comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pͥs .ix. iͥ inebraico pofitũ ẽ. alma nom̃
qd̾ cet̾ interp̃tes tͣnstulerunt. pro
adolescentula ꝙ.lxx. interp̃tati
sunt ꝓ absconditis. Et ingenesi
legimꝰ uͥ rebecca d̾r alma. aqͥlam.
ñ ad olescentulã. nec puellã. s ab¬
sconditam tͣnstulisse. Sun amiqꝰ
qͦ mulier. amisso filio. cũ helisei fuis
pedib ꝓuoluta. ⁊ ꝓhiberet eã gieri.
scͥptum ẽ. celimen menii. Ergo. al¬
ma. ñ solum puella. s ⁊ uͥgo s cum
⁊ secreta. que nunqͣm uiroꝵ patu̾it
aspectibꝰ s magna parentũ diligẽ¬
tia custodita sit. lingua ꝙͦ punica
p̾beamꝰ iudeis. nr̃o qͦ sermone alma
sc̃a d̾r. Omniũq pene linguar u̾b̾
utunt᷑ hebrei. ut ẽ illud incantico
sͥ salomon fecit. ꝙ in hebreo ita
legimꝰ. Herbum qͦ nugas. ⁊ m̃sura
hebreseodemmnꝰ.⁊ hisdem appellant
sensib Et qͣntũ cũ mea pugno me¬
moria nunqͣm me arbitror alma.
inmuliere nupta. legisse. s in ea
sit. s uͥgo unioris etatis.:⁊ ĩ anni̾

Expanded text:
i in Hebraico positum est alma, nomen quod caeteri interpretes transtulerunt pro adolescentula, quod LXX interpretati sunt pro absconditis, et in Genesi legimus ubi Rebecca dicitur alma aquilam non adolescentulam, nec puellam, sed absconditam transtulisse . Sunamitis uoque mulier amisso filio cum Elisei fuisset pedibus provoluta, et prohiberet eam Giezi, scriptum est, EELIM MEMMENNI . Ergo alma,, non solum puella vel virgo, sed cum et secreta, quae numquam virorum patuerit aspectibus; sed magna parentum diligentia custodita sit. Lingua quoque Punipraebeamus Judaeis, nostro quoque sermone alma, sancta dicitur. Omniumque pene linguarum verbis utuntur Hebraei: ut est illud in Cantico  Salomon, quod et in Hebraeo ita legimus. Verbum quoque nugas et mensuram Hebraei eodem modo et eisdem appellant sensibus. Et quantum cum mea pugno memoria, numquam me arbitror alma in muliere nupta legisse, sed in ea sit, sed virgo junioris aetatis, et in annis
Abbreviated transcription (Latin):
uando aũ d̾r. dabit dñs ip̃e
uob̃ signum nouũ debet
ẽe atq mirabile. Sin aũiuuẽcła
uł puella ut udei uolunt. ⁊ ñ u̾go
pariat. quale signum poterit. ap¬
pellari cum ħ nom̃ etatis sit ñ in¬
tegritatis. ⁊ reuera ut cũ iudeis
cõferamꝰ pedem. ⁊ nequa qͣm con¬
tentioso fine. p̾beamꝰ eis risũ nr̃e
imꝑitie. uirgo hebraice be cl̃a applłr.
que imp̾senti loco ñscribit᷑ s ꝓ hoc
u̾bo positum ẽ. alma. qđd p̃t̾.lxx. õs
adolescentulam tͣnstulerũt. Forro.
alma. ap̃ eos. u̾bũ ambiguum ẽ.
Dr̃ enim. ⁊ adolescentula.:⁊ abscon

Expanded text:
uando autem dicitur: Dabit Dominus ipse vobis signum, novum debet esse atque mirabile. Sin autem juvencula vel puella, ut Judaei volunt, et non virgo pariat, quale signum poterit appellari, cum hoc nomen aetatis sit, non integritatis? Et revera, ut cum Judaeis conferamus pedem, et nequaquam contentioso fune praebeamus eis risum nostrae imperitiae, virgo Hebraice BETHULA appellatur, quae in praesenti loco non scribitur: sed pro hoc verbo positum est ALMA , quod praeter LXX omnes adolescentulam transtulerunt. Porro ALMA apud eos verbum ambiguum est: dicitur enim et adolescentula; et abscon
Abbreviated transcription (Latin):
Lumen ocłoꝵ eruitur. qr sepe
ex deprauatione uoluntatũ
acumen intelligentie obdu¬
citur. & obnubilatur. Qui ce¬
lestia itaq desidia amittit.
qui terrenoꝵ se amore ĩuolu¬
it. quem quasi in herbarũ
pastu uincłm cupiditatis
astringit. necẽe est q̃nq er¬
rorum caliginem incurrere.
& stillantib uelut celi nubi¬
b quodam se seductionis
rore inficere. Nonne & ille
tibi rore celi intingi uidetur.
qui sp̃uum malignoꝵ sug¬
gestione ad omnem fraudẽ
instruitur. ut ad eorum si¬
militudinem libent̾ uelit et
facile possit ꝓximos suos de¬
ciꝑe. & fraudib circum ueni¬
re: Absq dubio enĩ nimius
amor t̾renoꝵ cũ regnare incip̃.
paulatim quidem fraudulẽ¬
tiam inducit. ad extremum aũ
ad iuolentiam &e rapinam im¬
pellit. unde est quod subiungit.
Et cum feris pars eius in herba
erudelitatem qͣnͣdoq effrenat᷑.
cum tn diuinitꝰ ad penitentiã

Expanded text:
lumen oculorum eruitur, quia saepe lumen oculorum eruitur, quia saepe ex depravatione voluntatum acumen intelligentiae obducitur et obnubilatur. Qui coelestis itaque desideria amittit, qui terrenorum se amore involvit, quem quasi herbarum pastu vinculum cupiditatis astringit, necesse est quandoque errorum caliginem incurrere, et stillantibus velut coeli nubibus, quodam se seductionis rore inficere. Nonne et ille tibi rore coeli intingi videtur, qui spirituum malignorum suggestione ad omnem fraudem instruitur, ut ad eorum similitudinem libenter velit, et facile possit proximos suos decipere et fraudibus circumvenire? Absque dubio enim cum nimius amor terrenorum regnare incipit, paulatim quidem fraudulentiam inducit, ad extremum autem, ad violentiam et rapinam impellit. Unde est quod subjungit, et cum feris pars ejus in herba crudelitatem quandoque effrenatur, cum tamen divinitus ad poenitentia
Abbreviated transcription (Latin):
huc ad augm̃tum mali
additur. quod adiungitur.
& rore celi tin guatur. Quid
in telligimus ꝑrorem celi nisi
subtiles & uix in telligibiles
suggestiones diaboli: Si eñĩ ꝑt̾
ram conuenient̾ satis desingna¬
tur corpus: cur non eque ꝑ celũ
recte desingnetur sp̃s: Corpo
possunt. & in euangłio uolueͤs
q celi mens de prauata intingi¬
tur. qͥn ꝑ suggestiones diaboli
diu̾sis errorib imbuit᷑. Ex con¬
cupiscentiarum eni suaꝵ ex¬
alatione tantam sepe in currit
caliginem erroꝵ ut dicat
malum bonũ. & bonum ma¬
lum. ponens tenebras lucem
& lucem tenebras. ponens a¬
marum indulce. & dulce in
amarum. Qui gͥ in herb̃ t̾re
foris alligatur oportet ut ro¬
re tinguatur. nam pꝰ depraua¬
tionem morum etiam sensuᷤ
deprauatur. & multis errori¬
b facile implicatur Hinc ẽ
quod in eu̾sione ierłm rex pꝰ
filios. postea oclos amisit. Sp̃i¬
tuales utiq filios ꝑdit qͥ uͥtu¬
tum sobolem quos dui nutͥe¬
rat amittit. S filiis amissis

