comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
atq ꝓmissis ⁊ nra uolutate: ut iuxta possibilitatem
uinui si uolumꝰ reqͥem conseqͥ cũ ꝓpħis. etiã oꝑa eoꝵ
facere nitam᷑. qđ aut̃ loqͦr: istiꝰ modi ẽ. Frequenter
a uestigio unigeniti tui. Hlȩc loqͤntib ñ sentiꝰ
qͥd petamꝰ. Reem̃ hoc dicimꝰ: fac ⁊ nos sic odio
tu pauli uera eloqͥ. in laborib plurimũ. in plagis
abundant̃: in carcerib suppͥ modũ. in mogtib sẽpe
⁊ reliqͣ om̃iũ iniqͥssimũ ẽ. Si itaq uolumꝰ reqͥes
eo qđ increpabant ⁊ arguebant belinquentes.
onẽ gladii occubuer̃: circũeuntes in melote. in
capͥnis pellib. inaegestate. in tͥbulatione ⁊ nuseria
in solitudinib crrantes: Eo tẽpore qͦ erant si nago¬
ge plurimȩ in isrł. nichilomimꝰ illi in defertis. ⁊ mon¬
tib ⁊ speluncis. ⁊ cau̾nis petrarũ latitabant: qͥa gͦ est :¬
i bͥs uult̾ imitari uitas ꝓpħarũ increpet. arguatq
percantẽ. statĩ odiũ merebit᷑ statĩi detiahet᷑ : statini

Expanded text:
stra voluntate, ut juxta possibilitatem virium, si volumus requiem consequi cum prophetis, etiam opera eorum facere nitamur. Quod autem loquor istiusmodi est: frequenter ad vestigia Unigeniti tui. Haec loquentes non sentimus quae petimus: re enim hoc dicimus: Fac nos sic odio tu Pauli vere loqui: In laboribus plurimum, in plagis abundanter, in carceribus supra modum, et in mortibus saepe , et reliqua omnia est iniquissimum. Si itaque volumus reo, quod increpabant et arguebant delinquentes, one gladii occubuerunt, circumeuntes in melotis et in caprinis pellibus, in egestate, in tribulatione et miseria, in solitudinibus errantes . Eo tempore quo erant synagogae plurimae in Israel, nihilominus illi in desertis, et 852 montibus, et speluncis, et cavernis petrarum latitabant. Quid ergo est? Si quis vult imitari vitas prophetarum, increpet, arguatque peccatores, statim odium merebitur, statim ei detrahetur, statim
Abbreviated transcription (Latin):
toub: qͥ te rursꝰ de fiuctib extrahant . s. alis qͥb di sꝰ
uenatores scripta ñcupat: qͥ te postea uenent᷑ de mos
de colle de locis altiorib Ibi sit deabulatio tia. ibi łꝰ
gress ⁊ statio: Obliuiscere mariss obaruscere ualiũ as
ꝓfundorii: ueni ad montes ꝓpłrd. ueni ad colles ub
In ipsis sit com̾satio tua: ut eũ dies mortis aduenerit
mittant᷑ uenatores. alii qͥdã a piscatorib qͥ suꝑ assupt̾i¬

Expanded text:
us, qui te rursus de fluctibus extrahant, sed aliis quibusdam, quos venatores Scriptura nuncupat, qui te postea venentur de monte, de colle, de locis altioribus: ibi sit deambulatio tua, ibi mens, gressus et statio: obliviscere maris: obliviscere vallium ac profundorum: veni ad montes, Prophetas; veni ad colles, justos  Al. ibi; in ipsis sit conversatio tua; ut cum dies mortis advenerit, mittantur venatores, alii quidam a piscatoribus, qui super assumpti
Abbreviated transcription (Latin):
De amaritudine uͦ qđ seqͥt᷑. necesse c̃. ut aliqͥd̃ apħcae
disputationis similȩ repleat᷑: Deatimis itaq apłs ita
necesse ẽ. ut talis ratio reddat᷑ quȩ doceat sic ead ce¬
lebrardaᷤᷤ qͦmͦ atima comedant᷑. Habeto sinceris¬
tatẽ ⁊ u̾itatẽ. ⁊ amaritudines te sequent᷑: ⁊ mans¬
nucabis atima cũ sinceritate ⁊ i̾ntate. E auꝰ qr istrꝰ
modi atima comedebat. sequebat᷑ eũ amaritudo
dicentẽ. inimicꝰ factꝰ sũ uera dicens. Mlanducabat
anurttudmes i labore ⁊ dolore. in uigiliis freqntor

Expanded text:
De amaritudine vero quod sequitur, necesse est ut aliquid Apostolicae disputationi simile reddatur. De azymis itaque Apostolus ita necesse est ut talis ratio reddatur, quae doceat sic eas celebrandas, quomodo azyma comedantur. Habeto sinceritatem et veritatem, et amaritudines te sequentur, et manducabis azyma cum sinceritate et veritate. Quia Paulus istius modi azyma comedebat, sequebatur eum amaritudo dicentem: Inimicus vobis factus sum vera dicens . Manducabat amaritudines in dolore, in labore, in vigiliis frequenter,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ secreta ꝑquirens. leuare oculos ñ patit᷑ ad celũ: in alio
aut̃ ex desꝑatione nata contunnacia negligit dm̃: Non se
ab sconder: gͦ a facie mea neq ab sconditȩ st̃ inqͥtates
eoũ contͣ oculos meos Hi supra qͦs uistos se absconder̃¬

Expanded text:
et secreta perquirens, levare oculos non patitur ad coelum: in alio et secreta perquirens, levare oculos non patitur ad coelum: in alio autem ex desperatione nata contumacia negligit Deum. « Non se absconderunt ergo a facie mea, neque absconderunt iniquitates eorum contra oculos meos: » hi, quos supra justos memor
Abbreviated transcription (Latin):
onus r egna portabunt: Q oculi mei siꝑꝑ om̃s inad eorum
Suꝑ om̃s uas istiꝰmodi hominũ qͥ in montib conu̾sant᷑. i
collib ãbulant. in cai̾nis petrarũ habitant. ht̾ oculos ds̃.
Ñ se absconder̃ a facie mea. qui scĩ st̃. ñ se abseondunt a facie
tr qͥ aut̃ iniusti abscondunt se a facie eiꝰ. Adã ꝓ transgressione
clestis mandati anc̾int nocẽ dñ dĩ deãbulantis in paradiso
post mendiẽ. ⁊ abscandit se: Sc̃s hoc ñ facit .s de canscientia
actinĩ suoꝵ ht̃ fiduciã apud dm̃. Si eñ conscientia nos
ñ rẽphendit. fiduciã habemꝰ ad dm̃. ⁊ qđ cũq petierimꝰ¬
ab co accipiemꝰ: Uerũ adã ꝗͣiis peccauerit. tamen non
fecent. E gressus afacie dni habitait in t̃ra naid. Si ad
malo cõparationẽ ueniaᷤ. meliꝰ ÷ abscondi a facie di quã
fugere eu. In alio qͦq conscientiȩ uulnꝰ inflictũ tenebrad¬

