comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xibꝰ disputo. Nam hec et hominũ ornatissimoꝵ qͥ p̃tores
fuerũt et uniuer si senatꝰ cõmunis est laus ut ꝯstet past
hominũ memoriã / nunꝙͣ in illo ordine płꝯ uirtutis plꝯ amo¬
ris in xem .&. plꝯ grauitatis fuisse. S quia sũt descͥpti osu¬
laxes de his tantũ mͥ dicendũ putaui ꝙ satis eẽt attestãtẽ
meniouiã oĩm. neminẽ ẽe ex illo honoris gradii. quĩ nõ õt
studio uixtute auctoritate incubuerit. Ad rem .D. conẜuadã¬
S quid ego catiliuã nõ laudaui Qͥd ueo catiline ꝯsul nõ astus
qui testi moniũ de cõuiracione dixi in alios. adeo ne uobro
alienus a sanitate. adeo oblitꝯ ꝯstantie mee adeo t̃memor rer
ame gestaꝵ ẽẽ uideor ut cum consul bellit gosser ie cum xe¬
iuratis nũc eo ꝵ ducẽ ẜuare cupĩa in animũ indutã cuiꝰ nu¬
per ferxũ retuderĩ flãmãq restiuxerim eiꝯaẽ Ruc cãm uitaq

Expanded text:
ribus disputo; nam haec et hominum ornatissimorum, qui praetores ribus disputo; nam haec et hominum ornatissimorum, qui praetores fuerunt, et universi senatus communis est laus, ut constet post hominum memoriam numquam in illo ordine plus virtutis, plus amoris in rem publicam, plus gravitatis fuisse; sed quia sunt descripti consulares, de his tantum mihi dicendum putavi quod satis esset ad testandam omnium memoriam, neminem esse ex illo honoris gradu qui non omni studio, virtute, auctoritate incubuerit ad rem pused quid ego? qui Catilinam non laudavi, qui reo Catilinae consul non adfui, qui testimonium de coniuratione dixi in alios, adeone vobis alienus a sanitate, adeo oblitus constantiae meae, adeo immemor rerum a me gestarum esse videor ut, cum consul bellum gesserim cum coniuratis, nunc eorum ducem servare cupiam et animum inducam, cuius nuper fe
Abbreviated transcription (Latin):
uat ip̃e aliquid qđ in ꝯsulatu ignorasset. Ignoscendũ est his
qui postea nichil audierũt. sin illa res pͥma ualuit nõ mue¬
terata ꝙ reçens debuit eẽ grauior / S si tuꝯ parẽs otiam ĩ
illa suspicione ꝑiculi sui cũ humanitato aductꝰ ad uocatõe
hõis improbissimi sella curuli atq ornamẽtis ot suis et con¬
sulatꝰ honestauit. quid est qua obrẽ con sulares qui catiłie
affuerũt rep̃hendant᷑. Atĩdem is qui ante hc̃ cam̃ de cõiu¬
rem .P. dicã. quoꝵ tatita grauitas et fides de uno quoq loqͥ¬
tux / neq cuiꝰꝙ ornanẽta oraciõis desiderat.potest qui sꝙ
dic̾e. un quã meliores forçiores constanciores ꝯsulares fu¬
isse.ꝙͣ his tpr̃ibꝰ et ꝑiculis. quibꝰ pene obp̃ssa est res. P
Qͥa nõ de cõmũi salute aꝑtillime Qͥs non fortissime.
Qͥs non constantissime sonsit. Neq ego p̾cipue de cõsula¬

Expanded text:
rat ipse aliquid quod in consulatu ignorasset, ignoscendum est eis rat ipse aliquid quod in consulatu ignorasset, ignoscendum est eis qui postea nihil audierunt; sin illa res prima valuit, num inveterata quam recens debuit esse gravior? sed si tuus parens etiam in ipsa suspicione periculi sui tamen humanitate adductus advocationem hominis improbissimi sella curuli atque ornamentis et suis et consulatus honestavit, quid est quam ob rem consulares qui Catilinae adfuerunt reprendantur? 'at idem eis qui ante hunc causam de coniurem publicam dicam quorum tacita gravitas et fides de uno quoque loquitur neque cuiusquam ornamenta orationis desiderat, potest quisquam dicere umquam meliores, fortiores, constantiores consularis fuisse quam his temporibus et periculis quibus paene oppressa est res publica? quis non de communi salute optime, quis non fortissime, quis non constantissime sensit? neque ego praecipue de consula
Abbreviated transcription (Latin):
chil hc̃ tandẽ iuuabit graue si appetimꝰ aliquid. si cũ cet̾i de nõb̾
silent. nõ eciã uos metip̃i tatemꝰ ᷤ graue. S si ledimur. Si
accusamur. Si in inuidia uocamur ꝓfecto conçeditis Iudices
ut nobis libertatẽ retiñe liceat. Si minꝰ liceat dignitatem
Acculati sunt uno nõĩe conlulares ut iam uideat᷑ honoris
amplissimi nomĩe plꝰ inuidie ꝙ diguitatis afferre. Affue¬
rũt inquit catiline illuq laudaxũt Nulla tũ patebat nul¬
la erat cognita ꝯiuracio. defendebãt amicũ ad erãt sułplici.
uite eiꝰ turpituamẽ in sũmis eiꝰ ꝑiculis nõ in seq̃bant᷑ Qͥn
etiã paxẽs tꝯ Toxquate ꝯsul reo de pecuniis repecendis ca¬
tiline fuit aduocati imꝓbo homini ÷ ac suplicĩ fortasse. audacĩ
Aat aliqũ amico: Cui cũ affuit post delatã ad eũ pͥmã illã con¬
uixacionẽ iudicauit se audisse aliquia nõ credidisse. At idẽ
nõ affuit alio in iudicio cum adessent cet̾i. Si postea cogno¬

Expanded text:
ctu fortasse, iudices, grave, si appetimus aliquid; si, cum ceteri de nobis silent, non etiam nosmet ipsi tacemus, grave; sed, si laedimur, si accusamur, si in invidiam vocamur, profecto conceditis, iudices, ut nobis libertatem retinere liceat, si minus liceat dignitatem. accusati sunt uno nomine omnes consulares, ut iam videatur honoris amplissimi nomen plus invidiae quam dignitatis adferre. 'adfuerunt,' inquit, 'Catilinae illumque laudarunt.' nulla tum patebat, nulla erat cognita coniuratio; defendebant amicum, aderant supplici, vitae eius turpitudinem in summis eius periculis non insequebantur. quin etiam parens tuus, Torquate, consul reo de pecuniis repetundis Catilinae fuit advocatus, improbo homini, at supplici, fortasse audaci, at aliquando amico. cui cum adfuit post delatam ad eum primam illam coniurationem, indicavit se audisse aliquid, non credidisse. 'at idem non adfuit alio in iudicio, cum adessent ceteri.' si postea cogno
Abbreviated transcription (Latin):
qne uexboꝵ: Sui cum supp̃ssa uoce de scelereplentuli ode rat¬
dacia coniuratoꝵ oiniũ dixisset tãtũ ni ut uoo qui ea probate
exaudire possetis. de suplicio .ꝑ. lentuli. de carce magna et q̃riꝰ¬
bunda uoce dicebat. Inquo pͥinũ illuderat absuredat ꝙ ca cati¬
los audicuros quibꝰ se uendicabat ut uos quoq audirens qui id
uõ ꝓbabatis. De inde alteꝵ iam oratoxis uiciu no uidere qa que
causa postulet Ruchil est enĩm tam alienũ ab eo qui alieeũ cõmra¬
mixũ est. diffiale ost enim tacere cum
doleas e siouidei ꝯodi facis nõ modo tale adoresconere cum
ea cã in qua te iũdicem cõ iuraciõis uelis eẽ uehemot Aamiroꝵ
dim cam xei .Pino tenes. qui arbitrere plebi roniaue rescanno
Aut tam scoleratũ statius fuisse ut hec ona ꝑiae uolucias
Aut tam milerum ut et se pĩre cupet. et nichil heret q̃a saluũ
esse uellet. Anuero cdarissimũ uixum geñis ur̃i ac nominis

