comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
us hominis: Istis autem posterioribus quis perant aliam fe¬
licitatem & fontisuitȩ in effabilem uoluptatem. & semprerns
luminis lumen: hoc nomen in posuit: quos efamiliarius appelan
uolut dñseorum. in quotalis groctia reuelata est. eosq filios homi
potius quam homines appellauit: Non autem existimes quas
locutionis regulamsigi ꝑ p&ualege seruandam. Vtubicũq
legeris homines aut filios hominum. secundũ hancdistinctonẽ
semꝑintellegas.  Sed ut sehabuerit circũstantia lectionis
desensus si pat& hauritur silat& eruitur: sicut in hodocopsalm
huius. quem non moueat distinctionis intentio. Cumillequ
dixercot intesperauer̃ patresnrĩ &eruistieos. Atedimur¬
runt & salui factisunt. in tesperauer̃ & non sunt confusi sub¬
iungit ego autem: Non enĩ ait sic & ego sed ego autem: quides¬
goiste qui seita distinguit. Ego autem inquiđsum uermis &

Expanded text:
us hominis; istis autem posterioribus, qui sperant aliam feus hominis; istis autem posterioribus, qui sperant aliam felicitatem et fontis uitae ineffabilem uoluptatem et sempiterni luminis lumen, hoc nomen inposuit, quo se familiarius appellari uoluit dominus eorum, in quo talis gratia reuelata est, eosque filios hominum potius quam homines appellauit. Non autem existimes quasi locutionis regulam figi perpetua lege seruandam, ut, ubicumque legeris homines aut \'filios hominum\', secundum hanc distinctionem semper intellegas, sed ut se habuerit circumstantia lectionis, unde sensus, si patet, hauritur, si latet, eruitur; sicut in hoc loco psalmi huius quem non moueat distinctionis intentio, cum ille, qui dixerat: In te sperauerunt patres nostri et eruisti eos; ad te clamauerunt et salui facti sunt; in te sperauerunt et non sunt confusi, subiungit: Ego autem? non enim ait sic: Et ego, sed: Ego autem. quid ergo iste, qui se ita distinguit? ego autem, inquit, sum uermis et
Abbreviated transcription (Latin):
psalmo. homines in quiđ & iumenta saluos facies dnẽ sicut
multi plicata est misericordiatua ds̃: Abste quippe &iam ista¬
salus hominibus iumentisque communis: Sedhabent aliãho¬
mines Noui ꝓpriam quandam & aiumentorum consortio
separatã : quȩad nouum ꝑtin& testamentum habentomnino.
Nam deilla ibidem sequitur: & dicit: filii autem hominum.
subtegmine a larumtuarum sperabant: In ebriabuntur ab ub¬
tate domustue. & torrente uoluptatis tuȩ. potabiseos
Quõ apudte fonsuitȩ. in lumin&uo uidebimus lumen: Cꝗde
& hic cum superius dixiss& homines. posterius dixit filii
autem hominum: tamquam diftinguens ab hominibus filios
hominum: In illa quippe felicitate eius salutis qua e commu¬
nis est hominibus &iumentis: eonomineillos appellare uo¬
conomineillos appellare uo¬
luit quo demonstrarent᷑ adillum primum hominem ꝑtinere
quou&ustas coepit & mors. qui sic fuithomo ut non ess& fili¬

Expanded text:
psalmo: Homines, inquit, et iumenta saluos facies, domine, sicut psalmo: Homines, inquit, et iumenta saluos facies, domine, sicut multiplicata est misericordia tua, deus. abs te quippe etsalus hominibus iumentisque communis. sed habent aliam homines noui propriam quandam et a iumentorum consortio separatam, quae ad nouum pertinet testamentum, habent omnino; nam de illa ibidem sequitur et dicit: Filii autem hominum sub tegmine alarum tuarum sperabunt; inebriabuntur ab ubertate domus tuae et torrente uoluptatis tuae potabis eos, quoniam apud te fons uitae, in lumine tuo uidebimus lumen. certe et hic, cum superius dixisset \'homines\', posterius dixit <filii autem hominum\' tamquam distinguens ab hominibus filios hominum. in illa quippe felicitate eius salutis, quae communis est hominibus et iumentis, eo nomine illos appellare uoluit, quo demonstrarentur ad illum primum hominem pertinere, quo , uetustas coepit et mors, qui sic fuit homo, ut non esset fili
Abbreviated transcription (Latin):
homo sic fuerit ut non ess& filius hominis: idestadam: Ee
ergo sicdictum est egt autem sum uermis & non homo Idestes
autem sum filius hominis. & non homo tamquam dicer&ur
Egoautem sum xp̃s in quo om̃s uiuificant᷑nonadam inquas
moriunt᷑: ac ꝑ hoc discite homines ꝑgratiam testamenti nõus
Iamuitam concupiscere sempiternam: quid ꝑ mago
itauos uultis adnõ de mosteliberari
sicudiberatisunt patres
nr̃i quando commendabat ds̃ &iamterrene felicitatis p̃terse
non esse alium largitorem.  illa felicitas: adu&erem hominem
ptin&: quaeu&ustas. abadam coepit: Ego autem sum uer¬
mis & non homo: xp̃s nonadam.. Au&eri u&eres fuistis.
anouo noui estote: abadam. homines: axp̃o filii hominum:
Nonenim sine causa. familiarissime dñs ineuangło sefilium
hominis dicit Magis quam hominem: necsine causa in alio

Expanded text:
homo sic fuerit, ut non esset filius hominis, id est Adam. forte homo sic fuerit, ut non esset filius hominis, id est Adam. forte ergo sic dictum est: Ego autem sum uermis et non homo, id est ego autem sum filius hominis et non homo, tamquam diceretur: Ego autem sum Christus, in quo omnes uiuificantur, non Adam, in quo omnes moriuntur. Ac per hoc discite, homines, per gratiam testamenti noui iam uitam concupiscere sempiternam. quid pro magno ita uos uultis a domino de morte liberari, sicut liberati sunt patres nostri, quando commendabat deus etiam terrenae felicitatis praeter se non esse alium largitorem? illa felicitas ad ueterem hominem pertinet, quae uetustas ab Adam coepit. ego autem sum uermis et non homo; Christus, non Adam. a ueteri ueteres fuistis, a nouo noui estote; ab Adam homines, a Christo filii hominum. non enim sine causa familiarissime dominus in euangelio se filium hominis dicit magis quam hominem nec sine causa in alio
Abbreviated transcription (Latin):
est contemnenda altitudo seer&i.
ꝓfunditasq mysterii.¬
Psertim in eis uerbis qu& anto saluatori inꝓph&ie p̃dicato
coaptantur: Dictus esthinc̃sensus eligantissimus a prioribus
ideo sehoc nomine xpm̃ p̃nuntiari uoluisse : qui auermisdecan
sine concubitu nascitur sicut natus est illed euirgine: Sedinl¬
brosuo iob cum decreaturis cęlestibus loquer&ur Quodndi
conspectu &iam ipsa uix mundasit. quantomagis inquã
homo putredo & filius hominis uermis:. Patredinem ꝓme
talitate posuit. quȩiam uelut conceptam gerit moriendi ie¬
cessitatem. in quam peccando contrusus est homo: & filium ha
Natum deputredine quasi putrem hoc est de
mostalitate mostalem: Acperhoc in his uerbis psalmi Alium sensi
lum scrutemur quod ait Ego autem sum uermis. sed &iamil
memoraui : Tam quam dicer&: Ego aut ẽ sum filius hominis & no
hominis. homo est: Sedadquendam respicit sensusiste qui

