comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
luit transferant᷑ Hoc ergo qr dicimus ꝙ an¬
tiquissima atq firmissima catholice fidei re¬
gula continetur. isti nouelli ⁊ ꝑuersi dogima¬
tis assertores. qui nich pccĩ esse in ꝑulis dñt
ꝙ lauachro regen̾atõnis abluatur. tamqͣm
dampnemus nupcias. ꝙ tamqͣm opus dei ħ
est hominem qui ex ilł nascitur opus dỹaboͥ
esse dicamus. infidelit̾ uel imꝑite calumpni¬
antur. nec aduertunt ꝙ ita nupciarũ bonũ
malo originali quod inde trahit᷑ nõ potest
accusari sicut adult̾iorum ⁊ fornicatõnũ ma¬
lum bono naturali qd̾ in de nascit᷑ nõ potest
excusari. Nam sicut ꝑcc̃m sũi hinc sui in de
a ꝑuulis trahatur opͥus ẽ dyaboli. sic homo
sine hinc siue inde nascaturopus dei ẽ. Intẽ¬
tio igitur huiꝰ libri ħ est ut quantũ nos dñs
riginale pcr̃m. discernamus a bonitate nup¬
tiarum. Hec n. que ab impudentib impru
dent̃ laudatur pudenda concupĩa nulla ess
nͥ homo ante pecrass nupcie uero essent eciã¬

Expanded text:
t a nobis: Hoc ergo quia dicimus, quod antiquissima atque firmissima catholicae fidei regula continetur, isti novelli et perversi dogmatis assertores, qui nihil peccati esse in parvulis dicunt quod lavacro regenerationis abluatur, tanquam damnemus nuptias, et tanquam opus Dei, hoc est, hominem qui ex illis nascitur, opus diaboli esse dicamus, infideliter vel imperite calumni nec advertunt, quod ita nuptiarum bonum malo originali quod inde trahitur non potest accusari, sicut adulteriorum et fornicationum malum bono naturali quod inde nascitur non potest excusari. Nam sicut peccatum, sive hinc sive inde a paruulis trahatur, opus est diaboli, sic homo, siue hinc siue inde nascatur, opus est dei. intentio igitur huius libri haec est, ut, quantum nos dominus riginale peccatum, discernamus a bonitate nuptiarum. haec enim qudenter laudatur, pudenda concupiscentia, nulla esset, nisi homo ante peccasset: nuptiae vero essent, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
lectissime fili ualeri quia¬
ua peccata sanantur carna¬
iter natis paruuł necessari¬
im non esse contendunt. dãp¬
iatores nos ẽẽ nuptiarũ ope
io ex marib ⁊feminis deus
dicimus eos qui de tali cõmixtione nascun.¬

Expanded text:
lectissime fili Valeri, ququa peccata sanantur, carnaliter natis paruulis necessariam non. esse contendunt, damnatores nos esse nuptiarum opeo ex maribus et feminis Deus dicimus, eos qui de tali commixtione nascun
Abbreviated transcription (Latin):
i terram suam. in illa
eperibunt om̃es cogi¬
iciones eoꝵ. O quot ⁊
uanta mortales de m̃
ergo sp̃c non uoluntarius s inuitus qr cũ
dolore dimitret:que cũ amore possedit an
uelit nolit constitutus est terminus qͥ pre¬
teriri non pot̾it. in quo terra reuertetur in
terram. Scriptũ est enim. Terraes et ĩ terrã
reuerteris. Naturale siquidem est. ut mate¬
riatum in materiam resoluatur. Auferet
lanam. sic deuorabit eos tinea. Quasi putͤ¬
do ꝯsumendus sum: ⁊ sicut uestimentum ꝙ
mater. ꝙͣ ab hominabił soror. Conceptus
⁊lumbricos Mortuus generabit uermes
⁊ muscas. Uinius ꝓduxit stercus ⁊ uomitũ.
Mortuus producet putredinem ⁊ fetorem.
uiuus hominem unicum impinguauit.
mortuus ũmes plurimos generabit. Qͥd
ergo fedius humano cadau̾e. ꝙͥ horribiliꝰ
homine mortuo. cuius gratissimũ erat.
amplexus ĩ uita molestus erit ⁊̃ aspectus
in morte. Quid ergo ꝓsunt diuiciẽ. quid
modo sordet nudus in tumba. Qui modo se

Expanded text:
 terram suam, in illa die peribunt omnes cogitationes eorum». O quot et quanta mortales de munergo spiritus non voluntarius, sed invitus, quia cum dolore dimittit que cum amore possedit, ac velit nolit, constitutus est ei terminus qui preteriri non poterit, in quo terra revertetur in terram. Scriptum est enim: «Terra es, et in terram ibis». 2 Naturale siquidem est ut materiatum in materiam dissolvatur. «Auferetsic devorabit eos tinea». «Quasi putredo consumendus sum et quasi vestimentum quod mater, quam abominabilis soror! Conceptus et lumbricos, mortuus generabit vermes et muscas; vivus produxit stercus et vomitum, mortuus producet putredinem et fetorem; vivus hominem unicum impinguavit, mortuus vermes plurimos impinguabit. Quid ergo foetidius humano cadavere? quid horribilius homine mortuo? Cui gratissimus erat amplexus in vita, molestus etiam erit aspectus in morte. Quid ergo prosunt divitiae? quid modo sordet nudus in tumba;
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ea ꝑmanendi fidem polliceatur. Tolerabiliꝰ
est enim nõ implere sacramentum: qͣm perina¬
nere in stupri flagicium. Iurare est dei illa pro¬
uidencia que statuit non conuelłe statuta..
Penitencia autem dei rerũ mutatõ est. nõ pe¬
nitere autẽ statuta non reuocare ut est illud.
Iurauit dñs ⁊ non penitebit eum. idest que
oiurauit ñ mutauit.

Expanded text:
cum ea permanendi fidem polliceatur. Tolerabilius cum ea permanendi fidem polliceatur. Tolerabilius est enim non implere sacramentum, quam permanere in stupri flagitio. Jurare, est Dei illa providentia, quae statuit non evellere statuta. Poenitentia autem Dei, rerum mutatio est. Non poenitere autem, statuta non revocare, ut est illud: Juravit Dominus et non poenitebit eum, id est, quae juravit non mutabit.
Abbreviated transcription (Latin):
non est a malo est. Multi ut fallant ꝑiurant.
ut per fidem sacramenti fidem faciant uerbi.
Sici fallendo dum ꝑiurant ⁊ mentiunt᷑. et ho¬
minem incautum decipiunt. Interd̃ ⁊ falsis lacͥ¬
mis seducti decipimur et creduntur dũ plorant:
quib credend̃ non erat. Plerũq sñ iuramẽto
loqui disponimus. s incredulitate eoꝵ qͥ non
credunt quod dicimus iurare compellimur. taliq
necessitate iurandi ꝯsuctudinem facimus. Sũt¬
multi ad credend̾̃ pigri qui ñ mouent᷑ ad fidẽ
uerbi. Grauit̾ autem delinquũt qui sibiloqñ¬
ces iurare compellũt. Ouia quacumq arte u̾¬
borum quisq iuret. deus tũ conscĩe testis ÷ Ita¬
hoc accipit sicut ille cui iuratur intelligit. Du¬
pliciter autem reus fit: qui et dei nomen in ua¬
nũ accip̃. ẜ proximũ dolocapit. Non est conser¬
uandũ saciamentũ quo malum incaute pro¬
mittitur ueluti si quispiam adult̾e ꝑpetuam

