comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
loca sua ꝑtib sicut corꝑa sũ cernũt᷑ siu̾ie
cogitant᷑. s ĩ uirtute intelligibili qͣlis est
iustĩa m̃tẽ dicimꝰ seu nouimꝰ. seu uolumus
pulchrã. ⁊ scd̾m hanc pulchritudinẽ reforma
mat ad ymaginẽ suã . ñ in aliqͣ mole corꝑea
suscipienda ÷ͥ pulchrituda. eoq iustoꝵ m̃tib
credend̾ ẽ ĩcõꝑabilit̾ pulchrior. quo ẽ ĩcõꝑa¬
bilit̾ iustior. Hec si dilectõnẽ tuã qͣntum
tan ꝙͣ expͣtabas: qͣntũ aut̃ ad tã magne rei
qõnẽ breuitꝰ ãmonuisse suffeci̾t. ñ ut satis
sit eruditõn tue : s ut aliis qͦq lectis. audi¬
tis uł diligent̾ instructus. ip̃e ub̾ius tua secꝰ
dicta redarguas qd̾ utiq tanto melius. qͣnto
fit humilius et fidelius.

Expanded text:
 cernuntur siue cogitantur, sed in uirtute intellegibili, qualis est iustitia, mentem dicimus seu nouimus seu uolumus pulchram et secundum hanc pulchritudinem reformammat ad imaginem suam, non in aliqua mole corporea suspicanda est pulchritudo eoque iustorum mentibus credendus est incomparabiliter pulchrior, quo est incomparabiliter iustior. haec dilectionem tuam, quantum tan, quam expectabas. quantum autem ad tam magnae rei quaestionem, breuiter admonuisse suffecerit, non ut satis sit eruditioni tuae, sed ut aliis quoque lectis auditisue diligenter instructus ipse uberius tua secus dicta redarguas, quod est utique tanto melius, quanto fit humilius et fidelius.
Abbreviated transcription (Latin):
S uidi̾nt utͣ ip̃i um̃ ꝑhibenit testĩmoniũ. et
ille falsam defensionẽ. Illd̾ si sapiũt accendãt
dãpnabili curiositate ꝯ quirũt. uł ab eis ĩnocẽ¬
tes ꝑiculosa tñ eas admiratõe collaudant ⁊
uidenit dd̾ nrm̃ sine ullis talib artibus gx
pastore ouiũ ꝑuẽire ad regiam dignitatẽ. c̾t
⁊ quib modis ñ offe̾ndeꝰt᷑ d̾s. ⁊ quib moĩs pla¬
caret᷑ offensus. Eͣncũ aut̃ attin ad miracula
q̃ hũanis sensib stupenda mõstrant᷑ młtum
errant qͥ ꝓphecios sãs miraculoꝵ magnoꝵ
nobłitate p̃stantib magos ꝯꝑant. qͣnto mag̃¬

Expanded text:
sed uiderint, utrum ipsi uerum perhibeant testimonium et sed uiderint, utrum ipsi uerum perhibeant testimonium et ille falsam defensionem. illud, si sapiunt, adtendant., e, terrena uel damnabili curiositate conquirunt uel ab eis innocentes periculosa tamen eas admiratione conlaudant, et uideant Dauid nostrum sine ullis talibus artibus ex pastore ouium peruenisse ad regiam dignitatem, cuiuet quibus modis non offenderetur deus et quibus modis placaretur offensus. Quantum autem adtinet ad miracula. quae humanis sensibus stupenda monstrantur, multum errant. qui prophetis sanctis miraculorum magnorum nobilitate praestantibus magos comparant. quanto mag
Abbreviated transcription (Latin):
n᷑ ir̃am eẽ ĩ demonũ potestate. s ĩ uniꝰ illiꝰ cui an¬
głi s̾uiunt qͦs demones ꝯtremiscũt. Apuleius
eĩ ut de illo pocussinũ loquamꝰ qui nob̾ afris
a fer ẽ notior. ñ dico ad regnũ s nͨ ad aliqͣm
quidẽ iũdiciariã rei publice potestatẽ cũ oĩb
sis magicis artib potuit ꝑuenire honesto pa¬
trie sue loco nacus ⁊ libãlit̾ educatus magnaq
p̃ditꝰ eloq̃utia an forte ista ut pħs uolũtate
ꝯtẽpsit qui sac̾dos ꝓumcie ꝓ magno fuit ut
munã ederet uenatoresq uestñ.⁊ ꝙ statua sͥ
rie ꝯm̃dauit. Qd̾ gͦ ad istã t̾renã ꝑtine̾t feli¬
citatẽ fuit magus ille qd̾ potuit unde appare̾t nͣ
eũ amplꝰ fuisre. ñ qr noluit s qr ñ pocuit. ꝙͣqͣm
⁊ adu̾sus qͣsdã qui ei magicaꝵ artiũ crimẽ incẽ¬
da̾nt. eloqntissime se defendit. Unde miror lau¬
datores eiꝰ qui eũ nescio q̃ fecisse miracula illis
artib p̃dicant. ꝯͣ eiꝰ defensionẽ testes eẽ conari.

Expanded text:
nec ipsam esse in daemonum potestate sed in illius unius, cui angeli seruiunt, quem daemones contremescunt. Apuleius enim, ut de illo potissimum loquamur, qui nobis Afris Afer est notior, non dico ad regnum sed ne ad aliquam quidem iudiciariam rei publicae potestatem cum omnibus suis magicis artibus potuit peruenire honesto patriae suae loco natus et liberaliter educatus magnaque praeditus eloquentia. an forte ista ut philosophus uoluntate contempsit, qui sacerdos prouinciae pro magno fuit ut munera ederet uenatoresque uestiret et pro statua sibi riae commendauit. quod ergo ad istam terrenam pertinet felicitatem, fuit magus ille, quod potuit. unde apparet nihil eum amplius fuisse, non quia noluit, sed quia non potuit. quamquam et aduersus quosdam, qui ei magicarum artium crimen intenderant. eloquentissime se defendit. unde miror laudatores eius, qui eum nescio qua fecisse miracula illis artibus praedicant. contra eius defensionem testes esse conari.
Abbreviated transcription (Latin):
ut cũ sͥ ñ ꝯuẽiũt q̃ carnalit̾ audimꝰ. eis ipsis
ãmonitũ ineffabilit̾ꝰ spũalia cogitemꝰ. Unde ⁊̃
si corpꝰ dñ qd̾ de sepulchro excitatũ leuauit ĩ
putandũ ẽ. sedeꝰ ad dextãm pr̃is: ut ei pr̃ ad sini¬
strã sedeꝰ uideat᷑. ĩ illa qͥppe bĩtudine q̃ oem̃ su

Expanded text:
ut, cum sibi non conueniunt, quae carnaliter audimus, eis ipsis admoniti ineffabiliter spiritalia cogitemus. Unde etiam si corpus domini, quod de sepulcro excitatum leuauit in putandum est sedere ad dexteram patris, ut ei pater ad sinistram sedere uideatur. in illa quippe beatitudine,
Abbreviated transcription (Latin):
molis magnitudĩne suꝑat. s dissimiltudine
ac disꝑilitate neͣ. et si discreta ẽ a aĩꝑatõne
castitas ⁊ ceta̾ talia q̃ ꝓft̃o ñ mole corꝑis pen¬
dimꝰ. nͨ eoꝵ qiͣ corꝑeas formas cogitatõe sigura¬
mus. s ea qñ rͨte intlłigimꝰ sñ aliqͣ corpulentia
uł siłitudine corpulentie ĩ lucẽ m̃tis aspicmiꝰ
qͣntũ ẽ ab oĩuĩ qualitatũ ⁊ qͣntitatũ corꝑalium
cõꝑatõne disc̾tior. Non eam cñ a nr̃a ĩtellcũ¬

