comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius crucis ratio reddenda est: et uis enarranda: quid sum¬
mus pater a principio disposuerit: et quemadmodum cun-¬
cta quae gesta sunt ordinarit: non tantum diuinatio prophe¬
tarum quae in christum uera praecessit: sed etiam ratio ipsius
passionis docet. Qu aecunq enim passus est non fuerunt in¬
ania: sed habuerunt figuram et significantiam magnam:
sicut etiam diuina illa opera quae fecit: quoꝵ vis et pote¬
stas ualebant quidem in presens: sed declarabant aliud in
futurum. Aperuit caecorum oculos uirtus caelestis: et lu¬
cem non uidentibus reddidit. Et hoc facto significauit fo¬
re: ut conuersus ad gentes quae deum nesciebant: insipi¬
entium pectora illuminaret luce sapienti. et ad ueritatẽ¬
contemplandam oculos cordis aperiret. Uere enim caeciꝰ sũt:
qui caelestia non uidentes et tenebris ignorantiae circunfu-¬
si: terrena et fragilia uenerantur. Patefecit aures surdorũ.
Non utiq hactenus uis illa caelestis operata est. sed declarabat bre¬

Expanded text:
ipsius crucis ratio reddenda est, et vis enarranda. Quid summus pater a principio disposuerit, et quemadmodum cuncta quae gesta sunt ordinarit, non tantum divinatio Prophetarum, quae in Christum vera praecessit, sed etiam ratio ipsius passionis docet. Quaecumque enim passus est, non fuerunt inania, sed habuerunt figuram et significantiam magnam, sicut etiam divina illa opera, quae fecit: quorum vis et potentia valebat quidem in praesens, sed declarabat aliquid in futurum. Aperuit caecorum lumina coelestis virtus, et lucem non videntibus reddidit. Et hoc facto significabat fore, ut conversus ad gentes quae Deum nesciebant, insipientium pectora illuminaret luce sapientiae, et ad veritatecontemplandam oculos coqui caelestia non uidentes et tenebris ignorantiae circumfusi terrena et fragilia uenerantur. patefecit aures surdorum. non utique hactenus uis illa caelestis operata est: sed declarabat bre
Abbreviated transcription (Latin):
le ueri putaueris: quod Aristoxenus dixit: mentem om¬
nino nullam esse: Ced quasi harmoniam in fidibus ex con¬
structione corporis et compagibus uisceꝵ: uim sentiendi
existere. Musici enim intentionem concentumq neruo¬
ꝵ in integros modos sine ulla offensione consonantium har¬
moniam uocant. Uolunt igitur animum simili ratione cõ¬
stare in hominem: qua concors modulatio constat in fidi¬
bus. scilicet ut singulaꝵ corporis spatium firma cõiunctio.
membroꝵq omnium consentiens in unum uigor motum il¬
lum sensibilem faciat animumq concinnet: sicut sunt ner¬
ui bene intenti ad conspirantem sonum. Et sicuti in fidi¬
bꝰ cum aliquid aut interceptum. aut resaxatum ẽ. omis

Expanded text:
le ueri putaueris quod Aristoxenus dicit, mentem omle ueri putaueris quod Aristoxenus dicit, mentem omnino nullam esse, sed quasi harmoniam in fidibus ex constructione corporis et conpagibus uiscerum uim sentiendi existere. musici enim intentionem concentumque neruorum in integros modos sine ulla offensione consonantium harmoniam appellant. uolunt igitur animum simili ratione constare in homine qua concors modulatio constat in fidibus, scilmembrorumque omnium consentiens in unum vigor, motum illum sensibilem faciat, animumque concinnet, sicut sunt nervi bene intenti ad conspirantem sonum. Et sicut in fidibus, cum aliquid aut interruptum, aut relaxatum est, omnis
Abbreviated transcription (Latin):
ens largiatur. Siue igitur in capite mens habitat siue in
pectore: potest ne aliquis comprȩhendere quae uis ratio¬
nis efficiat: ut sensus ille comprȩhensibilis aut in medul¬
La cerebri hereat: aut in illo sanguine bipartito qui est
inclusus in corde. ac non ex eo ip̃so colligat: quanta sit
dei potestas: ꝙ animus seipsum non uidet: aut qualis:
aut ubi sit. nec si uideat tamen perspicere possit: quo
pacto rei corporali res incorporalis adiuncta sit. Siue
etiam mentis locus nullus est: sed per totum corpus sp̃aͣ¬
sa discurrit. et ꝙ etiam fieri potest: et a Xenocrate Pla-¬
tonis discipulo disputatum ẽ: siquidem sensus in qualibet
parte corporis prȩsto est. nec quid sit mens: nec qualis in¬
telligi potest. cum sit natura tam subtilis ac tenuis: ut so¬
lidis uisceribus infusa: uiuo et quasi ardenti sensu mẽ¬
bris omnibus misceatur. ILud autem caue: ne unꝗͣ simi¬

Expanded text:
ens largiatur? siue igitur in capite mens habitat siue in ens largiatur? siue igitur in capite mens habitat siue in pectore, potestne aliquis conprehendere quae uis rationis efficiat ut sensus ille inconprehensibilis aut in medulla cerebri haereat aut in illo sanguine bipertito qui est conclusus in corde, ac non ex eo ipso colligat quanta sit dei potestas, quod animus se ipsum non uidet aut qualis aut ubi sit nec si uideat, tamen perspicere possit quo pacto rei corporali res incorporalis adiuncta sit? siue etiam mentis locus nullus est, sed per totum corpus sparsa discurrit — quod et fieri potest et a Xenocrate Platonis discipulo disputatum est, siquidem sensus in qualibet parte corporis praesto est —, nec quid sit mens ipsa nec qualis intellegi potest, cum sit natura eius tam subtilis ac tenuis, ut solidis uisceribus infusa uiuo et quasi ardente sensu membris omnibus misceatur. illud autem caue ne umquam simi
Abbreviated transcription (Latin):
nihilominus admirandum est: ꝙ diuina nescio qua ratio¬
ne fiat ut ita esse uideatur. An potest aliquis non ad¬
mirari ꝙ sensus ille uiuus atq caelestis: qui mens uel ani-¬
mus nuncupatur: tantae mobilitatis est: ut ne tum qͥdẽ
cum sopitus est: conquiescat: tantae celeritatis: ut uno
temporis puncto caelum omne collustret: siuelit: maria
peruolet : terras et urbes ꝑagret. omnia deniq quae
libuerit : quanuis longe lateq submota sint : in cõspe-¬
ctu sibi ipse constituat. Et miratur aliquis si diuina mens
dei per uniuersas mundi partes intenta discurrit: et om¬
nia regit: omnia moderatur. ubiq presens: ubiq diffu-¬
sa. cum tanta sit uis ac potestas mentis human&e intra
mortale corpus inclusȩ: ut ne septis quidem grauis huius
ac pigni corporis: cui illigata est coerceri ullo pacto possit
quominus sibi liberam uagandi facultatem quietis impati¬

