comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum edurisset in solitudinẽ seorsũ. Nec ibi paulã om̃ib
s moyses solus ascendit in montẽ ut legem acciperet.
Qͥd ẽ gͦ qđ semꝑ insecreto loquit᷑ ds: nisi quia nos
adsecretũ uocat . & qͦd cũ paucis niũ ut nos colligat:
c̃onsiderate hec duo que dixi. Colligit. ad secretum
uocat. Primꝰ homo antequã peccaret n̾opꝰ habuit

Expanded text:
eum eduxisset in solitudinem seorsum. Neque ibi palam omnibus, sed Moyses solus ascendit in montem, ut legem acciperet. Quid est ergo quod semper in secreto loquitur Deus, nisi quod nos ad secretum vocat? et quid quod cum paucis, nisi ut nos colligat? Considerate haec duo quae dixi, colligit et ad secretum vocat. Primus homo antequam peccaret non opus habuit,
Abbreviated transcription (Latin):
dani uel carnales. Timor. uilitatis. Timor pene. Timor
mortis. quori singuli sitas curas generant. Necessitas
autẽ duplex ͤ. Aua indebito dandi. alia inindigentia
accipiendi. Aliter enĩ dicit᷑ necesse ẽ. tbutũ dari cesa¬
ri. Auit̃ dicit᷑ necesse ẽ. escas dare uentri. Ideo necesse ẽ

Expanded text:
dani vel carnales, timor vilitatis, timor poenae, timor dani vel carnales, timor vilitatis, timor poenae, timor mortis, quorum singuli suas curas generant. Necessitas autem duplex, alia indebito dandi, alia indigentia accipiendi. Aliter enim dicitur. Necesse est tributum dare Caesari, et aliter dici
Abbreviated transcription (Latin):
plurimos labores graues ⁊ amaros libenter tolerãt
qͦs ꝓ amore et̾ne uite uel ad modicũ subire recu¬
sant. cũ econtra electi sine int̾missione laborent &
affligant semet ipsos nedesideria carnis ꝑficiant.
qui etiam necessitatib suis nͣsine timore deser¬
uuint. timentes neusq ad delectationẽ effugiat
uoluptatis. qd exigit infirmitas conditionit. Car¬
nales autẽ qͥꝙ qui ꝓͦ implendis desideriis suis li
quasi exipsa occupatione sua prudentiores fiunt.
Dequib dñs in euugelio dicit. filii huiꝰ scłi pruden¬
tiores filiis lucis. ingeneratione suast̃. S hi tales
aliquando miseratione diuina aberrore suo con¬
uersi praua studia deserunt. s prudentiam quã
inprauis studiis aberrore didicerunt nͣamittunt.¬
& inbonis agendis̃ tanto cautiores fiunt. qͣnto in
malis ꝑpetrandis priꝰ studiosiores extiterunt. Un
curã necessitatẽ. affectũ t̾s autẽ it̃ timores mun¬

Expanded text:
plurimos labores graves et amaros libenter, tolerant, plurimos labores graves et amaros libenter, tolerant, quos pro amore aeternae vitae, vel ad modicum subire recusant, cum e contrario electi sine intermissione laborent, et affligant semetipsos, ne desideria carnis perficiant. Qui etiam necessitatibus suis non sine timore deserviunt, timentes ne usque ad delectationem effluat voluptatis, quod exigit infirmitas conditionis. Carnales autem quique, qui pro adimplendis desideriis suis libquasi ex ipsa occupatione sui prudentiores fiunt. De quibus Dominus in Evangelio dicit: Filii hujus saeculi prudentiores sunt filiis lucis in generatione sua . Sed hi tales alioquin miseratione divina ab errore suo conversi, prava studia deserunt, sed prudentia quam in pravis studiis didicerunt, non amittunt, et in bonis agendis tanto cautiores fiunt, quanto in malis perpetrandis prius studiosiores exstiterint. Undcuram, necessitatem, affectum. Tres autem sunt timores mun
Abbreviated transcription (Latin):
& perercitium oꝑationis crescit cautela circinis¬
pectionis. & quia exuitio nr̃e corruptionis. hoc no¬
bis in est. ut magis solliciti simus ꝓeo adipiscendo
qd ꝑuerse cupimus ueleo eiutando qͦd suꝑflue for¬
midamꝰ. fit ut cautelam circunspectionis quã
ibonũ studiis cõꝑare negleximus. ꝑ mala studia
tuit. mori incarne ꝑtimescit. &. qui ꝑpetuos
gehenne cruciatus. ñ conũderat. penas tempora¬
les pati. reformidat. Sepe qui illam confusionͣe
queante di oculos & scõꝵ angłoꝵ. peccatorib uen¬
tura ẽ tim̾e adhuc nͣdidicit. uilis ẽẽ inoculis
hominũ erubescit. & ꝓhis euitandis laborant ho¬
mines. q seruis di ñ solũ fugienda nͣ itͣ. inmo etiã
nonnunqͣm cũ fructꝰ eoꝵ agnoscit᷑ appetenda. Si¬
milit̾ st̃ multi qui anime sue ieuinium ignorant.
& ꝓcibo uent̾s comparando uehem̃ter insudant.
&. sepe homines ꝓ carnalib desideriis adimplendis

Expanded text:
et per exercitium operationis crescit cautela circumset per exercitium operationis crescit cautela circumspectionis. Et quia ex vitio nostrae corruptionis hoc nobis inest ut magis solliciti simus pro eo adipiscendo, quod perverse cupimus, vel eo evitando, quod superflue formidamus, fit ut cautelam circumspectionis, quam in bonis studiis comparare negleximus per mala studia tuit, mori in carne pertimescit, et qui perpetuos gehennae cruciatus non considerat, poenas temporales pati reformidat. Saepe qui illam confusionem, quae ante Dei oculos et sanctorum angelorum peccatoribus ventura est, timere adhuc non didicit, vilis esse in oculis hominum erubescit. Et pro his evitandis laborant homines, quae servis Dei non solum fugienda non sunt, imo etiam nonnunquam cum fructu eorum agnoscuntur appetenda. Similiter sunt multi, qui animae suae jejunium ignorant, et pro cibo ventris comparando vehementer insudant. Et saepe homines pro carnalibus desideriis adimplendis
Abbreviated transcription (Latin):
te om̃s diaboli conatꝰ. contraa se erectos atterere. ut
inquo se priꝰ uicisse gaudebat iã ñ spollasse. s contͣ
se potiꝰ eos armasse uideatur. hoc qͥppe altũ. hoc secre¬
tum di consiliũ ẽ. ut illud etiam electis suis ꝑfici¬
at ad coronam. qd inimicus sibi głãbatur cecidis¬
se aduictoriam. Labet itaq neͣ considerare qualit̃
exipũs qͦs supra memorauimꝰ passionib exercitia nas¬
canturr. acͤinde qualit̾ ꝑ ipsa exercitia cir cunspectio
augeat᷑. Quatuor enĩ st̃. łimor. cura. Necessitas affec¬
tus . &. ex tͥb .i. timore. necessitate. affectu. nascitur
quartũ .i. cura. Qͦd enĩ timemꝰ incidere. sollicite
studemꝰ euitare. & qd dolemꝰ adẽẽ. sollicite stude¬
mus anobis remouere. & desideramus adipłci.
sollicite studemus obtinere. & sic pꝰaffectionem pas¬
sionis sequitur cura sollicitudinis. & pꝰcurã solli¬
citudinis sequitur conatus in exercitio oꝑationis.

