comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aut᷑ quale ẽ ꝙ fatoꝵ assertores supplicatõibꝰ it deuoti
cũ sins. hii s adu̾se. Nam ⁊ annos suos ꝯm̃dãt ador¬
muptiis ⁊ de ꝓrectõne quoꝵ ⁊ de emptõib ⁊ de digm¬
ꝯssnt qd̾ tũt face̾ debeꝰ re dicis si didids expedire.
sam fati ẽ srustra q̃ris qd̾ uelis nolis q̃tas. ñ q̃ras
fcũriis es qr aut̃ nͨ ap̃ eos ip̃os fixa ẽ ista asseuato
Pocͥco inc̾te tẽptãt ne aliud uerũ ĩueĩant ꝙͣ tͣctant.
n ad imitari posse crede̾t᷑. S qr ĩ eo mags cã con¬
Astit ne fatũ mutari dicatis sñ dubio sñ causar
cexte no mala res ẽ supplicare. Cur gͦ ñ faati eẽ¬

Expanded text:
autem quale est, quod fatorum assertores supplicationibus sunt devoti, cum sint his adversae? Nam et annos suos his conuptiis et de profectione quaerunt et de emptionibus et de dignconsistit quod tunc facere debere te dicis, si didiceris expedire. nam si fati est, frustra quaeris, quod, uelis nolis, quaeras non quaeras, facturus es. Quia autem nec apud eos ipsos fixa est ista adseueratio, idcirco incerti temptant, nd inmutari posse crederetur. sed quia in eo magis causa consistit, ne fatum mutari dicatis, sine dubio sine causa certe non mala resest supplicare: cur ergo non fati e
Abbreviated transcription (Latin):
appareat eũ õĩũ eẽ dmñ. ad subruend̾ eĩ fatũ
ꝑtin qr mortui resurrexu̾nt. ceco nato oculi re¬
formati st̃. egii ⁊ ꝑalitici ꝯfirmati st̾ ⁊ cetaᷤᷤ que
stã st̾ aliã ut ꝯsugientib ad̾ eũ si qͥd facti eẽ pͭ

Expanded text:
appareat eum omnium esse dominum. ad subruendum enim fatum appareat eum omnium esse dominum. ad subruendum enim fatum pertinet, quia mortui resurrexerunt, caeco nato oculi reformati sunt, aegri et paralitici confirmati sunt et cetera, quae facta sunt talia, ut confugientibus ad deum, si quid fat
Abbreviated transcription (Latin):
ut alit̾ ip̃e fecisse dicat᷑ ꝙͣ m̃do decreuit. ager uo̾
erat si sic fate̾t sic̃ ab eo conditꝰ m̃dus ⁊ unde ab eo
fcm̃ intelligetͫ si m̃di lege feciss qd̾ fecit Ait aut̃
intlłig̾et᷑ͫ a deo fom̃ ñ a mdo alio ordine fm̃ est.
Eerte soli decreuit ait incessallit̾ ĩ pseat̃ statuta spa¬
cia nͨ hẽat licentiã standi. sũdqͥd qui hanc legẽ ei
statuit nͨ ip̃i licebit ei statu̾e aliũ. illũ: Gerte iu¬
dicibꝰ statutũ ẽ ne liceat. illis reũ datã sñqm reuo¬
care. Nũqͥd ⁊ ip̃e ĩꝑator sb̾ hac erit lege: Nã ia soli
licet reuocare sñam ⁊ reo mortis ignosc̾e. qͣntona¬
gis deo lice̾ d qd̾ m̃do concedi ñ debust. qr c̾atorĩ
sui ẽ famulus. Deniq mdꝰ ꝑ legẽ sͥ traditã occił¬
deꝰ pͭ. uiuificare nõ ꝑot̃. ꝑ an tẽꝑantiã cecũ c̾are
p oculos illi reformaremõ pͣ. ĩbetillẽ ⁊ egrũ fac̾e̾
pͭ: curare illũ ñ p᷑. hoc eĩ d̾s sͥ reẜnauit unde

Expanded text:
ut aliter ipse fecisse dicatur, quam mundo decreuit\'. age uero, erat, si sic faceret, sicut ab eo conditus mundus. et unde ab eo factum intellegeretur, si mundi lege fecisset quod fecit? ut autem intellegeretur a deo factum, non a mundo, alio ordine factum est. Certe soli decreuit ut incessabiliter impleat statuta spatia nec habeat licentiam standi: numquid, quia hanc legem ei statuit, nec ipsi licebit statuere illum? Certe iudicibus statutum est, ne liceat illis in reum datam sententiam reuocare: numquid et ipse imperator sub hac erit lege? nam ipsi soli licet reuocare sententiam et reo mortis ignoscere: quanto magis deo licere debet, quod mundo concedi non debuit, quia creatoris sui est famulus! denique mundus per legem sibi traditam occidere potest, uiuificare non potest. per intemperantiam caecum creare potest, oculos illi reformare non potest; inbecillem et aegrum facere potest, curare illum non potest, hoc enim deus sibi reseruauit, unde
Abbreviated transcription (Latin):
asse ua̾tõnẽ negãt ad posse s̾ extͣ ordinẽ m̃di
ut oĩa q̃ s̃ mñdo a deo pca legũtui si ad mundi
legem discordont negent credenda. Ma aut̃ asserant
q̃ iuxͣ indi statuta fc̃a dñr. ut n u̾iego peꝑisse dica.
n uirga aaron floruisse ⁊ fructũ attulisse. n carea
anus peꝑisse. ħ enĩ m̃di rõ nõ ht̃ qr exͣ ñdi ordinẽ

Expanded text:
d posse fieri extra ordinem mundi, ut omnia quae in mundo a Deo facta leguntur, si a mundi lege discordant, negent credenda: illa autem asseverant quae juxta mundi statuta facta dicuntur, ut neque virgo peperisse dicatur, neque virga Aaron floruisse et fructum attulisse , neque Sara anus p
Abbreviated transcription (Latin):
cõmoue̾t᷑ ad mĩam iuudex. eũ .n. młti ĩ illũ pͨcent
quos eĩ hortat᷑ ad se com̾ti. dũ hii qui ñ illũ pͤcant
ex aliis tñ causis uẽiam postulant libentꝰ admtit᷑.
Semꝑ eĩ dñs ad auxiliũ suũ uult confugeꝰ s̾u̾os
suos. unde adiecit. ut uisificeris ĩ s̾monib̾tuss
⁊ uincas cũ iudicaris. mĩam postulans dñi iũsti¬
tiã suã nõ ĩmutare p̃dat᷑ eũ sola ⁊ media eẽ iũ¬
sticia ut ñ pcantib ⁊ p̾cantib equa sit .i. ut uni
cuiq reddat scd̃̾m oꝑa sua. S ñ ignorat qͥd po¬
stulet uir ĩnocens ĩ dei sacͣm̃to. Sciens .n. dmñ fre¬
q̃ntꝰ ui legedixisse qr misicors inqͥt sũ dñs d̾sur̃.¬

Expanded text:
diam iudex. cum enim multi in illum peccent, quos etiam hortatur ad se conuerti, dum hi, qui non in illum peccant, ex aliis tamen causis ueniam postulant, libenter admittit. semper enim dominus ad auxilium suum uult confugere seruos suos. Unde adiecit: ut iustificeris in sermonibus tuis et uincas, cum iudicaris. misericordiam postulans deum iustitiam suam non inmutare precatur, cum soleat media esse iustitia, ut non peccantibus et peccantibus aequa sit, id est, ut uni cuique reddat secundum opera sua. sed non ignorat quid postulet uir innocens in dei sacramento. sciens enim dominum frequenter in lege dixisse, quia misericors, inquit, sum ego d
Abbreviated transcription (Latin):
tis silent in imici ⁊ ꝯqͥescit libido. Nõ eĩ passunt
suggere occupatis nob̾. Nũqd aliqͥs ad aliꝙͣ rem
alicui dedio aliud suggi̾s nõ facit. sciens ã ñ se
audiri aut aporiari qiͣ ĩportune sugge̾ntẽ. Ita et
inimiti quos constat eẽ demones. hii st̾ eĩ dii pa¬
ganoꝵ qui si uiderint diuinis reb nos occupatos
ñ se iñgerũt ad ꝯͣria sugge̾ndi s ĩ insidus st̾ q̃ ren¬
tes occõnẽ qͣ se ĩm̾gãt. Munim̃ta gͦ st̾ aĩoꝵ medi¬
tatã assidua legis dĩ ⁊ oꝑatõ. qr si ociosos nosuide¬
rint a rebꝰ diuinis exsuscitant᷑ ad sollicitandos nos
lp̃i st̾ eĩ qui ꝑ carnẽ ⁊ sangͥnẽ seĩant ꝯcupĩas. Q mͦ¬
eĩ hẽat caro ꝓp̾ũ motũ originis sue qr ñ⁊ͥ ociosa
carnalis natiuitas . tñ ĩ hac re accedit ad necem
hoĩm adiutoriũ demonũ. Diu̾sa eĩ st̾ demonĩa
⁊ disparẽ hñtia uolũtatẽ. Quedã aut̃ st̾ que cũ¬

