comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t fidolios deuotio dean soociatur effertum silius siquidem
Rarissinus nosta ⁊ ndonieus illustris srancorum Rhe pro sua
et patriõ sui auima uestoam et clesiam suis beneficis donans
nostra her petiit authoritate siomarie stat uimus eego ut
uaurnice obseruantie discipłina. prestanto dño in uestoa. semuꝑ
ecelesia conseouctus beunte autan uestro congrgatioms
abbate libiua. uobio eligendi abbatis sacultas maneat oĩa
et ularis ꝑostautio contoadiclione seposita siorro uillas poeh̾ia
et cetboa beneficia que supradiclus Bex de suo tura uõis
usibus delexunt nos lobio uestoisp successoibus iirxpetium

Expanded text:
devotio celerem sortiatur effectum. Filius siquidem karissimus noster Ludovicus illustris Francorum rex pro sua et patris sui anima vestram aecclesiam suis beneficiis donans, nostra hȩc petiit auctoritate firmari. Statuimus ergo, ut canonicȩ observantiȩ disciplina prestante Domino in vestra semper aecclesia conservetur. Obeunte autem vestrȩ congregationis abbate, libera vobis eligendi abbatis facultas maneat, omni secularis potestatis contradictione seposita. Porro villas, predia et cetera beneficia que supradictus rex de suo jure vestris usibus delegavit, nos vobis vestrisque successoribus in perpetuum
Abbreviated transcription (Latin):
Eogatnarum oriam quod in teroitorio madunansi situm ost eum
Icouis et aurilis et reteois onnnbus que ibidan possidodam sbnt
dono adimuxnnus uim etiam ex molendins nostois qui sunt
apnd uelẽoss stempas pred̾icsis caueniris ꝑpetuo possideidum
uadidinuus Apnd Coobollas et lan iuxtas rastoum nantonis
uiymiti arpamos pratorum et uiaturam dl Pbusiaro quan
adeseolins umordusi comparauimus et quit quid etiam apno
Bnssiarum quod inxta lioicantum situmi est habebam
uusficami insupeo. uillan que in leoritorio aurolianensi sita
ost Ioum seditis lat cancillis ⁊nm Bebir appendaitiis suis

Expanded text:
nsi situm est, cum servis et ancillis et cȩteris omnibus, quȩ ibidem possidebam, huic dono adjunximus; unum etiam ex molendinis nostris, qui sunt apud Veteres STAMPAS, predictis canonicis perpetuo possidendum tradidimus; apud CORBELLAS etiam, juxta Castrum NANTONIS, viginti arpennos pratorum; et viaturam de BUSSIACO, quam a TESCELINO Bunocensi comparavimus et quicquiBussiachum, quod juxta Liricantum situm est, habebat Buciachum insuper villam quȩ in territorio Aurelianensi sita est, cum servis et ancillis, et cum omnibus appendiciis suis
Abbreviated transcription (Latin):
Iuod canonia saneti Sanddini de castoo nantours apud uriatũ
uillam loroam sorues dt auoillis antiquitus pessidebant
medietaran emniã possossinus poeder essori nestoo Regi
uideliror Philippo. saus usi lcousitis cõt essere hur
pro hac rentsione sisdan canouiris saur a soucdim oe

Expanded text:
onici SANCTI SEVERINI de Castro NANTONIS, apud URIACUM villam, terram, servos et ancillas antiquitus possidebant, medietatem cujus possessionis predecessori nostro, regi videlicet PHILIPPO, sano usi consilio, concessere, hac pr
Abbreviated transcription (Latin):
iini tẽdõa insupdo nostri iuris itr eadan ampotauilla
pist aitoᵃ pannes etiam ad altare do esrasoga ꝓtinent es
omnna : quidam ista sicut opt inobamus ꝓxememoratio
rauonicĩ Regularibus eo int egoo possidonda couressimus
It aut an prefata sancti uirtdois de clesiã prostripla

Expanded text:
cum terra insuper nostri juris in eadem AMPONIVILLA existente, panes etiam ad altare de ESKAGOSA pertinentes, omnia quidem ista sicut optinebamus, prememoratis canonicis regularibus ex integro possidenda concessimus. Ut autem prefata San
Abbreviated transcription (Latin):
qureams plreãta uedimantes et amitos in etconoo salernarua
antet esforim mostrerum ꝙ enplis̃ informat us et ar e usqute
consrrantia diem ytrani eaminis ante oruloo uetureus ob
uemadium anime nostre pxo salute etiam patris nostri
Pphilippi Degiõ et aut et essexum nistrorum in ett lesia beati
uirtoris que iupta Parisiorum tmitatem sita est consultu
quidam arrhieyiscoporum e c̃porũ et optimatum ogni nostri
Lanonir̾os roularites diuaites eodmari uolui qui uẽz fan

Expanded text:
ernacula antecessorum nostrorum exemplis informatus et, accusante conscientia, diem extremi examinis ante oculos reducens, ob remedium animȩ nostrȩ, pro salute etiam patris nostri Philippi regis et antecessorum nostrorum, in ȩcclesia beati VICTORIS quȩ juxta Parisiorum civitatem sita est, consultu quidem archiepiscoporum et episcoporum et optimatum regni nostri, canonicos regulariter viventes
Abbreviated transcription (Latin):
Arlosue et het oĩa expetus sure pepetus libeolate aoͣ
hal ouda rouressinus uiagis potestatis mezil mestor fuois
oeseduantes nobis sed omma que. ad nos pebtinore uidebantur
as omnins anancipantes het scilicet Put eolis uillam quar
est in teoritoris nãtoneusi cum seonis et aut illis cum feodis
militum cum teoois cultis et Iincultis cum uiusis et siluis cũ
omnibus ad eam pdetinactibus Mtoratum otiam in hadem¬

Expanded text:
petuo jure, perpetua libertate eis habenda concessimus, nichil potestatis, nichil nostri juris reservantes nobis, sed omnia, quȩ ad nos pertinere videbantur, eis omnino emancipantes, hȩc scilicet: PUTEOLIS villam, quȩ est in territorio NANTONENSI, cum servis et ancillis, cum feodis militum, cum terris cultis et incultis, cum vineis et silvis, cum omnibus ad eam pertinentibus; mercatum etiam in
Abbreviated transcription (Latin):
dir tus lenor ꝓ oĩa habeat quam habdoẽt oriquales liblerae
supradictie et eadõ ꝓosus adem tonori fides adhibeatuo
quũderunq et uobirimq sine in Iudirio ual alibi ubi fueit
Iohibitus uel eotinsus et aodm scctus firĩtio in onubus sirnt
Asdan oriquialibus liltiris starctur si fauait forent gohibita

Expanded text:
dictus tenor per omnia habeat, quem haberent originales litterae supradictae, et eadem prorsus eidem tenori fides adhibeatur quandocumque et ubicumque sive in iudicio vel alibi, ubi fuerit exhibitus vel ostensus, et eidem stetur firmiter in omnibus, sicut eisdem originalibus litteris star
Abbreviated transcription (Latin):
Inuida desidie. lasciuientis genitricis.
Sed quia caro cubat. ⁊ non discurrẽ cessat.
Putreseũt oua ꝑeũt quoq frigore pulli.
Cura neglecti. macris dubieq nouerte.
Et licet hii studiis doctum genus alitis huiꝰ
Concors intendat. spẽtenꝰ est tamen sozi.
Qui celis ꝓpior soleat uolitare smmltas
Tempore nempe suo pitura malũ manifestũ
Porro quis fuis lñc principiiͣ medn᷑s ue.
Cõuenat, uerax de terminat auctor et inquit
Regnii scissuramꝰ. sequitur destrucco Regni
Destructo Regno. uemant pro Rege tiranmi.
Qui penã sceleris Reddant auctoribũs equã
ut qui nolebant. aquila regnante modeste.
Cõ regnare sibi contentis finib illis
Quos Natura de dit distant moriendo Rebelles
⁊Bubones mluos, ⁊ faleones peg̾nos
Quos Ilis gtus Calaber tñscisit et hesper
Pauo. papa.
Columba. Cardinales et ep̃i.
Ansere et aues, Cuies et burgen
Allle aues mupaces. Thentonici et alemãni
Bubones. Greci.
a ilui. siculi