Expanded text:
te omnes diaboli conatus contra se erectos atterere, ut te omnes diaboli conatus contra se erectos atterere, ut in quo saepius vicisse gaudebat, jam non spoliasse, sed contra se armasse potius videatur. Hoc quippe altum, hoc secretum Dei consilium est, ut illud etiam electis suis proficiat ad coronam, quod inimicus sibi gloriabatur cecidisse ad victoriam. Libet itaque nunc considerare qualiter ex ipsis, quas supra memoravimus, passionibus exercitia nascantur, ac deinde qualiter per ipsa exercitia circumspectio augeatur. Quatuor enim sunt timor, cura, necessitas, affectus; et ex tribus, id est timore, necessitate, affectu, nascitur quartum, id est cura. Quod enim timemus incidere sollicite studemus evitare, et quod dolemus adesse sollicite studemus a nobis removere, et quod desideramus adipisci, sollicite studemus obtinere; et sic post affectionem passionis requiritur cura sollicitudinis et post curam sollicitudinis sequitur conatus in exercitio operationis,
Abbreviated transcription (Latin):
ut cũ pexperimentũ didicerint. quanta miseria
falsis istis delectationib insit. ardentiꝰ illa ⁊ue¬
ra gaudia reqͥrant. qͦ nulna tͥsticia corrumpit.
S salubrit᷑ aliqͥndo derelicti ꝑmittunt᷑ ad tẽpꝰ.
seruire passionib carnis sue. ut agnoscant infir¬
mitatem suam & dese ñp̃sumant. & tanto deuo¬
tius p̾modũ diuine gr̃e se subitiant. qͣnto ma¬
nifestius exp̃cedenti casu didicerunt exsuauir
ñnuqu̾a serius dĩ utile ẽ. ut temptent᷑. ut uide¬
liex ipse temptationes eos exerceant. ⁊ cautiores
reddant. quia conflictꝰ uitiori exercitiast᷑ uͥtutũ.
& sicut sepe cadendo aicit homo qualit̾ ingͦssũ
figere &. caute ambulare debeat. & in conflictu
belli qui frequent̾ plagatꝰ ẽ. cautiꝰ uenientem
ictũ excipit. sic qui actiabolo sepe dicipit᷑. subtiliꝰ
p̾modũ uersutias eiꝰ dep̃hendit. & machinationes
subũtit. &. hoc ẽ qd multos uidemꝰ pꝰ magna scele¬
ra aduirtutũ sũmam conscendere. & tanta uirtu¬

Expanded text:
ut cum per experimentum didicerint quanta miseria falsis illis delectationibus insit, ardentius aeterna illa et vera gaudia requirant, quae nulla tristitia corrumpit. Et salubriter, aliquando derelicti permittuntur ad tempus servire passionibus carnis suae, ut agnoscant infirmitatem suam, et de se non praesumant, et tanto devotius postmodum divinae gratiae se subjiciant, quanto manifesnonnunquam servis Dei utile est, ut tententur, ut videlicet ipsae tentationes eos exerceant, et cautiores reddant; quia conflictus vitiorum exercitia sunt virtutum. Et sicut saepe cadendo discit homo qualiter gressum figere, et caute ambulare debeat, et in conflictu belli qui frequenter plagatus est, cautius venientem ictum excipit, sic qui a diabolo saepe decipitur, subtilius post modum versutias ejus deprehendit, et machinationes subvertit. Et hoc est quod multos videmus post multa scelera ad virtutum summam ascendere, et tanta virtu
Abbreviated transcription (Latin):
nulla sentiunt mala. Item ꝓꝑfectione oꝑis. ꝑ fectionẽ
retͥbutionis. Idem ẽ. enim qđ dicit sabbatũ ꝓsabbato.
necesse ẽ pͥusquam adillũ futurũ sabbatũ ueniat.
multa in hoc mundo adũsa patiatur. & ideo in arbo¬
resapientie octauo gradu. inter septem & septem. qͣli
inter sabbatum & sabbatũ. tolerantia laboris figitur.
incent᷑ medie unitatis cũ dicit᷑. ꝑcaritate̾ roborat᷑.
contra magnas enĩ tbulationes. necessaria ẽ. robus

Expanded text:
nulla sentiunt mala. Item pro perfectione operis perfectionem nulla sentiunt mala. Item pro perfectione operis perfectionem retributionis. Idem est enim quod dicis Sabbatum pro Sabbato, necesse est priusquam ad illud futurum Sabbatum veniat, multa in hoc mundo adversa patiatur. Et ideo in arbore sapientiae octavo gradu inter septem et septem, quasi inter Sabbatum et Sabbatum, tolerantia laboris figitur in centro mediae unitatis, cum dicitur per charitatem roboratur. Contra enim magnas tribulationes necessaria
Abbreviated transcription (Latin):
septem uenit. et̾nam uitã designat. Septenariꝰ gͦ aduetꝰ
testamentũ ꝑtinet. in quo ꝓmittunt᷑ bona temporalia.
Octanariꝰ autẽ nono testamento congruit. in qͦ spare
iubem et̾na. Crescat gͦ ꝑseptẽ & octo sapientia. ꝑ septẽ
incipiat. ⁊ octoad consũmationẽ ꝑturgat. Prima sapien¬
tia sit adeo t̃rena bona petere. scdã sapientia ⁊ maxima
& ꝓrimi geminet᷑. usq ad conformitatẽ etatis pleni¬
tudinis xpͣi nos ꝑducit. Itẽ inqͥndeci mediꝰ ide̾ e̾. qui
octauus. hinc inde habens septenariuͣ. & satisclaret
qđ septenariꝰ ad requiẽ ꝑtinet. hinc maxime qd sep¬
tima die requieuit dñs abom̃i oꝑe qđ patrarat. Rur¬
sum ꝑꝓpham rȩꝓmittit dñs suis dilectorib sabbatũ
ꝓ sabbato. & mensẽ ꝓmense. hoc ẽ requiẽ ꝓ requie. ꝑfec¬
tionem ꝓꝑfectione. ꝓ requie mentis. requiem mn̾tis
& corporis. P requie qua nͣ consentiunt malis. reqͥem qua

Expanded text:
septem venit, aeternam vitam designat. Septenarius ergo ad Vetus septem venit, aeternam vitam designat. Septenarius ergo ad Vetus Testamentum pertinet, in quo promittuntur bona temporalia. Octonarius autem homo testamento congruit, in quo sperare jubemur aeterna. Crescat ergo per septem et octo sapientia. Per septem incipiat, et per octo ad consummationem pertingat. Prima sapientia sit a Deo terrena bona petere. Secunda sapientia et maxima et proximi geminetur, usque ad conformitatem aetatis plenitudinis Christi nos perducit. Item in quindecim medius idem est qui octavus, hinc inde habens septenarium. Et satis claret, quod septenarius ad requiem pertinet, hinc maxime quod septima die requievit Dominus ab omni opere quod patrarat . Rursum per prophetam repromittit Deus suis dilectoribus Sabbatum pro Sabbato, et mensem pro mense ; hoc est requiem pro requie, perfectionem pro perfectione; pro requie mentis requiem mentis et corporis, pro requie qua non consentiunt malis, requiem qua
Abbreviated transcription (Latin):
messui mirram mea cũ aromatib meis. comedi
fauũ cũ melle meo. bibi uinũ meu̾ eũ lacte meo.
ꝑmortem g carptt᷑n. ut quasi fructꝰ bene recdolente
in nuptias regis et̾n p̾sentem᷑. Nos ibi cib dei eri¬
mus qͥa ibi cõplacebit innobis. &. ipse cibus nr̃ erit.
qͥa nos delectabim᷑ inipso. facie ad faciẽ głam eiꝰ
contẽplantes ita ut illud ꝓpħe compleat᷑ innobis
Satiabor cũ apparuerit gła tua. Concludamus
gͦ sunmũ ꝑfectionis gradũ & dicamus.
er contemplationẽ cibat. Iste ẽ cibus. Ista ẽ re¬
fectio dequa psalmista dicit. Ad implebisme
leticia cũ uudtu tuo delectationes indext̾a
tua usq infinem am̃. Ecce arbor sapientie nr̃e. ꝑquin¬
decim gradus usq ad sũmiĩ incrementũ ꝑuenit.
hic autẽ numerꝰ magni misterii conscius ẽ. Prunum
quia exseptem & octo componit᷑. Septenariꝰ uͦ p̾̃sentem
uitã qͤseptẽ dieb currit significat. Octonariꝰ uͦ qui post