Expanded text:
oculi mei super omnes vias eorum. oculi mei super omnes vias eorum. » Super omnes vias istiusmodi hominum: qui in montibus conversantur, in collibus ambulant, in cavernis petrarum habitant, habet oculos Deus. « Non se absconderunt a facie mea. » Qui sancti sunt non se abscondunt a facie Domini, qui autem injusti absconduntur a facie ejus. Adam post transgressionem coelestis mandati, « audivit vocem Domini Dei deambulantis in paradiso post meridiem et abscondit se . » Sanctus hoc non facit, sed conscientia actuum suorum habet fiduciam apud Deum. « Si enim conscientia nos non reprehenderit fiduciam habemus ad Deum, et quodcunque petierimab eo . Verum Adam, quamvis peccaverit, tamen non fecerit: Egressus est a facie Dei, et habitavit in terra Naid . Si ad malorum comparationem venias, melius est abscondi a facie Dei, quam fugere eum. In alio quippe conscientiae vulnus inflictum  A
Abbreviated transcription (Latin):
in auglo uisbili: ⁊ ꝑ foramen eiꝰ apparebant posteriora
dĩ. Qi gͥ nescis qͦ tepore mittant᷑ uenatores: caue ab ꝗdo¬
ne de monte descenda. ne dereunquas colles iel ge
cau̾nis petrarũ exea. Si enĩ foris fueris inuentꝰ: dicent᷑
ina tua repente a te auferet᷑: quȩ aut̃ parasti euiꝰ erunt :
Dicenti aut̃ tͥ ista si cdxeris destruã apathecad ⁊ maiores
adificabo. ⁊ dicã animȩ meȩ. anina habes bona posita
in annos multos. reqͥesee. camede. bibe. letare. anĩadu̾tis
st̃ diçens. ddicã animȩ meȩ. habes multa hona reposita:
qr uera bona ñ nascunt᷑ in maledicta t̾ra. s ni gelestibus
regionib thosaurtabit sibi in tr̃a. qr in tra ẽe. thesauras¬
c̃. arbitratꝰ. Si qͥs aut̃ sublata cruce seqͥt᷑ dnm̃ iħm. et
repetunt a te. s uenientes uenatores ⁊ querentes aminalia
de montib de collib de cau̾nis petrarũ. etiã illũ cum eis
parit̾ accipient de uenatione sublim: ⁊ ad fubliniꝰa beatitu¬

Expanded text:
in Angelo visibilis, et per foramen ejus apparebant posteriora ejus. Quia igitur nescis quo tempore mittantur venatores, cave ne aliquando de monte descendas, ne relinquas colles, ne cavernis petrarum exeas. Si enim foris fueris inventus, dicentumam tuam repetent a te: quae autem parasti cujus erunt ? Dicentur autem tibi ista, si dixeris: Destruam apothecas, et majores aedificabo, et dicam animae meae: Anima, habes bona reposita in annos multos; requiesce, comede, bibe, laetare. Animadvertis sunt, dicens: Dicam animae meae: Anima, habes multa bona reposita: quia vera bona non nascantur in maledicta terra, sed in coelestibus regionibus. Thesaurizabit sibi in terra: quia in terra esse thesauros arbitratus est. Si quis autem sublata cruce sequitur Dominum Jesrepetent a te, » sed venientes venatores, et quaerentes animalia de montibus et collibus, de cavernis petrarum, etiam illum cum eis pariter accipient, et de venatione ad sublimiora
Abbreviated transcription (Latin):
intelligimꝰ ea nichilonimꝰ de tͥbuendis suppliciis ꝑtimes¬
cimꝰ. siue indent᷑ ñ hałn cũ suꝑiorib quȩ de piscatorib
⁊ uenatorib cdximꝰ. ⁊ sic ñ mocicũ nab̾ scrupulĩ gene¬
rant. ⁊ rethiã illis pͥmũ duplices imusticia eoꝵ ⁊ pecca¬
ta ipsor in qͥb cõtaminauer t̾ra meã in morticinis
abominationũ suarũ & iniquitatibus suis qͥbus imple¬
uerunt herectitatẽ suã meã. Qđ ait pͥmũ siue non

Expanded text:
ioribus, nihilominus de retribuendis suppliciis pertimescimus: sive videtur non haerere cum superioribus, quae de piscatoribus et venatoribus diximus, et sic non modicum nobis scrupulum generant. Et retribuam illis primum duplices injustitias eorum, et peccata ipsorum in quibus contaminaverunt terram meam, in morticinis abominationum suarum, et iniquitatibus suis, quibus impleverunt haereditatem meam . Quod ait, primum, sive non
Abbreviated transcription (Latin):
salꝰ sedeber: qt amaritudine plenꝰ sũ: Si arta ⁊ angusta
ina ẽ. quȩ cdicit ad initã: expedit tͥ ab oñ dulor¬
tine recedenti. ut amaritudine in psenti scło com¬
pltaris. An iggnoras qm̃ sallennitas dĩ iumctis ama¬
ritudmib celebratur e Ait qͥppe sermo diinꝰ. Cnĩ
habueritis diẽ festũ: atima suꝑ amaritudine mandu¬
cabitis. Sinuil aut̃ consiđdandũ puto qͥd sibi uelit hec

Expanded text:
ritudine plenus sum . Si arcta et angusta est via quae ducit ad vitam, expedit tibi ab omni dulcedine recedenti, ut amaritudine in praesenti saeculo complearis. An ignoras quoniam solemnitas Dei adjunctis amaritudinibus celebratur? Ait quippe sermo divinus: Cum habueritis diem festum, azyma super amaritudinem manducabitis . Simul autem considerandum pu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ apłoꝵ conu̾sationẽ imitandã nos extendamꝰ. molestias
⁊ ꝑicula ñ uitantes Athleta enĩ si dfficultatẽ certami¬
Q erit sermo tuus mͥ in leticia Ñ ait ẽ: s erit Siqͥdẽ
in p̾senti tẽpͥore carceres. exiba. contumebia. ac
labores mͥ tͥbiit: s horũ omñũ finis erit leticia
Cerit sermo tirus mͥ in leticiã ⁊ gauduĩ cordis mer.
qt inuocatũ ÷ nom̃ tinũ suꝑ me dñe om̃ps. Etiã si¬

Expanded text:
 conversationem imitandam nos extendamus, molestias et pericula non vitantes. Athleta enim si difficultatem certami mihi sermo tuus in laetitiam, non ait, Est, sed, Erit. Si quidem in praesenti tempore carceres, exsilia, contumelias, ac labores mihi tribuit. Sed horum omnium finis erit laetitia, et erit sermo tuus mihi in laetitiam et gaudium cordis mei, quia invocatum est nomen tuum supra me, D
Abbreviated transcription (Latin):
rep̾setitat. nulli debens alqđ officiũ. u̾bi gra honorans
parentes ut parentes. fr̃s ut fres. filios ut filios. ep̃os
ut fidebes: catecuminos ut catecuminos si oñub. cnĩa
reddit: nulli debiet officiii. Si uͦ redđe debet. ⁊ n
reddit: ñ pocest dicere ñ debui Caĩ enĩ debuerit: ñ

Expanded text:
repraesentat, nulli debens aliquod officium, verbi gratia, honorans parentes, fratres ut fratres, filios ut filios, episcout fideles, catechumenos, ut catechumenos; si omnia omnibus reddat, nulli debet officium. Si vero reddere debet, et non reddit, non potest d
Abbreviated transcription (Latin):
sermoni reti cophensus. ⁊ eductꝰ de mari sceli mi nuoir
orponere. anmio inducere pisces de mart extiactos iu
nob ꝓfecerit exẽplũ. Nemo blasphiemet. nemo male le
muta coporis uicia. nuita sensũ aminȩ. ñ es ille pidĩ
in esaibis u̾sabaris undis .s de ꝓfundo gurgite exitꝰ al
neliora c̃uertere sedm illud apłicũ: nos aut̃ reuela

