comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nia ĩmittat ⁊ sꝑgat. os enĩ
greti uenenũ dñt. ⁊ inde as¬
pis qd̾ morsu uenenato in
nocedũ. fertur aũ aspis cũ
ceꝑit pati incantatorem qui
tani quibdã carminibꝰ ꝓpͥs
euocat ut eam de cauerna
bducat. illa cũ exire unã
ens ñ exit ad incantantẽ.
qͥ latine situla dr̃ qi qͣm mo¬
mord̾it siti ꝑiũt. Ipnalis ge
nꝰ aspidis dicta qd̃ sop̃no ne¬
cat. Hanc sͥ cleonatra appo¬
suit. ⁊ ita morte qiͣ sompno
soluta ẽ. Emorrois aspis nũ¬
ab eo morsus fu̾it: ita ut
dissolutis uenis qͥcqͥd uite ẽ¬
semꝑ ore patenti. ⁊ uaporãti
currit. Cuiꝰ poeta sic memi¬
nit. Oraq distendens auid̾
fumantia p̾st̃. Hic qͣm ꝑcus¬
serit distenditur enormiq
corpulentia necat᷑. extub̾atũ
enĩ putredo sequit᷑. Spectabi¬
ficus aspis qͥ dum momord̾it
hõiem statimi eũ ꝯsumit. ita
ut liq̃fiat totꝰ more serpẽtis
Cerastes serpens dictꝰ eo qd̾ m
capite cornua hẽat siłia arie¬
tũ. Cerasta enĩ gci cornua uo¬

Expanded text:
num immittat et spargat; ἴος enim Graeci venenum dicunt, et inde aspis, quod morsu venenato intnocendum. Fertur autem aspis cum coeperit pati incantatorem, qui eam quibusdam carminibus evocat, ut illam de caverna producat; illa cum exire nolueens, non exit ad incantatorem. e Latine situla dicitur, quia quem momorderit, siti perit. Hypnalis, genus est aspidis dicta, quod somno necat: hanc sibi Cleopatra apposuit, et ita morte quasi somno soluta est. Haemorrhois aspis nunab ea percussus fuerit, ita ut dissolutis venis, quidquid semper ore patenti et vaporante currens, cujus poeta sic meminit. Oraque distendens avidus fumantia praester. Is quem percusserit, distenditur, enormique corpulentia necatur; extuberatum enim putredo sequitur. Seps, tabificus aspis, qui dum momorderit hominem, statim eum consumit, ita ut liquefiat totus in ore serpentis. Cerastes serpens dictus, eo quod in capite cornua habeat similia arietum; κέρατα enim Graeci cornua vo
Abbreviated transcription (Latin):
iscipline lib̾alu artiũ
sidest loqñdi ꝑitia. Scd̾a retho¬
rica que ꝓpt̾ nitorem ⁊ copiam
eloquẽtie sue maxime cui lib
questionib nctͣia extm existi¬
mat᷑. Tercia dẏaletica cogno¬
mẽto logica. q̃ legitimis dispu¬
tationib ⁊ subtilissimis uera
lecernit a flis. Qrͣta arisme¬
tica q̃ continet numm̾oꝵs causaᷤᷤ
⁊ diuisiones. Qͥnta  musica.
q̃ in carminib cantib q cõ¬
sistit. Sexta geometͥta. que

Expanded text:
liberalium artium id est, loquendi peritia. Secunda, rhetorica, quae propter nitorem et copiam eloquentiae suae maxime in civilibus quaestionibus necessaria existimatur. Tertia, dialectica cognomento logica, quae disputationibus subtilissimis vera secernit a falsis. 2. Quarta, arithmetica, qet divisiones. Quinta musica, quae in carminibus cantibusque consistit. Sexta geometrica, qu
Abbreviated transcription (Latin):
tis. eruca in olere. teredo ĩ lig¬
no. tarmus in lardo. Uermis¬
aũ ut ñ ut serpens aꝑt̾is passi¬
ñ ÷ illi spme rigor ut coluberi:
s in directum corpusculi sui ꝑ¬
tes gͣdatim porrigendo ꝯtͣctas
ꝯtrahendo porrectas. motũ ex

Expanded text:
 eruca in olere, teredo in ligno, tarmus in lardo. 19. Vermis, non, ut serpens, apertis passinon est illi spinae rigor, ut colubro, sed in directum corpusculi sui partes gradatim porrigendo contractas, contrahendo porrectas motum ex
Abbreviated transcription (Latin):
m̃suras t̾re dim̾sionesq com¬
plectit᷑. Septima astronomi¬
.a. q̃ continet legem astroꝵ.
nes existunt. qͣs ⁊ sibrarii mb¬
⁊ calculatores sequuntur qͣrũ
disciplina uelut q̃dam gͣma¬
tice artis infantia est unde ⁊
eam uarro litt̾ationẽ uocat. lit¬
te aũt st̃ indices rerũ signa
u̾borum quib tanta uis est
ut nobis dicta absentiũ siue
Nam ne obliuione fugiant
t̾ant om̃ia: nͦ memoria con¬
uł qͦd in legendo it̾ent᷑. Litt̾e
latme ⁊ grece ab hebreis uidẽ¬
tur exorte. Ap̃ illos enĩ pͥus dic¬
tum est aleph. Denide ex sili
enũtiatione ap̃ grecos tͣctum
est alpha. Inde ap̃ latinos .A.
translator .n. ex simili sono¬
alt̾ius ligue litt̾anr ꝯdidit.
ut nosse possimꝰ lingũa he¬
braicam oĩum linguaꝵ ⁊ lit¬
t̾arum eẽ matre. S hebrei.
linguã ꝓgredientes .xxiii. elem̃e

Expanded text:
suras terrae dimensionesque conplectitur. Septima astronomia, quae continet legem astrorumnes existunt, quas librarii et calculatores sequuntur. Quarum disciplina velut quaedam grammaticae artis infantia est; unde et eam Varro litterationem vocat. Litterae autem sunt indices rerum, signa verborum, quibus tanta vis est, ut nobis dicta absentium sine nam ne oblivione fugiant,terant omnia, nec memoria revel quod in legendo iterentur. Litterae Latinae et Graecae ab Hebraeis videntur exortae. Apud illos enim prius dictum est aleph, deinde ex simili enuntiatione apud Graecos tractum est alpha, inde apud Latinos A. Translator enalterius lingue literam condidit, ut nosse possimus linguam hebream, omnium linguarum et literarum esse matrem. Sed Hebrei Xlinguam progredientes, viginti tria eleme
Abbreviated transcription (Latin):
domui lucem ministrat. ꝯposi¬
tum nomĩ ex greco latinoq ser¬
mone. sos .n. grece lux dr̾. ẽ. Car
do ẽ locus in qͦ ostiũ u̾titur ⁊ sẽ¬
ꝑ mouet᷑: dictus apodocardias.
qd̾̃ qiͣ cor hoĩem totũ. ita ille cu¬
neus ianuam regatac moueat.
Inde ⁊ ꝓu̾biale ẽ in cardine rẽ
eẽ. Limina ostioꝵ dicta eo ꝙ tͣns¬
u̾se suit ut limes ⁊ꝑ ea sicut
m agro aut introeatur aut fo¬

Expanded text:
domui lucem minestret, conposidomui lucem minestret, conpositum nomen ex Graeco Latinoque sermone; φῶς enim Graece ludo est locus, in quo ostium vertitur et semper movetur, dictus apo tes cardias, quod, quasi cor hominem totum, ita ille cuneus januam regat ac moveat. Unde proverbiale est, in cardine rem esse. Limina ostiorum dicta eo, quod transversa sunt, ut limes: et per ea, sicut in agro, aut introeatur aut fo
Abbreviated transcription (Latin):
p̾uate. uł spatiũ adiacens edib
publicis. Et uestibulũ dictum
eo qd̾ eo uestiunt᷑ fores. aut qd̾
aditũ tecto uestiant. aut abstan¬
do. Porticus qd̾ tͣnsitꝰ sit magiᷤ
ꝙͣ ubi standũ sit. qiͣ porta ⁊ por¬
ticus eo qd̾ sit a ꝑtus. Ianua a
iano qͦdam appellatur: cui gen
belligĩ ꝯpescat limina iani.
Est aũ pͥmꝰ domꝰ ing̾ssus. cet̾a ĩ¬
ter ianuã hostia uocant᷑. Ge¬
m᷑ ingressũ ab ͨ stando dictum.
Alii auĩt ostium appellari qͥa
hostem moratur. ibi enĩ adu̾¬
sariis nos obicimꝰ. Huic ⁊ ostia
tiberma qr hostib st̃ oppõita. ld¬
res ⁊ ualue claustͣ st̾. s fores di¬
cunt᷑ q̃ foras. ualue qͤ intꝰ reuol¬
uuntꝰ ⁊ duplices ꝯplicabilesq
st̃. S gn̾afit̾ usus uocabula is¬
ta corrumpit. Claustͣ ab eo qd̾
claudant᷑ dicta. Senestre st̃ quibꝰ
ꝑs ext̾ior angusta ⁊ int̾ior diffu¬
sa ẽ. qͣles in horreis uidemꝰ. Dicte
eo qd̃ lucem fenerent. lux enĩ
nestram putant dictam eo qd̾

