comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
semper modis flagella pensanda sunt: ut
scilicet perpendant᷑. aut qualia sint aut qͣn¬
ta. Nam sepe multa exqualitate & sepe gra-¬
uia ex quantitate leuigantur: si uidelicet cũ
multa sunt nõ sint grauia. cum uero gra-¬
uia. non sint multã. Ut igit᷑ ostendatur. qͦ¬
modo per asperitatem flagelli. aduersarius
contra sc̃m uirũ non solum ꝑ nequitiam
qualitatis. sed etiam per pondus quantita-¬
tis exarsit: ad demonstrandã qualitatẽ di-¬
citur. percussit ulcere pessimo. ad insinuan¬
dam uero quantitatem subiungit᷑. a planta
pedis usq aduierticem. ut nimirũ nil in
mente uacet a głã. in cuiꝰ nil corpore uacat
to conficitur: Quio uero est sanies corpo¬
ris. nisi lutum. Saniem ergo radere te¬
sta perhibetur: ac si aperte diceret᷑. Luto
tergebat lutũ. Pensabat quippe uir sc̃s.
unde sumptũ fuerat quod gestabat: & frag-¬
mento uasis fictilis. confractum uas ficti-¬
le radebat. Quo facto patenter ostenditur.

Expanded text:
semper modis flagella pensanda sunt, ut scilicet perpendantur, aut qualia sint, aut quanta. Nam saepe multa ex qualitate, saepe gravia ex quantitate levigantur: si videlicet cum multa sunt, non sint gravia; cum vero gravia, non sint multa. Ut igitur ostendatur quomodo per asperitatem flagelli adversarius contra sanctum virum non solum per nequitiam qualitatis, sed etiam per pondus quantitatis exarsit, ad demonstrandam qualitatem dicitur: Percussit eum ulcere pessimo; ad insinuandam vero quantitatem subjungitur: A planta pedis usque ad verticem, ut nimirum nihil in mente vacet a gloria, in cujus corpore nil vacat to conficitur? Quid vero est sanies corporis, nisi lutum? Saniem ergo radere testa perhibetur, ac si aperte diceretur: Luto tergebat lutum. Pensabat quippe vir sanctus unde sumptum fuerat quod gestabat, et fragmento vasis fictilis confractum vas fictile radebat. Quo facto patenter ostenditur
Abbreviated transcription (Latin):
suũ aliquid de afflictione cognouisset.
affuctum consolari desiderat. mensuram
necesse est dolori quem suscipit ponat:
ne nõ solũ dolentem nõ mulceat. sed in¬
temperate dolens. afflicti animũ ad pon¬
dus desperationis premat. Sic enĩ dolor
nr̃. merentiũ dolori uingendus est: ut
per temperamentũ subleuet. non autẽ
ꝑ augmentũ grauẽt. Unde fortasse col-¬
ligendũ est quod amici beati iob plus-¬
quam necesse fuerat. in consolatione
doluerunt: qui dũ ꝑcussionem cernũt
sed percussi mentẽ nesciunt. ita in im¬
menso luctu uersi sunt: ac si percussus
uir tante fortitudinis in plaga corporis
etiam a corde cecidisset. Sequitur. Sede¬

Expanded text:
suum aliquid de afflictione cognovisset. suum aliquid de afflictione cognovisset. afflictum consolari desiderat, mensuram necesse est dolori quem suscipit ponat, ne non solum dolentem non mulceat, sed intemperate dolens, afflicti animum ad pondus desperationis premat. Sic enim dolor noster moerentium dolori jungendus est, ut per temperamentum sublevet, non autem per augmentum gravet. Unde fortasse colligendum est 82 quod amici beati Job plusquam necesse fuerat, in consolatione doluerunt, qui dum percussionem cernunt, sed percussi mentem nesciunt, ita in immensum luctum versi sunt, ac si percussus vir tantae fortitudinis, in plaga corporis, etiam a corde cecidisset. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
consolari. qui non concordat dolori: qͥa
eo ipso quo a merentis afflictione discre¬
pat. minus ab illo recipitur. cui mentis
qualitate separatur. Sed emolliri prius
debet animus. ut asflicto congruat: con¬
gruens inhereat. inherens trahat. Neq enĩ
ferrum ferro comungitur si non utrũꝙ
exustione ignis liquetur. & durũ molli
non adheret. nisi prius eius duritia tem¬
perata mollescat: ut quasi hoc ipsũ fiat.
quod curatur ut teneat. Sic nec iacentes
erigimus. nisi arigore nr̃i status indine¬
mur: quia dum rectitudo stantis a iacẽ
te discrepat. eum cui descendere negligit.
nequaqͣm leuat. Amici igit᷑ beati iob ut
afflictum a dolore suspenderent. curaue¬
runt necessario simul dolere: & cũ uul¬
neratũ corpus illius uiderent. studuerunt
ipsi uestes scindere. cum in mutatũ con¬
spicerent. studuerunt puluere capita fe¬
dare: quatinus afflictus uir tanto faci¬
lius eorũ uerba reciperet. quanto in eis

Expanded text:
consolari, qui non concordat ejus dolori, quia consolari, qui non concordat ejus dolori, quia eo ipso, quo a moerentis afflictione discrepat, minus ab illo recipitur, a quo mentis qualitate separatur. Emolliri itaque prius debet animus, ut afflicto congruat, congruens inhaereat, inhaerens trahat. Neque enim ferrum ferro conjungitur, si non utrumque exustione ignis liquetur; et durum molli non adhaeret nisi prius duritia ejus temperata mollescat, ut quasi hoc ipsum fiat, quod curatur ut teneat. Sic nec jacentes erigimus, nisi a rigore nostri status inclinemur, quia dum rectitudo stantis a jacentis situ discrepat, eum, cui condescendere negligit, nequaquam levat. Amici igitur beati Job ut afflictum a dolore suspenderent, curaverunt necessario simul dolere; et cum vulneratum illius corpus viderent, studuerunt ipsi vestes scindere; et cum immutatum conspicerent, studuerunt pulvere capita foedare; quatenus afflictus vir tanto facilius eorum verba reciperet, quanto in eis
Abbreviated transcription (Latin):
larentur. Qui ex condicto in afflicti con¬
solationem ueniunt. & inter se & erga
percussum quante caritatis fuerint de¬
monstrantur. quamius & per hoc qd̃ scͥp-¬
tura eos tanti uiri amicos fuisse testat᷑.
quia boni studii. & recte fuerint inten¬
tionis ostenditur: sed tam̃ hec ipsa illo-¬
rum intentio. eis ad uerba prorumpen-¬
tibus. ante districti iudicis oculos sub-¬
orta indiscretione fuscatur. Sequitur.
Cumq eleuassent procul oculos suos ñ
cognouerunt eum. & exclamantes plora¬
uerunt: scisuq uestibus. sparserunt
puluerem suꝑ caput suũ in celũ. Quia
percussi speciem. plaga mutauerat. a-¬
mici plorantes exclamant. uestes scin¬
dunt. capita puluere aspergunt: ut
cũ mutatũ eũ ad quem uenerant cer¬
nerent. ipsam etiam consolatorũ speciẽ.
spontaneus dolor immutaret. Ordo qͥppe
consolationis est: ut cum uolumus af¬
flictum quempiam a merore suspentere.
studeamus prius merendo eius luctui
concordare. Dolentem namq non potest