Expanded text:
Invida desidie lascivantis genetricis. Invida desidie lascivantis genetricis. Sed quia raro cubat et non discurrere cessat, Putrescunt ova, pereunt quoque frigore pulli Cura neglecti matris dubieque noverce. Et licet his studiis totum genus alitis huius Concors intendat, specietenus est tamen illi, Que celis propior soleat volitare, simultas, Tempore nempe suo paritura malum manifestum. Porro quis finis his principiis mediisve Conveniat, verax determinat auctor et inquit: „Regni scissuram sequitur destructio regni, Destructo regno veniunt pro rege tyranni, Qui penam sceleris reddant auctoribus equam, Ut qui nolebant aquila regnante modeste Conregnare sibi contenti finibus illis, Quos natura dedit, discant moriendo rebelles Bubones, milvos et falcones peregrinos, Quos illis Grecus, Calaber transmisit et HesperPavo: papa Columba: cardinales et episcopi Anser et Anas: cives et burgenses Alie aves rapaces: Teutonici et Alemanni Bubones: Greci Milvi: Siculi
Abbreviated transcription (Latin):
Nexibus anxietatis. se q resclue̾re nescit
dũ libet expedit ergo ꝙ mambus pedibus q
duppeditata / ligatis / puluere ẜ̾pat in ynto
Que pus alta uolauit
Iam nouitate grani. cotũ turbauãt orbem
altilium seisina. pax de sidiĩq lt libello
Exulat. accepto. dolus et uiolentiã sumũ.
durripiũt soliuim. simlãco qdq nefãd
Palliat/ et leges. ꝓst̾it iniqua potestas.
Om̃e licet ad libitum. scne pena. quel ergo
pẽnas altus auis. Arripit / ordine sumpto.
Corma. Colũbina que simplicitatis amica
aut fetus point. uentos ne uolando p̾mĩt
Non contenta suo spoliare laborat amittu
Nisos et falces. mutantes colligit anser
Pẽnis ancipit̾s ꝓprñs q supplicat alis
Polumas et pẽnas aquile Recipiat eas ꝙ
bllis et cande ꝓprie Religare solebat.
Ore cibos capere. terraq sedere Recusans.
dacra nichil metuens. Feruenter et auxia querit
Nidum subripere. pullesqz fouere columbe.

Expanded text:
Nexibus anxietatis Seque resolvere nescit, Nexibus anxietatis Seque resolvere nescit, Dum libet. Expedit ergo, Quod manibus pedibusque Suppeditata ligatis Pulvere serpat in imo, Que prius alta volavit. lam novitate gravi totum turbaverat orbem Altilium scisma, pax discidiique libello Exulat accepto, dolus et violentia summum Surripiunt solium, simulatio quodque nefandum Palliat et leges prosternit iniqua potestas. Omne licet libitum sine pena. Quelibet ergo Pennas alterius avis arripit ordine spreto. Fonna columbina, que simplicitatis amica Aut fetus fovit ventosve volando preivit, Non contenta suo spoliare laborat amictu Nisos et falcos. Mutantis colligit anser Pennas accipitris propriisque superligat alis. Plumas et pennas aquile rapiebat easque Alis et caude proprie religare studebat.Ore cibos capere terraque sedere recusans Sacra nichil metuens ferventer et anxia querit Nidum surripere pullosque fovere columbe,
Abbreviated transcription (Latin):
Ista dies maledicta. dies et causa timoris.
Ista dies bi nulla quies/ ubi uirga futoris
Cõueniant/ et condoleant/ Inopes et habũd
Et male conceptũ. phariseat scistua ꝑhene.
Quel ergo suũ. subito petit/ auxia andũ
Consiliando sue parti. socõs et amicos
Tucius ut ualeant. Insultus ferre futuros.
Naturam uocat in sociam forcuna potentem
ut spolient aquilam. plumis. hec uirib illa
Non em̃ et tantas solas decet ire sodales
Cũq simul dem̾nt. Inopem de stercore formant
ut cũ p̾ncipibus sedeat. Cum bero Recedant
More ssuo pariter faciũt de p̾ncipe ẜuũ.
Sit aquilamn pͥmo iure condicoĩs
De serit obsequium. pẽnarum postea uero
uiribus ablatis sors totis uiribus ip̃am
deicit/ ac mter pedicas. Incedere iussit.
Pauoni tribuens. Ius imꝑio dominandi
Cum p̾us obtentis. sic transit głia mũdi
O miẜanda cupido. ꝙ studio dominãd
Ceca. Tarens. Ratõnis lumĩe/ se ligat rp̃a

Expanded text:
„Ista dies maledicta dies et causa timoris, „Ista dies maledicta dies et causa timoris, Ista dies, ubi nulla quies, ubi virga furoris. Conveniant et condoleant inopes et habunditatam Et male conceptum phariseat scisma perhenne. Quelibet ergo suum subito petit anxia nidum Conciliando sue parti socios et amicos, Tutius ut valeant insultus ferre futuros. Naturam vocat in sociam fortuna potentem, Ut spolient aquilam plumis hec, iuribus illa. Non etenim tantas solas decet ire sodales Cumque simul veniunt, inopem de stercore formant, Ut cum principibus sedeat. Cum vero recedunt, More suo pariter faciunt de principe servum. Sic aquilam primo nature conditione Deserit obsequium pennarum, postea vero Juribus ablatis sors totis viribus ipsam Deicit ac inter pedites incedere iussit Pavoni tribuens ius imperio dominandi Cum prius obtentis. Sic transit gloria mundi. O miseranda cupido, Que studio dominandi Ceca carens rationis Lumine se ligat ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
Que breuibus uerbis, Respondit. Sesme torue
prediga uox. et pauca manꝰ si mente su ꝑba
Erigitur uox de p̾mitur martens delut herba
necnon patitur ꝙ stet uiclenta potestas.
dudũ non tenet ultroneũ natura eolorem¬
q̃empore nr̃o tamen. certo Renouabitur etas.
Ergo competeret, pauoni stare quiete
Ne si nos et se. turbauit acrior ip̃i
hoc tamo exemplum. carnem ꝓdentie et umbram
Hnͣs mediis Gallus. ⁊ cũ pauone columbe.
funiculũ nectũt triplitem qui dissociari
non queat ex facili. spondentes pondere firmo
auxilns et consiliĩs Reuelare uicissim
Aduenit ergo dies p̾fixa monedula coruꝰ
Quel in tõtum. mandato suffic̾ientĩ.
Comꝑent . aquilã deffendentes meliori
Quo possunt Iure. tutoꝵ noĩe/ sed lex
Net canon. neq cõmentũ. neq g̃glosa tuentur
Absentem. qͥn mox in eum sentencia currat/.
Et comdẽpnatus cũcto p̾uatur honore.
Onde monedula garrula. ꝓuda taliter orsa est

