comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
facie sua speculabat᷑ in cȩlũ gł am filuidĩ:
Idõ uidebant uultũ eius iudȩi. tãquã
beate marti & stephane. terrã despice.
cȩlũ conspice. & pontificem sperne. patrẽ
adtende. Despice iudeũ. & sacerdotẽ
entẽ. quẽ signato sepulchro posuistis
iacentẽ. uideo ego ad dexterã patris
stantem. Quid ergo ꝓfuit uobis udȩi.
trrem lapidatis: Ecce duplolabe¬
factiestis. quia ciuitatẽ urãm amisistis.
& ipsũ lapidatorũ principẽ ꝑdidistis.
& de ciuitate scã. enrdicata. ẽ. planta

Expanded text:
facie sua speculabatur in coelum gloriam Filii Dei; facie sua speculabatur in coelum gloriam Filii Dei; ideo videbant vultum ejus Judaei tanquam beate martyr Stephane, terram despice, coelum conspice, pontificem sperne, Patrem attende; despice Judaeum et sacerdotem entem, quem signato sepulcro posuistis jacentem, video ego ad dexteram Patris stantem. Quid ergo vobis profuit, lii Dei Martyrem lapidatis? Ecce duplo labefacti estis; quia civitatem vestram amisistis, et ipsum lapidatorum principem perdidistis, et de civitate sancta eradicata est vestra
Abbreviated transcription (Latin):
t̃rogant. audiunt & attendunt: Audi¬
unt sapientissimũ. & conspiciunt speci¬
osissimũ. O iudȩi. semꝑ inimici dĩ.
iptendite bene. qui iudicastis ñ bene.
Siuere ergo iustitiã loquimini. recta
mul pontifices & ministri. sacerdotes
& popłi. om̃s simul uidȩi. intendite
faciem ministri dĩ. Intendite faciem Ste¬
phani si potestis. Ne forte sicut moysen¬
posuit uelam̃tũ. Stephanus uero. ad
confusionẽ urãm. contrix ur̃i conuentũ.
resurrectionis annuat sacramentum.
Sed o iudei. ꝓphetis mundi. martyrib¬
miramur in uobis. ꝑ multa congruites
iniquitatib ur̃is. Qui enĩ faciem despi¬
citis legis latoris. ꝑsonã suscipitis dilatorss
Qui despexistis faciem moysi legis latoris
ꝑsonã udȩ suscepistis crudelissimi trrdi¬
toris. Et ad dedecus ur̃m. suꝑ addite
crimen ur̃m. Et moyses ur̃. quando
uel am̃tũ posuit contrit scãm faciem suã.
nolebat uidere criminosã faciem ur̃ãm

Expanded text:
terrogant, audiunt et attendunt. Auditerrogant, audiunt et attendunt. Audiunt sapientissimum, et conspiciunt speciosissimum. 4. O Judaei semper inimici Dei, intendite bene qui judicatis non bene. Si vere ergo justitiamul, pontifices, et ministri sacerdotes et populi; omnes simul Judaei, intendite faciem ministri Dei, intendite faciem Stephani, si potestis. Moyses enposuit velamentum: Stephanus vero ad confusionem vestram contra vestrum conventum resurrectionis annuntiat sacramentum. Sed, o Judaei, Prophetis invidi, martyribmiramur in vobis quod per multa congruitis iniquitatibus vestris. Qui enim faciem despicitis legislatoris, personam suscipitis delatoris. Qui despexistis faciem Moysi legislatoris, personam, Judaei, suscepistis crudelissimi delatoris; et ad dedecus vestrum semper additis crimen vestrum. Et Moyses vester, quando velamentum posuit contra sanctam faciem suam, nolebat videre criminosam faciem vestram:
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ ad eoꝵ baptismũ cucurrer̃¬
multas gentes iudeas & grecas.
& barbaras nationes baptizauer̃. &
siuis sacnrrus p̃posuer̃. Ecce & hoc
qđ . ẽ. nobis peius & deterius. septem¬
sibi diacones ordinauer̃. int̃ quos unus
qui uocatur Stephanus. & iuuenis &
pulcheR. & eloquentissimus. & sapien¬
tissimus. ẽ. p̃om̃ib & signis miraculoꝵ¬
.ẽ. plenus. & necesse. ẽ. ut confluat
ad eũ nr̃ popłs. & erit in mĩr confusione
apud om̃s iud eos magnificatus. nisi
prĩs manib fuerit lapidatus CuR
ergo in quiunt ad huc stamus: quẽ
expectamus: quare tardamus:
stratorem publicũ. publice rapiamus.
ad conciliũ nr̃m in mediostatuamus.
Si enĩ non dubitauimus magistrũ lanci¬
are. Non debemus dubitares tephanũ
lapidare. Consenser̃q om̃s iudȩi im¬
pietatis uiri. ad homicidiũ sẽꝑ parati.
rapiunt stephanũ. ad suũq ꝑducunt
conciliũ. exagitant & ꝑturbant. & in¬

Expanded text:
hominum ad eorum Baptismum cucurrerhominum ad eorum Baptismum cucurrerunt: multas Judaeas et Graecas et Barbaras nationes baptizaverunt, et suis sacrariis praeposuerunt. Ecce adhuc, quod est nobis pejus ac deterius, septem diaconos ordinaverunt, inter quos unus qui vocatur Stephanus, et juvenis et pulcher et eloquentissimus et sapientissimus est prae omnibus, signis miraculoest plenus, necesse est ut confluat ad eum noster populus, et in nostram confusionem apud omnes Judaeos sit magnificatus, nisi nostris manibus fuerit lapidatus. Cur ergo, inquiunt, adhuc stamus? Quem exspectamus? Quare tardamus? stratorem publicum publice rapiamus ad concilium, in nostrum eum statuamus Si enim non dubitavimus magistrum lanceare, non debemus dubitare Stephanum lapidare. Consenseruntque omnes Judaei impietatis viri, ad homicidium semper parati. Rapiunt Stephanum, ad suumque perducunt concilium. Exagitant et perturbant, et in
Abbreviated transcription (Latin):
mus. dedimus. accepimus. ligauimꝰ.
tirdidimus. suꝑauimus. oppressimꝰ.
crucifiximus. amatori cupiditatis
dedimus pecuniã de mamona iniqui¬
tatis. Distiirximus unus quisq liga¬
uimus incapabilem filiũ uirginitatis.
tradidimus iudici iudicẽ ȩquitatis.
Superauimus suꝑantẽ imꝑiũ uanitatis.
oppressimus cõprimentẽ suꝑbiã cala¬
mitatis. Conspuimus faciem sc̃itatis.
& crucifiximus ceci. filiũ maiestatis
Occisimus tamen. sepeliuimus. eiusq
sepulchrũ anulo nr̃o signauimus. sed
abangło reseratũ inuenimus. Dicamꝰ.¬
uidentib. tota pecunia ut pilago
mentirent᷑ contulimus. testimoniaq
ꝓduximus. & confusionẽ uigllantib¬
inquiunt sibi. ouiri quis agimus. qͥd
facimus. quid dicimus. qui unũ xp̃m
occidimus. & multos. xp̃os conspicimꝰ:
Ecce inquiunt in uno xp̃o a nobis occiso.
docentib discipłis eius. de ipso numero
nr̃o & nichodemus sacerdos Nr̃. ẽ.
baptizatus. & tria & quinq milia

