comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ & filiꝰ ñ statĩ pr̃ĩs uocabulũ referat. & innumerabiles siti
qͥ eodẽ appellent᷑ nomine. Ant quȩ senectutis aiccilia st̃ nu¬
trire domi qͥ aut pͥorte forte moriat᷑ aut ꝑuersissimis moribꝰ
sit. aut certe cũ ad maturã ȩtatẽ uenerit. tarde ei uidear is mori.
Heredes aut̃ meliores & certiores st̃ amici & ꝓpinqͥ qͦs udicio
eligas. q̃ qͦs uelis nolis. habere cogaris. Licet certa hexeditas sit.
dũ aduiuis bene uti substuntia tua. quãtuo labore q̃sita in in
coheres xp̃i. & optabit liberos nepotũq serie decorabit᷑ quos
forsitan sit occupaturꝰ antrxp̃e. cũ legamꝰ moysen & samubele
filiis suis alios p̃tulisse. nec putasse lib̾os qͦsuidebant dño dis¬
plicere : Cycero togatꝰ abbyrcio. ut pꝰ repudiũ terentiȩ sororẽ
eiꝰ ductra&. om̃ino facere suꝑsedit. dicens ñ posse se & uxori
&e philosopbie parit᷑ oꝑã dare Illa interĩ coniuix egregia

Expanded text:
s vocabulum referat, et innumerabiles sint qui eodem appellantur nomine? Aut quae senectutis auxilia sunt, nutrire domi, qui aut te prior forte moriatur, aut perversis moribus sit, aut certe cum ad maturam aetatem pervenerit, tarde ei videaris mori? Haeredes autem meliores et certiores sunt amici et propinqui, quos judicio eligas, quam quos velis nolis habere cogaris; licet certa certior haereditas sit, dum advivis, bene uti substantia tua, quam tuo labore quaesita in inccohaeres Christi? et optabit liberos, nepotumque serie delectabitur, quos forsitan sit occupaturus Antichristus; cum legamus Moysen et Samuelem filiis suis alios 316 praetulisse; nec putasse liberos, quos videbant Domino displicere? Cicero rogatus ab Hirtio, ut post repudium Terentiae, sororem ejus duceret, omnino facere supersedit, dicens, non posse se uxori et philosophiae pariter operam dare. Illa interim conjux egregia,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ illas fortunȩ muliebri sacra fieri solitũ. nuillũ sacerdotẽ digamũ.
nullũ flaminẽ bimaritũ ieropheitias qͦq attheniensiũ usq
hocte cicute sorbitione castrari. & pꝰꝗ inporitificatũ fueritit
allecti uiros esse desinere.
temptari. Et ne hoc stulte dicere uideret᷑. adiecit. Quic̃q aut̃
temptati fuerint. ostendi eos aqua tantũ ñ & spũ baptizatos. qđ
in symone mago legimꝰ. Unde & ioħs dicit. Omĩs quinatꝰ ẽ ex do
peccatũ ñ facit. qm̃ sem̃ ipsiꝰ man& meo. & ñ potest pectare qͥa ex

Expanded text:
per illas Fortunae muliebri sacra fieri solitum: nullum sacerdotem digamum, per illas Fortunae muliebri sacra fieri solitum: nullum sacerdotem digamum, nullum Flaminem bimaritum: Hierophantas quoque Atheniensium usque hodie cicutae sorbitione castrari, et postquam in pontificatum fuerint allecti, viros esse desinere. tentari. Et ne hoc stulte dicere videretur, adjecit: « Quicumque autem tentati fuerint, ostendi eos aqua tantum, et non spiritu baptizatos, quod in Simone Mago legimus. Unde et Joannes dicit: Omnis qui natus est ex Deo, peccatum non facit: quoniam semen ipsius in eo mane
Abbreviated transcription (Latin):
tandũ ẽ. Bene ĩ pͥmis de se. ꝗͣa contumeua exc̃n corporss uinaicat.
Captiuitatis nulla maior calamitas ẽ. quã alienã libidinẽ trali.
Uiros consulatos illustrat eloq̃ntia. in nom̃ et̾nũ effert militaris gła.
triumphꝰq noue gentis. consecrat. Multast̃ quȩ ꝑ se clara ĩgetuia
noblitent. mulieris ꝓpͥȩ uirtꝰ pudicitia ẽ. Hec lucretiã bruto
equauit. Plescias an & p̃tulerit. qm̃ brutꝰ ñ posse seruire afemina
clidicit. Hec ȩquauit corneliã graccho. bec portiã alt̃ĩ brd̾to. Notiorẽ
marito fuo tanaqͥl. Illũ int̾ multa regũ nomina. iã cibscondit an¬
tiquitas. hanc rani int̾ feminas uirtꝰ altiꝰ scłoꝵ om̃iũ memoriȩ
quã excidi here poss& infyxit. Imitent᷑ eͦ nuptȩ theanũ. a cobilmã
gorgun. timocliã. claudias atq cornelias. Et cũ apłi malis mmu-¬
lieribꝰ digamiã uiderint ignoscentẽ. legant atiteꝗ religio nr̃a
fulger& in mundo unieubas semꝑ habuisse int̾ iatronias decus.

Expanded text:
melia externi corporis vindicat. Captivitatis nulla major calamitas est, quam ad alienam libidinem trahi. Viros consulatus illustrat: eloquentia in nomen aeternum effert: militaris gloria triumphusque novae gentis consecrat. Multa sunt, quae praeclara ingenia nobilitent. Mulieris virtus proprie pudicitia est. Haec Lucretiam Bruto aequavit, nescias an et praetulerit: quoniam Brutus non posse servire a femina didicit. Haec aequavit Corneliam Graccho: haec Porciam alteri Bruto. Notior est marito suo Tanaquilla. Illum inter multa regum nomina jam abscondit antiquitas. Hanc rara inter feminas virtus, altius saeculorum omnium memoriae, quam ut excidere possit, infixit. Imitentur ergo nuptae Theano, Cleobulinam, Gorgunten, Timocliam, Claudias, atque Cornelias; et cum Apostolum malis mulieribus digamiam viderint ignoscentem, legant antequam religio nostra fulgeret in mundo, unicubas semper habuisse inter matronas decus;
Abbreviated transcription (Latin):
sermo apłicꝰ nouã imꝑitiȩ factionẽ : Aꝑiunt enĩ qͣsi fontes sci¬
entiȩ qͥa quã ũ h̃nt doctrinarũ ꝓmittunt ymbrẽ uelut nubes
ꝓpheticȩ ad quas ꝑueniat caritas cłi. & turbinibꝰ exagitant᷑ demo¬
nũ. atq uitioꝵ loquunt᷑ gͥandia. & totꝰ eoꝵ sermo suꝑbia ẽ. Inmundꝰ¬
ẽ autẽ apud dm̃ om̃is qͥ exaltat cor suũ. Ut qͥ paululũ refugeratĩ
a peccatis ad suũ reu̾tant᷑ errorẽ. & suadent inlixuria ciboꝵ
carnusq delicus. Quis enĩ ñ libent̃ audiat. manducemꝰ &e bibamꝰ
& inȩt̾̃nũ regnabimꝰ : Sapientes c& prudentes pͣuos uocant. uos

