comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pocudes ẜuiũt. sed ppetua et sine ulla ĩ¬
terimssione delectans. euiꝰ t̾mĩos siqͥd
excesserit. nch̃q aliud ex uoluptate
pecierit nͥ ipam noluptatẽ. bic mortẽ
meditat᷑. e sicut uita ppetua ĩ u̾tute
ẽ. ita mors ĩ uoluptate. qui em̃ tꝑan¬
a maliu̾it carebit et̾ns. qui et̾na p̾tu¬
lĩt celestia nõ he̾bit
n uoluptates aũt saporis et odo̾is
qͥ duo sr̃us ad soiũ corpo ꝑtinẽt
nicħ ẽ qd̾ a nob̾ dispucetur nͥ foite quis
exigit ut dicamus turpe ẽẽ sapienti
ac tono si uentri et gule seriuat. si un¬
guentis oblicus aut florib coronato
moedat. erue qui facit utiq ĩsipiẽs ⁊ ĩ¬
eptus. et nch̾ est et quẽ ne odor quidẽ
u̾itutis actigĩt fortusse quispiã dixerit
clir ergo illa fta sũt. nͥ ut huis fruam
at enĩ sepe iã dcm̃ est u̾tutẽ nullã futu¬
rã fuisse nͥ hrẽt que opp̾me̾c. itaq fecic
omĩadeus ad instruendũ c̾tamẽ rerũ

Expanded text:
pecudes seruiunt, sed perpetua et sine ulla inpecudes seruiunt, sed perpetua et sine ulla intermissione delectans. cuius terminos si quis excesserit nihilque aliut ex uoluptate petierit nisi ipsam uoluptatem, hic mortem meditatur, quia sicut uita perpetua in uirtute est, ita mors in uoluptate. qui enim temporalia maluerit, carebit aeternis, qui terrena praetulerit, caelestia non habebit. Ad uoluptates autem saporis et odoris, qui duo sensus ad solum corpus pertinent, nihil est quod a nobis disputetur, nisi forte quis exigit ut dicamus turpe esse sapienti ac bono, si uentri et gulae seruiat, si unguentis oblitus aut floribus coronatus incedat: quae qui facit, utique insipiens et ineptus et nihili est et quem ne odor quidem uirtutis attigerit. fortasse quispiam dixerit \'cur ergo illa facta sunt, nisi ut iis fruamur?\' at enim saepe iam dictum est uirtutem nullam futuram fuisse, nisi haberet quae opprimeret. itaque fecit omnia deus ad instruendum certamen rerum
Abbreviated transcription (Latin):
demulceat. ꝑsuadet autẽ ꝙ ꝙ̾ suaue
ẽ et aĩo penitꝰ dũ delectat ĩsidit. Iũ
igit᷑ deus et mẽtis et uocis et lingne
artifex diserte loqui nõ põt. ymo uero
sũna ꝓuidẽtia care̾ fuco uoluit ea q̃
diuina sũt ut omẽs intelligeñt que
ip̃e om̃ib loq̃bat᷑ er̃go qui ueritati stu¬
det qui nõ uult sorpẽ deape abiciat imi¬
micas et noxias uoluptates q̃ aĩam
subiciuĩt ut corpus abi dulces p̃ferãt᷑
u̾a furss et̾nab̃uib utilia iocũdis:
Nicbil asptu gracũ sit nͥ quod iuste qd̾
pie fieri uideas nͥ auditu suaue nͥ qd̃
alit aĩam meliorẽ ꝙ te reddidit᷑. Max¬
nie ꝙ hic sensꝰ nõ ẽ ad uiciũ detorquẽ¬
dus qui nob̾ ideo datus ẽ ut doctrinã
deipcipe possemꝰ. ittiq si uoluptas ẽ
audire cantus et carmia. dei laudes ca¬
n̾e et audire iocũdũ sit. hec ẽ uolupta
a uirtutis. tec nõ ẽ caduca et b̾is ut
ille quas appetũt. qui corpori ueludi

Expanded text:
demulceat, persuadet autem quidquid suaue demulceat, persuadet autem quidquid suaue est et animo penitus, dum delectat, insidit. num igitur deus et mentis et uocis et linguae artifex diserte loqui non potest? immo uero summa prouidentia carere fuco uoluit ea quae diuina sunt, ut omnes intellegerent quae ipse omnibus loquebatur. ergo qui ueritati studet, qui non uult se ipse deicere, abiciat inimicas ac noxias uoluptates, quae animam uitiant ut corpus cibi dulces: praeferantur uera falsis, aeterna breuibus, utilia iucundis. nihil aspectu gratum sit nisi quod iuste, quod pie fieri uideas, nihil auditu suaue nisi quod alit animam melioremque te reddit, maximeque hic sensus non est ad uitium detorquendus, qui nobis ideo datus est, ut doctrinam dei percipere possemus. itaque si uoluptas est audire cantus et carmina, dei laudes canere et audire iucundum sit. haec est uoluptas a uirtutis, haec non est caduca et breuis ut illae quas adpetunt qui corpori ut
Abbreviated transcription (Latin):
docet. Siq̾s igit᷑ spͨtacuł int̾est atq reli¬
gionis gr̃a ꝯuenit᷑ discessit a dei cultu
et ad deos se contulit quor natales ⁊
festa celebraint
uriũ uoluptas ex uocũ et can
oculorũ. erius eĩ nõ luxuriosũ ac neꝙͣ
putet enm qui sencas artes domi hẽ¬
at. at qnͥ nch̾ refert utͫ ne luxuriã solꝰ
domi an cum ppło er̾ceas in theatro. S
iã de spͨcacuł dcm̃ ẽ. restat unũ qd̾ est
nob̾ erpugnandũ ne capiamͣ hiis q̃
ad sensũ ntimũ penetrãt. Nã illa oĩa
q̃ uerbis cuient id est aeris ac neruor
suaues som possũt facile ꝯtempmi qr
nõ adberent nec scribi posfũt. Carmẽ
autẽ ꝯpõĩtũ et orõ cũ suanitate deapi¬
ens cupit mẽtes et quo nolũt ĩp̃enͭ
Inde homĩes lr̾ati cũ ad religionẽ dei
accesserĩt ab aliquo ĩꝑito doctore fun¬
dati minꝰ credũt. assueti eĩ dulcibus
sordido asꝑnant᷑. id eĩ querũt qd̾ sẜm

Expanded text:
docet. si quis igitur spectaculis interest ad quae relidocet. si quis igitur spectaculis interest ad quae religionis gratia conuenitur, discessit a dei cultu et ad deos se contulit, quorum natales et festa celebrauit. Aurium uoluptas ex uocum et cantoculorum. quis enim non luxuriosum ac nequam putet eum qui scaenicas artes domi habeat? atquin nihil refert utrumne luxuriam solus domi an cum populo exerceas in theatro. sed iam de spectaculis dictum est. restat unum quod est nobis expugnandum, ne capiamur iis quae ad sensum intimum penetrant. nam illa omnia quae uerbis carent, id est aeris ac neruorum suaues soni possunt facile contemni, quia non adhaerent nec scribi possunt. carmen autem compositum et oratio cum suauitate decurrens capit mentes et quo uoluerit inpellit. inde homines litterati cum ad religionem dei accesserint ab aliquo inperito doctore fundati, minus credunt. adsueti enim dulcibus sordido aspernantur. id enim quaerunt quod sensum
Abbreviated transcription (Latin):
siũ qͦ ludoꝵ tõ quid aliuo ht̃. ñ leuita¬
teni uanitatẽ insamã. Tãto nãq ĩpetu
concitantur aĩ ĩ furorẽ qnͣto illic ĩpetu
curritur ut hni ampliꝰ spectaculi exhibe¬
ant qui spͨtandi grã ueniũt. cũ exclana¬
re et efferri et exiure ceꝑint. uitanda
ergo spectacula omĩa nõ solũ nequid
uiciorũ pectorib insiceat q̃ setata et
pacifica ẽẽ debẽt. si ne ciuus nos uolu¬
ptatis ꝯsuetudo delimat et a deo atq
a bomis oꝑib auertat. Nam ludor cele¬
bracoẽs deorũ festa fũt. siquidẽ ob na¬
tales eorũ uel tẽporũ nouorũ dedicaci¬
ones st̃ ꝯstitut Et p̾mitus quidẽ uena¬
tiones que uocant᷑ munera sat̾no st̃
attribute. ludi autẽ sce̾mi̾ci libro. Enrcẽ¬
ses u̾o neptuno paulatim tñ et cet̾is
diis idem honos tribii cepit. singuli¬
qr ludi nomĩb eorũ ꝯsecrati st̃ ficut
siminus capito in libris spectaculor

