comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quasi sit rota. in medio rotȩ. Quid
ẽ. hoc quod cũ una rota diceretur.
paulo post adiungitur. quasi sit ro¬
ta in medio rotȩ. nͥ quod intestam̃ti
uet̾is lict̾a. testam̃tum nou̾u latuit
ꝑ allegoriam. Unde ⁊ rota eadem
quȩ uista animalia apparuit. qͣt¬
tuor facies hab̾e describitur: quia
scriptura sacra ꝑ utraq testam̃ta.
in quattuor partib ẽ. distincta. Ue¬
tus et enĩ cestam̃tum in lege et ꝓ¬
phetis. nouu uͦ in euangłiis atq
apostoloꝵ actibꝰ et dictis. Scitur
aut̃ qe ubi faciẽ intendimꝰ : ubi
quod necesse ẽ. iudemus. Rota gͦ
quattuor habet facies: quia prius
resecanda mala in popłis uidit
subtilius uͦ ꝑ euangłium. ad ex¬
tremũ aut̃ ꝑ apłos ea quȩ inculpis
hominum resecarentur aspexit.
Potest quoq intelligi quod quattuor
facies rota habebat. ꝓpt̾ hoc quod
scriptura sacra ꝑ gr̃am p̾dicationis
extensa. in quattuor mundi partes
innotuit. Unde ⁊ bene eadem ro¬

Expanded text:
quasi si sit rota in medio rotae. 12. Quid quasi si sit rota in medio rotae. 12. Quid est hoc, quod cum una rota diceretur, paulo post adjungitur, Quasi si sit rota in medio rotae, nisi quod in Testamenti Veteris littera Testamentum Novum latuit per allegoriam? Unde et rota eadem quae juxta animalia apparuit quatuor facies habere describitur, quia Scriptura sacra per utraque Testamenta in quatuor partibus est distincta. Vetus etenim Testamentum in lege et prophetis, Novum vero in Evangeliis atque apostolorum Actibus et dictis. Scimus autem quia ubi faciem intendimus, ibi quod necesse est videmus. Rota ergo quatuor habet facies, quia prius resecanda mala in populis vidit subtilius vero per Evangelium, ad extremum autem per apostolos ea quae in culpis hominum resecarentur aspexit. Potest quoque intelligi quod quatuor facies rota habeat, propter hoc quod Scriptura sacra per gratiam praedicationis extensa in quatuor mundi partes innotuit. Unde et bene rota ead
Abbreviated transcription (Latin):
indicet simul se uidisse qđ car¬
nis lingua ñ sufficeret simul di¬
cere. duia uͦ ꝑ quattuor anima¬
lia ętiam ꝑ fectos om̃s significa¬
re diximꝰ : consid̾andũ quoq ẽ.
quosdã scoꝵ ⁊ ante legẽ fuisse
qui naturali lege districte ui¬
uerent. ⁊ omĩpotenti dño place¬
rent. Post animalia gͦ rota des¬
cribitur. qe electoꝵ multi apđ̾
omĩpotentẽ dnm ꝑ fecti ⁊ ante
legẽ fuer̃. Sin uͦ animalia so¬
los ut diximꝰ euãgłistas debemꝰ
acciꝑe: est ad huc aliuo quod con¬
siderare debeamꝰ. Uidebat enim
sp̃s prophe quia hec ipsa uerba
quȩ obseuritatibus obuoluta ꝓ¬
ferebat. nõ udaico popło s
gentilib pandentur: Nobis
igitur loquens priꝰ animalia.
et pꝰ modũ rotam describere
debuit. quia nos adfidẽ dño
legẽ didicimꝰ. Ubi uͦ uł quał rota
apparuerit. adiungit cũ dic̃. Iux
cies. Ubi adhuc subditur. Et aspec¬
quattuor. et aspectus earum et oꝑa.

Expanded text:
indicet simul se vidisse quod carindicet simul se vidisse quod carnis lingua non sufficeret simul dicere. Quia vero per quatuor animalia etiam perfectos omnes significari diximus, considerandum quoque est quosdam sanctorum et ante legem fuisse, qui naturali lege districte viverent, et omnipotenti Domino placerent. Post animalia ergo rota describitur, quia electorum multi apud omnipotentem Dominum perfecti et ante legem fuerunt. Sin vero animalia solos, ut diximus, Evangelistas debemus accipere, est adhuc aliud quod considerare debeamus. Videbat enim sanctus propheta quia haec ipsa verba quae obscuritatibus obvoluta proferebat, non judaico populo, sed gentibus panderentur. Nobis igitur loquens, prius animalia, et post rotam describere debuit, quia nos ad fidem Domino legem didicimus. Ubi vero, vel qualis rota apparuerit, adjungit cum dicit:--VEcies. Ubi adhuc subditur: VERS. 16quatuor, et aspectus earum et opera,
Abbreviated transcription (Latin):
quia ds omp̃s legẽ suꝑ corda pec¬
cantiũ dedit. S qe hȩc pennata
animalia scõs ut diximus euan¬
głistas de signant: quomͦ prius
animalia. et pꝰmodum rota una
aspicitur. dum ante testam̃tũ
uetus fuerit. ⁊ pꝰmodũ sci̾ euan¬
głistȩ secuti sunt : S incelligere
inhis possumus. quod ⁊ illi priꝰ
a ꝓpħa uisi sunt: qui merito
transcendunt. Nam qͣnito scm̃
euangłium testamentũ uetus
p̾cellit: canto ⁊ p̃dicatores eius
in de scriptione ꝓph etica p̃ferri
debuerũt. Quã uis sit ad huic ali¬
ud quod in hac descriptione con
sic intra semet ipsum anteriora
et posteriora simul colligit. ut
hȩc simul ꝓpħȩ lingua ꝓferre
ñ possit. s ampla quȩ uidet dis¬
ꝑtitis sermonibꝰ emanat: ⁊ nu̾c
ultimna pꝰ prima. nũc uͦ pͥma
post ultima loquitur. Unde
eccłiȩ et euangelistarũ głam
ꝑ quattuor animaliũ similitu¬
dinẽ uidit. ⁊ tam̃ repente illa
sub iungit. quȩ anterioribꝰ tem¬
poribꝰ gesta sunt. ut patenter

Expanded text:
s legem super corda peccantium dedit. Sed quia haec pennata animalia sanctos, ut diximus, evangelistas designant, quomodo prius animalia, et postmodum rota una aspicitur, dum ante testamentum vetus fuerit, et postmodum sancti evangelistae secuti sunt? Sed intelligere in his possumus, quod illi prius a propheta visi sunt, qui merito transcendunt. Nam quanto S. Evangelium Testamentum Vetus praecellit, tanto et praedicatores ejus in descriptione prophetica praeferri debuerunt. 11. Quamvis sit adhuc aliud quod in hac descriptione conssic intra semetipsum anteriora et posteriora simul colligit, ut haec simul prophetae lingua proferre non possit. Sed ampla quae videt de dispertitis sermonibus emanat, et nunc ultima post prima, nunc vero prima post ultima loquitur. Unde Ecclesiae, et evangelistarum gloriam per quatuor animalium similitudinem videt, et tamen repente illa subjungit, quae anterioribus temporibus gesta sunt, ut patenter
Abbreviated transcription (Latin):
trahit. Ut aut̃ hoc qđ exempli
causa ꝓtulimus exequamur:
bene post calamos. seiphos. et
sperulas. in candelabrũ lilia de
scribuntur: qe post eam qͣmdiri¬
mus pͣdicationis grãm atq uo¬
lubilitatẽ. illa uirens patria seqͥt᷑.
quȩ animabꝰ scĩs idẽ. floribꝰ uer¬
nat aet̾nis. Sperule gͦ ad labo¬
rem ꝑtinent: lilia ad retributio¬
nẽ. Itaq sic̃ apd̾ moẏsen speru¬
la doctrina p̃dicationis accipit᷑.
ita hic ꝑ rotam. ipsa sacra scrip¬
tura signatur. Propħa gͥ dum
scã animalia uidet: ad iunxcit.
Cumq aspicerẽ animalia: appa¬
ruit rota una suꝑ tͣram. Qua¬
in re querendum ẽ. cũ inferius
rote de scribantur. cur una rota
pulo uetus solũmͦ testamentũ
datum ẽ : quod ad erudiendam
mentẽ illius quasi rota uoluere¬
tur.: Bene aut̃ rota eadẽ super
t̾ra apparuisse dr̃: qr peccanti

