comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
timendã huit imꝑio deputaret. s ꝓpt̃ uim at multicu cde
genciũ illarũ nunqua est antea cum om̃ibꝰ dimicatũ : uesti¬
timꝰ semꝑ lacesliti. Nũt deniq est ꝓfectũ ut imꝑũ nr̃ĩ ter¬
xarũq illaꝵ idem esset extremũ. Alpibꝰ italiam munie¬
xat antea natura nõ sine aliquo diuino numine. Nã sulle
adim galloꝵ inmanitati mnultitudiniq patuisset : nunꝙͣ hec
urbs sũmo imꝑio domiciliũ ac sedem prebuisset. Que iam licet
considant. nichil est enim ultra illã altitudine moncitẽ usq
ad oceanũ qđ sit italie ꝑtimestendũ. s tañẽ una atq alfa esta ᷤᷤ.

Expanded text:
timendam huic imperio putaret; sed propter vim ac multitudinem timendam huic imperio putaret; sed propter vim ac multitudinem gentium illarum numquam est antea cum omnibus dimicatum. restitimus semper lacessiti: nunc denique est perfectum ut imperi nostri terrarumque illarum idem esset extremum. Alpibus Italiam munierat antea natura non sine aliquo divino numine; nam si ille aditus Gallorum immanitati multitudinique patuisset, numquam haec urbs summo imperio domicilium ac sedem praebuisset. quae iam licet considant! nihil est enim ultra illam altitudinem montium usque ad Oceanum quod sit Italiae pertimescendum. sed tamen una atque altera aest
Abbreviated transcription (Latin):
tone excitatũ prelus feegit eosq domuit qui lacessi erant
Et ea uictoriã contentꝰ.re ł metu liberata quieuit. Cesaris
longe aliam uideo fuisse racionẽ. Non enm sibi solũ cũ hias
quos iam gemnatos contͣ populũ romanũ uidebat bellandĩe
ẽẽ dux. s cotã galliã in nr̃am dicionẽ ẽẽ redigendã. Itaq cũ
acereins nacionibꝰ. et in aximis germanoꝵ et heluiciori
prelũs felicissime de certauit: ceteras conterouit. copulit
domuit. imꝑio populi .R. parere assue fect Et quas eegio¬
nes quasq gentis nulle nobis antea lictore nulla uox. nulla
fama notas feterat : has noster imꝑator nosterq exeyatꝰ
et populi .R. arma ꝑagraxt. Semitam tantũ gallis ten ebamꝰ
in fidis. aut iñcognitis. aut certe immanibꝰ et barbaris
et bellicosis tenebanturr. Quas naçiones nomo unꝙ̃ fuit
cogitauit. iam inde a pem̃cipio huiꝰ imꝑii quin galliã maxĩe

Expanded text:
tione excitatum proeliis fregit eosque domuit qui lacessierant, tione excitatum proeliis fregit eosque domuit qui lacessierant, et ea victoria contentus re publica metu liberata quievit. C. Caesaris longe aliam video fuisse rationem; non enim sibi solum cum iis quos iam armatos contra populum Romanum videbat bellandum esse duxit, sed totam Galliam in nostram dicionem esse redigendam. itaque cum acerrimis nationibus et maximis Germanorum et Helvetiorum proeliis felicissime decertavit, ceteras conterruit, compulit, domuit, imperio populi Romani parere adsuefecit, et quas regiones quasque gentis nullae nobis antea litterae, nulla vox, nulla fama notas fecerat, has noster imperator nosterque exercitus et populi Romani arma peragrarunt. semitam tantum Galliae tenebamusinfidis aut incognitis aut certe immanibus et barbaris et bellicosis tenebantur; quas nationes nemo umquam fuit ca nostra cogitavit, iam inde a principio huius imperi, quin Galliam maxime
Abbreviated transcription (Latin):
tutũ et dausũ teneri. Naciones cas que numoro hominũ ac
multitudine ip̃a poterãt in ꝓuinçias nr̃as relundare ita ab
codem ẽe partĩ retisas ꝑtimꝰ rep̃ssas : ut asia q̃ imꝑiũ antea
nẽta terminabat. ñc teibus nouis ꝓuintus ip̃a actingatur.
Possum de om̃i regioe. de om̃i genere hostiũ dic̾e nulla gens
sique ñ aut ita sublata sit ut uix exstet aut ita domita ut qui¬
Semꝑ illas naciones nẽi imꝑatoros refutandas pociꝯ bello:
qũã lacessendas putauerũt. Ip̃e ille .c. maxiꝯ cuiꝰ aunila
acq eximia uirtꝯ magnis populi . R. luctibꝰ funeribꝰq sub¬
uenit: influentis mitaliã galloꝵ maximas copias rep̃ssit ᷑
nõ ip̃e ad eoꝵ urbes sedesq penetrauit. Modo ille meori la¬
boꝵ. pituloꝵ. consilioꝵ sotius .C. pomtinꝰ fortissimꝰ ure or¬
tum epente bellum allobrogũ atq hac scelerata conurea¬

Expanded text:
tutum et clausum teneri; nationes eas, quae numero hominum ac tutum et clausum teneri; nationes eas, quae numero hominum ac multitudine ipsa poterant in provincias nostras redundare, ita ab eodem esse partim recisas, partim repressas, ut Asia, quae imperium antea nostrum terminabat, nunc tribus novis provinciis ipsa cingatur. possum de omni regione, de omni genere hostium dicere: nulla gens est quae non aut ita sublata sit ut vix exstet, aut ita domita ut quisemper illas nationes nostri imperatores refutandas potius bello quam lacessendas putaverunt. ipse ille C. Marius, cuius divina atque eximia virtus magnis populi Romani luctibus funeribusque subvenit, influentis in Italiam Gallorum maximas copias repressit, non ipse ad eorum urbis sedisque penetravit. modo ille meorum laborum periculorum consiliorum socius, C. Pomptinus, fortissimus vir, ortum repente bellum Allobrogum atque hac scelerata coniura
Abbreviated transcription (Latin):
tot uictorus p̾stabiliꝯ. Quid oceano longiꝰ mueniri potest
An redicꝰ in patriã habet aliquã oftensionẽ. utoũ apũd pp̃łm
ã quo missus. an apud senatũ ã quo ornato ẽ An dies auger
eiꝯ̃ desidexiũ. An magis obliuionẽ aclaurea illa magnis
ꝑiculis parta amittit longo int̾uallo uiriditatẽ: Qua re
siqui hominẽ non ciligũt: nichil est q̃đ eum de ꝓuinciã de¬
uocent. Ad gloxiã deuocãt. ad teiũ phumad gratulacione
Ad sũmũ honor̃e senatꝰ. equesteis ordinis gratiã : populi
caritatẽ. S ille hac tam eximia fortuna ꝓpt̾ utilitatẽ rei
nõ sentit om̃ia alia ẽẽ nobis uaçua ab om̃i pitulo atq etia
suspicione belli iã diuc Mare uidemꝯ illud imensum cuiꝯ
feruore nõ solũ maxitimi cirxlus s irebes etĩa et ie mili¬
tares iam tenebant᷑. uixtute.c ul. pompei. sic apopło. a.¬
sic ab oceano usq ad ultimũ pontũ tanꝙͣ unũ alique portũ

