comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t̃orant᷑ plerunq unqui. ꝑ quod ꝑ patienti¬
am dei spatium accipiunt emendandi. Qa
illi moram iuuendi non udaent er ad peni¬
tentiam. sed ad peccandi: suint audati¬
am. Amalo autem in det̾cis radie. quitẽ¬
pus sibi ad penitendirn indultum ad lib̾¬
tatem pram oꝑis utitur. festinare debet
ad deum ꝓeritendo unusquisq dum pote¬
st. ne si cdum potest uoluerit: cum tarde
uoluerit omnino non possit. ꝓinde ꝓpłia
ait. Querite dñm d um inueniri potest.
inuocate eum qdͣm ꝓpe est. Et ubi inue¬
niri potest nsi in hac uita. in qua etiam
et ꝓpe est omnibus inuocantib se: Nam
tunc iam longe erit. quando dixerit
te iignem et̃nuim. Modo enim non uidet᷑
et ꝓpe est: tunc uidebitur ⁊ ꝓpe non erit.
quia ⁊ uderi poterit. ⁊ non poterit in¬
ueniri. Si quando quisq peccare potest
penitet uitaiq suam uiuens ab omni
crimine corrigit. non dubuumn quod mo¬
riens ad et̾nam transtat requiem. Qui

Expanded text:
teriorantur plerumque iniqui, per quod per patientiteriorantur plerumque iniqui, per quod per patientiam Dei spatium accipiunt emendandi; qua illi mora vivendi non utuntur ad poenitentiam, sed ad peccandi usurpant audaciam. A malo autem in deterius vadit, qui tempus sibi ad poenitendum indultum, ad libertatem pravi operis vertit. 13. Festinare debet ad Deum poenitendo unusquisque dum 211 potest, ne, si dum potest noluerit, cum tarde voluerit, omnino non possit. Proinde propheta ait: Quaerite Dominum, dum inveniri potest, invocate eum, dum prope est . Et ubi inveniri potest, nisi in hac vita, in qua etiam et prope est omnibus invocantibus se? Nam tunc jam longe erit, quando dixerit: Ite in ignem aeternum . Modo enim non videtur, et prope est; tunc videbitur, et prope non erit, quia videri poterit, et non poterit inveniri. 14. Si quando quisque peccare potest, poenitet, vitamque suam vivens ab omni crimine corrigit, non dubium quod moriens ad aeternam transeat requiem. 15. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
tanto inde plorando ꝓfusius. quanto e¬
titit in peceando ꝓcdiuins. Ille penitenti¬
am digne agit. qui sic p̃tita mala depbꝰ¬
rat. ut futeraͣ iterum non commnta.
Nam qui plangit peccatum. ⁊ iteruil
ad mtit peccatium: quasi siquis laues
laterem crudum. quem quanto magis
eluerit: tanto amplius lu tum facit. sã
ius quusq sit peccator et impius si al
penitentiam conuertatur: consequi posse
uemam creditur. Nullus enim de bonitate
dei dubitet. sed sola accipientium prauitas
conferri sibi indulgentiam abnegat. In
hat uita tantum penitentie patet libertas.
post mortem uero nullam correctionis ẽẽ li
ari oꝑa eius qui misit me. donec dies est.
Nemet autem nox. quando nemo potest
mors et̃ua p̃ueniat. In hac uita dum estis.
qum ꝑ penitentiam głificate. Adhuc in hoc
scło penitentiam oꝑantib. dei miscdia subue¬
nnt. In futuro autem iam non oꝑamͣ. sed ra¬
tionem nrorum oꝑum pominus. ꝑ id de¬

Expanded text:
tanto in deplorando profusius, quanto exstanto in deplorando profusius, quanto exstitit in peccando proclivius. 7. Ille poenitentiam digne agit, qui sic praeterita mala deplorat, 210 ut futura iterum non committat. Nam qui plangit peccatum, et iterum admittit peccatum, quasi si quis lavet laterem crudum, quem quanto magis eluerit, tanto amplius lutum fecit. 8. Quamvis quisque sit peccator, et impius, si ad poenitentiam convertatur, consequi posse veniam creditur. 9. Nullus de bonitate Dei dubitat, sed sola accipientium pravitas conferri sibi indulgentiam abnegat. 10. In hac vita tantumdem poenitentiae patet libertas; post mortem vero nullam correctionis esse licerari opera ejus qui me misit, donec dies est; veniet autem nox, quando nemo potest mors aeterna praeveniat. In hac vita dum estis, Deum per poenitentiam glorificate. 11. Adhuc in hoc saeculo poenitentiam operantibus Dei miserim jam non operamur, sed rationem nostrorum operum ponimus. 12. Per id de
Abbreviated transcription (Latin):
umusquisq iustus t̃ẽ incipit . ex
quo sui accusator exciterit. Multi auteme
contra semetipsos peccatores fatentur. ⁊ta¬
men semet ipsos a peccato non subtrahunt.
Magua iam iusticie pars est. seipsum nosse
tuti subdatur humilius. ex quo suam infr¬
mitatem agnoscit. Bene se nudicat iustus
in hac uita. ne nudicetur ało cdamnatione
ꝑpetua. Tunc autem nudicium de se quisq
sranit. quando ꝑdignam penitentͥam sua
praua facta condeinnat. Amaritudo pem¬
tentie facit auimam pulchram. et sua fac¬
ta subtiluis discute. et dona dłi que contemp¬
sit fiendo comͣmorare. Nichil antem penis:
quam culpam agnosc̃e. nec deflere. Dupb¬
cem debet habere fietum in penitentia om¬
nis peccator. sine quia ꝑ neglegentiam bo¬
num non fecit. seu quia malum ꝑ audati¬
am ꝑpetrauit. Quod enu opoituit non
gessit. ⁊ gessit quod agere non oportuit.
Iĩe peuitentiam digne agit. qui reatum
suum satiffactione legitima plangit. con¬
demuãdo scilicet ac defiẽdo que gessit.

Expanded text:
unusquisque justus esse incipit, ex quo sui accusator exstiterit. Multi autem e contra semetipsos peccatores fatentur, et tamen semetipsos a peccato non subtrahunt. 2. Magna jam justitiae pars est, seipsum nosse tuti subdatur humilius, ex quo suam infirmitatem agnoscit. 3. Bene se judicat justus in hac vita, ne judicetur a Deo damnatione perpetua. Tunc autem judicium de se quisque sumit, quando per dignam poenitentiam sua prava facta condemnat. 4. Amaritudo poenitentiae facit animum, et sua facta subtilius discutere, et dona Dei, quae contempsit, flendo commemorare. Nihil autem pejus quam culpam agnoscere, nec deflere. 5. Duplicem habere debet fletum in poenitentia omnis peccator, sive quia per negligentiam bonum non fecit, seu quia malum per audaciam perpetravit. Quod enim oportuit non gessit; et gessit quod agere non oportuit. 6. Ille poenitentiam digne agit, qui reatum suum satisfactione legitima plangit, condemnando, scilicet, ac deflendo quae gessit,
Abbreviated transcription (Latin):
quod cum comnuttur aliud ex ipso qua¬
si suoͥ soboles oritur. Sicut fieri solet
nasci libidinem ex nimia uentris in glu¬
iue. Pena uero pectati pectatum admit¬
titur: quando ꝓ mertto cuiusq pecca¬
ti. deo deserente in aluid petcatum de¬
t̃iuis itur. de quo amplius qui admise¬
rit sordidetur. Ergo p̃cedens petcatum.
causa est sequentis pectati. Sequens
uͦ peccatum. pena est p̃cedentis delicti.
Precedentia itaq peccata. sequentiũ
sunt criminum causaut illa que
sequuntur. sint p̃cedentium pena.
Precedentium peccatorum pena. ip̃a
uocatur induratio. ueniens de diuina
uisticia. Hinc est quod ait ꝓpħ̃a. Inclura¬
sti cor nr̃m. ne tuneremus te. Neꝙ. e¬
nim dum quicunq iusti sunt adeo
impelluntira. ut mali fiant. sed dum
mali iam sunt. indurantur ut detiores
erroris. Fãcit gͦ ds quosdam pecca¬
re. sed in quib iami talia peccata p̃¬
cesser int. ut iusto udicio eins. me¬
reantur it deterius ire. Alia qppes

