comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dic̾et uistum se hr̃e negocium. s inquitatem se pati ꝙͣ
uellet a se iudicium suĩa remou̾i. comtintio talib cogita¬
tõnibus uł excusatõuibus occurr̾ atq ait. quare non ma¬
g̾ iniquitateni patimi. qrͣ non pocius fraudamĩ. ut ad illud
redeatur qd̃ cominus ait. si quis uolu̾it tunicam tuam tolłe
⁊ iudicio decum comtend̾e. dimitte illi ⁊ palliũ. ⁊ alio loco.
qui abstuli̾t ĩcuit tua: noli repet̾e. ꝓhibuit itaq suos de scł̃a¬
ribus rebus cum aliis hr̃e iudicium. ex qna coctrina apłs dic̾.
esse delictum. tñ cum sinit in ecclia talia iudicia finiri ĩd̾
pp̃ n atos huiusimõi pctã ⁊ alia i hiis minora qne funt u̾¬
crebro q oramus deum. act ditanus. didim̾te nob̾ de .n. ne¬
Ineo ꝙ sequitur mentiamur sic̃ sicut ⁊ di nos di. de. nrĩs.¬
Unt autem quedam q̃ leuissima putarẽtur lxxiii.
ñ ĩscripturis demonstrarentur opinione gͣuiora quis

Expanded text:
ut diceret justum se habere negotium, sed iniquitatem se pati, quam ut diceret justum se habere negotium, sed iniquitatem se pati, quam velit a se judicum sententia removeri, continuo talibus cogitationibus vel excusationibus occurrit atque ait: Quare non magis iniquitatem patimini? quare non potius fraudamini? Ut ad illud redeatur quod Dominus ait: Si quis voluerit tunicam tuam tollere, et judicio tecum contendere, dimitte illi et pallium . Et alio loco: Qui abstulerit, inquit, tua, noli repetere . Prohibuit itaque suos de saecularibus rebus cum aliis habere judicium; ex qua doctrina Apostolus dicit esse delictum . T atque hujusmodi peccata, et alia, licet iis minora, quae fiunt vecrebroque oremus Deum, atque dicamus: Dimitte nobis debita noin eo quod sequitur mentiamur, sicut et nos dimiunt autem quaedam quae levissima putarentur, nisi in Scripturis demonstrarentur opinione graviora. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
be suit autem lenia. que gͣuia pocã non humano. s
diuino sunt pensanda iudicio. Uidinus .n. q̃dam ab
ppĩs quoq apłis ignoscendo fuisse comcessa. quale illud
est. ꝙ uen̾abilis paulus comiugibus. nolite fraudare in¬
uicem nͥ ex comsensu ad tempus ut uacetis orõni. ⁊ it̾m
ad id ipm̃ reu̾timini. ne uos temptet sathanas pp̃ ĩ cõti¬
gi. non filiorum ꝓcreandorum. cã ꝙ homimi est imptiale. sed
c̾e̾. quo pot̃ temptãte sathana ubido ꝑtͣhẽ ĩ comtinencium
deuidet infirmitas. poss gͦ ut dixi ħ putari non esse pocm̃
ritas fateatur. tale quiddam est ubi dicit. Aucet quisqͣm
urm̃ adu̾sus ad alt̾m negocium hũs iudicari apud ĩsquos
ciam uobis dico. sic nõ ẽ ĩt̾ nos. quisquam sapiens qui possit
fratrem sinum iudicare. s fr̃ cum fratre iudicatur. ⁊ ħ apd̃
ad iung̾e̾t. Iam quidem omnino delictum est ĩt nos quia
iudicia hetis uob̾icum. ⁊ ne quisquam ita hoc extusar.

Expanded text:
e sint autem levia, quae gravia peccata, non humano, sed divino sunt pensanda judicio. Videmus enim quaedam ab ipsis quoque apostolis ignoscendo fuisse concessa, quale illud est quod venerabilis Paulus conjugibus ait: Nolite fraudare invicem, nisi ex consensu ad tempus, ut vacetis orationi, et iterum ad idipsum estote, ne vos tentet satanas propter incontiscilicet conjugi non filiorum procreandorum causa, quod bonum est nuptiale, sed cere, quo potest tentante satana libido pertrahere, incontinentium devitet infirmitas. Posset ergo, ut dixi, hoc putari non esse peccatritate, fateatur? Tale quiddam est, ubi dicit: Audet quisquam vestrum adversus alterum negotium habens judicari apud iniquos,  uobis dico. sic non est inter uos quisquam sapiens, qui possit inter fratrem suum iudicare? sed frater cum fratre iudicatur, et hoc apud adjungeret: Jam quidem omnino delictum est inter vos, quia judicia habetis vobiscum . Et ne quisquam ita hoc excusaret,
Abbreviated transcription (Latin):
nec ita ꝓprie ficut u̾bum genitus. solemus enim sepe dr̃e aͥd
gigni ex ea re de qua existit ut cum dicimus colorem añ splen¬
dorem gigni ex igne seu aliquod effectum ex sua cã scd̃m gͦ
ingenitus i u̾o ꝓprie sicut u̾bum dͥ genitus non potest quia u̾¬
bum u̾rissimam esse prolem ⁊ uerissimum filium amorem
nec nullatenis filium aut prolem esse manifestum est potest
itaq innmo debet dici solus ille cuius uerbum est genitor ⁊
ingenitus quia solus est pater ⁊ parens ⁊ a nullo est soł ã¬
a solum filius ⁊ proles est solus non amor utriusq nec ge¬
nitus nec ingenitus nec filius est nec proles est nec õmo
non est ab alio.

Expanded text:
nec ita proprie, sicut Verbum, genitus. Solemus enim saepe dicere aliquid nec ita proprie, sicut Verbum, genitus. Solemus enim saepe dicere aliquid gigni ex ea re de qua existit: ut cum dicimus splendorem aut calorem gigni ab igne, seu aliquod effectum ex causa sua. Secundingenitus; ita vero proprie, sicut Verbum, dici genitus non potest; quia Verbum verissimam esse prolem, et verissimum filium; amorem vero nullatenus filium aut prolem esse, manifestum est. Potest itaque, imo debet dici solus ille, cujus Verbum est, genitor et ingenitus; quia solus est Pater et parens, et nullo modo a solum filius et proles est. Solus vero amor utriusque, nec genitus, nec ingenitus, quia nec filius est, nec proles est, nec omnino non est ab alio.
Abbreviated transcription (Latin):
uit gͦ cum gͥ amor pariter hat esse a patre ⁊ filio ẽ
⁊ simul sit aduobus ut nllatenus dissimił sit ilł
Sed omimino idem sit quod illi nunquid filius eorum aũ
patris ymagniem sic amor aperte se prolem negat qi dũ a
patre ⁊ filio ꝓced̾e intelligitur non tam statim ꝑspicuam
exhibet se comtemplanti eus ex qua est similitudinem
quamuis ip̃ius comsid̾atio doceat ro omnino ip̃m esse quod
pater et filius. deniq si proles eorum est aũ alter eorum
erit pater eius alter mater aũ ut̾qi pater sũ mat̾ est que
onnia u̾itati repugnare uidentur qm̃ namq nullatenꝰ
aliter a patre procedit quam afilio nulla u̾itas patituri
nedissimili uocabulo ad illum pater ⁊ filius refa̾tur non
est gͥ alt̾ pater eius alter mat̾ ut aut duo aliqua sint que
ad aliquid unde patris aũ matris ħ̾itudinem nuilla nͣ
aliqua monitrari comcedit exͦ ergo non est ut̾cs .s. pat̾¬

