comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sitate cũ oportu̾it diuinũ cosi. Lium
q̃rere & acciꝑe. er t̃c animadu tere
pot̾is. qͣm sit necessariũ uł utile.
hos tres nouissimos specłationũ modos
familiares ħare. Inde ĩqͥt loqͣr adte.
Deqͦ queso loco. uł unde. De suꝑ ꝓpicia¬
torio ĩqͥt. & demedio duoꝵ cherubĩ.
Si uult gͦ familiare hab̾e diuinũ oracu¬
lũ. ascendat homo ad cor altũ: et mñte
tnͣscendalis dictũ illud ꝑpiciatorium.
teneat duoꝵ illoꝵ cherubim mediũ: ut
ꝑ terciũ contẽplationis genꝰ. ascendat
adqͥntũ & ad sextũ. Quasi supͣ. ꝓpiciato¬
riũ eleuata mens inmedio duoꝵ cheru¬
bim uersat᷑. q̃n ꝯtemplatiua anima

Expanded text:
um oportuerit divinum consilium quaerere et accipere, et tunc animadvertere poteris quam sit necessarium vel utile hos tres novissimos speculationum modos familiares habere: Inde, inquit, loquar ad te . De quo, quaeso, loco, vel unde? Desuper propitiatorio, inquit, et de medio duorum cherubin. Si vult ergo familiare habere divinum oraculum, ascendat homo ad cor altum, et mente transcendens dictum illud propitiatorium teneat duorum illorum cherubin medium, ut per tertium contemplationis genus ascendat ad quintum et sextum. Quasi supra propitiatorium elevata mens in medio duorum cherubin versatur, quando contemplativa anima
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ ꝓmittit᷑ cũ dicit᷑. Inde loqr ad te.
Pensa gͦ quã sit utile fidi nr̃e sacͣmenta
sepe retͣctare. & infreq̃nti memoria ha¬
bere: qñqͥde ex eiꝰ modi studio diuinaꝵ
reuelationũ freq̃ntiam pot̾imꝰ obtinere.

Expanded text:
tibi promittitur, cum dicitur: Inde loquar ad te. tibi promittitur, cum dicitur: Inde loquar ad te. Pensa ergo quam sit utile fidei nostrae sacramenta saepe retractare, et in frequenti memoria habere, quandoquidem ex ejusmodi studio divinarum revelationum frequentiam poterimus obtinere.
Abbreviated transcription (Latin):
ne suspendit᷑. Quasi ꝑ desuꝑ ꝓpicia¬
toriũ in huiꝰ ãmirationis speculã erigi¬
mur: q̃n ex rõnalis treature inspectio¬
ne. diuineq ymaginis consid̾atione
addiuinitatis agnitionẽ altiꝰ ꝓmo¬
uemur. Qͣsi int̾ ꝓpiciatoriũ & duoch¬
erubim medii discurrimꝰ: q̃n ex mutua
triũ nouissimaꝵ speculationũ colla¬
tione adsingłaꝵ ꝑfectionẽ plenius
ꝓficimꝰ. Debeniꝰ itaq int̃ hec tria spe¬
cłationũ gn̾a libent̃ discurre & per
summe tͥnitatis & unitatis speculũ
et ymaginẽ ad eiꝰdẽ tͥnitatis ⁊ unita¬
tis głam specłandam ꝓfundiꝰ pene¬
tͣre. Si illud de qͦd rõnalis creature
dignitate. si et illud qđ de creatoris
dignatione uł claritate agnouimis
libent̃ retͣctamꝰ. frequent̃ in cõsid̾ati¬
onẽ &e ãmirationẽ adducimꝰ. me̾bimͣ
et illa cͥca eade spectacłoꝵ gn̾a ex di¬
uina reuelatione agnosce̾. que antea
nullatenꝰ potiumꝰ intellige̾.: hoc ẽ qͦd

Expanded text:
iatorium in hujus admirationis speculum erigimur, quando ex rationalis creaturae inspectione, divinaeque imaginis consideratione ad Divinitatis agnitionem altius promovemur. Quasi inter propitiatorium et duos cherubin medii discurrimus, quando ex mutua trium novissimarum speculationum collatione ad singularum perfectionem plenius proficimus. Debemus itaque inter haec tria spectaculorum genera libenter discurrere, et per summae Trinitatis et unitatis speculum et imaginem ad ejusdem Trinitatis et unitatis gloriam speculandam profundius penetrare. Si illud quod de rationalis creaturae dignitate, si et illud quod de Creatoris dignatione, vel claritate agnovimus, libenter retractamus, frequenter in considerationem et admirationem adducimus, merebimur et illa circa eadem spectaculorum genera ex divina revelatione agnoscere, quae antea nullatenus potuimus intelligere. Hoc est quod
Abbreviated transcription (Latin):
pende qͦd & inymaginaria tͥnitate.
sola mentis sapia uoci humane ĩcor¬
sa agnoscit. agnita retinet᷑. et t̃n aba
la de qua nata ẽ mente. ñ penitꝰ seꝑa¬
t᷑. Multa s̃t eiꝰmodi in rõnali mente:¬

Expanded text:
erpende quod et in imaginaria Trinitate sola mentis sapientia voci humanae incorsa agnoscitur, agnita retinetur, et tamen ab illa de qua nata est mente penitus non separatur. Multa sunt ejusmodi in rationali mente
Abbreviated transcription (Latin):
uultꝰ suos inꝑpiciatoriũ u̾tere. quã
indiuinarũ rerũ specłatione & ĩ uesti¬
gatione rõnałe creaturã attendẽ: et
ex inspecta similitudine ad diuinita¬
tis in tellig̃ntiã altiꝰ ꝓfic̾e̾ ᷑ Si mira¬
ris qͦmͦ ille omniũ opifex ds̃. tot ⁊ tã
uarias rerũ spẽs ꝓ ut uoluit ĩ ipso
mundi exordio ex nichilo ĩ actum. ꝓ¬
duxit. cogita qͣm sit humane anime
facile omni hora qͣs libet rerũ figas
ꝑ ymaginationẽ finge̾. et qͣsda qͣsi su
gn̾is creaturas quotiens uolu̾it sine p̃¬
iacenti mat̾ia & uelut ex nichilo for¬
mare:. et incipiet minꝰ ẽẽ nurabile qͦd
pͥus forte uidebat᷑ in credibile. In qͦ
& illud in uenies ualde notabile. qd̃
rerũ u̾itatẽ. qͥ sũma u̾itas ẽ reserua¬
uit sͥ. rerũ uͦ ymagines qͣlibet hora
formandas sue concessit ymagini.
Si miraris qͦmͦ unꝰ idẽq ds possit ẽẽ õi¬
bus inlocis ñ ꝑ partes diuisus sed u¬
biq totꝰ  attende quod una cadẽq a¬