Expanded text:
huc ad augmentum mali additur, quod adjungitur: Et rore coeli tingatur. Quid intelligimus per rorem coeli, nisi subtiles et vix intelligibiles suggestiones diaboli? Si enim per terram convenienter satis designatur corpus, cur non aeque per coelum recte designetur spiritus? Corporpossunt. Et in Evangelio volucres que coeli mens depravata intingitur, quando per suggestiones diaboli diversis erroribus imbuitur. Ex concupiscentiarum enim suarum exsultatione, tantam saepe incurrit caligmem errorum, ut dicat malum bonum, et bonum malum, ponens tenebras lucem et lucem tenebras, ponens amarum in dulce et dulce in amarum. Qui igitur in herbis terrae foris alligatur, oportet ut rore tingatur: nam post depravationem morum, etiam sensus depravatur et multis erroribus facile implicatur. Hinc est, quod in eversione Hierusalem, rex prius filios, postea oculos amisit . Spirituales utique filios perdit, qui virtutum sobolem, quas diu nutrierat, amittit. Sed, filiis amissis,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ aliud ponũt. Et si scĩa erudi¬
ti ĩ disciplĩa dicat᷑ qd̾ ad ple¬
nũ discat᷑ ut ĩdẽ ĩtlłigat᷑ disci¬
plina qd̃ ut sic dicat᷑ discẽtia
plena. ⁊ si id qd̃ disciplinã di¬
hãc utiq acceptionẽ alia enĩ

Expanded text:
et aliud ponunt. Et si scientia eruditi inde disciplina dicatur, quod ad plenum discatur, ut idem intelligatur disciplina quod, ut sic dicatur, discentia plena; et si id quod disciplinam dihanc utique ac
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ damelem ciuitatis nr̃e fori¬
b presidentẽ. Audi qͥd scd̃m
hec sapiens ammoneat cum
dicat. Omni tempore benedic
dm̃ ⁊ pete abeout uas tuas
dirigat. Ad ueram antẽ utã
uias nr̃as dirigat. Qui sine
sine uiuit ⁊ Regnat.

Expanded text:
amus Danielem civitatis nostrae foriamus Danielem civitatis nostrae foribus praesidentem. Audi quid secundum haec Sapiens admoneat, cum dicat: Omni tempore benedic Deum, et pete ab eo ut vias tuas dirigat . Ad veram autem vitam vias nostras dirigat, qui sine fine vivit, et regnat.
Abbreviated transcription (Latin):
onem pulsat m̃tis deuotionẽ
excitare debeat.
dultunum autẽ incon¬
clusione sermonis infer-¬
tur. ip̃e autẽ danielerat info-¬
rib regis. Scimꝰ autẽ quia ꝑ¬
fores aditꝰ ad int̾ĩora patet. Da¬
mel itaq quasi in regis fori¬
b obseruat. qnͣ deuotio nr̃a cͥ¬
ca quaslibet sugestiones cau-¬
te inuigilat. ⁊ q̃uaslibet contͣ
maligni machinationes r̃ ip¬
so temptonis aditu oratione
repugnat. ne in cautam m̃-¬
tem ulla infestacio uł molen¬
tia opͥmat. uł fraude cutum¬
ueniat. felix animistatus.
⁊ omni studio expetendus.
quando omne quod animuͣ
ꝑ cogitacionem pulsat. statiͣ¬
⁊ absq ulla mora mentis de-¬
uotionem excitat. Debet ita¬
q deuotio m̃tis omnem ar-¬
bitrii consensũ studiose p̾ue¬
nire: ⁊ or̃one p̾munire. ⁊ hocerte
damelem regis forib presidẽ.
Ad omnem suggestionẽ. adom¬
nem. ad omnẽ em̾gentem cogi¬
tõnem Petamꝰ a dño ne nos in¬
ducat intemptacionẽ.⁊ habe¬

Expanded text:
onem pulsat, mentis devotionem excitare debeat. Ad ultimum autem in conclusione sermonis infertur: Ipse autem Daniel erat in foribus regis . Scimus autem, quia perfores aditus ad interiora patet. Daniel denique, quasi in regis foribus observat, quando devotio nostra circa quaslibet suggestiones caute invigilat, et contra quaslibet maligni machinationes in ipso tentationis aditu oratione repugnat, ne incautam mentem ulla infestatio, vel violentia opprimat, vel fraude circumveniat. Felix animi status, et omni studio expetendus, quando omne quod animum per cogitationem pulsat, et statim absque ulla mora mentis devotionem excitat. Debet itaque devotio mentis omnem arbitrii consensum studiose praevenire, et oratione praemunire. Et hoc erit Danielem regis foribus praesidere. Ad omnem suggestionem, ad omnem emergentem cogitationem petamus a Domino ne nos inducat in tentationem, et habe
Abbreviated transcription (Latin):
homofẽs ẽ qͣi unꝰ ex uobis ꝓpt̾¬
suam diuinitatẽ᷑ D̾s fc̃s ẽ qͣiunꝰ
ex nobis. pp̃suã humanitatem:
Ecce qͥd nob̃ contulit. ecce qͥd nob̃
ꝓfuit fructus uirginis fecundi¬
tas uirginitatis. Mito dictũ m̾i¬
to dicenduͣ. Benedita tuin mulieri

Expanded text:
homo factus est quasi unus ex nobis prsuam divinitatem, Deus factus est quasi unus ex nobis propter suam humanitatem. Ecce quid nobis contulit, ecce quid nobis profuit fructus virginis, fecunditas virginitatis. Merito dictum, merito dicendum: Benedicta tu in mulieri
Abbreviated transcription (Latin):
d hoc autẽ fc̃s ẽ ds̃ qͣi homo.
ut fieret homo sicͣ d̾s. sciensbo¬
nũ ⁊ malũ. Quomͦ au̾scit d̾s bo¬
nũ. aut quomͦ scit malũ: Ma¬
lum quidem plena intelligenti¬
a. absꝙ omni expientia bonũ
uͦplena intelligentia: ⁊ sempit̾¬
na exꝑientia. In malo ẽ ei exꝑi-¬
entia inaccessibilis in bono exꝑ-¬
ientia in ꝑturbabilis. fututũ ẽ
aut̃ ut fiat homo in hc modũ.
sciens bonum ⁊ maluͣ qͣnͣcon¬
firmatꝰ in bono. ⁊ consũmatꝰ in
gaudio inet̾nũ sicut peccare ñ
pot̾it. sic nec mori ł pati timebit.
Mors enĩ ñ erit ultͣ. neq lucttis.
neq clamor s nec dolor erit ul¬
pit̾na erit suꝑ capita eoꝵ. S qͥd
mirũ ẽ si homo fc̃s ẽ uelut d̾s qͣn

Expanded text:
d hoc autem factus est Deus quasi homo s bonum, ut fieret homo sicut Deus, sciens bonum et malum. Quomodo autem scit Deus bonum, aut quomodo scit malum? Malum quidem plena intelligentia absque omni experientia, bonum vero plena intelligentia et sempiterna experientia. In malo est ei experientia inaccessibilis, in bono experientia imperturbabilis. Futurum est autem ut fiat homo in hunc modum sciens bonum et malum, quando confirmatus in bono et consummatus in gaudio in aeternum, sicut peccare non poterit, sic nec mori vel pati timebit. Mors enim non erit ultra, neque luctus, neque clamor; sed nec dolor erit ulpiterna erit super capita eorum . Sed quid mirum est si homo f
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̃ gͥ dictũ ẽ ꝑ ẏroniã de adã
pͥmo iam dr̃e possunt ex sentẽ
ad am fr̾s ẽ qiͣ unꝰ ex nobis. sciẽs
bonũ ⁊ malũ. Uox illa exꝓbͣati¬
onis. iam u̾sa ẽ in mat̾iam lau