Expanded text:
uid ergo? cum hic amor pariter habeat esse a Patre et Filio, et sic similis sit ambobus ut nullatenus dissimilis sit illis, sed omnino idem sit quod illi: nunquid Filius eorum, autparentis imaginem; sic amor aperte se prolem negat; quia dum a Patre et Filio procedere intelligitur, non statim tam perspicuam exhibet se contemplanti ejus, ex quo est, similitudinem, quamvis ipsum considerata ratio doceat omnino idipsum esse, quod est Pater et Filius. Denique si proles eorum est, aut alter eorum erit pater ejus, alter mater; aut uterque pater, sive mater est: quae omnia veritati repugnare videntur. Quoniam namque nullatenus aliter a Patre procedit, quam a Filio; nulla veritas patitur ut dissimili vocabulo ad illum Pater et Filius referantur: non est igitur alter pater ejus, alter mater. Ut autem duo aliqua sint, quaad aliquid unum, patris aut matris habitudinem, nulla natura aliquo monstrari concedit exemplo. Ergo non est ut
Abbreviated transcription (Latin):
fiit intelligi plura pocã. si inumi ipm̃ in sua qͣ menbra angula
diuidatur. nami ⁊ suybia est ilic qͣ qi homo in sua pocius ẽẽ qͣm
in dei potestate dilexit ⁊ saclegium. qua homo non credidit ⁊ ho¬
micidiumn. quia semet ipm̃ p̾cipitauit in mortem. ⁊ fornicatõ s̃pũ
alis. quia integritas mentis hiuane. spentina suasione corrupta
est. ⁊ furtũ quia cibus prohibitus usurpatus est ⁊ auaricia quia
plus quam suffic̾e illi debuit appetiuit. ⁊ si quidaliud in ħ io ad

Expanded text:
sint intelligi plura peccata, si unum ipsum in sua quasi membra singula dividatur. Nam et superbia est illie, quia homo in sua potius esse quam in Dei potestate dilexit; et sacrilegium, quia Deo non credidit; et homicidium, quia semetipsum praecipitavit in malis, quia integritas mentis humanae serpentina suasione corrupta est; et furtum, quia cibus prohibitus usurpatus est; et avaritia, quia plus quam sufficere illi debuit appetivit; et si quid aliud in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
angustiam. assumere nequeunt. Si pro illorum capaci¬
tate prius non fu̾it ꝑticulatim diuisim. Itaq diuidamꝰ
in ꝑtes magna que diximus. ut inde possint ad uitam
nutriri de qiuibus agimus. que ut meluis: eluceant
comsid̾emus que in hac uita m̃s auidius amet huma¬
na ⁊ ex hiis pro ut possumus comectemus. Illaeos
habituros in uita et̾na. multo excellentius siquidẽ
inter multimoda mũdi pericula comstituti. domini
fuerint precepta secuti. atq cum ip̃a illic adepti fu¬
erint plenitudinem desiderii fui. se nequaqiam frau
nimis paulatim progrediamur. quatuor deciu ergo
sunt bratitudiuis partes. quas fiuido generali exa¬
mine perfectuis omnes elesti h̾ebunt. dotidemq mi¬
serie genera q inali tunc sustinebunt. hec autem bea¬
titudinis partes atq miserie sic sibi inuicem funt o¬
omuino comtrarie. qu̾o ⁊ ip̃i qui eas accipiunt ĩ re¬
mun̾atione

Expanded text:
angustiam, absumere nequeunt, nisi pro illorum capaciangustiam, absumere nequeunt, nisi pro illorum capacitate prius fuerit particulatim divisum. Itaque dividamus in partes magna quae diximus, ut inde possint ad vitam nutriri, de quibus agimus. Quae ut melius eluceant, consideremus quae in hac vita mens avidius amet humana; et ex his, prout possumus, conjectemus illa eos habituros in vita aeterna multo excellentius. Siquidem inter multimoda mundi pericula constituti, si Domini fuerint praecepta secuti, atque cum ipsa illic adepti fuerint, plenitudine desiderii sui se nequaquam fraudnimis paulatim progrediamur. Quatuordecim igitur sunt beatitudinis partes, quas, finito generali examine, perfectius omnes electi habebunt; totidemque miseriae genera, quae mali tunc sustinebunt. Hae autem beatitudinis partes atque miseriae sic sibi invicem sunt omnino contrariae quomodo et ipsi qui eas accipiunt in remuneratione
Abbreviated transcription (Latin):
Ulti homines quibusñ nõquam boni mores:
⁊ iuxͣ opera ꝓponuntur. ⁊ ut se in eis secini post¬
posita uanitate exc̾ceant ad monentur: inquirere so¬
lent qͣmobrem. quo premio qua retͥbutione. Respo¬
detur itaq illis: ꝙ scriptum est. qr nec oculiss nec au¬
ris audiuit. nec in cor hominis ascendit que p̾parauit
deus diligentibus eum. ꝙ cum illi non clare quid sit
ad u̾tere possunt. repeditur ħ ip̃m aliis u̾bis. ⁊ dicitur
eis. p̾mium ꝙ hiis qui in hac uita deo seruiunit in
futura uita recompeusatur nita et̾na. beatitudo et̾ua.
magna ut sunt uidentur. s qr non intelligunt quid
in ip̃a uita habituri sint. nec subito quid sit om̃i¬
um cõmodorum scd̃m uoluutatem sufficiencia ⁊
siune om̃i indigencia pertiꝑe possunt herent animo.
net multum efficaci sapore ad audita trahuntur. ꝙͥ
pera bona euigilent. puerorum more cibandos esti¬
mo eos. qui si alñ grossum aliquod pomum edend̾
ꝑcipiunt: illud obdentium teneritudinem. et oris

Expanded text:
ulti homines quibus nonnunquam boni mores et justa opera proponuntur, ut se in eis, saeculi postposita vanitate, exerceant admonentur inquirere solent quamobrem, quo praemio, qua retributione. Respondetur itaque illis quod scriptum est: Quia nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendui diligunt illum . » Quod cum illi non clare quid sit advertere possunt, repetitur hoc ipsum aliis verbis, et dicitur eis: Praemium quod iis qui in hac vita Deo serviunt in futura vita recompensatur, vita aeterna, beatitudo aeterna, magna, ut sunt, esse videntur; sed quia non intelligunt quid in ipsa vita aeterna habituri sint, nec subito quid sit omnium commodorum secundum voluntatem sufficientia et sine omni indigentia percipere possunt, haerent animo, nec multum efficaci ad audita sapore trahuntur. Quipera bona evigilent? Puerorum more cibandos existimo, qui, si quando grossum aliquod pomum edendum percipiunt, illud ob dentium tenerit
Abbreviated transcription (Latin):
Cpe ⁊ studiosissime a multis rogatus
querentibus memorie scribendo comend̾e. Dictum enĩ¬
eas sibi plac̾e ⁊ arbitrantur satiffac̾e ed̃ poit̾. non ut ꝑ r̾o¬
nem ad fidem accedant. s ut eorum que credunt ⁊ intellec¬
tu ⁊ conitemplatione delectentur ⁊ insint quantum posst̾.
ꝑati semꝑ ad satiffactionem omni possenti se r̾one de ea q̃
ĩ nob̾ ost spe. quam q̾onem solent ⁊ infideles nob̾ simplicita¬
tem xp̾ianam qͣͣ fatuam dericentes obic̾e. ⁊ fides multi in cor
morte sicut credimus ⁊ comfitemur mundo uitam reddi¬
d̾it cum ħ aũ ꝑ illam ꝑsonam siue angłicam sũ humanã
aut sola uolmitate fac̾e potu̾it. de qua q̃one non solum
litt̾ati s ⁊̃ iluterati nulti querunt ⁊ r̾onem enis deside¬
rant. Q m̃ gͦ muiti de hac tracte postulant. ⁊ ħ inquirẽ¬
do uaice uideatur difficił. insoluendo tũ omnib est intel¬
ligibilis. ⁊ pp̃ utilitatem ⁊ r̾onis pulcritudinem amabił.

