comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de dispositione temporum
exempli causa dicta sufficiant.
Nunc illũ ordinem ꝓsequam᷑. qui
inunaquaq re confidat᷑ scđm con¬
gruam dispositionẽ partiũ. Hic
uero intͥnsecus ẽ: alii scił scđm loc̃¬
⁊i tempꝰ ex tnseci sunt: ⁊ hic quoq
ñ minus miranda ẽ diuine sapi¬
entie efficatia. que ita congrue
in uniu̾sitate singula distribuit:
ut nunqͣm omĩno iunctura parti¬
um generet repugnantiã quali¬
tatum. Ecce ut exempli causa de
multis ꝑauca ponamꝰ. in humani
cõpositione corꝑoris quanta elucet
sapientia creatins: Sursũ ÷ hõ
uni formis. deoisum bifariã diuisꝰ.
qr ⁊ uniforme ⁊ pͥnciꝑale mentis
idest ratio. que inuisibilia respiẽ:
rigemina ẽ anime qualitas. ira ⁊
concupiscentia que deorsũ adter¬
rena descendit. Item brachiis in
latum extenditur. tibiis deorsũ
figitur statura humani corporiᷤ.
quia ⁊ intentio oꝑationis animũ
extendit. ⁊ affectus desideriorum
figit. Item scđ̾m latitudinẽ hinc

Expanded text:
de dispositione temporum exempli causa dicta sufficiant. Nunc illum ordinem prosequamur, qui in unaquaque re consideratur, secundum congruam dispositionem partium. Hic vero intrinsecus est; alii, scilicet sec tempus, extrinseci sunt. Et hic quoque non minus miranda est sapientiae efficacia, quae ita congrue in universitate singula distribuit ut nusquam omnino junctura partium generet repugnantiam qualitatum. Ecce, ut exempli causa de multis pauca ponamus, in compositione humani corporis, quanta elucet sapientia Creatoris? Sursum est homo uniformis, deorsum bifariam divisus; quia et uniforme est principale mentis, id est ratio quae invisibilia respicit; et ut gemina est animae qualitas, ita et concupiscentia quae deorsum ad terrena descendit. Item brachiis in latum extenditur, tibiis deorsum figitur statura humani corporis; quia et intentio operationis animum extendit, et affectus desideriorum figit. Item secundum latitudinem hinc
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ p̾ꝑa aĩam tuam ad tempta¬
tõnem. pͥmũ hoc intendite ꝙͣ
longe homo est a deo qui acte¬
dere iubet ͦ ut seriuis fiat. Qrͣ
longe᷑ ab eo uͥ filius est qui nec¬
dum ẽẽ cepit uͥ sermis est. Nec
tñ in domo est ⁊ domesticus et
notꝰ. qͣmuis nõ ꝑmansurus tñ
intꝰ est ⁊ cognosdens ⁊ cognitus.
Qͥ extͣ est. nõ nouit ea que intꝰ
agunt᷑. foris canes ⁊ uenefici
ntꝰ filii ⁊ serui. serui exituri.
uocat᷑. Gr̾a enĩ m̃itum anticipat.
gͦ accedens ad seruitudem dĩ sta
in timore. sta nõ ut nõ ꝓficias
s ne deficias. Sta ꝑmanens in
eo qd̾ cepisti. nõ rediens ad id qd̾
fuisti. Sta in timore. Timor cõ¬
figat lubrica carns. ut non
efluat ad culpam dũ ꝓspicit pe¬
nam. ⁊ p̾para aĩam tuam ad
temptatõnem. firma ꝓposito.
exte uͥtute. cautela muni. fir¬
ma: ut cedere nolit. exerce: ut
resistere possit. muni: ut ubi
nõ potest uincere sciat decli¬

Expanded text:
aepara animam tuam ad tentationem . Primum hoc intendite quam longe homo est a Deo, qui accedere jubetur ut servus fiat. Quam longe est ab eo ubi filius est qui necdum esse coepit, ubi servus est? Nec us, tamen in domo est, et domesticus et notus. Quamvis non permansurus, tamen intus est, et cognoscens et cognitus. Qui extra est, non novit ea quae intus aguntur. Foris canes et venefici, intus filii et servi. Servi exituri, vocatur. Gratia enim meritum anticipat. Ergo accedens ad servitutem Dei, sta in timore. Sta, non ut non proficias, sed ne deficias. Sta permanens in eo quod coepisti, non rediens ad id quod fuisti. Sta in timore. Timor configat lubrica carnis, ut non effluat ad culpam, dum prospicit poenam. Et praepara animam tuam ad tentationem. Firma proposito, exerce virtute, cautela muni; firma ut cedere nolit, exerce ut resistere possit, muni ut, ubi non potest vincere, sciat decli
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ g̾minat ⁊ fructũ facit. ⁊ sit
ortꝰ uoluptatis ꝓfe̾ns om̃e lig¬
nuĩ pulcrũ uisu ⁊ ad uescendũ
suaue ⁊ spirans a romata re¬
dolentia. ad hũc ueniens dy¬
abolus rex aquilonis plenum
amenitate muenit ingredi¬
ens aũt ⁊ ex t̾minãs ⁊ nastãc

Expanded text:
et germinat, et fructum facit, et fit et germinat, et fructum facit, et fit hortus voluptatis proferens omne lignum pulchrum visu, et ad vescendum suave, et spirans aromata redolentia. Ad hunc veniens diabolus rex aquilonis plenum amoenitate invenit, ingrediens autem et exterminans, et vasta
Abbreviated transcription (Latin):
deserti. Rex aqͥlonis dyabolꝰ.
ortus uoluptatis rõnalis ⁊
bonus ãmiꝰ. huiꝰ orti cultor ⁊
custos est deus. uasto ⁊ dest̾or
dyabolus. Suꝑ hanc qͥppe rõa¬
lem t̾ram cadens sem̃ u̾bi dei
ꝑ intelligenciam accipit᷑. de¬
hiic degitꝰ. ad fomentum. ad
consiliũ. cͣcͣ ꝑiculum. ad fom̃¬
tum ut pͥus radicet ꝙͣ germi¬
net. pͥus deorsũ ꝑgat ad ꝯfir¬
matõnem. qͣm sursũ ad ostẽ¬
tatõnem. pͥus radicet per
occultum ꝓpositũ. pꝰt g̾minet
ꝑ manifestũ exemplum. Ger¬
minet sursum ꝑgens ad fru¬
dum. radicet deorsũ ꝑgẽs
ad stabilimentũ. Sursũ cari¬
tate. deorsũ hũilitate. ad cõ¬
silĩ regit᷑ ut nõ pͥus ꝓfa̾t ad
spectõnem. pͥus ꝯcipis qd̾ fa¬
ciendũ est. postea foues me¬
ditans qualit̾ faciendũ est.
contͣ ꝑitulũ tegit᷑ ut tunc
eciam nõ pateat ad ostenta¬
tõnem cũ exierit ad oꝑatõ¬
nem. Sic itaq u̾bum dĩ suꝑ
bonam t̾ram cadens radicat

Expanded text:
el, II. Rex aquilonis diabolus, hortus voluptatis, rationalis et bonus animus. Hujus horti cultor et custos est Deus, vastator et desertor diabolus. Super hanc quippe rationalem terram cadens semen verbi Dei, per intelligentiam accipitur; dehinc tegitur ad fomentum, et ad consilium contra periculum. Ad fomentum, ut prius radicet quam germinet, prius deorsum pergat ad confirmationem quam sursum ad ostentationem, prius radicet per occultum propositum, post germinet per manifestum exemplum. Germinet sursum, pergens ad fructum; radicet deorsum, pergens ad stabilimentum. Sursum charitate, deorsum humilitate. Ad consilium tegitur, ut non prius proferatur ad spectionem. Prius concipis quod faciendum est, postea foves meditans qualiter faciendum est. Contra periculum tegitur, ut tunc etiam non pateat ad ostentationem, cum exierit ad operationem. Sic itaque verbum Dei, super bonam terram cadens, radicat,
Abbreviated transcription (Latin):
conclusimꝰ ora. atq pꝰ singuli qͦdãmͦ
quasi insingulis seꝑulchris quieui¬
mus. & soli deo mente astitimus cui
ñ sunt u̾ba necessaria. quia omnes
cogitationes nouit. At nunc qm̃ i¬
terũ conuenimꝰ ad confitendũ dõ¬