Expanded text:
 dictum est per ironiam de Adam primo, jam dicere possunt ex sententAdam factus est quasi unus ex nobis sciens bonum et malum. Vox illa exprobrationis jam versa est in materiam l
Abbreviated transcription (Latin):
istide testimonio fame quasi
apd̃ ꝓxinum tantũ. Illud
itaq ẽ uelut animal irrati¬
onabile. istud uelut anmal
rationale colere. felix quigła¬
tur de conscientie testimomio.
sic tam̃ quasi in dño. alioqͥn
ingratum ualde głaride mu-¬
nere. s ñ in mun̾is auctore.
Qnͣto meliꝰ qͣnͣto rectiꝰ dictus
rex dm̃ qͣm damelemadora-
ret: ⁊ sacrificaret qui eũ quidẽ
qͣmiis danielis officio docue
cimus alia ex ratione colligi

Expanded text:
isti de testimonio famae quasi isti de testimonio famae quasi apud proximum tantum. Illud itaque est velut animal irrationabile, istud velut animal rationale. Felix qui gloriatur de conscientiae testimonio, sic tamen quasi in Domino. Alioquin ingratum valde gloriari de munere, sed non in muneris auctore. Quanto melius, quanto rectius dictus rex Deum quam Danielem adoraret, et ei sacrificaret, qui eum quidem quamvis Danielis officio docuecimus, alia ex ratione colligi
Abbreviated transcription (Latin):
innotescere ualeant saga¬
ci sollicitudine ꝑquirunt.
iaminanis fauoris aurã
captant. ⁊ illam qm apd̃
dm̃ hr̃e consueuerant glo¬
riamueram inuanaincõ¬
mutant. De qualibet psal
ni. Quid aliudẽ uitulusfe¬
num comedens. nͥ humani
fauoris appetitus carnalem
⁊ temporalem głam ambiẽs:
Quidgͥ aliud erit uitulũ aĩ
mal petaul cũ ⁊ brutũ colere.
qͣm inglorie temporalis am¬
bicione irrationabili appeti¬
tui deseriure: intemporali
stituere: Et nabugodonosor
quidem quem tamen iuste
reprehendimꝰ tolerabiliꝰ ali¬
quid fecit. qui hominẽ utiq
animal uidelicet rationale
diuino honore donauit:
Nam proculdubio irrationa¬
bilius erit irrationabile qͣm
rationabile animal colere.
Aliiconfidunt ⁊ głantur in
ꝓpria uirtute. alii autem de
sola uirtutis estimatione. Illi
de eo qd habent. uł se crecltͣ
habere. istide eo qd̃ estimant᷑
ab aliis eẽ. Illi de testimonio
conscientie ñ quãĩ apd̃ dm̃.

Expanded text:
innotescere valeant sagainnotescere valeant sagaci sollicitudine perquirunt, jam inanis favoris auram captant, et illam quam apud Deum habere consueverant gloriam veram, in vanam commutant. De qualibus Psalmni . Quid aliud erit vitulus fenum comedens, nisi humani favoris appetitus, carnalem et temporalem gloriam ambiens? Quid igitur aliud erit vitulum animal quidem petulcum et brutum colere, quam in gloriae temporalis ambitione irrationabili appetitui deservire, et in temporali stituere? Et Nabuchodonosor quidem, quem tamen juste reprehendimus, tolerabilius aliquid fecit, qui hominem utique animal, videlicet rationale, divino honore donavit. Nam procul dubio irrationabilius erit irrationabile, quam rationabile animal colere. Alii confidunt et gloriantur in propria virtute, alii autem de sola virtutis aestimatione. Illi de eo quod habent vel se credunt habere, isti de eo quod aestimantur ab aliis esse. Illi de testimonio conscientiae, non quasi apud Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
reuelans mistĩa. qm̃ potiusti
aꝑire sacram̃tum hoc. Ec̃ce ꝙͣ
sane ⁊ dediuinis sentitr i tam̃
ydolatrie simile qd ꝑ opus
exertuit. Sic sic subuno eo¬
demq tempore ⁊ moyses
inmonte ad summa ⁊ duu¬
na contem planda sublima¬
tur. ⁊ plebs sͥ comnussa ad
idolatrie scelus.⁊ intulicul¬
turam inualle deicit᷑. Et fit
utiq sepe in uno eodemq aĩo
mͦ mirabili atq miserando.
ut unde in summis intel¬
ligentia humana ad diui¬
na illuminat᷑. inde in imis
desid̾ioꝵ turba corrumpit᷑.
Quis enim nesciat quomͦ in
magnitudo reuelationum
m̃tem incautã insuꝑbiam
eleuat cum apłs ip̃e de seip¬
so dicat: Ne magnitudore¬
uelationũ extollat me: datꝰ
ẽ mͥstimulus carnis mee an¬
głs satane qui me colaphi¬
zet. Sepe ⁊ enum quidam
adhuc int̾ ipsa diuinarum
reuelationũ spectacła consti¬
tuti apud semet ipsos tacita
m̃te suꝑbiuint. iam magna
de se estimantes. magna ⁊¬
ab aliis estimari dignũ du¬
cunt. iam quom᷑ ⁊ m aliis

Expanded text:
revelans mysteria, quoniam potuisti aperire sacramentum hoc. . Ecce quam sane, et de divinis sentit, et tamem idololatriae simile quod per opus exercuit. Sic sic sub uno eodemque tempore et Moyses in monte ad summa et divina contemplanda sublimatur, et plebs sibi commissa ad idololatriae scelus, et vituli culturam in valle dejicitur, et fit utique saepe in uno eodemque animo, modo mirabili atque miserando, ut unde in summis intelligentia humana ad divina illuminatur, inde minus desideriorum turba corrumpatur. Quis enim nesciat quomodo magnitudo revelationum mentem incautam in superbiam elevat, cum Apostolus ipse de seipso dicat: Ne magnitudo revelationum extollat me, datus est mihi stimulus carnis meae angelus Satanae, qui me colaphizet . Saepe etenim quidam adhuc inter ipsa divinarum revelationum spectacula constituti, apud semetipsos tacita mente superbiunt, jam magna de se aestimantes, magni ab aliis aestimari dignum ducunt, jam quomodo et aliis
Abbreviated transcription (Latin):
acciꝑe. uidebis omnia ĩ eam
sententiam quã ibiposummꝰ
concurr̾e . H. Uideo sane.
nec uos oportet ꝓhac reult̾iꝰ
laborare.Si eñĩ ut uob̃ plact
dicatur bomi elec̾tio eẽ. opti¬
ma queq ab inferiorib bonis
secern̾e c app̃hendẽ. ꝓfectoli¬
quebit. qr emanuel nr̃ iuxra
id quod puer fuit. ad huius
scientie plenitudinẽ pro ex¬
ꝑiendi modo per resurrecti¬
onẽ ⁊ ascñsionẽ ꝓfec̃. Añ resur¬
recꝰtonẽ si qͥdem ꝑexpientiã no¬
uit qͣle bonũ eẽt uita carnis

Expanded text:
accipere, videbis omnia in eam accipere, videbis omnia in eam sententiam quam ibi posuimus concurrere. HUGO. Video sane, nec vos oportet pro hac re ulterius laborare. Si enim ut vobis placet dicatur boni electio esse, optima quaeque ab inferioribus bonis secernere, et apprehendere, profecto liquebit quia Emmanuel noster juxta id quod puer fuit, ad hujus scientiae plenitudinem pro experiendi modo per resurrectionem et ascensionem profecit. Ante resurrectionem siquidem per experientiam novit quale bonum esset vi
Abbreviated transcription (Latin):
de quib ad achar dr̃. Derelĩ¬
quet᷑ t̾ra quam tu detastari
a facie duorũ regũ suor.
Nã siue carnales si ue spũ¬
ales reges cogites: in illa t̾ra
quam rex achar detestabat᷑
alii iuste. alii aũ in iuste reg¬
num obtinuisse uidebant᷑.
Credimus aũ quod ⁊ ũllo pͥo¬
ri tractatu locuti sumus. &
ibi sr̃ eod̾ capitulo dociumꝰ
multos demones inxͥ passi¬
one fuisse captiuatos. ⁊ ão
hominũ inseetatione relegatõ.
nec tñ qualescũq sic̃ nec om̃s.
s qui ineis erant ad malignãd̾
efficatiores. & quales scͥptura
uoluit designare ꝑreges illoᷤᷤ
deniq ꝑ quos multoꝵ salus
inpediri potuit. de quib pͥmi¬
tiua eccłia ꝯstruenda fuit. Cũ
gͥ ad id quod dictum ẽ. derelin¬
quet᷑ t̾ra a facie duors regũ
suoꝵ. p̃missum sit. añquã
puer sciat reꝓbare malum.
&e eligere bonum. si boni elec¬
tionẽ scd̃m eam assignationẽ
quã nos det̾minauimꝰ uelis

