comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ eum negaret filium bĩssime
ut demonstraret unũ emndẽ¬
q filium hominis ẽẽ. filium
su xp̃i. p̃dicemus ac si mrẽm
hodie ꝑuenit ad thalamum
et̾ni regis. ad easdem nuptias.
ne loqui aut cogitare miste¬
riis: redeamus ad ip̃ius ñba
beate uirginis. ad ip̃ius rudi¬
m̃ta uirtutum ͥ qͣtums ex eĩ
tirotinio humilitatis melins
ediscere uideamus: curdeimis
ad tante ꝑuem̾̃t celsitudinẽ
claritatis. Ait enim int̃cet̾a
qr respexit humilitatẽ ancil¬
le sue: ecce enĩ in hoc beatam
me dicent om̃s gen̾ationes.
ꝓpħissam d̾i. ꝓph̾issam dico: ĩ¬
mo ut ita dicam cuͣngelistã.
audite q̃so uirgines audiat oĩs
feminaꝵ ordo. humilitatẽ tã¬
te uirginis: ⁊ nolite credere.
sinõ iam completa sunt om̃ia
quecumq p̃dixit ꝑcam. qui
ip̃am repleu̾at sp̃c u̾itatis. Ec¬
ce enim inquit ex hoc beatam
ine dicent om̃s gen̾ationes. Er¬
go qñ hec sc̃a ⁊uenerabilis uir¬
go dicebat. ne scio fr̃s uł si pau¬
tis in eadem gente uideorum

Expanded text:
quod eum negaret filium beatissimut demonstraret unum eumdemque Filium hominis esse Filium su Christi; praedicemus ac si matrem hodie pervenit ad thalamum aeterni regis, ad easdem nuptias qne loqui aut cogitare mysteriis, redeamus ad ipsius verba beatae Virginis, ad ipsius rudimenta virtutum, quatenus ex ejus tirocinio humilitatis melius disserere valeamus cur demum ad tantae pervenerit celsitudinem claritatis. Ait enim inter caetera: Quia respexit humilitatem ancillae suae, ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes . prophetissam Dei. Prophetissam dico, imo, ut ita dicam, evangelistam. Audite, quaeso, virgines, audiat omnis feminarum ordo humilitatem tantae Virginis; et nolite credere, si non jam completa sunt omnia, quaecunque praedixit per eam, qui ipsam repleverat Spiritus veritatis. Ecce enim, inquit, ex hoc beatam me dicent omnes generationes. Ergo quando haec sancta et venerabilis Virgo dicebat, nescio, fratres, vel si paucis in eadem gente Judaeorum
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ madam: ⁊ tta dñabitur ĩ
om̃s eius enis filios. Dum con
tum semꝑ ad det̾iora cerueret
lapsum de bonis ruere inmalis
doluit ꝑ magnam pietatẽ suã
⁊ quem ille pro benignitate ad
ymaginem suam condid̾at.⁊
ip̃e sponte ꝑierat: qualiter
reuocasset inpristinũ locum
ubieum constituerat procura¬
uit. In longinquo ergo dispo¬
suit ꝑ sapĩam suam: ut ꝑsemet¬
ip̃m redim̃et. ꝙ ꝑsemet ipsum
plasinauit. uoluit ꝑ pietatẽ
suam ⁊ ꝑ om̃ipotẽtiam suam
iusitare mũdum: ut ip̃e qui
hominẽ fecerat. ꝑuisitationẽ

Expanded text:
t in Adam, et ita dominabitur in omnes ejus filios. Dum condonum semper ad deteriora cerneret, lapsum de bonis, ruere in malis, doluit per magnam pietatem suam, et quem ille pro benignitate ad imaginem suam condiderat, et ipse sponte perierat, qualiter revocasset in pristinum locum, ubi eum constituerat, procuravit. In longinquo ergo disposuit per sapientiam suam, ut per semetipsum redimeret, quod per semetipsum plasmavit. Voluit per pietatem suam et omnipotentiam suam visitare mundum, ut ipse qui hominem fecerat
Abbreviated transcription (Latin):
mente conciperet ut fieret e¬
ciualis deo. Scire enim uoluit᷑
deiecti sunt. de paradiso in hoc
mũdo. in istam conuallem
lacrimarum: ubi cum labore
⁊ sudore uitam suam fuuert:¬

Expanded text:
mente conciperet, ut fieret aequalis Deo. Scire enim voluit qdejecti sunt de paradiso in hoc mundo in istam convallem lacrymarum, ubi cum labore et sudore vitam suam finier
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ nũt octurrit dicam ad con¬
solationem dñi mei pecri. qͥ
olim tuus fũat capuanus: um̃c
hubaldi scilicet nobilissimi iui¬
riquui metum degit in heremo
filus inmeo monast̾io fcũs
fũat monachus. Hic alicũ in¬
tempeste noctis silentio qui¬
escentib frĩb siue eg̃ssuc suie
sublatus sit nescio. S cum pi¬
stor mpistrino iaceret:: inter¬
rupto ad horã sompno. uestẽ
q sibi ꝯminus ad iacebat sibi¬
m uoluit suꝑ pon̾e: ut frig
arceret. Exdendens itaq bra¬
thium: dormientẽ uyctaserep¬
perit pũm. Repente stupefc̃s
iualde ꝑt̃ritus. festinus exur¬
git luternam ascendit totã¬
q domũ sollicita curiositate
tircuiens. om̃i aditus clausos
⁊ obsecratos inuenit. Mane
tate p̾cerito uespere instratu
suo ip̃it uidentib quienisset:
tiualit̃ ipristinũ clansis iami¬
is ing̃di potuisset. Et quidẽ de
suc legitur: qr cum p̃cederet
eum angelus de carcere ad
portam ferream ultro aꝑtaẽ

Expanded text:
quod nunc occurrit, dicam ad conquod nunc occurrit, dicam ad consolationem domini mei Petri, qui olim civis fuerat Capuanus, nunc Ubaldi scilicet nobilissimi viri, qui mecum degit in heremo, filius, in meo monasterio factus fuerat monachus. Hic aliquando intempestae noctis silentio quiescentibus fratribus sive egressus sive sublatus sit, nescio. Sed cum pistor in pistrino iaceret, interrupto ad horam somno vestem quae sibi comminus adiacebat, sibimet voluit superponere, ut frigus arceret. Extendens itaque brachium dormientem iuxta se reperit puerum. Repente stupefactus et valde perterritus festinus exurgit, lucernam accendit, totamque domum sollicita curiositate circumiens omnes aditus clausos et obseratos invenit. Mane tate praeterito vespere in stratu suo ipsis videntibus quievisset, qualiter in pistrinum clausis ianuis ingredi potuisset. Et quidem de ursus legitur, quia cum praecederet eum angelus de carcere ad portam ferream, ultro aperta est
Abbreviated transcription (Latin):
sunt mutua cantẽplatione cõ¬
spic̾e. Sĩ siciuidem qui uobiscũ
oꝑib ur̃it moriuntur. Pia ni¬
mirum fide credendum ẽ. qr
scala illa que de cassino monte
olim incelum uidebatur erec¬
ta. ad huc palliis strata. lam¬
padib chorusca: sicut tunc ex¬
cepit ducem itamĩc excerti¬
tum trantmittit ad celestia sb̃̾¬
sequẽtem: nec abeius głõso tra¬
de finicti: cuis dum in hoc ext¬
lio uiu̾ent uestigia sunt secu¬
ti. hoc ẽintimi feruoris incẽ¬
lif flagrat incorde. hec ꝑpes fa¬
hula. que meo u̾satur in ore.
Int̃ cunctos aũ uirtutum flo¬
res quos in illo agro pleno cui
bñoicit dñt repperi. Fateor hoc
mͥ non mediocuĩt placuit qd̾
ibi pu̾oꝵ scolas qui sepe rigorẽ
q nobilis uir eccłie sedebit
di de core letantes qui nimirũ
ut filũ ꝓphaꝵ ỹdonei sunt ad
helyam ꝑdeserta tiuerendum᷑
aut certe adolescentie ad hui
flore n̾nantes cun iuxͣ apłm
ioh̾em uicere malignũ. Etce

