comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quod quo. quomodo rem subiectã possit ostendere. Id circo enim nomen quoque indefinitia¬
num numerum recepit qm̃ sepenotiore uocabulo fitclarius quod ignotiore ꝓ latum antea l
Iderco &iam nos superius diximus explicationẽ fieri duobus modis. Vno quidẽ cum preminime
cognita planius aliquid efferatur. Aliouero cum fit ꝑquandam pastium enumerationẽ ltea
dem explicatio in quanotius aliquid effestur nominis sit. Ea uero que fit ꝑ pastium enumerat¬
nẽ orationis. quanquam &iam inipsis orationibus semꝑ planus aliquid afferatur quo notiua
ltaomnia in notitiam deducanur. Vt necuera definitio nesciatur & quȩ̃ nonsit ꝓprie uereqs
defmnitio subscientia in cadat talis definitionum differentia facienda est. Definitionum enis
aliȩ propriȩ definitines sunt aliȩ abussiuo noncupantur modo: Acproprie quidem defi¬

Expanded text:
quod quoquo modo rem subjectam posset ostendere. Idcirco enim nomen quoque in definitioquod quoquo modo rem subjectam posset ostendere. Idcirco enim nomen quoque in definitionum numerum recepit, quoniam saepe notiore vocabulo fit clarius quod ignotiore antea prolatum latebat. Idcirco etiam nos superius diximus explicationem fieri duobus modis: uno quidem cum pro re minime cognita planius aliquid afferatur; alio vero cum fit per quamdam partium enumerationem: ut ea quidem explicatio in qua notius aliquid affertur, nominis sit; ea vero quae fit per partium enumerationem orationis, quanquam etiam in ipsis orationibus semper planius aliquid afferatur quo notius s appareat, itaque omnia in notitiam deducantur, ut nec vera definitio nesciatur, et quae non sit proprie vereque definitio sub scientiam cadat, talis definitionum differentia facienda est. Definitionum enim aliae proprie definitiones sunt, aliae abusivo nuncupantur modo. Ac propriae quidem defi
Abbreviated transcription (Latin):
Hunc locum uictormus unius uoluminis sene agre sfis ex ponere : & omnis definitionum as¬
fcrentias enumerare. multa sinterserit q definitionis eẽ pone ab onimibus reclamemanr
Ircet defiitionis enim & nomina quod spetialitet aristoteli inommd& trinarũ genert p¬
tissimo nonunide tur ꝑ negatq intopicis nominẽ definitionẽ uelutisi quis dicat: quid est conter
& respondeatur tacere. hae nulomodo defintiones habendesuint: quod &iam exipsais m̃t
defmitione apban potest perquȩ definitio quideẽt ostendit. Dyxit onim eẽ definitionẽ ora¬
nem que id quod defintur ex plicat quid sit. sed cum nomen nonsit oratio manifestom est
nomine defmitionem non posse constitui cum pre sertim neommaquidem quȩ orationeꝓmis
ex substantia libus pastibus sed ex quo lib& alio modo comunctis efficitur: quod neipse quidẽ uici¬
nus ignorat. Sedindetur id definitionis loco ipsẽ sibi uictormus ad disserendi sumpsisse ꝓpos

Expanded text:
Hunc locum Victorinus unius voluminis serie aggressus exponere et omnes definitionum differentias enumerare, multas interserit, quae definitiones esse pene ab omnibus reclamantur. Inter definitiones enim ponit et nomina, quod specialiter Aristoteli in omni doctrinarum genere peritissimo non videtur; pernegatque in Topicis nomine fieri definitionem, veluti si quis dicat: Quid est conticescere, et respondeatur, Tacere, hae nullo modo definitiones habendae sunt. Quod etiam ex ipsius M. Tullii definitione approbari potest, per quam definitio quid esset ostendit; dixit enim esse definitionem orationem quae id quod definitur explicat quid sit. Sed cum nomen non sit oratio, manifestum est nomine definitionem non posse constitui, cum praesertim ne omnia quidem quae oratione pex substantialibus partibus, sed ex quolibet alio modo conjunctis efficitur, quod ne ipse quidem Victorinus ignorat. Sed videtur id definitionis loco ipse sibi Victorinus ad disserendi sumpsisse propositum,
Abbreviated transcription (Latin):
iuuenũ &x israhelitico populo elegit qui psalmos quot ipse in se dm̃ aspiratione
ꝓtulert orginis citharis nablis timpinis cribalis tubis ꝓpriaque uoce
in magnã iacundititẽ suꝑ nae gratiae ꝑsonarent. Ex quo numero indita nomi
na frequent̃ in titulis inuenimus. Vt idithun assab filii corae & similia non
quia ipsi ut quidã uolunt Auctores fuere psalmorũ scd q̃m̃ p̃ponti artifici
bus amminis tratores earũ rerũ ꝓbabiles & ite cerunt ut honorem detalicõ¬
memoratione sumerent qui offitio sc̃o deuots mentibus seruiebant maxime
quia & nomina eorũ intellectus rerum congruos indicire noscuntur. Non
eñ supra dictiuiri ad palmos faciendos electi sunt sed eos congregatortm̃
legimus ad cuntandum: Psalmigra forautẽ fuie hiftoria nulla tentecur
& p̃ sum ptum est dicere quođ nulli porit auctoritite firmari psalmos enim
ad iolum ꝓrẽ diud pertinere cercis dedirtur indicus: Q oIuertur

Expanded text:
juvenum ex Israelitico populo delegisse, qui Psalmos, quos ipse Domini aspiratione protulerat, organis, citharis, nablis, tympanis, cymbalis, tubis, propria voce in magnam jucunditatem supernae gratiae personarent. Ena frequenter in titulis invenimus, ut Idithun, Asaph, filii Core, et his similia. Non quia ipsi, ut quidam volunt, auctores fuere psalmorum, sed quoniam praepositi artificibus, administratores earum rerum probabiles exstiterunt, ut honorem de tali commemoratione sumerent, qui officio sancto devotis mentibus serviebant; maxime quia et nomina eorum intellectus rerum congruos indicare noscuntur. Non enim supradicti viri ad psalmos faciendos electi sunt, sed eos congregatos tantum legimus ad canendum; psalmographos autem fuisse historia nulla testatur; et praesumptuosum est dicere quod nulla possit auctoritate firmari. Psalmos autem ad solum prophetam David pertinere certis declaratur indiciis. Denique in
Abbreviated transcription (Latin):
dum explicatur oratione totum simul dici potest: quȩ cumita sint. cumq omnis huius mo¬
di definitio: quȩdam sit pastium distributio. quattuor id modis fieripotest. Autentm sub¬
stantia les paftes ex plicantur. aut ꝓprietatis partes dicuntur. autquas totius membra
enumerantur. auttã quã speties diuiduntur. substantiales pastis explicantur
cum ex genere ac differentiis definitio constituitur. Genus enim quod sigulator p¬
dicatur spetiertotũ est id sumptũ indefinitione pars quodam fit. non enim
solum spetiem compl& nisi adiciantur &iam differontiae inquibus eadẽ ratio
quem genere est : Namcuim psȩ singularitor dicge totã spetiem daudant

