comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solũ rigorem suũ molliuit. s ⁊ humanã ⁊ piam
se pͥstrait. ⁊ hec que elemẽs iusa est aliqnͣdo umdica¬
uit in amaniam. Et enĩ cum saphira upore sua diui¬
nitꝰ cesi sunt. ⁊ tymas magus intredulus ⁊ dei le¬
gi repugnaus dnũ udicio ⁊ iurtute cetatꝰ est. Et he¬
rodes rex pp̃ tid̾ honorem ñ dedit deo ab anglõ dei ꝑ¬
tmorem posuita Ostentens ad hoc dan ueniam̃ p delutoꝵ¬
catoꝵ ut qiͣ ex mortus uiuificati. Postea abstme¬
rent se a contͣriis. Ut id elaboraretur nequs hinc
uit: Uetus nero lex qm̃tmuͣ ad uindictama data sit.
quib dam taĩ ignouit. ne oĩno trudelis dic̾etur
¶i in plures iunditauit quia sensus eius ad usais¬
cendum ꝓnptꝰ est ¶ Sine dubio igͦ maior gr̃a no¬
ue legis est. qm̃ fuit uet̾s ¶ Si gͦ maior grã ẽ.
quomsꝰ negatur hec p̾stare posse: qd̾ p̾stitit illa q̃
nmorẽ gram hũit¶ Eat eñ ꝓpensior ĩ seu̾itatẽ
Itaq si ista pũtentib ignonisse ꝓbatur quid fi

Expanded text:
 humanam et piam se praestitit, et haec quae clemens visa est aliquando vindicavit. Ananias enim cum Saphira uxore sua divinitus caesi sunt . Et Elimas magus incredulus et Dei legi repugnans, Domini judicio et virtute caecatus est . Et Herodes rex propterea quod honorem non dedit Deo coeli, ab angelo Dei pertimorem posuit, ostendens ad hoc dari veniam delictorum, ut quasi ex mortuis vivificati postea abstinerent se a contrariis, ut id elaboretur, ne quis hinc uit. uetus uero lex, quamquam ad uindictam data sit, quibusdam tamen ignouit, ne omnino crudelis duceretur, sed in plures uindicauit, quia sensus eius ad ulciscendum promptus est. Sine dubio igitur maior gratia nouae legis est quam fuit ueteris. si ergo maior gratia est, quo modo negatur hoc piaestare posse, quod praestitit illa, quae minorem gratiam habuit? erat enim propensior in seueritate. itaque si ista paenitentibus ignouisse probatur, qui fieri
Abbreviated transcription (Latin):
istad ad pͥrogatiuani ꝑtineat maguitudis. Legi¬
mis euĩ ad plebem dixisse petrum apłm. eligite
intuit ex uobis quos constituamꝰ deseriure mini¬
steriis eccͣe. Nolo dic̾e menfis. Etce laitoꝵ testi¬
momo creati st̃ dẏaconi. ⁊ apłus eum qui ordiã

Expanded text:
istud ad praerogatiuam pertineat magnitudinis. legimus enim ad plebem dixisse Petrum apostolum: eligite, inquit, ex uobis quos constituamusdeseruire minsteriis ecclesiae, nolo dicere mensis\'. ecce laicorum testimonio creati sunt diaco
Abbreviated transcription (Latin):
ui uissis caritatis parere uo manorum¬
demꝰ. qui de re que nulli aliqñ ĩdubiũ uenit
scredimꝰ quia tum amiticiam offend̾e uolumꝰ.
Studiũ tid̾ ad aliqmͣ rem occultam reuelandã
ꝓfice debuit intricam.¶ Qmͣus pp̃ nĩmiam stui¬
ticiam ciuꝰdam hoc asseuerantis qd̾ in sb̾itis pande¬
mꝰ istud. ut nobis ĩiuix̾it caritas memorata. Ne

Expanded text:
iussis caritatis parere uolumdemus, qui de re, quae nulli aliquando in dubium uenit, scribimus, quia, cum amicitiam offendere nolumus, studium, quod ad aliquam rem occultam reuelandam proficere debuit, intricamus, quamuis propter nimiam stultitiam cuiusdam hoc adseuerantis, quod in subiectis pandemus, istud et nobis iniunxerit caritas memorata, ne.
Abbreviated transcription (Latin):
ut arbitror magist̾ gen apprehendat u¬
dat exoptat. s humauã dum taxat quia diuma
temptatõ ꝓuitiem parit. Hac eñ uidei app̾hen¬
deutes a serpentib ꝑierunt. agentib em̃ sub dei
lege de ꝓuidentia eius dubitabant. at phec ne
duina nos s humana temptatio app̃hendat. Hor¬
tinir. Hic enĩ temptare dititur qui sub nõĩe esꝰ
gens ab p̃dolis sꝑat salutem. quia ñ ħt dr̃ ꝓlu
temptat᷑ indubiũ uenit. ac ꝑ hoc duma tempta¬
tio mortalis est. Humana u̾o temptatio saluta¬
ris. quia sicut de do dubitare ꝑniciosũ est. Ita
de hoĩe desꝑare ꝓp̃dei Pegem salub̾rimũ est. Q̾
obrem ꝓuident᷑ apsss. temptatio uos inqͥt non
app̃hendat il humana. ut pp̃dei legem ab hoĩdus
temptati forte si ĩuenians dubitantib de nobis ho¬
minb carnalib. deo aũt ꝓbati simus. quia quiꝵ
uati deo ñ s temptant᷑ ut emendent. ¶uplex
iͦ temptatio ẽ aligũ enĩ qͣi fideles. aliqũ qͣsi diffi¬

Expanded text:
ut arbitror, magister gentium, apostodat exoptat, sed humana dumtaxat, quia diuina temptatio perniciem parit. hac enim Iudaei adprehensi serpentibus perierunt; agentes enim slege, de providentia ejus dubitabant: ac per hoc ne divina nos, sed humana tentatio apprehendat, hortatur. Hic enim tentari a Deo dicitur, qui sub nomine ejus agens, ab idolis sperat salutem; quia non habet Deutemptatur in dubium uenit. ac per hoc diuina temptatio mortalis est, humana uero temptatio salutaris, quia, sicut de deo dubitare perniciosum est, ita de homine desperare propter dei legem saluberrimum est. quam ob rem prouidenter apostolus: temptatio uos, inquit, non adprehendat nisi humana, ut propter dei legem ab hominibus temptati fortes inueniamur dubitantibus de nobis hominibus carnalibus, deo autem probati simus, quia qui probati deo non sunt temptantur ut emendentur. Duplex ergo temptatio est; aliquando enim quasi fideles, aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
duinia testantur. ¶Luis autem nũm dicit cõ¬
iugalium menbrorum masum ẽẽ ꝯsertum.
n quo miptie bene utuntur ad ꝓpagandos fi¬
lios concupiscentie malo: Que concupiscẽ¬
tia malum non ẽẽt: si sola gen̾andi causa
ad lititum concupitum mou̾etur. ⁊ Iunc uͦ
cum ei resistit ꝯuigalis puditicia: lĩmes est
mali. ⁊ ideo bonum est. non uñ crimen eius
sicut calumpniando loq̃ris imꝑunitum ꝑ reli¬
gionem: quia nullius est criminis qnͣdo ꝑ fid̾i
bonum bene utitur libidinis malo. Neq hic
diti potest. ut putas. faciamus mala ut ueniant
bona: quia ex nulla sui ꝑte nuptie malum sũt
Non enim earum malum est qd̃ in homnub
quos pentes gignunt non fet̾unt: sed inueni¬
erunt. In pͥmis autem conuigibus qui exx nul¬
lis pentibus nati sunt: ꝑ pct̾m accidit carnalis
concupĩe discordiosum malum quo nuptie be¬
ne ut̾entur: non ꝑ ipãs nuptias ut inde m̾ito
dampnarentur.