Expanded text:
sunt mutua contemplatione consunt mutua contemplatione conspicere. Beati siquidem qui vobiscum ibus moriuntur. Pia nimirum fide credendum est, quia scala illa, quae de Cassino monte olim in caelum videbatur erecta, adhuc palliis strata lampadibusque corusca, sicut tunc excepit ducem, ita nunc exercitum transmittit ad caelestia subsequentem, nec ab eius glorioso tradefuncti, cuius dum in hoc exilio viverent, vestigia sunt secuti. Hoc est illud intimi fervoris incenliter flagrat in corde, haec perpes fabula, quae meo versatur in ore. Inter caeteros autem virtutum flores, quos in illo agro pleno, cui benedixit Dominus, reperi, fateor hoc michi non mediocriter placuit, quod ibi puerorum scolas, qui sepe rigorem que nobilis vir aecclesiae sedebit i decore laetantes, qui nimirum ut filii prophetarum idonei sunt ad Heliam per deserta quaerendum, aut certe adholescentiae adhuc flore vernantes, qui iuxta apostolum Iohannem vicere malignum. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
sus quos nos subtilius ad huc
ruuari iccirco desistimus: qr
trui ꝓposunmus epłare compẽ¬
dium. Presertim dum in hac
disputandi mat̾ia mlaliud at¬
tinere decerniiis: nisi ut ex ĩ¬
potẽtia dĩ de uolutam suꝑ nos
calumpniã. u̾itatis allegatio¬
nib repellamus. S du ista
ꝓscribimus quo cor fernentius
estuat cohibere silentio ut sal¬
tim scintilla ñ effluat ñ uale¬
mus. Igitur ut lam om̃t com¬
muntẽ alloqͣr. nolo uos late¬
at uenerabiles fĩs mei. qrex
qua głosi cenobii ur̃ limen
ar. redeunti mͥ acassino satra¬
tissimo idem contigit ꝙ muili¬
eri que reu̾tebatur a sylo tab̾¬
naculo: ut nimirũ uultus inei
ñ suit amplius in diñsa mu¬
tati. uobiscum sane p̾sentia¬
liter hĩto: uobis semꝑ assisto.
aliotum si pp̃ea ñ sum uobis¬
tum qr corporalib oculis uos
ñ intueor: ergo nec ip̃i oculi
sunt incapite. qr caput cerne¬
re neq̃unt. uł ip̃i sibimet o¬
tuli absentes sunt: qr nec quis¬
q se. nec ut̃q se innicem pos¬

Expanded text:
sus, quos nos suptilius adhuc rimari idcirco desistimus, quia qui proposuimus epistolare compendium. Presertim dum super hac disputandi materia nil aliud nobis attinere decernimus, nisi ut ex inpotentia Dei devolutam super nos calumpniam veritatis allegationibus repellamus. Sed dum ista perscribimus, quod cor ferventius estuat, cohibere silentio, ut saltim scintilla non effluat, non valemus. Igitur ut iam omnes communiter alloquar, nolo vos lateat, venerabiles fratres mei, quia ex quo gloriosi coenobii vestri limen ar, redeunti a Casino sacratissimo idem contigit quod mulieri quae revertebatur a Silo tabernaculo , ut nimirum vultus mei non sint amplius in diversa mutati: vobiscum sane praesentialiter habito, vobis semper assisto. Alioquin si propterea non sum vobiscum quia corporalibus oculis vos non intueor, ergo nec ipsi oculi sunt in capite, quia caput cernere nequeunt; vel ipsi sibimet oculi absentes sunt, quia nec quisquam se, nec uterque se invicem pos
Abbreviated transcription (Latin):
trusetus aduentantib sce cõ¬
u̾sationis exempla p̾bere: pre¬
cipue tũ lociuatitatis uicio se¬
uere ac uigilanter obsistere.
⁊ prurienti lingue. frenũ so¬
brii mod̾amini ad hibere. ne
ꝙ ab sit breuis hore spatio. ꝑ¬
datis otiosa loq̃ndo. ꝙ ꝑ plures¬
dies ac quisistis orando ⁊ nunc
lingua leuĩt effluat. ꝙ men¬
tem post ea penitendo gramĩt
p̃mat. Sepenamq int̾ reli¬
quos cibos unũ fortasse a co¬
medente traititur: ꝙ ꝑ plu¬
res postmodũ dies occupans
stomachum. minime dige¬
ratur. Sic nimirũ int̾ mul
stomachum senciamus. at ꝑ
hoc nequeat fatile digeri: qr
nõ pot̾ oblunomi traditum a
cogitatione deleri. Non nulli
cuis siluisse meminint qua¬
dam qĩ ex ip̃o silentio seturi¬
tate p̃sumpta moxad profe¬
renda uana q̃libet ⁊ leuia de¬
fluunt: iñ ad necessitatis in¬
ditia: s ad uoluptatis potuspe¬
tulantrã in discreta ora resol¬
nunt. Quib profecto ualde
timendum ẽ nemagis dm̃ de

Expanded text:
ecus adventantibus sanctae conversationis exempla praebere, praecipue tamen loquacitatis vitio severe ac vigilanter obsistite, et prurienti linguae frenum sobrii moderaminis adhibete, ne, quod absit, brevis horae spatio perdatis otiosa loquendo quod per plures acquisistis orando, et nunc ex lingua leviter affluat quod mentem postea poenitendo graviter premat. Saepe namque inter reliquos cibos, unum fortasse quid a comedente trajicitur, quod per plures postmodum dies occupans stomachum minime digeratur. Sic nimirum inter mulstomachum sentiamus, ac per hoc nequeat facile digeri, quia non potest oblivioni traditum a cogitatione deleri. Nonnulli tius siluisse meminerint, quadam quasi ex ipso silentio securitate praesumpta, mox ad proferenda vana quaelibet et levia defluunt, et non ad necessitatis indicia, sed ad voluptatis potius petulantiam indiscreta ora resolvunt. Quibus profecto valde timendum est, ne magis Deum
Abbreviated transcription (Latin):
b̾naculum głie. templum celes¬
te : cui apłi sacrum reddunt ob¬
sequiũ ad cuuis angeli canunt
tur. O beata maria gaudens ĩ¬
gred̾e ꝑadisum que det̾ris ad ce¬
lestem uitã lata es abangeł.
⁊ int̃ choros uirgnũ. sicut sol fuł¬
gens: suscepisti principatum
st̃ archangelos in celo. O excel¬
lentissima qmͣ hodie ꝑadĩsus
excep̃it gandens: qmͣ cherubĩ¬
dib prosecuntur: qmͣ mr̃es cã