Expanded text:
dum explicatur oratione, totum simul dici potest. Quae cum ita sint, cumque omnis hujusmodum explicatur oratione, totum simul dici potest. Quae cum ita sint, cumque omnis hujusmodi definitio quaedam sit partium distributio, quatuor his modis fieri potest. Aut enim substantiales partes explicantur, aut proprietatis partes dicuntur, aut quasi totius membra enumerantur, aut tanquam species dividuntur. Substantiales partes explicantur, cum ex genere ac differentiis definitio constituitur. Genus enim quod singulariter praedicatur, speciei totum est. Id genus sumptum in definitione, pars quaedam fit. Non enim solum speciem complet, nisi adjiciantur etiam differentiae, in quibus eadem ratio quae in genere est. Nam cum ipsae singulariter dictae totam speciem claudant,
Abbreviated transcription (Latin):
dis definitio potest. inter quos unus ẽ uerus atq in teger definitionis mođ qui&iam
sub stantialis dr̃ reliqui perabussionẽ definitio nes uocantur. De quibus omnibus
paulo posterius integram faciam diuisionẽ. Nunc in cõmune sic disseram
Nam quia omnis dofinitio explicat quid sit id quod definitur. ex plicatio autẽ fit di¬
bus modis. uno quidem cũ ꝑre minime cognita plamus aliquid affestur: alio uero
cum fit quadã pastium enumeratione. Deꝓprigre quid modo posterius. nuno uero
de enumeratione partium ita dicendũ est. quod omnis definitio que ꝑ pastium enume¬
rationẽ fit quasi q̃dam pastitio recte intellegatur. Dietum ẽ enim id quod in nomine
confuse significaretur. indefinitione quȩ fit enumeratione partium aperiri atq
cxeplicari quod fieri non potest nisi ꝑquarundã partum nanccupationẽ. Nihil enim

Expanded text:
eri definitio potest. Inter quos unus est verus atque integer definitionis modus, qui etiam eri definitio potest. Inter quos unus est verus atque integer definitionis modus, qui etiam substantialis dicitur; reliqui per abusionem definitiones vocantur. De quibus omnibus paulo posterius integram faciam divisionem. Nunc in commune sic disseram: nam quia omnis definitio explicat quid sit id quod definitur. Explicatio autem fit duobus modis: uno quidem cum pro re minime cognita planius aliquid affertur; alio vero cum fit quaedam partium enumeratio. Ac de priore quidem modo, posterius. Nunc vero de enumeratione partium ita dicendum est, quod omnis definitio, quae per partium enumerationem fit, quasi quaedam partitio recte intelligitur. Dictum est, id quod in nomine confuse significaretur, in definitione quae fit enumeratione partium, aperiri atque explicari. Quod fieri non potest, nisi per quarumdam partium nuncupationem; nihil enim
Abbreviated transcription (Latin):
utraq: uero definitio pastes enumerat. Sed hoc inter est quod h quidẽ species illa
uero membra paratur. Hic suboritur quȩfito ualde difficilis Nam sidefiniuo est &iã
paftitio mirum uideri potest quem ad modum alter adefiniti one locꝰ. alter a pastium
enumeratione quȩ res maxiamã confusionem prestat. Namcum superius in locoꝵ
enumeratione altera definione locus alter sit a partium enumeratione ꝓpositus. cũq
nunc enumeratione partium ł diuisionẽ definitionis species eẽ confirm& non est dubiui
quincum idẽ sit pastium enumeratio quod definitio idẽ nãq est species quod geñ idẽ locꝰ¬
sit adefinitione qͥ esta partium enumeratione Cuius questinis ualde fficilis faciliora ab¬
solutio est. sidefinitionũ ipsarum formas ac distantias colligamus. Multinãq fieri mo¬

Expanded text:
utraque vero definitio partes enumerat. Sed hoc interest, quia haec quidem species, illa utraque vero definitio partes enumerat. Sed hoc interest, quia haec quidem species, illa vero membra partitur. Hic suboritur quaestio valde difficilis. Nam si definitio est etiam partitio, mirum videri potest quemadmodum alter sit a definitione locus, alter a partium enumeratione. Quae res maximam confusionem praestat. Nam cum superius in locorum enumeratione alter a definitione locus, alter sit a partium enumeratione propositus, cumque nunc enumerationem partium, vel divisionem, definitionis species esse confirmet, non est dubium quin cum idem sit partium enumeratio quod definitio idem namque est species quod genus, idem sit locus a definitione, qui est a partium enumeratione. Cujus quaestionis valde difficilis, facilior absolutio est, si definitionum ipsarum formas ac distantias colligamus. Multis namque modis fi
Abbreviated transcription (Latin):
oubus gauuerb̵ oftenditur Atsica res q̃ mancipi est nulla sollempnita interposita¬
tradatur ab alienari non potent msi abeo cuitra ditur usuca piauur. Quȩcam ita sint recte
definita est scđm diuisionẽ ab alienatio reimancipq: scilic& quȩ aut nexus traditono
aut in iure cessione ꝑficitur . Nam pura traditione ab alienatio reim ancipi ñ expli¬
catur. Spedies uero has ẽẽ non partes hinc intellegitur. quia siquis nexu abaliena¬
uenit rem mancipi id quod suum fuit in alterius potestatẽ plenoure transtulit : quod
si & iam in iurecedat. plenum ab alienationis iuserit. Ubi autem plenũ nom̃ eius quo
diuidunt pastes suscipiunt illud genus & has species eẽ paululũ qq̃ dialectica
cognitione imbutus intellegit. quȩcum ita sint diuisit cicero definitionẽ induas
pastis unã q̃ partium enumeratione fier& alterãquȩ ꝑpartium diuisionem:

Expanded text:
rioribus Caii verbis ostenditur. At si res ea quae mancipi est nulla solemnitate interpositarioribus Caii verbis ostenditur. At si res ea quae mancipi est nulla solemnitate interpositatradatur, abalienari non poterit, nisi ab eo cui traditur, usucapiatur. Quae cum ita sint, recte definita est secundum divisionem abalienatio rei mancipi, scilicet quae aut nexus traditione, aut in jure cessione perficitur. Nam pura traditione, abalienatio rei mancipi non explicatur. Species vero has esse, non partes, hinc intelligitur, quia si quis nexu abalienet rem mancipi, id quod suum fuit, in alterius potestatem pleno jure transtulit. Quod si etiam in jure cedat, plenum abalienationis jus erat. Ubi autem plenum nomen ejus, quod dividunt, partes suscipiunt, illud genus, et has species esse paululum quoque dialectica cognitione imbutus intelligit. Quae cum ita sint, divisit Cicero definitionem in duas partes, unam quae partium enumeratione fieret, alteram quae per partium divisionem.
Abbreviated transcription (Latin):
ucpit quasi precii quȩ cũq igitur res. lege .xii. tabularum aliter nisi ꝑhanc sollempnitatem
ibalien an non poterant. suis autem ceste heres mancipi uocabantur. eadem uero &iam in iure cesno
cessio uero tal fiebat modo ut scđo commentiario idẽ gauis ex posuit : Iniure autem cessioħ modo
ipud magistrͣum populiromani ł apud p̃torem ł apud p̃sidem ꝓiuntiae. iscui res in iure ceditur rem
unens itauindicat. hunc ego hominem ex iure quiritium incumẽẽ aio. Demde pꝰ quã hic uindi¬
uuenit. prȩtor interogat qui eum cedit ancontra uindic& . quo ne głte auttacente tc̃ ei quium¬
lcauert eam rem addicit idqlegis actio uocatur. Res ergo q̃ mancipisunt aut nexu ut dictũ est
balienabantur aut iniure cessioneone. has autem sollem pnitates quasdam ẽẽ iuris. ex supe¬

Expanded text:
accipit, quasi pretii loco. Quaecunque igitur res, lege duodecim tabularum, aliter nisi per hanc solemnitatem accipit, quasi pretii loco. Quaecunque igitur res, lege duodecim tabularum, aliter nisi per hanc solemnitatem abalienari non poterat. Sui juris autem caeterae res nec mancipi vocabantur, eaedem vero etiam in jure cedebantur. Cessio vero tali fiebat modo ut secundo commentario idem Caius exposuit. In jure autem cessio fit hoc modo: apud magistratum populi Romani, vel apud praetorem, vel apud praesidem provinciae, is cui res in jure ceditur rem tenens ita vindicat: Hunc ego hominem ex jure Quiritium meum esse aio. Deinde postquam hic vindicaverit, praetor interrogat eum qui cedit an contra vindicet; quo negante, aut tacente, tunc ei qui vindicaverit, eam rem addicit, idque legis actio vocabatur. Res igitur quae mancipi sunt, aut nexu, ut dictum est, abalienabantur, aut in jure cessione. Has autem solemnitates quasdam esse juris, ex supe
Abbreviated transcription (Latin):
ilios insi inter ciues romanos potest. quorum ẽ &iã iusciuile quod duocim tabulis continetur.
omnes uͦ quae abalienari possunt idẽ quȩ a nostro ad alterius transire dominiũ aut mancipis
uit nec mancipi mancipires ueteres apellabant q̃ita ab alienabantur ut ea abalienatio
erquandã nexus fier& sollempnitatẽ. Nexus uͦ ẽ quȩdã iuris sollempnitas quȩ fiebat
umus imaginaria q̃ damuentio quod ipsum ius ꝓprium romanorum ẽ ciuium: eaq resita
igtur adhibitis nonminus quã quinq testibus ciuibus romanis puberimbus & prȩterea alio
cusdẽ conditionis qui libram aeneam teneat quia pellatur libripensis. Quim ancipio
icipit & aes tenens. itadicit. hunc ego hominẽ ex iure quiritium aeneũ eẽ aio. isq mih
imptus est ħ ere aeneaq libra. Deinde ereꝑcutit libram. idq esdat ei a quo mancipium

Expanded text:
alios, nisi inter cives Romanos fieri potest, quorum est etiam jus civile, quod duodecim tabulis continetur. alios, nisi inter cives Romanos fieri potest, quorum est etiam jus civile, quod duodecim tabulis continetur. Omnes vero res quae abalienari possunt, id est quae a nostro ad alterius transire dominium possunt, aut mancipi sunt, aut non mancipi. Mancipi res veteres appellabant, quae ita abalienabantur, ut ea abalienatio per quamdam nexus fieret solemnitatem. Nexus vero est quaedam juris solemnitas, quae fiebat vimus, imaginaria quaedam venditio, quod ipsum jus proprium Romanorum est civium, eaque res ita agitur, adhibitis non minus quam quinque testibus Romanis civibus puberibus, et praeterea alio ejusdem conditionis qui libram aeneam teneat, qui appellatur libripens. Is qui mancipium accipit, aes tenens, ita dicit: Hunc ego hominem ex jure Quiritium meum esse aio, isque mihi emptus est hoc aere aeneaque libra. Deinde aere percutit libram, indeque aes dat ei a quo mancipium
Abbreviated transcription (Latin):
niex duocim tabulis uel aedictis magistra tum iusciuile int̃ pretati sunt ꝓbate ciuum iudicis cre
iteq sententiae E dicta magis tratiuũ sunt que prȩcore subani ł peregrini ł aedi lescuria lesiura
hcerunt. Mosest quod in cuuter solitum ẽ fieri. aequitas quod naturales ratio persua sit ħ̃ igi¬
ur omnia unã uris efficiunt tamquã paste suelut hominẽ capud brachia torax uenter crura
itq pedes: Particio est enim ut ipseait quȩ unã quãq rẽꝓpositã quasi inm̃bra discepit. alterã uͦ
partẽ definitionis quȩ ꝑ diuisionẽ spetierum fit tali monstrat exemplo. Definit enĩ quid sit
ibalenatio cius requȩ manapi est dicens abalienatioẽ eius rei q̃ mancipiest aut traditio alter
nexu aut cossio iniure inter quos caiure eiuli fieripossunt. Nã iure cuulifieri aliquid ñ inter

Expanded text:
qui ex duodecim tqui ex duodecim tt quae praetores urbani vel peregrini, vel aediles curules jura dixere. Mos est quod in civitatem solitum est fieri. Aequitas est quod naturalis ratio persuasit. Haec igitur omnia unam formam juris efficiunt, tanquam partes, velut hominem, caput, brachia, thorax, venter, crura atque pedes. Partitio est enim ut ipse ait, quae unamquamque rem propositam, quasi in membra discerpit. Alteram vero partem definitionis, quae per divisionem sit specierum, tali monstrat exemplo. Definit enim quid sit abalienatio ejus rei quae mancipi est, dicens: Abalienatio est ejus rei quae mancipi est, aut traditio alteri nexu, aut cessio in jure, inter quos ea jure civili fieri possunt. Nam jure civili fieri aliquid non inter
Abbreviated transcription (Latin):
fimneb antur. ninc appria forma defintionum differentia s tra hit. ꝓropria ũꝰ ferus
nius cuiusq cõpositi in suis partibus constat. Itaq ex partibus definitionũ tales differen¬
ns do us qđ aliȩdefimitiones ꝑdiuisionẽ. alieꝓ partitionẽ fiunt Definit enires queliba¬
ie sutenus om̃senu merant᷑ aut pastes. Paffesuero aspetias quid differat paulo postenus dicam
Vunc ex ponenda arbtgor cicerenis exemꝑla. Datenim particinis exemplum ħ quo modo ꝑpartes¬
plegibus senatus consultis rebus iudicatis uiris ꝑitorum auctoritate aedictis magiftratium more
iequitate consistit. Lex igitur igitur est qͣ płs centuriatis comitus sciuerit. senatus consulta sunt q̃ fueripT
senatus auctoritate decreta. Res iudicate sunt . quȩ intercos qui suꝑ aliqua re ambigunt sententia
udicum fuerint constitutȩ quirũ exemplo c&re quoq iudicentur: Iurib penoꝵ auctoritas est eaum

