comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ponit ñt cõtraria. Et siiudicando
contiaria ess sedĩ utridq in actr
et tut̾ simul. in eode̾ ⁊ in uno ce̾pore
ꝯrent contraria quod nõ poc̾ esse.¬
¶ si forte dice̾tur ꝙ seusus coĩs unꝰ
q̃r in potẽtia. ⁊ duplex/ on organo.
sicut uiruo qrlir duos dculoo u ͦ. nen
potest esse. qr sonsuo coĩo apphend̾it
tenrata omĩiud gensuũ . ꝓpoꝵ. Et sic
Respectu ciudlibet seusu̾o opporteret
ꝙ duent᷑ ei duo organa. q̃ uulo
diffeirẽt. ab organis censiud ꝓp̾oꝵ.¬

Expanded text:
ponit inter contraria , et si iudicando contraria esset secundum utrumque in actu et simul, tunc in eodem et in uno tempore essent contraria, quod non potest esse. Si forte diceretur quod sensus communis est unus in potentia et duplex in organo, sicut vipotest esse, quia sensus communis apprehendit sensata omnium sensuum propriorum, et sic respectu cuiuslibet sensus oporteret quod darentur ei duo organa, quae in nullo differrent ab organis sensuum pro
Abbreviated transcription (Latin):
qd tro ductũ est in sensũ coẽi.. Sicut
dñi probatũ est supra. sensus ⁊ sẜi.
idem sũt. accu. quid actus qũe noĩa¬
in auditũ sonatõ. ⁊ audicio . in uisa
aucom ex ꝑte. sensus dĩ uisio ex
ꝑto sensiollis autẽ n. sz nomen.
unde cũ uide̾ nnc̾ul aliud sit ꝙ̃.
uti uisu in ꝑceptõne uisibilis nõ
opportet aliũ actũ hnre. ad cog̃rrenĩ.

Expanded text:
sensum communem. Sicut enim probatum est supra, sensus et sensibile idem sunt in actu, qui actus quandoque nominain auditu sonatio et auditio , in visu autem ex parte sensus dicitur visio, ex parte sensibilis autem non habet nomen. Unde cum videre nihil aliud sit quam uti visu in perceptione visibilis, non oportet alium actum habere ad co
Abbreviated transcription (Latin):
perlioc potet eciã solucõ id sidm̃
qr sicut ẽ ydemꝑtitas ⁊ duĩsicas in
actu sensus coio. Itã eĩ est diu̾si¬
tas ⁊ ydemptitas intempore quob
men surat illũ actũ. est ꝑ siͦ patos¬

Expanded text:
per hoc patet etiam solutio ad secundum, quia sicut est identitas et diversitas in actu sensus communis, ita est diversitas et identitas in tempore, quod mensurat illum actum. Et per hoc pat
Abbreviated transcription (Latin):
nim sollerciã ita ĩst̾iuete atq
excitate mor ͥ ͣ ut quib consorcũ
dinitatie ⁊ appellacõnis piclitas
ꝯpetit diã p̾ditũ firmitate fin¬
gatio. erit g̃. talo qd nobis ob¬
sequi. iu strã q̃ cole̾ ꝓspexisti

Expanded text:
e atque extricate mortalia ut, quibus consortium diuinitatis et appellationis parilitas competit, diuina praeditum firmitate fingatis; erit uero tale quod uobis obsequi iustitiamque colere prospexeri
Abbreviated transcription (Latin):
pax est itaut mortalẽ celestẽ¬
q natiuxõ mortalĩ nexu exciiͭꝰ
ambitis iubeatis qi nasti cibiõ¬
post dissolucoẽ id fenus. qr cre¬
dideratis facta succe ͦ ͤ ail ⁊ cor s¬

Expanded text:
par est, ita ut immortalem caelestemque naturam mortali textu extrinsecus ambiatis iubeatisque nasci cibumqpost dissolutionem id faenus quod credideratis facta secessione animi et cor
Abbreviated transcription (Latin):
maud̃ ꝑ acqũsitonie . cuͣ illeno¬
tus non possit esse nisi ꝑ abstraccder.
oportobit ꝙ aĩa post mortẽ. abstra¬
hat aribus eeñs ⁊ ꝙ̃ditates reuũ.¬
¶ Solucõ. siue pmdicõ moliorio¬

Expanded text:
ma per acquisitionem, cum ille modus non possit esse nisi per abstractionem, oportebit quod anima post mortem abstrahat a rebus essentias et quiditates rerum. Solutio: Sine praeiudicio meliori
Abbreviated transcription (Latin):
quid est cognostere. ad coguoste̾¬
dũ cãs acclĩtiũ. subĩs ¶ Conside¬
uaut᷑. etiã scdm̃ fuas formas.
quas agut̾ in aluo fiue corporeco
siue ĩtorporeis ¶Corporeis ficut
fingidũ agit in calidũ. ĩ corpore¬
io ficut fensiblia aguẽ. in alãm

Expanded text:
quid est cognoscere ad cognoscendum causas accidentium substantiis’. Considerantur etiam secundum suas formas, quas agunt in aliis sive corporeis sive incorporeis; corporeis sicut frigidum agit in calidum, incorporeis sicut sensibilia agunt in animam
Abbreviated transcription (Latin):
diffinitiuã ⁊ por esse sue nature.
qͥuod lni in subã. ¶Cũ aute̾ per
suas quidditates non faciuẽ fan¬
casmata inclltẽ eoꝵ sic consi¬
deracoꝵ. non abstrahit᷑ a fautas¬
mate. Et sic possũt̾ intelligi ab
post mortẽ ꝑsuũ ẽẽ aute̾ acliͨ.
considerãtur duobmodie .s. per¬

Expanded text:
diffinitivam et per esse suae naturae, quod habent in substantia. Cum autem per suas quiditates non faciant phantasmata , intellectus eorum sic consideratorum non abstrahitur a phantasmate, et sic possunt intelligi ab post mortem. Per suum esse autem adhuc considerantur duobus modis, s
Abbreviated transcription (Latin):
medie cellule nisi quo ad ilłid ac¬
tli am est ex fautasinate. Bi aut̃.¬
queratur quare non fit in accu
alio ¶ Dicend ꝙ forciores motꝰ
in aĩo semper excludue deblio¬
res ¶ Bude cũ motus sensiuõ.
et fantasie in hũtib copptũ capͭ.
suit fortõres inc̾iorib muotib

Expanded text:
e cellulae nisi quoad illum actum qui est ex phantasmate. Si autquaeritur , quare non sit in actu alio, dicendum quod fortiores motus in anima semper excludunt debiliores. Unde cum motus sensuum et phantasiae in habentibus corruptum caput sint fortiores interior
Abbreviated transcription (Latin):
etoca curta ficut ĩ ciconiis et in qͣnib¬
dam piscibus ⁊ in quibusdi media.
sicut in homĩbus ⁊ in quib Dautẽ
ligata ant̾ius ad ꝑlatũ. ut ramis.¬
in ranis. Et ibeo bry fanaro non
aetudo re qualiter

Expanded text:
em curta, sicut in ciconiis et quibusdam piscibus; et in quibusdam media, sicut in hominibus , in quibusdam autem ligata anterius ad palatum, ut in ranis, et ideo vox ranarum non tactus et qualite
Abbreviated transcription (Latin):
toso. Et ꝓpt̃ t ouĩe uiscositatem
nõ pocest cepari aqueũ. aigẽti
uini Et ido ferrũ. nõ ẽ liquablẽ
s mollificabile Et ꝓpt̾. non bouã
ꝯmuptione̾. est porqũ ⁊ uaporati᷑
Et per qus̃ odoriferĩ stãlud̃ aũ
et płubũ. tũt ex utreq ĩpuro si