Expanded text:
nihilo minus admirandum est quod diuina nescio qua rationihilo minus admirandum est quod diuina nescio qua ratione fiat ut ita esse uideatur. an potest aliquis non admirari quod sensus ille uiuus atque caelestis qui mens uel animus nuncupatur, tantae mobilitatis est, ut ne tum quidem, cum sopitus est, conquiescat, tantae celeritatis, ut uno temporis puncto caelum omne conlustret, si uelit, maria peruolet, terras et urbes peragret, omnia denique quae libuerit, quamuis longe lateque submota sint, in conspectu sibi ipse constituat? et miratur aliquis si diuina mens dei per uniuersas mundi partes intenta discurrit et omnia regit, omnia moderatur, ubique praesens, ubique diffusa, cum tanta sit uis ac potestas mentis humanae intra mortale corpus inclusae, ut ne saeptis quidem grauis huius ac pigri corporis, cum quo inligata est, coerceri ullo modo possit quominus sibi liberam uagandi facultatem quietis inpati
Abbreviated transcription (Latin):
est. Deinde ꝙ sensus omnis idest audiendi et uidendi et
odorandi ministra membra in capite sunt locata. quorum
omnium uiae non ad pectus : sed ad cerebrum ferant.
Alioquin necesse nos esset tardius sentire. donec sentien¬
di facultas longo itinere ꝑ collum ad pectus usq descen¬
deret. Hi uero aut non multum aut fortasse non errãt.
Uidetur enim mens quae dominatum corporis tenet in sũ¬
mo capite constituta: tanꝗͣ in ccelo deus: sed quando ĩ
aliqua sit cogitatione commeare ad pectus: et quasi ad
secretum aliquod penetrale secedere: ut consilium tanꝗͣ
ex thesauro recondito eliciat ac proferat. Ideoq cum
intenti ad cogitandum sumus : et cum mens oocupata
in altum se abdiderit: neq audire quae circunsonant: ne¬
q uidere quae obstant solemus. Id uero siue ita est: admi¬
randum profecto est: quomodo id fiat: cum ad pectus ex
cerebro nullum iter pateat. siue autem non. hoc tamen

Expanded text:
est; deinde quod sensus omnis id est audiendi et uidendi et est; deinde quod sensus omnis id est audiendi et uidendi et odorandi ministra membra in capite sint locata, quorum omnium uiae non ad pectus, sed ad cerebrum ferant; alioquin necesse nos esset tardius sentire, donec sentiendi facultas longo itinere per collum ad pectus usque descenderet. hi uero aut non multum aut fortasse non errant. uidetur enim mens, quae dominatum corporis tenet, in summo capite constituta tamquam in caelo deus, sed cum in aliqua sit cogitatione, commeare ad pectus et quasi ad secretum aliquod penetrale secedere, ut consilium tamquam ex thensauro recondito eliciat ac proferat; ideoque cum intenti ad cogitandum sumus et cum mens occupata in altum se abdiderit, neque audire quae circumsonant neque uidere quae obstant solemus. id uero siue ita est, admirandum profecto est quomodo id fiat, cum ad pectus a cerebro nullum iter pateat, sin autem non est ita, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ENTIS. quoq rationem in compraehensibilem eẽ
quis nesciat: nisi qui omnino illam non habet: cũ
ipsa mens quo loco sit: aut cuiusmodi nesciatur. Uaria er¬
go a philosophis de natura eius ac Loco disputata sunt.At
ego non dissimulabo quid ipse sentiam. non quia sic esse
affirmem: quod est insipientis in re dubia facere. sed ut
exposita rei difficultate intelligas: quanta sit diuinoꝵ
operum magnitudo. Quidam sedem mentis in pectore esse
uoluerunt. quod si ita est : quanto tandem mira culo dignũ
ẽ:rem in obscuro ac tenebroso habitaculo sitam: uitan¬
ta rationis atq intelligentiae Luce uersari. tum ꝙ ad eã
sensus ex omni corporis parte conueniunt. ut qualibet
regione membroꝵ presens ẽẽ uideatur. Alii sedem eiꝰ
in cerebro eẽ dixerunt. Et sane argumentis probabi¬
libus usi sunt: oportuisse scilicet ꝙ totius corporis re¬
nec quicꝗͣ esse sublimius: ꝗͣ id quod uniuersum ratione
moderetur. sicut ipse mundi dominus et rector in sũmo

Expanded text:
entis quoque rationem incomprehensibilem esse quis nesciat, nisi qui omnino illam non habet, cum ipsa mens quo loco sit aut cuiusmodi nesciatur? uaria ergo a philosophis de natura eius ac loco disputata sunt. at ego non dissimulabo quid ipse sentiam, non quia sic esse adfirmem, quod est insipientis in re dubia facere, sed ut exposita rei difficultate intellegas quanta sit diuinorum operum magnitudo. quidam sedem mentis in pectore esse uoluerunt. quod si ita est, quanto tandem miraculo dignum est rem in obscuro ac tenebroso habitaculo sitam in tanta rationis atque intellegentiae luce uersari, tum quod ad eam sensus ex omni corporis parte conueniunt, ut in qualibet regione membrorum praesens esse uideatur! alii sedem eius in cerebro esse diierunt. et sane argumentis probabilibus usi sunt, oportuisse scilicet quod totius corporis rebitare nec quicquam esse sublimius quam id quod uniuersum ratione moderetur, sicut ipse mundi dominus et rector in summo
Abbreviated transcription (Latin):
met aliquis ipsum deum nisi ex permixtione sexus al¬
terius non posse generare: Illos igitur quos imperiti
et insipientes tanquam deos et nuncupant et adorant.
emo est tam inconsideratus: qui non intelligat fuisse
mortales. Quomodo ergo inquit aliquis: dii crediti sũt
Nimiꝵ quia Reges maximi ac potentissimi fuerunt: ob
merita suarum uirtutum: aut munerum: aut artium re¬
pertarum. cum cari fuissent iis quibus imperitauerãt:
in memoriam sunt consecrati. quod siquis dubitet res eo¬
ꝵ gestas et facta consideret: quae uniuersa tam poetae
ꝗͣ historici ueteres prodiderunt.
Capitulum. Ix. De