Expanded text:
ut molis magnitudine superat, sed dissimilitudine ac disparilitate naturae, etsi discreta est a comparatione castitas et cetera talia, quae profecto non mole corporis pendimus nec eorum quasi corporeas formas cogitatione figuramus, sed ea, quando recte intellegimus, sine aliqua corpulentia uel similitudine corpulentiae in luce mentis aspicimus, quanto est ab omnium qualitatum et quantitatum corporalium comparatione disc
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tẽ atq intlłtiam. m̃te atq intlłtia potu¬
erimꝰ app̃hendeꝰ: ñ erit fortatiis ab surdũ ñ eã
quoq ad suũ creatorẽ intelligcendũ ip̃o adiũ¬
uante meditem ᷑ attolle. Si aut̃ ĩ se ip̃a deficit
hoĩe qd̾ ꝓmissũ ẽ. faciente illo qui potens ẽ
ad istam qõnẽ ꝑtinẽtia iã multa conscͥp sin.¬

Expanded text:
mentem atque intellegentiam mente atque intellegentia potuerimus adprehendere, non erit fortassis absurdum, ut eam ad suum quoque creatorem intellegendum ipso adiuuante meditemur adtollere. si autem in se ipsa deficithomine quod promissum est, faciente illo qui potens estad istam quaestionem pertinentia jam multa conscripsi
Abbreviated transcription (Latin):
maxĩeꝙ ne offena̾nt eos quos in illo oppido płimũ
tantib tñ uolentib ista cõmissa sunt. sceleratõresᷤ
qui omiserãt scelatissimi qui ĩmiserũt. S de ĩmissi

Expanded text:
maximeque, ne offenderent eos, quos in illo oppido plurimumaximeque, ne offenderent eos, quos in illo oppido plurimuttentibus tamen uolentibus ista commissa sunt; sceleratiores, qui commiserunt; sceleratissimi, qui inmiserunt. sed de inmissi
Abbreviated transcription (Latin):
replicasset. et dũ ea q̃ iussa st̃ ueluti impłe dispo¬
nunt: itn̾ ecca lapidata ẽ. Post tridie nrĩs ad
ĩponendũ ꝑditis metũ qd̾ uidebat᷑ apd̾ acta dic̾e̾¬
uolentib: publica uĩra negata st̃. Rodemq ip̃o
die ue uł diuinitus t̾rerent᷑. grando lapidatõib
reddita ẽ. Qua tͣnsacta ꝯtino t̾tiã lapidatõnẽ
⁊ postremo ignes eccãstitis tectis atq hoĩb iñtu¬
lerũt. unũ s̾uoꝵ dĩ qui oberrans occrrẽ potuit
atq coartatus quodam laco se occultaret ep̃t
trassent scelus. Gesta sf ħ ab hora ferme decima
de manib int̾fice̾ conantiũ lib̾ati st̃ ⁊ młta
illa uł oĩo ñ f̾e̾nt uł cepta desist̾e̾nt si ciues
maximeq pͥmates ea si ꝑsiciq uẽuset. Pinde
in unułta na cũutate ñ ĩocentes a nocentibus.
s mmꝰ nocentes a nocentõrib potis fortaste di¬
sterne̾. Ieam in ꝑuo pocõ illi sũt qui metu det̾riti

Expanded text:
replicasset, et dum ea quae jussa sunt, velut implere disporeplicasset, et dum ea quae jussa sunt, velut implere disponunt, iterum ecclesia lapidata est. Postridie nostris ad imponendum perditis metum, quod videbatur apud Acta diceuolentibus publica iura negata sunt eodemque ipso die, ne uel diuinitus terrerentur, grando lapidationibus reddita est, qua transacta continuo tertiam lapidationem et postremo ignes ecclesiasticis tectis atque hominibus intulerunt, unum seruorum dei, qui oberrans occurrere potuiatque coartatus quodam loco se occultaret episctrassent scelus. gesta sunt haec ab hora ferme decima de manibus interficere conantium liberati sunt et multa illa uel omnino non fierent uel coepta desisterent, si ciues maximeque primates ea fieri perficique uetuissent. Proinde illa ciuitate non innocentes a nocentibus sed minus nocentes a nocentioribus poteris fortasse discernere. nam in paruo peccato illi sunt, qui metu deterriti
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃m inqͥs fas ñ ẽ nͥ salutẽ hoĩb imꝑtire ⁊ pro
statu meliore causis adesse. ⁊ apd̾ omĩpotentẽ
dm̃ ueniam alioꝵ mereri delictis. Hec oĩo s̾uare
conam᷑ ut seui̾ore censura nemo plectat᷑ neq
a nob̾ n ab alio ullo int̾cedentib nob̾: ⁊ salutẽ
hoĩb cupimꝰ ĩꝑtire q̃ poĩta ÷ in recte uiuẽdi feli¬
citate ñ in male faciendi securitate. ueniam qͦq
petrare nͥ ꝓ correctis oĩo ñ possumꝰ. adiũgis ⁊̃ et
dicis qͣnta passũ supplitatõne deposto ut si defe̾nda
res ẽ ĩnoxiꝰ defendat᷑ ab m̃ocentib molestiã seꝑet᷑
nimis festa paganoꝵ sacͥlega sollẽpnstas agita¬
ta ẽ nemine ꝓhibente tã iñsolenti ausu ut qd̾¬
saltantiũ iñ eodẽ ꝓrsus uico ante fores tͣnsiret
eccẽ. Gͣm rẽ illicitissimã atq indignissimã cłias
ꝓhib̾e tẽptantib eccã lapidata ẽ. Dem̃de post
dies ferme octo cũ legces nouissiĩnas ep̃c ordini

Expanded text:
salutem hominibus impertire et pro statu meliore causis adesse et apud omnipotentem deum ueniam aliorum mereri delictis\'. hoc omnino seruare conamur, ut seueriore censura nemo plectatur neque a nobis neque ab alio ullo intercedentibus nobis, et salutem hominibus cupimus impertire. quae posita est in recte uiuendi felicitate, non in male faciendi securitate. ueniam quoqupetrare nisi pro correctis omnino non possumus. adiungis etiam et dicis: Quanta possum supplicatione deposco, ut, si defendenda res est, innoxius defendatur, ab innocentibus molestia separetur\'. Iuniis festo paganorum sacrilega sollemnitas agitata est nemine prohibente tam insolenti ausu, ut, qusaltantium in eodem prorsus uico ante fores transiret ecclesiae. quam rem inlicitissimam atque indignissimam clericis prohibere temptantibus ecclesia lapidatdies ferme octo, cum leges notissimas episcopus ordini
Abbreviated transcription (Latin):
umꝰ uideꝰ qd̾ falsum ẽ. Habet nãq sides o
uide̾ qd̾ credit. Porro aut̃ qui ua̾ rõne iã
quod tm̃m᷑ credebat intelligit. ꝓfecto p̃po¬
nend̾ ẽ ei qui cupit adhuc intellige qd̾ cre
ritate eẽ ñ uult. Sic gͥ hõ sidelis debet
qd̾ nũdũ indet credeꝰ. ⁊ uisionẽ ⁊ speret et
sperant᷑ s stã ⁊ t̾nsacta credunt᷑. Sic̃ ꝰ ꝙ xp̃c¬

Expanded text:
um uidere quod falsum est. habet namque fides ocuidere quod credit. porro autem qui uera ratione iam quod tantummodo credebat intellegit, profecto praeponendus est ei qui cupit adhuc intellegere quod credritate esse non uult. sic igitur homo fidelis debetd nondum uidet, ut uisionem et speret et sperantur, sed facta et transacta creduntur, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
etas erubestit: ut qͣndã ydolatͥam qmͣ in corde
nr̃o ex consuetudine uisibiliũ consite conatur
humane cogitatõis infirmitas ñ dubitemꝰ eu̾teꝰ
Nec audeamꝰ crede̾ ita eẽ trm̃itatẽ qͣm ĩlusibilẽ
⁊ ĩ dorꝑeam atq ĩcãmutabilẽ colimꝰ qiͣ tres qͣsdã
contigua ꝓpĩquitatẽ coħ̾entes. sũ una eaꝵ sic
in medio constituta ut diias di̾mat sͥ ex lati̾¬
b singulis iunctas sũ ĩ modũ trigoni duas
ceta̾s unaq̃q ꝯtingat ut nilla ab aliqͣ seꝑet᷑¬