Expanded text:
cum aromatibus meis, comedi favum meum cum melle meo, bibi vinum meum cum lacte mea . Per mortem ergo carpimur, ut quasi fructus bene redolentes ad nuptias. Regis aeterni praesentemur. Nos ibi cibus Dei erimus, quia ei complacebit in nobis, et ipse cibus noster erit, quia nos delectabimur in ipso faciem gloriam ejus contemplantes, ita ut illud prophetae compleatur in nobis: Satiabor cum apparuerit gloria ejus . Concludamus ergo summum perfectionis gradum, et dicamus.er contemplationem cibat. Iste est cibus. Ista est refectio, de qua Psalmista dicit: Adimplebis me laetitia cum vultu tuo, delectationes in dextera tua usque in finem . Amen. Ecce arbor sapientiae nostrae per quindecim gradus usque ad summum incrementum pervenit; hic autem numerus magni mysterii conscius est. Primum quia ex septem et octo componitur. Septenarius vero praesentem vitam, quae septem diebus currit, significat. Octonarius autem, qui post
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. siue ea que ꝑtinent ad p̾mã conditionẽ homi¬
nis. siue ea que facta st̃ ad hominis reparationẽ. Ad
conditionẽ hominis ꝑtinet creatio mundi .i. celi &t̾re.
tionem hominis ꝑtinet incarnatio uerbi. & om̃ia que
uel ante incarnationem abinitio ad ipsã p̾fugurandã
xp̃nuntiandã p̾cesser̃t. uel que post ea usq ad finem
mundi ꝓpt̾ ipsã p̃dicandam & credendam fiunt. Cum

Expanded text:
mam conditionem hominis, sive ea quae facta sunt ad hominis reparationem. Ad conditionem hominis pertinet creatio mundi, id est coeli etrationem hominis pertinet incarnatio Verbi, et omnia quae vel ante ipsam incarnationem ab initio ad ipsam praefigurandam et praenuntiandam praecesserunt, vel quae post eam usque ad finem mundi propter ipsam praedicandam
Abbreviated transcription (Latin):
Sic locutus ẽ cũ noe. cũ abraham. cũ ysaar. cũ iacob.
cũ moyse. cũ samuele. cũ dauid. & cũ om̃ib ꝓphetis.
deniq incarne apparens. quamuis manifeste locutꝰ
taret. se orsũ inmonte duxit. Qͥb s alibi dicit. Uob̃
datũ ẽ nosse misteriũ regnidĩ cet̾is aute̾ inpara¬
bolis .&. rursũ. Qͦd dico uobis intenebris dicite in

Expanded text:
tus est cum Noe, cum Abraham, cum Isaac, cum Jacob, cum Moyse, cum Samuel, cum David et cum omnibus prophetis. Denique in carne apparens, quamvis manifeste locutus taret, seorsum in montem duxit . Quibus et alibi dicit: Vobis datum est nosse mysterium regni Dei, caeteris autem in parab
Abbreviated transcription (Latin):
munda nullis adu̾sis suꝑari potest. quia cũ intꝰ
dedei semꝑ adiutorio p̃sumit qͥcqͥd adũsi foris to¬
letat. facile contempnit & uincit. Obliuionẽ quoq
generat. qͥadũ totam animi intentionẽ addesideriũ
et̃noꝵ trahit. om̃iũ que transeunt memoriã ab
animo funditꝰ euellit. insensibilem reddit. Qͥadũ
mentem ꝑinternã dulcedinẽ medullitꝰ replet. qͥc¬
qͥd amarũ exterius infertur. contempnit quasi nͣ
sentiat᷑. Caritas gͦ sapientiã roborat. dũ menti. fi¬
dutiam & fortitudinem .&. insuꝑabilem quodam mͦ
insensibilem reddendo constantiam prestat. Possumꝰ
si uolumꝰ. in his octo gradib beatitudines ꝑordinem
exp̃ssas notare. ita ut id qͦd dictum est. ꝑ ordinem semi¬
nat᷑: ꝑtineat adid qd dicit. B̾eati mittes. qmͣ ipsi posside¬

Expanded text:
munda nullis adversis superari potest, quia cum intus munda nullis adversis superari potest, quia cum intus de Dei semper adjutorio confidit, quidquid adversi foris tolerat facile contemnit, et vincit. Oblivionem quoque generat, quia, dum totam animi intentionem ad desideria aeternorum trahit, omnium quae transeunt memoriam ab animo funditus evellit. Insensibilem reddit, quia dum mentem per internam dulcedinem medullitus replet, quidquid exterius amarum infertur contemnit, quasi non sentiatur. Charitas ergo sapientiam roborat, dum menti et fiduciam, et fortitudinem, et insuperabilem quodammodo insensibilem reddendo constantiam praestat. Possumus si volumus in his octo gradibus octo beatitudines per ordinem expressas notare, ita ut id quod dictum est, per timorem seminatur, pertineat ad id quod dicitur. Beati pauperes spi
Abbreviated transcription (Latin):
se in summo quo eleuatꝰ tendit. C audet ÷ se tandẽ
iã euasisse qd doluit. dolet se tantũ allhuc abẽẽ ab
eo qd̃ diligit. Conatur gͥ. festinat. ascendit. crescit.
ꝑdesideriũ.&. que admodũ uirgula fumi. qͣntoma¬
gĩ sursũ tollit. tanto ampliꝰ extenuat᷑. ita celestib
Apppinquans & omnẽ t̾rene concupiscentie nebu¬
lam euaporans. totus sp̃alis efficit᷑. tandemq huma¬
nis subducit᷑ aspectib dũ adt̾rena ista &. uisibilia
concupiscenda ampliꝰ exire recusans intus iabs¬
condito faciei diũ głãtur. De roborat¬
ctauo loco adiuuctũ ẽ. ꝑ caritatẽ roborat᷑.
Caritas similis ẽ uino. Uinum namque
tes obliuioios.&. quodaͣ mͦ insensibiles. Sic caritas
mundat mente̾. conscientiã exbilarat. de iide auda¬
cem reddit. qͣndo ꝑmunditiam conscientie fidutiã
prestat. Deinde uires auget. qͥa sicut testat᷑ scͥptura
fortis ẽ ut leo qui confidit indñoͣ. Conscientia enĩ

