comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
seueri aut paulmi opere non iuenitur in¬
sertum. Iucidus itaq et toto orbe renitens
gloriosus domnus martinus decidente iam
mundo sol oriens nouus sicut anterior nar¬
rat hẏstoria. apud sabanam pannonie ortus
ad saluationem galliarum opitulante deo
dirigitur. Quas uirtutib et signis illustrans
in urbem turonicam episcopatus honorem
inuitus ppło cogente suscepit: in quo gloriosam
et pene m̃imiitabilem agens uitam per
quinquennia quinq bis insuꝑ geminis mer¬
sib cum decem dieb octogesimo primo etatic
sueanno cesario et attico consulib: nocte
media qiuieuit in pace. Gloriosum ergo et
toto mundo laudabilem eius transitum die
dominica fuisse manifestum ẽ: iq in se¬
quentib certis testimoniis comprobamus.
Quod non parui meriti fuisse censetur: ut illa
Die eum dñs in paradssum susciperet: qua¬
die idem redemptor et dñs uictor ab inferis re¬
surrexisset. Et ut quidm̃ca sollempnia semꝑ

Expanded text:
Severi aut Paulini opere non invenitur inSeveri aut Paulini opere non invenitur insertum. Lucidus et toto orbe renitens gloriosus domnus Martinus, decedente iam mundo, sol novus exoriens, sicut anterior narrat historia, apud Sabariam Pannoniae ortus, ad salvationem Galliarum opitulante Deo diregitur. Quas virtutibus et signis inlustrans, in urbem Turonicam episcopatus honorem invitus, populo cogente, suscepit; in quo gloriosam et pene inimitabilem agens vitam per quinquennia quinque bis insuper geminis mensibus cum decim diebus, octogesimo primo aetatis suae anno, Caesareo et Attico consulibus, nocte media quievit in pace. Gloriosum ergo et toto mundo laudabilem eius transitum die dominica fuisse, manifestissimum est, idque in sequenti certis testimoniis conprobamus. Quod non parvi meriti fuisse censetur, ut illa die eum Dominus in paradiso susciperet, qua idem Redemptor et dominus victor ab inferis surrexisset; et, ut qui dominica solemnia semper
Abbreviated transcription (Latin):
uidam pro benedictione elicuit.
inificai penetralia domus tamqm thesaurum
celeste reposuit. Pactum est autem ut iindia
temptatoris immisso incendio domus uoraci
slamena circumuteretur et sparsum perari¬
das teriad cunda uastauerat. Interea cla¬
mor ad celum tollitur: et beati maxtini auti¬
uecta: protinus cunctum extmxit incendium:
nouoq miraculo ceraque ignem alere solita est
sui libro uersu conscripsit: acceptode his ascõ
indiculi carta uenisset: nepos eius graui uexa¬
batur incommodo. At ille confisus inuirtu¬
te sc̃i : si tibi inquit placet beate martine ut
aliqua in tua laude conscribam. appareat tue¬
carta pectori eius: extimplo recedente febre sana¬
tus est. qui erat egrotus. Sed et fõrtunatus prbr
et si imperiti temptamus aliqua de
uirtutib sancti ac beatissimi martini que
post obitum eius facte sunt. quantum scilicet¬
inuenire possumus memorie replicare: qͥa
hocerit scribendi studium: quod in illo

Expanded text:
t elicuit. Quidam pro benedictione aliquid t elicuit. Quidam pro benedictione aliquid it, et infra penetralia, domus tanquam thesaurum coelestem reposuit. Factum est autem, ut invidia tentatoris immissum incendium domus voraci flamma circumureretur, et sparsum per aridas tabulas cuncta vastaret. Interea clamor ad coelum tollitur, et beati Martini auxijecta, protinus cunctum restinxit incendium, novoque miraculo cera, quae ignem alere erat solitasui libro versu conscripsit, accepto a sancto Perindiculi charta venisset, nepos ejus gravi tenebatur incommodo. At ille confisus in virtute Sancti: Si tibi, inquit, placet, beate Martine, ut aliquid in tua laude conscribam, appareat charta pectori ejus, extemplo recedente febre sanatus est, qui erat aegrotus. Sed et Fortunatus presbetsi imperiti, tentabimus tamen aliqua de virtutibus sancti ac beatissimi Martini, quae post obitum eius actae sunt, quantum invenire possumus, memoriae replicare, quia hoc erit scribendi studium, quod in illo
Abbreviated transcription (Latin):
cans. coram confessore prosternat. Nauigan¬
tib autem illis temptatoris impulsu commo¬
to uento nauis in profundum dimergitur:
et sexus uterq ab amne diripitur. Qumq
inter procellas fluctuum rotarentur. et spec
omnis euadendi perisset: una uox omniũ
inclamore profertur dicens. Miseratoi mar¬
tine. eripe a presenti interitu famulos famu¬
lasq tuas. His dictis: ecce flatus aure placi¬
dus artus submersorum subuehens ab un
ti paschali festo cum summa deuotione de¬
sua liberatione freci ꝑfuncti sunt. Non enĩ
defuit illa uirtus. que quondam iordanem
scindens. populum sub aquarum molib
margine arente traduxit: cum de fundo flu-¬
nii aduodecim lapides ablatos signa apłica gesti¬
entes.: iosue lutori cui aduenerat consecrauit:
uel illa que petrum pereuntem pia amplectens
dextera ne periret arripuit: uelque nautam¬
mox submergendum. martm dñm inuocan¬
tem de profundo pelagi ad litus qd̾ optabat

