comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
idonei ñ erũt ipĩ si dicendũ est religiori. tea
eiũ abscindunt᷑ ⁊ hĩtum ĩmutant ut de uiris qͣiͣ
fenune fiant. Et ctͣ nat᷑am subiecti. musiebria pa¬
tisnt᷑. Ut tuc̃ demũ apti ⁊ digni sint ministri
supstitionis illoꝵ¶Qũquid actusati pot̾ hiuiꝰ. quẽ
Lex fatittalem. ¶ do em̃ amissio uii ⁊ actu ⁊ hicũ
misierẽ trafformat᷑ ut licent̾ muliebria paciat᷑.
Que gͦ putant᷑ eẽ mist̾ia uͥ de honesto inhonestũ
nestos faciat. ⁊ de indisciplinatis modestos. Quõ
caltores eiꝰ emuli possunt eẽ bone uite qͣnto mistia
turpia prudentes ab hiis uidicant᷑. enitantes aũt
⁊ figientes stułti qd̃ quidẽ callide ⁊ astute ab ĩĩs
idet᷑ aptatũ ¶ dcto enĩ legi sue applicant nomeu
pridentie ut contegant rephensibilia tiͦ qr uͥ pnu¬
dentia res henfio usłã est Nram̃ aũt segemi stul¬
tam. dicurit ut ꝓhibeant ab ea. s sublatis nõĩb

Expanded text:
idonei BOA erant ipsi, si dicendum est,. religioni. propterea idonei BOA erant ipsi, si dicendum est,. religioni. propterea enim absciduntur et habitum inmutant, ut de uiris quasi feminae fiant et contra naturam subiecti muliebria patiantur, ut tunc demum apti et digni sint ministri superstitionis illorum. numquid accusari potest huius modi, quem lex facit talem? ideo enim amisso uiri et actu et habitu in mulierem transformatur, ut licenter muliebria patiatur. Quae ergo putantur esse mysteria, ubi dehonesto inhonestum nestos faciat et de indisciplinatis modestos? quo modo cultores eius aemuli possunt esse bonae uitae, quando mysteria turpia prudentes ab his iudicantur, euitantes autem et fugientes stulti. quod quidem callide et astute ab ipsis uidetur aptatum. idcirco enim legi suae adplicant nomen prudentiae, ut contegant reprehensibilia eius, quia, ubi prudentia, reprehensio nulla est. nostram autem legem stultam dicunt, ut prohibeant ab ea. sed sublatis nominibus
Abbreviated transcription (Latin):
da cilludunitꝰ. Corro aũt deus ur̃ teste u̾tute co¬
lis enĩdait. ⁊ ut richil suspitionis uelinq̃ret legem
ipam houestam ⁊ scãm ⁊ ut deo dignũ ẽ tradidit.
¶Ndos ulo qui stulti a pagams dicuu deo nr̃o uon
credidimꝰ uisi nobis satiffeciss testimoniis ũtu¬
tum Nec legem eiꝰ suscepissemꝰ si nõ illam purã
⁊ tp̃i ꝓfessioni ꝯdignã cognoiussemꝰ. Hinc ẽ U
ntħ ap nos initenebris inchil occulte gͥitur. Oẽ
publitari. ¶Qmͣobrem pigani mist̾ia sua iitene¬
bas celebrant uł meo prudentes. Etubescũt eñ pa¬
lam illudit᷑ ¶Dia enĩ q̃ illic uice legis aguat᷑ nolt̃
manifati nequi prudentes se ducunt hebetes hiis
uideant᷑ quos stultos appellant. S ne forte huic
ilis stulti iudeam᷑. qiia lex ña castitatem mĩam ⁊
tꝰ est. ¶Iam ntiũ castitatem execnͣtur ut ⁊̃ aiue¬
dis delectant᷑ magist̾io eoꝵ substi qui nͥ talesfu̾iat

Expanded text:
daco inluduntur. Porro autem deus noster teste uirtute codaco inluduntur. Porro autem deus noster teste uirtute coli se mandauit et, ut nihil suspicionis relinqueret, legem ipsam honestam et sanctam et, ut deo dignum est, tradidit. nos uero, qui stulti a paganis dicimur, deo nostro non credidimus, nisi nobis satis fecisset testimoniis uirtutum, nec legem eius suscepissemus, si non illam puram et ipsi professioni condignam cognouissemus.. Hinc est unde nihil apud nos in tenebris, nihil occulte geritur. omne publicari. quam ob rem pagani mysteria sua in tenebris celebrant, uel in eo prudentes. erubescunt enim palam inludi; turpia enim, quae illic uice legis aguntur, nolunt manifestari, ne qui. prudentes se dicunt hebetes his uideantur, quos stultos appellant. Sed M forte hinc illis stulti uideamur, quia lex nostra castitatem, miserictus est. nam in tantum castitatem exsecrantur, ut etiam cinedis delectentur magisterio eorum subiecti, qui nisi tales fuerint,
Abbreviated transcription (Latin):
uita ab hns ip̃is elem̃tiꝰ dicant mandatũ ostendent
alicubi pceptum. legant aliqnͣdo aliquid illos sorutoᷤ
quos si nõ ostendũt qͣ pena digni st̃ qui auttores pe¬
sup̃te ⁊ confute religionis detegunt Lib̾a st̃ ex hac
impietate elem̃ta. Ipã enuĩ summaria m̃di actusałĩ
illos ap̃ uidicem deũ qi in hac consili uauitate mini¬
me se auctores ostendũ. Siniłr ⁊ illi quos cũ ꝯstes
cͥmien retorquẽtes quib cũ ũ mandassent ut deosil¬
los colere ceꝑunt. Ig᷑ quo pudore fidem nr̃am ce pre¬
hendendam aut ridendam putant quoꝵ legẽ uͥtetũ
uocem dicentis Ego sũ deus ⁊ nõ ẽ alius p̾t̾ me. Ꝙr
si nudis u̾bis drẽt ñ erat ei tredendũ ne smmilẽs pa¬
ganis uid̾em qui milla deoꝵ suoꝵ signa maiestati
uidentes colere eos ceꝑunt. ⁊ qd̾ penuis ẽ in honeste
t᷑ ¶ Dia eñ illic agunt᷑ que pudoris ẽ reuelare ⁊ pͣ¬
dentes se appellant quia de lege sua ficut a samar¬

Expanded text:
te ab his ipsis elementis dicant mandatum. ostendant alicubi praeceptum, legant aliquando aliquid illos locutos. quod si non ostendunt, qua poena digni sunt, qui auctores praesumptae et confictae religionis deteguntur? libera sunt ex hac impietate elementa. ipsa enim luminaria mundi accusabunt illos aput iudicem deum, quia in hac consilii uanitate minime se auctores ostendunt. similiter et illi, quos, cum constet crimen hoc retorquentes, quibus cum non mandassent, ut deos illos colere coeperunt. Igitur quo pudore fidem nostram reprehendendam aut ridendam putant, quorum legem uirtutum cem dicentis: ego sum deus et non est alius praeter me? quod si nudis uerbis diceret, non erat ei credendum, ne similes paganis uideremur, qui nulla deorum suorum signa maiestatis uidentes colere eos coeperunt et, quod peius est, inhoneste. turpia enim illic aguntur, quae pudoris est reuelare, et prudentes se appellant, quia lege sua sicut a samar
Abbreviated transcription (Latin):
tuquass paidentes uident᷑ in nno mudo ab umne deo.
ꝯdrto instos deos deasq uenerant . Seuatores end ̃
attres tudi dĩ ⁊ dei noĩe nũtugauerũt rũ puidi.
detegant. ud aũt asserere ꝗd ꝑniciem prar ĩiude
Requnt ꝯ sidentur ꝑtepta. Lex m̃a quos stulrol ue¬
cant autiftites ⁊ inmistros sine c̾mime scos ⁊ uereẜ¬
hxnsibiso p̾cipit ordinari. Econtͣ aũt paganoꝵ tod¬
dino antistites ⁊ ministros p̾doneos sibi ẽẽ ñ posse
muliebria patiant᷑ ⁊ discussis ĩ asi ⁊ honeste cnibus

