comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
coronat᷑: nemo mestus tͥumphat. Unge
gͦ capit tuũ: ubi sensus sapientis ft̃.
Ccli eñĩ sapientis in capite eiꝰ Eto mysti̾a
uocaris: &e nescis. Discussũ uenenis.
aut reminiscere illud sicut ung̾entũ
in capite qd̵ descendit in barbam. Ec̃¬
cognoscis quid sit ungere caput tuũ: qͦmͦ
placueris do. ut tͥ sua patefaceret sacͣm̃ta:
daret grãm spũalem. Est & aluid caput
mysticum. Etd illud ẽ. audi. Caput
tum: Caput eiꝰ d̾s ẽ: illa mulier. eccł̃ia.
egyptum gerens. que in caput eiꝰ misit
ung̾entũ. Confessa est eius diuinitatẽ.
& que in pedes misit. confessa ẽ eiꝰ pas¬
sionẽ. Utraq laudatur. ⁊ tu fac qd̾ lau¬
deris qd̃ remissionẽ accipias peccatoꝵ.
Laua faciem tuam. emunda aĩam tuã
peccatͥcem: laua conscĩam tuã. Incdex
enĩ facies. plerumq est conscientie. & qͥdã
tacitus sermo mentis. cum aut peccato
compungitm. aut integritate letamur.
Noli hanc ext̾minare faciem: laua eã.

Expanded text:
coronatur, nemo maestus triumphat. unge coronatur, nemo maestus triumphat. unge ergo caput tuum, ubi sensus sapientis sunt; oculi enim sapientis in capite eius. ad mysteria uocaris et nescis; disces. cum ueneris. at reminiscere illud: sicut unguentum in capite, quod descendit in barbamcognosces quid sit ungere caput uestrum, quomodo placueris deo, ut tibi sua patefaceret sacramenta, daret gratiam spiritalem. est et aliud caput mysticum. quod illud? audi: caput tum; caput eius deus est. illa mulier ecclesiae typum gerens, quae in caput eius misit unguentum, confessa est eius diuinitatem, et quae in pedes misit confessa est eius passionem. utraque laudatur: et tu fac quo lauderis. quo remissionem accipias peccatorum. laua faciem tuam, emunda animam tuam peccatricem, laua conscientiam tuam. index enim facies plerumque est conscientiae et quidam tacitus sermo mentis, cum aut peccato conpungimur aut integritate laetamur. noli hanc exterminare faciem, laua illam
Abbreviated transcription (Latin):
idõ nob̾ dicitur. Uos aut̃ cum ieuinatis.
ungite caput ur̃m. & faciam urãm
lauate: ne apareatis hominib quia
ieiunatis. s patͥ ur̃o qͥ ẽ ĩ abscũdito. ⁊ pr̃ur̃¬
qͥ ẽ ĩ abscõdito redr uob̃. Qͥd ẽ ungite caput
ur̃m: S & lucuriosi dicunt. Umno &̃
ung̾entis nos repleamꝰ. Ung̾ento enĩ se
ungunt: qui corꝑei odoris grãm q̃runt.
S illa ung̾enta. libidinis illecebram
mouere consuerunt. Aluid est sobͥetatis
ung̾entũ: de quo dicit eccłia ad sponsũ.
Ung̾entũ exinanitũ nomentuũ. Alud¬
ẽ oleum: quo artus anime & qued̾a
m̃bra pinguescunt. Unde & dauid ait.
Impinguasti in oleo caput meũ. Hoc ẽ
a patre dõ. ut p̃ omnib suis emineret
consortib. Hoc iubet ungi caput nr̃m.
ut oleo leticie obdulcatus. omĩs simula¬
ta tristicia. ne uidearis ieuiniũ tuum
uendere hominib. ne uidearis contͥ¬
stari in anime salute. Nemo enĩ tͥstis

Expanded text:
ideo nobis dicitur: uos autem cum ieiunatis, ideo nobis dicitur: uos autem cum ieiunatis, unguite caput uestrum et faciem uestram lauate, ne pareatis hominibus quia ieiunatis, sed patri uestro, qui est in abscondito. et pateret in abscondito, reddet vobis . Quid est Ungite caput vestrum? Sed et luxuriosi dicunt: Vino et unguentis nos repleamus. Unguento enim se ungunt, qui corporei odoris gratiam quaerunt. Sed illa unguenta libidinis illecebram movere consuerunt. Aliud est sobrietatis unguentum, de quo dicit Ecclesia ad sponsum suum: Unguentum exinanitum nomen tuum : aliud oleum quo artus animae et quaedam membra pinguescunt. Unde et David dicit: Impinguasti in oleo caput meum . Et a patre deo, ut prae omnibus suis emineret consortibus. hoc iubet ungi caput nostrum, ut oleo laetitiae obducatur omnis simulata tristitia, ne uidearis ieiunium tuum uendere hominibus. ne uidearis contristari in animae salute; nemo enim tristis
Abbreviated transcription (Latin):
grauitatis. nullus rubor ebrietatis cũr̃¬
fusus genas. qui intuentiũ offendat
aspectus. s uultus casto micat pallore
reuerendus. Sermo gͣuior. oculus u̾e¬
cundior: gressus stabilior atq mod̾ã¬
tior. Plerumq enĩ turbatiori incessu
ꝓditur motꝰ animoꝵ. uultꝰ intentior.
& qͥdam cogitationis sue arbit̾. ⁊ tacit᷑
cordis int̾pres: ut neq tͥsticiam p̃texał.
neꝙ soluatur risu incontinenti. Non
enĩ hoc suꝑfluũ putes nr̃e ẽẽ continen¬
tie: cum sapientia in euangłio dicat. Cũ
aut̃ ieiunatis. nolite fieri sicut hẏpocͥte
tͥstes. Id̃o dixi hypochritas. eo qd̾ simu¬
lationẽ aliene ꝑsone induant: sicut
in cena qui tragedias canunt ⁊ ꝑ qͦꝵꝙ
dictis quoꝵ ꝑsonas gerunt motꝰ suosex¬
citãt. ut aut uascantur. aut mereant.
uel exultent. Affectant enĩ isti ut ieui¬
nare uideant᷑ hominib mag̃ qͣm d̾o:
cupientes ꝓbari qd̃ faciebant iudei. &

Expanded text:
grauitatis. nullus rubor ebrietatis circumgrauitatis. nullus rubor ebrietatis circumfusus genas, qui intuentium offendat aspectus, sed uultus casto micat pallore reuerendus. sermo grauior, oculus uerecundior, gressus stabilior atque moderatior; plerumque enim turbatiore incessu proditur motus animorum. uultus intentior et quidam cogitationis suae arbiter et tacitus cordis interpres, ut neque tristitiam praetexat neque soluatur risu incontinenti. non enim hoc superfluum putes nostrae esse commonitionis, cum sapientia in euangelio dicat: cum autem ieiunatis, nolite fieri sicut hypocritae tristes. ideo dixit hypocritas, eo quod simulatione alienam personam induant, sicut in scaena qui tragoedias canunt et pro eorum dictis quorum personas gerunt motus suos excitant, ut aut irascantur aut maereant uel exultent; adfectant enim isti ut ieiunare uideantur, hominibus magis quam deo cupientes probari, quod faciebant ludaei. et
Abbreviated transcription (Latin):
s plena disciplina ieiunii. Deniq aliis
dr. In dieb enĩ ieuinioꝵ ur̃oꝵ inuenitis
uoluntates ur̃as: & om̃s subditos uob̃
stimulatis. An ad iuidicia & rixas ieui¬
natis. & ꝑcutitis pugnis: Etquid mͥ ta¬
le ieiuniũ. ita ut
audiaturĩ clamo¬
tas ut curulum collum tuũ. cui̾em ⁊̃
acceptũ. Non tale ieuiniũ ego elegi di¬
cit dñs. Quod ieuiniũ reꝑbetur. audi¬
uimꝰ: minc audiamꝰ qd sit ꝓbabile. S
solue omnẽ colligationẽ inuisticie tue:¬
&e dissoue obligationes iuolentaꝵ cõmu¬
tationũ. Dimitte confractos in remissio¬
nẽ:. & omñe constpͥtionẽ iniquã disrũpe.
frange panẽ tuũ esurienti: & egenos
ñ hñtes lectũ anduc in domũ tuam.
Siuid̾is nudũ cooperi eũ: & domesticos
seminis tui ñ despities. Uides q̃ spẽs
sit & forma ieiunii. quis mentis habit᷑.
ut rationi uaces. ut in legem die ⁊ nocte
mediteris. Ip̃a figura corporis plena

