comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xit. uere dico nobis: quia ui¬
dua hec pauper plus qͣm õs¬
misit. Hic nobis locus mora¬
liter quidem intimat. qͣm sit
acceptabile deo. quicquit bo¬
no animo obtulerimꝰ. qui
cor nimirũ ⁊ nõ substantiã
pensat. nec perpendit quãtũ
in eius sacrifitiis. s ex quãto
prostratur. Iuxta nero leges
allegorie cliuites qui in garophi¬
latium munera mitdebant. iudeoᷤ
de iusticia legis elatos. porro udu¬
a pauper eccl̃ie simplicitatem de-¬
signat. Que recte panpercula
uocatur. quia uel suꝑbie sp̃m.
uel peccata tanqͣm mundi diui¬
tias abiecit. Uidua uero quia
uir eiꝰ pro ea mortẽ ꝑtulit. ⁊ ñc
in celi penetrabilib ab eiꝰ ocłis
occultus. quasi in parte alteriꝰ
regionis uiuit. Hec ingazophi¬
latium era minuta duo mitrit
quia in conspectũ diuine ma¬
iestatis. qua nri operis obla¬
tiones. quasi certo numero cõ¬
script e.⁊ ꝯsignate seruantur.
sine dilectioem dei ⁊ proximi
seu fidei orationisq sue mu¬

Expanded text:
xit: uere dico uobis, quia uixit: uere dico uobis, quia uidua haec pauper plus quam omisit. Hic nobis locus moraliter quidem intimat, quam sit acceptabile Deo quidquid bono animo obtulerimus, qui cor nimirum et non substantiam pensat, nec perpendit quantum in ejus sacrificiis, sed ex quanto proferatur. Juxta vero leges allegoriae, divites qui in gazophylacium munera mittebant, Judaeos de justitia legis elatos, porro vidua pauper Ecclesiae simplicitatem designat. Quae recte paupercula vocatur, quia vel superbiae spiritum, vel peccata tanquam mundi divitias abjecit. Vidua vero, quia vir ejus pro ea mortem pertulit, et nunc in coeli penetralibus ab ejus oculis occultus, quasi in parte alterius regionis vivit. Haec in gazophylacium aera minuta duo mittit, quia in conspectum divinae Majestatis, qua nostri operis oblationes quasi certo numero conscripta et consignata servantur, sive dilectionem Dei et proximi, seu fidei orationisque suae mu
Abbreviated transcription (Latin):
in peccatum recipit. qui
magne nũc estimationiᷤ
apud homines habitus.
in diuino tunc examine
nõ solum nõ pro aliis. s
interuenire. s nec sua sibi
merita sufficere posse dep̾¬
hendat. immo ipsare qui¬
b humanum iuditiũ fe¬
fellit precum inter cͥmina
latium dinites. Quia sermõe
greco philaxe seruare dicitur:
⁊ gaza lingna ꝑsica dinitie uo¬
cantur. gãzophilatiũ locus
appellari solet. quo diuitie ser¬
uantur. Erat autem archa
foramen habens desuꝑ posita.
ixta altare. ad dexteramin¬
grodientib donum dñi. in
quam mictebant sacerdotes
qui custodiebant hostia. om¬
nẽ pecuniam que deferebatur
ad templum domin: atq ad
instauraticem eiusdem templi
seruabatur. Lege uerba dieꝵ̾.
Etiam nũc autem qui oꝑan¬
tes in domum dñi discutit.
ipse quoq: dona ferentes res¬
picit. Et quem dignum ude¬
rit laudat: quem reprobum
dampnat. Uidit autẽ ⁊ qͣn¬
dam uiduam pauꝑculã mit-¬
tentem era minuta duo. ⁊ di¬

Expanded text:
in peccatum recipit, qui in peccatum recipit, qui magnae nunc aestimationis apud homines habitus, in divino nunc examine, non solum non pro aliis se intervenire, sed nec sua sibi merita sufficere posse deprehendit, imo ipsarum quibus humanum judicium fefellit, precum inter criminalacium divites. Quia sermone Graeco φυλάσσειν servare dicitur, et gaza lingua Persica divitiae vocantur, gazophylacium locus appellari solet, quo divitiae servantur. Erat autem arca, foramen habens desuper, posita juxta altare ad dexteram ingredientibus domum Domini, in quam mittebant sacerdotes, qui custodiebant ostia, omnem pecuniam quae deferebatur ad templum Domini, atque instaurationem ejusdem templi servatur. Lege Verba dierum. Etiam nunc autem qui orantes in domum Domini discurrit, ipse quoque dona ferentes respicit, et quem dignum viderit laudat; quem reprobum, damnat. Vidit autem et qdam uiduam pauperculam mittentem aera minuta duo, \'et di
Abbreviated transcription (Latin):
ueuorant domos. induant si¬
mulantes longam oronem.
hii accipient dampnatid̃em
maiorem. Non tantum ait
accipient dampnatiõem.
s adiuuxit maiorem. ut in¬
sinuet nõ solum illos qui
in angulis stantes orant.
ut udeantur ab hominib
campnatioẽm mereri. s etiã
eos qui hec prolixiꝰ quasi re¬
ligiosiores agendo nõ solũ
laudes abho¬
minib s ⁊ pecuniaᷤ
querunt ꝓlixiori dampna¬
tione plectendos. Sunt enim
qui se iustos ⁊ magniapud
deum meriti simulantes. ab
infirmis quiblibet ⁊ pec̃coꝵ
suorum ꝯscientia turbatis.
quasi patroni pro eis iniu¬
ditio futuri pecunias acci¬
pere nõ dlubitant. Et cum
porrecta manus pauperi
preces iuuare soleat. illiob
hoc maxime in precib ut
pauꝑi nũmũ tollant per¬
noctant. Quib illa inde
maledictio. nõ inmerito cõ¬
gruit. Cum iudicat᷑ exeat
ꝯ dempnatus: ⁊ oratio eius
fiat inpeccatum. Codemp¬
natus quippe cum iudica¬
tur exit. ⁊ oratiõem suam

Expanded text:
devorant domos viduarum, sidevorant domos viduarum, simulantes longam orationem, hi accipient damnationem majorem. Non tantum, ait, accipient damnationem, sed adjunxit majorem, ut insinuet etiam illos qui in angulis stantes orant ut videantur ab hominibus , damnationem mereri, sed eos qui haec prolixius, quasi religiosiores, agendo, non solum laudes ab hominibus, sed et pecunias quaerunt, prolixiori damnatione plectendos. Sunt enim qui, se justos et magni apud Deum meriti simulantes, ab infirmis quibuslibet, et peccatorum suorum conscientia turbatis, quasi patroni pro eis in judicio futuri, pecunias accipere non dubitant; et cum porrecta manus pauperi preces juvare soleat, illi ob hoc maxime in precibus, ut pauperi nummum tollant, pernoctant; quibus illa Judae maledictio non immerito congruit. Cum judicatur, exeat condemnatus, et oratio ejus fiat in peccatum . Condemnatus quippe cum judicatur exit, et orationem suam
Abbreviated transcription (Latin):
cathedras in synagogis ⁊ ꝑri¬
mos discubitus in ꝯuimis.
Ambulare in scolis: cultorib
uestimenitis indutos. ad pu¬
blicum procedere significat.
In quo inter cetera diues ille
qui epulabatur cotidie splẽ¬
¶ dide: peccasse describitur. No¬
tandum aut̾ qd̃ ñ salutari
inforo nõ primos sedere uel
discumbere uetat. eos quib
hoc ofitii ordine comperit .s
eos nimirũ qui bec siue habi¬
ta. seu certe nõ habita indebi¬
te amant. a fidelib quib ⁊
quasi reprobos docet ẽẽ canẽ¬
tos. animum uidelicet nõ gͣ¬
dum ista distinctic̃e redargu¬
ens. Quamius ⁊ hoc culpa
nõ careat: s idem in foro litib
int̾eẽ. qui in cathedra moysi
sinagoge magistri desiderãt
appellari. Duplici sane ratiõe
auane glorie cupidis atcend̾e
iubemur. nescilicet eoꝵ uel si¬
mulatiõe seducamur. estimã¬
tes bona cẽ que faciunt. uel
emulatic̃e inflammnemur.
frustra gandentes inbonis
laudari que simulant. Qi¬