Expanded text:
se in summo, quo elevatus tendit. Gaudet se tantum se in summo, quo elevatus tendit. Gaudet se tantum jam evasisse ab eo quod doluit dolet se tantum adhuc abesse ab eo quod, diligit. Conatur igitur festinat, ascendit, crescit per desiderium, et quemadmodum virgula fumi, quanto magis sursum tollitur, tanto amplius extenuatur, ita coelestibus appropinquans, et omnem terrenae concupiscentiae nebulam evaporans totus spiritalis efficitur, tandemque se humanis subducit aspectibus, dum ad terrena ista, et visibilia concupiscenda amplius extra recusans, intus in abscondito faciei Domini gloriatur. CActavo loco adjunctum est: per charitatem roboratur. Charitas similis est vino. Vinum namque tes, obliviosos, et quodammodo insensibiles. Sic charitas mundando conscientiam mentem exhilarat, deinde audacem reddit, quando per munditiam conscientiae, fiduciam praestat. Deinde vires auget, quia, sicut testatur Scriptura, fortis est ut leo qui confidit in Domino . Conscientia enim
Abbreviated transcription (Latin):
spũ icõ. insolito gaudio animꝰ hilarescit. & mirat᷑
quale adgustandũ ẽẽ possit. qđ taͣmire etiam podo
ita desideriũ simile ẽ fumo qui de incen¬
dio nascit᷑. qui indirectũ ascendit. & qͣnto magis
iursu collit. tanto ampli extenuat᷑. tandem q̃
eleuatus insublime aboclis intuentiũ ꝓrsus sub¬
ducit᷑. Post qͣm enĩ ꝑignẽ cõpunctionis rubigo pec¬
cati amente fuerit consuͣpta: & ille int̾nus fulgor
incorde micare ceperit. confestim animꝰ inqͣndam
contemplationis speculam subleuat᷑. ibiq quodã iͦ
seipso altior effectus qͣndam ut ita dixerim lucidã
regionem .&. t̾ram nouam eminꝰ ꝓspicit. qͥlẽ nun¬
quam antea uel uidisse sememuiit. uel eẽ estima¬
uit. Mirat᷑ .&. ipse qui uidet & p̃gaudio p̾sentis lu¬
minis preteritas ignorantie sue tenebras accusat.
mirat᷑ fubter se inimo quo ꝓstͣtꝰ iacuit. mirat᷑ suꝑ

Expanded text:
m, Spiritu sancto insolito gaudio animus hilarescit, et miratur m, Spiritu sancto insolito gaudio animus hilarescit, et miratur quale ad gustandum esse possit, quod tam mire etiam per odorita desiderium simile est fumo, qui de incendio nascitur, qui in directum ascendit, et quanto magis sursum tollitur, tanto amplius extenuatur, tandemque elevatus in sublime ab oculis intuentium prorsus subducitur. Postquam enim per ignem compunctionis rubigo peccati a mente fuerit consumpta, et ille internus fulgor in corde micare coeperit, confestim animus in quamdam contemplationis speculam sublevatur, ibique quodammodo seipso altior effectus, quamdam, ut ita dixerim, lucidam regionem, et terram novam eminus prospicit, qualem nunquam antea vel vidisse se meminit, vel esse existimavit. Miratur et ipse qui videt, et prae gaudio praesentis luminis praeteritas ignorantiae suae tenebras accusat, miratur subter se in imo, quo prostratus jacuit, miratur super
Abbreviated transcription (Latin):
mamꝰ animũ. ꝑ compunctionẽ inuenimꝰ desideri¬
um. De t̾ra nr̃a eximꝰ. cũ ea queforis possident᷑. t̾re¬
na bona relinquimꝰ. de cognatione nr̃a eximꝰ. qͦn¬
do uitiis qͦ nobis & exnobis nata sunt ab renuntiamꝰ
de domo patͥs nr̃i eximꝰ. qndo mundũ omne̾ & ea
que inmundo sunt ꝓrsus acogitatione nr̃a seqͤst᷑mꝰ.
& omn̾ẽ animi intentionẽ in sola et̾na defigimus.
Pater nͣr scđm illã natiuitate̾ qͦ inpeccatis natisu¬
mus. diabolus ẽ. quia scđm illam natiuitatẽ ad eiꝰ
dñium ꝑtinemꝰ qui auctorẽ peccati. Euis domꝰ ẽ
mundus iste. qͥa merito sue ꝑuersitatis mundi huiꝰ
& eori qui mundũ istũ amant pͥnceps factus est
Egressis autẽ det̾ra nr̃a. & de cognatione nrͣa. & de
domo patͥs nri alia adnͣo t̾ra ostendit᷑. qͣndo nobis
ꝑfecte huic inundo mortuis. qͥddam iã defuturis
gaudiis quasi de longe odorare concedit᷑. Afflatꝰ eniͣ

Expanded text:
mamus animum, per compunctionem invenimus desiderimamus animum, per compunctionem invenimus desiderium. De terra nostra eximus, cum ea quae foris possidentur terrena bona derelinquimus. De cognatione nostra eximus, quando vitiis, quae in nobis, et ex nobis nata sunt abrenuntiamus. De domo patris nostri eximus, quando mundum omnem, et ea quae in mundo sunt, prorsus a cogitatione nostra sequestramus, et omnem animi intentionem in sola aeterna defigimus. Pater noster secundum illam nativitatem, qua in peccatis nati sumus, diabolus est, quia secundum nativitatem ad ejus dominium pertinemus, qui auctor est peccati. Ejus domus est mundus iste, quia merito suae perversitatis mundi hujus, et eorum qui mundum istum amant, princeps factus est. Egressis autem de terra nostra, et de cognatione nostra, et de domo patris nostri, alia a Domino terra ostenditur, quando, nobis perfecte huic mundo mortuis quiddam jam de futuris gaudiis quasi de longe odorare conceditur. Afflatus eni
Abbreviated transcription (Latin):
uenderet. ñ ut possideret. Qͤ siuit eiiͣ xp̃m uidas &
inuenit. & tenuit. & ñ rerinuit: quia uendidit. S scẽ
mulieres ad sepulerũ cũ aromatib uenientes xp̃m
quesierunt & inuenerunt. Tenuerunt & retinue¬
runt. qͥa ñ querebant ut uenderent. s ut possiderẽt
dicamꝰ gͦ desapientia. ꝑtimore̾ seminat᷑. ꝑ gram rigat᷑¬
ꝑdolorem morit. ꝑfidem radicat. ꝑcoͣpunctionẽ oritur.
hu gradus uident᷑ mͥ significari. ubi ubetur abralũ
exire det̾ra sua .&. de cognatione sua. & de domo patris
sui. &. tc̃demũ t̾ra ei demonstranda ꝓmitit᷑. ẜxi in¬
quit dñs deterra tua &. decognatione tua. & dedomo
patris tui. &ueni int̾ram quam monstrabo tibi. Igit᷑
ꝑfictem & deuotionẽ dnm̃ sequim̃. acsic deinde in
sexto gradu t̾ra nobis ꝓmissa ꝑcõpunctionẽ demonit᷑¬
tur. E timorẽ relinquimus censũ t̾renũ. ꝑgrãm & do¬
lorem mutamꝰ affectũ. ꝑfidem & deuotione̾ confir¬