Expanded text:
tot victoriis praestabilius, quid Oceano longius inveniri potest? tot victoriis praestabilius, quid Oceano longius inveniri potest? an reditus in patriam habet aliquam offensionem? utrum apud populum a quo missus, an apud senatum a quo ornatus est? an dies auget eius desiderium, an magis oblivionem, ac laurea illa magnis periculis parta amittit longo intervallo viriditatem? qua re, si qui hominem non diligunt, nihil est quod eum de provincia devocent: ad gloriam devocant, ad triumphum, ad gratulationem, ad summum honorem senatus, equestris ordinis gratiam, populi caritatem. sed si ille hac tam eximia fortuna propter utilitatem rnon sentit, omnia alia esse nobis vacua ab omni periculo atque etiam suspicione belli? iam diu mare videmus illud immensum, cuius fervore non solum maritimi cursus sed urbes etiam et viae militares iam tenebantur, virtute Cn. Pompei sic a populo Romano ab Oceano usque ad ultimum Pontum tamquam unum aliquem portum
Abbreviated transcription (Latin):
de decem legatis quos alu omino nõ labãt. alu exempla q̃re¬
bant. Alũ temꝑꝰ differebant: Alũ sine ullis uerboꝵ orna¬
mẽtis clabãt. In ea quoq ee sic̃ sum locutꝰ. ut om̃s intllig̾ẽt
me id qđ uei .p. causa sentiẽe fac̃e uberiꝰ ꝓpt̾ ip̃iꝰ cesaris di¬
gnitatẽ. At ego idem nũc in ꝓuincis decernendis qui illas
oñus ees egi silencio int̃pellor: cum suꝑioxibꝰ causis hominis
ornamẽta fuerint. in hac me nichił aliud in si racio belli.
nͥ sũma utilitas rei .R. moueat.Nam ip̃e Cesar quid est cur
in prouincia cõmorari uelit nͥ ut ea que ꝑ eum ad focta sũt
ꝑfecta rei .P. tracdat: Amoenitas eũ tredo locoꝵ. ixbiũ pul¬
tritudo. hominũ naçionũq illaꝵ humanitas et lepos. uictorie cu¬
picditas. finiũ imꝑii ꝓpagaciõ retinet quid illis terris asperi.
quidd incultiꝰ oͬpidis. Quidnacionibꝰ immanius. Quid porto

Expanded text:
de decem legatis, quos alii omnino non dabant, alii exempla quaerede decem legatis, quos alii omnino non dabant, alii exempla quaerebant, alii tempus differebant, alii sine ullis verborum ornamentis dabant: in ea quoque re sic sum locutus ut omnes intellegerent me id quod rei publicae causa sentirem facere uberius propter ipsius Caesaris dignitatem. at ego idem nunc in provinciis decernendis, qui illas omnis res egi silentio, interpellor, cum in superioribus causis hominis ornamenta adiumento fuerint, in hac me nihil aliud nisi ratio belli, nisi summa utilitas rei publicae moveat. nam ipse Caesar quid est cur in provincia commorari velit, nisi ut ea quae per eum adfecta sunt perfecta rei publicae tradat? amoenitas eum, credo, locorum, urbium pulchritudo, hominum nationumque illarum humanitas et lepos, victoriae cupiditas, finium imperi propagatio retinet. quid illis terris asperius, quid incultius oppidis, quid nationibus immanius, quid porro
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ suplicatio: est consulaxis. Michi enim estis assenst nam
eniusdem ponipe luteris recitatis confectis om̃ibo mauin¬
mis t̾eesteibꝯq bellis. supplicacionẽ deoꝵ duodeti deceeuistis
honoẽe alteri teibuebat ꝙͣ ip̃e erat consecuto. Ergo in illa
sulplicacione qũa etto decreui res ip̃a tributa est dis ĩmor¬
talibꝰ et maioꝵ istitutis et utilitatĩ xei .P. s dignitas uer¬
borum honos et nouitas et numerꝰ dieꝵ cesaris ipis laudi
glorieq concessus õ. Relatut est ad nos nuꝑ de stipendio exera.¬
tus. Non deceeui solũ s enã ui uos decernerens laboraui :
multa dissencientibꝰ respondi. scribendo ad fui: tũ qͦq homi¬
ni plus teibui quã nestio cui necessitati. Illum enim arbitea¬
bar etiã sine hoc subsidio pe cunie retinere oxercitũ preda
ante parta : et bellũ conficore posse. S deca illud et ornam̃tũ
teiũphi minuendũ nr̃a parsymonia nõ putaui. Actũ est

Expanded text:
est supplicatio consularis,—mihi enim estis adsensi cum, est supplicatio consularis,—mihi enim estis adsensi cum, eiusdem Pompei litteris recitatis, confectis omnibus maritimis terrestribusque bellis, supplicationem dierum decem decrevistis,honorem alteri tribuebat quam ipse erat consecutus. ergo in illa supplicatione quam ego decrevi, res ipsa tributa est dis immortalibus et maiorum institutis et utilitati rei publicae, sed dignitas verborum, honos et novitas et numerus dierum Caesaris ipsius laudi gloriaeque concessus est. relatum est ad nos nuper de stipendio exercitus: non decrevi solum sed etiam ut vos decerneretis laboravi, multa dissentientibus respondi, scribendo adfui. tum quoque homini plus tribui quam nescio cui necessitati. illum enim arbitrabar etiam sine hoc subsidio pecuniae retinere exercitum praeda ante parta et bellum conficere posse; sed decus illud et ornamentum triumphi minuendum nostra parsimonia non putavi. actum est
Abbreviated transcription (Latin):
redutat  Reduxit ordo amplissimꝰ: et ondo is qla est publati¬
ton sibu et ieoꝵ omniũ consilioꝵ auctor et pͥnceps. Uos seqe¬
bitant eb tempo uobis assentioꝵ : qui quadiũ oesaros cen¬
silia m̃ xe. Enon marine diligebatis : quoq cã ilo nmis con¬
iunctũ uidebatis. Postea quã rebꝰ gestis mentesuras uobn¬
atmuxentire et rẽphendãt meu consilice: cã eto demanhea
multa dece erun q̃ magis ad hominis diguitatẽ ꝙͣ ad reix¬
necessitatẽ ꝑtĩnexẽt: Suplicacionẽ quindotim dioꝵ decreui
sententia m̃ea xei ꝑ satis erat tot dierũ qđ .c. mario Nis ĩ¬
mortalibꝰ uõ erat exigua eadem gratulacio q̃ ex maxnuis
bellis. Sego ille cuuiulꝯ dierũ hominis est dignitati tribu¬
tus e in quo ego qđ consule referẽte pͥmũ decẽ dietꝰ est sup¬
plitacio deceeta e N. pompeio michridate int̃ fecto et con¬
fecto mithe idatito bello et cuiꝰ. sententia pnũt duplitata