Expanded text:
quod committitur, cum aliud ex ipso quaquod committitur, cum aliud ex ipso quasi sua soboles oritur, sicut fieri solet, nasci libidinem ex nimia ventris ingluvie. 4. Poena peccati peccatum admittitur, quando pro merito cujusque peccati, Deo deserente, in aliud peccatum deterius itur, de quo amplius qui admiserit sordidetur. Ergo praecedens peccatum causa est sequentis peccati: sequens vero peccatum poena est praecedentis delicti. Praecedentia itaque peccata sequentium sunt criminum causa, ut illa quae sequuntur sint praecedentium poena. 219 5. Praecedentium peccatorum poena ipsa vocatur induratio veniens de divina justitia. Hinc est quod ait propheta: Indurasti cor nostrum, ne timeremus te ; neque enim dum quicunque justi sunt, a Deo impelluntur, ut mali fiant; sed dum mali jam sunt, indurantur, ut deteriorerroris . Facit ergo Deus quosdam peccare, sed in quibus talia jam peccata praecesserint, ut justo judicio ejus mereantur in deterius ire. Talia quippe
Abbreviated transcription (Latin):
da pecͤata. Multa euim lenia unum gͣn¬
de efficiunt. sicut solet paruis et mi¬
mitis guitis immensa flumina crescere.
Numerositas eium inunum coacta. ex¬
undantem efficit copiam. Peccata que
incipientib leuia sunt: ꝑfectis uiris gͣuia deputãt᷑.
Tanto enim mauis cognoscitur ẽẽ pecea¬
tum. quanto maior qui peccat habet᷑.
Crescit enumm dilecti cumulus. nuixta orcli¬
A peccatorum. maiora committi pec¬
cata: ut durius feriantur. ꝓ magnis
scelerib qui de paruis corrigi noluer̃t.
Iudicio autem diuino in reatu nequiore
labuntur. qui distring̃e mmora sua fac¬
ta conteinnunt. Multi acͥmine incrimẽ¬
s corruiuit. qui d̃ĩ cognitionem haben¬
tes. timorem eius neglegunt. Et quem
noueruuit ꝑscientiam. ꝑ actionem non
uenerantur. Idoꝙ cecantur diumo iu¬
dicio puinenda committere. ⁊ in penã
commissi facinoris facinus det̾uis addẽ.
S epe peccatum altuis percati cansa est:

Expanded text:
da peccata. 218 Multa enim levia unum granda peccata. 218 Multa enim levia unum grande efficiunt, sicut solent de parvis et minutis guttis immensa flumina crescere. Numerositas enim in unum coacta exundantem efficit copiam. 5. Peccata, quae incipientibus levia sunt, perfectis viris gravia deputantur. 6. Tanto enim majus cognoscitur esse peccatum, quanto major qui peccat habetur. Crescit enim delicti cumulus juxta ordiorum majora committi peccata, ut durius feriantur pro magnis sceleribus, qui de parvis corrigi noluerunt. Judicio autem divino in reatum nequiorem labuntur qui distringere minora sua facta contemnunt. 2. Multi a crimine in crimen corruunt, qui Dei cognitionem habentes, timorem ejus negligunt; et quem noverunt per scientiam, per actionem non venerantur. Ideoque caecantur divino judicio punienda committere, et in poenam commissi facinoris facinus deterius addere. 3. Saepe peccatum alterius peccati causa est,
Abbreviated transcription (Latin):
uines afacie t̾re. et eos qui auertuntiN
post tergum di. ⁊ qui non quesieruntslm̃.
it in uestigauerunt eum. Et psalmus.
lue peccato non possunt. Namquamui
ihae scło magne iusticie quisꝙ clarita¬
st resplendeat. nunquam tamen ad pur̃
atatrum sordib caret. iohanne apło at¬
sestaite qui ait. Si hyxerimis quia pecca¬
am non habemus. ipsi nos secducimus.
uerstas in nobis non est. Quedam sunt
peccata peccatis sumlia. sed si bomꝰ animo
fiant non sunt peccata. Ht pote potestas.
si non se ulciscendi cupiditate. sed magis
corrigendi studio ultiscatur in reum.
Item sunt leuia pectata. que ab incipien¬
b cotidiana satisfactione purgantur.
que tamen aꝑfectis uiris uelut magna
crmuna euitantur. Quid autem homi
nes de magnis celerib agere debent.¬
na quando etiam ꝑfecti leuia queꝙ
delicta. quasi grauissima lugent: Non
solum graiia. sed et leuia sunt caueu¬

Expanded text:
ines a facie terrae, et eos qui avertuntur ines a facie terrae, et eos qui avertuntur post tergum Domini, et qui non quaesierunt Dominum, nec investigaverunt eum . Et psalmus: sine peccato non possunt. Nam quamvis in hoc saeculo magna justitiae quisque claritate resplendet, nunquam tamen ad purum peccatorum sordibus caret, Joanne apostolo attestante, qui ait: Si dixerimus quia peccatum non habemus, ipsi nos seducimus, et veritas in nobis non est . 2. Quaedam sunt facta peccatis similia; sed si bono animo fiant, non sunt peccata, ut puta, potestas, si non se ulciscendi cupiditate, sed magis corrigendi studio ulciscatur in reum. 3. Item sunt peccata levia quae ab incipientibus quotidiana satisfactione purgantur, quae tamen a perfectis viris, velut magna crimina evitantur. Quid autem homines peccatores de magnis sceleribus agere debent, quando etiam perfecti levia quaeque delicta, quasi gravissima, lugent? 4. Non solum gravia, sed et levia sunt caven
Abbreviated transcription (Latin):
same fienit. Grauius est in firmitate.
quam ignorantia quenquam delinquert
grauiusq industria quam in firmitas
peccart. Industria nanq peteat. qui ls¬
dio ac delib̃atione mentis malum agil¬
iufrmitate autem. qui casu uł p̃ciptione de¬
limquit. Nequins antem ⁊ de indnstria pec¬
cant. qui non solum non bene uiuunt: sed
aadlue ⁊ bene uiuentes si possunt aueritate
diuertunt. Sunt enim quignoranter pec¬
cant. ⁊ sunt qui scient̃. Sunt etiam ⁊ qui
ꝑignorantie extusationem scire nolunt.
ut minus culpabiles habeantur: qui tam̃
scipsos non muniunt. sed magis desptuiT.
Hescire simpliciter. ad ignorantiam ꝑtinet.
Noluisse u̾o scire. ad contumacem suꝑbi¬
an. Holuntatem quippe ꝓͥdñi uelle nes¬
are. quid aliud est quam uelle dñm suꝑ¬
biendo contemnere: Nemo gͥ seꝰ de igno¬
rantia excuset. quia deus non solum eos
idicat quia cogitatione sua reuertunt᷑:
sd etiam ⁊ illos qui uestierunt. testante¬