Expanded text:
Que brevibus verbis respondit: „Desine, corve, Que brevibus verbis respondit: „Desine, corve, Prodiga vox et parca manus, si mente superba Erigitur, mox deprimitur marcens velut herba. Nec ratio patitur, quod stet violenta potestas Dudum, nec tenet ultroneum natura coloremTempore nostra tamen certo renovabitur etas. Ergo competeret pavoni stare quiete, Ne, si nos et se turbaverit, accidat ipsi Hoc canis exemplum carnem perdentis et umbram." His mediis gallus et cum pavone columbe Funiculum nectunt triplicem, qui dissociari Non queat ex facili, spondentes pondere firmo Auxiliis et consiliis relevare vicissim. Advenit ergo dies prefixa. Monedula, corvus, Quelibet in totum mandato sufficienti Comparent aquilam defendentes meliori Quo possunt iure tutorum nomine. Sed lex Nec canon neque commentum neque glosa tuentur Absentem, quin mox in eum sententia currat. Et condempnatus cuncto privatur honore. Unde monedula garrula provida taliter orsa est:
Abbreviated transcription (Latin):
Nam fuant qui dicebant ꝙͣ suaue medeste.
uiuere sub Rege. ꝙͣ triste subesse tir̃anno.
affirmant aliĩ. si non aliqua potestas.
ancipitres ẜuaret aues. ꝙ pace soluta
Iret in incltum ꝓrsus genus om̃e uelutrun
nec decet ut pauo uinditam sanguĩe ulłi
Infligat. sine qua res publita toͬta ꝑiret
Cũ multi Reꝓbi. suit spauci deniq ꝓbi.
Se trahit in partem socus que monesula sũma
Consilii recitat Racione sequẽtia monstrans.
Et dicens ꝙ fine malo concluditur om̃e
Cum q sit offm̃. pauonis uote sonora .¬
Claugere./ fulgentis caude q extende pẽnas
et delectari. Declusus ab ore Iocantis
Nũc̃ aquile comptis ẜimonib ambit honorem
Et formidari uult, qui consueuit amari.
Sed̾ quia totũ uult opportet ut omĩa ꝑdat.
dixit ⁊ indignans grex picens Ille Recessit.
At coruꝰ memorans ꝙͣ grandia frustra frequenter
insipide caris aquela prandente Uorantur
Aduolat huc/ ⁊ consilii sibi nĩtiat acta

Expanded text:
Nam fuerant, qui dicebant: „Quam suave, modesto Nam fuerant, qui dicebant: „Quam suave, modesto Vivere sub rege, quam triste subesse tyranno." Affirmant alle, si non aliquanta potestas Accipitres frenaret aves, quod pace soluta Iret in interitum prorsus genus omne volucrum. Nec decet, ut pavo vindictam sanguinis ulli Infligat, sine qua respublica tota periret, Cum multi reprobi sint, pauci denique probi. Se trahit in partem sociisque monedula summam Concilii recitat ratione sequentia monstrans Et dicens, quod fine malo concluditur omne Cumque sit officium pavonis voce sonora Clangere, fulgentis caudeque extendere pennas Et delectari delusus ab ore iocantis, Nunc aquile comptis sermonibus ambit honorem Et formidari vult, qui consuevit amari. Sed quia totum vult, oportet, ut omnia perdat. Dixit et indignans grex piceus ille recessit. At corvus memorans, quam grandia frusta frequenter Insipide carnis aquila prandente vorantur, Advolat hanc et concilii sibi nunciat acta.
Abbreviated transcription (Latin):
que d dictoꝵ post̾mo continuando ipe Recens¬
dictis dicenda sic om̃ibus Intulit illud
Constat ꝙ nobis debetur amor dnand
nos gemuni bigiles. noctis disc̾nimꝰ horas.
uox. Eciam nr̃a. torpentes exitat / et qued
Ere gerit̃ uirus. ⁊ canda eliminat om̃e:
Nos habũde De cus non querimꝰ ^ ecco ꝙ rp̃a
Contulit Imꝑii. nobis natura coronam
Et nu̾to scimꝰ ⁊ em̃ regnare modest̃e.
Contenti ꝓprns. ne curantes aliena
et sic compete̾t nobis imponere leges.
Omibus. et nemo regnare pt̾ sine nobis.
Nuc̃ autem tenie̾ sibi uendicat Imꝓbus iste.
raptor Iudiciũ sine quol ordine/ Iuris
Ex quo. quot ueniant ĩgmeda scire potestis
Om̃s eius adhut qui supplicũs sapestis.
Ergo consilio nostroꝵ deniq fratrum
Tailem citamꝰ. edito pro tbus una.
Et ꝑ se coram nobis pompareat ip̃e
Sustipiens quidꝙ iuris dictamde ordo
Dnͥs dictis t̾mnt᷑ om̃ds auis. secura fut᷑i.
Srismatis. inten eas que multa milia ꝑiti.

Expanded text:
Quedam dictorum, postremo continuando Quedam dictorum, postremo continuando Dictis dicenda sic intulit: „Omnibus illud Constat, quod nobis debetur honor dominandi. Nos gemini vigiles noctis discernimus horas, Vox etiam nostra torpentes excitat et quod Ore gerit virus vel cauda eliminat omne. Nos aliunde decus non querimus, ecce quod ipsa Contulit imperii nobis natura coronam, Et merito. Scimus etenim regnare modeste Contenti propriis nec curantes aliena, Etsi competeret nobis imponere leges Omnibus; et nemo regnare potest sine nobis. Nunc autem temere sibi vendicat improbus iste Raptor iudicium sine quolibet ordine iuris Ex quo, quot veniant incommoda, scire potestis Omnes, eius adhuc qui suppliciis superestis. Ergo consilio nostrorum denique fratrum Talem citamus edicto pro tribus uno, Ut per se coram nobis compareat ipse Suscipiens quidquid iuris dictaverit ordo." His dictis tremit omnis avis secura futuri Scismatis inter eas, quo milia multa perire.
Abbreviated transcription (Latin):
si places au serbz cransire per arua sed plus
hot aduerto ꝙ armig̾i Reliqui q sequates
Eis aues de p̾dantur quasi iuste
non peccat / qui concesso sibi iure potitur
Ius acquilam iubet ut peccantes puniat ergo
Si non contẽta disc̾tis finib aucca
Capit agres alios. Iuste dãpnabitur ip̃a
quilibet excedat. Iustusqz apparet accor
Morum siue ꝑtractu. fertur sentencia Iuris.
Et delinquẽtam const̾ngit. debita pena.
non ueniã ꝓ iusticia/ neq p̾ma tubunal
Euis a dire edlo/ metuens ne forte Rapaces.
Antipient aditus/ et diripiãnt inde plumas.
Cum michi sit p̾ter alias lauarior/ hostrs.
ppẽ caret culpa tua/ si tib lingua cachinas
surgia compestũt non ore. sed bugne locates
Saculus hũs obñͣt feriat mala passio tales.
qui tinudi rancore. Iocos in seria uertũt
hũs intur sit ꝓpositio ꝑ suigula pauo
uoce pgiur iutet ut cateatur ⁊ np̃e Recensens

