comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
S iraciis imperator eieat enm de epãtu suo ⁊ re¬
uocaiit liberũ pͣ eo pacto ut ip̃ẽ nberius denu̾̃tartts
eñ ꝯsantino ⁊ aliis quos felis dãpnauerat liberiꝰ
gꝰ tedio uictꝰ enli iñ becica pͣuitate subecͥpsit eid
tes ꝑseciicionẽ eccłe cumulauit̃ ita ut ẽ intͣ eccłam
cat̾dotes ⁊ ełici nõ xhibente liberio sint necati felie
uero deiectus cũ in pdio suo habitares inde lenatꝰ est¬
⁊ de collatis est.¬

Expanded text:
Vnde iratus imperator deiecit eum de episcopatu suo et reuocauit Liberium papam, eo pacto ut ipse Liberius communicaret cum Constantio et aliis quos Felix dampnauerat. Liberius ergo tedio uictus exilii in heretica prauitate subscripsit. Que res persecutionem ecclesie cumulauit, ita ut etiam inter ecclesiam sacerdotes et clerici non prohibente Liberio sunt necati. Felix uero deiectus cum in predio suo habitaret, inde leuatus et decollatus est
Abbreviated transcription (Latin):
gub̾naret ⁊ industrie miltari magis ꝙͣ xpiane teligionis uacar
nis accid̾e radicitꝰ extirpares. Germanus nullatenꝰ acqͥcuit ⁊ cã
gni allico deputauit. q gͥmanꝰ audiens p̾ ira xͥane teligiõns
oblitus. scõ amacors mortem ĩtc̾ptauit. et ne a xpianis in¬
sediretur cũ młtis militib urbi ĩprouisus aduenit. s scu̾s
amator ħ audiens furenti cedens ⁊ diuma teuelacone ipiꝰ
gͥmanũ fucurũ sibs successorem p̾uidens augnstii duuũ ꝑ¬
rexit. quẽ sc̃u̾s sĩpliciꝰ eusd̃ urb̾ epc̃i cũ ꝓtessiene reuerenter¬
fuscepit seq̃nti die Iuliũ ĩfectũ gallie ibi sefident̾e̾ humilit̾ allo¬
qui digne regimen scẽ eccłẽ suscipiat nͥ g̃manꝰ dux burgudie
rogo iro es litencia cua eũ mͥ liceao sorate cui p̾señs h ĩgͥo

Expanded text:
gubernaret et industrie militari magis quam christiane religioni uacaret, gubernaret et industrie militari magis quam christiane religioni uacaret, stianis accideret radicitus extirparet, Germanus nullatenus acquieuit; et igni illico deputauit. Quod Germanus audiens pre ira christiane religionis oblitus sancto Amatori mortem intemptauit et ne a christianis impediretur cum multis militibus urbis improuisus aduenit. Sed sanctus Amator hec audiens furenti cedens et diuina reuelatione ipsum Germanum futurum sibi successorem preuidens Augustodunum perrexit; quem sexcepit. Sequenti die Iulium prefectum Gallie ibi residentem humiliter allouia non est qui digne regimen sancte ecclesie suscipiat nisi Germanus dux Burgundie, rogo ut ex licentia tua eum michi liceat tonsorare». Cui pre
Abbreviated transcription (Latin):
ym decius ĩperator babilomam cũ alis ꝓuĩdis superassi
quasd̾ ibi xp̃ianos ĩ uenit. qͦs secũ ad urbem codulã deducens
diũsis ibi suppliais ꝯfũmauis. ⁊ eos duo subreguli capiẽas
post eũ mu̾ee cathenis ducũtur ⁊ in ꝯspecen ded ⁊ senatus
antomicti an sac̾ficate ⁊ lib̾titim terũ siaꝵ reaꝵe aut mor
cheattĩ ꝑtͣhuncur e ad eos duo lcone ⁊ ursi qͣtuor mitũtu
qns cũ sc̃os nõ tangetens & ẽ cnstodirent miedas ⁊̃ eos gladis. ec¬
domo sua sepeliuiti
dus ib̾alib in francia plene doctus ad discendã uiris scĩm.
coma fedtuis ess ibia cancũ dignitatis accepio ut eñ senatꝰ
come ad gallias tͣnsmitt̾es ut apitem duicatꝰ tocus burgũdie ep¬
tineret. Comites siquid̾ ĩ aiuitatib tñc noꝰ etant qnsi tota ga¬
lia a iilio cesare p̾ho subacta a romanis ficut diu ⁊ cetete ⁊¬
uĩae erocreata et ⁊ p̾fectos e tand̾ ab eoꝵ uire est emãcipa¬

Expanded text:
m Decius imperator Babyloniam cum aliis prouinciis superasset, quosdam ibi christianos inuenit, quos secum ad urbem Cordulam deducens diuersis ibi suppliciis consummauit; et eos duo subreguli rapientes,  cathenis ducuntur; et in conspectu Decii et senatus introducti aut sacrificare et libertatem rerum suarum recipere aut morstheatrum pertrahuntur et ad eos duo leones et ursi quatuor immittuntur. Qui cum sanctos non tangerent, sed etiam custodirent, iniectis in eos gladiis ocdomo sua sepeliuit diis liberalibus in Francia plene doctus, ad discendam iuris scientiam Romam profectus est, ibique tantum dignitatis accepit ut eum senatus Rome ad Gallias transmitteret ut apicem ducatus totius Burgundie optineret. Comites siquidem in ciuitatibus tunc non erant quia tota Gallia a Iulio Cesare prelio decennali subacta a Romanis diu sicut et cetere prouincie procurata est per prefectos; sed tandem ab eorum iure est emancipa
Abbreviated transcription (Latin):
rastice se deludi uissit ut deos adoraret ne hortenda mor¬
te ꝯsu̾pcus omib aliis in exemplũ ueniret. ductus gͥ ad
templul tupecũut ab oĩb ut exsteno. ut sic̃ eo orante osl
ydola ꝯfracti funt. Querente aũ nerone quid natanus i
templũ faceret Ecũ est qd̵ magias artib pdola ꝯfregiss
hus anditi eductus de templo in carcerem recluditur ⁊ se¬
q̃nes die in mari p̾cipitari uibecur iperate uautis nero¬
ne ut si forte adhuc euad̾et ꝯseq̃ntes eñ igns ꝯburerẽt.
⁊ cmeres eius in mare gicerent siatarus gꝰcũ cesso pu¬
ero sublats iñ nanem cũ c̾ent ĩ medio pelagi iactãtur
I aqͣ ⁊ staciꝰ mari pacato ccͣ eos cũ ĩm̾sa tẽpestas despe¬
gscis peniteret ecre natarius hollari facie cil celso puõ
suꝑ aqͣs apparutt ⁊ cũ ren̾ciassent ydoł ad eos iñ nauẽ
ascendit ⁊ sedato mari ad urbem gemẽsem cũ eis puent

