comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uerit: eũ minoris penitentiȩ medicina societatis nr̃ȩ participẽ sortiatur. Cos
ui qui aut spontanee aut negligent̃ incicd̃int. sub ea uolumꝰ cohercitione disei.¬
pline suscipi: ut cȩt̾is metus incutiatur. Ex epła ssx ad hermiannũ me¬
uis dubitet sacerdotes aͥ iregum ⁊ pͥncipũ om̃iũq tensem epm.¬
fideliũ patres ⁊ magistros censeri nonne miserabilis insamȩ ẽt cognosct̃
si filius patrẽ. discipułꝰ magistrũ sibi conet᷑ subiugare. ⁊ imquis obligationibꝰ
iliũ sue potestati subicere: a quo credit ñ solũ int̾ra s ĩ incęlis seligari posse
i soluis hȩc sic beatus gregoriꝰ inepła admauriciũ imꝑatorẽ directa ꝯmemo¬
rat. Constantinus maximꝰ imꝑator omniũ regũ ⁊ pͥncipũ fere totiꝰ orbis añs
euident intelligens in sc̃a nicena sinodo pꝰ om̃s ep̃os ultimus residens: nullã iu¬

Expanded text:
verit, minoris poenitentiae medicina societatis nostrae participium sortiatur. Eos verit, minoris poenitentiae medicina societatis nostrae participium sortiatur. Eos vero qui aut spontanee aut negligenter inciderint, sub ea volumus disciplinae coercitione suscipi, ut caeteris metus incutiatur. uis dubitet sacerdotes Christi regum et principum, omniumque fidelium patres et magistros censeri? Nonne miserabilis insaniae esse cognoscitur, si filius patrem, discipulus magistrum sibi conetur subiugare et iniquis obligationibus illum suae potestati subicere, a quo credit non solum in terra, sed etiam in coelis se ligari posse et solvi? Haec, sicut beatus Gregorius in epistola ad Mauritium imperatorem directa commemorat, Constantinus Magnus imperator, omnium regum et principum fere totius orbis dominust evidenter intelligens, in sa
Abbreviated transcription (Latin):
atq aliud quod exstudio delinquit᷑. istud posteriꝰ duob priorib strictuis ẽs
puniendum. iccirco sollert̃ inugilet. ⁊ cauta discretione singuloꝵ modos diui¬
dicet: qͣtinꝰ qui ex necessitate fignorantia delinquunt. auctoritate nr̃a perte
absoluant᷑ si tñ ipsa eoꝵ ignorantia ł necessitas uera ⁊ ñ simulata ł ñ ex uolun¬
tate ꝓcesserit. qi ut bñ nosti pleriq sunt qͥpossunt quid̃. s nolt̃ recta nosse.
uñ psalmista de huiꝰmõi. Noluit inꝗt intelligẽ ut bñ agẽt luos aut̃ qͥstudio
Ic̃s quippe canonib eaitũ constatut qͥ cũ exõmunicatis mmumicauerit:
excõmunicetur: Ipsi tũ pęntentis atq absolutiõis modos eo modamine det̾umꝰ.
ut quiẽꝙ seu ignorantia seu timore. seu necessitate negotii cuiusꝗͣ maximici
maxime necessarĩ. eoꝵ seu coniuictu. salutatione. oratione osculoue. tamina¬

Expanded text:
atque aliud quod ex studio delinquitur; istudque posterius duobus prioribus strictius esse atque aliud quod ex studio delinquitur; istudque posterius duobus prioribus strictius esse puniendum, idcirco solerter invigilet et cauta discretione dijudicet modos, quatenus hi qui ex necessitate vel ignorantia delinquunt auctoritate nostra per te absolvantur. Si tamen ipsa eorum ignorantia vel necessitas vera et non simulata, vel non ex voluntate processerit, quia ut bene nosti, plerique sunt qui possunt quidem, sed nolunt recta nosse. Unde Psalmista de hujusmodi: Noluit, inquit, intelligere ut bene ageret . Illos autem qui studio Sanctis quippe canonibus cautum constat, ut qui excommunicatis communicaverit, excommunicetur, Ipsius tamen poenitentiae atque absolutionis modos eo moderamine decernimus, ut quicunque seu ignorantia, seu timore, seu necessitamaxime necessarii, eorum se convictu, salutatione, oratione, osculove contamina
Abbreviated transcription (Latin):
Dom̃ib oꝑib enus. uineam &ͥ .i. ȩcliam eiꝰ deuastareri p̃dari ñ pertimescit
⁊ it̾m. atq t̃cio inuitantes eum canonice ad em̃dationẽ ⁊ adsatisfactionẽ ⁊ pȩ¬
nitentiam. corripientes eũ pat̃no affectu. Ait enim dñs in euglio. Si peccau̾it
in te fr̃ tuus: corripe eum. Fr̃ in umĩquẽq peccat. quiscãm ȩccłiam putat.
Si eiim sc̃a eccłia unũ corpus ẽ. cuiꝰ corporis caput ÷ a. singuli aut̃ sumꝰ alter¬
alteriꝰ mẽbra. ⁊ si patitur unũ mẽbrũ. compatiunt᷑ om̃ia mẽbra: ꝓculdubioin
pͥmo secrete corripiatur. dem̃ cũ testib redarguatur: nouissime in ꝯuentu
ȩccliȩ publice ⁊ueniatur. Qđsi has tres monitiones ⁊ pras correptiones ꝯtẽp.¬

Expanded text:
ertimescat,et iterum atque tertio, invitantes eum canonice ad emendationem, et ad satisfactionem et poenitentiam corripientes eum paterno affectu. Ait enim Dominus in Evangelio: Si peccaverit in te frater tuus, corripe eum . Frater in unum quemque peccat, qui in sanctam Ecclesiam peccat. Si enim sancta Ecclesia unum corpus est, cujus capalterius membra: et si cum patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra, procul dubio in primo secrete corripiatur, deinde cum testibus redarguatur: novissime in conventu ecclesiae publice conveniatur. Quod si has tres commonitiones, et pias correptiones
Abbreviated transcription (Latin):
uenustũ ⁊̃ postmortẽ in eccłia anathematizauit. Item. Etiã romanoꝵ ecclia
ltem. Etiam origenẽ si ad tpr̃a theophili sc̃ẽ memoriȩ t suꝑiꝰ aliquis recur¬
rerit: pꝰ mortẽ inueniet a nathematizatũ. qͦd ⁊̃ ñ in isto fecit ⁊ ur̃a scĩtas.
⁊ ugilius religiosissimꝰ papa antiquioris .R. Item. Sc̃a sinodus dx̃. Sufficiũt
quid̃ q̃ dicta ⁊ ꝓlata sunt eccłiasticã traditionẽ demonstrare. quod oportet
ħeticos ⁊̃ post mortẽ anathematizari. Actio quarta.
diu̾sȩ epłȩ recitatȩ sunt. sig̾cantes ꝙ oportet ħeticos ⁊̃ post mortẽ ana¬
thematizari. Talẽ aut̃ eccłiasticã traditionẽ. ⁊ aliĩ affricani reu̾entissimi¬