Expanded text:
tis silent inimici et conquiescit libido; non enim possunt suggerere occupatis nobis. numquid aliquis ad aliquam rem alicui dedito aliud suggerit? non facit sciens aut non se audiri aut aporiari quasi inportune suggerentem. ita et inimici, quos constat esse demones; hi sunt enim dii paganorum, qui, si uiderint diuinis rebus nos occupatos, non se ingerunt ad contraria suggerenda, sed in insidiis sunt quaerentes occasionem, qua se inmergant. Munimenta ergo sunt animorum meditatio assidua legis dei et operatio, quia, si otiosos nos uiderint a rebus diuinis, exsuscitantur ad sollicitandos nos. ipsi sunt enim qui per carnem et sanguinem seminant concupisim habeat caro proprium motum originis suae, quia non est otiosa carnalis natiuitas, tamen in hac re accedit ad necem hominum adiutorium demonum. Diuersa enim sunt demonia et disparem habentia uoluntatem. quaedam autem sunt, qu
Abbreviated transcription (Latin):
istis turpe uidũ qd̾ illic de quoꝵ iuitat᷑. certe apd̃ õs
gentes numerꝰ numerꝰ ẽ ⁊ t̾ra t̾ra ẽ. ⁊ a qͣ aqua est.
et aer aer ẽ. ⁊ ignis ignis ẽ. Nũqͥd pͭ alicubi reꝑir
t̾ra q̃ nõ arida sit. aut aer qui palpabilis sit. aut aqua
q̃ fluxa aut frigida sit. aut ignis qͥ frigidꝰ sit. Sicłͥꝙ

Expanded text:
ri, quod illic decorum putatur. Certe apud omnes gentes numerus numerus est et terra terra est et aqua aqua est et aer aer est et ignis ignis est. numquid potest alicubi repperiri terra, quae non arida sit, aut aer, qui palpabilis sit, aut aqua, quae non fluxa aut frigida sit, uel ignis, qui frigidus sit? sic ubique
Abbreviated transcription (Latin):
õs gentes insticuta manẽt nõ fatoꝵ rãne q̃ ubiq una
ẽsic̃ cͣctant. s hõĩm excogitatõne. Quicqͥd eĩ alicui
qui pͥmꝰ putatꝰ ẽ ap̃ suos rõne dignũ uisũ ẽ ⁊ aptũ
q̃ a grecis legis more ẜuarent᷑ ã paulatĩ desiciente
regno eoꝵ obluta̾ta st̃. Nam regib iudeoꝵ mule
placuerũs ad sessũ. romanoꝵ aut̃ ñ mule sed qqui.
caramantis aut̃ qui supͣtripolimafroꝵ st̃ regibꝰ tauri
placẽt ad sessũ. Psaꝵ uo̾ reges iñ lectulis ferunt᷑.
madyan camelis delectant ᷑ ad sessũ. ita ut tolla illoꝵ

Expanded text:
instituta manent non fatorum ratione, quae ubique una est, sicut tractant, sed hominum excogitatione — quidquid enim alicui, qui primus putatus est apud suos, ratione dignum uisum est et aptum quae a Graecis legis more seruarentur, quae paulatim deficiente regno eorum oblitterata sunt. Nam regibus Iudaeorum mulae placuerunt ad sessum; Romanorum autem non mulae, sed equi; Garamantis autem, qui supra Tripolim Afrorum sunt, regibus tauri placent ad sessum; Persarum uero reges in lectulis feruntur Madiam caipelis delectantur ad sessum, ita ut colla illoru
Abbreviated transcription (Latin):
sñ dubio ⁊ õs margres ⁊ iustificiti sẜ boni qr ñ
fideles nati s renati st̾. Et qͣntos scimꝰ turpis uite
liani edictum mulieres uiros suos dimitte neqͥbant. ac-¬
cepta aut̃ pocestate ceperũt Rac̾e̾ qd̾ pͥus face̾ ñ pota̾nt.
ceperũt eĩ cotidie licent̾ uiros suos dimit̃te̾. U̾ latuit
fatũ tantis tẽꝑib : timore credo legis occultabat se
entib credo fatis. Tanta eĩ tradita st̾ illis s̾uanda
⁊ talia qualia nulla gẽs ht̃ p̃cepta. Et ne hoc as
ad plagã celi refe̾ndũ putet ĩ oẽm ꝓpe orbẽ disꝑsi
eĩ fu̾nt forte tribꝰ milib annis ⁊ supͣ a constitutõne
m̃di. postea aut̃ data ꝑmanẽt usq ad sinẽ. Ꝙ gͦ tot
milib annis nõ fuit quõ cepit : Stellaꝵ eĩ cuesuꝰ

Expanded text:
ne dubio et omnes martyres et iustificati sunt boni, quia non fideles nati, sed renati sunt. et quantos scimus turpis uitae liani edictum mulieres uiros suos dimittere nequibant accepta autem potestate coeperunt facere quod prius facere non poterant; coeperunt enim cottidie licenter uiros suos dimittere. ubi latuit fatum tantis temporibus? timore, credo, legis occultabat se.entibus, credo, fatis. tanta enim tradita sunt illis seruanda et talia qualia nulla gens habet praecepta. et ne hoc aliquis ad plagam caeli referendum putet, in omnem prope orbem dispersi  sunt non enim fuerunt forte tribus milibus annis et -supra a constitutione mundi; postea autem data permanent usque ad finem. quod ergo tot milib
Abbreviated transcription (Latin):
tĩ p̾̃senti ⁊ in situra iuĩtos remunaei stimꝰ ⁊ legi¬
mꝰ ⁊ ñustos penis sb̾ditos ꝯcremari. qd̾ ĩiustũ utiꝙ
uide̾tur. si iste qui nature sue rẽ gesserat igne cul¬
tore penas pate̾tꝰ at alius adeq natura sue rẽ exe¬
quẽs p̃miis affice̾t᷑. Si aut̃ laudand̾ ẽ bonus qr qd̾
nature sue erat fecit laudari debet ⁊ malus. qr ⁊
ip̃e similit̾ qd̾ nature sue ẽ gessit. Ut unqͣsꝙ per¬
manẽs ĩ eo qd̾ sũĩs ẽ laudet᷑ qr si ĩ quo siũs est
manẽs uituꝑabił hẽt᷑ auctorẽ tangit uituꝑatio qui
talẽ nasci fecit qui despice̾t. qd̾ si iure remuna̾ndꝰ
sensib credens malũ fecit cũ potuit face bonum.
Nũqͥd pͭ accusari sol qr urit. aut aqͣ qr insrigidat
uł p̃miis afficiet᷑ sol qr recipit resict hõies calore
suo post fuigus. Qd̾ eĩ nature sue ẽ faciũt unde nͣ
ꝯ dẽpnant᷑ nec laudant᷑ aliud eĩ face̾ nescũt. S¬