Expanded text:
sium quoque ludorum ratio quid aliut habet nisi leuitasium quoque ludorum ratio quid aliut habet nisi leuitatem uanitatem insaniam? tanto namque impetu concitantur animi in furorem, quanto illic impetu curritur, ut iam plus spectaculi exhibeant qui spectandi gratia ueniunt, cum exclamare et efferri et exsilire coeperint. uitanda ergo spectacula omnia, non solum ne quid uitiorum pectoribus insidat, quae sedata et pacifica esse debent, sed ne cuius nos uoluptatis consuetudo deleniat et a deo atque a bonis operibus auertat. nam ludorum celebrationes deorum festa sunt, siquidem ob natales eorum uel templorum nouorum dedicationes sunt constituti. et primitus quidem uenationes, quae uocantur munera, Saturno sunt attributae, ludi autem scaenici Libero, circenses uero Neptuno. paulatim tamen et ceteris diis idem honos tribui coepit singulique ludi nominibus eorum consecrati sunt, sicut Sinnius Capito in libris spectaculorum
Abbreviated transcription (Latin):
ũsus numerosi et ornati. itẽ tragyce hỹ¬
storie subiciĩt oculis. parricidia et in¬
cesta regũ maloꝵ et coturnata scela̾
demõstrant. Hystrionũ quoq s̃pudi¬
cissimi motus quid aliud insilibidi¬
nes et docent et instigant. quor ena¬
uata corpora et ĩ muliebrẽ incessum
hĩtũ q molłita. etiã ĩpudicas frmĩas
intxnestis gestib menciũt᷑. Quid de
mimis loquar corruptelarũ p̃fencib
disciplinã qui docent adultĩa dũ figũt
et simulacris erudiĩt. at nõ qͥd iuue¬
nes aut u̾gines faciat. eũ ħ̾ ⁊ sieri smne
admouent᷑ utiq quid face̾ possit̾ et
ĩflãment᷑ libidine q̃ aspͨtu maxiẽ ꝯci¬
tatur ac se quist ꝓ soru ĩ ilł ymagĩb
p̃figurat. ꝓtãt q illa dũ rident. et ad¬
hentib uiciis corruptiores ad cubicu¬
la reu̾tũt᷑. ec pu̾i m̾o. quos p̃ ma¬
turis uiciis miru nõ oportet. hetiã
senes quos peccare iã nõ decet. Circẽ¬

Expanded text:
versus numerosi et ornati. Item tragicae hiversus numerosi et ornati. Item tragicae historiae subjiciunt oculis parricidia, et incesta regum malorum, et cothurnata scelera demonstrant. Histrionum quoque impudentissimi motus quid aliud, nisi libidines et docent, et instigant? quorum enervata corpora, et in muliebrem incessum habitumque mollita, impudicas foeminas inhonestis gestibus mentiuntur. Quid de mimis loquar corruptelarum praeferentibus disciplinam? qui docent adulteria, dum fingunt, et simulatis erudiunt ad vera? Quid juvenes aadmonentur utique quid facere possint et inflammantur libidine, quae aspectu maxime concitatur, ac se quisque pro sexu in illis imaginibus praefigurat probantque illa, dum rident, et adhaerentibus uitiis corruptiores ad cubicula reuertuntur, nec pueri modo, quos praematuris uitiis imbui non oportet, sed etiam senes, . quos peccare iam non decet. circen
Abbreviated transcription (Latin):
ignorat quid uel uiuus edipodis decla¬
rac eremplũ duplice scelere cõfusum
Tam igitur nefariũ ẽ erpon̾e ꝙͣ necare
Ait em particite facultatũ angustias cõ¬
querũt᷑. nec se plurib liberis educãdis
sufficere posse p̃tendunt. qiͣ u̾o aut tã¬
cultates in potestate sinc possidentiũ
aut nõ cotidie deus erdiuicib paupos
et ex pauꝑib diuices faciat. Quare si
quis litõs ob panpem nõ pot̾it educa¬
re sacius est ut se ab uxoris cõgressioẽ
cõtineat ꝙͣ sceleratis manib dei oꝑa cor¬
rũpat. Eĩgo si homicidiũ face̾ mlło modo
dat. nlłus cruor siquidẽ ppło sãgius il¬
le p̃statur. In stenis quoq nestio an sit
corruptela iiçiosior. Nam et comice
sabule destupris uirginũ locunt᷑ aut
amacorib metricũ. Et quo magis sũt
cloquẽtes qui flagicia illa finxerunt
eo magis sm̃arũ elogancia suadent i
faciiꝰ interent audientiũ memorie

Expanded text:
ignorat? Quod vel unius Oedipodis declaignorat? Quod vel unius Oedipodis declarat exemplum, duplici scelere confusum. Tam igitur nefarium est exponere, quam necare. At enim parricidae facultatum angustias conqueruntur; nec se pluribus liberis educandis sufficere posse praetendunt: quasi vero aut facultates in potestate sint possidentium, aut non quotidie Deus ex divitibus pauperes, et ex pauperibus divites faciat. Quare si quis liberos ob pauperiem non poterit educare, satius est, ut se ab uxoris congressione contineat, quam sceleratis manibus Dei opera corrumpat. Ergo si homicidium facere nullo modo dat ullus cruor: siquidem populo sanguis ille praestatur. In scenis quoque nescio an sit corruptela vitiosior. Nam et comicae fabulae de stupris virginum loquuntur, aut amoribus meretricum; et quo magis sunt eloquentes, qui flagitia illa finxerunt, eo magis sententiarum elegantia persuadent, et facilius inhaerent audientium memoriae
Abbreviated transcription (Latin):
deus sacroscm̃ ał eẽ uoluit . ergo ne
illud quidẽ concedi aliquis eristimet
ut reçens natos liceat obedire oblide
que uel maximia ẽ impiet᷑as. ad iutã
eñ deus inspirat anmas nõ ad mo¬
rtom. uer homines ne ꝯd̾ sit fucinus
quo manus suas nõ polluãt rudib
adhuc et simplicib ammab ab negãt
lucẽ nõ a se datam. Expͥtet u̾o̾ aliquis
ut alieno sang̾miꝰ ꝑcant qui nõ ꝑcũt
suo sed bene sine ulla ꝯtrou̾sia stelerati
et ĩiust. quid illi quos falsa pietas cogͥ
erpone. Non possunt mocences eristia¬
ri qui iuscera sua in p̃cam canib obici¬
ũt et qntũ ĩ ipĩs est crudelius necant
Quã si strangulassent. Qius dubitet
qu ĩpius sit qui aliene misericordie lo¬
cũ tribuit. qneciã si contingat ei q̃ uo¬
luit ut alatur addixit certe sangͥnẽ su¬
um. uł ad seruitutẽ uel ad lupanar
Que autẽ possint uł soleant accidẽ ĩ rtͦq
seru ꝑ errorem quis nõ intelligit. quis