Expanded text:
sermonis rete comprehensus, et eductus de mari saeculi: moritur exponere, animo inducere, pisces de mari extractos alicies quo nobis profecerit exemplum. Nemo blasphemet, nemo male lacmuta corporis vitia, muta sensum animae; non sis ille piscis qui in salsis versabaris undis, sed 857 de profundo gurgite erutus ad meliora convertere, secundum illud Apostolicum: Nos autem omnes,
Abbreviated transcription (Latin):
iħs ap̃s ꝓ nob̾ mortuus ẽ. Si astiti tͥ in tẽpore
malco mei. ⁊ in tẽpore tribulationis eoꝵ cu
p̃mebat. Aduersũ quẽ astitit patri saluator
& de captriitate lib̃ans. reddidit lib̾tati Hec ꝓpħice
õns chcerit. Potest aut̃ ut ꝓpħa ad eũ dxisset
ꝓ popło ⁊ in tẽpore maloꝵ meoꝵ. suꝑ quem
respondit ds̃ ⁊ loqͥt᷑ ad popłm qͥ a saluatore siue
ꝓpła fucrat accusatꝰ dicens: Ferrũ ⁊ oꝑtornĩ are¬
um uirtꝰ tua dura indomabibis. quȩ molliri
xreũ uirtꝰ tua. id ÷ secans ⁊ dnudens ⁊ bene

Expanded text:
tus pro nobis mortuus est. Si non astiti tibi in tempore malorum eorum, et in tempore tribulationis eorum, premebat; adversum quem astitit Patri Salvator, et de captivitate nos liberans, reddidit libertati. Haec prophetice Dominus dixerit. Potest autem dpore malorum eorum. Super quem respondit Deus, et loquitur ad populum, qui a Salvatore sive propheta fuerat accusatus, dicens: Ferrum et opertorium aereum virtus tua dura, indomabilis, quae molliri aereum virtus tua, id est secans et d
Abbreviated transcription (Latin):
Possumꝰ ⁊ alnid qͥd manifestiꝰ ab his quȩ dicta st̃ dicere:
Erat lux uera que illumniat omẽm hominiẽ uenientẽ
in hunc mundũ: Lux uera filtꝰ ẽ dĩ: quȩ illuminat
omẽm hominẽ uenientẽ in mundũ quicũq enim
rationabilis ẽ: particeps uere lucis efficit᷑ Rationabi¬
lis ẽ. aut̃ om̃is home. Cũ gͥ om̃s hounnes rationabiles
qđ scribit᷑ de iłn aptabis ei. Neq eñ tantũ modo

Expanded text:
possumus et aliud quid manifestius ab his quae dicta sunt dicere: « Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . » « Lux vera » Filius est Dei « quae illuminavit omnem hominem venientem in hunc mundum. » Quicunque rationalis est particeps verae lucis efficitur. Rationabilis est autem omnis homo. Cum igitur omnes homines rationabiles quod scribitur de Jesu, aptabis ei. Neque enim tantummodo
Abbreviated transcription (Latin):
patris inuocatũ ÷ suꝑ eñ. Ñ sedi in consibio ludentiũ.
Si qͣnda iidebat ꝓphetes ñ sollicitorũ consiliũ. s lu¬
dentiũ: fugiebat illud Unde oportet nosse dif¬
ferentia comsiliorũ solliciti atq ludentis: si hoc
consibiũ nom̃ sollicitũ ÷. si om̃ia cũm acłastica diligen¬
tia querit. si sermo cũ discipłma. si uita sollicita ẽ
si negocia cũ cautela. consiliũ ÷ ñ ludentiũ s. sollicitoꝵ¬

Expanded text:
. Non sedi in concilio ludentium. Si quando videbat prophetes non sollicitorum concilium, sed ludentium, fugiebat illud. Unde oportet nosse differentias conciliorum, solliciti atque ludentis. Si hoc concilium nostrum sollicitum est, si omnia cum Ecclesiastica diligentia quaerit, si sermo cum disciplina, si vita sollicita est, si negotia cum 853 cautela, concilium est, non ludentium, sed sollicito
Abbreviated transcription (Latin):
uertens a t̾ra. ⁊ qͥ corrigat int̾ hominis ñ ÷: om̃s in
sangume iudicant᷑. Uenit enĩ ut meteret fructus:
⁊ qͣsi stipula in segete reꝑta. ꝓpt̾ plurimos peccato¬
res ait. Htu mͥ. qi̾ factꝰ sum sicut qͥ colligit sipulani
in messẽ. Uenit uindemiare botros uitẽ in liciinib.
⁊ inmĩisis scelerib inuentis dicit. ⁊ sic̃ racemꝰ in unde¬
mia. cũ ñ suꝑsit betrꝰ iniȩ ad manducandũ pͥmi

Expanded text:
verens a terra, et qui corrigat inter homines non est. Omnes in sanguine judicantur . Venit enim ut meteret fructus, et quasi stipula in segete reperta propter plurimos peccatores, ait: Heu mihi, quoniam factus sum sicut qui colligit stipulam in messe. Venit vindemiare botros uvae in hominibus, et in messe sceleribus inventis, dicit: Et sicut racemos in vindemia, cum non supersit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ciue de cruce dͥñ p̃dicatũ. siue de iustis. hue i ru¬
aAlter. de iereima uobueris acciꝑe: ñ abhorrebit asen¬
su plaga mea firma ẽ. Unde sanabore. & saluater potstꝰ
dieie. unde sanabor: resiri retioniẽ suã postelauoꝵ
amĩcians uulnera. Et iustꝰ qͥ post plagas recautr

Expanded text:
e, sive de cruce Domini dicatur, sive de ju stis, sive specialiter de Jeremia volueris accipere, non abhorrebit a sensu. « Plaga mea firma est, » unde sanabor? Et Salvator potest dicere, « Unde sanabor? » resurrectionem suam post clavorum annuntians vulnera. Et justus, qui post plagas recipit
Abbreviated transcription (Latin):
ñ obliuiscit᷑ ꝓpositi artissue postꝗ cũ his fuerit qͦs sermo pre
a deliciosis agrotantib medici patiunt᷑. hoc sustinent ꝓpħȩ
ac magistri ab his qͥ curari nolunt. Odio qͥppe habentur
cͥsi pcipentes adu̾su dendia languentiũ. qͣsi ꝓhibentes deli¬
cus ⁊ cibis uaniis uti eos: qͥ cũ sint infirim nolunt escis in¬
firmorũ uti: tugiunt gͦ mobedientes lauguentes medicos.
⁊ maledictis atq iniuriis repellunt. eaq ꝓrsus his ficiunt
quȩ faciat qͥs inimicis ⁊ hostib suis Obliuiscunt᷑ enĩ eos qͣsi
imnncas uenire. id tantũmͦ desidantes qͦmͦ dolores ⁊ uictus
parsimoria ex eoꝵ dispositione nascant᷑. quomͦ acuitissimo fer¬
ro corpora secent. ⁊ execrant᷑ eos qͥsi auctores tantoꝵ cruci¬
atqiũ. ⁊ ñ santats quę ex dolorib reddit᷑. Popłs qͥ agio¬

Expanded text:
non obliviscitur propositi artis suae, postquam cum his fuerit quos sermo pra . Quod autem a deliciosis aegrotantibus medici patiuntur, hoc sustinent prophetae ac magistri ab his 840 qui curari nolunt. Odio quippe habentur quasi praecipientes adversum desideria languentium, quia prohibent deliciis et cibis variis uti eos, qui cum sint infirmi, nolunt escis infirmorum vesci. Fugiunt ergo inobedientes atque languentes medicos, et maledictis atque injuriis repellunt, eaque prorsus iis faciunt, quae faeiat quis inimicis et hostibus suis. Abominantur enim eos quasi inimicos venire, quasi id tantummodo desiderantes, quomodo dolores et victus parcimonia, ex eorum dispositione nascantur: quomodo acutissimo ferro corpora secent; et exsecrantur eos quasi auctores tantorum cruciatuum, et non sanitatis quae ex doloribus redditur. Populus igitur aegro
Abbreviated transcription (Latin):
Iemo qͥppe restitui potest n in eũ locũ unce ante
cliscesserat. ut puta si m̃brũ corporis mei fuerit a
cõpage disiumetũ medicꝰ ilud in pstinũ locum
restituere conat᷑. Si aliqͥs separatꝰ e patͥa in exiliũ niit
⁊ ꝑostea ꝑ indulgentiã eorũ qͥ posst̃ exules soluere rald
lib̾tati. redit unde fueꝑait expulsus miles quoq abiesi
er cedͥme suo. restituet᷑ oidini. si acceꝑit ueniam. It e