Expanded text:
diacens aedibus publicis. Et vestibulum dictum eo quod eo vestiuntur fores, aut quod aditum tecto vestiat, aut ab stando. Porticus, quod transitus sit magis quam ubi standum sit, quasi porta; et porticus, eo quod sit apertus. Ianua a Iano quodam appellatur, cui gentbelligeri conpescat limina Iani. Est autem primus domus ingressus; cetera intra ianuam ostia vocantur gemur ingressu, ab obstando dictum. Alii aiunt ostium appellari, quia hostem moratur: ibi enim adsariis nos obicimus: hinc et Ostia Tiberina, quia ostibus sunt opposita. Fores et valvae claustra sunt; sed fores dicuntur quae foras, valvae, quae intus revolvuntur, et duplices conplicabilesque sunt. Sed generaliter usus vocabula ista corrupit. Claustra ab eo quod claudantur dicta. Fenestrae sunt quibus pars exterior angusta et interior diffusa est, quales in horreis videmus, dictae eo quod lucem fenerent: lux enim nestram putant dictam eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
Głosꝰ a laurea dẽs. q̃ dat uictori¬
rus nesciens. Grauis uenerabi¬
lis. Onde ⁊ ꝯtemptibiles leues
cia dc̃s. qr ñ leui motu dissilit.
s fida constancie gͣuitate con¬
sistit. Grandisigͣalis. Grande¬
m̾etur tribuit. Carrulꝰ ꝓpͥe dr̃
cedente leticia. nͨ ualens nͨ uo¬
lens tace: sumptũ nom̃ a gar¬
rulis auib q ĩportima loqͣci¬
tate strepunt. n usqmͣ qͥ escũt.¬

Expanded text:
Gloriosus a laurea dictus quae datur victorirus, nesciens. Gravis, venerabilis. Unde et contemptibiles leves tia dictus, quia non levi motu dissilit, sed fixa constantiae gravitate consistit. Grandis. Gracilis. Grandaemeretur tribuit. Garrulus proprie cedente laetitia nec valentes nec volentes tacere. Sumtum nomen a graculis avibus, qui inportuna loquacitate s
Abbreviated transcription (Latin):
gignit᷑. Capparis a grecis nom̃
sũpsisse indet᷑. qͦd h̾eat ĩ sũmi¬
tatib rotunda seminũ capitła.
Arborica. hec est lapsana. Lapi
ꝯͥfortat. uenerem repͥmit. Car¬
duus. Eruca qͣiͣ uruca qd̾ igni¬
te sit uirtutis ⁊ in cibo sepe
sumpta uen̾is incendiũ mo¬
ueat. Huiꝰ spẽs due. Qrũ¬

Expanded text:
gignitur. Capparis a Graecis nomen gignitur. Capparis a Graecis nomen sumpsisse videtur, quod habeat in summitatibus rotunda seminum capitula. Armoracia, hoc est lapsana. Lapisconfortat, Venerem reprimit. Carduus. Eruca, quasi uruca, quod ignitae sit virtutis et in cibo saepe sumpta Veneris incendium moveat. Huius species du
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ nõ ꝓcul mõs olimpꝰ ẽ. Porrꝰ
cułꝰ duo gen̾a capitatus ⁊ sectib.
sectilis ꝑuus. capitatꝰ maior Be¬
ta ap̃ nos holeris genꝰ ap̃ gͦcos
lita. Blitũ genꝰ holeris saporis
euanidi qͣ uilis beta. Cucume¬
res qd̾ sint int̾dum amari qui
dulces nasci ꝑhibent᷑ si lacte
mellito eorũ sem̃ infundatur.
Cucurbita. Appoperes. Sanope¬
po. Melipepo. Ocimũ greça noꝰ
st̃. ⁊ origo eoꝵ latinis inc̾ta. Ho¬
lus molle. Atriplex. Brassica.
Olisatrum. Nasturciũ sapor ap¬
pellauit qͦd ac̾monia sui nasũ
torqͤat. Fungi qd̾ aridi ignẽ
conçipiant. Flos enĩ iguis ẽ.
Unde ⁊ esca uulgo dr̃ qd̾ sit fo¬
mes ignis ⁊ nutͥm̃tũ. Alii dñt
fungos uocatos. qd̾ sint ex eoꝵ
gene quidam int̾emptorii. Unĩ
⁊ defuncti. Tuberã tumor t̾re
ꝓdit eaq causa nom̃ illi dedit.
Uolui appellati qd̾ sint uolubi¬
les ⁊ rotundi. Aspagaragꝰ. qͦd spi¬
nosus ⁊ asꝑ sit frutex eiꝰ ex qͣ

Expanded text:
ubi non procul mons Olympus est. Porrum, ubi non procul mons Olympus est. Porrum, cuius duo genera, capitatus et sectilis; sectilis parvus, capitatus maior. Beta apud nos oleris genus; apud Graecos littera. Blitum genus oleris, saporis evanidi, quasi vilis beta. Cucumeres, quod sint interdum amari; qui dulces nasci perhibentur, si lacte mellito eorum semen infundatur. Cucurbita. Apoperes. Sane pepo, melipepo, ocimum Graeca nomina sunt, et origo eorum Latinis incerta. Olus molle. Atriplex. Brassica. Olisatrum. Nasturcium sapor appellavit, quod acrimonia sui nasum torqueat. Fungi, quod aridi ignem acceptum concipiant; φῶς enim ignis est; unde et esca vulgo dicitur, quod sit fomes ignis et nutrimentum. Alii dicunt fungos vocatos quod sint ex eorum genere quidam interemptorii; unde et defuncti. Tuberum tumor terrae prodit; eaque causa nomen illi dedit. Volvi appellati quod sint volubiles et rotundi. Asparagus, quod spinosa et aspera sit frutex eius, ex qua
Abbreviated transcription (Latin):
lera ĩ sũma magis ꝓfiliant. Cuiꝰ
seĩe mac̾ato quisqͥs suas manꝰ in¬
fec̾it serpentes impime tͣctabit.
Siquid̾ ex ipĩus radice etiam ebͦ
albescit. in cibo quo uenenis sb̾¬
sistit. Nam contͣ uenena radices
nuces lupimi. citrum. apiũ. ꝓsũt:¬
sicontͣ futurũ ñ ꝯtͣ acceptũ uenenũ.
Unde ⁊ ap̃ uet̾es añ alias epulas
hoc solebant m̃sis appon̾e. Lattu¬
ca dicta ẽ qd̾ huñdancia lactis ex¬
uberet. seu qr lacte nutͥentes fe¬
minas implet. Hec ⁊ in uiris ue¬
neris usũ coh̾cet. Lactuca agͤstis
qmͣ sarraliam noĩamꝰ eo qd̾ dor¬
sũ eiꝰ i modũ serre ẽ Intubus
grecũ nom̃ est. ⁊ intub qd̾ sit
intꝰ tofus. Cepa uocat᷑. qr ñ ã
ẽ nͥ tm̃ cap̃. ascaloma nũcupata
ex una urbiũ palestine qͦ ascalõ
dr̃. unde pͥus aduecta ẽ. Alliũ
dictũ qd̃ oleat. Ulpicũ appella¬
tũ qd̃ alii odorem ħeat. Faselos
uocari aĩt a faselo insula gcie

