comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sueiꝰ quo lapsus÷. s inpedeatissuis qͣ peccauit
in ipsis moriet᷑. Dicent enĩ. Si nichil ex iusticia
iusti eũ lapsus fuerit memorabit᷑ qͦmͦ unicuiq
reddet ds̃ scđm oꝑa sua S uideamꝰ neforte ab¬
solutionẽ sui in sesermo diuinꝰ inueniat. si ob¬
seruemꝰ qmͦ seriptũ ⁊ qd dic̃. eũ au̾sus fuerit
ut si fore ñ scd̾m om̃s iniqͥtates quasfecit iniqꝰ
fecerit iistꝰ: ñ om̃s iusticiȩ eiꝰ dememoria au¬
ferant᷑. Siuͦ om̃s iniqͥtates fecerit quas iniqꝰ¬
facit: t̃.demũ om̃s iustieiȩ in lapsueiꝰ de memo¬
pra subtrahunt᷑. Hec qͣuis occultauerit in scͥo

Expanded text:
in peccatis suis, qui peccavit, in ipsis morietur . Dicent enim: Si nihil ex justitia justi, cum lapsus fuerit memorabitur, quomodo unicuique reddet Deus secundum opera sua? Sed videamus, ne forte absolutionem sui in seipso sermo divinus inveniat. Si observemus quomodo scriptum est quod dicit: Cum aversus fuerit ut si forte non secundum omnes iniquitates, quas fecit iniquus, fecerit justus, non omnes justitiae ejus de memoria auferantur; si vero omnes iniquitates fecerit quas iniquus, tunc demum omnes justitiae in lapsu ejus de memoria subtrahuntur. Haec quamvis occultaverit in Sc
Abbreviated transcription (Latin):
adet̃nã uitã S & incorruptio qͥdindicet citosci¬
emꝰ: si qd̾ ei contrariũ ÷ discutramꝰ. Incorruptio:
contrariã ht̃ corruptionẽ. Corruptio duob
modis accidere dr̃. corꝑalit̾ e sꝑitalit̃. Corꝑalit̾
accidit: cũ euenerit illud qd̾ scriptũ ÷. Siquis¬
I tẽplũ dĩ corruꝑit: corrũpet autẽ illũ deus.

Expanded text:
ebatur; sed incorruptio quid indicet cito sciemus, si quod ei contrarium est, discutiamus. Incorruptio contrariam habet corruptionem; corruptio duobus ex modis accidere dicitur, corporaliter et spiritaliter: corporaliter accidit, cum evenerit illud quod scriptum est: Si quis templum
Abbreviated transcription (Latin):
ii. descelere. desacrilegiis & piaculis dicã:
b̃ tam̃om̃ib in hocloco illi uident᷑ inscelere
ferri. qͥ alios iudicantes ipsi cõmittunt quȩ
icet̾is puniunt. Si qͥgͦ hancbonicatẽ dĩ &
acio uͦ a paciencia hoc uidet᷑ differre: qd̾ qͥ infir¬
mitate magis ꝗͣ ꝓposito delinquunt. sustenta¬
ridicant᷑. Qui uero ꝑtinaci m̃te uelut insul¬
tant indelictissuis: ferri pacient̃ dicendi st̃.
S sic̃ oia ĩ mensura fecit ds̃ & pondere & numero.
ita etiã paciencie eiꝰ certa mensura ÷. Qiã men¬
surã credendũ ÷ ẽẽ. consũptã. uł aibhis qͥdiluuio

Expanded text:
is, de scelere, de sacrilegiis, et piaculis dicam? quibus tamen omnibus in hoc loco illi videntur in scelere praeferri, qui alios judicantes ipsi committunt, quae in caeteris puniunt: si quis ergo hanc bonitatem Dei, et tatio vero a patientia hoc videtur differre, quod qui infirmitate magis quam proposito delinquunt, sustentari dicuntur, qui vero pertinaci mente velut insultant in delictis suis, ferri patienter dicendi sunt; sed sicut omnia in mensura fecit Deus et pondere et numero , ita etiam patientiae ejus certa mensura est, quam mensuram credendum est esse consummatam vel ab his qui diluvio
Abbreviated transcription (Latin):
& expectat uniꝰcuiꝰq penitentiã: s ñ nos dissol¬
uat hoc & tardos ad conuersionẽ faciat: qͥa rur¬
sus pacienciȩ eiꝰ & sustentacionis certa mensu¬
ra est. Scđm duriciã aut̃ tuã & cor impenitenᷤ.
thesauritas tͥ ipsi irã indie irȩ. & reuelationis
iusti iudiendĩ: qͥ reddet unicuiq scd̾m oꝑa eiꝰ.
Cordurũ inscripturis dici uidet᷑:. cũ menshuma¬
na uelut cera frigore iniqͥtatis obstricta. signa¬
culũ imaginis diuinȩ ñ recipit. Hoc idem ali¬
bi cor crassũ appellat᷑. sic̃ cũ dic̃. Incrassatũ ÷
cor popł huiꝰ. Contrariũ uͦ ÷ duro molle. qdđ
inseripturis cor carneũ nominat᷑. & crasso sub¬
ñagit bona ꝑduriciã cordis: contẽptũ bonoꝵ
om̃iũ hab̾e credendꝰ ⁊. Crassitudo uͦ cordis. ẽ.
ubi subtilis & sꝑitalis intelligentiȩ ñ recipit᷑
sensus: & ita cor inpenitens effectũ thesaurizat
sibi ipsi irã indie ire. & reuelationis iusti nidi¬

Expanded text:
et exspectat uniuscujusque poenitentiam, sed non vos dissolvat hoc, et tardos ad conversionem faciat, quia rursus patientiae ejus et sustentationis certa mensura est. Secundum duritiam autem tuam, et impoenitens cor, thesaurizas tibi iram in die irae et revetationis jusCor durum in Scripturis dici videtur, cum mens humana velut cera a frigore iniquitatis obstricta signaculum imaginis divinae non recipit. Hoc idem alibi cor crassum appellatur, sicut cum dicit, Incrassatum est cor populi hujus ; contrarium vero est duro molle, quod in Scripturis cor carneum nominatur, et crasso, subn agit bona, per duritiam cordis contemptum bonorum omnium habere credendus est; crassitudo vero cordis ejus est, ubi subtilis et spiritalis intelligentiae non recipitur sensus, et ita cor impoenitens effectum thesaurizat sibi ipsi iram in die irae et revelationis justi judi
Abbreviated transcription (Latin):
apłs nc̃ loqͥt᷑. ñ pͥncipib scłi. nec regib mundi.
s & eccłarũ rectorib & pͥncipib loqͥt᷑: his
effugere iudiciũ dĩ: si ea cõmittant ipsi de qͥb
alios iudicant & condẽpnant. E ideo oportet
unũquẽq desua priꝰ conscientia iudicare:
& tc eiꝰ quẽ iudicat gesta discutere. Qd̾si fieret
omis penitꝰ adeundi honoris eccłastici absci¬
deretur ambitio: si se iudicandos potiꝰ quã
iudicaturos hi qͥ prxesse uolunt popłis cogi¬
tarent. Nemo gͦ existimet qd effugere possit
&a facietua qͦfugiã: Et qͥa hȩc ad eos maxi

Expanded text:
nec principibus saeculi, nec regibus, sed ecclesiarum rectoribus et principibus loquitur, his effugere judicium Dei, si ea committant ipsi, de quibus alios judicant et condemnant: et ideo oportet unumquemque de sua prius conscientia judicare, et tunc ejus, quem judicat, gesta discutere. Quod si fieret, omnis penitus adeundi honoris ecclesiastici abscinderetur ambitio, si se judicandos potius, quam judicaturos hi qui praeesse volunt populis, cogitarent. Nemo ergo existimet quod effugere possit et a facie tua quo fugiam? Et quia haec ad eos
Abbreviated transcription (Latin):
Audis. qͥa nouũ hominẽ dicit scd̃m dm̃ creatũ: Hunc
autẽ eundẽ nouũ hominẽ. alibi interiorẽ homi¬
nẽ uocat. Corruptibilẽ autẽ hunc cuiꝰ hic imagi¬
nẽ respuit: exteriorẽ hominẽ nominat. cũdicit.
Nam & si is qͥforis ⁊ homo nr̃ corrũpit᷑. s qͥ intꝰ ÷ re¬