Expanded text:
one verborum? Qui cum suppressa voce de scelere P. Lentuli, de auone verborum? Qui cum suppressa voce de scelere P. Lentuli, de audacia coniuratorum omnium dixisset, tantummodo, ut vos, qui ea probatis, exaudire possetis; de supplicio P. Lentuli, de carcere, magna et queribunda voce dicebat. In quo primum illud erat absurdum, quod cillos audituros quibus se venditabat ut vos quoque audiretis, qui id non probabatis. deinde alterum iam oratoris est vitium non videre quid quaeque causa postulet. nihil est enim tam alienum ab eo qui alterum coniuramirum est; difficile est enim tacere, cum doleas; te, si quid eius modi facis, non modo talem adulescentem sed in ea causa in qua te vindicem coniurationis velis esse vehementer admiror. icae non tenes, qui arbitrere plebi Romanae res eas non aut tam sceleratum statuis fuisse ut haec omnia perire voluerit, aut tam miserum ut et se perire cuperet et nihil haberet quod salvum esse vellet? an vero clarissimum virum generis vestri ac nomi
Abbreviated transcription (Latin):
sanare potui nec tollere. Quare nõ sum nestiꝯ qͣnco piculo ui¬
uam in tanta multitudĩe im ꝓboꝵ cũ mn uni cum om̃ibꝰ ĩprobis
eternum uideã bellũ esse susceptũ. Ꝙ si illis meis pre sidiis for¬
te inuides & si ea tibi regia uident᷑ qđ om̃s boni om̃ium geñum
atq ordinũ suã salutẽ cum mea coniungũt. consolare te ꝙ oĩ¬
um mẽtes inꝓboꝵ inͥ uni maxĩe sunt infense et adũse. Qui
me nõ modo solum idcirco odexũt ꝙ eoꝵ conatꝰ impios & fu¬
rorẽ consceleratũ xepressi. s eo eniã magis ꝙ nichil iam se
sile me uiuo conari posse arbitrant. At uero qͥd ego mixor
siopund ab impbis de ine imꝑbe dicit̃ cũ.. toxquatꝰ.pͥmũ ip̃e
hie fundainẽtio a dolescencie iactio ea spe ꝓposita amplissinte¬
dignitatis. deinde .l. torquati fortissimi consulis constantissimi
senatoris semꝑ optimi eius filiꝯ int̃dum efferat n moderati¬

Expanded text:
reservare potui, nec tollere. Quare non sum nescius, quanto periculo vireservare potui, nec tollere. Quare non sum nescius, quanto periculo vivam in tanta multitudine improborum, cum mihi uni cum omnibus improbis aeternum videam bellum esse susceptum. quod si illis meis praesidiis forte invides, et si ea tibi regia videntur quod omnes boni omnium generum atque ordinum suam salutem cum mea coniungunt, consolare te quod omnium mentes improborum mihi uni maxime sunt infensae et adversae; qui me non modo idcirco oderunt quod eorum conatus impios et furorem consceleratum repressi, sed eo etiam magis quod nihil iam se simile me vivo conari posse arbitrantur. at vero quid ego mirer, si quid ab improbis de me improbe dicitur, cum L. Torquatus primum ipse hidignitatis, deinde L. Torquati, fortissimi Consulis, constantissimi Senatoris, semper optimi civis, filius, interdum efferatur immoderati
Abbreviated transcription (Latin):
abest regni suspitio. Si q̃ris qui sint rome regnũ occupare co¬
nati ut ne replices ãnaliũ memoxiã ex domesticis ẏ maginibus
inuenies/ Res enim geste credo mee me nimis extulexũt. Ac
mͥ nescio quos spũs actulerũt. Qͥhꝯ de rebꝰ tam claxis tam in¬
mortalibꝰ Iudices. hoc possum dicere.me qui e sumis eripuerĩ
ꝑiculis urbem hanc & uitã om̃iũ ciuiũ satis adeptũ fore. Si ex
hoc tanto in om̃s mortales beneficio nullum in me ꝑialũ xedun¬
dabit. Wenim in qua ciuitate res tantas gesserim memiui&
in qua urhe in telligo.plenũ forũ est eo ꝵ hominũ quos ego aur̃is
ceruitibꝰ depuli Iud̃.ameis nõ remoui .Nisi uero paucos fuisse
xebitramini qui conari aut sper are possent se tantũ imperiũ
posse delere. hor ego faces eripo de mãibꝮ & gladios extorquere
potui sic feci uoluntates uero consceleratas ac ne pharias nec

Expanded text:
abest regni suspicio. Si quaeris, qui sini Romae regnum occupare coabest regni suspicio. Si quaeris, qui sini Romae regnum occupare conati, ut ne replices annalium memoriam, ex domesticis imaginibus invenies. 2. Res enim gestae, credo, meae me nimis extulerunt, ac mihi nescio, quos spiritus attulerune. Quibus de rebus tam claris, tam immortalibus, Iudices, hoc possum dicere, me, qui e summis eripuerim periculis urbem hanc, et vitam omnium civium, satis adeptum sore, si ex hoc tanto in omnes mortales beneficio nullum in me periculum redundabit. Etenim in qua civitate res tantas gesserim, memini, et in qua urbe, intelligo. plenum forum est eorum hominum, quos ego a vestris cervicibus depuli, Iudices, a meis non removi. nisi vero paucos fuisse a bitramini, qui conari, aut sperare possent, se tantum Imperium posse delere.Horum ego faces eripere de manibus, et gladios extorquere potui, sicut feci, voluntates vero consceleratas, ac nefarias, nec
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbum mouet qͥn tu id pociꝰ profers ꝙͣ uerbi inuidiã cõtume¬
liamq maledicti. Ego tantis ame beneficus in ne .P. positis si nullũ
concederet.Sibi hẽrent honores.sibi imꝑia sibi ꝓuincias. sibi tri¬
umphos. sibi alia preclare laudis insignia in liceret eiꝯ urbis
quã conseruassem conspectu trãquillo aĩo et quieto frui. Qͥd si hoc
non postulo sille labor meꝯ pͥstinꝯ si sollicitudo.si officia si oꝑe
si uigilie de sexuiũt amitis p̾sto sũt om̃ibꝰ. si neq amiti in foro
uequixũt studiũ meũ. neq res .P. in curia.si me nõ mͦi nõ uexum
gesta ꝵ uacacio.s neq honoxis/ neq etatis excusacio uiudicat a la¬
tore. si uoluntas mea. si inclustria. si domꝰ.si animꝰ. siauxes
patẽt om̃ibꝰ. si mͥ ne ad eaquidẽ que pro salute om̃ium gessi
labitur : Cuiꝯ uicariꝰ qui uelit ẽẽ inueniri nenio potest longe

