comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m donum diffunditur Raritas in
cordibus nositis. qua diligimus dm̃
et ꝓcimum. scd̃m duo illa precepta in
quibus tota lexpendet et ꝓpħe. Hoc sig¬
nificant dominus iħc bis dedit sp̃m. o
scm̃. semel in terra ꝓptor dilectionem ꝓ¬
ximi: et iterum de celo pp̃ dilectõnem dei.
tizade gentes in nomine pris et filii
et sp̃c sancti. ubi maxime commenda¬
datur hec trinctas: ambigere non debe¬
mus. Ip̃e est igitur qui eciam de celo da¬
tus est clie pentecosten: id est post dies de¬
cem quam dominus ascencdit incelũ.
Quomodo ergo deus non est qui dat
sp̃m sc̃m. immo quantus deus est. qui
dat deum: Neq enim discipulorum eiꝰ¬
aliquis dedit sp̃m sc̃m. Orabant quip¬
peut ueniret in eos quib manum im¬
ponebant: non ip̃i eum dabant. Quem
morem in suis p̾positis eciam nunt ser¬
uat ecc̃a. Heniq et symon magus of¬
ferens apłis pecuniam: non ait. date
et michi hanc potestatem. ut dem sp̃m:

Expanded text:
ipsum donum diffunditur charitas in ipsum donum diffunditur charitas in cordibus nostris , qua diligimus Deum et proximum, secundum duo illa praecepta in quibus tota Lex pendet et Prophetae . Hoc significans Dominus Jesus, bis dedit Spiritum sanctum; semel in terra propter dilectionem proximi, et iterum de coelo propter dilectionem Dei. tizate omnes gentes in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti , ubi maxime commendatur haec Trinitas, ambigere non debemus. Ipse est igitur qui de coelo etiam datus est die Pentecostes, id est, post dies decem quam Dominus ascendit in coelum. Quomodo ergo Deus non est qui dat Spiritum sanctum? Imo quantus Deus est qui dat Deum? Neque enim aliquis discipulorum ejus dedit Spiritum sanctum. Orabant quippe ut veniret in eos quibus manum imponebant, non ipsi eum dabant. Quem morem in suis praepositis etiam nunc servat Ecclesia. Denique et Simon Magus offerens Apostolis pecuniam, non ait, Date et mihi hanc potestatem, ut dem Spiritum sanctum;
Abbreviated transcription (Latin):
temporum nulla sunt: per naturã¬
que possit ostendi. aut saltem requiri utrũ
prius depr̃e natus sit filius. et postea de
sancta sp̃m eum dicit amborum. Ip̃e est
filii. misit deus sp̃m filii suu in corda no¬
stra. Et ip̃e est de quo dicit idem filius.
Non emin uos estis qui loquimini. sed
sp̃c patris nestri qui loquitur in uobis.
Et multis aliis diuinorum eloquiorũ
testimoniis comprobatur patris et filii
ẽẽ sp̃c: qui ꝓprie dicitur intrinitate sp̃c sc̃s.
Se quo d̾r item dicit ip̃e filius. Quem
ego mutto uobis a p̾re. Et alio loco. Qu̾ẽ
mitret pater in nomine meo. De utroq
autem ꝓcedere sic docetur. quia ip̃e filius
ait de patre ꝓceclit. et cum resurrexisset a
mortuis. et apparusset discipulis sus:
insufflauit et ait. accipite sp̃m sc̾̃mut eũ
que deillo exibat. sicut legitur in euange¬
lior et sanabat om̃es. Quid uero fuerit
cause ut post resurrectionem suam et in
t̾ca prius daret et de celo postea mitt̾et

Expanded text:
emporum nulla sunt, per quae possit ostendi aut saltem requiri, utrum prius de Patre natus sit Filius, et postea de sancta Spiritum eum dicit amborum. Ipse est em estis filii, misit Deus Spiritum Filii sui in corda vestra : et ipse est de quo dicit idem Filius, Non enim vos estis qui loquimini; sed Spiritus Patris vestri, qui loquitur in vobis . Et multis aliis divinorum eloquiorum testimoniis comprobatur Patris et Filii esse Spiritum, qui proprie dicitur in Trinitate Spiritus sanctus: de quo item dicit ipse Filius, Quem ego mittam vobis a Patre ; et alio loco, Quem mittet Pater in nomine meo . De utroque autem procedere sic docetur; quia ipse Filius ait, De Patre procedit. Et cum resurrexisset a mortuis et apparuisset discipulis suis, insufflavit et ait, Accipite Spiritum sanctum quae de illo exibat, sicut legitur in Evangelio, et sanabat omnes . 46. Quid vero fuerit causae, ut post resurrectionem suam, et in terra prius daret , et de coelo postea mitteret
Abbreviated transcription (Latin):
Si autem que memibra sunt xp̃i templũ
est sp̃o sancti. non est creatura sp̃c sanctus.
quia cui corpora nostra templum exxhi¬
bemus. necesse est ut huit eciam serui¬
tutem debeamus. qua non nisi deo serui¬
enlum est que grece appellatur latria.
Ende consequentes. cdlicit:. Glorifuate

Expanded text:
si autem quae membra sunt Christi, templum si autem quae membra sunt Christi, templum est spiritus sancti, non est creatura spiritus sanctus, quia cui corpus nostrum templum exhibemus, necesse est, ut huic eam seruitutem debeamus, qua non nisi deo seruiendum est, quae graece appellatur wreeia. unde consequenter dicit: glorificate
Abbreviated transcription (Latin):
orabis et illi soliseriues. unde et apło dete¬
statur eos qui coluerunt et seriuerunt cre¬
ature pocius quam creatori. non est utiꝙꝑ
creatura sp̃c sanctus cui ab omnib sc̃ce
talis seruitus exhibetur: dicente aposto¬
lo. Nos emm sumus circumtisi sp̃ui dei
seriuentes quod est ingreco. la treuontes.
Alures enim codices enam latini sio hñt.
qui sp̃m dei seruimus. greti autem om̃s
aut pene omnes. In non nullis autemex
emplaribus latinis inuenimus. non spi¬
rituu dei seruimus. sed sp̃u deo serumus.
Sed qui in hoderrant et auctoritati grã¬
uiori cedere detrectant. numquid et illd
uarium in coclicibus repperunt. nescitis
quia corpora ur̃a templum inuobis. est
sp̃c sancti. quem habetis adeoe Qucil aui¬
tem in sanius magisq sacrilegum esti
quam ut quisquam dicere audeat. mẽ¬
bra xp̃i templum ẽẽ creature. minoris
secundum ip̃os quam xp̃c este Alio emin
loco dicit. corpora uestra membrasunt xͨ.

