comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pondere caruit intumorem uulneris eruꝑit. factusq ẽ
inmorte uiri crudelit̾ rigidus quimappeatu femine suit
bonoꝵ quoq necem post didiat sine obstaculo retractiõis
raperet. nͥ hunc adueniam flagella reuocassẽt.
Epe suscepta cura regimĩs. corꝑdiũsa diueiberat. ⁊ ĩ¬
par quisq inuenit᷑ ad singula dum efusa mente diui¬
ditur ad multa. Uñ quidam sapiens ꝓuide ꝓhibet dicens.
ou̾isa ꝑtitur. Eumq foras ꝑ insolentẽ curam trabitur:
ĩmoris intimi solidirate uacuatur sie ꝙ ĩext̾ior̾am
cogirare se nesciens. Nam cum plusqͣm necc̃e ẽ seext̾¬
dampna consid̾e̾r. ⁊ ꝑ quanta delinquat ignoret. Neq
em̃ ꝑ̾care se erechias credidit. cũ uenientib ad se alie¬
igenis cellas aromatum ostendit. s indampnatõne
t̾ estimauit. Sepe dum młta pastori suppetunt. dum
seiram iudicis ꝓuocat qmͣuis ꝑ iiqͣ foris opera ñoerũ¬

Expanded text:
pondere caruit, in tumorem vulneris erupit , factusque est pondere caruit, in tumorem vulneris erupit , factusque est in morte viri crudeliter rigidus, qui in appetitu feminae fuitbonorum quoque nece post didicit sine obstaculo retractationis raperet, nisi hunc ad veniam flagella revocassent.Saepe suscepta cura regiminis cor per diversa diverberat, et impar quisque invenitur ad singula, dum confusa mente dividitur ad multa. Unde quidam sapiens provide prohibet dicens: diversa partitur. Cumque foras per insolentem curam trahitur, a timoris intimi soliditate vacuatur. Dum mens in exteriorum cogitare se nesciens. Nam cum plus quam necesse est se extedamna consideret, et per quanta delinquat ignoret. Ezechias Rex peccare se minime credidit, cum venientibus ad se alienigenis cellas aromatum ostendit : sed in damnationter aestimavit. Saepe dum multa suppetunt, dumqse iram Judicis provocat, quamvis per iniqua foras opera non eru
Abbreviated transcription (Latin):
scondit se. Qs em̃ ꝑmicipari homĩb camsñ culpa potu¬
exemplum sesequẽtib p̃bens rex fieri noluit. ad crucis u̾s
patibulũ sponce conuanit. Oblatam głam culminis
fugit. penam probrose mortis appetit ut membra eiꝰ iu¬
delicet discerent Ruiores mundi fugere. t̾rores minue
timere. ꝓu̾itate adu̾sa diligereꝓspera formidande decli¬
nare. qr ⁊ ista sepe ꝑtimorem corinquinant. ⁊ illa ꝑ do¬
seerexerit sternit. In istis sese homo obliuiscit᷑. In illis
uero ad suam memoriam nolens ⁊ coactus q reuocat᷑.
In istis sepe ⁊ ante acta bona deꝑeunt. In illis aũ longi oͦ¬
temporis amissa tergunt᷑. Nam plerumq magisterio
tatur. Sic saul qui ĩ dignum seprius considerans fuge¬
rat moxut regni qub̃nabła ꝑcepit. intumuit. Honora¬
ri quippe coram ppło cupiens. dum rep̃hendi publice noluit.
ip̃m qui in regno suo se ixerat scidit. Sic daiuid auctoris
iudicio pene incunctis actib placens. mox ut pressure

Expanded text:
solus . Quis enim principari hominibus tam sine culpa potut, exemplum se sequentibus praebens, rex fieri noluit; ad crucis vero patibulum sponte convenit: oblatam gloriam culminis fugit, poenam probrosae mortis appetiit, ut membra ejus videlicet discerent favores mundi fugere, terrores minime timere, pro veritate adversa diligere, prospera formidando declinare. Quia et ista saepe per tumorem cor inquinant, et illa per dosi aliquando se erexerat, sternit. In istis sese homo obliviscitur, in illis vero ad sui memoriam nolens etiam coactusque revocatur. In istis saepe et anteacta bona detemporis admissa terguntur. Nam plerumque adversitatis tatur. Sic Saul, qui indignum se prius considerans fugerat, mox ut regni gubernacula suscepit, intumuit ; honorari namque coram populo cupiens, dum reprehendi publice noluit, ipsum qui in regnum se unxerat, scidit . Sic David auctoris judicio pene in cunctis actibus placens, mox ut pressurae
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ de humilitate ꝙ imitent᷑ agnoscant. Onide¬
ant gͥ sine int̾missione qui p̃sunt ut eoꝵ po¬
tenciam qͣnto magna ext̾rus cernit᷑ tanto apud
eos interus deprimat᷑. ne cogitatõem uncat. neĩ
delectatõem sui animũt rapiat. ne iam sub se mẽs
eam regere nõ possit. cui se libidine dñanti suppõit.
Ne enĩ ꝑ̃sidentis animꝰ ad elatõem potestatus sue
celectatione rapitur recte ꝑ quendam sapientem d

Expanded text:
 de humilitate quod imitentur agnoscant. Studeant igitur sine intermissione qui praesunt, ut eorum potentia quanto magna exterius cernitur, tanto apud eos interius deprimatur, ne cogitationem vincat, ne in delectationem sui animum rapiat, ne jam sub se mens eam regere non possit, cui se libidine dominandi supponit. Ne enim praesidentis animus ad elationem potestatis suae delectatione rapiatur, rect
Abbreviated transcription (Latin):
intellectus nr̃i aciem medicamine bone oꝑatõis
u̾itatis lucem uidere nõ sinitur. qr arrogancia sapĩe
seu iusticie cecatur. Pupilla namq ocli nigra uidet.
albugnem tollerans nil uidet. qr iudelicet sensus
humane cogicatõnis. si se stultum pcc̃orem q in¬
buit. aluce suꝑne cognitionis se excludit. Et eocla¬
ritatem ueri luminis nequaqͣm penetrat. qͦ se apd̾
se ꝑarroganciam exaltat. sic̃ de quib dam d̾r. Nicen¬
tes eĩ se eẽ sapientes. stulti facti st̃. Lugem uero habet
scabiem. cui carnis peculancia sñ cessatione dñatur.
Inscabie ⁊ enĩ feruoꝵ iuscerum ad cutem trahitur.
usq ad cutis scabiem ꝓrumpit. ⁊ foris iam corpus
sauciat. qr dum incogitatõe uoluptas nõ reprimit᷑.
⁊̃ ĩ actione dñatur. Q uasi enĩ cutis pruriginem pau¬
lus curabat abstergere. cum dicebat. Temptatõ nos
nõ app̃hendat nisi humana. Ac si aꝑte dic̾et. Hu¬