Expanded text:
divina testantur. 49. Quis autem nostrum dicit, « condivina testantur. 49. Quis autem nostrum dicit, « conjugalium membrorum malum esse consertum, » in quo nuptiae bene utuntur ad propagandos filios concupiscentiae malo? Quae concupiscentia malum non esset, si sola generandi causa ad licitum concubitum moveretur. Nunc vero cum ei resistit conjugalis pudicitia, limes est mali; et ideo bonum est. Unde non « crimen ejus, » sicut calumniando loqueris, « impunitum fit per religionem; » quia nullius est criminis, quando per fidei bonum bene utitur libidinis malo. Neque hic dici potest, ut putas, Faciamus mala ut veniant bona ; quia ex nulla sui parte malum sunt nuptiae. Non enim earum malum est, quod in hominibus quos parentes gignunt, non fecerunt, sed invenerunt. In primis autem conjugibus, qui ex nullis parentibus nati sunt, per peccatum accidit carnalis concupiscentiae discordiosum malum, quo nuptiae bene uterentur; non per ipsas nuptias, ut inde merito damnarentur.
Abbreviated transcription (Latin):
Et ꝓmittis cum lib̾ ipi uentilari ceꝑint: qd̾
abste illa sentenciarum mearum ⁊ iuidabitur
rafodietur impietas. Quis non exspectat
sapĩam disserentis qui fidem cegnou̾it men¬
cientis
bid est autem quod loqueris. nichis ꝑ¬
tinere ad laudem grẽ si id donet suis
Ñ pectata impiis largurtur ꝓpter pudicitiã
que uocatur ⁊ non est. ut quid aũt pudicici¬
am ⁊ urginitatem quasi euisdem generis
unigis: Dudicicia res est animi: iurginitas
coꝑis. Demde ⁊ illa integra manimo ꝓma¬
nente potest ista de corpore uiolenter auferri
⁊ uira ista integra ĩmanet corpori. potest illam
uere fidei mancipatur. Coniuges enim ⁊ uu¬
due ⁊ uurgmnes possunt eẽ. ⁊ pudite non ẽẽ.
d ꝯtaminata uoluntate mechantur. si spũ ĩ
puro stupra ꝑpetranda decͥnunt. In quib tas¬
nien u̾am pudiciciam dicis ẽẽ etiam si auimo
fornicentur quod facere omnes imꝑios elocͥa

Expanded text:
Et promittis, « cum libri ipsi ventilari coeperint, quod Et promittis, « cum libri ipsi ventilari coeperint, quod abs te illa sententiarum mearum et nudabitur et confodietur impietas. » Quis non exspectet sapientiam disserentis, qui fidem cognoverit mentientis? 48. Quid est autem quod loqueris, « Nihil pertinere ad laudem gratiae, si id donet suis, quod peccata impiis largiuntur? » Propter pudicitiam quae vocatur, et non est. Utquid autem pudicitiam et virginitatem quasi ejusdem generis jungis? Pudicitia res est animi; virginitas, corporis. Denique et illa integra in animo permanente, potest ista de corpore violenter auferri; et cum ista integra manet corpori, potest illa iverae fidei mancipatur » . Conjuges enim et viduae et virgines possunt esse, et pudicae non esse, si contaminata voluntate moechantur, si spiritu impuro stupra perpetranda decernunt: in quibus tamen veram pudicitiam dicis esse, etiamsi animo fornicentur; quod facere omnes impios eloquia
Abbreviated transcription (Latin):
a ponam: Unde uideant qui hec legunt. ꝙ̃ad̾m¬
in scͥptis nisidieris meis. ⁊ qua conscientia uł tar¬
dis uł ignaris cordibus amͣputaris ut ideo te exi¬
stiment respondere quia non uis tac̾e̾. In nouis¬
simis enim ꝑtibus primi libri mei scd̃mm ad scũm
pimanũ cuius est titulus pro grã contͣ pelagi
cilis ut qnͣdo defenditur lib̾um arbitͥum nega¬
⁊ de grã indeatur. qnͣdo autem ass̾itur dei gr̃a
et dixisti quod ip̃e fi̾xisti. Ego enim dixi istã
questionem ad disc̾nendum esse difficilem: ñ
autem dixi non posse disceru. Multo minus ⁊̃¬
ergo dic̾em quod me dixisse mentiris negari li¬
lerum arbitͥum si grͣa cõmendetur: ⁊ negari
gr̃am si liberum cõmendetur arbitͥum. Redde
nba mea ⁊ uanescit casumpnia tua. Repone
suis locis ubi dixi uideatur. uͥ dixi. putetur: ut
appareat de re tanta quibus abste fraudibus
rum uł auferri. S dixi ut putetur aufexri

Expanded text:
a ponam, unde videant qui haec legunt, quemadmoa ponam, unde videant qui haec legunt, quemadmodum scriptis meis insidieris, et qua conscientia vel tardis, vel ignaris cordibus abutaris, ut ideo te existiment respondere, quia non vis tacere. In novissimis enim partibus primi libri mei ad sanctum Pinianum, cujus est titulus, De gratia contra Pelagiucilis, ut quando defenditur liberum arbitrium, negari Dei gratia videatur; quando autem asseritur Dei gratia, et dixisti quod ipse finxisti. Ego enim dixi, istam quaestionem ad discernendum esse difficilem: non autem dixi, non posse discerni. Multo minus ergo dicerem, quod me dixisse mentiris, « negari liberum arbitrium, si gratia commendetur; et negari gratiam, si liberum commendetur arbitrium. » Redde verba mea, et vanescet calumnia tua. Repone suis locis, ubi dixi, « videatur; » ubi dixi, « putetur: » ut appareat de re tanta quibus abs te fraudibus rum, vel auferri; » sed dixi, « ut putetur auferri. »
Abbreviated transcription (Latin):
ed cum sciamus ab eo cui miscd̾iam ⁊ iudi¬
istum pocius qmͣ illum dampnet aut sib̃et nos qud
sumus qui respondeamus deo: NIunquid ditit fis¬
mentum ei que finxit quare me sic fecisti: An non
habet figulus potestatem luti ex eadem massa ori¬
ginis uiciate atq dampnate. facere aliud uas in
honorem. scd̃m mĩam. ⁊ aliud in contumeliam. ẜm
udicium: Ideo nou utrumq in honorem: ne hoc
meruisse se existimet tanqmͣ inculpata natura. Id̾o
non utrum in contumesiam ut iudicio suꝑ exastet
miscd̾ia. Ac ꝑ hoc ne dampnatus ex debito de sup
gr̃as agit qnͣdo millo a quo debitum exigitur. qͥd
meadem causa sͥ donetur agnoscit.
sseris me malio libro meo dixisse negari ar¬
bitͥum lib̾um si gr̃a ꝯmendetur. Et tt̾um
negari gr̃am si liberum cõmendetur arbitum. Ca¬
lumpniaris: non ħ a me dictum est. S ꝓpt̾ ipius
quõnis disficultatem uideri hoc posse dictum est¬
⁊ putari. Non est multum. aut ipã uerba me¬

