comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dño. Recte uidicasti. Recte uidicaũ
phariseus. qui male cogitauit. pu¬
tans qd̾ ignoraret dñs magis pecc̃a
mulieris quã donaret. S laudatur
euis sententia: ut excusatio omĩsei
ouatur. Plus remissũ ẽ eccłie q̃
congregata ẽ ex popło nationũ. qm̃
plus debebat. s & ipsa plus soluit.
ñ exigenti. s donanti. Dedit aqͣm
pedib xp̃i: quia sua pecc̃a mundaũ.
Osculata est pedes. ferens pacis insig¬
nia: misit oleum in pedes eius. mi¬
scdiam & ipsa inpauꝑes conferendo.
Isti sunt pedes xp̃i: in his etenim
innocentius ambulait xp̃c. Et capillis
capitis sui tersit. Xpõ etenĩ humiliat᷑.
quicumq ht̃ humilitatis affectũ. Q
ido inquit dimissa sunt pecc̃a multa:
et uiditium cum miseratione dispen¬
sat.Ante donauit ꝑ grãm: s qͥbus
uonaret sciebat. Non ħt qd excuset
uideos. Michi quasi peccatori plura
donauit: illi qͣsi ingrato minora coi¬

Expanded text:
domino: recte iudicasti. recte iudicauit domino: recte iudicasti. recte iudicauit Pharisaeus, qui male cogitauit putans quod ignoraret magis dominus peccata mulieris quam donaret. sed laudatur eius sententia, ut excusatio ei omnis adimatur. plus remissum est ecclesiae, quae congregata est ex populo nationum, quoniam plus debebat, sed et ipsa plus soluit non exigenti, sed donanti. dedit aquam pedibus Christi, quia sua peccata mundauit, osculata est pedes, ferens pacis insignia misit oleum in pedes eius misericordiam et ipsa in pauperes conferendo — isti sunt pedes Christi; in his etenim innocentius ambulat Christus — et capillis capitis sui tersit; Christo enim humiliatur quicumque habet humilitatis affectum. et ideo inquit dimissa sunt peccata eius met iudicium cum miseratione dispensat. ante donauit per gratiam, sed quibus donaret sciebat. non habet quod excuset Iudaeus. mihi quasi peccatori plura donauit, illi quasi ingrato minora con
Abbreviated transcription (Latin):
factus est in caput anguli. Quare
suꝑ molam: Quia ipse ẽ qͥ molen¬
tes iuuat: ipse est qui dicit. Scru¬
tamini scͥpturas: in quib putatis
uos uitam et̾nam habere. Noli
fenerator hc̃ lapidem suꝑ molarẽ
oppignerare : ne cadas suꝑ illum.
Omnis enĩ qui ceciderit suꝑ hc̃ la¬
pidem conquassabitur: suꝑ quem
aridit aut̃ comminuet ilũ. Nec
egeno auferas. aut uidue pignus
detrahas. s grauius si anime que
u̾bi iudua ẽ u̾bum teneas. ut ei ste¬
rilitatem uiduitatis inducas. Atq
ut sciatis qͦd amanti hec affectu sua¬
deam. ut sciatis qd̃ liceat. & bene
feneratores ostendam uob̾. quẽ fene¬
ratorem debeatis imitari. Duo inqͥt
erant debitores uni feneratori. Unꝰ
debebat denarios qͥngentos. alius
qͥnquaguita. Non habentib illis
unde redderent: donauit utͥsq.
Quis ergo eum plus diligit  Res¬
pondens symon phariseus dixit.
Estimo qr is cui plus donauit. Et
laudata ẽ eius sententia dicente

Expanded text:
factus est in caput anguli. quare factus est in caput anguli. quare super molam? quia ipse est qui molentes adiuuat, ipse est qui dicit: scrutamini scripturas, in quibus putatis uos uitam aeternam habere. noli, faenerator, hunc lapidem supermolarem oppignorare, ne cadas super illum; omnis enim qui ceciderit super hunc lapidem conquassabitur, supra quem ceciderit autem comminuet illum. nec egeno auferas aut uiduae pignus detrahas, sed grauius, si animae, quae uerbi uidua est, uerbum teneas, ut ei sterilitatem uiduitatis indicas. Atque ut sciatis quod amanti haec affectu suadeam, ut sciatis quod liceat et bene faenerare, ostendam uobis quem faeneratorem debeatis imitari. duo inquit erant debitores uni faeneratori; unus debebat denarios quingentos, alius quinquaginta. non habentionauit utrisque. quia ergo eum plus diligit? respondens Simon Pharisaeus dixit: aestimo quia is cui plus donauit. et laudata est eius sententia dicente
Abbreviated transcription (Latin):
nem ledant considera. qͣm a uiro bo¬
no discrepent recognosce. Ergo dũ
liber es a iunculis. ipse te reuoca
ñ sumas mutuũ. pauꝑ: non sumas
mutuũ. Diues es. nullam pateris
petendi necessitatẽ. pauꝑ es. ꝯsid̃a
soluendi difficultatem. Opulentia
usuris minuitur: pauꝑtas usu¬
ris non eleuatur. Nũqͣm enĩ malũ
uide nedum pecunam petis. mo¬
lam tuam obliges. aut lapidem
suꝑ molarem. Mola ẽ enĩ qua si¬
milago conficitur. que molit suni¬
laginem. una mulier que assumit᷑.
& altera relinquit᷑. Fortasse illa as¬
ut habeat similaginẽ. e spũalem
facit farinam. Expurgate uetus
fermentũ: ut sitis noua consꝑsio.
Custodit molam suã. int̾pretat᷑ scͥp¬
turas: seruat sͥ lapidem suꝑ mo¬
larem. Illa aut̃ relinquitur que op¬
pignerat molam suam. Cum autẽ¬
aliqͥd moluerit.ꝑfunctorie oppigne¬
uat lapidem qͥ est suꝑ molam. Qs
iste sit lapis quero. Legi. Lapidem
quẽ reꝓbauerunt edificantes hic

Expanded text:
nem laedant considera, quam a uiro bonem laedant considera, quam a uiro bono discrepent recognosce. ergo dum liber es a uinculis, ipse te retrahenon sumas mutuum. pauper es: non sumas mutuum. diues es: nullam pateris petendi necessitatem. pauper es: considera soluendi difficultatem. opulentia usuris minuitur, paupertas usuris non eleuatur; numquam enim malum uide, ne, dum pecuniam petis, molam tuam obliges aut lapidem supermolarem. mola est qua similago conficitur, qua molit similaginem una mulier, quae adsumitur, et altera, quae relinquitur. fortasse illa adut habeat similaginem, spiritalem farinam facit, expurgat uetus fermentum, ut sit noua conspersio, custodit molam suam, interpretatur scripturas, seruat sibi lapidem supermolarem: illa autem relinquitur, quae oppignorat molam suam. cum aliquid emoluerit perfunctorie, oppignorat lapidem qui est super molam. quis iste sit lapis quaero. legi: lapidem. quem reprobauerunt aedificantes, hic
Abbreviated transcription (Latin):
fructus inquit agroꝵ capio. s qui noa
habundant lisui. quomͦͣ habundabunt
contracti fenoris incremento: S posses¬
sionem meã uendo. E unde fructus
quib utaris ad sum᷑tũ : Fenus ñ pecu
na soluitur sua. s augetur. Nume¬
rando coaceruatur &e crescit. Deinde
non cogitas humilitatẽ & uerecuncdã
postulantis: donec accipias oscularis
manus feneratoris suꝑbi. humilias
uocem tuã. ne clarior sonitus uocis
tue aures euis offendat. ne plures te au¬
uiant dep̃cantẽ. Pauꝑtas ñ ht cͥmen
nulla indigentie infamia ẽ: s debere
uerecundum ẽ: ñ reddere uerecundius
Postulabis dilationem cũ ceꝑis conue¬
niri in tempore p̃scͥpte solutionis. proi
pecuna afferes tecdia. causaberis de
tempore. excusationes strues. & cum
totum ꝓmiseris. ne in uniu̾sũ frauda¬
re uideris. uix dimidium restitues.
De amico inimicũ facies. de honor
referes contumeliam. pro benedicti¬
one maledictum. Queam hec opimo¬

