comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tendis quia ad nullius uxorem accessisti
attendis quia post uxorem tuam ut fe¬
cisti quia uxorem ħ̾es. et nõ aicendis qr¬
per libidines illicitas fornicationis cuius
ymaginem iuolasti. postremo. deus qui
sit quid tibi utile sit. qui uero sic guber
nat setuos suos ad utilitatem illorum ñ
aliud suam. Non .n. indiger senuis quasi
ad uitorio sed cu indiges domini auxino
Ip̃e ergo dñs qui scit quid tͥ utile sit. uxo¬
rem concessit nicħ amplius ocius sic hec
p̃cepit nec per illicitas uoluptates corru¬
at templum eis. quod omne cepisti. Nlũ¬
quid ħ ego dico. apostolum audite. Nesci¬
nobis. Si quis templum dei corruit cor¬
rumpet illum deus. Uidetis quom̃o mi¬
natur. nõ uis corrumpi domũ tuã qnare
corrumpis domum dei. certe non facis alitͥ
quod pati nonus. Non ergo qua euadatur
teuetur qui se ten̾i non putabat. om̃ia .n.
peccata hominum. aut ad corruptelam per¬
tinent flagitorum. aut ad facinora nocẽ¬

Expanded text:
tendis quia ad nullius uxorem accessisti, tendis quia ad nullius uxorem accessisti, attendis quia post uxorem tuam nihil fecisti, quia uxorem non habes; et non attendis per libidines et illicitas fornicationes cujus imaginem violasti? Postremo Deus qui scit quid tibi utile sit, qui vere nat servos suos ad utilitatem illorum non ad suam non enim indiget servis quasi ad adjutorium, sed tu indiges Domini auxilio, ipse ergo Dominus qui scit quid tibi utile sit, uxorem concessit, nihil amplius. Hoc jussit, hoc praecepit, ne per illicitas voluptates corruat templum ejus quod esse coepisti; nunquid ego hoc dico? Apostolum audite: Nesciuobis? si quis templum dei corruperit, corrumpit illum deus. uidetis quomodo minatur P non uis corrumpi domum tuam: quare corrumpis domum dei? certe non facis alicui quod pati non uis. non est ergo qua euadatur; tenetur ille qui se teneri non putabat. omnia enim peccata hominum ant ad corruptelam pertinent flagitiorum aut ad facinora noce
Abbreviated transcription (Latin):
xor mea aliquid tale faciat. Si concupiso u¬
xorem ꝓximi mei uolo quisq concupiscat
ad meretͥcem cui facio quod pati uolo ꝙꝓ
grauius est ip̃i d̾o intelligat sc̾itas nr̃a. Et¬
enum quod fieri no uis: alii ne fec̾is. ad du¬
o p̾cepta pertinet. quomodo pertinet ad
duo p̾cepta. Si homini nõ fec̾is quod pati
nonuis ab honue. ad pximi p̾ceptum per¬
tinet ad dilectionem pximi ad .uii. cordaᷤᷤ
Si autem quod non uis patiab homine
ip̃i deo uis facere quid ẽ hoc nõ facis alt̾i
quod pati non iuis. Carior fcũs est homot᷑
quam deus. Ergo quomodo facio inquis
ip̃i õo. corrumpis teipm̃ et unde iniuriã.
am pictam. in qua tabula ymago tua est
in domo tua manit̾ poĩta ad uanũ hono¬
rem tuum nec senciens nec eloquens nec
udens siquis illam lapider. non intelli
git contumeliam. Cum uero ymagnie
dei quod es. tu corrumpis ĩ te per scmica
tiones et per diffluentias libidinis. at¬

Expanded text:
xor mea tale aliquid faciat; si concupisco uxor mea tale aliquid faciat; si concupisco uxorem proximi mei, nolo quisquam concupiscat ad meretricem eo, cui facio quod pati nolo?" quod grauius est, ipsi deo. intellegat sanctitas uestra. etenim quod tibi fieri non uis, alii ne feceris, ad duo praecepta pertinet. quomodo pertinet ad duo praecepta? si homini non feceris quod pati non uis ab homine usque, ad proximi praeceptum pertinet, ad dilectionem proximi, ad septem chordas; si autem quod non uis pati ab homine ipsi deo uis facere, quid est hoc? non facis alteri quod pati non uis? carior tibi factus est homo quam deus? "ergo quomodo facio" inquit ,,deo ?" corrumpis te ipsum. "et unde iniuriam dam pictam, in qua tabula imago tua est, in domo tua inaniter posita ad uanum honorem tuum nec sentiens nec loquens nec uidens? si quis illam lapidet, non in te it contumelia? cum uero imaginem dtiones et per diffluentias libidinis; at
Abbreviated transcription (Latin):
ñdum ħeo. non post illam aliquid facio. i
illud p̾ceptum uolo ubi dcm̃ est. Non cõcu¬
pisces uxorem ꝓximi tui. quia ad publicã
uado. In quod p̾ceptum incurro. Non ĩue¬
nimus cordam ꝙx tangamus. ño inuenim
cordam quͦm cerno legimus fuglam istũ
nõ fugiat: ħt unde legetur si amet te. Nõ
.n. ligamentum sed tenam̃tum ipĩs .x. cor
ditproꝵ dis inuenimus. decem .n. p̾cepta ad duo
illa resiinttir sẽcuti audiuimus nt oili¬
gamus deum et ꝓximum et duo illa ad unũ
illud unum est aucem quod tibi fieri ño uis
alii ne feceris ibi continentur .x. ibi conti¬
nentur duio. Sed dicis furtum faciã. id faci¬
am quod pati uolo si occidam id facio quod
ab alt̾o pati uolo. si ꝑentib meis honorem
non defam quando uolo ut defãtur mͥ a
filiis. id facio quod pati uolo. Sissinechꝰ
et aliquid tale moliar quod patiuolo id fa
cio. Nam si qui int̾rogetur dicit uolo ut u¬