Expanded text:
in futuro justos remunerari scimus et legimus, et injustos poenis subditos concremari: quod injustum utique videretur, si iste qui naturae suae rem gesserat, igne ultore poenas pateretur; aut alius qui aeque naturae suae rem exsequitur, praemiis afficeretur. Si autem laudandus est bonus, quia quod naturae suae erat fecit; laudari debet et malus, quia et ipse similiter quod naturae suae erat, gessit, ut unusquisque permanens in eo, quod factus est, laudetur, quia, si in quo factus est manens uituperabilis habetur, auctorem tangit uituperatio, qui talem nasci fecit, qui displiceret. Quodsi iure remunerandusensibus credens malum fecit, cum potuit facere bonum. numquid potest accusari sol, quia urit, aut aqua, quia infrigidat?uel praemiis adficietur sol, quia reficit homines calore suo post frigorem? quod enim naturae suae est faciunt, unde nec condemnantur nec laudantur; aliud enim facere nesciunt. S
Abbreviated transcription (Latin):
uilte a uincit eĩ ad̾ natũ ĩ eo ẽ hic ĩanit fatũ
fatũ. Nullus .n. senatoꝵ sñ lnttis ẽ ⁊ gentes q in
ꝯuoꝵ ẽ renator. ꝯ ꝙ si nascit᷑ dicitis fatũ qͥ cqd ac¬
cesst ext̃ satũ erit. aut si qd̾ accidit ex fato
ueit quare ꝑ laborẽ ueĩt t̃ũc .n. fati dice̾t siũ¬

Expanded text:
ui uincit enim quod natum in eo est, hic inanit fatum. fatum — nullus enim senatorum sine litteris est — et genseruorum est senator. Sed si quod nascitur dicitis fatum, quidquid accesserit extra fatum erit. aut si quod accedit ex fato uenit, quare per laborem uenit? tunc enim fati diceretur, si i
Abbreviated transcription (Latin):
deo sentire nephariũ ẽ recte ⁊ salutari rõne legeni
dedit scius posse hõiem contine̾ se ab eo qd̾ ꝓhicet
lex. Isat᷑ qr iuste legẽ dedit nõ÷ utiq iniq̃ cũ ui¬
dicat. Itaq si legi dei fides ꝯmodanda ẽ qr iuiste ꝓbat᷑
data ars matheseos euitanda ⁊ sugienda ẽ. hanc
eĩ astuciã ⁊ ib̾tilitas inuenit dyabłi qr eĩ aꝑte repu¬
gnare nõ audet auctori t̾giu̾satõne id agit ut ⁊ deo
ñuriã faciat ⁊ hoĩem legi ĩiicũ ꝯstituẽs morte
młtet sod̾a. Qui gͦ dĩ auctoritati cedit ⁊ fam̃ eiũs
retͣctari nephariũ ducit legi ab illo date obcẽꝑat.
Die noctuq studiis eiꝰ insistens nͨ aliqͥd adilsũ re.¬
spicit nõ dubitans qr potens ẽ hõ p̃cepta es̃ ẜuare.

Expanded text:
deo sentire nefarium est —, recte et salutari ratione legem dedit, scius posse hominem continere se ab id quod prohibet lex. igitur quia iuste legem dedit, non est utique inicus, cum uindicat. Itaque si legi dei fides commodanda est, quia iuste probatur data, ars matheseos euitanda et fugienda est. hanc enim astutia et subtilitas inuenit diaboli. quia enim aperte repugnare non audet auctori, tergiuersatione id agit, ut et deo iniuriam faciat et hominem legi inimicam ©onstitueDS morte multet secunda. Qui ergo dei auctoritati cedit et factum eius retractari nefarium ducit, legi ab illo datae obtemperat die noctuque studiis eius insistens, nec aliquid aduersum respicit non dubitans quia potens
Abbreviated transcription (Latin):
putanda st̾ ĩmuis eẽ uideat᷑ a pena pccõr. hoc
apositũ hoꝵ ẽ qui desꝑatõne ꝓmisse uite p̃senti de¬
sida̾nt frui uoluptate. at hu qui freti fiducia si¬
dei spem fucuroꝵ expͤtant hoc ĩpłe ꝯtẽdũt qd̾ in
pͥmordio renascibilitatis polliciti sẜ ut abrenũcia¬
rent pompis ⁊ uoluptatib sachane. Qnta gͦ subti¬
litate usus ẽ sachanas ut ꝓmptõrẽ hoĩem face̾t
ad pͨcand̾ ꝑ qd̾ inuidie sue exple̾t nequiciã. Dũ
enĩ audit sic se natũ eẽ ut pͨcet. ⁊ dm̃ ñ ignorat
eẽ iustissimũ credit se ĩpune pͨtare. qr qui iustus
iudex ẽ nõ dãpnat eũ qui ĩꝑante natura pͨcauit.¬
nͦ quidẽ esꝰ pocm̃ dicenõ ẽ qd̾ alꝰ egit ꝑ illũ. sic de¬
ceptus ẽ hõ. pccĩs eĩ p̃ssus fcũs ẽ morti obnoxius.
Igit᷑ tollit om̃e hoĩs bonũ qui tollit ⁊ malum.
Si eĩ pccõr nõ ht̃ penã. nͨ iustꝰ coronã. ⁊ qd laudãt᷑
bonuĩ sit ⁊ malũ recusatꝰ cũ ad eque natura ħ p̃stet.¬

Expanded text:
t, inmunis esse uideatur a poena peccator. hoc propositum horum est, qui desperatione promissae uitae praesenti desiderant frui uoluptate. At hi, qui freti fiducia fidei spem futurorum expectant, hoc implere contendunt, quod in primordio renascibilitatis polliciti sunt, ut abrenuntiarent pompis et uoluptatibus satanae. quanta ergo subtilitate usus est satanas, ut promtiorem hominem faceret ad peccandum, per quod inuidiae suae expleret nequitiam! dum enim audit sic se natum esse, ut peccet, et deum non ignorat esse iustissimum, credit se inpune peccare, quia, qui iustus iudex est, non damnat eum, qui iNec quidem ejus peccatum dicendum est, quod alius egit per illum. Sic deceptus est homo: peccatis enim pressus, factus est morti obnoxius. Igitur tollit omne hominis bonum, qui tollit et malum. Si enim peccator non habet poenam, nec justus coronam. Utqbonum sit, et malum recusatur, cum adaeque natura
Abbreviated transcription (Latin):
cũ cognostit᷑ amat᷑. Nam oĩs ialus cũ uestitur
amat᷑. cognitꝰ odit᷑. qͣnti xetro odexũt xp̃m qui
nũc amant quiq dolent odisse se qd̾ nescierant.
Imprudentis eĩ ẽ odisse qũe nestiat. qr ꝓ band̾ ẽ
an odio digna res sit. Deniq qui hodie adu̾sant᷑
crastino defendẽt. pnĩam agentes tarde se cognoui

Expanded text:
cognoscitur, amatur? Nam omnis malus cum nescitur, amatur, cognitus oditur. Quanti retro oderunt Christum, qui nunc amant, quique dolent odisse se, quod nescierunt? Imprudentis enim est odisse quem nescias, quia probandum est an odio digna sit res. Denique qui hodie adversantur, crastino defendent, poenitentiam agentes, tarde se cognovis
Abbreviated transcription (Latin):
opus post opificẽ ẽ: Pagani colũt oꝑa. nos opificem
exigit. qd̾ cũ ꝑ desidiã hoĩm absoluiss reꝑauit
istud d̾s abrahã. Ut cognitõ dei q̃ fu̾a̾t ĩ adam inci¬
ꝑet rursus ĩ abraham ab eo genitis hec cognitões
educe̾nt᷑. ⁊ ꝑ traducẽ nõ defice̾t n deeẽt qui coleret
dm̃. aduocatꝰ ⁊̃ ext̾re gentis hõib ad istã dĩ cogni¬
tõnẽ. Qui gͦ cognoscit sub inicio ẽ. qui aut̃ cogno¬
scit᷑ suꝑ iniciũ ẽ. Qua gͥ rõne pagani legẽ suam
nitatis. qr si nom̃ xͥ putat᷑ ex crisma nois em̃ tñ¬
rõe añ creaturã ÷. Apd̾ maiores eĩ nr̃os qͥ ĩ reges
ungebantꝰ xp̃i uocabant᷑ hñtes ymaginẽ uenturi
pellat᷑. qr qd̾ istis crisma: illi dedit natiuitas quem
ꝙͣ diu ignorant pagani reꝓbant. eũ aut̃ cognoue¬
xint diligentiꝰ excolũt gaudentes qr de malo tͣnͣsi¬
exũt ad bonũ. qui eĩ cã friuola ⁊ inepta falsitate