Expanded text:
fructus inquit \'agrorum capio.\' sed qui non fructus inquit \'agrorum capio.\' sed qui non abundant usui quomodo abundabunt contracti faenoris incremento? sed possessionem meam uendo. et unde fructus, quibus utaris ad sumptum? faenus non pecunia sua soluitur, sed augetur: numerando coaceruatur et crescit. deinde non cogitas humilitatem et uerecundiam postulantis? donec accipias, oscularis manus faeneratoris superbi, humilias uocem tuam, ne clarior sonitus uocis tuae auris eius offendat, ne plures te audiant deprecantem. paupertas non habet crimen, nulla indigentiae infamia est, sed debere uerecundum est, non reddere inuerecundum. postulabis dilationem, cum coeperis conueniri in tempore praescriptae solutionis: pro pecunia adferes taedia, causaberis de tempore, excusationes strues et, cum totum promiseris, ne in uniuersum fraudare uidearis, uix dimidium restitues. de amico inimicum facies,. pro honore referes contumeliam, pro benedictione maledictum. quam haec opinio
Abbreviated transcription (Latin):
angusta gͦ u̾bum ut redibitio credi¬
tori non lingua respondeat. siue my¬
stice coangusta u̾bum hoc ẽ consum¬
ma. Uerbum enĩ consuminans et
breuians faciet dñs suꝑ t̾ram. ħ
ẽ ex multis ratiociniis adbreuiata
tͥ sũma conueniat. declucito qd̾
expensis diu̾sis ẽ erogatum. ut sal¬
uum habeas qd suꝑsit. quomͦ dñs
de multis dispensationib iudeorũ.
ex multo illo raciocinio. peccatoꝵ
cõsũmauit tandem atq breuiauit.
ut reliquie salue fierent ꝑ electionẽ
gr̃e & seruarentur ad semen. ꝑ quos
int̾ mortuam spem synagoge resus¬
citaret. Qmͣ deforme ẽ ut ꝓ benefi¬
tio ei qui te adiuuit rependas mo¬
lestiam. cum istam fraudaueris.
cui debes. postea intempore orȩ ne¬
cessitatis tue non inuenies creditorẽ.
Qͣm indignum ut cum uictum tuum
sustentare non queas. cum adhuc
nichil debeas. putes qd ae uctũ tuũ
possis &e debitum sustinere. Ante cogita
unde dissoluas: & sic mutuũ sume.

Expanded text:
angusta ergo uerbum, ut redhibitio crediangusta ergo uerbum, ut redhibitio creditori, non lingua respondeat, siue mystice: coangusta uerbum, hoc est consumma; uerbum enim consummans et breuians faciet dominus super terram, hoc est ei multis ratiociniis adbreuiata tibi summa conueniat. deducito quod expensis diuersis est erogatum, ut saluum habeas quod supersit, quomodo dominus de multis dispensationibus Iudaeorum ex multo illo ratiocinio peccatorum consummauit tandem atque breuiauit, ut reliquiae saluae fierent per electionem gratiae et seruarentur ad semen, per quos intermortuam spem synagogae resuscitaret. Quam deforme est, ut pro beneficio ei qui te adiuuit rependas molestiam! cum istum fraudaueris cui debes, postea in tempore necessitatis tuae non inuenies creditorem. quam indignum, ut cum uictum tuum sustentare non queas, cum adhuc nihil debeas, putes quod et uictum tuum possis et debitum sustinere. ante cogita unde dissoluas et sic mutuum sume.
Abbreviated transcription (Latin):
excipias inprudentie. & ne exutũ te
ꝓpͥo uestimento neqͥssimꝰ ille cõmunis
fenerator agnoscens confusionẽ tui de¬
tegere conetur obpbrii & ꝑsuadeat tͥ
ut te foliis tegas. & nudum te esse cons¬
piciens. in dei uerearis uenire conspec¬
tum. Redde inquit ꝓximo tuo intẽ¬
pore. coangusta u̾bum & fidelit̾ age
cum illo. & in omi tempore inuemes
quod tͥ necessariũ sit. Non amat
multis innocentia se defendere. Su¬
sanna uocis assertione non eguit. U̾¬
bum coangustauit ad dñm. & statum
ad ipisci meruit castitatis ꝓpͥe testimonũ
Plurima pb̃i loquebantur. qui labora¬
bant uerborum fuco obducere uerita¬
tem. S nunc filia uida tacuit apd̃
homines: locuta ẽ deo. Erubescenda
erat in plebe ipsa defensio muliebris.
Et dum pudor defenditur. impruden¬
tia p̃tendebatur. Coangustauit u̾bũ
dicens ao dñm. Tu scis quia falsa di¬
xerunt. de me. Et dñs sp̃m danelis
pueri suscitauit castitatis ultorẽ. Co¬

Expanded text:
excipias inprudentiae, ne exutum te excipias inprudentiae, ne exutum te proprio uestimento nequissimus ille communis faenerator agnoscens confusionem tui detegere conetur opprobrii et persuadeat tibi, ut te foliis tegas et nudum te esse conspiciens in dei uerearis uenire conspectum. Redde inquit proximo in tempore, coangusta uerbum et fideliter age cum illo, et in omni tempore inuenies quod tibi necessarium sit. non amat multis innocentia se defendere. Susanna uocis adsertione non eguit: uerbum coangustauit ad dominum et statim adipisci meruit castitatis propriae testimonium. plurima presbyteri loquebantur, qui laborabant uerborum fuco obducere ueritatem, sed non filia Iuda. tacuit aput homines, locuta est deo. erubescenda erat in plebe ipsa defensio muliebris et,- dum pudor defenditur, inpudentia praetendebatur. coangustauit uerbum dicens ad dominum: tu scis quia falsa dixerunt de me. et dominus spiritum Danielis pueri castitatis excitauit ultorem. co
Abbreviated transcription (Latin):
nam. cum int̾ duas ppłi partes consti¬
tutus mortẽ a defunctis serpere. in
sortem sui corporis non ꝑmisit. Obiec¬
tio huiꝰ sortis bonum pignus ẽ u̾bi
amictus. Hanc nob̾ tunicam nemo
auferat debitoris. hanc tunicã nulli
oppigneretis. siuultis nũqͣm turpitu¬
dmẽ sustinere. ut dormiatiꝰ intercleros
sicut a aron. dormiatis inter duo
testam̃ta. ut dormiatis somnũ resurrecti¬
onis. & uos reparare possitis. Hoc ẽ uesti¬
mentũ qd̾ etiam si oppign̾aueris. reci¬
piendum sc̃s salomon in ꝓuerbiis p̃cipit
dicens. Aufer uestimentũ tuũ: p̃terit
enim inuiriosus. Sapientie uestim̃tũ
ẽ ex illis uestimentis que ex bẏsso ee
quo regnum celeste confertur. Deniq
uestimentũ sapientie significari suꝑi¬
ora indicat. Premisit enĩdicens. sapi¬
ens esto fili. ut letetur cortuũ. Et in¬
fra duos uersus ait. In prudentes aut̃
suꝑuenientes dampnũ pendit᷑. aufers
uestimentũ tuũ. Aufergͥ. ne damnũ

