comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
da audientiũ. ad amorẽ patriȩ celestis
excitaret. Erat uero ualde uilis inuestib
atq ita despectus. ut siquis illum fortasse
nesciret. salutatꝰ etiã resalutare despiceret.
Et quotiens ad alia tendebat loca. iumento
sedere consueuerat. quod eẽ despicabilius
ium̃tis omĩb. in cella potuisset reperiri
Inquo etiã capistro ꝓfreno. ⁊ ueruetũ pel.¬
lib ꝓsella utelutur. ꝑ semet ipsũ sacros
codices in pellitus sacculis missos. dextro
set. scripturarũ aꝑiebat fontẽ: ⁊ rigabat
prata mentiũ. Huiꝰ quoq opinio predica.¬
tionis. ad romanȩ urbis notitiam perue¬
nit atq ut ẽ lingua adulantiũ. audito.¬
ris sui animã ãplectendo Necans
eodem tempore clerici huiꝰ apłicȩ sedis
antistiti adulando. questi sunt dicentes.
mit: Mittatur igitur si placet. qͥ huc eũ
exhibeat. ut quĩs sit eccłasticus uigor
agnoscat. Sicut aut̃ moris ẽ. ut occupa.¬

Expanded text:
da audientium ad amorem patriae coelestis da audientium ad amorem patriae coelestis excitaret. Erat vero valde vilis in vestibus, atque ita despectus, ut si quis illum fortasse nesciret, salutatus etiam resalutare despiceret, et quoties alia tendebat ad loca, jumentum sedere consueverat, quod despicabilius omnibus jumentis in cella potuisset reperiri; in quo etiam capistro pro freno, et vervecum pellibus pro sella utebatur. Super semetipsum sacros codices in pelliceis sacculis missos dextro lset, Scripturarum aperiebat fontem, et rigabat prata mentium. Hujus quoque opinio praedicationis ad Romanae urbis notitiam pervenit; atque ut est lingua adulantium auditoris sui animam amplectendo necans, eodem tempore clerici hujus apostolicae sedis antistiti adulando questi sunt, dicentes: mit? Mittatur ergo, si placet, qui huc eum exhibeat, ut quis sit ecclesiasticus vigor agnoscat. Sicut autem moris est ut occupa
Abbreviated transcription (Latin):
lingua. mea medicinale ferramentum.
id ẽ flebo  pͥosuit dicens. Ecce posui
uerba mea inore tuo. egredere ad prȩdi¬
candũ. Atq ex illo die. etiã cũ uoluero.
de đo tacere ñ possũ: i ettr ¶ellem pet
patris huus eriã opus agnoscere: qͥ
fertur talia dona ꝑcepisse. Gres or
Ipus petre ex dono ẽ: ñdonũ exopere.
Alioquin. grã iã ñ ẽ grã. Omẽ qͥppe
opus dona preueniunt᷑ quãuis ex sub.¬
sequenti oꝑe. ipsa etiã dona sub crescuũ.
Nec tam̃ uitȩ eiꝰ cognitione fraudẽris
bene. hanc reuerentissimꝰ uir albinus
reatinȩ antistes eccłȩ agnouit. ⁊ ad huc
suꝑsunt inulti. qui scire potuerunt. S
quid plus queris oꝑis quando concor¬
dabat iuuite munditia. cũ studio p̃dicatio¬
nis: Tantus quippe illuĩ ad colligendas
deo animas feruor accenderat: uit sic
monasterus p̾esset. quatinꝰ ꝑ ęccłas. ꝑ¬
castra. ꝑ uicos ꝑsinguloꝵ quoq fideliũ
domo s cires quaq discurreret. ⁊ cor¬

Expanded text:
atque in lingua mea medicinale ferramentum, id est phlebotomum posuit, dicens: Ecce posui verba mea in ore tuo; egredere ad praedicandum. Atque ex illo die etiam cum voluero, de Deo tacere non possum. PETR. Vellem etiam Patris hujus opus agnoscere, qui fertur talia dona percepisse. GREGOR. Opus, Petre, ex dono est, non donum ex opere, alioquin gratia jam non est gratia. Omne quippe opus dona praeveniunt, quamvis ex subsequenti opere ipsa etiam dona succrescunt; ne tamen vitae ejus cognitione frauderis, bene hunc reverentissimus vir Albinus Reatinae antistes Ecclesiae cognovit, et adhuc supersunt multi qui scire potuerunt. Sed quid plus quaeris operis, quando concordabat vitae munditia cum studio praedicationis? Tantus quippe illum fervor ad colligendas Deo animas accenderat, ut sic monasteriis praesset, quatenus per eccles quoque fidelium domos circumquaque discurreret, et cor
Abbreviated transcription (Latin):
mine. Nursine ꝓuinciȩ nobilis.
pat̾ huius castorii. qui nunc
nob̾cũ in romana urbe demoratur: cum
eundẽ uenerabilẽ uirũ &quitiũ sacrũ
ordinẽ non habere conspiceret. & per
singula loca discurrere atq studiose
p̃dicare. eum quadã die familiaritatis
ausui adiit. dicens. Qui sacrũ ordinem
ñ habes. atq a romano pontifice sub quo
degis. p̃dicationis licentiã ñ accepisti.
p̃dicare quomodo p̾sumis: Qua eius
inquisitione cõpulsus. uir sc̃s indicauit.¬

Expanded text:
mine, Nursiae provinciae nobilis, pater hujus Castorii qui nunc nobiscum in Romana urbe demoratur, cum eumdem venerabilem virum Equitium sacrum ordinem non habere conspiceret, et per singula loca discurrere, atque studiose praedicare, eum quadam die familiaritatis ausu adiit, dicens: Qui sacrum ordinem non habes, atque a Romano pontifice sub quo degis praedicationis licentiam non accepisti, praedicare quomodo praesumis? Qua ejus inquisitione compulsus
Abbreviated transcription (Latin):
ut hoc quod detulerant oleũ leuarent. ⁊
ꝑ cuncta uasa monasterii exigue funden¬
do diuiderent: quatinꝰ benedictione eiꝰ¬
dem olei. omĩa infusa uiderent᷑. Quȩ pro.¬
tinus ut erant uacua claudi fecit. Die
uero alia. apta omĩa plena repta sunt.
securs. Robamus cotidie impleri
uerba ueritatis. quȩ ait. Pater m̃s usq
modo oꝑatur & ego operor.¬

Expanded text:
ut hoc quod detulerant oleum levarent, et ut hoc quod detulerant oleum levarent, et per cuncta vasa monasterii exigue fundendo dividerent, quatenus benedictione ejusdem olei omnia infusa viderentur: quae protinus ut erant vacua claudi fecit. Die vero altera aperta omnia plena reperta sunt. PETR. Probamus quotidie impleri verba Veritatis, quae ait: Pater meus usque modo operatur, et ego operor
Abbreviated transcription (Latin):
cere: Pecꝑ:Nolo. atq inhiant̃ cupio.
GReGoRi Cum quada die in mora.¬
sterio uetus ołelĩ deesset. iãq colligende
oliuȩ tempꝰ incũberet. sed fructꝰ iñ oleis
nullus appareret. uisum patri monaste.¬
rii fuerat. ut circũquaq fr̃s incolligendis
oliuis. ad exhibenda extra monasterium
oꝑa ꝑgerent: quatinꝰ ex mercede sui oꝑis.
aliquantulũ monasterio oleum deporta.¬
rent. Qđ uir dñi nonnosus fiericũ ma¬
gna humilitate ꝓhibuit ne exeuntes frs
ex monasterio. dũ lucra olei quȩrerent.
animarũ dampna paterent᷑. Sed quia in
monasterii arboribꝰ. oliuȩ paucȩ in ẽẽ uide.¬
bantur. eas colligi p̃cepit: in prȩlũ mitai
& quãlibet parũ olei exire potuisset. sibi¬
met deferri. Factumq ẽ: & susceptũ in
paruulo uasculo oleũ fr̃s nonnoso di fa¬
mulo detulerunt. Qđ ipse ꝓtinus ante
altare posuit. cunctisq egredientib ora.¬
uit atq accitis postinodum fr̃ib. p̃cepit

