comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nandꝰ sit: s inter se qui uidicant conferũt.
quo supplicio dampnari oporteat. quem
constat ẽẽ clampnandũ. Gehenna uero ignĩ
nec dampnationem habet dubiam sicut
iudicium: nec dampnati pęnam sicut
concilium. In gehenna uero ignis: certa ẽ.
et dampnatio. et poena dampnati: Uiden¬
tur ergo aliqui gradꝰ inpeccatis et in reatu:
s quibꝰ modis inuisibilit᷑ exhibeantur me¬
ritis animarũ: quis potest dicere: Audien¬
dumẽ: itaq quantum int̾sit. inter uisti¬
ciam phariseorum et iusticiam maiorem:
quȩ in regnum cȩlorum introducit: ded
cum sit gͣuius occid̾e. quam uerbo irroga¬
re conuiciũie ade: ibi occisio reum facĩt
iudicio. hic autem ira facit reum uuidiq
trium illorum peccatorum leuissimuns
Quia illi questionem homicidii int hent̃
agitabant: hic autem omĩa diuinꝰ dint.
tur ubi finis dampnacorumẽ. gehennuo
Qiuisquis autem di xerit quod granbs
supplicio in maiore iusticia punitur

Expanded text:
nandus sit, sed inter se qui judicant conferunt nandus sit, sed inter se qui judicant conferunt quo supplicio damnari oporteat quem constat esse damnandum: gehenna vero ignis, nec damnationem habet dubiam, sicut judicium; nec damnati poenam, sicut concilium; in gehenna quippe ignis certa est et damnatio et poena damnati. Videntur ergo aliqui gradus in peccatis et in reatu: sed quibus modis invisibiliter exhibeantur meritis animarum, quis potest dicere? Audiendum est itaque quantum intersit inter justitiam Pharisaeorum, et istam majorem quae in regnum coelorum introducit, quod cum sit gravius occidere quam verbo irrogare convicium, ibi occisio reum facit judicio, hic autem ira facit reum judicio, quod trium illorum peccatorum levissimum est: quia illic quaestionem homicidii inter homines agitabant; hic autem omnia divino judicio dimittuntur, ubi finis damnatorum est gehenna ignis. Quisquis autem dixerit quod graviore supplicio in majore justitia punitur
Abbreviated transcription (Latin):
cem indignantis ipsa commotio. ñ signifi¬
cantem aliquid. s illum animi motum
ipsa eruptione destantem: quaferiatur
ille cui irascimur: plusẽ. utiq quam si
surgens ira silentio premeretur: Siuero
non solum uox indignantis audiatur. s
ȩtiam uerbum quod iam certam eius uitu¬
perationem in quem ꝑfertur designet et
notet. quis dubitet ampluis eẽ. quam si
solus indignationis sonus ed̾etur. Itaq
in primo unum ẽ: idẽ. ira sola. In scđo
duo: et ira et uox quȩ iram significat:
Intercio tria. et ira et uox quȩ iram signi¬
ficat: et in uoce ipsa certe uituꝑ ationis
expressio. U ide nunc etiam tres reatus.
iudicii concilii. et gehennȩ ignis. Nam
in uidicio adhuc deffensioni datur locus.
In concilio autem quamꝗͣ. et iudicium.
ẽẽ soleat. tam̃ quia intereẽ aliquid hoc lo¬
co fateri cogit ipsa distinctio: uidetur ad
concilium pertin̾e sententię platio. qͣndo
non iam cum ipso reo agitur. utrum damꝑ¬

Expanded text:
cem indignantis ipsa commotio, non significem indignantis ipsa commotio, non significantem aliquid, sed illum animi motum ipsa eruptione testantem, qua feriatur ille cui irascitur; plus est utique quam si surgens ira silentio premeretur: si vero non solum vox indignantis audiatur, sed etiam verbum quo jam certam ejus vituperationem in quem profertur, designet et notet, quis dubitet amplius hoc esse, quam si solus indignationis sonus ederetur? Itaque in primo unum est, id est, ira sola; in secundo duo, et ira, et vox quae iram significat; in tertio tria, et ira, et vox quae iram significat: et in voce ipsa, certae vituperationis expressio. Vide nunc etiam tres reatus, judicii, concilii, gehennae ignis. Nam in judicio adhuc defensioni datur locus: in concilio autem quanquam et judicium esse soleat, tamen quia interesse aliquid hoc loco fateri cogit ipsa distinctio, videtur ad concilium pertinere sententiae prolatio; quando non jam cum ipso reo agitur, utrum dam
Abbreviated transcription (Latin):
huuis uocis. putantes pannosum dici
racha: quoniã grece dr̃ pannus rachos:
A quib tam̃ cum queritur quid dicat᷑
grece pannosus: ñ respondent racha:
Deinde posset latinus inderpres ubi po¬
suit racha pannosum ponere: nec uti
uerbo quod et in latina lingua nullum.
sit. & in greca inusitatum: Probabilius
ergo ẽ. quod audiui a quodam hebreo:
cum id inderrogassem: Dirit enim esse
uocem non significantem aliquid: sed
indignantis anini motum exprimentẽ:
Has int̾iectiones gͣmatici uocant particu¬
las orationis. significantes commoti animi
asfectum: uelut cum dr̃ ã dolente heu
uł ab irascente hẽ: quȩ uoces quarumq
linguarum sunt ꝓpriȩ. nec maliam lin¬
guam facile transferuntur: utiq cogit
uocem ipsam ponere: cum quomodo eam
intre pretaretur non cat. U inueniret::
Gradus itaq sunt in istis peccatis. ut pri¬
mo quisq irascatur: et eum motum retine¬
at corde conceptum. Iam si extorserit uo¬

Expanded text:
hujus vocis, putantes pannosum dici hujus vocis, putantes pannosum dici Racha, quoniam graece pannus ῥάκος dicitur: a quibus tamen cum quaeritur quid dicatur graece pannosus, non respondent Racha; deinde posset latinus interpres ubi posuit Racha, pannosum ponere, nec uti verbo quod et in latina lingua nullum sit, et in graeca inusitatum. Probabilius est ergo quod audivi a quodam Hebraeo, cum id interrogassem: dixit enim esse vocem non significantem aliquid, sed indignantis animi motum exprimentem. Has interjectiones grammatici vocant particulas orationis significantes commoti animi affectum: velut cum dicitur a dolente, Heu; vel ab irascente, Hem. Quae voces quarumque linguarum sunt propriae, nec in aliam linguam facile transferuntur: quae causa uvocem ipsam ponere, cum quomodo eam interpretaretur non inveniret. 24. Gradus itaque sunt in istis peccatis, ut primo quisque irascatur, et eum motum retineat corde conceptum: jam si extorserit vo
Abbreviated transcription (Latin):
UDIS TIS ergo inquit quia dic¬
tumẽ. antiquis. non occides: qui
autem occid̾it uidicio reus erit: e go autẽ
dico nob̾ quia omĩs qui irascitur frĩ suo
sme causa: reuserit iudicio: Qui autem.
dixerit fr̃i suo racba: reuserit concilio:
Qui autem dixerit fatue: reus erit ge¬
hennę ignis. Quid uit̾est inter reum iudi¬
cio et reum concilio: et reum gehennȩ ignis:
Nam boc postremum gͣuissimum sonat.
oribus ad gͣuiuora: donec ad gehennam
ignis ueniretur. Et idõ sicut leuius ẽ. reũ
eẽ iudicio quam reum eẽ. concilio: ita
leuius ẽ. reum concilio. quam reũ gͤehen¬
ne ignis. O portet leuius ẽẽ. intelligatur
irasci sine causa frĩ. quã dicere racha:
et rursum leuius eẽ dic̃e racha. quam.
dicere fatue. Non enim reatus ipse hab̾oe
gradus: nisi gradatim ȩtiam comine
obscurum positum ẽ: quia nec grecum.
nec latinum ẽ racha: cet̾a uero ui sermone
nr̃o usitata sunt: Nonnulli audem de
greco trahere uoluerunt int̾pretationem.

