comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
habet potestatẽ corꝑis sui. & unusquisq
in qua uocatione uocatus ẽ in ea ꝑmane¬
at indño. & qui subiugo ẽ sic debet cur¬
rere ne inluto comitem derelinquat.
totũ redde insobole. qđ inte interim
distulisti. Anna filiũ quẽ dõ uouerat
pꝰquã obtulit intabnaculo nunquã
recepit. indec̾ ens arbitrata ut futurꝰ ꝓ¬
pheta in eiꝰ domo cresceret. q̃ adhuc ali¬
os filios habere cupiebat. Deniq pꝰ quã
concepit & peꝑit. ñ est ad templũ acce¬
dere. & uacua parere corã dño. nisi prius
redderet qͦd debebat. Caliq ĩmolato
sacrificio. reu̾sa domũ quinq liberos
sibi genuit. qr pͥmogenitũ deo peꝑerat
Miraris felicitatẽ sc̃ẽ mulieris. imitare
fidem. Ipse si pauła miseris. & magistrũ
& nutriciũ spondeo. Gestabo humeris
balbucientia senex u̾ba firmabo. mul¬
to głiosior mundi philosopho qui ñ
regẽ macedonũ babylonio ꝑiturũ ue.¬

Expanded text:
habet potestatem corporis sui et unusquisque habet potestatem corporis sui et unusquisque in ea uocatione, qua uocatus est, in ea permaneat domino et, qui sub iugo est, sic debet currere, ne in luto comitem derelinquat, totum redde in subole, quod in te interim distulisti. Anna filium, quem deo uouerat, postquam obtulit tabernaculo, numquam recepit indecens arbitrata, ut futurus propheta in huius domo cresceret, quae adhuc alios filios habere cupiebat. denique, postquam concepit et peperit, non est ausa ad templum accedere et uacua apparere coram domino, nisi prius redderet, quod debebat, talique inmolato sacrificio reuersa domum quinque liberos sibi genuit, quia primogenitum deo pepererat. miraris felicitatem sanctae mulieris ? imitare fidem. ipse, si Paulam miseris, et magistrum et nutricium spondeo. gestabo humeris, balbutientia senex uerba formabo multo gloriosior mundi philosopho, qui non regem Macedonum Babylonio periturum ue
Abbreviated transcription (Latin):
absẽ tẽ. quã pauere adsingła. Cum quo loqͣ¬
tur. quid loquat᷑. cui annuat. quẽ libẽ¬
ter aspiciat. Trade eustochio paruulam
cuiꝰ nc̃ ce ipse uagitus ꝓte oratio ẽ. Tra¬
de comitẽ scĩtatis futurã heredẽ. Illam
uideat. illã amet. illam pͥmis miretur
abannis. cuiꝰ & sermo & habitus & inces¬
sus doctrina uirtutũ ẽ. Sit ingremio
auiȩ quȩ repetat innepte quicquid p̃mi¬
sit infilia. quȩ longa uia didicit nutͥre
docere. seruare uirgines in cuiꝰ corona¬
centenarii cotidie numeri castitas texi¬
tur. Felix uirgo. felix paula toxotii. quȩ
ꝑauiȩ amiteq uirtutes nobilior ẽ scĩtate
quã genere. Osi tibi contingeret uidere
socrũ &e cognatã tuã & in parius corpuᷤ¬
culis ingentes animos contuereris ꝓ in¬
sita tͥ pudicicia non ambigerẽ quin p̾ce
alioꝵ desicłia liberoꝵ & te ipsam magis
offerres deo. S quia tempꝰ ẽ amplexandi.
& tempꝰ longe fieri acomplexib & uxor ñ

Expanded text:
absentem quam pauere ad singula, cum quo loquatur, quid loquatur, cui adnuat, quem libenter aspiciat. trade Eustochio paruulam, cuius nunc et ipse uagitus pro te oratio est, trade comitem futuram sanctitatis heredem. illam uideat, illam amet, illam primis miretur ab annis, cuius et sermo et habitus et incessus doctrina uirtutum est. sit in gremio auiae, quae repetat in nepte, quidquid praemisit in filia, quae longo usu didicit nutrire, docere, seruare uirgines, in cuicentenarii quotidie numeri castitas texitur. Felix virgo, felix Paula Toxotii, QUAE PER AVIAE amitaeque virtutes nobilior est sanctitate, quam genere. O si tibi contingeret videre socrum et cognatam tuam, et in parvis corpusculis ingentes animos intueri: pro insita tibi pudicitia non ambigerem, quin praecedaliorum desideria liberorum; sed teipsam magis offerres Deo. Sed quia tempus est amplexandi, et tempus longe fieri a complexibus: et uxor non
Abbreviated transcription (Latin):
tionem maris rubri ⁊ fontis mare ⁊ helim ru¬
rsum ad mare rubrum ueni̾nt. nͥ forte in
itiũe ꝑgentib sinus qͥdam maris occͤrerit
iuxta quem castra metati s̃. Aliudẽ enim tͣnsi
re mare. aliud inꝑximo fig̃e tab̃nacłã. Ex qͥb
monemur. & pꝰ euangłicam disciplinã ⁊ ciboᷤᷤ
dulcissimos tumphorum apparẽ nob̃ int̃dũ
mare ⁊ p̾tita discͥmina poniañ ocłos. qͣmqͣm
multe diffẽntiȩ sit tͣnsire mare. ⁊ mare ꝓcul
aspic̃e. Uerbum iamsuph. ap̃ hebreos ex ma¬
ri⁊ rubro compositum ẽ. Suph autem ⁊ ru
brum ⁊ scirpꝰ uocat᷑. Uñ possumꝰ suspicari qd̃
uen̾int adpaluden quandam ⁊ lacum. qͥ &
carecto ⁊ iuncis plenus fu̾it. Qđ̃ aut̃ om̃s con¬
gregationes aq̃rum scͥpt᷑a sc̃a mare uocet.
nulla dubitatio ẽ. ħ mansio inexodo ñ habe¬
t᷑. s scͥpt̃ ẽ ꝓ ea qd̃ de mari rubro uen̾it ad de¬
sertum sin. q̃c̃ int helim ⁊ sinar. Qiuintadeci¬
ma dic mñsis scdi eg̃ssionis eorum ex egipto. id̃

Expanded text:
tionem Maris Rubri et fontis Marae et Helim rursum ad Mare Rubrum uenerint, nisi forte in itinere pergentibus sinus quidam maris occurrerit, iuxta quem castra metati sunt. aliud est enim transire per mare, aliud in proximo figere tabernacula. ex quibus monemur etiam post euangelicam disciplinam inter cibos dulcissimos triumphorum apparere nobis interdum mare et praeterita discrimina poni ante oculos, quamquam multae differentiae sit transire mare et mare procul aspicere. uerbum \'iam - suph\' apud Hebraeos ex mari brum et Scyrpus vocatur. Unde possumus suspicari, quod venerint ad paludem quamdam et lacum, qui et carecto et juncis plenus fuerit. Quod autem omnes congregationes aquarum Scriptura sancta mare vocet, nulla dubitatio est. Haec Mansio in Exodo non habetur: sed scriptum est pro ea, quod de mari Rubro venerint ad desertum Sin, quod est inter Elim et Sinai, quinta decima die mensis secundi egressionis eorum ex Aegypto , id
Abbreviated transcription (Latin):
rus ñ sim. Ita enĩ &e ille longo inter¬
uallo separatus ẽ ut huc non possit
currere & ego arreptȩ solitudinis ter¬
minis arceor. ut cȩꝑit mͥ iam ñ licere
qͦd nolui. Obħ & ego obsecro & ut tu
petas plurimũ quero. ut tͥ beati retͥri¬
cii augustidunensis ep̃i comm̃tarios
ad describendum largiatur. inquib
canticũ canticoꝵ sublimi ore disseru.¬
it. Scripsit &e mͥ quidã de patria supͣ
dicti frĩs rusini paulus senex tertulli.¬
ani suũ codicem apud eum eẽ quem
uehem̃ter reposcit. Q ex hoc queso ut

