comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dam ꝯtumacem filiũ quasi cũ magno fu¬
rore expulit ut ita afflictus huĩliari disc̾e̾t
s illo in ꝯtumacia ꝑsistãte quadam secre¬
ta dispensatõne consilii. a patre mater n¬
mictitur: ut nõ quasi a patre missa. s qͣsi
mat̾na ꝑ se pietate ducta ueniens. mulie¬
bri lenicate obstinatũ demulceat. cõtu¬
macem ad humilitatem flectat uehem̃t̃
prẽm iratũ nũtiet se cñ int̾uenturã spon¬
deat. ueniani ꝓmittat. consiliũ salutis sii¬
sugg̾at in c̾cessores quer̾e suadeat. nõ uisi¬
magnis magnis precib prẽm placari pꝰse
dicat. cãm tam̃ rei se suscepturam assãt.
⁊ ad bonũ finem rem om̃eni se ꝑducturam
ꝓmttat bidete queso si ñita cansa nr̃a a¬
gitur. Percantem filiũ deus pacer quasi ex¬
pulit iratus. cui tñ in ꝓpõito bone uolũtatis
siue fortassis ñ qͣm iracus fuit. S qr hũana
infirmitas ꝑ se de lapsu surgẽ nõ ualz. ad

Expanded text:
dam contumacem filium quasi cum magno fudam contumacem filium quasi cum magno furore expulit, ut ita afflictus humiliari disceret. Sed illo in contumacia sua persistente quadam secreta dispensatione consilii, a patre mater mittitur, ut non quasi a patre missa, sed quasi materna per se pietate ducta veniens muliebri lenitate obstinatum demulceat, contumacem ad humilitatem flectat, vehementer patrem iratum nuntiet, se tamen interventuram spondeat, veniam promittat, consilium salutis suggerat, intercessores quaerere suadeat, non nisi magnis precibus patrem placari posse dicat; causam tamen rei se suscepturam asserat, et ad bonum finem rem omnem se perducturam promittat. Videte, quaeso, si non ita causa nostra agitur. Peccantem Filium Deus Pater quasi expulit iratus, cui tamen in proposito bonae voluntatis suae fortassis nunquam iratus fuit. Sed quia infirmitas humana per se de lapsu surgere non valet, ad
Abbreviated transcription (Latin):
efficitur cũ non sine graui labore penitẽdi
aditus indulgencie aꝑitur. Gemat gͦ pcc̃or
⁊ susplret. ⁊ anxius ꝓ pcco suo timeat ⁊ expa¬
uescat. sollicitus discurrat. aupeiliatores ⁊ in
mͦ ad deũ clamet ⁊ dicat. uide dnẽ ⁊ ꝯsid̃ã ⁊
accende quid facio. Scio quid̃ domine ⁊ fa¬
ceor qr tibi subici nosle dampnabilis fuit
elatõ. s iam pp̃ te coram hoĩe prosterni. ñ
sit q̃so despicabił deuocõ. Magnũ est qd̃
abstuli. nec parũ est qd̾ reddo. O qͣm suauis
⁊ iocunda dei nri miseratõ. totũ boñ nrm
ipẽ in nob̾ oꝑatur. ⁊ uelud pat̾ alludens in
filiis. sic totũ facit. ut qiͣnicħ fac̾e̾ uideatur.
Ecce pccõr compunctus gemit. suspirat lac̾¬
matur. conficet᷑ reacũ suũ ⁊ postulat uenĩ¬
p̃sidet ⁊ cor hoĩs ad ħ faciendũ mouet :¬
Obsecro ut non sit on̾osum si breue q¬
dam huiꝰ rei exemplũ ꝓposuero. Pat̾ qui¬

Expanded text:
efficitur, cum non sine gravi labore poenitendi, efficitur, cum non sine gravi labore poenitendi, aditus indulgentiae aperitur. Gemat ergo peccator et suspiret, et anxius pro peccato suo timeat et expavescat, sollicitus discurrat, auxiliatores et intodo ad Deum clamet et dicat: Vide, Domine, et considera et attende quid facio. Scio quidem, Domine, et fateor quod tibi subjici nolle damnabilis fuit elatio; sed jam propter te coram homine prosterni non sit quaeso despicabilis devotio. Magnum est quod abstuli, nec parum est quod reddo. O quam suavis et jucunda Dei nostri miseratio! Totum bonum nostrum ipse in nobis operatur, et velut pater alludens in filiis sic totum facit ut quasi nihil facere videatur. Ecce peccator compunctus gemit, suspirat, lacrymatur, confitetur reatum suum, postulat venipraesidet, et cor hominis ad hoc faciendum Obsecro ut non sit onerosum si breve quoddam hujus rei exemplum proposuero. Pater qui
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit ñ ualeat adimplere. S certissime
scire debemius ꝙ in abolendis pcc̃s neqͣqm
deo humana cooꝑatõ suffragatur. Idõ tñ
hoĩem cooꝑatorem fĩ. qr salus pectatoris eomͦ
scimus qd̃ in sanandis uulm̾b carnis nisi
congriuĩ adhibeatur remediũ dolori. neqͣqͣ
sequitur effectus curatõnis. Quia ergo per
suꝑbiam om̃e pcc̃m ing̾i̾tur. noc̃e ẽ ut per
humilitatem omis pnĩa condiat᷑. quatinꝰ
ĩobedienciã obedĩam frangat. ⁊ elemosiniꝰ
tumorem. huilitatis deu otõnem. Conue
niens ergo ualde est ut nos qui peccando dõ
ꝯtumaces fuimꝰ. penitendo hoĩb. ⁊̃ seruis dei
supplices simus. ⁊ homo qui ad dei grãm cõ¬
seruandam mediatore ñ eguit. iam eã recu¬
ꝑare. nõ nͥ ꝑ hoĩem mediatorẽ possit. Nam ⁊
hoc salub̾rimũ est pcc̃ori ut discat ꝙͣ longe
pectando a deo recessit cũ tam difficult̾ pe¬
nitendo ad deũ cedit. qr ⁊ caucior de teliquo

Expanded text:
voluerit non valeat adimplere. Sed certissime voluerit non valeat adimplere. Sed certissime scire debemus quod in abolendis peccatis nequaquam Deo humana cooperatio suffragatur. Ideo tamen hominem cooperatorem fieri; quia salus peccatoris eo modo scimus quidem in sanandis vulneribus carnis, nisi congruum adhibeatur remedium dolori, nequaquam sequitur effectus curationis. Quia ergo per superbiam omnem peccatum geritur, necesse est ut per humilitatem omnis poenitentia condiatur, quatenus inobedientiam obedientia frangat, et elationis tumorem humilitatniens ergo valde est ut nos qui peccando Deo contumaces fuimus poenitendo hominibus etiam servis Dei supplices simus, et homo qui ad Dei gratiam conservandam mediatorem non eguit, jam eam recuperare non nisi per hominem mediatorem possit. Nam et hoc saluberrimum est peccatori ut discat quam longe peccando a Deo recesserit, cum tam difficulter poenitendo ad Deum redit; quia et cautior de reliquo
Abbreviated transcription (Latin):
licer illud ⁊̃ deuote ꝑceꝑit. per illud ad et̾nã
salutem perting̾e possit. Icem. Tanta uirt᷑
est in sũptõne corporis ⁊ sanguinis xͥ. u̾ ꝑ
illud quicũq digne sumpsi̾t. et̾nam uitã
consequi possit. Simili modo hoc dictum
existimo. Quoꝵ remisitis pcc̃a remittent᷑
eis. ⁊ quoꝵ retinũtis retentaerũt. Ac si aꝑ¬
tius dicẽtur. Tantam uob̾ pocestatem in li¬
gandis atq soluendis pccĩs tribuo. ũ si¬
quis auob̾ ligari m̾u̾it ap̃ me solutus esse
nõ possit. ꝙ si quis a uob̾ solui meru̾it. iam
apud me ligatus uõ sit. Audiant homineᷤ
⁊ incelligant pectatores. ꝙ p̾sidiũ eis a deo cõ¬
ceditur. ꝙ rursũ iudicium p̃paratur. fortas¬
sis deũ nec dũ incerpellare p̃siuñt. habent
bomines sacerdotes uice dei fungences. c̃qͥd
int̾im cãm suã sine ꝑicło age̾ possũt. Amẽt
inc̾cessores. ⁊ timeant iudices. S forcassis iter᷑
querit aliquis quid opus sic deo ad soluẽda