Expanded text:
met aliquis ipsum deum nisi ex permixtione sexus almet aliquis ipsum deum nisi ex permixtione sexus alteriuet insipientes tanquam deos et nuncupant et adorant, nemo est tam inconsideratus, qui non intelligat fuisse mortales. Quomodo ergo, inquiet aliquis, dii crediti sunt? Nimirum quia reges maximi ac potentissimi fuerint: ob merita virtutum suarum, aut munerum, aut artium repertarum, cum cari fuissent iis quibus imperitaverant, in memoriam sunt consecrati. Quod is quis dubitet, res eorum gestas, et facta consideret, quae universa tam poetae quam historici veteres prodiderunt. CAPUT IX. De
Abbreviated transcription (Latin):
quando sunt ex duobus sexibus nati. Ouid est autem
tam remotum a deo ꝗͣ id opus: quod ipse ad propagandã
sobolem mortalibus tribuit. et quod sine substantia corpo¬
rali nullum potest esse : Dii ergo si sunt immortales a
terni: quid opus est altero sexu: nimirum ut generen¬
tur. ipsa progenie quid opus est: cum successione non
egeant qui futuri sunt semper. Nam profecto in homi¬
nibus caeterisq animantibus diuersitas sexus et coitio
et generatio nullam habet aliam rationem nisi ut om
nia genera uiuentium. quoniam sunt conditione mor¬
talitatis obitura: mutua possint successione seruari. Deo
autem qui est sempiternus: neq alter sexus neq suc¬
cessio necessaria est. Dicet aliquis ut habeat ministros:
xui femineo: cum deus qui ẽ omnipotens: ut uocatur:
sine usu et opera feminae possit filios procreare: Nam
si quibusdam minutis animalibus id praestitit ut sibi e fo¬
liis natos et suauibus herbis odore legant: cur existi¬

Expanded text:
quando sunt ex duobus sexibus nati. Quid est autem tam remotum a Deo, quam id opus quod ipse ad propagandam sobolem mortalibus tribuit, et quod sine substantia corporali nullum potaeterni, quid opus est altero sexu — nimirum ut generent? ipsa progenie quid opus est, cum succesegeant, qui semper sunt futuri? Nam profecto in hominibus caeterisque animantibus diversitas sexus, et coïtio, et generatio nullam habet aliam ratnia genera uiuentium, quoniam sunt condicione mortalitatis obitura, mutua possint successione seruari, deo autem, qui est sempiternus, neque alter sexus neque successio necessaria est. dicet aliquis ut habeat uel ministros est feminino, cum deus, qui est omnipotens ut uocatur, sine usu et opera feminae possit. filios procreare? nam si quibusdam minutis animalibus id praestitit, ut sibi e foliis natos et suauibus herbis ore legant, cur existi
Abbreviated transcription (Latin):
lus inter praecipua pietatis exempla numeratur. Qui cũ
praetor esset: tamen littoribus praeeuntibus ancillae por¬
tauit: cum haberet magistratus officio uacationem. Nõ
ergo ille furius: sed plane furiosus fuit: qui praeturam
hoc ministerio se putauit ornare. Merito igitur cũ haec
a uiris non imperitis ac rudibus fiant: Lucretius excla¬
mat. Ostultas hominum mentes: o pectora caeca: Qua¬
libus in tenebris uitae quantisq periculis Degitur: hoc
aeui quodcunq ẽ. Quis haec ludibria non derideat qui
habeat aliquid sanitatis: Cum uideat homines uelut
mente captos ea serio facere quae siquis faciat in lusu
nimis lasciuus et ineptus esse uideatur. Capitulũ. x¬

Expanded text:
lus inter praecipua pietatilus inter praecipua pietatipraetor esset, tamen lictoribus praeeuntibus ancile portauit, cum haberet magistratus beneficio muneris eius uacationem. non ergo ille Funus, sed plane furiosus fuit, qui praeturam hoc ministerio se putauit ornare. merito igitur, cum haec a uiris non inperitis ac rudibus fiant, Lucretius exclamat: o stultas hominum mentes, o pectora caeca! qualibus in tenebris uitae quantisque periclis degitur hoc aeui quodcumque est! quis haec ludibna non rideat qui habeat aliquid sanitatis, cum uideat homines uelut mente captos ea serio facere, quae si quis faciat in lusum nimis lasciuus et ineptus esse uideatur? Harum
Abbreviated transcription (Latin):
luntur apparet. Curetes ex diuerso principes fuisse diui¬
ni non intelligendi per quos error omnis inductus est:
et dei ueri memoria sublata. Ex ipsis itaq mysteriis et
cerimoniis intelligere debuerunt hominibus se mortus
supplicare. Non igitur exigo: ut aliquis poetaꝵ fictio¬
nibus credat: qui hos mentiri putat pontificum ipsorũ
scripta consideret: et quicquid est litterarum ad sacra ꝑ¬
tinentium reuoluat. plura fortasse ꝗͣ nos afferimus: inue¬
niet.: in quibus intelligat inania inepta dementia eẽ om¬
nia: quae pro sanctis habentur. Siquis autem percep᷑ta
sapientia deposuerit errorem: profecto ridebit ineptiad
hominum pene dementium. illos dico qui inhonesto sal¬
tatu tripudiant. uel qui nudi uncti coronati aut perso¬
nati aut luto obliti currunt. Quid de seutis iam uetu¬
state putridis dicam: Quae cum portant deos ipsos se
gestare humeris suis arbitrantur. Nam Furius Uiuacu-¬

Expanded text:
luntur; apparet Curetes ex diverso principes fuisse diviluntur; apparet Curetes ex diverso principes fuisse divini non intelligendi, per quos error omnis inductus est, et Dei veri memoria sublata. Ex ipsis itaque mysteriis et ceremoniis intelligere debuerunt, hominibus se mortuis supplicare. Non igitur exigo, ut aliquis poetarum fictionibus credat. Qui hos mentiri putat, Pontificum ipsorum scripta consideret, et quidquid est litterarum ad sacra pertinentium revolvat: plura fortasse, quam nos afferimus, inveniet, ex quibus intelligat, inania inepta, commentitia esse omnia, quae pro sanctis habentur. Si quis autem, percepta sapientia, deposuerit errorem, profecto ridebit ineptias hominum pene dementium; illos dico, qui vel inhonesto saltatu tripudiant, vel qui nudi, uncti, coronati, personati, aut luto obliti currunt. Quid de scutis jam vetustate putridis dicam? quae cum portant, deos ipsos se gestare humeris suis arbitrantur. Nam Furius Bibacu
Abbreviated transcription (Latin):
micantem Museus autor est. unde apoetis Egiochus
nominatur. Ita quidquid ẽ gestum in abscondendo
Ouidius exponit in fastis. Ardua iamdudum resonãt
tinnitibus lde. Tutus ut infanti uagiat ore puer. Pars
clipeos sudibus: galeas pars tundit inanes. Hoc Cure¬
tes habent: hoc Corybantes opus. Res latuit prisciq¬
manent imitantia facti. Era deae: comites raucaq ter¬
ga mouent. Cymbala pro galeis pro scutis tympana pul¬
sant. Tibia dat phrygios ut dedit ante modos. Hanc
totam opinionem quasi a poetis fictam Salustius respu¬
it: uoluitq ingeniose interpretari: cur altores louis di¬
cantur Curetes fuisse sic ait. quia principes diuini intel
ligendi fuerunt. uetustatem ut caetera in maius compo¬
nentem altores Iouis celebrauisse. Quantum errauerit
homo eruditus iam res ipsa declarat. Si enim princeps
ẽ iupiter et deorum et religionum si ante illum nulli
dii colebantur uulgo: quia nondum nati fuerant: qui co¬