Expanded text:
bernaculum gloriae, templum coelesbernaculum gloriae, templum coeleste, cui apostoli sacrum reddunt obsequium, ad cujus angeli canunt tur! O beata Maria! gaudens ingredere paradisum, quae de terris ad coelestem vitam translata es ab angelis, et inter choros virginum, sicut sol fulgens, suscepisti principatum super archangelos in coelo. O excellentissima! quam hodie paradisus excepit gaudens, quam cherubidibus pros
Abbreviated transcription (Latin):
lari a nobis p̾conio extollitur̃.
ciuasingulare commertiũ mũ¬
do p̃buit. Seniq tm̃ se ad celi
fastigium subleuainit: ut uer¬
bum inprincipio ap̃ dm̃. de sũ¬
lix maria: ⁊ om̃i laude dignis¬
sima. O genitrix głosa o subli¬
mis puerpera: enus inst̾ib auc¬
tor celi t̃req comiccitur. hec¬
ẽ in matulata coitu: fecunda
ꝑtu. Uirgo lactans dnmn celi:
angeloꝵ tibum ⁊ hominum
nutriens. O felitia oscula: lac¬
tantis labris imp̾ssa. O felix
puerperium. letabile angeł
obtabile scũ necessariũ ꝑditis.
congruũ profligatis. Quas er¬
go laudes. o dña totins mundi
saluatio. fragilitas gem̃s hũa¬
ni tibi ꝑsoluet: que solo tuo
cõmertio. retuꝑandi aditum
inuenit: O qmͣ uenerãdum
⁊ p̃cetis honor ad. hũc diem.
inquo di genttrix uirgo maria
demundo migrauit ad xp̃m q̃
dolori ñ subiatuit pꝰ partum:
ñ labori post transitum. O ad¬
mirabilem thalamũ: deqiuo
spetiosus forma prodiit sponoꝰ.
O lux gentiũ. spes fidelium ta¬

Expanded text:
lari a nobis praeconio extollitur, quae singulare commercium mundo praebuit. Denique tantum se ad coeli fastigia sublevavit, ut Verbum in principio apud Deum de suplix Maria, et omni laude dignissima! O genitrix gloriosa! O sublimis puerpera, cujus visceribus auctor coeli terraeque committitur! est immaculata coitu, fecunda partu, virgo lactans Dominum coeli, angelorum cibum et hominum nutriens. O felicia oscula lactantis labris impressa! O felix puerperium, laetabile angelis, optabile sanctis, necessarium perditis, congruum profligatis! Quas ergo laudes, o Domina, totius mundi salvatio, fragilitas generis humani tibi persolvet, quae solo tuo commercio recuperandi aditum invenit? O quam venerandum, et prae caeteris honorandum hunc diem! in quo Dei genitrix virgo Maria de mundo migravit ad Christum, quae dolori non subjacuit post partum, non labori post transitum. O admirabilem thalamum, de quo speciosus forma prodiit sponsus! O lux gentium, spes fidelium, ta
Abbreviated transcription (Latin):
tus concelebrat numerut : cui
oĩum sc̃ãrum uirgum̃ cũ sinis
palmis uctritib. exultans ot¬
curritex̃titus. O clarissima int̾
uirgines: que cum laudib ⁊ ex¬
eqiuiis hodie exaltata. ⁊ magno
cum triumpho incelo es głosis¬
sime euecta. accipe itaq piis¬
sima ac misericoroissima. qͣstũ¬
q exiles m̃itis tuis inpares gr̃a¬
rum actiones : ⁊ tum nota sus¬
ceꝑis: culpas nr̃as orando extusa.
admitte nr̃as p̾ces int satrariũ
exanditionis: ⁊ retribue nobis
gram recontiaiationis. Sit ꝑte
accipe ꝙ offerimus inpetra: sꝓ
rogamus: qr potentiorẽ ad pla

Expanded text:
concelebrat numerus, cui omnium sanctarum virginum cum suis palmis victricibus exsultans occurrit exercitus! O clarissima inter virgines, quae cum laudibus et exsequiis hodie exaltata, et magno cum triumpho in coelos gloriosissime evecta! Accipe itaque, piissima ac misericordissima, quascunque exiles meritis tuis impares gratiarum actiones; et cum vota susceperis, culpas nostras orando excusa. Admitte nostras preces intra sacrarium exauditionis, et retribue nobis gratiam reconciliationis. Sit per te accipe quod offerimus, impetra quod rogamus: q
Abbreviated transcription (Latin):
cũ mirabiles apparebant. stã
⁊ cuius paulo ante memiinim
phesulanis ep̃c cum tante pͣ¬
uitatis eẽt. ut ⁊ laicus eius fr̃
honeste modeste cum eo fami
norum tñ adeo iurtutib cho¬
ruscabat. ut indedicatione u¬
nuis dum taxat eccłie .uͫ. co¬

Expanded text:
quasi mirabiles apparebant. Nam et quasi mirabiles apparebant. Nam et is, cuius paulo ante meminimus, Fesulanus episcopus, cum tantae pravitatis esset, ut et laicus eius frater honestae modestiae cum eo familnorum tamen adeo virtutibus coruscabat, ut in dedicatione unius dumtaxat aecclesiae quinque co
Abbreviated transcription (Latin):
ut decet̾is sileam ꝙ intriptitam
hystoria legitur: ñ absurdum
uidetur. sicisdem u̾bis simplitit
inferatur.
cantur achillee. dem̃ ad locum
qui dr̃ pelargus: itaut noua
tur. Qui lotus ereptus est: et
actemis stat illesus. In quolo¬
co septima decima die mensis
angusti ap̃nouacianos collec¬
tio celebratur. hucitaq locum
exeo tp̃r uenerantur. S hec uir¬
tutum signa que uł ꝑhereticos
uł ꝑindignos recte fid̾i oꝑat᷑
diuina dispensatio sacertotes:
crñtuinslibet eorum m̃itos
ministĩo conteduntur: nequa¬
cm eos uł abhis ã merentur sup¬
pliciis lib̾ant uł ap̃districtum
iudicem ꝑpecratireatus extu¬
sant. Uñ enim aucupant᷑ głi
aui: in confusionis decidunt
ignominiam. Et quo magisex¬
tosluntur fanorib adulantiũ:
eo pro cliuius indampnationis
et̾ne p̃cipicia demerguntur. Et
sepe tales t̃ribilimorte ꝑtassi.
luce clarius idicant qm̃ reu̾a
reprobi fu̾int: qui specie tenus

Expanded text:
ut de ceteris sileam, quod in Tripertita ut de ceteris sileam, quod in Tripertita historia legitur, non absurdum videtur, si eisdem verbis simpliciter inferatur: cantur Achilleae, deinde ad locum, qui dtur. Qui locus ereptus est, et hactenus stat illaesus, in quo loco septima decima die mensis Augusti apud Novatianos collectio ceex eo tempore venerantur. Sed haec virtutum signa, quae vel per hereticos vel per indignos rectae fidei operatur divina dispensatio sacerdotes, quia non cuiuslibet eorum merito, sed ministerio conceduntur, nequaquam eos vel ab his, quae merentur, suppliciis liberant, vel apud districtum iudicem perpetrati reatus excusant. Unde enim aucupantur gloriam, inde in confusionis decidunt ignominiam, et quo magis extolluntur favoribus adulantium, eo proclivius in dampnationis aeternae precipicia demerguntur. Et sepe tales terribili morte percussi luce clarius indicant, quam revera reprobi fuerint, qui specie tenus
Abbreviated transcription (Latin):
pene momenti. itant scła¬
ris pridencie netenni qiuidẽ
calleret ingenio: litt̃as autẽ
uix sillabatim acrustice bal¬
felle rracundie commorit:
taplana ut minaretur stõ cꝰ¬
nomine dedicatã regebat et¬
tłiam. qr nisi sibinet attille
suũ ꝙ ꝑdiderit redderet nequa¬
qmͣ sibi decet̾o eccłiastica offici¬
a telebraret. Et tamqmͣ sĩgue
uesania nõ plene suffic̾et ma¬
nib ẽ ausus excedere: ⁊ ip̃m al¬
tare uirgis aggressusẽ ũberare.
Quid pluras Mane die alt̾o gal¬
lina rediit ⁊ exceptis alis ⁊ capi¬
te om̃ib aliis deplumata pen¬
ins nullum lesionis in toto cor¬
pore uestigium reportaiit. ut
liquido. monstraret qr p̾sbiteri
licet in sani uoces diuina piecas
oĩo uonrepuit. dum meius orni¬
cem deuorandi licenciam accipi¬
ter nõ accepit. Et quid inirum
sidiuinam dispensatio ꝑ quales¬
cumq sacerdotes orto doxos tñ
miratuloꝵ uirtutes ostendat:
cum ꝑ ip̃os quo heretitos sepe
signa potentie sue manifestet: Nã

