comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut duounũ uno trans grediunt᷑ quei dẽ unitati equał ẽ. Iureigit᷑ duplex ꝓpor¬
tioꝑqͥ sonis aptat᷑idẽ diapason. Bis dia pasonũ bis duplictidẽ qua d ruplo Quȩaut
ꝓpotaoñ diuidunt duplicẽꝓportionũ pͥmȩ acmaxi mȩhis aptandȩr ẽsonantus
quȩ diuidunt diapason ȩqͥsonantiã . Vnde utdiapente quidẽ sesqualterȩ dia¬
cunt ẽsonantia si tediapente a edia pason intrplo. diates saron ae dia pasor
in erꝓ pertionẽ quȩe eũiadui E mncuo net senao penlo postoresn dudlio

Expanded text:
uo unum uno transgrediuntur, qui eidem unitati aequalis est; jure igitur duplex proportio aequisonis aptatur, id est diapason. Bis diapason vero bis duplici, id est quadruplo. Quae autem proportiones dividunt duplicem proportionem primae ac maximae, his aptandae sunt consonantiis quae dividunt diapason aequiconsonantiam. Unde fit ut diapente quidem sesquialterae, diaficiunt consonantias, ut diapente ac diapason in triplo, diatessaron ac diapason in ea proportione
Abbreviated transcription (Latin):
as quȩ ñ ꝑmiscent sonos atq insuauit̃ feriuntsensum. Ecmelisũ quȩ ñ reci¬
piunt᷑ in c̃sonantiarũ c̃iunctione. Dequib paulo posterius in diuisione t&ra¬
chordorũ dicemꝰ : Qm̃igit᷑ uni uocis quidẽ cõparationib ꝑmixes equi uoce. neces¬

Expanded text:
vero sunt quae non permiscent sonos, atque insuaviter feriunt sensum. Ecmelis vero quae non recivero sunt quae non permiscent sonos, atque insuaviter feriunt sensum. Ecmelis vero quae non recipiuntur in consonantiarum conjunctione, de quibus paulo posterius in divisione tetrachordorum dicemus. Quoniam igitur univocis quidem comparationib
Abbreviated transcription (Latin):
Vassediua pentesit phonia iunota dia pisonẽsonanti ȩintri plascalice ꝓppor¬
tionedia pasonacdiapentec̃ sonantiã seruat. ltadiã diates sa roncũsit c̃sonantia
iunc tacũdia pason aliã consonantiã reddit & fit secđm ptolomeũ alterius ẽ¬
tuta Estq exꝓportiodupla suꝑbi pastieis ut viiadiii. habentenĩ t̃nariũ .xiii
tde preagoricorũ quidõopinione ptolomeusi tadiiudicat Quib u TUAT
mođ ipsec̃sonantiarũ ꝓ portiones numerosq uestig&. hincordiendũ est
sequisonȩ aliȩc sonȩ alieem melis. aliȩ dissonȩ aligec melis & uni sonȩqdẽs
quȩ unũ atq eundem singillatĩ pulsȩreddunt sonũ Aequi sonȩuͦ quȩ simul
pulsȩ unũ exduob atq simplicẽ quodã m̃ efficiuntsonũ ut ẽdiapason eaq di
plicata quȩ ebisdiapason: Consonȩ aut̃s̃ quȩ cõpositũ ꝑmextũq suauẽ tam̃
efficiunt sonũ ut diapente acdiatessaron. Emmelis aũs quȩcũq c̃sone quidẽ

Expanded text:
diapente symphonia juncta diapason consonantiae in tripla scilicet proportione diapason ac diapente consonantiam servat, ita etiam diatessaron cum sit consonantia juncta cum diapason, aliam consonantiam reddit, et fit secundum Ptolemaeum alterius tuta. Estque ea proportio dupla superbipartiens, ut octo ad tres; habent enim ternarium octo Et de Pythagoricorum quidem opinione Ptolemaeus ita dijudicat: quibus vero modis ipse consonantiarum proportiones numerosque vestiget, hinc ordiendum est. sunt aequisonae, aliae emmelis, aliae dissonae, aliae ecmelis. Et unisonae quidem sunt quae unum atque eumdem sigillatim pulsae reddunt sonum. Aequisonae vero quae simul pulsae unum ex duobus atque simplicem quodammodo efficiunt sonum, ut est diapasonbis diapason. Consonae autem sunt quae compositum permixtumque suavem tamen efficiunt sonum, ut diapente ac diatessaron. Emmelis autem sunt quaecunque quidem
Abbreviated transcription (Latin):
cupat᷑ Vtigit᷑ duob: neruis altrinsecuspositis acdiatessaron srmphoniã c̃so¬
nantibus fiat t& rachordon duos necesse ẽstatui in medio neruos quiad se
łTONŨDIUIDAT EGENERAEIUSQDIUISIONIS DISPOSITIO .XUI.
Socigit᷑ diatessaron aristox enꝰ ꝑ genera taliratione parcit᷑ Diuiditenim
tonũ induas partes atq id semitoniũ uocat. Diuiditintrescũ: t̃tiã uocet

Expanded text:
t igitur duobus nervis altrinsecus positis ad diatessaron symphoniam consonantibus tetrachordum fiat, duos necesse est statui in medio nervos, qui ad se vel tonum dividat, vel genera ejusque divisionis dispositio. Hoc igitur diatessaron Aristoxenus per genera tali ratione partitur. Dividit enim tonum in duas partes, atque id semitonium vocat. Dividit in tres part
Abbreviated transcription (Latin):
ł pars quarta resec& ñ nein possibilesit sensui si ñ integrittis rationis accedit᷑
Hocideo qui apꝓcessus quidẽ rationilocus accrescit defec̃sensui Si enĩ uiiͦ
dimidiã sumere cõpellit̃ dimidiȩq dimidi& atẽ ut sitquarta. quartȩ dimidiũ
ut fitxiii. Rursusq totius duplã duplȩq duplã ut sitquad rupla quadrupleq
duplã ut sitoctupla: Itaq in tanta rerũ mumerositate niħ effic̃ sensus. cuius
sensũ regat actem per&. qualabens sensus deficiensq uelutibaculo innitat᷑
Naui singule astes habentinstrum̃ta quȩdã quib partim c̃fuse aliquid infor¬
metsutasciculũ . partẽ iꝰ qđ ẽ integrũ dep̃hendant ut circinũ. Itassiã armo¬
mcauis hab& duas iuditii partes unã quide hũ modi ꝑ quã sensu cõ phendit
subiectarum differentias uocũ aliã ũ ꝑ quã i psarũ differentiarũ integrũ¬

Expanded text:
vel pars quarta resecetur nonne impossibile sit sensui, nisi integritas rationis accedat, vel pars quarta resecetur nonne impossibile sit sensui, nisi integritas rationis accedat, hoc ideo, quia per processus quidem rationi locus accrescit, deficit sensui. Si enim octavam dimidiam sumere compellitur, dimidiaeque dimidiam, ut sit quarta, quartae quae dimidium, ut sit octava. Rursusque totius duplam, duplaeque duplam, ut sit quadrupla, quadruplaeque duplam, ut sit octupla. Itaque in tanta rerum numerositate nihil efficit sensus. Cujus sensum regat ac temperet, qua labens sensus deficiensque veluti baculo innitatur. Nam ut singulae artes habent instrumenta quaedam quibus partim confuse aliquid informent ut asciculum, partim vero quod est integrum deprehendat, ut circinum. Ita etiam harmonica vis habet duas judicii partes: unam quidem hujusmodi, per quam sensus comprehendit sub
Abbreviated transcription (Latin):
quintã uocẽ diapente c̃tineatẽ sonantiã qđ oportebat fierisitrestonos acse¬
mitoniũ sensus integreiudicass& . Qđigit᷑ in singuł tonis minꝰ ꝑ uidebat᷑
id collectũ in c̃sonantiã euident̃ apparuit. Atq ut ꝑuideat᷑ sensũ quidẽ c̃fusa
colligeren ullomꝰ autẽ ad integritatẽrationis a scenderesic c̃sideremus
Datȩ eni lineȩ maiorẽ minore uealiã repperireniħ ẽ difficilesen sui ꝓposita
ũ m̃ sura ut tantomaiorẽ tantoueminorẽ repperiat idñ faci& sensus pͥma
c̃ceptio sed sollers rationisinuentio. Velsi rursus datãlineã ꝓpositũ sit ł du¬
plicare ł dimidiã secare. id fortasselic& paulo difficilius quã confuse maurẽ
minorẽ uerepperire poterit: Tam̃ sensusinuentione c̃stitui. Siuimpen&
ut ꝓpositȩ lin eȩ triplo ponat᷑ ł ab eapars t̃tia recidat᷑ ł quadrupla c̃stituat᷑