Expanded text:
est contemnenda altitudo secreti profunditasque mysteriiesertim in eis uerbis. quae tanto saluatori in prophetiae praedicatione coaptantur. dictus est hinc sensus elegantissimus a prioribus, ideo se hoc nomine Christum praenuntiari uoluisse, quia uermis de carne sine concubitu nascitur, sicut natus est ille de uirgine. sed in libro suo Iob cum de creaturis caelestibus loqueretur, quod in dei conspectu etiam ipsa uix munda sint: Quanto magis, inquit, homo putredo et filius hominis uermis. putredinem pro mortalitate posuit, quae iam uelut conceptam gerit moriendi necessitatem, in quam peccando contrusus est homo, et filium hominis uermem natum de putredine quasi putrem, hoc est de mortalitate mortalem. ac per hoc in his uerbis psalmi alium sensumlum scrutemur, quod ait: Ego autem sum uermis, sed etiam imemoraui, tamquam diceret: Ego autem sum filius hominis et non hominis homo est —, sed ad quendam respicit sensus iste, qui
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. quẽ ꝑfecta forasmittit timorem. Quur ergo iterũ¬
timeat eumomne semenisrł Nonenĩ accepistis inquit
apostolus spm̃ seruitutis. iterum intimore: sedidem ipse
apostolus. Oleastro inserto inoliuã timorem p̃cipit :
Hocestgentib ad ditdradici abrahamisaac iacob ut &ip¬
sefierent isrł. idest pertinerent ad semen abrahȩ
quam in sertioem oleastri. amputatis ꝓpter infidelita¬
tis suꝑbiam naturalib samis &iam ipsedñs in euangelio
p̃dixit occasione illius centurionis quiin eũ exgentib
credidit: tuncenĩ ait: amendico uobis non inuenitantam
fidem in isrł: & adiunxit. Ideodicouobis quia multiabo¬
riente & occidenteuenient: & recumbent cum abrahã
isaac &iacob in regno cęlorum. filuiautem regni ibunt in
tenebras exteriores : illicerit ploratio & stridordentiũn
ita significans inserioleccstrom propter humilitatẽ.
Dixerat quippeille centurio: Non sum dignus utsab

Expanded text:
dei, quae perfecta foras mittit timorem. cur ergo iterudei, quae perfecta foras mittit timorem. cur ergo iteruTimeat eum omne semen Israhel? non enim accepistis, inquit apostolus, spiritum seruitutis iterum in timore. sed idem ipse apostolus oleastro inserto in oliua timorem praecipit, hoc est gentibus additis radici Abraham, Isaac, Iacob, ut et ipsae fierent Israhel, id est pertinerent ad semen Abrahae. Quam insertionem oleastri amputatis propter infidelitatis superbiam naturalibus ramis etiam ipse dominus in euangelio praedixit occasione illius centurionis, qui in eum ex gentibus credidit. tunc enim ait: Amen dico uobis; non inueni tantam fidem in Israhel, et adiunxit: Ideo dico uobis, quia multi ab oriente et occidente uenient et recumbent cum Abraham, Isaac et Iacob in regno caelorum; filii autem regni ibunt in tenebras exteriores; illic erit ploratio et stridor dentium, ita significans inseri oleastrum propter humilitatem — dixerat quippe ille centurio: Non sum dignus, ut sub
Abbreviated transcription (Latin):
que gratis datur: non meritis operantis sed miscratione
donantis: hincgratias agimus dnõ dõ nr̃o quod est magnum
sacramentũ insacrifitio nouites tamenti: quode tubi. & quan¬
do. & quomodo offeratur: cum fueris baptizatus inuenies:
de in desequitur & dicit: Ti meat eũ omne sem̃ isrł.
Quiaia cob: ipse &isrł: unus homoerat habens duo nomi¬
na non in paruo sacramento: Sedunolibro non possumas
diciomnia. in quoiam multum ꝓgressisumus. & nondũ
dealiis tribus questionib: aliquid diximus: Hoc est d&e
nebris extenorib & latitudine. longitudine. altitudi¬
ne acꝓ fundo. & dequinq: & quinq uirginib.: quo dergo
supradixit uniuersum semen ia cob: hoc consequenter
ait
Omnesemen isrł. sed quare superius magnificate
eum & posterius timeat eum magnificatio laudi con¬
gruit dequadixerat quitim &is dnm̃ laudateeum:
undeiam multa disserui. Ibi quippeamor uel caritas

Expanded text:
quae gratis datur non meritis operantis sed miseratione quae gratis datur non meritis operantis sed miseratione donantis. hinc gratias agimus domino deo nostro, quod est magnum sacramentum in sacrificio noui testamenti, quod et ubi et quando et quo modo offeratur. cum fueris baptizatus, inuenies., Deinde sequitur et dicit: Timeat eum omne semeu Israhel. quia Iacob ipse et Israhel unus homo erat habens duo nomina, non in paruo sacramento — sed uno libro non possumus dicere omnia, in quo iam multum progressi sumus et nondum de aliis tribus quaestionibus aliquid diximus, hoc est de tenebris exterioribus et latitudine, longitudine, altitudine ac profundo et de quinque et quinque uirginibus —, quod ergo supra dixit \'uniuersum semen Iacob\', hoc consequenter ait \'omne semen Israhel\'. sed quare superius magnificate eum\' et posterius \'timeat eum? magnificatio laudi congruit, de qua dixerat: Qui timetis dominum, laudate eum, unde iam multa disserui. ibi quippe amor uel caritas
Abbreviated transcription (Latin):
carnis hi sunt filuidi: sed filii ꝓmissionis deputant᷑ insemen:
ꝓmissionis enim uerbum hocest adhoctẽpus ueniam. & erit sarȩ fi¬
lius, multum est & nimis longum diligenter enucleare. eftiur filii
ꝓmissionis ꝑtinentes adisaac nouitestamenti gratiȩ deputentur:
Breuiter tamen ađt ing̃a : unde tanto fructuosius cogitabis
quanto magis pie cogitaueris: Non om̃a ds̃ quȩ predicit ꝓmit¬
tit: p̃dicitenim &iamilla quȩ non ipsefacit. quia estomniũ
prȩscius futurorũ: p̃dicitergo & peccata hominũ quȩ potu¬
it prescire non facere ꝓmitat autem quaepse facturus est
Neceamala sed bona: Qquisenim ꝓmittat mala : quam uis
itaque mala inferat malis. ponpeccata sed supplicia: mina¬
turtamen ea potius. quam ꝓmittit: Omã largitur & pres¬
cit: sed peccata p̃dicit: supplicia minat᷑. benefitia pollic&ir:
filuergo ꝓmissionis. filu sunt benefiai: Haec est gratia

