comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ideo tacere debet in ecđa uthiloquan¬
tur qui prosint audi entibus
Gratias ago dõ meo quod omnium¬
s uestrum lin gualoquor Qm̃ supe¬
rius linguis loquid onum essedix̃
num lingua loqueretur. et nefor¬
te quasi aemulus per inuidiam hoc
dicer euideretur Ostendit se omniũ
quidem horum loqui lingius. Itqr¬
s non ualde prodest Sed in ecclesia¬
I inquid uoloquinque uerba loqui
perlegem ut alios aedificem quam
decimmilia uerborum inlingua
Vtilius dicit paucis uerbis in aper¬
tione sermonis loqui quod om̃s
intellegant quam prolixam
orationem habere in obscuro
hi exebr eis erant. qui aliquando
syra lingua plerum que ebrȩa
intractatibus aut oblationibus
utebantur ad commendationem
Gloriabantur enim sedic̃ hebrȩ¬
hos proptermeritum abrahȩ.
quodidem apłs pronihilo habuit
dicens. Mihi autem absit glori¬
ari. nisi incruce dñinm ihũ xp̃i¬
Fratres nolite pueri effici sensi¬
bus malitia paruuli estote. ut

Expanded text:
Ideo tacere debet in Ecclesia, ut ii loquanIdeo tacere debet in Ecclesia, ut ii loquantur, qui prosint audientibus. Gratias ago Deo meo, quod omnium vestrum lingua loquor. Quoniam superius linguis loqui donum esse dixinium lingua loqueretur. Et ne forte quasi aemulus per invidiam hoc dicere videretur, ostendit se omnium quidem horum loqui linguis, et quia non valde prodest. Sed in Ecclesia, inquit, volo quinque verba loqui per Legem, ut et alios aedificem, quam decem millia verborum in lingua. Utilius dicit paucis verbis in apertione sermonis loqui, quod omnes intelligant, quam prolixam orationem habere in obscuro. Hi ex Hebraeis erant, qui aliquando syra lingua, plerumque hebraea in tractatibus aut oblationibus utebantur ad commendationem. Gloriabantur enim se dici Hebraeos propter meritum Abrahae, quod idem Apostolus pro nihilo habuit dicens: Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domini Fratres, nolite pueri effici sensibus: sed malitia parvuli estote; ut
Abbreviated transcription (Latin):
÷ spũ psalmumetmente hoc dixit
quia cum quis hac lingua loquitur
quam nouit. tam spũ quammente
loquitur qui a non solum sp̃seius
quem dixit datum inbaptismo
scit quod oratur sed et animus
Similimodo et depsalmononig
s noratur Ceterum sibenedixeris
spũ hocest silaudem dĩ lingua
loquaris inota audientibus
quis supplet locum idiotȩ quomo¬
s dodicit amen supertuam benedic¬
itionem. quia nescit quid dicas
Imperitus enim audiens quod non
intellegit nescit finem orationis et
non respondetam idẽ uerum ut
confirmetur beneditio. Perhos
enim impletur confirmatio p̃cis.
qui res pondentamen ut omniadicta
ueri testimonio in audientium m¬
tibus confirmentur. Namtu quidẽ
bene gratias azis De eo dicitꝰ quicor¬
nita sibi loquitur quia scit quid dicat
sed alius non aedi ficatur Siutique
ad aedificandam ecclesiam conue¬
nitur eadebent dici quae intelle¬
zant audientes Nam quid ꝓdest
ut quis lingualoquatur quam solus
scit ut qui audit nihil proficiat.

Expanded text:
 dicam et mente. Hoc dicit, quia cum quis hac lingua loquitur, quam novit; tam spiritu, quam mente orat; quia non solum spiritus ejus, quem dixi datum in baptismo, scit quid oratur: sed etiam animus simili modo et de psalmo non ignorat. Caeterum si benedixeris spiritu; hoc est, si laudem Dei lingua loquaris ignota audientibus: Quis supplet locum idiotae? Quomodo dicit amen, super tuam benedictionem, quia nescit quid dicas. Imperitus enim audiens quod non intelligit, nescit finem orationis, et non respondet, amen, id est verum; ut confirmetur benedictio. Per hos enim impletur confirmatio precis, qui respondent, amen; ut omnia dicta veri testimonio in audientium mentibus confirmentur. Nam quidem bene gratias agis. De eo dicit, qui cognita sibi loquitur, quia scit quid dicat. Sed alius non aedificatur. Si utique ad aedificandam Ecclesiam convenitis, ea debent dici, quae intelligant audientes. Nam quid prodest ut quis lingua loquatur, quam solus scit; ut qui audit, nihil proficiat?
Abbreviated transcription (Latin):
fiant Vigilatem̃tis
oculis adiãboli astu¬
tias p̃cauen¬
das. State:
quia stantibus difficile somnus ob¬
ripit Viriliter agite mulieris
enim omnis in constantia et uari¬
etas iudicatur. Confortamini
ut sit inuestra uirtute perfectus
omnia non in anis gloriae causa.
sed caritas gratia facere festinate
Obsecro autemuos fratres nostis
domum stephane et furtunate.
et achaici qm̃ sunt primitiae
achaiae et inminis terium scõrũ
seor dinauerunt. ut et uos subiec
stisitis talibus et omnicoo peran¬
Stiet laboranti in uobis gaudeo¬
s aũt in presentia st ephane et
furtunati. et achaici qm̃ id qđ
uobis deerat ipsi ad impleuert̃
quia presentes sunt apud uos et
in illis magnum potestis habere
profectum. siue qui a mihi uene¬
runt prouobis ministrare offici¬
laetitia meum refecerunt
Cognoscite ergo huius modi
qui ita ambulant ut habetis for¬
mamnrãm hic cognoscite.
honorate cognoscentes
eorum studium
uellabo¬
rem
Salutant uos aecclesiae asiae.¬

Expanded text:
fide. Vigilate mentis oculis ad diaboli astutias praecavendas. State, quia stantibus difficile somnus obrepit. Viriliter agite. Muliebris enim omnis inconstantia et varietas judicatur. Et confortaminiUt sit in vestra virtute profectus, omnia non inanis gloriae causa, sed charitatis gratia facere festinate. Obsecro autem vos, fratres, nostis domum Stephanae et Fortunati, et Achaici, quoniam sunt primitiae Achaiae, et in ministerium sanctorum ordinaverunt seipsos, ut et vos subditi sitis ejusmodi, et omni cooperanti et laboranti. Gaudeo autem in praesentia Stephanae et Fortunati et Achaici, quoniam id quod vobis deerat, ipsi suppleverunt. Quia praesentes sunt apud vos, et in illis magnum potestis habere profectum. Sive quia mihi venerunt pro vobis ministrare officilaetitia, refecerunt. Cognoscite ergo quae ejusmodi qui ita ambulant, ut habetis formam nostram. Hoc cognoscite, honorate cognoscentes eorum studium vel laborem. Salutant vos Ecclesiae Asiae.
Abbreviated transcription (Latin):
fuerant contristati Nunc eos con¬
solatur suum eis proponens exem¬
plum. et docens non debere agre
ferre. quod pro aliorum scclũte
correpti. cum ipse proaliena
salute periculis cottidie et mor¬
ti subiaceat