Expanded text:
mus, dedimus, accepimus, ligavimus, mus, dedimus, accepimus, ligavimus, tradidimus, superavimus, oppressimus, crucifiximus. Amatori cupiditatis dedimus pecuniam, quam de mammona iniquitatis distraximus unusquisque. Ligavimus incapabilem Filium virginitatis, tradidimus judici judicem aequitatis, superavimus superantem imperium vanitatis, oppressimus opprimentem superbiam calamitatis, conspuimus faciem sanctitatis, et crucifiximus caeci Filium majestatis. Occidimus, sepelivimus, ejusque sepulcrum annulo nostro signavimus; sed ab angelo resignatum invenimus. videntibus pecuniam, ut Pilato mentirentur, contulimus, testimoniaque produximus; et confusione vigilantinquiunt sibi, o viri, quid agimus, quid facimus, quid dicimus, qui unum Christum occidimus, et multos Christianos conspicimus? Ecce, inquiunt, in uno Christo a nobis occiso, ducenti sunt discipuli ejus. De ipso numero nostro et Nicodemus sacerdos noster est, et tria et quinque millia
Abbreviated transcription (Latin):
in medio iudȩoꝵ. in ciuitate metro¬
politana parentũ suoꝵ. disputantem
contra sacra iud ȩoꝵ. & contra sacrifi¬
tia. contrir legẽ. contra circũcisionẽ.
contir sabbata. Exurgentes in iracun¬
dia. & concipientes uenenata sensa.
loquebant᷑ ad inuicẽ sibi talia uerba
Quid ẽ. istud: quid ẽ. hoc  quid agimꝰ:
quid facimus : quid dicimus : quid
cher. & eloquentissimus. & sapientissi¬
mus homo. & signa magna & mira¬
cula facit iste homo. sine causa xp̃c
mortuusẽ. homo. Uenite in quiunt
fr̃s. simulq conueniamus in unũ.
faciamus conciliũ. confirmemus
falsũ testimoniũ. fecimus contur dñm.
faciamus & contrit famulũ. Diximꝰ
contir dñm. expedit ut unus homo¬
moriat᷑ quã tota gens pereat. dicamꝰ
contra famulũ. Ex t̾minemus eũ
de t̾rauiuentiũ. & nom̃ eius nonme¬
more tua amplius. Quando consiliũ
contra tłim fecimus. multũ nobis
ꝓfuimus. quia p̃ualuimus. Circũueni¬

Expanded text:
in medio Judaeorum, in civitate metroin medio Judaeorum, in civitate metropolitana parentum suorum disputantem contra sacra Judaeorum, et contra sacrificia, et contra Legem, et contra circumcisionem, contraque sabbata. Exsurgentes in iracundiam, et concipientes venenata sensa, loquebantur ad invicem sibi talia verba: Quid est istud? quid est hoc? quid agimus? quid facimus? quid dicimus? quid cher, et eloquentissimus et sapientissimus homo? Nam signa magna et mirabilia facit iste homo, et sine causa Christus mortuus est homo. Venite, inquiunt, fratres, simulque conveniamus in unum; faciamus consilium, confirmemus falsum testimonium. Fecimus contra Dominum; faciamus et contra famulum. Diximus contra Dominum, Expedit ut unus moriatur, quam tota gens pereat ; dicamus contra famulum, Exterminemus eum de terra viventium, et nomen ejus non memoretur amplius . Quando consilium contra Jesum fecimus, multum nobis profuimus; quia praevaluimus. Circumveni
Abbreviated transcription (Latin):
in uideo pr̃as disputationes
gnrsio cenrq ligari. & nequaquã
imus idonei lectitari. ad iuuate me
ipsa quȩso int̾̃cessu ur̃o. apud martyrẽ
istũ. quẽ gamalihel stolatus reuelauit
saulus spoliatus lapidauit. & xp̃c
pannis inuolutus ditauit. & p̃cioso
lapide coronauit. Triũphalis. ẽ. dies
iste beatissimi. triũphalis. ẽ. iste dies
sc̃õ stephano martyri. a lapidib mor¬
tuis condẽpnato. extur ciuitatẽ lapide
p̃cipitato. corpore ꝑnecato. capite uul¬
nerato. lapide conquassato. & angulari
Stephanus iste. & incorde & in corpore.
Pulcher erat minister. quia pulcher
tudine. cantatua in psalmis. Specie¬
tua
& pulchritudine tua. intende ꝓsꝑe
ꝓcede & regna. Stephani ergo marty¬
ris & pulchritudo corporis. & flos
ȩtatis. & eloquentia sermocinantis.
& sapientia sc̃ĩssimȩ mentis. & oꝑatio
diuinitatis. inuidia magna obstiterat
iudeis. ob xp̃ianȩ causa ꝓfessionis.
Uidebant enĩ stephanũ iudȩi. iudęũ

Expanded text:
 video nostras disputationes graphio ceraque ligari, et nequaquam sumus idonei lectitare; adjuvate me ipsum, quaeso, intercessu vestro apud Martyrem istum, quem Gamaliel stolatus revelavit, Saulus spoliatus lapidavit, et Christus pannis involutus ditavit, et pretioso lapide coronavit. Triumphalis est dies iste, beatissimi, triumphalis est dies sancti Stephani martyris. A lapidantibus morte condemnatus, extra civitatem lapide est praecipitatus, corpore pernecatus, capite vulneratus, lapide conquassalus, et angulari Stephanus iste, in corde et corpore.Pulcher erat minister, quia pulcher tudine cantatur in Psalmo, Specitua et pulchritudine tua intende, prospere procede et regna . Stephano ergo martyri et pulchritudo erat corporis, et flos aetatis, et eloquentia sermocinantis, et sapientia sanctissimae mentis, et operatio divinitatis. Invidia magna exstiterat Judaeis ob 2. Videbant enim Stephanum Judaei Judaeum,
Abbreviated transcription (Latin):
hictimere dm̃ nolumus. Unde rogo
om̃ib malis hominib medicoꝵꝰ uicẽ agere
studeamus. & non ipsos homines. sed
ipsoꝵ maliciã odio habeamus: Pro bo¬
nis oremus. ut semꝑ ad meliora conscen¬
emendationẽ uitȩ ꝑ pęnitentię lamenta
confugiant. Quã rem. orantib uobis
ipse prestare dignet᷑. qui cũ patre & spũ

Expanded text:
hic deum timere nolumus. Unde rogo hic deum timere nolumus. Unde rogo omnibus et malis hominibus medicorum uices agare studeamus illorum malitiam odio habeamus; pro bonis oremus, ut semper ad meliora conscenemendationem vitae per poenitentiae lamenta confugiant; quam rem orantibus nobis ipse praestare dignetur qu
Abbreviated transcription (Latin):
diues ip hoc scło uell& ad optiuũ filiũ
facere. quomodo seruires. quas ur digni¬
etiã seruoꝵ eius. quȩ seruitia durissima.
& aliquotiens etiã turpissima sustineres.
eñĩ certissima rrtione. quia ꝓpt̃ dm̃
possumus quidem. sed nolumus iniurias
maledicat. nec respondere aliquid asꝑũ.
nondicã uicem reddere audemus.
Quare: ne abilla ꝑsona potente. ad huc
maiora quã pertulimus patiam᷑. Quod
a nobis extorqu& hominis timor. de
ergo potens ꝑsona seuit contra nos. ta
cemus. & nihil dicere ausi sumus
Si uero aut ȩqualis aut forte inferior. uel
leuem nobis contumeliã fecerit. quasi
fera bestia. sine ulla pacientia. ac sine
aliqua dĩ contẽplatione consurgimus.
& aut in p̃senti pram in iuriã uindica¬
mus. aut certe ad maiorem uicẽ red¬
dendã. nr̃m animũ p̃paramus. Quid
.ẽ. hoc. qđ quando potens ꝑsona nobis
in iuriã intulerit pacient᷑ accipimus.
Quando inferior. nimio furore succendi¬
mur : Iuod ibi timuimus hominẽ:

Expanded text:
diues in hoc saeculo uellet adoptiuum filium facere, quomodo seruires, quas indignaetiam seruorum eius, quae seruitia durissima et aliquoties etiam turpissima sustineres, enim certissima ratione, quia propter deum possimus quidem, sed nolumus iniuriam male dicat, nec respondere aliquid asperum, non dicam uicem reddere ausi sumus. quare hoc? ne ab illa persona potente adhuc maiora quam pertulimus patiamur. quod a nobis extorquet hominis timor, debergo potens persona contra nos saeuiat, tacemus et nihil dicere ausi sumus, si uero aut aequalis aut forte inferior uel leuem contumeliam fecerit, quasi fera bestia sine ulla patientia ac sine aliqua dei contemplatione consurgimus et aut in praesenti iniuriam nostram uindicamus aut certe ad maiorem uicem reddendam nostrum animum praeparamus. quid est hoc, quod, quando persona potens nobis iniuriam contulit, patienter accipimus, quando inferior, nimio furore succendimur? quia, ubi timuimus hominem,
Abbreviated transcription (Latin):
redimere: quia ꝑcutitur etiã
hac anim aduersione peccator.
ut moriens obliuiscatur sui.
qui dũ uiuer& oblitus. ẽ. dei
Ueni& dies iudicii. quando mo¬
uebuntur fundam̃ta montiũ.
& ardebit terra usq ad inferos
deorsũ. quando cęli ardentes
soluentur. quando sol obseura¬
bitur. & luna non dabit lum̃
suũ. quando stellȩ cadent de
cęlo. quando peccatores & impu
mitrentur in stagnũ ignis. &
fumus torm̃toꝵs illoꝵ ascendo
fr̃s hmñi quando pulli bono
erit male. Nulli malo erit bene
Uem& inquã nouissima dies.
quando discernent᷑ pi ab in¬
piis. iusti ab imiustis. laudato¬
res dĩ ablasphematoribus dĩ.
Uem& dies. quando discernent᷑.
ut pulli sicut dictũ. ẽ. bonosit
male. uulli malo sit bene.
& modosic Sed quod nunc. ẽ.
in occulto. tunc erit in manifesto.
Nos uero fr̃s. cogitantes nos peregri¬
nos & hospites. eẽ. in hoc scło.
hoc tantũ quod ad uictũ & uesti¬
tum opus. ẽ. nobis. in itinere

Expanded text:
redimere: quia percutitur etiam redimere: quia percutitur etiam hac animadversione peccator, ut moriens obliviscatur sui, qui dum viveret oblitus est Dei. Veniet dies judicii, quando movebuntur fundamenta montium, et ardebit terra usque ad inferos deorsum: quando coeli ardentes solventur, quando sol obscurabitur, et luna non dabit lumen suum, quando stellae cadent de coelo: quando peccatores et impii mittentur in stagnum ignis, et fumus tormentorum illorum ascendet rissimi, quando nulli bono erit male, nulli malo erit bene. Veniet, inquam, novissima dies, quando discernentur pii ab impiis, justi ab injustis, laudatores Dei a blasphematoribus Dei. Veniet et quando discernentur, ut nulli, sicut dictum est, bono sit male, nulli malo sit bene. et modo sic. Sed quod nunc est in occulto, tunc erit in manifesto.Nos uero, fratres, cogitantes nos peregrinos et hospites esse in hoc saeculo hoc tantum, quod ad uictum et uestitum opus est, nobis in itinere
Abbreviated transcription (Latin):
si diligenter consideramus. in¬
ueniemus illos maiora supplicia
sustinere qui faciunt. quã qui
sustinere uidentur Om̃ĩs enĩ
homo qui aliũ in corpore ꝑsequit᷑.
prius ipse in corde ꝑsecutionem
sustinere cognoscitur. Nam si
etiã illi quẽ insequit᷑ aliquid de
substantia sua tulerit. maiorem
sibi ipse dispendiũ facit. quia
nemo hab& in iustũ luerũ. sine
iusto damno. Ubi lucrũ. ibi
& damnũ. Lũcrũ in arca. dãp¬
nũ in conscientia. Tollit uestẽ.
& ꝑdit fidem. Ad quirit pecu¬
niam. & ꝑdit iustraam. Sed hoc
homines ideo faciunt. quia diem
nouissimũ attendere polunt
Si cñi diem mortis suę cogitare
iugiter uellent. animũ suum
abom̃i cupiditate uel malitia
cohiberent. Sed quomodo
nolunt salubriter cogitare:
necesse habent postea sine ullo
remedio sustinere. Ueni& enĩ
illis dies nouissima. ueni& dies
iudicii. quando eis nec pęniten¬
tiam licebit agere. nec bonis
oꝑib se abȩt̃na morte poter̃

Expanded text:
si diligenter consideramus, insi diligenter consideramus, inuenimus illos maiora supplicia sustinere, qui faciunt, quam ii, qui sustinere uidentur. omnis enim homo, qui alium in corpore persequitur, prius ipse in corde persecutionem sustinere cognoscitur. nam si etiam illi, quem persequitur, aliquid de subssibi ipse dispendium facit; quia nemo habet injustum lucrum sine justo damno. Ubi lucrum, ibi et damnum: lucrum in arca, damnum in conscientia. Tollit vestem, et perdit fidem; acquirit pecuniam, et perdit justitiam. Sed hoc homines ideo faciunt, quia diem novissimum attendere nolunt. Si enim diem mortis suae cogitare jugiter vellent, animum suum ab omni cupiditate et malitia cohiberent. Sed quod modo nolunt salubriter cogitare, necesse habent postea sine ullo remedio sustinere. Veniet enim illis dies novissima, veniet dies judicii, quando eis nec poenitentiam licebit agere, nec bonis operibus se ab aeterna morte poterunt
Abbreviated transcription (Latin):
in confessione ꝓmeruit. horum
in consũmatione cõplacuit.
quia incipiciras uitę primordus.
ipse eis occasus initiũ głȩ dedit.
qui p̃sentis t̃minũ imposuit.
quos herodis impietas lactan¬
tes amatrũ uberib abstraxit
Qui iure dicuntur martẏrum
flores. quos in medio frigore
infidelitatis ex ortos. uelut
primas crũpentes ȩcdȩ geminas.
quȩdã ꝑsecutionis priuna de¬
coxit Et idõ dignũ. ẽ. inter¬
fectis ꝓ xp̃o infantib honores
impendere. cerimonias non
dolores. sacram̃tis dare uota
non lacrimis. quia ipse illis
fuit causa pęne. qui extrat
& coronȩ. ipse odii causa. qui
p̃mii. Parante autẽ hero de
paruulis necẽ. iosepli ꝑ angłm
ad monetur. ut xp̃m dñm in
egrptũ transferat. agyptum
idolis plenã. Iam post iudȩoꝵ
ꝑsecutionẽ. & ad occidendum
xp̃s ad gentes idolis deditas
transire dignatur. & iudȩam
relunquens. ignoranti scło colen¬
dus infertur. Et quia inscrip