Expanded text:
cathedras in synagogis, et pricathedras in synagogis, et primos discubitus in conviviis, etc. Ambulare in stolis, cultoribus vestimentis indutos ad publicum procedere significat: in quo inter caetera dives ille qui epulabatur quotidie splendide, peccasse describitur. Notandum autem quod non salutari in foro, non discumbere vetat eos, quibus hoc officii ordine competit, sed eos nimirum qui haec sive habita, seu certe non habita indebite amant, a fidelibus quibusque, quasi improbos docet esse cavendos, animum videlicet non gradum justa distinctione redarguens. Quamvis et hoc culpa non careat, si iidem in foro litibus interesse, qui in cathedra Moysi synagogae magistri cupiunt appellari. Duplici sane ratione a vanae gloriae cupidis attendere jubemur, ne scilicet eorum vel simulatione seducamur, aestimantes bona esse quae faciunt, vel aemulatione inflammemur frustra gaudentes in bonis laudari, quae simulant.
Abbreviated transcription (Latin):
scabellum pedum tuoꝵ. Ba¬
uid ergo dñm illum uocat. ⁊
quomodo filius enis est. Inter¬
rogatio ih̾u nobis proficit us¬
q hodie contra iudeos. Et hiĩ
enim qui confitentur xp̃mẽẽ
uenturũ hominẽ simplicem
⁊ sc̃m uirũ. asserunt de gerr̾e
dauid. Interrogemus ergo eosᷤ¬
doctia domino. si siplex hõ ẽ
⁊ tantũ filius dauid. quomodo
dauid uocet eum clñm suũ. Nõ
autem reprehendentur quia da¬
uid filium dicunt. s quia dei fi¬
lium nõ credunt. Si quidem ip̃e
⁊ dominꝰ daind est. deus antetem¬
pora manendo ⁊ filius dauid
apparuit. homo in temporum
fine nascendo. Quod autẽ a
parte subicuntur inimici nõ
infirmitatem filii. s unitatẽ
nature. qua in altero alter o¬
ꝑatur significat. Nam ⁊ filiꝰ
subicit inimicos patri. quia
patrem clarificat super ter¬
ram. Audiente autẽ onui po¬
pulo: dixit discipulis suis.
Atcendite a scribis qui uolũt
ambulare in scolis: ⁊ amant
salutatices in foro. ⁊ primas

Expanded text:
ellum pedum tuorum? David ergo Dominum illum vocat, et quomodo filius est? Interrogatio Jesu nobis proficit usque hodie contra Judaeos. Et hi enim qui confitentur Christum esse venturum, hominem simplicem et sanctum virum asserunt de genere David. Interrogemus ergo eosdocti a Domino, si simplex homo est, et tantum filius David, quomodo David vocet eum Dominum suum? Non autem reprehenduntur, quia David filium dicunt, sed quia Dei Filium non credunt. Siquidem ipse et Dominus David est, Deus ante tempora manendo, et filius David apparuit homo in temporum fine nascendo. Quod autem a Patre subjiciuntur inimici, non infirmitatem Filii, sed unitatem naturae qua in altero alter operatur significat. Nam et Filius subjicit inimicos Patri, quia Patrem clarificat supra terram. Audiente autem omni populo, dixit discipulis suis: Attendite a scribis qui volunt ambulare in scholis, et amant salutationes in foro, et p
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ anima corpus possideat.
Ius uero animo acorpoꝵs poᷤ¬
sessione repellitur. sibi nõ priꝰ
anima a ratiõe possidetur.
Custodem igitur ꝯditionis
nr̃e pacientiam dominꝰ esse
monstrauit. quia inipsa noᷤ
possidere nosmet ip̃os docuit.
Pacientia autem uera est alie¬
na mala equanimiter perpeti:
contra eumquoq qui mala
irrogat. nullo dolore mouen.
Nam qui sic proximi malapor¬
tat. ut tamen tacitus dolecit.¬
⁊ tempus digne retributiõis
querat pacientiam exhibet
sed oscendit.

Expanded text:
et anima possideat corpus. et anima possideat corpus. Jus vero animae a corporis possessione repellitur, si non prius anima a ratione possidetur. Custodem igitur conditionis nostrae patientiam Dominus esse monstravit, qui in ipsa nos possidere nosmetipsos docuit. Patientia autem vera est, aliena mala aequanimiter perpeti, contra eum quoque qui mala irrogat, nullo dolore moveri. Nam qui sic proximi mala portat, ut tamen tacitus doleat, et tempus dignae retributionis quaerat, patientiam non exhibet, sed ostendit.
Abbreviated transcription (Latin):
rliquie inquit cogitationũ
diem festum agent tibi. Uñ
etiam nazareni in lege tempo¬
re consecrationis comamm
trire iubentur. ⁊ nouacula
suꝑ caput samuel. nõ ascen¬
disse ꝑhibetur. At contramu¬
lier captiua. ut mulier uiro
isrłite nubere queat. mũdatꝰ
alepra. ut eccl̃ie ꝯmĩcare
mereatur. omnes sui corporsͤ
pilos precipiuntur eradere.
quia uidelicet omis sapienti¬
um cogitatio. que bona pla¬
cens ⁊ perfecta est. saluatur
inꝑpetuum. ⁊ apud dñmest
merces euis. Stultorumũo
prauorumq quasi dei aspe-¬
stib indigna radix operũ
cogitatio. penitendo debet ex¬
cidi. Et in pacientia n̾ra pos¬
sidebitis animas ur̃as. Id¬
tirco possessio anime inuir¬
tute pacientie ponitur. quia
radix omĩum cusdosq uir¬
dutũ pacientia est. ꝑ patiẽ¬
tiam uero: possidemus aias
nr̃as. quia dum nobis ipsis
cominari discimus. hec ip̃m
incipimus possidemus quod
sumus. Sic enim conditimi¬
rabilit̾ sumꝰ. ut ratio anima