Expanded text:
Si placet anseribus transire per avia? Sed plus Si placet anseribus transire per avia? Sed plus Hoc adverto, quod armigeri reliquique sequaces Eius aves alias depredantur quasi iuste." „Non peccat, qui concesso sibi iure potitur, lus aquilam iubet, ut peccantes puniat, ergo Si non contenta discretis finibus auca Carpit agros alios, iuste dampnabitur ipsa.Si vero suorum Quilibet excedat iustusque appareat actor, Mox sine protractu fertur sententia iuris Et delinquentem constringit debita pena." „Non veniam pro iustitia neque prima tribunal Eius adire volo metuens, ne forte rapaces Anticipent aditus et diripiant michi plumas, Cum michi sit preter alios lanarius hostis." „Ipse caret culpa, tua si tibi lingua cachinnanIurgia compeseunt non ore, sed ungue loquaces." Graculus his obicit: „Feriat mala passio tales, Qui tumidi rancore iocos in seria vertunt." His igitur sic propositis per singula pavo Voce gravi iubet, ut taceatur, et ipse recensens
Abbreviated transcription (Latin):
Ex c̾tis causis. ĩꝯmoda namq sequũtun
plurima cũ sit auis. que ꝙͣuis pauca loquatur
Multa tamen scit./ ⁊ illa pt̾ aminiiq ferocis
Est roftro mordax/ celer alis / ungiub astrox
ꝙ si ceꝑitis talem laceste̾ berbis.
ue lorum ꝑtus se facto forte iuuãdo
Irruet in plumas ꝙ sanguis exiet humor⁊
In mediũ saliens et cõuicians pica coruũ
Tu nostris Inquit dominis ostare ꝑatis
Semꝑ adhũc mĩme. contradice̾ cesses.
Ille quis est. quẽ tu sit asẜis esse suꝑbũ
principis ut p̾cepta neget. decretaq fratrũ
an non est ille Raptor / qui nestoris enũ
Transgdiens. auiũ semꝑ de sanguiẽ uixit
dum siluester erat. om̃s mactare solebãt
post ꝙ uero manꝰ honi. nõ horruit illas.
daurũ corripuit. qui uiuentes sine lege.
horrebant hoĩes, insi forsan auca uel anser
Excedens cheme methas occurre̾t np̃i
Etulta refers corue / dicas michi quid ad ip̃m

Expanded text:
Ex certis causis. Incommoda namque sequentur Ex certis causis. Incommoda namque sequentur Plurima, cum sit avis, que quamvis pauca loquatur, Multa tamen scit et illa potest animique ferocis Est, rostro mordax, celer alis, unguibus atrox. Quod si ceperitis talem lacessere verbis, Verborum parcus se facto forte iuvando Irruet in plumas, quod sanguinis exiet humor." In medium saliens et convicians pica corvum „Tu nostris," inquit, „dominis obstare paratus Semper adhuc minime contraria dicere cessas. Ille quis est, quem tu sic asseris esse superbum Principis ut precepta neget decretaque fratrum? An non est ille raptor, qui Nestoris evum Transgrediens avium semper de sanguine vixit?" „Dum Silvester erat, omnes mactare solebat. Postquam vero manus hominum non horruit, illas Tantum corripuit, que viventes sine lege Horrebant homines, nisi forsan auca vel anser Excedens temere metas occurreret ipsi". „Stulta refers, corve, dicas michi tu, quid ad ipsum,
Abbreviated transcription (Latin):
pars q colũbarũ turgenti turture falcũ
Sampnat et aictipitrẽ. querulans demĩciat anas.
Insẽbens agailam. legalr̃ impedit Ansen
Tamꝙͣ p̾donem bel Raptorem maĩfestum
Gallus uero dolens milui clamgre. minis q
uindicat offiñ dedignans iudicis ip̃e
Sum̃bus hũs pauo dedit Aurem corde libenti
Intẽdens ex ꝓpesitis Includere mentis
p̾meditata sue./ Iubet ergo tate̾ loquentes.
Et uultu placido sit cepit. dii michi testes
me gaudere bons/ et corde dolere sinistris.
Cũctoꝵ quos pẽna leuat nũt altiꝰ huiꝰ
In cãtũ ualuit Instancia ꝙ sine magño
Dampni. non por̾rt disc̾mie dissimulari.
Ista placent bote clamatur ab om̃ibus bna.
non fua̾t qui non pauonis dicta ꝓbaret
Sed uentura sciens mala. nec curans bona coruꝰ
Guture grandissona sic fatur et ore loquati.
hec est consilni sente̾ciã ꝙ uocitetur
ulũt in ius aquila , sed nobis non plaret illud

Expanded text:
Parsque columbarum turgenti gutture falcum Parsque columbarum turgenti gutture falcum Dampnat et accipitrem querulans denuntiat anas. Inscribens aquilam legaliter impetit anser Tamquam predonem vel raptorem manifestum. Gallus vero dolos milvi clamore minasque Vendicat, officium dedignans iudicis ipseOmnibus his pavo dedit aurem corde libenti Intendens ex propositis concludere mentis Premeditata sue. lubet ergo tacere loquentes Et vultu placido sic cepit: „Di michi testes Me gaudere bonis et corde dolere sinistris Cunctorum, quos penna levat. Nunc alitis huius In tantum valuit infamia, quod sine magno Denique non poterit discrimine dissimulari. „Ista placent!" voce clamatur ab omnibus una Nec fuerat, qui non pavonis dicta probaret. Sed ventura sciens mala, nec curans bona corvus, Gutture grandisono sic fatur et ore loquaci: „hec est concilii sententia, quod vocitetur Nunc in ius aquila. Sed nobis non placet illud
Abbreviated transcription (Latin):
Cõnenũt tractaturi quid faciendum.
ꝓtlmꝰ ille pater qui iam conceꝑat ourem
Tonsilnĩ sumã. blandis ẜmonib ip̃os
Alliciens inquit. eũ quãtis dotib ip̃a
fratres. nos dña Rerũ natura beauit
Cetera terra tenet aiancia corpore leto
Que d̾ muat̾t aqͣ / nos aut̃̾ mote deoꝵ
Nuc̾ celũ ñc terra behit. nec denegat ip̃a
nostris unda uiam. salamandie subiacet Ignuis
Quid̃ q lina tegit nibis nostris q mĩstrat
ꝙ sĩ spͣtomꝰ ad corpora forma bigor q.
nobilis si mores. amor et concordiã cedut᷑
hoc tñ expecto ꝙ raptor et imꝓbus iste.
Cui neq hox neq pluiua. dentes sed totus Ineptus
Quẽ dicũt aquilam. cũ complicib sibi pautis.
Ciuisd̃ gen̾i̾s nostrũ cõturbat honorem
Nomen ut Auditur aquile. fit murmus et om̃is
Connẽtus uolucrum. curbatur nec fuit ulla
Que dũ mat̾iam tractande litis habe̾t
passeris imꝑatiens accusat quõ insie