Expanded text:
trahit. Ut autem hoc quod exempli trahit. Ut autem hoc quod exempli causa protulimus, exsequamur, bene post calamos, scyphos, et sphaerulas, in candelabro scribuntur, quia post eam quam diximus praedicationis gratiam atque volubilitatem, illa virens patria sequitur, quae animabus sanctis, id est floribus vernat aeternis. Sphaerulae ergo ad laborem pertinent, lilia ad retributionem. Itaque sicut apud Moysen sphaerula, doctrina praedicationis accipitur; ita hic per rotam ipsa sacra Scriptura signatur. Propheta igitur dum sancta animalia videret, adjunxit: Cumque aspicerem animalia, apparuit rota una suin re quaerendum est, cum inferius rotae describantur, cur una rota pulo vetus solummodo Testamentum datum est, quod ad erudiendam mentem illius quasi rota volveretur? Bene autem rota eadem super terram apparuisse dicitur, peccanti
Abbreviated transcription (Latin):
dẽptor nr̃ qui in se quo ꝑficiat
ñ habet adhuc ꝑ menbra sua
cotidie augm̃tum habet. Unde
rursum scriptũ ẽ. Donec oceur¬
ramus om̃s inuirum ꝑ fectũ
⁊msuram aetatis plenitudinis
xpͣi. Astile uͦ eiusdẽ cande labri.
ipsa aeccłia debet intelligi. quȩ
corpꝰ eius ẽ: qe int̾ tot adu̾sa lib̾a
stat. Calami aut̃ qui de hastile ꝓ¬
deunt p̃dicatores sunt. qͥ dulce
sonum inmundo edid̾unt: iude¬
licet canticũ nou̾ii. Sciphi aut̃.:
uino repleri solent. Quid autem
mentes auditoꝵ nͥ sciphi sunt.
quȩ scĩs p̃dicantib uino scientie
replentur:: Sperula aut̃ quidẽ.
aliuo nͥ uolubilitas p̃dicationis
Sꝑa enĩ exomĩ parte uoluitur.
⁊ p̾dicatio quę nec adu̾sitate
retineri potest. nec ꝓsꝑitatib
eleuatur: spera ẽ. quia ⁊ inter
adu̾sa fortis. ⁊ int̾ ꝓsꝑa humił.¬
nec timoris habet angulũ. nec
elationis. Incursu gͦ suo figi
ñ ualet: qe ꝑcuncta se uolubilit̾

Expanded text:
redemptor noster, qui in se quo proficiat redemptor noster, qui in se quo proficiat non habet, adhuc per membra sua quotidie augmentum habet. Unde rursum scriptum est: Donec occurramus omnes in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi . Hastile vero ejusdem candelabri ipsa Ecclesia debet intelligi, quae corpus ejus est, quia inter tot adversa liber stat. Calami autem qui de hastili prodeunt, praedicatores sunt, qui dulcem sonum in mundo ediderunt, videlicet canticum novum. Scyphi autem vino repleri solent. Quid ergo mentes auditorum nisi scyphi sunt, quae a sanctis praedicatoribus vino scientiae replentur? Sphaerula autem quid est aliud nisi volubilitas praedicationis? Sphera enim ex omni parte volvitur. Et praedicatio, quae nec adversitate retineri potest, nec prosperitatibus elevatur, sphaera est, quia est et inter adversa fortis, et inter prospera huminec timoris habet angulum, nec elationis. In cursu ergo suo figi non valet, quia per cuncta se volubiliter
Abbreviated transcription (Latin):
qe dũ nos tundimur et afficimur
ut eiꝰ corpꝰ eẽ. mereamur. ipse ꝓfi¬
cit de cuiꝰ corpore scriptum est.
Ex quo totum corpꝰ conexũ. et con¬
iunctioni subministratũ. ⁊ cons¬
tructũ crescit in augm̃tũ dĩ. Cor¬
pꝰ quippe illiꝰ: nos om̃s sumꝰ. ꝑco
nexus uero et conuinctiones
corpꝰ ligatur: qr dũ capiti pectꝰ.
dum pectori brachia. dũ brachiis
manus. digiti manib sunt con¬
uncti: ac menbra cetera men¬
bris inherent. corpꝰ om̃e ꝑficit᷑.¬
qui extiter̃. quasi pectus capiti
inhesit. Quos qr̾ martyres sunt
secuti. quasi conuincta brachia
pectori fuerunt. Quibꝰ dũ pastores
et doctores sub iuncti sũt. ꝑbona
oꝑa manus brachiis in heser̃
Hoc uͦ om̃e corpꝰ redẽptoris nrͣi.
cotidie ꝑnexus ⁊ coniunctiones
sub ministratur in cęlo: qr cũ
adeũ illuc electe anime ducun¬
tur. sua menbra conligantur.
dequo bene dr̃. Subministra¬
tum ⁊ constructum crescit in

Expanded text:
quia dum nos tundimur et afficimur quia dum nos tundimur et afficimur ut ejus corpus esse mereamur, ipse proficit. De cujus corpore scriptum est: Ex quo totum corpus per nexus et conjunctiones subministratum et constructum crescit 1216 in augmentum Dei . Corpus quippe illius nos omnes sumus. Per nexus vero et conjunctiones corpus ligatur, quia dum capiti pectus, dum pectori brachia, dum brachiis manus, digiti manibus sunt conjuncti, ac membra caetera membris inhaerent, corpus omne perficitqui steterunt, quasi pectus capiti inhaeserunt. Quos quia martyres sunt secuti, quasi conjuncta brachia pectori fuerunt. Quibus dum pastores et doctores subjuncti sunt per bona opera, manus brachiis inhaeserunt. Hoc vero omne corpus Redemptoris nostri quotidie per nexus et conjunctiones subministratur in coelo, quia cum ad eum illuc electae animae ducuntur, ei sua membra colligantur. De quo bene dicitur: Subministratum et constructum crescit in
Abbreviated transcription (Latin):
mundissimo: hastile eius aecala¬
mos. sciphos. et spherulas ac lilia
ex ipso ꝓcedentia. Quis incandela¬
bro. nͥ redemptor humani generis
de signatur. qui in natura humani¬
tatis infulsit lumine diuinitatis.
ut mundi candelabrũ fieret. qͣtinꝰ
in eiꝰ lumine om̃is peccator inqͥb
iaceret tenebris uideret. Qͥ ꝓeo
quod naturã nr̃ãm sine culpa
suscepit: candelabrum cab̃nacłi
ex auro purissimo fieri iubetur.
Ductile autẽ feriendo ꝓducitur:
qe et redẽptor nrͣ qͥ exconceptione
et natiuitate. ꝑ fectus ds̃ ⁊ homo
excitit. passionum dolores ꝑtulit:
et sic ad resurrectionis głam ꝑue¬
nit. Exauro gͦ mundissimo due¬
tile candelabrum fuit: qe ⁊ pecca¬
tum ñ habuit. et tam᷑ eiꝰ corpus
ꝑ passiones ⁊ contumelias ad in¬
mortalitatẽ ꝓficit. Nam uixta
iurtutes animȩ. quo ꝑcussionibꝰ
potuisset ꝓ ficere om̃ino ñ habuit:
inmenbris autẽ suis quȩ nos su¬
mus cotidiȩ ꝑcussionib ꝓ ficit:

Expanded text:
mundissimo, hastile ejus et calamundissimo, hastile ejus et calamos, scyphos et sphaerulas ac lilia ex ipso procedentia . Quis in candelabro nisi Redemptor humani generis designatur? Qui in natura humanitatis infulsit lumine divinitatis, ut mundi candelabrum fieret, quatenus in ejus lumine omnis peccator in quibus jaceret tenebris videret. Qui pro eo quod naturam nostram sine culpa suscepit, candelabrum tabernaculi ex auro purissimo fieri jubetur. Ductile autem feriendo producitur, quia et Redemptor noster qui ex conceptione et nativitate perfectus Deus et homo exstitit, passionum dolores pertulit, et sic ad resurrectionis gloriam pervenit. Ex auro ergo mundissimo ductile candelabrum fuit, quia et peccatum non habuit, et tamen ejus corpus per passionis contumelias ad immortalitatem profecit. Nam juxta virtutes animae quo percussionibus potuisset proficere, omnino non habuit. In membris autem suis, quae nos sumus, quotidie percussionibus proficit,
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑatione reficiat: qđ hẏdrias uacu¬
as dñs aqua implere p̾cepit: eandẽq
aquã ꝓtinus in uinũ conuercit.
S cum hȩc uigilantiores ingenio
audiunt : et sacrã hẏstoriã creden¬
do uenerantur. quid interiꝰ innuat
requir̃. Qui enĩ mutare aquã inui¬
num potuit: etiã uacuas hẏdrias
ualuit uino statĩ replere. S imple¬
ri hẏdrias aqua iubet: qe pͥus ꝑsa-
crȩ lectionis hẏstoriam corda nr̃a
replenda sũt: ⁊ aquã nobis inuinũ
uercit. quando ipsa hẏstoria ꝑalle¬
gorie misterium in spãlem nobis
intelligentiã cõmutatur. Rota gͦ
quasi ꝑt̾ram trahitur. qe paruulis
humili sermone concordat : et tam̃
magnis sp̾alia in fundens. quasi
circulum in altũ leuat. ⁊ inde sursũ
erigitur. unde t̾ram tangere paulo
ante uidebat᷑. Quia uͦ undiq edifi¬
cat. quasi ꝑcirculum rota currit:
unde ⁊ inlege scriptum ẽ. facies
⁊ candelabrum ductile exauro

Expanded text:
operatione reficiat, quod hydrias vacuoperatione reficiat, quod hydrias vacuas Dominus aqua impleri praecepit, eamdemque aquam protinus in vinum vertit ? Sed cum haec vigilantiores ingenio audiunt, et sacram historiam credendo venerantur, et quid interius innuat requirunt. Qui enim mutare aquam in vinum potuit, etiam vacuas hydrias valuit vino statim replere. Sed impleri hydrias aqua jubet, quia prius per sacrae lectionis historiam corda nostra replenda sunt. Et aquam nobis in vinum vertit, quando ipsa historia per allegoriae mysterium in spiritalem nobis intelligentiam commutatur. Rota ergo quasi per terram trahitur, quia parvulis humili sermone concordat, et tamen magnis spiritalia infundens, quasi circulum in altum levat; et inde sursum erigitur, unde terram tangere paulo ante videbatur. 8. Quia vero undique aedificat, quasi per circulum rota currit. Unde et in lege scriptum est: Facies et candelabrum ductile de auro
Abbreviated transcription (Latin):
mundũ sparsusẽ. ⁊ exeis uirtutibꝰ
quas agit om̃s qui intelligunt odore
bonȩ opinionis replet. dicatur recte.
Ecce odor filii mei : sic̃ odor agri pleni.
S qe easdem uirtutes ex semet ipso ñ
habet ad uingat: cu benedix̃ dñs ds.
incontẽplationẽ surgit: ꝑ quosdã uͦ
mactiuę uite solũmͦ oꝑa pinguescit.
recte illic additur. Det cͥ dñs derore
cęli ⁊ depinguedine t̾rȩ abundantiã.
ꝑ infusionẽ contẽplacionis intimȩ.
Desupnis aliqͥd tenuit̾ uidemus. Cũ uͦ
bona oꝑa ȩ̨tiam ꝑcorpus agimus.
de t̾rȩ pinguedine ditamur. Quid ẽ.
autẽ qđ esau tarde adpatrẽ redit. nͥ
sero reuertetur. Cui ethoc inbenedic¬
Tempusq erit: cum soluatur ui¬
gum de collo tuo. Quia seruitute
peccati iudaicꝰ popłs infine lib̾at᷑.
sic̃ scriptum ẽ. Donec plenitudo
gentium introiret: et sic omnis
isrł saluus fieret. Quẽ ñ paruuloꝵ
ipsa euangłica. hẏstoria in miraculi

Expanded text:
mundum sparsus est, et ex eis virtutibus mundum sparsus est, et ex eis virtutibus quas agit, omnes qui intelligunt odore bonae opinionis replet, dicatur recte: Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni. Sed quia easdem virtutes ex semetipso non habet, adjungit: Cui benedixit Dominus Deus. in contemplatin activae vitae solummodo opera pinguescit, recte illic additur: Det tibi Dominus de rore coeli, et de pinguedine terrae abundantiam.  infusionem contemplationis intimae de supernis aliquid tenuiter videmus. Cum vero bona opera etiam percorpus agimus, de terrae pinguedine ditamur. Quid est autem quod Esau tarde ad patrem redit, nisi sero revertitur? cui et hoc in benedicTempusque erit cum solvatur jugum de collo tuo ; quia a servitute peccati Judaicus populus in fine liberatur, sicut scriptum est: Donec plenitudo gentium introiret, et sic omnis Israel salvus fieret . 7. Quem non parvulorum ipsa evangelica historia in miraculi
Abbreviated transcription (Latin):
pleni: cui benedix̃ dñs ds̃. Sicut
enĩ in eu̾głio: ueritas dic̃. agerẽ.
hic mundꝰ. Q qr gentilis pͦpłs
ad fidẽ ꝑductus. ꝑelectos suos in
uniu̾sum mundũ iurtutib redo¬
let: Odor filii: odorẽ. agri pleni.
Aliter naniq redolet flos uuę. quia
magna ẽ. iuitus. ⁊ opinio peccatoꝵ:
quia in ebriant mentes audientiũ.
Alit̃ flos oliuȩ. qr suaue ẽ. opꝰ miscđiȩ:
quod more olei refouet ⁊ lucet. Aliter
flos rosȩ. qe miraẽ. fraglancia. quȩ
rutilat et redolet. excruore martr̃rũ:
alit̃ flos lilii. qe candida uita carnisẽ.
de incorruptione uirginitatis: aliter
flos uiolȩ. qr magna ẽ. iuitus humi¬
lium. qui exdesid̾io loca ultima. te¬
uentes. se ꝑ humilitatẽ at̾ra inalcum
ñ subleuant. et cęlestis regni purpu¬
ram inm̃te seruant. Alit̃ redolet spi¬
ca cum ad maturitatẽ ꝑducitur. quia
bonorũ oꝑum ꝑ fectio ad sacietatẽ eoꝵ
qͥuisticiã esuriunt p̃paratur. Quia g
gentił ppłs inelectis suis ubiq per