Expanded text:
rus non sim. ita enim et ille longo a me interrus non sim. ita enim et ille longo a me interuallo separatus est, ut huc non possit currere, et ego arreptae solitudinis terminis arceor, ut coeperit mihi iam non licere, quod nolui. ob hoc et ego obsecro et, ut tu petas, plurimum quaeso, ut tibi beati Reticii Augustodunensis episcopi commentarios ad describendum largiatur, in quibus Canticum Canticorum sublimi ore disseruit. scripsit mihi et quidam de patria supra dicti fratris Rufini Paulus senex Tertulliani suum codicem apud eum esse, quem uehementer repoposcit. et ex hoc quaeso, ut
Abbreviated transcription (Latin):
eb ac noctib oꝑior cũ tremore reddere
nouissimũ quadrantẽ. S tam̃ qura
forsitan & mͥ in sepulchro scełum ia¬
martinianũ frẽm uincto salutamus
obsequio quẽ ego uidere desidans
catena languoris innector. ltẽ epła
N eamͥ parte heremi cõmoranti quȩ
uixta sẏriam saracenis ungit᷑. tuȩ
dilectionis scͥpta ꝑlatas̃. Quib ꝑlectiꝰ
ita reaccensus ẽ animꝰ ierosolimã pro¬
ficisci. ut pene nocuerit ꝓposito qͦd
ꝓfuerit caritati. Nunc gͥ quomͦ ua
pendio exposcens. ne nascentes amici¬
cias quȩ xp̃i glutino coheserunt aut
temꝑis aut locoꝵ magnitudo di¬
uellat qͥn potius federemꝰ eas reciꝓ¬
cis epłis. Ille int̾ nos currant illȩ se ob.¬
uent. illȩ nob̃cũ loqͣntur. Non multũ
ꝑditura erit caritas si tali sermone
fabuletur. Rufinus autẽ fr̃ ut scri¬
bis nec dũ uenit. & siuen̾it ñ multũ
ꝓderit desidio meo cũ eum iam uisu¬

Expanded text:
ebus ac noctibus opperior cum tremore reddere ebus ac noctibus opperior cum tremore reddere nouissimum quadrantem. sed tamen quiforsitan et mihi in sepulchro scelerum iaMartinianum fratrem iuncto salutamus obsequio, quem ego uidere desiderans catena languoris innector. V. AD In ea mihi parte heremi commoranti, quae iuxta Syriam Sarracenis iungitur, tuae dilectionis scripta sunt perlata, quibus lectis ita reaccensus est animus Hierosolymam proficiscendi, ut paene nocuerit proposito, quod profuerit caritati. nunc igitur, quompendio exposcens, ne nascentes amicitias, quae Christi glutino cohaeserunt, aut temporis aut locorum magnitudo diuellat. quin potius foederemus eas reciprocis epistulis; illae inter nos currant, illae se obuient, illae nobiscum loquantur. non multum perditura erit caritas, si tali secum sermone fabuletur. Rufinus autem frater, ut scribis, necdum uenit et, si uenerit, non multum proderit desiderio meo, cum eum iam uisu
Abbreviated transcription (Latin):
ñamat. Pret̾mitto alias innumerabi¬
sti. pauisti. uestisti. uisitasti. heliodori
frĩs ate adiuta necessitas multoꝵ etiam
potest ora laxare. Quib gratiis quo illes
p̃como ꝑegrinationis incõmoda ate fo¬
ta referebat ita ut ego ille ardentissi.¬
mꝰ quẽ intollerabilis languor afficie¬
bat. pennatis ut aiunt pedib carta
caritatis &e uoto te salutaĩum & etiã
complexus sim. Gratulor itaq tibi &
nascentem amiciciã ut dñs fedare di¬
gnetur p̃cor. & quia fr̃ rufinꝰ qui cũ sc̃a
nexus ẽ: queso ut epłam meã huic tuȩ
epłȩ copulatam ei reddere ñ graueris.
Noli nos eius estimare uirtutib. In illo
conspicies exp̃ssa scĩtatis insignia. Ꝙe¬
gocinis & uilissima parsluti etiam fa-¬
uilla dum uertor. satis habeo si splen¬
dorem moꝵ eius inibecillitas ocłoꝵ
meoꝵ ferre sustineat. Ille mͦ lauit mun.¬
dus est & tanquã dealbatus . iix. Ego
cunctis peccatoꝵ sordib inquinatꝰ di¬

Expanded text:
non amat. praetermitto innumerabinon amat. praetermitto innumerabisti, pauisti, uestisti, uisitasti: Heliodori fratris a te adiuta necessitas mutorum etiam potest ora laxare. quibus gratiis, quo ille praeconio peregrinationis incommoda a te fota referebat, ut ego ille tardissimus, quoniam intolerabilis languor, pinnatis, ut aiunt, pedibus charta caritatis et uoto te salutauerim et iam conplexus sim! gratulor itaque tibi et, nascentem amicitiam ut dominus foederare dignetur, precor. Et quia frater Rufinus, qui cum sancta nexus est, quaeso ut epistulam meam huic tuae epistulae copulatam ei reddere non graueris. noli nos ex eius aestimare uirtutibus. in illo conspicies expressa sanctitatis insignia; ego cinis et uilissimi pars luti et iam fauilla, dum uegetor, satis habeo, si splendorem morum eius inbecillitas oculorum meorum ferre sustineat. ille modo lauit, mundus est et tamquam nix dealbatus; ego cunctis peccatorum sordibus inquinatus di
Abbreviated transcription (Latin):
stissime scribatur. Littera occidit sp̃c au
tem uuiuficat: Relege om̃s & ueteres
& noui testam̃tilibͦs & tantã annorũ
repꝑies dissonantiã & numerũ inter
uidã. & isrł id ẽ int̾ regnũ utrũ confu¬
sum. ut huiꝰtemodi herere questionib
ñ tam studiosi qua odiosi hoĩes uide¬
antur. Munuscula tam̃ libenter a te¬
missa suscepi. & impendio p̾cor. ut in
amore quos nos appetere cȩpisti. ad fine
usq ꝑdures. Non enĩ cepisse s ꝑman¬
sisse uuirtutis ẽ. Nr̃a uicisim ꝑdesic̾iũ
missa suscipe. Explicit epistola adui
rentinũ de ortu amiciciȩ.
uantus beatitudinis tuȩ rumor
diũsa ppłoꝵ ora compleu̾it. hi¬
nc poteris estimare qͦd ego te
ũte incipio amare quã nosse. Ut enĩ
apłs ait. quoꝵdã hominũ peccata ma¬
nifesta s̃ p̃cedentia ad iudiciũ: ita ẽ con¬
trario tuȩ dilectionis fama disꝑgitur
ut ñ tantum laudandussit ille qui te
amat. quã scelus putetur facere ille qͥ

