comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
es in celis. psalmista dicit deo. Si ascend̾o
fieri ut haberem pennas ⁊ uolarem iier¬
pleo. Altior namq ẽ celo ꝓfundior abyslo.
latior. terra longior mari. W si ubiq per ple¬
nitudinem diuinitatis sue ⁊ non ꝑ exten¬
sionem: quare speciałr dicit se ẽẽ. incelis:
Quia ꝑ celos intelligentur angłi ⁊ homĩes
iusti. inquib marime deus habitat: iuta¬

Expanded text:
es in coelis. Psalmista dicit Deo: Si ascenderofieri, ut haberem pennas et volarem in exerram ego impleo . Altior namque est coelo, profundior abysso, latior terra, longior mari. Et si ubique per plenitudinem divinitatis suae, et non per extensionem, quare specialiter se dicit in coelis? Quia per coelos intelliguntur angeli, et homines justi, in quibus maxime Deus
Abbreviated transcription (Latin):
mat᷑ ꝑ nos. uuta quod pansait. Nomen dĩ
puas biau tiemetur iugentios os autem
precamur ut sccficettir nom̃ dei .i. laude¬
regnat incelo ⁊ interra. m os nescimus
modo qualit̾ regnat. ieccͥo p̃camur
ut ueniat regnum illiꝰ. Qui est istud reg¬
num dĩ. Et beatudo. dequel dicturus
ost electis. uenite benedicti pris mei ⁊c̾.

Expanded text:
m, juxta quod Paulus dicit: Nomen Dei per vos blasphematur in gentibus . Nos autem precamur, ut sanctificetur nomen Dei, id est, lauderegnat in coelo et in terra, et nos nescimus modo, qualiter regnat, idcirco precamur, ut adveniat regnum illius. Quid est istud regnum Dei? Aeterna beatitudo, de qua dicturus est electis: Venite, benedicti Patris mei
Abbreviated transcription (Latin):
matis in nomine dei omnipotentis sumꝰ
tasꝑmaneat innobis inet̾num. ut non pol¬
luamus eam. s semꝑ simꝰ scĩ ut sicut tẽ
mus. uel aliter. Sc̃ificetur nom̃ cuum. In¬
ut dum tuam sanctitadem colimꝰ peccare
timeamus. uel alit̾. esto michi. Est mo¬
do aliquis xp̃ianus bonus qui facit opera
bona. hidet h aliquis paganus. aut udeus
⁊ dicit benedictus ds̃ qui talem suũ ht̃. tt̃
nomĩdĩ sanctificatur .i. laudatur ꝑ illum
bonum xp̃ianum. Et econtraẽ. aliquis

Expanded text:
 baptismatis, in nomine Dei omnipotentis sumus permaneat in nobis in aeternum, ut non polluamus eam, sed semper simus sancti, ut sicut tunc mus. Vel aliter: Sut dum tuam sanctitatem recolimus, peccare timeamus. Vel aliter: Est modo aliquis Christianus bonus, facit bona opera: videt hoc aliquis paganus aut Judaeus et dicit: Benedictus Deus, qui talem servum habet: nomen Dei sanctificatur, id est, laudatur per illum bonum Christianum. E contra malus
Abbreviated transcription (Latin):
qui expt̃e filioꝙ proceilens unitatem dĩtatis
possidr. cumpr̃e ⁊ filio. In sinuat᷑ itaꝙ nob̾
inpatreautoritas. infilio natiuitas inspũ scõ¬
non ht̃ finem: ubi ds uidebitur ⁊ laudabr̃
sine fine. Amen aũ quod ab omni eccłia respõ¬

Expanded text:
qui ex Patre Filioque 506 procedens, unitatem deitatis possidet cum Patre et Filio. Insinuatur itaque nobis iu Patre auctoritas, in Filio nativitas, in Snon habet finem, ubi Deus videbitur et laudabitur sine fine. Amen autem, quod ab omni Ecclesia respon
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ꝓdefunct suis. ⁊ eos sacͤ obłonis interressiõe
ꝯmendat. certissune credenẜ quiafangus
ille p̃ciosus qui ꝓmultis esfesus . ẽ. inremis¬
sionem peccatoꝵ. non solum ad salutem ui¬
uencium. s etiam ad absolutionẽ ualeat
de functoꝵ. Pͣcedunt enum fideles deccepore
exeunte ad dñm sid non p̃aiduntur abeccłia:
quia precedunt cum signo fidĩ. quia aqua
dormiunt aũ: tanqmͣ uere inresurrectione sus¬
citandi. In sompno pacis: qui ab humanica¬
separati sunt. Inquib ⁊ sialiqñ fuerunt
tñ ꝑ penitenciam sanati sunt. ⁊ ꝑ or̃onem
eccłie. cui dictum ẽ. quod aumq soluit sr̃
terram ent solutum. recunciliati ⁊ redemp¬
tionis mist̾io sociati: utiq inpace obierunt
abeccłi. Aliqñ: non ad altare fieret eoꝵ me¬
moria inconsecratione corpons xp̃i. Post ullagͦ
uerba quib dicit᷑ in sompno pac̾: uꝰ fuit
antiquoꝵ. sicut ⁊̃ usꝙ hodie romana a¬

Expanded text:
 defunctis suis, et eos sacrae oblationis intercessione commendat, certissime credens quia sanguis ille pretiosus, qui pro multis effusus est in remissionem peccatorum, non solum ad salutem viventium, sed etiam ad salutem valeat defunctorum. Praecedunt enim fideles de corpore exeuntes ad Deum, sed non praeceduntur ab Ecclesia, qui praecedunt cum signo fidei, quia aqua dormiunt autem, tanquam vere in resurrectione suscitandi, in somno pacis, quia ab unitan per poenitentiam sanati, ut per orationem Ecclesiae, cui dictum est: Quodcunque solveris, erit solutum , reconciliati et redemptionis mysterio sociati, utique in pace obierunt,ab Ecclesia: alioquin non ad altare fieret eorum memoria in consecratione corporis Christi. Post illa ergo verba, quibus dicitur, in somno pacis, usus fuit antiquorum, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
uu̾tate. Int̾ hec omnia cantat᷑ ab
omib ⁊ cantando orat᷑ dicentib. Ag¬
nꝰ dĩ qui tollif peccã mundi miserẽ¬
nobis. Nuliꝰ enĩ tollit pecc̃a. nisi ille de
quo dictum ẽ. Ecce agnus dĩ. exce qui
collit pect̃m mundo sui nullũ boñ
hominis inpossibile nullũ malũ ẽ. in

Expanded text:
. Inter haec omnia cantatur ab omnibus, et cantando oratur dicentibus: Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, etc. Nullus enim tollit peccata, nisi ille de quo dictum est: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi, cui nullum bonum hominis impossibil
Abbreviated transcription (Latin):
mis ima soctari: t̾rena celestib uigi unũ
quid ex iusibilib ⁊minuisibilib fieri :
Iõ quod aubi. uno inquit eod̾q cemꝑe
ac momento. ⁊ incelum rapitur minst̾io
angłorum ꝯ sociand̾ corpori xp̃i. & ante
ocłos sacerdotis in altari uidetur.i ẜeatꝰ
quõdam altare dei inuisibile. ad quod
istud securus accedit. Illuistus in uenit
carnalit̾ estir incelis. ẽẽ altare cor¬
perum: s pocius iitelligamꝰ sublime
altare dĩ rationabile ⁊ intelligibile ẽẽ.