Expanded text:
nam, cum inter duas partes populi constinam, cum inter duas partes populi constitutus mortem a defunctis serpere in sortem uiuorum sui corporis non permisit obiectu. huius sortis bonum pignus est uerbi amictus. hanc uobis tunicam nemo auferat, debitores, hanc tunicam nulli oppigneretis, si uultis numquam turpitudinem sustinere, ut dormiatis inter cleros sicut Aaron, dormiatis inter duo testamenta, ut dormiatis somnum resurrectionis et uos reparare possitis. hoc est uestimentum. quod etiamsi oppigneraueris, recipiendum san-_ ctus Solomon in Prouerbiis suadet dicens: aufer uestimentum tuum; praeterit enim iniuriosus. sapientiae uestimentum est ex illis indumentis, quae ex bysso et quo regnum caeleste confertur. denique uestimentum sapientiae significari superiora indicant; praemisit enim dicens: sapiens esto, fili, ut laetetur cor tuum et infra duos uersus ait: inprudentes autem superuenientes damnum pendent. aufer uestimentum tuum. aufer igitur, ne damnum
Abbreviated transcription (Latin):
meros uestim̃tum. & retrorsum ꝑgentes
ne uiderent uirilia patris. Hoc est cor¬
pora que habent pudorem quendam
generationis humane. Et ido qui ui¬
dere uoluit. angustioris animi dignã
mercedem recepit. ut seruus fieret.
Omnis enĩ qui facit peccatum: seruus
ẽ peccati. Unde ille t̾renus remansit.
Hoc pauꝑi nemo tollat uestimentũ.
aut si tulerit. sol non occidat super
despoliatum. Eum aut̃ restituat.
ne peccatum pauꝑis feneratori possit
asscribi. Et non solum suo. s etiam ali¬
eno incipiat laborare pecc̃o. Hoc pig¬
nus in hac seculi nocte reddatur. hoc
uestim̃to inhis mundi tenebris indu¬
atur. Hoc pignus illuis dominice
sortis ẽ. non illius contrarie. Legimꝰ
nĩ duas sortes inleuitico de quib dic¬
tum ẽ. unam dño facies: alt̾am trans¬
missori. Transmissor sortem suã ao
feneratores tͣnsmisit. Serui dm̃i: in
sorte sunt xp̃i. In hac sorte constitutꝰ
aaron contrarie sortis exclusit erũ¬

Expanded text:
meros uestimentum et retrorsum pergentes, meros uestimentum et retrorsum pergentes, ne uiderent uirilia patris, hoc est corporea, quae habent pudorem quendam generationis humanae. et ideo qui uidere uoluit angustioris animi dignam mercedem recepit, ut seruos fieret — omnis enim qui facit peccatum seruus est peccati —, unde ille in terrenis remansit. hoc pauperi nemo tollat uestimentum aut si tulerit, sol non occidat super despoliatum, cum ante restituat, ne peccatum pauperis faeneratori possit adscribi et non solum suo, sed etiam alieno incipiat laborare peccato. hoc pignus in hac saeculi nocte reddatur, hoc uestimento in his mundi tenebris induatur. hoc pignus illius dominicae sortis est, non illius contrariae. legimus enim duas sortes in Leuitico, de quibus dictum est: unam domino facies, alteram transmissori. transmissor sortem suam ad faeneratores transmisit, serui domini in sorte sunt Christi. in hac sorte constitutus Aaron contrariae sortis exclusit aerum
Abbreviated transcription (Latin):
alius non chixerat. sc̃i sp̃s gr̃am uelit
sorti tollas ea. Tribuisse cognoscimus
que loquerentur singłi de oꝑib dñi
ih̾u. ut eius descͥbenda. ꝓ eins nutu ge¬
sta diuiderent. Est & illa tumca. qͣm
demonstrat apłs dicens. induite dñm
iħm. Hec ẽ tunica. que inhonesta oꝑit
nr̃a. & in his honestatem habundantiorẽ
circundat in xp̃o. Induimꝰ uiscera mise¬
ricordie in xp̃o. indiumꝰ crucis głam.
que iudeis scandalum. grecis stulticiã.
Illi erubescant qui eam erubescendam
putant: nob̾ aut̃ absit głari nͥ incruce
diũ nr̃i iħu. Hec ignobilia nr̃a. honor̃e
habundantiorem habent. qr ꝑ passio¬
nẽ dñi regnum nobis paratur et̾nũ.
Quo enĩ plus quis peccauerit: eo plus
Expoliemus ueterem hominẽ cũ actib
suis: induamus nouũ in qͦ remissio
pecratoꝵ. Bonis gͥ amictus atq uestitꝰ
u̾bum cdi. Hoc uestitu filis noe pudenda
patris oꝑuerunt. accipientes suꝑ hu¬

Expanded text:
alius non dixerat, sancti spiritus gratiam uelut alius non dixerat, sancti spiritus gratiam uelut sortito illis ea tribuisse cognoscimus, quae loquerentur singuli de operibus domini Iesu, ut eius sibi describenda pro eius nutu gesta diuiderent. est et illa tunica, quam demonstrat apostolus dicens: induite dominum Iesum. haec est tunica, quae inhonesta operit nostra et in his honestatem abundantiorem circumdat in Christo. induimus uiscera misericordiae in Christo, induimus crucis gloriam, quae Iudaeis scandalum, Graecis stultitia. illi erubescunt qui eam erubescendam putant, nobis autem absit gloriari nisi in cruce domini Iesu. haec ignobilia nostra honorem abundantiorem habent, quia per passionem domini regnum nobis paratur aeternum; quo enim quis plus peccauerit eo plus expoliemus ueterem hominem cum actibus eius, induamus nouum, in quo remissio peccatorum. Bonus ergo amictus atque uestitus uerbum dei. hoc uestitu filii Noe pudenda patris operuerunt accipientes super u
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur tͥ illum pauꝑem significare.
qͥ cum tunica una iubetur ꝑgere. al¬
teram non requirere. remissus a xp̃o
spũ: qui dormire possit. Nam saciato
diuiciis: non ẽ qui sinat eũ dormire.
Dormit eni pauꝑ somnũ resurrectio¬
nis. quẽ diues dormire non potest: qͥa
a diuiciis & uoluptatib suffocatur.
Dormit xp̃i qͥetem dicentis. Ego dor¬
miui & quieui ce surrexi. Hec ẽ tu¬
xp̃c. qͣm scindere non potuerunt illi
milites quos agnoscis. Nullus enim
eoꝵ uestim̃tum xp̃i scindit: s diuidit
sicut scͥptum est. Diuiserunt uestim̃¬
ta mea sͥ: & suꝑ uestem meã miserunt
sortem. Diuiserunt sͥ euangłiste uesti¬
menta eius. & suꝑ uestem euis hoc est
suꝑ p̾dicationẽ euangłii qua uestitur ho
de euangłistis dictum est: quia mise¬
runt sortem. Sors enim ueluti diui¬
no pendet examine. & iło qr ñ potes¬
tate. ꝓpͥa sunt locuti. neq om̃s eadẽ
omĩa. s pleraq diu̾sa dixerunt. q̃