Expanded text:
ed cum sciamus ab eo, cui misericordiam et judied cum sciamus ab eo, cui misericordiam et judiistum potius quam illum damnet aut liberet, nos qui sumus qui respondeamus Deo? Numquid dicit figmentum ei qui se finxit, Quare sic me fecisti? Annon habet potestatem figulus luti ex eadem massa originis vitiatae atque damnatae facere aliud vas in hjudicium ? Ideo non utrumque in honorem, ne hoc meruisse se existimet tanquam inculpata natura: ideo non utrumque in contumeliam, ut judicio superexsultet misericordia . Ac per hoc nec damnatus ex dgratias agit, quando in illo a quo debitum exigitur, quid in eadem causa sibi donetur agnoscit. Asseris me in alio libro meo dixisse, « Negari liberum arbitrium, si gratia commendetur; et iterum negari gratiam, si liberum commendetur arbitrium. » Calumniaris: non hoc a me dictum est, sed propter ipsius quaestionis difficultatem videri hoc posse dictum est et putari. Non est multum ut ipsa verba me
Abbreviated transcription (Latin):
ut xp̃ianis cordibus conueuit cogitare uescitᷤ
⁊ uos potuis scd̾m nr̃am sentenciam fato ista di¬
citis fieri. r̃ã quippe non nr̃a sentencia est fa¬
to fieri qd̃ m̾ito non sit. Et ne scd̃m istam diffi¬
nitionem fato fiant hominibus si m̾itis non fũt
quecumq fiunt: ideo m̾ita uł bona uel mala quã¬
tum potestis asseritis. ne fatum sit consequens
Si m̾itis non sunt: fato baptizantur. fato itnͣt
in reguum dei. ꝑiuli quorum bona m̾ta nulla st̃.¬
⁊ rursus fato non baptizantur. fato non intuͣt
in regnum dei ꝑiuli quorum mala m̃ita nlła
sunt. Ette pusilli qui fari neq̃unt: uos petius
assertores fati esse conuincunt. NIos autem cũ
uiciate originis mala m̾ita esse dicamus: gr̃a di¬
cimus intrare ꝑiuilum in regnum dei. qm̃ bonꝰ
est deus. ⁊ alium m̾ito non intrare quoniam ĩtꝰ
est deus. ⁊ in neutro esse fatum: quoniam qd̾ ir¬
ualt fant deus.¬

Expanded text:
Haec ut christianis cordibus convenit cogitare nescitis, Haec ut christianis cordibus convenit cogitare nescitis, et vos potius secundum vestram sententiam fato ista dicitis fieri. Vestra quippe, non nostra sententia est, « fato fieri quod merito non fit. » Et ne secundum istam definitionem fato fiant hominibus, si meritis non fiant, quaecumque fiunt; ideo merita vel bona vel mala, quantum potestis, asseritis, ne fatum sit consequens, si merita in regnum Dei parvuli, quorum bona merita nulla sunt; et rursus, fato non baptizantur, fato non intrant in regnum Dei parvuli, quorum mala merita nulla sunt. Ecce pusilli qui fari nequeunt, vos potius assertores fati esse convincunt. Nos autem cum vitiatae originis mala merita esse dicamus, gratia dicimus intrare parvulum in regnum Dei, quoniam bonus est Deus; et alium merito non intrare, quoniam justus est Deus; et in neutro esse fatum, quoniam quod vult facit Deus. S
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itatis: eo uolente salui fiunt. eo uolente ue¬
niurt. quia ⁊ qui nõdum sicut ꝑuuli utũ¬
tur uoluntatis arbitrio: eo uolente regñantꝰ
quo creante gen̾antur. ⁊ qui iam utuntur
uoluntatis arbitrio nisi eo uolente atq sub¬
ueniente a quo p̾paratur uoluntas uelle non
possunt. uͥ si dix̾is mithi. Cur ergo non ꝯu̾tit
omĩum uolentium uoluntates: Respondebo.
Cur non omnes morituros adoptat lauacro re¬
gen̾ationis infantes quorun adhuc uullas. ⁊
ideo nec contrarias inuenit uoluntates: Si
ħ profundius esse ꝓspicis qmͣ ut abste ualeat
inueniri: utrumq utriq nr̃m ꝓfundum sit.
Cur ⁊ in maroribus ⁊ iminorib deus uelit al¬
teri ⁊ nolit alt̾i subueni re. dum tam̃ c̾tum
deum qua quemqmͣ sine malis m̃ttis damp
net: ⁊ esse bonitatem apud deum qua multoᷤᷤ
sine bonis m̾itis liberet. demonstrans meis
quos dampnat quid omnibus debeatur ut¬
hinc discaut quos liberat que sibi pena debita
relaxetur.⁊ que indebita grã condonetur. Ls

Expanded text:
volente veniunt. Quia et qui nondum, sicut parvuli, utuntur voluntatis arbitrio, eo volente regenerantur, quo creante generantur: et qui jam utuntur voluntatis arbitrio, nisi eo volente ac subveniente a quo praeparatur voluntas , velle non possunt. 45. Ubi si dixeris mihi, Cur ergo non convertit omnium nolentium voluntates? respondebo, Cur non omnes morituros adoptat lavacro regenerationis infantes, quorum adhuc nullas, et ideo nec contrarias invenit voluntates? Si hoc profundius esse perspicis, quam ut abs te valeat inveniri; utrumque utrique nostrum profundum sit, cur et in majoribus et in minoribus Deus velit alteri et nolit alteri subvenire: dum tamen certum Deum , qua quemquam sine malis meritis damnet; et esse bonitatem apud Deum, qua multos sine bonis meritis liberet: demonstrans in eis quos damhinc discant quos liberat, quae sibi poena debita relaxetur, et quae indebita gr
Abbreviated transcription (Latin):
um introductione c̾ta est uoluntas eius.¬
ic ergo debet intelligi quod dictum est.
Admodum intelligitur qd̾ dictum est. ꝑ unius
iustificationem i omnes homines ad iustifi¬
cationem uite. Qued apłicum testinonium

Expanded text:
um introductione certa est voluntas ejus. Sic ergo debet intelligi quod dictum est, admodum intelligitur quod dictum est, Per unius justificationem in omnes homines ad justificationem vi
Abbreviated transcription (Latin):
detur tibi sic etiam illic ubi dictum est. om̃s ho¬
mines uult saluos fieri ⁊ inaguitõnem u̾itatĩ
uemire. om̃s posttos ẽẽ ꝑro multis quos ad istã
grãm uult uenire. Quod multo ꝯuenientius
ꝓpter hoc intelligitur dictum quia nemo uenit
nisi quem uenire ip̃ẽ uolu̾it. NLemo potest
uenire ad me inquid filius. nisi pater qui
misit me traxerit eum. ⁊ nemo potest ueni¬
te ad me÷ niẜi ei fu̾it datum a ꝑatre meo. Os̃

Expanded text:
tur tibi, sic etiam illic ubi dictum est, Omnes homines vult salvos fieri, et in agnitionem veritatis venire; Omnes positos esse pro Multis, quos ad istam gratiam vult venire. Quod multo convenientius propter hoc intelligitur dictum, quia nemo venit, nisi quem venire ipse voluerit. Nemo potest venire ad me, inquit Filius, nisi Pater, qui misit me, traxerit eum; et, Nemo potest venire ad me, nisi fuerit ei datum
Abbreviated transcription (Latin):
sta maledictorum cruditate rumpatur. In hũc euome
Si audes casumpniosas tuas uanitates. ⁊ in sanias m̃e.¬
daces. Ad ħ inquid nos uitia nature nr̃e ꝓpellit in¬
stuictus. Que ista natura est: Nunquid geul te¬
nebrarum qmͣ manicheorum fabuda iducit cͤ aibsit.
Catholicus soquitur. in signis ectarum dector locquit᷑.
hysarius scquitur Nostra ergonatura ẽ pͥmi hoĩs
p̃uaricatione uiciata. nõ ab alia natura usla diuissõe
seꝑauda: S ipã sananda. cui dỹnbofum a nobis consti¬
tui casumpniaris auctorem. duni tn ei minides xpm̃
sasuatorem ⁊ euis hic uitam ita ut sine ullo fit õ¬
no ꝑccõ ꝑ fc̃am duci posse contendis.