Expanded text:
orabis et illi soli servies, unde et Apostolus deteorabis et illi soli servies, unde et Apostolus detestatur eos qui coluerunt et servierunt creaturae potius quam creatori; non est utique creatura Spiritus sanctus, cui ab omnibus sanctis talis servitus exhibetur, dicente Apostolo: Nos enim sumus circumcisio, Spiritui Dei servientes, quod est in Graeco λατρεύοντες. Plures enim codices etiam Latini sic habent: Qui Spiritu Dei servimus; Graeci autem omnes aut pene omnes. In nonnemplaribus latinis inuenimus non spiritui dei seruimus, sed spiritu deo seruimus. sed qui in hoc errant et auctoritati grauiori cedere detractant, numquid et illud uarium in codicibus reperiunt: nescitis, quia corpora uestra templum in uobis est spiritus sancti, quem habetis a deo? quid autem insanius magisque sacrilegum est, quam ut quisquam dicere audeat membra Christi templum esse creaturae minoris secundum ipsos, quam Christus est? alio enim loco dicit: corpora uestra membra sunt Christi.
Abbreviated transcription (Latin):
sicut alibi. caput autem xp̃i deus. Siłr
quibus antenos qui heo dispictau̾unt
abundantius usi surit: quia ip̃e deus et
noncreatura. Quod ĩ non creatura. non
tantum deus. namet homines dicti sunt
clir sedetiamuerus deus. Ergo patri ed fi¬
lio prorsus equalis. et intrmitatis imitate
consubstantialis et coeternus. Maxime u̾
ilo loco satis claret quod sp̃c sanctus nõ
sit creatura. ubi iubemur non seruire cre¬
atun sed creatori non eomodo quo rube¬
mur per cartatm serure inuicem. quod est
grecedul eum. sed eo modo quo tantum deo
re clitnttu qui simulachris eam seruitute
exhibent. que debetur deo. S ecundum hanc
enim seructutem dictum est. dominum deuꝙ
timmadorabis et illisoliseriues. Nam hoc
clistinctius in greca scriptura inuenitur.a
treusis enim habet: Porro si tali seciitute
creature seruire prohibemur quandoqui¬
dem dictum est. dominum deum tuum ad¬

Expanded text:
sicut alibi: caput autem Christi deus estsicut alibi: caput autem Christi deus estquibus ante nos qui haec disputauerunt abundantius usi sunt, quia et ipse deus, et non creatura. quod si non creatura, non tantum deus — nam et homines dicti sunt dii — sed etiam uerus deus. ergo patri et filio prorsus aequalis et in trinitatis unitate consubstantialis et coaeternus. maxime uero illo loco satis claret, quod spiritus sanctus non sit creatura, ubi iubemur non seruire creaturae, sed creatori, non eo modo, quo iubemur per caritatem seruire inuicem, quod est graece dovXeveiv, sed eo modo, quo tantum deo rae dicuntur qui simulacris eam quaeexhibent, quae debetur Deo; secundum 28 hanc enim servitutem dictum est: Dominum Deum tuum adorabis et illi soli servies. Nam et hoc distinctius in Graeca scriptura invenitur; λατρεύσεις enim habet. Porro si tali servitute creaturae servire prohibemur, quandoquidem dictum est, Dominum Deum tuum ad
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. aut quis prior dedit illi et retͥbuetur
ei: Qm̃ ex ip̃o et ꝑ ip̃m et in ip̃o sunt om¬
mar ip̃i gloria in secula seculoꝵ amen. Si
autem hoc de patre dantummodo intelligi
uolunt. quomodo ergo omnia per patrem
sunt sicut hic dicitur. et omnia perfilium.
sicut ad coriithios ubiait et unus domi
nus ihc xp̃c per quemominia. et situt in
euuangelio iohannis. omma per ipsum
facta sunt: Si enim alia per patrem. alia
perfilium: iam non omnia per patrem. nec
omnia per filium. Si autem per patrem. oĩa¬
et omnia perfilium: eadem per patrem que
perfilium. Equalis est ergo patri filius:
st incepeaab lis ꝯpegin a patris et alii.
Quia sruel fanem fent parer quem non
bent. At omna perfiluan fastasunt./y
sditur fastus non est ut cum padre Ea¬
t̾et omĩa que factasunt. Quamqͥuam
net ab ip̃o uerbo tacuerit apłc. et apertis¬
sime omnino dixeriti quicum in forma
dei eẽt. non rapinam arbitratus est ẽẽ eqͣ¬
lis deo. hic deum ꝓprie patrem appellans

Expanded text:
t, et retribuetur ei? quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia; ipsi gloria in saecula saeculorum. Amen. Si autem hoc de Patre tantummodo intelligi volunt, quomodo ergo omnia per Patrem sunt, sicut hic dicitur, et omnia per Filium, sicut ad Corinthios, ubi ait: Et unus Dominus Jesus Christus per quem omnia; et sicut in Evangelio Joannis: Omnia per ipsum facta sunt? Si enim alia per Patrem, alia per Filium, jam non omnia per Patrem, nec omnia per Filium; si autem omnia per Patrem et omnia per Filium, eadem per Patrem quae per Filium; aequalis est ergo Patri Filius et inseparabilis operatio est Patris et Filii, quia si vel Filium fecit Pater, quem nonsunt; at omnia per filium facta sunt: ipse igitur factus non est, ut cum patre faceret omnia, quae facta sunt. quamquam nec ab ipso uerbo tacuerit apostolus et apertissime omnino dixerit: qui cum in forma dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis deo, hic deum proprie patrem appellans,
Abbreviated transcription (Latin):
niam ex ip̃o et ꝑ ip̃m et in ip̃o suntom¬
ma. ip̃igloria in secula seculoꝵ. Si e¬
nim de patre et filio et sp̃u sancto. ut
singulis personis singula tribuant᷑
ex ip̃o expatre. perip̃m. per filium. in
ip̃o. in sp̃u sancto: manifestum quod
pater et filius et sp̃c sanctus ius d̾s
est. quando singulanter intulit ipsi
gloria in setula seculoꝵ. Unde etum ce¬
pit huno sensum. o altitudo diuiciaꝵ
sapientie et scientie delnon ait parris.¬

Expanded text:
oniam ex ipso et per ipsum et in ipso sunt omoniam ex ipso et per ipsum et in ipso sunt omnia, ipsi gloria in saecula saeculorum? si enim de patre et filio et spiritu sancto, ut singulis personis singula tribuantur, ex ipso, ex patre, per ipsum, per filium, in ipso, spiritu sancto, manifestum, quod pater et filius et spiritus sanctus unus deus est, quando singulariter intulit: ipsi gloria in saecula saeculorum. unde enim coepit hunc sensum, non ait: o altitudo diuitiarum sapientiae et scientiae
Abbreviated transcription (Latin):
est: qui facit mirabilia solus. Quod
uelim scire: de quo dictum accipiant.
Si de patre tantum. quomodo et go ue¬
rum quod ip̃e filius dicit. quecumq. R
pater facit. hec eadem et filius similiter¬
facit. An quicquam est inter mirabilia
mirabilius. quam resuscitare et uiuifi¬
care mortuos: Sicit autem idem filiꝰ.
Sicut pater suscitat mortuos et uiui¬
ficat: sic et filius quos uult iuuifi¬
cat Quomodo ergo solus pater facit
mirabilia. cum hec uerba nec patrem
tantum. neo filium tantum permittãt
intelligi. sed utiq deum unum uetum
solum. id est patrem et filium et sp̃m o
sanctun: Idem dicit idem apło. Nobis
umus esti deus pater ex quo omnia. et¬
per quemorinia et nos in ip̃o. et unu̾
dominus ih̾c xp̃o per quem omnia. et
nos per ip̃m quis dubitet eum omni¬
a que treata sunt dicere. sicut iohãmes.
omina inquit ꝑ ip̃m facta sunt. Que¬
rottaq de quo dico alio loco dicat. qͦ¬