Expanded text:
non est, a malo est . 4. Multi, ut fallant, perjurant, non est, a malo est . 4. Multi, ut fallant, perjurant, ut per fidem sacramsicque fallendo dum perjurant et mentiuntur, hominem incautum decipiunt. Interdum et falsis lacrymis seducti decipimur, et creditur dum plorant, quibus credendum non erat. Plerumque sine juramento loqui disponimus, sed incredulitate eorum qui non credunt quod dicimus, jurare compellimur, talique necessitate, jurandi consuetudinem facimus. Sumulti ad credendum pigri, qui non moventur ad fidem verbi. Graviter autem delinquunt qui sibi loquentes jurare cogunt. 234 8. Quacunque arte verborum quisque juret, Deus tamen, qui conscientiae thoc accipit, sicut ille cui juratur intelligit. Dupliciter autem reus erit, qui et Dei nomen in vanum adsumit, et proximum dolo capit. Non est conservandum sacramentum quod malum incaute prottitur, veluti si quispiam adulterae perpetuam
Abbreviated transcription (Latin):
sciencia. non palam in aliena lingua perfecti¬
uiri qui alta radice fundati sunt. ꝙ si flamine
laudis ac uicuꝑacõnis ut cumq quasi uẽtoꝵ
interdũ curuentur impulsu funditus tñ non
deiciuntur. s protinus firmitate radicis ad se
redeunt. Cona mens ad malũ nec premiis nͭ ter¬
rorib uincitur. Nam iniqui terrorem blandi.¬
ciis miscent ut aut oblectatõne quemꝙͣ deci¬
piant. aut cerrorib frangant. qui laudatur
in auditoꝵ amore inseritur. S si ueraciteꝵ
icut mentiri non potest qui non loquit᷑.
sic ꝑiurare non pot̾it qui iurare nõ appe¬
tit. Cauenda igitur est iuratio nec ea utenda:
nͥ in sola necessitate. Non est contͣ dei p̃ceptũ
uirare. S dũ usum gerendi iurandi facimus:
ꝑiurii crimen incurrimus. Nũqͣm ergo iuret
qui ꝑiurare cimet. Multi dum loquntur iare
semꝑ delectantur dum oporteat ħ cantũ esse
in ore est est. non. non. Amplius enĩ qͣm est et

Expanded text:
scientia, non palam in aliena lingua. 11. Perfectscientia, non palam in aliena lingua. 11. Perfecti, qui alta radice fundati sunt, etsi flamine laudis ac vituperationis utcunque quasi ventorum interdum curventur impulsu, funditus tamen non dejiciuntur, sed protinus firmitate radicis ad se redeunt. 233 12. Bona mens ad malum nec praemiis, nec terroribus vincitur. Nam iniqui terrorem blanditiis miscent, ut aut oblectatione quemquam decipiant, aut terroribus frangant. 13. Qui laudatur in auditorum amore inseritur, sed si veraciter ento. 1. Sicut mentiri non potest qui non loquitur, sic perjurare non poterit qui jurare non appetit. Cavenda est igitur juratio, nec ea utendum, nisi in sola necessitate. 2. Non est contra Dei praeceptum jurare, sed dum usum jurandi facimus, perjurii crimen incurrimus. Nunquam ergo juret qui perjurare timet. 3. Multi, dum loquuntur, jurare semper delectantur, dum oporteat hoc tantum esse in ore: Est, est. Non, non. Amplius enim quam est, et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ perdes eos qui loquũtur mendaciũ. Hoc qͦq
mendacii genus perfc̃ĩ uiri sũmoꝑe fugiunt.
ut nec uita cuiuslib per eoꝵ fallaciam defenda¬
tur. ne sue anime noceant dum prestare nitũ¬
pecraci genus facilime credimus relaxari. Nam
si quelib culpa seqñti mercede purgat᷑ quãto
magis hec facile abstergit᷑ qͣm meices ipã co¬
mitatur. Multa mentiũtur multaq fugiũt
fingunt homines pp̃ hoĩm laudem. sicq̃ fĩt᷑
ut et isti mentiendo pereant. ꝙ eos quos laudãt
ad uane glorie ruinam ꝑducant. Sicut bene
sibi conscius non metuit aliene lingue ꝯuiciũ:
Ita ⁊ qui laudatur ab alio ñdebet errorem a¬
liene laudis attend̾e s magis unusquisq testi¬
moniũ conscĩe sue querat cui plus ip̃e presens
est qm ille qui eum laudat. Opus enuim suũ
unusqͥsq probet ut ait apłs. ꝙ tunc in se ipło
quisq tm̃ gloriam habebit .i. occł̾te in sua con¬

Expanded text:
et: Perdes eos qui loquuntur mendacium ; hoc quoque et: Perdes eos qui loquuntur mendacium ; hoc quoque mendacii genus perfecti viri summopere fugiunt, ut nec vita cujuslibet per eorum fallaciam defendatur, ne suae animae noceant, dum praestare peccati genus facillime credimus relaxari. Nam si quaelibet culpa sequenti mercede purgatur, quanto magis haec facile abstergitur, quam merces ipsa comitatur? 8. Multa mentiuntur multaque fingunt homines propter hominum laudem; sicque fit ut et isti mentiendo pereant, et eos quos laudant ad vanae gloriae ruinam perducant. 9. Sicut bene sibi conscius non metuit alienae linguae convicium, ita et qui laudatur ab alio non debet errorem alienae laudis attendere; sed magis unusquisque testimonium conscientiae suae quaerat, cui plus ipse praesens est, quam ille qui eum laudat. 10. Opus enim suum unusquisque probet, ut ait Apostolus. Et tunc in seipso tantum quisque gloriam habebit, id est, occulte in sua con
Abbreviated transcription (Latin):
endaces faciunt ut nec uera dicentibus
credatur. Reddit .n. sepe hominem ml̾ta
falsitas etiam in ueritate suspectũ. Sepe uera
premittit: qui falsa dicturus est. ut c̃ primũ
acquisierit fidem: ad reliqua mendatia audi¬
entes credulos faciat.Mulcis uidentur uera ẽẽ
q̃ falsa sunt ꝙ ideo non ex deo s ex suo m̃dacio
loquunt᷑ Nonnũqͣm falsitas ueriloqͥo adiũ¬
gitur. ⁊ plerũq a ueritate incipit qui falsa
confingit. latent sepe uenena circũlita melle
uerborum: ⁊ tamdiu deceptor ueritatẽ simu¬
lat: quousq fallendo decipiat Non nuniqͣm
peius est mendacium meditari: qm loqui ilã
interdũ quisq incautus sol ex precipitatione
loqui mendacium meditare autem non pot̃ nͥ
ꝑstudiũ. Grauius ergo ille estudio mentiri ꝑ¬
hibetur: qmͣ hiis qui ex precipitatõne sola mẽ¬
citur. Sũmoꝑe cauendũ est omẽ mendaciũ.
uioris. Si qͥsqͣm pro saluce hominũ mentiatur.
S qr scriptum est os qd̾ mentitur occidit aĩam.

