comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ eoguttio ueritatis p̃cedat: ut uincu¬
lum sacram̃ti tibi ñ possit nocere. Ibi
religio scĩor: ubi fides ueritatis ẽ. pleui¬
or. Deniq ideo dñs qui uenit docere par¬
uulos. imbuere nouos. firmare ꝑfectos.
ait in euuangłio ñ uirandũ omnino: qr
infirinis loquebat᷑. Deniq ñ ad solos apłos
lo quebat᷑. s ad turbas. Uoluit enĩ te ñ
uirare. ne forte ꝑuires: & addidit ñ uira¬

Expanded text:
id est cognitio ueritatis praecedat, ut uincuid est cognitio ueritatis praecedat, ut uinculum sacramenti tibi non possit nocere. ubi religio sanctior, ibi fides ueritatis est plenior. denique ideo dominus, qui uenit docere paruulos, imbuere nouos, firmare perfectos, ait in euangelio: non iurandum omnino, quia infirmibus loquebatur. denique non ad solos apostolos loquebatur, sed ad turbas —■ uoluit enim te non iurare, ne periures — et addidit: non iura
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ fortib: peccatoꝵ remissor. largitor
p̃mioꝵ. Itaq eui lucerna fuerit u̾bũ
dĩ: huic quocũq ꝑgit lucent semite:
sicut lucebant scõ dauid. Et ideo quasi
lumine ambulans dicit. Iuraui & status
custodire uidicia iusticiȩ tuȩ. Humili¬
atus sum usq quaq. Uox ambulantis
in lumnine ẽ: eum auctoritate dicere.
Iuraui & statui: Qui enĩ statuit ñ mo¬
uetur: ñ metuit ne cadat: qr plus ẽ
statuere quã stare. Stat gͥ dauid m̃tis
statione fiuidatus: nec timet ne ui his
mundi huius tenebris possit errare.
Si enĩ metueret ñ uiraret: s trepi¬
daret. utrũ diuina possit custo dire
iudicia: ñ cum uisuirando statueret
sacram̃ta. Nemo bene uirat: nuũ qui
potest seire qd iurat. Iurare gͥ indici¬
un scientiȩ: & testimoniũ conscientiȩ ẽ:
Et bene uirat qui ad lucernã uerbi pe¬
des suos dirigit: qui lucem in senttis susͤ
cernit. Lux tibi p̃eat. si iurare disponis.

Expanded text:
est fortibus, peccatorum remissor, largitor est fortibus, peccatorum remissor, largitor praemiorum. Itaque cui lucerna fuerit uerbum dei, huic, quocumque pergit, lucent semitae, sicut lucebant sancto Dauid; et ideo quasi in lumine ambulans dicit: i u r a ui e t stat u i custod i r e iudicia iustitiae tuae. humiliatus sum usque q u a q u e. uox ambulantis in lumine est cum auctoritate dicere: iuraui et statui. qui enim statuit non mouetur, non metuit ne cadat, quia plus est statuere quam stare. stat igitur Dauid mentis statione fundatus nec timet, ne in his mundi huius tenebr\'s possit errare. si enim metueret, non iuraret, si trepidaret, utrum diuina posset custodire iudicia, non cum iuris iurandi statueret sac-ramento. nemo bene iurat nisi qui potest scire quod iurat. iurare igitur indicium scientiae, testimonium conscientiae est. et bene iurat qui ad lucernam uerbi pedes suos dirigit, qui lucem in semitis suis cernit. lux praeeat, si iurare disponis,
Abbreviated transcription (Latin):
lat: ideoq in tenebris ambulat: qui oꝑa
tenebrarũ facit. in cõmessationib. et
ebrietatib: in cubilib & impudiciciis.
negligamus uerbũ dñi: ex quo nobis
om̃niũ origo uirtictũ ẽ : uniuersorũq
oꝑum quidã ꝓcessus. Si menbra corporiˢ
nr̃ sine luce oꝑari recte ñ queunt: nã
pedes uacillant sine lumine. & manus
errantt: quantomagis ad uerbi lumen
dirigenda sunt anunȩ nr̃e uestigia. &¬
mentis uicessus: Sunt & manuis animȩ
que tangunt bene ut tetigit thomas
dñce resurrectionis indicia: si uerbi
p̃sentis nobis lumenluceat. Hȩc lucerna
accensa sit in omĩ uerbo. iomĩ opere.
Ad hanelucernã: gressus nr̃ forensis. in
bum dĩ: & semitis meis lux. Pedib lu¬
cerna satis ad ambulandũ: semitis ñ
ẽ satis ad illuminandũ. Ioem tamen
ubumn & pedib lucerna ẽ. & semttis lux
ẽ: qr idem unigenitus dĩ filius. & de¬
linquentib aduocatus. & remunerator

Expanded text:
lat; ideoque in tenebris ambulat, qui opera lat; ideoque in tenebris ambulat, qui opera tenebrarum facit, in comessationibus et ebrietatibus, in cubilibus et impudicitiis, neglegamus uerbum domini, ex quo nobis omnium origo uirtutum est uniuersorumque operum quidam processus. si membra corporis nos sine luce operari recte non queunt — nam pedes uacillant sine lumine et manus errant —, quanto magis ad uerbi lumen dirigenda sunt animae nostrae uestigia, mentis incessus! sunt et manus animae quae bene tangunt, ut tetigit Thomas dominicae resurrectionis indicia, si uerbi praesentis nobis lumen luceat. haccensa sit in omni verbo, in omni opere. Ad hanc lucernam gressus noster forensis intebum Dei, et semitis meis lux. Pedibus lucerna satis est ad ambulandum, semitis non est satis ad illuminandum: idem Verbum tamen et pedibus lucerna est, et semitis lux est, quia idem unigenitus dei filius et delinquentibus aduocatus et remunerator
Abbreviated transcription (Latin):
in scã. & conscientiã nr̃am ab omni oꝑe
mortuoꝵ & labe mundaret: quo ineor¬
porib nr̃is quȩ suoꝵ testimonio & quali¬
tate factorum cogitationũ nr̃arum abscõ
dita & occulta testant᷑: lucernarum mͦ
luceat nr̃arum lux elara uirtittũ. Iste
sunt lucerne ardentes: quȩ die ac nocte
in templo łĩ lucent. Si templũ di in cor¬
pore tuo seruas: si menbra tua menbra
sunt xp̃i: lucent uirtutes tuȩ: quas
nullus extinguit. nisi eas tiũ erimen
extixerit. Hoc lumine castȩ mentis
& pie deuotionis: sollempnitatis nr̃e
festa resplendeant. Luceat gͦ semꝑ lu¬
cerna tua. Arguit xp̃s etiã eos qui ittun¬
tur lucerna. si ñ semꝑ utant᷑: dicens.
Suit lumbi ur̃i p̃cuicti: & lucerne
ardentes. Non ad horam: exultemꝰ u
lumine. Ad horã exultat qui audit uer¬
bum in eccłia. & gaudet: egressus aũt
obliuiscit᷑ qđ audiuit & negligit. Iste
ẽ qui sine lucerna in domo sua ambu¬