Expanded text:
sermo Apostolicus novam imperitiae factionem? Aperiunt enim quasi fontes scientiae, quia quem non habent, doctrinarum promittunt imbrem, velut nubes propheticae, ad quas perveniat veritas sermo superbia est. Immundus est autem omnis qui exaltat cor suum, ut qui paululum refugerint a peccatis, ad suum revertantur errorem, et studeant luxuriae ciborum carnisque deliciis. Quis enim non libenter audiat: Manducemus et bibamus, et in aeternum regnabimus ? Sapientes et prudentes pravos vocant eos
Abbreviated transcription (Latin):
ureor eiꝰ ancillule pulebritudini. & castissimũ intũ cotidianis uir¬
giis eragitabit. lotȩ euripidis tingediȩ inmulieres maledieta
st̃. Unde &e hermuione loquit᷑. Malarũ me mulierũ deceꝑe csilia.
Inlepti urbe semibarbeta & posita insolitidine moris ẽ ut nuttꝰ
alt̃a die socrũ olla mutĩã postul& Cui illa ftati negat. ut seiat

Expanded text:
uxor ejus ancillulae pulchritudini, et castissimum virum quotidianis jurgiis exagitabat. Totae Euripidis Tragoediae in mulieres maledicta sunt. Unde et Hermione loquitur: Malarum me mulierum decepere consilia. In Lepti urbe semibarbara, et posita in solitudine, moris est ut nurus altera die socrum ollam mutuam postulet. Cui illa statim negat: ut scias
Abbreviated transcription (Latin):
aiumiꝰ & foritiosꝰ affecla & ꝓeitrator calainistratꝰ & inlongãferiĩs
linditẽ ꝓccctꝰ spado. sub qͥꝰ nomicnubꝰ ad altĩ delitescunt. Seoseĩꝙ
illa dilexerit. ingratis amandi. Sitotã ei domũ regendã cõmiseris:
seruiendũ ẽ. Si aliqͥd tuo arbitrio reseruaris. fidẽ sibi haberi
ñ putabit & modiũ uertet᷑ adurgia. & nͥ cito c̃sulueris parabit
ueneua Anus e au̾fices ce ariolos & institores gẽmarũ ferieatũq
nesfui si untromuseris. piculũ pudicitiȩ ẽ Si pbibueris. suspici
castitits necessitas. & illa nere pudica dͥicenda ẽ. cui licuit
pepetor si uolute sulebra eito ad amat᷑. feda facile concup deit.
Bisficie eustodit qd̵ plites amant. Molestũẽ possio ere os pietec
babere dignet᷑. Mimnore cam̃ miseria desortas habet̃ ꝗ sormosa

Expanded text:
alumnus et formosus assecla et procurator calamistratus, et in longam salumnus et formosus assecla et procurator calamistratus, et in longam sidinem exsectus spado: sub quibus nominibus adulteri delitescunt. Quoscumque illa dilexerit, ingratis amandi. Si totam domum regendam ei commiseris, serviendum est. Si aliquid tuo arbitrio reservaveris, fidem sibi haberi non putabit; sed in odium vertetur ac jurgia, et nisi cito consulueris, parabit venena. Anus, et aruspices, et hariolos et institores gemmarum sericarumque vestium si intromiseris, periculum pudicitiae est; si prohibueris, suspicastitatis, necessitas. Illa vero pudica dicenda est, cui licuit peccare si voluit. Pulchra cito adamatur, feda facile concupiscit. Difficile custoditur, quod plures amant. Molestum est possidere, quod nemo habere dignatur. Minori tamen miseria deformis habetur, quam formosa
Abbreviated transcription (Latin):
Non amicũ hab̾ere possumꝰ ñ sodalẽ. Alt̾ius amorẽ suũ odiũ fuspieat
Si doctissimꝰ p̃ceptor inqualib& urbiũ fuerit. nec irorẽ relinq̃re
tiec cũ farcina ire possumꝰ. Pauꝑẽ alere difficile ẽ. duutẽ ferre tor¬
m̃tũ. Aode. qiñ nullaẽ itxoris electio. seo qͣlist̃q obuenerit habenda.
si udeunda. si facua. si deformis. si suꝑba. si fetida. qd eũq uitiĩ esi pͦ
nuptias discimꝰ E quus. asiuiꝰ bos. catus. & uilissimna mancipia uestes
qͣq &e lebetes. sedile ligneũ. calre & ureeolꝰ fistilis ꝓb̾att᷑ pͥꝰ e sic emutꝰ
Sola itror ñ ostendit᷑ ne ante displiceat ꝗͣ aueat᷑. Attendenda seꝑ ẽ
eiꝰ facies. & pulebritudo laudanda. ne si alterã asꝑexeris. s eftutie
aifplicer  Uͥeanda dña. celebrandꝰ natalis eiꝰ. urandũ ꝑ salutẽ ¶liꝰ
ut sit saꝑstes optandũ. Hotiorats a mitexx eiꝰ ce gerula seruis ꝑatꝰ ẽ

Expanded text:
Non amicum habere possumus, non sodalem, alterius amorem suum odium suspicatur. Non amicum habere possumus, non sodalem, alterius amorem suum odium suspicatur. Si doctissimus preceptor in qualibet urbium fuerit, nec uxorem relinquere, nec cum sarcina ire possumus, pauperem alere difficile est, divitem ferre tormentum. Adde quoniam nulla est uxoris electio, sed qualiscumque obvenerit habenda, si iracunda, si fatua, si deformis, si superba, si fetida; quodcumque vitii est, post nuptias discimus. Equus, asinus, bos, canis et vilissima mancipia; vestes quoque et lebetes, sedile ligneum, calix et urceolus fictilis, probantur prius et sic emuntur; sola uxor non ostenditur, ne ante displiceat, quam ducatur. Attendenda est semper eius facies; et pulchritudo laudanda, ne si ad alteram aspexeris, se estimet displicere. Vocanda domina, celebrandus natalis eius, iurandum per saluteut sit superstes optandum; honoranda nutrix eius et gerula, seruus paternus et
Abbreviated transcription (Latin):
iuste posse rephendi. Sed qͥd faciã. cũ mͥ mulieres nr̃i uiri tẽporis
apł̃i ingerant auctoritatẽ. & necdũ elato funere pͥoris uiri me¬
morit᷑ digamiȩ p̃cepta decantent:. Ut quȩ xp̃ianȩ ꝑudieitiȩ
despiciunt fidẽ. discant saltẽ ab ethnicis castitatẽ. Fert᷑ aureobꝰ
theophrasti liber de nuptus. in qͦquerit an uir sapiens ducat uxorẽ.
Et cũ definiss&e si pulchia ess&. si bene morata. si honestis parentibꝰ
si ipse sanꝰ ac diues. sic sapientẽ aliꝗdo inire matrimoniũ. statim
intulit. Hec aut̃ raro innuptus uniuersa concordatit Nonẽ gͥ ixor
ducenda sapienti. Primũ enĩ impediri studia pbylosopbiȩ. nec poffe
quẽꝗ libris & utrori parit̃ inferurre. Alulta e̾ẽ. quȩ matronatũ¬
ufibꝰ necessaria sinit. Eretiosȩ uestes. aurũ agẽmȩ. sũꝑtꝰ. ancillȩ.
ab om̃ibꝰ. ego inconuentu feminarũ misella despicior. Cur aspiei¬
ebas uicinã. Quid cũ ancillula loq̃baris: De foro ueniens. qͥd attũlisti:

Expanded text:
juste posse reprehendi. Sed quid faciam, cum mihi mulieres nostri temporis, Apostoli ingerant auctoritatem; et necdum elato funere prioris viri, memoriter digamiae praecepta decantent? Ut quae Christianae pudicitiae despiciunt fidem, discant saltem ab Ethnicis castitatem. Fertur Aureolus Theophrasti liber de Nuptiis, in quo quaerit, an vir sapiens ducat uxorem. Et cum definisset, si pulchra esset, si bene morata, si honestis parentibus, si ipse sanus ac dives, sic sapientem aliquando inire matrimonium, statim intulit: « Haec autem in nuptiis raro universa concordant. Non est ergo uxor ducenda sapienti. Primum enim impediri studia Philosophiae; nec posse quemquam libris et uxori pariter inservire. Multa eusibus necessaria sunt, pretiose vestes, aurum gemme, sumptus ancille, ab omnibus; ego in conventu feminarum misella despicior: cur aspiciebas vicinam? quid cum ancillula loquebaris? de foro veniens quid attulisti?
Abbreviated transcription (Latin):
continentia. Om̃s uirtutes sp̃s. quasi solidis simũ funda¬
r̾itũ & sublime culm̾. c̃tinentia sustentat & ꝓtegit. Adũsũ
huiꝰmodi ñ ẽ lex. Qui aut̃ sunt xp̃i: carne erucifice¬

Expanded text:
continentia. Omnes virtutes spiritus, quasi solidissimum fundacontinentia. Omnes virtutes spiritus, quasi solidissimum fundamentum, et sublime culmen, continentia sustentat et protegit. Adversum hujusce modi non est lex. Qui autem sunt Christi, carnem suam c
Abbreviated transcription (Latin):
tatis in uitat. ostencdit eunctis gradib uirginitatem
et̃. potiorẽ. Rursũq adgalathas. Excoꝑib inqͥt legis.
cedunt᷑ etiã in euangłio: alius est indulgentiã infir¬
mitati tribuere. aluduirtutib p̃mia polliceri.
Dica & ego nuptiatorib meis. qͥ post castitatẽ & di¬
ut̾siã ẽtinentiã subant᷑ alcoitũ. & pecudũ more
basciuiunt. Sic incipientes estis: ut cũ inceptus spñ.
oeclunit e frena currentib: ꝓpt̾ infirmitatẽ car¬
nis hoc facit. Contra quȩ seribens deruo loqͥtur.
Dieo aut̃ Spu abulate & desideria carnis ñꝑficietis.
Caro eni concupiscit contra sp̃m. & sp̃s e̾tra carnem.
Non necesse: nunc deoꝑib carnis licere. qr & longũ
est. & facile potest de apłi epła sumere qͥuoluerit. Dicã¬
tantu despũ. cuiꝰ fructꝰ sunt caritas. gaudiũ. pax. lon¬
ganimitas. benignitas. bonitas. fides. mansuetudo.

Expanded text:
tatis invitat, ostendit cunctis gradibus virginitatem tatis invitat, ostendit cunctis gradibus virginitatem esse potiorem. Rursumque ad Galatas: Ex operibus, inquit, Legis, nceduntur etiam in Evangelio, aliud est indulgentiam infirmitati tribuere, aliud virtutibus praemia polliceri. Dicam et ego nuptiatoribus meis, qui post castitatem et diuturnam continentiam subant ad coitum, et pecudum more lasciviunt: Sic insipientes estis, ut cum coeperitis spiritu, et dimittit frena currentibus, propter infirmitatem carnis hoc facit. Contra quam scribens denuo loquitur: Spiritu ambulate, et desiderium carnis non perficietis. Caro enim coNon necesse est nunc de operibus carnis dicere, quia longum est, et facile potest, de Apostoli Epistola sumere, qui  Al. quiadium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo,
Abbreviated transcription (Latin):
portemꝰ & imagine cęlestis. Hoc aut̃ dico fr̃s quia
caro & sangius regnum di possidere ñ possunt:
neq: corruptio incorruptione hereditabit.
Hoc tam clarũ est: ut nulla expositione queat
manifestius fieri. Caro enĩ inquit & sanguis reg¬
num dĩ pos sidere: ñ possunt. & corruptio incor¬
ruptionẽ. Sicorruptio adomne coitũ ꝑtinet.
incorruptio aut̾ ꝓpͥe castitatis est: p̾mia pudicitię
nuptie possidere ñ possunt. Scimꝰ enĩ qm̃ si terrena
domꝰ huiꝰ habitationis destructa fuerit. ẽdifica.¬
tion̾e habeamꝰ exđodomũ ñmanu factã sempit na
incelis. Inquo ingemiscimꝰ babita culũ nr̃m qđ decelo
ẽ suꝑ indui cupientes. Cupimꝰ enĩ egredi decorpore:
plenius exponer& quales nos. ee. uell et in alioloco
docae dicens. Despondi eñ uos uni uiro uirgine cus¬
tam ex hibere xp̃o. Qđ si ad totã eecłam erecdentiũ
uolueris referre.& in hac desponsione.xp̃ioma
ꝓnobis facit. Nã du om̃s adpudicitiã & p̃miũ uirgnui¬

Expanded text:
dico, fratres, quia caro et sanguis regnum Dei possidere non possunt, neque corruptio incorruptionem possidebit . Hoc tam clarum est, ut nulla expositione queat manifestius fieri: Caro, inquit, et sanguis regnum Dei possidere non possunt, neque corruptio incorruptionem. Si corruptio ad omnem coitum pertinet, incorruptio autem proprie castitatis est, praemia pudicitiae nuptiae possidere non possunt. Scimus enim quoniam si terrena domus hujus habitationis 299 destructa fuerit, aedificationem habeamus ex Deo, domum non manufactam, sempiternam in coelis. In quo ingemiscimus, habitaculum nostrum, quod de coelo est, superindui cupientes. Cupimus enim egredi de corpore, plenius exponeret, quales non esse vellet, in alio loco docet, dicens: Despondi enim vos uni viro, virginem castam exhibere Christo . Quod si ad totam Ecclesiam credentium volueris referre, et in hac desponsione Christi,pro nobis facit. Nam dum omnes ad pudicitiam et praemium virgini
Abbreviated transcription (Latin):
& popinas se conferat: manifestũ ẽ. qł t̃rã celo.
loris eiꝰ putet regna cȩlorũ. Et tam̃ iste formosꝰ
monachus. eras sus. nitidus de albatꝰ & qͣsi sponsꝰ
seꝑ incedens. aut uxorẽ ducat ut ȩqualẽ iurgunta¬
tẽ nuptus ꝓbet. aut si ñ duxerit frustra ẽtranos
uerbis agit. cũ oꝑe nobiscũsit. Sed & ioħ̃s inca¬
de uerba concordat. Nolite diligere mundũ.
neq ea que uimundo sunt. Siquis diligit inuctu

Expanded text:
conferat, manifestum est, quod terram coelo, loris ejus, putet regna coelorum. Et tamen iste formosus monachus, crassus, nitidus, dealbatus, et quasi sponsus semper incedens, aut uxorem ducat, ut aequalem virginitatem nuptiis probet: aut si non duxerit, frustra contra nos verbis agit, cum opere nobiscum sit. Sed et Joannes in eadem verba concordat: Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt. Si quis diligit mundu
Abbreviated transcription (Latin):
clo abulauimꝰ inl uxcurus & desiderus ceterisq uitus tustu
Grandia nobis & p̃tiosa uirginitatis ꝓmissa dona sia
uit. ut ꝑ hanc efficiam diuinȩ c̃sortes nature. fu¬
gientes eã que in mundo ẽ c̃cũpiscentiã corrupti  ito¬
cruciandos indiẽ reseruare uidicii. p̃cipue eosi
qͥ post carnẽ indesiderus pollutionis abulant Gr
&dnationes despiciunt. audaces & ꝓcaces. Isti eni
quasi irrationa lia iumta inuentrẽ & libidinẽ
p̾nisunt. blasphemantes. qͥ incorruptione sua andte¬
&corrũpent᷑. recipientq mercedẽ iniqͥtatis
luxuriã. qͥputant delitias ẽẽ. iustitiã. sordis ꝓũtu¬
& maculas & nichil aliud nͥ deuoluptatib co adñ¬
gitantes. Quihabent ocłos plẽnos ad ulterio
& insatiabili libidine. & decipiunt animas nec¬
dũ xp̃i caritate robustas. Loquunt᷑ enĩ uba
tum̃tia: & in doctos facile illecebris carnis irre sõccio¬
tiunt: reꝓnuittentes eis lib̾tatẽ: cũ ipsi serui sint a¬