Expanded text:
uidetur illum pauperem significare, uidetur illum pauperem significare, qui cum una tunica iubetur pergere, alteram non requirere, missus a Chrisest pauper spiritu, qui dormire possit; nam satiato diuitiis, non est qui sinat eum dormire. dormit enim pauper somnum resurrectionis, quem diues dormire non potest, quia a diuitiis et uoluptatibus suffocatur. dormit Christi quietem dicentis: ego dormiui et quieui et surrexi. haec est tustus indutus, quam scindere non potuerunt illi milites, quos agnoscis. nullus enim eorum uestimentum Christi scindit, sed diuidit,. sicut scriptum est: diuiserunt uestimenta mea sibi et super uestem meam miserunt sortem. diuiserunt sibi euangelistae uestimenta eius et super uestem eius, hoc est super praedicationem euangelii, qua uestitur hodde euangelistis dictum est quia miserunt sortem; sors enim ueluti diuino pendet examine. et ideo quia non potestate propria sunt locuti neque omnes eadem omnia, sed plerique diuersa dixerunt, quae
Abbreviated transcription (Latin):
tor ẽ autem omnis qui audit u̾bum
regni & non intelligit. uenit malus
& rapit quasi seminatũ in corde ip̃siꝰ.
Noli gͦ introire in domũ enis: ut il¬
lud pignus accipias. Ue enĩ qui scan¬
dalizauerit unũ de pusillis istis.Si
sua stultitia amiserit pignus suũ:
tu non habebis delictum. Si aut̃
pauꝑ fuerit: redde pignus ante
solis occasum. Pignus aut̃ uestim̃
si pignus tradiderit suũ. Si aut̃ pauꝑ ẽ.
qui non habeat diuicias sp̃s: redde illi
uestimentũ suũ ante solis occasũ. Si
de corporali pignore ageretur. utiq
magis ꝑ diem reddendum fuit ne t᷑¬
pitudo midi corporis diurno lumine
ꝑderetur. tenebre enĩ nudum ñ ꝓdunt.
Ac si hoc moueret qd̾ non haberet par¬
ꝑ quo dermiens tegi posset. utiq aut
stragulum aut amictum diceret ẽe red¬
dendũ. Nunc euit dicendo uestim̃tũ.
significat magis tunicã qua indium᷑
atq uestimur. Redde gͦ pauꝑtumcã
suã: ut dormiat in ea noctu. Non ne

Expanded text:
tor est autem omnis qui audit uerbum tor est autem omnis qui audit uerbum regni et non intellegit. uenit malus et rapuit quod seminatum est in corde ipsius. noli ergo introire in domum eius, ut illud pignus accipias. uae enim qui scandalizauerit unum de pusillis istis! si sua stultitia amiserit pignus suum, tu non habebis delictum. si autem pauper fuerit, redde pignus ante solis occasum; pignus autem uestimesi pignus tradiderit suum: si autem pauper, qui non habeat diuitias spiritus, redde illi uestimentum suum ante solis occasum. si de corporali ageretur pignore, utique magis per diem reddendum fuit, ne turpitudo nudi corporis diurno lumine proderetur; tenebrae etenim nudum non produnt. ac si hoc moueret, quod non haberet pauper quo dormiens tegi posset, utique aut stragulum aut amictum diceret esse reddendum. nunc autem dicendo uestimentum tunicam magis significat, quam induimur atque uestimur. redde ergo pauperi tunicam suam, ut dormiat in ea noctu. Nonne tibi
Abbreviated transcription (Latin):
ipsuis. s redditione reddes ei pignus
psuis. ad occasum solis.⁊ dormiet in
uestimento suo & benedicet te: et erit
in te miscłia. Dices itaꝙ mͥ. Erce lex
auferri pignus auferri ꝓhibuit non
suscipi. pauꝑi aut̃ uissit redli. ñ omib.
ac de corporalib quidem pigneribus
scĩs etiam ezdras docuit nos. qd iam
feneratoris adu̾sus patrum ur̃orũ
non possitis uenire ꝓfessionem. Nam
cum iuberentur qui fenerauerant &
acceꝑant aliena pignera:ut restitue¬
rent eadxerunt. Beddimꝰ: & ab ipsis
nichil querimus. Boni patres qͥ statu¬
erunt pignera debitoꝵ esse reddenda.
boni etiam seneratores qui responde¬
runt qd & pignera redderent ⁊ pecu¬
niam ñ requirerent quã dedissent.
Et sententia uos pat̾ne censionis his
astringit: & ꝓfessio creditorem. Est au
& aliud pignus: q̃d lex spũalis ꝓhibr
anferri. Et si datum fuerit. reddi
iubet ante solis occasum. Quodhõ
debitum reddit: & ipse ꝓtulit. Debi¬

Expanded text:
es ei pignus es ei pignus ipsius ad occasum solis, et dormiet in uestimento suo et benedicet te et erit in te misericordia. Dices itaque mihi: ecce lex auferri pignus prohibuit, non suscipi, pauperi autem iussit reddi, non omnibus. ac de corporalibus quidem pignoribus satis etiam Hesdra nos docuit quod iam, faeneratores, aduersus patrum uestrorum non possitis uenire professionem. nam cum iuberentur qui faenerauerant et acceperant aliena pignora, ut restituerent ea, dixerunt: reddimus et ab ipsis nihil quaerimus. boni patres, qui statuerunt pignora debitorum esse reddenda, boni etiam faeneratores, qui responderunt quod et pignora redderent et pecuniam non requirerent, quam dedissent. et sententia uos paternae censitionis his adstringit et professio creditorum. i est autem et aliud pignus, quod lex spiritalis prohibet auferri et si datum fuerit, reddi iubet ante solis occasum, quod homo debitor reddit et ipse protulit. debi
Abbreviated transcription (Latin):
susceptũ ẽ. cõmendatũ aut̃ & depo¬
situm. quod non custodiat causam
alicuiꝰ cõmissi. Unde ait apłs. Scio cui
credidi & certus sum. quia potens est
uepositum meũ seruare in illũ diem.
Depositum quoq idem docuit qd̾ esset:
dicens. bonum depositum custodi. ꝑ¬
custoditur.
rant illud de cordib nr̃is: Petamus
gͦ ut custodiat in nob̃ xp̃c. hoc pignꝰ
quod ipse donauit: & depositum suũ
cõmendatũq conseruet. Nicħ enĩ ac¬
cepit a nob̾. s ipse nob̃ credidit. quod
nr̃m non erat. Et idõ detͥmento hones¬
tatis afficitur: qui depositum iuolaret
alienũ. Si cõmendatũ hominis nulla
debemus fraude iuolare: qͣntomagis
diuinũ & spũale depositum. bona fide
seruare nos congruit. ne & existimatio¬
nem & utilitatis grauia damna sube¬
amus: Hoc gͦ pignus est qͦd lex ꝓhibr
pignerari & iolenter auferre. Sic eñ
ħt scͥptura. Si debitum tͥ fuerit a ꝓxi¬
mo tuo quodcũq non introibis in do¬
mũ ipsius pignerare pignus. & hõ