Expanded text:
mis ima sociari, terrena coelestibus jungi, unum quiddam ex visibilibus atque invisibilibus fieri? » Idem quoque alibi: « Uno, inquit, eodem tempore ac momento, et in excelsis rapitur ministerium angelorum consociandum corpori Christi, et ante oculos sacerdotis in altari videtur. » Beatus it: « Est quoddam altare Dei invisibile, ad quod istud securus accedit. Illic invenit vitamcarnaliter aestimet in coelis esse altare corporeum: sed potius intelligamus sublime altare Dei, ratio
Abbreviated transcription (Latin):
delicta nr̃a. s etiam resurrent ꝓpt̾ iustifica¬
cionem nit̾m. acsimortem nr̃am moriendo
destrunt ⁊ uitam resurgendo reparauit. Me
res ⁊̃ głose ascensionis eius. Iõ enim p̃cium
redemptionis nr̃e insacͣmento dñici corꝑis
riose magestati dĩ: nonde suo s deuis donis
acdatis u̾e. hostiam p᷑am. hostiam scãm. hoᷤᷤ¬

Expanded text:
resurrexit propter justificationem nostram, ac sic mortem nostram moriendo destruxit, et vitam resurgendo reparavit? Memres etiam gloriosae ascensionis. Ideo enim pretium redemptionis nostrae vel sacramento Dominici corporis riosae majestati Dei, non de suo, sed de ejus donis, ac datis vere hostiam puram, hostiam sanctam, hos
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃. Pr̃ duobus modis dicitur deus om¬
ipotens. uelquia patrauit nos .i. creauit
⁊ compigit inutero matrum nostrarum ex
carne ⁊ anima. ex semine uiri ⁊ femine cũ
ñeẽmus: uel quia fecit nos reuase exaq̃ ⁊
tas facit nos filios preuaricationis: Scd̾a.
recunciliationis. Dunute nob̃ omia pec¬

Expanded text:
r. Pater duobus modis dicitur omnipotens, vel quia patravit nos, id est, creavit, et compegit in utero matrum nostrarum ex carne et anima, ex semine viri et feminae, cum non essemus: vel quia fecit nos renasci ex aqua tas fecit nos filios praevaricationis; secunda reconciliationis dimittendo nobis omnia pec
Abbreviated transcription (Latin):
da. quis comprehend̾e ualeat. quis iñ dig¬
ne aliquiso loquat᷑ Mag̾ ueneranda
sunt qmͦdiscucienda. Beatus tñ gregoriꝰ
idoneus tranti sacramenti iuterp̃s qͦ¬
uam loco de eis tanquam de ĩ esfabali ĩ
esfabilr̾ pene loquens. quis inquid fide¬

Expanded text:
da quis comprehendere sufficiat? Quis inde digne aliqua loquatur? Magis veneranda sunt, quam discutienda. Beatus tamen Gregorius idoneus tanti sacramenti interpres, quodam loco de eis tanquam de re ineffabili pene ineffabiliter loquens: « Quis, inquit, fide
Abbreviated transcription (Latin):
ofessionem ppłi dignum ⁊ iustumẽ. ũ deo
gr̃e rependantur. Int̾misso ppło cui lequebat᷑
lam conu̾tit sefacerdos ad dm̃ patcẽ tanqmͣ
ad p̃sentem. ⁊ incipit loqui dicens. Nlos tibi sẽꝑ¬
⁊ uͥq grãs age̾. Et ħ non ad horam. s semper

Expanded text:
confessionem populi, dignum esse et justum, ut Deo gratiae rependantur, intermisso populo, cui loquebatur, jam convertit se sacerdos ad Deum Patrem, et tanquam ad praesentem incipit loqui, dicens: Nos tibi gratias agere, et hoc non ad horam, sed semper,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑquem omĩs supplic̃õ ⁊ peticio nr̃a dirigi
deb ad dm̃. tantmͣ ꝑuerum mediatorem
⁊et̾num sacerdotem. qui sedef ad dexteram
patois ⁊ int̾peliat pronob̾. Nti accepta habe
aꝯ ⁊ benedicas. acsisuplicit̾ dicat. Petimꝰ ũ hec sp̃u¬
scõ cuo sanctificesatꝙ benedicas: ũ quod nr̃e hu¬
miitatis gitur minist̾io tue uͥtutis inpleatur
effectu. Quod añ subũp. ħ dona. hec munera. ħ¬

Expanded text:
quem omnis supplicatio et petitio nostra dirigi debet ad Deum, tanquam per verum mediatorem aeternum sacerdotem, qui sedet ad dexteram Patris, et interpellat pro nobis. Quid autem rogeas, et benedicas, ac si suppliciter dicat: Petimus, ut haec spiritu tuo sanctifices, atque ore benedicas, ut quod nostrae humilitatis geritur ministerio, tuae virtutis impleatur effectu. Quod autem sub
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ informadei ꝑmanens urgenitꝰ dc̃.
cuicum prẽ hostias offimꝰ formamã
serui accipiens. sacerdos fẽs est. ꝑqm
hostiam uiuam. scãm deo placentem
Cum uero dicimꝰ filium tuum. ⁊ adici¬

Expanded text:
 in forma Dei permanens unigenitus Deus, cui cum Patre hostias offerimus, formam servi accipiens, sacerdos factus est, per quem hostiam vivam, sanctam, Deo placentem Cum vero dicimus Filium tuum, et adjici
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ ⁊ dedapnatione reproboꝵ: ꝑ lecto euugłio
it̾ũ sesigno crucis ppłs munire sesttnatr ũqͥ exdi¬
iunis eloquiis ad salutem ꝑceꝑit. signatum sigillo
crucifatq munit̾ ꝑ maneat. ne amentib siuis
diabolica fraude cuacuari ualeat. Pt recitatũ
eiugłiũ it̾m saceidos ppłm salutat. Mais in eoꝵ
uerba salutis que ꝑceperunt adño ꝯfirmari.
rinuitat illum popłm parit̾ secũ ad ortionem
dicens. Oremus. S licet apud nos cecuns colła int̾
euuͣͣgeliũ ⁊ offe̾ndam ñdicatur. apud grecos tñdr̃.¬
popłs obiatiõr insiste̾ iubeatur. dumoblaturi
intencionẽ suam offerunt qͣtinꝰ ilioꝵ oblatio
Secunt᷑ uersus auercendo dicti quod in offerendis
int̾um sacerdos apło oblatam. uͥ ip̃e que est int̾
dm̃ ⁊ ip̃m popłm mediator preces eoꝵ ⁊ uota d̾o
osferat. Inqua oblatione: aqua miscet᷑ uino. ꝑ

Expanded text:
 damnatione reproborum? Perlecto evangelio, iterum se signo crucis populus munire festinat, ut quod ex divinis eloquiis ad salutem percepit, signatum sigillo crucis, atque munitum permaneat, ne a mentibus eorum diabolica fraude evacuari valeat. Post recitatum evangelium iterum sacerdos populum salutat, orans erba salutis, quae perceperunt a Domino, confirmari, et invitat illum secum pariter ad orationem, dicens: Oremus. Sed licet apud nos tunc collecta inter evangelium et offerendam non dicatur, apud Graecos tpopulus oblationi insistere jubeatur, dum oblaturi intentionem suam offerunt, quatenus illorum oblatio Sequuntur Versus, a vertendo dicti, quod in offerenda interim sacerdos a populo oblata, ut ipse, qui est inter Deum et ipsum populum mediator, preces eorum et vota Domino offerat. In qua oblatione aqua miscetur vino. Per
Abbreviated transcription (Latin):
lutemt Qͥa dum nos redempti ad suꝑna du¬
cu᷑. corum numu̾s quicadente sathana e¬
rat minoratꝰ implet᷑ Recte gͥ osanua in exreł
ineuis laud̾e canitur: cuiꝰ tota incarnatiõis
dispensatio. ꝓ ad implenda głia pat̾e celestis
apparuit. huc usq p̃faciotenz ⁊ exortatio hĩc
sante omne strepitu u̾boꝵ. sola ad dm̃ diriga¬
bi omĩum uotis ⁊ desid̾ris. incipit sacerdoᷤ
orõnem fund̾e. quia ip̃m mist̾i̾umdm̃ corꝑiᷤ¬