Expanded text:
deus sacrosanctum animal esse uoluit. ergo ne deus sacrosanctum animal esse uoluit. ergo ne lliut quidem concedi aliquis enstimet, ut recens natos liceat oblidere, quae uel maxima. est inpietas: ad uitam enim deus inspirat animas, non ad mortem. uerum hoquo manus suas non polluant, rudibus adhuc et simplicibus animis abnegant lucem non a se datam. Expectet vero aliquis ut alieno sanguini parcant, qui non parcunt suo: sed hi sine ulla controversia scelerati et injusti. Quid illi, quos falsa pietas cogit exponere? Num possunt innocentes existimari, qui viscera sua in praedam canibus objiciunt, et quantum in ipsis est, crudelius necant, quam si strangulassent? Quis dubitet, quin impius sit, qui alienae misericordiae locum tribuit? qui etiamsi contingat ei, quod voluit, ut alatur, addixit certe sanguinem suum, vel ad servitutem, vel ad lupanar. Quae autem possint, vel soleant accidere in utroque sexu per errorem, quis non intelligit? quis
Abbreviated transcription (Latin):
tãꝙͣ hominũ sangumẽ siciãt oderũt
moras. Alios illis cõpares dari poscũt
reçenciores ut ꝙͣ p̾mũ oculos suos sa¬
cient hac ꝯsuctudine ĩbuti hũamta¬
tẽ ꝑdiderũt. itaq nõ ꝑcunt etiã ĩno¬
centib sed ex̾cent in omẽs. qd̾ ĩ malo¬
rũ trucidatõe didicerũt. humꝰ igitur
publici hoĩcidi socios et ꝑticipes ẽẽ
nõ ꝯuenit. eos qui iusticie uiã ten̾e
intuntur. Non eĩ eũ occidẽ deus uetat
latrocmari nos trñ phibet . qd̾ ne ꝑ
leges quidẽ publicas. licet. sed ea qͦ
ne fiant. mouet que apud homines
pro licicis hñtur. ita neq militare
iusto licebit ciuꝯ milicia ẽ ip̃a iusti¬
cia. neq uero accãre ꝙ̃ꝙͣ c̾mĩe capi¬
tali. Quia nich̾ distat utrũ ne fero
an uerbo poçius occidas qm occisio
ip̃a ꝓbibetur. itaq in hoc dei p̃cepto
nillã ꝓrsus exceptoẽm fieri oportet
qñ occide̾ hoĩem sit semꝑ nefas. quẽ

Expanded text:
tamquam humanum sanguinem sitiant, oderunt tamquam humanum sanguinem sitiant, oderunt moras. alios illis conpares dari poscunt recentiores, ut quam primum oculos suos satient. hac consuetudine inbuti humanitatem perdiderunt. itaque non parcunt etiam innocentibus, sed exercent in omnes quod in malorum trucidatione didicerunt. huius igitur publici homicidii socios et participes esse non conuenit eos qui iustitiae uiam tenere nituntur. non enim cum occidere deus uetat, latrocinari nos tantum prohibet, quod ne per leges quidem publicas licet, sed ea quoque ne fiant monet quae aput homines pro licitis habentur. ita neque militare iusto licebit, cuius militia est ipsa iustitia, neque uero accusare quemquam crimine capitali, quia nihil distat utrumne ferro an uerbo potius occidas, quoniam occisio ipsa prohibetur. itaque in hoc dei praecepto nullam prorsus exceptionem fieri oportet, quin occidere hominem sit semper nefas, quem
Abbreviated transcription (Latin):
maxima irritamẽta uiciorũ. et ad corpẽ¬
dos aiõs potẽtissime ualent tollenda st
nob̾ quia nõ mõ ad beatã uitã ichil
ꝯfcrũt. sed etiam nocẽt płimũ. Nã qui
hominẽ ꝙͣuis ob merita dampnatum
ĩ ꝯsp̾tu suo ugulari pro uoluptate cõ¬
honncidii qd̾ fit occulte spͨtator et ꝑti¬
cops fiat. hos tñ ludos uocãt ĩ quibuᷤ
hũamis sangius effundit᷑ a deo longe
ab hõib sccessit hũantas. ut cũ aĩas
hominũ int̾ficiant. ludẽ se opmẽt᷑ no¬
cẽciores se biis om̃ibrs quorũ sãg̾nẽ
uoluptati bñt. Quere nũc an possint
pn et iusti homines eẽ qui ꝯstitutos sb̃
rũt qr ad mortẽ crudelia et inhũana¬
suffragia nec uulnerib saciati nͨ cruc̾e̾
cruore ꝯtenti. qnͥeciã ꝑcussos iacences¬
q repeti iubent et cadauera ictib dis¬
sipari. nequis illos dissimulaca mor¬
te deludat. irascũt᷑ etiã pugnãtib in¬
si celeriter e duob occisus est. Alt̾ et

Expanded text:
maxima sunt irritamenta vitiorum, et ad corrumpendos animos potentissime valent, tollenda sunt nobis, quia non modo ad beatam vitam nihil conferunt, sed etiam nocent plurimum. Nam qui hominem, quamvis ob merita damnatum, in conspectu suo jugulari pro voluptate comhomicidii, quod fit occulte, spectator et particeps fiat. Hos tamen ludos vocant, in quibus humanus sanguis effunditur. Adeo longe ab hominibus secessit hamanitas; ut cum animas hominum interficiant, ludere se opinentur, nocentiores iis omnibus, quorum sanguinem voluptati habent. Quaero nunc, an possint pii et justi homines esse, qui constitutos sub runtque ad mortem crudelia et inhusuffragia nec uulneribus satiati nec cruore contenti. quin etiam percussos iacentesque repeti iubent et cadauera ictibus dissipari, ne quis illos simulata morte deludat. irascuntur etiam pugnantibus, nisi celeriter e duobus alter occisus est, et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ subnsu oculoru uenit. ⁊corporale nt
ait plato. ⁊ solubile sit. ncc̃e ẽ. unus igit᷑
Spycaris. Arctore demoerito ueredicus
potuit. aut quib decansis tm̃ hec opus.
lauit nec cõiecturis id assequim᷑ s tra¬
dictione cellesti docebimus cedulo. ut
tande studiosis m̃tatis appareat non
ille sap̃ie tam suanis tam iccundus
afflaret. nullo mõ senserint int̾m nec¬
cessarniz puto admonere łcturos. ꝙ hec
nr̃a que tradimus praue itose q men¬
tes. aut oĩno nõ intelligent. hebetatur
eium acies earu terrenis cupiditatib.
que sensus om̃s grauãt. ĩbecillosq re¬
dunt. aut etia si intelligent dissimula
quoꝵ suanitate capm̃tur. quirtutis uiã
deserunt. cuins acbitate offendũt. na
qui auaricia ⁊ opim mexplebili quadã
siti flagrant. qr nõ possũt uenditis. Aut
largitis q̃ aniant. tenui caltu uita de¬
gere sine dubis malunt io ẽẽ fictu qͦ
desiterus sins reminciare cegu̾tur.⁊ tez