Expanded text:
cans, coram confessore prosternat. Navigancans, coram confessore prosternat. Navigantibus autem illis, temptatoris inpulsu commoto vento, navis in profundo dimergitur, et sexus uterque ab amne diripitur. Cumque inter procellas fluctuum rotarentur, et spes omnis evadendi perisset, una omnium vox in clamore profertur, dicens: „Miserator Martine, eripe a praesenti interitu famulos famulasque tuas!" His dictis, ecce flatus aurae placidus artus submersorum subvehens ab undti paschalia festa cum summa exultatione perfuncti sunt. Non enim defuit illa virtus, quae Jordanem scindens, populum sub aquarum molibus margine arente traduxit, cum de fundo fluvii duodecim lapides ablatos signa apostolica gestientes Josue littori cui advenerat consecravit; vel illa quae Petrum pereuntem pia 1004 amplectens dextera, ne periret, eripuit; vel quae nautam submersurum, Martini Dominum invocantem , de profundo pelagi ad littus quod optaba
Abbreviated transcription (Latin):
ad sanctum tumulum detulit: ut eum uir̾
marmore quo sancta menbra tegebantr
puluere. ac liquori ꝑmixto: in tantum ole¬
um redundauit: ut uestimenta sacerdotis
netareo estlaglans odore: oleagina uncda ꝑfun¬
denet mnultiq ex hoc infirmi experiere untu¬
tem sedet procelle abagris hoc liquore puri¬
ticats sepe ꝓhibite sunto P¬
um autem ad templum sanctum qui
atens cogitaret quid de beata eile portaret
ad salutem: ꝓpe sepulchrum accedens edi¬
trim supplicat: ut sibi parum benedicte
cese laurg uetur etumulo. Quam accipiens le¬
sus abscessit: et agro cui frugem seuerat confi¬
sui omposuit. Aduemens autem tempestas
senessina que uicinia inanniis precedentib
bens osculio. uel irrigans lacrimis. inqua uir
beatus aut sederat aut orauerat: siue ubi cibũ¬
sumpserat. uel ubi corpori quietem post labo¬
res multos indulserat: classe nauium prepa¬
rata amnem transire parat: ut beatum sepul¬
chrum adeat: et se cumfletu ueniam depre¬

Expanded text:
ad sanctum tumulum detulit, ut eum Id emarmore, quo sancta membra teguntur, pulvere, ac liquori permixto, ex quo in tantum oleum redundavit, ut vestimentum sacerdotis nectareo effragrans odore, oleagina unda perfunderetur. Multique 1003 ex hoc infirmi experiere salutem. Sed et procellae ab agris hoc liquore purificatis saepe prohibitae sunt. Cum autem ad templum sanctum quidsitiens, cogitaret quid de beata aede raperet ad salutem, prope sepulcrum accedens, aedituum supplicat, ut sibi parumper benedictae cerae largiretur e tumulo. Quam accipiens laetus abscessit; et agro, cui frugem severat, confisus imposuit. Adveniens autem tempestas saevissima, quae viciniam in annis praecedentibus bens osculis, vel irrigans lacrymis, in qua vir beatus ante sederat aut oraverat, sive ubi cibusumpserat vel corpori quietem post multos labores indulserat, classe navium praeparata, amnem transire parat, ut beatum sepulchrum adeat et se, cum fletu veniam depre
Abbreviated transcription (Latin):
ubi pater puelle comperit currit exanmis:
pro filia rogaturus. Et forte orartinus iam
eccł̃iam fuerat ingressus. Ibi inspectante ppło
genua eius amplectitur dicens. Filia mea mo¬
ritur: misero genere languoris. & quod ipsa
est morte crudelius solo sp̃u inuit. iam carne pre¬
mortua:. rogo ut eam adeas atq benedicas.
confido enim quod ꝑ de reddenda sit sanitati.
Qua ille uoce confusus. obstupuit. et refugit:
dicens hoc sue non esse uirtutis. Senemerra¬
re iudicio: non esse se dignum ꝑ quem dñs
signum uirtutis ostenderes Perstare uehe¬
mentius flens pater: & orare: ut exanmem
uisitaret. Postremo a circum stantib ep̃is ire com¬
pulsus: descendit ad domum puelle. Ingens tur¬
ba proforib expectabat: quidnam seruus dĩ esset
facturus. Ac primum que erant illius familiaria
mistiusmodi reb arma: solo prostratus orauit.
Deinde egram intuens: dari sibi oleum postulabat.
Q uod cum benedixisset: inos puelle ium sc̃i liquo

Expanded text:
ubi pater puellae comperit, cucurrit exanubi pater puellae comperit, cucurrit exanpro filia rogaturus. et forte Martinus iam ecclesiam fuerat ingressus. ibi inspectante populgenua eius amplectitur dicens: filia mea moritur misero genere languoris, et quod ipsa est morte crudelius, solo spiritu uiuit, iam carne praemortua. rogo ut eam adeas adque benedicas: confido enim quod per te reddenda sit sanitati. qua ille uoce confusus obstipuit et refugit dicens, hoc suae non esse uirtutis: senem errare iudicio, non esse se dignum, per quem Dominus signum uirtutis ostenderet. perstare uehementius flens aterpater et orare ut exanimem uisitaret: postremo a circumstantibus episcopis ire conpulsus descendit ad domum puellae. ingens turba pro foribus expectabat, ; quidnam Dei seruus esset facturus. ac primum quae erant illius familiaria in istius modi rebus arma, solo prostratus orauit. deinde aegram intuens dari sibi oleum postulat: quod cum benedixisset, in os puellae uim sancti liquo
Abbreviated transcription (Latin):
S ed cum dextram altius extulisse. resupinus ruit:
consternatusq diuino metu ueniam precabatur.
ec dissimile huic fuit illud cum xiiii¬
eum idola destruentem cultro quidam feri¬
re uoluisset: in ipso ictu ferrum ei de mambus
excussum non comparuit. Plerumq autem con¬
tradicentib sibi rusticis ne eorum fana destrue¬
ret: ita predicatione sc̃a gentilium animos initi¬
gabat: ut luce eis ueritatis ostensa. ipsi sua templa
subuerterent. Qurationum uero tampotens in
eo gra erat: ut nullus fere ad eum egrotus accesse¬
rit. qui non continuo receperit sanitatem. Quod
uel ex consequenti liquebit exemplo.u
reueris puella quedam dira paralysis egri¬
tudine tenebatur:. ita ut iam ꝑ multum
tempus nullo ad humanos usus corporis officio
fungeretur: omni ex parte premortua : uix tenui
sp̃u palpitabat. Tustes ad solam funeris expecta¬
tionem assistebant ꝓpinqui: cum subito nuntiat᷑
ad ciuitatem illam uenisse martinum.Quod