Expanded text:
: quia dum nos redempti ad superna perducimur, eorum numerus, qui cadente Satana erat imminutus, impletur. Recte igitur, Osanna in excelsis, in ejus laude canitur, cui tota incarnationis dispensatio pro implenda gloria patriae coelestis apparuit. Hucusque praefatio et exhortatio, hinc sante omni strepitu verborum, sola ad Deum dirigabi omnium votis et desideriis, incipit sacerdos orationem fundere, qua ipsum mysterium Domi
Abbreviated transcription (Latin):
uebemꝰ in plorare auxliũ. quisorꝰ sua pi¬
tate ⁊ animas curat ⁊ corpora. &e nouit
qñ filiis quod ad et̾nam bereditatem
p̃ꝑat i⁊ fagellum correptionis ⁊ dulcedi¬
nẽ consolationis ad bibeat. sumiraetiã
mala qusd alud intelligenda sunt.¬
isiquoumꝙ nob̾ accid̾e possunt faluti ⁊¬

Expanded text:
debemus implorare auxilium, qui solus sua pietate et animas curat et corpora. Et novit quando filiis suis, quos ad aeternam haereditatem praeparat, et flagellum correptionis et dulcedinem consolationis adhibeat. Futura enim mala quid aliud intelligenda, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
huc usꝙ: ob secͣtio ẽ. hinc sequit᷑ consecͣtio. ita
perpetua. Sit quoq Racionabiłiu̾ꝗͣ uis de sĩ¬
ꝓlicib terre frugib sumpta : benedictionis
potencia efficiatur corpꝰ ⁊ sanguis filũ d̾i. ut
ꝑ hunc cibum ⁊ potum. inpleat᷑ in nob̾ quod¬

Expanded text:
sequitur consecratio, ita perpetua, sit quoque rationabilis, ut quamvis de simplicibus terrae frugibus sumpta, benedictionis potentia efficiatur corpus et sanguis Filii Dei, ut per hunc cibum et potum impleatur in nob
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ sangus xp̃i nouum testamentum esti qr
noua dilacõ ẽ. qua usq ad mortem innouissimis
scoꝵ temporib nosdiexit. ⁊ iõ sanguis ilie noui
fideiẽ: quia credere debemus. quod ibi salus
nrã consistat. Puidens enim nob̃ dedit ħ sacͦ¬
mentum salutis: uquia nos cotidie peccamꝰ
⁊iue iammori non pͭ: ꝑ istud satramentum
corꝑis sui remissionẽ conseqͣmur. Cotidie enĩ¬

Expanded text:
autem sanguis Christi novum testamentum est, quia nova dilectio, qua usque ad mortem in novissimis saeculorum temporibus nos dilexit. Et ideo sanguis ille novi fidei est, quia credere debemus, quod ibi salus nostra consistat. Providens enim nobis dedit hoc sacramentum salutis, ut quia nos quotidie peccamus, et ille jam mori non potest, per istud sacramentum corporis sui remissionem consequamur. Quotidie eni
Abbreviated transcription (Latin):
euuglium fu̾it transgressus: ibi inueniat medi¬
cnam falutis. Incipiente aut subdicono apllcã
leccõe. n̾so ordine cerei tranfferunt᷑ aboriente
etiam ab oriente usꝙ in occidentẽ. Nomine enĩ
orientis ⁊ occidentis omnia dimata mundidp̃¬
hñdunt᷑. eo quod totis dieb sol sua p̃sencia ea il¬
lustret.: sicut ibiuenuiens aboriente in occidñtẽ.
Pt modum cantatur responsoriũ quod acapite
ioħe. Audiui uocem incelo dicentiũ alł. Et qr¬
hacuoce laudationis creditum ẽ. dm̃ delectari.
hoc quoꝙ iõ canimꝰ uͥeund̾ dm̃ nos cose int̾ra ostẽ¬
damuse qui ĩ colitur abangłis incelo. Et hoc añ
lectõne euugelicam acantore inponit᷑: ut laudetꝰ
ab om̃ib cuiꝰ grã saluant᷑ omnes. Qĩ dicat. quia u̾¬

Expanded text:
elium fuerit ingressus, ibi inveniat medicinam salutis. Incipiente autem subdiacono apostolicam lectionem, verso ordine cerei transferuntur ab orientetiam ab oriente in occidentem. Nomine enim orientis et occidentis, omnia climata mundi comprehenduntur, et quod tot diebus sol sua praesentia ea illustret, sicut ibi: Venient ab oriente et occidente . Postmodum cantatur responsorium, dictum, quod a capite Joanne: Audivi vocem in coelo dicentium: Alleoce laudationis creditum est Deum delectari. Hoc quoque ideo canimus, ut eumdem Deum nos colere in terra ostendamus, qui etiam colitur ab angelis in coelo, et hoc ante lectionem evangelicam a cantore interponitur, ut laudetur ab omnibus, cujus gratia salvantur omnes, quasi dicat: Quia ve
Abbreviated transcription (Latin):
ilia osferat sacͥficia. & dic̃ inprimis .i. pͥncipałr̾¬
pro eccłia catholica .i. uniu̾sali offerat. Sic eñ
dignũ fuit. ũinciꝑet sancta oblacio pro ecłiadĩ
mini redempta. Qͣmpacificare. aistocdire. adu¬
nare. ⁊r. d.t.o.t. u̾pacem hãt abereticis ⁊ paga¬
nis. ad unare: que disꝑsa ẽ ꝑ paganos ꝑ hereticoꝵ¬
o oᷤmata. Io ipsum aũ uidr̃ eẽ. adunare: quod ẽ.¬
pacificare idipsum custodire: quod ẽ reg̾e. Parifi¬
cando namꝙ ad unat: cum omĩum fidelium cor¬
da insua pace coniungit. cum omiũ fideliũ mẽ¬
tes nniꝰ efficit uoluntatis difsusa saritate per sp̾m
scm̃. Custodiendo teg̾: cum uit̾ omiua ꝑiclaclem̃t̾

Expanded text:
illa opro Ecclesia catholica, id est, universali. Sic enim dignum fuit, ut inciperet sancta oblatio, videlicet prguine Domini redempta. Quam pacificare digneris, ut pacem habeat ab haereticis et paganis; adunare, quae dispersa est per paganos et haereticorum dogmata. Id ipsum autem videtur esse adunare, quod pacificare: id ipsum custodire, quod et regere. Pacificando namque adunat, cum omnium fidelium corda in sua pace conjungit, cum omnium fidelium mentes unius efficit voluntatis, diffusa charitate per Spiritum sanctum: custodiendo regit, cu
Abbreviated transcription (Latin):
fides cognita ẽ. ⁊ nota deuoc̃õ. quia qui rect̾e cͤ¬
ount.⁊ quite deuote diligunt: tu soł uides in
Inquib u̾bis fidełr considerandũ ẽ. quod tota
eccłia deo offẽat ulud sacrificiũ laud̾. quia de
onini multitudinẽ cͥcͥunastanciũ dr̾. qui tͥ offi̾t