Expanded text:
io. GREGOR. Dum quadam die in monasterio vetus oleum deesset, jamque colligendae olivae tempus incumberet, sed fructus in oleis nullus appareret, visum Patri monasterii fuerat ut circumquaque fratres in colligendis olivis ad exhibenda extraneis opera pergerent, quatenus ex mercede sui operis aliquantulum monasterio oleum deportarent. Quod vir Domini Nonnosus fieri cum magna humilitate prohibuit, ne exeuntes fratres ex monasterio dum lucra olei quaererent, animarum damna paterentur. Sed quia in monasterii arboribus olivae paucae inesse videbantur, eas colligi praecepit, et in praelo mitti, et quamlibet parum olei exire potuisset, sibimet deferri. Factumque est, et susceptum in parvo vasculo oleum fratres Nonnoso Dei famulo detulerunt: quod ipse protinus ante altare posuit, cunctisque egredientibus oravit, atque accersitis postmodum fratribus praecepit,
Abbreviated transcription (Latin):
uius quoq uenerabilis uiri uenantii
ep̃i aliud miracłm relatione cogno¬
iuii qđ in placentina urbe ꝑhibet gestũ.
Quod uir quoq ueracissimus ioħs in
hac modo romana ciuitate locũ pfectoꝵ
seruans. qui ineadẽ placentina urbe est
ortus & nutritus. ita ut ep̃s memorat.
quia gestũ fuerit attestatur. In ea nãq
ciuitate sabinum nominẽ. fuisse asseruat.
mirȩ uirtutis ep̃m. Cũ dumdie quadã
suus diaconꝰ nunciasset. qđ cursus sui pa¬
dus alueũ egressus. eccłȩ agros occupas¬
seo. totaq illic loca nutriendis seminib
ꝓfutura. aqua eiusdem fluminis tene¬
ret. uenerabilis uite sabinus ep̃s respon¬
dit. dicens. Uade. & dicei. Mandat
tibi ep̃s ut te cõpescas ⁊ ad ꝓpriũ alue¬
um redeas. Qđ diaconus eius audiens.
despexit. ⁊ irrisit. Tunc uir diũ accer¬
sito notario. dictauit. dicens. Sabinus

Expanded text:
ujus quoque venerabilis viri Venantii episcopi aliud miraculum relatione cognovi, quod in Placentina urbe perhibet gestum; quod vir quoque veracissimus Joannes in hac modo Romana civitate locum praefectorum servans, qui in eadem Placentina urbe est ortus et nutritus, ita ut episcopus memorat, quia gestum fuerit attestatur. In ea namque civitate Sabinum nomine fuisse asserunt mirae virtutis episcopum. Cui dum die quadam suus diaconus nuntiasset quod cursus sui Padus alveum egressus Ecclesiae agros occupasset, totaque illic loca nutriendis hominibus profutura aqua ejusdem fluminis teneret, venerabilis vitae Sabinus episcopus respondit, dicens: Vade, et dic ei: Mandat tibi episcopus ut te compescas, et ad proprium alveum redeas. Quod diaconus ejus audiens, despexit et irrisit. Tunc vir Dei, accersito notario, dictavit, dicens: Sabinus
Abbreviated transcription (Latin):
me securi. nolite metuere: sed festine me
sepelire curate. Mox aut ut sepultũ corpꝰ
meũ fuerit. ex loco eodem sub om̃i festinati.¬
one discedite. Defuncti igit᷑ corpꝰ imposu-¬
erunt naui. Cũq populoniũ tenderent.
collecto in nubib aere. immensa ninis plu-¬
uia erupit. Sed ut cunctis patesceret. cuiꝰ
uiri corpus nauis illa portaret. ꝑ illud ma.¬
ris sꝑatiũ. qđ ab helba insula usq populo¬
nium. duodeci milib distat. circa utraq
nauis latera. ꝓcellosa ualde pluuia descen¬
dit & innaui eadẽ. una pluue gutta ñ
cecidit. ꝑuenerunt itaq ad locũ clerici:¬
&e sepulturȩ tradiderunt corpꝰ sacerdotis
sui. Quius p̃cepta seruantes. ad nauem
sub festinatione reuersi sunt. Quã mox
ut in trare potuerunt. in eodẽ loco ubi
uir dñi sepultus fuerat. langobardoꝵ dux
claruit qui ministros suos a sepulturȩ
sue loco. sub festinatione discedere p̃cepit.

Expanded text:
me securi, nolite metuere; sed festine me me securi, nolite metuere; sed festine me sepelire curate. Mox autem cum sepultum corpus meum fuerit, ex loco eodem sub omni festinatione discedite'. Defuncti igitur corpus inposuerunt navi. Cumque Populonium tenderent, collecto in nubibus aere, inmensa nimis pluvia erupit. Sed ut cunctis patisceret, cuius viri corpus navis illa portaret, per illud maris spatium, quod ab Helba insula usque Populonium duodecim milibus distat, circa utraque navis latera procellosa valde pluvia discendit, et in navi eadem una pluviae gutta non cecidit. Peet sepulturae tradiderunt corpus sacerdotis sui. Cuius praecepta servantes, ad navem sub festinatione reversi sunt. Quam mox ut intrare potuerunt, in eodem loco, ubi vir Domini sepultus fuerat, Langobardorum dux claruit, qui ministros suos a sepulturae suae loco sub festinatione discedere praecepit.
Abbreviated transcription (Latin):
ad eius reuerentiã colendam. rexipse
ꝑmõtꝰ ẽ. Quippe cum quo suꝑno iudicio
actũ fuerat. ut qui đm sequi prius. in ou¬
stodienda uita ep̃i noluit. saltẽ ad man-¬
suetudinẽ bestiam sequeret᷑. Cii rei hi
qui tunc p̃sentes fuerunt. adhuc ñ nulli
suꝑsunt eaq cum omi illic popło se
uidisse testantur. De quo etia uiro.¬
aliud quoq miracłm. uenantio luciensi
ep̃o narrante cognoui. In ea nãq popu¬
lonii eccłia cui preerat. sepulchrũ sĩbi
p̾parauit: sedcũ langobardoꝵ gens in
italiam ueniens cuncta uastasset. ad hel¬
bam insulam recessit. Qui irruente egri¬
tudine ad mortẽ ueniens. clericis suis
sibiq obsequentib p̾cepit. dicens. In sepul.¬
chro meo qđ michi populonii paraui. me
ponite. Cu illi cũ dicerent. corpꝰ tuum
illũc reducere qualit̾ possumꝰ. qus a lango¬
bardis teneri loca eadẽ. & ubiq illic eos dis¬
currere scimus. ipse respondit. Reducite