Expanded text:
superbum movet, quin tu id potius profers quam verbi invidiasuperbum movet, quin tu id potius profers quam verbi invidialiamque maledicti. Ego tantis a me beneficiis in republ. positis, si nullumrem, quis non concederet? sibi haberent honores, sibi Imperia, sibi Provincias, sibi triumphos, sibialia praeclarae laudis insignia: mihi liceret eius urbis, quam conservassem, conspectu, tranquillo animo et quieto frui? quid si hoc non postulo? si ille labor meus pristinus, si sollicitudo, si officia, si operae, si vigihae deserviunt amicis, praesto sunt omnibus? si neque amici in foro requirunt studium meum, gestarum vacatio, sed neque honoris, neque aetatis excusatio vendicat a labore? si voluntas mea, si industria, si domus, si animus, siaures patent omnibus? si mihi ne adea quidem, quae pro salute omnium gessi, labitur? cuius vicarius qui velit esse, inveniri nemo potest: longe
Abbreviated transcription (Latin):
tient tibi istam uerboꝵ iactacionẽ et te esõpno sepe oxatabiuit
nos ꝓattent̾ se abste nisi uixtute uincentur honore suꝑari. Ac
fi ueł cet̾is patricũs me et uos pegrinos uiderio porteret. A
torquato tñ hoc uiciũ sileret᷑. Est enim ip̃e amat̾uo genere
municipalis honestissimi ac nobilissimi goneris. s taniẽ ascu¬
lani ecut uitur doceat picẽtes solos nõ ẽẽ ꝑegrios aut gau
hac dix̃is ne grauiꝰ refutere ÷ neq negẽ ne derideare nust
forte rogiũ tibi uidet᷑. ita uiũe ut nõ mͦ homini uemini s ne
cupiditatiquidẽ ulli seruias. Contem pnere om̃s libidines nõ
auri uõ argẽti nõ cet̾aꝵ ueꝵ indig̾e. i senatu sentire libeeto
populiutilitati magis consulere ꝙͣ uoluntati : nemini cedere.
multis obsistere. Si hoc putas eẽ regiũ me regẽ ec̃ cõficeor.
Sin te potencia mea si domĩacio si deniq aliqđ dictũ arxo gãs aut

Expanded text:
tient tibi istam verborum iactationem et te ex somno saepe excitabunt tient tibi istam verborum iactationem et te ex somno saepe excitabunt nec patientur se abs te, nisi virtute vincentur, honore superari. ac si, iudices, ceteris patriciis me et vos peregrinos videri oporteret, a Torquato tamen hoc vitium sileretur; est enim ipse a materno genere municipalis, honestissimi ac nobilissimi generis, sed tamen Asculani. aut igitur doceat Picentis solos non esse peregrinos aut gaudhac dixeris, ne gravius refutere, neque regem, ne derideare. Nisi forte regium tibi videtur ita vivere ut non modo homini nemini sed ne cupiditati quidem ulli servias, contemnere omnis libidines, non auri, non argenti, non ceterarum rerum indigere, in senatu sentire libere, populi utilitati magis consulere quam voluntati, nemini cedere, multis obsistere. si hoc putas esse regium, regem me esse confiteor; sin te potentia mea, si dominatio, si denique aliquod dictum adrogans aut
Abbreviated transcription (Latin):
salꝯ huic irebi imꝑioq missa est. S scrre exte ꝑuelina
aaciĩa obreem qnu eomunicipũo ueniãt pogrini tibi ẽe uide¬
antustemo enim istuc .M. illi catoni seni cũm pluximos qexet
miuitos nenio ti Corũcanio. nonio cuxioni nenio huic ip̃i
nẽo Seario cumei multi inuiderõt obient unꝙͣ E quĩdẽ
uehenĩot letoro eũ oẽ me i qũe tucũ cupes nula tontmelia
atm etia putõ non pñt om̃s ẽẽ patricũ. si uerũ q̃ris. ne tueãt᷑
quidẽ uerse equales tuĩ ꝓpł istam cãm abste ãnici putãt Ac si
tibre nos peggaini uidemur quoꝵ iam et nomen et honos in¬
ueterauit. et huic uebi et hõim fame ac ẜmonibꝰ : ꝙ̃ tibi illoᷤ
otaupeleto gestuos peggrinos uideri nocesse erit qui iã ex tota
ytalia delecti tecũ de honore et de om̃i dignitato contendir teta
quoꝵ caue tu qũ eqũa pegrinũ appelles ne pegrinoꝵ sufragiis
obruare. Sni se attulerint neruos et industciã m & cae excus¬

Expanded text:
salus huic urbi imperioque missa est. sed scire ex te pervelim quam ob rem qui ex municipiis veniant peregrini tibi esse videantur. nemo istuc M. illi Catoni seni, cum plurimos haberet inimicos, nemo Ti. Coruncanio, nemo M'. Curio, nemo huic ipsi nostro C. Mario, cum ei multi inviderent, obiecit umquam. equidem vehementer laetor eum esse me in quem tu, cum cuperes, nullam contumeliam atque etiam puto. non possunt omnes esse patricii; si verum quaeris, ne curant quidem; nec se aequales tui propter istam causam abs te anteiri putant. ac si tibi nos peregrini videmur, quorum iam et nomen et honos inveteravit et urbi huic et hominum famae ac sermonibus, quam tibi illos competitores tuos peregrinos videri necesse erit qui iam ex tota Italia delecti tecum de honore ac de omni dignitate contendent! quorum cave tu quemquam peregrinum appelles, ne peregrinorum suffragiis obruare. qui si attulerint nervos et industriam, mihi crede, excu
Abbreviated transcription (Latin):
ingenii: que tanta dicendi copia. qd tã diuimi atq incredibile genus oratõns quo
quisquã possic uit̃ in nos unu̾sa promereta non dicã complecti orando. s ꝑcensere
nimerando. qui michi stẽm optatissimũ. me frĩ amantissimo. liberis nris parẽtes.
nobis liberos. qui dignitatem qui ordinẽ: qui forcunas. qui amplissimã rem .p. qui
pacriam qua nichil potest eẽ iocundius qui deniq nosinet ipõs nobis reddidistis. E si

Expanded text:
ationis, quo quisquam possit vestra in nos universa promerita non dicam complecti orando, sed percensere numerando? qui mihi fratrem optatissimum, me fratri amantissimo, liberis nostris parentes, nobis liberos, qui dignitatem, qui ordinem, qui fortunas, qui amplissimam rem publicam, qui patriam, qua nihil po
Abbreviated transcription (Latin):
ut id libentiꝰ facatis iam me uobis Iuđ indicabo & de neo ħdã
amore głĩe uimis acri foxtasse uerũm̃ honesto uob cõfiteoho
Ramquãs ues nos in consulatu nr̃o uobiscũ simul ꝓ salute hitose¬

Expanded text:
ut id libentius faciatis, iam me vobis, iudices, indicabo et de meo quodam ut id libentius faciatis, iam me vobis, iudices, indicabo et de meo quodam amore gloriae nimis acri fortasse, verum tamen honesto vobis confitebor. nam quas res nos in consulatu nostro vobiscum simul pro salute huius
Abbreviated transcription (Latin):
pingue qui ddã sonãtibꝰ atq ꝑogrinũ tñ aures suas dederet
Neq enim est hoc dissintulandum qͦd obscurari nõ potest.
s pre nobis ferendũ trahim̾ om̃s studio laudis et oꝑtimus
quisq maxime gloria dutitur. Ip̃i illi philosophi ecĩa illis li¬
bellis quos de contempnenda gloria sçeibũt nomẽ suũ ins¬
cribũt in eo ip̃o in quo predicacionẽ nobilitatẽq despiciũt pre¬
dicari de se ac nominari nolũt. Detimꝰ qͥdẽ brutꝰ sũniꝰ uir
et imꝑator. Accii ami cissimi sui carminibꝰ temploꝵ ac moni¬
mẽtoꝵ aditꝰ exornauit suoꝵ .Iam u̾o ille qui cũ ethoł ennio
comite bellauit fuluiꝰ. nõ dubitauit Martis manubias mu¬
sis consecrare/ Quare inqua uxbe iinꝑatores ꝓpe armati
po erantesiñe et suusaꝵ delubra coluerũt In ea nõ debẽt coga¬
or iudices amiusaꝵ honore et a poetaꝵ salute abhorrere &tto