Expanded text:
fides cognita est, et nota devotio: id est, quam recte credant, et quam devote diligant, tu solus vides in ibus verbis fideliter considerandum est, quod tota Ecclesia Deo offerat illud sacrificium laudis, quia de omni multitudine circumstantium dicitur: Qui tibi off
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut enĩ uniu̾sał eccłie dmemoratio ꝓpt̾ unita¬
tem societatis ⁊ pacis ouingit᷑ ꝯmemorationi
apłici pontificis: itadignũ ⁊ religiosum ẽ. uͥ
singule eccłie dinemorationẽ suor subiungãt
antistitũ. ꝓbantes seper iliam orõnem seniare
nuuo errore depͣuati. recte fid̾i confessione dm̃
głificent. Id gͦ sunt. Catholice apłice fid̾i culto¬

Expanded text:
Sicut enim universalis Ecclesiae commemoratio propter unitatem societatis et pacis conjungitur commemorationi apostolici pontificis, ita dignum et religiosum est, ut singulae Ecclesiae commemorationem suorum subjungant antistitum, probantes se per illam orationem servare d nullo errore depravati, rectae fidei confessione Deum glorificent. Idem ergo sunt catholicae et apostolicae fidei culto
Abbreviated transcription (Latin):
psica uel euuigłia leccõne quod mauis eẽ ostat.
cad̾ missa inchoat᷑: ħ pociꝰ canendo ⁊ psauendo
qͣtinus duicedo suauitatis corda audientium
pͥus demulceat. ⁊ sicpꝰt modulationem sauauiꝰ
cantilene in spũalib reb ppłs ꝑ ꝯponctionem

Expanded text:
ica vel evangelica lectione, quod majus esse constat, eadem missa inchoatur, sed potius canendo et psallendo, quatenus dulcedo suavitatis corda audientium prius demulceat, et sic post modulationem suavis cantilenae in spiritualibus rebus po
Abbreviated transcription (Latin):
exorto. Sursum corda. hortatur enim sacꝰ¬
dospopłm tanqmͣ dicat iam apłicis ⁊ eu̾uge¬
licis precetis sufficient instructi. ⁊ dfirma̾ti
corda ur̾a at̾renis cis sursum ad dñm erigite:
uͥ sacrificiũ quod deo offerend̾ michi obtulistiͤ

Expanded text:
rtatur enim sacerdos populum, tanquam dicat: Jam apostolicis et evangelicis praeceptis sufficienter instructi et confirmati, corda vestra a terrenis curis sursum ad Dominum dirigite, ut sacrificium, quod Deo offerendum mihi obtulistis,
Abbreviated transcription (Latin):
naturalit̾ manentes enstunt. Cunquib ⁊ nr̃as
uoces .uͥ. ad ii.d. uoces angłoꝵ sunt inlaudẽ con¬
ditoris ipsa ad miratio uitine contempsationis.
Qͣles gͦ oportet ẽẽ. uoces nr̃a quas in conspectu. dĩ
s desid̾io oxdis. Hocesenim apd̾ secretissintas au¬

Expanded text:
naturaliter manentes existunt. Cum quibus et nostras voces, et reliqua. Voces angelorum sunt in laude conditoris, ipsa admiratio intimae contemplationis. Quales ergo oportet esse voces nostras, quas in conspectu Dei sed in desiderio cordis. Voces enim apud secretissimas au
Abbreviated transcription (Latin):
Icͥcco ũ fertur osuetudo uenit ineccłia. ui tacite
ista obsecratio atq consecratio a sacerdote can
earetinentes. ꝑuicos & plateas aliisq inlo¬
cis ubi non conueniret. ea decantarent aĩ
suetudo fuiss: dum pastores in agͦ decantarẽt

Expanded text:
irco, ut ferunt, consuetudo venit in Ecclesia, ut tacite ista obsecratio atque consecratio a sacerdote cantea retinentes, per vicos et plateas aliisque in locis, ubi non conveniret, ea decantarent. Inde suetudo inolevisset, cum pastores ea decantar
Abbreviated transcription (Latin):
cuis quitũ tremor nec eis penał sit. nec timoris
s admiritionis. Cum gͥ incelestib flita sit de¬
uotio lauo antium uenãtõ adorantium: tremor
admirantiũ: osideret hec homo cui dictum ẽ.
quid suꝑbit cerra ⁊ cinit ⁊ audiat apłm monentẽ
cum metu ⁊ tunore ⁊ tremore ur̃am ip̃oꝵ salutẽ
laudant dm̃ patrem. qñ nosꝓuocant ad laudem
eius. selorum quoꝙ uͥtuces ⁊ seraphim concelebnͣt.
Nanceleb̾tas est conuentꝰ ppłicam laude. Nouẽ¬

Expanded text:
eis poenalis sit, non timoris est, sed admirationis. Cum igitur in coelestibus tanta sit devotio laudantium, veneratio adorantium, tremor admirantium, consideret hoc homo, cui dictum est: Quid superbis, terra et cinis ? Audiat Apostolum monentem: Cum metu et timore, et tremore vestram ipsorum salutem laudant Deum Patrem, quando nos provocant ad laudem ejus. Coelorum quoque virtutes et seraphim concelebrant,Nam celebritas est conventus populi in laude: e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊cetã. uͭ om̃e quod datur apr̃e. intelligamꝰ. qͦ
ꝑfiliũ eius nos accipiamꝰ. cuiꝰ hereditas sumꝰ. ꝑͥ
ipsum gͦ hostiam laudis atꝙ oblationis offerimꝰ:¬
ꝑ qui mortem ipsius recunciliati sumiꝰ. qum uumiq
ẽẽmus. dicens ub sacerdos. qui tecum.u. ⁊r. ⁊ ceta̾:
admonet popłm uͥ credat silium deiuiu̾e eregna¬

Expanded text:
etc., ut omne quod datur a Patre, intelligamus per Filium ejus nos accipere, cujus haereditas sumus. Per ipsum ergo hostiam laudis atque orationis offerimus, qui per mortem ipsius reconciliati sumus, cum inimici essemus. Dicens vero sacerdos: Qui tecum vivit et regnat, admonet populum, ut credat Filium Dei vivere et regna
Abbreviated transcription (Latin):
cia exultatione concebrant.⁊ laudant maiestatẽ¬
celebrant celi: sicut eum laudant sol ⁊ luna ⁊ ceta.¬
non quod elementa muta hant sensum laudandi
tand̾ ymnum creatori. Et quia longum fuit ĩ
ita graꝵ actione tocos angłoꝵ ordines quia in
scͥpturis nouem niueniunt᷑ pone̾ sigiliatĩ: pt

Expanded text:
cta exsultatione concelebrant, quoniacelebrant coeli, sicut eum laudant sol et luna, stvocantur: non quod elementa muta habeant sensum laudandi, tandum hymnum creatori. Et quia longum fuit in ista gratiarum actione totos angelorum ordines, qui in Scripturis novem inveniuntur, ponere, sigillatum post
Abbreviated transcription (Latin):
um. hͥ facite in meam cõme¬
morationem. ħ est inmemoriam passionis
mee. tanqmͣ diceret. quod ꝓuĩa silute passus
petrus apłs pͥmus omĩum antiochia drͣ ccle¬
brasse. inqͣtres tm̃ modo or̃ones in iuitio fid̾i
proferebantur: incipientes ab eo loco nisids̃
fideł desus m̾tis non p̃sumens p̃ces ⁊ oblati¬
ones quas deo omĩpõĩ offerre desid̾at. ꝑ mini¬
fidens ꝑeius orõnem atꝙ int̾cessionem a mał
om̃ĩb liberari. acꝙ. creatori suo recunciliar:
quo sacerdos incip̃ ꝯsecire corpus dĩuc̃ dicen¬
d ẽ. adiacono pꝰ eiũgłium. siquis cathecumi¬
uusẽ ꝓcedat foras. Et quia tunc emutunt᷑
cathecumin ab ecłia. qui ñ debñt int̾ eẽ sacͥs
must̾us. coquod ñdum sint ꝑ fecti. iõ dr̃ mis¬