Expanded text:
de quibus ad Achaz dicitur: Derelinde quibus ad Achaz dicitur: Derelinquetur terra quam tu detestaris, a facie duorum regum suorum . Nam sive carnales, sive spirituales reges cogites in illa terra quam rex Achaz detestabatur, alii juste, alii autem injuste regnum obtinuisse videbantur. Credimus autem quod et in illo priori tractatu locuti sumus, et ibi super eodem capitulo docuimus multos daemones in Christi passione fuisse captivatos, et ab hominum insectatione relegatos; nec tamen qualecunque, sicut nec omnes sed qui in eis erant ad malignandum efficaciores, et quales Scriptura voluit designare per reges, illos denique, per quos multorum salus impediri potuit, de quibus primitiva Ecclesia construenda fuit. Cum igitur ad id quod dictum est, derelinquetur terra a facie duorum regum suorum, praemissum sit, antequam puer sciat reprobare malum et eligere bonum, si boni electionem secundum eam assignationem quam nos determinavimus velis
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ iam dictum ẽ quid
de duob regib sentiend̾sit scd̃
historiam. suꝑẽ ut dicatis qͥd
de eis sentiri debeat etiã scd̃m
allegoriam. R. Sic̃ in hoĩbus
uidemus. sic & insp̃ib malig¬
nis ꝑpende possumus. alios
udelicet aliis p̃side̾. & qͥ ĩ eis
astutiores uł audatiores sunt
inferioꝵ officia dispone. & ĩ
eis quasi quedam imꝑii uira exer¬
cere. Cuisi autẽ reges ⁊̃ ĩ hõib
ius dominii & pͥncipatus ac¬
cipiunt. cum eis adcͥmina & fla¬
gicia ex lib̃o arbitrio ꝯsentint.
hĩc ÷. quod scđ̾m danielẽ alius
pͥnceps grecorum. Notandũ
autem de eiꝰmodi regib qͦd
qñ eis homines leuit̾ atq
libent̾ ad culpam ꝯsentiunt.
quasi quodam equitatis in¬
re regnum in eis & dñandi
potestatẽ accipiunt. q̃n uero
nunia temptationũ ĩportu¬
nitate & quasi uiolenta manu
ad casũ inpellunt tẽ uelud ꝑ
inuasionem in eis regnũ arri¬
punt. Hec gemina eiꝰmodi
regum differentia recte in¬
telligitur. in duob iłł regibꝰ

Expanded text:
m jam dictum est quid de duobus regibus sentiendum sit secundum historiam, superest ut dicatis quid de eis sentiri debeat etiam secundum allegoriam. RICH. Sicut in hominibus videmus, sic et in spiritibus malignis perpendere possumus, alios videlicet aliis praesidere, et qui in eis astutiores vel audaciores sunt, inferiorum officia disponere, et in eis quasi quaedam imperii jura exercere. Ejusmodi autem reges etiam in hominibus jus domini et principatus accipiunt, cum eis ad crimina et flagitia ex libero arbitrio consentiunt. Hinc est quod secundum Danielem alius s Graecorum . Notandum autem de ejusmodi regibus, quod quando eis homines leviter atque libenter ad culpam consentiunt, quasi quodam aequitatis jure regnum in eis, et dominandi potestatem accipiunt. Quando vero nimia tentationum importunitate, et quasi violenta manu ad casum impellunt, tunc velut per invasionem in eis regnum arripiunt. Haec gemina ejusmodi regum differentia recte intelligitur in duobus illis regibus
Abbreviated transcription (Latin):
hrẽ. ⁊ ĩ eiꝰ admiratonẽ uigi occu¬
patione animos suspꝰ ende.:
ed iam tp̃s ẽ diu ꝓtracto
sermoni finem ĩ pon̾e
nisi forte occurrit quod suꝑ
his amplius uelis int̾rogare.
h. Non occurit fateor quod
ultra iam querẽ debeam. nͥ for¬
te admanum habetis quod iux¬
tamisticã in telligentiã rec̾te in-¬
telligi possit de cibo nr̃i emanueł .R
Studemus ⁊ in hoc tue satis¬
facẽ uoluntati. nͥ timeremus
minie ꝓlixitatis argui. ab his
qui student breuitati. H. ꝯꝗͣ
fr̃u stra timemꝰ cͥca illam mati¬
am studioꝵ nr̃oꝵ moras ĩpen¬
dere. quam semꝑ oport̾ẽt si fieri
poss p̾oculis hr̃e. ⁊ in eius ad¬
mirationẽ ugi occupatiõe
animos suspendere .R. Ueris

Expanded text:
re, et in ejus admirationem jugi occupatione animos suspendere. Sed jam tempus est diu protracto sermoni finem imponere, nisi forte occurrit quod super his amplius velis interrogare HUGO. Non occurrit, fateor, quod ultra jam quaerere debeam, nisi forte ad manum habetis quod juxta mysticam intelligentiam recte intelligi possit, de cibo nostri Emmanuelis. RICH. Studeremus et in hoc tuae satisfacere voluntati, nisi timeremus nimiae prolixitatis argui ab his qui student brevitati. HUGO. O quam frustra timemus circa illam materiam studiorum nostrorum moras impendere, quam semper oporteret si fieri posset prae oculis habere, et in ejus admirationem jugi occupatione animos suspende
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiori tractatu diffusius dicta
sunt. iñ repetat cui ista ñ suffi¬
ciunt. R. Ecce iam uides ut
credimus. sub quanto ãbi¬
guitatis ꝓfundo ueritas te¬
git᷑. ⁊ quam difficile eruit᷑ nͥ
a quibꝰ fide ⁊ sinplicitate q̃rit᷑.
Sic certe debuit abcitudo ꝯsi¬
lii duuni & infidelib abscon¬
di. & fidelib reseruari. ut
eẽt ⁊ uñ fides exerceret᷑. & in¬
fidelitas excecaret᷑.¬

Expanded text:
iori tractatu diffusius dicta sunt, inde repetat cui ista non sufficiunt. RICH. Ecce jam vides, ut credimus, sub quanto ambiguitatis profundo veritas tegitur, et quam difficile eruitur, nisi a quibus fide et simplicitate quaeritur. Sic certe debuit altitudo consilii divini et infidelibus abscondi, et fidelibus reservari, ut esset et unde fides exerceretur, et infidelitas excaecaret
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ eẽt in mortalitas & ĩpassibilitas
carins. Añ ascensionẽ ꝑ exꝑientiã
didicit q̃ eẽt qu̾satio mundi. sed
q̃ eet̃ cohabitatio hoĩum. postea
exꝑiendo nouit q̃ eẽt cobabi
puer optima ext̾ioris hoĩs bõa
añ suam resurrec̾tionem ꝑ ex¬
ꝑientiã ñ nouit. su lla uti uide¬
tur demonũ captiuatio sub

