comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re. Tale auruscs martir laurentius dñõ reseruauit.
Aquo eũquererentur thesauri ģecłȩ ꝓmisit se demon.¬
ftraturũ. Sequenti die. pauꝑes induxit. Inter rogatus ubi
eẽnt thesauri quos ꝓmiserat. ostendit pauꝑes dicens.
istũ uiuasis fictilib Quos meliores thes auras hab&txpͣs:
quã eos inquib se. ẽẽ dixit: Sic enĩ scriptũ ẽ. Esuriui:
⁊de disti michi manducare. Si tiui⁊ de distimͥbibe re.
hospes erã. ⁊ collegistis me. & infra. Quođ. enĩ uni
eorũ fecistis. mͥfecistis. Qitos meliores iłs hab&e thesau.¬
ros. quã eos inquib amat uideri: bos thesauros demon.¬
strauit laurentius ⁊ uicit. quod eosnec ꝑsecutor po.¬
ruit auferre. Itaq ioachim qui aurũ in obsidione ser¬
uabat nec dispensabat alimonie comparande. ⁊ auruͣ
iudit eripi: & incaptiuitat̃ẽ deduci. laurentius qui
aurũ ȩccłȩ maliut erogare pauꝑib quã ꝑsecutoreͣ

Expanded text:
140. Tale aurum sanctus martyr Laurentius 104 Domino reservavit, 140. Tale aurum sanctus martyr Laurentius 104 Domino reservavit, a quo cum quaererentur thesauri Ecclesiae, promisit se demonstraturum. Sequenti die pauperes duxit. Interrogatus ubi essent thesauri quos promiserat, ostendit pauperes dicens: in vasis fictilibus . Quos meliores thesauros habet Christus, quam eos in quibus se esse dixit? Sic enim scriptum est: Esurivi, et dedistis mihi manducare: sitivi, et dedistis mihi bibere: hospes eram, et collegistis me . Et infra: Quod enim uni horum fecistis, mihi fecistis . Quos meliores Jesus habet thesauros, quam eos in quibus amat videri? 141. Hos thesauros demonstravit Laurentius, et vicit, quod eos nec persecutor potuit auferre. Itaque Joachim qui aurum in obsidione servabat, nec dispensabat alimoniae comparandae; et aurum vidit eripi, et se in captivitatem deduci . Laurentius qui aurum Ecclesiae maluit erogare pauperibus, quam persecutori
Abbreviated transcription (Latin):
Ornatus sacramentorũ. redẽpeio captuiorũ er &
uere illa sunt uasa preciͦsa: quȩ redimunt anima
amorte. Ille uerus e thesaurus dñi. qui oꝑatur qd̾¬
sangiis eiꝰ oꝑatus .ẽ. Tunc uas dñicis anginis aiguosco.
cũ inutroq uidero redẽptione̾. ut calix abhoste re¬
dimat. quossanguis a peccato redemit. Quã pił clirũ
ut cũ agiina captiuor uͭ ab eccła reclimuntur. dicat᷑
hos xp̃e redemit. Ecce arum quod ꝓbari potest Ecce au.¬
rũ utile. Ecce aurũ. xp̃i: quod amorte liberat. Eec e
aurũ quo redinutur pudicicia. seruatur castitas:
hosego malui uobis liberos tradere. quã aurbsreser¬
itare. hic numerus captiuorũ. hic ordo prestantior ẽ
quã species popłorũ. Huic muner e ꝓficere de buit au.¬
rũ redẽptoris. ut redimer& ꝑ iclitantes. Agnosco infusũ
aurti sanguine̾ xp̃i nonsolum inrutilasse. uerũ & iã
diuine oꝑacionis impressisse uirtutẽ redẽptionis maie.

Expanded text:
Ornatus sacramentorum redemptio captivorum est. Ornatus sacramentorum redemptio captivorum est. Vere illa sunt vasa pretiosa, quae redimunt animas a morte. Ille verus thesaurus est Domini, qsanguis ejus operatus est. Tunc vas Dominici sanguinis agnoscitur, cum in utroque viderit redemptionem; ut calix ab hoste redimat, quos sanguis a peccato redimit. Quam pulchrum, ut cum agmina captivorum ab Ecclesia redimuntur, dicatur: Hos Christus redemit! Ecce aurum quod probari potest, ecce aurum utile, ecce aurum Christi quod a morte liberat, ecce aurum quo redimitur pudicitia, servatur castitas. 139. Hos ergo malui vobis liberos tradere, quam aurum reservare. Hic numerus captivorum, hic ordo praestantior est, quam species poculorum. Huic muneri proficere debuit aurum Redemptoris, ut redimeret periclitantes. Agnosco infusum auro sanguinem Christi non solum irrutilasse, verum etiam divinae operationis impressisse virtutem redemptionis munere.
Abbreviated transcription (Latin):
animas dño. quã aurũ seruaremus. Qui enĩsine auro
misit apłos. ⁊ eccłas sine auro congregauit. Aurũ eceła
hab& nouobseruet. sedut erogie. ut subueniat in ne¬
cessitatib Quid opus. ẽ. eustodire quod nichil adu¬
uat: n ignoramus quan tũ auri atq argenti de tẽ¬
plo dnĩ assyrii sustulerunt: Nou ne melius conflant
sacerdotes ꝓpt̾ alimoniã pauꝑumsialia subsidia desint.
quã sacrilȩgiis contaminata asportͦas hostis: Nonte
dicturus dñs cur passus es tot inopes fames emori:
&t certe habebas aurũ. minitrasses alimoniã. Eur
tot captiui deducti inconmercio sunt. nerre dẽ pai
ab hoste occisi sunt: Melius fuerat ut uasa uiuen¬
ciũ seruares: quã me tallorũ. His non possef respon¬
sa referri. Quid enĩ diceres : tunui ne tepło dĩ or¬
natus de eẽt. Responder&. Aurũ sacramenta non
querunt. neq aurti placent quȩ auro ñemuntur.

Expanded text:
animas Domino quam aurum servaremus . Qui enim sine auro animas Domino quam aurum servaremus . Qui enim sine auro misit apostolos, Ecclesias sine auro congregavit. Aurum Ecclesia habet ; non ut servet, sed ut eroget, et subveniat in necessitatibus. Quid opus est custodire quod nihil adjuvat? An ignoramus quantum auri atque argenti de templo Domini Assyrii sustulerint ? Nonne melius conflant sacerdotes propter alimoniam pauperum, si alia subsidia desint, quam ut sacrilegus contaminata asportet hostis? Nonne dicturus est Dominus: Cur passus es tot inopes fame mori? Et certe habebas aurum, ministrasses alimoniam. Cur tot captivi deducti in commercio sunt, nec redempti, ab hoste occisi sunt? Melius fuerat ut vasa viventium servares, quam metallorum. 138. His non posset responsum referri. Quid enim diceres: Timui ne templo Dei ornatus deesset? Responderet: Aurum sacramenta non quaerunt: neque auro placent, quae auro non emuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o indulgeamus affectui. uł fauentes nr̃e plus iusto tribua.¬
cõpaciamur alienis calamitatib necessitabxes aliorũ quãtũ
possumus uiuemus. ⁊ plus interdũ quã possumus. Melus
.ẽ. ꝓmiscdia causas prestare. uel inuidiã ꝑpeti. quã preten.¬
dere inclemenciam. Nos aliquando inuidiã incidiaius. qd̾
confregeruus uasa mistica. ut captiuos re dune remus.
Quod arriatus displicere poterat netã factũ displicer &
quã ut essee ꝗđ ui nob̾ rephenle retur. Quis aut̃ .eͣ. tã
durus ĩmittis ferreus cui displiceat qd̃ homore dimitur
amorte. femina ibimꝓuritatib barbarorũ. quȩ gra.¬
uiores morte sunt: adolescentuliatq pue rili uel
infantes abidolorũ contagiis. quib mortis me tuinqui.¬
nabantur Qnã causa nos ⁊ sinon sine raciane aliqua
gesimus. tanuenita in populo pseruti sitmus. ut confi¬
teremur multoq fuisse cͥmodius astrueremusut

