memores essetis, utique peregrinationem non diligeritis. Propterea et ego huc veni, ut hinc vos educerem, non ut vobiscum hic permanerem. Et ideo de abscondito ad vos clamo, quia innotescere hic tantum, non permanere volo. Ideo de longinquo
Abbreviated transcription (Latin):
cordia eius. Exultat. gaudet. tripu¬
diat. iocundatur. ruit obuiam ueni¬
enti. sed ille cũ iam teneri putatur.
declinat:. & subito quasi de mediis
elapsus amplexibus. fugit. Quid ẽ
hoc: Dum ñ querit᷑ querit. dum ñ
uocatur uenit : dum aut̃ querit᷑ decli¬
nat: . dũ uocatur fugit. Si ñ diligit:
quare uenit: Aut si diligit: quare
fugit.  Diligit aut̃ & idõ uenit: sed
quia hic ñ diligit. ideo fugit. Quid
ẽ hoc quod dixi: hic ñ diligit:ᷤ In
hoc mundo. in hoc scło. in hac terra.
in hac patria. in hoc exilio: sed uocat
ñ decet talis amor patriã istam: uimi¬
nutio amoris ẽẽt. uilitas regionis.
Iocundus amor amenũ querit locum.
Idõ cominendat nobis terrã suã. Idõ
laudat patriam suã. Idõ dicit flores
apparuerunt in terra nr̃a. uineȩ flo¬
rentes odorem dederunt. uox turtu¬
ris audita ẽ in t̾ra nra: ut concupisca¬
mus talem regionẽ. ut desideremus
talem patriã. & sequamur eũ. Ibi nos

Expanded text:
cordia ejus, exsultat, gaudet, tripucordia ejus, exsultat, gaudet, tripudiat, jucundatur, ruit obviam venienti. Sed ille, cum jam teneri putatur, declinat, et subito quasi de mediis elapsus amplexibus fugit. Quid est hoc? Dum non quaeritur quaerit, dum non vocatur venit, dum autem quaeritur declinat, et dum vocatur fugit. Si non diligit, quare venit? aut si diligit, quare fugit? Diligit autem, et ideo venit, sed quia hic non diligit, ideo fugit. Quid est hoc, quod dixi, hic non diligit? In hoc mundo, in hoc saeculo, in hac terra, in hac patria, in hoc exsilio. Sed vocat n decet talis amor patriam istam, immunitio amoris esset utilitas regionis. Jucundus amor amoenum quaerit locum, ideo commendat nobis terram suam, ideo laudat patriam suam, ideo dicit: Flores apparuerunt in terra nostra; vineae florentes odorem dederunt ; vox turturis audita est in terra nostra. Ut concupiscamus talem regionem, ut desideremus talem patriam, et sequamur eum. Ibi nos
Abbreviated transcription (Latin):
quasi oc¬
cultari uolens se
subtra¬
hit᷑ ut mentẽ
huma¬
loquit᷑.
de se ammone¬
quod se occultan¬
do fugit. ad se trahat. Irritat enĩ
desideriũ nr̃m ut augeat: quia &
tat: & fugiendo ut se sequamur inflã¬
mat. Tale ẽ enim cor hominis. ut si
quod diligit ad ipisci ñ ualeat: ampliꝰ
desiderio in ardescat. Sic in canticis
canticorum speciosus uenit̾. stat post
parietem. ꝓspicit ꝑ fenestras. & can¬
cellos. ut quasi lateat. qs ñ lateat. Mit¬
tit manum suã ꝑforamen. & tangit
speciosam: & sono depresso uoce te¬
nui uocat eam & dicit. Ueni amica.¬
speciosa mea: columba mea. Ecce hy¬
emps transit. ymber abiit & recessit:
flores apparuerunt in t̾ra nr̃a. Uox
turturis audita ẽ in t̾ra nrã. Illa ut
audit sponsum ad ẽẽ: surgit mox.
festinat. aꝑit pessulũ hostii sui᷑: &
quasi uenientẽ exceptura. brachia ad
amplectendũ parat. Uix tolerat.
Uix sustinet. Uix expectat̾. liquescit
anima eiꝰ. ardet cor eius. feruent pre¬