Expanded text:
fuerant contristati; nunc eos consolatur, suum eis proponens exemplum, et docens non debere aegre ferre, quod pro aliorum sunt salute correpti; cum ipse pro aliena salute periculis quotidie et morti subjaceat
Abbreviated transcription (Latin):
Exp̃m sit anathema Secut illis
anathe mabit idẽ ut illis ab omĩ¬
netur et perdat Mara natha.
Magis syrum est quam hebreum
tam et siex confinione utrarumq
linguarum aliquid hebreum sonat
et inter pretatur dñs nos teruenit
Non secundum seculi caritatem
amen. Confirmatio ẽ benedic¬
tionis. Hic sermosicut superius
ipsede monstrat quo modo in qui¬
ens dicit amen suꝑ tuam benedic¬

Expanded text:
istum, sit anathema. Sicut illis, anathema sit, id est, ut illos abominetur, et perdat. Maranatha. Magis Syrum est, quam Hebraeum: tametsi ex confinio utrarumque linguarum aliquid Hebraeum sonet. Et interpretatur, Dominus noster venit.Non secundum saeculi charitatem. Amen. Confirmatio est benedictionis hic sermo, sicut superius ipse demonstrat: quomodo, inquiens, dicit amen super tuam benedic
Abbreviated transcription (Latin):
Ssermo qui scriptus est ab sortaẽ
mors inuictoria Vt euacuatis
st̃imulus tuus ubiẽmorsictoria¬
tua propheta expersona iustorũ
lo quitur insultan do morti
Stimulus autem mortis ẽ peccatũ
Sagitta mortis peccatum. perquod
animae iurulantur. uirtus aut̃
peccatilex dum fortius et maiuis
fit perscientiam peccatum
Dõ autem gratias quidedit nobis
percarnalem nram uoluntatem
fratres mei. Reddita resurrectio¬
nis ratione de qua hesitabant hor¬
tator eos indĩ opere permanere.
iam certos dere tributione futura
Stabiles es tote et immobiles a¬
bundantes in opere dnĩ semper
scientes quod labor ur̃ non ẽ in anis
in dño Nemouos degraduspei
futurae ultra permoueat
quiper singulas ecclesias collecti
hiero solrmam scĩs pauperibus
mittebant᷑ perunam sabbati. una
sabbati dominicadies est. sicut in
euan gelio dicitur dnmuna sabba¬
tiresurrexisse unusquisque
s eibeneplacuerit. ut cum uenero¬
e tunc collectaefiant Vt paulatĩ
reseruantes non unahora graua¬

Expanded text:
sermo qui scriptus est: Absorpta est mors in victoria. Evacuatis stimulus tuus? Ubi est Propheta ex persona justorum loquitur insultantium morti. Stimulus autem mortis, peccatum est. Sagittae mortis peccatum, per quod animae jugulantur. Virtus vero peccati lex. Dum fortius et majus fit per scientiam peccatum. Deo autem gratias, qui dedit nobis per carnalem nostram voluntatem fratres mei dilecti. Reddita resurrectionis ratione, de qua haesitabant, hortatur eos in Dei opere permanere, jam certos de retributione futura. Stabiles estote et immobiles, abundantes in omni opere Domini, semper scientes, quod labor vester non est inanis in Domino. Nemo vos de gradu spei futurae ultra permoveat.qui per singulas Ecclesias collecti, Jerosolymam sanctis pauperibus mittebantur. Per unam sabbati. Una sabbati Dominica dies est: sicut in Evangelio dicitur, Dominum una sabbati surrexisse. Unusquisque  ei bene placuerit, ut non cum venero, tunc collectae fiant. Ut paulatim reservantes, non una hora grava
Abbreviated transcription (Latin):
s meduxeritis quo cum que iero.¬
s nolo enimuos nunc intransitu¬
s uidere spero enimme aliquan¬
tum temporis mansurum apud¬
: uos si dñs permiserit quia ita
se agunt machedones ut nonsit
necesse mihi apudeos diutius re¬
neam uel hiemem multa enims
quae corrigantur auobis Sicut
medicus ibimoram habet ubi plu¬
sres aegrotant. Manebo autem
sephesiusque pente costen ostium
aũt mihi aꝑtum est magnum et
seuidens. sed aduersariimulti
Ideo ibi permanebo quia cũ mihi
euidens datus sit additus predi¬
candi sunt plurimi qui resistant
Siaut uenerit timotheus uidete
Sut sine timore sit interuos. quia opꝰ
dñi operatur sicut et egonequis illũ
spernat Sine tribulãtionisfor¬
midine uel etiam ur̃i contẽptus
Deducite aut illum inpace ut ue¬
niat adme expecto enim illum
cum fratrib: Nihil ad mittentes
quodanimieiꝰ proficiat lesionem
De apostolo autem fratre notũ
sro gaui uenire ad uos cũ fratribus¬
S et utique non fuit uoluntas ut nunc

Expanded text:
me deducatis quocumque iero. Nolo enim vos modo in transitu videre. Spero enim me aliquantulum temporis manere apud vos: si Dominus permiserit. Quia ita se agunt Macedones, ut non sit necesse mihi apud eos diutius deneam, vel hiemem. Multa enim sunt quae corrigantur in vobis: sicut medicus ibi moram habet, ubi plures aegrotant. Permanebo autem Ephesi usque ad Pentecosten. Ostium enim mihi apertum est magnum et evidens, et adversarii multi. Ideo ibi permanebo, quia cum mihi evidens datus sit aditus praedicandi: sunt plurimi, qui resistant. Si autem venerit Timotheus, videte ut sine timore sit apud vos. Opus enim Domini operatur, sicut et ego. Ne quis ergo illum spernat. Sine tribulationis formidine, vel etiam vestri contemptu. Deducite autem illum in pace, ut veniat ad me. Exspecto enim illum cum fratribus. Nihil admittentes, quod ad animae ejus faciat laesionem. De Apollo autem fratre vobis eum, ut veniret ad vos, cum fratribus, et utique non fuit voluntas ejus, ut nunc
Abbreviated transcription (Latin):
inmomento inictuoculi Pictũ
oculi nimiam breuitatem uult
significare mom̃ti ut quantasit
in tellegendi sunt qui etiam uiuen¬
tes mortui esse dicuntur ut ad
poenam aut inmortales aut abs¬
que aliquã membrorum diminu¬
tionẽ resurgant uel certe simpli¬
citer omnes mortuos resurgeredic̃.
et solosscos cum his qui uiuĩ iusti
inuentifuerunt ingloriamim¬
mortalitatem. Et quid induit

Expanded text:
In momento, in ictu oculi. Per ictum oculi, nimiam brevitatem vult significare momenti: ut quanta sit intelligendi sunt, qui etiam viventes mortui esse dicuntur, ut ad poenam aut immortales, aut absque aliqua membrorum diminutione resurgant: vel certe simpliciter omnes mortuos resurgere dicit, et solos sanctos, cum his qui vivi justi inventi fuerint, in gloriam immortalitatem. Est quod induit
Abbreviated transcription (Latin):
ceat inhono ad edificationẽ
Nunc ꝑsonã suam discreuit.
has enim non com mon&.
ut caritati studentes pximis
placeant adid quodest utile
haec est aedificatio sicut alibi
omnia placeo. Nam & xp̃s
non sibi placuit. sed sicuts
scriptum est. De tractiones ex¬
probrantium ceiderunt suꝑ me

