comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exurens fugat incendio: Hocnãq m̃ curatũ & ad¬
batem andronicũ nuꝑ cespexim: aliosq c̃plures
magis enim ac maegis inimicis insultabit obsesso
cũ eũ aceleste medicina uiderit segregactũ ⁊ ento¬
q: dirius acfrequentius ad tẽptaluit : quanto eun
cbsp̃itali remedio longus senserit abdicatum¬
aexxi Ceterunullis uere miseri acmiserabi¬
les uidicandi: qui cũse uniuersis criminib: flagiti¬
isq c̃taminent ñ solũ nullũ uisibilitꝰ in eissignum
diabolice suppletionis ostenditi: sedne aliqua
quidem operib eorũ c̃ dignatẽptatio nec ullũ
Flacgellum correptionis infertur : ponenim
menentꝰ celerem tempous istis expeditãq
me dicinã quorũ duritia & impenitens corpoe¬
nã uitȩ p̃sentis exoldens: thesccurizat sibuipsi
ira & in edignatiomẽ indieirȩ & reuelationis iust

Expanded text:
exurens fugat incendio. hoc namque modo curatum et abexurens fugat incendio. hoc namque modo curatum et abbatem Andronicum nuper aspeximus aliosque conplures. magis enim ac magis inimicus insultabit obsesso, cum eum a caelesti medicina uiderit segregatum, tantoque dirius ac frequentius adtemptabit, quanto eum ab spiritali remedio longius senserit abdicatum. Ceterum illi sunt uere miseri ac miserabiles iudicandi, qui cum se uniuersis criminibus flagitiisque contaminent, non solum nullum uisibiliter in eis signum diabolicae subpletionis ostenditur, sed ne aliqua quidem operibus eorum condigna temptatio nec ullum flagellum correptionis infertur. non enim merentur celerem temporis istius expeditamque medioinam, quorum duritia et inpaenitens cor poenam uitae praesentis excedens thesaurizat sibi ipsi iram et indignationem in die irae et reuelationis iu
Abbreviated transcription (Latin):
despiciem : eos sed &iã ꝓipsis . tcc̃quã ꝓmẽbris
nr̃is incessantꝰ orabim: eisq totis uiscerib acple¬
no c̃patiemur affectu: Cũ enĩpatit̾ unũ mẽ¬
brũ c̃patiunt᷑ om̃a mẽbra: scientes nos cbsq
illis ut potemẽbris nr̃is õnimodis consu̾m ari
ñ posse : quẽ tad modũ legim : in eanteriores qui¬
dem nr̃os sine nob̵ reꝓmissionis sũmã consequi
potuis se: itadeillis aptlo ꝓnunciante. & hiomis
testimonio fidei c̃ꝓbati ñ acciper rȩ ꝓmissiones
dõ ꝓnob̵ melius aliquid ꝓuidente nesine nob̵
c̃summarent : Cõmunionẽ ueis sacro scam. a seni¬
orib: nr̃is nũquã meminim: int̾dieta quinã mo
sipossibile eẽt &icc̃ cottidie eis in ꝑtire ecc̃ deber¬
recense bant : nec enĩ scđ sententiã
euangelii quã inconquã in c̃grue huic sensui
coaptastis. Nolitedare sc̃mcanib: addemo¬
nsescã sacroscã cõmunio & ñpotius adpurga
d& spm̃ seu inipsiflatitare conatꝰ ł ut quodã

Expanded text:
 eos, sed etiam pro eis tamquam pro membris nostris incessanter orabimus, eisque totis visceribus ac pleno compatiemur affectu; cum enim patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra ; scientes nos absque illis utpote membris nostris omnimodis consummari non posse, quemadmodum legimus ne anteriores quidem nostros sine nobis repromissionis summam consequi potuisse, ita de illis Apostolo pronuntiante: Et hi omnes testimonio fidei comprobati non acceperunt repromissiones; Deo pro nobis melius aliquid providente, ne sine nobis consummarentur. communionem uero eis sacrosanctam numquam meminimus interdictam: quin immo si possibile esset etiam cotidie eis inpertiri eam debere censebant. nec enim secundum sententiam euangelii, quam incongrue huic sensui coaptastis: nolite dare sanctum canibus, ad daemonis escam sacrosancta communio et non potius ad purgaidet spiritum seu in ipsis latitare conatur uelut quodam
Abbreviated transcription (Latin):
prauitates seduicissim ꝓut tẽpous. ł loci ł suscipien¬
tis oportunitas ꝓuocauerit. XUIII. GERma¬
uus: Ergo credendũ ÷ intͥeos ordinatã &ut ita
dixerim disciplinatã eẽ nequitiã it quidacm¬
abeis uicissitudinis ordo seru&ur acrationa¬
bilis gerat᷑ inpugnationis incursgo. Cũ const&
nec modũ necrationẽ nisi int̾bonos atq: honestos
posse subsistere. scđ illã scripturae sententiã
querss sccpientiã aput malos & ñ inuenies &ini¬
mici nr̃i insensacti: illud &icc̃: Ñ÷ scepientia ñ ÷¬

Expanded text:
prauitates, sed uicissim, prout temporis uel xloci uel suscipienprauitates, sed uicissim, prout temporis uel xloci uel suscipientis oportunitas prouocauerit. GERMANVS : Ergo credendum est inter eos ordinatam et ut ita dixerim disciplinatam esse nequitiam, ut quidam uicissitudinis ab eis ordo seruetur ac rationabilis geratur inpugnationis incursio, cum constet nec modum nec rationem nisi inter bonos atque honestos posse subsistere secundum illam scripturae sententiam: quaeres sapientiam apud malos et non inuenies, et: inimici n
Abbreviated transcription (Latin):
opes quasuisuꝑ uidere ñ possunt tinnitu quodis
cedearũ lapsũ respondende dep̃hendunt & su
adcertissimã reił m&alli cuiꝰq notitiã quodã
elicite uocis ꝓditione ꝑueniunt: itehiquoq ut
thesaurũ cordis nr̃i. explorent ł ut harencos qua¬
dã suggestionis nob̵ noxices inspargentes cũ secu¬
dũ illccrũ qualitatẽ codfectũ corporeũ uiderim
emersisse ł ut quodã deintimis c̃lacuib: ꝓdeun¬
te tnitu quid sit rec̃ditũ in abditis interioris
minis
hoispecognos cunt. XUII. Hoctamen nos¬
sedebem: ñ om̃s demones uniuer sas hoiũs in ur¬
rere passiones sed unicuiq: uitio certos sp̃sin
cubare: & cclios quidem inmunditiis ac libidinĩ
sordib: oblectari : alios blecsꝓhemiis alios irae
furoreq: peculiaris imminere alios pascitris¬
titia elios cenodoxia: suꝑbiaq: mulceri : & unũ¬
quẽq illuduitiũ humanis cordib: qđ ipse gauda
inserere: sed ne cunctos parit succs ingerere