Expanded text:
reliquiae, inquit, cogitationum reliquiae, inquit, cogitationum diem festum agent tibi . Unde etiam Nazareni in lege tempore consecrationis comam nutrire jubentur , et novacula super caput Samuel non ascendisse perhibetur . At contra mulier captiva, ut viro Israelitae nubere queat, mundatus a lepra, ut Ecclesiae communicare mereatur, omnes sui corporis pilos praecipiuntur eradere , quia, videlicet, omnis sapientium cogitatio, quae bona placens et perfecta est, salvatur in perpetuum, et apud Dominum est merces ejus. Stultorum vero pravorumque, quasi Dei aspectibus indigna radix, operum cogitatio poenitendo debet excidi. Et in patientia vestra possidebitis animas vestras. Idcirco possessio animae in virtute patientiae ponitur, quia radix omnium custosque virtutum patientia est. Per patientiam vero possidemus animas nostras, quia dum nobis ipsis dominari discimus, hoc ipsum incipimus possidere quod sumus. Sic enim conditi mirabiliter sumus, ut ratio animam,
Abbreviated transcription (Latin):
mala ingerunt que ab extra¬
neis inferuntur. Plus uero in
nobis ea tormenta seuinnt.
q̃ ab illis patim᷑. de quoꝵ
mentib presumebamus. quͥa
cum dampno corporis malanõ
truciant amisse saritatis. S
quia dura surit que predicũt᷑
de afflctic̃e mortis: protinus
cõsolatio subditur de gaudio
resurrectionis cum d̃r. Et ca¬
pillus de capite ur̃o nõ ꝑibit.
Scimꝰ quia caro incisa dolet.
sapillus nõ dolet incisus. Ait
ergo martyrib sius. Capillus
de capite nr̃o nõ peribit. uide¬
licet aperte dicens. cur time¬
tis ne pereat. quod incisum
colet. quando ⁊ illud ĩ uobis
ꝑire nõ potest. quod incisũ
nõ dolet: Aliter. Capillus de
capite cdiscipłoꝵ domini nõ
ita dicam at tenuissima co¬
que de eccuslta cordis radice qͣsi
decrebro cesaries exit. apud in¬
stum iudicem conseruata dig-¬
na mercede donabitur. Undẽ
recte proph̾a ut bonorum etiã
cogitationũ merita dño qͣm
sint accepta demonstraret. ⁊

Expanded text:
mala ingerunt, quae ab extramala ingerunt, quae ab extraneis inferuntur; plus vero in nobis ea tormenta saeviunt, quae ab illis patimur, de quorum mentibus praesumebamus, quia cum damno corporis mala nos cruciant amissae charitatis. Sed quia dura sunt quae praedicuntur de afflictione mortis, protinus consolatio subditur de gaudio resurrectionis, cum dicitur: Et capillus de capite vestro non peribit. Scimus quia caro incisa dolet, capillus non dolet incisus. Ait ergo martyribus suis: Capillus de capite vestro non peribit, videlicet aperte dicens: Cur timetis, ne pereat quod incisum dolet, quando et illud in vobis perire non potest quod incisum non dolet? Aliter: Capillus de capite discipulorum Domini non ita dicam, ac tenuissima coquae de occulta cordis radice, quasi de cerebro caesaries exit, apud justum judicem conservata, digna mercrecte Propheta, ut bonorum etiam cogitatuum merita Domino quam sint accepta demonstret: Et
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ uobis intestimõiũ. Testi¬
mõiũ uidelicet quorum nisi eoꝵ
qui aut persequendo mortes
inferunt. aut uidendo nõ imi¬
tantur. Mors quippe iustoꝵ
bomis madiutoriũ est. malis
in testimõium. ut inde ꝑuer¬
si sine excusatic̃e ꝑeant. unde
electi exemplum capiunt. ut
uiuant. S auditis tot terro¬
rib turbari poterant infirmoꝵ
corda. atq ideo cõsolatio ad¬
uingitur. cum protinꝰ subin¬
fertur. Ponite ergo incordib
nr̃is nõ premeclitari quem¬
admodum respondeatis. Ego
enĩ dabo uobis os ⁊ sapienti¬
am. cui nõ poterunt resistere
⁊ contradicere om̃s aduersa¬
rii ur̃i. Ac si aperte membris
sius infirmitatib dicat. No¬
lite terreri. nolite ꝑtimesc̾e.
uos ad certamen acceditis:
s ego prelior. Uos uerba editiᷤ
hego sum qui loquoe
Trademini autẽ aparentib
⁊ frĩb ⁊ cognatis. ⁊ amicis. ⁊
morte afficient ex uobis. ete¬
ritis odio omnib propt̃ nom̃
meum. Minorem dolorem

Expanded text:
autem vobis in testimonium. Testiautem vobis in testimonium. Testimonium, videlicet, quorum, nisi eorum, qui aut persequendo mortes inferunt, aut videndo non imitantur? Mors quippe justorum bonis in adjutorium est, malis in testimonium, ut inde perversi sine excusatione pereant, unde electi exemplum capiunt ut vivant. Sed auditis tot terroribus turbari poterant infirmorum corda, atque ideo consolatio adjungitur, cum protinus subinfertur: Ponite ergo in cordibus vestris non praemeditari quemadmodum respondeatis. Ego enim dabo vobis os et sapientiam, cui non poterunt resistere et contradicere omnes adversarii vestri. Ac si aperte membris suis infirmantibus dicat: Nolite terreri, nolite pertimescere. Vos ad certamen acceditis, sed ego praelior. Vos verba editis, sed ego sum qui loquor. Trade et cognatis, et amicis, et morte afficient ex vobis, et eritis odio omnibus propter nomen meum. Minorem dolorem
Abbreviated transcription (Latin):
contrase inuicẽ dimicantes
eccl̃ie iuctoriam faciunt. Ter
rores q de celo: ⁊ signa magna
erunt. Et hoc tempore eodemqz
completa. quisquis iosephi
hiscoriam legerit mueniet.Nã
⁊ scella gladio similis ut perhi¬
bet per annũ totũ supra hiero¬
solunam pendens infausto tre¬
pidos cuies portento terrebat.¬
⁊ currus itidem equitesq arma¬
ti peraera discurrere. ac morẽ
bellantiũ imitari. per dies qͣ¬
draginta sunt uisi. s ⁊ uitu¬
la sacrifitiis admota. inter
ĩmolantiũ manꝰ erxa est
agnã. Quo autẽ hec merito
ꝯtigerint protinus subinfer¬
tur cum dr̃. S ante hec omia
iicient nobis manꝰ suas. ⁊
ꝑsequentur. tradentes in
sina
dias. trahentes ad reges ⁊ presi¬
des propt̾ nomen meum. Hec
quippe iudaice geriti. uel sola
nel maxima causa exitii fue¬
rat. quiaꝑ dñi saluatoris occi-¬
sic̃ẽm nominis quoq eius pre¬
cones simul ⁊ ꝯfessores impia
crudelitate nexauit. Corctinget