Expanded text:
conclusimus ora, atque post singuli quasi quodammodo in singulis sepulcris quievimus, et soli Domino mente astitimus, cui non sunt verba necessaria, quia omnes cogitationes novit; at nunc quia iterum convenimus ad confitendum Do
Abbreviated transcription (Latin):
uisum delectat. qͦmͦ affectũ ꝑuo¬
cat. Uidemꝰ rubentes rosas. can¬
dida lilia. purpureas uiolas. in
ꝗiib omĩb non solum pulcͥtudo
s origo quoq mirabilis ẽ. quom
scił dei sapientia deterre pulu̾e
talem ꝓducit spẽm. Postremo suꝑ
om̃e pulchrũ uiride qͦmͦ animos
intuentiũ rapit. qñ uere nouo.
noua qͣdã uita g̾mina ꝓdeunt.
⁊erecta sursumꝰ inspicuł suis.
quasi de orsum morte calcata
adimaginẽ fut᷑e resurrectioniᷤ
inlucẽ parit̾ erũpunt. S quid
deoꝑib dĩ loquim᷑. cum etiam
humane industrie fucos adultꝰ¬
na qͣdã specie fallentes oculos

Expanded text:
visum delectat, quomodo affectum provisum delectat, quomodo affectum provocat? Videmus rubentes rosas, candida lilia, purpureas violas, in quibus omnibus non solum pulchritudo sed origo quoque mirabilis est. Quomodo scilicet Dei sapientia de terrae pulvere talem producit speciem. Postremo super omne pulchrum viride, quomodo animos intuentium rapit; quando vere novo, nova quadam vita germina prodeunt, et erecta sursum in spiculis suis quasi deorsum morte calcata ad imaginem futurae resurrectionis in lucem pariter erumpunt. Sed quid de operibus Dei loquimur? cum etiam humanae industriae fucos adulterina quadam sapientia fallentes oculos
Abbreviated transcription (Latin):
singulis sua forma. sua loca. sua
officia: ⁊ cũ sint ita diu̾sa in se.
color. De colore rerũ mul¬
tum disserere opus ñ ẽ: cũ iꝑse
uisus ꝓbet quantũ nate decoris
addit᷑. cũ tam uariis distincta co¬
lorib ad ornat᷑. Quid luce ꝑulcͥ¬
us.: Que cum colorem inse non
hãt: ominiũ tñ colores rerũ iꝑ sa
quodãm illuminando colorat.
Quid iocundiꝰ aduidendũ celo.
cum serenũ ẽ. qͦd resplendet quasi
saphyrus. ⁊ gratissimo qͦdã clarita¬
tis sue tẽꝑamento iusum excipit¬
& de mulcet aspectum: Sol sicut
aurũ rutilat. luna pallet quasi
electrũ. stellarũ quedam flãmeo
aspectu radiant. quedã luce rosȩa
micant. qͦdam uͦ ast̾natim nunc
roseum nc̃ uiridem ñc candidũ
fulgorẽ demonstrant. Quid de
gemmis ⁊ lapidib p̃ciosis narrẽ.
quoꝵ ñ solum efficatia utilis sed
aspectus quoq mirabił ẽ: Ecce
tellus redimita florib quam
iocundũ sꝑectaculũ p̃bet. quomͦ

Expanded text:
singulis sua forma, sua loca, sua singulis sua forma, sua loca, sua officia, et cum sint ita diversa in se, color. De colore rerum multum disserere opus non est, cum ipse visus probet quantum naturae decoris additur, cum tam variis distincta coloribus adornatur. Quid luce pulchrius, quae cum colorem in se non habeat, omnium tamen colores rerum ipsa quodammodo illuminando colorat? Quid jucundius ad videndum coelo cum serenum est, quod splendet quasi sapphirus; et gratissimo quodam suae claritatis temperamento visum excipit et demulcet aspectum? Sol sicut aurum rutilat, luna pallet quasi electrum, stellarum quaedam flammeo aspectu radiant; quaedam luce rosea micant, quaedam vero alternatim nunc roseum, nunc viridem, nunc candidum fulgorem demonstrant. Quid de gemmis et lapidibus pretiosis narrem? quorum non solum efficacia utilis, sed aspectus quoque mirabilis est. Ecce tellus redimita floribus, quam jucundum spectaculum praebet, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
uitulũ. ñ uacca agnum. ñ cerua
leporem. ñ leo uulpem: s insib
similem ꝓpaginẽ suam extendit
omẽ qͦd ẽ. Hoc quoq in sensibilis
natura custodit. Aliud genus
militudinem. Uide foliũ qͦmͦ
serratis dentib ꝑgirum distin¬
guit᷑. qͦmͦ in tͥnsecus ꝓ ductis
costulis huo illucq indexitur
Numera unũ mimera aliud.
in uno quot dentes in alio. tot castu¬
las in uno. qͦt costulas in alio. talẽ
formã in uno qualem formã in alio.
talem colorem in uno qualem co¬
lorem malio. Ecce qͦmͦ mora. qͣm
fraga qͥbusdã granuhs ad inuicẽ
cõpactis cͥcũquaq distinguntur.
tura quasi cuiꝰdam intͥnsecus di¬
ctantis p̃ceptũ acceꝑit nusquã
t̾minos suos excedere p̃sumit.
Hoc quoq mirabile ẽ qͦd inuno
corpore tot construunt᷑ membra.
tot membroꝵ forme. tot loca.
tot officia. Ecce in uno hominis
corpore qͦt menibra: Aliud aurᷤ.
aliud oculus. aliud lingua. aliud
nasus. aliud pes. aliud manus.

Expanded text:
vitulum, non vacca agnum, non cerva vitulum, non vacca agnum, non cerva leporem, non leo vulpem, sed in sibi simile propaginem suam extendit omne quod est. Hoc quoque insensibilis natura custodit, aliud genus militudinem. Vide folium quomodo ferratis dentibus per gyrum distinguitur, quomodo intrinsecus productis costulis huc illucque intexitur. Numera unum, numera aliud. in uno quot dentes in alio, tot costulas in uno quot costulas in alio, talem formam in uno qualem formam in alio, talem colorem in uno qualem colorem in alio. Ecce quomodo mora, quomodo fraga, quibusdam granulis ad invicem compactis circumquaque distinguuntur; t omnis natura quasi cujusdam intrinsecus dictantis praeceptum acceperit, nusquam terminos suos excedere praesumit. Hoc quoque mirabile est quod in uno corpore tot constituuntur membra, tot membrorum formae, tot loca, tot officia. Ecce in uno hominis corpore quot membra? Aliud auris, aliud oculus, aliud lingua, aliud nasus, aliud pes, aliud manus;
Abbreviated transcription (Latin):
dãmͦ decore sunt conuenient̃ coap¬
tate. ita ut iꝑsa dispositio oꝑis
qͦ dãmͦ in nuere uideat᷑ specialeo
sibi ad hibitam diligentiã condi¬
toris. Rursus alia iccͥco miram᷑
qr monstruosa quodãmͦ sunt uł
ridicula. quoꝵ quidem plasma¬
tio qͣntũ abhumana ratione a¬
liena ẽ: tanto leuius humanũ
animũ in ad mirationẽ cõpelte
pot̾. Quare cocodrillus mandu¬
cans inferiorẽ molam ñ mouet:
⁊ qͦmͦ salamandra inigne illesa
ꝑmanet. Quis dedit hericio
spinas. ⁊ docuit eum ut se pomis
turbine discussis inuoluat. qͥbus
honustus incedens stridet quasi
plaustrũ. ⁊ formica que hyemis
suꝑuente p̃scia granis horrea
sua replet. aranea quoq deuis¬
cerib suis laqueos nectit ut p̃¬
dam capiat. Ist sunt testes sapi¬
entie dĩ. Est adhuc aliud uerũ
& euidens diuine sapientie ar¬
gum̃tũ qͦd om̃e genus simile sͥ
ꝓcreat. uintam multis similitu¬
pouna ꝓpagata pͥme originis for¬
mam non inmutat. Non ouis