Expanded text:
intellectus nostri aciem meintellectus nostri aciem meveritatis lucem videre non sinitur, quia arrogantia sapientiae sive justitiae caecatur. Pupilla namque oculi nigra videt, albuginem tolerans nil videt, quia videlicet sensus humanae cogitationis, si stultum se peccatoremque inbuit, a luce se supernae cognitionis excludit; et eo claritatem veri luminis nequaquam penetrat, quo se apud se per arrogantiam exaltat. Sicut de quibusdam dicitur: Dicentes enim se esse sapientes, stulti facti sunt . Jugem vero habet scabiem, cui carnis petulantia sine cessatione dominatur. In scabie etenim fervor viscerum ad cutem trahitur, usque ad cutis scabiem prorumpit, et foras jam corpus sauciat, quia dum in cogitatione voluptas non reprimitur, etiam in actione dominatur. Quasi enim cutis pruriginem Paulus curabat abstergere, cum dicebat: Tentatio vos non apprehendat, nisi humana . Ac si aperte diceret: Hu
Abbreviated transcription (Latin):
miliatus sumusq quaq. Quoꝵ culpam quoq ꝑ se¬
met ipãm u̾itas reprobans ait. Semen aũt ꝙ in spi¬
nis cecidit. Hii sunt qui audiũt uerbum. ⁊ qui solli¬
citudinib. ⁊ diuiciis. ⁊ uoluptatib uite euntes suf¬
focantur: ⁊ nõ referunt fructum: Lippus u̾o ẽ cuiꝰ qͥdẽ
nigenium ad cognitõnem u̾itatis emicat. s tñ ħ
carnalia oꝑa obscrurant: Inlippis quippe ocłis pupil¬
ie sane sunt. s humore defluente infirmitate palpe¬
bre grossescunt. quoꝵ quia infusione crebro attcit᷑.¬
sim carnalis uite oꝑatõ senciat. qui uidere recta sub¬
tilit̾ ꝑ ingenium poterant. s usu prauoꝵ opeꝵ
caligant. Lippus itaq ẽ. cuiussensum natura ex¬
acuit. s eu̾satõnis prauitas confundit. Cui ben̾e ꝑ
angelum dicicit᷑. Collirio in unge ocłos tuos ut ui¬
deas. Collirio quippe ocłos ut uideamus iniungimꝰ.
cum ad cognoscendum ueri luminis claritatem.

Expanded text:
miliatus sum usquequaque . Quorum culpam quoque per semiliatus sum usquequaque . Quorum culpam quoque per semetipsam Veritas reprobans, ait: Semen autem quod in spinis cecidit, hi sunt qui audierunt verbum, et a sollicitudinibus et divitiis et voluptatibus vitae euntes suffocantur, et non referunt fructum . Lippus vero est, cujus quidem ingenium ad cognitionem veritatis emicat, sed tamen hoc carnalia opera obscurant. In lippis quippe oculis pupillae sanae sunt, sed humore defluente infirmatae palpebrae grossescunt; quorum, quia infusione crebro atteruntursum carnalis vitae operatio sauciat, qui videre recta subtiliter per ingenium poterant, sed usu pravorum actum caligant. Lippus itaque est, cujus sensum natura exacuit, sed conversationis pravitas confundit. Cui bene per angelum dicitur: Collyrio inunge oculos tuos, ut videas . Collyrio quippe oculos, ut videamus, inungimus, cum ad cognoscendam veri luminis claritatem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯspicit. ⁊ uentura uicioꝵ bella ex alto dep̃hendit.
Q sunt nõ nulli qui dũ estimari hebetes nolunt.¬
sepe se inquibdam inquificionib plusqͣm ncc̃e est
excercentes. ex niia subtilitate falluntur. Unde
hic quoq subditur. uł grando ⁊ torto naso. Nasus¬
⁊ enim grandis ⁊ tortus ẽ discretõnis subtilitas ĩ mo
titudinem ip̃a confundit. Fracto aũt pede uł manuẽ:
qui uam dñi ꝑgere omni modo nõ ualet. atq a bõis
actib funditus ex sors uacat. quatinꝰ hec nõ ut clau¬
dus saltem cũ infirmitate teneat. s ab hiis omni mͦ:
alienus existat. Gibbus uero ẽ. Quem terrene sol¬
liticitudinis pondus deprimit. ne umqͣm ad suꝑna
respiciat. s solis hiis qui infimis calcant᷑ intendat. qͥ
mirum ꝑ u̾se consuetudis pondere pregrauatũs cordis
faciem nõ atcollit. qr cogitationis statum exigere nõ
ualet. que t̾rene usus sollicitudinis curuũ tenet. Gx
hoꝵ quippe psalmista spẽ dicit. Incuruatus sum ⁊ hu¬

Expanded text:
spicit, et ventura vitiorum bella ex alto deprehendit. Sed sunt nonnulli qui dum aestimari hebetes nolunt,epe se in quibusdam inquisitionibus plus quam necesse est exercentes, ex nimia subtilitate falluntur. Unde hic quoque subditur: Vel grandi et torto naso. Nasus enim grandis et tortus est discretionis subtilitas immotitudinem ipsa confundit. Fracto pede vel manu est, qui viam Domini pergere omnino non valet, atque a bonis actibus funditus exsors vacat; quatenus haec non ut claudus saltem cum infirmitate teneat, sed ab his omnimodo alienus existat. Gibbus vero est, quem terrenae sollicitudinis pondus deprimit, ne unquam ad superna respiciat, sed solis his quae in infimis calcantur intendat. Qumirum perversae consuetudinis pondere praegravatus, cordis faciem non attollit, quia cogitationis statum erigere non valet quem terrenae usus sollicitudinis curvum tenethorum quippe specie Psalmista dicit: Incurvatus sum et hu
Abbreviated transcription (Latin):
honorati sũt amici cui ds̃. minis confortatus
ẽ pͥncipatus eoꝵ. Q animurũ sc̃oꝵ mens pͥn¬
cipałr̾. in sũmis erigitur cũ ext̾ius ꝑpeti abiecta
cernuntur. Auro autem iacĩcto. ac purpu¬
re bistinctus coctus adiũgitur. ut añ int̾m u
dicis ocłos. Omĩa uirtutũ bona ex caritate de¬
mul aciꝑpeiium diligit. qiͣ ex dupplici tĩctu¬
rasuggesfit. Qui sic ad auctoris sp̃em anhelat.
ut ꝓximoꝵ curam negligat. uel sic ꝓximoꝵ cu¬
ram geequitur ut adiuino amore torpescatiq
uũ hoꝵ quodlibet negligit: insuꝑ hum̃ał ornam̃¬
to habire coctum biistinctum nescit S cũ mens
ad p̃cepta caritatis tenditur. testat proculdubio. ut
ꝑ abstinenciam caro maceretur. Uñ ⁊ biis tincto caco
torta bissus ad iungitur. De terra ⁊ eĩ bissus nntẽti¬
spẽ origitur. Et quid ꝑ bissum nisi candens decore
mundicie corꝑał castiras designatur. Qd̃ iuidelicet
torra pulchritudini suꝑhumerał ĩ nectitur. qr nũc

Expanded text:
i sunt amici tui, Deus, nimis confortatus est principatus eorum . Quia nimirum sanctorum mens principaliter in summis erigitur, cum exterius perpeti abjecta cernuntur. Auro autem, hyacintho ac purpurjudicis oculos omnium virtutum bona demul ac proximum diligit, quasi ex duplici tinctura fulgescit. Qui igitur sic ad auctoris speciem anhelat, ut proximorum curam negligat, vel sic proximorum curam exsequitur, ut a divino amore torpescat, quia unum horum quodlibet negligit, in superhumeralis ornamento habere coccum his tinctum nescit. Sed cum mens ad praecepta charitatis tenditur, restat procul dubio ut per abstinentiam caro maceretur. Unde et his tincto cocco torta byssus adspecie oritur. Et quid per byssum, nisi candens decore munditia corporalis castitatis designatur? Quae videlicet terra pulchritudini superhumeralis innectitur; quia tunc
Abbreviated transcription (Latin):
sub ext̾ioriꝰ abitu tͥrena actu constͥngerẽt. qͣm sacra offici¬
a inculpa ceterisimitabłem demonstͣrent. Qla nimirũ¬
EEt itaq breuit̾ diximus. ut qͣntum sit pondus regi¬
minis: demonstraremꝰ ne temerare sacra regimina