Expanded text:
quando ambulavimus in luxuriis et desideriis caeterisque vitiis. Grandia nobis et pretiosa virginitatis promissa donavit, ut per hanc efficiamur divinae consortes naturae, fugientes eam quae in mundo est concupiscentiam corrupticruciandos in diem reservare judicii, praecipue eos qui post carnem in desideriis pollutionis ambulant, minationes despiciunt, audaces et procaces. Isti enim quasi irrationabilia jumenta in ventrem et libidinem proni sunt, blasphemantes, qui et in corruptione sua corrumpentur, recipientque mercedem iniquitatis luxuriam: qui putant delicias esse, injustitiam, sordes, et maculas, et nihil aliud nisi de voluptatibus cogitantes. Qui habent oculos plenos adulterio et insatiabili libidine, et decipiunt animas necdum Christi charitate robustas. Loquuntur enim verba tumentia, et indoctos facile illecebris carnis irretiunt: repromittentes eis libertatem, cum ipsi servi vit
Abbreviated transcription (Latin):
onis obumbracul u. liol ens genuit nos uerbo
Et descendit. ñ a quo lib& sed apatre luminũ.
ulla umbra quȩ uersabatur inlege. Premit¬
tit eos qui denationib crediclerunt. Sed
uerbo nos genuit. & uerbo ueritatis. qr ũbra
& un ago & quedã species ueritatis p̃cessit in
lege. litsimus pͥmitie creatura rũ eius. & qͦmͦ
ipse pͥmogenitus ex mortius om̃s inse mor¬
tuos suscitauit. sic ipse uirgo primitias uirginũ
suorũ inse uirgine dedicauerit. PETRUS quoq
qͥd deuotione gentiũ sentiat. c̃teplem᷑. Benedictus¬

Expanded text:
onis obumbraculum. Volens genuit nos verbo onis obumbraculum. Volens genuit nos verbo et descendit, non a quolibet, sed a Patre luminum, illa umbra quae versabatur in Lege, premit eos qui de nationibus crediderunt: sed verbo nos genuit, et 302 verbo veritatis: quia umbra et imago et species quaedam veritatis praecessit in Lege, ut simus primitiae creaturarum ejus. Et quomodo ipse primogenitus ex mortuis, omnes in se mortuos suscitavit: sic ipse virgo, primitias virginum suorum in se virgine dedicavit. Petrus quoque quid de vocatione Gentium sentiat, contemplem
Abbreviated transcription (Latin):
Dies me defici&. si uoluero omia castitatis de apło
p̃cepta memorare. Ista sunt. de quib ad apłos
dns loquebat᷑ Adhuc multa habeo uobis dicere.
sed n potestis ea portare modo. Cũ aut̃ uenerit
pͥlle sp̃s ueritatis. docebit uos omñe ueritatẽ.¬
ost cruce xp̃i. statĩ in actib apłorũ una domꝰ
philippi euangłistȩ quadrigã ꝓducit uirginũ
suarũ ut cesarea inque eagentib ȩccła ꝑcentu¬
rione corneliũ fuerat dedicata. etiã uirginũ
puellarũ p̃beret exempla. Cũq dñs in eugłio dixe
ful serant claritate: G Raris eadros adia¬
cobũ qui fr̃ dnĩ dicebat᷑. tante scitatis tanteq
iustitiȩ & ꝑpetuȩ nirginitatis. ut iosephus quoq
mȩ credentis ecl̃ȩ. ad quẽ paulus cũtito barna¬
baq ꝑ gebat: loquit᷑ inepła sua. Nolite erra¬
re tr̃s mei dilecti. Omẽ datũ bonũ &omis per¬
fecta donatio desursum est descendens apatre
lumuiũ. apud quẽ ñ ÷ differentia. aut auersi¬

Expanded text:
Dies me deficiet, si voluero omnia castitatis de Apostolo praecepta memorare. Ista sunt, de quibus ad Apostolos Dominus loquebatur: Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis ea portare modo. Cum autem venerit ille Spiritus veritatis, docebit vos omnem veritatei, statim in Actis Apostolorum una domus Philippi Evangelistae, quadrigam producit virginum filiarum: ut Caesarea, in qua ex gentibus Ecclesia per centurionem Cornelium fuerat dedicata, etiam virginum puellarum praeberet exempla. Cumque Dominus in Evangelio dixerfulserant claritate. Transeamus ad Jacobum, qui frater Domini dicebatur, tantae sanctitatis, tantaeque justitiae, et perpetuae virginitatis, ut Josephus quoquemae credentis Ecclesiae, ad quem Paulus cum Tito Barnabaque pergebat, loquitur in Epistola sua: Nolite errare, fratres mei dilecti. Omne datum bonum, et omnis perfecta donatio, de sursum est, descendens a Patre luminum, apud quem non est differentia, aut aversi
Abbreviated transcription (Latin):
iuȩ. Quecũq gͦ sunt uera. quecũq puclica. quecũq
iusta. quȩcũq ad castitatẽ ꝑtinentia: his copulemur.
hȩc se quamur. Rec̃ ciliauit nos xxpẽ incorpore suo
deo patri ꝑ mortẽ. & exchibuit scõs & in maculatos
& absq ulla rephensione corãse. In qͦ & cir cũcisi su¬
mus circũcisione ñ manu facta in expoliacione
corporis carnis sed circũcisione. xp̃i c̃sepultieun

Expanded text:
. Quaecumque ergo sunt vera, quaecumque pudica, quaecumque justa, quaecumque ad castitatem pertinentia, his copulemur, haec sequamur. Reconciliavit nos Christus in corpore suo, Deo Patri per mortem, et exhibuit sanctos, et immaculatos, et absque ulla reprehensione coram se: in quo et circumcisi sumus circumcisione non manufacta, in exspoliationem corporis carnis, sed circumcisione Christi, consepulti ei in
Abbreviated transcription (Latin):
est nr̃a salus. quã cũ credidimꝰ. Hox p̃cessit. die saut̃
ap ꝓpͥnquauit. & inextremo. Induimini dño iħu
est uoluntas dĩ. al uid indul gentia. Linde ad corin¬
thios scribens ait. Ego fr̃s ñ potui loqͥ uobis sic̃ sp̃ua¬
lib. sed sicut carnalibus. Sicut pariuilis in xp̃o
lac uobis potũ dedi. ñ escã. Necdũ enĩ poteratis. sedneq
nunc potestis. Adhuc enĩcarnales ⁊ estis. Qui ani
dicatur: iste ñꝑfecto castitatis cibo. sed rudi nupti¬
arum lacte nutrit᷑. Sic̃ per hominẽ mors. sic & ꝑ-
homine resurrectio mortuorii. Quom in aclam
oms morim̃. sic in xp̃oomis uiificabim᷑. Seruiui