Expanded text:
sime flevit . 4. Gravius est infirmitate sime flevit . 4. Gravius est infirmitate quam ignorantia quemquam delinquere; graviusque industria quam infirmitate peccare. Industria namque peccat qui studio ac deliberatione mentis malum agiinfirmitate autem qui casu vel praecipitatione delinquit. Nequius autem et de industria peccant, qui non solum non bene vivunt, sed adhuc et bene viventes, si possunt, a veritate divertunt. Sunt ei qui ignorantes peccant, et sunt qui scientes. Sunt etiam qui per ignorantiae excusationem scire nolunt, ut minus culpabiles habeantur. Qui tamen seipsos non muniunt sed magis decipiunt. Nescire simpliciter ad ignorantiam pertinet; noluisse vero scire ad contumacem superbiam. Voluntatem quippe propriam Deum velle nescire, quod aliud est quam velle Deum superbiendo contemnere? Nemo igitur se de ignorantia excuset, quia Deus non solum eos judicat qui a cognitione sua revertuntur sed etiam illos qui nescierunt. Hae
Abbreviated transcription (Latin):
itr̃ias cupiditatis. aut metu timoris. dum uł qͥd
s currat quod metuit. Quatuoi modis com
mittitur peccatum in corde. quatuor ꝑ pe¬
tratur ⁊ oꝑe. Ad mittitur torde sugestis¬
ne demonum. delectatione caruis. consdi¬
sione mentis. defensione elationis. Comint¬
titur oꝑe nunc latenter. nunc palam. nune
consuetudine. minc desꝑatione. Istil gͦ
gradib. ⁊ corde delinquitur. ⁊ oꝑe mal¬
tia ꝑpetrat᷑. Trib modis peccatum gedi¬
tur. hoc est ignorantia. in firmitate in¬
dustria. Piculo autem penarum diuer¬
so. Ignorantie uanq: modo peccauit iups
radiso eua. sicut apłs ait. Uir non est sale¬
ctus. mulier autem seducta in p̃uaricauo¬
ne fuit. Ergo eua peccauit ignoranter. A¬
cdam uero industria. quia non seductus.
sed sciens prudensꝙ peccauit. Qui nͥ sebi¬
citur. quod consentiat tuident̃ ignorat. Di
infirmitate autem petrus deliquit quo¬
do ad metum interrogantis antille xp̃m
negauit. Unde ⁊ post peccatum amars¬

Expanded text:
more cupiditatis, aut metu timoris: dum homo velrrat malum quod metuit. Quatuor mittitur peccatum in corde, quatuor et perpetratur in opere. Admittitur in corde suggestione daemonum, delectatione carnis, consensione mentis, defensione elationis. Committitur in opere, nunc latenter, nunc palam, nunc consuetudine, nunc desperatione. In istis ergo gradibus et corde delinquitur, et opere malitia perpetratur. 3. Tribus modis peccatum geritur, hoc est, ignorantia, infirmitate, industria; periculo autem poenarum diverso. Ignorantiae namque modo peccavit Eva in paradiso , sicut Apostolus ait: Vir non est seductus, mulier autem seducta in praevaricatione fuit . Ergo Eva peccavit ignorantia, Adam vero industria, quia non seductus, sed sciens prudensque peccavit. Qui vero seducitur, quid consentiat evidenter ignorat. De infirmitate autem Petrus deliquit, quando ad metum interrogantis ancillae Christum negavit; unde et post peccatum amaris
Abbreviated transcription (Latin):
absconde. ⁊ in semetipso de peccatis ꝓl¬
is erubescere. Peccatum ꝑ petrare
cͥmen est. peccatũ p̃dicare clamor
est. De quo etiam adicit apls. Et elan
anferatur a nobis. cum omni malitia.
idl est cum ipsis peccatis. Ex eo ipso quo
quisq peccatum quod agit abscondit.
iudiciĩ iam ẽẽ indicium. quia non exu¬
bescitur. nisi de conscientie reatu. gͦ ex
hoc ipso quod quisꝙ de facto suo eru¬
bescit. ipse sibi iam itidex fit .xxi. De

Expanded text:
abscondere, et in semetipso de peccatis prabscondere, et in semetipso de peccatis propriis erubescere. 4. Peccatum perpetrare crimen est, peccatum praedicare clamor est, de quo etiam dicit Apostolus: Et clamor auferatur a vobis cum omni malitia , id est, cum ipsis peccatis. 5. Ex eo ipso quo quisque peccatum quod agit abscondit, judicii jam est indicium, quia non erubescitur, nisi de conscientiae reatu. Ergo ex hoc ipso quo quisque de facto suo erubescit, ipse sibi jam judex fit.
Abbreviated transcription (Latin):
peccata p̃cedentib aliis peccatis. ꝓlabimn¬
tur in pena. quam peccata merentur. Que¬
dam de ira diuemunt peccata. que ꝓme¬
rito aliorum compensantur peccatorum.
Unde ꝑ ꝓpħa. Ecce inquit tu iratus es.
⁊ nos peccamimus. in ipsis fuimus semꝑ.
Tanquam si diceret. Quia semꝑ in petta¬
tis fuiimis. iratus es ut det̾ius peccare¬
mus. Quid enim sit iram dei mereri. qͥd
Grauior nanq est ira que ꝓuoeatur. qũã
ea que meretur. Nam meremur quan¬
do ignorando peccamus. ꝓuocamus qual¬
do scimus bonum facere nec uolumus.
Nunc iram dei dum inumus. intare pos¬
summuis. Enneamus gͦ ne uiuente illo ttr¬
quam occulte peccare. Du plict̃
enun tens est. qui aꝑte delinquit. qui
⁊ agit ⁊ docet. De talib ysaias alt. Ei
peccata sua quian sodoma p̃dica ueruis
neᷤ absconderunt. Multi enum priblie
delinquentes. sine ullo pudore s ua fus
tia p̃dicant. Nec ulla utunt᷑ s celeris ue¬
recundia. Quedam enim iaut iusttie
portio est: unquitatem suam bomuil

Expanded text:
peccata praecedentibus aliis peccatis prolabuntur in poenam quam peccata merentur. 6. Quaedam de ira Dei veniunt peccata, quae pro merito aliorum compensantur peccatorum. Unde et propheta: Ecce, inquit, tu iratus es, et nos peccavimus, in ipsis fuimus semper ; tanquam si diceret: Quia semper in peccatis fuimus, iratus es, ut deterius peccaremus. 7. Quid enim sit iram Dei mereri, quid Gravior est namque ira quae provocatur quam ea quae meretur. Nam meremur, quando ignorando peccamus; provocamus, quando scimus bonum facere, nec volumus. 8. Nunc iram Dei, dum vivimus, vitare possumus. Timeamus ergo ne, veniente illo terquam occulte peccare. Dupliciter enim reus est qui aperte delinquit, quia et agit et docet. De talibus Isaias dicit: Et peccata sua, quasi Sodoma, praedicaverunt, nec absconderunt . 2. Multi enim publice delisceleris verecundia. 3. Quaedam enim jam justitiae portio est iniquitatem suam 220 hominem
Abbreviated transcription (Latin):
cit donum quod meruit. nisi inde
ant laudles aut lucra damnanda qͤsi¬
erit. Int̾dum uirtutes uitia gignunt.
dum aliquando ꝓ temꝑe oportu no
minime laxantuur. Sic a fre. ut que
congruo loco uirtutes sunt: ucon¬
gruo uitͥa deputent᷑. Ueluti si ꝓ fra