Expanded text:
sub exteriori habitu terrena acta constringerent, quam sacra officisub exteriori habitu terrena acta constringerent, quam sacra officia in culpa caeteris imitabilem demonstrarent, quia nimiruec itaque breviter diximus, ut quantum sit pondus regiminis monstraremus, ne temerare sacra regimina
Abbreviated transcription (Latin):
pastores bibunt: cum fluenta u̾itatis recte intelliger¬
tes hauriũt. S eandem aqͣm pedib turbare ẽ. scẽ
medicationis studiama le uiuendo corrũpere. Agͥͣ
q sẽctantur uerbaq̃ audiũt. s ea sõla q̃ concupis
impotib lutum sumunt. hinc quoq scͥptum ẽ ꝑ
domtu ifrł moffendiłm iniquitatis. Nemo quip¬
st amplius meccłia nocet. qͣm qui ꝓsierse agens no¬
men uel ordinem scĩtatis ht̃. Delmquentem nãq
fugerent. si ũitatis sentenciam solliata conisider e tione
pensarent: que ait. Qui scandalizau̾it uũ depusilł istis
qui in me credunt: expedit ei ut suspendat᷑ mola a fina¬
ria incollo es ⁊ dem̾gatur in ꝓfundum maris. ꝑ mo¬
lam quippe asmariã scłaris uite circuitus ac labor expri¬
mitur. ⁊ ꝑ ꝓfundũ maris extrema dampnatõ desĩgna¬
t. Qui gͦ ad scitatis spẽm deductus uł uerbo ceteros destͦ.¬
it uel exemplo. meluis profecto fuerat ut hũc ad mortẽ

Expanded text:
pastores bibunt, cum fluenta veritatis recte intelligenpastores bibunt, cum fluenta veritatis recte intelligentes hauriunt, sed eamdem aquam pedibus turbare est sanctae meditationis studia male vivendo corrumpere. Aquamnon sectantur verba quae audiunt, sed sola quae concupiscpotibus lutum sumunt. Hinc quoque scriptum estdomui Israel in offendiculum iniquitatis. Nemo quippe amplius in Ecclesia nocet, quam qui perverse agens, nomen vel ordinem sanctitatis habet. Delinquentem nfugerent, si veritatis sententiam sollicita cordis aure pensarent, quae ait: Qui scandalizaverit unum de pusillis istis qui in me credunt, expedit ei ut suspendatur mola asinaria in collo ejus, et demergatur in profundum maris . Per molam quippe asinariam, secularis vitae circuitus ac labor exprimitur, et per profundum maris extrema damnatio designatur. Qui ergo ad sanctitatis speciem deductus, vel verbo caeteros destruit, vel exemplo; melius profecto fuerat, ut hunc ad mortem
Abbreviated transcription (Latin):
dant. Hicic namq meuͣngelio ꝑ scmet ip̃m iu̾ras
dicit. Sicecocetus ducatum p̃ceat: ambo infoucã
cadunt. Hinc psalmista nõ optaitus aĩo: s ꝓphan¬
tis mist̾io denũciat dicens Obscurent᷑ ocłieoꝵ ne
uideant. ⁊ dorsum eoꝵ semꝑ incurua. Ocd̃i quippe
sũt quim ip̃a honoris sũmi facie posici ꝓuidendi ntine¬
ris officium sustepat. Qb hii minirum qui subse
qui preheunt: ꝓrofecto ad pͣtanda pcc̃oꝵ curuant᷑
onera qui secuntur.
O sunt nõ ulłi qui sollerti cura spũcilia p̃cepta
ꝑscrutant᷑: s que intelligendo penetrant. iuuen¬
do conculcant. Repente docent q̃ ñ oꝑe s meditatõe
didicert̃. ⁊ qd̾ ubis predicant: morib impugnant.
uñ fit ut cum pastor ꝑ abrupta gradit᷑: ad p̃cipiti¬
ip̃i limpidissimam aqͣm bił̾etis: reliqͣm pedib ur̃ts
turbabatis ⁊ oues mee hũs que conculcata pedib
ur̃is futrant pascebantur. ⁊ que pedes ur̃i turbaue¬
rant. ħ bibebant. Aqͣm quippe limpidissimam

Expanded text:
dant. Hinc namque in Evangelio per semetipsam Veritas dicit: Si caecus caeco ducatum praebeat, ambo in foveam cadunt . Hinc Psalmista, non optantis animo, sed prophetantis mysterio denuntiat, dicens: Obscurentur oculi eorum, ne videant, et dorsum illorum semper incurva . Oculi quippe sunt qui in ipsa honoris summi facie positi providendi itineris officium susceperunt; quibus hi nimirum qui subseqqui praeeunt, profecto ad portanda peccatorum curvantur onera qui sequuntur.Et sunt nonnulli qui solerti cura spiritalia praecepta perscrutantur, sed quae intelligendo penetrant, vivendo conculcant, repente docent quae non opere, sed meditatione, didicerunt, et quod verbis praedicant, moribus impugnant. Unde fit ut cum pastor per abrupta graditur, ad praecipitiipsi limpidissimam aquam biberitis, reliquam pedibus vestris turbabatis, et oves meae quae conculcata pedibus vestris fuerant, pascebantur, et quae pedes vestri turbaverant, haec bibebant . Aquam quippe limpidissimam
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ratis nedum uosmet ipõs metiri negligitis. tãto
fedior ur̃a reprehensibłitas appareat. quanto ⁊ acũc¬
tis conspici in honoris arte festinatis. Magnus eĩre¬
gendi artifex fauorib impellit. terrorib retralit.
ut auditores suos. ⁊ descͥpto irrep̃hensibłitatis culimi¬
ne restringat. a suꝑbias⁊ officium laudando qd̃ q̃ritur

Expanded text:
quaeratis: ne dum vosmetipsos metiri negligitis, tanto quaeratis: ne dum vosmetipsos metiri negligitis, tanto foedior vestra reprehensibilitas pateat, quanto et a cunctis conspici in honoris arce festinatis. Magnus enim regendi artifex favoribus impellit, terroribus retrahit, ut auditores suos et descripto irreprehensibilitatis culmine, restringat a superbia, et officium laudando quod quaeritur,
Abbreviated transcription (Latin):
appetitu ꝓpͥo ceteris p̃ferri nõ metuũt. sic scĩuiti du¬
catũ plebium suscipere deo ⁊̃ iubente timuerũt. Mo¬
yses fuadente dño trepidat. infirmuᷤ quisq ut honoris
omis ꝑcipiat hanelat. ⁊ qui ad casũ ualde urgetur rex
ꝓpris humerum libent̾ opprimendus ponderib sub¬
mitit alienis. q̃ egit ferre nõ preualet ⁊ auget ꝙ ꝑtat¬
Lerũq u̾o qui preẽẽ concupiscunt. ad usum sue
libidinis instrumentũ apłici ẜmonis arripiunt.
quo ait. Siquis ep̃atum desiderant. honũ opus desiderat.
qui tñ laudans desiderium. inpauorem uertit ꝓtinus
qd̾ laudauit. cum repente subiungit. Oꝑtet autẽ
ep̃m irreprehensibłem eẽ. Cunq uirtutum neces¬
saria subseq̃nt̾ emunerat. q̃ sit ir rep̃hensibiłitas ip̃a
manifestat. Et fauet gͦ desidenio. ⁊terret exp̃cep¬
to. Ac si aꝑte dicat. laudo qd̾ q̃ritis. s prius dĩciceꝙͥ