Expanded text:
d aeternam salutem pertingere possit. Item tanta virtus est in sumptione corporis et sanguinis Christi ut per illud: Quicunque digne sumpserit, aeternam vitam consequi possit. Simili modo hoc dictum existimo. Quorum remiseritis, etc. Ac eis, et quorum retinueritis, retenta erunt. » Ac si apertius diceretur: Tantam vobis potestatem in ligandis et solvendis peccatis tribuo, ut quisquis a vobis ligari meruerit, apud me solutus esse non possit, et quisquis a vobis solvi meruerit, jam apud me ligatus non , intelligant peccatores quod praesidium eis a Deo conceditur, quod rursum judicium praeparatur. Fortassis Deum necdum interpellare praesumunt, habent homines sacerdotes vice Dei fungentes, cum quibus interim causam suam sine periculo agere possunt. Ament intercessores et timeant judices. Sed foad solvenda
Abbreviated transcription (Latin):
imputatam. ⁊ seqñs culpa nõ pot̃ p̃ceden
teni pnĩam euacuare. ut non ꝓ sit aliqũ
fuisse laudatam: Si suĩa cuo iudicio cõ
stare pot̾it mag̃ ꝯmodũ queres ꝙͣ iustũ.
cdaledictus homo qui ꝑtem suam det̾io

Expanded text:
imputatam, et sequens culpa non potest praecedentem imputatam, et sequens culpa non potest praecedentem poenitentiam evacuare ut non prosit aliquando fuisse laudatam? Si sententia judicio tuo constare poterit, magis commodum quaeres quam justum. Maledictus homo qui partem suam de
Abbreviated transcription (Latin):
genciam accepit & si hoc dr̃ qua iustĩa
hoc fiat non uidetur. Si punitur ꝓ eo qd̃
peccauit. ⁊ ñ emendauit: iustĩa ẽ mani¬
festa. si autẽ iterũ requiritur ꝙ fu̾at cõ¬
donatũ. aut ĩiustĩa uera. aut iustĩa oc¬
culta. In ħ ergo demonstrari o qͣ ĩustĩa
homo ꝓ eo ꝙ iam dimissũ fu̾at iter̃ pu¬
niatur. Sic fortassis ꝓ hac parte tibi obi¬
ciendũ uideatur. Dic ergo nũc. Iustũ
tibi uidetur ut pp̃ subsequentẽ peniten¬
ciam p̃cedens cłpa quẽ imputabatur ꝯ¬
donetur: ⁊ non simiłr pp̃ subsequentem
culpam illa que dimissa fu̾a̾t precedens
cłpa iterũ imputetur: Si subiũcta u̾tus
culpam it̾m uou imputant᷑ͫ uis ut pe¬
nitencia cancũ ualeat ut que imputabã¬
cur ꝯdonentur. ⁊ non uis ut cłpa tantũ
ualeat ut que condonabant᷑ imputent᷑:
Penitencia sequens potuit p̃cedentẽ cul¬
pam excusare. ut ñ noceat aliqũ fuisse

Expanded text:
gentiam accepit. Et si hoc dicitur, qua justitia gentiam accepit. Et si hoc dicitur, qua justitia hoc fiat non videtur. Nam si punitur pro eo quod peccavit et non emendavit, justitia est manifesta. Si autem iterum requiritur quod fuerat condonatum, aut injustitia vera est, aut justitia occulta. In hoc ergo demonstrari oportet qua justitia homo pro eo quod jam dimissum fuerat iterum puniatur. Sic fortassis pro hac parte objiciendum tibi videatur. Dic ergo nunc. Justum tibi videtur ut propter subsequentem poenitentiam praecedens culpa quae imputabatur condonetur, et non similiter propter subsequentem culpam illa quae dimissa fuerat praecedens culpa iterum imputetur? Si subjuncta virtus culpam iterum non imputantur? Vis ut poenitentia tantum valeat ut quae imputabantur condonentur; et non vis ut culpa tantum valeat ut quae condonabantur imputentur? Poenitentia sequens potuit praecedentem culpam excusare, ut non noceat aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
lictum repeticur illa que dimissa fuãt
culpa ad subseqñtem reuertente reacuꝰ
duplicetur. u̾bigͣ. Quidam ꝓ bomicidio
perpetrato ex toto corde pnĩam eg̃. ⁊ in
ut homicidiũ perpetraret. Ecce homo
iste duo homicidia fecit. uel pocius ho¬
micidium bis. Sic .ii. ꝯuenientiꝰ ⁊ exp̃s¬
sius scd̃m ꝓprietatem loquucõnis dr᷑.¬
Uñ .n. ꝙdam malũ homicidiũ ẽ. sicut
adulc̾ium. ⁊ furtũ. ⁊ fornicatõ.singula
mala sunt. quẽad̾m caritas ⁊ paciencia¬
⁊ humilitas. castitas singłe uirtutes sũt.
ꝙ qui duos homines diligit nõ duab
dilectõib diligit. s una caritate ⁊ una
dilectõne. Sic ergo homo iste bis homi¬
cidiũ fecit. Primo qñ penitendo indulgẽ¬
ciam obtinuit. ⁊ scdo qr post indulgẽciã
acceptam iccrũ homicidiũ perpetrauit.
Mortuus ẽ aut̃ homo iste pꝰea sũ penicen¬
cia. ⁊ dampnatus ꝓ pcc̃is suis. Queritur
ergo de boc homine si debeat puniri pro
ilło homicidio ꝓ quo pnĩam egit. ⁊ r̃oul¬

Expanded text:
lictum repetitur; illa quae dimissa fuerat culpa ad subsequentem revertente reatus duplicetur. Verbi gratia: Quidam pro homicidio perpetrato ex toto corde poenitentiam egitut homicidium perpetraret. Ecce iste homo duo homicidia fecit; vel potius homicidium bis. Sic enim convenientibus et expressius secundum proprietatem locutionis d quoddam malum homicidium est, sicut adulterium et furtum et fornicatio singula mala sunt, quemadmodum charitas et patientia et castita singulae virtutes sunt. Et qui duos homines diligit, non duabus dilectionibus diligit, sed una charitate et una dilectione. Sic ergo homo iste his homicidium fecit; primo poenitendo indulgentiam obtinuit; secundo quando post indulgentiam acceptam iterum homicidium perpetravit. Mortuus est autem homo iste postea sine poenitentia, et damnatus est pro peccatis suis. Quaeritur ergo de hoc homine utrum debeat puniri pro illo homicidio pro quo poenitentiam egit, et indul
Abbreviated transcription (Latin):
in quo sola iustĩa ita actendit᷑ ut nͥliꝰ
ticie p̃ponatur. Iustũ ergo iudiciũ iudi¬
ca.Si uisut bona tua iam pͥdem ꝑ cłpã
mortua. it̾ũ ꝑ iustĩam uiuificent᷑ uoli
irasci. n ĩiunũ tͥ fieri putes. si mala tua
maliciam tuam imputentur. S deus
inquis dix̃. De malis meis qñ pnĩã egi
ea amplius renum̾aret Si ergo pp̃ dictũ
dei stare d ut illa amplius non imputẽ¬
tur. quare sumłr uerbum dei stare nõ d
ut ista amplius ñ remun̾ent᷑: ꝑ ꝯmodo
tuo uisut deus m̃tiatur. ubi aucẽ te lodi
Quare ergo ħ facis nͥ qr ꝑuerse ce diligis.
⁊ deũ non diligis: Ipẽ autem recte diligit
uitatem suam. ⁊ iuste condempnat pra¬
uitatem tuam. Quia tñ de dc̃o dei argu¬
mentũ sum̾e putas ⁊ eius sponsionem p̃¬
tendis ad defendendam iniquitatẽ tuã.
ip̃e tͥ respondeat qnͣtũ confid̾e debeas. cũ
male agis. in eo ꝙ pͥus penitẽti ueniã pro¬
misit. ⁊ siłr si bñ agis utrũ iõ desperare

