comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
delicti ⁊ ꝓbationẽ sidĩ remediis seueriorib ueniremꝰ. Nec sal
tĩ sero c̃uersi ad dĩ timorẽ sumꝰ. ut hanc correptionẽ nr̃am
ꝓbationẽq diuinã. pauent̃ & fortit̃ subiremꝰ. Ad pͥma slatim
uerba minantiᷤᷤ inimici. inaximꝰ fratrũ numeru̾ fidẽ suã ꝓdit.
Hec ꝓstratꝰ ẽ ꝑsecutiois impetu. sed uoluntario lapsu seipse ꝓstra¬
uit. Ꝙd oro ĩauditũ : Qd nouũ uenerat. ut ueluti ĩ cognitis
atq ĩopinatiᷤ rebs exhortiᷤᷤ xp̃i sacram̃tũ temeritate p̾cipiti
uert̃: Nonne iustoꝵ pre̾suraᷤ & gentiliũ sẽꝑ inuriã. pleni sc̃o
sp̃u p̃dicauert̃: Nonne fidẽ nr̃am sẽꝑ armans. ⁊ dĩ seruo̾ cȩle¬
sti uoce corroborans dic̃ scriptura diuina. dñm dm̃ tuũ ado¬
rabiᷤ.&. illi soli seruies: Nonne irã diuinȩ. ĩ dignatiõĩs oftende
&pene metũ premonenᷤ denuo dic̃: ad orauert̃ eos qͦsfecert̃ di¬

Expanded text:
delicti et probationem fidei remediis seuerioribus ueniremus, nec saltim delicti et probationem fidei remediis seuerioribus ueniremus, nec saltim uel sero conuersi ad Domini timorem sumus, ut hanc correptionem nostram probationemque diuinam patienter et fortiter subiremus. ad prima statim uerba minantis inimici maximus fratrum numerus fidem suam prodidit nec prostratus est persecutionis inpetu, sed uoluntario lapsu se ipse prostrauit. quid oro inauditum, quid nouum uenerat, ut uelut incognitis adque inopinatis rebus exortis Christi sacramentum temeritate praecipiti dum nuntiauerunt? nonne iustorum pressuras et gentilium semper iniurias pleni sancto Spiritu praedicauerunt? nonne fidem nostram semper armans et Dei seruos caelesti uoce corroborans dicit scriptura diuina: Dominum Deum tuum adorabis et illi soli seruies? nonne iram diuinae indignationis ostendens et poenae metum praemonens denuo dicit: adorauerunt eos quos fecerunt di
Abbreviated transcription (Latin):
& hortam̃to oportet cet̾is ⁊ exẽploeẽ. diuina ꝓcuratione contẽp¬
ta. ꝓcuratoreᷤᷤ regũ seculariũ fieri. derelicta cathedra. plebe
deserta. ꝑ alienaᷤ ꝓuincia̾ oberranteᷤ negotiationiꝰ questuosȩ.
nundini aucupari. esurientib ĩȩccła fr̃ĩbs hab̾e argentũ lar¬
git̾. uelle fundo insidiosis fraudib raꝑe. usuriᷤ multiplicantibs
sȩnꝰ augere. Qd ñ ꝑpet tales ꝓpeccatiᷤ eius modi mererem᷑. cũ
iã pridẽ p̃monuerit ac dixerit censura diuina. sideliquerint
legẽ meã. & ĩuiis meis ñ ambulauerint. si iusticiaᷤᷤ meaᷤ ꝓfana¬
uerĩt. ⁊ p̃cepta mea ñ obseruauerint: uisitabo ĩuirga facinora
eoꝵ. & iflagelliꝰ delicta eoꝵ: Prenunciata st̃ ista nobiᷤ. ⁊ aute
p̃dic ta. Sed nos datȩ legi & ob̾seruatioĩs inmemore̾. id egimꝰ
ꝑ nr̃a peccata. ut dũ dñi mandata contẽpnimꝰ. ad correptionẽ

Expanded text:
 hortamento esse oportet ceteris et exemplo diuina procuratione contemp hortamento esse oportet ceteris et exemplo diuina procuratione contempta procuratores regum saecularium fieri, derelicta cathedra, plebe deserta per alienas prouincias oberrantes negotiationis quaetuosae nundinas aucupari. esurientibus in ecclesia fratribus habere argentum largiter uelle, fundos insidiosis fraudibus rapere, usuris multiplicantibus faenus augere. quid non perpeti tales pro peccatis eiusmodi mereremur, cum iam pridem praemonuerit ac dixerit censura diuina: si dereliquerint legem meam et in iudiciis meis non ambulauerint, si iustificationes meas profanauerint et praecepta mea non obseruauerint, uisitabo in uirga facinora eorum et in flagellis delicta eorum. Praennntiata sunt ista nobis et ante praedicta. sed nos datae legis et obseruationis inmemores id egimus per nostra peccata, ut dum Domini mandata contemnimus ad correptionem
Abbreviated transcription (Latin):
catiꝰ nr̃is ãpliu̾ mererem᷑. clem̃tisimꝰ dñs sic cuncta moderat᷑ ẽ.
ut hoc om̃e qd gestũ ẽ. exploratio potiu quã ꝑsecutio uideret᷑.
Studebant augendo patrimonio singuli. & obliti ꝗd credente̾ aut sub
apłis ante feci̾sent. aut sẽꝑ fac ere deberent: ĩsaciabili cupiditatiꝰ
ardore. ãplificandis facultatib incubabant. Non ĩsac̃dotiis reli¬
disciplina. Corrupta barba ĩuiris. ĩfeminiꝰ forma fucata. Adul¬
terati post dĩ manꝰ oculi. capilli m̃dacio coloratiad decipienda
corda sĩpliũ.cũ callida fraude circũueniendiᷤᷤ fr̃ib subdoli.
Uoluntateᷤ iungere cũ infidelib uinculo matͥmonii ꝓstituere gen-
tilib membra .xͥ. Noniurare tantũ temere. sed adhuc etiã pe¬
ierare. Prepositõ suꝑ uotũ ore contẽpnere. uenenato sibiore
maledicere. odiis ꝑtinacib ĩuicẽ dĩsidere. Ep̃i plurimi qͦs

Expanded text:
catis nostris amplius mereremur, clementissimus Dominus sic cuncta moderatus est, catis nostris amplius mereremur, clementissimus Dominus sic cuncta moderatus est, ut hoc omne quod gestum est exploratio potius quam persecutio uideretur. Studebant augendo patrimonio singuli et obliti quid credentes aut sub apostolis ante fecissent aut semper facere deberent insatiabili cupiditatis ardore ampliandis facultatibus incubabant. non in sacerdotibus reli non in moribus disciplina. corrupta barba in uiris, in feminis forma fucata: adulterati post Dei manus oculi, capilli mendacio colorati. ad decipienda corda simplicum callidae fraudes, circumueniendis fratribus subdolae uoluntates. iungere cum infidelibus uincutilibus membra Christi. Non jurare tantum temere, sed adhuc etiam pejerare: praepositos superbo tumore contemnere; venenato sibi ore maledicere, odiis pertinacibus invicem dissidere. Episcopi plurimi, quos
Abbreviated transcription (Latin):
nerat᷑. Cũ singuliᷤ pectu meũ copulo. meroris⁊ funeriꝰ pondera
iuctuosa participo: Cũ plangentibs plango. cũ deflentib defleo.
cũ iacentib iacere me credo. Iaculiꝰ illis crãsantiꝰ inimici. mea
simul m̃bra ꝑcu̾sa st̃. Seuienteᷤ gladii. ꝑ mea uiscera transiert̃.
Inmuniꝰ & liber aꝑsecutioniꝰ ĩcursu. ñ potest animꝰ fuisse. In ꝓstra¬
racioueritatiꝰ. Nec sic m̃tẽ debet & sensũ ꝑsecutiois infestȩ cen¬
brosa caligo cec̾se. ut nichil remanserit luciꝰ: luminiꝰ. unde
diuina p̾cepta ꝑspiei po̾sint. Sic gladiis causa cognoscit᷑. & me¬
dela uulneriᷤ inuenit᷑. Dñs ꝓbari familiã suã uoluit.⁊ ꝗa tradi.¬
tã nobis diuinitꝰ disciplinã pax longa corruperat. lacentẽ fidẽ
&. pene dixerĩ dormientẽ: censura cȩlestiᷤᷤ erexit. Cũq nos ꝓpec¬