Expanded text:
pe et studiosissime a multis rogatus quaerentibus, memoriae scribendo commendarem: dicunt enim sibi placere eas, et arbitrantur satisfacere. Quod petunt, non ut per rationem ad fidem accedant, sed ut eorum, quae credunt, intellectu et contemplatione delectentur, et ut sint quantum possunt, parati semper ad satisfactionem omni poscenti se rationem de ea, quae in nobis est, spe. Quam quaestionem solent et infideles nobis, simplicitatem Christianam quasi fatuam deridentes, objicere, et fideles multi in cordmorte sua, sicut nos credimus et confitemur, mundo vitam reddiderit. Cum hoc aut per aliam personam, sive angelicam, sive humanam, aut sola voluntate facere potuerit, de qua quaestione non solum litterati, sed etiam illitterati multi quaerunt et rationem ejus desiderant, Quoniam ergo multi de hac tractari postulant, et licet in quaerendo valde videatur difficilis, in solvendo tamen omnibus est intelligibilis, et propter utilitatem rationisque pulchritudinem amabilis.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui aũt ueri prẽs familias st̃. oĩb in familia sua tau¬
qui filiis ad colend̾ et ꝓui̾end̃ dñi ꝯsulunt desidantes atq
litate felicibꝰ quo donec uemiat᷑ magis debent prẽs qd̾ do¬
miuãt᷑ amͣ serui tollerare ꝙ sͥui ũt. Si dͥs aũt indomo ꝑ ĩ obe¬
diãm domestice paci adu̾sat᷑. corripit᷑ seuu̾bo seu ilb̾e seu

Expanded text:
Qui autem ueri patres familias sunt, omnibus in familia sua tamquam filiis ad colendum et promerendum Deum consulunt, desiderantes adque litate felicibus; quo donec ueniatur, magis debent patres quod dominantur, quam serui tolerare quod seruiunt. Si quis autem in domo per inoboedientiam domesticae paci aduersatur, corripitur seu uerbo s
Abbreviated transcription (Latin):
Icit ⁊ humana opiuio quadam arte mulierum uł pot¬
ãte demonum homines posse conm̾iti in lupos. ⁊ iu¬
menta ⁊ quecum nccͣia portare. ⁊ postꝑacta opera iterum ad
se redire uł fĩ ineis mentem bestialem. s r̾onalem huma¬
nam q su̾ari. ħ sic iutelligendum est. qm̃ demones natu¬
ras non creant. s aliquid tale possunt ut nideantur esse
quod non sunt. nulla enim arte uł pot̾tate animus. s nͦ
corpus quidem aliqua rõne in menbͣ ⁊ lineam̃ta bestalia¬
u̾at ueracit̾ comu̾ti pot̃. s faatasticum quidem hominis ĩ¬
riantur. ⁊ cum corpus non fint corporum similitudmes. fors
mira cel̾itate capit. sopitis antem ⁊ op̾ssis corporeis hominis
ratis. fautasticum autem ueluti formatum in alicꝰ alis yma
si uera sunt corpora portantur a demonibus ut illudautur ho
minubus ꝑtim u̾a hominum corpora. ꝑtim falsa uim̃torum
cernentibus.

Expanded text:
iam humana opinio, quod quadam arte mulierum et potestate daemonum homines converti possint in lupos et jumenta, et quaeque necessaria portare, et post peracta opera iterum ad se redire, nec fieri in eis mentem bestialem, sed rationalem humanamque servari. Hoc sic intelligendum est, quoniam daemones naturas non creant, sed aliquid tale facere possunt, ut videantur esse quod non sunt. Nulla enim arte vel potestate animus, sed nec corpus quidem aliqua ratione in membra et lineamenta bestialia veraciter converti potest. Sed phantasticum hominis qriatur et, cum corpus non sit, corporum tamen similes mira celeritate formas capit, sopitis aut obpressis corporeis hominis ratis; phantasticum autem illud ueluti corporatum in alicuius animalsi uera sunt cominibus, partim vera hominum corpora, partim falsa jumentorum cernentibus.
Abbreviated transcription (Latin):
in ea salute inqua comditus erat custodire uoliuiss
eumq oportuno tempore post genitos filios sũ int̾positõne
p̾sciebat. ad ħ pocius p̾pauit uolutatem suam. ut bñ ip̃ẽ
fac̾et. ⁊̃ de male faciente. ac si hominis uoluntas mala
non euacuaretur. s nichilominis impleretur oĩpotẽtis bõa

Expanded text:
in ea salute in qua conditus erat, custodire voluisset, eumque opportuno tempore post genitos filios sine interpositione praesciebat, ad hoc potius praeparavit voluntatem suam, ut bene ipse faceret etiam de male faciente, ac sic hominis voluntate mala non evacuaretur, sed nihilominus impleretur omnipotentis bona
Abbreviated transcription (Latin):
cupamus. ut dicitur:. ip̃ est dies qui non est ip̃e. s reuo
uitione temporis simił est eins ⁊ dicatur illo die fi̾ pp̃ sacͣmenti
celebrationem ꝙ non illo die. s iam olim facta est. nonne se¬
ꝑ onmnes pasce dies populis immolatur nec utiq m̃titur qui
h̾erent omnino sacͣmenta non essent ex hac similitud ine
plerum iam ip̃arum r̾r̾. nomina accipiunt. sic gͦ ẜ quendã¬

Expanded text:
cupamus, ut dicatur ipse dies qui non est ipse, sed cupamus, ut dicatur ipse dies qui non est ipse, sed utione temporis similis ejus, et dicatur illo die fieri, propter sacramenti celebrationem, quod non illo die, sed jam olim factum est? Nonne se omni die populis immolatur, nec utique mentitur qui haberent, omnino sacramenta non essent. Ex hac autem similitudine plerumque etiam ipsarum rerum nomina accipiunt. Sicut e
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i sumis. recordamini ⁊ nos non fuistis ⁊ c̾ati estis ad
accepistis ⁊ non gͦ. uñ uicetis esse quĩ factum est sic. uñ
estote uos diligendo tenendo unam fidem unam spem
⁊ diunam caritatem. sic ⁊ uinum in multis racemis
cularis ⁊ nos post illa ieiunia in nomine xp̃i tamquam
ad calicem uenistis ⁊ ibi uos estis. estis uos nob̾cum. si¬
mul enim nos sumus. ħ uos simul bibumus. qr simul
nos uiuimus. Item ad bñfacium sepe ita loquimur. ut
pascha aꝓpinquante. dicamus crastinam .n. ⁊ ꝑ hendinã
domini passionem. cum ille tam multos annos passus
sit. nec oĩo nͥ sł. illa passio facta sit nempe ipo die domi¬
nico diu̾s hodie dominis resurrexit cum ex quo resur
rex̾ tot anni transierunt. cur nemo tam inoptus ẽ ut
uos ita ioquentes arguat esse m̃titos. nͥ quia istos di¬
es scd̃ illorum quibus ħ gesta sunt siulitudinem nũ¬