Expanded text:
quasi ocquasi occultari volens se subtrahit, ut mentem humaloquitur de se admonequod se occultando fugit ad se trahat. Irritat enim desiderium nostrum ut augeat, quia etat, et fugiendo ut se sequamur inflammat. Tale est enim cor hominis, ut si quod diligit adipisci non valeat, amplius desiderio suo inardescat. Sic in Canticis canticorum Sponsus venit: Stat post parietem, prospicit per fenestras, et cancellos , ut quasi lateat et non lateat. Mittit manum suam per foramen , tangit Sponsam et sono depresso, voce tenui vocat eam, et dicit: Veni, amica mea, columba mea. Ecce hiems transiit, imber abiit, et recessit. Flores apparuerunt in terra nostra; vox turturis audita est in terra nostra . Illa ut audit Sponsum adesse surgit mox, festinat, aperit pessulum ostii sui , et quasi venientem exceptura brachia ad amplectendum parat; vix tolerat, vix sustinet, vix exspectat. Liquescit anima ejus , ardet cor ejus, fervent prae
Abbreviated transcription (Latin):
seorsum inmoncẽ duxit. Quibus &
alibi dicit. Uobis datum ẽ nosse mis¬
terium regni dĩ. ceteris ant̃ in para¬
bolis. Et rursum. Quod dico uobis
intenebris. dicite in lumine: & qͦd in
aure auditis. p̾dicate suꝑ tecta. Sed
nec illi antiquo ppło legem dedit in
dinem deorsum. neq ibi palam omni¬
bus. sed moyses solus ascendit in mon¬
tem ut legem acciꝑet. Quid ẽ gͦ qͦd
semꝑ insecreto loquit᷑ ds̃. nisi quia
nos ad secretum uocat. ut quid cum
paucis. nisi ut nos colligat. Consi¬
derate hȩc duo quȩ dixi: colligit &
ad secretũ uocat. Primus homo an-¬
tequam peccaret ñ opus habuit ut
ei extrinsecus loqueretur ds̃: quia
aurẽ cordis intruisecus habuit. qua
uocem dĩ spiritaliter audire posset.
Sed post quã foris aurem ad suasio¬
nem serpentis aꝑuit: aurem intus
ad uocem dĩ clausit. Quia gͦ homo
auditũ intus ꝑdidit. quo dm̃ loquen¬
tem audiat: reuocans nos ds̃ ad se.
foris clamat. Sed cũ loquitur semꝑ

Expanded text:
seorsum in montem duxit . Quibus et seorsum in montem duxit . Quibus et alibi dicit: Vobis datum est nosse mysterium regni Dei, caeteris autem in parabolis , et rursum: Quod dico vobis in tenebris, dicite in luce, et quod in aure auditis, praedicate super tecta . Sed nec illi antiquo populo legem dedit in dinem seorsum. Neque ibi palam omnibus, sed Moyses solus ascendit in montem, ut legem acciperet. Quid est ergo quod semper in secreto loquitur Deus, nisi quod nos ad secretum vocat? et quid quod cum paucis, nisi ut nos colligat? Considerate haec duo quae dixi, colligit et ad secretum vocat. Primus homo antequam peccaret non opus habuit, ut ei extrinsecus loqueretur Deus, qui aurem cordis intrinsecus habuit, qua vocem Dei spiritualiter audire posset, sed postquam foris aurem ad suasionem serpentis aperuit, aurem intus ad vocem Dei clausit. Quia ergo homo auditum intus perdidit, quo Deum loquentem audiat, revocans nos Deus ad se foris clamat. Sed cum loquitur, semper
Abbreviated transcription (Latin):
ret. sic tamen ut ab ipso eẽt &. meri¬
tum. & meriti p̃mium. Differt gͥ nẽ
dare quod daturus ẽ. plenam uideli¬
cet sanitatẽ. plenã cognitionem. ple¬
nam felicitatẽ: s interim ꝑfidem
illuminat nrãm cecitatẽ: ut ꝑ ipsam
ꝓficiendo ad manifestã mereamur
ꝑuenire eius claritatem: hoc ẽ quod¬
abscondito locutus est ds̃.¬
crutemur scripturas. & inuenie¬
mus uix uiquã dm̃ in mulcitu¬
dine locutum. sed quocienscumq ho¬
minibus in notescere uoluit. ñ gencibꝰ
& ppłis. sed uel singulis uel ad modum
paucis. & a communi frequentia homi¬
num segregatis : uel ꝑ nocturna silen¬
tia. uel uicampis. uel in solitudinibus
& montibus se manifestauit. Sic lo¬
cutus ẽ cũ noe. cum abraham. cum
ysaac. cũ iacob. cũ moyse. cũ saiue¬
le. cũ dauid: cũ om̃ibus ꝓpħis: deniq
in carne apparens. quamuis manifes¬
te locutus sit mundo: tamen discipu¬
los ut illis głam suã manifestaret