Expanded text:
carnis, hi sunt filii dei, sed filii promissionis deputantur in semen. carnis, hi sunt filii dei, sed filii promissionis deputantur in semen. omissionis enim uerbum hoc est: Ad hoc tempus ueniam et erit Sarrae filius. I i I Multum est et nimis longum diligenter enucleare, cur filii promissionis pertinentes ad Isaac noui testamenti gratiae dBreviter tamen attingam, unde tanto fructuosius cogitabis, quanto magis pie cogitaveris. Non omnia Deus quae praedicit, promittit; praedicit enim etiam illa quae non ipse facit, quia est omnium praescius futurorum. Praedicit ergo et peccata hominum; quae potuit praescire, non facere. Promittit autem quae ipse facturus est; nec ea mala, sed bona. Quis enim promittit mala? Quamvis itaque mala inferat malis, tur tamen ea potius, quam promittit. omnia largitur et praescit, sed peccata praedicit, supplicia minatur, beneficia pollicetur. filii ergo promissionis filii sunt beneficii. haec est gratia,
Abbreviated transcription (Latin):
s& inspũ eumq sumpsiss& inmanus .: Nuncdimittis
in quiđ dñe seruumtuum secundum uerbum tuũ inpace
Quõ uider̃ oculimei salutar&uum: Quiergotim&s
dnm̃ laudate eum. uniuer sum semenia cob
macnificate eum.
Nonuacat quod ei non sufficit dicere semenia cob nis ad¬
der& uniuer sum: ne in solis eis intellegeretur. quiex
is rahelitis fuerant credituri: Sem̃ enĩ iacob ipsum
est semen abrahe.: Omnib autem in xp̃m̃ credentib.
non solis qui exisrahel fideles erant. apostolus dicit
Ergo abrahȩ semen estis secundum ꝓmissionem. heredes.
Ibinamq commemorauit p̃figurationem nouitesta¬
menti in eo quod scriptũ est. Inisa acuocabit̾ tibisem̃
nonutiq in ismahel ancillefilio: inquib. duob. flus
abrahae seruo & libero. & dudb mulierib ancilla
& libera. scribens ad galat᷑as. duotestamenta diit
in allegoria p̃figurata: undedicit Non hi qui fili

Expanded text:
set in spiritu eumque sumpsisset in manus: Nunc dimittis. set in spiritu eumque sumpsisset in manus: Nunc dimittis. inquit, domine, seruum tuum secundum uerbum tuum in pace, quoniam uiderunt oculi mei salutare tuum. Qui ergo timetis dominum, laudate eum; uniuersum semen Iacob, magnificate eum. non uacat. quod ei non sufficit dicere \'semen Iacob\', nisi adderet\'uniuersum\'. ne in solis eis intellegeretur, qui ex Israhelitis fuerant credituri. semen enim Iacob ipsum est semen Abrahae; omnibus autem in Christum credentibus, non solis qui ex Israhel fideles erant, apostolus dicit: Ergo Abrahae semen estis, secundum promissionem heredes. ibi namque commemorauit praefigurationem noui testamenti in eo, quod scriptum est: In Isaac uocabitur tibi semen, non utique in Ismahel. ancillae filio. in quibus duobus filiis Abrahae, serno et libero, et duabus mulieribus, ancilla et libera, scribens ad Galatas duo testamenta dicit in allegoria praefigurata. unde dicit: Non hi, qui filii
Abbreviated transcription (Latin):
tis laudare quod amatis: Timentes enim dm̃ homines
u&eris testam̃ti ꝓpter litteram terrentem &occi¬
dentem: Nondũ habentes spm̃uiui ficantem. Curre¬
bant cum sacrificiis ad templũ : & quamuis infigũ¬
ram futuri sanguinis quoredempti sumus. tamen
nescientes quid pereos p̃figurar&ur: cruenta suic¬
timas immolabant: Nuncuero ingratia testamen¬
tinoui: quitim &is dnm̃ laudateeum: Ipse quippe
in alio psalmo mutanda illa p̃nuntians. quȩ tunc
inumbra futuri offerebantur: Non accipiam
in quid demanutua uitulos. Neque de gregib tuis hyrcos.
et paulo post ut ostender& sacrifitium Nouitestamert
quando illa fuerant cessatura: immolam quiđ dõ sacristi¬
um laudis. & redde altissimo uotatua.: Et in fineeius dẽ
psalmi: sacrifitium in quiđ laudis glorificabit me &l¬
licui a est qua ostendam illi salutarem eum.: Salutare
dĩ xp̃s est: queminfantem. sr̃meon senex cum agnouis¬

Expanded text:
tis laudare, quod amatis. timentes enim deum homines tis laudare, quod amatis. timentes enim deum homines ueteris testamenti propter litteram terrentem et occidentem nondum habentes spiritum uiuificantem currebant cum sacrificiis ad templum et quamuis in figuram futuri sanguinis, quo redempti sumus, tamen nescientes, quid per eas praefiguraretur, cruentas uictimas immolabant. nunc uero in gratia testamenti noui qui timetis dominum. laudate eum. ipse quippe in alio psalmo mutanda illa praenuntians, quae tunc in umbra futuri offerebantur: Non accipiam, inquit, de manu tua uitulos neque de gregibus tuis hircos. et paulo post, ut ostenderet sacrificium noui testamenti, quando illa fuerant cessatura: Immola, inquit, deo sacrificium laudis et redde altissimo uota tua. et in fine eiusdem psalmi: Sacrificium, inquit, laudis glorificabit me et illic uia est, qua ostendam illi salutare meum. salutare dei Christus est, quem infantem Symeon senex cum agnouis
Abbreviated transcription (Latin):
& quialaudem dĩ cantauit innobis. continuoman¬
festauit dicers. Quitimetis dnm̃ laudate eũ
Quis autem ueracit̾ latidat. nisi qui sinceriter
amat: Tantundem estergo acsidicer&. quit¬
mn&is dnm̃ amate eũ: Dixitenim homini sicut scrip¬
tum est. Eccepi&as est sapientia : porropi&us. cul¬
tus dĩ est: Nec colit᷑ ille nisi amando : Sum maigitur
& uera sapientiaẽ. inp̃cepto illo primo. Diliges dnm̃
dm̃ tuum ex toto cord&uo. & extota animatua ac
phoc sapientia est caritasdi: nec diffundit᷑ incordi
autem sapienti ae timor dñi: Etimor Nonest incari¬
tate sed ꝑfecta caritas forasmittit timorem: ꝓin¬
de p̃missus timor in cornrm̃. Pellit inde consu&u¬
dinem malorũ operum & seruax caritate locum:
quatam quam dominaueniente: ut illa in sidat abscedit:
ergo quitim &is dnm̃. laudate eum : ut dm̃ non serui liter
sedlibere colatis:: A marediscite quemtim &is & poteri¬