Expanded text:
quintam vocem diapente non contineat consonantiam, quod oportebat fieri si tres tonos ac sequintam vocem diapente non contineat consonantiam, quod oportebat fieri si tres tonos ac semitonium sensus integre judicasset. Quod igitur in singulis tonis minus pervidebatur, id collectum in consonantiam evidenter apparuit. Atque ut pervideatur sensum quidem confusa colligere, nullo modo autem ad integritatem rationis ascendere, sic consideremus: Datae enim lineae majorem minorem ne aliam reperire, nihil est difficile sensui. Proposita vero mensura in tanto majorem, tantove minorem reperiat, id non faciet sensus prima conceptio, sed solers rationis inventio. Vel si rursus datam lineam propositum sit vel duplicare, vel dimidiam secare, id fortasse licet paulo difficilius quam confuse majorem minoremve reperire, poterit tamen sensus inventione constitut propositae lineae tripla ponatur, vel ab ea pars tertia recidatur, vel quadrupla constituatur,
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunionẽ intu&. atq. ideo eã integritas comitat᷑ ac ueritas. potiu
qđ in sensu aut peccat᷑ autminus ẽ autem̃ d& aut cõ pl& Fortas siaut
estimatur agnoscit in singuł minꝰ habeaterratq. collectauꝰ multi plicant᷑in
sũmã atq id cireo maxima faciunt differentiã : Nãsiduas uoculas tonũ sensus
đ tare arbitr& neq dtent rursusq ab una carũ tonũ distare pit& t̃tiã neq sit
integra acueratoni d tantia : It̃ t̃tiȩ quarteq. sonisensus differentiã put&
atq in eodẽ qq̃ err&. neq sit differentiatoni. ab hacosiã quarta quintã dͥ tare
semitoniũ put& neq uereatq integre estim& in singuł fortasseminꝰ uideatur
orratũ Qđ i in primotonosensus reliqͥt᷑ atq id qđ in sec̃do & t̃tio atq in .iiii
semitonio peccatũ ẽ in unũ congregatũ atq collectũ effici&. ut pͥma uox ad

Expanded text:
communionem intuetur atque ideo eam integritas comitatur ac veritas, potiusque communionem intuetur atque ideo eam integritas comitatur ac veritas, potiusque quod in sensu aut peccatur, aut minus est, aut emendat, aut complet. Et aestimator agnoscit, in singulis minus habeat errati. Collecta vero multiplicantur in summam, atque idcirco magnam faciunt differentiam. Nam si duas voculas tono sensus distare arbitretur, neque distent, rursusque ab una earum tono putet distare tertiam, neque sit integra ac vera toni sit distantia. Item tertiae quartaeque toni sensus differentiam putet, atque in eadem quoque errent, neque sit differentia toni, ab hac etiam quarta, quintam distare semitonium putet, neque vere, neque integre aestimet, in singulis fortasse minus videatur erratum. Quod vero in primo tono sensus reliquit atque id quod in secundo et tertio atque in quarto semitonio peccatum est, in unum congregatum atque collectum efficiet, ut prima vox ad
Abbreviated transcription (Latin):
Ceddehis paula p̾loquem᷑. Nunc dicendumẽ SENSIBΟΡORTEAT CΑCO
quesituis armonicȩ dequatractore instituentes iiͦ impleuimꝰ libros
Naturãũ q̃ uĩq ex pͥmendã in hũ: quintiuo luminis seriẽ distulimꝰ. Armo¬
nicaẽ facultas differentias acutorũ & grauiũ sonorũ sensuaoratione ꝑ pen¬
deps Sensus enĩ acratio quasi quȩ dã facultatis armonicȩ in strum̃tas. Sensus
nãq c̃fusũ quiddã ac ꝓximȩ talequaleẽ illud qđ sentit aduestit. ratio uł diui¬
dicatinte gritatẽ atq imas ꝑ sequit᷑ differentias ltaq sensus inuenit quidẽ
manucircidũ scribat. fortassecũ uerũ circulũ oculus eẽ arbitr&᷑. Ratiouꝰ
tit᷑ spectesq in eacõ p̃hendit quȩ itas fluuidȩ atq imꝑfectȩ nec dẽminatȩ
atq ad unguẽ expolitȩ sicut ẽ ipsamateria: Quaresensũ qq̃ confusiosen¬
m̃ tẽ uatq rationẽ qm̃ materia ñ morat᷑. species quas ꝑ uids p̃t̃ subiecti

Expanded text:
ed de his paulo post loquemur; nunc dicendum est quae sit vis harmonicae, de qua tractare instituentes, quatuor librosejus unoque exprimendam in hujus quinti voluminis seriem distulimus. Harmonica est facultas differentias acutorum et gravium sonorum sensu ac ratione perpendens. Sensus enim ac ratio, quasi quaedam facultatis harmonicae instrumenta sunt. Sensus namque confusum quiddam ac proxime tale, quale est illud quod sentit, advertit. Ratio autem dijudicat integritatem atque unas persequitur differentias. Itaque sensus invenit quidem manu circulum scribat, fortasse eum circulum vere oculus arbitretur. Ratio vero titur speciesque in ea comprehendit, que ita sunt fluide atque imperfecte, nec determinate atque ad unguem expolite, sicut et ipsa material; quare sensuum quoque confusio se vero atque ratio quia circa materiam non moratur, species quas previdet, preter subiecti
Abbreviated transcription (Latin):
maxime aristoxenũ ac prthagori cosrephendit. qđ aristox enꝰ niħ rationi
sed tantũ sensib credit Prthagoricos aute qrminimũ sensib: plurimũ
Nuo usonũ erł PPOLOMEUS GRAUITATT̃ATR ACM̃ CSTARTPOSUEAIA
om̃s c̃sentiunt aeris ꝑcussione. grauitatis atq acuminis differentiã diuers
atione ponebant. a ristoxenũ secuti & prtagorici: Aristoxen quippes omar
di furontias secqđ mgrtauitatẽ atq acum̃ arbitrabatͥm qualiatee sistere
Dr thagoricus in quanticat ponebant ꝑtholomeus aũ prchagort ꝓp
uid&e. Ideirco qm̃ ipseqiq̃ grauitatẽ atq acumen ñin qualitate putat sedinquan
uicet⁊ flanis ꝓtenispissiora ac subtiliora corpora acum̃. rariora & uastiora
xat᷑ ali quid quasi sitrariuisatq crassius Cũis intendit spissius reddit᷑s ubtili¬