Expanded text:
usceptum est: commendatum autem et depositum quod nos custodiae causa alicui commisimus. Unde ait Apostolus: Scio cui credidi, et certus sum, quia potens est commendatum meum servare in illum diem . Depositum quoque idem docuit quod esset, dicens: Bonum depositum custodi custoditur? rant illud de cordibus nostris. petamus ergo, ut custodiat in nobis Christus hoc pignus, quod ipse donauit, et depositum suum conmendatumque conseruet; nihil enim accepit a nobis, sed ipse nobis credidit quod nostrum non erat. et ideo detrimento honestatis adficitur qui depositum uiolarit alienum. si commendatum hominis nulla debemus fraude uiolare, quanto magis diuinum et spiritale depositum bona fide seruare nos congruit, ne et existimationis et utilitatis grauia damna subeamus! hoc igitur pignus est, quod lex prohibet pignoraii et uiolenter auferri. sic enim habet scriptura: si debitum tibi fuerit a mo tuo quodcumque, non intrabis in domum eius pignerare pignus: foris
Abbreviated transcription (Latin):
utiq celum ñ pluua descendens:
Clauserat celum hominib ꝑfidia: s
aꝑuit fides. Patebat & ante s celum
hominib. Deniq enoch raptusẽ ad
celum. it̾um clausum ẽ: s aꝑuit he¬
lẏas: qui raptus ẽ currui. Et uos po¬
testis ascendere: si sacram̃ti grãm con¬
seqͥmini. Quousꝙ delectationes: Qͦ¬
usꝙ commessationes: Instat uidicii
Uies: dum differs grãm mors appro¬
pinquat. Quis dicat. ñ mͥ uacat ñc̃.
occupatus sum. ñ mͥ demonstres
lumen. nolo tam cito me redimas:
ñ mͥ adhuc opus ẽ regnũ celeste. Non¬
ne hoc dicit qui excusat a baptisma¬
ñ exureris: Sanaris & non soles. re¬
formaris & ñ dissolueris. ictum mortis
ñ excipis. & resurgis. & adhuc dissi¬
mulas: Adhuc expectas ut uiuas
scło: postea te reseruas dõ: Ignoras
qd̾ cam ꝓpt̾ea displicuerit sacͥficium.
qm̃ ñ pͥmitiua obtulit. s pͥmitiuis
ipse ꝑfunctus. de ꝑsequentib munꝰ

Expanded text:
utique caelum non pluuia descendens, utique caelum non pluuia descendens, clauserat caelum hominibus perfidia, sed aperuit fides. patebat et ante hoc caelum hominibus. denique Enoch raptus ad caelum est. iterum clausum est, sed aperuit Helias. qui raptus est curru. et uos potestis ascendere, si sacramenti gratiam consequamini. quousque delectationes, quousque comissationes? instat iudicii dies: dum differs gratiam, mors adpropinquat. quis dicat: non mihi nunc uacat, occupatus sum, non mihi demonstres lumen, nolo tam cito me redimas, non mihi adhuc opus est regnum caeleste?\' nonne hoc dicit qui excusat a baptismapurgaris> et non exureris, sanaris et non doles, reformaris et non dissolueris, ictum mortis non excipis et resurgis. et adhuc dissimulas, adhuc expectas ut uiuas saeculo, postea te reseruas deo? ignoras quod Cain propterea displicuerit sacrificium, quoniam non primitiua optulit, sed primitiuis ipse perfunctus de sequentibus munus
Abbreviated transcription (Latin):
Iterate tercio. Q iterauerunt t̾cio. Et
cum manaret aqua precat᷑ ẽ helyas:
&e ignis descendit de celo. Bu esignis
suꝑ altare qui ablueris aqua. cuuis
exuritur culpa: ut uita renouetur.
Lignum ce stipulam consumit ignis.
Noli timere ignem: ꝑ quẽ illumina¬
ris. Id̾o tͥ dr. Accedite ad eum &e illumi¬
namini. Suscipite iugum xp̃i. No¬
lite tumnere: quia ungum ẽ. Festinate
qr leue ẽ: non conteret colla s hones¬
tat. Quid dubitatis. quid ꝓcrastina¬
tis: Non alligat ceruicem uincuł:
s mentẽ gr̃a copulat. Nen necessita¬
te constringit. Quid negas adhuc
ẽẽ temꝑis: Omne tempꝰ oportumĩ
ad incdulgentiã. Si aurũ tͥ offeram:
ñ mͥ dicis cras ueniam. s iã exigis.
Nemo differt. nullus excusat. Redẽp¬
tio anime ꝓmittit᷑: & nemo festinat.
tismatis demonstrauit helyas ⁊ oe¬
lum aꝑuit quod fuit clausũ trib
annis: & sex mensib. Quanto maio¬
ra munera ueritatis sunt: Aꝑuit

Expanded text:
iterate tertio, et iterauerunt et tertio et, iterate tertio, et iterauerunt et tertio et, cum manaret aqua, precatus est Helias, et ignis descendit e caelo. tu es homo super altare, qui ablueris aqua, cuius exuritur culpa ut uita renouetur; lignum enim et stipulam consumit ignis. noli timere ignem per quem inluminaris. ideo tibi dicitur: accedite ad eum et inluminamini. suscipite iugum Christi. nolite timere quia iugum est: festinate, quia leue est. non conterit colla, sed honestat. quid dubitatis, quid procrastinatis? non alligat ceruicem uinculis, sed mentem gratia copulat, non necessitate constringit, ..... quid negas adhuc esse temporis? omne tempus oportunum ad indulgentiam. si aurum tibi offeram, non mihi dicis: cras ueniam, sed iam exigis. nemo differt, nullus excusat: redemptio animae promittitur, et nemo festinat. tismatis demonstrauit Helias et caelum aperuit, quod fuit clausum tribus annis et sex mensibus. quanto maiora munera ueritatis sunt! aperuit
Abbreviated transcription (Latin):
ueamꝰ ne nob̃ dicatur. Ululate a iu¬
no ne ueniat moyses: leuitas aduocet.
Qͥcumq ꝑatus ad dñm armatã dexte¬
ram gerat: separet se ab his qͥ mandu¬
cando ce bibendo grauia contraxere
pec̃ca. Et hodie moyses uenit: cum
lex recensetur. Moyses uocat. cũ lex
precipit. Apłs docet: ut separemꝰ nos
ab om̃i frẽ inquiete agente. ꝑcuciamꝰ
eũ gladio spũali: qui ẽ u̾bum di. Nlon
fr̃ĩs ñ ꝓpinqui accipiamꝰ ꝑsonã. s omnẽ
immundũ a xp̃i secernamꝰ altarib. ut
emendet ⁊ corrigat lapsus suos: qͦusꝙ
ad sacram̃ta di redire mereat᷑. Si quis¬
auẽ ñ ẽ baptiratus securior conu̾tat᷑:
remissionẽ accipiens pecc̃oꝵ. Uelut ig¬
nis qͥdem pecc̃a consummit: quia xp̃c
in igne &e spũ baptizat. Deniq hunc
typum legis in regnoꝵ libris. uͥ hehs¬
as suꝑ altare ligna imposuit: &e dixit
ut mitterent supͣ de hydriis aquam
&e dixit. Iterate. Et iterauerunt. & dĩx.

Expanded text:
ueamus ne nobis dicatur: ululate a uiueamus ne nobis dicatur: ululate a uino, ne ueniat Moyses, Leuitas aduocet. quicumque paratus ad dominum armatam dexteram gerat separet se ab iis qui manducando et bibendo grauia contraxere peccata. et hodie Moyses uenit, cum lex recensetur: Moyses uocat, cum lex praecipit. apostolus docet ut separemus nos ab omni fratre inquiete agente. percutiamus eum gladio spiritali, qui est uerbum dei. non fratris, non propinqui accipiamus personam, sed omnem inmundum a Christi secernamus altaribus, ut emundet et corrigat lapsus suos, quo ad sacramenta Christi redire mereatur. si quisautem non est baptizatus, securior conuertatur remissionem accipiens peccatorum...... uelut ignis quidam peccata consumit, quia Christus in igne et spiritu baptizat. denique hunc typum legis in Regnorum libris, ubi Helias super altare ligna inposuit et dixit ut mitterent supra de hydriis aquam. et dixit: iterate, et iterauerunt. et dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
orbem t̾rarum. S qui nouit spectare
que iniusibilia st̃ gaudet ut uenias.
Et om̃s lib̾i gaudent athlete. qͥ possint
dicere ueniat regnum tuũ: fiat uolun¬
tas tua sicut in celo & int̾ra. Gaudebit¬
om̃is creatura mundi. ut a uanitate
mundi istiuis lib̾etur. que nunc conge¬
miscit. & parturit: quia uanitati etiã
illa creatura subiecta ẽ. donec multipli¬
cet᷑ ad optio filioꝵ: & totius corꝑis redẽp¬
tio compleatur in bono. Ergo disꝑdit
orbem t̾rarum. Etenĩ celum nouũ: &
nox ñ erit ampliꝰ. Deniq reuelabit
inquit faciem eius:. ut reuelata facie
stadio constituti. qͣnti aut delectationi
aut dolori erimus. qui nc̃ fauctores
nob̾ sunt: ne ꝓ nob̾ incipiant erubes¬
cere. Sicut enim erit gaudium ĩcelo
suꝑ uno peccatore penitentiã agente:
ita erit mesticia suꝑ eo qui ñ exorata
ulenia. cursum uite huiꝰ confecerit.
Castigemꝰ gͦ corpꝰ nr̃m ieuiniis: fugia¬
mus indecoras commessationes. Ca¬