Expanded text:
stissime scribatur: Littera occidit, spiritus stissime scribatur: Littera occidit, spiritus autem vivificat? Relege omnes et veteris et novi Testamenti libros, et tantam annorum reperies dissonantiam, et numerum inter Judam et Israel, id est, inter regnum utrumque confusum, ut hujuscemodi haerere quaestionibus, non tam studiosi, quam otiosi hominis esse videatur. Munuscula a te missa libenter suscepi, et impendio precor, ut in amore quo nos appetere coepisti, ad finem usque perdures. Non enim coepisse, sed permansisse virtutis est. Nostra vicissim per Desiderium missa suscipe. EPISTOLA LXXIBENTINUM DE ORTU AMICITIAE. Quantus beatitudinis tuae rumor diuersa populorum ora conpleuerit, hinc poteris aestimare, quod ego te ante incipio amare, quam nosse. ut enim apostolus ait: quorundam hominum peccata manifesta sunt praecedentia ad iudicium, ita e contrario tuae dilectionis fama dispergitur, ut non tantum laudandus sit ille, qui te amat, quam scelus putetur facere ille, qui
Abbreviated transcription (Latin):
fabuła. uxta ꝓpͥetatẽ ysaiȩ quã inter
decẽ uisiones nuꝑ int̾pretatus sum. qͦd
mortuo achar philistea letata sit. &
scriptura pꝰea cominetur & dicat. Nele.¬
teris philistea omĩs tu. qm̃ cõminuta¬
ẽ uirga ꝑcussoris tui. Deradice enĩ co¬
lubri egredietur regulus & sem̃ eius
absorbens uolucrẽ. ħ ẽ de achar consti¬
tuetur rex erechias. Ex quo intelligi
uoluit non statim pꝰt patris mortẽ
filium imꝑio subrogatũ. s uł seditio¬
nib ppłi uł quibd̾a int̾nis. aut certe
p̃mentib malis &e hinc inde consur¬
gentib bellis regnum eius fuisse di.¬
latum. In reb obscuris diu̾sas poni¬
mus opiniones ut ñ tam scribere qͣm
loqui tibi coram uidear. Cȩterum a płs
int̾minabiles genealogias &e iudastas
fabulas ꝓbibens de istius mͦi mͥ uidet᷑
int̃dicere questionib. Quid enĩ ꝓdest
herere inlittera. & ra scriptoris errorẽ
uł annorũ seriẽ calummari ẽ manife¬

Expanded text:
fabulam iuxta prophetiam Isaiae, quam inter fabulam iuxta prophetiam Isaiae, quam inter decem uisiones nuper interpretatus sum, quod mortuo Achaz Philistaea laetata sit et scriptura postea conmineturacdicat:nelaeteris,Philistaea omnis tu, qenim colubri eg.redietur regulus et semen eius absorbens uolucrem, hoc est: de Achaz constituitur rex Ezechias. ex quo intellegi uoluit, non statim post patris mortem filium imperio subrogatum, sed uel seditionibus populi uel quibusdam interregnis aut certe prementibus malis et hinc inde consurgentibus bellis regnum eius fuisse dilatum. In rebus obscuris diuersas ponimus opiniones, ut loqui tibi coram videamur. Caeterum Apostolus interminabiles genealogias et Judaicas fabulas prohibens, de istiusmodi mihi videtur interdicere quaestionibus. Quid enim prodest haerere in littera, et vel scriptoris errorem, vel annorum seriem calumniari, cum manife
Abbreviated transcription (Latin):
tur: mortuo autẽ patre. pꝰ filius reg¬
nau̾it annis quadraginta quos sine
parente regnauit: atq̃ ita & mitiũ
regni salomonis. & tempꝰ quo solus
ipse regnauit ad historiam demonst᷑¬
tum nec tam̃ om̃s annos uite illius
quinquaginta tantũ &e duoꝵ annoꝵ
circulis contineri. Sin autẽ dubitas
qd regnantib filiis patͥb ꝙ uiuentibꝰ¬
b. ñ filiis tempꝰ regni eoꝵ s paren.¬
tib imputetur. lege ipsum regnoꝵ
uolum̃. & inuenies qͦd orias rex iuda
pꝰquã lepra ꝑcussus ẽ habitauit in
domo seꝑata & filiꝰ eius ioatham im¬
ꝑium rexerit. iudicau̾itq ppłm t̾rȩ
usq addiem mortis patris sui. & ta¬
men pꝰ mortẽ illius cũ uiginti & qͥn¬
q ẽẽt annoꝵ sedecim annis regnas¬
se dicatur quos solus ipse regnau̾it.
Qđ de salomone intelligimus & de
achar similit̾ intelligendũ c̃. qui io.¬
nathȩ filius erechiȩ pat̾ fuit. Audiui
quendã hebreũ huiuscemodi narrare

Expanded text:
tur, mortuo autem patre post filius regtur, mortuo autem patre post filius regnauerit annis quadraginta, quos sine parente regnauit, atque ita et initium regni Salomonis et tempus, quo solus ipse regnauit, ab historia demonstratum nec tamen omnes annos uitae illius quinquaginta tantum et duorum annorum circulis contineri. sin autem dubitas, quod regnantibus filiis patribusque uiuentibus non filiis tempus regni eorum, sed parentibus inputetur, lege ipsum Regnorum uolumen et inuenies, quod Ozias, rex Iuda, postquam lepra percussus est, habitarit in domo separata et filius eiu» Ioatham imperium rexerit iudicaueritque populum terrae usque ad diem mortis patris sui et tamen post mortem illius, cum uiginti et quinque esset annorum, sedecim annis regnasse dicatur, quot solus ipse regnauerit. quod de Salomone intelleximus, et de Achaz similiter intellegendum est, qui Ioathae filius, Ezechiae pater fuerit. audiui quendam Hebraeum huiusce modi narrare
Abbreviated transcription (Latin):
temptũ in dñm ĩmolãs diis damasci
iictimas ꝑcussorib suis & inomĩb
urbib uida extruxit aras ad creman¬
dum thꝰ atq adiracundiã ꝓuocauit
dñm dm̃ patrũ suoꝵ: in tantũ ut
direptis uasis dĩ atq confractis clau¬
serit ianuas templi dĩ. & fecerit sibi
altaria inuniũsis angulis ierłm ã¬
bulaũitq in uiis regum isrł & statu¬
as fudit baalim & adoleu̾it incensũ
in ualle filioꝵ ennon. & lustrau̾̃it fili¬
os suos inigne iuxta ritum gentiũ quas
interfecit dñs maduentum filioꝵ isrł̃.
Ex quo ꝑspicuũ ẽ homines aparua ȩta¬
te libidini deditos. ĩmatura eoꝵ sobo¬
le demonstrari qͦd etiam eo temꝑe pec¬
care ceꝑint. quo natura ñ patitur. Ad
summã illud dici potest qđ in regno
cdauid salomon c̃ duodecim eẽt annoꝵ
soliũ patris obtinuerit. & postea qui¬
a scriptura reliqͥt. incertũ.
uixerit daiuid regnante iam filio aliqͦt
annos qui sibi &e ñ salomoni imputen¬

Expanded text:
emptum in dominum, immolauerit diis Damasci uictimas, percussoribus suis, et in omnibus urbibus Iuda extruxerit aras ad cremandum thus atque ad iracundiam prouocauerit dominum deum patrum suorum in tantum, ut direptis uasis domus dei atque confractis clauserit ianuas templi dei et fecerit sibi altaria in uniuersis angulis Hierusalem ambulaueritque in uiis regum Israhel et statuas fuderit Baalim et adoleuerit incensum in ualle filiorum Ennom et lustrauerit filios suos in igne iuxta ritum gentium, quas interfecit dominus in aduentu filiorum Israhel. ex quo perspicuum est homines. a parua aetate libidini deditos inmatura eorum sobole demonstrari, quod etiam eo tempore peccare coeperint, quo natura non patitur. Ad summam illud dici potest, quod in regno Dauid Salomon, cum duodecim esset annorum, solium patris obtinuerit et postea — quia scriptura reliquit incertum — uixerit Dauid regnante iam filio aliquot annis, qui sibi et non Salomoni inputen
Abbreviated transcription (Latin):
it. Quid plura: Dispensatione di fa¬
ctũ. ẽ. ut quȩ contra naturã simplici¬
tate paruuili incontemptu dĩ abute.¬
batur: a naturȩ dño ꝓderetur detecto
qđ non manifestetur. Si mulq consi¬
cdemus qͦd occulte scͥptura & salomo¬
nem ce achar uoluptatis & impietatis
accuset. Uterq enĩ c̃ eẽt destirpe dd.
recessit adño. Q alter in tantũ secutꝰ
trecentas concubinas & adolescentu.¬
las. & scorta passiuia quoꝵ ñ erat nu¬
merꝰ: necglectoq deo patrũ extruxe¬
rit ẏdola gentiũ plurimarũ & fue¬
rit ñ ut prius idida idẽ amabilis¬