Expanded text:
nondum habeo, nec post illam aliquid facio; nec nondum habeo, nec post illam aliquid facio; nec illud praeceptum violo quod dictum est, Non concupisces uxorem proximi tui. Qui ad publicam vado, in quod praeceptum incurro? Non invenimus chordam, quam tangamus? non invenimus chordam? quo neruo ligemus fugitiuum istum? non fugiat — habet unde ligetur — sed amet te: non enim ligamentum, sed ornamentum in ipsis decem chordis inuenimus. decem enim praecepta ad duo illa referuntur, sicut audiuimus, ut diligamus deum et proximum; et duo illa ad unum illud. unum est autem: quod tibi fieri non uis, alii ne feceris. ibi continentur decem, ibi continentur duo. Sed dicis: "furtum si faciam, id facio quod pati nolo; si occidam, id facio quod ab altero pati nolo; si parentibus meis honorem non deferam, quando uolo deferatur mihi a filiis meis, id facio quod pati nolo; si sim moechus et aliquid tale moliar, id facio quod pati nolo. nam si quis interrogetur, dicit: nolo u
Abbreviated transcription (Latin):
rem ꝓximi tus. daugis . ixͫ cordam cecidit
bestĩa fatultatis uł cogitationis. Alrñd ẽ
enim non facere aliquid tale p̾ter uxorẽ.
aliud non appet̾e alienam uxorem. Id̾o p̃
cepta funt nõ mechab̾is. et non concupisces
uxorem ꝓximi tui. non concupisces rem
pximi tui. taugis decimam cordam. cecidit
bestia cupiditatis. Ita cadentib om̃ib besti¬
is seruus et innocens in dei duectione et
humana societate uersaris tangens cordaᷤᷤ
decem quot bestias occidit. Nam multa ca¬
pita sunt sb̃ istis capitis in singuł cordis ñ
singulas bestias. Sed greges int̾ficis besti¬
aꝵ. Sic ergo canticum cum amore nõ cũ
timore cantabis Sioli dicere tibi quando
nõ habeo facere possum quod uolo. Non
moquem manduces. quem bibas. abstme
te a fornicationib ne forte michi dicas ad
fornicemuado. ad metricem ꝑgo. ad ꝓstitu¬
tam eo. quod illud p̾ceptum uolo quod d¬
dictum est. Non mechab̾is quia uporem

Expanded text:
rem proximi tui; tangis nonam chordam: cecidit rem proximi tui; tangis nonam chordam: cecidit bestia adulterinae cogitationis. aliudenim non facere aliquid tale praeter uxorem, aliud non appetere alienam uxorem. Ideo duo praecepta sunt, Non moechaberis, et, Non concupisces uxorem proximi tui. Non concupisces rem proximi tui: tangis decimam chordam; cecidit bestia cupiditatis. Ita cadentibus omnibus bestiis securus et innocens in Dei dilectione et humana societate versaris. Tangens chordas decem, quot bestias occidis? Nam multa capita sunt sub istis capitibus. In singulis chordis non singulas bestias, sed greges interficis bestiarum. Sic ergo canticum novum cum amore, non cum timore cantabis. CAPUT X. 14. Noli dicere tibi, quando non habeo; facio quod uolo; non mo quem manduces, quem bibas. Abstine te a fornicationibus, ne rorte dicas mihi, ad fornicem vado, ad meretricem pergo, ad prostitutam eo, nec illud praeceptum violo quo dictum est, Non moechaberis, quia uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
cundam qua non accipis nomen dñi dei
tiumuanum. cecidit bestia erroris. Ne¬
fandaꝵ heresum que id putauetunt. Tan¬
gis terciam cordam uiri prospe future qͥ¬
etis facis quicquid facis int̾ficitur crur¬
delior cet̾is bestiis. amor sełi hiui la borãt¬
pp̃ amorem .n. scli huius laborant homiĩes
deus: uide quomodo utrum ꝙ simul facis et
cordas tangis et bestias occidis .i. et cytarista
es et uenator. Nonnos delc̃ant talia spec¬
tacula. ubi non prom̾emur oculos editores
sod oculos editores honora pr̃em tuum et
matrem tuam. tangis quartam cordamu
honorem ꝑentib deferas. cecidit bestia im¬
pietatis. Non mechab̾is. tangis quintam
cordam. cecidit bestia libidinis. Non occi¬
des. tangis. sextam cordam cecidit bestia cru¬
delitatis. ño furtum facies. dangis sept̾iam
cordam. cecidit bestia rapacitatis. ño fłm
testimonium dices. tangis .uiii. cordam ce¬
adit bestia falsitatis: non concupisces uxo¬

Expanded text:
cundam, qua non accipis nomen domini dei cundam, qua non accipis nomen domini dei tui in uanum: cecidit bestia erroris nefandarum haeresum, quae id putauerunt. tangis tertiam chordam, ubi pro spe . futurae quietis facis quidquid facis: interficitur crudelior ceteris beatus amor saeculi huius. propter amorem enim saeculi huius laborant homines ideus. uide quomodo utrumque simul facis: et chordas tangis et bestias occidis, id est et citharista es et uenator. non uos delectant talia spectacula, ubi non promeremur oculos editoris, sed oculos redemtoris? honora patrem tuum et matrem tuam; tangis quartam chordam, ut honorem parentibus deferas: cecidit bestia impietatis. non moechaberis; tangis quintam chordam: cecidit bestia libidinis. non occides; tangis sextam chordam: cecidit bestia crudelitatis. non furtum facies; tangis septimam chordam: cecidit bestia rapacitatis. non falsum testimonium dices; tangis octauam chordam: cecidit bestia falsitatis. non concupisces uxo
Abbreviated transcription (Latin):
los non sui similes ne insultent ne rrrideãt
ne dicant non ẽe uirũ. Ad hoc delapsa ẽ hu¬
mana peruersitas ut uir h̾eatur a libid̾ie
iuctus. et nr nõ h̾eatur uictor libidini. Tn¬
umphantes existant et non sunt uiri. Si
ceret sb̾ bestia quam qui ꝑmi̾et bestiam s
quia dissimulantis a pugna int̾iore et de¬
lectant uos pugne ext̾iores. ideo ño uultis
ꝑtinere ad canticum nouum. ubi dicitur qͥ
mitans contra concupiscencias malas. fre¬
nans auaritiam. elidens superbiam. suffo¬
cans ambitionem. trucidans libidinem.
has pugnas facis i occulto. et non uinc̾is
in aperto. Ad hoc docentur manus nr̃e ad p̾¬
lium. et digiti nrĩ ad bellumsnon est hoc ĩ
est uenator quod citarista. aluud agit ue¬
nator. aliud agit citausta. In spectaculo
dei est unum. tange easdem decem cordas.
et feras occides. utrumq sinuil facis tan¬
gis primam cordam qua collitur unius
deus cecidit bestia suꝑstitionis. tangis se¬

Expanded text:
los non sui similes, ne insultent, ne irrideant, los non sui similes, ne insultent, ne irrideant, ne dicant non esse uirum. ad hoc delapsa est humana peruersitas, ut uir habeatur uictus a libidine et uir non habeatur uictor libidinis. triumphantes exsultant et non sunt uiri; iacceret sub bestia, quam qui perimeret bestiam? Sed quia dissimulatis a pugna interiore et delectant uos pugnae exteriores, ideo non uultis pertinere ad canticum nonum. ubi dicitur: qumicans contra concupiscentias malas, frenans auaritiam, elidens superbiam, suffocans ambitionem, trucidans libidinem. has pugnas facis in occulto, et non uinceris in aperto. ad hoc docentur manus uestrae ad proelium et digiti uestri ad bellum. non eat hoc in est uenator quod citharista. aliud agit uenator, aliud facit citharista: in spectaculo dei unum est. tange easdem decem chordas et feras occides; utrumque simul facis. tangis primam chordam, qua unus colitur deus: cecidit bestia superstitionis. tangis se
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdia maior. et deus. super te deus tñ deus¬
Inuenis enun facile pares uiros quibus
non timeas erubesces quia faciunt illuo mł¬
cti et tanta est ꝑuersitas gn̾is humani ut
aliquando metuendus sis. nec castus erubes¬
cat int̾ impudicos. ĩ̾o non cesso tang̾e istam
quintam cordam pp̃ ipsam ꝑuersam consu¬
tudinem et labem ut dixi istius gñis hui¬
mani. Si quis inter nos faciat homicidũ
quod ad uertat deus plebem pelłe eum
multis de patria et continuo si fieri potest
excludere. Si quis faciat furtum odistul
lum. nec uidere uultis. Si quis dicat falsũ
destimonium. ab hominabile ue uobis
homo uidebitur. Si quis concupiscat ros¬
alienas raptor et inuistus deputatur. Si
quis uoluptatur cum ancillis suis amat᷑
blande actipitur conu̾tuntur nulu̾a mi
nora. Si quis autem existat qui dieat se
castum. non facere adult̾ium. notum aũ¬
sic quod non facit. erubescit accedere ad il¬

