comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quenit᷑ minc an ꝓfinseris michi. sed an bñficium dederis. Prodest enim et a¬
nimal ⁊ lapis. & berba. nec tam̃ bñficium dant. qd̃ numquam dat᷑ nisi auolen¬
te. Tu autem ñuis. patri s filio dare.⁊ interim ne nosti quidem patrẽ. Itaq
cum dixeris patri. ergo benesicium ñ dedi filium eius serũãdo. Contra op-¬
pone patri. gͦ bñficium dedi.que ñ noui. quẽ ñ cogitaui. Et quid quod aliqu̾ã¬
do eueniet. ut patrem oderis filum serues : bñficium ei uideberis dedisse. cu tẽ
mumicissimus erat cum daref. S ut ds alogorum alt̾tatiõe se posita tamquã iuris
consultꝰ. cespondeam. mens spectanda ẽ dantis. beficium ei dedit. cui datum uolu-¬
it. Si inpatris honorem fecit. pat̾ accepit bñficium. Sifiliumsuum pat̾ bñficium
infilium collato ñ obligatur. ⁊̃ fruitur. Si tam̃ occasionẽ habuerit. uolet ⁊ ipse p̾-¬
stare aliquid ñ tamquam soluendi necessitatem habeat. s tamquam incipien¬

Expanded text:
quaeritur nunc, an profueris mihi, sed an beneficium dederis ; prodest enim et animal et lapis et herba, nec tamen beneficium dant, quod numquam datur nisi a volente. Tu autem non vis patri, sed filio dare, et interim ne nosti quidem patrem. Itaque cum dixeris: ' Patri ergo beneficium non dedi filium eius servando ? ' contra oppone : ' Patri ergo beneficium dedi, quem non novi, quem non cogitavi ? ' Et quid quod aliquando eveniet, ut patrem oderis, filium serves ? Beneficium ei videberis dedisse, cui tunc inimicissimus eras, cum dares ? " Sed ut dialogorum altercatione seposita tamquam iuris consultus respondeam, mens spectanda est dantis ; beneficium ei dedit, cui datum voluit. Si in patris honorem fecit, pater accepit beneficium ; si filii in usum, pater beneficio in filium conlato non obligatur, etiam si fruitur. Si tamen occasionem habuerit, volet et ipse praestare aliquid, non tamquam solvendi necessitatem habeat, sed tamquam incipien
Abbreviated transcription (Latin):
imputabo. Si filium tuum seruauero. ñ habebis pñficium meum. Dissimilia ꝑ onis ex¬
pla. quia qui agrum in eum colit. agro bñfitium ñ dat. s michi. Et quid
meam quominus seruat. fuleit p̃stat michi Ipsa enim domus sine sensu ẽ. debaõ¬
rom me habet. quia nullum habet. Et quiagrum ineum colit. ñ illum sco me de¬
merer uult. Ioem de seruo dicam. Mei mancipii res ẽ. michi seruatur. ideo ego
pro illo debeo. filius ipse bñficii capar ẽ. Itaq ille accipit. Ego uñficio letor. ⁊ contingor
ñ obligor Uoluntam̃ tuqui debere te ñ putas. responbeas michidtan uono. ualitudo
felieitas patrimonium ꝑtinet ad patrem. filicior futurus ẽ. si saluum faluim uabu¬
etit. infelicior si amisecit : Quid gͦ qui ifelicior fit ame. et. infelicitatis mari¬
sicut pecuniam abeopetitur. cui credita ẽ. quamius adme illa aliqua mods uenit.

Expanded text:
imputabo ; si filium tuum servavero, non habebis beneficium meum ? " Dissimilia ponis exemimputabo ; si filium tuum servavero, non habebis beneficium meum ? " Dissimilia ponis exempla, quia, qui agrum meum colit, agro beneficium non dat sed mihi; et qui domum meam, quo minus ruat, fulcit, praestat mihi, ipsa enim domus sine sensu est ; debitorem me habet, quia nullum habet ; et qui agrum meum colit, non illum, sed me demereri vult. Idem de servo dicam : mei mancipii res est, mihi servatur ; ideo ego pro illo debeo. Filius ipse beneficii capax est; itaque ille accipit, ego beneficio laetor et contingor, non obligor." Velim tamen, tu, qui debere te non putas, respondeas mihi. Filii bona valetudo, felicitas, patrimonium pertinet ad patrem ; felicior futurus est, si salvum filium habuerit, infelicior, si amiserit. Quid ergo ? Qui et felicior fit a me et infelicitatis maxisicut pecunia ab eo petitur, cui credita est, quamvis ad me illa aliquo modo venerit.
Abbreviated transcription (Latin):
annos compruitare s suos benigne estimare. ⁊ in lucroponẽ.: Hoc me dignum iudica¬
uit d̾s. hoc satisẽ. Potuit plus s hoc quoq bñficium ẽ. Gratissimus ad uersus deos.
gratiaduersus homines. gratiaduersus cos qui aliquid nobis p̃stiterunt. grati ⁊̃ ad
uersus eos. qui nr̃is p̃stiterunt. In infinitum eius inquid me obligas. cum dicis ⁊ nãs
Itaq pone aliquem finom. qui filio beneficium dat ut dicis. ⁊ pacri eius dat. Primũ
de quod quero.deinde illudutiq michi determinari uolo. si ⁊ patri bñsicium
datur. Numquid ⁊ fratri : Numquid ⁊ patruo: Numquid iauo: Numquid ⁊ ux¬
ori ͤ ⁊ socero: Dic michi ubi debeam desinere: quorsq ꝑsonarum speciem. sequar.
Si agrum tuum eoluero tibi bñficium ded cro. Sidomum tuam ardentem restruix¬
ero. aut ne noncadat. exceꝑo. tibi bñficiuni dabo. Si scruum tuum sanauero: tibi

Expanded text:
annos computare, sed suos benigne aestimare et in lucro ponere ! " Hoc me dignum iudicaannos computare, sed suos benigne aestimare et in lucro ponere ! " Hoc me dignum iudicavit deus, hoc satis est ; potuit plus, sed hoc quoque beneficium est." Grati simus adversus deos, grati adversus homines, grati adversus eos, qui aliquid nobis praestiterunt, grati etiam adversus eos, qui nostris praestiterunt. " In infinitum ius," inquit, " me obligas, cum dicis : ' et nostris ' ; itaque pone aliquem finem. Qui filio beneficium dat, ut dicis, et patri eius dat: primum, de quo quaero. Deinde illud utique mihi determinari volo : si et patri beneficium datur, numquid et fratri ? Numquid et patruo ? Numquid et avo ? Numquid et uxori et socero ? Dic mihi, ubi debeam desinere, quousque personarum senem sequar." Si agrum tuum coluero, tibi beneficium dedero ; si domum tuam ardentem restinxero aut, ne concidat, excepero, tibi beneficium dabo ; si servum tuum sanavero, tibi
Abbreviated transcription (Latin):
catilinam cicero. diruti eius penates bona direpta factum quicquid uictor catilina
fecis et. Rutilius in nocentiȩ p̃tium. tulit inasialatere.Catoni. P̃ p̃tułam negauit.
quentur ingratum. At qui ñ potest fieri. ut omnes querantur. nisi querendum eit
ornes illi in primis qui uidentur audaces. Adice ⁊ ambitiosi omines sunt. ⁊imnpu om̃es.
sit spiat: ut moceratus sit expcetat ut pius cõgiatat. Qiotus quisa urcas optine
moreas tiet: ut uom computer. Sui togo litigatori defonso tam magñi oncitis uttales
At qui boc ingrati ẽ ñ eẽ contentum. pãto tempore. Semꝑ ꝑ pauci dies etunt sillos
numeraueris. Cogita ñ ẽẽ summum bonum intempore. quantum cumꝙ ẽ. bom consu¬
les. Ut ꝓ rogetur tibi d̾es mortis. nichil ꝓficitur ad felicitatem. qũo mora ñ ẽ beatior
uita. s iongior. Q uanto satius ẽ gratum ad uersus ꝑceptas uoluptates ñ aliorum