Expanded text:
it. quid plura? dispensatione dei fait. quid plura? dispensatione dei factum est, ut, quae contra naturam simplicitate paruuli in contemptum dei abutebatur, a naturae domino proderetur inpleto od non manifestetur. Simulque consideremus, quod occulte scriptura et Salomonem et Achaz uoluptatis et inpietatis accuset. uterque enim, cum esset de stirpe Dauid, recessit a domino. et alter in tantum secutusxores et trecentas concubinas et adulescentulas et scorta passiua, quorum non erat numerus, neglectoque deo patrum extruxerit idola gentium plurimarum et fuerit n
Abbreviated transcription (Latin):
ret: multa & alia dicuntur inscͥptu.¬
ris quȩ uident᷑ incredibilia & tam̃
ueras. Neq enĩ ualet natura contra
naturȩ dnm. aut potest uas figulo di¬
cere: quare me ita fecisti: Aut non ei
nr̃a etate duplex lidde natus ẽ homo
duoꝵ capitum. quatuor manuũ uno
uentre & duob pedib. om̃s homines
ita nasci necesse ẽ: Legamꝰ ueteres histo
portentuosas soboles tam inhominib
quã in arm̃tis ac pecudib expiatas. Au¬
diui. dño teste ñ mentior. Quȩdam
muliercula cũ expositum nutriret in¬
fantẽ. & stillaret cibos. & nutricis ofsi¬
cio fungeretur. cubaretq cũ ea paruu¬
lus qui usq addecimũ iam ꝑuen̾at
annũ: accidit ut plusqͣm pudicicia
patitur se mero ingurgitau̾it. accensa¬
q libidine obscenis motib ad coitum
duxit infantẽ. Prima ebrietas alt̾ius
noctis. & cȩterarũ deinceps fecit con¬
suetudinẽ. Hec dũ duo m̃ses fuerant
euoluti. & ecce feminȩ uterus intimu¬

Expanded text:
filium? multa et alia dicuntur in scriptufilium? multa et alia dicuntur in scripturis, quae uidentur incredibilia et tamen uera sunt. neque enim ualet natura contra naturae dominum - aut potest uas figulo dicere: quare me ita fecisti aut ita ? ra aetate duplex Lyddae natus est homo, duorum capitum, quattuor manuum, uno uentre et duobus pedibus, omnes homines ita nasci necesse est? legamus ueteres historportentuosas soboles tam in hominibus quam in armentis ac pecudibus expiatas. audiui—domino teste non mentior —: quaedam muliercula cum expositum nutriret infantem et stillaret cibos ac nutricis officio fungeretur cubaretque cum ea paruulus, qui usque ad decimum peruenit annum, accidit, ut plus, quam pudicitia patitur, se mero ingurgitaret accensaque libidine obscenis motibus coitum doceret infantem. prima ebrietas alterius noctis et ceterarum deinceps fecit consuetudinem. necdum duo menses fuerant euoluti, et ecce feminae uterus intumu
Abbreviated transcription (Latin):
lomon ce achar undecĩ annoꝵ filios ge¬
nuisse dicant᷑. Si enĩ duodecimo anno
roboam cũ quadragesimũ annũ age
ret ȩtatis patri successit in regnũ: ꝑ¬
spicuũ ẽ undecim annoꝵ fuisse salomon
siue decem. qr decem m̃ses aconceptu
usq ad partũ fibi mat̾ uendicat. Rur.¬
sum achar filius ioatham c̃.xx. eẽt
sedecim annis. Quomortuo. erechias c̃
uicesimũ & quintũ annũ etatis ageret
patrisuccessit in regnũ. Ex quo intelli.
gitur achar quoq undecimo siue duo¬
decimo anno erechiã filiũ procreasse.
ce siquide in historiis alit̾ haberent.
lxx. interpretes. aliter hebraica ueri¬
tas: confugere poteramꝰ ad solita p̾si.¬
dia &e arcem lingue tenere uernaculȩ.
Nc uͦ cum & ipsum autenticũ & cȩteri
interp̃tes pari auctoritate consentia¬
nt: non inscriptura s insensu ẽ diffi¬
cultas. Quis enĩ crederet mortaliũ
ut undecĩ annoꝵ puer filiũ genera¬

Expanded text:
lomon et Achaz undecim annorum filios gelomon et Achaz undecim annorum filios genuisse dicantur. si enim duodecimo anno Roboam, cum quadragesimum eret aetatis, patri successit in regnum, perspicuum est undecim annorum fuisse Salomonem siue decem, quia decem menses a conceptu usque ad partum sibi mater uindicat. rursum Achaz, filius Ioatham, cum uigintisedecim; quo mortuo Ezechias, cum uicesimum et quintum annum ageret aetatis, patri successit igitur, Achaz quoque undecimo sive decimo anno, Ezechiam filium procreasse. 2. Et si quidem in historiis aliter haberent Septuaginta interpretes, aliter Hebraica Veritas, confugere poteramus ad solita praesidia: et arcem linguae tenere vernaculae: nunc vero et ipsum authenticum, et caeteri interpretes pari auctoritate consentiant, non in Scriptura, sed in sensu est difficultas. Quis enim crederet mortalium, ut undecim annorum puer genera
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ eode lepore dictamꝰ quo scribimus.
quia in alt̾o stilũ uertimꝰ sepe. iterũ q̃
digna legi sint scripturi. in altero quic¬
quid in buecã uenerit celeri sermone cõ¬
uoluimꝰ. Caninũ libent̾ uidi qui tͥ nar.¬
rare poterit. quã difficile & ꝑiculosum
manus dext̾ȩ usq inp̃sentem diem quo
ista dictaui uulnꝰ sustinuerĩ. Explicit.
mon  nauclerus ꝑquẽ di
cis m tuȩ scĩtatis litteras
ꝯcc̃ transmissas: unã michi
tantũ. & breuẽ epłam bĩ papȩ amabi¬
lis reddidit. solita munuscula continen.¬
tem. Satisq miror quid causȩ fuerit.
ut cum inbenedictionib. & tuis & illiꝰ
ꝑferendis fidelis extiterit in retinenda
epła negligens approbetur. Neq enĩ te
falli arbitror ciscipłm u̾itatis: nisi for¬
te greco homini latinus sermo int̾ car.¬
tulas oberrauit. Itaq ad scd̾am rescri.
cdius diaconus reddidit. in qͣ int̾ cȩt̾a
ddep̃caris. ut exponã tͥ causas quare sa.¬

