comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quris culis ẽ spetissim at sc̃id illa eludisti placuit
post scenole et conĩcario pontificib maxĩs idẽ q cet̾is.
eos qui tãtũdem caperẽt ꝙ ͫ om̃es heredib sacris alliga¬
ri hẽd ius pontificiũ quid huc accessit ex iure ciuli
particõnis capit scriptũ caute ut cẽtũ mũm deduce¬
rentur Imuẽta ẽ rõ cur pectĩua sacrorꝭ molestia li¬
beraretiu qd̾ si hoc qui testamẽtũ faciebat cau̾e̾ no¬
luiss admonet Iuris ꝯsulto hit quid ꝓp̃e munꝰ põtiseꝵ
idem ut minꝰ capiat ꝙͣ omĩb hr̃dib ueliquat᷑. sup
dicebat quicq̃d cepiss astrĩgi rursus sacri liberat.
het uo nchil ad pontificũ ius eremedio ẽ iure cĩli
ut p̾sit librã heredem testamẽti soluã eod loto res sit
qi ea pectuña legata non ert̃. si is cui leccat̃. ase
stapulatus ẽ id ip̃m quo segatus  ettdsi pettãde ou

Expanded text:
peritissimi, hac scientia illam eludistis. Placuit P. Scaevolae et Ti. Coruncanio pontificibus maximis itemque ceteris, eos qui tantundem caperent quantum omnes heredes sacris alligari. Habeo ius pontificium. 53 Quid huc accessit ex iure civili? Partitionis caput scriptum caute, ut centum nummi deducerentur: inventa est ratio cur pecunia sacrorum molestia liberaretur. Quodsi hoc qui testamentum faciebat cavere noluisset, admonet iuris consultus hic quidem ipse Mucius, pontifex idem, ut minus capiat quam omnibus heredibus relinquatur. Supdicebant, quicquid cepisset adstringi: rursus sacris liberatur. Hoc vero nihil ad pontificium ius, sed e medio est iure civili, ut per aes et libram heredem testamenti solvant et eodem loco res sit, quasi ea pecunia legata non esset, ‹et› si is cui legatum est stipulatus est id ipsum quod legatum est, ut ea pecunia ex
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃is mei gmana prĩa hic̃ ei orti scupe ãtiq̃ssima sumꝰ
hit sacra hic genus. hic malorũ nulta uestigia quid
plura hñt bĩde uillã ut nũc quid̃ ẽ latius edificatam
prĩs nr̃is scudio qui cũ eẽt̃ ĩfirma ualitudinre hic fere
sensum es quo me plus hic locus fortasse eleccet.¬

Expanded text:
ris mei germani patria. Hic enim orti stirpe sumus, hic sacra, hic genus, hic maiorum multa vestigia. Quid plura? Hanc vides villam, ut nunc quidem est lautius aedificatam patris nostri studio qui, cum esset infirma valitudine, hic fere sensu meo, quo me plus hic locus fortasse delectet
Abbreviated transcription (Latin):
athenis iã illo mores a cecrope ut auũ ꝑmãsit
hociꝰ terra humãdi quã cũ ꝓxnni fecerat obducta¬
q terra erat frugib obserebatur ut siius ⁊ gre¬
miũ quasi matris mortuo tribue̾t᷑. solũ autẽ
frugib expiatũ ut uiuis redde̾tur seq̃bat᷑ epule
quas ũrant ꝓpins coronati apud q̃s demortu

Expanded text:
Atheniensium in more a Cecrope ut aiunt permansit Atheniensium in more a Cecrope ut aiunt permansit hoc ius terra humandi, quod quom proxumi fecerant obductaque terra erat, frugibus obserebatur, ut sinus et gremium quasi matris mortuo tribueretur, solum autem frugibus expiatum ut vivis redderetur. Sequebantur epulae quas inibant propinqui coronati
Abbreviated transcription (Latin):
diuto dño incendiũ ueretura cerbũ uetat q̃d autẽ
eors id est uestibulũ sepultrib cũ ut ssucapi uetat
meturiꝰ sepulcroꝵ hec hẽmus in xii. sane ẜ̾m ña
que norma legis est reliquas in more funꝰ ut ĩdi¬
catur si quid luderꝭ domus q simis utatur aceso atz
lictorib honoratoꝵ uiuorꝭ laudes ĩcõcioiẽ mẽorã.
easq eciã et cãtus atibitinẽ ꝓseq̃tur. cui nomen
uenie quo uocabulo etiã gracos cãtus lugubres
maioro q̃ sapiãm ad mod̾ delector/ Sz retedo q̃ro ut
cet̾ĩ sũptus sic eciã sepulcrore m ͦ recte uequiri qͥs¬
enĩ ad sũptus ꝓcessa iã esta ues sit ĩ t figuli sep̃¬
cro uidisse credo mĩna mollẽ istius refuisse cupidi¬
tatem. milta extarẽt ampla maiors mẽ quidẽ
leges ir̾otes quo capite iube̾tur sũptus ⁊ luctũ
remone̾ ad eoꝵ maniũ iure intelligat̃ dp̾mis
sepultror magnificẽtiã eẽ mimuẽdã net hec a
sapiẽtissimis legũ sc̾ptorib nec lecta sũt Nam et

Expanded text:
ere ‹vetat›. Quod autem 'forum', id est vestibulum sepulcri, 'bustumve usu capi' vetat, tuetur ius sepulcrorum. Haec habemus in XII, sane secundum naturam, quae norma legis est. Reliqua sunt in more: funus ut indicatur si quid ludorum, dominusque funeris utatur accenso atque lictoribus, 62 honoratorum virorum laudes in contione memorentur, easque etiam ‹et› cantus ad tibicinem prosequatur, cui nomen neniae, quo vocabulo etiam ‹apud› Graecos cantus lugubres maiorumque sapientia admodum delector. Sed requiro ut ceteri sumptus sic etiam sepulcrorum moduenim ad sumptus progressa iam ista res sit, in C. Figuli sepulcro vidisse te credo. Minimam olim istius rei fuisse cupiditatem multa extant exempla maiorum. Nostrae quidem legis interpretes, quo capite iubentur sumptum et luctum removere a deorum Manium iure, hoc intellegant in primis, sepulcrorum magnificentiam esse minuendam. 63 Nec haec a sapientissimis legum scriptoribus neglecta sunt. Nam et
Abbreviated transcription (Latin):
omda ut in cupiditatib pͥncipũ et uiciis ĩfici sol
tota ciuitas sit emẽdari ⁊ cornigi ꝯtinẽtia uir
magnus ⁊ nobis om̃ĩb amicus luculus ferebat᷑.
quasi cõmodis si me respondiss et cũ eẽt obiecta
magnificẽtia uilletus collare duas se hẽre uicios
superiorem equitem R. int̾iorem libertinũ cũ essẽt
magnifice ulle concedis ibi opte ꝙ is qui int̾ioris
ordins eent̃ licet non uides luculre ade ix id ip̃m.
natũ et illi cuperẽt quib id sita nõ facẽs nõlice̾t̾
quis em̃ ferret istos cũ uidet᷑ eore uillas signis et
tabulis ueꝑtas ꝑtĩn pubłicꝭ partim etiã sac̃o ꝙ re¬
ligioẜ quis non frangeret eors libidins ñ illi ipi
qui eas frange̾ deberent cupiditatꝭ eiusd̃ tenent᷑
maguũ hec ꝓseipm malũ qnͣtũ illud qd ꝑ nulti mi¬
tatores p̾ncipum epistũt. nã licet uidere si uelis