Expanded text:
in quo sola justitia ita attenditur ut nihil justitiae praeponatur. Justum ergo judicium judicia; si vis ut bona tua jam pridem per culpam mortua iterum per justitiam vivificentur. Noli irasci, neque injuriam tibi fieri putes, si mala tua malitiam tuam tibi imputentur. Sed Deus, inquis, dixit de malis meis quando poenitenod amplius ea non remuneraret. Si ergo propter dictum Dei stare debet ut illa amplius non imputentur, quare similiter verbum Dei stare non debet ut ista amplius non remunerentur? Pro commodo tuo vis ut Deus mentiatur. Ubi autem laedi teQuare ergo hoc facis, nisi quia perverse te diligis, et Deum non diligis? ipse autem recte diligit veritatem suam; et juste condemnat pravitatem tuam. Quia tamen de dicto Dei argumentum sumere putas, et ejus sponsionem praetendis ad defendendam iniquitatem tuam; ipse tibi respondeat quantum confidere debeas, cum male agis in eo quod prius poenitenti veniam promisit: et similiter si bene agis utrum ideo desperare
Abbreviated transcription (Latin):
in simili cłpa offendat Dic ergo qui
eoꝵ amplius reus ẽẽ iudicatur: nͥ ille qui
post tantam gr̃am ingratus compbatur:
leges scd̾a crimina grautꝰ plectũt᷑. ⁊ ic̾ata
uulu̾a difficilius ad sanitatẽ reducunt᷑
⁊tu dicis qr nich iuc̾ est ad reatũ subseq̃n¬
tium. qualia aut qnͣta p̃cedentia fuert̃
Si mala pͥma que per posteriora bona ex¬
cusata fuerant. ⁊ subseqñtia it̾m mala
nõ uiuificant᷑ ad reatũ. Ergo pria bo¬
na que per post̾iora mala morcificata
fuerant ꝑ subseqñtiũ iterũ bona non
uiuificantur ad m̾icum. Recte iudicate
filii hominũ. Si alic̾̃ iudicas ꝓ te. aliter
contra ce iustus iudex non es. Tantũ.
diligas ꝯtra illam. Lict̾atores sũt qui
causas transformant. ⁊ mutãt u̾tatẽ
Domine inquit non cognoui littacam¬

Expanded text:
in simili culpa offendat. Dic ergo uter in simili culpa offendat. Dic ergo uter horum amplius reus judicetur, nisi ille qui post tantam gratiam ingratus comprobatur; leges secunda crimina gravius plectunt, et iterata vulnera difficilius ad sanitatem reducuntur, et tu dicis quod nihil interest ad reatum subsequentium qualia aut quanta praecedentia fuerunt? Si mala prima quae per posteriora bona excusata fuerant, per subsequentia iterum mala non vivificantur ad reatum; ergo prima bona quae per posteriora mala mortificata fuerant per subsequentia iterum bona non vivificantur ad meritum? Recte judicate filii hominum . Si aliter judicas pro te aliter contra te, judex justus non es. Tantum diligas contra illa. Litteratores sunt qui causas transformant et mutant veritateDomine, inquit, non cognovi littera
Abbreviated transcription (Latin):
bñ ess si siũ a iu̾tatis tuũ iudiciũ sequere¬
cur. ñ qͣm te iudice dampnareris. S cimeo¬
. ne forte dũtu aliud uis qmͣ i̾tas. aliud ue¬
ritas faciat qͣm tu uel. Magis .ii. iu̾tatẽ
impleri o. qͣm cuã uoluntatem. Tu dicis
qr ꝙ condonatũ est iterũ imputari ñ d.
Ergo simłr ꝙ imputatũ est ꝯdonari ñ d.¬
netur malicia ⁊ contemptus qr displic
ñ similit̾ facit ut ꝯdonata impucentur
Si humilitas pnĩe dignũ ce facit ut pro
hiis ⁊̃ que imputabantur ñ puniaris.
contemptus ⁊ tnsgressio culpe dignũ nõ
facit. ut ꝓ hiis ⁊̃ que condonabant᷑ penã
exigaris : Nõne actendis qr qnͣto sepius
grã datur. tanto nequior ingratitudo
iudicatur: Ecce duo sũt. unus sepiusof¬
fendic. ⁊ sepius oranti ⁊ dep̃canci uenia
indulgentur. Alt̾ ĩnocenter uiuens. et
semꝑ uoluntati ⁊ imꝑio p̾sidencis dnĩ
humilit̾ obediens. nõ habet ꝓ quo dep̃cetur
Contingit aut̃ pꝰea ꝙ contingẽ pot̃ ut ut̾q

Expanded text:
 esset si sententia veritatis tuum judicium sequeretur. Nunquam te judice damnareris. Sed timeo ne forte dum tu aliud vis quam veritas, aliud veritas faciat quam velis. Magis enim veritatem impleri oportet quam tuam voluntatem. Tu dicis quia quod condonatum est iterum imputari non debet. Ergo similiter quod imputatum est condonari non debnetur malitia, et contemptus quia displicet non similiter facit ut condonata imputantur? Si humilitas poenitentiae dignum te facit, ut pro iis etiam quae imputabantur non puniaris, contemptus et transgressio culpae te dignum non facit ut pro iis etiam quae condonabantur culpandus exigaris? Nonne attendis quod quando saepius gratia datur, tanto nequior ingratitudo judicatur? Ecce duo sunt, unus saepius offendit, et saepius oranti et deprecanti, venia indulgetur; alter innocenter vivens et semper voluntati et imperio praesidentis Domini humiliter obediens, non habet pro quo deprecetur; contingit autem postea quod contingere potest, ut uterque
Abbreviated transcription (Latin):
pcc̃a que dimissa sũt. Alioqͥn mucabis
uideatur deus. qui non teneat srũã suã
⁊ tam facile mutet iudiciũ suũ. Quom
prius peccata mea condonauit. dixit qr
amplius ea a me ñ requirẽt. Non enim
condonasset nͥ ħ dixiss. Nunc autẽ iterũ
requirit ea. ⁊ exigit ad penam a me que
prius dimiserat. Ideo dico qr si dicitur
deus pcc̃a que semel dimictit it̾ũ impu¬
tare mutabił p̃dicatur. ⁊ uarians uer¬
bũ suũ quod sꝑ constare d. ꝓpt̾ea igͣ¬