Expanded text:
in sancta, et conscientiam nostram ab omni opere in sancta, et conscientiam nostram ab omni opere mortuorum et labe mundaret; quo in corporibus nostris, quae suorum testimonio et qualitate factorum cogitationum ndita et occulta testantur, lucernarum modo luceat nostrarum lux clara uirtutum. istae sunt lucernae ardentes, quae die ac nocte in templo dei lucent. si templum dei in corpore tuo seruas, si membra tua membra sunt Christi, lucent uirtutes tuae, quas nullus extinguit, nisi eas tuum crimen extinxerit. hoc lumine castae mentis et piae deufesta resplendeant. 12. Luceat ergo semper lucerna tua. Arguit Christus etiam eos qui utuntur lucerna; si non semper utantur, dicens: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes . Non ad horam exsultemus in lumine. Ad horam exsultat, qui audit verbum in Ecclesia et gaudet: egressus autem obliviscitur quod audivit, et negligit. Iste est qui sine lucerna in domo sua ambu
Abbreviated transcription (Latin):
cerna tibilongius sit: sit gͦ tibi fides
itineris tui p̾uia. sit tibi iter semꝑ sc̃p¬
tura diuina. Honus ẽ cȩlestis ductus
eloquii. Ex hac lucerna accende & tu
lucernam: uit luce at interior oculus
tius. qui lucerna ẽ corporis tui. Mul¬
tas habes luceruas: accende om̃s quia
dictum ẽ tibi. Sut lumbi ur̃i p̃cine¬
ti: & lucerne urẽ ardentes. Quia mul¬
te terebre: multe lucerne sunt neces
sarie. ut meritoꝵs nrorum in tantis te¬
nebris lumen eluceat. Istas lucernas
lex significauit semꝑ lucere debere in
tabernaculo testimonii: ñ illas quas ui¬
dei accendunt cotidie. Ille sub umbra
lucent. & extingunt᷑ cotidie: qr quod̾
faciunt ñ uident: qđ legunt nesciunt:
accipientes scadm litteram. qđ p̃eipitur
scđm sp̃m. Tabernaculũ enĩ testimonii
corpus boc nr̃mẽ. in quo xp̃s aduenit.
ꝑ amplius & ꝑfectius tabernaeulum
sicut scͥptum ẽ: ut ꝑ sanguinẽ suũ intraret

Expanded text:
cerna tibi longius sit. sit ergo tibi fides cerna tibi longius sit. sit ergo tibi fides itineris tui praeuia, sit tibi iter scriptura diuina; bonus est caelestis ductus eloquii. ex hac lucerna accende et tu lucernam, ut luceat interior oculus tuus qui lucerna est tui corporis. multas habes lucernas; accende omnes, quia dictum est tibi: sint lumbi uestri praecincti et lucernae uestrae ardentes. quia multae tenebrae, msariae; ut meritorum nostrorum in tantis tenebris lumen eluceat. Istas 1144 lucernas Lex significavit semper lucere debere in tabernaculo Testimonii, non illas quas Judaei accendunt quotidie . Illae sub umbra lucent, et exstinguuntur quotidie; quia quod faciunt, non vident: quod legunt, nesciunt, accipientes secundum litteram quod praecipitur secundum spiritum. Tabernaculum enim Testimonii corpus hoc nostrum est, in quo Christus advenit, per amplius et perfectius tabernaculum, sicut scriptum est; ; ut per sanguinem suum intraret
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Sed̃m u̾bum dĩ confirmatus post¬
ea cepit inherere xp̃o : tuens ^ iterum
aliquo laberetur errore. Nonne & ipse
sieut qui dieebat lucerna pedib meis
u̾bum tuũ. ad hanc luceruã pectib festi¬
nauit: cũ diceret in mari. dũe uibe
me uenire ad te suꝑ aquã: S quia ñ
sequebat᷑ lueernam: motus ẽ atq titu¬
bauit: naturȩ uehementioris more turbatꝰ.
Sequaniur lucernã hane. sicut lucernã: et
sicut in nocte ambulemꝰ ad lumen. Alultȩ
fouee. multi scopuli. in istus scłi caligine
ñ uident᷑. Prefer tibi lucernã: quã ꝓpħa
monstiauit. Uide quo debeas transferre
uestigiũ. contuere ubi pedem ponere
mentis utt̾ne ꝑ singłos gradus cura sit.
Gressus nulli eredas tuos: nisi p̾tere¬
uñte lucerne. istius luce ꝓcessum. Et
ubi pittas quod luceat. gurges ẽ. Hide tͣ
lucere: s polluit. Et ubi putas solidum
eẽ. uel siccum: ibi lubricũ ẽ. S & si lu¬

Expanded text:
cens. secundum uerbum dei confirmatus est, postcens. secundum uerbum dei confirmatus est, postea coepit inhaerere Christo timens ne iterum aliquo laberetur errore. nonne et ipse, sicut qui dicebat: lucerna pedibus meis uerbum tuum, ad hanc lucernam festinauit, cum diceret in mari: domine, iube me uenire a te super aquam? sed quia non sequebatur lucernam, motus. est atque titubauit, naturae uehementioris mole turbatus. Sequamur ergo lucernam hanc sicut lucernam et sicut in nocte ambulemus ad lumen. multae foueae, multi scopuli in istius saeculi caligine non uidentur. praefer tibi lucernam quam propheta monstrauit, uide quo debeas transferre uestigium, contuere ubi pedem ponere mentis internae. per singulos cura sit gressus, nulli credas tuum nisi praeeunte lucernae istius luce processum. et ubi putas quod luceat gurges est, uidetur lucere, sed polluit, et ubi putas solidum esse uel siccum, ibi lubricum est, si lu
Abbreviated transcription (Latin):
tuo: & om̃ib luceat qui ingrediuntur
in eccłiam. Accipe & aluid candelabrũ.
Considera os tuũ. considera & sermonẽ
tuũ. Nonne os tuũ candelabrũ ẽ. et
uerbũ tuũ lucerna ẽ. cum dẽ ore tuo ꝓ¬
fertur: Hec lucerna semꝑ tibi luceat.
hoc ẽ uerbum tuũ luceat. & num quam
extinguat᷑. Queris ut doceã quomͦ ñ pos¬
sit extingui. Scͥptum ẽ. Lumen iusti
semꝑ in extinguibile ẽ: lumen aũtt impio¬
rum extinguet᷑. Hoc luien erat lucerne
quod lucebat in taberuaculo testimonii.
& hodie qđ lucet in eccłia. Uir sapiens
hic ẽ oculus eccłiȩ: qui ñ dicit manib hoc
qui dicebat. Nr̃a aũt conuersatio in cȩlis
p̃ire cupiebat: ut lumen sequi discer¬
curram. Errabat petrus in tenebris
ignorantie: negabat. xp̃m eẽ moriturũ.
qr alhuc ñ uidebat moriturũ. & resur¬
recturũ eẽ ꝓ nobis. Conu̾sus ad eũ dñs.¬
ait. Uade retro post me. Ostendit illi
lucernam quã deberet sequi: post me di¬