Expanded text:
ad ejus reverentiam colendam rex ipse ad ejus reverentiam colendam rex ipse permotus est, quippe cum quo superno judicio actum erat, ut qui Deum sequi prius in custodienda vita episcopi noluit, saltem ad mansuetudinem bestiam sequeretur. Cui rei hi qui tunc praesentes fuerunt adhuc nonnulli supersunt, eamque cum omni illic populo se vidisse testantur. De quo etiaaliud quoque miraculum Venantio Lunensi episcopo narrante cognovi. In ea namque Populonii ecclesia, cui praeerat, sepulchrum sibi praeparavit. Sed cum Langobardorum gens in Italiam veniens cuncta vastasset, ad Helbam insolam recessit. Qui inruente aegritudine ad mortem veniens, clericis suis sibique obsequentibus praecepit, dicens: 'In sepulchro meo, quod mihi Populonii paravi, me ponite'. Cui illi cum dicerent: 'Corpus tuum illuc reducere qualiter possumus, qui a Langobardis teneri loca eadem et ubique illic eos discurrere scimus'? ipse respondit: 'Reducite
Abbreviated transcription (Latin):
me uesania succensus. hunc ad locũ qui
octauo huius urbis miliario merolis dr̃:
ubi tunc ipse cũ exercitu sedebat. iussit
deduci eumq inspectaculo populi. ursis
ad deuorandũ ꝓici. Cũq idem rex ꝑfidus.
in ipso quoq spectaculo consedisset. ad as¬
ꝑiciendam mortẽ ep̃i. magna popłi turba
confluxit. Tunc ep̃s deductus in medio ẽ:
atq adeius mortẽ immanissimꝰ ursus ex¬
quisitus quidũ humana menbra crude¬
liter carperet. seui regis aninũ saciaret.
Dimissus itaq ursus ex cauea ẽ. Qui ac.¬
census & concitus ep̃m petiit. sed subito
sue feritatis oblitus. deflexa ceruice. sub¬
missoq humilit̾ capite. lambere ep̃i pe-¬
des cȩꝑit: ut patent̃ om̃ib daretur in-¬
telligi. quia erga illũ uirũ di. & ferma
corda ẽẽnt hominũ. & quasi humana be.¬
stiarũ. Tunc popłs qui ad spectaculum
uenerat mortis. magno clamore uersus
est in admiratione uenerationis. Tunc

Expanded text:
mae vaesania succensus, hunc ad locum qui ab mae vaesania succensus, hunc ad locum qui ab octavo hujus urbis milliario Merulis dicitur, ubi tunc ipse cum exercitu sedebat, jussit deduci, cumque in spectaculo populi ursis ad devorandum projici. Cumque idem rex perfidus in ipso quoque spectaculo consedisset ad inspiciendam mortem episcopi, magna populi turba confluxit. Tunc episcopus deductus in medium est, atque ad ejus mortem immanissimus ursus exquisitus, qui dum humana membra crudeliter carperet, saevi regis animum satiaret. Dimissus itaque ursus ex cavea est: qui accensus et concitus episcopum petiit, sed subito suae feritatis oblitus, deflexa cervice, submissoque humiliter capite, lambere episcopi pedes coepit, ut patenter omnibus daretur intelligi quia erga illum virum Dei et ferina corda essent hominum, et quasi humana bestiarum. Tunc populus qui ad spectaculum venerat mortis, magno clamore versus est in admirationem venerationis. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
de alueo tuo in locis istis ulterius non
exeas. nec tras ȩccłȩ ledere pręsumas.
Atq eidem notario subuinxit. dicens.
Uade hoc scribe ⁊ in aqua eiusdẽ flumi.¬
nis ꝓicȩ. Quo facto. Scĩ uiri preceptũ
suscipiens. statĩ se a terris ȩccłȩ flumi nis
aqua cõpescuit atq ad ꝓprium alueum
reuersa. exire ulterius in loca eadem ñ
psumpsit. Qua in rẽ petre. quid aliud
quã inoboedientiũ hominũ duritia confun¬
ditur. quando inuirtute iħu. & elem̃tũ
irrationabile. scĩ uiri p̃ceptis oboediuit:¬
DE CERUONIO ErISCORO
Mquoq uitȩ uenerabilis ceruonius
populonii ep̃s. magnã dieb nr̃is. scĩ¬
tatis suę ꝓbationẽ dedit᷑. Nam cũ bospi¬
talitatis studio ualde ẽẽt intentꝰ. die qua.¬
dam transeuntes milites hospitio suscepit.
quos gothis suꝑuenientib abscondit: eoꝵq
uitam. ab illoꝵ nequitia abscondendo ser¬
uauit. Qđ dũ gothoꝵ regi ꝑfido totilȩ
nunciatũ fuisset. crudelitatis imanissi¬

Expanded text:
de alveo tuo in locis istis ulterius non exeas, nec terras Ecclesiae laedere praesumas. Atque eidem notario subjunxit, dicens: Vade, hoc scribe, et in aquam ejusdem fluminis projice. Quo facto, sancti viri praeceptum suscipiens, statim se a terris Ecclesiae fluminis aqua compescuit, atque ad proprium alveum reversa, exire ulterius in loca eadem non praesumpsit. Qua in re, Petre, quid aliud quam inobedientium hominum duritia confunditur, quando in virtute Jesu et elementum irrationabile sancti viri praeceptis obedivit Populonii episcopo. Vir quoque vitae venerabilis Cerbonius Populonii episcopus, magnam diebus nostris sanctitatis suae probationem dedit. Nam cum hospitalitatis studio valde esset intentus, die quadam transeuntes milites hospitio suscepit, quos Gothis supervenientibus abscondit, eorumque vitam ab illorum nequitia abscondendo servavit. 297 Quod dum Gothorum regi perfido Totilae nuntiatum fuisset, crudelitatis immanissi
Abbreviated transcription (Latin):
qui adhoc usq uesꝑe hefterno ꝑductꝰ es.
ut posteriora illius. alapa ferires: Ad quȩ
nimirũ uerba. dephensũ se ep̃s intuens.
humilit̃ confessus ẽ. qđ prius ꝑtinaciter
negauit. Cuius ruinęꝰ uerecundie idem
iudeus consulens. qualit̃ hoc cognouisset.
uł quȩ inconuentu malignoꝵ spũum
de eo audisset. indicauit. Qđille cognos¬
cens. sese in t̾ram ꝓtinus in oratiõnem
dedit. Moxq de suo habitacło. non solũ
eandẽ aͣi famulã. sed omnẽ quoq femi¬
nã. quȩ in eius illic obsequio habitabant.
expulit. In eodẽ uero templo apollius.
beati andreȩ apłi repente oratoriũ fecit
atq om̃i illa temptatione carnis. fundit᷑
caruit. Iudẽũ uero ciuus uisione atq
increpatione saluatus ẽ. adeternã salu¬
tẽ traxit. nam sacram̃tis fidei imbutũ.
atq aqua baptismatis emundatum. ad
sc̃e eccłiȩ gremiũ ꝑduxit. Sicq factũ:.
ut hebreus idem dum saluti aliene