Expanded text:
peccata quae dimissa sunt. Alioquin mutabilis peccata quae dimissa sunt. Alioquin mutabilis videtur Deus qui non teneat sententiam suam, et tam facile mutet judicium suum. Quomodo mihi peccata mea condonavit, dixit quod amplius ea a me non requireret. Non enim condonasset nisi hoc dixisset. Nunc autem iterum ea requirit, et exigit ad poenam a me quae prius dimiserat; ideo dico quod si dicitur Deus peccata quae semel dimisit iterum imputare, mutabilis praedicatur, et varians verbum suum quod semper constare debet. Propterea ig
Abbreviated transcription (Latin):
ci dimissa fu̾int amplius imputent᷑. for¬
tassis qui dyx̃it asserend̾ non ẽẽ ħ. s tim̃d̾
securius iudicabit Melius .n. est aliqñ ĩ
eiusmõi occultis que sñ ꝑicło salutis nes¬
ciri possunt timere ꝙͣ aliquid diffinire.
Dicat ergo aliquis qr timend̾ est b̃. non
asserendum. Ego illi qui cogitatõnem
suam castigare pot̃ ut ħ ei suff̾iciat l
satis esse puto. ⁊ mag̃ fortassis expedire
ut amplius non querat. Qui u̾o urget᷑.
⁊ aĩo sollicitatur neq hic stare pot᷑. ut
ultra nõ ꝑgat ad inquisitõnem illi sa¬
tiffaciendũ esse qͣnͣtum fieri pot̃. salua
cñ reu̾encia secretoꝵ. Ecce ergo tu qͥcũq
certus esse ius utrum pcc̃a cua ampliꝰ
redeant que semel diissa fuerũt. Ui¬
deamus ergo ⁊ discuciamus quid ce sol¬
licitet. Parata inquis mea dimissa fuer̃
uolo scire si amplius debeant imputari
Quid ergo tibi uidetur: Michi inquis
nõ uidetur ꝙ debeant denuo imputari

Expanded text:
ti dimissa fuerunt amplius imputentur; forti dimissa fuerunt amplius imputentur; fortassis qui dixerit afferendum non esse hoc sed timendum, securius judicabit. Melius est enim aliquando in ejusmodi occultis, quae sine periculo salutis nesciri possunt, timere quam aliquid definire. Dicat ergo aliquis quod timendum est hoc, non afferendum. Ego illi qui cogitationem suam castigare potest, ut hoc ei sufficiat, hoc satis esse puto, et magis fortassis expedire ut amplius non quaerat. Qui vero urgetur et animo sollicitatur neque hic stare potest ut ultra non pergat ad inquisitionem, illi satisfaciendum esse puto quantum fieri potest salva reverentia secretorum. Ecce ergo tu quicunque certus esse vis utrum peccata illa amplius redeant, quae semel dimissa fuerint; videamus ergo et discutiamus quod te sollicitet. Peccata, inquis, mea dimissa fuerunt; volo scire si amplius debeant imputari. Quid ergo tibi videtur? Mihi, inquis, non videtur quod debeant denuo imputari
Abbreviated transcription (Latin):
salus ẽ. Querũt homĩes utrũ peccuta
ipõꝵ ad eos reuertant᷑. post qͣm semel di¬
missa fiu̾̃int. Scire ħ uolũt ⁊ cauere ħ
nolunt. Quare gͦ boc scire uolũt quod
cauere nolunt nisi qr curiosicas eos tra¬
hic. cũ bonicas non delectet: Querũt ħ.
si forte eis dicatur qr ñ ita est Pendenc
ad nũciũ corporis sui. si forte quis ueniat
qui dicat eis ꝙ audire uolunt. Querũt
tem. qr non diligunt bonitatem. s uerũ
esse uolunt ħ qd̾ ipi uolũt. Ideo ergo q̃rt̃
si forte ilł respondeatur ꝙ ipĩ pocius au¬
dire uolũt. ꝙ si forte uenit quis testis
uoluntatem ñ excitantur s ꝯsternãt᷑
⁊ corruũt m̃te. qr nõ audier᷑ ꝙ audire
uoluerũt. Idcuto scd̾m maliciam illoꝵ
ueritas illis respondet. uelsicut uolunt
absurdũ siq̃rimus quid ⁊̃ in hac parte c¬
ꝯscĩa hũana si aliqua ut sol cogitacõe
pulsetur. sibi debeat respondere. Si ergo
queritur utrũ peccata que semel penitẽ¬

Expanded text:
utrum peccata ipsorum ad eos revertantur postquam semel dimissa fuerint. Scire hoc volunt, et cavere hoc nolunt. Quare ergo hoc scire volunt quod cavere nolunt, nisi quia curiositas eos trahit cum bonitas non delectet? Quaerunt hoc si forte eis dicatur quia non est ita; pendent ad nuntium torporis sui; si forte quis veniat qui dicat eis quod audire volunt. Quaerunt tem quia non diligunt bonitatem, sed verum esse volunt hoc quod ipsi volunt. Ideo ergo quaerunt si forte illis respondeatur quod ipsi potius audire volunt, et si forte quis testis ur sed consternantur et corruunt mente, quia non audierunt quod audire voluerunt. Idcirco secundum malitiam illorum veritas illis respondet; vel sicut volunt absurdum si quaerimus quod etiam in hac parte conscientia humana, si aliqua, ut solet, cogitatione pulsetur, sibi debeat respondere. Sic ergo quaeritur utrum peccata quae semel poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
unctõ ꝑficitur. ꝙ ⁊̃ singłr crisma noĩatur.
Crisma .n. est oleũ cũ balsamo myxtũ. quo
ungunt᷑ capita regũ ⁊ pontificũ. quo etiã
baptizatos sacerdos ungit in uertice. sicut
eodem pontifex ꝑ impõnem manꝰ ꝯfirman¬
dos ungit in fronte. Hoc itaq oleũ cũ bal¬
samo mixtũ crisma uocatur. siue oleum
pͥncipał unctõnis. ħ .n. unctõ q̃ crismate
paraclicus datur. Unde ⁊ pp̃ habundanciã
gr̃e duo liquores mixcos ht̃ oleũ scil ⁊ balsa¬
mũ. oleũ ꝯscie balsamũ fame. oleũ qͦ intus
oscĩa ꝑungitur balsamũ cuiꝰ odore foris
deo. balsamũ foris ad exemplũ cũ ꝓximo.
Est aliud oleum ꝙ dr̃ oleũ nctõnis quo
caticumini. ⁊ neophiti unguntur in pec¬

Expanded text:
inatur. Chrisma enim est oleum cum balsamo mistum, quo unguntur capita regum et pontificum: quo etiam baptizatos sacerdos ungit in vertice, sicut eodem pontifex per impositionem manus confirmandos ungit in fronte. Hoc itaque oleum cum balsamo mistum, chrisma vocatur, sive oleum principalis unctionis. Haec enim unctio quae chrismaparacletus datur. Unde et per abundantiam gratiae duos liquores mistos habet, oleum et balsamum; oleum conscientiae, balsamum famae: oleum quo intus conscientiae perungitur, balsamum cujus odore foris cum Deo, balsamum Est aliud oleum quod dicitur oleum unctionis, quo catechumeni et neophyti unguntur in pec
Abbreviated transcription (Latin):
liter ⁊ deuote ꝑcipit. ꝑ eam sñ dubio. ⁊ in
corpore ⁊ in aĩa alleuiatõnem ⁊ ꝯsołonẽ
acciꝑe m̾ecur si tñ expedit ut in utroq al¬
leuietur. Ꝙ si forte corꝑis sanitatem et
ualitudĩem br̃e illi non expedit illã ꝓcul
dubio q̃ aĩe est sanitatem ⁊ alleuiaconem
ĩ huiꝰ unctõnis ꝑceptõne acquirit. Si ita

