comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta millis .u. urbib que pocio¬
res ẽẽ cetens. isseruntur incissi
hyemad sibi iuidices recognos
ficiosi. aliter factum fuent fis¬
ci uibus inferantim.
Mp̃r ¶En ordinariãgesfit
pottattm quicquidin ueteri
delegationis titur ꝓfligauent
cum dispendio pudoris.atꝙ
intrapunciam põitus inferre

Expanded text:
 illis quinque urbibus, quae potiores esse ceteris adseruntur, vicissim hiemandum sibi iudices recognoscficio, si aliter factum fuerit, fisci viribus inferantur. qui ordinariam gesserit potestatem, quidquid ex vetere delegationis titulo profligaverit, cum dispendio pudoris atquintra provinciam positus inferre
Abbreviated transcription (Latin):
pmittitur exceptionẽ non
num̃ate pecume opponeuł
ab micio uł post taxatumtẽ¬
pus elapsumnecin hͣnsncc
isiuirãdum offtrreliceat.
licebit eicuitalis exteptiocõ¬
petit uł demnciaciombꝰ scr¬
ipto missis q̃relam nõnũa¬
te pecunie mamifestare ei qui
mimasse cami uł alias res
dedisse instr̃o inscriptus ẽ
uł si abẽe aim hus locism
In hac quid̃. alma urbe apd̃
qilibet ordinanum iudi¬
cẽ. Inpuinciis ũo ap̃iuiros
clarissimos rectores eanum
uł defensores locorum ean¬
dem querelam manifestare
eoq mo ꝑpetuam sibi excep¬
cionem efficere. ¶ Si si quidẽ
fgẽs sit quipecimias mũasse
uł alias res dedisse iscripto
est.iliqm ũo admĩstracc̃emĩ
uincus gerat. ut difficile esse
morata exceptione utiuclit.
alios udices adire. uł in heͣ

Expanded text:
rmittitur exceptionem non numeratae pecuniae opponere vel ab initio vel post taxatum tempus elapsum, in his nec iusiurandum offerri liceat. xatum est, licebit ei, cui talis exceptio competit, vel denuntiationibus scripto missis querellam non numeratae pecuniae manifestare ei, qui numerasse eam vel alias res dedisse instrumento scriptus est, vel, si abesse eum his locis in in hac quidem alma urbe apud ibet ordinarium iudicem, in provinciis vero apud viros clarissimos rectores earum vel defensores locorum eandem querellam manifestare eoque modo perpetuam sibi exceptionem efficere. Sed si praesens quidem sit, qui pecunias numerasse vel alias res dedisse scriptus est, aliquam vero administraciis gerat, ut difficile esse morata exceptione uti velit, alios judices adire, et per
Abbreviated transcription (Latin):
arumuł diaconissaꝵ. aut caꝵ
ganguineis urtutori bo seu
estabile crimen aut potenta¬
tu raptorse defende.nut fugae¬
uaderepotũit. in hac quide tam
regia urbetam uin excellentissi
mus p̃fectus urbis. in ꝓuinci¬
is aut tam iuriemmentissimi

Expanded text:
arum, vel diaconissarum aut earum consanguineis, vel tutoribus, seu issum tam detestabile crimen, aut potentatu raptor se defendere, aut fuga evadere potuerit, in hac quidem regia urbe tam viri excelsi mus praefectus urbi, in provinciis autem, tam viri e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ ĩ locis inim̃tifumt simile stirĩ¬
dium cũ magna sollicitudic
adhibeant. ut eoc possint comp̃¬
hendere ⁊cõp̃hensos in talicri¬
mine pot legittimas ⁊ iuncog¬
durissimis penis. afficiãti mo

Expanded text:
 illis inventi fuerint, simile studium cum magna sollicitudine adhibeant, ut eos possint comprehendere; et comprehensos in tali crimine, post legitimas, et juri cogdurissimis poenis afficiant, et
Abbreviated transcription (Latin):
uiros reuentissimos ep̃os nec
non pb̃ros siue diaconos.
p̃cipuemonachos licz non
sint cłici. imunitatẽ ip̃oiure
omnes hr̃e tutele. siue testa¬
ne.siue legittime. siuc dati¬
ue. ⁊ nõ solum tutele ẽe cos
exꝑtes s ⁊̃ cure nõ solum pu¬
pilloꝵ s adultor.U⁊ĩ fu¬

Expanded text:
viros reverentissimos episcopos nec non presbyteros seu diaconos ecipue monachos, licet non sint clerici, immunitatem ipso iure omnes habere tutelae sive testamentariae sive legitimae sive dativae: et non solum tutelae esse eos expertes, sed etiam curae, non solum pupillorum et adultorum,
Abbreviated transcription (Latin):
Dem ¶ Icut certiuiris ẽmilitẽ
quiscit se filium h̃rs. alioq si¬
nipcit h̃rdes. tacite cum ex h̃rd¬
are intelligi: ita sugnorans
se filiũ hr̃e. alios scribat hrdes.
nõo bẽẽ filio adẽptamhrdita¬
sit mpoftateeum ad successc̃e
uenire indubiumnõ habefis.
filia inscio pr̃emiliteabeo p̾t̃ita
sit:uł cuminrebo humanis eã
nõ ẽẽ fłorumoreꝓlato pat̾put¬
auit. nullam eius intestõ fecit
aciomis notam: neq̃qͣm infligit¬
appellau̾it. eiq legatum dedent.
nõ instituẽdo eã ħrdẽexh̾rdalnt

Expanded text:
 Sicut certi iuris est militem, qui scit se filium habere aliosque scripsit heredes, tacite eum exheredare intellegi, ita si ignorans se filium habere alios scribat heredes, non esse filio ademptam hereditasit in potestate, eum ad successionem venire in dubiis non habetur.filia inscio patre milite, ab eo praeterita sit, vel cum in rebus humanis eam non esse falso rumore prolato pater putavit, nullam eius testamento fecit dationis notam nequaquam infligitappellavit eique legatum dedit, non instituendo eam heredem exheredavit
Abbreviated transcription (Latin):
bis fortunato lib̾to meo dole¬
goundicare tibi lib̾tatem nõ
potes sipagani testiꝓponat
fuissepponass u errore ductuᷤ
ub̾tum tecredidit. s dande lib̾¬
tatis ammũ hũit lib̾tatẽs e
quidẽ directã compete tibis
legati uñdicacõem h̃re te p̃ro

Expanded text:
bis: "Fortunato liberto meo do lego" vindicare tibi libertatem non potes, si pagani testamentum fuisse proponas, si non errore ductus libertum te credidit, sed dandae libertatis animum habuit, libertatem, et quidem directam, competere tibi, sed et legati vindicationem
Abbreviated transcription (Latin):
DemiAẜuus cuius qm ecc̃am
altana uearmatus nullis hoc
suspicantib in opinatꝰ irrũt
exinde ꝓtinus abstrahatur. c̃te
tureiq abstrahendi copiamox
nõ negeturss si armoꝵ fiduci¬
a resisfendi.animos insamai
impellente xeꝑit. enpiendi extͣ¬
hendiq eum dominoquibuid

Expanded text:
ervus cuiusquam ecclesiam altariave armatus nullis hoc suspicantibus inopinatus inruerit, exinde protinus abstrahatur vel cetur eique mox abstrahendi copia non negetur. Sed si armorum fiducia resistendi animos insania impellente conceperit, abripiendi extrahendique eum domino, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ginquam corporis ualitudinẽ
ur simile auquod uitium. sub¬
limitas tua inutiles c̃erepit. huͤ
ab administracione remõtisi
uice eorum alus subrogatis. fi