Expanded text:
 uisum oculorum uenit, et corporale, ut ait so Plato, et solubile sit necesse est. unus igitur Epicurus auctore Democrito ueridicus potuit aut quibus de causis tantum hoc opus alauit nec coniecturis id adsequimur sed traditione caelesti, docebimus sedulo, ut tandem studiosis ueritatis appareat non ille sapientiae tam suauis, tam iucundus adflauerit, nullo modo senserint.. interim necessarium puto admonere lecturos quod haec nostra quae tradimus prauae uitiosaeque mentes aut omnino non intellegent — hebetatur enim acies eorum terrenis cupiditatibus, quae sensus omnes grauant inbecillosque reddunt — aut etiamsi intellegent, dissimulabquorum suauitate capiuntur, et uirtutis uiam deserunt, cuius acerbitate offenduntur. nam quia auaritia et opum inexplebili quadam siti flagrant, quia non possunt uenditis aut dilargitis quae amant tenui cultu uitam degere, sine dubio malunt id esse fictum quo desideriis suis renuntiare coguntur. item
Abbreviated transcription (Latin):
premia intioru. sempit̾ra unitutur ee¬
pona igitur rone mundi.ut facile pos¬
sit intelligi. ⁊ qñ ⁊ quare sit effc̃us ado.
Qd̾ ꝑlato qui temundi fabricatõe dis¬
serint nec scire pot̾at. nec ex plicare. C¬
quupe qni celeste mist̾m. ꝙ nõ nisi ꝑ¬
corpore ut inicium cepit alñ. ita fine
capiat. ncc̃e ẽ.Nam aristotiles qui cum
ñ id̾et quẽad̾m possit tanta rer magͥ¬
cudo interrire.ahanc p̾scriptõ uell ef¬
fug̾e. sẽp ait fuisse mũdu. ac semꝑ fu¬

Expanded text:
praemia vitiorum, sempiterna virtutum. Exponam igitur rationem mundi, ut facile possit intelligi, et quando, et quare sit effectus a Deo: quod Plato, qui de mundi fabricatione disseruit, nec scire poterat, nec explicare; quippe qui coeleste mysterium, quod non nisi et graui corpore ut initium cepit aliquando, ita finem capiat necesse est. nam Aristoteles, qui cum non uideret quemadmodum posset tanta rerum magnitudo interire, et hanc praescriptionem uellet effug
Abbreviated transcription (Latin):
illud nõ idit nõ dobẽ s ĩ corpalicor¬
porale munꝯ offerri Qnͣto meliꝰ et
uenus seneca. uultis ne uos ĩ qui
deũ cogitare magnũ et placidũ et
maiestate leni. uerendũ amicũ et
semꝑ in primo nõ ĩmolatoĩb nec
sang̾ne mulco colendũ. Que eĩ ex
trucitatione ĩ merẽtiũ uoluptas ẽ
si mẽte pura bono honestoq ppoĩto
Nõ tẽpla illi congestis ĩ altitu̾omẽ
scrxis cestruẽda sunt ĩ suo cuiq ꝯse¬
crandꝰ ẽ pectore uestes gͥ et gẽma ᷤ
et cetera q̃ hñcur ĩ p̃cio. Siq̾s putat
deo cara is plene quid sit deꝰ nescit
cui putat uoluptati eẽ eas res qͣs
etia hõ sic contep̃serit iure laudat᷑
ei̾d gͦ castũquid deo dignũ ñ qd̾ ipẽ
ĩ illa diuma lege sua poposcit. Ou¬
o sũt q̃ offerri debeant. comĩ et sac̾¬
ficiũ domuĩ ĩ ꝓpetuũ. sac̾ficiũ ad tp̃s¬

Expanded text:
illud non uidit, non debere incorporali corillud non uidit, non debere incorporali corporale munus offerri? quanto melius et uerius Seneca uultisne uos inquit deum cogitare magnum et placidum et maiestate leni uerendum, amicum et semper in proximo, non immo lationibus nec sanguine multo colendum — quae enim ei trucidatione immerentium uoluptas est? —, sed mente pura, bono honestoque proposito? non templa illi congestis in altitudinem saxis extruenda sunt: in suo cuique consecrandus est pectore. uestes igitur et gemmas et cetera quae habentur in pretio si quis putat deo cara, is plane quid sit deus nescit: cui putat uoluptati esse eas res quas etiam homo si contempserit, iure laudabitur. quid ergo castum, quid deo dignum nisi quod ipse in illa diuina lege sua poposcit? duo sunt quae offerri debeant, donum et sacrificiu
Abbreviated transcription (Latin):
ram cei q̃ ue̾ marĩa ẽ. et q̃ ĩ corde bo¬
mĩs collocata inqͥnari nõ pot sã¬
gͥne uisticia ĩponit᷑. pacĩa fices.
ĩ nocẽtia. castitas. abstinẽtia. Hic
ẽ uĩssimꝰ ritus. boc illa lexdei ut
a cycerone dictũ est. p̃clara et di¬
uina. semꝑ q rocta et honesta
iubet. uetat p̃uaet turpia au
parencẽ scĩssime ac certissime legi ius¬
ticie ac legitime ncce ẽ iriu̾e cuiꝰ le¬
gio pauce quitẽ capita posui. Qo̾ sũ
pollicitus. ea me tr̃mõ ẽẽ dcũrũ que
sũmũ fastigiũ u̾tuci et iusticie ĩpone¬
rẽt. Siquis uolet cet̾a oĩa ꝯp̃hẽdere
ex fonte ipõ petat uñ ad nos ruuuis
iste manauit
ũc de sacrificio ipõ pauca dicamꝰ
Ebur inqͥt plato nõ castũ donũ
deo. Quid gͦ picta scil et trrta p̃cio¬
sai.u̾mo uero nõ castũ donũ deo ꝙ̃
ꝙ̃ coirũpi ꝙͥ qͥd subripi põt. s sicut
hoc uid̾ nõ oporte̾ iuuenti offerria¬
liquid qd̾ fic ex mortuo corpore. cur

Expanded text:
in corde hominis conlocata inquinari non potest sanguine, iustitia imponitur, patientia fides innocentia castitas abstinentia. hic est uerissimus ritus, haec illa lex dei, ut a Cicerone dictum est, praeclara et diuina, semper quae recta et honesta iubet, uetat praua et turpia: cui parentem sanctissimae ac certissimae legi iuste ac legitime necesse est uiuere. cuius legis pauca equidem capita posui, quod sum pollicitus ea me tantummodo esse dicturum quae summum fastigium uirtuti et iustitiae imponerent. si quis uolet cetera omnia comprehendere, ex fonte ipso petat unde ad nos riuus iste manauit. Nunc de sacrificio ipso pauca dicamus. ebur inquit Plato non castum donum deo. quid ergo? picta scilicet et texta pretiosa? immo uero non ca corrumpi, quidquid subripi potest. sed sicut hoc uidit, non oportere uiuenti offerri aliquid quod sit ex mortuo corpore, cur
Abbreviated transcription (Latin):
re iusti bomĩs ad deũ directa laudatõ
qrue tũ ip̃a ut deo sit accepta et hiũ¬
litate et timore et deuotoẽ. maxima
opus ẽ. nequis forte integ̾tatis atq
m̃ocẽtie fiduciã gerens tumoris et
arrogancie cͥmen ĩcurrat. eoq frõ
gr̃am u̾tutis amittat. sedut sic deo
carus oĩq macula careat. mĩam
aliud desiderauit nõ ẽ opus õ sti¬
enti quid uellemꝰ. siquid eitoniene¬
nerit grãs agat. siquid mali satisła¬
tiat. et id sibi ob poc̃a sua ueniile fa
agat et in bonis satisfatiat ut ide
sic semꝑ et stabił et ĩmutabił ⁊ ĩcon¬
cussus. Nec tancũ hoc ĩtemplo pucet
sͥ ẽẽ fuciendũ. sed et domi. et ĩ ipso
etiã cubili suo. Secũ demq hẽat deũ
semꝑ in corde suo cõsec̾tũ. qm̃ ipt̃ ẽ
dei tẽplũ. ed̾ si deo ac pũ ac conno
hac assiduitate. hor obsequio. hac de¬
uotõe seruierit. cõsũmata et ꝑfecta
iusticia ẽ. Quã qui tenu̾t bic ut