Expanded text:
appetitu proprio caeteris praeferri non metuunt, si sancti viri plappetitu proprio caeteris praeferri non metuunt, si sancti viri plebium ducatum suscipere Deo etiam jubente timuerunt. Moyses suadente Domino trepidat, et infirmus quisque ut honoris onus percipiat anhelat; et qui ad casum valde urgetur ex propriis, humerum libenter opprimendus ponderibus submittit alienis; quae egit ferre non valet, et auget lerumque vero qui praeesse concupiscunt, ad usum suae libidinis instrumentum Apostolici sermonis arripiunt, quo ait: Si quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat ; qui tamen laudans desiderium, in pavorem vertit protinus quod laudavit, cum repente subjungit: Oportet autem episcopum irreprehensibsaria subsequenter enumerat, quae sit irreprehensibilitas ipsa manifestat; et favet ergo ex desiderio, et terret ex praecepto. Ac si aperte dicat: Laudo quod quaeritis, sed prius discite quid
Abbreviated transcription (Latin):
⁊is qui recusauit plene nõ restitit᷑ ⁊is qui mita uolu¬
it añ se ꝑ altaris calculum purgatum uidit. ne aut
ñpurgatus adire quisq sacra mĩstia audeat. aut quẽ
suꝑna gr̃a elegit. sub humilitatis spetie. suꝑbe ꝯtradicat.
Qͥ a gͥ ualde difficile ẽ purgatum se quemilib posseceg¬
noscere p̃dicationis officium tucius decdinatu nectũ de¬
clinari ut diximus ꝑtinacit᷑ debet. cum ad suscipiend̾
hoc suꝑna uoluntas agnoscit᷑. Qd̾ moyses utrũq ẽx¬
pleuit. qui p̾ẽẽ tante multitudini ⁊ uoluit ⁊ obeduit
Guꝑb eñi fortasse eẽt. si ducatũ plebis inmune sine
trepidatione susciꝑet. ⁊ rursum suꝑb existeret. si aucto¬
ris imꝑio obedire recusaret. Itrobiq gͦ humilis erat.
utrobiq subiectus. ⁊ p̃eẽ ppłis semet ip̃m mencien¬
to noluit. ⁊ tñ deimiꝑantis uirib p̾sumendo cõsensit.
Hine gͦ iam quiq p̃cipites colligant. cũ qnͣta culpaex

Expanded text:
recusavit, plene non restitit; et is qui mitti voluit, ante per altaris calculum se purgatum vidit; ne aut non purgatus adire quisque sacra ministeria audeat, aut quem superna gratia elegit, sub humilitatis specie superbe contradicat. Quia igitur valde difficile est purgatum se quemlibet posse cognoscere, praedicationis officium tutius declinatur; nec tamen declinari, ut diximus, pertinaciter debet, cum ad suscipiendum hoc superna voluntas agnoscitur. Quod Moyses utrumqueplevit, qui praeesse tantae multitudini et noluit et obedivit. Superbus enim fortasse esset, si ducatum plebis innumerae sine trepidatione susciperet; et rursum superbus existeret, si auctoris imperio obedire recusaret. Utrobique ergo humilis, utrobique subjectus, et praeesse populis semetipsum metiendo noluit, et tamen de imperantis viribus praesumendo consensit. Hinc ergo, hinc quique praecipites colligant cum quanta culpa ex
Abbreviated transcription (Latin):
rubescunt. S qr auctore deo. ad religionis reue¬
renciam omneiam presentis scli culmen incli¬
natur. sunt ñ nulli qui intra sc̃ãm ecc̃am ꝑ spe¬
ciem regimĩs. głam affectant honoris. uice̾i dec¬
tores appetunt. trascendere ceteros acupiscunt.
Atq actestante u̾itate primas salutatões ĩftro
mĩstrare digne tanto magis neq̃unt. quato as¬
huiꝰ humilitatis magist̾ium ex sola elatõne ꝑue
quanto aliud discit᷑. ⁊ aliud docetur. ¶ͦs contra

Expanded text:
rubescunt. Sed quia auctore Deo ad religionis reverubescunt. Sed quia auctore Deo ad religionis reverentiam omne jam praesentis saeculi culmen inclinatur, sunt nonnulli qui intra sanctam Ecclesiam per speciem regiminis gloriam affectant honoris; videri doctores appetunt, transcendere caeteros concupiscunt, atque attestante Veritate, primas salutationes in forministrare digne tanto magis nequeunt, quanto ad humilitatis magisterium ex sola elatione pervitur, quando aliud discitur, et aliud docetur. Quos contra
Abbreviated transcription (Latin):
ro suꝑ ẽ. ut ꝑfecta queq opera consideratõ ꝓprienf̃¬
mitatis depumat. ne ħ aũ occłti arbitrii ocłos cu¬
mor elationis extinguat. S qr sunt pleriq michi
imꝑito similes. qui dum metiri senesciuint. que
ñ didicerũt docere concupiscũt. qui pondus magis.¬
steru canto leuius estimant: quãto uñ magnitu¬
dĩs illus ignorant. ab ip̃o libri huiꝰ reprebendant᷑
exordio. ut qi ĩdocti ac p̃cipites. dodrine artem ten̾e
appetunt. a p̃cipitatõnis sue ansib in ip̃alectio¬
nis nr̃e ianua repellantur.
dicatione discatur. ab imperitis gͦ pastorale ma¬
gisterium qͣ cem̾itate suscipitur. qñ ẽ ars arcium
reginen aĩaꝵ. Qͥ s aũt cogitatõnum uulnera
octultõra eẽ nestiat iuiln̾ib iuscerum : Et tamẽ se
aui nequaqͣm spũalia precepta cognouerunt cor¬
dis se medicos ꝓfiteri nõ metuũt. dum qui pig¬
mentoꝵ uim nesciunt: uideri camis medici e¬

Expanded text:
ro superest ut perfecta quaeque opera consideratio propriae infiro superest ut perfecta quaeque opera consideratio propriae infirmitatis deprimat, ne haec ante occulti arbitrii oculos tumor elationis exstinguat. Sed quia sunt plerique mihi imperitia similes, qui dum metiri se nesciunt, quae non didicerint docere concupiscunt; qui pondus magisterii tanto levius aestimant, quanto vim magnitudinis illius ignorant; ab ipso libri hujus reprehendantur exordio; ut quia indocti ac praecipites doctrinae arcem tenere appetunt, a praecipitationis suae ausibus in ipsa locutionis nostrae janua repellantur. meditatione discatur. Ab imperitis ergo pastorale magisterium qua temeritate suscipitur, quando 3 ars est artium regimen animarum. Quis autem cogitationum vulnera occultiora esse nesciat vulneribus viscerum? Et tamen saepe qui nequaquam spiritalia praecepta cognoverunt, cordis se medicos profiteri non metuunt: dum qui pigmentorum vim nesciunt, videri medici carnis e
Abbreviated transcription (Latin):
na suꝑ carissime. atq humilima
Intencione repiehendis. Quene
quibdam leuia eẽ uideantur. p̃¬
sentis libri stilo exprimo de eorũ
grauedine omne qd̾ penso. ut ad
het quiuacat incautenõ expectat. ⁊ quim caute
expetit: ad eptum se ẽẽ ꝑtimescat. Quadriꝑtita
uero disputatione lib̾ iste distinguit᷑. ut ad lectoris
sui animum ordinatis legationib qͣiͣ quibdam
passib gradiatur. Nam cum rerum necc̃itas expos¬
it.pensandum ualde ẽ adculmen quisq regimĩs
Dalialit̾ ueniat. atq ad hocrite ꝑueniens qualitet
uiuat.⁊ bñ uiuens qualit̾ doceat. ⁊ recte docens ĩ¬
firmitatem suam cotidie qnͣta consideratõne cog¬
nostat: ne aut humilitas accessum fugiat. aut̃
gͦ appetitum timor temꝑet. post aũt magisteriũ
qd̾ autem nõ querente suscipit᷑ utam cominẽ¬
det. ac deinde necc̃e ẽ ut pastoris bonum qd̾ uiuẽ¬
do ostenditur. ⁊̃ loquendo ꝓpagetur. Adextremũ ue¬