Expanded text:
ote percipit, per eam sine dubio et in corpore et in anima allevationem et consolationem accipere meretur; si tamen expedit ut in utroque allevetur, quod si forte corporis sanitatem et valetudinem habere illi non expedit; illam procul dubio quae est animae sanitatem et allevationem hujus unctionis perceptione acquirit.
Abbreviated transcription (Latin):
pccĩ ipã rectissime obduracõ cordis acci
nos u̾acissime cõsitem᷑ sacerdotes dei ĩ ecc̃ã
pocestatẽ br̃e ligandi acq soluendi nõ per¬
functorie ⁊ ĩusicato qͦdam gen̾e loquendi
sigͥficatam. s ueraciter a deo concessam.
quib dc̃m ẽ quoꝵ remisĩcis pcc̃a remͤtũt᷑
eis. ⁊ quoꝵ retimũcis. recenta erũt. Sed
forte quis opponet. qr sacerdotes młtos in
eccłia ligant. qui ap̃ deũ ñ ligant᷑. Itemq
multos soluũt qui ap̃ deũ ligaci ꝑmanẽ
qr sepe ⁊ ĩnocentes ligant. ⁊ in reatu ꝑ manẽ¬
ces absoluũt ⁊ sic uerũ nõ erit. quoꝵ remi¬

Expanded text:
peccati ipsa rectissime obduratio cordis accippeccati ipsa rectissime obduratio cordis accipnos verisimile confitemur sacerdotes Dei in Ecclesia potestatem habere ligandi atque solvendi, non perfunctorie et inusitato quodam genere loquendi significatam, sed veraciter a Deo concessam quibus dictum est: Quorum remiseritis peccata remittuntur eis; et quorum retinueritis, retenta erunt. Sed forte quis opponet quod sacerdotes multos in Ecclesia ligant qui apud Deum non ligantur; item multos solvunt qui apud Deum ligati permanent, quia saepe et innocentes ligant, et in reatu permanentes absolvunt, et sic verum non erit quorum remi
Abbreviated transcription (Latin):
clusit. s impediuit ncc̃itas. ꝓinde si id̾ qd̃
dcm÷. quacumq hora ingemũt pectator
saliuis erit de presenti salute accipit᷑. sic
intlłigend̾ est ac si diceretur. Tunc pecca¬
toris salus incipit. qñ u̾acit̾ ꝓ delictis siu
ingemiscit. Que tam̃ salus tunc plene per¬
ficitur. qñ id uñ ingemescit eciã ore con¬
uitenciam compungat. Dem̃ adest ut
pcc̃oꝵ indulgenciam conficenti tͥbuac.
Postremo id ꝙ de psalmista oppoñt. Dixi
cata cordis abluit. quo ħ exire ad opera
ñ ꝑmictit. Uñ recte ꝑ psalmistam dicit᷑.
post. Qm facił sic suꝑ ħ uenia ostendit.
qui dũ se adhuc ꝓmittit petẽ ħ. qd̃ se pec̾e
ꝓmitrebat optinuit. quatinꝰ qr usq ad o¬
pus nõ uen̾at culpa. usq ad cruciatũ nõ
ꝑueniret penitẽcia. s cogitata afflictõ m̃¬
tem cerg̾et ꝙͣ nimirũ tm̃imͦ cogitata iqͥ¬
tas inquinasset. Ꝙ siquis hoc de quolz
delicto uelit acciꝑe. sciat cñ aliud pcc̃m eĩ.
aliud impiecatem pcc̃. Impietas nãq

Expanded text:
it, sed impedivit necessitas. Proinde si id quod dictum est: Quacunque hora ingemuerit peccator salvus erit, de praesenti salute accipitur; sic intelligendum est ac si diceretur tunc peccatoris salus incipit, quando veraciter pro delictis suis ingemiscit, quae tamen salus tunc plene perficitur, quando id unde ingemuerit etiam ore connitentiam compungat, deinde adest, ut peccatorum indulgentiam confitenti tribuat. Postremo id quod de Psalmista opponunt. Dixi: cata cordis abluit quo haec exire ad opera non permittit. Unde recte per Psalmistam dicitur: post, quam facilis sit super hoc venia ostendit, qui dum se adhuc promittit petere hoc quod se petere promittebat obtinuit quatenus quia usque ad opus non venerat culpa, usque ad cruciatum non perveniret poenitentia sed cogitata afflictio mentem tergeret, quam nimirum tantummodo cogitata iniquitas inquinasset. Quod si quis hoc de quolibet delicto velit accipere: sciat tamen aliud peccatum esse, aliud impietatem peccati. Impietas namque
Abbreviated transcription (Latin):
xerit quasi institucõis diuine concẽptor
qmͣuis nõ pro pcc̃is que iam dimissa sunt
reus ceneatur: tam̃ pro concemptu reus
erit uel fortassis qr ipã pcc̃a iam ad ꝯtu¬
macem redeunt. que prius ꝑ cõpunctõnẽ
huiliato dimissa fuer̃. Bac ergo rõne ꝓbãt
hoĩes ulło mͦ potestatem hr̃e dimittendi
pcc̃a s hanc soluis ẽẽ dei. sicut ⁊̃ in ewangͦ¬

Expanded text:
xerit, quasi institutionis divinae contemptor, xerit, quasi institutionis divinae contemptor, quamvis non pro peccatis quae jam dimissa sunt reus teneatur, tamen pro contemptu reus erit. Vel fortassis quia ipsa peccata jam ad contumacem redeunt, quae prius per compunctionem humiliato dimissa fuerunt. Hac ergo ratione probant homines nullo modo potestatem habere dimittendi peccata, sed hanc solius Dei e
Abbreviated transcription (Latin):
assertõnis. adducũt mundacõnem illius
leꝓsi quẽ dominꝰ prius ꝑsem ipm saniꝰ¬
tati restituit. ac sic deinde ad sacerdotes
misit nõ ut eius mundatõ uirtute illoꝵ
ꝑficeretur. s ut cm̃mͦ cestimonio ulorũ
ꝯfirmaretur. Simili modo nũc in eccłia
na esse. ut ille uidel qui per concritõem
cordis pͥus intus a domino absoluit᷑. pt¬
modũ in ꝯfessione oris abeis absolutus
esse ostendatur. Qd̾ aucẽ in sola cordis cõ¬
tricõne ⁊̃ ance ꝯfessionem oris pecrata
dimictant᷑ ꝓpħico illo cestimonio pro¬
bare uolunt quo dr̃. Quacũq hora ĩge¬
muerit pcc̃or saluus eric. & alibi. Quia
adhuc te loqũce dicam. Ecce assũ. ꝙ psal¬
mista. Dixi inqͥt confitehor aduersũ me
iniustĩam meam domino:⁊ cu remisisti
impietatem pcãmei Idcuro cñ post con¬
esse oris. qr si quis ⁊̃ post impetratam ue¬
niam pcc̃oꝵ conficeri ead̾ pcc̃a sua negle¬

Expanded text:
assertionis adducunt mundationem illius assertionis adducunt mundationem illius leprosi, quem Dominus prius per semetipsum sanitati restituit, ac sic deinde ad sacerdotes misit; non ut ejus mundatio virtute illorum perficeretur; sed ut tantummodo testimonio illorum confirmaretur. Simili modo nunc in praesenna esse, ut ille videlicet qui prius per contritionem cordis intus a Domino absolvitur, postmodum in confessione oris ab eis absolutus esse ostendatur. Quod autem in sola cordis contritione etiam ante confessionem oris peccata dimittantur, prophetico illo testimonio probare volunt quod dicitur: Quacunque hora ingemuerit peccator, salvus erit . Et alibi: Quia adhuc te loquente dicam: Ecce adsum . Et Psalmista: Dixi, inquit, confitebor adversum injustitiam meam Domino; et tu remisisti impietatem peccati mei . Idcircom, quia si quis etiam post impetratam veniam peccatorum confiteri eadem peccata sua negle
Abbreviated transcription (Latin):
dicio reseruant᷑. Que aut̃ manifesta sũc
si bona sunt ꝑ aꝓpbatõnem iudicantur.
s ꝑ retributionem ñ iudicant᷑. qr p̃miũ
⁊ merces illoꝵ in posterũ reseruatur. Mala
uoluit deus bic iudicari ⁊ puniri. ne si ĩ
posterũ illoꝵ iudiciũ seruaretur. non ad
correctõnem. s ad dampnationem omẽ
iudiciũ ex̾ceretur Propt̾m poĩti sũt hoĩeͤ
iudices uice dei. ut culpam subiectoꝵ ex¬
aminando castigent. ut in fine cũ uemĩt
iudex deus correctos saluare possit quos
corrigendos humano iudicio subiecitn
Data sunt ergo iudicia ⁊ contra culpas
diu̾sas cxpiandas correctõnũ. ⁊ sacisfactõ¬
num modus. ac m̃sura rõnabili diffini¬
cõne p̃figitur. ⁊ est scriptus lib̾ penitẽcia
ꝓponũtur ubi medici aĩaꝵ accipiãt quod
mencib apponant. De¬
Otestatem remittendi pcc̃a possint.
quidam soli deo ita ascrib̾e conant.
lit in ea hoĩem ꝑticipem si posse nlło i mͦ
concedant. ꝙ ad consirmatõnem huiif