Expanded text:
cundia maior: et deus super te, tantucundia maior: et deus super te, tantuinuenis enim facile pares uiros, quibus non timeas erubescere, quia faciunt illud multi. et tanta est peruersitas generis humani, ut aliquando metuendum sit, ne castus erubescat inter impudicos. ideo non cesso tangere quintam istam chordam propter ipsam peruersam consuetudinem et labem totius, ut dixi, generis humani. si quis inter uos faciat homicidium — quod auertat deus! — pellere illum uultis de patria et continuo, si fieri excludere. Si quis faciat furtum, odistis illum, nec videre vultis. Si quis dicat falsum testimonium, abominamini, nec vobis homo videtur. Si quis concupiscat alienas res, raptor et injustus deputatur. Si quis volutatur eum ancillis suis, amatur, blande accipitur; convertuntur vulnera in joca. Si quis autem existat qui dicat se castum, non facere adultsit quod non faciat, erubescit accedere ad il
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sario. Nam amara sunt que dico. a̾
si amara sunt curant. potõ ista si amaraẽ
accipiatur quia in ꝑiculo sunt iuscera a.¬
mara etiam ꝓbatur. melius est modica a¬
maritudo in faucib quã et̾num tormen¬
ctum iuist̾ib. Mutate ergo uos. quicun¬
q nõ faciebatis hoc bonũ castitatis. Iam
facite. Nolite dic̾e ño potest ũo fieri. fedũ
est frẽs mei. Trape est ut uir dicat nõ posse
te decepta est caste uxores nr̃e ostendunt no¬
bis fieri ño possessed forte dices. Ideo illam
facilius facere posse quia multa illi custo¬
dia est legis p̾ceptum. diligentia marita¬
ł. terror eniam legum publicaꝵ. est etiam
uerecondie et pudoris illuis magnũ mu
lier maior custodia qrna ma ior infirmitaᷤ
Illa erubescit iuro tunon erubescit xpõ tu
lib̾ior quia fortior quia facile uincis. Ideo
ctͥ ꝯmissus est suꝑ illani et diligencia uiri.
et t̾ror legum. et consuetudo morũ et u̾e¬

Expanded text:
adversario. Nec amara sunt quae dico; aut adversario. Nec amara sunt quae dico; aut si amara sunt, curant. Potio ista si amara est, accipiatur: quia in periculo sunt viscera, amara est, bibatur. Melius est modica amaritudo in faucibus, quam aeternum tormentum in visceribus. Mutate ergo vos. Quicumque non faciebatis hoc bonum castitatis, jam facite. Nolite dicere: Non potest fieri. Foedum est, fratres mei, turpe est, ut vir dicat non posse te decepta est. Castae uxores vestrae ostendunt vois fieri non posse! sed forte dices ideo illam facilius facere posse, quia multa illi custodia est, legis praeceptum, diligentia maritalis, terror etiam legum publicarum; est etiam uerecundiae et pudoris illius magnum munlieri maior custodia, quia maior infirmitas. illa erubescit uiro; tu non erubescis Christo? tu liberior, quia fortior; quia facile uinces, ideo tibi commissus es. super illam et diligentia uiri et terror legum et consuetudo morum et uere
Abbreviated transcription (Latin):
facias. quia et ipsa non facit. sed qrua non
expedit. Nam si pp̃ ea non facit ut tu non fa-¬
cias. si feceris faciet. Si autem d̾o illud debe¬
at. si xp̃o illud debeat quod tu exigis. et ideo
reddet quia exigit ille. Et si fornicatur ille¬
uir. castitatem femina illa deo exibet xpc̃
enim loquitur in cordibus bonarũ femina¬
rum. loquitur intus ubi ño auditur uir
quia nec dignus est si talis est. loquitur
ergo ille int̾uis et dicit et consolatur fili¬
am suam huius modi u̾b. De mniuriis uiri
li nuitari ut male facias. Sed ip̃e te mitretur¬
cte in bonum. Nam ideo quod male facit. no¬
li eum putare caput tuum. sed me deum
tuum. Nam si et in eo quod maie facit cap̃
est et secuturum corpus caput tuũ suum
erunt ambo per p̃ceps. ut auten non sequa¬
ctur malum caput suum. teneat se ad cap̃
deferens honorem suum. ab sens sit uir. p̾¬
sens sit uir non peccat illa quia nunqͣm
est absens. cui debet ut ño peccet. ħ ergoi

Expanded text:
facias, quia et ipsa non facit, sed quia tibi non facias, quia et ipsa non facit, sed quia tibi non expedit. nam si propterea non facit, ut tu non facias, si feceris, faciet. si autem deo illud debeat, si Christo illud debeat quod tu exigis et ideo reddat quia iubet ille, et si fornicatur uir, castitatem illa deo exhibet. Christus enim loquitur in cordibus bonarum feminarum, loquitur intus ubi non audit uir, quia nec dignus est, si talis est; loquitur ergo ille interius et dicit et consolatur filiam suam huius modi uerbis: "de iniuriis uiri li imitari, ut male facias, sed ipse te imitetur in bono. Nam in eo quod male facit, noli eum putare caput tuum, sed me Deum tuum. Nam si et in eo quod male facit caput est, et secuturum est corpus caput suum; eunt ambo per praeceps. Ut autem non sequatur malum caput suum, teneat se ad caputdeferens honorem suum, absens sit vir, praesens sit vir, non peccat illa; quia nunquam est absens, cui debet ut non peccet. 12. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
ẜmonem dei. Nolite irasci medicamento
nrõ. Non inueni .n. aliud quia transirẽ.
¶uẽni ad quiutam cordam homo quitan¬
missurus eram qͥutam. mino assidue per¬
cussurꝰ. In illa .n. iideo iacere pene totũ
genus humanũ. In illa udeo plus labo¬
ris ipam̃ percussiendo quid dico. Nolite
mechari post uxores quia ño uultis ut me¬
chentur post uos uxores ur̃e. Nolite ire noꝰ
quo eas sequi nõ uultis. sine causa nos ex¬
cusare cogamini quando dicitis. Nunqͥd
eo ad uxorem alienam. ad ancillam meã.
eo uis ut dicat uxor tua. Nunquid eo ad
iuru alienum: ad seruũ meun. dicis non
est uxor aliena ad quam uado. Nunquid
ius dicatur cibi. uon est uir alienus ad ꝙ̃
uado. absit ut dicat ħ illa. Melius .ni. do¬
let te quam imuttura te. Illa .n. casta et
sc̃a femina et uere xpĩana que doiet for¬
nicantem uirum et non dolet pp̃ carnem.
seddolet pp̃ caritatẽ. Non ideo uult ut nõ¬