Expanded text:
orium vertere, quam in divinarum rerum speculatione, et investigatione rationalem creaturam attendere, et ex inspecta similitudine ad Divinitatis intelligentiam, altius proficere? Si miraris quomodo ille omnium opifex Deus tot et tam varias rerum species, prout voluit, in ipso mundi exordio ex nihilo in actum produxit, cogita quam sit humanae animae facile omni hora quaslibet rerum figuras per imaginationem fingere, et quasdam quasi sui generis creaturas quoties voluerit sine praejacenti materia, et velut ex nihilo formare, et incipiet minus esse mirabile, quod prius forte videbatur incredibile. In quo et illud invenies valde notabile, quod rerum veritatem, quae summa veritas est, reservavit sibi, rerum vero imagines qualibet hora formandas suae concessit imagini. Si miraris quomodo unus idemque Deus possit esse omnibus in locis non per partes divisus, sed ubique totus, attende quod una eademque a
Abbreviated transcription (Latin):
est. qn uult sp̃c sc̃s ẽ: ip̃e t̃n unꝰ ẽ. Iste ar¬
tẽ in eo qͦd loquit᷑. uẽ tͥnitatis fide eua¬
cuart conat᷑. oͥn huiꝰ modi sane cherubi
nr̃i ab alterut᷑ aspectu faciem au̾tunt:
qr contͣria assertione multũ diuersis
cũt. Scd̾m pͥmũ cherub dicimꝰ qr uins
et solus ds est. qͥ cuncta ex nichilo erea¬
uit: uixta scdm cherub affirmamꝰ. qͥa
aliꝰ ẽ qͥ genuit. et aliꝰ est quẽ genuit. &¬
isti duo respiciant semutuo. & dicamdᷤ¬

Expanded text:
. Iste autem in eo quod loquitur vere Trinitatis fidem evacuare conatur. In hujusmodi sane cherubin nostri ab alterutro aspectu faciem avertunt, quia contraria assertione multum diversis cunt. Secundum primum cherubin dicimus, quia unus et solus Deus est qui cuncta ex nihilo creavit. Juxta secundum cherubin affirmamus, quia alius est qui genuit, et alius est qui isti duo respiciant se mutuo et dicam
Abbreviated transcription (Latin):
terior. De nutua collatione duarũ
nouissimaꝵ specłatioñ. xix.
O e de hac gemina consida¬
tione de qͥnto uidelicet et
sexto ꝯtempłonis genere
caute obseruandũ. et diligñti obser¬
uatione p̃cauendũ: ut sic asseramꝰ ea
q̃ ꝑtinent adunũ. ut ñ illa destramꝰ
que ꝑtinent ad alterũ. Sic ĩ sũmis ilĩ
et diuinis asstruamꝰ sub̃e uiitate. ut
tñ ñ euacuemꝰ ꝑsonarũ tͥnitatẽ: ⁊ sic
confiimꝰ ꝑsonarũ trinitatẽ. ut tam̃ ñ
dissipemus substantie unitatẽ. Debẽt
itaq dicti illi cherubi se ipsos mutu¬
o respice̾: nec ulla ĩ telligentie sueꝰ
sidatione. amutuo concordie ꝯsensu
specłatioiuis sue ocłos in contria di¬
uertẽ. Quam multi ineo de sũme diui¬
nitatis unitate sentiunt: uerã tͥnitatiᷤ

Expanded text:
T XIX. De mutua collatione duarum novissimarum speculationum. Hoc autem de hac gemina consideatione, de quinto videlicet et sexto contemplationis genere, caute observandum, et diligenti observatione praecavendum ut sic asseremus ea quae pertinent ad unum, ut non illa destruamus quae pertinent ad alterum. Sic in summis illis et divinis astruamus substantiae unitatem, ut tamen non evacuemus personarum Trinitatem, et sic confirmemus personarum Trinitatem, ut tamen non dissipemus substantiae unitatem. Debent itaque dicti illi cherubim seipsos mutuo respicere, nec ulla intelligentiae suae consideratione a mutuo concordiae consensu speculationis suae oculos in contraria divertere. Quod multi in eo quod de summae divinitatis unita
Abbreviated transcription (Latin):
na erit eis. qͥ diuinoꝵ sacͦmentoꝵ ar.¬
chana ficłi oculo tã freq̃nter qͣm lib̃n¬
t̃ aspiciunt: qͣntomagis ulis maxi¬
me familiaris erit. qͥ ea in telligñtie o¬
culo assidue contemplando. & ꝑm̃tis
excessũ sepe uidendo. desidio suo sati¬
face̾ ñ possunt: Qͥ gͥ moysi officiũ g̾it.
qͥ curã pastorałe suscepitꝰ. cui deniq
ex dñico p̃cepto incumbit ppłm dñi de
domo s̾uitutis educe. ꝑ loca solitudĩs
t᷑ducere. int̾ram ꝓmissionis in tͦducere:
debet utiq int̃ p̃dicta illa tria ꝯtem¬
plationũ gn̾a lib̾o uolatu cͥcũferri: ut
possit semꝑ dignꝰ in ueniri qͥ digne de¬
beat ta desua qͣm de ppłi ignorantia qͦ¬
tiens opus fu̾it ex dñi oraculo ĩstrui.
& suꝑ qͦlibet in certo certificari. Si gͥ
cognoscẽ cupis exinspiratione diuina.
q̃ sit uoluntas dei b̃nplacens atq ꝑfec¬

Expanded text:
eis qui divinorum sacramentorum arcana fidei oculo tam frequenter quam libenter aspiciunt, quanto magis illis maxime familiaris erit, qui ea intelligentiae oculo assidue contemplando et per mentis excessum saepe videndo, desiderio suo satisfacere non possunt? Qui igitur Moysi officium gerit, qui curam pastoralem suscepit, cui denique ex Dominico praecepto incumbit populum Domini de domo servitutis educere, per loca solitudinis traducere, in terram promissionis introducere, debet utique inter praedicta illa tria contemplationum genera libero volatu circumferri, ut possit semper dignius inveniri qui digne debeat tam de sua quam de populi sui ignorantia quoties opus fuerit ex Domini oraculo instrui, et super quolibet incerto certificari. Si igitur agnoscere cupis ex inspiratione divina, quae sit voluntas Dei beneplacens, atque perfec
Abbreviated transcription (Latin):
indiuidua ẽ. uer̃tñ iuxta mutuum re¬
spectũ. ꝓfitemur qr solꝰ filiꝰ u̾aciter in¬
carnatꝰ est. Cherub itaq cherubim respi¬
cit. qͣndo qͦd unꝰ dicit. aliꝰ non cõtͣdicit.
d̾ herub cherubini respicit: q̃n qͥntum cõ¬
templationis genus illa que suȩ con¬
sid̾ationis s̃t sic assĩt: ut tñ q̃ alt̾ius sũt
oĩo euacuare nolit. Therubim se mutuo
respiciunt. q̃n nouissima duo contem¬
płoniumn gn̾a inuicẽ sͥ occurr̃t: & mutu¬
a sibi u̾itatis ꝯcordia alludunt. Item
unꝰ cherub aliũ respicit: q̃n qͦd fieri con¬
sueuit. nr̃a specłatio a penultimo gn̾e
incipit  & innouissimũ desinit: uel e¬
contͣrio abultimo incipit & ĩpenulti¬

Expanded text:
individua est. Verumtamen juxta mutuum respectum profitemur, quia solus Filius veraciter incarnatus est. Cherubin itaque cherubin respicit, quando quod unus dicit, alius non contradicit. Cherubin cherubin respicit, quando quintum contemplationis genus illa, quae suae considerationis sunt, sic asserit, ut tamen quae alterius sunt, omnino evacuare nolit. Cherubin se mutuo respiciunt, quando novissima duo contemplationum genera invicem sibi occurrunt, et mutua sibi, et veritatis concordia alludunt. Item unus cherubin alium respicit, quando quod fieri consuevit nostra speculatio a penultimo genere incipit, et in novissimum desinit. Vel econtrario ab ultimo incipit, et in penulti
Abbreviated transcription (Latin):
militudims rõnem tͣhit. In hac ip̃a
rõnali creat᷑a si diligent̃ attendimus:
aliqͦd ut credimꝰ sũme tͥnitatis uesti¬
giũ inuenimus. Est enĩ ibi aliquid
exmente ipsa hoc ẽ eiꝰ sapientia. et
ẽ ibi aliqͥd tam de mente ipsa qͣm
de eiꝰ sapientia. scilicet dilectio sua.
Omĩs enĩ mens sapĩam suã diligit. O¬
et idcͥco sapĩȩ suȩ amor rexut᷑q ꝓce¬
dit. Est gͦ sapientia amente sola:a¬
mor uͦ exm̃te parit̃ et sapientia. Sic
filiꝰ hoc ẽ patͥs sapientia apat᷑ solo.
sp̃c sc̃s autẽ hoc ẽ utͥusq amor apat
& filio. In hc̃ modũ scđs cherub ĩue¬

