comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tenti manu de masculo oꝑatus
est feminam. Sed hanc humili¬
tatem nascendi: iurginalis matris
sublimat integritas. Et quam¬
uis natus xp̃s. femineo ut infans
larꝰte pascatur. tamen ut rerum
potens. uirgineis nutritur uberi¬
bus: atq ut primũ illum in has
scłi ꝓcellas. et fluctuantis senti¬
nam mundi. uiterus maternus
effudit: uilissimis circundatur
terras luce ꝑfudit: celum side¬
ribus adornauit. et ignea solẽ
claritate uestiuit. Obuoluit᷑
quidem pannis. sed in pannis
noua stella radiante munerat᷑
amagis: et exultantib angłis ho¬
noratur. Et ut nouerimꝰ uni-¬
uersa hec ꝑmisterium uel fieri
uel dici. hicꝰ ꝓͥannis circunuolui

Expanded text:
tenti manu de masculo operatus tenti manu de masculo operatus est feminam. Sed hanc humilitatem nascendi virginalis matris sublimat integritas. Et quamvis natus Christus femineo, ut infans, lacte pascatur; tamen ut rerum potens virginibus nutritur uberibus, atque ut primum illum in has saeculi procellas, et fluctuantis sentinam mundi uterus maternus effudit, vilissimis circumdatur terras luce perfudit, coelum sideribus adornavit, et ignea solem claritate vestivit. Obvolvitur quidem pannis, sed hi panni nova stella radiante munerantur a magis et exsultantibus angelis honorantur. Et ut noverimus universa haec per mysterium vel fieri vel dici, hic
Abbreviated transcription (Latin):
di. cuiꝰ a nobis dominationem
Sexcliisit. aliquib nos iterũ
diicat insidiis. et hec ipse pre¬
ntis diei gaudia fallatie sue ar-¬
te corrumpat: inludens sinplicio¬
uitate xp̃i. quam de noui ut di-¬
cunt solis ortu uidetur. honorabi
lis: quorum corda uastis denebris
obuolupta. et ab om̃i incremento
uere lucis aliena sunt. Trahunt᷑
enim adhuc stultissimis gentili¬
catis erroribus : et ministra mun-¬
nerant᷑. Que et si mirandã ha-¬
bent pulcritudinẽ: adorandam
tamen non habent deitatẽ. Illa
ergo uirtus. illa sapientia. illa
uersitatẽ mundi creauit ex nichi¬
lo: et inquas uoluit formas atq
mensuras. terrenã celestẽ q substan¬
tiam ommpotenti racione ꝓdireit
Sol. luna. et sidera sint cõmoda
utentib sint spetiosa cernentib.
sed ita ut de illis gre referantur
auctori: et adoretur ds̃ qui hec¬
condidit. non creatura que ser¬
uirtutib decorentur: ante omĩa
femineo se sexii concipi patitur.
qui in exordio mundi. omĩpo¬

Expanded text:
 jam a vobis dominationem Christus exclusit, aliquibus vos iterum seducat insidiis, et haec ipsa praesenti diei gaudia suae fallaciae arte corrumpat, illudens simpliciovitate Christi, quam de novi, ut dicunt, solis ortu honorabilis videatur. Quorum corda vastis tenebris obvoluta, et ab omni incremento verae lucis aliena sunt; trahuntur enim adhuc stultissimis gentilitatis erroribus, et quia sujecta: quia etsi mirandam habent pulchritudinem, adorandam tamen non habent Deitatem. Illa ergo virtus, illa sapientia, illa versitatem mundi creavit ex nihilo, et in quas voluit formas atque mensuras terrenam coelestemque substantiam omnipotenti ratione produxit. Sol, luna et sidera sint commoda utentibus, sint speciosa cernentibus; sed ita ut de illis gratiae referantur auctori, et adoretur Deus, qui condidit, non creatura, quae servirtutibus decorentur; et ante omnia femineo sexu se concipi patitur, qui in exordio mundi omnipo
Abbreviated transcription (Latin):
et dum uitiade originis preu¬
tio generali ꝑsequit᷑. cy rographi
quo indebatur excedit: ab illo m¬
quitatis exigens penã. in quo nul¬
lam repperit culpam. Soluitur
itaq letifere pactionis malesu
principe. captiuitatis uasa rapi¬
untur. Redit in honorẽ suur
ab antiquis contagiis purgata
natura. mors morte destriitur:
natiuitas natintate reparatur
Qm̃ simul et redemptio aufert
seruitutẽ. et regeneratio mutat
originẽ: et fides iustificat pecca
grãm. iusto ꝑpende rudi-
mn filium: ut qui ex corrup
arne natus es. ex dei sp̃u re-¬
is: et obtineas ꝑ grãm. qd̃

Expanded text:
et dum vitiatae originis praejudicium generale persequitur, chirographum quo nitebatur excedit, ab illo iniquitatis exigens poenam, in quo nullam reperit culpam. Solvitur itaque lethiferae pactionis malesuaprincipe, captivitatis vasa rapiuntur. Redit in honorem suum ab antiquis contagiis purgata natura, mors morte destruitur, nativitas nativitate reparatur: quoniam simul et redemptio aufert servitutem, et regeneratio mutat originem, et fides justificat peccatam justo perpende judicio: oveharis in filium: ut qui ex corruptibili carne natus es, ex Dei Spiritu renascaris, et obtineas per gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ uelamen nr̃e infirmitatis ab¬
sconderet: in lusa est securi hos-¬
tis astutia. qͥ natiuitatẽ pueri
creati. non aliter sibi quã omĩ¬
um nascentiũ putauit obnaxiã.
Uidit enĩ uagientẽ atq lacri-¬
mantem. uidit pannis inuo¬
luptũ. circuncisioni subditũ:
et legalis sacrifitii oblatione
ꝑ funcꝰtum. Agnouit dẽ inceps
et usq ad uiriles annos de na¬
duralib non dubitauit incre¬
mentis. Inter hec incui
adhibuit maledicta: ol
blasphemias. conuitia.
postremo in ipsum uim

Expanded text:
per velamen nostrae infirmitatis abper velamen nostrae infirmitatis absconderet, illusa est securi hostis astutia, qui nativitatem creati, non aliter sibi 71 quam omnium nascentium putavit obnoxiam. Vidit enim vagientem atque lacrymantem, vidit pannis involutum , circumcisioni subditum, et legalis sacrificii oblatione perfunctum. Agnovit deinceps et usque in viriles annos de naturalibus non dubitavit augmentis. Inter haec intulit adhibuit maledicta, opprobria, blasphemias, convicia, omnem postremo in ipsum vim
Abbreviated transcription (Latin):
quia inuiolata uirginitas concu-¬
piscentiam nesciuit. substantiam
mi nistrauit. Ad sumpta ẽ. de
matre dñi natura non culpa.
creata est forma serui sine condi¬
tione seruili : et nouus homo sic
contenperatus est ueteri. ut et ue¬
ritatẽ susciperet generis. et uiti¬
um excluderet uecustatis. Ue¬
rax namq misericordia dei. cum
ad reparandum genus humanum
ineffabilit̾ ei multa suppeterent:
hanc potissimũ consulendi elegit¬
inam.que ad destruendum opus
diaboli non uirtute uteretur po¬
tentie: sed ratione iusticie. Nam
suꝑbia hostis antiqͥ: non inme-¬
rito sibi in om̃s homines ius ci-¬
rannicum uendicabat: nec in-¬
debito dominatu premebat.
quos a mandato dei spontaneos
in obsequium sue uoluntatis
inlexerat. N on itaq iuste amit¬
teret originalem human gene¬
ris seruitutẽ : nisi de eo quod
subicerat uinceret᷑. Cum igit᷑
misericors omp̃s q saluator. ita
susceptionis humane modera¬
tur exordia. ut uirtutẽ inse-¬
parabilis a suo homine deitatis.