Expanded text:
nostro indulgeamus affectui, vel faventes nostrae plus justo tribuanostro indulgeamus affectui, vel faventes nostrae plus justo tribuacompatiamur alienis calamitatibus , necessitates aliorum, quantum possumus, juvemus; et plus interdum quam possumus. Melius est enim pro misericordia causas praestare, vel invidiam perpeti, quam praetendere inclementiam; ut nos aliquando in invidiam 103 incidimus, quod confregerimus vasa mystica, ut captivos redimeremus, quod arianis displicere potuerat; nec tam factum displiceret, quam ut esset quod in nobis reprehenderetur. Quis autem est tam durus, immitis, ferreus, cui displiceat quod homo redimitur a morte, femina ab impuritatibus barbarorum, quae graviores morte sunt: adolescentulae, vel pueruli, vel infantes ab idolorum contagiis, quibus mortis metu inquinabantur? 137. Quam causam nos etsi non sine ratione aliqua gessimus; tamen ita in populo prosecuti sumus, ut confiteremur, multoque fuisse commodius astrueremus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
declinare debemus. ⁊ om̃istudio intendere: ne
quud̃ fariamus ũquã aduersus iustitiã. sedin om̃ib
gestis ⁊oꝑib eustod̃i amus eam. Siuolunius aut coti.¬
mendare nos dõ. caritatẽ habeanius. unanimes simus.
hunulitatẽ sequamur. alterutrũ ex istuuantes suꝑiorẽ
sibi. hȩc ẽ. enĩ uerahumilitas sinichil sibi quis arrogoe. ⁊ mfe¬
rorẽ se e̾e̾ existima. E p̃sut menbris suis it tatur clericiꝰ.
maxime ministris qui sunt uere filui. Quẽ cuiq: ui:¬
derit aptũ intneri. ei deputet. Cũ dolore amputatur & iã
quȩ putruit pars eorporis idui tractatur si potest sanari
me dicamentis. Sinon potest tunc amedieo bono absciditur:
Sic ep̃i affectuboniẽ: ut opt& sanare infirmos serpen¬
cia auferre ulcera. adurere aliqua. non abscidere:
postremo quod̃ sanari non potest cũ dolore abseulere. Ubide
pule herrimũ illud p̃ceptũ magis e min&. ut cogite mus non
quȩ nr̃a sunt : sedq aliorũ. hoc enĩ mͦ nichil erit qd uelirat

Expanded text:
omni studio intendere, ne quid faciamus umquam adversus justitiam, sed in omnibus gestis et operibus custodiamus eam. 134. Si volumus commendare nos Deo, charitatem habeamus, unanimes simus, humilitatem sequamur, alterutrum existimantes superiorem sibi. Haec est enim humilitas, si nihil sibi quis arroget, et inferiorem se esse existimet. Episcopus ut membris suis utatur clericis, et maxime ministris qui sunt vere filii; quem cuique viderit aptum muneri, ei deputet. 135. Cum dolore amputatur etiam quae putruit pars corporis, et diu tractatur, si potest sanari medicamentis: si non potest, tunc a medico bono absciditur. Sic episcopi affectus boni est, ut optet sanare infirmos, serpentia auferre ulcera, adurere aliqua, non abscidere: postremo quod sanari non potest, cum dolore abscidere. Unde pulcherrimum illud praeceptum magis eminet, ut cogitemus non quae nostra sunt, sed quae aliorum . Hoc enim modo nihil erit, quod vel irati
Abbreviated transcription (Latin):
menar rabilis grã. qua nos omnipo¬
tentissima miseratione saluauit:
Qui & opus creatricis om̃ipotentiȩ
gratis fecit. & opus gratie. saluatricis
om̃ĩpotent̾ impleuit. Illic habens
potestatẽ condendi & regendi crea¬
tura suã. Hic habens potestatem
ponendi & sum̃di ꝓ nobis animã
suã. Ommpodentiã uꝰ nunc dicimꝰ.
quia uerbũ qđ imprincipio erat.

Expanded text:
inenarrabilis gratia, qua nos omnipoinenarrabilis gratia, qua nos omnipotentissima miseratione salvavit. Qui et opus creatricis omnipotentiae gratis fecit, et opus gratiae salvatricis omnipotenter implevit: illic habens potestatem condendi et regendi creaturam suam, hic habens potestatem ponendi et sumendi pro nobis animam suam. Omnipotentiam vero hanc dicimus, qua Verbum, quod in prin
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitas. Et alter quidẽ ille qđ pat᷑
ẽ. alter ille qđ filius ẽ: nec tam᷑ alter
ds̃. quia pat̾ & filius. unus ẽ. ds̃
⁊uappt̃ quando depatre dõ & filio
dõ nascitur sẽmo: digne dicimus.
alterũ esse patrẽ. alterũ filium.
& nihilominus digne dicimꝰ unũ
dm̃ cẽ patrẽ & filiũ. Cũ enĩdicimꝰ
alterũ eẽ patrẽ. alterũ filiũ. discretas
ipsã unã naturã indiscrete diuimi¬
tatis ostendimus. Alteraẽ. er goꝑsena
genitoris & geniti. seduna ẽ. natura
genitoris & geniti. Quando uͦ suffici¬
enter aut digne lo qui poterit quis
de quo: homo. dedõ: mortalis de in¬
mor tali: uisibilis de inuisibili: mut.¬
lis de inmutabili: opus de opifice .
de creatore creatura: defactore
factura: Paruus de im m̃so᷑ dẽporalii
de et̾no. Humilis de altissimo:
plasmatus elimo. de illo quiom̃a
creauit ex nihilo. cui ẽ. menarrabi¬
lis ompotentia qu a nos gratuita
bonitate fecit. Nec minus tamen

Expanded text:
divinitas: et alter quidem ille qui Pater divinitas: et alter quidem ille qui Pater est, alter ille qui Filius est; neuter tamen alter Deus, quia Pater et Filius unus est Deus. Quapropter quando de Patre Deo et Filio Deo nascitur sermo, digne dicimus alterum esse Patrem, et alterum Filium; et nihilominus digne dicimus unum Deum esse Patrem et Filium. Cum enim dicimus alterum esse Patrem, alterum Filium, discretas ipsam unam naturam indiscretae divinitatis ostendimus. Altera est ergo persona Genitoris et Geniti; sed una est natura genitoris et geniti. 3. Quomodo vero sufficienter aut digne loqui poterit quis? De quo? Homo de Deo, mortalis de immortali, visibilis de invisibili, mutabilis de incommutabili, opus de opifice, de creatore creatura, de factore factura, parvulus de immenso, temporalis de aeterno, humilis de altissimo, plasmatus e limo de illo qui omnia creavit ex nihilo. Cujus est inenarrabilis omnipotentia, qua nos gratuita bonitate fecit; nec minus tamen
Abbreviated transcription (Latin):
Est enĩ hoc uerbũ. non qđ
desinit platũ. sed qđ ꝑ m. anet
natũ. Non transitoriũ. sed et̾nũ
Nonfactũ adõ patre. sed genitũ.
Nec solũ genitum. sed etia genit.
Unũ quippe uerbũ ds̃ pater
genuit deseipso: ꝑ que orrã
creauit ex nichilo. In principio
enĩ erat uerbũ. & uerbũ erat
apuddm̃ & dĩ erat ũbũ. hocenit
in principio apud diũ. Omaꝑ
ipsũ factasunt : & sine ipso
qđ ꝑ illud uerbũ ds̃ pateroma
fecit. ostenditus quia hoc
uerbum genuit ipse ñ fecit.
llud igitur uerbũ dedõ ds̃ ẽ. de creatore
creatorẽ: unde hoc inse naturaliter.
habet esse qđ pater ẽ. Natus ẽ. ita que
depatre dõ. filius di : alter inꝑsona:
ꝑ ñ alius innatura. Sẽꝑ apud patrẽ. A.¬
npatre.¬
: cu quo illi una ẽ. naturalis in mensitas.
Sẽꝑ cũ patre. cũ quo illi unaẽ. naturalis
ȩternitas. Sẽꝑdepatre : dequo illiẽ.
natui alit̃ et̾na natiuitas. Sẽꝑmnpatre.
cũ quo illiẽ. una naturalit̾ equalisq