Expanded text:
sed plena disciplina ieiunii. denique aliis sed plena disciplina ieiunii. denique aliis dicitur: in diebus enim ieiuniorum uestrorum inuenitis uoluntates uestras et omnis subditos uobis stimulatis. an ad iudicia et rixas ieiunatis et percutitis pugnis? ut quid mihi tale ieiunium, ita ut audiatur in clamotas ut circulum collum tuum, cinerem etacceptum. non tale ieiunium ego elegi, dicit dominus. quod ieiunium improbetur audiuimus, nunc audiamus quod sit probabile. sed solue omnem colligationem iniustitiae tuae, dissolue obligationes uiolentarum commutationum, dimitte confractos in remissionem et omnem conscriptionem iniquam disrumpe. frange panem tuum esurienti et egenos non habentes tectum induc in domum tuam. si uideris nudum, cooperi et domesticos seminis tui non despicies. uides quae species sit et forma ieiunii, qui mentis habitus, ut orationi uaces, ut in lege dei die et nocte meditere. Ipsa figura corporis plena
Abbreviated transcription (Latin):
celestium sacra¬
mentoꝵ siti
querit᷑. Dix enĩ
dñs. Qui
sititis ite ad aquam:
ce quicumꝙ non habetis argentum. ite
emite &e bibite & manducate. Et alibi
ait. Ecce qui seruiunt mͥ manducabt̃:
uos uͦ esurietis. Ecce qui seruiunt mͥ
bibent: uos aut̃ sitietis. Qui uos. nͥ qͥ
ante potastis. de quib supͣ dixit᷑. Para¬
stis demonioꝵ mensã: & implestis for¬
tune pocłm. Ergo si ad m̃sam illã ue¬
n̾abilem ieiuinia nos sc̃a ꝑducunt: si
hac fame illa que st̃ et̾na merem᷑. qͥd
De his dubitamus. que in usu humano
sunt. qd̾ etiã hec nob̾ faciat suauiora
iuuiniũ: Non om̃is aut̃ fames ac¬
ceptabile ieuiniũ facit: s fames que
di timore suscipitur. Considera qͣdra¬
gesimã: totis pret̃ sabb̃m & dñicam
ieiunat᷑ dieb. Hoc ieuiniũ dñi pas¬
cha concludit. Uenit iam dies resur¬
rectionis. baptizant᷑ electi: uenunt
ad altare. accipiunt sacramentũ.
Siuientes totis hauruint uenis. Me¬
rito dicunt singłi. refecti cibo spũali

Expanded text:
elestium sacramentorum siti quaeritur. dixit enim dominus: qui sititis ite ad aquam quicumque non habetis argentum ite et emite et bibite et manducate. et alibi ait: ecce qui seruiunt mihi manducabunt, uos uero esurietis: ecce qui seruiunt mihi bibent, uos autem sitietis. qui uos nisi qui ante potastis? de quibus supra dixit: parastis daemoniis mensam et inplestis fortunae poculum. ergo si ad mensam illam uenerabilem ieiunia nos sancta perducunt, si hac fame illa quae sunt aeterna mercamur, quid de iis dubitamus quae in usu humano sunt, quod etiam haec nobis faciat suauiora ieiunium? non omnis autem fames acceptabile ieiunium facit, sed famis, quae dei timore suscipitur. considera. quadragesima totis praeter sabbatum et dominicam ieiunatur diebus. hoc ieiunium domini pascha concludit. uenit iam dies resurrectionis, baptizantur electi, ueniunt ad altare, accipiunt sacramentum. sitientes totis hauriunt uenis. merito dicunt singuli refecti spiritali cib
Abbreviated transcription (Latin):
putabatis. Dicit enĩ apłs. Pauꝑ factꝰ
ditaremini. Bona mnopia: que largitur
diuitias. Nolite gͦ uos pauꝑtatẽ tim̃e:
ut sitis diuites. Date otiosam pecuniã.
& recipietis fructuosam grãm. & pau¬
ꝑum subuenietis necessitatib ⁊ uob̃
custodie sollicitũdo minuet᷑. Non ꝑl¬
bit qd̾ pauꝑ acceꝑit. e uob̃ qͦd ded̾itis
mopi sine custode seruabitur. Eto si m¬
crementũ queritis usurarũ. in lege
benedictio. in euangłio celestis ẽ mer¬
ces. Quid suamiꝰ ẽ benedictione. qͥd
maiꝰ ẽ celo: Si escarum desid̾ant᷑ usu¬
re. a quo que presto sicut legimꝰ Isenĩ
qui miseretur pauꝑis: ipse pascitur.
Redlite gͦ pignora que tenetis: qm̃ fi¬
deiussorem sooneũ repperistis. s obm᷑¬
murant adhuc dicentes. qr licet tene¬
re pignora & se lege defendunt. Ai¬
unt enim. Scͥptum ẽ enĩ. in deuteronno.¬

Expanded text:
putabatis. dicit enim apostolus: pauperputabatis. dicit enim apostolus: pauperditaremini. bona inopia quae largitur diuitias. nolite ergo uos paupertatem timere, ut sitis diuites. date otiosam pecuniam et recipietis fructuosam gratiam et pauperum subuenietis necessitatibus et uobis custodiae sollicitudo minuetur. non peribit quod pauper acceperit et uobis quod dederitis inopi sine custode seruabitur. quodsi incrementum quaeritis usurarum. in lege benedictio, in euangelio caelestis est merces. quid suauius benedictione, quid maius est caelo? si escarum . desideratur usura, ea quoque praesto est, sicut legimus; is enim qui miseretur pauperis ipse pascitur. Reddite ergo pignora, quae tenetis, quoniam fideiussorem idoneum repperistis. sed obmurmurant adhuc dicentes quia licet tenere pignora et se lege defendunt. aiunt enim: scriptum in Deuterono
Abbreviated transcription (Latin):
salomion. Fenerat dño qui miseretur
pauꝑi: scłm datum aut̃ eiꝰ retͥbuet
ei. Ecce bonum femis de malo factũ
ẽ÷ ecce irreprehensibił fenerator. ecce
usura laudabilis. Nolite gͦ iã inui¬
uentẽ a ͤ urĩs cõmodis estimare. Puta
demonstro. qui uos fraudare ñ possit.
fenerate gͦ dño pecuniam ur̃am in
manu pauꝑis. Ille astͥngitur & tenet᷑:
ille scribit quicquid egenus acceꝑit.
Buangłm eius cautio. Ille ꝓmittit
ꝑ om̃ib indigentib: ille dicit. fidem
quid dubitatis dare : Siquis uob̃ di¬
ues huius seculi offeratur qui fide ꝓ¬
mittit sua ꝓ aliquo debitore. statum
numeratis pecuniã. Pauꝑ ẽ uob dñs
deliberatis quẽ ditiorem queratis
fideussorẽ: s allegatis quia pauper
factus ẽ cum diues esset: Uides gͦ qr
fides eius diuesẽ. fides eiꝰ idonea est.
pauꝑ factus ẽ cum ꝓ nob̾ soluerit:
& adhuc pauꝑtas ipsa non decipit.
Nos enĩ diuites fecit: quos pauꝑes