Expanded text:
est: qui facit mirabilia solus. quod est: qui facit mirabilia solus. quod uelim scire, de quo dictum accipiunt; si de patre tantum, quomodo ergo uerum est quod ipse filius dicit: quaecumque enim pater facit, haec eadem et filius facit similiter? an quicquam est inter mirabilia mirabilius quam resuscitare et uiuificare mortuos? dicit autem idem filius: sicut pater suscitat mortuos et uiuificat, sic et filius quos uult uiuificat. quomodo ergo solus pater facit mirabilia, cum haec uerba nec patrem tantum nec filium tantum permittant intellegi, sed utique deum unum, uerum, solum, id est patrem et filium et spiritum sanctum? Item dicit idem apostolus: nobis unus deus pater, ex quo omia et nos in ipso, et unus dominus Iesus Christus, per quem omnia et nos per ipsum. quis dubitet eum omnia quae creata sunt dicere, sicut Iohannes: omnia per ipsum facta sunt? quaero itaque, de quo dicit alio loco: qu
Abbreviated transcription (Latin):
mortalitatem. et lucem habitat in
accessibilem. quem nemo hominũ
uidit nec uidere potest. sui est honor
et gloria in secula seculorum. In qui¬
bus uerbis nec pater ꝓorie nomlnatu ᷤ
est. nec filius nec sp̃o sanctus. sedbe¬
atus et solus potens. rexregum et do¬
minus dominantium. quod estumiᷤ
et solus uerus deus. ip̃a trinitas. nisi
forte que sequuntur ꝓturbabunt hũc
intellectum quia diicit quem nemo
hominum uidit. neo uidere potest. cũ
hoc eciam ad xp̃m pertinere secundũ
eius diumitatem accipiatur quam
non uidetunt iudel qui tamen carnẽ
uiderunt et crucificeruntt bideri au¬
tem cdiuutas humano uisu nullo rͦ¬
potest sed eo uisu uidetur. quo iam
qui uident non homines sed ultra
homines luntꝰ Reste ergo ip̃e deus tͥnitas in¬
tesligitur beatus et solus potens. ostendẽs
aduentum domini nostr iħ̃u xp̃i tempori¬
bus ꝓpriis. Sic enim dictum est. solus ha¬
bet imnuortalitatem. quomodo dictum

Expanded text:
mortalitatem, et lucem habimortalitatem, et lucem habiem, quem nemo hominum uidit nec uidere potest; cui est honor et gloria in saecula saeculorum. in quibus uerbis nec pater proprie nominatus est nec filius nec spiritus sanctus, sed beatus et solus potens, rex regum et dominus dominantium, quod est unus et solus et uerus deus, ipsa trinitas. Nisi forte quae secuntur conturbabunt hunc intellectum, quia dixit: quem nemo hominum uidit nec uidere potest, cum hoc etiam ad Christum pertinere secundum eius diuinitatem accipiatur, quam non uiderunt Iudaei, qui tamen carnem uiderunt et crucifixerunt. uideri autem diuinitas humano uisu nullo potest, sed eo uisu uidetur, quo iam qui uident, non homines, sed ultra homines sunt. recte ergo ipse deus trinitas intellegitur beatus et solus potens, ostendens aduentum domini nostri Iesu Christi temporibus propriis. sic enim dictum est: solus habet immortalitatem, quomodo dictum
Abbreviated transcription (Latin):
emm uite eterne et nos participes facti:
pro mocdulo nostro immortales effici¬
mur. Sed aliud est rp̃a cuius parti¬
cipes efficimur uita et̾na: aliud nos. qͥ
eius participatione iuiuemus in et̾numm.
Si enm dixisset quem temporibus ꝓ¬
priis ostendet pater. beatus et solus
potens. rex regum et dominus dominã¬
tium. qui solus habet immortalitatemr. nec
sicinde separatum filium oporteret intel¬
ligi Neq enim quia ip̃e filius alibi lo¬
quens uoce sapientis ip̃e est enim sapi¬
entia dei. art gyrum celi tircuiui so¬
la. separauit a se patrem. Quanto
magis ergo non est neccesse. ut tan¬
tumodo de patre preter filium intẽl¬
ligatur: quod dictum est solus habet
nim p rtalitatem. cum ita dictum sit.
ut serues inquit mandatum sine
macula. irreprehensibile. usq in aduẽ¬
tum domini noscri iħ̃u xp̃i. quem dem¬
poribus ꝓpriis ostendet beatus et so¬
lus potens. roc regum et dominus
dorminantium. qui solus habet ii¬

Expanded text:
enim uitae aeternae et nos particenim uitae aeternae et nos particpro modulo nostro immortales efficimur. Sed aliud est ipsa cujus participes efficimur vita aeterna, aliud nos qui ejus participatione vivemus in aeternum. Si enim dixisset, Quem temporibus propriis ostendet Pater, beatus et solus potens, rex regum et Dominus dominantium, qui solus habet immortalitatem; nec sic inde separatum Filium oporteret intelligi. Neque enim quia ipse Filius alibi loquens voce Sapientiae, ipse est enim sapientia Dei, ait, Gyrum coeli circuivi sola, separavit a se Patrem: quanto magis ergo non est necesse, ut tantummodo de Patre praeter Filium intelligatur, quod dictum est: Solus habet immortalitatem; qui cum ita dictum sit: Ut serves, inquit, mandatum sine macula, irreprehensibile usque in adventum Domini nostri Jesu Christi quem temporibus propriis ostendet beatus et solus potens rex regum et dominus dominantium, qui solus habet im
Abbreviated transcription (Latin):
tia que deus non est creatura est. Et q̃
creatura non este deus est. Et si non est
filius erusdem substantie cuius pater.
ergo facta substantia est. Si facta sub¬
stantia estr noir omnia per ipꝰm fa sta st̃i
At si omnia per ip̃m facta sunto iuuis
igitur eiusdemq cum pati sust
ist. etideo non solum deus. sod et u
deus. Quod idem iohannes apertiss̃
in epła sua icit. Scimus quod. filius
dei uenerit et dederit nobis intellectum.
ut cognoscamus uerum: et simus in
uero filio eius ihu xp̃o. Hic est uerus
deus: et uita eterna. Hino etiam consecĩn¬
ter irtelligitur. non tantummodo de
pre dixisse apłm paulum. qui solus
habet immortalitatem. sed de uno et
solo deo quod est ip̃a trmitas. Neq e¬
nim ip̃a uita etertia mortalis este scd̾o
aliquam mutabilitatem. Ao per hoo
filius dei quia uita eterna eit. cum pa¬
tre: eciam ip̃e intelligitur ubi dictum
esti solus habet mmortalitatem. Euiᷤ