Expanded text:
qui ad hoc usque vespere hesterno perductus es, qui ad hoc usque vespere hesterno perductus es, ut posteriora illius alapa ferires? Ad quae nimirum verba deprehensum se episcopus intuens, humiliter confessus est quod prius pertinaciter negavit. Cujus ruinae et verecundiae idem Judaeus consulens, qualiter hoc cognovisset, vel quae in conventu malignorum spirituum de eo audivisset, indicavit. Quod ille agnoscens, se ad terram protinus in orationem dedit. Moxque de suo habitaculo non solum eamdem Dei famulam, sed omnem quoque feminam, quae in ejus illic obsequio habitabat, expulit. In eodem vero templo Apollinis, beati Andreae apostoli repente oratorium fecit, atque omni illa tentatione carnis funditus caruit. Judaeum vero, cujus visione atque increpatione salvatus est, ad aeternam salutem traxit. Nam sacramentis fidei imbutum, atque aqua baptismatis emundatum, ad sanctae Ecclesiae gremium perduxit. Sicque factum est ut Hebraeus idem, dum saluti alienae
Abbreviated transcription (Latin):
ceteros palmã teneret. Cũq udeus qui ad¬
uenerat hoc uigilans cerneret. & magnȩ for¬
midinis anxiet̾ate palpitaret. ab eodẽ sp̃u
qui cunctis illic obsequentib preerat. iussũ ẽ
ut requirerent. quisnã ẽẽt ille qui iacere
in templo eodẽ presũpsisset. Quẽ maligni
sps ꝑgentes: ⁊ subtilus intuentes. crucis mi-¬
sterio signatũ uiderũt mirantẽsq dixert̃.
U&.uẽ. u̾as uacuũ & signatũ. Quib hoc re¬
nuntiantib. cuncta illa malignoꝵ spuum
turba disparuit. Iudeus uero qui bec uide¬
rat.ilico surrexit atq ad ep̃m subfestinati-¬
one ꝑuenit. Quẽ in eccła sua reperiens.
seorsũ tulit qua tẽptatione̾ urgeret᷑. inqui¬
siuit. Ci confiteri ep̃s temptationẽ suam.
uerecundatꝰ noluit. Cũ uero ille diceret. qđ
in illa tali cdifamula.praui amoris oculos
iniecisset. atq ad huc ep̃s negaret. adiun-¬
xit dicens. Quare negas quod inquireris.

Expanded text:
caeteros palmam teneret. Cumque Judaeus qui adcaeteros palmam teneret. Cumque Judaeus qui advenerat hoc vigilans cerneret, et magnae formidinis anxietate palpitaret, ab eodem spiritu qui cunctis illic obsequentibus praeerat jussum est ut requirerent quisnam esset ille qui jacere in templo eodem praesumpsisset. Quem maligni spiritus pergentes, et subtilius intuentes, crucis mysterio signatum viderunt, mirantesque dixerunt: Vae, vae, vas vacuum et signatum. Quibus hoc renuntiantibus, cuncta illa malignorum spirituum turba disparuit. Judaeus vero qui haec viderat, ill co surrexit, atque ad episcopum sub festinatione pervenit. Quem in Ecclesia sua reperiens, seorsum tulit, qua tentatione urgeretur inquisivit. Cui confiteri episcopus tentationem suam verecundatus noluit. Cum vero ille diceret quod in illa tali Dei famula pravi amoris oculos injecisset, atque adhuc episcopus negaret, adjunxit, dicens: Quare negas quod inquireris,
Abbreviated transcription (Latin):
guloꝵ sp̃uum obsequentiũ sibi causas.
actusq discutere : quatinꝰ unus quisq
quantũ nequitie egisset. inueniret.
Cumq singłi sp̃s. ad ex quisitionẽ eius
exponerent. quid oꝑati contrabonos fu¬
issent. unus in mediũ ꝓsiliuit: qui is
andree ep̃i animũ. ꝑ speciẽ sc̃ĩ monialis
femine que inepiscopiũ eiꝰ habitabat.
quantã temptationem carnus cõmouis¬
set. aꝑuit. Cũ uero hoc maliꝗnus qui
perat sp̃s in hianter audiret. & tanto
sibi factum lucrũ grande crederet. qͣn¬
to sanctioris uirĩ animã. ad lapsum
ꝑditionis incliaret. ille sp̃s qui hec
fatebatur adiunxit. quia usq ad hoc
quoq die p̃terito uesꝑtina hora. eiꝰ men¬
tẽ traxerit. ut in terga eiꝰdẽ scimoniał
femine. bandiens alapã daret. Tuno malignꝰ
sp̃s atq humani generis antiquus inimicus.
exhortatiis ẽ hunc blandiens. ut ꝑficeret qđ
coepisset quatinꝰ ruinȩ illius. singularẽ int̾

Expanded text:
gulorum spirituum obsequentium sibi causas gulorum spirituum obsequentium sibi causas actusque discutere, quatenus unusquisque quantum nequitiae egisset inveniret. Cumque singuli spiritus ad inquisitionem ejus exponerent quid operati contra bonos fuissent, unus in medium prosiliit, qui in Andreae episcopi animum per speciem sanctimonialis feminae, quae in episcopio ejus habitabat, quantam tentationem carnis commovisset aperuit. Cum vero hoc malignus qui praeerat spiritus inhianter audiret, et tanto sibi factum lucrum grande crederet, quanto sanctioris viri animum ad lapsum perditionis iclinaret, ille spiritus, 292 qui haec eadem fatebatur, adjunxit quia usque ad hoc quoque, die praeterito, vespertina hora, ejus mentem traxerit, ut in terga ejusdem sanctimonialis feminae blandiens alapam daret. Tunc malignus spiritus atque humani generis antiquus inimicus exhortatus hunc blande est, ut perficeret quod coepisset; quatenus ruinae illius singularem inter
Abbreviated transcription (Latin):
de sua eiusq continentia. secum hanc
ꝑmisit habitare. Ex qua re actũ ẽ. ut anti¬
quus hostis apud eius animũ. aditum
tẽptationis exquireret. Nã coepit speciẽ
illius. ocłis mentis eiꝰ imprimere ut illectꝰ.
nefanda cogitaret. Quadã uero die. iudę¬
us quidã. ex cãpaniȩ partib romã ueniens.
apie carpebat iter. Qui ad fundãnum
cliuĩs ꝑueniens. cũ iam diem uesperas¬
cere cerneret. & quo declinare possit mi¬
nime repperir iuxta apollinis templũ
fuit ibiq se ad manendum contulit. Qui
ipsum loci illius sacrilegiũ ꝑtimescens. quã¬
ius fidem crucis minime haberet. signo
tam̃ se crucis munire curauit. Nocte
autẽ media. ipso solitudinis pauore tur¬
batus. ꝑuigil iacebat: & repence conspici¬
ens.uidit malignoꝵ spũum turbã. quasi
in obsequiũ ciuusdã potestatis preire:
eum uero qui ceteris p̾erat. in eiusdem
gremio loci consedisse. Qui coepit sin¬