Expanded text:
ceat in bono ad aedificationem. ceat in bono ad aedificationem. Nunc personam suam discrevit; hos enim commonet, ut charitati studentes proximis placeant ad id, quod est utile. Haec est aedificatio, sicut alibi omnibus placeo . Nam et Christus non sibi placuit, sed sicut scriptum est: Detractiones exprobrantium te ceciderunt supe
Abbreviated transcription (Latin):
dum & ed& damnatus. ẽ
Ipse enim sedamnat. quan¬
do id quod sibi inutile as¬
serit facit. quia nonexfide
Nonutique ex fide odit
quiedendum negat &edit
Omne autem quod non est
exfide peccatum est: Recte
peccatum appellat. quoda
erant sicut inprimordio
opistole memoraui. Adue¬
mentibus autẽ qui rectius
crederent questiones mo¬
uerentur deedenda. carne
sunt infirmos dicit quieden¬
dam negarent. siue ex iudȩ is
siue exgentibus & remitti illos
in preposito cordis sui: Nec eñi
obest non edere aut ꝓdest erga
dm̃i edere. Ne que uis ratio
adstricti ꝑ quod tamen cum
scrupulo ederent delinque
fir miores infirmitates inua¬
lidorum portare. Rec te dit
debemus quia o port& docto¬
res infirmos fatre. & in¬
peritos erudire. Cum man¬
su&udine neꝓuocati dum con¬
tendere uolunt & nedum hu¬
miles uideantur Inpeius
hoc est non quod nobis ꝓsit
& plac& uindicare seđ quod¬
& fratri quia inuicem curã
nostri agere debemus. Vnus¬
quisque proximo suo pla¬

Expanded text:
dum, et edit, damnatus est; dum, et edit, damnatus est; ipse enim se damnat, quando id quod sibi inutile asserit, facit. Quia non ex fide. Non utique ex fide edit, qui edendum negat, et edit. Omne autem quod non est ex fide, peccatum est. Recte peccatum appellat, quod aerant, sicut in primordio epistolae memoravi: advenientibus autem qui rectius crederent, quaestiones moverentur de edenda carne sunt: infirmos dicit qui edendum negarent sive ex Judaeis, sive ex gentibus, et remitti illos in proposito cordis sui. Nec enim obest non edere, aut prodest erga Deum edere; ne quavis ratione astricti, per quod tamen cum scrupulo ederent, delinquefirmiores, infirmitates invalidiorum portare. Recte ait, debemus; quia oportet doctores, infirmos firmare, et imperitos erudire cum mansuetudine; ne provocati dum contendere volunt, ne humiles videantur, in pejus hoc est, non quod nobis prosit et placeat vindicare, sed et quod fratri; quia invicem curam nostri agere debemus. Unusquisque proximo suo pla
Abbreviated transcription (Latin):
nontamen neces sitas est in po
sita. Aut uolenti Aut nolenti
Neque enim in quo frater tuus
offondit aut scandalitatur
Aut infirmatur: Eadem dicit
non dehero fratri qui infirmũ
Animũ sibi conflitut dde¬
dendum fieri questionẽ. Ne ꝑ¬
turbatus offendat nesciͤtis
quid teneat. Tu fidem habes
pones tem& ipsum habe corã
dõ hoc est tuquis es quiedes
securus quia creatura dĩ bo¬
naest ñopus est ut de altero
iudices quia plus ost ut pacẽ
babeas cum fratre. hoc enim
utile est apud dm̃. Inẽsca enĩ
utilitas carnis est. in pace uero
& carnis &anime : Ac ꝑ hoc
ab huius modi discepiationet
ces sandum est. ut unus quisque
inꝓposito cordis sui mameat.
Beatus qui non iudicat sem&¬
ipsum in quo ꝓbat. Vnum¬
quẽque ꝓprio iuditio con¬
s& condempnandum. qui
quod dicit non debere se
facere. facit & hunc beatũ
qui non aliud facit quã
sibi utile ꝓbat qui autẽ
disceriit᷑ simanduuerit
damnatus est Uerum est
quia qui iudicat non eden¬

Expanded text:
non tamen necenon tamen necesita aut volenti, aut nolenti. Neque enim in quo frater tuus offendit, aut scandalizatur, aut infirmatur. Eadem dicit non debere fratri, qui infirmum animum sibi constituit ad edendum, fieri quaestionem; ne perturbatus offendat, nesciens quid teneat. Tu fidem habes penes temetipsum: habe coram Deo. Hoc est, tu qui sedes securus, quia creatura Dei bona est; non opus est ut de altero judices; quia plus est, ut pacem habeas cum fratre; hoc enim utile est apud Deum. In esca enim utilitas carnis est, in pace vero et carnis et animae: ac per hoc ab hujusmodi disceptatione cessandum est; ut unusquisque in proposito cordis sui maneat. Beatus qui non judicat semetipsum, in quo probat. Unumquemque proprio judicio censet condemnandum, qui quod dicit non debere se facere, facit: et hunc beatum, qui non aliud facit, quam sibi utile probat. Qui autem discernit, si ederit, damnatus est. Verum est, quia qui judicat non eden
Abbreviated transcription (Latin):
ad peccandum soluens inipso
opera que gessit ut hominom
a pecato liberar&: omnia qui¬
dem mundasunt uerum ac
manifestum ẽ omnia munda
oẽ quippe cum in genesi legit᷑
Omnia queds̃ fecit᷑ eẽ bona
ualde Sedmalum est hominẽ
qui poffensionem edit Cum
ergo ꝑnaturã. omnia bona
& mundasint dubitantibus
tamen fiunt inmunda &
erit illi offendiculum quicũ
dubitat ed& Tamen non¬
munda conscientia quia quod
sibi inutile putat facit.
Ieo nulli contra dicendumẽ
qui hac rẽ sequatur. Honum
est nonedere carnẽ. & nonbi¬
bere uinum Cum desola car¬
ne ager& adiecit & potum
ut confocieat eos qui ab hns¬
abstinent per id quod licitũe.
& carnem edere &uinum
bibere ne contristarentur
ab illis qui his utuntur. Dedit
eis respirandi solatium Rin
uoluntate su&l  quiescerent
& discoptatio ꝑquã discordia
fit cessar& Cumenim non
carnem nonedere . & non bi¬
cunt. nomo litigat. Creaturai
dita est adusumꝰ uolentibus.