Expanded text:
tuo, et omnibus lucet qui ingrediuntur tuo, et omnibus lucet qui ingrediuntur in ecclesiam. accipe et aliud candelabrum. considera os tuum, considera et sermonem tuum. nonne os tuum candelabrum est et uerbum tuum lucerna est, cum de tuo ore profertur? haec lucerna semper tibi luceat, hoc est: uerbum tuum luceat et numquam extinguatur. Quaeris ut doceam, quomodo non possit extingui? scriptum est: lumen iusti semper inextinguibile est, lumen autem impiorum extinguetur. hoc lumen erat lucernae quae lucebat in tabernaculo testimonii et hodie quae lucet in ecclesia, uir sapiens. hic est oculus ecclesiae qui non dicit manibus, hoqui dicebat: nostra autem conuersatio in caelis praeire cupiebat, ut lumen sequi disccurram. errabat Petrus in tenebris ignorantiae, negabat Christum esse moriturum, quia adhuc non uidebat moriturum et resurrecturum esse pro nobis. conuersus a -eum dominus: uade retro post me. ostendit illi lucernam quam deberet sequi, \'post me\' di
Abbreviated transcription (Latin):
iusti fulgebunt sicut sol: in regno patris
sui. Et fortasse scdm legem lucerna ẽ. uer¬
bum dĩ: scđm euuangłium lux magna ẽ.
Iudeis lucerna ẽ: & lucerna sub modio.
Lucet lex s ñ uidetur: qr oꝑ᷑a eorum doo¬
truia ẽ. & cogitatione uitiors. & cecttate
ꝑfidie. Populo aũt ex nationib: lux est.
Deniq ppło qui sedebat in regione umbre
mortis: lux orta ẽ eis. Aꝑi gͥ fenestras
tuas: ut splendor tibi magne lucis uttro¬
eat. Paratũ fac candelabrũ tuũ: ut lux
tua ñ oꝑiatur in tegumento corporis tui.
& m̃surȩ t̾rene huius fragilitatis: s sup̃
m̃suram corporeȩ infirmitatis animiȩ tuȩ.
ueritate p̃fulgeat. dut si ad mensurã tenẽ¬
cet uerbun tuũ: ne fiat lucerña sub mo¬
dio. soteus ẽ ds̃ qui suꝑ candelabrũ con¬
stituat lucernã tuã: ut luceat omnib
qui in domo sunt: ut qui ingreduutt᷑
lumen uicdeant. Candelabrũ: principa¬
le nr̃m ẽ. Poue sermonẽ in principali

Expanded text:
iusti fulgebunt sicut sol i n reg no patris iusti fulgebunt sicut sol i n reg no patris sui. et fortasse secundum legem lucerna est uerbum dei, secundum euangelium lux magna est. Iudaeis lucerna est et lucerna sub modio. lucet lex, sed non uidetur, quia operta eorum doctrina est et contagione uitiorum et caecitate perfidiae; populo autem ex nationibus lux est. denique populo qui sedebat in regione umbrae mortis lux orta est. aperi igitur fenestras tuas, ut splendor tibi magnae lucis introeat. paratum fac candelabrum tutum, ut lux tua non operiatur integimento corporis tui et mensura terrenae huius fragilitatis, sed supra mensuram corporeae infirmitatis animae tuae uirtute praefulgeas. aut si ad mensuram tenecet uerbum tuum, ne fiat lucerna sub modio. potens est deus qui super candelabrum constituat lucernam tuam, ut luceat omnibus qui in domo sunt, ut qui ingrediuntur lumen uideant. candelabrum principale nostrum est. pone sermonem in principali
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ caro tua. Si aũit tenebrosa ẽ conscientia
tua: etiã corpus tuũ conscientiȩ tuȩ noec¬
te tenebro sum ẽ. Luceruȩ gͦ & nos sumus
tato oꝑti corpore: uix aliquid exiguum
habentes unde lucere possimus. Deniq
& iohanues lucerna erat: sicut dixit de eo
dñs. Ille erat lucerna: ardens & illumi¬
nans. Bona lucerna. quȩ lumen accipie¬
bat a xp̃o. ut lucere posset in hoc seculo.
Merito ardens. merito illuminans: quia
erat nuntius xp̃i. illuminans p̃dicatione
fidei pectora singłoꝵ. S & istis lucernis
dedit ut lux mundi eẽnt: dicens ad apłos.
Hos estis lux munch. Ergo si glia scõrum
nune sieut lucerna. nune sieut lux mun¬
di fulgebat in hoc scło: quꝰd dicius
de uerbo dĩ quod & lucerna ẽ pedib meis:
Et fortasse ubi ũ sunt tenebre : ñ lucerua
ũbum di. s supra lucernã.: qr lux ẽ. Tenebre
hĩ ñ sunt: qui uident lueem. Deniq tune

Expanded text:
est caro tua; si autem in te tenebrosa est conscientia est caro tua; si autem in te tenebrosa est conscientia tua, etiam corpus tuum conscientiae tuae nocte tenebrosum est. lucernae ergo et nos sumus toto operti corpore, uix aliquid exiguum habentes unde lucere possimus. Denique et Iohannes lucerna erat, sicut dixit de eo dominus. ille erat lucerna ardens et inluminans. bona lucerna quae lumen accipiebat a Christo, ut lucere posset in hoc saeculo, merito ardens, merito inluminans, quia erat nuntius Christi, inluminans praedicatione fidei pectora singulorum. sed et istis lucernis dedit ut lux mundi essent, dicens ad apostolos: uos estis 1 u x m u n d i. ergo si gloria sanctorum nunc sicut lucerna, nunc sicut lux mundi fulgebat in hoc saeculo, quid dicimus de uerbo dei quod et lucerna est pedibus meis? Et fortasse, ubi non sunt tenebrae, non est lucerna uerbum dei, sed supra lucernam, quia lux est. tenebrae his non sunt qui uident lucem; denique tunc
Abbreviated transcription (Latin):
ñ prudentiã. ñ miscdiam anunȩ. in hoc eor¬
pore constitute: merito infidelitatis exelusȩ
siuit. Ideo & tu habeto semꝑ lucernã arden¬
tem: uel lucentẽ facem. Si enĩ neq lucer¬
ua neq lampas tua lucet: stulta uirgo dĩ¬
ceris: uec uitrohibis in thalamũ sponsi tui
supioris : s remanebis in tenebris cecitatis.
quasi qui oderis lucem: ne oꝑa tua flagiti¬
osi ꝓdarttur. Omĩs enĩ qui male agit. odit
lucem. Habeto fidem: habeto prudentiã.
ut semꝑ habeamus in uasis ur̃is oleũ mĩe :¬
deuotionis gr̃m: qr prudentes acce pe¬
runt oleum in uasis siuis cũ lampadib
suis. Ungite o homines lampades ur̃as
lucidum sit. Lucett tibi semꝑ lucerna uen¬
bum dĩ: luceat & lucerna corporis tui.
Oculus tuus. conscientia tua lucens. Be¬
ne in hoc corpore lucerne lux ẽ: qr ipse ẽ
oceulus tuus. Sit purus oculus tius:
Si conscientia tua munda sit: munda

Expanded text:
non prudentiam, non misericordiam animae in hoc connon prudentiam, non misericordiam animae in hoc constitutae corpore, merito infidelitatis exclusae sunt. ideo et tu habeto semper lucernam ardentem uel lucentem facem. si enim neque lucerna neque lampas tua luceat, stulta uirgo diceris nec introibis in thalamum sponsi tui superioris, sed remanebis in tenebris caecitatis, quasi qui oderis lucem, ne opera tua flagitiosa prodantur; omnis enim qui male agit odit lucem. habeto fidem, habeto prudentiam, . ut semper habeas in uasis tuis oleum misedevotionis gratiam; quia prudentes acceperunt oleum in vasis suis cum lampadibus suis. Ungite, o homines, lampades vestras: lucidum sit. Luceat tibi semper lucerna Verbum Dei: luceat et lucerna corporis tui oculus tuus. Conscientia tua lucens, bene in hoc corpore lucernae lux est; quia ipsa est oculus tuus. Sit purus oculus tuus. Si conscie
Abbreviated transcription (Latin):
sibi. Saule saule quid me ꝑsequeris: Et mag¬
na quidem lux. Deniq & lucerna pauli lu¬
men euanuit: ubi diuine splendor lucis
isto nr̃o ore recensetur. Lucet in ligno⁊ ful¬
get in uase fictili. thesaurus ille quẽ ha¬
militas ẽ: quo ceruices nr̃e durȩ mollescunt.
Oleum tuũ miscdia tua ẽ: quo etiã collisa
scopulis peccatoꝵ fouentur corpora. Hoc
oleũ uulnerato illi a latronib descendenti
exierłm. enuangłicus ille samaritanus in¬
fudit: qui uidens eũ miscđia motus ẽ. et
alligauit uulnera eiꝰ: infundens oleum &e
uinũ. Hoc oleum: sanat egrotos. Miscdia
enĩ: a peecato liberat. Hoc oleum lucet inr te¬
nebris: si oꝑa nr̃a luceant corã hominibus.
Hoc oleũ lucet in ecclie sollempnitatibus.
Deniq quib oleũ ñ defuit: nec lumen fidez
desistit: s cum lamꝑadib in locũ nuptiarũ
uttroire merllnt. Quȩ aũt in uasis suis
oleum ñ tulerunt: hoc ẽ ñ habuerunt fidẽ.