Expanded text:
audis, quia novum hominem dicit secundum Deum creatum? hunc autem eumdem novum hominem, alibi interiorem hominem vocat; corruptibilem vero hunc, cujus hic imaginem respuit, exteriorem hominem nominat, cum dicit, Nam et si is, qui foris est, homo noster corrumpatur, sed qui intus est re
Abbreviated transcription (Latin):
inbono siue inmalo. animꝰ cũ oꝑe concordat. & qͥa
corda hominũ nosse soliꝰ dĩ ÷ & m̃tis secretadinoscere:
putandũ ñ ⁊ peccatũ ꝑ martẏrii głam: scd̾m uerita¬
tẽ uideat᷑ ds̃ seruare iudiciũ. Ueritas qͥppe iudicii
hoc postulat: ut malus mala. & bonꝰ recipiat bona.
Et qͣmuis dona & largiciodĩ. neqͣꝗͣ curiositatẽ discu¬
tientis admittant: tam̃ etiã in hoc qͣnta sit iudicii
eiꝰ ueritas ostendamꝰ. Cõmunis ꝓfessio ÷: bonũ non
debere puniri. nec malũ consequi bona. Siqͥ gͦ sit
t̾c cũagebat mala. Is uͦ si p̃teritoꝵ penitens m̃tem
suã corrigat adbona. & beneagat. bene loqͥt᷑. bene
cogitet. bene uelit: qͥhec agit ñ tͥ uidet᷑bonꝰ. & merito
reciꝑe bona: Similit̃ & si exbono qͥs conu̾tit᷑ ad malũ:
enĩ siueboni siue mali p̃tereunt: s scđm sui qͥlitatẽ

Expanded text:
in malo, animus cum opere concordat; et quia corda hominum nosse solius Dei est, et mentis secreta dignoscere, andum non est peccatum per martyrii gloriam, secundum veritatem videatur Deus servare judicium. Veritas quippe judicii hoc postulat, ut malus mala; et bonus recipiat bona, et quamvis dona et largitio Dei nequaquam curiositatem discutientis admittant, tamen etiam in hoc, quanta sit judicii ejus veritas, ostendamus. Communis professio est bonum non debere puniri, nec malum consequi bona. Si quis ergotunc, cum agebat mala; is vero si praeteritorum poenitens mentem suam corrigat ad bona, et bene agat, bene loquatur, bene cogitet, bene velit, qui haec agit non tibi videtur bonus et merito recipere bona? Similiter et si ex bono quis convertatur ad malum, enim sive bo
Abbreviated transcription (Latin):
hab̾e innoticiã. in quoꝵ pͥmotitulo ꝓmiscue
pagani. in alio sapientes eoꝵ & philo sophi de¬
signant᷑. puto qd̾ in hoc t̾cio indicent᷑ heretici
uł creatorẽ dm̃ negantes: uł diu̾sas blasphe¬
mias inercelsũ loquentes. Igit᷑ si singuli qͥq
hoꝵ qͦs sup̃ diximꝰ in eultu diuinitatis errare¬

Expanded text:
habere in notitiam: in quorum primo titulo promiscue pagani, in alio sapientes eorum et philosophi designantur: puto quod in hoc tertio indicentur haeretici vel Creatorem suum Deum negantes, vel diversas blasphemias in Excelsum loquentes. Igitur si singuli quique horum, quos supra diximus in cultu divinitatis errare
Abbreviated transcription (Latin):
solet inscripturis inueniri. sic̃ & in hocloco. qđ
forte aꝑciꝰ latinꝰ int̾pres posuisset si dixisset. qͥ ñ
obediunt ueritati. s obediunt in iqͥtati. Omĩs
gͦ qͥ alienũ a uericate iter ingredit᷑. nec seqͥt᷑ eũ
qͥdix̃ egosũ ueritas: diffidit ueritati & inobedi¬
ens ÷ ei. Sicqͥ ñ solũ inactib s & insensib e in

Expanded text:
solet in Scripturis sanctis inveniri, sicut et in hoc loco, quod solet in Scripturis sanctis inveniri, sicut et in hoc loco, quod forte aptius Latinus interpres posuisset, si dixisset, qui non obediunt veritati, sed obediunt iniquitati. Omnis ergo qui alienum a veritate iter ingreditur, nec sequitur eum qui dixit, Ego sum veritas, diffidit veritati, et inobediens est ei; sic qui non solum i
Abbreviated transcription (Latin):
coꝑis tͣbata tẽꝑie. uł febres irł qͦs libet huiꝰcemodi
incurrerit morbos: certũ ÷ qd̾ ñ ꝑ medicũ s ꝑ̃
intẽꝑantiã suã pestẽ languoris acceꝑit. Si uͭ me¬
dici p̃cepta custodiens in sospitate ꝑduret. utiq
ꝑmedicũ dicet᷑ hab̃e grãm sanitatis. Hocgͦ modo
conseqͣnt̃ uidebit᷑ ds̃ ipse ꝑse reddere un icuiq
prauitate gestoꝵ. Uerũ & hoc ipsũ qd̾ dix̃. qͥ ex
contẽptione diffidt̃ qͥdẽ ueritati. obtẽꝑant autẽ
iniqͥtati. indiscussũ ñ omictamꝰ. Inhis enĩ singu¬
lis languores qͥdã anime ab apło designant᷑. qͦꝵ
medelã nemo inueniet. nͥ priꝰ morboꝵ cognoue¬
rit causas. E ideo in diuinis scripturis egritu¬
dines animȩ numerant᷑ & remedia describunt᷑
que scripta st̾ agnitis languorib suis cura¬
scismata & omĩa scandala in ȩocłiis generant᷑:
dũ hi qͥ apud semet ipsos prudentes st̃. & in conspec¬
tusuo sapientes: qͥcqͥd libuerit ꝓlege defendunt.

Expanded text:
 quoslibet hujuscemodi incurrerit morbos, certum est quod non per medicum, sed per intemperantiam pestem languoris acceperit: si vero medici praecepta custodiens, in sospitate perduret, utique per medicum dicetur habere gratiam sanitatis, hoc ergo modo consequenter videbitur Deus ipse per se reddere unicuique pravitate gestorum. Verum et hoc ipsum, quod dixit, qui ex contentione diffidunt quidem veritati, obtemperant autem iniquitati, indiscussum non omittamus. In his enim singulis languores quidem animae ab Apostolo designantur, quorum medelam nemo inveniet, nisi prius morborum cognoverit causas. Et ideo in divinis Scripturis, aegritudines animae numerantur, et remedia describunturquae scripta sunt agnitis languoribus suis curaschismata et omnia scandala in ecclesiis generantur, dum hi qui apud semetipsos prudentes sunt, et in conspectu suo sapientes, quidquid libuerit pro lege defendunt.
Abbreviated transcription (Latin):
erga diuinitatis usi st̃ uenerationẽ. dũ dĩ
ineorcuptibilis głam adfedas & indignas dedu¬
cant hominũ uł animaliũ formas. talietiã
erga semet ipsos utant᷑ uice. ut rationales
homines uiuant more inrationabiliũ belu¬

Expanded text:
erga divinitatis usi sunt venerationem, dum Dei incorruptibilis gloriam, ad foedas et indignas deducunt hominum et animalium formas, tali etiam erga semetipsos utantur vice, ut rationabiles homines vivant more irrationabilium bel
Abbreviated transcription (Latin):
oitib suis. S ex utraq parte fatioris discinlina
seruat᷑ seruat᷑. Nononĩ ui res agit᷑ neq necessi¬
tite ĩ alterã partẽ anima declinat᷑. Alioqͥn nec
culpa ei nec uirtꝰ posset ad scribi. nec boni electio
p̃miũ. nec declinatĩo malisupoliciũ mereret᷑
S seruatꝰ ei in oib libtas arbitrii. ut inqd uolu¬
exi psa delinet. sic̃ seriptũ ÷ Eece posui ante
faciẽ tuã. uitã & mortẽ ignẽ & aquã. Tita