Expanded text:
et quia laudem dei cantauit in nobis, continuo manet quia laudem dei cantauit in nobis, continuo manifestauit dicens: Qui timetis dominum, laudate eum. quis autem ueraciter laudat, nisi qui sinceriter amat? tantundem est ergo, ac si diceret: Qui timetis dominum, amate eum. dixit enim homini, sicut scriptum est, ecce pietas est sapientia\'. porro pietas cultus dei est nec colitur ille nisi amando. summa igitur et uera sapientia est in praecepto illo primo: Diliges dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua, ac per hoc sapientia est caritas dei nec diffunditur in cordautem sapientiae timor domini et timor non est in caritate, sed perfecta caritas foras mittit timorem. proinde praemissus timor in cor nostrum pellit inde consuetudinem malorum operum et seruat caritati locum, qua tamquam domina ueniente. ut illa insidat, abscedit. Ergo, qui timetis dominum, laudate eum. ut deum non seruiliter sed libere colatis, amare discite, quem timetis, et poteri
Abbreviated transcription (Latin):
medium uero ecdesiȩ. uelademinentiam lic& referas &
ipsammanifestationem quia omnia quantodarius po¬
ta sunt tanito magis in medio essedicuntur: uel certe adi¬
teriores. ecclesie. quia interiora sunt media Nequeeñ
omnis quilabiis ꝑsonat cantat canticum nouum :
sedqui eo modo cantat uta postolus ammon& dicens.
Cantantes &psallentes. in cordib uestris dño: intusest
enim hocgaudium ubiuox laudis & canit᷑ & audit̃
qua uocelaudat̾ quigratis amandus est: toto corde
tota anima. totamente. amatoremq. suum aocendit.
in segratia sp̃s sui scĩ: quidenim aliudest canticum
nouum. quam lacisdĩ : deniq sequit᷑ & euidentius hoc
demonstrat : Cum enĩ dixiss& narrabonomentuum
fratrib meis. qui adm̃ne mouidit umquam. sedu¬
nigenitus filius quiest insinupatris ipseenarrauit.
adque adiunxiss& in medio ecclesiae cantabote
Quomodo cantauit: id est qui am nobis cantauit. cum
ꝓfieimus in nomine quod narrauit fratrib suis.

Expanded text:
medium uero ecclesiae uel ad eminentiam licet referas et ipsam manifestationem, quia omnia quanto clarius nota sunt, tanto magis in medio esse dicuntur, uel certe ad interiores ecclesiae, quia interiora sunt media. neque enim omnis, qui labiis personat, cantat canticum nouum, sed qui eo modo cantat, ut apostolus admonet dicens: Cantantes et psallentes in cordibus uestris domino. intus est enim hoc gaudium, ubi uox laudis et canitur et auditur; qua uoce laudatur, qui gratis amandus est toto corde, tota anima, tota mente amatoremque suum accendit in se gratia spiritus sui sancti; quid enim aliud est canticum nouum quam laus dei? Denique sequitur et euidentius hoc demonstrat. cum enim dixisset: Narrabo nomen tuum fratribus meis, quia deum nemo uidit umquam, sed unigenitus filius, qui est in sinu patris, ipse enarrauit, atque adiunxisset: In medio ecclesiae cantabo te, quo modo cantauit, id est quia in nobis cantauit, cum proficimus in nomine, quod narrauit fratribus suis,
Abbreviated transcription (Latin):
rasua. non quo abeis laudentur ipsae. Sed utglorifi¬
c&urds̃ a quo illisẽ quod beneoperant᷑:Hac ꝑ hoc interi
oe bonogaudent quod est coramdõ ubielemosina in
occulto: ut pat̃ quiuid & inocculto reddat &ideo ñ
defitiunt lampades quia interiore oleo ueg& ant᷑ Idẽ
intentio pe bone conscientiȩ: quacoram dõ fit: in eiusglo

Expanded text:
ra sua, non quo ab eis laudentur ipsae, sed ut glorifira sua, non quo ab eis laudentur ipsae, sed ut glorificetur deus, a quo illis ore bono gaudent, quod est coram deo, ubi elemosyna in occulto, ut pater, qui uidet in occulto, reddat. et ideo non deficiunt lampades, quia interiore oleo uegetantur, id est intentione bonae conscientiae, qua coram deo fit in eius glo
Abbreviated transcription (Latin):
ris addlatione laudari: in ridentium quipperespon¬
sio mihi uid&ur. cum eis a sapientib uirginibus dicit᷑.
ite potius aduendentes. & emite uobis: Sicut in quodam li¬
bro sapientiȩ scriptũ est: ubi contemtorib dicit: & egoues¬
trȩ ꝑditioni suꝑridebo: Illa aut̃ responsio qua p&entib
oleũ dictum est neforte non suffitiat nobis: non disper¬
ranter sed humilit̃ dictum est. Quisenĩ sic p̃sumatt
de conscientia sua. ut certussit eam sibi iniuditiodĩ pos¬
sesufficere. nisimisericordes miseri cordit̃ iudic& iudi¬
tiumenim sine mi sericordia illi quinon fecit misericor¬
diam ÷ ipsȩ autem sunt lam pades accense : operascilic&
bona: de quib dñs dicit : Luceant opera urã coram homi¬
nib: utuideant bona factaurã. Etglorificent patrem
uestrum quuncelisest: hucusq ꝑtendit intentio uirgi¬
nũ sapientiũ: utideo uelint uideriab hominib bona ope¬

Expanded text:
ris adulatione laudari.\' Inridentium quippe responris adulatione laudari.\' Inridentium quippe responsio mihi uidetur, cum eis a sapientibus uirginibus dicitur: Ite potius ad uendentes et emite uobis, sicut in quodam libro sapientiae scriptum est, ubi contemptoribus dicit: Et ego uestrae perditioni superridebo. illa autem responsio, qua petentibus oleum dictum est: Ne forte non sufficiat nobis, non desperanter sed humiliter dictum est; quis enim sic praesumat de conscientia sua, ut certus sit eam sibi in iudicio dei posse sufficere, nisi misericordes misericorditer iudicet? iudicium enim sine misericordia illi, qui non fecit misericordiam. ipsae autem sunt lampades accensae opera scilicet bona, de quibus dominus dicit: Luceant opera uestra coram hominibus, ut uideant bona facta uestra et glorificent patrem uestrum, qui in caelis est. hucusque pertendit intentio uirginum sapientium, ut ideo uelint uideri ab hominibus bona ope
Abbreviated transcription (Latin):
tonore casto inhȩreatdõ: qui eam apropria Immunditae
qua in ordinate bona inferiora dilexit. ueludaquadam spi¬
tali fornicatione mundauit: Nec humanis laudib extolla¬
tur : nesit in uirginib stultis Miena laude l&antib Hoce¬
nĩ dequȩstionib tuis restat extremũ: & ꝓpter ipsam in anẽ
laudem Non ꝓpter conscientiam suam ubi illis testisestds̃
bona operantib : sed sit in uirginib: sapientib ubi dicat qđ
apostolus ait: Namglorianrã hecest testimonium conscien¬
tiae nr̃e : Hoc est enĩ oleũ ferresecũ. non auendentib eme¬
re. Hocest addlantib: adolatoresnamq laudem suam
tam quam oleum uenditant stultis: dehoc oleodicitur
in psalmo: Emendabiit meiustus. inmiseri cordia & argu¬
itme: oleum aut̃ peccatores non inpinguałi caput meũ
Elegita iusto miseri cordit̃ rep̃hendi & quodammodo cola¬
phizari quam ut ei caput insuꝑbiam crescat. peccato¬