Expanded text:
ipsi sumus. Recordamini, et vos non fuistis, et creati estis; ad ipsi sumus. Recordamini, et vos non fuistis, et creati estis; ad accepistis. Quomodo ergo unum videtis esse, quod factum sit, unum estote vos diligendo, et tenendo unam fidem, unam spem, individuam charitatem, sicut unum in multis racemis cularis. Et vos post illa jejunia in vase Christi tanquam ad calicem venistis; et ibi vos estis, et nos vobiscum: simul enim nos sumus, hoc simul bibimus, quia simul nos vivimus. » Item ad Bonifacium: « Saepe ita loquimur, ut Pascha appropinquante, dicamus crastinam vel perendinam esse Domini passionem, cum ille ante tam multos annos passus sit, nec omnino nisi semel passio illa facta sit. Nempe ipso die Dominico dicimus: Hodie Dominus resurexit tot anni transierint. Cur nemo tam ineptus est, ut nos ita loquentes arguat esse mentitos, nisi quia istos dies secundum illorum, quibus haec gesta sunt, similitudinem nun
Abbreviated transcription (Latin):
sci̾s discipulis intͣbat. ⁊ exibebat ad ipam cenam dominicã
ꝑ it̾ accessit de uno pane ⁊ uidas accepit ⁊ petrus. s petͤs
ad uitam ⁊ udas ad mortem. Item de pni̾a succella domi¬
uita fiunt. Iude ueneñ. quam cum accepit inimitꝰ. ĩ eũ
intuit. non quia malum s quia male bonum malus acce
cordis est non uentris. ambrosins. non est ista esta corpo¬
rał. Item augꝰ. non est panis qui in corpus uadit. augꝰ.
de cuutate dei. qui manducat carnem meam ⁊c̾. ostũdit
ralia. Item de uno bapͦ si ad ip̃as res inisibiles quibus sa¬
cramenta tractantur anũ ꝯferamus quis nesciat esse e¬
as corruptibiles. si autem ad id ꝙ ꝑ illas agitur quis n̾o
uiditat non posse corrumpi. Item de fide ad petrum. sacͥ¬
ficium panis ⁊ uini in fide ⁊ caritate sancta ectcͣa ꝑ uni¬
u̾sum orbem t̾re offre non cessat. Item ex s̾mone de
sacͣmentis commendauit nobis in isto sacͣm̃to corpus
⁊ sanguinem sum. ⁊ qd̾ ⁊̃ fecit ⁊ nos ipo̾s ⁊ nam ⁊

Expanded text:
sanctis discipulis suis intrabat et exibat, ad ipsam coenam Dominicam pariter accessit: de uno pane et Judas accepit et Petrus; sed Petrus ad vitam, et Judas ad mortem. » Item de pni venenum fuit Judae, quam cum accepit, inimicus in eum intravit, non quia malum cordis est, non ventris. » Ambrosius: « Non est ista esca corporalis. » Item: « Non est iste panis, qui in corpus vadit. » Augustinus, De civitate Dei: « Qui manducat carnem meam, etc. Ostendit ralia? » Item de uno baptismo: « Si ad ipsas res visibiliter, quibus sacramenta tractantur, animum conferamus, quis nesciat, eas esse corruptibiles? Si autem ad id quod per illas agitur, quis non judicat, non posse corrumpi? » Item de fide ad Petrum: « Sacrificium panis et vini in fide et charitate sancta Ecclesia per universum orbem terrae offerre non cessat. » Item in sermone de sacram.: « Commendavit nobis in isto sacramento corpus et sanguinem suum, quod etiam fecit et nos ipsos. Nam et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sona. fit enim auctore d̾o̾ anima ⁊ caro unum inoiuidui.
du̾sitate nature. ꝙ gͥ ibidem singulis est ꝓprium. cõmime fit
amborum. ꝓprium ꝓ natura. cominune pro persona. exiñ fit
anima originali culpe obnoxia. quam caro ꝯͣbit ⁊ anime re¬
nͥ dum in corpore uiuit. salutari remedio fu̾it expiata. currãt
gͥ adulti. currant pro se ipĩs. inpedant ⁊̃ ꝑuulis sacͣm̃ta fidei. sus¬
cipiant xpĩ fidem cum sacͣm̃tis. ut ꝑuulos in xpõ renatos. fices
ecc̃e tueatur. ⁊ adultos cum sacͣm̃tis oꝑa fidei comitentur. hiis
ita ꝑ grãm renouatis tandem complebitur in trͦne gn̾ali. ut
caro ip̃a resurgat ingła. ⁊ auime sue restituta uiua ⁊ et̾na
felix ⁊ u̾a.¬

Expanded text:
persona. Fit enim auctore Deo anima et caro unum individuum, persona. Fit enim auctore Deo anima et caro unum individuum, diversitate naturae. Quod igitur ibidem singulis est proprium, commune fit amborum; proprium pro natura, commune pro persona. Exinde fit anima originali culpae obnoxia, quam caro contrahit, et animae renisi dum in corpore vivit, salutari fuerit remedio expiata. Currant igitur adulti, currant pro se ipsis; impendant etiam parvulis Sacramenta fidei, suscipiant Christi fidem cum Sacramentis, ut parvulos in Christo renatos fides Ecclesiae tueatur, et adultos cum Sacramentis opera fidei comitentur. His etiam per gratiam renovatis, tandem complebitur in resurrectione generali, ut caro ipsa resurgat in gloria, animae suae restituta, viva et aeterna, felix et bea
Abbreviated transcription (Latin):
ex institutõne diuina non utiq nonas. quales enin lo
inexordio deus die.uͦi. mascło ⁊ femine dedit. taies cotidie
inspirat singułis noua. de nichilo creatõne ñ uana institud cõne
pr̃ inquid mens us modo oꝑatur ⁊ ego oꝑor. oꝑatur us modo
pr̃ ⁊ filinc. oꝑatõne siquidem nona. s institutione non nona.
ꝓ illa agens. cum ista quiescens. Res n̾o corporee post primã
sui cͤatõnem noue mille creantur. s a simł in exordio comditiᷤᷤ
dinem dei fiunt ⁊ simul facte reputantur. ⁊ non simuledite
iudicantur. non simul edite pro essencia. simul facte pro conpa¬
ri forma. ad ymaginem ⁊ sĩmilitudinem dei p̾rogata. caro de carne
uificatur. originalis culpe ninculo p̾mitur. euisq affcõibus aĩa
que carnem uiuificat. aggͣnatur. sub ħ pocĩuintulo ꝑmili de¬
le pocm̃. non ꝑ aninam s ꝑ carnem utiq comtractum. ase
refusum. carni nainz ita unitur anima. ut cum carne nna sit

Expanded text:
ex institutione divina, non utique novas. Quales enim in exordio Deus die sexto masculo et feminae dedit , tales quotidie inspirat singulis, nova de nihilo creatione, non nova institutione. Pater, inquit, meus usque modo operatur, et ego operor . Operatur usque modo Pater et Filius; operatione siquidem nova, sed institutione non nova; pro illa agens, cum ista quiescens. Res vero corporeae post primam sui creationem novae nullae creantur, sed simul in exordio conditae dinem Dei fiunt, et simul factae reputantur, et non simul editae judicantur: non simul editae pro essentia, sed simul factae pro compari forma ad imaginem et similitudinem Dei praerogata. Caro de carne am cito vivificatur, originalis culpae vinculo premitur, ejusque affectionibus anima, quae carnem vivificat, aggravatur. Sub hocle peccatum, non per animam, sed per carnem utique contractum, animaeque refusum. Carni namque ita unitur anima, ut cum carne sit una
Abbreviated transcription (Latin):
ad ħ esse factam ut suminam essenciam amet suꝑ omnia bo¬
na sicut ip̃a est suminium bouum ĩmo ut nichil amet nͥ
illam aut pp̃ illam quia illa est uona ꝑ se ⁊ nichil aliud est
bonum nͥ ꝑ illam amare at illam neqquid nisi ens remi¬
niscit ⁊ eaui studuerit intellig̾e darum r̾onalem c̾aturã¬