Expanded text:
Solomon: faenerat domino qui miseretur Solomon: faenerat domino qui miseretur pauperi, secundum datum autem eius retribuet ei. ecce bonum faenus de malo factum est, ecce inreprehensibilis faenerator, ecce usura laudabilis. nolite ergo iam me inuidentem uestris commodis aestimare. putatdemonstro qui uos fraudare non possit. faenerate ergo domino pecuniam uestram in manu pauperis. ille adstringitur et tenetur, ille scribit quidquid egenus acceperit — euangelium eius cautio —, ille promittit pro omnibus indigentibus, ille dicit fidem. quid dubitatis dare? si quis uobis diues huius saeculi offertur, qui fide promittit sua pro aliquo debitore, statim numeratis pecuniam. pauper est nobis deliberatis, quem ditiorem quaeritis fideiussorem. sed allegatis quia pauper est factus, cum diues esset. uidistis ergo quia fides eius diues est, fides eius idonea est. pauper est factus, cum pro nobis solueret, et adhuc paupertas ipsa non decipit; nos enim diuites fecit, quos pauperes
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ date nicħ sꝑantes. & erit merces
ũa multa in celo. & eritis filii altissi¬
mi: qͥa ipse benignus suꝑ ingratos &
malos. Estote misericordes. sicut ⁊ pat̃
qui fenori ur̃o fuerit obligatus. Pecca¬
tores inquit peccatorib fenerant᷑ ut
recipiant. Uterq peccator: & fenerator
ce debitor. Uos aut̃ amate inquit ini¬
micos ur̃os non discutiatis qͥd mere¬
antur inimici: s qͥd uos facere opor¬
teat. Date mutuũ his a quib non
sꝑatis uos quod datum fuerit receptu¬
ros. Nullum hic damnũ ẽ: s cõpen¬
dium. Mmimũ datis: multũ recipie¬
tis. Interra datis: & id uob̃ soluetur in
celo. fenus amitͥtis: merceclẽ magnã
habebitis. feneratores ẽẽ desinitis: filii
eritis altissimi. Eritis misericordes: qui
uos et̃ni patris ꝓbetis heredes. s fene¬
ratoꝵ uos delectat & usurarum uoca¬
bulum. Id quoq ñ inuideo. Docebo qͦ¬
modo boni feneratores ẽẽ possitis: quo¬
mõdo bonas queratis usuras. Dicit

Expanded text:
tes, et erit merces uestra multa in caelo et eritis filii altissimi, quia ipse benignus super ingratos et malos. estote misericordes, sicut et patequi faenori uestro fuerit obligatus. peccatores inquit peccatoribus faenerant, ut recipiant. uterque peccatores, et faenerator et debitor. uos autem amate inquit inimicos uestros. non discutiatis quid mereantur inimici, sed quid uos facere oporteat. date mutuum his a quibus non speratis uos quod datum fuerit recepturos. nullum hic damnum est, sed conpendium. minimum datis, multum recipietis. in terra datis et id uobis soluetur in caelo: faenus amittitis, mercedem magnam habebitis: faeneratores esse desinitis, filii eritis altissimi: eritis misericordes, qui uos aeterni patris probetis heredes. Sed faeneratorum uos delectat et usurarum uocabulum. id quoque non inuideo. docebo quomodo boni faeneratores esse possitis, quomodo bonas quaeratis usuras. dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ne que uoluptatis specie & canore dul¬
cedinis suauitate in uada ceca deduc¬
tos repetende domꝰ ut ferunt fabule.
spe ce cupiditate fraudabant. Statim
uenditores ungenti & diuersarũ sp̃ẽrũ
Ue uagantis odore. p̃stricti uenatores.
piscatores. aucupes: caupones quoꝙ
miscentes mero aqͣm. qui nobilitatem
uetusti generis & patrie & natalẽ diẽ
iuri cutũsonent: circiuistantes re¬
pente parasiti. quem ante solebant
sꝑnere salutant. deducunt. ad leticiã
ꝓuocant. adsumptũ incitant dicentes.
Uenite & fruam᷑ bonis que sunt. et̾
utam᷑ creatura taqͣm in uiuentute
celerit̾. uno precioso & ungentis nos
impleamꝰ: & non p̃tereat nos flos fẽꝑis.

Expanded text:
nes, quae uoluptatis specie et canorae dulnes, quae uoluptatis specie et canorae dulcedinis suauitate in uada caeca deductos repetendae domus, ut ferunt fabulae, spe et cupiditate fraudabant. statim uenditores unguenti et diuersarum specierum aedae uagantis odore perstricti, uenatores, piscatores, aucupes, caupones quoque miscentes mero aquam, qui nobilitatem uetusti generis et patriae ac natalem diem uini circumsonent. circumstantes repente parasiti quem ante solebant spernere salutant, deducunt, ad laetitiam prouocant, ad sumptum incitant dicentes: uenite et fruamur bonis quae sunt et utamur creatura tamquam iuuentute celeriter. uino pretioso et unguentis nos impleamus, et non praetereat nos
Abbreviated transcription (Latin):
si appellant᷑. Sic enĩ & isti sicut illi de
capite decernunt. Culpe tam̃ habent
nomen suũ: ut factoꝵ diu̾sitatẽ. De¬
bita qͣmius diuerse qͣntitatis unũ
habent nom̃: unũ onus. unũ ꝑicłm.
Nescit gͦ quid poscat inselix. qͥ pecuniã
petit mutuã. qͥd accipiat ignorat. Non
nouit pecunia feneratoris. uno diticiꝰ
loco stare: solita transire ꝑ płimos. nno
teneri sacculo. uersari dic nuimerari ex¬
petit. usum requirit. ut acquirat u¬
suram. Fuctus qͥdam ẽ maris non
fructus. Pecuma ñqͣm quiescit. La¬
bitur uelut scopulo illisa. ita gremi¬
um debitoris ꝑcutit. & continuo rela¬
bitur eo unde ꝓcessit. Cum m᷑mure
uenit: cum gemitu reuertitur. Fre¬
quent̾ tam̃ stat placidũ uentis mare:
semꝑ fenoris usda iactat᷑. Mergit
naufragos. expuit nudos. uestitos
exuit. insepultos relinquit. Num¬
mũ gͦ petis: ⁊ neufragiũ suscipis.
Hinc caribdis cͥcumstrepit. hinc sẏre¬

Expanded text:
si appellantur; sic enim et isti sicut illi de si appellantur; sic enim et isti sicut illi de capite decernunt. culpae tamen habent nominum suorum ut factorum diuersitatem: debita quamuis diuersae quantitatis unum habent nomen, unum onus, unum periculum. nescit ergo quid poscat infelix qui pecuniam petit mutuam: quid accipiat ignorat. Non nouit pecunia faeneratoris uno diutius loco stare solita transire per plurimos. uno teneri nescit sacculo, uersari\' ac numerari expetit: usum requirit, ut adquirat usuram. fluctus quidam est maris, non fructus. pecunia numquam quiescit. labitur uelut scopulo inlisa: ita gremium debitoris percutit et continuo relabitur eo, unde processit. cum murmure uenit, cum gemitu reuertitur. frequenter tamen placidum stat uentis mare, semper faenoris unda iactatur. mergit naufragos, expuit nudos, uestitos exuit, insepultos relinquit. nummum ergo petis et naufragium suscipis. hinc Charybdis circumstrepit, hinc Sire
Abbreviated transcription (Latin):
creditores:: qui non homini s pignori
credidistis. Bene fenus appellatur qͦd
datis: ita uile ac fenumẽ. Sortem
dicitis qd̾ debetur. Etenĩ uelut urna
ferali misera sors uoluit᷑. ꝑituri debi¬
toris luenda supplicio. Stant pallen¬
tes rei ad sortis euentũ. Non sic tre¬
pidant de quoꝵ dãnatione sors ducit᷑.
non sic deiecti ac suspensi pauitant.
de quoꝵ captiuitate expectatur sortis
euentus. Illic enĩ unius captiuitas
hic plurimoꝵ addicitur. Et fortasse
ido̾ sors. qr in euentu st̃ patͥmonia q̃
sub hac sorte uoluunt᷑. Magnũ ⁊ me¬
morabile beneficium d̾t. Hoc specia¬
lit̾ ore ꝓpħico p̃dicatur qd̾ in patres
contrilit. quia exusuris ⁊ iniqͥtatibꝰ
lib̾auit eos. Et ꝓpͥe ait ex iniqͥtatib
lib̾auit eos. quia usure inferunt
seruitutẽ. Quasi diceret. Ex seruitu¬
tis uinculo ereptos. reddidit lib̾tati.
Graue uocabubũ debitoꝵ. Debita pec¬
cata dicunt᷑. Debitores quoq cͥmino¬