Expanded text:
rmonem dei. nolite irasci medicamento rmonem dei. nolite irasci medicamento uestro; non inueni enim aliud qua transire. ueni ad quintam chordam, homo, qui tanrmissurus eram quintam? immo assidue percussurus. in illa enim uideo iacere totum paene genus humanum, in illa uideo plus laborari. ipsam percutiendo quid dico ? nolite moechari post uxores, quia non uultis, ut moechentur post uos uxores uestrae. nolite ire uos quo eas sequi non uultis. sine causa uos excusare conamini, quando dicitis: "numquid eo ad uxorem alienam? ad ancillam meam eo. uis ut dicat tibi: "numquid eo ad uirum alienum? ad seruum meum eo". dices: "non est uxor aliena, ad quam uado". r numquid uis dicatur tibi: "non est uir alienus, ad quem uado" ? absit, ut dicat hoc illa. melius enim dolet te quam imitatur te. illa enim casta et sancta femina et uere christiana, quae dolet fornicantem uirum, et non dolet propter carnem, sed dolet propter caritatem, non ideo non uult ut
Abbreviated transcription (Latin):
cutor. ut sit hominis lib̾ator. sic auaricia sic
libido. Sic odium concupiscencia. luxuria.
sic migacitates spectaculoꝵ. febres sunt aĩe
ue debes illas odisse cũ medico. Ita concor¬
das cum medico. Aiteris cum medico et li¬
bent̾ audis quod iubet medicus. libenter
facis quod iubet medicus. Et ꝑficiente iam
sanitate incipiunt etiam delectare p̾cepta
Qũã honorosus est cibus egris quando refi¬
cuintur et peiorem horam deputant egri
refc̾onis sue quam accessionis sue et tamẽ
cogunt se concordantes cũ medico et qũa¬
nis inuiti et obluctantes uincunt se ut aͥd
accipiant quanta aiditate sani ma iora
percepturi sunt. Unde egri minora uix acci
suam et cũ medico concordau̾ant et simł
persequebantur febrem. medicus et egͦ¬
ccatus cum ergo et nos talia dicimus nos o.¬
diuis nisi febres nrãs. mimo in nobis ip̃e
sermo dei febres nrãs odit cui concordare
debetis. Nam nos quid sumus nisi lib̾an

Expanded text:
cutor, ut sit hominis liberator. Sic avaritia, sic cutor, ut sit hominis liberator. Sic avaritia, sic libido, sic odium, concupiscentia, luxuria, sic nugacitas spectaculorum, febres sunt animae tuae, debes illas odisse cum medico: ita concordas cum medico, niteris cum medico, et libenter audis quod jubet medicus, libenter facis quod jubet medicus, et proficiente jam sanitate incipiunt etiam delectare praecepta. Quam onerosus est cibus aegris quando reficiuntur: et pejorem horam deputant aegri refectionis suae, quam suae accessionis; et tamen cogunt se concordantes cum medico, et quamvis inviti et obluctantes vincunt se ut aliquid accipiant. Quanta aviditate sani majora percepturi sunt, unde aegri minora vix accipsuam, et cum medico concordaverunt, et simul persequebantur febrem medicus et aegrotus. Cum ergo et nos talia dicimus, non odimus nisi febres vestras: imo in nobis ipse sermo Dei febres vestras odit, cum quo concordare debetis. Nam nos quid sumus, nisi libera
Abbreviated transcription (Latin):
nũmo ymago per quod fc̃a omĩa. Recipe
ergo similitudinẽ dei. qũa per maia acce
pisti sicut .n. nũmo ymago imꝑatoris ałr
est et alit̾ in filio. Nam et ymago est. Sed
alit̾ imp̾ssa est innũmo. alit̾ in filio. ałr
in solido anreo. ẏmago imꝑatoris. Sic et
tunũmus dei es. ex hoc melior. quia tam̃
intelłcm et cum quadam iuta nũmmus dei
es ut scias etiamcuiuis ymaginẽ gerat et
nescit se hr̃e ymaginẽ imꝑatoris. Ergout
dic̾e ceꝑam odit te deus quał es. sed amat
te talem qualem te ẽe uult. Et ĩo ille te
ut imiteris hortatur concordia cũ illo et
incipere primo uelle bene et odisse te qua¬
los. hoc sit tibi mnitium concordie cum
Emone deiut incipias primo tu odisse quał
es. Cum ceꝑis et tu odisse te talem qualis es
sicut te talem odit deus. Incipis iam ipm̃ de
ger egrotantem se odit quał est. Inde incip̃
concordare cum medico. quia et medicus odt
eum quał est. nam iõ uult sanum ẽẽ. quia
odit febrientem et est medicus febris perse¬

Expanded text:
e ergo similitudinem Dei, quam per mala facta amisisti. Sicut enim in nummo imago imperatoris aliter est, aliter in filio: nam imago et imago est; sed aliter impressa est in nummo, aliter in filio, aliter in solido aureo imago imperatoris: sic et tu nummus Dei es, ex hoc melior, quia cum intellectu et cum quadam vita nummus Dei es, ut scias etiam cujus imaginem geras, et nescit se habere imaginem imperatoris. Ergo ut dicere coeperam, odit te Deus qualis es, sed amat te talem qualem te esse vult: et ideo ille te ut muteris hortatur. Concorda cum illo, et incipe primo bene velle, et odisse te qualis es: hoc sit tibi initium concordiae cum sermone Dei, ut incipias primo tu odisse te qualis es. Cum coeperis et tu odisse te talem qualis es, sicut te talem odit Deus, incipis jam ipsum diite. Aeger aegrotantem se odit qualis est: inde incipit concordare cum medico. Quia et medicus odit eum qualis est: nam ideo vult sanum esse, quia odit eum febrientem: et est medicus febris perse
Abbreviated transcription (Latin):
Si omĩa deus bona fecit et bona ualde quid.
est ut dicat ad noe de mundis et in mundis ĩ¬
duc tecum in archam cum in absoluto sit: in¬
mundum bo num dici non posse
rum et quid est ut econtra lex dicat. Qͥuta ꝓge¬
me exierunt filii iscł de terra egypti quod ualde
uidetur contrarium.¬
ti quem uoluit. S iacob quem noluit bene
Qua rõne dauid saul
postꝙpͣ dcus ab eo recessit xpm̃i diũ uocat et de¬
ferc ei honorem.¬

