comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
agne sunc in scptis
sacris sꝑitalium sensnũ
profunditates. s quia
non ommbus eadem
intelligendi grã data
ẽ. habet sacrum eloqui¬
um quedam in se qͥ t̃ Ab fidem simplicium
pascit que quidem ałtiorib iuncta unam iu̾¬
tans regulam perficiunt. propterea in sacri
eloquii tractatione non eadem dicendi for¬
ma ubiq sernanda ẽ. quia altiora fidei sacm̃¬
ta. exellentiori sermorie ⁊̃ tligno sc̃ĩs reuerẽt
tractanda sunt. nuinora autera sacramento¬
rum dininoꝵ instrumenta pro capatitate
simpliciũ humilori locutionis genere expla¬
nanda. ut constet quod scriptum ẽ. In fim¬
briis aureis cucum amicta uarietatibus.
Sint enim scã elcõrum eccã morum bonoꝵ
ac uirtutum uanetate pultre adornatur. ita
sacra scraptura. unde ip̃a exlesia sancta ui¬
uendi formam sumit in suo sermone pul¬
tra uanetate contexitur in qua tñ. narie¬
tas ipã apta ẽ ut scisma non geueret. ⁊
di̾sitas concors. ut ad neritatem non pa¬

Expanded text:
agnae sunt in Scripturis sacris spiritualium sensuum profunditates; sed quia non omnibus eadem intelligendi gratia data est, habet sacrum eloquium quaedam in se quibus fidem simplicium pascit; quae quidem altioribus juncta unam veritatis regulam perficiunt. Propterea in sacri eloquii tractatione, non eadem intendendi forma ubique servanda est, quia altiora sacramenta excellentiori sermone et digno sanctis reverenter tractanda sunt; minora autem sacramentorum divinorum instrumenta, pro capacitate simplicium humiliori locutionis genere explananda, ut constet quod scriptum est: In fimbriis aureis circumamicta varietatibus . Sicut enim sancta electorum Ecclesia morum bonorum ac virtutum varietate pulchre adornatur, ita sacra Scriptura unde ipsa Ecclesia sancta vivendi formam sumit, in suo sermone pulchra varietate contexitur; in qua tamen varietas ipsa apta est, ut schisma non generet; et diversitas concors, ut adversitatem non pa
Abbreviated transcription (Latin):
entibus maifestum fit quantũ nł illi debe¬
ant qd̾ foris in specie sacramenti iusibiliter
ceritur. quod uel illi quod in nnitute sacra¬
menti intus minsibiliter operatur. Et hec q̃

Expanded text:
entibus manifestum fit, quantum vel illi debeant quod foris in specie sacramenti visibiliter cernitur, vel illi quod in virtute sacramenti intus invisibiliter operatur. Et haec q
Abbreviated transcription (Latin):
Preterea quatum sane fidei satis ẽ que¬
ramus agnoscere. ⁊ ea que cunositas so¬
la scrutan snad desistamus muestiga¬
re. Creaint deus animã prum homi¬
nis de nichilo. ⁊ inspiranit eamcorpo
ude tera per man̾am summpio ⁊ forma¬
t̾o. dans ei sensum ⁊ discresionẽ bom ⁊
mali ut corpus sibi sociatum per sensũ
muificaret. per rõm regeret ⁊ in ipõ ho¬
unne sensus eet̃ subiectus rõni ⁊ rõ crea¬
tori ut secandum rõnẽ corpus moueretur
per sensum. rõ antem libd̃ arbitrio moue

Expanded text:
Propterea quantum sanae fidei satis est, quaeramus agnoscere, et ea quae curiositas sola scrutari suadet, desistamus investigare. Creavit Deus animam primi hominis de nihilo, et inspiravit eam corpori de terra per materiam sumpto et formato, dans ei sensum et discretionem boni et mali; ut corpus ipsum sibi sociatum per sensum vivificaret, per rationem regeret, et in ipso homine sensus esset subjectus rationi; ratio creatori, ut secundum rationem corpus moveretur per sensum; ratio autem libero arbitrio move
Abbreviated transcription (Latin):
suerat. formatum est ab ipõ creatore sint
⁊ fcam̃ ⁊ corpori sociatam. uirũ nõ in
corpore uł extra corpus creata sit. quanto
difficilius est scrue quanto minus peri¬
tulosum ẽ ignorare. Neq no in hox in¬
gemum homuis approbandũ estimet᷑
si hus que difficilia sunt pertinaciter
nisistit. s potiuus si ea que scienda pru¬
denter discernit. Equelis enĩ stulticie ẽ

Expanded text:
fuerat formatum est ab ipso creatore simul fuerat formatum est ab ipso creatore simul et factam et corpori sociatam. Utrum vero in corpore an extra corpus creata sit, quanto difficilius est scire, tanto minus est periculosum ignorare. Neque vero in hoc ingenium hominis approbandum existimetur, si in iis quae difficilia sunt pertinaciter insistit; sed potius si ea quae scienda sunt prudenter discernit. Aequalis enim est stultitiae
Abbreviated transcription (Latin):
qma omna᷑ ipã sccundum sapiełitiam.
Sipilitudo quia una et simplex ipam̃
socndum sẽentiam. Imago quia rõ¬
ualis. similitudo quia spiritualis. Ima¬
¶enĩ percinet ad figuram. smlituto
a naturam. he antem in anima sola
fasta sunt quia corpora natura similitu¬
ditiem aminitatis capere non potuit.¬
que ab ens exellentia ⁊̃ simulitudine
n hoc ipõ longe fuit quod corporea fint.
de drigine amie quando creata fuit. ⁊¬
unde creata fint. ⁊̃ qualis crrata fint. sos
ub in p̃senti adbrematione tam multi¬
plices epimones persequi super naciã
⁊ infructuosum estimamus. ⁊̃ hoc solũ
nobis sufficere putamus. si ea tnĩ que
sentienda ⁊ asserenda sunt ꝓponimins.
In hiis ergo fides catholic̾a hoc potius
elgit. ⁊̃ u̾itati magis consentanenm
iudicauit. ut credamus animã primi
hominis qñ fcã ẽ. nõ de p̃iacenti aliqua
mat̾ia feam̃ ħ de nichilo creatam neq
stam̃ a principio qñ angeli fcĩ sunt. s
Postea cum corpus ipm̃ cui infinidendã

Expanded text:
a in ipsa secundum sapientiam; similitudo, quia una et simplex ipsa secundum essentiam. Imago quia rationalis, similitudo quia spiritualis. Imago pertinet ad figuram, similitudo ad naturam. Haec autem in anima sola facta sunt, quia corporea natura similitudinem capere non potuitquae ab ejus excellentia et similitudine in hoc ipso longe fuit quod corporea fuit. de origine animae, quando creata fuit, et unde creata fuit, et qualis creata fuit, nos vero in praesenti abbreviatione tam multiplices opiniones prosequi supervacuum et infructuosum existimamus; et hoc solum nobis sufficere putamus si ea tantum quae sentienda et asserenda sunt proponimus. In his ergo fides catholica hoc potius elegit et veritati magis consentaneum judicavit, ut credamus animam primi hominis quando facta est non de praejacenti aliqua materia factam; sed de nihilo creatam, neque factam a principio quando angeli facti sunt, sed postea cum corpus ipsum cui infundenda
Abbreviated transcription (Latin):
deus homo qui sicut in dinitate snaes
prima conceptione sua plenam ⁊ persei
conitatem accepit non tunc primiiae¬
entrã paciendi ⁊ moriendi habere tepni
do pati ⁊ mori cepit. Ecce concelimus
oredieus factus est patri. Etce conces
quod obethientia meritum ẽ. exaltatis¬