Expanded text:
et immortalitas et impassibilitas carnis. Ante ascensionem per experientiam didicit quae esset conversatio mundi, sed quae esset cohabitatio hominum, postea experiendo novit quae esset cohabitpuer optima exterioris hominis bona ante suam resurrectionem per experientiam non novit, si illa, uti videtur, daemonum cap
Abbreviated transcription (Latin):
sit. quod magist̾ tuus subire
ñ p̃sũsit. H. Uidete ne forte
erretis.si eum ħ alit quã per
ironiam dixisse putatis. R̾. Uer-¬
sute satis defendis magistrũ
tuum. s eo ipso agis dũ nescis
ꝯtͣ temet ipsum. Nam ubi
⁊ illd̾ ĩgeniolũ tuum. nec mus¬
ce quid̃ iuirib p̾ferendum.
si te adeo irretire potuit. qͦd
illequasi ꝑ yroniam texuit:
ditis uos magni aliquid ef¬
fecisse. ĩ eo quod potiustis
illa q̃ magist̾ meus sub yro¬
nia uł ego argum̃tandi gr̃a
mo labore dissolũe .R. Bñ.
Qͥd prius ꝑtinacit᷑ defẽ¬
debas. mͦ yroniam uocas.
Qͥ teneam nodo mutãtẽ
topositum ꝯspicis. ñ ÷ mul¬
tum mirandũ. si t̾gu̾i̾sa¬
tiore qua potes euadendi
exitum queris .h. Non nõ
oportet sermone detinere
diẽ. nã multa st̃ ad huc ĩ bis
q̃ aĩũ pulsant ad q̃stionẽ.
R. Anteqꝗͣ ad alia disentien¬
da tͣnseamus. faterite uolu¬
mus. an ad huc u̾aciter ꝯstet
apud te dictum emanuel

Expanded text:
sit, quod magister tuus subire sit, quod magister tuus subire non praesumpsit. HUGO. Videte ne forte erretis si cum haec aliter quam per ironiam dixisse putatis. RICH. Versute satis defendis magistrum tuum, sed eo ipso agis dum nescis contra temetipsum. Nam ubi est illud ingeniolum tuum, nec muscae quidem viribus praeferendum, si te adeo irretire potuit quod ille quasi per ironiam texuit? ditis vos magni aliquid effecisse in eo quod potuistis illa quae magister meus sub ironia vel ego argumentandi gratia mo labore dissolvere. RICH. Bene, quod prius pertinaciter defendebas, modo ironiam vocas. Quo teneam nodo mutantem cto positum conspicis, non est multum mirandum si tergiversatione qua potes evadendi exitum quaeris. HUGO. Non nos oportet sermone detinere diem: nam multa sunt adhuc in his quae animum pulsant ad quaestionem. RICH. Antequam ad alia discutienda transeamus, fateri te volumus an adhuc veraciter constet apud te dictum Emmanuel
Abbreviated transcription (Latin):
tis. mundos tm̃ cibos. q̃ smedo¬
chice ĩbutiro & melle accipi¬
untur. incibum sũptur᷑ sit. Si
ħ gͦ pars signi fuit. & rẽ signũ
p̃cessit. demꝰ ut ułunĩ annum
habu̾t qñ hanc disc̾nendi cibos
scientiã in signum fut᷑e lib̾ati¬
onis accep̃. Iuxta ħ utiq deci¬
mo etatis eiꝰ ãno samaria eu̾¬
sa fuit. Si gͦ eũd̾ dicunt ema¬
nuel quẽ filiũ ysaie. qͦmͦ umꝰ idẽq
erit. tam sciolus ut ĩpͥmo etatis
sue ãno sciat munda abĩmũdis
secernere. tam fatuus: ut in deci¬
mo etatis sue anno nesciat patre
& matrẽ uocare: Audi & illd̾.
Certe regi achar. ezechias in reg¬
num successit. cuiꝰ Ei. regni ãno
samaria destructa fuit. Uñ
gͦ monstrabunt quod eum pue¬
rum uiderit. qͥ uͭi. p̾ mortem
ipsius anno patrẽ & matrem
uocare ñ norit: Quomͦ gͦ uix¬
ta argumentationis sue rõnẽ.
alicꝰ rei signũ regi ẽe pot̾at. puer
erat: Aĩadu̾tis ex his ut arbi¬
tͦr quã anxiũ quã ãceps c̾tam̃

Expanded text:
tis, mundos tantum cibos, quae synecdochice in butyro et melle accipiuntur, in cibum sumpturus sit. Si haec ergo pars signi fuit, et rem signum praecessit, demus ut vel unum annum habuerit, quando hanc discernendi cibos scientiam in signum futurae liberationis accepit. Juxta hoc utique decimo aetatis ejus anno, Samaria eversa fuit. Si ergo eumdem dicunt Emmanuel quem filium Isaiae, quomodo unus idemque erit tam sciolus, ut in primo aetatis suae anno sciat munda ab immundis secernere, tam fatuus, ut in decimo aetatis suae anno nesciat patrem et matrem vocare? Audi et illud. Certe regi Achaz Ezechias in regnum successit, cujus sexto regni anno Samaria destructa fuit. Unde ergo monstrabunt quod eum puerum viderit, qui sexto post mortem ipsius anno patrem et matrem vocare non norit? Quomodo ergo juxta argumentationis suae rationem, alicujus rei signum regi esse poterat puer erat? Animadvertis ex his, ut arbitror, quam anxium, quam anceps certamen
Abbreviated transcription (Latin):
añꝗͣ puer quẽ ꝓphissa pe¬
ꝑit ysaie. sciat patrẽ siñ
&e matrem uocare: damascꝰ
& samaria ab assiriis des¬
truenda sit. Hic ĩtendite.
Iuxta p̾orem sententiam
ante mortẽ phaces emanuel natꝰ
fint. Nã resubsequente ut dict̃
ẽ signũ p̾cessit. Iuxta post̾iorem
sententiam nono ãno pꝰ mortem
phaceȩ. filiꝰ ysaie nec dũ ad huc
sciuit patrem ⁊ matrẽ uocare.
Nam regi phaceȩ rex osee suo¬
cessit. cuiꝰ nono regni ãno samaria
abassiriis destructa fuit. Alius
itaq erit filius ysaie. qui sub
tp̃e destructioĩs samarie nesci¬
unt patrem& matrẽ uocare. ⁊aliꝰ
emanuel. quẽ iuxta porem sen

Expanded text:
r quem prophetissa peperit Isaiae sciat patrem suum et matrem vocare, Damascus et Samaria ab Assyriis destruenda sit. Hic intendite, juxta priorem sententiam ante mortem Phacee Emmanuel natus fuit. Nam, re subsequente, ut dictum est, signum praecessit. Juxta posteriorem sententiam nono anno post mortem Phacee, filius Isaiae, necdum adhuc scivit patrem et matrem vocare. Nam regi Phacee, rex Osce successit, cujus nono regni anno Samaria ab Assyriis destructa fuit. Alius itaque erit filius Isaiae qui sub tempore destructionis Samariae nescivit patrem et matrem vocare, et alius Em
Abbreviated transcription (Latin):
dit ꝑatum habebis. Uidetur
siquid̾ ꝓpħa inhisque inter
manꝰ habenꝰ. q̃dam fidei nr̃e
qͣsi fundamenta iecisse. ⁊ icir¬
co oꝑosum erit singła queq
q̃stione digna. c̃sũma diligẽ¬
tia ꝑtͣctare. H. placeat satis.
quod dicitis

Expanded text:
tur siquidem propheta in his quae inter manus habemus, quaedam fidei nostrae quasi fundamenta jecisse, et idcirco operosum erit singula quaeque quaestione digna, cum summa diligentia pertractare. HUGO. Placet satis quod dicitis
Abbreviated transcription (Latin):
cetĩs ꝙͣ sibi
lũt ꝙͣ illi. nũqͣd gͦ illa di¬
cet᷑ ceti̾s benignior ⁊ eoip̃o
głiosior. Ecce dũ intẽdimꝰ
iuxta iudicia hũana ĩue¬
int᷑ diuina queq ꝑsona
minus digna. Ecce opinio
falsa ꝙͣ ĩuenit᷑ sibi ip̃i cõ¬
traria. Debemus itaq huuiꝰ
modi fantasias de cordi¬
mit̾ credẽ que necdũ pos¬
c̾to et absq om̃i abiguo¬