Expanded text:
liqua.- Qui ex condicto ad afflicti consolationem veniunt, et inter se et erga percussum quantae charitatis fuerint demonstrantur. Quamvis et per hoc quod Scriptura hos tanti viri amicos fuisse testatur, quia boni studii et rectae fuerint intentionis ostenditur, sed tamen haec ipsa illorum intentio eis ad verba prorumpentibus ante districti judicis oculos suborta indiscretione fuscavit. MYSTICE.cumque levassent procul oculos suos non cognoverunt eum et exclamantes ploraverunt scissisque vestibus sparserunt pulverem super caput suum in caelum et percussi speciem plaga mutaverat, amici plorantes exclamant, vestes scindunt, capita pulvere aspergunt; ut cum mutatum eum, ad quem venerant, cernerent, ipsam etiam consolatorum speciem spontaneus dolor immutaret. Ordo quippe consolationis est, ut cum volumus afflictum quempiam a moerore suspendere, studeamus prius moerendo ejus luctui concordare. Dolentem namque non potest
Abbreviated transcription (Latin):
nullũ punitur ad missũ. frustra enu
percussus est. qui. a culpa nulla recidi¬
tur: & non frustra percussus est cui
uirtutis meritũ cumulatur. Sed quid¬
quid sathane uerbis tieritas accendit᷑.
ut in subditorũ suorũ cruciatibus in-¬
stigetur: Quis hec de deo senserit. que
recto etiam homini in digna perpen-¬
dit: Sed quia nos ferire nisi cõmoti
nescimus. ipsa diuina ꝑciissio cõmo¬
tio uocatur: & ad nr̃a uerba diuina
uoce descenditur. ut eiꝰ factum ab ho-¬
mine ut tumq capiatur. Illa enĩ uis
que absq necessitate omnia creauit.¬
& sine despectu omnib presidet. & sine la¬
bore cuncta sustentat. & sine occupatio¬
ne regit: etiam sine cõmotione corrigit:
sicq humanas mentes ad ea que uolu¬
erit flagellis format: ut in diuersita¬
tis umbrã. a sue in cõmutabilitatis lu-¬
ce non transeat. Sequitur.Respondens¬

Expanded text:
nullum punitur 75 admissum. Frustra enim nullum punitur 75 admissum. Frustra enim percussus est, cui culpa nulla reciditur; et non frustra percussus est, cui virtutis meritum cumulatur.  Vquid Satanae verbis Veritas accenditur, ut in subditorum suorum cruciatibus instigetur? Quis haec de Deo senserit, quae recto etiam homine indigna perpendit? Sed quia nos ferire nisi commoti nescimus, ipsa divina percussio commotio vocatur; et ad nostra verba divina voce descenditur, ut ejus factum ab homine utcunque capiatur. Illa enim vis quae absque necessitate omnia creavit, et sine despectu omnibus praesidet, et sine labore cuncta sustentat, et sine occupatione regit, etiam sine commotione corrigit, sicque humanas mentes ad ea quae voluerit flagellis format, ut in diversitatis umbram a suae incommutabilitatis luce non transeat. Sequitur: CAP
Abbreviated transcription (Latin):
stus est: afligere frustra non potuit.
Seo rursum quia uerax est: aliter non
potuit dixisse quam fecit᷑. Ut ergo iusto
uera dicat. & in iusta non faciat: cognos¬
frustra. & rursũ iuxta aliquid frustra
de semet ipso asserit: ostendamus & uerũ
extitisse quod dixit. & rectum fuisse qͦd
fecit. Necesse quippe erat: ut sc̃s uir deo
soli sibiq cognitts quanta uirtute pol¬
leret. ad imitandũ cunctis in notesceret.
Aperte namq aliis. uirtutis exempla ñ
daret: si ipse sine temptatione remane¬
ret. Actum ergo est ut uires eiꝰ cunctis
imitandas ipsa uis ꝑcussionis ostende¬
ret: & flagella proderent. quod intran¬
quillitate latuisset. Sed eisdem flagellis.
creuit uirtus patientie: atq ex dolore
uerberis. aucta est gła remuncrationis.
Ut ergo in dicto dni ueritas. rectitudo
autem teneatur in facto: beatus iob &
non frustra ꝑcutitur. cui augetur me¬
ritũ. & tamen frustra perciititur. quia

Expanded text:
stus est Deus, affligere frustra non potest. stus est Deus, affligere frustra non potest. Sed rursum quia verax est, aliter non potuit divera dicat, et injusta non faciat; cognosus beatum Job et juxta aliquid frustra,de semetipso asserit, ostendamus et verum exstitisse quod dixit, et rectum fuisse quod fecit. Necesse quippe erat, ut sanctus vir Deo soli sibique cognitus, quanta virtute polleret, ad imitandum cunctis innotesceret. Aperte namque aliis virtutis exempla non daret, si ipse sine tentatione remaneret. Actum ergo est ut et vires ejus cunctis imitandas ipsa vis percussionis ostenderet, et flagella proderent quod in tranquillitate latuisset. Sed eisdem flagellis crevit virtus patientiae, atque ex dolore verberis aucta est gloria remunerationis. Ut ergo in dicto Domini veritas, rectitudo autem teneatur in facto, beatus Job et non frustra percutitur, quia augetur meritum; et tamen frustra percutitur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Hec quia latus supra disseriumus. meli¬
us silendo preterimus. ne dum sepus
uiicussa repẽtimus. ad tardius in discus¬
sa ueniamus: quamuis hoc quod uoce
uei ad sathan dicitur unde uenis. nequa¬
quam estimo quin i aliter quam prius
dicatur. Cum enĩ ab eo certamine in quo
relaxatus fuerat uictus redit. & unde ue¬
nit requiritur. qui unde ueniat scitur.
quid aliud quam infirmitas suꝑbie eiꝰ
in crepatur: Ac si ei aꝑte uox diuina di¬
cat. Ecce ab uno & in infirma carne posi¬
to homine uinceris: qui te contra me aue-¬
torem omniũ erigere conaris. Unde mox
dñs cum beati iob bona sicut prius dice¬
ret. hec cum uictoria & triumphis enu¬
exerciuisti malitiã. sed ille in nocentiam
nõ amisit: & ude te estimasti ꝓuectum
eius in minuere. inde compulsus es eiꝰ
prouectui deseruire: quia mentis in no¬
centiam quã głose tenuit in tranquil-¬
litate. gloriosius seruauit in uerbere.
dequitur. Tu autem commoustime ad¬
uersus eum: ut affligerem illum fru-¬