Expanded text:
enim eodem lepore dictamus, quo scribimus, enim eodem lepore dictamus, quo scribimus, quia in altero saepe stilum uertimus, iterum quae digna, legi sint, scripturi, in altero, quidquid in buccam uenerit, celeri sermone conuoluimus. Caninum libenter uidi, qui tibi narrare poterit, quam difficile et periculosum manus dexterae usque in praesentem diem, quo ista dictaui, uulnus sustinuerim. LXXV.on nauclerus, per quem mihi dicis tuae sanctitatis litteras esse transmissas, unam tantum et breuem epistulam beati papae Amabilis reddidit solita munuscula continentem. satisque miror, quid causae fuerit, ut, cum in benedictionibus et tuis et illius perferendis fidelis extiterit, in reddenda epistula neglegens adprobetur. neque enim te falli arbitror, discipulum ueritatis, nisi forte Graeco homini Latinus sermo inter chartulas oberravit. itaque ad secundam rescribo Heraclius diaconus reddidit, in qua inter cetera deprecaris, ut exponam tibi causas, quare Sa
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ nolebat eccłis filiũ in gr̃a uiuere.
nec ꝑbaptismũ libari. libent̃ habet
diuidi puerũ ut ñ possideat. s ut inter¬
ficiat. Eccłia quẽ scit suũ eẽ libenter
concedit emulȩ dum uiuat saltem̃
apud adũsariam: ne int̾ legem dini¬
sus & grãm saluatoris mucrone feriat᷑.
Cȩterũ optime nouit prudentia tua
non easde regulas ẽẽ intropologiȩ um.¬
bris que & in historiȩ u̾uitate. Quod si¬
cubi pedem offendimꝰ. &t sapienti lecto¬
ri friuolũ uideatur eẽ qͦd scripsimꝰ. cul¬
pã in auctorẽ. referat. Nos eñ & hec ip.¬
sa inlectulo discumbentes. longaq egro¬
tatione confecti. uix notario celeriter
scribenda dictauimꝰ. ñ ut impleremuᷤ
materiã s ne tͥ inpͥncipio amiciciarũ
aliquid imꝑanti uidemur negare. O¬
ra nob̾ adũo sospitatẽ. ut post duo¬
decim m̃ses quib iugi languore cõ¬
fectus sum. possum aliquid dignum
ur̃ȩ scribere uoluntati: & ignosce si sca¬
tens oratio solito cursu ñ furat. Hon

Expanded text:
quae nolebat ecclesiae filium in gratia uiuere nec per baptismum liberari, libenter habet diuidi puerum, non ut possideat, sed ut interficiat; ecclesia, quem scit suum esse, libenter concedit aemulae, dum uiuat saltem apud aduersariam, ne inter legem diuisus et gratiam saluatoris mucrone feriatur.ceterum optime nouit prudentia tua non easdem regulas esse in tropologiae umbris et quae in historiae ueritate. quod sicubi pedem offendimus et sapienti lectori friuolum uideatur esse, quod scripsimus, culpam auctoris referat. nos enim et haec ipsa in lectulo decumbentes longaque aegrotatione confecti uix notario celeriter scribenda dictauimus, non ut inpleremus materiam, sed ne tibi in principio amicitiarum aliquid imperanti uideremur negare. ora nobis a domino sospitatem, ut post duodecim menses, quibus iugi labore confectus sum, possim aliquid dignum uestrae scribere uoluntati; et ignosce, si scatens oratio solito cursu non fluat. non
Abbreviated transcription (Latin):
folia ⁊ inet̾̃nam memoriam uirẽs siccitas ẽ¬
secͣtur. Necdum templum &e editui. nec dũ
sac̃ dotes ⁊ leuitt optulere satͥficia ⁊ partes
eorum misticꝰ sermo descb̾it. Hitła rufa in
holocausto c̃cremat᷑. ⁊ cinis eiꝰ piacłaris asꝑ¬
sio ẽ. quorum oĩum fig̾e ꝓpͥos librosflagi
tant ⁊ meliꝰ reor tac̃e quam paucadice.¬

Expanded text:
folia et in aeternam memoriam uirens siccitas conseruatur; necdum templum et iam aeditui, necdum sacerdotes et leuitae obtulere sacrificia et partes eorum mysticus sermo describit; uitula rufa in holocausto concrematur et cinis eius\' piacularis aspersio est. quorutant, et melius reor tacere, quam pauca dice
Abbreviated transcription (Latin):
porib accidit. Beatus antonius cũ ã
simus captus ocłis int̾ cȩteras sermocina.¬
ciones quas de scripturis scis habeba.¬
nt. cum eius admiraretur ingeniũ.
&e acum̃ animi collaudaret: sciscitans
ait. Num tristis es qd ocłis carnis ca.¬
reas: Cum ille pudore reticeret scdo
t̃cioq int̾rogans tandem elicuit ut me¬
rorẽ animi simplicit᷑ fateretur. Cui an¬
tonus. Miror ait prudentẽ uirum
euis rei dolere damno. quã formice &
muscȩ & culices habeant. & ñletari il.
ruerunt. Ex quo ꝑuides qđ multo.
melius sit sp̃u uidere quã carne &e illoᷤ
ocłos possidere in quo festuca peccati
non possit incidere. Nos licet hoc anno ñ

Expanded text:
poribus accidit. beatus Antonius, cum a poribus accidit. beatus Antonius, cum a simus, captus oculis, inter ceteras sermocinationes, quas de scripturis sanctis habebant, cum eius admiraretur . ingenium et acumen animi conlaudaret, sciscitans ait: \'num tristis es, quod oculis carnis careas?\' cum ille pudore reticeret, secundo tertioque interrogans tandem elicuit, ut maerorem animi simpliciter fateretur. cui Antonius: \'miror,\' ait, \'prudentem uirum eius rei dolere damno, quam formicae et muscae et culices habeant, et non laetari illili meruerunt\'. ex quo peruides, quod multo melius sit spiritu uidere quam carne et illos oculos possidere, in quos festuca peccati non possit incidere. ad nos licet hoc anno n
Abbreviated transcription (Latin):
pauloq sublimiꝰ: Neronianũ gladiũ
cruentarunt. & ut de hominib tace¬
am: dĩ filius sustinuit ignominĩa
crucis. Ꝙ tu beatos putas qui felici¬
tate istius scłi & deliciis ꝑfruunt᷑: mag¬
na ira ẽ quando peccantib ñ rrascitur
ds̃. Unde & inerechiel adierłm. Iam in.
quit ñ irascar tibi. relus m̃s recessit
ate. Quẽ enĩ diligit dñs corripit. & ca¬
stigat omnẽ filium quẽ recipit. None.¬
rudit pat᷑ nisi quẽ amat. non corrig̃
magister discipłm nisi eum quẽ ar¬
dentioris cerit ingenii. Medicus si
cessaũit curare: desꝑat. Quod si res.¬
pondis. quomͦ lazarus receꝑit mala
futura mͥ gła reseruet᷑. Non enĩ uin¬
dicabit dñs bis in id ipsum. Iob uir
sẽs &e ĩmaculatus & iustus ingenera.¬
tione sua cur tanta ꝑpessus sit ipsius
uolumine continetur. Q ne ueteres
replicando hẏstorias longũ faciam
&e excedam mensurã epłe. breuẽ tibi
fabulam referam. ꝗͣ in fantiȩ meȩ tẽ¬