Expanded text:
in confessione promeruit: horum in confessione promeruit: horum in consummatione complacuit; quia incipientis vitae primordiis ipse eis occasus initium gloriae dedit, qui praesentis terminum imposuit. Quos Herodis impietas lactentes matrum uberibus abstraxit, qui jure dicuntur martyrum flores, quos in medio frigore infidelitatis exortos, velut primas erumpentes Ecclesiae gemmas quaedam persecutionis pruina decoxit. Et ideo dignum est interfectis pro Christo infantibus honores impendere; ceremonias, non dolores, sacramentis dare vota, non lacrymas: quia ipse illis fuit causa poenae, qui exstitit et coronae; ipse odii causa, qui mii. parante autem Herode paruulis necem Ioseph per angelum admonetur, ut Christum dominum in Aegyptum transferat. Aegyptus idolis plena erat iam post Iudaeorum persecutionem et ad occidendum Christus ad gentes idolis deditas transire dignatur et Iudaeam relinquens ignoranti saeculo colendus infertur. Et quia in scrip
Abbreviated transcription (Latin):
odie fr̃s natale illorum
infantũ colimus. quos
ab herode crudelissimo
rege interfectos. eẽ. euangłui
textus eloquitur: Et idõ cum
sũma exultatione gaudeat uiu¬
uersa terra. cȩlestiũ militum.
& tantarũ parens fecunda uir¬
tutum. Ecce ꝓfanus hostis. nũ¬
quam beatis paruulis tantum
ꝓd .eẽ. potuit obsequio. quantũ
ꝓfuit odio. Nam sicut sacratis¬
sima p̃sentis diei festa manifestaNt.
quantũ contra beatos paruulos
iniquitas habundauit. tantum
in eis grã benedictionis effulsit.
Beata es o bethleem terra iuda.
quȩ herodis regis immanitatem
in pueroꝵ extinctione ꝑ pessa es:
quȩ sub uno tẽpore candidatam
plebem in becillis infantiȩ deo
offerre meriusti. Digne tamen
natale illoꝵ colimus. quos bea¬
tius ȩt̃nę uitę mundus edidit᷑.
quã quos mat̾noꝵ uiscerum
partus effudit. Si quidem ante
uitȩ ꝑpetuę ad epti sunt digni¬
tatem. quã usuram p̃sentis
acceperint Alioꝵ quidein
p̃ciosa mors martẏrũ. laudem

Expanded text:
i, Natalem illorum infantium colimus quos ab Herode crudelissimo rege interfectos esse, Evangelii textus eloquitur. Et ideo cum summa exsultatione gaudeat terra nostra, coelestium militum et tantarum parens fecunda virtutum. Ecce profanus hostis nunquam beatis parvulis tantum prodesse potuisset obsequio, quantum profuit odio. Nam sicut sacratissimum praesentis diei festum manifestat, quantum contra beatos parvulos iniquitas abundavit, tantum in eis gratia benedictionis effulsit. Beata es, o Bethlehem terra Juda, quae Herodis regis immanitatem in puerorum exstinctione perpessa es, quae sub uno tempore candidatam plebem imbellis infantiae Deo offerre meruisti. Digne tamen Natalem illorum colimus, quos beatius aeternae vitae mundus edidit, quam quos maternorum viscerum partus effudit: siquidem ante vitae perpetuae adepti sunt dignitatem, quam usum praesentis acceperint. Aliorum quidem pretiosa mors martyrum laudem
Abbreviated transcription (Latin):
indesinenter ꝓ eo orationes
ꝓfundens. & cũ ipso parit̃ ducen
crebra ieiunia. indulgentiam
adõ quã ei pollicitus fuerat
expetebat. Sed & uariis ser¬
monũ consolationib. uelut
quib dã p̃cantationib. effe¬
ros & ext̾̃ritos eius animos
mitig̾abat. Nec prius abstrat.
quã in om̃ib eũ emendatũ.
etiã ęccłȩ p̃ficer&. prebens
ꝑ hoc magna exempla uerȩ
poententiȩ. & docum̃tũ in¬
gens nouȩ regenerationis.
atq in signia quȩdã & tro¬
pea uisibilis in eo resurrecti

Expanded text:
indesinenter pro eo orationes fundens, et cum ipso pariter ducens crebra jejunia, indulgentiam a Deo, quam ei pollicitus fuerat, expetebat. Sed et variis sermonum consolationibus, velut quibusdam praecantationibus, efferos et exterritos ejus animos mitigabat: nec prius abstitit, quam eum in omnibus emendatum etiam Ecclesiae praefecerit, praebens per hoc magna exempla verae poenitentiae, et documentum ingens novae regenerationis, atque insignia quaedam et tropaea
Abbreviated transcription (Latin):
scrutanda uerbi incorruptibilis
sacramenta. in corrupto ipse non
solũ corde. sed & corpore ꝓceder&
De cuius dictorũ ueritate. quã sit
Nemini ambigendũ. ipse quoq
curauit ostendere. Qui cũ dixis¬
s&. hic .ẽ. discipulus qui testimo¬
nium ꝑ hib& de his & scripsit hȩc

Expanded text:
scrutanda Verbi incorruptibilis scrutanda Verbi incorruptibilis sacramenta, incorrupto ipse non solum corde, sed et corpore procederet. De cujus dictorum veritate, quam sit nemini ambigendum, ipse quoque curavit ostendere: qui cum dixisset: Hic est discipulus ille, qui testimonium perhibet de h
Abbreviated transcription (Latin):
doctrina. Seddũ ipse post occisi¬
onem domitiani ꝑmittente pio prin-¬
cipe perua redir& ephesũ. cõpulsus
.ẽ. ab om̃ib pene tunc asiȩ ep̃is. &
multarũ ęccłarũ legationib de
coȩt̃na patri diuinitate xp̃i. altius
facere sermonem. eo qđ in trium
euangłistarũ scriptis. mathei uide¬
lic&. marci & lucę. de humanitate
eius. ac de hisquȩ ꝑ hominẽ gessit.
sufficiens sibi uiderent᷑ habere
testimoniũ. Quod ille se non
aliter facturũ respondit. pisi in¬
dicto ieiunio. om̃s in cõmune
dñm p̃carent᷑. ut ille digna scri¬
bere poss&. Et hoc patrato. in
tenebras. pate facta subito ueri¬
tatis luce dispulit. In principio
inquiens erat uerbũ. & uerbũ
erat apđ dm̃. & ds̃ erat uerbum
Similemq initus totũ sui sermonis
ꝑdocuit. unmo omĩa diuinę ue¬
ritatis & uerȩ diuinitatis. quantũ
alteri mortaliũ nulli licuit archa¬
na reserauit. Et hoc uirgini pri¬
uilegiũ recte seruabat᷑. ut ad