Expanded text:
contra se invicem dimicantes, contra se invicem dimicantes, Ecclesiae victoriroresque de coelo, et signa magna erunt. Et haec tempore eodem completa quisquis Josephi Historiam legerit, inveniet. « Nam et stella gladio similis ut perhibet per annum totum supra Hierosolyma pendens infausto trepidos cives portento terrebat; et currus itidem equitesque armati per aera discurrere, ac morem bellantium imitari per dies quadraginta sunt visi. Sed et vitula sacrificiis admota inter immolantium manus enixa est agnam . » Quo autem haec merito contigerint, protinus subinfertur, cum dicitur: Sed ante haec omnia injicient vobis manus suas, et persequentur tradentes in synadias, trahentes ad reges et praesides propter nomen meum. Haec quippe Judaicae genti vel sola, vel maxima causa exitii fuerat, quia post Domini Salvatoris occisionem, nominis quoque ejus praecones simul et confessores impia crudelitate vexavit. Continget
Abbreviated transcription (Latin):
nõdum statim finis. Orelia
ad hostes pertinent: seditiões
ad ciues. Que utraq atẽpore
dominice passionis in poplõ
indeoꝵ qui sibi pro saluatore
seditiosum latronem elegit:
satis suꝑq constat habun¬
dasse. S hiis precurrentib
apsi ne terrearitur. ne ihero¬
solunam uideamq deserãt
amonentur. quia uidelicet
nõ statim finis. qui in qua¬
dragesimũ potius differẽdꝰ
sit annum. idest desola¬
do patrie. suppremũq urbiᷤ
ac templi sequatur excidĩi.
Tunc dicebatillis. Surget
gens contra gentem. ⁊ regnũ
alduersus regnum: ⁊ t̾remotꝰ
magni per loca. ⁊ pestilentie ⁊¬
fames. Constat hec ante finem
desolationis templi. hoc esttem¬
pore iudaice seditionis ad litte¬
ram contigisse. Notest antem
regnum cõntra regnura ⁊ pe-¬
stslentia eorum quoꝵ sermo
serpit ut cancer. ⁊ fames audi-¬
endi uerbi dei. ⁊ ꝯmotio uniu¬
se terre. ⁊ auera fide separatio.¬
etiam in hereticis intelligi. qͥ

Expanded text:
non statim finis. Praelia, non statim finis. Praelia, ad hostes pertinent. Seditiones, ad cives. Quae utraque a tempore dominicae passionis in populo Judaeorum, qui sibi pro Salvatore seditiosum latronem elegit, satis superque constat abundasse. Sed his praecurrentibus, apostoli ne terreantur, ne Jerosolyma Judaeamque deserant, admonentur. Quia videlicet non statim finis, qui in quadragesimum potius differendus sit annum, id est, desolatio patriae, supremumque urbis ac templi sequatur excidium. Tunc dicebat illis: Surget gens contra gentem, et regnum adversus regnum, et terrae motus magni erfames. Constat haec ante finem desolationis templi, hoc est, tempore Judaicae seditionis ad litteram contigisse. Potest autem regnum contra regnum, et pestilentia eorum quorum sermo serpit ut cancer, et fames audiendi verbum Dei, et commotio universae terrae, et a vera fide separatio, in haereticis magis intelligi, qui,
Abbreviated transcription (Latin):
templi. dominus palam res-¬
ponderat. hec omnia fore de¬
struenda. discipuli secreto se¬
dente eo suꝑ mondem oliueai.
sicut maths marcusq testã¬
tur. tempus ⁊ signa predc̃e
destructionis interrogant.
Qui dixit. Uidete ne seduca¬
runi. Multi enim ueniert
in nonĩe meo dicentes. quia
ego sum: ⁊ tempus appropin¬
quauit: nolite ergo ire post
illos. Multi ĩminente ihero¬
solimoꝵ excidio principesex¬
propinquare referrent. Mul¬
ti meccłia ip̃is etiam tempo¬
rib apłoꝵ heresiarche prodi¬
ere. ⁊ qui inter alia płima
u̾itati contraria diem dnĩ
instare predicarent. quos
censes dampnat. Mults ĩ no¬
quorũ primꝰ est symon magꝰ.
cui sicut in actib apłoꝵ legi¬
mus. ascultabant omnes qͥ
in samaria erant aminimo
usq ad maximũ dicentes.
hic est uirtus dei. que urcat᷑
magna. eo quo mustto
tempore magicis suis demẽ¬
Umaudientis prelia aut̃
⁊seditiones: nolite ter¬
reri. oportet primũ hec fieri: s

Expanded text:
templi Dominus palam restempli Dominus palam responderat haec omnia fore destruenda, discipuli secreto sedente eo super montem Oliveti, sicut Matthaeus Marcusque testantur, tempus et signa praedictae destructionis interrogaeducamini. Multi enim venient in nomine meo dicentes, Quia ego sum et empus appropinquavit. Nolite ergo ire post illos. Multi imminente Jerosolymorum excidio, principes exsue appropinquare referrent. Multi in Ecclesia ipsis etiam temporibus apostolorum haeresiarchae prodiere, qui, inter alia plurima veritati contraria, diem Domini instare praedicarent. Quos censes damnat. Multi in noquorum primus est Simon Magus, cui, sicut in Actis apostolorum legimus, auscultabant omnes qui in Samaria erant, a minimo usque ad maximum dicentes: Hic est virtus Dei, quae vocatur magna . Eo quod multo tempore magicis suis demenautem audieritis praelia et seditiones, nolite terreri. Oportet primum haec fieri, sed
Abbreviated transcription (Latin):
rificaret credentes: nusqͣm est
ille pontifex prior. nec ullus
ei relictus est locris. Altare fuit
prius. ⁊ sacrificia celebrabant᷑
s ut uenit uerus agnus. qui
se ip̃m obtulit hostiam deo:
cuncta illa uelut ꝑ tempore
posita cessauerunt. Propterea
sanc diuina dispensacõ procu¬
rauit: ut ⁊ ciuitas ip̃a ⁊ tẽplũ
⁊ omĩa illa pariter subuert̾ent᷑.
ne qui forte adhuc paruulus
⁊ lactens in fide. si inderitilla
ꝯstare. dum sacrifitioꝵritũ.
dũ misterioꝵ ordinem atto¬
nitus scupet: ip̃o diu̾saꝵ for¬
maꝵ raperetur intuitu. Sed
ꝓuidens deus infirmitati nr̃e
⁊ uolens mul tiplicari eccl̃iã
suam. omĩa illa subuerci fecit.
⁊ penitus auferri: ut sine ulla
cunctatione illis cessantibus
hec ẽẽ uera pro quib in illis
Typus precesserit crederemus.
Nterrogauerunt autẽ
illur dicentes Preceptor: q̃n
hec erunt ⁊ quod signũ cura
fieri incipient: Quia laudã¬
tib quibusdam edificatiões

Expanded text:
rificaret credentes , nusquam est rificaret credentes , nusquam est ille pontifex prior, nec ullus ei relictus est locus. Altare fuit prius, et sacrificia celebrabantur; sed ut venit verus agnus qui seipsum obtulit hostiam Deo , cuncta illa velut pro tempore posita cessaverunt. Propterea sane divina dispensatio procuravit ut et civitas ipsa, et templum, et omnia illa pariter subverterentur, ne qui forte adhuc parvulus et lactens in fide, si viderit illa constare, dum sacrificiorum ritum, dum ministeriorum ordinem attonitus stupet, ipso diversarum formarum raperetur intuitu. Sed providens Deus infirmitati nostrae, et volens multiplicari Ecclesiam suam, omnia illa subverti fecit, et penitus auferri, ut sine ulla cunctatione illis cessantibus, haec esse vera, pro quibus in illis typus praecesserit, crederemus. Interrogaverunt autem illum, dicentes: Praeceptor, quando haec erunt? Et quod signum cum fieri incipient? Quia laudantibus quibusdam aedificationes
Abbreviated transcription (Latin):
ta tegebat. hoc est imminẽte
preconio dominice passioins
ꝑquam recondita dudum
littere uelamento eccl̃ie satra¬
menta patescerent. paulatĩ
⁊ destrui iam incipit illa cele¬
stium occultatrie umbra se¬
cretorum. Unde recte post ob¬
latioẽm iudue pauperis. id
est eccl̃ie fidem dm̃ ore lau¬
datam. euͣngdista secitus ad-¬
uinxit.
t quibrdam dicentib
de templo qsd̃ lapidib¬
cẽt. dixit. Hec que uidetis ne¬
ment dies in quib ñ relin¬
quetur lapi̾ dera suꝑlapidẽ
qui nõ destruatur. Erat namq
prius iherlm nrbs illa magna
regalis: ubi templum famosiᷤ¬
simũ deo fuerat extinctum. Post¬
ea uero qͣm uenit ille qui erat
uerum templum dei ⁊ celestis
iherłm cepit aperire misteria.
deleta est illa t̾rena ubi celestis
apparuit:⁊ in templo illo nõ
remansit lapis super lapidẽ.
Erat prius pontifex sanguine
taurorum ⁊ hyrcoꝵ purificãs
popłm. s ex quo uenit uerus
pontifex qui sanguine suo pu¬