Expanded text:
hoc Verbum non quod desinit prolatum, sed quod permanet natum; non transitorium, sed aeternum; non factum a Deo Patre, sed genitum; nec solum genitum, sed etiam Unigenitum. Unum quippe Verbum Deus Pater genuit de seipso, per quod omnia creavit ex nihilo. In principio enim 552 erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Hoc erat in principio apud Deum. Omne ipso quod per illud Verbum Deus Pater omnia fecit, ostenditur quia hoc Verbum genuit ipse, non fecit. Illud igitur Verbum de Deo Deus est, de creatore creator est. Unde hoc in se naturaliter habet esse, quod Pater est. 2. Natus est itaque de Patre Deo Filius Deus, alter in persona, non alius in natura: semper apud Patrem, Patrem, cum quo illi una est naturalis immensitas; semper cum Patre cum quo illi una est naturalis aeternitas; semper de Patre, de quo illi est naturaliter aeterna nativitas; semper in Patre, cum quo illi est una naturaliter aequalisque
Abbreviated transcription (Latin):
omne qđ non erat. Gram uͦ qua
uerbũ caro factũ. uenit querere
& saluũ facerȩ qđ perierat.
nimpotentiã. quia fecit omne
diem. Gratiã. qua certo diet̃cipi
igitur minoratus. paulominus
abangelis indie factus ẽ. hominũ
qui coet̾nus & equalis dõ patri.
De ipso quippe prophetarũ dic̃
bene nun ciate diem dedie salu¬
re eiꝰ. Quid ẽ. dief. dedie. nisifilius
depatre: est igitus de patre
filius. de die dies. sed tam̃ pat᷑
& filius ñ duo dies. sed unus est
dies. Est de patre filius. dedõ
ds̃. pat᷑ tam̃ & filius non duo du.
sedunus ẽ. ds̃. Unus igitur dies ȩter¬
nitatis. simul pat᷑ et filius anobis
agnoscit᷑. Indie aut̃ tẽporis. solus
filius inuenitur. Dies enĩ ȩternus
pat̾ & filius . nrm̃ corpus & anima¬
Xp̃s dies ȩternus : unigenitus inform̃d¬
uruigenitus form̃a serui accipiens.
Xp̃c dies ȩtesnus. diues ꝑmanens ut

Expanded text:
erat; gratiam vero, qua Verbum caro factum venit quaerere et salvum facere quod perierat; omnipotentiam, qua fecit omnem diem; gratiam, qua certo die concipigitur minoratus paulo minus ab angelis, in die factus est hominum, qui, coaeternus et aequalis Deo Patri, elorum. De ipso quippe propheta dicit: Bene nuntiate diem de die, salutare ejus . Quid est diem de die, nisi Filium de Patre? Est igitur de Patre Filius, de die dies; sed tamen Pater et Filius non duo dies, sed unus est dies. Est de Patre Filius, de Deo Deus; Pater tamen et Filius non duo dii, sed unus est Deus. Unus igitur dies aeternitatis simul Pater et Filius a nobis agnoscitur, in die autem temporis solus Filius isolus Filius nostrum corpus animatus dies aeternus unigenitus in formunigenitus formam servi accipiens. Christus dies aeternus dives permanens ut
Abbreviated transcription (Latin):
sac auaricia: nisi dñs amaledicto eũ ab stimere uisis¬
set. Proꝑt̃ auariam p̃cipitatus acħar. in exicuĩde¬
durełat tota plebẽ parentũ. Itaq hie sus naue¬
qui potuit sustinere solem ne ꝓceder&e: auariciã
hominũ non potuit sistere ne serperit. Aduoeẽ
sol stetit. auaricia nonstetit. Sole itaq stante ron¬
fecit hiesus triũpħur: auaricia aut᷑ ꝓcedente pe.¬

Expanded text:
set avaritia, nisi Dominus a maledicto eum abstinere jussisset avaritia, nisi Dominus a maledicto eum abstinere jussisset . Propter avaritiam praecipitatus Achar, in exitium deduxerat totam plebem parentum. Itaqqui potuit solem statuere ne procederet, auaritiam hominum non potuit sistere, ne serperet. Ad vocem eius sol stetit, auarifecit Jesus triumphum: avaritia autem procedente, pe
Abbreviated transcription (Latin):
łuiꝑ uero ⁊ si non hab& unde reddat quã acceꝑit
Pecunia eiũ nũmo soluitur. gr̃a nũquaer mani e:
Redãendo iracuat᷑ pecunia. gr̃a aut̃ ⁊ habendo soluit᷑:
isoluendo retinetur. De inde qd diues refugit. paiꝙ
fate tur. qd sit obligatus debito. sibiq subuentũ non
honori suo delatũ putat. Donatosibi arbitratur filios.
uita redditã. seruat᷑a familiã. Quãto gͥ melius apudbonõ
ait. Nolite possidere aurũ. neq ar gentũ. neq pecuniam.¬
tiu sint. Ce terũ ita incubuerunt mores hominu¬
ĩ ammirationẽ diuitiarũ: ut nemo nisi diues houore
dignus putetur. Neq hic recẽs usus. sed iã dudũ qd̾
peuis .e. moleuit. hoc uitiũ humanis mentibus Uetꝰ¬
gͥ iantiqua auaritia. ẽ. quȩ cũ ipsis diuine legis cȩp̃
oraculis. intmo ꝓptͣ ipsã reprimendã lea. dĩdilata.
taẽ. Propt̃ au ariciã balach putauit balaam premis
posse teptati: ut malediceree popłmͫ patrũ. Q uicis¬

Expanded text:
us reddat, quam acceperit; pecunia enim nummo solvitur, gratia numquam exinanitur. Reddendo vacuatur pecunia: gratia autem et habendo solvitur, et solvendo retinetur. Deinde quod dives refugit, pauper fatetur quod sit obligatus debito, sibique subventum, non honori suo delatum putat: donatos sibi arbitratur filios, vitam redditam, servatam familiam. Quanto igitur melius apud bonos, ait: Nolite possidere aurum, neque argentum, neque pecuniamsio. 129. Caeterum ita incubuerunt mores hominum admiratione divitiarum, ut nemo nisi dives honore dignus putetur. Neque hic recens usus: sed jamdudum, quod pejus est, inolevit hoc vitium humanis mentibus. s divinae legis coepit oraculis, immo propter ipsam reprimendam lex delata est. Propter avaritiam Balach putavit Balaam praemiis posse tentari, ut malediceret populum patrum: et vicis
Abbreviated transcription (Latin):
aut ⁊ ꝓdest fauere diuitceꝰ anquia cicis amantẽ
remuneratur His enĩ fauemus frequentius a quib
referende iucẽ sꝑamus gr̾aȩ. Sedeo magis infirmo &
ĩopi nos studere conuenit. quia ꝑeo qui non hab&.
conferamus beueficia qui nobis ea ñ possint rep̃sen¬
tare docens ad conuiuiũ atq epulas. n̾ eos quidiuites
sunt sed pauꝑes inuitanidos. diuites eiũ rogari uident᷑.
ut ipsi quoq nob reddant conuuuũ. Pauꝑes qui non
habent quod restieuant. cũ acceperint remunerato.