Expanded text:
doctrina. Sed dum ipse, post occisidoctrina. Sed dum ipse, post occisionem Domitiani, permittente pio principe Nerva, rediret Ephesum, compulsus est ab omnibus pene tunc Asiae episcopis, et multarum Ecclesiarum legationibus de coaeterna Patri divinitate Christi altius facere sermonem, eo quod in trium evangelistarum scriptis, Matthaei videlicet, Marci et Lucae, de humanitate ejus ac de his quae per hominem gessit, sufficiens sibi viderentur habere testimonium. Quod ille se non aliter facturum respondit, nisi indicto jejunio omnes in commune Dominum precarentur, ut ille digna scribere posset. Et hoc patrato insttenebras patefactae subito veritatis luce dispulit. In princinquiens, erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum.  Similemque initiis totum sui sermonis perdocuit: imo omnia divinae veritatis et verae divinitatis, quantum alteri mortalium nulli licuit, arcana reseravit. Et hoc virgini privilegium recte reservabatur, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
scripsit hȩc. Et scimus quia uerũ. ẽ.
testimoniũ eius. Iam manifeste
beatus ioħs suã ꝑsonã designat ex
officio. quã designare uitat ex uoca¬
bulo. Non autẽ pretereunt intu¬
endum qđ dicitu&. qui testimoniũ
ꝑhib& de his. & scripsit hec. Perhi¬
buit quippc testimoniũ uerbo dĩ.
p̃dicando. ꝑhibuit scribendo: ꝑhi¬
buit denuo eadem quȩ scripserat
dicendo. ꝑhib& etiã nunc euangłm
qđ descripsit ȩccłiis legendũ pan¬
dendo. Si quidem atẽpore domi¬
nicȩ passionis. resurrectionis. & as¬
censionis in cęlũ. usq ad ultima
domitiani principis tẽpora. per
scribendi ad miniculo. uerbũ dĩ
p̃dicabat. A tubi ad omitiano
qui scđs post ueronem xp̃ianorũ
inrũpentes in ȩccłam hereaci. quasi
in destituta pastore ouilia lupi.
marcion. cherintus. & hebion.
ceteriq anti christi qui xp̃m fuisse
ante mariã negabatt. simplicitatẽ
fidei euangłicȩ ꝑuersa maculauere

Expanded text:
scripsit haec. Et scimus quia verum est scripsit haec. Et scimus quia verum est testimonium ejus. Jam manifeste beatus Joannes suam per sonam designat ex officio, quam designare vitat ex vocabulo. Non autem praetereunter intuendum quod dicitur, Qui testimonium perhibet de his, et scripsit haec. Perhibuit quippe testimonium verbo Dei praedicando, perhibuit scribendo, perhibuit denuo eadem quae scripserat docendo: perhibet etiam nunc Evangelium, quod descripsit Ecclesiis legendum, pandendo. Siquidem a tempore Dominicae passionis, resurrectionis et ascensionis in coelum usque ad ultima Domitiani principis tempora, per scribendi adminiculo verbum Dei praedicabat. At ubi aqui secundus post Neronem Christianorum rant in Ecclesiam haeretici, quasi in destituMarcion, et Cerinthus, et Hebion, caeterique Antichristi, qui Christum fuisse ante Mariam negabant, simplicitatem fidei evangelicae perversa maculavere
Abbreviated transcription (Latin):
ȩt̃nam. Quis enĩ in illa uita panẽ
esurienti dat ubi pemo esurit
Quis aquã sitienti. ubi nemo stat :
Quis mortuũ sepelit. ubi t̾ra uiuen
uenitur. Actionis ergo ibi labor
nullus. sed solus p̃teritȩ actionis
ꝑpetuus reman& fructus. Spe¬
culatiua autẽ felicitas. quȩ hic
in choat᷑. illic sine fine ꝑficitur.
quando & suꝑnoꝵ ciuiũ. & ipsius
dñi p̾sentia. non ꝑspeculũ & in
enigmate. sicut nunc. sed facie
ad saciem uidebituR Unde
recte de ea sub typo discipuli quẽ
diligebat. quẽq supnr pectus suũ
fecit discũbere. dicit iħc. Sic eũ
uolo manere. donec uenio Ac si
aꝑte dicat. Nolo gustũ speculatiuę
suauitatis quã maxime inscĩs meis
diligo. sꝑantib in ꝓtectione alarũ
mearũ. in ebriatis abubertate
domus meȩ. sicut laboriose usum
actionis lȩti conditione finiri. sed
post mortẽ sublimius me apparente
atq in meȩ conspectu maiestatis illos
qui testimoniũ ꝑhib& de his. &

Expanded text:
aeternam. Quis enim in illa vita panem aeternam. Quis enim in illa vita panem esurienti dat, ubi nemo esurit? quis aquam sitienti, ubi nemo sitit? quis mortuum sepelit, ubi terra vivenvenitur? Actionis ergo ibi labor nullus, sed solus praeteritae actionis perpetuus remanet fructus. Speculativa autem felicitas, quinchoatur, illic sine fine perficitur, quando et supernorum civium, et ipsius Domini praesentia, non per speculum et in aenigmate sicut nunc, sed facie ad faciem videbitur. Unde recte de ea sub typo discipuli quem diligebat, quemque supra pectus suum fecit discumbere, dicit Dominus: Sic eum volo manere donec venio. Ac si aperte dicat: Nolo gustum speculativae suavitatis, quam maxime in sanctis meis diligo, sperantibus in protectione alarum mearum, inebriatis ab ubertate domus meae, sicut laboriosae usum actionis lethi conditione finiri, sed post mortem sublimius me apparente, atque in meae conspectum majestatis illos qui testimonium perhibet de his, et
Abbreviated transcription (Latin):
parantur tumultib Nãq acti¬
ua pon solis in coenobio mona¬
chis. sed & cuncto ut diximus
popło dĩ. generalit̾̃ ingredienda
ꝓponit᷑. Et quidem utrũq
quã uis int̾ homines positũ. ꝓ
excellentis culmine grȩ constat
in utroq. uita fuisse ꝑfectũ. at¬
tamen una uita ꝑpetrũ. alia de¬
signatur ꝑ ioħ̃em. In eo & enĩ
duc& quo non uis. ꝑ fectionem
exprimit actiuȩ conuersationis.
quȩ tẽptationũ sol& igne ꝓbari.
Unde alibi de ea dicit apłs Beati
qui ꝑsecutionẽ patiunt᷑ ꝓpter
iustitiam. Cui cũ recte subiun¬
git dicens. Sequere me. quia ni¬
mirũ uxta eiusdem petri uocẽ.
xp̃c passus. ẽ. ꝓ nobis. relinquers
Nobis exemplũ. ut sequamur
uestigia eius. Quod autẽ de
ioħe. sic eũ uolo manere donec
uenio. statũ contẽplatiuȩ uirtutis
insinuat. quȩ non ꝑ mortẽ finien
Actiuus nãq labor cũ morte deficit.
mercedem post mortẽ accepturus

Expanded text:
parantur tumultibus. Namque actiparantur tumultibus. Namque activa non solis in coenobio monachis, sed et cuncto, ut diximus, populo Dei generaliter ingredienda proponitur. Et quidem utrumque quamvis inter homines positum, pro excellentis culmine gratiae constet in utraque vita fuisse perfectum, attamen una vita per Petrum, alia designatur per Joannem. In eo etenim ducet quo non vis, perfectionem exprimit activae conversationis, quae tentationum solet igne probari. Unde alibi de ea dicit apertius: Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam . Cui recte subjungit dicens: Sequere me. Quia nimirum juxta ejusdem Petri vocem: Christus passus est pro nobis, relinquens nobis exemplum, ut sequamure Joanne, Sic eum volo manere donec venio, statum contemplativae virtutis insinuat, quae non per mortem finiendActivus namque labor cum morte deficit, mercedem post mortem accepturus
Abbreviated transcription (Latin):
uisitando. mortuũ sepeliendo.
eripiendo in opem de manu for¬
tioris eius. egenũ & pauperem
arapientib eũ. sed & erranti
uiã ueritatis ostendendo. ac
ceteris se mancipando fraternę
dilectionis obsequi is. in suꝑ &
Contẽplatiua autẽ uita . ẽ. cum
Longo quis bonȩ actionis exer¬
citio edoctus. diutinȩ orationis
dulcedine instructus. crebra
lacrimarũ conpunctione assue¬
factus. a cunctis mundi negoti is
uacare. & in sola dilectione
oculũ mentis intendere didicerit.
gaudiũq ꝑpetuȩ beatitudinis
qđ in futura ꝑcepturus . ẽ. uita.
etiã in p̃senti cocperit ardente&
desiderando p̃gustare. & ali¬
quando etiã quantũ mortalib
fas. ẽ. in excessu mentis speculare
sublimiter Haec autẽ uita di¬
uinȩ speculationis illos maxime
recipit. qui post longa monasticȩ
rudim̃ta uirtutis. secreti ab ho¬
minib degere nolunt: eo liberi¬
orem ad cęlestia meditanda ani¬
mũ habentes. quo a terrenis se¬

