comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ponendam. S cum ambe sũt obedientes p̃ceptis
dei. ita ne trepidabit scãm urginitatem etiam
castis nuptiis ⁊ continentiam p̃ferre cõmibio.
fructũ centenũ p̃ire triceno. ĩmoũo ñ dubitet
hant rem illi rei p̃ponere. Het tam̃ ist ħ uirgto
obeotens ⁊ d̾m timens illi ut̃ illi mulieri õ be¬
dienti. ⁊ d̾m timenti se añferre nõ audeat. ali¬
oqͥn nõ erit humilis ⁊ d̾s suꝑbis resistit. Qd gͦ
cogitabit: ecculta .s. dona dei que nõ insi niter¬
rogatione temptatõis ⁊̃ semet ip̃m unicuiq
declarant. Ut enĩ cet̾a taceam. unde scit uirgo
tatem nõ dum sit matura martyrto. Illa uero
mułr cui se p̃ferre gestiebat. iam possit bebere
calitem dñice humiltratis quẽ prĩ bibend̾ dis¬
cipłis amatorib sublimitatis opposuit. unde
inqͣm scit ne ip̃a nõ dumi sit tecla cũ iã sit illa
crispina. Certe nisi ad sit temptatio nulla dom hꝰ

Expanded text:
aeponendam? sed cum ambae sunt oboedientes praeceptis aeponendam? sed cum ambae sunt oboedientes praeceptis dei, itane trepidabit sanctam uirginitatem etiam castis nuptiis et continentiam praeferre conubio, fructum centenum praeire triceno? immo uero non dubitet hanc rem illi praeponere. haec tamen uel haec uirgo oboediens et deum timens illi uel illi mulieri oboedienti et deum timenti se anteferre non audeat; alioquin non erit humilis, et deus - superbis resistit. quid ergo cogitabit? occulta scilicet dona dei, quae nonnisi interrogatio temptationis etiam in semet ipso unicuique declarat. ut enim cetera taceam, unde scit uirgo, tatem nondum sit matura martyrio, illa uero mulier, cui se praeferre gestiebat, iam possit bibere calicem dominicae humilitatis, quem prius bibendum discipulis amatoribus sublimitatis opposuit? unde, inquam, scit, ne forte ipsa nondum sit Thecla, iam sit illa Crispina? Certe nisi adsit temptatio, nulla doni huius
Abbreviated transcription (Latin):
ind̾e iciens homo grã dei seeẽ qd̾ ẽ. ne incidat ĩ
aliũ suꝑbie laq̃um ut de ip̃a dei gr̃a se extollẽdo
sꝑnat ceteros. Quo uitio alius ille pħiseus ⁊ de
blicanum pcc̃a confitentẽ se extollebat. Quid gͦ
fatiat uirgo quid cogitet ne se extollat suꝑ eos
it eas. que hoc tam magno dono carent. Neq enĩ
simislare debet humslitatẽ. sed exhibere. Nã sumu¬
latio humslitatis maior suꝑbia ẽ. Idcuro scrip¬
tura uolens ostendere ueratẽ humilitatem ẽe
oportere cũ dixisset. qͣnto magnus es tanto hu¬
milia te in om̃ib. mox quoq subdidit. ⁊coram
deo inuemes gr̃am. litiq ubi sefallacit᷑ humifli¬
are nõ posset. ꝓinde quid dicemus. Estue aliquid
qd̾ uruxo dei ueracit̃ cogitet. Unde se fidelimulteri
nõ tantũ uidueuerũ etiam coniugate p̃ferre
nõ audeat. Non ego repbam dico. nam qͥs nesci¬
at obedientẽ mislierem in obedienti uirgmi p̃¬

Expanded text:
inde iam sciens homo gratia dei se esse quod est, non incidat in inde iam sciens homo gratia dei se esse quod est, non incidat in alium superbiae laqueum, ut de ipsa dei gratia se extollendo spernat ceteros. quo uitio alius ille pharisaeus etblicanum peccata confitentem extollebat. quid igitur faciat uirgo, quid cogitet, ne se extollat super eos uel eas, quae hoc tam magno dono carent? neque enim simulare debet humilitatem, sed exhibere; nam simulatio humilitatis maior superbia est. ideo scriptura uolens ostendere ueracem humilitatem esse oportere, cum dixisset: quanto magnus es, tanto humila te in omnibus, mox quoque subdidit: et coram deo inuenies gratiam, utique ubi se fallaciter humilare non posset. Proinde quid dicemus? estne aliquid. quod uirgo dei ueraciter cogitet, unde se fideli mulieri non tantum uiduae, uerum etiam coniugatae praefen-e non audeat? non ego reprobam dico; nam quis nesciat oboedientem mulierem inoboedienti uirgini pr
Abbreviated transcription (Latin):
deus deto thoc ip̃m erat sap̃ie scire cuiꝰ ẽẽt hoc
bonũ. sed forte continentia donũ dei est. sap̃iam
u̾o scbi ip̃e homo p̃stat. qr illud donũ nõ suũ
set dei cognoscat. Immo deus sapientes facit cecos
et testimoniũ dei fidele sapt̃am p̃stans ꝑuislis.
Et si quis indiget sap̃ia postulet a dño qui dat
om̃ib affluent̾. ⁊ nõ imꝓperat ⁊ dabiturei. Sa¬
pientes aũ uirgines ẽẽ deͣcet ne lampades eaꝵ
extingantur. Quomꝰ sapientes nisi nõ alta
sapientes. sed humilib consentientes. Dixit
homuini ip̃a sap̃ia. Ecce pietas ẽ sap̃ia. Si ergo
nicħ habes qd̃ nõ accepisti noli altũ saꝑe sed
time ⁊ noli modicũ diligere qiͣ aqito tibi mo
qͣnto magis debet dilig̾e cui donatũ ẽ ne deb̾et.
Nam qͥsquis abmntio pudicus ꝑmanetabillo
regit᷑. ⁊ qͥsqͥs exĩpudico puditus fitabillo cortigi¬
tur ⁊ qͥs quis usq ĩ finẽ ĩpuditꝰ ẽ ab illo deserit hoc

Expanded text:
deus det, et hoc ipsum erat sapientiae scire, cuius esset hoc donum? Sed forte continentia donum dei est, sapientiam uero sibi ipse homo praestat, qua illud donum non suum, sed dei esse cognoscat. immo dominus sapientes facit caecos, et: testimonium dei fidele sapientiam praestat paruulis, et: si quis indiget sapientia, postulet a deo, qui dat omnibus affluenter et non inproperat, et dabitur ei. sapientes autem esse uirgines decet, ne lampades earum extinguantur. quomodo sapientes nisi non alta sapientes, sed humilibus consentientes? dixit enim homini ipsa sapientia: ecce pietas est sapientia. si ergo nihil habes, quod non accepisti, noli altum sapere, sed time, et noli modicum diligere, quasi a quo tibi modquanto magis debet diligere, cui donatum est, ut haberet! nam et quisquis ab initio pudicus permanet, ab illo regitur; et quisquis ex inpudico pudicus fit, ab illo corrigitur; et quisquis usque in finem inpudicus est, ab illo deseritur. h
Abbreviated transcription (Latin):
hñt quid fatiant ut uigmes sint inquib iam
fcm̃ ẽ ut uirgines nõ sint. Seqͣntur ita agnũ cet̾i
fideles qui uirgmitate corporis amiserunt. nõ
quocũq ierit iłle sed quousq slli potuerũt possũt
aũ ubiꝙ p̃ter cũ in decore uirgmitatis incedit.
beati pauꝑes sp̃u mutamini eũ qui pp̃ uos pauꝑ
scũs est. cũ diues ẽẽt. Deatimites mnitamini cum
qui dixit. discite ame qr mitis sũ ⁊ humslis corde.
beatt lugentes. mutamini eũ qui fleuit suꝑierł.
ni eũ qui dixit. Meus cibus ẽ ut faciam uolun¬
tatẽ eius qui me misit. Beati mundo corde. muta¬
desperato q subuenit. Beati pacifici mutamini