Expanded text:
cit donum quod meruit, nisi inde cit donum quod meruit, nisi inde aut laudes aut lucra damnanda quaesierit. 2. Interdum virtutes vitia gignunt, dum aliquando pro tempore opportuno minime relaxantur. Sicque fit, ut quae congruo loco virtutes sunt, incongruo vitia deputentur, veluti si
Abbreviated transcription (Latin):
dum non euitauit adult̾iũ. ꝑpetͣuit.
ihomicidium. Item uirtute uirtus
concipitur. sicut ꝑ uirtutẽ euangłice
p̃dicationis. uirtutem martyrii apłi.
meruerunt. In cordib scłarit᷑ unuentiũ
inuicem sibi succedunt uitia. ut dum u.¬
num abierit. succedat aliud: iuxta iohel
ꝓpħae testimomũ qui ait. Residuum eruc
ce comedit locusta. ⁊ residuum locuste
comedit brucus. ⁊ residuum bruci co¬
medĩ rubigo. ꝓhoc gͦ ista sub uitiorũ
allegoria colliguntur. quia sequit᷑. Ex¬
ꝑgiscuim ebrii ⁊ flete. Aliquando uti¬
lit̃ peccatur in minimis uitiis ut maio¬
rautilius caueant᷑. Lege paulum apłm
imora ꝑ mittentem peccata. ne maiora
ꝑ petrentur. Neracit᷑ antẽ sanaut᷑ uitia.
que uirtutib non uitiis excluduntur.
Quorundã autẽ quedã latentia tunc
appareut. quando mn aliis uitiis desi¬
Nterdum ⁊ male use uirtutes. ex se
uitia gignunt. Quod fit ꝑ immod̾a¬
tum animi appecitum. cui non fuffi¬

Expanded text:
dum non evitavit adulterium, perpetravit et dum non evitavit adulterium, perpetravit et homicidium. Item virtus virtute concipitur, sicut per virtutem evangelicae praedicationis virtutem martyrii apostoli meruerunt. In cordibus saeculariter viventium invicem sibi succedunt vitia, ut dum unum abierit, succedat aliud, juxta Joel prophetae testimonium, qui ae comedit locusta, et residuum locustae comedit brucus, et residuum bruci comedit rubigo . Per id ergo ista sub vitiorum allegoria colliguntur, quia sequitur: Expergiscimini, ebrii, et flete. Aliquando utiliter peccatur in minimis vitiis, ut majora utilius caveantur. Lege Paulum apostolum minora permittentem peccata, ne majora perpetrentur. Veraciter autem sanantur vitia quae virtutibus, non vitiis, excluduntur. Quorumdam autem quaedam latentia vitia tunc apparent, quando ab aliis vitiis desi1. Interdum et male usae virtutes ex se vitia gignunt: quod fit per immoderatum animi appetitum, cui non suffi
Abbreviated transcription (Latin):
etiam nolens stimulosa. Non nulli non an¬
tea in errorem uitiorum labunt᷑. nisi pͥus
int̾iores rationis ꝑdiderint ocłos. Sicuti
sanson non antea ab allophilis ad erroris
ligatus est machinam. nisi postquam ei
sunt lumina ocłorum extincta. Quidam
uagante mentis ratione . uitiorum suꝑ¬
antur in cursu. sicq deinde intentionẽ
bonorum oꝑum ꝑdunt. Sicut rex babi¬
lonis. in ocłos sedechie pͥus filios ipsius
intfecit. ⁊ sic postea ocłos euis euulsit.
de ꝑ hoc post multorum oꝑum consue¬
udinem et int̾eptionẽ bonorum. ꝑit
quorundam ⁊ ratio.xxxiii. Hnod ex ĩ¬
ic ciis uicia & ex uͥtutib ultutes
ut dum non euitantur parua. inceda¬
ur in maximis. ⁊ dum defenduncur
adinissa uec lamentantur ex flagitio ad
suꝑbiam itur. Unde fit. ut duplicati
sit tͥminis reus. qui ⁊ ad mittit scelera
yuoluntatem. ⁊ defendit ea ꝑ contuma¬
ae cumorem. Sic uitio uitium gignit᷑.
sicut uirtus uirtute concipit᷑. Ex uitio

Expanded text:
etiam nolens stimulosa. 7. Nonnulli non anetiam nolens stimulosa. 7. Nonnulli non antea in errorem vitiorum labuntur, nisi prius interioris rationis perdiderint oculos, sicuti Samson non antea ab Allophylis ad erroris ligatus est machinam, nisi postquam ei sunt lumina oculorum exstincta . 8. Quidam, vegetante mentis ratione, vitiorum superantur incursu, sicque deinde intentionem bonorum operum perdunt. Sicut rex Babylonis in oculis Sedeciae prius filios ipsius interfecit, et sic postea oculos ejus evulsit, ac per hoc post malorum operum consuetudinem et interemptionem bonorum, perit quorumdam et ratio. CAPUT XXXIII. Quod ex vitiis vitia, et ex virtutibus virtutes ut dum non evitantur parva, incidatur in maximis, et dum defenduntur admissa, nec lamentantur, ex flagitio ad superbiam itur. Unde fit ut duplicati sit criminis reus qui et admittit scelera per voluntatem, et defendit ea per contumaciae tumorem. 2. Sic vitio vitium gignitur, sicut virtus virtute c
Abbreviated transcription (Latin):
tenacitas imitatur. ⁊ uitium ꝑtinatie
absconditur sub uirtute constantie. Itẽ
timor sub specie obedientie occultatur et
dr uirtus humilitatis. quod tamen ui¬
tium est timoris. Sed ⁊ ꝓcacitas uocis.ꝓ
ueritatis libertate accipitur. ⁊ uitium
pigritie quietis uirtutem imitatur. Poi¬
ro uitium in quietudinns. uiiͣtem se mule
uocari sollicitudinis. ⁊ p̃cipitationis fac¬
litas. feruor boni studii credit᷑. ⁊ bene
agendi tarditas. consilii mora ẽẽ uide¬
tur. dum tamen ista sit uirtus. illa ui¬
tium. Tali gͥ exemplo. uitia speties uͥ¬
tutum unitant᷑. Et in de non nulli se
iustos ẽẽ confidunt. unde ⁊ mngrine
repbantur. Aptum exemplum uitiorum
delatronis spetie sumitur. Nam sicut
⁊de insidiis latro ꝓdit. seq it̃ agentib
iungit. fingens se socium donec decipi¬
at imꝓuisum. ⁊ dum subito eruꝑit ad
exitium latro manifestus ostenditur:
ita se nuscent int̾dum ꝑicłose uirtutib