Expanded text:
ecorae sunt et convenienter coaptatae, ita ut ipsa dispositio operis quodammodo innuere videatur specialem sibi adhibitam diligentiam Conditoris. Rursus alia idcirco miramur quia monstruosa sunt vel ridicula; quorum quidem psalmatio quantum ab humana ratione aliena est, tanto facilius humanum animum in admirationem compellere potest. Quare crocodilus manducans inferiorem molam non movet? et quomodo salamandra in igne illaesa permanet? quis dedit ericio spinas, et docuit eum, ut se pomis turbine discussis involvat, quibus onustus incedens stridet quasi plaustrum? et formicam quae hiemis superventurae praescia granis horrea sua replet? araneam quae de visceribus suis laqueos nectit unde praedam capiat? isti sunt testes sapientiae Dei. Est adhuc aliud verum et evidens divinae sapientiae argumentum, quod omne genus simile sibi procreat, et in tam multis similitudo una propagata primae originis formam non mutat; non ovis
Abbreviated transcription (Latin):
qr xp̃c in huiꝰ uite itinere¬
si qñ nobis habundãciam tri¬
buit : pacem tñ ⁊ ꝯcordiam
adũucem pro eadẽ frang̾e¬
⁊ iuolare nõ ꝯcedit .c.xluiii.

Expanded text:
hristus in hujus vitae itinerequando nobis abundantiam trbuit, pacem tamen et concordiam invicem pro eadem frangeviolare non concedit. TIT. XLIII.
Abbreviated transcription (Latin):
irtusc
cũ de eodem sp̃ nõ se impedi
est statim. qm̃ ml uetat bñ¬
facere. In philosophis genti¬
lũ acum̃ sp̃c erat. s id ip̃m
bñfacere uetabat. qr illoꝵ
intentõ quo magis ꝑ acĩ
mouebatꝰ ex tͣnea cognost̾e.
eo magis ꝑ occupatõnem im¬
pediebat᷑ ꝓpͥa consid̾are. uera
comitem. qr hoc mag̃ appetit
scire. qd̾ mag̃ expedit ẽẽ. Uñ
adhuc de ip̃o dr᷑. certꝰ. suauis.
amans boniũ. certus scilicet ex¬
ꝑiencia. suauis gustu. amans
bonũ. qr nõ põt odire in oꝑe
qdꝰ uere diligit ĩ cognitõne.
T
Sunt qui amant solũ dm̃.⁊
aurum ⁊ argentũ. ⁊ lapides
p̾ciosos. In amore uͥtutis aurũ
in cognitone u̾itatis argentũ.
in incorruptõne boni oꝑis la¬
pides p̾ciosos. Sunt alii qui a¬
In hiis fundament ũ quidẽ ma

Expanded text:
irtus de eodem sunt, non se impediuest statim quoniam nihil vetat benefacere . In philosophis gentilium acumen spiritus erat, sed idipsum benefacere vetabat quia illorum intentio quo magis per acumen movebatur extranea cognoscere, eo magis per occupationem impediebatur propria considerare. Vera comitem, quia hoc magis appetit scire quod magis expedit esse. Unde adhuc de ipso dicitur: Certus, suavis amans bonum . Certus scilicet experientia; suavis, gustu; amans bonum quia non potest odire in opere quod vere diligit in cognitione. t Sunt, qui amant solum Deum: rum, argentum, lapides pretiosos. In amore virtutis, aurum; in cognitione veritatis, argentum; in cooperatione boni operis, lapides pretiosos. Sunt alii, qui aIn his fundamentum q
Abbreviated transcription (Latin):
recurrens: aio. coo Cu aut̃ dñe
susceptor. in .e. ut ⁊ merorem ꝑ
fiduciã releuem. ⁊ fiduciam ꝑ
merorem castige̾. Et qͥs om̃s
uirtutes psalm̾oꝵ. qͥs illas ig¬
nitas cõpunctiones scõꝵ affec¬
tuũ enumerare loquendo po¬
est. quibꝰ mens inoratione ac¬
cendit᷑. ⁊ gratissimũ dõ sacͥfi¬
ciũ in ara cordis ad oletur.

Expanded text:
recurrens aio: Tu autem, Domine, recurrens aio: Tu autem, Domine, susceptor meus es . Ut et moerorem per fiduciam relevem, et fiduciam per moerorem castigem. Et quis omnes virtutes psalmorum, quis illas ignitas compunctiones sanctorum affectuum enumerare loquendo potest? quibus mens in oratione accenditur, et gratissimum Deo sacrificium in ara cordis adoletur.
Abbreviated transcription (Latin):
n intͥnsecus de dĩ aduitorio p̾su¬
mimꝰ. ipsã tẽꝑtationũ nrãruor
molestiam cum quadã indig¬
natione argiumꝰ. dicentes. qͣre
psalini adhoc tendens ut ꝑ dĩ
potentiã confirmati in solentes
adu̾sitates contẽpnamꝰ: ⁊ tanto
nos adu̾sariis nr̃is fortiores qͣn¬
to deo uiciniores sumꝰ p̃suma¬
mꝰ. Illoꝵ inceritũ festinũ atten¬
damꝰ. dĩ magnificentiã contra
eoꝵ suꝑbiam frangendã oppo¬
namꝰ. cum omĩ reuerentia a¬
nimũ nr̃m ad obsequiũ illius
rantes. eius potentiã. infra nos
despicientes eoꝵ in solentiam.
Hic ẽ affectus ammiratioĩs
indignationi ãmixtus. ex
lauda̾tione surgens. Sequen¬
ts psalmi serie̾s ñ scđm unũ
affectu in affectũ transis. U̾¬
bi grã. In angustiis constitutꝰ
fidebam cogitare incipio. qr
uideo ex affectu doloris in hec
uerba ꝓrumpo. Dñe qͥd mul¬
ĩ.d.e. Rursumq ex affectu do¬
loris in affectũ bõne p̃suptioĩs

Expanded text:
et intrinsecus de Dei adjutorio praesuet intrinsecus de Dei adjutorio praesumimus, ipsam tentationum nostrarum molestiam cum quadam indignatione arguimus dicentes: Quare psalmi ad hoc tendens, ut per Dei potentiam confirmati, insolentes adversitates contemnamus, et tanto nos adversariis nostris fortiores, quanto Deo viciniores sumus, praesumamus. Illorum interitum festinum attendamus. Dei magnificentiam contra eorum superbiam frangendam opponamus, cum omni reverentia animum nostrum ad obsequium illius rantes ejus potentiam, infra nos despicientes eorum insolentiam. Hic est affectus admirationis indignationi mistus ex laudatione surgens. Sequentis psalmi series non secundum unum affectu in affectum transit, verbi gratia: In angustiis constitutus; ; fidebam cogitare incipio, quivideo, ex affectu doloris in haec verba prorumpo. Domine, quid mulme . Rursumque ex affectu doloris in affectum bonae praesumptionis
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ hoc uͥq dicent̾e inuenimus.
felices qui nũqͣm a deo recesset̃
felices qui semꝑ cũ dõ ꝑmanse¬
runt. felices qui ineius obseqͥs
fideles ⁊ deuot ꝑstiterunt.
Nam infelices ⁊ miseri ill st
qui ab illo elongauert̃. ⁊ cum
illo ꝑseuerare noluer̃t. uł post
ad illũ non redierunt. Gratiaᷤ
sum elongare nolo. quantum
longe sum redire cuꝑio. Utniã
ad illũ ꝑueniã. utinã ab illo
nũ qͣm recedã. Adiutia me
dñe ds̃ m̃s. Affectus q dile¬
ctionis ẽ surgens ex laudatioẽ
Item exemplũ alteriꝰ. Cogita¬
ui mecũ qͣnta eẽt potentiã dei.
ac deĩ ad mirari cepi uesaniã
uoluntat eiꝰ obiuare ñ ꝑtimes¬
cunt. Ex hac itaq amiratioẽ
conpulsus sũ exclamare. ⁊ dice̾
qͣre fremuert̃ gs̃: Et ẽ anmi¬
ratio mixta indignationi. qua
uesaniã amiiram᷑ p̾sũptioni
indignam᷑. Uel certe innob̾met¬
ipsis dũ foris assultus uiciorũ
crebros iimportunos aspicimꝰ.