Expanded text:
sta maledictorum cruditate rumpatur, in hunc evome, sta maledictorum cruditate rumpatur, in hunc evome, si audes, calumniosas tuas vanitates, et insanias mendaces. Ad haec, inquit, nos vitia naturae nostrae propellit instinctus. Quae ista natura est? Numquid gons tenebrarum, quam Manichaeorum fabula inducit? Absit. Catholicus loquitur, insignis Ecclesiarum doctor loquitur, Hilarius loquitur. Nostra ergo natura est primi hominis praevaricatione vitiata, non ab alia natura ulla divisione separanda, sed ipsa sananda: cui diabolum a nobis constitui calumniaris auctorem, dum tu ei Christum invides salvatorem, et ejus hic vitam, ita ut sine ullo sit omnino peccato, perfectam duci posse contendis.
Abbreviated transcription (Latin):
tenentes. ut auari ebriosi. tumustuosi. ꝓcaces. suꝑ¬
bi. simulatores. mendaces. rapaces. Et ad ħ quidem
nos uicia nature inquid nr̃e ꝓpeslit istrnctus. Sed
utile est nos a uia hac ad qmͣ ferimur abcede̾. n con¬
sist̾e illic: ad hibito decedendi ex ea non moroso retur¬
su. Et idcuro Reatus est uir qui muia pocõꝵ nou¬
stetit natura quidem in uiam hanc ferente. S ex
uia hac fidei religione ref̾ente. Nunquid nam
istum putabimus accusatorem fuisse nature qruͣ cõ¬
didit deus: Non utiq. Non enim dubitabat homo
cathosicus humanam dei opus esse naturam. Sed
profecto uitia cumi quib nascimnur accusaurt. apfi¬
cum illud tenens. Fuimus eñ ⁊ nos natura filii ire
sicut ⁊ ceteri. U̾mptamen ħ uerba que de sermone
sancti hylarii posui. Si mea eẽnt qnͣta in me dic̾es
manicheoꝵ ꝙ nom̃ ⁊ trimẽ. qnͣto butcarum strepitu
uentisares: Nunc eigo ne tui stomathi follis indige¬

Expanded text:
tenentes, ut avari, ebriosi, tumultuosi, procaces, supertenentes, ut avari, ebriosi, tumultuosi, procaces, superbi, simulatores, mendaces, rapaces. Et ad haec quidem nos vitia naturae, inquit, nostrae propellit instinctus: sed utile est nos a via ad quam ferimur abscedere, neque consistere illic adhibito decedendi ex ea non moroso recursu. Et idcirco, « Beatus est vir qui in via peccatostetit: » natura quidem in viam hanc ferente, sed ex via hac fidei religione referente . Numquidnam istum putabimus accusatorem fuisse naturae, quam condidit Deus? Non utique: non enim dubitabat homo catholicus, humanam Dei opus esse naturam; sed profecto vitia cum quibus nascimur accusavit, apostolicum illud tenens, Fuimus enim et nos natura filii irae, sicut et caeteri . Verumtamen haec verba, quae de sermone sancti Hilarii posui, si mea essent, quanta in me diceres, Manichaeorumque nomen et crimen quanto buccarum strepitu ventilares? Nunc ergo ne tui stomachi follis indige
Abbreviated transcription (Latin):
gram. Dictum enim ita ẽ. aut quomodo se emũ¬
dab̾it natus ex muliere: Quia non exstante hoste:
non erit bellum. Cessante demde beslo: iuctoria dee¬
rit. Collidentium aũt ad u̾sus nos uitiorũ uictoria
nõ adepta: non erit emundatio ulla uitioꝵ quia hi¬
is insidiis corꝑis nr̃is pirata uicto: colluctantiũ adu̾¬
sum nos passionum conc̾tatõne purganiur. Memo¬
rum eẽ masiem ꝑqmͣ polluti ⁊ sordidi nicħ in no¬
bis mundum. inchil inuocens optinemus: gaudea¬
mus nobis eẽ hostem in tuius ꝯc̾tamine quodam
conc̾tationis nr̃e bello dimicemus.
N expositione autem pͥmi psalmi idem doctor
non dubitat. dic̾e naturam nr̃am utiq istam que
de morbo morbum trahit: ad peccandum ferri. ac si
peccemus adu̾sus eam nos quodam mͦ fidei regione
pugnare. Olures enim sunt inquid qui cum per
confessionem dei ab impietate discreti sunt: non
tam̃ a pecõ ꝑ id lib̾ati sunt. eccĩẽ discipłinam non

Expanded text:
gloriam; dictum enim ita est: aut quomodo se emungloriam; dictum enim ita est: aut quomodo se emundabit natus ex muliere? quia non extante hoste non erit bellum, cessante deinde bello uictoria deerit. collidentium autem adutrsus nos uitiorum uictoria non adepta non erit emundatio ulla uitiorum, quia his insidiis corporis nostri pirata uicto conluctantium aduersus nos passionum concertatione purgamur. memoriem, per quam polluti et sordidi nihil in nobis mundum, nihil innocens obtinemus, gaudeamus nobis esse hostem, in cujus concertatione quodam concertationis nostrae bello dimicemus. » 28. In Expositione autem primi Psalmi idem doctor non dubitat dicere, naturam nostram, utique istam quae de morbo morbum trahit, ad peccandum ferri, ac sic ne peccemus, adversus eam nos quodam modo fidei religione pugnare. Plures enim sunt, inquit, qui cum per confessionem Dei ab impietate discreti sint, non tamen a peccato per id liberi sunt, Ecclesiae disciplinam non
Abbreviated transcription (Latin):
dam uero omełia in sibro saucti iob attende quid di
cat quemad̾m ipũis dyaboli adu̾sus uos indesmẽ
bellum ex hoc fieri asserat. Cum ea mala que in no¬
bis sunt excitat contra nos ⁊ in nr̃am fieri utiłita¬
tem uult docere ꝯuertente scil diuina miscd̃ĩa
maliciam dỹaboli ad purgõnem nr̃am. Tanta enĩ
est. ut ꝑ quem in ade offensam gen̾ositatem pͥme
⁊ beate illius creationis amisimus: ꝑ eum rursũ
id qd̾ amisimus optin̾e mereamur. Tunc enĩ dy¬
abolus inuidens nocuit. Nunc aũt cum noc̾e niti¬
tur: uincitur. Monet enim ꝑ infirmitatem carnis
nr̃e omĩa potestatis sue tela: cum ad sasciuiam at¬
tendit. cum ad eb̾rietatem islicit. cum ad odia sti¬
mułat. cum ad audaciam ꝓuocat. cum ad cedes in¬
struit. tum ad masedicta exacͥbat. Sed cum ꝑ infir¬
mitatem animi horum omĩa sb̃repentia incentiua
rep̾munt᷑: emundamur a ꝑccõ ꝑ huius uictorie