Expanded text:
 sibi, lunt quam illi, nunquid ergo illa dicetur caeteris benignior et eo ipso gloriosior? Ecce dum incedimus juxta judicia humana, invenitur divina quaeque persona minus digna. Ecce opinio falsa quae invenitur sibi ipsa contraria. Debemus itaque has phantasias de cordimiter credere quae necdum poscerto et absq
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprie ꝙͣ alicui alt̾i
ꝑsone. s si recte estimãt᷑
benigniores cur nõ ⁊ eoipõ
digniores dicis adhuc for¬
tassis ꝙ multo gliosiuᷤ sit
plenitudinẽ hr̃e ⁊ dare ꝙͣ
solũ hr̃e nec alicui dare.
Ecce iterũ ut tibi uidet᷑.
si scd̾m hominẽ iudicamꝰ
ĩ duab ꝑsonis quãdã głie
progatiuã ĩuenimꝰ s ĩte

Expanded text:
priae, quam aliqui alteri personae? Sed, si recte aestimantur benigniores, cur non et eo ipso digniores? Dicis adhuc fortassis quod multo gloriosius sit plenitudinem habere et dare, quam solum habere nec alicui dare. Ecce iterum, ut tibi videtur, si secundum hominem judicamus in duabus personis, quamdam gloriae praerogativam invenimus.
Abbreviated transcription (Latin):
cabile h̃t esse singularis
ꝑsona discreta ab aliis.
Si gͦ una quelibet qd̃ sue
ꝓprietatis ẽ magis amaret
tatis ẽ: magis amaret sͥ
ꝙͣ alti̾. quid hoc aliud ess
uł quid aliud uideri poss
ꝙͣ nolle esse ꝑsona que ñ

Expanded text:
cabile habet esse singularis persona discreta ab aliis. Si ergo unaquaeque quod suae proprietatis est magis amaret tatis est magis amaret sibi quam alteri, quid hoc aliud esset, vel quid aliud videri posset, quam nolle esse persona quae ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
tione repͥme possit. Sciẽd̾
itaq ẽ sicit suꝑius iã di¬
cabile ibi unaq̃z ꝑsona
tã amat alt̾i ꝙͣ sibi sic e
⁊ ĩcõicabile magis sibi ꝙͣ¬

Expanded text:
tione reprimere possit. Sciendum itaque est, sicut superius jam dicabile ibi unaquaeque persona tam amat alteri quam sibi, sic e et incommunicabile, magis dili
Abbreviated transcription (Latin):
nitate dr̃a amoriᷤ uł digͥtatiᷤ.
Nter hec aliqͥs for¬
tassis hũanũ aliqͥd
cogitans de diuinis ꝑsomi ͤ
illã ꝑsonã minoris digni¬
tatis reputat et ceteus ex¬
cellenciorẽ iudiat. q̃ autẽ
semetipa ht̃ totũ qd̃ eã hr̃e
cõstat. S absit ut ibi cre

Expanded text:
ntia amoris vel dignitatis. Inter haec aliquis fortassis humanum aliquid cogitans de divinis personis, illam personam majoris dignitatis reputat et caeteris excellentiorem judicat quae a semetipsa habet totum quod eam habere constat. Sed absit quod ibi cr
Abbreviated transcription (Latin):
ualet: ꝓculdubio idipm̃
qd̃ est: a semetip̃o nõ ht̃.
patet gͦquia qd̃ a semetip̃o
est: cõpositũ esse hr̃e non
potest. Qd̃ gͦ omĩ origĩe
⁊ auctore caret sũme sim¬
plex esse hr̃e oportet. Cui
no est sũme simplex esse:
oportet ut idẽ ei sit ẽẽ qd̾
posse. sapientẽ qd̃ potẽtẽ
esse. Ecce de eius esse ha¬
mus qd̃ q̃rimꝰ: nũc de pos¬
se uideamus. Queramuᷤ
itaq de ip̃ius posse. Utrũ ei
sit an scd̃m plenitudinẽ
an scd̃m participationẽ.
S ubi est participatio sil
et distubucio. nã nec parti¬
cipacio sine distribucione
nec distribucio sine distͥbu¬
tore. Qui gͦ possibilitatẽ
nõ nisi scd̃m participatio¬
nẽ hr̃e ualet: ꝓcul dubio
distributoris officio indi¬
get. Cõstat itaq de eo qͥ
est a semetip̃o qm̃ si posse
accepit participando: ip̃m
suũ posse est ei ex alt̾ius
bñficio. s si ex alt̾ius bene¬
fuio est eius posse: ꝓfecto
⁊ esse qm̃ sicut iã ꝓbatũ ẽ¬

Expanded text:
valet, procul dubio idipsum valet, procul dubio idipsum quod est a semetipso non habet. Patet ergo quia quod a semetipso est, compositum esse habere non potest. Quod ergo omni origine et auctore caret, summe simplex esse, habere oportet. Cui vero est summe simplex esse oportet ut idem ei sit esse quod posse, sapientem quod potentem esse. Ecce de ejus esse habemus quod quaerimus, nunc de posse videamus. Quaeramus itaque de ejus posse, utrum ei sit, an secundum plenitudinem, an secundum participationem. Sed ubi est participatio, simul est et distributio. Nam nec participatio sine distributione, nec distributio sine distributore. Qui ergo potestatem nonnisi secundum participationem habere valet, procul dubio distributoris officio indiget. Constat itaque de eo qui est a semetipso, quoniam si posse accepit participando, ipsum suum posse est ei ex alterius beneficio. Sed si ex alterius beneficio est ejus posse, profecto et esse. Quoniam, sicut jam probatum e
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ diligẽtiorẽ cõside ip̃a.¬
racionẽ locus iste ex¬
postulat ⁊ nos ad sb̾limio-¬
rẽ intelligẽtiã uocat: edifi¬
canciũ more oportet nos i¬
bi qͣsi alcius fode̾ ⁊ ĩ ꝓfundo
certitudĩs solido rõcinacio¬
nis nr̃e fundamentũ loca-¬
re. ubi ncc̃e est oꝑis nr̃i
structurã ad secrecioris in¬
telligẽcie sublimiora cõsur¬
ge̾. Inde gͦ incipiendũ est:
unde a nemine dubitari
potest. Constat sane quia¬
omne qd̃ ẽ: aut cõpositũ
esse habet aut simplex. Cõ
pacionẽ aut scd̃m plenitu¬
dinẽ hẽt ; Aliud est expłib
⁊ diu̾sis unũ aliquid cõpo¬
ne̾. atq aliud qd̾ unũ est
ĩ plura diuide̾ ⁊ ꝑ multoꝰ ꝓ
arbitrio distribu̾e. S sicut
iam diximus nec cõpositio
sine cõponẽte. nec particio
est sine distribuente. uidea¬
p̾hendit᷑ a semetip̃o esse:
possit hr̃e cõpositũ esse. Cõ¬
stat autẽ qz oĩs cõposicio
cõpositore eget. Et qd̃ sine
bñficio cõpositoris esse nõ

Expanded text:
m diligentiorem considerationem locus iste expostulat et nos ad sublimiorem intelligentiam vocat, aedificantium more oportet nos ibi quasi altius fodere, et in profundo certitudinis solido ratiocinationis nostrae fundamentum locare, ut ibi necesse est operis nostri structuram ad secretioris intelligentiae sublimiora consurgere. Inde ergo incipiendum est, unde a nemine dubitari potest. Constat sane quiaomne quod est, aut compositum esse habet, aut simplex. Conspationem, aut secundum plenitudinem habetur. Aliud est ex pluribus et diversis unum aliquid componere, atque aliud quod unum est in plura dividere, et per multos pro arbitrio distribuere. Sed, sicut jam diximus, nec compositio sine componente, nec partitio est sine distribuente. Videaprehenditur a semetipso esse, possit habere compositum esse. Constat autem quia omnis compositio compositore eget, et quod sine beneficio compositoris esse non
Abbreviated transcription (Latin):
cie participatione hr̃e nõ
potest. Qd̾ gͦ nõ põt hr̃e
secund̾ participationẽ:
ht̃ scd̾m plenitudinẽ. S
ubi est plenitudo potencie:
metip̃a est ei suũ esse: ex
semetipã ẽ eiꝰ suũ posse. S
suũ posse est omne posse.
Ergo ex ipã ẽ omne posse.
Si ex illa omne posse est:
ex illa est omne esse. ex il¬
la omne exist̾e. Ex illa ita¬
inꝙͣ ꝑsona humana an¬
gelica diuina. Si gͦ cet̾a¬
rũ quelibet ex ip̃a ẽẽ hab.
constat ꝓ c̾to qr sola ip̃a
pͥncipio caiet. Cõstat ni¬
chilominus qr nulla alia
põt nisi ex ip̃a esse ex qua
est ome posse. Uides certe
quia eiꝰ modi existẽcia oĩ¬
no ẽ ĩ cõmuͣcabił. nec põt
esse pli̾b coĩs.¬