Expanded text:
n hac ipsa rationali creatura, si diligenter attendimus, aliquod, ut credimus, summae Trinitatis vestigium invenimus. Est enim ibi aliquid ex mente ipsa, hoc est ejus sapientia, et est ibi aliquid tam de mente ipsa quam de ejus sapientia, scilicet dilectio sua. Omnis enim mens sapientiam suam diligit, et idcirco sapientiae suae amor ex utraque procedit. Est enim sapientia a mente sola, amor vero ex mente pariter et sapientia. Sic Filius hoc est Patris sapientia a Patre solo, Spiritus sanctus autem hoc est utriusque amor a Patre et Filio. In hunc modum secundus cherubin inve
Abbreviated transcription (Latin):
entiam. ea q̃ sunt supͣ humanã
intelligentiam. Ad ꝓfundiorem
fortassis intelligentiam nos uocat.
qd̾ nec illud sͥ damel ascribat. qd
merito deuotionis obtinuerat.
Sed ut int̾̃pretatio inquit regi.
manifesta fieret. forte ⁊ illud gra¬
tis obcinetur qd merito deuotioĩs ͤ¬
acquiritur. Nam ⁊ipsam deuoti¬
onem qͥdem ñ a nobishabemus:
s. ex munẽ largientis accipimus.
Qͥ denim habesinquit apłs quod
ñ accepisti.  Ergo ⁊ deuotionem.
⁊ gratis qͥdem. Gratis inqͥt accepis¬
tis. gratis date. Si gͥ deuotionem
gratis accipimus. gͣtuitum ẽ ⁊ id
qd̃ eiꝰ merits obtinemus. Qñ grã¬

Expanded text:
entiam ea quae sunt supra humanam entiam ea quae sunt supra humanam intelligentiam. Ad profundiorem fortassis intelligentiam nos vocat, quod nec illud sibi Daniel ascribat quod merito devotionis obtinuerat. Sed ut interpretatio, inquit, regi manifesta fieret. Forte et illud gratis obtinetur, quod merito devotionis acquiritur. Nam et ipsam devotionem quidem non a nobis habemus, sed ex munere largientis accipimus: Quid enim habes, inquit Apostolus, quod non accepisti? . Ergo et devotione, et gratia quidem: Gratis, inquit, accepistis, gratis date . Si igitur devotione gratis accipimus, gratuitum est et id quod ejus merito obtinemus. Quando gra
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quiesc̾e: adsimilitudinẽ marie.
Turbaris iamerga plurima: ad
similitudinẽ marthe. Memen¬
to gͦ unde excid̾is. ⁊ age peni¬
tentiam: &. priora oꝑa fac. Si
pͥstinam illam grãm cupis refor¬
mare. si uisiones capitis tui in cu¬
bili tuo queris recuꝑare. recurre
ad danielem: renoua deuotionẽ.
Ad cordis tui sane renouationẽ
ad amisse gr̃e reformationẽ melius
ꝓficis. citius ꝓmoueris intima de¬
uotione. qͣm ꝓfunda inuestiga¬
tione. nͥ forte inuestigatio tua
sit cͥca detrimenta tua. detrim̃¬
torumq remedia. Consonat in
hec u̾ba. damelis illa sententia.
Michi qͦ non sapientia que ẽ
inme. plusqͣm uicuntis uruen¬
ub sacram̃tum hoc reuelatum
ẽ. Certe omne u̾bum sapientie ⁊
intellectus sciscitans rex. decuplũ
suꝑ omĩs ariolos ⁊ magos indanie¬
le inuenit: ueruntam̃ uir tante
sapientie. ñ tam inuestigatione
qͣm p̃ce qd̃ quesiunt obtinuit. Ne¬
mo g querat ꝑhumanam sapi¬

Expanded text:
et quiescere, ad similitudinem Mariae. et quiescere, ad similitudinem Mariae. Turbaris jam erga plurima, ad similitudinem Marthae. Memento ergo unde excideris, et age poenitentiam, et priora opera fac. Si pristinam illam gratiam cupis reformare, si visiones capitis tui in cubili tuo quaeris recuperare, recurre ad Danielem, renova devotionem. Ad cordis sane renovationem, ad amissae gratiae reformationem melius proficis, citius promoveris intima devotione quam profunda investigatione, nisi forte investigatio tua sit circa detrimenta tua, detrimentorumque remedia. Consonat in haec verba Danielis illa sententia. Mihi quoque non in sapientia quae est in me plus quam in cunctis viventibus, sacramentum hoc revelatum est. Certe omne verbum sapientiae, et intellectus sciscitans rex, decuplum super omnes ariolos, et magos in Daniele invenit. Verumtamen vir tantae sapientiae, non tam investigatione, quam prece, quod quaesivit obtinuit. Nemo ergo quaerat per humanam sapi
Abbreviated transcription (Latin):
misericors. Non in ꝑpetuum irasce¬
tur. neq inec̃num comminabit᷑.
forte tc̃ futurorum reuelationẽ a¬
miserit. Iamisisse sedolebat: cum
cet amplius. ꝙ item. Et lumen o¬
culorum meoꝵ.⁊ ip̃m ñ ẽ mec̃. Ad
pͥstinam in fallor grãm aspirabat.
qͥ dicebat. Quis in det ut sim iuxta
dies pͥstinos:  Solitam nustiorum
reuelationẽ repecebat. qui a dnõ
postulabat. Reuela oculos meos:
⁊ considerabo mirabilla delegȩ tua.
Tu qͦ qui hec audis uł legis. si ab eiꝰ¬
modi gr̃a excidisse te sentis: attende
diligenter qͥd tecum tacitꝰ agis:
cogita quib cogitõnib uehementiꝰ
occuparis. Si sola uana. sola instan¬
tia meditaris. qͥd mrum si ꝓfundo¬
rum. si futuroꝵ reuelatione frau¬
daris: ᷤ In initio conu̾sationis tue
qñ sola et̾na. sola spũalia ⁊ futura
cogitasti. qñ sola subluna suspi¬
rasti. qͥd mirum si scd̾m desideri¬
um tuũ consolari meriusti: De¬
sid̾ium pauꝑum exaudiuit dñs.
Desistiiam ad diũ pedessederr