Expanded text:
ad peccandum, solvens in ipso ad peccandum, solvens in ipso opera Christi quae gessit, ut hominem a peccato liberaret. Omnia quidem munda sunt. Verum et manifestum est omnia munda esse: quippe cum in Genesi legatur, omnia quae Deus fecit, esse bona valde; Sed malum est homini, qui per offensionem edit . Cum ergo per naturam omnia bona et munda sint, dubitantibus tamen fiunt immunda: et erit illi offendiculum, qui cum dubitet, edit tamen immunda conscientia; quia quod sibi inutile putat, facit: ideo nulli contradicendum est quid in hac re sequatur. Bonum est non edere carnem, et non bibere vinum. Cum de sola carne ageretur, adjecit et potum; ut confoabstinent, per id quod licitum est, et carnem edere, et vinum bibere. Ne contristarentur ab his, qui his utuntur, dedit eis respirandi solatium, ut et in voluntate sua quiescerent, et disceptatio per quam discordia fit cessaret. Cum enim non carnem non edere, et vinum non bicunt, nemo litigat: creatura enim data est ad usum volentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
tus est hominibus quo¬
modo Ac cepit enim donũ
ꝑ quod appareat dignus dõ
Itaque quȩ pacis sunt sectomur
& que ȩdificationis sunt inuicẽ
custodiamus qm̃ disceptatio
discordiam parit. Ideoque ut
pacifici eẽ possimus ab in¬
tentione edondi. aut non e¬
dendi dissi mulare nos doc&
Edificationis autẽ inã sequi
hortatur: ut cum pcco ea con¬
feramus. ꝑ qug inuicẽa nos
dedificemus ab his quȩ in¬
fructuosa sunt & magis con¬
traria declinames: Conla¬
tio enin poiest prodos se:
Est enim excitans mentem
fitamen uincendi studium
concempnatur. hoc est enim
quod parit litem Noli p̃pt̃
escam soluere opus dĩ. homo
sed osca pp̃t hominẽ Mul¬
tum ergo distat. Ideo noli
inquit hoc opus dĩ. quod
p̃clarum est dis soluere.
propier hoc quod humilli¬
mumest hoc est salutem fra¬
tris studere. non cura esse
Agere ut fratre contristes
Benefitium enĩ dĩ irritũ facit
qui fratrẽ liberatum apeccato
ꝑdisceptationẽ rursus ꝓuocat

Expanded text:
tus est hominibus. Quotus est hominibus. Quomodo? Accepit enim donum, per quod appareat dignus Deo. Itaque quae pacis sunt, sectemur: et quae aedificationis sunt, invicem custodiamus. Quoniam disceptatio discordiam parit, ideoque ut pacifici esse possimus, ab intentione edendi aut non edendi dissimulare nos docet. Aedificationis autem viam sequi hortatur, ut cum pace ea conferamus, per quae invicem nos aedificemus, ab iis quae infructuosa sunt et magis contraria declinantes. Collatio enim potest prodesse, est enim excitans mentem; si tamen vincendi studium contemnatur: hoc est enim quod parit litem. Noli propter escam solvere opus Dei. Homo osed esca propter hominem: multum ergo distat; ideo noli, inquit, hoc opus Dei quod praeclarum est, dissolvere propter id, quod humillimum est. Hoc est saluti fratris studere, non curam escae agere, ut fratrem contristes. Beneficium enim Dei irritum facit, qui fratrem liberatum a peccato per disceptationem rursus provocat
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut scriptum est Ine techi¬
hel. Iustitia iusti non ꝓfici&
sierrauerit : Tale est siquis
forte dedords habeat infron¬
te. Aut nasum conlisum un¬
de deform&ur species eius
Ideoque illa mon& sectanda
quȩ bonis reliquis nontollat
fauorẽ Non est enim regnũ
di esca & potus Manifestũ ẽ
quia nemo ꝑescam plac&
dõ. Aut disciplic& Sediusti¬
tia & pax & gaudium in
spũ scõ hos inregnum dĩ dic̃
intrare qui iustitiam secunt᷑.
ec xp̃ianam habentes pacẽ
quam dñs dedit dicens paoẽ
meam douobis pacem meã¬
relin quo uobis Ex quo orit᷑
gaudium inspũ scõ Discep¬
tatio autem non hab& gau¬
dium. sed irã Ideo non illic
respicit. sp̃s sc̃s. quia gaud&
insolis pacificis Sicut ex
nobis contristatur sic &
ait qui in hoc seruit x põ
xp̃m ut redi mer& genus
hominum. Si cut ipse dñs
ait. Qui non honori ficat
filium non honorificat
patre qui misit illum
quiergo plac& dõ proba¬

Expanded text:
sicut scriptum est in Ezechisicut scriptum est in Ezechiele: Justitia justi non proficiet, si erraverit . Tale est, si quis forte decorus habeat in fronte, aut nasum collisum; unde deformetur species ejus. Ideoque illa monet sectanda, quae bonis reliquis non tollant favorem. Non est enim regnum Dei esca et potus. Manifestum est quia nemo per escam placet Deo aut displicet. Sed justitia, et pax, et gaudium in Spiritu sancto. Hos in regnum Dei dicit intrare, qui justitiam sequuntur, sed christianam habentes pacem, quam Dominus dedit, dicens: Pacem meam do vobis, pacem relinquo vobis ; ex qua oritur gaudium in Spiritu sancto. Disceptatio autem non habet gaudium, sed iram; ideo non illic respicit Spiritus sanctus, quia gaudet in solis pacificis. Sicut enim ex nobis contristatur, sic et ait: Qui in hoc servit ChristChristum, ut redimeret genus humanum, sicut ipse Dominus ait: Qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem, qui misit illum . Qui ergo placet Deo, proba
Abbreviated transcription (Latin):
memor est hanc excolit.
nec illi aliquid ante ponit
sed preter mittit mnaxima
quȩ scit ꝓmissignẽ non pa¬
rare apud dm Noli cyho tuo
tuus est quantũ ualoat salus
fratri exmorte . xp̃i cognos¬
citur. Itaque quascit quanũ
constat confirmare illum
deb& non scandalitaro. Ut
ex re friuola faci& illi scru¬
pulum. & incipiat excitare.
anmanducando caro sit nec¬
nequi forte simpliciter ede¬
bat securus deconscientia sua
At uero cumadeunt contra uer¬
siȩ imcipi& ꝑ turbationẽ indi
creaturã peccare &erit in in¬
iuriam creatorisquȩ ꝓfici&
ad ꝑditionẽ dubitatita Non
ergo blas phem&cur bonum
nr̃m hoc est doctrina domini¬
ca cum sit bona & salutaris
non deb& ꝑrem fribolam
blas phemari. Blas ꝓbematur
autem cum dubitatur de dĩ
creatura. Potest & sic intel¬
lege bonum nostrũ blas phe¬
mari qui a quibona opera
hab& si in alia rep̃hendatur
reminima honũ illũ suũ
obfuscat. & incipi& bonũ eus.
blas phemari ꝑmalum eius.

Expanded text:
memor est, hanc excolit, memor est, hanc excolit, nec illi aliquid anteponit: sed praetermittit maxima, quae scit promissionem non parare apud Deum. Noli cibo tuo tuus est. Quantum valeat salus fratris, ex morte Christi cognoscitur. 103 Itaque qui scit quantum constet, confirmare illum debet, non scandalizare; ut ex re frivola faciat illi scrupulum: et incipiat haesitare an manducanda caro sit, necne, qui forte simpliciter edebat, securus de conscientia sua. At vero cum adeunt controversiae, incipiet perturbatione in Dei creaturam peccare, et erit in injuriam Creatoris, quae proficiet ad ergo blasphemetur bonum nostrum. Hoc est, doctrina Dominica, cum sit bona et salutaris, non debet per rem frivolam blasphemari; blasphematur autem cum dubitatur de Dei creatura. Potest et sic intelligi bonum nostrum blasphemari, quia qui bona opera habet, si in alia reprehendatur re minima, bonum illud suum offuscat, et incipiet bonum ejus blasphemari per malum ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ qui autẽ ad huc sub le¬
gesunt non lic& illis uti
autedere quȩ ꝓhib&
lex quia indulgentiam
datã spernunt: Non enĩ
secundum naturam suam
sed cum contra edictum
eduntur inmunda sunt.
Denique in lege. ait Erun
qui existimat aliquid eẽ
commune. illi commune
est Siue qui ex iudeol
xp̃ianus est siue gentlis
fidelis putat eẽ aliquid
tale uitandum. Ipse est
quem supra Infirmumi
dicit. Dubitando enim
infirmus apud istũ in munds̃
est quod putat nonedendum
& quia non hoc suꝑ stitione
facit sedtimore suo iuditio
romittendum
Amsi propter escam fra¬
ter tuus contristatur iã
mon secundum caritatẽ
Ambulas in alia epistola it
Esca uentri &uenter escis
& hunc & hanc dĩ destru&.
Quia nom de escã aut plac& quis
dõ aut displic& Ideo cariatẽ
sectandam mon&. qua nos
ds̃ liberare dignatus est Sic
enim ait. ds dutem pp̃t̃ ni¬
miam caritatem misertus. ẽ
nr̃i. Quiergo huius beneficũ