Expanded text:
timore casto inhaereat deo, qui eam a propria inmunditia, timore casto inhaereat deo, qui eam a propria inmunditia, qua inordinate bona inferiora dilexit, uelut a quadam spiritali fornicatione mundauit; nec humanis laudibus extollatur, ne sit in uirginibus stultis aliena laude laetantibus — hoc enim de quaestionibus tuis restat extremum — et propter ipsam inanem laudem, non propter conscientiam suam, ubi illis testis est deus, bona operantibus, sed sit in uirginibus sapientibus, ubi dicat, quod apostolus ait: Nam gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae. hoc est enim oleum ferre secum, non a uendentibus emere, hoc est adulantibus; adulatores namque laudem suam tamquam i oleum uenditant stultis. de hoc oleo dicitur in psalmo: Emendabit me iustus in misericordia et arguet me, oleum autem peccatoris non inpinguabit caput meum.\', elegit a iusto misericorditer reprehendi et quodam modo colaphizari, quam, ut ei caput in superbiam crescat, peccato
Abbreviated transcription (Latin):
Quisestenim populus
quem non fecit dñs seci
id quod homines sunt.
qui &iam peccoracreauit aquo
est omnis uita omnisque facta &creata natura: sedita
intellegendũ est quem fecit dñs: Vt nonsolum quod ho¬
mines sunt uerum &iam quodiustisunt. ab illo facti
intellegantur: secundũ illud quodiam non semel cõ¬
memoraui abapostolo dictum ipsius sumus figmentũ.
creati inxp̃oihũ inoperib. bonis. que p̃parauit ds̃
ut in illis ambulemus Aimȩigit᷑ rationalis muta
quo nouerit nisi participatione¬
in commutabilis boni iustam saluam. sapientem. beatamseesse
Non posse: Nec sibieam bonũ esse posse ꝓpria uoluntate:
sedmalum : ꝓpria quippe uoluntate auertitur abono
in commutabili ea que auersione uitiatur: Necsanari
perse ipsam potest. sed gratuita mi sericordia suicreatoris
quȩ in hacuita eam exfide uiuentem inspeconstituit sa¬
lutis a &ernȩ: Undenon altũ sapiat: sed timeat Eoq

Expanded text:
quis est enim populus, quem non fecit dominus secundum id, quod homines sunt, qui etiam pecora creauit, a quo est omnis uita omnisque facta et creata natura? sed ita intellegendum est quem fecit dominus\', ut non solum quod homines sunt, uerum etiam quod iusti sunt, ab illo facti intellegantur secundum illud, quod iam non semel commemoraui ab apostolo dictum: Ipsius sumus figmentum creati in Christo Iesu in operibus bonis, quae praeparauit deus, ut in illis ambulemus. Animae igitur rationalis mutabilitas admonetur, quo nouerit nisi participationeincommutabilis boni iustam, saluam, sapientem, beatam se esse non posse nec sibi eam bonum esse posse propria uoluntate sed malum. propria quippe uoluntate auertitur a bono incommutabili eaque auersione uitiatur; nec sanari per se ipsam potest sed gratuita misericordia sui creatoris, quae in hac uita eam ex fide uiuentem in spe constituit salutis aeternae. unde non altum sapiat, sed timeat eoque
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ inlumin & uoui debimus lumen p̃tende misericor¬
diamtuam scientib te &iustitiam his qui recto sant cor¬
de : Huicigitur iustitia edĩ contraria suꝑbia est: quasi¬
ditur tam quam deoperib ꝓpriis: ideoq: ibi sequitur
Nonueniat mihi pessuꝑbiȩ hȩc iustitia qua eius fideles
iustisunt rterim uiuentes ex side donec ꝑfecta iustitia ꝑducan¬
tur adspeciem : sicut salute ꝑfecta &iam ad ipsius corporis
immortalitatem. gratia testam̃ti noui : Undealioloco dicit a¬
postolus: ꝓxpolegationem fungimur. tamquam dõ exor¬
tante ꝑnos obsecramus ꝓxp̃o. reconciliaridõ: acdeinde
subiungit: Eum qui non nouerat peccatum peccatum
ꝓnobis facit : Idestsacrifitium ꝓpeccatis. Nam & ipsa
in lege peccata appellabantur: que ꝓpeccatis offere¬
bantur: Vt nossimus iustitiadĩ in ipso: Idestineius corpore
quodestecclesia. cuicaputest nossimus iustitiadĩ: Quã
ignorantes illi & suam uolentes constituere idesttam

Expanded text:
e, in lumine tuo uidebimus lumen. praetende misericordiam tuam scientibus te et iustitiam tuam his, qui recto sunt corde. huic igitur iustitiae dei contraria superbia est, qua fiditur tamquam de operibus propriis, ideoque ibi sequitur: Non ueniat mihi pes superbiae. Haec iustitia, qua eius fideles iusti sunt interim uiuentes ex fide, donec perfecta iustitia perducantur ad speciem sicut salute perfecta etiam ad ipsius corporis inmortalitatem, gratia testamenti noui. unde alio loco dicit apostolus: Pro Christo legationem fungimur tamquam deo exhortante per nos; obsecramus pro Christo reconciliari deo; ac deinde subiungit: Eum, qui non nouerat peccatum, peccatum pro nobis fecit — id est sacrificium pro peccatis; nam et ipsa in lege peccata appellabantur, quae pro peccatis offerebantur —, ut nos simus iustitia dei in ipso, id est in eius corpore, quod est ecclesia, cui caput est, nos simus iustitia dei, quam ignorantes illi et suam uolentes constituere, id est
Abbreviated transcription (Latin):
affectum gratie non secũ ser̃: quandoer gotales reppe¬
reris : non tibiꝑ suadeant inanitatem uasorum suorum.
Sed tueis potius plenitudinem: undeaita postolus: quis¬
quis seputat aliquid scire nondum scit que mammodũ
oport& scire : & moxostendens qui dixerit : quisqui saut̃
inquit diligit dm̃. hic cognitus estabillo: Nec sic dicere
uoluit cognouit illum. sed dicendo cognitus est abillo.
Expressius uoluit commendore etiam hoc ab illo nobis
esse ut eum diligamus: Carita senĩ dĩ diffunditur
abillo sed a seipso bonum searbitractur effectum: Vn¬
deaut̃ fieri potest. ut talis non in seipso sed indnõ glori&.
quienĩ gloriatur quod sitbonus: in illo deb& gloriari
a quo factus est bonus: AAꝑ hoc qui sea sem &ipso faccũ
bonum arbitratur : Consequensest ut inseipso Nonin
dño glori&ur