Expanded text:
lera in summa magis prosiliant; cujus lera in summa magis prosiliant; cujus semine macerato quisquis suas manus infecerit, serpentes impune tractabit. Siquidem ex ipsius radice etiam ebur albescit. In cibo quoque venenis obsistit. Nam contra venena hujus radices, nuces, lupised contra futurum, non contra acceptum venenum. Unde et apud veteres ante alias epulas haec solebant mensis apponi. 11. Lactuca dicta est, quod abundantia lactis exuberet, seu quia lacte nutrientes feminas implet. Haec et in viris Veneris usum, coercet. Lactuca agrestis est quam sarraliam nominamus, eo quod dorsum ejus in modum serrae est. 12. Intubus Graecum nomen est. Et intubus, quod intus sit tophus. Cepntum caput. Ascalonia nuncupata ex una urbium Palaestinae quae Ascalon dicitur, unde prius advecta est. Alium dictum quod oleat. Ulpicum appellatum quod alii odorem habeat. Phaselos vocari aiunt a Phaselo insula Graeciae,
Abbreviated transcription (Latin):
toialissm eo qd̃ molliendi al¬
uũ soluendiq naturam h̃eat. C
suco siqͥs de oleo mixto ꝑunxe¬
rit. ab alpib negat᷑ feriri. Fo¬
lia eiꝰ ex oleo t̾ͥta ⁊ ipoĩta scor¬
pionib credunt᷑ affre torporem.
Pastinaca uocata qd̾ radix eiꝰ pre¬
cipuus pastͦ sit hoĩs. Est enĩ edo¬
ratu iocunda. cibo delectabł. Ea¬
po. sapore dulcior ⁊ folio tenui.
Napꝰ a siłitud̾ie rape uocatꝰ nͥ
qd folus latior ⁊ radicis eiꝰ gustuᷤᷤ
subagͥor est. Noĩs aũ affmitas
m utrisq unde plene ꝯmunis.
qr utrumq sem̃ in alt̾um uicissĩ
mutatur slam raꝑa in alio solo
ut emilianꝰ ait. ꝑ biemiiũ mu¬
tar᷑ i napũ. in alio uͦ napꝰ tͣn¬
sit in rapam. Napocaulis ex duo¬
bus holerib compositum nom̃
h̃t. qr dum sit sapore napo siłis
ũ in radice s in tirso ꝯscendit ut
ceistis. Sinapis appellat᷑ qͣd̾ fo¬
lus sit similis napis. Rafanũ
greti nos radicẽ uccamꝰ eo qd̃ to¬
tꝰ deorsum nitit᷑. dum reliqͣ ho¬

Expanded text:
 eo quod molliendi alvum solvendique naturam habeat. Cujus succo si quis se oleo misto perunxerit, ab apibus negatur feriri. Folia ejus ex oleo trita et imposita scorpionibus, creduntur afferre torporem 6. Pastinaca vocata, quod radix ejus praecipuus pastus sit hominis. Est enim odoratu jucunda, cibo delectabilis. 7. Rapo, sapore dulcior, et folio tenui. 8. Napus a similitudine rapae vocatus, nisi quod foliis latior, et radicis gustu subacrior est. Nominis autem afin utrisque inde pene communis, quia utrumque semen in alterum vicissim mutatur. Nam rapa in alio solo, ut Aemilianus ait8, 2, per biennium mutatur in napum; alio vero napus transit in rapam. Napocaulis ex duobus oleribus conpositum nomen habet, quia dum sit sapore napo similis, non in radice, sed in thyrso conscendit, ut caulis. Sinapis appellatur, quod foliis sit similis napis. Raphanum Graeci, nos radicem vocamus eo quod totus deorsum nititur, dum reliqua o
Abbreviated transcription (Latin):
Etus noĩatꝰ qd̾ semꝑ ibi
aliqͥd oriatur. Nam cũ alia
t̾ra semel marno aliqͥd creet. or¬
tus nũqmͣ sine fructu ẽ. Holut
ab alendo dictum eo qd̃ pͥm̃ hoĩes
holerib alerent᷑ añqmͣ fruges
⁊ carnes ederẽt. Santũ enĩ pomis
arboꝵ ⁊ olerib alebant᷑ sicut aĩa
lia herbis. Caulus ẽ gen̾alit̾ her¬
barum ⁊ olerũ mediꝰ frutex qui
uulgo tirsus dr̃. qd̾ a t̾ra sursum
conscendat. Ex qͦ diriuatũ ẽ ut
spãlit̾ qͦddam genus olerum cauliᷤ
t̾is holerib coalescit .i. crescat. Est
aũ gen̾ale nom̃. Om̃is enĩ frut᷑x

Expanded text:
tus nominatur quod semper ibi aliquid oriatur. Nam cum alia terra semel in anno aliquid gignat, hortus nunquam sine fructu est. Olus ab alendo dictum, eo quod primum homines oleribus alerentur, antequam fruges et carnes ederent. Tantum enim pomis arborum et oleriblia herbis. Caulis est generaliter herbarum vel olerum medius frutex; qui vulgo thyrsus dicitur, quod a terra sursum conscendat; ex quo derivatum est ut specialiter quoddam genus olerum caulis teris oleribus coalescit, id est crescit. Est autem generale nomen; om
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾is yebraicis ⁊ sermonib i
uidea mitians euui̾głitare ab
humana xp̃i natiuitate dicens.
Liber gñationis iħ̾u xp̃i fili dd̃
filii abraham. significans des¬
cendisse corpalit ex semme pa¬

Expanded text:
litteris Hebraicis, et sermonibus in Judaea, initians evangelizare ab humana Christi nativitate, dicens: Liber generationis Jesu Christi filii David, filii Abraham, significans descendisse corporaliter ex semine pa
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ int̾pretati st̃. ut nichu in
alicuiꝰ eoꝵ codice muentũ eẽt
discreparet. fuerunt ⁊ alii in¬
tp̃tes qui ex hebraica linguaĩ
grecum sacra eloquia tͣstule¬
runt. sicut aquila. simmacus
⁊ theo dotion. Sicut etiam ⁊¬
uulgaris illa int̾p̾tatio cuuis
auctor ñ apparet: ⁊ ob hoc sme
noĩe int̾p̾tis qnta editio nũ¬
cupatur. Pret̾ea sextam ⁊ uis¬
ex hebreo in latmũ eloquin
easdem scͥpturas ꝯu̾tit eloqũe¬
te transtudit. Cuiꝰ int̾ptatõ
m̾ito det̾is anteft̾ur. Nlam et

Expanded text:
m interpretati sunt, ut nihil in alicuius eorum codice inventum esset, discreparet. Fuerunt et alii interpretes, qui ex hebrea lingua in grecam sacra eloquia transtulerunt, sicut Aquila, Symmachus et Theodotion, sicut etiam vulgaris illa interpretatio, cuius author non apparet et ob hoc, quia sine nomine interpretis, Va editio nuncupatur. Preterea sextam et sex Hebraeo in Latinum eloquium easdem Scripturas convertit, eloquenterque transfudit. Cuius interpretatio merito ceteris a
Abbreviated transcription (Latin):
ronimꝰ sex milia libroꝵ eius se¬
legisse fatetur. Horum tam̃ om̃i
um studia. augustmꝰ ingenio
uł scĩa sua uicit. Nam tanta
scͥꝑsit. ut dieb ac noctib non
solum scͥbere libros eiꝰ quisqmͣ
S nͨ leg̾e quidẽ occurrat. De

Expanded text:
ronymus sex millia librorum ejus seronymus sex millia librorum ejus selegisum studia Augustinus ingenio vel scientia sua vicit. Nam tanta scripsit ut diebus ac noctibus non solum scribere libros eius quisquam, sed nec legere quidem occurrat. §
Abbreviated transcription (Latin):
am aduexit emilius paulꝰ xit¬
ꝑse macedonum rege deuicto.
Demde lucullus e pontica p̾da
post hos cesar dedit mand uar¬
roni negociũ causa maxime
bibliothece construende. Orim̃
aũ rome bibliothecas publica¬
uit pollio. Hinc grecas simł
atq latmas. additis auctorum
ymaginub in atrio qd̾ de om̃i¬
b magnificentissimũ instru¬
rerat. Qui ap̃ nos bibliothe
cuiꝰ uitam eusebius cesarien¬
sis conscͥpsit. pisistͣtum in sacͤ
bibliothece studio pͥmꝰ adeqͣre
ꝯtendit. Hic enĩ in bibliothe¬
ca sua ꝓpe tͥgnita uoluminũ
milia hũit. Hieronimꝰ quoq
Gennadius eccͣsticos scͥptores ĩ¬
toto orbe q̃rentes ordine ꝑsecu¬
ti st̃: eorumq studia in uno uo¬
grecos quo caliterus miris at¬
tollitꝰ saudib. qͦd tantos libroᷤ
ediderit. qnͣtos quis nr̃m nul
latenꝰ scribere ꝓpria manu iuix
possit. De nr̃is quo ap̃ grecos
origenis in scͥpturarum labore
tam grecos qmͣ latmos oꝑum
suoꝵ nimio suꝑauit. Deniq ihe¬