Expanded text:
finiebantur, nunc a propria forma definitionum differentias tradit. Propria vero forma finiebantur, nunc a propria forma definitionum differentias tradit. Propria vero forma uniuscujusque compositi in suis partibus constat, itaque ex partibus definitionum tales differentias docet, quod aliae definitiones per divisionem, aliae per partitionem fiunt. Definities omnes enumerantur, aut partes. Partes vero a specie quo differant, paulo posterius dicam. Nunc exponenda arbitror Ciceronis exempla; dat enim partitionis exemplum hoc: in legibus, senatus consultis, rebus iudicatis, iuris peritorum auctoritate, edictis magistra- tuum, more, aequitate csenatus auctoritate decreta. Res judicatae sunt quae inter eos qui super aliqua re ambigunt, sententia judicum fuerint constitutae, quarum exemplo caeterae quoque judicantur. Jurisperitorum auctoritas est eorum
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ totã substantiã monstrat atq exequat arei quã definit & substantiã ꝑficit utneo
& trapositasit si c̃similitudo & contrarianeq pars eius substantiaesit quã definition
darit siñ sit uniuoca uelae qui uoca ł si restiquȩ designat᷑ ñ sit młtiuoca Saneillud dub¬
ri potist recte curcũ dixiss& duogenera aẽ defintionum nomipsas defintiones pastus est sela
difimuntur id est corporale ato: in corporale. quodiderco dictum uidetar quade fintio cũ st
ad aliquid ut dictum est quandam capit ex his quorũ substantiam decerminat qualtatemi
Atque &iam desinitiones alio sunt pastitionum aliae diusionũ usq ab ahiȩnatio est eus rei¬
quȩ nia ncipi est auttradtio alter in exeo aut cessio iniure interqios ea ure cuili fien pessunt
qm defintio ita ex sub iacta requã definit ꝓprictatẽ capit uetamen formam ꝓpnã nonr¬
linquat : Idenrco posteas differentias definitionum quae abhis rebus tracte sunt que de¬

Expanded text:
tamen totam substantiam monstrat, atque exaequatur ei rei quam definit, et substantiam perficit, ut neque extraposita sit, sicut similitudo et contraria, neque pars ejus substantiae sit quam definitione declarat, si non sit aequivoca, vel si res quae designatur non sit multivoca. Sane illud dubitari recte potest, cur cum dixisset duo genera esse definitionum, non ipsas definitiones partitus est, sed quae definiuntur, id est corporale atque incorporale. Quod idcirco dictum videtur, quia definitio cum sit ad aliquid, ut dictum est, quamdam capit ex his, quorum substantiam determinat, qualitatem. Atque etiam definitiones, aliae sunt partitionum, aliae divisionum. Paquae mancipi est, aut traditio alteri nexo aut cessio in iure'. Est etiam finis per etQuoniam definitio ita ex subjecta re quam definit, proprietatem capit, ut tamen formam propriam non relinquat, idcirco post eas differentias definitionum, quae ab his rebus tractae sunt quae de
Abbreviated transcription (Latin):
÷ quod sium quis cognita dicat. lic& futura sint tamen prophota
non÷ sicut nos cumresurrectionem predica mus prophetae non
sumus siuero cuius cumque temporis litentia manifert& tunc eit¬
sunt alii qui aut demonum instinctu Aut alii modis latentia dicunt¬
quilic& prophecȩ dici ponunt timen interdiuinarum scripturarum
non numerantur auctores. A Quot & quibus modis grecia ꝓ phetia

Expanded text:
. Quia si quis jam cognita dicat, licet et futura sint, tamen propheta non est: sicut nos, cum resurrectionem praedicamus, prophetae non sumus. Si vero cujuscunque temporis latentia manifestat, tunc  illi qui aut daemonum instinctu, aut aliis modis latentia dicunt, licet prophetae dici possunt, tamen inter divinarum Scripturarum non numerantur auctores. D. In quibus libris prophetia
Abbreviated transcription (Latin):
do translatio iocundifasima. Declaratis igitur omnibus locis eorũq: exemplis diligenter
expositis. pauca quaedã delocorum ui atq ordine disputabo quibus plonissima disputation
expeditis. ad ea quȩrestant explananda trans grediar. Sedid tertio iam uolumine facien¬

Expanded text:
ivando translatio jucundissima. Declaratis igitur locis omnibus, eorumque exemplis diligenter ivando translatio jucundissima. Declaratis igitur locis omnibus, eorumque exemplis diligenter expositis, pauca quaedam de locorum vi atque ordine disputabo, quibus plenissima disputatione expeditis, ad ea quae restant explananda transgrediar. Sed id tertio jam volumine facien
Abbreviated transcription (Latin):
Cautissi meq adiecit quasi quae dã dementa. Nonenim in tegre clementa sed quasi insimilitud
edemen torum sunt hi loci qui in argumentis efficiendis sumuntur idcrcoqm argumentorum
& id quod ex elementis efficitur partis uice conungit ut lit terȩ orationẽ : At uero locus non pa
argumenti sed totũ est. Est enim significatio quȩdam & demonstratio ad reperendũ argunt
data Vt si locum respex erit noueris ub conditur unde duci debeat argumentum: Sed reliqua
trebatium expeditis sime dicta sunt blanditurq ei etiã breuia posse sufficere acuminis p̃n¬
tiua prȩsertim cum sit iuris occupatione distractus & tempus legendi plura non habeat:
Sedq̃m ut in quit auidissimũ studii adhas doctrinarum epulas recepit non uult degustatum
sed satiatum relinquere ut ne desit aliquid sed depleno &iam relinquatur. factaq ẽ a conu¬