Expanded text:
ret, sic tamen ut ab ipso esset et meriret, sic tamen ut ab ipso esset et meritum et meriti praemium. Differt igitur nunc dare quod daturus est, plenam videlicet sanitatem, plenam cognitionem, plenam felicitatem, et interim per fidem illuminat nostram caecitatem, ut per ipsam proficiendo ad manifestam mereamur pervenire ejus claritatem CAP. IV. Quaabscondito locutus est Deus. Scrutemur Scripturas, et inveniemus vix unquam Deum in multitudine locutum, sed quotiescunque hominibus innotescere voluit, non gentibus et populis, sed vel singulis, vel admodum paucis, et a communi frequentia hominum segregatis, vel per nocturna silentia, vel in campis, vel in solitudinibus et montibus se manifestavit. Sic locutus est cum Noe, cum Abraham, cum Isaac, cum Jacob, cum Moyse, cum Samuel, cum David et cum omnibus prophetis. Denique in carne apparens, quamvis manifeste locutus sit mundo, tamen discipulos, ut illis gloriam suam manifestaret,
Abbreviated transcription (Latin):
ruit eẽ. tantũ ex homine fuit. hoc
uero meritũ qͦ felicitatem ȩt̃nam
meretur. ñ ex homine ẽ.: sed gracia
dĩ hoc in homine oꝑatur. Non gͥ si¬
ne causa fit. qͦd ds̃ hominem post
peccatũ a cecitate ignorantie reuo¬
cans. sic cognitionẽ suã ab eo tem¬
ꝑet. ut innotescat qͥd: &. tam̃ semꝑ
maneat occultus. Si etum ita aꝑte
se manifestaret hominibꝰ. ut nullus
de eo dubitare possit: tunc nec fides
meritũ. nec infidelitas haberet locũ.
Innotescit gͥ ut fides nutriatur: &
occultus ꝑmanet. ut infidelitas con¬
uincatur. Occultus ꝑmanet ut fi¬
des ꝓbetur: innocescit ut infidelitas
condempnet᷑. Quia enĩ & fideles
aliquid habent unde dubitare pos¬
sent. & infideles unde credere uale¬
rent si uellent. iustȩ & illis ꝓfide reo¬
ditur p̃mium: & istis ꝓ infidelitate
suppliciũ. Placuit aut̃ dõ ut beati¬
tudinem quã gratis daturus erat
homini. prius hominẽ ꝓmereri face¬

Expanded text:
meruit, tantummodo ex homine fuit. Hoc meruit, tantummodo ex homine fuit. Hoc vero meritum, quo felicitatem aeternam meretur, non ex homine est, sed gratia Dei hoc in homine operatur. Non ergo sine causa fit, quod Deus hominem post peccatum a caecitate ignorantiae revocans, sic cognitionem suam ab eo temperat, ut innotescat quidem et tamen semper maneat occultus. Si enim ita aperte se manifestaret hominibus, ut nullus de eo dubitare posset, tunc nec fides meritum, nec infidelitas haberet locum. Innotescit igitur ut fides nutriatur, et occultus permanet ne infidelitas convincatur. Occultus permanet ut fides probetur, innotescit ut infidelitas condemnetur. Quia enim et fideles aliquid habent, unde dubitare possent, et infideles unde credere valerent si vellent juste, et illis pro fide redditur praemium, et istis pro infidelitate supplicium. Placuit autem Deo ut beatitudinem, quam gratis daturus erat homini, prius hominem promereri face
Abbreviated transcription (Latin):
atorem suũ. cũ eum ꝑ contemplatio¬
nem p̃sentem aspiceret: nunc autẽ
homo creatorem quẽ ñ uidet ꝑ speci¬
em. querit ꝑ fidem. Primus homo
sine labore stare potuit. & sponte ce¬
cidit: nunc autẽ homo sponte surgens.
ad dm̃ etiã ꝑtormenta redit. Ordi¬
natissimũ gͥ ẽ de nr̃a reparatione di¬
uine dispensationis consiliũ: ut qui
sponte cecidit. ñ coactus sed sponte
surgat: & qui ꝑliberũ arbitrium in¬
firmatus ẽ. sanitatem ñ recuperet:
donec ꝑliberum arbitriũ sanari ue¬
lit. Hoc aut̃ ex nobis ñ ẽ ut uelimus:
seo ds̃ in nobis hȩc oꝑatur. Q racia
enĩ dĩ p̃uenit & excitat liberum ar
quod nunc in electis agit᷑. ut uidelicas
in p̃senti uita ad futuram bratitudi¬
nem p̃parentur: ut homo in hac in¬
felicitate positus. mereatur ad illam
felicitatẽ ascendere. sic̃ prius homo
in illa felicitate positus. meruit ad
hanc infelicitatẽ deuenire. Sed il¬
lud meritum quo homo infelix me