Expanded text:
Pauloque sublimius? Neronianum gladium Pauloque sublimius? Neronianum gladium cruentarunt. et — ut de hominibus taceam — dei filius sustinuit ignominiam crucis: et tu beatos putas, qui felicitate istius saeculi et deliciis perfruuntur? magna ira est, quando peccantibus non irascitur deus. unde et in Ezechiel ad Hierscar tibi, zelus meus recessit a te . Quem enim diligit Dominus, corripit ; Et, castigat omnem filium quem recipit . Non erudit pater, nisi quem amat. Non corripit magister discipulum, nisi eum quem ardentioris cernit ingenii. Medicus si cessaverit curare, desperat. Quod si responderis, quomodo Lazarus receperit mala futura mihi gloria reseruetur; non enim uindicabit dominus bis in id ipsum. Iob, uir sanctus et inmaculatus et iustus in generatione sua, cur tanta perpessus sit, ipsius uolumine continetur. Et ne ueteres replicando historias longum faciam et excedam mensuram epistulae, breuem tibi fabellam referam, quae infantiae meae tem
Abbreviated transcription (Latin):
&e nichilominus flagellũ non appropin¬
quare tab̾naculo eoꝵ nec eos cum ho¬
minib uerberari. & iccͥco suꝑbire contͦ
dm̃. & transire usq ad celum os eoꝵ:
cum econtrario scõs uiros sciamus e¬
grotationib miseriis &e egestate tor.¬
queri. qui forsitan dicunt gͦ frustra sci¬
ficaui anim̃a meã & laui int̃ in nocẽ.¬
tes manus meas. statimq se reprehen¬
denies auint: Si narrauero sic. ecce na¬
tionẽ filioꝵ tuoꝵ reꝓbaui. Si cecitatis
causam putas eẽ peccatũ & id di infer¬
re iram quod crebro medici remedian.¬
tur: insimulabis ysaac qui in tantũ
lucis istius exꝑs fuit ut etiam cui nollet
deceptus errore benediceret. Referes cͥ¬
men in iacob cuiꝰ caligauerat acies. &
longe post futura ꝓspicerent. & xp̃m
caneret de stirpe regia ẽẽ uenturũ ef¬
fraim & manasse uidere non poterat.
Quid int̾ reges iosia sanctius: Egyp¬
tio mucrone interfectus ẽ. Quid petͦ

Expanded text:
et nihilominus flagellum non adpropinet nihilominus flagellum non adpropinquare tabernaculo eorum nec eos cum hominibus uerberari et idcirco superbire contra deum et transire usque ad caelum os eorum. cum e contrario sanctos uiros sciamus aegrotationibus, miseriis. egestate torqueri, qui forsitan dicunt: ergo frustra s.anctificaui animam meam et laui inter innocentes manus meas statimque se reprehendentes aiunt: si narrauero sic, ecce generationem filiorum tuorum reprobaui. si caecitatis causam putas esse peccatum et id dei inferre iram, quod crebro medici remediantur, insimulabis Isaac, qui in tantum lucis istius expers fuit, ut etiam, cui nollet, deceptus errore benediceret, referes crimen in Iacob, cuius caligauerat acies et,longe post futura prospiceret et Christum caneret de tribu regia esse uenturum, Effraim et Manasse uidere non poterat. quid inter reges Iosia sanctius? Aegyptio mucrone confossus est. quid Petro
Abbreviated transcription (Latin):
heraclius diaconus mͥretu¬
lit qđ cupiditatis nr̃ȩ causa¬
scisam usq uenisses & homo pannonꝰ
ilẽ terrenũ animal ñ timueris adria¬
tici maris sirtes. & egei atq ionii su¬
bire discrimina: & nisi te pius fr̃m re¬
tinusset affectus. uoluntatẽ oꝑe cõ¬
plesses. Habeo itaq grãm. & inaccep¬
tum refero. In amicis enĩ ñ resquerit᷑
s uoluntas quia alterũ & ab inimi¬
cis sepe p̾betur. alterũ solacaritas tri¬
buit: simulq obsecro ne imbecillita.¬
tem corꝑis quã sustines de peccato tͥ
estimes euenisse. Quod quidẽ & apł̃i
suspicantes de eo qui natus erat cecꝰ
ex utero. int̾rogantesq dñm saluato¬
rem. iste peccauit an parentes eius
ut sic nasceretur: audiuit. neq hic ne.¬
q parentes eiꝰ s ut manifestarentur
oꝑa dĩ in illo. Quantos enĩ cernimꝰ
ethincos atq iudeos. hereticos atq
diu̾soꝵ doginatũ homines uoluta¬
ri inceno libidinũ. madere sanguine.
feritate lupos. rapinis miluos uincere.

Expanded text:
Heraclius diaconus mihi retulit, quod cupiditate nostri Cissam usque uenisses et homo Pannonius, id est terrenum animal, non timueris Adriatici maris aestus et Aegei atque Ionii subire discrimina et, nisi te pius fratrum retinuisset affectus, uoluntatem opere conplesses. habeo itaque gratiam et in acceptum refero; in amicis enim non res quaeritur, sed uoluntas, quia alterum ab inimicis saepe praebetur, alterum sola caritas tribuit. simulque obsecro, ne inbecillitaem corporis, quam sustines, de peccato tibi aestimes euenisse quod quidem et apostoli suspicantes de eo, qui natus erat caecus ex utero, interrogantesque dominum saluatorem: iste peccauit an parenteseius, utsicnasceretur, audiunt: neque hic neque parentes eius; sed ut manifestarentur opera dei in ipso. quantos enim cernimus ethnicos, Iudaeos, hereticos et diuersorum dogmatum homines uolutari in caeno libidinum, madere sanguine, feritate lupos, rapinis miluos uincere
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ipsum ⁊ adsaluatorẽ dici uł aꝑatre uł
pe udelicet uideoꝵ qui te reliquerunt.
⁊ negauer᷑. natis̃ tibi filii apłi. ⁊ denatiõi¬
b credentes. quos constitiusti pͥncipes i
uniu̾sa terra. Alemor ero nõminis tui ĩ
om̃i generatione ⁊ generationẽ ꝑpea ppłi

Expanded text:
hhpe videlicet Judaeorum, qui te reliquerunt et negaverunt, nati sunt tibi filii, Apostoli, et de nationibus credentes, quos constituisti principes in universa terra. 22. « Memor ero nominis tui in omni generatione et generatione. P
Abbreviated transcription (Latin):
gradu omniũ testimonio collocaueris. Sin
autẽ patres eccłie intelligimꝰ. abraham y¬
saas & iacob. & reliquos patriarchas. filioᷤ
qui ei in patrũ honore s̃ nati: apłos intel.¬
ligamꝰ. qui missi sunt adño p̾dicare usc
ad extremũ terrȩ. ⁊ baptizare credentes in
nomine trinitatis. S queritur quomodo
eccłia cdegentib patres habere possit abra¬
ham. ysaac & iacob. cum ei supͣdictũ sit
obliuiscere ppłm tuũ ⁊ domũ patris tui.
Legamus eugłm. nolite dicere patr̃e ha¬
bemꝰ abraham. potens ẽ ds delapidibꝰ istis
ħ ẽ de duro corde gentiliũ suscitare filios
abrahȩ & inalio loco. Si filii eẽtis abrahȩ.
oꝑa abrahe faceretis. Q ingenesi ad ipsum
abrahani loquitur ds. In semine tuo inqͥt¬
benedicentur om̃s gentes. Sicut enĩ ille
inppucio ex fide iustificatus ẽ. ita & nos
ustificabim᷑ in eadẽ fide. si habuerimus
fidem & oꝑa patris nr̃i abraham. Potest