Expanded text:
 gratiam reducat? reduxitordo amplissimus, et ordo is, qui est et publici gratiam reducat? reduxitordo amplissimus, et ordo is, qui est et publiciconsilii, et meorum emoium consiliorum auctor et princeps. Vos seqqui, quam diu C. Caesaris consilia in re publica non maxime diligebatis, me quoque cum illo minus coniunctum videbatis: postea quam rebus gestis mentis vestras volunadmirentur et reprehendant meum consilium, cum ego idem antea multa decrerim quae magis ad hominis dignitatem quam ad reinecessitatem pertinerent? supplicationem quindecim dierum decrevi sententia mea. rei publicae satis erat tot dierum quot C. Mario; dis immortalibus non erat exigua eadem gratulatio quae ex maximis bellis; ergo ille cumulus dierum hominis est dignitati tributus. in quo ego, quo consule referente primum decem dierum est supplicatio decreta Cn. Pompeio Mithridate interfecto et confecto Mithridatico bello, et cuius sententia primum duplicata
Abbreviated transcription (Latin):
non inimicitias solũ s eciã bellũ indixi atq intuli:cum partĩ
mͥ illorũ familiares partim etiam me de fendente capitis iu
diciis ẽent liberati. cur eadem res .R. que me in amicos ⁊̃ flã¬
maxe potuit. mimicis placare non possit: Qđ mͥ odiũ cũ .P. do¬
dio fiii iasi dͥ di puiuosum pateie ciue fore putabã. qui turpis¬
sima libidme iuncensus duas reo scissimas uellgione serpis¬
ocio meo nõ nulli in eodem de fendendo suo plus oçio ꝙͣ cõmui
er ospoxerint. Ego mea .o. tesare mre .ł dissensisse fateor:
et fensisse uobiscum. S ũchisdẽ uobis assencior ctalubo¬
autca sentiebam. Sos enim ad quos literasł piso de sius ue¬
bus non audet mittere : qui gabinũ literas msignui quadã nota
atos ignominia noua conde pnastis. & cesari suplicationes degto¬
iistis. numero ut nemini uno ex bello: honore ut omenaue

Expanded text:
non inimicitias solum sed etiam bellum indixi atque intuli, cum partim non inimicitias solum sed etiam bellum indixi atque intuli, cum partim mihi illorum familiares, partim diciis essentliberati. cureadem respubl. quae me in amicos inflammare potuit, in imicis placare non possit? quod mihi odium cum P. Clodio furt, nisi quod perniciosum patriae civem fore putabam, qui turpissima libidine incensus, duas res sanctissimas religionem et puotio meo: nonnulli in eodem defendendo suo plus otio, quam communi, prospexeriot? ego me a C. Caesare inrepubl. dissensisse fateor, et sensisse vobiscum: sednuntiisdem vobisassentior, cum qubusantea sentiebam. Vosenim, ad quosliteras L. Piso de suisrebus non audet mittere, qui Gabinii literas mligni quadam nota, atqueignominianova condemnastis, C. Cae arisupplicationes decrevistis: numero, utnemini ullo exbello: honore, ur omnino
Abbreviated transcription (Latin):
s eciã ad amicitĩa consuetudinẽq traduxit. Quidq metel¬
lus nepos: nõne consul in templo iouis o btimi maximi ꝑmo¬
tus cũ auctoritate ur̃a tũ illiꝰ .ł. sexulii inoredibili grauitate
dicendi ab sens metũ sũmo suo beneficio uedut in grãm. An
ego possum huit ẽẽ inimitꝰ cui licteris fama nuncũs celebuat
aurees cotidie mee nouis nominibꝰ genciũ nacionũ locoꝵ : Ardeo
mͥ credite .ꝑ.c. id̾ qđ uosiuet de me existimatis et facitis ip̃i incre¬
dibili quodam amore patrie : qui me amor et subuenire olmi
impendentibꝰ ꝑiculis maximis cum dimicacione capitis et
uurxsum cum om̃nia tela undiq ẽẽ intenta in patriã uidereni
subiee coegit atq excipe unũ ꝓ uniuersis. Hic me meus in
ciliat. xestituit in gram. Quid uolent deniq homines existi¬
ment: uemini ego possũ ẽẽ bene merẽti de re .P. nõ amicꝰ.
Et emi si is qui hec omia flãma ac ferro delere uoluerũt

Expanded text:
sed etiam ad amicitiam consuetudinemque traduxit. quid? Q. Metellus Nepos nonne consul in templo Iovis optimi maximi, permotus cum auctoritate vestra tum illius P. Servili incredibili gravitate dicendi, absens mecum summo suo beneficio rediit in gratiam? an ego possum huic esse inimicus cuius litteris fama nuntiis celebrantur aures cotidie meae novis nominibus gentium nationcripti,—id quod vosmet de me existimatis et facitis ipsi,—incredibili quodam amore patriae, qui me amor et subvenire olim impendentibus periculis maximis cum dimicatione capitis et rursum, cum omnia tela undique esse intenta in patriam viderem, subire coegit atque excipere unum pro universis. hic me meus in ciliat, restituit in gratiam. quod volent denique homines existiment: nemini ego possum esse bene merenti de re publica non amicus. etenim si iis qui haec omnia flamma ac ferro delere voluerunt
Abbreviated transcription (Latin):
me stensse dicebat. Ur̃os ordines demonstrabat. xeuocaba t᷑
ab uniũsis re dubia ut dubitari tu iã offerre nec capiti peꝑcit
Hec quatis ab illo damoribꝰ agebant᷑. cum iam omisso gestuuet¬
bis poete et studio auctoris et expectaciõni nt̃e plaua exest n
ni amicũ sũmo in bello. Nam illud ip̃e actor ad iuingebat amico
ammo et fortasse homines ꝓpt̾ aliqd desiderĩt adꝓbant sume
in eadẽ fabula sũt acta : opat᷑. Me me ille absente ut patr̃e de¬
ploxandũ ꝑutarat : quẽq catułꝰ quẽ multi alsi sepe mn senaue
prẽm patrie nominarãt. Quãto tũ fletu de illis nr̃is incendũs

Expanded text:
me stetisse dicebat, vestros ordines demonstrabat! revocabatur me stetisse dicebat, vestros ordines demonstrabat! revocabatur ab universis— ré dubia haút dubitarit vítam offerre néc capiti pepércerit. haec quantis ab illo clamoribus agebantur! cum iam omisso gestu verbis poetae et studio actoris et exspectationi nostrae plauderetur: súmmum amicum súmmo in bello— nam illud ipse actor adiungebat amico animo et fortasse homines propter aliquod desiderium adprobabant: súmmo in eadem fabula sunt acta! O páter— me, me ille absentem ut patrem deplorandum putabat, quem Q. Catulus, quem multi alii saepe in senatu patrem patriae nomi
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i ex genere oracionẽ aucuper: et om̃s undiq flosculos car¬
pam atq delibem. Scio quid grauitas ur̃a. qd hec aduocatio.
quid illi conũetꝰ. qd dignitas .P. sestũ. qͥd ꝑiculi magnitudo.
quid etas. quid honos meꝰ postulet. S mĩchi sũpsi hoc loco
doctemã quandam iuuentuti qͥ essent oꝑtimates Inea ex¬
plicanda demonstrandũ est non ẽẽ popularis omiis eos qui
putentur. Ia facilime conseqͣe.si uniũsi populi̾ iudiciã uer
et incoreuptũ. et si intimos sonsꝰ ciũitatis exp̃ssero. Quid
uir tutis. ad ludos scenãq ꝑlato consessu maximo sũmꝰ aetifex
et me hercule semꝑ partium in łR . Pl. tanqũã in stena opti¬
maꝵ flens et recenti leticia et mixto dolore ac desiderio mei
met de me ag̃e potuillem. Summi enim poete ingeniũ non
solum arte sua s etiam dolore expͥmebat. Qua enim ꝯ R ꝑ.
certo animo ad iuuerit statuerit steterit cũ achius. uobiscũ