Expanded text:
olata virginitas concupiscentiam nescivit, substantiam ministravit. Assumpta est de matre Domini, natura, non culpa. Creata est forma servi sine conditione servili, quia novus homo sic contemperatus est veteri, ut et veritatem susciperet generis, et vitium excluderet vetustatis. rax namque misericordia Dei, cum ad reparandum humanum genus ineffabiliter ei multa suppeterent, hanc potissimum consulendi it, qua ad destruendum opus diaboli, non virtute uteretur potentiae, sed ratione justitiae. Nam superbia hostis antiqui non immerito sibi in omnes homines jus tyrannicum vindicabat, nec indebito dominatu premebat, quos a mandato Dei spontaneos in obsequium suae voluntatis illexerat. Non itaqteret originalem humani generis servitutem, nisi de eo quod subegerat vinceretur. Cum igitur misericors omnipotensque Salvator, ita susceptionis humanae moderaretur exordia, ut virtutem inseparabilis a suo homine deitatis
Abbreviated transcription (Latin):
in culpam. contra dei ꝓpositum¬
non periret. Ingreditur gͦ hec
mundi infi ma filius dei: de ce¬
lesti sede descendens. et a paterna
gła non recẽcdens: nouo orchne.
noua natiuitate generatus. No¬
uo ordine: quia inuisibilis in su¬
is. uisibilis est factus in nostris. In¬
conprehensibilis uoluit conprehen¬
di: ante cempora manens. esse cepit
ex tempore. U niuersitatis dñs:
seruilem formã. obunbrata ma¬
iestatis sue dignitade suscepit.

Expanded text:
in culpam, contra Dei pin culpam, contra Dei pnon periret. Ingreditur ergo haec mundi infima Filius Dei, de coelesti sede descendens, et a paterna gloria non recedens: novo ordine, nova nativitate generatus. Novo ordine, quia invisibilis in suis, visibilis est factus in nostris: incomprehensibilis voluit comprehendi: ante tempora manens, esse coepit ex tempore: universitatis Dominus servilem formam obumbrata majestatis suae immensitate susce
Abbreviated transcription (Latin):
antique. felicitatis eterne. Repab¬
tur enĩ nobis salutis nr̃e annua
re uoludione sacramentũ. ab initio
ꝓmissum: in fine redditũ. sine fine
mansurũ. In quo dignũ est nos
ebretur. Deus enim omp̃s et

Expanded text:
e, felicitatis aeternae. Reparatur enim nobis salutis nostrae annua revolutione sacramentum, ab initio promissum, in fine redditum, sine fine mansurum. In quo dignum est nos udiis celebretur. Deus enim omnipot
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmaneant: et malos conpellimꝰ
ut a malis discedant. Preseram
qm̃ in his duobus sanctis gem¬
ni nobis morstratur salutis in¬
dicium. ip si qͥs bonus est in mñs¬
cetdir ꝑ euerantiam caritatis in
stephono: qui autẽ malus est.
sectetur exemplũ conuersionis
in paulo. Et qui bonus est
equitatẽ usq infinẽ teneat.
qͥ autẽ malus est. quantocius a
sua ꝑuersitate discedat. Nec bo¬
nũ hominẽ presumptio iusticiȩ
faciat negligentẽ: nec malum
ille bonũ fortiter teneat: iste
malum celeriter deserat. Bo¬
nus timeat ne cadat: conetur
malus. ut surgat. Quisquis gͦ
malus est.cum paulo ꝓsternat᷑
in malo: ut cum eo erigat᷑ in
bono. Qm̃ et ille cecidit ma¬
lus. et surrexit bonꝰ : ꝓstratus
est iniqus. et erectus est iustus.
Cecidit seuissimꝰ ꝑsecutor: et
surrexit ueridiciis predicator.
Eiens lumen corporis in pius

Expanded text:
permaneant, et malos compellimus, permaneant, et malos compellimus, ut a malo discedant: praesertim quoniam in istis duobus sanctis geminum nobis monstratur salutis indicium: ut si quis bonus est, imitetur perseverantiam caritatis in Stephano; qui autem malus est, sectetur exemplum conversionis in Paulo: et qui bonus est, aequitatem usque ad finem teneat; qui autem malus est, quantocius a sua perversitate discedat; nec bonum hominem praesumptio justitiae faciat negligentem, nec malum ille bonum fortiter teneat, iste malum celeriter deserat. Bonus timeat ne cadat, malus conetur ut surgat. Quisquis ergo malus est cum Paulo prosternatur in malo, ut cum eo erigatur in bono: quoniam et ille cecidit malus, et surrexit bonus. Prostratus est iniquus, et erectus est justus; cecidit saevissimus persecutor, et surrexit veridicus praedicator. Cadens lumen corporis impius
Abbreviated transcription (Latin):
seruet. ut ꝓ errante orationẽ puro
affectu dilectionis effundat. Qui
enĩ errantẽ non corripuerit de ue¬
gligentia iudicat᷑: qui autẽ ꝓeo ñ
orauerit. de ꝑnitie condemp¬
nat᷑. Quocirca fr̃s si quando
aliquis ꝓ anime salute corripit᷑.
non asꝑnanter accipiat monita ca¬
ritatis: nec presentẽ tristiciã sue uo¬
luntatis adtendat. sed consideret.
que lucra utilitatis ad quirat. Ic¬
circo enĩ arguit᷑ : ut a prauis ope¬
ribus corrigatur. nec cum uidet
correptionẽ aliqua uerborum
austeritate feruere: existimet
caritatẽ incorde frigescere. Sic
enĩ uigilet in ore correptio: ut
in corde non dormitet oratio. Ae ꝑ
hoc in utroq peccanti consulte ꝓs¬
picit᷑. ut dum homo correctus de
peccato confiindit᷑: et a malis oꝑib
seƿaret᷑. et ꝑ orationẽ deo miseran¬
te saluetur. Nam et sancta scrip¬
tura dicit. qm̃ quẽ diligit dñs cor¬
ripit: flagellat ant̃¬
et bonos hortamur ut in bono

Expanded text:
servet, ut pro errante orationem puro servet, ut pro errante orationem puro affectu dilectionis effundat. Qui enim errantem non corripuerit, de negligentia judicatur; qui autem pro eo non oraverit, de pernicie condemnatur. Quocirca, fratres, si quando aliquis pro animae salute corripitur, non aspernanter accipiat monita caritatis; nec praesentem tristitiam suae voluntatis attendat, sed consideret quae lucra utilitatis acquirat. Idcirco enim arguitur, ut a pravis operibus corrigatur. Nec tamen cum videt correptionem aliqua verborum austeritate fervere, existimet caritatem in corde frigescere. Sic enim vigilat in ore correptio, ut in corde non dormitet oratio. Ac per hoc, in utroque peccanti consulte prospicitur, ut dum homo correptus de peccato confunditur, et a malis operibus separetur et per orationem Deo miserante salvetur. Nam et sancta Scriptura dicit: Quoniam quem diligit Dominus, corripit: flagellat autet bonos hortamur, ut in bono
Abbreviated transcription (Latin):
na martiris: ad celi palatium
rinantis. Ipsa enĩ scã caritas.
tmam seruauit in oratione pa¬
⁊ entiam: que rigidam cenuit
n oratione censuram. Et ideo in
Oadone aucliri meruit lenitas:
quia sine caritate non fuit incor¬
restione ueritas. oe ꝑ hoc siue
orando. siue corriplem: caritatem
beatus stephanꝰ reseruauit: quia
ubiq salutẽ errantiũ cogitauit:
et indicio scẽ orationis ostendit.
increpationẽ illam non fuisse odii
sed amoris. Hoc autẽ faciens. et
presentib caritatẽ. beatus mar¬
tir exhibuit: et urile minis exẽ-¬
strauit enĩ gemmã eccles iastici
dis pensatoris industriam: ut ad
corrigendum cuiꝰ libet peccantis
errorem. et non desit in ore correp-¬
tio. et ad dm̃ ꝓ eo supplex effunda¬
tur oratio: ut qͥ malum facit. per
increpacionẽ de malis operibus
confuadatur. et ꝑ orationẽ apud
dñm adiauetur. Ac sic ipsa caritas
et inore iulticiam sonet. ut erran¬
dẽ corrigat: et in corde patientiã