Expanded text:
tastice se deludi iussit ut deos adoraret ne horrenda mortastice se deludi iussit ut deos adoraret ne horrenda morte consumptus omnibus aliis in exemplum ueniret. Ductus igitur ad templum impetrauit ab omnibus ut exirent, et sic eo orante omnia ydola confracta sunt. Querente autem Nerone quid Nazarius in templo faceret, responsum est quod magicis artibus ydola confregisset. Hiis auditis eductus de templo in carcerem recluditur et sequenti die in mari precipitari iubetur, imperante nautis Nerone ut si forte adhuc euaderet consequentes eum igni comburerent et cineres eius in mare proicerent. Nazarius ergo cum Celso puero sublati in nauem cum essent in medio pelagi iactantur in aquam; et statim mare pacato circa eos cum immensa tempestas despe sanctos flagitii peniteret, ecce Nazarius hylari facie cum Celso puero super aquas apparuit. Et cum renuntiassent ydolis, ad eos in nauim ascendit et sedato mari ad urbem ianuensem cum eis peruenit.
Abbreviated transcription (Latin):
iuĩdic are presumeret Quib u̾bis correptus p̾ses scd̃s absol¬
nicarius ħ nõ ferens misis litteris intimanit nerani.
At ille misit dencũ nulitem cũ alis militib ut qͥierco
eum ⁊ abi adduceret punsãdũ. Quem in predcã eccła
ĩui̾entes ad nerouesa uĩctũ ducebant ⁊ cessum puerũ plo¬
tantem alapis cedentes ut seq̾recur urgebant. Quos cũ tero
uidiss uissit cos recluidi donec eos exaogitatis suplicus ꝯsũ¬
maret ⁊ eñ ad capiendas feras uenatores misisses subito
multitudo feraꝵ usndariũ neronis irrupio ⁊ młtos armi¬
geroꝵ eins octidens abios lacauit inta̾tũ it nero t̾batus
disfugeret et uultierato pede usx ad palaciũ ꝑueniret. su¬
ius uului̾s dolore decinbens nataris meminis ⁊ putauit de¬
os sibs iratos quia eñ uiuere tam diũ ꝑnusit. stacuitur
gͥ añ eũ ⁊iudens nero faciem euis. instar solis putans fan¬

Expanded text:
uindicare presumeret. Quibus uerbis correptus preses sanctos absoluindicare presumeret. Quibus uerbis correptus preses sanctos absoluicarius hoc non ferens, multis litteris Neroni indicauit. At ille misit Dentum militem cum aliis militibus ut quereret eum et sibi adduceret puniendum. Quem in predicta ecclesia inuenientes, ad Neronem uinctum ducebant et Celsum puerum plorantem alapis cedentes ut sequeretur urgebant. Quod cum Nero uidisset, iussit eos recludi donec eos excogitatis suppliciis consummaret; et cum ad capiendas feras uenatores misisset, subito ferarum multitudo uiridarium Neronis irrupit et multos armigerorum eius occidens, alios lacerauit in tantum ut Nero turbatus diffugeret et uulnerato pede uix ad palacium perueniret. Cuius uulneris dolore decumbens, tandem Nazarii meminit et putauit deos sibi iratos, quia eum uiuere tamdiu permisit. Statuitur igitur ante eum, et uidens Nero faciem eius ad instar solis putans fan
Abbreviated transcription (Latin):
cum assũpsit. ⁊ ꝓfcu̾s ꝑ cuncates ytalie eas pauperibe¬
rogans decimo aino disgcessionis sue a roma ad uttẽ
Quos nec dñ uͭ pote gn̾osos tormentis affecerat qr se cos
a suo aposito ꝑ diucurnam carceris maceraer̾em reuocare
putabat. audito aũ ꝙ̃ natarius predictos marcires ala¬
ret cito ad p̾fectum ptͣhitur ⁊ in ꝯfessione xp̃i ꝑduraus
fustib u̾beratur ⁊ sic ex urbe proiectus dũ de loco t̃ lo
nitus est ut causa predicandi ad gallias ꝓperaret sũ q
ueniss ad urbem gallie que dicit᷑ galuellis baptitatis ab
eo płimis matrona q̃d̾ nobił cessum filiũ fuiiꝰ deculit
rogans ut baptitatum instrueret ⁊ secũ deduceret. Eau¬
diens danabaus p̾ses gallioꝵ eum cũ sesso pũo uĩotis reto
uianib ⁊ cachenis astrictis. ĩ carcereni m̾chufit iro oes in
t astino cormentaret. Cunt uxor sua misit ad euꝰ detestãs
uidiciũ dole plenũ. ut ĩnocentes occidet ⁊ deos ĩpodentes

Expanded text:
tum assumpsit et profectus per ciuitates Ytalie eas pauperibus erogans decimo anno digressionis sue a Roma ad urbem Quos nondum utpote generosos tormentis affecerat, quia se eos a suo proposito per diutinam carceris macerationem reuocare putabat. Audito autem quod Nazarius predictos martyres animaret, cito ad prefectum pertrahitur et in confessione Christi perdurans fustibus uerberatur. Et sic ex urbe proiectus dum de loco ad locnitus est ut causa predicandi ad Gallias properaret, cumque uenisset ad urbem Gallie que dicitur Gimellis baptizatis ab eo plurimis matrona quedam nobilis Celsum filium suum ei detulit rogans ut baptizatum instrueret et secum deduceret. Quod audiens Danabaus preses Galliarum eum cum Celso puero uinctis retro manibus et cathenis astrictos in carcerem reclusit ut eos in crastino tormentaret. Tunc uxor sua misit ad eum detestans iudicium dolo plenum ut innocentes occideret et deos impotentes
Abbreviated transcription (Latin):
luteras titimauit Natarius aũ romã uenit ⁊ pr̾en
ut seq̃recur se p̾cedentes ad xp̃iũ uxorem ⁊ aluĩ monu¬
isse. gio gͦ Natarius xpm̃ ibi predicans. manis ⁊ ñberib
xpulsatus. Niterũ anolino presidi presentatus eductus¬
tes ciid̃ nole cerato dixerunt es ut ĩdom pp̃ neronẽ¬

Expanded text:
litteras intimauit. Nazarius autem Romam uenit et patrem ut sequeretur precedentes se ad Christum uxorem et filium monuisse. Sic ergo Nazarius Christum ibi predicans minis et uerbibus propulsatus et iterum Anolino presidi presentatur; ductustes cuidam nomine Ceratio dixerunt ei ut eos in do
Abbreviated transcription (Latin):
suis ⁊ paret duoti aunt mediolanũ satariꝰ aũ cũ ed¬
Co iñ mars mid s diuinitus hiberati mediolanũ uene¬
runt. hinc uero dicitat & postgͣ natarius de mediolano
dectꝰ est cũ p̃dicaret. in urbe gimelł cessũ puerũ a ma¬
tre suscipit ⁊baptitans eũ ⁊ instruens secũ diuit. qd
cist stare non posse indetur nisł uł ꝑ ãncipacone uł¬

Expanded text:
us ducti sunt Mediolanum, Nazarius autem cum Celso in mare mersi, sed diuinitus liberati, Mediolanum uenerunt. Hic uero dicitur quod postquam Nazarius de Mediolano eiectus est, cum predicaret in urbe Gimellis Celsum puerum a matre suscepit et baptizans eum et instruens secum duxit. Quod similiter stare non posse uidetur, nisi uel per anticipationem u
Abbreviated transcription (Latin):
surgens eis mortem suam indulfio ⁊ sic detollatus mͣr¬
tiriũ ꝯsũmauit.¬
atarius filłius asfricans udei martiric ꝑpecie ciuis
romane nobił dane symone iam deuicto a pecro a¬
postolo baptitate. cum eet amioꝵ nouem ualde mirabaᷤ
qd mnat̾ sua legem baptĩ ⁊ pat̾ suiis legem sałbi seqͣliã
Nuicu tñ dei adherens matri sue sequebatur studia di¬
scipline tõne quẽ cũ pat̾ dilige̾t ⁊ ad ritũ iud̾oꝵ tͣħe
pam cucurrit ⁊ ꝯcinuo baptitari se fecit sũq ꝯstanter¬