Expanded text:
micantem Musaeus auctor est, unde a poetis αὶγίοχος micantem Musaeus auctor est, unde a poetis αὶγίοχος nominatur. ita quidquid est gestum in abscondendo Ouidius exponit in Fastis: ardua iam dudum resonat tinnitibus Ide, tutus ut infanti uagiat ore puer. pars clipeos sudibus, galeas pars tundit inanes, hoc Curetes habent, hoc Corybantes opus. res latuit prisciqmanent imitamina facti; Aera deae comites raucaque terga movent, Cymbala pro galeis, pro scutis tympana pulsant: Tibia dat Phrygios, ut dedit ante, modos. Hanc totam opinionem, quasi a poetis fictam, Salustius respuit, voluitque ingeniose interpretari, cur altores Jovis dicantur Curetes fuisse; et sic ait: Quia principes intelligendi divini fuerunt, vetustatem ut caetera in majus componentem, altores Jovis celebravisse. Quantum erraverit homo eruditus, jam res ipsa declarat. Si enim princeps est Jupiter, et deorum et religionum; si ante illum dii nulli colebantur vulgo, quia nondum nati fuerant, qui co
Abbreviated transcription (Latin):
onem uirtutis deferri placuit a cuubus: ei ara posita est:
quam defacto BoUꝯUsOp. idest bouis iugum nominauit
ad quam duo iuncti boues immolarentur.sicut illi quos
abstulerat aratori: eumq ipsum sibi constituit sacerdo¬
tem. ac praecepit ut iisdem maledictis semper in celebrã¬
dis sacrificiis uteretur. qđ negaret se unꝗͣ epulatum iu¬
cundius. Haec iam non sacra sunt: sed sacrilegia in quibꝰ
id factum dicitur: quod in aliis si fiat seuerissime uindi¬
catur. Ipsius autem Cretici louis sacra quid aliud: ꝗͣ qͦ¬
modo sit aut subtractus patri aut nutritus ostendũt
apella enim Amalthee nymphae quae uberibus suis
aluit infantem de qua Germanicus Caesar in Arateo
carmine sic ait. Illaq putatur Nutrix esse louis: si
uere iupiter infans. Ubera crete& mulsit fidissima capraȩ:
ydere qu&e claro gratum testatur alumnum. Huius ca¬
pellae corio usum esse pro scuto louem contra Titanas di¬

Expanded text:
onem virtutis deferri placuit, a civibus ei ara posita est onem virtutis deferri placuit, a civibus ei ara posita est quam de facto Βούζυγον, id est Bovis Jugum, nominarunt, ad quam duo juncti boves immolarentur, sicut illi, quos abstulerat aratori. Eumqtem ac praecepit, ut isdem maledictis semper in celebrandis sacrificiis uteretur, quod negaret se umquam epulatum esse iucundius. haec iam non sacra sunt, sed sacrilegia, in quibus id sanctum ducitur, quod in aliis si fiat, etiam seuerissime uindicatur. ipsius autem Cretici Iouis sacra quid aliut quam quomodo sit aut subtractus patri aut nutritus ostendunt? capella est Amaltheae nymphae; quae uberibus suis aluit infantem: de qua Germanicus Caesar in Arateo carmine sic ait: illa putatur nutrix esse Iouis, si uere Iuppiter infans ubera Cretaeae mulsit fidissima caprae, sidere quae claro gratum testatur alumnum. huius capellae corio usum esse pro scuto Iouem contra Titanas di
Abbreviated transcription (Latin):
mia ut graeci appellant: sed maledictis et execratione ce¬
lebrantur. Eaq pro uiolatis habent: si quando inter solen
nes ritus uel imprudenti alicui exciderit bonum uerbum.
cuius rei haec ratio redditur: si tamen ulla esse in rebus ua¬
nissimis potest. Hercules cum eo delatus esset: famemq:
pateretur: aratorem quendam aspexit operantem: ab
eoq petere cepit: ut sibi unum bouem uenderet. Enim¬
uero ille negauit fieri posse: quia spes sua omnis colendae
terre duobus illis iuuencis niteretur. Hercules solita
uiolentia usus quia unum accipere non potuit: utrũq
sustulit. At ille infelix cum boues suos mactari uide¬
ret: iniuriam suam maledictis ultus est: quod homini
eleganti et urbano gratissimum fuit. Nam dum comiti¬
bus suis epulas apparat: dumq alienos boues deuorat. il¬
lum sibi amarissime conuitiantem cum risu et cachinnis
audiebat. Sed postꝗͣ herculi diuinos honores obadmirati¬

Expanded text:
ίᾳ ut Graeci appellant, sed maledictis, et execratione ceίᾳ ut Graeci appellant, sed maledictis, et execratione celebrantur; eaque pro violatis habent, si quanes ritus uel inprudenti alicui exciderit bonum uerbum. cuius rei haec ratio redditur, si famen ulla esse ratio in rebus uanissimis potest. Hercules eo cum delatus esset famemque pateretur, aratorem quendam conspexit operantem ab eoque petere coepit, ut sibi unum bouem ueuderet. enimuero ille negauit fieri posse, quod spes sua omnis colendae terrae duobus illis iuuencis niteretur. Hercules solita uiolentia usus, quia unum accipere non potuit, utrumque sustulit. at ille infelix cum boues suos mactari uideret, inieleganti et urbano gratissimum fuit. Nam dum comitibus suis epulas apparat dumque alienos boves devorat, illum sibi amarissime conviciantem cum risu et cachinnis audiebat. Sed post quam Herculi divinos honores ob admirati
Abbreviated transcription (Latin):
humana uoce loqueretur. Itaq inter eum priapumq or¬
tum esse certamen: de membri obsceni magnitudine.
Priapum uictum et iratum interemisse victorem. Hoc
uero multomagis ineptum est. sed poetis licet quicquid
uelint. Non excutio tam deforme mysterium. nec pria¬
pum denudo: nequid appareat risu dignum. Finxerũt
haec sane poet ae: sed necesse est alicuius maioris turpitu¬
dinis tegendae gratia ficta sit. Quae sint ergo qu aeramus.
At ea profecto manifesta est. Nam sicut lunce taurus ma¬
ctatur quia similiter habet cornua: et Placat equo per¬
sis radiis Hyperiona cinctum. Ne detur sceleri uictima
tarda deo. Ita in hoc quia magnitudo membri uirilis enor¬
mis ẽ: non potuit ei monstro aptior uictima reperiri: ꝗͣ
quae ipsum cui mactatur posset imitari. Apud Lyndum
quod est oppidum Rhodi. Herculis sacra sunt: quorum
a caeteris longe diuersus est ritus. Si quidem non Euphe¬