Expanded text:
toso; et propter viscositatem non potest separari aqueum argenti vivi, et ideo ferrum non est liquabile, sed mollificabile; et propter non bonam commixtionem est porosum et vaporativum et per consequens odoriferum. Stagnum autem et plumbum
Abbreviated transcription (Latin):
potest ꝑting̾e̾ subã cibi. Et iõ ue¬
cesse est ꝙhoc deltãbile sit ĩobore.
ꝑ se ⁊ nõ i comꝑacõe. ad cibũ et h ͦ
est precipue quod est in sloribus
et aroniaticis. qr nõ hũdũ. Gapo¬
ratinũ. ut est uinũ. ueł meto p̾ci¬
pue nocet cẽbro hilano. Aapores
naturã cerebi⁊. ⁊ corrũpũt᷑ Et fuĩt
inde cathani et desflue̾tia reninata
idõ homo ĩ potutaliũ ĩmiscet õdon¬
fera ut duo deltabilia duoꝵ sensiũd
inͥ potuad lĩguã. quod confert ad
alimue̾tũ ⁊ delcabile a romaticoꝵ
in euaporiconẽ ad ce̾brũ. qd cõst̃
ad sanitatẽ ¶ Ad pͥmid ge dicendi
ꝙ odor semꝑ cõstituit᷑ ex eiide̾ qli

Expanded text:
bi, et ideo necesse est quod hoc delectabile sit in odore per se et non in comparatione ad cibum; et hoc est praecipue, quod est in floribus et aromaticis. Quia vero humidum vaporativum , ut est vinum vel medo, praecipue nocet cerebro humano vapores naturam cerebri et corrumpuntur et fiunt inde catarrhi et defluentia rheumata, ideo homo in potu talium immiscet odorifera, ut duo delectabilia duorum sensuumile saporis in potu ad linguam, quod confert ad alimentum , et delectabile aromaticorum in evaporatione ad cerebrum, quod confert ad sanitatem. 1 Ad primum ergo dicendum quod odor semper constituit
Abbreviated transcription (Latin):
aort. Cid ergo euapbracõ sit odorio
fit ĩcorpore magis grosso ꝙ aer.mi¬
noreͭ extensio olorifen caporis
et odor alicuiꝰ rei nõ tentuet᷑
ad spaciũ. lõginqio quode contra
hoc experimetũ. quode de ambus
pluo illius enũ oppor̾et ut ex ilło
odore uuaporaret alius ⁊ si deberet
fentireintriplid opport̾et ꝙ ex illo

Expanded text:
aëris. Cum ergo evaporatio odoris sit in corpore magis grosso quam aër, minor erit extensio odoriferi vaporis, et sic odor alicuius rei non sentiretur ad spatium longinquum. Quod est contra hoc experimentum, quod est de avibus plum illius termini, oporteret ut ex illo odore evaporaret alius, et si deberet sentiri in triplum, oporteret quod ex illo
Abbreviated transcription (Latin):
at asiqua ꝑtem .rei euaporãtis et
silĩ transimitat aqiea frc̃. nos ui¬
dema. uinũ in dolio transinitair
aõ odorẽ. coꝵ q̃ ponidtur inxͣ. doliũ
potest fieriꝰ ĩmutritõ. rcdm̃ otores¬

Expanded text:
at aliquam partem rei evaporantis. Et similiter transmutat aquam, sicut nos videmus vinum in dolio transmutari ad odorem eorum quae ponuntur iuxta dolium, potest fieri
Abbreviated transcription (Latin):
quã agit᷑ in qued ã tnĩ. Odores
sebiñ qdconfert desiderud mtt̾¬
mẽti ⁊ ut est pa ͦ saporis agit
ibra essencialior est sedñ quã.
forciuis agit. ꝙ illa scm̃ quã debi¬
lius. odor srdmqd conferc deside¬

Expanded text:
quam agit in quoddam tantum; odor secundum quod confert desiderium nutrimenti et ut est passio saporis, agitilla essentialior est, secundum quam fortius agit, quam illa, secundum quam debilius ; odor secundum quod confert deside
Abbreviated transcription (Latin):
totũ. cũ decoquis lentẽ nõ ĩfimds
miron hoc est pĩguedinẽ qriniron
in grecotiũ ualet qñtũ uucto. odor
ersi pnigips manifestat saporem.
pniguẽ. qni ẽ delcãbilis. in cibo¬
¶ Delectabile autẽ qua cenfert
ad fanitate̾. cc̾bri est ꝑse ĩ odore.
Cũ edoeor sit quedã eliaporatõ ꝑ¬

Expanded text:
t: ‘Cum decoquis lentem, non infundis myron’, hoc est pinguedinem, quia myron in Graeco tantum valet quantum unctio; odor enim pinguis manifestat saporem pinguem, qui est delectabilis in cibo. Delectabile autem quod confert ad sanitatem cerebri, est per se in odore. Cum enim odor sit quaedam evaporatio,
Abbreviated transcription (Latin):
nisi quos est compoĩtũ ⁊ euaporatĩ.
uapore ficco. ut supͣ m̃tũ est ere¬
mẽcaigitur cũ fit simplitia nõ
fiũ odorabibia. mare autẽ cũ hẽat
limitũ eaporẽ sictũ t̾restoe. u¬
stũ qui causat in eo falredinẽ
efficit᷑ odorifeꝵ. qrodor consistit
ĩsucto uapore falautẽ spc̃o ar ẽ

Expanded text:
um et evaporativum vapore sicco, ut supra habitum est. Elementa igitur cum sint simplicia, non sunt odorabilia. Mare autem cum habeat admixtum vaporem siccum terrestrem adustum, qui causat in eo salsedinem, efficitur odoriferum, quia odor consistit in sicco vapore. Sal autem species
Abbreviated transcription (Latin):
dd elicit᷑ ab ext̾ior calido iguro ĩ
hoc est agente. sedm̃ ꝓp̾etate iguis
ficut ecestre fucũ q̃nod ꝑmixtio
est uaporibus odoꝵ fuiuꝰ c̃ qt
uapor eñi est ĩ qnͣtĩ elicit᷑ ab iti¬
naturale Et cid illo huĩdĩ sicca¬
poratõne que est subm̃ cłoꝵ ꝓp

Expanded text:
 elicitur ab exteriori calido igneo, hoc est agente secundum proprietatem ignis, siccum terrestre , quod permixtum est vaporibus odorum; fumus enim est apor vero est, in quantum elicitur ab extrinnaturale et cum illo humidum siccaporatione, qu
Abbreviated transcription (Latin):
siue capore. insi quidã ꝯm ra fiant¬
¶⁊: quid aualogia est. qr ex endem
pͥmis qͣlitatib ꝯstituũt᷑. rãpaes ⁊ oto¬
res licet non ecdemmoto complexis
ficco calido cõiniscente critũ cũ hũldo

Expanded text:
sine sapore, ‘nisi quid commixta faciant’. Secunda analogia est, quia ex eisdem primis qualitatibus constituuntur sapores et odores, licet non eodem modo complexis rio ex sicco calido commiscente siccum cum humido,
Abbreviated transcription (Latin):
nt̃at. de odrribus ⁊ qͣñdo sop̃ni¬
at to eẽ in fetidis odorib. Et añ¬
eo ꝙ fantasina illud̃ debies̃. me¬
tũ relĩquit ĩ hocẽ. Allud si guud
est qrcũ fantasiuatis sit mou̾e
dossible intellem̃. Et ꝓpt̃ l ͦ. bnĩ.¬

Expanded text:
niat de odoribus , et quando somniat se esse in foetidis odoribus, neo quod phantasma illud debilem motum relinquit in homine. Aliud signum est, quia cum phantasmatis sit movere possibilem intelle
Abbreviated transcription (Latin):
expellit᷑. aer asuꝑficie. utriusq
equalr̃. Et sic non gen̾aret᷑ si esset
aspera. qr tũ aer ꝯtinc̾tur nõ ex¬
pulsus intꝰ ꝑtomemine̾tẽ. ⁊ pte
depressam ¶Adr̃ non fre̾t sonue
si essent mollia qr tue̾ cederens
acir ⁊ nõ expellent. ipm̃i. silr si
essent accuta non sic fac̾e̾nt som̃
sicut fictus acui. obicit᷑. Acutĩo
eñ penetiatimẽ ⁊ diuisiber̃ pocius
est ꝙͣ expulsimd. ⁊ fractinĩ̃. fit
autẽm p̾cipue somis magnꝰ. si ac