Expanded text:
ta tegebat. Hoc est, imminente ta tegebat. Hoc est, imminente praeconio dominicae passionis, per quam recondita dudum litterae velamento Ecclesiae sacramenta patescerent, labat paulatim, et destrui jam incipit illa coelestium occultatrix umbra secretorum. Unde recte post oblationem viduae pauperis, id est, Ecclesiae fidem Domini ore laudatam, Evangelista secutus adjunxit: t quibusdam dicentibus de templo quod lapidibet dixit: Haec quae videtis, venient dies, in quibus non relinquetur lapis super lapidem, qui non destruatur. Erat namque prius Jerusalem urbs illa magna regalis, ubi templum famosissimum Deo fuerat exstructum. Postea vero quam venit ille qui erat verum templum Dei, et coelestis Jerusalem coepit aperire mysteria, deleta est illa terrena ubi coelestis apparuit, et in templo illo non remansit lapis super lapidem. Erat prius pontifex, sanguine taurorum et hircorum purificans populum; sed ex quo venit verus Pontifex, qui sanguine suo pu
Abbreviated transcription (Latin):
necessarium quidem donec
opus uasis expleretur. uer̃
postea nõ modo nullis usib
aptum. s ectiam ut ꝑfectio
uasis appareret. absq ulla
dubietate frangendum.
Quasi ergo forma de argil¬
la cerimonie legales arte¬
cedunt ut donau̾̃itatis enͣ¬
gelice quasi uasa de auri¬
calco succedant. Composita
pro tempore testa uilis atte¬
ratur. ut fulgur ornamen¬
ti ꝑmansibilis quilatebat
ostendatur. Cuiꝰ uitule qui
inquinatos sanctificabat
tollatur. ⁊ crux xp̃i q̃ mũdũ
redimat predicetur. Incumben¬
te tempore quo mare eneum cu-¬
ius unda uinificatͥce cuncti es¬
cłiam intraturi baptizentur
quo columpne legis gemaine
que lilia pro capite gestantes.
xp̃o deuotaꝵ ianuam hinc rn¬
de firment ouium. quo bis
quini litt̾is operum nr̃orum
abluendis hostiis parati. quo
ĩnumera deniq uasoꝵ electi-¬
onis milia admontem tem¬
pli deferantur: soluitur ar¬
gillosa terra que incampe¬
stri regione dintius hec occul-¬

Expanded text:
necessarium quidem, donec necessarium quidem, donec opus vasis expleretur: verum postea non modo nullis usibus aptum, sed etiam ut profectio vasis appareret, absque ulla dubietate frangendum. Quasi ergo forma de argilla caeremoniae legales antecedunt, ut dona veritatis evangelicae quasi vasa de aurichalco succedant. Composita pro tempore testa vilis atteratur, ut fulgor ornamenti permansibilis qui latebat ostendatur. Cinis vitulae qui inquinatos sanctificabat tollatur, et crux Christi quae mundum redimat, praedicetur. Incumbente tempore, quo mare aeneum, cujus unda vivificatrice cuncti Ecclesiam intraturi baptizentur, quo columnae legis geminae, quae lilia pro capite gestantes, Christo devotarum januam hinc inde firment ovium, quo bis quini lateres operum nostrorum abluendis hostiis parati quo innumera denique vasorum electionis millia ad montem templi deferantur, solvitur argillosa terra, quae in campestri regione diutius haec occul
Abbreviated transcription (Latin):
tissimus regũ
inter cetera nõ indecentib fi¬
guraꝵ premonebat exẽplis.
esd̾ adueniente tandem ⁊ ap¬
parente rerum illaix que ĩt
umbratice signabaritur ue-¬
ritate. ac luce. mox omruis
illa umbratilis ut ita clica.
⁊ imaginaria compositio
typorum eẽt penitus aufe¬
renda. Post factam namq
de lapide ligno. ⁊ auro ĩ com¬
ꝑandi operis domũ misit.⁊
in figuram creclituri de gẽ¬
tib popili. tulit hyram de
thiro. filium mulieris uidue.
hand dubium quin illiuis
que supra duos nũmos in ga¬
zophilatiũ muttendo. plus oĩb
misisse laudatur. de tribu in¬
quit neptalim patre Tyrio.
artificem exarium. ⁊ plenũ
sapientia ⁊ intelligentia.⁊
doct̃na. Omĩa autem uasa
que fecit hyram regi salomo
i in domo dm̃i. de auricalco
erant. In campestri regione
iordanis fudit ea rex inar¬
gillosa terra. Qui enim oĩa
sua uasa nõ ductili. s fusi¬
li opere fecit. priꝰ nimirum
ad similitudinem ciuiꝰq ua¬
sis figmentũ luti formabat.

Expanded text:
tissimus regum inter caetera non indecentibus figurarum praemonebat exemplis, quod adveniente tandem, et apparente rerum illarum, quae tunc umbratice signabantur veritate ac luce, mox omnis illa umbratilis, ut ita dicam, et imaginaria compositio typorum esset penitus auferenda. Post factam namque de lapide, ligno, et auro incomparandi operis domum, misit, et, in figuram credituri de gentibus populi, tulit Hiram de Tyro, filium mulieris viduae ; haud dubium quin illius, quae supra duos nummos in gazophylacium mittendo, plus omnibus misisse laudatur. De tribu, inquit, Nephtalim, patre Tyrio, artificem aerarium, et plenum sapientia, et intelligentia, et doctrina . Omnia autem vasa quae fecit Hiram rni in domo Domini, de aurichalco erant. In campestri regione Jordanis fudit ea rex, in argillosa terra. Qui enim omnia sua vasa non ductili, sed fusili opere fecit, prius nimirum ad similitudinem cujusque vasis figmentum luti formabat,
Abbreviated transcription (Latin):
tes ⁊ curantes ubiq
Quͥod eungelizarent uel quo¬
modo curarent apłi. marcus
exponit plemus. Predicabant
inquit ut penitentiam ag̾ent.
⁊ ungebant oleo multos egro¬
tos. ⁊ sanabant. Dicit iacobꝰ.
Infirmatur quis in uobis: in¬
ducat ꝑrbr̃os eccl̃ie. ⁊ orent si¬
ꝑ ipsum. ungentes eum oleo
in nomine domini.: ⁊ si in pec̃cis
sit. dunittentur ei. Unde pacet
ab ipsis apłis hunc scẽ eccl̃ie
morem ẽẽ contracditum. ut põ¬
tificali benedictione consecͣto
oleo perungatur egroti. Pre¬
dicabant autem ut peniterti¬
am agerent. ⁊ supramisit iloꝰ
inquit eungelizare regnum
dei: quia udelicet utrumq iu¬
xta iohis baptiste uel ipsius
saluatoris exemplum prelisa¬
bant. penitentiam agite. ap¬
propinqͣbit enim regnum ce¬
lorum. Regni enun celoꝵ ia¬
mus propinquare est. de hii
queme quib ab eo discesse¬
rat penitere.¬