Expanded text:
Deus homo, qui sicut in divinitate sua prima conceptione, plenam et perfectam bonitatem accepit; non tunc primum obedientiam patiendi et moriendi habere coepit, quando pati et mori coepit. Ecce concedimus obediens factus est Patri. Ecce concedimus quod obedientia meritum est, exaltati
Abbreviated transcription (Latin):
habit. ex dispensatõne postea suple
in glorificatione. ita tam̃ ut quod ep
te sublimori habelat uerum bonũ ł
aliquando redderetur quia nĩquan a
samissum nec suppleretur qma ex quo datum
ẽ semper mansit perstm̃r

Expanded text:
satione, postea suppletum est in glorificatione. Ita tamen ut quod in parte sublimiori habebat verum bonum, nec aliquando redderetur, quia nunquam fuit amissum; nec suppleretur, quia ex quo datum est, semper mansit per
Abbreviated transcription (Latin):
cepeẽ deus perfcñs. Si dens humiliatues
quantum potuit in homine. homo suli¬
matus non ẽ quantum potint in deo. Si
in eo quod homo eẽ cepit passibilis ⁊ n¬
talis eẽ cepit. ⁊̃ homo in eo quod deus aͥl
pit iustus ⁊ bonus ⁊ perfins̃ eẽ cepit. Si
enun deus quando homo cepit ẽt quodł
minis erat accepit. sic ⁊ homo quando deus eẽ
cepir. quoo dei erar accepit. Qua pp̃ sicut deus
perstã sapientis ⁊ potestas ⁊̃ bonitas ẽ. ira homo
et quo deus ftũs ẽ perfecte potens ⁊ sapiens ⁊
Dnis in d̾o fcũs ẽ. Anputas cristum hominẽ
tunc plenani primum ⁊ perfeam̃ potennam di¬
initatis accepisse quando dix̃. data ẽ mͥ oĩs
testas i celo ⁊ ni terra. Unde ergo prins de¬
onibus imꝑanit. angelos ministros habuit
anenta ad m̃tũ impen sui dedinauit. An for
qr oranterrl legis quasi p̃cib obtitiuisse putas
quod prius ip̃e non potiit. Pater inquit clau
S clarificam ⁊ uu̾m cdarificabo. Aucdisti film̃

Expanded text:
esse Deus perfectus. Si Deus humiliatus est quantum potuit in homine, homo sublimatus non est quantum potuit in Deo? si Deus in eo quod homo esse coepit, passibilis et mortalis esse coepit, et homo in eo quod Deus esse coepit, justus et bonus et perfectus esse coepit. Sicut enim Deus quando homo esse coepit quod hominis erat accepit, sic et homo quando Deus esse coepit quod Dei erat accepit. Quapropter sicut Deus perfecta sapientia et potestas et bonitas est, ita homo ex quo Deus factus est, perfecte s in Deo factus est. An putas Christum hominem tunc primum plenam et perfectam potentiam divinitatis accepisse quando dicit: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra? Unde ergo prius daemonibus imperavit, angelos ministros habuit, elementa ad nutum imperii sui inclinavit? An forte quia orantem legis quasi precibus obtinuisse putas, quod prius ipse non potuit? Pater, inquit, claEt clarificavi, et iterum clarificabo . Audistis Filium
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiam ⁊ nitucem ⁊ boritatem
gloriam resurrexionis per ĩmortali
earis indueret. ex eadem innone n¬
sionẽ ⁊ dolorem sustimis. ac per he
na beatitudo eẽ non potuit ubi pens ⁊
fuit. S non attendunt quod anmu
secundum alind carni unita fint. ⁊̃ sin¬
dum alind dumintati. In eo quod are
nita fint uita caxius ipã fuit. in eo anti¬

Expanded text:
sapientiam; et virtutem et bonitatem gloriam resurrectionis per immortalitatem carnis indueret ex eadem unione divinpassiones et dolores sustinuit; ac per hoc plena beatitudo esse non potuit, ubi poena et dolor fuit. Sed non attendunt quod anima illa secundum aliud carni unita fuit, et secundum aliud divinitati. In eo quod carni unita fuit, vita ca
Abbreviated transcription (Latin):
Cuus bonũ est hoc : ẽrrantes inueni. p̃cessi
nt mam docem om̃s sequuti sunt. Michiqͥd
prodest  ego nam saeluam per me nicedere
potam̃ s non erat causa pergentli. si cõpissio
non eẽt subuemiendi. Sculti ⁊ tarci ad credẽ¬
dum. nõne oportunit pati cristum ⁊ ica iira

Expanded text:
Cujus bonum est hoc? Errantes inveni, praecessi Cujus bonum est hoc? Errantes inveni, praecessi ut viam docerem, omnes secuti sunt. Mihi quid prodest? Ego viam sciebam, per me incedere poteram; sed non erat causa pergendi, si compassio non esset subveniendi. Stulti et tardi corde ad credendum, nonne oportuit pati
Abbreviated transcription (Latin):
obeliens non fuiss. non tamen quia mobe¬
diens fuisset. qr uoluntati patris hoc nolẽs
hoc nolens non contracdixiss. qm̃ hoc ⁊ ipẽ
pater noluiss. Nam sicut obediens fuit. quia
nolenti uolens consensit. ita proculdubio obe¬
diens fuisset. si uolenti hoc idem patri ⁊ ipẽ
nolens consensiss. Itaq semper obediens fu¬
iss. etiam si passus non fuisset. neq mento
eius quicquã munueretur. etiam si ad pas¬
sionem quam non ex debito s ex dignatio¬
ne suscepit non humiliaretur. Unũ ẽ tam̃
inquiũt quod cristus per passionem obtinuit
quod utiq habere. non potuisset si passus ñ
fuiss. Patiendo quippe omĩb credentibus
fcũs est exemplum passionis sicus resurgẽ¬
do omĩbus pacientibus forma glorificatõis.
hoc eigo lucratus est paciendo quod ipm̃ ma¬
gistrum ⁊ dectorem sequinitur. omĩs qui bñ
prriitur. Magnũ quid lucratus est. Quid
sibi heo prodest: precedit ⁊ omnes sequũtur