Expanded text:
neretur. cum singulis pectus meum copulo, maeroris et funeris pondera neretur. cum singulis pectus meum copulo, maeroris et funeris pondera luctuosa participo. cum plangentibus plango, cum deflentibus defleo, cum iacentibus iacere me credo. iaculis illis grassantis inimici mea simul membra percussa sunt, saeuientes gladii per mea uiscera transierunt. inmunis et liber a persecutionis incursu fuisse non potest animus: in prostraratio nentatas nec sic mentem debet et sensum persecutionis infestae tenebrosa caligo caecasse, ut nihil remanserit luminis et lucis, unde diuina praecepta perspici possint. si cladis causa cognoscitur, et medella uulneris inuenitur. Dominus probari familiam suam uoluit et quia traditam nobis diuinitus disciplinam pax longa corruperat, iacentem fidem et paene dixerim dormientem censura caelestis erexit, cumque nos pec
Abbreviated transcription (Latin):
ximaᷤ ex imiasq uirtuteᷤᷤ. mesticia una ẽtristat: qđ auulsã nr̃oꝵ uisce¬
rũ partẽ. uolentꝰ inimicꝰ populatiõis sue strage deiecit. Od hoc loco
faciã dilec t̾simi fr̃s : Fluctuans uario m̃tis estu. ꝗd. aut qͦmodo
dicã : Lacrimis magis quã uerbis opus ẽ: ad exprimendũ dolorẽ
qͦ corporiꝰ nr̃i plaga deflenda ẽ: qͦ populi aliqndo numerosi. mul¬
tiplex lam̃tanda iactura ẽ. Ꝙs enĩ sic durus ac ferreu̾. ꝗs sic fra-¬
t̃nȩ caritatiᷤᷤ oblitꝰ. qͥ int̾ suoꝵ multiformes ruinaᷤ ⁊ lugubreᷤ ac mul¬
tosqualore deformes reliꝗas c̃stitutꝰ. sic cos oculoᷤ tenere p̃ualeat
nec erũpente statĩ fletu. pruꝰ gemit̾ suos lacrimiꝰ quã uoce depmat:
Holeo fr̃s. doleo uobiscũ. Nec mͥ adleniendoᷤ dolore̾ meos ĩte gritã ppͥa
& sanitã priuata blandit᷑ qndo plus pastor ĩ gregi sui uulnere in il¬

Expanded text:
ximas eximiasque uirtutes maestitia una contristat, quod auulsam nostrorum uisceximas eximiasque uirtutes maestitia una contristat, quod auulsam nostrorum uiscerum partem uiolentus inimicus populationis suae strage deiecit. <quid hoc loco faciam, dilectissimi fratres, fluctuans uario mentis aestu quid aut quomodo dicam? lacrimis magis quam uerbis opus est ad exprimendum dolorem, quo corporis nostri plaga deflenda est, quo populi aliquando numerosi multiplex lamentanda iactura est. quis enim sic durus ac ferreus, quis sic fraternae caritatis oblitus qui inter suorum multiformes ruinas et lugubres ac multo squalore deformes reliquias constitutus siccos oculos tenere praeualeat nec erumpente statim fletu prius gemitus suos lacrimis quam uoce depromat? doleo, fratres, doleo uobiscum nec mihi ad leniendos dolores meos integritas propria et sanitas priuata blanditur, quando plus pastor in gregis sui uulnere uul
Abbreviated transcription (Latin):
de fidei p̃nnciabant᷑ dies. Sed qͥ scło renunciãse se meminu
lũ scłi diẽ nouit: nec tẽpora t̾rena iã cõputat. ꝗa ȩt̾nitatẽ di
sperat. Nemofr̃s dilec tisimi. nemo hanc głam mutilet. nen
ĩcorruptã stantiũ firmitatẽ maligna obtrec tatione debilitet. Ci
dies negantib p̃stitutꝰ exce̾sit. ꝗsq ꝓfessuᷤ intra diẽ ñ est: xp̃ianũ
se eẽ ẽfessũ ẽ. Primꝰ ẽ uic toriȩ titulũ. gentiliũ manib app̃̾hensũ
dñm c̃fiteri. Scds ad głam gradꝰ ẽ.: cauta secesione subtrac tũ dño
reseruari. Illa publica. hȩc pͥuata c̾fessio ẽ. Ille uidicẽ scłi uinẽ.
hic contentꝰ dõ suo udicẽ: conscientiã purã cordiᷤᷤ integritate. custo di
Illic fortitudo promtior. hic sollicitudo securior. Ille apꝓpinqͣnte ho
ñ erat negaturũ. Confiteret᷑ utiq. sifuisset ipse detentꝰ. Has marty¬
rũ coronaᷤ. c̃ȩlestes has c̃fessoꝵ gloriaᷤᷤ sp̃ales. has astantiũ fratrũ ma-¬

Expanded text:
e fidei praefiniebantur dies: sed qui saeculo renuntiasse se meminit nullum saeculi diem nouit, nec tempora terrena iam conputat qui aeternitatem de Deo sperat. Nemo, fratres, nemo hanc gloriam mutilet, nemo incorruptam stantium firmitatem maligna obtrectatione debilitet. cum dies negantibus praestitutus excessit, quisque professus intra diem non est Christianum se esse confessus est. primus est uictoriae titulus gentilium manibus adprehensum Dominum confiteri: secundus ad gloriam gradus est cauta secessione subtractum iam Deo reseruari. illa publica, haec priuata confessio est: ille iudicem saeculi uincit, hic contentus Deo suo iudice conscientiam puram cordis integritate custodit: illic fortitudo promptior, hic sollicitudo securior. ille adpropinquante hornon erat negaturus: confiteretur utique, si fuisset et ipse detentus. Has martyrum caelestes coronas, has confessorum glorias spiritales, has stantium fratrum ma
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ tũda non ẽ eiꝰmodi & optanda iactura. ipso denuo dño p̃di-¬
cante ÷ dicente. Beatieritiᷤᷤ cũ ꝑsecun uos suerint. & separauerint
uos. ⁊ expulerint. & maledixerint nomini u̾r̃o ut nequã. ꝓpt̃ filiũ

Expanded text:
tantum timenda non est ejusmodi sed et optanda jactura, ipso denuo Domino praeditantum timenda non est ejusmodi sed et optanda jactura, ipso denuo Domino praedicante et monente: Beati eritis cum persecuti vos fuerint, et separaverint vos et expulerint, et maledixerint nomini vestro ut nequa
Abbreviated transcription (Latin):
detinentur: Aut qͦmͦ cȩlũ petunt & ad sublimia ⁊ alta c̃scendunt.
qͥ t̾reniꝰ cupiditatib degrauant᷑.: Po̾sidere se credunt qͥ potius
niȩ mancipati. Hoc tẽpus. hos homineᷤᷤ. apłs denotat dic eñ. Ꝙ
aut uoluerĩt diuite fieri. incident intẽptationẽ & muscipulã
⁊ desideria multa & nocentia. q̃ mergunt hoĩem inꝑditionẽ
interitũ. Radix enĩ omĩum maloꝵ ẽ cupidita. Quã ꝗdã appe¬
tenteꝰ naufragauert᷑ afide. ⁊ ĩseruert̃ se dolorib multiᷤᷤ. Dñs aut̃
ꝗbs nos p̃miis ad contẽptũ rei familiariᷤᷤ ĩuitat : Parua hȩc ⁊ exigua
huiꝰ tẽporiꝰᷤ dãpna. ꝗbs mercͣib pensat: Nemo ẽ in ꝗt qͥ relinqͣt
domũ. aut agrũ. aut parente̾. aut fr̃s. aut uxorẽ: aut filios ꝓpt̃
regnũ dĩ. & ñ recipiat septies tantũ inisto tẽpore. ĩscło aut̃ uentu¬
rouitã ȩt̃nã. Ob cognitiᷤᷤ : de dnĩ pollicentiᷤ ueritate cõꝑtiᷤ. non