Expanded text:
Sicut enim in Evangelio Veritas dicit: Ager est hic mundus ; et quia gentilis populus ad fidem perductus, per electos suos in universo mundo virtutibus redolet, odor filii odor est agri pleni. Aliter namque olet flos uvae, quia magna est virtus et opinio praedicatorum, qui inebriant mentes audientium. Aliter flos olivae, quia suave est opus misericordiae quod more olei refovet et lucet. Aliter flos rosae, quia mira est fragrantia quae rutilat et redolet ex cruore martyrum. Aliter flos lilii, quia candida vita carnis est de incorruptione virginitatis. Aliter flos violae, quia magna est virtus humilium qui ex desiderio loca ultima tenentes, se per humilitatem a terra in altum non sublevant, et coelestis regni purpuram in mente servant. Aliter redolet spica cum ad maturitatem perducitur, quia bonorum operum perfectio ad satietatem eorum, qui justitiam esuriunt, praeparatur. Quia ergo Gentilis populus in electis suis ubique per
Abbreviated transcription (Latin):
ribꝰ sacrificiis non querens. ꝑuocẽ
ꝓphȩ dicit. Inme sunt ds uota tua:
quȩ reddam laudationes tͥ. Quidẽ.
quod isdem iacob manus ac brachia.
et collum hedinis pellibꝰ texit. nisi
qđ hedus ꝓpeccato offerri consue¬
uit: ⁊gentilis ppłs carnis quidem
inse peccata mactauit : s cooꝑtum
se peccatis carnalibꝰ confiteri ñ eru¬
buit.: Quid ẽ. qđ uestim̃tis fr̃is maio¬
ris induitur. nͥ quod sacrȩ scripture
p̃ceptis quȩ maiori ppło data fue¬
rant. in bona oꝑatione uestitus est.
Et eis minor indomo utitur: quę
maior foras exiens intus reliquit.
Quia ille gentilis ppłs p̃cepta tenet
inmente : quȩ iudaicus ppłs hab̃e
ñ potuit. dũ solam ineis luterã ad¬
tendit. Et quid ẽ. qđ ysaac eundem
filium nescit quẽ benedicit. nͥ hoc
quod degentili popło dñs ꝑpsalmis¬
tam dicit. pͦpłs quẽ ñ cognoui ser¬
uiuit mͥ: obauditu auris obedi¬

Expanded text:
ribus sacrificiis 1214 non quaerens, per vocem ribus sacrificiis 1214 non quaerens, per vocem Prophetae dicit: In me sunt, Deus, vota tua, quae reddam, laudationes tibi . Quid est quod idem Jacob manus ac brachia et collum haedinis pellibus texit, nisi quod haedus pro peccato offerri consuevit? Et gentilis populus carnis quidem in se peccata mactavit, sed coopertum se peccatis carnalibus confiteri non erubuit Quid est quod vestimentis fratris majoris induitur, nisi quod sacrae Scripturae praeceptis quae majori populo data fuerant in bona operatione vestitus est? Et eis minor in domo utitur, quae major foras exiens intus reliquit, quia illa gentilis populus praecepta tenet in mente, quae Judaicus populus habere non potuit, dum solam in eis litteram attendit. Et quid est quod Isaac eumdem filium nescit quem benedicit, nisi hoc quod de gentili populo Dominus per Psalmistam dixit: Populus quem non cognovi, servivit mihi, ob auditum auris obedi
Abbreviated transcription (Latin):
ducu̾t. Quis namq paruuloꝵ in
facto esau et iacob. quod alt̾ aduena¬
tum mittitur ut benedicat᷑. alt̃ uͦ
ꝑ suppositionẽ matris apatre bene¬
dicitur. nͥ iuxta sacre lectionis
hẏstoriam pascitur: Inqua uideli¬
cet hẏstoria si ad intellectũ paulo sub¬
tilius astringatur. uidet qe iacob
pͥmogeniti benedictionẽ ñ ꝑ fraudẽ
subripuit: s ut sibi debitã accepit.
quã concedente fr̃e date lentis mer¬
cede emerat. At uͦ siquis alciꝰ sentienᷤᷤ
utrorũq facta. uelit ꝑ allegorie archa¬
na discutere. ꝓtinꝰ abhẏstoria inms¬
teriũ surgit. Quid ẽ. enĩ qđ ysaac
de maioris filii sui uenatione uesci
S illo tardante minorẽ rebecca sub-¬
posuit: qe dũ iudaicus ꝓpłs bona
oꝑa foris querit. gentilẽ ppłm mat̃
grã instrux̃. ut omĩpotenti patri
cibũ boni oꝑis offerret. ⁊ benedictio¬
nem maioris frĩs acciꝑet. Qui eodẽ
cibos exdomesticis animalibꝰ p̾buit:
quia gentił ppłs placere dõ de exterio¬

Expanded text:
Quis namque parvulorum in facto Esau et Jacob, quod alter ad venatum mittitur, ut benedicatur, alter vero per suppositionem matris a patre benedicitur, nisi juxta sacrae lectionis historiam pascitur? In qua videlicet historia si ad intellectum paulo subtilius astringatur, videtur quia Jacob primogeniti benedictionem non per fraudem subripuit, sed ut sibi debitam accepit, quam concedente fratre de lentis mercede comparavit. At vero si quis altius sentiens utrorumque facta velit per allegoriae arcana discutere, protinus ab historia in mysterium surgit. Quid est enim quod Isaac de majoris filii sui venatione vesci Sed illo tardante, minorem Rebecca supposuit, quia dum Judaicus populus bona opera foris quaerit, gentilem populum mater gratia instruxit, ut omnipotenti patri cibum boni operis offerret, benedictionemque majoris fratris acciperet. Qui eosdem cibos ex domesticis animalibus praebuit, quia gentilis populus placere Deo de exterio
Abbreviated transcription (Latin):
terne uite gaudia ꝓmittit. Hor¬
ribilem quoq aspectum habet:
quia in om̃ib reꝓbis gehennȩ
supplicia minatur. Ostendit gͥ
staturam suam in aedificatio¬
nẽ morũ: ostendit altitudinẽ
in ꝓmissione p̾miorum: osten¬
dit horribilem aspectum int̾ro¬
rib supplicioꝵ. Recta ẽ. enim
in pͣceptis. alta in ꝓmissionibꝰ.
horribilis inminis. Habet sta¬
turam: cum ꝑ ꝓpħam dicit.
Qui escite agere ꝑu̾se: discite
bene facere. querite iudicium.
subuenite opp̾sso. iudicate pu

Expanded text:
ternae vitae gaudia promittit. Horternae vitae gaudia promittit. Horribilem quoque aspectum habet, quia omnibus reprobis gehennae supplicia minatur. Ostendit igitur staturam suam in aedificatione morum, ostendit altitudinem in promissione praemiorum, ostendit horribilem aspectum, in terroribus suppliciorum. Recta est enim in praeceptis, alta in promissionibus, horribilis in minis. Habet staturam cum per prophetam dicit: « Quiescite agere perverse, discite benefacere, quaerite judicium, subvenit
Abbreviated transcription (Latin):
scripture sacre eloquiis tria hȩc
in eẽ. narrantur: ut staturã alti¬
tudinẽ. et horribilem aspectũ. idẽ.
t̾ribilem habere memorentur.s
querendum nobis magnoꝑe ẽ:
quȩ diuinȩ seripture statura.
quȩ altitudo. qui horribit aspec¬
tus dr̃. Sciendum gẽ: qi stare
dicit: sic state in dño kmi. & ꝓ¬
pħa qui se uita ac moribꝰ ante
dñs incuꝰ conspectu sto. Altitu¬
do uͦ ẽ. cȩlestis regni ꝓmissio. ad
quã tunc ꝑtingitur. quando iã¬
mortalis uitę om̃is corruptio
sub iugatur. Horribilis uͦ aspec¬
tus ẽ. terror gehennȩ. quȩ sine
fine reꝓbos cruciatꝰ. et sẽmꝑ in
cruciatu conseruat. S tatura gͦ
ui recticudine p̾ceptionis ẽ: alti¬
tudo incelsitudine suꝑne ꝓmis¬
sionis. Horribilis uͦ aspectus
imminens. atq t̾ribilis suppli¬
cii sequentis. Scriptura gͥ saera
staturam habet: quia mores ad
standum dirigit. ut auditorũ
mentes ad t̾renam concupiscen¬
tiam ñ curuentur. Altitudinem
habet: quia incȩlesti patria ae¬