Expanded text:
 prudentes uidentur, in uno mundo ab uno deo condito multos deos deasque uenerantur. procuratores enim et actores mundi domini et dei nomine nuncuparunt, cum inprouidi detegantur. illud autem asserere, quod perniciem pariat, Dehinc considerentur praecepta. lex nostra, quos stultos uocant, antestites et ministros sine crimine sanctos et inreprehensibiles praecipit ordinari; e contra autem paganorum traditio antestites et ministros idoneos sibi esse non posse, muliebria patiantur et discussis
Abbreviated transcription (Latin):
bit fuigua mea iusticiam tuã dñe. Gaud̾e se duit
ĩuisticia dnũ. qr in eo ꝑmanet qd̾ ꝓmisit dicẽs. Mi¬
seritosdiam aũt meã ĩ amouebo ab eis. Letꝰ gͦ rex
labia mea aꝑies. ⁊ os meũ annũtiabit laudẽ tuam.
Dit łabia enis aꝑit dum subitũ illũ eẽ ñ sinit cã
pctĩ ¶ ib̾ati enĩ os patet pecõris emĩ clausũ ⁊ ob̾.
Dudore enĩ ⁊ metu correptuᷤ loqui ñ audet absolu¬
tus aũt ⁊ lib̾atus tͥpudians p̾dicat laudẽ iuidicis. Nã¬

Expanded text:
ne. gaudere se dicit in iustitia domini, quia in eo permanet quod promisit dicens: misericordiam autem meam non amouebo ab eis. laetus ergo labia mea aperies et os meum adnuntiabit laudem tuam. sic labia eius aperit, dum subiectum illum esse non sinit causa peccati. liberati enim os patet, peccatoris enim clausum est os; pudore enim et metu correptus loqui non audet; absolutus autem uel liberatus tripudians praedicat laudem iudicis. na
Abbreviated transcription (Latin):
tus ⁊ reꝑatus setꝰ eẽt in salute quesita ¶ Iec amo¬
dixit. qr suꝑ omnẽ c̾aturani est. ꝑ quẽ reges regiãt
Et subdit. doceam in qͥt iniquos iuas tuas. ⁊ ĩpii ad
te ꝯu̾tentur. Rec dicit ut in eo discant. miqͥ pieta¬
tem dei que confitentes sͥ suscipit pxc̃ores ⁊ ꝓmouet.
ii ĩpios cõu̾sos negligit. S hortat᷑ dũ aliis muset᷑.
Et sequit᷑. ba me desangͥnib deꝰ deꝰ salutis mee.
Hoc dicto ostendit pec̃m suũ morte dignũ. Ut dei

Expanded text:
tus et reparatus laetus esset in salute quaesita, nec amotus et reparatus laetus esset in salute quaesita, nec amodixit, quia super omnem creaturam est, per quem reges regnant. Et subdit: Doceam iniquos vias tuas, et impii ad te convertentur. Hoc dicit, ut in eo discant iniqui pietatem Dei, qui confitentes sibi suscipit peccatores et promovet; nec impios conversos negligit, sed hortatur dum aliis miseretur. Et sequitur: Libera me de sanguinibus, Deus, Deus salutis meae. Hoc dicto ostend
Abbreviated transcription (Latin):
sic pot̾ hrẽ si ueq intꝰ u foris delinqͣt ¶ Sxc ẽ¬
in om̃ib ẜuetur uł i dei cã seruandũ ẽ q̃ pͥncipa¬
lis ÷. ⁊ mũdũ cor in sacͣm̃to dei ⁊ xp̃i custodiatur.
dum fides eoꝵ ĩiuolata ẜuat᷑. qr ĩ alio psalmo ait.
quis głiabit᷑ mũdũ se hrẽ cor añ ĩmunẽ eẽ a pes¬
catis. ¶ Demq rex dauid mũdũ cor hũit. ĩ causa dĩ
qr n auxiliũ aliũ alñ uanitate quesiuit. q̃÷ ydola¬
cet̾is. Et adiecit Ne ꝓicias me a fatie tua et
spm̃ scm̃ tuũ ne aufas ame ¶Sic sensus ẽ quẽ su¬
pra memoraui. quia securꝰ deuenia sollicitꝰ ẽ. de re¬
formatõe. Cui enĩ ignosait᷑ solum solet a facie dñi
se t̾ni ¶Qmͣuis enĩ nõ ĩ illum uindicet᷑ ĩ aĩo tam̃
dni uł iudicis facmꝰ eius deletum ñ÷. deo orat ut
peuitꝰ pcc̃m eiꝰ deleatur. ⁊ dignꝰ sit acced̾e ad faciẽ

Expanded text:
sic potest habere, si neque intus neque foris delinquat, hoc esic potest habere, si neque intus neque foris delinquat, hoc en omnibus seruetur, uel in dei causa seruandum est, quae principalis est, ut mundum cor in sacramento dei et Christi custodiatur, dum fides eorum inuiolata seruatur, quia in alio psalmo ait: quis gloriabitur mundum se habere cor aut inmunem esse a peccatis? denique rex Dauid mundum cor habuit-in causa dei, quia neque auxilium aliquando a uanitate quaesiuit, quae est idolaceteris. et adiecit: ne proicias meafacie tua et spiritum sanctum tuum ne auferas a me. hic sensus est, quem supra memoraui, quia securus de uenia sollicitus est de reformatione. cui enim ignoscitur solum, solet a facie domini secerni. quamuis enim non in illum uindicetur. in animo tamen domini uel iudicis facinus eius deletum non est. ideo orat, ut penitus peccatum eius deleatur et dignus sit accedere ad faciem
Abbreviated transcription (Latin):
pcc̃a ñ illa ĩputat. ħ est au̾t̾e faciem a pet̾is alicuꝰ
accͣationẽ ctͣ eũ ñ reciꝑe ¶ Et quid est hoc ÷ ut cũ de
duob poc̃is correptus fit ħ addat de multis se accusã¬
tũ. et cũ audierit a ꝓpħa nathan. quia ignotũ erat
ei qͣre sic postulat sedula p̾ce ut possit ad ueniam ꝑ¬
uenire. ũ quia ñ suã solius causam agit. s sub octa¬
sione pecĩ sui tociꝰ ppłi miserias narrat. Sibi enĩ
reformatõem p̾catur. quia qui ignoscit᷑ ñ ẽ sine ro¬
bore nisi loco suo fu̾it redditꝰ ut dignitas loci robo¬
rem extuset. Cetis aũt bñficiũ dei qd̾ ad cuicta ꝑ¬
cata abluenda futurũ erat in xp̃o significauit. Et
sequit᷑. ¶Cor mũdum crea in me deus. ⁊ spm̃ rectũ
dedica ni uisc̾ib meusͦ. ħ ÷ bona m̃te mĩam dep̃ca¬
a deo ꝑ spm̃ iusticie quẽ orat dedicari ĩ iusc̾ib su
is .i. ut nouus ad ħ ponat᷑ meo ut custodiat eñ a y¬
cato necogatur fac̾e qd̾ scit uolle¶ Cor aũt mũd̾

Expanded text:
is alicuius, accusationem contra eum non recipere. et quid est hoc, ut, cum de duobus peccatis correptus sit, hic addat de multis se accusando? et cum audierit a profeta Nathan quia ignotum erat ei, quare sic postulat sedula prece, ut possit ad ueniam peruenire, nisi quia non suam solius causam agit, sed sub occasione peccati sui totius populi miserias narrat? sibi enim reformationem precatur, quia cui ignoscitur non est sine rubore, nisi loco suofuerit redditus, ut dignitas loci ruborem excuset; ceteris autem beneficium dei, quod ad cuncta peccata abluenda futurum erat in Christo, significauit. Et sequitur: cor mundum crea in me, deus, et spiritum iustum dedica in uisceribus meis; hoc est bona mente mia deo per spiritum iustitiae, quem orat dedicari in uisceribus suis, id est, ut nouus ad hoc ponatur in eo, ut custodiat eum a peccatis, ne cogatur facere quod scitur nolle. cor autem mundum
Abbreviated transcription (Latin):
Postulatõeni deducat. Hac enĩ ꝑsecutõe ĩ pͥma cã
m̃ocentera se dicit. qi alt̾i deo pcat inimitꝰ ẽ aus¬
eꝰ ascribat. ¶Unde hic ab hac se miqͥtate alienũ
tͥ ⁊ nulli alii. quẽ dnĩ ꝑ errorem dicem Etaui mi¬
nor mea causa est. qmͣ cet̾oꝵ. qui st̃ ꝑditioni obno¬
xii ¶t on enĩ impiꝰ sum s pcc̃or. qr ñ inte s i