Expanded text:
sancti. Qui autem adhuc sub Lesancti. Qui autem adhuc sub Lege sunt, non licet illis uti aut edere, quae prohibet Lex; quia indulgentiam datam spernunt. Non enim secundum naturam suam, sed cum contra edictum eduntur, immunda sunt. Denique in Lege ait: Eruntqui existimat aliquid esse commune, illi commune est. Sive qui ex Judaeo christianus est, sive gentilis fidelis putat esse aliquid tale vitandum, ipse est quem supra infirmum dicit; dubitando enim est infirmus. Apud istum immundum est, quod putat non edendum: et quia non hoc superstitione facit, sed timore, suo judicio remittendum. Nam si propter escam frater tuus contristatur, jam non secundum charitatem ambulas. In alia epistola dicit: Esca ventri, et venter escis; et hunc et has Deus destruet . Quia non de esca aut placet quis Deo aut displicet; ideo charitatem sectandam monet, qua nos Deus liberare dignatus est; sic enim ait: Deus autem proter charitatem nimiam misertus est nostri . Qui ergo hujus beneficii
Abbreviated transcription (Latin):
dõ infide xp̃ii Nam qui
occisus resur rex̃. futurus
iudex recte Ait. Viuo
ego dicit dñs & non solũ
uiuo sed & iudicaturus
sum &inimici fabbunt
inme. & genu flectent
cognoscentes me dm̃dõ
Itaque unos quisque nim̃
ꝑse rationẽ redd& dõ
Qm̃ inquit nos ꝓnobis in¬
uicẽ reddituri sumus rati¬
onem. non nos anhac parte
quȩ supꝰ scriptaest. Alteru¬
trum condempnomus¬
sNon ergo amplius inuicẽ
iudicemus: Idestꝰscientes
hocices semus a discordia
Sed in hoo iudicate magis
ne ponatis offendiculum¬
s fratri .ł scandalum In eo
iudicandum mon& quod
ꝓsit quod potest & aucto¬
ritate legis defendi Nulli
autem fratrum carnem
edenti aut nonedenti fiat
scandalum
cio & confido indno qui¬
Anihil comiune ꝑ ip¬
sum manifestum est quia
saluatoris beneficio omni¬
Amunda sunt. quide subiu¬
go legis eruens homi¬
nes &iustificans reddidit
statum pristinũ liberta¬
tis ut dignis int uti nota
creatura sicut &udores

Expanded text:
Deo in fide Christi. Nam quia Deo in fide Christi. Nam quia occisus resurrexit futurus judex, recte ait: Vivo ego, dicit Dominus; et non solum vivo, sed et judicaturus sum, et inimici stupebunt in me, et genu flectent, cognoscentes me Deum de Deo. Itaque unusquisque nostrum pro se rationem reddet Deo. Quoniam, inquit, nos pro nobis invicem reddituri sumus rationem, non nos in hac parte, quae supra scripta est, alterutrum condemnemus. Non ergo amplius invicem judicemus, id est, scientes hoc, cessemus a discordia. Sed in hoc judicate magis, ne ponatis offendiculum fratri, vel scandalum. In eo judicandum monet, quod prosit, quod potest et auctoritate legis defendi: nulli autem fratrum carnem edenti aut non edenti fiat scandalum. Scio et confido in Domino quia nihil commune per ipsum. Manifestum est quia Salvatoris beneficio omnia munda sunt, qui de sub jugo Legis eruens homines et justificans, reddidit statum pristinae libertatis; ut digni sint uti tota creatura, sicut et veteres
Abbreviated transcription (Latin):
facta est creatura quȩ ꝑ pecca¬
tum alienata est ab auctore.
facta captiua. Quã ds̃ pater
neopus eius perir& misso
filio suo decelis adterras.
docuit quid faciendo manus
piratarum effuger& Prop¬
ter quod & occidi sepas sus est
ab inimicis qui descendens.
ad inferos innocens erat oc¬
cisus reum facer& peccatum
ut quos tenebat Aput inferos
amitter& Qm̃ ergo uiuis
ostendit uiam salutis ac se
obtulit peis mortuos uero
liberauit de inferno tauiro¬
rum quam mortuorum do¬
minatur Ex perditis eñ
iterum reformauit sibi illos
inseruos: Tu autem quidiu¬
dicas fratremtuum in non
edendo i Aut tuquare sper¬
nis fratrem tuum Inederido:
Omnes enim stabimus Ante
tribunal xp̃i oc& nono¬
portere iudicaros hac re.
quia non contin&ur in loge.
propterea cum đm iudicem
expectemus Scriptum ẽ
enim. Ciuo ego dicit dñs
quia mihi flecleuir om¬
ne genii & confitebitur
omnis lingua dõ: Hoc
mesaia. scriptum est Qui
omnis lingua confitebitur

Expanded text:
facta est creatura, quae per peccatum alienata est ab auctore, facta captiva: quam Deus Pater, ne opus ejus periret, misso Filio suo de coelis ad terras, docuit quid faciendo manus piratarum effugeret. Propter quod et occidi se passus est ab inimicis; ut descendens ad inferos, quia innocens erat occisus, reum faceret peccatum; ut quos tenebat apud inferos, amitteret. Quoniam ergo vivis ostendit viam salutis, ac se obtulit pro eis, mortuos vero liberavit de inferno, tam vivorum quam mortuorum dominatur; ex perditis enim iterum reformavit sibi illos in servos. Tu autem quid judicas fratrem tuum in non edendo? aut tu quare spernis fratrem tuum in edendo? Omnes enim stabimus ante tribunal Christi. Docet non oportere judicare in hac re; tum quia non continetur in Lege, praeterea cum Deum judicem exspectemus. Scriptum est enim: Vivo ego, dicit Dominus, quia mihi flectetur omne genu, et confitebitur omnis lingua Deo . Hoc in Esaia scriptum est; quia omnis lingua confitebitur
Abbreviated transcription (Latin):
dõ Gratias agit dum fate¬
tur dĩ eẽ creaturã & bona
creata sed sedis simulat
ab ea ñ condẽnari :¬
emno enum nostrum
sibi uiuit & nemo sibi
moritur sibi uiuer& aliquis
si nonager& sublege At qui
freno legis gubernatur non
sibi utiqͦue iiuit. seddõ qui
legem dedit ut sęcundum
uoluntatem eiuf uiuatur
& qui moritur simili modo
dõ moritur. quo iuidice aus
coronabitur. aut condẽpna¬
bitur. Siue enim uiuimus.
uiuimus. siue morimur
ditione redemptoris do¬
minio &unum quem que
ꝓmerito suo tractari