Expanded text:
t quid faciant, ut uirgines sint, in quibus iam t quid faciant, ut uirgines sint, in quibus iam factum est, ut uirgines non sint. Sequantur itaque agnum ceteri fideles, qui uirginitatem corporis amiserunt, non quocumque ille ierit, sed quousque ipsi potuerint. possunt autem ubique, praeter cum in decore uirginitatis incedit. beati pauperes spiritu, imitamini eum, qui propter uos pauper factus est, cum diues esset. beati mites, imitamini eum, qui dixit: discite a me, quoniam mitis sum et humilis corde. beati lugentes, imitamini eum, qui fleuit super Hie imitamini eum, qui dixit: meus cibus est ut faciam uoluntatem eius qui misit me. beati misericordes, imitadesperatoque subuenit. beati mundicordes, imitamini
Abbreviated transcription (Latin):
insante mendaces. nec gaudia qͣlia ĩ ip̃o regno dei.
cet̾is nõ uirginib. sed a ceteroꝵ õium gaudioꝵ
sorte distincta. Caudiũ uirgniũ xp̃m dexp̃o in¬
uirgnũ xp̃i nõ sunt eadẽ nõ uirginũ qͣmuis xp̃i
Nam sũt aliis alta E⁊ nullis talia. Ite m ħ seqͥmi¬
ni agnũ. qr ⁊ agii caro utiq uirgo. Hoc enĩ inse
retinuit agnus qd̃ matri ñ abstislit cõceptus. ⁊
natus. Merito eũ sequimim uirginitate cordis ⁊
carnis quecũq terit. Quid ẽ enĩ sequi nͥ mutari
Quia xp̃e ꝓ nobis passits ẽ utobis relinq̃ns exẽplũ
sicut ait apłs petrus. ut quamini uestigia eius.
Hunc in eo quisq sequitur. inquo mutatur. ñ in¬
qͣntum ille filius dei ẽ unus ꝑ quẽ fc̃a sũt oĩa.
sed mesntum filius hõis que oportebat in se p̃bu¬
it imutanda. ⁊ islta m illo admmitand̃ om̃ib
ꝓponunt᷑. uirgnutas aũ carnis nõ om̃ib. nõ enĩ

Expanded text:
insaniae mendaces, nec gaudia qualia in ipso regno dei insaniae mendaces, nec gaudia qualia in ipso regno dei ceteris non uirginibus, sed a ceterorum omnium gaudiorum sorte distincta, gaudia uirginum Chriuirginum Christi non sunt eadem non uirginum, quamuis Christi; nam sunt aliis alia, sed nullis talia. ite in haec, sequimini agnum, quia et agni caro utiquretinuit auctus, quod matri non abstulit conceptus, & natus. Merito sequimini virginitate cordis & carnis, quocumque ierit. Quid est enim sequi, nisi imitari? Quia sicut ait Apostolus Petrus, vt sequamur vestigia eius. Hunc in eo quisque sequitur, in quo imitatur, non inquantum ille filius Dei est, vnus per quem facta sunt omnia: sed inquantum filiis hominum, quæ oportebat, in se præbuit imitanda. Et multa in illo ad imitandum omnibus proponuntur: virginitas autem carnis non omnibus. Non
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃i dei pueri ⁊ puelle matres ac femine. celtbes
et ĩnupte. pgite ꝑseuerant̾ infinẽ. laudate dñm
dultius quẽ ogitatis uberius. sperate felitius.
cui seruitis instantiꝰ. amate ardentiꝰ. cui place¬
tis aitentius. limibis accinctis ⁊ lucerius ar¬
dentib expectate dñm qñ ueniat a nuꝑtits.
uos afferetis ad nuptias agni cauticũ nouũ
qd̃ cantabitis intitharis utĩs. nõ utiq tale qͣle
dicere nisi itos. Sic enĩ uos uidet inapocislipsi
quid̃ p̃cet̾is dflectus agno qui discumbere suꝑ
pectus eius solitus erat ⁊ bibebat ⁊ eructabat mi¬
rabilia suꝑ celestia dei u̾bum. Ip̃e uos uilit
Et quia sequimini agnũ quocũq ierit scripsit
ille deuobis. Quto ire putamꝰ hũc agnũ quo ne¬
mo eũ sequi ist audeat ut ualeat insi uos : Quo
putamus eũ ire: In quos saltus ⁊ prata u̾bi cre¬
do sũt gramina. gaudia nõ gaudia icł̃i huĩ uana¬

Expanded text:
sancti dei, pueri ac puellae, mares ac feminae, caelibes sancti dei, pueri ac puellae, mares ac feminae, caelibes et innuptae, pergite perseueranter in finem; laudate dominum dulcius, quem cogitatis uberius; sperate felicius, cui seruitis instantius; amate ardentius, cui placetis adtentius; lumbis accinctis et lucernis ardentibus expectate dominum, quando ueniat a nuptiis. uos adferetis ad nuptias agni canticum nouum, quod cantabitis in citharis uestris. non utique tale, quale dicere nisi uos. sic enim uos uidit in Apocalypsi quidam prae ceteris dilectus ab agno, qui discumbere super pectus eius solitus erat et bibebat et eructuabat mirabilia super caelestia uerbum dei. ipse uos uidit et quia sequimini agnum quocumque ierit, scripsit ille de uobis. quo ire putamus hunc agnum. quo nemo eum sequi uel audeat uel ualeat nisi uos? quo putamus eum ire? in quos saltus et prata? ubi credo sunt gramina gaudia; non gaudia saeculi huiu
Abbreviated transcription (Latin):
celo eẽ om̃ib ẽ cõmune siderib: et tam̃ ẽ alia
głia solis. alia lune głia. alia ftellaꝵ. si denarĩ
ille ꝓ sanitate corporis poneretur. ñne cũ recte ua
lemus om̃ib menbris cõmuuis ẽ sanitas ⁊ ip̃a
si usq in mortẽ ꝑmanesit parit̃ ⁊ equalit̾ om̃i¬
b mest. ⁊ tam̃ posuit deus menbra singłm qd̾q
eoꝵ incorpore ꝓͥut uoluit. ut nec totũ sit occulus
nec totũ auclitus. nec totũ odoratus. Et quitqͥd
aliud ẽ ht̃ suam ꝓprietatem qͣmuis equalit̾
hẽat cũ om̃ib sanitatem. Itaq ip̃a et̾ira uita
parit᷑ erit om̃ib scĩs. equalis denarł om̃ib¬
ẽ actributus. Quia u̾o in ip̃a et̾na uita distin¬
cte fulgebunt lumina m̾itoꝵ multe mansio¬
nes sũt apud patrẽ. ac in denario quidẽ ñ impa¬
ri nõ uiuet alius alio ꝓlixius. ĩmiltis aũ mã¬
sionib honorat᷑ alius alto clarurs. Agite itaq