Expanded text:
dam vero homilia de libro sancti Job attende qudam vero homilia de libro sancti Job attende qucat, quemadmodum ipsius diaboli aduersus nos indesinens bellum ex hoc fieri asserat, cum ea mala, quae in nobis sunt, excitat contra nos, quod in nostram fieri utilitatem uult docere, conuertente scilicet diuina misericordia malitiam diaboli ad purgationem nostram: Tanta enim est, ut, per quem in Adae offensa generositatem primae et beatae illius creationis amisimus, pereum rursum inquit amisimus, obtinere mereamur. tunc enim diabolus inuidens nocuit, nunc autem, cum nocere nititur, uincitur. mouet enim per infirmitatem carnis nostrae omnia potestatis suae tela, cum ad lasciuiam accendit, cum ad ebrietatem illicit, cum ad odia stimulat, cum ad auaritiam prouocat, cum ad caedes instruit, cum ad maledicta exacerbat. sed cum per firmitatem animi horum omnium subrepentia incentiua reprimuntur, emundamur a peccato per huius uictoriae
Abbreviated transcription (Latin):
benigna est diuma clem̃tia que tura sciat nori de¬
esl sanatis quedam postmodum uulna dedit tu¬
randis de unosanandis ꝙ uulm̾ib remedia sałuta¬
ria. Odoctor prelarisime ⁊ testis głofissime. Sie
Rreusti. sic eminusti. Sic te audiendum iuutan¬
Dum q prebiusti. Mherito ꝙ finits aluis om̃iũ cil¬
ꝑiditatum c̾taminib sanatisq iuulm̾b. tum ex¬
ũtate pugnasti. ⁊ eius inte gr̃ae largitate iufisti
gxtum ẽ corona tua uictoriosa est doctua tua. in q̃
⁊ istos uincit qui confĩndunt m uirtute sua. Ip̃i
enim clamant ꝑfecio nobis unrtunis a nobis d̾̃ tu
autẽ rechamas nemo sius uirib fortis ẽ: S dei in¬
dulgentia ⁊ mĩa tutus est.
eftãem. Qumi enĩm soqueret᷑ de pate. euige¬
⁊ mortitini corpis ħitatulo mundos eẽ rion posse
tator nec in hac uita mundatõem nr̃am neget: ⁊
tam̃ humanam ꝑfcõrem speret. id ꝑfcõris mun¬
dationis in ultima resurrectõne naturam: In qua-¬

Expanded text:
benigna est divina clementia, quae cum sciat non deesse sanatis quaedam postmodum vulnera, dedit curandis denuo sanandisque vulneribus remedia salutaria! » O doctor praeclarissime et testis gloriosissime, sic docuisti, sic monuisti, sic te audiendum imitandumque praebuisti. Merito finitis aliis omnium cupiditatum certaminibus sanatisqtate pugnasti, et ejus in te gratiae largitate vicisti. Secura est corona tua, victoriosa est doctrina tua, in qua et istos vincis qui confidunt in virtute sua. Ipsi enim clamant, Perfectio nobis virtutis a nobis est: tu autem reclamas, « Nemo suis viribus fortis est, sed Dei indulgentiperfectionem. Cum enim loqueretur de pace evangeet morticini corporis habitaculo mundos esse non posse,tator, nec in hac vita mundationem nostram neget; et tamen humanam perfectiorem speret, id est perfectioris mundationis, in ultima resurrectione naturam. 27. In qua
Abbreviated transcription (Latin):
culum. ⁊ hoc si proficimuis: cõnis huinane infir¬
mitatis agnoscimus. nobis aũt etiam si credamꝰ
⁊ dicamus orate ꝓ nobis ut nͨ nos ista paciamur.
ita uos mueniemus elatos. ⁊ ałia sapientes. ut
respondeatis nobis non solum ista uos nõ pat i
u̾m etiam in hominis potestate ne ista paciat᷑.
nͨ esse cam cur ad hoc dei poscatur auxilium. Qnͣ
to gͦ meluis idemtidem audimus ambrosiũ dei
gr̃am confitentem nec de sua uirtute stoentem Qͥ
cum ħ dixisset adiecit. Quis aũt tam beatus qui
iitorde suo semꝑ ascendat: S hoc sine auxilio di¬
uinio fĩ qui potest: Nusso profecto modd. Deni
ꝙnniquit supͣ. eadem scͥptura dicit. Peatus uĩt
endum nisi anima : Ergo princeps ⁊ domma
curms naturalit̾ anima est que domare carneni

Expanded text:
culum, et hoc si proficimus, communis humanae infirculum, et hoc si proficimus, communis humanae infirmitatis agnoscimus. Vobis autem etiamsi credamus, et dicamus, Orate pro nobis, ut nec nos ista patiamur; ita vos invenimus elatos et alta sapientes ut respondeatis nobis, non solum ista vos non pati, verum etiam in hominis esse potestate, ne ista patiatur, nec esse causam cur ad hoc Dei poscatur auxilium. 24. Quanto ergo melius identidem audimus Ambrosium Dei gratiam confitentem, nec de sua virtute confidentem, qui cum haec dixisset adjecit: « Quis autem tam beatus, qui in corde suo semper ascendat? Sed hoc sine auxilio divino qui fieri potest? Nullo profecto modo. Denique, » inquit, « supra eadem Scriptura dicit: Beatus vir perandum, nisi anima? Ergo princeps et domina carnis naturaliter anima est, quae domare carnem
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ exaudiat ueniam postusantes. Istam suꝑ noᷤᷤ
Dei miscd̾iam nob̾is nccͣiam non putatis. qm̃ ex eo
nuim̾o estis de quib in psalmo. dictumiẽ. Qui
confundunt in urtute. S qnͣto meluis audmꝰ
ansbrosium in libro de fuga scłi dicentem: fre¬
quens nob de fugiendo isto scło sermo: atip utmã
em̃ facilis sermo. tam cautus ⁊ sollicitus affecꝰ.
piditatum ⁊ uanitatum effusio meutem occupt
ut qd̾ stadeat uitare non possis. Hoc cogites
animoq uoluas qd̾ cau̾e difficile est homini exu¬
ere autem impossibile. Demq uoti mag̃ eam eẽ
rem qmͣ effestus testatur ꝓpba dicendo. Decli
cułaria reuocant. miidana inseruit. uolupta¬
ria ingerunt. illecebrosa intexunt Ipõq in temꝑe
quo eleuare mentem paramus inseris manibus
cogitationib ad t̾rena plerumq deiciunt᷑. Hec
si uos non patimini: ignostite nõ uobis tredimeᷤᷤ
⁊ in hiis pocuis sancti ambrosii uerbis qdd̾am spe¬