Expanded text:
anima martyris ad coeli palatium anima martyris ad coeli palatium festinantis. Ipsa enim sancta caritas firmam servavit in oratione patientiam, quae rigidam tenuit in correptione censuram. Et ideo in oratione audiri meruit lenitas, quia sine caritate non fuit in correptione severitas: ac per hoc, sive orando, sive corripiendo, caritatem beatus Stephanus reservavit, quia utrobique salutem errantium cogitavit, et indicio sanctae orationis ostendit increpationem illam non fuisse odii, sed amoris. 4. Hoc autem faciens, et praesentibus caritatem beatus martyr exhibuit, et utile nimis exemstravit enim 557 geminam ecclesiastici dispensatoris industriam: ut ad corrigendum cujuslibet peccantis errorem, et non desit in ore correptio, et ad Deum pro eo supplex effundatur oratio. Ut qui malum fecit, per increpationem de malis operibus confundatur, et per orationem apud Deum adjuvetur; ac sic ipsa caritas, et in ore justitiam sonet, ut errantem corrigat; et in corde patientiam
Abbreviated transcription (Latin):
mansit in uirgine: dilectionis
uestis inuicte ꝑseuerauit in mar¬
tire. Et sicut in matre dñi non
potuit uirginitas uiolari: sic in
martiris mente non potuit ap̃i
caritas canto seuientiũ agmine
superari. Ste phanus gͦ ut nomi¬
nis sui coronã meruisset accipert.
caritatẽ ꝓ armis habebat. et ꝑ
ipsam ubiq uincebat. ꝑ carita¬
tem dei seiuentib iudeis non ces¬
sit: ꝑ caritatẽ ꝓximi. ꝓ lapidan¬
tib intercessit. ꝑcari̾tatẽ argue¬
bat errantes ut corrigerent᷑: per
caritatẽ ꝓ lapidantib orabat ne pu¬
nirent᷑. Caritatis uirtude subni¬
xus. uicit saulum crudelider seui¬
entem : et quẽ habuit in terra ꝑ¬
secucorẽ. incelomeruit habere con
¶a sancta et in defessa cari.
eside ribat orando adquirere:
s̃ nequluit monendo conuer¬
e. Neq enĩ fr̃s existimandus
stephanus cunc inimicos di¬
isse cũ ꝓ eis oraret: et non di¬
isse tñ eorũ incredulitatẽ ar¬
ndo corriperet. Absit hoc ab

Expanded text:
rmansit in virgine, dilectionis rmansit in virgine, dilectionis virtus invicta perseveravit in martyre. Et sicut in matre Domini non potuit virginitas violari, sic in martyris mente non potuit Christi caritas tanto saevientium agmine superari. Stephanus ergo, ut nominis sui coronam meruisset accipere, caritatem pro armis habebat, et per ipsam ubique vincebat. Per caritatem Dei saevientibus Judaeis noncessit, per caritatem proximi pro lapidantibus intercessit. Per caritatem arguebat errantes, ut corrigerentur; per caritatem pro lapidantibus orabat, ne punirentur. Caritatis virtute subnixus, vicit Saulum crudeliter saevientem, et quem habuit in terra persecutorem, in coelo meruit habere consortem Ipsa sancta et indefessa caritas desideravit orando acquirere quos nequivit monendo convertere. Neque enim, fratres, existimandus est Stephanus tunc inimicos dilexisse cum pro eis oraret, et non dilexisse cum eorum incredulitatem arguendo corriperet. Absit hoc ab
Abbreviated transcription (Latin):
non reꝑcutiens. sed patiens su-¬
peraret. insuꝑ et occisus aulam
celestis regni uiuiis & coronatꝰ
intraret: Pculdubio munimi¬
ne regio septus: nullaten est ab
aduersariis superatus. Qm̃ rex
nr̃ cũ sit altissimus. ꝓ nobis hu-¬
milisuenit: sed inanis uenire ñ
potuit. Magnũ quippe clonati¬
uum suis milicib attulit. quo
eos non solum copiose ditauit:
sed etiam ad certandũ iniuictissi¬
me confortauit. Attulit namq
donũ caritatis: que ꝑduceret ho¬
mines ad consortium cleitatis. Qd̃
gͦ actulit: erogauit. nec sibi aliqͥd
minuit. sed mirabilit̃ et suorũ¬
fidelium pauperiem ditauit: et
indeficientib thessauris. plenus
ad celum. Caritas que precesi
rege: ipsa subsequent̾ refulsit
milite. O admiranda ubiq p¬
tia saluatoris: o predicanda inde¬
nenter grã redemptoris. Osten.
in matre uirginitatis eterne n¬
raculum : demonstrauit in mai¬
tire inuicte caritatis inditium
Integritas quippe intemerata pe¬

Expanded text:
non repercutiens, sed patiens sunon repercutiens, sed patiens superaret; insuper et occisus aulam coelestis regni vivus et coronatus intraret? Procul dubio munimine regio septus, nullatenus est ab adversariis superatus: quoniam Rex noster, cum sit altissimus, pro nobis humilis venit, sed inanis venire non potuit. Magnum quippe donativum suis militibus attulit, quo eos non solum copiose ditavit, sed etiam ad certandum invictissime confortavit. Attulit namque donum caritatis, quo perduceret homines ad consortium deitatis. Quod ergo attulit, erogavit: nec sibi aliquid minuit, sed mirabiliter et suorum pauperiem ditavit, et indeficientibus thesauris plenus ad coelum. Caritas quae praecessit in Rege, ipsa subsequenter refulsit in milite. O admiranda ubique potentia Salvatoris! O praedicanda indesinenter gratia Redemptoris! Ostendit in matre virginitatis aeternae miraculum, demonstravit in martyre invictae caritatis indicium. Integritas quippe intemerata pe
Abbreviated transcription (Latin):
portauit infantẽ: hodie inmen-¬
sitas celi suscepit stephanũ cri¬
umphantẽ. Solus descendit do¬
minus. ut multos eleuaret: hu-¬
miliauit se rex nr̃. ut suos mi¬
lites exaltaret. Qui enĩ corpori
suo uirginis preparauit uterũ:
ipse martiri suo aperire dig¬
natus est celum. Dominꝰ xp̃s
angustias intrare non dedig¬
natus est uteri : ut anmã ste¬
phani latitudo susciperet celi.
sublimit̃ trrumphare. Neq enĩ
paruipendenda sunt: talis uirtꝰ
talis q criumphus.ꝰ Aut uͦ uilib
armis potuit premuniri: ꝗͥ a
multis non potuit superari.
Inuicte namq meo enituit
insigne uͥtutis : que nec fremen-¬
tium seuitiam formidauit. nec
lapidantiũ ictib cdeuicta subcu¬
buitsq adeo enĩ inter fre-¬
mentes ꝑmansit interritus: et
inter lapidũ fuit cruciamenta
securus: ut incredulitatẽ iudeoꝵ
fid enter argueret. et benignus
ꝓ lapidantib exoraret. Quid
est ergo tam magnũ atq insupe-¬
rabile genꝰ armorũ. quo munitus