Expanded text:
etas erubescit. ut quandam idolatriam, quam in corde nostro ex consuetudine uisibilium constituere conatur humanae cogitationis infirmitas, non dubitemus euertere nec audeamus credere ita esse trinitatem, quam inuisibilem et incorpoream atque incommutabilem colimus, quasi tres quasdam contigua propinquitate cohaerentes, siue una earum sic in medio constituta, ut duas dirimat sibi ex lateribus singulis iunctas, siue in modum trigoni duas ceteras unaquaeque contingat, ut nulla ab aliqua se
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑis fingamꝰ qͥd corꝑis sensus attingtat qͥd¬
ymaginet᷑ animꝰ simile corꝑi. qͥd c̾tũ ⁊ oĩum
corpoꝵ dissimillimũ intlłcia ꝯtẽplet᷑. Hoc¬
gͦ lum̃ ubi cũcta diiuidicant᷑ ñ utiq sicut ħ
solis ⁊ cuiꝰꝙͣ corꝑei luminis sulgor ꝑ localia spa

Expanded text:
sine ullis liniamentis figurisque membrorum, sine ullis localibus siue finibus siue spatiis infinitis. ipsumque lumen, 6 quo cuncta ista discernimus, in quo nobis satis apparet, quid credamus incognitum, quid cognitum teneamus, quam formam corporis r
Abbreviated transcription (Latin):
Ratri dilectissimo ⁊ in xp̃i consentium
uiscib honorando consentio: Angustmꝰ
in dño salutẽ. Ego pp̃ea ut ad nos ue¬
nires rogaui: qm̃ in hbris tuis uala tuo sune
in libris tius emẽdandũ eẽt ip̃e cognosceres.
ip̃e emẽdares. Et qupe es facultatis ut ponis
ea q̃ sensi̾s explicare: cus porio sis ꝓbitatis ec
hũilitatis ut inc̾aris uera sentire. Et nt̃ ĩ eadẽ
ut in hus q̃ a nob̾ elaborata apd̾ te legis sipora
facias ad ea loca q̃ te mouẽt ⁊ cũ hiĩs ad me
uenias ⁊ de singulis q̃ras. Nondũ q̃ feculi ex¬
hortor ut facias. Recte qͥipe ue̾cũdareris. ac
te piget id age: si uł semel uoluisses. ⁊ me
difficilẽ reꝑisses. Ind̾ quoq dixãm cũ a te
audissem ꝙ mẽdosissimis fatigareris codicib
ut in nr̃is lege̾s qͦs emẽdatõtes posses ceti̾s
ĩuenire. Qd̾ aut̃ petis ut ꝯõnẽ t̾nitatis hoc
de unitate dĩnitatis ⁊ distretõne ꝑ sonaꝵ cautẽ¬

Expanded text:
RATRI DILECTISSIMO ET IN CHRISTI VISCERIBUS HONORANDO CONSENTIO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Ego propterea, ut ad nos uenires, rogaui, quoniam in libris tuis ualde sum tuo in libris tuis emendandum esset, ipse cognosceres, ipse emendares. eius quippe es facultatis, ut possis, quae senseris, explicare, eius porro probitatis et humilitatis, ut merearis uera sentire. et nunc in eademut in his, quae a nobis elaborata apud te legis, signa facias ad ea loca, quae te mouent, et cum his ad me uenias et de singulis quaeras. nondum quae fecisti, exhortor, ut facias. recte quippe uerecundareris ac te pigeret id agere, si uel semel uoluisses et me difficilem repperisses. illud quoque dixeram, cum a te audissem, quod mendosissimis fatigareris codicibus, ut in nostris legeres, quos emendatiores posses ceteris inuenire. Quod autem petis, ut quaestionem trinitatis, hoc est de unitate diuinitatis et discretione persona
Abbreviated transcription (Latin):
lendũ nũc auf̾endũ ẽ. ñ asꝑe. s sit sc̾pnt̃ est.
In spũ lenitatis ⁊ mansuetudinis. Dant eĩ michi
fiduciã lite̾ tue indices g̾manissime caritatis
ut decũ tã ꝙͣ mecũ audeam colloqui. Non g
a sꝑe qͣntũ ex istimo ñ duxit᷑. ñ modo ĩꝑiose ista
tollũt᷑. magis docendo ꝙͣ iũbendo. magos mo¬
nendo ꝙ̃ minando. Sic eĩ agendũ ẽ cũ młt¬
tudine. Seui̾tas aut̃ ex̾cenda ẽ in pcc̃a paucoꝵ
⁊ si qͥd minam᷑ cũ dolore fiat de scͥpturis cõmi¬
nando uindc̃am futurã ne nos ip̃i ĩ nt̃a pocena¬
martyꝵ a carnali ⁊ ĩpita plebe credi solent
s ⁊̃ solacia mortuoꝵ. mͥ uidet᷑ faciliꝰ illis suade̾
posse istam feditatẽ ac turpitudinẽ si de scͥptis
ꝓ hibeat᷑ ⁊ obłones ꝓ spĩcib dormientiũ q̃s uere

Expanded text:
lendum nunc auferendum est; non aspere, sed sicut scriptum est, in spiritu lenitatis et mansuetudinis . Dant enim mihi fiduciam litterae tuae indices germanissimae charitatis, ut tecum tanquam mecum audeam colloqui. Non ergo aspere, quantum existimo, non duriter, non modo imperioso ista tolluntur; magis docendo quam jubendo, magis monendo quam minando. Sic enim agendum est cum multitudine, seueritas autem exercenda est in peccata paucorum. et si quid minamur, cum dolore fiat de scripturis comminando uindictam futuram, ne nos ipsi in nostra potestamartyrum a carnali et inperita plebe . credi solent, sed etiam solatia mortuorum, mihi uidetur facilius illis dissuaderi posse istam foeditatem ac turpitudinem, si et de scripturis prohibeatur et oblationes pro spiritibus dormientium, quas uere
Abbreviated transcription (Latin):
docti estis. Ip̃e qͥpe fideles suos securos facit ⁊̃ de
dispensatoͬ ib malis mala sua facientib ⁊ bona
eiꝰ loq̃ntib: ubi ait. Que dicũt facite q̃ aut̃ faciũt¬

Expanded text:
docti estis. ipse quippe fideles suos securos fecit etiam de docti estis. ipse quippe fideles suos securos fecit etiam de dispensatoribus malis mala sua facientibus et bona eius loquentibus, ubi ait: Quae dicunt, facite, quae autem faciu
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃. Nam hoc÷ qd̾ p̃caue̾ conatus sum ut si fieri
poss hoc malũ nͨ uittandũ negliget᷑ ñ iñ uiãm
noticiam ꝑferret᷑ ubi infructuose crucarent᷑ firmi
⁊ ꝑiculose turbarent᷑ infirmi. S qui hoc cognito
ꝑmisit uos tẽptari: det uob̾ uires sustinendi ⁊ eru¬
diat uos ex lege sua doceat uos ⁊ minget a dieb
malignis: dons fodiat᷑ pctõri fouea. qudio ñ nlłos
urmn hinc ampliꝰ cont̾stari ꝙͣ de lapsu illoꝵ duoꝵ
dyaconoꝵ qui ex ꝑte donati uenant. tãqm discipli¬
ne ꝓculiam insultauint uelut głantes de nobis
ticis nͥ qr ñ sũt catholici. ne siłes eis sitis. qui ñ
cͥmina collige̾ affectant ⁊ ea ip̃a plura falsissime
iactant. ut qr ip̃am diuine scͥpture ui̾tatẽ qͣ ubiꝙ
diffusa xp̃i eccłia cõindat᷑ c̾minari ⁊ obsturare
de quib esfinge̾ qͥcqd in mentẽ uenit possũt. uos
aut̃ ñ ita didicistis xp̃m si tñ illũ audistis ⁊ ĩ illo