Expanded text:
re iusti hominis ad deum directa laudatio, re iusti hominis ad deum directa laudatio, quae tamen ipsa ut deo sit accepta, et humilitate et timore et deuotione maxima opus est, ne quis forte integritatis atque innocentiae fiduciam gerens tumoris et adrogantiae crimen incurrat eoque facto gratiam uirtutis amittat. sed ut sit deo carus omnique macula careat, miseriahut desiderauerit, non est opus dicto scienti quid uelimus: si quid ei boni euenerit, gratias agat, si quid mali, satisfaciat et id sibi ob peccata sua euenisse fatagat et in bonis satisfaciat, ut idem sit semper et stabilis et immutabilis et inconcussus. nec tantum hoc in templo putet sibi esse faciendum, sed et domi et in ipso etiam cubili suo. secum denique habeat deum semper in corde suo consecratum, quoniam ipse est dei templum. quodsi deo, patri ac dohac assiduitate, hoc obsequio, hac devotione servierit, consummata et perfecta justitia est; quam qui tenuerit, hic ut
Abbreviated transcription (Latin):
tabilio ꝙͣ plane intelligi nos ad iu¬
sticiã oẽ natos. Id eigo  solũ deo ex¬
hibere atq offerre debemꝰ ad qd̾ cupi¬
endũ nos ipẽ gnͣauit. ħ aũt cuplee
sacrificu geno qm sic u̾ssimũ t̾migi¬
stus hermes ydonens testis ẽ qͥ nobis¬
cũ idest cũ ꝓphis qͦs seqͥms tã re ꝙͣ uer¬
bis ꝯgruit de iusticia sic locutꝰ ẽ. hoc
u̾bũ. O fili adora et cole. altus aũt
dei iuuus ẽ.malũ nõ eẽ. Itẽ ĩ illo ẜ¬
mone ꝑfecto cũ exaudissec asclepiũ
querẽtẽ a filio suo utͣ placẽt ꝑtĩeiꝰ
ꝓferri thus et alios odores ad suc̾fi¬
ciũ dei exclamauit. bene bene. o mi¬
nate .o asclepi. est eĩ maximia ĩpieta
tale quid de uno illo ac singularibo¬
no ĩ anmũ ĩduc̾e hec et hus et simili
los ud̾ ei grãs agentes. adoremꝰ. Hui
emĩssicrificiũ sola bñdcĩo ẽ et recte. per
enĩ sticͥficare oportet deo. siquidẽ deus
ẽ sũmo igit᷑ colendõ dei ritus ẽ ex o¬

Expanded text:
tabilius, quam plane intelligi nos ad justitiam esse natos. » Id ergo solum Deo exhibere atque offerre debemus, ad quod capiendum nos ipse generauit. hoc autem duplex sacrificii genus quam sit uerissimum, Trismegistus Hermes idoneus testis est, qui nobiscum, id est cum prophetis quos sequimur, tam re quam uerbis congruit. de iustitia sic locutus est: hoc uerbum, o fili, adora et cole. cultus autem dei unus est malum non esse. item in illo sermone perfecto, cum exaudisset Asclepium quaerentem a filio suo utrum placeret patri eius proferri tus et alios odores ad sacrificium dei, exclamauit: bene, bene ominare, o Asclepi. est enim maxima inpietas tale quid de uno illo ac singulari bono in animum inducere. haec et his similianos uero gratias agentes adoremus: huius enim sacrificium sola benedictio est. et recte. uerbo enim sacrificari oportet deo, siquidem deus t. summus igitur colendi dei ritus est ex o
Abbreviated transcription (Latin):
fieri debeat mor doceto. sed ut iubẽtib
façere nos ꝯtra legem dei ꝯtraꝙ iusti¬
ciã nullis minis minis aut suppliciis
terreamo quomina nissionẽ dei. uissi¬
om homĩs p̾ferama. Item iurto est
mortẽ ꝯtempn̾e nõ ut appetamꝰ cã¬

Expanded text:
fieri debeat mox docebo —, sed ut iubentibus facere nos contra legem dei contraque iustitiam nullis minis aut suppliciis terreamur, quominus dei iussionem iussioni hominis praeferamus. item uirtus est mortem contemnere, non ut adpetam
Abbreviated transcription (Latin):
doiẽ cupiditatis extinguet. extirpa¬
bit libidines. ĩ iudiã distͣhet. irã imi¬
tigabit. ille reddet uerã et ppetuã srĩ¬
tatẽ. Appetenda ẽ hic oĩt medicna
qm̃ maiore piculo uerat᷑ aĩa qmͣ
corpus. et ꝙͣp̾mũ latr̃tib morbis
adbiborda ẽ curatio. Neq eĩ si utat᷑
ailiquis oculorũ acie clara. mẽb̾s
omĩb mergris firmissima tociꝰ cor¬
poris ualicudine tũ eũ dixim̃ ĩ
samĩ si effrratur ira. suꝑbia. tuii¬
dus infletur. libidim seruiat. cu¬
piditatib mardesdat. sed eũ pociꝰ
quiad alienã felicitatẽ nõ actollat
oculos. opes nõ admiret᷑. Alienã
mulierẽ scẽ iuideat. nch oĩo appe¬
tat. nnch ꝯcupiscat alienũ. Nõ in¬
uideat ulli. nõ fustidiat ꝙ̃ꝙͣͣ sit
humił. mẜ̾icors. bñficus. mitis.
hũamis. pax ĩ aio eius ppetua u̾¬
setur. Ille hõ sanus ille hõ iustus
ilse ꝑfũs est. eriusquis igit᷑ nns

Expanded text:
dorem cupiditatis extinguet, extirpadorem cupiditatis extinguet, extirpabit libidines, inuidiam detrahet, iram mitigabit, ille reddet ueram et perpetuam sanitatem. adpetenda est haec omnibus medicina, quoniam maiore periculo uexatur anima quam corpus et quam primum latentibus morbis adhibenda curatio est. neque enim si utatur aliquis oculorum acie clara, membris omnibus integris, firmissima totius corporis ualitudine, tamen eum dixerim sanum, si efferatur ira, superbia tumidus infletur, libidini seruiat, cupiditatibus inardescat: sed eum potius qui ad alienam felicitatem non attollat oculos, opes non admiretur, alienam mulierem sancte uideat, nihil omnino adpetat, nihil concupiscat alienum, non inuideat ulli, non fastidiat quemquam, sit humilis misericors beneficus mitis humanus, pax in animo eius perpetua uersetur: ille homo sanus, ille iustus, ille perfectus est. quisquis igitur his
Abbreviated transcription (Latin):
nes puta tibi cõtigisse ut oculos oĩũ
effugias demens. Quid tibi ꝑdest nõ
minerit inquit deũ se hr̃e testem
id est ut ego arbitror mẽtẽ suã. qua
nch̾ hõi dedit deus ipẽ diuimus.
Itẽ cũ de iusto ac bono iuro loq̃ret᷑
Itaq talis ir. inquit nõ mõ fac̾e̾
sed ne cogitare quidẽ quidꝙͣ audeb ͭ
qd̃ nõ au̾deat p̃dicare p̃ iugemꝰ
igitur oscĩam que ocuł dei pua est
et ut ait idẽ semꝑ ita iuuamꝰ ut roe¬
redcendã nob̾ arbitrem᷑. pucemꝰ q
nos momẽtis oĩb nõ maliquo nt
ille dixit orbis fre theatro ab hõĩb
sco desuꝑ spoctari ab eo qui et iuder
et testis ipẽ futuro ẽ. cuui icẽm inte
reposcent actus suos ĩficiati nõlice¬
bit. Ergo scicus est. aut esfuge̾. con¬
suam aut nos ip̃os ultro aꝑire aĩm
et ꝑiciẽ recissis uulnerib effunde̾
Quib nemo alius mederi põt insi
solus ille qui gressũ claudis. iusum
gauit. morcuos ercitauit. ille ar¬