Expanded text:
sibi: Saue Saule, quid me persequeris? et magsibi: Saue Saule, quid me persequeris? et magna quidem lux; denique lucernae Pauli lumen euanuit, ubi diuinae splendor lucis isto nostro ore recensetur. lucet in limo, fulget in uase fictili thesaurus ille, quem hamilitas est, quo ceruicis nostrae dura mollescunt. oleum tuum misericordia tua est, quo etiam conlisa scopulis peccatorum fouentur corpora. hoc oleum uulnerato illi a latronibus descendenti ex Hierusalem euangelicus ille Samaritanus infudit, qui uidens eum misericordia motus est et alligauit uulnera eius, infundens oleum et uinum. hoc oleum sanat aegrotos — misericordia enim a peccato liberat —; hoc oleum lucet in tenebris, si opera nostra luceant coram hominibus; hoc oleum lucet in ecclesiae sollemnitatibus. denique quibus oleum non defuit, nec lumen fidei defecit, sed cum lampadibus in locum nuptiarum introire meruerunt; quae autem in uasis suis oleum non tulerunt, hoc est non habuerunt fidem,
Abbreviated transcription (Latin):
dib meis u̾bum tuũ dne. Pasettur enĩ
os nr̃m uerbo: eum loquimur manda
ta cłi. Pascitur uerbo oculus nr̃ utterior
lucerne spãlis lumine: quȩ nobis in hac
mundi nocte p̃lucet. ne sicut uttenebris
ambulantes. incertis titubemus uestigi¬
is: & uiã uerã inuenire nequeamus. Intel¬
ligibilis gͥ pedum gressus: uttelligibilis
& lucerna: qr u̾bum dĩ lucerna ẽ. Nonne
hoc in princiino erat u̾bum apud dm̃i: Quo¬
mͦ gͦ lucerna ẽ : Nonne hoc erat uer um
lumen: qđ illuminat omnẽ hominem
uenientẽ in hunc mundũ: Quomͦ gͦ lu¬
cerna dicitur: Ysaias elamat. Populus
qui sedebat uttenebris uidit lucẽ magnã.
Quomͦ hic dieit lucernã: S uideamus ue for¬
te udem u̾bum dĩ aliis magna lux sit: aliis
lucerna. Michi lucerua: angłis lux ẽ. Petro
lux erat: quando astitit ei angłs in carcere.
& lum̃ cireũ fulsit eum. Paulo lux erat: quando
eũ uenientẽ ad ꝑsequendũ ppłm xp̃ianum
cireũ fulsit sol de cȩlo. & audiuit dicentem

Expanded text:
bum tuum, domine. pascitur enim os nostrum uerbo, cum loquimur mandata dei uerbi. pascitur et oculus noster interior lucernae spiritalis lumine, quae nobis in hac mundi nocte praelucet, ne sicut in tenebris ambulantes incertis titubemus uestigiis et uiam ueram inuenire nequeamus. intellegibilis igitur pedum gressus, intellegibilis et lucerna, quia uerbum dei lucerna est. nonne hoc in principio erat uerbum apud deum? quomodo ergo lucerna est? nonne hoc erat uerum lumen quod inluminat omnem hominem uenientem in hunc mundum? quomodo ergo lucerna dicitur? Esaias clamat: populus, qui sedebat in tenebris, lucem uiderunt magnam: quomodo hic dicit \'lucerna\'? Sed uideamus, ne forte idem ulucerna. Mihi lucerna, angelis lux est. Petro lux erat, quando astitit ei angelus in carcere, et lumen circumfulsit eum . Paulo lux erat, quando euntem ad persequendum populum Christianum circumfulsit eum lumen de caelo et audiuit dicentem
Abbreviated transcription (Latin):
liatum. eẽ se gaudet. Beatus qui głiat᷑
humilitate: magis quã potestate. Pote¬
stas decipit: humilitas ñ destituit. Bona
humilitas: quȩ etiã in xp̃o laudem iuir¬
titis inuenit. Hane in illo plus ueneror
quã creationẽ: qr creati ad laborẽ sumꝰ:
redempti ad quietẽ. Deniq ipse aduo cãs
ppłõs ad miscłĩam suã: de humilitate ꝓp̾a
gliatur dicens. Palam factus sum ñ que¬
rentib me. apparui his quime ñ int̃rog̾a¬
baut. Ft alibi. Scapulas meas dedi in
flagella: maxillas meas in palmas: faciem
aũt meã ñ auerti a confusione sputorũ.
Recte gͦ dauid humiliare se uoluit: ut
tribulationũ xp̃i in se ipso quod de esset
impleret. Sotest & ipse hoc ex sua ꝑsona
ꝑos dauid locittus dixisse humiliatus sum
nuis: qui dixit in euuangłio. Uentte
ad me om̃s qui laboratis & onerati estis:
& ego uos reficiã. Tollite uigũ ineũ suꝑ¬

Expanded text:
liatum esse se gaudet. beatus qui gloriatur liatum esse se gaudet. beatus qui gloriatur humilitate magis quam potestate. potestas decipit, humilitas non destituit. bona humilitas quae etiam in Christo laudem uirtutis inuenit. hanc in illo plus ueneror quam creationem, quia creati ad laborem sumus, redempti ad quietem. denique ipse auuocans populos ad misericordiam suam de humilitate propria gloriatur dicens: palam factus sum non quaerentibus me. apparui his qui me non interrogabant, et alibi: scapulas meas dedi in flagella. maxillas meas in palmas, faciem autem meam non auerti a confusione sputorum. recte ergo Dauid humiliare se uoluit, ut tribulationum Christi in se ipso quod deesset impleret. Potest et ipse hoc ex sua persona per os Dauid locutus:; dixisse: humiliatus sum nimis, qui dixit in euangelio: uenite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et egouos reficiam. tollite iugum meu
Abbreviated transcription (Latin):
Quis tunc ñ dixit infirmus: dñe cur
dedisti plebem tuã in potestatẽ ꝑsequenti¬
uin: S quis hodie uegat beatiores illos
eẽ qui passi sunt. quã illos quos nulla
uexarunt supplicia ꝑsecutorũ: Iustus gͦ
optat ꝓbari. tẽptari ñ tumet. Qui enũ
statuit eustodire uidicia dñi: ñ tunet¬
tẽptationes. Ubi statuit nisi in corde:
Illic enĩ radicati. & fundati ẽẽ debemus:
ñ fiuitantes neq mobiles omni uento
doctrinȩ. Intus gͦ statuamus ui corde nr̃o.
ui pectore. in animno: uit fiat in nobis illud
ꝓpħicum. Cogitationes iustorum semitȩ.
In his seuitis bene ambulat iustus. Deniq
cdieit. Froba me dñe & tẽptame. Deniq
hoc quoq loco auetoritati respondens
suȩ qui uirauerat & statuerat custodire
uidicia iusticiȩ dĩ: ꝓbari se uoluisse dic̃.
qui humilitatẽ subeundam crediꝰt ẽẽ¬
ꝓ xp̃o. Ideoq ait. Humiliatus sum nimi.
Non solũ humiliatũ: s etiã nunis humi¬