Expanded text:
Catilinam Cicero, diruti eius penates, bona direpta, factum, quidquid victor Catilina Catilinam Cicero, diruti eius penates, bona direpta, factum, quidquid victor Catilina fecisset; Rutilius innocentiae pretium tulit in Asia latere ; Catoni populus Romanus praqueritur ingratum. Atqui non potest fieri, ut omnes querantur, nisi querendum est omnes, illi in primis, qui videntur audaces. Adice : et ambitiosi omnes sunt et impii omnes. sit, optat ? Ut moderatus sit, expectat ? Ut pius, cogitat ? Quotus quisque uxoris optimae mortem timet, ut non et computet ? Cui, rogo, litigatori defenso tam magni beneficii ultra res Atqui hoc ingrati est non esse contentum praeterito tempore. Semper pauci dies erunt, si illos numeraveris. Cogita non esse summum bonum in tempore ; quantumcumque est, boni consules. Ut prorogetur tibi dies mortis, nihil proficitur ad felicitatem, quoniam mora non fit beatior vita sed longior. Quanto satius est gratum adversus perceptas voluptates non aliorum
Abbreviated transcription (Latin):
inio posuit propius quam porsennȩ fuerant. Temperauit qui deiius.e¬
tatemq uictoriȩ qd̾ dicere solebat p̃stitit. neminem occidit isi armatum. Quid gͦ ẽ:
cȩteri arma cruentius exacuerunt. satiati tam̃ aliquando abiecerunt Hic gladium cito
condidit. numquam posuit. In gratus antonius indictatorẽ siuim quem iuirecȩsum ꝓ¬
onib bellis laceratam post cot mala destinauit. ne romanis qiudẽm regib ut que acheis
rhodus plecisq urbib clatis. ius in tegrum libertatemq cum in munitate reddiderat.
ipsa tubutum. spadonib penderot. Deficiet dies usꝙ emimerantem ingratos usq in
ultima patriȩ exitia & que immensum erit siꝑ currere cepero ipsa respubllaca quam
ingrata inpltimos acde icotissimos. sibi suerit. quamꝙ ñminis scpe peccauerit qmͣ
m ipsam peccatum ẽ. Camillum in exilium misit. scipionem dimisit. exulauit ẜ

Expanded text:
inio posuit propius, quam Porsinae fuerant. Temperavit quidem ius crudeinio posuit propius, quam Porsinae fuerant. Temperavit quidem ius crudelitatemque victoriae ; quod dicere solebat, praestitit: neminem occidit nisi armatum. Quid ergo est ? Ceteri arma cruentius exercuerunt, satiata tamen aliquando abiecerunt ; hic gladium cito condidit, numquam posuit. Ingratus Antonius in dictatorem suum, quem iure caesum ps, incursionibus, bellis laceratam post tot mala destinavit ne Romanis quidem regibus, ut, quae Achaeis, Rhodiis, plerisque urbibus claris ius integrum libertatemque cum immunitate reddiderat, ipsa tributum spadonibus penderet ! Deficiet dies enumerantem ingratos usque in ultima patriae exitia. Aeque immensum erit, si percurrere coepero, ipsa res publica quam ingrata in optimos ac devotissimos sibi fuerit quamque non minus saepe peccaverit, quam in ipsam peccatum est. Camillum in exilium misit, Scipionem dimisit; exsulavit post
Abbreviated transcription (Latin):
alias cȩdos. legiones duas qd̾ crudele ẽ post uictoriam. quod nefas post fidem in angulo conge¬
stas contrueidtiut. & pro scupsionẽ commentus ẽ Dn magni ut qui ciuem romanum occidis¬
set impunitatem tantũ pocuniam non ciuicam accipet. Ingratꝰ G̃N. pompeius. qui ꝓtͥb
considatibus. ꝓtriumphis trib ꝓ tot honorib quos exmarima parte in maturus inuaserat.
hanc grãm rei publice. reddidit ut inpossessionem enis alios quoq indciceret. quasipo¬
tentie fuȩ detracturus. inuidiam. si quod muill licere debebat liciusset. Dum extra ordi¬
naria concupiseit imꝑia. dum ꝓuincias ut eligat distribuit. dum ita dum t̾cio
rem publicam cliuidit ut tam̃ insuadomo due partes eeñt. eo redegit. pr̃. ut saluuꝰ
maq bollum in urbem cirtum egit. Et ille plebicola. ille popularis. castra in curo fla-¬

Expanded text:
alias caedes : legiones duas, quod crudele est, post victoriam, quod nefas, post fidem in angulo congealias caedes : legiones duas, quod crudele est, post victoriam, quod nefas, post fidem in angulo congestas contrucidavit et proscriptionem commentus est, di magni, ut, qui civem Romanum occidisset, impunitatem, pecuniam, tantum non civicam acciperet ! Ingratus Cn. Pompeius, qui pro tribus consulatibus, pro triumphis tribus, pro tot honoribus, quos ex maxima parte immaturus invaserat, hanc gratiam rei publicae reddidit, ut in possessionem eius alios quoque induceret quasi potentiae suae detracturus invidiam, si, quod nulli licere debebat, pluribus licuisset ; dum extraordinaria concupiscit imperia, dum provincias, ut eligat, distribuit, dum ita cum tertio rem publicam dividit, ut tamen in sua domo duae partes essent, eo redegit populum Romanum,iaque bellum in urbem circumegit, et ille plebicola, ille popularis castra in circo Flam
Abbreviated transcription (Latin):
las suas horteat. Higeat᷑ ẽ couolamis sero ⁊ post sceleris penitentiam puis posuit arma
q iiimedio panri chid̃i q̃posuit. Ingratus catilma. parum ẽ ili capere patriam nisis
uerteret insi allobrogum. in illam cohertes inmiserit. ⁊ transalpes ac ettus hosis.
ten er ur gen. ta od ra satiauetit. ac diu deb̃itos infenias galicis oustis dures. iomenis e¬
soluerĩt Ingratis . c̃. marius. ad confulatus acaliga ꝑctuctus. quinsi cumbricis cȩdibus
omĩa funera equauerit. Nisicuubis exitu itrucidationis ñ tantũ ded̾it signum. Sipse sig.¬
qum fuerit. Parum multa tam ac reposita in pͥorem locum fortunam suam sentiet. Ingratꝰ.L.
sua qui pattiam duriorib cemediis. quamꝑiculam erant sanauit. Qui cum ap̃ nestina ar¬
&e usq ad colliam portam. s sanguinem imanum incessisset. alia edidit in urbe p̃lia.