Expanded text:
emo quippe restitui potest, nisi in eum locum, unde ante discesserat: utputa, si membrum corporis mei fuerit a compage disjunctum, medicus illud in pristinum locum restituere conatur. Si aliquis separatus e patria in exsilium mittitur, et postea per indulgentiam eorum qui possunt exsules solvere, redditur libertati, redit unde fuerat expulsus. Miles quoque abjectus ex ordine suo restituitur ordini, si acceperit veniam: ita e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ te accepi obpbriũ a contennentio sermones tus
ocest fieri ut ꝓphetes hoc dicat. contentꝰ a papło
peccatore suꝑ his quȩ p̾dicabat Ait qͥppe ⁊ alibi.
õplem dies meos irrsione. Obꝓbrui gͦ patit᷑ ab
his qͥ sermones dĩ contenniunt audire. ⁊ dep̃cat᷑

Expanded text:
pter te opprobrium a contemnentibus sermones tuos. Potest fieri ut prophetes hoc dicat contemptus a populo peccatore super his quae praedicabat: ait quippe et alibi: Complevi dies meos in irrisione . Opprobrium ergo patitur ab his qui sermones Dei aud
Abbreviated transcription (Latin):
ca ad quę regnũ db̃ ablatũ ÷ ab eis. dũ script᷑ae sensu
auferret᷑. cessaint apud eos legis ⁊ ꝓpħarũ int̾pt̃atio
egunt omĩa ⁊ ñ intelligunt. expleta illa post aduentis
ligetis. ⁊ cernentes uidebitis ⁊ ñ scietis. Incrassatũ ÷ eni
cor popłi huiꝰ. Necñ ⁊ illud qđ ab isaia dĩ. Aiferet
oñs a iudea ⁊ ab ierłm ualdũ ⁊ ualidã. gigantẽ ⁊ hom¬

Expanded text:
ea. Atque ita regnum Dei ablatum est ab eis, dum Scripturae sensus aufertur. Cessavit apud eos Legis et Prophetarum interpretatio: legunt omnia, et non intelligunt. Expleta  Al. jam est illa post adventum telligetis, et cernentes videbitis, et non scietis, incrassatum est enim cor populi hujus . Necnon et illud quod ab Isaia dicitur: Auferet Dominus a Judaea, et ab Jerusal
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ex gentib sumꝰ. si tañ acciꝑe uoluerimiꝰ tradid
& thesauros tuos i dep̃datione dabo cõmutationẽ ꝓ
nerunt: tͥ reddita st̃. Nullꝰ qͥppe in finib illiꝰ ẽ. popł
credentib sibi ex mortius unctor ostensus ẽ. Et dabo te
in seruitutẽ inmicis tuis: in t̾ra quã nesciẽbaᷤᷤ. Serim
popłs iuderiũ inimncis sins ⁊ disꝑsus ẽ in t̾rã quã ignorb

Expanded text:
sumus, si tamen accipere voluerimus, tradidit. Et thesauros tuos in depraedationem dabo, commutationem propter rovenerunt, tibi reddita sunt. Nullus quippe finis illius est populi, credentibus sibi ex mortuis victor ostensus est. Et dabo te in servitutem inimicis tuis, in terram quam nesciebas . Servivit populus Judaeorum inimicis suis, et dispersus est i
Abbreviated transcription (Latin):
uit ierenuas mandata diuina. nemo his que p̃dicabagͣ
attendit Quãobrẽ qͣs medicꝰ bbens ac ꝓniptꝰ medica¬
mina languentib tͥbuit. ⁊ illis ñ scđ̾m axtificiũ curantis:
si iuta uoluntatẽ suã agentib icit. N ꝓfui: neq ꝓfuit
mͥ qͥsqua quodã nodo enĩ beneficiũ conseqͥt᷑ ipse qui
curat. ñ fructũ laborissui i axgrotante conspiciat. &
ꝑ leciciã m̃tis etiã ipse conseqͥt᷑ utilitatẽ seđm illud qđ
alibi dr̃. Reatꝰ qͥ loqͥt᷑ in aures auchentiũ. Hanc gͥ uti¬
litatẽ quã conseqͥt᷑ macister ab audicorib suis. si ꝓficant
audiendo dũ fructꝰ ex salute eorũ udet. qͦdã modo iere¬

Expanded text:
vit Jeremias mandata divina. Nemo his, qui praedicabantur attendit: quamobrem quasi medicus libens aut promptus medicamina languentibus tribuat, et illis non se castum artificium curantis, sed juxta voluntatem suam agentibus dicat: Non profui, neque profuit mihi quisquam. Quodammodo enim beneficium consequitur ipse qui curat, si fructum laboris sui in aegrotante conspiciat: et per laetitiam mentis etiam ipse consequitur utilitatem, secundum illud quod alibi dicitur: Beatus qui loquitur in aures audientium. Hanc igitur utilitatem ovans consequitur magister ab auditoribus suis si proficiant audiendo, dum fructus ex salute eorum quodammodo metit. Jere
Abbreviated transcription (Latin):
meoꝵ: quid ÷ hoc qđ dr̃ fiat dñee qui potest. ex
ipso sermone consid̾et: his ipsis dñe dirigentib
qͥ maledicebant in uirtꝰ quȩ deficiebat in eis
fiat in eis cũ ad penitentiã comĩs post maledicta
qͥb me sequebant᷑ ambulare ceꝑint rectã uiam.
Fiat dñe dnigentib eis: Si astitit tͥ redde rationẽ¬

Expanded text:
oc quod dicitur: Fiat, Domine, qui potest ex ipso sermone consideret. His ipsis, Domine, dirigentibus, qui maledicebant mihi, virtus quae deficiebat in eis, fiat in eis, cum ad poenitentiam conversi post maledicta quibus me persequebantur, ambulare coeperint rectam viam. Fiat, D
Abbreviated transcription (Latin):
U icłimꝰ eũ ⁊ ñ habet speciẽ neq formã. s species enis
inhonorata ⁊ deficiens circa filios hoiinũ. Homo
in plaga ⁊ dolore. sciens ferre infirmitatẽ qr auersa
ẽ. faciss xeiꝰ. dep̃datꝰ ÷ nec cõputatꝰ Inc peccata nr̃a fert:
⁊ ꝓ nob̾ dolet. ⁊ nos estimauimꝰ in dolorib eũ ẽẽ.⁊ in
plaga. ⁊ in uexatione Ipse aut̃ uulneratꝰ ÷ ⁊ infi matꝰ
ẽ. ꝓpt̾ iniqͥtates m̃tao Doctrina pacã nr̃e suꝑ eũ. liuo¬
re eiꝰ sanati nos sumꝰ. Igit᷑ suscepit infirmitates pec¬
catorũ nr̃orũ.⁊ portauit nos. ⁊ uenit ad eos qͥ male¬

Expanded text:
 eum et non habebat speciem neque formam, sed species ejus inhonorata et deficiens circa filios hominum. Homo in plaga et dolore, sciens ferre infirmitatem, quia aversa est facies ejus, depretiatus est nec computatus. Hic peccata nostra fert, et pro nobis dolet; et nos existimavimus in doloribus eum esse, et in plaga et in vexatione. Ipse autem vulneratus et infirmatus est propter iniquitates nostras. Doctrina pacis nostrae super eum: livore ejus sanati sumus . Igitur 847 suscepit infirmitates peccatorum nostrorum, et portavit nos, et venit ad eos qui male
Abbreviated transcription (Latin):
neq p̾buer̾ se dociles ut mͥ deberent quȩ auchebant.
iccirco ii debuit mͥ qͥsquã. Si qͥs enĩ uoluerit sermones
qͥ dicunt᷑ audire. debitor fit eorii ⁊ qͣsi debitor etiã usina
fenore:⁊ ficri debitores quã ñ acciꝑe nec debere. Accissint᷑
qͥrpe tales dicente ꝓpħa. nec debuit mͥ qͥsquã Qđ aut at