Expanded text:
quis tunc non dixit infirmus: \'domine, cur quis tunc non dixit infirmus: \'domine, cur dedisti plebem tuam in potestatem persequentium?\' sed quis hodie neget beatiores illos esse, qui passi sunt. quam illos, quos nulla uexarunt supplicia persecutorum? Iustus ergo optat probari. temptari non timet; qui enim statuit custodire iudicia deitentationes. Ubi statuit, nisi in corde? Illic enim radicati et fundati esse debemus, non fluitantes, neque mobiles omni vento doctrinae. Intus ergo statuamus in corde nostro, in pectore, in animo; ut nobis fiat illud propheticum: Cogitationes justorum semitae . In his semitis bene ambulat justus; ideoque dicit: Proba me, Domine, et tenta me . Denique hoc quoque loco auctoritati respondens suae, qui juraverat, et statuerat custodire judicia justitiae Domini, probari se voluisse dicit, qui humilitatem subeundam credidit esso. Ideoque ait: humiliatus sum nimisi s. non solum humiliatum, sed etiam nimis humi
Abbreviated transcription (Latin):
sto uiro. Uideret᷑ sibi uicisse diabolus:
nisi accepta quã poposcerat potestate.
eẽt etiã ipse suꝑatus. Quid gͥ fuit illa
temptatio. qͥd inopia facultatũ destitu¬
tio filioꝵ. tolerantia uulnerũ. nisi exerci¬
tium fidei: uisignȩ patientiȩ: eru-¬
ditio głosa uirtutis: dꝙ confessio s plena
uictorie: ut qui ante contradiceittem
hubelat diabolum. postea ñ haberet. He¬
mo gͦ dura putet eẽ: quȩ uista sunt. Non
uidebant᷑ dura: ei qui poterat dicere. Nu¬
dus natus sum. nudus exibo: dñs dedit.
dñs abstulit. sit nomen dñi benedictum.
Benedicit cdñm ustus cũ laborat: peccator
cũ luxuriat. Non gͦ ex infirmitate nr̃a
uis estimanda iusticie ẽ: qui durũ pu¬
tamus eẽ quicquid ꝑ inbecillitatẽ animi
ferre ñ possumus. Tolle ꝑsecitiones: et
martires desunt. S & ꝑsecittores disci¬
pulis. idest potestates scłi ẽ passus ad¬
surgere: ne deessent qui uincerent xp̃o.

Expanded text:
sto viro. Videretur vicisse sibi diabolus, sto viro. Videretur vicisse sibi diabolus, nisi accepta, quam poposcerat, potestate esset etiam ipse superatus. Quid igitur fuit illa tentatio, quid inopia facultatum, destitutio filiorum, tolerantia vulnerum, nisi exercitium fidei, insigne patientiae, eruditio gloriosa virtutis, confessio plena victoriae; ut qui ante contradicentem habebat diabolum, postea non haberet? Nemo ergo dura putet esse quae justa sunt. Non videbantur dura ei, qui poterat dicere: Nudus natus sum, nudus exibo: Dominus dedit, Dominus abstulit. . . sit nomen Domini benedictum . Benedicit enim Dominum justus cum laborat, peccator cum luxuriat. Non ergo ex infirmitate nostra ura mandata iustitiae, qui durum putamus esse quidquid per inbecillitatem animi ferre non possumus ? tolle persecutiones, et martyres desunt. sed et persecutores deus, id est potestates saeculi est passus adsurgere. ne deessent qui uincerent Christo.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽc̃ siliũ quã seruulũ. Fruditio gͦ: plena
iusticiȩ ẽ. Orbatus ẽ sẽs iob liberis suis:
in quos dñs potestatẽ diabolo dedit.
Num quid iniquus ds̃: absit. Immo uistꝰ.
q ꝓbaturus iustũ suũ ꝑ huiusmodi exer¬
citia. in quib eius ẽ ꝓbata patientia:
magis dignũ qui ꝓbaret᷑ effecit. Quo
enĩ clarius meritũ coronati: hoc uberior
iusticia coronantis. Hudatus ẽ faculta¬
tib eum diues eẽt: & hec dõ subiit ꝑmit¬
tente dispendia. Non erant pecuniȩ iam
dampna. s uttȩ: eum deesset alimonia.
ademptis om̃ib. Quis accuset usticiã
ñ tautã inuenisset gram: Athletam su¬
um nudum unguere uoluit d̾s oleo pe¬
nitentie: ut & subeundo faceret certa¬
mini fortiorẽ: & emerendo p̃mio digni¬
orem. ꝑfusus totiun eorpus ulcere gra¬
ii. sedebat in ftereore: radens saniem.
seuis uilnerũ iuibicib defluentẽ. Et
hoc ꝑmissu diũi: diabolus intulerat u¬

Expanded text:
filium esse quam seruulum. eruditio ergo plena filium esse quam seruulum. eruditio ergo plena iustitiae est. Orbatus est sanctus Iob liberis suis, in quos dominus potestatem diabolo dedit. numquid iniquus deus ? absit. immo iustus. quia probaturus iustum suum per huiusmodi exercitia. in quibus eius est probata patientia, magis dignum qui probaretur effecit. quo enim justitia coronantis. Nudatus est facultatibus cum dives esset, et haec Deo subiit permittente dispendia. Non erant pecuniae jam damna, sed vitae; cum deesset alimonia, ademptis omnibus. Quis accuset justitiam non tantam invenisset gratiam? Athletam suum nudum ungere voluit Deus oleo poenitentiae; ut et 1146 subeundo faceret certamini fortiorem, et emerendo praemio digniorem. Perfusus totum corpus vulnere gravi, sedebat in stercore, radens saniem saevis ulcerum vibicibus defluentem: et hoc permissu Domini diabolus intulerat ju
Abbreviated transcription (Latin):
sacramenti sui penttere ñ poterit. Et
quid uirauit dñs: Quia xp̃s ui et̃num
sacerdos ẽ. Huinqͥd incertũ: numquid
impossibile erat qđ uirauit dñs: Nũ qͥd
poterat ẽẽ mutabile: Noli gͦ usurpare
exemplũ sacram̃ti: qui implendi sacram̃ti
ñ habes potistatẽ. Quid gͥ uirauit da¬
uid: eustodu e uidicia usticiȩ dñi. In
nullo uidelicet: iam ꝑfectum. iã instruc¬
tum. diuine iusticiȩ mouebart udi¬
cia. Quanti mouentur cũ uident iustũ
aliquẽ orbatũ lil xis: dispendusq fre¬
quentib ad ultulie egestatis decductum
uecessitates. ut ipsa alimentoꝵ subsi
graui. & ꝑpetua debilitate uexatũ: ut
obedite uequeat cõmunis officio naturȩ.
S uu firmus ẽ ñ mouet᷑. & hinc magis
intelugit dĩ iusticiã p̃dicaudam. qr
corri. pit dñs oͣn quẽ diligit. Nũ quid
ñ frequentius corripitur filius quã
seruulus: Inuista gͦ piecas patris: magis
quã d̃i seueritas. Asꝑur exercet pater
filiũ: quã dñs uernaculũ. S dura pa