Expanded text:
sed cum dexteram altius extulisset, resupinus ruit, sed cum dexteram altius extulisset, resupinus ruit, consternatusque diuino metu ueniam precabatur. ec dissimile huic fuit illud. cum eum idola destruentem cultro quidam ferire uoluisset, in ipso ictu ferrum ei de manibus excussum non conparuit. plerumque autem contra dicentibus sibi rusticis, ne eorum fana destrueret, ita praedicatione sancta gentiles animos mitigabat, ut luce eis ueritatis ostensa ipsi sua templa subuerterent. Curationum uero tam potens in eo gratia erat, ut nullus fere ad eum aegrotus accesserit, qui non continuo receperit sanitatem: quod uel ex consequenti liquebit exemplo. Treueris puella quaedam dira paralysis aegritudine tenebatur, ita ut iam per mul-, tum tempus nullo ad humanos usus corporis officio fungeretur: omni ex parte praemortua uix tenui sptionem assistebant propinqui, cum subito nuntiatur ad civitatem illam venisse Martinum. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
stati atq scutati instar militie celestis se optule¬
runt: dicentes missos se adño ut rusticam mul¬
titudinem fugarent: presidiumq martino fer¬
rent: nequis dum templum dirueretur obsisteret
rediret ergo: et opus ceptum deuotus impleret.
Ita regressus ad uicum. inspectantibus gentilium
turbis &e quiescentib. dum profanam edem usq
ad fundamenta dirueret: aras omnes atq simu¬
lachra redegit in puluerem. Quo uiso rustici.
cum se intelligerent diumo nutu obstupefactos.
atq ꝑterritos. ne ep̃o repugnarent: omnes fere
in iħm dñm crediderunt: clamantes palam ce
confitentes d̃m martini colendum: idola negligen
ud etiam in pago eduorum gestum sit refe¬
ram. Ubi dum templum itidem euerteret:
furens gentilium rusticorum in eum irruit mul¬
titudo. Qumq unus audatior ceteris stricto eũ
gladio peteret: reiecto pallio. nudam ceruicem ꝑ¬
cussori prebuit. Nec cunctatus ferire gentilis.

Expanded text:
stati adque scutati instar militiae caelestis se obtulestati adque scutati instar militiae caelestis se obtulerunt, dicentes missos se a Domino, ut rusticam multitudinem fugarent praesidiumque Martino ferrent, ne quis, dum templum dirueretur, obsisteret: rediret ergo et opus coeptum deuotus impleret. ita regressus ad uicum, inspectantibus gentilium turbis et quiescentibus , dum profanam aedem usque ad fundamenta dirueret, aras omnes adque simulacra redegit in puluerem. quo uiso rustici, cum se intellegerent diuino nutu obstupefactos adque perterritos, ne episcopo repugnarent, omnes fere Iesum Dominum crediderunt, clamantes palam et confitentes, Deum Martini colendum, idola autem necossent. Quid etiam in pago Aeduorum gestum sit, referam. ubi dum templum itidem euerteret, furens gentilium rusticorum in eum inruit multitudo. cumque unus audacior ceteris stricto eum gladio peteret, reiecto pallio nudam ceruicem percussuro praebuit. nec cunctatus ferire gentilis,
Abbreviated transcription (Latin):
eodem fere tempore eodem in opere uirtitẽ
edidit. Nam cum in uico quodam fano antiqͥs¬
simo & celeberrimo ignem immisisset: in proxi¬
mam immo adherentem domum. agente uen¬
to flammarum globi ferebantur. Quod ubi
mrartinus aduertit: rapido cursu domus tectũ
conscendit. obuium se aduenientib flammis
inferens. Tum uero mirum in modum cer¬
neres contra uim uenti ignem retorqueri: ut
compugnantium inter se elementorum quidã
conflictus uideretur. Ita uirtute martini. ibi
tantum ignis est oꝑatus. ubi iussus est. xn1¬
Nuico autem cui leprosum nomen est cũ iddẽ
templum opulentissimum suꝑstitione religio¬
nis uoluisset euertere.: restitit ei multitudo gen¬
tilium: adeo: ut non absq inuria sit repulsuᷤ.
Itaq secessit ad proxima loca. ibiq ꝑ triduum
cilitio tectus & cinere. ieiunans semꝑ atq orais
precabatur dñm: ut quia templum illud euer¬
tere humana manu non potuisset uirtus illud
diuina dirueret. Tunc subito ei duo angli ha¬

Expanded text:
idem fere tempus eodem in opere uirtutem edidit. nam cum in uico quodam fano antiquissimo et celeberrimo ignem inmisisset, in proximam, immo adhaerentem domum agente uento flammarum globi ferebantur. quod ubi Martinus aduertit., rapido cursu tectum domus scandit, obuium se aduenientibus flammis inferens. tum uero mirum in modum cerneres contra uim uenti ignem retorqueri, ut compugnantium inter se elementorum quidam conflictus uideretur. ita uirtute Martini ibi tantum ignis est operatus, ubi iussus est. In uico autem, cui Leprosum nomen est, cum itidem templum opulentissimum superstitione religionis uoluisset euertere, restitit ei multitudo gentilium, adeo ut non absque iniuria sit repulsus. itaque secessit ad proxima loca, ibique per triduum cilicio tectus et cinere, ieiunans semper adque orans, precabatur ad Dominum, ut, quia templum illud euertere humana manus non potuisset, uirtus illud diuina dirueret. tum subito ei duo angeli ha
Abbreviated transcription (Latin):
militantes: precipitatis in terram saltib se
dederunt. Dem martinum flagris ac fustib¬
urgere ceꝑunt: cum quidem ille mutus.
&e mncredibili patientia prebens terga ceden¬
tib: maiorem insaniam infelicib commo¬
ueret: magis ex hoc furentes: quod ille qua¬
si non sennens. uerbera illata contempne¬
res. Nos ilico consecuti fede cruentum