Expanded text:
las suas horreat. Ingratus est Coriolanus, sero et post sceleris paenitentiam pius ; posuit arma, las suas horreat. Ingratus est Coriolanus, sero et post sceleris paenitentiam pius ; posuit arma, sed in medio parricidio posuit. Ingratus Catilina ; parum est illi capere patriam, nisi verterit, nisi Allobrogum in illam cohortes immiserit et trans Alpes accitus hostis vetera et ingenita odia satiaverit ac diu debitas inferias Gallicis bustis duces Romanos persolverit. Ingratus C. Marius ad consulatus a caliga perductus, qui, nisi Cimbricis caedibus Romana funera aequaverit, nisi civilis exitii et trucidationis non tantum dederit signum, sed ipse signum fuerit, parum mutatam ac repositam in priorem locum fortunam suam sentiet. Ingratus L. Sulla, qui patriam duri oribus remediis, quam pericula erant, sanavit, qui, cum a Praenestina arce usque ad Collinam portam per sanguinem humanum incessisset, alia edidit in urbe proelia,
Abbreviated transcription (Latin):
tutus. Non socera genero. fratum quoꝙ grã raraẽ. Immiaet exitio uir conu¬
gis illa mariti. Hoc iam amplius ẽ. bñficia inscelus uersa sunt. ⁊ sanguini eoꝵ
ñ parcitur. ꝓ quib sangius fundendus ẽ. Gladio ac uenis bñficia sequimur. ipi
patrie manus afferri ⁊ fascib ulam siuis p̃mere: potentia acdignitas ẽ. Humilis
ac de p̃ssoloco putat stare: quisquis ñ supra rem ẜ̃. stetit .ccepti ab ilia erepcitus ua
ipsam comiertuntur. ⁊ imperiatoria conditioẽ. Pugna te contra tonuiges. pugna¬
te contra laieros. Aras focos penates armis incessite. Quine trumphatur quidẽ
intrare urbem inuissu senatus deberetis. quibq uctorem erercitum reducentib
cuna ertra muros p̃beretur. Nunc cuiib cesis ꝑfusi epuore cognato. urbem sub rec¬
tis intraro uerillis. Oumutescat int̃ militaria signa libertas. ⁊ ille uictor pacatora
gentuuan ꝓpis remotis: ꝓ cul dellis. omni terrore comp̃sso intta muro obsestius aqui¬

Expanded text:
tutus, Non socer a genero; fratrum quoque gratia rara est. Imminet exitio uir coniumittitur : Hoc iam amplius est : beneficia in scelus versa sunt, et sanguini eorum non parcitur, pro quibus sanguis fundendus est ; gladio ac venenis beneficia sequimur. Ipsi patriae manus adferre et fascibus illam suis premere potentia ac dignitas est ; humili se ac depresso loco putat stare, quisquis non supra rem publicam stetit ; accepti ab illa exercitus in ipsam convertuntur, et imperatoria contio est : " Pugnate contra coniuges, pugnate contra liberos ! Aras, focos, penates armis incessite ! " Qui ne triumphatum quidem inire urbem iniussu senatus deberetis quibusque victorem exercitum reducentibus curia extra muros praeberetur, nunc civibus caesis perfusi cruore cognato urbem subrectis intrate vexillis. Obmutescat inter militaria signa libertas, et ille victor pacatorque gentium populus remotis procul bellis, omni terrore compresso, intra muros obsessus aqui
Abbreviated transcription (Latin):
bñficium repetam. nisi aquo ñ ab laturuẜ ero sed recepturus. Multi sunt
qui nec negaresciant. quod accepenint nec refecre. qui nec tamboni sunt
quam grati. nec tam mali quam in grati. Segnes et tardi. lenta nomina et ũ
mala. ħos g ñ appellabo s commune faciam. ⁊ ad osficium alid agentes
celucamꝰ. Qui statm michi sic respondebunt. Ignosee ñ me hercules seui.
hocte defiderare alio qui ultro obtutissem. Nogo neme ingratum existimes
meto iti quid michi pͣtitens. hoi gͥ quart dubitem ⁊ sibi meliores ⁊ michi fac̃ẽ
quercumq ponuiero. peccare ꝓhibebo. Multo mãgis amicum ⁊ ne pocceat ẽ

Expanded text:
beneficium repetam, nisi a quo non ablaturus ero, sed recepturus. Multi sunt, beneficium repetam, nisi a quo non ablaturus ero, sed recepturus. Multi sunt, qui nec negare sciant, quod acceperunt, nec referre, qui nec tam boni sunt quam grati nec tam mali quam ingrati, segnes et tardi, lenta nomina, non mala. Hos ego non appellabo, sed commonefaciam et ad officium aliud agentes reducam. Qui statim mihi sic respondebunt : " Ignosce ; non mehercules scivi hoc te desiderare, alioqui ultro obtulissem ; rogo, ne me ingratum existimes ; memini, quid mihi praestiteris." Hos ego quare dubitem et sibi meliores et mihi facere ? Quemcumque p
Abbreviated transcription (Latin):
bent. nec actionem. At qui consuetudo uite humanȩ omnilege ualentior dat
aditum. Nulla lex amicorũ iubet secreta ñ eloqui: Nulla lex ubet fidem ⁊̃
imiico p̃stare. Quȩ lex adid p̃standum nos quod alicui ꝓmisimus alligat:
nulla. Querar tamen cum eo qui archanum sermonem ñ continuerit. et fidẽ
datam nec seruatam indignabor. Sed exbeneficio inquit creditum facis: mitii¬
me. Non enimerigo sed repeto. ⁊ ne repeto quidem. sed ammoneo. Nam ul¬
tima quoq necessitas in hocaget ut ad eum ueniam cum quo michi diu
luctandum sit. Quis tam ingratus est ut ill ñsit satis admoneri : eum trãs¬
ho nec dichum iudicabo qui gratus eẽ cogat᷑. Quomodo fenerator quosd̾ã
debitores ñ appellat: quod scit decoxisse ⁊ inquorum pudorem nichil suꝑ est
nisi ut pereat: Si gͦ quosdam ingratos palam ac ꝑtinacit̾ p̃tĩbo nec abullo

Expanded text:
bent nec actionem, ad quae consuetudo vitae humanae omni lege valentior dat bent nec actionem, ad quae consuetudo vitae humanae omni lege valentior dat aditum. Nulla lex iubet amicorum secreta non eloqui; nulla lex iubet fidem etiam inimico praestare ; quae lex ad id praestandum nos, quod alicui promisimus, adligat ? Nulla. Querar tamen cum eo, qui arcanum sermonem non continuerit, et fidem datam nec servatam indignabor. " Sed ex beneficio," inquit, " creditum facis." Minime ; non enim exigo, sed repeto, et ne repeto quidem, sed admoneo. Num ultima quoque me necessitas in hoc aget, ut ad eum veniam, cum quo mihi diu luctandum sit ? Si quis tam ingratus est, ut illi non sit satis admoneri, eum transibo nec dignum iudicabo, qui gratus esse cogatur. Quomodo fenerator quosdam debitores non appellat, quos scit decoxisse et in quorum pudorem nihil superest, nisi quod pereat, sic ego quosdam ingratos palam ac pertinaciter praeteribo nec ab ullo
Abbreviated transcription (Latin):
udicant eẽ repetendum: Et has causas afferunt. Indignus ⁊̃ repenu ñ red¬
det. dignus ipse ꝑse referet. Preterea si bono iuro dedisti expecta. ne iniuriam
sl facias. appellantlo tanquam suasponte redditurus ñ fuiss. SSi malo uiro de¬
disti: flectere benesicium uerbo. Ne cor ruperis creditum faciendo. Pteterea lx quad
ñ iussit repeti uetuit. Herba sunt ista quã dui me nichilurget. quã duifortuna
nichil cogit. petam potius bñficium quam repetam. sed si de salute liberoeum agit᷑
iinꝑiculum uxor deducitur si pat̾e salus ac libertas mittit. me ⁊̃ aquoire i
imꝑabo pudori meo et testabor omĩa me fecisse ne opus eẽt michi maunlio homi¬
nis ingrati. nouissime recipiendi bñficii necessitas. repetendi uerecundia iuncet.
Deinde cum bono uiro benoficiumdo: sic do tamqu̾a numqͣm repetiturus. nͥ
fuerit necesse. S lex inquit ñ ꝑmitendo engere uetuit. Multa legem ñ ha¬