Expanded text:
portavit infantem; hodie immensitas coeli suscepit Stephanum triumphantem. Solus descendit Dominus, ut multos elevaret; humiliavit se Rex noster, ut suos milites exaltaret. Qui enim corpori suo virginis praeparavit uterum, ipse martyri suo aperire dignatus est coelum. Dominus Christus angustias intrare non dedignatus est uteri, ut animam Stephani latitudo susciperet coeli.feliciter triumphare. Neque enim parvipendenda sunt talis virtus, talisque triumphus. Haud vero vilibus armis potuit praemuniri, qui a multis non potuit superari. Invictae namque in eo enituit insigne virtutis, quae nec frementium saevitiam formidavit, nec lapidantium ictibus devicta succubuit. Usque adeo enim inter frementes 556 permansit interritus , et inter lapidum fuit cruciamenta securus, ut incredulitatem Judaeorum fidenter argueret, et benignus pro lapidantibus exoraret. Quod est ergo tam magnum atque insuperabile genus armorum, quo munitus
Abbreviated transcription (Latin):
re celorũ. Caritas est igit᷑ om̃ip
fons. et origo bonorũ. inunimeni
egregiũ : iia que ducit ad celĩ
In caritate qͥ ambulat: nec er¬
rare pocerit nec cimere.Ipsa
dirigit. ipsa protegit: ipsa ꝑdu
xp̃iamis. puram caritatẽ forti¬
ter retinete. ipsam uobis inus¬
cem exibete: et in ea ꝓficie nos
conscendite. Insistite oꝑib boni
ut ad p̃mia et̃na ꝑuenie posicis. d¬

Expanded text:
dere coelorum. Caritas igitur est omnium fons et origo bonorum, munimen egregium, via quae ducit ad coelum. In caritate qui ambulat, nec errare poterit, nec timere. Ipsa dirigit, ipsa protegit, ipsa perducChristianus, puram caritatem fortiter retinete, ipsam vobis invicem exhibete, et in ea proficiendo conscendite. Insistite operibus bonis, ut ad praemia aeterna pervenire possitis, ad
Abbreviated transcription (Latin):
dit sangine laureat᷑. Ascendit
iste lapidantib iudeis: quia ille
descendit letantib angłis. Gloria
in excelsis deo heri exultantes scĩ¬
angłi cantauerunt: hocdie ste¬
phanũ letantes insuũ consortiũ
susceperunt. Heri dñs exiuit
de utero uirgiis. hodĩe miles
egressus est de ergatulo carnis.

Expanded text:
ine laureatus. Ascendit iste lapidantibus Judaeis, quia ille descendit laetantibus angelis. Gloria in excelsis Deo heri sancti angeli exsantes cantaverunt; hodie Stephanum laetantes in suum consortium susceperunt. Heri Dominus exivit de utero virginis: hodie servus egressus est de ergastulo carnis.
Abbreviated transcription (Latin):
mundũ: hodie miles de taber¬
iculo corporis exiens. triumpha¬
n migrauit ad celum. Ille sem¬
interne deitatis maiȩstate serua¬
mens. in huiꝰ scculi campo pug-¬
naturuis intrauit: iste depositis

Expanded text:
mundum: hodie Martyr de tabernaculo corporis exiens triumphator migravit ad celum. Ille sempiterne majestatis deitate servas in hujus seculi campo pugnaturus intravit. Iste depositis
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ uera est et amicũ diligere in deo.
et mimicũ diligere ꝓpt̾ dm̃. Quã
qͥs qͥs non habec: om̃e bonũ amittit
quod habet. Talento quod acceꝑat pri¬
uat᷑: et uixca dñicam sententiam in

Expanded text:
autem vera est amicum diligere in Deo, et inimicum diligere propter Deum. Quam quisquis non habet omne bonum amittit quod habet, talento quod acceperat privatur, et juxta Dominicam sententiam in
Abbreviated transcription (Latin):
clamaret: in ipsis suis uocibus. de
habitaculo suȩ carnis euulsus est.
De quo nimirũ constat. quia ꝓ
nobis ista non ꝓ se iuderit. uteius
uisio nobis ꝓficiat: quos ad huc
diuina pacientia longanimiter
expectat. Nam illi tetros spc̃ ante
nunc sollicite ista cogitemꝰ. ne nobis
inuacium tempora ꝑeant. et cunc
queramꝰ ad beneagendũ uentre: cũ
iam conpellimur de corpore exire.
Mlementõte quid uericas dicat. Ora¬
te: ne fiat fuga urã. hyeme uel sab¬
bato. Per legis quippe mandatũ:
ambulare longuis insabbato non li¬
cet. Hyens quoq ad ambulandum
inpedimenta est : quia gressus am¬
billantiũ corpor frigoris adstringit.
Ait gͦ. Orate : ne fiat fuga ur̃a
hyeme uel sabbato. Ac si aꝑte dicãt.
Uidete netunc queratis petrata urã
fugere: quando iam non licet ambu¬
lare. Illud gͦ cempꝰ quo ambulare
non licet: mͦ debet cogitari dum
licet. Illa est hora nr̃i exitꝰ. semꝑ
intuenda. ista redempdoris nr̃i admo¬

Expanded text:
clamaret, in ipsis suis vocibus de clamaret, in ipsis suis vocibus de habitaculo suae carnis evulsus est. De quo nimirum constat quia pro nobis ista, non pro se, viderit, ut ejus visio nobis proficiat, quos adhuc divina patientia longanimiter exspectat. Nam illi tetros spiritus anunc sollicite ista cogitemus, ne nobis in vacuum tempora pereant, et tunc quaeramus ad bene agendum vivere, cum jam compellimur de corpore exire. Mementote quid Veritas dicat: Orate ne fiat fuga vestra hieme vel Sabbato . Per legis quippe mandatum ambulare longius Sabbato non licet ; hiems quoque ad ambulandum impedimento est, quia gressus ambulantium torpor frigoris astringit. Ait ergo; Orate ne fiat fuga vestra hieme vel Sabbato. Ac si aperte dicat: Videte ne tunc quaeratis peccata vestra fugere, quando jam non licet ambulare. Illud ergo tempus quo fugere non licet modo debet cogitari dum licet. Illa hora nostri exitus est semper intuenda, ista Redemptoris nostri admo
Abbreviated transcription (Latin):
se adsistere. et uehement̃ iuminere:
ut ad inferni claͣstra se raꝑent. Cepit
tremere. pallescere. sudare. et mag¬
nif uocib inclutias petere: filiumq
suum nomine maximũ. quẽ ipse iam
monachis monac hum uicdi: nimiis
& turbatis clamorib uocare dicens.
Maxime curre. nũquã tͥ mali aliqͥd
feci: in side tua me suscipe. Turbatꝰ
.mox maximꝰ ad fuit: lugens et ꝑstre¬
pens familia conuenit. Eos autẽ quos
ille insistentes sͥ grauit̃ tolerabat. ipsi
malignos sp̃e uidere non poterant. sed eoꝵ
p̃sentiam inconfusione. et pauore.
ac tremore illiꝰ qui trahebat᷑. uide¬
bant. Pauore autẽ tetre eorũ ima-¬
ginis: Huc illucq uersabatur. In lec¬
culo iacebat.in sinistro latere: aspectũ
eorum ferre non poterant.  ertobat᷑
ad parientẽ: ibi aderant. Cumq con¬
Nrichis nimis se relaxari iam posse
desperaret: cepit magnis uocib cla-¬
mare dicens. Inditias uelusq mane:
indutias uel usq mane. Sed cumheo