Expanded text:
endaces faciunt ut nec vera dicentibus credatur. Reddit enim saepe hominem multa falsitas etiam in veritate suspectum. 2. Saepe vera praemittit, qui falsa dicturus est, ut cum primum acquisierit fidem, ad reliqua mendacia audiequae falsa sunt, et ideo non ex Deo, sed ex suo mendacio loquuntur. Nonnunquam falsitas veriloquio adjungitur, et plerumque a veritate incipit qui falsa confingit; latent saepe vera circumlinita melle verborum, et tandiu deceptor veritatem simulat, quousque fallendo decipiat. Nonnunquam pejus est mendacium meditari quam loqui. Nam interdum quisque incautus solet ex praecipitatione loqui mendacium, meditari autem non potest nisi per studium. Gravius ergo ille ex studio mentiri perhibetur, quam is qui ex praecipitatione sola mentitur. Summopere cavendum est omne mendacium, vioris, si quisquam pro salute hominum mentiatur. Sed quia scriptum est: Os quod mentitur occidit animam ,
Abbreviated transcription (Latin):
.xxi. De breui leticia . xxii.De ĩopina¬
to dolore .xxuii. Dł uicinitate mortis.
.xxiiii. Dł terrore sompniorum .xxu.
.xxuii.

Expanded text:
XXI. De brevi letitia. XXII. De inopinato dolore. XXIII. De vicinitate mortis. XXIIII. De terrore sompniorum. XXV. XXVII.
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Dñs uobiscũ. illud obseruans ꝙ dñs
pax huic domui. Stans ergo populus qd̃ añ
non fec̃at dũ epła legeretur. deuotus ⁊ attentꝰ
respondet. et cum spũ tuo. Statĩq diaconus ũ
eos beniuolos reddat ⁊ dociles subdit. Sequencia
miserat eis uerbum salucis. Sicut in actib ap̃.¬

Expanded text:
dicens: Dominus vobiscum, illud observans quod Dominus m dicite: Pax huic domui . Stans ergo populus, quod ante non fecerat, cum epistola legeretur, devotus et attentus respondet: Et cum spiritu tuo. Statimque diaconus, ut eos benevolos reddat et dociles, subdit: Sequentia miserit eis verbum salutis, sicut in Actibus ap
Abbreviated transcription (Latin):
prebet. Qi metu potestatis ueritatem ocrłtat.
eamdẽ ueritatis iracundiam sibi celitus ꝓuocat
qr plus pertimescit hominem qͣm diuinã cre¬
pidet indignatõnem. Beatus cuius testimonio
innocens a scełe obiecto purgatur. Impius cuiꝰ
proditione ⁊̃ iniquus perimit᷑. Neq enĩ decet
xp̃iano mortis obuoxium prod̾e. ꝙ ad effuden¬
dum sanguinem infelici uocem costificatõnis
prelere. Sermo enĩ iusti hominis cm̃ ad mini¬
steriũ debet esse salutĩ. Ira enĩ indignatõnis et
tribulationis et ĩmissionis per angelos malos.
De causidicis.7.

Expanded text:
praebet. 7. Qui metu potestatis veritatem occultat, praebet. 7. Qui metu potestatis veritatem occultat, ejusdem veritatis iracundiam sibi coelitus provocat, quia plus pertimescit hominem quam divinam trepidat indignationem. Beatus cujus testimonio innocens ab scelere objecto purgatur; impius, cujus proditione etiam iniquus perimitur. Neque enim decet Christianum morti obnoxium prodere, et ad effundendum sanguinem infelicium vocem testificationis praebere. Sermo enim justi hominis tantum ad ministerium debet esse salutis; ira enim indignationis et tribulationis, et immissiones per angelos malos. De causidicis.
Abbreviated transcription (Latin):
falsidicus crib est personis obnoxius. Prim̃ d̾o
quem periurando contempnit. & sequent̾ iudi¬
ci. quem mentiendo fallit. postremo ĩnocenti quẽ
falso testimonio ledit. Testib falsis conuictis
carde mendacii falsitas reperitur. qd̾ si separati fu¬
erint. exanime iudicantis cito manifestant᷑. nam
sicut in unitate pͣuoꝵ grandis est fortitudo:
uita in separatõne maior infirmitas. fraudu¬
lentia cico rep̃henditur mendaciũ. falsidicorũ
crimen habent ⁊ qui falsitatem promet. et qui
supp̾mit ueritatem. qi et ille obesse uult. et iste
prodesse bult. peior ÷ autẽ testis qui ledit qm̃ qͥ
prestare nolit. nam ille malignus est. iste inucił.¬
Iniquus testis qͣmuis sua falsitate corpori rebꝰq
impediat. animo cñ nich̾ dampni confert. Erit
autem ille apud deum condempnatꝰ qui ad uer¬
sus innocentem fłm testimoniũ uel dicit. uel di¬
centib credit. Nam non solum ille reus est qͥ fłm
de alio profert. s et hiis qui cito aurem cͥminibꝰ

Expanded text:
falsidicus tribus est personis obnoxius. Primum Deo, quem perjurando contemnit; sequenter judici, quem mentiendo fallit: postremo innocenti, quem falso testimonio laedit. Testibus falsis convictis, tarde mendacii falsitas reperitur: quod si separati fuerint, examine judicantis cito manifestatur. » sicut in unitate pravorum grandis est fortitudo, ita in separatione major infirmitas. 5. Fraudulentiae cito reprehenditur mendacium, falsidicorum crimen habent, et qui falsitatem promit, et qui supprimit veritatem, quia ille obesse vult, et iste prodesse non vult. Pejor est testis qui laedit quam qui praestare non vult. Nam ille malignus est, iste inutiIniquus testis, quamvis sua falsitate corpori rebusque impediat, animo tamen nihil damni conferet. Erit autem ille apud Deum condemnatus, qui adversus innocentem falsum testimonium vel dicit, vel dicentibus credit. Nam non solum ille reus est, qui falsum de alio profert, sed et is qui cito aurem criminibus
Abbreviated transcription (Latin):
dicõnem. Radix .n. om̃ĩũ malorũ est cuꝑi¬
ditas. ħ sacrilegia ꝯmittit ⁊ furta. rapiuas
exercet ⁊ predas. bella gerit et homicidia:
Symoniace uendit ⁊ emit. Inique petit ⁊
recipit. Iniuste negociatur ⁊ feneratur. Ĩstat
dolis ⁊ imminet fraudib. dissoluit pactum.
⁊ uiolat iuram̃tum. Corrump̃ testimoniũ.¬

Expanded text:
ditionem. Radix enim omnium malorum est cupiditas». 2 Hec sacrilegia committit et furta, rapinas exercet et predas, bella gerit et homicidia, symoniace vendit et emit, inique petit et recipit, iniuste negotiatur et feneratur, instat dolis et imminet fraudibus, dissolvit pactum et violat iuramentum, corrumpit testimoniu
Abbreviated transcription (Latin):
spẽm corpori per amimam cribui. quia ẽ in
quantumcumq ÷ ꝑ animam. Ergo crrpͦ
subsistit et eo ipõ ÷ quo animatur. siũ imi¬
uersalit̾ ut mundus. siue particłariter ut
unũ qd̾q animal intra mundum. Hoc to¬
tum prorsus tem̾e dc̃m÷. Hic lib̾ sic incip̃.
Si alicubi est disciplina. Per idem tempus
quo mediolani fui baptismum ꝑceptur᷑
eciam disciplinarum libros conatus sum
scribe. interrogans eos qui mecum erant at
ab huiusmõi studiis non abhorrebant. per
corporalia cupiens ad incorporalia quibus¬
dam qͣiͣ passib certis uel ꝑuenire uel ducere.
S earum solum de gramatica librum ab¬
solu̾e potui. quem postea de armario nostro
ꝑdidi. ⁊ de musica sex uolumina qͣntum at¬
tinet ad eamdem partem que ritinus uocat᷑
s eosdem sex libros iam baptizatus iamq ex
italia reuersus in affricam scripsi. Inchoaue¬
ram quippe tm̃m istam apud mediolanium
disciplinam. De aliis quoq disciplinis illic