Expanded text:
 prodest favere diviti? An quia citius amantem remuneratur? His enim favemus frequentius, a quibus referendae vicem speramus gratiae. Sed eo 100 magis infirmo et inopinos studere convenit; quia pro eo qui non habet,conferamus beneficia, qui nobis ea non possunt repraesentare, docens ad convivium atque epulas non eos qui divites sunt, sed pauperes invitandos. Divites enim rogari videntur, ut ipsi quoque nobis reddant convivium; pauperes, quia non habent quod restituant, cum acceperint, remunerator
Abbreviated transcription (Latin):
capiebas cibos. hoc .ẽ. Nonpotest sustinerustud. ql una¬
uimis appetistieũ. qͥt donauerat grãm. Nã suinimi.¬
cus m̃s male dixissot mͥ sustinuissẽ utĩq: ⁊ abeo quime

Expanded text:
capiebas cibos ! Hoc est, non potest sustineri istud, quia unacapiebas cibos ! Hoc est, non potest sustineri istud, quia unanimis appetisti eum, qui tibi donaverat gratiam: Nam si inimicus meus maledixisset mihi, sustinuissem utique ; et ab e
Abbreviated transcription (Latin):
nacula sua. Ipse nosds̃ amicos ea. seruulis facit. sicut ipse
ait. Iã uos amicimei estis. si feceritis que ego p̃cipio uob
De dit formĩ amicicie quã sequamur. ut faciamus. anuei
uoluntat̾e. ut aꝑiamus secreta nr̃a anuco. que cũq in
pectore habemus. ⁊ illius archana ñignoremus. Osten¬
dimus illi nos pectus nr̃m. ⁊ ille nobis aꝑiat suu̾. Idõ inqͥt
uos dixi amicos. qi omĩa que cũq audiui apatre meo.
nota feci uobis. Hichil gͦ occultat amicus. siuerus est.
eͥffindit amicũ suũ. sieut eiꝰ fundebat misteria patris
Hoc honaratur nomine. Qui enĩ unanimus ipse
amicus ẽ: qd unita sanimorũ in amicis sit. neq qͥsꝙ
de testabilior. quã qui amiciciã leserit. Unde in ꝓdito.¬
rẽ dñs lioe gratissimũ inue̾nit. quo eiꝰ condẽpnaroe ꝑ¬
sidiã. qd gr̃ȩ uicẽ ñ representauerit. ⁊ coniuuus ami¬
ciciȩ uenenũ maliciȩ miscuerit. Itaq: sicait. Euuero
unanimis dux m̃s ⁊ notus ms. quisimul mecũ dulces

Expanded text:
ut ipse 141 ait: Jam vos amici mei estis, si feceritis quae ego praecipio vobis . Dedit formam amicitiae quam sequamur, ut faciamus amici voluntatem, utaperiamus secreta nostra amico quaecumque in pectore habemus, et illius arcana non ignoremus. Ostendamus illi nos pectus nostrum, et ille nobis aperiat suum. Ideo, inquit, vos dixi amicos, quia omnia quaecumque audivi a Patre meo, nota feci vobis . Nihil ergo occultat amicus, si verus est: effundit animum suum, sicut effundebat mysteria Patris hoc honoratur nomine. Qui est unanimis, ipse amicus est: quod unitas animorum in amicis sit: neque quisquam detestabilior, quam qui amicitiam laeserit. Unde in proditore Dominus hoc gravissimum invenit, quod ejus condemnaret perfidiam, quod gratiae vicem non repraesentaverit, et conviviis amicitiae venenum malitiae miscuerit. Itaque sic ait: Tu vero homo unanimis, dux meus et notus meus, qui semper mecum dulces
Abbreviated transcription (Latin):
ialienis de trimentaĩ patrimonii. ñ eleuare animũ adho¬
uestatis nitorẽ. ñ considerare uere laudis pulcritudinẽ.
Hinc nascuntur ancupio que site hereditatis continentiȩ
atq grauitatis simulatione: captare quod abhorrix. apro¬
posito xp̃iani uiri. Om̃e enĩ quod arte elicitũ ⁊ fraude
cõpositũ ẽ carit merito simplicitatis. Deniq si ñ potest alteri

Expanded text:
in alieni detrimenta patrimonii, non elevare animum ad hoin alieni detrimenta patrimonii, non elevare animum ad honestatis nitorem, non considerare verae laudis pulchritudinem. 58. Hinc nascuntur aucupio quaesitae haereditates, continentiae atque gravitatis simulatione captatae: quod abhorret a proposito christiani viri; omne enim quod arte elicitum, et fraude compositum est, caret merito simplicitatis. In ipsis qui
Abbreviated transcription (Latin):
fere ñ expelluit feras. ⁊ homo excludit hominemͦ
Fere acbestiȩ ẽmune̾ putant om̃ib uictũ que̾ terra
ministrat Ille & iã conform̃ẽ generis sui adiuuant.
homo inpugnat. qui nichil ase alienũ deb& creder
quie qͥd humani ẽ. Canes ante mensam in pastoseẽ. ñ
patimur. hominẽ ex cludimus & quã inutile quoq tot
popłos mundo perire. ꝗuisolerent qͦs dira conficeret
nos om̃s ȩtate pauereunt. Quanta sunt quȩ abipsis
tiobis hoc ipso t̾ẽ pore ministrantur. non uisolo pane
uitut homo. Nr̃a illic familia pleriq &e iã nr̃i parences
sunt. Nedldamus quod arcepimus. Sedueremur. ne cumule
tã decorũ atq: honestũ. quã collacione locupletũ iuuari
egentesi ministrare uutũ esurientib nułli cibũ defore:
Quid tã utile. quã cultores agrorũi eseruari. ñ interi
re honestatis. ⁊ usu quodã de generis mereature questu
sollicitari ignobili. auro estuare corde. dieb ar noctib hiare

Expanded text:
Ferae non expellunt feras, et homo excludit hominem. Fere ac bestiae communem putant omnibus victum, quem terra ministrat. Illae etiam conformem sui generis adjuvant, homo impugnat, qui nihil a se alienum debet credere quidquid humani est. patimur, et homines excludimus: quam inutile quoque tot populos mundo perire, quos dira conficiebat nos omni aetate paverunt? Quanta sunt quae ab ipsis nobis hoc ipso tempore ministrantur! Non in solo pane vivit homo . Nostra illic familia, plerique etiam nostri parentes sunt. Reddamus quod accepimus. 47. Sed veremur ne cumulemutam decorum atque honestum, quam collatione locupletum juvari egentes, ministrari victum es urientibus; nulli cibum defore? Quid tam utile, quam cultores agro reservari, non interirrem honestatis, et usu quodam degeneris mercaturae, quaestu sollicitari ignobili, avaro aestuare corde, diebus ac noctibus hiare
Abbreviated transcription (Latin):
pe usiur seas: quid tã aduersus natura quã ñ eei cori¬
tentũ ed qd habeas alie na querre ambire turpiter
nãsi honestas se d̾mnaturã. omĩa enĩ ds fecit bona
nualde. turpitudo utiq contraria e. Non potest gͦ
honestati conuenire ⁊ turƿituduu. cũ hȩe inter se
discreta nature lege sint. Recte gͥ salomon qͥ con¬
here dib qm̃ auariciȩ e molumentũ ad suecessorũ uira
non ꝑuenit. Qd ñ legitime adquiritur. quasi uentis qͥb¬
aã. ita ex traneisdiripientib dissipatur. E ãdidit sap.¬
tans annonã maledictus inplebe .ẽ. benedictio eiusin
capite qui participat. Uides aut qđ largitorẽ frumena

