comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ tditione euiꝰlib corporis donatio consũmat᷑. Ius dedistis. ne
citiꝰ munificentie ur̃e gr̃a p̃teriret. ut sic̃ apud uos uͥtutiᷤ
ñ tepescit affectio ita ꝓrogata imꝑpetuũ lib̾alitatis ur̃e bñfi¬
cia. conualerent. Pret̾ea lib̾alitati prudentia disc̃tionis ac¬
cessit. qm̃ ei dedistis cuiꝰ uob̃ honestas. cuiꝰ industa cuiꝰ seduli¬
tas officiosa cõplaciit. Nec ignode ꝑsone ñ inutili contuli¬
stis. s ei cuiꝰ m̾ita p̃cesserãt.⁊ seq̃nt᷑. qͥ uob̾ aĩo ⁊ corpore ad eu¬
mulũ gr̃arũ referat actiones. ut itire debeatis. de ext̾iori f̾eu

Expanded text:
vero traditione cujuslibet corporis donatio consummatur. Jus dedistis, ne vero traditione cujuslibet corporis donatio consummatur. Jus dedistis, ne citius munificentiae vestrae gratia praeteriret, ut sicut apud vos virtutis non tepescit affectio, ita prorogata in perpetuum liberalitatis vestrae beneficia convalerent. Praeterea liberalitati prudentia discretionis accessit, quoniam ei dedistis, cujus vobis honestas, cujus industria, cujus sedulitas officiosa complacuit. Nec ignotae personae, nec inutili contulistis, si ei cujus merita praecesserant et sequentur, qui vobis animo et corpore ad cumulum gratiarum referat ac
Abbreviated transcription (Latin):
accedit. qr tediũ identitatis nouitate distinguit᷑. nec eidẽ selle
semꝑ mherere necesse ẽ: s mͦ hiuic mͦ alt̾i quantũ libuerit
insidere. Uident᷑ mͥ uͥtutẽ pstinã. patientiã pͥstinã reddsos
iumnioꝵq discursus tanta leuitate consector: ut m̃bra neqͣꝙ
contineri. s potiꝰ suaiti motii sentiã uegetari. Reddidistiꝰ me
mͥ. immo eis qͥ meo qͦndã fruebant᷑ s mͥ fungebant᷑ obsels
⁊ dẽ claustͥs domesticis clement̃ educ̃tũ: ad solita publiee
congͣtulationis gaudia reduxistis. ad laurentiũ abba¬
caritati qr ip̃m mnate uob̃ bonitatis. ocło respex istis
ip̃iq bñficrũ ñ tẽꝑale̾. s ĩ longiora duraturũ dẽꝑa ꝓuide
munificentia p̃stitistis̃. Magnũ ẽ qd̾ ad horã subuenit n¬
digenti. maiꝰ qd ĩ dies annosq renascit᷑. qd̾ ut sepiꝰ confe¬
rat freq̃nti reuolutione denuo reformat᷑. Sane. bñfieũ
ñe cõmoda ꝓseq̃nt᷑. totiensq donatũ iri uidebit᷑ : qͦtiens noui

Expanded text:
itatis novitate distinguitur, nec eidem sellae semper inhaerere necesse est, sed modo huic, modo alteri quantum libuerit insidere. Videntur mihi virtutem pristinam, patientiam pristinam reddidisse, juniorumque discursus tanta levitate consector, ut membra nequaquam contineri, sed etiam potius suavi motu sentiam vegetari. Reddidistis me mihi, imo eis qui meo quondam fruebantur, sed modo fungebantur obsequio, et de claustris domesticis clementer eductum ad solita publicae congratulationis gaudia reduxistis. LXVII. Acharitati, quia ipsum innatae vobis bonitatis oculo respexistis, ipsique beneficium non temporale, sed in longiora duraturum tempora provida munificentia praestitistis. Magnum est quod ad horam subvenit indigenti, majus quod in dies annosque renascitur, quod ut saepius conferat frequenti revolutione denuo reformatur. Sane beneficium nem commoda prosequentur, totiesque donatum iri videbitur, quoties novi
Abbreviated transcription (Latin):
ta statione conuelli : naui ip̃a rurs. ad ꝓceslas pͥstinas flatu malicie
reuocari. Utiliꝰ gͦ fore credimꝰ eoꝰ qͥ prouide posst̃ ñ amoueri. s ad sol¬
lertẽ uigiles ad hibe custodiã. ut qͦslib euentꝰ prudent̃⁊ instant̃

Expanded text:
ta statione convelli, et navis ipsa rursus ad procellas pristinas flatu malitiae ta statione convelli, et navis ipsa rursus ad procellas pristinas flatu malitiae revocari. Utilius ergo fore credimus eos qui providere possunt non amoveri, sed ad solertem vigiles adhibere custodiam, ut
Abbreviated transcription (Latin):
motũ maiestatis aplice siquẽ adu̾sꝰ eũ de falsa suggestione congͣrit:
reuocaret ĩ grãm ip̃iq ⁊ uob̃ ĩ oĩbꝰ sinceritatẽ conscientie sue certis¬
freq̃nt̾ celebuerat conuentibꝰ eccłiasticis infamare. Suidete itaq
amico ur̃o nͥ illũ ad partes illas aliqͣ necessitatiꝰ instantia. tͣ hi. neq
caput eiꝰ tot tantisq ꝑicłis ꝑmittatis exponi. Ad ħ bonũ ẽ eccł̃ie di
uiroᷤ fideles iuxta infideles aliq̃n cõmorari ut ip̃oꝵ uͥtute ⁊ pruden¬
tia malicia. possit repͥmi: ⁊ ĩ constantia cõtineri. Sfecꝰto ap̃ nõ p̃¬
ualuisse credebat᷑ iniqͥtã nͥ sacdotũ industͥa restitisset ꝑ qͦs rep̃ssa
iurilit ĩ cẽꝑantia conqͥeuit. ⁊ ad unitatẽ qͦs uelut ĩ fugã t̾ror ecclia¬
stice potestatis impulerat st̃ reu̾si. Nondũ tam̃ nauim nr̃am portũ
ꝑfecte securitatis credimꝰ obtine. qͥn adhuc ⁊ anchora possit. de ꝑcep¬

Expanded text:
one contraxit, revocaret in gratiam, ipsique et vobis in omnibus sinceritatem conscientiae suae certisfrequenter celebraverat conventibus ecclesiasticis infamare. Providete itaque amico vestro, nec illum ad partes illas aliqua necessitatis instantia trahi, neque caput ejus tot tantisque periculis permittatis exponi. Ad haec, bonum est Ecclesiae Dei viros fideles juxta infideles aliquando commorari, ut ipsorum virtute et prudentia malitia reprimi possit, et inconstantia contineri. Profecto apud nos ps repressa viriliter intemperantia requievit: et ad unitatem, quos velut in fugam terror ecclesiasticae potestatis impulerat, sunt reversi. Nondum tamen navim nostram portum perfectae securitatis credimus obtinere, quin adhuc et anchora possit de percep
Abbreviated transcription (Latin):
reputo qd̾ fecistis. qr qd̾ pͥus differebat᷑. ad pͥma statim inter¬
cessionis mee t̾iba. concessũ ẽ. ut meã specialit᷑ ex eo uideremi¬
ni gr̃am affectasse. Sane maior extitit ĩ exhibendo donatoris
hilaritas: ꝙͣ ĩ accipiendo desidiũ postulantis. Pulerũ sane ⁊
p̃dicandũ bñfietũ nulla. suspensũ dilatione. nulł red̾eptum
p̃cibꝰ nulł mitiᷤᷤ cõparatũ. Nichil ĩ eo fuit qd̾ bñficii minue¬
ret maiestatẽ. freuenistis me. qͥ om̃s occasiones uenari de¬
debeã ñ donare. qr qd̃ bñ m̾enti rependit᷑. illustͣri donatio¬
nis noĩe ñ m̾et᷑. ad Ioħem ⁊ Wilłm card̃ ꝓ Rogero ebo¬