Expanded text:
parte favoris disciplina servatur, non enim vi res agitur, neque necessitate in alteram partem anima declinatur, alioquin nec culpa ei, nec virtus posset ascribi, nec boni electio praemium, nec declinatio mali supplicium mereretur, sed servatur ei in omnibus libertas arbitrii, ut in quod voluerit ipsa declinet, sicut scriptum est: Ecce posui ante faciem tuam vitam, et mortem, ignem et aquam ; vita
Abbreviated transcription (Latin):
digna st̃: s er consequentia gestoꝵ suoꝵ his
qͥ oꝑant᷑ malũ ira & indignatio tribulatio
& angustia erit. scdđ̾m ea q̃ thesaurizauer̾̃t
sibi ipsi. Nã utiq sic̃ ibi uitã et̾nã casu accusati¬
uo ꝑtulerat. ita & hic irã & indignationẽ. tri¬
bulationẽq & ingustiã casu accusatiuo ꝓtulis

Expanded text:
digna sunt, sed ex consequentia gestorum suorum his qui operantur malum, ira et indignatio, tribulatio, et angustia erit, secundum ea, quae thesaurizaverunt sibiipsi; nam utique sicut ibi vitam aeternam casu accusativo protulerat, ita et hic iram et indignationem tribula
Abbreviated transcription (Latin):
consiliariis habitet aĩa: ꝓforib uͦ hitiꝰ domicilii
astare pietatẽ. om̃sq cũ ea uirtutes: ex alia uͥpar
ne si spũi obtẽꝑans. & meliore usa consiliario. pi¬
etatis & pudicieiȩ ad se euocauerit corũ: ille aliꝰ
fpretꝰ repudiat᷑q discedat: Si uͦ carnis usa consilis
inpietatis ad se& libidinis introduxerit turmã ͥ
ois ila sc̃itatis & pietatis corona cũi maloꝵ aĩa con¬
ciliũ p̃tulit. iustacũ indignatione secedet. relin¬
quenseã desiđis cordissui. ut ignominia & contuu¬
melus afficiat corpꝰ suũ in semet ipsa.: qͦ cõmutauit
ueritatẽ di in mendatio. & introducens adse inpi

Expanded text:
consiliariis habitet anima; pro foribus vero hujus domicilii consiliariis habitet anima; pro foribus vero hujus domicilii astare pietatem, omnesque cum ea virtutes: ex alia vero pne si spiritui obtemperans, et meliori usa consiliario, pietatis et pudicitiae ad se evocaverit chorum, ille alius spretus repudiatusque discedet? Si vero carnis usa consiliis impietatis ad se et libidinis introduxerit turmam, omnis illa sanctitatis et pietatis corona, cui malorum anima consilium praetulit, justa cum indignatione recedet, relinquens eam desideriis cordis sui, ut ignominia et contumeliis afficiat corpus suum in semetipsa, quae commutavit veritatem Dei in mendacio, et i
Abbreviated transcription (Latin):
Habet gͥ ĩ irbitrio suo aĩa siuelit eligere uitã
xpm̃: aut in mortẽ diabolũ declinare. Qd
si gnoscens anima dm̃. xpm̃ uitã suã amplexata ñ sue¬
rit: hec sic̃ dm̃ magnificauerit aut grãs egerit: s
euanuerit ĩcogitationib suis. & mutauerit głam
in corruptibił dĩ insimilitudinẽ imaginis corrup¬
tibił hõis. & uolucrũ & qͣdrupedũ. & serpentiũ. &
inhis õ̾i̾b declinauerit ad carnẽ. atq eosspͥs qͥ car¬
nis desid̾iis fauent: dere linquet᷑ sinedubio &e dese¬
ret᷑ꝰ his qͥeã fauore suo ut spii iungeret᷑ animabant.
& concedt᷑ eã ułtradt̃ desicduis cordis sui: qͥb car ni so¬
ciat᷑ d& adheret. Neq enĩ obsistentẽ eã ac reluetan¬
tẽ ad ea q̃ refugit acrespuit reuocabt̃. Cuiꝰ rei
imagine si adhuc uidet᷑ obscura: tali qͣdã spetie
manifestiorẽ planiorẽq reddemꝰ. Ponamꝰ ẽẽ. ali¬
qͦd domiciliũ. in qͦ cũ corꝑe & spũ uelut eũ duob

Expanded text:
Habet ergo in arbitrio suo anima, si velit eligere vitam Christum, aut in mortem diabolum declinare; quod si agnoscens anima Deum, Christum vitam suam amplexata non fuerit, nec sicut Deum magnificaverit aut gratias egerit, sed evanuerit in cogitationibus suis, et mutaverit gloriam incorruptibilis Dei in similitudinem imaginis corruptibilis hominis et volucrum, et quadrupedum, et serpentium, et in his omnibus declinaverit ad carnem atque eos qui carnis desideriis favent, derelinquetur sine dubio et deseretur ab his qui eam favore suo ut spiritui jungeretur animabant, et concedent eam, vel tradent desideriis cordis sui, quibus carni sociatur et adhaeret; neque enim obsistentem eam ac reluctantem ad ea quae refugit ac respuit revocabunt: cujus rei imaginem, si adhuc videtur obscura, tali quadam specie manifestiorem planioremque reddemus. Ponamus esse aliquod domicilium, in quo cum corpore et spiritu, velut cum duobus
Abbreviated transcription (Latin):
siqͦm᷑ tandẽ aliqͥndo ꝓsꝑũ it̾ habeã in uolũtate dĩ
ueniendi aduos. Qd sine int̾missione ꝓhisqͥb scri¬
bit orare se dic̃ mandati sui memor. cõplet oꝑe.
qd̾ sermone p̃cepit. Qͥaut̃ dic̃ obsecrare se: si quo¬
modo tandẽ aliqͥndo ꝓsꝑũ it̾ hãt. ut ĩ uolũtate
dĩueniat adromanos : consid̾andũ qd apłs dĩ ad
opꝰ scm̃ eũgłii ꝓficiscens. erpectat donec obsecra¬
tionib imploret ñ solũ ꝓsꝑũ sibi it̾ fieri: s & in uo¬
luntate dĩ ꝓsꝑũ fieri. Unde & multo mag̾ nob̾ qͥb ñ ÷

Expanded text:
 tandem aliquando prosperum iter habeam in voluntate Dei veniendi ad vos. Quod sine intermissione pro his quibus scribit orare se dicit, mandati sui memor, complet opere quod sermone praecepit; quod autem dicit obsecrare se, si quomodo tandem aliquando prosperum iter habeat, ut in voluntate Dei veniat ad Romanos, considerandum quod Apostolus Dei, ad opus sancti Evangelii proficiscens, exspectat donec obsecrationibus impetret non solum prosperum sibi iter fieri, sed in voluntate Dei prosperum fieri; unde et multo mag
Abbreviated transcription (Latin):
głam incorruptibilis dĩ: nͥqͥa grauiori sacrilegio
minat idoloꝵs. Non ÷ sane p̃tereundꝰ nec iste qͥdẽ
solũ eosqͥ idola colunt arguere. s & antrophomorphitas
intelligendꝰ ÷ confutare. qͥ ineccła positi. imaginẽ
corporeã hominis. dĩ eẽ. imaginẽ dicunt: igno¬
rantes illud qd̾ in genesi scriptũ est ad imaginẽ dĩ
factũ ẽẽ. hominẽ. de qͦ homine sentiendũ sit ab apło