Expanded text:
pingue quiddam sonantibus atque peregrinum tamen auris suas dederet. pingue quiddam sonantibus atque peregrinum tamen auris suas dederet. neque enim est hoc dissimulandum quod obscurari non potest, sed prae nobis ferendum: trahimur omnes studio laudis, et optimus quisque maxime gloria ducitur. ipsi illi philosophi etiam in eis libellis quos de contemnenda gloria scribunt nomen suum inscribunt; in eo ipso in quo praedicationem nobilitatemque despiciunt praedicari de se ac se nominari volunt. Decimus quidem Brutus, summus vir et imperator, Acci, amicissimi sui, carminibus templorum ac monumentorum aditus exornavit suorum. iam vero ille qui cum Aetolis Ennio comite bellavit Fulvius non dubitavit Martis manubias Musis consecrare. qua re, in qua urbe imperatores prope armati poetarum nomen et Musarum delubra coluerunt, in ea non debent togati iudices a Musarum honore et a poetarum salute abhorrere. atque
Abbreviated transcription (Latin):
oi ꝯdẽ laudis Magno illud clamore approbauerũt. Ita¬
qr credo si ciuis RomanꝮ archias legibꝯ nõ eẽt ut ab
aliquo imꝑatore ciuitato donaret᷑ ꝑfic̾e nõ potuit Silla
cum hispauõs et gallos donaret credo hũc petentẽ repudias¬
set Quẽ nos in concione uidimꝰ cum ei libellũ malꝯ poeta
de populo subietisset qđ epygramia in eũ fetisset tñim alt̾nis
uersibꝰ lon giustulis. statim ex his rebn quas tũt uendebat
iubere ei p̃miũ tribui sub ea condicione ne quid postea scri¬
beret. Qui sedulitatẽ mali poete d̾uxit aliquo tñ p̾mio dignã.
ciuis ingeniũ et uixtũtẽ inscribendo. & copiã nõ expetiss
Quid .a. Q. in etello pio familiarissimo suo qui ciuitate nłtos
donauit. neq ꝑ se neq ꝑ lucullos impetrauisset qui p̃ẜtmi us¬
q eo de suis rebꝰ sceibĩ cuꝑet: ut eciã cordube natis poetis

Expanded text:
eiusdem laudis magno illud clamore approbaverunt? itaeiusdem laudis magno illud clamore approbaverunt? itaque, credo, si civis Romanus Archias legibus non esset, ut ab aliquo imperatore civitate donaretur perficere non potuit. Sulla cum Hispanos et Gallos donaret, credo, hunc petentem repudiasset; quem nos vidimus, cum ei libellum malus poeta de populo subiecisset, quod epigramma in eum fecisset tantum modo alternis versibus longiusculis, statim ex eis rebus quas tum vendebat iubere ei praemium tribui, sed ea condicione ne quid postea scriberet. qui sedulitatem mali poetae duxerit aliquo tamen praemio dignam, huius ingenium et virtutem in scribendo et copiam non expetisset? quid? a Q. Metello Pio, familiarissimo suo, qui civitate multos donavit, neque per se neque per Lucullos impetravisset? qui praesertim usque eo de suis rebus scribi cuperet ut etiam Cordubae natis poetis
Abbreviated transcription (Latin):
nehemẽt euatppot̾ea ꝙ greca legũtur i om̃ib fere gentibꝰ. la¬
tina suis finibꝯ gxigiuo sane continẽt᷑. Quare si rẽs hee quas
gessimꝰ orbis t̾re rogionib definiunt᷑ cuꝑe debemꝯ quominꝯ ma
nuũ nr̃aꝵ tela ꝓuenerĩt: eode gloria famãq penetrare. Qđ cũ
ip̃is populis de quoꝵ rebꝰ sceibitur hec ampla sunt. tũ his certe
qui de uita glĩe cã dimicãt hoc maximũ et ꝑiculoꝵ intitamẽtũ
et labor. Eẍ multos septores reꝵ suaꝵ. Magnꝯ ille alexander
secum habuisse dicitur. Atq is tñ cũ in sigeo ad ach ĩlł tumu¬
lum astitisset. O foxtunate inquit adolescens qui tue ure
tisset. idẽ tumulꝰ qui corpꝰ eiꝰ̃ contexerat nomẽ eciã ob¬
euisset. Qd noster hic magnꝰ qui cũ uirtute fortunã ade¬
quauit nõne theophanẽ mitileneũ sceiptorẽ reꝵ suaꝵ in
contione militũ ciuitate donauit et nẽĩ illi fortes uri l en-¬
stici acmilites dulcedine quadã gliẽ cõmoti quasiꝑtiçipes

Expanded text:
erea quod Graeca leguntur in omnibus fere gentibus, Latina suis finibus exiguis sane continentur. qua re, si res eae quas gessimus orbis terrae regionibus definiuntur, cupere debemus, quo hominum nostrorum tela pervenerint, eodem gloriam famamque penetrare, quod cum ipsis populis de quorum rebus scribitur haec ampla sunt, tum eis certe qui de vita gloriae causa dimicant hoc maximum et periculorum incitamentum est et laborum. quam multos scriptores rerum suarum magnus ille Alexander secum habuisse dicitur! atque is tamen, cum in Sigeo ad Achillis tumulum astitisset: 'o fortunate,' inquit, 'adulescens, qui tuae vitisset, idem tumulus qui corpus eius contexerat nomen etiam obruisset. quid? noster hic Magnus qui cum virtute fortunam adaequavit, nonne Theophanem Mytilenaeum, scriptorem rerum suarum, in contione militum civitate donavit, et nostri illi fortes viri, sed rustici ac milites, dulcedine quadam gloriae commoti quasi participes
Abbreviated transcription (Latin):
mũ debere semꝑq p̃me ferã. nullas enim sibi ille neq conten
uolũtatẽ defuisse. s me cum iam plancio deberẽ Marçi xacilũ be¬
ne ficus fuisse contentũ. At u̾o putas iudices idçieco minꝯ mea cã¬

Expanded text:
mum debere semperque prae me feram; nullas enim sibi ille neque contenmum debere semperque prae me feram; nullas enim sibi ille neque contenvoluntatem defuisse sed me, cum tantum iam Plancio deberem, Racili beneficiis fuisse contentum. an vero putas idcirco minus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ uno laborarit ip̃m id nõ obtimuerit dici quo usq irxidẽtis ma¬
gis est ꝙͣ rep̃hendentis. Nisi forte ego unꝯ ita me gessi in iudi
uis et sum et semꝑ fui. solus ut a te conscituar. qui inchil a iudi¬
cibꝰ debeã unqͣm impetrare. Et inͥ lacrimulã cuspiam uiditu obiec¬
tas. sic euĩ dixisti. uidi ego tuã lacrimulã uido ꝙͣ me uerb ebie
pẽĩteat. nõ mͦ lacriiulã s multas lacximas et fletum cũ singul¬
tu uidere potiusti. An ego qui meoꝵ latͥmis me absente cõmot
simultates quas mecũ hẽbat deposuisset meeq salutis non ni
no oppugnator ut inimiti mei putarẽt s eciã de fensor fuiss
uideri. Negas tribunatũ plancũ quicq actulisse adium̃tẽ
digiĩtati mee. Atq hoc loco qͦd uerissime fac̾e potes .l. uacilu
fortissimi et constantillimi uiri diuina in me mexita cõmenio¬
xas cuiqͥdẽ ego sicut in plancio nũquã dissimulaui me pluro¬