Expanded text:
re assuescas? Quid tam adversus naturam, quam non esse conre assuescas? Quid tam adversus naturam, quam non esse contentum eo quod habeas, aliena quaerere, ambire turpiter? Nam si honestas secundum naturam, omnia enim fecit Deus bona valde, turpitudo utique contraria est. Non potest ergo honestati convenire et turpitudini, cum haec inter se discreta naturae lege sint. 115 CAPUT V. Jushaeredibus, quoniam avaritiae emolumentum ad successorum jura non pervenit. Quod non legitime acquiritur, quasi ventis quibusdam, ita extraneis diripientibus dissipatur. Et addidit: Captans annonam maledictus in plebe est: benedictio autem ejus qui participat . Vides ergo quod largitorem frume
Abbreviated transcription (Latin):
itaq neq nario gratificare deb&. neq in nocenti insi.¬
diari. Sane sinecesse .ẽ. dicere testimoniũ. siquiđ̃ ina¬
mico uieu eognouerit corripere occulte. si non audie.¬
rit corripere palam. Sunt enĩ bone correpciones : &
plerũq meliores quã tacita amicicia. Et sile dise put&r
amicus tius. tamen corripe. Et si amaritudo corrssptio.¬
nis animũ eiꝰ uulneret. tu tamen corripe ne uerea¬
aris. Tolerabiliores sunt enĩ amuci uulnera quã adułan.¬
tũ oscula. Errantẽ gͥ amicũ corripe. inuocentẽ anucũ ne
deseras. Constans enĩ deb& e̾e amicicia. ꝑ seuerare inaf¬
fectu. non puerili modo amicos mutare. Uaga quada
debes sententia aꝑire pectus tuũ amico ut fidelis tͥ
sit. ⁊ capias ex eo uitae tuae iocunditatẽ. fidelis eni
amicus. medicamentũ est uite in mortalitatis gr̃a
Defer amieo ut ȩquali. Nec te pudeae ut p̾uenias
toler are pornus incõmodũ. quã alienũ cõmodĩ diripe.¬

Expanded text:
itaque neque noxio gratificari debet, neque innocenti insidiari. 127. Sane si necesse sit dicere testimonium, si quid in amico vitii cognoverit, corripere occulte; si non audierit, corripere palam. Sunt enim bonae correptiones, et plerumque meliores quam tacita amicitia. Et si laedi se putat amicus, tu tamen corripe; et si amaritudo correctionis animum ejus vulneret, tu tamen corripe, ne verearis: Tolerabilia sunt enim amici vulnera, quam adulantium oscula . Errantem igitur amicum corripe, innocentem amicum ne deseras. Constans enim debet esse amicitia, perseverare in affectu; non puerili modo amicos mutare vaga quadam debemus sententia. 128. Aperi pectus tuum amico, ut fidelis sit tibi et capias ex eo vitae tua jucunditatem. Fidelis enim amicus medicamentum est vitae, et immortalitatis gratia , Defer amico ut aequali, nec te pudeat ut praeveniastolerare potius incommodum, quam alienum commodum diripe
Abbreviated transcription (Latin):
octo quẽ ã modũ nemo ante eũ. Te iͦt aq uicit suꝑio.¬
res. Ita ⁊uos filu relũ dĩ sumite. ex quirat uos dĩ telusa
ipse dñs ait. Zelus domus tuȩ comedit me. Sit gͦ dĩ teł
ñ iste humanus quẽ inuidia generat. sit inter uospar
quȩ suꝑ omẽm sensũ est. Amate uos in uicẽ. Nichilca¬
ritate duleuis. nichil pace gracius ⁊uos ipsi seitis quod
preceteris uos semꝑ dilexi. ⁊ diligo quasi unius patriꝰ
fili. Co aliustis in affectũ germanitatis. Quȩ bonasunt
te nete ⁊ ãs pacis ⁊ dilectiones erit uobiseũ iudũoiliu¬

Expanded text:
octo, quemadmodum nemo ante eum . Zelo itaque ut vicit superiores, ita et vos, filii, zelum Dei sumite. Exquirat vos Dei zelus et Ipse Dominus ait: Zelus domus tuae comedit me . Sit ergo Dei zelus, non iste humanus quem invidia generat. 155. Sit inter vos pax, quae superat omnem sensum. Amate vos invicem. Nihil charitate dulcius, nihil pace gratius. Et vos ipsi scitis quod prae caeteris vos semper dilexi et diligo: quasi unius patris filii coaluistis in affectum germanitatis. 156. Quae bona sunt tenete, et Deus pacis et dilectionis erit vobiscum in Domi
Abbreviated transcription (Latin):
ide ꝓpha. Uelociores inquid fuerure aquilis
celi mnimici nr̃i. Om̃s tam̃ quib p̃ualea ꝑyla
utia uichementius mergit. uidelicer alios ꝑsu
pbia qua se excolbunt. alios ꝑ lipxuriã qua sius
uiunt. alios ꝑ maliciã qua suos ꝓaimos grauant
iuide ⁊ trib nominib ex ipsis trib astĩonib
talib uel tẽporalib diuitiis in suꝑbia ele uat
auis. ẽ. in his uͦ quos adlaxuria enerudta nat᷑
ui  inhis quos ad nocendi maliciã inflo met
araco ẽ In his autẽ quos parit ꝑ triahe cenrũ¬
git iumentũ simul ⁊ draco ⁊ auis.ẽ. Maximai
Sam̃ uirtus eius. in luxuria .tͣ. Unde ad beatũ
Nob drͣ Forcitudo eius in lũbis xius uidelicer ꝓo
masculos ⁊ uirtus pius ꝓpt̃ feminas. in umbi

Expanded text:
Vnde Propheta, Velociores, inquit, fuerunt aquilis Vnde Propheta, Velociores, inquit, fuerunt aquilis cæli inimici nostri. Omnes tamen quibus præualet per tria vitia vehementius mergit. Videbiam qua se extollūt, alios per luxuriam, qua suis uiunt, alios per malitiam, qua suos proximos grauent. Vnde & tribus nominibus ex ipsis tribus actionibus talibus vel temporalibus diuitiis in superbiam eleuat, auis est. In his vero, quos ad luxuriam eneruat, iumentum est. In his quos ad nocendi malitiam inflammat, draco est. In illis autem quos pariter per tria hæc mergit, iumentum simul, & draco, & auis est. Maxima tamen virtus eius in luxuria est. Vnde ad B. Iob dicitur. Fortitudo eius in lumbis eius. Videlicet propter masculos. Et virtus i
Abbreviated transcription (Latin):
in prauorũ cordib quasi quietus ⁊ sopitus dormit
luicũq igitur diuinitus respectus quȩ dĩ sunt a¬
genu oesiderat. leuathan in certamine contra
se ꝓuocat euisq maliciã sua conuersione inflãma
Noi magnopere gͦ quos libet prauos inquieatt
qippe. quosñ solũ ꝑ mala sed ꝑ ipsa quoq opera
que ñ sincerit gerunt sibi seruire conspicit. srd
ad dĩ confugit̃atib innumeras insidias cendit
mala quelibet aꝑte suggerit. eisq uelut fa¬
miliarib iniqͥtates suas manifestus insinuat. ut
scient̾ agant quȩ mala eẽ ñ ignorant. bonis uͦ
nelut extraneis latent̃ in sidi ans. mala que pu¬
blice ñ ualet tecta sub intromittit. ut qͥ malis conꝰ¬
sentire refugiunt. in bonis aut tepidi sint aut
nimio telo modũ excedant: Iuos plerũq grauiꝰ
ꝑ ministros suos quã ꝑ se ipsũ nocet. dũ ꝑ malos
uel illicit bonos ad malui uel impecta ros in bouo