Expanded text:
am advexit Emilius Paulus Persa, Macedonum rege devicto: deinde Lucullus e pontica preda, post hos Cesar dedit Maroni negotium quam maximae bibliothecae construendae. Primum autem Romae bibliothecas publicavit Pollio, Graecas simul atque Latinas, additis auctorum imaginibus in atrio, quod de manubiis magnificentissimum instruxerat. § 6 Qui apud nos bibliotheccuius vitam Eusebius Caesariensis conscripsit, Pisistratum in sacrae bibliothecae studio primus adaequare contendit. Hic enim in bibliotheca sua prope triginta voluminum milia habuit. Hieronymus quoque atque Gennadius ecclesiasticos scriptores toto orbe quaerentes ordine persecuti sunt, eorumque studia in uno voGraecos quoque Chalcenterus miris attollitur laudibus, quod tantos libros ediderit quantos quisque nostrum alienos scribere propria manu vix possit. De nostris quoque apud GrOrigenes, in Scripturarum labore, tam Graecos quam Latinos operum suorum numero superavit. Denique Hie
Abbreviated transcription (Latin):
stringunt᷑. Scd̾ igenꝰ omelie
st̃ qͣs latini u̾bum appellant
que ꝓf̾u̾ntur in ppłis. Terciũ.
tomi quos nos libros uł uolu¬
muia nũcupamꝰ. Omelie aũ
ad uulgus locuntur. Tomi uͦ
.i. sibri maiores st̃ disputatioẽs
Dialogꝰ est collatio duoꝵ uł tri
płimorũ quẽ latmi sermonẽ
dicunt. Nam qd̾̃ greci dẏalo¬
gos uocant. nos sermones uoça¬
mus. Sermo aũt dcũs qr int̾
utrumq serit᷑. Uñ ⁊ in uirgi¬
ne serebant. Tractatꝰ ẽ uiꝰ rei
młtipłr expositio: eo qd̃ tͣrtat
sensum in młta sentiendi ꝯtͣ¬
tando secum. differt aut̃ smo
tractatus ⁊ u̾bum: S̾mo enĩ
alt̾a eget ꝑsona. Tractatus

Expanded text:
stringuntur. Secundum genus homiliae sunt, quas Latini verbum appellant, quae proferuntur in populis. Tertium tomi, quos nos libros vel volumina nuncupamus. Homiliae autem ad vulgus loquuntur, tomi vero, id est libri, maiores sunt disputationes. Dialogus est collatio duorum vel plurimorum, quem Latini sermones dicunt. Nam quos Graeci dialogos vocant, nos sermones vocamus. Sermo autem dictus, quia inter utrumque seritur. Unde in Virgie serebant. Tractatus est unius rei multiplex expositio, eo quod tractat sensum in multa sentiendi contrectando secum. Differt autem sermo, tractatus et verbum. Sermo enim altera eget persona. Tractatus
Abbreviated transcription (Latin):
głiũ xpĩ eloquio greco i itala
sequtus petrum ut discipłs. Is
mitium ab spũ ꝓpħ̃ali fecitdi¬
cens. Nox clamantis indesto.
parate uiam dño ⁊ reliqͣ ut oste¬
deret xp̃m̃ post assumptionem
carnis eunͣgłm p̾dicasse ĩ mũ¬
om̃s euuͣglistas greci sermo¬
nis eruditissimꝰ quippe ut me¬
dicus ingrecia euu̾głm scͥpfit
theophilo epõ. mitians a sa¬
c̾dotali spũ dicens. fuit in di¬
eb herodis regis uide sac̾dos
quidam noĩe racharias: ut
manifaret xpm̃ post natiui¬
tatem carnis p̾dicationẽ euiͣ¬
głii postiam fuisse effectum ꝓ
salute mundi. Ip̃e enĩ est sacer¬
dos de quo dictum est ĩ psalmi
dinem melchi sedech. U enĩ
obmutuit. lex ⁊ ꝓpħia cessa¬
uit. Qͣrtꝰ ioh̃es scͥpsit eunͣge¬
liũ ultimꝰ in asia. meipiens
a u̾bo: ut ostend̾et eundẽ sal¬
uatorem qui ꝓ nobis dignatꝰ
est nasci ⁊ patr ip̃m añ secula
det u̾bum eẽ ipm̃ a celo uenisꝰ¬
se ⁊ post mortem ad celum re

Expanded text:
ngelium Christi eloquio Graeco, in Italia secutus Petrum, ut discipulus. Is initium a spiritu prophetali fecit, dicens: Vox clamantis in deserto: Parate viam Domino, ut ostenderet Christum post assumptionem carnis Evangelium praedicasse in munomnes evangelistas Graeci sermonis eruditissimus, quippe ut medicus in Graecia, Evangelium scripsit Theophilo episcopo, initians a sacerdotali spiritu, dicens: Fuit in diebus Herodis regis Judaeae sacerdos quidam nomine Zacharias, ut manifestaret Christum, post nativitatem carnis et praedicationem Evangelii, hostiam fuisse effectum pro salute mundi. 38. Ipse est enim Sacerdos de quo dictum est in Psalmis: dinem Melchisedech.' Ubi enim obmutuit, lex et prophetia cessavit. Quartus Iohannes scripsit Evangelium ultimus in Asia, incipiens a Verbo, ut ostenderet eundem Salvatorem, qui pro nobis dignatus est nasci et pati, ipsum ante saecula Dei Verbum esse, ipsum a caelo venisse, et post mortem ad caelum it
Abbreviated transcription (Latin):
oĩum libroꝵ bibliothecis am̃
intenderunt. maxime ptolo¬
meus cognom̃to philadelfus
om̃is litt̾ature sagatissimsꝰ eum
studio bibliothecarum pisit¬
tum emularetur. ñ solũ gen¬
tiũ scͥpturas. s etiam ⁊ diuma
littas in bidliotbecam suam
contulit. Nam .lxc. milia li

Expanded text:
nium librorum bibliothecis animum nium librorum bibliothecis animum intenderunt; maxime Ptolomaeus cognomento Philadelphus omnis litteraturae sagacissimus, cum studio bibliothecarum Pisistratum aemularetur, non solum gentium scripturas, sed etiam et divinas litteras in bibliothecam suam contulit. Nam septuaginta mi
Abbreviated transcription (Latin):
ibliotheca a greco nom̃
accepit: eo qd̾ ibi recon¬
dantur libri. Nam biblio li¬
broꝵ. theca repositio int̾ptat᷑.
Bibliothecam uet̾is testamẽ¬
ti hesoras scͥba post incensã
legem a caldeis. dum indei egͤs¬
si fiussent. in iherłm diumo
afflatus spũ reparauit. cũcta¬
q legis ac ꝓpħarum uolumi
na que fuerant a gentibꝰ cor¬
rupta correxit. totumq ue¬
tus testam̃tum in iugniti di¬
os libros constituit. ut tot li¬
bri eeñt in lege qt e hẽbant᷑
⁊ lut̾e. Ap̾ grecos aũt biblio¬
thecam pͥmus istitiusse pi¬
sistranis treditur athemensiũ
tprannus. qmͣ deinceps ab a¬
theniensib auctam xerxers
incensis incensis athenis eue¬
xit in ꝑsas. Longoq post tem¬
pore seleucus inchanor rursꝰ
ingciam retulit. Hinc studiũ
reg̃ib urbib q cet̾is natum
est comparandi uolumina di¬
uersarum gentium.⁊ ꝑ int̾¬
ꝑ̃tes in grecam linguã u̾ten¬
di De huc magnꝰ alexander
uł successores eoꝵ ĩsltuendis