Expanded text:
m: Hoc facite in meam commemorationem , hoc est, in memoriam passionis meae. Tanquam diceret, quod pro vestra salute passus stolus primus omnium Antiochiae dicitur celebrasse. In qua tres tantummodo orationes in initio fidei proferebantur, incipientes ab eo loco, ubi dicfidelis de suis meritis non praesumens, preces et oblationes, quas Deo omnipotenti offerre desiderat, per minifidens per ejus orationem atque intercessionem a malis omnibus liberari, atque creatori suo reconciliari quo sacerdos incipit consecrare corpus Dominicum, dicendum est a diacono post Evangelium: Si quis catechumenus est, procedat foras. Et quia tunc emittuntur catechumeni ab ecclesia, qui non debent interesse sacris mysteriis, eo quod nondum sunt perfecti. Sive
Abbreviated transcription (Latin):
unitate eccłie ⁊ integͥtate sidci laborat. Sicut enĩ
sci designatur. qui corda que tang̃ adamorem
oileccõis inflãmat: ita ⁊ ꝑaquisonẽ quidurꝰ ⁊ fri¬
gidꝰeĩ diabolus incelugã. quicos quos possidet ab
amore caritatis atꝙ uilectionis dorpentes &e frigidoᷤ
reddit. Quodenim ꝑ aquilonem diabolus desig¬
nat᷑ ostendit ꝓphadicens. Olucifer quidicebas
ponit diaconꝰ insimite annũciaturꝰ u̾ba uite:
cocus munili sustinuit. dm̃ inpectore ũ omnis
u̾ba ⁊ inmunda cogitatio ab euis corde pellat᷑.
Salutat. ⁊ popłm dicens. dñs uob̾c̃. Qͣtius cor
ligenda u̾ba saluitis: spura maneant. Dic̃

Expanded text:
unitate Ecclesiae et integritate fidei laborat. Sicut enim sanctus designatur, qui corda quae tangit, ad amorem dilectionis inflammat: ita et per aquilonem, qui durus et frigidus est, diabolus intelligitur, qui eos quos possidet, ab amore charitatis atque dilectionis, torpentes et frigidos reddit. Quod enim per aquilonem diabolus designetur, ostendit Propheta, dicens: O Lucifer, qui dicebas ponit diaconus, annuntiaturus verba vitae, ut omnis vana et immunda cogitatio ab ejus corde pellatur. Salutat et populum, dicens: Dominus vobiscum, quatenus cordligenda verba salutis pura permaneant. Dicit
Abbreviated transcription (Latin):
reuerentiani dsĩce restirrestionas die dc̃uca
agẽ curamus. Necesse est enim ut ppłs d̾i eo die quo
desuient̾ egit. eo die curam anime in ꝑpetuũ iucte᷑¬
curam ag̾e curct. Primo omĩum antiphona dr᷑ ad
intipitum. dntiphona g̾ce: uox reciꝓoa latine. qͥ¬

Expanded text:
reverentiam Dominicae resurrectionis, die Dominica agere curamus. Necesse est enim, ut populus Dei eo die, quo desinenter egit, eo die curam animae in perpetuum victurae agere curet. Primo omnium dicitur antiphona ad introitum. Antiphona
Abbreviated transcription (Latin):
reuocat. sicut ip̃e crucifixus ẽ. ꝓsalutemunde.i.
⁊minist᷑ u̾bi ipsiꝰ semet ipsum uitũs ⁊ concupis¬
cencũs crucifigere nonobluuscatur ꝓamore re¬
demptoris. Quod ead̾ uestis cã diditatẽ ht̃.: õstendit
ministrum ip̃i. cãdorẽ castitatis mente simł ⁊ cor¬
pore hr̃e debere. qui auctoritatem p̃dicandi euu
nẽ xp̃i. ꝓ saluite mundi effusũ declarantes. Eceden¬
tib ad altare ministͥ: in medio eoꝵ ꝓpt̾ debitum
intenebris pecc̃oꝵ illuminandũ. Qd̃ aut̃ eadẽ
processio euuglũ ab australi ꝑte sit in plagam.
uerbum salutis mundo inttilit aꝑtenũdiana
co ip̃e saluator ueñ sic̃ sqͥptum est. Es ab austro
ueniz. Cantore incipiente. Ryryeleison: collao¬
cant᷑ cerei in ordine aꝑte austͣli inseptentͥonẽ ab
acolito. ostendente h facto. quod misertꝰ sit

Expanded text:
us crucifixus est pro salute mundi, ita et minister verbi ipsius semetipsum vitiis et concupiscentiis crucifigere non obliviscatur, pro amore Redemptoris. Quod eadem vestis candiditatem habet, ostendit ministrum Christi candorem castitatis mente simul et corpore habere debere, qui auctoritatem Evangelium prainem Christi pro salute mundi effusum declarantes. Praecedentibus ad altare ministris, in medio eorum propter debitum in tenebris peccatorum, illuminatum. Quod autem eadem processio evangelii ab australi parte fit in plagam verbum salutis mundo intulit, a parte meridiana co ipse Salvator venit, sicut scriptum est - Deus ab austro veniet . Cantore incipiente, Kyrie eleison, collocantur cerei in ordine a parte australi in septentrionem ab acolyto, ostendente hoc facto, quod misertus sit
Abbreviated transcription (Latin):
dam greca uerba honestiꝰ qmͣ latina. ⁊ quedam lati¬
na meliꝰ qmͣ gieca sonant. ⁊ uͥunũ eus popłm noseẽ.
ostendamus. unũq dm̃ utrunꝙ popłm cred̾e. kirie.
unctus non oleo usibili s plenitudine diuini¬
tatis: miserere. Nam cͥsma dr̃ unct̾io. iñ xp̃c unctus
deuide incip̃ sacerdos Gła in exelsis deo. hynum in
natiuitate saluatoris decantatũ ab angłis. s abeato¬
helario pictauensi ep̃o pꝰea auctͥum ⁊ consũmatum
⁊ ħ ip̃m ad ĩmitationẽ angłoꝵ. uͥ ostendamus nog
eumdem dm̃ colere int̾risqm ⁊ angłi uen̾ant᷑ in
ceł. Pcͥa dicit sacerdos. dñs uobiscum. Salutans

Expanded text:
aedam Graeca honestius quam Latina, et quaedam Latina melius quam Graeca sonant, et ut unum ejus populum nos esse ostendamus, unumque Deum utrumque populum credere, Kyrie, unctus non oleo visibili, sed plenitudine divinitatis, miserere. Nam chrisma dicitur unctio. Incipit deinde sacerdos: Gloria in excelsis Deo, hymnum in nativitate Salvatoris ab angelis decantatctaviensi postea auctum et consummatum, et hoc ipsum ad imitationem angelorum, ut ostendamus nos eumdem Dominum colere in terris, quem et Angeli venerantur in coelis. Postea dicit sacerdos: Dominus vobiscum, salutans
Abbreviated transcription (Latin):
fidelib. Ecce ego uob̾c̃ sum omĩb. Qui salutõis
sermo non bumano arbitͥo opositus. s exdiuine
scͥpture auctoritate probatur sumptus. uͥ sreq̃nt̾
lutando dusse messorib suis: dñs uob̾c̃. Et sicut im
ꝑalipomenon ꝓpħado missus inuenitinͣt᷑ salutas¬
se asa regẽ uide cum ex̾atu suo uictores dep̃lio reu̾
salubri salutatione sacerdotis accepta. ⁊ ip̃arosalutã¬
do orati ⁊ orando resalutat: postulans uͥ siut optauit
te eum urores.  nondic̃ tecum. s cum spũ tuo.: si
officium subsecutũ spũałr totum si̾ intelligattur.
Et bñdñs cum spũ homĩs ẽẽ optatur: quia in spũ
et mente rõnali creatꝰ est. homo ad miaguiẽ ⁊ simi¬
litudinẽ dĩ. ⁊ ibi ẽ. capaxdiuine gr̃e ulluminati¬