Expanded text:
reputo, quia quod prius differebatur, ad prima statim intercessionis meae verba concessum est, ut meam specialiter ex eo videremini gratiam affectasse. Sane major exstitit in exhibendo donatoris hilaritas, quam in accipiendo desiderium postulantis. Pulchrum sane et praedicandum beneficium, nulla suspensum dilatione, nullis redemptum precibus, nullis meritis comparatum. Nihil in eo fuit quod beneficii minueret majestatem. Praevenistis me qui omnes occasiones venari dedebeam, non donare, quia quod bene merenti rependitur, illustrari donationis nomine non me
Abbreviated transcription (Latin):
nł ei ꝓ qͦ offert᷑ utiliꝰ: si dignitati sacͥficii ꝑsonarũ indignitas ñ obsistat.
portet eñi offerentẽ puras manꝰ inferre ne qd̵ imp̃ciabile. ẽ õĩq uen̾a¬
tione dignissimũ. uł sub p̃cii recidat uilitatẽ. uł causis indignioribꝰ ex¬
pendat᷑. Oportet eũ ꝓ qͦ offert᷑ fide recognosc̾e. caritate cõplecti. ꝓseqͥ
desid̾io. dotãq sͥ ĩ eo d̾iuine ꝓpiciationis. fiduciã collocare. Hiis aũ con

Expanded text:
vel ei pro quo offertur utilius, si dignitati sacrificii personarum indignitas non obsistit. vel ei pro quo offertur utilius, si dignitati sacrificii personarum indignitas non obsistit. Oportet enim offerentem puras manus inferre, ne quod impreciabile est, omnique veneratione dignissimum, vel sub pretii recidat vilitatem, vel causis indignioribus expandatur. Oportet eum pro quo offertur fide recognoscere, charitate complecti, prosequi desiderio, totamque sibi in eo divinae propitiationis fiduciam collocar
Abbreviated transcription (Latin):
iurato qm̃ uir bone opinionis ẽ fides indubitata pot̾it
das acceꝑat: aliꝗͣ du substitert̃. Uñ factũ ẽ ut eas ñ ꝑfes¬
turi ñ ꝓficiscentis acceꝑim: si ꝓfecti qũẽ nͨ salutare posse
ñ siqͥd concepissẽ aĩo remandare. feci gͦ qd̾ potiri. holoc austũq: ꝓ uobis
obtuli medullatũ. qd̾ sua nimirũ pĩguedine. c̃oplac̾et. ip̃amq deiuotionẽ
deuotꝰ ipĩguaret offerentis astectus. Holocaustũ ĩꝗͣ optuli medullatum
ĩqͦ scił medullã diuinitati corporea sp̃es obũbraret ꝓcedensq de intimi cor¬
dis medulł or̃o: suã sacͥficio concinẽt melodiã. hic eñi ille uitulꝰ saginatꝰ ẽ.
ic mons ille coagulatꝰ⁊ pĩguis. Hic xͦ ille unctus oleo gxultatioĩs p̃partici¬
pibꝰ suiᷤᷤ de cuiꝰ plenitudine licet om̃s acceꝑint: ip̃a tam̃ effusio ñ minuit
effundentẽ. Nichil offerri p̃ciosius nichil efficatiꝰ potest. nichil ei qͥ offert

Expanded text:
jurato, quoniam vir bonae opinionis est, fides indubitata poteritjurato, quoniam vir bonae opinionis est, fides indubitata poteritdas acceperat aliquandiu substiterunt. Unde factum est ut eas non profecturi, nec proficiscentis acceperim, sed profecti: quem nec resalutare possem, nec si quid concepissem animo remandare. Feci ergo quod potui; holocaustum obtuli pro vobis medullatum , quod sua nimirum pinguedine complaceret, ipsamque oblationem devotus impinguaret offerentis affectus. Holocaustum, inquam, obtuli medullatum, in quo scilicet medullam divinitatis corporea species obumbraret, procedensque de intimi cordis medullis oratio suam sacrificio contineret melodiam: hic enim ille vitulus saginatus est , hic mons ille coagulatus et pinguis ; hic Christus ille unctus oleo exsultationis prae participibus suis, de cujus plenitudine licet omnes acceperint, ipsa tamen effusio non minuit effundentem. Nihil offerri pretiosius, nihil efficacius potest, nihil ei qui offert,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tm̃ sortis s etiã usurarũ noĩe retinet᷑. factũq cã enorme ñ ase.¬
culari ꝑsona. s a cłieo qͦdã ip̃oq domestico ur̃o uł domestici filio
mordia sustineri. q̃ nͨ iusticie rigor incorrepta relinq̃re. nͨ inpu¬
de plagio ꝯfitet᷑. s usuraᷤᷤ qͣs detestat᷑ eecłia nichilominꝰ impu¬
dent̃ exposcit. Qd si usuras qm̃ odiose st̃ insũptũ exhibitions
impense puero malignitas astuta cõu̾tit: respondemꝰ ibi pͥn¬
cipał obligatio sublata ẽ puerũ de accessoriis ñ teneri. s in
eũ iniuriarũ cõpetere potꝰ actionẽ. qd̾ ingenuũ puerũ li¬
b̃alibꝰ artibꝰ applicandũ subductũ patͥ ꝓpositis ñ ꝑmiserit os
ro debite pietatis conseruet᷑ affectus. qm̃ srre ũ ꝑ culpã
ur̃am qd̾ absit contingat elabi: nos a reo fortassis ĩ iudicem
actione subsidiaria conu̾tem᷑. Qd̾ si ñ ulciscendũ delictũla
s int̾ eos mansuetudo itr̃a potiꝰ dec̾uerit cõponendũ: pat

Expanded text:
ine retinetur, factumque tam enorme non a saeculari persona, sed a clerico quodam, ipsoque domestico vestro, vel domestici filio mordia sustineri, quae nec justitiae rigor incorrepta relinquere, nec impude plagio confitetur, sed et usuras quas detestatur Ecclesia nihilominus impudenter exposcit. Quod si usuras, quoniam odiosae sunt, in sumptum exhibitionis impensae puero malignitas astuta convertit, respondemus ubi principalis obligatio sublata est, puerum de accessoriis non teneri, sed eum injuriarum competere potius actionem, quod ingenuum puerum, liberalibus artibus appliro debitae pietatis conservetur affectus, quoniam si reum per culpam vestram, quod absit! contingat elabi, nos a reo fortassis in judicem actione subsidiaria convertemur. Quod si non ulciscendum delictum hoc, sed inter eos mansuetudo vestra potius decreverit componendum, patri
Abbreviated transcription (Latin):
fideli de ꝓximo relatione eognouimꝰ. lie ap̃ maiestatẽ ur̃am
&e pura testimoniũ conscientia ꝑhibe uirũ int̃ minas alt̾ius.
potestatis. ⁊ alt̾iꝰ insidiaᷤ constitutũ qͥtinꝰ ad eũ ꝑuenire potiuit¬
ełiasticiꝰ sẽꝑ p̃ceptionibꝰ obedisse: ñ abinicio discordie causã uł
pͥea fom̃tũ aliqd̾ audacie p̃stitisse. Ille uͭ sic̃ dictũ ẽ ñ obseruata
eauisa. uł ordine inrũ euiꝰlaus ẽ ĩ eccłia ad scandalũ õiũ bonoꝵ
ifacie confudit eccłie. ⁊ aĩam sc̃am amaritudine simul⁊ merorẽ