Expanded text:
in Scripturae sacrae eloquiis tria haec inesse narrantur, ut staturam, altitudinem et horribilem aspectum, id est terribilem habere memorentur? Quaerendum nobis magnopere est quae divinae Scripturae statura, quae altitudo, qui horribilis aspectus dicitur. Sciendum ergo est quia stare discipulis dicit: Sic state in Domino,  qui se vita ac moribus ante Dominus, in cujus conspectu sto . » Altitudo est coelestis regni promissio, ad quam tunc pertingitur, quando mortalis vitae omnis corruptio subjugatur. Horribilis vero aspectus est terror gehennae, quae sine fine reprobos cruciat, et semper in cruciatu conservat. Statura ergo in rectitudine praeceptionis est. Altitudo in celsitudine supernae promissionis. Horribilis vero aspectus, in minis atque terroribus supplicii sequentis. Scriptura igitur sacra staturam habet; quia mores ad standum dirigit, ut auditorum mentes ad terrenam concupiscentiam non curventur. Altitudinem habet, quia in coelesti patria ae
Abbreviated transcription (Latin):
suos p̃diceret gentilitati grãm
p̃rogandã. eam ⁊ inp̃senti ꝑ grãm
ñ uidit. qr tunc in errore dereliqͥt.
et tam̃ quia hanc quandoq collec¬
turus erat. ꝑ benedictionis grãm
p̃uidit: Unde ⁊ eidẽ iacob gencił
popłi figurã tenenti ĩ benedictione

Expanded text:
suos praediceret gentilitati gratiam praerogandam, eam et in praesenti per gratiam non vidit, quia tunc in errore dereliquit, et tamen quia hanc quandoque collecturus erat, per benedictionis gratiam praevidit? Unde et eidem Jacob, gentilis populi figuram tenenti
Abbreviated transcription (Latin):
uiuentib dicit. laboraui sustinenꝰ.
Nõ autẽ sustinendo dñs laborat.
cuiꝰ diuinicatis potentiã nulla
fatigatio contingit. s uerbis hu¬
manis loquens ipsam suã circa
nos pacientiam laborẽ uocat. Q
notandum quod eandẽ ciuitatẽ
quã ꝓpħa consperit. ad austrũ
uergentẽ uidit. Auster enĩ uentꝰ.
quia inscĩ sp̃s tẏpo poni soleat
hii qui insaero eloquio studiosi sc̃.
recognoscunt: sic̃ econtrario ꝑa
quilonem sepe diabolus de signa¬
tur. quia &e ille relaxat incalore.
et hic constringit infrigore. ⁊ ue¬
ritas dicit. ab undauit iniquitas.
re frigescet caritas multorũ. Pro¬
pħa quoq de iuidea asserit dicens.
S ic̃ frigidam aquã facit cisterna
sic frigidam fecit maliciã suã.
hinc enĩ diabolus ꝓpħa eodẽ¬

Expanded text:
viventibus dicit: Laboravi sustinens . viventibus dicit: Laboravi sustinens . Non autem sustinendo Dominus laborat, cujus divinitatis potentiam nulla fatigatio contingit; sed, verbis humanis loquens, ipsam suam circa nos patientiam laborem vocat. 6. Et notandum quod eamdem civitatem quam propheta conspexit ad Austrum vergentem vidit. Auster enim ventus quia in sancti Spiritus typo poni soleat, hi qui in sacro eloquio studiosi sunt recognoscunt; sicut e contrario per Aquilonem saepe diabolus designatur, quia et ille relaxat in calore, et iste constringit in frigore. Et Veritas dicit: Abundabit iniquitas, et refrigescet charitas multorum . Propheta quoque de Judaea asserit, dicens: Sicut frigidam facit cisterna aquam, sic frigidam fecit malitiam suam . Hinc enim diabolus, p
Abbreviated transcription (Latin):
sũmitate atq extremitate fabrice
ponuntur: ipsi quidẽ portantur
abaliis. s alios nequaquã portãt.
quia ⁊ hii qui infine aeccłiȩ. idẽ.
qui in extremitate mundi nasci¬
turi sunt. tolerantur quidẽ ama¬
iorib ut eoꝵ mores ad bona me¬
rita cõponantur. S cum non
eos sequuntur qui ꝑ illos ꝓficiant:
nullos suꝑ se fidelis fabrice iã
lapides portant. Hunc itaq
alii portantur anobis: nos uero
portati sumus abaliis. Omne
autẽ pondus fabrice fundam̃¬
tum portat: quia mores simul
omĩum solus redẽptor nr̃ tole¬
rat de quo paulus ait. Funda
tum lapides. &e a lapidib ñ por¬
tatur: quia redep̃tor nr̃ omnia
nr̃a tolerat. s in ipso malũ non
fuit. quod tolerari debuisset. Un¬
de bene nc̃ dicitur. dimisit me
suꝑ montẽ excelsum nimis. suꝑ
quẽ erat quasi aedificium ciui¬
catis. quia mores & culpas nras
solus ipse sustinet. qui totam scãe
aeccłiȩ suȩ fabricã portat. qui ꝑ¬

Expanded text:
summitate atque extremitate fabricae summitate atque extremitate fabricae ponuntur, ipsi quidem portantur ab aliis, sed alios ne quaquam portant: quia et hi qui in fine Ecclesiae, id est in extremitate mundi nascituri sunt, tolerantur quidem a majoribus, ut eorum mores ad bona merita componantur; sed cum eos non sequuntur qui per illos proficiant, nullos super se fidelis fabricae jam lapides portant. Nunc itaque alii portantur a nobis, nos vero portati sumus ab aliis: omne autem pondus fabricae fundamentum portat, quia mores simul omnium solus Redemptor noster tolerat, de quo Pntum lapides, et a lapidibus non portatur, quia Redemptor noster omnia nostra tolerat, sed in ipso malum non fuit quod tolerari debuisset. Unde bene nunc dicitur: Dimisit me super montem excelsum nimis, super quem erat quasi 1312 aedificium civitatis, quia mores et culpas nostras solus ille sustinet, qui totam sanctae Ecclesiae fabricam portat. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ lapidẽ ponitur. ⁊ qui portat
alterum portatur abaltero. Sie
itaq sic in scã aeccłia. unus qͥsq
et portat alterũ.⁊ portatur ab al¬
tero. Nam uicissim se ꝓ ximi
tolerant: ut ꝑ eos aedi ficium
caritatis surgat. Hinc enĩ paulꝰ
ammonet dicens. Inuicẽ oneni
ur̃a portate : ⁊ sic ad implebitis
legem xp̃i. Cuius legis iurtutẽ
denuncians: ait. ꝑlenitudo legis:
ẽ. caritas. Sienim ego uos porta¬
re negligo inmorib ur̃is : ⁊ uos
me colerare contẽpnitis inmori¬
nos unde surgit. quos uicaria
dilectio ꝑ pacientiam non con¬
iungit.: In aedificio autẽ ut p̃¬
diximꝰ. lapis qui portat portat᷑.
qe sic̃ ego iam eoꝵ mores tole¬
ro qui adhuc incon uersatione
boni oꝑis rudes sunt. ita ego
quoq abillis toleratus sum. qui
me intimore dñi p̃cesser̃ ⁊ porta¬
uerũt : ut portatus portare dis¬
cerẽ. S et ipsi quoq amaiorib
portati sunt. Lapides uͦ qui in