Expanded text:
gradu omnium testimonio coulocaris\'. sin gradu omnium testimonio coulocaris\'. sin autem patres ecclesiae intellegimus Abraham, Isaac et Iacob et reliquos patriarchas, filios, qui ei in patrum honore sunt nati, apostolos intellegamus, qui missi sunt a domino praedicare usque ad extremum terrae et baptizare credentes in nomine trinitatis. sed quaeritur, quomodo ecclesia de gentibus patres habere possit Abraham, Isaac et Iacob, cum ei supra dictum sit: obliuiscere populum tuum et domum patris tui. legamus euangelium: nolite dicere: patrem habemus Abraham; potens est deus de lapidibus istis — hoc est: de duro corde gentilium — suscitare filios Abrahae, et in alio loco: si filii essetis Abrahae, opera Abrahae faceretis. et in Genesi ad ipsum Abraham loquitur deus: in semine tuo benedicentur omnes gentes. sicut enim ille in praeputio ex fide iustificatus est, ita et nos iustificabimur in eadem fide, si habuerimus fidem et opera patris nostri Abraham. potest
Abbreviated transcription (Latin):
tiõtꝰ & cõfessioniᷤ sonitus festa celebrantiũ.
Scutulata autẽ quibꝰ sponsosuo regina com.¬
filii. constitues eos pͥncipes suꝑ omnẽ t̾rã.
Inhebraico ꝓ patrib tius ert̃ filii tͥ. pone̾
eos principes inumu̾sa t̾ra. & expatͥs ꝑso¬
na. nequaquã de filia s rursus ad filiam
sermo intelligi potest. & ex sp̃c sc̃i. & ex fili¬
oꝵ chore. Sigͥ adsponsam sermo dirigit᷑.
sponsa autẽ denationibꝰ congregata ẽ cui
supra dr obliuiscere ppłm tuũ & domũ
patris tui. debemꝰ sponsȩ patres nosse ut
consequent᷑ nou̾imus & filios. A patrib
tuis de quibꝰ in ieremia locuta ẽ. quã fal.
ieis qui pluat. ꝓ platone ꝓ çȩteris di.¬
uersoꝵ dogmatum &e erroꝵ magistris.
nati sunt tibi filii quos constituisti princi.¬
pes tuos. & fecisti in ppłis p̃ceptores. Uel
certe talit᷑. Oeccłia. filii tui quos geniusti
t uertentur in patres tuos. cum de disci.¬
pulis eos feceris magistros. ⁊ in sacerdotali

Expanded text:
tionis et confessionis, sonitus festa celebrantium » . Scutulata autem quibus sponso suo regina comomnem terram. in Hebraico: pro patribus tuis erunt filii tibi; pones eos principes in uniuersa terra. et ex patris persona nequaquam de filia, sed rursus ad filiam sermo intellegi potest et ex spiritus sancti et ex filiorum Core. si ergo ad sponsam sermo dirigitur, sponsa autem de nationibus congregata est, cui supra dicitur: obliuiscere populum tuum et domum patris tui, debemus sponsae patres nosse, ut consequenter nouerimus et filios. \'pro patribus tuis, de quibus in Hieremia locuta es: quam falsaon est in eis, qui pluat, pro Platone, pro ceteris diuersorum dogmatum et errorum magistris nati sunt tibi filii, quos constituisti principes tuos et fecisti in populis praecep- tores\'. uel certe aliter: \'o ecclesia, filii tui, quos genuisti tibi, uertentur in patres tnos, cum de discipulis eos feceris magistros et in sacerdotali
Abbreviated transcription (Latin):
est. ut deo filium faceret martẏrẽ⁊ frm̃
coronis comparticipẽ. Deniq obsequiũ
suũ melius morte ꝓbans. suasionẽ ma¬
tris sermonis impleuit. & lucẽ istam
moriendo contempnens consors marty.¬
rum factus ẽ. ut illa germanita ȩterno
collegio firmaretur. Ecce qͥd prestitit a¬
nimus mat̾ subiectus. Deuotus filiꝰ obe¬
diendo ꝓmotus ẽ. qui nolens maternã
aliquatinꝰ ledere pietatẽ. ꝑpetuã uitã
passione suscepit. qui dñm confitendo
mereretur c̃ fr̃ĩb a dño coram angłis co¬

Expanded text:
est, ut Deo filium faceret martyrem, et fratrum est, ut Deo filium faceret martyrem, et fratrum coronis comparticipem. Denique obsequium suum melius, morte probans, suasionem sermonis matris implevit: et lucem istam moriendo contemnens, consors martyrum factus est, ut illa germanitas aeterno collegio firmaretur. Ecce quid praestitit animus matri subjectus. Devotus filius obediendo promotus est, qui nolens maternam aliquatenus laedere pietatem, perpetuam vitam passione suscepit: qui Dominum confitendo, meretur cum fratribus a Domino coram angelis co
Abbreviated transcription (Latin):
monẽ. aut illis pulsari manib quas amor
quã adñs ꝓmisit ingratis. Meretur enĩ ce¬
citatis sus subire suppliciũ qui parentũ
uultus uel toruo uisu despexerit ⁊ elatis
ocłis leserit pietatẽ. Si quicqͣm sapitis
filii eo aĩo uidete uenerabiles facies. quo
uos ipsȩ conspiciunt. & eoꝵ labris dulcibꝰ
oscuilis in herete. quia eoꝵ oscła adhuc ha¬
betes inmẽbris. Senib seriuire ꝑ facile ẽ
quos nemo potat. nemo nutͥt suco corꝑi
sui. foueatur itaq parentũ senectus.
&e factis eoꝵ incissitudo reddatur. habet
enĩ qͣndam senectus infantiã. Uideant
liberi ur̃i quid faciant uicẽ uob̾ similẽ
reddituri. Imitamini filiũ machabeũ.
qui mat᷑ mortẽ suadenti seruuit ⁊ du.¬
tũ imꝑiũ gratant᷑ aggressus ẽ ne offen¬
deret genitricẽ. Maluit frm̃ sociati fu¬
nerib. qm uoluntati mats obsistere.I.¬
ta enĩmatris suadentis uoluntas ꝑfecta

Expanded text:
monem, aut illis pulsari manibus, quas amomonem, aut illis pulsari manibus, quas amoquam Dominus promisit ingratis. Meretur enim caecitatis suae subire supplicium, qui parentum vultus vel torvo visu despexerit, et elatis oculis laeserit pietatem. Si quidquam sapitis, filii, eo animo videte venerabiles facies, quo vos ipsae conspiciunt, et eorum labris dulcibus osculis inhaerete, quia eorum oscula adhuc habetis in membris. Senibus servire perfacile est, quos nemo potat, nemo nutrit succo corporis sui. Foveatur itaque parentum senectus, et factis eorum vicissitudo reddatur. Habet enim quamdam senectus infantiam. Videant liberi vestri quid faciant, vobis vicem similem reddituri. Imitamini filium Machabaeum, qui matri mortem suadenti servivit, et durum imperium gratanter aggressus est, ne offenderet genitricem . Maluit fratrum sociari funeribus, quam voluntati matris obsistere. Ita enim matris suadentis voluntas perfecta
Abbreviated transcription (Latin):
scõ loqnte dictum ẽ: qi qui maledixerit
patrẽ aut matrẽ morte moriat᷑. M cm̃to gͦ
parentum eẽ qa talis es. quoꝵ manibꝰ cre¬
m̃ta sumpsisti. Fauces tuȩ necdũ lacteũ
saporẽ ꝑdiderunt. quẽ tibi pia mat̃ in¬
fundens. linguã istam pauit potu corꝑis.
Impende debitum patri matͥq seruitiũ.
qui minqͣm tuos uagitus horentes totũ
inte sãbebant osculis corpꝰ. Sit tͥ grata sa¬
lus ipsoꝵ. quib carior ẽ tua uita qͣm ꝓpͥa.
Redde amoris uicẽ colendȩ pietatis. fa¬
eta parentũ tuis cunabulis cõmoda. offi.¬
cũs ꝓpriis exolue. Parentes enĩ adeo debent
hab̾i dulciores. quia ꝑalios reꝑari non pos¬
sunt ⁊ cum ełs lex nature subtrax̾it. nec ꝑa¬
trem sibi alterum inuenire poteris. nec ma¬
trẽ. Mutato conugio uictricꝰ pat̃ ẽ. Nec
nouerca potest nom̃ matris implere. Nul¬
lus qͥ filioꝵ auctorem lucis sue cedat inu¬
bile nefas ẽ ex illo ore ꝓteruũ audire ser¬