Expanded text:
Cautissimeque adjecit, quasi quaedam elementa; non enim integre elementa, sed quasi in similitudine Cautissimeque adjecit, quasi quaedam elementa; non enim integre elementa, sed quasi in similitudine elementorum sunt hi loci qui in argumentis efficiendis sumuntur. Idcirco quoniam argumentorum um est, et id quod ex elementis efficitur, partes invicem conjungit, ut litterae orationem. At vero locus, non pars argumenti, sed totum est. Est enim significatio quaedam, et demonstratio ad reperiendum argumentum data, ut si locum respexeris, noveris ubi conditur, unde duci debeat argumentum. Sed reliqua ad Trebatium expeditissime dicta sunt, blanditurque ei etiam brevia posse sufficere acuminis praerogativa, praesertim cum sit juris occupatione districtus, et tempus legendi plura non habeat. Sed quoniam, ut inquit, avidissimum studii ad has doctrinarum epulas recepit, non vult degustatum, sed satiatum relinquere, ut non desit aliquid, sed de pleno etiam relinquatur, factaque est a conv
Abbreviated transcription (Latin):
icato termino ductum est argumentũ. quod in his enĩ locis considerari moris est qui in ipsis
nt dequibus agitur terminis ut in omnibus exemplis ẽ diligentissime declaratum. Sed quia
nitur argumentum extrinsecꝰ dubitatione iudicium cuius lib& opponitur. ut nunscȩ uole
is auctoritate responsum ẽ. atq ideo ex loco quiuocatur extrinsecus sumptũ dr̃ argumentũ¬
tuar non saciatum discedere. Omne elementũ principium ẽ eius reicuius elementum
erpenditur . Nam eius quod ex elementis fit ipsa elementa necesse ẽ loco ẽẽ principii
io qm̃ loci superius designati argum entorũ quasiquȩ dam principia sunt: Ipsi enim sunt
uontinent argumenta omne autem quod continet eiis quod continet᷑ principium est
Iderco agit cicero ueluti quȩ dam dementa argumentorum uideri lo cos hos quos superius posure

Expanded text:
praedicato termino ductum est argumentum, quod in his locis considerari moris est, qui in ipsis praedicato termino ductum est argumentum, quod in his locis considerari moris est, qui in ipsis haerent de quibus agitur terminis, ut in omnibus exemplis est diligentissime declaratum. Sed quia sumitur argumentum extrinsecus, dubitationi judicium cujuslibet opponitur, ut nunc Scaevolae, cujus auctoritate responsum est, atque ideo ex loco qui vocatur extrinsecus sumptum dicitur argumentupatiar non satiatum discedere. Omne elementum principium est ejus rei cujus elementum esse perpenditur. Nam ejus quod ex elementis fit, ipsa elementa necesse est loco esse principii; ergo quoniam hi loci superius designati argumentorum quasi quaedam principia sunt ipsi enim sunt qui continent argumenta; omne autem quod continet, ejus quod continetur principium est, idcirco ait Cicero veluti quaedam elementa argumentorum videri locos hos quos superius posuit.
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ tegendi parieas cõmunif ut meius quitegit aliuid quod libet tectum stillicidii aqua fundatur
snonẽẽ iuris ut tegat quis parietem stillicidio inuicinitecta defluente: Haec enimstillicidu
utius noua nisi consentiente uicino nihil iuris hab&. Sesi huic responso opponatur. nesic quid ẽ
egat. ẽẽ. iures qm̃ quid ẽ aedium. solum tantũ est quantum cuiusq parietes claudunt. quiuero tegit
tum longius mittit. tuinquit responsũ tuum scaeuole auctoritate firm abis dics̃ scaeuolam
pondisse hoc ẽẽ. solũ ambitus aedium quantum tectum ꝓiceritur non quantum parietes ãbiret
igitur picere tectum quintra ambitum adhuc suarum aedium tegit. sedita ut insuum
num aqua defluat. neuitino noua noceat seruitute: In qua questione neq a subiecto neq

Expanded text:
jus esse angendi parietis communis, ut in ejus qui tegit non aliud quodlibet tectum stillicidii aqua fundatur, jus esse angendi parietis communis, ut in ejus qui tegit non aliud quodlibet tectum stillicidii aqua fundatur, alias non esse juris ut tegat quis parietem, stillicidio in vicini tecta defluente. Haec enim stillicidii servitus nova, nisi consentiente vicino, nihil juris habet. Sed si huic responso opponatur, ne sic quidem ut tegat esse juris, quandoquidem aedium solum tantum est, quantum cujusque parietes claudunt, qui vero tegit, tectum longius mittit, tu, inquit, responsum tuum Scaevolae auctoritate firmabis, dicens Scaevolam respondisse hoc esse solum ambitus aedium, quantum tectum projiceretur, non quantum parietes ambirent. Jus est igitur projicere tectum, qui intra ambitum adhuc suarum aedium tegit, sed ita ut in suum tectum aqua defluat, nec vicino nova noceat servitute. In qua quaestione neque a subjecto neque a
Abbreviated transcription (Latin):
les atq ut tullius dixit artis exꝑtes. quae enim non ꝓpno oratoris artificio comparantur. sed se
minsecus uenientia subministrat: ħ iure artis ex ꝑtia apellata sunt. huius exemplum est ut sita
pondeas qm̃ publiuiscȩ uola id solum ãbit aedium dixent quantum parictis communis tegendi causa
tum ꝓiceretur ex quo tecto in eius aedes qui ꝓtexiss& aquade fluer& id tibiius uideri solum.
ditus aedium est quantum soli ȩdium ambitus claudit. Seȩ uola igitur dixit id ẽe ambitus
dum solum quod tecti diffusione tegerctur. Manifestum est enim tecta latius fundi nec
mnetibus. ad aequari ut stillicidium longius cadat: Quaecum ita sint quidam parietem com¬
nẽ tegere nitebatur. quȩritur ansit aliquid ius tegendȩ respondeas tuinquit trebati id

Expanded text:
ciales, atque, ut Tullius dixit, artis expertes. Quae enim non proprio oratoris artificio comparantur, sed se ciales, atque, ut Tullius dixit, artis expertes. Quae enim non proprio oratoris artificio comparantur, sed se extrinsecus venientia subministrant, haec jure artis expertia sunt appellata. Hujus exemplum est: Ut si ita respondeas: Quoniam P. Scaevola id solum esse ambitus aedium dixerit, quantum parietis communis tegendi causa tectum projiceretur, ex quo in tectum ejus aedes qui protexisset aqua deflueret, id tibi jus videri. Solum ambitus aedium est, quantum soli aedium ambitus claudit. Scaevola igitur dixit id esse ambitus aedium solum, quod tecti diffusione tegeretur. Manifestum est enim tecta latius fundi, nec parietibus adaequari, ut stillicidium longius cadat. Quae cum ita sint, quidam parietem communem tegere nitebatur, quaeritur an sit aliquod jus tegendi. Respondeas tu, inquit, Trebati, id
Abbreviated transcription (Latin):
nuod medico inmedicina. geometrȩ. ingeometica ceterisq in ꝓpria studiorum facultate uer
is dequo loco sic loquitur. quae autẽ assumuntur extrinse cus ea maximȩ ex auc toritate
antur. Itaꝗ grecitales argumentationes. AT ex NoC. uocant idẽ artis exꝑtes . Alia qui ppe
gumenta sunt quȩ ipse elicito rator. atq ipse quodam modo exde signatis locis sibicom parat.
ipria faculta te conquirit alia quae extrinsecus posita nonipse inuenit sed presentibus utitur
uratis ueluti t esti monia tabulȩ. fama ceteraq: dequibus in tullius latius tractatur ẽ non enim
ipse testimonia pariat orator sed paratis utitur. nec ipse iudicium facit. sediam posito acspon¬
neo rumore ueniente utitur ad causã. atq id circo hoslocos graiatech nos uocant:. idẽ in arcifi¬