Expanded text:
am iudicent esse repetendum, et has causas adferunt. Indignus etiam repetenti non reddet, dignus ipse per se referet. Praeterea, si bono viro dedisti, expecta, ne iniuriam illi facias appellando, tamquam sua sponte redditurus non fuisset. Si malo viro dedisti, plectere ; beneficium vero ne corruperis creditum faciendo. Praeterea lex, quod non iussit repeti, vetuit." Verba sunt ista. Quam diu me nihil urguet, quam diu fortuna nihil cogit, perdam potius beneficium quam repetam. Sed si de salute liberorum agitur, si in periculum uxor deducitur, si patriae salus ac libertas mittit me etiam, quo ire nollem, imperabo pudori meo et testabor omnia me fecisse, ne opus esset mihi auxilio hominis ingrati; novissime recipiendi beneficii necessitas repetendi verecundiam vincet. Deinde, eum bono viro beneficium do, sic do tamquam numquam repetiturus, nisi fuerit necesse. " Sed lex," inquit, " non permittendo exigere vetuit." Multa legem non ha
Abbreviated transcription (Latin):
faciet ⁊ parere. huo illuc frenis leuit̃ motis flectendus ẽ. Paucis animꝰ
sui rector optimus. Proximi sunt qui ad monitiuiam redeunt. his ñ
ẽ dux detrahendus. Oꝑtis oculis inẽs acies s sine usu quiam lum̃ diis im¬
missum ad ministeria sua euocat. instrum̃ta cessant. nisi illa in opus suũ
arti fex mouit. Inẽ interim animis uoluntas bona. s torpet modo deliciis
aositi modo officii inscia. hanc utilem facere debemus. necirati relinqu̾ẽ
inuito. S ut magistri patienter ferre offensationes puerorum discentiũ
memorie labentis. Que quẽad modum sepe sub tecto uno aut altero ũbo
ad contextum reddendȩ orationis aoducta ẽ. Sic ad ferendam gram¬

Expanded text:
facile et parens huc illuc frenis leniter motis flectendus est. Paucis animus facile et parens huc illuc frenis leniter motis flectendus est. Paucis animus sui rector optimus ; proximi sunt, qui admoniti in viam redeunt; his non est dux detrahendus. Opertis oculis inest acies, sed sine usu ; quam lumen diei iis immissum ad ministeria sua evocat. Instrumenta cessant, nisi illa in opus suum artifex movit. Inest interim animis voluntas bona, sed torpet modo deliciis ac situ, modo officii inscitia. Hanc utilem facere debemus nec irati relinquere in vitio, sed ut magistri patienter ferre offensationes puerorum discentium memoriae labentis; quae quemadmodum saepe subiecto uno aut altero verbo ad contextum reddendae orationis adducta est, sic ad referendam gra
Abbreviated transcription (Latin):
cundam meministi. antequam plures notas familiaritatis. ueteris ꝓferret.
fom corrini eiqiuit quid fuerim. Ab hoc quidninoneẽt repetenum bñfi¬
num optenda erat obliuo. Aduersabatur ominum amicorum. equat¬
lium noticiuam uillam solam p̃sentem sdetimnam siuamn aisgriari. ⁊ aopia
cogitari ac narrari uolebat. inquisitorem habebat. ueterem anicum.¬
agis tempestiue repetendum ẽ.benefictum. quam petendum
benda uerborum moderatio. ut nec ingratus dissimulare. Tacendum et
expectandum sunt̃ sapientes uiueremus ⁊ tam̃ sapientib quoq indica¬
re melius fuisset. quid rerumnrãrum statimposceret. deos quorum noti-¬
ciam nulla res effugit rogamus. ⁊ o illos uota oͥrorant. sed admonent.
Diis quoq in quã. homericus ille sacerdos allegat officia. naras religi¬
ose cultas moneri uelle ac posse fecunda uirtus ẽ. Quos obsequens

Expanded text:
cuidam: " Meministi—" antequam plures notas familiaritatis veteris proferret : cuidam: " Meministi—" antequam plures notas familiaritatis veteris proferret : " Non memini," inquit, " quid fuerim." Ab hoc quidni non esset repetendum beneficium ? Optanda erat oblivio ; aversabatur omnium amicorum et aequalium notitiam et illam solam praesentem fortunam suam adspici, illam solam cogitari ac narrari volebat. Inquisitorem habebat veterem amicum ! Magis tempestive repetendum est beneficium quam petendum. Adhibenda verborum moderatio, ut nec gratus possit offendi nec ingratus dissimulare. Tacendum erat et expectandum, si inter sapientes viveremus ; et tamen sapientibus quoque indicare melius fuisset, quid rerum nostrarum status posceret. Deos, quorum notitiam nulla res effugit, rogamus, et illos vota non exorant, sed admonent. Dis quoque, inquam, Homericus ille sacerdos adlegat officia et aras religiose cultas. Moneri velle ac posse secunda virtus est. Equus obsequens
Abbreviated transcription (Latin):
se ñ posse galeam agnoscero. hominẽ pulchre posse. Et ad iecit puto ob hoc iratꝰ
quod seagnitione media ad ueterem fabulam ad ducerer. Tu utiq ille nones.
Merito inquit cesar me ñ agnoscis. Nam cum hoc factumẽ. integer eram.
Postea ad mundam in acie oculus michi effossus ẽ. ⁊ in capite lecta osa. nec
galeam illam si uideris agnosces. Machera enim Inspana diuisa ẽ. Uetiuit
ili exhaberi negotium ces. ⁊ agellos inquib uicinaliꝰ siua rurȩ causa. aclitiũ
fuerat militio suo donauit. Quid gͦ ñ repereret bñficium ab imp̃ cuuis
memoria multitudo rerum confuderat : quem fortuna ingens ñ patie¬
tere bñficium s resumere. bono loco positum ⁊ paratum. Ad qd̾ tam̃ it su¬
patur. manus porrigenda ẽ. Repetam itaq quia hoc autnecessitate fac
tuis ero. aut illius causa aquo repetam. Tiberis cesari int̃ imntia dicente