Expanded text:
pene momenti, ita ut saecularis prudentiae ne tenui quidem calleret ingenio, litteras autem vix syllabatim ac rustice balfelle iracundiae commovit, et ita plane, ut minaretur sancnomine dedicatam regebat aecclesiam, quia, nisi sibimet altile suum, quod perdiderat, redderet, nequaquam sibi de cetero aecclesiastica officia celebraret. Et tamquam linguae vesania non plene sufficeret, manibus est ausus excedere et ipsum altare virgis aggressus est verberare. Quid plura? Mane die altero gallina rediit, et exceptis alis et capite, omnibus aliis deplumata pennis, nullum lesionis in toto corpore vestigium reportavit, ut liquido monstraretur, quia presbiteri, licet insani, voces divina pietas omnino non respuit, dum in eius ornicem devorandi licentiam accipiter non accepit. Et quid mirum, si divina dispensatio per qualescumque sacerdotes, orthodoxos tamen, miraculorum virtutes ostendat, cum per ipsos quoque hereticos sepe signa suae potentiae manifestet? Nam,
Abbreviated transcription (Latin):
erit aliquid fc̃m. ⁊ seruiens ẽ:
aut erit nichil qr qd̃ nõ serui¬
at fcm̃ nõ est. Siergo ut ue¬
rum ẽ cuncta que fc̃a sunt ser¬
uitutis debitum retinent eter¬
ne potestatis illuis dominiũ
nõ amittunt. Tanto aũ om̃ia¬
eius maiestati cedunt. qnͣto
excellentie prorsus ad equa¬
riñ pot̾unt: atq ideo cuncta
seruiunt. Soluis incoruptio¬
nis huns fructus in innu̾sita¬
tẽ dñãntis assumitur. cũ oĩa
obseqͣntur. i stitm̃ generatio¬
ui dñator admiscetur cum umi¬
u̾sa famulentur: huic soli in¬
tegritati dñs ad imatum qex
omĩb creaturis hoc tm̃ in per¬
sona fit cum dño unũ᷑ hoc ĩ
umitate creatoris assumptum
hoc inunione dominãtis in¬
nexum usq a deo. ut assumẽs
d̾s dicatur filius hominis. ⁊ as¬
sumptus homo dicatur filius
d̾i ñ confusit naturaꝵ ꝓprieta¬
tib s itam ꝑsone unitate co¬
nexis. ut assumptus ⁊ assumẽs
millum discedat a balioͬ nul¬
lum dirimatur abalt̾o. Qria

Expanded text:
erit aliquid, et factum, et serviens est; aut erit nihil, quia quod non serviat factum non est. Si ergo, ut verum est, cuncta quae facta sunt servitutis debitum retinent, aeternae potestatis illius Dominum non amittunt. Tanto autem omnia majestati ejus cedunt, quanto et excellentiae prorsus adaequari non potuerunt. Atque ideo, cum cuncta serviant illi, solius incorruptionis hujus fructus in universitatem dominantis assumitur. Cum omnia obsequantur, isti tamen generationi dominator admiscetur. Cum universa famulentur, huic soli integritati Dominus adunatur. Quia ex omnibus creaturis hoc tantum in persona fit cum Domino unum, hoc in unitate Creatoris assumptum, hoc in unione dominantis innexum; usque adeo, ut assumens Deus dicatur Filius hominis, et assumptus homo dicatur Filius Dei. Non confusis naturarum proprietatibus, sed ita in personae unitate connexis, ut ex assumpto et assumente nullum discedat ab alio, nullum dirimatur ab altero. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
tilem t̾ram transit. Sc̃a nãq
eccłia ortus delitiaꝵ ⁊ spũalis est
paradisus: carismatum indelicet
suꝑnoꝵ fluentis irriguus. Pona¬
mmiis ergo ut mali sac̾dotes: cuo¬
dam modo ut lapidei sint cana¬
les. In lapideis aũ canalib a qua
nichil g̾minat: donec ꝑ eos de tur¬
rens in fecindas se areolas fu¬
dat. licet eium plures reprobos
sacerdotes seriatim temporũ ui¬
ces atrułunt. iidelicet ut ⁊ con¬
setrãtes ⁊ consecrati. eq̃ reꝑian¬
tur indigni: fons tñ ille uiuus
ñ restringitur. quo mirais usq
tismus. crisma tribuitur: ⁊ õe
ecchiastici sacram̃ti minist̾ium
exhibetur. Siergo sacerdotũ
pͣuitas diuina posset reprim̃t¬
dona: illis certe p̃uaricantib
necẽe erat totum gems hũa¬
num a diuinis bñficiis resilire.
Qsi stis stantib hoĩes munera
suꝑna susciꝑent labentib aũ
nullatenus impetrarent: ne

Expanded text:
tilem transit. Sancta namque tilem transit. Sancta namque aecclesia hortus deliciarum et spiritualis est paradysus, karismatum videlicet supernorum fluentis irriguus. Ponamus ergo, ut mali sacerdotes quodammodo lapidei sint canales: in lapideis autem canalibus aqua nil germinat, donec per eos decurrens in fęcundas se areolas fundat. Licet enim plures reprobos P sacerdotes seriatim temporum vices attulerint, videlicet ut et consecrantes et consecrati aeque reperiantur indigni, fons tamen ille vivus non restringitur, quominus usque tismus et chrisma tribuitur, et omne aecclesiastici sacramenti ministerium exhibetur. Si ergo sacerdotum pravitas divina posset dona reprimere, illis certe prevaricantibus necesse erat totum genus humanum a divinis beneficiis resilire. Quodsi illis stantibus homines munera superna susciperent, labentibus autem nullatenus impetrarent, ne
Abbreviated transcription (Latin):
lutas una ẽ proiidẽcia. id fĩ ꝑ
humani gen̾is salute decreuit.
Dequo nimirũ apłs. Qui dilex̃
me inquit: ⁊ tradidit semet¬
ip̃m ꝓme. ut ergo ad ꝓposita
re atoz potentie impioꝵ se ma¬
nib tradidit ⁊ s̃i solum seeoꝵ
u̾berib astici s ⁊ infern sibiac
mortis atrociam nõ contempsit.
Q donum di millo munstrori¬
ienim cõtagio possuatur xii
nisibilis solis huius radius
nullas caligose tuuislibet scro.¬
bis tenebras patitur. millis cloa¬
carum sordib in cuinatur: quid
nirum si suminꝰ ⁊ incircũ scrip¬
tus sp̃c. tenebrosa ⁊ sordida qͦꝵ¬
dam pectora suo splendore per¬
tingat. ip̃e tã nnchilominꝰ in mũ
dicia sua ⁊ puritate ꝑmaneat.
Cunscumq criminis reus exti
fĩt ille qui consecrat. minirũ si¬
ue suꝑb. siune luxiosus siue ho¬
micida. siue ⁊̃ sỹmomachus. ip̃e
quidem pollutus ẽ ⁊ letali pro¬
cul dubio lepͣ ꝑfusus. s donĩi dĩ
ꝙ ꝑ illum transit nullius tabe
posluitur nulluis contagione