Expanded text:
cauere conatus sum. ut. si fieri cauere conatus sum. ut. si fieri posset, hoc malum nec uitandum neglegeretur nec in uestram notitiam perferretur, ubi infructuose cruciarentur firmi et periculose turbarentur infirmi. sed qui hoc cognito permisit uos temptari, det uobis uires sustinendi et erudiat uos ex lege sua, doceat uos et mitiget a diebus malignis, donec fodiatur peccatori fouea. Audio nonnullos uestrum hinc amplius contristaridiaconorum, qui ex parte Donati uenerant, tamquam disciplinae Proculiani insultauerunt uelut gloriantes de nobis,eticis, nisi quia non sunt catholici, ne similes eis sitis, qui noncrimina colligere affectant et ea ipsa plura falsissime iactant, ut quia ipsam diuinae scripturae ueritatem, qua ubique diffusa Christi ecclesia commendatur, criminari et obscurare fingere, quicquid in mentem uenerit, possunt. nos autem non ita didicistis Christum, si tamen illum audistis et in illo
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ eis uelle didicimꝰ ad qͥd eĩ alius sedent isti
maritata ĩuenit᷑ adulta̾. nͨ ꝓiciunt uxores suar
nͨ accusant matres suas. Cum aut̃ de aliquibus
uł ueri patult. instant. satagũt ambiũt ut de
oib hoc creaitꝰ hos gͦ de nris dolorib suauita
tẽ male̾ lingue sue captantes facile ut illis cini¬
bus ꝯparemꝰ si forte ii malo intelligendi sunt
qui lingelunt uuliã pauꝑis illiꝰ qui añ ianuã
diuits iacebat. ⁊ quo usꝙ ueniret ad requiẽ sinus
abrahe laboriosa ⁊ indigna oĩa tołabat. uos me
nolite ampliꝰ curare qui aliqͣm spem habetis ad
dm̃: uos nolite ip̃a uulnã̾ ã illi lingũt młtipli.¬
care uos ꝓ quib ꝑiclitam᷑ oĩ hora hñtes foris pu¬
gnas intus timores. ꝑiculis in ciuitate. ꝑiculis iñ
deserto. ꝑiculis ex gentib. ꝑiculis ĩ falsis frĩbus.
Sciõ qr doletis. s nq̃d acriũs ꝙͣ ego. Scio qr con¬
turbati estis. ⁊ timeo ne int̾ linguas maledicoꝵ

Expanded text:
bonum eis uelle didicimus. ad quid enim aliud sedent isti maritata invenitur adultera, nec proiciunt uxores suas nec accusant matres suas. Cum autem de aliquibusvel veri patuerit, instant, sattagunt, ambiunt, ut de omnibus hoc credatur. Hos ergo de nostris doloribus suavitatem sue male lingue bus comparemus, si forte in malo intellegendi sunt, qui lingebant uulnera pauperis illius, qui ante ianuam diuitis iacebat et, quousque ueniret ad requiem sinus Abrahae, laboriosa et indigna omnia tolerabat. Vos me nolite amplius cruciare. qui aliquam spem habetis ad deum. uos nolite ipsa uulnera, quae illi lingunt, multiplicare, uos, pro quibus periclitamur omni hora habentes foris pugnas, intus timores periculis in ciuitate, periculis in deserto, periculis ex gentibus, periculis in falsis fratribus. scio, quia doletis, sed numquid acrius quam ego? scio, quia conturbati estis, sed timeo, ne inter linguas maledicoru
Abbreviated transcription (Latin):
Hec mala dedecoris ĩpietatisq plenissima si ne¬
mine ꝓhibente in populis fu̾ant. adorent᷑ ĩ ten¬
plis. rideant᷑ in theatris cũ hiis uictimas ĩmo¬
⁊ saltant effundant᷑ pr̃ĩmonia diuitũ. ciuitater
inuenta ẽ cuiꝰ lud sceniti tam effusiore ⁊ licen¬
tõre tͣpitudine celebrant᷑ ut quis inclłigat q̃le
aues ñ quadeupes. ñ demꝙ sangͥs hũanꝰ: sed
multo scelestiꝰ pudor humanꝰ tamꝙͣ ĩmolatus
inte̾at . ħ dixi pp̃ qd̾ scͥpsisti qͣntũ tibi etas
fini ꝙxima ẽ: cuꝑe te ut pr̃ĩam tuã m̃colum̃
ac ẜlorentẽ relinq̃s. tollant᷑ illa oĩa uana ⁊ in
sana ꝯu̾tant᷑ hoĩes ad um̃ dĩ culiũ mores q ca¬
stos ⁊ pios: tũc pr̃iam tuã florentẽ uidebis
ñ opinione stultoꝵ: s ui̾tate sapientiũ. cũ hec
pr̃ia carnalis gna̾tõis tue portiõ sui̾t illi̾ pr̃ie
cui ñ corꝑe s fide nastim᷑ ubi om̃s scĩ ⁊ side¬
les di post labores uelut hyemales uite huiꝰ

Expanded text:
haec mala dedecoris impietatisque plenissima si nemine prohibente in populis ferueant, adorentur in templis, rideantur in theatris, cum his uictimas immo saltant, effundantur patrimonia diuitum, ciuitates inuenta est, cuius ludi scenici tam effusiore et licentiore turpidine celebrantur, ut quiuis intellegat, quale aues, non quadrupedes, non denique sanguis humanus sed multo scelestius pudor humanus tamquam immolatus intereat. Haec dixi, propter quod scripsisti, quantum tibi aetas fini proxima est, cupere te, ut patriam tuam incolumem ac tantur homines ad uerum dei cultum moresque castos et pios; tunc patriam tuam florentem uidebis non opinione stultorum sed ueritate sapientium, cum haec patria carnalis generationis tuae portio fuerit illius patriae, cui non corpore sed fide nascimur, ubi omnes sancti et fideles dei po
Abbreviated transcription (Latin):
diuidit ꝓp̾a unicuiq ꝓut uult. Qua pp̃ cũ ego
uoluissẽ hũt gͣuissimũ dolorẽ cordis mei uobis
late̾ ut nob̾cũ orõib ĩcumbatis. ut qd̾ ip̃e ĩ hac
cã nouit nos aut̃ nosse ñ possumꝰ ⁊̃ nob̾ mãifesta
collegaꝵ eiꝰ uł suppͥm̾e uł delere: ne diuine pote¬
stati sb̾ cuiꝰ examine causa adhuc pendet facere
uiderer ĩ iũriam si illiꝰ iũdiciũ meo uellẽ p̃iidi¬
cio p̃uenire. Qd̾ nͨ iñ negocuĩs scłarib iudiceᷤ
faciũt qñ cause dubitatõ ad maiorẽ potestatem
reftur ut pendente relacõne aliqd audeant cõmu¬
tare ⁊ in ep̃oꝵ consilio constitutũ ẽ nullã cli̾cũ
qͥ nõdũ ꝯuictꝰ sit suspendi a cõmumone debeꝰ.
nͥ ad cam̃ suã exãmandã se ñ p̃sentaui̾t. Bone¬
faciũs tñ hãc hũilitatẽ suscepit ut nͦ lita̾s acti¬
pet quib ĩ ꝑegrinatõe honorẽ suũ queret. ut ĩ
eo loco ubi ambo ignoti sunt circa ambas eq̃litas

Expanded text:
diuidit propria unicuique, prout uult. Quapropter cum ego noluissem hunc grauissimum dolorem cordis mei uobis latere, ut nobiscum orationibus incumbatis, ut, quod ipse in hac causa nouit, nos autem nosse non possumus, etiam nobis manifestare collegarum ejus vel supprimere vel delere, ne divinae potestati, sub cujus examine causa adhuc pendet, facere viderer injuriam, si illius judicium meo vellem praejudicio praevenire: quod nec in negotiis saecularibus judices faciunt, quando causrefertur, ut pendente relatione aliquid audeant commutare. Et in episcoporum concilio constitutum est, nullum clericum qui nondum convictus sit suspendi a communione debere, nisi ad causam suam examinandam se non praesentaverit. n hanc humilitatem suscepit, ut nec litteras acciperet, quibus in peregrinationem honorem suum quaereret, ut in eo loco, ubi ambo ignoti sunt, circa ambos aequalitas
Abbreviated transcription (Latin):
ratulor tibi et
gr̃as ago deo ⁊ dnã nr̃o de spe ⁊ fide ⁊ carita¬
te tua. tibiꝙ apd̾ eũ ꝙ de nob̾ tã benigne exi¬
stimas ut fideles dĩ suos eẽ credas. idq ip̃m ĩ
nob̾ corde puxissimo diligas. Tibi .n. ꝓdest ip̃a¬
dilige bonitatẽ. qͣm ꝓfecto diligit: qui eum
diligit quẽ credit bonũ. sũ ille se ira sũ alit̾
ꝙͣ credit᷑ hẽat. Unꝰ tm̃ in hac re cauendus
error ẽ. Ne qͥsꝙͣ ñ de hoĩe. s de ip̃o hõis bono