Expanded text:
iis infici solet tota civitas, sic emendari et corrigi continentia. vir magnus et nobis omnibus amicus L. Lucullus ferebatur, quasi commodissime respondisset, cum esset obiecta magnificentia villae Tusculanae, duo se habere vicinos, superiorem equitem Romanum, inferiorem libertinum: quorum cum essent magnificae villae, concedi sibi oportere quod iis qui inferioris ordinis essent liceret. Non vides Luculle a te id ipsum natum ut illi cuperent quibus id si tu non faceres non liceret? 31 Quis enim ferret istos, cum videret eorum villas signis et tabulis refertas, partim publicis, partim etiam sacris et religiosis, quis non frangeret eorum libidines, nisi illi ipsi qui eas frangere deberent cupiditatis eiusdem teneremagnum hoc per se ipsum malum, quantum illud quod permulti imitatores principum existu
Abbreviated transcription (Latin):
uictoriã circo ꝯstitutꝭ cauea cautu uice adfidibus
Et t dũ i ͦ. ea modera sint ut lege pͦscribr̃ assen¬
cior enĩ platom nichil tam faci ĩaĩõs ten̾os atq
animos tũ ꝯħit ciuuitatũ q̃ hoc multaꝵ in grecia
lapsi admoli is pariter sũt in uintate cũ cãtib aut
hac dulcedine corrptela q̃ depͣuati ut quid̃ putant.
aut cũ seueritas quoꝵ obalia uitia cecidiss tũ fuit ĩ
aurib aĩs q mutatis eciã huic mutatoi locus. Quã
obrẽ ille quid̃ sapientissimꝰ uir le grecie longe ꝙ
doctissimꝰ ualde hac̃ labem ueret᷑. negat eĩ maturi pos¬
se musicas lectõnes seu ĩmutacõe lex cũ publicarim
Ego aut̃ ne tam ualde id cunẽdũ nec plane cõtẽpnend

Expanded text:
victoriam ‹in› circo constitutae, cavea cantui vacet ac fidibus et tibiis, dummodo ea moderata sint ut lege praescribitur. Adsentior enim Platoni nihil tam facile in animos teneros atque animos tum contrahit, civitatumque hoc multarum in Graecia lapsi ad mollitias pariter sunt inmutati cum cantibus, aut hac dulcedine corruptelaque depravati ut quidam putant, aut cum severitas morum ob alia vitia cecidisset, tum fuit in auribus animisque mutatis etiam huic mutationi locus. 39 Quam ob rem ille quidem sapientissimus Graeciae vir longeque doctissimus valde hanc labem veretur. Negat enim mutari posse musicas leges sine mutatione legum publicarum. Ego autem nec tam valde id timendum nec plane contemnendum
Abbreviated transcription (Latin):
gͣne Oiã tñ ꝑditoꝵ ciuiũ scelẽ discessũ eoꝵ legionũ
Iura polluta sũt. uexati nr̃i lares familiares ineore
sedib ex edificatũ templũ licẽtie pusus a delubris is
qui illã custodem urbis om̃ib exceptis nrĩs ueb ac
perditis uiolari ab impiis passi nõ sumꝰ eã quiex
nra domo ipius prĩs domũ detulimꝰ Iudicia senatꝰ
tũ ꝓstracte afflicte que sũt partim ex illis discra
ad dissipate iacent. quid uero exhis ⁊ hore ere
p̾ͥncipes fuerat̃ et pret cet̾os in om̃i religiom ipni nõ
solum uita cruciati at dedetore uerũ etiã sepultura et
meritas diis grãs ago s niinis sepe secus aliꝙ̃to
Gidemus euaderet/. Non eĩ quĩte uecte existmanus
que pena duuã sit net opioĩb uulgi rapmĩ. Derro¬

Expanded text:
nia tum perditorum civium scelere discessu meo religionum iura polluta sunt, vexati nostri Lares familiares, in eorum sedibus exaedificatum templum Licentiae, pulsus a delubris is qui illam custodem urbis omnibus ereptis nostris rebus ac perditis violari ab impiis passi non sumus eamque ex nostra domo in ipsius patris domum detulimus, iudicia senatustum prostratae adflictaeque sunt, partim ex illis distracti ac dissipati iacent; qui vero ex iis et horum scelerum principes fuerant et praeter ceteros in o vita cruciatu atque dedecore, verum etiam sepultura et meritas dis gratias ago. Sed nimis saepe secus aliquanto videmus evadere. Marcus: Non enim Quinte recte existimamus quae poena divina sit, sed opinionibus vulgi rap
Abbreviated transcription (Latin):
sissem non duiturnũ bñficiũ et pat̾a fructũ ulis¬
s atq hec re rexitus iudicauit quis eĩ nõ modo
titudinis fuerãt Is ĩfirmata d̃uidia pepelisset tri¬
mius ĩ metallũ ĩcitasset ferremus Oqͣnte fr̃
qui hioc facere debent ꝙͣ clarissim uiri qui illa br̃¬
fe pulsi taue̾ mngrata ciuutate quã mant̾ ĩbã¬

Expanded text:
sissem, non diuturnum beneficii mei patria fructum tulisset. Atque haec rerum exitus indicavit: quis enim non modo titudinis furentis inflammata invidia pepulisset, trininus in Metellum incitasset, ferremus o Quinte fr— qui hoc facere debebant —, quam clarissimi vin qui illa urbe pulsi carere ingrata civitate quam man
Abbreviated transcription (Latin):
dix̾it. qd magnifice̾tius ꝙ̃ posse dec̾ne̾ ut magrãtꝰ
ea dice̾t ꝯsules qd ueligiosius ꝙͣ cũ ppl̃o cũ ple be
agendi uis aut dare aut non dare, quid leges non
iure yogata ẽtollere ut eciã decieto cõlegi ue leuias
ꝯsilio philippi ꝯsules, ⁊ augures nichil domi nichil fãi¬
cõlegio nr̃o utꝰ Marcellũ ⁊ apiũ ob optimꝰ augnres
magna dissensi na eor. Ego in libros incidi cũ alt̾is
placeat aspitia ista ad utilitatẽ ẽẽ R .p. ꝯpoĩta alui

Expanded text:
it? Quid magnificentius quam posse decernere, ut magistratu se abdicent consules? Quid religiosius quam cum populo, cum plebe agendi ius aut dare aut non dare? Quid, legem si non iure rogata est tollere, ut Titiam decreto conlegi, ut Livias consilio Philippi consulis et auguris? Nihil domi, nihil miliconlegio vestro inter Marcellum et Appium optimos augures magna dissensio — nam eorum ego in libros incidi —, cum alteri placeat auspicia ista ad utilitatem esse rei publi
Abbreviated transcription (Latin):
legibus ut eĩ magrãtib leges his ppło pͥsũt magi¬
stratus u̾e̾ q̃ dici pt̃ magistratũ legẽ eẽ loꝙ̃tem.
legem aũt mutũ magistratũ/ Nichil porro tã aptũ
ẽ ad Ius ꝯdicdem̃ q nature qd eũ dico lege amedici
intelligi uõlo ꝙͣ ĩxiũ sine quo nec domus illa nec
cuutas nec gens nec hom̃i uniu̾sum genꝰstare nec
nos natura om̃is nec ip̃e mũdus pt̃ Nam ⁊ hic deo
paret ⁊ huit obediũt̃ maria t̾req ⁊ hom̃i uita iussis
codam parueriũ qd̾ genus imꝑn pͥmũ ad honẽs
Austissimos ⁊ saprẽtissimos deferebat᷑ id q ut ĩ ue