Expanded text:
caelo esse omnibus est commune sideribus? et tamen alia caelo esse omnibus est commune sideribus? et tamen alia est gloria solis. alia gloria lunae, alia stellarum. si denarius ille pro sanitate corporis pobris communis est sanitas, et ipsa si usque ad mortem permaneat, pariter et aequaliter omnibus inest? Et tamen posuit Deus membra, singulum quodque eorum in corpore prout voluit , ut nec totum sit oculus, nec totum auditus, nec totum odoratus; et quidquid est aliud, habet suam proprietatem, quamvis aequaliter habeat cum omnibus sanitatem. ita quia ipsa uita aeterna pariter erit omnibus sanctis, aequalis denarius omnibus adtributus est; quia uero in ipsa uita aeterna distincte fulgebunt lumina meritorum, multae mansiones sunt apud patrem. ac per hoc in denario quidem non impari non uiuet alius alio prolixius; in multis autem mansionibus honoratur alius alio clarius. Pergite itaque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓduiturno conaris acciꝑe. addo. accumulo.
inculco. nͨ uniqͣm deerit. Quid q̃ris amplius.
quid dicis amplĩ : et̾num hoc nom̃ quicqͥd il¬
lud ẽ. spadonib dei qd̃ utiq głiam qmͣdã ꝓpr¬
am excellentẽ ꝙ significat nõ erit cõmimẽ cũ
multis qͣmuis in eodem ragno ⁊ meadẽ domo con¬
stitittus. nam ideo fortassis ⁊ nom̃ dcm̃ ẽ qsd̾ eos
qusb datut distinguit acet̾is. Quid sĩbi ergo uult
sunt: Quid utiq nisi aliquid sig̃cat qd̾ om̃s cõi¬
ter hẽbunt. sicuti ẽ ip̃a uita eterna ip̃m regnũ
celoꝵ ubi erunt omĩs quos deus p̃cestinauit uoca¬
uit. iustificauit. głificauit. O portet enĩ hoc cor¬
ruptibsle in duere incorruptionẽ. ⁊ mortaleh
induere ĩmortãlitatem. Hic est ille denarius
merces aĩum. stella enĩ a stella differt ĩ głia.
Sic ⁊ resurrectio mortuoꝵ. hec sũt m̾ita diũsa
scõꝵ. Si enĩ celũ sig̃taretur illo denario. nõne ĩ

Expanded text:
pro diuturno conaris accipere, addo, accumulo, pro diuturno conaris accipere, addo, accumulo, inculco: n e.c umquam deerit. quid quaeris amplius? quid dicis amplius? aeternum hoc nomen, quidquid illud est, spadonibus dei, quod utique gloriam quandam propriam excellentemque significat, non erit commune cum multis. quamuis in eodem regno et in eadem domo constitutis. nam ideo fortassis et nomen dictum est, quod eos, quibus datur, distinguit a ceteris. Quid sibi ergo uult,sunt? quid utique? nisi aliquid significat, quod omnes communiter habebunt, sicuti est ipsa uita aeterna, ipsum regnum caelorum, ubi erunt omnes, quos deus praedestinauit, uocauit, iustificauit. glorificauit? oportet enim corruptibile hoc induere incorruptionem et mortale hoc induere inmortalitatem. hic est ille denarius, merces omnium; stella tamen ab stella differt in gloria. sic et resurrectio mortuorum. haec sunt merita diuersa sanctorum. si enim caelum significaretur illo denario, nonne in
Abbreviated transcription (Latin):
s que nõ iudentur. Que enĩ udentur temꝑalia st̃
que aũ nõ uident᷑ eterna. rec sane sp̃c scũs tatuit
qd̾ contͣ istos ĩpudentissime. ac dementissime ꝑui
repelleret. Cum enĩ de spadonib dixisset dabo eis
lis existimaret aliquid in huis u̾bis temꝑale spe¬
randum. continuo sũbiecit. nom̃ et̾nũ dabo eis.
nec umqm deerit. tanqm diceret. quid tergiũ¬
saris impia cecitas quid tergiũsaris. Quid sere¬
nitati ueritatis nebulas tue ꝑtĩsitatis effundis:
Quid intanta scripturaꝵlute tenebras unde ĩ¬
sidieris inquiris: Qud tpralem tantũ modo uti¬
litatem ꝓmutis contuiẽntib scĩs᷑. nom̃ et̾num
dabo eis. Quid ab oĩ cõcũbitu ĩmumes ⁊ in ip̃o
quom placeant dño ad terrenã comoditatem
referre conaris:. Nom̃ et̾num dabo eis. ꝯuid reg¬
nũ celoꝵ pp̃ qd̃ se ip̃os castrauerunt scĩ spadones
ihac tantũ uita intelligendũ ẽẽ contendis:
nom̃ et̾num dabo ets. Et si forte hoc ip̃m et̾nũ

Expanded text:
dentur, temporalia sunt: quae autem non uidentur, aeterna. Nec sane spiritus sanctus tacuit, quod contra istos inpudentissime ac dementissime perurepelleret. cum enim dixisset de spadonibus: dabo eis lis existimaret aliquid in his uerbis temporale sperandum, continuo subiecit: nomen aeternum dabo eis, nec umquam deerit, tamquam diceret: quid tergiuersaris inpia caecitas?- quid tergiuersaris? quid serenitati ueritatis nebulas tuae peruersitatis offundis? quid in tanta scripturarum luce tenebras unde insidieris inquiris? quid temporalem tantummodo utilitatem promittis continentibus sanctis? nomen aeternum dabo eis. quid ab omni concubitu inmunes et eo quoqquomodo placeant domino, ad terrenam commoditatem referre conaris? nomen aeternum dabo eis. quid regnum caelorum, propter quod se castrauerunt sancti spadones, in hac tantum uita intellegendum esse contendis? nomen aeternum dabo eis. et si forte hic ipsum aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
tur uie mee ad custodiendas iustificatões tuas.
Tunt nõ confundar dũ inspitio ĩ om̃ia man¬
datatita qd̃ d̾m p̃cepisse supposuit hocut a se
impleretur optauit. hoc fitutiq ne peccetur
Qd̾ si pcc̃m fuerit p̃cipitur ut peniteat. ne de¬
fensione ⁊ excusatione pcc̃i ꝑeat suꝑbiendo qui
fecit dum nõ uult penitendo pire qd̾ fecit.
etiã hoc a deo petitur ut intelligatur nõ fieri.
nisi eo p̃stante a quo petitur. ponet inqͥt dñe
custodiam orimeo ⁊ ostiũ circũstantie labus¬

Expanded text:
d custodiendas justificationes tuas: tunc non confundar, dum inspicio in omnia mandata tua . Quod Deum praecepisse supra posuit, hoc ut a se impleretur optavit. Hoc fit utique ne peccetur: quod si peccatum fuerit, praecipitur ut poeniteat; ne defensione et excusatione peccati pereat superbiendo qui fecit, dum non vult poenitendo perire quod fecit. Etiam hoc a Deo petitur, ut intelligatur non fieri, nisi eo praestante a quo petitur. Pone, inquit, Domine, custodiam ori meo, et ostium continentia
Abbreviated transcription (Latin):
tatto ne a se sibi putet ẽẽ dei uirgo qd̾ talis est
ac nõ potius hoc donũ optimũ de suꝑ descendẽ
a patre luminũ. ap̃ quẽ nõ ẽ tnͣsmutatio. nec
mom̃ti obumbratio. Ita enĩ nõ putabit modi¬
cũ sibi ẽẽ dimissũ ut modicũ diligat. ⁊ ignorãs
dei nistictã suã uolentes constitũe iusticie dei
nõ subitiat. In quo uitio erat symon ille quẽ
suꝑauit mułr cui dimissa sũt peccata multa
qͣm dilexit musltũ. s cautsus ⁊ uers cogitaret
custodit ne comitantur. Testes sunt ueces piaꝵ
dep̃cationũ inscripturis sc̃is quib ostenditur ea
ip̃a que p̃cipiunt᷑a deo ntõ fieri. nisi daute atꝙad
iuitante qui p̃cipit mendatiter enĩ petunt᷑ si ea
ñ adiuuante ents gr̃a facere possemus. Quid tã
generalit̾ maxĩe q p̃cipitur. qmͣ obedientia qua
tustodiunt᷑ mandata dei. ⁊ tantẽ hanc inuenimꝰ