Expanded text:
gloriam incorruptibilis Dei, nisi quod graviori sacrilegio minat idolorum. Non est sane praetereundus, ne iste quidem solum eos qui idola colunt, arguere, sed et Anthropomorphitas intelligendus est confutare, qui in Ecclesia positi imaginem corpoream hominis, Dei esse imaginem dicunt, ignorantes illud quod in Genesi scriptum est, ad imaginem Dei factum esse hominem; de quo homine sentien
Abbreviated transcription (Latin):
apłs grecis ac barbaris. sapientib & insipien¬
tib debitor ÷. Qdenĩ abipsis acreꝑat. unde eiꝰ
debitor fieret: Arbitror diu̾isis qͥdẽ gentib
inde eũ effectũ ẽẽ debitorẽ. qd̾ oiũ gentiũ lin
debitor oĩb illis efficit᷑. quoꝵ accipit ado lin¬
que noticiã Sapientib aut̃ efficit᷑ debitor ꝑ hoc

Expanded text:
s Graecis et barbaris, sapientibus et insipientibus debitor est; quid enim ab ipsis acceperat, unde eis debitor fieret? Arbitror diversis quidem gentibus inde eum effectum esse debitorem, quod omnium gentium lingdebitor omnibus illis efficitur, quorum accepit a Deo linguae notitiam; sapientibus autem efficitur debitor per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ ⁊ fidẽurãm atq meã. Frimo o̾iũ discere debemꝰ
conferamꝰ eis aliqͥd doni sp̃italissi possumꝰ. uł si ñpossumꝰ
ipsi ut capiamꝰ abhis. Si ne hoc enĩ. ñ ÷ ꝓbabile desid̾rũ
circũ eundi fr̃s. S̾aut̃ dic̃ ut aliqͦd tradã irob̾donũ
donũ sapientie & scientie. & uirginitatis similiter.
dici: ut duutie & fortitudo corꝑis. ut forme decor.
ut regnũ t̾restre. Ad̾o eũ ⁊̃ hec donant᷑. sic̃ &
daniel dic̃: qͥa ipse fac̃ reges & cõmutat: s ñ st̃ hec¬

Expanded text:
debemus conferamus eis aliquid doni spiritalis, si possumus, vel si non possumus, ipsi ut accipiamus ab his; sine hoc enim non est probabile desiderium circumeundi fratres. Quod autem ait, ut aliquod tradam vobis donum donum sapientiae, et scientiae, et virginitatis similiter; dici, ut divitiae et fortitudo corporis, ut formae decor, ut regnum terrestre; a Deo enim etiam haec donantur, sicut et Daniel dicit , quia ipse facit reges et commutat: sed non s
Abbreviated transcription (Latin):
nob in alus locis dictũ ÷. Paucisenĩ etiã in p̾sentidi¬
cet᷑. Igit᷑ iradĩ nc̃ reitełari dr̃. ñ in parte aliq̃s in
omem iumpietatẽ & iniqͥtatẽ nec tam̃ in oñas hoĩes.
s in illossolosqͥueritatẽ ininiqͥtate detinent.
Detinent qͥdẽ. s mniniusticia eãdetinent. Qͥl etiã
dic̾ manifestũ ẽẽ.io qꝰ nocũ ⁊ dĩ: osterdens ẽe aliqͥs

Expanded text:
nobis in aliis locis dictum est, paucis tamen etiam in praesenti dicetur. Igitur ira Dei nunc revelari dicitur non in parte aliqua, sed in omnem impietatem et iniquitatem, nec tantum in omnes homines, sed in illos solos qui veritatem Dei in iniquitate detinent. Detinent quidem, sed in injustitia detinent; quibus etiam dicit manifestum esse id quod notum est Dei, ostendens e
Abbreviated transcription (Latin):
euangłio thesaurꝰ ẽẽ. qͥdã int̾ris. in qͦ ꝓhibet
dñs chesaurizari : & aliꝰ thesaurꝰ incȩlo. in qͦ
iibet fideles qͦsq opessuas recondere: & hie
ĩ hoc mundo: in uno aliqͦ ex istis trib congregant
suos recondit: aut terrenꝰ ÷ & de t̾ra sapit. ac
de t̾raloqͥt᷑. & cũ eiattulerit ager fructꝰ uberes
destruit horreasua & maiora edificat: & thesau¬
rizat in t̾ra. E ille qͥdẽ durꝰ: hic aut̃ strltꝰ ap¬
pellat᷑. Dr̃ enĩ adeũ. Stulte. hac nocte repetent
abste animã tuã: & qͦ parasticuiꝰ ar̃t: Aut sapi

Expanded text:
Evangelio thesaurus esse quidam in terris, in quo prohibet Dominus thesaurizari, et alius thesaurus in coelo, in quo jubet fideles quosque opes suas recondere; et hic haec quae agunt in hoc mundo, in uno aliquo ex istis tribus congregant suos recondit; aut terrenus est, et de terra sapit, ac de terra loquitur, et cum ei attulerit ager fructus uberes, destruit horrea sua, et majora aedificat, et thesaurizat in terra, et ille quidem durus, hic autem stultus appellatur, dicitur enim ad eum: Stulte, hac nocte repetent abs te animam tuam, et quae parasti, cujus erunt? Aut si
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscentiã U̾biaut̃ uenit ratio. & lex nat᷑alis
locũ in nob ꝓcessu etatis inuenit: docere nos cepit
concupiscentiã. Occasione aut̃ iccepta: peccatũ ꝑ
mandatũ oꝑatũ ÷ ĩ me õem cõcupiscentiã. Lex illa
sat᷑ ei. & certam̃ qͥdã modo gerit. ut ñ selũ concupiscen¬
tiȩ satisfaciat: s &e adu̾sariũ uincaꝰ Nescio qͦ ⁊ enĩ¬

Expanded text:
iscentia. Ubi autem venit ratio, et lex naturalis locum in nobis processu aetatis invenit, docere nos coepit concupiscentiam. Occasione autem accepta, peccatum per mandatum operatum est in me omnem concupiscentiam. Lex illa, satur ei, et certamen quodammodo gerit, ut non solum concupiscentiae satisfaciat, sed etiam adversarium vincat. Haec est e
Abbreviated transcription (Latin):
illud seire debemꝰ qd̾ ista mortificatio actuũ carnis ꝑ pacien¬
tiãfiat. & ñ ad subitũ s paulatĩ pͥmolanguescere eos neces¬
se ÷ in his q̃ incipuint. tũ deinde eũ ardentiꝰ ꝑficere ceꝑint
& ibtendantiore spũ repleri actꝰ carnis ñ solũ languere. s &
tabescere incipient. ¶bi uͦ ad ꝑfectũ iãuenerint. ita ut
nulla ĩ eis prsus uł in facto. uł indicto. uł in cogitatii peccati
oriant᷑ indicia: tc̃ actꝰ carnis mortificasse: ad integrũ morti

Expanded text:
illud scire debemus, quod ista mortificatio actuum carnis per patientiam fiat, et non ad subitum, sed paulatim. Primo languescere eos necesse est in his, qui incipiunt; tum deinde cum ardentius proficere coeperint et abundantiore spiritu repleri, actus carnis non solum languere sed et tabescere incipient; ubi vero ad perfectum jam venerint, ita ut nulla in eis prorsus vel in facto, vel in dicto, vel in cogitatu, peccati oriantur indicia, tum plene actus carnis mortificasse et ad integrum morti
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾mearnẽ id scd̾m licterã sentiret᷑. Qͥ denĩ tã inpossi¬
bile ꝗͣ sabbati obseruatio scd̾m litterã legis: Ut in mul¬
tis sepe iãdirimꝰ: Iubet᷑ enĩ ñexire de domo ñ se mo¬
uere deloco suo. nichil honeris leuare. Quȩ qm̃ inpoᷤᷤ¬
sibilia uident uidei. qͥ scd̾m carnẽ legẽ obseruant:
inepta qͦdã &e ridicula cõmentant᷑ qͥb inpossibilita¬
tẽ legis scure uideant᷑. Qdaut̃ dicã de sacͥficioꝵ rõne
ubi nec tẽplũ ÷ nec altare: nec ullus ꝓr sussacrifican¬
dilocus. In qͥb singłis lx ñdicã inpossibilis & infirma:
s & plane iã mortua÷. N ĩ ante hanc mortẽ infir
auferre peccata nec poterat: tam̃ & infirmabat᷑ in
legib lepre. qͥs necerplicare unꝗͣ potuit nec implere.
n hisgͦ oĩb aliisq iniumeris. & inpossibilis erat ler &
infirmabat᷑. q̃ntũ adcarnis intelligentiãspectat. Q.¬