Expanded text:
ur? Aut quomodo coelum petunt, et ad sublimia et alta conscendunt qui, terrenis cupiditatibus degravantur? Possidere se credunt qui potius cuniae mancipati. Hoc tempus, hos homines Apostolus denotat dicens: Qui autem volunt divites fieri, incidunt in tentationem et muscipulam et desideria multa inutam quidam appetentes erraverunt a fide et inseruerunt se doloribus multis . Dominus autem quibus nos praemiis ad contemptum rei familiaris invitat? Parva haec et exigua hujus temporis damna quibus mercedibus pensat? Nemo est, inquit, qui relinquat domum aut agrum, aut parentes aut fratres, aut uxorem aut filios, propter regnum Dei, et non recipiat septies tantum in isto tempore, in saeculo autem venturo vitam aeternam . Quibus cognitis et de Domini pollicentis veritate compertis, non
Abbreviated transcription (Latin):
& salsa pax: periculosa dantibs. ⁊ nichil accipientib ꝓfutura.
Non quert̃ sanitati pacientiã.nec uerã desatifactione medicinã.
acientia. depectorib exclusa ẽ. Grauisimi extremiq delicꝰti
memoria. sublata ẽ. Operiunt᷑ mortuoꝵ uulnera. & plagale¬
taliᷤᷤ altiᷤᷤ⁊ ꝓfundiᷤ uiscerib insita. disimulato dolore c̃tegitur.
Adiaboli aris reuertenteᷤᷤ. ad sc̃m dnĩ altare sordidiᷤ ⁊ ĩsec lis
nidore manib accedt̃. Mortiferoᷤ idoloꝵ ciboᷤᷤ adhue pene ruc¬
tanteᷤᷤ. ex alantibs etiã nc̃ scelu̾ suũ faucibs. & c̃tagia funesta
redolentibs: dñi corpuᷤ ĩuadunt. qͦndo occurrat diuinascrip
dñi. ⁊ ĩmundicia ipsiu̾ suꝑ ipsũ ẽ: peribit anima illa de popło
suo. apłs itẽ testet᷑ & dicat: ñ potestiᷤᷤ calicẽ dñi bibere ⁊ calicẽ¬

Expanded text:
et falsa pax, periculosa dantibus et nihil accipientibus profutura. et falsa pax, periculosa dantibus et nihil accipientibus profutura. Non quaerunt sanitatis patientiam, nec veram de satisfactione medicinam. Poenitentia de pectoribus excussa est, gravissimi extremique delicti memoria sublata est. Operiuntur morientium vulnera, et plaga lethalis altis et profundis visceribus infixa, dissimulato dolore, contegitur. A diaboli aris revertentes, ad sanctum Domini sordidis et infectis nidore manibus accedunt. Mortiferos idolorum cibos adhuc pene ructantes, exhalantibus etiam nunc scelus suum faucibus et contagia funesta redolentibus, Domini corpus invadunt, quando occurrat Scriptura diDomini, et immunditia ipsius super ipsum est, peribit anima illa de populo suo . Apos
Abbreviated transcription (Latin):
candi fomitẽ subministrat. nec cõprimit delie ta ille s nutrit.
At qͥ c̃siliis fortiorib redarguit simul atq ĩstruit. fr̃sꝓmouet ad
salutẽ. Quos diligo inꝗt dñs. redarguo & castigo. Sic oportet
& dñi sac̃ dotẽ ñ obseꝗis decipientib fallere. sed remediis salu¬
tarib̧ ꝓuidere. Imperit᷑ꝰ ẽ medicꝰ. qͥ tum̃tiꝰ uulneriꝰ sinꝰ manupar¬
cente contractat. & ĩ altis recesibs uiscerũ uulnꝰ inclusũ dũ
seruat exaggerat. Aperiendũ uulnꝰ ẽ ⁊ secandũ. & ꝓutrami¬
nibs ãputatis. medela fortiore curandũ. Uociseret᷑ eger ⁊ela
sanitatẽ. Emersit enĩ fr̃s dilecli̾simi nouũ genꝰ cladi. & aqͦsi parũ
ꝑsecutiõĩs ꝓcella seuierit. acce̾sit ad cumulũ sub mĩȩ titulo
malũ fallenꝰ: blanda ꝑnicies. Contra eũgłii uigorẽ. c̃tra dnĩ
ac dĩ legẽ temeritate qͦrũdã laxat᷑ ĩcautiꝰ cõmunicatio irrita

Expanded text:
candi fomitem subministrat; nec comprimit delicta ille, sed nutrit. candi fomitem subministrat; nec comprimit delicta ille, sed nutrit. At qui consiliis fortioribus redarguit simul atque instruit fratrem, promovet ad salutem. Quos diligo, inquit Dominus, redarguo et castigo . Sic oportet et 186 Dei sacerdotem non obsequiis decipientibus fallere, sed remediis salutaribus providere. Imperitus est medicus qui tumentes vulnerum sinus manu parcente contrectat, et in altis recessibus viscerum virus inclusum dum servat exaggerat. Aperiendum vulnus est et secandum, et, putraminibus amputatis, medela fortiore curandum. Vociferetur et clamsanitatem. XV. Emersit enim, fratres dilectissimi, novum genus cladis; et, quasi parum persecutionis procella saevierit, accessit ad cumulum sub misericordiae titulo malum fallens et blanda pernicies. Contra Evangelii vigorem, contra Domini ac Dei legem temeritate quorumdam laxatur incautis communicatio, irrita
Abbreviated transcription (Latin):
didit: ut fortioreᷤ ignib fierent qͥ ignibs ante ce̾sissent. & unde
suꝑati eẽnt inde suꝑarent. Dep̃cabant᷑ illi ñ lacru&ꝵ miserati¬
one s⁊ uulnerũ. nec sola lam̃tabili uoce. sed laceratione corporiᷤ
& dolore. manabat. Profletib sanguiᷤ. ⁊ ꝓlacrimiᷤᷤ eruor semiu¬
stłlatiᷤᷤ uiscerib defluebat. Nunc uͦ q̃ uulnera ostendẽ uicti post̃.
quas plagaᷤ biantiũ uiscerũ. q̃ torm̃ta m̃broꝵ. ubi ñ fideᷤᷤ c̃gresa
cecidit. s c̃grẽsionẽ ꝑfidia p̃uenit: Nec excusat oppre̾sũ
necẽsitaᷤ criminiᷤᷤ. ubi crim̃ ẽ uoluntatiᷤᷤ. Nec eͦͤgo dico ut fratrũ
causa honorẽ. s ut magiᷤ fr̃s ad p̃cẽ satisfac noĩs instigẽ. Nãcũ
scriptũ sit : qͥuos feliceᷤᷤ dict̃ ĩerrore uos mittunt. ⁊ semitã
pedũ u̾roꝵ ꝑturbant. qͥ pec cantẽ blandim̃tiᷤᷤ a dulantibs palpat. pec¬

Expanded text:
didit, ut fortiores ignibus fierent qui ignibus ante cessissent et unde didit, ut fortiores ignibus fierent qui ignibus ante cessissent et unde superati essent inde superarent. deprecabantur illi non lacrimarum miseratione sed uulnerum, nec sola lamentabili uoce sed laceratione corporis et dolore: manabat pro fletibus sanguis et pro lacrimis cruor semiustulatis uisceribus defluebat. Nunc uero quae uulnera ostendere uicti possunt, quas plagas hiantium uiscerum, quae tormenta membrorum, ubi non fides congressa cecidit, sed congressionem perfidia praeuenit? nec excusat oppressum necessitas criminis, ubi crimen est uoluntatis. nec hoc eo dico, ut fratrum causas onerem, sed ut magis fratres ad precem satisfactionis instigem. nam cum scriptum sit: qui nos fepedum vestrorum turbant , qui peccantem blandimentis adulantibus palpat, pec
Abbreviated transcription (Latin):
tantib imminebant. Queri detorm̃tiᷤ potest. qͥ ꝑ torm̃ta suꝑatꝰ ẽ.
Exeusationẽ dolori obtendere. qͥ uictisꝰ ẽ ꝑ dolorẽ. Pocest rogare
talis & dicere. Certari ꝗdẽ fortit̾ uolui. & sacram̃ti mei me¬
mor deuotiõĩs ac fidei arma suscepi. s me inc̃grẽsione pugnan.¬
tẽ. cruciam̃ta uera ⁊ supplicia longa uicert̃. Stent mens sta¬
biliᷤᷤ. ⁊ fide ᷤᷤ fortiᷤ. & cũ torquentib penis immobiliᷤᷤ diu anima lue¬
tata ẽ. Sed cũ durisimi iudiceᷤᷤ recrudescenda seuitia iã fatiga¬
cũ. nunc lagella scinderent. nẽ contunderent fuste̾. nẽ eculeuᷤᷤ
ex tenset. nẽ ungula effodet. nc̃ flãma correret. carome incon¬
luctatione deseruit. Infirmitaᷤ uiscerũ ce̾sit. nec anima s corpu̾
modi excusatio eẽ miserabiliᷤ. si hic casto ⁊ emilio aliqͦndo dñs
ignouit. Sic in pͥma c̃gresione deuietoᷤ. uic toreᷤᷤ ĩ scdõ p̃lio red¬