Expanded text:
ebere se dociles, ut mihi deberent quae audiebant. Idcirco non debuit mihi quisquam. Si quis enim voluerit sermones qui dicuntur audire, debitor fit eorum, et quasi debitor etiam usurasfenore, et fieri debitores, quam non accipere, nec debere. Accusantur quippe tales, dicente propheta: Non debuit mihi quisquam. Quod ait:
Abbreviated transcription (Latin):
isti uirũ qͥ iudicer ⁊ discernar om̃ t̾ra : Possumꝰ ⁊ aliter
intellgere qͦmͦ iħis. ap̃s ccendennet᷑ ⁊ diudicet᷑ in gñ terra.
Q uis impboruĩ ñ condennat ap̃iarã religionẽ :: qͥs gentiliũ
salti transitorie ñ excutit eam : qͥs̃ nideorũ ñ dde ap̃ianis
leqͥt᷑. qͥs de philosophis. oͥs de imꝑitis: libiq ap̃s condennat᷑¬

Expanded text:
r et discernar omni terrae. Possumus et aliter intelligere quomodo Jesus condemnetur, et dijudicetur in omni terra. Quis improborum non condemnat Christianam religionem? quis Gentilium saltem transitorie non excutit eam? quis Judaeorum non de Christianis loquitur? quis de philosophis? quis de imperitis? Ubique Christus condemnat
Abbreviated transcription (Latin):
uideaimus seđ̃m hane quam orximꝰ ꝓgeniẽ.
quomoso ds̃ peccati patrũ reddat ĩnfilios in
tertiam & quartã ꝓgeniem: & in ipsos non
ꝓpła dicit: Queni ad modũ uestimẽtũ iti
sanguine coneretũ non ent mundũ: Ita &
ipse ñ erit mundus in hoc scło: neque corrii¬
pitur ꝓpeccato neq flagellatur. Omniel
seruata sunt in futurum. Unde & ipse sciens sibi
illuid statutũ tĩpꝰ. ec̃. poenirũ. Sicebit ad saliu¬
torẽ. Quid uenisti ante tr̃pꝰ tor quort noss:
lios : id ẽ in cos qͦs genuit ꝑpeccatũ Et enim
homines incarne positi: corripiunt᷑ adño: uer¬

Expanded text:
ideamus secundum hanc quam diximus progeniem, quomodo Deus peccata patrum reddat in filios in tertiam et quartam progeniem, et in ipsos non propheta dicit, quemadmodum vestimentum in sanguine concretum, non erit mundum, ita et ipse non erit mundus in hoc saeculo, neque corripitur pro peccato, neque flagellatur. Omnia namque ei servata sunt in futurum. Unde et ipse sciens sibi illud statutum tempus esse poenarum, dicebat ad Salvatorem: Quid venisti ante tempus torquere nos ? lios, id est in eos quos genuit per peccatum. Etenim homines in carne positi corripiuntur a Domino, ver
Abbreviated transcription (Latin):
uł int̾ra uł inaquis formit᷑ sicit superiꝰ dixi¬
mꝰ Ueruntamẽ ñ sicut dehis quae intĩas
uł inmari similitudinibus in prointuest ꝓnun¬
tuit : ita etiã de celestibus nisi siqͥs dicãt de
sole & luna & stollis hoc posie sentiri: &
horum namquę fornias exprimere genti¬
litas sol&. Sed quia moxses cruditus erat
in omni sapientia acgxptiorum: &im ea
qua apud illos erant in occultis & recon¬
ditis prohibere eupiebat: Sicut uerbi ciu

Expanded text:
vel in terra vel in aquis, formatur sicut superius dixivel in terra vel in aquis, formatur sicut superius diximus. Verumtamen non sicut de his quae in terra sunt vel in mari similitudinibus, in promptu est pronuntiare. Ita etiam de coelestibus, nisi quis dicat de sole et luna et stellis hoc posse sentiri, et horum namque formas exprimere gentilitas solet. Sed quia Moyses eruditus erat in omni sapientia Aegyptiorum, etiam ea quae apud illos erant in occultis et reconditis prohibere cupiebat. Ego enim su
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ omniũ: Aliud ergo ÷ facore idolũ: aliud
similitudinẽ: Et si quidem dñs nos adea quo di¬
cenda sunt in luminare dignet᷑ : Ego sic arbitror
accipiendũ. qđ uerbi causa siqͥs inquolibas metal¬
lo rauri uł argenti uł ligni uł lapidis faciat.
spccien quadrupedis alicuius uł serpentis uł a¬
uis & statuat illam adorandam: ñ idolũ sed simi¬
litudinẽ fec Uł etiã si picturã ad hoc ipsũ statuat
nihilomiuꝰ siilitudinẽ fecisse dicendus. ẽ. Ido
ñ uidit oculis. sed ipse sibi aninł fingit Uerbi
grã. ut siqͥs humanis menbris caput canis aut
arictis form&: uł rursũ in uno hominis habi¬
tu duas facies fingat. aut humano pectori
postremas partes &qui aut piscis udiungat:
haec & hissimila qͥ facit : ñ simni litudinẽ sẽdi¬
dolũ fac̃ facit eñĩ qđ ñ. ẽ nec hibet aliquad
extantibus assumit̾ species: sed qđ ipsa sibi
otiosa mens & curiosa reppererit. Similitudo
uero ÷. cum aliquid exhis quȩs̃ uł incelo

Expanded text:
etc. Aliud ergo est facere idolum, aliud similitudinem. Et siquidem Dominus nos ad ea quae dicenda sunt, illuminare dignetur, ego sic arbitror accipiendum qulo auri, vel argenti, vel ligni, vel lapidis facit speciem quadrupedis, alicujusve serpentis vel avis, et statuat illam adorandam, non idolum, sed similitudinem fecit, vel etiam si picturas ad hoc ipse statuat, ipse nihilominus sinon vidit oculus, sed ipse sibi animus pingit. Verbi gratia, ut si quis humanis membris caput canis aut arietis formet, vel rursum in uno hominis habitu duas facies fingat, aut humano pectori postremas partes equi et piscis adjungat. Haec et his similia qui facit, non similitudinem, sed idolum facit. Facit enim quod non est, nec habet aliquid exstantibus assumitur species, sed quod ipsa sibi otiosa mens et curiosa reperit. Similitudo vero, cum aliquid ex his quae sunt vel in coelo
Abbreviated transcription (Latin):
Non enim domꝰ adbuc: sed templum eẽ deb&. in
quo habitat ds Siergo acceptim gratiam ne¬
domun uacantẽ: Et ne iterũ possit expelli:
alios secũ septẽ sp̃s ad hib& nequiores: & funt
nouissima huiꝰ modi hominis peiora prioriorib¬

Expanded text:
Non enim domus tantum, sed templum esse debet, in quo habitet Deus. Si ergo acceptam gratiam nedomum vacantem. Et ne iterum possit expelli, alios secum septem spiritus adhibet nequiores se, et fiunt novissima hominis pejora priorib
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾ciã ⁊ quartã ꝓgeniẽ: ds̃ enĩ zelanis ÷: ⁊ ani¬
mã quã sibi disponidit infide: non uult illam ꝑ¬
manere incontaminatione peccati. sed uult eã
cito purgari. uult cam ueloeit̃ abicere om̃s in¬
munditias suast sic̃ forte subrepaĩ ẽ. Si uero
ꝑman& inpeccatis &dicit. Non audiemus uocẽ
Sni sed facientes. faciemus uoluntates nr̃as.
& incendimus regnnę celi sicut exprobratur.
ꝑ ꝓpbam: tunc seruant᷑ etiam ipsi ad illam.
sapientiȩ sententiã quę dicit. Qm̃ quidem uo¬
cabã & non audiclatis. sed undelitis sormones