Expanded text:
 aër a superficie utriusque aequaliter; et non sic generaretur, si essent aspera, quia tunc aër contineretur non expulsus inter partem eminentem et partem depressam. Similiter non fieret sonus, si essent mollia , quia tunc cederent aëri et non expellerent ipsum. Similiter si essent acuta, non sic facerent sonum, sicut si acus acui obiciatur; acutum enim penetrativum et divisibile potius est quam expulsivum et fractivum. Fit autem praecip
Abbreviated transcription (Latin):
Qua enĩ est meliue feucire ddo¬
res illius magis ẽ deecãrĩ ꝙͣ tu¬
stari in odoribus. quoꝵd autẽ
Brutoꝵ meliꝰ est rentur odo¬
deecetari uel tristari ĩ odonbus

Expanded text:
us enim melius est sentire odores, illius magis est delectari vel tristari in odoribus; quorundam autem brutorum melius est sentire ododelectari vel tristari in
Abbreviated transcription (Latin):
reparita a mat̾ia non sit Calida
neq firgida. nonconfeit ad Inua¬
mentid cerebit. Nasus aut̃ ꝯstat
consistit. auti̾s ex cartillagiẽ
et suꝑuis ep osse. Et distĩgũt᷑.
nares ꝑ os. quid ĩme ͦ ueniens
tats. descendete a corpore capi
te. ꝙ ꝑ alterã ĩspiretur aeraer
eñi.spiratus. licet ex mag̃ ꝑte
descondat ad pulmone ⁊ ad pati.
dam̃. ĩ a̾ qua ꝑte ascendit. ad cc̾o
Et mitiget calore ccbii accide¬
talem qui asceudit iipm̃ ex
meb̃ris mitritĩs ⁊ spidalib. per
mictos auce odores ⁊ baporifeno
efficit᷑ acr leuor. ꝓpꝰ calord ba¬

Expanded text:
separata a materia nec sit calida nec frigida, non conferret ad iuvamentum cerebri. Nasus autem consistit anterius ex cartilagine et superius ex osse; et distinguuntur nares per os quoddam in medio veniens,itatem descendentem a capite, quod per alteram inspiretur aër. Aër enim inspiratus licet ex magna parte descendat ad pulmonem et ad pectus, tamen in aliqua parte ascendit ad cerebrum, ut mitiget calorem cerebri accidentalem, qui ascendit in ipsum ex membris nutritivis et spiritualibus. Per immixtos autem odores et vaporiferos efficitur aër le
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ Auatlio  alla sailia est ¶ Ad alis
Bicendi ꝙ sensꝰ tactus nõ est in
em̃ fonsue ĩ degano suo supponit
scendẽte acereb ͦ pͥmo occuxtint᷑.
cogana sensuũ ⁊ inmutat᷑ Et qr
taeis ĩmtatõ est per obm̃ tacta¬

Expanded text:
 Ad aliud dicendum quod sensus tactus non est in enim sensus in organo suo supponit scendente a cerebro primo occupantur organa sensuum et immutantur, et quia talis immutatio est per obiect
Abbreviated transcription (Latin):
Eiͦ qd cito corrĩpit᷑. Et opportet eũ
emitti ⁊ aliũ actralii. Ideo acuitur
nõpente. hoc est in seuibus ox fe¬
mectute. que sieĩs est putreftictoi
et est Gia ad illã. ut sictur ĩ pñ ͦ¬

Expanded text:
d cito corrumpitur , et oportet eum emitti et alium attrahi, ideo acuitur rumpente, hoc est in senibus ex senectute, quae similis est putrefactioni et est via ad illam, ut habetur in
Abbreviated transcription (Latin):
mnt. pietagorici enĩ dicebat᷑ ddo¬
res compoĩtos esse. ⁊ mitriie Amꝑ̃ꝰ
aqua que accipit᷑ in potu n ͨͦ pã iat
sdla miture non mixta cid alic
Corporaee eĩ myxtĩ opportet esse
constitutũlũ. coiporos cũ ergocto¬
res suit magis simplices ꝙ̃ aqua
omes sut. in uaporatiuo sicco ac¬
cedũt ad natiuã acris. ã cõ sunt
simplices ⁊ nõ nutriue̾ ¶ Amplia
onĩe nut̾iẽtĩ compĩtũ ab ali.
Receptũ uadit ad locũ. digestiois̃.
aquo. totũ corpus nutrit᷑. odores
non uabut̾ ad locũ digestioiõ si. e
Epuc q̃ uõ sut compoĩti. ut cilus

Expanded text:
iunt. Pythagorici enim dicebant odores compositos esse et nutrire. ‘Amplius, aqua’, quae accipitur in potu, ‘nec ipsa vult sola nutrire non-mixta’ cum alio; ‘corporale enim mixtum oportet esse constitutivum’ corporis; cum ergo odores sint magis simplices quam aqua, omnes sunt in vaporativo sicco, accedunt ad naturam aëris; ergo sunt simplices et non nutrient. Amplius, omne nutrimentum compositum ab animali receptum vadit ad locum digestionis, a quo totum corpus nutritur; odores non vadunt ad locum digestionis, sed ad caput; ergo non sunt compositi ut ci
Abbreviated transcription (Latin):
risid ⁊ p̾cipue in ebriis bibentibus
Giuĩ ⁊ magis medonẽ a loco ca
lani logisticã q̃ est cella racõnie
accidit ꝙ tirilaut᷑ otuli. curb̾ant᷑
oduratus. Et siez alii sensus. uide
ecia dicit quidã płins̃ ꝙ mauri uq̃

Expanded text:
cibum, et praecipue in ebriis bibentibus vinum , et magis medonem, a loco calido lam logisticam, quae est cella rationis,accidit quod turbantur oculi, turbatur odoratus et similiter alii sensus. Unde etia
Abbreviated transcription (Latin):
uel sanguine q̃ cioca illud ĩlienis exi¬
stente siibtili ⁊ puro de facibi auẽ
ifrigidabili. Cibi ẜrgiditas ĩfrigia¬
ta. pp̃ locĩ ĩ frrmacia renmiata fa¬
code folet homĩbus. ad adiutoirͣ
anitatis facta est spẽs ddoratus

Expanded text:
et sanguine, qui circa illud in venis, existente subtili et puro, de facili autem infrigidabili, cibi fumositas infrigidata propter locum infirmantia rheumata facere solet hominibus, ad adiutorium autem sanitatis facta est species odoratus
Abbreviated transcription (Latin):
ascoitdit scdm naturã a sit. cõmotꝰ
lent̾ ponetrat aquã scdm̃ aliquã ꝑ¬
sus aquas ĩpulsus eĩ aerponetrat
grossacorpora ut panetos et qndo
Et pedes ⁊ inde est ꝙ in timibus ubi
mo᷑ ⁊ ĩpellit aerẽ qui est in romis
et poris. muroꝵ. qui cũ non le̾tit

Expanded text:
 sit commotus, lenter penetrat aquam secundum aliquam psub aquam. Impulsus enim aër penetrat grossa corpora ut parietes, et quando ut ur, impellit | aërem, qui est in rimis et poris murorum, qui cum non habeat,
Abbreviated transcription (Latin):
esi ĩdustriã. nere̾ multid tene̾di
Sel pancĩd. et cõmonẽdi ip̃m fortit᷑
uel fenusse ⁊ sardgendi organa uo¬
calia. uel clargiendi. ea ingruere
autẽ uonũ. causa grauitatis An
uentute est qr larga hũt ĩ Ine̾tu¬
te. ĩstrumẽta uotalia ⁊ debilẽ uio¬
tutẽ monẽdi Et qũdo crescunt
non trescũt ꝓporcõnate orgaua¬