Expanded text:
affectum gratiae non secum ferunt. Quando ergo tales reppeaffectum gratiae non secum ferunt. Quando ergo tales reppereris, non tibi persuadeant inanitatem uasorum suorum sed tu eis potius plenitudinem. unde ait apostolus: Quisquis se putat aliquid scire, nondum scit, quem ad modum oportet scire; et mox ostendens, quid dixerit: Quisquis autem, inquit, diligit deum, hic cognitus est ab illo. nec sic dicere uoluit: Cognouit illum, sed dicendo \'cognitus est ab illo\' expressius uoluit commendare etiam hoc ab illo nobis esse, ut eum diligamus. caritas enim dei diffunditur ab illo sed a se ipso bonum se arbitratur effectum. unde autem fieri potest, ut talis non in se ipso sed in domino glorietur? qui enim gloriatur, quod sit bonus, in illo debet gloriari, a quo factus est bonus, ac per hoc, qui se a semet ipso factum bonum arbitratur, consequens est, ut in se ipso non in domino glorietur
Abbreviated transcription (Latin):
gines & uirgines. quinq & quinq: lampadib: ornatȩ obuiam
s ponso eantes &iste &illoce: & quidtam contrarium quã
sapientes & stulte: Videlic& quod istȩoleum inuasis. hoc
est intellegentiam gractiaedĩ portant in cordibus suis
Srientes quod nemo eẽ possit continens. Nisidĩ d&&
hoc ipsum sapientiȩ deputantes. scire cuius hocdonum
sit: Illȩaut̃ largitori omnium bonorũ gratias ponagentes
euanuer̃ in cogitationib suis. & obscuratum est insipiens cor
eorum. Dicentes seeẽ sapientes. stulte factesunt. Dequi¬
bus sane nullo modo nuncdes perandumest. Anẽquam
dormiamus: sed siitadormierint: cum factus fuerit da¬
morille quo adeẽ iamnuntiabit᷑ sponsus. & euigilantes.
hocẽresur gentes remanserint foris. Nonquia uirgines
nonsunt. sed quianescientes undehabeant quodsiNt.
Stultue uirgines sunt: Meritoque foriser̃ : quiccint̃nȩ

Expanded text:
gines et uirgines, quinque et quinque, lampadibus ornatae, obuiam gines et uirgines, quinque et quinque, lampadibus ornatae, obuiam sponso euntes, et istae et illae? et quid tam contrarium quam sapientes et stultae? uidelicet quod istae oleum in uasis, hoc est intellegentiam gratiae dei portant in cordibus suis scientes, quod\' nemo esse possit continens, nisi deus det, et hoc, ipsum sapientiae deputantes scire, cuius hoc donum sit; illae autem largitori omnium bonorum gratias non! agentes euanuerunt in cogitationibus suis et obscuratum est insipiens cor earum; dicentes se esse sapientes stultae factae sunt. de quibus sane nullo modo nunc desperandum est, antequam dormiamus, sed si ita dormierint, cum factus fuerit clamor ille, quo adesse iam nuntiabitur sponsus, et euigilantes, hoc est resurgentes remanserint foris, non quia uirgines non sunt, sed quia nescientes, unde habeant, quod sunt, stultae uirgines sunt meritoque foris erunt, quia internae
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ aequalem patri & coa&ernũ. ueraciterq hominems
factum: & uenisse credentes et uenturum expectantes:
Sed tamen ignorantes dĩ iustitiam & suam constituere uolen¬
tes : Nequeenim frustra dñs cum & illces commemorar&
quae secum in trauer̃ adnuptices. & illas contracquas dausit
Et quib respondit nesciouos: ut rasque uirgines dixit
Propter continentiam & quinq ꝓpter concupiscentiam
carnis edomitam: quinario p̃ditam sensu: Ornatas utrocs¬
q: lampadib: propterbonorum operum bonȩ que conuer¬
sationis. in conspectu hominum luculentissi mam laudem:
utrasq obuiam. sponso euntes. propt̃ expectationem quu
xpi speratur aduentus sed tamen alias sapientes alias
stultas : quod sapientes oleum acceperint in uasissuis. Stul¬
tȩautem hoc non ferant secum. intammultis pares hoc solo
eccsdis pares monstrat: Hocsolo diuersaeis & contraria no¬
minoc imponit: Quidenim tam coniunctum quam uir¬

Expanded text:
uerum, aequalem patri et coaeternum ueraciterque hominem uerum, aequalem patri et coaeternum ueraciterque hominem factum et uenisse credentes\' et uenturum expectantes, sed tamen ignorantes dei iustitiam et suam constituere uolentes. neque enim frustra dominus, cum et illas commemoraret, quae secum intrauerunt ad nuptias, et illas, contra quas clausit et quibus respondit: Nescio uos, utrasque uirgines dixit propter continentiam et\', quinque propter concupiscentiam carnis edomitam, quinario praeditam sensu, ornatas utrasque lampadibus propter bonorum operum bonaeque conuersationis in conspectu hominum luculentissimam laudem, utrasque obuiam sponso euntes propter expectationem, qua Christi speratur aduentus, sed tamen alias sapientes alias stultas, quod sapientes oleum acceperint in uasis suis, stultae autem hoc non ferant secum; in tam multis pares hoc solo eas dispares monstrat, hoc solo diuersa eis et contraria nomina inponit. Quid enim tam coniunctum quam uir
Abbreviated transcription (Latin):
operum & longanimitate usquein sinem ꝑseuerantes at¬
q habentes corsursum ubixp̃s est indexterrdĩ sedens
Totumq hoc non nobis sed illius misericordiȩ tribuentes
cuius ꝓfunda iuditiae omnemscrutatorem fatigant:
Haecestenim nonin aniter fabdlosa sedutiliter uerax
latitudo. longitudo. altitudo. ꝓfundum: Vnde ꝑueni¬
amus &iam ad suꝑ eminentẽ scientiã caritatis xpĩ. &im¬
pleamur in omnem plenitudinem dĩ Scio aut̃ quam
non suꝑ uacanece sollicitudine ꝑhanc occasionemques¬
tionum mihi abste ꝓpositarum . testamenti noui grartiã
tibiuoluerim copiosius commendare: Hab & emm
aduersarios. quieius ꝓfunditate turbati non dõ tribuere
sed potius sibi uolunt arrogare quod bonisunt: Nec
tales sunt quos facile contemnas sed continentur ui¬
uentes atq: inbonis operib laudabiles: Nec falsum
xp̃m sicut manichei alique plurimi her&ici: sed eundem