Expanded text:
se assistere, et vehementer imminere, se assistere, et vehementer imminere, ut ad inferni claustra se raperent. Coepit tremere, pallescere, sudare, et magnis vocibus inducias petere, filiumque suum nomine Maximum, quem ipse jam monachus monachum vidi, nimiis et turbatis clamoribus vocare, dicens: Maxime curre, nunquam tibi aliquid mali feci, in fidem tuam me suscipe. Turbatus mox Maximus adfuit, lugens et perstrepens familia convenit. Eos autem quos ille insistentes sibi graviter tolerabat ipsi malignos spiritus videre non poterant, sed eorum praesentiam in confusione, in pallore ac tremore illius qui trahebatur videbant. Pavore autem tetrae eorum 1481 imaginis huc illucque vertebatur in lectulo, jacebat in sinistro latere, aspectum eorum ferre non poterat; vertebatur ad parietem, ibi aderant. Cumque constrictus nimis relaxari se jam posse desperaret, coepit magnis vocibus clamare, dicens: Inducias vel usque mane, inducias vel usque mane. Sed cum haec
Abbreviated transcription (Latin):
et cam̃ mala quȩ fecimꝰ flere recusamꝰ.
Non solum cõmissa non plangimus:
s etiam quȩ defleant᷑ augẽmꝰ. At. si
aliqua nos egͥtudo corripiat. si signa
egͥ cudinis uicinã mortẽ deuuntiant:
indiitias iuuendi querimꝰ. ut peccata
nr̃a defleam᷑:. et eas cũ magno estu deside¬
deratione illiꝰ. uehement̃ instrint᷑.
Quiclam uir nabilis inualeria
ꝓuntia nomine chrisorius fuit:
quẽ lingua rustica populus chrise¬
riũ uocabat. Uir ualde idoncus :
sed tamtũ plenꝰ uitiis. quautũ rebus.
Suꝑbia tũmidus. carnis suȩ uolupta¬
tib subdit᷑ : in adqͥreno is rebus. auari¬
tie facib accensus. Sed cũ cot ma¬
lis dominꝰ sinẽ ponere decreuisset:
sicut areligioso quodam uiro qui
nunc suꝑest ꝓpinquo illiꝰ didici: cor¬
poris langore ꝑcussus est. Qui ad
extremũ ueniens. cadem hora. qua iã
de corꝑe erat eriturus. aꝑtis oculis
uidit tetros et nigerrimos sp̃s. corã

Expanded text:
et tamen mala quae fecimus flere recusamus. et tamen mala quae fecimus flere recusamus. Non solum commissa non plangimus, sed etiam quae defleantur augemus. At si aliqua nos aegritudo corripiat, si signa aegritudinis vicinam mortem denuntient, 1480 inducias vivendi quaerimus, ut peccata nostra defleamus, et eas cum magno aestu desidederatione illius vehementer instruetur. Quidam vir nobilis in Valeria provincia nomine Chrysaorius fuit, quem lingua rustica populus Chryserium vocabat: vir valde idoneus, sed tantum plenus vitiis, quantum rebus; superbia tumidus, carnis suae voluptatibus subditus, in acquirendis rebus avaritiae facibus accensus. Sed cum tot malis Dominus finem ponere decrevisset, sicut a religioso viro quodam, qui nunc superest, propinquo illius didici, corporis languore percussus est. Qui ad extremum veniens, eadem hora qua jam de corpore erat exiturus, apertis oculis vidit tetros et nigerrimos spiritus coram
Abbreviated transcription (Latin):
grũerit. Quando uenerit suꝑ uos
tͥbu latio et angustia. tunc inuocabuis
me et non exaudiam: mane con surgent
et non inuenient me. Ecce aꝑiri cla-¬
mant. et repulsionis suȩ dolore con¬
pulsȩ. appellationẽ dominantis inge¬
minant. dicentes. Dñe domine: aꝑi
nobis. Preces offerunt sed nesciunt᷑.
qͥa tunc uelut in cõgnitos ds̃ deserit:
quos mͦ suos ꝑ uitȩ meritũ non ag¬
noscit. Ubi apte quoq generalis ad
discipulos exortatio subinfert᷑: cum
dicit᷑. Wigilate itaq quia nescitᷤ
diem neq horam. Quia post pecra¬
ta deus penitentiam suscipit. si sci-¬
ret quisq de p̃senti sclo quo temꝑe
exiret: aliud tempꝰ uoluptatib atq
aliud penitentiȩ aptare potuisset. Sed
qͥ penitenti ueniam spopondit: pec¬
canti diem crastinũ non ꝓmisit. Sem
ꝑ gͦ extiemũ diem debemꝰ metuere :
qũe numquã possumꝰ preuidere. E¬
ce hunc ipsum in quo loquimͣ diẽ.
ad indutias conuersationis accẽpimus:

Expanded text:
erit super vos tribulatio, et angustia, tunc invocabunt me, et non exaudiam; mane consurgent, et non invenient me . Ecce aperiri clamant, et, repulsionis suae dolore compulsae, appellationem dominantis ingeminant, dicentes: Domine, Domine, aperi nobis. Preces offerunt, sed nesciuntur, quia tunc velut incognitos Dominus deserit, quos modo suos per vitae meritum non agnoscit. 6. Ubi apte quoque generalis ad discipulos exhortatio subinfertur, cum dicitur: Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam. Quia post peccata Deus poenitentiam suscipit, si sciret quisque de praesenti saeculo quo tempore exiret, aliud tempus voluptatibus, atque aliud poenitentiae aptare potuisset. Sed qui poenitenti veniam spopondit, peccanti diem crastinum non promisit. Semper ergo extremum diem debemus metuere, quem nunquam possumus praevidere. Ecce hunc ipsum diem, in quo loquimur, ad inducias conversionis accepimus,
Abbreviated transcription (Latin):
Sed sciendũ est: quod sepe in sacro
eloqͥo. regnũ celoꝵ p̃sentis temꝑis
ȩccła dicit᷑. De qͦ in alio loco dñs di¬
cit. Mittet filiꝰ hominis angłos
suos: et colligent de regno eiꝰ omĩa
scandala. Neq enĩ in illo regno bea¬
titudinis an qͦ sũma pax est: inueni¬
ri scandala poterunt. que colligan¬
t᷑. Et unde rursum dicit᷑. Qui gͦ sol¬
uerit. unũ de mandatis istis mini¬
mis et doeuerit sic homines: mi