Expanded text:
tenacitas imitatur, et vitium pertinaciae tenacitas imitatur, et vitium pertinaciae absconditur sub virtute constantiae. Item timor sub specie obedientiae occultatur, et dicitur virtus humilitatis, quod tamen vitium est timoris. Sed et procacitas vocis pro veritatis libertate accipitur, et vitium pigritiae quietis 238 virtutem imitatur. Porro vitium inquietudinis virtutem se vult vocari sollicitudinis, et praecipitationis facilitas fervor boni studii creditur, et bene agendi tarditas consilii mora esse videtur, dum tamen ista sit virtus, illa vitium. Tali igitur exemplo vitia species virtutum imitantur; et inde se nonnulli esse justos confidunt, unde maxime reprobantur. 4. Aptum exemplum vitiorum de latronis specie sumitur. Nam sicut ex insidiis latro prodit, seque iter agentibus jungit, fingens se socium, donec decipiat improvisum, et dum subito eruperit, ad exitium latro manifestus ostenditur: ita se miscent interdum periculose virtutibus
Abbreviated transcription (Latin):
ex quib ꝑeant. iterum d̃s arce potẽ¬
tissima ex nr̃o uitio uirtutes format.
quib nos ab iniquitate reformet.
edam uitia .xxxu. De simulatis¬
res decipiunt. quia se sub uelamine
uirtutum tegunt. Nam uitia que
statiui uirtutib contraria apparent. ci¬
to dum in palam ueniunt emendantim.
ꝓpt̃ quod sequaces torum de talib cͥmi¬
nib erubescunt. Carnales autem ple¬
runq ꝑ insensualitatem mentis. non ag¬
noscunt uitium ẽẽ culpabile quod dignũ
uidetur damnatione. Item quedam ui¬
tia species uirtutum ẽẽ uidentur. seo
tamen nirtutes non sunt. Nam int̃dũ
sub p̃textu iusticie crudelitas agitur.
et putat᷑ ẽẽ uirtus. qͦd nirum est
uitium. Sicut ⁊ remissa segnities. man¬
suetudo ẽẽ creditur. ut quod agit torp¬
ens neglegentia. putetur ag̃e in dulgen¬
tia pietatis. Nonnunquam etiam uirtu¬
tem largitatis. imitatur uitium ꝓdige
effussionis. ⁊ uirtiiem parcitatis tristis

Expanded text:
ex quibus pereant. Iterum Deus arte potenex quibus pereant. Iterum Deus arte potentissima ex nostro vitio virtutes format, quibus nos ab iniquitate reformet. CAPUT XXXV. De simulatires decipiunt, quia se sub velamine virtutum tegunt. Nam vitia, quae statim virtutibus contraria apparent, cito, dum palam venerint, emendantur, propter quod sequaces eorum de talibus criminibus erubescunt. 2. Carnales autem plerumque per insensualitatem mentis non agnoscunt vitium esse culpabile, quod dignum videtur damnatione. 3. Item quaedam vitia species virtutum esse videntur, sed tamen virtutes non sunt. Nam interdum sub praetextu justitiae crudelitas agitur, et putatur esse virtus quod nimirum est vitium, sicut et remissa segnities mansuetudo esse creditur, et quod agit torpens negligentia putatur agere indulgentia pietatis. Nonnunquam etiam virtutem largitatis imitatur vitium prodigae effusionis, et virtutem parcitatis tristis
Abbreviated transcription (Latin):
tionem a paulo apło sume. qui ad tẽ¬
pus egit. quod agendum ẽe onmino ꝑlu¬
buit. Item quedam uirtutes dum discre¬
tioni non seruiunt. inuitiis transeunt
Nam sepe iusticia dum suum modum
excedit. crudelitatis seuitiam gignit:¬
⁊ nimia pietas dissolutionẽ discipline
parturit. Et zeli studium dum plus
est quam oportet. in iratundie uitiũ
transit. ⁊ multa mansuetudo. uł corpo¬
ris segniciem giginit. Prudentis autẽ
uiri discretio sollerter ꝓspicit. ne bo¬
nũ intemꝑant̃ agat. ⁊ de uirtute in
uitium transeat. Item apud quosdam
ex uirtute uitium gignit᷑. dumquisq
ex castitatis ⁊ abstinentie meritis głã¬
tur. Nam qui ⁊ elemosinam uane glo¬
rͥe causa imꝑtit. ex uirtute uitium
facit. Sed ⁊ is qui de sapientia arroga
ntiam habet. ⁊ qui ꝓ iustitia p̃mium
appetit.⁊ qui aliquod donum d̃ĩ quod¬
meruit in suam laudem conuertit.
aut in malos usus assumit: ꝓculdu¬
bio uirtutem in uitium transfert ho
mines de uirtutib uitia nutriunt.

Expanded text:
tionem a Paulo apostolo sume, qui ad tempus egit, quod agendum esse omnino prohibuit. 4. Item quaedam virtutes, dum discretioni non serviunt, in vitia transeunt. Nam saepe justitia, dum suum modum excedit, crudelitatis saevitiam gignit; et nimia pietas dissolutionem disciplinae parturit, et zeli studium, dum plus est quam oportet, in iracundiae vitium transit, et multa mansuetudo torporis segnitiem gignit. 237 5. Prudentis autem viri discretio solerter prospicit, ne bonum intemperanter agat, et de virtute in vitium transeat 6. Item apud quosdam ex virtute vitium gignitur, dum quisque de castitatis et abstinentiae meritis gtur. Nam qui eleemosynam vanae gloriae causa tribuit, ex virtute vitium facit. Sed et is qui de santiam habet, et qui pro justitia praemium appetit, meruit in suam laudem convertit, aut in malos usus assumit, procul dubio virtutem in vitium transfert. 7. Homines de virtutibus vitia nutriunt,
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmus ad martirii torm̃ta ducebat᷑.
Tunc gͦ. fuit laudabile. episcopatũ
querere. quando ꝑ hunc quemq.
dubium non erat. ad supplicia graui¬
ora ꝑuenire. Unde ipsum qͦq epis¬
copatus officium. boni oꝑis exp̃ssio¬
ne definit᷑: cum dicit᷑. Siquis epis¬
copatum desicdat: bonum opus
desid̾at. Ipse gͦ sibi testis est. quia
episcopatum non appetit: qui ñ
ꝑ hunc. boni oꝑis ministerium:
sed honoris głam querit. Sacrum
quippe officium non solum non
diligit. omnino sed nescit: qui cͥul¬
men regiminis anhelans. in occul¬
ta meditatione cogitationis. cet̃orũ
subiectione pascit᷑. laude ꝓpͥa leta¬
tur: ad honorem cor eleuat. rerũ
affluentium abundantia exultat.
Mundigͦ lucrum querit᷑ sub eius
honoris sp̃e. quo mundi destrui
lucra debuer̃t̃ Cumq mens hummi¬
litatis tulmen arriꝑe ad elationẽ

Expanded text:
ad martyrii tormenta ducebatur. Tunc ergo laudabile fuit episcopatum quaerere, quando per hunc quemque dubium non erat ad supplicia graviora pervenire. Unde ipsum quoque episcopatus officium boni operis expressione definitur, cum dicitur: Si quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat . Ipse ergo sibi testis est quia episcopatum non appetit, qui non per hunc boni operis ministerium, sed honoris gloriam quaerit. Sacrum quippe officium non solum non diligit omnino, sed nescit, qui ad culmen regiminis anhelans, in occulta meditatione cogitationis caeterorum subjectione pascitur, laude propria laetatur, ad honorem cor elevat, rerum affluentium abundantia exsultat. Mundi ergo lucrum quaeritur sub ejus honoris specie quo mundi destrui lucra debuerunt. Cumque mens humilitatis culmen arripere ad elatione
Abbreviated transcription (Latin):
appareat. quanto et acuncdis con¬
spici in honoris arce festinatis. Mag¬
nus enim regendi artifex. fauorib
impellit. t̾rorib retralit: ut audi¬
tores suos. et descripto irrep̃hensi¬
bilitatis culmine restringat asu¬
ꝑbia. et officium laudando quod
querit᷑. componat aduitam. Quã¬
uis notandum. quod in illo temꝑe