Expanded text:
nisi hoc ubique dicentem invenimus: nisi hoc ubique dicentem invenimus: Felices qui nunquam a Deo recesserunt, felices qui semper cum eo permanserunt, felices qui in ejus obsequio fideles et devoti perstiterunt? Nam infelices et miseri illi sunt, qui se ab illo elongaverunt, et cum illo perseverare noluerunt, vel qui post ad illum non redierunt. Gratias sum elongare nolo, quantum longe sum redire cupio, utinam ad illum perveniam, utinam ab illo nunquam recedam: Adjuva me, Deus meus . Affectus ctionis est surgens ex laudatione. Item exemplum alterius. Cogitavi mecum quanta esset potentia Dei, ac deinde admirari coepi vesaniam voluntati ejus obviare non pertimescunt. Ex hac itaque admiratione compulsus sum exclamare et dicere: Quare fremuerent gentes . Et est admiratio mista indignationi, quia vesaniam admiramur, praesumptioni indignamur, vel certe in nobismetipsis dum foris assultus vitiorum crebros et importunos aspicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
congratulationis canit᷑ ps̃
datio. Ex affectu humilitatis.
cauit᷑ psalmꝰ in te dñe speraui.
Ex affectu doloris canit᷑ psaliuꝰ¬
usqͦ dñe. Exaffectu timoris
⁊ in his om̃ib ẽ mixta quere¬
le deꝑ̃catio. Ex affectu indig¬
ꝓpͥetatẽ in omĩbꝰ ꝑsalmis non
esse ut ꝑtotã seriem tinus
affectus extendat᷑. sed sepe
de alio affectu transitur i
aliũ. scđm qͦd mentes orãtiũ
diuersis modis affici solent.
Hoc aũt qualit̾ ꝑ singulos¬
psalmos cognosci possit expla¬
nare: ꝓlixioris oꝑis tractatũ
ex petit. uolumꝰ tam̃ hoc in aliqͥ¬
bus exempl causa demonstre.
forte cogitare cepignta sit feli¬
citas eẽ cũ deo. ꝗͣnta item mise
ta demum calamitas semꝑ
cruciari in inferno. ⁊ ex hac
meditatione mea subito amore
celestis pat̾e attactus. ipso affẽ¬
ctu ducente in hec u̾ba dec̾ro
beatus uir qui ñ abiit incon¬
silio imꝑioꝵ. Cuiꝰ psalmi totam
seriaem si scđm intimũ cõptinc¬
tionis sensũ inqͥrimꝰ qͥd aliud

Expanded text:
congratulationis canitur psadatio. Ex affectu humilitatis canitur psalmus: In te, Domine, speravi . Ex affectu doloris canitur psalmus? Ex affectu Timoris Et in his omnibus mista est querelae deprecatio. Ex affectu Indigproprietatem in omnibus psalmis non esse, ut per totam seriem unus affectus extendatur, sed saepe de alio affectu fit transitus in alium, secundum quod mentes orantium diversis modis affici solent. Hoc autem qualiter per singulos cognosci possit explanare, prolixioris operis tractatum expetit. Volumus tamen hoc in aliquibus exempli causa demonstrare. Forte cogitare coepi quanta sit felicitas esse cum Deo, quanta item sit ta demum calamitas semper cruciari in inferno, et ex hac meditatione mea subito amore coelestis patriae attractus, ipso affectu ducente in haec verba decurro. Beatus vir qui non abiit in consilio impiorum , cujus psalmi totam seriem si secundum intimum compunctionis sensum inquirimus, quid aliud
Abbreviated transcription (Latin):
fiat aliene ab orationis usubñ
dicende ñ sunt. qr licet alique
illarũ narrationes petitionũ
fectib pietatis ẽ omĩs uirtus
orandi. enumeremꝰ aliqͦs ex iꝑ¬
sis ⁊exemplis qͥemonstremus.
ut quia om̃s enumerare non
ꝑossumꝰ. in finiti enĩ sunt af¬
fectus. qͥd tñ in omĩb laudabi¬
le sit ⁊deo acceptum ex qͥbꝰdã
conitiamꝰ. Est affectus dilecti¬
onis cũ forte mens uł uidens
uł reminiscens id qd amat.
subito amoris igne corripit᷑.
Est affectus ammirationis
cũ aliqͦd nouũ ⁊ ammirabile
contẽplans instu ꝑorẽ excicat᷑
Est affectus congratulationis
cũ acceptabile aliqͥd ⁊ bñpla¬
citum uidens. quadã hylari¬
tate ꝑ fundit᷑. Est affegus
humilitatis qñ ex considera¬
tione ui firmitatis sue abela¬
tione sua sponte cõpͥmit᷑. Est
affectus meroris qñ ex conside¬
ratione maloꝵ. suoꝵ qͦdãm᷑
contabescens infirmat᷑. Est
affectus timoris. qñ ex consi¬
deratione imininentiũ penasꝵ

Expanded text:
fiat, alienae ab orationis usu habendae non sunt, quia licet aliquae illarum narrationes petitionem fectibus pietatis est omnis virtus orandi, enumeremus aliquot ex ipsis, et exemplis demonstremus, ut quia omnes enumerare non possumus infiniti enim sunt affectus quid tamen in omnibus laudabile sit, et Deo acceptum, ex quibusdam conjiciamus. Est affectus dilectionis, cum forte mens vel videns, vel reminiscens id quod amat, subito amoris igne corripitur. Est affectus admirationis, cum aliquid novum et admirabile contemplans in stuporem excitatur. Est affectus congratulationis, cum acceptabile aliquid et beneplacitum videns, quadam hilaritate perfunditur. Est affectus humilitatis, quando ex consideratione infirmitatis suae ab elataffectus Moeroris, quando ex consideratione malorum suorum quodammodo contabescens infirmatur. Est affectus Timoris, quando ex consideratione imminentium poenarum
Abbreviated transcription (Latin):
tatis eoꝵ in flãmat᷑. E st affec¬
tus zeli. qñ ex amore iusticie
ad desideriũ ultionis accendit᷑.
Est affectus bone p̃sũꝑtionis.
qñ ex noua aliqua ⁊ singula¬
ri fiducia aduindicandũ plus
solito quippiã animat᷑. De istis
affectib pͥmi tres ad illud p̃ci¬
pue genꝰ scͥpturarũ ꝑtinent. in
quo fit laudatio. quia scilicet
excõmemoratioẽ bonitatis surgͥ
affectus dilectionis. Ex cõmemo¬
ratione ꝑotentie ⁊ fortitudinis.
surg̃ affectus ammirationis.
Ex cũ memoratione aũt̃ alicuiꝰ
ꝓsꝑi euentꝰ ⁊ facti felicis: surg̃
affectus congratulationis. Tres
sequentes ad illud genꝰ ꝑtinent
in quo fit cõmemoratio infeli¬
citatis ⁊ miserie quia uidet
affectus humilitatis surg̃
ex cõmemoratione ꝓpͥe in fir¬
mitatis. Affectus doloris sur¬
g̃ ex cõmemoratione maloꝵ
p̾sentiũ. uł exrecordatione
p̃t̾itoꝵ. Affectus timoris ex
p̃uisione futuroꝵ. Tres
ultimi a ffectus illi magͣ¬