Expanded text:
udistis ergo, inquit, quia dictum est antiquis, Non occides: qui autem occiderit, judicio reus erit. Ego autem dico vobis, quia omnis qui irascitur fratri suo sine causa, reus erit judicio: qui autem dixerit fratri suo, Racha, reus erit concilio: qui autem dixerit, Fatue, reus erit gehennae ignis. Quid interest inter reum judicio, et reum concilio, et reum gehennae ignis? Nam hoc postremum gravissimum sonat, oribus ad graviora, donec ad gehennam ignis veniretur. Et ideo si levius est reum esse judicio quam reum esse concilio; item levius est reum esse concilio, quam esse reum gehennae ignis; oportet levius esse intelligatur irasci sine causa fratri, quam dicere Racha, et rursus levius esse dicere Racha, quam dicere Fatue. Non enim reatus ipse haberet gradus, nisi gradatim etiam peccata obscurum positum est, quia nec graecum nec latinum est Racha: caetera vero in sermone nostro usitata sunt. Nonnulli autem de graeco trahere voluerunt interpretationem
Abbreviated transcription (Latin):
ta enim pars distinctorũ membitrum
huius mundi et ea nouissima terra in¬
uenitur. ut incipias a celo. scd̃m aerem
numeres. aquã derciã: quartam terram
Potest ergo conuenient̃ uid̾i dictũ. donec
soluas nouissimum quadrantẽ: idẽ. do¬
nec luas terrena peccata: Hoc enim et
peccator audiuit: terraes et int̾ram ibis.
Donec soluas autẽ quod dictum ẽ: miror
si non eam significat poenam quȩ uocat᷑
eterna Uinde enim soluitur uiud de¬
bitum. ubi iam non datur penitendi et
correctiꝰonis uiuendi locus: Ita enim for¬
tasse hic positum ẽ. donec soluas: quo¬
modo in illo ubi dictumẽ. sede adextris
meis. donoc ponam om̃s mimicos cuos
sb pedib tuis. Non enim cum fuerit
mimici positi sub pedibus: desinet ille:
sedere ad dexteram. Aut illud apli:
Oportet enĩ eum regnare: donec ponat
om̃s iminicos suos sub pedib suis.
Non enĩ cum positi fuerint: desinit
rognare. Quem ad modũ

Expanded text:
ta enim pars distinctorum membrorum ta enim pars distinctorum membrorum hujus mundi, et ea novissima, terra invenitur, ut incipias a coelo, secundum aerem numeres, aquam tertiam, quartam terram. Potest ergo convenienter videri dictum, Donec solvas novissimum quadrantem, donec luas terrena peccata: hoc enim et peccator audivit, Terra es, et in terram ibis . Donec solvas autem quod dictum est, miror si non eam significat poenam quae vocatur aeterna. Unde enim solvitur illud debitum, ubi jam non datur poenitendi et correctius vivendi locus? Ita enim fortasse hic positum est, Donec solvas, quomodo in illo ubi dictum est, Sede ad dexteram meam, donec ponam omnes inimicos tuos sub pedibus tuis ; non enim cum fuerint inimici sub pedibus positi, desinet ille sedere ad dexteram: aut illud Apostoli, Oportet enim illum regnare, donec ponat omnes inimicos suos sub pedibus suis ; non enim cum positi fuerint, desinet regnare. Quemadmodu
Abbreviated transcription (Latin):
simum quadrãtem. Iudicem intelligo ⁊qim:
Pater autẽ non iudicat quemquem. sxq
omẽ uidicium dedit filio. A mistrum
intelligo angłm. Et angłi inquit minis¬
cribuam ei: et cum anglis suis uenturum
credumus aduidicandos inuos etenortuos
Sanerem intelligo penas id licetoneboar
quas alio loes ertiores uocit i te lo ip trara¬
quod intrinsecus sit inipsa mente. uł eciã
si quid secretius cogitari pocest gaudium
diumorum p̃miorum: de quo dr̃. serue
done merito intra ingaudium anĩ tui:
quem idmodũ ȩtiam et in hic ordinatione
rei publice uł a secretario uł i precorio ni¬
dicis ertra mittitur: qui in caiteremtru¬
ditur. De soluendo autem nouissimo
quadrante potest non ab suide intelliqi
aut ꝓ eo positum quod nichil relinquit᷑
inpunitum: sicut loquentes etiã dicimiꝰ.
usq ad fecem. cum uolumus exprimere
aliquid. itaeractum. ut nichil relinque¬
retur. uł ut significarent᷑ nomine qua¬
drantis nouissimi. terrena peccata. Quar¬

Expanded text:
ibus vestris. Judicem intelligo Christum: Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio . Ministrum intelligo angelum. Et angeli, inquit, ministrabant ei . Et cum angelis suis venturum credimus ad judicandos vivos et mortuos. Carcerem intelligo poenas videlicet tenebrarum, quas alio loco exteriores vocat. Credo prquod intrinsecus sit in ipsa mente, vel etiam si quid secretius cogitari potest gaudium divinorum praemiorum. De quo dicitur servo bene merito: Intra in gaudium Domini tui . Quemadmodum etiam et in hac ordinatione reipublicae vel a secretario vel praetorio judicis extra mittitur, qui in caditur. 30. De solvendo autem novissimo quadrante, potest non absurde intelligi aut pro eo positum quod nihil relinquitur impunitum; sicut loquentes etiam dicimus, Usque ad faecem, cum volumus exprimere aliquid ita exactum, ut nihil relinqueretur: vel ut significarentur nomine quadrantis novissimi, terrena peccata. Quar
Abbreviated transcription (Latin):
ippetiuerunt. De quib hic dicitui
Ieati qui iugent. Fortitudo mn¬
tere cupientes. De quibus hic dicit
e ali qui esuruint et sicuint uta
consilium congruit miscricort l
enim num remedium ẽ. de tantis nes
euadendi. ut amintamus sicut nobil
mitti noluimus. et adiuemus inquo ps¬
sumus alios: sic̃ et nos in quo nõ posto
cupimus aduinari: de quib hicdicus.
reus ocłs non uidit. nec auris audus
nec incor hominis ascendit: de quibꝰ