Expanded text:
pro uno laborarit et id ipsum non obtinuerit dici quo usque? inridentis mapro uno laborarit et id ipsum non obtinuerit dici quo usque? inridentis magis est quam reprehendentis; nisi forte ego unus ita me gessi in iudic re publica civis et sum et semper fui, solus ut a te constituar qui nihil a iudicibus debeam umquam impetrare. et mihi lacrimulam Cispiani iudici obiectas. sic enim dixisti: vidi ego tuam lacrimulam. vide quam me verbi tui paeniteat. non modo lacrimulam sed multas lacrimas et fletum cum singultu videre potuisti. an ego, qui meorum lacrimis me absente commotus simultates, quas mecum habebat, deposuisset meaeque salutis non modo non oppugnator, ut inimici mei putarant, sed etiam defensor fuissetvideri. negas tribunatum Planci quicquam attulisse adiumenti dignitati meae, atque hoc loco, quod verissime facere potes, L. Racili, fortissimi et constantissimi viri, divina in me merita commemoras. cui quidem ego, sicut Cn. Plancio, numquam dissimulavi me pluri
Abbreviated transcription (Latin):
or̃o q̃ est ame pͥma hĩta in senatu in qua cũ ppaucis noiatim
egissem gr̃as qd oñis enum̃ari nullomͦ possent. stela antem
eẽt quẽ quã p̃texiri. statuissẽq eos solũ nominare qui tauar
ñe duces et qͣsi signiferi fuissẽt. in his plancio grãs egi
qua ego homo astutꝰ ei me debeã cui nichil magnope deberẽ
Nolo cet̾a q̃ a me nĩadata sunt lit̃is recitare p̃teriictone aut
lat̾ensis quousq ista dicis nichil iisciprio ꝓfeasti : absolute sã
sũt p̃ces tue. De saprio mͥ uidetur obicies. quẽ egto de me bene
mitum qͥa te testem cognouerã. te codẽ auctore defendi.Et ei
dices. Quousq quẽ negas qđ ꝓscipo cõtñ derit impetrare potu¬
isse. Naui istiꝰ u̾bi Quousq hec pot̾at ẽẽ inuidia. datꝰ est tibi
ille. condonato ille. nõ facis finẽ feere nõ possumiꝯ. Ei quidom qͥ

Expanded text:
oratio quae est a me prima habita in senatu? in qua cum perpaucis nominatim oratio quae est a me prima habita in senatu? in qua cum perpaucis nominatim egissem gratias, quod omnes enumerari nullo modo possent, scelus autem esset quemquam praeteriri, statuissemque eos solum nominare qui causae nostrae duces et quasi signiferi fuissent, in his Plancio gratias egi.qua ego homo astutus ei me dedebam cui nihil magno opere deberem, nolo cetera quae a me mandata sunt litteris recitare; praetermitto, ne aut Laterensis: quo usque ista dicis? nihil in Cispio profecisti; obsoletae iam sunt preces tuae. de Cispio mihi igitur obicies, quem ego de me bene meritum, quia te teste cognoram, te eodem auctore defendi? et ei dices quo usque? quem negas, quod pro Cispio contenderim, impetrare potuisse? nam istius verbi quo usque haec poterat esse invidia: datus est tibi ille, condonatus est ille; non facis finem; ferre non possumus. ei quidem qui
Abbreviated transcription (Latin):
nã io accidere iusi forti urxo et pugnãti cominꝰ nõ pot̃: s
onꝰ bene fiçui re formidat. qđ ꝑmagnũ est alieno debere idẽ
qđ parẽti. Ego cũ cet̾i uera bene ficia etiã minora dessimulẽt.
ne obligati ẽẽ uideant᷑. eo me beneficio obstrictũ ẽẽ em̃cior
cui ne re ferri quidẽ gr̃a posse uideatur. An hoc tu lat̾ensis
ignoras. qui cũ mͥ estes amicillima cũ uel ꝑiculũ uite tue
mecũ sociare uoluisses cũ me in illo cristi et acerbo luctu atq
discessu nõ lacrimis solũ tuis s animo corpore copiis pro¬
secutꝰ eẽs : cũ meos liberos et uxorẽ me absente tuis o pi¬
bꝯ auxilioq defenlisses c sic̃ metũ sem ꝑ egisti. te mͥ remit¬
tere atq concedere ut om̃e scudiũ meum in gnĩ plancĩ ho¬
nore consumerẽ qđ eiꝯ in me meritũ tibi ecia gratũ es̃ dicebas
nichilaũt me noui uichil tp̃ris cã dic̃e. nõne etia illa testisas

Expanded text:
—nam id accidere nisi forti viro et pugnanti comminus non pot—nam id accidere nisi forti viro et pugnanti comminus non potidem quod parenti. ego, cum ceteri vera beneficia etiam minora dissimulent, ne obligati esse videantur, eo me beneficio obstrictum esse ementior cui ne referri quidem gratia posse videatur? an hoc tu, Laterensis, ignoras? qui cum mihi esses amicissimus, cum vel periculum vitae tuae mecum sociare voluisses, cum me in illo tristi et acerbo luctu atque discessu non lacrimis solum tuis sed animo, corpore, copiis prosecutus esses, cum meos liberos et uxorem me absente tuis opibus auxilioque defendisses, sic mecum semper egisti, te mihi remittere atque concedere ut omne studium meum in Cn. Planci honore consumerem, quod eius in me meritum tibi etiam ipsi gratum esse dicebas. nihil autem me novi, nihil temporis causa dicere, nonne etiam est illa testis
Abbreviated transcription (Latin):
te amicoꝵ conseruata sit inimicoꝵ modestia nõ esse appetitã
Respondebo tibi uunc lat̾ensis. miuꝰ fortasse uehement̃
qͣni absto sum ꝓuocatꝰ. s ꝓfecto nec considerate minꝯ net miuꝰ
amice. Nam primũ illud fuit asperiꝰ. me que de plancio di¬
cerẽ mentixi et tempoxis cã fingere scilz homo sapiẽs exco¬
gitaui quãobeẽ uiderer maximis beneficũ uinçulis obstrictus.
cum liber essem et soluta. Q a enim mͥ ad defencdendũ plãcium
parũ multe parũ iuste necossitudines erãt familiaritatis uici¬
uitatis patris amicitie. Que linon eẽnt uereor credo ne tire¬
piter facerẽ. si hoc splendore et hac dignitate hominẽ defen
teret ego me om̃ia debere cliçerẽ. At id enã gregarii milites
faciũt inuiti ut coronã dent anicã et se ab aliquo fuatos eẽ
fateant᷑. nõ quo turpe sit ꝓtectũ in acie hostiũ in anibꝰ eripi¬