Expanded text:
visitando, mortuum sepeliendo, visitando, mortuum sepeliendo, eripiendo inopem de manu fortioris ejus, egenum et pauperem a rapientibus eum; sed et erranti viam veritatis ostendendo, ac caeteris se mancipando fraternae dilectionis obsequiis, insuper etContemplativa autem vita est, cum longo quis bonae actionis exercitio edoctus, diutinae orationis dulcedine instructus, crebra lacrymarum compunctione assuefactus, a cunctis mundi negotiis vacare, et in sola dilectione oculum mentis intendere didicerit, gaudiumque perpetuae beatitudinis quod in futuro percepturus est, vita etiam in praesenti coeperit ardenter desiderando praegustare, et aliquando etiam, in quantum mortalibus fas est, in excessu mentis speculando sublimiter evolare. Haec autem vita divinae speculationis illos maxime recipit qui post longa monasticae rudimenta virtutis secreti ab hominibus degere norunt, eo liberiorem ad coelestia meditanda animum habentes, quo a terrenis se
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde descendens in defossũ sepul¬
turȩ suę locũ. facta oratione.
appositus. ẽ. ad patres suos. tã
liber adolore mortis. quã a cor¬
ruptione carnis inuenit᷑ alienus.
manere. donec ipse ueniret.
Possumus autẽ mystice in his quȩ
petro & iołn a dño p̃dicta atq
in eis sunt gesta. duas ȩccłȩ uitas.
inquibus in p̃senti exercet᷑. acti¬
uã scilio& & contẽplatiuam
designatas accipere: quarũ
actiua. cõmunis popło dĩ uia
Nuuiendi.ẽ. ad contẽplatiuã uero
studiosũ xp̃i famulatũ. iustis
in sistere laborib. & prius quidem
se ipsũ ab hoc scło in maculatũ
custodire. mentẽ. manũ. linguã.
ac menbra corporis cetera. ab
om̃i inquinam̃to culpę tẽptantis
continere. ac diuinis ꝑ petuo
subiugare seruitus. deinde etiã
ꝓximi necessitatib iuxta uires
occurrere. esurienti cibum.
potũq. sicienti. algenti uestim̃tũ
ministrando. egenos uagosq
indomũ recipiendo. infirimum

Expanded text:
deinde descendens in defossum sepuldeinde descendens in defossum sepulturae suae locum, facta oratione appositus est ad patres suos, tam liber a dolore mortis, quam a corruptione carnis invenitur alienus. manere donec ipse veniret. Possumus autem mystice in his quae Petro et Joanni a Domino praedicta atque in eis sunt gesta, duas Ecclesiae vitas quibus in praesenti exercetur, activam scilicet et contemplativam, designatas accipere, quarum activa communis populo Dei via vivendi est. Ad contemplativam vero studiosum Christi famulum justis insistere laboribus, et priuseipsum ab hoc saeculo immaculatum custodire, mentem, linguam, manum, ac membra corporis caetera ab omni inquinamento culpae tentantis continere, ac divinis perpetuo subjugare servitus. Deinde etiam proximi necessitatibus juxta vires succurrere, esuripotum sitienti, algenti vestitum ministrando, egenos vagosque in domum recipiendo, infirmum
Abbreviated transcription (Latin):
tiano cesare inferuentis olei doliũ
missus inȩcclesiastica Narrat᷑ histo¬
ria. ex quo tam̃ diuina se ꝓtegente
gr̃ã. tã intactus exierit. quã fuerat
acorruptione concupiscentię car¬
nalis extrancus. Nec multo post
ab eodem principe.ꝓpt̃ insupe¬
rabilem euangelizana di constan¬
tiã. in pathinos insula exi liou
religat᷑. ubi humano sre&
destitutus solatio. diuino tam̃
uisionis & allocutioniss meruit
crebnr consolatione releuari
D eniq ibidem a pocalypsin quã ei
dñs de statu ȩccłe p̃senti uel futuro
reuelauit. manu sua conscripsit.
Unde constat ꝓmissionẽ sic manen¬
di donec uenir& dñs. non eo ꝑ¬
tinere qđ sine labore certaminis
uicturus inmundo. sed illo po¬
tius qđ sine dolore passionis.
trirnsiturus . e&̃. emundo. Sicut
enĩ in patrũ lit teris inuenimus.
cũ longo confectus senio scir&
imminere diem recessus sui. con
ex hortationũ ac missarũ celebra¬
tionẽ. ultimũ eis uale fecit.

Expanded text:
tiano Caesare in ferventis olei dolium tiano Caesare in ferventis olei dolium missus in ecclesiastica narratur historia; ex quo tamen divina se protegente gratia, tam intactus exierit, quam fuerat a corruptione concupiscentiae carnalis extraneus. Nec multo post ab eodem principe, propter insuperabilem evangelizandi constantiam, in Pathmos insulam exsilio relegatur, ubi humano licet destitutus solatio, divinae tamen visionis et allocutionis meruit crebra consolatione relevari. Denique ibidem Apocalypsin, quam ei Dominus de statu Ecclesiae praesenti, vel futuro revelavit, manu sua conscripsit. Unde constat promissionem sic manendi, donec veniret Dominus, non eo pertinere quod sine labore certaminis victurus in mundo, sed illo potius, quod sine dolore passionis transiturus esset de mundo. Sicut enim in Patrum litteris invenimus, cum longo confectus senio, sciret imminere diem recessus sui, convexhortationum ac missarum celebrationem, ultimum eis vale fecit:
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s tunc tẽporis ita tractabant.
quasi ioħs nũquã. eẽt. moriturus.
Q uod pon ita intellegendũ. ipse
ioħis ad monere curauit. Quicũ
p̃misiss& exisse sermonẽ istum
inter fr̃s. quia discipłs ille non
morcret᷑. solerter adiecit atq
ait. Et non dixit ei iħe non mo¬
ritur. sed sit eũ uolo manere
donet ueniã quid ad te Non ergo
putandũ. quia discipłs ille non
sit mortuui in carne: quia nec
dñs hoc de illo futurũ p̃dixit.
Et psalmista ait. Quis . ẽ. homo
qui uiuit & non uidebit mortem.
Sed ita potius intelligendũ. qđ ceteris
xp̃i discipłis ꝑ passionẽ consũmatis.
uenio non quia non & ipse multos
antea labores ꝓ dño. pressurasq
maloꝵ tolerauerit. sed quia ul¬
timũ in pace seniũ finierit. ut pote
ȩccłiis. xp̃i ꝑ asiam quã regebat iã
longelateq fundatis. Nã & in
gaudentes a conspectu concilii.
qm̃ digni habiti sunt ꝓ nomine
iħu contumeliã pati. Et ad omi¬