Expanded text:
ad hoc esse factam, ut summam essentiam amet super omnia bona, sicut ipsa est summum bonum: imo ut nihil amet nisi illam, aut propter illam; quia illa est bona per se, et nihil aliud est bonum nisi per illam. Amare autem eam nequit, nisi ejus reminisci, et eam studuerit intelligere. Clarum est
Abbreviated transcription (Latin):
reminisci ⁊ intellig̾e ⁊ amare sumnum bonum cognoscit᷑
nimirum nichil tam p̾cipue debere uelle comuincitur quis
neget quecomz meliora sunt in potestate ea magis deb̾et esse
in uoluntate deniq r̾onali c̾ature non est alnid esseronalẽ
quam posse disc̾n̾e iustum añ iusto. uerum a ñ u̾o. bonum¬

Expanded text:
reminisci et intelligere et amare summum bonum, cognoscitur, nimirum nihil tam praecipue debere velle convincitur. Quis enim neget quaecunque meliora sunt in potestate, ea magis esse debere in voluntate? Denique rationali naturae non est aliud esse rationalem, quam posse discernere justum a non justo, verum a non
Abbreviated transcription (Latin):
torq̃ri ꝙͣ mãmona iuiqͥ catis ꝑd̾e maluerunt. boi nõ erãt
admoniendi ã fuerant qui tanta paciebant᷑ ꝓ auro qnͣta
eẽnt iꝰtinenda ꝓ tͦ. ut eum pocꝰi dilig̾e discerent. qͥ ꝓse
passos et̾ca feucitate ditaret. nõ aur̃ nõ argẽtũ ꝓ quo pa¬
ti inifruũ fuit seu mĩciendo octultaret᷑ seu uͦ dicendo pro
aut̃ nͥ negando s̾uauit quo circa utiliora erant fortasse
torm̃ta q̃ bonum incorrup ᷝ ͤ amand̾ docebaut ꝗͣ illa bõa q̃
sñ ullo utili fructu dños dños sui amore torq̃bant. Si ͦͦ¬

Expanded text:
torqueri, quam mammona iniquitatis prodere maluerunt, boni non erant. Admonendi autem fuerant, qui tanta patiebantur pro auro, quanta essent sustinenda pro Christo, ut eum potius diligere discerent, qui pro se passos aeterna felicitate ditaret, non aurum et argentum, pro quo pati miserrimum fuit, seu mentiendo occultaretur, seu uerum dicendo prodanrum nisi negando seruauit. Quocirca utiliora erant fortasse tormenta, quae bonum incorruptibile amandum docebant, quam illa bona, quae sine ullo utili fructu dominos sui amore torquebant. S
Abbreviated transcription (Latin):
Is enim tͥ ut scribis librum a me fi̾. quem euchyridiõ.
ut dicunt h̾eas. ⁊ de tuis manibus non recedat. com¬
tinens postulata .i. quid sequendum. maxime quid pp̃ du̾isas pͥn¬
cipalr̾ h̃eses sit fugiendum inquantum r̾o pro religione com¬
tendat. uł quio in rõne cum fices sit sola. non cõnẽĩat. uł quid
primum cruud uitiium teneatur. que totius diffinitõnis sum¬
ma sit. ꝙ c̾tum ꝓpriumnes fidei catholice fundam̃tum. ħ omnia
que requiris proculdubio scies diligent̾ sciendo quid credi qͥd
sꝑauͥi debeat quid amari. ħ enim maxime inmo u̾o sola in reli¬
gione sequenda sunt. hiis qui comtraditit a ut oumino axͥ no¬
mine alienus est aut ħetitus. hec sunt defendenda r̾one uł sen¬
sibus corporis inclpata uł ab intelligentia mentis inuenta. Ꝙ
antem nec corporeo sensu exꝑti sumus nec mente assecini ualui¬
mus. ac ualemus eis fñ ulla dubitatõne crecenda sunt testibus a

Expanded text:
is enim tibi, ut scribis, librum a me fieri, quem Enchiridion ut dicunt habeas, et de tuis manibus non recedat: continens postulata, id est, quid sequendum maxime, quid propter diversas principaliter haereses sit fugiendum; in quantum ratio pro religione contendat, vel quid in ratione, cum fides sit sola, non conveniat; quid primum, quid ultimum teneatur, quae totius definitionis summa sit; quod certum propriumque fidei catholicae fundamentum. Haec omnia quae requiris procul dubio scies, diligenter sciendo quid credi, quid sperari debeat, quid amari. Haec enim maxime, imo vero sola in religione sequenda sunt. His qui contradicit, aut omnino a Christi nomine alienus est, aut haereticus. Haec sunt defendenda ratione, vel a sensibus corporis inchoata, vel ab intelligentia mentis inventa. Quae autem nec corporeo sensu experti sumus, nec mente assequi valuimus aut valemus, eis sine ulla dubitatione credenda sunt testibus, a
Abbreviated transcription (Latin):
Is uitalis est in corce que ad temꝑandum feruorem cor¬
dis aerem hauriento atq uitan reddendo ⁊ salutem to¬
ti corpori tribuit. aere naiz puro sanguinem purificatum
ꝑ totum corpis inpellit ꝑ uena pulsuales que alt̾ie uocã¬
tur. ex quarum motu temꝑantiam atq distenꝑatiam cor¬

Expanded text:
is vitalis est in corde, quae ad temperandum fervorem cordis aerem hauriendo atque reddendo, vitam et salutem toti corpori tribuit. Aere namque puro sanguinem purificatum per totum corpus impellit per venas pulsatiles, quae arteriae vocantur. Ex quarum motu temperantiam vel distemperantiam cor
Abbreviated transcription (Latin):
plerumq fĩ oꝑa sicut est enim ꝑfc̾e sapiens dimutt̾e non
mit quin agat ꝙ sibi bonum indetur. sic ⁊ ille qui ꝑfecte
stultus. uen̾m ħ id̾o ille fac̾ quia scit bomim non ee̾ ut illud
dimittat. stultus u̾o: qr sic putat. est autem alius meduis. nͨ
ita sapiens quin metuat falli. nͨ iͣ stultꝰ: ut in malo ꝙ ceꝑit
ꝑseuerare uelit. ħ ergo ꝙ sibi in bomim indetur ꝑ sepe dimit¬
tit. qr magis quam sibi: alt̾nis comsilio credit¬

Expanded text:
plerumque fieri opera. Sicut enim perfecte sapiens dimittere non vult quin agat quod sibi bonum videtur, sic et ille qui perfecte stultus est. Verum hoc ideo ille facit, quia scit bonum non esse ut illud dimittat; stultus vero, quia sic putat. Est autem alius medius nec ita sapiens quin metuat falli, nec ita stultus ut in malo quod coeperit perseverare velit. Hic ergo quod sibi bonum videtur, persaepe dimittit
Abbreviated transcription (Latin):
ess ꝓfc̃õ creatura rõnał eẽt. ip̃a euim ess summa cratura. ⁊
id̾o regͥula fid̃i non pon̾etur ante eccm. quia ⁊ ip̃e ad eccãm ꝑ