Expanded text:
SI OMNIA DEUS BONA FECIT ET BONA UALDE, QVID EST UT DICAT AD NOE: \'DE MUNDIS ET INMUNDIS INDUC TECUM IN ARCAM,\' CUM IN ABSOLUTO SIT INMUNDUM BONUM DICI NON POSSE? RUM, QVID EST UT E CONTRA LEX DICAT: \'QVINTA PROGENIE EXIERUNT FILII ISRAHEL DE TERRA AEGVPT\'? UALDE UIDETUR CONTRARIUM.Esau, quem voluit, sed Jacob, quem noluit, beneATIONE DAUID SAUL, POSTQVAM DEUS AB EO RECESSIT, CHRISTUM DOMINI UOCAT ET DEFERT EI? Non ne
Abbreviated transcription (Latin):
dandum si autem islud ostendi non potest: nẽ¬
q hoc posse arbitror aui ergoutrumq occul¬
tum famus et nos homines ẽe meminermus.
aut alias aliid de alrud anima opus si necesse
uidebitur cautela sobria dispitando molamur
Alunc tam̾ illud quod ait apłs. perunum h̾oiem
rettatum itiauit in mundum et per peccatũ

Expanded text:
dandum. si autem illud ostendi non potest, neqdandum. si autem illud ostendi non potest, neque hoc posse arbitror. aut ergo utrumque occultum feramus et nos homines esse meminerimus aut alias aliud de anima opus, si necesse uidebitur, cautela sobria disputando moliamur\'. Nunc tamen illud, quod ait apostolus: per unum hominem peccatum intrauit in mundum et per pec
Abbreviated transcription (Latin):
actende obsecro te quemad̾m iurcͥcũ scͥptus
pelagins. Nam ex eius libro ħ que modo posu¬
⁊ uerba cranscͥpta sentit quam in difficili a
niia q̃one uersetur. Nonenim ait quia ai¬
mano est extraduce. Sed si ait anima non est
ex traduce rectissime faciens de retam obs¬
curaꝰ qria nulla in scripturis scĩs cerca et aꝑ¬
ea testimonia possumus inuenire cunctant᷑
non extraduce. ergoque ista msticia est ut recẽ
creata et ab om̃i delicto prorsus inminus ab oĩ
contagione peccati penitus libera passiones car¬
nis diuersos q truciatus. et quod est horribilusꝰ
ctiam demonium nicuisus in paruulis sufti¬
nere cogatur. Acq enim aliquid horum caro
sic patitur ut nõ ibi anima pocius que uiuit
ac sentit penas luat. Hoc .n. si iustum ostendi¬
tur sic etiam ostñdi potest qua iusticia in carne
quoq peccati sb̾eat origniale peccatum uaptis¬
matis sacramento et gracie miseratione mun¬

Expanded text:
adtende, obsecro te, quemadmodum uir circumspectus adtende, obsecro te, quemadmodum uir circumspectus Pelagius — nam ex eius libro haec quae modo posui uerba transcripsi — sensit quam in difficili de anima quaestione uersetur. non enim ait, quia anima non est ex traduce, sed \'si anima uon est ex traduce\', rectissime faciens de re tam obscura, de qua nulla in scripturis sanctis certa et aperta testimonia possumus inuenire aut difficnon est ex traduce, ergo quae ista iustitia est, ut recens creata et ab omni delicto prorsus inmunis, ab omni peccati contagione penitus libera, passiones carnis diuersosque cruciatus et, quod est horribilius, etiam daemonum incursus in paruulis sustinere cogatur? neque enim aliquid horum caro sic patitur, ut non ibi anima potius, quae uiuit ac sentit, poenas luat. hoc enim si iustum ostenditur, sic etiam ostendi potest qua iustitia in carne quoque peccati subeat originale peccatum baptismatis sacramento et gratiae miseratione mun
Abbreviated transcription (Latin):
neratio xpĩanos. Hanc igitur nob̾ reddite
rõm quia similit̾ a petcatis nemo nascẽdo.
Sed om̃s renascendo mundantur ac per hoc de
opb ido mrundatis quoniam renatis homo
honnastitur tenascaturrit etiam ñe mundet᷑
potiretunt enim patentes ad posteros transmit¬
ro quod ip̃i minime hũerunt non solum sic̾
fumenta paleam et p̃pricium curtũcisus. Sed
etiam quod dñ et uos dicitis: fideles infideli¬
tatem m posteros trahiciunt quod nõ est iam
ilorum per spnĩ regeneratorũ. Sed quo ĩ car¬
negtnerati sunt mortalis seminis incium
sam iitiq quos ꝑuulos per sacramentũfi¬
deltum fideles faciendos ẽe iudicatis. infide¬
les natos expentib fidelib ño negatis. Atenĩ
li anma non est eptraduce. Sed sola caro ipsa
em̃ ht craducem petcati et ipsa sola penam me¬
retur. hoc enm sencuut in iustum ẽẽ dicen
res ut hodie nata anima non ex massa ade.
lam antiquum peccatum portet alienum:

Expanded text:
neratio Christianos? hanc igitur uobis reddite neratio Christianos? hanc igitur uobis reddite rationem, quia similiter a peccatis nemo nascendo, sed omnes renascendo mundantur. ac per hoc de hominibus ideo mundatis, quoniam renatis, homo qui nascitur renascatur, ut etiam ipse mundetur. potuerunt enim parentes ad posteros transmittere, quod ipsi minime habuerunt, non solum sicut frumenta paleam et praeputium circumcisus, sed etiam, quod et uos dicitis, fideles infidelitatem in posteros traieiunt; quod non est iam illorum per spiritum regeneratorum, sed, quo in carne generati sunt, mortalis seminis uitium. nam utique quos paruulos per sacramentum fidelium fideles faciendos esse iudicatis, infideles natos ex parentibus fidelibus non negatis'. At enim: si anima non est ex traduce, sed sola caro, ipsa tantum habet traducem peccati et ipsa sola poenam meretuim, ut hodie nata anima non ex massa Adae, tam antiquum peccatum portet alienum:
Abbreviated transcription (Latin):
lios debuisse. cur non attenditis eo modo no
ci filios debuisse. Cur ergo eos xp̃ianos fie¬
ni debere censetis. Nunquid in corum ꝑen¬
tib corpus xpĩanum non erat quib dcmẽ
Nescitis quia. corpora ur̃a menbra sunt xͥ.
an forte corpus quidem xp̃ianum ex ꝓpĩa¬
is pentib natum est. Sed ño xp̃iam aĩam
accepit: ħ nͦ multo ẽ mirabiluis. Namq
utrumlibet de anima sensiatis. quia ꝑfcõ
cum apostolo non eam credatis antequam
nasceretur aliquid egisse uoui aut mali a
de traduce attracta est. et similiter ut corpꝰ
hoĩes xpĩanum corpus gignere potuisse et
ptreare. Credite namq uerttati et indetesi¬
cuit ficri potuit quod et nos fatemini ut de
tamen quoc̾q religionis nomine decinentur
de ꝯsetratis non consecratus: ita etiam fieri
ut de mundatis non mundatis nascatur. oꝵd
respondebitis quare de xp̃ianis non xpianis
nascantur. nisi quia tacit generatio. S rege¬