Expanded text:
tatio, ne a se sibi putet esse dei uirgo, quod talis est, tatio, ne a se sibi putet esse dei uirgo, quod talis est, ac non potius hoc donum optimum desuper descendere a patre luminum, apud quem non est transmutatio nec momenti obumbratio. ita enim non putabit modicum sibi esse dimissum, ut modicum diligat et ignorans dei iustitiam ac suam uolens constituere iustitiae dei non subiciatur. in quo uitio erat Simon ille, quem superauit mulier, cui dimissa sunt peccata multa, quoniam dilexit multum. sed cautius et uerius cogitabit custodit ne committantur. Testes sunt voces piarum deprecationum in Scripturis sanctis, quibus ostenditur, ea ipsa quae praecipiuntur a Deo, non fieri nisi dante atque adjuvante qui praecipit. Mendaciter enim petuntur, si ea non adjuvante ejus gratia facere possemus. Quid tam generaliter maximeque praecipitur, quam obedientia qua custodiuntur mandata Dei? Et tamen hanc inven
Abbreviated transcription (Latin):
lis ambulemus. Ergo ne hunc qͣnͣto eĩꝰ doms or¬
natiores estis. tanto minus amabitis. auerterit¬
ritas dicit. qd̾ ille cui dimictit᷑ moditũ. moditũ
diligit. uos ut ardentissime diligatis cui dili¬
gendo a cõuigioꝵ nexib libere uacatis deputa¬
te uobis tanqm oĩno dimissũ quicqͥd mali a
uobis nõ ẽ illo regente cõmissũ. Oculi enĩ ur̃i
ur̃os. Et nisi dñs custodrerit ciuitatẽ ĩuanum
igilanit qͥ custodit eam. Et deip̃a continentia
loqñs apłs ait. uolo aũ om̃s homines ẽẽ sicut
sic. altus aũ sic. Quis gͦ donat ista. Qui distri¬
buit ꝓpͥa inicuiꝙ sicut nult Nempe d̾s apud
quẽ nõ ẽ iniquitas. ac ꝑ hic qua ⁊ equitate ille
hoĩm uoce aut ĩpossibile aut oĩno difficile est.
Qut tamẽ equitate faciat dubitare fas nõ ẽ.
Quid itatꝑ habes qd̃ nõ accepisti. autqua ꝑ¬
uersitate minus diligis a quo amplĩ accepisti
Qua pp̃ heo pͥma sit induende humilitatis cogi¬

Expanded text:
lis ambulemus. ergone hunc quanto eius donis ornatiores estis, tanto minus amabitis? auerteritueritas dixit, quod ille, cui modicum dimittitur, modicum diligit, uos ut ardentissime diligatis, cui diligendo a coniugiorum nexibus liberi uacatis, deputate uobis tamquam omnino dimissum quidquid mali a uobis non est illo regente commissum. oculi enim uestruestros, et: nisi dominus custodierit ciuitatem, in uanum uigilauit qui custodit. et de ipsa continentia loquens apostolus ait: uolo autem omnes homines esse sicut sic, alius autem sic. quis ergo donat ista? quis distribuit propria unicuique sicut uult? nempe deus, apud quem non est iniquitas. ac per hoc qua aequitate ille nosse aut inpossibile aut omnino difficile est; quin tamen aequitate faciat, dubitare fas non est. quid itaque habes quod non accepisti? aut qua peruersitate minus diligis, a quo amplius accepisti? Quapropter haec prima sit induendae humilitatis cogi
Abbreviated transcription (Latin):
aucliat centurio. nõ dignus cuĩ rectũ introieris.
aucliat ⁊acheus maior piblicaroꝵ quadrupla res¬
titue. nõ lucra dampnabiliũ pcc̃oꝵ. aueltat mułr
ĩciuitate peccatrix tanto lacrimostor pedib tuis
qͣnto fuerat aliemor auestiguis tuis. Aucdiant
meretrices ⁊ publicani qui scribas ⁊ pħiseos p̃ce
dunt in regnum celoꝵ. aucliat om̃e genus egroꝵ
cũ quib tibi ꝓ cimine sũt obiecta conuiuiad uide¬
licet qͣl asanis qui meclicũ nõ q̃ rebanticũ ñ ue
iteris nocare iustos sed poc̃ores in pñiam. Hii oñs
cũ conũtunt᷑ ad te facile mitescunt. thumiliant᷑

Expanded text:
. Audiat Centurio, non dignus cujus tectum subires . . Audiat Centurio, non dignus cujus tectum subires . Audiat Zachaeus major publicanorum, quadrupla restituens lucra damnabilium peccatorum . Audiat mulier in civitate peccatrix, tanto lacrymosior pedibus tuis, quanto fuerat alienior a vestigiis tuis . Audiant meretrices et pubdunt in regnum caelorum; audiat omne genus aegrorum, cum quibus tibi pro crimine sunt obiecta conuiuia, uidelicet quasi a sanis, qui medicum non quaerebant, cum tu non uenires uocare iustos, sed peccatores in paenitentiam. hi omnes, cum conuertunt
Abbreviated transcription (Latin):
mitis sũ ⁊ humilis corde. O doctrinã salutarem.
o mag̃rm dñmq mortaliũ quib mors poculo
ques apusti mͥ tanqͣm in contione gen̾is hu¬
mani clamantẽ atq dicentẽ denite ad me. ⁊
discite a nte. Quid obsecto te ꝑ quẽ fca sũt om̃ia.
fili dei ⁊ sdem qͥ ftũs es int̾ om̃ra filibõis quadut
discamus a te uenimus adce. Qm̃ mitis sũ inqͥt
et humslis huc ne redactisunt om̃s thesauri sãpie
et scientie absconditi inte ut hec ꝓ magno discamꝰ
ate. qm̃i uites es thumilis corde. Ita nẽ magnũ est
cẽ ꝑuũ. ut nisi a te quitam magius es fieret disci
oĩo nõ posset. Ita plane. nõ enĩ alter ĩuenitur
requies anime nisi inquieto tumore digesto. quo
iagna sibi erat qñ tĩbi sana nõ erat. aitliant te
et uemiaat ad te. ⁊ mites atq huniles ẽẽ discant
uendo t̾ nõ sibi. Aucliat hec. laborat ⁊onerat qui
sarcina p̃mitur. ut oculos adcelũ lenare ñ audeat
ꝑcutiens pectus ille pcc̃or ⁊ ppitns delonginquo

Expanded text:
mitis sum et humilis corde. o doctrinam salutarem! o magistrum dominumque mortalium. quibus mors poculo quos aperuisti mihi, tamquam in contione generis humani clamantem ac dicentem: uenite ad me et discite a me. quid, obsecro te, per quem facta sunt omnia, fili dei, et idem qui factus es inter omnia, fili hominis, quid ut discamus a te, uenimus ad te? quoniam mitis sum, inquit, et humilis corde. hucine redacti sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi in te, ut hoc pro magno discamus a te, quoniam mitis es et humilis corde? itane magnum est esse paruum, ut nisi a te. qui tam magnus es, fieret, disci omnino non posset? ita plane. non enim aliter inuenitur requies animae nisi inquieto tumore digesto, quo magna sibi erat, quando tibi sana non erat. Audiant te et ueniant ad te et mites atque humiles esse discant uendo, tibi, non sibi. audiat hoc laborans et oneratus, qua sarcina premitur, ut oculos ad caelum leuare non audeat, percutiens pectus ille peccator et
Abbreviated transcription (Latin):
dñm audiamus. euidentissimã huit sñtam
ꝓferentem. nã cũ de coniugib nõ seꝑandis nͥ
causa fornicationis diuine ac terribilit̾ loq̃retͤ
Dixerunt ei discipłi. Si talis ẽ causa cũ uxore ñ
expedit mibere. Quib ille att. nõ om̃s inquit¬
capiunt u̾bum hoc. Sunt enĩ spadones qui ita na¬
ti sũt. sunt aũ alii qui ab hominib fcĩ sunt.
dus dici potuit. xp̃c dicit. Ueritas dicit. Uirtus
et sap̃ia dei dicit eos qui pro ꝓposito ab uxore
ducenda se continuerũt castrare se ip̃os regnũ pp
tate contendit eos qui hoc fatiunt psentẽ tantũ¬
modo necesfitatem molestiaꝵ cõiugaliũ deuitare