Expanded text:
«Sciendum est quod sepe in sacro eloquio regnum celorum presentis temporis Ecclesia dicitur. De quo in alio loco Dominus dicit: Mittet filius hominis angelos suos, et colligent de regno eius omnia scandala. Neque enim in illo regno beatitudinis, in quo pax summa est, inveniri scandala poterunt, que colligantur. Et rursum dicitur: Qui ergo solverit unum de mandatis istis minimis et docuerit sic
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Ecce nunc tempꝰ acceptabile: eice
nunc dies salutis. H inc ꝓpħa ait.
Querite dñm. dum inueniri
podest: inuocate eum dum ꝓpe est.¬
Unde et easclem facuas uͥgines.
inuocantes dñs non audit. quia int̃¬
Dñe dñe : aꝑi nobis. At ille respon-¬
densait. Amendico uobił : nescio uos.
Ibiiam ad nõ non potest mereri qd
petit: qui hic noluit audire quod
iussit. Qui tempꝰ congrue ꝑeni¬
centiȩ ꝑdidit frustra ante regui ia¬
nuam. cũ p̃cibus uenit. Hinc est
enĩ quod ꝑ salomonẽ dominꝰ dieit.
Uocaui: et renuistis. Extendi manũ
meam: et non fuit qui aspiceret. Des¬
pexistis ome consilium meũ: et incre¬
pationes meas neglexistis. Ego quoq¬

Expanded text:
dicit: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce dicit: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Hinc propheta ait: Quaerite Dominum dum inveniri po» Unde et easdem fatuas virgines invocantes Dominus non audit: quia inteDomine, aperi nobis. At ille respondens, ait: Amen dico vobis, nescio vos. Ibi jam a Deo non potest mereri quod petit, qui hic noluit audire quod jussit, qui tempus congruae poenitentiae perdidit, frustra ante regni januam cum precibus venit. Hinc est enim quod per Salomonem Dominus dicit: Vocavi, et renuistis; extendi manum meam, et non fuit qui aspiceret; despexistis omne consilium meum, et increpationes meas neglexistis. Ego quoq
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Dies illa. dies ire. dies tͥbula¬
tionis et angustiȩ. Dies calamitatis et
miseriȩ. dies cenebrarũ et caliginis.
dies nebulȩ et cũrbinis: dies cubȩ et
diem iudituĩ. suꝑ corda repborũ. qua
asꝑicate ꝓpħauidit amarascere: quẽ
dot appellationib non ualet explicare
Q uanta uͦ cunc erit electorũ lecicia.
ꝗͥ de eiꝰ merent᷑ uisione gaudere. de
cuiꝰ conspectu uident et elementa con¬
tremiscere: cũ eo simul ad nuptias
intrare. Qui et insponsi nuptiis
gaudent. et tam̃ ipsi sunt sponsa:
qͥa in illo ȩterni regni thalamo. uisi¬
oni nr̃ȩ deus coniuingit᷑. Que sciluit
uisio. nũquam iam inꝑpecuũ. ab amo¬
ris sui amplerib euellatur. Tunc reg¬
ni ianua lugentib claud ͤit᷑: que mͦ
cocidie penitentib aꝑitur. Erit
namq et tunc penidentia. sed fructu¬
osa iam nonerit. quia nequa quam
tunc ueniam inuenit. qui m̾ apcum
ueniȩ tempꝰ ꝑdit. Hinc et enĩ paulus

Expanded text:
ait: Dies illa, dies irae, dies tribulaait: Dies illa, dies irae, dies tribulationis et angustiae, dies calamitatis et miseriae, dies tenebrarum et caliginis, dies nebulę et turbinis, dies tubae et diem iudicii super corda reproborum qua asperitate propheta vidit amarescere, quem tot appellationibus non valet expQuanta vero tunc erit electorum laetitia, qui de ejus merentur visione gaudere, de cujus conspectu vident et elementa omncontremiscere, cum eo simul ad nuptias intrare! Qui et in sponsi nuptiis gaudent, et tamen ipsi sunt sponsa, quia in illo aeterni regni thalamo visioni nostrae Deus conjungitur. Quae scilicet visio nunquam jam in perpetuum ab amoris sui amplexibus evelletur. Tunc regni janua lugentibus claudetur, quae modo quotidie poenitentibus aperitur. Erit namque et tunc poenitentia, sed fructuosa jam non erit, quia nequaquam tunc veniam invenit, qui modo aptum veniae tempus perdit. Hinc etenim Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
dium cestis est. Que autẽ ꝑate erant
intrauerunt cũ eo ad nuptias et
clausa est ianua. O si sapere in
cordis palato possit. quid admira¬
tionis habet quod dicitur uenit
sponsus. quid dulcedinis. intra¬
uerunt cumeo ad nuptias. quid
amaritudinis. ec clausa est ianua. Ule¬
nit qͥppe ille qui aduentu suo elemen¬
ta concutit: incuiꝰ conspectu celum
et terra contremiscit. Unde etiam
ꝑ propħam dicit. Ad huc semel. et¬
ego mouebo nonsolum terram: sed
eciam celum. Ad cuiꝰ examen omne
humanũ genꝰ deducit᷑. cui ad uin-¬
dictam malorũ remunerationẽ q
bonorũ: angłi. archãgłi. throni. pͥn¬
ripatꝰ. et dñationes obsecuntur. Peu
dicis. qui in illo die terror erit: quan¬
do iam in pena remediumnon erit.
Quȩ illa confusio. cui reatu suo exi¬
gende. continget in conuendu omniũ
hominũ angłoꝵq erubescere. Qui
pauor. eũ quẽ et tranquillũ mens hu¬
manacaꝑe nonualet. etiam iratũ uide¬
re. Quã diem bene ꝓpħa intuens:

Expanded text:
dium testis est. Quae autem paratae erant, intraverunt cum eo ad nuptias, et clausa est janua. 4. O si sapere in cordis palato possit quid admirationis habet quod dicitur: Venit sponsus! quid dulcedinis: Intraverunt cum eo ad nuptias! quid amaritudinis: Et clausa est janua! Venit quippe ille qui adventu suo elementa concutit, in cuius conspectu caelum cum terra contremescit. Unde etiam per prophetam dicit: Adhuc semel, ego movebo non solum terram, sed etiam caelum. Ad cuius examen omne humanum genus deducitur, cui ad vindictam malorum remunerationemque bonorum angeli, archangeli, throni, principatus et dominationes obsecuntur. Pensdicis, qui in illo die terror erit, quando iam in poenQuae illa confusio, cui reatu suo exigente contingit in conventu omnium hominum angelorumque erubescere: qui pavor eum, quem et tranquillum mens humana capere non valet, etiam iratum videre. Quem diem bene intuens propheta
Abbreviated transcription (Latin):
ex tinguntur. quia earũ oꝑa quȩ
clara hominib foris apparuerant:
in aduentu iudicis intꝰ obscurant᷑.
Ec adeo recͥbutionẽ non inueniunt:
qͥa ꝑ eis receperunt ab hominibus
laudes quas amauerunt. Quid est
autẽ. quod tunc aprudentib oleũ
pecunt. nisi quod in aduentu iudi¬
cis. cum se intꝰ uacuas inuenerint.
testimoniũ foris querunt: Ac si asua
sidutia deceptȩ ꝓximis dicant. Quia
nos quasi sine oꝑe repelli conspicitis:
dicite de nr̃is oꝑibus quid uidistis.
Sed prudentes iirgines respondent
dicentes. Ne forte non sufficiat no¬
biset uobis. In illo et enindie.
quod tam̃ cle quibusdam. in pa¬
ce sc̃e eccłȩ quiescentib loquor.
sibimet ipsi testimoniũ uniꝰ cuiꝰq
uix sufficit. quantominꝰ et s et ꝓxi¬