Expanded text:
est nostra salus, quam cum credidimus. Nox praecessit, dies autem est nostra salus, quam cum credidimus. Nox praecessit, dies autem appropinquavit. Et in extremo: Induimini Dominum Jest voluntas Dei, aliud indulgentia. Unde et ad Corinthios scribens, ait: Ego, fratres, non potui loqui vobis sicut spiritualibus: sed sicut carnalibus ; sicut parvulis in Christo, lac vobis potum dedi, non escam: Nondum enim poteratis; sed neque nundicatur, iste non perfectae castitatis cibo, sed rudi nuptiarum lacte nutritur. Sicut per hominem mors, sic et per hominem resurrectio mortuorum. Quomodo in Adam omnes morimur, sic
Abbreviated transcription (Latin):
betis quesit uol untas di bona & placens& ꝑfecta. Dic̃o
pere quã oportet saꝑe sed saꝑe adpudicitiã. ñ ad sobri¬
etatẽ ut male in latinis coclicib legit᷑. Sed saꝑe in qͥt
adpudicitiã. Si qui dẽ grece scriptũ est. Eic toͦ euꝰ¬
p iuͦ uͦ EͦIdͫ. Consideremꝰ sententiã apłi. Reforma¬
mini inqͥt in nouitate sensus uri. ut ꝓbetis quȩsit uo¬
luntas di bona placens & ꝑfecta. Qđ dicit huiuscemo¬
diest. Concedit qͥdẽ ds̃ nuptias. c̃cedit digamiã & si
necesse fuerit: fornicationi & ad ulterio pfert etiam
hosgarnia .S nos qͥ corpora nr̃a exhibere debemus
hostia uiuã scãm. placentẽ dõ rationabile obseqͥũ¬
nm. meqͥ dẽ cedat ds̃ sed qͥd uelit c̃ si deremꝰ. ut ꝓbe¬
mus quesit uoluntas di bona & placens & ꝓfecta.
Q ga dd ecedit nec bonũ nec placens ẽ. nec ꝑfectũ.
Readit q causas cur hoc suadeat. Scientes tẽpus
quia hora ẽ. ianos desonosurgere. Nunc aut̃ ꝓpͥor

Expanded text:
ta. Dico pere quam oportet sapere, sed sapere ad pudicitiam non ad sobrietatem, ut male in Latinis codicibus legitur, sed sapere, inquit, ad pudicitiam . Siquidem Graece scriptum est, εἰς τὸ σωφρονεῖν. Consideremus sententiam Apostoli: Reformamini, inquit, in novitate sensus vestri, ut probetis quae sit vona, et beneplacens, et perfecta. Quod dicit hujusce modi est. Concedit quidem Deus nuptias, concedit digamiam, et si necesse fuerit, fornicationi 298 et adulterio praefert etiam trigamiam. Sed nos qui corpora nostra exhibere debemus, hostiam vivam, sanctam, placentem Deo, rationabile obsequat Deus, sed quid velit, consideremus: ut probemus, quae sit voluntas Dei bona et beneplacens et perfecta. Ergo quod concedit, nec bonum, nec beneplacens est, nec perfectum. Redditque causas cur hoc suadeat: Scientes tempus, quia hora est jam nos de somno surgere. Nunc autem propior
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ angłos aut̃ n ẽ. se. xus diu̾sitas. aut sine. tesu erimus
qđ angłisurit. aut certe quod liqͥdo cõꝓbat᷑. resurgen¬
tes in ꝓprio sexii: seccus ñ fungim̾ officio. Uerũ qͥa
agimus argum̃tis & ꝓpositiones aduersarii callida
inculas subdidi ob intelligendi facilitatẽ. ita &
nunc castitatis & continentiȩ xp̃iane exẽpla repli¬
cabo. & de multis testimoniis quasi unũ corpꝰ efficiã
quo & nichil qł ad pudicitiã ꝑtin & p̃ter mittam.
& nimiȩ ꝓlixcitatis declinẽ fastidil̃. Scribit int̃
cetera paulus apłs adromanos. Quẽ gͦ fructũ ha¬

Expanded text:
inter angelos autem non est sexus diversitas, aut sine sexu erimus, inter angelos autem non est sexus diversitas, aut sine sexu erimus, quod angeli sunt; aut certe quod liquido comprobatur, resurgentes in proprio sexu, sexus non fungemur officio. Verum quid agimus argumentis, et propositiones adversarii callida unculas subdidi, ob intelligendi facilitatem, ita et nunc castitatis et continentiae christianae exempla replicabo, et de multis testimoniis quasi unum corpus efficiam, quo et nihil quod ad pudicitiam pertineat, praetermittam, et nimiae prolixitatis declinem fastidium. Scribit inter caetera Paulus apostolus ad Romanos: Quem ergo fructum ha
Abbreviated transcription (Latin):
Cõpellor aliquid loqͥ & inuipienis fieri. sed uos me
ut loqͥ audeã coegistis. Dñs nr atq saluator: qͥcũ
informa duesset forma serui dignatꝰ est as sumere.
factꝰ obediens patriu̾sq ad mortẽ & mortẽ crucis.
quid neces se erat ut iniis m̃bris nasceret᷑ quib
usurus ñ erat: qͥcerte ut sexũ ostenderet etiã cir¬
surrectione cadẽ erit cor porũ substantia qͣ nunc
utimur. lic& auctior gła. Nam & saluator intantũ ipsũ
corpus habuit post resurrectione̾ inquo & crucifixus
est : ut manꝰ ꝑforatas clauis &lateris uulnꝰ ostenderet.
Porro siclausis ingressus est hostus. qđ huma norum
corporum natura ñ patitur. gͦ & petrũ & dnm̃ nega¬
bimus uera habuis se corpora. qr abula uerunt suꝑ
aquas. qđ contra naturã est. In resurrectione mortu¬
orum ñ nubent neq nubent᷑. s: similes erunt angłis.
Qdalii postea incęlis futuri sunt: hoc uirgines intra
esse ceꝑunt. Si angłorũ nobis similitudo ꝓmittitur.

Expanded text:
Compellor aliquid loqui et insipiens fieri; sed vos me, ut loqui audeam, coegistis. Dominus noster atque Salvator, qui cum in forma Dei esset, formam servi dignatus est assumere, factus obediens Patri usque ad mortem, mortem autem crucis, quid necesse erat, ut in his membris nasceretur, quibus usurus non erat? Qui certe ut sexum ostenderet, etiam cirsurrectione eadem erit corporum substantia, qua nunc utimur, licet auctior gloria: nam et Salvator in tantum ipsum corpus habuit post inferos, in quo et crucifixus est, Ut manus perforatas clavis et lateris vulnus ostenderet . Porro si clausis ingressus est ostiis , quod humanorum corporum natura non patitur; ergo et Petrum et Dominum negabimus vera habuisse corpora, qui ambulaverunt super aquas, quod contra naturam est. In resurrectione mortuorum, non nubent neque 296 nubentur, sed similes erunt Angelis Matt. XXII, 30. Quod alii postea in coelis futuri sunt, hoc virgines in terra esse coeperunt. Si angelorum nobis similitudo promittitur
Abbreviated transcription (Latin):
luomne locũ sccłȩ petri ȩpłe ponere nelongũ fa¬
cerẽ. sed tantũ moclo ostendi. sp̃s sci uaticinio huiꝰ
teporis & doctores & heresi p̃nuntiata/. Deniq ma¬
nifestius eos denotat dicens. Uenient eni innouis¬
simis dieb illusores seducentes. iuxta ꝓpͥa deside.¬

Expanded text:
omnem locum secundae Petri Epistolae ponere, ne longum facerem, sed tantummodo ostendi Spiritus sancti vaticinio, hujus temporis et doctores et haeresim praenuntiatam. Denique manifestius eosdem notat, dicens: Venient enim in novissimis diebus illusores seducentes, juxta propria deside
Abbreviated transcription (Latin):
lais: Poterã quidẽ dicere. Quomoclo posterior pars.
corporis & meatꝰ ꝑ que alii stercora digerunt᷑ rele¬
gatꝰ est ab ocłis. & quasi post tergũ positꝰ. ita & hicqͥ
subuentre est acldirigendos humores & potꝰ quib
uenȩ corporis irrigantur: aclõ conditꝰ est. Sed qm̃
ipsaorgana & genitaliũ fabrica. & nr̃a feminarũ¬
q. discretio. & receptacula uuluȩ ad suscipiendos
& coalendos fetꝰ conclita. serxus differentiã p̃dicãt.