Expanded text:
esset, profecto creatura rationalis esset; ipsa est enim summa creatura. Et esset, profecto creatura rationalis esset; ipsa est enim summa creatura. Et ideo in Regula fidei non poneretu
Abbreviated transcription (Latin):
um antem de ih̾u xp̃o filio uͥnico comino nr̃o. ꝙ ad bre¬
uitatem comfessionis ꝑtin dix̾imus. ad inngimus sic
est. denĩ scã cominemoratur eccͣ. uñ datur intelligi rõnalem
ctͤaturam ad il ierłm lib̾am ꝑtinentem. post commnemoratõm
creatoris .i. summe illius tͥuitatis fuisse sb̾dendam. qm̃ quicqͥd
de homine xpõ dictum est ad imitatem ꝑsone uingeniti ꝑtinet.
Restus ĩ comfessionis ordo poscebat. ut tͥuitati sb̾iung̾etur eccͣ.
tainquam h̾itatori domus sua ⁊d̾o templum suum. ⁊ comdi¬
tori ciuitas sua. que tota hͥ accipienda est non solum exꝑte qͣ
sui casus ex ꝑta est. ħ in scĩs angłis b̾a ꝑsistit. ⁊ sue ꝑti ꝑegri¬
uanti sicut o opiculatur. quia ntͣcs ima er̃ comsortio et̾nita¬
tis. ⁊ tuuc una est. uinculo caritatis. que tota instituta est
ad colendum deum. Uñ nͨ tota nͨ ulla ꝑs euis uult se coli pro
d̾o. nͨ cͥquam esse deus ꝑtiuenti ad templin dei. ꝙ edificatur

Expanded text:
um autem de Jesu Christo Filio Dei unico Domino nostro, quod ad brevitatem Confessionis pertinet, dixerimus, adjungimus sic est: deinde sancta commemoratur Ecclesia. Unde datur intelligi rationalem creaturam ad Jerusalem liberam pertinentem , post commemorationem Creatoris, id est summae illius Trinitatis, fuisse subdendam. Quoniam quidquid de homine Christo dictum est, ad unitatem personae Unigeniti pertinet. Rectus itaque Confessionis ordo poscebat, ut Trinitati subjungeretur Ecclesia, tanquam habitatori domus sua, et Deo templum suum, et conditori civitas sua. Quae tota hic accipienda est, non solum ex parte qua sui casus experta est. Haec in sanctis angelis beata persistit, et suae parti peregrinanti sicut oportet opitulatur, quia utraque una erit consortio aeternitatis, et nunc una est vinculo charitatis, quae tota instituta est ad colendum unum Deum. Unde nec tota, nec ulla pars ejus vult se coli pro Deo, nec cuiquam esse Deus pertinenti ad templum Dei, quod aedificatur
Abbreviated transcription (Latin):
uobus autem modis accipi pot̃ ꝙ niuos ⁊ mortuos iudi¬
cabit siũ ut uiuos intelligamus. quos h ñdum mor¬
tuos. s adhuc in ista carne uiuentes imienturus est euis ad¬
uẽtus. mortuos autem qui de corpore priuscniam ueniat. ex¬
erunt uł exituri sunt su uinos. iustos. mortuos autem ĩ¬
nistos qm̃ iusti quoq aũ iudicabunt. iinusti antẽ iudica¬
buntur. Alũ enim uidicium dei ponitur in malo uñ illud ÷.
qui autem male egerunt in rrͦnem iudicii. Alñ ⁊ ĩ bono. ẜ ꝙ¬
dei fit ip̃a bonorum malorum q discretio. ut hb̾andi ama¬
lo ñ ꝑdendi cum malis. boni ad dext̾am segregentur. pp̃ qd̃¬

Expanded text:
uobus autem modis accipi potest quod vivos et mortuos judicabit: sive ut vivos intelligamus, quos hic nondum mortuos, sed adhuc in ista carne viventes inventurus est ejus adventus; mortuos, autem qui de corpore, prius quam veniat, exierunt vel exituri sunt: sive vivos justos, mortuos autem injustos; quoniam justi quoque judicabuntur. Aliquando enim judicuando enim judicium Dei ponitur in malo; unde illud est: Qui autem male egerunt, in resurrectionem judicii , aliquando Dei fit ipsa bonorum malorumque discretio, ut al. ubi liberandi a malo, non perdendi cum malis, boni ad dexteram segregentur, p
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ aũ parit̾ ⁊ filus non faciunt nec gĩg̾ sed quodam modo
si sic uici potest s spirant suum amorem quamuis non nr̃o
existendo ex illa forsam non alio modo uidetur posse dici ap¬
tius ip̃e emittere quan spirando quod si dici potest sicut nꝰ¬
bum summe essencie filius est enis ita eiusdem amor satis
comuenient̾ applłari pot̃ spc̃ eius ut cum essencia ło ip̃e sit sĩt̃
sicut pater et filius illi non putentur alicuius spt̃ quia nec
pater a millo alio est nͨ filuis apatre. q. spirante nascitur is¬
te aut̃ estimetur spt̃ utriusq quia ab utroq suo quodam
in enarrabili modo spirante mirabilr procedit. quĩ ⁊̃ eo¬
minis exigit indigencia quod quidem si fiat u . s. ip̃e amor
intimetur.

Expanded text:
tem pariter et Filius non faciunt, neque gignunt; sed quodamnodo, si sic dici potest, spirant suum amorem: quamvis enim non nostro existendo ex illa, forsitan non alio modo videtur posse dici aptius ex se emittere quam spirando. Quod si dici potest, sicut Verbum summae essentiae Filius est ejus; ita ejusdem amor satis convenienter appellari potest Spiritus ejus: ut cum essentialiter ipse sit spiritus, sicut Pater et Filius, illi non putentur alicujus spiritus; quia nec Pater ab ullo alio est, nec Filius a Patre quasi spirante nascitur; iste autem aestimetur Spiritus utriusque; quia ab utroque, suo quodam inenarrabili modo, spirante mirabiliter procedit. Qui eminis exigit indigentia. Quod quidem si fiat, scilicet, ut ipse amor intimetur.
Abbreviated transcription (Latin):
esset usta rep̾hensio ⁊̃ si millus inũ lib̾aretur. Uñ ñ ꝯstat
magnam esse grãm qd̃ plurimi lib̾antur ⁊ quio sibi debe¬
retur meis qui non lib̾antur agnoscunt. ut qui głatur ñ
in suis mitis qui paria uidet esse dampnatis s in domino
głetur. curautem istum pocuis lił̾et quani illum. iscru¬

Expanded text:
esset justa reprehensio, etiamsi nullus inde liberaretur. Unde constat esset justa reprehensio, etiamsi nullus inde liberaretur. Unde constat magnam esse gratiam, quod plurimi liberantur, et quid sibi deberetur, in eis qui non liberantur agnoscunt: ut qui gloriatur, non in suis meritis, quae paria videt esse damnatis, sed in Domino glorietur. Cur autem istum potius quam illum liber
Abbreviated transcription (Latin):
unͣgłium p̾dicatur. quidami credunt quidam non credũt
s qui credunt p̾dicatore forisetus insonante: intꝰ a patre
andiunt atq discunt. qui autem noncredunt foris audi¬
iuit intus non audiunt nec discunt. ħ ẽ illuo datur ut cͤ¬
dant. illud non datur. quia nemo inquit. nẽit ad me nisi
pat̾ qui nusit me traxerit eum. Cͦ tͣhi ao xp̃m a patce et¬
audire ac disc̾e a patre ut ueniat ad xpm̃. nichil aliud
quamdonum accipere a pr̃e quo credat in xpm̃. neque
enim audientes euuͣngłium a non andientibus s crecen¬
tes a non credentibus disc̾nebat qui dicebat. nemo uei̾t
ad nie: nͥ fu̾it ei datum a patre meo. fices gͥ ⁊ inchoata et¬
ꝑfc̃a donum dei est ⁊ ħ donim quibusdam dari quibus dam
non dari omino nou dubitat. qui non nult manifestisĩcs
lr̾is sacris repugnare. cum autem non omnibus detur. fide¬
lem mou̾e non debz. qui credit omnes ex uno isse ĩcom¬
dampnatõnem sũ dubitatõne iustissimam. ita nt nulla dei