Expanded text:
ec quia latius supra disseruimus, melius silendo praeterimus: ne, dum saepius discussa repetimus, tardius ad indiscussa veniamus. Quamvis hoc, quod voce Domini ad Satan dicitur: Unde venis? nequaquam aestimo quod ei, ut prius, dicatur. Cum enim ab eo certamine in quo relaxatus fuerat victus redit; et unde venit requiritur, qui unde veniat scitur; quid aliud quam infirmitas superbiae ejus increpatur? ac si ei aperte divina vox dicat: Ecce ab uno et in infirma carne posito homine vinceris, qui te contra me auctorem omnium erigere conaris. Unde mox Dominus cum beati Job bona, sicut prius diceret, haec cum victoriae triumphis enuexercuisti malitiam, sed ille innocentiam non amisit; et unde te aestimasti provectum ejus imminuere, inde compulsus es ejus provectui deservire, quia mentis innocentiam, quam gloriose tenuit in tranquillitate, gloriosius servavit in verbere. entiam tu autem commovisti me adversus eum ut adfligerem illum fru
Abbreviated transcription (Latin):
inuenit: quia cum ad suꝑna consilia
requirenda lassesceret. didicit ut humi¬
lius timeret. Et quẽ sua infirmitas a
cognitione intima reppulit: hunc ei ue¬
rius humilitas unxit. Sophar itaꝙ &
ꝑscientie studium perit᷑. & ꝑaudatiam
tumide locutionis ignarꝰ: quia ipse
grauitatem non habet: melion optat
quod habet dicens. atq utinam deus
loqueret᷑ tecum. & aꝑiret labia sua tibi:
ut ostenderet tibi secreta sapientie. Qui
eam quoꝙ qua se suꝑ amicum pollere
estimat. optando scientiam ostentat:
cum ꝓtinꝰ subdit. Et qd̃ multiplex sit
lex eius. Quid hoc loco dei lex accipi
nisi caritas debet. ꝑquam semꝑ legi¬

Expanded text:
invenit, quia cum ad superna consilia invenit, quia cum ad superna consilia requirenda lassesceret, didicit ut humilius timeret; et quem sua infirmitas a cognitione intima repulit, hunc ei verius humilitas junxit. Sophar itaque et per scientiae studium peritus, et per audaciam tumidae locutionis ignarus, quia ipse gravitatem non habet, meliori optat quod habet, dicens: Atque utinam Deus loqueretur tecum, et aperiret labia sua tibi, ut ostenderet tibi secreta sapientiae! Qui eam quoque, qua se super amicum pollere aestimat, optando sapientiam ostentat, cum protinus subdit: Et quod multiplex sit lex ejus. Quid hoc loco Dei lex accipi nisi charitas debet, per quam sempe
Abbreviated transcription (Latin):
ignoretur.Ged hec ipsa sapientie
illius secreta conspicere ut cunq iam in¬
comphensibilitatis eiꝰ est potentiam ui¬
dere: quia & si mipsa consiliorum eius
inquisitione deficimꝰ. deficiendo tam̃
ueriꝰ discimus quem timeamꝰ. Ad hec se
paulꝰ sapientie illius secreta tetenderat:
cum dicebat: Oaltitudo diuitiarum
sapientie a& scientie dei: quam incõpre¬
hensibilia sunt iudicia eius. & inuesti¬
gabiles uie eiꝰ. Quis enĩ cognouit sen¬
sum dñi: uł quis consiliarius ens fu¬
it: Quis suꝑiꝰ enam ex ipsa inquisitio¬
ne lassescens. secl tamen ad cognitionẽ
infirmitatis propͥe lassescendo pro-¬
ficiens: p̃mittit dicens. Ohomo tu quis
es qui respondeas deo :. Nũquid dicit
figmentum ei qui se finxit. quare me
fecisti sic. Qui igitur ad occulta dei ꝑtin¬
gere ñ ualens. ad infirmitatis sue co¬
gnitionem rediit. atq ad eruditionẽ
se ꝓpriam deficiendo reuocauit. ut ita
dicam secreta sapientie non inueniens

Expanded text:
ignoretur. Sed haec ipsa sapientiae ignoretur. Sed haec ipsa sapientiae illius secreta conspicere utcunque, jam incomprehensibilitatis ejus est potentiam videre, quia etsi in ipsa consiliorum ejus inquisitione deficimus, deficiendo tamen verius discimus quem timeamus. Ad haec se Paulus sapientiae illius secreta tetenderat, cum dicebat: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus. Quis enim cognovit sensus Domini? vel quis consiliarius ejus fuit ? Qui superius etiam ex ipsa inquisitione lassescens, sed tamen ad cognitionem infirmitatis propriae lassescendo proficiens, praemittit dicens: O homo, tu quis es qui respondeas Deo? Nunquid dicit figmentum ei qui se finxit: Quare me fecisti sic ? Qui igitur ad occulta Dei pertingere non valens ad infirmitatis suae cognitionem rediit, atque ad eruditionem se propriam deficiendo revocavit, ut ita dicam, secreta sapientiae non inveniens
Abbreviated transcription (Latin):
publica sapientie suꝑne sunt oꝑa.
cũ om̃ps deus regit quos creat. ꝑ¬
ficit bona que inchoat: & aspiran¬
do adiuuat. quos uisitationis sue
lumine illustrat: Et enĩ cunctis li¬
quet: quia quos gratis condidit.¬
in benigne disponit. Et cum sp̃ualia
dona largitur: ipse ꝑficit. qd ipse ex
munere sue benignitatis inchoauit.
Secreta uero sapientie suꝑne sunt
oꝑa. cum deus quos creauit. deserit
cum bona que p̃ueniendo ceperat.
nequaꝗͣ ꝓsequendo consũmat. cũ
daritate nos sue illustrationis illu¬
minat. & tam̃ ꝑmissis carnis tẽpta¬
tionib. tenebris cecitatis pulsat. cũ
dona que contulit minime custo
dit. cũ & mentis nr̃e ad se desideria
excitat: & tam̃ occulto iudicio diffi¬
cultate nos nr̃e imbecillitatis an¬
gustat. Que nimirũ secreta eiꝰ sapien¬
tie pauci ualent inquirere. sed nul¬
lus ualet muenire: quia quod suꝑ
nos de nobis ab immortali sapientia
non miuste disponit᷑. iustum ꝓfec¬
to est. ut a nobis adhuc mortalibus

Expanded text:
publica sapientiae supernae sunt opera, cum omnipotens Deus regit quos creat, perficit bona quae inchoat, et aspirando adjuvat quos visitationis suae lumine illustrat. Cunctis etenim liquet quia quos gratis condidit benigne disponit. Et cum spiritalia dona largitur, ipse perficit quod ipse ex munere suae benignitatis inchoavit. Secreta vero sapientiae supernae sunt opera cum Deus quos creavit deserit; cum bona quae praeveniendo coeperat; nequaquam prosequendo consummat; cum claritate nos suae illustrationis illuminat, et tamen, permissis carnis tentationibus, tenebris caecitatis pulsat; cum dona quae contulit minime cudit; cum et mentis nostrae ad se desideria excitat, et tamen occulto judicio difficultatem nostrae imbecillitatis angustat. Quae nimirum secreta ejus sapientiae pauci valent inquirere, sed nullus invenire. Quia quod super nos de nobis ab immortali sapientia non injuste disponitur, justum profecto est ut a nobis adhuc mortalibus
Abbreviated transcription (Latin):
& nequaꝗͣ lucet ad consolationis gr̃ã.
ce tamen lucet ad penam: ut dampna¬
torum oculis ignns supplicii & nulla
cdaritate candeat. & addoloris cumu¬
lum. dilecti qualiter crucient᷑ osten¬
dat. Quid autem mirum si gehenne
ignem credimus habere supplicium