Expanded text:
creditocreditocredidistis. bene faenus appellatur, quod datis: ita uile ac faeneum est. sortem dicitis quod debetur. etenim uelut urna ferali misera sors uoluitur perituri debitoris luenda supplicio. stant pallentes rei ad sortis euentum. non sic trepidant de quorum damnatione sors ducitur, non sic deiecti ac suspensi pauitant de quorum captiuitate expectatur sortis euentus. illic enim unius captiuitas, hic plurimorum addicitur. et fortasse ideo sors, quia in euentu sunt patrimonia, quae sub hac sorte uoluuntur. magnum et memorabile beneficium dei. hoc specialiter ore prophetico praedicatur, quod in patres contulit, quia ex usuris et iniquitatibus liberauit eos. et proprie ait: ex usuris liberauit eos, quia usurae inferunt seruitutem, quasi diceret: ex seruitutis uinculo ereptos reddidit libertati. graue uocabulum debitorum. debita peccata dicuntur, debitores quoque crimino
Abbreviated transcription (Latin):
pecunam ut int̾ficerent auctorem
salutis: mali & isti qui deat ut int¬
ficiant innocentẽ. Et iste quoq qͥ pe¬
cuniam acceꝑit ut ꝓditor uidas: La¬
queo se & ipse suspendit. Ipsum uidã
hoc maledicto putauit esse damp¬
nandum. ut scrutaret᷑ fenerator eius
substantiã: quia qd ꝓ scͥpto tyranno¬
rum aut latronum manus oꝑari so¬
let. hec sola feneratoris nequicia c̃¬
sueuit inferre. Doctores aũt. ip̃i fe¬
neratori putant diabłm comꝑatum.
qui res anime & preciose mentis pa
qͥtatis. sic sumptu capit. sic auro illi¬
cit. sic reatu inuoluit. sic caput pro
thesauro reposcit. Quid uob̾ iniquiꝰ.
qͥ nec sic capitis estis solutione con-
tenti : Quid uob̾ iniquiꝰ. qͥ pecumã
datis & uitam obligatis. & patͥmoni¬
um accipitis. aurum argentũq ꝓ
pignore & adhuc illum debitorem
dicttis. qui uob̃ plus reddit qͣm
accepit: Uos creditores asseritis: qͥ
amplius debetis Uos inqͣm dicitis

Expanded text:
pecuniam, ut interficerent salutis pecuniam, ut interficerent salutis auctorem, mali et isti qui dant, ut interficiant innocentem. et iste quoque qui pecuniam acceperit ut proditor ludas laqueo se et ipse suspendit. ipsum quoque ludam hoc maledicto putauit esse damnandum, ut scrutaretur faenerator eius substantiam. quia quod proscriptio tyrannorum aut latronum manus operari solet, hoc sola faeneratoris nequitia consueuit inferre. doctiores autem ipsum faeneratori putant diabolum conparatum, qui res animae et pretiosae mentis patquitatis euertit. sic sumptu capit, sic auro inlicit, sic reatu inuoluit, sic caput pro thensauro reposcit. quid uobis iniquius, qui nec sic capitis estis solutione cotenti? Quid vobis iniquius, qui pecuniam datis, et vitam obligatis et patrimonium? Accipitis aurum argentumque pro pignore, et adhuc illum debitorem dicitis, qui vobis plus credidit, quam accepit a vobis? Vos creditores asseritis, qui amplius debetis: vos, inquam, dicitis
Abbreviated transcription (Latin):
nus datis: & plus exigitis. Talis hu¬
manitas: ut spolietis etiam cũ sub¬
uenitis. fecundus uob̾ etiã pauꝑ ẽ
asd questum. Usurarius ẽ egenus co¬
gentib uob. ħt quod reddat: qd̾ impen¬
dat ñ habet. Misericordes plane uiri:
quem alii absoluitis uob addicatis.
Usuras soluit: qui iuctu indiget. An
quicqͣm grauius:. Ille medicam̃tum
querit: uos offertis uenenũ. Panem
implorat: gladium porrigitis. Lib̾ta¬
tem obsecrat: seruitutem irrogatis.
Absolutionẽ precatur: informis la¬
quei nodum stringitis. Hanc pre¬
cipue inusticiam deplorat sc̃s dd̃
dicens. Uidi miqͥtatem ⁊ contracdie¬
tionem inciuitate: & non defecit de
plateis eius usura & dolus. Itaq cũ
ꝓditionem uide subiecertt. hõc p̾misit:
siue qd ultra sacrilegii inudiã con¬
iuratis dñice necis fenoris cͥmen acci¬
Derit: siue quod tantum sacrilegiũ
satis habundeq usura fenoris ultũ
iret. Mali feneratores qui dederunt

Expanded text:
nus datis et plus exigitis. talis hunus datis et plus exigitis. talis humanitas, ut spolietis etiam, cum subuenitis. fecundus uobis etiam pauper ad quaestum est. usurarius est egenus: cogentibus uobis habet quod reddat, quod inpendat non habet. misericordes plane uiri quem alii absoluitis uobis addicitis. usuras soluit qui uictu indiget. an quicquam grauius? ille medicamentum quaerit, uos offertis uenenum: panem implorat, gladium porrigitis: libertatem obsecrat, seruitutem inrogatis: absolutionem precatur, informis laquei nodum stringitis. Hanc praecipue iniustitiam deplorat sanctus Dauid dicens: uidi iniquitatem et contradictionem in ciuitate. et non defecit inquit de plateis eius usura et dolus. itaque cum proditionem Iudae subiecerit, hoc praemisit, siue quod ultra sacrilegii inuidiam coniuratis dominicae necis faenoris crimen adcederet siue quod tantum sacrilegium satis abundeque usura faenoris ultum iret. mali faeneratores, qui dederunt
Abbreviated transcription (Latin):
aut pignoris: tunc deiecto suꝑcilio
fenerator arrisit. & quẽ ante sibi cog¬
nitum denegabat. eundem tamqͣm
pat̾nam amiticiã recordatꝰ ocło sus¬
cepit. hereditarie pignus caritatis
appellat. flere ꝓhibet: queremꝰ inqͥt
domi si quid nob pecunie ẽ: fĩgam
ꝓpt̃ te argentum pat̾num. quod fabre¬
facti ẽ. plurimũ dampni erit. qͣm u¬
sure compensabunt precia emblema¬
toꝵ: s ꝓ amico dispendium non refor¬
midabo. cum redlideris reficiam.
Itemꝙ ante qͣm det reciꝑe festinat:¬
& qui in summa subuenire se dicit.
usurã exigit. kalendis inquit usu¬
ras dabis: fenus ut̾im si ñ habueris
unde restituas ñ requiro. Itaut semel
det frequenter exagitat: & semꝑ tͥ deb̾e
efficit. Hac arte tractat uirum. Itaq
post eũ cyrographis ligat & adstring̃
uocis sue nexib. Numeratur pecu¬
nia. addicitur lib̾tatas: ab soluitur
miser minore debito. maiore ligat᷑.
Galia sunt ur̃a diites beneficia. Mi¬