Expanded text:
 deducat. hac enim prosecutione in prima causa innocentem se dicit, quia qui alteri deo peccat inimicus est aucoritatem eius adscribat. unde hic ab hac se iniquitate alienum t nulli alii, quem deum per errorem dicerem, peccaui, minor mea causa est quam ceterorum, qui sunt perditioni obnoxii. non enim impius sum, sed peccator, quia non in te, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
tens. dñs potens in p̃lio. Et ħ subito ñ nudis u̾¬
his s cum testimoĩo regem głie xp̃m addisc̾e̾t. U̾¬
tus enĩ ⁊ potenitia. qua subegit. ⁊ p̾ssit dẏabolum
cũ satellib eiꝰ ħ ostendũt illum regem eẽ głie. Et
adietit. T̃ollite portas pͥntipes uãs. ⁊ eleuamini por¬
te et̾uales. H est qm̃ uirtutis testimoĩo cui contͣ¬
dici nephariũ ÷ didicistis dignũ ẽẽ xp̃m dici regem
nͥ emũdauerint corda sira. ab oĩ ĩmũdicia ydolate.
nͥ enĩ ĩnouatꝰ fu̾t hõ ñ intrabit spt̾ sanctꝰ ĩ eũ.
Et sequit. quis est iste rex glie ¶Iteratio ista con¬
firmatõem facit. Omẽ enĩ qd̾ nouũ audit᷑ nõ con¬
cipit᷑ corde nͥ it̾etur. admiratõem ue stuporẽ facit.c̃
ip̃e est rex głie. Eadem repetendo docet uite diti hc̃
regem głie. qui sit dñs uittutum. Non ĩ m̾ito eĩ
crucifixissent.

Expanded text:
lio, ut hoc subiecto non nudis uerbis, sed cum testimonio regem gloriae Christum addisceret. uirtus enim et potentia qua subegit et pressit diabolum cum satellitibus eius, haec ostendunt illum regem esse gloriae. Et adiecit: tollite portas principis uestri et eleuamini, portae aeternales. hoc est, quoniam uirtutis testimonio, cui contradici nefarium est, didicistis dignum esse Christum dici regem nisi emundauerint corda sua ab omni inmunditia idolatriae. nisi enim innouatus fuerit homo, non intrabit spiritus sanctus in eum. Et sequitur: quis est iste rex gloriae? iteratio ista confirmationem facit. omne enim, quod nouum auditur, non concipitur corde, nisi iteretur. admiratio enim stuporipse est rex gloriae. Eadem repetendo docet rite dici hunc regem gloriae, qui sit Dominus virtutum. Non immerito enimcrucifixissent
Abbreviated transcription (Latin):
euists i ss dñt ad pͥncipes ⁊ potestates adilus quos
nobis ꝯluetationẽ eẽ. Sitit apłs. ut tollant portas pͥn¬
ciois sui .i. di̾atoli qui est pͥnceps pncpũ in erpore con¬
smiton ꝑ quas itur in gehennã. hec porte ꝑfiia ẽ st
fatatia ⁊ sdolatra Et sequit᷑. ⁊ eleuamini porte ec na¬
leł. tices ⁊ spes tũ caritate porte st et̾males. txñ pot ab

Expanded text:
potestates, aduersus quos nobis conluctationem esse dicit apostolus, ut tollant portas principis sui, id est diaboli, qui est princeps principum in errore constitutorum, per quas itur in gehennam. hae portae perfidia est et fallacia idolatriae. Et sequitur: et eleuamini, portae aeternales. fides
Abbreviated transcription (Latin):
locutꝰ Dñicum diem sig̃tauit diceus. Huic dauid
p̾ma sabb̃i. Cumi enĩ dicit᷑ huic dauid. ad eũ ꝑtuiet
cuiꝰ hic dauid ħt ymagniẽ de quo dicit ꝓpha. ⁊ pu̾r
mens dauid pascit illos. Prima aũt salb̾i pͥmaferia
est ¶ ost sabbatum eñ pͥmꝰ dies dĩtꝰ est. affirman¬
te enũglio ⁊ dicente. pͥma sabbi aũt uenit maria mag¬
dalene ⁊ alt̾a maria ad sepulchrũ ⁊ c̾ Iu diũco gͦ die¬
expon̾etur. aꝑsona dei ⁊ patris mitiũ fecit. ut u̾tatis
satm̃tum ñ sine ordine manifestaret᷑ hommib. Pi
cere. Itaq sic orsus ẽ ꝓpħa ⁊ ai ¶ Dñi est t̾ra ⁊ pleni¬

Expanded text:
locuturus dominicum diem significauit dicens: huic Dauid prima sabbati. cum enim dicitur: huic Dauid, ad eum pertinet, cuius hic Dauid habet imaginem, de quo dicit profeta: et puer meus Dauid pasciest. Post sabbatum enim primus dies dominicus est, affirmante Evangelio et dicente, Prima autem sabbati venit Maria Magdalene et altera Maria ad sepulcrum, etc. . In dexponeretur, a persona dei et patris initium fecit, ut ueritatis sacramentum non sine ordine manifestaretur hominibus. cere. Itaque sic orsus est profeta et ait: domini est terra et pleni
Abbreviated transcription (Latin):
congt aut eteami ⁊oꝵ sedem tathedĩ pestilentie appel¬
saro¶  Let eñi sdeo impune erti subi dei noĩe hes
agunt. constat enĩ suas illos causas sub der noise
agersion enũ ⁊ elo d ei het agunt. Eꝯ sibi łceli uolẽ¬
das defende. cum sciamꝰ thore. ⁊ ct a. uiros ꝑ ꝑsũ

Expanded text:
congruit etiam eorum sedem catedram pestilentiae appellare. nec enim ideo impune erit, quia sub dei nomine haec agunt. constat enim suas illos causas sub dei nomine agere. non enim zelo dei haec agunt, sed sibi locum uolentes defendere, cum sciamus Chore et C
Abbreviated transcription (Latin):
e mueditabit᷑ die at nocte. anifm e auia laber
an om̃ib illecebris. ⁊ ĩmunis ad biis que der legͥ
adusa st. nceh alust qmͣ in dei lege extitiũ facir sa¬
caũtis filn dei confirmatꝰ In die bonis opibo insi¬
ant ⁊ nocte oionib ¶Sic ẽ enĩ de quo dicrt icat¬
titis cantitoꝵ dͥa tormit ⁊ cor eꝰ ugilat tionde an

Expanded text:
e. manifestum est, quia liber ab omnibus inlecebris et inmunis ab his, quae dei legi aduersa sunt, nihil aliud quam in dei lege exercitium facit. sacramentis filii dei confirmatus in die bonis operibus insistit et nocte orationibus. hic est enim de quo dicit in Canticis Canticorum, quia dormit et cor ei
Abbreviated transcription (Latin):
sͣ iundicet et̾nitatem Prefea qi sex dieb opꝰ con¬
sũmatum tociꝰ m̃di etatẽ in sẽ continet. Ut sex dieꝵ
continet᷑. Ut puta quia pͥorib scł̃is tanta cogni
tio dei in t̾ris ñ erat futura. sine splendore anf̾iores
diis uid̾entur. Ut aũt ante hoĩem peccora fierent.
quia net̾es nr̃i intulti ⁊ agrestes p̃coꝵ more uicturi
erant. Sexto aũt die homo fieret hec res fecit. quia
sexto millesimo anno aduentus xp̃i hoĩem fecit
ne morti eẽt obnoxius. Ut aũt ỹmago dei eẽt hõ.
quia dono dei coymagniari hr̃et filio dei dicente
art. Arbor aũt uite que posita ẽ in ꝑadyso ẏmago
fuit future grẽ dei. que ẽ corpꝰ dm̃. qd̾ qui edit ui¬
uet met̾num¶ ¶Lam arbor scĩe boni ⁊ mali. O
stendit enĩ quid eẽt bonũ quid ue malũ. Illõ
u̾o qd septimo die requieuit ab oꝑib suis hoc
signi fitauit. quia impleto sexto millesimo ãno