Expanded text:
t possideret. Quaesivit enim Christum Judas, et invenit et tenuit, sed non retinuit, quia vendidit. Sed sanctae mulieres ad sepulcrum cum aromatibus venientes Christum quaesiverunt et invenerunt, tenuerunt et retinuerunt, quia non quaerebant ut venderent, sed ut possiderent . Dicamus ergo de sapientia, per timorem seminatdolorem moritur, per fidem radicat, per compunctionem oritur. Hi gradus videntur mihi significari, ubi jubetur Abraham exire de terra sua, et de cognatione sua, et de domo patris sui, at tunc demum terra ei demonstranda permittitur. Exi, inquit Dominus, de terra tua, et de cognatione tua, et de domo patris tui; et veni in terram quam monstravero tibi . Igitur per fidem et devotionem Dominum sequimur, ac sic deinde in sexto gradu terra nobis promissa per compunctionem demonstratur. Per timorem relinquimus censum terrenum, per gratiam et dolorem mutamus affectum, per fidem et devotionem confir
Abbreviated transcription (Latin):
Nongͥ sine causa fit qd ds̃ hominẽ pꝰpeccatũ acecita¬
te ignorantie reuocans sic cogrrationẽ suã abeo tẽ¬
perat. ut ignotescat qͥd ẽ. & tam̃ semꝑ maneat occul¬
tus. Si enĩ aꝑte ita se manifestaret hominib ut nullꝰ
deeo dubitare posset. teͣ nec fides meritũ. nec infi¬
delitas haberet locũ. Ignotescit gͥ ut fides nutri¬
atur. & occultus ꝑmanet ne infidelitas coniuncat᷑
decultus ꝑmanet ut fides ꝓbet᷑. ignotescit ut infide¬
litas condẽpnetur. Qa eni & fideles aliqͥd habent un¬
dedubitare possent . & infideles unde credere uale¬
rent si uellent. tuste & illis ꝓfide reddit᷑ p̃miũ. & istis
ꝓinfidelitate suppliciũ. Placuit autẽ dõ ut beatitu¬
dine̾ quã cdaturus erat gratis homini. pͥus hominem
ꝓmereri faceret. sic tam̃ ut abipso eẽt meritũ⁊ meriti
p̃miũ. Differi gͥ nc̃ dare qͦd daturus ẽ. plenã uidelicet

Expanded text:
Non ergo sine causa fit, quod Deus hominem post peccatum a caecitaNon ergo sine causa fit, quod Deus hominem post peccatum a caecitate ignorantiae revocans, sic cognitionem suam ab eo temperat, ut innotescat quidem et tamen semper maneat occultus. Si enim ita aperte se manifestaret hominibus, ut nullus de eo dubitare posset, tunc nec fides meritum, nec infidelitas haberet locum. Innotescit igitur ut fides nutriatur, et occultus permanet ne infidelitas convincatur. Occultus permanet ut fides probetur, innotescit ut infidelitas condemnetur. Quia enim et fideles aliquid habent, unde dubitare possent, et infideles unde credere valerent si vellent juste, et illis pro fide redditur praemium, et istis pro infidelitate supplicium. Placuit autem Deo ut beatitudinem, quam gratis daturus erat homini, prius hominem promereri faceret, sic tamen ut ab ipso esset et meritum et meriti praemium. Differt igitur nunc dare quod daturus est, plenam videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
om̃iũ ꝑuenerunt. s facta st̃ certis qͥb dã locis ⁊ tempori¬
bus & cũ certis ꝑsonis icdm altitudinẽ diuini consilii ad
hoc ordinatis. cũ enĩ ds icdm illam om̃ipotentiã suã
multis modis adrestaurationẽ hominis uti potuisset.
entior fuit. ut opꝰ misccdłie sue nͣ solu̾ potenter ꝙ iuste. ħ
& sapienter impleret. Primꝰ autẽ homo deseruit aucto¬
rem suũ cũ eũ ꝑcontemplationẽ p̃sentem aspiceret.
s sponte surgat. &. qui ꝑliberũ arbitriũ infirmatusẽ.
santatẽ ñ recupet donec ꝑliberũ. arbitriũ sanari ue¬
lit. hoc autẽ ex nobis ñ ẽ. ut uelimꝰ. s ds in nobis hoc
oꝑatur. Er̾a enĩ dĩ p̃uenit ⁊ercitat liberũ arbitũ
nrͣm ut possit uelle sanari. quia ñ potest uelle sanari.
p̃paret᷑: ut homo inhac infelicitate positus mereat᷑
adillam filicitate̾ ascendere. sicut pꝰ homo millafe¬
licitate positus meriut adhanc infelicitatẽ deueni¬
re.S illud meritũ quo homo infelix ẽẽ meruit tan¬

Expanded text:
runt, sed facta sunt certis quibusdam locis, et temporibus, et cum certis personis secundum altitudinem divini consilii ad hoc ordinatis. Cum enim Deus secundum omnipotentiam suam multis modis ad restaurationis hominis uti potuisset, entior fuit, ut opus misericordiae suae non solum potenter et juste, sed et sapienter impleret. Primus autem homo deseruit Creatorem suum, cum eum per contemplationem praesentem aspiceret; rgat; et qui per liberum arbitrium infirmatus est, sanitatem non recuperet, donec per liberum arbitrium sanari velit. Hoc autem ex nobis non est ut velimus, sed Deus in nobis hoc operatur. Gratia enim Dei praevenit, et excitat liberum arbitrium nostrum, ut possit velle sanari, quia per se non potest velle sanari, titudinem praeparentur, ut homo in hac infelicitate positus mereatur ad illam felicitatem ascendere, sicut primus homo in illa felicitate positus meruit ad hanc infelicitatem devenire. Sed et illud meritum, quo homo infelix esse meruit, tan
Abbreviated transcription (Latin):
ructus bomi oꝑis: ẽ uirtus occulta recte
intentionis. Subflore eniͣ bom oꝑis. qͦd fo¬
ris ꝑęremplũ lucet. quasi qͥdã intꝰ inmen¬
te absconditꝰ fructꝰ uirtutis latet. Pro inde qͥsqͥs
uacuus auirtute bonũ opꝰ in occłis hominũ foris exi¬
bet uelut arborẽ. quesine fructu fioret.
er patientiam maturescit. Incohata iurtiis
npdest nisi adfinẽ ꝑduicat᷑. ac ꝑhoc qͥsqͥs uͥtu¬
tem incobat. quasi qͣndam inse bonitatis
fructũ format. s siu̾tutem quã incipit ante finem
deserit. uelut inmaturus & ñ aptꝰ esui ante tẽpus
usq infinem ꝑseuere mus.

Expanded text:
s boni operis est virtus occulta rectae s boni operis est virtus occulta rectae intentionis. Sub flore enim boni operis, quod foris per exemplum lucet, quasi quidam intus in mente absconditus fructus virtutis latet. Proinde quisquis vacuus a virtute bonum opus in oculis hominum foris exhibet, velut arbor est, quae sine fructu floret.erantiam maturescit. Inchoata virtus non prodest, nisi ad finem perducatur. Ac per hoc quisquis virtutem inchoat, quasi quemdam in se bonitatis fructum format; sed si virtutem, quam incipit, ante finem deserit, velut immaturus et non aptus esui ante tempus usque in finem perseveremus.
Abbreviated transcription (Latin):
ut eũ uestiant. quia sepe om̃ps ds̃ qͦs inotio suo tepi¬
dos & quasi nudos aboꝑib bonis ẽẽ conipicit. illicitis
desi deriis ad tempꝰ uusfierari ꝑmittit. ut timorati
& circunspecti fiant. Qualit̾ autẽ isti affectꝰ cũ sint
mali hominẽ exerceant difficile ẽ agnoscere. difficiliꝰ
errare. Ille nouit qui facit. Qͦ mͦ floret¬
erdisciplina floret. Inflore tͥasunt. Spes. Spe¬
cies. odor. que om̃ia ꝑsimilitudine̾ inbono
opere inuenimꝰ. Sicut eiũ inflore futurus
fructus ꝓmittit᷑. ita inbono oꝑe future retͥbutionis
premiũ expectat᷑. & eos inquib bona oꝑa cernimꝰ.
adsorte̾ suꝑne retͥbutionis pertinere speramus. Itẽ.
Sicut flos ꝑspeciẽ fulget. & ꝑodorẽ demulcet. ita
bonuͣ opꝰ ꝑȩremplũ quidẽ fulget. qͣndo p̾sentibus
laudabile apparet. eosq adimr tationẽ accendit.
Podorem aute̾ demulcet. qͣndo absentib & longe