Expanded text:
opes, quas uisu peruidere non possunt, tinnitu quodam opes, quas uisu peruidere non possunt, tinnitu quodam ad earum lapsum respondente deprehendunt, et sic ad certissimam rei uel metalli cuiusque notitiam quadam elthesaurum nostri cordis explorent, uelut harenas quasdam suggestiones nobis noxias inspargentes, cum secundum illarum qualitatem adfectum corporeum uiderint emersisse, uelut quodam de intimis conclauibus prodeunte tinnitu quid sit reconditum in adytis interioris hominis recognoscunt. Hoc tamen nosse debemus non omnes daemones uniuersas hominibus inurere passiones, sed unicuique uitio certos spiritus incubare et alios quidem inmunditiis ac libidinum sordibus oblectari, alios blasphemiis, alios irae furorique peculiarius inminere, alios pasci tristitia, alios cenodoxia superbiaque mulceri et unumquemque illud uitium humanis cordibus quo ipse gaudet inserere, sed nec cunctos pariter suas ingerere
Abbreviated transcription (Latin):
pedlore autrob&re mutcesse : &ita subtilitꝰ quis¬
nãcuisit dedit: uitio dep̃hendunt : Illonãq u nũ¬
quẽq nr̃m delectari costaratione cognoscunt
ad cuĩ instigectionẽ mox quodã nutu ł motũcar¬
poris c̃sensu coniuentiãq ab eo p̃stitã fuisse pui¬
derint : que cbeo p̃stitac̃ fuisse : ꝓuiderint quȩ
abillis aerus uirtutib: ita dep̃hendi ñ mirũ ÷
cũ hoc a prudentib: quoq uiris sepissime fieri
uideam : ut scilic& interioris hõis stactũ defigu¬
ra & uultu seuqualitato exterioris agnoscant:
Quanto ergocertius. hac cebhis poter dep̃hendi
quosi utiq ut sp̃italis naturae multo subtilioris ac
sacgatioris hominib: eẽ ñ dubiũ ÷ : Quẽ aed modũ
enĩ monnulli latronum in his domib: quas furtin
adgredi cupiunt: occultas hoiu solent explorans
substantics qui ꝑte tras noctis tenebras cautas
spargentes manuminutics arenarũ rec̃ditas

Expanded text:
pallore aut rubore mutasse, et ita subtiliter quispallore aut rubore mutasse, et ita subtiliter quisnam cui sit deditus uitio deprehendunt. illo namque unumquemque nostrum delectari certa ratione cognoscunt, ad cuius instigationem mox quodam notu uel motu corporis consensum coniuentiamque ab eo praestitam fuisse pentiamque ab eo praestitam fuisse perviderint. Quae ab illis aereis virtutibus ita deprehendi non mirum est, cum hoc a prudentibus quoque viris saepissime fieri videamus, ut scilicet interioris hominis statum de figura et vultu seu qualitate exterioris agnoscaquanto ergo certius haec ab his poterunt deprehendi, quos utique, ut spiritalis naturae, multo subtiliores ac sagaciores bominibus esse non dubium est. Quemadmodum enim nonnulli latronum in his domibus, quas furtim adgredi cupiunt occultas hominum solent explorare substantias, qui per taetras noctis tenebras cauta spargentes manu minutias harenarum reconditas
Abbreviated transcription (Latin):
sint ñ ꝑipsius animȩ naturã id ÷ ꝑ illũ interiorem
motũ in medullis ut ita dixerim ipsius latitaentẽ
sedexmotib: atq indigitis exterioris hois dephes¬
dunt: ut putacũ suggesserint gastrimar gicc̃:
oculos adfenestrã aut adsolem curiosius erexis¬
se ł dehora sollicit: inquisisse : cognoscunt deside¬
riũgulȩ fuisse susceptũ : si fornicationẽ ingeren¬
tes senserint eũ poctientꝰ telũ libidinis suscepisse
seuuiderint carne cõmotũ. autceste ñut oportuit
cduersus suggestianes inmundȩ suspiras sel csci¬
uiã intellegunt in pen& rabilib: animae libidinis
iaculũ fuisse defixũ: suncitam̃tẽ tristitiae surȩ
si furoris cedmouerint utrũ nãcorde in siderint.
gestucorporis. & sensibili cõmotione dinoscunt:
Cũ scilic& eũ ł infremuisse tacitũ ł cũquadã indig¬
natione suspiraesse uultũ c̃siderauerint quod ec̃

Expanded text:
sint non per ipsius animae naturam, id est per illum interiorem sint non per ipsius animae naturam, id est per illum interiorem motum in medullis ut ita dixerim ipsius latitantem, sed ex motibus atque indiciis exterioris hominis deprehendunt. ut puta cum suggesserint gastrimargiam, oculos ad fenestram aut ad solem curiosius erexisse uel de hora sollicitius inquisisse, cognoscunt desiderium gulae fuisse susceptum. si fornicationem ingerentes senserint eum patienter telum libidinis suscepisse seu uiderint carne conmotum aut certe non ut oportuit aduersum suggestionis inmundae suspirasse lasciuiam, intellegunt in penetralibus animae libidinis iaculum fuisse defixum. si incitamenta tristitiae, si irae, si furoris admouerint, utrumnam cordi insederint gestu corporis et sensibili conmotione dinoscunt, cum scilicet eum uel infremuisse tacitum uel cum quadam indignatione suspirasse seu uultum considerauerint quodam
Abbreviated transcription (Latin):
rũ ipscenim nouit occulta cordis: iob quoq: quisol
nosti cordechoiꝰ  XIIII. Germanus : hancration
quadicis nec ogitationes quidem nr̃as intueri ist
sp̃spossunt qđ exis timare : ual deputam : absurdi
dicente scriptura : si sp̃s potes tatẽ habentes ascena¬
rit suꝑte : &iterum: cũ diabol: misis& in corfimono
scariothes ut trader& dñm: ꝗͥ ergo credipot ÷ ñ pa¬
tere eis cogitationes nr̃as quarũ seminariũ ꝓpa
temaxima ipsis inmittentib: atq: instigantib: sen¬
tim: aborriri XU. SeRenus Nullidubiũ ÷ qđ
possint spirit: inmundi cogitationũ nr̃arũ attin¬
gerequalitates : sed indiciis eas sensibilib: forinsecus
colligentes : id ÷ aut exnr̃is dispositionib: Aut ex
uerb̵ & studiis inq̃ ꝓpensius nos ꝑspexerunt ind¬
nari : c&erũ illasq̃: necdũ deintͥnis animae ꝓdie
adireõnino ñ possunt : ipsaes quoq cogitationes
qua singer ut rũ susceptȩ ł quẽ admodũ susceptȩ

Expanded text:
rum: ipse enim nouit occulta cordis. Iob quoque: qui solus nosti corda hominum. GERMANVS : Hac ratione qua dicis ne cogitationes quidem nostras intueri isti spiritus possunt. quod existimari ualde putamus absurdum dicente scriptura : si spiritus potestatem habentis ascenderit super te, et iterum: cum diabolus misisset in corde Simonis Scariotae ut traderet dominum. qui ergo credi potest non patere eis cogitationes nostras, quarum seminarium pro parte maxima ipsis inmittentibus atque instigantibus sentimus oboriri? possint spiritus immundi cogitationum nostrarum attingere qualicolligentes, id est aut ex nostris dispositionibus aut ex uerbis et studiis in quae propensius nos perspexerint inclinari. ceterum illas quae necdum de internis animae prodierunt adire omnino non possunt. ipsasquas ingerunt, utrum susceptae uel quemadmodum susceptae
Abbreviated transcription (Latin):
ta sł ut anxiusꝰ ꝓad flictione scõrũ uidens eos
erũnis uaris actẽptationib: subiacere : ut ec̃¬
trapeccatores ñsolũ cebq ullo humiliationis
flagello cursũ mundiistius ꝑtracnsire sed &iã
afluenta diuitiarũ ac sũma rerũ õniũ ꝑsperi¬
tate gecudere : intolercbili zelo acsp̃ssiuferuo
re succensus exclamat: meicũpȩnemotis unt
pedes paulomin: effusis gressus mei: quia zela¬