Expanded text:
de sua ejusque continentia, secum hanc de sua ejusque continentia, secum hanc permisit habitare. Ex qua re actum est ut antiquus hostis apud ejus animum aditum tentationis exquireret. Nam coepit speciem illius oculis mentis ejus imprimere, ut illectus nefanda cogitaret. Quadam vero die Judaeus quidam ex Campaniae partibus Romam veniens, Appiae carpebat iter: qui ad Fundanum clivum perveniens, cum jam diem vesperascere cerneret, et quo declinare posset minime reperiret, juxta Apollinis templum fuit, ibique se ad manendum contulit. Qui ipsum loci illius sacrilegium pertimescens, quamvis fidem crucis minime haberet, signo tamen se crucis munire curavit. Nocte autem media, ipso solitudinis pavore turbatus, pervigil jacebat, et repente conspiciens vidit malignorum spirituum turbam quasi in obsequium cujusdam potestatis praeire, eum vero qui caeteris praeerat, in ejusdem gremio loci consedisse: qui coepit sin
Abbreviated transcription (Latin):
iã die ueneraretur ex corde quẽ despe.¬
ctũ ualde iudicabat ex facie. Nã qͥa uirũ
ed ecce dum facta fortiũ uiroꝵ nar.¬
ro. repente ad memoriã uenit. quid
erga andreã fundanę ciuitatis episcopũ.
diuina misc̾ia fecerit. Qđ tam̃ ad hoc
legentib ut ualeat exopto. quatinꝰ qui
corpus suũ continentię dẽdicant. habi¬
tare cũ feminis ñ p̃sum ant ne ruina
ab elationis fastu detumuit:
mentẽ tanto repentina subripiat: qͣnto
ad hoc qđ male concupiscitur. etiã p̃sen¬
tia concupite formȩ famulat᷑. Neores ẽ
dubia quã narro. quia pene tanti in ea
testes sunt. quanti & eiꝰdẽ loci habitatores
existunt. Hic nãq uenerabilis uir. cum
uitã multis plenã uirtutib duceret. seq
sub sacerdotali custodia. incontinentie
arce custodiret. quandã sc̃i monialẽ fe-¬
minã quã secũ prius habuerat. noluit
ab episcopii sui cura repellere sed certꝰ

Expanded text:
iam die ueneraretur ex corde, quem despeiam die ueneraretur ex corde, quem despectum ualde iudicabat ex facie. Nam quia uirum Sed ecce dum facta fortium virorum narro, repente ad memoriam venit quid erga Andream Fundanae civitatis episcopum divina misericordia fecerit. Quod tamen ad hoc legentibus ut valeat exopto, quatenus qui corpus suum continentiae dedicant, habitare cum feminis non praesumant; ne ruina ab elationis fastu detumuit, menti tanto repentina subripiat, quanto ad hoc quod male concupiscitur etiam praesentia concupitae formae famulatur. Nec res est dubia quam narro, quia pene tanti in ea testes sunt, quanti et ejusdem loci habitatores existunt. Hic namque venerabilis vir cum vitam multis plenam virtutibus duceret, seque sub sacerdotali custodia in continentiae arce custodiret, quamdam sanctimonialem feminam, quam secum prius habuerat, noluit ab episcopii sui cura repellere, sed certus
Abbreviated transcription (Latin):
sationẽ eius agnouerit. iurtutẽ ñ debeat
Leq hoc petre sileam. qđ multi nunc¬
Uqui hic de narmensi ciuitate adsunt.
inichi sedulo testificantur. Godem nãq
gothoꝵ tempore. cũ p̃fatus rex totila
n arniis uenisset. ei uir uitȩ uenerabilis
cassius. ei ud̾e urbis episcopꝰ occurrit. Ciui
quia ex conspersione semꝑ facies rubere
consueuerat. Hoc rex totila. non consper¬
sionis ẽẽ credidit. sed assiduę potationis:
eũq omimodo despexit. Sed omp̃s ds̃.
ut quantꝰ uir ẽẽt qui despiciebatur osten¬
derit in narniensi campo quo rex ad¬
uenerat. malignus sp̃s corã om̃i exerci.¬
tu. eius sꝑatariũ inuasit eũq uexare
crudeliter eepit. Qui cũ ante regis
ocłos. aduenerandũ iurũ cassiũ fiuisset
adductus. hunc ab eo uir dñi oratione
factd signo crucis expulit qui in eum
in gredi ulterius non p̃sumpsit. Sicq
factũ ẽ. ut rexbarbarus. seruũi di ab illo

Expanded text:
sationem ejus agnoverit, virtutem non debeat sationem ejus agnoverit, virtutem non debeat Neque hoc, Petre, sileam, quod multi nuncqui hic de Nar- niensi ciuitate adsunt, mihi sedulo testificantur. Gothorum nam- que tempore, cum impius rex Totila Narniam uenisset, ei uir uitae uenerabilis Cassius eiusdem urbis episcopus occurrit. Cui quia ex conspersione semper eius facies rubere consueuerat, hoc rex Totila non conspersionis esse credidit sed assiduae potationis, eum- que omnimodo despexit. Sed omnipotens Deus, ut quantus uir iste esset, qui despiciebatur, ostenderet, in Narniensi campo, quo rex aduenerat, malignus spiritus coram omni exercitu eius spatarium inuasit, eumque uexare crudeliter cepit. Qui cum ante regis oculos ad uenerandum uirum Cassium fuisset adductus, hunc ab eo uir Do- mini, oratione facta, signo crucis expulit, qui in eum ingredi ulterius non presumpsit. Sicque factum est, ut rex barbarus seruum Dei ab illo
Abbreviated transcription (Latin):
ad edendũ discũberet. ei p̃miis corruptꝰ
puer. hoc quod ab archidi acono eiꝰ accepe¬
rat. ueneni poculũ obtulit. Ciu statim
uenerabilis ep̃s dixit. Bibe tu hoc quod
michi bibendum prebes. Tremefactus
puer. dep̾hensũ se ẽẽ sentiens. maliut
moriturꝰ bibere. quã poenas ꝓ illa tanti ho-¬
micidii culpa tolerare. Cũq sibi ad os cali¬
cẽ duceret. uir dni cõpescuit. dicens. Non
bibas damichi. egobibo. Seduade dic ei
qui tibi illud dedit᷑. Ego quidem uenenũ
bibo sedtu episcopus ñ eris. Facto igit᷑
signo crucis. uenenũ ep̃s bibit securus:
epͣi. Ad archidiaconi uiscera. illa uenena
transissent. Cui tam̃ ad inferendã mortẽ.
uenenũ quidẽ corporale defuit: sed hunc
in conspectu et̃ni iudicis. uenenũ suȩ ma¬
licis occidit. ⁊̃ ETRUS Nira sunt hȩc
&& nr̃is ualde stupenda t̾emporib sed tałis
eiusdẽ uiri uita ꝑhibetur. ut qui conuer-¬

Expanded text:
ad edendum discumberet, ei praemiis corruptus ad edendum discumberet, ei praemiis corruptus puer hoc quod ab archidiacono ejus acceperat veneni poculum obtulit. Cui statim venerabilis episcopus dixit: Bibe tu hoc quod mihi bibendum praebes. Tremefactus puer, deprehensum se esse sentiens, maluit moriturus bibere quam poenas pro illa tanti homicidii culpa tolerare. Cumque sibi ad os calicem duceret, vir Domini compescuit, dicens: Non bibas, da mihi, ego bibo; sed vade, dic ei qui tibi illud dedit: Ego quidem venenum bibo, sed tu episcopus non eris. Facto igitur signo crucis, venenum episcopus bibit securus. episcopi ad archidiaconi viscera illa venena transissent. Cui tamen ad inferendam mortem venenum quidem corporale defuit, sed hunc in conspectu aeterni judicis venenum suae malitiae occidit. PETR. Mira sunt haec, et nostris valde stupenda temporibus; sed talis ejusdem viri vita perhibetur ut qui conver
Abbreviated transcription (Latin):
senio. ocłoꝵ lumen amiserat: ita ut omĩ-¬
modo nil uideret. Quẽ rex gochorum
totila. ꝓphetiȩ habere sp̃m audiens. mi-¬
nime credidit sed ꝓbare studuit quod
audiuit. Qui cũ ineisdem partib deue.¬
nisset. huncuir dñi ad prandiũ rogauit.
Cũq iam uentũ ẽẽt admensam. rex
discumbere noluit: sed ad sabiui uenera¬
bilis uiri dexterã sedit. Cũ uero eidem
patri puer exmore iuni poculũ p̾beret.
rex silenter manũ terendit calicem
abstulit. eumq ꝑsẽ ep̃o. uice pueri pre¬
buit: ut uderet anspũ ꝓuidente discer¬
neret. quis ei poculum preberet. Tunc
uir dĩ accipiens calicẽ. sed tam̃ ministrũ
non uidens. dixit. Uiuat ipsa manus.
conus ambitione adipiscendi episcopatꝰ
accensus. eũ extinguere ueneno molitꝰẽ.
Qui cũ uniꝰ e pueris eius animũ corru¬
pisset. ut mixtũ uino ei uenem poculũ
p̃beret. refectionis hora cũ ĩã uir dei