Expanded text:
quam fideli de proximo relatione cognovimus, licet apud majestatem vestram de pura testimonium conscientia perhibere, virum inter minas alterius potestatis et alterius insidias constitutum, quateniasticis semper praeceptionibus obedisse, nec ab initio discordiae causam, vel postea fomentum aliquod audaciae praestitisse. Ille vero, sicut dictum est, non observata causa, vel ordine virum, cujus laus est in Ecclesia, ad scandalum omnium bonorum in facie confudit Ecclesiae, et animam sanctam amaritudine simul et moerore
Abbreviated transcription (Latin):
hono felieis conscientie cestimonio glaxi. Nec eñi subiecta ẽ ext̾ne
dispositioniꝰ arbit̾o. s ĩ sua ꝓpͥe puritatiꝰ maiestate consistens. ab ĩdis¬
morbꝰ p̃imia ñ inqͥrit. ita cam̃ ut neq ex eiꝰ honeste ꝓuenientia res.¬
puat. n ꝓ desid̾io eoꝵ nł usu si qͥ nouit potiora dimittat. Ed̃ si quem
fructus thit ext̾ior: issic̃ ait sapiens ille ñ potest nͥ similẽ mat̾ie spare
sententiã. qm fortuitis intentꝰ. ñ nͥ fortuitos exꝑiet᷑ euentꝰ. Ad uicͥ pic¬

Expanded text:
onio gloriari. Nec enim subjecta est externae dispositionis arbitrio, sed in sua propriae puritatis majestate consistens, ab indignioribus praemia non inquirit: ita tamen ut neque ex eis honeste provenientia respuat, nec pro desiderio eorum vel usu si qua novit potiora dimittat. Quod si quem fructus trahit exterior, is, sicut ait sapiens ille, non potest nisi similem materiae sperare sententiam, quoniam fortuitis intentus non nisi fortuitos experietur eventus. LXXXII
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝑuentũ ꝓfic̾ent et̃noꝵ. S hominũ sẽꝑ ꝓcedente malicia :⁊ ĩ det̾nũ
diebꝰ singulis. excedente: c̃bona. tũ corpora. tũ etiã aĩe. similiriumi
parit᷑ inuoluunt᷑. ⁊ formidabili plerũq consũmant᷑ euentui. Qͥa
gͥ sapientiꝰ ẽ cas̾is hꝰmodi sagaci ꝓuidentia p̃uenire: oportunitas
loci m fuerat exqͥrenda. uͥ qͥetẽ meã nͨ causarũ tumultꝰ infestet.
nͨ incursis młtitudinis. int̃pellet. s exẽplo meliore sẽꝑ honestatis

Expanded text:
ad proventum proficerent aeternorum. Sed hominum semper procedente malitia, et in deterius ad proventum proficerent aeternorum. Sed hominum semper procedente malitia, et in deterius diebus singulis excedente, cum bona, tum corpora, tum et animae simili ruina pariter involvuntur, et formidabili plerumque consummantur eventu. Quia igitur sapientis est casus hujusmodi sagaci providentia praevenire, opportunitas loci mihi fuerat exquirenda, ubi quietem meam nec causarum tumultus infestet, nec incursus multitudinis interpelle
Abbreviated transcription (Latin):
tiationis augeret. Ad abbem cistercieñ ⁊ fr̃s erus¬
onfectus seno. ⁊ aliqͣrũ egͥtudinũ gͣuatꝰ accessu: ad medicine sa¬
lutare remediũ confug̾e ⁊ confracta laboribꝰ m̃bra necessaria
reqͥe subleuare constitui. Siqͥd̾e ĩ ꝑniciẽ meã ueluci comurata con¬
ueniunt. debilitas. infirmitas. ⁊ senectus. mͥq tot ĩ cõmodoꝵ instan¬
tia. fiduciã uite longioris abrũpit. Accedit extͥnsecꝰ negocioꝵ qͥb
distrahor importine uexatio. q̃ miserabilit̾ anelantẽ: uł ad mom̃¬
tũ ⁊̃ respirare ñ sinit. Siqͥd̾e sepiꝰ ad regales c̃ cet̾is tͣhor angarias.
eoꝵq qͥbꝰ deẽẽ ñ possũ: freq̃ntibꝰ infestor iniuriis. media. oĩa ĩtim
dot tantisq laboribꝰ sũptibꝰq constrata st̃: ut nͨ ad tolerantiam
corpꝰ sufficiat. nͨ ad impendiũ facultates. Porro si ħ saluti ⁊̃ ñ obsiste.¬
rẽt animarũ: uiro tñ bono dolerabiliꝰ uidet᷑. si det̾m̃ta p̃sentiũ

Expanded text:
AD ABBATEM CISTERCIENSEM ET FRonfectus senio et aliquarum aegritudinum gravatus accessu, ad medicinae salutare remedium confugere, et confracta laboribus membra necessaria requie sublevare constitui. Siquidem in perniciem meam veluti conjurata veniunt debilitas, infirmitas et senectus, mihique tot incommodorum instantia fiduciam vitae longioris abrumpit. Accedit extrinsecus negotiorum quibus distrahor importuna vexatio, quae miserabiliter anhelantem, vel ad momentum etiam respirare non sinit. Siquidem saepius ad regales cum caeteris trahor angarias, eorumque quibus deesse non possum, frequentibus infestor injuriis, media omnia interim tot tantisque laboribus sumptibusque constrata sunt, ut nec ad tolerantiam corpus sufficiat, nec ad impendium facultates. Porro, si haec saluti etiam non obsisterent animarum; viro tamen bono tolerabilius videretur, si detrimenta praesentium
Abbreviated transcription (Latin):
Nd gͦ: Qͥd retͥbuã dño meo ꝓhuis q̃ attͥbuit᷑ mͥ: Hemp̃e totũ de¬
uotionis affectũ. qͦ nichib mai offerri. nichil impendi gͥͣciꝰ.
nichil potest p̃ciosiꝰ estimari. Hoc ⁊ em̃ impenso cocũ impendit᷑
qͥcqͥd uł animꝰ cogitando uł oꝑando corpꝰ. uł facultates con¬
fert̃ ex ogando. Hoc gͥ ap̃ uos iudiciũ mͥ ꝑseu̾et ⁊ gr̃a: uob̾ nichi

Expanded text:
buam Domino meo pro his quae attribuit mihi? Nempe totum devotionis affectum, quo nihil majus offerri, nihil impendi gratius, nihil potest pretiosius aestimari. Hoc etenim impenso totum impenditur, quidquid vel animus cogitando, vel operando corpus vel facultates conferunt e
Abbreviated transcription (Latin):
egͥssꝰ ab anglia ad pedes ur̃e beatitudinis amplectendos de¬
biii cucurrisse. s expectanda fuit occasio qͣ me magis trisse
necessitas uidet᷑ ꝗͣ. deuotio ꝑduxisse. Animꝰ siqͥdẽ pͥncipiꝰ. nr̃i aliqͣn¬
tulũ ab ea qͦ scĩtatẽ ur̃am olim cõplexꝰ ẽ caritate desciuit ad ed ut
int̃ familiares suos q̃nq conq̃stꝰ sit: se minorẽ ĩ uob ꝗͣ sꝑauerat
gr̃am inuenisse. Ait ĩ oportunitatibꝰ suis uoᷤ ẽẽ difficilẽ ĩ postula¬
tionibꝰ serupulosũ acceptoᷤ uob ee̾.⁊ iugit̾ ĩ curia demorari qͦͣsdã
ad apłicã sedẽ ex młtis. partibꝰ młtos quoꝵ aurẽ illi pͥtie uenens ma¬
ligintatiꝰ inficiũt. ut si c opinionẽ eiꝰ qͣ tͣnsmissa ad om̃s gento de¬
latione denigrẽt. furtine qͥd id agi ut iniqͥtatis oꝑantẽ must̾io
qͣntomagis silentio res pmenda. dr. tanto diffirdat᷑ iples. qno¬