Expanded text:
fratres tunc temporis ita tractabant, fratres tunc temporis ita tractabant, quasi Joannes nunquam esset moriturus; quod non ita esse intelligendum, ipse Joannes admonere curavit, qui cum praemisisset exiisse sermonem istum inter fratres quia discipulus ille non moritur, solerter adjecit atque ait: Et non dixit ei Jesus, non moritur, sed sic eum volo manere, donec venio, quid ad te? Non ergo putandum, quia discipulus ille non sit mortuus in carne, quia nec Dominus 647 hoc de illo futurum praedixit. Et Psalmista ait: Quis est homo, qui vivit, et non videbit mortem ? Sed ita potius intelligendum quod caeteris Christi discipulis per passionem consummatis,  manere, donec venio, non quia non et ipse multos antea labores pro Domino pressurasque malorum toleraverit, sed quia ultimum in pace senium finierit; ut pote ecclesiis Christi per Asiam quam regebat, jam longe lateque fundatis. Nam et ingaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati ; et a Domi
Abbreviated transcription (Latin):
de miraculis nr̃ĩ saluatoris. pauti¬
ora de diuinitate locutos. ioħs aut̃
ꝑ pauca de humanisscribens actib.
potius se exponendis diuinę naturȩ
indidit archanis. patent̃ insinuans.
quanta de pectore iħi fluenta
doctrinȩ cęlesus quȩ nobis ructar&.
hauserit. Sequit᷑. Hunc ergo cũ
uidiss& petrus. dicit iħu. Dñe. hic
autẽ quid. Iuia se beatus petrus
audierat ꝑ passionẽ crucis clarisi¬
caturũ. eẽ. dm̃. uoluit etiã de
fiutre & condiscipło cognoscere.
qua. eẽt. ipse morte. ꝑpetuã tnru
siturus ad uitã. Dicit ei iħe. Sic
eũ uolo manere. donec ueniam.
Quid adte : tume sequere. Non
in quit eũ ꝑ passionẽ martyrii uolo
consũmari. sed absq uolentia
ꝑsecutoris diem expectare nouis¬
simũ. quando ipse ueniens. eũ in
ȩt̃ne beatitudinis mansione recipiã.
Et quid hoc ad te: Tu tantũ crucis
patibulũ subeundo. mea te uesti¬
gia sequi debere mem̃to. Et¬
quidem hanc dñi responsionem.

Expanded text:
de miraculis nostri Salvatoris, paucide miraculis nostri Salvatoris, pauciora de divinitate locutos: Joannes autem perpauca de humanis scribens actibus, potius se exponendis divinae naturae indidit arcanis; patenter insinuans quanta de pectore Jesu fluenta doctrinae coelestis, quae nobis ructaret, hauserit. Sequitur: Hunc ergo cum vidisset Petrus, dicit Jesu: Domine, hic autem quid? Quia se beatus Petrus audierat per passionem crucis clarificaturum esse Deum, voluit etiam de fratre et condiscipulo cognoscere, qusiturus ad vitam. Dicit ei Jesus: Si eum voto manere donec veniam, quid ad te? Tu me sequere. Non, inquit, eum per passionem martyrii volo consummari, sed absque violentia persecutoris, diem exspectare novissimum, quando ipse veniens, eum in aeternae beatitudinis mansionem recipiam, et quid hoc ad te? Tu tantum crucis patibulum subeundo, mea vestigia sequi debere memquidem hanc Domini responsionem
Abbreviated transcription (Latin):
cęna quã ultimã ante passionẽ
pedes lauit. eisq corporis ac san¬
guims sui tradidit inẏsteria cele¬
branda. discipłs ille quẽ diligebat
suprr pectus recubuerit. Et cum
dixiss& eis. am̃ am̃ dico uobis. quia
unus ex uobis trad& me: Respon¬
derit ille discipłs innuente petro.
quis. ẽ : Ait dñs. Ille .ẽ. inquit.
cui ego intinctũ panẽ porrexero
Q uod autẽ discipłs ille supra pectus
magistri recubuit. non p̃sentis
solũmodo dilectionis. sed & futuri
erat signũ mẏsterii. Eigurabatur
& enĩ iã tunc euangłiũ. qđ idem
discipłs erat scripturus. uberius
atq. altius ceteris sacrę scripturȩ
paginis. archana diuinȩ maiesta¬
tis. eẽ. cõprehensurũ. Quia enĩ in
pectore iħu sunt om̃s thesauri sapi¬
entię & scientię absconditi. merito
supne pectus eius recubat. quem
maiore ceteris sapientie & scientiȩ
singularis munere donat. Ceteros
quippe euangłistas nouimus plure

Expanded text:
oena, quam ultimam ante passionem oena, quam ultimam ante passionem pedes lavit, eisque corporis et sanguinis sui tradidit mysteria celebranda; discipulus ille, quem diligebat, super pectus ejus recubuerit; et cum dixisset eis: Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me, responderit ille discipulus, innuente Petro quis est? Ait Dominus: Ille est, inquit, cui ego intinctum panem porrexero. Quod autem discipulus ille super pectus magistri recubuit, non praesentis solummodo dilectionis, sed et futuri erat signum mysterii; figurabatur etenim jam tunc Evangelium, quod idem discipulus erat scripturus, uberius atque altius caeteris sacrae Scripturae paginis arcana divinae majestatis esse comprehensurum. Quia enim in pectore Jesu sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi , merito super pectus ejus recubat, quem majore caeteris sapientiae et scientiae singularis munere donat. Caeteros quippe evangelistas novimus plura
Abbreviated transcription (Latin):
singularit̃ solũ. sed p̃ceteris quos
diligebat familiarius unũ. quẽ
specialis p̃rogatiua castitatis. am¬
pliori dilectione fecerat dignum
Om̃s quippe se diligere ꝓbat. quib
ante passionẽ loquit᷑. Sicut dilex̃
me pat̾. & ego dilexi uos. manete
indilectione mea. Sed hunc p̃
om̃ib diligit. qui uirgo electus
ab ipso. uirgo in euũ ꝑ mansit.
Tradunt nãq historię. qđ eũ de
nuptiis uolentẽ nubere uocauerit.
& ꝓpterea quẽ a carnali uolup¬
tate retraxerat. potiore sui amoris
dulcedine donauit. Deniq huic
moriturus in cruce. matrẽ suam
cõmendauit. ut uirginẽ uirgo
seruar&. & ipso post mortẽ acre¬
surrectionẽ cȩlos ascendente. Ñ
de . c&̃. eius genitrici filius. cuius
casta uita. castis eius tueret᷑ obse¬
quiis. Ponit & aliud suȩ ꝑsonȩ
beatus iołis inditiũ. subiungens
Qui & recubuit incęna suꝑ pectus
te Hoc quomodo gestũ sit. supe¬
riora huius euangłu loca pleni