Expanded text:
obediens non fuisset, non tamen inobeobediens non fuisset, non tamen inobediens fuisset, quia voluntati Patris hoc nolens non contradixisset, quoniam hoc et ipse Pater noluisset. Nam sicut obediens, fuit quia volenti volens consensit, ita procul dubio obediens fuisset, si nolenti hoc Patri idem et ipse nolens consensisset. Itaque semper obediens fuisset, etiam si passus non fuisset, neque merito ejus quidquam minneretur, etiam si ad passionem quam non ex debito, sed ex dignatione suscepit non humiliaretur. Unum tamen, inquiunt, est quod Christus per passionem obtinuit, quod utique habere non potuisset, si passus non fuisset. Patiendo quippe omnibus credentibus factus est exemplum passionis, sicut resurgendo omnibus patientibus forma glorificationis. Hoc ergo lucratus est patiendo, quod ipsum magistrum et doctorem sequuntur omnes qui bene patiuntur. Magnum quid lucratus est. Quid ipsi hoc prodest? Praecedit, et omnes sequuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
sando secundum dispensationẽ saluti humane
cũgruã per temporum internalla quod inse
similis erat aperuit ⁊̃ quod ip̃e ab nitio ple¬
num ⁊ perfectum habebat humane conlitõ¬
ni per quosdam perstũs renelationis se habe¬
re magis ac magis pro ut oportebat ostendit.
S dicunt. Si in crsto homine ab micio exo¬
bedientia suscipiende passionis neritum fuit.
in hoo ip̃o iam constat quia si passurus nõ
fiuss ab micio mentum obedientie paciendi
habere non potuiss. Si enĩ passio futura nõ
fuuiss ⁊ obedientia paciendi nilla fiuss. Si o¬
bedientia non fuss. meritum non fuiss obe
dientie. Sic itaq ad obediendam głam in cor¬
ruptionis. in ducere conantur necessitatem
passionis. S minus considau̾t quia eadem
bonitate qua se ad obedientiam passionis
spontalieum exibuit. quia pati uoluit iustꝰ
⁊̃ bonus ⁊ gloria dignus fuiss etiam si paci
noluiss. Si enĩ pati uoluiss ad paciendum

Expanded text:
sando secundum dispensationem saluti humanae sando secundum dispensationem saluti humanae congruum per temporum intervalla quod in se simul erat aperuit, et quod ipse ab initio plenum et perfectum habebat humanae cognitioni per quosdam profectus revelationis se habere, magis ac magis prout oportebat ostendit. Sed dicunt: Si in Christo homine ab initio ex obedientia suscipiendae passionis meritum fuit, in hoc ipso jam constat quod, si passurus non fuisset ab initio, meritum obedientiae patiendi habere non potuisset. Si enim futura passio non fuisset, obedientia patiendi nulla fuisset. Si obedientia net. Sic itaque ad obtinendam gloriam incorruptionis, inducere conantur necessitatem passionis. Sed minus considerant quia eadem bonitate qua se ad obedientiam passionis spontaneum exhibuit; quia pati voluit, justus et bonus et gloria dignus fuisset, etiam si pati noluisset; si enim pati noluisset ad patiendum
Abbreviated transcription (Latin):
perent qui nõ caperent. Ideo reuerent᷑ se sug¬
gessit. non p̃cipitant̾ ngessit. Quem in qͥd
dicunt homines eẽ filum hominis: Non p̃¬
dicauit s interroganit dici uoluit s clicere
noluit ne non uentatem docere s gloriam
quetere inderet᷑. Creditis in deum ⁊ in me
tredite. considera quomodo modestese admĩx
quia sacbat etra intelligentiam homis
cẽ. ut homo dens crederetur. ꝓpterea huma¬
ne intelligentie ad huc subiectus homo erat
neq in fide homnnis ad huc ut deus credere¬
tur ascendãt. Ideo dubitant̾i ⁊̃ amanti clixit.
sioli me tangere. Nondum enĩ ascencli adpa¬
trem menĩ. Propt̾ hoc ergo quia sciebat
in conscientia humana se subtus eẽ. ⁊ ut e¬
qualis crederetur eidem conscientie longinquũ
⁊ extraneum cẽ panlatim illam fonebat. ut
ad ueritatem assue faceret. nt ueritas illa il¬
lummaret nec nouitas illam scandalizaret.
Sic ergo custus homo inter homines conu̾¬

Expanded text:
perent qui non caperent. Ideo reverenter se sugperent qui non caperent. Ideo reverenter se suggessit, non praecipitanter ingessit. Quem, inquit, dicunt homines esse Filium hominis? Non praedicavit, sed interrogavit. Dici voluit, sed dicere noluit, ne non veritatem docere, sed gloriam quaerere videretur. Creditis in Deum et in me credite . Considera quomodo modeste se adjungit, quia sciebat extra intelligentiam hominis esse ut homo Deus crederetur. Propterea humanae intelligentiae adhuc subtus erat homo, neque in fide hominis adhuc ut Deus crederetur, ascenderat. Ideo dubitanti et amanti dixit: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum . Propter hoc ergo quia sciebat in conscientia humana se subtus esse, et ut aequalis crederetur eidem conscientiae longinquum et extraneum esse, paulatim illam fovebat, ut ad veritatem assuefaceret, ut veritas illam illuminaret, non novitas scandalizaret. Sic ergo Christus homo inter homines conver
Abbreviated transcription (Latin):
e inquit fcã est uox ista. s pp̾ uos. Si respõ¬
O pp̃ me ftã non ẽ nec postulatio pp̃ me fcãẽ.
Sicut ergo responsionem patris non accpio
ut me exanditum intelligam sic nec p̃ces patͥ
sundo ut quod nõ possum obtineam. Egoe
¶totum possum. Totum quod pater põt ego
pssum quod filius sum patris. Omiua eñ
que pater facit hoc ⁊̃ filius similiter facit.
Ex quo enim ut filius dei patus ẽẽ homo
accepit. totũ quod deus pater põt posse accep̃.
⁊ plene ac perfcẽ habuit qr plene ac perfc̃e fu¬
it. aut ideo ab nucio hoc non fiit quia ab in¬
icio hoc non dix̃. Hec inquit ab nucio non clix¬
i nobis. Ergo ab micio cristus homo ex quo ho¬
mo cepit eẽ deus non fuit. qr ab iicio ex qͤ
homo eẽ cepit. hoc non clixit. Diu fuit xp̃o
homo inter hommes prins quam se deuindi¬
tẽt uet probaret. ⁊̃ quando hoc dicere cepit.
cum magna modestia ac reuerentia hoc cdix̃.
ne scandilizarentur qui mirarentur ne susci¬

Expanded text:
 vox ista, sed propter vos . Si responsio propter me facta non est, nec postulatio propter me facta est. Sicut ergo responsionem Patris non accipio, ut me exauditum intelligam, sic nec preces Patri fundo, ut quod non possum obtineam. Ego enim totum possum. Totum quod Pater potest ego possum qui Filius sum Patris. Omnia enim quae Pater facit, haec et Filius facit similiter . Ex quo enim ut Filius Dei Patris, essem homo accepi, totum quod Deus Pater potest posse accepi.  plene ac perfecte habuit, quia plene ac perfecte fuit. Aut ideo ab initio hoc non fuit, quia ab initio hoc non dixit? Haec, inquit, ab initio non dixi vobis . Ergo ab initio Christus homo ex quo homo esse coepit Deus non fuit; quia ab initio ex quo homo esse coepit, hoc non dixit? Diu fuit Christus homo inter homines, priusquam Deum se diceret vel probaret, et quando hoc dicere coepit, cum magna modestia ac reverentia hoc dixit: ne scandalizarentur, qui mirarentur, nec susci
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ aliquod ad cõmodum uł ntilitatem
uł gloriam suam eñ obtimisse contendat
quod rste habere non potuisset si passus
non fuiss. tristum plane in necessitatem
passionis dedurit ⁊ pariter redemptionis
gloriam que in morte ip̃ius exibita est in¬
ĩnumere uł potius enacuare cum iuntit᷑
qui cansam passionis enis non nram̃ s
snam necessitatem finsse ꝓbare conatur.
Eego cristus non meruit quasi sibi indebi¬
tũm aliquid acquirens ⁊ tamen meruit
opus uirturis dignũ remim̾atione per¬
ficitiens. neq enim ido̾ quia ipẽ dignꝰ
fuit opus nuentis postea exibitum re¬
miniabile non fint. neq rarsum quia
nec̾ tũ sic meruit. quasi dignus none
s. etiam si eperatus non fuiss. Pe¬
milias laborat in innea sua. ⁊ poteo
ad refetionem uenit postulat cibun so
se menusse dicit quod accepturus s̃ Sa
natius meretur quia ei non deberens
operaretut. dñs antem enam si non
nem suñ manducat quia sinis ẽ. ⁊n