Expanded text:
othenum etiam post mortem in Ecclesia anathematizavit. » Item: « Etiam Romanorum Ecclesia othenum etiam post mortem in Ecclesia anathematizavit. » Item: « Etiam Romanorum Ecclesia » Item: « Etiam Origenes si ad trerit, post mortem inveniet anathematizatum; quod etiam in isto fecit et vestra sanctitas et Vigilius religiosissimus papa antiquioris Romae. Item. Sacra synodus dixit: « Sufficiunt quidem quae dicta et prolata sunt, ecclesiasticam traditionem demonstrare, quod oportet haereticos, et post mortem anathematizari. » CAP. diversae epistolae recitatae sunt significantes quod oportet et haereticos post mortem anathematizari. Talem aut
Abbreviated transcription (Latin):
in eis nominate ⁊ exp̃sse. uł cecilianũ. ł eiꝰ ordinatores eoꝵdc̃ libroꝵ fuisse
traditores. ⁊ ñ eos anathemati⁊ auero ipse cũ udicer tradidisse. Quȩ mͦ recita¬
ta sunt augustinꝰ sc̃ȩ memoriȩ ꝯueni. statui. teneri ab initio in eccłia. impiũ
Si mͦ ⁊iunceretur cecilianꝰ de his quȩ inferunt᷑ ei: ⁊̃ post mortẽ eiꝰ illũ anathe¬
ꝑtinentib disponentes: de epĩs statuert̃ defunctis qͥ suas facultates heticis re¬
epłȩ dicentes. ꝙ si qui in uita sua ñ recte sapuert̃. licet ñ ꝯdẽpnati fuissent ad¬
huc uiuentes: ut demonstrato perc̃o isti ⁊ pͦ mortẽ anathemati subiciantur.
ipsũ mortuũ anathematitaremꝰ. Itẽ. Dicis lice mͥ ⁊ de mortuis uidicare. quia
iudiciũ ñ tantũ de unus: s etiã de mortiuis fieri solet. Item. Nambulas soẽ me¬
moriȩ ep̃c factus edissenȩ cuitatis. qͥ insacerdotib exsplenduit. theodoꝵ inops¬

Expanded text:
Cecilianum vel ejus ordinatores eorumdem librorum fuisse traditores et nisi eos anathematizavero, ipse cum eis judicer tradidisse. Quae modo recitata sunt, Augustinus sanctae memoriae convenienter statuit teneri ab initio in Ecclesia. Impiuus dixit: « Si modo convinceretur Cecilianus de his quae inferuntur ei, etiam post mortem illum anathepertinentibus disponentes, de episcopis statuerunt defunctis qui suas facultates haereticis relae dicentes quod si qui in vita sua non recte sapuerunt, licet non condemnati fuissent adhuc viventes, ut demonstrato peccato, isti etiam post mortem anathemati subjiciantur. ipsum mortuum anathematizaremus. » Item: « Dicis licere mihi etiajudicium non tantum de vivis, sed etiam de mortuis fieri potest. » Item: « Rambula sanctae memoriae episcopus factus Edissenae civitatis, qui in sacerdotibus resplenduit, Theodorum Mos
Abbreviated transcription (Latin):
uta defunctis. hoꝵ causa de uidicio obseruanda ẽ in cuiꝰ manu fuit. ũta¬
lium obitus ñ usq ad ꝯmunionis remediũ differret᷑. Nos aut̃ quib uiuentibꝰ
ñ ꝯmunicamꝰ. mortus ꝯmunicare ñ possumus. Gx p̾p faustino pͥncipi
Uortuos suscitasse legimꝰ xp̃m. in errore ab soluisse ñ nilttiȩ.
legimus. & qui hoc tñ faciendi solus hũit potestatẽ. beato petro apło

Expanded text:
ta defunctis horum causa de judicio observanda est, in cujus manu fuit ut talium obitus non usque ad communionis remedium differrentur. Nos autem quibus viventibus non communicavimus, mortuis communicare nortuos suscitasse legimus Christum, in errore absolvisse non legimus. Et qui hoc tantum faciendi solus habuit potestatem, beato Petro apostolo
Abbreviated transcription (Latin):
p̃c incuiꝰ parrochia aliquis ꝯsistens aliqͥd inuste feci̾t. semel.ibis atq t̃ciosi
necẽe fuerit. uocabit illũ sua admonitione ꝑsuũ nunciũ canonice ad em̃¬
Si aut̃ despȩxerit atq contẽpserit eiꝰ admonitionẽ. ⁊ saluberrimã inuitationẽ:
feriat illum pastorali uirga. ħ ÷ sententia ex cõmunicoĩs. ut a ꝯmunione sc̃ȩ¬
siuis coep̃is:⁊ om̃ibꝰ suis parrochianis. ne cũ recipiant: usq ad satiffactionem.

Expanded text:
pus in cuius parochia aliquis consistens aliquid iniuste fecerit, semel et bis, et tercio si necesse, vocabit illum sua admonitione per suum nuntium canonice ad eme. Si autem despexerit atque contempserit eius admonitionem et saluberrimam invitacionem, feriat illum pastorali virga, hoc est sententia excommunicationis, et a communione sancsuis coepiscopis, et omnibus suis parochianis, ne eum recipiant usque ad satisfactionem.
Abbreviated transcription (Latin):
paganus. utiam ñ ꝓocͥano s ꝓpagano habeat᷑. ⁊ in alio loco mẽbrũ ꝙ a sua ꝯpa¬
ge resoluit᷑ ⁊ a iunctura caritatis dissociatur.: ⁊ õe corpꝰ scandalitat: dñs ⁊ abscidi
⁊ ꝓici iubet dicens. Si oculus. manus. uel pes tuus scandalitat te: erue eũ ⁊ ꝓice
cator aut adulter. aut homicida. aut rapax: cũ huiꝰmõi nec cibũ licet sumere.
bebat dicens. Nec aue ei dixeris. nec eum in domo receꝑis. Qui enĩ ei auedic̃.
brũ putridũ ⁊ insanabile ꝙ medicinam ñ recip̃: ferro ex cõmunicõis a cor¬
pore ȩccłiȩ abscidamus. ne tam pestifero morbo rȩ. ⁊ua mẽbra corporis ue-¬
luti ueneno inficiantur. Ex coneilio aurelim¬

Expanded text:
stiano, sed pro pagano habeatur. Et in alio loco, membrum quod a sua compage resolvitur, et a junctura charitatis dissociatur, et omne corpus quod scandalizat, Dominus et abscindi et projici jubet dicens: Si oculus, manus, vel pes tuus scandalizat te, erue eum et projcator aut adulter, aut homicida, aut rapax, cum hujusmodi nec cibum sumere licet . bebat dicens: Nec ave ei dixeris, nec eum in domo tua recipias. Qui enim ei ave dicit, brum putridum et insanabile, quod medicinam non recipit, ferro excommunicationis a corpore Ecclesiae abscidamus, ne tam pestifero morbo reliqua membra corporis, veluti veneno, inficiantur . Excommunicati
Abbreviated transcription (Latin):
Nullus pbr missam celebrare cũ eo audeat. ł sacrosc̃m corpꝰ ⁊ sanguinẽ dñi¬
trade. Nlemo ei iungatur in ꝯsortio. neq in aliquo negotio. & si quis ei seso¬
ciauerit ⁊ ꝯmunicauerit eiꝰ oꝑib malignis: nou̾it se sinuli ꝑcussũ anathe.¬
mate: his exceptis qui ob hanc causam ei uinguntur: ut eum reuocent ab er-¬
rore. ⁊ ꝓuocent adsatisfactionẽ. nͥ forte resipuerit. ⁊ d̃i gr̃a inspirante adpe

Expanded text:
Nullus presbyter missam celebrare cum eo audeat eo praesente tradere. Nemo ei jungatur in consortio, neque in aliquo negotio. Et si quis ei se sociaverit et communicaverit ejus operibus malignis, noverit se simili percussum anathemate, his exceptis qui ob hanc causam ei junguntur ut eum revocent ab errore et provocent ad satisfactionem, nisi forte resipuerit, et, Dei gratia inspirante, ad p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfitet᷑. lazaro gͦ dr̃. ueni foras. acsi aꝑte cuilibet mortuo in culpa dice̾t᷑. Cur
reatum tuuñ intra conscientiã tuam abscondis. foras iam ꝑꝯfessionẽ eg̃dere.¬