Expanded text:
Conveniunt tractaturi, quid sit faciendum, Conveniunt tractaturi, quid sit faciendum, Protinus ille pater, qui iam conceperat omnem Concilii summam, blandis sermonibus ipsos Alliciens inquit: „O quantis dotibus ipsa, Fratres, nos domina rerum natura beavit! Cetera terra tenet animantia corpore lento, Quedam nutrit aqua, nos autem more deorum Nunc celum nunc terra vehit nec denegat ipsa Nostris unda viam. Salamandre subiacet ignis, Quidquid luna tegit, nobis nostrisque ministrat. Quod si spectemus ad corpora, forma vigorque Nobis, si mores, amor et concordia cedunt, Hoc tamen excepto, quod raptor et improbus iste, Cui neque vox neque pluma decens, sed totus ineptus, Quem dicunt aquilam, cum complicibus sibi paucis Eiusdem generis nostrum conturbat honorem." Nomen ut auditur aquile, fit murmur, et omnis Conventus volucrum turbatur. Nec fuit ulla, Que non materiam tractande litis haberet. Passeris inpatiens accusat questio nisum
Abbreviated transcription (Latin):
Ecte. Colũba. palũbus uterq bolando gradatim
Aduenuĩt. neq cuitur Abest. uenit Ansen et a nas
passeris om̃e genꝰ/ ultro comparet ꝓrũdo
Ordine quadru pliti. cõi. lege soluta
plurib ex causis mi̾to que sacra uocatun
Si non cecasset egestio calida chobiam.
cormꝰ as adu̾ro. cornica mouedula cormx
et plures alii uenerũt non uocitati.
Iggitun ut Refãt capo/ ꝙ foret in bemendo
Gallus et ut placeatꝰ Aubus differre paridꝑ
consilĩ quia non decet dit ueniat sine pomya
Tam celebris genere. cui toc spẽs famlantur
inter quos pica. garrulus. graculus hupa
Currit in occursũ ꝓperanter curia cota
ꝙ Recitare Iunat solẽpnia tprĩs hmꝰ
hactenus ĩbisa. nec forte uidenda deinceps.
dum pauo gratulans suscepit ad ostula gallum
hit sũt sangiuẽe quod celo sedã criste
nec fuit Auditus clamor ꝑ sclã tantus.
pauom siquids ⁊ gullo/ uis maxiã non est.
Itera lux aderat dum p̾mo mane p̾ores.

Expanded text:
Ecce columba, palumbus uterque volando gregatim Ecce columba, palumbus uterque volando gregatim Adveniunt. Neque turtur abest, venit anser et anas, Passeris omne genus, ultro comparet irundo Ordine quadruplici, communi lege soluta, Pluribus ex causis merito que sacra vocatur, Si non cecasset egestio calda Tobiam. Corvus ab adverso, cornica, monedula, cornix Et plures alii venerunt non vocitati. Mittitur, ut referat, capo quod foret in veniendo Gallus, et ut placeat avibus differre parumper Concilium, quia non decet, ut veniat sine pompa Tam celebris genere, cui tot species famulantur, Inter quas etiam pica garrula, graculus, huppa. Currit in occursum properanter curia tota. Quid recitare iuvat sollempnia temporis huius Hactenus invisa nec forte videnda deinceps, Dum pavo gratulans suscepit ad oscula gallum. Hic sunt sanguinee quot celo sidera criste Nec fuit auditus clamor per secula tantus: Pavoni siquidem et gallo vis maxima vox est. Altera lux aderat. Dum primo mane priores
Abbreviated transcription (Latin):
Uera loqui timeo. de dignor dic̾e̾ falsa.
nec tamen esse canis sine latratu uolo Mutus
Et quid in hoc t̾no fatiẽdũ deniq sũmã
Carmĩs in Rox cantꝰ ꝯu̾to figuras
ne si forte deã midis detexero uerbis.
Dacia sum canibus mordaci dente uoiãda
ut que uidens uideat. ⁊ nõ uideat nisi Regnii
Mistiam seiat excelsi. quo cũeta regĩtur
Pauoni natura dedit cũ uote timoris¬
pro Reliquis auibus plumas et amoris amictũ
Cũ q colũbaꝵ grex p̾teptore careret
in duãtorem concordi uoce uocatun
Quẽ bop t̾mmificat quẽ pulter amuctus honorat
Tantis ergo bonis. nature mune̾ pollens.
Incumuit pauo / peꝑit moꝵ grã culꝑam
p̾ncipio q boni. uit̾ioꝵ c̾uit origo
namq feras sam pensat Aues suꝑare potenter
ut Rex quẽ timide. fece̾ patrem sibi sponte.¬
¶ Auxia mens igitur. dñandi feruet dmorem
feruenter q studet quo fine sequa᷑ amantꝰ
tandi ꝯplatuit ꝓrsus gn̾ale gregari.
Indubitanter diiuis. Inssis p̾sentib affit

Expanded text:
Vera loqui timeo, dedignor dicere falsa, Nec tamen esse canis sine latratu volo mutus. Et quid in hoc trivio faciendum? Denique summam Carminis in rerum cautus converto figuras, Ne, si forte deam nudis detexero verbis, Dacia sim canibus mordaci dente voranda Utque videns videat et non videat, nisi regni Mysterium sciat excelsi, quo cuncta teguntur. PaPre reliquis avibus plumas et amoris amictum. Cumque columbarum grex preceptore careret, In dominatorem concordi voce vocatur, Quem vox tremificat, quem pulcher amictus honorat. Tantis ergo bonis nature munere pollens Intumuit pavo. Peperit mox gratia culpam Principioque boni vitiorum crevit origo. Namque feras iam pensat aves superare potenter Ut rex, quem timide fecere patrem sibi sponte. Anxia mens igitur dominandi fervet amore, Ferventerque studet, quo fine sequatur amatum. Tandem complacuit prorsus generale gregari CIndubitanter avis visis presentibus assit.
Abbreviated transcription (Latin):
antiop̃us. ħic eoit filiꝰ ꝑ dic̃õis. caput suꝑbie magr̃ ercoris
plenitudo malicie. qui subũtet oibem/ et faciet padigia. ⁊ signa
ita ut ignis de celo destendere uideatur./ Et nim̾entur ani
sicũt menses. menses sicut septiãne / et septiãna sicit dieo
ett dies sicut hora./ Et eguogent ab aquilone. spurcissame
gentes quas alegandeo Rex inclusit. gon. uidchi ⁊mgng

Expanded text:
Antichristus. Hic erit filius perditionis, caput superbiae, magister erroris, plenitudo malitiae, qui subvertet orbem, et faciet prodigia et signaita ut ignis de coelo descendere videatur. Et minuentur anni sicut menses, et menses sicut septimana, et septimana sicut dies, et dies sicut hora. Et exsurgent ab Aquilone spurcissimae gentes, quas Alexander rex inclusit, Gog, videlicet, et
Abbreviated transcription (Latin):
angelũ descendentem de cẽlo. hũtem clauem abissy. et cathenã magnã in
manu sua. et ap̾phendit draconem. ẜpente̾ ãtiquũ/ qui est dyabolus et
sachanas/ et ligauit eũ per annos mille./ et misit eũ in abissum. et
clausit / et signauit / suꝑ illũ / ut nõ seducat ampliꝰ gontes. donec
cõsidmentur mille ãni. et post hec opportet illũ solui anodico tpie

Expanded text:
 et catenam magnam in manu sua. Et aprehendit draconem, serpentem antiquum, qui est diabolus, et sathanas, et ligavit eum per annos mille: et missit eum in abyssum, et clausit, et signavit super illum, ut non seducat amplius gentes, donec consumentur mille anni: et post hoc opo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑẜnalõ uifitaret ipm̃ q sumentum cibb ut pot̾at micrenisset Iẽfatua Ror
pͥmisso beigne salutacõnis allog̃o flexit gena cora᷑ ipso ⁊ cundene in dub
ꝓp̾re carnos ad appositas bolos in oe eie seudiosissine ĩnuteebat et hino
non contentus obseqmo allatis dapibus eus Inssione Regalibis de ipfie
tid̃ monacho nunistoabat loci aut egoi qualitatem cerillem nõ ectas eod
aboẽ uehementi seupore concusss ꝙ tanti sublimitas pnerpre talib ꝓptũciõ
salubbus ⁊uolui findirs ae ẜmeiis pot̾at atupari prttea cum dc̃us Rey¬
hespitale compondieñ ingressue ad impendendimmi humanitatis obsequm
infrouire ĩ illo deyen et iam fessua nõ urodicli ex labore infrrmũ quenis
ixͣ se pofitum conspexisset morbum qui functi ligii dicitur pacientem s
feerie yemibus cet corã ipss morcellum prri Rmoto corties poueret srs ent