Expanded text:
humana voce loqueretur: itaque inter eum, Priapumque orhumana voce loqueretur: itaque inter eum, Priapumque ortum esse certamen de obscoeni magnitudine; Priapum victum et iratum, interemisse victorem. Hoc vero multo magis ineptum est; sed poetis licet quidquid velint: non excutio tam deforme mysterium, nec Priapum denudo, ne quid appareat risu dignum. Finxerunt haec sane poetae; sed necesse est alicujus majoris turpitudinis tegendae gratia ficta sint. Quae sit ergo quaeramus. At ea profecto manifesta est. Nam sicut Lunae taurus mactatur, quia similiter habet cornua, et Placat equo Persis radiis Hyperiona cinctum, Ne detur celeri victima tarda Deo. Ita in hoc quia magnitudo membri virilis enormis est, non potuit ei monstro aptior victima reperiri, quam quae ipsum, cui mactatur, posset imitari. Apud Lindum, quod est oppidum Rhodi, Herculis sacra sunt, quorum a caeteris longe diversus est ritus: siquidem non εὐφημ
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ Asellus. Cuius sacrificii ratio in fastis haec redditur.
Cum dii omnes ad festum matris magnae conuenissent: epu¬
lisq satiati noctem lusibus ducerent: qui euisse humi ue¬
stam: somnumq cȩpisse: ita Priapum summo eius ac pu¬
diciciae insidiatum: sed illam intempestiuo clamore aselli
quo silenus uehebatur: excitatam. libidinem uero insidi¬
atoris esse deceptam. Hac de causa Lampsacenos Asellũ
Priapo quasi in ulctionem mactare consueuisse. Apud Ro¬
manos uero eundem vestalibus sacris in honorem pudici¬
cie conseruatae panibus coronari. Quid turpius: quid fla¬
gitiosuis ꝗͣ si uUesta beneficio asini uirgo ẽ : At poeta
fabulam finxit. Num ergo illud ẽ uerius: quod referũt
ii qui phenomena conscripserunt. cum de duabus can¬
cri stellis loquuntur quas graeci: opo uo uocant: asel¬
los fuisse qui liberum patrem transuexerint: cum amnẽ
transire non posset: quoꝵ alteri hoc premium dederit: ut

Expanded text:
est asellus, cuius sacrificii ratio in Fastis haec redditur. est asellus, cuius sacrificii ratio in Fastis haec redditur. cum dii omnes ad festum Matris Magnae conuenissent epulisque satiati noctem lusibus ducerent, quieuisse humi Vestam somnumque cepisse; ibi Priapum somno eius ac pudicitiae insidiatum, sed illam intempestiuo clamore aselli quo Silenus uehebatur excitatam, libidinem uero insidiatoris esse deceptam ; hac de causa Lampsacenos asellum Priapo, quasi in ultionem, mactare consuevisse; apud Romanos vero eumdem Vestalibus sacris in honorem pudicitiae conservatae panibus coronari. Quid turpius? quid flagitiosius? quam si Vesta beneficio asini virgo est? At poeta fabulam finxit. Num ergo illud est verius, quod referunt ii, qui Φαινόμενα conscripserunt, cum de duabus Cancri stellis loquuntur, quas Graeci ὄνους vocant? asellos fuisse, qui Liberum patrem transvexerint, cum amnem transire non posset; quorum alteri hoc praemium dederit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nisi unicum repperisset. quod illum ipsum poetam mini¬
me fugit: apud quem pompeius adolescens morte pa¬
tris audita haec loquitur. Euoluam busto iam numen
gentibus Isin. Et tectum ligno spargam per uulgus osi¬
rim. Hic est osiris quem Serapin et Serapidem uul¬
gus appellat. Solent enim mortuis consecratis nomina
immutari: credo ne quis putet eos homines fuisse. Nam
et Romulus post mortem Quirinus dictus ẽ. Et Leda
Nemesis. Et Circe Marica. Et In o postꝗͣ se praecipita¬
uit. Leucothea. Materq Matuta. Et Melicertes filius
eius Palemon atq Portunus. Sacra uero Cereris El eusi¬
nae non sunt his dissimilia. Nam sicut ibi osiris puer
planctu matris inquiritur: ita hic ad incestum patrui
matrimonium rapta proserpina: quam quia facibus ex
ethnae uertice accensis quaesisse in sicilia Ceres dicit᷑.
iccirco sacra eius ardentium thedarum iactatione cele¬
brantur. Apud Lampsacum Priapo letabilis uictima

Expanded text:
nisi unicum repperisset. quod illum ipsum poetam mininisi unicum repperisset. quod illum ipsum poetam minime fugit, apud quem Pompeius adulescens morte patris audita haec loquitur: euoluam busto iam numen gentibus Isim et tectum lino spargam per uulgus Osirim. hic est Osiris, quem Serapim uel Serapidem uulgus appellat. solent enim mortuis consecratis nomina immutari, credo ne quis eos putet homines fuisse. nam et Romulus post mortem Quirinus factus est et Leda Nemesis et Circe Marica. et Ino postquam se praecipitauit, Leucothea materque Matuta et Melicertes filius eius Palaemon atque Portunus. sacra uero Cereris Eleusinae non sunt his dissimilia. nam sicut ibi Osiris puer planctu matris inquiritur, ita hic ad incestum patrui matrimonium rapta Proserpina: quam quia facibus ex Aetnae uertice accensis quaesisse in Sicilia Ceres dicitur, idcirco sacra eius ardentium taedarum iactatione celebrantur. aput Lampsacum Priapo litabilis uictima
Abbreviated transcription (Latin):
currunt: efferuntur: insaniunt: Optime igitur oͥn¬
tilianus in Phanatico: istud inquit si deus cogit: ira¬
tus ẽ: etiam ne haec sacra sunt. Nonne satius ẽ pe¬
cudum modo uiuere: ꝗͣ deos tam impios: tam pro¬
fanos: tam sanguinarios colere: Sed unde isti erro¬
res: et haec tanta flagitia manauerĩt: suo loco dissere¬
mus. Interim uideamus caetera quae carent scelere :
ne studio insectandi uideamur eligere peiora. Isidis
egyptia sacra sunt: quatenus filium paruulum uel per¬
diderit uel inuenerit. Nam primo sacerdotes eius degla¬
brato corpore sua pectora tundunt. Lamentantur. sicut
ipsa cum perdidit: fecerat. Deinde puer producitur
quasi inuentus: et in laeticiam Luctus ille mutatur. Ideo
Lucanus. Nunꝗͣq satis quaesitus osiris. Semper enis
perdunt: semper et inueniunt.Refertur ergo in sacris
imago rei quae uera gesta ẽ: quae profecto siquid sapi-¬
mus declarat mortalem mulierem fuisse ac pene orbã:

Expanded text:
currunt ecferuntur insaniunt. optime igitur Quincurrunt ecferuntur insaniunt. optime igitur Quintilianus in Fanatico istud inquit si deus cogit, iratus est. etiamne haec sacra sunt? non satius est pecudum modo uiuere quam deos tam inpios, tam profanos, tam sanguinarios colere? sed unde isti errores et haec tanta flagitia manauerint, suo loco disseremus. interim uideamus et cetera, quae carent scelere, ne studio insectandi uideamur eligere peiora. Isidis Aegyptiae sacra sunt, quatenus filium paruulum uel perdiderit uel inuenerit. nam primo sacerdotes eius deglabrato corpore pectora sua tundunt lamentantur, sicut ipsa cum perdidit fecerat; deinde puer producitur quasi inuentus et in laetitiam luctus ille mutatur. ideo Lucanus: numquamque satis quaesitus Osiris. semper enim perdunt, semper inueniunt. refertur ergo in sacris imago rei quae uere gesta est, quae profecto si quid sapimus declarat mortalem mulierem fuisse ac paene orbam,
Abbreviated transcription (Latin):
Festus in libris historiarum per Satyram refert Cartha¬
ginenses Saturno humanas hostias solitos immolare:
et cum uicti essent ab Agathode Rege Siculoꝵ ira¬
tum sibi deum putauisse. itaq ut diligentius piacu¬
lum soluerent ducentos nobilium filios immolasse.
antum religio potuit suadere malorum. Quae pepe¬
rit scelerosa atq impia facta. Cur ergo dementis¬
simi homines illi sacrificio consulebant: cum tantã
partem ciuitatis occiderent: quantam fortasse ne A¬
gathocles quidem uictor occiderat. Ab isto genere
sacroꝵ non minoris insaniae iudicanda sunt publica
illa sacra quorum altera sunt Matris deum in quibus
homines suis ipsi uirilibus litant. Amputato enim
sexu nec uiros se nec feminas faciunt.Alia uirtutis
quam eandem bellonam uocant: in quibus sacerdotes
non alieno sed suo cruore sacrificant. Sectis nanq hu¬
meris et utraq manu districtos gladios exerentes

Expanded text:
Festus in libris Historiarum per Satyram refert, CarthaFestus in libris Historiarum per Satyram refert, Carthaginenses Saturno humanas hostias solitos immolare: et cum victi essent ab Agathocle, rege Siculotum sibi deum putauisse; itaque ut diligentius piaculum soluerent, ducentos nobilium filios immolasse. tantum religio potuit suadere malorum. quae peperit saepe scelerosa atque inpia facta. cui ergo dementissimi homines illo sacrificio consulebant, cum tantam partem ciuitatis occiderent, quantam fortasse ne Agathocles quidem uictor occiderat? ab isto genere sacrorum non minoris insaniae iudicanda sunt publica illa sacra, quorum alia sunt Matris, in quibus homines suis ipsi uirilibus litant — amputato enim sexu nec uiros se nec feminas faciunt — alia Virtutis, quam eandem Bellonam uocant, in quibus ipsi sacerdotes non alieno, sed suo cruore sacrificant. sectis namque umeris et utraque manu destrictos gladios exerentes
Abbreviated transcription (Latin):
Ut ait idem. Tum quoq priscoꝵ uirgo simulacra uiroꝵ
ittere roboreo scirpea ponte soles. Nam de infantibus ꝗ
eidem Saturno immolabantur propter odium iouis: ꝗd
dicam: Non inuenio tam barbaros tam immanes fuisse
homines: ut parricidium suum: idest tetrum atq exe¬
crabile humano genere facinus sacrificium uocarẽt. cũ
teneras atq innocentes animas quae maxime ẽ aetas
parentibꝰ dulcior. sine ullo respectu pietatio extingue¬
rent. immanitatemq: omnium bestiarum quae tamen
foetus suos amant: feritate superarent. O dementiã
insanabilem: quid illis isti dii amplius facere possent:
si essent iratissimi: ꝗͣ faciunt propitii : Cum suos cul¬
tores parricidiis inquinant: orbitatibus mactant: hu¬
manis sensibus spoliant: Quid potest esse his hominibꝰ
sancti: Aut quid in profanis locis facient: qui inter
aras deorum summa scelera cõmittunt: Postennius

Expanded text:
ut ait idem: tum quoque priscorum uirgo simulacra uirorum ut ait idem: tum quoque priscorum uirgo simulacra uirorum mittere roboreo scirpea ponte solet. nam de infantibus qui eidem Saturno immolabantur propter odium Iouis quid dicam non inuenio. tam barbaros, tam immanes fuisse homines, ut parricidium suum id est taetrum atque exsecrabile humano generi facinus sacrificium uocarent, cum teneras atque innocentes animas, quae maxime est aetas parentibrent, immanitatemque omnium bestiarum, quae tamen foetus suos amant, feritate superarent! O dementiam insanabilem! Quid illis isti dii amplius facere possent, si essent iratissimi, quam faciunt propitii? cum suos cultores parricidiis inquinant, orbitatibus mactant, humanis sensibus spoliant? Quid potest esse his hominibus sancti? Aut quid in profanis locis facient, qui inter aras deorum summa scelera committunt? Pescennius
Abbreviated transcription (Latin):
humanitate desciscunt: ꝗͣ qui rudes et imperiti ad ma-¬
la facinora bonoꝵ ignoratione labuntur. Apparet ta¬
men antiquum ẽẽ hunc immolandoꝵ hominum ritum.
Siquidem Saturnum in Latio eodem genere sacrificii cul
tus est. non quidem ut homo ad aram immolaretur:
sed uti in Tyberin de ponte Miluio mitteretur. Quod
ex responso quodam factitatum Uarro autor est.Cu¬
ius responsi ultimus uersus est talis. R&Ι ΚE ΦΟCΛ&Ο
deretur ambiguum: et fax illi et homo iaci solet. Ueꝵ
id genus sacrificii ab Hercule cum ex hispania rediret:
dicitur esse sublatum: ritu tamen permanente: ut proue-¬
ris hominibus imagines iacerentur ex scirpo. Ut ouidiꝰ
in fastis docet. Donec in haec uenit Tirynthius arua: qͦt¬
añis Tristia Leucadio sacra parata modo. Illum strami¬
neos in aquam misisse Quirites. Herculis exemplo cor¬
pora falsa iace. Haec sacra uestales uirgines faciunt.