Expanded text:
surgens eis mortem suam indulsit; et sic decollatus marsurgens eis mortem suam indulsit; et sic decollatus martyrium consummauitazarius filius Affricani Iudei matris Perpetue ciuis Romane nobilis christiane Symone iam defuncto a Petro apostolo baptizate, cum esset annorum nouem ualde mirabatur quod mater sua legem baptismi et pater suus legem sabbati sequebatur. Nutu tamen dei adherens matri sue, sequebatur studia discipline Romane. Quem cum pater diligeret et ad ritum Iudeorum trahere pam cucurrit et continuo baptizari se fecit. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ fencam proiecta aint. Tim pantał. reclisus post mẽsẽ
ĩ totam insttitur s apparente dnõ ruptis finib sansteat
Roca aũ dũ uoluereait gentilaĩ qͥngentos occidit. Im
peracor dricus es dixit pantalł. quid fecisti alios adiirse¬
mus dũtetur dolor eius ĩ caput eius. ⁊c̃. Ad ħ cesar
eos cesar interrogaurt si plures eẽnt hermolaus dixit
sunt ali duo frẽs. erumptus Eypoctes xp̃iani adducti
gͥ cum orarent fcõ t̾re motu ydola corruerunt et di¬
eit eis maximianus. unideris quod dii irats sunt t̾ram
ꝯmouerunt pantał dixit. ꝗ dii hoc fecerunt qr̃ ⁊ ipĩ
corriientes ꝯfracti sund. ẽunc iratus cesaruissit pã¬
taleonem recludi ⁊ Clos tres pariter decollari in crasti¬
nuiꝰ pantalꝰ. adducitur ⁊ cũ superari non poss decollari iu¬
becur cum q uenissent ad locum dum eũ spiculator per¬
cute. uisus est gladius eius qͣ cera plicatus est qd cum
ministri uidissent ⁊ flentes ueniam peterent pantaleon

Expanded text:
sem in rotam mittitur, sed apparente ei domino ruptis funibus sanus stetit; rota autem cum uolueretur gentilium quingentos occidit. Et imperator territus ei dixit: «Pantaleon quid fecisti? Alios a diis semus: ‘Conuertetur dolor eius in caput eius etc.’». Ad hec cesar: eos cesar interrogauit si plures essent. Hermolaus dixit: «Sunt alii duo fratres, Herimpus et Ypocrates christiani». Adducti ergo cum orarent facto terre motu ydola corruerunt. Et dixit eis Maximianus: «Videtis quod dii irati terram commouerunt». Pantaleon dixit: «Si hoc fecerunt, quare ipsi corruentes confracti sunt?». Tunc iratus cesar iussit Pantaleonem includi et illos tres pariter decollari. In crastinum Pantaleon adducitur et cum superari non posset, decollari iubetur. Cumque uenissent ad locum dum eum spiculator percutere missus est, gladius eius quasi cera plicatus est. Quod cum ministri uidissent et flentes ueniam peterent, Pantaleon
Abbreviated transcription (Latin):
osĩmauit margareta uero impecto orandi spacio erans pͥusꝓ
se deinde pro omib xpi̾anis ⁊ post ei ꝑro ꝑsecnitoreb siuis.
⁊ aubi legitur ꝑro parturientib ut q̃ cũq ĩ parcu nom̃ eiꝰ
ĩiecarent sticĩ edita erole periculũ ꝓtus euaderent. ibs ⁊ xii
siłis augusti martuitata fuisse legitur unde msrũ est qd̾

Expanded text:
consummauit. Margarita igitur impetrato orandi spatio orauit prius pro consummauit. Margarita igitur impetrato orandi spatio orauit prius pro se deinde pro omnibus christianis et postea pro persecutoribus suis et, ut alibi legitur, pro parturientibus ut quecumque in partu nomen eius inuocarent, statim edita prole periculum partus euaderent. Ibi etiam XIII kal. augusti martirizata fuisse legitur. Vnde mirum est quod
Abbreviated transcription (Latin):
recuperare non potest eam allis auferre ꝯcendit. ⁊ hũs dictis
duĩ u̾go pedem lenauit ille statĩ uelud fumꝰ euanuit illa gͦ
spem ꝯcipiens qid ministrũ diaboli secura iam uicerat q̃
iam capuit ĩpioꝵ diabolũ siugerasset. Seq̃nti die ꝯuenies¬
tib ipłis iudici p̾sentatur ⁊ satͥficare nollens exuitur.
⁊ appositis ad latera facib caro recens lacerata us ad ĩ¬
tima derematur ita ut mirarent᷑ om̃s quomꝰ tam fragi¬
lis puella tanca posset tollerare tormenta. S isensatus
p̾ses doliũ aqͣ frigida uib ĩpleri ⁊ ligatã ĩ ea diucius de¬
tineri ut ꝯmentaos tormentoꝵ pena ess. gͣmor. nõ te¬
frigeniũ ⁊ nouũ delorem afferet suplicũ nouũ & dñ liga¬
ca in aqͣ mergitur stõ t̾re moti omĩb qui aderans pertur¬
batis uͥeo alesa egreditur uidens gͦ p̾ses qd ex ħ mira culo płi

Expanded text:
recuperare non potest, eam aliis auferre contendit. Et hiis dictis recuperare non potest, eam aliis auferre contendit. Et hiis dictis dum uirgo pedem subleuauit, ille statim uelut fumus euanuit. Illa ergo spem concipiens quod ministrum dyaboli secura iam uinceret que iam caput impiorum dyabolorum superasset, sequenti die conuenientibus populis iudici presentatur et sacrificare nolens exuitur et appositis ad latera facibus caro recens lacerata usque ad intima concrematur, ita ut mirarentur omnes quomodo tam fragilis puella tanta posset tolerare tormenta. Sed insensatus preses dolium aqua frigida iubet impleri et ligatam in eo diutius detineri ut commutatio tormentorum pena esset grauior non refrigerium, et nouum dolorem afferret supplicium nouum. Sed dum ligata in aqua mergitur, facto terre motu omnibus qui aderant perturbatis uirgo illesa egreditur. Videns ergo preses quod ex hoc miraculo populi
Abbreviated transcription (Latin):
dũ t̃ ipe p̾ses qͣ pie es osuleret ⁊ illa ĩ mobilis ꝑ maneres
aio p̾̃ses iã nõ perꝑeam ⁊ nõ misetebor ꝯsulentes sibi de¬
ludit deos plasphenat cormenta ⁊cẽpnit in carteroni gͦ
mitricur ut excogitans supliciis ꝑ menbͣ angula diutiꝰ
punirecur. s stacimm tenebte crͣceris ĩmenso liu̾e radiente su¬
gantur. s dyaꝰ ut eam t̾reret subito ei in draconẽ mu¬
tatus aparet qͥ tũ eam qͣs denoraturꝰ. in peteret signo ciuicis
opposito protirius enanuit. q tñ ille adhuc ut ei qucͥq mͦ
suaderet in hominẽ se mucauis at illa demoneni eẽ ĩ¬
telligens eñ ꝑ caput apphendit. ⁊ sub se ad t̾ram descieus co¬
egit̃ ut dict cur xp̃iauos tã musltiplicitꝰ attẽptaret Qui
R. natusale sibs ec̃ odiũ ꝯtra uͥ̾tutũ utros ⁊ ꝙͣuis se¬
ꝑe repellatur ab eis. spe tñ ⁊ defiderio feducendi ĩfestus ex¬
istit. auia inusdet nobis felicitatem quã ꝑdidit ⁊ sr eam