Expanded text:
exstinguuntur, quia earum opera, quae exstinguuntur, quia earum opera, quae clara hominibus foris apparuerant, in adventu judicis intus obscurantur. Et a Deo retributionem non inveniunt, quia pro eis receperunt ab hominibus laudes quas amaverunt. Quid est autem quod tunc a prudentibus oleum petunt, nisi quod in adventu judicis cum se intus vacuas invenerint, testimonium foris quaerunt? Ac si a sua fiducia deceptae proximis dicant: Quia nos quasi sine opere repelli conspicitis, dicite de nostris operibus quid vidistis. Sed prudentes virgines respondent, dicentes: Ne forte non sufficiat nobis et vobis. In illo enim die quod tamen de quibusdam in pace Ecclesiae quiescentibus loquor sibimetipsi testimonium uniuscujusque vix sufficit; quanto minus et sibi et proxi
Abbreviated transcription (Latin):
ec reꝓbi ostendunt. Sed soli ad spon¬
foris egeri nt. intꝰ glam requirunt.
Ende ꝑ psal mistam quoq de sancta
filiȩ regis abintꝰ. M oram autẽ faci¬
ente sponso: dormitauerunt om̃s
et dormierunt. quia dum uenire
iudex ad extremum iuditium differt:
electi et reꝓbi in mortis somno sopi¬
unt᷑. Dormire et enĩmoriest. Ante
sompnũ uͦ dormitare est: ance mor¬
tem a salute languescere: quia per
pondus egͥtudinis. ꝑuenit᷑ ad sonnũ
mortis. Media autẽ noc te clamor
factus est : ecce sponsus uenit. exite ob¬
uiam ei. De aduentu sponsi clamor
in mecdia nocte fit : quia sic iuditiĩ¬
dies surripit. ut p̃uideri non ualeat
quandouenit. Unde scriptum est.
Dies domini sicut fur innocte ita
ueniet. Tunc om̃s uͥgines surgunt:
qͥa electi et reꝓbi. a somno suȩ mortis
excitantur. L. ampades ornant. qͥa
secũ sua oꝑa numerant ꝓ qͥbus ȩter-¬
nã reciꝑe beatitudinẽ expectant.
Sed lampades fatuarũ uͥginum

Expanded text:
et reprobi ostendunt, sed soli ad sponet reprobi ostendunt, sed soli ad sponforis egerint intus gloriam requirunt. Unde per Psalmistam quoque de sancta filiae regis ab intus . 2. Moram autem faciente sponso, dormitaverunt omnes, et dormierunt, quia dum venire judex ad extremum judicium differt, electi et reprobi in mortis somno sopiuntur. Dormire etenim mori est. 1478 Ante somnum vero dormitare est ante mortem a salute languescere, quia per pondus aegritudinis pervenitur ad somnum mortis. Media autem nocte clamor factus est: Ecce sponsus venit, exite obviam ei. 3. De adventu sponsi clamor in media nocte fit, quia sic dies judicii subrepit, ut praevideri non valeat quando venit. Unde scriptum est: Dies Domini sicut fur in nocte ita veniet . Tunc omnes virgines surgunt, quia et electi et reprobi a somno suae mortis excitantur. Lampades ornant, quia sua secum opera numerant, pro quibus aeternam recipere beatitudinem exspectant. Sed lampades fatuarum virginum
Abbreviated transcription (Latin):
conscientiam contegunt. Et sunt ple¬
riq qui corpus ꝑ abstinentiam affli¬
gunt: s de ipsa sua abstinentia hu¬
manos fauores expetunt. Doctrine
inseruiunt. indigentib multa lar¬
giunt᷑. Sed fatuȩ ꝓfecto sunt uirgi¬
nes: quia solam laudis transitoriȩ re-¬
tͥhucionẽ querunt. Unde et apte
runt oleum secũ. Prudentes audem¬
uirgines: acceperunt oleũ inuasis
suis cum lampadib ꝑ oleum qͥppet ni¬
tor głȩ designat᷑. Uascula autẽ sunt
corda: in qͥb ferimꝰ cuncta que cogi¬
tamꝰ. Prudentes gͦ oleum inuasis
habent. qͥanitorẽ głȩ intra conscien¬
tiam retinent: paulo accestante qͥ
ait. G loria nr̃a hec est: testimoni¬
um conscientiȩ nr̃ȩ. Fãtuȩ autem
ugines oleũ secũ non sumunt. qͥa
głam intra conscientiam non habent:
dum hanc abore ꝓximorũ querunt.
Notandum uͦ quod om̃s lampades
habent. sed om̃s oleũ non habent:
qͥaplerũq bona inse oꝑa.cũ electis

Expanded text:
conscientiam contegunt. Et sunt pleconscientiam contegunt. Et sunt plerique qui corpus per abstinentiam affligunt, sed de ipsa sua abstinentia humanos favores expetunt, doctrinae inserviunt, indigentibus multa largiuntur. Sed fatuae profecto sunt virgines, quia solam laudis transitoriae retributionem quaerunt. Unde et apte autem acceperunt oleum in vasis suis cum lampadibus. Per oleum quippe nitor gloriae designatur; vascula autem nostra sunt corda, in quibus ferimus cuncta quae cogitamus. Prudentes ergo oleum in vasis habent, quia nitorem gloriae intra conscientiam retinent, Paulo attestante, qui ait: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Fatuae autem virgines oleum secum non sumunt, quia gloriam intra conscientiam non habent, dum hanc ab ore proximorum quaerunt. Notandum vero quod omnes lampades habent, sed omnes oleum non habent, quia plerumque bona in se opera cum electis
Abbreviated transcription (Latin):
magnꝰ uocabit᷑ in regno celorum.
Mandatũ qͥppe soluit et l ocet.
quando hoc qͥsq uoce p̾dicat. qd̾ uiuen¬
dononimplet. Sed ad regnũ ȩternȩ
Quomͦ gͦ meo minimꝰ uocatur. qui
ad hoc nullomͦ intrare ꝑmittitur.
Quiditaq ꝑ hanc sententiam. nisi
p̃sens eccła celorũ regnũ dicitur: In
qua doctor. qͥ mandatũ soluerit mini-¬
mꝰ uocat᷑ : quia cuiꝰ uita despicitur.
subsistit: geminatꝰ autẽ quinariꝰ de¬
nariũ ꝑficit. Et quia ex utrõq se¬
xii. fidelium multitudo colligitur :
scã eccło decem uͥginib similis denũ¬
tiat᷑. In qua qͥa mali cũ bonis. et rep¬
bi cũ electis admixti sunt: recte simi
lis uͥginib prudentib et facuis eeᷤᷤ
ꝑhibet᷑. Sunt namq pleriq conti¬
nentes. qui ab exceriori se appetitu
custodiunt: et spe ad interiora rapi-¬
untur. Caruẽ macerant: et toto de¬
siderio ad suꝑnam patͥam anhelant.
E cerna p̃mia expe cunt: ꝓ laborili
in ore homiũ ponunt sed intra

Expanded text:
nimus vocabitur in regno coelorum . Mandatum quippe solvit, et docet, quando hoc quisque voce praedicat, quod vivendo non implet. Sed ad regnum aeternae Quomodo ergo in eo minimus vocatur, qui ad hoc nullo modo intrare permittitur? Quid itaque per hanc sententiam nisi praesens Ecclesia coelorum regnum dicitur? in qua doctor qui mandatum solverit minimus vocatur, quia cujus vita despicitur, subsistit. Geminatus autem quinarius denarium perficit. Et quia ex utroque sexu fidelium multitudo colligitur, sancta Ecclesia decem virginibus similis denuntiatur, in qua quia mali cum bonis, et reprobi cum ellis virginibus prudentibus et fatuis esse perhibetur. Sunt namque plerique continentes qui ab exteriori se appetitu custodiunt, et spe ad interiora rapiuntur; carnem macerant, et toto desiderio ad supernam patriam anhelant, aeterna praemia expetunt pro laboribus in ore hominum ponunt, sed intra
Abbreviated transcription (Latin):
emite uobis. Uenditores quippe
olei: adulatores sunt. Qui enĩ
accepta qualibet grã. uanis suis lau¬
dibus nicorẽ głe offerunt: quasioleũ
uendunt. De quo ꝑfecto oleo p sal¬
mista dicit. Oleum autẽ peccatoris.
non inpinguet capud meũ. Prin¬
cipale et enĩ nr̃m: capud est. Appel¬
latione autẽ capitis. ea quȩ pͥncipat᷑
corpori: mens uocatur. In pinguat
gͣ capud oleum peccatoris : cũ de¬
mulcet mentẽ fauoradulantis. Sed