Expanded text:
ibliotheca a greco nomen accepit, eo quod ibi reconduntur libri. Nam biblio liber, theca repositio interpretatur. Bibliothecam veteris testamenti Esdras scriba post incensam legem a Chaldeis, dum Iudei regressi fuissent in Hierusalem divino afflatus spiritu reparavit; cunctaque legis et prophetarum volumina quae fuerant a gentibus corrupta correxit, totumque Vetus Testamentum in viginti duos libros constituit, ut tot libri essent in Lege quot habebantur et litterae. Apud Graecos autem bibliothecam primus instituisse Pisistratus creditur, Atheniensium tyrannus, quam deinceps ab Atheniensibus auctam Xerxes, xes incensis Athenis evexit in Persas, longoque post tempore Seleucus Nicanor rursus in Graeciam retulit. Hinc studium regibus urbibusque caeteris natum est comparandi volumina diversarum gentium, et per interpretes in Graecam linguam vertendi. Dehinc Magnus Alevel successores eius instruendis
Abbreviated transcription (Latin):
siculos qui sibi nexi st̃. ⁊ ab
una tantũ lit̾a incipiũt. he¬
roici cõma ꝯcludit. Etiũ al¬
phabetum t̾it tͥmetro scͥo¬
betum simise pͥmo ⁊ scdõ habe
tur srechiel ⁊ dameł a iu¬
ris quibdam sapientib scrip¬
ti ẽẽ ꝑhibent᷑. Qͦrũ erechiel
principia ⁊ fines multis ħt
obscuritatib inuoluta da¬
mel uo claro sermone regna
tus x manifestissima p̃di¬
auctorum suoꝵ nõib p̃ notã¬
tur. Qͥ ꝓpt̾ea dicunt᷑ mino¬
res. quia sermones eoꝵ ureueᷤᷤ
sẽ Rnde ⁊ conexi sibimet in¬
uicem ĩ uno uolumine conti¬
nentur: quoꝵ noĩa st̃. o see.
Idel amos. audias. ionas mi¬
cheas. Naum. abacuch. Sopho¬
mas. aggeus. ⁊acharias ⁊ ma¬
lachias. Hesdre lib̾ auctoris
sui titulo p̾notat᷑. In cul tex¬
tui eidem hefore neemieq ser¬
tur ap̃ hebreos. S int̾ apocri¬
fos deputant᷑. Hest librũ es¬
dras creditur conscͥpsisse. in qͦ
eadem regna sub figura eccłie

Expanded text:
siculos qui sibi nexi sunt et ab siculos qui sibi nexi sunt et ab una tantum litera incipiunt, heroicum comma concludit. Tertium alphabetum trimetro scrtum similetur. Ezechiel et Daniel a viris quibusdam sapientibus scripti esse perhibentur, quorum Ezechiel principia et fines multis habet obscuritatibus involuta. Daniel vero claro sermone regna tus Christi manifestissima praediauctorum suorum nominibus praenotantur; qui propterea dicuntur Minores, quia sermones eorum breves sunt. Unde et conexi sibimet invicem in uno volumine continentur, quorum nomina sunt: Osee, Iohel, Amos, Abdias, Ionas, Micheas, Naum, Abacuc, Sophonias, Aggeus, Zacharias et Malachias. Esdra liber auctoris sui titulo praenotatur, in cuius textu eiusdem Esdrae Nehemiaeque sertur apud Hebraeos, sed inter apocryphos deputantur. Hester librum Esdras creditur conscripsisse. In quo eadem regina sub figura Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
latine concionator eo ꝙ ser¬
mo eiꝰ ñ spãlit̾ ad unũ sic̃
nalit dirigatur docens om̃ia
qͣ m mundo c̾nimꝰ ẽẽ caduta
ĩ preuia ⁊̃ ob hoc minime aꝑ¬
petenda. ẽcumi librum sira¬
srim pͥnotauit qui in latinã
anguam ũtitur canticũ can¬
ticorum uͥ ꝑ epithalamiũ cre¬
men ꝯiũctionẽ xp̃i ⁊ eccłie mi
stite canit. Dictum aũ canti¬
cum canticoꝵ eo qd̾ omĩb
canticis pͥfatur. q̃ m scͥpturi
sacris hñtͣ᷑ sic̃ q̃dam in lege
metris u̾sib ap̃ suos ꝯpõita
phibent᷑. ut iose phus ⁊ hie¬
ronimꝰ scribunt. Ysaias e¬
didit librum cuiꝰ om̃is tex¬
tus eloqñtie ꝓsa icedit. Cã¬
ticum uo exametro ⁊ penta¬
metro uͥsu discurrit. Ihere¬
mias similit̾ edidit ubrũ
siũ cum threnis euis qd̾ nõ
lam̃ta nocamꝰ. eo qd̾ instito¬
rib reb funeribq adhibe¬
ant᷑. In quib qͣꝯruplicẽ diu̾
so metro ꝯstituit aꝓphabetũ.
quoꝵ dulo pͥma qiͣ saffico
metro scͥpta st̃. quia tres uer¬

Expanded text:
Latine Concionator: eo quod sermo ejus non specialiter ad unum, sicut neraliter dirigatur, docens omnia quae in mundo cernimus, caduca esse et brevia et ob hoc minime appetenda. Tertium librum Sirasirim praenotavit, quod in Latinam linguam vertitur, Canticum canticorum: ubi per epithalamium carmen conjuncti. Dictum autem Canticum Canticorum, eo quod omnibus canticis praeferatur, qui in Scripturis sacris habentur; sicut quaedam in Lege metris versibus apud suos composita perhibentur, ut Josephus, Hieronymusque scribunt. 22. Isaias, edidit librum suum, cujus omnis textus eloquentia prosa incedit. Canticum vero hexametro, et pentametro versu discurrit. 23. Jeremias similiter edidit librum suum cum threnis ejus, quos nos lamenta vocamus, eo quod in tristioribus rebus funeribusque adhibeantur, in quibus quadruplex drso modo composuit alphabetum: quorum duo prima Sapphico metro sunt scripta, quia tres ver
Abbreviated transcription (Latin):
hendit. Om̃s aut̃ psaum ap̃
hebreos metrico carmine cd¬
stant eẽ compositi. ⁊ Samĩ
more romam flacci. ⁊ greci pin¬
dari. nc̃ alii iambo currunt.
nẽ alcaico ꝑsonant. nẽ sasti¬
co uitent trimetro. uł tetͣme¬
tro pede incedentes. Salomõ
merum uocabuloꝵ sũoꝵ t̾a
uolumina edidit. Qͦ ꝵ pͥmꝰ
est masloth quẽ greci ꝑaro¬
las latini ꝓu̾bioꝵ nõĩant:
eo qd̾ in ip̃o sub comꝑatua
similitudine figuras addoꝵ
⁊ ymagines iu̾tatis ostende

Expanded text:
hendit. Omnes autem Psalmi apud hendit. Omnes autem Psalmi apud Hebraeos metrico carmine constant esse compositi. Nam in metro Romani Flacci et Graeci Pindari: nunc alii ambo currunt, nunc alcaico personant, nunc Sapphico nitent, trimetro vel tetrametro pede incedentes. Salomon merum vocabulorum suorum tria volumina edidit; quorum primus est Massot, quem Graeci Parabolas, Latini Proverbia nominant: eo quod in ipso sub comparativa similitudine figuras verborum et imagines veritatis oste
Abbreviated transcription (Latin):
liquoꝵ dice possumꝰ qr ea
q̃ in lege uł regum libris
uł omissa uł nĩ plene rela¬
ta st̃. in isto sũmatim ac h ͤ¬
uit̾ explicant᷑. Dibrũ iam
iob quidam moysen scͥpsisse
arbitrant᷑. Asii unũ ex. ꝓphe¬
tis. ⁊ Non nulli uͥo eũdẽ ios
post plagam sue passionis
scͥptorem fuisse existimãt
arbitrantes ut qui cͥtamiã
spiritalis ꝑugne sustinuit.
ip̃e narraret quas iuctorias
expediuit. principia aũt ⁊ fi¬
nes libri iob apud hebreos
dia aũt ip̃ius ab eo lod in
natus sũ us ad eũ iocũ. Ioc
co ego me rep̾hendo ⁊ ago
pnĩam om̃ia heroico metro
discurrũt. Psalmoꝵ liber
grece psalteriũ. hebraice
nabla. latine organũ dr̃
ad psalt̾um. chorus ꝯsonar¬
do respond̾et. Titulus aũt
ĩpsalmis hebraicus ita est.¬
isphirtaumm qd̾ int̾p̃tatur
uolum̃ hymnoꝵ. Auatores
aũt psaimoꝵ qui ponunt᷑
intituus. moyses salie ⁊
dauid ⁊ salomon. Asapn e¬
tau ⁊̃ p̃ditim. ⁊ filii chore.e
efdras uno uolumine cõpie¬