Expanded text:
tia quae Deus non est, creatura est, et quae tia quae Deus non est, creatura est, et quae creatura non est, Deus est. Et si non est Filius ejusdem substantiae cujus Pater, ergo facta substantia est: si facta substantia est, non omnia per ipsum facta sunt; at si omnia per ipsum facta sunt, unius igitur eiusdemque cum patre substantiae est, et ideo non tantum deus sed et uerus deus. quod idem Iohannes apertissime in epistula sua dicit: scimus, quod filius dei uenerit et dederit nobis intellectum, ut cognoscamus uerum et simus in uero, filio eius Iesu Christo. hic est uerus deus et uita aeterna. Hinc etiam consequenter intellegitur non tantummodo de patre dixisse apostolum Paulum: qui solus habet immortalitatem, sed de uno et solo deo, quod est ipsa trinitas. neque enim ipsa uita aeterna mortalis est secundum aliquam mutabilitatem, ac per hoc filius dei, quia uita aeterna est, cum patre etiam ipse intellegitur, ubi dictum est: solus habet immortalitatem; eius
Abbreviated transcription (Latin):
non ẽe deum. aut unꝰ ⁊ solꝰ ue¬
non cum patreunum et solum deum. o¬
aut non uere imuislorualem quia muta¬
bilem: manifestissima diuinoꝵ testi¬
moniorum et consona uoce conuisti st̃i
Unde sunt illa. In principio erat uer¬
bum. et uerbum erat apud deum et
deus erat uerbum. Manitestum. est
enim quod uerdum dei filium dei imi¬
cum accipimus. de quo post dicit. Et¬
ca uetbum caro fastum este p̃pnatiuitatem in¬
carnationis eius que facta est in cempore ex
uirgine. Ideo autem declarat non tantum¬
deum eẽ. sed eciam eiusdem cum patre sub¬
stantie quiantum dixisset. et deus erat
uerbum. hoc eratinquit in principio ap̃
deum. Omia per ip̃m factasunt. et sine
ip̃o factum est nichil. Neq enim dicit om¬
nia nisi que facta sunt: ul estommeicre¬
aturam. Unde liquide apparet ip̃m fc̃m
non ẽẽ: per quem facta sunt omnna. Et
si factus non este creatura non est. Si
autem treatura non este eiusdem cum pa¬
tre substantie est. Omns enim substan¬

Expanded text:
non esse deum aut non enon cum patre unum et solum deum aut non uere immortalem, quia mutabilem, manifestissima diuinorum testimoniorum et consona uoce conuicti sunt. unde sunt illa: in principio erat uerbum, et uerbum erat apud deum, et deus erat uerbum. manifeste enim uerbum dei filium dei unicum accipimus, de quo post dicit: et uerbum caro factum est, propter natiuitatem incarnationis eius, quae facta est in tempore ex uirgine. iDeum esse, sed etiam ejusdem cum Patre substantiae; quia tum dixisset: Deus erat Verbum, hoc erat, inquit, in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil: neque enim dicit omnia, nisi quae facta sunt, id est omnem creaturam. Unde liquido apparet ipsum factum non esse per quem facta sunt omnia, et si factus non est, creatura non est. Si autem creatura non est, ejusdem cum Patre substantiae est. Omnis enim substan
Abbreviated transcription (Latin):
si non potes: relaberis inista solita at¬
q terrena. Quo taridem pondere que¬
so pelaberis. nisi sordidum contractaꝵ
cupiclitatis iusco. et peregrinationis

Expanded text:
 non potes; relaberis in ista solita atque terrena. Quo tandem pondere, quaeso, relaberis, nisi sordium contractarum cupiditatis visco et peregrinationis
Abbreviated transcription (Latin):
intelligere. et mori. cortumpi. mutariq
ñ posse. nec corpus ẽẽ. sed sp̃m. omnium
potentissimũ iustissimum speciosissimũ.
ꝯptimum beatissimumq fateamur.

Expanded text:
intelligere; et mori, corrumpi, mutarique non posse; nec corpus esse, sed spiritum omnium potentissimum, justissimum, speciosissimum, optimum, beatissimum fateamur
Abbreviated transcription (Latin):
Ood qui fratrem diligit deum di¬
ligat. qui amat et ip̃am dilestionem que
iuistus diligatur deus quia non potest

Expanded text:
Quod qui fratrem diligit deum diligat, qui amat et ipsam dilectionem, quaiustus, diligatur deus, quia non potest
Abbreviated transcription (Latin):
distus est homo ad ẏmaginem et ideo nr̃am
ut ymago trmitatis eẽt homo. non trunta¬
ti equalis. sicut filius patri. sedaccedens ut
clictum est. quadam similitudine sicut
inclistantibus significatur quedam iuci¬
ntas. non loci. sed cuiusdam mitatõnis Ad
hoo enim et dicitur. Renouamini inno¬
uctate mentis uestre. Quibus item dic̃
in agnitionem dei. secundum ymaginẽ
eius qui creauit eum. Aut su am placet
p̃p̃ clisputandi necessitatem eius eciam ex¬
ceptis nominibus relatiuis pluralem
numerum adinttere. ut ino nomine ren¬
deatur cum queritur quid tria. et dicere
tus substantias. siue personas. nulle mo¬
ies aut interuasla cogitentur nulla di¬
stantia quantulecumq dissimilitudimĩ
ut ibi intelligatur aluid alio uel paulo
minus quocumq modo minus ẽẽ. aliud
alio pocius et neq ꝑsonarum sit confu¬
sio. nec talis distinctio qua sit impaR
aliquid. Quod si intellectu capinon
potest fide teneatur: donec illucescat