Expanded text:
confitetur. Lazaro ergo dicitur: Veni foras, ac si aperte cuilibet mortuo in culpa diceretur: Cur confitetur. Lazaro ergo dicitur: Veni foras, ac si aperte cuilibet mortuo in culpa diceretur: Cur reatum tuum intra conscientiam abscondis? foras jam per confessionem egredere
Abbreviated transcription (Latin):
a supplitio absolu̾e nititur. Causȩ gͦ pensandȩ st. ⁊ tc̃ ligandi atq soluendi
uat. Tc̃ enim ũa ÷ absolutio p̃sidentis: cũ int̾ni arbitrium seq̃r iudicis. Quod
uiuens fuerat egressus: a discipulis ÷ solutꝰ. sicut scriptũ ẽ. Cũq egressus
eẽt qui fuerat ligatus institis. tẽ dixit discipłis: soluite eum ⁊ sinite abire.
Ecce illum discipłi iam uiuentẽ soluunt. quẽ magister resuscitau̾at mortuũ.
Sierĩ discipuli mortuũ solu̾ent. fetorem mag̃ ostendent quam uirtutem
ar qua consideratiõe nobis intuendũ ẽ. quod illos nos debemus ꝑpastoralẽ¬
Quȩ nimirũ uiuificatio añ rectitudinem oꝑis in ipsa iam cognoscit᷑ fessiõe
pecc̃i. Uñ ⁊ huic ipsi mortuo nequaꝗͣ dr̃ reuiuisce: s ueni foras. Om̃is qͥppe
peccator dum culpã suam intͣ ꝯscientiam abscondit. introrsũ latet. in suis
penetralio occultat᷑. S mortuus uenit foras. cũ peccator neqͥtias suas sponte

Expanded text:
e conatur. Causae ergo pensandae sunt, et tunc ligandi atque solvendi vat. Tunc enim vera est absolutio praesidentis, cum interni arbitrium sequitur judicis. Quod s , et postmodum is qui vivens fuerat egressus a discipulis est solutus, sicut scriptum est: Cumque egressus esset qui fuerat ligatus institis, tunc dixit discipulis: Solvite eum et sinite abire , et ecce illum discipuli jam viventem solvunt, quem magister resuscitaverat mortuum. Si enim discipuli mortuum solverent, fetorem magis ostenderent quam virtutem. Ex qua consideratione nobis intuendum est quod illos nos debemus per pastoraleQuae nimirum vivificatio ante rectitudinem operis in ipsa jam cognoscitur confessione peccati. Unde et huic ipsi mortuo nequaquam dicitur: Revivisce, sed: Veni foras. Omnis quippe peccator dum culpam suam intra conscientiam abscondit, introrsus latet, in suis penetralibus occultatur. Sed mortuus venit foras, cum peccator nequitias suas sponte
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓferunt. ñ ad hanc ex uoto ultionis s ex iusticiȩ examine erũpunt. Intus
subtile iudiciũ aspiciunt. ⁊ mala foris urgentia: qͣ maledictione ferire debeant
cognoscunt. ⁊ eo maledicto ñ peccant: quo ab interno iudice ñ discordant. ¶tẽ.
Scriptura sacra duob modis maledictũ memorat. aliud uidł quod apꝓbat:
aliud quod dãpnat. alit̃ enĩ maledictũ ꝓfertur uidicio iusticiȩ. ut ipso pͥmo

Expanded text:
ferunt, non ad hanc ex voto ultionis, sed ex justitiae examine prorumpunt. Intus subtile judicium aspiciunt, et mala foris surgentia qua maledictione ferire debeatur cognoscunt, et eo maledicto non peccant quo ab interno judice non discordant. Item, Scriptura sacra duobus modis maledictum memorat, aliud videlicet quod approbat, et aliud quod damnat. Aliter enim maledictum pr
Abbreviated transcription (Latin):
miserunt ꝓbant᷑ i donei. ⁊ possint om̃s in solidũ retineri: tñ restitutio de¬
biti ⁊ int̾ eos diuidenda ẽ. ut unꝰ quisq id ꝙ cũ ꝓportione sua ⁊ting̃ exsoluat.
uicũq falsam monetã ꝑcussisse ꝯꝓbatus fuerit. manus eiꝰ amputet᷑. ⁊ qui
hoc consensit. siliber ẽ .Ix. solidosꝯ ponat. Si seruus. Ix ietus accipiat.
pud quẽ scelus agnoscitur ⁊ pars rapinȩ fuerit inuenta: statĩ sociossuos
nominare cogant᷑. Quodsi nominare noluerit: teneatur aduindictam.
ilio uel hȩredi contͣ prauoꝵ iustã ⁊ legitiã diffoẽm uenire ñ liceat. qͥa

Expanded text:
tio debiti et inter eos dividenda est, ut unusquisque id quod cum proportione sua contingit exsolvat. Quicunque falsam monetam percussisse comprobatus est, manus ejus amputentur, et qui hoc consentit, si liber est, LX solidos componat; si servus, LX ictus accipiat. Apud quem scelus agnoscitur et pars rapinae fuerit inventa, statim socios suos nominare cogatur. Quod si nominare noluerit, teneatur ad vindictam. Filio vel haeredi contra priorum justam aut legitimam diffinitionem venire non licea
Abbreviated transcription (Latin):
neq in ꝓuintiis. ⁊ hoc ꝓhib̃e debent prȩtores ⁊ p̃sides. Uitimo enĩ supplicio
subiciuntur. qcont᷑ constitutionis normã lenones ẽẽ ausisut. Omnia autem
instrum̃ta ⁊ fid̃i ussiones ap̃lenones int̾positas. ł ãlenonib contͣbonos mo¬
res factas: infirmas atq inualidas ẽẽ constitutio iubet.
i quis nefarium ⁊ incestũ atq dãpnatũ matͥmoniũ contraxerit. lib̃os aut̃
ex pͥore legitimo matmonio ñ habuerit: statĩ suis facultatib careat. ⁊ dos
quȩ data ẽ ei: fisci uirib uendicet᷑. Post publicationẽ autẽ. ⁊ cunguli sui pati¬
atur amissionẽ. ⁊ exilio puniat᷑. Quodsi uilior sit: ⁊ corporali q̃stioni subsistat.
parit̃: ad hereditatẽ ab intestato aui defuncti uocentur ⁊ ñ miꝰ tereiã
partẽ sic̃ ante accipiant s integrã portionẽ sequant᷑. nepotes ex filia talẽ ac¬
cipiant nati. quasẽ accipiunt nepotes ex filio ꝓcreati. Item. Si auia decesserit.

Expanded text:
praesides; ultimo enim supplicio subiiciuntur, qui contra constitutionis normam lenones esse ausi sunt. Omnia autem instrumenta et fideiussiones apud lenones interpositas, vel a lenonibus contra bonos mores factas infirmas atque inualidas esse constitutio iubet. i quis nefarium et incestum atque damnatum matrimonium contraxerit, liberos autem ex priori legitimo matrimonio non habuerit, statim suis facultatibus careat, et dos quae data est ei fisci juribus vindicetur. Post publicationem autem et cinguli sui patiatur amissionem, et exsilio puniatur. Quod si vilior sit et corporali quaestioni subsistat, pariter ad haereditatem ab intestato avi defuncti vocentuicut antea capiant, sed integram portionem consequantur nepotes ex filia nati, qualem accipiunt nepotes ex filio procreati. Item si avia decesserit
Abbreviated transcription (Latin):
e udeis aut̃ ħ prȩcip̃ sc̃a sy nodꝰ. nemini deinceps cap̃ .uii.¬
ad credendũ ium inferre. Cui enĩ uult d̾s miseretur. ⁊ quẽ nuit indu¬
rat. Non enĩ tales muiti saluandi st̾. s uolentes ut integra sit forma iusti¬
ciȩ. Sic̃ homo ꝓpͥa arbitrii uoluntate serpenti obediens ꝑñt. sic uocante
se grã dĩ ꝓpriȩ m̃tis conu̾sione hõ quisq credendo saluatur. Ergo ñ ui
s lib̃a arbitrii facultate ut ꝯu̾tantur uocandi st̃. ñ potius impellendi.
Q aut̃ iam pͥdem ad ap̃ianitatẽ coacti st̃. sic̃ factũ est tẽporib religiosis¬
simi pͥncipis sisemandi. qr iam ꝯstat eos sacram̃tis diuinis associatos. ⁊