Expanded text:
in prauorum cordibus, quasi quietus & sopitus dormit. in prauorum cordibus, quasi quietus & sopitus dormit. Quicumque igitur diuinitus respectus, quæ Dei sunt agere desiderat, Leuiathan in certamine contra se prouocat: eiusque malitiam sua conuersione inflammat. Nec magnopere ergo quoslibet prauos inquietat, quippe quos non solum per mala, sed per ipsa quoque bona opera, quæ non sinceriter gerunt, sibi seruire conspicit: sed ad Deum confugientibus innumeras insidias tendit. ala quælibet aperte suggerit, eisque velut familiaribus iniquitates manifestius insinuat, vt scienter agant quæ mala esse non ignorant. Bonis ergo velut extraneis latenter insinuans, mala quæ publice non valet, tecta subintroducit: vt qui malis consentire refugiunt, in bonis aut tepidi sint, aut nimio zelo modum excedant. Quos plerumque grauius per ministros suos, quam per seipsum nocet, dum per malos vel illicit bonos ad malū, vel impedit eos in bono.
Abbreviated transcription (Latin):
ficatius in sua fraude p̃ualeat.: eo uitio quẽ li¬
bet pussit. quo eũ citius consensurũ. ex quali¬
cate animi eius explorat Hinc scribtũ ẽ. Iuu¬
ditur estus suꝑ t̃rã Quia indelicet in hac uita
⁊ tptationis ardorẽ callide singulis ingerene.
quasi estũ diuidit. dũ uicinos morib laqueos
suꝑb rex inconcussa potestate dñat᷑. Sed si cuiꝰli¬
bet mens ad desideriũ conditoris incalescit. si re¬
deptoris gr̃e meminnt. ⁊ teneri captiuuuis auiciis
erubescit. cũ isdẽ considerat se despici. dolet
contra se mancipiũ qđ dudũ possederat reniti:
enox in om̃i temptationis arte se instigat. Ac
ne isdẽ quẽ possederat ab eius dominio liberetur.
meltipliçi fraude decertat. hinc de is qui con¬
uite se suscitare leuiathan Eidẽ qͥppe hosti male¬
dicere .t̾: peccata quȩ suggerit eocecrari: Sed qͥs¬
ꝗ hoc fecerit. leuiat han suscitat. qͥut dic̾tũ. ẽ

Expanded text:
ficacius in sua fraude praevaleat, eo vitio quficacius in sua fraude praevaleat, eo vitio quo eum citius consensurum ex qualitate animi ejus novit, explorat. Hinc scriptum est: Dividitur aestus super terram . Quia videlicet in hac vita tentationis ardorem callide singulis ingerens quasi aestum dividit, dum vicinos moribus laqueossuperbus rex inconcussa potestate dominatur. Sed si cujuslibet mens ad desiderium Conditoris incalescit, si Redemptoris gratiae meminit, et teneri captivus a vitiis erubescit: cum idem hostis considerat se despici, et contra se mancipium quod dudum possederat reniti, mox in omni tentationis arte se instigat: ac ne is quem possederat ab ejus dominio liberetur, multiplici fraude decertat. Hinc de his qui conrati sunt suscitare Leuiathan. Eidem quippe hosti maledicere est peccata quæ suggerit execrari. Sed quisquis hoc fecerit Leuiathan suscitat, qui vt dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ đ ii pͥmo homine gessit. Uerba dĩ de cordib eorũ
cuelere suaq blandim̃ta quȩ fraudulexit isuetue¬
ent molit infigere. Supplicia que ds eominatur
obliusei suadet. ⁊ ad agenda que ꝓloiber nos
quat tit ecs ed nos qͥ ex periãtto pͥua honi uris di¬
arimꝰ quã districte iudex delinquentes feriat
ne robustuis consistamꝰ. illud iob malus ad padet¬
de roerebar omĩa opera mea. scieus qđ ñ par ce¬
ungulis autẽ hominib. uicuis conieuiena¬
or uisidiatur Prius enĩ consꝑlionĩr auuos¬
ciuusq ꝑspicit. ⁊ tẽ tẽptationu laqueos eidẽ
consꝑssioni sucinos opponit.: Neq enĩ facilei cidp¬
uaret si aut luccuriosis p̃mia. aut auaris sos
uaxponeret: Si qut uoraces de abftmentus gła
aut abstinentes de gule imbec illitate pulsat et
umites pstudiũ certamnnis. aut iratundos es¬
pere ꝑ pauore formidinis quereret. Sedudes¬

Expanded text:
quod in primo homine gessit. Verba Dei de cordibus eorum quod in primo homine gessit. Verba Dei de cordibus eorum euellere, suaque blandimenta quæ fraudulenter suggerit molitur infigere. Supplicia quæ Deus minatur obliuisci suadet, & ad agenda quæ prohibet nos omittit. Sed nos qui experimento primi hominis didicimus quam districte Iudex delinquentes feriat,ac robustius cōsistamus. Illud Iob maius attendentes. Verebar omnia opera mea, sciens quod non parcengulis autem hominibus vitiis convenientibus insidiatur. Prius enim conspersionem uniuscujusque perspicit, et tunc tentationis laqueos eidem conspersioni proximos opponit. Neque enim facile captivaret, si aut luxuriosis praemia, aut avaris scorta proponeret. Si aut voraces de abstinentiae gloria, aut abstinentes de gulae imbecillitate pulsaret. Si mites per studium certaminis, aut iracundos capere per pavorem formidinis quaereret. Sed ut ef
Abbreviated transcription (Latin):
it. sed ꝑ ea que concessit dõ frequent᷑ in iurio¬
si existimus. ⁊ tam̃ homo custodiã diuinã ui¬
bet̾ habere: ne casũ incurrat in corde: Aux¬
ꝓpt̃ dignũ ÷ ut uel in suꝑbo animo nr̃o multa
quȩ nos contristent dõ ꝑmittente sentire co¬
amur. uel indelicata carne quã auctori fre¬
quent̃ p̃ponimꝰ. censurã supplici sentiamus
bhoste uxro maligno tam capłm Gii¬
multiplicit̾ patimur. quã ille nr̃is deceptio¬
lis uigit̾ insistit. Cuius cuncta t̃gi uersatiõni
certamina: atq machnnationes dñs beato iob in¬
nuat. ⁊ om̃e qđ oppͥm̃do rapit. qđ insidiando
circũuolat. qđ minando t̾rec. qđ suadendo blan¬
dit᷑. qđ sꝑando frangit ex orsus . ẽ. dicens: Eccc
behemoch quẽ feci tecũ.⁊ cetera quȩ omĩa in
illorũ uerborũ expositione plenius panduntur
Hic autẽ illud tantũ modo cõme morandũ uide¬
tur . qr generalit̃ in om̃ib agere nititur::