Expanded text:
sui poenitere non poterit. Et quid juravit Dominus? Quia Christus in aeternum sacerdos est . Numquid incertum, numquid impossibile erat quod juravit Dominus? Numquid poterat esse mutabile? Noli exemplum sacramenti qui implendi sacramenti non habes potestatem. Quid igitur iurauit Dauid? custodire iudicia iustitiae domini. in nullo uidelicet iam perfectum. iam instructum diuinae iustitiae mouebant iudicia. quanti mouentur, cum uident iustum aliquem orbatum liberis dispendiisque frequentibus ad ultimae egestatis deductum necessitatem, ut ipsa alimentorum habegraui et perpetua debilitate uexatum, ut obire nequeat communis officia naturae! sed qui firmus est non mouetur et is magis intellegit dei iustitiam praedicandam, quia corripit dominus quem diligit. numquid non frequentius corripitur filius quam seruulus? iniusta ergo pietas patris magis quam domini seueritas ? asperioribus exercet pater filium quam dominus uernaculum, sed dura pat
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. ut his qui nobis insidiati fueruit
nouerimus ñ uieem inuiriȩ repen¬
dendam : s ꝓ inuiria magis deferen¬
dam grãm. Deniq maledicentib ñ
remaledixitꝰ ꝑcittientes ñ reꝑcusiit:
s magis etiã erucifixus ꝑsequentib¬

Expanded text:
sunt, ut his qui nobis insidiati fuerint nouerimus non uicem iniuriae rependendam, sed pro iniuria magis deferendam gratiam. denique maledicentibus non remaledixit. percutientes non repercussit, sed magis etiam crucifixus
Abbreviated transcription (Latin):
mundus ẽ. Ideoq disposuit inconual¬
le fletus: eo qdͣ in hoc mundo fletus
sunt lacrunȩq. Et ꝓuidens dñs dispo¬
suit in hoc mundo. testam̃tũ suũ: ut
maagis hic fleamus peccata nr̃a. quam
flenda seruemus. Pascua nr̃a etiã isti uer¬
siculi sunt de quib hodie tͣcaturi sumꝰ:
in quib dauid dicit. pascebam oues pa¬
tris mei: oftendens uerã lucernã: docens
humilitatẽ. In talib pascus uerus dauid.
uerus humilis & manufortis. qui ñ rapi¬
nam arbitratus ẽ. eẽ se equalem do. s se¬
metipsum exin anuiit. & homo natus per
uirginis partũ humiliauit se usq ad mor¬
tem: oues patris sui diuina p̃dicatione
pascebat. cum sed̃m scͥpturas suũ ꝓbaret
aduentũ: cum quinq panib & duob
piscib hominũ milia multa saturaret.

Expanded text:
mundus est, ideoque disposuit in ualmundus est, ideoque disposuit in ualle fletus, eo quod in hoc mundo fletus sint lacrimaeque. et prouidens dominus disposuit in hoc mundo testamentum suum, ut magis hic fleamus peccata nostra quam flenda seruemus. Pascua nostra etiam isti uersiculi sunt, de quibus hodie tractaturi sumus, in quibus Dauid dicit: pascebam oues patris m e i, ostendens ueram lucernam, discens humilitatem. in talibus pascuis uerus Dauid, uerus humilis et manu fortis, qui non rapinam arbitratus est esse se aequalem deo, sed semet ipsum exinaniuit et homo natus per uirginis partum humiliauit se usque ad mortem, oues patris sui diuina praedicatione pascebat, cum secundum scripturas suum probaret aduentum, cum quinque panibus et duobus piscibus hominum milia multa satiaret.
Abbreviated transcription (Latin):
menta durina sunt. Carpis illie nouũ
florem: qui bonũ ocdorem dechit resurree¬
tionis. Carpis lilium: idest spleudorem
eteruitatis. Carpis rosam: hoc ẽ dñici
corporis sanguinẽ. Bona etiã pascua
libri sunt scripturarũ cęlestiũ: in quib
cotidiana lectione pascimur: in quib
recreamur ac reficimur. cum ea quȩ
scripta sunt degustamus: uel summo
ore libata frequentius ruminamus. His
pascius: grex dñi saginatur. Hona etiã
xp̃i pascua qui paseit in liliis: in splen¬
dore seõrum. Pona pascua: etiã monteᷤᷤ
conualliũ. Nam & in his pasett᷑ xp̃s.
sicit capr eolus: aut hinnulus ceruoꝵ.
Montes sunt conualliũ sicut lumina¬
ria istuis mundi sedula humilitate ful¬
gentes: qui uirtutũ diuersarun pre¬
stant cacumina. & supra mundũ meri
tis suis eminent. Isti sunt de quib dr
de hoc mudo ñ sunt sicut & ego ñ sũ
de hoc mundo. qr supra mundum sunt
qui xp̃m sequuntur. Conuallis autem:

Expanded text:
sacramenta sunt. Carpis illic novum sacramenta sunt. Carpis illic novum florem, qui bonum odorem dedit resurrectionis. Carpis lilium, hoc est, splendorem aeternitatis. Carpis rosam, hoc est, Dominici corporis sanguinem. Bona etiam pascua libri sunt Scripturarum coelestium, in quibus quotidiana lectione pascimur, in quibus recreamur ac reficimur; cum ea quae scripta sunt, degustamus, vel summo ore libata frequentius ruminamus. His pascuis grex Domini saginatur. 3. Bona etiam Christi pascua, qui pascit in liliis, in splendore sanctorum: bona pascua etiam montes convallium. Nam et in his pascitur Christus, sicut capreolus, aut hinnulus cervorum. Montes sunt convallium, sicut luminaria istius mundi sedula humilitate fulgentes, qui virtutum diversarum praestant cacumine, et supra mundum mertis suis eminent. isti sunt de quibus dicitur: de hoc mundo non sunt sicut ego non sum de hocmundo, quia supra mundum sunt qui Christum secuntur. conuallis autem
Abbreviated transcription (Latin):
paseua eoꝵs. E ece ipse he¬
breorum littire. testificant᷑ dũm iħm ẽẽ
unicũ patris filiũ: uerbum dĩ. Deniq
primo statim uersu: dauid de unico
filio dei dicit.:
is. Und̾e intelligunus. ideo ꝑ literas
hebreoꝵs psalmum huuc eẽ digestum:
ut homo nr̃ tamquã paruulus. & ab in¬
fantia ꝑ litterarũ elementa formatus:
quib etas puerilis assuerit: usq ad
maturitatẽ uirtutis exerescat. Litterȩ
aũt singłȩ uelut tituli sunt eorum
uersuũ qui sub hislem litteris asseri¬
butur. seriem & continentiã dec la¬
rantes: sieut hic uucũ significat littã:
et de unigenito dĩ filio atq eius et̃ni
luminis claritate. psalmi huius pgͣtio
ꝓpħat. Nec sane ab ista abhorret: etiã
illa in alio reꝑta codice litterȩ huiꝰ int̃¬
p̃tatio. Quȩ sunt enĩ pascua nr̃a. hoc ẽ
fideliũ nisi xp̃s: in euius pascius se lo
catum ꝓpħa letatus ẽ dicens. in loco
pascue ibi me collocauit: Ipse enun
nos pascit: & reficit. Hona paseua. saera