Expanded text:
speciem corporis per animam tribui, qua est, in speciem corporis per animam tribui, qua est, in quantumcumque est. per animam ergo corpus subsistit et eo ipso est, quo animatur, siue uniuersaliter, ut mundus, siue particulariter, ut unum quodque animal intra mundum; hoc totum prorsus temere dictum est. Hic liber sic incipit: Si alicubi est disciplina. Per idem tempus, quo Mediolani fui baptismum percepturus, etiam disciplinarum libros conatus sum scribere interrogans eos, qui mecum erant atque ab huius modi studiis non abhorrebant, per corporalia cupiens ad incorporalia quibusdam quasi passibus certis uel peruenire uel ducere. sed earum solum de grammatica librum absoluere potui, quem postea de armario nostro perdidi, et de musica sex uolumina, quantum adtinet ad eandem partem, quae rythmus uocatur. sed eosdem sex libros iam baptizatus iamque ex Italia regressus in Africam scripsi; incoaueram quippe tantummodo istam apud Mediolanium disciplinam. de aliis uero quinque disciplinis illic
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑius dixi. id qd̾ intłłigitur eimõi ẽẽ semꝑ
cum incelligatur. ⁊ animus qui utiq ñ eius
modi est sꝑ. Quod uero dixi animũ ꝓpterea
non posse ab eterna rratõne seꝑari. quia nõ ei
localiter iungitur. profecto non dyxissem. si
iam tunc essem litt̾is sacris ita eruditus ut re¬
cołem ꝙ scriptum est pecrata ur̃a seꝑant int̾
uos et deuni. Unde indelligi datur ⁊̃carũ rerũ
posse dici seꝑatõnem: que non locis s incoͣrlit̾
iuncta futrant. Quid sit etiam quod dixi
anima si caret corpore in hoc mundo non ẽ.
non potui recordari. Numquid .n. anime mor¬
tuoꝵ aut nou carent corpe aut in hoc mũdo¬
non sunt quasi inferi non sint in ħ m̃doe
S qr carere corpore in bono posui. fortasse
nomine corporis pestes corporeas appellaui.
Q si ita est nimisinsolenti uerbo usus sum.
Illud qͦ tenĩe dc̃m est a summa a essencia

Expanded text:
superius dixi, id, quod intellegitur, eius modi esse semper, superius dixi, id, quod intellegitur, eius modi esse semper, cum intellegatur et animus, qui utique non eius modi est semper. quod uero dixi: animum propterea non posse ab aeterna ratione separari, quia non ei localiter iungitur, profecto non dixissem, si iam tunc essem litteris sacris ita eruditus, ut recolerem, quod scriptum est: peccata uestra separant inter uos et deum. unde intellegi datur etiam earum rerum posse dici separationem, quae non locis. sed incorporaliter iuncta fuerant. Quid sit etiam, quod dixi: anima si caret corpore, in hoc mundo non est, non potui recordari. numquid enim animae mortuorum aut non carent corpore aut in hoc mundonon sunt? quasi uero inferi non sint in hoc mundo. sed quia carere corpore in bono potest, fortasse nomine corporis pestes corporeas appellaui. quod si ita est, nimis insolenter uerbo usus sum. illud quoque temere dictum est: a summa essentia
Abbreviated transcription (Latin):
Ost libros soliloquiorum iam de agro
mediolaniũ reuersus scripsi librum
esse uolueram p̃p̃soliloquia cerminanda.que
imꝑfrc̃a remanserunt. s nescio quõ me ĩuito
exiit ĩ manus hominũ et int̾ mea opuscła no¬
minatur. Qui primo raciocinatõnum cõtor¬
tione atq breuitate sic obscurus ÷ ut fatig
cum legitur. ⁊̃ intentõnem meam. uixq ĩtel¬
ligatur a me ip̃o. Deinde deniq cogitans uͥl
aliud qͣm animos hominũ in quadam argu¬
mentatõne eiusdem libridyxi. nec esse meo ꝙ
qui nicħ discit disciplina potest. Itẽq alio loco
dixi. Nec ullam rem scĩa complectitur: nisi que
ad aliquam ꝑtinet disciplinaui. nec uenit in
mentem dñi non disc̾e disciplinas. et habere
omĩum rerum scĩam in qua ⁊̃ prescĩa est fu¬
turorum. Tale÷ ⁊ illud quod dictum est ibi
non esse uitam cum rõne ulli uisi quime. Nez
enim deo sine rõne uita est: cum apud eum ⁊
sũma uita ⁊ sũma sit rõ. ꝙ illud qd̾ aliqnͣto

Expanded text:
ost libros Soliloquiorum iam de agro Mediolanium reuersus scripsi librum itorium esse uolueram propter Soliloquia terminanda, quae inperfecta remanserant, sed nescio quo modo me inuito exiit in manus hominum et inter mea opuscula nominatur. qui primo ratiocinationum contortione atque breuitate sic obscurus est, ut fatiget, cum legitur, etiam intentionem meam uixque intellegatur a me ipso. Denique cogitans nihil aliud quam animos hominum in quadam argumentatione eiusdem libri dixi: nec esse in eo, qui nihil discit, disciplina potest; itemque alio loco dixi: nec ullam rem scientia conplectitur, nisi quae ad aliquam pertinet disciplinam, nec uenit in mentem deum non discere disciplinas et habere omnium rerum scientiam, in qua etiam praescientia est futurorum. tale est et illud, quod ibi dictum est, non esse uitam cum ratione ulli nisi animae; neque enim deo sine ratione uita est, cum apud eum et summa uita et summa sit ratio. et illud aliquanto
Abbreviated transcription (Latin):
tamen cogitationũ turpiũ ad huc interpella¬
tione pulsari. Ante conuersionem precedit
turba peccatorum: post conu̾sionem sequitur
turba temptacõnum. Illa se obiciũt ne ad deũ
ꝯu̾tamur. iste se ingerunt ne liberis cordis o¬
culis deuncernanus. Utriusq tumłtus in so¬
lenciam nobis gignit. intentõnemq nr̃am
sepe fraude multimoda intercludit. Utile est
dei seruo post conu̾sionem temptari. qͣtenus
a torpore negligenciae sollicitantib uiciis.
ad uirtutes animũ per exercicium preparet