Expanded text:
e Judaeis autem hoc praecepit sancta synodus, nemini deinceps ad credendum vim inferre. Cui enim vult Deus miseretur, et quem vult indurat. Non enim tales inviti salvandi sunt, sed volentes, ut integra sit forma justitiae. Sicut homo propria arbitrii voluntate serpenti obediens periit, sic vocante se gratia Dei propriae mentis conversione homo quisque credendo salvatur. Ergo non vi, sed libera arbitrii facultate, ut convertantur salvandi sunt, non potius impellendi. Qui autem jampridem ad Christianitatem coacti sunt, sicut factum est temporibus religiosissimi principis Sis
Abbreviated transcription (Latin):
Host baptismũ tracitur xpĩano uestis candida. q̃ sig̾cat innocentiã ⁊ puri¬
tatem ocp̃ianã. quã ͦ ablutas uetẽs maculas studio sc̃ȩ ꝯu̾sationis mm¬
maculatã debet seruare. ad rep̃sentandĩ añ tribunal xͥ. Cuncti uͦ renati
albis indiuint᷑ uestibꝰ ad misteriũ resurgentis eccłie. Item. Utuntur bapti¬
tati albis uestibꝰ. ut qͦꝵ pͥmȩ natiuitatis faciẽ uetusti erroris pannusfus-¬
cauerat. habitus scdȩ regeneratiõis głȩ preferat indum̃tũ. Tegitur enĩ
pͦ sacrã unctionẽ caput eiꝰ mistico uelamie. ut intelligat se diademate
regni ⁊ sac̾dotali dignitate potiri. Amssx de misteRii.
ccepisti pꝰbaptismũ uestim̃ta candida. ut eẽt indiciũ ꝙ exueris uo¬
Liuptatẽ peccatoꝵ ⁊ indueris innocentiȩ casta uelamina. Ex conc̃.
redit si ad leges catholicas uenire uoluerit. UIi. menses int̃ cathecunu¬
nos eccłiȩ limen introeant. ⁊ si pura fide uenire noscunt᷑: tc̃ demũ bap¬

Expanded text:
ost baptismum traditur Christiano vestis candida, quae significat innocentiam et puritatem Christianam, quam post ablutas veteres maculas, studio sanctae conversationis immaculatam servare debet, ad praesentandum ante tribunal Christi. Cuncti vero renati albis induuntur vestibus, ad mysterium resurgentis Ecclesiae. Item: Utuntur baptizati albis vestibus, ut quorum primae nativitatis faciem vetusti erroris pannus fuscaverat, habitus secundae generationis gloriae praeferat indumentum. Tegitur enim post sacram unctionem caput ejus mystico velamine, ut intelligat se diademate regni, et sacerdotali dignitate potiri. CAP. 144.ccepisti post baptismum vestimenta candida, ut esset indicium quod exueris involucrum peccatorum, et indueris innocentiae casta velamina. CAP.redit, si ad leges catholicas venire voluerint, septem menses inter catechumenos ecclesiae limen introeant, et si pura fide venire noscuntur, tunc demum bap
Abbreviated transcription (Latin):
e libellis ⁊ ꝯmentarsis alioꝵ ñ ꝯuenit aliquos iudicare. ⁊ sc̃õꝵ ꝯciliooꝵ
laodicensiũ. calcedonensiũ. sardicensiũ. carthaginensiũ. affricanensium.
& cũ illis regulȩ p̃sulsi romanoꝵ. siluestri. sirici. innocentũ . zosimi. ce¬
possit ꝑistos finiri: tc̃ illoꝵ quoꝵ meministis dicta. ieronimi. augꝰti¬
ni. ysidori ut cȩt̾oꝵ similit̾ scõꝵ doctoꝵ similiũ si reꝑta fuerint. mag.¬
nanimit̃ st̃ retinenda. ac ꝓmulganda. ut ad apłicã sedem referat᷑ de
talibus. Quã ob causam luculentiꝰ ⁊ magna uoce ꝓnunciare ñ timeo. qr
qͥ illa quȩ diximꝰ scõꝵ patrũ statuta q̃ ap̃ nos canones p̃titulantitr.
siuesit ep̃c. siue clericus t laicus indifferent̃ receꝑit: ipse conuincitur
nec catholicã ⁊ apłicã fidẽ. nec sc̃a uera xͥ .iiii. eugłia.: utilit̃ ⁊ efficaciteR

Expanded text:
e libellis et commentariis aliorum non convenit aliquem judicare, et sanctorum conciliorum Laodicensium, Chalcedonensium, Sardicensium, Carthaginensium, Africanensium: et cum illis regulae praesulum Romanorum, Silvestri, Siricii, Innocentii, Zosimi, Coeposset per istos finiri, tunc si illorum, quorum meministis, dicta Hieronymi, Augustini, Isidori, vel caeterorum similiter sanctorum doctorum similium, reperta fuerint, magnanimiter sunt retinenda ac promulganda, vel ad apostolicam sedem referatur de talibus. Quam ob causam luculentius et magna voce pronuntiare non timeo, quia qui illa quae diximus sanctorum Patrum statuta, quae apud nos canonessive clericus, sive laicus, non indifferenter recipere convincitur, nec catholicam et apostolicam fidem, nec sancta quatuor evangelia utiliter et efficaciter
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ꝓtot miib aĩarũ &ͥ anoꝵ int̾tu hñis redad̾e roẽm. Sexta si nodꝰ cap̃¬
onfirmantus sc̃oꝵ patrũ canones ⁊ sinodos.i incenã. anth . ii.
neocesariensẽ. gͣngrensẽ. antich laodicensem. constantino poł. ephe
ep̃i. basilii. cesariȩ capadociȩ ep̃i. g̃gorĩ iseni ep̃i. g̃g̾ theologĩ. ãphi¬
lociĩ bicomensis ep̃i. timothei alexandrini ep̃i. cytilli alexandrini¬
ep̃i. germani constantinopolitani ep̃i. cy priam carchaginensis ep̃i.
⁊ sinodũ suã Nłicħ phocio. Quod dicitis neq sardicense ꝯcił. neq decre
di tribuit᷑. mnaxime cũsardicense conciliũ qͦd penesuos in ur̃is re¬
gionib actũ est. ⁊ om̃ĩs ȩccłia recipit. quarõe conuenerit. ut b̾scã¬

Expanded text:
minime recepissemus, ad suum pristinum vomitum erroris fuissent reversi Gnfirmamus sanctorum Patrum canones et synodos, I Nicaenam, Antiochenam, Neocaesariensem, Grangrensem, Antiochenam, Laodicensem, Constantinopolitanam, episcopi, Basilii Caesariae Cappadociae episcopi, Gregorii Nisenii, Gregorii theologi, Amphilocii Iconentis episcopi, Timothei Alexandrini episcopi, Germani Constantinopolitani episcopi, Cypriani Carthaginensis episcopi et synodum suam Nichephotio. Quodi tribuitur, maxime quum Sardicense concilium, quod penes vos in vestris regionibus actum est, et omnis ecc
Abbreviated transcription (Latin):
incen concilii capitula quȩ de p̃fata sinodo iubente dño meo alexandip
decreto om̃iũ ep̃oꝵ attuli. qi sunt igne cõbusta: optamꝰ ut a sedis scꝙ̃
tis ꝯcilio cong̾gatis : ⁊ maxime iam dicto alexandro. ⁊ apłicȩ sedis apocri.¬
fariis. ut decẽ capitula adunarent᷑ aliis. atq ꝯgrus locis insererent᷑.
excellentis ⁊cilĩ fierent capitła. q̃ omnẽ exp̃ĩanoꝵ informarent orbẽ.¬