Expanded text:
Deo. Gratias agit, dum fateDeo. Gratias agit, dum fatetur Dei esse creaturam, et bonam creatam; sed se dissimulare ab ea, non condemnare. Nemo enim nostrum sibi vivit, et nemo sibi moritur. Sibi 102 viveret aliquis, si non ageret sub Lege: at qui freno Legis gubernatur, non sibi utique vivit, sed Deo qui Legem dedit, ut secundum voluntatem ejus vivat. Et qui moritur, simili modo Deo moritur, quo judice aut coronabitur aut condemnaitur. siue enim uiuimus, uiuimus, siue morimur, ditione et Redemptoris dominio, et unumquemque pro merito suo tractari
Abbreviated transcription (Latin):
sunt Ds autem illũ adsũp¬
sit Ad sumptus ado ost dum
ad gratiam uocatus est
Nluquis es qui iudicas ali¬
s enum seruum. Suo domino
Aut stat aut cadit Mam¬
fostum est seruum non
debere conserui uolunta¬
tẽ iudicare. cui lex in hac
parte tradita non est.
Nam qua conscientia edat
Aaut nonedat. Ds iudex est
cuius seruus est stabit aũt.
potens est ds statuere illũ.
Stabit inquit dominosuo
propterea. neque si e¬
dat reus erit. neque si nons
edat cul pabilis. Sitamen
deuotione hoc agat. non
ouitans hane uelut contra¬
riam: Nam alius iudicat
re. Nam sunt quidam
quiquarta foria. carnem
non edendam statuerunt.
Sunt qui sabbatis. Sunt
iterum qui paschausque
ad pente costen edent
Alius autem iudicat omnẽ
diem hic omnem diem
iudicat quinum quã ed&
Vnus quisque in suo sensu
abund& hoc est unus quis¬
que suo consilio remitta¬
tur. Qui sapit diem dño
sapitꝰ Uerum est quia qui sẽ¬
dõ placere
seputat. Et qui ed& dño ed&¬

Expanded text:
sunt. Deus enim illum assumpsunt. Deus enim illum assumpsit. Assumptus est a Deo, dum ad gratiam vocatus est. Tu quis es, qui judicas alienum servum? Suo domino aut stat, aut cadit. Manifestum est servum non debere conservi voluntatem judicare, cui lex in hac parte tradita non est; nam qua conscientia edat, aut non edat, Deus judex est cujus servus est. Stabit autem, potens est enim Deus statuere illum. Stabit, inquit, domino suo, propterea quia neque si edat, reus erit; neque si non edat, culpabilis; si tamen devotione hoc agat, non evitans hanc velut contrariam. Nam alius quidem judicat re. Nam sunt quidam, qui quarta feria carnem non edendam statuerunt; sunt qui sabbatis, sunt iterum qui a pascha usque ad pentecosten edant. Alius autem judicat omnem diem. Hic omnem diem judicat, qui numquam edit. Unusquisque in suo sensu abundet: hoc est, unusquisque suo consilio remittatur. Qui sapit diem, Domino sapit. Verum est, quia qui semDeo placere se putat. Et qui edit, D
Abbreviated transcription (Latin):
cum mentis ꝑtur batione
cum xp̃iani pacifici debernt
ee & qui&i Alius enim credit
edere omnia hic fidutia lectio¬
nis non dubitat omnia edenda
quȩdata sunt humanis usibus
Legit emin in genesi omnia
bona ualde esse quȩ creauit
ds̃. Ideo nihil reiciendum. qua
nec enoch qui primus dõ
placuit. neque noe qui in
diluuio solus inuentus est¬
iustus: neque abraham ille
Amicus dĩ. Aut isaac. aut ia¬
cob. iusti & dĩ amici. inter
quos & loth fuit. Aut c&eri
iusti ab his abstinuis se le¬
guntur. Is uero qui infir¬
mus est holera manduc&
Igitur quia hoc putat
ut ill e bolera edat. Ideo
suadendum nonest ut car¬
nem edat. necum scrupulũ
edat. & uideatur peccare
quia ꝓpositum suũ non
custodit. Itaque quied &.
non edentem non spernat.
& qui noned&& edemẽ non
iudic& quia uoluptis est
edere Aut nonedere. Ac
ꝑ hoc questio hinc fieri
non deb& Ad hoc enim
factasunt omnia ut uo¬
luntati sub iaceant. quia
domino humano sub iecta

Expanded text:
cum mentis perturbatione; cum mentis perturbatione; cum christiani pacifici debeant esse et quieti. Alius enim credit edere omnia. Hic fiducia lectionis non dubitat omnia edenda, quae data sunt humanis usibus. Legit enim in Genesi omnia bona valde esse , quae creavit Deus; ideo nihil rejiciendum, quia neque Enoch, qui primus Deo placuit: neque Noe, qui in diluvio solus justus inventus est: neque Abraham ille amicus Dei, aut Isaac, aut Jacob justi et Dei amici, inter quos et Loth fuit, aut caeteri justi ab his abstinuisse leguntur. Is vero qui infirmus est, olera manducet. Igitur quia hoc putat, ut ille olera edat: ideo suadendum non est, ut carnem edat, ne cum scrupulo edat, et videatur peccare; quia propositum suum non custodit. Itaque qui edit, non edentem non spernat: et qui non edit, edentem non judicet. Quia voluntatis est edere, aut non edere; ac per hoc quaestio hinc fieri non debet. Ad hoc enim facta sunt omnia, ut voluntati subjaceant; quia dominio humano subjecta
Abbreviated transcription (Latin):
exuti induant dnm iħ i xp̃i
malis se r&ine agre hic enĩ
induit xp̃m. quise ab omni
errore & turpitudine. ser¬
auerit. Nec in conuiuio
nuptiarum sine ueste noua
inuentur turpiter abiectus
tenebris mancip&ur. Si quo¬
minus non sunt induti ĩħm
induunt. Exuti enim uece¬
rem hominem. in nouitate
non indisceptione cogitationũ
Qm̃ exiudeis erant qui roma nos
ad nomen xp̃i ad sumpseranti
Ad mixta legem sicut inprimor¬
dio epistole memoraui. Ideo
quibus dam uidebatur ꝓhibita
carnem edere nondebere Ala¬
quibus autem qui sine lege
xp̃m sequebantur uidebant
contra legem licere edere
Et ꝑ boc ipsum disceptationes
erant inter eos. quas apłs con¬
cordie & saluti studens. diui¬
na disputatione aufert Osleni¬
dens neque edendi ꝑdes se
apud dm̃ nequeꝰ edendi obesse
in firmum eẽ dicit. qui propte¬
rea quod iudei phibitisunt
lim& oderehunc ergo re
mitti iuditio suo. nescandalũ
passus a cariate quȩ qua si
mater est Animarum recedat.