Expanded text:
num aliquod ad commodum vel utilitatem num aliquod ad commodum vel utilitatem vel gloriam suam eum obtinuisse contendat, quod juste habere non potuisset, si passus non fuisset, Christum plane in necessitatem passionis ducit, et pariter redemptionis gratiam quae in morte ipsius exhibita est imminuere, vel potius evacuare convincitur; qui causam passionis ejus non nostram, sed ipsius necessitatem fuisse probare conatur. Ergo Christus non meruit quasi sibi indebitum aliquid acquirens; et tamen meruit opus virtutis dignum remuneratione perficiens. Neque enim ideo quia prius ipse dignus fuit, opus virtutis postea exhibitum remunerabile non fuit; neque rursum quia nec tamen sic meruit quasi dignus non fuisset, etiam si operatus non fuisset. Paterfamilias laborat in vinea sua, et post cum ad refectionem venit postulat cibum, bene se meruisse dicit quod accepturus est. Sercenarius meretur quia ei non deberetur, si non operaretur. Dominus autem etiam si non nem suum manducat, quia s
Abbreviated transcription (Latin):
quit p̃titi custum ⁊ ita intrare ingloriam¬
snam suam. Quid ẽ ra: per passionem
post passionẽ głificationem. Qiud: Ergo
cristus non potuit intrare ad gloriam snã
nisi tñsnet per penam. Quid est enim opor¬
tuit insi quod alit̾ non potuit Quomodog̃
suã si oportuit ⁊ quomodo oportuit si suam:
Si gloeia sua fuit. quomodo ut ad illam in¬
traret pati oportiit: S suam ꝓpt̾ se oportu
pp̃ nos. poterat quidem tustus si noluis¬
s. alia ma nitrare ad gloeiam suam ⁊̃ quo¬
modo nalet illam accepisse. qnemaclinodũ
si uellet mĩquam caruusser. s semper babu¬
ils. S uoluit pp̃ nos per penam ire ad glo
niam. ut moriens timorem tollerer passio¬
nis. resurgens spem reddẽt glorifications.
hat ma ire uolut qr nos hac ma iredebm¬
mus qma alia non potumins. Nos nolii¬
mus neo possumus. Ipẽ potuit. s noluit.
quia si aliter miss. perueniss nonsubne¬
niss. Qui ergo custam in passione aliqͥd
meruisse asserit. ita ut cadem passione bo¬

Expanded text:
quit, pati Christum, et ita intrare in gloriam suam. Quid est ita? Per passionem. Post passionem, glorificationem. Quid? Ergo Christus non potuit intrare in gloriam, nisi transiret per poenam? Quid est enim oportuit, nisi quia aliter non potuit? Quomodo ergo suam, si oportuit; et quomodo oportuit, si suam? Si gloria ejus fuit quomodo ut ad illam intraret, pati oportuit? Sed suam propter se, oportuit propter nos. Poterat quidem Christus si voluisset alia via intrare in gloriam suam; et quomodo vellet illam accepisse, quemadmodum si vellet nunquam caruisset, sed semper habuisset. Sed voluit propter nos per poenam irepassionis; resurgens redderet spem glorificationis. Hac via irc voluit, quia nos hac via ire debuimus, qui alia non potuimus. Nos volumus, sed non possumus. Ipse potuit, sed noluit; quia si aliter ivisset, pervenisset, sed non subvenisset. Qui ergo Christum in passione aliquid meruisse asserit, ita ut eadem passione bo
Abbreviated transcription (Latin):
nesciit. Non potiit in eo quod eqnalios
it eẽ inferior ꝓpterea cdidicit quod nes
quia id quod in exellentia deitatis ecpo
non fuit per inferiorem maturã in ub
assumpsit. factus est obecliens. Ex gi
factus est homo. fãctus est oberlieur s
quo homo eẽ cepit. subiectus eẽ ceps.

Expanded text:
nescivit; non potuit in eo quod aequalis erat esse inferior. Propterea didicit quod nescivit, quia id quod in excellentiam Deitatis expertus non fuit, per inferiorem naturam in usum assumpsit. Factus est obediens. Ex quo factus est homo, factus est obediens. Ex quo homo esse coepit, subjectus esse c
Abbreviated transcription (Latin):
ubi ẽ pro te: Audice ergo. Cristus dicit qr
pro nobis mortinis ẽ. ⁊ nos dicimius. quia
ꝓ semenpõ mortinis ẽ. Beneficium negamꝰ.
quia gratias referre uolumus. Si pro se moꝵ¬
tuus est quid ei debemus: Ipẽ sibi cum gra
letur. pro se sustinuit sibi recepit. an forte
sibi ⁊ uobis. Quare ergo tacuit sibi ⁊ dixit
uobis: An forte erubuit de necessitate. ⁊
gloriabatur de pietace: Eigo ip̃e erubuit ma-¬
nisestare. eu non erubesds in ppare. S dicũt

Expanded text:
udite ergo: Christus dicit quod pro nobis mortuus est; et nos si dicimus quod pro semetipso mortuus est, beneficium negamus, quia gratias referre nolumus. Si pro se mortuus est, quid ei debemus? Ipse igitur sibi congratuletur. Pro se sustinuit, sibi recepit. An forte et sibi et nobis? Quare ergo tacuit sibi, et dixit vobis? An forte erubuit de necessitate, et gloriabatur de pietate? Ergo ipse erubuit manifestare; tu non erubescis improperare. Sed dicunt:
Abbreviated transcription (Latin):
de qua questione in alio opusculo de qd̃ anima
hoc solum cõmemore sufficit quod eadem a¬
sma sicut plenani ⁊ perfeam̃ dei sapientiã
smitam habuit. ita plena a perfcẽ ex ipã
⁊ per ipam̃ sapientiam sapieus fuit nec tam̃
pĩ sapientie natiura equalis fuit quia longe
Aliud est sapientiam sapere. atq aliund sapien
tiam eẽ. Ex quo enim humanitati diuinitas
incta ẽ ex ipã diumitate humanitas acce¬
pit per gratiam cotum quod diunuitas ha¬
buis per naturam. ita ut secundum illam
meffabilem unonẽ. ⁊ dei cet̃ in humani¬
tate sua totum quod humanitatis erat. ⁊
homiiis eẽt mumutate sua totum tocum¬
quod diumuratis. Sic ergo humanitatem
uerbi in anima rõnali a prima conceptio¬
ne sua ex illa in effabili inone duuitatis
plenami ⁊ perfcam̃ sapientiam ⁊ potentiam