Expanded text:
ginquam corporis valetudinem vel simile aliquod vitium sublimitas tua inutiles esse reppererit, his ab administratione remotis et vice eorum aliis subrogatis furi
Abbreviated transcription (Latin):
maximis q teneficus suumpa¬
tronum assecuti: instituti sunt.
excepto seruo: ncc̃rio h̾rde mͣstit
Qd obcequium debitumdim
ueput ip̃ius nature religiofla¬
gitaũat. parentib.⁊dhibuenĩt.
isi scriptihrdes ostendere mal¬
uerint. ingratos ꝑ libos. cc̃ parẽ¬
filii ec̃ testam̃tum. in offõsi acc̃o¬
neminstituat. in qum diligẽt

Expanded text:
maximisque beneficiis suum patronum adsecuti instituti sunt, excepto servo necessario herede institquod obsequium debitum iugiter, prout ipsius naturae religio flagitabat, parentibus adhibuerunt, nisi scripti heredes ostendere maluerint ingratos liberos contra parenfilii testamentum inofficiosi actionem insti
Abbreviated transcription (Latin):
filu familias incastrensipetsio
factum.n apr̃e neq a liberis e¬
ius pin offosi querelam rescĩdi¬
picetur itaposseꝯsulere iure cor¬
las bonorumpossõnempr̃em
cumͣre accipe non uideri. qui con¬
dicioniminime obtempauit.
neq eiex nomine filiorum inĩ¬
offõ com̃o. acc̃onemposse com¬
petere quibꝰ nullamimuriam
fecitmater spxius putaũit pro¬
uidendum.restituere debẽt.

Expanded text:
filii familias in castrensi peculio factum neque a patre neque a liberis eius per inofficiosi querellam rescindipicetur, ita posse consulere iure comlas bonorum possessionem patrem cum re accipere non videri, qui condicioni minime obtemperavit, neque ei nomine filiorum inofficiosi eo modo actionem posse competere, quibus nullam iniuriam fecerit mater, sed potius putaverit providendum, restituere debet.
Abbreviated transcription (Latin):
sisibi. addixerit debitori. afft̾
p̃iudicium. s in cadem capman¬
et in qua fuit.añ hiꝰ collusio¬
nem .S. me si debitore distra¬
hente comp.aitosen su emp¬
cionempfectam. sinz dolus
adũsaruneq metus causa
gesta arguentur peuocari exẽ¬
plo grauẽ est ¶Sugitur po¬
monstrare creditorem psup¬
positam ymagnaru emptor¬
ispsonam semppossõnem
tenusse nec uenditabon a fi¬
de p̃clia postea finceriter com¬
p.nisse. potes oblata petĩna
cum usuris ad restitucione
crechitorem compellere.
Ueni ¶Aiuer ucet ressp̃ali¬
terpignori dedent ꝓ. ilio cre¬
ditor e cas distrahendinon
habet facultatẽisidissimu¬
lacionemarito obliganteĩ
ueluopprias creditoris igno

Expanded text:
si sibi addixerit, debitori adfert praeiudicium, sed in eadem causa permanet, in qua fuit ante huiusmodi collusionem. Sane si debitore distrahente comparaverit, consensu emptionem perfectam, si neque dolus adversarii neque metus causa gesta arguentur, revocari exemplo grave est. Si igitur pomonstrare creditorem per suppositam imaginarii emptoris personam semper possessionem tenuisse nec vendita bona fide praedia postea sinceriter comparasse, potes oblata pecunia cum usuris ad restitutionem creditorem compellere.e. Mulier licet res specialiter pignori dederit pro alio, creditor eas distrahendi non habet facultatem, nisi dissimulatione, marito obligante velut proprias, creditoris igno
Abbreviated transcription (Latin):
nec sit facultas rapte uirgimł
uidue uł ciuilib mulienrapt¬
orem suum sibi maritumexpos¬
cere. s cuiparentes uoliunt ex¬
modo nulloqr tempore clatur
a nr̃a seremtate licencia eis con¬
sentire qui hostilimore mmñra
republicamr̃imonium student
sibi coniungere. Oportet i emz¬

Expanded text:
Nec sit facultas raptae virgini vel Nec sit facultas raptae virgini vel viduae vel cuilibet mulieri raptorem suum sibi maritum exposcere, sed cui parentes voluerint exmodo nullo tempore datur a nostra serenitate licentia eis consentire, qui hostili more in nostra re publica matrimonium student sibi coniungere. oportet e
Abbreviated transcription (Latin):
fuerint. simile studium cum ĩ¬
magnas ollititucline adhibe¬
antut cos posuit comp̃hendẽ
⁊ comp̃hensos in tali crimĩe
post legittimas ⁊iuri cognitaᷤᷤ
ꝓbones sine fori p̃criptioner¬
criptioner S¬
durissimis penis afficiant⁊
mortis condempnent suppl¬
cunt nllam damus lnĩam se¬
cintoum antique constatima¬
ne legis diffinicionem siquid̃
ancilleul ub̾tinesint. quera¬
pinam passesunt.nptores ĩ¬
tantummo sup̃dictapena pl¬
ectentur. sb̃stantũs cor mil¬
lam diminucionem passuris.
Symn aut ingenuampsonam
tale facinus ꝓpetretur. ⁊̃ omnis
res mobiles seummobiles
⁊i semouentes tam raptarum¬
quicis auxilium p̃buerint ad
dĩum raptarum mulierumli¬
berarum transferantur ꝓuitẽ
es legutime comungẽtur indo¬
tem lib̾arum mulieꝵ easdem
res uł quantas ex hus uolue¬
rint ꝓcedere siuemaritum no¬
lentes accipere insua puditia
remaneuolũnt pleno diñ̃o
cis scĩmus applicari. nemine
iudite uł alia quatumqr po¬
na. hec audente contempner

Expanded text:
fuerint, simile studium cum magna sollicitudine adhibeant, ut eos possint comprehendere; et comprehensos in tali crimine, post legitimas, et juri cognitas probationes, sine forti praescriptione, durissimis poenis afficiant, et mortis condemnent suppldamus licentiam secundum antiquae Constantinianae legis definitionem. Et si quidem ancillae vel libertinae sint quae rapinam passae sunt, raptores tantummodo supra dicta poena plectentur, substantiis eorum nullam deminutionem passuris. Sin autem in ingenuam personam tale facinus perpetretur, etiam omnes res mobiles seu immobiles et se moventes tam raptorumis auxilium praebuerint, ad dominium raptarum mulierum liberarum transferantur provideem legitime coniungentur, in dotem liberarum mulierum easdem res vel quantas ex his voluerint procedere, sive maritum nolentes accipere in sua pudicitia remanere voluerint, pleno dominio eis sancimus applicari, nemine iudice vel alia quacumque persona haec audente contemnere.
Abbreviated transcription (Latin):
feminarum aut earum consan¬
mus. quinuptas mulicres
ausi sunt raꝑe. quia dupplicũ
trimine tenentur.tam. adulte¬
ri qm rapine ⁊o portetacerb¬
ius adulteru crimenexhac adie
mbimus etiam eum quisaltez
spõns ani suamꝑium raꝑe ausꝰ
sumtam detestabile trimenau̇
potentaturaptor se defende aii
fuga euade potuitin hxͣ regiaĩ
quidẽ urbetam iun excelsipre¬
feccip̃torio qĩ uirgloriosis