Expanded text:
ratulor tibi et gratias ago deo et domino nostro de spe et fide et caritate tua tibique apud eum, quod de nobis tam bene existimas, ut fideles dei seruos esse credas idque ipsum in nobis corde purissimo diligas. quamquam hinc etiadiligere bonitatem, quam profecto diligit, qui eum diligit, quem-credit bonum, siue ille se ita siue aliter, quam creditur, habeat. unus tantum in hac re cauendus error est, ne quisquam non de homine, sed de ipso hominis bono
Abbreviated transcription (Latin):
assument᷑ ⁊ sicut lana a tinea comedent᷑. iustĩa
aĩo de s̾uis dĩ falsa suspicione ꝑeatis: illũ apłicuã
recordamĩ ubi ait. Nolite añ tempꝰ iũdicare ꝓ qͣm¬

Expanded text:
absumentur et sicut lana a tinea comedentur, iustitia absumentur et sicut lana a tinea comedentur, iustitia animo de seruis dei falsa suspicando pereatis, illud apostolicum recordamini, ubi ait: Nolite ante tempus quicq
Abbreviated transcription (Latin):
ex illa tabula ñ uult eũ recitari humana igno¬
giens cirtuit q̃rens quẽ deuoret. Quẽ ñ pͭ deuorare
feductũ ad nequitiam: famã ip̃iꝰ iñquinare conatꝰ.¬
ĩnocentis maculare potuit: hoc ei ꝑsuadeꝰ tẽptat
ut ꝑ maliuolas suspitõnes de fr̃e suo iũdicet. ⁊
sic ab illo ĩplicatus desorbeat᷑. Et qͥs os̃ eiꝰ capti¬
ones ⁊ tͥcũuentões uł ꝯp̃hendeꝰ uł enumare suf.¬
ficiat : Adu̾sus ħ tñ tria q̃ ad cãm p̃sentẽ ꝑtinẽt
pͥus ne mala exempla imitando ad neqͥciam se¬
ducentes cũ infidelib. Que .n. ꝑticipatõ ustĩe cũ
inquitate. aut q̃ societas luti ad teneb̾s. Item
alio loco. Nolite inqͥt seduti. corrũpũt bonos mo¬
res colloquia mala. Sobrii estote iusti ⁊ nolite p᷑¬
care. Ut aut̃ linguis detrahentiũ ne deficiatis:
sic ꝑ ꝓpħam dicit. audite me qui scitis iudiciũ
ppłs ms̃. in quoꝵ corde lex mei ẽ. obꝓbria hõm
nant magni duxi̾tis. Sic̃ eĩ uestim̃tũ ita ꝑ tp̃c

Expanded text:
ex illa tabula non uult eum recitari humana ignogiens circuit quaerens. quem deuoret. quem non potest deuorare seductum ad nequitiam, famam ipsiinnocentis maculare potuerit, hoc ei persuadere temptat, ut per malivolas suspitiones de fratre suo iudicet, et sic ab illo implicatus absorbeatur. In persona cuentiones uel comprehendere uel enumerare sufficiat? aduersus haec tamen tria, quae ad causam praesentem pertinent, prius, ne mala exempla imitando ad nequitiam seducentes cum infidelibus; quae enim participatio iustitiae cum iniquitate aut quae societas luci ad tenebinquit, seduci: corrumpunt mores bonos conloqui mala. sobrii estote. iusti et nolite peccare. ut autem linguis detrahentium non deficiatis, sic per prophetam dicit: Audite me, qui scitis iudicium, populus meus, in quorum corde lex mea est. opprobria hominum nant, magni duxeritis. sicut enim uestimentum ita per tempus
Abbreviated transcription (Latin):
difficile ẽ ei ñ delectari cũ ossi̾ur. et rñ tanta
m̃tis in dñi debet eẽ susponsio. ut si ñ mĩto
laudemꝰ coruigamꝰ eos quos ponimꝰ ne arbit᷑m᷑
aut in nob̾ eẽ qd̾ ñ ẽ. aut nrm eẽ qd̾ dei est.
cũ imꝑis hoĩb. Si aut̃ ml̾to laudam᷑ pp̃ dm̃

Expanded text:
difficile est ea non delectari, cum offertur. et tamen tanta difficile est ea non delectari, cum offertur. et tamen tanta mentis in deum debet esse suspensio, ut, si non merito laudemur, corrigamus eos, quos possumus, ne arbitrentur aut in nobis esse, quod non est, aut nostrum esse, quod dei est, cum impiis hominibus. si autem merito laudamur propter
Abbreviated transcription (Latin):
honorant. nͨ totũ nͨ nicħ accipiendo ⁊ id qd̾ acci¬
pitꝰ laudis aut honoris ñ pp̃ re qui totꝰ corã deo
auibꝰ ꝯsuleꝰ ñ p᷑ si nimiã dilcõne uilescat. ad
place᷑ uellẽ. xp̃i s̾uus ñ eem. Magnũ ẽ do hono¬
rib ⁊ laudibus hominũ ñ lecari d ⁊ omẽm
id totũ ad utilitatẽ honorandã salutẽq ꝯfre.
Nõ eĩ frustra doñ ẽ. dñs confringet ossa hõmũ
place uolentiũ. Qd eĩ languios qͥd tã sñ stab¬
litate ac fortitudine qd̾ ossa significant᷑. qͣm
hõ auẽ male loq̃ntiũ lingua debilitat cũ sciat
faisa eẽ q̃ dicunt᷑. Cus rei dolor nullo mͦ anime
uiscã dilaniaret. si ñ amor laudis etꝰ ossa con¬
fringẽt. p̃sumo de robore animi tui. ttaq ista
q̃ tecũ confero mͥ dico. dignaris tñ credo metũ
consida̾re ꝙͣ sint grauia ꝙ sint dificilia. Non
ẽ husꝰ honis uires sentit᷑ nͥ qui ei bellũ indixit.
qr ⁊ si cuiqͣm facile ẽ laude care̾ dũ denegatur.

Expanded text:
honorant, nec totum nec nihil accipiendo et id, quod accipitur laudis aut honoris, non propter se, qui totus coram deo  potest. si nimia deiectione uilescat. ad placere uellem, Christi seruus non essem. Magnum est de honoribus et laudibus hominum non laetari, id totum ad utilitatem honorantium salutemque conferre. non enim frustra dictum est: Deus confringet ossa hominibus placere uolentium. quid enim languidius, quid tam sine stabilitate ac fortitudine, quod ossa significant, quam homo, quem male loquentium lingua debilitat, cum sciat falsa esse, quae dicuntur? cuius rei dolor nullo modo animae uiscera dilaniaret, si non amor laudis eius ossa confringeret. praesumo de robore animi tui; itaque ista, quae tecum confero, mihi dico; dignaris tamen, credo, mecum considerare, quam sint grauia, quam difficilia. non enim huius hostis uires sentit, nisi qui ei bellum indixerit, quia, etsi cuiquam facile est laude carere, dum denegatur,.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ ep̃o ⁊ s̾uis eiꝰ dep̃candũ ꝙͣ potentes inmicos ec̃e
offendendos eẽ putauerũt. Quid eos qui restant :
Nulla ne censes disciplina caħcendos ⁊ ꝓponend̾
existimas ĩpunitũ tã ĩmanis suroris exemplũ:
Non p̃cct̾a uindicando pasdẽ iram nr̃am studem.
s misscorditꝰ in futurũ consulendo satagimus.