Expanded text:
sibi uindicet aeternitatem. Praeterea, quia sex diebus opus consibi uindicet aeternitatem. Praeterea, quia sex diebus opus consummatum, totius mundi aetatem in se continet, ut sex dierum continetutio Dei in terris non erat futura, sine splendore anteriores dies videntur: ut autem ante hominem pecora fierent, quia veteres nostri inculti et agrestes pecorum more victuri erant: sexto autem die homo fieret, haec res fecit, quia sexto millesimo anno aduentus Christi hominem fecit, ne morti esset obnoxius; ut autem imago dei esset homo, quia dono dei coimaginari haberet filio dei dicente . arbor autem uitae, quae posita est in paradiso, imago fuit futurae gratiae dei, quae est corpus domini, quod qui edit, uiuet in aeternum. nam arbor scientiae stendit enim quid esset bonum, quidue malum. illud uero, quod septimo die requieuit ab operibus suis, hoc significauit, quia impleto sexto millesimo anno
Abbreviated transcription (Latin):
cras alt̾m egnouerũt. Initio se contiñe ñ posse
et̾nitatem suspicari. Ubi se ꝑtib ĩucem recognosc̃
Nam si omĩa simł extitissent ñ eẽt eis sensus in¬
farmitatis. S putarent se nõ cepisse ¶ Que em̃ uer¬
bo dei sbito simł existunt ñ fe fieri sentiũt. nͥ aliud
añ se aliud post se uidendo. ⁊ ne forte illd̾ esd̾ pmũ
factum putet se infectum maiora post se fatta cͥnen¬
Do. hoc credit de se qd̾ uidet malt̾m pociorem. Denq
lum̃ qd̃ dies applłatur aute se ht̃ celum ⁊ t̾ram .i. a
quã ⁊ aridam. Cum aũt ip̃a aqua ⁊ arida ⁊ tenebre
confusa fuissent. facta et̾nitatẽ sibi uindicare nõ
pot̾ant. quia nemo harum statum ⁊ ꝓp̾etatem sibi
ausa est iuindicare. Sol it̾m ⁊ sua cum sint claris¬
simna aute se hñt multa. Ita gͦ ftm̃ ẽ ut pociora pꝰ¬
t̾iora. Ant̾iora aũt infi̾ora. cum se uident incħ hoꝵ

Expanded text:
cras alterum, cognouerunt initio se contineri nec posse cras alterum, cognouerunt initio se contineri nec posse aeternitatem suspicari, ubi se partibus inuicem recognoscunt. nam si omnia simul exstitissent, non esset eis sensus infirmitatis, sed putarent se non coepisse. quae enim uerbo dei subito simul existunt, non se fieri sentiunt, nisi aliud ante se aliud post se uidendo. et ne forte illud quod primum factum est putet se infectum maiora post se facta cernendo, hoc credit de se quod uidet in alterum potiorem. denique lumen, quod dies appellatur, ante se habet caelum et terram, id est aquam et aridam. cum autem ipsa aqua et arida et tenebrae confusa fuissent facta, aeternitatem sibi uindicare non poterant, quia nemo harum statum et proprietatem sibi ausa est uindicare. sol iterum et luna cum sint clarissima, ante se habent multa. ita ergo factum est, ut, potiora posteriora, anteriora autem inferiora cum se uident, nihil horum
Abbreviated transcription (Latin):
quid̃ ait. ñ debet uelare caput. quia ymago ⁊ głã
dei est. Musier aũt id̾o uelat. quia ñ ẽ gła aũ y¬
mago dei. Simłitudo aũt dei ħ ẽ in hoĩe. ut ficut
ex patre filius. simłr ex hoĩe mulier. In ħ plane
dispar quia hec facta ille u̾o natꝰ⁊. quibdam tam̃
uidet᷑ om̃ia simł dm̃ fecisse. Si em̃ u̾ba inqͥũt fec̃¬
qrͣ nõ omĩa simł fecisse dicatur. Nam hoc hoĩm
tur. Porro aũt magnam ꝓuidenciam ni ħ oꝑe ⁊ or¬
dine. ꝯtineuiꝰ ¶t Iam potuit utiq simł face̾ cũcta
s ratio młtiformis ꝓhibuit ⁊ se positis hiis om̃ib
scͥpture diuine fides hñda est. que dicit ⁊ sepe dicit.
Quia in sex dicit inquit dieb fecit dñs deus tiuuis ce¬
lũ ⁊ t̾ram mare ⁊ om̃ia que in eis. Primo enĩ in loco
sic debuerũt fi̾ ut sentirent ac scirent quia facta st̃.
¶Quͣdo enĩ ñ se om̃ia suuł uiderũt. s unũ hodie

Expanded text:
quidem, ait, non debet uelare caput, quia imago et gloria quidem, ait, non debet uelare caput, quia imago et gloria dei est; mulier autem ideo uelat, quia non est gloria aut imago dei. similitudo autem dei haec est in homine, ut, sicut ex patre filius, similiter ex homine mulier, in hoc plane dispar, quia haec facta, ille uero natus est. Quibusdam tamen uidetur omnia simul dominum fecisse. si enim uere non omnia simul fecisse dicatur? nam hic hominum tur. porro autem magnam prouidentiam in hoc opere et ordine contuemur. nam potuit utique simul facere cuncta, sed ratio multiformis prohibuit et sepositis his omnibus scripturae diuinae fides habenda est, quae dicit et saepe dicit, quia in sex, inquit, diebus fecit dominus deus tuus caelum et terram et mare et omnia quae in eis sunt. primo enim in loco sic debuerunt fieri, ut sentirent ac scirent quia facta sunt. quando enim non se omnia simul uiderunt sed unum hodie,
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ran ex aquis ⁊ t̾ra ꝓduci ussisset hoĩem tam̃ ut fa¬
ceret lum̃ t̾re manib app̃hendisse descbit᷑. ut mł̾tũ
diffr̾e hoĩem ab hiis que fec̾at doc̾et. ad honorẽ enĩ
hoĩes ꝑtine uult. qnͣdo eum dei mauib fcm̃ desc̃
Quid sit aũt ad ẏmagnẽ ⁊ similitud̾iem ꝙͣuis ali
dix̾imꝰ. ħ tam̃ locus ⁊ causa postulat ut it̾m dicamꝰ¬
¶ Patris enĩ ad filiũ u̾ba st̃ dicentis. faciamꝰ hoĩem ad
ymaginẽ ⁊ siłitudinẽ nr̃am ꝙͣqmͣ in oꝑe utͥusq¬
intlłigat᷑ ꝑsona dicentis ⁊ ob audientis. ħ gͦ yma¬
go dei est. in hoĩem ut unus factus sit qͣi dũs. ex
quo cet̾i oruentur. hũs imꝑiũ dei qiͣ uicarsꝰ eius. qr
om̃is rex dei ħt ymaginẽ. Iõq mulier ñ ẽ facta¬
ad dei ỹmagniẽ. Sic ⁊ eiuĩ diit. ⁊ fecit deus hoĩem
ad ymagniẽ dei fecit eũ. Huic ẽ unde apłus uit