Expanded text:
petuum irascetur, neque in aeternum comminabitur . Forte tunc futurorum revelationem amiserat, et amisisse dolebat, cum cet amplius . Et item: Et lumen oculorum, et ipsum non est mecum . Ad pristinam, ni fallor, gratiam aspirabat, qui dicebat: Quis mihi det, ut sim juxta dies pristinos? Solitam mysteriorum revelationem repetebat, qui a Domino postulabat: Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua . Tu quoque qui haec audis, vel legis, si ab ejusmodi gratia excidisse te sentis, attende diligenter quid tecum tacitus agis, cogita quibus cogitationibus vehementer occuparis. Si sola vana, sola instantia meditaris, quid mirum si profundorum, si futurorum revelatione fraudaris? In initio conversionis tuae, quando sola aeterna, sola spiritualia et futura cogitasti, quando sola sublimia suspirasti, quid mirum si secundum desiderium tuum consolari meruisti? Desiderium pauperum exaudivit Dominus. Desisti jam ad Domini pedes sedere
Abbreviated transcription (Latin):
tare cepisti instratu tuo:. quid ẽet
futurum post te. & qui reuelat mys¬
teria ostendit tibi que uentura sunt.
Ac si aꝑte dicat. Quia de futuris
studiose quesisti: futurorum reuela
regi manifesta fieret. & cogita¬
ciones mentistue scires. Ac si regi
aꝑtius dicat. Michi qͦ ipsum ẽ reue¬
ob meritum ineũ. s ad ꝓfectum tu¬
um. Palam aut̃ omnib puto hoc
ipsum qͣntum iuxta hystoriam pla¬
ceat: qd̃ illud qͥdem qd̾ p̃cib obtinu¬
erat. industrie uł merius suis nul
gita ⁊ excogita si uales. qͣntum
futurorum cogito apud dm̃ uale¬
at: que futurorum reuelatione di¬
uinitꝰ remunerari soleat. Audi ho¬
minem de futuris sollicitum:⁊ in
eiusmodi cogit̃onib uehementer
occupatum. Numqͥd inet̾num ꝓi¬
ciet ds̃. & ñ apponet ut complaci¬
tior sit adhuc: Aut infinẽ mĩam¬

Expanded text:
tare coepisti in stratu tuo quid esset tare coepisti in stratu tuo quid esset futurum post te. Et qui revelat mysteria ostendit tibi quae ventura sunt. Ac si aperte dicat: Quia de futuris studiose quaesisti, futurorum revelatregi manifesta fieret, et cogitationes mentis tuae scires. Ac si regi apertius dicat: Mihi quoque ipsum est reveob meritum meum, sed ad profectum tuum. Palam autem omnibus puto hoc ipsum, quantum juxta historiam placeat, quod aliud quidem quod precibus obtinuerat industriae, vel meritis suis nullo gita, et excogita, si vales, quantum futurorum cogitatio apud Deum valeat, quae futurorum revelatione divinitus remunerari soleat. Audi hominem de futuris sollicitum, et in ejusmodi cogitationibus vehementer occupatum: Nunquid in aeternum projiciet Deus, et non apponet ut complacitior sit adhuc? Aut in finem mi
Abbreviated transcription (Latin):
cemodi sunt. Nichil aliud ẽ da¬
melem nr̃m ista dic̾e̾. amissũq
somnium recͣccare. regemq do¬
cere: qͣm deuotam mentem se¬
pe post amissam contemplacioĩs
grãm. qualis inea aliqñ fuerit ad
memoriam reuocare. & ꝑmultam
conpunctionis instantiã iterum
eam reꝑare. firimusq tandem at¬
q postremo possidere. Firmius
namq ac ꝑfectius rex ꝑdanielis
officium uisionem suam cogno¬
uit. qͣm pͥus ꝑsemet ipsum accepit
Ad hoc namq sepe enusmodi grã
quib dam insuis pͥmordiis datur.
atq subtrahit᷑ ut ꝑ exꝑientiam
agnoscant. qͥd cum qͣnta auidita¬
te expete debeant. Ad hoc trerum
nec tamen sine magno labore da¬
tur recuꝑari. ut ex eo melius in¬
notescat. qͣm stricte oportrat custo¬
diri.S ut ad seqͤntia transeamus :
ecce damel antrqͣm uisionem ex¬
plicet. duo quidem p̃mittere stu¬
det: quomͦ uidelicet eam rex obti¬
nuerit. uł ad quid eam pꝰmodum
ipse daniel temꝑare possit. & de
pͥmo qͥdem .. Curex inqͥt cogi¬

Expanded text:
t. Nihil aliud est Danielem nostrum ista dicere, amissumque somnium retractare, regemque docere, quam devotam mentem saepe post amissam contemplationis gratiam, qualis in ea aliquando fuerit, ad memoriam revocare, et per multam compunctionis instantiam iterum eam reparare, firmiusque tandem atque perfectius possidere. Firmius namque atque perfectius rex per Danielis officium visionem suam cognovit, quam prius per semetipsum accepit. Ad hoc namque saepe ejusmodi gratia quibusdam in suis primordiis datur, atque subtrahitur, ut per experientiam agnoscant quid cum quanta aviditate expetere debeant. Ad hoc iterum nec tamen sine magno labore datur recuperari, ut ex eo melius innotescat, quam stricte oporteat custodiri. Sed ut ad sequentia transeamus, ecce Daniel antequam visionem explicet, duo quidem praemittere studet, quomodo videlicet eam rex prius obtinuerit, vel ad eam postmodum ipse Daniel recuperare possit. Et de primo quidem: Tu rex, inquit, cogi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipitur uł retinetur. Qd̾ ille
qͥ illic apparuerat. tandem ali¬
quando manifesta uisione cog¬
noscitur: hocẽ qd̾ hoc in loco ob¬
late uisionis obnubilata ueri¬
tas. ꝓpħica demum int̾p̃taciõe
manifestat᷑. In his ⁊ aliis quib¬
dam hanc geminam lectionẽ
S inuicem cont̾inere uidebit:
si quis ẽ qui hec altius ꝑseruta¬
ri uelit. Habet tñ illa lectio sua
nonẽ modo dicendum ꝑ singu¬
la. His itaq ꝑercessum ercur¬
sis: & ꝓ similitudinis attestaci¬
one collatis. ad uisionis explica.¬
tionem. seu explanationem rede
a p̃sumptionis sue altitudine de¬
tumescere. qui cupit inuera stabi¬
utate qͥudoq firus manere.xxi.
urex uidebas: & ecce

Expanded text:
percipitur vel retinetur. Quod ille percipitur vel retinetur. Quod ille qui illic apparuerat, tandem aliquando manifesta visione cognoscitur, hoc est, quod hoc in loco ablatae visionis obnubilata veritas prophetica demum interpretatione manifestatur. In his, et aliis quibusdam hanc geminam lectionem sibi invicem concinere videbit, si quis est, qui haec altius perscrutari velit. Habet tamen illa lectio sua non est modo dicendum per singula. His itaque per excessum excussis, et pro similitudinis attestatione collatis, ad visionis explicationem, seu explanationem redeaa praesumptionis suae altitudine detumescere, qui cupit in vera stabilitate quandoque fixus manere. Tu rex videbas, et ecce
Abbreviated transcription (Latin):
ex contemplatione &. ammiratione
diuine sapientie contemplantis &
ammirantis animo innotescit. qͣn¬
tum eiꝰ incomp̃hensibilitas omnem
humanam intelligentiam excedit.
subtilius. ad dei sapientiam ꝯtem¬
plandam illuminatur. tanto uali¬
dius in semet ipsum luminis illius
inmensitate reu̾beratur: qd̃ ẽ ab
incuentis oculis euanescere. ꝙ se ip¬
sum quasi ostendendo subducere.
Ea his itaq licet ꝑpend̾e̾. qͣnta si¬
similitudinis ꝓportione. hec gemi¬
na leccio uideatur sͥ respondere.
Qd̃ enim dñs se in ꝑegrina specie
ostendit. hocẽ quod nabuchodono¬
sor ueritatis reuelationem sub mys¬
tico uelamine accepit. Qd̃ ibi dñs
longius ire se fuixit. hoc ẽ qd̃ uisio
regi ostensa ad modicum se ab eiꝰ
memoria elongauit. Qd̃ ibi qui
apparuerat reman̾e &. intrare com¬
pellitur. hoc ẽ quod hic elongata
uisio multa instantia queritur. &
tandem damelis sollicitudine.
multo ꝓfundius. multo ꝑfectrus.