Expanded text:
humanitate desciscunt, quam qui rudes et imperiti ad mahumanitate desciscunt, quam qui rudes et imperiti ad mala facinora bonorum ignoratione labuntur. Apparet tamen antiquum esse hunc immolandorum hominum ritum: siquidem Saturnus tus est, non quidem ut homo ad aram immolaretur, sed ut in Tiberim de ponte Muluio mitteretur. quod ex responso quodam factitatum Varro auctor est: cuius responsi ultimus uersus est talis: καὶ κεφαλὰς detur ambiguum, et fax illi et homo iaci solet. uerum id genus sacrificii ab Hercule, cum ex Hispania rediret, dicitur esse sublatum, ritu tamen permanente ut pro ueris hominibus imagines iacerentur e scirpo, ut Ouidius in Fastis docet: donec in haec uenit Tirynthius arua, quotannis tristia Leucadio sacra peracta modo. illum stramineos in aquam misisse Quirites, Herculis exemplo corpora falsa iaci. haec sacra Vestales uirgines faciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
IXI MUS. de diis ipsis qui coluntur: nunc de
sacris ac mysteriis eoꝵ pauca dicenda sunt. Apud
cyprios humanam hostiam ioui Teucrus immolauit. Idq
sacrificium posteris tradidit: quod est nuper Hadriano
imperante sublatum. Erat lex apud Tauros inhumanam
et feram gentem uti Dianae hospites immolarentur: et
id sacrificium multis temporibus celebratum est. E alli
Esum atq Theutantem humano cruore placabant. Ne
latini quidem huius immanitatis expertes fuerũt. Si¬
quidem Latialis iupiter et nunc sanguine colitur huma¬
no. Ouid abhis boni precatur: qui sic sacrificant. Aut
quid tales dii hominibus praestare possunt: quoꝵ pe¬
nis propitiantur : Sed de barbaris non est adeo mirã¬
dum. quoꝵ religio cum moribus congruit. Nostri ue¬
ro qui semper mansuetudinis et humanitatis gloriã sibi
uendicauerunt: nonne sacrilegis his sacris immaniores
reperiuntur: Ni enim potius scelerati sunt habendi: ꝗ
cum sint liberalium disciplinarum studiis expoliti ab

Expanded text:
iximus de diis ipsis, qui coluntur: nunc de sacris ac mysteriis eorum pauca dicenda sunt. Apud Cyprios humanam hostiam Jovi Teucrus immolavit; idque sacrificium posteris tradidit, quod est nuper Hadriano imperante sublatum. Erat lex apud Tauros, inhumanam et feram gentem, uti Dianae hospites immolarentur; et id sacrificium multis temporibus celebratum est. Galli Hesum atque Teutatem humano cruore placabant. Nec Latini quidem hujus immanitatis expertes fuerunt, siquidem Latialis Jupiter etiamnunc sanguine colitur humano. Quid a diis boni precantur, qui sic sacrificant? Aut quid tales dii hominibus praestare possunt, quorum poenis propitiantur? Sed de Barbaris non est adeo mirandum, quorum religio cum moribus congruit. Nostri vero, qui semper mansuetudinis et humanitatis gloriam sibi vindicarunt, nonne sacrilegis his sacris immaniores reperiuntur? Hi enim potius scelerati sunt habendi, qui, cum sint liberalium disciplinarum studiis expoliti, ab
Abbreviated transcription (Latin):
dere: nec uerbo enarrare possibile est. Tentabo tamen
quoniam corporis et animi facta mentio est. Utriusq
rationem quantum pusillitas intelligentiae meae perui¬
det : explicare. quod officium hac de causa maxime su¬
scipiendum puto. quod. M. Tullius uir ingenii singula¬
ris in .iiiiͦ. de re.p. libro cum id facere tentasset: materi-¬
am late patentem angustis finibus terminauit leuiter sum¬
ma quaeq decerpens. Ac ne ulla esset excusatio: cur eũ
Locum non fuerit executus: ipse testatus est. nec uolũ¬
tatem sibi defuisse nec curam. In libro enim de Legibus
primo cum hoc idem summatim stringeret sic ait. hũc
Locum satis ut mihi uidetur in his libris quos legistis
ex pressi scipio. Postea tamen in libro de natura deoꝵ¬

Expanded text:
dere nec uerbo enarrare possibile est. temptabo tamen, dere nec uerbo enarrare possibile est. temptabo tamen, quoniam corporis et animi facta mentio est, utriusque rationem quantum pusillitas intellegentiae meae peruidet, explicare. quod officium hac de causa maxime suscipiendum puto, quod Marcus Tullius uir ingenii singularis in quarto De re publica libro, cum id facere temptasset, materiam late patentem angustis finibus terminauit leuiter summa quaeque decerpens. ac ne ulla esset excusatio cur eum locum non fuerit exsecutus, ipse testatus est nec uoluntatem sibi defuisse nec curam. in libro enim De legibus primo cum hoc idem summatim stringeret, sic ait: hunc locum satis, ut mihi uidetur, in iis libris quos legistis expressit Scipio. postea tamen in libro De natura deo
Abbreviated transcription (Latin):
ant: ne possint hominis prouisione uitari. Summa ergo
prudentia est pedetentim incedere: quoniam utrobiq sal¬
tus insidet. et offensacula pedibus latenter opponit. Itaq
res tuas proprias in quibus nunc agis: suadeo ut pro tua
uirtute aut contemnas si potes: aut non magnopere mere¬
ris. Memento et ueri parentis tui: et in qua ciuitate no¬
men dederis: et cuius ordinis fueris. Intelligio profecto
quid loquar. Nec enim te superbiae arguo: cuius in te
ne suspicio quidem ulla est. sed ea quae dico: ad mentẽ
referenda sunt: non ad corpus: cuius omnis ratio ideo cõ¬
parata est: ut animo tanꝗͣ domino seruiat: et regatur nu-¬
tu eius. Uas enim est quodãmodo fictile quo animus: id est
homo ipse uerus continetur. et quidem non a Prome¬
theo fictum ut poete Loquuntur sed a summo illo re¬
ꝵ conditore ac artifice deo. cuius diuinam prouidẽ¬
tiam perfectissimamq uirtutem nec sensu comprehen-¬

Expanded text:
ant, ne possint hominis prouisione uitari. summa ergo ant, ne possint hominis prouisione uitari. summa ergo prudentia est pedetemptim procedere, quoniam utrubique saltus insidet et offensacula pedibus latenter opponit. itaque res tuas prosperas in quibus nunc agis suadeo ut pro tua uirtute aut contemnas, si potes, aut non magno opere mireris. memento et ueri parentis tui et in qua ciuitate nomen dederis et cuius ordinis fueris: intellegis profecto quid loquar. nec enim te superbiae arguo, cuius in te ne suspicio quidem ulla est, sed ea quae dico, ad mentem referenda sunt, non ad corpus: cuius omnis ratio ideo conparata est, ut animo tamquam domino seruiat et regatur nutu eius. uas est enim . quodammodo fictile quo animus id est homo ipse uerus continetur, et quidem non a Prometheo fictum, ut poetae locuntur, sed a summo illo rerum conditore atque artifice deo, cuius diuinam prouidentiam perfectissimamque uirtutem nec sensu conprehen
Abbreviated transcription (Latin):
tamen ut nos ipsos simul et caeteros instruam: nullum
laborem recuso. neq enim possum obliuisci mei. tum p̃¬
sertim cum maxime opus sit meminisse. Sic ne tu qͥdẽ
tui: ut spero et opto. Nam licet te public ae rei necessi¬
tas a ueris et iustis operibus auertat: tamen fieri non
potest quin subinde in caelum aspiciat mens sibi con¬
scia recti. Ego quidem Laetor omnia tibi quae pro boĩs
habentur: prospere fluere. sed ita si nihil de statu mẽ¬
tis immutent. Uereor enim ne paulatim consuetudo et
iucunditas eaꝵ rerum sicut fieri solet in animum tuũ
pro magnis aut ueris bonis habere te credas: quae sũt
non tantum fallacia quia dubia: uerũẽtiam insidiosa qͥa
dulcia. Nam et ille colluctator et aduersarius noster
scis ꝗͣ sit astutus: et idem ipse uiolentus. sicuti nuno
uidemus. Is haec omnia quae illicere possunt pro laqueis¬
habet. et quidem tam subtilibus: ut oculos mentio effugi¬