Expanded text:
liquorum dicere possumus, quia ea, quae in lege vel regum libris vel omissa vel non plene relata sunt, in isto summatim ac breviter explicantur. Librum Iob quidam Moysen scripsisse arbitrantur, alii unum ex prophetis, nonnulli vero eundem Iob post plagam suae passionis scriptorem fuisse existimant, arbitrantes ut, qui certamina spiritalis pugnae sustinuit, ipse narraret quas victorias expedivit. Principia autem et fines libri Iob apud Hebraeos dia autem ipsius ab eo loco, natco ego me reprehendo et ago poenitentiam,' omnia heroico metro discurrunt. Psalmorum liber Graece psalterium, Hebraice nabla, Latine organum diciad psalterium, chorus consonando responderet. Titulus autem in psalmis Hebraicus ita estd interpretatur volumen hymnorum. Auctores autem Psalmorum qui ponuntur in titulis: Moyses scilicet, David et Salomon, Asaph, Ethan, et Idithun, et filii Chore, Esdras uno volumine compre
Abbreviated transcription (Latin):
sit editus. Hic ⁊ ap̃ hebreos
repperit᷑. s int̾ apocrifos hẽtꝰ
Iudich uͦ ⁊ thobi siue macha¬
beorum libri quib autorib
scripti sint minime constat.
Habent aũt̃ uocabula ex eoꝵ
nominib quoꝵ gesta scͥbunt᷑
Qtuor libros eiuigłioꝵ qͣttuor
euugliste singularit᷑ ꝯscosert¬

Expanded text:
sit editus. Hic et apud Hebraeos reperitur, sed inter apocryphos habetur. Iudith vero et Tobiae, sive Machabaeorum libri quibus auctoribus scripti sunt minime constat. Habent autem vocabula ex eorum nominibus, quorum gesta scribunt. Quattuor libros Evangeliorum quattuor Evangelistae singulariter conscr
Abbreviated transcription (Latin):
menti scd̃m hebreorum
traditionem hii ꝑhibentur
auctores. Primus moyses di¬
uine hystorie cosmogͣphiam
i qͥnq uoluminb edidit
qd pentatencũ de̾ nominat᷑.
tur. Genesis fib uide appel¬
latur eo qd̃ exordium m̃di
⁊ gen̾atio scłi in eo contine
atur. Exodus u̾o exitũ ab
egypto uł egressum ppłi isrł
digit: ⁊ ex ea causa nom̃ ac¬
cepit. Deiuiticꝰ appellatꝰ eo
qd̾ leuitaꝵ minist̾ia ⁊ diu̾¬
sitatem iuictimaꝵ ex seqͥt᷑.
Totusq meo ordo leuiticus
adnotatur. Num̾oꝵ lib̃ uoca¬
tur eo qd̾ in eo egresse de e¬
gipto trib dinumerant᷑. ⁊ ꝗͣ¬
dragnita duarũ ꝑ heremũ
mansionũ i eo desc̾ptio cõ¬
tineatur. Denteronomiũ gͥ

Expanded text:
enti secundum Hebreorum traditionem hi perhibentur auctores. Primus Moyses divinae historiae cosmograficon in quinque voluminibus edidit, quod Pentateucum nominatur. tur. Genesis liber inde appellatur, eo quod exordium mundi et generatio saeculi in eo contatur. Exodus vero exitum de Aegypto vel egressum populi Israel digerit, et ex ea causa nomen accepit. Leviticus appellatur, eo quod levitarum ministeria et diversitatem victimarum exsequitur, totusadnotatur. Numerorum liber vocatur eo quod in eo egressae de Aegypto tribus dinumerantur, et quadraginta duarum per eremum mansionum in eo discriptio contin
Abbreviated transcription (Latin):
tio: que sic ea ħt q̃ pͥora sũt
ut tam̃ noua suit om̃ia ĩ eo
replicant᷑. Iosue liber nomẽ
accepit a iesu fino naue cuiꝰ
hẏstoriam continet. Scͥptorẽ
u̾o eius eiundem iosue hebł
asserunt: in cuiꝰ ꝯtextu post
iordanis tͣnsitum regna ho¬
stium subu̾tunt᷑. T̃erra ppło
diuidit᷑. ⁊ ꝑ singulas urbes.
uiciclos. montes. atq ꝯfinia
eccłia celestis q ierłm. spiri¬
talia regna p̾figurant᷑. Indi¬
cũ noĩatur a pͥncipib pplĩ qͥ
p̃fuerunt in isrł post moy¬
sen ⁊ iosue. anteꝙͣ dauid ⁊ ce¬
t̾i reges exist̾ent. Hũc li¬
brum ⁊ ruch edidisse credit᷑
samuel. Liber samuel esꝰ¬
dem samuelis natiuitatem.
sac̾dotiũ ⁊ gesta descͥbit. Id¬
curco ⁊ ab eo nom̃ accepit᷑.
Et ꝙͣiuis hic lib̾ saul ⁊ daud
historiam contineat. utriq
tam̃ ad samuel refunt᷑. qͥa
samuel: seqñtia u̾o eius us
ad calcem scͥpsit dauid. Ma¬
lachim ꝓnide appenat᷑ eo
qd̾ reges inde ⁊ isrłitice gen¬

Expanded text:
tio; que sic ea habet que priora sunt, ut tamen nova sint omnia que in eo replicantur. accepit a Iesu filio Nave, cuius historiam continet; scriptorem vero eius eundem Iosue Hebraei adseverant; in cuius textu post Iordanis transitum regna hostium subvertuntur, terra populo dividitur et per singulas urbes, viculos, montes atque confinia Ecclesiae caelestisque Hierusalem spiritalia regna praefigurantur. Iudicum nominatur a principibus populi, qui praesederunt in Israel post Moysen et Josue, antequam David et caeteri reges existerent. Hunc librum et Ruth edisse creditur Samuel. Liber Samuelis ejusdem, Samuelis nativitatem, et sacerdotium, et gesta describit. Idcirco ab eo nomen accepit; et, quamvis hic liber Saul et David historiam contineat, uterque tamen ad Samuel refertur, ex Samuel, sequentia vero ejus usque ad calcem scripsit David. Malachim proinde appellatur, eo quod reges Judae et Israelitae gen
Abbreviated transcription (Latin):
pupilli dicunt᷑ quoꝵ patͤs añ
discesserũt. qmͣ ab his nomẽ
acciꝑent: cet̾i orbi uocant᷑. Or¬
phani idem qͥ ⁊ pupilli. Illud

Expanded text:
pupilli dicuntur quorum patres ante decesserunt quam ab his nomen acceperint. Ceteri orbi vocantur orphani, idem qui et pupilli; illud
Abbreviated transcription (Latin):
offirinis rupibq gignũt᷑. Ex
quib itasuis diu̾si coloris distinc¬
tus. cuiꝰ pͥmũ usum insule cicla¬
des dederunt. Lesbuis luudior
ẽ paulo huic s ⁊ ip̃e diu̾si colo¬
ris maculas hñs. ¶oritheꝰ am¬
moniace gutte siłis cũ uarietate
tus. ex eo columpne ingentes
liminaq fuunt ac trabes. Cari¬
steum uiride optimũ nom̃ ab
aspectu hñs: eo qd gͣtum sit his
qͥ gẽmas sculpũt. Euis enĩ uiri¬
ditas reficit oculos. Nuimdicũ
marmor numnidia mittit. Ad
cotem sucũ dimittit croco siłem
Onde ⁊ nom̃ accepit. ñ crustis
s in massa ⁊ luminũ usui ap¬
tũ. Lucideum marmor nasti
tur in theo insula. cui lucullus
consul nom̃ de dit qͥ delectas
illo pͥmũ romam ĩuexit: so¬
lumq pene hoc marmor ab
armatore nom̃ accepit. Est ⁊
lunensis C̃heffrian appellat᷑
a colore cineris. cuiꝰ lapidis ai¬
ligatio contͣ serpentes lauda¬
tur. Ebur a barro .i. elefanto