Expanded text:
maxime Aristoxenum ac Pythagoricos reprehendit, quod Aristoxenus nihil rationi, maxime Aristoxenum ac Pythagoricos reprehendit, quod Aristoxenus nihil rationi, sed tantum sensibus credit, Pythagoricos autem quod minimum sensibus, plurimum quo omnes consentiunt aeris percussionem, gravitatis atque acuminis differentiam diversa ratione ponebant, Aristoxenum secuti et Pythagorici. Aristoxenus quippe sonorum differentias secundum gravitatem, atque acumen arbitratur in qualitate consistere; Pythagoridetur. Idcirco quoniam ipse quoque gravitatem atque acumen non in qualitate putat, sed in quantitate constitui. Etenim spissiora ac subtiliora corpora acumen, rariora et vastiora xatur aliqua quasi sit rarius atque crassius, cum vero intenditur spissius redditur, subtili
Abbreviated transcription (Latin):
TUHONT ARNIONICIPRTNAGOREIFARISTOXTS EPTOLOMEUS EE DIXTẼ
ui modiigit᷑ instrum̃ tũ in quo rationis adhibito m̃ sonorũ differentiȩ ꝑ¬
quirunt᷑ uocat armonica regula inquaremulta doctorũ sententiȩ discordia
fuit quidãenĩ qui prtagoricisdi sciplinismaxi mecredider hancintentionẽ
arm aoniret̃ dicebant ut cunotarationi c̃sentan ea sequerent᷑. Sensũ enĩ
dare quȩdã quodãmͦ semina cognitionis. rationẽ ũ ꝑficere Aristoxenus
ũ contrario rationẽ quidẽ comitẽ ac secundariã eẽ dicebat. cunctau̾sen sus
iuditio t̃minari& adeͥ modulationẽ c̃sensũq eẽ tenendũ Aptholo meo aũ
alio quodãm armonicȩ definit᷑ intentio ea scilic& ut niħ aurib. rationiq pos¬
sitce contitiriũ Idenĩ secđm ptholomeũ armonicus uid& intendere ut id et
sensusiudicat ratioqq̃ ꝑpendat. & itaratio ꝓportiones inueniat ut nesensus
redam& duorũq horũ concordia om̃is armonicȩintentio misceat᷑ atq in eo

Expanded text:
thagorici vel Aristoxenus, vel Ptolemaeus esse dixere. Hujusmodi igitur instrumentum in quo rationis adhibito modo, sonorum differentiae perquiruntur, vocatur harmonica regula, in qua re multorum doctorum sententiae discordia fuit. Quidam enim qui Pythagoricis disciplinis maxime crediderunt, hanc intentionem harmonicae esse dicebant, ut cuncta rationi consentanea sequerentur. Sensum enim dare quaedam quodam modo semina cognitionis, rationem vero perficere. Aristoxenus vero econtrario rationem quidem comitem ac secundarium esse dicebat, cuncta vero sensus judicio terminari, et ad ejus modulationem ea scilicet ut nihil auribus rationique possit esse contrarium. Id enim secundum Ptolemaeum harmonicus videtur intendere, ut id quod sensus judicat ratio quoque perpendat, et ita ratio proportiones inveniat ut ne sensus reclamet, duorumque horum concordia omnis harmonicae intentio misceatur. Atque in eo
Abbreviated transcription (Latin):
bi trorea inquib: musicȩ u&eres doctores. sententiȩ di uersi tatedis¬
cordant. Habendũq deomnib: subtileiuditiũ atq id qđ ꝓposito deẽ
operimediocris doctrinȩ dispensatione supplendũẽ. Potestenĩ alia qq̃
eẽ diuisio inqua ñ unꝰ tantũ mͦ neruus assumit᷑ qui positis ꝓportionib: diui
rii sint nerui. tota ꝓportionum ratioquasi oculis subiecta cernat᷑. II.

Expanded text:
 ea in quibus veteres musicae doctores sententiae diversitate discordant, habendumque de omnibus subtile judicium, atque id quod proposito deest operi, mediocris doctrinae dispositione supplendum est. Potest enim alia quoque esse divisio, in qua non unus tantummodo nervus assumitur, qui positis proportionibrii sunt nervi, tota proportionum ratio quasi oculis subjecta cernatur.
Abbreviated transcription (Latin):
a grauissimo india tonico genere eã optineat ꝓportionẽ quã obtinent . cClui
ad cexliii. Hic autẽ ẽ. ĩ dccxcii. quiẽ sec̃dus ab acutissimo appositus.
Hab̵q ꝓportionẽs ec̃dus ab acutissimo india tonico genereidẽ Ĩ. dcc .÷ ad
secđmabacutissimo inchromatico genere idẽ I dccxcii. eã quãhabent. coxl
mad cclxi eorũq t& rachordorũ secđm archytesententiã diuisorũ formã

Expanded text:
 obtineat proportionem quam obtinent 256 ad 243; hic autem est 1792, qui est secundus ab acutissimo appositus, habetque proportionem secundus ab acutissimo in diatonico genere, id est 1701 ad secundum ab acutissimo in chromatico genere, id est 1762 eam quam habent 243 ad 257, eorumque tetrachordorum, secundum Architae sent
Abbreviated transcription (Latin):
nime. Spissas quarũ duȩ grauiores ꝓportioñ unã eãq ad acutũ appositaẽ.
magnitudin eñ uincunt. Nonspissauꝰ quarũ duȩ ꝓportiones unã reli¬
quã poter superare. Estautẽ enarmoniũ &chroimaticũ spissũ. diatani¬
cũ ũ ñ spissũ . ltaq enarmoniũ secđ maristoxenũ diuidit᷑ sic .XI.UI.XLUIII.

Expanded text:
nime. Spissa sunt, quorum duae graviores proportiones: unam eam quae ad acutum apposita est nime. Spissa sunt, quorum duae graviores proportiones: unam eam quae ad acutum apposita est magnitudine non vincunt. Non spissa vero quorum duae proportiones unam reliquam poterunt superare; est autem enharmonium et chromaticum spissum, diatonicum vero non spissum. Itaque enharmonium secundum Aristoxenu
Abbreviated transcription (Latin):
cũq genorũ diuisio secdđ meũsit duplex. unũ qui dẽgenusẽ mollits aliud uero
incitatius & mollius quidẽẽ enarmonium. in citatiusũ diatonieũ Int̃
hȩc ũ consiftthiromaticũ incitationem ollicieq pasticipans. fiuntigit᷑
secđm hunc ordi nẽ differentiȩ ꝑmixtorũ generũ sex Vna quidẽ enarmo¬
nii. tresaut̃ chromaticiidẽ chromaticimollis &chromatiei emiolii &¬
amniũ tał secđ maristoxenum diuisio ẽ. Quõ enĩ quarta pars tonidies
tonis ac semitaniodiatessaron c̃sonantia ingit᷑. erittotadiatessa ron
exbisduodeoĩ x̃ unitatib ẽstituta. Sed qm̃ sepefit ut siusq ad octauas ue¬
limꝰ deducere partes ñ integrosnumeros sed inaliquas particulas incurramꝰ
u octaua cũ quasta sex scilic& cũ trib. ut faciat diesin chromatis emiolii. er̃
nouẽ hi sigit᷑ itac̃siitutis t riagenena enarmoniũ. dromaticũ. diatonicũ
hasaristoxe nouident᷑ haberȩppri&ates. ut alia corũ dicant᷑ spissa. aliami¬