Expanded text:
appareat, quanto et a cunctis conappareat, quanto et a cunctis conspici in honoris arce festinat. 9 Magnus enim regendi artifex favoribus impellit, terroribus retrahit, ut auditores suos et descripto irreprehensibilitatis culmine restringat a superbia, et officium laudando quod quaeritur, componat ad vitam. Quamvis notandum quod illo in te
Abbreviated transcription (Latin):
ligant. cum quanta culpa. exappeti¬
tu ꝓpͥo cet̾is p̃ferri non metuunt:
deo etiam iubente timuerunt.¬
¶ Moyses suadente dño trepidat.
et infirmus qusq ut honoris onꝰ
ꝑcipiat anhelat: Et qui ad casum
ualde urget᷑ ex ꝓpͥis. humerum
libent̃ oppͥmendus ponderib sum¬
mittit alieuis: Que egit ferre
non ualet. et auget quod portet:
concupiscunt. ad nsum sue libidinis
instrumentũ apłici sermonis arri¬
punt. quo are. Siquis episcopatũ
desiderat: bonum opus desul̃at.
Qui tamen laudans desid̃ium. in
pauorem uertit ꝓtinus quod lauda¬
uit: cum repente sub iungie. Opor¬
tet autem ep̃m ir rep̃hensibilem
ẽẽ. Cumq uirtutum necessaria
subseq̃nt̃ enumerat: que sit irre¬
p̃hensibilitas ipsa manifestat. Et
fauet gͦ desid̾io: et t̾ret ex p̃cepto.
Ac si aꝑte dicat. Laudo quod que¬
ritis. sed prus dicite. quid queratis.
ne dum uosmetipsos metiri negleqi¬
tis. tanto foedior ur̃a rep̃hensibilitas

Expanded text:
ligant cum quanta culpa ex appetiligant cum quanta culpa ex appetitu proprio caeteris praeferri non metuunt, Deo etiam jubente timuerunt. Moyses suadente Domino trepidat, et infirmus quisque ut honoris onus percipiat anhelat; et qui ad casum valde urgetur ex propriis, humerum libenter opprimendus ponderibus submittit alienis; quae egit ferre non valet, et auget quod portet. concupiscunt, et ad usum suae libidinis instrumentum Appiunt, quo ait: Si quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat ; qui tamen laudans desiderium, in pavorem vertit protinus quod laudavit, cum repente subjungit: Oportet autem episcopum irreprehensibilem esse . Cumque virtutum necessaria subsequenter enumerat, quae sit irreprehensibilitas ipsa manifestat. Et favet ergo ex desiderio, et terret ex praecepto, ac si aperte dicat: Laudo quod quaeritis, sed prius discite quid quaeratis; ne dum vosmetipsos metiri negligitis, tanto foedior vestra reprehensibilitas
Abbreviated transcription (Latin):
in utrisq est subtilit̃ intuendum.
quia et is qui extusauit. plene non
restitit. et is qui mitti uolure. ante
se. ꝑ altaris calculum purgatum indit:
ne aue non purgatus adire quisqpͥ
sacra minist̾ia audeat. aut quem su¬
ꝑna gr̃a elegit: sub humilitatis sp̃e.
suꝑbe contradicat. Quiagͥ ualde dit¬
ficile est. purgatum se quemlibet pos¬
se cognosc̃e : p̃dicationis officium tu¬
tius declinat᷑. Nec tamen decliuari
ut diximus ꝑtinacit̾ debet: cum ad
suscipiendum hoc. suꝑna uoluntas
agnoscit᷑. Quod moyses. utrumꝙ
miro oꝑe expleuit: qui p̃esse tante
multudini. et noluit et obediuie.
Suꝑb enim forsitan esset: si duca¬
tione susciꝑet. Ee rursum suꝑb
existeret: si auctoris imꝑio. obedire
recusaret. Utͦbiq: gͦ humilis. utrobiq
subiectus. et p̃ esse populis semet ip¬
sum metiendo noluit: et tamen de
imꝑantis uirib p̃sumendo consen¬
sit. hinc gͦ hinc quiq p̃cipites col¬

Expanded text:
in utrisque est subtiliter intuendum, in utrisque est subtiliter intuendum, quia et is qui recusavit, plene non restitit; et is qui mitti voluit, ante per altaris calculum se purgatum vidit; ne aut non purgatus adire quisque sacra ministeria audeat, aut quem superna gratia elegit, sub humilitatis specie superbe contradicat. Quia igitur valde difficile est purgatum se quemlibet posse cognoscere, praedicationis officium tutius declinatur; nec tamen declinari, ut diximus, pertinaciter debet, cum ad suscipiendum hoc superna voluntas agnoscitur. Quod Moyses utrumque miro opere explevit, qui praeesse tantae multitudini et noluit et obedivit. Superbus enim fortasse esset, si ducatione susciperet; et rursum superbus existeret, si auctoris imperio obedire recusaret. Utrobique ergo humilis, utrobique subjectus, et praeesse populis semetipsum metiendo noluit, et tamen de imperantis viribus praesumendo consensit. Hinc ergo, hinc quique praecipites col
Abbreviated transcription (Latin):
icationis officium. et non nuilli lau¬
dabilit̃ appetunt. et ad hac non nul¬
li laudabilit̾ coacti ꝑtralunt᷑. Quod
liquide agnoscimꝰ. si duorum ꝓphe¬
tantium facta pensamus. Quorũ
unus. ut ad p̾dicandum mitti debuis¬
set. sponte se p̃buit: quo tamen al¬
ter ꝑg̃e cum pauore recusauit. Isa¬
yas quippe dño querenti qͣm mitt̃et.
ultro se obtulit dicens. Ecce egomit¬
te me. Ieremias autem mittit᷑: et tñ
ne mitti debeat. humilit̃ reluctat᷑
dicens: A. a .a. dñe ds. Ecce nescio
loqui: quia ẽgo pͣuer sum. En abu¬
trisq ext̾ius uox diuersa ꝓdiit: sed
non adiuerso. fonte dilectionis emana¬
officium p̃dicationis appetit. ꝑ contẽ¬
platiuam uͦ ieremias amori condito¬
ris sedule in herere desiderans:
ne mitti ad p̃dicandum debeat contͣ¬
dicit. Quod gͦ laudabilit. alt̃ appe¬
tiit: hoc laudabilit̾ alt̃ expauit.
Iste ne tacite contemplationis lucͣ
loquendo ꝑderet: ille ne damna
stucdiosi oꝑis tacendo sentiret. Sed hoc