Expanded text:
ut eum vestiant, quia saepe omnipotens Deus quos in otio suo tepiut eum vestiant, quia saepe omnipotens Deus quos in otio suo tepidos, et quasi nudos a bonis operibus esse conspicit, illicitis desideriis ad tempus vulnerari permittit, ut timorati et circumspecti fiant. Qualiter autem isti affectus cum sint mali hominem exerceant, difficile est agnoscere, difficilius enarrare, ille autem novit qui facit. CAP. er disciplinam floret. In flore tria sunt: spes, species, odor, quae omnia per similitudinem in bono opere invenimus. Sicut enim in flore futurus fructus promittitur, ita in bono opere futurae retributionis praemium exspectatur. Et eos, in quibus bona opera cernimus, ad sortem supernae retributionis pertinere speramus. Item sicut flos per speciem fulget et per odorem demulcet, ita bonum opus per exemplum quidem fulget, quando praesentibus laudabile apparet, eosque ad imitationem accendit. Per odorem autem demulcet, quando absentibus, et longe
Abbreviated transcription (Latin):
suarũ. dequo inebriantur om̃i gentes. De hoc etian
uino dicit ineiiugelio. Om̃is homo pͥmũ bonũ iunũ̃
pont a inebriati fuerit. tcͣ id qd det̾iꝰ eit. Deillo autẽ
uano dictum ẽ Tuautẽ seruasti iunũ bonũ uĩq ad¬
huic. Hoc carnale desideriũ quasi ꝑegͥnꝰ surculus in¬
firus menti grauit᷑ eam iulnerat. &ͦ hic ẽ pegrinꝰ
dequo pnatsan adds̃ dicit᷑ qui addiuitẽ uenerat
ꝓ quo pascendo diuies relictis centũ ꝓpͥis ouib unã
ouiculam pauꝑis auferebat᷑. esiderium enĩ carna¬
lis concupiscentie. quasi hospes pegriuꝰ adađ uenẽ¬
rat. quando de ambilans insolario domꝰ sue bersa¬
bee uxorem urie. se lauantẽ consperit & amauit. Tc̃aut̃
inpastu peregrini relictis centũ ouib suis unã ouicu¬
lam pauꝑis occidit. qͣndo relictis multis uxorib suis
adexpledam uoluntatem suam unicam urie uxorẽ
abstulit. Pegͥni gͥ surculi nudo trunco infiguntur

Expanded text:
suarum, de quo inebriantur omnes gentes. De hoc etiam suarum, de quo inebriantur omnes gentes. De hoc etiam vino dictum est in Evangelio: Omnis homo primum bonum vinum ponit, et cum inebriati fuerint, tunc id quod deterius est . De illo autem vino dictum est: Tu servasti vinum bonum usque adhuc . Hoc carnale desiderium quasi peregrinus surculus infixus menti graviter eam vulnerat. Et hic est peregrinus, de quo per Nathan ad David dicitur qui ad divitem venerato pascendo dives relictis centum propriis ovibus unam oviculam pauperis auferebat . Desiderium enim carnalis concupiscentiae quasi hospes peregrinus ad David venerat, quando deambulans in solario domus suae Bersabee uxorem Uriae se lavantem conspexit, et adamavit . Tunc autem in pastu peregrini relictis centum ovibus suis unam oviculam pauperis occidit, quando relictis multis uxoribus suis ad implendam voluptatem suam unicam Uriae uxorem abstulit. Peregrini igitur surculi nudo trunco infiguntur,
Abbreviated transcription (Latin):
qđł debemꝰ. nec petendo imperrare id qd iudigenius.
dum istis necessitatib subicim̃. quid aliud qua adimprra¬
dentiam & aacir cunspectionẽ erudimꝰ: & sicut detimo¬
rib dictum est siceniam suigule necessitates oñant curas
sas. afectus est. desideriũ ꝑfruendi. Pesideria aliasunt
bona aliast᷑ mala. Et bona deuderia st̃ sp̃alia. oralade¬
sderia. carnalia. epiritale desideriũ quali uinum
dulce suauit inebriat. sarnale desideriũ qͣsi uinum
aeidum & intoricatũ bibentes aut infurorem uertit
aut nec at. Deillo uinodictt᷑. quia calix inmanu dĩi
uir meri plenus. Uini uidelicet qͥd letificat corbo¬
minis & alibi. salix dñi inebrians ꝑquã optimus ẽ.
& ceta multa deillo uino inse̾ptura dicunt᷑. De hoc
autẽ uino dictũ e. fel chraconũ uinũ eort &uenenũ
apitũ insanabile. qͦd exprimit᷑ debotro amarissimo
Qppinat babilon decalice aureo fornicationum

Expanded text:
quod debemus, nec petendo impetrare id quo indigemus, quod debemus, nec petendo impetrare id quo indigemus, dum istis necessitatibus subjicimur, quid aliud quam ad prudentiam, et ad circumspectionem erudimur? Et sicut de timoribus dictum est, etiam singulae necessitates generant curas suas. Affectus est desiderium perfruendi. Desideriorum alia sunt bona, alia sunt mala. Et bona desideria sunt spiritulia, mala desideria carnalia. Spiritale desiderium quasi vinum dulce suaviter inebriat, carnale desiderium quasi vinum acidum, et intoxicatum bibentes aut in furorem vertit, aut necat. De illo vino dicitur, quod calix in manu Domini vini meri plenus misto , videlicet quod laetificat cor homintur. De hoc autem vino dictum est: Fel draconum vinum eorum, et venenum aspidum insanabile , quod exprimitur de botro amarissimo, quod propinat Babylon de calice aureo fornicationum
Abbreviated transcription (Latin):
tamien ȩxauctor ẽ &cesar & uent̾. Utrũq tͥbutũ ẽ
& esca & pecunia. S si ꝓpiꝰ considerare uolumus.
minus nocet cesar tollendo pecuniam. qͥm uenter
accipiendo escã. Cesar enĩ semel auferendo pecuniã.
sollicitudinẽ tollit. uent̾ autẽ sine int̾missione
exigendo escã nunqͣm nos sine sollicitudine eẽ ꝑ¬
mittit. Cesar auferendo pecuniam magis nos alle¬
uiat. Uenter accipiendo escam. & corpus nrͣm.¬
parit̾ & animã grauat. Cesar auferendo pecuniã
dantiam aduitia nos inflãmat: .&. ut breuit̾ conclu¬
dam ego ꝑom̃ĩa miserabiliorẽ uideo euͣ quiseruit uen¬
que indebito dandi ẽ. multis modis accipit᷑. Debent
enim p̃lati subiectis ꝓuidentiam. debent subiecti p̾la¬
tis obedientiam. debent equales equalib caritatẽ
fr̃nam. debent sapientes uisipientib doct᷑nam.
debent diuites pauꝑeħ: alimoniam. S quia sine pru¬
dentia & circunspectione nec iuste ꝑsolue possumꝰ