Expanded text:
dominum audiamus euidentissimam hinc sententiam dominum audiamus euidentissimam hinc sententiam proferentem. nam cum de coniugibus non separandis nisi causa fornicationis diuine ac terribiliter loqueretur, dixerunt ei discipuli: si talis est causa cum uxore. non expedit nubere. quibus illecapiunt verbum hoc. Sunt enim spadones qui ita nati sunt; sunt autem alii qui ab hominibus facti sunt; dius dici potuit? Christus dicit, Veritas dicit, Virtus et Sapientia Dei dicit, eos qui pio proposito ab uxore ducenda se continuerint, castrare se ipsos propter retate contendit, eos qui hoc faciunt, praesentem tantummodo necessitatem molestiarum conjugalium devitare
Abbreviated transcription (Latin):
uorib molestiis tempꝰ transigati neq ad hoc diui¬
sam dicit ĩnuptã ⁊ uirgnẽ abea que nupta est.
.i. distractam atq discretam. ut ĩ nupta ĩ hac uita
secura sit pp̃ temiales molestias enitandas quib
nupta nõ caret. sed cogitat inquit q̃ sũt dã ut sit¬
scã ⁊ corpore ⁊ sp̃u nisi forte usq adeo quisq nsi¬
pienter contenttosus ẽ ut conetur asserere. nõ p̃p
aut p̃p̃ uitam istã. nõ pp̃ et̾nam ẽẽ sc̃as ⁊ corpore
et sp̃u. Hoc credere quid ẽ aliud nisi miserabslio¬
rem ẽẽ om̃ib hominĩb. sic enĩ apłs aitisi inhxͣ
uitatantũ in xp̃o sꝑantes sumꝰ miserabiliores
sumꝰ om̃ib hoĩb. Anu̾o qui frangit panẽ suũ
esurienti. s tantũ pp̃ istam uitam facitistultꝰ ẽ.
Et ille erit prisdens qui castigat corpus suum
usq ad continentiã. qua net coniugio misceatur
si ei nicħ ꝓderit in rogno celoꝵ. Postremo ip̃m

Expanded text:
auioribus molestiis tempus transigat; neque ad hoc diuiauioribus molestiis tempus transigat; neque ad hoc diuisam dicit innuptam et uirginem ab ea, quae nupta est, id est distinctam atque discretam, ut innupta in hac uita secura sit propter temporales molestias euitandas, quibus nupta non caret, sed, cogitat, inquit, quae sunt domisancta et corpore et spiritu. nisi forte usque adeo quisque insipienter contentiosus est, ut conetur adserere non proptaut propter uitam istam, non propter aeternam esse sanctas et corpore et spiritu. hoc credere quid est aliud nisi miserabiliorem esse omnibus hominibus? sic enim apostolus ait: si in hac uita tantum in sperantes sumusmiserabiliores sumus omnibus hominibus. uero qui frangit panem suum esurienti, si tantum propter hanc uitam facit, stultus est, et ille erit prudens, qui castigat corpus suum usque ad continentiam, qua nec coniugio misceatur, si ei nihil proderit in regno caelorum? Postremo ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
q necc̃itatem cõuigatoꝵ nõ quidẽ ad uitã et̾nam
centinentie reseruatur impedire eoꝵ m̃itum dici¬
mus. neꝙ hec temꝑe nisi eis qui se nõ continent
nuptias expedire. trbulationes caruis exaffec¬
tit carnali uententes sine quo nuꝑtie ⁊ conturẽ¬
tiumt ẽẽ nõ possũt netacere uoluisse apłmi uera
p̃morentem nec plenius explitare. hominũ nifir¬
mitati parcentẽ. Nñt iam scripturaꝵ diuinaꝵ eui¬
dentissimis testimoniis q̃ ꝓ nr̃e nemorie modu¬
lo recordari uoluerimꝰ clarius appareat. ñ pp̃ p̃sen¬
tem huĩ scłi uitam s pp̃ futurã que ĩ regnoceloꝵ¬
ꝓmititur ꝓpetuã continentiã diligendam. Qͥs
qui sine uxore ẽ cogitat ea q̃ sunt dm̃ qũo pla¬
ceat dño. qui aũ mat̾monio uinctus ẽ. cogitat ea
sollicita ẽ mundi qũo placeat uiro. Non utiq ait
cogitat ea que sũt securitatis in hoc scło. ut sine gͣ¬

Expanded text:
que necessitatem coniugatorum non quidem ad uitam aeternam, que necessitatem coniugatorum non quidem ad uitam aeternam, continentiae reservatur, impedire eorum meritum dicimus; neque hoc tempore nisi eis qui se non conuptias expedire tribulationemque carnis ex affectu carnali uenientem, sine quo nuptiae incontinentium esse non possunt, nec tacere uoluisse apostolum uera praemonentem nec plenius explicare hominum infirmitati parcentem. Nunc iam scripturarum diuinarum euidentissimis testimoniis, quae pro nostrae memoriae modulo recordari ualuerimus, clarius adpareat non propter praesentem huius saeculi uitam, sed propter futuram, quae in regno caelopromittitur, perpetuam continentiam diligendam. Quis Qui sine uxore est, cogitat ea quae sunt Domini, quomodo placeat Domino; qui autem matrimonio junctus est, cogitat ea sunt mundi, quomodo placeat uiro? non utique ait: cogitat ea, quae securitatis sunt in hoc saeculo, ut sine gr
Abbreviated transcription (Latin):
mus ⁊ qͣntum potuimꝰ demonstramꝰ. Nec illd̾ qd̾
ait apłs. Existimo aũ hoc bonũ eẽ pp̃ p̃sentẽ ne
cessitatemi sic c̃ẽ accipiendũ tanqͣm in hoc scł̃o me¬
liores sint. sacre uirgmes fidelib coniugatis in
regno aũ celoꝵ. atq infuturo scło pares sint nec
ctlud ubi ait demibentib. Tribulationẽ aũ car¬
is hebunt hiũ modi aũ ego utob̾ parco ita ĩtelli¬
gendum tanqm nuptiaꝵ pcc̃m ⁊ dampnatione
maluerit tacere qͣm dicere. Haꝵ quippe duaꝵ
sententiaꝵ singulas. duo errores sibimet contrii
nõ eas in telligendo tenuerunt. Illam enĩ deprẽ¬
sentinecessitate alliꝓ se int̾pretantur qui nubẽ¬
tes nõ nribentib equare contendũt hanc ũo u̾
dcm̃i est ego aũ uobis parto. illi qui mibentes dã
sanamq dectrinam ñ pcc̃m ẽẽ dicimꝰ nuptias ⁊ eq
tam̃ bostũ nõ solum infra uirginalem uerũ etia
infra indualem continentiam constituimiꝰ p̃sentẽ¬