Expanded text:
militantes praecipitatis in terram saltibus se militantes praecipitatis in terram saltibus se dederunt. deurgere coeperunt; cum quidem ille mutus et incredibili patientia praebens terga caedentibus, majorem insaniam infelicibus commoveret, magis ex hoc furentes, quod ille quasi non sentiens verbera illata contemneret. Nos illico consecuti, foede cruentum
Abbreviated transcription (Latin):
cucurrisse. Deinde ꝑ illud ulceris foramen exi¬
guum. ita uirus stipasse cum sanguine: ut so¬
let ex uberib caprarum aut ouium pastorum
manu pressis longa linea copiosi lactis effluere.
Puer surrexit incolumis. Nos obstupefacti
tante rei miraculo id quod cogebat ipsa ueri¬
tas fatebamur: non esse subcelo qui mrartinum
itidem tempore iter cum eodem dum¬
dioceses iusitat agebamus. Nobis nescio qua
necessitate remorantib: aliquantulum ille ꝓ¬
cesserat. Interim ꝑ aggerem publicum plena
militantib uiris fiscalis rheda ueniebat. Sed
ubi martinum in ueste hyspida. nigro ce pen¬
dulo pallio circumtectum contigua de late¬
re iumenta uiderunt: paululum in partem
alteram pauefacta heserunt. Dem funibus
implicatis: ꝓtentos illos quib ut sepe uicdi¬
stis misera illa animalia conglobantur: or¬
dines miscuerunt. Dumq egre expediunt᷑:
moram fecere ꝓperantib. Qua ꝑmoti iniura

Expanded text:
cucurrisse: dein per illud ulceris foramen exicucurrisse: dein per illud ulceris foramen exiguum ita uirus stipasse cum sanguine, ut solet ex uberibus caprarum aut ouium pastorum manu pressis longa linea copiosi lactis effluere. puer surrexit incolumis. nos obstupefacti tantae rei miraculo, id quod ipsa cogebat ueritas, fatebamur non esse sub caelo, qui Martinum itidem tempore iter cum eo, dumdioeceses uisitat, agebamus. nobis nescio qua necessitate remorantibus aliquantulum ille processerat. interim per aggerem publicum plena militantibus uiris fiscalis raeda ueniebat. sed ubi Martinum in ueste hispida nigro et pendulo pallio circumtectum contigua de latere iumenta uiderunt, paululum in partem alteram pauefacta cesserunt. dein funibus inplicatis protentos illos, quibus, ut saepe uidistis, misera ipsa animalia conglobantur, ordines miscuerunt: dumque aegre expediuntur, moram fecere properantibus. qua permoti iniuria
Abbreviated transcription (Latin):
er idem fere tempus cum euantius
auunculus meus uir licet scłi negotus
occupatus. tamen admodum xp̃ianus. grauis¬
sima egritudine extremo mortis ꝑiculo cepissec
Durgeri: oartinum euocauit. Nec cunctatus
ille. ꝓperauit. Prius tamen qmͣ medium uiae
spacium uir beatus euolueret: uirtutem ad¬
uenientis sensit egrotus: receptaq continuo
sanitate: uiemeritib nobis. obuiam ipse ꝓcessit
Altera die redur cupientem magna prece deti¬
nuit: cum interim unum e familia puerum le¬
tali ictu serpens ꝑculit. Quem iam exammem
ui ueneni ipse euantius sius humeris illatum
ante pedes sc̃i uiri nichil illi impossibile confi¬
sus exposuit Iamq se malum serpentis ꝑ om̃ia
membra diffuderat. Qerneres omnib uenis
inflatam citem: & ad utris instar. tensa uitalia.
Martinus porrecta manu. uniuersa pueri men¬
bra ꝑtractans: digitum ꝓpe ipsum uulnuscu¬
lum quo bestia uirus infuderat. fixit. Tum
uero mira dicturus sum: uidimus uenenum
ex omni parte reuocatum ad orartim digitum

Expanded text:
er idem fere tempus cum Euanthius auunculus meus, uir licet saeculi negotiis occupatus admodum Christianus, grauissima aegritudine extremo mortis periculo coepisset urgueri, Martinum euocauit. nec cunctatus ille properauit: prius tamen quam medium uiae spatium uir beatus euolueret, uirtutem aduenientis sentit aegrotus, receptaque continuo sanitate uenientibus nobis obuiam ipse processit. altera die redire cupientem magna prece tnuit, cum interim unum e familia puerum letali ictu serpens perculit: quem iam exanimem ui ueneni ipse Euanthius suis umeris inlatum ante pedes sancti uiri, nihil illi inpossibile confisus, exposuit. iamque se malum serpens per omnia membra diffuderat : cerneres omnibus uenis inflatam cutem et ad utris instar tensa uitalia. Martinus porrecta manu, uniuersa pueri membra pertractans, digitum prope ipsum uulnusculum, quo bestia uirus infuderat, fixit. tum uero — mira dicturus sum — uidimus uenenum ex omni parte prouocatum ad Martini digitum
Abbreviated transcription (Latin):
diu negata lux patuit. Ita frẽs illi. anachorita
quem desiderabant uisitato. cum admodum
fructuosa laboris sui mercede redierunt: qui
in testimonium tante uirtutis admissi: fidem sc̃i:
Mira dicturus sum: leenam post dies quinq
ad auctorem tanti beneficii reuertisse: eidemq
inusitate fere pellem ꝓ munere detulisse. Qua
plerumq sc̃s ille quasi amiculo circum tectus:
non dedignatus est munus ꝑ bestiam sumere:
cuius alium potius interpretabatur auctorem.
rat etiam alterius anachorite uiiii.
in illis regionib nomen illustre:qui in ea
parde desertique siens iungitur habitabat.
Hic cum primum se ad heremum contulisset.¬
& herbis herbarumq radicib quas predulces
interdum & saporis exini fert arena uicturus:
ignarus germinis eligendi: noxia plerumq car¬
pebat. Nec erat facile uim radicum sapore discer¬
nere: quia omnia eque dulcia: sed pleraq oc¬
cultiori natura. uirus letale cohibebat. Cum