Expanded text:
se non posse galeam adgnoscere, hominem pulchre posse, et adiecit, puto obiratus, se non posse galeam adgnoscere, hominem pulchre posse, et adiecit, puto obiratus, quod se a cognitione media ad veterem fabulam abduceret : " Tu utique ille non es." " Merito/' inquit, " Caesar, me non adgnoscis ; nam cum hoc factum est, integer eram ; postea ad Mundam in acie oculus mihi effossus est et in capite lecta ossa. Nec galeam illam, si videris, adgnosces ; machaera enim Hispana divisa est." Vetuit illi exhiberi negotium Caesar et agellos, in quibus vicinalis via causa rixae ac litium fuerat, militi suo donavit. Quid ergo ? Non repeteret beneficium ab imperatore, cuius memoriam multitudo rerum confuderat, quem fortuna ingentetere beneficium, sed resumere bono loco positum et paratum, ad quod tamen, ut sumatur, manus porrigenda est. Repetam itaque, quia hoc aut ex magna necessitate facturus ero aut illius causa, a quo repetam. Ti. Caesar inter initia dicenti
Abbreviated transcription (Latin):
uelis. Quare desperas antequam temptes. Quare ꝓꝑas et bñficium iamicũ
ꝑdore: Unde scis nolim. Anignorem animus ac facultas de sit michi exꝑire :
ad monebo gͦ non amare ñ palam. sine conuitio .sicut se reddidisse in memo-¬
riam ñ reduciputet. Causam dicebat apud diuum filium. exueteranis quid̃a
paulo uiolentior. aduersus uicinos suos ⁊ causa p̃mebatur. Meministi in
quit imp̃ in hispania talum extorssisse circa sueronẽ: Cum cesar meminis¬
se se dixisset. meministi quidẽ sub quadam arbore nimium umbre spargen-¬
te. cum uelles residere feruentissimo sole. er eet asꝑrimus locus. in quo exrupi¬
b acutis unica illa arbor eruꝑerat. quendam ex commilitonib penulam suam
sulistrauisse. Cum dixisset ꝙsar quidni meminerim. Et quidem siti confec¬
tus. quia impeditus ire ad fontem ꝓrimum ñ poteram. repere manib uolebã

Expanded text:
velis. Quare desperes, antequam temptes ? Quare properas et beneficium et amicum velis. Quare desperes, antequam temptes ? Quare properas et beneficium et amicum perdere ? Unde scis, nolim an ignorem, animus an facultas desit mihi? Experire." Admonebo ergo non amare, non palam, sine convicio, sic, ut se redisse in memoriam, non reduci putet. Causam dicebat apud divum Iulium ex veteranis quidam paulo violentior adversus vicinos suos et causa premebatur. " Meministi," inquit, " imperator, in Hispania, talum extorsisse te circa Sucronem ?" Cum Caesar meminisse se dixisset : " Meministi quidem sub quadam arbore minimum umbrae spargente cum velles residere ferventissimo sole et esset asperrimus locus, in quo ex rupibus acutis unica illa arbor eruperat, quendam ex commilitonibus paenulam suam substravisse ? " Cum dixisset Caesar : " Quidni meminerim ? Et quidem siti confectus, quia impeditus ire ad fontem proximum non poteram, repere manibus volebam,
Abbreviated transcription (Latin):
as ipatior nec qure ili ea plabo que p̃stiti. S quam pororeno molluissime
ẽt pocesatera referendȩ gratie faciam. renouabo memoriam euus. et
pe a onsm̃ fiemmipse me iñtelliget repetere aligrrapoinitar d iess is
iu giisoitioe is gtitis einitumus seganieces ad rtoeenoa bñficia ficienus
Quosdam uero sanabiles ⁊ qui fieri bonipossunt. si quod ilbos momorderit.
perire patiemur. admonitione sublata. qua et pater filium aliquando correrit.
⁊ uyor maritum ab errantẽm ad se reduxit. ⁊ amicus ianguentem amici fide
ererit. Quidam ut exꝑgiscantur. nonferiendi s commouendi sunt. Cod̾e
modo quorundam ad ferendam gratiam fides ñ cessat seo languet. hanc ꝑ uella¬
mus. Noli munus tuum inimuriam uertere. Inuiria ẽ enim sii hocrepetis ut
ingratus sun. Quid sugnoro quid desideres: Quid si occupationib districl
⁊ inalia uocatꝰ occasionẽ ñ obseruaui: Astende michi. quid possim quid

Expanded text:
tior ; nec dure illi exprobrabo, quod praestiti, sed quam potuero mollissime. Ut potestatem referendae gratiae faciam, renovabo memoriam eius et petam beneficium ; ipse me intelleget repetere. Aliquando utar verbis sugillationem ingratis remittimus, segniores ad reddenda beneficia faciemus ; quosdam vero sanabiles et qui fieri boni possint, si quid illos momorderit, perire patiemur admonitione sublata, qua et pater filium aliquando correxit et uxor maritum aberrantem ad se reduxit et amicus languentem amici fidem erexit. Quidam, ut expergiscantur, non feriendi, sed commovendi sunt ; eodem modo quorundam ad referendam gratiam fides non cessat, sed languet. Hanc pervellamus. " Noli munus tuum in iniuriam vertere ; iniuria est enim, si in hoc non repetis, ut ingratus sim. Quid, si ignoro, quid desideres ? Quid, si occupationibus districtus et in aha vocatus occasionem non observavi ? Ostende mihi, quid possim, quid
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uerendũq ne ꝯtẽptii nos inuidia. ⁊ timor tͣnfferat ne dii calcari uolumꝰ. uideamꝰ posse calcari
armis mediꝰ int̾ueñ qͥ aliis pẽpeiũ offendentib aliis cesare. simul lacessit duos: pot̾ aliquis
dispntare an illo tẽpore capessinda fu̾t sapienti res. p. nud tu marce cato: li ñ agͥr dlib

Expanded text:
est, verendumque, ne in contemptum nos invidiae timor transferat ne dum calcare nolumus, videamur posse calcari. est, verendumque, ne in contemptum nos invidiae timor transferat ne dum calcare nolumus, videamur posse calcari. armis medius intervenit ? Qui aliis Pompeium offendentibus aliis Caesarem simul lacessit duos?" Potest aliquis disputare an illo tempore capessenda fuerit sapienti res publica. " Quid tib
Abbreviated transcription (Latin):
cos ñ hre. Itaq sapiens nũꝗ potentiũ iras ꝓuocabit ĩ mo idclinabit. ñ alit̾ ꝙͣ in nauigan-¬
do ꝓcellam. Cũ pet̾es siciliam: tͣiecisti fretũ: Temariꝰ gubnator ꝯtẽpsit austri minas. Ille
ria ꝯuoluit. At ille cautior ꝑitos locoꝵ rogat. qͥs estus sit q̃ signa dent nubes. ⁊ longe ab illa re¬
gione u̾ticib infami. cursum tenet. Idẽ fac̃ sapiens nocitam potntiã uitat. ħ pͥmũ caues ne
uitare uideatur pars.i. securitatis. ninħẽ.: ñ ex ꝓfesso eã petẽ Que qͥsqͥs fug̃ dãpnat. Circũ¬
spiciendũ gͦ nob̃ gqͦmͦ auulgo tuti c̾e possimꝰ. pͥmũ nilid̾ ꝯcupis cimꝰ Rixa int̾ ꝯpetitores. dm
nicħ hubeamꝰ. qđ cũ magno emolum̃to insidiã tieripi possit. Quã mimimũ sit incorpore tuo
spolioꝵ Nemo ad humanũ sanguinẽ ꝑꝑ ip̃m uenit. aut admodũ pauci. Plures ꝯputant ꝙ̃
odiint. Nudũ latͦ t̾nsiniter. Etiã in obsessa uia: pauꝑi par: Tria d̾in exp̃cepto uetĩ p̃stan