Expanded text:
cumque generum divisio secundum eum sit duplex, unum quidem genus est mollius; aliud vero incitatius. Et mollius quidem est enharmonium, incitatius vero diatonicum. Inter haec vero consistit chromaticum incitatione mollitieque participans; fiunt igitur secundum hunc ordinem differentiae permixtorum generum sex. Una quidem enharmonii, 3, autem chromatici, omnium talis secundum Aristoxenum divisio est. Quoniam enim quarta pars toni diestonis ac semitonio diatessaron consonantia jungitur, erit tota diatessaron ex his duodecim ac sex unitatibus constituta. Sed quoniam saepe fit ut si usque ad octavas velimus deducere partes, non in integros numeros, sed in aliquas particulas incurramusvero octava cum quarta, sex scilicet cum tribus, ut faciat diesin chromatis hemiolii, erunt novem. His igitur ita constitutis, tria genera enharmonicum, chromaticum, diatonicum, has Aristoxeno videntur habere proprietates, ut alia eorum dicantur spissa, alia mi
Abbreviated transcription (Latin):
ħ p quȩ ut totus ordo impler& adiectaẽ atq hic ẽ octauus mođquẽ ꝑtho¬
lomeus suꝑ adnexuit .XXIII. QUEADMODGIN DUBITANTERA
CAECONSONANTIAE AUREDIIUDICARI POSSINT.
Vtul indubitant̃ consonantiarũ ratio colligat᷑ talibreuissimo atso¬
plicieffici poterit instrum̃to. Sitregula diligent̃ extensa a õ¬

Expanded text:
est, atque hic est octavus modus, quem Ptolemaeus super annexuit. CAPUT XVIII. Quemadmodum indubitanter musicae consonantiae aure dijudicari possit. Ut vero indubitanter consonantiarum ratio colligatur, tali brevissimo ac simplici effici poterit instrumento. Sit igitur regula diligenter extensa A
Abbreviated transcription (Latin):
hr patemeson quȩ ad cuius lib& modi mesendiatessaronc̃ sonantiã seruat
Itẽ mesedorii idẽ T̃ eadẽ mesenquȩ ẽ hy ꝑmixo lr diiquȩ ẽ .T̃. diapente
c̃sonantiã seruat Eaenĩ mesequȩ ẽ doruidẽ ñ. in ordinehr ꝑmixolrdu
lychañhr̃patonẽ Lrchanos autẽ hr̃ patonad mesen indiatonico gene¬
rein quolib& mͦsi cõpar&. diapente c̃sonantiã distat. Curautẽ octauis

Expanded text:
hypate meson, quae ad cujuslibet modi mesen diatessaron consonantiam servat. Item mese dorii, id est π, ad eam mesen quae est hypermixolydii quae est r diapente consonantiam servat. Ea enim mese quae est dorii, id est π, in ordine hypermixolydii lychanos hypaton est; lychanos autem hypaton ad mesen in diatonico genere in quolibet modo si comparetur, diapente consonantia distat. Cur autem octavus
Abbreviated transcription (Latin):
texat. Dequib armoni cȩinuentionis disciplina c̃siderat. Suntautem
d&etracordis disseramꝰ & quẽ ad modũ auetus neruorũ numerus : quon une
pluralitati se usq ꝑuenerit. Id autẽfi& si prius cõmemoremꝰ quib ꝓ portio¬

Expanded text:
texatur, de quibus harmonicae inventionis disciplina considerat. Sunt autemtexatur, de quibus harmonicae inventionis disciplina considerat. Sunt autemde tetrachordis disseramus, et quemadmodum auctus nervorum numerus, ad id quo nunc pluralitas est, usque pervenerit. Id autem fiet, si prius commemoremus quibus proportio
Abbreviated transcription (Latin):
monib fit ł acuminibus at tollenđ grauitatib ꝙ laxanđ. ẜ utrisq natura hu¬
mana fec̃ ꝓpriũ finem. Continuȩ enĩ uocit̃minũ humanus spĩ fecit
ultra quẽnulla rationeual& excedere. Tantũ enĩ unus quisq. loquit᷑ ẽ tinue
Nunc quis mođ  audiendisit disseramꝰ: Taleenĩ quiddã fieriosueun
in uocib: qualecũ paludib ł qui&is aquis actũ eminus mergtt̃ saxum
Primu senĩ in paruis simũ orbẽ undã colligit. deindemaioribi iebeb us
undarũ glo bosspargit. atq enusq dũ defatigatus motus abelicesnaor
isgrenertit & quasi adcentrũ undȩ ꝓfectus suenate s de uuuuddãua¬
dat Iuogi t̃ cu auo palsus foren t somepelletali ũ primu eiquodãmodo
rotundũ fluctũ acrisci&. Itaq diffundit &omniũ circũstantiũ simil
feritauditũ: atq illie obscurioruox quilongius steerit. quõ adeu debilior

Expanded text:
monibus fit, vel acuminibus attollendis gravitatibusque laxandis, sed utrisque natura humonibus fit, vel acuminibus attollendis gravitatibusque laxandis, sed utrisque natura humana fecit proprium finem. Continuae enim voci terminum humanus spiritus fecit, ultra quem nulla ratione vales excedere. Tantum enim unusquisque loquitur continue,Nunc quis modus ain vocibus, quale cum paludibus vel quietis aquis, iactum eminus mergitur saxum: prius enim in parvissimum orbem colligit undam, deinde maioribus orbibus undarum globos spargit eo usque dum defatigatus motus, ab eliciendis ille revertitur, et quasi ad centrum unde profectus fuerat, eisdem undua igitur cum aer pulsus fecerit sonum, pellit alium proximum, et quodammodo rotundum fluctum aeris ciet. Itaque diffunditur et omnium circumstantium simul ferit auditum, atque illi est obscurior vox, qui longius steterit, quoniam ad eum debilior
Abbreviated transcription (Latin):
Festinat enĩ tunc uox nonherereinacutis & grauib: sonis sed quã uelo cissi me
uerba ꝑcurrere expediendisq sensib ex prim̃ disq sermonib: ẽ tinuȩtiocis
imp&us operat᷑. ALACTH MATIΗ aut̃ ẽea quã canendo suspendimꝰ. Gideo
ñ sunt ibi accentus obseruandi inqua ñ potius sermonibus sed moduł in seruim
Estq uox ipsa tardior & ꝑmodudandas uari&ates qđ dã faccens int̃uallum
ñ tacit̾nitatis. sed suspensȩae tardȩ potius cantilenȩ. His utalbinus autuma
addit᷑ t̃tia differentia. quȩ medias uoces possitincludere : Cũ selic&s heroũ
poemata legimꝰ neq continuocursuut ꝓsam neq suspenso segnioriq modo
uocis ut canticũ .XIII. QÕ INFINITAT EM VOCENUMANANATURA FIMN
Sed quȩ c̃ tinuauoxẽ. & earursus quad ecurrimꝰ cantilenã natura VEAIT¬
lit̃ qui dẽinfinites Consideratiopieenĩ accepta nullus mođ uel euoluenđ ser¬

Expanded text:
Festinat enim tunc vox non inhaerere in acutis et gravibus sonis, sed quam velocissime Festinat enim tunc vox non inhaerere in acutis et gravibus sonis, sed quam velocissime verba percurrere, expediendisque sensibus, exprimendisque sermonibus continuae vocis impetus operantur. Diastematice autem est ea quam canend quam canendo suspendimus, in qua non potius sermonibus, sed modulis inservimus. Estque vox ipsa tardior, et per modulandas varietates quoddam faciens intervallum, non taciturnitatis, sed suspensae ac tardae potius cantilenae. His ut Albinus autumat additur tertia differentia, quae medias voces possit includere, sed heroum poemata legimus, neque continuo cursu, ut prosam, neque suspenso segniorique modo vocis, ut canticum. CAPUT XIII. Quod infinitatem vocum humana natura finierit. Sed quae continua vox est, et ea rursus qua decurrimus cantilenam, naturaliter quidem infinitae sunt. Consideratione enim accepta, nullus modus vel evolvendis ser
Abbreviated transcription (Latin):
Hincigit᷑ domũ reuersũs uaria examinatione ꝑpendit. an in his ꝓportio¬
nib: ratiosymphoniarũ tota c̃sister& : Nunc quidẽ aequa pondera neruis
aptans eorũ consonantias aurediudicans. Nuncuͦ in longitudinecalamo¬
rũ duplicitatẽ medi&atẽq restituens C&erasq ꝓportanes aptans integerri¬
mãfidẽ diuersa experientia capiebat: Sepe&iã ꝑmensurarũ mciatos ȩquorũ ponde
ac& abulis immittens. Sepeipsa quoq ac& abula diuersis formata pande¬
rib: uirga ł ȩrea ferreaueꝑcutiens nihil sesediuersũ inuenis sela&atus est
Hinc &iã ductꝰ longitudinẽ crassitudinẽq cordarũ ut examin ar&s ad gres¬
susẽ Itaq inuenit regulã dequa posterius loquem᷑ quȩ ex reuocabulũ sũpsit
Non qđ regula sit lignea ꝑ quã magnitudines cordarũ. sonũq m&imur
& c̃tinua quidẽ ẽ qualo quentes ł ꝑsamorationẽ legentes uerba ꝑcurrimus