Expanded text:
appetierunt. De quibus hic dicitur: appetierunt. De quibus hic dicitur: Beati qui lugent. Fortitudo conrtere cupientes: de quibus hic dicitur, Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam. Consilium cenim unum remedium est de tantis malis evadendi, ut dimittamus sicut nobis dimitti volumus, et adjuvemus in quo possumus alios, sicut et nos in quo non possumus cupimus adjuvari. De quibus hic dicitur: lus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecucio. an fames. annuditas. anꝑiculuor.
an gladuis. septem sunt g quȩ ꝑficiunt.:
N am octaua clarificat. & quod ꝑfectum est
demonstrat: ut ꝑ hos gradus ꝑficiantur q
ceti: tanquam a capite rursus exordiens.
Uidetur ergo michi ȩtiam septiformis oꝑa¬
tio sp̃c scĩ de quo ysaias loquitur. bis gra¬
dib sententusq congruere: s int̾est. ordinis:
N am ibi enum̃atio ab excellentiorib cep̃.
hic uͦ ab inferiorib Ibi namq incipit a sa¬
pientia dĩ. & desut ad timorem dĩ: s inici¬
ium sapientiȩ timor domini ẽ. Quaꝓpter
si gradatim canquam ascendentes num
primus ibi ẽ timor dĩ: scd̃i pietas. denos
scientia: quartus fortitudo. quintus o¬
silium: sextiis intellectus: septimus sio¬
tia: Timor dei congruit bumilib: Q
non resistit. quod ẽ mitemeẽ. Uñ hicdt
congruit lugentib qui iam cognout e
in scripturis quib malis uicti tente
quȩ tanquam bona et utilia ignorant

Expanded text:
persecutio? an fames? an nuditas? an periculum? persecutio? an fames? an nuditas? an periculum? aulo post, Septem sunt ergo quae perficiunt: nam octava clarificat, et quod perfectum est demonstrat, ut per hos gradus perficiantur, et caeteri tanquam a capite rursus exordiens. Videtur ergo mihi etiam septiformis operatus sancti, de qua Isaias loquitur , his gradibus sententiisque congruere. Sed interest ordinis: nam ibi enumeratio ab excellentioribus coepit, hic vero ab inferioribus. Ibi namque incipit a sapientia, et desinit ad timorem Dei: sed initium sapientiae timor Domini est. Quapropter si gradatim tanquam ascendentes numeremus, primus ibi est timor Dei, secunda pietas, tertia scientia, quarta fortitudo, quintum consilium, sextus intellectus, septima sapientia. Timor Dei congruit humilibus, non rescongruit lugentibus, qui jam cognoverunt in Scripturis quibus malis vincti teneantur, quae tanquam bona et utilia ignorantes
Abbreviated transcription (Latin):
neus. ut sese tantis miseriarum implicam̃¬
tis expediat. Est autem iustum confilium.
ut quise a potentiore adiuuari uult: ad¬
iuuet infirmiorem in quo ẽ ipse pocentior
Itaq beati misericordes: quia ipsorum mi¬
serebitur d̾. Sexto gradu ẽ. cordis mundi¬
ci de bona consientia bonorum operum:
ualens ad contemplandum summũ illud
bonum. quod solo puro et sereno intellectu
cerni potest. P ostrema ẽ. septima ipsa sapientia.
idẽ. contemplatio ueritatis: pacificans cotum
hominem et suscipiens similitudinẽ dĩ. que
ita conduditur. B. cati ẜacifici: quoniam
ipsi filii dĩ uocabuntur: Octaua canquam ad
caput redit: quia consummatũ ꝑfectumq
ostendit et ꝓbat. Itaq in pͥma &e moctaua:
nominatum ẽ. regnum celorum. b̾eati pau
Et beati qui ꝑsecutionem pituntur ꝓpter
iusticiam: quoniam ipsorum ẽ. regnum ce¬
iorum. Cum autem dr̃ quis nos separabit
a caritate.xpi tribulatio. an angustia. ari

Expanded text:
neus ut sese tantis miseriarum implicameneus ut sese tantis miseriarum implicamentis expediat: est autem justum consilium, ut qui se a potentiore adjuvari vult, adjuvet infirmiorem in quo est ipse potentior: itaque Beati misericordes; quia ipsorum miserebitur. Sexto gradu est cordis munditia, de bona conscientia bonorum operum valens ad contemplandum summum illud bonum, quod solo puro et sereno intellectu cerni potest. Postremo est septima ipsa sapientia, id est contemplatio veritatis, pacificans totum hominem, et suscipiens similitudinem Dei, quae ita concluditur: Beati pacifici; quoniam ipsi filii Dei vocabuntur. Octava tanquam ad caput redit; quia consummatum perfectumque ostendit et probat: itaque in prima et in octava nominatum est regnum coeloet beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam, quoniam ipsorum est regnum coelorum. Cum jam dicitur: Quis nos separabit a charitate Christi, tribulatio? an angustia? an
Abbreviated transcription (Latin):
subdit. anima: cimens post hanc
uitam ne ꝑgat ad poenas: ꝙ̃ si forte in hacuita
beata sibi uideatur. Iñ uenit ad diuinarum
scripturarum cognitionem. ubi oportet eam
sẽ mitem preb̾e pietate: neid quod imperitis
uidetur ibsurdum uituꝑare audeat: et
ꝑ uicatib conc̾tationibꝰ efficiatur indocilis.
Inde iam incipit scire: quib̃ nodis seli huius
ꝑ carnalem consuetudinem ac peccata teneat᷑.
Itaq hoc tercio gͣdu in quo scientiaẽ. luget᷑
amissio summi boni: quia inheretur extre¬
mis. In quarto autem gradu labor est: ubi
uehement̾ incumbit᷑: ut sest animꝰ auellat
abeis quib pestifera dulcedine innexus ẽ.
Hic ergo esuritur et sicitur iusticia: et mul¬
tum necessariã fortitudo: quia non relinquif᷑
sine dolore. quod cum olectatione ntinetur.
Quinto autem gradu ꝑseuerantib in laborẽ
oatur euadendi consilium: quia nisi quisq
adiuuetur a suꝑiore. nuuiomodo sibiẽ. ido¬

Expanded text:
subdit anima, timens post hanc subdit anima, timens post hanc vitam ne pergat ad poenas, etiamsi forte in hac vita sibi beata esse videatur. Inde venit ad divinarum Scripturarum cognitionem, ubi oportet eam se mitem praebere pietate, ne id quod imperitis videtur absurdum vituperare audeat, et pervicacibus concertationibus efficiatur indocilis. Inde jam incipit scire quibus nodis saeculi hujus per carnalem consuetudinem ac peccata teneatur: itaque in hoc tertio gradu, in quo scientia est, lugetur amissio summi boni, quia inhaeretur extremis. In quarto autem gradu labor est, ubi vehementer incumbitur ut sese animus avellat ab eis quibus pestifera dulcedine innexus est: hic ergo esuritur et sititur justitia, et multum necessaria est fortitudo; quia non relinquitur sine dolore quod cum delectatione retinetur. Quinto autem gradu perseverantibus in labore datur evadendi consilium; quia nisi quisque adjuvetur a superiore, nullo modo sibi est ido
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlorum. Sunc audem om̃s iste octo sentencis.
Iam enim cet̾a compellans: loquit᷑ adillos qui
aderant dicens  eati enitis eyos uob
maledicent: & ꝑsequentur uos : Suꝑiores
autem sententias generaliten dirigebat: ł digesserat¬
Non enim dixit beati pauꝑes sp̃u quoniã
inquit regnum cȩloꝵ Neq beatimites qm̃¬
uos possidebitis derram: s quoniam ipsipos¬
sidebunt t̾ram. Et ita cet̾i usq ad octauam
sententiam ubi ait. Beati qui ꝑsecutionem patuint᷑
ꝓpter iusticiã: qm̃ ipsorumẽ. regnum cęloꝵ
Inde iam incipit loqui. p̃sentes compellans:
cum et illa quȩ supͣdicta sunt. ad eosetiaor
ꝑtinerent. qui p̃sentes audielunt: ꝙ hec postea
que uidentur presentib specialit̾ dici. ꝑtine¬
ant ȩtiã ad illos qui absentes uł post futuri
erant. Quappt̃ iste sententiar̃ num̃us: di¬
ligenter considerandus est.n
Incipit enim beatitudo ab humilitate:
¶ATA pauꝑes sp̃u. idẽ. non in¬
flati: dum se diuine auctoritati