Expanded text:
umquid non opus post opificem est? pagani colunt opera, nos opificem; exigit. quod cum per desidiam hominum obsoleuisset, reparauit istud deus in Abraham, ut cognitio dei, quae fuerat in Adam, inciperet rursus in Abraham, ut ab eo geniti sub hac cognitione educarentur et per traducem non deficeret neque deesset, qui coleret deum, aduocatis etiam exterae gentis hominibus ad istam dei cognitionem. qui ergo cognoscit, sub initio est; qui autem cognoscitur, super initium est. qua igitur ratione pagani legem suam nitatis. creaturam est. apud maiores enim nostros, qui in reges ungebantur, christi uocabantur habentes imaginem uenturi s appellatur, quia, quod istis crisma, illi dedit natiuitas. quem, quamdiu ignorant pagani, reprobant, cum autem cognouerint, diligentius excolunt gaudentes quia de malo transierunt ad bonum. qui e
Abbreviated transcription (Latin):
arthimatheseos adhibeat curam. ħ ẽĩ mimica
dinoscit᷑ dei legi. Si eĩ nascũt᷑ qui mali słut ⁊ eõ. qui
boni sint. frustia lex data dr. ⁊ nõ solũ hoc s tñustꝰ
hẽbit᷑ legislator. qui eĩ lege data cogit hõles ꝯͣ id qd̾
nati st̃ face̾ sciens nõ posse mutari namm. ad hoc utiq

Expanded text:
arti matheseos adhibeat curam. Haec enim inimica dignoscitur Dei legi. Si enim nascuntur qui mali sint, et e contra qui boni sint; frustra lex data dicitur: et non solum hoc, sed et injustus habebitur Legislator. Qui enim lege data cogit homines contra id quod nati sunt facere, sciens non posse mutari naturam, ad hoc utique
Abbreviated transcription (Latin):
oat quo uult p̃cipitabit̃ eũ sic̃ equs furiosus negli¬
gentẽ sessorẽ. ⁊ qr corꝑis f̾uor plus exardescit agẽtib
gna̾t aĩe desidi̾a. Dĩ nr̃i tutio ĩploranda ẽ ad tutolã
ut ꝓhibeat eos qr ñ ⁊̃ nob̾ collũctãtõ adu̾sus carnẽ
⁊ sangͥnẽ s adu̾sus pͥncipes ⁊ potestates quibꝰ amo¬
tis facile erit sangͥnis ⁊ carnis matũ ꝯpͥme̾ꝰ. ex-¬
tinguit᷑ eĩ incendiũ si desit mati̾a ꝑ qͣm uiuat.
qd̾ dicũt. Id eĩ agitͫ sb̾tilitate de moĩoꝵ ut efficiãt
qr antistites illoꝵ dixu̾nt futura. ne falsi dececti

Expanded text:
eat quo uult, praecipitat eum, sicut equus frenosus necleeat quo uult, praecipitat eum, sicut equus frenosus neclegentem sessorem. et quia corporis feruor plus exardescit agentibus generat animae desideria, dei nostri tuitio imploranda est ad tutelam, ut prohibeat eos — quia non est nobis conluctatio aduersus carnem et sanguinem, sed aduersus principes et potestates —, quibus amotis facile erit carnis et sanguinis motum conprimere. extinguitur, enim incendium, si desit materia per quam uiuat. quod dicunt. Illud enim agitur subtilitate daemoniorum, ut ea efficiant quae antistites illorum dixerint futura, ne falsi detecti
Abbreviated transcription (Latin):
illã filiã abrahe qͣm dñs curauit. ħ oĩa ignorances
pagani facũ appellant. cũ diu̾se sint caẽ ⁊ ista ab
Malũ aut̃ fatũ eẽ si plus caloris hẽat aut humoriᷤ
aut si ñ sit asꝑsus gr̃a s magis ad decͥm̃ta ꝑatus.
nabilia sic̃ hõ ut possint adhibita cura corpꝰ suũ
tẽꝑare. Idea eĩ ĩꝑator ÷ corꝑis aĩmꝰ ut gub̾net eũ re¬
tĩnaculis legis diuine. Ea eĩ q̃ sñ ĩpulsu carnis sũ
ab inimico suggerũt᷑ ñ ẽẽ utilia lex ostendit diui¬
na. Qͣm iõ adiutorio dedit d̾s ut dictantẽ ĩimicũ
mala qͣ bona respicientes legis p̃depta iñtelligamꝰ
illũ eẽ seduictorẽ qr aliud suadet ꝙͣ docet lex. Si gͦ fre.¬
nat᷑ corpꝰ ut qr fu̾et minꝰ illi detꝰ ⁊̃ a deliciis retineat᷑.
Sic̃ eĩ corpꝰ Rebricĩtans si accipiat estam aut potum
urunt᷑ uehem̃tiꝰ exardestẽt nͥ fułnt gub̾nata. Igni eĩ
si ñ des escã sopit᷑. aĩ ẽ duceꝰ corpꝰ. si ã dimisit eũ ut

Expanded text:
illam filiam Abrahae, quam dominus curauit. Haec omnia ignorantes pagani fatum appellant, cum diuersae sint causae et ista ab malum autem fatum esse, si plus caloris habeat aut umoris, aut si non sit aspersus gratia, sed magis ad detrimenta paratus, ionabilia sicut homo, ut possint adhibita cura corpus suum temperare. ideo enim imperator est corporis animus, ut gubernet eum retinaculis legis diuinae. ea enim, quae siue inpulsu carnis siue ab inimico suggeruntur, non esse utilia lex ostendit diuina, quam ideo adiutorio dedit deus, ut dictantem inimicum mala quasi bona respicientes legis praecepta intellegamus illum esse seductorem, quia aliud suadet quam docet lex. Sic ergo frenatur corpus, ut, quia feruet, minus illi detur et a deliciis retineatur. sicut enim corpus febricitans si accipiat escam aut potum, uruntur, uehementius exardescent, nisi fuerint gubernata. igni enim si non des escam, sopitur. Animi est ducere corpus; si autem dimiserit eum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃msꝰ fame laborasse ytaliã. ⁊ affricã siciliã ⁊ sardimã.
dicant mathemathici si õs hũ unũ fatũ hu̾nt. cum
iñt̾ centũ nͨ duoꝵ sͥ fata ꝯuẽĩre posse dicant᷑. Erube¬
scant ⁊ taceant ⁊ deo supplices manus tendãt ĩ cuiũs
pͭate sẜ om̃ia. S in hac forte subreptũ fatis qͥd di¬
temꝰ. de pannonĩa q̃ sic erasa ẽ ut remediũ hr̃e nõ
possit. O infirmitas eoꝵ qui fide pendula xͥanos se
ꝓfitent᷑ꝰ Dũ eĩ de ꝓmissis dulitant nͨ de hiis q̃ facta
nis mala. accidũt. qr in suturo iudicio remimã¬
buntꝰ memores apłi dicentis. qr ꝑ tͥbłones iñqͥt
o nos intrare iñ regnũ dĩ. Gontentꝰ eĩ ⁊ dĩ sui
exp̃tans indiciũ remimatꝰ ⁊̃ uindicabit᷑. Si eĩ in
p̃senti iudicari de sid̾at aut oĩ auiditate p̃ sentib
frui copũs dubĩtat de ꝓ̃missa uita ac ꝑ hoc ĩ

Expanded text:
scimus fame laborasse Italiam et Africam, Siciliam et Sardiniam: scimus fame laborasse Italiam et Africam, Siciliam et Sardiniam: dicant mathematici, si omnes hi unum fatum habuerunt, cum inter centum nec duorum sibi fata conuenire posse dicantur. erubescant et taceant et deo subplices manus tendant, in cuius potestate sunt omnia. sed in hoc forte subreptum est fatis: quid dicemus de Pannonia, quae sic erasa est, ut remedium habere non possit?. 0 infirmitas eorum, qui fide pendula Christianos se profitentur! dum enim de promissis dubitant, nec de his quae facta nis mala accidunt, quia in futuro iudicio remunerabuntur, memores apostoli dicentis: quia per t regnum dei. contentus enim et dei sui exspectans iudicium remuneratus etiam uindicabitur. si enim in praesenti uindicari desiderat aut omni auiditate praesentibus frui copiis, dubitat de promissa uita ac per hoc in
Abbreviated transcription (Latin):
soli uissũ ẽ ut. staret s ut reu̾teᷤt᷑ retio quod
uidẽs egethĩas c̾tũ hĩet. posse sͥ eũ qͥndecĩ annos
adde ad uĩtã qu ide nona hora feca̾t sextam.
et  qr ꝯͣ matheir athicos ẽ qd̾ eechie concessũ ẽ
negant eĩ posse addi ad uitã signũ itin̾ ĩ hãc
eĩ asferũt asiud astra fac̾e ꝙͣ hñt constittũ. C̾te
fati eẽ dñt s̾uũ hr̃e aut nõ hr̃e esto ab inicio
m̃di ħ fa̾ta ubi fun̾t. Usq ad diluuiũ eĩ ⁊ infra
młta serie atmoꝵ transacta ñ fuit ħ conditõ ser¬¬
captos faceꝰ q̾uituti ołinoxios: Iuides gͦ pꝰea hoc
ĩuentũ ⁊ nõ eẽ fati s actũs domonũ qr si fati fuiss
ab ĩnicio m̃di siciss. ip̃a eĩ st̃ spd̾a̾ q̃ ẜacta sł. ĩ inicio.
tĩ eo manet cur̃sus eoꝵ ⁊ ances uita hõim agrestis
fĩ q̃ angłis suis mi̾stris oꝑatꝰ. accedente eĩ tẽꝑe quo
intĩtus ei appiñqͣt maiora adĩuenit ꝑ q̃ pͤcet᷑. Ecce