Expanded text:
quod exaudiat veniam postulantes. Istam super nos quod exaudiat veniam postulantes. Istam super nos Dei misericordiam, vobis necessariam non putatis; quoniam ex eo numero estis, de quibus in Psalmo dictum est, Qui confidunt in virtute sua . Sed quanto melius audimus Ambrosium in libro de Fuga saeculi dicentem: « Frequens nobis de effugiendo isto saeculo est sermo: atque utinam quam facilis sermo, tam cautus et sollicitus affectuspiditatum, et vanitatum offusio mentem occupat, ut quod studeas vitare, hoc cogites, animoque volvas. Quod cavere difficile est homini, exuere autem impossibile. Denique voti magis eam esse rem quam effectus, testatur propheta dicendo, Declincularia revocant, mundana inserunt, voluptuaria ingerunt, illecebrosa intexunt, ipsoque in tempore quo elevare mentem paramus, insertis inanibus cogitationibus, ad terrena plerumque dejicimur » . Haec si vos non patimini; ignoscite, non vobis credimus, sed in his potius sancti Ambrosii verbis quoddam spe
Abbreviated transcription (Latin):
cum ⁊ corꝑa nr̃a fuerint ĩmortalitate renouata.
on utiq fuit ambrosio qmͣuis fac̾etur naᷤ¬
centis originis uitium iustificatõnis des¬
pata ꝑtectio: quia ficut est fumana natura ca¬
tor deo formabilis: ita sanabisis redemptor. S
uos festiuatis: ⁊ p̾sumꝑtõem urañi festmando
pͥcipitatis. Nic enim uultis hominẽ ꝑfici at
utmam dei dono ⁊ non lib̾o uł pocius seruo ꝓpͥ̾e
uoluntatis arb̾itrio: a qͣ ꝑfcõne quidem longe
uos eẽ sentitis. S dolus ⁊ i ore ur̃o. siue pcõ¬
res nos eẽ dicatis ⁊ iustos credi uełitis siue ꝓfite¬
amiui ꝑfcõem iusticie qtuͣ ꝑfecto: in uobis non
eẽ sentitis. Porro iustificatio in hac uita nobis
scd̾m tͥa ista confeitur: pͥus łauatro regñationis
qno d̾mittuit᷑ cundta pcc̃a deuide ꝯgressione cũ
uitiis a quorum reatu absoluti sumus. Tertio dum
homines sumus. dei aut̃ grã sic nos in hoc corrup¬
tibili corꝑe adiuuat dimittantes. ut nõ desit ꝓpt̾

Expanded text:
 corpora fuerint immortalitate renovata. Non itaque fuit Ambrosio, quamvis fateretur nascentis originis vitium, justificationis desperata perfectio. Quia sicut est humana natura ctori Deo formabilis, ita sanabilis redemptori. 23. Sed vos festinatis, et praesumptionem vestram festinando praecipitatis. Hic enim vultis hominem perfici, atque utinam Dei dono, et non libero, vel potius servo propriae voluntatis arbitrio. A qua perfectione quidem longe vos esse sentitis: sed dolus est in ore vestro, sive peccatores vos esse dicatis, et justos credi velitis; sive profiteamini perfectionem justitiae, quam profecto in vobis non esse sentitis. Justificatio porro in hac vita nobis secundum tria ista confertur: prius, lavacro regenerationis, quo remittuntur cuncta peccata: deinde, congressione cum vitiis, a quorum reatu absoluti sumus: tertio, dum ia dimicemus, homines sumus; Dei autem gratia sic nos in hoc corruptibili corpore adjuvat dimicantes; ut non desit propter
Abbreviated transcription (Latin):
istam que sidb pecõ nascitur. ⁊ cus ortus nruitioẽ:
ẽẽ iustificationis capacem. M sane ꝑ gr̃am: qd̾ in¬
inricum est nob̾is eidem grẽ crudelib iimicis. Ue¬
rum ħ si parum est rursus quid̃ dicat. attende¬
sit post huiꝰ uite curriculiun nr̃a regen̾atio de qͣ
Dictum est. In gen̾atione cum sed̾it filius hoĩs¬
in thirono głie sue. Sicut etiam regen̾atio laua¬
cri dicitur ꝑ qũ defersa pccõrum colluuione reno¬
uamur: ita regũatio dici uidetur ꝑ qmͣ ab̾ oĩ cor¬
poree contretionis punficati labe. Mundo anime
sensu: muitam regeu̾amur et̾nam.  Iemppe di¬

Expanded text:
nascitur, et cujus ortus in vitio est, esse justificationis capacem: sed sane per gratiam, quod inimicum est vobis, eidem gratiae crudelibus inimicis. Verum si hoc parum est, rursus quid dicat, attendeatio, de qua dictum est: \'in regeneratione, cum sederit filius hominisin throno gloriae suae. sicut enim regeneratio lauacri dicitur, per quam detersa peccatorum conluuione renouainur, ita regeneratio dici uidetur, per quam ab omni corporeaeconcretionis purificati labe mundo animae sensu inuitam regeneramur aeternam eoquod
Abbreviated transcription (Latin):
tudie. uenientib fortiter resistebat. non adauies¬
censeẽ qd̾ eum eẽ cogebant. tam̃ ⁊ deo iupam ꝑieuloso
Parorioso q cͥtamine millo telo feriebatur hstili
cum dicat in epła de elemosmis. lec quisamͣ sic
sibi de puro atq mimacłato pectore blandiatur ut
ĩuocentia sua fretus medicinam uon puret esse¬
ad hibendam uusn̾ibus cum scͥptum sit. Quis gba¬
bitir castum se hr̃ẽ tor : aut quis gb̾abitur uaundũ

Expanded text:
tudine venientibus, fortiter resistebat, non acquiestudine venientibus, fortiter resistebat, non acquiescens esse, quod eum esse cogebant.laboriosoque certamine nullo telo feriebatur hostili; cum dicat in epistola de Eleemosynis: « Ne quisquam sic sibi de puro atque immaculato pectore blandiatur, ut innocentia sua fretus, medicinam non putet adhibendam esse vulneribus, cum scriptum sit, Quis gloriabitur castum se habere cor? aut quis gloriabitur mundum
Abbreviated transcription (Latin):
anbitio contenta ẽ: ta exasꝑat. Infsat suꝑ̾bia . iii¬
osentia iniitat. Inuidia concordantiam rumpit
amitic̃ia. zedus abscndir. cogis maledice ad̾ diuina
lr prohibet compelleris iurare quid non licet. T ot
uttones amima cotidie patitur. tot periculis ꝑ.¬
ms urgetur ⁊ delectat. hic int̾ dẏaloli gladios diu
stare cum magis concupiscendum sit ⁊ optandũ
ad ypm̃ subuemiente uelcaus morte ⁊ perare. sle
uau fuisle qua cum auaricia aũ impudicim ca
aiu impudicicia aut ire sibdittum qͥr cum ua aũ¬
ambitiosunmi quia cum amb̾uõne. aut carualem
quia tuntaralib uiths aut setusi. huꝰ amatorẽ
quia cum illecebris secularibrauit fibidinoslum ea
cum Rabnidine. aut suꝑbum cua cum surbia. uino¬
lentum quia tum umosenta. aũ inludum quia cũ
miudia. ꝯtłigesiat. Immo u̾o uichil eorum erati qͥa
mis malis motib ꝑtim de origine ꝑtiur decqusu e¬

Expanded text:
ambitio contempta est, ira exasperat, inflat superbia, vinambitio contempta est, ira exasperat, inflat superbia, vinolentia invitat, invidia concordiam rumpit, amicitiam zelus abscindit. Cogeris maledicere, quod divina lex prohibet; compelleris jurare, quod non licet. Tot persecutiones animus quotidie patitur, tot periculis pectus urgetur, et delectat hic inter diaboli gladios diu stare, cum magis concupiscendum sit et optandum, ad Christum subveniente velocius morte properare. » ritia; aut impudicum, quia cum impudicitia; aut irae subditum, quia cuambitiosum, quia cum ambitione; aut carnalem, quia cum carnalibus vitiis; aut saeculi hujus amatorem, quia cum illecebris saecularibus; aut libidinosum, quia cum libidine; aut superbum, quia cum superbia; aut vinolentum, quia cum vinolentia; aut invidum, quia cum invidia confligebat. Imo vero ideo nihil eorum erat, quia his malis motibus partim de origine, partim de consue
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ est. asiud qd̃ ip̃ẽ est. Fatigat qt̾ ipius est. ut
mortem iise sasciuie corꝑasis iuistus opetur. Nũquid
sincdis amnbtosiꝰ qsͣto dicebat: non cum uitiis cõ¬
eligebat. non uitia uincebat. non ex̾citum quẽ dã
ap̃ egregius debeslabat. non corpus ꝓpͥum castiga¬
lat ⁊ Nuneriad non fuꝑatis ⁊ oppugnatis ddebłi
sꝑdus opus dei cum oꝑe dei. hoc est amimam tum
ene patem iusticie requirebat ut non insua uir¬
cenrt. ⁊ son tunelo quid faciat michi caro: Etteqͦ¬
tiddo natura humana capax ustificatiorrs esten¬
ed audiamus de hac re etiam iuctoriosissimũ
martỹrem cypͥanum in epła de motalitate
ra cum ambitõne congressio ẽ cur carnalibus
uitiis. cum illecebris secularib assidua ⁊ moles¬
ta suctatio est. Oblessa mens homius ⁊ undiq
d iiboli infestatione uallata iux eccurrit.Sdingłis
ux resistit. Si auaricia prostrata est: exurgit li¬
bido. Silibido. expressa est : succedit ambitẽ. Si