Expanded text:
ecundum litteram sentiretur. Quid enim tam impossibile, quam sabbati observatio, secundum litteram legis ut in multis jam diximus: jubetur enim non exire de domo, non se movere de loco suo, nihil oneris levare. Quae quia impossibilia vident Judaei qui secundum carnem legem observant, inepta quaedam et ridicula commentantur, quibus impossibilitatem legis sarcire videantur. Quid autem dicam de sacrificiorum ubi nec templum est, nec altare, nec ullus prorsus sacrificandi locus; in quibus singulis lex, non dicam impossibilis et infirma, sed et plane jam mortua est. Nam ante hanc mortem infirmauferre peccata, et infirmabatur in legibus leprae, quas nec explanare unquam potuit, nec implere. In his ergo omnibus, aliisque innumeris et impossibilis erat lex, et infirmabatur, quantum ad carnis intelligentiam spectat.
Abbreviated transcription (Latin):
ndicat tam̃ apłs in his ꝗd origo peccati ex concupsscen¬
tia ortasit: dũ phibente lege siue moysi q̃diẽ . ñ concu¬
pisces siue ⁊̃ ut supͣ ex posuimꝰ naturali. eo contentiosiꝰ
qd phibet᷑ expetit᷑. Sciendũ sane÷. qd concupiscentia
hicculpaibilis ponit᷑. Est aut̃ in multis & laudibilis.
sic̃ sup ostendimꝰ. Sine eni lege: peccatũ mortuũ est.¬

Expanded text:
ndicat tamen Apostolus in his, quod origo peccati ex concupiscentia orta sit, dum prohibentur a lege, sive Moysi, quae dicit, non concupisces, sive etiam, ut supra exposuimus, naturali, eo contentiosius quod prohibetur, expetitur. Sciendum sane est quod concupiscentia hic culpabilis ponitur: est autem in multis et laudabilis sicut supra ostendimus: Sine lege enim peccatum mortuu
Abbreviated transcription (Latin):
& leg̃e m̃tis & legẽ sp̃s uite: e contrario qͦq legẽ que in
m̃tris ÷ & legẽ mortis. & legẽ peccati cõmemorauerit:
bie nẽ de qͥ harũ legedicat. nãqd̾ inpossibile erat legi
incͦ infirmalat᷑ ꝑcarnẽ. ñ ⁊ paruȩ delib̾ationis eligere.
Puto tam̃ qd̾ legẽ moysi ⁊̃ hiesic̃ & in aliis sepe iãdiximꝰ.
induas partes apłsdiuidat. & aliud ĩ ea carnẽ aliud
spm̃nominet. & illã qͥdẽ obseruantiã que scd̃m literã
gerit᷑. sensũ carnis appellet. sic̃ dic̃ de huimodi uideo.
aut̃ uiuificat. E in hocgͦ loco qd̾ dic̃ inpossibile legi.¬

Expanded text:
ario quoque legem quae in membris est, et legem mortis, et legem peccati commemoraverit, hic nunc de qua harum lege dicat, nam quod impossibile erat legis, in quo infirmabatur per carnem, non est parvae deliberationis eligere. Puto tamen quod legem Moysi etiam hic, sicut et in aliis saepe jam diximus, in duas partes Apostolus dividat, et aliud in ea carnem aliud spiritum nominet, et illam quidem observantiam, quae secundum litteram geritur, sensum carnis appellet, sicuti dicit de hujusmodi Judaeo: autem vivificat; et in hoc ergo loco quod dicit, impossibile legi
Abbreviated transcription (Latin):
derit in corꝑe ur̃o mortali. cũ utiq suffecisset
dicere. ñ gͦ regnet peccatũ incorꝑe ur̃o: ut qͥd
Admonuit enĩ ꝑ hoc qͣmͦ possit in corꝑe ñ reg¬
nare peceatũ: setłm qđ &r alibi ipsedic̃ Corpꝰ
ripot̃ & mortuũ ẽẽ. peccato: potest fieri
ut ñ regnet in eo peccatũ. Scd̾m hoc nãq

Expanded text:
derit, in corpore vestro mortali, cum utique sufficeret dicere, non ergo regnet peccatum in corpore vestro. Ut quid admonuit enim per hoc, quomodo possit in corpore non regnare peccatum, secundum quod et alibi ipse dixerat: Corpus ri potest, et mortuum esse peccato, potest fieri ut non regnet in eo peccatum. Secundum hoc nam
Abbreviated transcription (Latin):
peccati beneficio dĩdatã dicimꝰ. tẽꝑe eo qͦ sine lege uiuebamꝰ:
in nobpeccatũ. e occidit nos. Peccatũ enĩ accepta occasione. ꝑ
mandatũ sedux̃ me & ꝑ illud occidit. R ÷ accusatio mandati
ꝑhec qr occasionẽ qua aceidit me peccatũ uenisse diẽ ex man¬
dato s hec ÷ dicti huiꝰ consequentia. Iex ÷ q̃ docet qͥd fieri debe¬
at: qͥd caueri. E necesse ÷ illud qd̾ caueri dicit. utdoceat qͣle sit.
ꝗͦ p hoc caueri faciliꝰ possit. Nemo enĩ pot̾ uitare qd̾nescit. Siqͥs
gͦ edoctꝰ ꝑ legẽ qͥle sic illud ꝗd̾ cauere debet. ñ tã caueat ꝗͣ faciat
ĩlud occasione qͥdẽ legis ñ fieiende reiscientiã udebit᷑ acepise¬

Expanded text:
peccati beneficio Dei datam dicimus tempore eo quo sine lege vivebamus; in nobis peccatum, et occidit nos. Peccatum enim accepta occasione per mandatum seduxit me, et per illud occidit, non est accusatio mandati per hoc quod occasionem, qua occidit me peccatum, venisse dicit ex mandato, sed haec est dicti hujus consequentia. Lex dicitur quae docet quid fieri debeat, quid caveri. Necesse est ut illud quod caveri dicit edoceat quale sit, quo per hoc caveri facilius possit: nemo enim potest vitare quod nescit. Si quis ergo edoctus per legem, quale sit id quod cavere debet, non tam caveat, quam faciat illud, occasionem quidem legis non faciendae rei scientiam videbitur accepis
Abbreviated transcription (Latin):
sifiat qd̾ lex fieri uetat: ixuiuiscente gͦ peccato. ego
inqͥt mortuꝰ sũ. Egoqͥs: Anima sine dubio: q̃ fecerat qd̃
fieri ler uecabat. Aiã eni q̃ peccat ut ꝓpładic̃. ipsa moriet᷑.

Expanded text:
si fiat quod lex fieri vetat. Reviviscente ergo peccato, ego, si fiat quod lex fieri vetat. Reviviscente ergo peccato, ego, inquit, mortuus sum. Ego, quis? anima sine dubio quae fecerat quod fieri lex vetabat: Anima enim quae peccat, ut propheta dicit ipsa morietur.
Abbreviated transcription (Latin):
datũ. peccatũ reuixit Ego aute mortu sũ. & inuentũ s mͥ man¬
datũ. qđerat aduitã hoc esse ad mortẽ. De his pene oĩb: iam
q̃ dicta st̃ in memoriã reuocabimꝰ. Sine lege peccatũ mortuũ
ẽẽ. in nob̾. hoc ÷ anteꝗͣ ꝑetatẽ rationabilis intranos sensus
s istud peccatũ mortuũ ẽẽ. dr̃. qr lex ñdũ ad⁊ inpuero: q̃ eũ
doceat hoc qd fac̃ fieri ñ licere. Sinehac aut̃ lege & paulũ &
m̃s enĩsimilit̃ ꝑillud tẽpꝰ ñdũ capaces huiꝰ naturalis legis existunt
Ni alias utiq ñ uid̾et᷑ de hoc pauli ueraẽe ꝓfessio. Quomͦ enĩ
sine lege moysi ꝓbabit᷑ aliqͥndo paulũ uirisse: cũ ipse se he¬
breũ erhebreis. & octauadie circũcisũ scd̾m legis p̃cepta
eatũ. s mortu ũ fuisse & reuirisse. Postinodũ uͥ lexadue¬
niens naturalis ꝓhib̾e concupiscentiã cȩpit. q̃ lex ueluti
mortuũ suscitauit peccatũ: peccati nãq natura hec ÷.