Expanded text:
one sanctorum, uidens eos aerumnis uariis ac temptationibus subiacere et e contra peccatores non solum absque ullo humiliationis flagello cursum mundi istius pertransire, sed etiam afluentia diuitiarum ac summa rerum omnium prosperitate gaudere, intolerabili zelo ac spiritus sui more succensus exclamat: mei autem paene moti pedes paene effusi sunt gressus mei quia zela
Abbreviated transcription (Latin):
sunt & cũ hoũis ñ flagłbt̃ scilic& in futuro
cũ demonib: puniendi : qͥ in p̃senti ñ moruerunt
insocte ac disciplina filiorũ cũ hoius Flagel¬
lecri: Hieremices quoq: cũ dõ suꝑ hac impiorũ
ꝓsperitate disceptans lic& nequaquã dubita¬
resede iustitia dñ ꝓfiteatur dicens Iust: qui¬
demtues dñe sidisputẽ tecũt ausces t ccm̃ huius
tcentae in & qualitatis in quirens subiungit &dicit
uerũ toem̃ iusta loquar codte : quareuia impio¬
rũ ꝑsperatur bene ẽ omnib: qui p̃uaricantur
etinq agunt᷑ plantastieos & miser radicen
ꝓficiunt & faciunt fructũ ꝓpeestaoricorum

Expanded text:
s non flagellabuntur, scilicet in futuro cum daemonibus puniendi, qui in praesenti non meruerunt in sorte ac disciplina filiorum cum hominibus flagellari. Hieremias quoque cum deo super hac impiorum prosperitate disceptans, licet nequaquam dubitare se de iustitia domini profiteatur dicens: iustus quidem tu es domine, si disputem tecum, causas tamen huius tantae inaequalitatis inquirens subiungit et dicit: uerumtamen iusta loquar ad te: quare uia inpiorum prosperatur: bene est omnibus, qui praeuaricantur, et inique agunt? plantasti eos, et miserunt radicem: proficiunt et faciunt fructum. p
Abbreviated transcription (Latin):
coduer sus mundi pectores tenebrarũ hardĩ
c̃traspiritalia. nequitiae incaelestib: iib
liolum: tam̃ nosse unde hoc sit Itcenta int̾eos
differentia ł quẽ cedmodũ tantȩ nequitiae
extiterint grȩdus anadhoc creati sunt ut
hos ordines meclitiae sortirentur . & quodam¬
mͦ huic neqͥtiae militarens : Xxxiiii¬
Neaenus : quã quã ꝓpositionis urac totũtẽp
noctinae quieis sta nr̃is furent᷑ obtutib utad

Expanded text:
duersus mundi rectores tenebrarum harum, contra spiritalia nequitiae in caelestibus. uolumus tamen nosse unde haec sit tanta inter eos differentia, uel quemadmodum tanti nequitiae extiterint gradus? an ad hoc creati sint, ut hos ordines malitiae sortirentur et quodammodo huic nequitiae militarent? SEBENVS : Quamquam propositiones uestrae totum tempus nocturnae quietis ita nostris furentur ob
Abbreviated transcription (Latin):
regionis ut anticos ibidẽ uicos quiolĩ hac ipsa decau¬
sa omnis hacbitatore desestꝗ faciat ł ut insulaes
copparere : Hic igit᷑ cebbapaul: intantã cordis pu¬
ritatẽ qui &eflitudinis silentioq ꝓficerat
ut sidicã uultũ femineũ sed nefestim̃ta quidem
sexus illius ẽspectui suo pacter&ur offerri:
Nã cũcidẽ ꝑgenti ad cuĩ dcc̃ senioris cellani una
cũ abbate arcebio eiusdem solitudinis accola
casumulier obuicess& offensus occursu eius
tanta fugac ad suum rursus monasterium
p̃termisso qđ arripuerat piȩ uisitationis offici¬
orecucurrit: quantanull: a facie leonis ł in¬
manis simidraconis aufuger& itacut nememo¬
rati quidẽ cebbatis ardebii reuocantis eumꝰ

Expanded text:
regionis, ut antiquos ibidem uicos, qui olim hac ipsa de cauregionis, ut antiquos ibidem uicos, qui olim hac ipsa de causa omni sunt habitatore deserti, faciat uelut insulas apparere. hic igitur abba Paulus in tantam cordis puritatem quiete solitudinis silentioque profecerat, ut non dicam uultum femineum, sed ne uestimenta quidem sexus illius conspectui suo pateretur offerri. nam cum eidem pergenti ad cuiusdam senioris cellam una cum abbate Archebio eiusdem solitudinis accola casu mulier obuiasset, offensus occursu eius tanta fuga ad suum rursus monasterium praetermisso quod adripuerat piae uisitationis officio recucurrit, quanta nullus a facie leonis uel inmanissimi draconis aufugeret, ita ut ne memorati quidem abbatis Archebii reuocantis eum
Abbreviated transcription (Latin):
quã tam̃ ñde in dustric necuitio ꝓpͥeuolunta¬
tis sed alterius circum uentione c̃trax̃ ẽfes¬
tim aleone ẽteritur itadeeo scriptura nas¬
rante: uirdĩ est qui inoboediens fuit oridni
&t radedit eum dñs leoni & c̃fregit eum : iuxtauer¬
bũdnũ quol ocut ÷: in quofacto & solationẽ delicti p̃¬
sentis atq: erroris in cauti & iustitiae merita ꝓqui
citas ipsac &c̃tinentia p̃datoris ostendit quanihil
penit: audet uoracisse ma bestia: dracdito sibi
cadacuerex degustare: Xxli Cuius ke inr̃is
in abbite peculo ł mõse quihabi tauit locum
huius solitudinis : quicalam: nuncupat᷑ : Nãpor
cõmimarat: ẽ inheremo qo ladiac& pane fusiciui¬
tateͥ quã selitudinẽ nolim factã aequae sel sissimȩ
mundatione cognouim : q: quotiens flauerit
sis aquilonis destagnis inpulscc ac suꝑ fusce adiaceñ¬
tib celeris itaomnem. illius suꝑficiẽ c̃tegit᷑