Expanded text:
ipsius, aliud quod ipse est. Castigat quod ipsius est, ut mortem in se lasciviae corporalis justus operetur. » Numquid sanctus Ambrosius quando ista dicebat, non cum vitiis confligebat? non vitia vincebat? non exercitum quemdam risti miles egregius debellabat? non corpus proprium castigabat? Numquid non superatis et oppugnatis diaboli operibus, opus Dei cum opere Dei, hoc est, anima cum carne pacem justitiae requirebat, ut non in sua virceret, Non timebo quid faciat mihi caro? » Ecce quomodo natura humana capax justificationis ostenicitur . 25. Sed audiamus de hac re etiam victoriosissimum martyrem Cyprianum in epistola de Mortalitate: ira, cum ambitione congressio est; cum carnalibus vitiis, cum illecebris saecularibus assidua et molesta luctatio est. Obsessa mens hominis, et undique diaboli infestatione vallata, vix occurrit singulis, vix resistit. Si avaritia prostrata est, exsurgit Iibido: si libido compressa est, succedit ambitio: si
Abbreviated transcription (Latin):
iustificari a pecõ: cuai ꝑ baptisinum pcc̃a remitũt᷑
ourĩa. Iustum porro ille deum ubi nõ p̾dicat aũ
quis de hoc potest cathelicus dubitare xp̃ianus. ꝙꝓ
pene ⁊ om̃s impii confitentur. ¶ntum illud
restat. utrum uideatur ambrofio humauam ca¬
pacem iustificatõnis ⁊ ꝑfcõnis ẽẽ naturam. ues
ab hac sũtentia pp̃ea reuocetur: quia sepe ac mł¬

Expanded text:
justificari a peccato, cui per Baptismum peccata remittuntur justificari a peccato, cui per Baptismum peccata remittuntur omnia » . « Justum porro ille Deum ubi non praedicat, aut quis de hoc potest catholicus dubitare christianus, quod pene et omnes impii confitentur? CAPUT VIII. 22. Quintum illud restat, utrum videatur Ambrosio humanam capacem justificationis et perfectionis esse naturam; nec ab hac sententia propterea revocetur
Abbreviated transcription (Latin):
consideres qr deo uniu̾sitatis est cura Inuenies
plus placere deo debiusse id in quo eẽt tã umũ¬
fitatis. qmͣ ꝯdempnandur fuisse illud in qͦ esset
cã pecĩ. Id̃o quia ex iuiro solo uõ pot̾at humani
solum hominem eẽ ssialuit enim deus plures eẽ qͦs
saluos fad̾e posset. quib donaret pct̃m qmͣ unum
solum adam qui liber eẽt a culpa. Demq qmaidẽ
nigud utriusq est auctor oꝑis: uenit in hunc mũ¬
dum ut saluos fac̾et pctõres. Postremo ues a ca¬
ẏm paritidii reum priusqmͣ gũaret filios passus
est int̾ire. Ergo in quid pp̃ gnͣatõem successionis
humane debuit mulier adici uiro.
oem hominem atq hominis carnem. et᷑ bonas¬
eẽ nuptias in qnͣtum sunt nuptie. non solum fa¬
tentem. um etiam defendentem. Iam u̾o qd̃ ꝑ ori¬
ginale pcc̃m sacro baptismstti: nichil deraget. st̾iꝰ
demonstraui. qnͣdo eius posui u̾ba. bi dicit ilum¬

Expanded text:
si consideres quia deo uniuersitatis est cura, inuenies si consideres quia deo uniuersitatis est cura, inuenies plus placere domino debuisse id in quo esset causa uniuersitatis quam condemnandum fuisse illud in quo esset causa peccati. et ideo quia ex uiro solo non poterat humani solum hominem esse. maluit enim deus plures esse quos saluos facere posset, quibus donaret peccatum quam unum solum Adam, qui liber esset a culpa. denique quia idem utriusque auctor est operis, uenit in hunc mundum, ut saluos faceret peccatores. postremo nec Cain parricidii rerum, priusquam generaret filios, passus est interire. ergo propter generationem successionis humanae debuit mulier adici uiro. olum hominem esse nuptias in quantum sunt nuptiae, non modo fatentem, verum etiam defendentem. Jamvero quod per originale peccatum sacro Baptismati nihil deroget, superius demonstravi, q
Abbreviated transcription (Latin):
U ergo melius honoras nuptias quaꝵ dignita¬
tem tamqmͣ oĩno irreprehensibili uolutabꝰ
carnalis concupiscentie decoloras. An ille quicum
dicat non solum licitum.S ⁊̃ bonum ꝯuiguum scã¬
q copulam tanĩ cessante sibidinis uoluptate tem¬
pera orandi ab apło presc̾pta cõmeniorat. atq ita
non uult morbo iłli deditos eẽ coniuges. Unde tra¬
hitur origniale pcc̃m ut eos qui hñt uxores scd̾m
emidem apłm ita ẽẽ uelit at si nõ hñtes nec uocare
dubitat etiam uixoris adult̾ium intemꝑantẽ ma¬
ritum. omne conubii bonum pensans nõ cupidi
carnis. s fide pocius castitatis. nõ morbo passioniᷤᷤ
S federe coniũctiomis. non uoluptate libidiuis.
s uolurtate ꝓpagmis: Nam musierem uiro nõ¬
nisi gñandi causa ꝑhibet institatam. Unde tam
du frustra qiͣ quisqmͣ boc nr̃m negaret disputan¬
dum putasti. ħ enim st̃ de hac re u̾ba euis in libro
er quemad̾m pro bono uidetur ad iecta  Uerum

Expanded text:
u ergo melius honoras nuptias, quarum dignitatem tanquam omnino irreprehensibili volutabro carnalis concupiscentiae decoloras: an ille, qui cum dicat, non solum licitum, sed etiam bonum conjugium sanctamque copulam, tamen cessante libidinis voluptate, tempora orandi ab Apostolo praescripta commemorat; atque ita non vult illi morbo deditos esse conjuges, unde trahitur originale peccatum, ut eos qui habent uxores, secundum eumdem apostolum, ita esse velit, ac si non habentes; nec vocare dubitat etiam uxoris adulterum intemperantem maritum, omne connubii bonum pensans non cupiditate carnis, sed fide potius castitatis; non morbo passionis, sed foedere conjunctionis; non voluptate libidinis, sed voluntate propaginis? Nam mulierem viro nonnisi generandi causa perhibet institutam, unde tam diu frustra, quasi quisquam hoc nostrum negaret, disputandum putasti. Haec enim sunt de hac re verba ejus in libro er, quemadmodum pro bono uidetur adiecta? uerum
Abbreviated transcription (Latin):
uin arrianorumn ep̃o quodam
maximino cum gothis ad af¬
fricam ueniente: apud yppo¬
nem qd̃ pluribus uolentib
atq petentibus p̾claris int̾¬
psitis uiris continet augustinus. et quid singu¬
le asseruerint partes: scͥptum est. Que si studio¬
bunt. uł quid callida ⁊̃ irrõnabił heresis ad sedu¬
cendum uł decipiendum profiteatur: uł quid
ecełia catholica de diuina teneat ⁊ p̾dicet tͥnta