Expanded text:
icationis officium nonnulli laudabiliter appetunt, et ad hoc nonnulli laudabiliter coacti pertrahuntur. Quod liquide agnoscimus, si duorum prophetantium facta pensamus, quorum unus ut ad praedicandum mitti debuisset sponte se praebuit, quo tamen alter pergere cum pavore recusavit. Isaias Domino quaerenti quem mitteret ultro se obtulit, dicens: Ecce ego, mitte me . Jeremias autem mittitur, et tamen ne mitti debeat, humiliter reluctatur, dicens: A, a, a, Domine Deus, ecce nescio loqui, quia puer ego sum . En ab utrisque exterius diversa vox prodiit, sed non a diverso fonte dilectionis emanaofficium praedicationis appetit; per contemplativam vero Jeremias amori conditoris sedulo inhaerere desiderans, ne mitti ad praedicandum debeat contradicit. Quod ergo laudabiliter alter appetiit, hoc laudabiliter alter expavit: iste ne tacitae contemplationis lucra loquendo perderet, ille ne damna studiosi operis tacendo sentiret. Sed hoc
Abbreviated transcription (Latin):
te uerborum quisq uiret. ds tamen
qui conscientie testis est: ita hoc accipit.
situt ille tui uirat᷑ intelligre. Duplicĩt
Non est conseruandum sac̃mentum. quo
malum in caute ꝓmittit᷑. Neluti si quispã
adulde ꝑpetuam cum ea ꝑmanendi fidem
pͦslictat᷑. Colerabilius ẽ. enim non unplert
sacͣmentum: quam ꝑmanere in stuprifla¬
gitio. Iurare est di illa ꝓuidentia. qua sta¬
tuit nou contiellere statuta. Penitentia
autem di. rerum mutatio est. Non pe¬
nitẽ autem. statuta non reuocare. Unde¬
est iłud. Iurauit dñs ⁊ non penitebit eũ.

Expanded text:
te verborum quisque juret, Deus tamen, te verborum quisque juret, Deus tamen, qui conscientiae testsicut ille cui juratur intelligit. Dupliciter it. 9. Non est conservandum sacramentum quo malum incaute promittitur, veluti si quispiam adulterae perpetuo cum ea permanendi fidem polliceatur. Tolerabilius est enim non implere sacramentum quam permanere in stupri flagitio. 10. Jurare Dei est illa providentia, qua statuit non convellere statuta. Poenitentia autem Dei rerum mutatio est; non poenitere autem, statuta non revocare, ut illud: Juravit Dominus, et non poenitebit eum ,
Abbreviated transcription (Latin):
ieut mentiri non potest
qui non loquit᷑. sic ꝑ uirare non
potit. qui iurare non appetit. Cauensã
sola necessitate. Non est contra di p̃cep¬
tum iurare: sed dum usum iurandi fa¬
ci mus. ꝑ urii cͥmen in currimus. Nun¬
quam gͦ iuret. qui ꝑ iurare timet.
Multi dum loquuntur iurare semꝑ
delectãtur. dum oporte at hoc tantũ
ẽe in ore. est. est. non non. Amplius enĩ
quam est ⁊ non est: a malo ẽ. Multi ut
fallaut ꝑuirant. ut ꝑ fidem satmenti.
fidem fatiant ũbi. Sicq fallendo dum
ꝑ uirant ⁊ mẽtiunt᷑: hominẽ incartũ
decipiunt. Int̾dum ⁊ falsis lacͥmis sedu¬
cti decipim᷑. ⁊ creditur dum plorant.
quib credendum non erat. Plerunq
sine iuramento loqui disponimꝰ. sed in¬
tre delitate eorum qui non credunt. qd̃
dicimus uirare compellimur. taliq
necessitate iurandi consuetudinẽ taci¬
mus. Sunt multi ad credendum pigͥ.
qui non mouentur ad fidem uerbi.
Grauit̃ autem delinquunt. qui sibilo¬
quentes uirare cogunt. Quacunq ar¬

Expanded text:
icut mentiri non potest qui non loquitur, sic pejerare non potuerit qui jurare non appetit. Cavendum sola necessitate. Non est contra Dei praeceptum jurare, sed dum usum jurandi facimus, perjurii crimen incurrimus. Nunquam ergo jurat, qui pejerare timet. Multi dum loquuntur, jurare semper delectantur, dum oporteat hoc tantum esse in ore, Est, est, Non, non. Amplius enim quam est, et non est, a malo est. Multi ut fallant pejerant, ut per fidem sacramenti fidem faciant verborum: sicque fallendo dum pejerant, et mentiuntur, hominem incautum decipiunt. Interdum et falsis lacrymis seducti decipimur, et creditur dum plorant, quibus credendum non erat. Plerumque sine juramento loqui disponimus, sed incredulitate eorum qui non credunt quod dicimus, jurare compellimur, talique necessitate jurandi consuetudinem facimus. Sunt multi ad credendum pigri, qui non moventur ad fidem verbis. Graviter autem delinquunt, qui sibi loquentes jurare cogunt. Quacunque ar
Abbreviated transcription (Latin):
ad respuendum hoc quod utilit̃ subire
p̃cipit᷑. ꝑtinax non est. Neq enim uere
est humilis. qui suꝑni nutus arbit¬
um ut debeat p̃esse intelligit. et tñ
pesse contemut. Sed diuinis disposidio¬
nib subeitus. atq auitio obstinatio¬
nis alienus. cum sibi culmen regi¬
minis imꝑatur. si iam donis p̃uen¬
tus estquib ⁊ aliis ꝓsit: et ex corde¬

Expanded text:
ad respuendum hoc quod utiliter subire ad respuendum hoc quod utiliter subire praecipitur pertinax non est. Neque enim vere est humilis qui superni nutus arbitrium ut debeat praeesse intelligit, et tamen praeesse contemnit. Divinis dispositionibus subditus, atque a vitio obstinationis alienus, cum sibi regiminis culmen imperatur, si jam donis praeventus est, quibus et aliis prosit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ pedem ꝑ calciamentum munimus.
Qui uͦ suam cogitans utilitatem ꝓximo¬
rum neglegit curam: quasi unius pe¬
dis calciamentum cum de core amittit.
gune itaq non nulli qui magnis ut
diximus muñib ditati. dum solius
contemplationis studiis in ardescunt:
parere utilitati ꝓximorum in p̃dicati¬
ne refugiunt. secretum quietis dilig̃t.
secessum speculationis petunt. De qͦ
si districte iuidicent᷑: ex tantis ꝓeul du¬
bio rei sunt. quantis uenientes ad pub¬
litum ꝓdesse potuerunt. Qua enĩ
mente. is qui ꝓximis ꝓ futurus eni¬
tescit. utilitati cet̾orum secretum p̃po¬
nit suum q̃n ipse sumini patris uni¬
genitus. ut multis ꝓdess. de simu
patris egressus est ad publicum nr̃m᷑:¬
E sunt non nulli qui ex sola humi u¬
litate refugiunt. ne eis quib se
impares estimant. p̃ferantur. Quoꝵ
ꝓfecto humilitas. si cet̾is quoq uirtutib
cingitur: tc̃ añłi oculos uera est. cum