Expanded text:
tate inflammatur. Est affectus Zeli, quando ex moerore tristitiae ad desiderium ultionis accenditur. Est affectus bonae Praesumptionis, quando ex nova aliqua et singulari fiducia ad vindicandum plus solito quispiam animatur. De istis affectibus primi tres ad illud praecipue genus Scripturarum pertinent, in quo fit laudatio; quia scilicet ex commemoratione bonitatis surgit affectus Dilectionis. Ex commemoratione potentiae et fortitudinis surgit affectus Admirationis. Ex commemoratione alicujus prosperi eventus et facti felicis surgit affectus Congratulationis. Tres sequentes ad illud genus pertinent, in quo fit commemoratio infelicitatis et miseriae. Quia videlicet affectus humilitatis surgit ex commemoratione propriae infirmitatis, affectus doloris surgit ex commemoratione malorum praesentium, vel ex recordatione praeteritorum. Affectus timoris ex praevisione futurorum. Tres ultimi affectus illi magi
Abbreviated transcription (Latin):
dentib mutuo ẽẽnt incitam̃¬
tum ad culpam ⁊ hñtib testi¬
moniũ ad ignomimã. ꝓpter
hoc uelata sunt occulta cordi¬
um. ut in futo udicio locus
eẽt. est aũt uelamen cordis
hĩtus corꝑis siue manifestus
suie dubius ⁊ boni ⁊ mali.

Expanded text:
dentibus mutuo essent incitamentum ad culpam, et habentibus testimonium ad ignominiam. Propter hoc velata sunt occulta cordium, ut in futuro judicio locus esset. Est autem velamen cordis habitus corporis sive manifestus, sive dubius et boni mali.
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ. ubi baculus ibi ocłs. ito
seruus em̃ est qui timet fla¬
gellũ. oculus filii ad faciem.
oculus serui ad manũ. Ita o¬
donec misereatꝰ nr̃i .c. lxxii

Expanded text:
rum . Ubi baculus, ibi oculus. Servus enim est, qui timet flagellum. Oculus filii ad faciem. Oculus servi ad manum. Ita odonec misereatur nostri. CAP. LXXXI
Abbreviated transcription (Latin):
rõne. łta in intellectu. Qͥnta
in intesligencia. ꝑ sensũ est ĩ istis.
nõ est in istis s scd̾m ista. per rõ¬
nem neq in istis est. neq scd̾m
ista. s est in illis ⁊ de illis que
st̃ scd̾m ista . ꝑ intellectũ nõ est
in illis. s de ssut ꝑ intelligenci¬
agenda tractamus. cogitando. uo¬
lendo. deliberando. uouendo. cogi¬
tatõ ad cognitõnem ꝑtinet. uo¬
luntas ad desid̾ium. delib̾atõ ad
ꝓpositũ. ⁊ ad ꝓmissionem uotũ.
si qd̾ ꝓpomiinꝰ nõ facimꝰ fallaces
sumus. si nõ facimꝰ qd̾ ꝓmittimꝰ
fallaces ⁊ fallentes. ibi mendaci¬
unti solum accusat᷑. hic ⁊ menda¬
ciũ accusat᷑ ⁊ ꝓpimũ exigitur.
uotum aũt aliud occultum ad
dm̃ ⁊ coram deo. aliud manifest̃
fractũ pocm̃ esp. manfestum
uotum fractum pccm ⁊ scanda¬
lum.

Expanded text:
ta in intellectu, quinta in intelligentia. Per sensum est in istis, non est in istis, sed secundum ista. Per rationem neque in istis est neque secundum ista; sed est in illis et de illis quae sunt secundum ista. Per intellectum non est in illis, sed de illis. Per intelligentiagenda tractamus: cogitando, volendo, deliberando, vovendo. Cogitatio ad cognitionem pertinet, voluntas ad desiderium, deliberatio ad propositum, et ad promissionem votum. Si quod proponimus non facimus, fallaces sumus. Si non facimus quod promittimus, fallaces et fallentes. Ibi mendacium solum accusatur, hic et mendacium accusatur, et promissam exigitur. Votum autem aliud occultum ad Deum et coram Deo; aliud manifestumfractum peccatum est; manifestum votum fractum, peccatum et scandalum.
Abbreviated transcription (Latin):
mistis tribꝰ uarietatibꝰ: omẽ ge¬
nus musicoꝵ accipit᷑ qͦd antiquuᷤ
popłs exercebat in laudem dei.
Triformis enĩ ẽ natura musice
artis. aut enĩ ꝑ pulsũ digitoꝵ

Expanded text:
istis tribus varietatibus omne genus musicorum accipi, quod antiquus populus exercebat in laudem Dei. Triformis est natura musicae artis. Aut enim per pulsum digitorum
Abbreviated transcription (Latin):
se ip̃m obliuisci facit. qr dum
mens tota suꝑnoꝵ gaudioꝵ
dulcedini in hiat. su pͣ se eleua¬
ta nõ solum infime delectatõ¬
nis nõ meminit: s ip̃a qͦ sibi
quodam modo felicit̾ in obliui¬
onem uenit. Igit᷑ gaudiũ ua¬
nitatis aĩm disꝑgit. dolor con¬
fusionis colligit. gaudiũ ꝯsola¬
tõnis ꝯponit. dolor exercitatõ¬
ntis ligat. gaudiũ felicitatis
sanat. fit tñ nõ nũqͣm ut
gaudiũ uanitatis uertatur
quibdam in gaudiũ ꝯsolatõ¬
ins quidam abutunt᷑ pro gaudio
uanitatis. Tur sum aliis dolor
ꝯfusionis ͥ dolorem exertitatõis
uertit᷑. ⁊ itẽ aliis dolor ꝯfusio¬
nĩs in dolorem ꝯmutat᷑.¬

Expanded text:
seipsum oblivisci facit, quia, dum seipsum oblivisci facit, quia, dum mens tota supernorum gaudiorum dulcedini inhiat super se elevata, non solum infimae delectationis non meminit, sed ipsa quoque sibi quodammodo feliciter in oblivionem venit. Igitur gaudium vanitatis animum dispergit, dolor confusionis colligit, gaudium consolationis componit, dolor exercitationis ligat, gaudium felicitatis sanat. Fit tamen nonnunquam ut gaudium vanitatis vertatur quibusdam in gaudium consolatiois quidam abutantur pro gaudio vanitatis. Rursum aliis dolor confusionis in dolorem exercitationis vertitur, et item aliis dolor exercitationis in dolorem
Abbreviated transcription (Latin):
tatis interne dulcedinis iocũ¬
ditatem degustare. ꝑ gaudiũ
nanitatis plus elongatur
aĩa a deo. qr tanto longuis ab
eo qui intꝰ est recedit: qͣnto a¬
indnis se ad delectatõnes ext̾i¬
ores effinidit. dolor ꝯfusionis
malam quidẽ delectatõnem qͣi
foris p̾cidit. ⁊ aĩam intꝰ redire
ꝯpellit. que tñ eo ip̃o qd̾ non¬
sponte s quodam modo coacta
ad semet ip̃am retrudit᷑. nec
ꝑfecte uiciũ deserit: neq ad uir¬
tutis integritatem ueracit̾ re¬
ꝑatur. Gaudiũ uero ꝯsolatõnis
iam quodam modo mentẽ intͥn¬
secus fouet atq ꝯponit. suadetq
ut secum ꝑmanere eligat. neq
extra dignet᷑ querere qd̾ intus
põt ueracius atq securiꝰ possid̾e̾.
Porro dolor exercitatõnis ita
om̃em ex t̾ioris delectatõnis me¬
moriam ab aĩo secludit. ut dũ
suo intͥnserus dolori intendere
cogit᷑ ꝙ foris sit delectabile mi¬
mine recordet᷑. Postremo gau¬
dium felicitatis hominẽ eciã