Expanded text:
e preses quasi pie ei consuleret et illa immobilis permaneret, ait preses: «Iam non parcam et non miserebor. Consulentes sibi deludit, deos blasphemat, tormenta contempnit». In carcerem ergo mittitur ut excogitatis suppliciis per membra singula diutius puniretur. Sed statim tenebre carceris immenso lumine radiante fugantur. Sed dyabolus ut eam terreret subito ei in draconem mutatus apparet. Qui cum eam quasi deuoraturus impeteret, signo crucis opposito protinus euanuit, sed tamen ille adhuc ut ei quocumque modo suaderet, in hominem se mutauit. At illa demonem esse intelligens eum per caput apprehendit et sub se ad terram deiciens coegit ut diceret cur christianos tam multipliciter attemptaret. Qui respondit naturale sibi esse odium contra uirtutum uiros et quamuis sepe repellatur ab eis, spe tamen et desiderio seducendi semper infestus existit; et quia inuidit nobis felicitatem quam perdidit, et si hanc
Abbreviated transcription (Latin):
statĩm igne ex̧tincto. plũbum tefriguit. Tunc cesar ues¬
ciens quid es amplius facered osilie astanciũ alligatũ
sago. in mars ꝑrosci precepit. s ille appatente sibi dño
tesolutus ꝙͣ feluĩ enatans ad licus ꝑuenis. Time cesir
n saniens adductis bestiis monuis eũ ne male morereo᷑
sustmere non possum sedens gͦ imperator feras fri eum
dsustts p̾cepit. ⁊ appatens es dn̾s ita cas domuit ut eum
Edantes dtarent que pͥores tactum manuũ eiꝰ attigere̾t

Expanded text:
statim igne extincto plumbum refriguit. Tunc cesar nesstatim igne extincto plumbum refriguit. Tunc cesar nesciens quid amplius faceret ei consilio astantium alligatum saxo in mare proici precepit; sed ille apparente sibi domino resolutus, quasi folium enatans ad litus peruenit. Tunc cesar insaniens adductis bestiis monuit eum ne male moreretursustinere non possum?». Sedens ergo imperator feras in eum dimitti precepit. Sed apparentes ei dominus eas ita domuit ut eum circumdantes certarent que priores tactu manuum eius attingerent
Abbreviated transcription (Latin):
cetur q xꝰ. curasset eñ ꝑ scm̃ pantalconem. uissus est
decollari cuiꝰ torꝰ pantalcon. data spiculatori peciũa.
rapuit tuxx patreh. sepehuit qui ⁊ ipẽ cesari p̾sen¬
tatus. cũ xp̾ predicaret reganit ĩperatore ut alexͦ
paraliticũ. asferri preciperet ⁊ ille deus haberetur ꝑ cuiꝰ
in nocacõnem paraliticꝰ sauaretur. Quo fcõ cũ sac̾dores
idelor Nithil orando prosicerent. pantaleon. orauit esti¬
ti paraliticꝰ sanus stocit quo uiso cũ młti crederent ⁊
cai̾dotes cũ medicis in eũ stendentes trudelꝰ ianirent
inperator ait illi pantalcon audisti qͣta passus est mi¬
beo ut merear coronari cũ eo cũ gͦ iussucesaris ĩ
ectilleo torqͣretur ⁊ c̾ca lacã facib ureret᷑. orants du̾s
apparuis ⁊ manus cedenciñ arefaciens lanpades ȩxtm xit
Tunc iratus cesar iussit eum mitti in sarcagĩem lũ¬
Uo bulliente replecam. cui itebũ oranti dn̾s apariit.
⁊ tenens manũ cius cũ es sartaginem initrauit ⁊

Expanded text:
tus curasset eum per sanctum Pantaleonem, missus est decollari. Cuius corpus Pantaleon data spiculatori pecunia rapuit et iuxta patrem suum sepeliuit. Qui et ipse cesari presentatus cum Christum predicaret, rogauit imperatorem ut aliquem paraliticum afferri preciperinuocationem paraliticus sanaretur. Quo facto cum sacerdotes ydolorum nichil orando proficerent Pantaleon orauit et statim paraliticus sanus stetit. Quo uiso cum multi crederent et sacerdotes cum medicis in eum fremdentes crudelius insanirent, imperator ait illi: «Pantaleon audisti quanta passus est nuesaris in eculeo torqueretur et circa latera facibus ureretur, oranti dominus apparuit et manus cedentium arefaciens lampades extinxit. Tunc iratus cesar iussit eum mitti in sartaginem plumbo bulliente repletam. Cui iterum oranti dominus apparuit, et tenens manus eius, cum eo sartaginem intrauit, et
Abbreviated transcription (Latin):
ces ad ħmolauꝰ baptitati sunt ꝑater aũ ail credidisset
⁊. omĩa ydola ofregiss post modicũ defiuictus est ⁊ pã¬
aanis curam ĩpendit ⁊ alsm̾ta prestitit Cũ q adeũ
os ciuitates relictis oĩb medici. ꝯfluerent os meditres
suꝑer hoc inuidbant ⁊ iuenientes cũ curancẽ ahiꝙͤ¬

Expanded text:
ater autem cum redisset et omnia ydola confregisset post modicum defunctus est; et Panchristianis curam impendit et alimenta prestitit. Cumque ad eum omnes ciuitates relictis omnibus medicis confluerent, omnes medici ei super hoc inuidebant et inuenientes eum curantem ali
Abbreviated transcription (Latin):
semñ iacobũ ĩclamaret aparuit et id aptis dicens qusa qaũ esa
mufio me ad te ut ẽ nuc̾ enamt te eo fastum dispareat
aptoi eupae eatbeuis uir ille solutis ⁊ ger urebes ⁊ castela sar¬
racenoꝵ qͣd̾ paiteni cathene ferene ĩ manib in cisliao¬
ũ canitis miraculi. ad terram suam uidentib farracenss̃ palati
cedit cũ es alidͥe paganus et orutans eũ capere uolelat ut¬
leones ieorardi ⁊ drachones ꝑ deserta gradicntaẽ deuorare
uolebant ez stati uisa cathena qua apts cetigerat recede¬
bant. hũc ipm̃ hominem cathenã ĩ manib fciena̾. ⁊ si

Expanded text:
sanctum Jacobum inclamaret, apparuit ei idem apostolus dicens: « Quia cum esses misit me ad te ut etiam nunc eruam te». Et statim disparente apostolo ruptis cathenis uir ille solutus per urbes et castella saracenorum, quandam partem cathene ferens in manibus in testimonium tanti miraculi, ad terram suam uidentibus saracenis palam rediit. Cumque aliquis paganus ei obuians eum capere templeones, leopardi et dracones per deserta gradientem deuorare uolebant, sed statim uisa cathena quam apostolus tetigerat recedebant. Hunc ipsum hominem cathenam in manibus ferentem et hec
Abbreviated transcription (Latin):
lans. epctor uero cathenis hgatũ. ferteis uiigis adi dende suꝑ
sellam ferteam. clauis ⁊ uinculis alligatum succeno ꝑne eĩ¬
peta pice in medio aiustacis usq ad ane̾m ꝯttemari & regeite
tad fidem płm adnorcatui. orultas gꝰ credentib ret ĩmalicia
ꝑ manens uisit collo esus molarem lapidem alligars tꝑ date¬
a ciutatis distiaeuim hģait ad sipiten ⁊a milicab sagitari
cut eñ sagitte nocete nõ posseno ⁊res ⁊ milites se octdere
pucarent. Expeudnces in eo sagitas es paricer eimiscabant i¬