Expanded text:
tormentis potest qui per tormenta superatus est, excusationem doloris obtendere qui uictus est in dolore. potest rogare talis et dicere: certare quidem fortiter uolui et sacramenti mei memor deuotionis ac fidei arma suscepi, sed me in congressione pugnantem cruciamenta uaria et supplicia longa uicerunt. stetit mens stabilis et fides fortis et cum torquentibus poenis inmobilis diu anima luctata est. sed cum durissimi iudicis recrudescente saeuitia iam fatigatum nunc flagella adhuc scinderent, nunc contunderent fustes, nunc eculeus extenderet, nunc ungula effoderet, nunc flamma torreret, caro me in conluctatione deseruit, infirmitas uiscerum cessit, nec animus sed corpus  eiusmodi excusatio esse miserabilis. sic hic Casto et Aemilio aliquando Dominus ignouit, sic in prima congressione deuictos uictores in secundo proelio red
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs facultate̾ suȩ uelut cõpedeᷤ ligauert̃. Illa fuert̃ remanentib
uincula. illȩ catenȩ. ꝗbs & uirtꝰ retardata ẽ: ⁊ fides presa. & mens
uincta: ⁊ anima p̃clusa. ut serpenti t̾rã scđm dĩ sententiã deuoranti.
p̃da &cib fierent: qͥ t̾restrib ĩherent. Et idcirco dñs bonoꝵ magi¬
ster ⁊p̃monens in futurũ. siuis in ꝗt ꝑfec tũ eẽ. uende omĩa tua ⁊ da
pauperib. & habebiꝰ chesaurũ incȩlo. ꝙueni sequereme. Sisie diuites
sacerent ꝑdiuitiã ñ perirẽt. Ghesaurũ incȩlo reponenteᷤ. hostẽ nunc
& expugnatorẽ domesticũ ñ haberent. Esset ĩcȩlo cor ⁊ animꝰ:
sensũ. si thescuruꝰ eẽt ĩcȩlo. Nec iunci scło poset qͥ unde uinceret᷑
ĩ scło ñ haberet. Sequeret᷑ dñm solutꝰ & liber. ut apłi. ⁊ subapłis mult:¬

Expanded text:
quos facultates suae uelut conpedes ligauerunt. illa fuerunt remanentibus quos facultates suae uelut conpedes ligauerunt. illa fuerunt remanentibus uincula, illae catenae quibus et uirtus retardata est et fides pressa et mens uincta et anima praeclusa, ut serpenti terram secundum Dei sententiam deuoranti praeda et cibus fierent qui terrestribus inhaererent. et idcirco Dominus bonorum magister et praemonens in futurum, si uis, inquit, perfectus esse, uende omnia tua et da pauperibus et habebis thesaurum in caelis: et ueni, sequere me. si hoc diuites facerent, per diuitias non perirent, thesaurum in caelo reponentes hostem nunc et expugnatorem domesticum non haberent: esset in caelo cor et animus et sensus, si thesaurus esset in caelo, nec uinci a saeculo posset qui unde uinceretur in saeculo non haberet. sequeretur Dominum solutus et liber, ut apostoli et
Abbreviated transcription (Latin):
rem̃ Nec ẽ ꝓdolor iusta aliqua & grauiꝰ causa. q̃ tancũ facmꝰ
excu̾set. Relinquenda erat patria. ꝙ patͥmonii sui facien¬
exite inde. ⁊ ĩmundũ nolite cangere. Exite demedio eiꝰ. sepa¬
mundũ tangere : feralib cibiꝰ pollui uiolariq cogant᷑. ñ exe¬
unt demedio nec recedt̃. Alibi qͦq uox audit᷑ ecȩlo. p̃monenꝰ
ꝗo di seruoꝰ facere c̃ueniat dicenꝰ. Exi de ea ppłsms. ne paraceps
particeps ñfit. Plagiꝰ uero & ipse ꝑstringit᷑. qͥ socuꝰ criminiꝰ inue¬
nit᷑ Et idõ dñs ĩꝑsecutione secedere ⁊ fugere mandaũ. atq ut
ia fieret. & docuit ⁊ fec̃. Nã cũ corona de dĩ dignatione descen¬
dat. nec po̾sit pͥus accipi nͥfuerit hora sum̃di. ꝗsq inxp̃o manens
cecidit. negaturũ remansit. Dissimulanda fr̃s uerita non ẽ: nec
uulneriꝰ nr̃i materia & causa reticenda. Necepit multo patͥmonii
sui amor cecꝰ. nec ad recedendũ parati aut expediti ẽẽ potuert̃.

Expanded text:
r ? Nec est pro dolor iusta aliqua et grauis causa quae tantum facinus excuset. relinquenda erat patria et patexite inde, et immundum nolite tangere. Exite de medio ejus, sepanmundum tangere et feralibus cibis pollui uiolarique cogantur, non exeunt de medio nec recedunt? alibi quoque uox auditur e caelo praemonens quid Dei seruos facere oporteret et dicens: exi de ea, populus particeps non fit; plagis vero et ipse perstringitur qui socius criminis invenitur. et ideo Dominus in persecutione secedere et fugere mandauit adque ut id fieret et docuit et fecit. nam cum corona de Dei dignatione descendat nec possit accipi nisi fuerit hora sumendi, quisque in Christo manens cecidit, negaturus remansit. Dissimulanda, fratres, ueritas non est nec uulneris nostri materia et causa reticenda. decepit multos patrimonii sui amor caecus, nec ad recedendum parati aut expediti esse potuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicat diceñ. pruiᷤᷤ quã te formarẽ ĩutero nouite. & pͥus quã exi¬
res deuulua scĩficauite: ⁊ ꝓpħam ĩgentibs posuite. Et idẽ ꝓpec
catiꝰ popłi dep̃canti frequentiũ & oranti. noli ait orare ꝓpopłohoc
& noli postulare ꝓ eis ĩprece. ⁊ oratione. ꝗa ñ ex audiã intẽpore qͦ
ĩuocabt̃ me: ĩtẽpore afflictioĩs sue. Ꝙduͦ iustiu̾ noe: qͥcũ repleta¬
qͥ ad facienda martyria infidĩ firmitate robustiũ. ĩdei dignatiõe
feliciũ. qͥ toties⁊ cũ confligeret uicit.⁊ cũ uinceret suꝑurit:
Ꝙ diob ĩ oꝑibs ꝓpreciu̾. intẽptatiõibs fortiu̾ ĩ dolore pacientiũ. ĩ timo¬
re sũmisius. i fide ueriuꝰ: Nec his tam̃ si rogarent. c̃ cesurũ se

Expanded text:
praedicat dicens: priusquam te formarem in utero, noui te, et priusquam exipraedicat dicens: priusquam te formarem in utero, noui te, et priusquam exires de uulucatis populi deprecanti frequentius et oranti, Noli, ait, orare pro populo hoc, et noli postulare pro eis in prece et oratione, quia non exaudiam in tempore in quo invocabunt me, in tempore afflictionis suquid ad facienda martyria in fidei firmitate robustius, in Dei dignatione felicius, qui totiens et cum confligeret uicit et cum uinceret superuixit? quid Iob in operibus promptius, in temptationibus fortius, in dolore patientius, in timore summissius
Abbreviated transcription (Latin):
obtẽperantiᷤ faciliᷤᷤ: prona c̃sensio. si petentiᷤᷤ fuerit religiosa moderatio.
Mandant aliꝗd martire̾ fieri. Sed & si scripta ñ sint ĩ dñi lege q̃ man-¬
dant. ante ẽ ut sciamꝰ illoᷤᷤ dedõ impetra̾se ꝙ postulant. tc̃ facere qđ
mandant. Neq enĩ statĩ uideripotest diuina maiestate c̃cessũ. qđ
fuerit humana pollicitatione ꝓmisũ. Nã ⁊ moyses ꝓpeccatiᷤ popłi
petit. nec tam̃ peccantib ueniã cũ petiᷤset accepit. Precor ait dñe.
deliꝗt popłs hic delictũ grande. Et nc̃ si dimittiᷤᷤ eis delictũ. dimitte.
d in aũt. dele me de libro quẽ scrip᷑sisti. Et dix̃ dñs ad moysen. Diꝗs
deliquerit ante me: deleã eũ delibro meo. Ille amicꝰ dĩ. ille facie
ad faciẽ locutꝰ sepe cũ dõ. qđ petit inpetrare ñ potuit. nec dĩ indi¬
gnantiᷤᷤ offensã sua dep̃catione placauit. Hieremiã d̃ laudat ⁊