Expanded text:
officinis rupibusque gignuntur: ex officinis rupibusque gignuntur: ex quibus Thasius diversi coloris maculis distinctus, cuius primum usum insulae Cyclades dederunt. Lesbius lividior est paulo huic, sed et ipse diversi coloris maculas habens. Corintheus ammoniacae guttae similis cum varietate tus: ex eo columnae ingentes, liminaque fiunt, ac trabes. 15. Carystium viride, optimum nomen ab aspectu habens, eo quod gratum sit iis qui gemmas sculpunt; ejus enim viriditas reficit oculos. 16. Numidicum marmor Numidia mittit, ad cotem succum dimittit, 263 croco similem, unde et nomen accepit, non crustis, sed in massam et liminum usum aptutur in Melo insula; cui Lucullus consul nomen dedit, qui delectatus illo primus Romam invexit; solumque pene hoc marmor ab amatore nomen accepit. Est et Lunensis. Tephrias appellatus a colore cineris, cuius lapidis alligatio contra serpentes laudatur. Ebur a barro, id est
Abbreviated transcription (Latin):
tus uariis colorib ex quo euͣuge¬
lici illuis unguenti uascłm fuit.
Cauant enĩ hunc ad uasa unguẽ¬
taria. qm̃ optime seruare ĩcorrup¬
ta dr̃. Nascit᷑ circa thebas egyp¬
tias ⁊ dasmascũ syrie cet̾is can¬
didior. ꝓbatissimꝰ uͦ in idia.
Parins candoris eximii ligilmꝰ
cognom̃to. Hic ẽ paron insulam
nascitur. Unde ⁊ parius nũcupa¬
tꝰ. Magnitudo eiꝰ qͣ lances trate¬
rasq ñ excedat. unguentis ⁊ ip̃e
aptus. Corrillititꝰ in asia reꝑtus
mensure ñ ultͣ subit᷑a bnia can¬
dore ꝓximo eboris ad qnͣdam si¬
militudinẽ e diu̾so ing̾. Alaban¬
dicus t̾re sue noĩe nũcupatꝰ pur¬
pure aspectu siłis. Iste moriente
igni liqͣtur atq ad usum uitri
fundit. Thebaitꝰ int̾tinctus au¬
reis guitis inuenit᷑ in ꝑte egyp¬
ti adscͥpta cuticulis ad terenda col¬
liria qͣdam utilitate naturali cõ¬
ueniens. Siemtes cirta sienen
uł thebas nascit᷑. Trabes ex ȩo
fecere reges. Marmora aũ gͤ in

Expanded text:
is coloribus, ex quo Evangelici illius unguenti vasculum fuit. Cavant enim hunc ad vasa unguentaria, quoniam optime servare incorrupta dicitur. Nascitur circa Thebas Aegyptias et Damascum Syriae, ceteris candidior, probatissimus vero in India. Parius candoris eximii, lygdinus cognomento: hic apud Paron insulam nascitur, unde et Parius nuncupatus. Magnitudo eius, qua lances craterasque non excedat; unguentis et ipse aptus. Coralliticus in Asia repertus, mensurae non ultra cubita bina, candore proximo eboris et quadam similitudine. E diverso niger Alabandicus terrae suae nomine nuncupatus, purpurae aspectu similis. Iste in oriente igni liquatur atque ad usum vitri funditur. Thebaicus interstinctus aureis guttis invenitur in parte Aegypti adscripta, coticulis ad terenda collyria quadam utilitate naturali conveniens. Syenites circa Syenem vel Thebas nascitur. Trabes ex eo fecere reges. Marmora autem, quae in
Abbreviated transcription (Latin):
Lapides quo medicinalium
mortarioꝵ ⁊ pigm̃toꝵ usib
apti: edisus p̾cipuus ⁊ in die
tes lapides nichil ex sese remͤ¬
tentes. Specularis laꝑis uoca¬
tus ẽ. qd̃ uitri mole tͣnsluceat:
reꝑtus pͥmũ in hẏspania cite¬
riore ⁊ circa segobritam urbem.
Inuenit᷑ enĩ sub t̾ra. ⁊ esfossuꝰ
extiditur atq findit᷑ in qͣlib
tenues trustas.

Expanded text:
Lapides quoque medicinalium Lapides quoque medicinalium mortariorum et pigmentorum usibus apti: etesius praecipuus et inde tes lapides nihil ex sese remittentes. Specularis lapis vocatus est quod vitri more transluceat; repertus primum in Hispania citeriori circa Segobricam urbem. Invenitur enim sub terra et effossus exciditur atque finditur in quamlibet tenues crustas.
Abbreviated transcription (Latin):
lapis duritia marmoris can¬
didus atq translucẽs ex quo
qͦndam templũ ꝯstructũ ẽ a
qͥdam rege forib aureis qͥbus
clausis claritas intꝰ duritia e¬
rat. Emites eboris siłis inq̾
dariũ ꝯditum fert̃. parioq
simił candore ⁊duritia. mmꝰ
tam̃ pond̾osus. qui poros uo¬
catur. Ostracites uocatꝰ qd̃ siłi¬
tudinẽ teste hẽat. usus el ꝓ
pumice. Melantes lapis dc̃s
ẽ. eo qd̾ melleũ ⁊ dulcẽ sul¬
cũ emutat. Hismiris lapis
asꝑ ⁊ indomitꝰ ⁊ om̃ia act̾ens.
ex quo lapidem gẽme t̾unt᷑.
crisites colore similes ocreeĩ¬
uenitꝰ. m egypto. Amnites si¬
uehem̃t̾. Coranꝰ alb ẽ. durior¬
q pario. Molotiꝰ ueluti uiridiᷤ
⁊ gnͣdis muenit᷑ in egypto.
Quscolanus a loco italie dictus
dissilire igni tͣditur. Sabmꝰ
fuscus addito oleo etiam luce
stur. Est et quidam uiridis la¬
pis uehem̃t̾ igni resistens. Si¬
finuis mollis ⁊ candidꝰ ex cale¬
factus nigrescit atqs durescit.

Expanded text:
lapis, duritia marmoris, canlapis, duritia marmoris, candidus atque translucens; ex quo quondam templum constructum est a quodam rege foribus aureis, quibus clausis claritas intus diurna erat. Chemites ebori similis, in quo Darium conditum ferunt, Parioque similis candore et duritia, minus tantum ponderosus, qui porus vocatur. Ostracites vocatus quod similitudinem testae habeat: usus eius pro pumice. Melanites lapis dictus est eo quod melleum et dulcem sucum emittat. Smyris lapis asper et indomitus et omnia adterens, ex quo lapide gemmae teruntur. Chrysites colore similis ochrae invenitur in Aegypto. Hammites sivehementer. Coranus albus est duriorque Pario. Molotius veluti viridis et gravis invenitur in Aegypto. Tusculanus, a loco Italiae dictus, dissilire igni traditur. Sabinus fuscus addito oleo etiam lucere fertur. Est et quidam viridis lapis vehementer igni resistens. Siphnius mollis et candidus, excalfactus oleo nigrescit atque durescit.
Abbreviated transcription (Latin):
a uet̾ib eo qd̾ si ex ip̃o uestis fu¬
erit ꝯtͣacta contͣ ignem resistat
⁊ igni imposita ñ ardeat. Sed
splendore accepto iitescat ⁊ ẽ
scissi aluminis siłis ueneficiis
resistens oĩb sp̃alit̾ magor S
Batracites siłis ÷ teste lammose
scissibilis. Galatites colore cine¬
reus gustu suauis. S idõ uo¬
catur qd̃ quiddam de se lacte¬
um aitritus dimittat. Obsiꝰ
lapis ing̾ est tͣnslucidꝰ ⁊ urtr
hñs simlitud̾ĩem. Ponit᷑ in
speculis parietum ꝓpt̾ yma¬
giũ umbras reddendas. Gẽ¬
citur m india ⁊ in samo italie
Mitridas lapis eufratis sole
repcussus colore micat uari¬
is. Echites lapides reꝑꝑumt᷑
in nidis aquilaꝵ. Auĩt binoᷤ
ĩueniri marẽ ⁊ feminã nec
sine his parere aquilas. Ho¬
rũ masculus durꝰ simnilũ
le subrutilꝰ femineꝰ u̾o pusi¬
lus ac mollis. Alligati ꝑtꝰ.
celeritatem faciũt etiam mu¬
excidũt nͥ cito ꝑturientibus
aufant᷑. Cingites capadocie