Expanded text:
quam tamen non de industria nec uitio propriae uoluntaquam tamen non de industria nec uitio propriae uoluntatis, sed alterius circumuentione contraxit, confestim a leone conteritur, ita de eo scriptura narrante: uir dei est, qui inoboediens fuit ori domini, et tradidit eum dominus leoni, et confregit eum iuxta uerbum domini, quod locutus est. in quo facto et solutionem delicti praesentis atque erroris incauti et iustitiae merita, pro citas ipsa et continentia praedatoris ostendit, qua nihil penitus audet uoracissima bestia de tradito sibi cadauere degustare. cuius rei nostris in abbate Paulo uel Moyse, qui habitauit locum huius solitudinis qui Calamus nuncupatur. nam prior conmoratus est in heremo quae adiacet Panephysi ciuitati, quam solitudinem non olim factam aquae salsissimae inundatione cognouimus. quae, quotiens flauerit spiritus aquilonis, de stagnis inpulsa ac superfusa adiacentibus terris ita omnem illius superficiem contegit
Abbreviated transcription (Latin):
racur eius & scruus ÷:nis qđ in hoc isti disperatius
egrotant qđ cũ sint eorũ mancipia nec in pugna¬
rese ab illi s nec dominatũ eorũ deferre cognos¬
cunt : c&erũ corporalit̃ tradit satane : ł in¬
firmitatib: magnis &icc̃uiros scõs nouim: ꝓle¬
uissimis quib:q delictis cũ mnillis noenuissimũ
quidẽ neuũ aut maculã in illo iudicudie patitͥ
inuenire diuina clem̃tia. omnẽ sordis eorũ
codillã ꝑp&uitatem nulla indigentis poenali
purgactione transmittat: & excoquã inquid
adpurũ scoriãtuã &ccuferã õnestagnũ tuum
& posthȩc uocaberis ciuitas iusti urbs fidelis : &i
itaelegit corda dñs : &iterũ : aurũ & corgentũ
ꝓbat ignis uir aũꝓbat᷑ infornace humiliationis
illud quoq:: quẽ enim diligt dñs corripit. Flac¬
gellat aũ õnẽ filiũ quẽ recepit: qđ in illo ꝓf&ca
atq hoiedi int̃cio regnorũ libromanifeste ui¬
dem: inpl&ũ qui ꝓculpaunius in oboedientiae

Expanded text:
ratur, eius et seruus est. nisi quod in hoc isti desperatius aegrotant, quod, cum sint eorum mancipia, nec inpugnari se ab illis nec dominatum eorum ferre cognoscunt. ceterum corporaliter traditos Satanae uel infirmitatibus magnis llis ne tenuissimum quidem naeuum aut maculam in illo iudicii die patitur inueniri diuina clementia, omnem sordis eorum ad illam perpetuitatem nulla indigentes poenali purgatione transmittat. et excoquam, inquit, ad purum scoriam tuam, et auferam omne stagnum tuum. et post haec uocita eligit corda Dominus . Et iterum: Aurum et argentum probat ignis, vir autem probatur in fornace humiliationis . Et illud quoque: Quem enim diligit Dominus, corripit; flagellat autem omnem filium quem recipit. Quod in illo propheta atque homine dei in tertio Regnorum libro manifeste uidemus inpletum, qui pro culpa unius inoboedientiae,
Abbreviated transcription (Latin):
bilis uir ect obrep̃ hensionẽ umiuf sermonis
qi c̃tra cebbatẽ machariũ disputans paulo
durius ꝓtulits quad ec̃ scilic& opinione p̃uentus
tãdiro ẽfestimẽ tradit semam ut humanas
egestiones orsuo cebeo suppl&us in gerer&
qđ flacgellũ purgationis gratia sed ñsintulis se
nescilic& in eo ł mom̃tanei delictimacula reside¬
r& uelocitate curationis ciꝰ: atq auctore reme¬
dii demonstrecuit. Nec c̾tinuo cebbate macha¬
rio inoratione submis sodictocitius nequã sp̃s
abeo fugect: cobscessit XXIIIII. Ex quo
ma ni feste ꝑpendit  ñ debereeos cebominari ł
nr̃is utilitatib inrogentꝰ : Et idcirco eos ł ut pe¬
dagogis traditos humiliari ut discedentes ex hoc
mundo ł purgatiores ceduitã alicc̃ traens ferantꝰ
in p̃senti sactanȩ min teritũ calnis ut sp̃s seduus
Nus: & quomodo eos ñ solũ difpici aebhoius ł hor¬
reri sed &ic̃a cõmunione dominica in nr̃is ꝓuin¬

Expanded text:
bilis uir esset, ob reprehensionem unius sermonis, quem contra abbatem Macarium disputans paulo durius protulit quadam scilicet opinione praeuentus, tam diro confestim est traditus daemoni, ut humanas egestiones ori suo ab eo suppletus ingereret. quod flagellum purgationis gratia se dominus intulisse, ne scilicet in eo uel momentanei delicti macula resideret, uelocitate curationis eius atque auctore remedii demonstrauit. nam continuo abbate Macario in oratione submisso dicto citius nequam spiritus ab eo fugatus abscessit. Ex quo manifeste perpenditur non debere eos abominari uel nostris utilitatibus inrogentur, et idcirco eos uelut paedagogis traditos humiliari, ut discedentes ex hoc mundo uel purgatiores ad uitam aliam transferantur ti Satanae in interitum carnis, ut spiritus saluus NVS: Et quomodo eos non solum despici ab omnibus uel horreri, sed etiam a communione dominica in nostri
Abbreviated transcription (Latin):
mepotest: idorco & conimae q itidẽ sp̃s ÷ itacuniri posse
reditur ut eam quoq similitꝰ suae naturae red¬
dat capacẽ qđ soli÷ possibili trinitati ꝙ̃ sic uni¬
uersȩ intallactu cclis naturae efficitur pene¬
tratrix ut ñ solum circũ plecti ect̃ atq tebire
sed&ixem in labiei. & ł ut incorporec. coo poripos¬
sit infundi: lic& enĩ ꝓnunciem: ñ nullass et̃ sp̃i¬
tales naturces ut  angeli archaengeli c&req: uir¬
tutos ipsec quoql anima nr̃a ł certe acristo supti¬
lis taeiñ in coaporeae nullacten: estimaende si ha÷¬
bent enimo secundũ secorpus quo subsistunt. Lieoe
tiuã itce dicentis : E coopora colestia & corpora
t̃ rostria : & iterũ : seminat᷑ corp animalo sur¬
ge carpus spiritale : quib manifeste collegitur
nibil eẽ ineoaporeũ nisidm̃ solũ Et idcirco ipsi
ttereũmodo possepen& rabiles om̃s spitades
at eu insellec tuades eẽ substantices eo qđ solus

Expanded text:
me potest, idcirco et animae quae itidem spiritus est ita uniri posse me potest, idcirco et animae quae itidem spiritus est ita uniri posse creditur, ut eam quoque similiter suae naturae reddat capacem. quod soli est possibile trinitati, quae sic uniuersae intellectualis naturae efficitur penetratrix, ut non solum circumplecti eam atque ambire, sed etiam inlabi ei et uelut incorporea corpori possit infundi. licet enim pronuntiemus nonnullas esse spiritales naturas, ut sunt angeli, archangeli ceteraeque uirtutes, ipsa quoque anima nostra uel certe asr iste subtilis, tamen incorporeae nullatenus aestimandae sunt. habent enim seoundum se corpus quo subsistunt, licet ntis: et corpora caelestia, et corpora terrestria, et iterum: seminatur corpus animale, surgit corpus spiritale. quibus manifeste colligitur nihil esse incorporeum nisi deum solum, et idcirco ipsi tantummodo posse penetrabiles omnes spiritales atque intellectuales esse substantias, eo quod solus
Abbreviated transcription (Latin):
sit: õnimodis in possibilẽ ÷: hoc nã̃q solũmꝰ dĩta¬
tiq̃ sola in corporea simplexq natura ÷ rectissi¬
me tribu&ur: XI. Ger manus: huic rationi
scctis arbitramur eẽ c̃trariũ illud qđ uidem:
marreptitiis fieri cũ adflati spiritib: in mun¬
dis locuitur: &agunt eaq̃ nesciunt: quomꝰ
ergo animas eocũ. spiritib: illis ñcredamus uni¬
riquorũ illas uidem : ł ut organũ factas & de¬
relato naturc distatu ad illorũ mot  cdfoc
mnerguminis fieri : cũ spiritib: inmundis arrep¬
tiloquunt᷑ ł agunt eccq̃: nolunt ł qđ eaq̃
stac̃ eos in fusionẽ spiritiũ sustinere certissi¬
mũ ÷ quid ã enim sic ad flant᷑ ut nequa¬