Expanded text:
ime, atque humili intentione reprehendis; quae ne quibusdam levia esse videantur, praesentis libri stylo exprimo de eorum gravedine omne quod penso, ut et haec qui vacat, incaute non expetat; et qui incaute expetiit, adeptum se esse pertimescat. Quadripartita vero disputatione liber iste distinguitur, ut ad lectoris sui animum ordinatis allegationibus quasi quibusdam pastibus gradiatur. Nam cum rerum necessitas exposcit, pensandum valde est ad culmen quisque regiminis qualiter veniat; atque ad hoc rite perveniens, qualiter vivat; et bene vivens, qualiter doceat; firmitatem suam quotidie quanta consideratione cognoscat; ne aut humilitas accessum fugiat, aut pergo appetitum timor temperet, post autem magisterium, quod a non quaerente suscipitur, vita commendet. Ac deinde necesse est ut pastoris bonum quod vivendo ostenditur, etiam loquendo propagetur Ad extremum ve
Abbreviated transcription (Latin):
am sunt nõ nlłi qui eximia uirtutẽm donauͥ
magnis mum̾ib ex altant᷑. qui studio castitatis m̃¬
di. abstinencie robore ualidi. doctͥne dapib referti.
paciencie longaminicate humiles. auctoritatis
fortitudine erecti pietatis grã benigni. iusticiese¬
u̾itate districti sunt. Qͥ nmirũ culmen regimi¬
nũ siuocati renuunt reciꝑe. ip̃a sibi plerũq dona

Expanded text:
 Sunt nonnulli qui eximia virtutum dona magnis muneribus exaltantur; qui studio castitatis mundi, abstinentiae robore validi, doctrinae dapibus referti, patientiae longanimitate humiles, auctoritatis fortitudine erecti, pietatis gratia benigni, justitiae severitate districti sunt. Qui nimirum culmen regiminum si vocati suscipere renuunt, ipsa sibi plerumque dona
Abbreviated transcription (Latin):
describant᷑. Ascriptut ⁊ enĩ pr̃es semꝑ inpetore ꝑtate
ẽ.: antiquoꝵ uitam sũ int̾missione cogitare. Nam tũc
sacerdos irrephensibłr gradit᷑. cum exempla precedẽciũ
patrum indesment᷑ ntuetut. cuimscõꝵ uestigia sine ces¬
satõe considerat: cogitatões illicitas depͥmit. ne extra or¬
dinis limitem. oꝑis pedem tendat. Qd̾ ⁊̃ bñ rationa¬
mi semꝑ ex amine. bona mala q discernere: ⁊ q̃uel qͥb.

Expanded text:
describantur. Ascriptos etenim patres semper in pectore ferre, describantur. Ascriptos etenim patres semper in pectore ferre, est antiquorum vitam sine intermissione cogitare. Nam tunc sacerdos irreprehensibiliter graditur, cum exempla patrum praecedentium indesinenter intuetur, cum Sanctorum vestigia sine cessatione considerat, et cogitationes illicitas deprimit, ne extra ordinis limitem operis pedem tendat. Quod bene etiam rationali semper examine bona malaque discernere, et quae vel
Abbreviated transcription (Latin):
AEttor semꝑ cogitatõne sit mundus. quatinus hũc
nulla in mũdicia polluat. qui hoc suscipit offici̾ut
ĩ alienis quoq cordib polluatõis maculat tergat.
Qͥ a noc̃e ẽ mũdaᷤ studẽat manus qui diluere ali¬
orum sordes curat. netatta queq deterius inquinet
si sordida in seqñs lutũ ten. Hinc namq ꝑ ꝓphanid̃.¬
qui proximoꝵ animas ad int̾na sacraria ꝓ ducendas
in sue cdu̾sationis fide suscipiũt. Apd̾ semet ip̃osgͦ ꝙͣ
tum debeant mundari aspiciant. qui ad et̾nitatis tem¬
plum uasa iuuenca ĩsinu ꝓprie sponsionis portant.
Hinc diuma uore p̃cipit᷑. ut aaron inpectore racionale
iudicii uictis ligantib imprimat᷑. quatinus sac̃dotale
cor nequaqͣm cogitatd̃es fluxe possideant. s rõ sola con¬
stringat. ut indiscretum quid. uel mutile cogitet. quiad
exemplumalus constitutus. ex grauitate uite semꝑ d
li uigilant̃ adungit᷑. induodecim patriarcaꝵ noĩa

Expanded text:
ector semper cogitatione sit mundus, quatenus nulla hunc immunditia polluat, qui hoc suscepit officium, ut in alienis quoque cordibus pollutionis maculas tergat. est ut esse munda studeat manus quae diluere sordes aliorum curat, ne tacta quaeque deterius inquinet, si sordida insequens lutum tenet. Hinc namque per proqui proximorum animas ad interna sacraria perducencendas in suae conversatione fidei suscipiunt. Apud semetipsos ergo quantum debeant mundari, conspiciant, qui ad aeternitatis templum vasa viventia in sinu propriae actionis portant.ina voce praecipitur, ut in Aaron pectore rationale judicii vittis ligantibus imprimatur, quatenus sacerdotale cor nequaquam cogitationes fluxae possideant, sed ratio sola constringat; nec indiscretum quid vel inutile cogitet, qui ad exemplum aliis constitutus, ex gravitate vitae semper debet ina
Abbreviated transcription (Latin):
tate tenebatur. qr quieto mari recte nauem ⁊ imꝑitus
dirigit. turbato aũi tempestatis fluctib ⁊̃ ꝑitus sena¬
uta confundit. Qͥd namq ẽ potestas culminis nͥ
tempestas mentis. In quacogitatõnum semꝑ ꝓcellis:
nauis cordis quatitur. huc illucq incessant̃ impelli¬
tur. ut ꝑ repentinos excessus oris ⁊ oꝑis. qͣi ꝑ obuian¬
cia saxa srangatur. Int̾ hec itaq quid sequendũ est.
quid tenend̾. nisi ut uirtutib pollens. coactus ad re¬
gimẽueĩat. uirtutib uero uacuus nec toactus acce¬
dat: Ille si omnino nitit᷑ renitit᷑ caueat neueat
neacceptam pecuniam in sudario ligans. ꝑcepta
regimen appetit. attendat neꝑ exemplum pͣui oꝑis
phariseoꝵ oꝑis more ad ingressum regnitendentib
obstadm fiat. qui iuxta magist̾ uocem nec ip̃i
intrant. nec alios int̾rare ꝑmittunt. Cui quoq cõ¬

Expanded text:
tate tenebatur, quia quieto mari recte 10 navem et imperitus tate tenebatur, quia quieto mari recte 10 navem et imperitus dirigit; turbato autem tempestatis fluctibus, etiam peritus se nauta confundit. Quid namque est potestas culminis, nisi tempestas mentis? In qua semper cogitationum procellis navis cordis quatitur, huc illucque incessanter impellitur, ut per repentinos excessus oris et operis quasi per obviantia saxa frangatur. Inter haec itaque quid sequendum est, quid tenendum, nisi ut virtutibus pollens coactus ad regimen veniat, virtutibus vacuus nec coactus accedat? Ille si omnino renititur, caveat ne acceptam peregimen appetit, attendat ne per exemplum pravi operis Pharisaeorum more ad ingressus regni tendentibus obstaculum fiat, quia juxta summi magistri vocem, nec ipsi intrant, nec alios intrare permittunt. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
de mũdi aũt gła nõ amare qd̾ amat. Qe pͥncipari ap¬
iure sibi hoc debitum ad ꝙ ꝑuen̾it putat. Cuniq ꝑcep¬
ti pͥncipatus officio ꝑfrlu scłarit̾ ceꝑit: lib̾e obliiuscit᷑
quicqͥd religiose cogitauit. Uñ nec̃ce ẽ ut cum cogitatio
extra usum ducit᷑ ꝓtinus mentis ocłs ad oꝑa transacta
reuocetur. acpenset quisq quid subiectus eg̾it. ⁊ repente cog¬
nequaꝙͣ uolet inculmine humilitatem discere: qui ĩti¬
mis positus nõ desinit suꝑbire. Nescit laudem cũ suppetit
fugere qui ad banc didicit cũ deeẽt hanelare. Nequaꝙͣ
uincere auariciam potẽst qñ ad młtoꝵ sustentatõem
tenditur. is cui suffit̾e ꝓpria nec soli potuerũt. Ex añ¬
actagͦ uita seqͥsq inueniat. ne inappetitu setulmimiᷤ
ymago cogitationis illudat. Plerũq ĩ occupatõem re¬
giminis ip̃e quoq bom oꝑis usus ꝑditur qui intrãqͥlli¬