Expanded text:
bus. Ut enim magistratibus leges, ita populo praesunt magistratus, vereque dici potest, magistratum esse legem loquentem, legem autem mutum magistratum. 3 Nihil porro tam aptum est ad ius condicionemque naturae — quod quom dico, legem a me dici intellegi volo — quam imperium, sine quo nec domus ulla nec civitas nec gens nec hominum universum genus stare, nec rerum natura omnis nec ipse mundus potest. Nam et hic deo paret, et huic oboediunt maria terraeque, et hominum vita iussis quondam paruerunt. Quod genus imperii primum ad homines iustissimos et sapientissimos deferebatur — idque et in re
Abbreviated transcription (Latin):
nuguto ⁊ ꝑatriis ritib optuma colũto. p̾teri dee ma¬
tris famulos eosꝙ iustis dieb ne quid sit ip̃e cogito
sacrid̃ sacro ue cõmẽdatũ qui deꝑit rapsit ꝙ parriada
esto ꝑuirii pena diuã etitũ huana dedetus ĩcextũ¬
pontifices supͥmo suꝑplicio saucciũdo impiꝰ ue aulioo
plater dionis irã deoꝵ caute uota redũle peria
uolatis iuris esto quocta ne qui sacrũ ꝯsecrati aur
non multũ discrepat ista ꝯftitucio eligionũ alegib¬

Expanded text:
ngunto.' 'Ex patriis ritibus optuma colunto.ë 'Praeter Idaeae Matris famulos eosque iustis diebus ne quis stipem cogito.' 'Sacrum sacrove commendatum qui clepsit rapsitve, parricida esto.' 'Periurii poena divina exitium, humana dedecusupremo supplicio sanciunto.' 'Impius ne audeto placare donis iram deorum.' ',Caute vota reddunto.' 'Poena violati iuris esto.' '‹quocirca› Nequis agrum consecrato.' 'Auri, non multum discrepat ista constitutio religionum a legib
Abbreviated transcription (Latin):
tenis legẽ ĩpone̾ uoluissẽt. aut si om̃es a chenẽses
delectarẽtur tirãnicis legib. nõ id curo ealeget
iuste hoberẽtur nichillo credo magꝭ illa ꝙ̃ inter¬
ẽ austus siue est illa scripta uspiã siue misꝙ̃. qd¬
si iustiã ẽ opte̾pancio scripti legib inscitatꝭ q ppłore
Et si ut eid̃ dicũt ucilitate omĩa mẽtiẽda sũ ne¬
gleget leges easqz ꝓrũpet si potu̾ is qui sibi eã uẽ
fructuosam putauit fore. ita fit ut nulla sit oĩno

Expanded text:
t si omnes Athenienses delectarentur tyrannicis legibus, num idcirco eae leges iustae haberentur? Nihilo credo magis illa quam interest iniustus, siue est illa scripta uspiam siue nusquam. Quodsi iustitia est obtemperatio scriptis legibus institutisque populorum, et si, ut eidem dicunt, utilitate omnia metienda sunt, negleget leges easque perrumpet, si poterit, is qui sibi eam rem fructuosam putabit fore. Ita fit ut nulla sit omnino
Abbreviated transcription (Latin):
it̾stndi iub̾t Idc̃co miuꝰ quodic̾e̾ illã rẽ gessiss
tõttam fortitudines lege at ĩꝑio putauimꝰ. net sĩ
regnãte uł terq̃mo ulla erat ꝓme st̾pta lex de
stupris. id cuto nõ cõtra illa legẽ sempit̾nã sex
eꝙ̃mꝰ ũim lucretie tricipitiuĩ filie actulit Erat᷑
Item q̃d̾ in homre ẽ ꝑfectũ ĩ mẽte sapientꝭ que sũt̃ autẽ
uarie ⁊ adcõs destripta ppłis fauore magꝭ ꝙ̃ re legũ
nourẽ cenẽt Om̃e ei legem q̃ quid̃ ĩxcte lex appellari
possit eẽ laudabilẽ quibusd̃ talib arguiẽtꝭ docent.
Constat ꝓfecto ad salutẽ ciuũ cĩtatũ q dcoliũtatẽ ui¬
cam qz hom̃ quietã ⁊ beatã duẽtas ee̾ leges/ Eos q qui
p̾mũ eius mod scita sauxerit. ppłis oscendisse/ Eas
st̾pturus at laturus quib illis ad scptis susceptisq

Expanded text:
gessisse tantam fortitudinis lege atque imperio putabimus, nec si regnante ‹L.› Tarquinio nulla erat Romae scripta lex de stupris, idcirco non contra illam legem sempiternam Sex. Tarquinius vim Lucretiae Tricipitini filiae attulit. Erat tem varie et ad tempus descriptae populis, favore magis quam re legum nomen tenent. Omnem enim legem, quae quidem recte lex appellari possit, esse laudabilem qui‹bus›dam talibus argumentis docent. Constare profecto ad salutem civium civitatumque incolumitatem vitamque hominum quietam et beatam inventas esse leges, eosque qui primum eiusmodi scita sanxerint, populis ostendisse ea se scripturos atque laturos, quibus illi adscitis susceptisque
Abbreviated transcription (Latin):
aspiciũ pͥmonẽto. olli q obtẽꝑanto diuore q iras
ꝓide̾tos is q apparẽto celi q fulgura regionib
ratis tẽꝑanto. uibemq ⁊ agros ⁊ templa libata et
efflat habenti q̃q augur diusta ne fasta uiciosa dira
defixerit drita ĩfestaq sũpto q̃ꝙ nõ paruerit carit¬
olesto federũ pacis belli ideciarũ oratore feciales iu¬
dices nõ sũpto bella disceptacio ꝓd̾igia portẽtũ. ad
etruseos et aruspices si senatꝰ ussit deferũto ⁊ ruri¬
aque pͥncipis discipłinã deceto quib dius creuert ꝓ
curãto Idemq fulgura at obstitapianto notra

Expanded text:
auspicium praemonento ollique obtemperanto. Divorumque iras providento sisque apparento, caelique fulgura regionibus ratis temperanto, urbemque et agros et templa liberata et effata habento. Quaeque augur iniusta nefasta vitiosa dira deixerit, inrita infectaque sunto, quique non paruerit, capital esto.' 'Foederum pacis belli indotiarum ratorum fetiales iudices non‹tii› sunto, bella disceptanto.' 'Prodigia portenta ad Etruscos ‹et› haruspices si senatus iussit deferunto, Etruriaque principes disciplinam doceto. Quibus divis creverint, procuranto, idemque fulgura atque obstita pianto.' 'Nocturna
Abbreviated transcription (Latin):
mur eĩ nescio quo ꝑacto locis ipẜ in quib eors qs
diligim ꝰ aẽ admiram᷑ assũt uestigia. Inde equid̃ ip̃e
ille nrẽ cathene non tam oꝑils magnifias exq̃sul¬
ꝙ ãtiquoꝵ artib delectãt quã recordatẽe sũmor s
Guors ubi quis hĩtare ubi disputare sit solitus stu¬
diose q̃ coꝵp etiã sepult᷑ ꝯtemplor quare istũ obi tu
cognosse ad modũ gaudeo S illud tñ quale ẽ q̃d pau¬
lo añ dixisci hucꝰ locũ id ego te accipio dice̾ arpmũ
germanã patriã eẽ nr̃az n qui duas hñs prias an¬
ue est una illa prĩa cõis nͥ forte sapiẽti illa catom