Expanded text:
et nequaquam lucet ad consolationis gratiam, et nequaquam lucet ad consolationis gratiam, et tamen lucet ad poenam. Ut damnatorum oculis ignis supplicii et nulla claritate candeat, et, ad doloris cumulum, dilecti qualiter cruciantur ostendat. Quid autem mirum, si gehennae ignem credimus habere supplicium
Abbreviated transcription (Latin):
ordine secũ tunc intormentis uidebt:
ut penam ꝓprie punitionis exagge¬
ret illa auctori preposita carnalis
cognatio. pari ante oculos ultione
dampnata. Ignis itaq qui in obscu¬
ritate cruciat: credendum est quia
lumen adtormentum seruat. Quod
si approbare testimoniis insua ex pres¬
sione non possumus: suꝑ ẽ ut ecliuer¬
so doceamus. Tres quippe hebree gen-¬
tis pueri. ꝑ chaldei regis imperium suc¬
censis camini ignib. ligatis manibus
pedib q ꝓiecti sunt: quos tamen cũ
idem rex incamini incendio miratus
exploraret. illesis uestib deambulan-¬
tes uidit. ubi aꝑte colligitur. quia mi
tas indiuersa uirtute temperata. & ue¬
stimenta non attigit. & uincła incẽ¬
dit. scĩsq uiris & ad inferendum tor-¬
mentum flamma friguit: & ad solu¬
tionis ministerium exarsit. Sicut gͦ
electis. ignis ardere nouit ad solatium.
& tamen ardere ad supplicium nescit:
ita ediuerso. gehenne flamina reꝓbis

Expanded text:
ordine secum tunc in tormentis videbunt, ordine secum tunc in tormentis videbunt, ut poenam propriae punitionis exaggeret illa Auctori praeposita carnalis cognatio, pari ante oculos ultione damnata. Ignis itaque qui in obscuritate cruciat, credendum est quia lumen ad tormentum servat, quod si approbare testimoniis in sua expressione non possumus, superest ut e diverso doceamus. Tres quippe Hebraeae gentis pueri per Chaldaei regis imperium, succensis camini ignibus, ligatis manibus pedibusque, projecti sunt, quos tamen, cum idem rex in camini incendio miseratus exploraret, illaesis vestibus deambulantes vidit . Ubi aperte colligitur quia, mitas in diversa virtute temperata, et vestimenta non attigit, et vincula succendit, sanctisque viris et ad inferendum tormentum flamma friguit, et ad solutionis ministerium exarsit. Sicut ergo electis ignis ardere novit ad solatium, et tamen ardere ad supplicium nescit, ita e diverso gehennae flamma reprobis
Abbreviated transcription (Latin):
quatinꝰ qui eoꝵ uitam carnaliter
contra p̃cepta conditoris amauerant:
ipsoꝵ quoq eos interitus maugmẽ¬
to sue dampnationis affligat. Quod
ꝓfecto euuangłio teste colligimus:
in quo ueritate nuntiante diues ille
quem contigit ad eterni incendii
tormenta descendere. quinq fratrũ
describitur meminisse qui abraham
petiit. ut ad eoꝵ eruditionem mit¬
teret: ne illuc eos quandoq uenien¬
tes par pena cruciaret. Qui gͥ ad dolo¬
ris sui cumulum ꝓpinquoꝵ abscen¬
tium meminit: constat ꝓculdubio.
quia eos ad augmentum supplicii
paulopost potuit etiam p̃sentes uid̾e.
probos aspiciat cremari. qui ad doloris
sui cumulum eum quem despererat.
insinu abrahe lazarum uidit. Si
ergo ei ut pena cresceret. uir electus
apparuit: cur non credendum sit
qd̃ uidere insupplicio eos etiam qͦs
contra deum dilexerat possit: Qua
exre colligitur. qd̾ eos quos mnordina¬
te nc̃ reꝑbi diligunt. miro iudicii

Expanded text:
quatenus qui eorum vitam carnaliter quatenus qui eorum vitam carnaliter contra praecepta conditoris amaverant, ipsorum quoque eos interitus in augmentum suae damnationis affligat. Quod profecto Evangelio attestante colligimus , in quo, Veritate nuntiante, dives ille quem contigit ad aeterni incendii tormenta descendere quinque fratrum describitur meminisse, qui ab Abraham petiit ut ad eorum eruditionem mitteret, ne illuc eos quandoque venientes par poena cruciaret. Qui igitur ad doloris sui cumulum propinquorum absentium meminit, constat procul dubio quia eos ad augmentum supaulo post potuit etiam praesentes viderprobos aspiciat cremari, qui, ad doloris sui cumulum, eum quem despexerat, in sinu Abrahae Lazarum vidit? Si ei, cui ut poena cresceret, et vir electus apparuit, cur non credendum sit quod videre in supplicio eos etiam quos contra Deum dilexerat possit? qua ex re colligitur quod eos quos inordinate nunc reprobi diligunt, miro judicii
Abbreviated transcription (Latin):
uarie ꝓdeunt. multipliciter sen-¬
tiantur. Que tamen supplicia ĩse¬
dimersos. & ultra uires criiciant.
&e ineis uite subsidium extinguẽ¬
tes seruant. ut sic uitam terminꝰ¬
puniat. quatinus semꝑ sine termi¬
no cruciatus. uiuat: quia  ad finẽ
ꝑtormenta ꝓperat. & sine fine
deficiens durat. fit gͦ miseris mors
sine morte. finis sine fine  defectus
sine defectu: quia & mors uiuit &
finis semꝑ incipit. & deficere defectꝰ
nescit. Quia g & mors peruuit. ⁊ nõ
extinguit. dolor cruciat. sed nulla¬
tenus pauorẽ fugat. flamma com¬
burit. sed nequaꝗͣ tenebras discu¬
ut. quantum ꝑ noticiam p̃sentis ui¬
te colligitur. supplicia ordinem nõ
habent. que non suam ꝑ omĩa qua¬
litatem tenent. Quãuis illic ignis & ad
consolationem non lucet. & tamen
ut magis torqueat. ad aliquid lucet.
Nlam sequaces quosq suos secum in
tormento reꝓbi flamma illustrante
uisuri sunt. quoꝵ amore deliquer̃t.

Expanded text:
varie prodeunt multipliciter senvarie prodeunt multipliciter sentiantur. Quae tamen supplicia idimersos et ultra vires cruciant, et in eis vitae subsidium exstinguentes servant, ut sic vitam terminpuniat, quatenus semper sine termino cruciatus vivat; quia et ad finem per tormenta properat, et sine fine deficiens durat. Erit ergo miseris mors sine morte, finis sine fine, defectus sine defectu: quia et mors vivit, et finis semper incipit, et deficere defectus nescit, et mors perimit, et non exstinguit; dolor cruciat, sed nullatenus pavorem fugat; flamma comburit, sed nequaquam tenebras decutit; quantum per notitiam praesentis vitae colligitur, supplicia ordinem non habent, quia non suam per omnia qualitatem tenent. Quamvis illic ignis et ad consolationem non lucut magis torqueat, ad aliquid lucet. Nam sequaces quosque suos secum in tormento reprobi flamma illustrante usuri sunt, quorum amore deliquerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
scurat. & sempit̾nus horror in ha¬
bitat : quia eiꝰ ignib traditi. &
insuppliciif dolorem sentiunt. & ĩ
doloris angustia pulsati sit semꝑ
pauore feriuntur. ut & qd̃ timẽt
tolerent. & rursus qd̃ tolerãt. sine
cessatione ꝑtimescant. De his &e enĩ
scriptum est. Uermis eoꝵ ñ morie¬
tur : & ignis eoꝵ non extinguetur.
hic flamma que succendit illumi
nat : illic ut suꝑiꝰ uerbis psalmi¬
ste docitimꝰ. ignis qui cruciat ob¬
scurat. hic metus amittitur. cum
tolerari iam ceperit qd̃ timebatur:
illic & dolor dilaniat. & pauor an¬
gustat. Horrendo gͥ modo erit tẽ
repbis dolor cum formidine: flam¬
ma cum obscuritate. Sic sic uideli¬
cet a dampnatis sentiri. pondus
summe equitatis debet. ut quia a
uoluntate conditoris nequaꝗͣ sunt
ueriti. discrepare dum uiuerent:
in eorum quandoq interitu ip̃sa
a suis qualitatib etiam tormen¬
ta discordent. quatinꝰ qui se impu-¬
gnant cruciatus augeant: & cũ