Expanded text:
et industriam aërem multum tenendi vel paucum et commovendi ipsum fortiter vel remisse et stringendi organa vocalia vel elargandi ea. In genere autem bovum causa gravitatis in iuventute est, quia larga habent in iuventute instrumenta vocalia et debilem virtutem movendi , et quando crescunt, non
Abbreviated transcription (Latin):
grosse uocis. Et motus tardus aer
Et causa accute uotis uelox motꝰ
Causa auce̾ tardi motus est qr
aer motus nõ. obedit uirtuti mo-¬
nenti. et reuiͭtit ea. causa bero
uelotis motus est bictonia mouẽ

Expanded text:
grossae vocis est motus tardus aëris, et causa acutae vocis motus velox. Causa vero tardi motus est, quia aër motus non bene oboedit virtuti moventi et remittit eam. Causa vero velocis motus est victoria
Abbreviated transcription (Latin):
cenfibeoiĩ. submisit ce̾brrd. ita ⁊ huic
tenrus. S in fim̾ibus fui ip̃ius uncrp
pit sidt expresse dicit gregcꝰ. medo
ratus ñ est per nenũtreusibiles.sicꝭ
alii fensus. ꝯtem uidet᷑ excõstabulo
q. uii. pariã nemioꝵ. dicit criri ab
andon ꝑte. Capitis quor nullũ di¬
rigic᷑ ad ĩstrumẽtũ olfactus ꝙ.id̾¬

Expanded text:
 huic sensui, sed in finibus sui ipsius nervorum ipit’. Hic expresse dicit Gregorius quod odoratus non est per nervum sensibilem sicut alius sensus. Idem videtur ex Constabulo , qui septem paria nervorum dicit oriri ab anteriori parte capitis, quorum nullum dirigitur ad instrumentum olfactus.
Abbreviated transcription (Latin):
Niuis sit uiolenta cuiꝰ grilauo
it᷑ influit de natura fua ¶ Iam̃
eñ udtid est ꝙ ab agente. qd est
extra gen̾a ͦ. neq naturalis ncq
non naturalis est patet em̃ ꝙ
pͥmus motor influit p̃mo mo ͤ
mcti qui motus n ͤ. est de natina
moue̾tis et tam̃ p̃mũ mo ͦ ͬ mo᷑¬

Expanded text:
ius sit violenta, cui generans nihil influit de natura sua. Iam enim habitum est quod ab agente, quod est extra, generatio neque naturalis neque non-naturalis est. Patet enim quod primus motor influit primo mobili motum, qui motus nihil est de natura moventis, et tamen primum mobile mo
Abbreviated transcription (Latin):
epperimẽtũ ẽ ĩ nobis siuis po¬
nat Caput sus aqua audiet ma¬
guos sonos qui fiuut suꝑapua
Ra cid non possuit ad auit᷑ ꝑueire
medliũ. mn auditu ¶ ꝙa tnc̃ qͣat

Expanded text:
experimentum est in nobis, si quis ponat caput sub aqua, audiet magnos sonos, qui fiunt super aquam, et cum non possint ad aurem pervenire medium in auditu.
Abbreviated transcription (Latin):
quod est tactus ¶ Et ꝑ hoc uult cau¬
damentũ est oñnũ alioꝵ sẽfiud
Et suc̾si : Seita post multas Raccẽs
sompnus ẽ in p̃. quo sentit aiad ĩ
puo organo. tactus. Cã ed̾ .ħ̃ ipo¬
cons fudt. ncce e̾ organa sec̃trẽdi

Expanded text:
ult claudamentum est omnium aliorum sensuum . Et sunt haec verba post multas rationes: ‘Somnus est in primo, quo sentit omnia - in primo organo tactus. Cum enim hoc impotens fuerit, necesse est organa sentiendi
Abbreviated transcription (Latin):
nci uideꝰ expresse hoc. ꝙ qñ maguꝰ
tonne est non auditur mĩor sicut
⁊campanilib qñ pulsant᷑ cãpane.
nõ auditur: loques ⁊ si clamet.
Et sier̾ ĩmolendinis non bñ audit
obuiantes. contrani ⁊ extellentes
infrĩgue̾se ĩ loco contactuo ita
Et sidt qnͣdo ambo fuerie excellẽ¬
ces. uelaltꝰ destruit alteꝵ. Et
sioc qͣnͣdo uiuis suent fortis. ealt᷑.

Expanded text:
nos videmus expresse hoc quod quando magnus sonus est, non auditur minor, sicut in campanilibus quando pulsantur campanae, non auditur loquens, etiamsi clamet; et similiter in molendinis non bene auditur obviantes contrarii et excellentes infringunt se in loco contactus, ita et hoc quando ambo fuerint excellentes, vel alter destruit alterum, et hoc quando unus fuerit fortis et alter
Abbreviated transcription (Latin):
cia ad Ranios suꝑine. ⁊ stipites ĩ¬
serius. Et ppt sia eciã ibi fa de ꝓul¬
⁊⁊ srricta est prchabetur diffusio ĩpul¬
et foitificatur eius ĩpussio i mie
etideo ⁊̃ cau̾nis longe audic̃ eciã
quare. insilius bene audit᷑ qr arbo¬
reo Inpediũ diffusionẽ. aeris per¬
cussi. Et ꝓpt̾ sioc fortisicat᷑. uiclẽ¬

Expanded text:
et stipites inferius, et propter hoc etiam ibi fit depulsi stricta est, prohibetur diffusio impulet fortificatur eius impulsio in materia, et ideo in cavernis longe auditur etiam quare in silvis bene auditur, quia arbores impediunt diffusionem aëris percussi et propter hoc fortificatur violen
Abbreviated transcription (Latin):
xte aeͣris tc̃tĩo. s in omni ꝑte u sqr
ad auditid ficut ultiõ pbatĩ est.
Dnaqueq em̃ res sensibłis nõls
esre nisi i mͣ sua. et tanta est
qñta est mãtia sua. Unde ꝙͣtĩd
aerẽ ꝑcutit. pmid ꝑcuciẽs a quo
egredi somis. tantio aerẽ ꝓcutit¬

Expanded text:
parte aëris tantum, sed in omni parte usque ad auditum , sicut ultimo probatum est. Unaquaeque enim res sensibilis non habet esse nisi in materia sua, et tanta est quanta est materia sua. Unde quantum aërem percutit primum percutiens, a quo egreditur sonus, tantum aërem
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Neriuis ẽi. abaut̾iori celea
descendẽs non esteciã pñci motiuꝰ
nͨ actinus. s feutiuꝰ ⁊ passiuus.
ei cdeo ille non facit ad int̾prrta ͭ ͤ
s pocius ad gustid Et est natue Reci¬
pere spem̃. ⁊ non dare eam. si n̾iuis
et duo ex illie ꝑtiugũt ad eingnã
et faciuẽ eã monen Ec qudõ alii aã
pulmonẽ et quidã alii ad madibu¬

Expanded text:
s enim ab anteriori cella descendens non est principaliter motivus nec activus, sed sensitivus et passivus, et ideo ille non facit ad interpretationem, sed potius ad gustum, et est natus recipere speciem et non dare eam. Sed nervusivus, et duo ex illis pertingunt in linguam et faciunt eam moveri, et quidam alii ad pulmonem , et quidam alii ad mandibu
Abbreviated transcription (Latin):
ducit᷑ forma ad accĩo q̃ potetia
frut in mat̾ia. s illa sola ẽ̾ foiͣ
uillenta. que nõ oducit᷑ de ma᷑ͬ
sicut est forma artis in archa
bel a quo artificõ. Cũ igit᷑ ab eff¬

Expanded text:
catur forma ad actum, quae potentia fuit in materia. Sed illa sola forma est violenta, quae non educitur de materia, sicut est forma artis in arca vel alio artificio. Cum igitur ab effi
Abbreviated transcription (Latin):
ruptus. tam̃. in altera ꝓte sue
circonfe̾ncie. refrectit᷑ ad auditũ.
Ex hoc patet soluc̃o ad totĩd. Ex
sine patet quare in contiͤ conãte
seaues̃ sonus magis audit̾ ꝙͣ p̾¬