Expanded text:
mus et, quantum potuimus, demonstrauimus nec illud, quod mus et, quantum potuimus, demonstrauimus nec illud, quod ait apostolus: existimo autem hoccessitatem, sic esse accipiendum, tanquam in hoc saeculo meliores sint sacrae virgines fidelibus conjugatis, in regno autem coelorum atque in futuro saeculo pares sint: nec illud ubi ait de nubentibus, Tribulationem autem carnis habebunt hujusmodi, ego autem vobis parco , ita intelligendum, tanquam nuptiarum peccatum et damnationem maluerit tacere quam dicere. Harum quippe duarum sententiarum singulas, duo errores sibimet contrarii non eas intelligendo tenuerunt. Illam enim de praesenti necessitate illi pro se interpretantur, qui nubentes non nubentibus aequare contendunt: hanc vero ubi dictum est, Ego autem vobis parco, illi qui nubentesanamque doctrinam nec peccatum esse dicimus nuptias et earum tamen bonum non solum infra uirginalem, uerum etiam infra uidualem continentiam constituimus praesentem
Abbreviated transcription (Latin):
ethoc gliam maioris islis illius boni ẽe. maiorẽ
causd̾ eius adipiscende bonum coniugale tfiscendit᷑.
nõ peccatũ coniugii deuitat᷑. Alioqͣn ꝓpetue conti¬
nentie bonũ nõ p̃cipue laudari s tm̃ nõ uitu
cẽt. deinde qr nõ humana siña. s diuine scrip¬
ture auctoritate ad tam excellens donũ hoĩes
ñ mediocrit̾ neq p̾tereunt᷑ agendũ ẽ. netuiqͣm
ip̃a diuina scriptura in aliquo mentita uideat᷑.
dehortantur enĩ pocius qm exhortantur uirgi¬
nes sacras qui eas sic ꝑmanere nuptraꝵ dãpna
tione compellũt. Unde enĩ confidam uͤm ẽẽ quod
scriptũ est. Et qui nõ dat nuptũ melĩ fatit si fłm
putant ẽẽ qd̾ uxta suꝑius inthominꝰ scriptũ ẽ
Et qui dat nirginẽ suam bene facitsi aũ d loq̃n¬
ti scripture demiptaꝵ bono. ĩ dubitant᷑ crediderũt
eadem celestis eloquii uera cissima auctoritate fir¬
mate admelius suũ feruenti ac fidenti alacritate
tnͣscurrent. Unde iam satis ꝓsuscepto negotio dixi¬

Expanded text:
ex hoc gloriam maioris illius boni esse maiorem, quod eius adipiscendae causa bonum coniugale transcenditur, non peccatum coniugii deuitatur. alioquin perpetuae continentiae non praecipue laudari, sed tantum non uitupesset. deinde quia non humana sententia, sed diuina scripturae auctoritate ad tam excellens donum hominesn mediocriter neque praetereunter agendum est, ne cuiquam ipsa divina Scriptura in aliquo mentita videatur. Dehortantur enim potius quam exhortantur virgines sacras, qui eas sic permanere nuptiarum tione compellunt. Unde enim confidant verum esse quod scriptum est, Et qui non dat nuptum, melius facit; si falsum putant esse, quod iuxta superius nihilominus scriptum est: et qui dat uirginem suam, bene facit? si autem loquenti scripturae de nuptiarum bono indubitanter crediderint, eadem caelestis eloquii ueracissima auctoritate firmatae ad melius suum feruenti ac fidenti alacritate transcurrent. unde iam satis pro suscepto negotio dixi
Abbreviated transcription (Latin):
cõmemorasset. ⁊ id ip̃m uõlens oftendere qͣntus
pp̃ nos qͣntillus effectus ẽ. Confiteor inquit tͥ¬
pat̃ dñe celi ⁊ terre qm̃ abscondisti hec a sapien¬
tĩb ⁊ prudentib ⁊ reuelasti ea paruulis. Ita pat̾
qm̃ sit placitum est coram te. om̃ia mͥ tradita sunt
apatre meo ⁊ nemo cognoscit filium nisi pat̾̃ ⁊ ne¬
mo cognoscit patrẽ nisi filius ⁊ cui uolu̾it filius
reuelare. Uenite ad me om̃s qui laboratis ⁊ one

Expanded text:
commemorasset et, id ipsum uolens ostendere, quantus commemorasset et, id ipsum uolens ostendere, quantus propter nos quantillus effectus est, confiteor, inquit, tibi, domine caeli et terrae, quoniam abscondisti haec a sapientibus et reuelasti ea paruulis. ita, pater, quoniam sic placitum est coram te. omnia mihi tradita sunt a patre meo, et nemo cognoscit filium nisi pater, et nemo cognoscit patrem nisi filius et cui uoluerit f 11 ius reuelare. uenite ad me omnes, qu
Abbreviated transcription (Latin):
bantmagnã sollicitionẽ pie humalitatis impono.
nisi forte nihus mralis ⁊̃ se eicentare audebunt in
quĩo nõ suffitit esd̾ eoꝵ supplitia differiratur. nec
de hus ago inquib ẽ quidam placendi appetitus.
aut elegantiore uestitu qmi tante ꝓfessionis neces¬
sitas postislatiaut captuis ligaũto notabili. sũ
ꝑtumidis bomĩb capilloꝵ. sie tegmuntb ita te
uens ut reciola subt posita appareant. hiis nõ¬
dum dehumslitate. s de ip̃a castitate uł integri¬
tem uicus ⁊ matulis moꝵ. Huic suꝑbiã tumeo.
huit tam magno bono exelationis tumore formi¬
ceat qui supbis resistit. humilib aũ dat gfant
Cerce p̃cipuum magist̾ium ⁊ uirgmalis integͥtatis
exemplum in ip̃o xp̃o contitendumt ẽ. Quid ergo
amplius continentib de humflitate p̃cipiam.
cpͣm esd̾ elle qui om̃ib dicit. Dicite ame qr iitis
sum thumilis corde. cũ magnitudinẽ suã supͣ

Expanded text:
hanc magnam sollicitudinem piae humilitatis impono: hanc magnam sollicitudinem piae humilitatis impono: nisi forte in his malis etiam ostentare se audebunt, quibus non sufficit, quod eorum supplicia differuntur. nec de his ago in quibus est quidam placendi adpetitus aut elegantiore uestitu, quam tantae professionis necessitas postulat, aut capitis ligamento notabili siue protumidis umbonibus capineris, ut retiola subter posita appareant: his nondum de humilitate, sed de ipsa castitate vel integritem uitiis et maculis morum, huic superbiam timeo, huic tam magno bono ex elationis tumore formiceat, qui superbis resistit, humilibus autem dat gratiam. Certe praecipuum magisterium et uirginalis integritatis exemplum in ipso Christo contuendum est. quid ergo amplius continentibus de humilitate praecipiam, quam quod ille, qui omnibus dicit: discite a me, quoniam mitis sum et humilis corde? cum magnitudinem suam supra
Abbreviated transcription (Latin):
delicuis egerint in xp̃o mibere uõluntmhñtes dãp¬
nationem qm̃ pͥmam fidẽ irritam feceisit .i. in
eo qd̃ pͥmo uouerant ñ scecerũt. nec tam̃ ait
nubunt sed nibere uolũt. Multas enĩ eaꝵ re¬
uorat anubendo. nõ amor p̃clari ꝓpositi. s a¬
perti dedecoris timor ueniens. ⁊ ip̃e a supbia
qua formidant magis hõsb displit̾e qͣm deo.
Hee gͥ que nubere uolunt. ⁊ id̾o nõ insbunt qr
ipunenõ possunt. q̃ meluts mberent qmure¬
rentur .i. qͣm occulta flãma concup̃te in ip̃a cõ¬
cupiscentia uastarentur. quas penitet ꝓfessiõis.
et pieet confessionis. nisi correctũ cor dirigant.
I
agit uutens mortua ẽ. siue mlaborib atq ieuini¬
is mũlla cordis correttione suꝑfluis. ⁊ magis osten¬
tationi qm emendationi seruientib. ñ egotalĩb
magnã curã humllitatis ingero in quib ip̃a suꝑ
bra confundtur ⁊ conscc̃e ulluere cruentatur nec
ebriosis autauaris aut alto quolibet dampnabĩt