Expanded text:
de qua quaestione in alio opusculo, quod De animde qua quaestione in alio opusculo, quod De animhoc solum commemorare sufficit, quia eadem anima sicut plenam et perfectam Dei sapientiam unitam habuit, ita plene et perfecte ex ipsa et per ipsam sapientiam sapiens fuit, nec tamen ipsi sapientiae natura aequalis fuit: quia longe atiam esse. Ex quo enim humanitati divinitas conjuncta est; ex ipsa divinitate humanitas accepit per gratiam, totum quod divinitas habuit per naturam, ita ut secundum illam ineffabilem unionem; et Dei esset in humanitate sua totum quod humanitatis erat, et hominis esset in divinitate sua totum quod divinitatis verbi in anima rationali a prima conceptione sua ex ineffabili unione divinitatis plenam, et perfectam sapientiam, et potentiam,
Abbreviated transcription (Latin):
a uerbo rõnalem animã assuptm
fuisse s solam carnem uerbo mitan
ipam̃ diuinitatem uerbi cartiem loco
me inificasse eandemq diuinitacs
ipã carne quando in cruce mortua ẽ tel¬
sisse. rursum q ad ipam̃ quando reseli¬
tata ẽ nuuficandam ⁊̃ resuscitandam il¬
se. S catholica fides habet totum q
nis erat pter culpami deum assupsisl
nec aliter uerus homo esse potuiss. insi rotũ
qnod ad nentatem humane nature pertine¬
tat assumpsiss. accepit ergo cum carue et
m carne ipani animara rõnalem que eti
secundum libetam uolutatẽ peccatum.
cespueret ⁊̃ sectaretur iusticiam. Cum igit᷑
uo ex societate diuinitatis collatum ẽ. ut
sitate uł infirmitate declinare potuiss. aug̃¬
tiatus est. non carnus cupitine s sole dei-
quime. Libera ni illo uoluntas erat. ac tã¬
omagis erat quantomiagis pocõ seruire nõ po¬
terat. Multa antem queruitur de illa am
ua rõnali equibus mnum ẽ utrũ iudelicet
qualem cum dunitate scientiam habnerit

Expanded text:
onalem animam assumptam non fuisse, sed solam carnem Verbo unitam, et ipsam divinitatem Verbi, carne loco animae vivificasse, eamdemque divinitatem ab ipsa carne, quando in cruce mortua est recessisse, rursumque ad ipsam, quando resuscitata est, vivificandam et resuscitandam redisse. Sed catholica fides habet totum, quod hominis erat propter culpam, Deum assumpsisse: quia nec aliter verus homo esse potuisset, nisi totum quod ad diversitatem humanae naturae pertinebat assumpsisset. Accepit ergo cum carne et in carne ipsam animam rationalem, quae et secundum lrespueret et sectaretur justitiam. Cui et hoc ex societate divinitatis collatum est, ut sitate vel infirmitate declinare potuisset. natus est, non carnis cupidine, sed solo Dei munere. Libera in illo voluntas erat, ac tanto magis erat, quanto magis servire peccato non poterat. Multa autem queruntur de illa anima rationali, e quibus unum est utrum videlicet aequalem cum divinitate scientiam habuerit;
Abbreviated transcription (Latin):
aut iusticie eum non fusse. Si autem dicmꝰ
quia meruis statim inferunt aliquid eum
prius non debitum sibi operando obtimuisse.
quod est dicere quia custus ant bona opera ñ
fecit. aut aliquid quod sibi prius non debelat᷑
opetando ꝓmeruit. S indete quã stulta sit illa
assertio. Quid enim. Ergo deus bonũ opus
fatere non põt. qr nichil nondebitum sibi ꝓ¬
meren pot̾. aut ideo operando non meretur.
quia sibi debetur etiam si non operetur. quã¬
do nobis beneficia inpendit deus ⁊ dona uini¬
ficentie largitur. nonne hec ipã faciendo a no¬
bis pro beuẽficis suis amari ⁊ lauda mere¬
tur. Aut quia meretur ideo prins diguns
nõ fuit. ant minus fuit ⁊ opere temperali
creuit meritum unde melior se ipõ factus
ast deus. Numqͥd nõ melius ẽ ⁊ multo me¬
lius ut dicanus quod etema bonitate que
i ip̃o nũquam crenit quia pleua in ipõ
⁊ perfecta semper fuit plene semper ⁊ per¬

Expanded text:
aut justitiae eum non fecisse. Si autem dicimus aut justitiae eum non fecisse. Si autem dicimus quod meruit, statim inferunt aliquid eum prius non debitum sibi operando obtinuisse, quod est dicere quod Christus aut bona opera non fecit; aut aliquid quod sibi prius non debebatur operando promeruit. Sed videte quam stulta sit ista assertio. Quid enim? Ergo Deus bonum opus facere non potest, quia nihil non debitum sibi promereri potest? Aut ideo operando non mereretur, quia ipsi debetur etiam si non operetur? Quando nobis beneficia impendit Deus, et dona munificentiae largitur; nonne haec ipsa faciendo a nobis pro beneficiis suis amari et laudari meretur? Aut quia meretur, ideo prius dignus non fuit aut minus fuit et opere temporali crevit meritum Dei, et melior seipso factus est Deus? Nunquid non melius est et multo melius, ut dicamus quod aeterna bonitate quae in ipso nunquam crevit quia plena in ipso et perfecta semper fuit plene semper et per
Abbreviated transcription (Latin):
n. ece manifeste dicit apłus quia propte¬
rea per sesurrectionis glam custus meruit
exaltari quia prins per oteclientiam passionis
usq ad mortem non iespuit huiulian. Sig̃
pp̃ hoc exaltatus quia humiliatus. ego exãl¬
tatronis cansa humiliatio smi. Eigo in huii¬
liatione mecuit. qui in exaltatione humili¬
ationis p̾mmũ recepit. Si auteui merendo ad
gloriam peruenit quomodo ad illam perue¬
iure potuiss si non meruiss. Sic ergo isti ar¬
ꝗ ruentando de ppositione erroris ad conelu¬
liouem mendatii peruenunt. fallit quippe
eos quod meriti nomeu non discermmt ⁊
ꝓpterea quia dicere non audent. cristrm ni¬
chil mierusse. ne forte opera ab eo facta apud
demit uullus iuitutis ant p̾cu fuisse dicete ni¬
deauntur dum eaclan tunent p̾cipitant se asse¬
reutes quod custus paciendo gloriam meruit
ita ut si passus nõ fuiss illam nec habere po¬
tiuss nec debuiss. Si enĩ dicanus qui nehil
meruit consequeus eẽ putant oꝑi nutuns