Expanded text:
omni ex genere orationem aucuper et omnis undique flosculos caromni ex genere orationem aucuper et omnis undique flosculos carpam atque delibem. scio quid gravitas vestra, quid haec advocatio, quid ille conventus, quid dignitas P. Sesti, quid periculi magnitudo, quid aetas, quid honos meus postulet. sed mihi sumpsi hoc loco doctrinam quandam iuventuti, qui essent optimates. in ea explicanda demonstrandum est non esse popularis omnis eos qui putentur. id facillime consequar, si universi populi iudicium verum et incorruptum et si intimos sensus civitatis expressero. quid t in templo virtutis ad ludos scaenamque perlato, consessu maximo summus artifex et me hercule semper partium in re publica tam quam in scaena optimarum, flens et recenti laetitia et mixto dolore ac desiderio mei,met de me agere potuissem? summi enim poetae ingenium non solum arte sua, sed etiam dolore exprimebat. qua enim vi: quí rem publicám certo animo adiúverit, státuerit, steterít cum Achivis— vobiscum
Abbreviated transcription (Latin):
cui tum potenti iam edilitatẽ ne histriones quidẽ corã sedẽti
peꝑcerũt. Nam cum agetur togata simulans ut opmor catua
tõta ᷤ darissima concentione in ore inpuri hõis iiminens cõ¬
cionata est. Huic uite tua post pͥncipia atq exitꝰ uitiole uite
sedebat exanimatꝰ: et is qui antea cantoꝵ conuicio conciones
celebrare suas solebat: cantoꝵ ip̃oꝵ uotibꝰ eitiebat᷑. Et qm̃
facta mẽtio est ludoꝵ. et illud quidẽ p̃termitã in magna ua¬
rietate sentenciaꝵ nũꝙͣ ullum fuisse locũ in quo aliqͣd a poeta
dictũ cadere in tempus nẽm uidereturr. q̃đ aut ppłm uniu̾̃sũ
fuget aut nõ expͥmeret ip̃e actor. Et q̃so hoc loco iudices ne
qua leuitate me ductũ add insolitũ gonꝰ dicendi labĩ putetis:
si de poetis. de histrio nibꝰ. de ludis iñ iudicio loquar. Non
sum tam ignarꝰ iudices cãꝵ/ non tam insolens indicondo. ut

Expanded text:
cui tum petenti iam aedilitatem ne histriones quidem coram sedenti cui tum petenti iam aedilitatem ne histriones quidem coram sedenti pepercerunt? nam cum ageretur togata Simulans, ut opinor, caterva tota clarissima concentione in ore impuri hominis imminens contionata est: huic, Tite, tua póst principia atque éxitus vitiósae vitae—! sedebat exanimatus, et is qui antea cantorum convicio contiones celebrare suas solebat cantorum ipsorum vocibus eiciebatur. et quoniam facta mentio est ludorum, ne illud quidem praetermittam, in magna varietate sententiarum numquam ullum fuisse locum, in quo aliquid a poeta dictum cadere in tempus nostrum videretur, quod aut populum universum fugeret aut non exprimeret ipse actor. et quaeso hoc loco, iudices, ne qua levitate me ductum ad insolitum genus dicendi labi putetis, si de poetis, de histrionibus, de ludis in iudicio loquar. non sum tam ignarus, iudices, causarum, non tam insolens in dicendo, ut
Abbreviated transcription (Latin):
suo nec ullos alios nisi eos aquibꝰ iux uiuus e ffugit emel
inquã se ludis homo popularis cõmisit om̃ino. cũ in tomplo
uirtꝰ honoris honos habitꝰ eẽt uirtuti: gaiq mari con
P. Ri sentire se ostenderet. utroq in genere dedaca tũ est.
ꝑrinio cũ audito senatꝰ cons: oxe ip̃i atq absenti senatui
plausus est ab uniuersis daco. Deinde cũ senatoribuo
singulis specta tũ e senatu redeũtibꝰ. Cũ uero ip̃e ꝗ ludo
faciebat. cos. assedit: stautes ei manibꝰ passis gr̃as agẽtes
et lacrimãtes gaudio suã erga me beniuolenciã ac miẜicor¬
diam declaxaxũt. At cum ille furibundꝰ incitata illa sua ue
suum a corpore eiꝯ in puro atq in fando represserũt. Uotes
quidem et paliuaꝵ intentꝰ et maledictoꝵ clamore omne
ꝓfuclerũt. S qd ego .P. R. animũ uirtutẽq cõmemoro.
libertatẽ ian ex diuturna seruitute despitientis. in eo hõie

Expanded text:
suo nec ullos alios nisi eos a quibus vix vivus effugit. semel, suo nec ullos alios nisi eos a quibus vix vivus effugit. semel, inquam, se ludis homo popularis commisit omnino, cum in templo virtutis honos habitus esset virtuti, Gaique Mari, cond populus Romanus sentire se ostenderet utroque in genere declaratum est: primum cum audito senatus consulto rei ipsi atque absenti senatui plausus est ab universis datus, deinde cum senatoribus singulis spectatum e senatu redeuntibus: cum vero ipse qui ludos faciebat consul adsedit, stantes ei manibus passis gratias agentes et lacrimantes gaudio suam erga me benivolentiam ac misericordiam declararunt. at cum ille furibundus incitata illa sua vaesuum a corpore eius impuro atque infando represserunt; voces quidem et palmarum intentus et maledictorum clamorem omnes profuderunt. sed quid ego populi Romani animum virtutemque commemoro, libertatem iam ex diuturna servitute dispicientis, in eo homine
Abbreviated transcription (Latin):
et uaros excitare. Ac tamẽ facile est cũ id fit quẽ admodum
et aquibꝰ fiat et quid in tegra multitudo faciat uidde Qa
ego nũc ditam quibꝰ uixis aut cui geneti ciuiũ maxima plaudat᷑.
nẽnuuẽ urx̃um fallit. Sit hoc sane leue qđ nõ ita sũt qm optĩ¬
mo cuiq imꝑtit᷑: s si est leue: homini graui leue est. Eĩ uo
qui pendet rebꝰ leuissimis qui rumore et ut ip̃i loquuntur
fauore populi tenet᷑. et ducit᷑. plau sũ nmiortalitatẽ sibi tũ morte
iudĩ necesse est. Ex te gͥ scaure potissimũ q̃ro qui ludos apt qoi¬
tillimos magͥficentissmiosq fecisti et quis istoꝵ populae um
tuos ludos aspexerit. ecqͥs se theatro populoq .R cõmiẜit.
Ip̃e ille maxime ludius nõ solũ spectator s actor.et acroma
quĩ om̃ia sororis embolia nouit: qui in cetũ mulierũ ꝓ psalte¬
ria adducit᷑ uec tuos hidos aspexit in illo ardenti ebunatut