Expanded text:
de mundi autem gloria non amare quod amat: quae principari apde mundi autem gloria non amare quod amat: quae principari apjure sibi hoc debitum ad quod pervenerit putat. Cumque percepti principatus officio perfrui saeculariter coeperit, libenter obliviscitur quidquid religiose cogitavit. Unde necesse est ut cum cogitatio extra usum ducitur, protinus mentis oculus ad opera transacta revocetur; ac penset quisque quid subjectus egerit, et repente cogia nequaquam valet in culmine humilitatem discere, qui in imis positus non desiit superbire. Nescit laudem cum suppetit fugere, qui ad hanc didicit cum deesset anhelare. Nequaquam vincere avaritiam potest, quando ad multorum sustentationem tenditur is cui sufficere propria nec soli potuerunt. Ex anteacta ergo vita se quisque inveniat, ne in appetitu se culminis imago cogitationis illudat. Quamvis plerumque in occupatione regiminis ipse quoque boni operis usus perditur, qui in tranquilli
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃atum desiderat bonum opus desiderat. Ipẽ gͦ testis
ẽ sibi quia ep̃atum nõ appetit. qui nũc ꝑhũc boni ope¬
ris mĩsteriũ s honoris gloriã q̃rit. Sacrum quippe
officium ño solũ nõ diligit om̃ino s ⁊̃ nesat. qui ad ł¬
men regiĩis hauelans in occłta meditatione cogi¬
honorem cor eleuat. rerum affluenciũ abundancia
exultat. Nlundigͦ lucrum querit᷑ sub eiꝰ honoris spe¬
ae quo mundi lucra destrui debuert̃. Cumq mens
humilitatis culmen atripere ad elatc̃em cogitat. qñ foriᷤ
appetit. intus mmimutat.
Et plerumq hii qui subito mĩst̾ium pastorale cu¬
piunt. nõ nulla quoq bona opera animo p̃ponunt.
⁊ qͣmiuis ħ elacionis intentione appetunt. oꝑaturos ta¬
men se magna ꝑ tractant. Fitq ut aliudinintimis
intentõ supprimat. Aluid tractantis animo. suꝑfici¬
es cogitatõnis ostendit. Nam sepe sibi de se mens ip̃a
mentitur ⁊ fingit se de bono opere amare qd̾ nõ amat.

Expanded text:
episcopatum desiderat, bonum opus desiderat . Ipse ergo sibi testis est quia episcopatum non appetit, qui non per hunc boni operis ministerium, sed honoris gloriam quaerit. Sacrum quippe officium non solum non diligit omnino, sed nescit, qui ad culmen regiminis anhelans, in occulta meditatione cogihonorem cor elevat, rerum affluentium abundantia exsultat. Mundi ergo lucrum quaeritur sub ejus honoris specie quo mundi destrui lucra debuerunt. Cumque mens humilitatis culmen arripere ad elationem cogitat, quod foris appetit, intus immutat.ed plerumque hi qui subire magisterium pastorale cupiunt, nonnulla quoque bona opera animo proponunt; et quamvis hoc elationis intentione appetant, operaturos tamen se magna pertractant; fitque ut aliud in imis intentio supprimat, aliud tractantis animo superficies cogitationis ostendat. Nam saepe sibi de se mens ipsa mentitur, et fingit se de bono opere amare quod non amat,
Abbreviated transcription (Latin):
bitrio simini rectoris regnant. aui millis fulti iurtutib.
nequaqͣm diuinitusuocati. s sua cupdine accens culmẽ
regiminis rapiunt pocius qm assecunt᷑. Q uos tñ in¬
lerat. ꝓfecto ꝑ iudicium reprobationis ignorat: unde
ad se quibdam ⁊ post miracula uenientib dicet. rece¬
dite a me operarii miquitatis. nescio qui estis. Pastoꝵ

Expanded text:
bitrio summi rectoris regnant, qui nullis fulti virtutibus nequaquam divinitus vocati, sed sua cupidine accensi, culmen regiminis rapiunt potius quam assequuntur. Inutilerat, profecto per judicium reprobationis ignorat. Unde ad se quibusdam et post miracula venientibus dicit: Recedite a me, operarii iniquitatis, nescio qui estis . Pastorum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ip̃am u̾q uĩcebat. ꝑ caritatẽ dĩ seuiẽ¬
tib iudenꝰ ñ cessit. ꝑ caritatẽ ꝓxĩ ꝓ lapi¬
dantib int̾cessit. ꝑ caritatẽ arguebat
errãtes ut corrig̾ent᷑. ꝑ caritatẽ ꝓlapi¬
dantib orabat ne puuurẽt᷑ Caritatis
u̾tute sb̃mxꝰ uitit saulũ crudelit᷑ seu¬

Expanded text:
aritatem Dei saevientibus Judaeis noncessit, per caritatem proximi pro lapidantibus intercessit. Per caritatem arguebat errantes, ut corrigerentur; per caritatem pro lapidantibus orabat, ne punirentur. Caritatis virtute subnixus, vicit Saulum crudeliter saev
Abbreviated transcription (Latin):
ut mortis destruet imꝑiũ. Idõ surrexit
⁊ ascendit incelũ. ut nos resurgẽdo q
mortuis atty in celentib ꝑpetuo regnãdi
spem. exemplũq p̃b̾et. Pro quib singłis
reu̾si ad intuitũ pussiuie dispensacõis eiꝰ
głificemꝰ ⁊̃ laudemꝰ ip̃m dm̃. ac dñm nrm¬

Expanded text:
ium; ideo resurrexit et ascendit in coelum, ut nobis resurgendi a mortuis, atque in coelestibus perpetuo regnandi spem exemplumque praeberet. Pro quibus singulis reversi ad intuitum piissimae dispensationis ejus, glorificemus et laudemus ipsum Deum ac Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
oiis ex lupo. t̃ ecte nũc panlus cũ stepho
letat᷑. cũ stephano xp̃i claritate ꝑfrui¬
tur. cũ stephano exultat. cũ stephano
datus lapidib panli. illuc secutꝰ ẽ. pau¬
fr̃es mei. uͥ ñ paulꝰ de stepham occisione

Expanded text:
ovis ex lupo. Et ecce nunc Paulus cum Stephano laetatur, cum Stephano Christi claritate perfruitur, cum Stephano exsultat, cum Stephano datus lapidibus Pauli, illuc secutus est Paufratres mei! ubi non Paulus de Stephani occisione
Abbreviated transcription (Latin):
uidẽtes a̾ cognou̾nt de u̾bo qd̾ dcm̃ erat
illis de pu̾o hoc. Et nos fr̃es dilc̃issimi
q̃ dc̃a fũt nobis de saluatoro ur̃o. deo
dilcõne festinemꝰ amplecti. ut hec ĩ
futuro ꝑfc̃e cognitõis uisu ꝯp̃hñdere
ualeamꝰ. Hec ⁊̃ eiũ sola ac u̾a ẽ bea¬
toꝵ ñ solũ hõim. s ⁊̃ angłoꝵ uita. fa