Expanded text:
emorasse. Venditores quippe olei, adulatores sunt, qui enim accepta qualibet gratia, vanis suis laudibus nitorem gloriae offerunt, quasi oleum vendunt, de quo profecto oleo Psalmista dicit: Oleum autem peccatoris non inpinguet caput meum. Principale etenim nostrum / caput est. Appellatione autem capitis ea, quae principatur corpori, mens vocatur. Inpinguat ergo caput oleum peccatoris, cum demulcet mentem favor adolantis. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
ua oꝑa fugere. muncdi huiꝰ
inqͥnamenta deuitare: sed
hodierna scĩ exũigłu lectione conpel¬
lor dicere. utꝙ. bona queagitis. cũ¬
cũ magna caute latimeatis: ne per
hoc quod auobis rectũ gerit᷑. fauor aut
grã humana reqͥrat᷑: ne appetitus lau¬
dis surripiat. et quod foris ostendit̾.
int̾ amercẽde uacuetur. Ecce enim
reclemptoris uoce decẽ uͥgines. et om̃s
dicunt᷑ uͥgines: s tam̃ intra beatiti¬
dinis ianuam non om̃s recepte. qͥ a earũ
quedam dum de uͥgintade sua głam
foris expetunt: in uasis sius oleum ha¬
bere noluerunt. Sed pͥmũ queren¬
dum nobis est. quid sit regnũ celoꝵ.
aut cur decẽ uͥginib conꝑaret᷑: que
etiam prudentes uͥgines et fatue di¬
cant᷑. Dum eiũ celoꝵ regnũ constat¬

Expanded text:
va opera fugere, mundi hujus inquinamenta devitare; sed hodierna sancti Evangelii lectione compellor dicere ut et bona quae agitis cum magna cautela timeatis, ne per hoc quod a vobis rectum geritur favor aut gratia humana requiratur, ne appetitus laudis subrepat, et quod foris ostenditur intus a mercede vacuetur. Ecce enim Redemptoris voce decem virgines, et omnes dicuntur virgines, et tamen intra beatitudinis januam non omnes sunt receptae, quia earum quaedam, dum de virginitate sua gloriam foris expetunt, in vasis suis oleum habere noluerunt. Sed prius quaerendum nobis est quid sit regnum coelorum, aut cur decem virginibus comparetur, quae etiam virgines prudentes et fatuae dicantur. Dum e
Abbreviated transcription (Latin):
dictacũ loqͥ consueui: sed qͥa
la sescente stõmacho.ea quȩ
dictauerã legere ipse non pos¬
sum: quosdam uestrũ minꝰ.
libent̾ audientes incueor. Un¬
de nunc amemetipso exigere
contͣ morẽ uolo: ut int̾ sacra
missarũ sollẽpnia. lecꝰtionẽ scĩ
euuangłii. non dictando. s col¬
loquendo edisserã: sicq excipi¬
at᷑ ut loqͥmur. quia collocutio¬
nis uox scorda corpentia plusꝗͣ.
sermo p̃dicationis excitat: et
quasi quadam manu sollicitu¬
dinis. ut euigilent pulsat. Et

Expanded text:
dictatum loqui consuevi; sed quia, lassescente stomacho, ea quae dictavero legere ipse non possum, quosdam vestrum minus libenter audientes intueor. Unde nunc a memetipso exigere contra morem volo ut inter sacra missarum solemnia lectionem sancti Evangelii non dictando, sed colloquendo edisseram. Sicque excipiatur ut loquimur, quia collocutionis vox corda torpentia plus quam sermo lectionis excitat, et quasi quadam manu sollicitudinis ut evigilent pulsat. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ut hoc ab eis fideliꝰ incelo p̃sumat᷑.
Ex ipso itaq regno quod iam udnmꝰ.
inmundo esse subli matũ. speremꝰ
regnũ. quod incelo credimꝰ ꝑcipien-¬
dũ. Nam sunt nonnulli. qͥ xp̃ianita¬
tis nõĩe censent᷑. s xp̃ianitatis ñ ha-¬
bent fidem. Sola esse uisibilia esti¬
mant. inuisi bilia non appetunt qͥa
nec esse suspicant᷑. Ad scõꝵ martirũ
corꝑa consistimꝰ fr̃s mei. nunqͥd isti
carnẽ suã in mortẽ cdarent. nisi eis
certissime constitisset esse uitã ꝓ qua
mori debuissent. Et ecce qͥ ita credi¬
derunt: miraculis coruscant. Ades¬
gͥ uiuunt illic ubi uiuunt. si in tot
miraculis uiuunt hic. uͥ mortui suN

Expanded text:
ut hoc ab eis fidelius in coelo praesumatur. ut hoc ab eis fidelius in coelo praesumatur. Ex ipso itaque regno quod jam videmus in mundo esse sublimatum speremus regnum quod in coelo credimus percipiendum. Nam sunt nonnulli qui Christianitatis nomine censentur, sed Christianitatis non habent fidem. Sola esse visibilia aestimant, invisibilia non appetunt, quia nec esse suspicantur. Ad sanctorum martyrum corpora consistimus, fratres mei. Nunquid isti carnem suam in mortem darent, nisi eis certissime constitisset esse vitam pro qua mori debuissent? Et ecce qui ita crediderunt, miraculis coruscant. Ad exso ergo illi vivunt illic ubi vivunt, si in tot miraculis vivunt hic ubi mortui sun
Abbreviated transcription (Latin):
dam seniorib narrantib agnoui.
Sothor temꝑe matrona q̃ dã
fuit religiosa ualde: que ad horũ
martirũ ȩccłam crebro ueniebat
Quadam die dũ ex more ad orandũ
ueniret. egrediens duos stante̾ monacho
endam ele mosinam ꝓpinquasset:
adstiterunt illi uicinius et dixeruq̃.
Tunos mͦ uisitas. nos te indie iudi¬
tͥ. Quo dicto: ab oculis eiꝰ ablati
sunt. Tunc illa territa ad orandũ
rediit:. seseq in lacͥmis ꝓlixius effu¬
dit. Et facta est pꝰ hoc tanto instantior
in p̃ce: quanto certior de ꝓmissione. Si
aut̃ ureta pauli uocẽ ẽ. fides sꝑandarũ
sub stautia rerũ argumentũ non appa-

Expanded text:
 agnovi. Gothorum tempore matrona quaedam fuit valde religiosa, quae ad horum martyrum ecclesiam crebro veniebat. Quadam die dum ex more ad orandum venisset, egrediens, duos stantes sub pereendam eleemosynam propinquasset, astiterunt illi vicinius, et dixerunt: Tu nos modo visitas, nos te in die juditibi. Quo dicto, ab oculis ejus ablati sunt. Territa illa ad orandum rediit, seseque in lacrymis prolixius effudit. Et facta est post hoc tanto instantior in prece, quanto certior de promissione. Si autem, juxta Pauli vocem, Fides est sperandarum substantia rerum, argumentum non appa