Expanded text:
et raros excitare; ac tamen facile est, cum id fit, quem ad modum et raros excitare; ac tamen facile est, cum id fit, quem ad modum et a quibus fiat, et quid integra multitudo faciat videre. quid ego nunc dicam quibus viris aut cui generi civium maxime plaudatur? neminem vestrum fallit. sit hoc sane leve, quod non ita est, quoniam optimo cuique impertitur; sed, si est leve, homini gravi leve est, ei vero qui pendet rebus levissimis, qui rumore et, ut ipsi loquuntur, favore populi tenetur et ducitur, plausum immortalitatem, sibilum mortem videri necesse est. ex te igitur, Scaure, potissimum quaero, qui ludos apparatissimos magnificentissimosque fecisti, ecquis istorum popularium tuos ludos aspexerit, ecquis se theatro populoque Romano commiserit. ipse ille maxime ludius, non solum spectator sed actor et acroama, qui omnia sororis embolia novit, qui in coetum mulierum pro psaltria adducitur, nec tuos ludos aspexit in illo ardenti tribunatu
Abbreviated transcription (Latin):
ratione iactarat ut auspitiale gemeliam secum auctoritatẽ
consulẽ. collegas bonoꝵ iuditũ nichil putaret : edilitate
petũt aumn bonis uieis et hominibꝰ pͥmis. s nõ p̃stantissimiꝰ opib¬
ille pestes uexare populum . & dicebant᷑ ꝑdidit. net ꝗtqa
illis conuitũs qđ boni iuxi uellent nisi repulsam tulitꝰ. Uidetiꝰ
dͥ populum ip̃m ut ita dicã tam nõ esse popularẽ qui itauehe¬
ment̾ eos qui populares habent̃ respuat. eos aũt qui eigoni
Aduersant᷑ honore dignissmios iudicet. Uenianiꝰ adluage
facit enim iudices uester iste in me animoꝵ o culoꝵ ꝙ contectꝰ
ut iniam lic̾e putẽ xemissiore uti gene dicendi. Comattort
et contionũ significaciones int̾dum uere ÷ sunt ñonũquã ui¬
ciate atq corrupte. Theatrales gladia toriiq consensꝰ: di¬
cunt᷑ om̃ino solere leuiitate nõ nulloꝵ emptos plausus ex illis

Expanded text:
ratione iactarat ut auspicia, legem Aeliam, senatus auctoritatem, ratione iactarat ut auspicia, legem Aeliam, senatus auctoritatem, consulem, conlegas, bonorum iudicium nihili putaret, aedilitatem petillae pestes vexare rem publicam dicebantur, perdidit, nec quicquam illis comitiis quod boni viri vellent nisi repulsam tulit. videtis igitur populum ipsum, ut ita dicam, iam non esse popularem, qui ita vehementer eos qui populares habentur respuat, eos autem qui ei generi adversantur honore dignissimos iudicet. veniamus ad ludos; facit enim, iudices, vester iste in me animorum oculorumque coniectus ut mihi iam licere putem remissiore uti genere dicendi. comitiorum et contionum significationes sunt interdum verae, sunt non numquam vitiatae atque corruptae; theatrales gladiatoriique consessus dicuntur omnino solere levitate non nullorum emptos plausus exilis
Abbreviated transcription (Latin):
care in suas sedes arbitearet᷑. Uidemꝰ nũc comicia magistt᷑a.
fuit collegiũ nuꝑ teibuniciũ in quo tres minime uehementer
duo populares existimabãt᷑. ex his qui populares nõ ħebant̃ qba
in illo geñe conductaꝵ contionũ consistendi potestas nõ erat.
in teibunatu. e.N. domicu aniũ constantẽ et egeegiũ et q
ancharii fidẽ ac fortitudinẽ : etĩa si nichil agere potuisset ꝙ
tam̃ẽ uoluntate ip̃a gratũ fuisse . Iã de .c. famuo: que sit existi
mini dubiũ eẽ debet. Qͥ a populares illi duo quid egerunt:
Alt̾ qui tam̃ se continuerat: tulerat uichil. Senserat tantum
de xe.p. Aliud atq homines expectabãt: uir et bonꝯ et m̃ocẽs
et bonis urris semꝑ probatꝰ qa paxũ uidelicet inteller̃ in tri
erat arbiteabatire . non tenuit eũ locũ in quẽ uisi popłaris
esse uoluiss facillime ꝑuenisset. At̾ qui ita se in poplaxi

Expanded text:
care in suas sedis arbitraretur. videamus nunc comitia magistratuum. care in suas sedis arbitraretur. videamus nunc comitia magistratuum. fuit conlegium nuper tribunicium, in quo tres minime, vehementer duo populares existimabantur. ex iis qui populares non habebantur, quibus in illo genere conductarum contionum consistendi potestas non erat, in tribunatu Cn. Domiti animum constantem et egregium et Q. Anchari fidem ac fortitudinem, etiam si nihil agere potuissent, tamen voluntate ipsa gratum fuisse. iam de C. Fannio quae sit existimmini dubium esse debet. quid? populares illi duo quid egerunt? alter, qui tamen se continuerat, tulerat nihil, senserat tantum de re publica aliud atque homines exspectabant, vir et bonus et innocens et bonis viris semper probatus, querat arbitrabatur, non tenuit eum locum in quem, nisi popularis esse voluisset, facillime pervenisset. alter, qui ita se in populari
Abbreviated transcription (Latin):
ego tibi pat̾moniũ eripui celli an tu comedisti. Quid tu omeo
ꝑiculo gireges ac uorago pr̃imoni helluabare : Ut siego cõsul
d R. contͣ te et gregalis tuos de fendissem: in çiuitate esse me nol¬
les. Te nemo tuoꝵ uidere uult: om̃s auditũ sormonẽ cõcrestit
tuũ fugiũt : te sororis filiꝰ postumiꝰ adolestẽs grauis senili u¬
dicio notauit ᷤ cum in magno num̃o tutorẽ liberis nõ mnstituit. s
simũ ganeonẽ. illuc reũtox contͣ me iꝰ cũ sit actũ capta urbe atq ob¬
pressa gelliũ firmidiũ titiũ eiꝯdẽ modi furias. illis mexcẽnarus
geegidꝰ duces et auctores fuisse: cum ip̃e lator nichil ab hoꝵ are¬
pitudine. Audacia. sordibꝰ ab horeet. At cum de dignitate mea
ferebat᷑ : nemo sibi nec ualitudinis excusacionẽ nec senectu tĩs
satis iustã putauit : nemo fuit qui se ñ. d̃e P. mecũ simul reuo¬

Expanded text:
ego tibi patrimonium eripui, Gelli, an tu comedisti? quid? tu meo ego tibi patrimonium eripui, Gelli, an tu comedisti? quid? tu meo periculo, gurges ac vorago patrimoni, helluabare, ut, si ego consul rem publicam contra te et gregalis tuos defendissem, in civitate esse me nolles? te nemo tuorum videre vult, omnes aditum, sermonem, congressum tuum fugiunt: te sororis filius Postumius, adulescens gravis, senili iudicio, notavit, cum in magno numero tutorem liberis non instituit. sed simum ganeonem. illuc revertor: contra me cum sit actum, capta urbe atque oppressa, Gellium, Firmidium, Titium, eiusdem modi furias illis mercennariis gregibus duces et auctores fuisse, cum ipse lator nihil ab horum turpitudine, audacia, sordibus abhorreret. at cum de dignitate mea ferebatur, nemo sibi nec valetudinis excusationem nec senectutis satis iustam putavit; nemo fuit qui se non rem publicam mecum simul revo
Abbreviated transcription (Latin):
eem pat̾nã ab idiotarũ diuiciis ad philo sophoxũ regulã ꝑduxit.
gecculũ se atq ociosum putari uoluit. studiõ l̃taꝵ se subito de¬
didit. Nichil sane atte iuuabant an anguoste. libelli ꝓ uino e¬
ciam sope oppignerabant᷑: manebat in sacurabile abdomen. co-
ille prm̃ceps. Ec qui sediciosus cui ille nõ familiaris: Et que tur¬
bulenta conçio cuiꝯ ille nõ concitator: Cui benedixit unquã bono:
Benedixit. immo quẽ fortẽ et bonũ ciuẽ non petulantissimo ẽ insot¬
tatus Qui ut ceedo non libidmis causa s ut plebicola uidereturo.
libertinã duxit uxorẽ. Is de me sufragiũ tulit : is ad fuit. is int¬
fuit epulis et gratulaciõibꝰ parricidaꝵ. In quo tam̃ est ne ulla
cũ illo reo minimꝰ ͤ Est meꝯ sauiatꝰ: qui quasi mea culpa bona
ꝑdiderit. ita ob eam ip̃am cam est mnͥ mimica qͥa nichil hẽt. Uteũ