Expanded text:
Videntes autem cognoverunt de verbo quod dictum erat illis de puero hoc. Et nos, fratres dilectisimi, quae dicta sunt nobis de Salvatore nostro Deo dilectione festinemus amplecti, ut haec in futuro perfectae cognitionis visu comprehendere valeamus. Haec etenim sola ac vera est beatorum non solu
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianus: purã caritatẽ fortit̾ retinete.
ip̃am uobis inuicẽ exhibete. ⁊̃ ĩ ea ꝓfitiẽ¬
do ꝯscendite. Insistite oꝑsb bonis. ut ad
p̃mia et̾na ꝓuenire possitis adiuti grã¬
xp̃i dñi saluatoris qui uiuit ⁊̃ regnat

Expanded text:
ianus, puram caritatem fortiter retinete, ipsam vobis invicem exhibete, et in ea proficiendo conscendite. Insistite operibus bonis, ut ad praemia aeterna pervenire possitis, adjuti gratia Salvatoris, qui vivit et regnat
Abbreviated transcription (Latin):
hibuit. s̾ utłe minis exͫ post̾is d̾eliqͥt. De¬
mõstͣuit .ii. geminã eccͣstiti dispẽsatonꝰ
industͥam. ut ad corrigẽd̾ cusͦl pcãtis
errorẽ. ⁊̃ ñ defit p̃ore correp̾cõ. ut ad deñ ꝓ
eo supplex esfũdat᷑ oracõ. ut qͥmalũ fãtit᷑.
ꝑ increpatõem de malis oꝑib ꝯfuidat᷑.¬
caritas. ⁊̃ in dre iisticiã sonet. ut errã¬
tem corrigat. ⁊ ĩ corde pacĩam seruet
ut ꝓ errãte orõnẽ puro affcũ dilcõnis
effundat. Qui .ii. errãtẽ ñ corripu̾it. de
negligẽcia iuditat᷑. Qui &̃ ꝓ eo ñ orau̾it.
ꝓ aĩe salute corripit᷑. ñ ałꝑnant̾ acci¬
piat monita caritatis. ñ p̃sentẽ t̾stiti¬
am suc uolũtatis attẽdat. s ꝯfid̾e̾t q̃
lutͣ ntłitatis adqͥrat. Idcirco .n. argutt᷑.
ut a pͣius oꝑib corrigat᷑. Nec cũ uidet
correpcõem aliqͣ u̾boꝵ auit̾itate fuere.
existim caritatẽ in corde frigesc̃e. Sic
enĩ ugilet in ore correpcã ut ĩ corde ñ dor¬

Expanded text:
hibuit, et utile nimis exemplum posteris reliquit. Demonstravit enim 557 geminam ecclesiastici dispensatoris industriam: ut ad corrigendum cujuslibet peccantis errorem, et non desit in ore correptio, et ad Deum pro eo supplex effundatur oratio. Ut qui malum fecit, per increpationem de malis operibus confundatcaritas, et in ore justitiam sonet, ut errantem corrigat; et in corde patientiam servet, ut pro errante orationem puro affectu dilectionis effundat. Qui enim errantem non corripuerit, de negligentia judicatur; qui autem pro eo non oraverit, ae salute corripitur, non aspernanter accipiat monita caritatis; nec praesentem tristitiam suae voluntatis attendat, sed consideret quae lucra utilitatis acquirat. Idcirco enim arguitur, ut a pravis operibus corrigatur. Nec tamen cum videt correptionem aliqua verborum austeritate fervere, existimet caritatem in corde frigescere. Sic enim vigilat in ore correptio, ut in corde non dor
Abbreviated transcription (Latin):
desid̾abat orando adqͥre̾ qͦs neqͥuit monẽ¬
do ꝯn̾tere. Neq .ii. fp̃es existimãdꝰ ẽ ste¬
phanꝰ tũc ĩ mucos dilexisse. cũ ꝓ eif oraret
⁊ ñ dilexuse cũ eoꝵ iucredulitatẽ arguẽdo
corriꝑet. Absit hoc ab aĩa martiris. ad ce¬
li palacia festinãtis. Ip̃a .ni. caritas firmã
seruauit ĩ orõne paciam q̃ rigidã tenui

Expanded text:
t orando acquirere quos nequivit monendo convertere. Neque enim, fratres, existimandus est Stephanus tunc inimicos dilexisse cum pro eis oraret, et non dilexisse cum eorum incredulitatem arguendo corriperet. Absit hoc ab anima martyris ad coeli palatium festinantis. Ipsa enim sancta caritas firmam servavit in oratione pati
Abbreviated transcription (Latin):
duõb scĩsͤ geminũ nobis mõstrat᷑ salu¬
tis indiciũ. ut siqͥs bonꝰ est iitet᷑ ꝑseue¬
ranciã caritatis in stephano. Qui a̾ ma
malus ẽ. qnͣtotiꝰ a sua ꝑu̾sitate disce¬
Bonꝰ timeat ne cadat. malus conet᷑ ut
surgat. Quis ꝯͥs ergo malꝰ est. cũ paulo
ꝓsternat᷑ in malo.: ut cũ eo erigat᷑ in
bono. qm̃i ⁊ ille cecidit malus. ⁊ suriexͥ
cidit seuissimꝰ ꝑsecitor. ⁊ sirerexit u̾i¬

Expanded text:
duobus sanctis geminum nobis monstratur salutis indicium: ut si quis bonus est, imitetur perseverantiam caritatis in Stephano; qui autem malus est, quantocius a sua perversitate disceBonus timeat ne cadat, malus conetur ut surgat. Quisquis ergo malus est cum Paulo prosternatur in malo, ut cum eo erigatur in bono: quoniam et ille cecidit malus, et surrexit cidit saevissimus persecutor, et surrexit
Abbreviated transcription (Latin):
um fons ⁊ origo bonoꝵ. munimẽ egre¬
gium. uia q̃ ducit ad celũ. In caritate
qui ambłat. nec errare pot̾it. nͨ timere.
Ip̃a dirigit. ip̃a ꝓtigit. ip̃a ꝑducit. Qo¬
circa fr̃es qũi scalam cauitatis ꝯstituit

Expanded text:
omnium fons et origo bonorum, munimen egregium, via quae ducit ad coelum. In caritate qui ambulat, nec errare poterit, nec timere. Ipsa dirigit, ipsa protegit, ipsa perducit. Quocirca, fratres, quoniam scalam caritatis constituit
Abbreviated transcription (Latin):
ulla t̾renaꝵ reꝵ affluẽtia desid̾iũ su¬
um saciari posłe signauit cũ ait. Saci¬
ãbor dũ mãifestabit᷑ głia tua. u̾m qr
ñ ocõsi ac desides. s uirtutũ oꝑib infu¬
dautes. dĩna ꝯtẽpłone sũt digni: solliti¬
te p̃misit. Ego & cũ iusticia apparebo
in ꝯspectu tuo. uidẽtes ergo pastores cogno¬
u̾nt de uerbo ꝙ dc̃m erat illis de xp̃o qr
uisio dĩ cognicõ eius est. Et hec ẽ sola be

Expanded text:
desiderium suum satiari posse signavit, cum ait: Satiabor dum manifestabitur gloria tua Verum, quia non otiosi ac desides, sed qui virtutum operibus insudant, divina contemplatione sunt digni, sollicite praemisit: Ego autem cum justitia apparebo in conspectu tuo. Videntes ergo pastores cognoverunt de verbo quod dictum erat illis de Christo, quia visio Dei cognitio ejus est, et haec est sola bea
Abbreviated transcription (Latin):
diuis eius. unitꝰ ex pr̃e natꝰ ẽ. ⁊ noluit re¬
man̾e unꝰ. Bescendit ad t̾ram. u̾ fr̃es
sͥ quib regnũ pr̃is sui dare pesset ad¬
qͥrerer. Ds̃ ex dõ natꝰ est. ⁊̃ noluit dei
trũ filiꝰ manere. hoĩs quo filiꝰ fi̾ dig¬
natꝰ ẽ. ñ amittens ꝙ erat. s assumẽs
c ñ erat. ut ꝑ hoc hõies ĩ dĩ filios tnͣs