Expanded text:
lios debuisse, cur non adtcnditis eo modo uoblios debuisse, cur non adtcnditis eo modo uobci filios debuisse? cur ergo eos Christianos fieri debere censetis? numquid in eorum parentibus corpus christianum non erat, quibus dictum est: nescitis quia corpora uestra membra sunt Christi? an forte corpus quidem christianum de christianis parentibus natum est, sed non christianam animam accepit? hoc uero multo est mirabilius; namque utrumlibet de anima sentiatis, quia profecto cum apostolo non eam creditis, antequam nasceretur, aliquid egisse boni aut mali, aut de traduce adtracta est et similiter ut corpushomines christianum corpus gignere potuisse et procreare. cedite itaque ueritati et uidete, sicut fieri potuit, quod et uos fatemini, ut detamen quocumque religionis nomine detinentur de consecratis non consecratus, ita etiam fieri, ut de mundatis non mundatus nascatur. quid respondebitis, quare de Christianis non Christianus nascatur, nisi quia non facit generatio, sed rege
Abbreviated transcription (Latin):
mundatur per baptisimum maueat me
is quo genuetint baptiran ip̃i explicarẽt¬
quomo do ĩputium quod per cirꝯcisionem
aufertur naneat in eis quos genuerint cir¬
cuncidi. Quomodo etiam paiea que oiere
humano tanta diligencia separatur: mane¬
at in fructu. qui de purgato tritico nascitur.
hiis et talibus forsitan ut cumq conarer ex¬
emplis persuadere ħib qui mundationis ca¬
cramenta superfluo filiis inundatorum cre¬
derent adhiberi quam recto consilio baptira¬
torum pariuili baptirentur quamq fieri
possit ut honum hñti utrumq semen et mͣ¬
tisin carne et immortalitatis in spũ nõ ob¬
sit regeneratio perspiritum quod ob est
cius filio generatio per carnẽ. Sit q i
lut trituratione ac uentuatione mun.¬
dandum. Nunc uero quando quidem cum
eis agimius qui confitentur bapturatorum fi¬
lios baptizandos qͣnto melius sic agimus ut
dicamus. uos qui assentis de hominibus
a petrati labe mundatis sine peccato nascifi¬

Expanded text:
mundatur per baptismum maneat in mundatur per baptismum maneat in eis quos genuerint baptizati, ipsi explicarentquomodo praeputium quod per circumcisionem aufertur maneat in eis quos genuerint circumcisi, quomodo etiam palea quae opere humano tanta diligentia separatur maneat in fructu qui de purgato tritico nascitur. His et talibus forsitan utcumque conarer exemplis persuadere hominibus, qui mundationis sacramenta superfluo filiis mundatorum crederent adhiberi, quam recto consilio baptizatorum paruuli baptizentur quamque fieri possit, ut homini habenti utrumque semen, et mortis in carne et inmortalitatis in spiritu, non obsit regenerato per spiritum, quod obest eius filio generato per carnem, sitque in lut trituratione ac uentilatione mundandum. nunc ucro, quando quidem cum cis agimus, qui confitentur baptizatorum filios baptizandos, quanto melius sic agimus, ut dicamus: \'uos, qui asseritis de hominibus a peccati labe mundatis sine peccato nasci fi
Abbreviated transcription (Latin):
hiis reb interrogandis quib intelligen¬
dis non sunt ydonei. Cum .ni. auditori ł
quibus explicere uerb̃ quomodo morta¬
lia uiciosa primordia non obsint eis qui
auis primordiis iumn ortalib inchoati st̃
et tamen obsint ei quos idem ip̃i quibus
iam non obsunt ex eisdem intiosis pͥmor¬
diis gñaui̾nt. Qnomodo intelligat hõ
cuius tardius clam mentem miie dit
etiam sue sententie p̃uid̾m et ꝑuicatie
granissime uinculum. U̾mptam si aduer¬
sus cos mͥ eẽt causa ista suscepta qui om̃ĩ
delib natos pentum metinim uccio conse¬
crui: turic deberem ad hanc qõnem opini¬
onem ꝯuincendam laboriostus fortassis
et opiosiuis excitari. Tunc si michi apud ob¬
tusõs et contentõsos. pp̃ rerum nature ob¬
scurtatem difficultas refellendi falsa et
persuadendi uera resisteret. Ad ħ fortͤasse
que in nsu atq impmptu ẽent exempla
confugerem uicissimq interrogarem ut
quia cos moueret quomodo peccatum ꝙ

Expanded text:
his rebus interrogandis, quibus intellegenhis rebus interrogandis, quibus intellegendis non sunt idonei. cui enim auditori uel quibus explicem uerbis, quomodo mortalia uitiosa primordia non obsint eis, qui aliis primordiis inmortalibus inchoati sunt, et tamen obsint eis, quos idem ipsi, quibus iam non obsunt, ex eisdem uitiosis primordiis generauerint? quomodo id intellegat homo, cuius tardiusculam mentem inpedit etiam suae sententiae praeiudicium et peruicaciae grauissimum uinculum? uerum tamen si aduersus eos mihi esset causa ista suscepta, qui omnindelibus natos parentum meritum necessario consequi, tunc deberem ad hanc opinionem conuincendam laboriosius fortassis et operosius excitari, tunc, si mihi apud obtunsos et contentiosos propter rerum naturae obscuritatem difficultas refellendi falsa et persuadendi uera resisteret, ad haec forte quae in usu atque in promptu essent exempla confugerem uicissimque interrogarem, ut, quia eos moueret quomodo peccatum quod
Abbreviated transcription (Latin):
sic dicuntur ista aliena peccata: tanquam
ad paruulos omnino non pertineant. Si
quidem madam omnes tunc peccauerunt
quando in eius natura illa insita. ui quã
eos gignere poterat adhuc omnes. ille imꝰ
fuer̃. S ed dicuntur auiena quia nondum
ip̃i agebant pprias uitas. Sed quicquid era
in fututa ppagne uita unius hominis cõ¬
tinebat. Nulla inquiunt ratione conte¬
ditur ut deus qui peccata remittit ꝓpria
imptitet aliena. remittut. Sed spuitu re¬
gñat̾is non carne gnãtis. Imputat uero ñ
iam aliena. Sed ppria aliena quippe erant
quando hii qui ea ppagata portarent non¬
dum erant. Nunc uero caruali generatõe
iam corum sunt. quibus nondum sꝑuitali
regeneratione diuissa sunt. Sed si baptis¬
mum inquit mundum antiquum illud
etnt debent hoc catere peccato. Non enĩ
potuerunt ad posteros transiittere. qd̃
ipĩ minime huẽrunt. Ecce unde płmq
conualescit erro cum homines ydoneist̃