Expanded text:
aut pignoris, tunc deiecto supercilio aut pignoris, tunc deiecto supercilio faenerator adrisit et quem ante sibi cognitum denegabat eundem tamquam paternam amicitiam recordatus. osculo suscipit, hereditariae pignus caritatis appellat, Here prohibet. quaeremus, inquit, domi si quid nobis pecuniae est, frangam propter te argentum paternum, quod fabrefacti est. plurimum damni erit. quae usurae conpensabunt pretia emblematorum? sed pro amico dispendium non reformidabo. cum reddideris, reficiam. itaque antequam det, recipere festinat et qui in summa subuenire se dicit usuras exigit. \'calendis\' inquit \'usuras dabis, faenus interim, si non habueris unde restituas, non requiro\'. ita ut semel det, frequenter exagitat et semper sibi debere efficit. hac arte tractat uirum. itaque prius eum chirographis ligat et adstringit uocis suae nexibus. numeratur pecunia, addicitur libertas, absoluitur miser minore debito, maiore alligatur. talia sunt uestra, diuites, beneficia: mi
Abbreviated transcription (Latin):
amicũ: ⁊ ñ abscondas illam sub lapide
inꝑditionẽ. Pone thesaurũ tuũ inpte¬
ceptis altissimi: & ꝓderit tͥ magis qͣm
aurũ. S obsurduerunt aures homi¬
num. ad tam salutaria precepta: x ma¬
xime diuites ere sue pecunie aures
clausas hñt. Dum pecunã numerał.
responsa ñ audiunt. Simul ut aliqͥs
necessitate constrictus aut ꝓ suoꝵ re¬
demptione sollicitus quos captiuos
barbaris uendidit rogare ceꝑit. statĩ
diues uultum au̾tit. naturam ñ recog¬
noscit. Humilitatẽ supplicis ñ mise¬
ratur. necessitatẽ ñ subleuat fragili¬
tatem cõmunem ñ consid̾at. stat in¬
flexibilis. resupinus. non p̃cib incli¬
natur. ñ lacͥmis mouetur. non eiula¬
tib frangitur. uirans qd̃ ñ ħat: ĩmo
&e ipse feneratorem requirat. ut ne¬
cessitatib subueniat suis. Quid ad¬
dis duritie & auaricie tue sacram̃¬
tũ e Non absolueris ꝑuirio: s liga¬
ris. At uͥusurarũ mentio facta fu̾it.

Expanded text:
sub lapide sub lapide in perditionem. pone thensaurum tuum in praeceptis altissimi, et proderit tibi magis quam aurum. sed obsurduerunt aures hominum ad tam salutaria praecepta et maxime diuites aere illo pecuniae suae aures clausas habent. dum pecuniam numerant, responsa non audiunt. simul ut aliqui necessitate constrictus aut pro suorum redemptione sollicitus, quos captiuos barbarus uendat, rogare coeperit, statim diues uultum auertit, naturam non recognoscit, humilitatem supplicis non miseratur, necessitatem non subleuat, fragilitatem communem non considerat, stat inflexibilis, resupinus, non precibus inclinatur, non lacrimis mouetur, non heiulatibus frangitur, iurans quod non habeat, immo et ipse faeneratorem requirat, ut necessitatibus subueniat suis. quid addis duritiae et auaritiae tuae sacramentum? non absolueris periurio, sed ligans. at ubi usurarum mentio facta fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
Aliud illud fenus iure execrabile. dare
inusuram pecuniã qd̾ lex ꝓhibet. s
tobias hoc refugiebat qui monebat fi¬
lium ne preceptum dm̃ p̃teriret. ut ex
substantia sua elemosinam faceret. ñ
pecuniam feneraret: ñ au̾teret faciem
suam ab ullo panꝑe. Hec qui monet
condempnat usuras fenoris. ex quo¬
multi questum fecerunt. & multis com¬
mendare pecunas negotiatio fuit. Et
quidẽ eam ꝓhibuert̃ scĩ. Quo grauiuis
malũ fenus ẽ: eo laudabilior qui illd
refugit. Da pecuniã si habes: ꝓsit alii
que tͥ ociosa ẽ. Da qͣsi non recepturus:
ut de lucro cedat si reddita fuerit. Qui
ñ reddit pecuniã. reddet grãm. si frada¬
ris pecunia: ad quires iusticiã. Iustus ẽ
enĩ qui miseret᷑ & c̃omodat. Si amittit᷑
pecunia comꝑatur miscłia. Scͥptum ẽ
eñi. Qui facit miscłiam: fenerat ꝓximo.
Multi dispendĩ metu ñ fenerant dum
fraudem uerentur. Et hoc ẽ quod peten¬
tib consueuerunt referre. Hoꝵ uni¬

Expanded text:
Aliud illud fenus est jure exsecrabile, dare Aliud illud fenus est jure exsecrabile, dare in usuram pecuniam, quod Lex prohibet . Sed Tobias hoc refugiebat, qui monebat filium, ne praeceptum Domini praeteriret, ut ex substantia sua eleemosynam faceret, non pecuniam feneraret, non averteret faciem suam ab ullo paupere . Haec qui monet, condemmulti quaestum fecerunt et multis conmodare pecuniam negotiatio fuit. et quidem eam prohibuere sancti. quo grauius malum faenus est, eo laudabilior qui illud refugit. da pecuniam, si habes: prosit alii quae tibi est otiosa. da quasi non recepturus, ut de lucro cedat, si reddita fuerit. qui non reddit pecuniam reddit gratiam. si fraudaris pecunia, adquiris iustitiam; iustus est enim qui miseretur et commodat. si amittitur pecunia, comparatur misericordia; scriptum est enim: qui facit misericordiam faenerat proximo. Multi dispendii metu non faenerant, dum fraudem uerentur, et hoc est quod petentibus consueuerunt referre. horum uni
Abbreviated transcription (Latin):
detulisse ꝓduntur. homines denegabt̃ :
Tam scõ fessus offitio ꝓpħa dum requi¬
escit in cubiculo suo. cadenti de passe¬
rum nido albugine cecitatem incidit.
nec conquestus ingemuit. nec dỹc bec
merces laboꝵ meoꝵ. fraudari se magis
doluit obsequioꝵ qͣm ocłoꝵ munere:
nec cecitatem penam s impedim̃tum
putabat. Et cum uictum mercede leua¬
ret conuigis: ne quid furtiuũ domum
suam intraret cauebat. Uxor ecdum ꝓ
mercede acceꝑat. At ille plus honestati
qͣm pietati consulens cui sua deerant
ñ poposcit. Uix ubi se fessum uidit ⁊ de¬
positum senectute insinuauit filio: non
tam cupiens cõmendatũ reposcere. qͣm sol¬
licitus ne fraudaret ħedem. Qͦd g com¬
mendauit pecuniã. & ñ fenerauit: iusti
seruaute officium. Malum ẽ enĩ fenus
quo querunt᷑ usure: s ñ illud femuis
malũ. de quo scͥptum ẽ. fenera ꝓximo
tuo in temꝑe necessitatis illius. Nam
dauio ait. Iustus miseretur & cõmodat.