Expanded text:
. Ecce manifeste dicit Apostolus, quia propterea per resurrectionis gloriam Christus meruit exaltari; quia prius per obedientiam passionis usque ad mortem non respuit humiliari. Si ergo propter hoc exaltatus quia humiliatus; ergo exaltationis causa, humiliatio fuit. Ergo in humiliatione meruit qui in exaltatione humiliationis praemium recepit. Si autem merendo ad gloriam pervenit, quomodo ad illam pervenire potuisset, si non meruisset? Sic ergo isti argumentando de propositione erroris ad conclusionem mendacii perveniunt. Fallit quippe eos quod meriti nomen non discernunt. Et propterea quia dicere non audent Christum nihil meruisse, ne forte ab eo facta apud Deum nullius virtutis aut pretii fuisse dicere videantur, dum cadere timent, praecipitant se asserentes quod Christus patiendo gloriam meruit, ita ut si passus non fuisset, illam nec habere potuisset nec debuisset. Si enim dicimus quod nihil meruit, consequens esse putant opera virtutis,
Abbreviated transcription (Latin):
ipĩ in eius cognitione profecerunt. Apud dm̃
aũt profecit in eo quod dumi sapientia. ⁊
grana dei plemum ostenderet eos a landẽ
dei patris a quo hec esfetestabatur. magis sẽꝑ
ac magis pronocauit. De merito autem xͥ
siderate dicere solent. quiascil ⁊ cristus homo
aliter ad gloriam immortalitatis pernemre
non potinsset. nisi prins per passionẽ merẽ¬
do mortem sustimisset. Non enim attenelũt
isti quia quod deus homo mortalis fint. nõ
necessitatis erat s uolinitatis. Nam si primus
homo sine morte ad ĩmortalitatem. perueni¬
re pocuiss. si se ab mobedientie culpa custoclire
noluisse. quancomagis tristus homo qui
non solum sine peccato homo iustus s supͣ
hominẽ deus hominẽ fuit. carm sue quam
ad consortium deitatis inconceptione subli¬
manerat głam in corruptionis dare poruiss
etiam si illam ad colerantiam pafsionis ⁊
mortis humiliare uoluiss. Si xp̃c̃ ad głam¬

Expanded text:
ipsi in ejus cognitionem profecerunt. Apud Deum ipsi in ejus cognitionem profecerunt. Apud Deum autem profecit in eo, quod dum se sapientia et gratia Dei plenum ostendisset, eos ad laudem Dei Patris, a quo hoc esse teac magis provocavit. De merito etiam Chrs considerate dicere solent, quod scilicet Christus homo aliter ad gloriam immortalitatis pervenire non potuisset, nisi prius per passionem merendo mortem sustinuisset. Non enim attendunt hi quia quod Deus homo mortalis fuit, non necessitatis erat; sed voluntatis. Nam si primus homo sine morte ad immortalitatem pervenire potuisset; si se ab inobedientiae culpa custodire voluisset, quanto magis Christus homo qui non solum sine peccato homo justus, sed supra hominem Deus fuit, carni suae quam ad consortium Deitatis in conceptione sublimaverat, gloriam incorruptionis dare potuisset, etiam si illam ad tolerantiam passionis et mortis humiliare noluisset? Si enim Ch
Abbreviated transcription (Latin):
rabiliter. sic in ipã que ex innone dininta¬
tis inseparabiliter. sic in ipã que ex innone¬
dminitatis erat plenitudinẽ uirtutis in cõ¬
nutabiliter permansisse confitenuir. Neq
em̃ idcuro deus homo inter homines conner¬
sari uoluit. ut quasi per interualla tempoꝵ
sapientia aut mitute proficiens meritum
sib compararet ⁊ seipõ melior fieret sicut
ea sapienna ⁊ bomtate qua ip̃e in diinita¬
te sua plenam ⁊ perfectam semper habuit
⁊ in humanitate sua plenam ⁊ perfcam̃ se¬
mel ⁊̃ simul accepit dispensationem salutis
humane. secundum in effabilem ordinati¬
onem suam compleret. Qua pp̃ id ꝯnod di¬
cit enuangelista quia proficiebat deus etate nlx̃¬
⁊ sapientia ⁊ gratia non ita accipitur quasi
semetipõ melior factus sit. s quia homini
b quam ipẽ habebat s lacebat sapientiam ⁊
gratiam pro ut racio temporum postulabat
magis semper ac magis aperuit. Ita apud
homines ip̃e proficiebat. quando homines

Expanded text:
ut in unione divinitatis inseparabiliter, sic in ipsa quae ex unione erat plenitudine virtutis incommutabiliter permansisse confitemur. » Neque enim idcirco Deus homo inter homines conversari voluit, ut quasi per intervalla temporum sapientia aut virtute proficiens, meritum sibi separaret, et seipso melior fieret; sed ut ea sapientia et bonitate, quam ipse in divinitate sua plenam et perfectam semper habuit, et in humanitate sua plenam et perfectam semel et simul accepit, dispensatione salutis humanae secundum ineffabilem ordinationem suam compleret. Quapropter id quod dicit evangelista, quia proficiebat Jesus aetate, sapientia et gratia, non ita accipitur, quasi semetipbus, quam ipse habebat sed latebat, gratiam et sapientiam, prout ratio temporum postulabat, magis semper ac magis aperuit. Ita apud homines ipse proficiebat, quando homines
Abbreviated transcription (Latin):
mortis interpositione transferetms
diguniũ uidet. quod aaut in ho
uita mortali aliis per mortem deredentib
¶n per natinitatem mauri succedunit.
a quaꝵ tunc precedentibus post termi¬
Nũ huius iite temporalis ad uitam ẽt¬
pam tranlatis hi qui ex eis nati fuiss
cedentib succedent. ⁊ ip̃i queq tempo¬
ia sua impleturi et obedientiam serua¬
curi donec tandem iinerus ad intam
ꝑdestinatorum impleretur ⁊ tempus
hinic infeniori inte in genere humano¬

Expanded text:
tis interpositione transferretur, dignum videtur, quod sicut in hac vita mortali aliis per mortem decedentibus alii per nativitatem victuri succedunt, ita quoque tunc praecedentibus post terminum hujus vitae temporalis ad vitam aeternam translatis, hi qui ex eis nati fuissent, decedentibus succederent; et ipsi quoque tempora sua impleturi et obedientiam servaturi donec tandem numerus ad vitam praedestinatorum impleretur, et tempus huic inferiori
Abbreviated transcription (Latin):
quem admotĩ ix primis prolt
est. sine einsdem sine alreuus cn t
mandati obsetuanuia probaneli stas
Et pot fortaisis non absurde ccecli q
nem manditum ꝙ primo pareni di¬
debuerãt. ut singuli pxpria dri

Expanded text:
quemadmodum ipse primus probatus est sive ejusdem sive alterius cujuslibet mandati observantia probandi fuissent. Et potest fortassis non absurde credi quod idem mandatum quod primo parenti dadebuerunt, ut singul
Abbreviated transcription (Latin):
dam ad huc perftẽ obelientie nisticiam
tabeat Non autem potus nanit uam¬
ra nascentibus dne quoo in generantib
nonamin ad huc possidetar quemadiuodũ
t bi qm pme in pad generantus nona¬
luio nasceudo trabunt᷑ quam mamin.a¬

Expanded text:
dum adhuc perfectae obedientiae justitiam haberent. Non autem potuit natura nascentibus dare quod in generantibus nondum adhuc possidebat, quemadmodum et ii qui nunc in peccato generantur, non aliud nascendo trahunt
Abbreviated transcription (Latin):
ost ista que iam dcã sũt nos gemuss¬
etiam illud querendum indecur
qualiter homo filios procreare potniss si ñ
peccass qualesq futuri eeñt. qui ex eonas¬
citum eeñt. In einsmocli ergo sient iam se¬
pe cdiximꝰ diligenter considerare oportet.
ut ab hiis que dubia non sunt. ea que ꝓ¬
babiliter tm̃ dicuntur. discernamus. Q̾
enim nec anctoritas probat. nec rõ argu¬
it manifesta. inter ilubia relinquuntur.
tñ etiam ista non in utiliter aliquando
i questionẽ adinittutur. ut uel inue¬
matur quod ueruinẽ. uł salcem quod
masculum ⁊ fenmã añ peccatum
a deo institutum eisq ut crescent ⁊ m ł¬
aplicarentur dono bencaictionis conces¬
nem carue m peolis generatione siue¬