Expanded text:
dictus est homo ad imaginem: et ideo nostram, dictus est homo ad imaginem: et ideo nostram, ut imago Trinitatis esset homo; non Trinitati aequalis sicut Filius Patri, sed accedens, ut dictum est, quadam similitudine; sicut in distantibus significatur quaedam vicinitas, non loci, sed cujusdam imitationis. Ad hoc enim et dicitur, Reformamini in novitate mentis vestrae : quibus item dicitin agnitionem. Dei, secundum imaginem ejus qui creavit eum . Aut si jam placet propter disputandi necessitatem, etiam exceptis nominibus relativis, pluralem numerum admittere, ut uno nomine respondeatur, cum quaeritur, quid tria, et dicere tres substantias sive tres personas; nullae moles aut intervalla cogitentur, nulla distantia quantulaecumque dissimilitudinis, ut ibi intelligatur aliud alio vel paulo minus, quocumque modo minus esse aliud alio potest: ut neque personarum sit confusio, nec talis distinctio qua sit impar aliquid. Quod si intellectu capi non potest, fide tencatur, donec illucescat
Abbreviated transcription (Latin):
nostram. Et faciamus et nostram. plura¬
liter dictum est. et nisi exrelatius accipi
et filii et sp̃c sanctuut subsisteret horrio y¬
mago dei. deus autem trinitas. Sed nõ
ominmodo equalis fiebat illa ymago dei
tamquam non ab illonata. sed ab illo cre¬
ata. huius rei significande causa ita y¬
mago utad ymaginem sit. id est non
equatur parilitate. sed quadam simili¬
tudine accedit. Non enim locorum ut̾¬
uallis. sed similitudine acceditur ad
deum. et dissimilitudine receditur ab
nem uelintẽs filium dei. Hominem uero ñ
ymagniem. sed ad ymaginem. Refellit
autem eosapłc dicens. Uir quidem non de¬
bet uelare caput. cum sit ymago et gloria
dei. Non dixitadymaginem sedymago q̃
tamen ymago cum abibi clicitur ad ymagi¬
nem. non quasi ad filium dicitur que ỹ¬
mago equalis est patri. Alioqum. non dice¬
ret ad ymaginem nr̃am. Quomodo ergo no¬
stram. cum filius solius parris ymago sit
Sed pp imparem ut diximus similitudmnẽ

Expanded text:
nostram , et Faciamus et nostram pluranostram , et Faciamus et nostram pluraliter dictum est, et et Filii et Spiritus sancti, ut subsisteret homo imago Dei, Deus autem Trinitas. Sed quia non omni modo aequalis fiebat illa imago Dei, tanquam non ab illo nata, sed ab eo creata, hujus rei significandae causa ita imago est, ut ad imaginem sit, id est non aequatur parilitate, sed quadam similitudine accedit. Non enim locorum intervallis, sed similitudine acceditur ad Deum, et dissimilitudine receditur ab nem velint esse Filium: hominem vero non imaginem, sed ad imaginem. Refellit autem eos Apostolus dicens: Vir quidem non debet velare caput, cum sit imago et gloria Dei . Non dixit, Ad imaginem; sed imago. Quae tamen imago, cum alibi dicitur, Ad imaginem, non quasi ad Filium dicitur, quae imago aequalis est Patri; alioquin non diceret, ad imaginem nostram. Quomodo enim nostram, cum Filius solius Patris imago sit? Sed propter imparem, ut diximus, similitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
ita clicat unamẽẽntiam. ut non existimet
aliud uelmaius. uel melius. uel aliqͣ
ex parte diuersum. non tamenut pater
ip̃esit. et filius. et sp̃o sc̃s. et quicquidd
aliud adalterutrum singula clicunt᷑.
sicut uerbum. quod non dicitur nisi sp̃c¬
sanctus filius aut donum. quod non di¬
citur nisi sp̃c sc̃s. Propter quod etiam
pluralem numerum aclmittunt. sicut
in euangelio scriptum est. ego et pater u¬
num sumnus. Et unum dixit. et sumuᷤ.
Hnum secundum eẽntiam. quod idem
deus: summus secundum relatuiu. ꝙ
ille pater hic filiuis. Aliquando et tacetur
unitas eẽntie. et sola pluraliter relatiua
commemorantur. Ueniemus acdeum e¬
go et pater. et habitabimus apud etim.
ueniemus. identidem et habitabimus.
pluralis est. numetus. quia predictum ẽ
ego et pater. ul est filius et pater. que rela¬
tiue ad inuicem dicuntirr. Aliquando la¬
tenter omnino. sicut ingenesi. facianus
hominem acl ymaginem et similitudinẽ

Expanded text:
ita dicat unam essentiam, ut non existimet ita dicat unam essentiam, ut non existimet aliud alio, vel majus, vel melius, vel aliqua ex parte diversum. Non tamen ut Pater ipse sit et Filius et Spiritus sanctus, et quidquid aliud ad alterutrum singula dicuntur; sicut Verbum quod non dicitur nisi Filius, aut Donum quod non dicitur nisi Spiritus sanctus: propter quod etiam pluralem numerum admittunt, sicut in Evangelio scriptum est: Ego et Pater unum sumus . Et unum dixit; et, sumus: unum, secundum essentiam, quod idem Deus; sumus, secundum relativum, quod ille Pater, hic Filius. Aliquando et tacetur unitas essentiae, et sola pluraliter relativa commemorantur: Veniemus ad eum ego et Pater, et haVeniemus et habitabimus, pluralis est numerus, quia praedictum est Ego et Pater, id est Filius et Pater, quae relative ad invicem dicuntur. Aliquando latenter omnino, sicut in Genesi, Faciamus hominem ad similitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
minus auri est. una quam due. At
in deo:non ita est. Non emm maior een¬
tia est. pater et filius simul. quam so¬
lus pater aut solus filius. sed tres
simul ille substantie siue persone. si
ita clicende sunt equales sunt singu¬
lis. quod ammalis homo non percipit.
Non emm potest cogitare nisi moles et
spacia. uel minuta uel grandia uoli¬
tantibus in amimo eius phantasiati¬
bus camquam ymaginibus corpoꝵ.
Ex qua immunlicia doneo purgetur
credat in patrem et filium et sp̃m scm̃.
uum deum. solum. magnum. ommipo¬
tentem. bonum. iustum. misericordem
ominum uisibilium et inuisibilium cõ¬
ditorem. et quicquid de illo ꝓ humana
facultate digne uereq dici potest. Ne¬
q cum audierit patrem solum deum se¬
paret in de filum aut sp̃m sanctum. Cum
eo quippe solus deus tum quo et unus
deus est. quia et filium cum audimus
solum deum. sine ulla separatione pa¬
tris aut sp̃c sancti oportet accipere. Atq