Expanded text:
te amicorum conservata sit, inimicorum modestia non esse appetitam. te amicorum conservata sit, inimicorum modestia non esse appetitam. respondebo tibi nunc, Laterensis, minus fortasse vehementer quam abs te sum provocatus, sed profecto nec considerate minus nec minus amice. nam primum fuit illud asperius me, quae de Plancio dicerem, ementiri et temporis causa fingere. scilicet homo sapiens excogitavi quam ob rem viderer maximis benefici vinculis obstrictus, cum liber essem et solutus. quid enim? mihi ad defendendum Plancium parum multae, parum iustae necessitudines erant familiaritatis, vicinitatis, patris amicitiae? quae si non essent, vererer, credo, ne turpiter facerem, si hoc splendore et hac dignitate hominem defendteret ego me omnia debere dicerem. at id etiam gregarii milites faciunt inviti ut coronam dent civicam et se ab aliquo servatos esse fateantur, non quo turpe sit protectum in acie ex hostium manibus eripi
Abbreviated transcription (Latin):
qda cũ illom aouitate eieterũt qui pretor fustuiso tosiu
domestico bello xem ẜ liberarat As ets nitiuso eesul
mnagnũ boueficiũ ꝓ lapio : et ut dis id uerbis exageaco
Quasi uero me tuo arbitratus ot no meo grotis esses portoat
Qđ istiꝯ tantũ m̾̃itũ inqͥt anqͥa te nõ iugulauit ĩmo uͦ qͥa
iugulaxi passus nõ est. Quoquidẽ tu loco Cassi eciã purgasti
inimicos meos. meeq uite nullas ab illis insidias fuisse dixisti
posuit hoc idem lat̾ensis. Quã obrẽ de isto paulo post plura
in his aliqũe. Aut fame metũ. Aut pene. quoꝵ uidisti toto illo
anuo fereũ in foro flãmã in delubris. uim in tota urbe ũsari
nisi existimas eos idcirco uite mee peꝑtisse. ꝙ de reditu meo
nõ timerẽt Et quẽqua putas fuisse tam excordẽ. qui uiuis
his. stante uxbe cuxiã redituxũ me si uiuer̃ẽ nõ putaxet Ꝙ
obrẽ nõ debes is hõ et is ciuis p̾dicare uicã mẽa que fidelica¬

Expanded text:
quam cum illum e civitate eiecerunt qui praetor finitimo, consul domestico bello rem publicam liberarat? at enim nimis ego magnum beneficium Planci facio et, ut ais, id verbis exaggero. quasi vero me tuo arbitratu et non meo gratum esse oporteat. quod istius tantum meritum? inquit; an quia te non iugulavit? immo vero quia iugulari passus non est. quo quidem tu loco, Cassi, etiam purgasti inimicos meos meaeque vitae nullas ab illis insidias fuisse dixisti. posuit hoc idem Laterensis. quam ob rem paulo post de isto plura in eis aliquem aut famae metum aut poenae quorum vidisti toto illo anno ferrum in foro, flammam in delubris, vim in tota urbe versari. Nisi forte existimas eos idcirco vitae meae pepercisse quod de reditu meo nihil timerent. et quemquam putas fuisse tam excordem qui vivis his, stante urbe et curia rediturum me, si viverem, non putaret? quam ob rem non debes is homo et is civis praedicare vitam meam, quae fidelita
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾is. s hõim maleficio det̾ritos ẽẽ. Mei consulatꝰ autem
tempꝰ et crimẽ maxime conuiraçionis ame de fendet̾ atq
mus eoꝵ criminũ nos patronos adhiberi quoꝵ testes esse
possemꝰ: ut̾q nẽm id sibi suscipiendũ putauit de quo aliqͥa
scire ip̃e atq existimare potuillet. Et qm̃ de cenuinibꝰ suꝑi¬
oris conurraciõis hortensiũ diligent̃ audistis. de hac cõiu¬
racione q̃ me consule fcã est. hoc primũ actendite. Multa cũ
essem consul. de sũmis rei .R. ꝑiculis audiui. multa que siui
Multa cognoui . Aullꝰ unꝙͣ de sylla nũciꝯ ad me nullũ iu¬
diciũ nulle litere ꝑuenerũt. nulla suspicio. Multũ hec uox
foconssoi dobereet ualere eiꝯ hommis qui consul insidias reĩ
Ucon silio iniee stgasset uoritate apuisset magnitudnse ani¬
dum ad purgãdũ me pociꝰ utor ut mirari Torquam desmat

Expanded text:
ceteris, sed hominum maleficio deterritos esse. mei consulatus autem ceteris, sed hominum maleficio deterritos esse. mei consulatus autem tempus et crimen maximae coniurationis a me defendetur. atqumus eorum criminum nos patronos adhiberi quorum testes esse possemus, uterque nostrum id sibi suscipiendum putavit de quo aliquid scire ipse atque existimare potuisset. et quoniam de criminibus superioris coniurationis Hortensium diligenter audistis, de hac coniuratione quae me consule facta est hoc primum attendite. multa, cum essem consul, de summis rei publicae periculis audivi, multa quaesivi, multa cognovi; nullus umquam de Sulla nuntius ad me, nullum indicium, nullae litterae pervenerunt, nulla suspicio. multum haec vox fortasse valere deberet eius hominis qui consul insidias rei publicae consilio investigasset, veritate aperuisset, magnitudine anidum; ad purgandum me potius utar, ut mirari Torquatus desinat
Abbreviated transcription (Latin):
aritatẽ sũmũq honorẽ in pẽẽm tũũ cũ cõibꝰ. tũ p̃̾cipius pr̃is
tui ꝑiculis cõmouebat᷑. Eego istiꝯ cõiuraciõis crim̃ẽ defensum
ab eo est qui int̾ fuit qui cognouit qui ꝑticeps & consilu ur̃i
fuit & timoxis cuiꝰ in hoc trimĩe ꝓpulsando cum esset copiosissiã
atq ornatissima oxacio tum ño minꝯ inerat auctoritatis ĩ ea
ꝙͣ facultatis. Illiꝯ gͥ coniuxaçiõis q̃ facta conẗuos delata ad uos
auõb̃ ꝓlata esse dicit᷑. ego testis eẽ nõ potui. nec mͦ enim nichil
comꝑi.s uiy ad aures meas istiꝯ suspiciõis fama ꝑuenit. Qͥ
uobis in consilio fuerũt. qui uobiscũ illa cognorũt. quibꝰ ip̃is
ꝑ iculũ tũ conflari putabatur. qui Antronio nõ affuerũt qui ĩ
illũ testimoniã grauia dixerũt. hũc defendũt. huic assunt
in huia ꝑiculo decdarãt se nõ cͥmĩe coniueaciõĩs/ ne aclessẽt

Expanded text:
em tuum cum communibus tum praecipuis patris em tuum cum communibus tum praecipuis patris tui periculis commovebatur. ergo istius coniurationis crimen defensum ab eo est qui interfuit, qui cognovit, qui particeps et consili vestri fuit et timoris; cuius in hoc crimine propulsando cum esset copiosissima atque ornatissima oratio, tamen non minus inerat auctoritatis in ea quam facultatis. illius igitur coniurationis quae facta contra vos, delata ad vos, a vobis prolata esse dicitur, ego testis esse non potui; non modo animo nihil comperi, sed vix ad auris meas istius suspicionis fama pervenit. qui vobis in consilio fuerunt, qui vobiscum illa cognorunt, quibus ipsis periculum tum conflari putabatur, qui Autronio non adfuerunt, qui in illum testimonia gravia dixerunt, hunc defendunt, huic adsunt, in huius periculo declarant se non crimine coniurationis, ne adessent
Abbreviated transcription (Latin):
uenexit. nec de fensioni auctoritatẽ. Sin est in me racio xei. ꝑ.
religio priuati officũ studiũ reciuende uoluntatis bonoꝵ
Ni chil minꝯ accusator debet dice ꝙͣ ame defendi S illã. cestimõio
lesum ẽẽ Antromiũ/. Uideor enim nõ solũ studiũ ad defendẽdas
cãs ueꝵ opinionis aliquiad et auctoxitatis afferxe qua &. mo
derate ego utar Iũd. et oĩo nõ uterer si ille me nõ coegiss. Due
haꝵ in uteaq Sillam dicis fuille. patris tui fortillimiuixi atq
optimi ꝯsulis. scs me cõsilus nõ int̾fuille. sas me cũ mͥ lũmus
tecũ usꝰ ẽẽt. tũ illoꝵ exꝑtem cp̃oꝵ et sermonũ fuisse. Credo ꝙ
honoris ꝑuenerã. q̃d mea ambiçio ot forẽsis labor ab om̃i illa
cogitacione abstrahebat. Qͥs gͦ int̾erat uris consiliis: om̃s
hi quos uides huic adẽe. et in primis.M. hoxtẽsiꝰ. Qͥ cũ ꝓpt̾