Expanded text:
tamen cogitationum turpium adhuc interpellatamen cogitationum turpium adhuc interpellatione pulsari. 5. Ante conversionem praecedit turba peccatorum, post conversionem sequitur turba tentationum. Illa se objiciunt, ne ad Deum convertamur; ista se ingerunt, ne liberis cordis oculis Deum cernamus: utriusque tumultus insolentiam nobis gignit, intentionemque nostram saepe fraude multimoda intercludit. 6. Utile est Dei servo post conversionem tentari, quatenus a torpore negligentiae, sollicitantibus vitiis, ad virtutes animum per exercitium praeparet
Abbreviated transcription (Latin):
carnales stimulos calcare cupiat. & sũma
uirtutum subire contendat. si forte adhuc ali.¬
qua aduersa de carnis molestiis tolerat. ñ fran¬
gatur qr dispensator bonoꝵ nouit aduersitati
reprim̃e uitiũ suscessione untutũ. Tunc magi
grauari se quisq impulsu uicioꝵagnoscit.
dum ad cognitõnem dei accesserit. Sicut ppłs
irł grauiore oñe ab egiptiis premitur. dũ
per moysen diuina illi cognitio aperitur. Ui
cia enini ante cõuersionem quasi pacem in
uirtute consurgunt. fuint autem inimica cõ¬
uerso: q̃ pecratori prosꝑe blandiebant. Acq itẽ
fuuic blanda conuerso: que pecratori aduersa
extiterunt. Multos ht̃ conflictus dei seruus ex
recordacõne operum p̃teritoꝵ. Multiq qui
post cõuersionem ⁊̃ uolentes motũ libidinis¬
sustinent: quod tamen ad dampnationem
beant pro excutienda mertia hostem cui resis¬
tant. dum mͦ non consenciant. Unde et nou̾int
serui dei se ⁊̃ a peccatis iam esse mundatos. sed

Expanded text:
carnis stimulos calcare cupiat, et summa virtutum subire contendat, si forte adhuc aliqua adversa de carnis molestiis tolerat, non frangatur, quia dispensator bonorum novit adversitates reprimere vitiorum successione virtutum. 2. Tunc magis gravari se quisque impulsu vitiorum agnoscit, dum ad cognitionem Dei accesserit, sicut populus Israel graviori onere ab Aegyptiis premitur, dum per Moysen divina illi cognitio aperitur . 3. Vitia enim ante conversionem quasi pacem in virtute consurgunt. Fiunt autem inimica converso, quae peccatori prospere blandiebantur; atque item fiunt blanda converso, quae peccatori adversa exstiterunt. 4. Multos habet conflictus Dei servus ex recordatione operum praeteritorum; multique post conversionem etiam nolentes motum libidinissustinent, quod tamen ad damnationem beant pro excutienda inertia hostem, cui resistant, dummodo non consentiant. Unde et noverint servi Dei se etiam a peccatis jam esse mundatos, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓposuisti dicens. qui potest caꝑe capiat. arri¬
puerunt. nouerunt. et pp̃ regͥnũ celorum se
ĩpõs non qr minatus es. s qr bortatus es cas¬
trauerunt. Hiis inclama ut te audiant. qm̃
mitises et humił corde. Hii qñto magni sunt
tanto humilient se i om̃ib: ut coram te in
ueniant głiani. Iustisunt: s nũquid sic̃ tu
iustificans impiũ: Casti sunt. s eosin peccatiꝰ
mrẽs eorum in ut̾is aluerũt. Sc̃ĩ sunt sed tu
eciam sc̃s scõrum. Uirgines sunt. s natieciam
ex uirginib non sunt. Et sp̃u et carne integ
sunt. s uerbum caro fc̃m non sunt. Et tamen
discaut non ab eis quib pecrata dimittis. sed
a te ip̃õ agno dei qui tollis pecrata mundi qũ
mitis es ⁊ humilis corde

Expanded text:
proposuisti dicens: qui potest capere, capiat, arriproposuisti dicens: qui potest capere, capiat, arripuerunt, uouerunt et propter regnum caelorum se ipsos non quia minatus es, sed quia hortatus es, castrauerunt. His inclama, hi te audiant, quoniam mitis es et humilis corde. hi quanto magni sunt, taveniant gratiam. Justi sunt: sed numquid sicut tu justificans impium? Casti sunt: sed eos in peccatis matres eorum in uteris aluerunt . Sancti sunt: sed tu etiam sanctus sanctorum. Virgines sunt: sed nati etiam ex virginibus non sunt. Et spiritu et carne integri sunt: sed Verbum caro factum non sunt. Et tamen discant, non ab eis quibus peccata dimittis, sed a te ipso Agno Dei, qui tollis peccata mundi , quoniam mitis es et humilis corde
Abbreviated transcription (Latin):
plo restituens lucra dampnabilium pcc̃õꝵ
Audiat mulier in ciuitate peccatrix tanto
lacrimosior pedib tuis: quanto fuerat alie¬
nior a uestigiis cuis. Audiant meretrices
⁊publicani qui scribas et phariseos precedũt
in regnũ celorum. Audiat om̃e genus egro¬
torum. cũ quib tibi pro crimine sunt obiecta
cõuiuia. uidelz qi a sanis qui medicũ non q̃re¬
bant. cum tu non uenires uocare iustos. s
pecratores in pnĩam. Hii om̃es cum conuer¬
tentur ad ce facile mitescunt ⁊ humiliant᷑
coram ce. menores iniquissime uite sue. et
ed respice agmina uirginũ puerorim
puellarũq sc̃arum. In eccłia cua erudi¬
cum est hoc genus. illic tibi a mat̾nis ub̃ib
pullulauit.in nom̃ tuũ ad loquendum lin¬
guam soluit nomen cuum uelut lacinfan¬
cie sue suxit infusum. Non potest quisqͣm ex
hoc numero dice̾. qui prius fui blasphemus
quod non iussisti. s tm̃m uolentib arripiẽd

Expanded text:
plo restituens lucra damnabilium peccatorum; plo restituens lucra damnabilium peccatorum; audiat mulier in ciuitate peccatrix tanto lacrimosior pedibus tuis, quanto fuerat alienior a uestigiis tuis; audiant meretrices et publicani, qui scribas et pharisaeos praecedunt in regnum caelorum; audiat omne genus aegrorum, cum quibus tibi pro crimine sunt obiecta conuiuia, uidelicet quasi a sanis, qui medicum non quaerebant, cum tu non uenires uocare iustos, sed peccatores in paenitentiam. hi omnes, cum conuertuntur ad te, facile mitescunt et humilantur coram te, memores iniquissimae uitae suae et gratia. Sed respice agmina uirginum, puerorum puellarumque sanctarum: in ecclesia tua eruditum est hoc genus; illic tibi a maternis uberibus pullulauit, in nomen tuum ad loquendum linguam soluit, nomen tuum uelut lac infantiae suae suxit infusum. non potest quisquam ex hoc numero dicere: qui prius fui blasphemus mmo etiam quod non iussisti tantummodo uolentibus arripiendum
Abbreviated transcription (Latin):
ideo te bone ih̾u ocuł fidei quos aꝑuisti
mͥ. tamqm in conditõne gei̾s humani
clamantem ac dicentem: uenice ad me et
discite a me. Quid obsecro ceper quẽ fcã sũt
omĩa fili dei. ꝙ idem qui fc̃s es inter omnia
fili hominis quid ut discamus a te uenimuꝰ
ad ce: Qm̃ mitis sum inquis. ⁊ humuł corde.
huccine redacti sunt om̃es tbesauri sapĩe
⁊ scĩe absconditi in te: ut hoc pro magno dis¬
camus a te. qm̃ mitis es et humił corde: Itane
magnũ est esse paruũ. ut nisi a te qui camn
magnus es fieret. disci omĩo non poss. Ita
plane. Non .n. aliter ĩuenitur requies anime
nisi in quieto timore digesto. quo magna
sibi erat qñ cibi sana non erat. Audiant te
et ueniant ad te ⁊mites atqz humules ẽẽ dis
honeratus qua sarcina premitur ut ocłos
ad celum leuare ñ audeat ꝑcutiens pectus
ille pecrator ⁊ ꝓpinquans de longinquo. Au¬
diat centurio nõ dignus cuiꝰ tectũ subires.
audiat zacheus maior publicanorũ qͣdru¬