Expanded text:
minus auri est una quam duae. At minus auri est una quam duae. At in Deo non ita est: non enim major essentia est Pater et Filius lus Pater aut solus Filius; sed tres simul illae substantiae sive personae, si ita dicendae sunt, aequales sunt singulis: quod animalis homo non percipit. Non enim potest cogitare nisi moles et spatia, vel minuta vel grandia, volitantibus in animo ejus phantasmatibus tanquam imaginibus corporum. 12. Ex qua immunditia donec purgetur, credat in Patrem et Filium et Spiritum sanctum, unum Deum, solum, magnum, omnipotentem, bonum, justum, misericordem, omnium visibilium et invisibilium conditorem, et quidquid de illo pro humana facultate digne vereque dici potest. Neque cum audierit Patrem solum Deum, separet inde Filium, aut Spiritum sanctum: cum eo quippe solus Deus, cum quo et unus Deus est; quia et Filium cum audimus solum Deum, sine ulla separatione Patris aut Spiritus sancti oportet accipere. Atque
Abbreviated transcription (Latin):
et unum deum. tamquam ex una mate¬
ria tria quedam subsistant. eciam si quic¬
quid illud est. inhis tribus explicatũ¬
est sit. Non enim aliquid aliud eius
eẽntie est preter illam trimitatem. tam
tres ꝑsonas eiusdem ẽẽntie. uel tres ꝑ¬
sonas unam eentiam dicimus. tres
auten ꝑsonas ex eadem ẽentia non
dicimus. quasi aliud ibi sit quod ẽenti
a est. aliud quod ꝑsona. sicut tres sta¬
tuas ex eodem auro possumus cdicere.
statuas. Et cum dicuntur tres homi¬
nes una natura. uel tres homines e¬
uisdem nature. possunt eciam lici tres
homines ex eadem natura. q̃m exeadẽ
natura et alii tales homines possunt
existere. In illa uero ẽẽntia trinitatis.
nullo modo alia quelibet ꝑsona exea¬
dem ẽẽntia potest existͤre. Seinde in his
rebus. non tantum est unus horo qͣn
tiu tres homies simul. et plus ali¬
quid sunt homines duo quam unus
homo. Et instatius equalibus. plus
auri est. tres simul quam singule. et

Expanded text:
et unum Deum, tanquam ex una mateet unum Deum, tanquam ex una materia tria quaedam subsistant, etiamsi quidquid illud est, in his tribus explicatum sit. Non enim aliquid aliud ejus essentiae est praeter istam Trinitatem: tamen tres personas esonas unam essentiam dicimus, tres autem personas ex eadem essentia non dicia est, aliud quod persona; sicut tres statuas ex eodem auro possumus dicere; statuas. Et cum dicuntur tres homines una natura, vel tres homines ejusdem naturae, possunt etiam dici tres homines ex eadem natura, quia ex eadem natura et alii tres tales homines possunt existere; in illa vero essentia Trinitatis, nullo modo alia quaelibet persona ex eadem essentia potest existere. Deinde in his rebus non ttum tres homines simul, et plus aliquid homines duo, quam unus homo: et in statuis aequalibus plus auri est tres simul quam singulae, et
Abbreviated transcription (Latin):
autem statuas. nec aurum speciem. sta¬
tuas uero incluudua. Nulia quippe
species induudua sua trans greditur.
ut aliquicl eextra comprehendat. Cum
enim cliffiniero quid sit homo. quod est
nomen speciale. singuli quiq hominẽ
que sunt induudua. eadem diffiniti¬
one continentur nec aliquid ad eam
pertinet quod horno non sit. Cum ueto
aurum diffiniero. non sole statue si au¬
ree fuerint. sed et anuli et si quid aliud
de auro fuerit ad aurum ꝑtinebit. et si
nichil inde fiat. aurum dicitur quia etiã¬
sinon sint auree. non ideo non erunt esta¬
tue. Item nulla species excedit diffmitõ¬
nem generis sui. Cum enim diffinero
animal. q̃m generis huius species est.
autem statua omnis aurum est. Ideo
quamius in tribus statius aureis. re¬
ste dicamus tres statuas unum au¬
rum. non tamen ita clicimus. ut genu
aurum. statuas uero species intelligamꝰ.
Neo sic ergo trinitatem dicimus. tres
personas uel substarttias. unam eẽntiã

Expanded text:
autem statuas; nec aurum speciem, staautem statuas; nec aurum speciem, statuas vero individua. Nulla quippe species individua sua transgreditur, ut aliquid extra comprehendat. Cum enim definiero quid sit homo, quod est nomen speciale, singuli quique homines qui sunt individua eadem definitione continentur, nec aliquid ad eam pertinet quod homo non sit. Cum vero aurum definiero, non solae statuae, si aureae fuerint, sed et annuli, et si quid aliud de auro fuerit, ad aurum pertinebit, etsi nihil inde fiat, aurum dicitur, quia etiamsi non sint aureae, non ideo non erunt statuae. Item nulla species excedit definitionem generis sui. Cum enim definiero animal, quoniam generis hujus species est autem statua omnis aurum est. Ideo quamvis in tribus statuis aureis, recte dicamus tres statuas unum aurum; non tamen ita dicimus, ut genus aurum, species vero statuas intelligamus. Nec sic ergo Trinitatem dicimus tres personas vel substantias, unam essentiam
Abbreviated transcription (Latin):
et in aliquos singulos homines subduud
potest. Omumno enim non potest: qui a uisꝰ
homo iam singulus homo est. Cur ergo u¬
na ẽẽntia in tres substantias uel ꝑ sonas
subduuditur: Nam si ẽ̾entia species ẽ.
sicut homo. sio est. ima eẽntia. sicitoimuᷤ
homo. An sicut dicimus alios tres homi¬
nes eiusdem sexus. eiusdem temꝑafonis
Tres enim sunt homines sed una natura
sit eciam ibi cicimus tres substantias. ui¬
nam e̾entiam. aut tres personas umnam
eentiam uel substantiam: Hoc uero ut¬
cumq simile est. quia et ueteres quila¬
tine locuti sunt antequam haberent ista
nomina. que non diu est. ut inusum ue¬
nerunt. idest eẽntiam uel substantiam. pro
his naturam clicebant. Nonitaq setundũ
genus et species ista dicimus. sed quasi se¬
cundum communem eandemq mat̾iam.
sicut ex eodem auro si fierent tres statue. di¬
ceremus tres statuas imum aurum. nec
tamen genus diceremus aurum. speties

Expanded text:
et in aliquos singulos homines subdividi et in aliquos singulos homines subdividi potest: omnino enim non potest, quia unus homo jam singulus homo est. Cur ergo una essentia in tres substantias, vel personas subdividitur? Nam si essentia species est sicut homo, sic est una essentia sicut unus homo: an sicut dicimus aliquos tres homines ejusdem sexus, ejusdem temperationsse naturam; tres enim sunt homines, sed una natura: sic etiam ibi dicimus tres substantias unam essentiam, aut tres personas unam substantiam vel essentiam? Hoc vero utcumque simile est, quia et veteres qui latine locuti sunt, antequam haberent ista nomina, quae non diu est ut in usum venerunt, id est essentiam vel substantiam, pro his naturam dicebant. Non itaque secundum genus et species ista dicimus; sed quasi secundum communem eamdemque materiam. Sicut ex eodem auro si fierent tres statuae, diceremus tres statuas unum aurum, nec tamen diceremus genus aurum, species
Abbreviated transcription (Latin):
quod comnume est. omnibus hominibus. S
quomodo dicitur hic homo. uelut abraham.
dligito presens demonsttati possit. sic quoq
illos eadem ratõne consequetur. Sicut enĩ
dicuntur abraham yseac et iacob. tria in¬
cdiuidua. itatres homines. et tres anime.
Cur ergo et pater: et filius et sp̃c sanctus.
si secundum genus. et speciem. et indun¬
duum. eciam ista disserimus. non ttadi¬
cunturtres ẽẽntie. ut tres substantie seu ꝑ¬
sone: S edhocut dixi omitto. illud dico.
si e̾entia genus est. una ẽẽntia. iam non b̃t
species. sicut quia genus est. ammal. u¬
num ammab iam non habet species. Nõ
sunt ergo tres species. unius ẽẽntie. pater
eo filius et sp̃c sc̃s. Si autem species est
eẽntia sicut species est. horio tres uero il¬
le quas appellamus substantias siuie ꝑ¬
sonas. si eandem speciem commuiter
habent. quemadmodum abraham ysctie
et iacob. speciem qua homo d̾r. communi¬
ter habent. non sicut homo subduuditur
in abraham ysaac et iacob. ita unus homo