Expanded text:
sapiens numquam potentium iras provocabit, immo declinabit, non aliter quam in navigando procellam. Cum peteres Siciliam, traiecisti fretum. Temerarius gubernator contempsit austri minas, ille arybdis maria convolvit. At ille cautior peritos locorum rogat, quis aestus sit, quae signa dent nubes; longe ab illa regione verticibus infami cursum tenet. Idem facit sapiens; nocituram potentiam vitat, hoc primum cavens, ne vitare videatur. Pars enim securitatis petitores. Deinde nihil habeamus, quod cum magno emolumento insidiantis eripi possit. Quam minimum sit in corpore tuo spoliorum. Nemo ad humanum sanguinem propter ipsum venit, aut admodum pauci. Plures computant quam oderunt. Nudum latro transmittit; etiam in obsessa via pauperi pax est. Tria deinde ex praecepto ve
Abbreviated transcription (Latin):
Multo. ant mag̃ singłos effic̃. Ita ẽ milucili. Cito accedimꝰ opniom ñ coarguimꝰ illa que
nos in metũ addiicunt. nec excutimꝰ s trepidamꝰ. ⁊ sic u̾timꝰ ẽga quẽ ad modũ illi qͦs puluis
motus fuga peccoꝵ exint castris. ant qͦs aliqͣ fabula sine anctore sparsa ꝯt̾ruit. Nescio gͦm
mag̃ uana ꝑturbent. Uera .it modii suũ lm̃tꝰ uicqͥd exinc̾to uenit. nectẽ .⁊ pauentiꝰ ai
licentiȩ tͣdtr. Nulli itaq tã ꝑmeiosi. tã in reuocabiles ꝙ liphatici metus s. Ceti .n. sme rõe

Expanded text:
multo autem magis singulos conficit. Ita est, mi Lucili; cito accedimus opinioni Non coarguimus illa, quae multo autem magis singulos conficit. Ita est, mi Lucili; cito accedimus opinioni Non coarguimus illa, quae nos in metum adducunt, nec excutimus, sed trepidamus et sic vertimus terga, quemadmodum illi, quos pulvis motus fuga pecorum exuit castris, aut quos aliqua fabula sine auctore sparsa conterruit. Nescio quomodo magis vana perturbant. Vera enim modum suum habent; quicquid ex incerto venit, coniecturae et paventis animi licentiae traditur. Nulli itaque tam perniciosi, tam inrevocabiles quam lymphatici metus sunt. Ceteri enim sine
Abbreviated transcription (Latin):
certe ñdũ uener:. Quedam gͦ nos mag̃ torquent quam debent qͣda torquent cũ om̃mo
ñ debeant. Aut augemꝰ dolorẽ. aut fingimꝰ aut p̃ripimꝰ. Primũ illud q res in ꝯtͦu̾sia est
et litẽ ꝯcestatã hnis: inp̃sentia differat᷑. Iuod ego leue dix̾o: tugͣuissimũ e̾e̾ ꝯtendes. Scio
alios int̾ flagella rid̾e. alios geme̾ sub colapho. Pbst ea uidebimꝰ. utrũ ista suis uirib uale¬
ant: an in becillitate nr̃a. Istud p̃sta mͥ. ũ qͦtiens cͥcũstet̾int qͥ tͥ te miserũ ee ꝑsuadeant:
ñ qͥd audias. s qͥd sentias cogites. ⁊ cũ patientia tua delib̾es. ac te ip̾e int̾roges q tua optime
calamitas possit: Est aliqͥd istic mali. anres ista mag̃ infamis ꝙ mala: Ip̾e te int̾roga
Nũqͥd sine ca crutior. ⁊ mereo. ⁊ qd ñ ẽ malũ facio: Iuomͦ inquis intelligã si uana sint. an
uentĩ mali. płrmq .n.suspicionib laboramꝰ. ⁊ illudit nob̾ illa q̃ ꝯfic̾e belli solet fama.

Expanded text:
ent quam debent; quaedam ante torquent quam debent; quaedam torquent, cum omnino non debeant. Aut augemus dolorem aut fingimus aut praecipimus. Primum illud, quia res in controversia est et litem contestatam habemus, in praesentia differatur. Quod ego leve dixero, tu gravissimum esse contendes; scio alios inter flagella ridere, alios gemere sub colapho. Postea videbimus, utrum ista suis viribus valeant an inbecillitate nostra. Illud praesta mihi, ut, quotiens circumsteterint, qui tibi te miserum esse persuadeant, non quid audias, sed quid sentias, cogites et cum patientia tua deliberes ac te ipse interroges, qui tua optime calamitas possit ? Est aliquid istic mali, an res ista magis infamis est quam mala ? Ipse te interroga: Numquid sine causa crucior et maereo et quod non est malum, facio ? " Quomodo," inquis, " intellegam, vana sint an venturi mali. Plerumque enim suspicionibus laboramus, et inludit nobis illa, quae conficere bellum solet, fama,
Abbreviated transcription (Latin):
rea te stirpe ĩplebo. Et ꝙ facta: auri m̃tio: ac cipe quẽ admodũ usus. fructusq eiꝰ cͥ ee gͣtior p̾sit.
Is maxi̾e duuciis fruit᷑. qͥ minime oiuiciis eget. Ede inquis auctorẽ. Ut scias ꝗͣbengni sumis
ꝓpositũ: aliena laudare. ẽ picuri: aut metͦdori. aut alicꝰ ex illa officina. Et qͥd int̃: qͥs dix̾it: om̃ibus
dix. Qui eget diuiciis cimet ꝓillis. Nemo aut sollicito bono frint᷑. Addic̃e illis aliqͥd studet. Dũ de
increinco cogitat: oblit̾: usus. rocmationes accip̃. forũ ꝯterit. Kalendariũ u̾sat fit ex dño ꝓcͤator

Expanded text:
rea te stipe implebo, et quia facta est auri mentio, accipe quemadmodum usus fructusque eius tibi esse gratior possit. rea te stipe implebo, et quia facta est auri mentio, accipe quemadmodum usus fructusque eius tibi esse gratior possit. " Is maxime divitiis fruitur, qui minime divitiis indiget." "Ede," inquis, "auctorem." Ut scias quam benigni simus, propositum est aliena laudare; Epicuri est aut Metrodori aut alicuius ex illa officina. Et quid interest quis dixerit ? Omnibus dixit. Qui eget divitiis, timet pro illis. Nemo autem sollicito bono fruitur; adicere illis aliquid studet. Dum de incremento cog
Abbreviated transcription (Latin):
mas partes attigi catonis s ne pͥores ꝗͥ anni fuer̃. qͥ sapiente in illa rapinã rei.p. ãmitt̾ent.
Quid aliud ꝗ uociferat: cato. cũ misit irritas uoces cũ mͦ pppłi leuatus manꝰ ⁊ obrutꝰ spu¬
& himano gũi uira ꝯdenda sine ulli pot̾ntioris offensa. No ꝯt̾rabit sapiens. publico mo¬
res nec ppłm inse intȩ nouitatẽ ꝯu̾tet. Nuid gͦ: Utiq erit tutꝰ qͥ ħ ꝓꝑositũ seq̃tꝰ ꝓmntere¬
⁊ ħ n mag̃ possũ ꝗ in hoi̾e tẽpanti bona ualitudinẽ. ꝑit aliqͣ nauis in portu. s. qͥd tu ae ⁊¬
cide in medio mari c̾dis: Quanto huc ꝑicłm paratiꝰ foret. multa agenti. molientiq
ei ꝯstat qui ꝑ ornamenta ꝑcussus Deniq ꝯsilium rerum omium sapiens. non exitum spectat. Ini¬
cia in potestate nr̃a sunt. de euentu fortima uidicat. cuideme sententia non do. At aliquid
uerationis afferret aliqͥd adu̾si. Nõ dãpnat᷑ latͦ cũ occidit. Hunc ad cotidianã stipẽ manũ porrigis au¬