Expanded text:
venerit nec defensioni auctoritatem; sin est in me ratio rei publicae, venerit nec defensioni auctoritatem; sin est in me ratio rei publicae, religio privati offici, studium retinendae voluntatis bonorum, nihil minus accusator debet dicere quam a me defendi Sullam, testimonio laesum esse Autronium. videor enim iam non solum studium ad defendam opinionis aliquid et auctoritatis adferre; qua ego et moderate utar, iudices, et omnino non uterer, si ille me non coegisset. duae harum in utraque Sullam dicis fuisse. Patris tui, fortissimi viri atque optimi consulis, scis me consiliis non interfuisse; scis me, cum mihi summus tecum usus ehonoris perveneram, quod me ambitio et forensis labor ab omni illa cogitatione abstrahebat. quis ergo intererat vestris consiliis? omnes hi quos vides huic adesse et in primis Q. Hortensius; qui cum propter
Abbreviated transcription (Latin):
erxas me nã miẜicordẽ patria seuerũ: crudelẽ nec pareia nec
nã ẽẽ uoluit. Deniq istam ip̃am ꝑsoña uehemẽtẽ atrem qũa
mͥ tũ tẽpꝯ et res .P.imposuit iam uolũtas et nã ip̃a detraxit.
Illa enim ad breue tempꝰ seueritatẽ postulauit. hec in om̃i
uita inĩam lenitatẽq desiderat. Quare nich il est quod ex
tanto comitatu uixoꝵ amplissimoꝵ me unũ abstrahas sim¬
plex officiũ atq una est bonoꝵ omniũ causa. Nichil erit q̃đ aqͥ¬
nurere posthac si mea ꝑte in qua hos aĩadũteris me uioebis
si esse alii comites noluissẽt. Quare necesse est ꝙ mͥ consuli
p̃cipuũ fuit p̾ter alios id̾ iam pͥuato cũ cet̾is eẽ cõmũe. neq
ego hoc ꝑtiende inuidiess comũitande laudis cã loquor one.¬
uis mes ꝑtem nemiui imꝑcio glorie bonis oñibꝰ/ In antroniũ testimo¬
nũ dixisti iuqͥt Syllã defendis hoc totũ eiꝯmodi est iuđ. ut si
ego sim inconstans ac leuis nec testimomio fidem tribui con¬

Expanded text:
patria nec natura esse voluit; denique istam ipsam personam vehementem et acrem quam mihi tum tempus et res publica imposuit iam voluntas et natura ipsa detraxit. illa enim ad breve tempus severitatem postulavit, haec in omni vita misericordiam lenitatemque desiderat. qua re nihil est quod ex tanto comitatu virorum amplissimorum me unum abstrahas; simplex officium atque una bonorum est omnium causa. nihil erit quod admirere posthac, si in ea parte in qua hos animum adverteris me videbis. tuissem, si esse alii comites noluissent. qua re necesse est, quod mihi consuli praecipuum fuit praeter alios, id iam privato cum ceteris esse commune. neque ego hoc partiendae invidiae, sed communicandae laudis causa loquor; oneris mei partem nemini impertio, gloriae bonis omnibus. 'in Autronium testimonium dixisti,' inquit; 'Sullam defendis.' hoc totum eius modi est, iudices, ut, si ego sum inconstans ac levis, nec testimonio fidem tribui con
Abbreviated transcription (Latin):
ritati loci relinquatur uita .p. sille lorquate ex ea que¬
rat᷑. nũ que eccultet᷑ libido. nũ qđ lateat facinꝯ. nũ que ceudoli¬
tas : nũ que audacia. nichil exroxis exit m̃cã. nec obscuxitatis.Iud.¬
sia uõb uite ꝑpetue uox ea q̃ grauissiã eẽ debet audietur: Aullii
tate uixistis hoc maxime intest non ex libidine aut simultate
aut leuita te testiũ cãs honestoꝵ hominũ ponderaxi. s ĩmag¬
nis disquisiciõibꝰ xopentinisq ꝑiculis uitã uniꝯcuiꝰ q ẽẽ
testẽ. Qũã unos Iuđ. nolite armis suis spoliatã atq nudata¬
ohic̾e inuidie. dedere suspicioni. Munite cõmunẽ arcẽ bonorum
obsteuite ꝑfugiã imꝓboꝵ ualeat ael penã et ad salit̃ẽ pluximũ
quã solam uidetis / ip̃am ex ui sua naturaq facillime ꝑspici su¬

Expanded text:
ritati loci relinquatur. vita P. Sullae torqueatur, ex ea quaeritati loci relinquatur. vita P. Sullae torqueatur, ex ea quaeratur num quae occultetur libido, num quod lateat facinus, num quae crudelitas, num quae audacia. nihil erroris erit in causa nec obscuritatis, iudsi a vobis vitae perpetuae vox ea, quae gravissima debet esse, andietur. Nullum tate vixistis, hoc maxime interest, non ex libidine, aut simultate, aut levitate testium causas honestorum hominum ponderari; sed in magnis disquisitionibus, repentinisque periculis vitam uniuscuiusque esse testem. Quam vos, Iudices, nolite armis suis spoliatam, atque nudaobicere invidiae, dedere suspicioni, munite communem arcem bonorum, obstruiquam solam videtis per se ex sua natura facillime perspici, su
Abbreviated transcription (Latin):
desꝑatis xei .ł. morbis. ista repente ius erupit ut ea cõsec¬
ta et eiecta conualo sc̾e aliqn et sanari ciuitas possit neq e¬
nim est quisꝙͣ qui arbitxet᷑ illis̃ inclusis in xe .ł. pestibꝯ
diuciꝰ hec stare potuisse. Itaq eos nõ add ꝑficienctũ scelꝰ sed
ad luendas roi ł penas. furie q̃dam incitauerũt. In hunc
gͥ greg̃e. uos nũc.R. sillã. Iu.ex his qui cũ hoc uiuũt atq
uixerũt honestissimoꝵ hominũ gregibꝰ uoicietis. ex hoc ħo¬
nimũ num̃o. ex hac familiari dignitate in impio ꝵ parte
ato in parri adaꝵ cede et numerũ trãsferetis. Ubierit gͥ
illud fortissimũ p̃sidiũ pudoris. Quo in loco nõb uita ante
acta ꝓderit Quod ad tp̃us existimacionis parte feuctꝰ ee¬
seruabit᷑. siĩ extreno discrim̃e ac dimicatione foxtune
deẜit.sinõ aderit. sinichil adiuuabit/Questiones nõb
pit spes infremat inetꝰ ut in tot reꝵ angustũs nichil ue¬