Expanded text:
tes et curantes ubique. tes et curantes ubique. Quid evangelizarent, vel quomodo curarent Apostoli, Marcus exponit plenius. Praedicabant, inquit, ut poenitentiam agerent, et ungebant oleo multos aegrotos, et sanabant. Dicit et Jacobus: Infirmatur quis in vobis, inducat presbyteros Ecclesiae, et orent super ipsum ungentes eum oleo, in nomine Domini, et si in peccatis sit, dimittentur ei . Unde patet ab ipsis apostolis hunc sanctae Ecclesiae morem esse contraditum, ut pontificali benedictione conseoleo perungantur aegroti, praedicabant autem ut poenitentiam agerent; et supra, misit illos, inquit, evangelizare Regnum Domini. Quia videlicet utrumque juxta Joannis Baptistae vel ipsius Salvatoris exemplum praedicabant: Poenitentiam agite, appropinquabit enim Regnum coelorum: regni enim coelorum januis propinquare est de his quemque, quibus ab eo discesserat poenitere
Abbreviated transcription (Latin):
ut mutandi hospicii necessi¬
tudinisq uiolande causa nõ
subpetat.
t quicumq nõ rece¬
perint uos: exeuntes
de tiuitate illa ⁊iã puluerẽ pe¬
dum ur̃oꝵ excutite in testimo¬
niũ supra illos. Pulius extutit᷑
de pedib in testimõium laboris
sui: quod ingressi sunt in tiui¬
tatem: ⁊ predicatio apłica ad
illos usq ꝑuenerit. Sine excuti¬
tur pulius ut nichil ab eis
accipiant. ne ad iuctum quidẽ
necessarium qui eungelium
spreuerint. Auegorice autem
qui uerbo humiliter intendũt.
si quib ut homines terrene le-¬
uitatis neiis obscurantur. ꝑ
ea mox que recipĩt eringelice
predicationis uestigia purgã¬
tur. Qui uero ꝑfidia uel nẽ¬
gligentia uel etiam studio cõ¬
tempnunt. horum uitanda cõ¬
munio. fugienda synagoga
censetur. extuciendus pedum
pulius. ne gestis manib ⁊ pul¬
ueri comparandis. mentis ca¬
ste nestigium polluatur.
gressi autẽ curcuibant
ꝑcastella: euͣngelizã¬

Expanded text:
ut mutandi hospitii necessiut mutandi hospitii necessitudinisque violandae causa non suppetat. Et quicunque non receperinde civitate illa, etiam pulverem pedum vestrorum excutite in testimonium supra illos. » Pulvis excutitur de pedibus in testimonium laboris sui, quod ingressi sunt in civitatem, et praedicatio apostolica ad illos usque pervenerit. Sive excutitur pulvis, ut nihil ab eis accipiant, nec ad victum quidem necessarium, qui Evangelium spreverint. Allegorice autem qui verbo humiliter intendunt, si quibus ut homines terrenae levitatis naevis obscurantur, per ea mox, quae recipiunt Evangelicae praedicationis vestigia, purgantur. Qui vero perfidia, vel negligentia, vel etiam studio contemnunt, horum vitanda communio, fugienda synagoga censetur, excutiendus pedum pulvis, ne gestis manibus et pulveri comparandis, mentis castae vestigium polluatur. Egressi autem circumibant per castella, evangelizan
Abbreviated transcription (Latin):
ne quisqͣm eorum preter eã
qua cẽt indutus. alliam por¬
landam putaret. sollicitus
ne opꝰ eẽt tum exilla potesta¬
te poss accipere. Quod ũo sccł̃m
marcum nõ portari uel habere
duas tunicas expressins ĩdui¬
prohibet dicens. ne induerent᷑
duab tunitis. quia eos monet
nisi nõ duppliciter s simplicit᷑
ambulare. Altter. In ducib tu¬
nicis uidetur michi duplexo¬
stendere nestimentũ nõ quoĩ
locis sichie. ⁊ glatiali niue rigẽ¬
tib. una quis tunca debeat
ẽe contentus. s quo intunica
uestimentum intelligamus.
ne alio uestiti aliud nobis fu¬
turoꝵ timore seruemus. Et in
quamcumq domum intra¬
u̾itis ibi manete ⁊ inde ne ex¬
eatis. Dat constantie genera-¬
le mandatum: ut hospitalis
necessitudinis uta custodiãt.
alienum a predicatore regrai
celestis astruens. cursitare per
domos. ⁊ inuiolabilis hospicii
iura mutare. Nec ociose scł̃m
mathm domus qͣm ingrediã¬
tur aplĩ legenda decernitu.

Expanded text:
ne quisquam eorum praeter eam ne quisquam eorum praeter eam qua esset indutus, aliam portandam putaret, sollicitus ne opus esset, cum ex illa potestate posset accipere. Quod vero secundum Marcum non portari, vel habere duas tunicas, sed expressius iprohibet, dicens et ne induerentur duabus tunicis , quid eos monet, nisi non dupliciter, sed simpliciter ambulare? Aliter, in duabus tunicis videtur mihi duplex ostendere vestimentum, non quo in locis Scythiae, et glaciali nive rigentibus, una quis tunica debeat esse contentus, sed quo in tunica vestimentum intelligamus, ne, alio vestiti, aliud nobis futurorum timore servemus. Et in quamcunque domum intraveritis, ibi manete, et inde ne exeatis. Dat constantiae generale mandatum, ut hospitalis necessitudinis jura custodiant, alienum a praedicatore regni coelestis astruens, cursitare per domos, et inviolabilis hospitii jura mutare. Nec otiose secundum Matthaeum domus, quam ingrediantur apostoli, legenda decernitur,
Abbreviated transcription (Latin):
cuiqͣm grauis ẽet s potesiads̃
delale inqua stuent sai sa
xeben. Cum autem adño a¬
nquid imperatur: nisi fiat in¬
obedientie culpa est. Cum
autem potestas datur. licet
tuq nõ uti ⁊ tamqͣm de suo
iuire cedere. hoc ergo ordinãs
dominꝰ qd̃ eum ordinasse
dicit apłs. hiis qui eunge¬
lium nuntiant de eunͣglio
uiuere. illa apłis loquebat᷑.
ut securi nõ possiderent. neq
portarent huic uite necessa¬
tia. net magna nec minima.
deo posuit nec uirgam osten¬
dens a fidelib suis om̃ia debe¬
reministris sius: nulla suꝑ¬
flua requirentib. ac ꝑ hoc
addendo dignus est õperariꝰ¬
enim tibo suo prorsus aperi¬
unt: ⁊ illustrauit undehecoĩa
lequeretur. hanc ergo potesta¬
tem nirge nomine significa¬
uit. cum dicit ne quid tolle¬
rent in uia nisi iuirga tantũ.
ut intelligatur quia ꝑ pote-¬
satem adominoacceptam.
sle uirge nomine significa¬
aest. ⁊ iam que nõ portant᷑
nõ deerunt. hoc ⁊ de cluab
tunicis intelligendum est