Expanded text:
mur enim, nescio quo pacto, locis ipsis, in quibus eorum, quos diligimus aut admiramur, assunt vestigia. Inde quidem ipse ille nostre Athene non tam operibus magnificis exquisitisque antiquorum artibus delectant quam recordatione summorum  ubi sedere, ubi disputare sit solitus, studioseque eorum etiam sepulcra contemplor. Quare istum ubi tu cognosse admodum gaudeo. Sed illud tamen quale est quod paulo ante dixisti, hunc locum — id enim ego te accipio dicere Arpinum — germanam patriam esse vestram? Numquid duas habetis patrias, an est una illa patria communis? Nisi forte s
Abbreviated transcription (Latin):
apparuisse uim q̃nte didicimꝰ ã ĩius uocat al at eiꝰ
modi beges alias noniãre. S uero intelligi sic oꝑt
et hoc alia iuissa ac uetita ppłor umi habere ad reite
facta uõtãbi ⁊ aptt auocãdi q̾nte tuis non m ͦ semor
est qua netas ppłoꝵ et ciuitatũ s eq̃łis illius celĩd¬

Expanded text:
A parvis enim Quinte didicimus, 'si in ius vocat' atque alia eius modi leges ‹alias› nominare. Sed vero intellegi sic oportet, et hoc et alia iussa ac vetita populorum vim habere ad recte facta vocandi et a peccatis avocandi, quae vis non modo senior est quam aetas populorum et civitatium, se
Abbreviated transcription (Latin):
phariseus sũptuosa fieri finera et lamẽtablia
tepissent solam s lege sublata sũẽ quã legẽ eisd
ꝓpe uerbis nr̃is uiri undecimã tabulã giecerunt
Nam detrib reciniis ⁊ pleraqz illa soloms sunt.
ꝙ̃ ne quis ea deleat ne ue alienũ ĩferat pena q̃
est si quis buscũ nã id puto appellari cũ lo. ot
fiegit̾ s post aliꝙ̃to pp̃ has ãplitudines sepult᷑.
insi inpublicis sepulturis nec ab alio ñ quid̃ puc ͤ
ad ea uem ꝯstitutus eẽt dici licebat Sublata etiã
erat celebritas uiroꝵ ac muliero quo lamẽtatio

Expanded text:
rius›, sumptuosa fieri funera et lamentabilia coepissent, Solonis lege sublata sunt, quam legem eisdem prope verbis nostri Xviri in decimam tabulam coniecerunt. Nam de tribus reciniis et pleraque illa Solonis sunt. quam 'ne quis ea deleat neve alienum inferat', poenaque est, 'si quis bustum' — nam id puto appellari t . . . mbofregerit'. Sed post aliquanto propter has amplitudines sepulcrorum, nisi in publieis sepulturis, nec ab alio nisi qui publice ad eam rem constitutus esset dici licebat. Sublata etiam erat celebritas virorum ac mulierum, quo lamentatio
Abbreviated transcription (Latin):
amemꝰ. ut eĩ qiͣ ħ rostro fuidit᷑ fibrenꝰ ⁊ diuisus
equaliter in duas ꝑtes ał ꝑti latera hec abluit ra¬
pide q dilapsus tuo i̾ biũd ꝯfluit ⁊ tantũ cõpettit᷑
qd̾ satis sit modice palestre loci quo effecto tatm̃ id
habiut oꝑis ac muneris ut hat̃ nob̃ effecit̾ sede̾ ad
disputãd statim p̾cipit/. at illi uem ⁊ qrͣ in familiam
patriciã uẽuit amictit nomẽ obsturiꝰ lite̾q młto ge¬
adorẽ facit. nec ed ullũ ħ frigidiꝰ flimẽ actitiũ ad
multa accesserim ut uix pede tẽptare id possim q̃d pheb ͤ

Expanded text:
tenim hoc quasi rostro finditur Fibrenus, et divisus aequaliter in duas partes latera haec adluit, rapideque dilapsus cito in unum confluit, et tantum conplectitur quod satis sit modicae palaestrae loci. Quo effecto, tamquam id habuerit operis ac muneris, ut hanc nobis efficeret sedem ad disputandum, statim praecipitat in Lirem, et quasi in familiam patriciam venerit, amittit nomen obscurius, Liremque multo gelidiorem facit. Nec enim ullum hoc frigidius flumen attigi, cum ad multa accesserim, ut vix pede temptare id possim, quod in Phaedro
Abbreviated transcription (Latin):
nfitasis anagia: uesigicẽm cermomã q declarat
Neq itẽ est edisseri a nobis q̃ fuis fueste faiłie
quo tpe mapiat sepulcrũ eẽ ⁊ religiõe teneatur.
At nichi quid̃ ãciquissim̃ sepulture genus illud fuisse
uidetur quo apud penophõtem cỹrus ucitur reddit
emtere corpus ⁊ ita locatũ at sitũ qrͣ oꝑmetĩd
matiis obducitur eod̃ ꝙ̃nt iuer sepult᷑ qd ꝓcul

Expanded text:
ficalis magnam religionem caerimoniamque declarat, neque necesse est edisseri a nobis, quae finis funestae familiae, quo tempore incipiat sepulcrum esse et religione teneatur. 56 At mihi quidem antiquissimum sepulturae genus illud fuisse videtur quo apud Xenophontem Cyrus utitur: redditur enim terrae corpus, et ita locatum ac situm quasi operimento matris obducit
Abbreviated transcription (Latin):
ductus no aquaꝵ quos isti mlos ⁊ euripos uõcãt
quis nõ cũ hec uideat ĩrisent ita ut tu paulo añ
de lege ⁊ de iure disserens ad naturã refferrebas
omĩa sic in ħis ipẜ rebusq ad uem quietã aĩim
delectacõem q qrũtur ña dnãtur q̃re amirabat
Nchil ẽẽ in his locis nͥ sapa ⁊ mõtes cogitare ita
ut facerem et orõib inducebat tuis qr uersib Si
mirabar ut dixi / te tam ualde hoc leoco delectari.
licet s nimirs me alia qͦ cã delectat q te nõ actĩgit

Expanded text:
Ductus vero aquarum, quos isti Nilos et Euripos vocant, Ductus vero aquarum, quos isti Nilos et Euripos vocant, quis non cum haec videat inriserit? Itaque ut tu paulo ante de lege et de iure disserens ad naturam referebas omnia, sic in his ipsis rebus, quae ad requietem animi delectationemque quaeruntur, natnihil enim his in locis nisi saxa et montis cogitabam, itaque ut facerem et narrationibus inducebar tuis et versibus —, sed mirabar ut dixi, te tam valde hoc loco delectari. licet. Sed nimirum me alia quoque causa delectat, quae te non attingit
Abbreviated transcription (Latin):
cĩq se ad cuulẽ societatẽ natũ senferit nõ solũ iͣ sub¬
tili disputacõe s̾ utend̃ putauit s etiã fusa latius ꝑ¬
petua oroẽ qua uegat ppłos qua stabiliat leges qua
castiget iꝓbos q̃ tueat᷑ bonos qͣ laudet claros uiros
qua p̾cepta salute̾ ⁊ laudes apte ad ꝑsuadẽdũ edat
suis ciuib q̃ hortari ad decus reuocare aflagicio cõ¬
solari possit afflictos factaq ⁊ consulta sortiã et
quorsus hoc pertinet p̾mũ ad ea pomponi de quib
acturi iã sumꝰ. que tãta ẽẽ uolumiꝰ non eĩ st̃ insi
ea fum̾t unde illa manãt aplissima. deinde facio
et libenter et ut spero recte qd eã quis studio te¬
neor queq mecũ q̃cũ sũ effici non possum silẽtio
et ubi aliud dicendi miciũ sumendũ est.
locũ. Mutemus et in ĩsula q̃ ẽ in fibrino
nam opnnor illi alteri flum̃ nomẽ ẽẽ ẜmoni re¬
sime solito soleo ut sue quid metũ ip̃e cogito suie
et pauimẽta marmorea ⁊ illa q̃ ad cecta ꝯtẽpno