Expanded text:
desperatis rei publicae morbis ista repente vis erupit, ut ea confecdesperatis rei publicae morbis ista repente vis erupit, ut ea confecta et eiecta convalescere aliquando et sanari civitas posset; neque enim est quisquam qui arbitretur illis inclusis in re publica pestibus diutius haec stare potuisse. itaque eos non ad perficiendum scelus, sed ad luendas rei publicae poenas Furiae quaedam incitaverunt. in hunc igitur gregem vos nunc P. Sullam, iudices, ex his qui cum hocvixerunt, honestissimorum hominum regibus reicietis: ex hoc hominum numero, ex familiari dignitate, in impiorum partem, atque in parricidarum coerum ac numerum transferetis? Ubi erit igitur illud fortissimum praesidium pudoris? quo in loco nobis vita ante acta proderit? quod ad tempus existimationis partae fructus reservabitur, si in extremo discrimine, ab dimicatione fortunae deseruerit? si non aderit? si nihil adiuvabit? Quaestiones nobis pit spes, infirmat metus, ut in tot rerum angustiis nihil ve
Abbreviated transcription (Latin):
miserrimã turpissima morte ꝓposita cdeg̾et.nõ inꝙͣ cadit ĩ
bilis fuit ac singularis firror ex multis ab adolestencia col
loctis ꝑdicoꝵ hominũ uiciis repẽte ista tanta importũitas
mauditi sceleris exarsit. Nolite Iuđ. arbitrari hominum
illum impetũ et conatũ fuille. sieq enim ulla genktam
barbara aut tam ĩmanis unꝙͣ fuit. in qua nõ m tot s unꝰ
tam ceudelis hostis pateie sit muentꝰ. belue quedã ille ex
portẽtis ĩmanes ac fere forma hominũ indute extiterunt.
Perspicite etiã atq etĩa Iud. nichil enim est q̃đ in hac cã dici
posset uehe nĩeciꝯ penit introspicite catiline antonĩ. cothe¬
gi lentuli cet̾oꝵq mentes quas uos in his libidines q̃ flagi¬
tia. quas turpitudines. quãtas audacias : ꝙͣ incredibiles
furores: quas uotas sceloꝵ: que indicia pareicidioꝵ. ꝙͣ tos
aceruos facino ⁊ repietis ex magnis et diuturnis et iam

Expanded text:
miserrimam turpissima morte proposita degeret? non, inquam, cadit imiserrimam turpissima morte proposita degeret? non, inquam, cadit ibilis fuit ac singulatis furlectis perditorum hominum vitiis repente ista tanta importunitas inauditi sceleris exarsit. nolite, iudices, arbitrari hominum illum impetum et conatum fuisse—neque enim ulla gens tam barbara aut tam immanis umquam fuit in qua non modo tot, sed unus tam crudelis hostis patriae sit inventus—, beluae quaedam illae ex portentis immanes ac ferae forma hominum indutae exstiterunt. perspicite etiam atque etiam, iudices,—nihil enim est quod in hac causa dici possit vehementius— penitus introspicite Catilinae, Autroni, Cethegi, Lentuli ceterorumque mentis; quas vos in his libidines, quae flagitia, quas turpitudines, quantas audacias, quam incredibilis furores, quas notas facinorum, quae indicia parricidiorum, quantos acervos scelerum reperietis! ex magnis et diuturnis et iam
Abbreviated transcription (Latin):
cupidior Iudicatꝰ est hic fuisse qua cet̾i.sin eciã in aliis non
nullis fuit iste consulatꝰ amor. fortuna in hoc fortalse fuit
grauior ꝙ in cet̾is. Postea u̾o quis. p. sillã nisi merentẽ de¬
missũ afflictũq uidit Qͥs unꝙͣ est suspicatꝰ hc̃ magis odio ꝙͣ
pudore/ hominũ aspectũ lucẽq uitare. Qui tũ multa hẽret in¬
uitamẽta urbis & fori ꝓpt̾ sũma studia amicoꝵ q̃ tnĩ ei sola ĩ
malis restiterũt. ab fuit ab oculis nr̃is.& cũ lege retin̾et᷑
ip̃e se exilio pene mulctauit. In hoc uos pudore iuditũ et in hac
uita tanto sceleri locũ fuisse creditis: Aspicite ip̃um. contuemiui
recognostite. Micto rem .P. que fuit semꝑ sille carissima. hos¬
ne amicos tales uiros tam cupidos sui ꝑ quos res eiꝯ scde qͦn¬
dam erãt ordinate / nc̃ subleuat᷑ adũse. ceudelissime perire
uoluit: ut cũ lentulo et catilina & tethego. fedissimã uitã ac

Expanded text:
cupidior iudicatus est hic fuisse quam ceteri; sin etiam in aliis non cupidior iudicatus est hic fuisse quam ceteri; sin etiam in aliis non nullis fuit iste consulatus amor, fortuna in hoc fuit fortasse gravior quam in ceteris. postea vero quis P.Sullam nisi maerentem, demissum adflictumque vidit, quis umquam est suspicatus hunc magis odio quam pudore hominum aspectum lucemque vitare? qui cum multa haberet invitamenta urbis et fori propter summa studia amicorum, quae tamen ei sola in malis restiterunt, afuit ab oculis vestris et, cum lege retineretur, ipse se exsilio paene multavit. in hoc vos pudore, iudices, et in hac vita tanto sceleri locum fuisse credatis? aspicite ipsum, contuemini recognoscite. Mitto rem publicam, quae fuit semper Sullae carissima; hosne amicos, talis viros, tam cupidos sui, per quos res eius secundae quondam erant ornatae, nunc sublevantur adversae, crudelissime perire voluit, ut cum Lentulo et Catilina et Cethego foedissimam vitam ac
Abbreviated transcription (Latin):
tior. multoꝵ hic uitã ẽ a.l. silla dep̃catꝰ ꝙͣ multi sũt sũmi hoĩes
et ornatissimi et nr̃i et equestris ordinis quoꝵ pro saluto so
hic sille obligauit quos ego nominarẽ. Neq enim ip̃i nolũt
et huic animo gratilsimo allunt. S quia mais est beneficium
ꝙͣ posse debet ciuis ciui dare Ideo auobis peto ut qd potuit tp̃ei
tribuatis. quod fetit ip̃i. Ꝙd reliquã constanciã uite cõme¬
morem dignitatẽ. liberalitatẽ. moderacionẽ in pͥuatis rebꝰ.splen¬
natura inchoata comparẽãt. Que domꝰ. Que celebracio toti¬
diana. Que familiaris dignitas. Que studia amitoꝵ. Que
ex quoq ordine multitudo. ħ diu multũ et multo labore q̃sita
una eripuit hora. Accepit .p. silla. Iud̃. uulnꝰ uehemens ce
mortiferũ uerũtñ oiꝯmodi qđ uideret᷑ huiꝯ uita⁊ nã accipe
potuisse.honestatis et dignitatis hũisse nimis magnã iudica¬
tus est cupiditatẽ. quã si uemo aliꝰ hũit in consulatu petẽdo.

Expanded text:
torum hic vitam est a L. Sulla deprecatus! quam multi sunt summi homines et ornatissimi et nostri et equestris ordinis quorum pro salute se hic Sullae obligavit! quos ego nominarem—neque enim ipsi nolunt et huic animo gratissimo adsunt—sed, quia maius est beneficium quam posse debet civis civi dare, ideo a vobis peto ut quod potuit, tempori tribuatis, quod fecit, ipsi. quid reliquae constantiam vitae commemorem,dignitatem, liberalitatem, moderationem in privatis rebus, splenmen a natura inchoata compareant. quae domus, quae celebratio cotidiana, quae familiarium dignitas, quae studia amicorum, quae ex quoque ordine multitudo! haec diu multumque et multo labore quaesita una eripuit hora. accepit P. Sulla, iudices, volnus vehemens et mortiferum, verum tamen eius modi quod videretur huius vita et natura accipere potuisse. honestatis enim et dignitatis habuisse nimis magnam iudicatus est cupiditatem; quam si nemo alius habuit in consulatu petendo,