Expanded text:
cuiquam gravis esset; sed potestatem dedisse in qua scirent sibi ista deberi. Cum autem a Domino aliquid imperatur nisi fiat, inobedientiae culpa est. Cum autem potestas datur, licet cuique non uti, et tanquam de suo jure cedere. Hoc ergo ordinans Dominus, qui eum ordinasse dicit Apostolus, his qui Evangelium annuntiant de Evangelio vivere, illa apostolis loquebatur: ut securi non possiderent, neque portarent huic vitae necessaria nec magna nec minima, ideo posuit, nec virgam, ostendens a fidelibus suis omnia deberi ministris suis nulla superflua requirentibus, ac per hoc addendo: dignus est enim operarius cibo suo, prorsus aperuit, et illustravit unde haec omnia loqueretur. Hanc ergo potestatem virgae nomine significavit, cum dixit, nequid tollerent in via nisi virgam tantum, ut intelligatur quia potestatem a Domino acceptam, quae virgae nomine significata est, etiam quae non portantur, non deerunt. Hoc et de duabus tunicis intelligendum est,
Abbreviated transcription (Latin):
t ait ad illos. Nichil
tuletits in ina neq
uirgam. neq peram.
neq panem. neq pe¬
cumam: neq duas tunicas ha¬
beatis. Solet queri quomodo
maths ⁊ lucas ꝯmemorau̾int
dixisse dñm discipulis ut nec
iurgam ferrent: cum dicat mar¬
cus: ⁊ precepit eis nequid tol¬
lerẽt in uia. nisi iurgam tm̃.
Quod ita soluitur ut intel¬
ligamus sub alia signi¬
ficatione dictam uirgã.
que scd̾m martum ferẽ¬
da est. ⁊ sub alia ilamq̃¬

Expanded text:
illos: Nihil tuleritis in via, neque virgam, neque peram, neque panem, neque pecuniam, neque duas tunicas habeatis. » Solet quaeri quomodo Matthaeus et Lucas commemoraverint dixisse Dominum discipulis ut nec virgam ferrent, cum dicat Marcus: « Et praecepit eis ne quid tollerent in via, nisi virgam tantum ? » Quod ita solvitur, ut intelligamus sub alia significatione dictam virgam, quae secundum Marcum ferenda est, et sub alia illam
Abbreviated transcription (Latin):
Et seliͣ. Concessa primum po¬
testate signorum. misit predica¬
re regnum dei: ut ꝓmissoꝵ mag¬
ntudini attestaritur etiam mag-¬
nitudo factorum. fidemq uerbis
daret uirtus ostensa. ⁊ noua fa¬
cerent qui noua predicarent.
Unde nũc quoq cum fidelium
numerositas excreuit. intra sc̃am
eccl̃iam multi sunt. qui iuitu¬
tum tenent: ⁊ signa urtutum
nõ habent. quia frustra miracu¬
lum foris ostenditur. si de est qd̃
intus oꝑetur. Nam iuxta ma¬
gidri gentium uocem lingue
insignum sunt. nõ fidelib s

Expanded text:
 etc. Concessa primum potestate signorum misit praedicare regnum Dei ut promissorum magnitudini attestaretur etiam magnitudo factorum, fidemque verbis daret virtus ostensa, et nova facerent, qui nova praedicarent: unde nunc quoque cum fidelium numerositas excrevit intra sanctam Ecclesiam: multi sunt qui vitam virtutum tenent: et signa virtutum non habent: quia frustra miraculum foris ostenditur: si deest quod intus operetur. Nam juxta magistri gentium vocem linguae in signum sunt, non fi
Abbreviated transcription (Latin):
dictum est. temptatuos dñs
deus ũr. ut sciat si diligitis eñ
Iua seductionis est. hec proba¬
tionis. Utrumq ergo accipien¬
dum est a domino apłis dc̃m.
scł̃m mathm dicereteis. nolte
possidere aurum. necꝑ argertl.
⁊ cetera. continuo subrecit dig¬
nus est enim oꝑariꝰ cibo suo.
Unde satis ostendit. cur cos
hes possidere ac ferre uolu̾t. sõ
quo necessaria nõ sint susci¬
tationi huius iite. sz quia sic
eos mittebat. ut eis hec deber
monstraret ab illis. quib eut¬
glium credentib annuntia¬
rẽt. Claret autem hec nõ uap̃¬
cepisse clñm. tamqͣm euñglisde¬

Expanded text:
s vester, ut sciat si diligitis eum . » Illa, seductionis est: haec, probationis. Utrumque ergo accipiendum est a Domino apostolis disecundum Matthaeum diceret eis : « Nolite possidere aurum et argentum, » etc., continuo subjecit: « Dignus est enim operarius cibo suo. » Unde satis ostendit cur eos haec possidere ac ferre noluerit, non quod necessaria non sunt sustentationi hujus vitae, sed quia sic eos mittebat, ut eis haec deberi monstraret ab illis, quibus Evangelium credentibus annuntiarent. Claret autem hoc non ita praecepisse Dominum, tanquam E
Abbreviated transcription (Latin):
tant euentum. Nam catenꝰ
absq ullo timore iudicis urai¬
uersus pene orbis acturus ẽ.
apłõ attestante qui ait. Cũ
enim dixerint pax ⁊ securitaᷤ
t̃c repentinus eis suꝑueniet
interitus. Tũc itaq
ꝑueniente uniu̾so
orbi timore ⁊ expectatione
districti examinis. multi qͥ
in hoc mundo florere uidebant᷑.
arescent. Tũc fides que sine o¬
ꝑib iuruerat: probante seiꝰti
iudicis igne marcescet. Nec mi¬
rũ homines hoc est uel natura
uel sensu terrestres. ad eius iu¬
ditiim turbari. cuĩ aspectũ ⁊
ip̃e celoꝵ urtutes hoc est an¬
gelice tremunt potestates. bea¬
to quoq iob atcestante qͥait.
Columpne celi cõtremiscunt:
⁊ pauent ad nutũ eius. Quid
ergo facuint tabule. qͣndo tre¬
munt columpne:Quid uir-¬
gula deserti patitur. cum ce-¬
drus paradisi cõcutitur: Et
t̃c indebunt filium homunis
uenientẽ innube. tum potesta¬
te magna ⁊ maiestate. Inpore¬
state ⁊ maiestate. uisuri sunt¬