Expanded text:
ues? puta tibi contigisse ut oculos omnium ues? puta tibi contigisse ut oculos omnium effugias, demens: quid tibi prodest nominerit inquit deum h habere testem, id est, ut ego arbitror, mentem suam, qua nihil homini dedit deus ipse diuinius. item cum de iusto ac bono uiro loqueretur, itaque talis uir inquit non modo facere, sed ne cogitare quidem quicquam audebit quod non audeat praedicare. purgemus igitur conscientiam, quae oculis dei peruia est, etreddendam nobis arbitremur, putemusque nos momentis omnibus non in aliquo, ut ille dixit, orbis terrae theatro ab hominibus, sed desuper spectari ab eo qui et iudex et testis idem futurus est, cui rationem uitae reposcenti actus suos infitiari non licebit.. ergo satius est aut effugere conscientiam aut nos ipsos ultro aperire animum et perniciem rescissis uulneribus effundere: quibus nemo alius mederi potest nisi solus ille qui gressum claudis, uisum rgauit, mortuos excitauit. ille ar
Abbreviated transcription (Latin):
dicento ꝙͣ ut eũ cogittitio mẽtis hũa¬
ne cupe posset. et ipm̃ iu̾tatis acti¬
git fontẽ. senciẽde uitã ominũ suꝑ¬
uacuã nõ eẽ ut ericurei uolũt. sed
deo abtnis opamuuẽdo dan siq̃de
iuste ac pie iuucrẽt iuxerĩt potuit
ec̃ uerus dci cultor. siquis illi mõstͣs¬
set et otemplisset proc̾to renonẽ et
magriũ suũ socionẽ si uere sapĩe du¬
cem nactus esset. hinc nos inquit
dẽt ignorantie as ssic. sich ꝑdest i
ergo mẽcatio. sulo dissimiuatioĩ
locus est. quia pietib oculi hominũ
submouẽturr. Doi autẽ ominitas
nec uiscerib sub mouen põt qͦmino
totũ hominẽ ꝑspiciat et norit. Idẽ
ĩeiusdẽ oꝑis primo quid agis in qͥt
quid mcichinaris quid abscondi᷑. cus¬
tos te tuus sequit aliũ tibi peg̾na¬
tio subduxit. auũ mers. Aliũ ualitu¬
do. Heret hic quo car̾e mũꝙͣ potes. qͥd
locũ cibditũ legis et arbitros remo¬

Expanded text:
dicendo quam ut eam cogitatio mentis humadicendo quam ut eam cogitatio mentis humanae capere posset, et ipsum ueritatis attigit fontem sentiendo uitam hominum superuacuam non esse, ut Epicurei uolunt, sed deo ab iis operam uiuendo dari, siquidem iuste ac pie uixerint. potuit esse uerus dei cultor, si quis illi monstrasset, et contempsisset profecto Zenonem et magistrum suum Sotionem, si uerae sapientiae ducem nactus esset. huic nos inquit deret ignorantiae confessio. nihil prodest iergo mendacio, nullus dissimulationi locus est, quia parietibus oculi hominum submoventur, dei autem diuinitas nec uisceribus submoueri potest, quominus totum hominem perspiciat et norit. idem m eiusdem operis primo quid agis? inquit quid machinaris? quid abscondis? custos te tuus sequitur. alium tibi peregrinatio subduxit, alium mors, alium ualitudo: haeret hic quo carere numquam potes. quid locum abditum legis et arbitros remo
Abbreviated transcription (Latin):
salutis ut huic noãtati au fragilita᷑
nr̃. a subita ẽ medicina pmĩe subuẽiret
Ergo qͥcũq aberrauĩt referat pedem
seq p̾mũ recipiat ac reformet. Sed
reuocare gradũ suꝑasq euade̾ ad au¬
ras. hic opus. hic labor est. Degusta¬
tis enĩ male iocundis uoluptatibu ͦ
uix diuelli ab hiis possunt. facilius
recta seq̃rent᷑ si carũ suauitates nõ
attigissent .s. si eripiant se maleser¬
uituti condonatit᷑ hus error om̃s
si cirorẽ suũ iutu menore correxerĩt
Nec lucruri si er isp murt si delicticõ¬
sciũ nõ iu̾bit sac ilse om̃ia in cuiꝰ cõ¬
sptu usiume. sice si ennĩsos homĩes
celare posiumo dnm̃ possumꝰ aum
Erortatcẽs suas eeneca mirabili sẽ¬
tẽtia t̾minauit. magnũ igit᷑ nescio
quid manus q gͣ mgitari põt numẽ
est cui uiuendo oꝑa carmo. huic nos
patemꝰ deo. Q ud uerius dici potuit
ab eo qui deũ nosset qmͣ diccũ ẽ ab
homine uere ieligioms ignaro. nã
et maiestatẽ dei exp̃ssit maiorẽ ẽe

Expanded text:
tis, ut huic necessitati, cui fragilitas nostra subiecta est, medicina paenitentiae subueniret. ergo quicumque aberrauerit, referat pedem seque quam primum recipiat ac reformet. sed ocare gradum superasque euadere ad auras, hoc opus, hic labor est. degustatis enim male iucundis uoluptatibus uix diuelli ab iis possunt: facilius recta sequerentur, si earum suauitates non attigissent. sed eripiant se malae seruituti: condonabitur iis error omnis, si errorem suum uita meliore correxerint. nec lucrari se quisquam putet, si delicti conscium non habebit: scit ille omnia in cuius conspectu uiuimus, nec si uniuersos homines celare possumus, deum possumus, cui Exhortationes suas Seneca mirabili sententia terminauit. magnum inquit nescio quid maiusque quam cogitari potest numen est, cui uiuendo operam damus. huic nos patemus deo. quid uerius dici potuit ab eo qui deum nosset quam dictum est ab homine uerae religionis ignaro? nam et maiestatem dei expressit maiorem esse
Abbreviated transcription (Latin):
trũq ĩcorꝑale offen̾dũ ẽ quo utit᷑ do¬
nuĩ ẽ integ̾tas aĩ. Sac̾ficiũ laus ⁊
hymmo. si eĩ deꝰnõ uidet᷑ ergo his
reb coli debet q̃ nõ uident᷑. Nulla
igit᷑ allia religio uera ẽ ñ q̃ u̾tute
iusticiacõstat. Quoniõ aut̃ deus.
iusticiahõis utatur ĩtelltũ fucile
ẽ.Si eĩ iustus fũt hõ accepta ĩ mor¬

Expanded text:
ale offerendum est, quo utitur. donum est integritas animi, sacrificium laus et hymnus; si enim deus non uidetur, ergo his rebus coli debet quae non uidentur. nulla igitur alia religio uera est nisi quae uirtute et iustitia constat. quomodo autem deus iustitia hominis utatur, intellectu facile est. si e
Abbreviated transcription (Latin):
Ene ht ⁊acta siuit fũdam̃ta:
ut ait exuniue orator. uerum
nos nõ fundam̃ta solu iecizꝰ.
que firma ⁊ydonea eent opi ꝑferendo
S magnis robustis q molib edificiũ
totu usq pene ad sũma ꝑduximus. Ae¬
stat id ꝙ est multo facilins urtegere uł
ornare. siue quo tame priora opa quin¬
cilia sunt auigrata lan quid prodest.
aut afalsis reli̾onib ub̾ari. ant ĩtlłige̾
uãm. Quid ant uanitate false sa piẽtie
ꝑ uidere. Aut que sit uera ꝯnoscẽ. Quid
inquã prodest celeste illa iustitia de¬
scendere. quid cum magnie difficusta¬
tib culcu dei teñẽ que est suma iurtus.
nisi eande diuinu p̾min hc̃ituoĩc ppe¬
tue sb̃sequatur. dequa nob̾ est inhoc libͦ
disscerendu ne priora oia urita ⁊ĩstuc¬
tuosa uidẽatur. Siħ cuino co isa illasu¬
sceptasunt. inc̾tu relinqnim ne quis
forte arbitretur.cantos labores ĩcassuz.
uia t̾re bona p̾sola nudaq iurtute ꝯtẽp¬