Expanded text:
quod commune est omnibus hominibus, sed quomodo dicitur hic homo, velut Abraham, digito praesens demonstrari possit: sic quoque illos eadem ratio consequetur. Sicut enim dicuntur Abraham, Isaac et Jacob tria individua, ita tres homines, et tres animae. Cur ergo et Pater et Filius et Spiritus sanctus, si secundum genus et speciem et individuum etiam ista disserimus, non ita dicuntur tres essentiae, ut tres substantiae seu personae? Sed hoc, ut dixi, omitto: illud dico, si essentia genus est, una essentia jam non habet species; sicut quia genus est animal, unum animal jam non habet species. Non sunt ergo tres species unius essentiae, Pater et Filius et Spiritus sanctus. Si autem species est essentia, sicut species est homo, tres vero illae quas appellamus substantias sive personas, sic eamdem speciem communiter habent, quemadmodum Abraham, Isaac et Jacob speciem quae homo dicitur, communiter habent; non sicut homo subdividitur in Abraham, Isaac et Jacob, ita unus homo
Abbreviated transcription (Latin):
ammal genus. Neq enim species ibi plu¬
raliter clicta est. et genus singulartier tar
quam tres equi. unumanimal. Ced sic̃
tres equi speciali nomine. Ita tria amma¬
stantie uel peisone nomme non speciem
significari. sed aliquid singulare ato
indiuiduum. ut substantia uel ꝑsona
nonita dicatur sicut dicitur homo.¬

Expanded text:
animal genus. Neque enim species ibi pluanimal genus. Neque enim species ibi pluraliter dicta est, et genus singulariter, tanquam diceretur tres equi unum animal: sed sicut tres equi speciali nomine, ita tria animabstantiae vel personae nomine non speciem significari, sed aliquid singulare atque individuum; ut substantia vel persona non ita dicatur sicut dicitur homo
Abbreviated transcription (Latin):
Quo circa ut substantia patris ip̃e pater
est. non quo pater est. sed quo est: ita et ꝑ¬
sonapatris non aluid quam ip̃e pater
est. Ad se quippe dicitur persona non ad
filium. uel sp̃m sc̃m. sicut ad se dicitur
deus. et magnus. et bonus. et iustus. et
siquid aliud huiusm ocli. Et quem ad¬
modum hoossli est. ẽẽ quod deum ẽẽ. quod
magnum. quod bonum ẽẽ. ita hoc illi est
&e. quod ꝑsonam ẽe. Cur ergo hectria non si¬
mul unam ꝑsonam dicimus. sicut unam
ẽentiam. et unum deum. sed dicrmus tres¬
ꝑsonas cum tres deos aut tres eẽntias ñ
dicamus. nisi quia uolumus uel unumi
aliquod uocabulum seruire hiuc signi¬
ficationi. que intelligitur trinitas. ne
omno taceremus interrogati quid treᷤ.
cum tres eẽ. fateremur Nam si genus
est. eẽntia. species autem substantia siue
ꝑsona. ut non nulli sentiunt. oritto il¬
lud quod iam clixi. oportere appellari tres
q anmalia tria. cum sit species equus

Expanded text:
Quocirca, ut substantia Patris ipse Pater Quocirca, ut substantia Patris ipse Pater est, non quo Pater est, sed quo est; ita et persona Patris, non aliud quam ipse Pater est: ad se quippe dicitur persona, non ad Filium vel Spiritum sanctum; sicut ad se dicitur Deus et magnus, et bonus, et justus, et si quid aliud hujus modi. Et quemadmodum hoc illi est esse quod Deum esse, quod magnum, quod bonum esse; ita hoc illi est esse, quod personam esse. Cur ergo non haec tria simul unam personam dicimus, sicut unam essentiam et unum Deum, sed tres dicimus personas, cum tres Deos aut tres essentias non dicamus; nisi quia volumus vel unum aliquod vocabulum servire huic significationi qua intelligitur Trinitas, ne omnino taceremus interrogati, quid tres, cum tres esse fateremur? Nam si genus est essentia, species autem substantia sive persona, ut nonnulli sentiunt, omitto illud quod jam dixi, oportere appellari tres que animalia tria, cum sit species equus,
Abbreviated transcription (Latin):
quam et illi siuellent sicut dicunt treᷤᷤ
substantias cres ypotasis. possent dicere
quod fortasse secundum lingue sue
consuetudinem aptius diceretur. Nã
q et inꝑsonis eadem ratõ est. Non enim
aluid est. deo ẽẽ aliud personam ẽe. sed
ommino idem. Nam si ẽẽ ad se dicitur:
persona uero relatiue. sic dicamus tres
personas patrem et filium et sp̃m sc̃m.
tur aliqui tres amici. aut̃tres ꝓpinqͥ.
aut tres uitini. quod sint acdinuicem.
non quod umus quisq eorum sit ad se
ip̃m. quap̃p quilibet exeis amicus est.
duorum ceteroꝵ. aut ꝓpinquus aut
uicinus. quia hec nomina relatiuam
significatõnem habent. Quid ergo:
Num placet dicamus patrem ꝑsonam
ẽẽ filii. et sp̃c sancti. aut filium ꝑ sonam
ẽẽ patris et sp̃c sancti. aut sp̃m sanctum
personam ẽẽ patris et filiiꝰ Sed neq per¬
sona ita dici alicubi solet. neq in hac tri¬
nitate cum dicimus ꝑsonam patris. ali¬
ud dicimus quam substantiam patris.