Expanded text:
ideo te, bone Iesu, oculis fidei, quos aperuisti mihi, tamquam in contione generis humani clamantem ac dicentem: uenite ad me et discite a me. quid, obsecro te, per quem facta sunt omnia, fili dei, et idem qui factus es inter omnia, fili hominis, quid ut discamus a te, uenimus ad te? quoniam mitis sum, inquit, et humilis corde. hucine redacti sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi in te, ut hoc pro magno discamus a te, quoniam mitis es et humilis corde? itane magnum est esse paruum, ut nisi a te. qui tam magnus es, fieret, disci omnino non posset? ita plane. non enim aliter inuenitur requies animae nisi inquieto tumore digesto, quo magna sibi erat, quando tibi sana non erat. Audiant te et ueniant ad te et mites atque humiles esse disconeratus, qua sarcina premitur, ut oculos ad caelum leuare non audeat, percutiens pectus ille peccator et propinquans de longinquo; audiat centurio non dignus, cuius tectum subires; audiat Zacchaeus maior publicanorum, quadru
Abbreviated transcription (Latin):
iber contͣ epistolam quã dic¬
manichei quã uocant funda
principia eius sola redarguit alib
plosi sunt. s in cec̾is illius partib annotatõn
ubi uidebant᷑ affixe sunt: quib tota subũtite
et quib admonerer si qñ contra totam scrił
placuiss. Bic liber sic incipit. unũ uerũ deun¬
De agone xͥano. liber unu

Expanded text:
iber contra epistulam Manichei, quam uocant fundamenti, principia eius sola redarguit, sed it; sed in caeteris illius partibus annotationes ubi videbatur, affixae sunt, quibus tota subvertitur, et quibus commonerer, si quando contra totam scribere vacavisset. Hic liber sic incipit: Unum verum DeumDe Agone Christiano, liber unu
Abbreviated transcription (Latin):
petris. cadite ⁊ abscondite a facie sedentis in
throno. et ab ira agni. qm̃ uenit dies magnꝰ
ire ipõrum et quis pot̾it stare: ⁊ mitcet ange
los suos cum cuba ⁊ uocemagna. et ꝯgrega¬
bunc electos eius a quatuor uentis celi ⁊ sum¬
mis celorum usq ad terminos eorũ. tũc ipẽ
dũs in iussu ⁊ in uoce archangłi et in tubadĩ
descendet de celo. et omẽs qui ĩ monumẽtis
sunt audient uocem filii dei. et ꝓcedẽt boni
Mors ⁊ infernus dabunt mortuos suos qui
in ip̃is erunt. et udebit omĩs ocłs. ⁊ qui euni¬

Expanded text:
petris, Abscondite nos a facie sedentis in throno, et ab ira Agni: quoniam venit dies magnus irae ipsorum, et quis poterit stare ? Unum, velos suos cum tuba et voce magna et congregabunt electos eius a quatuor ventis celi a summis celorum usque ad terminos eorum». 2 Tunc «ipse Dominus in iussu et voce archangeli et in tuba Dei descendet de celo». Et «omnes qui in monumentis sunt, audient vocem Filii Dei, et procedent boni «Mors et infernus dabunt mortuos suos qui in ipsis erunt», et «videbit omnis oculus et qui eu
Abbreviated transcription (Latin):
heretici siũ marcioniste siue cuiuslibet eorum
quorum error opinatur qd̾ istum mundiun nõ
phetarum ad eanid̾ legem ꝑtinentium uerus
sit deus s pessimus demon. cum apud kartaginẽ
multis confluentib ⁊ attendissime audientibi
ĩplatea maritima legeretur ꝑuenerũt ad eum
fratres studiosissime xp̃iani: eũq m radarguẽd̃
sint ulla dilatõne miserunt. multũ rogantes ut
nec ego respondere differrem. refelli eum libris
duob. Quos idem prenotaui contra adũsariũ
legis ⁊ ꝓpħarum. qr codex se ip̃e qui missus ẽ no¬
men ñ halebat auctoris. Hoc opussic incip̃. libro¬
quem misistis frẽs dilectissimi. Contra Gauden

Expanded text:
heretici siue Marcionistae siue cuiuslibet eorum, quorum error opinatur, quod istum mundum non en, et prophetarum ad eandem legem pertinentium uerus sit deus, sed pessimus daemon, cum apud Carthaginem multis confluentibus et attentissime audientibus in platea maritima legeretur, peruenerunt ad eum fratres studiosissime Christiani eumque mihi redarguendum sine ulla dilatione miserunt multum rogantes, ut nec ego respondere differrem. refelli eum libris duobus, quos ideo praenotaui: contra aduersarium legis et prophetarum, quia codex ipse, qui missus est, nomen non habebat auctoris. Hoc opus sic incipquem misistis, fratres dilectissimi. Contra gauden
Abbreviated transcription (Latin):
uel sacerdocio pro fimbriis. mala punica cum
tintini abuł aureis. quoꝵ supra misterium
exposuimus..
uis.. De dalmacica.

Expanded text:
veteri sacerdotio, pro fimbriis mala punica cum tintinnabulis aureis, quorum supra mysterium exposuimus. CAPUT LVI. De dalmatica.
Abbreviated transcription (Latin):
Dupłr .n. reus est qui aperce delinquit qr et
agit et docet. De talib ysayas dicit. & peccata
sua quasi sodoma predicauerunt nͨ absconde¬
runt. Multi .n. publice delinquentes sine ullo
pudore sua flagicia predicant. nec ulla nutã¬
tur sceleris uerecundia. quedam .ni. iam iustĩe
portio est iniquitatem suam hõĩ abscondere.
⁊ in sem ipo de pcc̃is ꝓpriss enbesce. Peccatum

Expanded text:
r enim reus est qui aperte delinquit, quia et agit et docet. De talibus Isaias dicit: Et peccata sua, quasi Sodoma, praedicaverunt, nec absconderunt . 2. Multi enim publice delinquentes, sine ullo pudore sua flagitia praedicant, nec ulla utuntur sceleris verecundia. 3. Quaedam enim jam justitiae portio est iniquitatem suam 220 hominem abscondere, et in semetipso de peccatis propriis erubescere. 4. Peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
st ⁊̃ liber unus de cathetizandis rudibus
boc ipõ titulo p̃notatus. In quo libro u̾¬
dixi nec angłs qui cũ sp̃ĩb aliis satellitibus
suis suꝑbiendo deseruit obedĩam dei. ⁊ dẏaboͦ
factus est. aliquid nocuit deos sibi. nouit eĩ
deus ordinare desentes se animas cõuenien¬
tius diceretur desentes se sp̃c. qm̃ de angłis
agebatur. Hic liber sic incipit. petisti a me fi̾

Expanded text:
tiam liber unus de catechizandis rudibus hoc ipso titulo praenotatus. in quo libro, udixi: Nec angelus qui cum spiritibus aliis satellitibus suis superbiendo deseruit obedientiam Dei, et diabolus factus est, aliquid nocuit Deo, sed sibi: novit enim Deus ordinare deserentes se animas ; convenientius diceretur, Se spiritus, quoniam de Angelis agebatur. Hic liber sic incipit: Petisti a me, fra
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ultimũ. Nouissimũ .n. hominis cestam̃¬
cum immobile ꝑseu̾at. qr testatoris morte¬
firmatur. iuxta quod docet apłs. Testam̃¬
s ⁊ ꝓmisso iuxͣ quem modum dicit apłs.
Ideo noui testĩ mediator est ut remissionẽ
accipiant qui uocati sũt eterne h̾editatis.¬