Expanded text:
senio oculorum lumen amiserat, ita ut omnisenio oculorum lumen amiserat, ita ut omnimodo nil videret. Quem rex Gothorum Totila prophetiae habere spiritum audiens, minime credidit, sed probare studuit quod audivit. Qui cum in iisdem partibus devenisset, hunc vir Domini ad prandium rogavit. Cumque jam ventum esset ad mensam, rex discumbere noluit, sed ad Sabini venerabilis viri dexteram sedit. Cum vero eidem patri 288 puer ex more poculum vini praeberet, rex silenter manum tetendit, calicem abstulit, eumque per se episcopo vice pueri praebuit, ut videret an spiritu providente discerneret quis ei poculum praeberet. Tunc vir Dei, accipiens calicem, sed tamen ministrum non videns, dixit: Vivat ipsa manus. conus ambitione adipiscendi episcopatus accensus, eum exstinguere veneno molitus est. Qui cum vini fusoris ejus animum corrupisset, ut mistum vino veneni ei poculum praeberet, refectionis hora cum jam vir Dei
Abbreviated transcription (Latin):
gnis coepit uocib clamare. dicens. Bene
tibi contigit miser. Tu ille qui dixisti. po¬
nam sedem neã ad aquilonẽ. & ero similis
altissimo. ecce ꝑ suꝑbiam tuã porcis ⁊ sori¬
cib similis factus es. Et qui imitari deum¬
indigne uoliusti. ecce ut dignꝰ es. bestias
imitaris. Adquã eius uocẽ. ut itadicã. deie¬
stionẽ sua. sp̃s malignus erubuit. An non
erubuit. qui eandem᷑ donũ ad exhibenda
monstra quȩ consueuerat. ulterus non in¬
trauit⁊ Sicq post modũ fideliũ habitacu¬
lũ facta est: quia dũ eam unus ueraciter
fidelis ingressus ẽ: ab ea ꝓtinus mendax
sp̃s atq infidelis abscessit. Sed oportet
iamut priora taceamꝰ: Adea quȩ dieb nr̃is
sunt gesta. ueniendũ ẽ.¬
Uroam oẽ enĩ religiosi uiri. apuliȩ
prouintiȩ partib cogniti. hoc qđ
apud multoꝵ notitiã long̾e lateq ꝑ cre-¬
buit. de sabino canusinȩ urbis episcopo
testari solent. quia idem uir longo iam

Expanded text:
gnis coepit vocibus clamare, dicens: Bene gnis coepit vocibus clamare, dicens: Bene tibi contigit, miser, tu ille es qui dixisti: Ponam sedem meam ad Aquilonem, et ero similis Altissimo ; ecce per superbiam tuam porcis et soricibus similis factus es; et qui imitari Deumindigne voluisti, ecce, ut dignus es, bestias imitaris. Ad quam ejus vocem, ut ita dicam, dejectionem suam malignus spiritus erubuit. An non erubuit, qui eamdem domum ad exhibenda monstra quae consueverat ulterius non intravit? Sicque postmodum fidelium habitaculum facta est, quia dum eam unus veraciter fidelis ingressus est, ab ea protinus mendax spiritus atque infidelis abscessit. Sed oportet jam ut priora taceamus, ad ea quae diebus nostris sunt gesta veniendum eQuidam enim religiosi viri Apuliae provinciae partibus cogniti, hoc quod apud multorum notitiam longe lateque percrebuit, de Sabino Canusinae urbis episcopo testari solent, quia idem vir longo jam
Abbreviated transcription (Latin):
illius totũ ferre potuisset. & uix inueniret.
aspexit eminus domũ congruentis mag¬
nitudinis eãq sibi pparari ad hospitan.¬
dũ nissit. Cũq enisdẽ loci incolȩ dicerent.
inea hunc manere ñ posse. quia multis iã
annis in ea diabolus in habitaret. atq ido
uacua remansissetaur uenerabilis datius
respondit. dicens. Immo iđo hospitari it
domo eadẽ debemus. si hanc malignus sp̃s
inuasit & ab ea hominũ in habitationẽ rep¬
pulit. Inea sibi igitur parari p̃cepit secu¬
rusq illam. antiꝰqui hostis certamina tole¬
raturus intrauit. Itaq in tẽpeste noctis
silentio. cũ uir dei quiesceret. antiquus
hostis ĩmensis uocib. magnisq clamorib
coepit imitari rugitus leonũ. balatus pecoꝵ
ruditus asinoꝵ sibilos serpentiũ : porcorũ grunnitꝰ.¬
stridores foricum. Cum repence datius
tot bestiaꝵ uocib excitatꝰ. surrexit uehe-¬
ment̃ iratus & contra antiquũ hostem. ma¬

Expanded text:
illius totum ferre potuisset, et vix inveniret, illius totum ferre potuisset, et vix inveniret, aspexit eminus domum congruentis magnitudinis, eamque sibi praeparari ad hospitandum jussit. Cumque ejusdem loci incolae dicerent, in ea hunc manere non posse, quia multis jam annis hanc diabolus inhabitaret, atque ideo vacua remansisset, vir venerabilis Datius respondit, dicens: Imo ideo hospitari in domo eadem debemus, si hanc spiritus malignus invasit, et ab ea hominum inhabitationem repulit. In ea igitur sibi parari praecepit, securusque illam, antiqui hostis certamina toleraturus, intravit. Itaque intempestae noctis silentio, cum vir Dei quiesceret, antiquus hostis immensis vocibus magnisque clamoribus coepit imitari rugitus leonum, balatus pecorum, ruditus asinorum, sibilos serpentium, porcorum stridores et soricum. Tunc repente Datius tot bestiarum vocibus excitatus surrexit, vehementer iratus, et contra antiquum hostem ma
Abbreviated transcription (Latin):
ancurationis illius haberent fidẽ. Cui dũ in
uirtute dĩ exauctoritate petri. fixã salutis
illius spem hab̾e se dicerent. ꝓtinꝰ uenerandꝰ
uir orationi incubuit et missarũ sollemnia
exorsus. sacrificiũ in conspectu dĩ omipoten¬
tis imolauit. Quo ꝑacto. ab altari exiens.
claudi manũ tenuit atq assistente & aspici¬
ente popło. eũ mox a terra in ꝓpriis gressib
erexit. Cũq ei dm̃cũ corpus in os mitteret.
illa diu mitta. ad loquendũ lingua soluta ẽ.
Mirati om̃s. flere p̾gaudio coeperunt eoꝵq
mentes ilico metus ⁊̃ reuerentia inuasit: cũ
uidelicet cernerent. quid agapitus facere
inurtute dñi. exadiutorio petri potusset.
DEBACIO EEISCOPO
Qusdẽ quoq principis tẽpore. cũ datius
mediolanensis urbis ep̃s. causa fidei ex¬
actus. ad constantinopolitanã urbẽ ꝑgeret.
corinthi deuenit. Quidũ largam dõmum
ad hospitandũ quęreret. quȩ comitatum