Expanded text:
 ut reuerteretur retro, quod uidens Ezechias certum haberet posse sibi eum quindecim annos addere ad uitam. qui de nona hora fecerat sextam. et quia contra mathematicos est quod Ezechiae concessum est — negant enim posse addi ad uitam —, signum iterum in hacim asserunt aliud astra facere quam habent constitutum. Certe fati esse dicunt seruum habere aut non habere. esto. ab initio mundi haec fata ubi fuerunt? usque ad diluuium enim et infra multa serie annorum transacta non fuit haec condicio sercaptos facere seruituti obnoxios P uides ergo postea hoc inuentum et non esse fati, sed actus demonum, quia, si fati fuisset, ab initio mundi fuisset. ipsa enim sunt sidera, quae facta sunt in initio, et in eo manet cursus eorum. Et antea uita hominum agrestis fieri, quae angelis suis ministris operatur? accedente enim tempore, quo interitus ei adpropinquat, maiora adinuenit, per quae peccetur. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ aut̃ sic dñt eẽ fatoꝵ ut sit qͥd quibꝰ efficiant
tẽꝑibꝰ ꝑ int̾ualla recurrentiã pͥstina utputa qd̾
hodie faciunt itm̾ faciant pꝰ tempꝰ. nõ eĩ ĩ uno
dñi mane̾. Nã ꝑ disciplinã ⁊ ꝯsuetudinẽ uincũt᷑¬
młr̾ib ⁊ eĩ rontanoꝵ młtis tẽꝑib̾ uini usus ĩcog¬
ntꝰ fuit. Disciplina eĩ ẜcã consuetudine ꝯ fir¬
mauit sr̃ suũ ut retine̾t qd̾ ꝓdesse didicãt. Nũqͥd
illis tẽꝑibꝰ ħ fata fu̾ant ⁊ postea mortua st̃ ⁊ ces¬
saret res bñ inuenta. s ñ fata hoc s disciplina
ĩuenat. At ubi aut̃ recenlĩ ẽ a consuetudine ꝓn̾t¬
erũt ut ĩ oblata munã resutarent. bonã famam¬
di̾cias arbitͣntes. ⁊ u̾tutẽ uoluptatibꝰ pp̃onentes
nescio ut tm̃ iuidiã fato faciant ut ĩ oĩbꝰ gestis
ip̃m dicã auctorẽ cũ ẜit ⁊ nõ sit. Ubi eĩ disciplina ẽ
ñ ẽ. ⁊ ubi consuetudo ẽ ñ ẽ. ⁊ ubi casus ẽ. nõ est

Expanded text:
nem autem sic dicunt esse fatorum, ut sit quid quibus efficiant temporibus per interualla recurrentia pristina, ut puta quod hodie faciunt, iterum faciant post tempus.. non enim in uno dicuntur manere; nam per disciplinam et consuetudinem uincunt uini usus incognitus fuit. disciplina enim facta consuetudine confirmauit sensum suum, ut retineret quod prodesse didicerat. numquid illis temporibus haec fata fuerunt et postea mortua sunt, ut cessaret res bene inuenta? sed non fata hoc, sed disciplina inuenerat. adubi autem recessum est a consuetudine, perdiuitias arbitrantes et uirtutem uoluptatibus praeponentes. nescio, ut tantam inuidiam fato faciant, ut in omnibus gestis ipsum dicant auctorem, cum sit et non sit? ubi enim disciplina est, non est et, ubi consuet
Abbreviated transcription (Latin):
hõis ascendit q̃ ĩpauit d̾s diligẽtib se. qui st̃ qͥ dili¬
gũt dm̃ nͥ qui legi eiꝰ ꝯsentiũt ñ celando nͨ excusã¬
do pccã. ħ gͦ occulta cordis mãifesta st̃ diligentib
dm̃. ut qr dolebant delictis cͥcũlieniri nͨ correpti ne¬
gant dͥ ⁊ origini sue ĩputantes in auctorẽ suũ dñ¬
tͣnsfe̾ntes q̃ p᷑cabant corda eoꝵ illiũata st̾ spiritali
chorusto ut uide̾nt dĩ ꝓuidenciã in xp̃o qr uenturũ
erat ad dãpnand̾ pccm̃. qd̾ ex p̃uaricatõne ade huma

Expanded text:
hominis ascendit, quae praeparauit deus diligentibus se. qui sunt qui diligunt deum, nisi qui legi eius consentiunt non celando nec excusando peccata? haec ergo occulta cordis manifestata sunt diligentibus deum et, quia dolebant delictis se circumueniri nec correpti negabant sibi et origini suae inputantes, in auctorem deum transferentes quae peccabant, corda eorum inluminata sunt spiritali corusco, ut uiderent dei prouidentiam in Christo, quia uenturus erat ad damnand
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ ⁊ filiũ eiꝰ iñcarnatũ ⁊ cruciłixũ crede̾mꝰ. sõ u̾bis
suasũ ẽ nob̾ s reb. uidimꝰ eĩ mortuos excitatos.
leꝓsos ind̃atos. ceco nato oculos restitutos. demonia
eiecta ⁊ simł õs infirmitates curatas. Nũc qñ stulti
fuimꝰ iudicet᷑ cũ nudis u̾bis credidimꝰ. aut cũ rebus:
Sñ dubio eĩ res añ u̾ba st̃. qͥppe cũ ad res sigͣndas
ĩuenta sint. Si gͦ traditõi hũane nłẜa suadente uir¬
tute q̃ ad illudendas m̃tes hõm inuenta ẽ. fidem
dedimꝰ. qͣnto mag̃ huic qͣm diumnã ⁊ deificã omĩa
signa ã dñ ĩuocant ꝯtestant᷑. Nonne digne stulti
iudicarem᷑ si uirtutib nõ crede̾mꝰ qui d̾monibus
credidãmꝰ: Nlõne rõnabilit̾ ĩpuidi ⁊ĩcõsulti uocaremͣ
si aduocantẽ spem nõ seq̃rens qui desꝑatõi fuꝰamus¬
rõne so̾sistit dñ hr̃e filiũ. n ⁊ mortua ⁊ dissoluta