Expanded text:
orbem terrarum: sed qui novit spectare orbem terrarum: sed qui novit spectare quae invisibilia sunt, gaudet ut venias, et omnes liberes. Gaudent athletae qui possunt 561 dicere: Veniat regnum tuum, fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra . Gaudebit creatura mundi, ut a vanitate mundi istius liberetur, quae nunc congemiscit et parturit; quia vanitati etiam illa creatura subjecta est, donec multiplicetur adoptio filiorum, et totius corporis redemptio compleatur. In bono ergo disperdet orbem terrarum. Erit etenim coelum novum, et nox non erit amplius. Denique revelabit, inquit, fastadio constituti quantis aut delectationi aut dolori erimus, qui nunc fautores nobis sunt, ne pro nobis incipiant erubescere. sicut enim erit gaudium in caelo super uno peccatore paenitentiam agente. ita erit maestitia super eo qui non exorata uenia cursum uitae huius confecerit. castigemus ergo corpus nostrum ieiuniis, fugiamus indecoras comisationes. ca
Abbreviated transcription (Latin):
or. ne quid ebrietatis obrepat. Custo di
corꝑis castimoniã. ut possis eẽ habilis ad
coronam. ne existimatio tua offendat
spectatoris affectum: ne te fauctores tiui
negligentẽ uideant & deserant. Eepectant
te archangłi. & potestates. & dñationes:
& illa angłoꝵ decem milia miliũ. Eru¬
besce. considera. qmͣ decorosũ sis ingressus
stadiũ. uigorem anime tue excita. lacer¬
tos excute: ꝓgressus inscauma. Neces
se ẽ excipias pulu̾em: subeas estiui solis
flagrantiã. Grauis estus: s dulcis uicto¬
ria. Molesta caligo pulueris: s speciosa
tolerantia. Nemo stadiũ puluerulen¬
tus ing̾editur: s puluerulentũ reddunt
certamina. Ibi colligitur puluis: uͥ pal¬
iħu. exeat corona tua. dimitte uictores
in requie: uictus ad compunctionẽ. Et si
disꝑgis orbem t̾rarũ: plena iniusibilia
oꝑa tua queq uidimꝰ. Qui angustiores
ẽ anuni. illa ñ cernt: dolet quo disꝑdas

Expanded text:
or, ne quid ebrietatis obrepat: custodi or, ne quid ebrietatis obrepat: custodi corporis castimoniam, ut possis esse habilis ad coronam, ne existimatio tua offendat spectatoris affectum, ne te fautores tui negligentem videant et deserant. Spectant te Archangeli, et Potestates, et Dominationes, et illa Angelorum decem millia bescere, considera quam dedecorosum sit. Ingressus stadium, pulvere rigorem animae tuae excita, lacertos excute. Progressus in scamma, necesse est ut excipias pulverem, subeas aestivi solis flagrantiam. Gravis aestus, sed dulcis victoria: molesta caligo pulveris, sed speciosa tolerantia. Nemo stadium pulverulentus ingreditur, sed pulverulentum reddunt certamina. Ibi colligitur pulvis, ubi palergo, Domine Jesu, exeat corona tua, admitte victores in requiem, victos ad compunctionem. Et si disperdis orbem terrarum, plura sunt invisibilia opera tua, quam quae vidimus. Qui angustioris est animi, illa non cernit, dolet quod disperdas
Abbreviated transcription (Latin):
in quodam stadio decertamꝰ spũali. Deni¬
ꝙ bonus athleta dicebat. facti sumus
spectacłm huiꝰ mundi. & alibi. Sic cur
ro ñ ut in incertũ. sic cernitur ꝑcussio¬
ñ ut aera cedens: s castigo corpus meũ.
&̾ alibi. Suꝑiora obliuiscens. & ea que
sunt pͥora appetens: ad destinatũ seqͦr
brauiũ. Athlete gͦ sumꝰ: legitime cer¬
tandum ẽ. Multa lucta in manu ẽ: & qͥ
hodie uictus ẽ cras se reparet. Ante ad
brauium contenditur: postea ad coronã
Nũqͥd athleta ocio uacat: Cum semet
dec̾it certamini. nomen suũ exercetur.
cotidie ungitur: cotidie ipse cib ei ago¬
nisticꝰ datur. Disciplina exigitur. calhi¬
monia custoditur. &x tis dedisti nom̃
tuum ad agonem xp̃i. subscͥpsisti ad com¬
peticionẽ corone. meditare. exercere: un¬
gere oleo leticie. ungento exinanito. Cib
tuus cib sobrietatis sit. nicħ habeat in¬
temꝑantie. nich luxurie. Potꝰ tuus parci¬

Expanded text:
in quodam stadio decernimus spiritali. deniin quodam stadio decernimus spiritali. denique bonus athleta dicebat: facti sumus spectaculum huius mundi et alibi: sic curro non ut in incertum, sic enitor, non ut aera caedens, sed castigo corpus meum et alibi: superiora obliuiscens sunt priora appetens, ad destinatum sequor bravium . Athletae ergo sumus, legitime certandum est. Multa luctamina sunt: et qui hodie victus est, cras se reparat. Ante ad bravium contenditur, postea ad coronam. Numquid athleta otio vacat, cum semel dederit certamini nomen suum? Exercetur quotidie, ungitur quotidie. Ipse cibus ei agonisticus datur, disciplina exigitur, castimonia custoditur. Et tu dedisti nomen tuum ad agonem Christi, subscripsisti ad competitionem coronae: meditare, exercere, ungere oleo laetitiae, unguento exinanito. Cibus tuus cibus sobrietatis sit, nihil habeat intemperantiae, nihil luxuriae. Potus tuus parci
Abbreviated transcription (Latin):
si altius expectes: inuenies hoc eẽ ꝓ nob̾
qd putas ẽẽ contra nos. uidicab hoc ẽẽ ꝓ
mundo. qd̾ adu̾sus mundũ arbitraris.
Non semꝑ stadium refertum ẽ spectatori¬
b ñ semꝑ certantaminib inqͥetum. ñ
semꝑ concretum puluere: s qͣndo certa¬
mina tunc ppłs inspectatulo. luctatur
in scaumate. pulius in stadio. Ubi decur¬
sa certamina. ꝯuentus soluit᷑. discedit
unusqͥsꝙ aut uictor eid gr̃am aut iuctͦ
ad obprobͥum. Euehit corona uictorem.
uictum p̃mit uerecundia: angit iniuria.
Siquis gͦ postea ingrediatur stadium:
iudicat uacuũ celebritatis
agonithete cur uetet
stadium cur sileant certamina cur sol¬
lempnitas ferietur: Respondebit qui
agoni pre ẽ. Oportet requiesce athletas.
oportet requiesce spectatores. Quid enĩ
laboris ẽ fructus. nisi reqͥes post laborẽ:
Similit᷑ &e orbis t̾rarũ aliqͣndo soluend̾e:
ut sit requies fatigatis. Athlete sumus:

Expanded text:
si altius spectes, inuenies hoc esse pro nobis si altius spectes, inuenies hoc esse pro nobis quod putas esse contra nos, iudicabis hoc esse pro mundo quod aduersus mundum arbitrris. non semper stadium refertum est spectatoribus, non semper certaminibus inquietum, non semper concretum puluere, sed quando certamina, tunc populus in spectaculo, luctator in scammate, puluis in stadio. ubi decursa certamina, conuentus soluitur, discedit unusquisque aut uictor ad gratiam aut uictus ad opprobrium. euehit corona uictorem, uictum premit uerecundia, angit iniuria. si quis ergo postea ingrediatur stadium, uideat uacuum celebritatis, dicat agonithetae cur uacet stadium, cur sileant certamina, cur sollemnitas ferietur, respondebit qui agoni praeest: \'oportet requiescere athletas, oportet requiescere spectatores. qui enim laboris est fructus nisi requies post laborem? similiter et orbis terrarum aliquando soluendus est, ut sit requies fatigatis. Athletae sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑat᷑. Hoc ẽ uenenũ ueneno excludit᷑.
ueneno mors repellit᷑. uita seruat᷑. Fac
&& tu qͣsi bonus dispensator. de instru
mento auaricie subsidiũ misccłie. sin¬
ceritatis gr̃am de corruptionis illece¬
bra. Audistis qͥd hodie lectum sit.
Ecce uenit dñs disꝑdere orbem t̾raꝵ:
quasi menus scĩ. ꝓpħa demonstrat.
q̃si ocłis aduenientẽ uideat uidicit dĩẽ.
ita dicens. Ecce uenit dñs disꝑcde orbẽ
trarũ. Immo quia in spũ ꝓpħis etiam
que futura sunt. tamꝙͣ presentia re¬
uelant᷑. ido que uidebat nob̃ quoq de¬
monstrare cupiebat. ut nos ad conu̾sio¬
nẽ aib errore reuocaret. Nec tam̃ qͥsqͣm
frangi debet cum audit. qr disꝑdet dñs
orbem t̾rarum. ne forte dicat. Esto. Nos
grauia pect̾a cõmisimꝰ. qͥd deliquit celũ.
ho t̾ra quid mare. ut & illa disꝑdat.
Cur perit tam pulcher ornatꝰ: Angu¬
stia ẽ animi: huiꝰmodi opinio. Ceterum

Expanded text:
temperatur, hoc est, venenum veneno excluditur. temperatur, hoc est, venenum veneno excluditur. Veneno mors repellitur, vita servatur. Fac et tu quasi bonus dispmento auaritiae subsidium misericordiae, sinceritatis gratiam de corruptionis inlecebra. Audistis quid hodie lectum sit: ecce uenit dominus disperdere orbem terrarum. quasi manu sanctus propheta demonstret, quasi oculis aduenientem uideat iudicii diem, ita dicit: ecce uenit dominus disperdere orbem terrarum. immo quia in spiritu prophetis etiam quae futura sunt tamquam praesentia reuelantur, ideo quae uidebat nobis quoque demonstrare cupiebat, ut nos ad conuersionem ab errore reuocaret. nec tamen quisquam frangi debet, cum audit quia disperdet dominus orbem terrarum, ne forte dicat: esto, nos grauia peccata commisimus: quid deliquit caelum, quid terra, quid mare, ut et illa disperdat? cur perit tam pulcher ornatus?\' angusti est animi eiusmodi opinio. ceterum
Abbreviated transcription (Latin):
seruus xp̃i sum. illiuis redemptus
sanguine: illi me totum mancipa
nicħ tuũ desidero. Qnͣtomag̃ nos
seꝑari oportet a diabło: si se ille dis¬
cernit a xp̃o  Et si fiumꝰ ei in aliquo
obnexii: iam ñ sumis. Confugimꝰ
ad medicum: uuln̾a suꝑiora curaũ.
Et siqͥd suꝑest acerbitatis metlela ñ
Ueerit: & siquid inuirie fecimus me¬
mor ñ erit.qui semel donauit. Et si
grauia deliquimꝰ. magnũ medicũ inuẽ¬
nimꝰ: magnã medicinã gr̃e eiꝰ accepimꝰ.
Magna enĩ medicina: tollit pecc̃a
magna. habemꝰ enĩ plura subdita:
quib pecc̃a nr̃a redimamꝰ. Pecuniam
habes: recdime pec̃cm tuũ. Non ue
tus. Uenditus es. redime te oꝑib tuis:
rechiie te pecunia tua. Uilis pecunia.
s p̾ciosa ẽ misccł̾ia. Elemosina namꝙ¬
ei pec̃co liberat. & alibi. Redemptio a¬
nime uri: diuitie eiꝰ. Et in euangłio.
facite uob̾ amicos de mammona inqͥ¬
tatis. & ueneno frequent̾ antidotum

Expanded text:
seruus Christi sum, illius redemptus seruus Christi sum, illius redemptus sanguine, illi me totum mancipaunihil tuum desidero.\' quanto magis nos separari oportet a diabcernit a Christo? Et si fuimus ei in aliquo obnoxii, jam non sumus: confugimus ad medicum, vulnera superiora curavit. Et si quid superest acerbitatis, medela non deerit. Et si quid injuriae fecimus, memor non erit, qui semel donavit. Et si gravia deliquimus, magnum medicum invenimus, magnam medicinam gratiae ejus accepimus . Magna enim medicina tollit peccamagna. habemus etiam plura subdita, quibus peccata nostra redimamus. pecuniam habes, redime peccatum tuum. non uentuis uenditus es: redime te operibus tuis, redime te pecunia tua. uilis pecunia, sed pretiosa est misericordia. elimosyna namque a peccato liberat et alibi: redemptio uiri diuitiae eius et in euangelio: facite uobis amicos de mammona iniquitatis. et u
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ & in bono canticũ raab illiꝰ mere¬
łcis acciꝑe: que exploratores ih̃u fide¬
li mente suscepit. Nam &e dñs ait.
Cantauimꝰ uob̾: & ñ saltastis. Et dd̾
ait. Cantate dño canticũ nouũ: can¬
tate dño om̃is t̾ra. Hoc ẽ canticum
meretricis. qd̾ illa ante meretͥx in
adam & eua terra cantauit merehͥc
in popło nationũ. Hec merehx plimas
meretrices bonas fecit: de quib dictum
est a dño iħu ad illum electum & semorẽ
ppłm dĩ. Publicani & meretrices p̃cedent uos
in regnum di. Ergo qm̃ tam misericor¬
uem habemꝰ dnm. qui etiam graui ig¬
noscat errori. conu̾tamur a uiciis. non
recedamꝰ a lege: preceptũ dñi quasi ser¬
uuli sedulis studiis exequam᷑. Quid
nob̾ cum impuritatib & impudicitiis.
quid cum oꝑib diaboli: Audistis hodie
indecursa qͥd lectio dixerit. Quid mͥ
des pugnare ad u̾sum te diabłi temp¬
tamenta. Quid mͥ & tͥ ẽ belial: Ego