Expanded text:
singulariter solum, sed prae caeteris quos singulariter solum, sed prae caeteris quos diligebat familiarius unum, quem specialis praerogativa castitatis ampliori dilectione fecerat dignum. Omnes quippe se diligere probat, quibus ante passionem loquitur: Sicut dilexit me Pater, et ego dilexi vos, manete in dilectioneomnibus diligit, quia virgo electus ab ipso, virgo in aevum permansit. Tradunt namque historiae, quod eum de nuptiis volentem nubere vocaverit; et propterea, quem a carnali voluptate retraxerat, potiore sui amoris dulcedine donavit. Denique huic moriturus in cruce matrem suam commendavit, ut virginem virgo servaret, et ipso post mortem ac resurrectionem in coelos ascendente, non deesset ejus genitrici filius, cujus casta vita castis ejus tueretur obsequiis. Ponit et aliud suae personae beatus Joannes indicium, subjungens: Qui et recubuit in coena super pectus te? Hoc quomodo gestum sit, superiora hujus Evangelii loca pleniu
Abbreviated transcription (Latin):
ficaberis. quo in hac ꝓmerenda
magistri iter sequeris. Iã uero
ab euangłista non subditur. quid
post hȩc dicta dñs & discipłi fe¬
cerint. sed ex eo tam̃ innuitur.
qđ sub iungit. Conuersus petrus.
uidit illũ discipłm. quẽ diligebat
iħc sequentẽ. Pat& nãq quia
cũ dixiss& petro. sequere me . Io. ẽ.
crucẽ patiendo imitare. surrex̃
in cessu pedũ. cupiens implere
qđ audiuit. Sequere me. Secutꝰ.
.ẽ. & ille discipłs. quẽ diligebat
sħc. Neq enĩ arcendũ se a con¬
sectatu xp̃i putabat. qui non
minore se gr̃a dilectignis a xp̃o
cõplexũ nouerat. Neq in credi¬
bile. ẽ. idõ utrũq discipłm corpo¬
rali gressu uestigia dñi secutum.
quia nec dũ intellexerat quid
ipse. cuus hodie natalicia festa
celebramus. qui hoc scripsit eugłiũ.
Atq idõ suã ꝑsonã maluit indicus
rerũ accidentiũ. quã ꝓprio de¬
signare uocabulo. Diligebat
autem eũ iħe. Non exceptis ceteris

Expanded text:
ficaberis, quod in hac promerenda ficaberis, quod in hac promerenda magistri iter sequeris. Jam vero ab evangelista non subditur quid post haec dicta Dominus et discipuli fecerint, sed ex eo tamen innuitur quod subjungit, Conversus Petrus vidit illum discipulum quem ditigebat Jesus, sequentem. cum dixisset Petro: Sequere me, id est, 646 crucem patiendo me imitare, surrexitincessu pedum, cupiens implere quod audivit: Sequere me; secutus et ille discipulus, quem diligebat Jesus: neque enim arcendum se a consectatu Christi putabat, qui non minore se gratia dilectionis a Christo complexum noverat. Neque incredibile est ideo utrumque discipulum corporali gressu vestigia Dquia necdum intellexerat quid ipse, cujus hodie natalitia festa celebramus, qui hoc scripsit Evangelium, atque ideo suam personam rerum accidentium, quam proprio designare vocabulo. Diligebat autem eum Jesus, non exceptis caeteris
Abbreviated transcription (Latin):
martẏriũ crucis. eẽt. ꝑuenturus.
intimauit dicens. Am̃ am̃ dico
tibi. cũ esses unior cingebas te.
& ambulabas ubi uolebas.
Cũ autem senueris. extendes ma
nus tuas. & alius te cing&. &
duc& quo non us. In manuũ
nãq extensione. designauit qđ
ꝑ mortẽ crucis martẏrio coronan¬
dus. In cinctione alterius. qđ
uinciendus a ꝑsecutore. Inductu
quo non ueell&. qđ comenta
passionis contra uoluntatẽ. e&̃.
passurus humanȩ fragilitatis
Sed ne grauis forte uideret᷑ petro
p̃dicta a dño passio crucis. hanc
suo confestim lenire curauit
exẽplo. ut cruciatũ martẏrii
s& similem suo redẽptori mortis
clarificaturus . ẽ. dm̃. ꝓtinus
ad uingit. qđ in huius capite
lectionis audiuimus Et dicit ei
Sequere me Ac si aꝑte dicat.
Quia ipse prius ꝓtua redẽptione
crucis supplitiũ subire non timui.
cur tu ꝓ mei confessione nominis.
crucem pati formides. qui eo
gloriosiore martyrii palma clari¬

Expanded text:
martyrium crucis esset perventurus, martyrium crucis esset perventurus, intimavit dicens: Amen amen dico tibi, cum esses junior, cingebas te, et ambulabas ubi volebas: cum autem sennus tuas, et alius te cinget et ducet quo non vis. In manuum namque extensione designavit quod per mortem crucis martyrio coronandus; in cinctione alterius, quod vinciendus a persecutore; in ductu quo non vellet, quod tormenta passionis contra voluntatem esset passurus humanae fragilitatis. Sed ne gravis forte videretur Petro praedicta a Domino passio crucis, hanc suo confestim lenire curavit exemplo, ut cruciatum martyrii eet similem suo Redemptori mortis clarificaturus esset Deum, protinus adjungit quod in hujus capite lectionis audivimus. Et dicit ei: Sequere me. Ac si aperte dicat: Quia ipse prius pro tua redemptione crucis supplicium subire non timui, cur tu pro mei confessione nominis crucem pati formides? Qui eo gloriosiore martyrii palma clari
Abbreviated transcription (Latin):
ectio scĩ enangłii quȩ nobis
lecta . ẽ. fr̃s mei. tanto maiori
Na nobis intentione deib&
ꝑ singula uerba pensari. quan¬
to magna grȩ suꝑnę dulcedine
tota redundat. Comiñdat enĩ
nobis beatissimus euangelista
meruit honorari adño. Cõm̃dat
testimoniũ euangelicȩ descrip¬
tionis. qđ ucritate diuina sub¬
nixũ. Nullus fideliũ dubitare
ꝑmittitur Comm̃dat placidã
suȩ carnis absolutionẽ. quã
dño specialit̃ sc insitante ꝑcepit.
Sed ut ꝑfecte lectionis huius
principia considerare ualeamꝰ.
lib& superiora parũẜ attendere
cando tota pogte laborantib
Et stans in littore. copiosa rete
eors pisciũ multitudine impleuit.
Moxq egressos ad terrã. in uitauit
ad prandiũ. & inter prandendũ.
tercio petrũ ansẽ amar& in t̾ro¬
gauit. Ac tercio amorẽ consi¬
tenti. quia ter eũ negauerat.
ei tercio pascendas suas oues
cõmisit. ac deinde quia preo
earundem ouiũ. id . ẽ. animarũ
fideliũ cura pastorali usq ad

Expanded text:
Lectio sancti Evangelii quae nobis lecta est, fratres mei, tanto majori a nobis intentione debet per singula verba pensari, quanta magna gratiae supernae dulcedine tota redundat. Commendat enim nobis beatissimus evangelista meruit honorari a Domino: commendat testimonium evangelicae descriptionis, quod veritate divina subnixum nullus fidelium dubitare permittitur: commendat placidam suae carnis absolutionem, quam Domino specialiter se visitante percepit. Sed ut perfectae lectionis hujus principia considerare valeamus, libet superiora parumper attendere.cando tota nocte laborantibus, et stans in littore copiosa rete eorum piscium multitudine implevit, moxque egressos ad terram invitavit ad prandium, et inter prandendum tertio Petrum an se amaret, interrogavit; ac tertio amorem confitenti, quia ter eum negaverat, ei tertio pascendas suas oves commisit: ac deinde quia pro earumdem ovium, id est, animarum fidelium cura pastorali usque ad