Expanded text:
operum et longanimitate usque in finem perseuerantes atoperum et longanimitate usque in finem perseuerantes atque habentes cor sursum, ubi Christus est in dextera dei sedens, totumque hoc non nobis sed illius misericordiae tribuentes, cuius profunda iudicia omnem scrutatorem fatigant. haec est enim non inaniter fabulosa sed utiliter uerax latitudo, longitudo, altitudo, profundum, unde perueniamus etiam ad supereminentem scientiam caritatis Christi et impleamur in omnem plenitudinem dei. Scio autem, quam non superuacanea sollicitudine per hanc occasionem quaestionum mihi abs te propositarum testamenti noui gratiam tibi uoluerim copiosius commendare. habet enim aduersarios, qui eius profunditate turbati non deo tribuere sed potius sibi nolunt adrogare, quod boni sunt. nec tales sunt, quos facile contemnas, sed continenter uiuentes atque in bonis operibus laudabiles nec falsum Christum sicut Manichaei aliique plurimi haeretici sed eundem
Abbreviated transcription (Latin):
in commut abilis boni melius commutati. Non adtem poralẽ
felicitatem sed aduitȩ a &ernȩ que solabeatto est adop¬
tionẽ: Vnde placuit &iamꝓph&icum psalmum ꝑcur¬
rere. Cuius primum uersum in passione commemorauit
Ostendens quomodonos ds̃ derelinquat: et qua limado
non recedat a nobis ⁊ Adbona &erna noscolligens tempo¬
ralia huero aliquando utiliter tribuens & aliquando¬
& aliquando utiliter subtrahens: uteis non hȩrere discamis::
Necontemta luce in teriore quȩ ad nouam ꝑtin& uitam
unde&iam psalmus ipse prosusceptione matutina tam¬
quam proluce noua nomen accepit. Hein exteris tenebris
libenter habitemus. Vnde in exteriores mittunt᷑ quiexis¬
tis exteris non seadinteriora conuestunt nediabolo &er
angelis sociati extrema damnatione puniam: Intellegen¬
tes igitur peregrinationem nram̃ in hacuita. mundocru¬
cifigamur Extendentes manus in latitudine bonorum

Expanded text:
incommutabilis boni in melius commutati non ad temporalem incommutabilis boni in melius commutati non ad temporalem felicitatem sed ad uitae aeternae, quae sola beata est, adoptionem. unde placuit etiam propheticum psalmum percurrere, cuius primum uersum in passione commemorauit ostendens, quo modo nos deus derelinquat et quo alio modo non recedat a nobis, ad bona aeterna nos colligens temporalia uero aliquando utiliter tribuens et aliquando utiliter subtrahens, ut eis non haerere discamus, ne contempta luce interiore, quae ad nouam pertinet uitam — unde etiam psalmus iste ipse pro susceptione matutina\' tamquam pro luce noua nomen accepit —, ne in exteris tenebris libenter habitemus, unde in exteriores mittuntur, qui ex istis exteris non se ad interiora conuertunt, ne diabolo et eius angelis sociati extrema damnatione puniamur. intellegentes igitur peregrinationem nostram in hac uita mundo crucifigamur extendentes manus in latitudine bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
participatione fitbonus. Quodineius psalmi condu¬
sione positumest: Annuntiabunt iustitiam eius. popu¬
loquina sc&ur quem fecit dñs. Indeẽ & illud quodin
alio psalmo. ipse fecit & non ipsinos. Hocenim non
adcam naturã squa homines sumus. cuius naturȩ idem
ipse creatorest̃ quicȩli & terrȩ & siderum omniũq: ani¬
mantium: sed adillud pocius referendum est quod a posto¬
lus aitipsiu s enim sumus figm̃tum creatunx poihũ¬
inoperib bonis que p̃parauit dĩ ut in illis ambulemus
Arbi tror tibi satisquinque tuassolutas quȩstiones dũ
inistamet ueluti sexta immorarer. quammihi pro¬
posui de gratia testamenti noui : Propter quamuer¬
bum caro factumẽ : idẽ qui dĩ filius erat. homo factus est
factufẽnaturam suscipiendo nr̃ãm non a mittendo su¬
am : Perquo d& nobis recipientib eum potestas dar&ur
Vtquieramus homines. filuidĩ fieremus participatione

Expanded text:
participatione fit bonus: quod in hujus psalmi concluparticipatione fit bonus: quod in hujus psalmi conclusione positum est, Annuntiabunt justitiam ejus populo qui nascetur, quem fecit Dominus. Inde est et illud quod in alio psalmo: Ipse fecit nos, et non ipsi nos . Hoc enim non ad eam naturam, qua homines sumus, cuius naturae idem ipse creator est, qui caeli et terrae et siderum omniumque animantium. sed ad illud potius referendum est, quod apostolus ait: Ipsius enim sumus figmentum creati iin operibus bonis, quae praeparauit deus, ut in illis ambulemus. Arbitror tibi satis quinque tuas solutas quaestiones, dum in ista mea ueluti sexta inmorarer, quam mihi proposui de gratia testamenti noui, propter quam uerbum caro factum est, id est, qui dei filius erat, homo factus est naturam suscipiendo nostram non amittendo suam, per quod et nobis recipientibus eum potestas daretur, ut, qui eramus homines, filii dei fieremus participatione
Abbreviated transcription (Latin):
Nouissimȩ ueniunt etreliquae uirginesdicentes. dĩe
due aperinobis Nondictumẽ eccs emisseoleum &
sic uenis se: Nequeenĩ iamerat unde: Sed miseri cordiã
sero quȩsisse cũ iã tẽpus iudicandie &. & ꝓbos arȩꝓbis
separandi: Reeteaut̃ illis respond&ur: Am̃dico uobis
nescio uosts: Illequippehocdicit. que ñ lat& aliquid
Sed nesciouos nihilest aliud quam nescitis me quan¬
dod euobis. potius elegitis considere quãdeme:
Cumenim dicit᷑ quodnos cognoscit ds. cognitionem sui¬
in nobis prestat: ut ꝑ hoc intellegamus. nehocquidẽ
nobiseẽ tribuendum quod nosscimus dm̃ sed eam
quoq scientiã illius miseri cordiȩ tribuamus. Vnde
cum quodam loco a postolus dicer&. Nuncaut̃ cognos¬
centes dm̃ correxit &ocit: immo cogniti adõ: quid
aliud uolens intellegi. nisi quod eos ipse fecerit cogni¬
tores suos: Nemoaut̃ cognoscit dm̃ nisi quiintellegit
illudesse summum atq in commutabilebonum cuius