Expanded text:
est ultimum. Novissimum enim hominis testamentum immobile perseverat, quia testatoris firmatur morte, juxta quod docet Apostolus: Testamesed et promissio quemadmodum dicit Apostolus: Ideo novi testamenti mediator est, ut repromissionem accipiant, qui vocati sunt, aeternae haereditatis
Abbreviated transcription (Latin):
De illũ qui sectantur illud. e̾cre ipĩ pecratores
habundantes in scło obtinuerunt diuicias
pot᷑ introire ꝑ foramen acus ita difficile est
diuitem ĩtroire in regnũ celorum. Arcta est
enĩ uia ⁊ angusta porta ꝑ quã itur ⁊ intrat᷑
ad uitam. Apostolus ergo sequutus est uiam
ueritatis. aiebat. Argentum ⁊ aurũ non ẽ mͥ¬

Expanded text:
Ve illis qui sectantur illud: «Ecce ipsi peccatores abundantes in seculo obtinuerunt divitias». t introire per foramen acus, ita difficile est divitem intrare in regnum celorum. Arcta est enim via et angusta porta, per quam itur et intratur ad vitam. Apostolus ergo secutus regulam veritatis aiebat: «Argentum et aurum non est m
Abbreviated transcription (Latin):
dolum. De incertitudine diuiciarum.
Mnis cupidus et auarus contͣ naturã
nititur ⁊ molitur. Natura namq pau¬
perem adducit in mundum. natura paupe¬
rem reducit a mundo. Nudum .n. terra
autem cupit. ⁊ curat diues fĩ in mundo. Des¬
et omĩa bona mea. O stulte. s hac nocte repe¬
tam aĩam tuam a te. que aut̃e p̃parasti cͤ
erunt: Thesaurizas ⁊ ignoras cui congre
ges. dormierũt sompnũ suũ ⁊ nich̾ inuẽne

Expanded text:
XVI. De incertitudine divitiarum. Omnis cupidus et avarus contra naturam nititur et molitur. Natura enim pauperem adducit in mundum, natura pauperem reducit a mundo; nudum namque eum terra autem cupit et curat fieri dives in mundo. «Deset omnia bona mea». Sed: «O stulte, hac nocte repetent animam tuam a te, que autem parasti cuius erunt?». «Thesaurizas, et ignoras cui congregabis ea». «Dormierunt sompnum suum et nichil in
Abbreviated transcription (Latin):
deus exigit affectus. Tolle inquit filiũ tuum
unigenitũ quem diligis usaac ⁊ offer eũ in
holocaustum suꝑ unũ montiũ quẽ mons
trauero tibi. statimq ꝓmptum ⁊ obedientẽ
ĩuenit. ĩmo nob̾ ostendit. Melchisedech qͦ nͥ
causas minime p̾uidiss. quarũ intuitu mis¬
ad offerendũ si recte diuidimus prius nos in
sacrificio offeramus arietinam ꝓteruiam.
feritatem caurinam. Hirtinamq libidinem
iugulantes. uxxͣ quod ĩ psalmo cantauimus.
holocausta medullata offeram tibi cũ incẽso.
munus abel. sicut sacrificiũ abrahe. sic̃ hostiã
melchisedech uota nr̃a dominus acceptabit. Uer̃
non solum in offencib. s in ipĩs oblacõnibus¬
delenius siłicudinem intueri. Nam illa uetera sa¬
crificia nouũ sacrificiũ figurabant. Quid.n.
fratre: sic ip̃e maliciose fuit appło iudeorum.
occisus est ab origine mũdi. Quid ꝑ sacͥficium¬

Expanded text:
Deus exegit affectus. Tolle, inquit, filium tuum Deus exegit affectus. Tolle, inquit, filium tuum unigenitum quem diligis Isaac, et offer illum in holocaustum super unum montium quem dixero tibi , statimque promptum et obedientem invenit, imo nobis ostendit. Melchisedech quoque,causas minime praevidisset, quarum intuitu mysad offerendum, si recte dividimus prius, nos ipsos in sacrificium offeramus, arietinam propter viam, feritatem taurinam, hircinamque luxuriam jugulantes. Juxta quod in Psalmo cantavimus: Holocausta medullata offeram tibi cum incenso amunus Abel, sicut sacrificium Abrahae, sicut hostiam Melchisedech, vota nostra Dominus acceptabit. Verum non solum offedebemus similitudinem intueri. Nam illa vetera sacrificia, hoc novum sacrificium figurabant. Quid enim fratre, sic ipse malitiose fuit occisus a populooccisus est ab origine mundi Apoc. XII
Abbreviated transcription (Latin):
icuti accepta dignatus es habere mun̾a
abel ⁊c̃. Aduerbuimistud sicuti siłitudinẽ
ĩnuit non exprimit qntitatem. Multo qͥppe
acceptius est hoc sacrificiũ qmͣ quod obtulit
abel. qm ꝙ obtulit abraham. qmͣ ꝙ obtulit
melchisedech. Ualet .n. amplius res qm umbͣ
ueritas qm figura. Ipãm ergo siłitudinem n¬
magis qm̃ quantitatem debemus attende.
dem offentes. recte nichilominus diuidamus
acceptum deo intus in corde obtulit holocau¬
stum. qr non se sibi recinuit. s deo totũ se sub¬
didit ⁊ impendit. ⁊ id̾o respexit deus ad abel ⁊
ad num̃a eius. Ad chaym autem ⁊ ad eius mu¬
nera non respex̃. prius respexit ad abel. ⁊ pꝰcea
respexit ad muera. qr non offẽns placuit a
munerib. s muera placuerũt ab offerente.
siłr abrabam egregia fide totũ se pͥus offe̾lat.¬
altissimo. ⁊ ꝓpterea cum sua duc̾et offe̾nda.
placidas ei hostias offerebat. Quodut nos
scientes imitarem᷑ patrios uel pͥmos ab illo

Expanded text:
icuti accepta habere dignatus est munera Abel . . . . Adverbium istud sicuti similitudinem innuit, non exprimit quantitatem. Multo quippe acceptius est hoc sacrificium, quam quod obtulit Abel, quod obtulit Abraham, quod obtulit Melchisedech. Videtur enim amplius res quam umbra, veritas quam figura. Ipsam ergo similitudinem magis quam quantitatem debemus attendere. idem offerentes, recte nihilominus dividamus, acceptum Deo justus in corde obtulit holocaustum, quia non se sibi retinuit, sed Deo se totum subdidit et impendit. Et ideo respexit Deus ad Abel et ad munera ejus. Ad Cain autem et ad ejus munera non respexit ibid. Prius respexit ad Abel, et postea respexit ad munera, quia non offerens placuit a muneribus, sed munera placuerunt ab offerente. Similiter Abraham egregia fide totum se prius offeAltissimo, et propterea cum sua duceret offerenda, placidas hostias offerebat, quod ut nos scientes imitaremur, patrios ab illo
Abbreviated transcription (Latin):
Abel dicitur puer non tam a puericia qm
a puritate. sin illud. Ecre puer meus elcũs
ham dicitur pacriarcha non tam isrłitice
plebis qmͣ populi xpĩani. eius per carnem.
rex salem .i. pacis. pp̃ illud qd̾ legitur. orietur