Expanded text:
cipatione habere non potest. Quod ergo non potest habere secundum participationem, habet secundum plenitudinem. Sed ubi est plenitudo potentiae,metipsa est ei suum esse, ex semetipsa est ei et suum posse. Sed suum posse est omne posse, ergo ex ipsa est omne posse; si ex ipsa est omne posse, ex ipsa est omne esse, ex ipsa omne existere. Ex ipersona humana, angelica et divina. Si ergo caeterarum quaelibet ex ipsa esse habet, constat pro certo quia sola ipsa principio caret, constat nihilominus quia nulla alia potest nisi ex ipsa esse, ex qua est omne posse. Vides certe quia ejusmodi existentia omnino est incommunicabilis, nec potest esse pluribus co
Abbreviated transcription (Latin):
sũme felicitatis requirit ple¬
nitudinẽ sũme iocundi ta¬
tis. plenitudo sũme iocun¬
ditatis requirit plenitudi-¬
ꝑfcõs esse necesse est om̃es
ĩ sũma equalitate cõgrue¬
re. Erit itaq om̃ib eqͣlis
sapiencia equalꝰ potencia
in diffe̾ns gl̾ia uniformis
bonitas etna felicitas ut
ueracitꝰ constet ꝙͦ cotidia¬
na ꝓfessio xp̃iane institu¬
tionis docet qm̃ triũ parit̾
una est diuinitas equalᷤ
lus ibi alt̾o maior. nullus
ibi ant̾ior nullus ibi po¬
sterior. Constat itaq in
illa t̾nitate omnes ꝑsos
equales simul et coet̾na ᷤᷤ
esse. nam si coet̾ne nõ es¬
sent: eoip̃o coequales nõ
essent.

Expanded text:
summae felicitatis requirit plesummae felicitatis requirit plenitudinem summae jucunditatis. Plenitudo summae charitatis exigit plenitudictos esse, necesse est omnes in summa aequalitate congruere. Erit itaque omnibus aequalis sapientia, aequalis potentia, indifferens gloria, uniformis bonitas, aeterna felicitas, ut veraciter constet quod quotidiana professio Christianae institutionis docet, quoniam trium pariter una est divinitas, aequalis lus ibi altero minor, nullus ibi anterior, nullus ibi posterior. Constat itaque in illa Trinitate omnes personas coaequales simul et coaeternas esse. Nam si coaeternae non essent, eo ipso coaequales non essent.
Abbreviated transcription (Latin):
dialẽ affectũ ubiq cõꝑat
⁊ cõsocialẽ amorẽ ꝑ om̃s
⁊ ĩ oĩb cõfederat. Si unã
aliquã e tribz ꝑsonis at¬
tendis uidebis qr cetere¬
due eam concordit̾ amãt
Si aliam respicias ⁊ ibi
amore pau uoto concordãt.
Si t̾ciã ab hiis ĩ considera¬
tionẽ adducis ꝓcul dubio
cetarũ affectũ pari concor¬
dia ĩ illam cõfluere uidebi ͤ
Si creatura attendit᷑:. ibi
amoris funiculus triplica-¬
t᷑ ut ubi de defectu amoris
suspicio facilius oriri pote¬
rat maiori confedera cio¬
ne c̾titudo cõsolidet. Ecce qͦ¬
modo ex t̾cie ꝑsone conso¬
dalitate ĩ illa trinitate agi
tur ut concordiał caritas
et cõsocialis amor ubiq
nusꝙͣ singularis ĩueniat᷑.
Ecce ĩ trinitatis assertio¬
ne tanta tã rata uĩtati ᷤ
attestatio undiq occurrit
ut mente captus uideat᷑
cui tanta c̾tificatio satisfa
c̾e nõ possit
gulos scilicet a singulis sũ¬
me diligendos sũme dilectoᷤ
qr sũme ꝑfectos plenitudo

Expanded text:
 affectum ubique comparat, et consocialem amorem per omnes et in omnibus confoederat. Si unam aliquam ex tribus personis attendis, videbis quia caeterae eam concorditer amant. Si aliam respicias, et ibi amore pari voto concordant. Si tertiam ab his in considerationem adducis, procul dubio caeterarum affectum pari concordia in illam confluere videbis. Si concordia attenditur, ibi amoris funiculus triplicatur, ut ubi de defectu amoris suspicio facilius oriri poterat, majori consideratione certitudo consolidetur. Ecce quomodo ex tertiae personae consoliditate in ilur, ut concordialis charitas, et consocialis amor ubique nusquam singularis inveniatur. Ecce in Trinitatis assertione tanta, tam rara veritatis attestatio undique occurrit, ut mente captus videatur cui tanta certificatio satisfacere non possit.us, scilicet a singulis sume diligendos, summe dilectos, quia summe perfectos. Plenitudo
Abbreviated transcription (Latin):
docetur ex alia rõne quid sit
patri filiũ generare.
icut iam suꝑius no¬
tauimꝰ. pauꝑtas hũane lo¬
quele cõpellit nos sepe di¬
ctionũ significacionẽ ua-¬
riare. hinc ẽ illd̾ uti iam
diximꝰ ꝙ gn̾acionis signi¬
ficacionẽ modo extẽdimꝰ
modo restͥngimꝰ. Qd̾ dcm̃
est de gn̾atione: idẽ dicimꝰ

Expanded text:
docetur alia ratione, quid sit Patri Filium generare. Sicut jam superius notavimus, paupertas humanae loquelae compellit nos saepe dictionum significationem variare. Hinc est illud, ut jam diximus, quod generationis significationem modo extendimus, modo restringimus, quod dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
scũs. Si filius itaq dicit᷑
ymago prĩs ꝓ huiꝰmoĩ siłi¬
tudĩe uł equalitate. qͣre
notand̃ ⁊ cũ sũma diligẽ¬
cia cõsidand̃ quid ꝓ capa¬
citatis nr̃e exiguitate: de
dinis dicat᷑ minꝰ ꝓprie. uel
qͥd magis dicat᷑ exp̃sse. In
scriptura siquidẽ sacra mł¬
ta quidẽ ⁊ uelut ex ĩdust̾a
minꝰ ꝓprie dicuit᷑ ut ab exi¬
guitate nr̃a faciliꝰ capiãt᷑
Sepe autẽ ea que dicit mi¬
nus ꝓprie solet euidẽtiori
exp̃ssione corrig̾e̾. hinic ẽ
et̾nus filius et̾nꝰ sp̃c scũs.¬

Expanded text:
us. Si Filius itaque dicatur imago Patris pro hujusmodi similitudine vel aequalitate, quare notandum et cum summa diligentia considerandum quid pro capacitatis nostrae exiguitate de divinis dicatur minus proprie, vel quid magis dicatur expresse. In Scriptura siquidem sacra multa quidem, et velut ex industria, minus proprie dicuntur, ut ab exiguitate nostra facilius capiantur. Saepe autem ea quae dicit minus proprie solet evidentiori expressione corrigere. Hinc est aeternus Filius, aeternus S
Abbreviated transcription (Latin):
su ꝓpagatione nõ tã appe¬
titiua ꝙͣ uotina ꝓductio ꝓ¬
lis iuxta cõformitatẽ yma¬
ginis sue. Si itaq hõ pri¬
mordialis puritatis inte¬
gritatẽ seruass ad diuine
sili̾tudĩs rõnẽ ĩ eiusmodi
magis accedet. S ut ad
id redeamus ꝓpt̾ qd̃ ⁊ ista
int̾posuimꝰ: uidet᷑ idẽ esse
deo pr̃i filium gignere: qd̃