Expanded text:
rem paternam ab idiotarum divitiis ad philosophorum reculam perduxit, rem paternam ab idiotarum divitiis ad philosophorum reculam perduxit, Graeculum se atque otiosum putari voluit, studio litterarum se subito dedidit. nihil sane Actaei iuvabant anagnostae, libelli pro vino etiam saepe oppignerabantur; manebat insaturabile abdomen, copiille princeps? ecqui seditiosus cui ille non familiaris? ecquae turbulenta contio cuius ille non concitator? cui bene dixit umquam bono? bene dixit? immo quem fortem et bonum civem non petulantissime est insectatus? qui, ut credo, non libidinis causa, sed ut plebicola videretur, libertinam duxit uxorem. is de me suffragium tulit, is adfuit, is interfuit epulis et gratulationibus parricidarum; in quo tamen est me ultus, cum illo ore inimicos est meos saviatus. qui quasi mea culpa bona perdiderit, ita ob eam ipsam causam est mihi inimicus, quia nihil habet. Vtrum
Abbreviated transcription (Latin):
gi arbitraret᷑. Denio ad comicia siue magistratuũ placet siue
legũ. Leges uidemꝯ sepe ferei multas: Omitto eas q̃ ferunt᷑
ita uix ut quini. et hi ex aliena tribu qui suffragiũ ferãt repe¬
riant᷑: de me quẽ tyrannũ atq ereptoeẽ libertatis eẽ dicebat.
illa ruina xei .p. dicet se legẽ tulisse. Quis est qͥ secũ contͣ me
ferebat᷑. misse suffragiũ conficeat᷑: Cũ aũt de me codẽ ex.s.c.¬
comiciis centuriatis ferebat᷑: Qͥs est qui nõ ꝓfitoat᷑ se adfu¬
isse. et suffragiũ de salute mea tulisse. Utra gͥ causa popularis
debet uideri: in qua om̃s hone states ciuitatis. om̃s etates. õs
dignꝰ uiro claxissimo atq obtimo consule et ordine equestͥ
ciuꝰ̃ ille ordinis nomẽ retinet ornam̃ta confecit. id erit popu¬
eiꝰ adolescentia in amplissimis honoribꝰ sũmi uixi .I. philippi uitci
florere potuillet. usque eo nõ fuit popularis ut bona solus co¬
messet. Deinde ex inpuxo adolestente et petulãte postea quam

Expanded text:
gi arbitraretur? venio ad comitia, sive magistratuum placet sive legum. leges videmus saepe ferri multas. omitto eas quae feruntur ita vix ut quini, et ii ex aliena tribu, qui suffragium ferant reperiantur. de me, quem tyrannum atque ereptorem libertatis esse dicebat illa ruina rei publicae, dicit se legem tulisse. quis est qui se, cum contra me ferebatur, inisse suffragium confiteatur? Cum autem de me eodem ex scomitiis centuriatis ferebatur, quis est qui non profiteatur se adfuisse et suffragium de salute mea tulisse? Vtra igitur causa popularis debet videri: in qua omnes honestates civitatis, omnes aetates, omnes dignus, viro clarissimo atque optimo consule, et ordine equestri, cuius ille ordinis nomen retinet, ornamenta confecit, id erit popueius adulescentia in amplissimis honoribus summi viri, L. Philippi vitrici, florere potuisset, usque eo non fuit popularis ut bona solus comesset; deinde ex impuro adulescente et petulante, postea quam
Abbreviated transcription (Latin):
liquilse : que qͣmꝙͣ diuinitꝗ᷑ scripta uideo : tame ciomodisit
ut ea iaiores nõstri docuisse illos nõ ab illis didicisse uide¬
ant̃. Et enim quis est tam uecors. qui aut cum suspex it in
celũ deos tẽ nõ senciat .& ea que tantamẽte fiunt ut uix
quisqũa axte ulla oredniẽ xeꝵ ac necessi tud nĩe ꝓsequi possit

Expanded text:
liquisse; quae quamquam divinitus perscripta video, tamen eius modi sunt liquisse; quae quamquam divinitus perscripta video, tamen eius modi sunt ut ea maiores nostri docuisse illos, non ab illis didicisse videantur. etenim quis est tam vaecors qui aut, cum suspexit in caelum, deos esse non sentiat, et ea quae tanta mente fiunt ut vix quisquam arte ulla ordinem rerum ac
Abbreviated transcription (Latin):
Ego u̾o primũ habeo auctores ac magistros religionũ co¬
lendaꝵ maiores nostros. quoꝵ i̾ tanta fuisle sapiençiã
uidet᷑  ut satis suꝑq prudentes sint qui illoꝵ prudẽciã
non dicã assequi s qũãta fuerit ꝑspicere possint. Qͥ sta¬
tuta solemnisq cerimonias pontificatu rerũ bene gerẽ¬
darũ : auctoritates augurio fatoꝵ. ueteres p̾cdicaçiones
apollinis uatũ libris. portentoꝵ explanaçiones etru¬
scorũ disciplina contineri putauerunt. Quequid em
tanta est. ut nostra memoria primũ italia belli fu¬
nesta illa pͥncipia post sillani cinuiauiq tpris extremum
porne discemĩe : tũ hant retentẽ uꝑbis inflamande delendiq
iꝑil coniuracionẽ nõ obscure ñ ob paulo ante p̃dixerint. de¬
nar si quia habui tolli eña cognoui multa homines doctissimos
sapieutisq et dixisse. et sccipta deoꝵ inmor taliũ numine re¬

Expanded text:
ego vero primum habeo auctores ac magistros religionum coego vero primum habeo auctores ac magistros religionum colendarum maiores nostros, quorum mihi tanta fuisse sapientia videtur ut satis superque prudentes sint qui illorum prudentiam non dicam adsequi, sed quanta fuerit perspicere possint; qui statas sollemnisque caerimonias pontificatu, rerum bene gerundarum auctoritates augurio, fatorum veteres praedictiones Apollinis vatum libris, portentorum expiationes Etruscorum disciplina contineri putaverunt; quae quidem tanta est ut nostra memoria primum Italici belli funesta illa principia, post Sullani Cinnanique temporis extremum paene discrimen, tum hanc recentem urbis inflammandae delendique imperi coniurationem non obscure nobis paulo ante praedixerint. deinde, si quid habui oti, etiam cognovi multa homines doctos sapientisque et dixisse et scripta de deorum immortalium numine re
Abbreviated transcription (Latin):
di enim hesterno diẽ quendã murmuxantẽ quẽ aiebãt ne¬
gare ferre me polle: qͥa cũ ab hoc eodẽ impurissimo parricida
rogarer cuiꝰ essem ciuitatis. respondi me ꝓbantibꝰ et uobis
et equitibꝰ xomanis : eiꝰ ẽẽ q̃ caxere me nõ potuisset. Ille
ut opinor ingeniuit. Quicd gͥ respondetẽ quero ex eo ĩp̃o ͤ¬
qui ferre me nõ p ͭ. Ale ciuẽ ẽẽ romanũ litterate uespõdissẽ.
au tacuissem desertũ negotiũ  Rotest qui squã uir in rebꝰ
magnis cum inuidia uer satꝯ.sacis grauiter inimici contu¬
meliã sine sua laude respondere: At ip̃e nõ mͦ respon de¬
re quic q a potest cum est lacessitus. s eciã gaudet se ab ami¬
as quid respondeat ammoneri. Neq is sum. qui si cui for
te uideor plꝰ qͣmi ceteri qui ae que atq ego sunt occupati
uersaxi in studio literarũ his delectari. hauddutar om̃ino
liceris q̃ nr̃os animos deterrent atq auocant a religiõe