Expanded text:
sumus et in bono canticum Raab illius meresumus et in bono canticum Raab illius meretricis accipere, quae exploratores Iesu fideli mente suscepit. nam et dominus ait: cantauimus uobis, et non saltastis et Dauid ait: cantate domino canticum nouum, cantate domino omnis terra, hoc est canticum meretricis, quod illa ante meretrix in Adam et Eua terra cantauit, meretrix in populo nationum. haec meretrix plurimas meretrices bonas fecit, de quibus dictum est a domino Iesu ad illum electum et seniorem populum dei: publicani et meretrices praecedunt uos in regnum dei. Ergo quoniam tam misericordem habemus dominum, qui etiam graui ignoscat errori, conuertamur a uitiis, non recedamus a lege, praeceptum domini quasi seruuli sedulis studiis exequamur. quid nobis cum inpuritatibus et inpudicitiis, quid cum operibus diaboli? audistis hodie m lectione decursa quid legio dixerit: quid mihdes pugnare aduersum te diaboli temptamenta: \'quid mihi et tibi est, Belial? ego
Abbreviated transcription (Latin):
late inquit it̾um naues karchaginis.
qm̃ ꝑiit munitio ur̃a. & erit in illa die
relinquet᷑ tyrus. & infra. Eritq post
annos septuaginta tyrus ut canticũ
meretricis. Uide quib u̾bis utatur
ꝓpħa. nec refugiat u̾boꝵ istiꝰmodi uili¬
tatem. nos interdum refugunꝰ. ñ quo
nob̾ magis qͣm illi lingua sit castior
s auctoritas inferior. Maior enĩ uis
rerum intalium expressione sermo¬
nũẽ: ut qui delicta ñ erubescunt. e¬
rubescant uel nomina delictoꝵ. Erit
inquit tyrus ut canticũ meretricis
Uidete ne cum aliquis illos choros
iuderit duci. turpia uerba cantari.
uicat ecce facta ẽ tyrus ut canticũ me¬
retͥcis: oracłm ꝓpħice adnuntiationis
impletũ ẽ. Et subiecit. Accipe cytha¬
ram. uacare ciuitas meretͥc oblita.
Bene cytharizat. multa canta: ut fiat
memoria tui. Et erit pt annos septu
aginta tyrus canticũ meretͥcis: ⁊ uisi¬
tationem faciet dñs tẏri. Unde pos¬

Expanded text:
late inquit-iterum ait- naues Cartaginis, late inquit-iterum ait- naues Cartaginis, quoniam perit munitio uestra. et erit in illa die, relinquetur Tyrus et infra: eritque post annos LXX Tyrus uti canticum meretricis. uide quibus uerbis utatur propheta nec refugiat uerborum istiusmodi uilitatem. nos interdum refugimus, non quo nobis quam illis lingua sit castior, sed auctoritas inferior. maior enim uis rerum in talium expressione sermonum est, ut qui delicta non erubescunt erubescant uel nomina delictorum. erit inquit Tyrus ut canticum meretricis. uidete ne cum aliquis illos choros uiderit duci, turpia uerba cantari, dicat: ecce facta est Tyrus ut canticum meretricis. oraculum propheticae adnuntiationis impletum. et subiecit: accipe citharam, uagare, ciuitas meretrix oblita, bene cithariza multa canta, ut fiat memoria tui. et erit post LXX annos Tyrus ut canticum meretricis et uisitationem faciet deus Tyri. unde pos
Abbreviated transcription (Latin):
studia soẽ uacant feriant᷑. & cũ ociosa
tempestas est. ñqͣm ur̃a ociosa nauigia
sunt. Uersatur unda sub remige: q̃¬
qͣndoq quiescit a flamine. Non par¬
turuu inqͥt nec peꝑi: nec enutriui
uiuenes. Quid me inqͥetant quos
nestio. quos ñ agnosco: Ite in carcha¬
ginem: ululate qui in habitatis insu¬
las. Supra dixit. ululate naues kar¬
taginis. Karchaginẽ etenĩ tyrii condi¬
uerunt & icdo carthaginenses sequ
ita hii cibo iactant᷑ & uino in insulas.
Repleta potu nauigant corpora: nau¬
fragiis circumsonant. Tenduntur
fluctib ebrietates: nec ꝑ diem nec
ꝑicula metant. in aqua illis seges pul¬
lulat. in aqua messis exuberat. Fru¬
ctus ipse in aqua ẽ: ñqͣm tutus et so¬
lidus. Unde recte qͥdam ait. Qͥ semi¬
nabat in t̾ra ñ introuit in negocia¬
tionẽ: immo quia seminabet in ce¬
lo. S ẽ bona tra. inqua qͥ cumq semi¬
nau̾it fructus ei celestes oriantur. Ulu¬

Expanded text:
studia feriantur. et cum otiosa studia feriantur. et cum otiosa tempestas est, numquam uestra otiosa nauigia sunt. uenatur unda sub remige, quando quiescit a flamine. non parturiui inquit nec peperi nec enutriui iuuenes. quid me inquietant quos nescio, quos non agnosco?\' ite in Cartaginem, ululate qui inhabitatis insulas! supra dixit: ululate, naues Cartaginis! Cartaginem etenim Tyrii condiderunt et ideo Cartaginenses sequuita hi cibo iactantur et uino. insulas repleta potu inhabitant corpora, naufragiis circumsonant, tunduntur fluctibus ebrietatis, nec per diem nec pericula metant, in aqua illis seges pullulat, in aqua messis exuberat, fructus ipse in aqua est, numquam tutus et solidus. unde recte ait: \'qui seminabat in terra non introiuit in negotiationem, immo qui seminabat in caelo. sed est et bona terra, in qua quicumque seminauerit fructus ei caelestes orientur.\' i UI u
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ cõmemoraret gram. Omia
subiecisti sub pedib eiꝰ: oues & boues
uniu̾sas insuꝑ & pecora campi. uolu¬
cres celi & pisces maris: qui ꝑambu
lant semitas maris. Piscib dedit ñ
hominib ꝑ ambulare semitas maris.
generas de uoluptate.cur seꝑatioris
elem̃ti ꝓfunda rimaris. cur inquietas
mundi altiora secreta. cur postremo
sepius sulcare atq exarare fluctus im¬
patiens nauta contendis: cur temp¬
tas frequent̃ innoxia equora irritas
ꝓcellas: O inexplicabilis auaricia mer¬
catoꝵ. Cedit tͥ & mare. & inqͥetudinem
tuam pelagus ferre ñ potest: recur¬
rentib mercatorib exaratũ. Erubes¬
ce sẏdon ait matre. Tanqͣm fatigati
elementi: uox ista dicentis ẽ. Erubes¬
ce sydon. hoc est fluctus meos negoci¬
ator argius. cum sis ipse fluctibus
inquietior: erubesce uel pudore. q̃m
periculo non moueris. Uerecundiores
uenti sunt: qͣm ur̃e cupiditates. Illi
hñt otia sua. numꝙͣ ur̃a querendi

Expanded text:
hominem commemoraret gratiam: omnia hominem commemoraret gratiam: omnia subiecisti sub pedibus eius, oues et boues uniuersas, insuper et pecora <campi, uolucres caeli et pislant semitas maris . Piscibus dedit, non hominibus, perambulare semitas maris. generas de voluptate? Cur separatioris elementi profunda rimaris? Cur inquietas mundi altiora secreta? Cur postremo saepius sulcare atque exarare fluctus impatiens nauta contendis? Cur tentas frequenter innoxia aequora, irritas procellas? O inexplebilis avaritia mercatorum? Cedit tibi et mare, et inquietudinem tuam pelagus ferre non potest. Derentibus mercatoribus exaratum: erubesce, Sidon, dixit mare. tamquam fatigati elementi uox I ista dicentis est: erubesce, Sidon, hoc est meos fluctus negotiator arguis, cum sis ipse fluctibus inquietior. erubesce uel pudore, quoniam periculo non moueris. uerecundiores uenti sunt quam uestrae cupiditates. illi habent otia sua, numquam uestra quaerendi