Expanded text:
feminarum aut earum consanmus, qui nuptas mulieres ausi sunt rapere, quia duplici crimine tenentur tam adulterii quam rapinae et oportet acerbius adulterii crimen ex hac adiecconnumerabimus etiam eum, qui saltem sponsam suam per vim rapere ausus sum tam detestabile crimen, aut potentatu raptor se defendere, aut fuga evadere potuerit, in hac quidem regia urbe tam viri excelsi praefecti praetorio, quam gloriosis
Abbreviated transcription (Latin):
am hominum. s ad ip̃ius om̃i¬
potentis dei reuentiam ꝯmittit᷑.
maxime cum uirginitas ułca.¬
stitas cormipta restitui nõ pot¬
⁊ merito mortis dampnãtur
supplicio cumnec ab homicid¬
iicrime hiꝰ raptores suntã
uatur⁊ neigitur sinc undicta
talis crescat insama scimus ꝑ
hanc generlem ꝯstõnemut ĩ

Expanded text:
us omnipotentis dei inreverentiam committitur, maxime cum virginitas vel castitas corrupta restitui non potest: et merito mortis damnantur supplicio, cum nec ab homicidii crimine huiusmodi raptores sint vacui. Ne igitur sine vindicta talis crescat insania, sancimus per hanc gene
Abbreviated transcription (Latin):
atq illicita compendia p̃¬
tuusse sb̃ nommne honora¬
iuorum ex ip̃is negocus que
tuenda sunt suscep̾int emo¬
lumentum sibi certe partis
cum grauid.ampno litiga¬
toris⁊ dep̃dacione poscen¬
tes fũint imintiplatuitut
omnes quipmanfint in

Expanded text:
atque illicita compendia praetulisse sub nomine honorariorum ex ipsis negotiis quae tuenda susceperint emolumentum sibi certae partis cum gravi damno litigatoris et depraedatione poscentes fuerint inventi, placuit, ut omnes, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
Iusiticus causidius nõ idem in
codem negocio sit. ⁊duõcatus
⁊ uidex. qm aliq̃m int̃ arbitrꝙ
⁊ patronos oportet ẽc delcctũ
¶Ante omnia.aũt uniuersi.ao¬
uccatiita p̃beant patrocima ĩ
iurgantibꝰ ut nonultra qͣm
licium poscit utilitas in licen¬
ciamꝯuiciandi ⁊ maledicẽdi
temeritate ꝓrumpant. igant
ꝙ causa desiderat. tempent abĩ¬
uiria.Namsiquis adeo ꝗ
palampagat aut subdole¬
¶ Preterca nullum cum colitig.
erhus quos licebit accipere
ut decebit asꝑnant̾ hat qd̃
sibi semel officu gr̃a liberoa¬
bitrio optusit utigator ¶ Neui¬

Expanded text:
ult esse causidicus, non idem in eodem negotio sit advocatus et iudex, quoniam aliquem inter arbitros et patronos oportet esse delectum. Ante omnia autem universi advocati ita praebeant patrocinia iurgantibus, ut non ultra, quam litium poscit utilitas, in licentiam conviciandi et maledicendi temeritatem prorumpant: agant, quod causa desiderat: temperent ab iniuria. Nam si quis adeo procax palam pergat aut subdole. Praeterea nullum cum eo litigatex his, quos licebit accipere vel decebit, aspernanter habeat, quod sibi semel officii gratia libero arbitrio obtulerit litigator. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
quiliane stiplonis ⁊ accepti¬
lacionis uincur fimuras M¬
iuns mnĩxa est. Ant sb̃scͣtut
tis ẜmleges accõmodandus
estꝯ sensus.suͣt penauna cũ
hus que datapbantur. ante
cognitouemcause si adũsari
anmis aoũsus pacta uł tnͣsa¬
ctiones nullo cegente impio¬
s libero. arbitno ĩ uolũtate
ꝯfectas puta snt ẽe uemẽdum
uł int̾pellando iudicemueli
supplicando principib⁊nõ
implendopmissa. eas aute:
muccato dei oĩpotentis noĩe¬

Expanded text:
quilianae stipulationis et acceptilationis vinculis firmitas iuris innexa est, aut subsecutis secundum leges accommodandus est consensus aut poena una cum his quae data probantur ante cognitionem causae, si et adversariannis adversus pacta vel transactiones nullo cogentis imperio libero arbitrio et voluntate confecta putaverit esse veniendum vel interpellando iudicem vel supplicando principibus vel non implendo promissa, eas autem invocato dei omnipotentis nom
Abbreviated transcription (Latin):
ugĩim ¶Apird urbem autez
romanameciam hõrãtisqui
hputauint eligẽdum eous
liceat orare quous m̾alunt.
uidelicetut nõ ad turpe com¬
Namsi lucropecuaq capiã¬
tur ueluti abiecti.atq degen¬
eres interuilissinios mume¬
rabuntur. ¶Quisquis igit᷑
exhus quos agerepmisimꝰ
uult ẽẽ causidicus camsolã
qͣm sumet tempore agendi fi¬
bisciat ẽcponam quousq
causidicus est. nec putetqs¬
qm honorisuo. aliquid ẽẽ de¬
tractum cumi p̃e nc̃citateme¬
legent standi np̃e contẽpẜit.

Expanded text:
gium. Apud urbem autem Romam etiam honoratis, qui hoc putaverint eligendum, eo usque liceat orare, quousque maluerint, videlicet ut non ad turpe comNam si lucro pecuniaque capiantur, veluti abiecti atque degeneres inter vilissimos numerabuntur. Quisquis igitur ex his, quos agere permisimus, vult esse causidicus, eam solam , quam sumit tempore agendi, sibi sciat esse personam, quousque causidicus est, nec putet quisquam honori suo aliquid esse detractum, cum ipse necessitatem elegerit standi et ipse contemp
Abbreviated transcription (Latin):
scutransactonis causa adm¬
mistrate tutele debitiscienteᷤ
uos obligonem fr̃i ur̃o rem¬
isisse ꝓponatis. cum necunq̃
uolenti dolũs infrratur fi¬
ustra de dolo queremim a. ne¬
nec adimpiendum ꝓmifsũ

Expanded text:
seu transactionis causa administratae tutelae debiti scientes vos obligationem fratri vestro remisisse proponatis nec umquam volenti dolus inferatur, frustra de dolo querimini, nec ad implendum
Abbreviated transcription (Latin):
q̃m petrbas p̃clumcertis fin¬
ibo liberũm dar tñsacc̃oisy
causa placuit. nec eotẽpore
batum instaurari decisamli¬
temphibent iura. exstiploc
sane si placita sernari secu¬
ta est. uł si non inttesserit
p̃trptis uerbis. acc̃one ciui¬
u subdita. apł rectorem pro¬
iuncie ag̃ere potes. si tñ p̃. iᷤ
res apudteꝯstit᷑tas ob qͣr
uit. mchil pettre põtes

Expanded text:
m petebas praedium certis finibus liberum dari transactionis causa placuit, nec eo tempore batum, instaurari decisam litem prohibent iura. Ex stipulatione sane, si placita servari secuta est, vel, si non intercessit, praescriptis verbis actione civili subdita apud rectorem provinciae agere potes. Si tamen ipsas res apud te constitutas, ob quarum u
Abbreviated transcription (Latin):
Beni ¶inactione fimta
cum ex partib tius mãgisdo¬
lum intercessisse qm eorum
cc̃ quos pres quos fundis cõ¬
fittaris. instaurari grauenet
non tuminoum tibi est¬
Lactioms int̃posito haoc comc¬
p̃bensum erat nichil amp¬
lius pẽti ⁊ sinõ additum fu¬
erat con omine decetis tñqd¬