Expanded text:
stophorum uero cathenis ligatum ferreis uirgis cedi, deinde super sellam ferream clauis et uinculis alligatum succenso igne et iniecta pice in medio ciuitatis usque ad cinerem concremari. Sed repente ad fidem populum adhortatur. Multis ergo credentibus, rex in malicia permanens, iussit in collo eius molarem lapidem alligari et per plateas ciuitatis distractum ligari ad stipitem et a militibus sagittari. Cui cum sagitte nocere non possent et rex et milites eum occidere se putarent, expendentes in eo sagittas ei pariter insultabant
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓͣticius p̾sentari sait allss nonauid ⁊ uos adiis recesidisr
alius maleficus. per deos tũro quos srnis racuticauitais
q uicera ⁊ acuuliua ibi sacnsicare h̃nt quo fcõ cl ꝑ elaceas
ornaeas ad temiplũ uenissent Direriuit astancib ut ad eas i¬
cenderent ⁊ ascendentes ad ydolũ iouis dieerunt st deue et ui¬
be quid faciamꝰ. qusa tes precepit uo sactificmus cũ q pacluã
nil dixisset alligances omĩa ydola tonis suis dciecerũc ad
terram. ⁊ in puluereni ꝯfregeiu̾s ⁊ dixorũt astãtib. uocate
medicos ut curent dos uiõs Cunt cȩx̧ iracus dicio cis ego mo¬
nus uos deos adorart non ꝯterere. testor aũ usraite ipõs
ad pamam uos ꝑ dułtas angustias tormentoꝵ at islle due¬
runo Sculte st erant dst. cur fragili sem se ꝑaniserano ⁊te¬

Expanded text:
sibi presentari. Et ait illis: «Numquid et uos a diis recessistis illius maleficiis? Per deos iuro quod si non sacrificaueritis quia Niceta et Aquilina ibi sacrificare habent». Quo facto cum per plateas ornatas ad templum uenissent, dixerunt astantibus ut ad eas intenderent; et ascendentes ad ydolum Iouis dixerunt: «Si deus es, iube quid faciamus, quia rex precepit ut sacrificemus». Cumque ydolum nil dixisset, alligantes omnia ydola zonis suis deiecerunt ad terram et in puluerem confregerunt et dixerunt astantibus: «Vocate medicos ut curent deos uestros». Tunc rex iratus dixit eis: «Ego monui uos deos adorare, non conterere. Testor autem uirtutem ipsorum quod perimam uos per diuersas angustias tormentorum». At ille dixerunt: «Stulte, si erant dii, cur a fragili sexu se permiserunt
Abbreviated transcription (Latin):
paululũ demiens sop̃mabat aid̵ scũs iacob cũ eascebat eus¬
fcaentei edebat. ⁊ altero die eid̃ panem integrtũ ni catiso
ꝑuenisset. hoc solũ al ip̃õ peciit ut deĩceps a ninas hostib
caps possed. rediens gͦ ad ꝓpuia ꝑ saliam a sarracenis ĩmari

Expanded text:
paululum dormiens, sompniabat quod sanctus Iacobus eum pascebat. Euipaululum dormiens, sompniabat quod sanctus Iacobus eum pascebat. Euienter edebat et altero die eundem panem integrum in sacculo  Iacobum peruenisset hoc solum ab ipso petiit, ut deinceps a nullis hostibus capi posset. Rediens ergo ad propria per Siciliam a sarac
Abbreviated transcription (Latin):
ad se decidendũ ĩduat tuiꝰ comites dui ꝑdeuia q̃ficum extĩt¬
nim reflunt. ⁊ ad heffnũ hospiciũ reportantes hospitẽ suũ
ero nece eius ad penam deposcunt. at ille tam̃ iam ꝑsdis¬
tari se uidens suplex d̾s auxlliũ ĩuocauit ⁊ ecce statĩ mor¬
tius reuixit ⁊ reni gestam cuncdis miratitib exponens ĩno¬
centẽ absoluit referebat se a demone qui mortem es suase¬
rat ad supplicia ductũ eẽ. ⁊ b̾m iacobũ en̾tib octurrisse
eũ q erectũ ĩ celũ ad tronũ iudicis duxisse illic q p̾cib pro
ec fufis ut uite denuo reddetur optimusse
nno dni.mͦ. c. xxxix. uir quid̾ de uetiliaco a scõ iaco¬
bo rediens deficientib ñmis egere cepit ⁊ nd̃ habens yde
saltem nũmatã panis emeret dic qd̃ us ad nonam ieui¬
nans. ⁊ menditare erubescens tristis ⁊ anxiuis ualde fuit
unde sem̃ lacobũ ĩplorans sub qͣd arbore solus ciuieuis ibies

Expanded text:
ad se occidendum inducit. Cuius comites diu per deuia quesitum extincad se occidendum inducit. Cuius comites diu per deuia quesitum extinctum reperiunt et ad hesternum hospitium reportantes hospitem suum pre nece eius ad penam deposcunt. At ille sine causa periclitari se uidens, supplex dei auxilium inuocauit; et ecce, statim mortuus reuixit et rem gestam cunctis mirantibus exponens innocentem absoluit. Referebat se a demone qui mortem ei suaserat ad supplicia ductum esse et beatum Iacobum euntibus occurrisse eumque ereptum in celum ad thronum iudicis duxisse illicque precibus pro eo fusis ut uite denuo redderetur optinuisse. Anno domini MCXXXIX uir quidam de Viziliaco a sancto Iacobo rediens nummis deficientibus egere cepit; et non habens unde saltem nummata panis emeret, die quadam usque ad nonam ieiunans et mendicare erubescens tristis et anxius ualde fuit. Vnde sanctum Iacobum implorans sub quadam arbore solus quieuit. Ibique
Abbreviated transcription (Latin):
uicem decertassent. illo cogente uenimus ad qͣmd gartẽ
tob añ cam pro me ꝯͭ demones ꝯq̃ticur ⁊ cũ illa demo¬
nes increpasset uissit ut reuiucreni fis q scu̾s iacob me
suscepit ⁊ hic ꝯfestĩ me restituit. Quod cũ audissens astã¬
tes eñ ĩ demo cũ gaudio deculerunt ⁊ statim sanato cose
atac̾tes leco uulneꝵ remiãserunt. ⁊ post triduũ pergens
ipẽ cũ asino ⁊ mẽdico redeñtib socus obusanit tiuxtã¬
d̾ recogintꝰ stnpentib qd̾ gestũ fuerat enarranit ⁊ post
re fere suis temporib ꝯtigisse. dicens in .xui. libro de sacra¬
mentis qd̾ cuid̾ peregiio sã iacobi demon ĩ spẽ apłi ipĩus ap¬
pariit s denocionem e ꝓpositum enis ꝯmendãs dui cũ eo lo¬
q̃ndo tand̾ miserias huiꝰ uite ꝙͣte ⁊ qͣles sint exposuit ⁊ fe¬
licem afferens illũ qui huic exire posset tand̾ uirũ sĩpliã

Expanded text:
vicem disceptassent, illo cogente venimus ad quoddam pratvicem disceptassent, illo cogente venimus ad quoddam pratcobus ante eam pro me contra daemones conqueritur. Et cum illa daemones increpasset jussit ut reviverem. Sicque sanctus Jacobus me suscepit et hic confestim restituit. » Quod cum audissent astantes, eum in domo cum gaudio detulerunt. Et statim sanato, solae cicatrices loco vulnerum remanserunt. Post triduum peragens ipse cum asino et mendico redeuntibus sociis obuiauit; et uix tandem recognitus, stupentibus quod gestum fuerat enarrauit. Et posVictore suis temporibus contigisse dicens in XVI libro de sacramentis quod cuidam peregrino sancti Iacobi demon in specie apostoli ipsius apparuit et deuotionem et propositum eius commendans diu cum eo loquendo tandem miserias huius uite quante et quales sint exponit et felicem asserens illum qui hinc exire posset; tandem uirum simplicem
Abbreviated transcription (Latin):
sibs genicalia menbͣ secaret. ⁊ młco bremorem ⁊ melio¬
tem fore st se andere octide. Quib dãs iuuenis sĩples
nocte saiis suis dormientib custellũ extͣxit ⁊ sibi genita¬
lia amputans ecd cultro se per uencremi tͣnsfixit. Cũ gͦ sã¬
gnis efflueret ⁊ ille moriens palpitaret ext̾rits socss actẽso
igne morientem ĩui̾unt ⁊ timentes crimen homscidii ma¬
ne fugientes ipiñ cuĩ egeno relinqunt. Post paululũ aĩ eiꝰ
fonea pararetur ecce definetus ip̃ fluxũ sangiu̾s exͣ ect̾am
positus reusxit m̃ ferecro sedit ⁊ statĩ ̾ꝯstantes defugiuĩt
⁊ ad clamoreni coꝵ om̃s alił ꝯueniũt ⁊ sic alis loqui cepit
⁊ cuncta que illi ꝯtigerant enarrauit ⁊ cũ p̾dcã dixi¬
sset adiu̾xit cũ me ĩquit occidissem demones me cepenĩt
⁊ cũ me u̾sus romam ducerent scũt iacob post nof ne¬
lociter aduolauit. Cum q pro me sꝯͣ me diucius ad in¬