Expanded text:
 sum . Qui salutationis sermo non humano arbitrio compositus, sed ex divinae Scripturae auctoritate probatur sumptus, ubi frequentlutando dixisse messoribus suis: Dominus vobiscum : et sicut in Paralipomenon propheta a Deo missus, invenitur salutasse Aza regem Juda cum exercitu suo victores de praelio reEcclesia ergo tam salubri salutatione sacerdotis accepta, et ipsa resalutando orat, et orando resalutat: postulans, ut sicut ille ote eum exores: et non dicit, Tecum, sed, cum spiritu tuo, ut officium subsecuturum spiritaliter totum fieri intelligatur. Et bene Dominus cum spiritu hominis esse optatur, quia in spiritu et mente rationali creatus est homo ad imaginem et similitudinem Dei, et ibi est capax divinae gr
Abbreviated transcription (Latin):
Non hacsceua potes nat᷑am falłe cura.
Ars deformatã nulla reformat anum.
Siuis in lucẽ faciem reuocare sepultã.
⁊spẽm dñe redd̾e. tolle dies.

Expanded text:
Non hac Scaeva potest naturam fallere cura, Ars deformatam nulla reformat anum. Si vis in lucem faciem revocare sepultam, Et speciem dominae reddere, tolle dies
Abbreviated transcription (Latin):
neccessitas aut ratio postularet. Abbas uͦ inter antecessorem
suum. ⁊ Geruasium p̾decẽsorem hermeris suꝑ eadem re con-¬
trou̾siam erstitisse respondit. causamq apresentia dñi ceno¬

Expanded text:
necessitas aut ratio postularet. Abbas vero inter antecessorem necessitas aut ratio postularet. Abbas vero inter antecessorem suum et Gervasium praedecessorem Hermerii super eadem re controversiam exstitisse respondit, causamque a praesentia domini Ceno
Abbreviated transcription (Latin):
cun diem ad eccł̃iam nrãm uolente dño rediturum:⁊ tunc
porem ad nos cum numero fratrum competente ⁊ electa ꝑ¬
sona uenire uolumꝰ. ut ꝑ eos nob̾ sicut canonicꝰ ordo exigit
representetur electio. ⁊ auctoritatis nre munimine roboret᷑.
Tunc comunicato nimirum ur̃o nrõꝵq consilio: ad bene¬
distionem dies oportunus poterit assignari.⁊ nos siquid obsta¬
cul uidebitur apparere: modis omnibs amorĩe curabimꝰ. et
sacerdotem ⁊ abbatem de cultura suꝑ diminutione p̾s¬
biteratus eccł̃ie de bruslim uertebatur maiestas urã paruita¬
tinr̃e delegauit: ordine iudiciario decidendam. Proposuit
itaꝙ hermerus presbiter p̾sbit̾atum p̾dicte eccłie quẽ gere¬
bat ab abbate per uiolentiam decurtari. sibiꝙ integritatem
eiuis restitui sicut antecessores eius possederant instanter ere¬
geit. ꝓroposita ad probationẽ testium multitudine. in quib

Expanded text:
cimum diem, ad Ecclesiam vestram, volente Domino, rediturum, et tunc cimum diem, ad Ecclesiam vestram, volente Domino, rediturum, et tunc priorem ad nos cum numero fratrum competente et electa persona venire volumus, ut per eos nobis, sicut ordo canonicus exigit, repraesentetur electio, et auctoritatis nostrae munimine roboretur. Tunc communicato nimirum vestro nostrorumque consilio, ad benedictionem dies opportunus poterit assignari, et nos, si quid obstaculi videbitur apparere, modis omnibus amovere curabimus, et sacerdotem et abbatem de Cultura, super diminutione presbyteratus Ecclesiae de Bruslum vertebatur, majestas vestra parvitati nostrae delegavit ordine judiciario decidendam. Proposuit itaque Hermerius presbyter presbyteratum praedictae Ecclesiae, quem gerebat ab abbate, per violentiam decurtari, sibique integritatem ejus restitui, sicut antecessores ejus possederunt instanter exegit: proposita ad probationem testium multitudine, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
icut electionem urãm indulgentiore grã preuenire
curauimus. ita factam quantum in nobis est appro¬
bamus. ⁊ ꝑsonamelectam płimie dilectionis brachiis am ple¬
aamur. Quod autem ad assignandam uobis diem bene¬
dictionis nuntium destinastis: miror admodum qd̾ id qd̾
per pͥorem ⁊ maioꝵ ꝑsonarũ numerũ competendẽ fuerat
inplorandũ: ꝑsonam iꝑsamq solam ⁊ sine litteris nec mo¬
ribus grauem nec etate misistis. qui me benigne satis et
utiliter ad omĩa respondentem: suꝑbis non timuit iritare
sei monibus nec suꝑba ad magnũ animi motum audacia
ꝑuocare. Stulto itaq scd̃m stulticiã suã resꝑonso quod
oportuit dato: uob̾ tanquã dilectis in xp̃o fratribus per
propriũ nuntium ⁊ litteras duximꝰ respondendum. ne qͥs
uos qd̾ absit de benignitate ⁊ grã nr̃a fallaci malignitate des¬
ꝑare compellat. Sciatis itaq me infra cdecimum aut duode¬

Expanded text:
Sicut electionem vestram indulgentiore gratia praevenire Sicut electionem vestram indulgentiore gratia praevenire curavimus, ita factam, quantum in nobis est, approbamus, et personam electam plurimae dilectionis brachiis amplexamur. Quod autem ad assignandam vobis diem benedictionis nuntium destinastis, miror admodum quod id quod per priorem et majorum personarum numerum competentem fuerat implorandum, personam, ipsamque solam et sine litteris, nec moribus gravem nec aetate, misistis, qui me benigne satis et utiliter ad omnia respondentem superbis non timuit irritare sermonibus, nec superba ad magnum animi motum audacia provocare. Stulto itaque secundum stultitiam suam responso quod oportuit dato, vobis tanquam dilectis in Christo fratribus, per proprium nuntium et litteras duximus respondendum, ne quis vos, quod absit! de benignitate et gratia nostra fallaci malignitate desperare compellat. Sciatis itaque me infra decimum aut duode
Abbreviated transcription (Latin):
sesidoneas. que curam domꝰ interim gerere possent. eiꝙ
in spiritualibus ⁊ temporalibus utiliter ꝓuidere. Tu uͦ negle¬
cta ep̃alis auctoritate mandati. immo tua ⁊ animarum tibi
cominissarum salute postposita: sine nr̃a consciencia discessi¬
sti. nemine domi relicto: cuius res aut prouidentia dirigipos¬
set: aut diligentia gub̾nari. Unde sicut ad tuam credunus
noticiam ꝑuenisse : tot in eod̾ loco postmodũ ꝓbra commis¬
sa sunt: ut ⁊ regionem nrãm scandaliz atã eẽ constet. ⁊ mo¬
nasterium curpiter infaratũ. Per presentia itaq tibi scrip
ta mandamꝰ. ut infra uicesimam diem post acceptionem pre¬
sentium litterarum remota omĩ occasione redeas. nisi aut
niaris inlementia aut corꝑorali qd̾ absit fueris infirmita¬
te detentus. Alioquin ex ea die ab officio altaris ⁊ introitu
omnium eccł̃iarum ea qua tibi p̾minemꝰ te nou̾is aucto¬
ritate suspensum:. Ad Monacos Bernacens̾.¬