Expanded text:
exuti induant Dominum Jesum malis se retineant. Hic enim induit Christum, qui se ab omni errore et turpitudine separaverit; ne in convivio nuptiarum sine veste nova inveniatur, turpiterque abjectus tenebris mancipetur : si quominus, non sunt induti Jesuminduunt; exutis enim veterem hominem in novitate non in disceptatione cogitationum. Quoniam ex Judaeis erant, qui Romanos ad nomen Christi assumpserant, admixta Lege, sicut in primordio epistolae memoravi; ideo quibusdam videbatur prohibitam carnem edere non debere: aliquibus autem qui sine Lege Christum sequebantur, videbatur contra Legem licere edere. Et per hoc ipsum disceptationes erant inter eos, quas Apostolus concordiae et saluti studens, divina disputatione aufert ostendens neque edenti prodesse apud Deum, neque non edenti obesse. Infirmum esse dicit, qui propterea quod Judaei prohibiti sunt, timet edere. Hunc ergo vult remitti judicio suo, ne scandalum passus, a charitate, quae quasi mater est animarum, recedat
Abbreviated transcription (Latin):
tem non perprudentiam sed
perscultitiam ut famularentur
pseudo aplis Siquis deuorat
Nec hoc falsum est. quia contenti
erant deuorari. ressuas a falsis
sdoctoribus si quis accipit
accipere ẽ. aliquem dolo capere
ideo que significat hos capia dolo¬
sis magistris. etferre quod non
Extollentia superbiaest hosergo
tangit qui superbi erant male
texantes apłm ethis non displice¬
bant. Siquis infaciem uos cędit
infaciem cȩditur in cuis os iniu¬
riam in rogatur. Nunc hos signi¬
ficat quieo quodessent ex genere
abrahae obtrectabant eis quod
essent in crcum cisi. seprȩ ferentes
hos humiliantes scđm ignobili¬
atem dico⁊gnobilitatem dicit
quod supra ait. et ego gloria
sccundum carnem Nonenim
icit ad laudem pertinere quia
infirmus non erat. in quose iacta¬
bant quos oc tulte tangit. unde
s sub iecit quasi nos in firmi fueri¬
mus in hac parte manifestum
quia non erat in hac gloria infir¬
mus in qua se prȩferebant cre¬

Expanded text:
tem, non per prudentiam; sed tem, non per prudentiam; sed per stultitiam; ut famularentur pseudoapostolis. Si quis devorat. Nec hoc falsum est; quia contenti erant devorari res suas a falsis doctoribus. Si quis accipit. Accipere est aliquem dolo capere; ideoque significat hos capi a dolosis magistris, et ferre quod non Extollentia superbia est. Hos ergo tangit, qui superbi erant, male taxantes Apostolum; et his non displicebant. Si quis in faciem vos caedit. In faciem caeditur, in cujus os injuria irrogatur. Nunc hos significat, qui eo quod essent de genere Abrahae, obrectabant eis, quod essent incircumcisi, se praeferentes, hos humiliantes. Secundum ignobilitatem dico. Ignobilitatem dicit hoc, quod supra ait: Et ego gloriabor secundum carnem . Non enim dicit ad laudem pertinere, quia infirmus non erat, in quo se jactabant, quos occulte tangit. Unde et adjecit: Quasi nos infirmi fuerimus in hac parte. Manifestum est quia non erat in hac gloria infirmus, in qua se praeferebant cre
Abbreviated transcription (Latin):
scđm carnem sed hoc scultum eẽ
proficetur. ut et gloriam hanc
in aniret. et scco actum in laudẽ
carnis crupissedoceret. Igitur
ironia e st haec Nam quomodo
prudentes sunt quise perep̃¬
henduntur: Nam plus sapit
insipientia apłi. quam horum
prudentia hic enim sapiens
sustinet in prudentes qui sapi¬
entia sua suffert eos. ut possint
proficere ne prouocans aut
abiciens eos peiores illos faciat
autcertesi in illis proficere
non potuerit. suam modestiam
custodit horum corinthiis
nihil est. quo modo ergo liben¬
ter sufferunt imprudentes
cum ipsi sint sapientes nisi quig
non sic uult intellegi sicut
sonant uerba hoc insenso
et inpronuntiatione est. quia
eadem quidem uerba. ñ eundẽ
habentsensum aliter pro¬
nuntiat ut aliquando confir¬
met aliquando neget qđ dicit
hienim ut imprudentes insi pi¬
entes sufferebant falsos apłos
S.istinetis enim siquis uos inser¬
ui tutem redigit. hoc uerum ẽ
quia redigebantur inseruitu¬

Expanded text:
secundum carnem; sed hoc stultum esse secundum carnem; sed hoc stultum esse profitetur, ut et gloriam hanc inaniret, et se coactum in laudem carnis erupisse docet. Igitur ironia est haec. Nam quomodo prudentes sunt, qui saepe reprehenduntur? nonne plus sapit insipientia Apostoli, quam horum prudentia? Hic enim sapiens sustinet imprudentes, qui patientia sua suffert eos, ut possint proficere; ne provocans eos, aut abjiciens, pejores illos faciat, aut certe si in illis proficere non potuerit, suam modestiam custodit. Horum in Corinthiis nihil est. Quomodo ergo libenter sufferunt imprudentes, cum ipsi sint sapientes; nisi quia non sic vult intelligi, sicut sonant verba? Hoc in sensu et pronuntiatione est; quia eadem quidem verba non eumdem habent sensum, aliter pronuntiat; ut aliquando confirmet, aliquando neget, quod dicit. Hi enim ut prudentes, insipientes sufferebant falsos apostolos. Sustinetis enim, si quis vos in servitutem redigit. Hoc verum est; quia redigebantur in servitu
Abbreviated transcription (Latin):
sicut flos feni ita decidit gloria¬
s ista Quia multi gloriantur scđm̃
carnem. et ego gloriabor
hoc dicit. qm̃ aliqui exiudeis cre¬
dentes praesumebant sibi quod
essent filu habrahae hocest scđm
carnem gloriari nobilitatem sibi
carnis uindicare Inde enim sibi
defendunt generis prȩrogatiua
quia filii eius dicuntur quidõ
credidit cum anima quȩ pec¬
cauerit ipsa morietur. Siergo
haec gloriaest inquid. et ego
gloriabor. quia etego filius sum¬
generis habra hȩ Ideo que haec
carnis est gloria. ut puta sidicat᷑
nobilis filius hominis. Libenter¬
s enim sustinetis insipientes. cum
sitis ipsi saprentes Insipientes.
apellat quide carnis circum cisio¬
ne gloriantur Et quia acorinthus
portabantur ut gloriosi uiderent᷑.
ideo apostolus etiam sus tinere se¬
ab his uult. ut et ipse hoc se esse.
ostenderet. quoderant hi et non
tamen gloriari exhacparte scđm
dm̃. unde gloriam hanc insipien