Expanded text:
Hinc igitur domum reversus, varia examinatione perpendit an in his proportioHinc igitur domum reversus, varia examinatione perpendit an in his proportionibus ratio symphoniarum tota consisteret. Hunc quidem aequa pondera nervis aptans, eorumque consonantias aure dijudicans; nunc vero in longitudine calamorum duplicitatem medietatemque restituens, caeterasque proportiones aptans, integerrimam fidem diversa experientia capiebat. Saepe et pro mensurarum modo cyathos aequorum ponderum acetabulis immittens; saepe ipsa quoque acetabula diversis formata ponderibus virga, vel aerea, ferreave percutiens, nihil esse diversum invenisse laetatus est. Hinc etiam ductus, longitudinem crassitudinemque chordarum ut examinaret aggressus est. Itaque invenit regulam, de qua posterius loquemur, quae ex re vocabulum sumpsit, non quod regula sit linea, per quam magnitudines chordarum sonumque metimur, Et continua quidem est, quia loquentes vel ipsam orationem legentes verba percurrimus.
Abbreviated transcription (Latin):
reiectus quicunetis eratin consonans Cumigit᷑ anteprtagorã consonantiȩ
musicȩ partim dia pason partim diapente partim diatesseron quȩ c̃onso¬
nantiaminima uocarent᷑ Primus prtagoras hocmͦ repperit qua ꝓportione
sibime hȩc sonorũ concordia iungere &ut sitclarius qđ dictũẽ sint uerbi gra¬
tiamalleorũ iuͦͣ pondera quȩ sub t̃scriptis numeris contineant᷑ .XII.vIIi.vIII.
UI. Hugit᷑ mallei qui .xii. & Xi. ponderib uergebant. diapason induplo ẽti¬
nertiã ꝑsonabant. Malleu sũ qui .xii. ponderũ ad malleũ .viiii. & malleus .uii.
ponderũ adinalleũ .VI. ponderũ secđ mepitritã ꝓportionẽ diatesseron conso¬
nantia iungebat᷑ .VIIII. uero ponderum ad .ui. & xii. ad viii. dia pente c̃sonan¬
tiã ꝑmiscebant Viiii. uͦad .xiii. insesquioctaua ꝓportioneresonabanttonũ¬
XI QUIB MODIS UARIAPYTAGORAPPORTION C̃SONANTIARVPPENSESIÃ

Expanded text:
reiectus, qui cunctis erat inconsonans. Cum igitur ante Pythagoram, consonantie reiectus, qui cunctis erat inconsonans. Cum igitur ante Pythagoram, consonantie musice, partim diapason, partim diapente, partim diatessaron, que est consonantia minima, vocarentur; primus Pytsibimet haec sonorum chorda jungeretur. Et ut sit clarius quod dictum est, sint, verbi gratia, malleorum quatuor pondera, quae subterscriptis numeris contineantur, 12, 9, 8, 6. Hi igitur mallei, qui 12 et 6 ponderibus vergebant, diapason in duplo concinentiam personabant. Malleus vero 12 ponderum ad malleum 9, et malleus 8 ponderum ad malleum 6 ponderum, secnantiam iungebantur. Novem vero ponderum ad 6 et 12 ad 8 diapente consonantiam permiscebant 9 vero ad 8 in sesquioctava proportione resonabant tonu modis varie a Pythagora proportiones consonantiarum perpensae sint.
Abbreviated transcription (Latin):
nare. Itaigit᷑ adid qđ diuinquirebat. attonitus accessitadopus. Diuq
c̃siderans arbitratusẽ diuersi tatẽ sonorũ ferientiũ uires efficere. Atq
ut idaꝑtius colliquer& mutarein t̃semalleo simperauit. Sed sonorũ ꝓ¬
pri&as ñ in haminũ lacertis hȩrebat sed mutatos malleos comitabatur
Vbi idigtt᷑ anim aduertit maldrũ pondus examinat. &cũ quinq eent
forte mallec dupli reꝑtis pondere. qui sibi secđm dia pason c̃sonantiã re¬
spondebant. Cundẽ &iam quiduplus ec̃ alio. sesquit̃tiũ celterius cõpre¬
hendit: At quẽ scilic& diatesseronsonabat. Ad aliũ uero quendã quieidẽ
dia pentec̃ sonantia iungebat᷑. eundẽ superioris duplũ repperite ẽ sesqual¬
teru. Duo ũhi ad quos superior duplex sesquit̃tius & sesqualt̃ eẽ ꝓbatus ẽ
ad scinuicẽ sesquioctauã ꝓportionem ꝑpensis custodire. Quintus ũ est

Expanded text:
nare. Ita igitur ad id quod diu inquirebat attonitus, accessit ad opus: diuque nare. Ita igitur ad id quod diu inquirebat attonitus, accessit ad opus: diuque considerans, arbitratus est diversitatem sonorum ferientium vires efficere. Atque ut id apertius colliqueret, mutarent inter se malleos imperavit. Sed sonorum proprietas non in hominum lacertis haerebat, sed mutatos malleos comitabatur. Ubi igitur id animadvertit, malleorum pondus examinat. Et cum quinque essent forte mallei, dupli reperti sunt pondere qui sibi secundum diapason consonantiam respondebant. Eumdem etiam qui duplus esset alio, sesquitertium alterius comprehendit, ad quem scilicet diatessaron sonabat. Ad alium vero quemdam, qui eidem diapente consonantia iungebatur, eundem superioris duplum, reperit esse huius sesquialterum. Duo vero hi ad quos superior duplex, sesquitertius et sesquialter probatus est, ad se invicem sesquioctavam proportionem perpensi sunt custodire. Quintus vero est
Abbreviated transcription (Latin):
captatauditus. Si sint maxi mȩ ipsius sonitus intentione s urdescit .X.
QUEADMODUPYTACORASPROPORTIONESC̃SONANTIARUINUESTIGAUE
aecigit᷑ maximȩ causa fuit currelicto auriũ iditio prtagoras adre RIT¬
gularũ mom̃ta migrauerit . Quinullis humanis aurib: credens quȩ partim
natura partim&iã extrinsecus accidentib: ꝑ mutant᷑ partimipsis uariant᷑
&atib: Nullis &iã deditus instrum̃tir penes quȩ sepemulta uari&as atq con¬
stantia nascer&᷑ dũ nunc quidem si neruos uelis aspicere. ł humidior pulsus
obtunder&. ł siccior excitar&. ł magnitudo cordȩ grauiorẽ redder& sonum
fidei diuq estuans. in qui rebat quanã ratione fermit̃ & c̃stant̃ consonantiarũ
mom̃ta ꝑdiscer& Cũ interea diuino quodã nutu p̃teriens fabrorũ officinas.
pulsos malleos ex audie ex diuersissonis. unã quodã modo concinentiã ꝑso¬