Expanded text:
Abel dicitur puer, non tam a pueritia, quam a puritate, secundum illud: Ecce puer meus electus ham dicitur patriarcha, non tam Israeliticae plebis quam populi Christiani: illius per carnem, rex Salem, id est pacis propter illud quod legitur: Orietur
Abbreviated transcription (Latin):
insatiabił. quis umqmͣ cupidus primo
fuit uoto ꝯtemptus: Eum ad ipiscitur ꝙ op
tauerat. desid̾at ampliora. Semꝑ ĩhabẽdis
⁊ nũqͣm in hĩtis finem constituit. Iñsatiabił
est oculus cupidi. ĩꝑtẽ iniquitatis nõ satiab̾r.
auarus non implebitur pecunia. ⁊ qͥ amat
diuicias: fructus ñ capiet ex eis. Infernus et
ꝑditõ nũqͣm replentur. similit̾ ⁊ oculi hoĩm
insatiabiles. Sanguisugge due sunt filie
dicentes. affer affer. Nai crescit amor nũmi
qnͣtum ip̃a pecunia crescit.
Quare cupidus

Expanded text:
insatiabilis! Quis unquam cupidus primo fuit voto contentus? Cum adipiscitur quod optaverat, desiderat ampliora, semper in habendis, et nunquam in habitis finem constituit. Insatiabilis est oculus cupidi, et in partem iniquitatis non satiabitur. « Avarus non implebitur pecunia, et qui amat divitias, fructum nperditio nunquam implentur, similiter et oculi hominum insatiabiles. «Sanguisuge vero due sunt filie dicentes: Affer, affer». Nam Crescit amor nummi, quantum ipsa pecunia crescit. VII Quare cupidus
Abbreviated transcription (Latin):
Quantũ autem ip̃e iulians quibdam sentẽ¬
ciis suis adiuuet manichos in primi libri mei
parte posteriorem monstaui: cetĩ autẽ nr̃i qͣ¬
tuor redduntur libris illisingulis singuli uer̃
in huiꝰ tanti tamq elalati oꝑis quĩto uolu¬
mine. ubi cõmemioraui doormem maritũ con¬
iugi sue ne deformes par̾e ꝓpon̾e in concubitu
formosam solere picturã. iomen hominis qui
bec facẽ solebat qiͣ certũ ꝑsui cũ sit in certum.
qr memoriame fellit. Ho autem soranꝰ auctor
medicine scripsit regem ꝙ̃prium fac̾ẽ solere.
s nom̃ eius ꝓpriũ non posut. ħ̾ opus sic incip̃.

Expanded text:
Quantum autem ipse Julianus quibusdam sententiis suis adjuvet Manichaeos, in primi libri mei parte posteriore monstravi. Caeteri autem nostri quatuor redduntur illis singulis singuli. Verum in hujus tanti tamque elaborati operis quinto volumine, ubi commemoravi deformem maritum conjugi suae, ne deformes pareret, proponere in concubitu formosam solere picturam ; nomen hominis qui hoc facere solebat, quasi certum posui, cum sit incertum, quia memoria me fefellit. Hoc autem Soranus auctor medicinae scripsit regem Cyprium facere solere, sed nomen ejus proprium non expressit. Hoc opus sic incipit:
Abbreviated transcription (Latin):
Nterea libri iuliani pigiani quos supra
comiti ualerio miseranon ouũa eo modo
quo a iuliano dc̃a sunad eumdem comitẽ
scripta. s non nulla eo m aliqnͣtũ fuisse
ĩmutata. scripsi ergo senbros aduersus illos
quatuor. S eoꝵ duob uinis testimoniis fs¬
scõrum. qui fidem cathicam post apostolos
defenderunt. Iuliani impdencia redarguitur:
qui tamqͣm manich̾oꝵ gna nob̾ obiciendũ
putauit. qr ex adam traidicimus originale

Expanded text:
nterea libri quattuor Iuliani Pelagiani, quos supra comiti Valerio miserat, non omnia eo modo, quo a Iuliano dicta sunt, ad eundem comitem scripta, sed nonnulla eorum aliquantum inmutata. scripsi ergo sex libros aduersus illos quattuor, sed meorum duo primi testimoniis sanctorum, qui fidem catholicam post apostolos defenderunt, Iuliani inpudentiam redarguunt, qui tamquam Manicheorum dogma nobis obiciendum putauit, quia ex Adam trahi dicimus or
Abbreviated transcription (Latin):
ibrum de beata uita non post libros de
achademicis. s int̾ illos ut scrib̾em contig̃.
Re occasione quippe ortus ÷ diei natalis mei et
cridui disputatone completus sic̃ satis ip̃e in¬
dicat. In quo libro constitit int̾ nos qui simł
querebamus non esse b̾am uitam nisi ꝑfc̃am
cognitõnem dei. Displicet autem illic quod
mallio theodoro ad quem librum ip̃m scripsi
qͣmuis docto et xp̃iano uiro plus cribui qͣm de¬
berem. et qd̃ fortuam etiam illic sepe nomĩaui.
et qd̾ tempore uite huius in solo animo sapien¬
tis dixi hĩtare beatam uitam: quõ lib se babeat
corpus eius. cum ꝑfr̃am cognitõnem dei. hoc ẽ
apłs que sola beata uita dicenda ÷: ubi ⁊ corpu̾
incorruptibile atq ĩmortale spiũ suo sine ulla
molestia uel reluctacõne subdetur. Sane istum¬
librum in nro codice int̾ruptum repperi ⁊ non
parum minus halere. ⁊ sic a fr̃ib quibusdam
descriptus ẽ: nec adhuc apud aliquem integrũ
ĩueneram. ex quo emendarem quando bec re¬

Expanded text:
ibrum de beata uita non post libros de Academicis, sed inter illos ut scriberem contigit.. ex occasione quippe ortus est diei natalis mei et tridui disputatione conpletus, sicut satis ipse indicat. in quo libro constitit inter nos, qui simul quaerebamus, non esse beatam uitam nisi perfectam cognitionem dei. Displicet autem illic, quod Mallio Theodoro, ad quem librum ipsum scripsi, quamuis docto et Christiano uiro, plus tribui quam deberem, et quod fortunam etiam illic saepe nominaui, et quod tempore uitae huius in solo animo sapientis dixi habitare beatam uitam, quomodolibet se habeat corpus eius, cum perfectam cognitionem dei, hoc est, et apostolus, quae sola beata uita dicenda est, ubi et corpus incorruptibile atque inmortale spiritui suo sine ulla molestia uel reluctalibrum in nostro codice interruptum repperi et non parum minus habere, et sic a fratribus quibusdam descriptus est, nec adhuc apud aliquem integrum inueneram, ex quo emendarem, quando haec re
Abbreviated transcription (Latin):
est est. Respicit ergo uł ad formam oratõnis
ut qd̾ oratur optetur uł ad modũ ꝯclusiomiꝰ¬
ut qd̾ concluditur affirmetur: u̾bi gr̃a cum sa¬
cerdos orat. Da nob̾ qͥs domine salutem mẽtis¬
et corporis Populus optando respondit am̃.
.i. fiat. uł cum sacerdos concludit. qui tecum

Expanded text:
 V. Respicit ergo vel ad formam orationis, ut quod oratur optetur, vel ad modum concluditur, affirmetur. Verbi gratia, cum sacerdos orat: Da nobis quaesumus, Domine, salutem mentiset corporis, populus optando respondet: Amen, id est fiat. Vel cum sacerdos concludit: Qui tecum