Expanded text:
an curationis illius haberent fidem. Cui dum in an curationis illius haberent fidem. Cui dum in virtute Dei, ex auctoritate Petri, fixam salutis illius spem habere se dicerent, protinus venerandus vir orationi incubuit, et missarum solemnia exorsus, sacrificium in conspectu Dei omnipotentis immolavit. Quo peracto, ab altari exiens, claudi manum tenuit, atque assistente et aspiciente populo, eum mox a terra in propriis gressibus erexit. Cumque ei Dominicum corpus in os mitteret, illa diu muta ad loquendum lingua soluta est. Mirati omnes flere prae gaudio coeperunt, eorumque mentes illico metus et reverentia invasit, cum videlicet cernerent quid Agapitus facere in virtute Domini ex adjutorio Petri potuisset.ensi episcopo. Ejusdem quoque principis tempore cum Datius Mediolanensis urbis episcopus causa fidei exactus, ad Constantinopolitanam urbem pergeret, Corinthum devenit. Qui dum largam domum ad hospitandum quaereret, quae comitatum
Abbreviated transcription (Latin):
prudenter intuitus. hunc ad eundem
uenerabilem uirũ ꝓtinꝰ retransmisit
magnis p̃cib petens. ut equũ ipse pos¬
si deret. quẽ iuri suo. sedendo dedicasset.
De quo etiã illud mirabile. a nr̃is senio¬
rib narrari solet. qđ in constantinopoli-¬¬
tana urbe. ad portã quȩ uocat᷑ aurea
ueniens. popłoꝵ turbis ibi occurrentibꝰ
in conspectuomĩum roganti ceco lum̃
reddidit: & manu suꝑ posita. oculorũ
tenebras fugauit.
Le aGapito eaPa.
ost non multũ uero temporis. exi¬
gente causa gothorũ. uir quoqͥ
beatissimus agap̾itus huiꝰ scẽ romanȩ
eccłȩ pontifex̃. ciido dispensante de¬
seriuo. adiustinianũ principẽ accessit.
Cui adhuc ꝑgenti. quadã die ingretiaꝵ
iapartib. eurandꝰ oblatus ẽ mutꝰ & daudus:
qui neq ulla uerba edere. neq ex t̾ra uiꝗͣ
surgere ualebat. Cũq hunc ꝓpinqui illius
flentes obtulissent. uir dñi sollicite reqͥsunt.

Expanded text:
prudenter intuitus, hunc ad eumdem prudenter intuitus, hunc ad eumdem venerabilem virum protinus retransmisit, magnis precibus petens ut equum ipse possideret, quem juri suo sedendo dedicasset. De quo etiam illud mirabile a nostris senioribus narrari solet, quod in Constantinopolitana urbe ad portam quae vocatur Aurea, veniens, populorum turbis sibi occurrentibus, in conspectu omnium roganti caeco lumen reddidit, et manu superposita oculorum tenebras fugavit. Agapito papa. Post non multum vero temporis, exigente causa Gothorum, vir quoque beatissimus Agapitus hujus sanctae Romanae Ecclesiae pontifex, cui Deo dispensante deservio, ad Justinianum principem accessit. Cui adhuc pergenti quadam die in Graeciarum jam partibus curandus oblatus est mutus et claudus, qui neque ulla verba edere, neque ex terra unquam surgere valebat. Cumque hunc propinqui illius flentes obtulissent, vir Domini sollicite requisivit
Abbreviated transcription (Latin):
othorũ tempore. dũ ioħs uir beatis¬
simus huius romanȩ ęccłȩ pontifex.
adiustinia seniorẽ principẽ ꝑgeret. in
chorinti partib ad uenit. Cui necesse¬
fuit. ut initinere ad sedendũ equus re¬
quiri debuisset. Qđ illic quidã uir nobi¬
lis audiens. equũ quẽ ꝓ magna mansu¬
etudine eiꝰ coniux sedere onsueuerat.
ita ei obtulit. ut cũ ad loca alia ꝑuenien¬
beret ille quẽ dederat. ꝓpt̾ suã coniugẽ
retransmitti. Factũq ẽ: & usq ad cer¬
tũ locũ predictus uir. equo eodem sub.¬
uehente ꝑductus ẽ. Qui mox ut aliũ
repperit. illum quẽ acceꝑat retrans¬
misit. Cumq eũ p̃dicti nobilis uiri
conuiux. sedere ex more uoluisset. ultͣ
ñ ualuit quia post sessionẽ tanti ponti.¬
ficis. mulierẽ ferre recusauit. Coepit
nãq imm̃so flatu &e fremitu. atq inces¬
santi totius corporis motu. qͣsi desꝑici.¬
endo ꝓdere. quia post m̃bra pontificis.
mulierem ferre ñ posset. Quoduir eius

Expanded text:
othorum tempore dum Iohannis vir beatissimus huius Romanae ecclesiae pontifex ad Iustinum seniorem principem pergeret, in Chorinti partibus adfuit ut in itinere ad sedendum equus requiri debuisset. Quod illic quidam vir nobilis audiens, equum, quem pro magna mansuetudine ejus conjux sedere consueverat, ita ei obtulit, ut cum ad loca alia pervenienberet ille quem dederat propter suam conjugem retransmitti. Factumque est, et usque ad certum locum praedictus vir equo eodem subvehente perductus est. Qui mox ut alium reperit, illum quem acceperat retransmisit. Cumque eum praedicti nobilis viri conjux sedere ex more voluisset, ultra non valuit, quia post sessionem tanti pontificis mulierem ferre recusavit. Coepit namque immenso flatu et fremitu, atque incessanti totius corporis motu quasi despiciendo prodere, quia post membra pontificis mulierem ferre non posset. Quod vir ejus
Abbreviated transcription (Latin):
eius ȩccłȩ pastoralem suscepit curã. an¬
dreas diaconus illius qui quondam in
stabulis. itinerũ cursum seruauerat eqͦꝵ
Atq hoc ex hac uita sub tracto. episcopã¬
tus ordinẽ. iouinus sortitus est: qui in
eadẽ urbe fullo fuerat. Quo adhuo suꝑ¬
stite. ita cuncti in habitatores ciuitatis
illius. & barbaroꝵ gladiis & pestilentiȩ
immanitate uastati sunt. ut post mortẽ
illuis. nec quis ep̃s fieret. nec quib fieret.¬