Expanded text:
 se ad ciuilem societatem natum senserit, non solum illa subtili disputatione sibi utendum putabit sed etiam fusa latius perpetua oratione, qua regat populos, qua stabiliat leges, qua castiget improbos, qua tueatur bonos, qua laudet claros uiros, qua praecepta salutis et laudis apte ad persuadendum edat suis ciuibus, qua hortari ad decus, reuocare a flagitio, consolari possit adflictos, factaque et consulta fortium et quorsus hoc pertinet? Marcvs: Primum ad ea, Pomponi, de quibus acturi iam sumus, quae tanta esse uolumus. Non enim erunt, nisi ea fuerint, unde illa manant, amplissima. Deinde facio et lubenter et, ut spero, recte, quod eam quoius studio teneor quaeque me eum, quicumque sum, effecit, non possum silentio et tibi aliud dicendi initium sumendum est, locum mutemus et in insula quae est in Fibreno — nam opinor ‹id› illi alteri flumini nomen est — sermoni resime soleo uti, sive quid mecum ipse cogito, sive et pavimenta marmorea et laqueata tecta contemno.
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmũ aliquid se hẽre senciet diuinũ i̾geniũ ĩ se suũ
sicł simlachrũ deliquot dedicatũ pucabit tãto q
mune᷑ deoꝵ semꝑ dignũ aliquid et faciet senciet et
cũ se ip̃e ꝑspexerit totũq tẽptarit ĩdelliget ꝙ̃ad
ceꝑit quib illuscratꝰ sapiã duce bonũ uirũ ⁊ os
eam ipãm cam cernat se beatũ fore/ Nã quo ad̃mꝰ
cognitis ꝑceptis q uirtutib a corꝑis obsequo ĩdulgẽ¬
cia ꝙ discesẜit uolu̾tatẽ ĩs sicꝭ labẽ aliqm̃ decoris
oppsserit/. Goluptatẽ q mortis doloris ꝙ tmorẽ effu¬
gerit societatẽ q caritatis quo ꝯieterit eũ suis om̃b q̃
natura ꝯuĩtos suos duxit cultũq deor ⁊ purã reli¬
gionẽ susceꝑit et exacuerit illã ut oculoꝵe sicꝭ ĩged
aciem ad bona eligenda ⁊ et reicrẽda qͣria q̃ uirtus
ex ꝓuidẽdo ẽ appellata prudẽtia. quid eo dici ai̾ cogi
q sic uiderit ip̃m q et moderãtem ⁊ regẽtẽ penre pẽ¬

Expanded text:
num ingeniumque in se suum sicut simulacrum aliquod dicatum putabit, tantoque munere deorum semper dignum aliquid et faciet et sentiet, et quom se ipse perspexerit totumque temptarit, intelleget quem ad ceperit, quibus inlustratis sapientia duce bonum uirum et, ob eam ipsam causam, cernat se beatum fore. 60 Nam quom animus cognitis percep tisque uirtutibus a corporis obsequio indulgentiaque discesserit, uoluptatemque sicut labem aliquam dedecoris oppresserit, omnemque mortis dolorisque timorem effugerit, societateque caritatis co‹h›ae‹s›erit cum suis, omnesque natura coniunctos suos duxerit, cultumque deorum et puram religionem susceperit, et exacuerit illam, ut oculorum, sic ingenii aciem ad bona seligenda et reicienda contraria quae uirtus ex prouidendo est appellata prudentia, quid eo dici aut cogitari que sit uiderit, ipsumque ea moderantem et regentem ‹de
Abbreviated transcription (Latin):
an unꝙͣ s hoc ẜmõe certe nõ potest si quid id quod
charende neq selũci nec nr̃as duodecim tabulas nec
plebiscita desidero s te exiscimo cũ ppłis tũ eciã sinͭ
hodierno ẜmõe legis uiue̾di ⁊ disciplinã datur ẽ hꝰ rõ
facultatis mee si ꝓfecto ita se uet hẽt ut qm̃ uiciore
emẽdatricẽ legẽ ẽẽ oꝑtet cõmat̾oe ꝙ uirtutũ ab ea
uiuẽd̃ doct̾ua ducat᷑ ita fit mat̾ om̃ bonoꝵ rer sa¬
piã aciuꝰ amore greco uerbo phĩa nomẽ ĩueĩt qua
nichil adiis ĩmortalib Gberiꝰ nichil florẽcius nchil

Expanded text:
an numquam, sed hoc sermone certe non potest, si quidem id quod Charondae neque Zaleuci, nec nostras duodecim tabulas nec plebiscita desidero, sed te existimo cum populis, tum etiam singulis, hodierno sermone leges uiuendi et disciplinam daturum. 58 facultatis meae! Sed profecto ita se res habet, ut quoniam uitiorum emendatricem legem esse oportet commendatricemque uirtutum, ab ea‹dem› uiuendi docta quoius amore Graeco uerbo philosophia nomen inuenit, qua nihil a dis immortalibus uberius, nihil florentius, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
iustos natura eẽ factos at hoc in or̃ hac difputa᷑
sit intelligi uolo qd̾ dicã naturã eẽ tãtã at esse
coruptelam male ꝯsuetudĩs ut ab ea taꝙ igtuli
coleret᷑ nis aq̃ ab̾ hoĩb/ Quib eĩ ratõ matura data
gͣ datũ ẽ om̃ib uecte q socrates exsecrari eũ solebat
qui pͥmus ucilitatẽ nature se udxisset Idem̃ que¬

Expanded text:
a esse factos. Atque hoc in omni hac disputatione sic intellegi uolo, quo‹m› dicam naturam esse; tantam autem esse corruptelam malae consuetudinis, ut ab ea tamquam igniculi coleretur ius aeque ab omnibus. Quibus enim ratio ‹a› natura data igitur datum est omnibus, recteque Socrates exsecrari eum solebat qui primus utilitatem a ‹iure› seiunxisset; id enim que
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ facius aut iusti sui doloris. causam aliquã fngere
defensionrẽ q facmoris a natura qura aliq̃ querer̾ q̃ si
appellaret audẽiꝰ ĩpii quo tadem studio colentur abonis
Et bomi uiri simus. si ucilitate aliqua al fructu calidis
simus non bom. nã quid faciẽs ħo intenebris qui nichil
tunet ñ testem ⁊ Iiudicẽ. quid indeẜto. quoloco nactus
hic natura iustus uir ac bonus ecꝭ ꝯ loguẽt᷑ Iurauit
dõiã deducet. is u̾o qui nichil alterius causa faciẽt
emecietur suis cõmodis omĩa. uidetꝭ credo quid fit
actus qd si negauit se ille uitã ereptur ⁊ auro
oblaturs nũlp̃ ob̾ eã cãm negauit qd etiã id natura
turye iudicet s ꝙmetuat ue emanet id est ne ma¬
sum sic̃at. orẽ no dunã in qua non modo ducti et