Expanded text:
ses idoneas, quae curam domus interim gerere possent, eique ses idoneas, quae curam domus interim gerere possent, eique in spiritualibus et temporalibus utiliter providere. Tu vero neglecta episcopalis auctoritate mandati, imo tua et animarum tibi commissarum salute postposita, sine nostra conscientia discessisti, nemine domi relicto, cujus res aut providentia dirigi posset aut diligentia gubernari. Unde, sicut ad tuam credimus notitiam pervenisse, tot in eodem loco postmodum probra commissa sunt, ut et regionem nostram scandalizatam esse constet, et monasterium turpiter infamatum. Per praesentia itaque scripta tibi mandamus, ut infra vicesimam diem post acceptionem praesentium litterarum, remota omni occasione redeas, nisi aut maris inclementia, aut corporali, quod absit! fueris infirmitate detentus. Alioquin ex ea die ab officio altaris et introitu omnium ecclesiarum, ea qua tibi praeeminemus, te noveris auctoritate suspensum. LIII. A
Abbreviated transcription (Latin):
salutem sine eccłia p aceͣm sine ꝓtectione regia consequatur
Genibus itaq piesatis ur̃e. quanͣta deuotione possumꝰ aduo¬
luti. suppliciter obnireq deposcimꝰ. ne sapientia urã quasi
litterarum apices ⁊ conceptiones uerboꝵ potius quã rem
ipsam durerit amplectenda. sed scdm cdatum ã deo uobis
sp̃m discretionis id agite: ne causa unius in multoꝵ ⁊ fere
innumerabilium pernitiem conuertatur. quia bonũ paciᷤᷤ
quãdoq magis ꝓficit mansuetudo gr̃e: quam seueritas
discipline. Ad Abbatem Gristanensem.
Uot scandala. que decrimenta. domui cue ex causa absen-¬
sentiarum tuarum ꝓmouerͣint: tua fraternitas non ig¬
norat. Suꝑ quo cum rem ad nrãm certum sit diligentiam
ꝑtinere: precepimꝰ te uagos cohib̾e discursus.⁊ debitas super
gregem tibi cõmisum uigilias uigilare. nec adremotas dis¬
cere regiones. nisi pͥus disposita domo ꝑsonas nobis assignas¬

Expanded text:
salutem sine Ecclesia, nec Ecclesia pacem sine protectione regia consequatur. salutem sine Ecclesia, nec Ecclesia pacem sine protectione regia consequatur. Genibus itaque pietatis vestrae quanta devotione possumus advoluti suppliciter obnixeque deposcimus, ne sapientia vestra quasi litterarum apices et conceptiones verborum, potius quam rem ipsam duxerit amplectenda, sed secundum datum a Deo vobis spiritum discretionis id agite, ne causa unius in multorum et fere innumerabilium perniciem convertatur, quia ad bonum pacis quandoque magis proficit mansuetudo, gratiae, quam severII. AD ABBATEM GRISTANENSEM Quot scandala, quae detrimenta domui tuae ex causa absentiarum tuarum provenerint, tua fraternitas non ignorat. Super quo cum rem ad nostram certum sit diligentiam pertinere, praecepimus te vagos cohibere discursus, et debitas super gregem tibi commissum vigilias vigilare: nec ad remotas discedere regiones, nisi prius disposita domo personas nobis assignas
Abbreviated transcription (Latin):
eos qui presentes erant statim absoluerint.⁊ ad eos absol¬
uendos qui erant in anglia alter eoꝵ magister scilicet ui¬
uianus ilico transire. alter citra mare ad exsecutionẽ con¬
dicte pacis consenserint remanere. Postmodũ reuocato
consensu uerbum conseruande in fut᷑um regie dignitatis aͦmitt̾e
noluerunt. caꝗͣ disposita fuerant ex sequi recusantes: cũ ar
chiep̃i. ep̃i. abbates. religiose ꝑsone. oꝑtimates regni qui ade
rant tͥante pacis multis p̾cibus institissent. qm̃ in obseruati¬
one regie dignitatis nullatenus uidebatur nob̾ lib̾tas aut
dignitas eccłiastica pregrauari. Siquid̃ dignitas eccłiastica
regiam ꝓuehit potius quam adimat dignitatẽ. ⁊ regalis
dignitas eccłiasticã conseruare potius consueuit quam tol¬
lere libertatẽ. Et enim quasi quibusdã sibi inuicẽ compler.¬
bus dignitas eccłiastica ⁊ regalis occurrunt. cum nec reges

Expanded text:
eos qui praesentes erant, statim absolverint; et ad eos absoleos qui praesentes erant, statim absolverint; et ad eos absolvendos qui erant in Anglia, alter eorum, magister scilicet Vivianus, illico transire, alter citra mare ad exsecutionem condictae pacis consenserint remanere. Postmodum revocato consensu, verbum conservandae in futurum regiae dignitatis admittere noluerunt, ea quae disposita fuerant exsequi recusantes; cum archiepiscopi, episcopi, abbates, religiosae personae, optimates regni qui aderant pro bono tantae pacis multis precibus institissent, quoniam in observatione regiae dignitatis nullatenus videbatur nobis libertas aut dignitas ecclesiastica praegravari. Siquidem dignitas ecclesiastica regiam potius provehit, quam adjuvat dignitatem, et regalis dignitas ecclesiasticam conservare potius consuevit, quam tollere libertatem. Etenim quasi quibusdam sibi invicem complexibus dignitas ecclesiastica et regalis occurrunt cum nec reges
Abbreviated transcription (Latin):
lit faceret obseruari ⁊ ip̃e prudenter pro ut decuit adqui¬
euit. sicut ex litteris eius ꝑroitũ est intueri. Uerũ quia
audiuimꝰ sacerdote̾ niti refricare qd̾ factum ẽ: ad postula¬
tionem abbatis apud celsitudinẽ urãm ueritatis testimoni-¬
um phibemsꝰ nos scilicet quale ꝓposuimꝰ ab apłica maiestate sꝰ¬
cepisse mandatũ.⁊ ea ratione quam diximꝰ ⁊ ordine terminasse:.
cepit. quanto maiorẽ eis benignitatis urẽ grãm ꝓmittere
uoebantur. Unoe petitione urã de pace cantuarieñ archiep̃ĩ
⁊ suoꝵ restitutione benignius exaudita: eum ad archiepãtũ
suum redire. ip̃mq cum omni integͥtate qua tenebat quã¬
do exiuit recipere ⁊ deinceps in bona pace ⁊ securitate pos¬
sid̾e:ad honorem siquidem di ⁊ eccłie. salua nimirũ regni
sui pͥstina dignitate concessit. Uisum nobis est uerbum
hoc nuntiis urĩs uiris sane prudentibus placuisse. ad eout