Expanded text:
ex contemplatione et admiratione ex contemplatione et admiratione divinae sapientiae contemplantis et admirantis animo innotescit, quantum ejus incomprehensibilitas omnem humanam intelligentiam excedit: subtilius ad Dei sapientiam contemplandam illuminatur, tanto validius in semetipsum luminis illius immensitate reverberatur, quod est ab intuentis oculis evanescere, et seipsam quasi ostendendo subducere. Ex his itaque licet perpendere, quanta similitudinis proportione haec gemina lectio videatur sibi respondere. Quod enim Dominus se in peregrina specie ostendit, hoc est, quod Nabuchodonosor veritatis revelationem sub mystico velamine accepit. Quod ibi Dominus longius iter se finxit, hoc est, quod visio regi ostensa ad modicum, se ab ejus memoria elongavit. Quod ibi qui apparuerat remanere, et intrare compellitur, hoc est, quod hic elongata visio multa instantia, quaeritur, et tandem Danielis sollicitudine multo profundius, multo perfectius
Abbreviated transcription (Latin):
ter teneat: & contemplatioins gra¬
tiam de cet̾o familiarius possideat.
Cibos quales domiuis amat ⁊ delec¬
tari solet.appominus: qñ eum ꝓ
recuꝑatione uł accum ulatione
giẽ inuoce exultõnis ⁊ confessioniᷤᷤ.
laudamus. honoramus. magnifica¬
mus. In uoce inqͥt exultõnis ⁊ confes¬
sionis: sonus epulantis. Inter hos
sepe exultõnis ⁊ confessionis nr̃e
hymnos. sinꝰ mentis dilatatur. sen¬
sus acuitur. & ad mystica penetͣn
dam illi salutare dei. Pans coram
nobis ꝓcul dubio adomino frangit᷑
qñ myst̾iorum ꝓfunditas. mystica
int̾p̃tacione aꝑitur. ipsoq reuelan¬
te cognoscitur. Ex hac panis fractio¬
ne. mysfiorumq reuelatione agit᷑.
ut dominus inꝓpͥa specie recognosca¬
tur. &. ipsa ueritas ut pote figurarũ
uelamine amoto. insua simplicita¬
te ꝑspiciatur. domimq p̾sentia ex
grẽ ipsius infusione ꝑpendatur.
Dominus aut̃ qur⁊ dei sapientia
ab oculis intuentium euanescit: qñ

Expanded text:
ter retineat, et ad contemplationis grater retineat, et ad contemplationis gratiam de caetero familiarius possideat. Cibos quales Dominus amat, et delectari solet, apponimus, quando eum pro recuperatione vel accumulatione gratiae in voce exsultationis et confessionis laudamus, honoramus, magnificamus: In voce, inquit, exsultationis, et confessionis sonus epulantis . Inter hos saepe exsultationis et confessionis nostrae hymnos sinus mentis dilatatur, sensus acuitur, et ad mystica penetranstendam salutare Dei . Panis coram nobis procul dubio a Domino frangitur, quando mysteriorum profunditas mystica interpretatione aperitur, ipsoque revelante cognoscitur. Ex hac panis fractione, mysteriorumque revelatione agitur, ut Dominus in propria specie recognoscatur, et ipsa Veritas utpote figurarum velamine amoto in sua simplicitate perspiciatur, Dominique praesentia ex gratiae ipsius infusione perpendatur. Dominus autem qui et Dei sapientia ab oculis intuentium evanescit, quando
Abbreviated transcription (Latin):
recognosc̾ent ostend̾e. Quiditaq¬
na specie p̃sentem hab̾e. nͥ uerita¬
tem non in sua simplicitate. s ꝑspe¬
culum in enigiate uid̾e:S Extra
domum aut̃ &. quasi initinere hec
uisio ostenditur: qñ sublimium con¬
templatio ꝑ mentis excessum ⁊ uelut
in tͣnsitu uidetur. Quasi duo sunt
qui exeuntes : ambulantes eiꝰmodi
conspiciunt: qñ ratio ⁊ intelligen¬
tia humanũ modum excedentes. fur¬
tim qͥdem ⁊raptim. sublimium spec¬
tacula ꝑcurrunt. Tunc aut̃ dñs
iongiusse ire fingit. nec tam̃ peni¬
tus recedit: qñ contemplacionis gra¬
tiam qͣm miscłiter impend̾e consu¬
euit: nonminus utiliter ad tempus
subtrahit. ut melius ꝑ exꝑientiam
doceat. cum qͣnta auiditatȩ requi¬
ri uł retiner debeat. Man̾e̾ autem
⁊ ad eos intrare compellitur. qͣndo
inulta p̃cum instantia. amissa grã
reꝑatur. ut uisionem ext̾ius oblatã
introrsum trahat. ⁊ ꝑ excessum uisa.
animus ad seipsum reu̾sus memori¬

Expanded text:
recognoscerent ostendere . Quid itaqrecognoscerent ostendere . Quid itaqina specie praesentem habere, nisi veritatem non in sua simplicitate, sed per speculum, vel aenigmate videre? Extra domum autem et quasi in itinere haec visio ostenditur, quando sublimium contemplatio per mentis excessum et velut in transitu videtur. Quasi duo exeuntes sunt, qui et ambulantes ejusmodi conspiciunt, quando ratio, et intelligentia humanum modum excedentes furtim quidem, et raptim sublimium spectacula percurrunt. Tunc autem Dominus longius se ire fingit, nec tamen penitus recedit, quando contemplationis gratiam quam misericorditer impendere consuevit, non minus utiliter ad tempus subtrahit, ut melius per experientiam doceat cum quanta aviditate requiri, vel retineri debeat. Manere autem, et ad eos intrare compellitur, quando multa precum instantia amissa gratia reparatur, ut visionem exterius oblatam introrsum trahat, et per excessum visa, animus ad se ipsum reversus memori
Abbreviated transcription (Latin):
gentiam accipimus ad ꝓfeccum
nrm: ueritatis aut̃ doccrinam ad
ꝓfectum alioꝵ. ꝙ. utraq aut̃ li¬
berum arbitrium ad bonum ad¬
niuat᷑. & ad bom cooꝑationem
utraq illi diuinitus impendit᷑. Pre
gem uͦ ut diximus. arbitrii lib̾tatem
accipumis. Daneli itaq ꝑplexoꝵ
int̃pretacio. dumorumq iudicio¬
rum ratio quasi ad hoc datur. ut
regrmanifestetur. qͣntlo ad hoc de¬
uotio ad uericatem illuminat᷑. ut
liberum arbitrium habeat ⁊ agnos¬
cat. in quo se ex̾cere. quid cauere.
recapitulatio p̃dictorum. cum simi¬
litudinis attestacione. Cap̃.xxx.¬
uuat hoc loco in confid̾ationem
ad ducere. quomͦ ista leccio. ⁊ eugłi¬
ca. uideant᷑ sͥ mystica locutione cos¬
gruere. Refert lucas euglista quo¬
mͦ uoluerit dñs itinerantib disci¬
pulis p̃sentiam fuam inꝑegrina
specie exhibere. &. pꝰmodum subtra¬
here. s cumrogantib manere: ad
compellentes intrare. &. tandem
ali qͣndo inter epulas speciem q̃m