Expanded text:
scurat, et sempiternus horror inhascurat, et sempiternus horror inhabitat, quia ejus ignibus traditi, et in suppliciis dolorem sentiunt, et doloris angustia pulsati semper pavore feriuntur: ut et quod timent tolerent, et rursus quod tolerant sine cessatione pertimescant. De his etenim scriptum est: Vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur . Hic flamma quae succendit illnat; illic, ut superius verbis Psalmistae docuimus, ignis qui cruciat obscurat. Hic metus amittitur, cum tolerari jam coeperit quod timebatur; illic et dolor dilaniat, et pavor angustat. Horrendo igitur modo erit tunc reprobis dolor cum formidine, flamma cum obscuritate. 334 Sic sic videlicet a damnatis sentiri pondus summae aequitatis debet, ut qui a voluntate conditoris nequaquam sunt veriti discrepare dum viverent, in eorum quandoque interitu ipsa a suis qualitatibus etiam tormenta discordent, quatenus quo se impugnant, cruciatus augeant, et cum
Abbreviated transcription (Latin):
confusio indampnatoꝵ mente sub¬
iungit: quia ipsa quoq supplicia
que ordinata ꝑ iusticiam ueniunt.
ordinata ꝓculdubio incorde mo¬
rientium non sunt. ut enĩ paulo
suꝑiꝰ diximꝰ. dum dampnatꝰ quis¬
ꝙ foras flamma succenditur. intꝰ
cecitatis igne deuoratur. atq indo¬
lore positus: interiusq externis
confunditur: ut sua deternis con¬
fusione crucietur. Repulsis gͦ ordo
insupplicio non erit: quia in eoꝵ
morte. atrocius ipsa confusio
mentis seuit. Quam tamen mira
potentia iudicantis equitas ordi-¬
nat: ut pena animum quasi
mordinata confundat. uel cer-¬
te abesse ordo suppliciis dicitur:
quia quiblibet reb in penam
surgentib. ꝓpria qualitas non ser
uatur. Unde & ꝓtinus sub infert᷑.
Et sempiternꝰ horror inhabitaus. In
huns urte torm̃tis. timor dolorem
habet dolor timorem nõ habet: qͥa
nequaꝗͣ mentẽ metꝰ crutiat. cum
pati iam ceperit qd̵ metuebat. In¬
fernum uero & umbra mortis ob¬

Expanded text:
confusio in damnatorum mente subconfusio in damnatorum mente subjungit, quia ipsa quoque supplicia, quae ordinata per justitiam veniunt ordinata procul dubio in corde morientium non sunt. Ut enim paulo superius diximus, dum damnatus quisque foris flamma succenditur, intus caecitatis igne devoratur, atque in dolore positus, exterius interiusque confunditur, ut sua deterius confusione crucietur. Repulsis ergo ordo in supplicio non erit, quia in eorum morte atrocius ipsa confusio mentis saevit. Quam tamen mira potentia judicantis aequitas ordinat, ut poena animum quasi inordinata confundat. Vel certe abesse ordo suppliciis dicitur, quia quibuslibet rebus in poenam surgentibus propria quavatur. Unde et protinus subinfertur, et sempiternus horror inhabitans in hujus vitae tormentis, timor dolorem non habet, et dolor timorem non habet. Quia nequaquam mentem metus cruciat, cum pati jam coeperit quod metuebat. Infernum vero et umbra mortis ob
Abbreviated transcription (Latin):
leuabat. quosq non dissimiliter di¬
latauit ambitio. non dissimilis afflic-¬
tio angustet : &e par cruciet flamina
supplicii. quos in igne luxurie par suc¬
cendit flamina peccati. Sicut enĩ in
domo patris mansiones multe sunt
ꝓ diuersitate uirtutis: sic damp-¬
natos diuerso supplicio gehenne
ignib subicit disparilitas crimi¬
nis. Que scilicet gehenna quãuis
cunctis una sit : non tamen cunctos
una eademq qualitate succendit.
Nlam sicut uno sole om̃s tangim᷑.
nec tamen sub eo uno ordine om̃s
estuamus. quia iuxta qualitatẽ
corporis sentitur etiam pondus
caloris: sic dampnatis &e una est
gehenna que afficit. &e tamen nõ
una om̃s qualitate cõburit. quia
qd̾ hic agit dispar ualitudo corpoꝵ:
hoc illic exhibet dispar causa meri-¬
torum. Quomͦ gͦ nullus messe ordo
suppliciis dicitur. in quibus ꝑfecto
quisq iuxta modum culpe cruci¬
atur: Sed sc̃s uir postquam um¬
bram mortis intulit. quanta sit

Expanded text:
levabat. Quosque non dissimiliter dilevabat. Quosque non dissimiliter dilatavit ambitio, non dissimilis afflictio angustet. Et par cruciet flamma supplicii, quos in igne luxurię par succendit flamma peccati. Sicut enim in domo patris mansiones multę sunt pro diversitate / virtutis, sic damnatos diverso supplicio gehennae ignibus subicit disparilitas criminis. Quae scilicet gehenna, quamvis cunctis una sit, non tamen cunctos una eademque qualitate succendit. Nam sicut uno sole omnes tangimur nec tamen sub eo uno ordine omnes aestuamus, quia iuxta qualitatem corporis sentitur etiam pondus caloris, sic damnatis et una est gehenna, quae afficit, et tamen non omnes una qualitate comburit, quia qhoc illic exhibet dispar causa meritorum. Quomodo ergo nullus inesse ordo supplicii dicitur in quibus profecto quisque juxta modum culpae cruciatur? Sed sanctus vir, postquam umbram mo
Abbreviated transcription (Latin):
tum est. Potentes potenter tormen¬
ta patientur: & fortiorib fortior in¬
stat crutiatio. hinc inbabylonis dap̃-¬
natione dr. Quantũ exaltauit se &
indeliciis fuit : tantum clate illi
tormenta e luctum. Si gͥ iuxta mo¬
dum culpe pena distinguitur: cõ-¬
stat nimirum qd̾ insuppliciis ordo
seruatur. Et nisi tormentoꝵ sũmam.
ineritoꝵ acta dirimerent: nequaquã
iudex ueniens dicturum se messorib
esse ꝑhiberet. Colligite zizania: & liga¬
te ea faciculos ad cõburendum. Si enĩ
nullus insuppliciis ordo seruabit᷑.
cur comburenda zizania infasciculis
ligantur: Ged numirũ fasciculos ad
comburendum ligare ẽ. hos qui eter¬
no igni tradendi sunt. pares parib
sociare: ut quos similis culpa in qui¬
nat. par etiam pena constringat. Et
qui nequaꝗͣ dispari iniquitate pol¬
luti sunt. uequaꝗͣ dispari tormen¬
to crucientur. quatimis simul dãp¬
natio cõterat. quos simul elatio sub¬