Expanded text:
nsactione finita, cum ex partibus tuis magis dolum intercessisse quam eorum, contra quos preces fundis, confitearis, instaurare grave nec non criminosum tibi estsactionis interposito hoc comprehensum erat " nihil amplius peti", etsi non additum fuerat " eo nomine", de ceteris q
Abbreviated transcription (Latin):
pensa noñ est suꝑ iudicato
frustra transiginõ est oꝑim¬
oms incerte.ꝓinde ⁊si non
aquilianastipsone ⁊ accep¬
tilacione sub secuta compe¬
tentem tibi accoͬnem pͥemis

Expanded text:
e suspensa non est, super iudicato frustra transigi non est opinionis incertae. Proinde si non aquiliana stipulatione et acceptilatione subsecuta competentem tibi actionem peremis
Abbreviated transcription (Latin):
pactus est statim peniteati
tñsactio rescindi⁊lis instau¬
rari non potest.⁊ qui tibi su¬
asit intra certum tempusli¬
cere ⁊ tns ꝯccione recedi falsu

Expanded text:
pactus est statim paeniteat, transactio rescindi et lis instaurari non potest: et qui tibi suasit intra certum tempus licere a transactione recedi, falsu
Abbreviated transcription (Latin):
intercedente uĩ nõ transaccõ
nit. si qm ut ctum quld acci¬
pias duenisse te licet sinescrip¬
tura ꝓponis. nec huius reica
stipuonem secutam ec qua¬
ius exhoc pac̾to nõ potuit na¬
sci.actio tnrerum undicacõe
pendenit. si exceptio pacti op¬
põita fuit. dolimali uł in fac¬
tum replicacione usus pot̾is
ad obsequium placitoru
ouersariumtuu ũtͣgere.
post reptarum gen̾ali tñsac¬
cione funta rescindi ꝓhibent
iuira. error. aũt circpriente¬

Expanded text:
intercedente vel non, transactio nit. Sed quoniam, ut certum quid accipias, convenisse te, licet sine scriptura, proponis nec huius rei causa stipulationem secutam esse, quamvis ex pacto non potuit nasci actio, tamen rerum vindicatione pendente, si exceptio pacti opposita fuerit, doli mali vel in factum replicatione usa poteris ad obsequium placitorum adversarium urguere.post repertarum generali transactione finita rescindi prohibent iura. Error autem circa propr
Abbreviated transcription (Latin):
umpatruosuie.auunculo i¬
uro transẽgistiut ei debita ĩ¬
donacõis causa sine aliq̃ cõ¬
ccessionis uos fetisseppona¬
tis. aliisq succetentib insta¬
uranfimita debẽnt.
Dem ¶ Anummentelicete¬
gnin corpore iette transigere
manfestum est nec postulare
debueris impbo desidenopl¬
acita recundi ualitudinis co¬
pporis aduerseuelamento.

Expanded text:
um patruo sive avunculo vestro transegistis vel ei debita donationis causa sine aliqua conccessionis, vos fecisse proponatis, aliis ei succedentibus instaurari finita debent.. Sanam mente, licet aegram corpore recte transigere manifestum est, nec postulare debueras improbo desiderio placita rescindi valitudinis corporis adversae velamento.
Abbreviated transcription (Latin):
aduersariam tuam excep¬
cionis auxilio difẽdi ꝑ spitis.
Sin ũo certam quãtitatem
qi solamabea debitam yed¬
dere sedebere sinelitis dẽtisi¬
one concessa est tam eami
quam residuam debitipau¬
tem pete nim meꝓhiberis.

Expanded text:
adversariam tuam exceptionis auxilio defendi perspicis. Sin vero certam quantitatem quasi solam ab ea debitam reddere se debere sine litis decisione confessa est, tam eam quam residuam debiti partem petere minime prohiberis.
Abbreviated transcription (Latin):
suspettus reperiatur. alt̃ sub
de creatiombcuratorum cũ
pnouam diffitronemm
troducta sunt futuris cãib
imponanturn antea fc̃ĩ
cumitores remõueant᷑ neq
s antiquo ordine statittũ

Expanded text:
suspectus reperiatur, alter subde creationibus curatorum cum per novam definitionem introducta sunt, futuris casibus imponantur et neque antea facti curatores removeantur neque sed antiquo ordi
Abbreviated transcription (Latin):
factum est nõꝑtrnet. S ⁊ si
uemri soͤlet aditus compe¬
restitũe deb̾a p̃sẽte diũsa ꝑte¬
caute cansacognita dĩspiti
nc̃tria mintegrimrestitu¬
tio.si tutores u̾scuratores
nr̃i possg̃nem licet pignori
ditor̃es id fec̾ut. ita demu
iuxta formam eduti Cenefi¬
cium tibumꝑcietur. si fraud¬
ulenter ũnditione ꝑticipã¬
te consilio emptoris. damp¬
num tibi inflictum ẽẽ dõce

Expanded text:
factum est, non pertinet. Sed si bveniri solet, aditus comperestituere debeat, praesente diversa parte causa cognita dispiciaria in integrum restitutio, si tutores vel curatores vestri possessionem, licet pignori ditores id fecerint, ita demum iuxta formam edicti beneficium tibi impertietur, si fraudulenter venditione, participante consilium emptore, damnum tibi inflictum esse doce
Abbreviated transcription (Latin):
uemant.ad succefsionem ꝗ
mortis tp̃r finiosiꝓpinqui¬
ores existant eiad qb cuius
bonanocabantur. sinõmĩ
medio enit furiosus ¶Om¬
insatisdatione uł cautione
qm mextritabilem circurtũ
uetermins. uctores indux¬
erunt radititus extisa ¶le

Expanded text:
veniant ad successionem, qui mortis tempore furiosi propinquiores existant ei ad cuius bona vocabantur, si non in medio erat furiosus, omni satisdatione vel cautione, quam per inextricabilem circuitum veteris iuris auctores induxerunt, radicitus ex
Abbreviated transcription (Latin):
custodiatur: quatenus siqd̃
resipint fimosus ⁊ acquis¬
itionem amuserit ip̃i restit¬
uatur. ¶Smn aũt in furore
dicin suum obierit uł insirã
sanitatem ꝑuemens eamie¬
pudiaĩnt siquidem successõ
est.ad cõs refa̾tur uoientes

Expanded text:
stituatur, quatenus, si quidem resipuerit furiosus et adquisitionem admiserit, ipsi restituatur. Sin autem in furore diem suum obierit vel in suam sanitatem perveniens eam repudiaverit, si quidem successio est, ad eos referatur, volentes
Abbreviated transcription (Latin):
et int̾pretari. eandem penam
falsitatis ostituimus⁊ aduer¬
sus eos qui inposterum leges
nrus ꝑsingłorum obscurta¬
tes ausi fuerint conscribere. ⁊.¬
encium⁊titulos ⁊ libroꝵ nu¬
meros posequentias lrar̃
uolimius non ꝑsignama¬
nifestari itaut qui talem li¬
brum sibi compauit in quo
signapõita sunt in q̃lemcũ
iccum libri uł uoluminis sci¬
at semmutilis se ẽe codicis do¬
minum. n enim lñiam. iperi¬
mus ex tali codice in iicdiciũ
aliquid iecitari qui m quag
sua parte signorum habet in¬
maliciam. ip̃e aũt librarius
qui eas inscribere. ausus fũit
non solum cuimmalipenase¬
cundumq hictũ est plectet᷑.
minus ignorãs talem librũ
seuelem̃torum ⁊ cligestorum
uł pandectarum pgums suũ
optinere roburernr̃o tertio fe¬