Expanded text:
sic dicuntur ista aliena peccata, tamquam omnino sic dicuntur ista aliena peccata, tamquam omnino ad paruulos non pequidem in Adam omnes tunc peccaverunt, quando in ejus natura illa insita vi qua eos gignere poterat, adhuc omnes ille unus fuerunt: sed dicuntur aliena, quia nondum ipsi agebant vitas proprias, sed quidquid erat in futura propagine, vita unius hominis continebat. ditur, ut Deus qui propria peccata remittit, imputet aliena. Remittit, sed spiritu regeneratis, non carne generatis: imputat vero non jam aliena, sed propria. Aliena quippe erant, quando hi qui ea propagata portarent, nondum erant: nunc vero carnali generatione jam eorum sunt, quibus nondum spirituali regeneratione dimissa sunt. 16. Sed si Baptismus, inquiunt, mundat erint, debent hoc carere peccato; non enim potuerunt ad posteros transmittere, quod ipsi minime habuerunt. ecce unde plerumque eonualescit error, cum homines idonei sunt
Abbreviated transcription (Latin):
rita eius. Quis enim gloriabitur castũ
se haberecor: Aut quis confidet mũdum
se esse a peccatis: tenemurq rei in simili¬
tudine p̃uaricationis adam. Unde et dd̾
ħ non ideo comnemoraui quod disputato¬
rum quorumlibet sentenciis tanquam
canomiea auctoritate/ iitamur. Sed ut
appareat ab mitio usq ad p̃sens tempus
quo ista nouitas orta est hoc de origniali
peccato apud eccłie fidem tanta custodia
custoditum ab eis qui deum tractarent e¬
loquia: magis certissimum ꝑ ferretur ad ta¬
lia falsa refutanda quam id tanquam fai¬
sum refutari ab aliquo temptaretur. Cert¬
rum in sanc̾tis catholicis libris iget huiꝰ
sentencie clarissima et plenissima aucto¬
ritas. Clamat apostolus per unum hominẽ
catum mors. et ita nom̃s homines pertͣn¬
siit. in quo oumes peccauerunt. Unde nec
illud liquide dici potest quod reccatum a¬
de etiam non pecantib nocuit cum scup¬
tura dicat. in quo omnes peccauerunt. Nes

Expanded text:
vita ejus . Quis enim gloriabitur castum vita ejus . Quis enim gloriabitur castum se habere cor, aut quis confidet mundum se esse a peccatis ? Tenemurque rei in similitudinem praevaricationis Adam. Unde et David r mea » . 14. Haec non ideo commemoravi, quod disputatorum quorumlibet sententiis tanquam canonica auctoritate nitamur; sed ut appareat, ab initio usque ad praesens tempus quo ista novitas orta est, hoc de originali peccato apud Ecclesiae fidem tanta constantia custoditum, ut ab eis qui dominica tractarent eloquia, magis certissimum proferretur ad alia falsa refutanda, quam id tanquam falsum refutari ab aliquo tentaretur. Caeterum in Sanctis canonicis Libris viget hujus sententiae clarissima et plenissima auctoritas: clamat Apostolus, Per unum hominem catum mors et ita in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccauerunt. unde nec illud liquide dici potest, quod peccatum Adae etiam non peccantibus nocuit, cum scriptura dicat: in quo omnes peccauerunt. nec
Abbreviated transcription (Latin):
ad quedam eius uana confutanda. hoc tan¬
quam certissimum de hominis origniali pec¬
cato. Unde utiq nec ipsum dubitare cre¬
debat inter sua mutta docuiuenta deꝓmp¬
sit. Id agentis hec uerba sunt. Qui dicit se
inquit in xp̃o manere debet sicut ille ã¬
bulauit et ille ambulare. Eligat aduer¬
sarius e duobus quod nult. oꝑrõm ei da¬
mus. Manet in xp̃o. an non manet: Si ma¬
net. Ita ergo ambulet ut xĩc. Si autem te¬
merariam est similitudinem uiitutum
dm̃i pollicẽ nõ manet in xpõ. quia nonĩ¬
greditur ut xp̃c ille peccatum ũo fecit. ne¬
q inuentus est dolus in ore eius qui cum
malediceretur non maledixit. et tauqm
agnus coram tondente: sic non aperuit
os suum ad quem uenit princeps mũdi
et inuenit in eo uicħ qui cum peccatum
nõ fecisset: pro nob̾ eum pecsatum fecit
deus. Nos autem uixta epłam iacobii
multa peccamus om̃s et nemo mundus
a peccatis. nec si unius quidem dici fuit

Expanded text:
ad quaedam eius uana refutanda hoc tamad quaedam eius uana refutanda hoc tamquam certissimum de hominis originali peccato, unde utique nec ipsum dubitare credebat, inter multa sua documenta deprompsit. id agentis haec uerba sunt: \'qui dicit se\', inquit, \'in Christo manere, debet sicut ille ambulauit et ipse ambulare\'. eligat aduersarius e duobus quod uult; optionem ei damus. manet in Christo an non manet? si manet, ita ergo ambulet ut Christus. si autem temerarium est similitudinem uirtutum domini polliceri, non manet in Christo, quia non ingreditur ut Chrique inventus est dolus in ore ejus, qui cum malediceretur, non remaledixit, et tanquam agnus coram tondente, sic non aperuit os suum ; ad quem venit princeps mundi istius, et invenit in eo nihil ; qui cum peccatum non fecisset, pro nobis peccatum eum fecit Deus . Nos autem, juxta Epistolam Jacobi, « multa peccamus omnes » , et nemo mundus a peccatis, nec si unius quidem diei fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritate sollicitus: facile hoc non traus¬
actis atq abolitis habui. et ecce iam studio
bendo etiam memorie conmendatur. Etre
res in hoc discriminis adducitur ut huic eti¬
am a frĩbus consulamusz. Ecce contra dispu¬
tare atq scribe cogimur aute paucos annoᷤ
rome quidam extitit iouinianus. qui sc̃imo¬
nialibis etiam etate iam ꝑuectorib nuptias
persuasisse dicatur non ilsiciendo quo earũ
aliqũã ducere uellet uxorem. S dispuran¬
de urgines scĩmonie dicatas. nicħ ampli¬
us fidelib coniugatis apud dm̃ hr̃e merito¬
tum. Nunquam tũ hoc ei coumentũ ue¬
uit in mentem ut asserere conaretur sine ori¬
ginali peccato nasci hominum filios et utiq
si hoc astrueret multo prodinius uellent fe¬
mine ibere fetus mundissimos ꝑite᷑ huiꝰ
sane scripta uam et scribere ausus est. cum
fĩt ad ieromiinum refellenda mifissent non
solum in eis nicħ tale comperit. Uerum etiã