Expanded text:
 et semis eius deprecandum quam potentes inimicos ecclesiae offendendos esse putauerunt. quid eos, qui restant, nullane censes disciplina cohercendos et proponendum aestimas inpunitum tam immanis furoris exemplum? non praeterita uindicando pascere iram nostram studemus, sed misericorditer in futurum consulendo satagimu
Abbreviated transcription (Latin):
nullo ponũt. q̃ uo̾ n p̃ti̾ta n futura sũt sed
et̾na ꝑmaneant. ꝑtim st̾ iñuisibilia. sic̃ iũssĩa
sic̃ sapĩa. ꝑtĩ uissbilia st̾ sic̃ xp̃i ĩmortale iam
multo c̾tiora sũt ꝙͣ ea q̃ corꝑis sensus atringit.
s iõ dicũnt᷑ inuisibła qr oculis istis mortalib

Expanded text:
d aeterna permaneant, partim sunt inuisibilia sicut iustitia, sicut sapientia, partim uisibilia sicut Christi inmortale iam multo certiora sunt quam ea, quae corporis sensus adtingit; sed ideo dicuntur inuisibilia.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ nu̾o scõꝵ: s ĩ nu̾o senatoꝵ. nͨ ĩ celesti głia:¬
crudeliũqr penaꝵ aꝑtissime peierare. ꝙͣ ad ĩma¬
nes hostes remeare maluerũt. S ⁊̃ illũ qui
reatu ꝑiurii se putaua̾t absolutũ qr pꝰ iuratõez
sicta nestio qua ncc̃itate redierat. Ita ñ attenderunt
qui eũ senatu pepulerũt qͥd ip̃e iuirando cogitaset. s
qͥd ab illo quibꝰ iurauãt expͨtai. nͨ legerant. Qd̾ nõ
usꝙ qͣq̃ cantamꝰ. Qui iurat ꝓximo suo ⁊ ñ decipit.
cũ ingenti admiratõne laudare /⁊ adhuc ĩ libris di¬
uinis inqͥrendũ putamꝰ: ut ͫ aliqñ licite peieremꝰ.
ubi nob̾ ne iurandi facilitate iñ ꝑiuriũ ꝓlabamur
⁊̃ p̃ceptũ ÷ ne iuremꝰ. Md̾ sane rͨtissime dici ñ am¬
bigo ñ scd̾m u̾ba iurantis. s scd̾m expͨtatõnẽ ila
cui iũrat qͣm nouit ille qui iurat. fidõ iuratõis
ĩpleri. Nam u̾ba difficillime ꝯp̃hendũt. maxĩe bre¬
uitꝰ snĩam cuiꝰ a iurante sides exigit᷑. Uñ ꝑiuri

Expanded text:
in numero sanctorum sed in numero senatorum nec in caelesti gcrudeliumque poenarum apertissime peierare quam ad immanes hostes remeare maluerunt, sed etiam illum, qui reatu periurii se putauerat absolutum, quia post iurationem ficta nescio qua necessitate redierat. ita non adtenderunt, qui eum senatu pepulerunt, quid ipse iurando cogitasset, sed quid ab illo, quibus iurauerat, expectarent. nec legerant, quod nos usquequaque cantamus: Qui iurat proximo suo et non decipit. cum ingenti admiratione laudare; et adhuc in libris diuinis inquirendum putamus, utrum aliquando licite peieremus, ubi nobis, ne iurandi facilitate in periurium prolabamur est, ne iuremus? Illud sane rectissime dici non ambigo, non secundum uerba iurantis sed secundum expectationem illius, cui iuratur, quam nouit ille, qui iurat, fidem iurationis impleri.. nam uerba difficillime comprehendunt maxime breuiter sententiam, cuius a iurante fides exigitur. unde periuri
Abbreviated transcription (Latin):
tam᷑ aiz laboramꝰ talẽ eciã te ipm̃ ciuẽ hr̃e uel¬
lemꝰ: ut eiꝰ porciuncule in hac t̾ra ꝑegͥnanti nul¬
lũ ꝯsulendi modũ finẽq cense̾s tanto melior
affectꝰ qͣnto meliori ciuitati officia debita p̃ro¬
gares. in eiꝰ et̾na pace nullũ gaudendi finem
inuentarꝰ cuiꝰ ad tempꝰ laboribe nlłm tͥ finem
pͣdentissse cogitare ad qͣm te pr̃ ⁊̃ qui in ista ge¬
nuit añcessit. Hac gͦ donͨ fiat : da nob̾ ueniam
quidẽ florentib si eũ tua prudentia disputens¬

Expanded text:
tamur atque laboramus, talem etiam te ipsum ciuem habere uellemus, ut eius portiunculae in hac terra peregrinanti nullum consulendi modum finemque censeres tanto effectus melior, quanto meliori ciuitati officia debita praerogares in eius aeterna pace nullum gaudendi finem inuenturus, cuius ad tempus laboribus nullum tibi finem pl\'Udentissime cogitare, ad quam te pater etiam, qui in ista genuit, antecessit — hoc ergo donec fiat, da nobis ueniam, quidem floribus si cum tua prudentia dispute
Abbreviated transcription (Latin):
ex comedia quibꝰ impioꝵ luxꝰ ⁊ sacrilega suꝑstitõ¬
ꝯuinc̾e̾t᷑ ꝓfre forsitan ñ debemꝰ. lege uł recole
in eisdem libris ꝙͣ prudentꝰ disserat᷑ nlło modo
potuisse scͥptãnes ⁊ actõnes recipi comediaꝵ nisi
mores recipientiũ ꝯsonarẽt. Ita clarissimoꝵ
uroꝵ in republica excellentiũ ⁊ de republica
disputantiũ auctoritate firmat neqͥssimos hõie̾
fĩ deoꝵ imitatõne peiores ñ sane uo̾ꝵ s falsoꝵ
atq fictoꝵ. at .ni. illa oĩa q̃ antiqͥtus de uita de
heri ⁊ nudiust̾tius audiuimꝰ. Q̾so te sicmne

Expanded text:
ex comoedia, quibus impiorum luxus et sacrilega superstitex comoedia, quibus impiorum luxus et sacrilega superstiterre forsitan non debemus. lege uel recole, in eisdem libris quam prudenter disseratur nullo modo potuisse scriptiones et actiones recipi comoediarum, nisi mores recipientium consonarent. ita clarissimorum uirorum in re publica excellentium et de re publica disputantium auctoritate firmatur nequissimos homines fieri deorum imitatione peiores non sane uerorum sed falsorum atque fictorum. At enim illa omnia, quae antiquitus de uita deoheri et nudiustertius audiuimus. quaeso te, sicine
Abbreviated transcription (Latin):
mulachra ⁊ p̃dixit eu̾sura. ⁊ p̃cepit eu̾ti. Nicħ
eĩ hoies tam ĩld ciabiles reddit uit̾e ꝑ u̾sitate.
ꝙͣ illoꝵ deoꝵ imitatõ. quales descͥbunt᷑ ⁊ cõm̃dant᷑¬
blicã ciuitatẽq frenam qualis eẽ del̾e uidebat᷑
magis domestics disputatõib requirebãt uł enã
destͥbebant ꝙͣ publicĩs actõnib instituebant at
formalnt: eg̾gios atq laudabules qͦs putabant
hoĩes potiꝰ ꝙͣ deos suos imitandos ꝓonebãt eru¬
diende indoli iuuentutis. Et reuã terencianus
ille adolescens qui expͨtans tabulã pictã ĩ pariete
ubi pictura inerat de adulti̾o regos in deoꝵ libi¬
dinẽ qͤ rapiebat᷑ stimulis ⁊̃ tante au̾ctĩs accendit
nlło mͦ in illd̾ rlagitiũ uł ꝯcupistendo labe̾tur.
uł ꝓpet̾ndo ĩm̾get᷑. si catonẽ maluisset im̃itari
ꝙͣ iouẽ. S quo pacto id face̾t cũ in templis
ad orare cogeret᷑ iouẽ potiꝰ ꝙͣ caionẽ. Um hec