Expanded text:
gerint in Christo, nubere uolunt, habentes damnationem, quoniam primam fidem irritam fecerunt, id est in eo quod primo uouerant, non steterunt. Nec tamen ait: nubunt, sed: nubere uolunt. multas enim earum reuocat a nubendo non amor praeclari propositi, sed aperti dedecoris timor, ueniens et ipse a superbia, qua formidatur magis hominibus displicere quam deo. haec igitur, quae nubere uolunt et ideo non nubunt, quia inpune non possunt, quae melius nuberent quam urerentur, id est quam occulta flamma concupiscentiae in ipsa concupiscentia uastarentur, quas paenitet professionis et piget confessionis, nisi correctum cor dirigant iagit, vivens mortua est ; sive in laboribus atque jejuniis, nulla cordis correctione superfluis, et magis ostentationi quam emendationi servientibus. Non ego talibus magnam curam humilitatis ingero, in quibus superbia ipsa confunditur, et conscientiae vulnere cruentatur. Nec ebriosis, aut avaris, aut alio quolibet damnabilis
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m quidẽ traderetur. sedutiq nõ sic accipetur.
um gͦ xp̃ians om̃ib custodienda sit humili
atores eos eẽ conuenit qui magno aliquo bono cẽtis
emment. ut magno oꝑe curent illud qd pͥmitus
ẽ in scĩs dei uigllantissime cauendum ẽ nesuꝑ¬
bra corrumpatur. curiosas. ⁊ uerbosas maias ĩ¬
nuptas. pailus apłs notat. ⁊ hoc uitiũ uenire di¬
cit exotio. Simul aũ inquit ⁊ otiose discunt ar¬
cuire domos. nõ solũ aũ ociose ueruĩ ⁊̃ curiose.
et ubose leq̃nces que ñ oportet. de hits supius¬

Expanded text:
ipsum quidem traderetur, sed utique non sic acciperetur.. ipsum quidem traderetur, sed utique non sic acciperetur.. Cum ergo christianis omnibus custodienda sit humilits et conseruatores eos esse conuenit, qui magno aliquo bono ceteris eminent, ut magnopere curent illud, quod primitus est in sanctis dei, uigilantissime cauendum est, ne superbia corrumpatur. Curiosas et uerbosas malas innuptas Paulus apostolus notat et hoc uitium uenire dicit ex otio. simul autem, inquit, et otiosae esse discunt circuire domos; non solum autem otiosae, uerum etiam curiosae et uerbosae, loq
Abbreviated transcription (Latin):
puer iste nõ intrabitis in regnsi celoꝵ. ⁊ õne hu¬
militatẽ maxime cõmendauit. ⁊ in ea m̃itũ mag¬
nitudis posuit. Uł cũ filus ⁊ ẽbedei latera eius
in sedium siblintate concupiscentib ita respon¬
dit ut passionis eius calitem bibendũ potius co¬
gitarent i quo se humiliauit usq ad mortem
mortẽ aũ crutis. qmͣ suꝑbo appetitu p̃ferri. cet̾is
postislarent. quid ostendit nisi eiꝰ se futurũ alti¬
tudinis largitorem. qui eũ doctorẽ humilitatis
antea seq̃ rentur. Iamũio qd̃ exiturus ad passionẽ
lauit pedes discipulis. monuitq aptissime ut
hor fat̾ent cũ discipulis atq cũ semis qd̾ eis fe
tem cui cõmendande. ⁊ tempꝰ silud ẽlegit. quo
eũ pxime moriturum cũ magno tesiderio cõtite¬
bantur. Exc utiq p̃cipue memoria recenturi qd̃
mag̃t untandus ititimũ demonstrasset. ait ille
quib cũ eis flierat conuĩsatus. Qd̾ si fieret hoc

Expanded text:
puer iste, non intrabitis in regnum caelorum? nonne hupuer iste, non intrabitis in regnum caelorum? nonne humilitatem maxime commendauit et in ea meritum magnitudinis posuit? uel cum filiis Zebedaei latera eius in sedium sublimitate concupiscentibus ita respondit, ut passionis eius calicem potius bibendum cogitarent, in quo se humilauit usque ad mortem, mortem autem crucis, quam superbo adpetitu praeferri ceteris postularent, quid ostendit nisi eis se futurum altitudinis largitorem, qui eum doctorem humilitatis antea sequerentur? iam uero quod exiturus ad passionem lauit pedes discipulis monuitque apertissime ut hoc facerent condiscipulis atque conseruis, quod eis fectem! cui commendandae etiam tempus illud elegit, quo eum proxime moriturum cum magno desiderio contuebantur, hoc utique praecipue memoria retenturi, quod magister imitandus ultimum demonstrasset. at ille hquibus cum eis fuerat conuersatus, quando si fieret, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sirũ dicens. deus ꝓpitius esto mͥ pecratori. Sequitur
aũ diuina sñia. amnẽ dico uobis descendit uistifica¬
tus de templo publicanus. magis qm ille pħiseus
deinde causa ostenditur cur hoc iustũ sit. em̃ his qͥ
se exaltat humiliabitur. ⁊ qui se exahumĩliat exal¬
tabitur. fieri ergo potest ut quisq ⁊ mala uera de¬
uitat. ⁊ uera bona in seconsiderett ⁊ dehits patͥ lu¬
minũ grãs agat. aquo descendit om̃e datũ oꝑtim̃
et om̃e donũ ꝑfectũ. ⁊ tam̃ elationis uitio reꝓbetur
si aliis pcc̃orib maxime q peccata ior̃one confitẽ¬
tib ist sola cogitatione q̃ coram deo ẽ suꝑbꝰ insistat
quib nd̃ exꝓbratio cũ maatione s miseratio sine des¬
speratione debetur Quid fllud qd̃ q̃rentib int̾ se dis¬
cipulis quis nam eoꝵ maior eẽt puerũ ꝑuulum
conftituit ante ocislos eoꝵ dicens. Nisi sueritis sic̃

Expanded text:
suum dicens: propitius esto mihi peccatori. sequitur suum dicens: propitius esto mihi peccatori. sequitur autem diuina sententia: amen dico uobis, descendit iustificatus de templo publicanus magis quam ille pharisaeus. deinde causa ostenditur. cur hoc iustum sit: quoniam is qui se exaltat humilabitur, et qui se humilat exaltabitur. fieri ergo potest, ut quisque et mala uera deuitet et uera bona in se consideret et de his patri luminum gratias agat, a quo descendit omne datum optimum et omne donum perfectum, et tamen elationis uitio reprobetur, si aliis peccatoribus maximeque peccata in oratione confitentibus uel sola cogitatione, quae coram deo est, superbus insultat, quibus non exprobratio cum inflatione, sed miseratio sine desperatione debetur. quid illud quod quaerentibus inter se discipulis, quisnam eorum maior esset, puerum paruulum constituit ante oculos eorum dicens: nisi fueritis sicut
Abbreviated transcription (Latin):
lucas insinuet qd̾ nõ ad eum ip̃e uenerit. sed amicos
suos miserit nisi quia fidelissima humslitate magis
ip̃e accessit qͣm illi quos misit. Unde ⁊ illd̾ ꝓpħicũ est
Excelsus dñs ⁊ humilia respitit excelsa a songe cog¬
noscit utiq tantͣm accidentia. Hinc ⁊ illi mulieri
chonance dicit o mułr. magna ẽ fides tua. fiat tͥ sic̃
uis. qͣuẽ suꝑius canẽ appellauerat. necei panẽ fili¬
oꝵ ꝓtciendum ẽẽ responderat. qd̃ isła humilit̾ accipi¬
ens dixerat. Ita dñe. Nani ⁊ canes edunt demicis q̃
cadunt de mensa dñoꝵ suoꝵ at sic qd̾ assidito cla¬
nunt ceteros ⁊ enumerationi meritoꝵ p̃fertur confesfi¬
o pcc̃oꝵ. Et utiq deo gr̃as agẽbat pħistus. exhits inqͥ¬
publicanus iste. Ieiuno bis insałb̃o. decimas do om̃i
um q̃ possiceo. Publicanus aũ delonge stabat. nec
ocilos ad celũ audebat leuare. s ꝑcutiẽbat pectus