Expanded text:
ost ista quae jam dicta sunt etiam illud quaerendum videtur, qualiter homo filios procreare potuisset si non peccasset, qualesque futuri essent qui ex eo nascituri essent. In hujusmodi ergo, sicut jam saepe diximus, diligenter considerare oportet, ut ab iis quae dubia non sunt, ea quae probabiliter tantum dicuntur discernamus. Quae enim nec auctoritas probat, nec ratio arguit manifesta, inter dubia relinquuntur; tamen ista non inutiliter aliquando in quaestionem admittuntur, ut vel inveniatur quod verum est, vel saltem quod masculum et feminam ante peccatum a Deo institutum, eisque ut crescerent et multiplicarentur dono benedictionis concesnem carnis in generatione
Abbreviated transcription (Latin):
capax non ẽ. Creatorem autem spm̃
nec hoc aliquid eẽ quod diffinicus non
ẽ. nec hic alicubi eẽ quod circum scrip¬
quod hic alicubi est ⁊ omni quod nõ
aliquando est. quĩ in omibus sine
termino ⁊ diffutõne. ⁊ hoc quidem ho¬
rum considerationem sublimẽ. nequa¬
quam falsitatis argiuinus. u̾ba tñ su¬
pia capacitatem ⁊ possibilitatem iinoꝵ
⁊ simpliciũ intelligentie fortia nuus

Expanded text:
capax non est. Creato rem vero spiritum: nec hoc aliquid esse quod definitus non est, nec hic alicubi esse quod circumscripquod hic alicubi est, et omni quod nunc aliquando est; quoniam in omtermino et definitione. Et nos quidem horum considerationem sublimem nequaquam falsitatis arguimus; verba tamen supra capacitatem et possibilitatem minorum, et simplicium intelligentiae forti
Abbreviated transcription (Latin):
neum cadit ⁊ uariat cogustõnes. ĩ
succedenter intelligit. Et est quasls
me mutatio. ista meo mutacio screi¬
tie et affcũs et sequitur istam tea¬
lis mutatio. ⁊ subiacet temperisi pps
a que nanantur in eo. Nlam ambis¬
nu hos ullum de spuitu arrato. qui¬
mam tempore uariatur. secundims
que eadem non permanent in io
de muratõne uero loci magna. mui
conquirentes ambintas gẽnerati.
qm̃ sunt qm dicunt millum spuitũ
mutari. loco posse qm̃ locus proprie
corporis sedes sit. ⁊ capacitas corporis
que determmatur secundum corpus
aliqu̾ quod in illa est. aliquando in
quo est ipã. ⁊ non ẽ corpus locus. qi¬

Expanded text:
n eum cadit; et variat cogitationes et n eum cadit; et variat cogitationes et succedenter intelligit; et est quasi formae mutatio ista in eo mutatio scientiae et affectus. Et sequitur istam temporalis mutatio; et subjacet tempori propter ista quae variantur in eo. Nec ambiguum hoc ulli est de spiritu creato, quoniam tempore variatur secundum haec quae eadem non permanet in ipso. De mutatione vero loci magna inter conquirentes ambiguitas generatur; quoniam sunt qui dicunt nullum spiritum mutari loco posse; quoniam locus proprie corporis sedes sit et capacitas corporis quae determinatur secundum corpus; aliquando quod in illa est, aliquando in quo est ipsa. Et non est corpus locus; q
Abbreviated transcription (Latin):
pus noatur. Ietum considera noiten
ẽ quomam eshus cuibus mutationib
due extrinsecus funt. qm̃ non mutat
cẽra. s orra rem aliquid had ẽ mutato
laai et temporis: Iterim pͥma mitatio
secũdam et tertiam infert. qm̃ cans
illarum est. Secunda autẽ tercian
lum. Sla antem mutatio forme i¬
trniseca uocatur. qm̃ non cura rem
s m ipã re mucat aliquid. ⁊ ipã tñ
corpoen quibus subiacent que cor¬
por anter mutantur omina. transi
ad spintualem creacuram mutabi¬
tatan illius considerantes. si quali¬
nũ mutatõnũ illi cõnemat. ⁊ si qua
alia mutatio que extra corporum
turã sit. in illam cadat. Et indeuirs
qr spuritus omĩn neg angniento p¬
tium crescere põt. qui corpus none
ne decrescere diminitione. qm̃ simp
natura est. et tũ affrũ ⁊̃ coguntione
mutatur ipiritus. et trausit de hoc in
ulud. et uariatur et iassitudiems¬
apir gandii doloris et pleuitudune
noluñtatis ⁊ crescit scientia et oblii¬

Expanded text:
onsiderandum est quoniam ex his tribus mutationibus duae extrinsecus fiunt; quoniam non mutant esse rei, sed circa rem aliquid: hoc est mutatio loci et temporis. Iterum prima mutatio secundam et tertiam infert, quoniam causa illarum est. Secunda autem tertiam,lum est. Sola autem mutatio formae intrinseca vocatur; quoniam non circa rem, sed in ipsa re mutat aliquid; et ipsa tamen ncorporum quibus subjacent quae corporaliter mutantur omnia transimus ad spiritualem creaturam, mutabilitatem ipsius considerantes; si quarum mutationum illi conveniat, et si qua alia mutatio quae extra corporum naturam sit, in illam cadat. Et videmus quod spiritus omnino nec augmento partium crescere potest quoniam corpus non est, nec decrescere diminutione, quoniam simplex natura est; et tamen affectu et cognitione mutatur spiritus. Et transit de hoc in illud; et variatur et vicissitudinem suscipit gaudii, doloris et poenitudinis et voluntatis; et crescit scientia et oblivio i
Abbreviated transcription (Latin):
aionẽ. aut alta̾tõnẽ. Et que alteratione
quidem suscpiunt. aut dinto nõ
illis accedere ꝯmariuis iudet quos nou
erat. ant quod erat recedere probatur.
s quos erat tantum declaratur. ⁊ alit
hretur. et fit sine loco hec qnĩ parteo lo¬
tum transmuitant meodem consistente
toto. Et nonfit tamen secimdũ locam
neo eĩ dicitur secund locumiii. nec tamen¬
abia itoto p̃ partes que locum muta¬
nerunt. Et ideohec mutatio secaoũ
formam dicitur. qm̃ hoc in toto maui¬
caste mdetur. ⁊ nondicitur  locuaꝰ aũ¬