Expanded text:
mulacra et praedixit euersum iri et praecepit euerti. nihil enim homines tam insociabiles reddit uitae peruersitate quam illorum. deorum imitatio, quales describuntur et commendante uidebatur, magis domesticis disputationibus requirebant uel etiam describebant, quam publicis actionibus instituebant atque formabant, egregios atque laudabiles, quos putabant, homines potius quam deos suos imitandos proponebant erudiendae indoli iuuentutis. et re uera Terentianus ille adulescens, qui spectans tabulam pictam in pariete, ubi pictura inerat de adulterio regis deorum, libidinem, qua rapiebatur, stimulis etiam tantae auctoritatis accendit, nullo modo in illud flagitium uel concupiscendo laberetur uel perpetrando inmergeretur, si Catonem maluisset imitari quam Iouem; sed quo pacto id faceret, cum in templis adorare cogeretur Iouem potius quam Catonem? uerum haec
Abbreviated transcription (Latin):
sñ aliqͦ labore uiiatis. euadentes ñ molestas an¬
gustias temꝑis ꝑui. s horrendas penas ignis et̾ni
Nam si mͦ tanta cura. tanta incentõe tanto labo¬
re agitis ne aliqͦs crucatus tnsitorios incidatis
misi̾as. Et si mors sic timet᷑ ã sinit tẽꝑalẽ la¬
borẽ: quõ timẽda ẽ q̃ mittit in et̾nũ dolorẽ: Et
si delicie scłi ħꝰ breues ⁊ sordide sic amant᷑ ͦ. qͣnto
uehem̃tiꝰ futuri scłi gaudia pura ⁊ infinita que¬
renda st̃: Ista cogitantes nolite eẽ pigri ĩ oꝑib
bonis: ut ad ur̃i seminis nensẽ suo tẽꝑe ue
uos exhortatus sum. ⁊ nũc exhortor ne uos uincait
et pigros faciat cont̾tio m̃di hꝰ. cui talia uidens
ad loca munitõra festinatiꝰ migͣ̃nt ã rumã donius
ĩpigra celeritate tͣnsff̾r̾e. ut si aliqͥs humanꝰ casꝰ
acciderit: gaudeat qui de loco rumoso s mgrauit.

Expanded text:
sine aliquo labore uiuatis euadentes non molestas ansine aliquo labore uiuatis euadentes non molestas angustias temporis parui sed horrendas poenas ignis aeterni. nam si modo tanta cura, tanta intentione, tanto labore agitis, ne in aliquos cruciatus transitorios incidatis, is! et si mors sic timetur, quae finit temporalem laborem. quo modo timenda est, quae mittit in aeternum dolorem! et si deliciae saeculi huius breues et sordidae sic amantur, quanto uehementius futuri saeculi gaudia pura et infinita quaerenda sunt! ista cogitantes nolite esse pigri in operibus bonis, ut ad uestri seminis messem suo tempore uenuos exhortatus sum et nunc exhortor, ne uos uincat et pigros faciat contritio mundi huius, cui talia uidetisad loca munitiora festinatius migrant, qui ruinam domus inpigra celeritate transferre, ut, si aliqui humanus casus acciderit, gaudeat, qui de loco ruinoso emigrauit,
Abbreviated transcription (Latin):
Nlectissimis fr̃ib conclerias. unii̾se plebi: ai¬
gullinꝰ in dno salutẽ. In pͥmis peto cari
t̾stet absentia corꝑalis. Nam spũ ⁊ cordis afstiĩ puto
uos ñ dubitare ñ nsło mͦ me a uob̾ posse distedere.
qͣmuis me ampliꝰ cont̾stet forte ꝙͣ uosip̃ds ꝙ ĩfirms¬
tas mea suffice̾ ñ pͭ omĩb curis quas de me xeigũt
m̃bra xp̃i. quibꝰ me timor eiꝰ ⁊ caritas S̾iure ꝯpellit.
Ilud eĩ noui̾t ur̃a dilectõ ñqm me absentẽ fuisse
licentiõsa lib̾tate s ncc̃ia suitute q̃ seꝑe scõs frẽs
⁊ collegas meos ⁊̃ labores marinos ⁊ tnsmarinos
cõpulit sustine̾ a quibꝰ me sꝑ ñ indeuocõ m̃tis s
ninꝰ ydonea ualitudo corporis accusauit. ꝓinae
dilciłłimi frẽs sic agite. ut qd̾ ait apłs. sũ adueni¬
ens ⁊ uidens eos. sũ absens audiam de uob̾ quia sta¬
tis in uno: una animo conlaborantes fidei eũngłice.ꝰ
ãmone̾ debet ꝙ̃adm de ma uita cogitare debeatis ubi

Expanded text:
LECTISSIMIS FRATRIBUS CONCLERICIS ET UNIVERSAE PLEBI AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. In primis peto carittristet absentia corporalis. nam spiritu et cordis affectu puto uos non dubitare nullo modo me a uobis posse discedere, quamuis me amplius contristet quam forte uos ipsos, quod infirmitas mea sufficere non potest omnibus curis, quas de me exigunt membra Christi, quibus me et timor eius et caritas seruire compellit. illud enim nouerit uestra dilectio nlicentiosa libertate sed necessaria seruitute, quae saepe sanctos fratres et collegas meos etiam labores marinos et transmarinos compulit sustinere, a quibus me semper non indeuotio mentis sed minus idonea ualitudo corporis excusauit. proinde, dilectissimi ro fratres, sic agite, ut, quod ait apostolus, siue adueniens et uidens uos siue absens audiam de uobis, quia statis in uno spimodum de illa uita cogitare debeatis, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ut diutius timeat᷑. Nam int̾ tot casus fiugilitanꝰ
hũane qͣm młte mortes timẽt᷑. quaꝵ ct̾e una cũ ueni̾t
restat cetas nõ timi: ⁊ tñ fugit᷑ una ut õs timeant᷑.
Quibꝰ excuuciant᷑ dolorib qui curant᷑ a medics et
secant᷑ Nũq̃d ut ñ moriant᷑. s ut aliqñ seriꝰ moriant᷑.
Multi crutiatꝰ suscipiunt᷑ certi ut pauoi dies addicat᷑
incerti. ⁊ ñ nũꝙͣ isis dolorib uicti continuo mori¬
unt᷑ quos mortis timore sustipiunt. Et cũ oid nõ
eligant uitam finire no doleant s dolore ne sini¬
ant accidit eis ut doleant ⁊ siniant. ñ solũ quia
nũ malũ ac uehem̃tꝰ execrandũ ⁊ horrendũ niniꝰ

Expanded text:
ut diutius timeatur. nam inter tot casus fragilitatis ut diutius timeatur. nam inter tot casus fragilitatis humanae quam multae mortes timentur, quarum certe una cum uenerit, restat ceteras non timeri! et tamen fugitur una, ut omnes timeantur. quibus excruciantur doloribus, qui curantur a medicis et secantur! numquid ut non moriantur? sed ut aliquanto serius moriantur. multi cruciatus suscipiuntur certi, ut pauci dies adiciantur incerti, et nonnumquam ipsis doloribus uicti continuo moriuntur, quos mortis timore suscipiunt, et cum omnino non eligant uitam finire, ne doleant, sed dolere, ne finiant, accidit eis, ut et doleant et finiant, non solum quia num malum ac uehementer execrandum et horrendum nimius
Abbreviated transcription (Latin):
di atq p̃dicandi qͥ dignati ñ sũt cũ mũdo ⁊̃ florẽta
florere: tm̃ uicuꝑandi ⁊ accusandi st̃ quos ꝑire c̃
uite. si ꝓ eadem uita q̃nq finienda subeunt᷑ ut
mors etꝰ nõ oĩo auferat᷑. s paululũ differat᷑. qͣnto
mag̃ ꝓ et̾na subeunda st̃. ubi mortẽ nͨ natura
sollicite cauet. nͦ ignauia turpitꝰ timet. nͨ sapta fo¬
rtitꝰ sustinet: Nulli quippe erit que ñ erit hẽat¬
Sͥ obliget a matores suos. Qui tñ ꝑioilo eiꝰ sepetur¬
bati citiũs eam siniunt eo ip̃o quo sinre formidãt
⁊ mortẽ dũ doclinãt accełant. ueluti si qͥsqͣm fluuso
rapiendꝰ irruat iñ latronẽ bestiam ue fugiendo: Iac¬
tant iñ mare tempestate seuiente aliqñ ⁊ alimenta
tut uiuant ꝓitiũt unde unuũt: ne cito fĩmatͫ qd̾ uł
iñ labore uiuit . Qntis laborib agit᷑ ut longiore
temꝑe laboret. ⁊ mors cum ĩpendeꝰ ceꝑit iõ cauet᷑