Expanded text:
detulisse produntur: homines denegabunt? detulisse produntur: homines denegabunt? Tam sancto fessus officio propheta dum requiescit iu cubiculo suo, cadenti de passerum nido albugine caecitatem incidit. nec conquestus ingemuit nec dixit: \'haec merces laborum meorum?\' fraudari se magis doluit obsequiorum quam oculorum munere nec caecitatem poenam, sed inpedimentum putabat. et cum uictum mercede leuaret coniugis, ne quid furtiuum domum suam intraret cauebat. uxor haedum pro mercede acceperat; at ille plus honestati quam pietati consulens cui suam debebatnon poposcit. uix ubi se fessum uidit et depositum senectute, insinuauit filio non tam cupiens conmendatum reposcere quam sollicitus ne fraudaret heredem. quod igitur conmendauit pecuniam et non faenerauit, iusti seruauit oquo quaeruntur usurae: sed non illud fenus malum, de quo scriptum est: Fenera proximo tuo in tempore necessitatis illius . Nam et David ait: Justus miseretur et commodat .
Abbreviated transcription (Latin):
ret querens. Itaq cum a sepulture fess
reu̾teretur munere: appositis sͥ edendi
subsidus miso filio querebat consor¬
ten conuiuii. Dum conuiua accersit᷑.
muntiatis. insepulti corporis reliqͥis
deserebat. nec putabat pium ut ip̃e
cibum sumeret: cum in publico corpꝰ
iaceret examine. Hoc illi cotidiamũ
opus: & magnũ quidem. Nam si ui¬
uentes oꝑire nudos lex p̃cipit. qͣnto
mag̃ debemus oꝑire defunctoꝵ corꝑa:
Siuiantes ad longiora deduce solemꝰ:
qͣntomag̾ in illam et̾nam domũ ꝑfec¬
tos unde iam non reu̾tent᷑: Ego inqͥt
iob suꝑ omnẽ infirmũ fleui. Quis in¬
firmior defuncto. de quo dicit scͥpt᷑a
alibi. suꝑ mortuũ plora: Eccłiastes
aut ait. Cor sapientium in domo luctꝰ:
cor cuĩt stultoꝵ in domo epularũ. Nich
hoc officio p̃stantius ei conferre. qͥt iam
ñ possit redde. uindicare a uolatilibus.
iundicare e bestiis consortem nature.
fere hanc humanitatẽ defunctis corꝑibꝰ

Expanded text:
ret quaerens. itaque cum fessus a sepulturae ret quaerens. itaque cum fessus a sepulturae reuertisset munere, adpositis sibi edendi subsidiis misso filio quaerebat consortem conuiuii. dum conuiua adcersitur, nuntiatis insepulti corporis reliquiis conuiuium deserebat nec putabat pium, ut ipse cibum sumeret, cum in publico corpus iaceret exanimum. hoc illi cotidianum opus, et magnum quidem; nam si uiuentes operire nudos lex praecipit, quanto magis debemus operire defunctos! si uiantes ad longinquiora deducere solemus. quanto magis in illam aeternam domum profectos, unde iam non reuertantur? ego inquit Iob super omnem infirmum fleui. quis infirmior defuncto, de quo dicit scriptura alibi: supra mortuum plora? Ecclesiastes autem ait: cor sapientium in domo luctus, cor autem stultorum in domo epularum. nihil hoc officio praestantius, ei conferre qui tibi iam non possit reddere, uindicare a uolatilibus, uindicare a bestiis consortem naturae. ferae hanc humanitatem defunctis corporibus
Abbreviated transcription (Latin):
ecto ꝓpħico libro qui inscribitur
scͥptura insinuau̾it. tam̃ compendiario
mͥ sermone de eius meritis recensendis
& oꝑib apud uos utendum arbitror.
ut ea que scͥptura hystorico more di¬
gessit latius: nos strictuis comp̃hen¬
damus uirtutũ eius genera uelut qͦtã
breuiario colligentes. fuit uir istꝰ.
misericors hospitalis. & obiurtutes
captiuitatis. qͣm ferebat humilit̾ atq
patient̃. cõmunẽ magis inuiriã qͣm
pͥuatam dolens. nec sibi uirtutum
sufragia nicħ ꝓfuisse deplorans.s
magis eam contumeliã minorẽ pec¬
catoꝵ suoꝵ precio illatam arbitratꝰ.
meruit edictum ne quẽ ex filiis cap¬
tiuitatis mortuũ sepulture daret.
At ille int̾dicto ñ reuocabat᷑ magis
qͣm incitabat᷑ : ne deserere officiũ
pietatis mortis metu uideret᷑. Erat
flagitii deprehensus reus: iux tandẽ
ꝑ amicum potuit direpto patmonio
egenus & exul restitui suis. Iterum
in his u̾sabatur officiis. si quid alim̃¬
ti foret: ꝑegͥnum cũ quo cibum sume¬

Expanded text:
etico libro, qui inscribitur ophetae scriptura insinuauerit, tamen conpendiario mihi sermone de eius meritis recensendis et operibus aput uos utendum arbitror, ut ea quae scriptura historico more digessit latius nos strictius conprehendamus uirtutum eius genera uelut -quodam breuiario colligentes. fuit uir iustus misericors hospitalis: et hoc uirtutum captiuitatis, quam ferebat humiliter atque patienter, communem magis iniuriam quam priuatam dolens nec sibi uirtutum suffragia nihil profuisse deplorans, sed magis eam sibi contumeliam minorem peccatorum suorum pretio inlatam arbitratus. edictum meruit, ne quis ex filiis captiuitatis mortuum sepulturae daret; at ille interdicto non reuocabatur magis quam incitabatur, ne deserere officium pietatis mortis metu uideretur; eratflagitii deprehensus reus uix tandem per amicum potuit direpto patrimonio egenus exul restitui suis. iterum in his uersabatur officiis, si quid alimenti foret, peregrinum cum quo cibum sume
Abbreviated transcription (Latin):
tutione uiuit᷑. tm̃ sũmis adhuc ꝓuectib
ggregat᷑. Archotanna itaq ulustris
emia flebilit̾ ingemiscens. nepotis
sui calamitatẽ tali ꝯquestione deplo¬
uit. dum semꝑ a me cura ten̾ior ẽ su¬
e asserens etħiã rarũ suã mariti pꝰ¬
posita dilectione. cuidã se libio iuga¬
li fecłe sociasse. ⁊ c̃ ornatior cupit nouis
thalamis apparẽ. studiu̾t pͥoris iuri fa¬
cultates eu̾tere. allegans ditatam filioꝵ
spoliis. quib mag̾ decuit ꝯg̃gari. Iõ
nos qui desid̾ia supplicantũ ꝯsueuimꝰ
remitt̾e ad stat᷑am diualiũ sanctionũ.
ut nͭ insinuationẽ supplic̃ renuamꝰ. nec
adu̾sarii negotiũ credula feicilitate dãp¬
nem. sublimitatis ur̃e iuiditio hanc cãm
legib cõmittimꝰ auoiendã. ut oĩ in ci¬
iulitate summota. mediis sacrosanctis
euungłiis cũ trib honoratis. quos par¬
tium ꝯsensus eleg̾it. qui legum possit
habere noticiã. qͥcqͥd pͥsci uris forma ꝯ¬