Expanded text:
luntas, una est providentia, id fieri pro humani generis salute decrevit. De quo nimirum Apostolus: « Qui dilexit me, inquit, et tradidit semetipsum pro me . » Ut ergo ad proposita e atque potentiae impiorum se manibus tradidit et non solum se eorum verberibus affici, sed et inferri sibi mortis atrociam non contempsit? XII. Quod donum Dei nulla ministrorum contagione polluitur. Si enim visibilis solis huius radius nullas caligosae cuiuslibet scrobis tenebras patitur, nullis cloacarum sordibus inquinatur, quid mirum, si summus et incircumscriptus Spiritus tenebrosa vel sordida quorundam pectora suo splendore perstringat, ipse tamen nihilominus in sua mundicia et puritate permaneat? Cuiuscumque ergo criminis reus it ille qui consecrat – nimirum sive superbus, sive luxuriosus, sive homicida, sive etiam symoniacus –, ipse quidem pollutus est et letali procul dubio lepra perfusus, sed donum Dei, quod per illum transit, nullius tabe polluitur, nullius contagione
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾sus : nulla probatur abiñc¬
tione semotus lingue ⁊̃ illiul
auditor ẽ sicut ip̃e testatur. Pr
inquit grãs ago tibiꝰ᷑ qm̃ audi¬
sti me. Ego aũ sciebam: qr sem¬
per me audis. Iccirco gͥ sp̃t nõ
lib̾auit maledictum alabiis
suit: qr d̾s testis atti scrutator

Expanded text:
diversus, nulla probatur abiunctione semotus. Linguae etiam illius auditor est, sicut ipse testatur: Pater, inquit, gratias ago tibi, quoniam audisti me; ego autem sciebam, quia semper me audis. Idcirco igitur spiritus non liberavit maledictum a labiis suis, quia Deus testis atque scrutator
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ introdutat te inlocũ quem
pparaui. Obserua eum ⁊ audi
notem eins: ne contẽpnend̾
putes q ñ dimittet cum pec¬
can̾is: ⁊ ẽ nomen meũ in illo.
anqr angelum audis nõ putas

Expanded text:
 introducat in locum quem paravi. Observa eum, et audi vocem ejus; nec contemnendum putes, quia non dimittet cum peccaveris. Et est nomen meum in illo . An quia angelum audis, non putas
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ immobilis hunc teneri m lo¬
co. quẽ non continet lotus: hũc
ẽẽ. intra lotum. qui ẽ oĩum lo¬
tus. Nam ⁊ ut exp̃ssuis dicam.
ip̃o ducente sequar eum. ip̃o p̃¬
eunte curam post illum. ipso
antecedente uadam post eum:
⁊ inqͣnͣtum ip̃e ꝑmiserit asse¬
ram tibi. ostendam tibi. enar¬
rabo tibi. ꝓmã expediam. cõ¬
uincam. probem quid ẽ. idẽ ip̃e
qui uenit. ⁊ unde uenie:⁊ qñ
uenit: ⁊ ubiuenit. ⁊ qͣre uenit.

Expanded text:
e immobilis; hunc contineri in loco, quem non continet locus; hunc esse intra locum, qui est omnium locus. Nam et, ut expressius dicam, ipso ducente sequar eum; ipso praeeunte, curram post illum; ipso antecedente, vadam post eum; et in quantum ipse permiserit, asseverem tibi, ostendam tibi, enarrem tibi, promam, expediam, convincam, probem, quis est idem ipse qui venit, et unde venit, et quando venit, et ubi venit, et quare venit,
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Sermo ur semꝑ in gr̃a
sale sit conditus: ut sciatis qũõ
oporteat nos unicuiq respõ¬
dere. Sit gͥlingua nr̃a modes
saliua uirgo die crescente: et

Expanded text:
r semper in gratia sale sit conditus, ut sciatis quomodo oporteat vos unicuique respondere . » Sit igitur lingua nostra modestsaliva virgo die crescente, et
Abbreviated transcription (Latin):
tam nr̃e natiuitatis inflam¬
mat id ẽ si omne m̃itum in¬
stabilis huius uite nr̃e. suedã¬
pnationis intendio deuorat:
insi linguã suam quis discre¬
ta moderatione custodiat. qͥs
desobrietate. quis de castitate
p̾sumere. quis de ieiuniis siue
iugiliis atq alia sepot̾it bo¬
na oꝑatione iactare: Pona
mordeat: nõ bñ turrentis o¬
ꝑa sub uite hunis inc̃to. p̃ci¬
pitant᷑ extollat. Nõ p̾terita
fc̃a uł dicta in anit̃ recitet: nõ

Expanded text:
tam nostrae nativitatis inflammat, id est si omne meritum instabilis hujus vitae nostrae suae damnationis incendio devorat, nisi linguam suam quis discreta moderatione custodiat, quis de sobrietate, quis de castitate praesumere, quis de jejuniis, sive vigiliis, aut aliqua se poterit bona operatione jactare? Ponammordeat; non bene currentis opera sub vitae hujus incerto praecipitanter extollat; non praeterita acta, vel dicta
Abbreviated transcription (Latin):
cessario iam nõ deosi sacerdoti¬
b utiq cãm atq omnẽ uim
lꝓprie salittis ascriberent. S
absit ut m obẽe ualeat minis¬
ter malus. ubiprocul oubio bo¬
nusẽ dñs: aut maliciosus p̃co
ubi ẽ beniuolus uidex Nõ em̃
exhorret columba: ñ nauseat
sordentium quorimlib minffĩ¬
uin᷑: dum ille in quẽ tota des¬
tendit. solus consecrationis te¬
neat principatum. ꝑ hoc enini

Expanded text:
m non Deo, sed sacerdotibus utique causam atque omnem vim propriae salutis asscriberent. Sed absit, ut mihi obesse valeat minister malus, ubi procul dubio bonus est dominus, aut maliciosus preco, ubi est benivolus iudex. Non enim exhorret columba, non nauseat sordentium quorumlibet ministerium, dum ille, in quem tota descendit, solus consecrationis teneat principatum. Per hoc enim
Abbreviated transcription (Latin):
quidem siuit diu̾si: s unũ est
ẽ auctor mim̃um: ⁊ qd̾ dat nuil¬
ias contrahit maculas ex obse¬
quio ministroꝵ. Pura fluit ue¬
ua ⁊ suꝑfluo leprosa mamis pro¬
ꝑmantis attenditur: ibi cdarũ¬
enim ad mominentũ reisine bo¬
mis siue malui sit. qui minis¬
trat: dum modo uiul idemq sẽ¬
per sit. qui siuue u̾bi siue satra¬
menti principalis austor existre:
Inexibẽdis sane miraculorum
getur: sicut a magistro helỹseꝰ
culis impleca fuisse diuoscitur.
inquib certe maior uirtus ꝙͣ
in helye signis ⁊ duplex nume¬
rus inuenitur. Ꝙ qui eoꝵ his¬
torias studiose considerat: nõ
uotio postulantis attenditur.
hic solum modo eccħiastice in¬
stitutionis ordo seruatur: audi¬
amus quid de malis p̾dicatori