Expanded text:
icaeni concilii capitula quae de praefata synodo, jubente domino meo Alexandro, decreto omnium episcoporum attuli, quia sunt igne combusta, optamus, ut a sedis santis concilio congregatis, et maxime jam dicto Alexandro et apostolicae apocrisiaris, ut decem capitulae adunarentur aliis atque congruis in locis insererentur, excellentis concilii fierent capitula, quae omnem christianorum informarent orbe
Abbreviated transcription (Latin):
scẽtimitatis icĩarriꝰ alexandrinꝰ pb̃r asserebat: ⁊ substantialẽ deo patͥ dm̃
filiũ eaũ sc̃a si nodꝰ diffiniuit. ħ sinodꝰ acta÷ tẽporib siluestri papȩ romani.
macharĩ ierosolimitani ep̃i. alexandri. alexandrini. Dehac aũ sinodo
leo paꝑa in epła ad anatholiũ constantinopolitanũ ep̃m: sicait. Nlul¬
la sibimet de multiplicõs ꝯg̾gatiõis sinodalia ꝯcilia blandiant᷑. neq. ccc.¬
ł p̃ferre. cũ tanto dunit᷑ pͥiulegio nicena sit smnodꝰ ⁊sec̃ta. ut siue ꝑ pau¬
ciores. siuie ꝑ plures ȩccłiastica iudicia celebrent᷑: om̃ĩ penitꝰ auctoritate.
sit uacuũ. quicqͥd abilloꝵ fuerit constitutiõe diu̾sum. Beatꝰ qͦꝙ ãbrossꝰ¬
dicio. consona fid̃i ueritate uictores: uelut tropheũ toto orbe subactis
ꝑfidis extulerunt ut mͥ uideat᷑ ħ ẽẽ diuinũ: quod eodẽ nũo in ꝯciliĩs
habeat᷑ oraculũ. quod in historia pietatis exẽplũ. ⁊ epherinꝰ p̃p. ep̃is¬

Expanded text:
bstantialem Deo Patri Dei Filium eadem sancta synodus definivit. Haec synodus acta est temporibus Sylvestri papae Romani, Macharii Hierosolymitani episcopi, Alexandri Alexandrini. De hac autem synodo Leo papa in epistola ad Anatolium Constantinopolitanum episcopum sic ait: « Nulla sibimet de multiplicatiovel proferre; cum tanto divinitus privilegio Nicena sit synodus consecrata, ut, sive per pauciores sive per plures ȩcclesiastica iudicia celebrentur, omni penitus auctoritate sit vacuum, quicquid ab illorum fuerit constitutione diversum. Itdicio, consona fidei virtute victores, velut trophaeum toto orbe subactis perfidis extulerunt: ut mihi videatur hoc esse divinum quod eodem numero in conciliis fidei habeamus oraculum, quod in historia pietatis exemplum. » In Decr
Abbreviated transcription (Latin):
missarũ solennia ex his q̃ dieb certis in ȩccłia hac legi ixmore sc̃i
eugłii solent: lectiones exposui .l. ⁊ quarũdã qͥd dictata expositio
assistenti plebi ẽ recitata ꝑ notariũ. qͣrũdã uͦ explanationẽ corãpo¬
pulo ipse locutꝰ sum: atq ut loquebar excepta est. GR ep̃e seruus¬
in duob codicib ponẽ curaui ⁊ pͥores quid̃ .xx. q̃ dictȩ sunt ⁊ posti̾oreᷤ

Expanded text:
missarum solemnia, ex his quae diebus certis in Ecclesia hac legi ex more solent Evangelii sancti lectiones exposui XL, et quorumdam quidem dictata expositio assistenti plebi est recitata per notarium: quarumdam vero explanationem coram populo ipse locutus sum, atque, ut loquebar, excepta est. Item, easin duobus cod
Abbreviated transcription (Latin):
uidam fr̃s dixert̃ ⁊suetudinis antiquȩ fuisse in eoꝵ cap̃. u.
eccłiis. ut ꝓ balsamo em̃do ad crisma faciendũ: siue ꝓluminarib
eccłlş concinnandis: bmos uł quat̃nas denarios prb̃i darent. Uñ om̃s
uno consensu statumꝰ ut sic̃ ꝓ dedicandis basilicis ⁊ dandis ordinib nicħ
accepturi dent. Ep̃i itaq ex eccłiasticis facultatib balsamũ emant. ⁊ lu¬

Expanded text:
uidam fratres dixerunt consuetudinis antiqua fuisse in eorum ecclesiis, ut pro balsamo emendo ad chrisma faciendum, sive pro luminaribus ecclesiae concinnandis, binos vel quaternos denarios presbyteri darent . Unde omnes uno consensu statuimus, ut sicut pro dedicandis basilicis, et dandis ordinibus nihil accepturi dent. Episcopi itaque ecclesiasticis facultatibus balsamum emant, et lu
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ regularit̃ a collegio ȩccłiȩ suscipiat finẽ regularit̃ electio fitti pͥnti¬
ficis. Siuͦ quis laicoꝵ ad concertandũ ⁊ cooꝑandũ inuitat᷑ ab eccłla:
licet huiꝰmõi. cũ reu̾entia. si forte uoluerit obtẽꝑare se asciᷤcentibus.
Talit̃ enĩ dignũ sibi regularit ad suã eccłl&e salutẽ ꝓmouet. Quisqͥs aũ
seculariũ principũ t potentũ ł alteriꝰ dignitatis laicus adu̾sus ꝯmunẽ
ac ꝯsonantẽ atq canonicã electionẽ ȩccliastici ordims agẽ tẽptau̾it:¬
i ꝑ ordinationẽ regiam honorisistiꝰ culm̃ ꝑuade uico imꝑatore.
aliquis nua temeritate p̃sũpserit: a cõꝑiuntialib loci ipsiꝰ ep̃is
recipi penitꝰ nullatenꝰ mereatur. quẽ indebite ordinatũ agnosct̾. Si
segregatꝰ. ⁊ abipsoꝵ omniũ caritate semotus. In dec̃tis anicii. cap̃. iͦ.

Expanded text:
equo regulariter a collegio Ecclesiae suscipiat finem electio futuri pontiequo regulariter a collegio Ecclesiae suscipiat finem electio futuri pontificis. Si quis vero laicorum ad concertandum et cooperandum invitatur ab Ecclesia, licet hujusmodi cum reverentia si forte voluerit obtemperare se asciscentibus. Taliter enim dignum sibi regulariter ad suam Ecclesia promovet sasecularium principum vel potentum vel alterius dignitatis laicus ad versus communem ac consonantem canonicam electionem aecclesiastici ordinis agere temptaveper ordinationem regiam honoris istius culmen pervadere aliquis nimia temeritate praesumpserit, a provincialibus loci ipsius episcopis recipi penitus nullatenus mereatur, quem indebite ordinatum agnoscunt. Sisegregatus, et ab ipsorum omnium charitate semotus.» XXVII. Hujusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
priꝰ sine retͣccatione deponat᷑. Cui quisqͥs adheserit ł qͣsẽcũq tanꝙͣ pon¬
tifici reu̾entiam exhibuerit. aut in aliqͦ illũ defend̾ẽ prȩsũpserit: pari
tũ tẽptau̾it: ꝑpetuo anathemate aiq ex cõmunicõe dãpnet̾ ⁊ cũim¬
eius deserta ⁊ in tabernacuł eiꝰ ñ sit qui inhabitet. Fidnt filii eiusor¬
phani ⁊ ipeor eiꝰ uidua. Cõmotus amoueat ipseatq eiꝰ flũ ⁊ m̃dicent.