Expanded text:
it, sed per ea quæ concessit Deus iniurioit, sed per ea quæ concessit Deus iniuriosi existimus. Et tamen homo custodiam diuinam debet habere in se, ne casum incurrat in corpore, qupropter dignum est, ut vel in superbo animo nostro multa quae nos contristant, Deo permittente, sentire cogamur, vel in delicata carne quam actori frequenter praeponimus, censuram supplices sentiamus. IX. Ab hoste vero maligno tam multipliciter patimur, quam ille nostris deceptioatigabilis insistit. Cujus cuncta tergiversationum certamina atque machinationes Dominus beato Job insinuat. Et quod opprimendo rapit, quod insidiando circumuolat, quod minando terret, quod suadendo blanditur, quod desperando frangit, exorsus est dicens. Ecce Behemoth quem feci tecum, & cætera. Quæ omnia in illorum verborū expositione plenius panduntur. Hic autem illud tantum commemorandum videtur, quia generaliter in omnibus agere nititur,
Abbreviated transcription (Latin):
abstinens ẽ : adicit uitã: Ds autẽ uidens qđ
ea qͣ nobis donat ⁊ ñ ipsũ qui dator. ẽ. ꝑuerso
ordine diligimꝰ. ex his quȩ ei p̃ponimꝰ. salubrit᷑
nos ferit. ut tanto citius ad eius amorẽ resipisca¬
mꝰ. quanto plenus senserimus. plena ẽe̾. dolori¬
b ea quȩ affectamꝰ. Neq enĩ solis exteriorib
male oblectamus. Nã ut. nos ipsos ueniamus.
ipsis menbris nr̃is quȩ nob̾ abono artifice dõ ben
ad tributa sunt. male frequent̃ utimur. ut
oculis ad petulantiã conspiciendã: Per ipsos
nãq mors uitrat ad animas nr̃as: Et quando.¬
cũq eisdẽ oculis species concupiscibilis appar et
quasi uetitũ lignũ adã p̃oculis habet: Lingua
ꝓmpta ÷ ad ꝑferendũ mendaciũ. uel ad constri¬
endã in malũ fraudẽ. uel ad uirgia exercenda:
edes ad currendũ in malũ ueloces. sensus ꝓptͣ
colorẽ auri rectũ iuditiũ ꝑ uertit Et nẽ cur

Expanded text:
abstinens est, adiicit vitam. Deus autem videns quod abstinens est, adiicit vitam. Deus autem videns quod ea quæ nobis donat, & non ipsum qui dator est, peruerso ordine diligimus, ex his quæ ei præponimus salubriter nos ferit: vt tanto citius ad eius amorem resipiscamus, quanto plenius senserimus plena esse doloribus ea quæ affectamus. Neque enim solis exterioribus male oblectamur. Nam vt ad nos ipsos veniamus, in ipsis nostris membris, quæ nobis a bono artifice Deo bene attributa sunt, male frequenter vtimur, vt oculis ad petulantiam conspiciendam. Per ipsos namque mors intrat ad animas nostras. Et quandocumque eisdem oculis species concupiscibilis apparet, quasi vetitum lignum Adam præ oculis habet. Lingua prompta est ad proferendum mēdacium, vel ad construendam fraudem, vel ad iurgia exercenda: pedes ad currendum in malum, sensus propter colorem auri, rectum iudicium peruertit. Et ne per
Abbreviated transcription (Latin):
quã uis amara uoture bibit. eũ ex inde beneficiũ
nis ad ustionẽ ꝓ longet. ñ tam̃ eger debet uo¬
ciferari qm̃ ip̃se uidet quã ꝓfunda ad resecan¬
dũ putredo lateat. in uulnerib uiciorũ. Nec ue¬
lut in domiti tãquã ad inusitatũ quiddã aut
nouũ obstupescamꝰ. qm̃ a pͥmo usto abel usq ad
ultimũ electũ. necesse.ẽ. om̃s hac conditione te¬
neri Hinc princeps apłorũ fideles monuit. ne
nirarentur in feruore temptationis. tamquã
nqui aliquid contigisset. capłm uil
go dñs creans malũ. Mala qͥppe. nulla natu¬
r̾a subsistunt: Non gͦ creantur adño. sed id¬
ciłco mala creare se asserit. qr res quas ille be¬
ne quidẽ condidit. sed nos male concupiscimꝰ.
in flagella que aspera uident᷑. ⁊ mala nobis con¬
uertĩt In de ÷ qđ homo de ueneno moritur
de quo serpens uiuit. In de qđ ipse cib ac potꝰ
intẽꝑant̾ sumptus. resoluta corpora facit. ⁊ in¬
naturã senectutẽ adducit. Quin etiã⁊ mort

Expanded text:
quamvis amara votive bibit, cum exinde beneficium nis adustionem prolongat, non tamen æger debet vociferari: quoniam ipse videt quam profunda ad resecandum putredo lateat in vulneribus vitiorum. Nec velut indomiti tanquam ad inusitatum quiddam aut nouum obstupescamus, quoniam a primo iusto Abel vsque ad vltimum electum necesse est omnes hac conditione teneri. Hinc Princeps Apostolorum fideles monuit, ne mirarentur in feruore tentationis tanquam noui aliquid contigisset. Afflominus creans malum . Mala quippe nulla natura subsistunt. Non ergo creantur a Domino, sed idcirco mala creare se asserit, quia res quas ille bene condidit, sed nos male concupiscimus, in flagella, quae aspera videntur, et mala nobis, convertit. Inde est quod homo de veneno moritur, de quo serpens vivit. Inde quod ipse cibus et potus intemperanter sumptus resoluta corpora facit, et immaturam senectutem adducit, quin etiam et mortem,
Abbreviated transcription (Latin):
nbi pefoueo. terrore fom̃tis mscet. fonta t̃rore
corda prcunieiũ indicttis trorib adhumilitatẽ m e¬
neta dhuiiliũ introrẽ enarratis consolationũ fom̃¬
ma eisttollat ⁊ puraniꝰ dũ utrũq circa nos mura arte
magistrrii tẽpenitꝰ i nec desꝑete in uenianur ter¬

Expanded text:
is miscet, fomenta terrori, & corda peccatorum indicatis terroribus ad humilitatem inclinet, & humilem mœrorem enarratis consolationum fomentis attollat: quatinus dum vtrumque circa nos mira arte magisterij temperatur, nec desperate inueniamur ter
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibet᷑ euis ꝓprie corpus fuint. qui ei per lu¬
curiam sucͦcumbunt: capłm &.
Nqua tam luxuria neminẽ usq ad consensũ
mergit. nͥ eũ qui prius in oculis dĩ suꝑbiendo
cait᷑ Nđ inse primus homo ostendit. qui pest¬
quã suꝑbiendo peccauit. mox genitalia men¬
bra erubuit. Pã quia in dm̃ suꝑbiendo peccauit¬
mox in genitalib a subdita carne p̃sium sũp¬
sit. Unde ꝓpba. Respondebit inqͥd arrogantia
istlr infaciem id i ꝑ meritũ suꝑbiȩ latentis
inaptã luxuriã cadere ꝑmit tetur. Iui ut os¬
renderet qđ libido ex merito suꝑbiȩ ꝓrupe

Expanded text:
rhibetur, ejus proprie corpus fiunt, qui ei per luxuriam succumbunt. XII. In qua tamen luxuria neminem usque ad consensum mergit, nisi eum qui prius in oculis Dei superbiendo cadit. Quod in se primus homo ostendit, qui postquam superbiendo peccavit, mox genitalia membra erubuit. Nam quia Deum superbiendo contempsit, mox a subdita carne praelium sumpsit. Unde propheta: Respondebit, inquit, arrogantia Israel in faciem , id est per meritum superbiae latentis in apertam luxuriam cadere permittitur. Qui ut ostenderet quod libido ex merito superbiae prorupe
Abbreviated transcription (Latin):
ptceper᷑ tũ. erdit ris potestatẽ filios dĩ fieri. Eid
attuis. quã filios dĩ fieriꝰ borribilẽ aspectũ exchi¬
bet. cũ de reꝓbis dicit Ibunt h in suppliciũ pt̃nũ
t itẽ: S ernus ȩorũ ñ moriet᷑. Et qđ ꝓpr luder¬
riosis manet. illud iob Oĩis dulcedo porĩ uer¬
mis. Quia horribilius. quã semꝑ morfibu uermi¬
ũ dolores suscipere. nec eos uiquã finiri :¬