Expanded text:
praedicatur, quidam credunt, quidam non credunt: sed qui credunt praedicatore forinsecus insonante, intus a Patre audiunt atque discunt; qui autem non credunt, foris audiunt, intus non audiunt neque discunt: hoc est, illis datur ut credant, illis non datur. Quia nemo, inquit, venit ad me, nisi Pater qui misit me, traxerit eum. Quod apeaudire ac discere a Patre ut veniat ad Christum, nihil aliud est, quam donum accipere a Patre, quo credat in Christum. Neque enim audientes Evangelium a non audientibus, sed credentes a non credentibus discernebat qui dicebat, Nemo venit ad me, nisi fuerit ei datum a Patre meo. 16. Fiperfecta donum Dei est: Et hoc donum quibusdam dari, quibusdam non dari, omnino non dubitet, qui non vult manifestissimis sacris litteris repugnare. Cur autem non omnibus detur fidelem movere non debet, qui credit « ex uno omnes esse in condemnationem, sine dubitatione justissimam: ita ut nulla Dei
Abbreviated transcription (Latin):
iore etate poc̃ari s alios acturos penstenciam alios non actu¬
ros fortasse pͥnisos. ic̾o alios baptuaturos alios sñ baptismo
exire de hac uita. hoc si andirent pelagiani non iam iabora¬
rent negando originale ꝑtm̃. querere ꝑuulis exͣ reginm
dei. nescio cuius sue felicitatis locum. maxime qũ comuincũ¬
tur non eos posse hr̃e uitam et̾nam. quia non manducaue¬
runt carnem nec uierunt sanguinem xp̃i. ⁊ quia ni eis qui
nullum hñt omnino potm̃. falsus est baptisms. qui ĩ remissio¬

Expanded text:
jore aetate peccare: sed alios acturos poenitentiam, alios non actujore aetate peccare: sed alios acturos poenitentiam, alios non acturos fuisse praevisos; ideo alios baptizatos, allos sine baptismo exisse de hac vita. Hoc si auderent Pelagiani, non jam laborarent negando originale peccatum, quaerere parvulis extra regnum Dei nescio cujus suae felicitatis locum: maxime quando convincuntur non eos habere posse vitam aeternam, quia non manducaverunt carnem nec biberunt sanguinem Christi ; et quia in eis, qui nullum habent omnino peccatum, falsus est Baptismus qui in remissio
Abbreviated transcription (Latin):
cunt. ad quod tempuis corporis ꝑtiuz ⁊̃ quod pelagiani negãt.
non scd̃m sua merita que hu̾it quam dui fuit in corpore.
s scd̃m merita que fu̾at ħiturus. si diucius uixisset in cor¬
pore. uñ oꝑinari potuerunt homines quorum ingenia n̾o
esse comtemptibilia ur̃e indicant litt̾e mirans ⁊ stupens reꝑi¬
re non possum nec credere auc̾em. nͥ uobis non cred̾e non
auderem. s spero affuturum deum ut commoniti cito uide¬
ant ea que dicuntur futura fuisse pct̃a. si ꝑdei iudicium in
poc̾̃a. dimitti aut̃ d̾o miserante non posse. cogitare debet qͣ
c̾o faciat grẽ q eius iuiuriam .q. futurum pccm̃ p̾nosci possit nͨ
possit agnosti. quod si o absurdum est magis gͦ futuris si diu
uiu̾ent pccõribus cum in ꝑua etate morinitur. lanacro quo
si ita est non iam inꝑuulis sũ baptismate morientibus. ptã o

Expanded text:
cunt. Ad quod tempus corporis pertinet etiam quod Pelagiani negant, cunt. Ad quod tempus corporis pertinet etiam quod Pelagiani negant, non secundum merita quae habuit quamdiu fuit in corpore, sed secundum merita quae fuerat habiturus si diutius vixisset in corpore, unde opinari potuerint homines, quorum ingenia non esse contemptibilia vestrae indicant litterae, mirans et stupens reperire non possum: nec credere auderem, nisi vobis non credere non auderem. Sed spero adfuturum Deum, ut commoniti cito videant, ea quae dicuntur futura fuisse peccata, si per Dei judiciuante futura peccata, dimitti autem Deo miserante non posse, cogitare debet quantam Deo faciat gratiaeque ejus injuriam; quasi futurum peccatum praenosci possit, nec possit ingosci. Quod si absurdum est; magis ergo futuris, si diu viverent, peccatoribus, cum in parva aetate moriuntur, lavacro quo si ita est, non jam in parvulis sine Baptismate morientibus peccata
Abbreviated transcription (Latin):
que transg̾di non debeat hominis ut micuis lociuar. incã¬
ta suspicio. Ait enim om̃s astabimus añ tͥbunal xp̃i ut ferat
uiris in mentem uen̾it nescio. ut futura que non sunt fu¬
tura puniantur aut honorentur merita ꝑuulorum. cur autẽ
gerantur multa solo animo nec ꝑ corpus nec nullum corporiᷤᷤ
menbrum ⁊ plerumq tam magna ut talibus cogitatõnibus pe¬
na uistissima debeatur. sicuti est ut alia taceam ꝙ dix infipiẽs
in corde suo nonest deus. quid gͦ ẜ ea que ꝑ corpus gessit eo
tempore quo in corpore fuit: ut ꝑ corpus intelligamus ꝑ tẽ
corporis tempus. post tempus autem nemo et̾ in corpore nͥ in
rrͦne. nouissima. non ad illa m̾ita corꝑanda. s ad recipien¬
da ꝓ bonis m̾itis p̾mia pro malis. luenda supplicia. ħ añ medio
tempore int̾ depõnem ⁊ receptõnem corporis. ẜ ea que gesse¬
runt ꝑ corporis tempus. siue cruciantur anime siue requies¬