Expanded text:
Nouissime ueniunt et reliquae uirgines dicentes: Domine, Nouissime ueniunt et reliquae uirgines dicentes: Domine, domine, aperi nobis, non dictum est eas emisse oleum et sic uenisse, neque enim iam erat unde, sed misericordiam sero quaesisse, cum iam tempus iudicandi esset et probos a reprobis separandi. recte autem illis respondetur: Amen dico uobis, nescio uos; ille quippe hoc dicit, quem non latet aliquid. sed: Nescio uos nihil est aliud quam: Nescitis me, quando de uobis potius eligitis confidere quam de me. cum enim dicitur, quod nos cognoscit deus, cognitionem sui nobis praestat, ut per hoc intellegamus ne hoc quidem nobis esse tribuendum, quod nos scimus deum, sed eam quoque scientiam illius misericordiae tribuamus. unde, cum quodam loco apostolus diceret: Nunc autem cognoscentes deum, correxit et ait: Immo cogniti a deo quid aliud uolens intellegi, nisi quod eos ipse fecerit cognitoillum esse summum atque incommutabile bonum, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
dosissimis laudib quando & a uobis fallebamini: quia
in uobis. Non in dño gloriabamini.:: Quod aut̃ dicit &
dumeunt emere uenitsponsus. & quȩ paratȩerant in¬
trauerunt cumeo: hoc mihi uid&ur intellegendum
quoduitioso cordis affectu in hiabuntinan gloriȩ
quã c uanȩ mentis elatione sectatȩ sunt: & ipseapp&dts
signi ficatus est in eo quod dictumest. DumeuNtemere:
uenitaut̃ sponsus & in troier̃ cumeo ad nuptias quȩ
p̃paratȩ eraNt.: hocẽ quedueram fidem ueramq pi&a¬
tem cordegestabat: qu ia possent contem perari nume¬
ro soci& cctiq scõrum Non inseipsis sed indño glorian¬
tium: ut intrecrent cumeis illud gaudium: de quodicit᷑
in trac ingaudiumdñitui: Vbierit ꝑfecta pasticipatio
incommutabilis boni: Cuius modo ueluđdarra quȩdã
ꝑfidem ten&ur: ut secundũ hancgractiam uiuamus
In quantum dõ non nobis uiuimus: ꝓinde quod sequitir

Expanded text:
dosissimis laudibus, quando et a uobis fallebamini, quia dosissimis laudibus, quando et a uobis fallebamini, quia in uobis non in domino gloriabamini? quod autem dicit: Et dum eunt emere, uenit sponsus et, quae paratae erant, intrauerunt cum eo, hoc mihi uidetur intellegendum, quod uitioso cordis affectu inhiabunt inani gloriae, quam uanae mentis elatione sectatae sunt. et ipse appetitus significatus est in eo, quod dictum est: Dum eunt emere. uenit autem sponsus et introierunt cum eo ad nuptias, quae praeparatae erant, hoc est quae ueram fidem ueramque pietatem corde gestabant, qua possent contemperari numero societatique sanctorum non in se ipsis sed in domino gloriantium, ut intrarent cum eis illud gaudium, de quo dicitur: Intra in gaudium domini tui, ubi erit perfecta participatio incommutabilis boni, cuius modo uelut arra quaedam per fidem tenetur, ut secundum hanc gratiam uiuamus, in quantum deo non nobis uiuimus. Proinde quod sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
sed perseipsos habuerint quoplacerent: sicut stulti qui
& sibi placent tam quam debono ase sibi parato & abad¬
olccntib terrantib italaudant᷑. AAcsi ipsisint aliquid:
quiaut̃ putant seeẽ aliqͥd cumnihil sit sicut dicita postolis
seipsum seducit.: Opus aut̃ suum ꝓb&unusquisq & tinx
inseipso tantum gloriaem habebit. & nonin altero hoc
ẽ portare oleum secum: Non exaliena laude dependere :
Sedquam gloriam insehabebit. nisi eum cuidicit᷑. Cloria
mea & exaltans caput meum: Vt quod sȩpe dicendũ est
quigloriat᷑ in dño glori&ir Proinde sapientia quae
in sapientib uirginib habitat. secundum illud quodan¬
tep̃dixit: cumait contemtorib & sanam doctrinam ac¬
cipererecusantib Etego uestrȩ perditioni suꝑridebo.
Dicit uirginib: stultis: itepotius aduendentes. etemiteuo¬
bis : Tam quamdicer& Ubi sunt quiuos fallebant men¬

Expanded text:
sed per se ipsos habuerint,, quo placerent, sicut stulti, qui sed per se ipsos habuerint,, quo placerent, sicut stulti, qui et sibi placent tamquam de bono a se sibi parato et ab adulantibus uel errantibus ita laudantur, ac si ipsi sint aliquid. qui autem putat se esse aliquid, cum nihil sit, sicut dicit apostolus, se ipsum seducit. opus autem suum probet unusquisque et tunc in se ipso tantum gloriam habebit et non in altero. hoc est portare oleum secum, non ex aliena laude dependere. . sed quam gloriam in se habebit nisi eum, cui dicitur: Gloria, mea et exaltans caput meum, ut, quod saepe dicendum est, qui gloriatur, in domino glorietur? Proinde sapientia, quae in sapientibus uirginibus habitat,, secundum illud, quod ante praedixit, cum ait contemptoribus et sanam doctrinam accipere recusantibus: Et ego uestrae perditioni superridebo, dicit uirginibus stultis: Ite potius ad uendentes et emite uobis, tamquam diceret: Ubi sunt, qui uos fallebant men
Abbreviated transcription (Latin):
alteri : Quando unusquisq ꝓprium onus portabit¬
& desuorum factorum reddenda roctione cogitabit:
Acperhoc fer&arquidem animusuirginum stalta¬
rum consu&udine ꝓpria Sed nonin uentis huma¬
nis laudib: defiti&: Nequeenim germanitus dixer̃
apud te laus meu: uel in dñ olaudabitur animamecc
aut indño gloriatȩ sunt cũignorantes diiustitiã ius¬
titiam suam constituereNT: Ac ꝑ hoc p&ant a sapien¬
tib oleum hocẽ aliquã consolationem: Nec inuemunt:
necaccipiuNt: Illis respondentib senescire utrumł
sibi suffitiat ipsa conscientic: qua expectant mi¬
sericordiam subillo iudice. Quicuminthrono
sederit. quisgloriabitur castũ sehaberecor:
Autquis gloriabit᷑ mundũ seee apeccato. pisi suꝑ¬
extilt& misericordiã iuditio que supereos
erit : qui mi seri cordiae opera illa itentione fecer̃
ut eorũ miserer&ur ecquo sesciebat accepisse
quod habebant. Nec gloriabant᷑ quasinon acceperint.

Expanded text:
alteri, quando unusquisque proprium onus portabit etalteri, quando unusquisque proprium onus portabit et de suorum factorum reddenda ratione cogitabit. ac per hoc feretur quidem animus uirginum stultarum consuetudine propria, sed non inuentis humanis laudibus deficiet. neque enim germanitus dixerunt: Apud te laus mea, uel: In domino laudabitur anima mea, aut in domino gloriatae sunt, cum ignorantes dei iustitiam iustitiam suam constituerent. ac per hoc petant a sapientibus oleum, hoc est aliquam consolationem: nec inueniunt nec accipiunt illis respondentibus se nescire, utrum uel sibi sufficiat ipsa conscientia, qua expectant misericordiam sub illo iudice, qui cum in throno sederaut quis gloriabitur mundum se esse a peccatis? erexultet misericordia iudicio, quae super eos erit, qui misericordiae opera illa intentione fecerunt, ut eorum misereretur, a quo se sciebant accepisse, quod habebant, nec gloriabantur, quasi non acceperint,