Expanded text:
sit, omnimodis inpossibile est. hoc namque solummodo deitasit, omnimodis inpossibile est. hoc namque solummodo deitati, quae sola incorporea simplexque natura est, rectissime tribuitur. GERMANVS: Huic rationi satis arbitramur esse contrarium illud quod uidemus in adrepticiis fieri, cum adflati spiritibus inmundis loquuntur et agunt ea quae nesciunt. quomodo ergo animas eorum spiritibus illis non credamus uniri, quorum illas uidemus uelut organum factas et derelicto naturali statu ad illorum motus adfecin energumenis fieri, cum spiritibus inmundis adrepti loquuntur uel agunt ea quae nolunt uel quod ea quae istam eos infusionem spirituum sustinere certissimum est. quidam enim sic adflantur, ut nequa
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ soest animae : cũ istis sp̃itib nequã t cc̃indiscre¬
tum ꝑmixtũq c̃sortiũ quosic eidẽ ñdicã iungi
sed uniri possint & cclloqui ecc̃ insensibilit᷑ & i¬
seri atq inspirari illiq cũq uoluerint & ade aq̃
placuerit eãuedeant instigcore eiq cogitatio
nes ac motus atq ꝑlustrent: Taentaq int̃ ipses
acm̃tẽ unitas ficet ut sinedi gratia quide xilo¬
rũ incitamoi quid qu exnr̃a uoluntate ꝓcedat ds¬
cermipene ñ possit: A Senenus : p̃mirũ :
posse spiritũ. spiritui insensibilitꝰ coniugcori
& occultã suco dendiuim adea q̃: libita fuerint
exercere : Est enĩ int̾ eossicut in hõĩes q dcc̃ substan¬
tiae similitudo atq cognatio: siquidem definitio
q̃ denatura conimae ad sumit᷑ &ic̃ illorũ substan¬
tiae similitꝰ q o aptatur: Altrinsecus uͦ eossibi
inseri ł uniri. itaut capax celt alterius eẽ pos¬

Expanded text:
quaeso, est animae cum istis spiritibus nequam tam indiscrequaeso, est animae cum istis spiritibus nequam tam indiscretum permixtumque consortium, quo sic eidem non dicam iungi, sed uniri possint, ut et adloqui eam insensibiliter et inseri atque inspirare illi quaecumque uoluerint et ad ea quae placuernes ac motus videant atque perlustrent: tantaque inter ipsos ac mentem unitas fiat, ut sine Dei gratia, quid ex illorum incitamento, quid ex nostra uoluntate procedat, discerni paene non possit? SERENVS: Non mirum est posse spiritum spiritui insensibiliter coniugari et occultam suadendi uim ad ea quae libita fuerint exercere. est enim inter eos siont inter homines quaedam substantiae similitudo atque cognatio, siquidem definitio, quae de natura animae adsumitur, etiam illorum substantiae similiter coaptetur. altrinsecus uero eos sibi inseri uel uniri, ita ut capax alter alterius esse pos
Abbreviated transcription (Latin):
uoluis sert sicis quẽ admodũ ced suggerendũ
itaetcedẽ pellen du facultaes uiolenta suppaa
tasto a d̃ sibuta: quorũ tam̃ potentiã mpua¬
m̃tio remilitant uirtutȩ ꝓ nob quã aduer sus nos
illorũ multitudo ẽfligit: nc̃bonarũ rerũ non
tantũ suggestor sed&icõfautor atq inpulsoe ÷
ds̃ itaut nonnũquã nos &icc̃ inuitos &ignoran¬
tes cđtrahat codsalutẽ: Consta tergo neminẽ
posse cadabalo decipinisiillũ quip̃bere ei malue¬
rit suac uoluntatis adsensũ : qđ ec desi cstes his
uerbs euident᷑ exp̃ssit: quia enĩ ñ fit c̃tradictio
cobhis quifaciunt malũ cito. Ideo repl&ũ ÷ cor
filiorũ hois in ipsis ut faciant᷑ mala: Ergo ma¬
nifestũ ÷ hinc unum quẽq: delinq re : qđ ingru¬
entib: cogitationib: prauis ñ c̃festim repulsũ
contradictionit obiciat: ncc̃ resistite inquid ei
& fugi& ccuobis uiiii. GeRmnanus qđ istud

Expanded text:
uoluissent, si eis quemadmodum ad suggerendum, uoluissent, si eis quemadmodum ad suggerendum, ita et ad conpellendum facultas utas est attributa. Quorum tamen potentiam et impugmentiore militant uirtute pro nobis quam aduersus nos illorum multitudo confligit nam bonarum rerum non tantum suggestor, sed • etiam fautor atque inpulsor est deus, ita ut nonnumquam nos etiam inuitos et ignorantes adtrahat ad salutem. constat ergo neminem posse a diabolo decipi nisi illum, qui praebere ei maluerit suae uoluntatis adsensum. quod Ecclesiastes his uerbis euidenter expressit: quia enim non fit contradictio ab his qui faciunt malum cito, ideo repletum est cor filiorum hominis in ipsis ut faciant mala. ergo manifestum est hinc unumquemque delinquere, quod ingruentibus cogitationibus prauis non eis confestim repulsam contradictionis obiciat. nam resistite, inquit, ei, et fugiet a nobis. GEBMANVS: Quod istud,
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur debeata c̃uersatione scõrũ icc̃ sub¬
arratũ teneat in p̃senti id ÷ sit ei ds omã inq̃m
Uii. Ger manus: possit forsitan hac uolu¬
bilitaes m̃tis aliquatenus coerceri sieã ñ tantus
aduersccriorũ numeris circum uallans ad ea
q̃: ñ uult: immo quo illã suȩ quoq: natura mobi¬
litas rapit indesinent᷑ impeller& : quãcum
ta innumerabiles tc̃potentes tãq tribiles
circũ ageent mimici resisti illis abhac p̃sertim
fragilicarne in possibila crederemusnisi ad
hanc opinionẽ ur̃is sententiis ł ut celestib: an¬
maremur oraculis : Viii. Serenus: aduer¬
sarios quidem nob̵ iugit insidiari quicũq interi¬
oris hois exꝑtis pugnas dubitare ñ possunt:
sedita dicims hos nr̃is ꝓfectib: ceduerscri uteos
tcentũ mͦ incentores malorũ ñ&icc̃ inpulsores
cũ credam : Eerũ nullus lioiupͥossit omnino
uit age peccatũ qđ cũq illi cordib: nr̃is inurere