Expanded text:
di enim hesterno die quendam murmurantem, quem aiebant nedi enim hesterno die quendam murmurantem, quem aiebant negare ferri me posse, quia, cum ab hoc eodem impurissimo parricida rogarer cuius essem civitatis, respondi me, probantibus et vobis et equitibus Romanis, eius esse quae carere me non potuisset. ille, ut opinor, ingemuit. quid igitur responderem? quaero ex eo ipso qui ferre me non potest. me civem esse Romanum? litterate respondissem. an tacuissem? desertum negotium. potest quisquam vir in rebus magnis cum invidia versatus satis graviter inimici contumeliis sine sua laude respondere? at ipse non modo respondet quidquid potest, cum est lacessitus, sed etiam gaudet se ab amicis quid respondeat admoneri. sed te videor plus quam ceteri qui aeque atque ego sunt occupati versari in studio litterarum, his delecter aut utar omnino litteris quae nostros animos deterrent atque avocant a religione.
Abbreviated transcription (Latin):
uestituta. Illi locꝯ : at iħ eciã parietes atq tectum. Illi qua¬
ip̃e pͥuato ure tueret᷑: mͥ qũa publice magistratꝰ om̃s defe¬
derẽt. Queqͥdẽ ego si aut ꝑ me aut ab aliis haberẽ nõ pre¬
dicarẽ apud uos: ne nimis gloriani uiderer. S cũ sint in
cdata a isob̾: cũ ea adtemptent᷑ eiꝯ lingua. cuiꝯ ante manu
euersa . Uos m̾ et liberis meis manibꝰ uestris reddidistis.
nõ ego de meis s de ur̃is factis loqͦr. Net uereor ne hec mea
uestro ⁊ beneficioꝵ p̃cdicaçio nõ grata potiꝯ ꝙ arrogãs uideat̃.¬
dicant.Ego enim fateor me et magnitudine ostenti et gra¬
uitate responsi. et una atq con stãti deruspicũ uehementer
ẽẽ cõmotũ. Qũa qͣm si me tantis laboribꝰ ꝓ cõmuni salute
ꝑfunctũ effexeet aliqͣndo ad gliãm in reputandis maledtis
hominũ imꝓboꝵ animi quidam aolor. qͥs nõ ignosceret : ui¬

Expanded text:
restituta; illi locus, at mihi etiam parietes atque tectum; illi quarestituta; illi locus, at mihi etiam parietes atque tectum; illi quaipse privato iure tueretur, mihi quam publice magistratus omnes defenderent. quae quidem ego si aut per me aut ab aliis haberem, non praedicarem apud vos, ne nimis gloriari viderer; sed cum sint mihi data a vobis, cum ea attemptentur eius lingua cuius ante manu eversa vos mihi et liberis meis manibus vestris reddidistis, non ego de meis sed de vestris factis loquor, nec vereor ne haec mea vestrorum beneficiorum praedicatio non grata potius quam adrogans videatudicant. ego enim fateor me et magnitudine ostenti et gravitate responsi et una atque constanti haruspicum voce vehementer gans videatur. quamquam si me tantis laboribus pro communi salute perfunctum ecferret aliquando ad gloriam in refutandis maledictis hominum improborum animi quidam dolor, quis non ignosceret? vi
Abbreviated transcription (Latin):
anno lupiore: ũt crearẽt ut sine ui edificare in liceret: qͥbꝰ
in maxinis peritulis uniũsa res ꝑ. cõmẽdari solet. Demae
tm ille frxis et ignibꝰ et ferro uastitatẽ mers sediliꝰ intuliss
aereenit senatꝰ eos qui fetissent lege de ui q̃ est in eos q unsꝰ¬
uerstm xem .P. ob pugnassent teneri. Uobis uo referentibꝰ.
opost hominu memoria fortissimiato obtũi consules. de¬
cceuit idem senatꝰ feequẽtislimꝰ. qui mẽa domũ uiolasset
contea xem .P. esse factirrũ. Nego ullo de oꝑe publico. de mo¬
numẽte. de templo. tot senam exstare consulta ÷ qͦt de mea domo.
Qũa senatꝰ una post hãc urrbẽ constitutã ex eraxio ed ificã¬
dam ÷ a pontificibꝰ liberandã a magistratibꝰ defendenda:
⁊ iudiobꝰ puniendam putaret. P ualerio ꝓ maximis ĩ rem
R.benefitus data domo est in uilla publita at mͦ in palacio

Expanded text:
anno superiore, ut curarent ut sine vi aedificare mihi liceret, quibus anno superiore, ut curarent ut sine vi aedificare mihi liceret, quibus in maximis periculis universa res publica commendari solet; deinde, cum ille saxis et ignibus et ferro vastitatem meis sedibus intulisset, decrevit senatus eos qui id fecissent lege de vi, quae est in eos qui universam rem publicam oppugnassent, teneri. vobis vero referentibus, o post hominum memoriam fortissimi atque optimi consules! decrevit idem senatus frequentissimus qui meam domum violasset contra rem publicam esse facturum. nego ullo de opere publico, de monumento, de templo tot senatus exstare consulta quot de mea domo, quam senatus unam post hanc urbem constitutam ex aerario aedificandam, a pontificibus liberandam, a magistratibus defendendam, a iudicibus puniendam putarit. P. Valerio pro maximis in rembeneficiis data domus est in Velia publice, at mihi in Palatio
Abbreviated transcription (Latin):
Aut uobis cogniciõ dabit᷑ qui primĩ de hac donio sententta
dixistis et eam xeligione om̃i liberastis: aut senatꝰ ip̃e iudi¬
cabit qui uuo illo solo antistite saceoꝵ dissentiente freque allis
antea iuditauit. Aut id qd certe fiet ad pontifices reiciet : quoꝵ
auctori tati. si dei peudennie maiores nt̃i sacea resugionenq
et pͥuatas et publitas cõmẽdarũt. Quid gͦ hi possut alia ui¬
dicaree ac iudicauerũt: Multe sũt domꝰ in hac urbe. ẜc. atq
hane stio an pene cuncte uixe obtimo. s tamẽ uire pͥuato: uire
hereditario. ure auctoritatis utre mancipi. iure negi. nego
ẽe ullã domu alia pͥuato eodẽ quoq obtima lege. publico u̾o
oñi ptipuo et humano et diuino iure munitã. Que pͥmum
udi ficat᷑ exauitoritate senatꝰ. petunia publica. Demde cont̃
uim uefariam huiꝰ gladiatoris. tot senati consultis munirat
atq septa est. Primũ negotiũ isdem magistratibꝰ est datũ