Expanded text:
isitaret, ipsumque sumentem cibum, ut poterat invenisset, præfatus Rex præmisso benignæ salutationis alloquio, flexit genua coram ipso, & scindens manibus propriis carnes eidem appositas, bolos in os ejus studiosissime immittebat, & hujusmodi non contentus obsequio, allatis ejus jussione dapibus Regalibus, de ipsis eidem Monacho ministrabat, loci, aut ægri qualitatem horribilem non evitans, eodem Abbate vehementi stupore concusso, quòd tanti sublimitas Principis talibus quantumcumque salubribus involvi studiis, ac servitiis poterat occupari. Præterea cum dictus Re ingressus ad impendendum humanitatis obsequium infirmis in illo degentibus, & jam fessus non modicum ex labore infirmum quemdam juxta se positum conspexisset, morbum, qui Sancti Eligii dicitur, patientem, & flexis genibus coram ipso morsellum r pyri remoto cortice poner
Abbreviated transcription (Latin):
feliert̾ nngut adxͣ suꝑine deliciis fruitutus uerum tũ uite hmus functiu
curaculis derme uiu̾et ꝙͣ uixisset nolut altissum filius quẽ id pta n eut
ffections dilep̾a̾t tam deuoti pncipis tanti qr ꝓpignatoris fider atedoxe
niundo sup̾mi sanctitatẽ ut ꝙͣad mod m̾itoꝵ pluralitate psulẜat sic nma¬
culoꝵ dinfitate claref̾it ⁊ qui cũ pleuissima de nocione cluerat᷑ iã secum n

Expanded text:
istum x supernis deliciis fruiturus. Verùm cum vitæ hujus functus curriculis, veriùs viveret, quàm vixisset, noluit Altissimi filius, quem idem tota mentis affectione dilexerat, tam devoti Principis, tantique propugnatoris Fidei orthodoxæ Mundo supprimi sanctitatem, ut quemadmodum meritorum pluralitate præfulserat, sic miraculorum diversitate
Abbreviated transcription (Latin):
poaus clementor intendens coĩtare lũborib it ꝑticipare ꝑiclia qtũt ex shsu
pot̾uent cmectura tuntri illne Rediit cũ eod̃ cont sarractuore Rabit̃ trntulan
uequicio it dasa caliditas tã ꝯnͣdi lellanauĩ copra xpianũ t̾uidedisset exetum
ualida tune sicut p̾imtitur infiruitatẽ detentum ip̃m q tã guͣit᷑ nmasissel
ꝓ Riem et ex̾ctũ supͣdc̃õs opotint se f̾fatis Ridde suracenis Aeis ax

Expanded text:
s poterant conjecturis timeri, illuc rediit cum eodem, contra Saracenorum rabiem truculentam, equitia, & dolosa calliditas tam grandi bellantium copia Christianum circumdedisset Exercitum, valida tunc sicut præmittitur infirmitate detentum, ipsumque tam graviter invasisset, quòd Regem, & Exercitum supradictos oportuerit se præfatis reddere Saracenis, ac
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nequaꝙ̃ ip̃oꝵ anditone contentus ixst̾lt nnsi ea q̃ corã se dit nocuq a fum
sacielat cl̾icis solleunntꝰ celebrari ab ipẜo ami toꝵ aliquo attencius dic̾eritur
Demum fintessi temporis in anus uicesmo lĩfititirs ⁊ guadam sibi eyrindine
hoc ti Racõnabli causa moti pfati dissuade̾nt epi Ipsi tanẽ lt pce feruent fpũ
erga denn ei q uõtie ar̃dentib familari defiderans illoꝵ fibubtꝰ dissuasionib
nõ admissis signũ hmõi de manu p̾fati parifieñ ep̃ꝵ cum multa liticia et
pultacione Recepit Iolatis ⁊ nobłib et militib plimuis signum ip̃m assimen.
cum tod̃ Et taid̃ amplo pp̾arato nauigio factie q apparatibus aliĩs q̃ in talib
Raqͥritur cum torcesimũ quartũ cuiuu̾̃ attigisset uatis in pdictum subsi dium

Expanded text:
isteret, nisi ea, quæ coram se die, noctuque a suis faciebat Clericis solemniter celebrare, ab ipso cum eorum aliquo attentiùs dicerentur. Demum successu temporis in anno vigesimo c constitutus, & quadam sibi ægritudine hoc ei rationabili causa moti præfati dissuaderent Episcopi, ipse tamen, utpote fervens spiritu erga Deum, eique votis ardentibus famulari desiderans, illorum salubriter dissuasionibus non admissis, signum hujusmodi de manu præfati Parisien. Episcopi cum multa lætitia, & exultatione recepit, Prælatis, Nobilibus, & Militibus plurimis signum ipsum assumentibus cum eodem. Et tandem amplo præparato navigio, factisque apparatibus aliis, qui in talibus requiruntur, cum trigesimum quartum annum attigisset ætatis, in prædictum subsidium
Abbreviated transcription (Latin):
merita iandia oꝑa q minfica quibus ip̃s cq̃litntus ĩflo seu bcna luiiis
resplendunit eaq ueluti Iustus Index et Rtributor landabilis dignant̾ metudetis
condignus Rcompensare nimu̾b eum tamꝙͣ emu̾tum et Retributõs dignissi
post uite pñtis eogostulũ et laboriosa mundi cectamua h̃ fernens in dimins
sahie potent̾ et patent̾ ecc̾tunt athereis fedib collocanit ue fedeat cũ p̾ncipibu¬

Expanded text:
merita grandia et opera mirifica, quibus ipse constitutus in saeculo lucerna luminosa resplenduit, atque veluti iustus iudex et retributor laudabilis dignanter intendens condignis recompensare muneribus, eum tamquam emeritum et retributione dignissimum post vitae praesentis ergastulum et laboriosa mundi certamina, quae fervens in divinis obsequiis potenter et patenter exercuit, aethereis sedibus collocarat, ut sede
Abbreviated transcription (Latin):
luntes sũmope fuauit ⁊ coluit tquitane tramitem nõ Relugne Perueisoze
tonatur nephatios pene debite mucrone compestiut maloꝵ molimii tõterent
pranorum allicitos ausus fienans/ Pacis zelator eximins feruidire amator com¬
tordie ꝓmotor faiatns egriait unitatis diffidia fugiens uitare faudoete¬
uitane scind̾ala dissenfiones uborcens ꝓpt̃ id fui ffelicie Rgmins tp̃e sdane undiꝓ¬