Expanded text:
ut quod medico in medicina, geometrae in geometria, caeterisque in propria studiorum facultate veriut quod medico in medicina, geometrae in geometria, caeterisque in propria studiorum facultate veritatis. De quo extrinsecus loco sic loquitur: Quae autem assumuntur extrinsecus, ea maxime ex auctoritate dicuntur. Itaque Graeci tales argumentationes ἀτέχνους vocant, id est artis expertes. Alia quippe argumenta sunt, quae ipse elicit orator, atque ipse quodammodo ex designatis locis sibi comparat, et propria facultate conquirit. Alia quae extrinsecus posita non ipse invenit, sed praesentibus utitur et paratis, veluti testimonia, tabulae, fama, caeteraque de quibus M. Tullius latius tractaturus est. Non enim sibi ipse testimonia parat orator, sed paratis utitur, nec ipse judicium facit, sed jam posito ac spontaneo rumore veniente utitur ad causam. Atque idcirco hos locos Graeci ἀτέχνους vocant, id est inartifi
Abbreviated transcription (Latin):
Nam cumde fundtͦ ꝓre scriberet lexbiennii usu capionenẽ tacuit edes. & his potius hactaca¬
tate cas iunxit. quarum annuus ẽ usus. Sed soluit obiectionẽ ita. Sedȩquitas paribus mi
paria iura desiderat. itaq qm̃ aeque funđ aeq atq aedes immobiles sunt: aeq bienmo usu
Factum est igitur hc qq̃ argum entum abeo quod in ipso est dequo agitur idest ab affecto pan
Nam cum agatur de aedium possessionẽ argumentum sumpitum est abusu capione fundoaum
Ex peditis igitur hislocis qui ipsi dequo agitur inherebant: nuntiã locieius quẽ dixit ẽẽ ext¬
secus ponit ex emplum. hic uero ẽ qui sumitur ab auctoritate iuditi locus ualde ꝓbabił &iã
uae uero sunt ꝓbabilia plurimorum iudicum ex pectant. Fanãq sunt ꝓbabilia quȩ uidentur uel
nbus ł pluribus. ł maxime famosis atq prȩcipuis. ł secundum unã quãq artem scientiãq eruditis

Expanded text:
Nam cum de fundo praescriberet lex biennii usucapionem, tacuit aedes, et iis potius hac taciNam cum de fundo praescriberet lex biennii usucapionem, tacuit aedes, et iis potius hac taciturnitate eas junxit quarum annuus est usus. Sed solvit objectionem ita, sed aequitas paribus in rebus paria jura desiderat. Itaque quoniam aeque fundus atque aedes immobiles sunt, aeque biennio usuFactum est igitur hic quoque argumentum ab eo quod in ipso est de quo quaeritur, id est ab affecto, id est pari. Nam cum agatur de aedium possessione, argumentum sumptum est ab usucapione fundorum. Expeditis igitur his locis qui in ipso de quo agitur inhaerebant, nunc jam loci ejus quem dixit esse extrinsecus, ponit exemplum. Hic vero est qui sumitur ab auctoritate judicii locus valde probabilis, sunt, plurimorum judicium exspectant. Ea namque sunt probabilia, quae videntur vel omnibus, vel pluribus, vel maxime famosis atque praecipuis, vel secundum unamquamque artem scientiamque eruditis,
Abbreviated transcription (Latin):
utibiennio funđ usu capit᷑. ita &iã opotet aedes usuc apere biennio possidentẽ : Aequ
enim paribus in rebus paria iura desiderat. quȩ &iam maxima ꝓpositio atullio clariss
positaest. sedexemplum restrictius dictũ est. nec pmtissime ad intelle gendum. itan
auetoritatem. biennio fieri sentit. sed adiungit. At in lege aedes non appellantur. & su
ceterarum omnium quorum annuus ẽ usus. hic rursus aedes in his uidetur ponere. que an
usu capiuntur . & concludit nihil definiens. niualeat aequitas que paribus in causis parian
deside rat. Sedidetur itadictũ qm̃ immobilessunt aedes ut fuđ: Bienmo uero funđ usucap
A edes quoq biennio usucapientur. Et sibi ipse rursus obponit. Sed inlege duodecim tabulan
de edibus nihil ascriptũ est & inter eas relictȩ sunt restaciturnitate legis quarũ ẽ usus annu

Expanded text:
ut biennio fundus usucapiatur, ita etiam oportet aedes usucapere biennio possidentem. Aequitas ut biennio fundus usucapiatur, ita etiam oportet aedes usucapere biennio possidentem. Aequitas enim paribus in rebus paria jura desiderat. Quae etiam maxima propositio a Tullio clarissime posita est, sed exemplum restrictius positum est, nec promptissime ad intelligendum. Ita nauctoritatem biennio fieri sentit, sed adjungit: At in lege aedes non appellantur, et sunt caeterarum omnium quarum annuus est usus. Hic rursus aedes in his videtur ponere quae annuo usucapiuntur, et concludit nihil definiens, nisi valeat aequitas, quae paribus in causis paria jura desiderat. Sed videtur ita dictum, quoniam immobiles sunt aedes ut fundus, biennio vero fundus usucapitur, aedes quoque biennio usucapiantur, et sibi ipse rursus opponit, sed in lege duodecim tabularum, de aedibus nihil ascriptum est, et inter eas relictae sunt res, taciturnitate legis, quarum est usus annuus.
Abbreviated transcription (Latin):
idest ab eo quod est. in regendis finibus ab affecto scilic& idest minore. Idenim quod minus est
affectum est illud nãq respicit ad quod comparatur : Hic quoq maxima ꝓpositio ad
posita est caq est quod in reminore ual& ualeat &iam in maiore. Aparib uͦ fit similiter cõpa
Necesse ẽ enim ut ualeat aequitas quae paribus inrebus paria uira desiderat. Plurimarum igitus
rerum usu capio annuaẽ ut siquis eis annuo continuo. fuent usus ea firma uiris auctoritate possi
uelud remmobilem fundiuero usucapio biennii temporis spatio continetur. De ȩdibus in lege
nihil ascriptũ ẽ. quenitur ergo usus aedium unone anno anbiennio capiatur. faciemus a part
argumentationem & qm̃immobilium aequa possessio ẽ. Aedes uero immobiles sunt