Expanded text:
Lucas insinuet, quod non ad eum ipse uenerit, sed amicos Lucas insinuet, quod non ad eum ipse uenerit, sed amicos suos miserit. nisi quia fidelissima humilitate magis ipse accessit quam illi, quos misit. unde et illud propheticum est: excelsus est dominus et humilia respicit; excelsa autem a longe cognoscit, utique tamquam non accedentia. hinc et illi mulieri Chananaeae dicit:s o mulier, magna est fides tua! fiat tibi sicut uis, quam superius canem appellauerat nec ei panem filiorum proiciendum esse responderat. quod illa humiliter accipiens dixerat: ita, domine; nam et canes edunt de micis quae cadunt de mensa dominorum suorum. ac sic quod adsiduo clasti uidentur et spernunt ceteros, et enumerationi meritorum praefertur confessio peccatorum. et utique deo gratias agebat pharisaeus ex his, in qulteri, sicut et publicanus iste. ieiuno bis in sabbato, decimas do omnium quaecumque possideo. publicanus autem de longinquo stabat nec oculos ad caelum audebat leuare, sed percutiebat pectus
Abbreviated transcription (Latin):
fcũs obediens usq ad mortẽ. mortẽ aũ crucis Ip̃a u̾o
dectrina eius qͣm aitente insmuet humilitatem
atq huic p̃cipiende uehem̃ter insistati quis exp̃licare
fatĩle possit. atq in hanc rem demonstrandã testimo¬
nia cuncta congerere. Hoc facere conetur uł fattat
quisqͥs deorsum de humilitate uolu̾it scrib̾e. Huĩ
aũ oꝑis aliud ꝓpositum ẽ. qd̾ de tã magna resuscep¬
tum ẽ. ut ei maxime sit cauenda suꝑbia. Omde pau¬
ca testimonia que dñs in mentẽ dare dignatur. ex
doctrina xp̃i dehumilitate cõmemoro que ad id qd̃
intendi fortasse suscipiant. sermo eĩ qitẽ pͥmũ ꝓli¬
xiorem ad discipulos hũit. ide cepit. beati paupes
uersia humiiles intelligimus. sidem centurionis il¬
lius Maxinie laudauit nec se muenisse inisc̃ł dix̃
tantam fidem. qr ille tan humilit̾ credidit ut dicet
nõ sũ dignus ut subtectũ meũ intres. Unde nͨ ma¬
theus ob aliud eũ dixit accessisse ad ĩħ̾m. cũ aꝑtissume

Expanded text:
ortem autem crucis. ipsa uero doctrina eius, quam adtente insinuet humilitatem atque huic praecipiendae uehementer insistat, quia explicare facile possit atque in hanc rem demonstrandam testimonia cuncta congerere? hoc facere conetur uel faciat, quisquis seorsum de humilitate uoluerit scribere. huius autem operis aliud propositum est, quod de tam magna re susceptum est, ut ei maxime sit cauenda superbia. Proinde pauca testimonia, quae dominus in mentem dare dignatur, ex doctrina Christi de humilitate commemoro, quae ad id quod intendi fortasse sufficiant. sermo eius, quem primum prolixiorem ad discipulos habuit, inde coepit: beati paupereuersia humiles intellegimus. fidem centurionis illius ideo praecipue laudauit nec se inuenisse in Israhel dixit tantam fidem, quia ille tam humiliter credidit, ut diceret: non sum dignus, ut sub tectum meum intres. unde nec Matthaeus ob aliud eum dixit accessisse ad Iesum, cum apertissime
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝓposito continentie coningia ñ q̃ rentes se rp̃os
castrant ꝓp̃ regnũ deloꝵ. ita nec tanta dementia
quisqm ẽ contͣrius u̾itati ut ĩ carne fcõs eimu¬
chos meliorẽ qm coningatos locũ in domo dei
hr̃e credat. ⁊ pio ꝓposito continentes. corpus usꝙ
ad contemptas nptias castigantes se ipos ñ in
corpore. s in ip̃a concup̃ie radice castrantes. celestẽ
et angłicam uitam interrena mortalitate medi¬
tantes cõuigatoꝵ m̃itis pares ẽẽ contendant. ⁊
xp̃o laudanti eos qui se ip̃os castrauerũt. ñ p̃p
affirinans hoc p̃senti uite eẽ utile nõ fitture. ꝯuid
aliquid istis restat nisi ut ip̃m regnũ celoꝵ ad hãc
temporalem uitam in qua nuc sumiꝰ asserãt ꝑti¬
nere. Cur nõ enĩ ⁊ hanc insamam ꝓgrediatur
ceca p̃sumptio ⁊ quid hac assertione furtosius Nã

Expanded text:
qui proposito continentiae conjugia non quaerentes, se ipsos castrant propter regnum coelorum: itane tanta dementia quisquam est contrarius veritati, ut in carne factos eunuchos meliorem quam conjugatos locum in domo Dei habere credat, et pio proposito continentes, corpus usque ad contemptas nuptias castigantes, se ipsos non in corpore, sed in ipsa concupiscentiae radice castrantes, coelestem et angelicam vitam in terrena mortalitate meditantes, conjugatorum meritis pares esse contendat; et Christo laudanti eos qui se ipsos castraverunt, non proaffirmans hoc vitae praesenti esse utile, non futurae? Quid aliud istis restat, nisi ut ipsum regnum coelorum ad hanc temporalem vitam, in qua nunc sumus, asserant pertinere? Cur enim non et in hanc insaniam progrediatur caeca praesumptio? Et quid hac asser
Abbreviated transcription (Latin):
Nam illis quib ip̃m uirile menbrũ debilitat᷑.
ut generare nõ possint. sic̃ sũt eumichi diuitũ.
et regũ sufficit utiq cũ xp̃iam fiunt ⁊ dei p̃cep¬
ta custodiuntieo tam̃ ꝓposito sũt ut coniuges
si possent hr̃ent oet̾ts in donto dei conutgatis
fidelib ad equari qui ꝓlem litite puditeq sus¬
ceptã in dei timore nutͥunt docentes filios suos¬

Expanded text:
uibus ipsum uirile membrum debilitatur, ut generare non possint, sicut sunt eunuchi diuitum et regum, sufficit utique, cum christiani fiunt et dei praecepta custodiunt, eo tamen proposito sunt, ut coniuges si potuissent haberent, ceteris in domo dei coniugatis fidelibus adaequari, qui prolem licite pudiceque suscepta
Abbreviated transcription (Latin):
pe ille qui suꝑus dixerat. Si acceꝑis uxorẽ nõ
pectasti. ⁊ si nupserit nirrgo ñ peccat. Cuir gͥ in eo
sionem. an eos dampnat tacitus quos locutus ab¬
soluit. Nõne iam mitiꝰ accusatur susanna. ñ de
cduigio. s de ip̃o adisttĩo qͣm doctrina ap̃łita de
mendatio. quid intanto ꝑiculo faceremꝰ nsi tã
tias nõ dẽbere dampnari. qͣm certũ aꝑtũ q ẽẽt

Expanded text:
pe ille, qui superius dixerat: et si acceperis uxorem, non pe ille, qui superius dixerat: et si acceperis uxorem, non peccasti; et si nupserit uirgo, non peccat. cur igitur in eo, sionem? an eos damnat tacitus, quos locutus absoluit? nonne iam mitius accusatur Susanna non de coniugio, sed de ipso adulterio quam doctrina apostolica de mendacio? quid in tanto periculo faceremus, nisi tam tias non debere damnari. quam certum a