Expanded text:
sine retractatione deponatur. cui quisquis adhęserit vel qualemcumque tamquam ponsine retractatione deponatur. cui quisquis adhęserit vel qualemcumque tamquam pontifici reverentiam exhibuerit, aut in aliquo illum defendere pręsurmpserit, pari tum tentaverit, perpetuo anathemate atque excommunicatione damnetur, et cum imejus deserta, et in tabernaculis ejus non sit qui inhabitet : Fiant filii ejus orphani et uxor ejus vidua . Commotus amoveatur ipse atque filius ejus, et
Abbreviated transcription (Latin):
luerit. ut pura. sincera atq gͣtuita electio fieri in urbe ñ possit: cardi¬
nales ep̃i cũ religiosis ciericis eatholicisc laiais sicet paucis. ios po¬
testatis obtineant elige apłice sedis pontisicẽ. uͥ ⁊gruentĩ uidicauerint.
Plane postquã electio fuerit facta. sibellica tẽpestas. ł qualiscũq homiñ
conatus malignitatis studio restiti̾t. ut is qui electus ⁊ inaplica sede
uꝑxta ꝯsuetudinẽ intromz ari ñ uleat. electus tam̃ sicut papa. auctoritã.¬
tẽ obtineat regendi scãm romanã eccłiam ⁊ disponendi om̃s facultates
illꝰ ꝙ beatũ g̃goriũ añ suã ꝯ⁊secrationẽ fecisse cognoscimꝰ. Quod si quis
contͣ s nr̃m decretũ sinodali sententia ꝓmulgatũ ꝑseditionẽ uel prȩ¬
audientia aliqñ ei reseruet᷑. s ab om̃i ȩccłiastico gͣdui in quocunq fuerat

Expanded text:
luerit ut pura, sincera, atque gratuita electio fieri in urbe non possit, cardiluerit ut pura, sincera, atque gratuita electio fieri in urbe non possit, cardinales episcopi cum religiosis clericis catholicisque laicis, licet paucis, jus potestatis obtineant eligere apostolicae sedis antistitem ubi congruentius judicaverint. Plane postquam electio fuerit facta, si bellica tempestas vel qualiscunque hominum conatus malignitatis studio restiterit ut is qui electus est in apostolica sede juxta consuetudinem inthronizari non valeat, electus tamen sicut papa auctoritatem obtineat regendi sanctam Romanam Ecclesiam et disponendi omnes facultates illius, quod beatum Gregorium ante electionem suam fecisse cognoscimus. Quod si quis contaudientia aliquando ei reservetur, sed ab omni ecclesiastico gradu in quocumque prius fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
morbꝰ qualibet occasione subrepat. religiossimi uiri p̃duces sint in
ꝓmouenda pontificis electione. reliqui autẽ seqͣces. & certe rectus
atq legitimus h electionis ordo ꝑpenditur. si ꝑspectis diu̾soꝵ patrũ
regłis siue gestis.: ̃ illa beati p̃decessoris leonis sententia recolat᷑. Nulla
inqͥt rõ sut. ut int̾ epõs habeant᷑. qui nec a clericis st̃ electi. nec a ple¬
bibus expetiti. nec a ꝯꝑuntialib ep̃is cũ metropolitani iudicio ꝯsecͣti
Quia uͦ sedes apłica cunctis in orbe t̾rarũ prȩfert᷑ eccłiis. atq id̾o suꝑ
n uice fungunt᷑. qui uideł electũ antistitẽ ad apłici culminis apicem
sa ñ inuenit᷑. exalia assumat᷑. Saluo debito honore ⁊ reu̾entia dilecti fi¬
lũ nr̃i henrici. qͥ i p̃sentiarũ rex habet᷑ i futurꝰ imꝑator dõ concedẽte
ħixs impet̾uerint. Qdsi pͣuoꝵ atq iniquoꝵ hominũ ita ꝑu̾stas inua¬

Expanded text:
morbus qualibet occasione subripiat, religiosi viri praeduces sint in morbus qualibet occasione subripiat, religiosi viri praeduces sint in promovendi pontificis aelectione, reliqui autem sequaces. Et certe rectus atque legitimus hic aelectionis ordo perpenditur, si, perspectis diversorum patrum regulis seu gestis, etiam illa beinquit, ratio sinit ut inter episcopos habeantur qui nec a clericis sunt electi, nec a plebibu» Quia vero sedes apostolica cunctis in orbe terrarum praefertur Ecclesiis, atque ideo super ni vice funguntur, qui videlicet electum antistitem ad apostolici culminis apicem  ex alia assumatur. Salvo debito honore et reverentia dilecti filii nostri Henrici, qui in praesentiarum rex habetur, et futurus imperator Deo concedente hoc jus impetraverint. Quod si pravorum atque iniquorum hominum ita perversitas inva
Abbreviated transcription (Latin):
solos pͥmitiua legit᷑ eccłia hũisse. Suꝑhis solis p̃ceptũ apłi habemus.
c̃cedimꝰ. s rarissime si tñ spectatȩ sint religioĩs. ⁊i scientiȩ. Quod ipsũ ñ
sine romani pontificis ł metropolitani licentia. In dec̾tis leonis¬
uni de sũmi pontificis electione tractabit᷑. ille om̃ib cap̃. U.¬
p̃ponat᷑. quẽ clen plebisq ⁊sensus ꝯcordit postulau̾int. itaut si in
aliũ fortasse partiũ se uota diuiserint. metropolitani uidicio is alt̾i p̃¬

Expanded text:
solos primitiva legitur Ecclesia habuisse. Super his solis praeceptum apostoli habemus; concedimus, sed rarissime si tamen spectatae sint vitae, religionis et scientiae. Quod ipsum non sine Romani pontificis vel metropolitani licentia firmiter fiis electione tractabitur, ille omnibus praeponitur, quem cleri, plebisque consensus concorditer postularint: ita ut si in aliam forte personam partium se vota diviserint, metropolitani judicio is alteri pr
Abbreviated transcription (Latin):
utitur ut metas ꝯsuetudinis bonoꝵ int̃ quos ũsat᷑ excedat: aut aliquid
sig̾cat. aut flagitiosus ẽ. Inom̃ib enĩtalib ñ usus rerũ. slibido in culꝑa
c̃. Quod gͥ locis ⁊ tẽpori ⁊ ꝑsonis ꝯueniat: diligent̃ attendendũ ẽ. nete.¬
mere flagitia rep̃hendamꝰ. fieri eñ pot̾ ut sine aliqͦuitio cupiditatis ł
uoracitatis: p̃ciosissimo ciboutat᷑ sapiens. insipiens aut̃ fedissima gule
flãma in uilisimũ ardescat. i saniꝰ quisq maluerit more dñi pisce uesci
ꝗͣlenticula more esau nepotis abrahã. aut ordeo more ium̃toꝵ. Nion. tt
ꝓpt̃ea ꝯtinentiores nob̃ sunt plures bestie. qi uiliorib aluntur escis.
nã om̃ib huiꝰcemõi reb ñ ex earũ terũ natura quib utim̃ s causauten¬
di i mͦ appetendi. ⁊ ꝓbandã: uel imꝓbandũ ẽ quod facimꝰ.¬

Expanded text:
 quos uersatur, excedat, aut aliquid significat aut flagitiosus est. in omnibus enim talibus non usus rerum, sed libido in culpa est. quid igitur locis et tempori et personis conueniat, diligenter attendendum est, ne temere flagitia reprehendamus. fieri enim potest, ut sine aliquo uitio cupediae uel uoracitatis pretiosissimo cibo sapiens utatur, insipiens autem foedissima gnlae flamma in uilissimum ardescat. et sanius quisque maluerit more domini pisce uesci quam lenticula more Esau nepotis Abraham, aut hordeo more iumentorum. non enim propterea continentiores nobis sunt pleraeque bestiae, quia uilioribus aluntur escis. nam in omnibus huiusce modi rebus non ex earum rerum natura, quibus utimur, sed ex causa utendi et modo appetendi uel probandum uel improbandum est quod facim
Abbreviated transcription (Latin):
eũ qui dignꝰ: eleg̾t. ⁊ eũ sacrau̾it pontificẽ. & licet istud necessitate cogẽ¬
te ꝯcessum sit. illud aut̃ ꝙ de archiep̃i ⁊ secͣtione p̃ceptũ atq p̃dictũ ẽ. id:
ut om̃s suffraganei eũ ordinent: nullatenꝰ mutari ucet. qi qͥ illis p̃est: ab
om̃ib ep̃is quib p̃est debet constitui. Sinaũ alit̃ p̃sũptũ fuerit: uirib
carere ñ dubm̃ ẽ. qi irrita erit eiꝰ secus acta ordinatio. Ea decretis dama