Expanded text:
obtemperantis facilis et prona consensio, si petentis fuerit religiosa moderatio. obtemperantis facilis et prona consensio, si petentis fuerit religiosa moderatio. mandant aliquid martyres fieri: si scripta non sunt in Domini lege quae mandant, ante est ut sciamus illos de Domino inpetrasse quod postulant, tunc facere quod mandant. neque enim statim uideri potest diuina maiestate concessum quod fuerit humana pollicitatione promissum. Nam et Moyses pro peccatis populi petit nec tamen peccantibus ueniam cum petisset accepit. precor, ait, Domine, deliquit populus hic delictum grande: et nunc si dimittis eis delictum, dimitte: sin autem, dele me de libro quem scripsisti. et dixit Dominus ad Moysen: si qui deliquit ante me, deleam eum de libro meo. ille amicus Dei, ille facie ad faciem locutus saepe cum Domino quod petit inpetrare non potuit nec Dei indignantis offensam sua deprecatione placauit. Hieremiam Deus laudat et
Abbreviated transcription (Latin):
licto grauiore cõmisũ ẽ: ne ad huc lapso & hoc accedat adcrimen
sinesciat eẽ p̃dictũ. maledic tuꝰ hõ qͥ sp̃ẽ suã habet ĩ homine.¬
Dñsorandꝰ ẽ: dñs nr̃a satisfac tione placandẽ. qͥ negantẽ negare
se dix̃. qͥom̃e iudiciũ depatre soluꝰ accepit. Credimꝰ ꝗdẽ po̾se apu
udicẽ plurimũ martyrũ merita. & opera iustoꝵ. Sedcũ iudicũ
dies uenerit. cũ post occasũ scłi huiꝰ: mundi ante tribunal aͥ
dño desua felicitate p̃suinere. Sub aradĩ. animȩ occisox martyri
entiã tenere adhuc iubent᷑. & quẽquã po̾se aliꝗs existimat remit¬
tendiᷤ passim donandiq peccatiᷤᷤ. bonũ fieri c̃tra iudicẽ uelle. aut
priuꝰ quã uindicet᷑. ipse alios pose defendere : Mandant aliꝗo mar-¬
tireᷤᷤ fieri. Si iusta. silicita. siñ contra ipsũ dm̃ adĩ sac̃ dote faciendasit.

Expanded text:
licto grauiore commissum est, ne adhuc lapso et hoc accedat ad crimen, licto grauiore commissum est, ne adhuc lapso et hoc accedat ad crimen, si nesciat esse praedictum: maledictus homo qui spem habet in homineDominus nostra satisfactione placandus est qui negantem negare se dixit, qui omne iudicium de patre solus accepit. credimus quidem posse aput iudicem plurimum martyrum merita et opera iustorum, sed cum iudicii dies uenerit, cum post occasum saeculi huius et mundi ante tribunal Christi Domino de sua facilitate praesumere. sub ara Dei animae occisorum martyrum entiam tenere adhuc iubentur. et quemquam posse aliquis existimat remittendis passim donandisque peccatis bonum fieri contra iudicem uelle aut prius quam uindicetur ipse alios posse defendere? mandant aliquid martyres fieri: si iusta, si licita, si non contra ipsum Dominum a Dei sacerdote facienda: sit
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat illidt̃. Nonc̃cedit pacẽ felicitaᷤ ista s tollit. nec cõmunica¬
tionẽ tribuit. s impedit᷑ s alutẽ. Persecutio ẽ hȩc alia & alia tẽpra¬
tio. ꝑ quã subtiliꝰ inimicꝰ inpugnandi adhuc lapsis occulta popu¬
latione crasat᷑. ut lam̃tatio c̃ꝗescat. ut dolor sileat. ut delic ti
memoria enanescat. Cõprimat᷑ pectox gemitꝰ. Natuat᷑ fletꝰ oculoꝵ.
ne dñm grauit᷑ offensũ longa & plena penitentia dep̃cet᷑. cũ scriptũ
sit: mem̃to unde cecideriᷤᷤ.⁊ age penitentiã. Nemose fallat. nemo
decipiat. Soluᷤ dñs misereri potest. ueniã peccatiᷤᷤ q̃ in ipsũ cõmis¬
sa st̃. Solũ potest ille largiri qͥ peccata nr̃a portaũ. qͥ ꝓnobiᷤᷤ doluit.
quẽ tradidit ds̃ ꝓ peccatiꝰᷤnr̃is. Homo dõ eẽ ñ potest maior. Nec
remittere ac donare ĩdulgentia sua seruus potest qđ indñm de¬

Expanded text:
perveniat, illidunt. Non concedit pacem facilitas ista sed tollit, nec communicaperveniat, illidunt. Non concedit pacem facilitas ista sed tollit, nec communicationem tribuit, sed impedit ad salutem. Persecutio est haec alia et alia tentatio, per quam subtilis inimicus impugnandis adhuc lapsis occulta populatione grassatur, ut lamentatio conquiescat, ut dolor sileat, ut delicti memoria evanescat, ut comprimatur pectorum gemitus, statuatur fletus oculorum, nec Dominum, graviter offensum, longa sit: memento unde cecideris et age paenitentiam. Nemo se fallat, nemo decipiat. solus Dominus misereri potest. ueniam peccatis quae in ipsum commissa sunt solus potest ille largiri qui peccata nostra portauit, qui pro nobis doluit, quem Deus tradidit pro peccatis nostris. homo Deo maior non potest esse, nec remittere aut donare indulgentia sua seruus potest quod in Dominum de
Abbreviated transcription (Latin):
ederit panẽ aut biberit calicẽ dnĩ indigne. reuserit corpo¬
riꝰ & sanguiniꝰ dñi. spretiᷤᷤ his omibs atq contẽptiᷤᷤ. ante expi¬
ata delicta. ante ex omologesim factũ criminiᷤ. ante pur-¬
gatã ẽscientiã sacrificio & manusac̃dotiᷤᷤ ante offensã placatã
indignantĩ dnĩ  minanti. uis infert᷑ corpori eiꝰ & sanguini.
pax illa s bellũ. nec eccłȩ iungit᷑. q̃ ab eũgłio separat᷑. Ꝙdĩiuriam
beneficiũ uocant: Ꝙd impietatẽ uoc abulo pietatiᷤᷤ appellant: ꝗd
eis qͥ flere iugit̾ ⁊rogare dñm suũ debent. int̾cepta penitentiȩ lam̃¬
tatione cõmunicare se simulant: Hoc st̃ eimodi lapsis qđ grando
frugib. ꝙ turbidũ sy dꝰ arborib. ꝙ arm̃tis pestilenꝰ uastitaᷤ. qđ na-¬
uigiis seua tẽpesta. Solaciũ spei adimunt. aradice subuertunt.
Sermone morbido. adletale c̾tagiũ serpunt. Nauĩ scopuliᷤ. ne ĩportũ

Expanded text:
rit calicem Domini indigne reus erit corporis et sanguinis Domini. Spretis his omnibus adque contemptis ante expiata delicta, ante exomologesim factam criminis, ante purgatam conscientiam sacrificio et manu sacerdotis, ante offensam placatam indignantis Domini et minantis uis infertur corpori eius et sanguini pax illa sed bellum, nec ecclesiae iungitur qui ab euangelio separatur. quid iniuriam beneficium uocant? quid inpietatem uocabulo pietatis adpellant? quid eis qui flere iugiter et rogare Dominum suum debent intercepta paenitentiae lamentatione conmunicare se simulant? hoc sunt eiusmodi lapsis quod grando frugibus, quod turbidum sidus arboribus, quod armentis pestilens uastitas, quod nauigiis saeua tempestas. solacium sermone morbido ad lethale contagium serpunt, navem scopulis, ne in portum
Abbreviated transcription (Latin):
te animaᷤ lib̾ari. Nec sic fr̃s dilectisimi ista ꝓferimꝰ. ut ñ qđ
raphael angłs dix̃ ueritatiᷤᷤ testimonio cõpbet᷑. In actib apłoꝵ