Expanded text:
quam et illi, si vellent, sicut dicunt tres substantias tres hypostases, possent dicere quia fortasse secundum linguae consuetudinem aptius diceretur. Nam et in personis eadem ratio est: non enim aliud est Deo esse, aliud personam esse, sed omnino idem. Nam si esse ad se dicitur, persona vero relative; sic dicamus tres personas, Patrem et Filium et Spiritum ntur aliqui tres amici, aut tres propinqui, aut tres vicini, quod sint ad invicem, non quod unusquisque eorum sit ad se ipsum. Quapropter quilibet ex eis amicus est duorum caeterorum, aut propinquus aut vicinus, quia haec nomina relativam significationem habent. Quid ergo? num placet ut dicamus Patrem personam esse Filii et Spiritus sancti, aut Filium personam esse Patris et Spiritus sancti, aut Spiritum sanctum personam esse Patris et Filii? Sed neque persona ita dici alicubi solet, neque in hac Trinitate cum dicimus personam Patris, aliud dicimus quam substantiam Patris.
Abbreviated transcription (Latin):
aut caritate. non quo non sit
amanda creatura. sed si ad cre¬
atorem refertur ille amor. non iam cupidi¬
tas sed caritas erit. CTunc enim est cupi¬
ditas. cum p̃p̃ se amatur creatura. tũc
non utentem aduiuat. seo corrumpit.
ftuentem. Tum eigo aut par nobis aut
inferior creatura sit. inferiore utendum est
ad deum. pau autem fruendum. sed in deo.
Sicut enim te ip̃o non inteipõ frui debes. s
in es qui fecit ce. sic eciam illo quem dili¬
gis tamquam ce ip̃o. Et nobis igitur et
fratribus in domino fruamur. et in denõ
nec ad nosmetip̃os remittere. aut quasi re¬
laxare deorsum uersus audeamus. Nasci¬
turautem uerbum cum excogitatum pla¬
cet. aut ad peccandum. aut ad recte faci¬
endum. Herbum ergo nostrum. et men¬
tem de qua gignitur. quasi medius a¬
mor coniungit. seq cum eis t̾cium comp¬
lexu incorporeo sine ulla confusione con¬

Expanded text:
aut charitate: non quo non sit amanda creatura; sed si ad Creatorem refertur ille amor, non jam cupiditas, sed charitas erit. Tunc enim est cupiditas, cum propter se amatur creatura. Tunc non utentem adjuvat, sed corrumpit fruentem. Cum ergo aut par nobis, aut inferior creatura sit, inferiore utendum est ad Deum; pari autem fruendum, sed in Deo. Sicut enim te ipso, non in te ipso frui debes, sed in eo qui fecit te; sic etiam illo quem diligis tanquam te ipsum. Et nobis ergo et fratribus in Domino fruamur, et inde nos nec ad nosmetipsos remittere, et quasi relaxare deorsum versus audeamus. Nascitur autem verbum, cum excogitatum placet, aut ad peccandum, aut ad recte faciendum. Verbum ergo nostrum et mentem de qua gignitur, quasi medius amor conjungit, seque cum eis tertium complexu incorporeo, sine ulla confusione con
Abbreviated transcription (Latin):
aut iustum ẽẽ. aut sapientem ẽẽ. et si qͥd
de illo simplici multiplicitate. uel mul¬
tiplici simplicitate doceris. quo substan¬
tia eius significetur. Quam obrem si¬
ueita dicatur deus de deo ut ex singuł
hoonomen conueniat non tamen utam¬
bo simul duo dii. sed imus deus sit. ita
enim sibi coherent. quod eciam inclistã¬
tibus diuersisq substantiis fieri apo¬
stolus testis estinam et solus dominũ
tomagis ibi. ubi est omnino insepara¬
bilis atq eterna conexio. ne absurde cli¬
ciuideatur quasi filius amborum. cũ
cdicitur filius dei. si id quod dicitur d̾s
non nisi de ambobus simul. dicatur
siue quicquicl de deo dicitur quod sub¬
stantiam eius indicet non nisi de ambo¬
bus simul mimo de ip̃a simul trmita¬
te dicatur. Siue ergo hoo siue illud
sit quod diligentius cliscutiendum
esti nunc unde agitur satis est uide¬
re. nullo modo filium equalem ẽe pa¬
tri. si maliquo scilicet quod pertinet

Expanded text:
aut justum esse, aut sapientem esse, et si quid aut justum esse, aut sapientem esse, et si quid de illa simplici multiplicitate, vel multiplici simplicitate dixeris, quo substantia ejus significetur. Quamobrem, sive ita dicatur Deus de Deo, ut et singulis hoc nomen conveniat, non tamen ut ambo simul duo dii, sed unus Deus sit. Ita enim sibi cohaerent, quemadmodum et in distantibus diversisque substantiis fieri Apostolus testis est. Nam et solus Dominus to magis ibi, ubi est omnino inseparabilis atque aeterna connexio, ne absurde dici videatur quasi filius amborum, cum dicitur Filius Dei, si id quod dicitur Deus, non nisi de ambobus dicitur simul: sive quidquid de Deo dicitur quod substantiam ejus indicet, non nisi de ambobus simul, imo de ipsa simul Trinitate dicitur? Sive ergo hoc, sive illud sit, quod diligentius discutiendum est, nunc unde agitur satis est videre, nullo modo Filium aequalem esse Patri, si in aliquo scilicet quod pertineat
Abbreviated transcription (Latin):
iemmiurtutes que sunt in
anmo humano. quamius
alio atq alio modo singule
intelligantur nullo modo
tamen separantur ab inuicem. ut qui¬
cumq fuerint equales. uerbi gratia in
fortitudine. equales sint et prudenti¬
a et temperantia et iusticia. Si enim
dixeris equales ẽẽ iustos fortitudine.
sed illum prestare prudentia: sequitur
ut huius fortitudo minus prudens
sit. Ac per hoc nec fortitudine equales
sunt: quando estullius fortitudo prudẽ¬
tior. Atq ita de ceteris uirtutibus inue¬
nies: si omnes eadem consideratione ꝑ¬
turias. Non emim de iuribus corporis
agitiur sed de animi fortitucline. Qnͣ¬
to magis ergo in illa incommutabili
eterniaq substantia. incomparabili¬
ter simpliciore quam est. humanus
animus hec ita se habent. Sumano
quippe ammo non hoc est. ẽẽ quod ẽ
fortem ẽẽ. aut prudentem aut iustũ
aut temꝑantem. Sotest enim ẽẽ animꝰ
et nullam istarum habere uirtutem
Deo autem hoc est. ẽẽ quod esti potentem esse.

Expanded text:
im virtutes quae sunt in animo humano, quamvis alio atque alio modo singulae intelligantur, nullo modo tamen separantur ab invicem, ut quicumque fuerint aequales, verbi gratia, in fortitudine, aequales sint et prudentia, et temperantia, et justitia. Si enim dixeris aequales esse istos fortitudine, sed illum praestare prudentia; sequitur ut hujus fortitudo minus prudens sit, ac per hoc nec fortitudine aequales sunt, quando est illius fortitudo prudentior. Atque ita de caeteris virtutibus invenies, si omnes eadem consideratione percurras. Non enim de viribus corporis agitur, sed de animi fortitudine. Quanto ergo magis in illa incommutabili aeternaque substantia incomparabiliter simpliciore quam est animus humanus, haec ita se habent? Humano quippe animo non hoc est esse quod est fortem esse, aut prudentem, aut justum, aut temperantem: potest enim esse animus, et nullam istarum habere virtutem. Deo autem hoc est esse quod est fortem esse,