Expanded text:
essus ab Anglia ad pedes vestrae beatitudinis amplectendos debui cucurrisse sed exspectanda fuit occasio, qua me magis traxisse necessitas videretur, quam devotio perduxisse. Animus siquidem principis nostri aliquantulum ab ea, qua sanctitatem vestram olim complexus est, charitate descivit, adeo ut inter familiares suos quandoque conquestus sit se minorem in vobis quam speraverat gratiam invenisse. Ait in opportunitatibus suis vos esse difficilem, in postulationibus scrupulosum, acceptos vobis esse et jugitad apostolicam sedem ex multis partibus multos, quorum aures illi pravae veneno malignitatis inficiunt, ut sic opinionem ejus quasi transmissa ad omnes gentes delatione denigrent. Furtive quidem id agi, ut iniquitatis operante mysterio quanto magis res silentio premenda dicitur, tanto diffundatur in plures, q
Abbreviated transcription (Latin):
pensant. Magnũ tam̃ ẽ hodie siqͥs amicoꝵ meritis pari pre¬
mioꝵ cõpensatione respondeat. maiꝰ ẽ om̃e m̾itũ animi mag¬
iitudine p̃uenire. Preuenistis aũ me. urmq tante digna¬
tionis estimatione fecistis. ꝑ ꝗͣ mͥ iudiciũ existimationis ur̃e
dilectionis exhibetis affectum. Mita gͥmͥ de iudicio existima.¬
tionis ur̃e crescit elatio. młta

Expanded text:
pensant. Magnum tamen est hodie, si quis amicorum meritis pari praepensant. Magnum tamen est hodie, si quis amicorum meritis pari praemiorum compensatione respondeat, majus est omne meritum animi magnitudine praevenire. Praevenistis auone fecistis, per quam mihi judicium existimationis vestrae, et dilectionis exhibetis affectum. Multa igitur mihi de judicio existimvestrae crescit elatio, multa
Abbreviated transcription (Latin):
uerimoniã ꝙ̃ ex litt̾is qͣs mͥ a uob̾ nouissime destinatas
Accepi gã admodũ hũi. qi magis excitare gr̃am ꝙ delici¬
tũ arguere uidebat᷑. Questꝰ em̃ estis post aliqͦt eplas ur̃as nul¬
młto desid̾io ad cõplexũ nob mutue caritatis occurrit. qd ego
młtis q̃sisse studiis młtis. debuerã obsequiis redemisse. Et fe.¬
eissẽ u occasionẽ m culisset absentia. q̃ m semꝑ hactenꝰ optatũ
ur̃e serenitatis mnuidit aspectũ. Magnũ exat m si p̃sens ĩoelis
ur̃is gr̃am inuenissem. Maiꝰ ẽ qd̾ eã m ult usꝙ ad occidentis
nouissima destinatis. Fulchrũ sane ⁊ p̃dicande liberalitatis
oficiũ nulł impensũ m̾itis. nullis redeptũ p̃cibꝰ. nułł bñficus
cõꝑatũ. Nichil in eo ẽ qd̾ bñficũ minuat maiestatẽ. Ap̃ alios
siquid̾ actus mere lib̾alitatis euanuit. s uͥq int̃ contͣhenteᷤ
animos negociũ gerit᷑. dũ spes creditͥr: debitͥ gr̃a res com¬

Expanded text:
uerimoniam quam ex litteris, quas mihi a vobis novissime destinatas accepi, gratam admodum habui, quia magis excitat gratiam, quam delictum arguere videbatur. Questus enim estis post aliquot epistolas vestras, nulmulto desiderio ad complexum nobis mutuae charitatis occurrit, quod ego multis quaesisse studiis, multis debueram obsequiis redemisse. Et fecissem, nisi occasionem mihi contulisset absentia, quae mihi semper hactenus optatum vestrae serenitatis invidit aspectum. Magnum erat mihi, si praesens in oculis vestris gratiam invenissem. Majus est quod eam mihi ultro usque ad Occidentis novissima destinatis. Pulchrum sane et praedicandae liberalitatis officium, nullis impensum meritis, nullis redemptum precibus, nullis beneficiis comparatum. Nihil in eo est quod beneficii minuat majestatem. Apud alios siquidem actus merae liberalitatis evanuit, sed ubique inter contrahentes animos negotium geritur, dum spes creditrix et debitrix gratiae res com
Abbreviated transcription (Latin):
In estimanda tam̃ necessitate ñ conuenit pusillanimes inueniri. ne
u̾tuti subdaxisse mat̾iam: uł de diuina uideam᷑ grã desꝑare. Scio q̃s¬
dã dispensationũ ꝓ digos tante benignitatiᷤ exist̾e. ut uichil ueseruẽ
ligib affectibꝰ õia iargiant᷑. nͥ offensam rationis atten duinio. dũ homi
mid peauisse uideant᷑ offensam. Metiẽnt᷑ gͥ affectatõ de progatiua
potentie sue potiꝰ ꝙͣ. de mito rõnis effectus ⁊ nõĩe necessitatis indulg̃

Expanded text:
In aestimanda tamen necessitate non convenit pusillanimes inveniri, ne In aestimanda tamen necessitate non convenit pusillanimes inveniri, ne virtuti subduxisse materiam, vel de divina videamur gratia desperare. Scio quosdam dispensationum prodigos tantae benignitatis existere, ut nihil reservent legibus, affectibus omnia largiantur, nec offensam rationis attendunt, dum hominum sibi praecavisse videantur offensam. Metiuntur igitur affectatos de praerogativa potentiae suae potius quam de merito rationis effectus, et nomine necessita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ implere. At uero sacͥs uet̾um institutiones. ĩ det̾ius deuocare ñ
contienit. nͨ auctoritatẽ p̃be defectus ut inde fom̃ta cõparent᷑ au¬
dacie: unde timeri debeat sei̾ritaᷤ discipline. Nlane st̃ q̃dã qͥbꝰ ut fiãt
consensũ adhibe ñ licet. q̃ tam̃ si facta st̃: dissimulare necesse ẽ qr ñ
posst̃ hab̾e remediũ. uł si qͥd recõpensationis. hñt: disereta mansue¬
tudine dispemare. Culpã. tñ indulgentia p̃uenire ñ debet. ne secu-¬
ritas alat audaciã. ⁊ ad delinq̃ndũ fiducia remissionis inuitet.
I eb̃c gͦ scu̾it a ꝓhibitõ eohib̾e conceptꝰ. ne temerario cõp leant᷑
esfectu: deb nichilominꝰ eycess illicitõ congrua. animadũsione punire¬
ñ rerũ uł iolentia potestati eripiat. uł peniteritia tẽꝑet disciplinã
U d eni ĩ potestate iudicis ẽ mollire sententiã ⁊ mitiꝰ iudicere qp̃m leges
ẽ rerũ uł ꝑsonarũ m̾ita postulãt. aut instantia necessitaris extorqͥ

Expanded text:
mplere. At vero sacras veterum institutiones in deterius devocare non convenit, nec auctoritatem praebere defectus, ut inde fomenta comparentur audaciae, unde timeri debuit severitas disciplinae. Plane sunt quaedam quibus, ut fiant, consensum adhibere non licet; quae tamen, si facta sunt, dissimulare necesse est, quia non possunt habere remedium, vel, si quid recompensationis habent, discreta mansuetudine dispensare. Culpam tamen indulgentia praevenire non debet, ne securitas alat audaciam, et ad delinquendum fiducia remissionis invitet. Debet ergo severitas prohibitos cohibere conceptus, ne temerario compleantur effectu, deb violentia potestatis eripiat, vel poenitentia temperet disciplinam. Tunc enim in potestate judicis est mollire sententiam, et mitius judicare quam leges, cum rerum vel personarum merita postulant, aut instantia necessitatis extorquet.
Abbreviated transcription (Latin):
unsus ẽ młtis cõmodicatibꝰ oportunꝰ. Siqͥdẽ de antiqͦ familiari¬
tate płima sumꝰ intucẽ caritate contuncꝰti. mutuãq grãm ued
notieia: alt̾na oꝑũ exhibitione firmauit. Itaq extͣ t̾minosit᷑
qͥs scd̃m ordinẽ ur̃m artioris abstinentie decreta seruant᷑. domũ
m mod̾ato sũptu statiui construendã. euiꝰ sobͥa necessariis usib
aplitudo sufficiat: m̃surã tñ regularis. edificii ñ excedat̃. Sanc
exclusi eximꝰ cõmeati tam̃ familiari cã ꝓuide. ꝗͣ element̃ in¬
dulto. ut a tͣnsg̾ssione regularis obseruantie seuuitas arceat: tũ