Expanded text:
limites summopere servavit, & coluit, æquitatis tramitem non relinquens, perversorum conatus nefarios pœnæ debitæ mucrone compescuit, malorum molimina conterens, pravorum illicitos ausus frænans. Pacis zelator eximius, fervidus amator concordiæ, promotor solicitus extitit unitatis, dissidia fugiens, vitans scandala, dissensiones abhorrens. Propter quod sui felicis regiminis tempore, sedatis undi
Abbreviated transcription (Latin):
uitanni sine boitones a quibus cognoninata eft boitania oceam in¬
sula qut eam inaoluerunt atempore gan mlii cesaris usq ad amã
dñi. late .xiii. sub imꝑio romauo deguerunt hi tempat macer entoriũ¬
neri instancia lucĩ britanuoꝵ Regis per legatos ẽlentherii pape miscerya
xp̃iamtatiẽ sustepduũt in qua aliqui eoꝵ usꝙ ad mactirini doconan ꝓuecti st̃
qr n cum eretbie et pene continus poetorum meursiombus fatigareuciun
et ip̃t ad pesistendum mimicis iubelbes in habiles ꝙl haberentur consilio Regꝭ
sui uertignim gentem augloꝵ afinibus saponẽ miuctant eoeq oontͣ ol̃s
hostiũ assultus defeuscies sibi parunt / ding̃li eu aliꝙͣ dnũ stienne ⁊ fortit̾
coe tutati fuissent taldem iduandi eupiditate illecti et ad hoc in becilitate
eop aducti quos defeusandos susteꝑant illos subigere delilerant ¶ande in¬
uiolenta niusticia indigenes bit᷑ iuui aliengeniẽ anglis subiuigati in ut̃s

Expanded text:
itanni sive Brittones, a quibus cognominata est Britannia Occeani insula, qui eam incoluerunt, a tempore G. Julii Caesaris usque ad annum Domini 413. sub imperio Romano degerunt. Hi, tempore Marci AntoniBritanniarum regis, per legatos Eleutherii papae mysteria christianitatis susceperunt, in qua aliqui eorum usque martyrii coronam provecti sunt. Qui cum crebris et paene continuis Pictorum incursionibus fatigad resistendum inimicis imbelles inabilesque haberentur, consilio regis sui Vertiginii gentem Anglorum a finibus Saxoniae invitant, eosque contra omnes hostium assultus defensores sibi parant. Angli, cum aliquandiu strenue et fortiter eos tutati fuissent, tandem dominandi cupiditate illecti, et ad hoc imbecillitate eorum adducti, quos defensandos susceperant, illos sibi subicere deliberant. Tam violenta injustitia indigenae Brittanni alien
Abbreviated transcription (Latin):
quibuss locis pluuiã uidetur eleuari de montibus et sine mora ꝑ
compos diffudi Tante aict gr̃e in habitantibus fuit blĩtama qd alp
in ea calles a fine in finem coustouerent Regia sublanatos auiteritate ne
aliquis in eis minueud in nadere auderet Pmus ab ooiente in occidente
et boeat ĩchemild Scds ab austoo in acq̃lonem et uocatur eruingestrate

Expanded text:
ibus pluvia videtur elevari de montibus, et sine mora per campos diffundi. Tantae autem gratiae inhabitantibus fuit Britannia, quod quatuor in ea calles a fine in finem construerent regia sublimatos auctoritate, ne aliquis in eis inimicum invadere auderet. Primus est ab oriente in occidentem et vocatur Ichenild; secundus est ab austro in aquilonem, et vocatur Erningestrat
Abbreviated transcription (Latin):
nuddi regna nouissig tempore / Regnũ Illus q̃d in thrbus suᵃ foeis
diuntissi et firmissit̾ sur aliqua lassitudiẽ faoterat tliden feub peid
frtundis cõluxtoeuz testa humane mbecilitatis ex alto silaaoss su
huadu cum frugtore toibla libare aeporit Hoc Retñ p̾ms peis
Impulerunt qui semper cum uomanie pene ex eqno se habuedus C
uo uacillante poi publice frctu dos ultio impetere nõn tliebut  et in¬
suꝑ eos suis fimibus uitilare ꝓotuerunt quando insians a pofcata eso

Expanded text:
ndi regna; novissimo vero tempore regnum illud, quod in tibiis suis ferreis diutissime et firmissime sine aliqua lassitudine steterat, tandem ferro suae fortitudinis commixto cum testa humanae imbecillitatis, ex alto dominationis suae gradu cum fragore terribili labare coeperit. Hoc regnum primi Persae impulerunt, qui semper cum Romanis paene ex aequo se habuerunt, modo vero vacillante rei publicae statu, eos ultro impetere non timuerunt, et insuper eos suis finibus mutilare potuerunt, quando Juliano apostata caeso
Abbreviated transcription (Latin):
poculo quo aeteris nnftuit entis pene gentibus plede et ludibuo pituit
ot qui olim cnm alus gentibue poo sola glã artasant modo salute sr̃t
ix satio consulere poterant Nam queeũlq gentes aut muiiuendo domo
multitudis enuẜa aut amore exeude fue fuitatis apatroia sũa ꝙoulabaut
Romanũ Impñ in essebut et de oĩe latissic̃ corꝑe nelit ptes quasdã sisi
otio segui ꝓsarum alciũo orig̃nniem Repetere modo non bidetur Gtilc̃ ̃i
que hiꝰ Regni fuerit᷑ antiquitas quanta et quam potenẽ aũtiquitatis¬
hurꝰ no bilitie satie Realet leco. por antiquoꝵ hy storiãs / hoc em̃ notab
quiã sepe abisi untoria de Romaiie/ Nnn autem Recens ceso muliaaio
et ebitu Romanoꝵ profligcto et finibus suis Rom̃ano impio initilato et
sie pio suo libitu pacie federe iñ uigluti nouem añios composũo seliert atem
uia uon tompenter Ruediuut et sapar Rege eoꝵ in soleneus augente xp̃iaus

Expanded text:
nctis gentibus paene praedae et ludibrio patuit; et qui olim cum aliis gentibus pro sola gloria certabant, modo saluti suae vix satis consulere poterant. Nam quaecunque gentes, aut minuendae domo multitudinis causa, aut amore exercendae suae feritatis, a patria sua exulabant, Romanum imperium incessebant, et de ejus latissimo corpore velutPorro regni Persarum originem altius repetere modo non videtur utile, quia quae hujus regni fuerit antiquitas, quanta et quam potens hujus antiquitatis nobilitas, satis recolet lector per antiquorum historias. Hoc tantum notabo, quia sepe abusi victoria de Romanis, nunc autem recens caeso Juliano, et exercitu Romanorum profligato, et finibus suis Romano imperio mutilato, et sic pro suo libitu pacis foedere in viginti novem annos composito, felicitatem suam non temperanter ferebant; et Sapore rege e
Abbreviated transcription (Latin):
uturi aliqui mua̾ne dẽo de contemporalitate Regnoꝵ p̾nũ panca dic̃anius
de oig̾me singularto gencũ quatuus sequi poterimꝰ bestigia maiõꝵ ducti
per semitas hystoriaꝵ Ponem ꝰigitur in p̾ma linea Regnũ Romanorum
seda persarĩ in roia funncor In quarta obaudalor In qũĩta augłor
In septa langobardor In septima ubisigõtarũ In octana oftrogotharum

Expanded text:
turi aliquid juvante Deo de contemporalitate regnorum, primum pauca dicamus de origine singularum gentium; quatenus sequi poterimus vestigia majorum, directi per semitas historiarum. Ponemus in prima linea regnum Romanorum. in secunda Persarum, in tertia Francorum, in quarta Wandalorum, in quinta Anglorum, in sexta Langobardo
Abbreviated transcription (Latin):
uimilor qui pofeca pat̾a lingna langobardi a longis barbis uocati sunt
c̃tam quid̃ caignniem legimiꝰ sed dcũ orignus eoꝵ tempꝰ non nuemm¬
hi instandiama sichie insula degentes eũ itã młtrplieati eent̾ ut ece lu
sua caꝑe non posset egssiõne terciẽ ꝓtĩs ininuere multitudiem consilũ n
habuedunt et qui nam exire deberent missa porte quefuerunt Ergo
t̃cia ꝑs ub̃mloꝵ pront eos nuissa sais eleg̾it ducĩbus agĩon et iltr. de