Expanded text:
tum est: Potentes potenter tormentum est: Potentes potenter tormenta patientur, et fortioribus fortior instat cruciatio . Hinc in Babylonis damnatione dicitur: Quantum exaltavit se, et in deliciis fuit, tantum date illi tormenta et luctum. Si igitur juxta modum culpae poena distinguitur, constat nimirum quod in suppliciis ordo servatur. Et nisi tormentorum summam meritorum acta dirimerent, nequaquam judex veniens dicturum se messoribus esse perhiberet: Colligite zizania et ligate ea in fasciculis, ad comburendum . Si enim nullus in suppliciis ordo servabitur, cur comburenda zizania in fasciculis ligantur? Sed nimirum fasciculos ad comburendum ligare est eos qui aeterno igni tradendi sociare, ut, quos similis culpa inquinat, par etiam paena constringat. Et qui nequaquam dispari iniquitate polluti sunt, nequaquam dispari tormento crucientur, quatenus simul dampnatio conterat, quos simul elatio sub
Abbreviated transcription (Latin):
seruiebant. Unde bene ꝑ prophetam dr̃.
Descendert̃ in infernum cum armis suis.
Iarma quippe peccantium sunt m̃bra.
corporis: quib ꝑuersa desideria que
concipiunt execiuunt᷑. Unde recte ꝑ pau¬
lum dr. Neq exhibeatis mẽbra ur̃a arma
iniquitatis peccato. Cum armis gͦ ad in¬
fernum descendere est: cum ipsis quoq
membris quib desideria uoluptatis ex¬
pleuerunt eterni iudicii tormenta tole¬
rare. ut tc eos undiq dolor absorbeat.
qui nunc suis delectationib subditi. un¬
diq contra iusticiam iuste iudicantis
pugnant. Mirum uero est ualde quod
dicitur. ubi nullus ordo. Neq enim omps
deus qui mala bene punit. mor¬
dinata esse ullomͦ uel tornenta
ꝑmitcit : quia ipsa quoq suppli-¬
cia que ex lance iusticie ꝓdeunt.
inferri sine ordine nequaꝗͣ possũt.
Quom namq insuppliciis ordo nõ
erit. dum dampnatum quemq iux-¬
ta modum criminis. & retributio se¬
quitur ultionis: hinc quippe scrip¬

Expanded text:
serviebant. Unde bene per prophetam dicitur: serviebant. Unde bene per prophetam dicitur: Descenderunt ad infernum cum armis suis . Arma quippe peccantium, sunt membra corporis, quibus perversa desideria, quae concupiscunt, exsequuntur. Unde recte per Paulum dicitur: Neque exhibeatis membra vestra arma iniquitatis peccato . Cum armis ergo ad infernum descendere est, cum ipsis quoque membris quibus desideria voluptatis expleverunt aeterni judicii tormenta tolerare: ut tunc eos undique dolor absorbeat, qui nunc suis delectationibus subditi undique contra justitiam juste judicantis pugnant. Mirum vero valde est, quod dicitur, ubi nullus ordo. Neque enim omnipotens Deus, qui mala bene disponit, inordinata esse ullo modo vel tormenta permittit. Quia ipsa quoque supplicia, quae ex lance justitiae prodeunt, inferri sine ordine nequaquam possunt, quomodo namque in suppliciis ordo non erit, dum damnatum quemque juxta modum criminis, et retributio sequitur ultionis? Hinc quippe scrip
Abbreviated transcription (Latin):
tenebratur. Nature uero ignis est:
ut ex seipso & lucem exhibeat. & cõ¬
in cremationem. Sed transactorum
illa ultrix flamma uitiorum concre¬
mationem habet : & lumen nõ habet.
hinc ẽ emĩ: qd reꝓbis ueritas dicit.
Discedite ame maledicti in ignem
inunius ꝑsona significans: dicit.
lagate ei manꝰ & pedes: & mittite eũ
intenebras exteriores. Si itaq ignis
qui reꝑbos cruciat. lumen habere
potuisset : is qui repellitur nequaꝗͣ
mitti intenebras diceretur. hinc etiã
psalmista ait. Suꝑ eos cecidit ignis
& non uiderunt solem. Ignis enĩ suꝑ
impios cadit. sed sol igne cadente
non cernitur: quia illos quos gehen¬
ne flamina deuorat. auisione ueri lu¬
minis cecat. ut & forãs eos dolor com¬
bustionis cruciet. & intꝰ pena cecitatis
obsciiret: quatinꝰ qui auctori suo cor¬
pore &e corde deliquerunt. simul corpo
re & corde pumantur. & utrobiq pe¬
nas sentiant: qui dum hic uiuerent
prauis suis delectationibus exutroq

Expanded text:
tenebratur. Natura vero ignis est, tenebratur. Natura vero ignis est, ut ex seipso et lucem exhibeat, et concremationem, sed transactorum illa ultrix flamma vitiorum concremationem habet et lucem non habet. Hinc est enim quod reprobis Veritas dicit: dicit: Ite, maligni, in ignem in unius personam significans dicit: Ligate ei manus et pedes, et mittite eum in tenebras exteriores . Si itaque ignis qui reprobos cruciat, lumen habere potuisset, is qui repmitti in tenebras diceretur. Hinc de eis Psalmista ait: Super eos cecidit ignis et non viderunt solem . Ignis autem super impios cadit, sed sol igne candente non cernitur. Quia illos quos gehennae flamma devorat a visione veri luminis caecat, ut et foris eos dolor combustionis cruciet, et intus poena caecitatis obscuret. Quatenus auctori suo corpore et corde deliquerunt, simul corde et corpore puniantur. Et utrobique poenas sentiant, qui dum hic viverent pravis suis delectationibus, ex utroque
Abbreviated transcription (Latin):
lorem ꝑtinet: tenebre adcecitatem.
Ea gͦ que a conspectu iudicis distri¬
cti expulsos tenet. miserie & tene¬
brarum terra ꝑhibetur: quia foris
dolor cruciat. quos diuisos auero
lumine intus cecitas obscurat. quã¬
uis miserie. & tenebrarum terra. intel¬
ligi & aliter potest. Nam hec quoq
terra inqua nascimur. est quidem
miserie. sed tenebrarum non est: qͥa
multa hic corruptionis nr̃e mala
patimur. sed tamen adhuc inea per-
conuersionis grãm ad lucem redimꝰ:
ueritate suadente que ait. Ambu-¬
late dum lucem habetis: ne uos te¬
nebre comprehendant. Illa uero simł
miserie & tenebrarum terra est: quia
quis qͥs adtoleranda eiꝰ mala descen-¬
derit: nequaꝗͣ ulterius ad lucem
redit. In cuiꝰ adhuc descriptione sub-¬
iungitur. Ubi umbra mortis: ce nul¬
lus ordo. Sicut mors exterior abaĩa
diuidit carnem: ita mors interior.
a deo separat animam. Umbra gͥ
quia dampnatꝰ quisq cum eterno
igne succenditur. ab eterno lumine