Expanded text:
tatis, internae dulcedinis jucuntatis, internae dulcedinis jucunditatem degustare. Per gaudium vanitatis plus elongat anima a Deo, quia tanto longius ab eo qui intus est, recedit, quanto avidius se ad delectationes exteriores effundit. Dolor confusionis malam quidem delectationem quasi foris praecidit, et animam intro redire compellit; quae tamen ex ipso quod nonsponte, sed quodammodo coacta ad semetipsam retruditur, nec perfecte vitium deserit, neque ad virtutis integritatem veraciter reparatur. Gaudium vero consolationis jam quodammodo mentem extrinsecus fovet atque componit, suadetque ut secum permanere eligat, neque extra dignetur quaerere quod intus potest veracius atque securius possidere. Porro dolor exercitationis ita omnem exterioris delectationis memoriam ab animo secludit, ut dum suo intrinsecus dolori intendere cogitur, quod foris sit delectabile minime recordetur. Postremo gaudium felicitatis hominem etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Hec gͦ sapĩa maliciam uicit. qñ ꝑ
passionem crucis dẏabolum tͥum¬
phans ab eiꝰ potestate genus hu¬
manũ eripuit. Sapĩa maliciam
uicit. qr plus ad nr̃am salutem
potuit redemptoris gr̾a qͣm ad
ꝑditõnem ualuisset malicia se¬
ductoris. attingens a fine usq
apd̾ inf̾os potent̾ auarũ spoliaũ.
disponẽs om̃ia suauit̾. quia et
patiencia cum consilio. ⁊ iudi¬
cium cũ rõne exhibet. capłm .ii.
qr nũqͣm in eodem statu dui
ꝑmanere põt: sine int̾missio¬
ne mutat᷑. siue in melus ꝓ¬
ficiens. sine deficiens atq decre¬
cens in peiꝰ. Qui sunt gaudiũ
uanitatis. dolor ꝯfusionis. gau¬
dium ꝯsolatõnis. dolor exerti¬
tatõnis. gaudiũ felicitatis. gau¬
dium uanitatis est pro lucris
temꝑalib letari. dolor ꝯfusio¬
uis est. pro dampnis temꝑa¬
lib contristari. gaudium cõ¬
solatõnis est. ab impugnatõe
incioꝵ quieste. dolor exercita¬
cõnis est. molestias temptatõ¬
mim sustinere. gaudiũ felici¬

Expanded text:
Haec ergo sapientia malitiam vicit, quando per passionem carnis diabolum triumphans ab ejus potestate genus humanum eripuit. Sapientia malitiam vicit quia plus ad nostram salutem potuit Redemptoris gratia, quam ad perditionem valuisset malitia seductoris. Attingens a fine usqueapud inferos potenter avarum spoliavit. Disponens omnia suaviter, quia et patientiam cum consilio, et judicium cum ratione exhibet. TIT. ia nunquam in eodem statu diu permanere potest sine intermissione mutatur, sive in melius proficiens, sive deficiens atque decrescens in pejus. Qui sunt gaudium vanitatis, dolor confusionis, gaudium consolationis, dolor exercitationis, gaudium felicitatis. Gaudium vanitatis est pro lucris temporalibus laetari. Dolor confusionis est pro damnis temporalibus contristari. Gaudium consolationis est ab impugnatione vitiorum quiescere. Dolor exercitationis est molestias tentationum sustinere. Gaudium felici
Abbreviated transcription (Latin):
oleo ungunt᷑ catecumini ut si
q̃ macule adheserunt corpori
aut menti. pꝰqͣm adscrutinium
accesserunt. recedant ꝙ tu tam̃
deinceps habeant ꝑhanc conui¬
rationẽ ne possit diabolus repe

Expanded text:
inunguntur catechumeni, ut si quae maculae inhaeserunt corpori aut menti, postquam ad scrutinium accesserunt, recedant, et munimentum deinceps habeant per hanc unctionem, ut non possit diabolus repe
Abbreviated transcription (Latin):
eiciantur. S si aliquis pͥus subri
stellarũ claritudine̾. hoc ÷ qm
uis ñ excludant᷑ a regno dĩ ꝓpt̃
cetera bona oꝑa.tñ ñ haberent illũ
locũ quẽ hrent si illã acciꝑent. In¬

Expanded text:
ivio. Si aliquis prius subripstellarum claritudinem, hoc est, quamvis non excludantur a regno Dei propter caetera bona opera, tamen non habeant illum locum, quem haberent, si illam acciperent. N
Abbreviated transcription (Latin):
O
ile ext̾minator signũ illud uide¬
rit infrontib nr̃is ꝑtͣnseat do¬
mos nrãs. ⁊ uideat quod ñ sui su¬
mus. s illiꝰ cuiꝰ signũ portamus.

Expanded text:
o  exterminator signum illud viderit in frontibus nostris pertranseat domus nostras, et videat quod non sui sumus, sed illius cujus signum portamus.
Abbreviated transcription (Latin):
tale sacro sacra sollẽpnia misse.
Quid signent. aut cur ter cele¬
brentur. habe. Nocte pͥor. sublu¬
ce sequens. inluce subpma. Sub
noe sub templo suberuce sacra no¬
tant. Sub noe subtẽplo sub xp̃o
saera fuerunt. Nox aurora dies
umbra figura deus.

Expanded text:
tale sacrosanctae solemnia missae Quid signent, aut cur tres celebrentur, habe. Nocte prior sub luce sequens in luce suprema Sub Noe, subque David, sub cruce sacra notant. Sub Noe, sub David, sub Christo sacra fuere; Nox, aurora, dies, umbra, figura Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
siliũ fecert̃ uidei. ut iħm occid̾ent.
labia mea. benedictio. capła. oratio.
bus. responsoriis. uersibꝰ. in exẽplis
eoꝵ qui ñ erant cogniti discipuli
xpi. Inuitatoriũ non canit᷑. ꝓpt̾ ma¬
lum conuentũ iudeoꝵ. Salutatio ⁊
osculũ ñ fit: ꝓpt̾ dolositatẽ uideoꝵ

Expanded text:
silium fecerunt Judaei ut Jesum occiderent . labia mea, benedictio, capitula, oratibus, responsoriis, versibus, in exemplis eorum qui erant cogniti discipuli Christi. Invitatorium non cantatur propter malum conventum Judaeorum. Salutatio et osculum non fit pro
Abbreviated transcription (Latin):
quia inueritate immolat᷑ cuꝰ hes
cet̾s diebꝰ mistica sunt sacramenta.
offert. eo die ꝑ se ipsũ ad inferos de¬
scendit. uł qi templo soluta ⁊ alta¬
⁊ sanguinis uictima offerat᷑.¬

Expanded text:
quia in veritate immolatur, cujus haec caeteris diebus mystica sunt sacramenta; offert, eo die per seipsum ad inferos descendit; vel quia templo soluto, et altaet sanguinis victima offerat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ꝑsalmũ coniungit duos choros. ui
delinquunt .u. sensus corporis. ita
magnificat initio noctis castigat
qͥcquid cogicationũ in ꝑsꝑitate se
iactat. Quem enĩ suꝑbia indie
raꝑit extra se: nocte audiens disꝑ¬
sit suꝑbos: reu̾tat᷑ ad se. Si quem
attrahat. Si quẽ temporał affli¬
ctio conturbat. recogitet. qr dñs
exaltat humiles sicui subrepit
potentia huiꝰ scłi: subpͥmat eum
lentes nrãm ꝑegͥnationẽ. Ideo aut in
lit᷑ lib̃tas futͣ regni. in quo xp̃c cũ
scĩs nullo pecc̃o impeditis regnabit.
Ue ehdomade
passionis: rep̃sentant. duo tẽ¬
pora añ legẽ ⁊ sub lege. pascha. tẽpꝰ
unx it pedes iħu. ad cuiꝰ imitationẽ
papa. gg̃. elemosurã faciebat. Ideo
officium uacat añ . ui. dies paschȩ.¬