Expanded text:
sibi genitalia membra secaret, et multo beatiorem et martysibi genitalia membra secaret, et multo beatiorem et martyrem fore si se auderet onocte sociis suis dormientibus cultellum extraxit, et sibi genitalia amputans eodem cultello per ventrem transfixit. Cum ergo sanguis efflueret, et ille moriens palpitaret, experrecti socii accenso igne morientem invenerunt. Et timentes crimen homne fugientes ipsum cum egeno relinquunt. Post paululum cum eius fouea pararetur, ecce, defunctus propter fluxum sanguinis extra ecclesiam positus reuixit et in feretro resedit. Et statim circumstantes diffugiunt et ad clamorem eorum omnes alii conueniunt. Et sic iet cuncta quae illi contigerant, enarravit. Et cum praedicta dixisset adjunxit: « Cum me inquit, occidissem, daemones me caeperunt. Et cum me versus Romam ducerent, sanctus Jacobus post nos velociter advolavit. Cumque pro me et contra me diutius ad in
Abbreviated transcription (Latin):
texiit.
repe ciuitatem iugcluamn uiuenis quid pellipanius patre
defunao in rem̃ suam aͥo labore sustentans singulis ãnis
adire scm̃ iacobũ solebat. Cum gͦ diu caste uixisset cand̾
quad̾ noc̾te cũ qͣd̾ muliere fornicatus est. mane aũ fcõ qr
secum asinũ ad scm̃ iacobũ ire cepit qui sił qued̾ men¬
dicum in uia reperientes gͣ societatis ⁊ amote apłi sitũ
tulerunt es nectͣ largientes. Tunt illi uiuens diabolus ĩ spc̃
sã iacobi nocte apparurt dicens nosti qͥ sũ cui neganti e¬
go sum mauit iacobus apłus quem singulis annis us¬
sicare ꝯsueueras scias qr multũ gaudebam de te quia
huc uenire ausus es ⁊ cũ pccõ tuo peregre xfectꝰ es qͣs
⁊ hiis dol̾s demon euanuit Cunc auxsatus iuuenis
domũ redire ⁊ pcc̾a sua ꝯfiteri ⁊ sic it̾ reĩcipere disposuit
S statim demon es ut prius apparens cogitaco̾nen cale̾
tedarguit dicens ad ꝑctnĩ illud nullo iͦ. delere pesset nͥ

Expanded text:
teriit. Prope ciuitatem Lugdunum iuuenis quidam pelliparius patre defuncto matrem suam proprio labore sustentans, singulis annis Sanctum Iacobum adire solebat. Cum ergo diu caste uixisset, tandem quadam nocte cum quadam muliere fornicatus est. Mane autem facto secum asinum ad Sanctum Iacobum ire cepit. Qui simul quendam mendicum in uia reperientes, gratia societatis et amore apostoli secum tulerunt ei necessaria largientes. Tunc illi iuueni dyabolus in specie sancti Iacobi nocte apparuit dicens: «Nosti quis sum?». Cui neganti: «Ego sum», inquit, «Iacobus apostolus quem singulis annis uisitare consueuisti. Scias quia multum gaudebam de te, quia huc uenire ausus es; et cum peccato tuo peregre profectus es, Et hiis dictis demon euanuit. Tunc anxiatus iuuenis domum redire et peccata sua confiteri; et sic iter reincipere disposuit. Sed statim demon ei ut prius apparens, cogitationem talem redarguit dicens quod peccatum illud nullo modo deleri posset, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
tus sum. ⁊ querentib quid dixisses ex quo ĩquit decubus uols¬
tincao ad salucen. ⁊ nos quid audieban s sdere nõ poteram
S modo huc intrauit scũs iacob ferens ĩ smist  mauii facu¬
lum muberis ⁊ i dextera baculũ pauperis quos ĩ itinere sic
adiiniis burdonem habebat pro lancea ⁊ saculũ pro patina
ł scuto e stacim̃ enͣ iratus ueniens elenato baculo fugie̾¬
tes demones exire coegit. ⁊ ecce b̾s iacobs grã me hberauit
⁊ loqulam mͥ teddidio. facite gꝰ nenire pb̃rm enisa diuaus
ꝑananore ĩ hc̃ uita nõ possum. quis cum moram faceret
ille uniiꝰ de socii ãmonuis dicens amice noli amͦ dno
tuo milicate scias .n. qd̾ ueracit̾ est dãpnatꝰ. ⁊ mala
morte in xxsino moriturꝰ. & post ea res ꝓb̾auit euentꝰ

Expanded text:
ratus sum». Et querentibus quid dixisset, «Ex quo», inquit, «decubui uoleratus sum». Et querentibus quid dixisset, «Ex quo», inquit, «decubui uoleertineat ad salutem; et uos quidem audiebam, sed respondere non poteram. Sed modo huc intrauit sanctus Iacobus ferens in sinistra manu sacculum mulieris et in dextera baculum pauperis, quos in itinere sic adiuui. Burdonem habebat pro lancea et sacculum pro parma id est scuto. Et statim quasi iratus ueniens eleuato baculo fugientes demones exire coegit. Et ecce beati Iacobi gratia me liberauit et loquelam michi reddidit. Facite ergo uenire presbyteruanere non possum». Qui cum moram faceret, ille unum de sociis ammonuit dicens: «Amice, noli a modo domino tuo militare. Scias enim quod ueraciter est dampnatus et mala morte in proximo periturus». Quod postea
Abbreviated transcription (Latin):
res milites iugdinenss dyocesis ad sañ iacobũ ꝑgebant
auos m̃eniens qued̾ mullercula rogauit nͨ sui
suum amore sc̃i iacobi deportarent quod cum unus coꝵ
feasset e usq ad xii. dictas a galicia mulieris sacculũ depor¬
casset quenid̾ ĩfirmũ in itinere reperis a quo rogatus eqũ
fiuĩ. es comodauit ⁊ accipiens burdenem ifirmi e sacculũ
mulieris ecm̃ suũ ferentem ĩfirmũ sequebatur & feruore
solis ⁊ laliore itmĩs ĩfirmatus reminiscens qd ĩ multis offẽ¬
derat amore beaci ia cobs infirmitatem suam usq ad gali¬
ciã eqͣnimiter colerabat ibs q decũbens a socus suis mo¬
nicus est ut more bons xpĩani. ⁊fessus omunicare se faceret
At ale bñ audiens es responde nõ ualens ꝑ t̾duũ mutus fut
unde socios suos de salure corporis ⁊ aniine uehemẽcer tur¬
bauit qͣita au̾ die uigilantib tͥca eum ⁊ mortem eius eepet¬
tantib gͣuit̾ suspirans dixio grãs ago deo ⁊ scõ iacobo qr hiłi¬