Expanded text:
liter faceret observari: et ipse prudenter, prout decuit, acquiliter faceret observari: et ipse prudenter, prout decuit, acquievit, sicut ex litteris ejus promptum est intueri. Verum, quia audivimus sacerdotem niti refricare quod factum est, ad postulationem abbatis apud celsitudinem vestram veritatis testimonium perhibemus nos, scilicet quale proposuimus ab apostolica majestate suscepisse mandatum, et ea ratione quam diximus et ordine terminasse. cepit, quanto majorem eis benignitatis vestrae gratiam promittere videbatur. Unde petitione vestra de pace Cantuariensis archiepiscopi et suorum restitutione benignius exaudita, eum ad archiepiscopatum suum redire, ipsumque cum omni integritate, qua tenebat quando exivit, recipere, et deinceps in bona pace et securitate possidere, ad honorem siquidem Dei et Ecclesiae, salva nimirum regni sui pristina dignitate, concessit. Visum nobis est verbum hoc nuntiis vestris, viris sane prudentibus, placuisse: adeo ut
Abbreviated transcription (Latin):
suit. quos diligenti exanimationi subiectos in omnilm pror¬
sus inuenimꝰ testificatione concordes. Auditis quoq nichilo¬
minus allegationibus sacerdotis. ei dicendi in ꝑsonas testiuĩ
quod uellet fecimus potestatem. s multis ꝓpositis. ⁊ attente
mationi alicuiꝰ in aliqͦ derogare. Receptis itaq septẽ p̾taratoꝵ
testium iuramentis: abbati possessionẽ ecclesie restituimus.
quia uisum nob̾ ẽ debere de ueritate tot taliumꝙ testium
assertione constare. Sacerdos autẽ nichilommus audientiã
somampontificis appellauit s quia refugium appellati¬
onis de causa apłica auctoritate sublatũ erat: sicut pruden¬
tia ur̃a nouit. nec iꝑse deiure appellare potuit:neq nos
debuimꝰ exaudire. Dño q Rochomagensi archiepõ in cuus
deocesi p̃dicta eccłia constituta est ea qua fũgebamur aucto¬
ritate mandauimꝰ. ut sicut a nob̾ iudicatũ erat: inuiolabi¬

Expanded text:
suit quos diligenti examinationi subjectos, in omnium prorsuit quos diligenti examinationi subjectos, in omnium prorsus invenimus testificatione concordes. Auditis quoque nihilominus allegationibus sacerdotis ei dicendi in personas testium quod vellet fecimus potestatem; sed multis propositis, et attente mationi alicujus in aliquo derogare. Receptis itaque septem praetaxatorum testium juramentis, abbati possessionem ecclesiae restituimus, quia visum est nobis debere de veritate tot taliumque testium assertione constare. Sacerdos autem nihilominus audientiam Romani pontificis appellavit, sed, quia refugium appellationis de causa apostolica auctoritate sublatum erat, sicut prudentia vestra novit, nec ipse de jure appellare potuit, neque nos debuimus exaudire: dominoque Rothomagensi archiepiscopo, in cujus dioecesi praedicta ecclesia constituta est, ea qua fungebamur auctoritate mandavimus, ut sicut a nobis judicatum erat, inviolabi
Abbreviated transcription (Latin):
uenerabilem frẽm hug̃. beati uincentii filuanecte ñ ab¬
batem. ⁊ Garnerũ sacerdotẽ suꝑ eccłia de marinis u̾tebatur.
ritas. infra spatium duoꝵ mensiũ remota appłłatione or¬
dine iudiciario decidendã. Nos uͦ utriq parti. infra tempꝰ
nob̾ assignatũ locũ ⁊ tempꝰ p̾fiximꝰ oportunũ. &. adhibitis no¬
biscum religiosis et prudentib ꝑsonis. scilicet scĩ uictoris
parisiensis & scẽ Genouefe. ⁊ augensi:⁊ de mortuomari. ab̃bi¬
bus Gaufrido qͦ autissiodorensi. ⁊ R. de curceio. ⁊ Ric̃ tunccon
tia mandatis apłicis studumꝰ obedire. Abbas gͥ qͥ auctans
in ea causa fungebatur officio. ⁊ possessoriũ insacerdotẽ udi¬
cium intendebat: suꝑ questione facti. multoꝵ testimoniis u¬
sus est: ac tandem septẽ prcelectos testes .u. scilicet sac̾dotes re¬
gulares canonicos.⁊ duos alios presbit̾os exꝑientie nr̃e propo¬

Expanded text:
venerabilem fratrem Hugonem beati Vincentii Silvanectensem abvenerabilem fratrem Hugonem beati Vincentii Silvanectensem abbatem et Garnerum sacerdotem super ecclesia de marinis vertebatur, ritas infra spatium duorum mensium, remota appellatione, ordine judiciario decidendam. Nos vero utrique parti infra tempus nobis assignatum, locum et tempus praefiximus opportunum, et adhibitis nobiscum religiosis et prudentibus personis, scilicet Sancti Victoris Parisiensis, et Sanctae Genovefae, et Augensi, et de Mortuomari abbatibus; Gaufrido quoque Autissiodorensi et Ricardo de Curaeio, et Ric. tunc Contia mandatis apostolicis studuimus obedire. Abbas igitur, qui actoris in ea causa fungebatur officio possessorium in sacerdotem judicium intendebat, super quaestione facti multorum testimoniis usus est, ac tandem septem praeelectos testes, quinque scilicet sacerdotes regulares canonicos, et duos alios presbyteros experientiae nostrae propo
Abbreviated transcription (Latin):
tante fraudis ⁊ iniurie persequentes: ut nob̾ iusticia ur̃a satis¬
sieri faciat: ⁊ tantum crimem animau̾sione debita corrigati.
sens non oportet eẽ sollicitam. quia uos nec infestũ pͥncipi nͦ
ingratum abbati redde uolumꝰ aut debemꝰ. Apud aliũ de¬
creuimꝰ exꝑiri: quẽ non tam facile uel metꝰ absterr̾e possit:
uel fallaces delinire. blandicie. Sicut autẽ ex litteris prom¬
tum est intueri. nequaꝙͣ uos ab exsecutione maior retar¬
dat auctoritas. neq neccessitatẽ nisi uolenti supplicatio p̾ca¬
tis indicit. Quod si de abbatissa uob̃ idem constat eẽ ꝓpositũ.
ꝓ beneficio reputabimꝰ. si nos p̾munire uoluerit: nec ad lo¬
cum diemq p̾firũ frustra permiserit urã grã fatigari.
Porro simplicit̾ ambulare ñ potest. qui lubricos tortuosi sei¬
pentis explorat. anfractus. qui cum se płimum ꝓfecisse cre¬
did̾it: ad ipsa callide se sentit initia reuolutũ.¬
lausam que inter. Ad Dnm Papam Alexandrũ.

Expanded text:
tantae fraudis et injuriae persequentes, ut nobis justitia vestra satisfieri faciat, et tantum crimen animadversione debita corrigatis.sens non oportet esse sollicitam, quia vos nec infestum principi, nec ingratum abbati reddere volumus aut debemus. Apud alium decrevimus experiri, quem non tam facile vel metus absterrere possit, vel fallaces blandiciae delinire. Sicut autem ex litteris promptum est intueri, nequaquam vos ab exsecutione major retardat auctoritas, neque necessitatem nisi volenti supplicatio precantis indicit. Quod si de abbatissa vobis idem constat esse propositum, pro beneficio reputabimus si nos praemunire voluerit, nec ad locum diemque praefixum frustra permiserit vestra gratia fatigari. Porro sempliciter ambulare non potest qui lubricos tortuosi serpentis explorat anfractus, qui cum se plurimum profecisse crediderit, ad ipsa callide se sentit initia revolutum.LXI. AD DOMINUM PAPAM ALEXANDRUM.