Expanded text:
te animas liberari. Nec sic, fratres dilectissimi, ista proferimus, ut non quod te animas liberari. Nec sic, fratres dilectissimi, ista proferimus, ut non quod Raphael angelus dixit ueritatis testimonio conprobemus. in Acti
Abbreviated transcription (Latin):
dedit diceñ. Propterea rex consiliũ meũ placeat tibi.⁊ peccata
tua elemosiniᷤᷤ redime. & ĩiusticiaᷤᷤ tuas miserationibs pauperũ.
& erit ds̃ paciens peccatiꝰ tuis. Cuirea. ñ obtẽperan̾. aduersa q̃
uiderat & ĩfesta ꝑpesus ẽ: quȩ euadere ⁊ uitare potui̾set. si
peccata sua elemosiniꝰᷤ redemiᷤset. Raphael qͦq angłs paria
testat᷑. & ut elemosina libent᷑ ac largit̾ fiat. hortat᷑ dicens.
Bona ẽ oratio cũ ieiunio. ⁊ elemosina. ꝗa elemosina a morte libe¬
rat. & ipsa purgat peccata. Ostendit orationeᷤᷤ nr̃as ac ieiunia
minꝰ po̾se. nisi clemosiniᷤᷤ adiuuent᷑. Dep̃cationeᷤᷤ solaᷤ parũ ad
ĩpetrandũ ualere. nͥ factoꝵ & operũ acce̾sione. satient᷑. Re¬
uelat angłs & manifestat. ⁊ firmat elemosiniᷤᷤ petitioneᷤᷤ nr̃as ef¬
ficac eꝰ fieri. elemosiniᷤᷤ uitã depericuliᷤᷤ redimi. elemosiniᷤᷤ amor¬

Expanded text:
dedit dicens: propterea, rex, consilium meum placeat tibi, et peccata dedit dicens: propterea, rex, consilium meum placeat tibi, et peccata tua eleemosynis redime et iniustitias tuas miserationibus pauperum, et erit Deus patiens peccatis tuis. cui rex non obtemperans aduersa quae uiderat et infesta perpessus est: quae euadere et uitare potuisset, si peccata sua eleemosynis redemisset. Raphael quoque angelus paria testatur et ut eleemosyna libenter ac largiter fiat hortatur dicens: bona est oratio cum ieiunio et eleemosyna, quia eleemosyna a morte liberat et ipsa purgat peccata. ostendit orationes nostras ac ieiunia minus posse, nisi eleemosynis adiuuentur, deprecationes solas parum ad inpetrandum ualere, ni factorum et operum accessione satientur. reuelat angelus et manifestat et firmat eleemosynis petitiones nostras efficaces fieri, eleemosynis uitam de periculis redimi, eleemosynis a mor
Abbreviated transcription (Latin):
& domesticõ seminiᷤᷤ tui ñ despiciã. Tunc erũpet tẽporaneũ
lum̃ tuũ. ⁊ uestim̃ta tua cito operient᷑. Et p̃ibit ante te ui¬
sticia. &claritaᷤᷤ dĩ circũdabit te. Tc̃ exclamabiᷤ. ⁊ ds̃ exau¬
diet te. Dũ ad huc loqueriꝰ. dicet ecce adsũ. Remedia
ꝓpiciandi dm̃. ipsiuᷤᷤ dĩ uerbiᷤᷤ data st̃. Ꝙd debeant facere
legimꝰ. Conclude elemosinã incorde paupis.⁊ hec ꝓte exo¬
rabit ab om̃i malo. Etiterũ. Ꝙ obturat aure ne audiat ĩbecillũ.
mĩam dĩ poterit. qͥ misericors ipse ñ fuerit. aut ĩpetrabit de
duuna pietate aliꝗd ĩp̃cib. qͥ adp̃cẽ pauꝑis ñ fuerit humanꝰ.
Qł itẽ inpsalmi sp̃s sc̃s declarat: ꝓbat dicenꝰ. Beatꝰ qͥ ĩtelligit
suꝑ egenũ & pauꝑem. ĩ die malolib̾abit illũ dĩ. Quoꝵ p̃cep¬
toꝵs memor daniel: cũ rex nabuchodonosor aduerso sõno
t̃ritꝰ estueret. auertendiᷤ maliᷤᷤ ad diuinã opẽ inpetrandã remediũ

Expanded text:
 domesticos seminis tui non despicias. Tunc erumpet temporaneum lumen tuum, et vestimenta tua cito orientur, et praeibit ante te justitia, et claritas Dei circumdabit te. Tunc exclamabis, et Deus exaudiet te. Dum adhuc loqueris dicet: Ecce adsum . V. Remedia propitiando Deo ipsius Dei verbis data sunt, quid deberent facere legimus: Conclude eleemosynam in corde pauperis, et haec pro te exorabit ab omni malo. Et iterum: Qui obturat aures ne audiat imbecillum, i poterit, qui misericors ipse non fuerit, aut impetrabit de divina pietate aliquid in precibus qui ad precem pauperis non fuerit humanus.  item in psalmis Spiritus sanctus declarat et probat dicens: b e atus qui intellegit super egenum et pauperem. in die malo liberabit eum Dominus. quorum praeceptorum memor Daniel cum rex Nabuchodonosor aduerso somnio territus aestuaret, auertendis malis a diuina ope inpetranda remedium
Abbreviated transcription (Latin):
&r fidelit̃ custodiũ. ad martyrii coronã meruit puenire. ut ilqͦ in eiꝰ
lucida. m̃te. ex humana conditione nebula irrepserat. gloriosa sereni¬
tate sulgentis sanguinis sugaret᷑.¬
ua ꝓpt̃ sc̃s cypͥanꝰ tanto ercelsior qͣnto humilior. qͥ docuintũ petri.
sic amauit ut diceret docum̃tũ scilicet nob̾ ⁊ concordiȩ & paci¬
entiȩ tribuens: ut ñ ꝑtinacit̾ nr̃a amemꝰ.s quȩ aliqndo afr̃ib ⁊ col
legis nr̃is utilit̃ &. salubrit̃ suggerit᷑. si sint uera ⁊ legitama ipsa potiꝰ
ñra dicamꝰ. s.atis ostendit facillime se correc turũ fuisse sententiã suã.
siꝗs ei demonstraret baptismũ xp̃i sic dari posse ab his qͥ foras exiert̃.
quẽ a dmodũ aͦmitti ñ potuit cũ foras exirent.¬

Expanded text:
rtiter custodivit, ad martyrii coronam meruit pervenire: ut si qua in ejus lucidam mentem ex humana conditione nebula irrepserat, gloriosa serenitate fulgentis sanguinis fugaretanctus Cyprianus, tanto excelsior quanto humilior, qui documentum Petri sic amauit ut diceret: documentum scilicet nobis et concordiae et patientiae tribuens, ut non pertinaciter nostra amemus, sed quae aliquando stris utiliter et salubriter suggeruntur, si sint vera et legitima, ipsa potius nostra ducamus; » satis ostendit facillime se correcturum fuisse sententiam suam, si quis ei demonstraret Baptismum Christi sic dari posse ab eis qui foras exierunt, quemadmodum amitti non potuit cum foras exirent
Abbreviated transcription (Latin):
balendĩ septẽbrib ep̃i ꝓͥlurimi ei: ꝓiuncia affrica. numidia. mau¬
riani.l. eũ pb̃ris & dia corib. p̃sente etã plebis maxima parte. ⁊ecte
essent litterȩ. iubaiani ad eyprianũ factȩ. itẽ cy pͥani adiub alanũ
ri &scĩsicuri oportert. Itẽ lec te st̃ uob̾ ⁊ alie iubaiani littere. ꝗbeꝓ
ꝗd sentiamꝰ ꝓseramꝰ. neminẽ. iudicante aut a iuire cõmunioĩs aliquẽ
ũ diuersũ senserit amouentẽ. Neq enĩ ꝗsquã nr̃m ep̃m se cẽ ep̃ors