Expanded text:
quidem sunt diversi, sed unum est est auctor munerum, et quod dat, nullas contrahit maculas ex obsequio ministrorum. Pura fluit vena, et superfluo leprosa manus propinantis attenditur, ubi claruenim ad momentum rei sive bonus, sive malus sit qui ministrat, dummodo unus idemque semper sit, qui sive verbi, sive sacramenti principalis auctor existit? In exhibendis sane miraculorum getur. Sicut a magistro Eliseus culis impleta fuisse dignoscitur, in quibus certe et major virtus, quam in Eliae signis, et duplex numerus invenitur: quod qui eorum historias studiose considerat, non votio postulantis attenditur; hic solummodo ecclesiasticae institutionis servatur ordo. Audiamus quid de malis praedicatori
Abbreviated transcription (Latin):
latenus ꝑtiñet. S qm̃uus ponti¬
fex manis iniponat ⁊ bñdictio¬
nił ũba ꝑ inuuictum sibi minis¬
terium profeiat: xp̃c ẽ certe qͥ
consecrat ⁊ archana maiestatis
sue uirtute sãficat. Huit ẽ sꝑ
ad moysem diuina uoce p̾cipi¬
tur: loq̃re a aron ⁊ filiis eius. sͭ
bñdicetis filiit ił: ⁊ dicetis eis.
Bñditat tibi dñs ⁊ crstodiat
te: ostendat faciem suam ti¬
bi.⁊ misereatur tibi: conu̾tat
dñt inultum sĩ adte ⁊ det tibi
pacem. Moxq subiungitur.
Innocabunt in quit nomẽ me¬
um sr̃ filios isrł. ⁊ ego bñdicam
cis. Racertotam ergo ẽ diuinĩ

Expanded text:
llatenus pertineret. Sed quamvis pontifex manus imponat et benedictionis verba per iniunctum sibi ministerium proferat, Christus est certe, qui consecrat et archana maiestatis suae virtute sanctificat. Hinc est quod ad Moysen divina voce precipitur: Loquere Aaron et filiis eius: Sic benedicetis filiis Israel et dicetis eis: 'Benedicat tibi Dominus et custodiat te: ostendat Dominus faciem suam tibi, et misereatur tibi: convertat Dominus vultum suum ad te, et det tibi pacem ; » moxque subjungitur: « Invocabunt, inquit, nomen meum super filios Israel, et ego benedicam eis . » Sacerdotum erg
Abbreviated transcription (Latin):
bulet cordis. Genuuale. crus
stabilire: tibia substa. Netalo
concidas. ne plauta ruas: ne ple¬
be labaris. Totus conare totus
ex pedire. totus ad surge. Pro¬
pone ꝙ sapis dicito ꝙ nosti. lo¬
quere ꝙ intelligis. Quod ru¬
minas prome: ꝙ cogitas euar

Expanded text:
bulet cordis. Genu vale, crure stabilire, tibia substa, ne talo concidas, ne planta ruas, ne pede labaris; totus conare, totus expedire, totus assurge; propone quod sapis, dicito quod nosti, loquere quod intelligis. Quod ruminas prome, quod cogitas enar
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ digna facundia ac magnificẽ¬
tia iam p̾fate dñe sue ex ornaret:
dumante horas matutinas soli¬
to more ad obsecuia deo ꝑagẽ¬
da tonsurg̾et. ⁊ nigilias suat
dño consetraret: diacono. uł sħ¬
diacono. atq clero. ante eum
ualuerunt cum tremore effu¬
gientes:lampadas quas ma¬
nib tenebant reliq̃runt. ⁊ sua
nestigia ꝑ que uen̾ant ad emites
ꝓpemortui reu̾si sunt ad sodales.
Solbcite oĩs congregatio requi
expau̾nt custodes: ⁊ terga ab
hostio eccĩe dantes. reu̾tebant᷑
ad ꝓprias sedes. at ille bñ sibi cõ¬
scius. ante altare sc̃e uirginis ꝓ¬
dñam sedentem. ubi solitus e¬
rat ep̃t residere ⁊ ppłm salutare.
Qmͣ cathedram nulluc ep̃c adire
sisibertus: qui statim ip̃am per¬
dens exilio religatus ẽ: ⁊ eleua¬
tis oculis aspecxit incircuitu eiꝰ.
⁊ idit omnem absidam eccĩe
repletã uirginũ turmit: decã¬
ticulis dd̾ modulata suaita¬
te aliquid derantantes. Aspi

Expanded text:
 digna facundia magnificen digna facundia magnificentiam jam praefatae Dominae suae exornaret, dum ante horas matutinas solito more ad obsequia Dei peragenda consurgeret, ut vigilias suas Domino consecraret, diaconus vel subdiaconus, atque clerus, ante eum valuerunt cum tremore fugientes, lampades quas manibus tenebant reliquerunt, et sua vestigia per quae venerant adeuntes, prope mortui reversi sunt ad sodales. Sollicite omnis congregatio requirexpaverunt custodes, ut terga ab ostio ecclesiae dantes, reverterentur ad proprias sedes. 7. At ille sibi bene conscius ante altare sanctae Virginis pea ipsam Dominam sedentem, ubi solitus erat episcopus sedere et populum salutare quam cathedram nullus episcopus adire Sisibertus, qui statim sedem ipsam perdens, exsilio relegatus est. Et elevatis oculis suis suspexit in circuitu ejus, et vidit omnem absidem ecclesiae repletam Virginum turmis de canticis David admodulata suavitate aliquid decantantes. Aspi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ista omĩa enucleare: cuncta
q̃ usui ꝑtinebant scẽ catholice
eccẽ ind̾i laudib usq qͣq com¬
pleta sunt. His excussis: alia
longa sunt retensere. que eiꝰ
temporib intoletana urbe
domnus urbanus. ⁊ domnus
euantius ꝑ eum fc̃a narrabãt
uł ex multis pauca progredia.¬
mur: qr qui hoc metum audie¬
runt cumhec legĩnt dolebunt
p̃termisisse me tam multa ⁊
magna q̃cumq mecum scĩt.
nis sc̃e ⁊ semper uirginis ma¬
rie. aute tres dies tribz dieb.
scriptam quem illuis laude de¬
cantaretur ꝑfecit que ẽ septi
minus detimore dĩ soslicitut¬
⁊ de suis inicurtatib male cõ¬
scius: ad audienda sollempni¬
a regali de moreaccessit. Nan
reb dĩ. hilde fonsus maioriad¬
hut munẽ fretus. dum dñe
de gemtriti d̾i. hoc ꝙ supͣ p̾no¬
tauimus sũmo cordris affet¬
tuarmome modulatione cõ¬
posita musica appareret: ⁊ libel¬
lum nirginitatis more sinomi¬
ne. testimoniis uet̾is acnoui tes¬
tamenti plenũ compte ederet.¬

Expanded text:
ari, cuncta quae usui pertinebant sanctae catholicae Ecclesiae, in Dei laudibus usquequaque completa sunt. 5. His excursis, alia longa sunt recenseri, quae ejus temporibus in Toletana urbe domnus Urbanus et domnus Evantius per eum facta narrabant, vel ex multis pauca progrediamur, quia qui mecum hoc audierunt, cum haec legerint, dolebunt praetermisisse me tam multa et magna, quae utique mecum sciunt. sanctae et semper virginis Mariae, ante tres dies litanias rscriptam, quae in ejus laude decantaretur, perfecit, quae est septimminus de timore Dei sollicitus, et de suis iniquitatibus male conscius, ad audienda solemnia regati de more paratus accessit. Nam servus Dei Hildefonsus majori adhuc munere fretus, dum diem dem Genitricis Dei hoc quod supra praenotavimus summo cum cordis affectu narmoniae modulatione composita musica appareret, et libellum Virginitatis more Synonymiae testimoniis Veteris ac Novi Testamenti plenum compte ederet, et
Abbreviated transcription (Latin):
solum p̾sentes s ⁊̃ ad suꝑuẽ¬
turas tnͣsmsit. legat. In codẽ¬
ad discere uirgines femine.
s ⁊̃ mastuli: qño debeant uir¬
ginũ uirgimi. uirginalit̾ ac
uirdit̃ militare. hodie reue
res. celebremus de uotissime
beate d̾i genitricis.⁊ semper
uirginis marie celebertim̃
festimi. ut ꝑeius singulare
scãrumq uirginũ pium me¬
reamͣ hr̃e ato ꝓpiciũ uirginis
filiũ ⁊ uirginum sponsum do¬