Expanded text:
r psalmum conjungit duos choros, ut delinquunt quinque sensus corporis, ita Magnificat in initio noctis castigat quidquid cogitationum in prosperitate se jactat. Quem enim superbia in die rapit extra se, nocte audiens Dispersit superbos, revertatur ad se. Si quem etrahat. Si quem temporalis afflictio conturbat, recogitet quia Dominus exaltat humiles; si enim subripit potentia hujus seculi, suprimat eum lentes nostram peregrinationem. In Dominlitur libertas futuri regni, in quo cum sanctis Christus nullo peccato impeditis regnabit.e hebdomadae passionis significant duo tempora ante legem, sub lege, Pascha tempus unxit pedes Jesu, ad cujus imitationem papa Gregorius eleemosynam faciebat, ideoque Officium vacat. Ante qui
Abbreviated transcription (Latin):
regum isbł. singłos libros inde¬
ligendos arbitram᷑ in quib
gesta regum scił iuda ⁊ isrł
nõ uno aliquo auctore descͥpta.
rib ꝓut uidelicet ea eueni¬
re contingebat aiotata
fuerunt. de quib ea q̃ mag̃
digna memoria indebantur
ꝑ ib̾sequentes auctores excem¬
ta ⁊ scilo elimatiore forma¬
ta in hos libros malachim
scilicet ⁊ ꝑalipomenon compẽ¬
diosa narratõne ex p̾ssa sũt
Illi gͦ sunt libri ad qͦs mittĩt
malachim ⁊ ꝑalipomenõ re¬
li qua cognostere uolentes. hor
aũt nec ꝑ tͣnslatõnem ad nos
uenisse : nec apud hebreos mͦ
ueris item quomͦ accipi

Expanded text:
regum Israel, singulos libros interegum Israel, singulos libros intelligendos arbitramur, in quibus gesta regum, scilicet Juda et Israel, non uno aliquo auctore descripta, ribus, prout videlicet ea evenire contingebat, adnotata fuerunt. De quibus ea quae magis digna memoria videbantur, per subsequentes auctores excerpta et stylo elimatiore formata in hos libros, Malachim scilicet et Paralipomenon, compendiosa narratione expressa sunt. Illi ergo sunt libri ad quos mittunt Malachim et Paralipomenon, reliqua cognoscere volentes. Hos autem nec per translationem ad nos venisse, nec apud Hebraeos modo Quaeris item quomodo accipi
Abbreviated transcription (Latin):
re scͥpturaꝵ narratõnem su¬
am ꝯmendantiũ. qñ ad confir¬
matõnem suam suo qͣi alieno
testimonio adducto auctoritas
congemmari uidetur. librum
aũt gad. ⁊ addo. ⁊ semeie. et
haie libros fuisse ꝓpͥos ip̃is qui
p̾nominati sunt auctorib edi¬
tos s ꝑ tͣmlatõnis seriem ad
nos neqͣqͣm ꝑuenisse. Utrum
aũt adhuc apud hebreos hẽan¬
tur incertũ qmuis uerisimi¬
lus post incensam legem a chal¬
deis hos qͦ sublatos e medio nͨ
suꝑẽe modo ꝓbabilius estimet᷑
pro eo añt ꝙ in malachim ⁊
ꝑalipomenon dicit᷑. nõne hec
scͥpta sunt in libro sermonũ
sine uerboꝵ dieꝵ regũ iuda
aut isbł qͣmuis hoc in q̃stione
tua ꝓpositum nõ sit si qͥd suꝑe¬
roganero tu cũ rediens si red¬
dere nõ placet nõ tñ succense¬
as. fieri ⁊ enĩ põt ut sint qui
⁊ hoc ignorent quib si recum
consulitꝰ displicere nõ debet.
librum gͥ uerboꝵ dieꝵ regũ
iuda. ⁊ itẽ librum ueyborum

Expanded text:
re Scripturarum narrationem sure Scripturarum narrationem suam commendantium, quando ad confirmationem suam, suo quasi alieno testimonio adducto, auctoritas congeminari videtur. Liber autem Gad et Addo et Semeiae et Haiae libros fuisse proprios ab ipsis qui praenominati sunt auctoribus editos, sed per translationis seriem ad nos nequaquam pervenisse. Utrum autem adhuc apud Hebraeos habeantur, incertum, quamvis verisimilius post incensam legem a Chaldaeis hos quoque sublatos e medio nec superesse modo probabilius existimetur. Pro eo autem quod in Malachim et Paralipomenon dicitur: Nonne haec scripta sunt in libro Sermonum sive Verborum dierum regum Juda aut Israel , quamvis hic in quaestione tua propositum non sit, si quid supererogavero, tu cum redieris, si reddere non placet, ne tamen succenseas: fieri etenim potest ut sint qui et hoc ignorent, quibus si tecum consulitur, displicere non debet. Librum igitur Verborum dierum regum Juda, et item librum Verborum
Abbreviated transcription (Latin):
morat᷑. hic tͥ hoc suffic̾e̾ putamꝰ
qd̃ patres nr̃i qui ante nos uer¬
bum dei ministrauerũt. ꝑ corpꝰ
moysi ppłm iudaicum intelligẽ¬
dum putauerũt. cuiꝰ ⁊ ip̃e ca¬
put extit̾at. ꝑ michaelem u̾o
diuinam potenciam cũ dẏabolo
idest cũ adu̾saria uolunt ate¬
eodem ut salnus fieret. neq
alia maledictõne a du̾sarii uir¬
tutem repulsam : nisi qr dñs qͥ
elegit ierłm ab hiis potestatẽ
simiti repulit. quos de ppło illo
ꝑ idlam gr̾am ad salutem eleg̃.
quos intelligioꝑteat libros
illos. ⁊ utrum ne adhuc suꝑsint
quoꝵ in libro num̾oꝵ. ⁊ ih̃u na¬
ue mentio fit. s ⁊ in malachĩ
⁊ ꝓalipomenõ cũ dr᷑. nõne hoc
scͥptum est in libro iustoꝵ ⁊ lib ͦ
belloꝵ dm̃. ⁊ itẽ in libro gad ui¬
dentis. ⁊ addo. siue simeie aut
haie silonitis. Nos itaq ⁊ in hoc
sensum doctoꝵ sequentes. librũ
iustoꝵ ⁊ librum belloꝵ dm̃. nõ
alios s hos ip̃os libros in quib
hec scͥpta sunt intelligimꝰ mo¬

Expanded text:
moratur. Hic tibi hoc sufficere putamus quod patres nostri qui ante nos verbum Dei ministraverunt, per corpus Moysi populum Judaicum intelligendum putaverunt, cujus et ipse caput exstiterat. Per Michaelem vero divinam potentiam cum diabolo, id est cum adversaria virtuteeodem, ut salvus fieret; neque alia maledictione adversarii virtutem repulsam, nisi quia Dominus qui elegit Hierusalem, ab his potestatem inimici repulit, quos de populo illo per solam gratiam ad salutem elegit.quos intelligi oporteat libros illos, et utrumne adhuc supersint, quorum in libro Numerorum et Jesu Nave mentio fit, sed et in Malachim et Paralipomenon, cum dicitur: Nonne hoc scriptum est in libro Justorum et libro Bellorum Domini; et item: in libro Gad videntis, et Addo, sive Semeiae, aut Haiae Silonitis. Nos itaque et in hoc sensum doctorum sequentes, librum Justorum et librum Bellorum Domini non alios, sed hos ipsos libros in quibus haec scripta sunt intelligimus, mo
Abbreviated transcription (Latin):
mali seru ut napularet. ⁊
ampluis ut solueret ꝑ penã
qd̾ nõ rapuerat ꝑ culpam.
sic itaq hũiliatꝰ est. quomͦ:
equalis ad subiectõnẽ. isbꝰ
ad passionẽ nec ad ꝙͣlib: sed
mortis. nͨ cuilib: s ꝯfusionis
Quis sic gloriari põt. quis sic
hũiliari : usq ad imũ hũilia¬
tus ⁊ usq ad sũmũ exaltatꝰ.
descendẽs nõ reliquit ultri.
quo hũiliaretꝰ ascendens nõ
reliquit ultͣ quo exaltaret᷑.
descende post xp̃m hũilitate
infima patiendo ascende pꝰt
xp̃m caritate. sũma appetẽ¬
do. ꝑge cum ip̃o. ut crescas
m rp̃o. Imitari potes nõ eqͣri¬
rectitudo oꝑis. difsusa ⁊¬
est gr̾a in labiis tiuis. puri¬
tas p̾dicatõnis. ꝓpt̾ea bene¬
dixit te deus in et̾mĩ. feli¬
citas retͥbutõnis. pͥmũ bñ¬
dixit ad hoc. postea bñdixit
nedixit ut bonuĩ ꝑfic̾etur.
pp̃ hoc bñdixit ut bonu