Expanded text:
a veteribus eo quod, si ex ipso vestis fua veteribus eo quod, si ex ipso vestis fuerit contexta, contra ignem resistat et igni inposita non ardeat, sed splendore accepto nitescat; et est scissi aluminis similis, veneficiis resistens omnibus, specialiter magorum. Batrachites similis est testae laminis scissibilis. Galactites colore cinereus, gustu suavis; sed ideo vocatus quod quiddam de se lacteum adtritus dimittat. Obsius lapis niger est translucidus et vitri habens similitudinem. Ponitur in speculis parietum propter imaginum umbras reddendas. Gemcitur in India et in Samnio Italiae. Mithridax lapis Euphratis sole repercussus coloribus micat variis. Aetites lapides reperiuntur in nidis aquilarum. Aiunt binos inveniri, marem et feminam, nec sine his parere aquilas: horum masculus durus, similis gallae, subrutilis; femineus vero pusillus ac mollis. Alligati partus celeritatem faciunt, etiam aexcidunt, niso cito parturientibus auferantur. Phengites Cappadociae
Abbreviated transcription (Latin):
tur ⁊ ẽ gratus ⁊ candidꝰ polien¬
di aurũ utilis. Meñfitis uocatꝰ¬
aloco egipti ⁊ est gẽmantis nat᷑e᷑
Dic tritus atq in his q ͤ urenda
st̃ ⁊ secanda ex aceto illuntꝰ po᷑
ita obstupesc̾e facit corpus ut ñ
sentiat cruciatum. Sadco faguis
lapis dictus. eo qd̃ corꝑa defunc¬
toꝵ ꝯdita in eo infra .xl. dies ab
ade. fissiliq uena scindit᷑. Sũt
⁊ estem gen̾is in oriente saxa q
etiam uiuentib alugata erodt̃
corꝑa. mitiores aũ seruandis cor¬
appellatꝰ eo qd̾ cote resolutus in
colorem uemat sangͥnis. Est ã
ctur in ultima egypti babiloĩa
⁊ hispania. Androdomantꝰ colo¬
re nig̾. pond̾e ⁊ duritia ĩsignis.
Unde ⁊ nom̃ traxit. Precipuus
repperitꝰ masfrica. Traħe aũt
in se argentũ uł es dr̃. quiq at¬
tritus ut emachithes in colore
redigitur sang̾nis. Isc̾tos inue¬
nitur in ultima hyspania cro¬
cosiłis. cũ leui fulgore facile f̾ͥ¬
cabilis. Annanthos appellatus

Expanded text:
gravis et candidus, poliendo auro utilis. Memphitis vocatuloco Aegypti; et est gemmantis naturae. Hic tritus atque in his quae urenda sunt et secanda ex aceto inlinitus ita obstupescere facit corpus ut non sentiat cruciatum. Sarcophagus lapis dictus eo quod corpora defunctorum condita in eo infra quadraginta dies absade, fissilique vena scinditur. Sunt et eiusdem generis in oriente saxa, quae etiam viventibus alligata erodunt corpora. Mitiores autem servandis corappellatus, eo quod cote resolutus in colorem veniat sanguinis. Est autem citur in ultima Aegypti, Babylonia et Hispania. Androdamantus colore niger, pondere et duritia insignis, unde et nomen traxit, praecipuus reperitur in Africa. Trahere autem in se argentum vel aes dicitur, quique adtritus, ut haematites, in colorem redigitur sanguinis. Schistos invenitur in ultima Hispania, croco similis, cum levi fulgore, facile friabilis. Amiantos appellatus
Abbreviated transcription (Latin):
stũ: ne sit ei ĩdampnũ de sua iꝰ¬
ticia uł de aliis causis q ͤ ad ho¬
nestatem eiꝰ ꝑtin̾e uident᷑. Ntile.
ne sit ei indampnũ de suis posses¬
sionib. Facile uł possibile ne id

Expanded text:
 ne sit ei in damnum de sua justitia, vel de aliis causis quae ad honestatem ejus pertinere videntur; utile, ne sit ei in damnum de suis possessionibus; facile vel possibile, ne id
Abbreviated transcription (Latin):
Dis n diuisio ẽ. intera intesti¬
na. Fit aũt antecedente fluo¬
Lienteria dicta: qt̾ cibũ tan¬
qui ꝑ lineam intestine nul¬
lis obstantib faciat ꝓ labi.
Colita passio nom̃ sumpsit
ab intestino. quẽ greci colum
appellant. Radadie dicũt᷑ eo
qdͣ fissure sint rugis collecte
cuta orificium. Hec ⁊ emor¬
roide a sanguinis fluore dicte
Greti enĩ sanguiẽ ematħ di¬
cunt. De morbis qui insuꝑficie

Expanded text:
Dis enim divisio est, intera intestiDis enim divisio est, intera intestina. Fit autem antecedente fluoLienteria dicta, quod cibum tamquam per lenia intestinae nullis obstantibus faciat prolabi. Colica passio nomen sumpsit ab intestino, quem Graeci κῶλον appellant. Ragadiae dicuntur, eo quod fissurae sint rugis collectae circa orificium. Haec et emorroidae a sanguinis fluore dictae. Graeci enim sanguinem αἷμα dicunt. De morbis qui in superficie
Abbreviated transcription (Latin):
ci nutrĩeti cessationem atro¬
fiam dicunt. Est enĩ tenuitaᷤᷤ
corꝑis ex causis latentib ⁊ pau¬
latim ꝯualescentib. Sarcian
est suꝑfluũ carnis increm̃tũ.
quo ultͣ modũ corꝑã sigͥnan¬
t᷑. Greci enĩ carnem sarcian
uotant. Sciasis uocata a ꝑte
corꝑis qͣm uexat. Nam u̾tibu¬
lorum ossa quoꝵ sũmitas ill¬
orum mitio t̾minat᷑. Greci scia
uocant. Eit aũt de flegiate
quotiens descend̾it in recta
ossa ⁊ efficit᷑ ibi ꝯglutinatio
Podagram greci a retentione
p̃edum dicunt. nominatam.¬
qd mimite fu̾it. abusiue a¬
u ab articuloꝵ passione uoca¬
bulum sumpsit. Calculus
petͣ est que in uesica fit. Uͣ
⁊ nom̃ accepit. Gignit᷑ aũ
ex mat̾ia flegmatica. Stan¬
gurria duta est. eo qd̃ st̾ngat
urinaꝵ difficultatem. Satyri¬
asis iuge desiderium uen̾is
passio a satẏris. Dyarria iu¬
gis uentris cursus sine domi¬
tu Dissinteria est diõ ꝯtimi¬
ationis idest ulc̾atio ĩtestim

Expanded text:
ci nutrimenti cessationem ἀτροci nutrimenti cessationem ἀτροφίαν dicunt. Est enim tenuitas corporis ex causis latentibus et paulatim convalescentibus. Sarcia est superfluum carnis incrementum, quo ultra modum corpora saginantur. Graeci enim carnem σάρκα vocant. Sciasis vocata a parte corporis, quam vexat. Nam vertebrorum ossa, quorum summitas iliorum initio terminatur, Graeci ἰσχία vocant. Fit autem de phlegma quotiens descenderit in recta ossa, et efficitur ibi glutinatio. Podagram Graeci a retentione pedum dicunt nominatam,quod immite fuerit, abusiue abus ab articulorum passione vocabulum sumpsit. Cauculus petra est quae in vesica fit, unde et nomen accepit. Gignitur autem ex materia phlegmatica. Stranguria dicta est, eo quod stringat urinarum difficultatem. Satiriasis iuge desiderium Veneris passio a Satyris. Diarria iugis ventris cursus sine vomitu. Disinteria est divisio continuationis, id est ulceratio intestini.