Expanded text:
III.--10. Sunt autem omnes istae octo sententiae. Jam enim caetera compellans loquitur ad illos qui aderant, dicens: Beati eritis, cum vobis maledicent, et persequentur vos. Superiores autem sententias generaliter dirigebat: non enim dixit, Beati pauperes spiritu, quoniam inquit, regnum coelorum: neos possidebitis terram; sed, quoniam ipsi possidebunt terram. Et ita caeteras usque ad octavam sententiam, ubi ait: Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam; quoniam ipsorum est regnum coelorum. Inde jam incipit loqui praesentes compellans, cum et illa quae supra dicta sunt, ad eos etiam pertinerent, qui praesentes audiebant; et haec postea quae videntur praesentibus specialiter dici, pertineant etiam ad illos qui absentes vel post futuri erant. Quapropter iste sententiarum numerus diligenter considerandus est. Incipit enim beatitudo ab humilitate: Beati pauperes spiritu, id est, non inflati, dum se divinae auctoritati
Abbreviated transcription (Latin):
erim. sr̃s mĩ ut fres nrõs. qui pec cauerĩt.
omĩno diligamus de corde nr̃o. Caritatẽ
in eos non dimittamꝰ. et disciplinam cũ
opus est demus: ne ꝑ solutionẽ discipline.
crescat nequicia. et incipiamus ꝓpter
clm̃ acusari. quia tecitum ẽ. nobis pec¬
candes coram omĩb corripe: ut ceceti
canorem þabeant. Cercesiquis. quos
solum ẽ uerum ẽ. distinguit tempua
ee soluit questionem. uerum ẽ : pipet

Expanded text:
erim, fratres mei, ut fratres nostros qui peccaverint erim, fratres mei, ut fratres nostros qui peccaverint omni modo diligamus, de corde nostro charitatem in eos non dimittamus, et disciplinam, cum opus est, demus: ne per solutionem disciplinae crescat nequitia, et incipiamus propter Deum accusari; quia recitatum est nobis, Peccantes coram omnibus corripe, ut caeteri timorem habeant . Certe si quis, quod solum verum est, distinguit tempora, et solvit quaestione
Abbreviated transcription (Latin):
deus inspicit. Si dicis dimicto: dimitte.
Melius est. cum clamas ore. et dimitis
in corde: quam blandus ore: crudelis
plinati. et nolunt uapulare: qui sic ꝑseri¬
bunt nobis. quando uolumiis dare disci¬
plinam. peccaui ignosce michi. ecceigno¬
uretiterum peccat. Ignoce: ignoui..
Peccat cercio ignore. t̃etcio ignoiu. Iam
quarto uapulet. et ille. Nungud septu¬
agies septies te fatigaui: Si hac ꝑserip¬
tione seueritas disciplinȩ dormiat. te.¬
pressa isciplina: seuit inpunita nequi¬
cia. Q uis gͦ faciendũ est: Corripiamus
uerbis. et si opus ẽ. et uerberib s delic
decordib uestris. ut si per caritatem.
inponitur disciplina. de corde lenitas
non recedat. Quid enim tam pium. ꝙͣ
medicus. ferens ferieͥmentũ : plorat
secandus: et secatur : plorat urend̾.
et uritur. Nonẽ illa crudelitas. Apsit
ut seuieia medici dicatur. Seuit in
uulmnus. ut homo sanetur: quia si uulnꝰ
palpetur. homo ꝑditur. Siꝰ gͦ ista monu¬

Expanded text:
Deus inspicit. Si dicis, Dimitto; dimitte. Deus inspicit. Si dicis, Dimitto; dimitte. Melius est cum clamas ore, et dimittis in corde, quam blandus ore, crudelis plinati, et nolunt vapulare, qui sic praescribunt nobis, quando volumus dare disciplinam: Peccavi, ignosce mihi. Ecce ignovi, et iterum peccat. Ignosce: ignovi. Peccat tertio. Ignosce: tertio ignovi. Jam quarto vapulet. Et ille: Numquid septuagies septies te fatigavi? Si hac praescriptione severitas disciplinae dormiat, repressa disciplina saevit itia. Quid ergo faciendum est? Corripiamus verbis, et si opus est et verberibus, dilectiDe cordibuimponitur disciplina, de corde lenitas non recedat. Quid enim tam pium quam medicus ferens ferramentum? Plorat secandus, et secatur: plorat urendus, et uritur. Non est illa crudelitas; absit ut saevitia medici dicatur. Saevit in vulnus, ut homo sanetur: quia si vulnus palpetur, homo perditur. Sic ergo ista monu
Abbreviated transcription (Latin):
forma lioluatur. Per huimodi formȩre¬
uolutiones secula transeunt: a seꝑtena¬
rio numero non recedit. Omĩa enĩpecca¬
ta dix. quando septuagies septies dix: qr
illud undecim due septies. fiunt septua¬
luit. quȩ a septuagesimo septimo nume¬
ro presignauut Nemo contra se teneat ñ
ignoscendo: neç contra illum. teneatur
quando orat. Dicit eñĩ deus. dimitte et
dimittetur tibi S ego pͥor dimi: ai¬
mite uł postea Nam sinon dimiseris:
reuocabo te. & quicqͥd tibi dimiseram. te¬
plicabo tibi. N on eñĩ mentitur ueritas.
Non enim fauit. aut fallitur. xp̃c: qui
patrem. Sienim imitari nõ uis: exeredi¬
tarĩ disponis. Faciet gͦ ista uobis inquid
paterur. cȩlestis: si non remiseritiꝰ unus¬
quisq fr̃ib suis ex cordibꝰ urĩs. Ne dicã
iꝰ uinga ignosco. et corde differas. Suppli¬
cium enĩ ostendit tibi deus: minando¬
do uindictam Nouit ds: ubi dicas. Uo¬
cem tuam homo audiuit: conscientiam