Expanded text:
 familiaritate plurima sumus invicem charitate conjuncti, mutuamque gratiam vetus notitia alterna operum exhibitione firmavit. Itaque extra terminos, intra quos secundum ordinem vestrum, arctioris abstinentiae decreta servantur, domum mihi moderato sumptu statui construendam, cujus sobria necessariis usibus amplitudo sufficiat, mensuram tamen regularis aedificii non excedat. Sane exclusi erimus, commeatu tamen familiari tam provide quam clementer indulto, ut a transgressione regularis observantiae severitas arceat, et t
Abbreviated transcription (Latin):
tesĩse ĩ tẽꝑe cbulationis ⁊ ĩ die suꝑboꝵ sñ adiutorio. ꝟportebat ĩman¬
dacis eiꝰ nstificationibꝰ exerceri ñ statim manꝰ ĩbelles captirand
offerre. qr ñ potest seqͥ sine concertatione inctoria. nͥ corona siñ
legitimo certamine ꝓuienire.lex eñ certaminis ẽ utiuarib. ui¬
dentur. qͥ aũ hominibꝰ placent confusi st̃ qͣm d̾s sp̃int eor edons¬

Expanded text:
tribulationis et in die superborum sine adjutorio. Oportebat in mandatis ejus et justificationibus exerceri, non statim manus imbelles captivandas offerre, quia non potest sequi sine concertatione victoria, nec corona sine legitimo certamine provenire. Lex autem certaminis est uti viribus, vindentur ; qui autem hominibus placent, confusi sunt, quoniam Deus sprevit eos . N
Abbreviated transcription (Latin):
potꝰ ꝙ intelligãt. ⁊ se tanꝗͣ scopulũ ita fug̾e insolens atꝙ intei¬
qns. ũbũ. Legite tam̃. ip̃mq ñ de estimatione mea. s de uru
potiꝰ exꝑientia iudicate. ne m̾itis eiꝰ ignorantia mea. pͥiudicũ
prrogasse dicat᷑. ipm̃q ur̃i fauoris sententia. defraudasse. Qũ
si irrefragabilẽ qͣritiꝰ de ꝓsa fexre sententiã: ip̃am sedm lisus
mita iudicate qr uerũ est ip̃m pari ꝑitia eirea tẽꝑa sillabar̾

Expanded text:
insolens atque infrequens verbum. legite tamen ipsumque non de aestimatione mea sed de vestra potius experientia iudicate, ne meritis eius ignorantia mea praeiudicium irrogasse dicatur ipsumque vestri favoris sententia defraudasse. quod si irrefragabilem quaeritis de prosa ferre sententiam, ipsam secundum versuum merita iudicate, quia verum est ipsum pari peritia circa tempora syllabarum et
Abbreviated transcription (Latin):
mirũ appellationis obstaculo. ĩ qͦ s calũpniatores plerũq occa¬
sionẽ uexandi constiduunt: ⁊ refugiũ euadendi. Nẽ eñi pare¬
bit uob lic inuita qͥ qͥbꝰdã t̃minis circ̃scͥpta malignitas. c̃ nͥ ad

Expanded text:
imirum appellationis obstaculo, in quo sibi calumniatores plerumque occaimirum appellationis obstaculo, in quo sibi calumniatores plerumque occasionem vexandi constituunt, et refugium evadendi. Nunc enim parebit vobis, licet invita, quasi quibusdam terminis circumscripta malig
Abbreviated transcription (Latin):
apud uos adiitiari eoq instantiꝰ qr confidit qd p̃ces nr̃e apud
caritatẽ ur̃am utilĩtate difficultate sorciant᷑ effectũ. Gaudet
qd amatori iusticie u̾itatis sit delegata. cognitio. qd̾ p̃cũ nr̃as
suffragio munitꝰ accedit. ut in ꝓuentũ enus ap̃ uos sincera.
fr̃ne religio caritati concurrat. lac aũ pluralitas instris¬
m̃toꝵ uiã possit aꝑire iudicio: omnẽ camen absoluet cet̾
numerositas. ⁊ u̾itas notoria. q̃stionẽ. desertaq ꝓuocatio.
qͥdẽ astu ut ei uacaret affectatã rapinã ĩ bona pauꝑis. licentius
exercere. Uerũ qͥd ĩ male fid̾i possessorẽ sine ditulo suꝑ pͥncipali
causa qͥd ĩ desertorẽ appellationis suꝑ sumptibꝰ ⁊ expensis decer¬
nendũ sit: ur̃a ꝑicia ñ ignorat ne scił uis aut dolus impunita
p̃teant: uł. in mitũ patiatur innocentia detͥm̃tũ. Porro negotiũ
uob̃ ĩ expedito rom̃. pontificis collocauit auctoritas. sublado n¬

Expanded text:
apud vos adjuvari, eoque instantius, quia confidit quod preces nostrae apud charitatem vestram utilem sine difficultate sortiantur effectum. Gaudet quod amatori justitiae veritatis sit delegata cognitio, quod precum nostrorum suffragio munitus accedit, ut in proventum ejus apud vos sincera fraternae religio charitati concurrat. Licet autem pluralitas instrumentorum viam possit aperire judicio, omnem tamen absolvet testium numerositas et veritas notoria quaestionem, desertaque provocatio quidem astu, ut ei vacaret affectatam rapinam in bona pauperis licentius exercere. Verum quid in malae fidei possessorem sine titulo, super principali causa; quid in desertorem appellationis super sumptibus et expensis decernendum sit, vestra peritia non ignorat: ne scilicet vis aut dolus impunita praetereant, vel immeritum patiatur innocentia detrimentum. Porro negotium vobis in expedito Romani pontificis collocavit auctoritas, sublato n
Abbreviated transcription (Latin):
exactus ẽ. ex qͦ ad aliud regnũ ⁊ tusmarinas regiones sm¬
a monast̾io tuo sñ ep̃i dui bñdictione ⁊ conscientia discessisti. Qͣnta
fr̃is sentiũt ⁊ tota regio ꝓtestat᷑. Nunciat᷑ enĩ nob te ĩ angliani.¬
chil nͥ lites ⁊ calũpnias exercere.⁊ c̃ gͣui monast̾ii tui sũptu sine
utili causa dotã disqͥrere regionẽ. Suꝑ qͦ reuocandũ te duximꝰ
ĩntute obedientie iniungendũ ut infra kł̃ augusti dispositiꝰ rebͦ
stł utilit̃ ad monast̾iũ reuertaris. nͥ uł infirmitate uł tẽpestate
marina fueris impeditꝰ. Nosse ⁊ eñi debes. qd̾ ꝓpensior cura aĩabꝰ
et impendenda ꝗͣ. rebꝰ. Id̾oq nͥ infra diẽ assignatã uen̾is : nos
iͥmandatũ mittere seuerius opordebit.