Expanded text:
peccatum revixit. Ego autem mortuus sum, et inventum est mihi mandatum, quod erat ad vitam, hoc esse ad mortem. De his pene omnibus jamquae dicta sunt in memoriam revocabimus. Sine lege autem peccatum mortuum est, antequam per aetatem rationabilis intra nos sensus sed istud peccatum mortuum esse dicit, quia lex nondum adest in puero, quae eum doceat hoc quod facit fieri non licere. Sine hac autem lege naturali Omnes enim similiter per illud tempus nondum capaces hujus naturnt. Nam utique non videretur de hoc Pauli vera esse professio; quomodo enim sine lege Moysi probabitur Paulus aliquando vixisse, cum ipse se Hebraeum ex Hebraeis, et octavo die circumcisum secundum legis praecepta catum, sed mortuum fuisse, et revixisse postmodum ubi lex adveniens naturalis prohibere concupiscentiam coepit: quae lex veluti mortuum suscitavit peccatum; peccati namque natura haec est,
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ inqͥt debitores ñ sumꝰ. Heq enĩ ꝓpt̃ ea nos fecit
ls̃ idimaginẽ suã. ut carnisseruitio ẽemꝰ obnorii
s potiꝰ ut creatori suo anima deseruiens. ipsa serui¬
tio acministerio carnis uteret᷑. S fortasse dicat al¬
qͥs. Quomͦ carnis ñ sumꝰ debitores: cũ & uictũ ei & in¬
dum̃tũ ꝓuidere nature necessitate cogmͣ: S ut
ostendat ñ carni aliqͥd conferre. s ipsã uitã carni
mancipare. eulpabili haberi. ideo addit. Si enĩ
scd̾m earnẽ uixeritis: moriemini. Q̾denĩ sit fed̾m
carnẽ uiuere sepe iãdictũ ÷: hoc ÷ carnisdesidus
indulgere. In hoc gͦ negat nosẽe debitores. siẽ &
ilibi dic̃. & carniscurã ne feceritis in concupiscen¬
tiis: ñutiq negans curã carnis habendã in neces¬
sarus. s in concupiscentiis. Itagͦ & hic. Si enĩ¬

Expanded text:
us debitores. Neque enim propterea nos fecit Deus ad imaginem suam, ut carnis servitio essemus obnoxii, sed potius ut creatori suo anima deserviens, ipsa servitio ac ministerio carnis uteretur. Hoc totum ai non sumus debitores, cum et victum ei, et indumentum providere naturae necessitate cogamur? sed ut ostendat non carni aliquid conferre, sed ipsam vitam carni mancipare culpabile haberi, ideo addit: Si enim secundum carnem vixeritis, moriemini. Quid autem sit secundum carnem vivere saepe jam dictum est, hoc est carnnegat nos esse debitores, sicut et alibi dicit: Et carnis curam ne feceritis in concupiscentiis , non utique negans curam carnis habendam in necessariis, sed in concupiscentiis; ita ergo et hic: Si eni
Abbreviated transcription (Latin):
positos: crebronos necesse ÷ de legũ diu̾sitatib como¬
nere. Hoc enĩ uult paulus qͥsub uno legis nomine
sensũ de una ad alterã tacitis indicis transferr
illo ut arbitror ꝓposito. qͦ & script᷑e ꝓpħice donstam
neea q̃ inspirati diuinit᷑ plocunt᷑. inpolicis hõib¬

Expanded text:
positos crebro nos necesse est de legum diversitatibus commonere; hoc enim vult Paulus, qui sub uno legis nomine sensum de una ad alteram tacitis indiciis transfert, illo ut arbitror proposito, quo et Scripturae propheticae constant, ne ea quae inspirati divinitus proloquuntur impolitis homi
Abbreviated transcription (Latin):
carne. Qd̃ diẽ insimilitudinẽ carnispeccati ostendit
rosqͥdẽ hab̃e carnẽ peccati. filiũ uͦ dĩ similitudinẽ
habuisse carnis pedeati. ñ carnẽ peceati. Om̃s enĩ nos
hoĩesqͥex semine uiri cũ muliere conuenientis con¬
ceptisumꝰ: illa necessario utim̃ uoce qͥ dic̃ dauid. Qm̃
ininiqͥtatib concepit me mat mea. Uerũ qͥex nulla
corꝑis nr̃i habuit. polluti onẽ tam̃ peccati q̃ ex concupisceñ¬
tie motu conceptis tradit᷑. õmoñhabuit. Iccuro gͦ insimili

Expanded text:
ae. Quod dixit in similitudinem carnis peccati, ostendit nos quidem habere carnem peccati, Filium vero Dei similitudinem habuisse carnis peccati, non carnem peccati. Omnes enim nos homines, qui ex semine viri cum muliere convenientis concepti sumus, illa necessario utimur voce, qua dicit David, quoniam in iniquitatibus concepit me mater mea . Verum quia ex nulla m quidem corporis nostri habuit, pollutionem tamen peccati, quae ex concupiscentiae motu conceptis traditur, omnino non habuit. Ideo enim vi
Abbreviated transcription (Latin):
tes: tũphans eas in semet ipso. Festinandũ⁊ gͥ ad istas scd̾is nuip¬
tias: q̃ beatiores st̃ muldo ꝗͣ pͥme. E uide si forte iãlex tale
nescio qͥd adũbrabat ĩ eocũ iubebat: ut mulier mortuo pͥore
uirode qͦ n sem̃ ñ susceꝑat. talis enĩ fuerat qͥfructũ ñ posset
afferre: iuberet᷑ frĩ eiꝰ nubere. fr̃ enĩuidet᷑ legis littere. scd̾m
spm̃ler. ut de ipsomagis mulier afferat fructũ. S: hec pleniꝰ
in locissuis reqͥrencur. Nc̃ aut̃ ut diximꝰ priꝰ moriendũ ÷ legi
lictere. ut sic coniungi possimꝰ xp̃o. qͥer mortuis resurrerit.

Expanded text:
ipso. Festinandum est ergo ad istas secundas nuptias, quae beatiores sunt multo quam primae. Et vide si forte jam tum lex tale, nescio quid, adumbrabat in eo, cum jubebat ut mulier, mortuo priore viro, de quo semen non susceperat talis enim fuerat qui fructum non posset afferre, juberetur fratri ejus nubere; frater enim videtur legis litterae secundum spiritum lex, ut de ipso magis mulier afferat fructus. Sed haec plenius in locis suis requirentur. Nunc autem, ut diximus, prius moriendum est legi litterae, ut sic conjungi possimus Christo, qui ex mortuis resurrexit.
Abbreviated transcription (Latin):
uenit ad xp̃m. & xp̃o uelut sccdo iurosociata ÷ nullo gn̾e uiuere
eidebet uetustas litterȩ. q̃ ÷ qͥsi pͥor uir: nefortesiillũ habeat
inse uiuentẽ. efficiat᷑ adultera: q̃ ita scd̃o sociata ÷. ut ei adhuc
uiueret prior. Hoc ⁊ qd ꝑ aliã figurã & insuꝑiorib dix̃. quia
mori priꝰ oportet. & sic consepeliri rp̃o. Peniq ⁊̃ hicaddit