Expanded text:
di atque praedicandi, qui dignati non sunt cum mundo etiam florente di atque praedicandi, qui dignati non sunt cum mundo etiam florente florere, tantum increpandi et accusandi sunt, quouitae si pro eadem uita quandoque finienda subeuntur, ut mors eius non omnino auferatur, sed paululum differatur, quanto magis pro aeterna subeunda sunt, ubi mortem nec natura sollicite cauet nec ignauia turpiter timet nec sapientia fortiter sustinet! nulli quippe erit, quae non erit. hasibi obliget amatores suos? qui tamen periculo ejus saepe turbati, citius eam finiunt, eo ipso quo finire formidant, et mortem dum declinant, accelerant, ueluti si quisquam fluuio rapiendus inruat latronem bestiamue fugiendo. iactant in mare tempestate saeuiente aliquando et alimenta et, ut uiuant, proiciunt, unde uiuunt, ne cito finiatur, quod uel in labore uiuitur. quantis laboribus agitur, ut longiore tempore laboretur! et mors cum inpendere coeperit, ideo cauetur,
Abbreviated transcription (Latin):
Ominis eximiis mi̾toq pauline.
honorabuilib ac desid̾a̾bilib filus armẽtario.
noui̾tis qua eiꝰ narratõne hplaratꝰ ⁊ ibid̾ metuens
ne aliũd suadeat ille tẽptator qui bonis talibus
antiqͥtus inuidet exhortandã paucis credidi carita¬
tẽ tuã dñe eximie mitoq honorabił. ⁊ de sida̾błs
fili. ut cogites qd̾ in diuinis eloqͥã legit᷑. se tardã
conu̾ti ad dmñ. neq differas de die in diem. atq
arripias curesq reddendũ qd ei te nuouisse nosti.
qd ⁊ debita exigit ⁊ ꝓmissa ꝑsoluit. Nam ⁊ hoc st̾¬
ab hoĩe siꝰ pͭ ꝙͣ ut ei restituat se a qͦ iñstitutꝰ est:
p̃sertim qr caritatis erga nos dĩ tm̃ apparuit acq
illuxit indiciũ. ut filiũ suũ unigenitũ mitteret
qui ꝓ nobis moreret᷑. Restat gͦ ut fiat qd̾ apłs
uiuãt. s ei qui ꝓ ip̃is mortuus ẽ ⁊ resurrexit. nisi
forte ad huc mũdus amandꝰ ẽ. tanta rex labe ꝯtͥtus
ut ⁊̃ spẽm seductõis amisit. Pam q̃ntũ illi laudan¬

Expanded text:
ominis eximiis meritoque honorabilibus ac desiderabilibus filiis, ARMENTARIO itis. qua eius narratione hilaratus et ibidem metuens, ne aliud suadeat ille temptator, qui bonis talibus antiquitus inuidet, exhortandam paucis credidi caritatem tuam, domine eximie meritoque honorabilis et desiderabilis fili, ut cogites, quod in diuinis eloquiis legitur: Ne tardes conuerti ad dominum neque differas de die in diem atque arripias curesque reddendum, quod ei te uouisse nosti, qui et debita exigit et promissa persoluit. nam et hoc scr potest, quam ut ei se restituat, a quo institutus est, praesertim quia caritatis erga nos dei tantum apparuit atque inluxit indicium, ut filium suum unigenitum mitteret, qui pro nobis moreretur? restat ergo, ut fiat, quod aposuiuant sed ei, qui pro ipsis mortuus est et resurrexit, nisi forte adhuc mundus amandus est tanta rerum labe contritus, ut etiam speciem seductionis amiserit. nam quantum illi laudan
Abbreviated transcription (Latin):
honorat᷑. Salus .si diligit᷑. ibi ad ipistenda deside̾t᷑.
ubi adepte nicħ timet᷑. Uita si diligit᷑: ibi acqͥ.¬
rat᷑ ubi nulla morte finitur. Reddite gͥ qd̾ uo
iustis qr uos ip̃t estis. et ei uos redditis a quo
estis. Readite obsecro. neq eĩ qd̾ redditis reddẽdo
minuet᷑ s pociꝰ s̾nabit᷑ ⁊ augebit᷑. Benignꝰ enim
exactor ñ egenꝰ. ⁊ qui ñ crestat ex reoditis s in
re cresc̾e̾ faciat redditores. huic̃ gͦ ad̾ ñ reddit᷑
ꝑdit᷑. Qd̾ aut̃ readit᷑ reddenti addit᷑ ĩmo uero in
eo cui reddit᷑ reddens ip̃e s̾uat᷑. Id ip̃m qͥppe erit
redditũ ⁊ redditor qr id ip̃m erat debitũ debutor.
Deo namq se ipm debet hõ eiq reddendus ẽ ut
beatus sit a quo accepit ut sit. hoc signisitat qd̾
iñ einigłio dñs ait. Reddite cesari q̃ cesaris sẜ
⁊ deo que dĩ st̃. hoc eĩ dixit cũ sͥ demõstrato

Expanded text:
honoratur; salus si diligitur, ibi adipiscenda desideretur, ubi adeptae nihil timetur; uita si diligitur, ibi adquiratur, ubi nulla morte finitur. Reddite igitur, quod uouistis, quia uos ipsi estis et ei uos redditis, a quo estis; reddite, obsecro. neque enim, quod redditis, reddendo minuetur, sed potius seruabitur et augebitur; benignus enim exactor est, non egenus, et qui non crescat ex redditis, sed in se crescere faciat redditores. huic ergo quod non redditur, perditur, quod autem redditur, reddenti additur, immo uero in eo, cui redditur, reddens ipse seruatur. id ipsum quippe erit redditum et redditor, quia id ipsum erat debitum et debitor. deo namque se ipsum homo debet eique reddendus est, ut beatus sit. a quo accepit, ut sit. hoc significat, quod in euangelio dominus ait: Reddite Caesari, quae caesaris sunt, et deo, quae dei sunt. hoc enim dixit, cum sibi demonstrato
Abbreviated transcription (Latin):
flauit ĩ faciem hõis quẽ suxerat flatũ uite. ec
fts̃ ẽ hõ ĩ aĩam uiuã ut dem̃ceps ex utꝙ re utͥusꝙ
rei ꝓpago decurre̾t. Umptũ si illd̾ ẽ um̃ qd̾ aĩas
nõ ex illa una ꝓpagatas s alibi creatas singulis
singula d̾s dat. ⁊̃ huic̃ snĩe congruit qd̾ dcm̃ est.
sp̃c reu̾tat᷑ ad dm̃ qui dedit eũ. Sole gͦ reliq̃ due¬

Expanded text:
flauit in faciem hominis, quem finxerat, flatum uitae et factus est homo in animam uiuam, ut deinceps ex utraque re utriusque rei propago decurreret. Verum tamen, si illud est uerum, quod animas non ex illa una propagatas sed alibi creatas singulis singulas deus dat, etiam huic sententiae congruit, quod dictum est: Spiritus reuertatur ad deum, qui dedit eum. sol
Abbreviated transcription (Latin):
dõ uouisse uos cõperi ulterĩꝰ laudare fructũ ac
demõstrare qͥd distet intꝰ xp̃ianos dilectores m̃di
huiꝰ ⁊ cõtemptores: ꝙͣuis sideles utrĩq dicantur.
eodem utriq lauachro sacri fontis abluti sunt.
beata coħ̾edes. Dñseĩ iħs ñ ab eis qͥ ñ audiu̾nt
s eos int̾ se auditores u̾boꝵ suoꝵ latissimo limite
ñ tenui distiñctõne distreuit. Qui audit inqͥt u̾ba¬
mea b̾ facit ⁊ ea similabo eũ uiro prudenti q̃ edif¬
cauit damũ suã supͣ petͣm. descendit pluuia ue.¬

Expanded text:
deo uouisse uos comperi, uberius laudare fructum ac demonstrare, quid distet inter Christianos dilectores mundi huius et contemptores, quamuis fideles utrique dicantur, eodem utrique lauacro sacri fontis abluti sint, beata, coheredes. dominus enim Iesus non ab eis, qui non audiunt, sed eos inter se auditores uerborum suorum latissimo limite, non tenui distinctione discreuit: Qui audit, inquet facit ea, similabo eum uiro prudenti, qui aedificauit d