Expanded text:
xactus est, ex quo ad aliud regnum et transmarinas regiones a monasterio tuo sine episcopi tui benedictione et conscientia discessisti. Quanta fratres sentiunt, et tota regio protestatur. Nuntiatur vero nobis te in Anglia nihil nisi lites et calumnias exercere, et cum gravi monasterii tui sumptu, sine utili causa totam disquirere regionem. Super quo revocandum te duximus et in virtute obedientiae injungendum, ut infra Kal. Augusti dispositis rebus illis utiliter, ad monasterium revertaris, nisi vel infirmitate, vel tempestate marina fueris impeditus. Nosse etenim debes quod propensior cura animabus est impendenda quam rebus. Ideoque nisi infra diem assignatam veneris, nos tibi mandatum mittere seve
Abbreviated transcription (Latin):
stiaᷤ. dicñdiq lib̾catẽ necessitate suppͥmit: qͥsqͥs se ad obseruantiã
ñ m̾et᷑. c̃ ⁊ intellectũ retundit. obscuritas: aures met̾ce corxun¬
tio iocunditatiꝰ offendit. Credo ego librũ hc̃ ap̃ uet̾es nͨ nociciã ha¬
bitisse: n gr̃am. iõq nͦ ĩ manꝰ uenisse młtoꝵ. s sepultũ diutꝰ ueteri
qͣlib armario latuisse. donec nouit ĩ lucẽ m̾ico obscuritati ⁊ noua
pegni nominis ammiratione ꝓcessit. St eñi qͥdã qͥ ed difficilia ma¬
ioris estimãt: qr minꝰ intellecta mirant᷑. ea minoris : tanqͣ ꝓueri¬
lia reputant: q̃ iocunda lucidi serenitas sermonis. illustrat. d¬
tͥm obscuritatẽ canꝗͣ tenebraᷤ euitandã seneca ñ ⁊tullꝰ ⁊ ceti

Expanded text:
stias, dicendique libertatem necessitate supprimit quisquis se ad observantias stias, dicendique libertatem necessitate supprimit quisquis se ad observantias non meretur, cum et intellectum retundit obscuritas, et aures metricae corruptio jocunditatis offendit. Credo ego librum hunc apud veteres nec notitiam habuisse, nec gratiam, ideoque nec in manus venisse multorum, sed sepultum diute noviter in lucem merito obscuritatis et nova peregrini nominis admiratione processit. sunt enim quidam, qui eo difficilia maioris aestimant, quia minus intellecta mirantur, ea minoris et tanquam puerilia reputant, quae iucunda lucidi sermonis serenitas illustrat. caeterum obscuritatem tanquam tenebras evitandam Seneca noster et
Abbreviated transcription (Latin):
effusũ sit. ⁊ ad intelligenda q̃ sc̾pta st̃ singła młtis ⁊ tediosis oporteat
iterationibꝰ replicari. ẜma siqͥdẽ facile difficilis ⁊ obscurꝰ incedit:
c̃ rerũ difficultatẽ stilꝰ lucidior debeat aꝑire: intesligentiã potius
sermo tenebrosꝰ obtundit. Cũq młtũ habeat laboris inspectio i¬
chil ht̃ assecutio uoluptatiᷤ. qr nͨ absolutione sententia cõplacet. nͨ
oratio uenustate. Sũma eñi eiꝰ intentio ẽ alit̃ oĩa dixisse ꝙͣ eeti. id
totũ qd̾ loqͥt᷑ exqͥsita qͣdã intͥcatione cõplicat ⁊ innodat. ut rectus
innodiꝰ ꝙͣ. ennodiꝰ debeat appellari. Porro ĩ metͥcis ꝓducta b̾uiat.
suiaq nichilominꝰ auctoritate b̃ianda ꝓducit. nullaq uieiũ fal¬
sitatis uͥtute redimit᷑: qr ip̃m nͨ cultꝰ orationis ñ dignitã materie
recõpeniat. Unꝰqͥsq tam̃ ad obseruandaᷤ ꝓposite legiꝰ tenet᷑ angu¬

Expanded text:
effusum sit, et ad intelligenda quae scripta sunt singula multis et taediosis oporteat effusum sit, et ad intelligenda quae scripta sunt singula multis et taediosis oporteat iterationibus replicari. Prima siquidem facie difficilis et obscurus incedit, et cum rerum difficultatem stylus lucidior debeat aperire, intelligentiam potius sermo tenebrosus obtundit. Cumque multum habeat laboris inspectio, nihil habet assecutio voluptatis, quia nec absolutione sententia complacet, nec oratio venustate. Summa enim ejus intentio est, aliter omnia dixisse quam caeteri, idtotum quod loquitur exquisita quadam intricatione complicat et innodat, ut rectius Innodius quam Ennodius debeat appellari. Porro in metricis producta breviat, suaque nihilominus auctoritate brevianda producit, nullaque vitium falsitatitamen ad observandas propositae legis tenetur angu
Abbreviated transcription (Latin):
septo illo qd̾ a scismatici ẽ de papiensi conuenticulo fabricatũ. ut
scił utͦq scͥpto tanꝙͣ allegationibꝰ partiũ utͥnq ꝓpoũto: rectius possĩt
qi de iudicio formare conuiliũ: liqͥdiꝰ de contemplatione falsitatis
opposite cognosc̾e u̾itatẽ. Cui sane colloqͥo qr corporalit᷑ adesse ñ po¬
tint: ꝑ epłam saltẽ int̾ẽe curaui. ut ꝑsone uicẽ pagina suppleat: ⁊nnue
uocis instantiã epła fideł̃. instauret. Cuiꝰ etiã epłe cranscriptũ sc̃itati
nr̃e censui destinandũ. ut detiotionẽ meã ꝗͣuis parũ utilẽ officiosã
dam ur̃a dilectio recognoscat. De cȩt̾o. librũ ennodii uob̃ nutto. alie¬
assignatꝰ inditio. unsoq miratꝰ sũ. qͣ pͥmũ ab actore confidentia editꝰ.
auit qͦ postmodũ ab aliis fuerit fauore tͣnscͥptꝰ. Neq eñi mͥ dignꝰ uidet᷑
cuiꝰ studio uł scͥpt᷑e tantũ tẽpꝰ debeat siue census impendi c̃⁊ uolum̃

Expanded text:
pto illo, quod a schismaticis est de Papiensi conventiculo fabricatum, ut scilicet utroque scripto tanquam allegationibus partium utrinque proposito rectius possint quasi de iudicio formare consilium et liquidius de contemplatione falsitatis oppositae cognoscere veritatem. cui sane colloquio, quia corporaliter adesse non potui, per epistolam saltem interesse curavi, ut personae vicem pagina suppleat et vivae vocis instantiam epistola fidelis instauret. cuius etiam epistolae transcriptum sanctitativestrae censui destinandum, ut devotionem meam, quamvis parum utilem, officiosam tamen vestra dilectio recognoscat. De caetero, librum Ennodii vobis mitto, alieassignatus judicio, visoque miratus sum qua primum ab auctore confidentia editus, aut quo postmodum ab aliis fuerit favore transcriptus. Neque enim mihi dignus videtur, cujus studio vel scripturae tantum tempus debeat sive census impendi, cum et volumen
Abbreviated transcription (Latin):
impet̾re: archidiaconatꝰ saltẽ ad scłares studebit renocare ꝑsenas.
scilie ut habeat carnał affectio qd̾ nepotibꝰ tͥbuat ⁊ ꝓpinqͥs. S hunc
tp̃m pietati sp̃e palliabit affectũ dicturꝰ eccłiã illã idoneas ñ habe
ꝑsonas̃ q̃ calibꝰ suffic̾e ꝓbert᷑ officiis. tanꝙͣ. si scẽ simolicitati p̾ualere
debeat scłaris astutia. aut de eccłia scĩuictoris aut sc̃i ruffi itł aliis
similib ꝑ sone ñ possint auctoritate ur̃a. adħ officia dispensanda tͦns¬
ferri. Et ego qͥde eccłie illiꝰ archidiaconꝰ extiti. ipsiꝰq bñficims edueatꝰ
sũ. ⁊ psr institutionibꝰ eriditꝰ. iustũq ẽ ip̃nis me sẽꝑ detͥm̃tis occur