Expanded text:
diu negata lux patuit. Ita fratres illi, anachoreta diu negata lux patuit. Ita fratres illi, anachoreta quem desiderabant visitato, cum admodum fructuosa laboris sui mercede redierunt: qui in testimonium tantae virtutis admissi, fidem SanctiMira dicturus sum: leaenam post dies quinque ad auctorem tanti beneficii revertisse, eidemque inusitatae ferae pellem pro munere detulisse: qua plerumque sanctus ille quasi amiculo circumtectus, non dedignatus est munus per bestiam sumere, cujus alium potius interpretabatur auctorem. XVI. Erat etiam alterius anachoretae in illis regionibus nomen illustre, qui in ea parte deserti, quae est Syenes, habitabat. Hic cum primum se ad eremum contulisset, herbis herbarumque radicibus, quas praedulces interdum et saporis eximii fert arena, victurus, ignarus germinis eligendi, noxia plerumqpebat. nec erat facile uim radicum sapore discernere, quia omnia aeque dulcia erant, sed pleraque occultiore natura uirus letale cohibebant. cum
Abbreviated transcription (Latin):
die aliquantulum ꝓgressus. cum ꝓsequeretur
abeuntes: leenam mire magnitudinis ad se
uenire conspiciunt. Bestia licet trib reꝑ¬
tis non incerta quem peteret: anachorite pedi-¬
bus aduoluitur: & cum fletu quodam & la¬
mentatione ꝓcumbens. indicabat gementis
pariter & rogantis affectum. Mouit omnes:
& precipue illum qui se intellexerat expetitũ.
Precedentem sequitur. Nam preiens & sub¬
inde restans. subinde respectans: facie pote¬
rat intelligi. id eam uelle: ut quo illa ducebat
anachorita sequeretur. Quid multis.Ad
speluncam bestie ꝑuenitur: ubi illa adultos
iam quinq catulos male feta nutriebat. Qui
ut clausis luminib ex aluo matris exierant:
cecitate ppetua tenebantur. Quos singulos de
rupe prolatos: ante anachorite pedes mater
exposuit. Tum demum sc̃s animaduertit: qͥd
bestia postularet. Inuocatoq dei nomine con¬
trectauit manu lumina clausa catulorum: ac
statim cecitate depulsa. aꝑtis oculis bestiarum

Expanded text:
die aliquantulum progressus cum prosequeretur die aliquantulum progressus cum prosequeretur abeuntes, leaenam mirae magnitudinis ad se uenire conspiciunt. bestia licet tribus repertis, non incerta quem peteret, anachoretae pedibus aduoluitur et cum fletu quodam ac lamentatione procumbens indicabat gementis pariter et rogantis affectum. mouet omnes et praecipue illum, qui se intePraecedentem sequuntur: nam praeiens, et subinde restitans subindeque respectans, facile poterat intelligi, id eam velle, ut quo illa ducebat, anachoreta sequeretur. Quid multis? ad speluncam bestiae pervenitur, ubi illa adultos jam quinque catulos male feta nutriebat: qui ut clausis luminibus ex alvo matris exierant, caecitate perpetua tenebantur; quos singulos de rupe prolatos ante anachoretae pedes mater exposuit. Tum demum Sanctus animadvertit quid bestia postularet, invocatoque Dei nomine, contrectavit manu lumina clausa catulorum: ac statim caecitate depulsa, apertis oculis bestiarum
Abbreviated transcription (Latin):
sentiunt: homines non uerentur. Uuii
e cui autem hoc incredibile forte iudeat̃.¬
maiora memorabo. Eides.xp̃i adest. me nichil
fingere: neq incertis auctorib uulgata narrare:
sed que michi ꝑfideles uiros comꝑta sunt expli¬
cabo. Habitant pleriq inheremo sine ullis ta¬
bernaculis: quos anachoritas uocant. Uiuunt
herbarum radicib: nullo umqͣm certo loco
quas nox coegerit sedes habent. Ad quendã
igitur hoc ritu atq hac lege uiuentem: duo
ex nitria monachi licet longa & diuersa regio¬
ne. tamenquia olim ipsis in monasteru con¬
uersatione carus & familiaris fuisset: auditis
eius uirtutib contenderum: Quem diu mul¬
tumq quesitum. tandem mense septimo rep¬
pererunt: in extremo illo deserto quod est men¬
pbis contiguum. demorantem. Quas ille solitu¬
dines iam ꝑ annos duodecim dicebatur habi¬
tare. Quilicet ommum hominum uitaret
occursus: tamen agnitos non refugut: seq
carissimis ꝑ triduum non negauit. Quarto

Expanded text:
sentiunt, homines non verentur. XV. Ne cui autem hoc incredibile forte videaturmajora memorabo. Fides Christi adest, me nihil fingere, neque incertis auctoribus vulgata narrare: sed quae mihi per fideles viros comperta sunt, explicabo. Habitant plerique in eremo sine ullis taberherbarum radicibus: nullo umquam certo loco quas nox coegerit, sedes habent. ad quendam igitur hoc ritu adque hac lege uiuentem duo ex Nitria monachi, licet longe diuersa regione, tamen quia olim ipsis in monasterii conuersatione carus et familiaris fuisset, auditis eius uirtutibus, tetenderunt: quem diu multumque quaesitum tandem mense septimo reppererunt in extremo illo deserto, quod est Memphis contiguum, demorantem: quas ille solitudines iam per annos duodecim dicebatur habitare. qui licet omnium hominum uitaret occursum, tamen agnitos non refugit seque carissimis per triduum non negauit. quarto
Abbreviated transcription (Latin):
re segnis es ad hec scribenda que prospicis. Et
aio ad eam. Non tibi latet quod sim mops lit¬
teris: et tam admirandas uircutes stultus
et idiota non audeam promulgare.Atinam
seuerus aut Paulmus uiueret. aut certe fortu¬
natus adesset: qui ista describerent. Nam
ego ad hec mers notam incurro: si hec adno¬
tare temptauero. Et ait michi. Et nescis qͥa
nobiscum ꝓpter intelligentiam populorum ma¬
gis sicut loqui tu potens es habetur preclarũ. s¬
taq ne dubites: et hec agere non desistas: quia
crimen tibi erit si tacuetis. Ego autem hec
agere cupiens duplicis tedui affligor crucia¬
ti. meroris pariter et terroris. Meroris: Cur
tante uurtudes que sub antecessorib nr̃is fac¬
te sunt non sunt scripte: terroris: ut aggrebat
opus egregium rusticanus. Sed spe diume
pietatis illectus aggrediar quod mouetirr
potest enimut credo ꝑ mee lingue officium