Expanded text:
 in altera parte suae circumferentiae reflectitur ad auditum. Et ex hoc patet solutio ad totum. Ex his patet, quare in continue sonante sequens sonus magis auditur quam pr
Abbreviated transcription (Latin):
Et uide̾ in igne qui educitur.
ex collisione ferri ad lapidem.
que res naturalis est licet genl᷑.
ꝙͥo monẽte uiolent/ ¶ Ad pͥmũ¬
ꝯdicõnes ciocõstantes gen̾accẽm
coni sũe. uiolente. fuexut ed ꝯdi¬
cõnes soniex ꝑte mat̾ie. Actus eĩ
souatimis edũcit᷑ de potecia m̃li
Et ꝓportõ illils ad ipam̃ nõ est
uiolenta. s naͣlis ¶E unc̾ ꝙ cõ

Expanded text:
est videre in igne, qui educitur ex collisione ferri ad lapidem, qui res naturalis est, licet generetur ex movente violenter. 1 Ad primucondiciones circumstantes generationem soni sint violentae. Sunt enim condiciones | soni ex parte materiae: actus enim sonativus educitur de potentia materiali, et proportio ad illam non est viole
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ m̃or circulus gen̾e̾t maiorẽ ⁊
doee itu mĩorẽ. sic̾ut est ĩ lapide pr̃o¬
iecto. ⁊aquã stantẽ ut lapis cadcõ
Geutrũ eciã est multoꝵ. circłoꝵ
successiu̾e. giatoꝵ. eo ꝙ uua ꝑs.

Expanded text:
quod minor circulus generet maiorem et ille iterum maiorem , sicut est in lapide proiecto in aquam stantem, ubi lapis cadens centrum est multorum circulorum successive generatorum, eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
geni̾e illius uel cõuẽiens cũ natã
geueris. sonꝰ adifferẽ.⁊io motur
Sdenti specificis tranit᷑. in speciẽ
q̃ ẽ de genẽ motue uiolẽti uoe
cõnenes cio natura eius/ p̾ma
contraliue̾. inspoĩ. insi geq quod

Expanded text:
genere illius vel conveniens cum natura generis; sonus a differentiis motus violenti specificis trahitur in speciem; ergo est de genere motus violenti vel conveniens cum natura eius. Prima contrahunt in speciem nisi genus, quod
Abbreviated transcription (Latin):
tale eso unũquocq quales side̾ ge¬
tes ipm. sicut eñ est mactu mo-¬
ralĩ quod ex circonstatus considat᷑.
natura eius. ita est in accu naͣli
fractus qne souãt om̃na siclentã¬

Expanded text:
tale est unumquodque, quales sunt cotes ipsum. Sicut enim est in actu morali quod ex circumstantiis consideratur natura eius, ita est in actu naturali. fractus, q
Abbreviated transcription (Latin):
Cid igitur caura figuriõ sorud sit
motus fic uel illo modo scindẽs̃ ac¬
aias in eade̾ mat̾ia cõuenue. ⁊ͨ
Dua corr iõpet alterã. Et cũ cessã¬
te causa cesset effectus. nccẽ est
ecł som̃ corridpi ¶ Item sonꝰ est

Expanded text:
Cum igitur causa figurans sonum sit motus sic vel illo modo scindens aëcontrarias in eadem materia convenire, et sic una corrumpet alteram, et cum cessante causa cesset effectus, necesse est et sonum corrumpi. Item, sonus est
Abbreviated transcription (Latin):
de aia. et auiceñ. inui ͦ de natina¬
cibus. ꝙ somꝑfiat. licet nõ semp
Plectens. Ionũ. S eñi refflepis
it sicut s ꝑcussio. Et ꝓcussio nõ sit
mͥsi a solido plano. hoc aute̾nõ sꝑ¬

Expanded text:
de anima et Avicenna in vi de naturalibus, quod semper fiat, licet non sempelectens sonum. Si enim reflexio fit sicut et percussio et percussio non fit nisi a solido plano,
Abbreviated transcription (Latin):
qñ as clrmat discuctas ⁊ articu¬
latas uoces ad montẽ. Ille non
Reu̾tut᷑. distincte ⁊ articulate. hoc
eciã uidet᷑ ꝑ auicẽnã expͤsse qui
sic dicit in ui ͦ de uaturalib Re¬
mansit suꝑ noo ut considenia. si

Expanded text:
quis clamat distinctas et articulatas voces ad montem; illae enim revertuntur distincte et articulate. 2 Hoc etiam videtur per Avicennam expresse, qui sic dicit in vi de naturalibus: ‘Remansit super nos, ut consideremus, si
Abbreviated transcription (Latin):
apprchendẽ forma. ut fensatam
et alius ut fantasiã ⁊ ymagis
forma ciũ sensata appireliẽditur
brres presens. fantasina b ͦ et
ꝙmagto etiã i absencia rei appie¬

Expanded text:
apprehendere formam ut sensatam , et aliud ut phantasma et imaginem. Forma enim sensata apprehenditur ut res praesens, phantasma vero et imago etiam in absentia rei appre
Abbreviated transcription (Latin):
uitate ceredri recipic̃o. per se ipãm
formas om̃s que ĩꝑmũt ᷑ .ii. sensib
et Roddũtur ei. Item auicenꝰ sẽ¬
sus coĩs est uirtus cui reddiãt᷑. omñla
sensata ¶ slgasel autem in plñca.

Expanded text:
vitate cerebri recipiens per seipsam formas omnes, quae imprimuntur quinque sensibus et redduntur ei’. Item, Avicenna: ‘Sensus communis est virtus, cui redduntur omnia sensata’. Algazel autem in physica
Abbreviated transcription (Latin):
ers e ꝑficiat᷑ in alt̾o. Et tũc ꝯꝑle¬
ta urcat᷑ ad ipm̃ ¶ undo ipe uuit
ꝙ uirtus sensitiã oriat᷑ acorde. ⁊ pfi¬
ciatur in cerebio. sicut ⁊ uirtus nutri¬
tiua. orit᷑ acorde ⁊ complem̃tĩ eius

Expanded text:
 in altero et tunc completa revertatur ad ipsum. Unde ipse vult quod virtus sensitiva oriatur a corde et perficiatur in cerebro, sicut etiam virtus nutritiva oritur a corde, et complementum eius
Abbreviated transcription (Latin):
sensutid illius cuiꝰ est appͣłendetre
sit p̾natõ mnotus uidebẽ. qies non
apprehendi nisi ꝑ motũ. sicut n ͨ sile̾¬
ciũ insi ꝑsonũ. et ita quies ñ euit
sensitũ ꝑse. ¶Item sigura spẽe qͣt¬
tatis est Et ita non Gĩtegꝰ. ꝑtinere

Expanded text:
sensatum illius cuius est apprehendere sit privatio motus, videbitur quies non apprehendi nisi per motum, sicut nec silentium nisi per sonum, et ita quies non erit sensatum per se. 4 Item, figura species qualitatis est et ita non videbitur pertinere
Abbreviated transcription (Latin):
appicheudit illa duo. ⁊ format ea qrͣ
deso ueca sit fes. que Iam abiit / ex
Iet accipit ᷑ ꝙ sensus ꝓpns accipit
qualitates: que sut̃ sensibilia ꝓp̾a
cũ pũtia materie. Seusus autem

Expanded text:
apprehendit illa duo et format ea, quamvis destructa sit res, quae iam abiit’. Ex hoc accipitur quod sensus proprius accipit qualitates, quae sunt sensibilia propria cum praesentia materiae; se
Abbreviated transcription (Latin):
fantasia:. gdutraliͦ est ꝙ fantasia
non recipit sillacra. at res s ut
pmagines ⁊ fautasias Reꝵ illa
autẽ solãcra in sompnis reputãtur
ut res cũ nichil indicet silatudut
res insi fensus Et non fit ĩdugano