Expanded text:
manifesta sunt si bona sunt per approbationem judicantur, sed per retributionem non judicantur, quia praemium et merces illorum in posterum reservatur. Mala voluit Deus hic judicari et puniri, ne si in posterum illorum judicium servaretur, non ad correctionem, sed ad damnationem omne judicium exerceretur. Propterea positi sunt homines judices vice Dei, ut culpas subjectorum examinando castigent, ut in fine eum venerit judex Deus, correctos salvare possit, quos corrigendos humano judicio subjecit. Data sunt ergo judicia, et contra culpas diversas expiandas, correctionum et satisfactionum modus ac mensura rationabili definitione praefigitur; et est scriptus liber poenitentialota proponuntur, ubi medici animarum accipiant quod mentibus apponant. otestatem remittendi peccata quidam soli Deo ita ascribere conantur, ut in ea hominem participem fieri posse nullo modo concedant. Et ad confirmationem hujus
Abbreviated transcription (Latin):
facit ꝙ hõ ꝓcum facit sloc iõ dicendũ est
hoĩcm ibi nicb̾ face̾. qr per eum deus facit
ĩmo u̾o ideo młto melius ⁊ młto ueriꝰ face̾.
qr ꝑ eum deus facit. Hinc est ꝙ petͦ pͥncipi
apostoloꝵ dicit. ẽibi dabo claues regͥni ce¬
lorum. Qd̾cũq ligauĩs suꝑ t̾ram erit li.

Expanded text:
per eum facit; nec ideo dicendum est per eum facit; nec ideo dicendum est bi nihil facere, quia per eum Deus facit. Imo vero ideo multo melius et multo verius facere, quia per eum Deus facit. Hinc est quod Petro principi apostolorum dicit: Tibi dabo claves regni coelorum. Quodcunque ligaveris super
Abbreviated transcription (Latin):
uinus qui mentiri non pocest sac̃dotes
deos dicit. Diis inquic nõ decrabes ⁊ p̾n¬
cipi ppłi tui nõ maledices. Isti nõ contͣ
legis p̃ceptũ diis decrabunt. qr potesta¬
tem diuinitus collatam sacerdotib au¬
ferre uolunt. Neq u̾o ego sacerdotibus
potestatem dimittendi pcc̃a tribui. Ille
hõib potestatem diuinam tribuit. qui
de hominib deos facit. S cñ ipẽ sic̃ ex sem¬
sine humana cooꝑatõne pcc̃a dimitt̃e pͣ.
Hii uõ qui ex sem ipĩs dii nõ sũt. illi ⁊̃ nͥ eo
a quo sunt. ħ ꝙ sunt. in eis ⁊ ꝑ eos oꝑante.
⁊ eis cooꝑante pcc̃a dimitt̾e ñ possũt. Quõ
ergo solus deus bonus ẽ. nec cam̃ inde seq̃
bonos nõ esse ⁊̃ eos qui deo seruiũt. ꝙ quõ
solus deus mirabilia facit. ⁊ tñ de iusto ho¬
mine dr̃. Fecit .n. mirabilia in uita sua ita
⁊̃ solus deus pcc̃a dimittit. cũc qͦ qñ sac̾dos
ab eo ⁊ per eum dimittit. Ipẽ .n. hoc in boĩe

Expanded text:
vinus, qui mentiri non potest, sacerdotes vinus, qui mentiri non potest, sacerdotes deos dicit: « Diis, inquit, non detrahes, et principi populi tui non maledices . » Isti vero contra legis praeceptum diis detrahunt, quia potestatem divinitus collatam sacerdotibus auferre volunt. Neque vere ego sacerdotibus potestatem dimittendi peccata tribui, ille hominibus potestatem divinam tribuit qui de hominibus deos facit. Sed tamen ipse sicut ex semesine humana cooperatione peccata dimittere potest. Hi vero qui ex semetipsis dii non sunt, illi etiam nisi eo a quo sunt hoc quod sunt, in eis et per eos operante, et eis cooperante, peccata dimittere non possunt. Quergo solus Deus bonus est, nec tamen inde sequitur bonos non esse, etiam eos qui Deo serviunt, et quomodo solus Deus mirabilia facit, et tamen de justo homine dicitur: Fecit enim mirabilia in vita sua ; ita etiam solus Deus peccata dimittit, tunc quoque quando sacerdos ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
eũ suscitaret iõ ncc̃e est ut deus gr̃am suã
quã pcc̃orib nob̾ iuste subtrax̾at qͣndo ad
grã adueniens cor nrm atorpore infideli¬
tatis apcc̃i morte suscitans exsuscitet ũ scił
dũ pͥm̃ ip̃a sola oꝑante ad pnĩam compũcti
reantur. Hoc bñ in resuscitatõne lazaris
signatũ est. quẽ ip̃e dominus per se prius in¬
trinsecus a uincło morcis ab soluit uiuifi¬
catum autẽ deforis mist̾io ipõꝵ apłoꝵ solu¬
precep̃. Sic namq in scã eccła nc̃ mortuoꝰ
ad compunctõnem accend̾. acq uiuificatoᷤ
ꝑ confessionem foris uenire p̃cipit. ac sic de¬
mũ conficentes ꝑ mũst̾ium sacerdotũ ab ex¬
t̾iori uincło. ħ est adebito damꝑnacõis ab¬
soluit. Bene autem debitũ dampnatõis
prius in hac uita a tenebris int̾ioribus
solui ñ meretur.¶ S male in qͥũt de sacer¬
dote dm̃i facitis. qui ei potestatem diuut¬
tendi pcc̃a ꝙ deo soli competit: tͥbiustis.
Non ego sacerdoces deos facio. Sermo di¬

Expanded text:
eum suscitaret: Ideo necesse est ut Deus gratiam suam quam peccantibus nobis juste subtraxerat, quando ad gratia adveniens cor nostrum a torpore infidelitatis et a peccati morte exsuscitet, ut scilicet dum primum ipsa sola operante ad poenitentiam compuncti reamur. Hoc bene in resuscitatione Lazari signatum est, quem ipse Dominus per se prius intrinsecus a vinculo mortis absolvit, vivificatum autem deforis ministerio ipsorum apostolpraecepit . Sic namque in sancta Ecclesia nunc mortuos ad compunctionem accendit, atque vivificatos per confessionem foras venire praecipit, ac sic deinde confitentes per ministerium sacerdotum ab exteriori vinculo, hoc est a debito damnationis absolvi. Bene autem debitum damnationis prius in hac vita a tenebris interioribus solvi non meretur. Sed male, inquiunt, de sacerdote Domini facitis qui ei potestatem dimittendi peccata, quae Deo soli competit , tribuitis. Non ego sacerdotes deos facio. Sermo di
Abbreviated transcription (Latin):
ligetur ñ sat̃ diligent̃ attendũt. Duob
enĩ mod̾ peccacor ligatus ẽ. Ligatus ẽ ob¬
duratõne m̃tis ligatus est debito fut᷑e damp¬
nacõnis. Qmͣdu namq gr̃a dei cũ hoĩe ⁊
solutus ẽ homo. ⁊ adrene oꝑand̾ expeditus.
S cũ per pcc̃m grã dei subtrahitur. statim
ip̃a sua obduratõno mens intͥnsecus obligat᷑
Ista obduratõ sui excecatõ m̃tis interiores
tenebre sunt. in quib homo pro peccato
suo in p̃senti obligatus tenetur ꝙ nͥ ab hiiꝰ
in hac uica solutus fu̾it postmod̾ ligatis
manib ⁊ pedib in tenebras ext̾iores ꝓiciet᷑