Expanded text:
et interpretari. Eandem autem poenam falsitatis constituimus et adversus eos, qui in posterum leges nostras per si glorum obscuritates ausi fuerint conscribere. entium et titulos et librorum numeros, per consequentias litterarum volumus, non per sigla manifestari, ita ut, qui talem librum sibi paraverit, in quo sigla posita sunt in qualemcumque locum libri vel voluminis, sciat inutilis se esse codicis dominum: neque enim licentiam aperimus ex tali codice in iudicium aliquid recitare, qui in quacumque sua parte siglorum habet malitiam. ipse autem librarius, qui eas inscribere ausus fuerit, non solum criminali poena secundum quod dictum est plectetur,minus ignorans talem librum seu elementorum et digestorum vel pandectarum posuimus, suum obtinere robur ex tertio
Abbreviated transcription (Latin):
cedonauit. cũmi hunc ⁊ bellap¬
tica abolita sunt ⁊ quieti ppetue
tradita ⁊ t̃cia pars mundinob̾
accreuit. post euro pamenimet
asiam⁊ tota libia nr̃o impio
aduinctaeititanto open legũ
capudimpõitum est omĩaccle
dem leges suscipiant.⁊ tam inĩ
sius iudicus qmm hac regiau¬
be hant ⁊ꝓponant et p̃cipueui
excellus huius.alme urbis pre
fectus. ¶Cure aũt ent tribꝰ exce¬
isis p̃fectis p̃torio tamorient¬
alib qͣm illiricis. nec non et li¬
bicis ꝑsuas auctoritates om̃i¬
bus qui sue uinsdictiomi sup¬
positisunt eas manifestare. de¬
plicitatemarmatemilicieri
allẽgaciouescompetentes a.¬
omitis tñ sinundum satis¬
fecistitmepmittotibi sicepiᷤ¬

Expanded text:
donavit, cum in hunc et bella Parthica abolita sunt et quieti perpetuae tradita, et tertia pars mundi nobis adcrevit post Europam enim et Asiam et tota Libya nostro imperio adiuncta est et tanto operi legum caput impositum est, omnia caelesdem leges suscipiant et tam in suis iudiciis quam in hac regia urbe habeant et proponant, et praecipue vir excelsus huius almae ucurae autem erit tribus excelsis praefectis praetoriis tam Orientalibus quam Illyricis nec non Libycis per suas auctoritates omnibus, qui suae iurisdictioni suppositi sunt, eas manifestare. Dplicitatem armatae militiae adlegationes competentes omiseris, tamen si nondum satisfecisti, permitto tibi, si coep
Abbreviated transcription (Latin):
det. siue dinidiam siueter¬
ciam siue qnͣtamtumq et
si plures sint socuuno ext̃
hus lib̾tatem imponerei
cupiente alios omnesni¬
cessitatem hre partes sua
quas in ẜuo possident uẽ¬
dere. ip̃i qui libertatem ser¬
uo imponere desiderat uel
hrdĩ eius. licet ip̃e cõmĩs
ẜuus h̃rs institutus sit⁊h
moriturus dix̾it ita tñut
omnim̃o ip̃e quipartes ali¬
as compauerit ut h̃rdes
edem sacram depoñe ⁊ sic ha¬
bere facultatem ẜuum liber¬
tate donare.⁊ eum h̃re ꝑlem¬
ssimam lib̾tatem ⁊ cuutate
romana ꝑ frui.⁊ nullũ tim̃e
ex sccris sibi ⁊ enim ĩpũtent
sicumlic̾et lucrari p̃cium hoc
accipe differunt.S ne circa
petulium ẜui aliq̃fiat dubi¬
tatio peculium eius inoẽs
socios puemre uibemus ex
cedenda ei qui lib̾tatem mori¬
ens imponit.⁊̃ eius peculium
ꝙ ei attingit lib̾to ꝯcedere. Iu¬
raaũt pr̃onatus ꝓculdubio
ꝓ suo ordine ad eum uemire
qui lib̾tatem donauit ¶Sin
aũt ẜuus rõcimis suppõitus

Expanded text:
det, sive dimidiam sive tertiam sive quantamcunque, et si plures sint socii, uno ex his libertatem imponere cupiente alios omnes necessitatem habere partes suas, quas in servo possident, vendere ipsi, qui libertatem servo imponere desiderat, vel heredi eius  licet ipse communis servus institutus sit, si hoc moriturus dixerit, ita tamen, ut omnimodo ipse qui partes alias comparavit vel heredes aedem sacram deponere et sic habere facultatem servum libertate donare et eum habere plenissimam libertatem et civitate Romana perfrui et nullum timere ex sociis. Sibi etenim imputent, si, cum liceret lucrari pretium, hoc accipere differunt Sed ne circa peculium servi aliqua fuerit dubitatio, peculium eius in omnes socios pertinere iubemus ex cedenda ei, qui libertatem moriens imponit, etiam eius peculium quod ei attingit liberto concedere. Iura autem patronatus procul dubio pro suo ordine ad eum venire qui libertatem donavit Sin autem servus ratiociniis suppositus
Abbreviated transcription (Latin):
imposũint equalit̃ hntibꝰ.
iusenim actrestendi ꝙ. i
tiq̃ iura in cõibo ẜuis man¬
umittendis ĩtrochucebant.
nullis eẽmomentinec in po¬
Isterum freqñtari penitꝰ ꝯte

Expanded text:
imposuerunt aequaliter habentibus. Ius enim adcrescendi, quod antiqua iura in communibus servis manumittendis introducebant, nullius esse momenti nec in posterum frequentari penitus
Abbreviated transcription (Latin):
aũt uno exsocus lib̾tater
siue impoñe siuie relinq̃re
alt̃ alteriuł alti ex hus ip̃¬
se uelle dixerint lib̾tatem
impoñe ⁊ p̃cium dare meli¬
or quidẽ causa enteunsꝯ pri¬

Expanded text:
libertatem sive imponere sive relinquere ante alter vel alteri ex his ipsi velle dixerint libertatem imponere et pretium dare, melior quidem causa erit eius, qui pri
Abbreviated transcription (Latin):
missoꝵ rest̃. ubii hac relatumẽ
ꝙ ⁊ sextus cetilius uiris antiqĩ
h ꝙ ⁊ martellũ cũ iuliano nota¬
re retulisse palamẽ. ¶Lonsiͣz¬
apłuet̾es uiris auctores inuẽ¬
tis decidentes tales alĩtacões
gñalit sc̃imus ut nulla induc¬
atur diffencia militis scupri
quis legittimam impoñe cõi¬

Expanded text:
missorum refert, ubi et hoc relatum est, quod Sextus Caecilius iuris antiqui hocque et Marcellum, cum Iulianum notaret, rettulisse palam eseres iuris auctores inventis decidentes tales altercationes generaliter sancimus, ut nulla inducatur differentia militis seu priquis legitimam imponere co
Abbreviated transcription (Latin):
masculis.suie ifeminis ¶Si
aũt notarius sit ur medicꝰ
siue masculus siue femina
notanus quidẽuszad quin¬
quaginta. medicus aũtus
nuchisint fui cõmunes ma¬
iores .x. anms si quidẽ suica¬
te sint ĩ qnqͣgĩta solid̃ cõputet
Si aũt artifites uszad .lxx.¬