Expanded text:
dicitur de beata conuersatione sanctorum, iam subdicitur de beata conuersatione sanctorum, iam subarratum teneat in praesenti, id est sit eum. Germanus: Posset forsitan haec volubilitas mentis aliquantenus coerceri, si eam non tantus aduersariorum numerus circumuallans ad ea quae non uult, immo quo illam suae quoque naturae mobilitas rapit, indesinenter inpelleret. quam cum tam innumerabiles, tam potentes tamque terribiles circumagant inimici, resisti illis ab hac praesertim fragili carne inpossibile crederemus, nisi ad hanc opinionem uestris sententiis uelut caelestibus animaremur oraculis. SERENVS: Aduersarios quidem nobis iugiter insidiari, quicumque interioris hominis experti sunt pugnas, dubitare non possunt. sed ita dicimus hos nostris profectibus aduersari, ut eos tantummodo incentores malorum, non etiam inpulsores esse credamus. ceterum nullus hominum posset omnino uitare pecoatum quodcumque illi cordibus nostris inurere
Abbreviated transcription (Latin):
qui sua g̃s & sinelabore est inegestate erit : &ite¬
rũ, uir indoloubis laborat sibi : &uim facit ꝓditio¬
nisuae : Nec ñ &icc̃: regnũ cȩlorũ uimpatitꝰ &uo¬
lenti dripu ł illud : Nulla nãq: uirt : sine labare
ꝑficitur: neculli possibile ẽ codistã quã cupitis
stccbilitatẽ m̃tis sin eingenti cordis etritione
c̃scendere: Homo enim laborẽ nascitur : quiut¬
inuirũ ꝑfectũ possit occurrere dnm̃ surã & a¬
tisplenitudinis xp̃i: maiore eum nec esse ẽ in¬
tentione sẽꝑ eẽ ꝑuigilẽ: iugiq sollicitudine
desudare : ad cuius tam̃ mensurae plenitudinẽ
& inbutusea fuerit in p̃senti: eãq cedhuc in hoc
scło positus p̃lib arit. xp̃iq mẽbrũ p̃ciosissi¬
mũ designatus arrã c̃paeginis illius ꝑ quã corpo¬
rieius ualeat copularu in haccarne possede¬
rit : Vnũdũ taxat desideruns unum sitiens
adunũ om̃s ñsolũ actassuos uerũ &iã cogra¬
tiones semp intendens : ut illud qđ in faturum

Expanded text:
uauis et sine dolore est, in egestate erit, et iterum: uir in doloribus laborat sibi et uim facit perditioni suae: nec non etiam regnum caelorum uim patitur, et uiolenti diripiunt illud. nulla namque uirtus sine labore perficitur neo ulli possibile est ad istam quam cupit stabilitatem mentis sine ingenti cordis contritione conscendere. homo enim labori nascitur. qui utin uirum perfectum possit occurrere, in mensuram aetatis plenitudinis Christi, maiore eum necesse est intentione semper esse peruigilem iugique sollicitudine desudare. ad cuius tamen mensurae plenitudinem  inbutus ea fuerit in praesenti eamque adhuc in hoc saeculo positus praelibarit, Christique membrum pretiosissimum designatus arram conpaginis illius, per quam corpori eius ualeat copulari, in hac carne possederit, unum dumtaxat desiderans, unum sitiens, ad unum omnes non solum actus suos, uerum etiam cogitationes semper intendens, ut illud, quod in futurum
Abbreviated transcription (Latin):
ce legim: designatũ : constitu& ibi XIAIA px AC
&centurionis : & quinqua genarios & do canos:
&itanos quoq dignitatis huiꝰ copice sublimati
hebebim: hanc imperandi potestatẽ atq uir¬
tutẽ: quia nĩqͥb nolum: cogitationib cebduca¬
murssed his quib: spiritalitꝰ delectamur in mo¬
rari ł inherere possimus : malis quidem sugges¬
tionib: impercntes abite & abebunt: bonis u¬
dicem: uenite : &uenient : ser uoquoq nr̃o id ÷
corpori eaq castitatis ł c̃tinentiae s̃ similiter
iniungemt & sine ulla c̃tradictione deser¬
u& : p lac suscitans nob̵ aduersus c̃cupiscentiȩ
stimulos. sedomnẽ exhibens spũi fecmulatũ
huiuscenturionis qualia crmasint u ł adq̃ ꝓelioꝵ
exercitia p̃parentꝰ  Audibeatũ apfelũ p̃dicantẽ :
Arma in qͥđ militiaenrae ñ carnalia sed potentiã
dõ: dix̃ qualicsint id÷ ñ carnalia nec in¬
nec in¬
firma sed spitedia. & potentia dõf Deinde¬

Expanded text:
ce legimus designatum: constitue tibi χιλιἁχας, et ce legimus designatum: constitue tibi χιλιἁχας, et centuriones, et quinquagenarios, et decanos. et ita nos quoque dignitatis huius apice sublimati habebimus hanc imperandi potestatem atque uirtutem, qua non quibus nolumus cogitationibus abducamur, sed his quibus spiritaliter delectamur inmorari uel inhaerere possimus, malis quidem suggestionibus imperantes \'abite\' et abibunt: bonis udicemus \'uenite\' et uenient seruo quoque nostro, id est corpori ea quae castitatis uel continentiae sunt similiter iniungemus et sine ulla contradictione deseruiet, non iam suscitans nobis aduersos conoupiscentiae stimulos, sed omnem exhibens spiritui famulatum. hoiua centurionis qualia arma sint uel ad quae proeliorum exercitia praeparentur, audi beatum apmilitiae nostrae non sunt carnalia, sed potentia deo. dixit qualia sint, id est non carnalia nec infirma, sed spiritalia et potentia deo. dei
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectȩ m̃tis figura ꝑillũ euangelicũcenturionem
pulcherrimȩ designat᷑ cui uirt : atq c̃stantia qua
ñ quib lib& ingruentib: cogitationib: abduceba¬
tur sed ꝓsuo iuditio ł cedmittebat bonas ł otra¬
rices absq: ulla diffacultate pellebat hac tropica
significatione descripta ẽ : Ncc̃ & egd homosum
sub potestate hab sub memulites : &dicohuiouade
&uadit & alio ueni &uenit : & seruomeo fachoo
& feccit : Sugitur nos quoq: uirilitꝰ ceduersis
ꝑturbationes &uitia dimicantes potuerim : ea
dicioninrẽ discritioniq: subicere acmilitantes
in carnenta extinguere pacssiones ł instacbilẽ
cogitationũ nostrarũ cohortẽ rationis imperio
subiugecre acdominicae crucis salictari uixillo
diris simas ceduersceriarũ potestatũ tur bas
at̾ minp nr̃i pectori : ꝓpulscre ꝓtantoiũ meri¬
tis triũ phorum ad spĩtedes centurionis ordinẽ
puehemur quẽ mnexodo quoq ꝑ morsen mosti¬