Expanded text:
et cuncti pariter consecraverint pontificem. Et licet istud necessitate cogente concessum sit, illud autem quod de archiepiscopi consecratione praeceptum atque praedictum est, id est, ut omnes suffraganei eum ordinent, nullatenus immutari licet: quia qui illis praeest, ab omnibus episcopis quibus praeest debet constitui: sin aliter praesumptum fuerit, viribus carere non dubium est, quia irrita erit ejus secus acta ordinatio. XXXVII. Quod sa
Abbreviated transcription (Latin):
tere suo elige̾ debet sac̾dotes ⁊ alios prudentes iuros. gnaros legis diuinȩ.
⁊ exercitatos in eccłiasticis sanctionib. qͥ ordinandoꝵ uitãigenus. patã.
etatẽ. institutionẽ locũ uͥ educati st̃. si sint bñ litterati. si inlege dñi in¬
structi: diligent̃ inuestigent. añ omĩa si fidẽ catholicã firmit̃ teneant. ⁊
aut fauoris gr̃a. aut cuiꝰq mun̾is cupiditate illecti: a uo̾ deuient. ũ in
dignũ ⁊ miunꝰ idoncũ. ad sacros gͣlꝰ suscipiendos ep̃i manub applicent.
Qd̾si fecerint: ⁊ ille qͥ indigne accesserit ab altari remouebit᷑: ⁊ illi qͥ donũ
sc̃i sp̃c uend̾e conatisunt. corã dõ iam dãpnati ȩccłiastica cdignitate care¬
bunt. s ꝑtres continuos dies diligent̃ examinent᷑. i sic sabbato qͥ probati
inuentisunt ep̃o rep̃sententur. Ex concilto toletano.

Expanded text:
tere suo eligere debet sacerdotes, et alios prudentes viros gnaros legis divinae, et exercitatos in ecclesiasticis sanctionibus, qui ordinandorum vitam, genus, patriam, aetatem, institutionem, locum ubi educati sunt, si sint bene litterati, si in lege Domini instructi, diligenter investigent. Ante omnia si fidem catholicam firmiter teneant, et aut favoris gratia, aut cujuscunque muneris cupiditate illecti a vero devient, ut in dignum et minus idoneum, ad sacros gradus suscipiendos episcopi manus applicent. Quod si fecerint, et ille qui indigne accesserit ab altari removebitur, et illi qui donum sancti Spiritus vendere conati sunt, coram Deo jam condemnati, ecclesiastica dignitate carebunt. Igitur per tres continuos dies diligenter examinentur, et sic Sabbato qui probati inventi sunt episcopo repraesententur. CAP. II.
Abbreviated transcription (Latin):
cipiente fecisse ⁊ ꝯsecrasse cũ mensa ⁊ altari eiuẜ i certis uasis ⁊ utensibilib
ad dlumũ cutũ explendũ legimꝰ. ⁊ ñ solũ diumis p̃cib eas sacrasse. sed ⁊̃

Expanded text:
cipiente fecisse, et sacrasse cum mensa, et altari ejus, et caeteris vasis et utensilibus, cipiente fecisse, et sacrasse cum mensa, et altari ejus, et caeteris vasis et utensilibus, ad divinum cultum explendum leg
Abbreviated transcription (Latin):
Uncedimus ⁊̃ & sicubi qͦd peccatis nr̃is exigentib ꝑplurimũ: factũ
normannis: i siauis.⁊ abulgaris ⁊ ã malis xp̾ianis. seu alio qͣliẽc
modo eccłiȩ fuerit incense ⁊ combuste. in capellis cũ tabula consecrata
missas itm̃ celebrare ꝑmittimꝰ. donec ipse eccłiȩ restaurari queant. Initmẽ
uͦ positis. si eccłia defuerit. ut subdiuo. seu intentoriis Item. Si tabula alta¬
ris ꝯsecrata cȩt̾aq sacra mistĩa ad id officiũ ꝑtinentia ibi affuerit: mis-¬
sarũ solennia celebrare concȩdimꝰ. alit̃ omĩno int̾dicimus. t̃ x dec̾tis feli
¶ñ ꝯsecrent᷑. ad celebranda aũ diuma officia ordinẽ quẽ metͦpolitani
tenent: ꝯpunciales eoꝵ obseruare debebunt. In eodẽ decretali.
Ie ȩccliarũ em̃ conserrtiõe ⁊ de missarũ celebratioib ñ alicubiqͣm
insacratis locis dnõ absmagna necessitate. fieri deb̾e. liquet om̃ibꝰ quib
sunt nota noui ⁊ uet̾is testam̃ti p̃cepta. Tabernaculũ uͦ moysen dño prȩ¬

Expanded text:
Concedimus etiam, ut sicubi quod peccatis nostris exigentibus perplurimum est factum a Normanis, et Sclavis, ab Ungaris, et a malis Christianis, seu alio qualicunque modo ecclesiae fuerint incensae et combustae, in capellis cum tabula consecrata missas interim celebrari permittimus, donec ecclesiae ipsae restaurari queant. In itinere vero positis, si ecclesia defuerit, sub dio, seu in tentoriis, si tabula altaris consecrata ceteraque sacra ministeria ad id officium pertinentia ibi affuerint, missarum solennia celebrari concedimus. Aliter omnino interdicimus. C. XXXI. Chrionsecrentur. Ad celebranda autem divina officia, ordinem quem metropolitani tenent, comprovinciales eorum observare debebunt. CAP.De ecclesiarum enim consecratione, et de missarum celebrationibus, non alicubi quam in sacratis Domino locis absque magna necessitate fieri debere, liquet omnibus, quibus sunt nota Novi et Veteris Testamenti praecepta. Tabernaculum vero Moysen Domino prae
Abbreviated transcription (Latin):
inuigilant. ⁊ docent. atq seducẽ ñ cessant seculares hoĩes quosilla queare
possint ut ros suas atꝙ possessiones inuita siue in morte in monast̾is
tiam. eucaristiã. necũ pabulũ uitȩ cũ lacte carnis accepert̃ ł accipiũt:
nicħ de bonis relinquant suis. Hanc demq fidẽ discordiȩ nos aĩadu̾tẽtes:
om̃ib modiis inhibere uolumꝰ. ⁊ ne amplius fiat om̃ĩno ꝓhibemꝰ. ꝯsid̾a̾n¬
munes a societate ⁊solationũ : ⁊ qi oꝑarius dignꝰ : mercede sua. ideoq
p̃cipimus atq iubernꝰ: ut quicũq amͦ inmonasti̾o ⁊u̾ti uoluerit. siuie
disponi decreu̾it. medietatẽ eccłiȩ cui ipse ꝑtinẽ dinoscit᷑ relinquat. ⁊
sic demũ in monastium ꝓut s lbitũ ÷ eundi du̾tendiq licentiam hãt.¬