Expanded text:
masculis sive in feminis. 5a . Sin autem notarius sit vel medicus sive masculus sive femina, notarius quidem usque ad quinquaginta, medicus autem usnuchi sint servi communes maiores decem annis, si quidem sine arte sint, in quinquaginta solidos computentur, sin autem artifices, usque
Abbreviated transcription (Latin):
seuen ꝑ qm idem imp̃r dispo¬
suit nccͣitatẽm ĩpomi h̃rdib
militis compare ꝑtem sociiso¬
cn⁊ ẜuum lib̾tate donare. ¶Si
⁊ alia ꝯstitucio diui seũri. into¬
mi principum repta est exq̃
gñalit̃ nccitas ĩponebatur so¬
cio ꝑtem suam sicio suo und̃e
qͣtinus lib̾tas ẜuo ĩponatur
licet ich̾ lucri ex sub̾a sociimo¬
rientis alu socio accedat. ptio
uidel arbitrio p̃toris ostituen

Expanded text:
er quam idem imperator disposuit necessitatem imponi heredi militis comparare partem socii et servum libertate donare. Sed et alia constitutio Severi et Antonini principum reperta est, ex qua generaliter necessitas imponebatur socio partem suam socio vendere, quatenus libertas servo imponatur, licet nihil lucri ex substantia socii morientis alii socio accedat, pretio videlicet arbitrio praetoris constituen
Abbreviated transcription (Latin):
tem ⁊qncuidam dño pars
lib̾tatemĩponentis accres¬
cit nec ne ⁊maxime int̾mi¬
lites qui hiꝰ ĩponunt lib̾ta¬
tem multa ambiguitas ex¬
orta est apuduefes iuiris. au¬

Expanded text:
 cuidam domino pars libertatem imponentis adcrescit nec ne, et maxime inter milites, qui huiusmodi imponunt libertatem, multa ambiguitas exorta est apud veteres iuris au
Abbreviated transcription (Latin):
suũm habebant sunus
exhus ip̃i suo suam ptem
qmmeo hebat legauit⁊ se¬
mel accepta dubitõms ĩ
eccõne. h uetustas in mag¬
num extulit certamen¶Cũ
igiturnos sensum hiꝰ lega¬
ti crebramdagatione aggr¬
edientes duplitem ẽc eumo¬
pmamur. aut enmputa¬
uit testator liberum fieripͦe
me cogitauit. effectu socu fe¬
cit ut ei acquiratur. hrdes ĩ¬
aũt suos eundẽ ẜuum possi¬
derc mimme uoluit ut sitã
maifestum a suo pr̃imõio
penitus ẽe cum alienatum
in talutã comꝑacõe nos qĩ
fautores lib̾tatis sumus
sicambiguam testatoris ĩ¬
tprctamur uoiunta tẽ tan¬
quam siuoluit eum lib̾ta¬
te in suaꝑte donare ⁊ cumĩ
iam de comumbo manum

Expanded text:
um habebant, sed unus ex his ipsi servo suam partem quam in eo habebat legavit. et semel accepta dubitationis occasione hoc vetustas in magnum extollit certamen. Cum igitur nos sensum huiusmodi legati crebra indagatione adgredientes duplicem esse eum opinamur: aut enim putavit testator liberum fieri posme cogitavit, adfectu socii fecit, ut ei adquiratur, heredes autem suos eundem servum possidere minime voluit, ut sit manifestum a suo patrimonio penitus esse eum alienatum: in tali itaque comparatione nos, qui fautores libertatis sumus, sic ambiguam testatoris interpretamur voluntatem, tamquam si voluit eum libertate in suam partem donare. Et cum iam de communibus
Abbreviated transcription (Latin):
henli testõcogitoꝓpabatad
h̾rdẽ cumipo qdimissus era
dare hrdi. s in medio latro¬
num uł hostium incursõel¬
ꝙ portabat q̃rebatur int̾an¬
tiquos si p̃peditur lib̾tas qr
oratum fortuitũ cium ¶It
ueteꝵ dubietate quiescente
quid uissus est.siue ꝑ fortu¬
itos cãus in lib̾tatem quid
ẜuus nolũit adimplere cõ¬
dicc̃em.obnoxius tmstituã
post lib̾tatem hrdiul eic u
dare iussus est.insi up̃e obla¬
tas petĩnas nõ suscepit. qd
ẽim semel repudiatũ.ab ẽo

Expanded text:
ento cognito properabat ad heredem cum ipso, quod iussus erat dare heredi, sed in medio latronum vel hostium incursioned portabat: quaerebatur inter antiquos, si praepeditur libertas, qoratum fortuitum casum. Itaque veterum dubietate quiescente quid iussus est, sive per fortuitos casus, in libertatem quidem us noluit adimplere condicionem: obnoxius tamen constituatur post libertatem heredi vel ei cui dare iussus est, nisi et ipse oblatas pecunias non suscepit  quod enim semel repudiatum est ab eo,
Abbreviated transcription (Latin):
sorib defunctus sit. h̃rditatẽ
eius non ad fiscum s ad corp̾
nauiculanoꝵ ex quo fatalisor¬
te sbtͣiͣtus est defrip̃cipimus
op̃r.E Niuersis tam legio¬
itatensib seucuncis in sinua¬
redebebit. ut cogngeant cum
aliquis fũit reb hũanis cx¬
emptus atq intestatus sine
legittĩo h̃rde decesẜit. ad uexi¬
llacionemin qua militauitĩ

Expanded text:
soribus defunctus sit, hereditatem eius non ad fiscum, sed ad corpus naviculariorum, ex quo fatali sorte subtractus est, deferri praecipimus. Vniversis tam legioitatensibus seu cuneis insinuare debebis, ut cognoscant, cum aliquis fuerit rebus humanis exemptus atque intestatus sine legitimo herede decesserit, ad vexillationem, in qua militaveri
Abbreviated transcription (Latin):
credens h̃rditatem. adhucim¬
norib cinrriculis instantibũ
iterumꝑ aliam restõem adire
p̃fatam h̃rditatem nelubri¬
o leges ei fiant sepius eandẽ
⁊ amplecti irespũe hrditate
cupienti. si aũ ꝙ pr̃ fecit rat̾
non habuit.⁊ pp̃ h restitutus
est quomõ fẽndus uideatur

Expanded text:
credens hereditatem, adhuc minoribus curriculis instantibus iterum per aliam restitutionem adire praefatam hereditatem, ne ludibrio leges ei fiant saepius eandem et amplecti et respuere cupienti. si enim quod pater fecit ratum non habuit et propter hoc restitutus est
Abbreviated transcription (Latin):
tus. uł pr̃ia pot̾tate lib̾ato
adeundam ce credrõit eant̃
brditatem. lñam damusci
uł si sui uins efficiaturtuto¬
rib uł curatorib h̃rditatẽ¬
cius adur nullo p̃uidicio
ex ietusacõe pr̃na ei gnam¬
mnin tegrũ restõem petere q̃
in legatis ⁊ infidei commissi
sup̃ enũauimus siłimilib¬
qr cis obẜuandasunt. ¶Inob¬
ẜus aũt qui filus uł filiabꝯfas
mit̃.donantur siueostantema¬
trimõmo siue ab ex̃ncis sõca
ꝯdicõe ut statimeos in lib̾tatẽ
ꝓclucant. nullum impedim̃tũ
p̃rna fatiat au̾ctas ¶Qualis
enim usuffructus pot ei acqu
qui momẽtaneus ec̃ostend¬
itur.siemminip̃o momẽtoi
nc̃ce h̃t eum ⁊ possid̾e ⁊ lib̾tat¬
tem donarein  talem homĩez