Expanded text:
captat auditus; si sint maximae, ipsius sonitus intentione surdescit. CAPUT X. captat auditus; si sint maximae, ipsius sonitus intentione surdescit. CAPUT X. Quemadmodum Pythagoras proportiones consonantiarum investigaverit. Haec igitur maxima causa fuit cur, relicto aurium judicio, Pythagoras ad regularum momenta migraverit, qui nullis humanis auribus credens, quae partim natura, partim etiam extrinsecus accidentibus permutantur, partim ipsis variantur aetatibus, nullis etiam deditus instrumentis, penes quae saepe multa varietas atque inconstantia nasceretur, dum nunc quidem si nervos velis aspicere, vel aer humidior pulsus obtunderet, vel siccior exsiccaret, vel magnitudo chordae graviorem redderet sonum, fidei, diuque aestuans inquirebat quanam ratione firmiter et constanter consonantiarum momenta perdisceret. Cum interea divino quodam motu praeteriens fabrorum officinas, pulsos malleos exaudivit, ex diversis sonis unam quodammodo concinentiam perso
Abbreviated transcription (Latin):
iuditio quis quã cõmitt&. quodueracit̃ effectatinquirere . Edeircopr¬
tagorici medio quodam ferunt᷑ ittinere : Nã nec omneiuditiũ ded uors
aurib oiquȩdã tamen ab eis ñ nisi aurib explorant᷑ Ipsasenimiconso¬
nantias aurem &iunt᷑. Quib ũ int̃ sedistantus consonantiȩ differcurt
idiã non aurib quarũ sunt obtusa iudicia. sed regulisrationiq ꝑmit¬
tunt ut quasi oboediens quidã famulusq sitsensus ĩ dexũ atq impenois
ratio: Nalic& omniũ peneastiũ atq ipsius uitȩ mom̃ ta sensuũ occasione
ꝓducta sint nullũ tam̃ in hisiuditii certum. nullaueriẽ cõprehensiosi
arbteriũ rationis abscedat: Ipseenĩsensus ȩquemaxinus minimisq cor¬
rumpit᷑. Nãneq minima sentire ꝓpt̃ipsorũ sensibiliũ paruitatẽ potest.
& maiorib: sepecon fundit᷑. Vtin uocibus quȩ siminimȩ sint difficilius

Expanded text:
judicio quisquam committet, quod veraciter affectat inquirere. Idcirco Pyjudicio quisquam committet, quod veraciter affectat inquirere. Idcirco Pythagorici medio quodam feruntur itinere. Nam nec omne judicium dedunt auribus, et quaedam tamen ab eis non nisi auribus explorantur. Ipsas etenim consonantias aure metiuntur. Quibus vero inter se distantiis consonantiae differant, id jam non auribus, quarum sunt obtusa judicia, sed regulis rationique permittunt, ut quasi obediens quidem famulusque sit sensus, judex vero atque imperans ratio. Nam licet omnium pene artium, atque ipsius vitae momenta, sensuum occasione producta sint, nullum tamen in his judicium certum, nulla veri est comprehensio, si arbitrium rationis abscedat. Ipse enim sensus aeque maximis minimisque corrumpitur. Nam neque minima sentire propter ipsorum sensibilium parvitatem potest, et majoribus saepe confunditur. Ut in vocibus, quae si minimae sint, difficilius
Abbreviated transcription (Latin):
tura suauit᷑ uni formet̃q aurib accidens. Dis sonanti a uenoẽ. duorũ sepiorũ
sibims ꝑmixtorũ adaunẽ teniensa spera ato in iocunda peussio Nadũ sibunne
miscer olunte quodãm odo integerut̃q nitit᷑ ꝑ uenirecũq altabieri officit
ad sonsũis suauit᷑ utq transmitaitꝰ .UIIII. NONOMNEIUDICEODANOU
ISOESINSIDSEDAMIPLIUSRATIONI EECRTDEADUINQVODESINSUOFALLATIA
Seddehis ita ꝓponimus ut ñ omneiuditiũ sensibus dem̃ quanquam ad
fonsu auriu huiusce astis sumat᷑ omne principiũ Namsinullus cõs audẽt
nulla omnino disputatio de uocib exttass&. Sed principiũ quo due modo
diquasi ad monitionisuicẽ ten& auditus. Postrema iꝰ ꝑfeetio aguttionis¬
q uis inoatione c̃si stit: Quȩcertis regulis setenen. nũquã ulloee oomib¬
ꝓlabit. Nã quiddiutius dicendũ ẽ deerroresensuũ. quando nec uano
radesentiendiuis. nec eius de homini semꝑȩ qualisẽ  Frustraautenaro

Expanded text:
mixtura, suaviter uniformiterque auribus accidens. Dissonantia vero est duorum sonorum sibimet permixtorum ad aurem veniens aspera atque injocunda percussio. Nam dum sibimet misceri nolunt, et quodammodo integer uterque nititur pervenire, cumque alter alteri officit, ad sensum insuaviter uterque transmittitur. CAPUT IX. Non omne judicium dandum esse sensibus, sed amplius rationi esse credendum, in quo de sensuum fallacia. Sed de his ita proponimus, ut non omne judicium sensibus demus, quanquam a sensu aurium hujusce artis sumatur omne principium. Nam si nullus esset auditus, nulla omnino disputatio de vocibus exstitisset. Sed principium quodammodo, et quasi admonitionis vicem tenet auditus. Postrema ergo perfectio, agnitionisque vis in ratione consistit, quae certis regulis sese tenens nullo unquam errore prolabitur. Nam quid diutius dicendum est de errore sensuum, quando nec omnibus eadem sentiendi vis, nec eidem homini semper aequalis est? Frustra autem vario
Abbreviated transcription (Latin):
Imnẽ mensurã huiusculture mediũ longiorẽsiuelatiorẽ faceredebes
a qđ latitudinelongius fuerit scãnũẽ. qđ uero in longitudine longius fue¬
signatisunt Loca macra & arida ampliori t̃minoc̃ elusasunt. Suntloco
subsiciua que adius ordinarium ñ ꝑtinent sed conuenerit int̃ possesso¬
respossideant si non conuenerit reman& potestati
lialoca sunt prȩfectoria quae ad huius publicũ
ꝑtinent totidẽsi possessorib c̃uenit possident
Suntaute loca publicahȩc quȩs eribunt silua & pascua
publica augustinorũ quȩullorh alienarenequeunt¬

Expanded text:
mnem mensuram hujus culturae mediam longiorem sive latiorem facere debes, quod latitudine longius fuerit, scamnum est, quod vero in longitudinem longius fuesignati sunt. Loca macra et arida ampliori termino conclusa sunt. Sunt loca subsicciva quae ad jus ordinarium non pertinent, sed si convenerit inter possessores, possideant; si non convenerit, remanet potestati. Alia loca perfectiora ad jus publicum pertineant; totidem si possessoribus convenit, possident. Sunt autem loca publica haec quae scribuntur silva et pascua publica augustinorum, quae illo modo alienari nequeunt
Abbreviated transcription (Latin):
di eẽ aut ĩmũdũ ꝓ hũam ge¬
ñis rede̾ptõe negau̾is ueĩsse:
ari neqͥbitis a captiuitate. Si
credid̾itis: ⁊ mandata eiꝰ custo¬
dieritis statĩ de captiutate ex¬
ibitis .m. ¶uã auctoritatẽ po¬