Expanded text:
atorem suum, cum eum per contemplatioatorem suum, cum eum per contemplationem praesentem aspiceret; nunc autem homo Creatorem, quem non videt per speciem, quaerit per fidem. Primus autem homo sine labore stare potuit, et sponte cecidit; nunc autem sponte surgens homo ad Deum etiam per tormenta redit. Ordinatissimum igitur est de nostra reparatione divinae dispensationis consilium, ut qui sponte cecidit, non coactus, sed sponte surgat; et qui per liberum arbitrium infirmatus est, sanitatem non recuperet, donec per liberum arbitrium sanari velit. Hoc autem ex nobis non est ut velimus, sed Deus in nobis hoc operatur. Gratia enim Dei praevenit, et excitat liberum arbquod nunc in electis agitur, ut videlicet in praesenti vita ad futuram beatitudinem praeparentur, ut homo in hac infelicitate positus mereatur ad illam felicitatem ascendere, sicut primus homo in illa felicitate positus meruit ad hanc infelicitatem devenire. Sed et illud meritum, quo homo infelix esse
Abbreviated transcription (Latin):
pore uocar& & iustificaret. & głifica¬
liter quorumdã se dm̃ nominat: sic̃
ẽ illud. Ego sum ds̃ abraham. & ds
ysaac. & ds̃ iacob: quia sic̃ dictum
ẽ qui om̃s creauit ñ om̃s redemit:
sed alios ꝑ miscdi̾am saluat: & alios
ꝑ iusticiã dampnat. Igitur ea quȩ
ad reparationẽ hominis facta sunt.
ñ ad om̃s ꝑtinent̾. s ad eos tantum
qͥ salui fuint:  sicut omniũ ñ sunt.
siue ea quȩ ꝑtinent ad primã condi¬
tionẽ hominis. siue ea quȩ facta sunc
ad hominis reparationẽ. Ad condi¬
tionem hominus ꝑtins creatio mun
ta sunt certis quibꝰdam locis s tempo¬
ribus: & cũ certis ꝑsonis. scđdm altitudi¬
nem diuini consilii ad hȩc ordinatis.
Cum enĩ ds̃ scđm omĩpotentiã suã
multis modis ad restaurationẽ homi¬
ius uti potuisset᷑. hunc tam̃ potissimũ
tior fuit: ut opus miscdiȩ suȩ ñ solum
potenter & iustȩ. sedͤsapienter emple¬
ret. Primus aut̃ homo deseruit cre¬