Expanded text:
ene habet, iacta sunt fundamenta, ut ait eximius orator. uerum nos non fundamenta solum iecimus quae firma et idonea essent operi perferendo, sed magnis robustisque molibus aedificium totum paene usque ad summa perduximus. restat, id quod est multo facilius, uel tegere uel ornare, sine quo tamen priora opera et inutilia sunt et ingrata. nam quid prodest aut falsis religionibus liberari aut intellegere ueram? quid aut uanitatem falsae sapientiae peruidere aut quae sit uera cognoscere? quid, inquam, prodest caelestem illam iustitiam defendere? quid cum magnis difficultatibus cultum dei tenere, quae est summa uirtus, nisi eam diuinum praemium beatitudinis perpetuae subsequatur? de qua nobis est in hoc libro disserendum, ne priora omnia irrita et infructuosa uideantur, si hoc cuius causa illa suscepta sunt incertum relinquamus, ne quis forte arbitretur tantos labores in cassum uia terrae bona prae sola nudaque uirtute contemp
Abbreviated transcription (Latin):
co utitur. Ita ip̃m hominĩe ipse que utili¬
tas deo in homĩe inquit ep̃ycutus. nt
eum ꝑꝑ se faceret scil ut ẽet qui oꝑa eius
incelligerer.qui prouidẽtia disponẽti.ia¬
tione faciendi. uirtute ꝯsumandi. ⁊ sẜu
admirari ⁊ uoce proloqui poss. quoriun
om̃iu sũma ħ ẽ ut deu colat.is enĩ colit
qui hec iutlłit. is artifĩce reru om̃iu. is
uerm prẽ sinim. debita uenat᷑oe ꝓseqtur.
qui uirtat̾e maiestatis enus desuorum
oꝑum inuetoe. Inceptoe ꝑfc̃ione metit᷑.
od planius arguñitu profem pot. Et
nt occuli ens adcelu directi. facies ad
deu srectans. Unltus cum sno pente coĩs¬
sit. ut uid̾atur hoĩe dens qĩ porrocta ma¬
ru alleuatu exhumo. ad otemplacõne
sin ercitasse quid ergo inquit deo onit̾
honoris hoĩ hũit ut ipm̃s cã mũdñ fabꝰ¬
caret. ut instrñet. eu sapĩa. ut dñ inuẽ¬

Expanded text:
eo utitur, ita ipsum hominem propter se. quae utilieo utitur, ita ipsum hominem propter se. quae utilitas deo in homine, inquit Epicurus ut eum propter se faceret? scilicet ut esset qui opera eius intellegeret, qui prouidentiam disponendi, rationem faciendi, uirtutem consummandi et sensu admirari et uoce proloqui posset: quorum omnium summa haec est, ut deum colat. is enim colit qui haec intellegit, is artificem rerum omnium, is uerum patrem suum debita ueneratione prosequitur qui uirtutem maiestatis eius de suorum operum inuentione inceptione « perfectione metitur. quod planius argumentum proferri potestut oculi eius ad caelum directi, facies ad deum spectans, uultus cum suo parente communis sit uideaturque hominem deus quasi porrecta manu adleuatum esui excitasse? « Quid ergo, inquit, Deo cultus honoris homini habuit, ut ipsius causa mundum fabricaret, ut instrueret eum sapientia, ut dominum viven
Abbreviated transcription (Latin):
solus pot̾at di oꝑa mirari. Oꝑtime ig̃
asclepiates nr̃ depiudencia sũmi dei
dissens meo libro quẽ scͥpsit adme at¬
q ideo inquit merito quis arbitretur pro¬
xium sibi locum dim̃a pidentia deti¬
se ei qui potuit intlsige̾re ordiãto sua
na sol iste ẽ quis eu uidrata ĩtlłigat
qr sol ẽ. ⁊ qͣntu gr̃e afferrat cet̾is institu¬
tis. ħ celum ẽ. quis id suscipit terra hec
quis eam colit. hoc pelagus. quis mieo
nauigat. hic ignis est. quis eo utitur.
Eddamus nunc rat̾one qͣre ho
in marimos errores nõ iaidissẽt hec ẽt
sũma hic cardo reru ẽ.quẽ ꝗ ñ tenuẽt.
ueritas illi om̃is elabitur Ire ẽ deniq ꝙ
efficiat illis nõ quadrare rõne. que illis
si affulsiss. si sac̾rm homiis em̃e ognou¬
sent. nũquã disputatões eorn ⁊ om̃or ꝑ¬
phia detnͣsuso acatennia igulass sicut
ergo mundu ñ ꝑꝑ se deus fecit quia cõ¬
modis eius nõ rediget s po honinie qui

Expanded text:
solus poterat Dei opera mirari. Optime igitur Asclepiades noster de providentia summi Dei disserens, in eo libro quem scripsit ad me: « Atque ideo, inquit, merito quis arbitretur, proximum sibi locum divinam providentiam dedisse ei, qui poterat intelligere ordinationem suam. Nam sol iste est; quis eum videt iquia sol est, et quantum gratiae afferat caeteris institutis? hoc coelum est; quis id suspicit? terra haec; quis eam colit? hoc pelagus; quis in eo navigat? hic ignis est; quis eo utitur? eddamus nunc rationem, quare hin maximos errores non incidissent. Haec enim summa, hic cardo rerum est. Quem qui non tenuerit, veritas illi omnis elabitur. Hoc est denique, quod efficiat illis non quadrare rationem: quae illis si affulsisset, si sacramentum hominis omne cognovissent, numquam disputationes eorum, et omnem phiam de transuerso Academia iugulasset. sicut ergo mundum non propter se deus fecit, quia commodis eius non indiget, sed propter hominem, qui
Abbreviated transcription (Latin):
iuo̾s nr̃a ĩtꝑancia demꝰ. s assuescãt
ĩuicẽ mores duor et iugũ ꝑib aĩs fe¬
rant. Nos ipõs ĩ alto cogitemꝰ. Nc̃
ĩ boc iusticie sũma ꝯsistit᷑ ut nõ fuci¬
as alti quidꝙͥ ipẽ ab alcõ rati nolis
a deo. sed tñ nequis diuma p̾çepta
c̾cũstribẽ se putet posse. Addant᷑ illa
ut omĩs calup̃ma et occ̃o fraudis
remoueatur. Adulter eẽ qr mai̾to
dimissã dirx̾it et eũ qui p̃ter cͥmẽ
udult̾u uxorẽ dimiẜit ut alt̾a ducat
dissociari cĩ corp et distrahi deꝰ noluit
p̃tẽa nõ tm̃ adult̾iũ eẽ uitandũ uer
etiã cogitatoẽm ne qͥs aspicicit alie¬
nã et aĩo ocupiscat. Adulca̾m eĩ fieri