Expanded text:
emus et filium eius incarnatum et cruci fixum crederemus, non uerbis emus et filium eius incarnatum et cruci fixum crederemus, non uerbis suasum est nobis, sed rebus. uidimus enim mortuos excitatos, leprosos mundatos, caeco nato oculos restitutos, demonia eiecta et simul omnes infirmitates curatas. Nunc quando stulti fuimus iudicetur: cum nudis uerbis credidimus, aut cum rebus ? sine dubio enim res ante uerba sunt, quippe cum ad res significandas inuenta sint si ergo traditioni humanae nulla suadente uirtute, quae ad inludendas mentes hominum inuenta est, fidem dedimus, quanto magis huic, quam diuinam et deificam omnia signa, quae deum inuocant, contestantur! nonne digne stulti iudicaremur, si uirtutibus non crederemus, qui sermonibus credideramus ? nonne rationabiliter inprouidi et inconsulti notaremur, si aduocantem spem non sequeremur, qui desratione subsistit deum habere filium neque emortua et dissoluta
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuentũ uł ab hac applłone cessare debe̾nt ꝑmane̾
uolentes in dececto cͥmine cognostentes nom̃ sapĩe
a se aliemĩ eẽ. S ut addant ad cumulũ ꝯfessiõis
sue in stulticia dep̃hensi fatuos uocant a quib
ꝯuincũt᷑. S fidem nr̃am ⁊ posti̾tatẽ accusant. In
p̃ceptis aut̃ nõ negant nicħ posse rephendi qui
fide̾ dedi̾mꝰ. Illũ aut̃ mẽdacẽ ⁊ cͥadientorẽ sur¬
maliciossĩ ꝓnũciant qui fidc̃ trade̾t ꝑ q̃m deciꝑent᷑.
eredentes gͥ pͥus ñ nos sulte credidisie ꝓbemis.
Demde cam̃ auctori auctoris. cũ errore dege̾mus
iñ quo nͨ ñ manẽt pagani nullis u̾tutũ signis at¬
tracti s nudis u̾bis q̃ sacͣuocant ꝑcipimꝰ ꝓ desse
putantes nõ ad̾ diumitas ꝯm̃dauat s qd̾ uetus
cõsuetudo tͣdiderat. In qͣ qd̾ latet diu̾sis illust uani¬
tatib nlłam spem salutis agnouimꝰ. Qd eĩ pota̾t
ꝓdesse res ab hoĩb ĩ uenta. ut aut̃ ad fidẽ dĩ accedeꝰ¬

Expanded text:
one cessare deberent permanere uolentes in detecto crimine, cognoscentes nomen sapientiae a se alienum esse. Sed ut addant ad cumulum confessionis suae, in stultitia deprehensi fatuos uocant, a quibus conuincuntur. sed fidem nostram et posteritatem accusant, in praeceptis autem non negant nihil posse reprehendi. qui fidem dederimus, illum autem mendacem et circumuentorem malitiosum pronuntiant, qui fidem traderet, per quam deciperentur credentes. igitur prius non nos stulte credidisse probemus, deinde causam acturi auctoris. Cum in errore degeremus, in quo nunc manent pagani, nullis uirtutum signis adtracti, sed nudis uerbis quae sacra uocant percepimus prodesse putantes, non quod diuinitas commendarat, sed quod uetus consuetudo tradiderat, in qua — quod non latet - diuersis inlusi uanitatibus nullam spem salutis agnouimus, quid enim poterat prodesse res ab hominibus inuenta? ut autem ad fidem dei acceder
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ut ꝑ traducẽ antiq̾tatis ꝯm̃daret ᷑ fallacia et
exaisaret᷑ inuentiõ t᷑pis. ꝑ cõsuetu dinẽ eĩ cepit
curpe nõ uidi qd̾ turpe er̃at. Nã cũ dehonestant᷑
aliqui p̃mo erubestũt. postea uo̾ blandiente con¬
suetudine recedit pudor mutata fronte. p̃tea
si młtos uideat tales nãꝙ estus tͣpitudinis ftĩs
qñ hii qui nobiles dñi dehonestari uident᷑. faale
eĩ imitatores mueĩt dehonestata nobilitas. Si gͦ
porro im pridem pp̃ ħ prudentes s̾ uidebant᷑᷑ qr
cui secte ĩuentio ħ displice̾t nõ erat. Nũt qr dĩ

Expanded text:
est ut per traducem antiquitatis commendaretur fallacia et excusaretur turpis inuentio. per consuetudinem enim coepit turpe non uideri, quod turpe erat nam cum dehonestantur aliqui, primo erubescunt; postea uero blandiente consuetudine recedit pudor mutata fronte, praeterea si multos uideat tales. nam quaestus turpitudinis tunc est, quando hi, qui nobiles dicuntur, dehonestari uidentur; facile enim imitatores inuenit dehonestata nobilitas. Si ergo porro iam pridem propter hoc prudentes sibi uidebantur, quia, cui foeda inuentio haec displiceret, non er
Abbreviated transcription (Latin):
ad t̾rã incarnandꝰ uenisset. ⁊ ñ aliꝰ ex hiis quos
ip̃e dñs scõs angłos uocat. Incõgruũ eĩ uidetur
ꝑsona eiꝰ hoc opus subisse nͥ causa ft̃ĩ noscatur.
Deniq hoc ẽ qd̾ mouet młtos. Nã pocuit dĩ pr̃ꝰ
⁊ expoliar deuictũ. qr ꝑnicacia ⁊ irreue̾ntia neqͥs¬

Expanded text:
ad terram incarnandus uenisset et non alius ex his, quos ipse dominus sanctos angelos uocat. incongruum enim uidetur personae eius hoc opus subisse, nisi causa facti noscatur. denique hoc est quod mouet multos. nam potuit dei patris  expoliaret deuictum, quia peruicacia et inreuerentia neq
Abbreviated transcription (Latin):
creauit ⁊ t̾rã ut sic̃ firmitꝰ aq̃ t̾ra ẽ. Ita tenebre de¬
fectus lũis. Deus aut̃ solus ẽ qui deftm̃ ñ patit᷑. qui
cũ ubiq sit ĩmo oĩa intra se hẽat tam p̃clarꝰ ẽ ut
a nullo uideat᷑ ne si se uolu̾i̾t temꝑare. Deniq sal¬
uator cũ eẽt in corꝑe ⁊ clausus nõ eẽt tñ miniie

Expanded text:
creauit et terram; ut sicut firmum aquae terra est, ita tenebrae decreauit et terram; ut sicut firmum aquae terra est, ita tenebrae defectus luminis. Deus autem solus eat qui defectum non patitur, qui, cum ubique sit, immo omnia intra se habeat, tam praeclarus est ut a nullo uideatur, nisi se uoluerit temperare. denique saluator, cum esset in c
Abbreviated transcription (Latin):
nature ẽ. ⁊ tenebre t̾rene. ineptũ utiq ẽ post te¬
nebras lucẽ fcam putare. qr moyses lucẽ qͥdẽ fcãm.
s ĩ qua nc̃ mũdus ẽ ꝑte ñ qr tũc creata ẽ dic̾ eẽ
qr oĩa spiritalia ante creata st̾ ꝙͣ carnalia. ut lux
q̃ ĩ suꝑnis erat fie̾t ĩ sb̾ffis ut lampas ĩ domo. Quã
Deniq celestia ⁊ spiritalia lum̃ natura eẽ credũt᷑ tre¬
ira ⁊ carnalia tenebre. ut tenebraꝵ natura poͣ liũs
sb̾sisteꝰ uideat᷑. qr om̃e unũ sũmitatis ẽ. Nã si requi¬
ramꝰ in ip̃o sole tenebras dep̃hẽdimꝰ. Qñ eĩ iũxta illũ¬
int̾itallo clarissimꝰ quidẽ s ut possit aspici. Si autẽ
longe minꝰ clarissimꝰ. ⁊ quicqͥd longiꝰ defectus qͥdam
appar qui tenebras nũciat. ⁊ ita ꝑuenit᷑ ut tenebre
ex liũe ortũ caꝑe uideant᷑. Itaq qui fecit lucẽ hic
mũdũ creauit ⁊ tenebras. Quõ faciens aqͣm simul

Expanded text:
natura est et tenebrarum terrena, ineptum utique est post tenatura est et tenebrarum terrena, ineptum utique est post tenebras lucem factam putare, quia Moyses lucem quidem factam, sed in qua nunc mundus est parte, non quia tunc creata est, dicit, quia omnia spiritalia ante creata sunt quam carnalia, ut lux quae in supernis erat fieret in subiectis, ut lampas in domo. qua Denique coelestia et spiritualia lumen natura esse creduntur, terrena et carnalia tenebrae; ut tenebrarum natura potentia luminis subsistere videatur, quia omne imum summitatis est. Nam si requiramus, in ipinteruallo, clarissimus quidem, sed ut possit aspici; si autem longe, minus clarissimus et quicquid longius defectus quidam apparet, qui tenebras nuntiat, et ita peruenitur. ut tenebrae ex lumine ortum capere uideantur, itaque qui fecit lucem, hoc modo creauit et tenebras, quo modo faciens aquam simul
Abbreviated transcription (Latin):
dies ht̃. Sũ eĩ p̃tito die sũ futuro sꝑ nox sb̃iec¬
ta ẽ. qr ⁊ ordine infi̾or ⁊ natura. dicente apło. si¬
lii diei estis ⁊ lummis nõ noctis ⁊ tenebraꝵ. ⁊ si de
consinulib conitiamꝰ uidebimꝰ illũ pͥmo nõiari qui
prior eligit᷑. deniq sol ⁊ dici cũ illo quis erit consul
Si gͦ ⁊ nox añ diem eẽt p̾or noĩaretꝰ. Nam usq
adeo a die incipit numerꝰ. utputa. si dicamꝰ cras sex.
K. ẽ a mane utiq usq ueniat᷑ ad aliũd mane.
ut tnsacto die ⁊ nocte ꝯputet᷑ Nam ⁊ luna utiq
in icio mane fcã ẽ qͣrtadecima. stã eĩ luce̾ debuit to¬
ta nocte. ⁊ in aliud mane cepit qͥntadecima. Qͥd gͦ
ambigit᷑. ut ñ a die pͥncipia teneant᷑ pp̃ quoꝵdã
ip̃a se lectio explanet. In qua dies añ noctẽ aꝑta
originẽ diximꝰ uni si altius loqui uelimꝰ intllc̃m
nr̃m spiritali erigentes uigore ĩcõgruũ dep̃hẽdimꝰ
tenebͣs ante lucẽ creatas assere̾. Si eĩ lux celestis