Expanded text:
o loquente, dictum est: Quia qui maledixerit o loquente, dictum est: Quia qui maledixerit patri aut matri, morte moriatur . Memento ergo parentum esse quod talis es: quorum manibus crementa sumpsisti. Fauces tuae necdum lacteum perdiderunt saporem, quem tibi pia mater infundens, linguam istam pavit potu corporis. Impende debitum patri matrique servitium: qui numquam tuos vagitus horrentes, totum in te lambebant osculis corpus. Sit tibi grata salus ipsorum, quibus charior est tua vita quam propria. Redde amoris vicem colendae pietatis. Facta parentum tuis cunabulis commoda, officiis propriis exsolve. Parentes enim ideo debent haberi dulciores, quia per alios reparari non possunt: et cum eos lex naturae subtraxerit, nec patrem tibi alterum poteris invenire, nec matrem. Mutato conjugio nec vitricus pater est, nec noverea potest nomen matris implere. Nullus igitur filiorum auctorem lucis suae caedat injubile nefas est, ex illo ore protervum audire ser
Abbreviated transcription (Latin):
ta qͣlicunꝙ exhibe famulatu. qr parentib
nemo potest reddere qđ debetur. Humi¬
litas talib oblata ꝑsonis imiẽdi tp̃s extẽditꝰ
⁊ morte dilata multũ nrãm p̃rogatiuã
uicemq facientib reddens. officia nr̃a dño
uidenti comm̃dat. quiintantũ parentõ¬
nom̃ ciligit. ut se ipsum patrẽ usserit
dici. Inreuerens aut̃ filius quid de dño ip.¬
se mereatur salomonis dicta testantur.
Contumeliis afficiens patrem. ⁊ contemp.¬
nens senectã matͥs confundet᷑⁊ in obpro.¬
btiis erit. filius derelinquens custodire di¬
sciplinã patris. meditabitur sermones
malicie. Maledicenti patrẽ ⁊ matrẽ extin¬
guet᷑ lum pupillȩ ocłoꝵ eius uidebunt te¬
nebras. Audi fili patrẽ qui genuit ie. nec
contempseris. qi senuit mat̾ tua. Pareat
patri lingua quã genuit. ⁊ matrẽ suã
nemo crudeli uerbo ꝑcutiat. Sic te rapi¬
at fili iuuenilis etatis auctoritaᷤ. ut nou̾iᷤ

Expanded text:
ta qualicumque exhibe famulatu, quia parentibus ta qualicumque exhibe famulatu, quia parentibus nemo potest reddere quod debetur. Humilitas talibus oblata personis, vivendi tempus extendit: et morte dilata, multum nostram prorogat vitam, vicemque facientibus reddens, officia nostra, Domino jubente, commendat: qui intantum nomen parentum diligit, ut seipsum Patrem jusserit dici. II. Irreverens autem filius, quid de Domino ipse mereatur, Salomonis dicta testantur: Contumeliis afficiens patrem, et contemnens senectam matris, confundetur, et in opprobriis erit. Filius derelinquens custodire disciplinam patris, meditabitur sermones malitiae. Maledicenti patrem et matrem exstinguetur lumen, et pupillae oculorum ejus videbunt tenebras . Audi, fili, patrem qui te genuit: nec contempseris quia senuit mater tua. Pareat patri lingua, quam genuit, et matrem suam nemo crudeli verbo percutiat. Sic te rapiat, fili, juvenilis aetatis auctoritas, ut noveris
Abbreviated transcription (Latin):
aliems morsib saturetur. Quid ipsa
memorẽ nutrim̃ta. & tẽnere infantiȩ
dulces in uirias quas nutritoris affectuꝰ
de suis paraboł sumit: Quid tibos in
matre confectos. qui femineis manantes
ex mẽbris lacteũ soluunt᷑ insciccũ ⁊ fauces
in ualidas liquido sapore ꝑfundunt co¬
gente natura: Sumunt infantes de ma¬
tre qđ libant ⁊dente ñ nato ħ sibi cur¬
rentib labris eliciunt. qđ non sit mord̾e.
necẽe. Seruiunt materna posteris pec¬
tora. seruiunt ipsis in cunabulis manus.
⁊ terga mẽbris deuota lactantiũ. gratoꝰ
artus accipiunt. Optat mat̾ paruilũ
crescere. optat cito uidere maiorẽ eũq
numeris uiuenũ miscere festinat. nun¬
quã sibi forsitan seruiturũ. Hisq tot tan¬
tisq p̃cedentib factis. parentib. matri.
tota debet alacritate seruiri. Reddat᷑ na¬
tuux debitum. recilatur &e posteris qđ de¬
betur. Exolue fili qđ debes & officina debi¬

Expanded text:
alienis morsibus saturetur. Quid ipsa alienis morsibus saturetur. Quid ipsa memorem nutrimenta, et tenerae infantiae dulces injurias, quas nutritoris affectus de suis parvulis sumit? Quid cibos in matre confectos, qui femineis manantes ex membris, lacteum solvuntur in succum, et fauces invalidas liquido sapore perfundunt. Cogente natura, sumunt infantes de matre quod bibant, et dente non nato, hoc sibi currentibus labris eliciunt, quod non sit necesse mordere. Serviunt materna posteris pectora, serviunt ipsis incunabulis, manus et terga membris devota lactentium gratos artus accipiunt. Optat mater parvulum crescere, optat cito videre majorem, eumque numeris juvenum miscere festinat, numquam sibi forsitan serviturum. His tot tantisque praecedentibus factis, parentibus, matri tota debet alacritate serviri. Reddatur naturae debitum, reddatur et posteris quod debetur. Exsolve, fili, quod debes, et officia debi
Abbreviated transcription (Latin):
cupari. Nemo patrẽ uerbis asꝑis ledat.
ñ fiat amara dulcedo. ħ sit inter parentes
⁊ filios qđ iuibente dño natura continuit.
Affectum sonet quicqͥd linguȩ dixerint
lib̾oꝵ. Int̾ caras coniunctasq ꝑsonas. pi¬
etatis uira seruentur. Hoc filioꝵ ora lo¬
quantur. qđ parentes delectat audire.
Prebeatur patrib amori mixta formido.
qui pͥmi nob̃ sunt causa nascendi. Exhi¬
bete patͥb filii. qđ uos potestaᷤᷤ pat̾ni noĩs
cogit. quȩ adeo ẽ eoꝵ meritis attributa.
ut ipsa de uob̃ exigat. qđ natura iub̾e
ñ potuit. Aatrib quoq impendite
debitam reu̾entiam. quȩ uob̃ uteri li¬
uore seruientes. pondus ur̃i corꝑis tole¬
rant. atq ignotam portantes infantiã.
famulatum quenda exhibent nascituriᷤᷤ.
Illo temꝑe ñ sibi tantũ mater esurit. nec
acceptos sola digerit cibos. Mat̃no iucty
alitur ⁊ ille qui latet eiusq membra alt̾iꝰ
comestione pascuntur. ut homo futurꝰ

Expanded text:
cupari. Nemo patrem asperis verbis laedat, cupari. Nemo patrem asperis verbis laedat, non fiat amara dulcedo. Hoc sit inter parentes et filios, quod jubente Domino, natura continuit. Affectum sonet quidquid linguae dixerint liberorum. Inter charas conjunctasque personas, pietatis jura serventur. Hoc filiorum ora loquantur, quod parentes delectat audire. Praebeatur patribus amori mixta formido, qui primi nobis sunt causa nascendi. Exhibete patribus, filii, quod vos potestas paterni nominis cogit, quae adeo est eorum meritis attributa, ut ipsa de vobis exigat quod natura jubere non potuit. Matribus quoque debitam impendite reverentiam, quae vobis uteri labore servientes, pondus vestri corporis tolerant, atque ignotam portantes infantiam, famulatum quemdam exhibent nascituris. Illo tempore non sibi tantum mater esurit, nec acceptos sola digerit cibos. Materno victu alitur et ille qui latet, ejusque membra alterius comestione pascuntur: ut homo futurus,