Expanded text:
one, non tam appetitiva quam votiva productio prolis, juxta conformitatem imaginis suae. Si itaque homo primordialis puritatis integritatem servasset, ad divinae similitudinis rationem in ejusmodi magis accederet. Sed ut ad id redeamus, propter quod et ista interposuimus, videtur idem esse Deo Patri Filium gignere, quod
Abbreviated transcription (Latin):
utiq solemꝰ unifornutꝰ acci¬
pere qͣntũ ad gn̾alẽ accep¬
cionẽ idẽ esse uidet᷑ gigni
qd̃ existens de existẽti scd̃m
hanc acceptionẽ solus ĩ
ꝓductio autẽ existẽtis de exi¬
stente: pro diu̾sis naturis
ꝓculdubio ĩuenit᷑ ẽẽ młti¬
formis. p̃ ceti̾s autẽ oĩb

Expanded text:
utique solemus uniformiter accipere. Quantum ad generalem acceptionem, idem esse videtur gigni, quod existens de existendi secundhanc acceptionem solus in e negatur. Productio autem existentis de existente, pro diversis naturis, procul dubio invenitur esse multiformis. Prae caeteris aute
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑ non habe̾. neut̾ em̃
ht a semetipo esse uł ali¬
quid a seipõ hr̃e. Alioqnͣ la¬
pis recte dicit᷑ ymago ho¬
minis ⁊ hõ recte dicitur
ymago lapidis qm̃ neut̾
hr̃e ualet. Qd̃ ꝙͣ friuo¬
lũ sit: nemo nõ ĩtelligit.
S dicis ad ista fortassis.
sicut cõe ẽ pr̃i et filio di¬
uinitatis plenitudinem
dare. sic filio et spũi scõ cõ¬
mune ẽ eandẽ pleĩtudinẽ¬
accepisse. Cur gͦ eadẽ affi¬
nitas g̾m̾anitatis utbiq
nõ ascribit᷑ alt̾utris ꝓptꝰ
cõformitatẽ alt̾ne siłitudi¬
nis. S notãd̾ ꝙ sua spc̃
scĩ accepcio est ei tã a pr̃e
ꝙͣ a filio. S pro accipiẽdo
nõ p̃t dici prĩs ymago qͥ
nichil oĩno accipit ab alio
aliquo. Cũ sit nimis ĩ hoc
eius ymago uł eius filiꝰ
recte dici põt. s si nõ est
filius uniꝰ. ñ deb dici filiꝰ
altiꝰ. qm̃ g̾manitatẽ quã

Expanded text:
dicitur non habere? Neuter enim habet a semetipso esse, vel aliquid a semetipso. Alioquin lapis recte dicitur imago hominis, et homo recte dicitur imago lapidis, quoniam neuter re valet. Quod quam frivolum sit nemo non intelligit. Sed dicis ad ista fortassis, sicut, commune est Patri et Filio divinitatis plenitudinem dare, sic Filio et Spiritui sancto commune est eamdem plenitudinaccepisse. Cur ergo eadem affinitas germanitatis utrobique non ascribitur alterutris, propter conformitatem alternae similitudinis? Sed notandum qut ei tam a Patre quam a Filio. Sed pro accipiendo non potest dici Patris imago, qui nihil omnino accipit ab alio aliquo, cum sit unius in hoc ejus imago, vel ejus Filius recte dici potest. Sed si non est Filius unius, nec debet dici Filius al
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsone alicui dare. Cõe au¬
dare. Merito quidẽ eius fi¬
lius dici debuit cui pat̾
hanc ꝓprietatis sue figu¬
rã ⁊ ymaginus formã ĩti¬
me imp̃ssit ⁊ plene exp̃ssit
ꝓpt̾ hanc cõformitatis exp̃s

Expanded text:
sonae alicui dare. Commune audare. Merito quidem ejus Filius dici debuit, cui Pater hanc proprietatis suae figuram et imaginis formam intime impressit, et plene expressit. Propter hanc confo
Abbreviated transcription (Latin):
uti iã diximꝰ qd̾ dicitꝰ
nõ hr̃e. nõ recte dicit᷑ alt̾i
ymago eẽ. S ubi ad yma¬
giẽ ⁊ sili̾tudinẽ ꝓducẽtiᷤ
ꝓcedens non gignit᷑ iuxͣ
usũ loquendi. nec pat̾ qui
gigint nec filius dicitͦ qͥ
gn̾at᷑. Legit᷑ de adam ꝙ ge¬
nuerit ad ymaginẽ et si¬
militudinẽ suã. In sola
autẽ huiꝰmodi gn̾acione
solet usus dicta illa pͥnci¬
palia g̾manitatis noĩa
accõmodare. Ex hiis ita¬
q q̃ dixi colligit᷑ ꝙ sp̃c nõ¬

Expanded text:
d dicitur non habere, non recte dicitur alterius imago esse. Sed ubi ad imaginem et similitudinem producentis procedens non gignitur, juxta usum loquendi, nec Pater qui gignit, nec Filius dicitur qui generatur. Legitur de Adam: Quod genuerit ad imaginem et similitudinem suam . In sola autem hujusmodi generatione, solet usus dicta illa principalia germanitatis nomina accommodare. Ex his itaque quae dixi colligitur, quo
Abbreviated transcription (Latin):
Q ibi sit querenda yma¬
go pat̾na ubi ẽ mutua
cõgruencia nõ sine aliqͣ
differẽcia nec differẽcia
sine mutua cõgniẽtia.
xistunabit forte a¬
liqͥs ꝙ filius idcirco dictꝰ
sit ymago prĩs ꝙ ei sit ĩ
potẽcia sapĩa ⁊ boĩtate
ꝑ oĩa sili̾s et oĩno equal.
S si ex hac cõsid̾a̾cione

Expanded text:
 ibi sit quaerenda imago paterna ubi est mutua congruentia non sine aliqua differentia, nec differentia sine mutua congruentia. Existimabit forte aliquis, quod Filius idcirco dictus sit imago Patris, quod ei sit in potentia, sapientia et bonitate per omnia similis et omnino aequalis. Sed si
Abbreviated transcription (Latin):
lẽ ꝓcedendi modũ ꝓduce̾
credimꝰ. et rõnis attesta¬
tione cõsecuti sumꝰ patrẽ
gigne̾. et qd̃ coñs est fili¬
um nasci de pr̃e credit᷑ ex
gn̾acione ẽẽ ꝓcessio filii.
sine gnãcione ẽẽ ꝓcessio

Expanded text:
cedendi modum producere? Credimus, et rationis attestatione consecuti sumus Patrem gignere, et quod consequens est Filium nasci de Patre. Creditur ex generatione esse processio Filii, sine generatione esse processio
Abbreviated transcription (Latin):
osa oportet ĩtellig̾e̾ ꝓ modo
et dignitate tante excellẽ¬
cie ⁊ ꝓprietate supeminẽtiᷤ
nature. Si gͦ q̃ris qͥs sit
potencia. Idẽ erit de se aliũ
ꝓduc̃e: qd̃ ex ordinatissia
causa id ip̃m uelle. Ex
pͥncipaliori autẽ causa id
uelle idẽ erit qd̃ gn̾are. nã
cũ ut̾q ꝓcedẽdi modꝰ cõstet
ĩ uolũtate: differũt tñ ꝓ

Expanded text:
 modo et dignitate tantae excellentiae et proprietatis supereminentis naturae. Si igitur quaeris quis sit ipotentia, idem erit de se alium producere, quod ex ordinatissima causa idipsum velle. Ex principaliori autem causa id velle, idem erit quod generare. Nam, cum uterque procedendi modus constet in voluntate, differunt