Expanded text:
que pedem per calceamentum munimus. que pedem per calceamentum munimus. Qui vero suam cogitans utilitatem, proximorum negligit, quasi unius pedis calceamentum cum dedecore amittit. Sunt itaque nonnulli qui magnis, ut diximus, muneribus ditati, dum solius contemplationis studiis inardescunt, parere utilitati proximorum in praedicatione refugiunt, secretum quietis diligunt, secessum speculationis appetunt. De quo si districte judicentur, ex tantis proculdubio rei sunt, quantis venientes ad publicum prodesse potuerunt. Qua enim mente is qui proximis profuturus enitesceret, utilitati caeterorum secretum pnit suum, quando ipse summi Patris Unigenitus, ut multis prodesset de sinu Patris egressus est ad publicum nostrum? Sunt nonnulli qui ex sola humilitate refugiunt, ne eis quibus se impares aestimant praeferantur. Quorum profecto humilitas, si caeteris quoque virtutibus cingitur, tunc ante oculos Dei vera est, cum
Abbreviated transcription (Latin):
atq ad nom̃ fratris filium gignat.
Quam si acciꝑe forte renuerit: hu¬
ic in faciem mulier expuat. unumq:
ei pedem. ꝓpinquus discalciet. eiusq
habitacłum. domum discalciati uo¬
cet. Frat quippe defunctꝰ ille est: qui
post resurrectionis apparens głam
dixit. Ite nutiate fratͥb meis. Qui
quasi sine filiis obiit: quia ad huc
electorum suorum numerũ non imn¬
pleuit. Huius scilicet uxorem suꝑsteᷤ
fr̃ sortiri p̃cipit᷑: quia dignum ꝓ¬
fecto est. ut cura sc̃e eccłe ei qui hãc
bñ reg̃e p̃ualet imponat᷑. Cui nolẽti.
in faciem mulier expuit: quia quisqͥ
ex muñibus que ꝑcepit. ꝓdesse aliis
non curat: bonis quoq eius sc̃a ec¬
cła exꝓbrans. ei quasi in faciem saliuã
iactat. Cui ex uno pede calciamentũ
tollit᷑: ut discaltiati domus uocet᷑.
Scͥptum quippe est. Calciati pedes in
p̃paratione euangelii pacis. Si gͦ ut
nr̃am sic curam ꝓximi gerimus: utrũ¬

Expanded text:
atque ad nomen fratris filios gignat: atque ad nomen fratris filios gignat: quam si accipere forte renuerit, huic in faciem mulier exspuat, unumque ei pedem propinquus discalciet, ejusque habitaculum domum discalceati vocet. Frater quippe defunctus ille est, qui post resurrectionis gloriam apparens, dixit: Ite, dicite fratribus meis . Qui quasi sine filiis obiit, quia adhuc electorum suorum numerum non implevit. Hujus scilicet uxorem superstes frater sortiri praecipitur, quia dignum profecto est, ut cura sanctae Ecclesiae ei qui hanc bene regere praevalet imponatur. Cui nolenti in faciem mulier exspuit, quia quisquis ex muneribus quae perceperit prodesse aliis non curat, bonis quoque ejus sancta Ecclesia exprobrans, ei quasi in faciem salivam jactat. Cui ex uno pede calceamentum tollitur, ut discalceati domus vocetur. Scriptum quippe est: Calceati pedes in praeparatione Evangelii pacis . Si ergo ut nostram, sic curam proximi gerimus, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
men regiminum si uocati susciꝑe
renuunt: ipsa sibi plerumq do¬
na adimunt. que non ꝓse tantũ¬
modo. sed etiam ꝓ aliis acceꝑunt.
Cumq sua et non aliorum lucͣ
cogitant: ipsis seque priuata hr̃e
appetunt. bonis pͥuant. Hinc nan¬
ꝙ ad discipłos ueritas dicit. Non
potest ciuitas abscondi supͣ mon¬
tem posita. neq accẽdunt lucer¬
nam et ponunt eam sub modio:
s suꝑ candelabrum. ut luceat om¬
nibus qui in domo sunt. Hinc pe¬
troait. Simon ioħis amas me :
Qui cum se amare ꝓtinus respon¬
disset: audiuit. Si diligis me: pas¬
ce oues meas. Sigͦ dilectionis est
testimonium cura pastionis. quisquis
uͥtutib pollens gregem dei renuit
pascere. pastorem suminum conuin¬
cit᷑ non amare. Hinc paulus dicit.
tuus est: suꝑ est ut qui uiuunt iam
non sibi uiuant. sed ei qui ꝓ ipsis
mortuus est. et resurexit. Hinc mo¬
yses are. ut uxorem fratris sine fi¬
liis defuncti suꝑstes frat accipiat.

Expanded text:
men regiminum si vocati suscipere men regiminum si vocati suscipere renuunt, ipsa sibi plerumque dona adimunt, quae non pro se tantummodo, sed etiam pro aliis acceperunt. Cumque sua et non aliorum lucra cogitant, ipsis se, quae privata habere appetunt, bonis privant. Hinc namque ad discipulos Veritas dicit: Non potest civitas abscondi super montem posita; neque accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio, sed super candelabrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt . Hinc Petro ait: Simon Joannis, amas me? Qui cum se amare protinus respondisset, audivit: Si diligis me, pasce oves meas. Si ergo dilectionis est testimonium cura pastionis, quisquis virtutibus pollens gregem Dei renuit pascere, pastorem summum convincitur non amare. Hinc Paulus dicit: tuus est, superest ut qui vivunt, jam non sibi vivant, sed ei qui pro ipsis mortuus est, et resurrexit . Hinc Moyses ait , ut uxorem fratris sine filiis defuncti, superstes frater 7 accipiat,
Abbreviated transcription (Latin):
mei: Que uidelicet uox illius ire
uindictam aꝑte ꝑtulit: quam oc¬
culta elatio acendit. Nam distri¬
ctus uidex. pͥus in insibilit̾ uidit.
quod post publice feriendo rep̃¬
hendit. Unde ĩn ẽt irrationale
na societate se parauit. agri bes¬
tiis mutata mente conunxit:
ut districto udelicet iustoq iu¬
dicio. homo quoq esse ꝑcdee.
qui magnum se ultra homines
estimasset. ħ itaq ꝓferentes
non potestatem rep̃hendimus: sed ab
appetitu illius cordis in firmitatem
munimus. ne imꝑfecti quiq culmen
arriꝑe regiminis audeant. et mpla¬
nis stantes titubant: in p̃cipitio pe¬
dem ponant.u.¬
uirtutum dona ꝑcipiunt. &
ꝓ exercitatione cẽt̾orum. magnis
munerib exaltant᷑. Qui studio casti¬
tatis mundi. abstinentie robore
ualidi. doctrine dapib referti. pa¬
tientie longanimitate humiles. au¬
ctoritatis fortitudine erecti. pieta¬
tis gr̃a benigni. iusticie seueritate
districti sunt. Qui nimirum cul¬

Expanded text:
mei? Quae videlicet vox illius irae mei? Quae videlicet vox illius irae vindictam aperte pertulit, quam occulta elatio accendit. Nam districtus judex prius invisibiliter vidit quod postea publice feriendo reprehendit. Unde et in irrationale na societate separavit, agri bestiis mutata mente conjunxit, ut districto videlicet justoque judicio homo quoque esse perderet, qui magnum se ultra homines aestimasset. Haec itaque proferentes, non potestatem reprehendimus, sed ab appetitu illius cordis infirmitatem munimus, ne imperfecti quique culmen arripere regiminis audeant, et qui in planis stantes titubant, in praecipiti pedem ponant. Cvirtutum dona percipiunt, et pro exercitatione caeterorum magnis muneribus exaltantur, qui studio castitatis mundi, abstinentiae robore validi, doctrinae dapibus referti, patientiae longanimitate humiles, auctoritatis fortitudine erecti, pietatis gratia benigni, justitiae severitate districti sunt. Qui nimirum cul