Expanded text:
re segnes es ad haec scribenda quae prospicis?' Et re segnes es ad haec scribenda quae prospicis?' Et aio: 'Non tibi latet, quod sim inops litteris et tam admirandas virtutes stultus et idiota non audeam promulgare? Utinam Severus aut Paulinus viverent, aut certe Fortunatus adesset, qui ista discriberent! Nam ego ad haec iners notam incurro, si haec adnotare temptavero'. Et ait mihi: 'Et nescis, quia nobiscum propter intellegentiam populorum magis, sicut tu loqui potens es, habetur praeclarum? Itaque ne dubites et haec agere non desistas, quia crimen tibi erit, si ea tacueris'. Ego autem haec agere cupiens, duplicis taedii adfligor cruciatu, maeroris pariter et terroris. Maeroris, cur tantae virtutes, quae sub antecessoribus nostris factae sunt, non sunt scriptae; terroris, ut adgrediar opus egregium rusticanus. Sed spe divinae pietatis inlectus, adgrediar quod monetur. Potest enim, ut credo, per meae linguae i
Abbreviated transcription (Latin):
ominis sanctis et inxp̃i
amore dilectissimis fr̃ib
et filiis eccłie turomce
michi a deo commisse:
corpore positum oꝑari dignatus est: cotidie
atl cor roborandam fidem credentium. confir¬
mare dignatur. Ille nunc exornans uurtutib
in mundo. Et ille prebet ꝑ eum beneficia
xp̃ianis.: qui misit tunc presulem gentib peti¬
turis. Nsemo ergo de actis ante uirtutib dubi¬
dis ium presentium signorum munera cerit
oispensari: cum uidet claudos erigi cecos illu¬
nimari. demones essugari: et alia queq mor¬
boruim genera. ipso medicante curari. Ego
uero fidem ingerens. libri illius qui de cuis ui¬
ta ab anteriorib est scriptus: presentes urtutes
sterum dño uutante mandabo. Quod non pre¬
sumerem: nisi bis et tercio ammonitus fuissem
ꝑ iusum. Tamen onmpotentem deum testor.
quia uidi quadam uice ꝑ sompnium media
die. in basilica domni martim. debiles multos
a diuersis morbis oppressos sanani. Et uidi
hec. spectante matre mea: que att michi. Qua¬

Expanded text:
OMINIS SANCTIS ET IN CHRISTI AMORE DULCISSIMIS FRATRIBUS ET FILIIS ECLESIAE TURONICAE MIHI A DEO COMMISSAE corpoad corroborandam fidem credentium confirmare dignatur. Ille nunc exornans Al., exorin mundo; et ille praebet per eum beneficia Christianis, qui misit tunc praesulem gentibus perituris. Nemo ergo de anteactis virtutibus dubitet, cum praesentium signorum cernit munera dispensari, cum videt claudos erigi, caecos illuminari, daemones effugari, et alia quaeque morborum genera ipso medicante curari. Ego vero fidem ingerens libri illius qui de ejus Vita ab anterioribus est scriptus, praesentes virtutesterum, Domino iubente, mandabo. Quod non praesumerem, nisi bis et tertio admonitus fuissem per visum. Tamen omnipotentem Deum testem invoco, quia vidi quadam vice per somnium media die in basilica domni Martini debiles multos ac diversis morbis obpraessos sanari, et vidi haec, spectante matri meae, quae ait mihi: 'Qua
Abbreviated transcription (Latin):
modum. immo pene nulli in illis regionibus
xp̃i nomen receꝑant: quod adeo untutibus
illius exemploq conuialuit: ut iam ibi nullus
locus sit. qui non aut eccłus frequentissimus.
monasterus sit repletus. Nam ubi fana destru¬
xrerat: statim ibi aut eccl̃as aut monasteria con

Expanded text:
modum, immo paene nulli in illis regionibus modum, immo paene nulli in illis regionibus Christi nomen receperant: quod adeo uirtutibus illius exemploque conualuit, ut iam ibi nullus locus sit, qui non aut ecclesiis frequentissimis aut monasteriis sit repletus. nam ubi fana destruxerat, statim ibi aut ecclesias aut monasteria con
Abbreviated transcription (Latin):
letitiaq ceꝑunt. Aderat eminus turba miran¬
tium. Iamq paulatim nutare pinus: & rumã
suã casura minitare Pallebant eminus mo¬
nachi: &e ꝑiculo iam ꝓpiore conterriti: spem
omnem fidemq ꝑdiderant: solam myartini mor¬
tem ex pectantes. At ille contisus in dño. intre¬
pidus opperiens: cum iam fragorem siui pinuis
concidens edidisset: iam cadenti. iam super se
ruenti. eleuat obuiam manum: signum saui¬
tis opponit. Tum uero ut turbinis modo
retro actam putares. diuersam in partẽ ruit:
adeo ut rusticos qui tuto in loco steterant.
pene prostrauerit. Tum uero in celum cla¬
more sublato: gentiles stupere miraculo:
monachi flere pre gaudio:. xp̃i nomen in
commune ab omnib predicari: satisq
constitit eo die salutem illi uenisse regioni.
Nam nemo fere ex immani illa multituie
gentilium fuit qui non impositione manus
desiderata. dñm iħm relicto impietatis errore
crediderit. Et uere ante martinum parici ad¬

Expanded text:
laetitiaque coeperunt. aderat eminus turba miranlaetitiaque coeperunt. aderat eminus turba mirantium. iamque paulatim nutare pinus et ruinam suam casura minitari. pallebant eminus monachi et periculo iam propiore conterriti spem omnem fidemque perdiderant, solam Martini mortem expectantes. at ille confisus in Domino intrepidus opperiens, cum iam fragorem sui pinus concidens edidisset , iam cadenti, iam super se ruenti, eleuata obuiam manu, signum salutis opponit. tum uero — uelut turbinis modo retro actam putares — diuersam in partem ruit, adeo ut rusticos, qui tuto in loco steterant, paene prostrauerit. tum uero in caelum clamore sublato gentiles stupere miraculo, monachi flere prae gaudio, Christi nomen in commune ab omnibus praedicari: satisque constitit eo die salutem illi uenisse regioni. nam nemo fere ex inmani illa multitudine gentilium fuit, qui non impositione manus desiderata Dominum Iesum, relicto . impietatis errore, crediderit. et uere ante Martinum pauci ad
Abbreviated transcription (Latin):
succidi arborem non patiebantur. Ille eos sedu¬
lo cepit commonere nichil esse religionis insti¬
pite: deum potius cui seruiret ipse sequerentur:
arborem illam excidi oportere. quia esset demomi
dedicata. Tum unus ex his qui erat audacior
ceteris. Si habes inquit aliquam de deo tuo quẽ
dicis te colere. fiduciam: nosmetipsi succidimus
hanc arborem. tu ruentem excipe. Et si tecum
est tuus ut dicis ds̃: euades. Tum ille intrepide
confisus in dño: facturum sepollicetur. Hic uͦ
ad istiusmodi conditionem omnis illa gentiliũ
turba consentit: facilemq arboris sue habuere
lacturam: si mimicum sacrorum suorum casu
illius obrussent. Itaq cum unam in partem
pinus illa esset adclinis: ut non esset dubium
quam in partem succisa corrueret: eo loco uinc¬
tus statuitur. ꝓ arbitrio rusticorum: quo arbo¬
rem esse casuram nemo dubitabat. Succidere
igitur ipsi suam pinum: cum ingenti gaudio.