Expanded text:
pore vocaret, et justificaret, et glorificapore vocaret, et justificaret, et glorificaliter quorumdam se Deum nominat, sicut est illud: Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob , quia, sicut dictum est, qui omnes creavit, non omnes redimit, sed alios per misericordiam salvat, et alios per justitiam damnat. Igitur, ea quae ad reparationem hominis facta sunt, non ad omnes pertinent, sed ad eos tantum, qui salvi fiunt. sive ea quae pertinent ad primam conditionem hominis, sive ea quae facta sunt ad hominis reparationem. Ad conditionem hominis pertinet creatio munta sunt certis quibusdam locis, et temporibus, et cum certis personis secundum altitudinem divini consilii ad hoc ordinatis. Cum enim Deus secundum omnipotentiam suam multis modis ad restaurationis hominis uti potuisset, hunc tamen potissimum tior fuit, ut opus misericordiae suae non solum potenter et juste, sed et sapienter impleret. Primus autem homo deseruit Cre
Abbreviated transcription (Latin):
exerceri oporceat animũ. ut paulatĩ
assuescat se ab huiꝰ mundi distractio¬
ne recrabere: ũ ad illã summã stabi¬
litatem. id ẽ contemplationẽ dĩ robo¬
ratus assurgat. Quod sic uideri pocest
di. id ẽ cęli & t̾rȩ & omniũ quȩ in
primordio facta esse leguntur a deo.
Ad reparationem hominis ꝑtinet in¬
carnatio uerbi. & omĩa quȩ uel ante
ipsam incarnationẽ ab inicio. ad ipsam
p̃figurandam & p̾nunciandã p̾cesse¬
runt: uel quȩ post eã usq ad finem
mundi ꝓpt̾ ipsam p̃dicandam &
credendam fiunt. Cum aut̃ scđin il¬
la prima oꝑa qͤ ad condicionẽ homi¬
nis ꝑtinent omniũ ds̃ sit. quia ipse
om̃s creauit: & hȩc temporalia bona
indiscrete omnibꝰ bonis & malis tri¬
buit: scd̾m illa oꝑa qͣ ad reparationẽ
hominis ꝑtinent. ñ omniũ ds̃ ẽẽ uo¬
luit:. sed eorum tancũ quos ipse ante
tempora scłaria. in ꝓposito bone uo¬
luntatis suȩ elegit: ut eos cerco tem¬

Expanded text:
exerceri oporteat animum, ut paulatim exerceri oporteat animum, ut paulatim assuescat se ab hujus mundi distractione retrahere, ut ad illam summam stabilitatem, id est contemplationem Dei roboratus assurgat, quod sic videri potestdi, id est coeli et terrae, et omnium, quae in primordio facta esse leguntur a Deo. Ad reparationem hominis pertinet incarnatio Verbi, et omnia quae vel ante ipsam incarnationem ab initio ad ipsam praefigurandam et praenuntiandam praecesserunt, vel quae post eam usque ad finem mundi propter ipsam praedicandam, et credendam fiunt. Cum autem secundum illa prima opera, quae ad conditionem hominis pertinent, omnium Deus sit, quia ipsa omnes creavit et haec temporalia bona indiscrete omnibus bonis, et malis tribuit; secundum illa opera, quae ad reparationem hominis pertinent, non omnium Deus esse voluit, sed eorum tantum, quos ipse ante tempora saecularia in proposito bonae voluntatis suae elegit, ut eos certo tem
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ p̃sentis qͣ temptacionibꝰ plena
ẽ. subito & absq dilatione ad ȩternȩ
uitȩ stabilitatẽ transferre. sed uult
ut electi sui ꝑ uarias tribulationes
& temptaciones plurimas purgandi
transeant. ut cũ ꝑ multos dolores ad
eũ redeant: discant qͣntũ ab eo peccan.
reducti ꝑgunt. ex ipsa diuturna
ut ita dicã itiueris fatigatione ag¬
noscunt: qͥa de longinquo ad ducti
sunt. Et hoc totum fit ut hominibꝰ
grã dei cominendet᷑: ut tanto ardenti¬
us dm̃ diligant. quanto se ab eo nec
cum longe fuerint uident derelictos.
sicut ꝑ ꝓpħam ysaiam ipse ꝓmisit
dicens. Adducam ab oriente semen
tuũ: s ab occidente congregabo te.
dicã aquiloni da. & austro noli ꝓhibe¬
re. Affer filios meos delonginquo.¬
unusquisq nr̃m qͥ memor ẽ ubi fue¬
rit. & agnoscit ubi sit: uise ipso fortas¬
sis uidere. quomodo homo ꝑ diuinã
miscdiam de longinquo adducatur:
ẜ de. disꝑsione sua in unũ colligatur.
Restat nunc ut consideremꝰ quȩ sut