Expanded text:
et Christo velut secundo viro sociata est, nullo genere vivere ei debet vetustas litterae, quae est quasi prior vir, ne forte si illum habeat in se viventem, efficiatur adultera, quae ita secundo sociata est, ut ei adhuc viveret prior. Hoc est, quod per aliam figuram, et in superioribus dixit, quia mori prius oportet, et ita consepeliri Christo. Itaque, frat
Abbreviated transcription (Latin):
ita nc̃ exibete m̃bra urã seruire iꝰticiȩ inscĩficatioñe.
ngloriũ qͥdẽ ÷: ut itaqͥs uirtutib sic̃ uiciis seruiat.
Multo enĩ ampliꝰ. & multo intentiꝰ: honoranda tꝰcicia ÷
S ego inqͥt humane & cõmunit̃ ago: eadẽ postulo. simi¬
lia reqͥro. Dudũ currebant pedesur ĩ addemonũ tẽpla:
nc̃ currant adeccłiã dĩ. Currebant priꝰadeffundendũ:
nc̃ ad lib̾andũ sanguinẽ currant. Ptendebant᷑ priꝰ
manꝰ ut aliena dir iꝑent: nc̃ ꝑtendant᷑ ut ꝓpͥalargiant᷑
irẽspiciebant priꝰoculi mulierẽ uit alienũ aliqͥd ad
concupiscendũ: nc̃ cirẽspiciant pauꝑes. debiles ce ege¬
nos admiserendũ. Auresdelectabant᷑ auditu uano
uł bonoꝵ derogationibꝰ. nc̃ conũtant᷑ ad audiendũ u̾bũ
dĩ. aderplanationẽ legis. & ad capiendã sapientie disei

Expanded text:
mbra vestra servire justitiae in sanctificationem. Ingloriosum quidem est, ut ita quis virtutibus, sicut vitiis serviat. Multo enim amplius et multo intentius honoranda justitia est. Sed ego, inquit, humane et communiter ago, eadem postulo, similia requiro. Dudum currebant pedes vestri ad daemonum templa; nunc concurrant ad Ecclesiam Dei. Currebant prius ad effundendum; nunc ad liberandum sanguinem currant. Protendebantur prius manus ut aliena diriperent, nunc protendantur ut propria largiantur. Circumspiciebant prius oculi mulierem, aut alienum aliquid ad concupiscendum, nunc circumspiciant pauperes, debiles, egenos ad miserandum. Aures delectabantur auditu vano, vel bonorum derogationibus; nunc convertantur ad audiendum verbum Dei, ad explanationem l
Abbreviated transcription (Latin):
dũ t̾renũ hc̃ appellet locũ. in qͦ hoĩes habitant. si in
nullo alio loco introiiit peccatũ: neq in illis locis
inuenit᷑. ubi sꝑitalia neqͥciȩ incelestib nominant᷑
Drrillud apud temetipsũ ꝑtracta. unde in hc̃ mundũ
intrauit peccatũ. aut ubi erat priꝰꝗͣ hic introierit.
aut siõinoerat. uł si fuit. ante illũ ad quẽ dr̃ usq qͦ
inuentest̃ iniqͥtates inte: &̾ ꝓpt̃ hoc ꝓiecite int̾rã.

Expanded text:
dum terrenum hunc appellet locum, in quo homines habitant, si in nullo alio loco introivit peccatum, neque in illis locis invenitur, ubi spiritalia nequitiae in coelestibus nominantur; sed et illud apud temetipsum pertractato, unde in hunc mundum introivit peccatum, aut ubi erat priusquam hic introiret? aut si omnino erat, vel si fuit ante illum, ad quem dicitur: Usquequo inventae sunt iniquitates in te, et propter hoc projeci te in terram .
Abbreviated transcription (Latin):
tore loqͤret᷑ ñdix̃. peccatũ ei ñ dñabit᷑. Neq enĩ rta
dici de eo decebat. s ait. Mors ei ultra ñ dñabit᷑. Mor¬
tis enĩ in eo fuitlocus: peccati nullus. Et cont᷑ in
nob̾ nec conueniebat dici: mors uob̾ ñ dñabit᷑. Hoc
enĩ cauere ñ possumꝰ ⁊ s peccatũ uob̃ ñ dñãbit᷑. qd̾
sine dubio sciret uitare nosposse. scđm ea q̃ suꝑiꝰ

Expanded text:
 ei non dominabitur neque enim ita de eo dici decebat; sed ait, mors ei ultra non dominabitur: mortis enim in eo fuit locus, peccati nullus. At contra de nobis nec conveniebat dici: mors vobis non dominabitur, hoc enim cavere non possumus, sed peccatum vobis non dominabitur; quod sine dubio sci
Abbreviated transcription (Latin):
necessitas. aut fatalis conditio: aut cursus astroꝵ. S audi
aꝑtã pauli sententiã qͥdic̃. cui uos eribetis seruos ad obediendũ.
serui estis eiꝰ cui obeditis. siue peccati siue iusticie. Post hec

Expanded text:
necessitas, aut fatalis conditio, aut cursus astrorum; sed audi necessitas, aut fatalis conditio, aut cursus astrorum; sed audi ertam Pauli sententiam, qua dicit, cui exhibetis vos servos ad obediendum, servi estis
Abbreviated transcription (Latin):
quãuis ñ adieterit. & omĩs qͥ fecerit iꝰticiã seruꝰ ÷ iusticiȩ.
Qđ fortassis putet aliꝰ iccirco subrelictũ. ut qͥsi ex consequentib
debeat intelligi: mͥtam̃ uidet᷑ consulto ñ additũ. Neq enĩ
conueniebat dici. qͥa õis qͥfac̃ iusticiã seruꝰ ÷ iꝰticie. Nã& ds̃¬
Ngͦ ita õis qͥfac̃ iusticiã seruꝰ ÷ iꝰticie: ut oĩs qͥfac̃ peccatũ
seruꝰ : peccati. Nã & ipsediabolꝰ. sine dubio peccati seruꝰ ÷
Quippe qͥdiscessit a seruitute iusticie. & in c̃spectu dñi om̃ipo¬
tentis rebellauit: ꝓpt̃ qd̃ &e apqͦtata appellatꝰ ÷. Constat
gͦ ex his sermonib pauli qͥb dic̃. qr cuiuos exibetis seruos
adobediendũ. serui estis eiꝰ cui obedistis. siue peccati siue
iusticie: qr sponce nr̃a ipsi nos eribeamꝰ. nullo cogente uł
peccato seruire uł iusticiȩ ꝑ obedientiã nrãm. R. ideo sẽꝑ
hoꝵ meminisse debemꝰ. ne inanes querelas in peccati excusa

Expanded text:
quamvis non adjecerit, et omnis qui fecerit justitiam, servus est justitiae. Quod fortassis putet aliis idcirco subrelictum, ut quasi ex consequentibus debeat intelligi, mihi tamen videtur consulto non additum, neque enim conveniebat dici, quia omnis qui facit justitiam servus est justitiae, ut omnfacit justitiam servus est justitiae, ut omnis qui facit peccatum servus est peccati: nam et ipse diabolus sine dubio peccati servus est, quippe qui discessit a servitute justitiae et in conspectu Domini omnipotentis rebellavit, propter quod et apostata appellatus est. Constat ergo ex his sermonibus Pauli, quibus dicit, quia cui vos exhibetis servos ad obediendum servi estis, cui obedistis, sive pllo cogente vel peccato servire vel justitiae per obedientiam nostram, et ideo horum semper meminisse debemus, ne inanes querelas in peccati excusat
Abbreviated transcription (Latin):
efficim᷑ tanꝗͣ ex mortuis uiuentes. peccato scilicet
nrã fiunt arma iꝰticie dõ. Beneaut̃ metaphorã suꝑi
ꝓpositã custodiuit: ut qͥa regnare dixerat peccatũ.
arma peccati m̃bra nominaret: ce rursũ dõ regi
arma iusticiȩ fierent m̃bra nr̃a. Seqͥt᷑ pꝰ hec. Peccatũ¬

Expanded text:
efficimur tanquam ex mortuis viventes, peccato scilicet embra nostra fiunt arma justitiae Deo. Bene autem metaphoram superius propositam custodivit, ut quia regnare dixerat peccatum, arma peccati membra nominaret, et rursum Deo regi arma justitiae fierent membra nostra. Peccatu
Abbreviated transcription (Latin):
ntuere ꝑ singła sapientiã pauli. ꝗͣ necessarus discre¬
pationib utit᷑. ubi dic̃ arma ñ eẽ p̃benda peccato.
uł iniqͥtati. ñ nos s mẽbra nr̃a ponit: ubi uͦ suadet
ut dõ nos eribeamꝰ. ñ tam m̃bra nr̃a ꝗͣ nosipsos exi¬
beri uult dõ. hoc ÷ aĩãm uł ꝓpositũ nr̃m: ut cũ priꝰ¬