Expanded text:
am fingeret, defensionemque facinoris a naturae iure aliquo quaereret. Quae si appellare audent impii, quo tandem studio colentur a bonis? ut boni uiri simus, sed utilitate aliqua atque fructu, callidi sumus, non boni. Nam quid faciet is homo in tenebris qui nihil timet nisi testem et iudicem? Quid in deserto quo loco nactus, r quidem hic natura iustus uir ac bonus etiam conloquetur, iuuabit, in uiam deducet. Is uero qui nihil alterius causa faciet et metietur suis commodis omnia, uidetis, credo, quid sit acturus! Quodsi negabit se illi uitam erepturum et aurum ablaturum, numquam ob eam causam negabit quod id natura turpe iudicet, sed quod metuat ne emanet, id est ne malum habeat. O rem dignam, in qua non modo docti, sed
Abbreviated transcription (Latin):
accuto homre nõ sinemꝰ nec mamilia lege singulis
usurpãtur cuulis quris et legũ quo degen̾e expecto
disputaccem tuã nã ista quide̾ magna diuidita ͦ ẽ. ut
exte ip̃o sepe cognoui s certe ita ues se habẽt ut
ex natura uiue̾t̾ sũmũ bonũ sit id ẽ uita modita ⁊
aꝑta uirtute ꝑfrui aut naturã sequi ⁊ eius qrͣ lege

Expanded text:
acuto homine non sinemus, nec Mamilia lege singuli, acuto homine non sinemus, nec Mamilia lege singuli, usurpantur ciuilis iuris et legum, quo de genere expecto disputationem tuam. Nam ista quidem magna diiudicatio est, ut ex te ipso saepe cognoui. Sed certe ita res se habet, ut ex natura uiuere summum bonum sit, id est uita modica et apta uirtu‹ti› perfrui; atqui naturam sequi et eius quasi lege
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis desiderãt. ergo ansentiris. Anthioco faiłiani
mer magro eĩ non audeo dr̃e quo quẽ iuxi ⁊ qui
me ex nis penre cõuellet ortulis deduxit q ĩ acha¬
quͣo tamẽ ego assenciar in om̃ib nec ne mox Gidero.
hic dico ꝯtrou̾siam totã istam posse sedari qn ist̃s tãdẽ
nestũd eẽ malũq qd turpe cetas res omẽs plaẽ pes
ac ne nimũ quid̃ uerũ adeent̃ an abeent̃ int̾eẽ uałde
rõe dissensio suc̃ uero qd̾ decus ꝙ ãciqui sũmũ boꝰ
eẽ dixerũt hic solũ bonũdicat Itemq dedecus il
li sũmũ malũ hic solũ diuicias ualetudinẽ plc̾tu¬
dinem cõmodas res appellet non bonas pauꝑtatẽ
deblitatem dolorẽ/ ĩcõmodas nõ malas sentit ide̾ qd̾
Senocrates qd̾ ariscotiles loquit᷑ alio ͦ ex hac aũt
non uerꝭ s uerboꝵ discordia ꝯtrou̾sia ẽ nata de fob¬
⁊ qua qm̃ usus capiõem duodecĩ tabule int̾ quĩ pedes
eẽ uoluint depasci uete̾m posẜonem achadeie/ ab hat

Expanded text:
tiris Antiocho familiari meo magistro enim non audeo dicere, quocum uixi et qui me ex nostris paene conuellit hortulis, deduxitque in Acacui tamen ego adsentiar in omnibus necne, mox uidero. Hoc dico, controuersiam totam istam posse sedari. Atticvs: Qui isd turpe, ceteras res omnis plane pares, ac ne minimum quidem utrum adessent an abessent interesse, ualde ratione dissensio. Nunc uero cum decus, quod antiqui summum bonum esse dixerant, hic solum bonum dicat; itemque dedecus ‹quod› illi summum malum, hic solum; diuitias, ualetudinem, pulchritudinem, commodas res appellet, non bonas; paupertatem, debilitatem, dolorem incommodas, non malas; sentit idem quod Xenocrates, quod Aristoteles, loquitur alio modo. Ex hac autem non rerum sed uerborum discordia controuersia est nata de f quoniam usus capionem duodecim tabulae intr‹a› quinque pedes esse ‹n›oluerunt, depasci ueterem possessionem Academiae ab hoc
Abbreviated transcription (Latin):
re us testã flã suppone̾ si hot suffragnie at̃ satis
multitudims ꝓbarẽtur. q̃ sicãta potestas ẽ stultore
sentẽtiis at iussis at̾ eoꝵ suffragiis rerx ña uertat᷑
cur non sẽtiũt ut̃ q̃ mala ynicõsa q̃ sũt habeãt᷑ pro
bonis et salutarib. aut ẽ cũ us ex ĩiura lex fa¬
cere possit bonũ ead face̾ nõ possit ex nalo. at¬
qui nos legem bonã amala mualã nullã aliã ñ
turpia. Ea aut̃ in opioe existiãre non ĩnatura
posita demẽtis ẽ nã nec arbores nec equi uuꝰ
q dicitur in quo abutiur nõ ĩ oyioes sita est¬
eciã eius partes ꝓbarẽtur/ quis gͥ prude̾tem ⁊ ut
ita dicã ea tñ non ex ip̃ius hĩtu s ex aliq̃ re ext̾¬
ꝯstans ⁊ ꝓpetua rõ uite q̃ uirtus ẽ Item q̃ i̾stã᷑ͣ¬
nonitẽ ad igenia naturi uirtute s uicia q̃ exist̾

Expanded text:
is aut scitis multitudinis probarentur. 44 Quodsi tanta potestas est stultorum sententiis atque iussis, ut eorum suffragiis rerum natura uertatur, cur non sanciunt ut quae mala perniciosaque sunt, habeantur pro bonis et salutaribus? Aut ‹cur› cum ius ex iniuria lex facere possit, bonum eadem facere non possit ex malo? Atqui nos legem bonam a mala nulla alia nisi turpia. 45 Haec autem in opinione existimare, non in natura posita, dementis est. Nam nec arboris nec equi uirtus quae dicitur in quo abutimur nomine in  partes probarentur. Quis igitur prudentem et, ut ita dicam, catum non ex ipsius habitu sed ex aliqua re exterconstans et perpetua ratio uitae, quae uirtus est, item An ingenia natura, uirtutes et uitia quae existunt
Abbreviated transcription (Latin):
ubi pietas uoi aut bene merẽdi. de alt̾r aut p̾purãde
grẽ uolũtas potũ epistere nã hec nastũt᷑ ex es qui
matura ꝓponsi sumus ad diligendos homĩes qd fum ͭ ͫ.
iuris ẽ ne solũ in honñes obsequia s eciã i deos cẽ¬
rimonie religionesq collũtur quas non metu s
etiã cõiũttione que ẽ honũ cũ deo cõfuãdas puto
q̃d si ppłoꝵ iussis si pͥncipũ decretꝭ si sentẽtis iudi¬

Expanded text:
e merendi de altero aut referendae gratiae uoluntas poterit existere? Nam haec nascuntur ex eo quod natura propensi sumus ad diligendos homines, quod fundamentum iuris est. Neque solum in homines obsequia, sed etiam in deos caerimoniae religionesque toll‹e›ntur, quas non metu, sed ea coniunctione quae est homini cum deo conseruandas puto. Quodsi populorum iussis, si principum decret
Abbreviated transcription (Latin):
nbus non cõmiuitatis ĩmutaueriũ uocabula sie
etiam aristonis difficilem at arduã s eciã oñfracã
et dõuicta sectã secuti sũt ut uirtutis exceptis al
dicns oectera in sũma equalitate ponerẽt his dĩl