Expanded text:
. Et quae alterationem quidem suscipiunt non illis accedere quidquam videtur quod non erat, aut quod erat recedere probatur; sed quod erat tantum alteratur, et aliter habetur. Et non fit sine loco hoc quoniam partes locum transmutant in eodem consistente toto; et non fit tamen nisi secundum locum; nec tamen dicitur secundum locum proptalia in toto propter partes quae locum mutaverunt. Et ideo haec mutatio secundum formam dicitur; quoniam haec in toto manifeste videtur. Et non dicitur secundu
Abbreviated transcription (Latin):
ant errare bonum estimaus quod ma¬
lim ẽ. ut dingat illud quod non opoetet
⁊ posteai quali peritens. ⁊ mutans cor et
astcm̃ panans. cam cepent agnoscere er¬
irem suum. ama hec digna deo nonsut
nec probat iõ ut ita sentiamus de ilo. q̃
lapiens est. edbonus et perftus. ⁊̃ non
ꝯmuentur aemitabilitas in eo ulla. cum
omrma genera mutabilitatis fuerint
in consiceratione. adducta sme quem
corporibno muerimitur. sie que spiu
naturam contuigunt. Quibus mceno

Expanded text:
aut errare bonum existimans quod maaut errare bonum existimans quod malum est, ut diligat illud quod non oportet; et postea, quasi poenitens et mutans cor et affectum varians cum coeperit agnoscere errorem suum. Quia haec digna Deo non sunt, nec probat ratio ut ita sentiamus de illo qui sapiens est et bonus et perfectus; et non invenitur mutabilitas in eo ulla, cum omnia genera mutabilitatis fuerint in consideratione adducta; sive quae in corporibus inveniuntur, sive quae spirituum naturam contingunt. CAP. XV.
Abbreviated transcription (Latin):
non enum angeri potest qui in m̃sus est.
nec minni qui unus ẽ. nec loco mutariqͥ
ubiq est. nec tep̃r qui eternus ẽ. neo cog¬
intione qui sapientissimus ẽ. neo affcũ
probat rõnem haus. et commen¬
dat quoniam ita ẽ. Et demonstrat sum¬
ma pulcritudo operis pefcam̃ ẽẽ sapien¬
tiam conditoris. ⁊ opponit se perseran¬
tia decoris ip̃ins. et qua non minuit᷑
qd̾ institutum est primũ bonũ et dicit
qͥm̃ edernia ẽ sapĩa eius et minui õm̃o
nõ pot᷑. nec decrestit aliquando plentu¬
do sensus illius a comsuatione. Et exit
ratio cum atrestatione alia. et idet qm̃
uoluntas dei eterna est. ⁊̃ ita sentire bo¬
mim est. et quomiam hoc probat opus
eis quod non mutatur ⁊ ordo muner¬
fitatis idem persenerans. Et adicit ipã
rõnem qm̃ nichil nonũ deo est. ut illud
tunc uł minc amare incipiat quod p̃¬
us non nouerit. aut oblimsci sicut ho¬
mo dilcõius antique ut memoriã nõ
nemat. quod prius cognitum fuerat.

Expanded text:
Non enim augeri potest qui immensus est; nec minui qui unus est. Nec loco mutari qui ubique est; nec tempore qui aeternus est. Nec cognitione qui sapientissimus est; nec affectu qprobat ipsa rationem hanc, et commendat quoniam ita est. Et demonstrat summa pulchritudo operis perfectam esse sapientiam conditoris. Et apponit se perseverantia decoris ipsius. Et quod non minuitur quod institutum est primum bonum. Et dicit quod aeterna est sapientia ejus et minui omnino non potest; nec decrescit aliquando plenitudo sensus illius a consummatione. Et exit ratione cum attestatione alia; et videt quoniam voluntas Dei aeterna est; et ita sentire bonum est. Et quoniam hoc probat opus ejus quod non mutatur; et ordo universitatis idem perseverans. Et adjicit ipsa rationem, quoniam nihil novum Deo est ut illud tunc vel nunc amare incipiat quod prius non noverit; aut oblivisci sicut homo dilectionis antiquae, ut in memoriam non veniat quod prius cognitum fuerat;
Abbreviated transcription (Latin):
re ato tũ uocatur locus. nisideter¬
erinatus. peb corpus. nel quos min
est setmndnmn finem dimeasionio s
desmit corpus. et ultra non ẽ sine scõm
corpus quod locum continet secundũ ip¬
sius corporis circumscriptionẽ. qm̃ ul¬
ipã corpus non ẽ. Ita nichil posse eẽ ĩ
loc nsi quod dimersionem habet cor¬
poralem ⁊̃ crrcumsccptionem. quoni¬
am locus secundum dim̃isionẽ corpoeis
constat. et arcunscriptõnẽ ⁊ non posse
ullo modo hoc spm̃ comuenire qui cor¬
poralis quantitatis expers est. Propte¬
rea corpus solum in loco suꝯ ẽẽ. ⁊ loco
mutari ⁊ tempore. Spm̃ autem creatũ
i laco non ẽẽ. quonam corpus non
creatorem nec in loco ẽẽ nec loco muta¬
ri. qm̃ corpus non ẽ nec tempore mu¬
tari quonam inuabilis omnino est.
propterea soli corpori recte assignari.
⁊ hoc aliquid ẽẽ quoniam diffinitam
ẽ ⁊ hic alicubi eẽ qũ arcũscriptũ est.

Expanded text:
ipse. Nec tamen vocatur locus nisi determinatus per corpus; vel quod in ipso est secundum finem dimensionis ubi desinit corpus et ultra non est; sive secundum corpus quod locum continet, sive secundum ipsius corporis circumscriptionem; quipsam corpus non est. Ita nihil posse esse in loco nisi quod dimensionem habet corporalem et circumscriptionem; quoniam locus secundum dimensionem corporis constat et circumscriptionem; et non posse ullo modo hoc spiritui convenire qui corporalis quantitatis expers est. Propterea corpori soli in loco esse et loco mutari et tempore. Spiritui autem creato in loco non esse; quoniam corpus non m autem creatorem nec in loco esse nec loco mutari, quoniam corpus non est, nec tempore mutari, quoniam invariabilis omnino est. Propterea soli corpori recte assignari; et hoc aliquid esse quoniam definitum est, et hic alicubi esse quoniam circumscriptum est;
Abbreviated transcription (Latin):
n corporalis detrusam confitemurꝰ ex ipã ne¬
cessitate a reatu absolutam ẽẽ ostenclimus.
Quod emĩ omino necessitatis est. impu¬
tabile non est. Quod autem uoluntacis
ẽ. nõ originale s ꝓprium ẽ. Constat igitꝰ
fusa nec nolutate corrũpitur. ne pecm̃
sit actuale. nec nccessitate corrumpitur. ne
inaum sit imputabile. Non itaq malũ ĩ¬
li est. ant mala uoluntas. quia nec adum
uelle accepit. ant opus malum qr nonclũ
bene uł male agere potint s malum illi ẽ
quia tał est. que insi per grauam admuet᷑
neq regnitionem u̾tatis percipere. neq¬

Expanded text:
tii corporalis detrusam confitemur, ex ipsa netii corporalis detrusam confitemur, ex ipsa necessitate a reatu absolutam esse ostendimus. Quod enim omnino necessitatis est, imputabile non est; quod autem voluntatis est non originale est, sed proprium est. Constat igitur fusa nec voluntate corrumpitur ne peccatum sit actuale, nec necessitate corrumpitur ne vitium sit non imputabile. Non itaque malum illi est aut mala voluntas quia nondum velle accepit, aut opus malum quia nondum adhuc bene vel male agere potuit; sed malum illi est quia talis est quae nisi per gratiam adjuvetur, neque cognitionem veritatis accipere