Expanded text:
terram ex aquis et terra produci iussisset, hominem tamen ut faterram ex aquis et terra produci iussisset, hominem tamen ut faceret, limum terrae manibus adprehendisse describitur, ut multum differre hominem ab his, quae fecerat, edoceret. ad honorem enim hominis pertinere uult, quando Quid sit autem ad imaginem et similitudinem\', quamuis alibi dixerimus, hic tamen locus et causa postulat ut iterum dicamus. patris enim ad filium uerba sunt dicentis: faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nintellegatur persona, dicentis et obaudientis. haec ergo imago dei est in homine, ut unus factus sit quasi dominus, ex quo ceteri orirentur, habens imperium dei quasi uicarius eius, quia omnis rex dei habet imaginem. ideoque mulier non edicit: et fecit deus hominem, ad imaginem dei fecit eum. hinc est unde apostolus: uir
Abbreviated transcription (Latin):
aqbrdim dicuit᷑ mala eẽ ut uł sit erubescãt. Cnͣ¬
do eñ deo ⁊ conditori suo placent nlli utiꝙ debent
Displic̾e. Nam solent dic̾e stuati ĩo inqͥurit uidit
⁊ platuerũt ei quia añ nestieͥbat¶ O hebetes qͥ uomoꝰ
neseuut qui q̃d̃ uoluit ꝓdutum ẽ. aliquis uult qd
nescit. ⁊ qui pot̾ fate pͥot dici quu a aestit quio faci¬
at. ⁊ id̾ amplius est. ñ ipe fecit s ussit ut fieret. ⁊
qͣm ussit ñ est huiꝰ urtutis ut fac̾et. S quia huic
omĩa possibilia iubente hoc q̃ ñ pot̾at cepit posse.
ut ad huiꝰ laudem ꝓfic̾e̾t ¶Dupħ̾ enĩ uirtꝰ ẽ. ut ĩsen¬
die dixit. deus. faciamꝰ hoĩem ad ymagniẽ ⁊ siłitu¬
dinem nr̃am. ⁊ hẽat inquit pot̾atem suꝑ omĩa q̃ fat¬
ta sũt suꝑ t̾ram. ¶ Prĩ quid̾ fecit deꝰ subas quibus
pũd̾ compaguiaret. quo ꝯpacto ⁊ om̃ib ornatib
decorato ⁊ nccͣriis honestato. post ħ hoĩem fecit qui
frueret᷑ eo ⁊ om̃ib qui i illo st¶Nam cũ omĩa suꝑ

Expanded text:
ibusdam dicuntur mala esse, ut uel sic erubescant. quando enim deo et conditori suo placent, nulli utique debent displicere. nam solent dicere stulti: ideo,\' inquiunt, uidit et placuerunt ei, quia ante nesciebat.\' o hebetes, quo modo nesciuit, qui quod uoluit, productum est? aliquis uult quod nescit? et qui potest facere, potest dici quia nescit quid faciat? et quod amplius est, non ipse fecit, sed iussit ut fieret; et quam iussit, non est huius uirtutis ut faceret? sed quia huic omnia possibilia sunt, iubente hoc quae non poterat coepit posse, ut ad huius laudem proficeret duplex enim uirtus est, ut insendie dixit deus: faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram, et habeat, inquit, potestatem super omnia quae facta sunt smundum conpaginaret, quo conpacto et omnibus ornatibus decorato et necessariis honestato post haec hominem fecit, qui frueretur eo et omnibus quae in illo sunt. nam cum omnia super
Abbreviated transcription (Latin):
centem naboth cum uidices ñ eẽnt pͣua medi¬
tantes sub ordinatis falsis testib mortis tule¬
rũt sententiã Unde ĩ ahio psalmo dicit ⁊ cum
impus nõ sedebo. ħ enĩ iudiciũ eiꝰ esti. auꝰ ⁊ cd̃

Expanded text:
centem Nabuthae, cum iudices non essent, praua medicentem Nabuthae, cum iudices non essent, praua meditantes subornatis falsis testibus mortis tulerunt sententiam. unde in alio psalmo dicit: et cum impiis non sedebo. hoc enim iudicium eius est, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
q at. eẽ legem iubes me ꝑcuti. Illũ ipm̃ ĩ uistã
idicem ostendit. uti m dei cathedre sedens uidi¬
caret ĩ uiste. Hinc ẽ unde ⁊ dani es. dei est ait reg¬
nũ ⁊ cui uult dabit illud. Sicut enĩ t̾remi ĩꝑa¬
tord asitas currit ꝑ om̃s. ut in om̃ib es sit re¬
uerentia. ¶ta deusꝰ instituit ut ab ipõ rege dei au
te positꝰ quͣ debet. Tñ ħ institutio ẽ ut unus
hestulentie reꝑit᷑ ⁊ Iusqiłi umꝰ dei auctorital
lbriuit᷑ nͥ aput eos qui młtoꝵ deoꝵ p̾dicant
metũ ⁊ reu̾entiam. hii st̾ qui in tathedra pesti¬
lentie sedent. quia qd̃ pontifices eoꝵ p̾dicant
uiors est ¶ at enĩ tecens ut cultores uniꝰ dei qͣi
stulti ⁊ ĩmiti aut olꝑꝑbrio sint aut de hac uita
tollant᷑. hec ip̃a mat̾ia impietatis ÷. q̃ etiã in ce¬
tas ꝑtes extendit᷑ ꝑ quas impietates sue legis
ostendat. Nam inssu ierabel. antistites iniqͥta
incathedra pestilentie sederũt. qui adilsus ĩno¬

Expanded text:
: contra legem iubes me percuti, illum ipsum iniustum iudicem ostendit, ut in dei catedra sedens iudicaret iniuste. hinc est unde et Danihel: dei est, ait, regnum et cui uult dabit illud. sicut ergo terreni imperatoris auctoritas currit per omnes. ut in omnibus eius sit reuerentia, ita deus instituit, ut ab ipso rege dei aucte positus quam debet, tamen institutio est ut unus pestilentiae repperitur. nusquam unius dei auctoritas abnuitur, nisi apud eos, qui multorum deorum praedicant metum et reuerentiam. hi sunt qui in catedra pestilentiae sedent, quia quod pontifices eorum praedicant mors est. hoc enim docent, ut cultores unius dei quasi stulti et inimici aut obprobrio sint aut de hac uita tollantur. haec ipsa materia impietatis est, quae etiam in ceteras partes extenditur, per quas impietatis suae leges ostendat. nam iussu Iezabel antestites iniquitatis in catedra pestilentiae sederunt, qui aduersus inno
Abbreviated transcription (Latin):
uesaiiua quib ĩpietatem ꝯtegant ut uidẽtus
fallan a ⁊ on pot eñ sosa mipietas ꝓponi quia
ni iuent emptore. ⁊u lex diaboli est sub se no¬
minet ⁊ horret᷑. sic̃ ueneno admiscet᷑ ꝑ ed̃ lateat
Itan segi omboli q̃tdam iusta ad miscent ⁊ nom̃ ab¬
p̾licaut au̾tatis. s uniꝰ tuiꝰq senfus ÷ indicandus ip
i̾deo alussido aliquid uerũ ostendit. ut fallat. ut tũ
maligna p̾ditat bona putant ¶ Dm̃ catse dr̃a gesti¬
lentie ñ eẽ de dei ordinatione asseueramnꝰ ⁊ eoꝵ qui

Expanded text:
uelamina, quibus impietatem contegant, ut uidentes fallantur. non potest enim sola impietas proponi, quia non inuenit emptorem, et, ubi lex diaboli est, si ipse nominetur, horretur. Sicut ueneno admiscetur per quod lateat, ita et legi diaboli quaedam iusta admiscent et nomen adplicant ueritatis, sed unius cuiusque sensus est iudicandus, quia ideo aliquando aliquid uerum ostendit, ut fallat, ut, cum maligna praedicat, bona putentur. quoniam catedram pestilentiae non esse de dei ordinatione adseuerauimus, etiam e
Abbreviated transcription (Latin):
tem̃ cui legit᷑ facie ad faciem dñs eẽ locutꝰ missuᷤ
ad gentẽ ad frẽs suos ire nolebat. ¶Ionas ad ea
ꝙ ꝓpha p̾ceptum sibi ut ninuitis p̾dicaret. trru¬
pit ut ad lecum aliũ ꝑg̾et quo missus ñ fi̾at. ob
plane egregiꝰ i om̃ib tñ motꝰ amissione filioꝵ
uestim̃ta cidit sua ⁊ totundit comã capitis fui
abraham aũ nͨ contristatꝰ legit᷑ de morte carissi¬
mi filii. ⁊ quẽ iussus fu̾at ip̃e occidere nͨ alitubi
Deo sibi iubente legit᷑ trepidasse Ig᷑ ꝑ hec appa¬
ret melchisedech ultͣ hoĩem eẽ qr nõ erat uũ
melior eẽt qmͣ abrahã nͥ sola pcedat illũ nat᷑a.¬
¶ Natura enĩ ĩ passibit bĩtudine ꝑ sub̾am ht.
Humaua aũt natiuitas b̾itudinẽ acquirit ꝑ ge
peccaret melior deo fieret. qd̃ absit. quia natura