Expanded text:
tatis. Poteram quidem dicere: Quomodo posterior pars tatis. Poteram quidem dicere: Quomodo posterior pars corporis et meatus per quem alvi stercora egeruntur relegatus est ab oculis, et quasi post tergum positus, ita et hic qui sub ventre est, ad digerendos humores et potus, quibus venae corporis irrigantur, a Deo conditus est. Sed quoniam ipsa organa et genitalium fabrica, et nostra feminarumque discretio, et receptacula vulvae ad suscipiendos et coalendos fetus condita, sexus differentiam praedicant
Abbreviated transcription (Latin):
adulteria dãnant᷑ & int̃ ipsas beges & secure sactri¬
bunalia fl agrans l ibido dominat᷑. Noli metuere
ne om̃s uirgines fiant. Difficilis res est uirginitas. & ideo
rimorũ est. ꝑseuerare paucorũ. linde & grande p̃miũ
eorũ qͥ ꝑseuerauerint. Sioms uirgines ẽẽ. possent: nũ¬
quã & dns dicer&. qui potest caꝑe capiat. & apłs insua
re sapientissimo fabricati sumꝰ ut mutuũ nr̃i pati¬
us amur ardore. & gestiamꝰ innatura lẽ copͥlãm: ꝑicli¬
tamur responsionis uerecundia. & quasi int̾ cluos scopu¬
losaequas clã necessitatis & pudicitiȩ symplegas hinc
at q inde uł pudoris uł cause naufragiũ sustinemus.
Si aclꝓposita respondeamꝰ. pudore suf funclimur.
Si pudor imꝑarit sil entiũ. quasi cdeloco uicle mur
cedere. & ad ũsario feriendi occasione clare. Melius
tam̃ ẽ. clausis qđ dicit᷑ ocłisandabatarũ more pug¬
nare: quã clirecta spicula clrpeo ñ repellere ueri¬

Expanded text:
adulteria damnantur, et inter ipsas leges et secures ac triadulteria damnantur, et inter ipsas leges et secures ac tribunalia flagrans libido dominatur. Noli metuere ne omnes virgines fiant; difficilis res est virginitas, et ideo rimorum est, perseverare paucorum. Unde et grande praemium eorum, qui perseveraverint. Si omnes virgines esse possent, numquam et Dominus dicerre sapientissimo fabricati sumus, ut mutuum nostri patiamur ardorem, et gestiamus in naturalem copulam? Periclitamur responsionis verecundia, et quasi inter duos scopulos, et quasdam necessitatis et pudicitiae συμπληγάδας, hinc atque inde, vel pudoris, vel causae naufragium sustinemus. Si ad proposita respondeamus, pudore suffundimur. Si pudor impetrarit silentium, quasi de loco videbimur cedere, et adversario feriendi occasionem dare. Melius est tamen clausis, quod dicitur, oculis Andabatarum more pugnare, quam directa spicula, clypeo non repellere veri
Abbreviated transcription (Latin):
turiones. sunt ferentarii acleuis armature. & miles
gregarius & manipuli. comissaq pugna uacant.
nomina dignita tũ. & sola fortitudo queritur. ita
in hoc cãpo & plio qͦ contra demones limicamꝰ non
queruntur nomina sed oꝑa &głosior ille subuero
¶S iom̃s uirgines fuerint. qͦmͦ stabit humanũ genus:
Par pari refera: Sioms uidue fuerint. uł in matri¬
monio c̃tinentes. quo modostirs mortaliũ ꝓpagabi¬
tur: Hacratione nichil om̃ino erit ne al iud esse
desistat. Uerbi gratia. sicuncti philosophi sint agri¬
cole nerunt. Quidloquat᷑ de agricolis. Hon orato¬
res. ñ iuris consulti. nreliquarũ artiũ p̃ceptores
Si uniu̾si pͥncipes. qͥs erit miles : Si om̃s caput. cuiꝰuo
cabunt᷑ caput cũcetera m̾bra de fuerint. Uereris.
nesi uir ginitatẽ plures appetier int cessent ẽẽ. lupe.
cessent adultere: ne infantes inurbib iullisq ñ ua¬
giant: Cotidie mechorum sanguis effimdiaret

Expanded text:
turiones, sunt ferentarii, ac levis armaturae, et miles turiones, sunt ferentarii, ac levis armaturae, et miles gregarius, et manipuli: commissaque pugna, vacant nomina dignitatum, et sola fortitudo quaeritur: ita in hoc campo et praelio, quo contra daemones dimicamus, non quaeruntur nomina, sed opera; et gloriosioSi omnes virgines fuerint, quomodo stabit humanum genus? Par pari referam. Si omnes viduae fuerint, vel in matrimonio continentes, quomodo stirps mortalium propagabitur? Hac ratione nihil omnino erit, ne aliud esse desistat. Verbi gratia: si cuncti philosophi sint, agricolae non erunt. Quid loquar de agricolis? non oratores, 294 non jurisconsulti, non reliquarum artium praeceptores. Si universi principes, quis erit miles? Si omnes caput, cujus vocabuntur caput, cum caetera membra defuerint? Vereris, ne si virginitatem plures appetierint, cessent lupae, cessent adulterae: ne infantes in urbibus villisque non vagiant. Quotidie moechorum sanguis effunditur,
Abbreviated transcription (Latin):
eribit sermo apłicus. s pontifice̾. Institint quro
sacere ñdeber&. doc& nunc eregione qͥa faciat.
Sed modestũ: ñlitigiosũ. ñcupidũ: clomũ suam
bene regentẽ. filios habentẽ subditos cũ om̃icas¬
titate. Uide quanta pudicitia exxigat᷑ inep̃o. ut
s̃ filu eiꝰ mpudici fuerint ipse ep̃s. ẽe. ñ possit. &co¬
dem uitio offendat dm̃ quo offendit & heli pon¬
ifcx. qͥ corripuerat qͥdẽ filios. sed qr ñ abiecerat
delinquentes retror sum cecidit & mortiuis est.
lucerua dĩ antequã extingueret᷑. Mulieres si¬
milit pudicas. & peliqua. in om̃i gradi & sedcu
& officiorum: Alioquin si diaconus sanctior ep̃o suo
fuerit nuexeo qđ inferior graduest. apud axp̃m de¬
terior erit. Absit. Aut stephanus diaconꝰ qͥ pͥmus
martirio coronatꝰ est. minor futurus est in regno
cȩlorum multis ep̃is &timotheo actito. quosut subi¬
gionib & exercitu sunt luces. sunt tribuni. sunt cen¬