Expanded text:
kalendis Septembribus episcopi plurimi ex prouincia Africa Numidia Mauritania cum presbyteris et diaconibus, praesentibus etiam plebis maxima parte, et lectae essent litterae Iubaiani ad Cyprianum factae, item Cypriani ad Iubaianum ri et sanctificari oportere. item lectae sunt uobis et aliae Iubaiani litterae quibus pro quid sentiamus proferamus neminem iudicantes aut a iure communicationis aliquem si diuersum senserit amo
Abbreviated transcription (Latin):
angũs dñi insõniꝰ. Egosũ ds̃ quẽ uidisti ĩloco dĩ. ubi unxi¬
s mͥ titulũ lapideũ. x uoiusti mͥ uotũ. Itẽ in exodo. Ds aut̃
p̃ibat eos. die ꝗdẽ ꝑcolũnã nubiꝰ ostendere illiꝰ iter. noc te
aut̃ incolũna igniꝰ. Itẽ illic. Promoũ aut̃ angłs dĩ. qͥ pre¬
cedebat exercitũ filioꝵ isrł. Itẽ illic. Ecce ego p̃mitto an¬
głm meũ ante faciẽ tuã. ad custodiendũ te ũ̾tinere. ut te
inducat int̾rã quã tͥ p̃paraui. Obserua eũ ⁊ obaudi eũ ne
sueriꝰ in obaudienꝰ. ñ enĩ deerit tibi. Nom̃ enĩ meũ ẽ in illo.
Unde ipse ĩ eũgłio dic̃. Elgo ueni in noĩe patriꝰ mei⁊ ñ acee¬
pissi̾me: eũ aliũ uenerit ĩ noĩe suo illũ accipietiᷤ. Itẽ inpsa¬
ꝓpħa. Gestam̃tũ meũ fuit cũ uita & pace.⁊ dedi illi timo¬
rẽ. timere me afacienoĩs mei ꝓficisci illũ. lexueritanᷤᷤ
fuit ĩ ore eiꝰ. x ĩiusticia ñ est ĩuenta ĩ labiis eiꝰ. In pace cor¬

Expanded text:
em uidisti in loco Dei, ubi unxisti mihi titulum lapideum et uouisti mihi uotum. Item in Exodo: Deus autem praeibat eos, die quidem per columnam nubis ostendere illis iter, noctu autem in columna ignis. Item illic: Promouit autem angelus Dei, qui praecedebat exercitum filiorum Israel.Item illic: Ecce ego praemitto angelum meum ante faciem tuam ad custodiendum te in itinere, ut te inducat in terram, quam tibi praeparaui. obserua eum et obaudi eum, ne fueris inobaudiens ei: non enim deerit tibi: nomen enim meum est in illo. Unde ipse in euangelio dicit: Ego ueni in nomine patris mei, et non recepistis me. cum alius uenerit in nomine suopropheta: Testamentum meum fuit cum uita et pace, et dedi illi timorem timere me, a facie nominis mei proficisci illum. lex ueritatis fuit in ore eius, et iniustitia non est inuenta in labiis eius. in pace cor
Abbreviated transcription (Latin):
utero accipiet & pariet filiũ. ⁊ uocabit᷑ nom̃ eiꝰ emma¬
nuel. Butyrũ &manducabit. pͥus quã cognoscat aut
ds̃ ad serpentẽ. Qa tu hoc fecisti. maledict uͭ ab omĩpe¬
core. & abomĩ genere bestiꝵ t̾rȩ. Pec tore ⁊ uentrere¬
piꝰ. &erit tͥ tri cib inom̃ibs diebs uitȩ tuȩ. Et ponã mi¬
micitiã int̾ te & mulierẽ. & int̾ sem̃ tuũ ⁊ sem̃ eiꝰ. Ipse tu¬

Expanded text:
ipiet et pariet filium, et uocabis nomen eius Emanuel. butyrum et mel manducabit: priusquam. cognoscat aut Deus ad serpentem: quia tu hoc fecisti, maledictus tu ab omni pecore et ab omni genere bestiarum terrae. pectore tuo et uentre repes, et erit tibi terra cibus in omnibus diebus uitae tuae. et ponam inimicitia
Abbreviated transcription (Latin):
teroeiꝰ. Et inpleta ẽ sp̃u sc̃o helisabeth. ⁊ exclamauit
uoce magna & dix̃. Henedicta tu int̾ muliereᷤ.: benedic ⁊ꝰ
fructũ uentriᷤᷤ tui. Et unde hoc mͥ c̾tigit. ut ueniat mat̾
dñi mei adme: Itẽ paulũ adtẽs alonieense̾.i. At ubiuenit
adimpletio tẽporiꝰ misit ds̃ filiũ suũ natũ de muliere. Itẽ¬

Expanded text:
t uoce magna et dixit: benedicta tu inter mulieres, et benedictus fructus uentris tui. et unde hoc mihi contigit, ut ueniat mater Domini mei ad me? Item Paulus ad Thessalonicenses II.: At ubi uenit adinpletio temporis, misit Deus filium suum natum de muliere. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃. Cognouit tẽplis suũ turt̃ et hyrundo ruris passeris custo¬
dierunt tẽpora introitus sui: ppłs aut m̃s ñ cognouit udici¬
ũ dñi. Quom dicitis sapientes sumus et lex dñi nob̾cũ est.
Incassũ factaẽ metatura ur̃a. Scribȩ confusi sunt. sapientes
trepidauert̃ et capti st̃: ꝗa uerbũ dñi reꝓbauert̃. Itẽ apud
salomonẽ. Querent me mali et ñ inuenient. odio enĩ habu¬
erunt sapienti ã: sermonẽ aut̃ dñi ñ receperunt. Itẽ in
psalmo. arxuii. Redde eis retributionẽ eoꝵ qm̃ ñ intellexer̃¬

Expanded text:
it milvus tempus suum, turtur et hirundo, ruris passeres custodierunt tempora introitus sui, populus autem meus non cognovit judicium Domini. Quomodo dicitis: Sapientes sumus, et lex Domini nobiscum est? In cassum facta est metatura falsa, scribae confusi sunt, sapientes trepidaverunt et capti sunt, quia verbum Domini reprobaverunt . Item apud Salomonem: Quaerunt me mali, et non invenient. Odio enim habuerunt sapientiam, sermonem autem Domini non receperunt . Item in Psalmo XXVII: Redde eis retributionem eorum, quon
Abbreviated transcription (Latin):
biis. Sapientia edificaũ sibi domũ.⁊ subdidit colũnas
septẽ. mac taũ suã hostiã. miscuit ĩcratere uinũ suũ ⁊ pa¬
raũ suã m̃sã. & misit seruo suoᷤ c̃uocans cũ excelsa p̃dica¬
tione adcraterẽ dicenꝰ. Os ẽ insipienꝰ declinet ad me: ꝯegen¬
tibs sensu dix̃. Uenite edite de meis panibs. ⁊ bibite uinũ
ꝙ miscui uobis. Derelinꝗte stulticiã & querite prudentiã.
& corrigite scientiã & ĩtelligentiã. Abia s ententu¬
uod xp̃s idẽ sit sermo dĩ. In psalmo &l ii. frue taũ cor
meũ uerbũ bonũ. dico ego oꝑa mea regi. Itẽ inpsabno auiui

Expanded text:
biis: Sapientia aedificauit sibi domum et subdidit columnas septem. mactauit suam hostiam, miscuit in cratere uinum suum et parauit suam mensam et misit seruos suos conuocans cum excelsa praedicatione ad craterem, dicens: qui est insipiens, declinet ad me. et egentibus sensu dixit: uenite, edite de meis panibus et bibite uinum quod miscui uobis. derelinquite stultitiam et quaerite prudentiam et corrigite scientia intellegentiam. QVOD CHRISTVS IDEM SIT SERMO DEI. In psalmo XLIIII: Eructauit cor me
Abbreviated transcription (Latin):
& thronũ eiꝰ sic̃ diescęli. Si dereliquerint filii eiꝰ legẽ
meã. & ĩ iudiciis meis ñ ambulauerint. Si iustificationẽ
mea᷑ ꝓfanauerint. & mandata mea ñ custodierint. Uisi¬
tabo ĩ uirga iniꝗtateᷤ eoꝵ. & ĩ flagelli̾ peccata eoꝵ. młim¬
auit̃ uita ȩt̃na. ut cognoscant te solũ uerũ dm̃. ⁊ quẽ mi¬
tate quã habui ap̃te pͥus quã mundꝰ fieret. Itẽ paulus