Expanded text:
ligetur, non satis diligenter attendunt. Duobus enim modis peccator ligatus est. Ligatus est obduratione mentis, ligatus est debito futurae damnationis. Quandiu namque gratia Dei cum homine est, solutus est homo, et ad bene operandum expeditus. Sed cum per peccatum gratia Dei subtrahitur, statim ipsa sua obduratione mens intrinsecus obligatur. Ista obduratio sive excaecatio mentis, interiores tenebrae sunt, in quibus homo pro peccato suo in praesenti obligatus tenetur; et nisi ab eis in hac vita solutus fuerit, postmodum ligatis manibus et pedibus in tenebras ex
Abbreviated transcription (Latin):
uo sunt uoluntas ⁊ opus uolũtatis.
Deus uoluntatem pensat. homo opꝰ
iidicat. S sunt it̾m oꝑa alia occulta qͥa
nesciuntur. alia dubia qr nõ disc̾nunt᷑.
alia manifesta .i. uel ita mala ut ñ ualeãt
abscondi. siue ita bona ut de biis nõ pos

Expanded text:
uo sunt, voluntas et opus voluntatis. Deus voluntatem pensat, homo opus judicat. Sed sunt iterum opera alia occulta quae nesciuntur, alia dubia quae non discernuntur, alia manifesta, id est vel ita mala ut non valeant abscondi sive ita bona, ut de eis
Abbreviated transcription (Latin):
lnĩa celi. Ne autem ħ soli petro concessu
tend̾icis fuit. Nusqmͣ boc dixit. S dixit.
si fec̾icis erit. Audiant ergo ⁊iuclllgant.
quoꝵ remisicis pcc̃a remictunt᷑ eis. Quib
bile uł ꝗ. accipiences oꝑancur. existimetur
face̾ Qd̾ aut̃ de mundacõne leprosi oppoñt
miuime eoꝵ opinioni suffragatur. qr si
ideo pccõr ance confessionem absolui c̃dend̾
ẽ. qr leꝓsus mundatus ance demonstracio¬
nem cadem rõne peccator post compunc¬
cionem ad sacerdotem ire non d pccͣ suũ
plange̾ s iustĩam demõstrare.qͥ⁊ ⁊̃ ille ad
sacerdotes missus est. nõ ut sanicatem reci¬
pet s ut sanicatem demonstrar. qd oĩo fi¬

Expanded text:
eli. Ne autem hoc soli Petro concessum esse tenderitis, fuit? Nusquam dixit hoc: sed dixit: Si feceritis, erit. Audiant ergo et intelligant, quorum remiseritis peccata, etc. Quibus bile, vel quod accipientes operantur, existimetur facere. Quod autem de mundatione leprosi opponunt minime eorum opinioni suffragatur, quia si ideo peccator ante confessionem absolvi credendus est, quia leprosus mundatus est ante demonstrationem eadem ratione peccator post compunctionem ad sacerdotem ire non debet peccatum suum plangere, sed justitiam demonstrare; quia et ille ad sacerdotes missus est non ut sanitatem reciperet, sed ut sanitatem demonstraret, quod omnino fi
Abbreviated transcription (Latin):
sona erat. Net tamen una ꝑsona: quia
est ergo pater: quia desubstantia sna filiũ
genuit. Et erat in hoc siłitudo. s ne puta¬
retur pater prior filio sicut scir ꝓ in hõibꝰ
est. et numquam aliter esse potest insi pr̃
filiũ. intecedat. ꝓpterea potems dictus ẽ
pater q non soluserat. quia potenserau.
quia de ipso sõlomagis dubitari poterat
quasi de priore et antiquo. ⁊ annorũ nu¬
merd sitate defecto. Et dictus est filius
sapiens. non qd̾ soluserat: s quia de ip̃o
solo magis dubitari poterat. quassde po¬
stiore. cretate ad huc inmaund. ⁊ sensu
bonus siue benignus. necrdelũ ⁊ utima¬
ictor deus. et ꝯstemaretur ad eun ꝯscia
humana: sispm̃ habert dicerctur deus.
et non additum fiuss sanctus: uelleni¬
quemdam sigmi flcare indetur ⁊ crudeli¬

Expanded text:
sona erat; nec tamen una persona, quia sona erat; nec tamen una persona, quia est ergo Pater quia de sua substantia Filium genuit, et erat in hoc similitudo. Sed ne putaretur prior Pater Filio sicut semper in hominibus est; et nunquam aliter esse potest nisi Pater Filium antecedat; propterea potens dictus est Pater non quod solus erat, quia potens erat quia de ipso solo magis dubitari poterat quasi de priore et antiquo et annorum numerositate defecto. Et dictus est Filius sapiens, non quod solus erat, sed quia de ipsa solo magis dubitari poterat quasi de posteriore et aetate adhuc immabonus sive benignus, ne crudelis existimaretur Deus et consternaretur ad eum conscientia humana, si Spiritum habere diceretur Deus, et non additum fuisset sanctus vel beniquemdam significare videtur, et crudel
Abbreviated transcription (Latin):
qui desua st̃a erat. Sicut qui gignit de fua
substantiagiguit.ci non est qui gignit ip̃e
quem gignit. s alter ab altero. ⁊ non al¬
tera natura giguentis et geniti. Et erat ĩ.
lic summlitudo int̾ diuina et humana. et pp̃¬
ca xlir dictus est pater. ⁊ filius: quia genuit
ille. t iste genitus est. et non est qui genuit
pater. ille quigenitus est filius. et tnquiana¬
tura una est gi gnentis et geniti. et substan¬
tiauna. non aliud est gigens agenitoqr
drus est. et dcusimus gignens et genitus.qr
deitas una gignentis et geniti. Opterea unõ
inuenu sunt m illo: qr deuserint. quia unũ
crant totũ quod erant. s non unusmuno:
quia pater erat. qui anullo erat. et filius qui
apatit erit. et spc̃ sanctus qui ab ntidq eaͣt.
qui filius nonerat. qui ab utroq erat. et
qqualit̾ erit. Et dcẽ sũt tresꝓsõe tria hec.
quia unũ qd̾q trium totum hoc erat et ꝑ¬