Expanded text:
psae Hebraeorum litterae testificantur dominum Iesum esse unicum patris filium, uerbum dei. denique primo statim uersu Dauid de unico filio dei dicit: lis. unde intel- legimus ideo per litteras Hebraeorum psalmum hunc esse digestum, ut homo noster tamquam paruulus et ab infantia per litterarum elementa formatus, quibus aetas puerilis adsueuit, usque ad maturitatem uirtutis excrescat. litterae autem singulae uelut tituli sunt eorum uersuum, qui sub isdem litteris adscribuntur, seriem et continentiam declarantes, sicut hic \'unicum\' significat littera et de unigenito dei filio atque eius aeterni luminis claritate psalmi huius portio prophetat. Nec sane ab ista abhorret etiam illa in alio reperta codice litterae huius interpretatio. quae sunt enim pascua nostra, hoc est fidelium, nisi Christus? in cuius pascucatum Propheta laetatus est, dicens: In loco pascuae ibi me collocavit . Ipse enim nos pascit, et reficit. Bona pascua divina
Abbreviated transcription (Latin):
quã in manus hominũ incidam. Et cum
dedisset dñs mortẽ in isrł: a mane usq
ad horam prandii septuaginta milibus
hominũ mortuis respexit dauid ad dñm:
& cum udisset angłm ferientẽ ppłm. dix̃.
Ecce ego peccaui: & ego pastor male feci:
et isti in hoe grege quid fecerunt: Fiat
reconciliato dño: ait dauid. Bonum mͥ ẽ
qđ humiliatus sum. Bona gͦ humilitas:
p̃sercim si aduingat᷑ ei deuotio uolunta¬
ria. Ideoq se uiuificari scđm u̾bũ petit.
ut scđm uerbũ uiuat: & omĩa cũ ratione
faciat: ñ sed̾m carnis uoluittatẽ. Unde

Expanded text:
quam in manus hominum incidam. et cum quam in manus hominum incidam. et cum dedisset dominus mortem in Israel a mane usque ad horam prandii septuaginta milibus hominum mortuis, respexit Dauid ad dominum et, cum uidisset angelum ferientem populum, dixit: ecce ego peccaui et ego pastor male feci, et isti in hoc grege quid fecerunt? fiat reconciliato domino ait Dauid: bonum mihi est quod humiliatus sum. Bona ergo humilitas. praesertim si adiungatur ei deuotio uoluntaria. ideoque se uiuificari secundum uerbum petit, ut secundum uerbum uiuat et omnia cum ratione faciat, non secundum carn
Abbreviated transcription (Latin):
ut quẽ successorẽ patri potuerat habere
suspectũ: eundem adu̾sum studia pat̾na
seruaret: patri dieens. Quid peccas in
sanguinẽ uinocentis: Ut uocẽ extor¬
queret inuito: qđ ñ meret᷑ occidi dauid.
Recte gͦ ait: humiliatꝰ sum & saluum me
fecte. Et iterum cũ ad eum ꝓph̃a uenisset :¬
& indignationẽ dñi in causa bersabee
mulieris denuntiasset: humiliauit se
dũo & ait. Peccaui dño. Et dixit nathan
adeum. Qm̃ penituit te. abstulit dñs
peccatũ tuũ: ñ morte morieris. Bona gͦ
humilitas. Deniq humiliatus ẽ: & saluꝰ
factus ẽ. Et alio loco. eum ꝓpt̃ nume ratũ
ppłm dñs esset offensus. & misisset ꝓpłũm
gath qui regi dauid diceret: elige tͥ
qͥd̃ fieri uelis. triennio famem suꝑ t̾ram.
aut trib mensib fugere a facie inimieoꝵ
tuoꝵ ꝑsequentiũ te. aut fieri triduo mor¬
tem in t̾ram: respondit dauid. Angustie
mͥ sunt hȩc tria: s magis incidã in manu

Expanded text:
ut, quem successorem patrii regni potuerat habere ut, quem successorem patrii regni potuerat habere suspectum, eundem aduersum studia paterna seruaret dicens patri: quid peccas in sanguinem innocentis? etid uocem extorqueret inuito, quod non mereretur occidi Dauid. recte ergo ait: humilitus sum. et saluum me fecit. et iterum, cum ad eum propheta uenisset et indignationem domini in causa Bethsabeae mulieris denuntiasset, humiliauit se et ait: peccaui domino. et dixit Nathan ad eum: quoniam paenituit te. abstulit dominus peccatum tuum; non morte morieris. bona igitur humilitas. denique humiliatus est et saluus.. factus est. et alio loco, cum propter numeratum populum dominus esset offensus et misisset prophetam Gad, qui regi Dauid diceret: elige tibi quid fieri uelis, triennio famem super terram aut tribus mensibus fugere te a facie inimicorum tuorum persequentium te aut fieri triduo mortem in terra, respondit Dauid: angustiae mihi sunt haec tria; sed magis incidam in manum
Abbreviated transcription (Latin):
s ideo se magis humiliabat. At uero
ezechias eccidit ab altitudine cordis sui:
ille laudabilis rex. ille qui de obsidione.
de egritudine. beneficiis dñi & mirabi¬
lib liberatur. cecidit ꝑ suꝑbiam: & grãm
meriti suꝑioris imminuit. Quod fuiss
ioseph. si humilis ñ fuisset. Seiuit sibi
obfuisse qđ p̃latus erat fr̃ib: etiã plus
amor miseriã p̃lationis inueͬrat. Prelatio
armauit fr̃s: humilitas conciliauit ex¬
traneos. Prelatio conettauit germanos:
humilitas regẽ subditũ fecit: ut uere
quasi ex ꝑsona ioseph. dietũ pitemus qdͣ
hic ipse supradixit: humiliatꝰ sum & sal¬
uum me fecit. Quã quã si consideremus
quȩ iste tolerauit: ex ꝑsona sua eũ dixisse
reꝑiemus. Golia suꝑato: occurrerunt iu¬
uencule psallentes. Saulin milib: dauid
in decẽ milib. Cõmotum ẽ fel regis: & que¬
rebat eũ occidere. & humiliauit se dauid an
ionathan filiũ regis. & conu̾tit eius affectũ:

Expanded text:
sed ideo se magis humiliabat. at uero sed ideo se magis humiliabat. at uero Ezechias cecidit ab altitudine cordis sui. ille laudabilis rex, qui de obsidione, de aegritudine beneficiis domini et mirabilibus liberatur, cecidit per superbiam et gratiam meriti superioris inminuit. quid fuisset Ioseph, si humilis non fuisset ? sciuit sibi obfuisse quod praelatus erat fratribus; etiam pius amor miseriam praelationis inuenerat. praelatio armauit fratres. humilitas conciliauit extraneos; praelatio concitauit germanos. humilitas regem subditum fecit. ut uere quasi ex persona Ioseph dictum putemus quod hic ipse supra dixit: humiliatus sum, et saluum me fecit, quamquam, si consideremus quae iste tolerauit, ex persona sua eum dixisse repperiemus. Golia superato occurrerant iuuenculae psallentes: Saul in milibus, Dauid in decem milibus. commotum est fel regis et quaerebat eum occidere. et humiliauit se Dauid ante Ionathan filium regis et conuertit eius affectum,
Abbreviated transcription (Latin):
Discamus gͦ ab eo qui doeere nos uoluit
qđ ꝑficeret᷑ ad salutem: & nobis dieit dis¬
ette a me. Non ẽ medio ere qđ dicit disci¬
te: & addidit a me discite. Non facile po¬
test quisꝙͣ humilitatẽ docere inflatus:
quãuis humana sapientia mens carnis
extollitur. Et qui pauꝑtate contentus
ẽ. ñ ẽ contentus inuiria. Et qui potest
ferre uerberũ penas: exagitat᷑ uerborium
contumeliis. Et qui potest administratio¬
nes contẽpuere: dolet sibi aliquẽ honorifi¬
na humilitas: quȩ nichil appetendo. totũ
qđ contempnit adipisctt᷑. Ipse dñs iħs
se humiliauit ut nos elẽuaret. & humi¬
liauit se usq ad crucẽ. Propt̾ qđ exalta¬
uit inquit eum ds: itt nomine eiꝰ omẽ
genu flectat᷑. Quanta fecit dũs audeo
dicere: & ñ flexi ei genu: s flexi ei post¬
quã se humiliauit. Sic enĩ hoc ẽ ꝑ hu¬
militatẽ. ꝑ crueẽ: sibi eccłiam congre¬
gauit. Dauid rex erat: incerta & oc¬
culta sapientiȩ sibi pate facta testatur:

Expanded text:
uoluit quod proficeret ad salutem et nobis dicit: discite a me. non est mediocre quod dicit \'discite\' et addidit \'a me discite\'. non facile potest quisquam humilitatem docere inflatus; quamuis humanam sapientiam mens carnis extollet. et qui paupertate contentus est non est contentus iniuria et qui potest ferre uerberum poenas exagitatur uerborum contumeliis et qui potest administrationes contemnere dolet sibi aliquem honorifina humilitas, quae nihil adpetendo totum quod contemnit adipiscitur. ipse dominus Iesus se humiliauit, ut nos eleuaret, et humiliauit usque ad crucem. propter quod exa l tauit. inquit, illum deus, ut in nomine eius omne genu flectatur. quanta fecit dominus audeo dicere, et non flexi ei genu? sed flexi ei postquam se humiliauit; sic enim, hoc est per humilitatem. per crucem sibi ecclesiam congregauit. Dauid rex erat, incerta et occulta sapientiae sibi patefacta testatur,
Abbreviated transcription (Latin):
aquilo: & mnurtetur auster. Quod si ita ac¬
cipiunt: exturbatur eccłia ꝑfid̾iȩ glacia¬
lis asꝑitas: ue fiat fuga nr̃a hieme. uel sab¬
bato: & inuitatur australis uerna tem¬
peries. Aut certe exurge aquilo: hoc est
surge qui dormis. & exurge a mnortuis.
Populus nationum qui dui ante domisti:
euigila aliquando: & illucese& tibi xp̃s.
Postremo om̃s inuitant᷑ ad eccłiam: & sẏna¬
goge ppłs & gentilium: s prius synago¬
ge. quia priores ex uideis apli eredide¬
runt: ꝑ ipsos postea nationum ppłĩ con¬
gregati sunt. Uide gͦ uenientem solem
uocare dignatus ẽ. S hȩc ierłm t̾rena

Expanded text:
aquilo et inuitetur auster. quodsi ita acaquilo et inuitetur auster. quodsi ita accipiunt, exturbatur ab ecclesia perfidiae glacialis asperitas, ne fiat fuga nostra hieme uel sabbato, et inuitatur australis uerna temperies. aut certe e xsurge, aquilo hoc est: surge qui dormis et exsurge a mortuis; populus nationum, qui diu ante dormisti, euigila aliquando, et inlucescet tibi Christus. postremo omnes inuitantur ad ecclesiam, et synagogae populus et gentilium, sed prius synagogae, quia priores ex Iudaeis apostoli crediderunt, per ipsos postea nationum populi congregati sunt. Uide ergo uenientem solem nostrum uocare dignatus est, sed haec Hierusalem terrena
Abbreviated transcription (Latin):
immnauitate p̃durum: aut certe ad nobili¬
orem plebem quȩ erat genus eleclum:
usndicai sibi patriarcharũ ꝓsapiam.S
qr ꝑseuerauit in uieiis. nec emendauit
errorẽ: ideosol uittieiȩ girauit ad genteᷤ.
quȩ ante eloquiis cȩlestib de fraudate.
inmanes & ignobiles habebantur.aqͥlo
enĩ grauis ẽ uentus: ut ppłs nationum.
Si qui erant graues ante ꝑficdia. nurc suꝑ
a quilas leuiores facti sunt fide atq pie
tate: postea quã uenit qui diceret. Ab aqui¬
lone addue. Et in euuangłio. Uenient ab
oriente. & occidente: & a quilone & austro:
& recũbent cum abraham in regno dei. Et
ecce sunt nouissimi qui erant primi: & sũt
pͥmi qui erant nouissimi. Deniq & ipse
psalmista att. Mons syon. latera aquilonis:
ciuitas regis magni. Hoc ẽ. Qui erant latus¬
solus magnus ẽ dñs. S focte dicas.
Quomͦ in cantieis ẽ. exurge aquilo & ueni
auster: pleriq enĩ accipiunt. quasi ꝓiciat᷑

Expanded text:
inmanitate praedurum, aut certe ad nobiliinmanitate praedurum, aut certe ad nobiliorem plebem, quae erat genus electum uindicans sibi patriarcharum prosapiam. sed quia perseuerabat in uitiis nec emendabat errorem, ideo sol iustitiae gyrauit ad gentes, quae ante eloquiis caelestibus defraudatae inmanes et ignobiles habebantur; aquilo enim grauis uentus ut populus nationum. sed qui erant graues ante perfidia, nunc super aquilas leuiores facttate, posteaquam venit qui diceret: Ab aquilone adduc . Et in Evangelio: Venient ab Oriente et Occidente, et ab Aquilone, et Austro, et recumbent cum Abraham in regno Dei . Et ecce sunt novissimi, qui erant primi: et sunt primi, qui erant novissimi . Denique et ipse Psalmista ait: Mons Sion, latera aquilonis, civitas regis magni ; hoc est, qui erant solus magnus est dominus. Sed forte dicas: \'quomodo in Canticis est: exsurge, aquilo, et ueni, auster? plerique enim accipiunt, quasi proiciatur
Abbreviated transcription (Latin):
& illuminet gr̃am. Mortuus enĩ peccato:
irt do uiueret. Hoc ẽ. Peccato sumus in illo
mortui: ut dõ in ꝑpetuum iiueremus .i¬
cle ipsum misteriũ p̃nuntiatũ. Et oritur
inquit sol & occidit: & in locũ suũ trahit.
hoc ẽ qđ ait dñs. Cum exaltatus fuero: omĩa
trabam ad me ipsum. Traxit enĩ ad se omĩũ
studia: ut uel peccata nr̃a erucifigeret. uel
bonum ingeniũ ad iusticiã ꝓuocaret. Ad¬
uerte quẽadinodum trabat ad se. sater uo¬
lo ut ubi ego sum: & isti sint mecũ. Et ad
latronẽ ait. Hodie mecũ eris in para diso.
aduerte quomͦ omĩa trabat. Exaltatus ẽ
eruce: & totus eredidit iniundus. Ipse ori¬
ens inquit uadit ad austrum:. & girat ad
aquilonem. Ille itiq oriens qui ait. Oriens
nomenẽ mͥ. Qui semꝑ oritur piis: nunq̃
occidit. Ipse oriens ppło uideorum ad austrũ
iuit. ad molliorẽ ppłm. luxuria magis fer¬
uentis corporis lubricum : quã impietatis

Expanded text:
et inluminet gratiam. mortuus est enim peccato, et inluminet gratiam. mortuus est enim peccato, ut deo uiueret, hoc est: peccato sumus in illo mortui, ut deo in perpetuum uiueremus. uide ipsum mysterium praenuntiatum: e t oritur inquit, sol et occidit et in locum suum trahit. hoc est quod ait dominus: cum exaltatus fuero, omnia traham ad me ipsum. traxit enim ad se omnium studia, ut uel peccata nostra crucifigeret uel bonum ingenium ad iustitiam prouocaret. aduerte quemadmodum trahat ad se: pater, uolo ut ubi ego sum et isti sint mecum, et ad latronem ait: hodie mecum eris in paradiso. aduerte quomodo omnia trahat: exaltatus est cruce et totus credidit mundus. Ipse oriens, inquit, uadit ad austrum et gyrat ad aquilonem, ille utique oriens, qui ait: oriens nomen est mihi, qui semper oritur piis, numquam occidit. ipse oriens populo Hebraeorum ad austrum iuit, ad molliorem populum luxuria magis feruentis corporis lubricum quam impietatis