Expanded text:
auctoritate sollicitus, facile hoc in transauctoritate sollicitus, facile hoc in transactis atque abolitis habui. Et ecce contra Ecclbendo etiam memoriae commendatur, ecce res in hoc discrimen adducitur, ut hinc etiam a fratribus consulamur. ecce contra disputare atque scribere cogimur! Ante paucos annos Romae quidam extitit Iouinianus, qui sanctimonialibus etiam aetate iam prouectioribus nuptias persuasisse dicatur non inliciendo, quo earum aliquam ducere uellet uxorem, sed disputando uirgines sanctimonio dicatas nihil amplius fidelibus coniugatis apud deum habere meritorum. numquam tamen hoc ei commentum uenit in mentem, ut asserere conaretur sine originali peccato nasci hominum filios. et utique si hoc astrueret. multo procliuius uellcnt feminae nubere fetus mundissimos pariturae. huius sane scripta — nam et scribere ausus est — cum fratres adHieronymum refellenda misissent, non solum in eis nihil tale conperit, uerum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
himis et putredo et hii qui peccato offendentis
adam tenentur obuoxii. Hunc doctissi
li a mum uirum si facile interrogant posse¬
non aluid a ma iorib acceperunt non aliud pͦꝰ¬
teris tradiderunt. Ego quidem quamuis lõ¬
ge pautiora legerim nõ memim aliud audiᷤ¬
se a xp̃ianis qui utrumq accipiunt testauiẽ¬
tum iron solum in catholica eccã. Uerum eti¬
am in cuialibet hesi uel scismate constitutis
scripturas canonicas sequerentur uel sequi
se crederent. credi ue uoluissent. Unde uobis
hoc negocium repente emerserit nescio. nam
aute paruum tempus a quibdam transito¬
ne coloqñtib cur non michi aures perstricte
sunt. cum illic apud cartaginem ẽẽmus nõ
ideo paruulos baptirari ut remissionem as¬
cipiant peccatorum. Sedut sanctificentur
in xp̃o. Qua nouitate per motus. et quia o¬
portumim non fui̾t ut contra aliquid dic̾em
et non tales homines erant de quorum eem̃

Expanded text:
vermis et putredo , et ii qui peccato offendentis vermis et putredo , et ii qui peccato offendentis Adam tenentur obnoxii ? Hunc doctissiimum uirum si facile interrogare possenon aliud a maioribus acceperunt, non aliud posteris tradiderunt! ego quidem quamuis longe pauciora legerim, non memini me aliud audisse a Christiani, qui utrumque accipiunt testamentum, non solum in catholica ecclesia, uerum etiam in qualibet heresi uel schismate constitutis,iscriptura. canonicas sequerentur uel sequi se crederent crediue uoluissent. unde nobis hoc negotium repente emerserit nescio. nam ante paruum tempus a quibusdam transitorie conloquentibus cursim mihi aures perstrictae sunt, cum illic apud Carthaginem essemus, \'non ideo paruulos baptizari, ut remissionem accipiant peccain Christo. Qua novitate permotus, et quia opportunum non fuit ut contra aliquid dicerem, et non tales homines erant de quorum essem
Abbreviated transcription (Latin):
tempora prouoluuntur octauo hoc est post
salbatum primo die a mortuis resurrexit.
Quot min nescio cuiis noue disputatõnis
audacia quidem nobis facere conantur ĩ
certum quod maiores ñi ad dissoluendacĩ¬
dam que non mulł indebantur inicerta tan¬
quam certissimum ꝓfrebant. Quando.n.
primitus hoc disputari ceperit: uescio illud
tamen scio quod etiam sauctus ieronimꝰ
qui hodie que in litt̾is eccasticis tam ex¬
cellentis doctrine fama ac labore uersaturad
qnas dam solnendas in suis ubris questionese
ciam hos certissimum ad hibet sine ulla discepra¬
tione documentum. Nam m eo quod inionam
rħami scnpsit. cum ad eum uenisset locum uͥ
conmemorantur etiam pariuiluieiunio casti¬
gati maior incruit etas merpit usty ad minorẽ
teruenit. Nullus enim abscp petrato nec si u¬
nius quidem dei fuerit uita enis et innume¬
rabies anni uite illius. Si enimstelle munde
non sunt in conspestu dicitur quanto magis

Expanded text:
tempora prouoluuntur, octauo, hoc est post tempora prouoluuntur, octauo, hoc est post sabbatum primo die, a mortuis resurrexit. Et nunc nescio cuius nouae disputationis acertum, quod majores nostri ad dissolvenda quaedam quae nonnullis videbantur incerta, tanquam certissimum proferebant. Quando enim primitus hoc disputari coeperit, nescio. Illud tamen scio, quod etiam sanctus Hieronymus, qui hodieque in litteris ecclesiasticis tam excellentis doctrinae fama ac labore versatur, ad quasdam solvendas in suis libris quaestiones, etiam hoc certissimum adhibet sine ulla disceptatione documentum. Nam in eo quod in Jonam prophetam scripsit, cum ad eum venisset locum, ubi commemorantur etiam parvuli jejunio castigati: Major, inquit, aetas incipit, et usque ad minorem pervenit. Nullus enim absque peccato, nec si unius quidem diei fuerit vita ejus, et numerabiles anni vitae illius . Si enim stellae mundae non sunt in conspectu Dei, quanto magis
Abbreviated transcription (Latin):
legem carnalis circumcisionis utrum eos et
ante octauum diem baptirare oporteret: iõ
ei qui negabat nemo consensit quia iam uͦ
consulendum nec disceptandum. Sed fmͥũ
certumq h̾ebatur animam saluti eterne
perituram si hanc intam sine ullius sacra¬
menti consecutione finiret etiam quãius
Ab utero recentissimi paruuli solo reatu eeñt
peccati originał obstricti. Quare illis et si mł¬
to facilior quam aliorũ. Sed cum esset neces¬
saria remissio peccatorum. hiis certis illa mẽ¬
ta de octauo die questio dissoluta est. Atq in
concilio iudicatum homini nato ne in et̾nũ
pereat omni die debere suiturri. Cum etiam
de ipsa carnali circuntisione ratio redderetu
quã umibra esset futura non quod intelligimꝰ
et baptismum octauo ex quo uatus est bomo
die dari oportere. Sed nos in xpi resurrectõe
spiritaliter circuncidi qui tercio quidem post
diem passionis in dieb ebdomadaꝵ quibus

Expanded text:
legem carnalis circumcisionis utrum eos et legem carnalis circumcisionis utrum eos et ante octauum diem baptizari oporteret. ideo ei qui hoc negabatnemo consensit, quia iam non consulendum necdisceptandum, sed firmum certumque habebatur animam saluti aeternae pcrituram, si hanc uitam sine illius sacramenti consecutione finiret, quamuis ab utero recentissimi paruuli solo reatu essent peccati originalis obstricti; quare illis etsi multo facilior, quod alienorum, sed tamen esset necessaria remissio peccatorum. his certis illa incerta de octauo die quaestio dissoluta est atque in concilio iudicatum homini nato, ne in aeternum pereat, omni die licere succurrere, cum etiam de ipsa carnali circumcisione ratio redderetur, quod umbra esset futuri, non quo intellegeremus etiam baptismum octauo ex quo natus est homo die dari oportere, sed nos in Christi resurrectione spiritaliter circumcidi, qui tertio quidem post diem passionis, in diebus tamen ebdomadum, quibus