Expanded text:
qui de sua substantia erat. Sicut qui gignit de sua qui de sua substantia erat. Sicut qui gignit de sua substantia gignit, et non est qui gignit ipse quem gignit, sed alter ab altero. Et non altera natura gignentis et geniti. Et erat in hoc similitudo inter divina et humana; et propterea ex hoc dictus est Pater et Filius, quia genuit ille, et iste genitus est. Et non est qui genuit Pater, iste qui genitus est Filius; et tamen quia natura una est gignentis et geniti; et substantia una non alius est gignens a genito, quia Deus est; et Deus unus, gignens et genitus, quia deitas una gignentis et geniti. Propterea unum inventi sunt in illo quod Deus erant; quia unum erant totum quod erant; sed non unus in uno, quia Pater erat qui a nullo erat; et Filius qui a Patre erat; et Spiritus sanctus, qui ab utroque erat, qui Filius non erat; quoniam ab utroque erat et aequaliter erat, et dictae sunt tres personae tria haec; quia unumquodque trium totum hoc erat; et per
Abbreviated transcription (Latin):
potentia una innatura una et sbauna. et ẽ
filius sapiens. s non solus. qr s apiens est pat̾
et filius. et spẽ. sanctus. et nontres sapientes
s unus sapiens. quia sapientia una umnatu¬
ra una. et substantia una. et dr̃ spc̃ sanctus be¬
nignus. et bonus. et est quidem benignus et
bonus est. set bonus est et benignus pater et
filius. et spc̃ sanctus. nec tres benigni. et tͦs
boni. s unus benignus. et unus bonus. quia
benignitas una et bonitas unamnatura u¬
na et substantia una. S et cauit scriptura
ꝯscientie humane: ut non erraret indeo su¬
o: similia homunib que non eant impõ
arbitrans quoniam ab hominib sũptae¬
rant uocahula quedam non adoẽm simili¬
tudinem. s ad significanda que deierant su¬
pra homines. Et erat aliquid sunile ibi
ne mutatio aliena esset. s non totum. ne
idem crederctur qd̃ uitm̃ differebat. ⁊dc̃s est
indeitate pater quomam ibierat a quo eat

Expanded text:
potentia una in natura una, et substantia una. Et est potentia una in natura una, et substantia una. Et est Filius sapiens, sed non solus, quia sapiens est Pater, et Filius, et Spiritus sanctus; et non tres sapientes, sed unus sapiens. Quia sapientia una in natura una et substantia una. Et dicitur Spiritus sanctus benignus et bonus; et est quidem benignus et bonus est, sed bonus est et benignus Pater, et Filius, et Spiritus sanctus. Nec tamen tres benigni et tres boni, sed unus benignus et unus bonus; quia benignitas una, et bonitas una in natura una, et substantia una. Sed cavit Scriptura conscientiae humanae ne erraret in Deo suo similia hominibus quae non erant in ipso arbitrans, quoniam ab omnibus sumpta erant vocabula quaedam, non ad omnem similitudinem sed ad significanda quae Dei erant supra homines; et erat aliquid simile ibi ne imitatio aliena esset, sed non totum, ne idem crederetur quod in tantum differebat; et dictus in deitate Pater, quoniam ibi erat a quo erat
Abbreviated transcription (Latin):
aũt que indeo sunt aliud ab ip̃o esse nõ pos¬
sint: nec quasi accidentia aut affectioes ex
tempore. mutabiles. aut separabiles na tura
inꝯmutabili essentie. ⁊ ciridem sit totum
esse quod est. ꝯuenire triameo uericit̾ p̾di¬
cant᷑. et iͥbus unumesse. ⁊ ꝓpriũ idẽ esse. et¬
cternum et perfectum asseritur. et dñr tri¬
a tres ꝑscẽ. non tresessentie. quia natura in
tribest. ꝑfecta singuł. et trib in diuisa. Et
ideo dnͣr ꝑsõẽ singule: qr deus sunt. et unꝰ
tentia patri attribuitur. sapientia filio
bonitas uel benignitas sp̃ui sancto.
Sattributur patri potentia. et silio sa¬
Ipientia. et spũi sancto bonitas. et diste¬
rnuntur que comunia sunt. inquib non
dicitur quid c̃ quod non. tñ quod ẽ tace¬
tur. ne credatur qd̾ non est. Dicitur enim
pater potens. et est pater potens. ⁊ non sola
pater. quia potens est pater et filus et sp̃c .s.
et tñ nontrespotentes. s umis potens. quia

Expanded text:
antem quae in Deo sunt aliud ab ipso esse non possunt, quasi nec accidentia aut affectiones ex tempore mutabiles sive separabiles natura incommutabili essentiae, et cui idem sit totum esse quod est: Convenire tria in eo veraciter praedicantur, et tribus unum esse; et proprium idem esse aeternum et perfectum asseritur. Et dicuntur tria tres personae, non tres essentiae; quia natura in tribus est perfecta singulis, et tribus indivisa. Et ideo dicuntur personae singulae, quia Deus sunt et unus XVI. Quare potentia Patri attribuitur, sapientia Filio, bonitas sive benignitas Spiritui sancto. Attribuitur Patri potentia, et Filio sapientia, et Spiritui sancto bonitas sive benignitas. Et discernuntur quae communia sunt. In quibus non dicitur quidem quod non est; tamen quod est tacetur, ne credatur quod non est. Dicitur enim Pater potens: et est Pater potens; et non solus Pater, quia potens est Pater et Filius et Spiritus sanctus; et non tres potentes, sed unus potens. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
nis egreditur: duob intus. duob foris. In¬
tusprationẽ et aspirationẽ. foris: ꝑ crea¬
turam et doctiinam. Et ex husduoad na¬
turam ptinent. duo adgratiã. Ratio et
creatura ad naturam ꝑtinent. Aspiratio
et doctrina ad gratiam. Propterea post hec
indoctina aspicienda sũt quo anctoritas
probat. quia ratiohũana nisi ũbod̾i fiͣnt
illuminata. iuam utatis uidore ñ põt

Expanded text:
nis egreditur: duobus intus, duobus foris. Innis egreditur: duobus intus, duobus foris. Intus per rationem et aspirationem; foris per creaturam et doctrinam. Ex his duo ad naturam pertinent, duo ad gratiam: ratio et creatura ad naturam pertinent; aspiratio et doctrina ad gratiam. Propterea post haec in doctrina aspicienda sunt quae auctoritas probat, quia ratio humana nisi verbo Dei fuerit illuminata viam veritatis videre non pot
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. in suinma tñ non singulant᷑. s pła¬
liter pronũtiatur. Que aũt scd̾m relationẽ
dicunturad sedicuntur. et de singuł singłr
dicuntur. In sũma tñ nec singularit̾ nec p¬
luraliter promuintiantur. quoniam adse
dicta sunt. et ideo adinuicẽ dici non poss
Item qd̾ est patit̃ efse ase ipso est esse. ⁊ qd̾ ẽ
fllium esse. a patre est esse. Quod est sp̃m .s.
Quod enim nasciẽ: de alio estct̃. non tñ¬
ab aliquo. et spiratur maliquo. In deo
sũpta sunt uocabula adsignificand̾ id
quoddicendum erat de deo ut intelligi
aliquatenus potuuiss quod ꝯ prehendi ñ
poterat. Itẽ. Sicabuntio notitiam suam¬
dens tẽperauit ab homine. ut nec totus in¬
amfestus esset: nec totus ab sconditus. Si
enun totus manifestus ess: fides non extr¬
ccretur: et infidelitas ꝯuinceretur. Si u̾o
totus esset absconditus: fides non iiuarit᷑
et infidelitas er cusaretur. Itẽ. Quatuor
modis in uisibilis deus. ad notitiam homi¬

Expanded text:
dicitur. In summa tamen non singulariter, sed pluraliter pronuntiatur. Quae autem secundum relationem dicuntur, ad se dicuntur; et de singulis singulariter dicuntur, in summa tamen nec singulariter nec pluraliter pronuntiantur; quoniam ad se dicta sunt, et ideo ad invicem dici non possunt. Item quod est Patrem esse, a seipso est esse: quod est Filium esse a Patre est esse; quod est Spiritum us sancti. Quod enim nasci est, de alio est esse, non tab aliquo spiratur, et spiratur in aliquo. Ideo sumpta sunt vocabula ad significandum id quod dicendum erat de Deo, ut intelligi aliquatenus posset quod comprehendi non poterat. Item sic ab initio suam notitiam Deus temperavit ab homine, ut nec totus manifestus esset nec totus absconditus. Si enim totus manifestus esset, fides non exerceretur et infidelitas convinceretur. Si vero totus esset absconditus, fides non juvaretur et infidelitas excusaretur. Item quatuor modis invisibilis Deus ad notitiam homi