Expanded text:
super lapidem ponitur; et qui portat super lapidem ponitur; et qui portat alterum, portatur ab altero. Sic itaque, sic in sancta Ecclesia unusquisque et portat alterum, et portatur ab altero. Nam vicissim se proximi tolerant, ut per eos aedificium charitatis surgat. Hinc enim Paulus admonet, dicens: Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi . Cujus legis denuntians, ait: « Plenitudo legis charitas . » Si enim ego vos portare negligo in moribus vestris, et vos me intolerare conteficium unde surgit, quos vicaria dilectio per patientiam non conjungit? In aedificio autem, ut praediximus, lapis qui portat, portatur, quia sicut ego jam eorum mores tolero, qui adhuc in conversatione boni operis rudes sunt: ita ego quoque ab illis toleratus sum, qui me in timore Domini praecesserunt et portaverunt, ut portatus portare discerem. Sed ipsi quoque a majoribus portati sunt. Lapides vero qui in
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet ostendetur. qđ ñ de corpo¬
rali s de sp̃alis ciuitatis aedifi¬
cio cuncta dicerentur. Qui enĩ
non se aedificium. s quasi aedi¬
ficiũ uidisse ꝑhibet: cor audien¬
tium ad spalem fabricam mutic
sicut ⁊ ꝑ psalmistã dicitur. Ierłm
quȩ a edificatur ut ciuitas. Quia
enim illa int̾nae pacis uisio. ex
scõrum ciuium congregatione
construitur: ierłm cęlestis ut
ciuitas aedificatur. Quȩ tamen
in hac ꝑegrinationis terra. dũ
flagellis ꝑcutitur. tribulatio¬
nib tunditur. eius lapides quo¬
tidie quadrantur. et ipsa ẽ. cuu¬
tas scilicet scã aeccłia. quȩ reg-¬
natura in cęlo. adhuc laborat
int̾ra. Cuius ciuib petrus dic̃.
⁊ uos tamquã lapides uiui suꝑ¬
aedificamini. Et paulus ait. Dĩ
agri cultura. dĩ aedificatio estis.
Quȩ uidelicet ciuitas habae hic
scõꝵ morib magnũ iam aedi¬
ficium sũm. Inedificio quippe
lapis lapidem portat. qe lapis

Expanded text:
videlicet ostenderetur quod non de corpovidelicet ostenderetur quod non de corporalis, sed de spiritalis civitatis aedificio cuncta dicerentur. Qui enim non se aedificium, sed quasi aedificium vidisse perhibet, cor audientium ad spiritalem fabricam mittit, sicut per Psalmistam dicitur: Jerusalem quae aedificatur ut civitas . Quia etenim illa internae pacis visio ex sanctorum civium congregatione construitur, Jerusalem coelestis ut civitas aedificatur. Quae tamen in hac peregrinationis terra dum flagellis percutitur, tribulationibus tunditur, ejus lapides quotidie quadrantur. Et ipsa est civitas, scilicet sancta Ecclesia, quae regnatura in coelo adhuc laborat in terra. Cujus civibus Petrus dicit: Et vos tanquam lapides vivi superaedificamini . Et Paulus ait: Dei agricultura, Dei aedificatio estis . Quae videlicet civitas habet hic in sanctorum moribus magnum jam aedificium suum. In aedificio quippe lapis lapidem portat, quia lapis
Abbreviated transcription (Latin):
leuatus ait. Q erit innouissimis
dieb p̃paratus mons domꝰ dñi
in uerticẽ montium. Domꝰ enim
dni: israheliticus popłs fuit.
Mons itaq domus dni ille appel¬
latus ẽ: qui de israhelitico populo
in carnari dignatus ẽ. E uerunt
autem in eodem ppło scĩ uiri qui
montes iure uocarentur. quia
ꝑ uitȩ meritum ad celestia ꝓpin¬
quauerunt. S incarnatus unige¬
nitus istis montib aequalis non
fuit. quia naturã uitam. merita
omĩum ex sua diuinitate trans¬
cendit. Unde &e recte mons suꝑ
uerticẽ montium dicitur. quia
excelsus exdiuinitate sua inuentꝰ ẽ.
ȩtiam suꝑ cacumina scõrum : ut
hii qui multum indõ ꝓfecerunt.
eius uestigia uix potuissent can¬
gere. ex uertice cogitationis. Qui
ergo illic mons suꝑ uerticẽ mon¬
cium dr̃: ipse hic mons excelsus
nimis eẽ. ꝑ hibetur. Sequitur.
Suꝑ quẽ erat quasi aedificiũ ciuita¬
tis: uergentis ad austrũ. Notan¬
dum quod non dr̃ suꝑ quẽ erat¬
aedificiũ s quasi aedificiũ : ut

Expanded text:
levatus, ait: Et erit in novissimis diebus praeparatus mons domus Domini in vertice montium . Domus enim Domini Israeliticus populus fuit. Mons itaque domus Domini ille appellatus est, qui ex Israelitico populo incarnari dignatus est. Fuerunt autem in eodem populo sancti viri qui montes jure vocarentur, quia per vitae meritum ad coelestia propinquaverunt. Sed incarnatus unigenitus istis montibus aequalis non fuit, quia naturam, vitam, merita omnium ex sua divinitate transcendit. Unde et recte mons super verticem montium dicitur, quia excelsus ex divinitate sua inventus est, etiam super cacumina sanctorum, 1311 ut hi qui multum in Deo profecerant, ejus vestigia vix potuissent tangere ex vertice cogitationis. Qui ergo illic mons super verticem montium dicitur, ipse hic mons excelsus nimis esse perhibetur. Sequitur: 5. Super quem erat quasi aedificium civitatis vergentis ad Austrum. Notandum est quod non dicituificium, sed quasi aedificium, ut
Abbreviated transcription (Latin):
quoq quo exit. ad speciẽ. ut neq
intrans ȩccłiam terrorib subplan-¬
tetur. neq ab hac temꝑali adet̾nã
exiens. ab antiquo hoste rapiatur.
ꝓ pter hunc uero egressum nrm̃
quẽ cotidie debemus m̃te medi
tari. redẽptori nr̃o paulus quoq
loquitur dicens. Ut scĩficaret ꝑ suũ
sanguinẽ popłm: extra portã
passus ẽ. E xreamus gͥ ad eum extͣ
castra. in ꝓꝑium eius portantes:
ñ enm hic habemus manentem
ciuitatẽ s futurã inqͥrimus. Uir
itaq qͥ apparuit inporta stetit.
atq ita locutus ẽ: quia mediator
dĩ et hominum iħc xp̃c in ipso
quoq passionis suȩ tẽpore p̃cepta
uitȩ discipłis dedit. ut hii qui in eũ
credunt. ad portã semꝑ aspiciant.
et passionẽ eius sollicita considatio¬
ne pensantes a suo quoq exitu
cordis oculos ñ auertant. Nos qͦq
cõmonet claustra carnis despicere
mortalitatis nr̃e angustias ꝑ inmor¬
talitatis desid̾ium transire. insuꝑne