Expanded text:
a non recipit simulacra ut res, sed ut imagines et phantasias rerum; illa autem simulacra in somniis repraesentantur ut res; cum ergo nihil iudicet simulacrum ut rem nisi sensus, et non sit in organo
Abbreviated transcription (Latin):
di̾ coĩs ut genus. neq ut totũ in-¬
tegrale. suue potestatinid. sieĩ esset.
coĩs. ut genus predicaret᷑. de siuglis
ꝓp̾is quod flñ est ¶ Si G ͦ ut totũ.
tuc̃ sua essencia mclre ess ex̃ ens¬

Expanded text:
is ut genus neque ut totum integrale sive potestativum. Si enim esset communis ut genus , praedicaretur de singulis propriis, quod falsum est. Si vero ut totum, tunc sua essentia nihil esset e
Abbreviated transcription (Latin):
de fompno suigilia. dicit em̃ĩ ibiꝙ
fumilatia Rocepta a sensb̃us m̃a¬
nent in fantasia greftiule in sop̃¬
nis ad oogana rensiũo. q̃Rautasia
et fensus cõis non sill oide̾ uibtus

Expanded text:
de somno et vigilia. Dicit enim ibi quod simulacra recepta a sensibus manent in phantasia et refluunt in somniis ad organa sensuum; ergo phantasia et sensus communis non sunt eadem vi
Abbreviated transcription (Latin):
sugiditate descende̾te a cerebro et
grauãt᷑ orgaua sensuũ. silãtra omii
sensuũ. manifestat se ꝑ mod̾ũ feꝵ
non possuit fieri. in organis ꝓpoꝵ  sen¬
suũ. eo ꝙ illa clausasult̾. ꝑ sompniũ

Expanded text:
frigiditate descendente a cerebro et gravante organa sensuum, simulacra omnium sensuum manifestant se per modum rerum non possit fieri in organis propriorum sensuum, | eo quod illa clausa sunt per somnum,
Abbreviated transcription (Latin):
sensibilia ꝓp᷑a. pͥmo ⁊ post̾ius sonsata
coiã Et debet intelligi dcm̃ auigꝭ
formaliꝰ ut sit sensus quos recipit
sensus coĩs formas q̃ ĩpmũt᷑ seu¬
sibus scdim̃ qd tensibus ĩp̾mdtur

Expanded text:
sensibilia propria primo, et posterius sensata communia; et debet intelligi dictum Avicennae formaliter, ut sit sensus quod recipit sensus communis formas, quae imprimuntur sensibus secundum quod sensibus imprimuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
consule᷑. ¶ Consiliũ autẽ quere non
est nsi uictutis in qͥrentis ⁊ cõpo¬
uentis. et Auidentis. sensus autem
ppus. nichil. compoit. ⁊ diudit nb
prius non suggent coem̃. ¶pq̃¬

Expanded text:
consulere, consilium autem quaerere non est nisi virtutis inquirentis et componentis et dividentis; sensus autem proprius nihil componit et dividit, ut prius non suggerit com
Abbreviated transcription (Latin):
micõ. qr 6 ͦ molle non ẽ aptũ tene̾
cõmocõnes ⁊ sonos. Iõ ncc̃e fuit
ipm̃ prolongau ut ĩduraret᷑. ex
cõm̃ctõe su ad os petrosũ et exͣ
pnclongricoẽ in foramnie tortuoso
¶Terciũ est ex parte som . qr sdue
ex multis repercussionib e et cutũ¬
uolucõnib. saluat᷑. ut mag̾ pssit
Seprehend̾i ꝑ auditid. sicut p in
cono facto in cõcauo ficitt ĩ cãpa¬
na uel fistula ¶ Ad aliud dicẽl¬
ꝙ malibus hũtib aures ꝓmine̾¬
tes mult̃. aures erigũtur ⁊ ref¬
flertũtur. apostiori capitio uersus
as camidẽ ꝑtẽ. erexit auros Re¬
tro ut pertussus sonne Geĩat ab
lacu cũ audiue somo erigut capͣ
et dirigile facie Gersuo sond qua
ponĩ Grmiẽte ab ante meliꝯandi¬
aut ꝙͣ iccũ qm uele̾ retro. Et hot
esi quia ab ante p̾anne d ãtesti¬

Expanded text:
n est aptum tenere commotiones et sonos, ideo necesse fuit ipsum prolongari, ut induraretur ex coniunctione sui ad os petrosum et ex prolongatione in foramine tortuoso. Tertium est ex parte soni, quia sonus ex multis repercussionibus et circumvolutionibus salvatur, ut magis possit deprehendi per auditum, sicut patet in sono facto in concavo, sicut in campana vel fistula. 6 Ad aliud dicemalibus habentibus aures prominentes multum aures eriguntur et reflectuntur a posteriori capitis | versus ad eandem partem , erexit aures retro, ut percussus sonus veniat ad ando audiunt sonum, erigunt caput et dirigunt faciem versus sonans, quasi sonum venientem ab ante melius audiant quam illum qui venit retro. Et hoc est, quia ab ante planus est
Abbreviated transcription (Latin):
uideat eam. cũ tanĩ non sit u.
Et qioe cõnenit exfeuxu fuia¬
ginũ aloco cellule yuaginatiue
ad organũ sensus ꝯĩs et ab illo.
ad organũ uisus. sicut acpid ͭ ĩ me¬
lancolicis ⁊ ĩfirnus. Et plenius
postra tractabiꝰ ad ageniꝰ de sop̃¬
no ⁊ Gigilia ¶ Ad aliud Iam patet
srluc̃o qr ĩnuutac̃o fit ad oppositũ
pyramidalẽ uel t̾anglarem. non
bmissio Radioꝵ. Ea autẽ q̃ subsi¬
deue centro oculi ad rectãlineam
lus uident᷑. ¶ qł omio uutue

Expanded text:
videat eam, cum tamen non sit verum. Et hoc contingit ex fluxu iginum a loco cellulae imaginativae ad organum sensus communis, et ab illo ad organum visus, sicut accidit melancholicis et infirmis. Et hoc plenius postea tractabimus cum agemus de somno et vigilia. 3 Ad aliud iam patet solutio, quia immutatio fit ad oppositionem pyramidalem vel triangularem, non emissio radiorum. Ea autem quae subsidunt centro oculi ad rectam lineam, lius vid
Abbreviated transcription (Latin):
sitas eleuata impellit splñ uisinũ se¬
cũt uenitꝰ aquã. unde talib frep̃t
ꝓninẽt oculi uentositatẽ ut uapoie
eos extra locaꝓp̾a sua p̾mente. Eigͣ
Autem huiq ost qr bidema sole appa¬
rente in aqua ⁊ uento. aqua moie¬
teforma. solis ĩ aquã. fien Ilnb
tinuet᷑ ad allã. ¶ Tercia causa est

Expanded text:
sitas elevata impellit spiritum visivum sicut ventus aquam, unde talibus frequenter prominent oculi ventositate vel vapore eos extra loca sua premente. Signum autem huius est, quia videmus sole apparente in aqua et vento aquam movente formam solis in aqua fieri in pluribus tin
Abbreviated transcription (Latin):
esse. ꝑse seusatũ cõe motus aut̃
est sensritũ cõe g̃ nõ potest eẽ se¬
efficiente non est isdud. sonꝯ fit
A motu. freut ab efficiente .g̃. sont
Nion est motus. ¶ P q̃cũ duo¬

Expanded text:
per se esse sensatum commune; motus autem est sensatum commune; ergo non potest esse seefficiente, non est illud; sonus fit a motu sicut ab efficiente; ergo non est motus. P
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ motus ꝑ se nõ est calidus
non facit calore nĩsi ꝑ accideõ.
rante ¶ Si forte dicat᷑ cond̃ ꝙ ĩ
ueritate. motus faͭ callorẽ ꝑͣ ac¬
susceptiõ calorie. Et silꝰ̾ aet im¬