Expanded text:
 patria potestate liberatus adeundam esse crediderit eandem hereditatem, licentiam damus ei vel, si sui iuris efficiatur, tutoribus vel curatoribus eius hereditatem adire, nullo praeiudicio ex recusatione paterna ei generanm in integrum restitutionem petere. Quae et in legatis et fideicommissis supra enumeravimus, similibusque eis observanda sunt. In servis autem, qui filiis familias donantur, sive in constante matrimonio sive ab extraneis sub ea condicione, ut statim eos in libertatem producant, nullum impedimentum paterna faciat auctoritas. qualis enim usus fructus potest ei adquiri, qui momentarius esse ostenditur? si enim in ipso momento necesse habet eum et possidere et libertate
Abbreviated transcription (Latin):
timanus. pia felix.inclitus.
triumphator. semꝑ. iugusto
Ioħi sc̃issimo archiep̃o alme
urbis rome⁊ pr̃iarche redden
beatitudinẽõminaque ad ec¬
clesiaꝵ statum ꝑtinẽt festina¬
mus. ad noticiam defr̃e ur̃esci¬

Expanded text:
TINIANUS PIUS FELIX INCLITUS TRIUMPHATOR SEMPER AUGUSTUS IOHANNI SANCTISSIMO ARCHIEPISCOPO ALMAE URBIS ROMAE ET PATRIARCHAE. Reddentbeatitudinem omnia, quae ad ecclesiarum statum pertinent, festinamus ad notitiam deferre ves
Abbreviated transcription (Latin):
a c̃ fideuissio. tuncemmint̃¬
tm̃ eam extendi in qnͣtum⁊̃
attestatio fũit exp̃ssa. ¶Om
samtuemat tunc omnimo
attestacionem ꝓscriptunrĩ
hr̃i. ¶Multis ⁊ emmpriu¬
ilegus pppublicas nc̃cita¬
tes publicouir p̃stitis non

Expanded text:
a est fideiussio: tunc enim in tantum eam extendi, in quantum etiam attestatio fuerit expressa. Sin sa interveniat, tunc omnimodo attestationem pro scriptura haberi. multis etenim privilegiis propter publicas necessitates publico iuri praestitis non
Abbreviated transcription (Latin):
q̃adminmandatoribost¬
atutum est ut ꝯtestõne cͣc
unum exhus ftã alt̾ nõ lib̾¬
eretur. ita unfideuissoribo
obẜuari. Inuenimꝰ enĩ in
fideussorum caucombopl¬
erumq expacto hiꝰ cause¬
ẽc ꝓxpectũm. Et ĩo geñalile¬
gestimus. nullo m̃o elẽcti¬
oneunus exfideuissoribo
ul ip̃ius reialterum lib̾ari.
uł ip̃mreum .fideussoribo
uł uno ex hus electo lib̾ati¬
onemmererinsi sat̃factu¬
fiat creditori.s mañe iu sĩ¬
tegrumdonec in solidimri
duob reis punttendicon¬
stitũnus utunius reiele¬
crione p̃iuditiũ creditoriad¬
uersus alium fiexi nõ xẽdẽ¬
tes. s remañe ⁊ ip̃i creditori
acc̃ones integras ⁊ prõales
⁊ ypothecasrias donccp oĩa
eis satisfiat. Si enim pattis
souentis hac ficri conceditur.
⁊ in uiu cotidiano semp ħ
ũsari aspitimus. Quareñ
ip̃a legis aũcte ħ̾pmittat

Expanded text:
in mandatoribus statutum est, ut contestatione contra unum ex his facta alter non liberetur, ita et in fideiussoribus observari. Invenimus enim et in fideiussorum cautionibus plerumque ex pacto huiusesse prospectum, et ideo generali lege sancimus nullo modo electione unius ex fideiussoribus vel ipsius rei alterum liberari, vel ipsum reum fideiussoribus vel uno ex his electo liberationem mereri, nisi satisfiat creditori, sed manere ius integrum, donec in solidum duobus reis promittendi constituimus, ex unius rei electione praeiudicium creditori adversus alium fieri non concedentes, sed remanere et ipsi creditori actiones integras et personales et hypothecarias, donec per omnia ei satisfiat. Si enim pactis conventis hoc fieri conceditur et in usu quotidiano semper hoc versari adspicimus, quare non ipsa legis auctoritat
Abbreviated transcription (Latin):
Liussor nullã quidẽtͥ uicc̃em
faciat ostendens se fideus¬
sorem ertitisse. p̾centib.aĩti
tabularus ħ ꝯfessus est qd̃
in fide sua eum suscepit du¬
bitatur a palestina aducca¬
cione utrum ue post duos
menses lib̾atur. qĩ siue scrip¬
tis fideussione facta ẜm ge¬
neralia edicta sb̾ limissim̾e
p̃toriane sedis anut pote
scriptura in t̾uemente tene¬
atur⁊ duusio alia intecclu¬
cebatur si id iuris ẽẽ debet.
tam inpublitis causis qͣ̃
ꝯfessio littĩs expõita fu̾it

Expanded text:
iussor nullam quidem cautionem faciat ostendens se fideiussorem extitisse, praesentibus autem tabulariis hoc confessus est, quod in fide sua eum suscepit, dubitabatur a Palaestina advocatione, utrumne post duos menses liberatur quasi sine scriptis fideiussione facta, secundum generalia edicta sublimissimae praetorianae sedis, an utpote scriptura interveniente teneatur: et divisio alia introducebatur, si id iuris esse debet tam in publicis causis quam nisi confessio litteris exposita fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
ussores creditõr h̃t pot̃tatem
ita infcessorem postulantem
cedi sibi ypothece. siuepigno¬
ris obligata uire nõ prius
ad solonem nisi mandataĩ
Lĩ ꝙ accepit ea ꝓ qua teman¬
datorio nomine intcessisse
memoras daturum tescrip
est a te meh̾ exigi pacietur.
Dem̃   Eos principales ueli
mandatores simplicit acͤce
primo post adalium reũti cu

Expanded text:
ussores creditor habet potestatem, ita intercessorem postulantem cedi sibi hypothecae sive pignori obligata iure non prius ad solutionem, nisi mandata quod accepit ea, pro qua te mandatorio nomine intercessisse commemoras, daturum te scripest, a te nihil exigi patietur.o. Reos principales vel mandatores simpliciter acceprimo, post ad alium reverti, cum
Abbreviated transcription (Latin):
estres tm̃ hr̃c cum inducias ĩ¬
tra quas sit eilicentia gonaz
⁊non pecumam reddere ¶Sin
aũt ⁊ ẜa adicctio tp̃ris exced¬
at. tunc omnim̃openam petu¬
post statutũ ab imcio tp̃c cõ¬
pletum malĩut reumꝓ quo
ꝯuenitur defendere littre ei h
clamaũit. si forsitan sine def¬
ensione facienda ꝓ eo fideuis¬
sit. si si defensiõne sb̃ierit eã
us ad finẽ adimplere nulla
ei licentia concedendamme
dioꝑzonam tradere ⁊ pecum¬
arum dationẽ effugere. ¶Sin
sionis uenire p̃zidium. s õi¬
mõpenam conferat insimt᷑
primũ tp̃e q statutum ẽ reus
principal ab hac iuce fuit
sb traͣctus. tunc enim penit
ab exactione pene libeꝵ eum
custolin oportet. ¶Qd siscc̃e
tp̃re instante mortuus fũit
ichominus penaiam cõmis¬
sa a fideuissore exigatur õib
que infidciussores qn talr
pene fiunt aligati statumꝰ¬