Expanded text:
Winilorum, qui postea patria lingua Langobardi a longis barbis vocati sunt, Winilorum, qui postea patria lingua Langobardi a longis barbis vocati sunt, certam quidem originem legimus, sed certum originis eorum tempus non inveHi in Scandinavia Scythiae insula degentes, cum ita multiplicati essent, ut eos terra sua capere non posset, egressione tertiae partis minuere multitudinem consilium habuerunt, et quinam exire deberent, missa sorte quaesiverunt. Ergo tertia pars Winilorum, prout eos missa sors elegerat, ducibus Agion et Ibor de
Abbreviated transcription (Latin):
hifpamãs agoͦssi nnc hispimiãs nuc̃ gallilis mlts tempe depopulati sunt
sed uec ib̃i agethis tuti eẽ petuerunt Nmppẽ qr gothie ninus italiã inqͥs¬
tabant honoriꝰ deliberato cũ suis consiliõ ħispaniãt ⁊ galliãs quas sibi
abrundalis aliis̃ ꝙ ꝯentibut p̾eptas dolebat gochis Raia confir̃macõe douauit᷑
Cũ gͦ ꝯthi a finibus sibi deputatis̃ ubandalos alios ꝙ hostos effugare mo¬
maturarent Grandali nudiq conclusi timore gohoꝵꝭ est̾uarent Populi
pitĩs facientibus mõpiata et grata occurrit eis fecilitatĩs opport᷑ mtas nam
mt̾ bonifaciũ et etũ Romanor duces ꝑ nudiam orta simultaeione/
Fonefacius factus inferion eũ dolocem sue inuriẽ uollet ulasti insi dampno et
piculo Rei publice ad hyofpaniãs transinit et ubandalos ad occupandam liliani e
affric̃am muitauit Erus eũ ꝑuolassent ibi Regiud̾esnũ mło temꝑe ꝯfir maudunt
et duuua et humana sue aliquo Respectu humanitatis et̃dminit̃atis
ꝑtur bauerunt in

Expanded text:
tempore depopulati sunt; sed nec ibi a Gothis tuti esse potuerunt. Quippe quia Gothi nimis Italiam inquietabant; Honorius, deliberato cum suis consilio, Hispanias et Gallias, quas sibi a Wandalis aliisque gentibus praereptas dolebat, Gothis rata confirmatione donavit. Cum ergo Gothi a finibus sibi deputatis Wandalos aliosque hostes effugare maturarent, et Wandali undique conclusi timore Gothorum aestuarent, peccatis populi facientibus, inopina et grata occurrit eis felicitatis oportunitas. Nam inter Bonefacium et Aethium Romanos duces per invidiam orta simultate, Bonefacius factus inferior, cum dolorem suae injuriae nollet, ulcisci nisi damno et peri culo rei publicae, ad Hispanias transivit, et Wandalos ad occupandam Libiam et Affricam invitavit. Quo cum pervolassent, ibi regnum suum multo tempore confirmaverunt, et divina et humana sine aliquo respectu humanitatis vel divinitatis perturbaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uandili quaꝵ de sithiã or̃iundi agothis nicti aliẽnas Roas iuadere
xperunt qui fucis Retinere nonͣ patuerunt hos cirẽa douibiũ con¬
cõmorantes Ruesũ post młm tempus gilerieh gothoꝵ Reꝑ ells incts
inde exturbauit et adhuc ꝓpulit᷑ ut quas qͦmiᵒ habere uidebantur Relitis
sedibus Romano imꝑiõ se Iubderent et acoustantino magno locũ hĩt andi
ĩbi dari Iupliciter peterent finod et impetraueriuit et pamonias ab eõ
uiᵒ et honooñ ceudeati inftuctu stiliconie Rebellionem ꝯͣ Rem pubicam
eneditantiẽ infuderunt se ꝓ gallias ninctie se cũ alanie eat ꝙ aliꝙ̃ du¬

Expanded text:
Wandali quoque de Scythia oriundi, a Gothis victi, alienas terras invadere ceperunt, qui suas retinere non potuerunt. Hos circa Danubium commorantes, rursum post multum tempus Giberich Gothorum rex bello victos inde exturbavit, et ad hoc perpulit, ut quas quoquo modo habere videbantur relictis sedibus, Romano imperio se subderent, et a Constantino Magno locum habitandi sibi dari suppliciter peterent. Quod et impetraverunt, et Pannonias ab eo s13. et Honorii. evocati instinctu Stiliconis rebellionem contra rem publicam meditantis, infuderunt se per Gallias, junctis sibi Alanis, easque ali
Abbreviated transcription (Latin):
oscendit per operacionem miratuli ut scuixturo
estimomio s̃peciali unde cum dominus ueller
mictere moysem tu cgip̃tum ad filios ⁊suaet¬
ut coderent ei ꝙ mictere tũe as t̾rso dedit᷑ eio
signue ut conuerteret uirgam tn colubrum

Expanded text:
onem per operacionem miraculi vel scripture testimonium speciale. Unde cum Dominus vellet mittere Moysen in Egut crederetur ei quod mitteretur ab ipso, dedit ei signum, ut converteret virgam in colubrum,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcerus. cuiꝰ oculi fulgebant tanquã
stelle. et canis caput albes cebat. age
iam auguste. Qui uisionib ⁊ us
culpam pot̾it euadere. Emimanuel
eiꝰ fingere laude. Iustitie rona. lum¬
bos. caput atq corona: ꝑpete subtin¬
gat. te ꝓp̃c honoretr sitingat. Nil opꝰ
est ficto dñi quo ussio dicto. Crgo
rat paganos a rerosolimis s tamẽ
p̾ualuerant. hii legati parisius¬
regem inuener̃t̃ ⁊ ei eplłas tradide¬
runt. quib ꝑletis. rex lacrimari
cepit ꝓ sepulchro dñi. Has epłas
uissit rex expositione turpinum
archiep̃m coram omni ppło. Quibꝰ
auditis om̃s ꝓficisci regem prera¬
bantur. Quo audito mox rex ar¬
cditum pposuit. ut om̃s qui possẽt
arma ferre irent secum contͣ pa¬
ganos ⁊ qui non irent. ip̃e et fi¬

Expanded text:
procerus, cujus oculi fulgebant tanquam procerus, cujus oculi fulgebant tanquam stellae, et canis caput albescebat. Age jam, Auguste, qui visionibus culpam poterit evadere. Emmanuel. ejus fungere laude, justitiae zona lumbos, caput atque corona perpete subjungat te Christus, honoreque stringat. Nil opus est ficto, Domini quo jussio, dicto. Ergo rat paganos ab Hierosolymis; sed tamen praevaluerant. Hi legati regem Parisius invenerunt, et epistolas tradiderunt. Quibus perlectis rex lacrymari coepit pro sepulcro Domini. Has epistolas jussit rex exponere Turpinum archiepiscopum coram omni populo. Quibus auditis, omnes proficisci regem precabantur. Quo audito, mox rex edictum proposuit, ut omnes, qui possent arma ferre, irent secum contra paganos; et qui non iret, ipse et fi