Expanded text:
in tertiam et quartam progeniem. Dominus enim zelans est et aniin tertiam et quartam progeniem. Dominus enim zelans est et animam quam sibi despondit in fide, non vult illam permanere in contaminatione peccati, sed vult eam cito purgari, et velociter abjicere omnes immunditias suas, sicuti forte surreptum est. Si vero permanet in peccatis et dicit, Non audiemus vocem Domini, sed facientes faciemus voluntates nostras, et incendemus thura reginae coeli, sicut exprobratur per prophetam, tunc servantur etiam ipsi ad illam Sapientiae sententiam quae dicit: Quoniam quidem vocabam et non audiebatis, sed irridebatis sermones
Abbreviated transcription (Latin):
& ipsi effĩciunt᷑ patres pecciti sic̃ & dubolus qm̃ ẽnim
in quã patres isti in dignisunt: qui inp̃senti sbo
cormpiant᷑: Secł inficairo recipiunt quę merent᷑
filii eore: idc̃. quos peccare ꝑsuaerint & qui
tium sotiatiquę peccato hi recipiunt quę
& ultra diabolo sotu. non efficiant᷑ inpõtna:
Quia ergo misencors est ds̃: & oñs homines uult
saluos fieri: pt̃ea dicit. Uisitabo inuirga ferra
facinora cor: & inflagellis peccata coꝵ. Mise¬
ricor diã aut̃ nicã : non austrã a uob̾. Uisitat igit᷑
dñs animas &e requirit: quas iste pessimus.
ꝑsuasione peccta genuerit pat̾ ÷ & dicit adu
Riam quã quę earum. Audifilia & uide &
inclinaaurẽ tuã: & obliuiscere popłm tuũ &
domũ patris tui Visitat gͦ te post peccatiun:
& cõ mones ce. & inflagello & uirga te uisiat
ꝓpeccato qđ cibi diaboluis pat̾ sub iecit: ut red¬
dat illd cibt insinu: idẽ. dũ incor pore degitꝰ
& sic complet᷑ teddi peccata patrũ in sinus filiorũ

Expanded text:
im efficiuntur patres peccati sicut et diabolus, quomodo, inquam, patres isti indigni sunt qui in praesenti saeculo corripiantur, sed in futuro recipiunt quae merentur, filii eorum, id est, quos peccare persuaserint, et qui tium societatemque peccati, hi recipiunt quae  ultra diabolo socii non efficiantur in poena. Quia ergo misericors est Dominus, et omnes homines vult salvos fieri, propterea dicit: Visitabo in virga facinora eorum, et in flagellis peccata eorum. Misericordiam autem meam non auferam ab eis . Visitat igitur Dominus animas et requirit, quas ipse pessimus persuasione peccati pater genuerit, et dicit ad unamquamque earum: Audi, filia, et vide, et inclina aurem tuam, et obliviscere populum tuum, et domum patris tui . Visitat ergo tempus peccatum et commonet te: et in flagello et in virga te visitat pro peccato, quod tibi diabolus pater subjecit, ut reddat illud tibi in signum, id est, dum in corpore degis: et sic completur, reddi peccata patrum in sinus filiorum
Abbreviated transcription (Latin):
timus pat̃. Hoc ergo exemplo: intelligañus
omnẽ animã aut ꝓstitatã. ẽẽ de monibus &
habere plunmos amacores. ia ut uitret ade
eam modo quisem sp̃s fornicationis. Illo dis¬
cedente: iitrit sp̃s auaritie. Post hunc ue¬
nut suꝑbie. sp̃s. Inde irx. Inde: inuidie:
Post etiam: uane głe. Aliiq cum eis pluri¬
ii. Isti om̃s: ita cũ infideli anima meretri¬
cant᷑: ut alt̃ alteri non inuiseat: ne.
Telotipia moueant᷑ ad inuiaim Et quio
dico qđ alt̃ ałerũ non excludat: imino
& inuitant se inuioẽ & sponte conuocant.
Sieut paulo ante iam dixmꝰ qđ in euange¬
lio scriptũ ẽ. de illo spũ qui exut ab homiue¬

Expanded text:
timus pater. Hoc ergo exemplo intelligamus timus pater. Hoc ergo exemplo intelligamus omnem animam, aut prostitutam esse daemonibus, et habere plurimos amatores, ita ut intret ad eam modo quidem spiritus fornicationis; illo discedente, intret spiritus avaritiae; post hunc veniat superbiae spiritus, inde irae, inde invidiae, post etiam, vanae gloriae; aliique cum eis plurimi. Isti omnes ita cum infideli anima meretricantur, ut alter alteri non invideant: nec zelotypia moveantur ad invicem. Et quid dico quod alter alterum non excludat? Imo et invitant se invicem et sponte convocant: sicut paulo ante jam diximus, quod in Evangelio scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
ds telars. Vide benignitat̃ dĩ quomodo ut nos
doceat. & ꝑfectos facut: ipse fragilitatẽ
humanoꝵ non recusat affectum Quis.
enim audiens dm̃ telantẽ non continuo mint᷑
& humanȩ fragilitatis uitium putet ⁊ sed
omnia ꝓpt̃ nos  agit &e patit᷑ os̃: &e utpos¬
simus edoceri: notis & iusitatis nob̶ affectibꝰ
⁊elans egosum Sed ut contẽplari facilius
possint oiuina: Sehumanis scđm ei quȩ spͥsꝰ
dissenumus doccimur exxmplis. Omnis mu¬
lier aut sub iuro ẽ : & si subiectaẽ. Legibus
uiri. aut merrtrix. c̃: & utit᷑ lib̾tite peccan¬
di: Qui ergo ingreditar ad meretneẽ: scit
se ad eam ingres sum. cẽ. mulierem: quȩ pro¬
s e ẽ. &. cũnctis uolentib patos. Et idõ in¬
dignan non pocist. sicũ ea &iã alios uideat
amatores Qui uero legiamo itit matri¬
monio : non patt᷑ uti uiorem potestate pee¬
candi: sed accendit᷑ zelo ad castitatẽ matrimo¬
nii conseruandã: quo possit exeafieri legi¬

Expanded text:
s zelans. Vide benignitatem Dei, quomodo ut nos doceat et perfectos faciat, ipse fragilitatem humanorum non recusat affectuum. Quis enim audiens Deum zelantem, non continuo miretur, et humanae fragilitatis vitium putet? Sed omnia propter nos et agit et patitur Deus: et ut possimus edoceri, notis et usitatis nobis affectibu quia Dominus zelans ego sum. Sed ut contemplari facilius possint divina de humanis, secundum ea quae superius disseruimus, doceamus exemplis. Omnis mulier aut sub viro est et subjecta est legibus viri, aut meretrix, et utitur libertate peccandi. Qui ergo ingreditur ad meretricem, scit se ad eam ingressum esse mulierem, quae prostituta est, et cunctis volentibus patet; et ideo indignari non potest, si cum ea etiam alios videat amatores. Qui vero legitimo utitur matrimonio, non patitur uti uxorem potestate peccandi, sed accenditur zelo ad castitatem matrimonii conservandam, quo possit ex ea fieri legi
Abbreviated transcription (Latin):
cit᷑ anima: quȩ de monib ꝓfliuta ẽ. Siui¬
ro legitaimo conumctasit uiro illi iuro cus
matrimono piulus animas coniungit¬
& sociat : sicut & ipse dic̃ statui enĩ ũniui ños¬
ro uirginẽ cistã exibere xp̃o Et dequo in ruan¬
gediis seriptũ ẽ quia rex quidam stc̃ nuptias
filio suo. Inhus g̃ uiri nuptias cũ se animade¬
derit & legitimdm cũ eo sorcita fuenrit ma¬
erimonium ÷ etiam si fuit aliꝗdo peccatrixe
etum simcretnicata ẽ.tam̃ sise hiuc uiro tra¬
dioit ultra eã peccare non pttit᷑. Non pocest
fenre: ut rursum anima quȩ se soretaẽ. uirũ
alludat ad ultirus. Exticatur suꝑ citilus
eiuis: oc fendit conugi castittã. Et tclans
diciar Sr̃: qu animã sibi ȩmancipatã non
patit᷑ de monibus aomiscin. Alioquin sicum
iusent temerantt̃ ui ra conuigii. q occasso¬
nes quȩ t udpcecitum : tunc ut scraptiur
Sico i ubust libellus repudii matis uñ¬