Expanded text:
perfectae mentis figura per illum evangelicum centurionem pulcherrime designatur. Cujus virtus atque constantia, qua non quibuslibet ingruentibus cogitationibus abducebatur, sed pro suo judicio vel admittebat bonas, vel contrarias absque ulla difficultate pellebat, hac tropica significatione descripta est: Nam et ego homo sum sub potestate habens sub me milites, et dico huic: et uadit, et alio: ueni, et uenit, et seruo meo: fac hoc, et facit. si igitur nos quoque uiriliter aduersus perturbationes et uitia dimicantes potuerimus ea dicioni nostrae discretionique subicere ac militantes in carne nostra extinguere passiones uel instabilem cogitationum nostrarum cohortem rationis imperio subiugare ac dominicae crucis salutari uexillo dirissimas aduersariarum potestatum turmas a terminis nostri pectoris propulsare, pro tantorum meritis triumphorum ad spiritalis huius centurionis ordinem prooehemur, quem in Exodo quoque per Moysen mysti
Abbreviated transcription (Latin):
dientiam cũ impl&a fuerit pͥmũ ura oboedi¬
entia qua qm̃ singillatim ꝑcurreresicut nec esscc¬
rium ita &icm alterius tẽporis ÷ armorũ tan¬
tũ mͦ uolo uob genera ꝓpͥ&ates patefacere qͥb:
nos quoq: siuolumus bella dũ ꝑeliari & int̾centu¬
riones euangelicos militare : accinti iugit᷑ de¬
bemus incedere : Sumite in qđ scutũ fidei in quo
possitis omã tela nequissimi ignita ex tingue¬
re : Ergofides : q̃ extinguens ardentis sima libi¬
dinũteloc m&ufuturi iudici & caelestis regni
eredulitate mortificat : & loricã in qđ caritatis

Expanded text:
dientiam, cum inpleta fuerit primum uestra oboedientia. quae quoniam singillatim percurrere sicut necessarium, ita etiam alterius temporis est, armorum tantummodo uolo uobis genera proprietatesque patefacere, quibus nos quoque, si uolumus bella domini proeliari et inter centuriones euangelicos militare, accincti iugiter debemus incedere. sumite, inquit, scntumfidei, in quo possitis omnia tela nequissimi ignita restinguere. ergo fides est quae excipiens ardentissima libidinum tela metu futuri iudicii et caelestis regni credulitate mortificat. et luricam, inquit, caritatis.
Abbreviated transcription (Latin):
Iil Descopone nostra¬
Iul. deint̃ sogatione abbatis morsi suꝑ ꝓpositione p̃distu¬
U Dedo paratione ei qͥdestinata ferire contendat¬
INDehis quia brenunti antes mundo. ad ꝑfectionẽ
sine caritate contendunt
IDeappetenda traniquillitate cordis¬
VIIDe principu sconatu erga diuinarũ rerum contẽ¬

Expanded text:
responsione nostra. De interrogatione abbatis Moysi super propositione praedicta. De conparatione eius qui destinata ferire contendat. De his qui abrenuntiantes mundo ad perfectionem sine caritate contendunt. De appetenda tranquillitate cordis. De principali conatu erga diuinarum rerum contem
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditate &iã ccbbatis sccrapionis Tcc̃grauis
error nequis simorũ : ut arbi tramur dȩmonũ
calliditate c̃cept : ñ enim parua disperatione
deicimur : Considerantes cũ labores tantos :
quosꝑ hͦ annos in hacheremo tã laudabiliter
exigit ignorantiae huius uitio ñ solũ pronihilo
penitur ꝑdqͥdisse sed &iã ꝑp&uȩ moatis incur¬
rissediscrim̃ lindeergo ł cureihicta grauis er¬
ror inrepserit primũ desideram : agnoscere
deindeq sumus edoceri quẽ tediodũ adillam
sruans quaditatẽ dequa pridẽ non solũ copiose
sed edam magnificedisput asti ꝑuenire possenus:
in hocenim ꝓfecit in nobis admirabilis illa c̃latio
ustuponem tantũmͦ intis incuter& Nquẽ admo¬
due arpsicere lad p̃hendere ualeremus os¬
condor& .VI Isaac: ñ ÷ mirandã holl smpli¬
sis sinũ & des ubstantia acnatura duimnitatis nũ¬
quã prinit. eruditũ rusticitatis uitio & c̃su&udine

Expanded text:
cupiditati etiam abbatis Sarapionis tam grauis cupiditati etiam abbatis Sarapionis tam grauis error, nequissimorum at arbitramur daemonum calliditate conceptus. non enim parua desperatione deicimur considerantes eum labores tantos, quos per quinquaginta annos in hac heremo tam laudabiliter exegit, ignorantiae huius uitio non solum penitus perdidisse, sed etiam perpetuae mortis incurrisse discrimen. nnde ergo uel cur ei hic tam grauis error inrepserit, primum desideramus agnoscere. deinde quaesumus edoceri quemadmodum ad illam orationis qualitatem, de qua pridem non solum copiose, sed etiam magnifice disputasti, peruenire possimus. in hoc enim profecit in nobis admirabilis illa conlatio, ut stuporem tantummodo mentis incuteret, non quemadmodum eam perficere uel adprehendere ualeremus ostenderet. ISAAC: Non est mirandum hominem simplicissimum et de substantia ac natura diuinitatis numquam penitus eruditum rusticitatis uitio et consu
Abbreviated transcription (Latin):
tionib: mot : ad fidẽ catholicȩ traditionis ad trac¬
tust Cũq suꝑ hoc eiꝰ ad sensuinfinita ł abbatẽ
pafnutiũ : ł nosomĩs lexitia repleuis se& : qđ scilica
uirũ tandeantiquitatis. tantisq uirtutib c̃sũma¬
tũ imperitia sola simplicitate rusticitatis errantẽ
nequaquã usq ad finẽ deuiare dñs atramiterecte
dĩtatis quã ꝓponere sibi inoratione c̃sueuerat
abolerides uocor desentir& ut in amarissimos fl&
crebgosq singultos repente ꝓrũpens in trãq
ꝓserat : cũ heiulatuua dissimo pclamar& : heu me
miserũ tuler̃ amedm̃ meũ & quẽ nc̃ teneã non
ad abbatẽ isaac rediuim : quẽ c ominus intuenter
hissermonib: adorsisumus IIII. LC&NO S &ã
ceracius reiquȩ nuꝑ obhorta t nouitate p̃teri¬
tȩ c̃lationisq suꝑ orationis stactu digesta ẽ
desideriũ recurrere. ad tu& beatitudinẽ post¬
positis õnib: inuitar& adiecit tam̃ aliquid huic