Expanded text:
invigilant, et docent atque seducere non cessant saeculares homines, quos illaqueare invigilant, et docent atque seducere non cessant saeculares homines, quos illaqueare possent ut res suas atque possessiones, in vita, sive in morte in monasteriis tiam, eucharistiam, nec non pabulum vitae cum lacte acceperunt vel accipiunt, nihil de bonis relinquant suis; hanc denique fidem discordiae nos advertentes, omnibus modis inhibere volumus, et ne amplius fiat, omnimodo prohibemus, consideranmunes a societate consolationum, et quia operarius dignus est mercede sua, ideoque praecipimus atque jubemus ut quicunque amodo in monasterio converti voluerit, sive disponi decreverit, medietatem ecclesiae cui ipse pertinere dignoscitur, relinquat: et sic demum in monasterio prout sibi
Abbreviated transcription (Latin):
eti uͭ aut aliquid exigi om̃im᷑ ꝓhibemus. ne qͦd Gix papa. ꝑtt.¬
Hirreligiosum ualde ẽ: aut uenalis dicatur eccłia. aut uos uideamim de
humanis mortib gͦtulari. si excorum cad auerib studeatis quȩrere quo¬
UM placuit ut altaria q̃ passim ꝑagros ⁊ ꝑ uillas tanquã memoriȩ
martprũ ꝯstituunt᷑. in quib nullũ corpꝰ aut reliquie mnt̾is ꝯditȩ ꝓbant᷑.
ab epĩs qui eisdẽ locis presunt. si fieri pot̃ euertant᷑. Si aũ hoc ꝑ tumul¬
tus populares ñ sint᷑: plebes tñ admoneant᷑ ne illa loca frequentent.
u qͥ recte sapiunt: nullaibi suꝑstitione deuicti teneant᷑. ⁊ omĩno nul
aut origo alicuiꝰ habitatiõis. ł posses s ioĩs. ł passionis: fidelissima o¬
riginetraditur. Nã quȩ ꝑ somnia ⁊ ꝑmanes qͣsi reuelationes qͦ¬
rũibet hominũ ubicũq constituunt᷑ altaria. om̃i mͦ reꝑbentur.
ntatẽ. iudet abbates ⁊ monachi. qͥ ñ studio caritatis s ⁊elo rapacitatis

Expanded text:
eti vero aut aliquid exigi omnino prohibemus, ne, quod irreligiosum valde est, aut venalis dicatur Ecclesia, aut vos videamini de humanis mortibus gratulari, si ex eorum cadaveribus, studeatis quaerere quotanquam memoriae martyrum constituuntur, in quibus nullum corpus, aut reliquiae martyris conditae probantur ab episcopis qui eisdem locis praesunt, si fieri potest, evertantur. Si autem hoc per tumultus populares non sinitur, plebes tamen admoneantur, ne illa frequentent, ut qui recte sapiunt, nulla ibi superstitione devicti teneantur, et omnino ibaut origo alicujus habitationis, vel possessionis, vel passionis, fidelissima origine traditur. Namque per somnia, et per inanes quasi revelationes quorumlibet hominum, ubicunque statuuntur altaria onitatem: videlicet abbates et monachi, qui non studio charitati
Abbreviated transcription (Latin):
de quib quȩxit̾ baptizati fuisse doceant᷑: agendũ ÷ ut renascant᷑. ne
manifeste ꝑeant. In quib ꝙ ñ ostenditur gestũ: rõñ sint u uidcat᷑¬
iteratum. Qui aut̃ possunt meminisse quod adȩccł̃iam ueniebant cũ pa¬
rentib suis: possunt recordari anꝙ eoꝵ parentib dabat᷑ accepert̃. S sih

Expanded text:
 queritur baptizati fuisse doceantur, agendum est ut renascantur, ne manifeste pereant. In quibus quod non ostenditur gestum, ratio non sinit ut videatiteratum: qui autem possunt meminisse quod ad ecclesiam veniebant cum parentibus suis possunt recordari an quod eorum parentibus dabatur acceperint. Sed si
Abbreviated transcription (Latin):
onachi sibi cõpatres commatresue ñ faciant. nec osculent᷑ feminas
osante om̃ia tam uiros quã mulieres qui filios in baptismo suscepi¬
stis. moneo ut uos cognoscatis fidĩussores ap̃ dm̃ extitisse pro illis. qͦs
uisi estis de sacro fonte susciꝑe. iõ semꝑ eos admonete. ut castitatẽ custo¬
diant. iusticiã diligant. caritatẽ teneant. añ omĩa symbolũ ⁊ oroẽm dñi¬

Expanded text:
ium, tit. VII, cap. 15. Monachi sibi compatres vel commatres non faciant, nec osculentur feminasVos ante omnia tam viros quam mulieres, qui filios in baptismo suscepistis moneo ut vos cognoscatis fidejussores apud Deum exstitisse pro illis, quos nisi estis de sacro fonte suscipere: ideo eos semper admonete ut castitatem custodiant, justitiam diligant, charitatem teneant, ante omnia symbolum et orationem Domi
Abbreviated transcription (Latin):
hominib ñ sunt arguendi. aut accusandi. aut lacerandi. Euaristꝰ epĩs affricȩ
octores gͦ qui ⁊ patres uocant᷑ mag̃ portandi quã rep̃hendendi papȩ.¬
ies que pastor suo ꝯmisse fuerint. eũ nec rep̃hende ñ arecta fioe ȩxhor¬
bitauerit debent. nec ullatenus accusare possunt quia facta pastoꝵ oris gladio
ferienda ñ sunt: quã ꝗ recte rep̃hendenda uideantur: Ex epła anacleti p̃p scͥp¬

Expanded text:
hominibus non sunt arguendi aut accusandi, aut lacerandi. CAP. XXXVII. Laici hominibus non sunt arguendi aut accusandi, aut lacerandi. CAP. XXXVII. Laici octores ergo qui et Patres vocantur, magis portandi quam reprehendendi  quae pastori suo commissae fuerint, eum nec reprehendere, nisi a recta fide exorbitaverit, debent, nec ullatenus accusare possunt, quia facta pastorum, oris gladio ferienda non sunt, quanquam recte reprehendenda videantur. CAP. XL. Exempla An
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯꝓuinciales uidices inotos hãt. nͥ aliquã uim temerariȩ multitudinis timuerit.
aut infestos. aut suspectos u̾bi iudices hũerit. ꝓ quib causis ad maioris auctorita¬
tis uidices: ⁊ ad alias ꝓuincias appellare ⁊ uenire concessum ẽ. In deciꝵ Stepħi¬
ꝑmotus fuerit. aut causas huerit: priꝰ ad eos recurrat caritatis studio. ut fa¬
muliari colloquio ꝯmoniti. ea sanent quȩ sananda st̃. ⁊ caritatiue emendent:
q̃ iuste em̃danda agnou̾int. Si aut̃ aliqui eos priꝰꝗͣ hec egm̃t. lacerare. accusa¬
re. aut infestare p̾sũpserint: ex ꝯmunicent᷑. i nunime absoluant᷑. añꝗͣ ꝑsatis.¬
¶ lexander apłicȩ eccł̃iȩ ep̃c: omnib orthodoxis. Si quis erga epm̃ ł auctores
adeat udices: qͣ ipsos a quib se lesum estimat. ꝯueniat familiarit᷑ ñ semel.s
sepissime: ut abeis ad suã iusticiam accipiat excusationẽ. Si aũ secus egerit:
Epĩ ad eo sunt uidicandi. qͥ eos sibi oculos elegit. Nam a subditis aut pͣuȩ uitȩ

Expanded text:
inciales, et notos judices, nisi illic vim temerariae multitudinis timuerit, aut infestos vel suspectos judices habuerit. Pro his enim causis ad majoris auctoritatis judices, et ad alias provincias appellare et venire concessum est. Item in eacommotus fuerit, aut causas habuerit, prius ad eos recurrat charitatis studio, ut familiari colloquio commoniti ea sanent quae sananda sunt, et charitative emendent quae juste emendanda agnoverint. Si autem aliqui eos, priusquam egerint haec, lacerare, accusare, aut infestare praesumpserint, excommunicentur et minime absolvantur antequam per satistolicae Ecclesiae episcopus, omnibus orthodoxis: Si quis erga episcopum vel actores adeat judices quam ipsos a quibus se laesum aestimat, conveniat familiariter, non semel sed saepissime, ut ab eis ad suam justitiam accipiat excusationem. Si autem secus egerit, strum . Episcopi a Deo sunt judicandi, qui eos sibi oculos elegit. Nam a subditis aut pravae vitae