Expanded text:
forma volvatur. Per hujusmodi formae reforma volvatur. Per hujusmodi formae revolutiones saecula transeunt: a septenario tamen numero non receditur. Omnia enim peccata dixit, quando septuagies septies dixit: quia illud undecim duc septies, fiunt septualuit, qui ea septuagesimo septimo numero praesignavit. Nemo contra se teneat non ignoscendo, ne contra illum teneatur, quando orat. Dicit enim Deus, Dimitte, et dimittetur tibi. Sed ego prior dimisi: dimitte vel postea. Nam si non dimiseris, revocabo te; et quidquid tibi dimiseram, replicabo tibi. Non enim mentitur Veritas; non enim fallit, aut fallitur Christus, qPatrem. Si enim imitari non vis, exhaeredari disponis, Faciet ergo ita vobis, inquit, Pater vester coelestis, si non remiseritis unusquisque fatribus vestris ex cordibus vestris. Ne dicas in lingua, Ignosco, et corde differas. Supplicium enim ostendit tibi Deus, minando vindictam. Novit Deus ubi dicas. Vocem tuam homo audivit: conscientiam tuam
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾ exit. dimissa sunt illi decemmilia
tilentoꝵ Et cum exierit. inuenire habo¬
onium suum debitorem. obseruet
oipsum peccatum. quia numerus un
marius transeressio legis ẽ.ł. ex em̃ de¬
arius: peccatum undenarium. Lex
qum ẜet decem: peccatum ꝑundecim.
Quare peecatũ. ꝑ undecim: Quia trans¬
gresio denarii est. ut eas ad undenariũ.
In sus  enar moduis fixus est: transgressio
autem peccitum ẽ. ⁊am ubi transgrede¬
ris denarium: ad undenarium uenis
rdcomagnum misterium figuratũ
⁊̃ quando uissum c̃. tabernaculũ fabri¬
cari Musta ibi numerosa dicta sunt.
sumagno sacranto. Inter cet̾a. uela ci
un a uussa sunt fieri: nõ decem ẜ unde¬
cim. quia ꝑcilicuum ostenditur confes¬
sio peccators. Quid autem ampluis qus¬
r isnosse omĩa peccata continerimi¬
mero isto: septuagesimo septimo: Sep¬
tuplum solet pro uoto computari. qm̃
septem dieb uoluitur tempꝰ et finitoser¬
tenariorurs ad caput reditur: ut eadem

Expanded text:
liber exit, remissa sunt illi decem liber exit, remissa sunt illi decem talentorum, cum exierit et invenerit conservum suum debitorem, observet ergo ipsum peccdenarius transgressio legis est. Lex enim denarius, peccatum undenarium. Lex enim per decem, peccatum per undecim. Quare peccatum per undecim? Quia transgressio denarii est, ut eas ad undenarium. In lege autem modus fixus est: transgressio autem peccatum est. Jam ubi transgrederis denarium, ad undenarium venis. Adeo magnum mysterium figuratum est, quando jussum est tabernaculum fabricari. Multa ibi numerosa dicta sunt, in magno sacramento.na jussa sunt fieri, non decem, sed undecim : quia per cilicium ostenditur confessio peccatorum. Quid autem amplius quaeris? Vis nosse omnia peccata contineri numero isto septuagesimo septimo? Septuplum solet pro toto computari: quoniam septem diebus volvitur tempus, et finito septenario, rursus ad caput reditur, ut eadem
Abbreviated transcription (Latin):
ga ipsius numeri secretum. latebra
eius inquire. Pulsa cdiligentius: urꝑi¬
atur tibi. Iusticia dĩ: lege constitae¬
rum ẽ. Nam lex in decem p̃ceptis com¬
mendatur: idõ ille deg̾e̾lat decem mili¬
a talentoꝵ Ipse est ille memorabilis deca¬
logus scriptus digito dĩ. tradicus p̾ło
ꝑ moysen famulum dĩ. Debebat g ille
decemmilia talentorum : omĩa peccata
significat ꝓpt̾ numerũ legis. debebat
et ille cẽtum denarios: non minus. ab
eodẽ numero. Nam et centies centũ st̃
decem milia. Et decies denifit centuo
Et ille decem milia talentors. et iledeo¬
es deni. ⁊ legitimo eñi numero nõ reses¬
sum est. in quo utroq inuenies utraq
peccata. Uterq debitor et uterq uenie
deplorator. et impet᷑tor. Sed ille ser¬
uus malus. seruus ingͣtus miquus no¬
luit rependere quod accepit. noluit pres¬
tare qͦd illi indigno prestitum fuit. ui¬
dete gͦ fr̃s. Qiuisq incipit a baptismo :

Expanded text:
ga ipsius numeri secretum, latebrasque ga ipsius numeri secretum, latebrasque ejus inquire: pulsa diligentius, ut aperiatur tibi. Justitia lege Dei constat: verum est. Nam lex in decem praeceptis commendatur. Ideo ille debebat decem millia talentorum. Ipse est ille memorabilis Decalogus scriptus digito Dei, traditus populo per Moysen famulum Dei. Debebat ergo ille decem millia talentorum: omnia peccata significat, propter numerum legis. Debebat et ille centum denarios: non minus ab eodem numero. Nam et centies centum fit decem millia; et decies deni, centum. Et ille decem millia talentorum, et ille decies denos. A legitimo enim numero non recessum est, in quo utroque invenies utraque pdeplorator et impetrator, sed ille servus malus, servus ingratus, iniquus noluit rependere quod accepit, noluit praestare quod illi indigno praestitum fuit. Videte ergo, fratres, quisquis incipit a baptismo,
Abbreviated transcription (Latin):
bat. quaoescẽditad nos. ido quando na¬
tus est xp̃s. cȩpit numerare desẽnden¬
do. Lucas autem quia tunc cepit nu¬
merare. quando baptizatus ẽ.xp̃e. ibi
ẽ. inicium ascensionis. Iste ascenieio
conpleuit generationes septlia gita e¬
septem.A quo numerabat: Incedice
adam. qui primiis peccauit. et noscũ
peccati obligatione generauit. Perue¬
uenit usꝙ ad adam̃. et numerantur.
generationes seꝑtuaginta septem: ha
est. a xp̃o usq ad adam. quas diximus
septuaginta septem. et ab adam. iiis
ad xp̃m. septuaginta septem. Si ga
la generatio precermissa ẽ. nulla c̃uipi
preterit᷑ ubi nõ debet ignoscl. ł sap¬
idõ ipsuis septuaginta septẽ generati¬
nes enumerauit. quem mimerum
dũs in peccators remisione cõmendar
qm̃ a baptismo cȩpit enumerare. ubois
In septuagesimo et sepamo numero in¬
teruum est remissionis peccator. Tot x¬
nerationes inueniuntur a xp̃o. usq u
adam. Seinde paulo diligenti us sirto¬