Expanded text:
 praeterito diei siue futuro, semper nox subiecta est, quia et ordine inferior est et natura dicente apostolo: filii diei estis et luminis, non noctis et tenebrarum. et si de consulibus coniciamus, uidebimus illum primo nominari qui prior eligitur. denique solet dici: \'cum illo quis erit consul?\' si ergo et nox ante diem esset, prior et nominaretur. nam usque adeo a die incipit numerus, ut puta si dicamus: \'cras sexto Kl. est,\' a mane utique usque dum ueniatur ad aliud mane, ut transacto die et nocte conputetur. nam et luna utique initio mane facta est quarta decima; facta enim lucere debuit tota nocte et in aliud mane coepit quinta decima. quid ergo ambigitur, ut non a die principia teneantur? Propter quipsa se lectio explanet, in qua dies ante noctem aperoriginem diximus. uerum si altius loqui uelimus, intellectum nostrum spiritali erigentes uigore incongruum deprehendemus tenebras ante lucem creatas adserere. si enim lucis caelestis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯditõis suꝑari minime potuiss cũ ꝯstet dĩ auxilio
istũ ⁊̃ ab hõib uinci. Nam ꝙͣuis ĩpar sit si ex
t̾renis sumam̃ exẽpla. tñ ex aliqͣ ꝑte ꝯueĩent
rõni. Seruũ eĩ ꝯͣ danidregẽ rebellantẽ ioab ꝯ-¬
seruus eiꝰ missus ⁊ ꝑsequi ⁊ trucidare. ⁊ ꝯͣ absalon¬

Expanded text:
ionis superari minime potuisset, cum constet dei auxilio istum etiam ab hominibus uinci. nam quamuis impar sit, si ex terrenis sumamus exempla, tamen ex aliqua parte conueni ent rationi. seruum enim contra Dauid regem rebellantem Ioab conseruus ei
Abbreviated transcription (Latin):
elem̃tis dicant mandatũ ostendent alicubi p̃ce¬
ta. Ip̃a eĩ liũaria m̃di accusabt̃ illos apud iudicẽ
dm̃. qr in hac consilii uanitate minime se auctoreᷤ
ostendũt. Similit̾ꝰ ⁊ illi quos cũ ꝯstet hoĩes fusse
deos nũcupant cũ ceꝑint ꝓ pccis suis cruciari iñ
hac ꝑte minine se reos ẽẽ defendẽt in hos cmen
retorq̃ntes quib cũ nõ mandassẽt ut deos illos
coleꝰ ceperũt. Igit᷑ quo pudore fidẽ mãm repre¬
hendendã aut ridendã putãt quoꝵ legẽ u̾tutũ

Expanded text:
elementis dicant mandatum. ostendant alicubi praecenta. ipsa enim luminaria mundi accusabunt illos aput iudicem deum, quia in hac consilii uanitate minime se auctores ostendunt. similiter et illi, quos, cum constet homines fuisse, deos nuncupant, cum coeperint pro peccatis suis cruciari, in hac parte minime se reos esse defendent in hos crimen hoc retorquentes, quibus cum non mandassent, ut deos illos colere coeperunt. Igitur quo pudore fidem nostram reprehendendam aut ridendam putant, quorum legem uirtutum
Abbreviated transcription (Latin):
construendã. cꝰ muri sc̃ eẽ hoĩes intlłigũt᷑. docente
s sacͥsiciũ inqͥt iustĩe acceptabis. Iustũ ẽ sacͥficiũ
cũ ꝯdignũ munꝰ off̾t̾ur. Porro aut̃ nicħ tã iustũ ẽ
⁊ ꝯdignũ nͥ ut nos ip̃os offeramꝰ deo. qr eĩ d̾s sp̃c ẽ
spiritalia illi offe̾nda st̃ sacͥficia. ut uiuo uiua
hostia offerat᷑. Qr eĩ dixãt ĩ cã pccĩ sacͥ̾ficiis car¬
nalib dm̃ minime delectari ostendit futu᷑m qd̾ sp̃i¬
talit̾ deo offe̾ndũ erat ⁊ acceptar. qr ħ deo digna
st̃ sacͥficia. hoc ÷ iñ p̃tĩcũ minora fu̾it qiͣ carnalia.
nũt maiora qr spĩtalia. Et adiecit᷑. Tũc ĩponẽt suꝑ
altare nuũ uitulos. Sic cessantib p̾stinis sacͥficus
spiritalia successura sacͥficia sigͣuit quid̾ uͭ dice̾t. eũt

Expanded text:
construendam, cuius muri sancti esse homines intelleguntur docente sed sacrificium, inquit, iustitiae acceptabis. iustum est sacrificium, cum condignum munus offertur; porro autem nihil tam iustum est et condignum, nisi ut nos ipsosspiritalia illi offerenda sunt sacrificia, ut uiuo uiua hostia offeratur. quia enim dixerat in causa peccati sacrificiis carnalibus deum minime delectari, ostendit futurum, quia spiritaliter deo offerendum erat et acceptaret, quia haec deo digna sunt sacrificia, hoc est, in praeteritum minora fuerunt quasi carnalia, nunc maiora, quia spiritalia. Et adiecit: tunc inponent super altare tuum uitulos. si cessantibus pristinis sacrificiis spiritalia successura sacrificia significauit, quid est ut
Abbreviated transcription (Latin):
decursus a quaꝵ. Q̾s ambigit eũ qui legẽ dĩ meditatꝰ
spem hr̃e ad p̃miũ capiendũ. qr sic̃ lignũ iuxͣ aqͣm
plantatũ stile eẽ ñ pͭ. Ita ⁊ freq̃nti usu legi dei qui

Expanded text:
decursus aquarum. quis ambigit eum, qui legem dei meditatur, decursus aquarum. quis ambigit eum, qui legem dei meditatur, spem habere ad praemium capiendum? quia, sicut lignum iuxta aquam plantatum sterile e
Abbreviated transcription (Latin):
gine uendicantes. Unde congruit ⁊̃ eoꝵ sedẽ cathe¬
dram pestilentie appellare. Nec eĩ iõ ĩpune eritꝙ
sb̾ dei noĩe hoc agũt. constat eĩ suas illos causas su̾
dĩ noĩe ag̾e̾. Nõ eĩ zelo dĩ ħ agũt. S sͥ locũ uolen¬
tes defende̾ꝰ. cũ scĩamꝰ chore. ⁊ cc .l. uiros ꝑ p̃sũptõe¬
deo offe̾ntes hyatu t̾re absorros eẽ toziã regẽ
cũ deo illicite obtuliss lepra in fronte ꝑcussũ. qm̃
claruit cathedram pestilentie ad ĩpietatẽ supdc̃am
luntas eiꝰ. Eius uolũtatẽ in lege dñi dicit eẽ qui
spretis ĩpiss ⁊ desertis pccõrib abnuens pestilencie
cathedram uolũtatẽ suã ĩ dei lege statuit. qͣmobrẽ
lege ex̾ciciũ facit sacͣm̃tis filii dei ꝯfirmatꝰ. In die
bonis o ꝑib insistit ⁊ nocte orõnib. Hic ẽ eĩ de qͦ
dicit ĩ canticis canticoꝵ. qr dormit ⁊ cor eiꝰ uigilat.
unde ait. Et erit tãꝙͣ lignũ qd̾ plantatũ ẽ uixta