Expanded text:
ue Arianorum episcopo quodam ue Arianorum episcopo quodam Maximino cum Gothis ad Africam veniente, apud Hipponem quam plurimis volentibus atque petentibus, et praeclaris interpositis viris contulit: et quid singulae asseruerint partes, scriptum est. Quae si studiobunt, vel quid callida et irrationabilis haeresis ad seducendum et decipiendum profiteatur, vel quid Ecclesia catholica de divina teneat et praedicet Trinita
Abbreviated transcription (Latin):
templatione pacis adueni. Et uera enim heratliꝰ
presbit̾ amicali pactione mecum tͣctauit respon¬
sum dedi ut ualui: ita tamen ab ip̃o pronocatus
Qui in tantum exarsit ut etiam aduentum tu¬
um contra me ꝓuocaret. Et quia dignata est reli¬
gio tua sibi fac̾e miuriam: Si int̾roges: in quib
ualeo responsum dabo. si aliquid iõnabile dix̾is:
nccͣe est ut sequar. Si quid enim de diuinis scͥp
sunt. nullo casu a nobis suscipiuntur: ꝓpt̾ea cũ
ip̃e dominus moueat nos ⁊ dicat. Siue causa co¬
lunt me docentes mandata ⁊ ꝑcepta. hominũ. Au
gustmus dixit. Si ad ista omĩa respond̾e uoluero
id etiam ego agẽ iude̾bor ne ueniatur ad causam.
Omde ut cito agamus qd̃ instat: dic michi fidẽ
tuam ꝑ de patre ⁊ filio ⁊ spũ sancto. Maximinus
respondit. Si fidem meam postulat:: ego illam
teneo fidem que arimino atrecentis ⁊ tͥgnita epis¬
copis non solum expoĩta: S etiam subscͥptiõĩb

Expanded text:
templatione pacis adveni. Revera enim Eraclio templatione pacis adveni. Revera enim Eraclio presbytero amicali pactione mecum tractanti, responsum dedi ut valui, ita tamen ab ipso provocatus; quique in tantum exarsit, ut etiam adventum tuum contra me provocaret. Et quia dignata est Religio tua sibi facere injuriam, si interrogas, in quibus valeo responsum dabo. Si aliquid rationabile dixeris, necesse est ut sequar. Si quid enim de divinis Scripextra Scripturam sunt, nullo casu a nobis suscipiuntur: praeterea cum ipse Dominus moneat nos et dicat, Sine causa colunt me, docentes mandata et praecepta hominum . 2. AUGUSTINUS dixit: Si ad ista omnia respondere voluero, id etiam ego agere videbor, ne veniatur ad causam. Proinde ut cito agamus quod instat, dic mihi fidem tuam de Patre et Filio et Spiritu sancto. MAX. respondit: Si fidem meam postulas, ego illam teneo fidem quae Arimini a trecentis et triginta episcopis, non solum exposita, sed etiam subscriptionibus
Abbreviated transcription (Latin):
tem. S qm̃ ille heticus de yppone rediens car.¬
thagnem. de sua multa incollacõne loquacita¬
te uicto rem se de ip̃a collatione recessisse iac¬
tauit ⁊mentitus est. qd̾ utiq non facise
a diuine le gis ignaris examinari ⁊ diuidi¬
cari posset.auen̾abili augustmo sequẽti
temꝑestilo. ilius tocuis collationis de su¬
gulis obiectis ⁊ A responsis facła est recapitr¬
latio. ⁊ qm nichil  ille obiectis referre potu¬
erit: rachilominus  demonstratum ẽ. additis
supplem̃tis que ĩ tem  pore collationuis angu
sto inferri ⁊ scribͥ ⁊minime potuerunt. Id .n.
egerat nequicia hominis ut sua nouissima ꝓ¬
secutione iutum longissima: totum quod re¬
manserat diei spacium occuparet. Sicut dic̃.
Uni augusti¬
nus ⁊maximi¬
nus yppone regio
unum in locum cõ¬
uenissent: p̾sentib
uultis tam cłicis ꝙͣ
laitis maximinus dixit. ego ob istam cãm
in hac ciuitate ueni ut alt̾tationem ꝓponam cũ
resigione tua: S missus a comite fegis uulto cõ¬

Expanded text:
te. Sed quoniam ille haereticus de Hippone rediens ad Carthaginem, de sua multa in collatione loquacitate victorem se de ipsa collatione recessisse jactavit, et mentitus est; quae utique non facile a divinae legis ignaris examinari et dijudicari possent: a venerabili Augustino sequentis temporis stilo, et illius totius collationis de singulis objectis et responsis facta est recapitulatio, et quam nihil ille objectis referre potuerit, nihilominus demonstratum est, additis supplementis, quae in tempore collationis angusto cuncta inferri et scribi minime potuerunt. Id enim egerat nequitia hominis, ut sua novissima prosecutione multo longissima, totum quod remanserat diei spatium occuparet. CAPUT XVIII.um Augustinus et Maximinus Hippone-regio unum in locum convenissent, praesentibus multis, tam clericis quam laicis, MAXIMINUS dixit: Ego non ob istam causam in hanc civitatem adveni, ut altercationem proponam cum Religione tua, sed missus a comite Segisvulto con
Abbreviated transcription (Latin):
emͣ multa sint diuinarum testimonia lita¬
rum que parentura ꝓccĩs obligant filios nu¬
nerare quis possit: Cur enim pcauit cham ⁊
in eius filium chanaan undicta prolata ẽ: Eur
pro pct̃o salomonis filius eius regni diminu¬
tione punitus est: Cur ꝑcc̃orum acab regis
isrł in eius post̾os pena dilata est: Ut quid
legitur in sauctis libris reddens pcc̃a patrum ĩ
filis filiorum eorum post eos ⁊ reddens pcc̃a
patrim in filios use int̾ciam ⁊ qrͣtam ꝓgeni¬
ei. qui numierus etiam pro unulsitate accpi
potest: Nunquid ħ falsa sunt: quis ħ dixerit.
nisi diumorum eꝰ otuiorum aꝑtessimus minicꝰs
S carnalis gen̾atio etiam ppłi dei ꝑtinens ad
testam̃tum uetus qd̃ in s̾uitute gen̾at. Paren

Expanded text:
quam multa sint divinarum testimonia Litteraquam multa sint divinarum testimonia Litterarum, quae parentum peccatis obligant filios, numerare quis possit? Cur enim peccavit Cham, et in ejus filium Chanaan vindicta prolata est ? Cur pro peccato Salomonis filius ejus diminutione regni punitus est ? Cur peccatorum Achab regis Israel in ejus posteros poena dilata est ? Utquid legitur in sanctis Libris, Reddens peccata patrum in sinum filiorum eorum post eos ; et, Reddens peccata patrum in filios usque in tertiam et quartam progeniem ? Qui numerus etiam pro universitate accipi potest. Numquid haec falsa sunt? Quis hoc dixerit, nisi divinorum eloquiorum apertissimus inimicus? Sed carnalis generatio etiam populi Dei pertinens ad Testamentum