Expanded text:
s ejus. Unicus ex Patre natus est, et noluit remanere unus. Descendit ad terram, ubi fratres sibi, quibus regnum Patris sui dare posset, acquireret, Deus ex Deo natus est, et noluit Dei tantum Filius manere, hominis quoque filius fieri dignatus est, non amittens quod erat, sed assumens quod non erat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tr̃ialib euis actis edisserẽs. etͥnã dĩnita¬
tis enus poͣm. per qmͣ om̃ia fc̃a st̃. soli¬
miꝰ men̾te uolãdo. ⁊̃ limpidiꝰ specłando
cognonit. ac nobis cognostẽdã scribẽdo
ꝯtradidit. Ergo alii ewangłiste xp̃m
ex tpie natũ dełcribũt. Iohes enudẽ in
pucipio fuisse testat᷑ ditens. In pͥnͦ erat¬

Expanded text:
initatis ejus potentiam, per quam omnia facta sunt, sublimius mente volando, et limpidius speculando cognovit, ac nobis cognoscenda scribendo contradidit. Ergo alii evangelistae Christum ex tempore natum describunt, Joannes eumdem in principio jam fuisse testatur, dicens: In p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtulerat. ex quib se incarnãd̾ ꝓtuise¬
rat. ⁊ quub se incarnatũ ut ꝓmiserat
ꝑte recusarũt. Neq .ni. om̃es recusarũt.
alioqͥn ulłs eił saluus. Nũc & młti eũ
ex utroꝙ ppło credendo receꝑunt. de gͥbꝰ
ewangłista ꝯseqñtꝰ insinuat dicẽs. Qt᷑¬

Expanded text:
ncarnandum promiserat, et in quibus se incarnatum, ut promiserat, rte recusarunt. Neque enim omnes recusarunt, alioquin nullus esset salvus. Nunc autem multi eum ex utroque populo credendo receperunt, de quibus evangelista consequenter insinuat dicens: Q
Abbreviated transcription (Latin):
błe nõbis exhibuit: Et uen̾unt festinã¬
tes ⁊̃ ĩuenerũt mariã s Iosepħ s̃ infã¬
tem põĩtum ĩ p̃sepio. ueuerũt pastores
festinãtes ⁊ inuen̾ũt dm̃ Hõiem natũ
sunł ⁊ eiusdem natĩtatis nũstros: Fes¬
tinemꝰ s nos fr̃es mei ñ passib pedũ
s bonoꝵ ꝓfectib opeꝵ. uidere eandem
głificatam hũanitatẽ. cũ eisdẽ nĩstͥs.
digna seruitutis sue m̃cede remi̾atis
re q̃renda. s alat̾ter sũt xp̃i seq̃nda res¬
tigia. Nam ip̃e cursũ nr̃m data manu
iuuare desid̾at. delectat᷑q a nõb̾ audi¬
re. Trahe me post te curremꝰ ĩ odo

Expanded text:
t. Et venerunt festinantes, et invenerunt Mariam et Joseph, et infantem positum in praesepio. Venerunt pastores festinantes, et invenerunt Deum hominem natum, simul et ejusdem nativitatis ministros. Festinemus et nos, fratres mei, non passibus pedum, sed bonorum profectibus operum videre eamdem glorificatam humanitatem cum ejusdem ministris digna servitutis suae mercede remuneratis; re quaerenda, sed alacriter sunt Christi sequenda vestigia. Nam ipse cursum nostrum data manu juvare desiderat, delectaturque audire a nobis: Trahe nos post te, curremus i
Abbreviated transcription (Latin):
tlłigendi. s ⁊ om̃es fideles qui uł par¬
uule sue domiꝰ custodiã g̾unt. pastoreꝰ
recte uocant᷑. in qnͣtũ eidem sue domui
sollitita uigilãcis p̃sunt: Et quicũ q
ur̃m salteni uni. aut duob fr̃ib co¬
tidiano regimine p̃est. pastoris eisdẽ
deb officiũ implere. qr in qnͣtũ suffĩ
alem pascit g̾geni. uigiliasq noctis
custodit supͣ illũ. si bonoꝵ actuũ cogi
iusto mod̾amine gub̾nare. celestib
u̾ba hec ꝯferens in corde suo. Maria u̾¬
ginalis pudicitie iuua tustodiẽs. secͤ¬
ta xp̃i q̃ nou̾at nemini diuulgare uo¬
diuulgare. reu̾tẽt̾ expectabat. Ip̃a a̾
eadem secreta ore tatito uigili tñ cor¬
de sedula scrutabat᷑. Et hoc ẽ qd̃ ait
ꝯferens in corde suo. Nõferebat quippe
ea q̃ acta uidebat hus q̃ agenda lege¬
rat. uidebat nãq se de stirpe dauid or¬
tam. ĩ nazareth de sp̃u sc̃õ filiũ dĩ cõce¬

Expanded text:
omnes fideles, qui parvulae suae domus custodiam gerunt, pastores recte vocantur, in quantum eidem suae domui sollicita vigilantia praesunt. Et quicunque vestrum saltem uni aut duobus fratribus quotidiano regimine praeest, pastoris eisdem debet officium implere; quia in quantum sufficialem pascit gregem, vigiliasque noctis custodit super illum, si bonorum actuum, cogijusto moderamine gubernare coelestibus verba haec, conferens in corde suo. Maria virginalis pudicitiae jura custodiens, secreta Christi quae noverat nemini divulgare vodivulgare, reverenter exspectabat. Ipsa autem eadem secreta ore tacito, vigili tamen corde sedula scrutabatur. Et hoc est quod ait, Conferens in corde suo. Conferebat quippe ea quae acta videbat his quae agenda legerat. Videbat namque se de stirpe David ortam in Nazareth de Spiritu sancto Filium Dei conce
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. Et m̃dꝰ eũ ñ cognouit. qr lux in te¬
nebris lucet. ⁊ tenebre eam ñ ꝯp̃hñde¬
riuit. Mũdũ nãq hoc loco dicit hõies
m̃di amore deceptos. atq inhendo c̾at᷑o¬
ab̾ agnoscẽda c̾atoris sui maiestate re¬
p̃ cet̾is nacionib sp̃ali gr̃a copulau̾at.
incarnari dignatus eit. In ñdo ergo
erat ⁊ ĩ mũdũ uenit. In m̃do erat per
dĩnuitatẽ. in mũdũ uenit ꝑ ĩcarnacõ¬

Expanded text:
t, quia lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt. Mundum namque hoc in loco dicit homines mundi amore deceptos, atque inhaerendo creaturae a noscenda Creatoris sui majestate reprae caeteris nationibus speciali gratia copulaverat, incarnari dignatus est. In mundo erat ergo, et in mundum venit. In mundo erat per divinitatem: in mundum venit per incarnatio
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑuã .i. domũ panis uiiii. ñ manufcam
s et̾nã in celis. ⁊ recolamꝰ amãdo qsua
u̾bũ taro fcm̃ ẽ. Iluc carne ascendit ib
in dext̾a dĩ pr̃is sedet. illo eum tota ui¬
tutẽ instancia seqͣmur: ⁊ sollicita cordi
ac corpis castigacõue ꝓcaremꝰ. ut ꝙ̃ illi

Expanded text:
domum panis vivi non manufactam, sed aeternam in coelis, et recolamus amando quia Verbum caro factum est. Illuc carne ascendit, ibi in dextra Dei Patris sedet. Illo eum tota virtutum instantia sequamur, et sollicita cordis et corporis castigatione procuremus, ut quem illi