Expanded text:
tamen ut nos ipsos simul et ceteros instruam, laborem tamen ut nos ipsos simul et ceteros instruam, laborem nullum recuso. neque enim possum obliuisci mei tum praesertim, cum maxime opus sit meminisse, sicut ne tu quidem tui, ut spero et opto. nam licet te publicae rei necessitas a ueris et iustis operibus auertat, tamen fieri non potest quin subinde in caelum aspiciat mens sibi conscia recti. et quidem laetor omnia tibi quae pro bonis habentur prospere fluere, sed ita, si nihil de statu mentis inmutent. uereor enim ne paulatim consuetudo et iucunditas earum rerum sicut fieri solet in animum tuum pro magnis aut ueris bonis habere te credas, quae sunt non tantum fallacia, quia dubia, uerum etiam insidiosa, quia dulcia. nam ille conluctator et aduersanus noster scis quam sit astutus et idem saepe uiolentus, sicuti nunc uidemus. is haec omnia quae inlicere possunt, pro laqueishabet et quidem tam subtilibus, ut oculos mentis effugi
Abbreviated transcription (Latin):
UAMMINIME. SIM.
quietus etiam summis necessita¬
tibus ex hoc libello poteris aesti¬
mare: quem ad te rudibꝰ pene
uerbis prout ingenii mediocri-¬
tas tulit. Demetriane perscͥpsi.
ut et quotidianum studium meum nosses. et non deessẽ¬
tibi praeceptor etiam nunc: sed honestioris rei meliois¬
q doctrinae. Nam si te in litteris nihil aluid ꝗͣ linguã
instruentibus auditorem satis strenuum prȩbuisti: quã¬
tomagis in his ueris et ad uitam pertinentibus docilior
esse debebis. apud quem nunc profiteor. nulla me neces-¬
sitate uel rei uel temporis impediri: quominus aliquid
excudam: quo philosophi nostrae sectae quam tuemur:
instructiores doctioresq in posterum fiant: quanuis nũc
male audiant: castigenturq uulgo: ꝙ aliterꝗͣ sapienti¬
bus conuenit: uiuant. et uitia sub obtentu nominis caȩ¬
lent: quibus aut mederi oportuit: aut ea prorsus effu¬
gere: ut beatum atq incorruptum sapientiae nomen
uita ipsa cum praeceptis congruente praestarent. Ego

Expanded text:
uam minime sim quietus etiam in summis necessitatibus, ex hoc libello poteris aestimare, quem ad te rudibus paene uerbis prout ingenii mediocritas tulit, Demetriane, perscripsi, ut et cotidianum studium meum nosses et non deessetibi praeceptor etiam nunc, sed honestioris rei meliorisque doctrinae. nam si te in litteris nihil aliud quam linguam instruentibus auditorem satis strenuum praebuisti, quanto magis in his ueris et ad uitam pertinentibus docilior esse debebis? apud quem nunc profiteor nulla me necessitate uel rei uel temporis inpediri, quominus aliquid extundam quo philosophi sectae nostrae quam tuemur instructiores doctioresque in posterum fiant, quamuis nunc male audiant castigenturque uulgo, quod aliter quam sapientibus conuenit uiuant et uitia sub obtentu nominis celent: quibus illos aut mederi oportuit aut ea prorsus effugere, ut beatum atque incorruptum sapientiae nomen uita ipsa cum praeceptis congruente praestarent. ego
Abbreviated transcription (Latin):
tem non didicerant ab eo: qui eius potens esset. Nec sane ma-¬
gnum aliquid efficiemus: qđ illos ignoranti &e arguemus:
quam ipsi scepissime confitentur. in eo solo quoniam non cre¬
ditur in quo solo credi debuit: conabor ostendere: nunꝗͣ
illos tam ueridicos fuisse: ꝗͣ cum sententiam de sua ignora¬
tione dixerunt.

Expanded text:
tem non didicerant ab eo, qui ejus potens esset. Nec sane matem non didicerant ab eo, qui ejus potens esset. Nec sane magnum aliquid efficiemus, quod illos ignorantiae redarguemus, quam ipsi saepissime confitentur in eo solo, quoniam his non creditur, in quo solo credi debuit; conabor ostendere, nunquam illos tam veridicos fuisse, quam cum sententiam de sua ignoratione dixerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
hominum philosophoꝵ stultas esse. id ipsum re et argumen¬
tis docendum ẽ: nequis honesto sapientiae nomine inductꝰ.
aut inanis eloquentiae splendore deceptus:humanis malit
ꝗͣ diuinis credere: quae quidem tradita sunt breuiter ac nu-¬
de. Nec enim decebat aliter: ut cum deus ad hominem Ioque¬
retur: argumentis assereret suas uoces: tanꝗͣ fides ei non ha¬
beretur: sed ut oportuit est locutus: quasi rerum omnium
maximus iudex: cuius non ẽ argumentari sed pronuntiare.
Uerum ipse ut deus. Nos autem cum ad res singulas testimo-¬
nia diuinae uocis habeamus: profecto monstrabimus: quanto
certioribus argumentis possunt uera defendi. cum etiam fal¬
sa sic defendantur: ut uera soleant uideri. quare non ẽ
quod philosophis tantum honoris habeamus: ut eorum elo¬
quentiam pertimescamus. Loqui enim bene potuerunt: ut
homines eruditi: uere autem loqui nullo modo: quia uerita¬

Expanded text:
 philosophorum stultas esse, id ipsum re et argumen philosophorum stultas esse, id ipsum re et argumentis docendum est: ne quis honesto sapientiae nomine inductus, aut inanis eloquentiae splendore deceptus, humanis malit quam divinis credere; quae quidem tradita sunt breviter ac nude. Nec enim decebat aliter, ut cum Deus ad hominem loqueretur, argumentis assereret suas voces, tanquam fides ei non haberetur: sed, ut oportuit, est locutus, quasi rerum omnium maximus judex, cujus est non argumentari, sed pronuntiare. Verum ipse, ut Deus. Nos autem, cum ad res singulas testimonia divinae vocis habeamus, profecto monstrabimus, quanto certioribus argumentis possint vera defendi, cum etiam falso sic defendantur, ut vera soleant videri. Quare non est, quod philosophis tantum honoris habeamus, aut eorum eloquentiam pertimescamus. Loqui enim bene potuerunt, ut homines eruditi, vere autem loqui, nullo modo, quia verita