Expanded text:
solum præsentes, sed etiam ad superuensolum præsentes, sed etiam ad superuenturas taddiscere virgines feminae, sed etiam masculi, quomodo debeant virginum virgini virginaliter ac viriliter militare. Hodie, reveres, celebremus devotissime beatae Dei genitricis et semper virginis Mariae celeberrimum festum, ut per ejus singulare nctarumque Virginum, pium mereamur habere atque propitium Virginis filium, & Virginum sponsum, Do
Abbreviated transcription (Latin):
licuuud plus si audeo: dicam fi¬
deli p̃sumptione dicam pia te¬
m̃itate. totus mũdus hodie ⁊¬
digna iubilatione letatur ⁊
gaudet: tartar᷑ tm̃modo ulu¬
lat. fremit. ⁊ submurmurat:
qm̃ gaudium ⁊ leticia huius
diei claustris infernalib in¬
clusis. aliqd̃ remedium ⁊ refri¬
gerium p̃stat. Non audent
ut opior ministri tarcha¬
rei hodie atting̾e suos capti¬
uos: quos recolunt redemp¬
tos. illius sanguine. qui pro
mundi salute est. dignatus
nasci de uirgine. Decuins uir¬
ginis m̃itis. ⁊ gloriosissima
hodierna ens assumptione
diuine legis int̃pres sc̃s in de¬
licet ierommus. ⁊ alii eg̃gii
doctores: tanta ac talia potu¬
erunt ⁊ uoluerũt dreͥ quib
nos uec audemus aliquid nec
debemus addice. Et qui ad
plenum uult cognoscere glo¬
riam sollempnitatis hodier
ne: sermonem quẽ supͣdc̃s pĩ
ieronimꝰ edidit ad scãm pau¬
lam. ⁊ ad eustat hiũ filiam eiꝰ
uirginẽ. ⁊ ad cet̾as uirgines ñ

Expanded text:
liquid plus, si audeo: dicam filiquid plus, si audeo: dicam fideli præsumptione, dicam pia temeritate. Totus mundus hodie cōdigna iubilatione lætatur & gaudet, Tartarus tantummodo vlulat, fremit, & submurmurat, quoniam gaudium & lætitia huius diei, claustris infernalibus inclusis, aliquod remedium & refrigeriū præstat. Non audent, vt opinor, ministri Tartarei hodie attingvos, quos recolunt redemptos illius sanguine, qui pro mundi salute est dignatus nasci de Virgine. De cujus Virginis meritis et gloriosissima hodierna ejus assumptione divinae legis interpres, sanctus videlicet Hieronymus, et alii egregii doctores, tanta ac talia potuerunt et voluerunt dicere, quibus nos nec audemus aliquid nec debemus adjicere. Et qui ad plenū vult cognoscere gloriam solemnitatis hodiernæ, legat Sermonem quem supradictus Pater Hieronymus edidit, & ad sanctam Paulam, & ad Eustochiū filiā eius Virginē: & ad cæteras virgines non
Abbreviated transcription (Latin):
enpere: ⁊ ad głi̾am sibia secu¬
lis p̃paratam ut creditur. ⁊ pre¬
dicatur sr̃thoros angelorum
dignatus ẽ eleuare. huius di¬
ei letitiam: hodie totus mũ¬
dus contelebrat. hodie nam¬
q obuenerationẽ assũptiq̃¬
nis dñi genitricis. angeli le¬
itantur uirgines gratulan¬
tur:: prĩarthe ⁊ pph̾e deolau¬
des referunt: qr pͥsagia ⁊ ua¬
titima sua peadem om̃ genĩ¬
tritem campleta ẽẽ cognos¬
tunt. Apłi ⁊ emͣgeliste tripu¬
diant: cum incarne dñm̃ ite¬
nisse. ⁊ de uirgine natum u̾a si¬
de. scriptis suis pronunciant.
G loriantur ⁊̃ hodie mr̃es: ge¬
intrici dm̃ sui sollempnia. dig¬
ius landib celebrantes. Gaudẽt
sĩm pontifices. confessores. ⁊
doctores catholici: dum ꝑ eorũ
doctrinam fideles dĩ creditur.
⁊ colunt d̾ĩ filium suscepisse ꝙ
ñ erat. ⁊ ñ amisisse ꝙ erat: ⁊
genitͥcem dm̃i p̾̃dicant iurgi¬
nem peꝑisse: ⁊ post partum
uirginem extitisse. Dicam a¬

Expanded text:
eripere, & ad gloriam sibi a secueripere, & ad gloriam sibi a seculis pdicatur, super choros angelorum dignatus est elevare. Hujus diei laetitiam hodie totus mundus concelebrat. Hodie namque ob venerationem assumptionis Dei genitricis angeli laetantur, virgines gratulantur, patriarchae et prophetae Deo laudes referunt, quia praesagia et vaticinia sua per eandem Domini Genitricem completa esse cognoscunt. Apostoli & Euangelistæ tripudiant, cum in carne Dominum venisse, & de Virgine natum vera fide scriptis suis pronuntiant. Gloriātur etiam hodie Martyres, Genitricis Domini sui solemnia dignis laudibus celebrantes. Gaudent summi Pontifices, Confessores & Doctores Catholici, dum per eorum doctrinam fideles Dei credunt & colunt Dei filium suscepisse quod non erat, & non amisisse quod erat; & Genitricem Domini prædicant Virginem peperisse, & post partum Virginem extitisse. Dicam a
Abbreviated transcription (Latin):
tu dñicorũ locorum cuingan¬
dio remeabat. Credimus cã
int̃ fuisse gaudut dm̃ice ascẽ¬
sonis: ⁊ moie scõ pentetostt
sine hr̃e abip̃a conceptione
xp̃i. Si quis u̾o adhuc studio
pietatis uł pie curiositatisaf¬
fectu indagare nolũit. qui
iidetur ⁊ gabriheli archange¬
sa ẽẽ p̃dicatur a dño : ⁊ ange¬
lis sibi conletantib secumq
suscepit insira soslicitudine
⁊ cura : iudelicet ut nirgo nͥ¬
gini deseruiret. ⁊ dñi mr̃ire¬
penderet seruitutis ⁊ dilecti¬
onis obsequiũ: qui eñ p̾cet̾̃is
suadilectione fec̾t dignum
Bĩssimo ⁊ enim petro apłorũ
principi. cet̾is q apłis ñ in cog¬
nita fint. eius purissima ni¬
ta ⁊ actio. stã quo ⁊ ãmira¬
bilis ⁊ p̾dicabilis comĩsatio.
trppe quia cum eis semper
fuit ab ip̃oꝵ conu̾sionis mni¬
tio usc ad illum diem niqͥ
iungenitus dĩ filus. homor
exea u̾a fide genitus a labori¬
b huius uite illam uoluit