Expanded text:
ite profitentes; unde congruit etiam eorum sedem catedram pestilentiae appellare. nec enim ideo impune erit, quia sub dei nomine haec agunt. constat enim suas illos causas sub dei nomine agere. non enim zelo dei haec agunt, sed sibi locum uolentes defendere, cum sciamus Chore Deo offerentes, hiatu terrae absorptos esse , et Oziam regem cum Deo illicite obtulisset lepra in fronte percussum . Quoniam claruit cathedram pestilentiae ad impietatem supradictam luntas eius. eius uoluntatem in lege domini dicit esse, qui spretis impiis et desertis peccatoribus abnuens pestilentiae catedram uoluntatem suam in dei lege statuit. quam ob rlege exercitium facit. sacramentis filii dei confirmatus in die bonis operibus insistit et nocte orationibus. hic est enim de quo dicit in Canticis Canticorum, quia dormit et cor eius uigilat. Unde ait: et erit tamquam lignum quod plantatum est iuxta
Abbreviated transcription (Latin):
slie si qd̾ credit intelligat. Hoc ẽ enĩ fidei robur.
hoc ĩmoͥ ͤ sundam̃tũ credulitatis addiste̾ sacͣm̃tũ.
tũ hr̃e surreptio. Uͫ uas elcõnis iõ laborat u credẽ¬
tes fidei sue rõnẽ edicant. Cũ eĩ cognou̾i̾nt qͣntus
sit cui se crediderũt ⁊ q̃ sit eiꝰ potenͣ. nullo pacto nu¬
lla rõne ab eiꝰ spe tͣduci se patient᷑. uͥ dcm̃ legimꝰ.
Gustate ⁊ uidete ꝙͣ suauis ẽ dñs. ut data oꝑa cogno

Expanded text:
suae, si quod credit intellegat. hoc est enim fidei robur, hoc inmobile fundamentum, credulitatis addiscere sacramentum.subreptio. Unde uas electionis ideo laborat, ut credentes fidei suae rationem ediscant. cum enim cognouerint, quantus sit cui se crediderunt et quae sit eius potentia, nullo pacto, nulla ratione ab eius spe traduci se patientur. unde dictum legimus: gustate et uidete, quam suauisestdominus, ut data opera cogno
Abbreviated transcription (Latin):
sb̾uẽturũ. ut donũ qd̾ gͣtuitũ futuͣm erat ⁊ añ tẽpꝰ
fiat ñ tacet dicens. Asꝑges me ysopo ⁊ m̃dabor.
recte a sꝑsione ysopi recit᷑ se m̃dari. de ħ eĩ filii isrł
postes suos sangͥne linierũt ut tuti p̃starentur a
morte. Ita ⁊ hic asꝑsione y̾sopi orat m̃dari se a
pccĩs ne tangat᷑ a morte. Et sequit᷑. lauabis me
fecit multo meliꝰ ẽ ꝙͣ qd̾ fecit᷑ hõ. pp̃ea asꝑsione p̃sopi
petit̃ se mũdari. ut sic̃ carnale opꝰ aqͣ abluit᷑. Ita t¬

Expanded text:
 gratuitum futurum erat et ante tempus fiat, non tacet dicens: asparges me hysopo et mundabor. recte asparsione hysopi petit se mundari. de hoc enim filii Israhel postes suos sanguine linierunt, ut tuti praestarentur a morte; ita et hic asparsione hysopi orat mundari se a peccatis, ne tangatur a morte. Et sequitur: lauabis me fecit multo melius est quam fecit homo. propterea asparsione hysopi petit se mundari, ut, sicut carnale corpus aqua abluit
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ. ⁊ pccõꝵ. ⁊ iustoꝵ. quo ordine captus ẽ error. S ĩpii
ab hiis̾ alieni st̃. qr sb̾ dei decreto sic̃ dixi uiue̾ nolu̾t.
Pccõres aut̃ sb̾ dei lege agentes añ tͥbunal xp̃i sistendi
st̾ segregati a iũstis. Ut accepte legis p̃stẽt rõnẽ enĩ¬
dandi m̃ quibꝰ oꝑam ñ dederũt. ut plus hr̃ent laudis
ꝙͣ uituꝑatõis. Iusti uo̾ ualde ꝓpensiores ĩ ex̾cicio ĩplende
legis ĩuenti remuna̾ndi st̃. ⁊ sb̾iecit. Om̃ scit dñs uiam
iũstoꝵ. hos scire dr d̾s qui memores p̃deptoꝵ eiꝰ bonis
oꝑib insistũt iũsti ut abiecti coronẽt᷑. hiis aũt̃ qͥ ĩme¬
mores eiꝰ st̾ cca curã aĩe negligentes st̾ sic dicit. Rece¬
dite a me nescio uos oꝑarii miqͥtatis. Et seqͥt᷑. Et it̾
ĩpioꝵ ꝑibit. Unde psalmꝰ ceptꝰ ẽ ⁊ t̾minatꝰ ĩ causa ĩpnoꝵ
tͣctata nulli alii ꝙͣ ꝑditõni doce̾nt᷑ ob noxii. Sit̃ eĩ dixi.

Expanded text:
orum et peccatorum et iustorum, quo ordine coeptus est error. sed impii ab his alieni sunt, quia sub dei decreto, sicut dixi, uiuere noluerunt; peccatores autem sub dei lege agentes ante tribunal Christi sistendi sunt segregati a iustis, ut acceptae legis praestent rationem, emendandi in quibus operam non dederunt, ut plus haberent laudis quam uituperationis; iusti uero ualde propensiores in exercitio implendae legis inuenti remunerandi sunt. Et subiecit: quoniam scit dominus uiam iustorum. hos scire dicitur deus, qui memores praeceptorum eius bonis operibus insistunt, ut iusti habiti coronentur. his autem, qui inmemores eius circa curam animae neclegentes sunt, sic dicit: recedite a me; nescio uos, operarii iniquitatis. Et sequitur: et iter impiorum peribit. unde psalmus coeptus est et terminatus, ut causa impiorum tractata nulli alii quam perditioni docerentur obnoxii. sicut enim dixi,
Abbreviated transcription (Latin):
tangit. p̾ͥmo eĩ loco ħ ÷ Innocens ⁊ mũdũ cor ht̃ qui
a fornicatõne ydolatrie ĩmunis ẽ. Ip̃a ẽ eĩ uanitas
cui qͥ se inclinat: aĩam suã sb̾iũgat coruptõni. Et
sequit᷑. Nec iurauit ꝓxĩmo suo ĩ m᷑alũ. Duas cãs
memorauit q̃ st̃ pͥncipales dĩ ⁊ ꝓximi. qr qui ĩ hiis
ydoneꝰ fui̾t sñ dubio ⁊ in cet̾i̾s ꝓbatꝰ habebit᷑ di¬
cente dño. diliges dnm dñ tuũ ex toto corde tuo ⁊
ex oĩ uirtute tua. ħ pͥmũ mãdatũ. ⁊ scd̾m simile illi.
Diliges ꝓximũ tuũ tãꝙͣ te ip̃m. In hiis duobꝰ mada¬
diligens legem eiꝰ ñ s̾uet : Aut qͥs hñs ꝓximi cari¬
tatẽ pccĩs studeat: Quippe cũ cã timoris dĩ diligit ꝓ¬
ximũ. ⁊ subietit. hic accipiet bñdcõnẽ a dnõ ⁊ mĩam¬

Expanded text:
 enim in loco hic est innocens et mundum cor habet, qui a fornicatione idolatriae inmunis est. ipsa est enim uanitas, cui qui se inclinat animam suam subiugat corruptioni. Et sequitur: nec iurauit proximo suo in dolum. duas causas memorauit, quae sunt principales, dei et proximi, quia qui in his idoneus fuerit, sine dubio et in ceteris probatus habebitur dicente domino: diliges dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex omni uirtute tua. hoc est primum mandatum. et secundum simile illi: diliges proximum tibi tamquam teipsum. inhisduobus mandadiligens legem ejus non servet? Aut quis habens proximi charitatem, peccatis studeat? quippe cum causa timoris Dei diligat proximum. Et subjecit: Hic accipiet benedictionem a Domi