Expanded text:
tiam accipimus ad profectum nostrum; veritatis autem doctrinam ad profectum aliorum. Ex utraque autem liberum arbitrium ad bonum adjuvatur, et ad boni cooperationem utraque illi divinitus impenditur. Per regem vero, ut diximus, arbitrii libertatem accipimus. Danieli itaque perplexorum interpretatio, divinorum judiciorum ratio, quasi ad hoc datur, ut regi manifestetur, quando ad hoc devotio ad veritatem illuminatur, ut liberum arbitrium habeat, et agnoscat in quo se exercere, quid cavere, recapitulatio praedictorum cum similitudinis attestatione. Juvat hoc loco in considerationem adducere quomodo ista lectio, et evangelica videantur sibi mystica locutione concinere. Refert Lucas evangelista quomodo voluerit Dominus itinerantibus discipulis praesentiam suam in peregrina specie exhibere, et postmodum subtrahere, sed cum rogantibus manere, ad compellentes intrare, et tandem aliquando inter epulas speciem quam
Abbreviated transcription (Latin):
mel ad uisionis nar¬
rationem uł expositio¬
nem accedit:cum ad¬
iungit.¶ Somni¬
um tuum. & uisiones capitis tui
in cubili tuo. huiꝰcemodi st̃. Qͥ a
ꝑ somnium. ea sopitur senfus
mentis excessum intelligimꝰ:
⁊ ꝑ somnium ea q̃ ꝑ mentis ex¬
cessum uidemus. Caput ẽ sum¬
mum ⁊ p̃cipuum menbrum cor¬
poris: ꝙ mensẽ pͥncipale homi¬
nis int̾ioris. Uisiones itaq capitis.
st̃ contemplaciones mentis. In
cubili aut̃ quiesce consueuimus.
⁊ icc̾co impso quietis ocium recte
intelligimus. In hoc cubili qua¬
si ad requiescendum intrrior ho¬
mo nr̃ locatur. qñ anmus ad
summã tranqͥllitatem compo¬
nitur. In hoc cubili tẽ qͦdamm᷑
somnnium uidet᷑: qñ inter inti¬
me quictis sue sumineq tͣnqͥl¬
litatis ocia. mens ad contemplan¬

Expanded text:
el ad visionis narrationem vel expositionem accedit, cum adjungit: Somnium tuum, et visiones capitis tui in cubili tuo, hujuscemodi sunt . Quia per somnium sopitur sensus mentis excessum intelligimus, et per somnium, ea quae per mentis excessum videmus. Caput est summum et praecipuum membrum corporis, et mens est principale hominis interioris. Visiones itaque capitis sunt contemplationes mentis. In cubili autem quiescere consuevimus, et idcirco in ipso quietis otium recte intelligimus. In hoc cubili quasi ad quiescendum interior homo noster locatur, quando animus ad summam tranquillitatem componitur. In hoc cubili tunc quodammodo somnium videtur, quando inter intimae quietis suae, summaeque tranquillitatis otia mens ad
Abbreviated transcription (Latin):
formosus ñ solum p̃ filiis hominũ. uerũ
etiam p̃ spiritib angłoꝵ: & talis in quẽ
desiderent angłi ꝓspicere. Cidesne qͣn¬
ta sit hec gr̃a ꝓ qua tam longanimit̾
tam libent᷑ laborat᷑: quȩ cũ tanto labo¬
re acquirit᷑ cũ tanta iocunditate possi¬
deturꝰ De hac sane gra moyses pluri¬
bus scͥpturarũ suarũ locis sub figurata¬
loquutione agit: s hic eam plemus my¬
stica descriptione distinguit. uͥ eam ꝑ ge¬

Expanded text:
formosus non solum prae filiis hominum, verum formosus non solum prae filiis hominum, verum etiam prae spiritibus angelorum, et talis in quem desiderent angeli prospicere . Videsne quanta sit haec gratia, pro qua tam longanimiter, tam libenter laboratur, quae cum tanto labore acquiritur, cum tanta jucunditate possidetur? De hac sane gratia Moyses pluribus Scripturarum suarum locis sub figuratalocutione agit; sed hic eam plenius mystica descriptione distinguit, ubi eam per ge
Abbreviated transcription (Latin):
et septem seruire: ut discat reqͥescere n᷑
solum ab oꝑib malis. s etiã a cogitatio¬
ib suꝑuacuis. Multi siquidem ⁊ si
re corde: nescientes facere sabbatũ er sa¬
bato: & iccirco ñ ualentes implere qͦd
dicit᷑ in psalmo. Uacate & iuidete qͣm e¬
go sũ d̾s. Uacantes siquidẽ corꝑe. s ua¬
gantes ubiq corde: nequaqͣm uidere
merent᷑ qͣm dulcis ẽ dñs. qͣm bomis isrł
as his̃ qͥ recto st̃ corde. Et hinc ẽ qd hos¬
tes derident sabbata eoꝵ. S uerus ia¬
cob laborare ñ cessat. donec ad desid̾ii
finem ꝑueniat seruiens apud uerum
laban. uere decandidatũ. qr glorificatũ.
quẽ pater głificauit apud semetipsũ.
claritate quã habuit ante mundi
constitutionem: quẽ oportuit pati
& ita intͣre in głam suam. ut seruili
forme suꝑduceret candorem głe. ⁊ es¬
set uere decandidatus suꝑ muem deal¬
batus. gła & honore coronatus. fieretq

Expanded text:
et septem servire, ut discat requiescere, non et septem servire, ut discat requiescere, non solum ab operibus malis, sed etiam a cogitationibus supervacuis. Multi siquidem et sire corde, nescientes facere Sabbatum ex Sabbato, et idcirco non valentes implere quod legitur in Psalmo: Vacate et videte, quoniam ego sum Deus . Vacantes siquidem corpore, sed vagantes ubique corde, nequaquam videre merentur quam dulcis est Dominus, quam bonus Israel Deus, his qui recto sunt corde . Et hinc est quod hostes derident Sabbata eorum . Sed verus Jacob laborare non cessat, donec ad desiderii finem perveniat, serviens apud verum Laban, vere decandidatum, quia glorificatum, quem Pater glorificavit apud semetipsum claritate quam habuit ante mundi constitutionem , quem oportuit pati et ita intrare in gloriam suam , ut servili formae superduceret candorem gloriae, et esset vere decandidatus, super nivem dealbatus , gloria et honore coronatus, fieretque
Abbreviated transcription (Latin):
q monim̾tum mutue caritatis. Uides¬
ne qͣm recte archa federis dñi d̾r. in qͣ
et ꝑ quã talis gr̃a figuratur Qͣm li¬
benter debet se ad om̃em laborem ac¬
cingere: qͥ se cupit uel credit tale et
tantȩ dilectionis pignus acciꝑe. Non
dubito qd quicũq ÷ int̾ uos seruus
hebreus. quin libent̾ ꝓ huiꝰmodi gr̃a
seruiat sex annis. ut in septimo exeat
liber gratis: ut deinceps libere possit
uacare contẽplatiomi u̾itatis. Si qͥs
uͦ inuenitur in uobis qͥ iacob sit. uel
qͥ tali nomine digne censeri possit. eo
qd̵ sit uir fortis & potens in p̾lio. stre¬
nuus luctator uicioꝵq supplantator
nt alia suꝑet fortitudine. alia supplan¬
tet discretione: qͥ huiꝰ modi ẽ ꝓfecto ser¬
uet libenter annis septem. ꝙ septem
ꝓ tali gr̃a. in tantũ ut uideant᷑ ei dies
pauei pre amoris magnitudine: dũ¬
mͦ possit ad amplexus rachel uel sero
ꝑuenire. Qui enĩ uult ad eus amplerꝰ
ꝑtingere. necesse ÷ eum ꝓ ea annis .uͭii.