Expanded text:
 tentationibus plena est, subito et absque dilatione ad aeternae vitae stabilitatem transferre, sed vult ut electi sui per varias tribulationes, et tentationes plurimas purgandi transeant, ut cum per multos dolores ad eum redeunt, discant quam longe ab eo peccandoreducti pergunt, ex ipsa diuturna ut ita dicam itineris fatigatione agnoscunt, quod de longinquo adducti sunt. Et hoc totum fit, ut hominibus gratia Dei commendetur, ut tanto ardentius Deum diligant, quanto minus se ab eo etiam cum longe fuerint, vident derelictos, sicut per prophetam Isaiam ipse promisit dicens: Abducam ab oriente semen tuum, et ab occidente congregabo te. Dicam aquiloni: Da; et austro: Noli, prohibere. Affer filios meos deunusquisque nostrum, qui memor est ubi fuerit, et agnoscit ubi sit, in seipso fortassis videre quomodo homo per divinam misericordiam de longinquo adducatur, et de dispersione sui unum colligatur. Restat nunc ut consideremus, quae si
Abbreviated transcription (Latin):
ad mensurã unius cubiti in cacumi¬
ne suo ꝑuenir&. Similiter enim nos
de hoc ꝓfundo. de hac conualle lacri¬
marum quȩ quia ꝑ quȩdã incremen¬
ta uirtutũ. quasi ꝑ qͦsdam gradus
in corde nr̃õ dispositos ascendentes.
paulati in unũ colligimur: quousq
ad illã simplicem unitatẽ & ueram
simplicitatẽ eternãq stabilitatem.
qͥ apud dm̃ ẽ ꝑtingamus. Nemo su¬
bito ꝑfectus sit: s ꝓficiendo quisq
ad ꝑfectionem tenditꝰ. quia quãdiu
habet in quo ꝓficere possit. nondum
ad summã ꝑfectionem ꝑuenit: hoc
si uolumꝰ. considerare possumꝰ modũ
reparationis nr̃ȩ. Omp̃c enim ds̃
cui nichil impossibile ẽ. posset utiq

Expanded text:
ad mensuram unius cubiti in cacumiad mensuram unius cubiti in cacumine suo perveniret. Similiter enim nos de hoc profundo, de hac convalle lacrymarum per quaedam incrementa virtutum, quasi per quosdam gradus in corde nostro dispositos, ascendentes paulatim in unum colligimur, quousque ad illam simplicem unitatem, et veram simplicitatem, aeternamque stabilitatem, quae apud Deum est, pertingamus. Nemo subito perfectus fit, sed proficiendo quisque ad perfectionem tendit, qui quandiu adhuc habet, in quo proficere possit, nondum ad summam perfectionem pervenit. Hic, si volumus, considerare possumus modum reparationis nostrae. Omnipotens enim Deus, c
Abbreviated transcription (Latin):
Eria enim sunt. id ẽ ꝑ infinita dis¬
trahi: in eodem semꝑ ꝑsistere. mode
mus. interun saltem ab inmoderata
distractione corda nrã colligamus:
ut dũ semꝑ nitimur minus instabi¬
les fieri: semꝑ magis ac magis incipi¬
amus uerã stabilitatem initari.
E ut qͦd loquimur ꝑ exemplũ ma¬
nifestius fiat: constituamus tres res.
inmedio. In imo ponamus mundũ.
insumino dm̃: & inmedio collocemꝰ
humanũ animũ. Deinde considere¬
mus deorsum in mundo isto. magnã
quandã & horribilem omniũ rerũ
confusionẽ: & infinitã humanarũ
mentiũ distinctionẽ. Sursum aut̃
apud dm̃: perpetuã s in concussam
stabilitatẽ. P ost hec unaginemur
quasi humanũ animũ de hoc mun¬
do sursum ad dm̃ ascendentẽ: s in
ascendendo semꝑ magis ac magis
in unũ sese colligentem. Et tunc
spiritaliter uidere poterimꝰ formã
archȩ nrẽ quȩ inimolata fuit: &¬
sursum in angustũ surrexit: qͦusq