Expanded text:
cribit sermo apostolicus, sed pontificem instituit, quid cribit sermo apostolicus, sed pontificem instituit, quid facere non deberet. Docet nunc e regione, quid faciat. Sed modestum, non litigiosum, non cupidum, domum suam bene regentem, filios habentem subditos cum omni castitate. Vide, quanta pudicicia exigatur in episcopo, ut si filii eius impudici fuerint, ipse episcopus esse non possit et eodem vicio offendat Deum, quo offendit et Heli pontifex, qui corripuerat quidem filios, sed, quia non abiecerat delinquentes, retrorsum cecidit et mortuus est, lucerna Dei antequam extingueretur. Mulieres similiter pudicas et reliqua. In omni gradu et sexu et officiorum. Alioqui si diaconus sanctior episcopo suo fuerit, non ex eo quod inferior gradu est, apud Christum deterior erit. Aut Stephanus diaconus, qui primus martyrio coronatus est, minor futurus est in regno coelorum multis episcopis, et Timotheo ac Tito, quos ut subjigionibus et exercitu sunt duces, sunt tribuni, sunt cen
Abbreviated transcription (Latin):
terrene militiȩ officia largiunt᷑: siue diuitũ obe¬
diunt iussioni. Qd̾q his peius est. illis clericatus
gradus donant: quorũ sunt obsequis deliniti.
hoc gradu estimabit᷑. & om̃s uirgines & c̃tinentes.
quib quasi pul cherrimis gẽmis eccłe monile de
mina sed officiorum. Nec dicit᷑. siquis episcopatũ
desiderat. bonũ gradum desiclerat. sedbonum
opus desiderat. qđ in maiori orcline constitutus
possit si uelit occasione eercencdarum habere
hibi erit ñ habeat sobriũ. suie ut melius ingreco
e morib hospitalẽ. ut imitetur abrahã &cũ peori¬
nisimmo inpegrinis xp̃m suscipiat. doctorem.
nichil eni ꝓdest c̃scientia urtutũ frui. nisi &credi¬
tũ sibi popłm possit instruere. lit ualeat ex hortari
in doctrina & eos qͥ contra dicunt redarg uere.
Ion uenolentũ. qr qͥ sem ꝑ insc̃is scõrum est &e offert¬
hostias uinũ & sicera ñbibit. Non uinolentũ. quia

Expanded text:
terrenae militiae officia largiuntur; sive divitum obeterrenae militiae officia largiuntur; sive divitum obediunt jussioni; quodque his pejus est, illis clericatus donant gradum, quorum sunt obsequiis deliniti. hoc gradu existimabitur. Et, omnes virgines et continentes, quibus quasi pulcherrimis gemmis Ecclesiae monile decmina, sed officiorum. Nec dicitur: Si quis episcopatum desiderat, bonum desiderat gradum; sed bonum opus desiderat quod, in majori ordine constitutus, possit, si velit, occasionem exercendarum habere habuerit, non habeat. Sobrium, sive, ut melius in Graeco et moribus: hospitalem, ut imitetur Abraham et cum peregrinis, immo in peregrinis, Christum suscipiat. Doctorem: nihil enim prodest conscientia virtutum frui, nisi et creditum sibi populum possit instruere, ut valeat exhortari in doctrina, et eos qui contradicunt redarguere. Non vinolentum, quia qui semper in Sanctis sanctorum esthostias, vinum et siceram non bibit; quia
Abbreviated transcription (Latin):
tupilior est. E uenit int̃dũ. ut tristior uultꝰ adduc̃¬
tũ suꝑcili. incessus põparũ ferculis similis. offen¬
dat popłm. & q nichil habet qđ rephendat inuita.
habitũ solũ oderit & incessum. Multi eligunt᷑: non
amore sui sed alterius odio. Inplerisq suffragium
meret᷑ sola simplicitas. & alterius prudentiȩ & calli¬
ditati qͥsi malitiȩ opponitur. Non nun quã errat
quisq suis morib fauet. ut ñ tã bonũ quã suisimil ẽ
quęrant p̃positũ . E uenit aliquotiens. ut mariti quȩ
pars maior in popło est maritꝰ quasi sibi applaudant.¬
& in eo se arbitrentur minores nͥ ẽẽ. uirginib. sima¬
peccati c̾scientia ñ remordebit. Int̾ dũ hoc & pon¬
tificui uitio accidit. qͥñ meliores sed argutiores in
clerũ alligunt. & sim pliciores quosq atq in nocen¬
tes in habiles putant uł afinib & cognatis quasi

Expanded text:
cupidior est. Evenit interdum ut tristior vultus, adduccupidior est. Evenit interdum ut tristior vultus, adductum supercilium, incessus pomparum ferculis similis offendat populum. Et, quia nihil habet quod reprehendat in vita, habitum solum oderit et incessum. Multi eliguntur non amore sui, sed alterius odio. In plerisque suffragium meretur sola simplicitas, et alterius prudentiae et calliditati quasi malitia opponitur. Nonnunquam errat squisque suis moribus favet; ut non tam bonum quam sui similem quaerat praepositum. Evenit aliquoties ut mariti, quae pars major in populo est, maritis, quasi sibi, applaudant; et in eo se arbitrentur minores non esse virginibus, si mapeccati conscientia non remordebit. Interdum hoc et pontificum vitio accidit, quia non meliores, sed argutiores in clerum eligunt, et simpliciores quosque atque innocentes inhabiles putant; vel affinibus et cognatis quasi
Abbreviated transcription (Latin):
tur ad tẽpus ab uacorib separati. & uinũ & sicerã ñ
bibebant. quȩ solent libidine ꝓuocare. Eliguntur¬
stels mariti in sacerdotiu. Non ego qr ñ sunt tanti uir¬
gines. quanti neces sarii sunt sacer dotes. Nunquid
qr in exercitu fortis simꝰ quisq eligendus ẽ. idcirco
ñ as sum̃tur & inferiores cũ om̃s fortes e̾e. ñpossint.
Si exxercitꝰ uirib tantũ star&. & ñ etiã numero mi¬
litũ. abicerent᷑ inbecilliores. Nunc & sccłarũ & t̃tia¬
rum uiriũ graclus assumitur. ut turba & numero
exercitꝰ cõpleat᷑. & quo mocdo inqͥes frequent̃ mnor¬
dinatione sacer dotali uirgo neglegitur. & maritꝰ
assumitur.: Quia forte cętera oꝑa ñ habet uirgini
tati congruentia. aut uirgo putat᷑ & ñ e̾. aut est
uirginitatis infamis. aut certe ipsa uirginitas parit
si suꝑbiã. & dũsibi applaulit desola corporisc.astitate
iurt iltosceteras neglegit: ñ fouet pauꝑes. pecuniȩ

Expanded text:
tur ad tempus ab uxoribus separati, et vinum et siceram non tur ad tempus ab uxoribus separati, et vinum et siceram non bibebant, quae solent libidinem provocare. Eliguntur mariti in sacerdotium, non nego: quia non sunt tanti virgines, quanti necessarii sunt sacerdotes. Numquid quia in exercitu fortissimus quisque eligendus est, idcirco non assumentur et infirmiores, cum omnes fortes esse non possint? Si exercitus viribus tantum constaret, et non etiam numero militum, abjicerentur imbecilliores. Nunc et secundarum et tertiarum virium gradus assumitur, ut turba et numero exercitus compleatur. Et quomodo, inquies, frequenter in ordinatione sacerdotali virgo negligitur, et maritus atati congruentia, aut virgo putatur, et non est, aut est virginitas infamis, aut certe ipsa virginitas ei parit superbiam. Et, dum sibi applaudit de sola corporis castitate, virtutes caeteras negligit, non fovet pauperes, aut pecuniae
Abbreviated transcription (Latin):
bant. quanto magis tanta gentiũ multitudo. cui
su̾ma uirtꝰ erat aliena ñ raꝑe: ⁊ Ion habebant
neces se p̃ceptũ decastitate & c̃tinentia ꝑ petua:
quib scribebat᷑ ut abstinerent se abiclolis & aforui
copalis electio mecum facit. Non enidicit eligat̾ ra
ep̃s qͥ unã ducat uocorẽ & filios faciat. sedqͥ una
habuerit uxorẽ. & filios inom̃i subditos discipli¬
tu filios faciat. Alioquin silep̾hensus fuerit.
ñ quasi uir tenebit᷑. sed qͥsi adult̃ dãpnabitur.
Ait ꝑ mit te sacerdotib excercere oꝑa nuptiarũ. ut i¬
dem sint uir gines qđ mariti: aut si sacerdotib uao¬
res silicet tangere. in eo scisunt qr imitant᷑ pudicitiã
urguial ẽ Sed & hoc inferendũ. Si laicus & qͥcumq
orandũ est. Sisemꝑ orandu. gͦ semꝑ carendũ matri¬
monio. NIa & inueteri lege qͥ ꝓpopło hostias offere.¬
bant. ñ solũ indomib suis ñ erant. sed purificaban¬