Expanded text:
ostra intemperantia demus, sed adsuescant ostra intemperantia demus, sed adsuescant inuicem mores duorum et iugum paribus animis ferant: nos ipsos in altero cogitemus. nam fere in hoc iustitiae summa consistit, ut non facias alteri quidquid ipse ab altero pati nolis. a deo. sed tamen ne quis diuina praecepta circumscribere se putet posse, adduntur illa, ut omnis calumnia et occasio fraudis remoueatur, adulterum esse qui a marito dimissam duxerit et eum qui praeter crimen adulterii uxorem dimiserit, ut alteram ducat: dissociari enim corpus et distrahi deus noluit; praeterea non tantum adulterium esse uitandum, uerum etiam cogitationem, ne quis aspiciat alienam et a
Abbreviated transcription (Latin):
lũ uemat si admiserit. Nullaigit᷑
laus ẽ nõ face̾ ꝯd̾ face̾ nõ possis
ideo autẽ pudiacia ĩ honñe laudat᷑
quia non naturalis est sed uolũtaua
Seruanda igit᷑ fides ab utroq alti est
umo eremplo ꝯtinentie docenta uxor
ut se caste gerat. ñ quũ ẽ enĩ ut idexi¬
gas quod p̃stare ipẽ nõ possis. Que ñ¬
quitas id effecit ꝓfecto ut essent ad¬
ultĩa femnĩs egre ferentib p̃stare st fi¬
dem nõ exhibentib munera aritatẽ
demq nulla est tam p̃dici pucoriꝰ
adulc̾a q̃ nõ hanc cam̃ uigis suis pre¬
tendat nuriã se peccando nõ facere
sed referre ed̃ optime qn̾tilianꝰ exp̃s¬
sit. homo in qͥt ne aliem mnimonii
abstinẽs neq sui custos q̃ int̾ se na¬
tura ꝯnexa sunt. Nam ncq mani¬
tus cuta corrũpẽdos aliorũ oiges
occupatꝰ. põt uacare domestice scĩta¬
ti et uxor cũ ĩ tale ĩcidit mimoniũ
erẽplo ipõ cõcitata a̾ imitai̾ se putat

Expanded text:
lum ueniat, si admiserit. nulla igitur lum ueniat, si admiserit. nulla igitur laus est non facere quod facere non possis. ideo autem pudicitia in homine laudatur, quia non naturalis est, sed uoluntaria. seruanda igitur fides ab utroque alteri est, immo exemplo continentiae docenda uxor ut se caste gerat. iniquum est enim ut id exigas quod praestare ipse non possis. quae iniquitas effecit profecto ut essent adulteria, feminis aegre ferentibus praestare se fidem non exhibentibus mutuam caritatem. denique nulla est tam perditi pudoris adultera quae non hanc causam uitiis suis praetendat, iniuriam se peccando non facere, sed referre. quod optime Quintilianus expressit. homo inquit neque alieni matrimonii abstinens neque sui custos — quae inter se natura conexa sunt. nam neque maritus circa corrumpendas aliorum coniuges occupatus potest uacare domesticae sanctitati et uxor cum in tale incidit matrimonium, exemplo ipso concitata aut imitari se putat
Abbreviated transcription (Latin):
quib bomis si assueuerit tũ pudebit
eũ ad def̾iora deciscere. modo placeãt
recta et honesta que melorib iocũ¬
diora sũt ꝙͣ pͣua et in honesta peioi̾
tos parietes sed etiã p̾scp̃̾to lectuli t̾¬
minat. ut cũ quis teat uxorẽ. neq
seruã neq libam hr̃e insup uelit s
mr̃i monio fitẽ ruet. Non enĩ sicut
iuris pubͣ. rõ est sola mulier adus¬
tera ẽ q̃ he aliũ. Maritus autẽ eciã¬
uit adult̾ hẽat᷑ quisq ꝯpagẽ corpis
ĩ diuersa distrarerat. Nec ob aliã
cam deus cũ ceteras ammãtes
suscepto fetu marib repugͣre ue¬
luisset solã oĩũ mulierẽ paciẽte
iuri fecit scil ne femĩs repugnãtib
libido cogẽt uiros aliid aret̾e eo¬
q faicto castitatis gł̾i̾am nõ tene¬
rẽt. sed neq mulier u̾tutẽ pudici ͤ
capet si pectare nõ posset. Nã quis
mutũ ammal pudicũ ẽẽ dirĩt. qd̾
suscepto fetu mari repugnat. Qd̾

Expanded text:
quibus bonis si adsueuerit, iam pudebit quibus bonis si adsueuerit, iam pudebit eum ad deteriora desciscere: modo placeant recta et honesta, quae melioribus iucundiora sunt quam praua et inhonesta peioribtos parietes, sed etiam praescripto lectuli terminat, ut cum quis habeat uxorem, neque seruam neque liberam habere insuper uelit, sed matrimonio fidem seruet. non emm, sicut lUns publici ratio est, sola mulier adultera est quae habet alium, maritus autem etiamut adulter habeatur quisquis compagem corporis in diuersa distraxerit. nec ob aliam causam deus cum ceteras animantes suscepto fetu maribus repugnare uoluisset, solam omnium mulierem patientem uiri fecit, scilicet ne feminis repugnantibus libido cogeret uiros aliut adpetere eoque facto castitatis gloriam non tenerent. sed neque mulier uirtutem pudicitiae caperet, si peccare non posset. nam quis mutum animal pudicum esse dixerit, quia suscepto fetu mari repugnat? quod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ꝓpone duorũ sexuũ ꝯiũctoem̃ gene¬
randi cã datã eẽ iuuẽtib. Eamq le¬
gẽ hns affectib poĩtam ut successi¬
onẽ parent. Sicut aucẽ dedit nob
oculos deus. nõ ut spcemꝰ uolupta¬
tẽ q capiamꝰ. sed ut iuideamꝰ ꝓpter
eos. actus qui ꝑtinent ad iuite nc̃cita¬
tem. ita genitalẽ corpis ꝑtẽ qd̾ nom̃
ipm̃ cocet nulla alia causti mil effi¬
cience soboł accepimiꝰ huic diume le¬
gi sũma deuotõe parendũ ẽ. Sĩt oẽs
qui se discipulos dei ꝓficebũt̾ ita mo¬
rati et insticuti ut ĩperare sdͥ possint
Aã qui uoluptatib indulget qͥ lib idi
mobsecunt᷑. hn aĩam suã corpi mã¬
aipant ad mortẽ q odempnãt. qr se
corpi addrxerũt. ĩ quod ht mors po¬
testatẽ. unustuisq igit᷑ qnͣtũ pot̃:
formet se ad uecũdiam pudorẽ colat
castitatẽ conscĩa et mẽte tuerit᷑ lec
tãtũ legib publicis pareat. sed sit su¬
p᷑ om̃es leges. qui legẽ dei sequitur

Expanded text:
proponere duorum sexuum coniunctionem generandi causa datam esse uiuentibus eamque legem his affectibus positam, ut successionem parent. sicut autem dedit nobis oculos deus non ut spectemus uoluptatemque capiamus, sed ut uideamus propter eos actus qui pertinent ad uitae necessitatem, ita genitalem corporis partem, quod nomen ipsum docet, nulla alia causa nisi efficiendae subolis accepimus. huic diuinae legi summa deuotione parendum est. sint omnes qui se discipulos dei profitebuntur ita morati et instituti, ut inperare sibi possint. nam qui uoluptatibus indulgent, qtii libidini obsecuntur, hi animam suam corpori mancipant ad mortemque condemnant, quia se corpori addixerunt, in quod habet mors potestatem. unus quisque igitur quantum potest formet se ad verecundiam, pudorem colat, castitatem conscientia et mente tueatur: nec tantum legibus publicis pareat, sed sit supra omnes leges qui legem dei sequitur.