Expanded text:
tutione vivitur, tantum summis adhuc provectibus aggregatur. Archotamia itaque illustris femina flebiliter ingemiscens, nepotis sui calamitatem tali conquestione deploravit dum semper aviae cura tenerior est suorum, asserens Aetheriam nurum suam, mariti postposita dilectione, cuidam se Liberio jugali foedere sociasse, et cum ornatior cupit novis thalamis apparere, studuerit prioris viri facultates evertere, allegans ditatam filiorum spoliis, quibus magis decuit congregari. Ideoque nos, qui desideria supplicum consuevimus remitiere ad statuta divalium sanctionum, ut nec insinuationem supplicum renuamus nec adversarii negotium credula facilitate damnemus, sublimitatis vestrae iudicio hanc causam legibus committimus audiendam, ut omni incivilitate summota mediis sacrosanctis evangeliis cum tribus honoratis, quos partium consensus elegerit, qui legum possint habere notitiam, quicquid prisci iuris forma c
Abbreviated transcription (Latin):
parata. locꝰ iniustis p̃sumptionib abro¬
get᷑. Disciplinã siqͥdẽ ñ potest seruare
ieiunꝰ ex̃cit᷑. dum qd̾ deẽ semꝑ p̃sumit
armatꝰ. habeat qd̃ emat: ne cogatur co¬
gitare qd̃ auferat. Secc̃itas mod̾amen
ñ diligit. nec potest imꝑan multis.
qd̾ neq̃unt custodire paucissimi. Gegi

Expanded text:
sumptionibus abrogetur. Disciplinam siquidem non potest servare jejunus exercitus, dum quod deest semper praesumit armatus. Habeat quod emat, ne cogatur cogitare quod auferat. Necessitas moderamen non diligit, nec potest imperari multis quod nequeunt custodire paucissimi. EPI
Abbreviated transcription (Latin):
mini: hinc ẽ qd̾ eiꝰ doctͥna mirabił. per
multiplices lingͣs magna ub̾tate disfũ¬
dit᷑. cꝰ ingeniũ ita paratũ repꝑit᷑ ad subi¬
tum: ut ñ putet᷑ eẽ t̾renũ. In libris regũ
regina austri uenisse legr̃. ad discendã
sapientiã salomonis. hic pͥncipes au¬
diant: qd̾ sub ãmiratione cognoscãt.
Paucis u̾b sensus claudit᷑ infinitꝰ. et
sũma facilitate cõponit᷑: qd̾ ab aliis
nec sub longa delib̾atione formatur.
lib̾tate seruiret. additũ ẽ tantis m̾itis
ut eis subd̾etur: et reu̾entia pͥncipalis.
hoc .N. obsequio dignissime doluinam᷑.
Nam c̃ tante prudentie pareo. cunctiᷤ
ꝙ uͥtutib obsecundo. Sub tali siqͥd̾
monitore regni pond̾e ñ gͣuamur:
dum siquid sit ꝓ nouitate incognitũ.
fiet nob̾ eiꝰ instructione c̾tissimum.
ad bonũ publicum u̾itatẽ ñ pudet
cõfiteri. agnoscite pͥncipes ui s
tissime eẽ domine: qd̾ in nobpo¬

Expanded text:
mini. Hinc est quod ejus doctrina mirabilis per mini. Hinc est quod ejus doctrina mirabilis per multiplices linguas magna ubertate diffunditur, cuius ingenium ita paratum reperitur ad subitum, ut non putetur esse terrenum. in libris regum regina austri venisse legitur ad discendam sapientiam Salomonis: hic principes audiant quod sub ammiratione cognoscant. paucis verbis sensus clauditur infinitus et summa facilitate componitur, quod ab aliis nec sub longa deliberatione formatur. libertate serviret: additum est tantis meritis, ut ei subderetur et reverentia principalis: hoc enim obsequio dignissime dominamur. nam cum tantae prudentiae pareo, cunctis virtutibus obsecundo. sub tali siquidem monitore regni pondere non gravamur, dum si quid sit pro novitate incognitum, fiet nobis eius instructione certissimum. Ad bonum publicum veritatem non pudet confiteri. agnoscite, principes viri, sapientissimae esse dominae, quod in nob
Abbreviated transcription (Latin):
lo post uoluit ip̃is qͦ legib anfene.
ex plorauit ꝯsciẽtiam. cui erat regni
tͣditura censurã. ut et ala domina
ꝯgnosc̾e̾tur eẽ cunctoꝵ: et me ꝓbatĩ
ꝑduc̾e dignaret᷑ ad regnũ. Qñ his
mnun̾ib. qñ soluam tante grẽ q̃ debe
mͦ :ͥ ut q̃ cũ paruulo filio imꝑauit
sola. nc̃ mec̃ deleg̾ regnare sociata:
In ip̃a ẽ .N. decꝰ regnoꝵ om̃ium. in
gemꝰ. ab eiꝰ claritate suscipimꝰ. qñ ñ so¬
lum parentib laudẽ contulit: s ip̃m
qͦ genꝰ humanitatis ornauit. Quis possit
sufficient̾ edic̾e. qnͣta pietate. qnͣto moꝵ
pond̾e decoret᷑: Disc̾ent ꝑfecto noua phi-¬
losophi siuid̾ent. et minora libris siusfa¬
t̾ent᷑ condita. ꝗͣ huic cognosc̾ent attri¬
buta. Intctatib acuta:. s ad loquendũ
sũma mod̾atione gͣuissima. ħ ẽ regalis
in u̾ba ꝑ rumꝑe. Nescit .N. peniten¬
da loqui: qui ꝑferenda pꝰ suo tͣlit exa¬

Expanded text:
lo post voluit ipsis quoque legibus anteferre. lo post voluit ipsis quoque legibus anteferre. exploravit conscientiam, cui erat regni traditura censuram, ut et illa domina cognosceretur esse cunctorum et me probatum perducere dignaretur ad regnum. Quando his munmus; ut quae cum parvulo filio imperavit sola, nunc mecum delegerit regnare sociata? In ipsa est enim decus regnorum omnium, in gemus, ab ejus claritate suscipimus; quando non solum parentibus laudem contulit, sed ipsum quoque genus humanitatis ornavit. Quis possit sufficienter edicere quanta pietate, quanto morum pondere decoretur? Discerent profecto nova philosophi, si viverent; et minora libris suis faterentur condita quam huic cognoscerent attributa. In tractatibus acuta, sed ad loquendum summa moderatione gravissima. Haec est regalis in verba prorumpere. Nescit enim poenitenda loqui, qui proferenda prius suo tradidit exa
Abbreviated transcription (Latin):
domne et seroris nr̃e glosan laudes
iugit᷑ ꝑsonate. q̃ magnitudinẽ imꝑũ
sui nr̃a uoluit participatione robora¬
ri ut tamqmͣ in duob luminib unꝰ
eẽt aspectus. et concordẽ sensum nemo
cued̾et seg̾gatum. Sic st̾ .i. simul quoᷤ
ex gĩa uingit: et parentela conciliat.
Arditũ sibi hoc forsitan estiment ini¬
pares mores: bifficile ẽ illos alitꝰ uilie¬
re: qui sibi posst̾ bonaꝵ cogiationũ
similitudine ꝯuenire. Consiliũ quippe
iutari cletrectat iꝑuidꝰ. sapiẽtiam
nitudo. S int̾ diu̾sa mun̾a. q̃ nob cũ
regia maiestate cliuina tribuert̃. i¬
lud ampliꝰ ꝑmulcet animũ nr̃m. qd̾
nos sapiẽtissima domina trutina mag¬
ne dispensationis elegit. cꝰ pͥꝰ iom¬
ciam ꝑtuli. ut pꝰ ad eꝰ ꝓuectionis gra¬
tiam ꝑuenirẽ. Cãs .N. ut scitisiure cõ¬
muni nossec̃ drẽ c̃ pͥuatis. Oanimi
nobilitas singularis. eneqͥtas mirabi¬
lis: qmͣ mund̾ loqͣt᷑. Non cubitaũ
parentẽ pͥꝰuiri publico subd̾e. q̃ pau¬