Expanded text:
tionibus motus ad fidem catholicae traditionis adtractionibus motus ad fidem catholicae traditionis adtractus est. cumque soper hoc eius adsensu infinita uel abbatem Pafnutium uel nos omnes laetitia repleuisset, quod scilicet uirum tantae antiquitatis tantisque uirtutibus consummatum, inperitia sola et simplicitate rusticitatis errantem, nequaquam usque ad finem deuiare dominus a tramite rectdeitatis, quam proponere sibi in oratione consueuerat, aboleri de suo corde sentiret, ut in amarissimos fletus crebrosque singultus repente prorumpens in terramque prostratus cum heiulatu ualidissimo proclamaret: heu me miserum! tulerunt a me deum meum, et quem nunc teneam non ad abbatem Isaac redivimus, quem cominus intuentes his sermonibus adorsi sumus. CAPUT IV. citra eius rei quae nuper oborta est nouitatem praeteritae conlationis, quae super orationis statu digesta eet, desiderium recurrere ad tuam beatitudinem postpositis omnibus inuitaret, adiecit tamen aliquid huic
Abbreviated transcription (Latin):
cõmanebant dec appadotiae pastib: adueni¬
r& quẽbeat pafnutius sum agratulatione sus¬
cipiens adẽfirmationẽ fideiq fuerat p̃dicti
pontificis litteris c̃p̃hensa ꝓducens in mediũ
ebideunctis fratrib: sciscitatur quẽ codmodũ
illud qđi genesi dicitur : fecmhoie a dimagi
nẽ & simltđ nr̃am : catholica totius orientis
intp̃tarentur acclesiae : Cũq ille non seđ
humilẽ litteresonum sed spitalitꝰ imaginem
di esimilitudñ tradi: ab uniuersis aeclesiarũ
principib explanar& idq copioso sermono
neplurmis scripturarũ testimoniis adꝓbassee
nec posse in illã in iñsa & inc̃prehensibilem
atq: inuisibilem maiestatẽ : aliquid huius modi
cadere : quodhumana cõpositione ualeat acsim¬
litudine circum scribi quippeq incorpore a
in cõposita simplexq natura sit q: q siuit oculis
dep̃ hendi itam̃ te non ualeat estimari : tandẽ
senex multis acualidis simis doctis simiuiri adser¬

Expanded text:
conmanebant, de Cappadociae partibus adueniconmanebant, de Cappadociae partibus adueniret quem beatus Pafnutius summa gratulatione suscipiens ad confirmationem fidei, quae fuerat praedicti pontificis litteris conprehensa, producens in medium coram cunctis fratribus sciscitatur, quemadmodum illud quod in Genesi dicitur: faciamus hominem ad imagistram, catholicae totius Orientis interpretarentur ecclesiae. cumque ille non secundum humilem litterae sonum, sed spiritaliter imaginem dei ac similitudinem tradi ab uniuersis ecclesiarum principibus explanaret idque copioso sermone ac plurimis scripturarum testimoniis adprobasset, nec posse in illam inmensam et inconprehensibilem atque inuisibilem maiestatem aliquid huiusmodi cadere quod humana conpositione ualeat ac similitudine circumscribi, quippe quae incorporea et inconposita simplexque natura sit quaeque sicut oculis deprehendi, ita mente non ualeat aestimari, tandem senex multis ac ualidissimis doctissimi uiri adser
Abbreviated transcription (Latin):
nib: quierant in aegrptimonasteriis p̃mine¬
bantsitae hȩc epistalare futata sut p̃tꝰ abbatem
pasnutium nr̃ae c̃gregationis prb̃mnull eam
ceerorũ prbrorũ qui in eadẽ heremo aliis
trib: exdesiis p̃sidebant ne legi quidẽ aut reci¬
tari insuis c̃uentib: ꝓrsus admitterent. Iu¬
Intͥhosergo qui hoc d&iebantur errore fuit
antiquis sime districtionis : atq in actuali discipli
naꝑ om̃a c̃sumatus : noie sarapion cuius inperitia
suꝑ p̃dicti dogmatis opinione : tantũ p̃iudicabat
cunctisuera tenentib: fidem quantũ ipse. ł uitȩ
merito uel antiquitate tẽporis om̃s feremona¬
chos anteibat: cũq hic sci prbi pafnutii multis
adortationib: adtramitẽ rectefidei ñ possit
adduci eo qđ nouella ei haec ꝑsuasio nec ab anteri¬
orib: aliquando cõꝑta ł trcedita uider&ur¬
accidit ut quidã diacon: sũ mȩscientiȩ uir non
fotin: desiderio uiden difrs qui meadẽ here mo

Expanded text:
nibus qui erant in Aegypti monasteriis praeminenibus qui erant in Aegypti monasteriis praeminebant, ita est haec epistula refutata, ut praeter abbatem Pafnutium nostrae congregationis presbyterum nullus eam ceterorum presbyterorum, qui in eadem heremo aliis tribus ecclesiis praesidebant, ne legi quidem aut recitari in suis conuentibus prorsus admitteret. Inter hos ergo qui hoc detinebantur errore fuit antiquissimae districtionis atque in actuali disciplina. per omnia consummatus nomine Sarapion, cuius inperitia super praedicti dogmatis opinione tantum praeiudicabat cunctis ueram tenentibus fidem, quantum ipse uel uitae merito uel antiquitate temporis omnes fere monachos anteibat. cumque hic sancti presbyteri Pafnutii multis adhortationibus ad tramitem rectae fidei non posset adduci, eo quod nouella ei haec persuasio nec ab anterioribus aliquando conperta uel tradita uidereturaccidit ut quidam diaconus summae scientiae uir nomine Photinus desiderio uidendi fratres, qui in eadem heremo
Abbreviated transcription (Latin):
quib &initiũ quadrage simȩ & dies paschȩ ñ folum
ꝑciuitates om̃s sed &iã ꝑ uni uersce monasteria
designe&ur: scđ huncigitur morẽ p: dies ad modum
paucos quã siperior cũ abbate isaacfuerat᷑
chali c̃trameptã quoq antropomor fitarum
beresim longa disputationẽ disseruit eamq copi¬
oso sermonedes truxit: quod tanta ÷ amaritudi¬
ne abuniuerso ꝓpemodũ generemonachorũ
quiꝑtotã ꝓuinciam egnptimorabantur:
psimplicitatis errore susceptũ ut ec̃trario me¬
moratũ pontificem ł utheresi grauissima de¬
prauatũ parsmaxima seniorũ ab uniuenso
fraternitatis corpore decerner& d&estantũ
qđ scilic& inpugnare scripturaescẽ sententiã
uideretur negans õmipotentẽ dm̃ humanȩ
figurȩ c̃positione formatu cu̾adeiꝰ imaginem
creatũ adamscripture manifestissimȩ testa¬
r&ur: deniq &cebhis quierant inheremosci¬
tu cõmorantos quiq ꝑfectione acscientia om¬

Expanded text:
quibus et initium Quadragensimae et dies Paschae non solum quibus et initium Quadragensimae et dies Paschae non solum per ciuitates omnes, sed etiam per uniuersa monasteria designetur. secundum hunc igitur morem post dies admodum paucos quam superior cum abbate Isaac fuerat achali contra ineptam quoque Anthropomorphitarum haeresim longa disputatione disseruit eamque copioso sermone destruxit. quod tanta est amaritudine ab uniuerso propemodum genere monachorum, qui per totam prouinciam Aegypti morabantur, pro simplicitatis errore susceptum, ut e contrario memoratum pontificem uelut haeresi grauissima deprauatum pars maxima seniorum ab uniuerso fraternitatis corpore decerneret detestandum, quod scilicet inpugnare scripturae sanctae sententiam uideretur, negans omnipotentem deum humanae figurae conpositione formatum, cum ad eius imaginem creatum Adam scriptura manifestissime testaretur. denique et ab his, qui erant in heremo Scitii eonmorantes quique perfectione ac scientia om