Expanded text:
stres tantum habere eum indutias, intra quas sit ei licentia personam et non pecunias reddere. Sin autem et secunda adiectio temporis excedat, tunc omnimodo poenam pecupost statutum ab initio tempus completum maluerit reum pro quo convenitur defendere, licere ei hoc clamaverit, si forsitan sine defensione facienda pro eo fideiussit: sed si defensionem subierit, eam usque ad finem adimplere, nulla ei licentia concedenda in medio personam tradere et pecuniarum dationem effugere. Sin ansionis venire praesidium, sed omnimodo poenam conferat, nisi intra primum tempus quod statutum est reus principalis ab hac luce fuerit subtractus: tunc enim penitus ab exactione poenae liberum eum custodiri oportet. Quod si secundo tempore instante mortuus fuerit, nihilo minus poena iam commissa a fideiussore exigatur. Omnibus, quae in fideiussores, quando tali poenae fuerint illigati, statu
Abbreviated transcription (Latin):
missum eẽ dicas apud suos
iudites cãm ⁊gr̾ debes. sita¬
men uistum cc̃dictorem ha¬
bes.i. eum qui se pr̃onum
tuum se ẽc̃ dicit. meͬmor se¬
natum censuisse. ut qui poꝰ¬
pot in. anumissõncm orig¬
mem repetierint ea que de
doṁo manumissoris h̃nt
ibi relinquãt. in qua ĩ leg
n nutrimtoꝵ sumptus nez
ẜuitutis obseq̾mum fatĩt
ancillamn manĩmissio¬

Expanded text:
missum esse dicas, apud suos iudices causam agere debes, si tamen iustum contradictorem habes, id est eum, qui se patronum tuum esse dicit, memor senatum censuisse, ut, qui post manumissionem originem repetierint, ea quae de domo manumissoris habent ibi relinquant. In qua causa etiam leganeque nutrimentorum sumptus neque servitutis obsequium faciunt ancillam neque manumissio
Abbreviated transcription (Latin):
easdẽres uĩtoicare uła c̃dr¬
torib post̾iorib nł ab ali¬
isquiñpocõraiũra legib
hrenocunturut potuisset
pofat ¶ Itatn ut eadẽmsir

Expanded text:
easdem res vindicare vel a creditoribus posterioribus vel ab aliis, qui non potiora iura legibus habere noscuntur, ut potuisset,poterat: ita tamen, ut eadem
Abbreviated transcription (Latin):
genero ꝓfilia dedit nec rẽcep
dotãle ueninded̾. spõte nec ne
cumreitibi qͣsite dimimaui
ferre nolñti miminepotũt.¬
Seni Idotẽ marito lib̾te
nr̃e dedistis nec eamreddiso
xistis. hãc culpa uxoris dis¬
solutomiimomo penes ma¬
ritum remansisse ꝯstittͣt. lic
eã ĩgtam curauos fuisse ostẽ¬

Expanded text:
genero pro filia dedit nec recepitdotale venumdedit, sponte nec ne cum rei tibi quaesitae dominium auferre nolenti minime potuSi dotem marito libertae vestrae dedistis nec eam reddi soxistis, hanc culpa uxoris dissoluto matrimonio penes maritum remansisse constitit, licet eam ingratam circa vos fuisse oste
Abbreviated transcription (Latin):
orumuenabilisũt nõie deco¬
rti. ¶ECetens libens eorumꝗ
nõ deiommpotentis .amorẽ
s p̾rnam ur mrnamimpiar
affectõem secuti suntabonim
beneficio rept a  maneos liberis.ĩ
aũt orthodoxis nõ cxistentibꝰ
adagnacionẽ urcognacc̃em
inuematur. tunc eas dẽres fis¬

Expanded text:
decorati: ceteris liberis eorum, qui non dei omnipotentis amorem, sed paternam vel maternam impiam adfectionem secuti sunt, ab omni beneficio repellendis. Liberis autem orthodoxis non existentibus ad agnationem vel cognationem inveniatur, tunc easdem res fis
Abbreviated transcription (Latin):
piantur eorum testimonia ¬
an respuãtur. scimꝰ cc̃̾ ortho¬
dor̃os quidẽ litigantes nemi¬
ducam supsticionem colunt
ubilitigãdum existimaiunt
xedimus fedus pmixtũ ⁊ ĩdig¬
pagana systicio detinet. sama
similes st̃ .i. iõtamstis ⁊ tas¬
codragis ⁊ ophitis quibꝓtir
atus simĩutudic oĩs legitimꝰ
actꝰ intdictus est. s ihus qui¬
dem .i. manicheis ⁊ borboritis
⁊paganis nec nonsamantis
⁊montanistis ⁊ tascodrogisi
ophitis oͣme testimoniũ fic̃i
alias legitimas dũsaciones
sc̃imus ce int̾dictum alus ũoi
ħ̾rticis ⁊ tmnm̃o iudicialia testi
nura facuitas angustẽtur.

Expanded text:
piantur eorum testimonia,an respuantur, sancimus, contra orthodoxos quidem litigantes nemiaicam superstitionem colunt,ubi litigandum existimaverint, concedimus foedus permixtum, et digpagana superstitio detinet; Samarsimiles sunt, Montanistis, et Tascodrogitis, et Ophitis: quibus pro reatos similitudine omnis legitimus actus interdictus est. Sed his quidem, id est, Manichaeis, Borboritis, et paganis, necnon Samaritis, et Montanistis, et Tascodrogitis, et Ophitis omne testimonium, sicut et alias legitimas conversationes, sancimus esse interdictum. Aliis vero haereticis tantummodo judicialia testimionum facultas angustetur.
Abbreviated transcription (Latin):
pnamus errorem qui aplor d.¬
ycepta calcantes xp̃iamino
minis sacmientasortitos.al¬
io rrsum baptismate non
purificant. s incestant laua¬
tri nomine polluentes.
Den¶quis rebaptizare q̃m¬
piam de ministris catholice
secte fũit detectus unacum eo
qui piatulare crimẽ ꝯmisitsi
supp̾licio percellatur.
e dyr ¶Ulli hrticordata li¬
pprios qui orthodoxoꝵ sunt
mitiati mistems ad suumrur g¬
sus baptisma deducendi. nec
uero illos quos emerunt urqͣ
litercumq habuernt. nec dũ
dicatholice sequi religioner
nuus in se ficripassus sit uei
factum non detunit. ecilio ac
decem librum auri mulctadã¬
pnabunturtestam̃ti⁊ dona¬
cionis faciende utriq denegã¬
da litentia. que ommaita cu¬
stodii dec̃nmus ut nulli ud¬
icum liceat delatum ad secri¬
men imoriaut nulli cofcõi
mandare isipe patiuelit qd̃
aliis dissimulandoxessent.¬

Expanded text:
namus errorem qui apostolorum praecepa calcantes, Christiani nominis sacramenta sortitos alio rursus baptismate non purificant, sed incestant, lavacri nomine polluentes. Si quis rebaptizare quempiam de mysteriis catholicae sectae fuerit detectus, una cum eo qui piaculare crimen commisit  supplicio percellatur. Nulli haereticorum danda liproprios, qui Orthodoxorum sunt initiati mysteriis, ad suum rursus baptisma deducendi: nec vero illos quos emerint, vel qualitercumque habuerint, necdum di catholicae sequi religionem nuus, in se fieri passus sit, vel factum non detulerit, exilio ac decem librarum auri mulcta damnabitur, testamenti et donationis faciendae utrique deneganda licentia. Quae omnia ita custodiri decernimus, ut nulli judicum liceat delatum ad se crimen minori, aut nulli coercitioni mandare, nisi ipse id pati velit, quod aliis dissimulando con