Expanded text:
Tres milites dioecesis Lugdunensis ad Sanctum Jacobum pergebant. Quos inveniens quaedam muliercula rogavit ut sui miserti duplarium suum amore sancti Jacobi deportarent. Quod cum unus eorum fecisset, et usque ad XII dietas a Galicia mulieris sacculum deportasset, quemdam infirmum in itinere reperit; a quo rogatus equum suum accommodavit. Et accipiens burdonem infirmi et sacculum mulieris, equum suum ferentem infirmum sequebatur. Sed feruore solis et labore itineris infirmatus reminescens quod in multis offenderat, amore beati apostoli infirmitatem suam usque ad Galitiam equanimiter tolerabat. Ibique decumbens a sociis suis commonitus est ut more boni christiani confessus communicari se faceret. At ille bene audiens sed respondere non ualens per triduum mutus fuit. Vnde socios suos de salute corporis et anime sue uehementer turbauit. Quarta autem die uigilantibus circa eum et mortem eius expectantibus, grauiter suspirans dixit: «Gratias deo et sancto Iacobo, quia libe
Abbreviated transcription (Latin):
ã scõ uito cant̃ iui otulio uo quem canta icunioꝵ i̾edia fnt¬
gabat quem ocinus itim̃s fatigacio distrahebao qus dem̃ sems
⁊ debilitare gͣiissinũ fasce prius tͣnsposito sc̃is humens uees¬
taret. egredients aũ de mediolano occurretunt paupere ełam
eostulantes. Eũsulit diaconem ꝙͣtũ eẽt in sũptib qnis tres tiñ
denarios se habere e. ⁊ scũ̾s eos tres eragari p̾cepit̃ adħ dia¬
conus unde uicturi hodie sumꝰ pasceo inquit deus panges
suos Diaconꝰ tñ q̃s erouidus duos ecogat ⁊ unũ teseruat. sũ¬
q ambularent cõcitates equites post se uident regantes
g̾inanũ uo dum̃ suũ cũ toca familia sua egrotantem ins¬
secicorditꝰ usfitaret. ⁊ ducentos solidos quos ale mittibat.
susaperet tu̾̃c stũs g̾ͥmanus ało diacono accipe q̃ dautur ⁊
in tellige te fraudem fecisse pauꝑab. si cres denatios eregs

Expanded text:
ancto uiro tantam uim contulit ut quem tanta ieiunorum inedia fatigabat, quem continui itineris fatigatio distrahebat, qui semetipsuet debilitate grauissimum fasce prius transposito sanctis humeris uectitaret. Egredienti autem de Mediolano occurrerunt pauperes elemosinam postulantes, consulit dyaconum quantum esset in sumptibus. Qui tres tantum denarios se habere respondit et sanctus eos tres erogari precepit. Ad hoc dyaconus: «Vnde uicturi hodie sumus?». «Pascet», inquit, «deus pauperes suos». Dyaconus tamen quasi prouidus duos erogat et unum reseruat. Cumque ambularent concitatos equites post se uident rogantes Germanum ut dominum suum cum tota familia sua egrotantem misericorditer uisitaret et ducentos solidos quos ille mittebat susciperet. Tunc sanctus Germanus ait dyacono: «Accipe que traduntur et intellige te fraudem fecisse pauperibus. Si enim tres
Abbreviated transcription (Latin):
abstiuencia cũ scõ marciali ꝑ mmansic. scũs aũ nͣtialis tãcis
burdegale ciuitatis extineit ĩ lemoerscina aũ ciuitace cũ
qͣd̾ ecclam dedicare uellec. p̃dietus dux de coto regno sio

Expanded text:
abstinentia cum sancto Martiali permansit. Sanctus autem Martialis tantis abstinentia cum sancto Martiali permansit. Sanctus autem Martialis tantis Burdegale ciuitatis extinxit. In Lemouicina autem ciuitate cum quandam ecclesiam dedicare uellet, predictus dux de toto regn
Abbreviated transcription (Latin):
escerent ⁊ ipi in spẽ uisibili astantib apparerent ⁊ peo¬
tinus exienint tres demones qͣsi echiopes fuligĩe nigrio¬
res pedib magnis oculis t̾ribilib ⁊ cruentis capillis totũ
coꝰ tegentes per os ⁊ nares ignem sulphureũ enuttẽtes
loꝗ̃do uꝰ nocem cormiã imitãtes ⁊ cũ uisss dixissent.
nomina ⁊ officia sua misit eos in terram desertam p̾cipi¬
ens ec̃s ut nullam lederent creaturam ꝯmotus q lat̾¬
mis roganciũ suscitauit procinus hildebertũ. qui narra¬
uit coram omĩb tinomͦ a demonib suffocatus est. ⁊
cũ cathenis ostringere enꝰ nellent eripuit eut̃ angelus
⁊ ostendens es ignem purgatorinꝰ duxit eũ ad ianuã
padisi. ubi cũ decertarent demones pro eo uenit uox
de celo ibens ut ille resurgens .xxui. annis uiuet ⁊ hus
dcĩs tocũdit se ⁊ siciit eit̃ angelus docuerat ĩ mirabili

Expanded text:
eicerent et ipsi in specie uisibili astantibus apparerent; et proeicerent et ipsi in specie uisibili astantibus apparerent; et protinus exierunt tres demones, quasi ethiopes fuligine nigriores pedibus magnis oculis terribilibus et cruentis capillis totum corpus tegentes et per os et nares ignem sulphureum emittentes, loquendo uero uocem coruinam imitantes. Et cum iussi dixissent nomina et officia suaens eis ut nullam lederent creaturam. Commotusque lacrimis rogantium suscitauit protinus Hildebertum. Qui narrauit coram omnibus quomodo a demonibus suffocatus est et cum cathenis constringere eum uellent, eripuit eum angelus et ostendens ei ignem purgatorium, duxit eum ad ianuam paradisi, ubi cum disceptarent demones pro eo, uenit uox de celo iubens ut ille resurgens XXVI annis uiueret et hiis dictis totondit se et sicut eum angelus docuerat in mirabili
Abbreviated transcription (Latin):
landib. eniis aĩam. deferentes teu̾sus ad dnm̾ siuiꝰ cũ hec
illi narrasset cecidit ad pedes eiul ⁊ mortuis est suc ce¬
ꝑit dut cũ toto ex̾citu suo nsiis timere s inductus cili¬
tio rogauit scm̃ mrtialem cito ad se uenire. ⁊ penitens pro¬
misis qd̾ cred̾et ss suũ armigerũ suscitaret qui statim
petrũ quem inuenerũt loquenteni ad ppłm. ⁊ nudis pe¬
dib ĩ ostio corã eo prostti petebant ueniam suor de¬
Su̾si eẽnt ꝑ beatũ uiͣtialem Redeu̾tes gͥ ꝓposuerũt uid̾e̾
prius sañ mrtialem ꝙͣ ad ꝓpͥa remearent. ⁊ cũ niͣ ꝙͦd̾¬
fluusũ logsassent filius arcadii comitis pictauensis pp̃ estũ
m̃ fluuio se balneans a dyabolo suffocatus interiit qͦm
cĩ nusꝙͣ ex̾citus i̾ueniret pat̾ eius cũ nimio luctu uenit
ad scm̃ mͣrtialem rogans ut es filiũ suũ suscitatet per¬
gens gͦ ad locũ adiurauit detirones ut corꝰ de flumine