Expanded text:
lorem pertinet, et tenebrae ad caecitatem. lorem pertinet, et tenebrae ad caecitatem. Ea ergo quae a conspectu districti judicis expulsos tenet miseriae et tenebrarum terra perhibetur, quia foris dolor cruciat quos divisos a vero lumine intus caecitas obscurat; quamvis miseriae et tenebrarum terra intelligi et aliter potest. Nam haec quoque terra in qua nascimur, est quidem miseriae, sed tenebrarum non est, quia multa hic corruptionis nostrae mala patimur, sed tamen adhuc in ea per conversionis gratiam ad lucem redimus veritate suadente, quae ait: Ambulate dum lucem habetis, ne vos tenebrae comprehendant . Illa vero simul miseriae et tenebrarum terra est, quia quisquis ad toleranda ejus mala descenderit, nequaquam ulterius ad lucem redit. In cujus adhuc descriptione subjungitur: Ubi umbra mortis, et nullus ordo : Sicut mors exterior ab anima dividit carnem, ita mors interior a Deo separat animam. Umbra ergo quia damnatus quisque cum aeterno igne succenditur, ab interno lumine
Abbreviated transcription (Latin):
ne criiciant. sed ultione solida ꝑ¬
petue dampnationi seruant. Que
aliquando tamen laci appellatione
signantur: ꝓpheta attestante qui
ait. Portauerunt ignominiam suã:
cũ his qui descendunt in lacum.
Infernꝰ gͦ & t̾ra nominatur. quia sus¬
ceptos stabiliter tenet. Et lacus dr̃.
quia hos quos semel ceperit. semꝑ
fluctuantes & trepidos tormentis
circumfluentib absorbet. Sc̃s autẽ
uir siue sua seu humani generis
uoce dimitti se postulat. antequam
uadat. non quia ad terram tene¬
brosam qui culpam deflet iturus
est: sed quia adhanc proculdubio
qui plangere negligit. uadit. sicut
debiton suo creditor dicit. Golue de¬
bitum: priusqͣ ꝓdebito constringaris.
Qui tamen nõo ⁊e constringitur: si
quod lebet soluere non moratur.
ubi ce recte subditur. non reuertar:
quia nequaꝗͣ ultra misericordia
parcentis liberat. quos semel in lo
cribuntur: cum dicitur. Terram mi
serie & tenebrarum. Miseria ad do-¬

Expanded text:
ne cruciant, sed ultione solida pne cruciant, sed ultione solida perpetuae damnationis servant. Quae aliquando tamen laci appellatione signantur, propheta attestante, qui ait: Portaverunt ignominiam suam cum his qui descendunt in lacum . Infernus ergo et terra nominatur, quia susceptos stabiliter tenet; et lacus dicitur, quia hos quos semel ceperit semper fluctuantes et trepidos tormentis circumfluentibus absorbet. Sanctus autem vir sive sua, seu humani generis voce dimitti se postulat, antequam vadat, non quia ad terram tenebrosam qui culpam deflet iturus est, sed quia ad hanc procul dubio qui plangere negligit vadit; sicut debitori suo creditor dicit: Solve debitum prius quam pro debito constringaris; qui tamen non constringitur, si quod debet solvere non moratur. Ubi et recte subditur: Non revertar, quia nequaquam ultra misericordia parcentis liberat quos semel in loccriseriae et tenebrarum, miseria ad do
Abbreviated transcription (Latin):
tata captiuatur. Bene itaq dicitur.
dimitte gͦ me ut plangam paulu¬
lum dolorem meum : quia nisi
areatu culpe quo nos ligauimus.
misericorditer dimittamur. ꝑ fecte
fiere non possumus hoc qđ in nob̃
ipsis contra nosmet ipsos dolemus.
Sed tc̃ ueraciter reatus nr̃i dolor plã-
gitur: cum tenebrosa illa infer-¬
ni retributio intento timore
p̃uidetur. Unde apte subiungit.
Anteꝗͣ uaclam. & non reuertar
ad terram tenebrosam: & opertã
mortis caligine. Quid enĩ terre
claustra signantur: Que eterne mor¬
tis caligo cooperit: quia dampna¬
tos quosq inꝑpetuũ auite luce
disiungit. Nec inmerito infernus
terra dicitur: quia quicũq ab eo
capti fuerint. stabiliter tenentur.
Scriptum quippe est. Generatio
p̃terit. & generatio aduenit: ter¬
ra uero ineternum stat. Recte gͥ in¬
ferni claustra tenebrosa terra no¬
nominantur: quia quos punien¬
dos accipiunt. nequaꝗͣ pena tran¬
sitoria uel fantastica unaginatio¬

Expanded text:
tata captivatur. Bene itaque dicitur: tata captivatur. Bene itaque dicitur: Dimitte ergo me, ut plangam paululum dolorem meum, quia nisi a reatu culpae, quo nos ligavimus, misericorditer dimittamur, perfecte flere non possumus hoc quod in nobis ipsis contra nosmetipsos dolemus. Sed tunc veraciter reatus ngitur, cum tenebrosa illa inferni retributio intento timore praevidetur . Unde apte subjungitur: Antequam vadam et non revertar ad terram tenebrosam et opertam mortis caligine. Quid enim terrae claustra signantur? Quae aeternae mortis caligo operit, quia damnatos quosque in perpetuum a vita lucis disjungit. Nec immerito infernus terra dicitur, quia quicunque ab ea capti fuerint, stabiliter tenentur. Scriptum quippe est: Generatio praeterit et generatio advenit, terra vero in aeternum stat . Recte igitur inferni claustra tenebrosa terra nominantur, quia quos puniendos accipiunt, nequaquam poena transitoria, vel phantastica imaginatio
Abbreviated transcription (Latin):
tur: sed tam̃ adhuc succrescentib
desideriis carnis grauatur. huiꝰ do-¬
loris p̃sentia prophete mentẽ cruci-¬
auerat: cum dicebat. Dolor m̃s con¬
tra me est semꝑ: qm̃ iniquitatem
meam ego ꝓnuntio & cogitabo pro
peccato meo. Sed solutis iniquitatis
uinculis. dimissum se nouerat: qui
exultabat dicens. Dirupisti uincu¬
la mea: tibi sacrificabo hostiam lau¬
nos dñs dimittit. cũ e mala nobis
que fecimus demonstrat: atq ad hec
eadem flenda que cognoscimus adiu-¬
uat. Culpas oculis obicit. & pia manu
gr̾e uincula cordis soluit : ut adua-¬
cationẽ penitentie mens ur̃a se erigat.¬
& carnis soluta compedib. in aucto¬
rem suum libera gessum amoris
tendat. Plerumq & enĩ uitam no¬
stram ipsi rep̃hendimus: sed ta-¬
men libenter agimus. hoc qd in
nobis recte repbamus. adiusticiã
nos spiritꝰ erigit: ad consuetudi-¬
nem caro restringit. amori suo
mens renititur: sed ꝓtinus delec-¬