Expanded text:
apularet, et amplius ut solveret per poenam quod non rapuerat per culpam. Sic itaque humiliatus est. Quomodo? Aequalis ad subjectionem, justus ad passionem; nec ad quamlibet, sed mortis; nec cujuslibet, sed confusionis. Quis sic gloriari potest? quis sic humiliari? Usque ad infimum humiliatus, usque ad summum exaltatus. Descendens non reliquit ultra quo humiliaretur; ascendens non reliquit ultra quo exaltaretur. Descende post Christum humilitate infima patiendo; ascende post Christum charitate summa appetendo. Perge cum ipso, ut crescas in ipso. Imitari potes, non aeqrectitudo operis: Diffusa est gratia in labiis tuis, puritas praedicationis. Propterea benedixit te Deus in aeternum, felicitas retributionis. Primum benedixit ad hoc, postea benedixitnedixit ut bonum perficeretur; propter hoc benedixit, ut bonum
Abbreviated transcription (Latin):
nõ est. u̾m qr hoĩes st̃ ubi
salus nõ est. qr ꝑu̾si sunt.
nõ inuenũt uerũ bonum.
alius q̃rit ad imqͥtatẽ. aliꝰ
querit ad cupiditatẽ. aliꝰ
q̃rit ad curiositatẽ. q̃rit
alt̾ quomͦ ledere possit illũ
quem odit. ⁊ forte inuenit
qd̾ q̃rit. ⁊ uerum est qr sic
ledi põt. s uerum hoc ad
iniquitatem ducit non ad
bonitatem. alius q̃rit qͦmͦ
młtiplicare possit pecuni¬
am. augere diuicias. lucͣ
cumulare. ⁊ contingit ali¬
qñ ut inuemat᷑ qd̾ querit.
⁊ uerum est oĩo qr sic fieri
põt. ⁊ sic agi. s uerum hoc
bonũ sibi iũctum nõ ht̃. uer̃
quidẽ bonũ est. s cũ u̾o bo¬
nũ nõ est. qr cupiditas boni¬
tas nõ esb. aliũ curiositas tͣ¬
hit ad q̃rendum uerum. In¬
sectatur rumores. noua
captat. secreta scrutatꝰ. ut ui¬
cio suo pabulũ ministret. et
est hic similit̾ uerum sñ socio

Expanded text:
um quia homines sunt, ubi salus non est, quia perversi sunt. non inveniunt verum bonum. Alius quaerit ad iniquitatem, alius quaerit ad cupiditatem, alius quaerit ad curiositatem. Quaerit alius quomodo laedere possit illum quem odit; et forte invenit quod quaerit, et verum est quod sic laedi potest. Sed verum hoc ad iniquitatem ducit, non ad bonitatem. Alius quaerit quomodo multiplicare possit pecuniam, augere divitias, lucra cumulare; et contingit aliquando ut inveniatur quod quaerit. Et verum est omnino quia sic fieri potest, et sic agi; sed verum hoc, bonum sibi junctum non habet. Verum quidem bonum est, sed cum vero bonum non est, quia cupiditas bonitas non est. Alium curiositas trahit ad quaerendum verum. Insectatur rumores, nova captat, secreta scrutatur, ut vitio suo pabulum ministret, et est hic similiter verum sine socio
Abbreviated transcription (Latin):
illo oĩo carere nõ possit. co¬
tidiane q̃stiones indicant
qr stire uerũ om̃s cupimꝰ
tota uta hois ĩ questione
esb. Qmͣdiu uiuitꝰ q̃ritur.
nemo fillli nult eciã si qͥsꝙͣ
fallere uelit. In hoc uero ꝓ¬
bat cor hũanuĩ magis ꝓpͥum¬
nichil sibi ẽẽ ꝙͣ uerũ. S ꝑu̾si

Expanded text:
illo omnino carere non possit. Quotidianae quaestiones indicant quod scire verum omnes cupimus. Tota vita hominis in quaestione est. Quandiu vivitur, quaeritur. Nemo falli vult, etiam si quisque fallere velit: in hoc vero probat cor humanum nihil magis proprium sibi e
Abbreviated transcription (Latin):
dinem xp̃i. hanc indue. ⁊ c̃¬
hanc assume. conformare.
ꝯmitire. Sursũ ⁊ deorsũ ꝑgit
sapĩa. a fmne usq ad finem.
sursũ maiestate. deorsũ hũi¬
litate. Si altitudinẽ respicis:
nemo xp̃o sublaior. Si dilec¬
tõnem intendis: nemo xp̃o hu¬
nulior. uide qnͣtum descendit
hũilitate. filus erat. ⁊ fcũs
est seruus. ⁊ accepit nõ solũ

Expanded text:
dinem Christi; hanc indue, hanc assume. Conformare, commetire. Sursum et deorsum pergit sapientia, a fine usque ad finem. Sursum majestate, deorsum humilitate. Si altitudinem respicis, nemo Christo sublimior. Si dejectionem intendis, nemo Christo humilior. Vide quantum descendit humilitate. Filius erat, et factus est servus, et accepit non s
Abbreviated transcription (Latin):
c̾elũ tales celestes. Supsũ cũcta
equalia sunt. deorsum st̃ mõ¬
tes ⁊ ualles. ⁊ alta ⁊ ꝓfunda.¬
⁊ hũilia ⁊ excessa. ⁊ dissimilit̾
hñtia cuncta. mortalis quippe
uita planũ it̾ hr̾e nõ potest.
s exaltat ⁊ humiliat. ⁊ u̾e
equitatem ostendit. nũc u̾o
abruptum p̾st ⁊ casũ minat᷑ͦ.
Pp̃ hoc talis t̾ra quales d̾ret.
Sursum u̾o nõ est ubi offendas
uł p̾cipiteris. aut inequaliter
ambules. s planũ ⁊ equale ⁊
consentiẽs. ⁊ moderatũ totũ.
⁊ quale celum quales ⁊ celestes.

Expanded text:
lum tales coelestes . Sursum cuncta aequalia sunt. Deorsum sunt montes et valles, et alta profunda, humilia et excelsa, et dissimiliter habentia cuncta. Mortalis quippe vita planum iter habere non potest, sed exaltat et humiliat, et nunc aequitatem ostendit, nunc vero abruptum praefert, et casum minatur: propter hoc talis terra, quales terreni. Sursum vero non est ubi offendas vel praecipiteris aut inaequaliter ambules, sed planum et aequale et consentiens et moderatum totum. Ideo quale coelum tales et coelestes.
Abbreviated transcription (Latin):
tores introducunt in opꝰ p̃dicati¬
cͥcũdata sunt. sandalia similit̃
ꝯportet p̃dicatoris intentionem
despecta a scłarib. ꝓpt̃ multitu¬
dinẽ p̾ssurarũ p̾sentis mundi.
Suꝑior pars sandalioꝵ ꝑ qͣm pes
uͥtutib atq sententiis scͥpturarum.
ut oꝑa forinseca cũ his q̃ intͥnsecus
nitent: corã dño ñ distinguant᷑. lin¬
gua sandalioꝵ q̃ suꝑ pedem ẽ: lin¬
guã p̃dicatoris pot̾ designare. linea

Expanded text:
dicatcircumdata sunt sandalia: ita oportet esse praedicatoris intentionem despecta a saecularibus, propter multitudinem pressurarum praesentis mundi. Superior pars sandaliorum, per quam pes virtutibus atque sententiis Scripturarum, ut pluribus forinseca cum his quae intrinsecus nitent coram Deo, non disjungantur. Lingua sandaliorum quae super pedem est, linguam praedicatoris potest figurare. Linea