Expanded text:
aritatis. Videsne quam recte arca foederis Domini dicit, in qua et per quam talis gratia figuratur? Quod libenter debet se ad omnem laborem accingere, qui se cupit, vel credit tale, et tantae dilectionis pignus accipere. Non dubito quod quicunque est inter vos servus Hebraeus quin libenter pro hujusmodi gratia serviat sex annis, ut in septimo exeat liber gratis, ut deinceps libere possit vacare contemplationi veritatis. Si quis vero invenitur in vobis qui Jacob sit, vel qui tali nomine digne censeri possit, eo quod sit vir fortis et potens in praelio, strenuus luctator, vitiorumque supplantator, ut alia superet fortitudine, alia supplantet discretione, qui hujusmodi est profecto libenter serviet annis septem, et septem pro tali gratia, in tantum ut videantur ei dies pauci prae amoris magnitudine, dummodo possit ad amplexus Rachel, vel sero pervenire. Qui enim vult ad ejus amplexus pertingere, necesse est eum pro ea annis septem,
Abbreviated transcription (Latin):
Uides gͦ qͣm recte gr̃a contẽplationis
in eo sacrario intelligit᷑. qd̵ ceteris om¬
nib in dei tabernaculo quadam sui
dignitate p̾fertur. O qͣm singłaris
gr̃a. o singłariter p̾ferenda: ꝑ quã
in p̾senti sanctificam᷑: ꝙ in futuro
beatificamur.¶Si igitur ꝑ archã
sc̃ificationis recte intelligit᷑ gr̃a con¬
tẽplationis: merito hec gr̃a expetit᷑
ꝑ quã qui accipit nͨ solum emundat᷑.
s etiam scificatur. Absq dubio nicħ
sic cor ab om̃i mundano amore emu̾¬
dat: nicħ sic anmũ ad celestiũ amo¬
rem inflaminat. Ipsa utiq ẽ qͦ emun¬
dat. ipsa quȩ sc̃ificat: ut ꝑ assiduam
ueritatis contẽplationem fiat mundꝰ
ꝑ contemptũ mundi: ꝙ sc̃s ꝑ dilectio¬

Expanded text:
Vides ergo quam recte gratia contemplationis Vides ergo quam recte gratia contemplationis in eo sacrario intelligitur, quod caeteris omnibus in Dei tabernaculo quadam sui dignitate praefertur. O quam singularis gratia! o singulariter praeferenda per quam in praesenti sanctificamur, et in futuro beatificamur! Si igitur per arcam sanctificationis recte intelligitur gratia contemplationis, merito haec gratia expetitur per quem qui accipit, non solum emundatur, sed etiam sanctificatur. Absque dubio nihil sic cor ab omni mundano amore emundat, nihil sic animum ad coelestium amorem inflammat. Ipsa utique est quae emundat, ipsa quae sanctificat, ut per assiduam veritatis contemplationem fiat mundus per contemptum mundi, et sanctus per dilectio
Abbreviated transcription (Latin):
ti gͥ quã gr̃am significare posset il¬
luad sacrarium qͦd ceteris om̃ib dig¬
nius fuit. facile occurrit: nͥ forte qͥs
dubitet qd maria optimã partem
elegerit. S quȩ ẽ ista pars optima
quã maria elegit: nͥ uacare & uidere
qͣm suauis ẽ dñs: Nam martha ut
scͥptura loquit᷑ sollicitudinem geren¬
te: maria sedens secus pedes dm̃ au¬
diebat u̾bum illius. ¶Summã
itaq di sap̾iam in carne latitantem.
quã oculis carnis uidere ñ poterat au¬
diendo intelligebat. & intelligendo
undebat: ꝙ in hunc modũ sedendo
et audiendo sũmȩ ueritatis contem¬
plationi uacabat. Hȩc ẽ pars ꝗͣ ele¬
ctis ⁊ ꝑfectis nunqͣm aufert᷑. Hoc sa¬
ne negocium: qͦd nullo fine t̾mina¬
tur. Nam ueritatis contẽplacio in
hac inta inchoat᷑. s in futura iugi
ꝑpetuitate celebrat᷑. Per ueritatis sa¬
ne contẽplationem homo ꝙ erudit᷑
ad iusticiam: ⁊ consũmatur ad głam.

Expanded text:
ti igitur quam gratiam significare possit ilti igitur quam gratiam significare possit illud sacrarium, quod caeteris omnibus dignius fuit, facile occurrit, nisi forte quis dubitet quod Maria optimam partem elegerit. Sed quae est ista pars optima quam Maria elegit , nisi vacare, et videre quam suavis est Dominus? Nam Martha, ut Scriptura loquitur, sollicitudinem gerente, Maria sedens secus pedes Domini audiebat verbum illius. Summam itaque Dei sapientiam in carne latitantem quam oculis carnis videre non poterat audiendo intelligebat, et intelligendo debat, et in hunc modum sedendo, et audiendo summae veritatis contemplationi vacabat. Haec est pars quae electis et perfectis nunquam aufertur. Hoc sane negotium quod nullo fine terminatur. Nam veritatis contemplatio in hac vita inchoatur, sed in futura jugi perpetuitate celebratur. Per veritatis sane contemplationem homo et eruditur ad justitiam et consummatur ad gloriam.
Abbreviated transcription (Latin):
encia aũt ñ dubito. qͥn ipsa sit qͦ iin¬
cit maliciam. Scio nichominus qͥa
quicũq sanati sunt ab initio: ꝑ sapi¬
entiam sanati sunt. S & hoc satis
constat: neminem placere deo nͥ
fuerit sapientia cũ eo. Quis du
minem mundari ab immundi¬
cia sua: m̃tem cuiuslibet purga¬
ri ab om̃i malicia & neqͥciaꝰ Hȩc
enim sunt qͥ coinqͥnant hominẽ.
Purgat᷑ aũt ꝑ sapientiam: qͣñdo
fortior suꝑueniens uincit maliciã
iitpote attingens a fine usq ad fi¬
nem fortit̾. ⁊ disponens om̃ia sua¬
uiter. Et hoc ipsum sic purgari:
est ut arbitror sanctificari. Pre¬
cepturus dñs moysi de constrũctio¬
ne tabernaculi pͥmo om̃ium ins¬
truxit eum de archa fabricanda: ut
ex eo ipso innueret ꝓꝓter illam cȩt̾a
om̃ia ẽẽ facienda. P recipuum et
pͥncipale scuarium̃ archam fuisse iuto
nemo dubitat: ex om̃ib illis qͦ taber¬
naculum federis continebat. Queren¬