Expanded text:
succidi arborem non patiebantur. ille eos sedusuccidi arborem non patiebantur. ille eos sedulo commonere, nihil esse religionis in stipite: Deum potius, cui seruiret ipse, sequerentur: arborem illam succidi oportere, quia esset daemoni dedicata. tum unus ex illis qui erat audacior ceteris: si habes, inquit, aliquam de Deo tuo, quem dicis te colere, fiduciam, nosmet ipsi succidemus hanc arborem, tu ruentem excipe: et si tecum est tuus, ut dicis, Dominus, euades. tum ille intrepide confisus in Domino facturum se pollicetur. hic uero ad istius modi condicionem omnis illa gentilium turba consensit, facilemque arboris suae habuere iacturam, si inimicum sacrorum suorum casu illius obruissent. itaque cum unam in partem pinus illa esset adclinis, ut non esset dubium, quam in partem succisa corrueret, eo loci uinctus statuitur pro arbitrio rusticorum, quo arborem esse casuram nemo dubitabat. succidere igitur ipsi suam pinum cum ingenti gaudio
Abbreviated transcription (Latin):
agros suos circumferre dementia. Eleuato gͦ
in aduerso signo crucis. imperat turbe non mo¬
ueri loco: onusq deponere. Hic uero mirum in
modum uideres miseros primum uelut saxa di¬
riguisse: deinde cum ꝓmouerese summo conami¬
ne niterentur. ultra accedere non ualentes. rici¬
culam in uertiginem rotabantur: donec ucti
corꝑis onus deponunt attoniti. Et semet inuicẽ
aspectantes: quidnam sibi accidisset taciti cogita¬
bant. Sed cum beatus uir comperisset exequia¬
rum esse illam frequentiam non sacrorum: ele¬
uata rursum manu. dat eis abeundi ce touen¬
di corporis potestatem. Ita illos & cum uoluit
stare compulit: & cum uoluit abire ꝑmisit
tem dum in uico quodam. templum antiquis¬
simum diriusset. & arborem pmum que fano
erat prorima esset aggressus excidere: tum uero
antistes lociillius ceteraq gentilium turba ce¬
pit obststere. Et cum idem illi dum templum¬
edis euerteretur imꝑante dño quieuissent:

Expanded text:
agros suos circumferre dementia. leuato ergo agros suos circumferre dementia. leuato ergo in aduersos signo crucis imperat turbae non moueri loco onusque deponere. hic uero mirum in modum uideres miseros primum uelut saxa riguisse. dein, cum promouere se summo conamine niterentur, ultra accedere non ualentes ridiculam in uertiginem rotabantur, donec uicti corporis onus ponunt: attoniti et semet inuicem aspicientes, quidnam sibi accidisset, taciti cogitabant. sed cum beatus uir conperisset exequiarum esse illam frequentiam, non sacrorum, eleuata rursum manu dat eis abeundi et tollendi corporis potestatem. ita eos et cum uoluit, stare conpulit, et cum libuit, abire permisit. Item, cum in uico quodam templum antiquissimum diruisset et arborem pinum, quae fano erat proxima, esset adgressus excidere, tum uero antistes loci illius ceteraque gentilium turba coepit obsistere. et cum idem illi, dum templum euertitur, imperante Domino quieuissent,
Abbreviated transcription (Latin):
bratum: sibi. nichil cum martyrib esse commune:
cum illos glã: se. pena retineret.Mirum in mo¬
dum. uocem loquentis qui aderant audiebaũ:
ꝑsonam tamen non uidebant. Tum martinus
quid uidisset exposuit: iussitq ex eo loco altare
quod ibi fuerat submoueri: atq ita popultm
supestitionis illius absoluit errore. uim¬
ccidit autem ui sequenti tempore dum
iter ageret:ut gentilis cuiusdam corpus
quod ad sepulcrum cum suꝑstitioso funere de¬
ferebatur: obuium haberet. Conspicatusq emi¬
nus uenientium turbam: quidnam id esset
ignarus. paululum stetit. Nameum fere quin¬
gentorum passuum interuallum erat: ut diffici¬
le fuerit dinoscere quid uideret: tamenquia
rusticam manum cerneret. & agente uento lin¬
teamina corpori suꝑiecta uolitarent: ꝓfanos
sacrificiorum ritus agi credidit: quia esset hec
gallorum rusticis consuetudo. simulachra de¬
monum candido tecta uelamine. misera per

Expanded text:
bratum: sibi nihil cum martyribus esse commune, bratum: sibi nihil cum martyribus esse commune, cum illos gloria, se poena retineret. mirum in modum uocem loquentis qui aderant audiebant, personam tamen non uidebant. tum Martinus quid uidisset exposuit iussitque ex eo loco altare, quod ibi fuerat, submoueri, adque ita populum superstitionis illius absoluit errore. Accidit autem insequenti tempore, dum iter ageret, ut gentilis cuiusdam corpus, quod ad sepulchrum cum superstitioso funere deferebatur, obuium haberet: conspicatusque eminus uenientium turbam, quidnam id esset ignarus, paululum stetit: nam fere quingentorum passuum interuallum erat, ut difficile fuerit dinoscere quid uideret. tamen quia rusticam manum cerneret et agente uento lintea corpori superiecta uolitarent, profanos sacrificiorum ritus agi credidit: quia esset haec Gallorum rusticis consuetudo, simulacra daemonum candido tecta uelamine misera per
Abbreviated transcription (Latin):
proximus monastern locus: quem falsa homi¬
num opinio uelut consepultis ibi marqribus
sacrauerat. Nam ce altare ibi a suꝑioribus
ep̃is constitutum habebatur. Sed martinus non
temere adhibens incertis fidem: abhis qui ma¬
iores natu erant prb̃ris uel cłicis flagicabat no¬
men sibi martyris: tempora passionis ostendi.
Grandi se scrupulo moueri: quod nichil certi
constans sibi maiorum memoria tractidisset
um aliquandiu ergo a loco illo se abstinuisset.
nec derogans religioni quia incertus erat: nec
auctoritatem suam uulgo accommodans. ne
suꝑsticio conualesceret: quadam die paucis
secum adhibitis frĩb. ad locum ꝑgit. Dem suꝑ
sepulchrum ipsum adstans orauit ad dñm:
ut quis esset uel cuius meriti sepultus osten¬
deret. Gunc conuersus ad leuam: uidit ꝓpe
assistere umbram sordidam: trucem. Imꝑat:
nomen. meritumq ut loqueretur.Nomen
edicit: de crimine confitetur. Latronem se
fuisse: ob scelera ꝑcussum: uulgi errore cele¬