Expanded text:
em anni fuerunt qui sapientem in illam rapinam rei publicae admitterent; quid aliud quam vociferatus est Cato et misit irritas voces, cum modo per populi levatus manus et obrutus spuet humano generi iura condenda sine ulla potentioris offensa. Non conturbabit sapiens publicos mores nec populum in se vitae novitate convertet. "Quid ergo? Utique erit tutus, qui hoc propositum seqn facit temperantia bonam valitudinem. Perit aliqua navis in portu; sed quid tu accidere in medio mari credis ? Quanto huic periculum paratius foret multa agenti molientique,constat, qui per ornamenta percussus est. Denique consilium rerum omnium sapiens, non exitum spectat. Initia in potestate nostra sunt; de eventu fortuna iudicat, cui de me sententiam non do. " At aliquid vexationis adferet, aliquid adversi." Non damnat latro, cum occidit. Nunc ad cotidianam stipem manum porrigis. Au
Abbreviated transcription (Latin):
parant.Iiuid : aut̃ t̃piꝰ ꝙͣ sener inu̾e incipiens: Nõ adicẽm anctorẽ huie uoci nisi
nego indulgendũ illi. seruiendũ nego. Multi .i. seruiet. qͥ coꝵori seruit. qui

Expanded text:
parent. Quid est autem turpius quam senex vivere incipiens ? Non adicerem auctorem huic voci, nisi parent. Quid est autem turpius quam senex vivere incipiens ? Non adicerem auctorem huic voci, nisi nego indulgendum illi; serviendum nego. Multis enim serviet, qui corpori servit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑa. Nicħ tam certum est ex his que cimentur. ut non certus sit. ⁊ formicdata subsi¬
sit: est uare ac discurrere. Nemo qiresisit s̃ cũ cep inpelli nȩc cimorẽ siũ rediq̃ ad ue
cimus dubia ꝓcertis. No̾ seruamꝰ moduĩ rer: stati untimore uen scrupilus Fudume
di sie oera logẽ ntã leuib te remedis focillare. Aliꝰ dicat fortasse ñ ueniet ludic
Quis porro siueniet. Ui debimꝰ ut̃ uincat fortasse ꝓme ueñ imors usta uitã honest¬
bit Cicuta magnũ soc̾tẽ ifec̃. Catoni gladiũ assertorẽ lib̾tatis er torque mnagnam
partẽ Straris gle. Nimiũ dui te eoͥbitor eĩ tͥ a monitione mag̃ ꝙ erbortatioe opsit.
No monlisu ce anatã oucimꝰ cua nat᷑ es ad ista q̃ dicimꝰ. Eomaig homi tini angeoner
ua uite fundam̃ta ponentiũ nouas spes ĩ meritu incoa̾ntiũ. C ireuispice tecum
singłos. oceurrent tͥ senes qͥ se cũ maria ãbitione ad ꝑegnationes. ao negotiandum

Expanded text:
pera. Nihil tam certum est ex his, quae timentur, ut non certius sit et formidata subsisit, aestuare ac discurrere. Nemo enim resistit sibi, cum coepit inpelli, nec timorem suum redigit ad vecimus dubia pro certis. Non servamus modum rerum. Statim in timorem vertit scrupulus. Pudeiste tecum loqui, et tam lenibus te remediis focillare. Alius dicat: " Fortasse non veniet." Tu dic: "Quid porro, si veniet? Videbimus uter vincat. Fortasse pro me venit, et mors ista vitam honestabit." Cicuta magnum Socratem fecit. Catoni gladium adsertorem libertatis extorque; magnam partem detraxeris gloriae. Nimium diu te cohortor, cum tibi admonitia ducimus; natus es ad ista, quae dicimus. Eo magis bonum tuum auge et va vitae fundamenta ponentium, novas spes etiam in exitu inchoantium. Circumspice tecum singulos; occurrent tibi senes, qui se cum maxime ad ambitionem, ad peregrinationes, ad negotiandum
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ qͥ p̃. optare. ñ p̃. face̾. An potiꝰ optẽ ũ laxandos articłos ex soletis meis porrigã ũ muli¬
ercła. aut aliqͥs in mulierelãm ex uiro u̾sus digitulos meos ducat: Iuio niego feliciorẽ
putem muciũ. qui sic tractauit ignem quam siillam manum tractari p̾stitisset :
Integrũ restituit qͥeqͥd errau̾at. Cõ fecit bellũ in ermis ac mancus. et illa mamu
trunca reges ouos uicit: Uale.

Expanded text:
 et optare, non potest facere. An potius optem, ut malaxandos articulos exoletis meis porrigam ? Ut muliercula aut aliquis in mulierculam ex viro versus digitulos meos ducat ? Quidni ego feliciorem putem Mucium, quod sic tractavit ignem, quasi illam manum tractatori praestitisset ? In integrum restituit quidquid erraverat; confecit bellum inermis ac mancus et illa manu trunca reges duos vicit. VALE.
Abbreviated transcription (Latin):
ta fac mi lucili. uendica te. tibi. et tempus quod ad hic aut auferebatur. aut subrri¬
piebat᷑. aut excidebat: collige. ⁊ serua. ꝑsuade tͥ ħ sic ee ut sebo Queda tempora eripi¬
unt̃ nob̾. qda subducunt. q̃dã effluunt. T urpissima tñ: iactura q̃ ꝑ negligentũ fit.
et si uolueris att endẽ. marima pars uitȩ elabit male agentib magna: nichagͣ̃ntib
tota uita: aliud agentib Quẽ mͥ dab qͥ aliqͦd p̃ciũ tẽpori ponat: qͥ diẽ estimet. qͥĩ
telligat se cotidie mori: In ħ .a. fallim. qđ mortẽ ñ ꝓspicimꝰ. Magna pars eiꝰ iã p̃tuit.
qͥcqͥo etatis retͦ: mors tenet. Fac gͦ milucili qđ face te scͥbis. Om̃is oras ꝯplecte. Sic
fiet ũ minus ex c̾stino pendeas. si hodierno manũ in iec̾is. dũ differt᷑ uita: tnscrit.
natã nos misit ex qͣ expellit q̃cũq uult. Et tanta stulticia mortaliũ : ũ q̃ minima
et ilissima sunt. certe reparabilia: inputari sibi cũ inpet᷑ue¬

Expanded text:
ta fac, mi Lucili; vindica te tibi, et tempus, quod adhuc aut auferebatur aut subripiebatur aut excidebat, collige et serva. Persuade tibi hoc sic esse, ut scribo: quaedam tempora eripiuntur nobis, quaedam subducuntur, quaedam effluunt. Turpissima tamen est iactura, quae per neglegentiam fit. Et si volueris attendere, maxima pars vitae elabitur male agentibus, magna nihil agentibus, tota vita aliud agentibus. Quem mihi dabis, qui aliquod pretium tempori ponat, qui diem aestimet, qui intellegat se cotidie mori ? In hoc enim fallimur, quod mortem prospicimus; magna pars eius iam praeterit. Quicquid aetatis retro est, mors tenet. Fac ergo, mi Lucili, quod facere te scribis, omnes horas conplectere. Sic fiet, ut minus ex crastino pendeas, si hodierno manum inieceris. Dum differtur, vita transcurrit. natura nos misit, ex qua expellit quicumque vult. Et tanta stultitia mortalium est, ut quae minima et vilissima sunt, certe reparabilia, imputari sibi, cum impet
Abbreviated transcription (Latin):
In t̾rogab̾ fortasse quid ego faciã qͥ tͥ ista p̃cipio. fatebor ingͤmie qd ar̃ lururi¬
sum. s diligentẽ euenit. Ro mͥ ꝯstat inpense. Nõ possum dice̾ nil ꝑde me. s ͥd ꝑdi. iqͣre