Expanded text:
ntuere per singula sapientiam Pauli, quia necessariis discrepationibus utitur. Ubi dicit arma non esse praebenda peccato vel iniquitati, non nos, sed membra nostra ponit: ubi autem suadet ut Deo nos exhibeamus, non autem membra, quia nos ipsos exhibere vult Deo, hoc est, animam
Abbreviated transcription (Latin):
in ur̃o mortali corꝑe: ad obediendũ desid̾iis ⁊i
Nisi enĩ eẽt. in nrã pocestate. ut ñ regnet in nob̾ ne¬
catũ: p̃ceptũ utiq ñdedisset. Quomꝰ gͦ possibile:
ut peccatũ incarne nrã ñ regnet: Sifaciamꝰ llud
circuferamꝰ. Certũ nãq ÷ qr ubi mors xp̃i cireñ¬
fert᷑. ñ porest regnare peccatũ. Est enĩtanta uis
crucis xp̃i. ut si ante oculos ponat᷑. & in m̃te fidelit̃
retineat᷑. ita ut in ipsã mortẽ xp̃i intentꝰ oculus
m̃tis aspiciat: nulla concupiscentia. nulla libido
nullus furor. nulla suꝑare. possit inuidia: s con¬
tinuo ad eiꝰ p̃sentiã totꝰ ille quẽ supͣ enumerauinꝰ
peccati &e carnis fugat᷑ exercitꝰ. Ipsũ uͦ peccatũ nec
subsistit: qͥppe cũ nec substantia eiꝰ usquã sit. nͥ

Expanded text:
endum desideriis ejus; nisi enim esset in nostra potestate ut non regnaret in nobis peccatum, praeceptum utique non dedisset. Quomodo ergo possibile est, ut peccatum in carne nostra non regnet? Si faciamus illud circumferamus. Certum namque est, quia ubi mors Christi circumfertur non potest regnare peccatum. Est enim tanta vis crucis Christi, ut si ante oculos ponatur, et in mente fideliter retineatur, ita ut in ipsam mortem Christi intentus oculus mentis aspiciat, nulla concupiscentia, nulla libido, nullus furor, nulla superare possit invidia, sed continuo ad ejus praesentiam totus ille, quem supra enumeravimus peccati et carnis fugatur exercitus; ipsum vero peccatum nec subsistit, quippe cum nec substantia ejus usquam sit nisi
Abbreviated transcription (Latin):
chil ĩ eo iniusti oꝑis inueniat. ex qͦ dãpnatio subseaͥ
Similic̃ & ueritas reqͥrit ĩ uno qͦq partẽ suã. si tranlt᷑
qͥs alege peccati. nulla iã ex parte inueniat᷑ obseqͥi
ueritatis contamiare mendacio. Similit̃ & pudictas
partẽ suã discutit: si nullis ab eo inpudicis desid̾us
maculat᷑. Sicpietas sic sapientia parces suas in uno¬
qͦq discutiunt: qͥs si recte & integre ineo constare
reppererint: t̾c in xp̃o ẽẽ & nichil dãpnationis ha¬
bere putabit᷑. Que utiq dubiũ ñ ÷ qd̾ usu & medi¬
tatione longa & labore ꝑuigili conqͥrant᷑ & ido
ñociosis hec accid̾e aut segnib cercũ ÷. s paula¬
tim ꝓficiendo. & pͥmopauea. t̾cdeinde minima.
ad ultimũ se abstinere potuerint nulla peccande¬

Expanded text:
niat, ex quo damnatio subsequatur. Similiter et veritas requirit in unoquoque partes suas, si translatus quis a lege peccati nulla jam ex parte inveniatur obsequia veritatis contaminari mendacio. Similiter et pudicitia partes suas discutit, si nullis ab eo impudicis desideriis maculatur. Sic pietas, sic sapientia, partes suas in unoquoque discutiunt, quas si recte et integre in eo constare reperierint, tunc in Christo esse, et nihil damnationis habere putabitur. Quae utique dubium non est, quin usu et meditatione longa, et labore pervigili conquirantur; et ideo non otiosis haec accidere aut segnibus certum est, sed paulatim proficiendo, et primo pauca, tunc deinde minima, ad ultimum si obtinere potuerunt, nulla peccand
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ positꝰ ex inaniuit semet ipsũ. & formã serui accepit:
& factꝰ ÷ obediens usq ad morte: rursũ ꝑmaneat. infor¬
ma dei atq eqͣlis patri. Unde & merito in consequen¬
tib ponit. Ita & uos eristimate uos inortuos qͥdẽ ẽẽ. pec¬
cato. uiuentes aut̃ dõ. in xp̃o iħu dnõ nr̃o: qͦscilicet uni¬

Expanded text:
 positus, exinanivit semetipsum, et formam servi accepit, et factus est obediens usque ad mortem, rursum permaneat in forma Dei, atque aequalis patri, unde merito in consequentibus ponit, ita et vos existimate, vos quidem mortuos esse peccato, viventes autem Deo in
Abbreviated transcription (Latin):
inaliis ministeriũ mortis dr̃. Utrũq tͦ continet lex
& litterã occidentẽ. & spmuiuificantẽ. Unde conside¬
ra ne forte huiꝰ reiformã teneat & illud lignũ deqͥ
seriptũ ÷: soiendi bonũ & malũ. Utrũq enĩ in uno
sic̃ in lege continet᷑. S & illud ñ omitcamꝰ. qd̾ hicqͥẽ

Expanded text:
aliis odor mortis ad mortem . Utrumque continet lex, et litteram occidentem, et spiritum vivificantem. Unde considera ne forte hujus rei formam teneat et illud lignum, de quo scriptum est, sciendi bonum et malum . Utrumque in uno, si
Abbreviated transcription (Latin):
apls inp̃senti loco diẽ: qͥa morseiult᷑ ñ dñabit᷑. Non
enĩ ultradabit semet ipsũ subdñatione tiranni. neq
iterũ eximaniet se ut formã serui accipiat. & fiat
obediens usq ad mortẽ : ne rursus in forma serui
quãuis uoluntate & ñ necessitate positꝰ. dominati¬
onẽ tam̃ tiranni mortisq patiat᷑. Inde miror qͦs

Expanded text:
Apostolus in praesenti loco dicit, quia mors ei ultra non dominabitur ; non enimultra dabit semetipsum in dominationem tyranni, neque iterum exinaniet se, ut formam servi accipiat et fiat obediens usque ad mortem, ne rursum in forma servi, quamvis voluntate et non necessitate positus, domination
Abbreviated transcription (Latin):
omĩno ñ poterit. Nemoenĩ mundꝰ apeccato: nec siumꝰ diei
peccato. ut peccatũ omĩno ñ fecerit. nos ñ possumꝰ mori.
ut omĩno nesciamꝰ peccatũ: similitudinẽ tam̃ habe possumꝰ
ut imitantes eũ & uestigia sequentes. abstineamꝰ nos a pec¬
cato. Hoc ÷ gͦ qd̾ reciꝑe pot̃ humana natura: ut insimilitu¬
dine mortis eiꝰ fiat: dũ ipsũ imitando ñ peccat. Nã om̃ino
ex integro nescire peccatũ. soliꝰ ⁊ xp̃i. S hoc ñ intelligen¬

Expanded text:
dini peccato, ut peccatum omnino non fecerit. Nos non possumus mori, ut omnino nesciamus peccatum. Similitudinem tamen habere possumus, ut imitantes eum, et vestigia ejus sequentes, abstineamus nos a peccato. Hoc est ergo, quod recipere potest humana natura, ut in similitudinem mortis ejus fiat, dum ipsum imitando non peccat. Nam omnino ex integro nescire peccatum, solius est Christi. Ig