Expanded text:
Tria enim sunt, id est per infinita disTria enim sunt, id est per infinita distrahi, in eodem semper persistere, modermus, interim saltem ab immoderata distractione corda nostra colligamus, ut dum semper nitimur minus instabiles fieri, semper magis ac magis incipiamus veram stabilitatem imitari. Et ut quod loquimur, per exemplum manifestius fiat, tres constituamus res; in medio. In imo ponamus mundum, in summo Deum, et in medio collocemus humanum animum. Deinde consideremus deorsum in mundo isto magnam quamdam, et horribilem omnium rerum confusionem, et infinitam humanarum mentium distractionem; sursum autem apud Deum perpetuam et inconcussam stabilitatem. Post haec imaginemur quasi humanum animum de hoc mundo sursum ad Deum ascendentem, et in ascendendo magis semper ac magis in unum sese colligentem, et tunc spiritaliter videre poterimus formam arcae nostrae, quae in imo lata fuit, et sursum in angustum surrexit, quousque
Abbreviated transcription (Latin):
ordo ẽẽ ñ potest. Hinc gͦ ꝓcedit.
quod dum corda nrã ad appetitum
t̾renarũ rerum immoderate laxa¬
mus. ob orta mox inanium cogitaci¬
onum turba. ita indiuersa mens
nrã rapitur. ut ipse naturalis quoq¬
discretionis ordo ꝑturbetur. Nam
quia res mundanȩ quas in ordinate
appecimus. infinite sunt: cogitacio¬
nes quoq quas ex ipsarũ rerũ me-¬
moria intrinsecus concipimus. fitu¬
te ẽẽ ñ possunt. Nam dũ ꝑ singu¬
la momenta alie ex aliis exorien¬
tes. multipliciter ꝓdeunt: nec ip¬
si nos comp̾hendere ualemus. quo
ordine uel quomͦ ad eor ueniunt.
aut a corde recedunt. Proinde si
ordinatas & stabiles ac quietas cogi¬
taciones habere uolumus: ab hac
inmoderata distensione corda nr̃a
cohibere studeamus: boc aut̃ fieri
poterit. si certas quasdã & det̾mi¬
natas res nobis p̃scribamus. in quibꝰ
assidue & intencio cordis ur̃ĩ uersa¬
ri. & meditacio exerceri possit.

Expanded text:
ordo esse non potest. Hinc ergo procedit, ordo esse non potest. Hinc ergo procedit, quod, dum corda nostra ad appetitum terrenarum rerum immoderate laxamus, oborta mox inanium cogitationum turba, ita in diversa mens nostra rapitur, ut ipse quoque naturalis discretionis ordo perturbetur. Nam quia res mundanae, quas inordinate appetimus, infinitae sunt, cogitationes quoque, quas ex ipsarum rerum memoria intrinsecus concipimus, finitae esse non possunt. Nam dum per singula momenta aliae ex aliis orientes multipliciter prodeunt, nec ipsi nos comprehendere valemus, quo ordine, vel quomodo ad cor veniunt, aut a corde recedunt. Proinde si ordinatas, et stabiles, ac quietas cogitationes habere volumus ab hac immoderata distractione corda nostra cohibere studeamus. Hoc autem fieri poterit, si certas quasdam et determinatas res nobis praescribamus, in quibus assidue intentio cordis nostri versari, et meditatio exerceri possit.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: & nrm̃ opus in nobis ab ipso est.
adiutoriũ & nrm opus in nobis ab
ipso ẽ suũ donũ. His dictis ad ea
quȩ ꝓposuimus ueniamꝰ: id ẽ ut pꝰ¬
quam agnoueris ubi & unde & cum
quo oꝑari debeas: nunc qualiter
oꝑeris agnoscas. In omni edificatio¬
ne tria funt p̃cipue consideranda.
Ordo. disposicio. &. definita dimen¬
sio: id ẽ habens principium & finem
determinatũ. Suꝑ ẽ gͥ nunc ut in¬
quiramus qualem esse oportet ordi¬
nem. id ẽ dispositionẽ cogitacionum
nrãrum: ut ex eis constituatur domꝰ
dei. Deinde etiã diligenter conside¬
randum ẽ. qua ratione domus hȩc
quã ad habitandũ deo edificamꝰ:
diffinitã dimensionẽ recipere pos¬
sit: cũ ipse eius inhabitator as̃ in
mnium
rerũ numerus quantum ad
nrẽ intelligentiȩ capacitatẽ ꝑtins
infinitus est: quia a nobis comp̃hen¬
di ñ potest. Ubi autẽ ñ ẽ diffini¬
cio. ñ ẽ certitudo. E ubi certitudo
ñ ẽ: confusio ẽ. Ubi uͦ confusio est:

Expanded text:
ipso est. adjutorium, et nostrum opus in nobis ab ipso est, et ipsius donum. His dictis ad ea, quae proposuimus veniamus, id est ut postquam agnoveris ubi, et unde, et cum quo operari debeas, nunc qualiter opereris agnoscas. In omni aedificatione tria sunt praecipue consideranda, ordo, dispositio et definita dimensio, habens principium et finem determinatum. Superest nunc igitur inquiramus qualem esse oportet ordinem, et dispositionem cogitationum nostrarum, ut ex eis construatur domus Dei. Deinde etiam diligenter considerandum est, qua ratione domus haec, quam ad inhabitandum Deo aedificamus, definitam dimensionem recipere possit, cum ipse ejus inhabOmnium rerum numerus quantum ad nostrae intelligentiae capacitatem pertinet infinitus est, quia a nobis comprehendi non potest. Ubi autem non est definitio, non est certitudo; et ubi certitudo non est, confusio est; ubi vero confusio est,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ̃ria gͦ funt. locus. materia.
artifex. E sicut diximꝰ locus
ẽ cor hominis: materia. cogitacio¬
nes cordis. Artificium aut̃ duorũ
ẽ. dei uidelicet & hominis. simul
oꝑantur hi duo. Ds̃ enĩ qui dig¬
natur cũ homine habitare: ñ de¬
dignatur cũ homine sibi habitacu¬
lum p̃parare. P rouide ñ debet
homo suam imꝑiciam aut infirmi¬
tatem considerans desꝑare. sed eũ
pocius qui secũ oꝑari dignatur
attendere. Ds̃ enum ẽ uirtus q
sapientia: & ñ potest aliquis aut
cũ uirtute deficere. aut cũ sapien¬
tia ignorare. Maxune cũ idem
ipse sit. qui & nobis oꝑantibus bonũ
cooꝑatur: & ñ oꝑantibus ut uelimus

Expanded text:
ria ergo sunt, locus, materia, artifex. Et, sicut diximus, locus est cor hominis, materia cogitationes cordis, artificium autem duorum est, Dei videlicet et hominis, simul operantur haec duo. Deus enim, qui dignatur cum hominibus habitare, non dedignatur cum homine habitaculum sibi praeparare. Proinde non debet homo suam imperitiam aut infirmitatem considerans desperare, sed eum potius, qui secum operari dignatur, attendere. Deus enim est virtus et sapientia, et non potest aliquis aut cum virtute deficere, aut cum sapientia ignorare, maxime cum idem ipse sit, qui et nobis operantibus bonum cooperatur, et non operantibus ut velimus,
Abbreviated transcription (Latin):
pauca creata ft̃ uł qr in remotis sedib
& in abditis naturę sinib abstrusa. hȩc
aut̃ iccirco creatoris ꝓuidñtia seorsum
collocare uoluit̾. ut illorũ consortio q̃
noxia sunt. ñ ledat᷑ humana societas:
corũ quȩ p̾ciosa sc̃ specie ꝓbet᷑ huma¬
na cupiditas. eorũ quȩ rara st̃ nouitate
excitata ad mirari discat humana tar¬
ditas. postremo ut ħ bona simul ce ma¬
la. qͣsi eminus posica quodãmͦ alloqͣnt᷑
hominẽ. ut actendat qͣnto studio ȩt̃na¬
mala fuge̾. & bona ȩt̾na appet̾e̾ debetꝰ¬

Expanded text:
pura creata sunt, vel quia remotis sedibus et in abditis naturae sinibus abstrusa. Haec autem idcirco Creatoris providentia seorsum collocare voluit, ut illorum consortio quae noxia sunt non laedatur humana societas, eorum quae pretiosa sunt specie probetur humana cupiditas, eorum quae rara sunt novitate excitata admirari discat humana tarditas; postremo ut haec bona simul et mala quasi eminus posita quodammodo alloquantur hominem, ut attendat quanto studio mala aeterna fugere et bona aeterna appete
Abbreviated transcription (Latin):
tur mẽbra tot mnembrorũ formȩ: tot loca.
tot officia. E coe inuno hominis corpare
qͦt membra: Aliud auris. aliud ocłs.
aliud ling̃. aliud nasus. aliud pes. aliud
manus. singłis fua forma. sua loca. sua
officia: & cũ sinc ita diu̾sa inse singła.
inuicem tñ cooꝑant᷑ omĩa. De colore.

Expanded text:
tur membra, tot membrorum formae, tot loca, tur membra, tot membrorum formae, tot loca, tot officia. Ecce in uno hominis corpore quot membra? Aliud auris, aliud oculus, aliud lingua, aliud nasus, aliud pes, aliud manus; singulis sua forma, sua loca, sua officia, et cum sint ita diversa in se, singula invicem tamen cooperantur omnia. CAP.