Expanded text:
impetrare, archidiaconatus saltem ad sæculares studebit revocare personas, impetrare, archidiaconatus saltem ad sæculares studebit revocare personas, scilicet ut habeat carnalis affectio quod nepotibus tribuat et propinquis. Sed hunc ipsum pietatis specie palliabit affectum ; dicturus ecclesiam illam idoneas non habere personas, quæ talibus sufficere probentur officiis, tanquam si sanctæ simplicitati prævalere debeat sæcularis astutia, aut de ecclesia sancti Victoris, aut sancti Rufi, vel aliis similibus personæ non possint auctoritate vestra ad hæc officia dispensanda transferri. Et ego quidem ecclesiæ illius archidiaconus extiti, ipsiusque beneficiis educatus sum, ipsius institutionibus eruditus, justumque est ipsius me semper detrimentis occu
Abbreviated transcription (Latin):
nistratio conferret᷑ ita nimirũ ut om̃s obuentiones deberent
ĩcõmune referri. ne eupiditati daret᷑ occasio. si eas liceret pͥua¬
tis usibꝰ appłicare. Q d̾ ad eo uerũ ẽ ut defucꝰto sepedicto ep̃o eũ
qͥsuccessit episcopari eccłia rom̃ nulla ratione ꝑmiserit. donec
seruar. iuram̃to corꝑalit̾ inc̾ueniente firmauit. Tantꝰ siqͥdem
fauor religionis extitit apud eã. ne statue auree qd̃ absit caput
eneũ ip̃tus opificio dicet᷑ affixũ. Uerũ ep̃c iste qͥ ad p̾sens dño ꝑ
mittente successit: detestabilẽ concepisse p̃dicat᷑ affecꝰtũ scilie plantatio¬
nẽ hãc penitꝰ euellendi destruendiq bonũ qd̾ fideliũ deuotio qd̃ au¬
ctoritas pͥncipũ. qd scõꝵ religio. qd̾ eccłie nom̃ pͥuilegia. duraturo in
ꝑpetuũ anathemate firmau̾nt. Qd si cotũ adisc̾tione ur̃a ñ uot̾it

Expanded text:
nistratio conferretur, ita nimirum, ut omnes obventiones deberent nistratio conferretur, ita nimirum, ut omnes obventiones deberent in commune referri, ne cupiditati daretur occasio, si eas liceret privatis usibus applicare. Quod adeo verum est ut, defuncto saepe dicto episcopo, eum qui successit episcopari Ecclesia Romana nulla ratione permiserit, donec servaret, juramento corporaliter interveniente firmavit. Tantus siquidem favor religionis extitit apud eam, ne statuæ aureæ, quod absit, caput æneum ipsius opificio diceretur affixum. Verum episcopus iste qui ad præsens, Domino permittente, successit, detestabilem concepisse prædicatur affectum, scilicet plantationem hanc penitus evellendi, destruendique bonum, quod fidelium devotio, quod auctoritas principum, quod sanctorum religio, quod ecclesiæ Romanæ privilegia duraturo in perpetuum anathemate firmaverunt. Quod si totum a discretione vestra non poterit
Abbreviated transcription (Latin):
ne qͥ magna obeand̾ẽ causã eccłie bona contulit ⁊ p̾cepti regaliꝰ
ualituro ĩ ꝑpetitũ munimine roborauit. Cũq res ħ ap̃dicto iu¬
ro religiossimo honorio crisset miciũ. ab irxeꝑabili uiro uno¬
centio muit inc̾mentũ: cuiꝰ auctoritate p̾dictus ep̾c electas ab
ecłia scĩ uictoris parisienꝰ. ꝑsonas accepit. qͣrũ scĩtas: prudendia
sius mitis. tante. rei posset inicia consecͣre. Quoꝵ studiis tantũ
ĩt uarias tͥbulationes scm̃ opꝰ excreuit: ut int̾ om̃s gallicanas
eccłia illa ceꝑit de nobiliorib illiꝰ ordinis estimari. siqͥs cͥea eoꝰ hõ¬
pitalitatis grãm ł. ordinis uellet attend̾e disciplinã. forro neqͦ
poss oriri secularitatis ĩ post̾um reuocande suspicio⁊ qr potior
fructus pot̾at de regulariũ administratione sꝑari statutũ est
⁊ tom̃ eccłie nichilominꝰ auctoritate firmatũ qd̾ ĩ regłares ꝑsonã¬
sic̃ p̃bende ita ⁊ archidiaconatꝰ ⁊ õtum rerũ tã podestas ꝙͣ admi¬

Expanded text:
ne, qui magna ob eamdem causam ecclesiae bona contulit et praecepti regalis valituro in perpetuum munimine roboravit. Cumque res haec a praedicto viro religiosissimo Honorio traxisset initium, ab irreparabili viro Innocentio meruit incrementum, cujus auctoritate prædictus episcopus electas ab ecclesia S. Victoris Parisiensis personas accepit, quarum sanctitas et prudentia suis meritis tantæ rei posset initia consecrare. Quorum studiis tantum inter varias tribulationes sanctum opus excrevit, ut inter omnes Gallicanas ecclesia illa cœperit de nobilioribus illius ordinis æstimari, si quis circa eos hospitalitatis gratiam, vel ordinis vellet attendere disciplinam. Porro ne qua posset oriri sæcularitatis in posterum revocandæ suspicio, et quia potior fructus poterat de regularium administratione sperari, statutum est et Romanæ ecclesiæ nihilominus auctoritate firmatum, quod in regsicut praebendae, ita et archidiaconatus, et omnium rerum tam potestas quam admi
Abbreviated transcription (Latin):
auspicari. Qa gͥ de arbitrio reg̃ angł toca causa pendebat exaudiend̾
erat᷑ potiꝰ qͣ seu̾itatĩ alicuiꝰ ausfitate t̾rend̾. de cuiꝰ simplici fauore in
moñito. francoꝵ. angłoꝵ. in spañ hib̾niend̃: nouissime ⁊ horgeng̃
regna cepistis. S ⁊uñ qͥs oriturã suꝑ eo p̃sũpsis offensã. qd abim¬
tio ꝓ bono pacis scͥpto etiã int̾ueniente regũ sanctitas. religio p̃su¬
lũ. pͥncipũfides. popłi cong̾tulatio deuota firmauit. nͥ rei efficien¬
tiã cõmunibꝰ regulis s q̃ magis accelerari poss ecci astice potiꝰ ĩ dub¬
gentiȩ destinauit: od̾ siqͥd de indulgentia eont᷑ easdẽ regulas con¬
stat ee̾ delictũ nichil tam̃ cͥminis int̾cessit uulnꝰq modieũ totius
corꝑis sanitas asseruata cõpensat. Hic cerxte ⁊el eoꝵ. ħ firit dispen¬
sationis intentio. ꝗͣ. ñ ultͦnea uol untã obtulit: s importuni¬

Expanded text:
auspicari. Quia igitur de arbitrio regis Anglorum tota causa pendebat, exaudiendus auspicari. Quia igitur de arbitrio regis Anglorum tota causa pendebat, exaudiendus erat potius quam severitatis alicujus austeritate terrendus, de cujus simplici favore in momento Francoregna c/oe/pistis. Sed et unde quis orituram super eo præsumpsisset offensam, quod ab initio pro bono pacis scripto etiam interveniente, regum sanctitas, religio præsulum, principum fides, populi congratulatio devota firmavit; nec rei efficientiam communibus regulis, sed quod magis accelelari posset, ecclesiasticæ potius indulgentiæ destinavit. Quod si quid de indulgentia contra easdem regulas constat esse delictum, nihil tamen criminis intercessit, vulnusque modicum totius operis sanitas asservata compensat. Hic certe zelus eorum, hæc fuit dispensationis intentio, quam non ultronea voluntas obtulit, sed importuni
Abbreviated transcription (Latin):
curnis illesos sola pot̾at expectatio conseruare. Rom̃ eccli
s̃emꝑ onerosã extitisse pͥncipibꝰ. iugũ aliq̃n data occasiont
ponendũ donec cupiditatis penas ambicio detestanda lusso
Soluendũ morte alterut̾us q̃stionis incertũ atq int̾im posse
religionẽ ep̃oꝵ ꝑ singła regna sufficere donec diitira uoluns
signis euidentiorib appareret. Accedebat legatoꝵ imꝑatol
tẽpꝰ q̃lib occasio suspendisset. Pret̾a c̃ animos regũ ĩ fauoier
dñi nr̃i õĩum conscientia cred̾et inclinatos: in partẽ imꝑator
cessisse. dilatione p̃stita crederent᷑. ⁊ paulomiuᷤᷤ detͥm̃ti suspieꝰ
ꝗͣ noticia forte ueritatis afferret. S ⁊ rex franc̾ rei diffiion
regis angł uoluntati cõmiserat niclul se facturũ publice ui¬
destatꝰ n qd ipstis ei sententia p̃dictasset. Preualuerat itaꝙ co¬
silnĩ dilationis ut qͣͥnto spaciosius tanto utiltus utriq red
posset eͥẽ comultũ atq int̾m aliqͥ possent de tp̃is euentibit