Expanded text:
bat, qua descendit ad nos; ideo quando nabat, qua descendit ad nos; ideo quando natus est Christus, coepit numerare descendendo. Lucas autem quia tunc coepit numerare, quando baptizatus est Christus; ibi est initium ascensionis: iste ascendendo complevit generationes septuaginta septem. A quo numerabat? Intendite sque ad ipsum Adam, qui primus peccavit, et nos cum peccati obligatione generavit. Pervenit usque ad Adam, et numerantur generationes septuaginta septem: hoc est, a Christo usque ad Adam, quas diximus septuaginta septem; et ab Adam usque ad Christum septuaginta septem. Si ergo nulla generatio praetermissa est, nulla culpa praeterituus septuaginta septem generationes enumeravit, quem numerum Dominus in peccatorum remissione commendavit; quoniam a baptismo coepit enumerare, ubi omIn septuagesimo septimo numero mysterium est remissionis peccatorum. Tot generationes inveniuntur a Christo usque ad Adam. Deinde paulo diligentius interro
Abbreviated transcription (Latin):
Si enĩ considetemus peccata nr̃a. et nu¬
meremus quid facto. quid ocło. qͥd aure.
quid cogitacione. quid innumerabilib
motib: nescio utrum dormiamus sine
talento. Ergo cotidie petinus. cotidie
duunas autes orando pulsamiis: cotidie
nos prostesumus. & dicimus. dimitte
nobis debiti nĩa. sicut et nos dimittimꝰ.
debitoribꝰ nrĩs. Quȩ debita tua: omĩa.
an aliquam partem: Respondebis oiñã
Sic gͦ et tu debitori tuo. hanc E regui¬
lam ponis. hanc conditionem loqueris.
hoc pacto et placito. Quando oras. com¬
magnum nusterium. ad mirabile sacra¬
mentum. Quando dominus luptita¬
tusẽ. lucas euangłisti sc̃sibi cõmemor aũ
generationes eius. quo ordine. qua serie
quo stigmate. ad illam generationem
uentum fuerit: qua natusest. ap̃e. ma
ioseph descendendo. Lucas autem as¬
cendendo cepit numerare. Quare ille
descendendo. ille ascendendo. Quia
matheus generationem xp̃i cõmenda¬

Expanded text:
Si enim consideremus peccata nostra, et nuSi enim consideremus peccata nostra, et numeremus quid facto, quid oculo, quid aure, quid cogitatione, quid innumerabilibus motibus; nescio utrum dormiamus sine talento. Ergo quotidie petimus, quotidie divinas aures orando pulsamus, quotidie nos prosternimus et dicimus: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Quae debita tua? Omnia, an aliquam partem? Respondebis, Omnia. Sic ergo et tu debitori tuo. Hanc ergo regulam ponis, hanc conditionem loqueris: hoc pacto et placito quando oras, commagnum mysterium, admirabile sacramentum. Quando Dominus baptizatus est, Lucas evangelista sanctus ibi commemoravit generationes ejus, quo ordine, qua serie, quo stemmate ad illam generationem ventum fuerit, qua natus est Christus Joseph descendendo : Lucas autem ascendendo coepit numerare. Quare ille descendendo, ille ascendendo? Quia Matthaeus generationem Christi commenda
Abbreviated transcription (Latin):
xͦ donauit uobis. Audistis formã. Si
septuagies septies peccata tibi donau̾
xp̃c. si hucusq ignouit. et ultra ne¬
gauit. pone cu limitem: et ulterius
noli ignogsc̾e. Si autẽ . xp̃s milia pes.¬
cata peccatoꝵ inuenit et tamen omã
donauit: noli subducere miscđam ::
s posce illius numeri solutionem. Nło
enim sine causa dñs septies septuagies
dixit. cum omnino nulla culpa sit
quam nõ debeas ignoscere. Ecce ille
bitor decem milia talentors debebat.
Yuto enim quia decemmilia talentoꝵ
ut parum sit. deceminilia peccatoꝵ st̃.
Nolo enun dicere unum talentum: qͦd
omĩa peccata concludat. Seriuis aut̃
ille. quantum. ei debebat: Centũ de¬
narios debebat. Iam plusnõ ẽ. quã sep¬
tuagies septies : : Et tam̃ iratusẽ añs.
quia ei non dimisit. Non solum enĩ cẽ¬
tum plus sunt. quã septuaguita septem:
sed centum denarii. forte nulle asse sunt.
Sed quid ad decem milia talentoꝵ c¬

Expanded text:
Christo donavit vobis . Audistis formam. Si Christo donavit vobis . Audistis formam. Si septuagies septies peccata tibi donavit Christus, si huc usque ignovit, et ultra negavit; pone et tu limitem, et ulterius noli ignoscere. Si autem Christus millia peccata peccatorum invenit, et tamen omnia donavit; noli subducere misericordiam, sed posce illius numeri solutionem. Non enim sine causa Dominus septuagies septies dixit: cum omnino nulla culpa sit, quam non debeas ignoscere. Ecce ille debitor, decem millia talentorum debebat. Puto enim, quia decem millia talentorum, ut parum sit, decem millia peccatorum sunt. Nolo enim dicere unum talentum, quod omnia peccata concludat. Servus autem ille quantum ei debebat? Centum denarios debebat. Jam plus non est quam septuagies septies? Et tamen iratus est Dominus, quia ei non dimisit. Non solum enim centum plus sunt quam septuaginta septem; sed centum denarii forte mille asses sunt. Sed quid ad decem millia talento
Abbreviated transcription (Latin):
numera: quotiens in te peccauerit fr̃
tiuis. Si potueris peruenire usq ad sep¬
transeas septuagies septies: tunc moli¬
re undictam. Ita ne uerum est. quod
dicit. et uere ita se res habet. ut si pec¬
cauerit septuagies septies. ignoscas. si
autem peccauerit septuagies occies. iao
liceat tibi nõ ignoscere : Audeo dicere:
ut et si septuagies octies peccauerit. ig¬
nõscas.
Si autem peccauerit ut dixi septua¬
gies octies. ignoce. Et si cencies peccaue¬
rit. igno̾ce. Et quid dicam: tociens & to¬
tiens: Omnino quotiens peccauerit: igno̾ce.
Ergo ego ausus sum. suꝑ gredimodũ
dñi mei : Ille in septuagesimo et ui.
numero ignoscendi lunitem fixit.
Hunc gͦ limitem transilire p̃sumaor:
N on est uerum. Non sum ausus plus
aliquid. Ipsum dnm meũ audiuu lo¬
quentem in apło suo: ubi modus et
numerus p̾sixus nõ est. Ait enim. do¬
nantes uobismetipsis. si quis aduersus
auquem habet querelam sicut ds in

Expanded text:
numera quoties in te peccaverit frater numera quoties in te peccaverit frater tuus. Si potueris pervenire usque ad septranseas septuagies septies, tunc molire vindictam. Itane verum est quod dicit, et vere ita se res habet, ut si peccaverit septuagies septies, ignoscas; si autem peccaverit septuagies octies, jam liceat tibi non ignoscere? Audeo, audeo dicere, ut et si septuagies octies peccaverit, ignoscas. Si autem peccaverit, ut dixi, septuagies octies ignosce. Et si centies peccaverit, ignosce. Et quid dicam toties et toties? Omnino quoties peccaverit, ignosce. Ergo ego ausus sum supergredi modum Domini mei? Ille in septuagesimo et septimo numero ignoscendi limitem fixit: hunc ego limitem transilire praesumam? Non est verum, non sum ausus plus aliquid. Ipsum Dominum meum audivi loquentem in Apostolo suo, ubi modus et numerus praefixus non est. Ait enim: Donantes vobismetipsis, si quis adversus aliquem habet querelam, sicut Deus in
Abbreviated transcription (Latin):
ue breuiter ipse dñs posuit in euangłio
Dimittite. & dimittur uobis. date. et
aabitur uobꝰ. Dimictͥe et dimutecur uol
ad ignoscendũ ꝑtinet. date et dabitur uo¬
uis. ad pͥstandũ beneficiũ pertinet: Qued
ait de ignoscendo et cuuis ł ignoserqulos
peccas: et rabes auum cui tupotes iqnosue¬
re. Rursus quod ꝑtinet ad cribuendũ bene¬
ficium: petit te mẽdicus. et cu esmedic̃
Ante ianuam patrisfamilias stamus:
immo etiam prosternimur. supplices
młniscunus. auquid uolenteᷤᷤ acciꝑe: et ip¬
sum aliquid ipse ds̃ẽ. Quid ate accepit mẽ¬
dicus Panem. ẜt tu quid petis ado. nisi
xp̃m qui dixit. ego sum panis uiuus qͥ
de celo descendi: Ignosci uob uultis. ig¬
noscite. Remictite: et remittetur uobiᷤ.
Acciꝑe uultis: date & dabitur uob. S qͥd¬
in bac aperta p̃ceptione mouere possit:
audite. In remissionẽ. ubi uenia petitur
et ab ignoscente debetur: hoc potest mo¬
uere quod et petrum mouit. Quotiens
debeo inquid ignoscere. sufficit usq sep¬