Expanded text:
lalacidit ante pedes eius et mortuus est. Tunc cepit dux cum toto suo exercitu nimis timere et indutus cilicio rogauit sanctum Martialem ad se cito uenire et penitens promisit quod crederet si suum armigerum suscitaret. Qui statim Petrum, quem inuenerunt loquentem ad populum et nudis pedibus in cilicio coram eo prostrati petebant suorum ueniam deconuersi essent per beatum Martialem. Redeuntes igitur proposuerunt uidere prius sanctum Martialem quam ad propria remearent; et cum ifluuium logiassent, filius Archadii comitis Pictauensis propter estum in fluuio se balneans a dyabolo suffocatus interiit. Quem cum nusquam exercitus reperiret pater eius cum nimio luctu uenit ad sanctum Martialem rogans ut ei filium suum suscitaret. Pergens ergo ad locum adiurauit demones ut corpus de flumine
Abbreviated transcription (Latin):
baꝑcitauit matronã noĩc susãnam. ⁊ totam eis fa¬
miliam ⁊ tunc perreȩit ad thcatrũ ⁊ a sac̾dotib ꝑdeloꝵ
gͣint̾ uerberatus missus est ĩ catterem qui cũ seq̃nte di¬
e oraret lux inimensa carcetem illustͣuit. ⁊ cathenis o¬
fractis ⁊ ostiis apertis om̃s qui aderana ꝓstrati baptis¬
ma ꝑetebant sacdotes uero qui eũ ꝑcusserant ictu fal¬
minit extincti sunt tũc om̃s curtentes ad catterem
eduꝑxetũt eñ ꝓmutentes qd̃ trederent ꝯi illos sac̾dotes
mortuos resusscitatos uiderent ad ⁊ ftmñ est ⁊ baptita¬
uit ex eis .xii. milia honiiũ. susãna nꝰ migͣns ad dñm te¬
liquit scõ mrcelliali ualeriani filiam suam q̃ statĩ ptomistõ
qd̃ ille moleste ferret uocũ qd̃ fecerat om̃s int̾iui diuicias
fuas ꝑauperib erogabat cũ gͦ indissed eam ad se uenire p̾¬
cepio que̾ uidens nolle sibi ꝯuĩgi. iratus uissit cam cicius
decollars. armiger aũ qus eam decollanit audiens angelos tũ

Expanded text:
am nomine Susannam et totam eius familiam; et tunc perrexit ad theatrum ubi a sacerdotibus ydolorum grauiter uerberatus missus est in carcerem. Qui cum sequenti die oraret, lux immensa carcerem illuminauit et cathenis confractis et hostiis apertis omnes qui ibi aderant prostrati baptisma petebant. Sacerdotes uero qui eum percusserant ictu fulminis extincti sunt. Tunc omnes currentes ad carcerem eduxerunt eum promittentes quod crederent, si illos sacerdotes mortuos resuscitatos uiderent. Quod et factum est. Et baptizauit ex eis XXII milia hominum. Susanna uero migrans ad dominum reliquit sancto Martiali Valeriam filiam suam que statim promisit quod ille moleste ferret uotum quod fecerat, omnes interim diuitias suas pauperibus erogabat. Cum ergo uenisset eam ad se uenire precepit. Quam uidens nolle sibi coniungi iratus iussit eam citius decollari. Armiger autem qui eam decollauit audiens angelos cum
Abbreviated transcription (Latin):
gusti ab hiberia usq ꝯpostellam translatus ⁊ iũ kl̃is iãna¬
rii sepultus quia materia sepulture. ab aug̃. usq ad ianuat̃
ad faciendũ perducauit stacuerunt soĩ eus festũ .uiii. kłis
ang̃.s. ut in tempore magis ꝯgruo celebrecur. Inter cete¬
ra scĩ iacobi miracula legitur qd̃ quid gͣue pctm̃ ꝯmisit
⁊ ad uix sacerdoti ⁊ ep̃o suo lusus est ꝯfiteri. quo andito ept̃
stupefcũs penitenciam es dare nõ audens hominem illũ cũ
⁊ togans sciñ iacobũ. ut nieritis suis illud deleret petm̃ in
uidens cũ querẽt cur uł aquo posita ibi esset uir ille proti¬
nus eccurrit ⁊ tes seriem ciuictis audientib flens narran¬
este dimissum cunctis mirantib intelleert anio dnĩ. uic.¬

Expanded text:
gusti ad Hyberiam usque ad Compostellam translatus et III kal. ianuarii sepultus, quia materia sepulture ab augusto usque ad ianuarium ad faciendum perdurauit, statuerunt sancti ut ecclesia fest in tempore magis congruo celebraret. Inter cetera sancti Iacobi miracula legitur quod quidam graue peccatum commisit quod uix sacerdoti et episcopo suo ausus est confiteri. Quo audito episcopus stupefactus, penitentiam ei dare non audens, hominem illum cum et rogans sanctum Iacobum ut meritis suis illud deleret peccatum.uidens cum quereret cur uel a quo posita ibi esset, uir ille protinus occurrit et rei seriem cunctis audientibllud dimissum cunctis narrantibus intellexit. Anno Domi
Abbreviated transcription (Latin):
tisticem postulauit quib ille diu multũ qr tenstitur tand̃
disgensita xp̃i ꝑanꝑ esficitur ⁊ dĩ seculanitate calcata uiorem
nuitans in sororen totũ se ꝯtulit ud xpĩ uestigia seq̃retur. iã
uero qͣlem qͣtũ auͤexibuerit liugna mortał cxpedire nõ af¬
ficid qr suͣ ħoiem fuit omẽ qd̃ gessitt. cuiꝰ tał excitit uica uł
si miraculis caruisset nicredibilis indotur tanta fuerit̾o mi¬
racula it nisi menta precessissent. fantastica putarentur. se
corꝰ suũ tam crudelit̾ corm̾tanit. ut nũꝙͣ panẽ frumĩti nõ in¬
nũ nõ acitũ. no oleñ nõ legumen uũꝙͣ. ł salem s sapore co¬
medit᷑. Die tñ pasce ⁊ natiuitatis dnĩ semel uinũ bibebat.
nem ordeaceũ sup̾slt. quem tñ ipe egto ⁊ moluis. In otite ⁊
hyeme nlłam aian h̃uit uestem p̾e̾ elicum ⁊ tunaani ⁊ eu¬
cullam q̃ uestis nist forte alicui daretur tã dui ⁊̃herebat¬
es donec atͥtione nimia solueretur lectulũ enis trabe¬

Expanded text:
tistitem postulauit. Quibus ille diu multumque renititur, sed tadispensata Christi pauper efficitur et secularitate calcata uxorem mutans in sororem, totum se contulit ut Christi uestigia sequeretur. Iam uero qualem quantumque se exhibuit lingua mortalis expedire non sufficit, quia supra hominem fuit omne quod gessit. Cuius talis extitit uita, ut si miraculis caruisset, incredibilis uideretur; tanta fuerunt miracula ut nisi merita precessissent fantastica putarentur. Ex corpus suum tam crudeliter tormentauit ut nunquam panem frumenti, non uinum, non acetum, non oleum, non legumen, nunquam uel salem pro sapore comederit; die tamen pasche et natiuitatis domini uinum semel bibebat, nem ordeaceum sumpsit, quem tamen ipse coxit et moluit. In estate et hyeme nullam aliam habuit uestem preter cilicium et tunicam et cucullam; que uestis nisi forte alicui donaretur, tamdiu ei inherebat donec attritione nimia solueretur. Lectulum eius trabe
Abbreviated transcription (Latin):
ia cobi corꝰ ĩponũt ⁊ sic mało duce pslaciũ inulieris intrãtes
ta stupente e ꝯu̾sa ad fidem. gͣtanter optinent quicqinid uo¬
iunt sepulto gͥ torpore e de fũptib illius dnc̃. fabricata
suꝑ sllud eccła discipuli eius ad ꝑtedicandũ dispsi duc tñ es

Expanded text:
Iacobi corpus imponunt. Et sic nullo duce palatium mulieris intrantes Iacobi corpus imponunt. Et sic nullo duce palatium mulieris intrantes ea stupente et conuersa ad fidem gratanter optinent quicquid uolunt. Sepulto igitur corpore et de sumptibus illius domine fabricata super illud ecclesia, discipuli eius ad predicandum disp