Expanded text:
aut vobis cognitio dabitur, qui primi de hac domo sententiam aut vobis cognitio dabitur, qui primi de hac domo sententiam dixistis et eam religione omni liberastis, aut senatus ipse iudicabit, qui uno illo solo antistite sacrorum dissentiente frequentissimus antea iudicavit, aut,—id quod certe fiet,—ad pontifices reicietur, quorum auctoritati fidei prudentiae maiores nostri sacra religionesque et privatas et publicas commendarunt. quid ergo ii possunt aliud iudicare ac iudicaverunt? multae sunt domus in hac urbe, haud scio an paene cunctae iure optimo, sed tamen iure privato, iure hereditario, iure auctoritatis, iure mancipi, iure nexi: nego esse ullam domum aliam privato eodem quo quae optima lege, publico vero omni praecipuo et humano et divino iure munitam; quae primum aedificatur ex auctoritate senatus pecunia publica, deinde contra vim nefariam huius gladiatoris tot senati consultis munita atque saepta est. primum negotium isdem magistratibus est datum
Abbreviated transcription (Latin):
ligionis explanaçio uel ab uno pontifice perito recte sieni po¬
test. qđ idem in iudicio capitis duoꝵ atq iniquũ est. Ta me
sic reꝑietis frequẽtes pontifices de mea domo quã umiqũa
de cerimonus uirginũ iuditasse. Postero die feequentissiꝯ
senatꝰ. te consule designato lentule : sentencie pͥncipe. E len¬
tulo et.q. metello cos. xeferentibꝰ statuit : cũ om̃s pontifices
qui erãt huiꝰ ordmis adessent. cũq alii qui honoribꝰ popli
A antete debant multa de collegũ iudicio uerba ferissent: om̃s¬
q idem sccibendo adessent. domũ meã iudicio pontisiã resigi¬
pne liberatam uderi De hoc gͥ loco saceo potissimũ uidentut
haruspices dicere: qui lom solꝰ ex pͥuatis lotis om̃ibꝰ hoc p̃¬
apue uixis habet: ut ab ip̃is qui saccis presunt. sacor ño
esse iudĩcato sit. Uerũ neferte. ex senatꝰ consulto facore debetis

Expanded text:
ligionis explanatio vel ab uno pontifice perito recte fieri poligionis explanatio vel ab uno pontifice perito recte fieri potest quod idem in iudicio capitis durum atque iniquum est, tamen sic reperietis, frequentiores pontifices de mea domo quam umquam de caerimoniis virginum iudicasse. postero die frequentissimus senatus te consule designato, Lentule, sententiae principe, P. Lentulo et Q. Metello consulibus referentibus statuit, cum omnes pontifices qui erant huius ordinis adessent, cumque alii qui honoribus populi Romani antecedebant multa de conlegi iudicio verba fecissent, omnesque idem scribendo adessent, domum meam iudicio pontificum religione liberatam videri. de hoc igitur loco sacro potissimum videntur haruspices dicere, qui locus solus ex privatis locis omnibus hoc praecipue iuris habet, ut ab ipsis qui sacris praesunt sacer non esse iudicatus sit? verum referte, quod ex senatus consulto facere debetis.
Abbreviated transcription (Latin):
augustũ. satis ueligiosũ ẽẽ uisum ẽ. At uͦ mẽa domũ P lentulꝰ
cons. et ꝑontifer .P. seruiliꝰ .M. lucullꝰ .q. metellꝰ.M. glabrio
.M. messala .l. lentulꝰ. Flam̃ martialis. R. galbaq metellꝰ : sti¬
ꝑio fannius .M. lepidus a. claudiꝰ. rex sacroꝵ .m. scaurus
M. crassꝰ .c. curio: sex cesar. flam̃ quixinalisq corneliꝰ ꝑ
albinomanꝰ.q. tenerentius Bontilites minores causa cogni-¬
ta duobꝰ locis dicta. maxima freq̃ũcia amplissimoꝵ at sapien¬
tissimoꝵ ciuium. adstante om̃i religione: una mẽte om̃s libe¬
rauerũt. Nego uniqͣn post sacra constituta quoꝵ eadẽ est an¬
tiquitas que ip̃iꝰ urbis ulla de re ne de capite quidẽ uirginũ
uestaliũ tam freques collegiũ iudicasse qͣmqͣm ad facinoris
disquisitionem interest adesse qͣmplurimos. Ita est enim int̃¬
pretatio illa pontifitũ : ut idẽ potestatẽ habeãt iudicũ. De¬

Expanded text:
augustum, satis religiosum esse visum est. at vero meam domum P. Lentulus, augustum, satis religiosum esse visum est. at vero meam domum P. Lentulus, consul et pontifex, P. Servilius, M. Lucullus, Q. Metellus, M'. Glabrio, M. Messalla, L. Lentulus, flamen Martialis, P. Galba, Q. Metellus Scipio, C. Fannius, M. Lepidus, L. Claudius rex sacrorum, M. Scaurus, M. Crassus, C. Curio, Sex. Caesar flamen Quirinalis, Q. Cornelius, P. Albinovanus, Q. Terentius, pontifices minores, causa cognita, duobus locis dicta, maxima frequentia amplissimorum ac sapientissimorum civium adstante, omni religione una mente omnes liberaverunt. nego umquam post sacra constituta, quorum eadem est antiquitas quae ipsius urbis, ulla de re, ne de capite quidem virginum Vestalium, tam frequens conlegium iudicasse. quamquam ad facinoris disquisitionem interest adesse quam plurimos ita est enim interpretatio illa pontificum, ut eidem potestatem habeant iudicum, re
Abbreviated transcription (Latin):
hoc axuspicũ responso decreuit senatꝰ. ut de locis saccis neli¬
giosis add hunc ordinẽ referretis. Potestis ne refeore de
mea domo q̃ ut cdixi sola in hac urbe om̃i religioni om̃ibꝰ iu¬
diciis liberata est. Qua pͥmũ mimitꝰ ip̃e in illa tempestate
ac nocte rei .P. cum cetera scelera stilo illo impuro sex clodii o¬
re tincto consceipsisset: ne una quidem attigit litera religiõis.
dubia res eẽt. s ut huic furie si diuciꝰ in hac urbe quã dele¬
re cuꝑet maneret: uor int̾dic̾ot᷑. decreuistis ut de mearum
edium religione ad pontificũ collegiũ referret᷑. Que tãta
religio est qua in nr̃is dubitacionibꝰ atq in maximis suꝑstici¬
onibꝰ uniꝯ .P seruilia .c. M. luculli responso ac uerbo libere¬
scelere uiolatũ est : qđ tres pontifices statuissent idem ꝑ ppłm
R. semꝑ senatui semꝑ ip̃is dis inmortalibꝰ satis sanctũsatis

Expanded text:
hoc haruspicum responso decrevit senatus ut de locis sacris relihoc haruspicum responso decrevit senatus ut de locis sacris religiosis ad hunc ordinem referretis. potestisne referre de mea domo, quae, ut dixi, sola in hac urbe omni religione omnibus iudiciis liberata est? quam primum inimicus ipse in illa tempestate ac nocte rei publicae, cum cetera scelera stilo illo impuro Sex. Clodi ore tincto conscripsisset, ne una quidem attigit littera religionis; dubia res esset, sed ut huic furiae, si diutius in hac urbe quam delere cuperet maneret, vox interdiceretur, decrevistis ut de mearum aedium religione ad pontificum conlegium referretur. quae tanta religio est qua non in nostris dubitationibus atque in maximis superstitionibus unius P. Servili aut M. Luculli responso ac verbo liberescelere violatum est, quod tres pontifices statuissent, id semper populo Romano, semper senatui, semper ipsis dis immortalibus satis sanctum, satis