Expanded text:
rebus non commutatis immutauerunt uocabula, siue rebus non commutatis immutauerunt uocabula, siue etiam Aristonis difficilem atque arduam, sed iam tamen fractam et conuictam sectam secuti sunt, ut uirtutibus exceptis atque uitiis cetera in
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ se ñali quid̃ indulgencia ⁊ beniuolẽtia, cũ
eciã secietate Iuris cõcĩere ꝙͣ cũ uera eẽ uege
ut arbitror ꝯceserimꝰ qui iã licet nõs anatura
eor qui quasi officinos inscruxerũt sapĩe q̃ fusa
olim disputabantur ac libere ea miẽ articulatim
discincte dicũtur Nec eĩ sacissieri cẽsent huic loco
qui muit est in maĩb̾ nͥ separatim ħ ip̃m nature eẽ
dus disputarint Et stilt̃̾ tua libertas disserendi
amissa est aut fuisse qui disputãdo nõ tuũ iudiciũ
huiꝰ ẜmonis qd̾ sutit idest ad uem publicãs fir
ut eos qui omia recta atz honesta per se expectando
dixeruẽ et aut nichil oĩno in bonis mĩandũ ñ qd
per se ip̃m laudabile eẽt aut certe nuillũ habendũ
magnũ bonũ ñ q̃d uere laudari sua sponte posset
no Cratepolemone mausuert̃ sue ariscotile et
theophastũ dũ illis congruẽtis regene̾ doce̾di pau¬
lum differendis secuti siũ siue ut zenone uisũ et

Expanded text:
inter se naturali quadam indulgentia et beniuolentia, tum etiam societate iuris contineri? quae quom uera esse, recte ut arbitror, concesserimus, qui iam licet nobis a natura eorum qui quasi officinas instruxerunt sapientiae, quae fuse olim disputabantur ac libere, ea nunc articulatim distincta dicuntur. Nec enim satis fieri censent huic loco qui nunc est in manibus, nisi separatim hoc ipsum, ‹a› natura esse ius, disputarint. Atticvs: Et scilicet tua libertas disserendi amissa est, aut tu is es qui in disputando non tuum iudicium huius sermonis quod sit, uides: ad res publicas firmut eis qui omnia recta atque honesta per se expetenda duxerunt, et aut nihil omnino in bonis numerandum nisi quod per se ipsum laudabile esset, aut certe nullum habendum magnum bonum, nisi quod uere laudari sua sponte posset:nocrate, Polemone manserunt, siue Aristotelem et Theophrastum, cum illis congruentes re, genere docendi paulum differentes, secuti sunt, siue, ut Zenoni uisum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ducem nactus ad uirtutẽ ꝑueĩre nõ poss Nec solũ
in uettis s eciã in pͣuitatib ĩsignis ẽ hũam gr̾is sil¬
tudo. Nam ⁊ uoluptate capiũtur om̃isq ⁊ si est ille¬
cebra turpitudinis tñ h quidd̃ silẽ naturali bono
leuitatis eĩ ⁊ suauitatis es ed̃ ⁊ sũauitate deleccas
sic aberrore mẽtes tãꝙͣ salucare ad asciscit᷑. Silĩ¬
q inscia mors fugitur qi dissolucio nature uita
expetitur qr nos dqͣ nati sumꝰ ꝯtnet / dolor in
maximis mnalis ducitur ꝯsua aspitate. cũ qd̾ ne
aut qui sũt inglorii molestre leticie tiõres silr¬
om̃i mentes ꝑuagãtiu nesi opĩones alie sũe ap̃d
alios. Idcirc̃o qui canẽ ⁊ felẽ ut deos colũt nõ
ead̃ suꝑsciooe qua cete̾ gẽtes ꝯflictãtur. q̃ aut̃
ratie nõ cõminitatẽ non benignitatẽ nõ gratũ
am̃ et beneficia mẽorem diliget q̃ suꝑbos/ q̃
maleficos q̃ crudeles q̃ ingrates non asꝑnantur

Expanded text:
re non possit. 31 Nec solum in rectis, sed etiam in prauitatibus insignis est humani generis similitudo. Nam et uoluptate capiuntur omnes, quae etsi est inlecebra turpitudinis, tamen habet quiddam simile naturalis boni; le‹n›itatis enim et suauitatis ‹specie› delectans, sic ab errore mentis tamquam salutare aliquid adsciscitur, similique inscitia mors fugitur quasi dissolutio naturae, uita expetitur, quia nos in quo nati sumus continet, dolor in maximis malis ducitur, cum sua asperitate, tum quod naturae autem, qui sunt inglorii. Molestiae, laetitiae, omnium mentes peruagantur, nec si opiniones aliae sunt apud alios, idcirco qui canem et felem ut deos colunt, non eadem superstitione qua ceterae gentes conflictantur. Quae autem natio non comitatem, non benignitatem, non gratum animum et beneficii memorem diligit? Quae superbos, quae maleficos, quae crudeles, quae ingratos no
Abbreviated transcription (Latin):
e uir bonus ut̃ qui uirtutẽ p̾mo metiũt᷑ nullã uir¬
tutem nͥ maliciã putent ubi enũ beneficiis si nẽõ
altilis cã benigne facit ubi gratus si non eũ ip̃i
cermũtur grati quo ire sunt̾ gr̃a ubi illa stã aĩ¬
cicia si non ip̃ẽ amicus ꝑ se amatur toto pectore

Expanded text:
rtutem praemio metiuntur, nullam uirtutem nisi malitiam put‹a›nt. Vbi enim beneficus, si nemo alterius causa benigne facit? Vbi gratus, si non ‹tu›m ipsi cernunt‹ur› grati, quo‹m› referunt gratiam? Vbi illa sancta amicitia, si non ipse amicus per se amatur toto pectore,
Abbreviated transcription (Latin):
illis eẽ aut̃ has opioes qͥs neget cũ ĩcelligat ꝙͣ multa fir¬
mẽtur iure iurãdo. quãte salutꝭ suit fedeꝵ ueligiones
quã multos dnũ suplicia metꝰ acelere reuocarit qm̃¬
q sca sit societas ciuiũ mt̾ ipõs diis i̾mortalib ĩc̾poĩtis
tũ indicib tescib is habes leges ꝓhemiũ sit eĩ h. appel
in aliis rebus aliis ꝙ sentẽciis uersari atz ille nichie
ed̾tã dissimile quã ut ea q̃ añ dixisci uel hoc ip̃m de
sentẽtias interp̾tari ꝓfacile ẽ qd̾ quid̃ ego fat̾em insi
plane et sellẽ meus quid eĩ negotui ẽ ead̃ ꝓpe xbis
dixisti te rẽ malotuũ s ecꝭ expͥme si platet istas le¬

Expanded text:
ilis esse autem has opiniones quis neget, quom intellegat quam multa firmentur iure iurando, quantae saluti sint foederum religiones, quam multos divini supplicii metus a scelere revocarit, quamque sancta sit societas civium inter ipsos, diis inmortalibus interpositis tum iudicibus ‹tum› testibus? Habes legis prooemium; sic enim haec appellin aliis rebus aliisque sententiis versaris atque ille. Nihil enim tam dissimile quam vel ea quae ante dixisti, vel hoc ipsum de sententias interpretari perfacile est, quod quidem ego facerem, nisi plane esse vellem meus. Quid enim negotii est eadem prope verbis dixisti, te esse malo tuum. Sed iam exprome si placet istas le
Abbreviated transcription (Latin):
bat nos opiõnũ uarietas homñ q dissencõ ⁊ qr nõ
id ꝯtĩgit in sensib ⁊ hos na certos putamꝰ uła q̃
aliis sic aliis secus nec isdem semꝑ unoͤ uide̾t᷑ ficta
eẽ dicimꝰ q̃d̾ ẽ longe aliter Nãsẜꝰ nr̃os nõ parẽs
non mit̾x nõ magr̃ non poeta nõ scena dep̃nat
non multitudĩs cõsensus abducit, At nõ auiuis nõ¬
om̃s tedũtur insidre uel labiis quos i ͦ enumero¬
inde qui teneros ⁊ rudes qm̃ accepũt ĩficuit efflectũt
ut uolũt uel ab ea qua penitus in omi sersu ĩplicata
insidie iuitatrix boni uoluptas. Maloꝵ aut̃ mater
omii cuiꝰ blandiciis corrupti q̃ natura bona sũt quia
dulcedine hec et stabie care̾ nõ cernũt᷑ satꝭ Seq̃¬