Expanded text:
Interrogabis fortasse, quid ego faciam, qui tibi ista praecipio. Fatebor ingenue: quod apud luxuriosum sed diligentem evenit, ratio mihi constat inpensae. Non possum me dicere nihil perdere, sed quid pe
Abbreviated transcription (Latin):
et suscipienda egestas: u ip̃a innocentia sepe madanda. ĩdignisq obicienda rumorib Ilpar¬
uo sibi ꝯstat hõ gͣtus. Nicb̾cariꝰ estimamꝰ ꝙ b̾nficiũ. ꝗ diu petimꝰ. nich uiliꝰ. cũ accepimꝰ. Que

Expanded text:
et suscipienda egestas et ipsa innocentia saepe maculanda indignisque obicienda rumoribus. Non paret suscipienda egestas et ipsa innocentia saepe maculanda indignisque obicienda rumoribus. Non parvo sibi constat homo gratus. Nihil carius aestimamus quam beneficium, quamdiu petimus, nihil vilius, cum acc
Abbreviated transcription (Latin):
aͦ noluptas: ⁊ ħ buis. dũ accipiũt bnficia ex qͥb sapienti longũ gaudiũ maner ac phen¬
ne. Nõ. q illud accipe. s accepisse delectat. đ in mortale: ⁊ assiduũ. Illaꝯtẽpiit qͥb lesis est
iee obliuscit᷑ ꝑ negligentiã.s uolens. Nou̾tit oĩa in peiꝰ nec q̃rit ciu ipute casũ. ⁊ pecexa
ioiũ ad fortimã potiꝰ refert. net calupmat̃ uba nec iiltus: Iuncqͥd accidit benigne int̃¬
pretando leuat. non offense potiis quam officii meminit. Quantum potest in priore. ac me¬
liore se memoria d̾tinet. nec mucat aĩĩ. adu̾sus b̃n mitos nͥ multũ male facta p̃cedt̃. ⁊ manifte¬
eũ bnficio par÷ inuria: aliqͥd in aĩobnuolentiȩ remanet ꝙ̃ ad mod reꝰ sententiis parib: absol¬
uit. ⁊ seꝑ qͥcqͥd dubiũ: humanitas inclinat ĩ meliꝰ: sic aĩo sapiens uͥ paria maleficiis mita s̃ d̾si¬
ꝯtẽpsit ista ꝑꝑ q̃ uulgꝰ insanit. Si referre ius grãm.⁊ meriliũ eundũ ÷ ⁊ effundendus sanguiᷤᷤ

Expanded text:
as est et haec brevis, dum accipiunt beneficia, ex quibus sapienti longum gaudium manet ac perenne. Non enim illum accipere, sed accepisse delectat, quod inmortale est et adsiduum. Illa contemnit, quibus laesus est, nec obliviscitur per neglegentiam, sed volens.hominum ad fortunam potius refert. Non calumniatur verba nec vultus; quicquid accidit, benigne interpretando levat. Non offensae potius quam officii meminit. Quantum potest, in priore ac meliore se memoria detinet nec mutat animum adversus bene meritos, nisi multum male facta praecedunt et manifecum beneficio par est iniuria, aliquid in animo benivolentiae remanet. Quemadmodum reus sententiis paribus absolvitur et semper quicquid dubium est humanitas inclinat in melius, sic animus sapientis, ubi paria maleficiis merita sunt, desiter quae vulgus insanit; si referre vis gratiam, et in exilium eundum est et effundendus sanguis
Abbreviated transcription (Latin):
estinare uͥtutẽ. nemo mag̃ illi ee̾ d̾uotꝰ ꝗ qͥboni uiri famã ꝑdidit. nec ꝯscientiã ꝑdẽt. Itaq ũ dixi ma¬
ore tuo ꝙ alt̾ibono gͣrais es. Illi .n. uulgaris. ⁊ cotidiana res ꝯtig̃ reciꝑe q̃ decłat. Tibi magna ⁊ ex
d̾tissimo aĩ statu ꝓfecta. gͣcũ fuisse. Nã si malicia miseros fac̃ : n̾tꝰ b̾atos. gratũ autẽ ee̾: uirtꝰ:
de uisitatã reddisti. in estimabilẽ ꝯsecutꝰ es. ꝯscientiã gͣti. q̃ nisi in amimũ. diuinũ. fortunatũq nõ
pueñ. In ꝯtͣriũ autẽ huic affectũ: sũma infelicitas urget. Nemo sin gͣtꝰ: ñmiser erit. non
differo illi stati miser Itaq ingͣti ee uitemiis Alõ aliena ca: s nostra. minimum ex
ieqͥcia leuissimũq ad alios redundat. uod pessimũ ex illa÷ ⁊ũita dicã spississimũ. domire¬
manet. ⁊ p̃mit hntẽ. ꝗ admod̾ attalus nr dr̾e solebat. malicia ipam maxinũ partẽ ueneni

Expanded text:
didit, ne conscientiam perderet. Itaque, ut dixi, maiori tuo quam alterius bono gratus es. Illi enim vulgaris et cottidiana res contigit, recipere, quod dederat, tibi magna et ex beatissimo animi statu profecta, gratum fuisse. Nam si malitia miseros facit, virtus beatos, gratum autem esse virtus est, rem usitatam reddidisti, inaestimabilem consecutus es, consciepervenit. Contrarium autem huic adfectum summa infelicitas urget; nemo si ingratus est, miser erit. Non differo illum, statim miser est. Itaque ingrati esse vitemus, non aliena causa, sed nostra. Minimum ex nequitia levissimumque ad alios redundat. Quod pessimum ex illa est et, ut ita dicam, spississimum, domi remanet et premit habentem, quemadmodum Attalus noster dicere solebat: "malitia ipsa maximam partem veneni
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa cessarent. nisimale temptare. temptare libuisset. Ingratus ẽ. ñ michi
fecit iniuriam sed sibi. Ego beneficiomeo cum darem. usus sum. Nec ideo
grius dabo. S diligentius. Quod in hoc ꝑdidi. ab aliis recipias
huic sipsi bñficium dabo iterum. ⁊ tamquã bonꝰ agͥcola. cura cultuq ste¬
rilitatem soli uincam. Perit michi bñficium. iste omnib. N on ẽ magni
animi dare bñficium iꝑdere. Hoc ẽ magni animi ꝑdere et dare.

Expanded text:
opera cessarent, nisi male temptata retemptare libuisset. Ingratus est: non mihi opera cessarent, nisi male temptata retemptare libuisset. Ingratus est: non mihi fecit iniuriam, sed sibi; ego beneficio meo, cum darem, usus sum. Nec ideo pignus dabo, sed diligentius ; quod in hoc perdidi, ab aliis recipiam. Sed huic ipsi beneficium dabo iterum et tamquam bonus agricola cura cultuque sterilitatem soli vincam ; perit mihi beneficium, iste hominibus. Non est magni animi beneficium