Expanded text:
ngelio, Dimittite, et dimittetur vobis; date, et dabitur vobis . Dimittite, et dimittetur vobis, ad ignoscendum pertinet. Date, et dabitur vobis, ad praestandum beneficium pertinet. Quod ait de ignoscendo; et tu vis tibi ignosci quod peccas, et habes alium cui tu possis ignoscere. Rursus quod pertinet ad tribuendum beneficium; petit te mendicus, et tu es Dei meante januam magni patrisfamilias stamus, imo etiam prosternimur, supplices ingemiscimus, aliquid volentes accipere; et ipsum aliquid, ipse Deus est. Quid a te petit mendicus? Panem. Et tu quid petis a Deo, nisi Christum, qui dicit, Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi ? Ignosci vobis vultis? Ignoscite: Remittite, et remittetur vobis. Accipere vultis? Date, et dabitur vobis. in hac aperta praeceptione movere possit, audite. In remissione ubi venia petitur, et ab ignoscente debetur, hoc potest movere, quod et Petrum movit. Quoties debeo, inquit, ignoscere? Sufficit usque sep
Abbreviated transcription (Latin):
et debitorem ht̃ frẽm suum. Quisẽ enĩ
quinon sit debitor dei. nisi in quo nul¬
lum potest inueniri peccatum: Quis ẽ
aut̾ qui non hãt debitorem frẽm. nisĩ
inquem nemo peccauit: Putas ne qͥs¬
quam ingenere humano repperii pot᷑.
qui non et ipse aliquo peccato obstrie¬
tus sit fratri suo: Debitor est gͦ om̃is hõo.
habens tam̃ et ipse debitorem. Ideo ds
istus constituit cͥ regulam in debico
cuo: quol faciet et ipse cũ suo. duo

Expanded text:
et debitorem habet fratrem suum. Quis est enim et debitorem habet fratrem suum. Quis est enim qui non sit debitor Dei, nisi in quo nullum potest inveniri peccatum? Quis est autem qui non habeat debitorem fratrem, nisi in quem nemo peccavit? Putasne, quisquam in genere humano reperiri potest, qui non et ipse aliquo peccato obstrictus sit fratri suo? Debitor est ergo omnis homo, habens tamen et ipse debitorem. Ideo Deus justus constituit tibi regulam in debitore tuo, quod faciet et ipse cum suo. Duo
Abbreviated transcription (Latin):
quam egressus est afacie dñi sui. in¬
uenit etiam ipse debitorem suum. qͥ
debebat non decem milia talento
quantum ipsius debitum fuit: sea
centum denarios. Cepit susfocatum¬
eum trahere et dicere: redde quod d¬
bes. At ille rogabat conseruum sicut e
ipse rogauerat dnm: s non talem iste
inuenit conseruum qualem ille dm̃n.
Non solum remictere illi debitum no¬
luit: s nec dilationem dedit. Contortũ
rapiebat ad solutionem. iam debito a¬
minico liber. Displicuit conseruis.
renuntiauerunt dño suo. quid atm
essec. Q dñs fecit adesse seruum: apeit
ei. Serue nequam cum mͥ tantadebes:
misertus tui. om̃a dimisit᷑. Non gͦ et ce
oportebat misereri conserui tui. sicut et
ego tui misertus sum: & ussit om̃a q̃
illi dimiserat exigi. Ergo hanc similitudi
nem ad nrãm intructionem proposuit
tammonendo ꝑire nos noluit. Sic inqͥt
tia debetur: ut quod iussum ẽ imple¬
aturꝰ quia om̃is homo et debitor ẽ dei.

Expanded text:
aquam egressus est a facie domini sui, inaquam egressus est a facie domini sui, invenit etiam ipse debitorem suum, qui debebat, non decem millia talentorum, quantum ipsius debitum fuit, sed centum denarios: coepit eum suffocatum trahere, et dicere, Redde quod debes. At ille rogabat conservum, sicut et ipse rogaverat dominum: sed non talem iste invenit conservum, qualem ille dominum. Non solum remittere illi debitum noluit: sed nec dilationem dedit. Contortum rapiebat ad solutionem, jam debito dominico liber. Displicuit conservis; et renuntiaverunt domino suo quid actum esset: et dominus fecit adesse servum, et dixit ei, Serve nequam, cum mihi tanta deberes, misertus tui, omnia dimisi tibi; nonne ergo et te oportebat misereri conservi tui, sicut et ego tui misertus sum? Et jussit omnia, quae illi dimiserat, exigi. nem ad nostram instructionem proposuit, et admonendo perire nos noluit. Sic, inquitia debetur, ut quod jussum est impleatur. Quia omnis homo et debitor est Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ te ⁊ ipsum. Ste aidierit lucratꝰ es
frẽm tuum. Si ait̃ contempserit. adhi¬
be tecum duos iel tres: ut in ore duoꝵ
ipsos contempsast: dic eccłiş. Quod si
eccłiam contempierit: sit tibi sicut ech¬
nicus et publicauis: hodierna ȩtiam
die ad ipsam tem ꝑtinet capitulum
quod sequitur: quod mͦ cum legẽtur
audiuimus. Cum enuim dixisset hoc
dñs iħc petro: subiecit ⁊ int̾rogauit
magistrum quotiens ignosceret fr̃i
qui in illo peccasset: et quesiuit utrũ
sufficeret septies. Respondit illi dñs.
non solum septies s ecium septuagies
septies. Demnde narrauit similitudi¬
nem ualde terribilem quia simile ẽ
regnum cȩlorum homini patrifamilias.
qui posuit rationem cum seruis fius
in quib iuenit debitorem decem
milium calentorum. Q cum iuissiset
ut oña que. habebat. ⁊ om̃is ei familia
et ipse uenderetur. et debitum soluene¬
cur ad uolutꝰ genib dñi siui. rogabeat
eum dilationem: meruit temissionẽ.
bito liber s inquitatis seruus: poste¬