Expanded text:
aut in mundum pro humani generis redemptione negaveritis venisse, rari nequibitis a captivitate. Si credideritis, et mandata cujus custodieritis, statim de captivitate exibitis. MOYSES. Quam auctoritatem po
Abbreviated transcription (Latin):
eñ de ꝑadiso potuisse expelłe
an ascribamꝰ dĩ ignorãtie ꝙ
nõ Alr scire potuit utr̃ ꝑ iurͤ
fuisset nͥ eiꝰ ute libros re¬
uolui iub̾et. Nõne ħ om̃ia
faruissima st̃. Q si oĩa q̃
doctores nr̃i siłia hus ꝯsc̃p

Expanded text:
eum de paradiso potuisset expellere, an ascribamus Dei ignorantiae: quod non aliter scire potuit utrum perjurus fuisset, nisi ejus vitae libros revolvi juberet? Nonne haec omnia fatuissima sunt? Quod si omnia quae doc
Abbreviated transcription (Latin):
tiinebit uolumĩa itaq oĩa
angłs studiose distuties : nũ
ꝙͣ ꝑurasse ĩueiit. Dimisit gͦꝰ
enm uictꝰ qͥ ut dicitis usq ĩ p̾sẽtẽ
diẽ ĩtoliuius ꝑmanet atq uius.
onsid̾a q̃so ꝙͣ risu dignissĩa
ĩ hoc possũt naͣn sermũcło:
Qͥ d .ii. plꝰ mrem᷑ an fatutatẽ
augłi qͥ callidã hõis artẽ ñ pͥꝰ¬

Expanded text:
 Volumina itaque omnia angelus studiose discutiens, nunquam perjurasse invenit. Dimisit ergo eum victus, qui, ut dicitis, usque in praesentem diem incolumis permanet atque vivus. Considera, quaeso, quam risu dignissima in hoc possunt notari sermunculo. Quid enim plus miremur? an fatuitatem angeli qui callidam hominis artem n
Abbreviated transcription (Latin):
addit᷑ credidit abrahã deo.
Quia u̾o cũ ñ foret mirũ si du¬
bitaret ñ tñ dubitauit. Sed
credidit iõ seqrͥ ⁊ estimatũ ÷ illi
Ad iusticiã. S ⁊ dd̾ ĩ psalmo de xͥ
ascẽsu loqͥt᷑ cũ refert ꝙ de se¬

Expanded text:
m: Credidit Abraham Deo. Quia vero, cum non foret mirum si dubitaret, non tamen dubitavit, sed credidit, ideo sequitur, et aestimatum est illi ad justitiam. Sed et David in psalmo de Christi ascensu loquitur, cum refer
Abbreviated transcription (Latin):
loco ad locũ moueat᷑ ꝓcł du¬
bio n ͨ ascẽdit nͨ descendit a ͭ
exaltat᷑. M Sufficit fateor
tii cuiꝰ rei n ͨ argum̃tũ nec
turis auctoritatẽ suꝑ eo ͨ
P. Utiq habeo. Sit namq
legimꝰ ĩ dameł libro. Aspiti¬
ebã don ͨ throm poĩti sũt et

Expanded text:
loco ad locum moveatur, procul dubio nec descendit, nec ascendit aut exaltatur. MOYSES. Sufficit, fateor cii. Cujus rei nec argumentum nec tura auctoritatem super eo? PETRUS. Utique habeo. Sic namque legimus in Danielis libro: Aspicieba
Abbreviated transcription (Latin):
ascẽsionẽ. ⁊ ip̃iꝰ senũs młtitu¬
dinẽ . M. llud scio ego ꝙto.
hebraice latiue sic reddat. S
moyse ꝙ uidit uirũ egiptiũ
ꝑtitiẽte̾ ꝙͣ dã de hebreis fr̃ibꝰ.¬

Expanded text:
ascensionem, et ipsius seminis multitudinem. MOYSES. Illud scio ego quod co Hebraice, Latine sic reddat, sedMoyse quod vidit virum Aegyptium percutientem quemdam de Hebraeis fr
Abbreviated transcription (Latin):
Rursũ rõ refugit cred̾e cͥm̃
templo diñ dixisse. Magna e¬
rit gła domꝰ iftiꝰ nouissime
plusꝙͣ pͥme dicit dñs excituũ
⁊ ĩ loco isto dabo patẽ. ꝙ. ¶c̃¬

Expanded text:
Rursum ratio refugit credere crimtemplo Deum dixisse: Magna erit gloria domus istius novissimae plus quam primae, dicit Dominus exercituum, et in loco isto dabo pacem . M
Abbreviated transcription (Latin):
illa de oueł capͣ accipi p̾cep¬
ta ÷: ⁊ ñ de nacca. licet de
aĩalib ilł uacia sit de qͥbꝰ
fi̾ sacrificiũ ĩ lege p̾ceptũ fuit.¬
capit᷑ ñ repugnat sicut uat¬
ca facit. Et signũ qͥ dẽ fuit
nec se ut posset defendit
Q u̾o ab oĩ młtitudiẽ fili¬
oꝵ isrł iussꝰ  ĩmolari. cũ sin¬
gularit̾ de imo p̾ceptũ sit.

Expanded text:
illa de ove vel capra accipi praecepta est, et non de vacca, licet de animalibus illis vacca sit de quibus fieri sacrificium in lege praeceptum fuitcapitur non repugnat sicut vacca facit. Et signum etiam fuit, nec se ut posset defendit. Quod vero ab omni multitudine filiorum Israel jussus est immolari, cum singulariter de uno praeceptum sit,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ crutẽ effusus÷. Et sicut
sangius illiꝰ agni ut diximꝰ
de morte corꝑis custodiuit fi¬
deles dñi ⁊ ita fideles suos
de int̾itu aĩe sangius rede¬

Expanded text:
super crucem effusus est. Et sicut sanguis illius agni, ut diximus, de morte corporis custodivit fideles Domini, ita et fideles suos de interitu animae, sanguis rede
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmittemꝰ ꝓ die saluatõis
corpoꝵ. nam ⁊ uemẽte ma¬
ior e leticia minor recedit.
⁊ oriẽte sole stellaz claritas
aufugit. S ⁊ memoriã pͥo¬
ris debemiꝰ nos dimitt̃e ꝓ
menioria seꝙ̃tis. Sic̃ t ꝑ¬

Expanded text:
commutemus pro die salvationis corporum. Nam et veniente majore laetitia, minor recedit, et oriente sole, stellarum claritas aufugit. Sed et memoriam prioris debemus dimittere pro memoria sequentis, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ ꝯ mare oriẽtale ⁊ extre¬
mnũ eiꝰ ad mare nouissimũ ⁊
astẽ det fetor eiꝰ ⁊ ascẽdet pu¬
tredo eiꝰ qr suꝑbe egit. et e¬
go quidẽ ñ turo explanare
dicitis: cũ n ͨͤ sac̾ficiũ facia¬
tis nec altare net sac̃dotẽ qͥ

Expanded text:
e orientale, et extremum ejus ad mare novissimum, et ascendet fetor ejus, et ascendet putredo ejus, quia superbe egit . Et ego quidem non curo explanare dicitis, cum nec sacrificium faciatis nec altare, nec sacerdotem, qui
Abbreviated transcription (Latin):
xr̾uẽ xͥ. q̃ sic̃ diximꝰ ⁊ tre¬
dulitatis fuit cũ ⁊ saluatõ¬
nis p̾cipue. qr quic̾q añ
mortẽ xͥ ĩ ip̃m credẽtes obiere:
uttq ip̃o moriẽte saluati st̃.
S inferui pͥus tenebras su