Expanded text:
tamen motus per se non est calidus,non facit calorem nisi per accidens. rante. Si forte dicatur iterum quod in veritate motus facit calorem per acsusceptivo caloris, et similiter aër im
Abbreviated transcription (Latin):
cõneni. siiꝑhant poĩcõne̾ ut ondat᷑
esre impo ͭ e Dicit enĩ ista opimloꝙ
radi corporasũt. et suc contimii n
corpore pramidali repłendẽs alice
qui dix̾ut. eos esse separatos. qtiħ

Expanded text:
onem , ut ostendatur esse impossibilis. Dicit enim ista quod radii corpora sunt et sunt continui in corpore pyramidali , reprehendens alios, qui dixerunt eos esse separatos . Continuos
Abbreviated transcription (Latin):
mus eius diuidꝰ in duo maᵈ ꝑ.
ielis rami diffũd in tympano
auris. et mĩor ꝑs exͣ. ꝑforañ ossie
nerueꝵ sensibilud. nõ qr sit̃ idein¬
cũ illo. sicut cciã diciꝰ ꝙ sensꝰ̃ cõmñis

Expanded text:
mus eius dividitur in duo, maior pars illius rami diffunditur in tympano auris, et ‘minor pars exit per foramen ossis nervorum sensibilium, non quia sit idecum illo, sicut etiam dicimus quod sensus communis
Abbreviated transcription (Latin):
qd d ͭ ꝙ cõmotõ ꝑueĩt. ad aerẽ cellec¬
tum. quietũ qni est in cõtauitate
nerui. hoc eñi nõ. Si᷑ esse generale
in om̃ibus ałib ¶ In piscibus enĩ
nõ apparent uie exfiores ad audi¬
tis eypermentis ꝓbaͬ in liꝰ de ald.¬
occiosum est in natura. tuẽ ui̾ cartil¬
face̾ ad auditũ ⁊ ita nõ solus nmus
in auditu tortuositatent auriũ. e qͣ¬
re resfrexio aunũ magio est fecro ꝙͣ

Expanded text:
‘ commotio pervenit ad aërem collectum quietum, qui est in concavitate nervi’. Hoc enim non videtur esse generale in omnibus animalibus; in piscibus enim non apparent viae exteriores ad audiltis experimentis probatur in libro de animnatura, tunc videtur cartifacere ad auditum, et ita non solus nervus in auditu tortuositas aurium, et quare reflexio aurium magis est retro quam
Abbreviated transcription (Latin):
Disces nõ lnẽ uias auditus aꝑtao
et infrigidado idcã extingilet.
pisciũ est celła in piscibus cooꝑta
in qua exꝑandit᷑ nebnus audib&is
trat ter aquõ. Et ꝓp̃hͦ quãlitatẽ¬

Expanded text:
pisces non habent vias auditus apertaet infrigidando illam exstingueret piscium est tela in piscibus cooperta, in qua expanditur nervus audibilis, trat per aquam, et h
Abbreviated transcription (Latin):
ueuit ⁊ unit᷑ in loco bifircacõnis
nenu. ibi sit forma ut bua ĩ ãbobq
oculis apprehensa. Cũ aute̾ ꝯp̃mt᷑
oculus egred. linea uniq. spñs
ꝙͣ liueam altius in locobisincaois
Et idõ tuc ibi nõ coltĩgit aliũ sp̃m̃
qui compoit. ⁊ diuidit fensata ꝓtͥa.
tue̾ Iudicat ⁊ apprehendit eã ficut
duo sensata eiusdẽ sensus ¶suia
autem siguũ ẽ ꝙ si bnꝰ oculus cõ¬
pͥmatur. et alt̾. clauait᷑ ex p̾ssicẽ
unins. oculi nõ apparebit uiõ duo.
¶ ẜa causa est. ex resflexione spũs
as intus ⁊ eptra. Cũ em̃ curiat inc̾

Expanded text:
enit et unitur in loco bifurcationis nervi, ibi fit forma ut una in ambobus oculis apprehensa . Cum autem comprimitur oculus, egreditur linea unius spiritus extra lineam alterius in loco bifurcationis, et ideo tunc ibi non contingit alium spiritum qui componit et dividit sensata propria, tunc iudicat et apprehendit eam sicut duo sensata eiusdem sensus. Huius autem signum est quod si unus oculus comprimatur et alter claudatur, expressione unius tantum oculi non apparebit unum duo. Secunda causa est ex reflexu spiritus ad intus et extra. Cum enim currat inter
Abbreviated transcription (Latin):
erit ppendicularis. s si ducat᷑ alia
ex ipso centio oculi ita ꝙ ocłs̃ non
cõuertit ᷑ a situ suo. et ducat᷑. iii.d.
I sta suꝑ d. facit angłm̃ accutĩ. et
onnio non tm̃ illũiat sicut prima
Tañ illa semper illuait᷑. aduab
ꝑtibus oculi ¶ Silr̃ si ducat᷑ alia
ab ałia parte oculi. dũmet. ocłi
bit somiciitłiñ oculi. gͦ. ista ñ illu¬
minabit rem uisam. qr ĩpedit gil¬
bositas oculi. ergo res uisa in extiẽi¬
tatibus suis que sut inxta c̾iitõse¬
renciã. pyramis eg̾dionitis ab oculo
nõ illũiat᷑. insiaduab ꝑtib oclĩ.
Cum igitur bntus uisina sit ĩ lñie
egrediente ut ip̃e d ͭ mĩor e ͭ u̾tq
in ea que nõ subsũt. centro oculi
ꝙͣ ineaque cadũt sub ipo. ¶ Iste
igitur sũt poĩcoẽs aspectiuo ¶ S

Expanded text:
erit perpendicularis; sed si ducatur alia erit perpendicularis; sed si ducatur alia ab ipso centro oculi, ita quod oculus non convertitur a situ suo, et ducatur in D, ista super D faciet angulum acutum et ideo non tantum illuminat sicut prima, tamen illa pars illuminatur a duabus partibus oculi. Similiter si ducatur alia ab alia parte diametri obit semicirculum oculi; ergo ista non illuminabit rem visam, quia impedit gibbositas oculi; ergo res visa in extremitatibus suis, quae sunt iuxta circumferentiam pyramidis egredientis ab oculo, non illuminatur nisi a duabus partibus oculi. Cum igitur virtus visiva sit in lumine egrediente, ut ipse dicit, minor erit virtus in ea quae non subsunt centro oculi, quam in ea quae cadunt sub ipso. Istae igitur
Abbreviated transcription (Latin):
ribus partib oculi illm̃atũ magis
uidetur. cuiꝰ ex ͫ ponã in figura
ut sit leuiꝰ intelligendi  Eit ig̾.
arcus oculi in quo acies uisus u̾sꝰ
ad iem sisam. a.b.c. et b. sit ĩ cerit ͦ
ctułi. a. s. autẽ significẽt pñcta dr̃a¬
metũ ocusi. dsamet᷑ dico quididit
totũ ccuti nccio rem segiegãs sci
crculũ ab eptiori. qmi uertit᷑ adrẽ
uidenda. res autem uisa sit .d. E¬
p et e. sit incentio rei que est sub
centro Gisus. ueł in alia ꝙͣ̃nis parte
uisibilis que directe cad̾it sub centͦ
culi. d f sunt signa partud aliaꝵ
Enea igitur quẽ trahit᷑. acentio
oculi quod est s in .e. quot est p
cadens sub centro cadit ꝓpenbicut¬
ergo facit duos angulos rectis unũ
uersus .d. et aluud uersus f. ꝯtingit
autem ddem duas lineas trahĩ do¬
lique uenientes in .e. unã ex a et
alterã ex .s. que sũt pñcta dr̃one¬
trĩ oculi Cũ igitur iste lince si¬
ducatur iterũ linea ab a in d. hec