Expanded text:
etenim, cui legitur facie ad faciem dominus esse locutus, missus etenim, cui legitur facie ad faciem dominus esse locutus, missus ad gentem et fratres suos ire nolebat. Ionas adaeque profeta praeceptum sibi ut Nineuitis praedicaret inrupit, ut ad alium locum pergeret, quo missus non fuerat. Iob plane egregius in omnibus tamen motus amissione filiorum uestimenta scidit sua et totondit comam capitis sui: Abraham autem nec contristatus legitur de morte carissimi filii et quem iussus fuerat ipse occidere, nec alicubi deo sibi iubente legitur trepidasse._ Igitur per haec apparet Melchisedech ultra hominem esse, quia non erat unde melior esset quam Abraham, nisi sola praecedat illum natura. natura enim inphumana autem natiuitas beatitudinem adquiritper gesst-, ut numquam peccaret, melior deo fieret — quod absit! —, quia natura
Abbreviated transcription (Latin):
uideri possi ͤ ¶ Deus ẽ enĩ qui ꝓmittit de quo cre
de se sentit humanitas. pp̃ qd̾ datum sͥ a deo ab᷑¬
ham filiũ eodema iubente occide illũ ñ ambigit.
Nec tempꝰ difft̃ nͨ admirat᷑ ad dei uolũtatẽ ut
filiũ quẽ magno oꝑe bñficii ⁊ ad miratõis dede¬
rat grã hũe iuberet ordo octidi ¶ Certꝰ dei uolũ¬
tatem ñ debere ab hoĩe retͣctari. n ussionẽ aũ fac¬
tũ dei sine prudentia eẽCLd̾ ut omĩ deuotiõe
festinant᷑ impleret mat̾ eiꝰ ꝯuigis. ne nõ indicat.
ũ ignatꝰ fragilioris ẽẽ cͥta filios feminas ⁊ possei
huic deuotioni Pacͥmarũ miseratiõe ĩpẽdim̃tũ aftꝰ¬
re. nͨnõ ⁊ ipm̃ puerũ latet us ad horam necis ut
issione dei toto m̃tis obsequio obediret ¶Non per.¬
ricidiũ ħ deputans. s holocaustũ qd̃ iusto indice
auttore fiebat. Que igͥ his maiora posset gere
melthisedech. quib pced̾et abralam. qũe sit̃ iude¬
mus in mallo constat mobedientẽ fuisse ¶ oyses

Expanded text:
uideri possibile. deus est enim qui promittit, de quo credde se sentit humanitas? Propter quod datum sibi a deo Abraham filium eodem iubente occidere illum non ambigit nec tempus differt nec admiratur ad dei uoluntatem, ut filium, quem magnopere beneficii et admirationis dederat gratia, hunc iuberet occidi certus dei uoluntatem non debere ab homine retractari neque iussionem et factum dei sine prouidentia esse. quod ut omni deuotione festinanter impleret, matri eius coniugi suae non indicat non ignarus fragiliores esse circa filios feminas et posse huic deuotioni lacrimarum miseratione inpedimentum adferre; nec non et ipsum puerum latet usque ad horam necis, ut iussioni dei toto mentis obsequio oboediret non parricidium hoc deputans, sed holocaustum, quod iusto iudice auctore fiebat. Quae igitur his maiora posset gerere Melchisedech, quibus praecederet Abraham, quem, sicut uidemus, in nullo constat inoboedientem fuisse? Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
sacdotem ꝑ uoluntatem dat bñdictõem. ¶uerba
eĩ bũdictionis ⁊ natura eiꝰ cũ uolũtate ꝯordant.
totes suꝑ mltos cotidie nom̃ dñi ⁊ u̾ba bñdictioniᷤ
ĩponũt. S in paucis efftũs est. Est it̾m qnͣto me¬
liores se bñdicunt. qmͣuis em̃ quis sanctꝰ sit curuat
tam̃ caput ad bñdictionẽ sumendam. qi ñ ꝓpriũ sa
ẽdotis ÷ s dei ĩuentu heli eñ sacͥdos amiã bñdix̃
⁊ ꝓsetutꝰ effectꝰ est. ũ utiq que m̾ito sac̾dotis sed
ip̾ius anne cuiꝰ mund̾ cor inspexit deus. Igͦ mel¬
chisedeth. nõ ideo melior abrahe dicit᷑ pp̃ solũ offi¬
ciũ saedotisꝰ. s ⁊ natura añponit᷑. illi ut ultͣ hoĩes
intlłigatur.¶ Nullo mͦ enĩ fieri pot̾ ut qui tant
amico dei p̃pomt᷑ ⁊ fideliꝰ que a deo ut amore euis
nͣ filiũ suũ carissimũ dubitaret occid̾e̾ hõ putet᷑.
Qua enĩ iusticia quib oꝑib plus possit m̾eri
qnͣ meruit abraham. nͨ enĩ erat plus qd̃ fac̾et ad

Expanded text:
sacerdotem, per uoluntatem dat benedictionem. uerba enim benedictionis et natura eius cum uoluntate concordant. rdotes super multos cottidie nomen domini et uerba benedictionis inponunt, sed in paucis effectus est, est iterum quando meliores se benedicunt. quamuis enim quia sanctus sit, curuat tamen caput ad benedictionem sumendam, quia non proprium sadotis est, sed dei inuentum. Heli enim sacerdos Annam benedixit et prosecutus effectus est non utique merito sacerdotis, sed ipsius Annae, cuius mundum cor inspexit deus. Igitur Melchisedech non ideo melior Abrahae dicitur propter solum officium sacerdotii, sed et natura anteponitur illi, ut ultra homines intellegatur. nullo modo enim fieri potest ut qui tantum amico dei praeponitur et fideli usque adeo, ut amore eius nec filium suum carissimum dubitaret occidere, homo putetur. qua enim iustitia, quibus operibus plus posset mereri, quam meruit Abraham? nec enim erat plus quod faceret ad
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ceta ⁊ qũquid ñ m ħ num̃o contuiẽtur ⁊ netes
⁊ alio laco hec inquit in bethania gesta st tͣnfiorda¬
nẽ uͦ erat iohes baptirans. Postera die udit ihͥm
uenentem. iũqt dieit postera nocte. It̾mi sequit
segũti die uoluit ꝓficisci ingalileam. ⁊ i subr̾sis E
diettio nuptie facte st in chua galilee. Etce u di
aqr romani ugnũ hñt hẏspani. ⁊ galli. ⁊ affra. ⁊ cet̾i
subitis eis. sub eoꝵ nõie romani ucantͤ. Itae⁊ hox
qr uibi̾ta ẽ diei sub eiꝰ noĩe continet. S uide qu¬
dam faslant᷑ quia uidei i satb̃m itesꝑe uesꝑe iubẽ¬
tur nitiare. ñ ꝯsiderantes curita mandatũ sitr e Nam
utrp pridie ncce hũt em̃e sibi escas ⁊ spatare ĩlait¬
uati ⁊ lantum ire. Nũquid possẽt sĩ nocte fait̾e ut
orto die nttent in sarboin¶ Dñs cte uespe resurter̃
⁊diei depuitat᷑ In die em̃ resurrectio celebrat᷑. q dies