Expanded text:
entia autem non dubito quin ipsa sit quae vinentia autem non dubito quin ipsa sit quae vincit malitiam . Scio nihilominus quia quicunque sanati sunt ab initio per sapientiam sanati sunt . Sed et hoc satis constat neminem posse placere Deo nisi fuerit sapientia cum eo. Quis dubminem mundari ab omni immunditia sua, mentem cujuslibet purgari ab omni malitia et nequitia? Haec enim sunt quae coinquinant hominem. Purgatur autem per sapientiam quando fortior superveniens vincit malitiam utpote attingens a fine usque ad finem fortiter, et disponens omnia suaviter . Et hoc ipsum sic purgari est, ut arbitror, sanctificari. Praecepturus Dominus Moysi de constructione tabernaculi, primo omnium instruxit cum de arca fabricanda, ut ex eo ipso innueret propter illam caetera omnia esse facienda. Praecipuum et principale sanctuarium arcam fuisse puto quod nemo dubitat ex omnibus illis quae tabernaculum foederis continebat. Quaeren
Abbreviated transcription (Latin):
tu & archa scĩficationis tuȩ. Archa
scĩficationis. P utamus fr̃s an habe¬
at nom̃ ex rẽ. hȩc quȩ dicit᷑ archa
scĩficationis: Diligenter attenden¬
uire credit᷑. scimus qd̾ quicũq temi¬
erit eam scificabit᷑. Si om̃ino sic ẽ:
merito om̃is ppłs querit eam tange¬
re: si uirtꝰ sc̃ificationis exit ab ea. O si
mathaim. qͥ indutus uestim̃tis głȩ si¬
cut decet summũ pontificem dignꝰ
sit introire in scã sc̃oꝵ: ut possit ñ so¬
lum uidere s etiam tangere hanc
qͦ dicit᷑ archa sc̃ificationis: et emun¬
detur ab immundiciis suis. S qͥd
de illo dicam si cui forte data est cda¬
uis scientiȩ ab eo qͥ aꝑit & nemo cdau¬
dit ut possit uidere qͥd intus habeat
hȩc archa scificationis: Puto enĩ pre¬
ciosum aliqͥd in hac archa repositũ.
Multũ uellem scire qͥ sit hȩc archa
que possit sc̃ificare accedentes: ut me¬
rito dicat᷑ archa scificationis. De sapi¬

Expanded text:
tu et arca sanctificationis tuae . Arca tu et arca sanctificationis tuae . Arca sanctificationis, putamus an habeat nomen ex re, haec quae dicitur arca sanctificationis? Diligenter attendenjure creditur, scimus quod quicunque tetigerit eam sanctificabitur . Si omnino sic est, meriti omnis populus quaerit eam tangere si virtus sanctificationis exit ab ea. O si mathaim qui indutus vestimentis gloriae, sicut decet summum pontificem, dignus sit introire in Sancta sanctorum, ut possit non solum videre, sed etiam tangere hanc quae dicitur arca sanctificationis et emundetur ab immunditiis suis. Sed quid de illo dicam si cui forte data est clavis scientiae ab eo qui aperit, et nemo claudit, ut possit videre quid intus habeat haec arca sanctificationis? Puto enim pretiosum aliquid in hac arca repositum. Multum vellem scire quae sit haec arca quae possit sanctificare accedentes, ut merito dicatur arca sanctificationis. De sapi
Abbreviated transcription (Latin):
ysticam¬
ysi archã
libet si
liceat ex
inspira¬
tionis il¬
lius munere qui habet clauem sci¬
entiȩ. lucubraciunculȩ nr̃e expositi¬
one uel ad aliquid reserare: ꝙ si quid
adhuc in hoc archanoꝵ diumoꝵ se¬
cretario. scientiarumq reconditorio
repositum latet. quod nr̃a exiguita¬
te ad aliquoꝵ utilitatem erui possit:
ñ nos pigebit in publicũ exponere.
ꝙ in cõmune ꝓponere. Multa qͥdem
de hac materia utiliter iam dicta ft̃:
restant adhuc multa qͤ de eadem uti¬
liter dici possunt. Quid uixta allego¬
ctorib iam ante nos dictum. ⁊ a ꝑspi¬
caciorib ꝑtractatum ẽ. nec idcirco
tam᷑ temeritatis incuriam incur¬
rere nos suspicamur: si aliqͥd ad
liter loquamur. Cerumtam ut
huiꝰ nobis materiȩ studiosa ꝑtracͤ¬
tatio amplius dulcescat: nr̃mq de¬
siderium in eius ammuirationem
uehementius trahat: cogitemus qͥd
ille ꝓpharum eximius de ea sentiat.
qui eam archam sc̃ificationis uocat.
Surge inquit dñe in reqͥem tuam:

Expanded text:
ysticaysi arcam libet, si liceat ex inspirationis illius munere qui habet clavem scientiae lucubratiunculae nostrae expositione, vel ad aliquid reserare, et si quid adhuc in hoc arcanorum divinorum secretario, scientiarumque reconditorio repositum latet, quod a nostra exiguitate ad aliquorum utilitatem erui possit, non nos pigebit in publicum exponere et in commune proponere. Multa quidem de hac materia utiliter jam dicta sunt. Restant adhuc multa quae de eadem adhuc utiliter dici possunt. Quid juxta allegoctoribus fuit jam ante nos dictum et a perspicacioribus pertractatum. Nec idcirco tamen temeritatis incuriam incurrere nos suspicamur, si aliud in liter loquamur. Verumtamen ut hujus nobis materiae studiosa pertractatio amplius dulcescat, nostrumque desiderium in ejus admirationem vehementius trahat, cogitemus quid ille prophetarum eximius de ea sentiat, qui eam arcam sanctificationis vocat: Surge, inquit, Domine, in requiem tuam,
Abbreviated transcription (Latin):
dauid dicit᷑ archa sci¬
ficationis: ꝑ moysen
uocat᷑ archa federis.
ed cur archa: cur
archa federis : nec cuiuscũq s dñi. Sci¬
mus aũt qr p̃ciosa quȩq. aurũ. argen¬
tum. ⁊ lapides p̾ciosi soleant in archa
repom. Si gͥ sapientiȩ & scientiȩ the¬
sauros cogitemꝰ: qͦd sit illud eiusmodi
thesauroꝵ reconditoꝵ citius inuemi¬
emus. Que erit archa in id negocii
idonea: nͥ humana intelligentia: ħ¬
aut archa diuino magisterio fabri
catur & deaurat᷑: qnͣ humana intelli¬
gentia diuina inspiratione ⁊ reuela¬
tione ad contẽplationis gr̃am ꝓmo¬
uetur. S qͣndo ad hanc gr̃am in hac
uita ꝓficimus: qͥd aliud qͣm arras qͦs¬
dam futurȩ illius plentudinis acci¬
pimus. ubi sempit̾ne contẽplatiomi ꝑ¬
petuo inherebimus:anc ita¬
Hanc ita¬
q gr̃am accipimus qͣsi arram diuinȩ¬

Expanded text:
David dicitur arca sanctificationis, per Moysen vocatur arca foederis. Sed cur arca, cur arca foederis, nec cujuscunque sed Domini? Scimus autem quia pretiosa quaeque aurum, argentum et lapides pretiosi soleant in arca reponi. Si igitur sapientiae et scientiae thesauros cogitemus, quod sit illud ejusmodi thesaurorum reconditorium citius inveniemus. Quae erit arca in id negotii idonea nisi humana intelligentia? Hacatur et deauratur, quando humana intelligentia divina inspiratione et revelatione ad contemplationis gratiam promovetur. Sed quando ad hanc gratiam in hac vita proficimus, quid aliud quam arrhas quasdam futurae illius plenitudinis accipimus, ubi sempiternae contemplationi perpetuo inhaerebimus? Hanc itaque gratiam accipimus quasi arrham divin
Abbreviated transcription (Latin):
eus noli scrutari multi pliciter: ⁊ in
płib oꝑib eiꝰ ne fueris curio sus. Util¬
us audire de. arborib q̃ eiꝰmodi sunt. q̃
p̃sumptionis ⁊ cutiositatis audatiam
temꝑare nolunt. quom᷑ se pe sentenci¬
am fucesionis incurritat. Multos
enim inqͥt supplantauit suspicio illoꝵ.
⁊ in uantiate detinuit sensimn illorum.¬

Expanded text:
cuis noli scrutari multipliciter, et in pluribus operibus ejus ne fueris curiosus. Vultis audire de arboribus quae ejusmodi sunt, quae praesumptionis et curiositatis audaciam temperare nolunt, quomodo saepe sententiam succisionis incurrunt: Multos enim, inquit, supplantavit suspicio illorum; et in vanitate detinuit sensum illorum