Expanded text:
ipsum solum. Si te audierit, lucratus es fratrem tuum. Si autem contempserit, adhibe tecum duos vel tres: ut in ore duoruipsos contempserit, dic Ecclesiae. Quod si Ecclesiam contempserit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus. Hodierna etiam die ad ipsam rem pertinet capitulum quod sequitur, quod modo cum legeretur audivimus. Cum enim dixisset hoc Dominus Jesus Petro, subjecit et interrogavit Magistrum, quoties ignosceret fratri qui in illum peccasset; et quaesivit utrum sufficeret septies. Respondit illi Dominus: Non solum septies, sed etiam septuagies septies. Deinde narravit similitudinem valde terribilem: quia simile est regnum coelorum homini patrifamilias, qui posuit rationem cum servis suis; in quibus invenit debitorem decem millium talentorum. Et cum jussisset, ut omnia quae habebat, et omnis ejus familia, et ipse venderetur, et debitum solveretur, advolutus genibus domini sui, rogabat eum dilationem, meruit remissionem. bito liber, sed iniquitatis servus, poste
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. Neq enim imꝑare inferiorib potest: nisi
supiorib se ipsa subiciat. Et hȩc ẽ. pax quȩ
datur interra hominib bonȩ uoluntatis:
Hec uita consũmati ꝑfectiq sapientis. De
huiusmodi regno pac itissimo et ordinatissimo
missusẽ. foras princeps huis scłi: qui ꝑuer¬
sis mordinatisq dominat᷑. Hac pace intrinsecꝰ
constitut.i atq firmata: quascumq ꝑsecuti¬
ones ille qui foras missus ẽ. forinsecus concita¬
sulb edificio labefactans: sed deficientib
machinis suis. innotesc̃e faciens quanta intus
firmitas extructa sit a d̾o. Sequiti

Expanded text:
Dei. Neque enim imperare inferioribus potest, nisi Dei. Neque enim imperare inferioribus potest, nisi superiori se ipse subjiciat. Et haec est pax quae datur in terra hominibus bonae voluntatis ; haec vita consummati perfectique sapientis. De hujusmodi regno pacatissimo et ordinatissimo missus est foras princeps hujus saeculi, qui perversis inordinatisque dominatur. Hac pace intrinsecus constituta atque firmata, quascumque persecutiones ille qui foras missus est, forinsecus concitaillo aedificio labefactans, sed deficientibus machinis suis innotescere faciens quanta firmitas intus exstructa sit. Ideo sequit
Abbreviated transcription (Latin):
ar. ut de miseria libentur. H cati mun
acordes: quoniam ipsi dm̃ uidebunt. Quã
stulti sunt qui istis ert̾iorib: ocłis deuor¬
querunt: cum corde uideatur sic̃ alibi scrip¬
tumẽ. Et insimplicitate cordis querite illũ.
hocest enim mundumcor quod ẽ. simplex
nundumsit illud quo uidi potest. ħ eati
pacifici: quoniam ipsi filii dĩ uocabuntur.
Inpace ꝑfectio ẽ: ubi nichil repugnat.::
et idõ filii dĩ pacifici: quoniam nichil resistit
dõ. Et utiq filii similitudinem patris hab̾e
debent. Iacificiautem in semetipsis sunt: qui
om̃s animi sui motus componentes. ⁊ subici¬
antes rationi idẽ. menti & spiũi: carnales q
concupiscentias habentes edomitas. fiunt
regnumdĩ: in quo ita sunt ordinata omĩa.
ut id quod ẽ. in homine p̃cipuum & excellens.
hocimperce cet̾is non reluctantib quȩ sunt no¬
bis bestuisq communia: atq idipsum quod
excellit in homine. idẽ. mens et ratio subiciatur
potiori: quodẽ. ipsa ueritas unigenitus filiꝰ

Expanded text:
ati mundi corde; quoniam ipsi Deum videbunt. Quam ergo stulti sunt qui Deum istis exterioribus oculis quaerunt, cum corde videatur, sicut alibi scriptum est, Et in simplicitate cordis quaerite illum . Hoc est enim mundum cor, quod est simplex mundum sit illud quo videri potest. 9. Beati pacifici; quoniam ipsi filii Dei vocabuntur. In pace perfectio est, ubi nihil repugnat; et ideo filii Dei pacifici, quoniam nihil resistit Deo, et utique filii similitudinem patris habere debent. Pacifici autem in semetipsis sunt, qui omnes animi sui motus componentes et subjicientes rationi, id est menti et spiritui, carnalesque concupiscentias habentes edomitas, fiunt regnum Dei: in quo ita sunt ordinata omnia, ut id quod est in homine praecipuum et excellens, hoc imperet caeteris non reluctantibus, quae sunt nobis bestiisque communia; atque idipsum quod excellit in homine, id est mens et ratio, subjiciatur potiori, quod est ipsa veritas unigenitus Filius
Abbreviated transcription (Latin):
amatores dicit: ueri & inconcussi
Illo ergo eẏbo saturabunt᷑: de quid
li aqua dequa quisquis biberit ut idẽ dicit.
siet in eo fons aquȩ salientis in uitam etͣ̃nam
Imiserebitur ds̃. Heatos ẽẽ dicit qui

Expanded text:
amatores dicit veri et inconcussi boni. Illo ergo cibo saturabuntur, de quo la aqua, de qua quisquis biberit, ut idem dicit, fiet in eo fons aquae salientis in vitam aeternam misereb
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s : Apłm audi.Caritas dĩ inquit dif¬
fusa est incordibꝰ nrĩs. Wnde tibi omẽ¬
dice caritas dĩ diffusa ẽ in cordetuo: Quid
aut in quo caritas dĩ diffusa est incorde
humano: Habemus inquit thesaurum
istum in uasis fictilib. Quare inuasis
ficcilibus: Ut eminentia uirtutis sit dĩ.¬
Deniq cum dixisset caritas dĩ diffusa est
in cordibꝰ nrĩs. ne putaret quisq a se sibi
minet ce: excitet te. Lucta ẽ enimm isto¬
corpore. Quamdui uiuimus mnpugnam̃:
quamdiu pugnamus ꝑiclitamur. Sed
in his omnibus superamus: ꝑ eum qui
dilecxit nos. Pugnam nram mͦ cum apłs
legeretur audistis. Omĩs uquit lex uno
sermone impletur: in eo quod diligis ꝓ¬
ꝓrimum tuum sicut te ipsum. Lsta dilec¬
tio de sp̃u scõ ẽ: diliges ꝑrimum tuum sict᷑
te ipsum. Prius uide suam nostidiligere
te ipsum: et cõmutto tibi promi prunium¬
tuum quem diligas sicut te ipłum. Si
autem non dum nosti diligere te. timeo
ne decipias proximum sicut ce. Sienim

Expanded text:
stolum audi: Charitas Dei, inquit, diffusa est in cordibus nostris. Unde tibi, o mendice, charitas Dei diffusa est in corde tuo? Quid, aut in quo charitas Dei diffusa est in corde humano? Habemus, inquit, thesaurum istum in vasis fictilibus. Quare in vasis fictilibus? Ut eminentia virtutis sit DNam cum dixisset, Charitas Dei diffusa est in cordibus nostris, ne putaret quisque a se sibi minet te, excitet te. Per Spiritcorpore: quamdiu vivimus, pugnamus; quamdiu pugnamus, periclitamur: sed in his omnibus superamus, per eum qui dilexit nos . Pugnam nostram, modo cum Apostolus legeretur, audistis: Omnis, inquit, Lex in uno sermone impletur, in eo quod est, Diliges proximum tuum sicut te ipsum. Ista dilectio de Spiritu sancto est. Diliges proximum tuum sicut te ipsum. Prius vide si jam nosti diligere te ipsum; et committo tibi proximum, quem diligas sicut te ipsum. Si autem nondum nosti diligere te; timeo ne decipias proximum tuum sicut te. Si enim