Expanded text:
 cetera. numquid non in hoc numero continentur et noctes? et alio loco: haec, inquit, in Bethania gesta sunt trans Iordanen, ubi erat Iohannes baptizans. postera die uidit Iesum uenientem. numquid dixit: \'postera nocte\'? iterum sequitur: sequenti die uoluit proficisci in Galileam, et in subiectis: et die tertia nuptiae factae sunt in Channan Galileae. Ecce ubique diea Romani regnum habent, Hispani et Galli et Affri et ceteri subiecti eis sub eorum nomine Roma nomine continetur. sed inde quidam falluntur, quia Iudaei in sabbatum uespere iubentur intrare, non considerantes cur ita mandatum sit. nam utique pridie necesse habent emere sibi escas et praeparare in sabbatum et lautum ire. numquid possent haec nocte facere, ut orto die intrarent in sabbatum? dominus certe uespere resurrexit et diei deputatur. in die enim resurrectio celebratur,
Abbreviated transcription (Latin):
cutisis nccͣia net nõ ⁊ adortiatum tociꝰ mũdr. Sie
enĩ adomatum domus ꝑtinet d si chamera elꝰ hẽat
auro distincta laquearia. Ita ⁊ mũdo ornatum p̾stẽt
stelle du̾sa luce fulgentes. luci itaq que facta ẽ for¬
por est. additꝰ splendor solis. Ita ut ꝯnera suit hec ⁊ in¬
diuroua. Nati aũt que erat tenebrosa datũ ẽ lu¬
imiare. Et quia qͣrta decnna fuit luna qͣdo facta
e sit art lumiuare minꝰ ĩ inchatõem necdis. scã em̃to¬
ta nocte luxit. a ꝑte gͦ ad totun dem̃ ẽ iinchattõem
noctis. quia nõ semꝑ uesꝑe lucet. Luminare aũ ma
Aad̾ solem dicimꝰ manet ĩ intio diei qi smił cũ suce
pee contretꝰ est. Qtib igͤ dieb sme luminarib huis
fuit mũdꝰ. Non erãt ad ħ quib ꝑfic̾ent officia eeꝵ

Expanded text:
cessaria nec non et ad ornatum totius mundi. sicut enim ad ornatum domus pertinet, si camera eius habeat auro distincta laquearia, ita et mundo ornatum praestant stellae diuersa luce fulgentes. luci itaque, quae facta est prior, est additus splendor solis, ita ut conexa sint haec et indiuidua; nocti autem, quae erat tenebrosa, datum est luminare. et quia quarta decima fuit luna, quando facta est, sic ait: luminare minus in inchoationem noctis; facta enim tota nocte luxit. a parte ergo ad totum dictum est: in inchoationem noctis, quia non semper uespere lucet. luminare autem maius, quod solem dicimus, manet in initia diei, quia simul cum luce priore concretus est. Tribus igitur diebus sine luminaribus his fuit m
Abbreviated transcription (Latin):
mane utis us uenat᷑ ad aluid mane. unt transarto
die tnccte ꝯputet᷑. N Ia ⁊ luna utio inttio ma¬
ne fasta ẽ q̃rtadetina facta eĩ suce debuit tota noe
⁊ in aluid mane cepit qͥntadetima. Quid a ͤ amtbr¬
git. ut si adie pͥntipia teneant. ꝑẜ guoꝵdũ ꝯten¬

Expanded text:
ut transacto die et nocte conputetur. nam et luna utique initio mane facta est quarta decima; facta enim lucere debuit tota nocte et in aliud mane coepit quinta decima. quid ergo ambigitur, ut non a die principia teneantur? Propte
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid ni mam quib signoꝵ cã omĩa offeren¬
Da erãt. alibi aũt tempꝰ quo se pati ꝑmusit adue¬
nit pp̃ qd̾ rixa mag̃ bellum ĩminebat armatos
uibet eẽ discipulos ñ ut repugnaret qui ꝑati uo¬
lebat. s ut dixi ⁊ p̾sciũ se huiꝰ rei ⁊ ĩ potestate ha¬
bere passionem suam ostend̾et humiliaret aũt se
unaniȩ salutis causa qd̾ suo soco dicet᷑. Cõueni

Expanded text:
aliquid in uia, quibus signorum causa omnia offerenaliquid in uia, quibus signorum causa omnia offerenda erant? adubi autem tempus, quo se pati permisit, aduenit, propter quod rixa magis bellum inminebat, armatos iubet esse discipulos, non ut repugnaret qui pati uolebat, sed, ut dixi, et praescium se huius rei et in potestate habere passionem suam ostenderet, humiliaret autem se humanae salutis causa, quod suo loco dicetur..
Abbreviated transcription (Latin):
pcussisse uideatur. Iam sit̃ sigͣtatur ĩ luca rp̃o
duõ ꝑmittente ꝑcussit ⁊ sit ꝓlubitꝰ hec audiuit
Ideo teuĩ ꝑmissum ẽ ut ⁊ unditare se posse uide¬
rent᷑. s nolle. ⁊ ut uirtꝰ ostend̾etur meo man̾e
in quo fu̾at. ut mutro uindicare se posse ñ am¬
bigentur. Inimici u̾o ꝓ c̾to hrẽut datam sibi ab
eo potestatem ut hec fac̾ent. ũ enĩ intlus appare¬
bat. s tradens se uoluntati eoꝵ¶ Quire gͦ sentẽ¬
cia data ẽ ut qui accipit gladiũ gladio ꝑeat. ⁊
postolo aũt petro us ad hoc ꝑmissum ẽ. qd̾ dolorẽ
fac̾et ñ qd̾ occid̾e̾t Hoc em̃ audiens ne it̾m ꝑcu
In mĩan enĩ positis lege iurił m̃do crediti ut i
ñ liceat aspere. Illud aũt qͥd̾ ante euntib in
iã discipulis mandasse uidet᷑ ut inchil tolle¬
rent in uia patis est causa ⁊ gr̃a uirtutũ ⁊ af¬
fabilitas doctrine ¶ Quid enĩ opus erat tollere

Expanded text:
percussisse uideatur. nam sicut significatur in Luca, ipso percussisse uideatur. nam sicut significatur in Luca, ipso domino permittente percussit et sic prohibitus haec audiuit. ideo etenim permissum est, ut et uindicare se posse uiderentur, sed nolle, et ut uirtus ostenderetur in eo manere, in quo fuerat, ut in utroque uindicare se posse non ambigerentur, inimici uero pro certo haberent datam sibi ab eo potestatem, ut haec facerent. non enim uictus apparebat, sed tradens se uoluntati eorum. quare ergo sententia data est, ut qupostolo autem Petro usque ad hoc permissum est, quod dolorem faceret, non quod occideret. Hoc enim audiens, ne iteruin misericordia enim positis lege iuris mundo crediti uti n liceat aspere. illud autem quod ante euntibus in uia discipulis mandasse uidetur, ut nihil tollerent in uia, pacis est causa et gratia uirtutum et adfabilitas doctrinae. quid enim opus erat tollere
Abbreviated transcription (Latin):
mirabilis res futura erat. ut hic qui noua ⁊ ĩ audita
signa faciebat. sic subito humilaret᷑ ut ⁊ u̾berib
subic̾etur ⁊ morti ¶NIegͦ uelut ĩ pͥstius hec ꝑa¬
ti uidẽtur ⁊ a quo forte uistus recessiss. Nec om̃ia
sic p̃dixit ut nõ dubitaret de hiis s p̾scus contra
hec separaret. Et quia uoluntate humibatꝰ ẽ ñ re¬
sisti acruis inimnicis iuberet. In tantũ ip̃m se eẽ qri
fu̾at ostendens. Ut iam detentus aurem q̃ abscisa
redd̾et. Non qͣi carnalis utiq medicus. s qĩ corꝑis
conditor. opus suũ truncatum refixit¶ Nec enim
uideret᷑. ⁊ illud frmaret qd̾ dix̾at. potestatẽ hẽo po¬
nendi aĩam ineã. ⁊̃ potestatem heo it̾m sumẽdi eã.
Hac gͦ causa gladios parari ñ tam̃ iussit oetidi
Nũc iltud suꝑest. qͣre ꝯtuens fcm̃ apłi pet̾. eum
qui gladio usus fu̾it gladio dixit ꝑire. cũ ũ ĩ tꝰte