Expanded text:
tamen exactor est, et Caesar, et venter. Utrumque tributum est et esca et pecunia. Sed si propius considerare volumus, minus nocet Caesar tollendo pecuniam, quam venter accipiendo escam. Caesar enim semel auferendo pecuniam sollicitudinem tollit, venter autem sine intermissione escam exigendo nunquam nos sine sollicitudine esse permittit. Caesar auferendo pecuniam magis nos allevat, venter accipiendo escam permittit. Caesar auferendo pecuniam dantiam ad vilia nos inflammat. Et ut breviter concludam ego per omnia miserabiliorem video eum qui servit venebito dandi est, multis modis accipitur. Debent enim praelati subjectis providentiam, debent subjecti praelatis obedientiam, debent aequales aequalibus charitatem fraternam, debent sapientes insipientibus doctrinam, debent divites pauperibus alimoniam. Sed quia sine prudentia et circumspectione, nec juste persolvere possumus
Abbreviated transcription (Latin):
insublime eleuabat᷑. ita &. ncͣ intelligamꝰ incorde ho¬
minis concupiscentiã huiꝰ mundi ẽẽ quasi quasdã
aquas diliiii. Arcam uͭ que desuꝑferebat᷑ fidem xp̃i.
que tͣnsitoriam delectationẽ calcat & adea que sursum
sunt et̃na bona auelat. Ideo autẽ aquis comparatur¬

Expanded text:
in sublime elevabatur, ita et nunc intelligamus in corde hoin sublime elevabatur, ita et nunc intelligamus in corde hominis concupiscentiam hujus mundi esse, quasi quasdam aquas diluvii arcam vero, quae desuper ferebatur, fidem Christi, quae transitoriam delectationem calcat, et ad ea quae sursum sunt, aeterna bona anhelat. Ideo autem aquis
Abbreviated transcription (Latin):
Electi autẽ ꝑuisibilia adinuisibilia ascendunt. S
sciendũ ẽ qđ alia sunt illa uisibilia deqͥb ascendunt.
aliast̃ illa ꝑ que ascendunt. Deoꝑib conditionis per
oꝑa restautationis ad conditionis & restaurationis¬
auctoiẽ ascendunt. Ascensus autẽ isti. ũexͥnsecui s
intnsecus cogitandi sunt ꝑgradus incorde deuirtu¬
te inuirtutẽ dispositos. Qͦ d sic fortassis faciliꝰ intel
icut duo opera .i. oꝑa conditionis. & oꝑares
taurationis distinximus: ita duos mundos
ẽẽ intelligamꝰ. uisibilem & inuisibilem. Ui¬
sibilem quidẽ hanc machinam uniu̾sitatis. qͣmcorpore
is occulis cernimus. Inuisibilem uͦ cor hominis qđ ui¬
dere ñ possumꝰ. & sicut indieb noe aque diliirii u¬
niuersam terrã oꝑuerunt. sola autẽ arca aquis suꝑ¬
ferebatur. & nͣsolum mergi nͣpoterat. inmo etiam
quanto ampliꝰ aque intumescebant. tanto amplius

Expanded text:
electi autem per visibilia ad invisibilia ascendunt. Sed electi autem per visibilia ad invisibilia ascendunt. Sed sciendum est, quod alia sunt illa visibilia, de quibus ascendunt, alia illa sunt, per quae ascendunt. De operibus conditionis per opera restaurationis, ad conditionis et restaurationisauctorem ascendunt. Ascensus autem isti non extrinsecus, sed intrinsecus cogitandi sunt, per gradus in corde de virtute in virtutem dispositos. Quod sic fortassis facilius intelicut duo opera, id est opera conditionis, et opera taurationis distinximus, ita duos mundos esse intelligamus visibilem, et invisibilem. Visibilem quidem hanc machinam universitatis, quam corporeibilem vero cor hominis, quod videre non possumus. Et sicut in diebus Noe aquae diluvii universam terram operuerunt, sola autem arca aquis superferebatur, et non solum mergi non poterat, verum etiam quanto amplius aquae intumescebant, tanto altius
Abbreviated transcription (Latin):
amant oꝑa conditionis: quã oꝑa restaurationis.
quia p̾sentẽ querunt delectationẽ. ñ futurã felici¬
tatẽ. Philosophi gentiliũ suꝑsticiosa quadam curi¬
ositatẽ naturas rerũ .i. oꝑa condicionis inuestigan¬
do incogitationib suis euanuerunt. Uhilosophi xp̃i¬
anor oꝑa restaurationis uigit᷑ meditando omnẽ
acogitationib suis uanitatẽ repellunt. Flecti res¬
taurationẽ suã considerantes. igne diuini amoris
inardescunt. reꝓbi autẽ pulcritudinẽ rerũ condi¬
tarũ ꝑuerse amantes. ab amore dĩ refrigescunt. Re¬
ꝓbi dũ reb transitorus cogitationes suas inmergunt.
creatoris sui obliuiscunt᷑. Electi autẽ creatoris sui obli¬
iuisci ñpossunt. de cuiꝰ miscdĩa semꝑ circa suã reꝑa¬
tionẽ meditant᷑. Reꝓbi autẽ dũ temporalib inhi¬
ant. cognitionẽ eternori ꝑdunt. Plecti autẽ dũ tẽpo¬
ralia dei beneficia recolunt: ad agnitionẽ eternori
ꝓficiunt. Rȩꝓbi ꝑuisibilia abinuisibilib cadunt.

Expanded text:
ationis quia praesentem quaerunt delectationem, non futuram felicitatem. Philosophi gentillum superstitiosa quadam curiositate naturas rerum, id est opera conditionis investigando, in cogitationibus suis evanuerunt. Philosophi Christianorum opera restaurationis jugiter meditando, omnem a cogitationibus suis vanitatem repellunt. Electi restaurationem sui considerantes, igne divini amoris inardescunt. Reprobi autem pulchritudinem rerum conditarum perverse amantes ab amore Dei refrigescunt. Reprobi dum rebus transitoriis cogitationes suas immergunt Creatoris sui obliviscuntur. Electi autem Creatoris sui oblivisci non possunt, de cujus misericordia semper circa sui reparationem meditantur. Reprobi dum temporalibus inhiant, cognitionem aeternorum perdunt. Electi autem dum temporalia Dei beneficia recolunt, ad agnitionem aeternorum proficiunt. Reprobi per visibilia ab invisibilibus cadunt;
Abbreviated transcription (Latin):
ono loco adiunctũ ẽ. ꝑsp̃e uiret. Spes futurori
bonoꝵ imente quasi sintillatio qͦđ am ẽ. que
nutͥtur infomite. Est enĩ spes quasi memoria
arescere frigore infidelitatis inhieme p̾̃sentis uite.
s. quͣa du hec spes uiuit innrͣa mente. nunqͣm ares¬
cit arbor sapientie. s quẽ ad modũ lignũ illesũ ser¬
uat uirorem suu dũ equalem habet temperantiã