Expanded text:
et sedem eius sicut dies caeli. si dereliquerint filii eius legem meam et in iudiciis meis non ambulauerint, si iustificationes meas profanauerint et mandata mea non custodierint, uisitabo in uirga iniustitias eorum est uita aeterna, ut cognoscant te solum uerum Deum et quem mitate quam habui apud te, priusquam mundus fieret. Item Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
uod scripturas sc̃as intellecturi uidei non eent. Intellegi
aũt haberent in nouissimis teꝑrib postea quã xp̃euenisset. Ap̃
esayam. Etert̃ uob hi om̃s sermones sic̃ sermones libri ꝗ signatus
ẽ. Quẽ si dederis homini scienti littas ad legendũ dic̃ non possũ
legere : signatus ẽ eñi. Sed in illa die audient surdi uerba ser¬

Expanded text:
LLIGI AUTEM HABERENT IN NOVISSIMIS TEMPORIBUS POSTEA QUAM CHRISTUS VENISSET. Apud Esaiam: Et erunt vobis hi omnes sermones sicut sermones libri qui signatus est: quem si dederis homini scienti litteras ad legendum, dicet: Non possum legere, Signatus est enim. Sed in illa die audient surdi ser
Abbreviated transcription (Latin):
benedixerit te erit benedic t u̾. Itẽ ingenesi. Iuda te lau¬
dabt̃ fr̃s tui. manꝰ tuę suꝑ dorsũ inimicoꝵ tuoꝵ. adorabt̃ te
filii patriꝰ tui. Catulu̾ leoni iuda. de frutice fili michi asce¬
disti. recubañ obdormisti uelut leo. &uelut catulu̾ leoniᷤᷤ
Arsexcitabit illũ : Non deficiet pͥnceps de uida.: dux defe¬
moribs eiꝰ. qͦ adusq ueniał q̃ reposita st̃ illi. ⁊ ipse ẽ spesgen
tiũ. Religanꝰ aduitẽ pullũ suũ. & adciliciũ pullũ asinę
suȩ. Lauabit ĩuino stolã suã. & ĩ sanguinẽ uuȩ amictũ suũ
Pormosi oculi eiꝰ auino. & candidi denteᷤ eiꝰ magi quã lac
Inde innumeriᷤᷤ de popło nr̃o dictũ ẽ. Accipe popłm. qͥ qͣsi
leo ascendit. Itẽ indeut̃onomiũ. Eritiᷤᷤ gente̾ ĩcaput. in¬
creduluꝰ aut̃ popłs incauda. Apud erechiel. Audite uo¬
cẽ tubȩ. & dixert̃ ñ audiemꝰ. Propt̃ hoc audient gente̾.
& qͥ pascent pecora ĩeis. In psalmo .xuii. Constitues me ĩ capu

Expanded text:
laudabunt fratres tui, manus tuae super dorsum inimicorum tuorum. adorabunt te filii patris tui, catulus leonis Iuda. de frutice, fili mi, ascendisti, recubans obdormisti uelut leo et uelut catulus leonis. quis excitabit illum ? non deficiet princeps de Iuda et dux de femoribus eius, quoadusque ueniant deposita illi,  ad cilicium . pullum asinae suae. lauabit in uino stolam suam et in sanguine uuae amictum suum. formidolosi oculi eius a uino et candidi dentes eius magis quam lac. Inde in Numeris de populo nostro dictum: Ecce populus quasiexurget. Item in Deuteronomio: Eritis gentes in caput, incredulus autem populus in caudam. Item in Ezechiel: Audite uocem tubae. et dixerunt: non audiemus. propter hoc audient gentes et qui pascent pecora in eis. I tem in psalmo XVII: Constitues me in caput
Abbreviated transcription (Latin):
rificabi me. Itẽ in eodẽ psalmo. Dacrificiũ laudĩ clari¬
ficaũ me. & illicuia ẽ in qua ostendã illi salutare dĩ. Itẽ
impsalmo .iiii. Sacrificate sacrificiũ iusticiȩ. ⁊ sꝑate ĩ dño.
tẽ apud malachiã. Non ẽ mͥ uolunta circa uos dic̃ dñs.⁊ sa¬
crificiũ acceptũ ñ habebo exmanibs ur̃is. qm̃ asoliꝰ ortu¬

Expanded text:
lic: Sacrificium laudis honorificabit me, illic est iter, quo ostendam illi salutarem meum. Item in psalmo IIII: Sacrificate sacrificium iustitiae et sperate in Domino. Item apud Malachiam: Non est mihi uoluntas circa uos, dicit Dominus, et sacrificium acceptum non habebo ex manibus uestris. quoni
Abbreviated transcription (Latin):
Uod baptima uetꝰ cesaret. & nouũ inciperet.
Apud ysaiã. Nolite pͥora meminise. ⁊ antiqua not̾e¬
te reputare. Ecce facionoua quȩ nc̃ orient᷑. ⁊ cognoscetiᷤ.
tũ. plebẽ meã quã ad ꝗsiui ut uirtuteᷤᷤ meaᷤᷤ exponeret. Itẽ
apud eundẽ. Sisit it̃ in deserta adducet illis aquã. de petra
ꝓducet illis. scindet᷑ petra &fluet aqua.⁊bibet ƿlebsmea.

Expanded text:
UOD BAPTISMA VETUS CESSARET ET NOVUM INCIPERET. Apud Esaiam: Nolite ergo priora meminisse, et antiqua nolite reputare. tum, plebem meam quam adquisiui, ut uirtutes meas exponeret. Item apud eundem: Si sitierint per deserta, adducet illis aquam, de petra producet illis, findetur petra et fluet aqua et bibet plebs mea.
Abbreviated transcription (Latin):
Apud hieremiã. Hȩc dic̃ dñs uiriꝰ iudi. qͥhabitant
hierusalẽ. Renouate int̾uos nouitatẽ. ⁊ ne seminaueritiꝰ in
uri. ne exeat sic̃ igniꝰ ira mea. & ñ sit qͥ extinguat. Itẽ mo
yses dic̃. Innoui simĩ diebs circũcidet dĩ eor tuũ ⁊ corsemi¬
niꝰ tui. ad nm dm̃ amandũ. Itẽ apud hiesũ naue. Et dix̃ dñs
adhiesũ. fac tibi cultelloꝰ petrinõ nimiꝰ acutoᷤ. : abscide ⁊cir¬
cue ide se dõ filioꝰ isrł. Itẽ ꝑ auluᷤ adcolesenses. Circũcisiesti oir¬
tũcisione ñ manu facta in expoliationẽ carni. s⁊ ĩcireũcisionẽ

Expanded text:
am: Haec dicit Dominus uiris Iuda et qui inhabitant Hierusalem: renouate inter uos nouitatem et ne seminaueritis in  cordis uestri, ne\' exeat sicut ignis ira mea et exurat et noDeus cor tuum et cor seminis tui ad Dominum Deum amandum . Item apud Jesum Nave: Et dixit Dominus ad Jesum: Fac tibi cultellos petrinos nimis acutos, et assidens circumcide secundo filios Israël . Item Paulus ad Colossenses: Circumcisi esti circumcisione non manufacta in exspoliatione carnis, sed in circumcisione
Abbreviated transcription (Latin):
Dienĩ ñ credideritiᷤ ꝗa egosũ: moriemini ĩpeccatiᷤ uri
Fide aut̃ stare iusticiã & illic eẽ uitã. p̃dictũ ẽ apud
abbacuc. Iustuᷤ aũt exfide uiuit. Inde abrahã pat̃ gentiũ
credidit. In genesi. Et credidit abrahã dõ. ⁊ deputatũ
ẽ ei adiusticiã. Itẽ paulu ad galathaᷤ. Abrahã credidit

Expanded text:
i enim non credideritis, quia ego sum, moriemini in peccatis uestris. Fide autem stare iustitiam et illic esse uitam praedictum est apud Abbacuc: Iustus autem ex fide mea uiuit. Inde Abraham pater gentium credidit. InGenesi: Et credidit Abraham Deo, et reputatum est illi ad iustitiam. Item apostolus ad Galatas: Abraham cr