Expanded text:
bat nos opinionum uarietas hominumque dissensio, et quia non idem contingit in sensibus, hos natura certos putamus; illa quae aliis sic, aliis secus, nec isdem semper uno modo uidentur, ficta esse dicimus. Quod est longe aliter. Nam sensus nostros non parens, non nutrix, non magister, non poeta, non scaena deprauat, non multitudinis consensus abducit. At uero animis omnes tenduntur insidiae, uel ab iis quos modo enumeraui qui teneros et rudes quom acceperunt, inficiunt et flectunt ut uolunt, uel ab ea quae penitus in omni sensu implicata insidet, imitatrix boni uoluptas, malorum autem mater omnium; quoius blanditiis corrupti, quae natura bona sunt, quia dulcedine hac et scabie carent, non cern‹imus› s
Abbreviated transcription (Latin):
dentur q̃ stribimꝰ/. historia u̾o nec institui potest
ñ p̾parato occio nec exigno tp̃ẽ absolui Et ego
aĩpẽdere soleo cũ semel quid orsus. si traducor alio
nez tã facile mt̾mpta ꝯtexo quã absoluo ĩscituta
legacõem aliquã mimꝵ ista or̃o posculat aut euis
modi ꝙ̃piã cessionẽ liberã at occiosam Ego uero¬
etatis potiꝰ uacator̃ considebam. cũ p̾seitim nõ ue¬
cusarem quonnꝰ more prĩo sedens in solio ꝯsulẽtib
responderem senectutisq ĩertis grato atz honesco
fungerer munere. Sic eĩ mͥ licet ⁊ isti uei qmͣ de sidis
⁊ multis oberiorib at maiorib oꝑe qnͣtũ bellem
semꝑ dicendũ sit ⁊ eo magꝭ ꝙ terpẽ mutasti ⁊ aliud
dicendi ĩscitiusci genus ut ꝙ̃admodũ roscius faĩłiaris

Expanded text:
dentur quae scribimus. Historia uero nec institui potest dentur quae scribimus. Historia uero nec institui potest nisi praeparato otio, nec exiguo tempore absolui, et ego animi pendere soleo, cum semel quid orsus, si traducor alio, neque tam facile interrupta contexo quam absoluo institutam ista oratio postulat, aut eius modi quampiam cessationem liberam atque otiosam. Marcaetatis potius uacationi confidebam, cum praesertim non recusarem, quominus more patrio sedens in solio consulentibus responderem senectutisque non inertis grato atque honesto fungerer munere. Sic enim mihi liceret et isti rei quam desideras et multo uberioribus atque maioribus operae quantum uellem dicendum sit, et eo magis quod te ipse mutasti, et aliud dicendi instituisti genus, ut, quem ad modum Roscius familiaris
Abbreviated transcription (Latin):
neꝙ oritor in nu̾o nr̃õ unꝙ̃ est hĩtus ⁊ in hiscoria
quare tuũ est minꝰ. hoc ate expectatur nͥ quid qͣnto
sumus. s est quedã inter nos parua dissensio q̃
Ego enĩ ab ultimis censeo qm̃ illa sic scripta sũt ut
neglegãtur quidẽ ip̃e autẽ equalẽ etatis sue mẽoriã
deposcit. Ut ea ꝯplectatur quib ip̃e int̾fuit. Ego uo¬
huic potuis assentior Sũt enĩ maxime res in hc̃ ne¬
moria at etate nr̃a. Tũ aut̃ homĩs amicissimi .C.N.
rabilem añ̃ que ab isto malo p̾dicari ꝙͣ ut auit de
remo ⁊ remulo. Quĩtus. Intelligo equid̾ ame iscum
laborem iam posculari accice quẽ non recusarem
si mnͥ ullũ tribue̾tur uacuũ tp̃ũs et liberũ. ne eĩ
occupata opera nez impedito aĩo res tanta suscipi
Quid ad cetera q̃ scripsisti plura quã quispiam e
si qui dies ad rusticandũ dati sut̃ ad eoꝵ nu actomo¬

Expanded text:
neque orator in numero uestro umquam est habitus, et in historia neque orator in numero uestro umquam est habitus, et in historia Quare tuum est munus hoc, a te exspectatur; nisi quid Quinto sumus; sed est quaedam inter nos parua dissensio. AtEgo enim ab ultimis censeo, quoniam illa sic scripta sunt ut ne legantur quidem, ipse autem aequalem aetatis suae memoriam deposcit, ut ea conplectatur quibus ipse interfuit. huic potius adsentior. Sunt enim maxumae res in hac memoria atque aetate nostra; tum autem hominis amicissimi Cn. Porabilem annum suum: quae ab isto malo praedicari quam, ut aiunt, de Remo et Romulo. Marcvs: Intellego equidem a me istum laborem iam diu postulari, Attice. Quem non recusarem, si mihi ullum tribueretur uacuum tempus et liberum. Neque enim occupata opera neque inpedito animo res tanta suscipi 9 Atticvs: Quid? Ad cetera quae scripsisti plura quam quisquam e si qui dies ad rusticandum dati sint, ad eorum numerum adcommo
Abbreviated transcription (Latin):
niea quippe cũ sit opus ut tͥ quid̃ uiden solet unũ
et sume ad hanc rem cempus q̃ est anr̃is homĩbus
adhuc aut ignorata aut relicta nã post ãnales põ¬
tificum maxinoꝵ quib nchil potest ẽẽ iocũdius
si aut ad fabrũ aut adeũ quitibi semꝑ est more cato¬
nem aut ad pisonem aut ad fãmũ at̃ ad ueroniũ
uemias ꝙ̃ꝙͣ exhns alius alios plus ht̃ uiriũ tamen
sces ille quid atz horndas sine intore at palestra.
si tñ admoue reliquos potuit ut adcuratiꝰ scribe̾nt
Ecte autem successere huic belliglodius a silio nichil
ad celum s potius ad antiquor langorẽ ⁊ insticiã.
Rũquid acrũ nimerẽ cuiꝰ loquacitas ħ aliquid ar¬
guciarũ nec idtamen exilła erudita grecorꝓ copia
adbut nr̃os striptores nͥ qui forte mĩdũ ediderũt de
quib epistimare non possumus facile suꝑauit. Is tñ

Expanded text:
in ea, quippe cum sit opus, ut tibi quidem uideri solet, unum in ea, quippe cum sit opus, ut tibi quidem uideri solet, unum , quaesumus, et sume ad hanc rem tempus, quae est a nostris hominibus adhuc aut ignorata aut relicta. Nam post annalis pontificum maximorum, quibus nihil potest esse iucundius, si aut ad Fabium aut ad eum qui tibi semper in ore est Catonem, aut ad Pisonem aut ad Fannium aut ad Vennonium uenias, quamquam ex his alius alio plus habet uirium, tamen stis ille quidem atque horridas, sine nitore ac palaestra, sed tamen admonere reliquos potuit ut adcuratius scriberent. Ecce autem successere huic ‹G›elli‹us›, Clodius, Asellio, nihil ad Coelium, sed potius ad antiquorum languorem et inscitiam. 7 Nam quid Macrum numerem? Cuius loquacitas habet aliquid argutiarum nec id tamen ex illa erudita Graecorum copia, adhuc nostros scriptores—nisi qui forte nondum ediderunt, de quibus existimare non possumus—facile superauit. Is tamen