Expanded text:
id est ab eo quod est in regendis finibus, ab affecto scilicet, id est a minori. Id enim quod minus est id est ab eo quod est in regendis finibus, ab affecto scilicet, id est a minori. Id enim quod minus est affectum est, illud namque respicit ad id quod comparatur. Hic quoque maxima propositio a Tullio posita est, eaque est: Quod enim in re minori valet, valet etiam in majori. A paribus vero fit similiter comparatio. Necesse est enim ut valeat aequitas, quae paribus in rebus paria jura desiderat. Plurimarum igitur rerum usucapio annua est, ut si quis eis anno continuo fuerit usus, eas firma juris auctoritate possideat, velut rem mobilem. Fundi vero usucapio, biennii temporis spatio continetur, de aedibus in lege nihil ascriptum est. Quaeritur ergo, usus aedium unone anno, an biennio capiatur. Faciemus a paribus argumentationem, et quoniam immobilium aequa possessio est, aedes vero immobiles sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
quaeritur u de arcendȩ aquae iure ab affecto scilic& idẽ amaiore quod refertur adid quod mini
Non tandum ũ quod tullus maximã ꝓpositionẽ argumentationi inclusit hmͦ. quod in remau
ual& ualeat inminore. Et dein ceps ea nisus argumentationem ex pediuit. ut manifes
appareat id quod primo uolumine commemoratũ est has maximas ꝓpositiones aliquotiens
quidem argumenta tionibus includiut in presenti monstratur exemplo. Alias uero uires arguã¬
tationibus dare ut in superibus exemplis locorum quodsi idẽ conuertamus exemplũ dicemus
quod in reminore ual& ualeat &iã inminore. at inurbe aqua arcetur: Regantur igitur fine
hictamen quȩsti permutatur ħ modo queritur enim aminur be fines oporteat regi Sedam
nore sumitur argumentum idẽ ab arcenda aqua. ut sit hoc qq̃ argumentum ab eo quodinipsos

Expanded text:
Quaeritur vero de arcendae aquae jure, ab affecto scilicet, id est a majori, quod refertur ad id quod minus Quaeritur vero de arcendae aquae jure, ab affecto scilicet, id est a majori, quod refertur ad id quod minus est. Notandum vero quod Tullius maximam propositionem argumentationi inclusit hoc modo: Quod in re majori valet, valeat in minori, et deinceps ea nixus, argumentationem expedivit, ut manifestius appareat id quod in primo volumine commemoratum est, has maximas propositiones aliquoties quidem argumentationibus includi, ut in praesenti monstratur exemplo, alias vero vires argumentationibus dare, ut in superioribus exemplis locorum. Quod si idem convertamus exemplum, dicemus: Quod in re minori valet, valeat etiam in majori. At in urbe aqua arcetur, regantur igitur fines. Hic tamen quaestio permutatur hoc modo: Quaeritur enim an in urbe fines oporteat regi. Sed a minore sumitur argumentum, id est ab arcenda aqua, ut sit hic quoque argumentum ab eo quod in ipso est,
Abbreviated transcription (Latin):
ina iura desiderat . A comparatione locus qui dr̃ triꝑtito scinditur. Aut enim a comparatione
na irum aut comparatione minorum aut a comparatione parium nascitur . A cõpatione igitur
iuiorum est quo tiens maiora minoribus cõparantur ħ modo. Vt quod in re maiore ual& ualeat
iminore. ⁊it enim quȩstio an inurbe aquã liceat arcere In hac igitur subiectus ẽ terminus.
iurbe aqua predicatus ẽ uero ius arcendi. Regi fines dicuntur quotiens unus quisq
ger ꝓpriis finibus terminatur. Arc& uero aquam qui eam ꝑsuas patia meare ñ patitur
facimus igitur argumentum sic qm̃ plus est regifines. Minus uero arceri aquam
im ciuitate fines non reguntur quod maius est neid quidem quo dminus est fi& ut a qua
incuitat e arceatur. Nic igitur sumptũ est argumentum ab eo quod inipso her& dequoquert

Expanded text:
paria jura desiderat. A comparatione locus qui dicitur, tripartito scinditur; aut enim a comparatione paria jura desiderat. A comparatione locus qui dicitur, tripartito scinditur; aut enim a comparatione majorum, aut a comparatione minorum, aut a comparatione parium nascitur. A comparatione igitur majorum est, quoties majora minoribus comparantur, hoc modo, ut quod in re majore valet, valeat in minore. Sit enim quaestio an in urbe aquam liceat arceri. In hac igitur subjectus est terminus, in urbe aqua, praedicatus vero, jus arcendi. Regi fines dicuntur quoties unusquisque ager propriis finibus terminatur. Arcet vero aquam qui eam per sua spatia meare non patitur. Faciamus igitur argumentum sic. Quoniam plus est regi fines, minus vero arceri aquam, si in civitate fines non reguntur, quod majus est, ne id quidem quod minus est, fiet, ut aqua in civitate arceatur. Hic igitur sumptum est argumentum ab eo quod in ipso haeret de quo quaeritur.
Abbreviated transcription (Latin):
uod de functȩ bona adiurum debeant ꝑtinere. Sedquȩ mulieris sunt eauiri fieri dotis nomẽ
ulieris uiro debeant cedere . quod ꝑmanus conuentionẽ uin facta sunt dotis nomine:
i causa rursus acnon ab affectis factum eẽ argumentum put ab̵ idẽ adote. Ab affectis
ro nonoportet aliud nisi causam ꝓbari. E& uero ex affecto argumentũ ut exeo causa
baretur hoc modo : Siquestio e& anmulier inmanumuiri conueniss&. et indubitatum habe¬
atur Omnia quae fuissent mulieris uiri facta dotis nomine dicercturita: Si om̃a quae fuere
ulieris uiri facta sunt dotis nomine. mulier in manũ uiri conuenit. Sedomnia quȩ fuere
uuerisum facta sunt dotis nomine. Mulier igitur inmanum uiri conuenit. Maxima
ppositio causas ab effectis suis non separari . A comparatione autẽ. Omnia ualent quȩ s̃
nus modi: quod inre maiore ual& ualeat inminore. usq ualeat aequitas quȩ paribus in causis