Expanded text:
quoque quo exit ad speciem, ut neque quoque quo exit ad speciem, ut neque intrans Ecclesiam erroribus supplantetur, neque ab hac temporali ad aeternam exiens, ab antiquo hoste rapiatur. Propter hunc vero egressum nostrum quem quottari, de Redemptore nostro Paulus quoque loquitur, dicens: Ut sanctificaret per suum sanguinem populum, extra portam passus est. Exeamus igitur ad eum extra castra, improperium ejus portantes. Non enim hic habemus manentem civitatem, sed futuram inquirimus . Vir itaque qui apparuit in porta stetit, atque ita locutus est, quia Mediator Dei et hominum Christus Jesus in ipso quoque passionis suae tempore praevitae discipulis dedit: ut hi qui in eum credunt, ad portam semper aspiciant, et passionem ejus sollicita consideratione pensantes, a suo quoque exitu cordis oculos non avertant. Nos quoque cum jam claustra carnis despicere mortalitatis nostrae angustias per mortalitatis desiderium transire, in supernae
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ẽ. qđ eius uiri facies ad aedi¬
nisi quod unigenitus patris. idcir¬
co in carnatus ẽ. ut nos ad spãle
aedificium. idẽ. ad sc̃ẽ aeccłiȩ fidẽ
introduceret.: Cuius oculi aedifi¬
cium suũ semꝑ aspiciunt. quia
quantum quisq inuirtutib ꝓ ficiat.
indesinent̃ ad tendunt. P ropħa uero
ad portam respicit: quia qui uerba
dĩ audit. semꝑ oculos cordis ponere
adexitũ debet. et sine cessatione me¬
ditari. quando ap̃senti uita exeat.
atq ad ęterna gaudia ꝑtingat.
Propter hoc quippe incarnatus ẽ.
ds̃ : ut nos ⁊ introduceret ad fidem.
et educat adspeciem uisionis sue.
bitur. ⁊ ingredietur. & egredietur.:
& pascua inueniet. Ingredietur u¬
delicet ad fidẽ. egredietur autem
ad speciem. Pascua uero inueniet.
in aeterna sacietate. Hinc ȩtiam
psalmista ait. Dñs custodĩt introi¬
tum tuũ. et exitum cuũ. Custodit
enim dñs unius cuiusq animȩ in¬
troitum quo intrat ad fidẽ. exi̾tum

Expanded text:
Quid est quod ejusdem viri facies ad aediQuid est quod ejusdem viri facies ad aedinisi quod Unigenitus Patris idcirco incarnatus est, ut nos ad spiritale aedificium, id est ad sanctae Ecclesiae fidem introduceret? Cujus oculi aedificium suum semper aspiciunt, quia quantum quisque in virtutibus proficiat indesinenter attendunt. Propheta vero ad portam respicit, quia qui verba Dei audit semper oculos cordis ponere ad exitum debet, et sine cessatione meditari quando a praesenti vita exeat, atque ad aeterna gaudia pertingat. Propter hoc quippe incarnatus est Deus, ut nos introducat ad fidem, 1318 et reducat ad speciem visionis suae. uitur, et pascua inveniet . Ingredietur videlicet ad fidem, egredietur autem ad speciem, pascua vero inveniet in aeterna satietate. Hinc etiam Psalmista ait: Dominus custodiat introitum tuum, et exitum tuum . Custodit enim Dominus uniuscujusque animae introitum, quo intrat ad fidem, et exitum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ humana ꝑtulit: quasi ꝑfenestras
ut ꝑ cancellos ad homines ꝓspexit:
ut &e ds̃ appareret exmiraculis
et lateret ex passionib. et homo cer¬
neretur expassionib s tam̃ eẽ. ultͣ
hominẽ ex miraculis agnosceretur.
S: quia uir iste stare inporta dicitur.
querendum nobisẽ. utrum facie
in terius. ⁊ facie exterius stetit.
Aua inre siea quȩ sunt p̾missa ⁊ sub¬
iuncta conspicimꝰ: cicius qualiter
steterit inuenimꝰ. Prius enim dr̃.¬
erat quasi aedificiũ ciuitatis uer¬
gentis ad austrum. & introduxit
me illuc: ⁊ paulopost de eodẽ uiro
subditur. Stabat autẽ in porta. sta
ꝓpħa in aedificiũ stans inporta lo¬
quutus ẽ: ꝓ fecto constat. quia facie
interius. ⁊ tergo exterius stetit. S
introductus ꝓpħa cui uir stans iti
porta loquutus ẽ. ꝓcul dubio faciẽ
ad portam tenebat. unde uerba lo¬
quentis audiebat. Quidẽ. ergo
quod uir interiꝰ aspicit. ꝓpħa foriͦ:

Expanded text:
et humana pertulit, quasi per fenestras et humana pertulit, quasi per fenestras vel per cancellos ad homines prospexit, ut Deus et appareret ex miraculis, et lateret ex passionibus, et homo cerneretur ex passionibus, sed tamen esse ultra hominem ex miraculis agnosceretur. Sed quia vir iste stare in porta dicitur, quaerendum nobis est uinterius, et facie exterius stetit. Qua in re si ea quae sunt praemissa et subjuncta conspicimus citius qualiter steterit invenimus. Prius enim dErat quasi aedificium civitatis vergentis ad Austrum, et introduxit me illuc. Et paulo post de eodem viro subditur: Stabat autem in porta. Statprophetae in aedificium stans in porta locutus est, profecto constat quia facie interius, et tergo exterius stetit. Sed introductus propheta, cui vir stans in porta locutus est, procul dubio faciem ad portam tenebat, unde verba loquentis audiebat. Quid est ergo, quod vir interius aspicit, propheta foris?
Abbreviated transcription (Latin):
cogitata humanitas ꝑturbabat.
Unde scã aeccłia sub sponse uoce
hunc aꝑte iam uide de siderans ait.
En ipse stat post parietẽ nr̃m. Qui
enum humanis oculis hoc qđ demor¬
tali natura assũpsit ostendit. et inse¬
ipso inuisibilis ꝑmansit: in aꝑto se
uide querentib quasi post parietẽ
stetit. quia uidendum se manifesta¬
ta maiestate ñ p̃buit. Quasi enim
post parietẽ stetit. qui humanitatis
naturam quã assũpsit ostendit. et
diuinitatis naturam humanis
oculis occultauit. Unde ⁊ illic
subditur. Respiciens ꝑ fenestras.
prospiciens ꝑcancellos. Quisquis
enu ꝑ fenestras. uł ꝑcancellos res¬
picit: nec totus uidetur. nec totus¬
ñ uidetur. Sic nimirum redẽptor
nr̃ ante dubitantiũ oculos factus ẽ.:
quia miracula faciens si nichil ꝑtu¬
lisset ut homo. plene eis apparusset
ds̃. et rursum humana paciens. si
nulla fecisset ut ds̃: purus puca¬
retur homo. S quia ⁊ diuina fecit