Expanded text:
sicut flos feni, ita decidit gloriasicut flos feni, ita decidit gloria ista. Quia multi gloriantur secundum carnem, et ego gloriabor. Hoc dicit, quoniam aliqui ex Judaeis credentes praesumebant sibi, quod essent filii Abrahae. Hoc est secundum carnem gloriari, nobilitatem sibi carnis vindicare. Inde enim sibi defendunt generis praerogativam; quia filii ejus dicuntur, qui 201 Deo crediderint: Cum anima quae peccaverit, ipsa moriatur . Si ergo haec gloria est, inquit, et ego gloriabor; quia et ego filius sumgeneris Abrahae. Ideoque gloria haec carnis est gloria, ut puta si dicatur, nobilis filius hominis. Libenter enim sustinetis, insipientes, cum sitis ipsi sapientes. Insipientes appellat, qui de carnis circumcisione gloriabantur: et quia a Corinthiis portabantur, ut gloriosi viderentur; ideo Apostolus etiam se sustineri ab his vult; ut et ipse hoc se esse ostenderet, quod erant hi, et non tamen gloriari ex hac parte secundum Deum; unde gloriam hanc insipient
Abbreviated transcription (Latin):
Nonergo uere adgloriam suam
haeclo quitur. sed uult illis osten¬
dere quia quosputant gloriosos.
nihil plus abhoc habent. ac per
hoc siputantur higloriosi etego
inquid. Ideo insipientis. hoc eẽ
dicit ut ad laudemsuam aliquid
prose quatur. seautem coactum
haecloqui Doletenim ei. ut illos
putarent sublimes hoc concepto
quia nihil plus ab eo haberent
quodlo quor. ñ loquor scđm dm̃
Secundum dm̃ non lo quitur
quia ad carnis tumorem. haec
pertinent. Nec de inflatione
apud dm̃ surgit gloria quia apud
dm̃ humilitas gloriosaest.
Sed quasi insipientia. in hac sub¬
stantia gloriationis xonplenã
dixit insipientiam. sed ex parte
ueritas enim est. sed qui aclatio
ui tiosares est. ideo quam uis uerũ
sit quod dicitur quasi insipientia
tamen ẽ. unum quemq: laudare
se plena aut̃ insipientiae si se
falsis quis laudet. Ille enim su¬
perbus deuero est hic stultus
defalso Substantia tam̃ głationis
in hac causa carnalitas est quia

Expanded text:
Non ergo vere ad gloriam suam Non ergo vere ad gloriam suam haec loquitur, sed vult illis ostendere, quia quos putant gloriosos, nihil plus ab hoc habent: ac per hoc si putantur hi gloriosi, et ego inquit. Ideo insipientis hoc esse dicit, ut ad laudem suam aliquid prosequatur, se autem coactum hoc loqui. Dolet enim ei, ut illos putarent sublimes hoc contempto, qui nihil plus ab eo haberent. Quod loquor, non loquor secundum Deum. Secundum Deum non loquitur; quia ad carnis tumorem haec pertinent, nec de inflatione apud Deum surgit gloria; quia apud Deum humilitas gloriosa est. Sed quasi in insipientia in hac substantia gloriationis. Non plenam dixit insipientiam, sed ex parte; veritas enim est. Sed quia elevatio vitiosa res est; ideo quamvis verum sit, quod dicitur; quasi insipientia tamen est unumquemque laudare se. Plena autem insipientia est, si se falsis quis laudet: ille enim superbus de vero est, hic stultus de falso; substantia tamen gloriationis in hac causa carnalis est; quia
Abbreviated transcription (Latin):
me uenire. ad tesuperaquas
citsifirmiter poscsset pedẽ
superaquas. scireuerum esso
quia non erat fantasma quod
tiaebantur ut decipenentaudi¬
entes quorum finiserit. scđma
operaeorum Sine dubio quiaii¬
uidicabunturi huius modi scđm
animi sui nequitiam quiã non
propter dm̃ sed propter suum
uentrem simulantseminis tnos
dĩ finenr tamen illor um secundũ
operaicorum dixit. ut sicut operi
et cura uentris interit iacechi
interiri intellegantumtu¬
s Iterum dico nequis me existime
insipientem. alio quins uelut
insipientem accipiteme uesege¬
÷ modicum aliquid glorienu
Supra iam dixio utinam susci¬
neretis pus illum in p̃rudentiã
meam hoc nunc repetito demꝑ
enim preponit. quod postea
mubtis in terpositis prosequatur
quodergo supra posuit. modo
incipit en arrarei Nam uetu¬
dicturus uelut insipientem sedicte.
quia uidentur ad laudem eius ꝑ¬
tinere ut et ego modicum inquid
orier Modicum hoc dicit.
quia in uerbis non in sensuest

Expanded text:
me venire ad te super aquas me venire ad te super aquas , ut si firmiter posuisset pedem super aquas, sciret verum esse quia non erat phantasma, quod tiebantur, ut deciperent audientes. Quorum finis erit secundum opera eorum. Sine dubio, quia judicabuntur hujusmodi secundum animi sui nequitiam; quia non propter Deum, sed propter suum ventrem simulant se ministros Dei. Finem tamen illorum secundum opera illorum dicit: ut sicut opera et cura ventris interit, ita et hi interire intelligantur. Iterum dico ne quis existimet me insipientem, alioquin velut insipientem accipite me; ut et ego modicum aliquid glorier. Supra jam dixit: Utinam sustineretis pusillum imprudentiam meam, hoc nunc repetit; semper enim proponit quod postea multis interpositis prosequatur. Quod ergo supra proposuit, modo incipit enarrare, nam verdicturus, velut insipientem se dicit, quia videntur ad laudem ejus pertinere. Ut et ego modicum, inquit, glorier. Modicum hoc dixit, quia in verbis, non in sensu est.
Abbreviated transcription (Latin):
dat dilec¬
tionis sua e.
quam
habebat
er¬
gaeos. quia
non
ideo nolebat
accip̃ere. quia non illos diligebat
sed ideo magis quia amabat eos
ut hoe ipsum prodes set illis
sicuti dixi Quodautem facio.
et facturus sum ut amputem
occasionem eorum qui uolunt
occasione miut inquod gloriant᷑¬
s inueniantur sicut et nõs
Gloria pseudo a postolorum
inpecuniiserat accipiendis. Ideo
apłs hoc refutauit ne illis similis
uidere cur Quia nisihoc ab apło
fuis setuitatum. maior occasio
illis datu fuis seeaccipiendii et
magis extor quendi. quando in
hacre formam ab apło datam
oscenderenti. Huius modi enĩ
pseudo apłi sunt. operaru sub¬
doli trans figurandes se in aplos
ixp̃i Subdolisunt. qua auari¬
tiae cauisa non religio samente
Nec utique mirum ipse enimi
satanas trans fugiratur. uelite
angelus luminis Manifestum
cit quia frequenter multos
fallit satanas ostendens se ilbis
quasi angelum dĩ. ut decipiat eos.
uinde iesus
naue
sollicitus
quae
siuit qcus
esset

Expanded text:
dat dilecdat dilectionis suae, quam habebat erga eos; quia non ideo nolebat accipere, quia non illos diligebat; sed ideo magis, quia amabat eos, ut hoc ipsum prodesset illis, sicut dixi. Quod autem facio, et facturus sum; ut amputem occasionem eorum, qui volunt occasionem, ut in eo quod gloriantur, inveniantur, sicut et nos. Gloria pseudoapostolorum in pecuniis erat accipiendis. Ideo Apostolus hoc refutavit, ne illis similis videretur; quia nisi hoc ab Apostolo fuisset vitatum, major occasio illis data fuisset accipiendi, aut magis extorquendi; quando in hac re formam ab Apostolo datam ostenderent. Hujusmodi enim pseudoapostoli sunt operarii, subdoli, transfigurantes se in apostolos Christi. Subdoli sunt, quia avaritiae causa, non religiosa mente Nec utique mirum, ipse enim satanas transfiguratur velut Angelus luminis. Manifestum est quia frequenter multos fallit Satanas, ostendens se illis quasi angelum Dei; ut decipiat eos. Unde Jesus Nave sollicitus, quae sivit quis esset,