Expanded text:
quem transgredi non debeat hominis, ut mitius loquar, incauquem transgredi non debeat hominis, ut mitius loquar, incauta suspicio. ait enim: omnes: astabimus ante tribunal Christi, ut ferat viris in mentem venerit nescio, ut futura quae non sunt futura, puniantur, aut honorentur merita parvulorum. Cur autem gerantur multa solo animo, non per corpus, nec per ullum corporis membrum; et plerumque tam magna, ut talibus cogitationibus poena justissima debeatur: sicuti est, ut alia taceam, quod dixit insipiens in corde suo, Non est Deus ? Quid est ergo, secundum tempore quo in corpore fuit, ut per corpus intelligamus, Per corporis tempus? Post corpus autem nemo erit in corpore, nisi resurrectione novissima; non ad ulla merita comparanda, sed ad recipienda pro bonis meritis praemia, pro malis luenda supplicia. Hoc autem medio tempore inter depositionem et receptionem corporis, secundum ea quae gesserunt per corporis tempus, sive cruciantur animae, sive requies
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fides ⁊ ipã quam cum dicitur. si credid̾is saluus eris. ꝓpoĩ¬
ħ ⁊ nob̾ p̾cipiuntur. ⁊ dona dei esse monstrantur ut in
delligantur ꝙ ⁊ nos ea facimus ⁊ aos ea facimus ⁊ dens fa¬
asseratur. tñ apud eos qui nisi eos aliquid sibi assiguent qd̃
priores dent ut recribuatur eis ab omni studio pietatis re¬
primisse putant. laborat aliquanto in etate maiorum iam
utencium uoluntatis arbitrio. s nͥ uenitur ad ꝑuulos ⁊ ad
ipm̃ mediatorem dei ⁊ hominis hominem xp̃m̃ ihm. omĩs¬
defic̾ p̾cecencium grãdẽi humanorum asscõ m̃itorum. qr
net illi ullis bonis p̾cedentibus m̾itis discermintur a ce¬
t̾is ut ꝑtineant ad lib̾ato hominuim. nec ille ullis huma¬
nis p̾cedentibus m̾itis. cum ⁊ ip̃e sit homo lib̾ator factus est
baptati etate eadem mori. quia ⁊ npõrum pscita sunt m̾ita
futura s mala. non eorum uitam bonam ł malam d̾o remu¬
n̾ante uł dampnante. s nullam. Apss quidem limitem fixit

Expanded text:
 et ipsa, cum dicitur: si credideris, saluus eris, pet nobis praecipiuntur et dona dei esse monstelligatur quod et nos ea facimus, et Deus faasseratur, tamen apud eos, qui, nisi aliquid sibi assignent quod priores dent, ut retribuatur eis, ab omni studio pietatis reprimi se putant, laborat aliquando in aetate maiorum iam utentium uoluntatis arbitrio. sed ubi uenitur ad paruulos et ad ipsum mediatorem dei et hominum, hominem deficit praecedentium gratiam Dei humanorum assertio meritorum: quia nec illi ullis bonis praecedentibus meritis discernuntur a caeteris, ut pertineant ad liberatorem hominum; nec ille ullis humanis praecedentibus meritis, cum et ipse sit homo, liberator factus est baptizati in eadem aetate mori, quia et ipsorum praescita sunt merita futura, sed mala; non eorum vitam bonam vel malam Deo remunerante vel damnante, sed nullam ? Apostolus quidem limitem fixit,
Abbreviated transcription (Latin):
spũ factũs est. ut nullum hrẽt ille pccm̃. ħ se deus esse fac¬
turum ꝓfecto p̾sciuit. ipã est gͥ p̃destinatõ scõrum que ĩ scõ
scõrum maxime claruit. quam rc negare quis poͣst recte
intelligencium eloquia u̾itatis. nam ⁊ ipm̃n dominum głie ĩ
quantum homo factus dei filius est. p̃destinatum esse dioisti

Expanded text:
Spiritu factum est ut nullum haberet ille peccatum. Haec se Deus esse facSpiritu factum est ut nullum haberet ille peccatum. Haec se Deus esse facturum profecto praescivit. Ipsa est igitur praedestinatio sanctorum, quae in Sancto sanctorum maxime claruit: quam negare quis potest recte intelligentium eloquia veritatis? Nam et ipsum Dominum gloriae, in quantum homo factus est Dei Filius, praedestinatum esse didici
Abbreviated transcription (Latin):
ħ esset. quibus tandem suis ĩ uł oꝑm uł fidei. y̾cedentibut
m̃itis natura humana que in illo est comparuit. responceat᷑
mptus fauis dei unigenitus ess. uñ ħ meruit. ꝙ eins bomiis
qualecumn p̾cessit quid egit ante: quid credidit: ut ad hanc
meffabilem excellenciam ꝑueniret. non ne sciente ac suscip¬
ente u̾to nẽ homo ex cuio esse cepit filius dei uincus esse cepis
Nonne filium dei unicum femina illa gr̃a plena comcepit. Non
caruis cupidine s solo dei mu̾e. non quid metuendim fũ
neaccedente etate homo ille hłs peccaret arbitrio. aut id̾o in
illo non lib̾a uoluntas erat ac non tãto magis erat quanto ⁊̃¬
magis siure pocõ non pot̾at. nempe omnia ista singłarit̾ anmi¬
randa ⁊ alia si qua euis aꝓpͥa u̾issime dici possunt singłarit̾ ĩ illo
accepit humana. ħ ẽ nrã natura. nullis suis p̾cedentibus nu̾tis.
est ille natus. eodem spũ fit in nobis remissio pccõrum. quo

Expanded text:
 esset, quibus tandem suis vel operum vel fidei praecedentibus meritis natura humana quae in illo est comparavit? Respondeatur mptus, Filius Dei unigenitus esset, unde hoc meruit? Quod ejus bonum qualecunque praecessit? Quid egit ante? quid credidit? quid praeivit, ut ad hanc ineffabilem excellentiam perveniret? Nonne faciente ac suscipiente Verbo, ipse homo, ex quo coepit esse, Filius Dei unicus esse coepit? Nonne Filium Dei unicum femina illa gratia plena concepit? Nocarnis cupidine, sed singulari Dei munere? Nunquid metuendum fuit ne accedente aetate homo ille libero peccaret arbitrio? Aut ideo in illo non libera voluntas erat; ac non tanto magis erat, quanto magis servire peccato non poterat? Nempe ista omnia singulariter admiranda, et alia, si qua ejus propria verissime dici possunt, singulariter in illo accepit humana, hoc est nostra natura, nullis suis praecedentibus meritis. est ille natus; eodem Spiritu fit in nobis remissio peccatorum, quo
Abbreviated transcription (Latin):
tate regn̾atõnis inquirat. neq enim retͥbuta est xpõ il
ia gn̾atõ s tributa. ut aliemis ab oĩ obligatõne ꝑcc̃ĩ de
spũ ⁊ uirgine nasc̾etur. sic ⁊ nobis ut ex aqua ⁊ spñ re¬
nasc̾emur. non retͥbutum est ꝑro aliquo m̾ito. s gͣtis tͥ¬
butum. ⁊ si nos ad lauachrum regn̾atõnis fides dux̾. non
id̾o putare. debemiis nos pͥores dedisse aliquid ut retͥbuere¬
tur nobis regn̾atõ caluitaris. Ille quippe fecit nos cred̾e in
nibus principium fidei ⁊ ꝑfcõnem in ihm. qui fec̃ hominẽ
principem ficei ⁊ ꝑfectorem ih̃m. est gͦ in malorum potestate
pcͣcͣre. ut autem p̾dicando ħ uł ħ illa mancia faciant non
est in eorum potestate. s des. d diuidentis tenebͣs ⁊ ordĩa¬
tis eas. ut huinc etiam quid faciunt comt᷑ uoluntatem dĩ
non inpleatur nͥ uoluntas dei.

Expanded text:
tae regenerationis inquirat. Neque enim retributa est Christo illa generatio, sed tributa, ut alienus ab omni obligatione peccati, de Spiritu et Virgine nasceretur. Sic et nobis ut ex aqua et Spiritu renasceremur, non retributum est pro aliquo merito, sed gratis tributum: et si nos ad lavacrum regenerationis fides duxit, non ideo putare debemus, priores nos dedisse aliquid, ut retribueretur nobis regeneratio salutaris; ille quippe nos fecit credere innibus principium fidei et perfectionem in Jesum, qui fecit hominem principem fidei et perfectorem Jesum: peccare: ut autem peccando hoc vel hoc illa malitia faciant, non est in eorum potestate, sed Dei dividentis tenebras et ordinantis eas; ut hinc etiam quod faciunt contra voluntatem Dei, non impleatur nisi voluntas Dei.