Expanded text:
cogitata humanitas perturbabat. cogitata humanitas perturbabat. Unde sancta Ecclesia sub sponsae voce hunc aperte jam videre desiderans, ait: En ipse stat post parietem nostrum . Qui enim humanis oculis hoc quod de mortali natura assumpsit ostendit, et in seipso invisibilis permansit, in aperto se videre quaerentibus quasi post parietem stetit, quia videndum se manifestata majestate non praebuit. Quasi enim post parietem stetit, qui humanitatis naturam quam assumpsit ostendit, et divinitatis naturam humanis oculis occultavit. Unde et illic subditur: Respiciens per fenestras, prospiciens per cancellos . Quisquis enim per fenestras, vel per cancellos respicit, nec totus latet, nec totus videtur. Sic sic nimirum Redemptor noster ante dubitantium oculos factus est, quia si miracula faciens nil pertulisset ut homo, plene eis apparuisset Deus; et rursum humana patiens, si nulla fecisset ut Deus, purus putaretur homo. Sed quia et divina fecit,
Abbreviated transcription (Latin):
paruit. & sese inuisibilem indiuini¬
tate seruauit. Hinc enim iudei qui
hunc exꝓpħarum ꝓmissione sus¬
tinuerant. ꝑ fidię suȩ confusione
turbati sunt: quia eum quẽ aderep¬
tionem suam uenire crediderant.
mortalem uidebant. Quigͥ in porta
stat. sic̃ suꝑius dictum ẽ: ex quadã
foris. ex quadã uͦ parte intus uide¬
tur. Unde nec ipsa iudeorũ ꝑfidia.
sine diuine uirtutis ẽ. ostensione
derelicta : nam miracula eiꝰ uiden¬
tes trahebantur ut credent. s rur¬
sum passiones illius ꝑpendentes
dedignabantur dm̃ credere. quem
carne mortalẽ uidebant. Unde fac¬
cum ẽ: ut de eius cognitione dubi-¬
carent. Uidebant enim esurientem.
sicientẽ. comedentem. bibentẽ. lases¬
centem. dormientẽ. ⁊ purũ hominẽ
eẽ. estimabant. Uidebant mortuos
suscitantẽ. leꝓsos mundantẽ. cecos
illuminantẽ. demonia eicientẽ. et eẽ.
hunc ultra homines sciebant. seo
ipsa eius miracula in eorum corde

Expanded text:
paruit, et sese invisibilem in diviniparuit, et sese invisibilem in divinitate servavit. Hinc enim Judaei qui hunc ex prophetarum promissione sustinuerant perfidiae suae confusione turbati sunt, quia eum quem ad ereptionem suam venire crediderant, mortalem videbant. Qui igitur in porta stat, sicut superius dictum est, ex quadam parte foris, ex quadam vero 1317 parte intus videtur. Unde nec ipsa Judaeorum perfidia sine divinae virtutis ostensione est derelicta. Nam miracula ejus videntes trahebantur ut crederent, sed rursum passiones illius perpendentes, dedignabantur Deum credere, quem carne mortalem videbant; unde factum est ut de ejus cognitione dubitarent. Videbant enim esurientem, sitientem, comedentem, bibentem, lassescentem, dormientem, et purum hunc hominem esse aestimabant. Videbant mortuos suscitantem, leprosos mundantem, caecos illuminantem, daemonia ejicientem, et esse hunc ultra homines sentiebant. Sed ipsa ejus miracula in eorum corde
Abbreviated transcription (Latin):
num dei. Quid ẽ. quod ille ꝓmittit
se ire &e deseritur. iste dum uult
redire. & tam̃ ut sequi debeat iu¬
betur. Ille ñ suscipitur. iste nec
adhore mom̃ĩtum ab obsequio rela¬
xatur. Int̾ra gͦ occulti iuidicii fu¬
niculus. et m̃sure calamus ducitur.
inquo ⁊ iste retrahitur. ⁊ ille relin¬
quitur. ut cęlestis fabrica ñ sine
pio et iustõ examine construatur.
Potest ȩtiam calamus iensurȩ scrip¬
tura sacra ꝓeo intelligi. quod quis¬
quis hanc legit. inea semec ipsum
metitur. uł in quantum in spãli
uirtute ꝓficit. uł quantum abonis
quȩ p̃cepta sunt longe disiunctus
remansit: quantũ iam assurgat
ad bona facienda. quantum ad huc
in prauis actib ꝓstratus iaceat.
Sequitur. Scabat autem in porta.
Quisquis inporta stat. exquadã par¬
te intus ẽ. exquadam foris. quia
aliud eius foris aspicitur. aliud uͦ¬
untus abs conditur. Redẽptor itaq
quia ⁊ ꝑhumanitatem uisibilis ap¬

Expanded text:
num Dei . Quid est quod ille promittit num Dei . Quid est quod ille promittit se ire et deseritur, iste domum vult redire, et tamen ut sequi debeat jubetur? ille non suscipitur, iste nec ad horae momentum ab obsequio relaxatur? Interno ergo occulto judicio funiculus et mensurae calamus ducitur, in quo et iste trahitur, et ille relinquitur, ut coelestis fabrica non sine pio et justo examine construatur. Potest etiam calamus mensurae Scriptura sacra pro eo intelligi, quod quisquis hanc legit, in ea semetipsum metitur vel quantum in spiritali virtute proficit, vel quantum a bonis quae praecepta sunt longe disjunctus remansit; quantum jam assurgat ad bona facienda, quantum adhuc in pravis actibus prostratus jaceat. Sequitur: IBID.-- Stabat autem in porta. 15. Quisquis in porta stat, ex quadam parte intus est, ex quadam vero foris, quia aliud ejus foris aspicitur, aliud intus absconditur. Redemptor itaquequia et per humanitatem visibilis ap
Abbreviated transcription (Latin):
in manu sua redẽptor nr̃ tenuit:
cum paulũ apłm ꝑapparentẽ uirũ
macedonẽ ammonere dignatusẽ:
ita ut isdẽ macedo uir diceret
transiens ad iuuanos: & tamen
uolentes apłos ad p̃dicandũ ire
in asiam : non ꝑmisit sp̃s iħu. Quid
ubi fortasse ꝑgere ñcogitabant.¬
& illuc ubi desidabant ꝑgere
ire ꝓhibentur. nisi quia occulti
iudicii funiculus. ⁊ m̃surȩ calamꝰ
cenetur inmanu. ut alii uerba
uite audiant. ⁊ alii nullatenus
audire mereantur.: Funiculus gͦ
m̃surȩ ẽ. qui alio tractus ẽ: aliunde
retractus. Scõ quoq euangłio ceste
didicimꝰ : quod uenit qui diceret.
Magister: sequar te quocumq ieris.
Cui responsum ẽ. Wlpes foueas
habent. et uolucres cęli nidos: filius
aucẽ hominis ñ habet ubi caput
suum reclinet. Uenit alter qui dice¬
ret. Alagister sine me pͥmũ ire.
et sepelire patrẽ meum. Cui dicit᷑.
Sine mortuos sepeliant mortuo suos:
tu autẽ sequere me. ⁊ ad nuncia reg¬

Expanded text:
in manu sua Redemptor noster tenuit, in manu sua Redemptor noster tenuit, cum Paulum apostolum per apparentem virum Macedonem admonere dignatus est: ita ut isdem Macedo vir diceret. Transiens adjuva nos , et tamen volentibus apostolis ad praedicandum ire in Asiam non permisit spiritus Jesu. Quid ubi fortasse ire non cogitabant, et illuc ubi desiderabant pergere, ire perhibentur, nisi quia occulti judicii funiculus et mensurae calamus tenetur in manu, ut et alii verba vitae audiant, et alii nullatenus audire mereantur? Funiculus ergo mensurae est, qui aliunde tractus est, aliunde retractus. Sancto quoque Evangelio teste didicimus, quod venit qui diceret, Magister, sequar te quocunque ieris: cui responsum est, 85 Vulpes foveas habent, et volucres coeli nidos; Filius autem hominis non habet ubi caput suum reclinet . Venit alter qui diceret, Magister, sine me primum ire et sepelire patrem meum: cui dicitur, Sine mortuos, sepeliant mortuos suos: tu autem me sequere, et annuntia reg