Expanded text:
tu Dominicorum locorum cum gautu Dominicorum locorum cum gaudio remeabat. Credimus eam interfuisse gaudiis Dominicæ Ascensionis, in die sancto Pentecostes sime habere ab ipsa conceptione Christi. Si quis vero adhuc studio pietatis, vel piæ curiositatis affectu indagare voluerit, quividetur, & Gabrieli Archangesa esse prædicatur a Domino, & Angelis sibi conlętantibus, secumqsuscepit in sua sollicitudine & cura, videlicet vt Virgo virgini deseruiret, & Domini Matri rependeret seruitutis & dilectionis obsequium, qui eum præ cæteris sua dilectione fecerat dignum. Beatissimo etenim Petro Apostolorum principi cæterisque Apostolis non incognita fuit eius purissima vita & actio: sancta quoque & admirabilis & prædicabilis conuersatio. Quippe quia cum eis semper fuit ab ipsorum conuersionis initio, vsque ad illum diem in quo vnigenitus Dei filius, homo ex ea vera fide genitus, a laboribus huius vitæ voluit
Abbreviated transcription (Latin):
sius ꝯminam ꝑ transibit gla¬
dius tempore dominite passio¬
nis cum dilecto discipulo ante
crucem stabat. Et ut u̾bis dul¬
tissimis utar ambrosii piis ocu¬
lis expectabat nõ pignoris mor¬
tem. s mundi salutẽ: ubi au¬
dire meruit. ecce filius tus:
⁊ dilecto discipulo de ea dictum.
ecce m̃rtua. Cirra sepulturã
u̾o dominicã. multo magis ꝙͣ
mulieres illas scas. quidam di¬
tunt fuisse sollicitam: quoꝵ¬
opinionem nisi fallor. astrue¬
re uidetur bonus ille sedulius.
poeta eungelicus. orator fatũ¬
dus scriptor catholicus. Si em̃
scire uolumus quid d̃i genit̾r
post resurrectionẽ dm̃ anteꝙͣ
ip̃e celos astenderet agebat:
sine dubio losa dñite natinita¬
tis. passionis. sepulture. ⁊ resur¬
rectionis frequent̃ circimuens:
in uisere cupiebat. In eisdem
⁊̃ lotis latranat fundebat: ⁊ scĩs¬
simi oris suioscula dulassiina
inprimebat. Seide admotũ
sibi refugumi apłicum iudeli¬
cet contub̾nium: pasta intui¬

Expanded text:
sius animam pertransibit glasius animam pertransibit gladius, tempore Dominicæ passionis cum dilecto dcrucem stabat , et ut verbis dulcissimis utar Ambrosii , piis oculis spectabat, non pignoris mortem, sed mundi salutem, ubi audire meruit: Ecce filius tuus; et dilecto discipulo de ea dictum: Ecce mater tua. Circa sepulturam vero dominicam, multo magis quam mulieres illas sanctas, quidam dicunt fuisse sollicitam; quoopinionem, ni fallor, astruere videtur bonus ille Sedulius Poeta Euangelicus, Orator facundus, scriptor Catholicus. Si enim scire volumus, quid Dei Genitrix, post Resurrectionem Domini, antequam ipse cœlos ascenderet, agebat: sine dubio loca Dominicæ Natiuitatis, Passionis, sepulturæ & Resurrectionis, frequenter circuiens, inuisere cupiebat. In eisdem etiam locis lachrymas fundebat, & sasimi oris sui oscula dulcissima imprimebat. Deinde ad notum sibi refugium, Apostolicum videlicet contubernium, pasta intui
Abbreviated transcription (Latin):
seq dñicis conspectib freqinẽ¬
ter p̾sentari gaudebat. Cam
ũo obtimã partem qmͣ soror
marche mariain sp̃e. ⁊ figura
gerebat. dĩ genitrix inre u̾a
firmissime retinebat : ⁊ ium
apłis de humanis xp̃i actib
ut ũius acspetialius cognos¬
cebat. neruis ac specialiter
conferebat: ut ab ea discerẽt
qualit̾ archanum tanti mist̾ii
⁊ ip̃i crederent. ⁊ lucidius aliis
enarrarent ⁊ cum oportunũ
fu̾it sine om̃i ambiguitate scͥp¬
tis mundo tnͣsmitterent. Ip̃a
u̾o ut sĩs euͣngelista ioh̾s refert.
dm̃ miraculis ñ nũqmͣ int̃fuit.
In hũs int̃tetis dimuitatis eius
ci pot̾ głiabatur. Et si maria
tiuondã petratrix tin donando
ꝓoc̃a erat ꝓpicius intẽte audie¬
bat u̾ba exore eius : ⁊ qnͣtonia¬
gis hec ciue erat mente ⁊ corpo¬
re scã audiebat ardentus. cu¬
uis idem ip̃e ⁊ dñs erat ⁊ filius.
Cet̃m ut simeonis iusti ꝓph̾ia
impleretur dicentis. tuam ip¬

Expanded text:
seque dominicis conspectibus frequenseque dominicis conspectibus frequenter præsentari gaudebat. Eam vero optimam partem quam soror Marthæ Maria in spe & figura gerebat, Dei Genitrix in re vera firmissime retinebat, & cum Apostolis de humanis Christi actibus vt verius ac specialius cognoscebat, verius ac specialiter conferebat, vt ab ea discerent qualiter arcanum tanti mysterij & ipsi crederent, & lucidius aliis enarrarent. Et cum opportunum fieret, sine omni ambiguitate scriptis mundo transmitterent. Ipsa vero, vt sanctus Euangelista Ioannes refert, Domini miraculis nonnumquam interfuit. In his & in cæteris diuinitatis eius ci potest gloriabatur. Et si Maria quondam peccatrix, cui donando peccata erat propitius, intente audiebat verba ex ore eius, quantomagis hæc, quæ erat mente & corpore sancta, audiebat ardentius, cuius idem ipse & Dominus erat & filius? Cæterum vt Symeonis iusti prophetia impleretur dicentis. Et tuam ip
Abbreviated transcription (Latin):
ministrantib recessit abeo cõ¬
fusus. post ea a beato ioh̾e in¬
uenitur. ⁊ ob in comꝑabilẽ
in notentiam ab eo agnus mũ
di pcc̃a tollens appłłanir. Et¬
ne lumen diuinitus atcensũ
submodio poneretur exiuit
ad publicum. Et qr totumĩ¬
uenit mundum. criminibus
⁊ pcc̃is obnoxium: om̃ib me¬
dicine in dix̃ remediũ: ⁊ in
suo aduentu aꝓpiqͣre dixit
regnũ celoꝵ. Et ut illud ysai¬
enmpleretur uaticiniũ. ppłs
ñqui sedebat intenebris. iudit
lucem magnam: hĩtantib
in regione umbre mortis. lux¬
orta ẽ eis. Sem̃ ip̃o diuinita¬
tis sue lumine p̃eunte: ex di¬
u̾sis huius uite conu̾satiomi¬
b ⁊ offitii ut enͣnͣgelia locun¬
tur discipulos uocauit: ⁊ ex il¬
lis .xii. elegit quos apłos uoca¬
uit: ꝑ quos humano generi.
salutis it̾ ostendit. Quoꝵ sem¬
ꝑ conuentui nobili ꝯtub̾nio.
semꝑ ad herebat scĩssima uir¬
go: cum illis semꝑ hĩtabat: se¬

Expanded text:
ministrātib9 recessit ab eo cōsministrātib9 recessit ab eo cōsusus. Postea a B. Ioāne inuenitur, et ob incōparabilem innocentiā, ab eo Agnus Dei, mundi peccata tollens, appne lumen divinitus accensum sub modio poneretur, exivit ad publicum; et quia totum invenit mundum criminibus et peccatis obnoxium, omnibus medicinae indixit remedium, in suo adventu appropinquare dixit regnum coelorum. Et ut illud Isaiae impleretur vaticinium: Populus qui sedebat in tenebris, vidit lucem magnin regione vmbræ mortis luxorta est eis. Deinde ipso diuinitatis suæ lumine præeunte, ex diuersis huius vitæ conuersationibus & officiis, vt Euangelia loquuntur, discipulos vocauit, & ex illis duodecim elegit, quos & Apostolos vocauit, per quos humano generi salutis iter ostendit. Quorum sacro conuentui, & nobili contubernio, semper adhærebat sanctissima Virgo. Cum illis semper habitabat, se