Expanded text:
sicut diximus, et credulitatis fuit causa, salvationis praecipuae, quia quicunque ante mortem Christi in ipsum credentes obiere, utique ipso moriente salvati sunt, sed inferni tenebras prius sub
Abbreviated transcription (Latin):
dixisti: utiq c̾tũcisio tm̃ cã nõ
fuit eiꝰ rei. ñno ł fides bona.
sacrificia atq oꝑa recta. ⁊ post
datã c̾cũ cisi onẽ ⁊ antea. si tut
patet ĩ adam. seth. euoch. ma¬
tussale. noe ⁊ sem. iob⁊ socus
eiꝰ atq iudaicis mulieribꝰ. qͥ
õs sñ c̾tũcisione fide recta sal¬
uati sunt. at bonis oꝑib. Qai

Expanded text:
dixisti, utique circumcisio tantum causa non fuit ejus rei, imo etiam fides bona, sacrificia atque opera recta, et post datam circumcisionem, et antea, sicut patet in Adam, Seth, Enoch, Mathusale, Noe et Sem, Job et sociis ejus atque Judaicis mulieribus, qui omnes sine circumcisione, fide recta salvati sunt, ac bonis operibus. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
dibb̃i eiꝰ ꝙͣ dicis rei signũ fuit:
ꝯpleta illa m̃łto magis obẜ¬
nari debuit cũ ob memoriã
mũdi exordii. tũ ob scõꝵ ꝙͣ¬
ris. parẽtes .n. nr̃i qͥ añ xͥ

Expanded text:
ejus quam dicis rei signum fuit, completa illa, multo magis observari debuit, tum ob memoriam mundi exordii, tum ob sancris. Parentes enim vestri, qui ante
Abbreviated transcription (Latin):
leticia ⁊ pompa magna ⁊ hono¬
re plebs tota suscepit unde
doctoꝵ iuidia at maliuoleu¬
tia maior creuit. ac de ip̃o ob¬
seruãdo atq ottidẽdo die tra¬
stma alt̾ cũ aLt̾o ꝯsiliũ cepit.

Expanded text:
laetitia et pompa magna et honore plebs tota suscepit, unde doctorum invidia ac malevolentia major crevit, et de ipso observando atque occidendo die crastina alter cu
Abbreviated transcription (Latin):
uentura erat signũ fecit .m.
Et q̃ erat res illa uẽtura .p.
ꝓ nob̾ mortẽ suscepit. die ã
septimo .i. die sabbi reqͥeuit.
quin ⁊ õs qͥ añ mortẽ suam
inse credẽtes obierãt: setũ
ab inferm dolorib fecit requi

Expanded text:
ventura erat signum fecit. MOYSES. Et quae erat res illa ventura. PETpro nobis mortem suscepit. Die autem septimo, id est die Sabbati requievit, quin et omnes qui ante mortem suam in se credentes obierant, secum ab inferni doloribus requiescere
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ dicis deb̾et n ͨ usꝙͣ alibi
inde m̃cionẽ fecit moyses uos
illũ ab eo addiditisse. nlłateᷤ
illi quidẽ qͥ añ xp̃m fuerũt:
nũꝙͣ de baptumo illo locuti

Expanded text:
quod dicis, deberet, nec usquam alibi inde mentionem fecerit Moyses, vos illum ab eo addidicisse nullatenuilli quidem qui ante Christum fuerunt nunquam de baptismo illo qui
Abbreviated transcription (Latin):
ni ⁊ et̾no pͥmo qui
caret pͥncipio ⁊
qui caret t̾mino
ominũ creatori om̃ia scienti.
oĩa q̃ uult faciẽti qui hõiem
suit aĩali quib duab uͥtu

Expanded text:
ni et aeterno primo, qui caret principio et qui caret termino, omnium Creatori, omnia scienti, omnia quae vult facienti, qui hominem suit animali, quibus duabus
Abbreviated transcription (Latin):
ram. nec ultra tenorẽ pat̾nis canonib
de putatum quippiã tẽptare ꝑmittimꝰ.
nichilsuo ministerio penitꝰ apllcare quȩ
pͥmis ordinib ꝓpͥe decreuit antiqͥtas.
nisi p̃dictis fortasis offitus longius consti¬
tutis necessitas ta trema com pellat. quod

Expanded text:
ram, nec ultra tenorem paternis canonibus deputatum quippiam tentare permittimus: nihil eorum suo ministerio penitus applicare, quae primis ordinibus propriae decrevit antiquitas. nisi praedictis fortasse officiis longius constitutis, si necessitas extrema compellat, qua
Abbreviated transcription (Latin):
ex poliatꝰ aut sede ꝓpͥa ui aut terrore aut¬
absta sibi legib rostituantur. & ipse pacifice
liatꝰ suis fruatur honorib sediq ꝓ pͥe sit
rrgulariter restitutus iuxta canonica insti¬
tutionẽ accusari uocari iudicari aut dapna¬

Expanded text:
exspoliatus, aut a se de propria vi aut errorsibi ablata legibus restituantur, et ipse pacifice lus suis fruatur honoribus, sedique propriae sit regulariter restitutus, juxta canonicam institutionem accusari, vocari, judicari, aut damna
Abbreviated transcription (Latin):
quid cred̾e p̾sumamꝰ. Qd̾si
tu qd credimꝰ ip̃e etiã tredes
⁊ baptizari te faceres eandẽ
⁊ q̃ falsa respueres. Nũc
scĩ spt̃ plenitudine te illustret.¬
⁊ finem meliorem ꝙͣ pͥncipiũ
tibi prestet. Am. xi.

Expanded text:
aliquid credere praesumamus. Quod si tu quod credimus, ipse etiam crederes, et baptizari te faceres, eamdem et quae falsa respueres. Nunc iritus sui plenitudine te illustret, et finem meliorem quam principium tibi praestet. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
Si paruulus egrotans adquẽ lib& prb̃rm bapti¬
z andi gr̃a decuiꝰ lib& parrochia oblatus fue.¬
rit. ei baptismi sacram̃tũ nullomꝰ drneget᷑.
Siqͥs hoc munus petenti concedere detracta
anima rationem red diturum. & insynodo¬

Expanded text:
Si parvulus egrotans ad quemlibet presbiterum baptismi gratia de cujuslibet parrochia allatus fuerit, ei baptismi sacramentum nullomodo non negetur. Si quis hoc munus petenti concedere detractavanima rationem redditurum in d
Abbreviated transcription (Latin):
papa successor illius & cõmunicauit reȩccłȩ¬
sue rũ restituit.  Liontiꝰ dũ t̾et prbr
depositꝰ fuit. & p̾tea in antiochia patri archa
fuit. Gregoruꝰ quartꝰ papa theodosium
q̃ue rugenius tiꝰ ante cessor prbiteru hono¬
it priuauerat. scę eccłȩ sinnine consccrauit
Ibas nãq ep̃s diuidicatꝰ fuit. sed sc̃a synod
lus int̾ fuit rex codr̃pnatũ. & so froniuin
placentinũ ep̃m merito reꝓbatũ. nico laus
papa ambos pͦtea reconciliauit. E& em pla¬

Expanded text:
cessor illius et communicavit, et Ecclesiae suae restituit. Leontius dum esset presbyter depositus fuit, sed postea in Antiochia patriarcha exstitit. Gregorius vero quartus papa Theodosium, quem Eugenius ejus antecessor presbyterii honore privaverat, sanctae Ecclesiae Signinae consecravitiscopus dijudicatus fuit, sed sancta synodus lus interfuit rex, condemnatum, et Sofrenum Placentinum episcopum merito reprobatum, Nicolaus papa ambos reconciliavit. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
inuiꝰ ĩ genesi loch augłos
appellasse adonas. hͣ dñi
pans iacobait. Cur furatꝰ es
ĩ psalmo ĩuenit᷑ sc̾ptũ. ego
dixi eloymatem. ħ du estis.¬

Expanded text:
imus in Genesi, Lot angelos appellasse Adonai , hoc est pans Jacob, ait: Cur furatus es in Psalmis invenitur scriptum: Ego dixi Elohimatem , id est