Expanded text:
tur, sed tamen adhuc succrescentibus tur, sed tamen adhuc succrescentibus desideriis carnis gravatur. Hujus doloris praesentia Prophetae mentem 331 cruciaverat, cum dicebat: Dolor meus ante me est semper, quoniam iniquitatem meam ego pronuntio, et cogitabo pro peccato meo . Sed solutis iniquitatis vinculis dimissum se noverat qui exsultabat dicens: Dirupisti vincula mea, tibi sacrificabo hostiam launos Dominus dimittit, cum et mala nobis quae fecimus demonstrat atque ad haec eadem flenda, quae cognoscimus, adjuvat. Culpas oculis objicit, et pia manu gratiae vincula cordis solvit, ut ad vacationem poenitentiae mens nostra se erigat; et carnis soluta compedibus, in auctorem suum libera gressum amoris  Plerumque etenim vitam nostram ipsi reprehendimus, sed tamen libenter agimus hoc quod in nobis recte reprobamus. Ad justitiam nos spiritus erigit, ad consuetudinem caro restringit. Amori suo mens renititur, sed protinus delec
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut enĩ moderata afflictio lacri¬
mas expͥmit. ita ĩmoderata subdu¬
cit: quia meror ipse qͣsi sine meroie
fit. qui afflicti mentẽ deuorans. sen¬
sum dolons tollit. uir gͥ sc̃s feriri plꝰ
quam sufficit ꝑtimescat dicens. Dimit¬
te gͦ me: ut plangam paululum do¬
lorem meum. Ac si aꝑte dicat. flagella
tue ꝑcussionis tempͥa: ut moderatis
dolorib estimare mala que patior. flẽ¬
do conualescam. Qd̃ tamen intelligi &
aliter potest. Sepe namq peccator iniqͥ¬
tatis sue uinculis ita constringitur. ut
pondus quidem peccatorum toleret:
sed tam̃ quia tolerat ignoret. Sepe eti¬
am si cognoscat quanto reatu p̃mit᷑.
erumpere cognatur & ñ potest: ut
hunc in se mente libera. conuersatione
integra persequatur. flere gͦ dolorem
suum non ualet: qui e iniquiratis
sue reatum considerat. & tamen
ꝑt̾rene occupationis pond̾e hanc
ei gemere nequađm uacat. flere
dolorem suum ñ ualet: qui praue
qͥdem consuetudini contraire niti¬

Expanded text:
Sicut enim moderata afflictio lacrymas exprimit, ita immoderata subducit, quia moeror ipse quasi sine moerore fit, qui, afflicti mentem devorans, sensum doloris tollit. Vir igitur sanctus feriri plus quam sufficit pertimescit, dicens: Dimitte ergo me, ut plangam paululum dolorem meum. Ac si aperte dicat: Flagella tuae percussionis tempera, ut, moderatis doloribus, aestimare mala quae patior flendo convalescam. Quod tamen intelligi et aliter potest. Saepe namque peccator iniquitatis suae vinculis ita constringitur, ut pondus quidem peccatorum toleret, sed tamen quia tolerat ignoret. Saepe etiamsi cognoscat quanto reatu premitur, erumpere conatur, et non potest, ut hunc in se mente libera, conversione integra, persequatur. Flere ergo dolorem suum non valet, quia et iniquitatis suae reatum considerat, et tamen prae terrenae occupationis pondere hanc ei gemere nequaquam vacat. Flere dolorem suum non valet, qui pravae quidem consuetudini contraire niti
Abbreviated transcription (Latin):
li intellectu redarguat. seq ipsum
quante sit benignitatis ostendat.
ei bona optat : que & cum haben¬
tur ignorat dicens. atq utinam ds̃
loqueretur tecum: & aꝑiret labia
sua tibi. ac si patenter dicat. Imꝑi¬
ne tue potius quam pene compator
quia sola carnis prudentia predi-¬
tum. aueritatis te sp̃u uacuũ ag-¬
nosco. Si enim d̃ĩ iudicia occulta
cognosceres : tam ꝓcaces contͣ illum
sententias non sonares. Et quia om¬
npotẽs deus cum ad consideran¬
ua nos sua iudicia subleuat. igno¬
rantie nr̃e ꝓtinus cecitatem fugat:
que aꝑtis eiꝰ labris ad nos eruditio
ꝓdeat: ꝓtinus ad iungendo mani¬

Expanded text:
li intellectu redarguat, seque ipsum li intellectu redarguat, seque ipsum quantae sit benignitatis ostendat, ei bona optat, quae et cum habentur ignorat, dicens: Atque utinam Deus loqueretur tecum et aperiret labia sua tibi! Ac si patenter dicat: Imperitiae tuae potius quam poenae compatior, quia, sola carnis prudentia praeditum, a veritatis te spiritu vacuum agnosco. Si enim Dei judicia occulta cognosceres, tam procaces contra illum sententias non sonares. Et quia omnipotens Deus cum ad consideranda nos sua judicia sublevat, ignorantiae nostrae protinus caecitatem fugat, quae apertis ejus labiis, ad nos eruditio prodeat, protinus adjungendo mani
Abbreviated transcription (Latin):
pe sibi homo loquit᷑. cum ꝑ hoc qd
sentit. nequaꝗͣ diuinitatis sp̃u.
a carnalis prudentie intellectu se¬
parat᷑: cum caro sensum exerit.
& mentem qͣsi ad intelligentiam
ꝓuocans foras mittit. Unde & ad¬
huc petro terrena sapienti. ueritas
dicit. Non enim sapis que dei sunt:
sed que hominum. Cui tamen rec¬
ta confitenti dicit᷑. Caro & sanguis
non reuelauit tibi: sed pater meus
qui in celis est. Quid autem dei la-¬
bia. nisi iudicia eiꝰ accipimus: clau¬
sis namq labris uox p̃mitur: ce sen¬
sus tacentis ignoratur. aꝑtis autẽ¬
dum sermo ꝓmitur. animus loq̃n¬
tis inuenit᷑. Labia itaq sua deus
aꝑit: cum uoluntatem suam ho¬
minibꝰ. ꝑ aꝑta iudicͥa ostendit. Qsi
enim reserato ore loquitur: cum re¬
mõta obscuritate dispositionis in¬
time. renuit occultare qd̃ uult. Nã
uelut clausis labris sensum nobis
suum non indicat: cum ꝑ occulta
iudicia. cur quid faciat celat. So¬
phar itaq beatum iob ut de carna¬

Expanded text:
pe sibi homo loquitur, cum per hoc quod sentit nequaquam divinitatis spiritu a carnalis prudentiae intellectu separatur: cum caro sensum exerit, et mentem quasi ad intelligentiam provocans foras mittit. Unde et adhuc Petro terrena sapienti Veritas dicit: Non enim sapis quae Dei sunt, sed quae hominum . Cui tamen recta confitenti dicitur: Caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui in coelis est . Quid autem Dei labia nisi judicia ejus accipimus? Clausis namque labiis vox premitur, et sensus tacentis ignoratur; apertis autem sermo dum promitur, animus loquentis invenitur. Labia itaque sua Deus aperit cum voluntatem suam hominibus per aperta judicia ostendit. Quasi enim reserato ore loquitur, cum remota obscuritate dispositionis intimae renuit occultare quod vult. Nam velut clausis labiis sensum nobis suum non indicat, cum per occulta judicia cur quid faciat celat. Sophar itaque beatum Job ut de carna