Expanded text:
quod defunctae bona ad virum debeant pertinere. Sed quae mulieris sunt, ea viri fieri dotis nomiquod defunctae bona ad virum debeant pertinere. Sed quae mulieris sunt, ea viri fieri dotis nomimulieris viro debeant cedere, quod per in manus conventionem viri facta sunt dotis nomine, a causa rursus, ac non ab effectis factum esse argumentum putabit, id est a dote; ab effectis vero non oportet aliud nisi causam probari. Esset vero ex effectis argumentum, ut ex eo causa probaretur hoc modo: Si quaestio esset an mulier in manum viri convenisset, et indubitatum haberetur, omnia quae fuissent mulieris, viri facta dotis nomine, diceretur ita: Si omnia quae fuere mulieris, viri facta sunt dotis nomine, mulier in manum viri convenit; sed omnia quae fuere mulieris, viri facta sunt dotis nomine, mulier igitur in manum viri convenit. Maxima propositio, causas ab effectis suis non separari. Ex comparatione autem omnia valent, quae sunt hujusmodi. Quod in re majore valet, valeat in minore,
Abbreviated transcription (Latin):
omine non precedes tempore. sed statim ꝓ pria uinaturȩ N amut in manum quoq
inuenerit mox eius bona dotis nomine uirum secuntur. Facio igitur argumentum sit
imulier quaede functaẽ in manum conuenit. Inmanum uero conuenientis mulieris
onauiri fiunt dotis nomine. ħ qq̃bona dequibus agitur uiri sunt. argumentum exeo
nod mnipso est dequo agitur continetur. Agitur enim de eius bonis que in manum conuencrit
lic& ab affectis idẽ a cause effectis. Effectum nãq est inmanus conuentione omnia
imulieris sunt uiri fieri dotis nomine . quã quam his quoq non abeffectis. sacausa factũ ar¬
umentum eẽ monstretur. Ostensum ẽ enim uiri fieri dotis nomine quic quid mulieris
tent exeo quod mulier inmanum conuenerit. Sedh causa ẽ ut que mulieris s̃ uri fiant
itis nomine. Seddicit quis exeo quod ea quȩ mulieris erant uiri fiunt dotis nom̃e id apꝓbari

Expanded text:
omine, non praecedens tempore, sed statim propria vi naturae. Nam ut in manum quaecunque convenerit, mox ejus bona dotis nomine virum sequuntur. Facio igitur argumentum sic: Si mulier quae defuncta est in manum convenit, in manum vero convenientis mulieris bona viri fiunt dotis nomine, haec quoque bona de quibus agitur, viri sunt. Argumentum ex eo quod in ipso est, de quo agitur, continetur. Agitur enim de bonis ejus quae in manum convenerit, scilicet ab effectis, id est a causae effectis. Effectum namque est, in manum conventione omnia quae mulieris sunt viri fieri dotis nomine, quanquam hic quoque non ab effectis, sed a causa factum argumentum esse monstretur. Ostensum est enim fieri viri dotis nomine, quidquid mulieris fuerit, ex eo quod mulier in manum convenerit. Sed haec causa est ut quae mulieris erant viri fiant dotis nomine. Sed dicat quis, ex eo quod ea quae mulieris fuerant, viri fiunt dotis nomine, id est approbare
Abbreviated transcription (Latin):
lusione ꝑ ficitur argumentatio fit ab enumeratio nepastum argamentũ ductum ec̃
per hibetur Sed m̃tullus quia iam paftium defintionis ingressus ẽ &iam hanc inter¬

Expanded text:
divisionem perficitur, argumentatio fit, ab enumeratione partium argumentum ductum esse divisionem perficitur, argumentatio fit, ab enumeratione partium argumentum ductum esse perhibetur. Sed M. Tullius quia jam partitionem definitionis ingressus est, etiam hanc inter
Abbreviated transcription (Latin):
po singulatim maiora sunt coae quantur. accidentia uero quemn de fintione ponuntur. omnino
i substanti ae ratione disucta sunt. In ea qq̃ definitio non q̃ ex pastiam enumeratione
inficitur: talia sunt quȩ enume rantur. ut singula totius defintio nomen capere non possint
li ꝙ idareo eođ minora sunt. Ut funcla monta nompo sunt domus uocabulo non cupari. & fun¬
limenta domo mimora sunt. Itemq cetere paries. Atuero mea defintione que ꝑ diuosionẽ
it singule quidẽ pastes tota eare que defiitur minones ł maiores sunt totũ tamen de¬
infterei nomen ex eipiunt: Vt rationale nomen capit animalis eođmͦ in rationale
uibus ita discretis. quotiescũq ab ea defintione q̃ ꝑsubstantiales pastes effiitur ł ab ea
nep accidentium enuimerationẽ colligitur argumentatio fit a definitio ne idẽ a toto tractũ

Expanded text:
quo sigillalatim majora sunt coaequantur. Accidentia vero quae in definitione ponuntur, omnino quo sigillalatim majora sunt coaequantur. Accidentia vero quae in definitione ponuntur, omnino a substantiae ratione disjuncta sunt. In ea vero definitione quae ex partium enumeratione perficitur, talia sunt quae enumerantur, ut singula totius definiti nomen capere non possint, atque idcirco eodem minora sunt, ut fundamenta non possint domus vocabulo nuncupari: fundamenta enim domo minora sunt, itemque caeterae partes. At vero in ea definitione quae per divisionem fit, singulae quidem partes tota ea re quae definitur minores sunt, totum tamen definitae rei nomen suscipiunt. Ut rationale nomen capit animalis, eodem modo irrationale. Quibus ita discretis, quotiescunque ab ea definitione quae per substantiales partes efficitur, vel ab ea quae per accidentium enumerationem colligitur, argumentatio fit, a definitione, id est a toto tractum
Abbreviated transcription (Latin):
oib statia sed in quaclim accidentiũ collectione postorum: huus exemplis Rtudlinus
lno abndentias de signantia quȩa nim alis quasi quȩdam pastes sunt Eał desenptio nun÷¬
apatas i etsinon accidentia rer sed quasi membra quȩdã dica mus ex quibus c̃ponitas
mo con iungituot aeq inde finitionẽ faceretem ptemus ħ̃ modo dicimus. Domus est
us funda mento parietibus tectoq consistit. hic membra quȩdã sumꝑta surt addefim¬
uone quibus res tota conungitur & ħ uocatur perenumerationẽ pastium defintio
u si qui sita dofimat ut non in definitione ponat membra sedspeties adiuone spetierũ¬
dica definitio nincupatur: Velut siquis h modo ꝓnunti & ani malẽ substantia ato
cus sonstitaiticũ ł sen sut atꝰ ratione in titur: Hec igitur quattuor a se differte mani festãest.
ne hanq defiitione q̃ ꝑ substanti alos pastes efficntur singulepastes maices cẽ uadentur
sabstanti aliter uniuer salior es abta re quã defiunt ut animalmaus ab homine mortale

Expanded text:
quadam accidentium collectione posita; hujus exemplum est: Animal edam accidentia designantia quod animalis quasi quaedam partes sunt, et haec descriptio nuncupatur. At si non accidentia rei, sed quasi membra quaedam dicamus, ex quibus componitur atque conjungitur, atque inde definitionem facere tentemus, hoc modo dicimus: Domus est quae fundamento, parietibus tectoque consistit, hic membra quaedam sumpta sunt ad definitionem, quibus res tota conjungitur, et haec vocatur per enumerationem partium diffinitio. At si quis ita definiat, ut non in definitione ponat membra, sed species, a divisione specierum definitio nuncupatur; velut si quis hoc modo pronuntiet: Animal est substantia, quae vel sensu tantum, vel sensu et ratione nitatur. Haec iginamque definitione quae per substantiales partes efficitur, singulae partes majores esse videntur, et substantialiter universaliores ab ea re quam definiunt, ut animal majus est ab homine. Mortale