Expanded text:
tio conservare, Romanam Ecclesiam semper onerosam exstitisse principibus, jugum aliquando data occasione ponendum, donec cupiditatis poenas ambitio detestanda luisset, solvendum morte alterutrius quaestionis incertum, atque interim posse religionem episcoporum per singula regna sufficere, donec divina voluntas signis evidentioribus appareret. Accedebat legatorum imperatoris tempus quaelibet occasio suspendisset. Praeterea, cum animos regum in favorem domini nostri omnium conscientia crederet inclinatos, in partes imperatoris cessisse dilatione praestita crederentur, et paulo minus detrimenti suspicio quam notitia forte veritatis afferret. Sed et rex Francorum rei diffinitionem regis Anglorum voluntati commiserat, nihil se facturum publice contestatus, nisi quod ipsius ei sententia praedictasset. Praevaluerat itaque consilium dilationis, ut quanto spatiosius, tanto utilius utrique regi posset esse consultum, atque interim aliqua possent de ipsis eventibus
Abbreviated transcription (Latin):
sua. nͥ fuerit idonea. reꝓbare. Cet̾m s̃i eo inuito in archidiacona¬
tu eiꝰ archiprbr frãt institutꝰ płimũ utilitatibꝰ eiꝰ ⁊ honori comti¬
bit ẽẽ subtractũ c̃ ei ĩ archidiaconatu suo aliꝰ qͦdãm archidia

Expanded text:
sua, nisi fuerit idonea, reprobare. Caeterum si eo invito in archidiaconasua, nisi fuerit idonea, reprobare. Caeterum si eo invito in archidiaconatu ejus archipresbyter fuerit institutus, plurimum utilitatibus ejus et honori constabit esse subtractum, c
Abbreviated transcription (Latin):
rõnẽ. si ꝑsonã honestas uł causã. uideat᷑ iusticia. com̃dare. Hec
⁊ eñĩ due. uͥtutes. st̃. qͣs ap̃ excellentiã. ur̃am nullo pat᷑cuno nouimꝰ
indig̾e. qͥbꝰ ultͦ grãm exhibetis. c̃ alt̾a uõ ĩ p̃coniũ. alt̾a mundo ꝓ¬
accedo. quẽ. eccłie sue. utilẽ ꝑhibent. tũ sedulitas officii cũ bñficien
insuibiectos̃. tũ bonitas. in consorteᷤᷤ cũ deniq cirea eccłiã suiã noua¬
rũ amplificatio facultatũ. Ideirco si cause ip̃iuis qͣlitas. inqͥrat᷑. id
iuris. se in qͦdã. archip̃s biteratu suo contendit habere. qd̾ tã ip̃i qͣm
oĩbꝰ abns. archidiaconis in oĩbꝰ archip̃sbatibꝰ suis uetꝰ eccłie. illiꝰ consut¬
tudo confirmat. Porro suꝑliacua. uidet᷑ q̃stione uierari: c̃ sola sit
de sola archip̃ibit̾i electione contentio. ẽ archidiacono fac̾ta ad
ep̃ale. de coninetudine referat᷑ arbitum. eũq potest auctoritat

Expanded text:
nestas vel causam videatur justitia commendare. Hae etenim duae virtutes sunt quas apud excellentiam vestram nullo patrocinio novimus indigere, quibus ultro gratiam exhibetis, cum altera vos in praeconium, altera mundo paccedo, quem Ecclesiae suae utilem perhibent tum sedulitas officii, tum beneficentia in subjectos, tum bonitas in consortes, tum denique circa Ecclesiam suam novarum amplificatio facultatum. Idcirco si causae ipsius qualitas inquiratur, id juris se in quodam archipresbyteratu suo contendit habere, quod tam ipsi quam omnibus aliis archidiaconis in omnibus archipresbyteratibus suis vetus Ecclesiae illius consuetudo confirmat. Porro supervacua videtur quaestione vexari, cum sola sit de sola archipresbyteri electione contentio, cum ab archidiacono facta ad episcopale de consuetudine referatur arbitrium, eamque potest auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
effectũ. suauit eũ sententia ur̃a p̃centoria .ꝙͣ. habebat ꝓ delicto
qͥdã qd̾ sic̃ ip̃e asserit. ñ de malicia qͣlib s de sola simpłicitate cõ¬
misit. Eristimairit eñi factũ illud ad tenorẽ niram̃ti pͥublici ñ spe¬
tare. heq se religionẽ credidit ercede sacͣm̃ti. si ñ c̃õmunicabat
aliis qd̾ singularit᷑ de sola. ipsius uoluntate. pendebat. Conuentꝰ
aũ a fribꝰ ñ restitit. imꝓbe. nec suꝑbe respondit. s statim errorem
suũ. si tam̃ error erat. ad publicã uoluit corrige uoluntatẽ. In qͦ
si certũ ẽ nͨ p̃cessise maliciã. nͨ suꝑbiã successisse. delicti qͣntitã fines
clem̃tie. ñ excedit. pot̾itq ex hoc nunc Romani pontificis miscd̃ia
subuenire.: inqͣ nob̃ dntina bonitaᷤ.⁊ remedrũ salutare constituit.
⁊refugiũ singulare. Si qͥd̾e qͣntũi ad culpã satis undicatũ ẽ. qͥa
homim u̾ecundo ad maiorẽ penã confusio ꝙ magna etiã detͥ¬

Expanded text:
ntentia vestra praecentoria, quam habebat pro delicto quodam, quod, sicut ipse asserit, non de malitia qualibet, sed de sola simplicitate commisit. Existimavit enim factum illud ad tenorem juramenti publici non spectare, neque se religionem credidit excedere sacramenti, si non communicabat aliis quod singulariter de sola ipsius voluntate pendebat. Conventus autem a fratribus non restitit improbe, nec superbe respondit, sed statim errorem suum, si tamen error erat, ad publicam voluit corrigere voluntatem. In quo si certum est nec praecessisse malitiam, nec superbiam successisse delicti quantitas fines clementiae non excedit, poteritque ex hoc nunc Romani pontificis misericordia subvenire, in qua nobis divina bonitas et remedium salutare constituit, et refugium singulare. Siquidem quantum ad culpam satis vindicatum est, quia homini verecundo ad majorem poenam confusio, quam magna etiam detr
Abbreviated transcription (Latin):
atorp̃sentiũ filiũ minorẽ eunti ad scolã auuncło cõm̃dauit.
ratꝰ qd̾ ip̃m ad ꝓpensionẽ pueri curã ꝓpinqui gr̃a sangͥnis ineli¬
naret.Ille uͦ hiis. q̃ ad exhibitionẽ pueri cõꝑata fuerãt ꝓfusius
erogatis: puerũ ip̃m cuidã cłico nomine pignoris obligauit.
Lic contractus eiꝰmodi nͨ de iure ten̾et nͭ bonis etiã morib con¬
ueniret. Lib̃a siqͥd̾e ꝑsona sine ꝓpͥo consensu ñ potuit obligari.¬

Expanded text:
unti ad scholas avunculo commendavit, ratus quod ipsum ad propensiorem pueri curam propinqui gratia sanguinis inclinaret. Ille vero his quae ad exhibitionem pueri comparata fuerant, profusius erogatis, puerum ipsum cuidam clerico nomine pignoris obligavit, licet contractus ejusmodi nec de jure teneret, nec bonis etiam moribus conveniret. Lib