Expanded text:
ejus Ecclesiae pastoralem suscepit curam Anejus Ecclesiae pastoralem suscepit curam Andreas diaconus illius, qui quondam in stabulis itinerum cursum servaverat equorum. Atque hoc ex hac vita subducto, ad episcopatus ordinem Jovinus accersitus est, qui in eadem urbe fullo fuerat. Quo adhuc superstite, ita cuncti inhabitatores civitatis illius et barbarorum gladiis et pestilentiae immanitate vastati sunt, ut post mortem illius nec quis episcopus fieret, nec quibus fier
Abbreviated transcription (Latin):
GEGo Riꝰ Utiq sic oportet. & de di nos
semꝑ nuseratione confidere. ⁊ de nr̃a infirmi.¬
tate formidare. Ecce enĩ paradisi cedrum con¬
cussam audiuimꝰ. sed non euulsã, quatinꝰ
infirmis nob̾. & de eius concussione nascat᷑
timor. & de eiꝰ stabilitate fidutia.
aquinȩ ep̃s fuit eui nuꝑ p̃decessoriꝰ
mei tempore beatȩ memoriȩ ioħis pape.
defunctus ẽ. Hunc ꝓphetiȩ habuisse sp̃m.
multi destantur. qui eũ familiarit scire po-¬
tuerunt. Cuiꝰ int̾ multa. hoc ferunt reli¬
giosi. ueracesq uiri qui p̃sentes fuerunt.
quod in die obitiis sui. cum acircũ stantib
ciuib iit pote discessurus pat̾ tã amabilis.
amarissime plangeretur. eũ flendo reqͥ¬
siuere dicentes. Quẽ post te pat̾ habebi¬
mus: Quib ipse pater ꝑ ꝓpħiȩ spiritũ
respondit. dicens. Sost constantiũ. mulio¬
nem post mulionẽ. fullonẽ. Otuiaquine.
⁊ hos habes. Quib ꝓpħiȩ uerbis editis. uitȩ
flatũ exalauit extremũ. Quo defuncto.

Expanded text:
GREGOR. Utique sic oportet et de Dei nos semper miseratione confidere, et de nostra infirmitate formidare. Ecce enim paradisi cedrum concussam audivimus, sed non evulsam, quatenus infirmis nobis et de ejus concussione nascatur timor, et de ejus stabilitate fiducia.episcopus fuit, qui nuper praedecessoris mei tempore beatae memoriae Joannis papae defunctus est. Hunc prophetiae habuisse spiritum multi testantur, qui eum familiariter scire potuerunt. Cujus inter multa hoc ferunt religiosi veracesque viri qui praesentes fuerunt, quod in die obitus sui cum a circumstantibus civibus utpote discessurus Pater tam amabilis amarissime plangeretur, eum flendo requisierunt, dicentes: Quem post te, Pater, habebimus? Quibus ipse Pater per prophetiae spiritum respondit, dicens: Post Constantium, mulionem; post mulionem, fullonem. O te, Aquine, et hoc habes. Quibus prophetiae verbis editis, vitae spiritum exhalavit extremum. Quo defuncto,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprio. tota fluminis aqua sequuta est:
ita ut funditus locũ consueti cursus dese¬
reret & ibi sibi alueũ. ubi tracto ꝑterrã
rastro uir dni signũ fecerat. uendicaret:
& quȩq eẽnt alimentis hominũ ꝓfutura.
sata ł plantata ultra non lȩderet.

Expanded text:
proprio 296 tota fluminis aqua secuta est, proprio 296 tota fluminis aqua secuta est, ita ut funditus locum consueti cursus desereret, et ibi sibi alveum, ubi tracto per terram rastro vir Domini signum fecerat, vindicaret, et quaeque essent alimentis hominum profutura sata vel plantata ultra non laederet.
Abbreviated transcription (Latin):
ed neq hoc sileam. qđ narrante ui.¬
ro uenerabili uenantio lunensi ep̃o.
me ante biduũ contigit agnouisse. Lu¬
canȩ nãq ecdȩ sibimet ꝓpinquȩ. fuisse
mirȩ turtutis uirũ frigdianũ nomine
narrauit ep̃m. Ciuus hoc opinatissinũ.
acunctis illic habitantib testatur me¬
morari mira culũ. qđ ausare fluuius.
qui iuxta urbis illuis muros influebat.
sepe inundatione facta. cursus su alueũ
egressus pagros diffundi consueuerat
& quȩq sata ac plantata reperiret. euer¬
teret. Cũq hoc crebro fieret. & magna eiꝰdẽ
loci incolas necessitas urgeret. dato studio
oꝑis. eũ ꝑloca alia diriuare conati sunt.
Ned quaius diutius laboratũ fuisset. a pro¬
prio alueo deflecti non potuit. Tunc uir
dnĩ frigdianus. rastrũ sibi pariuilũ fecit:
ad alueũ fluminis accessit. & solus orationi
incubuit: atq eidem flumini p̃cipiens
ut sequeretur. ꝑ loca quęq ei uisa sunt
rastrũ ꝑ terrã traxit. Quẽ relicto alueo

Expanded text:
ed neque hoc sileam, quod narrante viro venerabili Venantio Lunensi episcopo me ante biduum contigit agnovisse. Lucanae namque Ecclesiae, sibimet propinquae, fuisse mirae virtutis virum Frigdianum nomine narravit episcopum: cujus hoc opinatissimum a cunctis illic habitantibus testatur memorari miraculum, quod Auseris fluvius, qui juxta illius urbis muros influebat, saepe inundatione facta cursus sui alveum egressus per agros diffundi consueverat, ut quaeque sata et plantata reperiret everteret. Cumque hoc crebro fieret, et magna ejusdem loci incolas necessitas urgeret, dato studio operis, eum per loca alia derivare conati sunt. Sed quamvis diutius laboratum fuisset, a proprio alveo deflecti non potuit. Tunc vir Domini Frigdianus rastrum sibi parvulum fecit, ad alveum fluminis accessit, et solus orationi incubuit; atque eidem flumini praecipiens ut se sequeretur, per loca quaeque ei visa sunt rastrum per terram traxit. Quem relicto alveo
Abbreviated transcription (Latin):
MXI De hermini gildo rege leuuigildi
uuisi gothoꝵ regis filio. ꝓ fide catholi¬
ca ab eodem patre suo occiso.
XXXII De epĩs affricanis qui ꝓdefensio¬
ne catholicȩ fidei abscisis ab arrianis
locutionis soli tȩ sustinuert̃ dispendiũ.

Expanded text:
XI. De Herminigildo rege Liuvigildi Visigothorum regis filio, pro fide catholica ab eodem patre suo occiso. XXXII. De episcopis Africanis qui pro defensione catholicae fidei abscissa ab Arianis locutionis solitae sustinuere dispendium.
Abbreviated transcription (Latin):
qui in longinquã regionẽ abiit. portionẽ
quã acceꝑat consum̃psit. uni in ea ciuiũ
adhȩsit. porcos pauit. quos ⁊ manducare
siliquas uideret. & esuriret: Qui tam̃ cũ
postmodum cepit cogitare bona quȩ ꝑ-¬
didit. Scriptum de illõ est : inse reuersus
dixit. Quanti mercennarii. in domo pa-¬
tris mei abundant panib: Si igit᷑ secũ
fuit. unde ad se rediit: Hunc ergo uene¬
rabilem iuirũ secum habitasse dixerim qͥa
insua semꝑ custodia circum spectus. ante
ocłos conditoris sesemꝑ aspiciens. se semꝑ
examinans. extramentis suȩ ocłm non
diuulgauit. Petrus Quid ergo

Expanded text:
qui in longinquam regionem abiit, portionem qui in longinquam regionem abiit, portionem quam acceperat consumpsit, et uni in ea civium adhaesit, porcos pavit, quos et manducare siliquas viderit, et esuriret, qui tamen cum postmodum coepit cogitare bona quae perdidit, scriptum de illo est: In se reversus dixit: Quanti mercenarii in domo patris mei abundant panibus ! Si igitur secum fuit, unde ad se rediit? Hunc ergo venerabilem virum secum habitasse dixerim, quia in sua semper custodia circumspectus, ante oculos Conditoris se semper aspiciens, se semper examinans, extra se mentis suae oculum non divulgavit. Petr. Quid ergo