Expanded text:
ono loco adjunctum est, per spem viret. Spes futurorum bonorum in mente quasi scintillatio quaedam est, quae nutritur in fomite. Est enim spes quasi memoria arescere frigore infidelitatis in hieme praesentis vitae. Et quandiu haec spes vivit in nostra mente, nunquam arescit arbor sapientiae, sed quemadmodum lignum illaesum servat virorem suum, dum aequalem habet contemperantiam
Abbreviated transcription (Latin):
tesaurum p̾ciosum repperiamus. cũ autẽ inueneri¬
mus. abscondere debemus eũ quia citiꝰ ad mittit᷑ quod
in caute manifestat᷑. Thesaurũ autẽ inuentũ manifes¬
tat. qui acceptũ donũ sapientie in ostentatione por¬
tat. Thesaurũ aute̾ inuentũ abscondit. quiaccepto
dono sapientie nͣforis in occłis hominũ s intꝰ coram
deo inde głari querit.
Oportet ettã nos ire
& uendere omia qͤhabe¬
mꝰ & emere agru
istũ. quia quicunq ille

Expanded text:
thesaurum pretiosum reperiamus. Cum autem invenerithesaurum pretiosum reperiamus. Cum autem invenerimus abscondere eum debemus, quia cito amittitur quod incaute manifestatur. Thesaurum autem inventum manifestat, qui acceptum donum sapientiae in ostentatione portat. Thesaurum autem inventum abscondit, qui accepto dono sapientiae non foris in oculis hominum, sed intus coram Deo inde gloriari quaerit. Oportet etiam nos ire, et vendere omnia quae habemus, et emere agrum istum, quia quicunque ill
Abbreviated transcription (Latin):
Pulsata ignorantia. ueritas manifestat᷑. Manifestata
ueritate. sapientia oritur. Oriente sapientia thesaurꝰ
inuenit᷑. hec compunctio & quasi palꝰ acutus t̾ram
cordis nr̃i fodit. &. quasi ignis rubtiginem exurit.
&. quasi splendor tenebras pellit. Per hanc fodere de
bemus altos puteos incordib nͣrͣis. eitientes omem
t̾renitatẽ anobis. ut possimꝰ inuenire thesauros abs¬
conditos. & occultã uenã aquarũ uiuentiũ. Sic abra¬
ham ysaac.&. iacob. patres nrͣi puteos foderunt. que¬
rentes aquã uiuam sapientie .&. qnͣdo allophili pu¬
teos illos absentib eis t̾ra repleuerunt. ipsi rursũ fode¬
runt. ru̾sũ aqm uiuam querebant .&. hoc frequent᷑
faciebant. Ita &. nos si maligni spͣcͣ corda nr̃a studio
compunctionis ab om̃i t̾renitate emundata rursus
insidiantes t̾ra replruerunt: nos iterũ fodere ea ꝑ
compunctionẽ .&. it̾m emundare debemꝰ. & hoc tã diu
facere oportet. qͦ usq aquã uiuã inueniamꝰ. & qͦusq

Expanded text:
Pulsa autem ignorantia veritas manifestatur. Manifestata veritate sapientia oritur, oriente sapientia thesaurus invenitur. Haec compunctio, et quasi palus acutus terram cordis nostri fodit, et quasi ignis rubiginem exurit, et quasi splendor tenebras pellit. Per hanc debemus fodere altos puteos in cordibus nostris, ejicientes omnem terrenitatem a nobis, ut possimus, invenire thesauros absconditos, et occultam venam aquarum viventium. Sic Abraham, Isaac et Jacob patres nostri puteos foderunt, quaerentes aquam vivam sapientiae, et quando Alophyli puteos illos absentibus eis terra repleverunt, ipsi rursum foderunt, rursumque aquam vivam quaerebant, et hoc frequenter faciebant. Ita et nos si maligni spiritus corda nostra studio compunctionis ab omni terrenitate emundata rursus insidiantes terra repleverint, iterum fodere ea per compunctionem, iterumque emundare debemus. Et hoc tandiu facere oportet, quousque aquam vivam inveniamus, et quousque
Abbreviated transcription (Latin):
ercet. &. ne ab infidelib inueniat᷑ : occulta ꝑmanet.
Istos dũ difficile inuenit᷑. maiori desiderio infłãmat.
Illos dũ om̃ino inueniri ñ potest excecat. Ereodem
gͦ &. fideles ꝓficiunt. & infideles cadunt qͥa ⁊ humi¬
liter audiendo &. fidelit̾ inquirendo uerbadĩ ad
agnitionẽ ueritatis ꝑueniunt. Isti autẽ ul ne¬
gligendo. uel contẽpnendo. uel praue intelligendo.
nunquam adueritatẽ ꝑtingunt. Iamdiximꝰ quare
obscure &. inabscondito loquat᷑ deis. Nunc restat di

Expanded text:
ercet, et ne ab infidelibus inveniatur, occulta permanet. ercet, et ne ab infidelibus inveniatur, occulta permanet. Istos, dum difficile invenitur, majori desiderio inflammat; illos, dum omnino inveniri non potest, excaecat. Ex eodem ergo et fideles proficiunt et infideles cadunt, quia et illi humiliter audiendo, et fideliter inquirendo verba Dei ad agnitionem veritatis perveniunt; isti autem vel negligendo, vel contemnendo, vel prave intelligendo nunquam ad veritatem pertingunt. Jam diximus quare obscure
Abbreviated transcription (Latin):
nũẽ qͦđ incolitis. aliunde huc uenistis. sipate ut᷑e
memores essetis. utiq pegnatione̾ nͣdiligeretis.
Propt̾ea & ego ueni. ut hinc uos educerem. nut uo
biscũ hic manerẽ. & ideo deabscondito ad uos cla¬
mo quia ignoteseere tantũ ñ ꝑmanere uolo. Idõ
delonginquo uos uoco. quia ad reditũ festino
susficit me tantũ ꝓcessisse ut audiri possim. Pamp¬
num me pati existimare. si qͦd suꝑ est uie ꝑgerem.
Qtauis est om̃is mora. flores apparuerunt int̾ra
nr̃a. Discite qͣntũ uos festinare debetis. dũ me sc¬
fugientẽ cernitis. Nonuenissẽ nisi uoi diligerem.
quare in abscondito semꝑ di loquit᷑. Similis ẽ ratio
iũigłio ꝑparabolas ⁊ enigmata locutus ẽ. Dignumẽ
enĩ ut subfiguris uerboꝵ abscondant᷑ secreta miste¬
rior intellectuũ. quia. uilescerent: cito sipassim oĩb
paterent. Ita enĩ ueritas & ꝑ inquisitionẽ fideles ex¬

Expanded text:
inum est quod incolitis. Aliunde huc venistis, si patriae vestrae inum est quod incolitis. Aliunde huc venistis, si patriae vestrae memores essetis, utique peregrinationem non diligeritis. Propterea et ego huc veni, ut hinc vos educerem, non ut vobiscum hic permanerem. Et ideo de abscondito ad vos clamo, quia innotescere hic tantum, non permanere volo. Ideo de longinquo vos voco, quia ad reditum festino. Sufficit me tantum processisse, ut audiri possim. Damnum me pati existimarem, si quod superest viae pergerem. Gravis est omnis mora. Flores apparuerunt in terra nostra. Discite quantum vos festinare debetis dum me fugientem cernitis. Non venissem, nisi vos post me quare Deus in abscondito semper loquatur. Sicut in r parabolas, et aenigmata locutus est. Dignum est enim, ut sub figuris verborum abscondantur secreta mysticorum intellectum, quia cito vilescerent si passim omnibus paterent. Ita enim veritas et per inquisitionem fideles ex