Expanded text:
ribus partibus oculi illuminatum magis ribus partibus oculi illuminatum magis videtur. Cuius exemplum ponam in figura, ut sit levius ad intelligendum. Sit igitur arcus oculi, in quo est acies visus, versus ad rem visam ABC, et B sit in centro oculi, AC autem significent puncta diametri oculi. ‘Diameter’ dico, qui dividit totucirculum ab exteriori, qui vertitur ad rem videndam . Res autem visa sit DEF; et E sit in centro rei, quae est sub centro visus vel in alia quavis parte visibilis, quae directe cadit sub centro oculi; DF autem sint signa partium aliarum. Linea igitur, quae trahitur a centro oculi, quod est B, in E, quod est pars cadens sub centro, cadit perpendicuergo facit duos angulos rectos, unum versus D et alium versus F. Contingit autem iterum duas lineas trahi oblique venientes in E, unam ex A et alteram ex C, quae sunt puncta diametri oculi. Cum igitur istae lineae siDucatur iterum linea ab A in D, haec
Abbreviated transcription (Latin):
to autẽ. dicit lineas quid egredi
au ocillo s liniĩ oculoꝵ non esse suf¬
ficieus ad rem cõp̾hendẽdad. S
lũi radii adueniens extrinsetũ.
lumen miscet ᷑ ex illo fortificat᷑ as
uidendĩ. Pec igitur diffiã int̾ poẽ¬
rei distantis mĩorem angulid eẽ ii
oculo. ⁊ ideo mĩore Gider ⁊ mn tm̃
posse distare. ꝙ qñtitas anguli insẽ¬
fidilis erit. et tũc eciã rem ꝓp̃ sm
angule inseusillẽm ꝓuititte nõ uidi¬
¶ ꝓłato aut̃. dicit radudlĩs qnͣto
magis protendĩ. tanto magis exte
miau sicut eciã fitin om̃i re ꝓten¬
fa. et ides deblem esse ⁊ tremere
uel eciam tandẽ deffice̾ suꝑ rem ml̃-¬
tumi distantẽ Eut ecꝭ alii sicut
Iacos. allim dii filius inliͦ de diu̾si¬
tate aspãis sñe. dicentes. nõ egredi
lineas uel Raadios distinctos a sem̃icẽ.
s lumen contiͣ ad modid pỹramis
meusionẽ ⁊ esse uictutẽ uisiuã in
tam̃ maiorẽ bim ln siiper illud qd
est sub centio ocułi eo ꝙ illud a plu¬

Expanded text:
quidem egredi ab oculo, sed lumen oculorum non esse sufficiens ad rem comprehendendam ; sed lumini radii adveniens extrinsecum lumen miscetur et ex illo fortificatur ad videndum. Haec est igitur differentia inter porei distantis minorem esse angulum in oculo et ideo minorem videri, et in tantum posse distare quod quantitas anguli insensibilis erit, et tunc etiam rem propter sui anguli insensibilem parvitatem non videri. Plato autem dicit radium luminis quanto mtensa, et ideo debilem esse vel tremere vel etiam tandem deficere super rem multum distantem. Sunt alii, sicut Iacob Alkindii filius in libro de diversitate aspectus lunae, dicentes non egredi lineas vel radios distinctos a se invicem, sed lumen continuum ad modum pyramidis, mensionem, et esse virtutem visivam in tamen maiorem habet vim super id quod est sub centro oculi, eo quod illud a plu
Abbreviated transcription (Latin):
res natura ¶ P̃. querat᷑ ab eis ip̃i
em̃ dicut ꝙ ociuus uidet radud de
se egredientẽ. picut patet in fecuriẽ¬
te ad limĩ. ¶ Querat᷑. gͦ quõ
uidetur r̾adius Si dicatũr ꝙ rradio
ergo fadii ebit Radius et abit in
infrtũ Siautẽ oculus seipo uidet
radiũ. g multomagꝭ alia q̃ nõ slt̃.
adeo fubtilia uidebit per se ipm̃ et
ita ĩutisib erit faidius suic. Et alia
cidit ĩ mailis ĩcõnẽiẽs stdm natinã.
ptramis eũ egressa ab oculo. ẽ cuiq¬
est basis est dumidiũ celi et ãgulꝰ
moculo. ergo de oculo muris eddit᷑
quod ab̾surdũ est posse recondi in tã
paruo oculo ¶Paut idem egroditur
et retrahit᷑aut diu̾sũ. Si p̾mo mõ
tiẽ motus radui erũt uolũtani. mo¬
tus eñi naturalis alicuiꝰ corporis
si est Roctus. non est ex loco ar et ad
ipñ: si hoc detur. tũc oculus ⁊ apꝑtꝰ¬
reus potest p̾cipere radio suo ꝙ nõ
nõ est uerĩ. quia cogitur uide̾ id qd
q⁊ ante oculos enis Si autẽ ẽ dud¬

Expanded text:
ra. Praeterea quaeratur ab eis - ipsi enim dicunt quod oculus videt radium de se egredientem, sicut patet in caecutiente ad lumen - quaeratur ergo, quo videtur radius . Si dicatur quod radio, ergo radii erit radius, et sic ibitur in infinitum. Si autem oculus seipso videt radium, ergo multo magis alia, quae non sunt adeo subtilia, videbit per seipsum, et ita inutilis erit radius. 13 Haec et alia cidit in maius inconveniens secundum naturam. Pyramis enim egressa ab oculo est, cuius basis est dimidium caeli et angulus in oculo; ergo de oculo muris egreditquod absurdum est posse recondi in tam parvo oculo. Praeterea, aut idem egreditur et retrahitur, aut diversum . Si primo modo, tunc motus radii erit voluntarius. Motus enim naturalis alicuius corporis, si est rectus, non est ex loco aliquo et ad ipsum. Si hoc detur, tunc oculus apertus potest praecipere radio suo, quod non non est verum, quia cogitur videre id quod est ante oculos eius. Si autem est div
Abbreviated transcription (Latin):
amiisso oculo. maior intencõ sit ceͣ
aciũ et accencõ frequẽe. facit opꝰ
eius. freque̾cia autem operis ĩdi
uisu s pocius ꝙ penfena specili
concaui super centrũ. ilłi exalta᷑
et emnin suꝑ ipm̃. et iõ formã ocu¬

Expanded text:
amisso oculo uno maior fit attentio circa alium, et attentio frequens facit opus eius, frequentia autem operis inducvisu, sed potius quia peripheria speculi concavi super centrum ipsius exaltatur et eminet su
Abbreviated transcription (Latin):
cadis sus centis otudi none torte
et fora causa quart metiꝰ uidet᷑
Girtutis uisiue in centro. oculi sicꝭ
non apparent dextia in fpetulis psa¬
nis ⁊ quexis. illa de cã auã dat
encides. s potius qr forma abtac¬
ta a Re Gisa ꝑ accũ. luĩs apparet
in specilo. in roalta sicut in tum.
cacinũ ĩ forius bidet᷑. qr plus distat
aspeculo. ⁊ iõ profiddius apparet
uel in speculo ¶i ꝑac ecꝭ de causa
baculus staus in aqna bidẽ cumuo
et abscisus oblique aspitienti qr
Foriua uatuili ꝑ om̃e ꝑfũdũ aque
existeus ĩpmłtur suꝑficiei aqui
et isi ũstilis ĩmutat aciẽ ⁊ isa

Expanded text:
non est tota et sola causa quare melius videtur, virtutis visivae in centro oculi, sicutuod sinistra non apparent dextra in speculis planis et convexis illa de causa, quam dat Euclides, sed potius quia forma abstracta a re visa per actum luminis apparet in speculo, et cacumen inferius videtur, quia plus distat a speculo et ideo profundius apparet, vel in speculo. Hac etiam de causa baculus stans in aqua videtur curvus vel abscisus oblique aspicienti, quia forma baculi per omne profundum aquae existens imprimitur superficiei aquae, et ibi ulterius immut