Expanded text:
mirabilis res futura erat, ut hic, qui noua et inaudita mirabilis res futura erat, ut hic, qui noua et inaudita signa faciebat, sic subito humiliaretur, ut et uerberibus subiceretur et morti. : ne ergo uelut inpraescius haec pati uideretur et a quo forte uirtus recessisset, haec omnia sic praedixit, ut non dubitaret de his, sed praescius contra haec se pararet et, quia uoluntate humiliatus est, non resisti acrius inimicis iuberet in tantum ipsum se esse qui fuerat ostendens, ut iam detentus aurem quae abscisa redderet. non quasi carnalis utique medicus, sed quasi corporis conditor opus suum truncatum refinxit. nec enim uideretur et illud firmaret quod dixerat: potestatem habeo ponendi animam meam et potestatem habeo iterum sumendi eam, hac ergo causa gladios parari, non tamen iussit occidi. Nunc illud superest, quare contuens factum apostoli Petri eum, qui gladio usus fuerit, gladio dixit perire, cum non iniuste
Abbreviated transcription (Latin):
uidens petrꝰ apłus insurgentes ẜostes ꝓtulit gładiũ
⁊ amputauit auriculam serui sac̾dotũ. Tunc dñs
dixit pets. ut recond̾et gladiũ in thetam suã. Ois
eĩ ineuit qui accipit gfadiũ. gladio ꝑib̾it. ut qͥd
parari issit. qui ꝓhibuit ꝑtut̾e eũ etram mortis
designans eum qui ꝑtusserit gladio cũ ñ utiꝙ iniꝰ¬
te indeatur apłus ꝑcussisse.Qnͣtum ꝑtiuet enĩ
ꝑcussit eũ quẽ contra se armatũ uidelat. Resist̾e
enĩ debuit ĩ gratis seruis. ⁊ ad dnm̃ netandũ armatis.¬
uiberet parari carnales. ⁊̃ qui pͥus ĩma uisserit ñ pe¬
ram fr̾i nͨ peciuniam nͨ uigã nñc iuberet hr̃i qui
pͥus ꝓhibuit. Incipiamꝰ ig᷑ cur głaidios isserit pa¬
rari. ⁊ cedi ꝓhibuit ⁊ planare. nĩ solũ em̃ ĩimicorũ
Uerũ etiam ip̃orũ discipisloꝵ suoꝵ causa ad suꝑuen¬
turum bellum arma ꝓcurari frepit. Nona em̃ ⁊

Expanded text:
uidens Petrus apostolus insurgentes hostes, protulit gladium uidens Petrus apostolus insurgentes hostes, protulit gladium et amputauit auriculam serui sacerdotum. tunc dominus dixitnquit, qui accipit gladium, gladio peribit. ut quid parari iussit. qui prohibuit percuti, reum etiam mortis designans eum, qui percusserit gladio, cum non utique iniuste uideatur apostolus percussisse? quantum pertinet enim, percussit eum quem contra se armatum uidebat. resistere enim debuit ingratis seruis et ad dominum necandum armatis.iuberet parari carnales et, qui prius in uia iusserit nec peram ferri nec pecuniam nec uirgam, nunc iuberet haberi, quae prius prohibuit? Incipiamus igitur, cur gladios iusserit parari et caedi prohibuit, explanare. non solum enim inimicorum, uerum etiam ipsorum discipulorum suorum causa ad superuenturum bellum arma procurari praecepit. noua enim et
Abbreviated transcription (Latin):
agebant. ¶gͦ dupłici gen̾e exꝓbrantur. quia ⁊
miqͣ agentes dõ audebant osferre. ⁊ que indigne
erãt offerebant. Cum iniqui actus ñ sacrificiis redi
set. Si uoluisses satrificia dedissem utiq holccau¬
stis ñ delectab̾is. satrificium deo spiẽcũ tribulatꝰ.
⁊ cor ꝯtrictum ⁊ humiliatum deꝰ ñ despuies sꝑuit.
Deniq dicit samuel ad saul. qui cũ ꝯtempsisset
p̃̾ceptum diũ. sacrificio dm̃ putabat posse placari
Non enĩ inquit uult deꝰ sacrificiũ mag̃ qmͣ au¬
dire uocem suam. ⁊ scͥptura dicit. mĩam uolo qmͣ¬
satrificiũ. quia cum ĩuisti eẽnt ⁊ misericordes ob¬
lectationib ꝓpicum d̾m fĩ arbitrabantꝰ ¶Sic̃ ⁊̃ uc̃
quidam sꝑnentes iusticiam obłonib laudari se pu
bemus.
cieus añs bellũ indaitũ adu̾sus se fut᷑m dix̃¬
discipulis sius ut gfadios sibi pararẽt. quo
facto ꝯceptum eẽt bellum duce sẏmone scariote.

Expanded text:
agebant. igitur duplici genere exprobrantur, quia et agebant. igitur duplici genere exprobrantur, quia et inique agentes deo audebant offerre et quae indigna erant offerebant, cum iniqui actus non sacrificiis redimset: si uoluisses, sacrificia dedissem utique; holocaustis non delectaberis. sacrificium deo spiritus contribulatus, et cor contritum et humiliatum Denique dicit Samuel ad Saül, qui cum contempsisset praeceptum Domini, sacrificio Deum putabat posse placari, Non enim, inquit, vult Deus sacrificium magis, quam audiri vocem suam . Et Scriptura dicit, Misericordiamicordes, oblationibus propitium deum fieri arbitrabantur, sicut et nunc quidam spernentes iustitiam oblationibus laudari se putbemus.Sciens dominus bellum Iudaicum aduersus se futurum dixidiscipulis suis ut gladios sibi pararent. quo facto cum coeptum esset bellum duce Simone Scariote,
Abbreviated transcription (Latin):
bãt ut ĩ id ad̾ ditent se bñfac̾e pͤcarent. offerentes
deo holocausta indigna. ¶Unde ditit in malachia
ꝓpħa Si adducatis ad uictimam. cecum aut dlau¬
Dim̃ aũ egrum ñ est borũ. ¶ Offers aũt ea duciaũ
est ut ysaia de eadem re q̃ratur dicentes quõ mͥ
oues holocausti tui n in satrificiis tuis honorasti
me ¶Non em̃ad hoc te feciut laboraris in ture.
aut ut m̾careris mͥ argentum ĩcensũ. ne ad ipem
satͥficiorum tuoꝵ ꝯcupiui. In pͤcatis aũt tus ⁊ ini¬
qͥtatib astitisti mͥ MHanifm̾ est itaq ortas q̃relas
qma cum uoluntaria sacrificia offerrent. ñ in hus
dm̃ ignorabant. offerentes indigna. Cum ħ uti¬
q ñ eẽt ncͣcͣitatis Si eĩ mandata fuissent nctͣi¬
tate iudebant᷑ quallacumq offerre.Qnͣdo aũ
arbitrio suo hec offerebant talia debuerãt offer¬
re ex guib obsequiũ in se dei ostend̾ent. S qr
animꝰ ĩlloꝵ cupiditate ydoloꝵ errabat ĩ ꝯsid̾ate ħ

Expanded text:
bant, ut in id quod dicerent se bene facere peccarent offerentes deo holocausta indigna. unde dicit in Malachihel profeta: si adducatis ad uictimam caecum aut claudum aut aegrum, non est bonum. offers autem ea duci aut est ut in Eseia de eadem re queratur deus dicens: quo mihi oues holocausti tui? neque in sacrificiis tuis honorasti me. non enim ad hoc te feci, ut laborares in ture aut ut mercareris mihi argento incensum, nec adipem sacrificiorum tuorum concupiui; in peccatis autem tuis et iniqquia cum voluntaria sacrificia offerrent, non in his Deum honorabant, offerentes indigna, cum haec utique non essent necessitatis. Si enim mandata fuissent, necessitate videbantur qualiacumque offerre; quando autem arbitrio suo haec offerebant, talia debebant offerre, ex quibus obsequium in se Dei ostenderent. Sed quia animus illorum cupiditate idolorum errabat, inconsiderate haec