Expanded text:
domnae et sororis nostrae gloriosas laudes iugiter personate: quae magnitudinem imperii sui nostra voluit participatione roborari, ut tamquam in duobus luminibus unus esset aspectus et concordem sensum nemo crederet segregatum. Sic sunt enim, simul quos et gratia iungit et parentela conciliat. arduum sibi hoc forsitan aestiment impares mores. difficile est illos aliter vivere, qui sibi possunt bonarum cogitationum similitudine convenire. consilium quippe imitari detrectat inprovidus: sapientiam nitudo. Sed inter diversa munera, quae nobis cum regia majestate Divina tribuerunt, illud amplius permulcet animum nostrum, quod nos sapientissima domina trutina magnae disceptationis elegit: cujus iam pertuli, ut prius ad eius provectionis gratiam pervenirem. causas enim, ut scitis, iure communi nos fecit dicere cum privatis. o animi nobilitas singularis! en aequitas mirabilis, quam mundus loquatur. non dubitavit parentem prius iuri publico subdere, quem pau
Abbreviated transcription (Latin):
t bona facienda ꝓpͥa sue pietatis ostendat
hc̃ .N. ⁊ maioꝵ suoꝵ cõmonet uͥtus. et
minculus efficatit̾ excitat theodoricus.
ti ꝑuenisse felicit̾ nuntiam᷑. do¬
minam rer̃. toto orbe głosam consortẽ
e regni sui larga pietate fecisse. ut nͦ
i deeẽt fidele solatiũ. et nob̾ habitum
ngrue p̃staret᷑ imꝑium. Suscipiatur
islime. qd̾ gn̾alitatẽ ꝯstat optasse: Re
tam. Presumpsistis.N. me in ꝯscio su¬
mare. qd̾ palam ñ pot̾atis assumere.
i. ut illud mͥ festinaretis diurit eue¬
r. qd̾ meus animꝰ ñ audebat appece

Expanded text:
te bona faciat et propria suae pietatis ostendat. hunc enim et maiorum suorum commonet virtus et avunculus efficaciter excitat Theodericus. pti, provenisse feliciter nuntiamus, dominam rerum toto orbe gloriosam consortem me regni sui larga pietate fecisse, ut nec illi deesset fidele solacium et nobis avitum congrue praestaretur imperium. suscipiatur gratissime quod generalitatem constat optasse: resornari. praesumpsistis enim me inconscio susurrare, quod palam non poteratis assumere. gi, ut illud mihi festinaretis divinitus evenire, quod meus animus non audebat appete
Abbreviated transcription (Latin):
nens laritate conspicuo. qui hs¬
loꝵ stirpe ꝓgenit᷑. regalẽ hat i a¬
b dignitatẽ. paciens in au̾sis. mos¬
tis genꝰ ẽ. oli rector sui. Accessit his
dens inuenit uñ sapiẽtior fiat. ibide¬
tor repꝑit uñ animi uͥtute roboret̾ ĩ
pͥnceps acceͥpit. qmͦ admod̾ ppsosi.¬

Expanded text:
generis claritate conspicuo, qui Hageneris claritate conspicuo, qui Hamalorum stirpe progenitus regalem habeat in actibus dignitatem: patiens in adversis, modstatis genus est, olim rector sui. Accessit his prudens invenit, unde sapientior fiat; ibi bellator reperit, unde animi virtute roboretur: inde princeps accipit quemadmodum po
Abbreviated transcription (Latin):
tionis occasum. uicit animũ pie
matͥs gn̾alitatis affectio. ut ñ m̃oris sui
cãs: s ur̃a potiꝰ augm̃ta cogitaret. Q̃si¬
uimꝰ regales curas quo soiatio fulciremꝰ.
s auctor ille castitatis. et mĩe singularĩ.
qui nob̾ pͥmeuũ subtcturꝰ erat filium.
maturi srĩs reseruauit affectum. elegi¬
mͦ cdeo auspice consortẽ regni nr̃i feli¬
cissimum theodahadũ. ut q̃ hactenũ
rei.p. molem solitana cogitatione ꝑ¬
tulimꝰ. nc̃ utilitates om̃ium iunctisꝯ
siliis exeqͣm̃. qͣtinꝰ in tractatib duo. in
sententiis unꝰ eẽ uideam᷑ astra ip̃a celi
mutuo regunt᷑ auxilio. et uicario la¬
bore participata: mnundũ suis luminib
amministrant. Ip̃i qͦ homini duppli¬
ces manꝰ. socias aures. ocłos geminos
diuina tribuer̃t: ut robustiꝰ ꝑagetur
offm. qd̾ duoꝵ fu̾at societate cõplendr̃.
Exultate pr̃es conscripti. et scm̃ nr̃m
cuncta delegim᷑ ordinare. Communio
si quidem regni mores assent. qͣii

Expanded text:
tionis occasum vicit animum piae matris generalitatis affectio, ut non maeroris sui causas, sed vestra potius augmenta cogitaret. quaesivimus regales curas quo solacio fulciremus. sed auctor ille castitatis et misericordiae singularis, qui nobis primaevum subtracturus erat filium, maturi fratris reservavit affectum. Elegimus deo auspice consortem regni nostri felicissimum Theodahadum, ut quae hactenus rei publicae molem solitaria cogitatione pertulimus, nunc utilitates omnium iunctis consiliis exequamur, quatenus in tractatibus duo, in sententiis unus esse videamur. Astra ipsa caeli mutuo reguntur auxilio et vicario labore participata mundum suis luminibus amministrant. ipsi quoque homini duplices manus, socias aures, oculos geminos divina tribuerunt, ut robustius perageretur officium quod duorum fuerat societate complendum. Exultate, patres conscripti, et factum nostrum consilio cuncta delegimus ordinare, communio siquidem regni mores asserit, quan
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ diu̾sas gentes ꝑuectus su gau¬
dia nuntiare. ut ad qͥrant affectũ pͥncipis
et̾̃ni. de ip̃a cõmunione regnandi. Quod
eiꝰ .N. iuditio. me nullatenꝰ deuiarec̃tissi¬
mũ ẽ: q̃tanta sapiẽtie luce resplendet. ut
et ꝓpͥa regna mirabili dispositione com¬
ponat. et ꝓmissã cunctis grãm robta
firmitate custodiat. Io.N. me curaꝵ suaꝵ
fec̃ eẽ sociũ. qͣtinꝰ et ego illos desid̾e̾m ha¬
bere reu̾endos: quos sibi ip̃a fecit ẽẽ pa¬
cificos. prudentie sue more uidiuidicãs.
ut talium amicitias elig̾et. qui in toto
orbe simule nil hab̾ent. Neꝙ .n. noua
est ista dilectio. Nam si cdecessoꝵ ur̃m
facta recolatis. agnoscitis qnͣdã eẽ con¬
suetudinis legem. c̃ulo imꝑio amiciti¬
am hamalos semꝑ habuisse. q̃ tĩ c̃tior.
qnͣtum uetustior: qr facle mutari ñ pot᷑:
qd̾ ꝑ longa scła custodit᷑. Suscipite ntaq
affectuosis mentib et nr̃a pͥmordia. et
domine sororis nr̃e cui singłarit̾ studetĩ

Expanded text:
r diversas gentes provectus sui gaudia nuntiare, ut adquirant affectum principis externi de ipsa communione regnandi. quod eius enim iudicio me nullatenus deviare certissimum est, quae tanta sapientiae luce resplendet, ut et propria regna mirabili dispositione componat et promissam cunctis gratiam robusta firmitate custodiat. ideo enim me curarum suarum fecit esse socium, quatenus et ego illos desiderem habere reverendos, quos sibi ipsa fecit esse pacificos, prudentiae suae more diiudicans, ut talium amicitias eligeret, qui in toto orbe simile nil haberent. Neque enim nova est ista dilectio: nam si decessorum vestrorum facta recolatis, agnoscitis quandam esse consuetudinis legem cum illo imperio amicitiam Hamalos semper habuisse. quae tantum certior quantum vetustior, quia facile mutari non potest quod per longa saecula custoditur. suscipite itaque affectuosis mentibus et nostra primordia et domnae sororis nostrae, cui singulariter studetis,