Expanded text:
itur anima quae daemonibus prostituta est. Si vero legitimo conjuncta sit viro, illi viro cujus matrimonio Paulus animas conjungit et sociat, sicut et ipse dicit, Statui enim vos uni viro, virginem castam exhibere Christo . Et de quo in Evangeliis scriptum est, quia rex quidam fecit nuptias filio suo . In hujus ergo viri nuptias cum se anima dederit, et legitimum cum eo sortita fuerit matrimonium, etiamsi fuit aliquando peccatrix, etiamsi meretricata est, tamen si se huic viro tradidit, ultra eam peccare non patitur: non potest ferre ut rursum anima quae se sortita est virum, alludat adulteris; excitatur super eam zelus ejus, defendit conjugii castitatem. Et zelans dicitur Deus, quia animam sib daemonibus admisceri. Alioquin, si eam viderit temerantem jura conjugii, et occasiones quaerere ad peccatum, tunc, ut scriptum dicens: Ubi est libellus repudii matris
Abbreviated transcription (Latin):
& esset cũ amatorib sius sȩmonib Sed postea¬
quan dixerat reũtar ad iuirũ meũ priorẽ & ue¬
nt ad ep̃mn. qui cam ex initio ad imaginẽ suam
creut neces sario loco cedit adult̃ sp̃s ubi
uidit legiptimum uirũ suscepti ergo sumus.
tibus: & ornata est ornamentis ficramentoꝵ
fideliũ quȩ norunt qui iutiati sunt: sed non¬

Expanded text:
suis daemonibus. Sed posteaquam dixit: Revertar ad virum meum priorem, et venit ad Christum, qui eam ab initio ad imaginem suam creavit, necessario locum dedit adulter spiritus, ubi vadit ad legitimum virum. Suscepti ergo sumus a ribus, et ornata est ornamentis sacramentorum fidelium, quae norunt qui initiati sunt. »
Abbreviated transcription (Latin):
abiuiat labicit. Enon solũ idolũ fieriue.¬
tat. sed & similitudine omniũ quę int̾ra
sunt & inaquis. & incelo: Ad dit aut̃ &¬
dicit. Non adorabis ea : neq coles ei A¬
liud .ẽ. colere: adliud adorare Potist
quis int̾dum & inuitus ad orare : sicut cũ¬
ñ nullis rogib scõs ad olantes : cũ eos inbiuĩꝰ¬
modi stũdia deditos urderint adorare. se
resect sermo diuiius: ut neq affecat
colis: neq spetie. ad ores. sciendum tam̃¬

Expanded text:
abjicit, et non solum idolum fieri vetat, sed et similitudinem omnium quae in terra sunt, et in aquis, et in coelo; addit autem et dicit: Non adorabis ea, neque coles . Aliud est colere, aliud adorare. Potest quis interdum et invitus adorare, sicut nonnulli regibus adulantes, cum eos in hujusmodi studia deditos viderint, adorare se resecat sermo divinus, ut neque affectu colas, neque specie adores. Hieronym
Abbreviated transcription (Latin):
raphindin p̃teriens ceterosq ꝓfectus as¬
cenderis : nondũ ad ł uiꝰ cemodi uerta idonenus
iudicaris. Sed cũ ueneris admantẽ sinas. multis
ergo ante dolorb ꝑactis. mulas erũnis & temp¬
tationibus superatis: uix aliꝗdo mereberis p̃cep¬
ta susciꝑe liłtatis & audire adñõ: Ego sumidñs
deus tuus qui eduxite detĩa xgepti dedomo serui¬
tucis. Uert hic sermo nondũ sermo mandati est :
sed qui sit qui mandet ostendit: Nunc gͦ uidea¬
mꝰ quisit inici decem mandatoꝵ legis &e si non
occurnmus omĩa initia saltĩ ꝓ ut dñs dederit ex¬
ullam similitudinẽ. quęcũq incelo sursũ & quę

Expanded text:
Raphidim praeterieris, caeterosque profectus asRaphidim praeterieris, caeterosque profectus ascenderis, nondum ad ejuscemodi verba idoneus judicaris, sed cum veneris ad montem Sina. Multis ergo ante laboribus peractis, multis aerumnis et tentationibus superatis, vix aliquando mereberis praecepta suscipere libertatis, et audire a Domino: Ego sum Dominus Deus tuus, qui eduxi te de terra Aegypti, de domo servitutis. Verum hic sermo nondum sermo mandati est, sed qui sit qui mandat ostendet. Nunc ergo videamus quod sit initium decem mandatorum legis, et si non occurrimus omnia initia, saltem, prout Dominus dederit, exomnem similitudinem eorum quae in coelo sursum, et
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ colestis hierłm quȩ ut ita dicũ ÷ nt̃ est
liłtatis. Iotus hic mundus. Monũa quę in¬
de paradiso lb tatis. ꝓpena peccta. ad huius
mundi uentũ fuerat᷑ seruitutẽ: id cutͦo pͥmꝰ
semo decalogi idẽ. pͥma mandatorũ dei uox
sub lib̾tate ꝓstit᷑ dicens: Ego sũ dñs dĩ tuus
qui eduri te de tra egipa de donio seruituas.
Hanc uocẽ inegipto positꝰ audire ñ poteras: & iã
sitͥ in iungat᷑ ut pasci facias ⁊ & lamsi accingaris
lunbos & sandalia accipias in pedibus E lini: si
uirgã cencas in manu. & a xima cũ amaritu¬
dine comedas. Et quid dico in ȩgxpto positus
haec audire non poteras: Sednc inde quidẽ.
ꝓfectus in pͥma statĩ mansione haco audire:
potussti. nec in scda. nec int̃cia. neo cũ tran¬
sicris rubrũ mare. Etiãsĩ ad murrã ueneris &
fuerit tibi amaritudo indulcedinẽ uersi.a
et iamisi in helim ueneris ad duodeciu fontes