Expanded text:
bant: quanto magis tanta gentium multitudo, cui bant: quanto magis tanta gentium multitudo, cui summa virtus erat aliena non rapere, non habebat necesse praeceptum de castitate et continentia perpetua, quibus scribebatur, ut abscopalis electio mecum facit. Non enim dicit eligatur episcopus, qui unam ducit uxorem et filios facit, sed qui unam habuerit uxorem et filios in omni subditos disciplitu filios faciat. Alioquin, si deprehensus fuerit, non quasi vir tenebitur, sed quasi adulter damnabitur. Aut permitte sacerdotibus exercere opera nuptiarum, ut idem sint virgines, quod mariti; aut, si sacerdotibus uxores non licet tangere, in eo sancti sunt, quia imitantur pudicitiam virginalem. Sed et hoc inferendum: Si laicus et quicunque  carendum matrimonio. Nam et in veteri lege qui pro populo hostias offerebant, non solum in domibus suis non erant, sed purificaban
Abbreviated transcription (Latin):
siutuae tiiatura: ita & mexł astico orclimne con¬
situendo ꝓ rudis ecrgentib: constiuebatu¬
eccła. leuiora nuꝑ credentib dat p̃cepta. ne territi
ferre ñ possent. Deniq & apłi & seniores de iheroso¬
limis litteras mittunt: ut ñ aplius imponat᷑ dueris
iis quidegentib crediderunt. nͥ ut abstineant se
abidolatria & afornicatione & asanguine & a suffo¬
catis. Et quasi paruulis atq infantib lac potũdant
ñ solidũ cibũ. nec p̾cipiunt de continentia nec de
uirginitate significant. nec adieiunia ꝓuocant.
neq dicunt illucl qł in euangłio ad apłos dirigit᷑
ne habeant duas tunicas. ne perã. ne hes in zonis.
uirgã inmanu. calciam̃ta inpedib. Aut certe
illud. Siuis ꝑfectꝰ ẽẽ: uade uende omĩa tua & da
pauꝑib &uem. se quere me. Si enĩ adolescens ille
quise iactauerat cuncta fecisse quȩ legissunt. au¬
diens hoc tristis abuit qr habebat possessiones mul¬
tas. & pharisei huiꝰcemodi dñi sententiã subsanna¬

Expanded text:
co ordine constituendo, quia rudis ex gentibus constituebatuesia, leviora nuper credentibus dat praecepta, ne territi ferre non possent. Denique et Apostoli et seniores de Hierosolymis litteras mittunt, ut non amplius imponatur oneris his, qui de gentibus crediderunt, nisi ut abstineant se ab idololatria, et fornicatione, et a sanguine, et a suffocatis; et quasi parvulis atque infantibus lac potum dant, non solidum cibum: nec praecipiunt de continentia, nec de virginitate significant, nec ad jejunia provocant, neque dicunt illud quod in Evangelio ad Apostolos dirigitur, ne habeant duas tunicas, ne peram, ne aes in zonis, ne virgam in manu, ne calceamenta in pedibus, aut cillud: Si vis perfectus esse, vade et vende omnia tua, et da pauperibus: et veni sequere me . Si enim adolescens ille qui se jactaverat cuncta fecisse quae legis sunt, audiens hoc, tristis abiit, quia habebat possessiones multas, et Pharisaei hujuscemodi Domini sententiam subsanna
Abbreviated transcription (Latin):
usta quanto plus retrahit᷑: tanto fortiuꝰ mitti¬
tur. łłon e. dãnũ dilatio. ubi certior fit ecdi¬
latione iuctoria. ꝑponã breuit̾ ad u̾sarii sen¬
tentias. & de tenebrosis libris eiꝰ quasi de foceis
serpentes ꝓtraha: neq sinã uenenosu capud
spiris maculosi corporis ꝓͣctahi. Pateat qł noxi

Expanded text:
sta quanto plus retrahitur, tanto fortius mittit. Non est damnum dilatio, ubi certior fit ex dilatione victoria. Proponam breviter adversarii sententias, et de tenebrosis libris ejus quasi de foveis serpentes protraham, neque sinam venenosum caput, spiris maculosi corporis. 241 Pateat quod noxi
Abbreviated transcription (Latin):
dicenti. & si imꝑitꝰ sermone. ñtam̃ ĩcientia. Quomͦ
illud de humilitate descendit. qnsũ dignꝰ uocari
apłs. & mͥ minimo om̃iũ apł orũ & tãquã abortiuo.
sic & hoc humilitatis dictũ puto. Nosti sermonũ ꝓ¬
prietates. Quã obrem. & de epimenide &demenan¬
dro & cle arato quędã sumis testimonia. ubi decꝰ¬
tinentia lõqueris & de uii ginitate. Bonu̾ ẽ. aismu
ut ego . &. Puto hoc bonũ eis. ẽẽ. ꝓpt̃ in stante̾ neces¬
sitatẽ. Et. Quiabonũ ẽ hominiꝰ sic es se .lib i ad
nuptias uenis. ñ dicis bonũ ẽ. nubere. qr ñ potes
ungere quã uri. sed dicis. meliꝰ ẽ. nubere quã uri
Si ꝑse nuptiȩ bone sunt: noli illas incendiocõ¬
parare. seddic siplicit̾. bonũ. ẽ. nubere. Suspec̾¬
ta ẽ. mͥ bonitas eiꝰ rei. quã magnitudo alterius
mali. malũ ẽẽ. cogit inferius. Ego aut̃ ñ leuuus
malũ. s siplea ꝑse bonũ uolo. F ucusq pͥmu

Expanded text:
dicenti, Etsi imperitus sermone, non tamen scientia. Quomodo dicenti, Etsi imperitus sermone, non tamen scientia. Quomodo illud de humilitate descendit, Quia non sum dignus vocari Mihi minimo omnium Apostolorum. Et, Tamquam abortivo, sic et hoc humilitatis dictum puto. Nosti sermonum proprietates, quamobrem, et de Epimenide, et de Menandro, et 251 de Arato quaedam sumis testimonia. Ubi de continentia loqueris et virginitate: Bonum est, ais, ut ego. Et, Puto hoc bonum eis esse propter instantem necessitatem. Et, Quia bonum est homini sic esse. Ubi ad nuptias venis, non dicis, bonum est nubere, quia non potes jungere, quam uri; sed dicis: Melius est nubere quam uri. Si per se nuptiae sunt bonae, noli illas incendio comparare: sed dic simpliciter, bonum est nubere. Suspecta est mihi bonitas ejus rei, quam magnitudo alterius mali, malum esse cogit inferius. Ego autem non levius malum, sed simplex per se bonum volo. 10. Mu