Expanded text:
tatem filios Dei fieri . Quid altius quam filios Dei fieri? horribilem aspectum exhibet, cum de reprobis dicit: Ibunt hi in supplicium aeternum . Et item: vermis eorum non morietur . Et quod proprie luxuriosis manet, illud Job: Omnis dulcedo eorum vermis . Quid horribilius quam semper morsibus vermium dolores suscipere, nec eos unquam finiri
Abbreviated transcription (Latin):
os seientes. suademꝰ hominib timorẽ dĩ. Hinc alias
Um̃ time. ⁊ om̃ia mandata eius obserua. hic ÷ enĩ
om̃is homo: uib uerbis ostendit᷑. qđ is qͥ dm̃ nͣ
timet. homo eẽ. desuit. Hȩc quoq eiusdẽ scribtur¬
nur itudines recupare possumꝰ. ad toleranda qu¬
ube aduersa soc felicit̾at᷑is quȩ p̃senti miseris
suecedit. nos corroboret. ⁊ ut spes manentis łee¬
tib lc uige. tristitiã transe untis artustię

Expanded text:
nescientes suademus hominibus timorem Dei. Hinc alias, Deum time & mandata eius obserua. hoc est omnis homo. Quibus verbis ostenditur, quod is, dem Scripturmaritudines recuperare possumus, ad tolerandam quaelibet adversa spe felicitatis, quae praesenti miseriae succedit, nos corroboret: ut spes manentis laetitiae leviget tristitiam transeuntis angustiae.
Abbreviated transcription (Latin):
uidã eorũ murmuratierunt. ⁊ a serpentib
Sitũ ꝓpt̃ hec tria que maxime hies tade m¬
scribtura demuntiat. angustias uidelicet qͦs
hic patimur. ⁊ leticiam quȩ suecedes correc ten
Eidampnatione quã in corrigibiles in cut uent.
hiexech librũ se accepisse testatur. in quo
scribte efant lam̃tationes. ⁊ carmenieiue. Im̃¬
dit bonis ⁊ pacdentib aut etnn daprauio
tasis ⁊ muir murantib hinc discipulis saluios
cicebat. In me pacẽ habratis. sed in mundo p̾s¬
surã habebitis : Ac si diceret: Aderit uobis eoc¬
teruuis de mundo qđ seuuendo grauet. sed stor
interius de me quod consoland̃o reficiat ⁊ srop¬
t̃ hie qͦq tria dr̃. qđ rote quȩ eidẽ hic rechieli mons¬
trate in figura duum testam̃torũ sunt: istaturã &
acctcudinẽ ⁊ horribilẽ aspectũ babuerint. Iuarũ
uidelicet statura. huius uute qualitatẽ adcersis
uel ꝓsperis alt̾nantẽ significati Ait enĩ hoc eadẽ
scribtura: eiusdẽ statꝰ qualitatẽ. quasi ftatura

Expanded text:
erunt, & a serpentibus gitur propter hæc tria, quæ maxime hæc eadē scriptura denuntiat, angustias videlicet quas hic patimur, & lætitiam quæ succedit correctis, & damnationem quam incorrigibiles incurrent, Hiezechiel librum se vidisse testatur, in quo scriptæ erant lamentationes, & carmen, &dimalis et murmurantibus. Hinc discipulis Salvator dicebat: In me pacem habeatis, et in mundo pressuram habebitis . Ac si diceret: Erit vobis exterius de mundo, quod saeviendo gravet; sed sit interius de me, quod consolando reficiat. Propter haec quoque tria dicitur, quod rotae quae eidem Ezechieli monstratae in figura duorum testamentorum sunt, et staturam pro altitudine et horribilem aspectum habuerint. Quarum videlicet statura hujus vitae qualitatem adversis vel prosperis alternantem significat. Ait enim haec eadem Scriptur
Abbreviated transcription (Latin):
rsus e increpatione p̃dic̾te ꝑturbationis de ficumꝰ
Si ficand̃ seribtur̃ꝰ que dissolui ñ potest maiore gra mur
imundũ. quatinꝰ ut ait petrus in caliginoso huiꝰ miunds
loco pedibi ur̃e actionis resplendeat : l int̃ qu eut tuine¬
uersa pacietã ⁊ consolationẽ iuxta pauli uotẽ submins¬

Expanded text:
rsus ne increpatione prędictæ perturbationis deficiamus, sanctificatam scripturam, quæ dissolui non potest, maiori gratia misit in mundum: quatenus, vt ait Petrus, in caliginoso vitæ huius loco pedibus nostræ actionis resplendeat, & inter quęlibet aduersa patientiam & consolationem, iuxta Pauli vocem, subminis
Abbreviated transcription (Latin):
uis uitȩ prauitatib cõpescat. Nã id̾circo tribi¬
lib suis sententus cor nrm quasi quib dꝙ̃ stimulis
pungit. ut homo terrore pulsatꝰ expauescat e¬
pauescat. ⁊ diuina uidicia quȩ aut ccolupcate car¬
nis aut t̃rena sollicitudinẽ discissus. obliuisci facile
solet. Ad memoriã reducat: Ad hoc nãq unũ quẽt.¬

Expanded text:
us vitæ prauitatibus compescat. Nam idcirco terribilibus suis sententiis cor nostrum quasi quibusdam stimulis pungit, vt homo terrore pulsatus expauescat, & diuina iudicia quæ aut voluptate carnis, aut terrena sollicitudine discissus obliuisci facile solet, ad memoriam reducat. Ad hoc namque vnumque
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ ꝓficimꝰ in bonũ. itel quantũ deficimꝰ. Ibi cincte
ꝓdunturꝰ quȩ dissipant. cuncta narrant᷑ quȩ edificant
t tam̃ pleriq libentiꝰ scurr̃ilit̾atẽ audiunt. quã hoc para¬
eẽt siquis ⁊ tenebris lum̃. inestu solis umbrã. uel inegritu¬
aie mecaTã respueret: Sȩd ÷ inquã uox dĩ qua deser¬
tores suos nauocat. dicens ꝑ ꝓpħam: Conuertimini. filii
peuertentes: Et itẽ: uartra. pirorũ consuetudinẽ Stu¬
÷ loco quidẽ sed merito de monstret. ñ ꝑ uerba sicut.¬
sentes iã eos alloquit᷑ sicut olim patres fecerat. sed
Escribturã uelut ꝑ quasdã epłas longe posttos reuo¬
cnis quasi ueteris amicitiȩtores suos recordari.

Expanded text:
quantum proficimus in bono, vel quantum deficimus. Ibi cuncta produntur quae dissipant, cuncta narrantur quae aedificantur: et tamen plerique libentius scurrilitatem audiunt, quam hoc paraesset si quis in tenebris lumen, in aestu solis umbram, vel in aegritudine medicinam respueret. Haec est, inquam, vox Dei, quae desertores suos revocat, dicens per prophetam: Convertimini, filii, revertentes , et item contra virorum consuetudinem stunon loco quidem, sed merito demonstret, non per verba sic praesentes jam eos alloquitur, sicut olim patres fecerat: sed per Scripturam, velut per quasdam epistolas, longe positos revocans, quasi veteris amicitiae desertores suos