Expanded text:
rationem coelestis Jerusalem, quae, ut ita dicam, mater est rationem coelestis Jerusalem, quae, ut ita dicam, mater est libertatis, totus hic mundus, et omnia quae inuoniam de paradiso libertatis pro poena peccati ad hujus mundi ventum fuerat servitutem, idcirco primus sermo decalogi, id est prima mandatorum Dei vox, de libertate profertur dicens: Ego sum Dominus Deus tuus, qui eduxi te de terra Aegypti, de domo servitutis. Hanc vocem in Aegypto positus audire non poteras, etiamsi tibi injungatur ut Pascha facias, etiamsi accingaris lumbos et sandalia accipias in pedibus, etiamsi virgam teneas in manu, et azyma cum amaritudine comedas. Et quid dico, in Aegypto positus haec audire non poteras? Sed ne inde quidem profectus, in prima statim mansione haec audire potuisti, nec in secunda nec in tertia, nec cum transieris mare Rubrum, etiamsi ad Maram veneris, et fuerit tibi amaritudo in dulcedinem versa; etiamsi in Elim veneris ad duodecim fontes
Abbreviated transcription (Latin):
MMIS QUI DICIT
contemnere se p̃sens scłm qđ figurali¬
scđm scripturas dicã trans latus. ẽ. & non in ue nit᷑.
quia ad scłm futurũ festinat ac tendit. cłehuiusmo.¬
di anima dicit ds̃ Egosũ dñs ds̃ tuus quieduxi
te det̾ra agypti Non ergo hȩc adillos tantum
dicunt᷑ quide ş. xypto ꝓfectisunt: sed nulto magis
adte qui nunc audis ista: sitam̃ ꝓficiscaris exegipto
& ȩgyptiis ultra ñ seruias. dic̃ hȩc dñs Egosum dicit¬
cdñs ds̃tuus qui eduxite det̃ra &gypti delomo
seruitutis Uide sinegotia scłi & actus carnis. dom̃
est seruitutis. sic̃ ẽcontrario relinquere sȩcularia &
scdm dm̃ uiuere domus lib̾tatis. Sic̃ & dñs in euan¬
geliis dic̃ Si ꝑmanseritis in uerbo meo: uos agͥnos¬
cetis ueriditẽ. & ueritas liberabuit uos. Ergo agyptꝰ.
domus. c̾ seruitutis. Iudȩa uͦ & hicrusalẽ : domus. ẽ
ei in mysterio clata fuerat ꝓnuntiantẽ. quȩ aut̃ sur¬
rłm. quȩ cis domꝰ efficit᷑ libtatis: ita ad conpa¬

Expanded text:
mnis qui dicit se contemnere praesens saeculum, quod figurali ut secundum Scripturas dicam translatus est, et non invenitur quia ad saeculum futurum festinat ac tendit, de hujusmodi anima dicit Deus: Ego sum Dominus Deus tuus, qui eduxi te de terra Aegypti. Non ergo haec ad illos tamen dicuntur, qui de Aegypto profecti sunt, sed multo magis ad te qui nunc audis ista; si tamen proficiscaris ex Aegypto, et Aegyptiis ultra non servias, dicit haec Deus: Ego sum Dominus Deus tuus qui eduxi te de terra Aegypti, de domo servitutis. Vide si non negotia saeculi et actus carnis domus est servitutis; sicut rursus e contrario, relinquere saecularia et secundum Deum vivere, domus est libertatis, sicut Dominus in Evangeliis dicit: Si permanseritis in verbo meo, vos agnoscetis veritatem, et Veritas liberabit vos . Ergo Aegyptus domus est servitutis, Judaea vero et Jerusalem domus est ei in mysterio data fuerat, pronuntiantem: Quae autem surrusalem quae eis domus efficitur libertatis, ita ad compa
Abbreviated transcription (Latin):
regendas gentes cõmisit excelsus: uł deos ap
ñ seruauerunt suũ principatũ Ego dĩxi du es¬
tis. & filii ercelsi om̃s ⁊ Uos aut̃ ut homines mo¬
riemini & sic unꝰ depiincipib cadetis. Imitantis.
scilic& diabolũ. qui princeps omniũ factus ẽ. ad ru¬
inam Unde constat qđ exsc̃crabiles illos fectt
p̃uaricatio: non natura. Tibi gͦ opopłs isst qui
es: Non crunt inquit dii alii p̃t̃me. quia ue¬

Expanded text:
us gentes commisit Excelsus, dominos vel Ego dixi: Dii estis et filii Excelsi omnes. Vos autem sicut homines moriemini, et sicut unus de principibus cadetis; imitantes scilicet diabolum, qui princeps omnium factus est ad ruinam. Unde constat quod exsecrabiles fecit eos praevaricatio, non natura. Tibi ergo, o Israel, qui es, non erunt, inquit, tibi dii alii praete
Abbreviated transcription (Latin):
fundit ad dm̃. hic spũ orit. ⁊ offert eindenter hostũ
in altari qđ fais⁊ ad halo caustomita popłi consti¬
tutũ. Opintet gͦ sacerdotes ea curare p̃cipne et
custodire quȩ intͥ uelamen int̾nis cantegunt᷑: ne
cherubin: multitudinem. id. ꝑfectionẽ scientia
indicat. Et quȩ ÷abia ꝑfectio scientię nͥ agnouisse
patrẽ ⁊ fibnĩ. ⁊ spm̃ scm: Hȩc gͦ cinanda st̃ ã sacerdo¬
tib ut incantammmata ⁊ illesa seruent᷑. S. et urna
haliens cxlestẽ cibũ mannȩ thesiurus utiq ẽ. uͥbi
diuim: ⁊ arca aurea in qua st̃ tabrilȩ ccestainenti¬

Expanded text:
 offerre videtur hostiam in altari quod foris est ad holocaustomata populi constitutum. Oportet ergo sacerdotes ea curare praecipue et custodire quae intra velamen interius conteguntur, ne terpretatio cherubin, multitudinem, id est, perfectionem scientiae indicat. Et quae est alia perfecta scientia, nisi agnovisse Patrem, et Fiata et illaesa serventur. Sed et urna habens coelestem cibum mannae, thesaurus utique verbi divini, et arca aurea in qua sunt tabulae testa
Abbreviated transcription (Latin):
in tabulis cordis carnalib Hoc ÷ enĩ qđ &
de qͥb dã dr̃. qͥ ostendunt opus legis scriptũ
in cordib suis quis aut̃ scripsit in cordibus
erũ nͥ ds̃ digito suo legẽ utiq nat᷑alẽ. quã dr̃
humano geñi ⁊ cunctorũ m̃tib scripsite uinde¬

Expanded text:
bulis cordis carnalibus . Hoc est enim quod de quibusdam dicitur, qui ostendunt opus legis scriptum in cordibus suis. Quis autem scripsit in cordibus eorum, nisi Deus digito suo? Legem utique naturalem quam Deus humano generi, et in cunctorum mentibus scripsit. Si
Abbreviated transcription (Latin):
thesiiros suos. N̾ em̃ sicut homo uidet. ita ⁊ deus
Ego ñ dubito ⁊ in hoc conuentu ẽẽ. abiqͦs ipsi soli
cognitos. qͥ iã apud eũ martẏres sint testimonio
conscientię parati Si qͥs exposcat effunde sangui
licet ꝑ excessũ quendã. necessario tamen indent᷑
dnicta ut intelligeremꝰ qͦmͦ ꝑ pantificem ⁊ fibios

Expanded text:
thesauros suos. Non enim sicut homo videt, ita et Deus. Ego non dubito et in hoc conventu esse aliquos ipsi soli cognitos, qui jam apud eum martyres sint, testimonio conscientiae parati, si quis exposcat, effundere sanglicet per excessum quemdam, necessario tamen videntur dicta, ut intellige
Abbreviated transcription (Latin):
rũ semꝑ culpas et
peccata fuscipauNt:
Sicͦ enĩ ⁊ apłs dicit
lios qͥ firmiores estis
imbecillitates infir morum sustinete. Isrłita si pec¬
cet. id÷ laicus ipse siñ ñ potest auferre peocatũ
s reqͥrit leuitã. inchiget sacerdate. inmo potrus
⁊ adhuc horũ aliqͥd eminentius querit pontifirem
O pust̾ ut peccatorimiuit. Agni remissionnẽ possit
acoiꝑe Sacerdegs aͣhsaut̃ si delinquat aut
pontifexͥ ipse suũ potest purgare peccatũ. si tam̃

Expanded text:
rum semper culpas et peccata suscipiunt. Sic enim et Apostolus dicit: Vos, qui fortiores estis, imbecillitates infirmorum sustinete . Israelita si peccet, id est, laicus, ipse suum non potest auferre peccatum, sed requirit Levitam, indiget sacerdote; imo potius, et adhuc horum aliquid eminentius quaerit: pontifice opus est, ut peccatorum remissionem possit accipere. Sacerdos autem si delinquat aut pontifex, ipse suum potest purgare peccatum, si tamen