Expanded text:
tant eventum. Nam eatenus tant eventum. Nam eatenus absque ullo timore judicis universus pene orbis acturus est, Apostolo attestante, qui ait: Cum enim dixerint Pax et securitas, tunc repentinus eis superveniet interitus . Tunc itaque superveniente universo orbi timore et exspectatione districti examinis, multi qui in hoc mundo florere videbantur,arescent. Tunc fides quae sine operibus viruerat, probante se justi judicis igne marcescet. Nec mirum homines, hoc est, vel natura vel sensu terrestres, ad ejus judicium turbari, cujus aspectum et ipsae coelorum virtutes, hoc est, angelicae trement potestates, beato quoque Job attestante, qui ait: Columnae coeli contremiscunt, et pavent ad nutum ejus . Quid ergo faciunt tabulae, quando tremunt columnae? Quid virgula deserti patitur, cum cedrus paradisi concutitur? Et tunc videbunt Filium hominis venientem in nube cum potestate magna et majestate. In potestate et ma
Abbreviated transcription (Latin):
cas. erunt signa in sole ⁊ luna
⁊ stellis. precursores uicini eiꝰ¬
ẽẽ iudicui. quasi nuntios indi-¬
sat. Et quib est ⁊ illud propħe.
Sol uertetur in tenebris ⁊ luma
sanguinem. anteqͣm
ueniat dies domini
magnus. ⁊ manifestus. Item
tempora describens matheꝰ dicit.
Erit enim tũic tribulatio mag¬
na. qualis nõ fuit abinitio
mundiusq modo: neq fiet.
Quod autẽ lucas subiungit.
pie ꝯfusione sonitus maris ⁊
fluctuura preco est illus. qd̃
inter cetera mutabilia seculi
ioħs mare habiturũ ⁊spexit.
aresceritib hominib pretimore
⁊ expectatione: que suꝑuenient
unuiso orbi. Nam iitutes celoꝵ
monebuntur. Credo ip̃m iudiciᷤ
aduentum hac sententia desigg¬
nari. quando iuxta alterius lo¬
ci parabolam om̃s hoc est ⁊pru¬
dentes ⁊ fatus uirgines in soli¬
to clamore suscitate lampades
ornant. idest sua secum opera
numerant. ꝓ quibz maximo
cum timore iamiamq instã¬
tem eterm discriminis expec-¬

Expanded text:
cas: Erunt signa in sole, et luna cas: Erunt signa in sole, et luna et stellis, praecursores vicini ejusdem judicii quasi nuntios indicat. E quibus est illud prophetae: Sol vertetur in tenebras, et luna in sanguinem, antequam veniet dies magnus et manifestus . Item christi tempora describens Matthaeus, dicit: Erit enim tunc tribulatio magna, qualis non fuit ab initio mundi usque modo, neque fiet. Quod autem Lucas subjungit, prae confusione sonitus maris et fluctuum, praeco est illius, quod inter caetera mutabilia saeculi, Joannes mare habiturum conspexit. Arescentibus hominibus prae timore et exspectatione, quae supervenient universo orbi, nam virtutes coelorum movebuntur. Credo ipsum judicis adventum hac sententia designari, quando juxta alterius loci parabolam omnes, hoc est, et prudentes et fatuae virgines insolito clamore suscitatae lampades ornant, id est, sua secum opera numerant, pro quibus maximo cum timore jam jamque instantem aeterni discriminis exspec
Abbreviated transcription (Latin):
tionis seculi querendo.
t erunt signain sole¬
ris pressura gentiũ pre con¬
fusione sonitꝰ maris ⁊ flu¬
stuũ. Et Reł. Quia ergo sic̃
dominꝰ in sequentib intun¬
at apparente uniu̾sali iudi¬
cio celum ⁊ terra transibũt.
⁊ sicut in iohis apccalipsile¬
gimus. mare iam nõ erit.
merito eodem incumbente iu¬
ditio sonitus maris ⁊ fluc¬
tuum ꝯfunditur. terrarũ
orbis prementib se inuicẽ
colonis inficitur. maxima
celi luminaria percussis hor¬
rore nouo radiis turbatam
fatiem uelant. Et quomodo
impulse ad casum arboris fra¬
goris motusq sui premittere
solent indicia: sic t̾mino ap¬
propinquante quasi pauentia
nitant. ac trement elementa.
Ergo quod ait matheus sol ob¬
scurabitur. ⁊ luna nõ dabit lu¬
men suum. ⁊ stelle cadent de ce¬
lo. ip̃am iudicii presentiam sig¬
nificat. quando apparente ue¬
re glorialucis. omnia mũdi
lumina tenebris umbrisq com¬
parantur. Quod uere dicat lu¬

Expanded text:
tionis saeculi quaerendo tionis saeculi quaerendo Et erunt signa in soleium prae confusione sonitus maris et fluctuum. Quia ergo sicut Dominus in sequentibus intimat apparente universali judicio coelum et terra transibunt, et sicut in Joannis Apocalypsi legimus, mare jam non erit, merito eodem incumbente judicio sonitus maris et fluctuum confunditur, terrarum orbis prementibus se invicem colonis inficitur, maxima coeli luminaria percussis horrore novo radiis turbatam faciem velant, et quomodo impulsae ad casum arbores fragores motusque sui praemittere solent indicia, sic termino appropiante quasi paventia nutant ac trement elementa. Ergo quod ait Matthaeus, Sol obscurabitur et luna non dabit lumen suum, et stellae cadent de coelo , ipsam judicii praesentiam significat, quando, apparente verae gloria lucis, omnia mundi lumina tenebris umbrisque comparantur. Quod vero dicit Lu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cadent iore gladii ⁊ capti¬
ui ducentur in om̃s gentes.
⁊ il xrłm calcabitur a gentib
ꝓtinus iuxta prophiam qut
sanit. in ira miscł̃ie memor
eris. subiurxcit atq ait. dones
impleantur tempora natio¬
num. Tempora quippe nati¬
orũ illa sunt que ꝯmemort
apss dicens. quia cecitas ex
parte facta est. in isit. donec
plenitudo gentiũ introiret.
⁊ sic omnus isrł salius fieret.
Qui cum promissa salute fu¬
ent potitus. patrium quoq¬
rediturus ad solum. ⁊ metro¬
polis quondam suꝑ possessio¬
ne atq inhabitatiõe gauisurꝰ
ẽẽ forsitan nõ temere speratur
quia nõ imperpetuũ. s donec
tempora nationum impleãt᷑.
tra premendꝰ ẽe narratur. Qd
autẽ impletis nationũ tem¬
porib. ⁊ sic omi israel salua¬
to sequatur. dñs exordine
manifestat. Nam ⁊ hoc sccł̃m
math̾m discipuli interroga¬
bant. nõ solum templi euer-¬
tendi tempus. s ⁊ signum
aduentus eius. ⁊ ꝯsumma¬

Expanded text:
Et cadent in ore gladii, et captiEt cadent in ore gladii, et captivi ducentur in omnes gentes, et Jerusalem calcabitur a gentibus, protinus juxta Prophetiam, quae canit, in ira misericordiae memor eris, subjunxit, atque ait: Donec impleantur tempora nationum. Tempora quippe nationum illa sunt, quae commemorat Apostolus dicens, quia coecitas ex parte facta est in Israel, donec plenitudo gentium introiret, et sic omnis Israel salvus fieret . Qui cum promissa salute fuerit potitus, patrium quoqrediturus ad solum, et metropolis quondam suae possessione atque inhabitatione gavisurus esse, forsitan non temere speratur, quia non in perpetuum, sed donec tempora nationum impleantur, ita premendus esse narratur. Quid autem, impletis nationum temporibus, et sic omni Israel salvato, sequatur, Dominus ex ordine manifestat. Nam et hoc secundum Matthaeum discipuli interrogabant, non solum templi evertendi tempus, sed et signum adventus ejus, et consumma