Expanded text:
proximus monasterio locus, quem falsa hominum opinio, uelut consepultis ibi martyribus, sacrauerat: nam et altare ibi a superioribus episcopis constitutum habebatur. sed Martinus non temere adhibens incertis fidem, ab his, qui maiores natu erant, presbyteris uel clericis flagitabat nomen sibi martyris, tempus passionis ostendi: grandi se scrupulo permoueri, quod nihil certi constans sibi maiorum memoria tradidisset. cum aliquandiu ergo a loco illo se abstinuisset, nec derogans religioni, quia incertus erat, nec auctoritatem suam uulgo adcommodans, ne superstitio conualesceret, quodam die paucis secum adhibitis fratribus ad locum pergit. dehinc super sepulchrum ipsum adstans orauit ad Dominum, ut quis esset uel cuius meriti esset sepultus ostenderet. tum conuersus ad laeuam uidet prope adsistere umbram sordidam, trucem: imperat nomen meritumque loqueretur. nomen edicit, de crimine confitetur: latronem se fuisse, ob scelera percussum, uulgi errore cele
Abbreviated transcription (Latin):
liquoties etiam cum ad beati sepul uu¬
chrum oleum fuisset positum: referuil
eum fuisse adauctum. uiii¬
anctus uero Perpetuus ep̃s merito beati
discipulus predicandus: ampullam cum oleo

Expanded text:
Quoties etiam ad beatum sepulchrum oleum fuisset positum, referunt eum vidisse adauctum. Sanctus vero Perpetuus episcopus, merito beati discipulus praedicandus, ampullam cum oleo
Abbreviated transcription (Latin):
impleuit: Siexaltatus fuero at̃ ra omnia io¬
ham adme: om̃a enim traxit: quide elecas
sins apud inferos nullũ relinquid om̃o abstu¬
lit utique electos Neq enini infidelis quisq
& prosins criminib: acernis subplitus dedi ia
adueniam: Dñs resurgendo nos repatauit. sed illis
cit Ero morstua omors eromor sustuus cromfer

Expanded text:
implevit: « Si exaltatus fuero a terra, omnia traham ad me . » Omnia enim traxit, qui de electis suis apud inferos nullum reliquit. Omnia abstulit utique electa. Neque etenim infideles quosque et pro suis criminibus aeternis suppliciis deditos, ad veniam Dominus resurgendo reparavit; sed illos cit: Ero mors tua, o mors; ero morsus tuus, infer
Abbreviated transcription (Latin):
Recte ergo sudorium capros inuolutũ in¬
uentũ es: quia celsitudo diuinitatis: nec
cepit ẽẽ. necdesint Necꝑ initrum nasci¬
tur : nec propt̃ minũ coangustatur: Bene
autem auditur inunum locum: Quiains¬
cis sura mentium deus nonẽ. s& inunita¬
sudanum quiaipse redemptoris m̃ripas¬
sio: longe. anrã possione disiuitta ẽ qm
ipie nec culpa protulit quod nos culpa tol¬

Expanded text:
Recte ergo sudarium capitis involutum inventum est, quia celsitudo divinitatis nec coepit esse, nec desinit; nec per initium nascitur, nec termino coangustatur. autem additur, in unum locum, quia in scissura mentium Deus non est; Deus quipur, quia ipsa Redemptoris nostri passio longe a nostra passione disjuncta est, quoniam ipse sine culpa pertulit quod nos cum culpa tol
Abbreviated transcription (Latin):
impleuit: Siexaltatus fuero at̃ ra omnia io¬
ham adme: om̃a enim traxit: quide elecas
sins apud inferos nullũ relinquid om̃o abstu¬
lit utique electos Neq enini infidelis quisq
& prosins criminib: acernis subplitus dedi ia
adueniam: Dñs resurgendo nos repatauit. sed illis
ex inferno clautris rapuit quos suoi fidelis reco¬
nouit: Unde recte eadem ꝑos ae proph&am di¬
cit Ero morstua omors eromor sustuus cromfer

Expanded text:
implevit: « Si exaltatus fuero a terra, omnia traham ad me . » Omnia enim traxit, qui de electis suis apud inferos nullum reliquit. Omnia abstulit utique electa. Neque etenim infideles quosque et pro suis criminibus aeternis suppliciis deditos, ad veniam Dominus resurgendo reparavit; sed illos ex inferni claustris rapuit, quos in fide et actibus recognovit. Unde recte etiam per Oseam dicit: « Ero mors tua, o mors! ero morsus tuus, infer
Abbreviated transcription (Latin):
Hichil ꝓdest. si morib ac ꝓposito disside̾nteꝰ una
habitatione iungant᷑ nec obẽ. pari uͥtute fun¬
datiꝰ plocoꝵ int̃ualla diᷤ ingi. Apđ diñ nãq mo¬
rũ enhabitatio. nõ locoꝵ unita fr̃s habitatione
cõ umgit. o om̃a que utilia st̃ ac neressaria poi

Expanded text:
im prodest si moribus ac proposito dissidentes una habitatione jungantur, nec obest parili virtute fundatis, per locorum intervalla disjungi. Apud Deum namque morum cohabitatio, non locorum, unita fratres habitatione c
Abbreviated transcription (Latin):
Eix ulta alla cȩlica lȩtet᷑ mundi machi¬
na dũ refert soli orbita: hic nolar.
solennia. Qui uagitꝰ infantie decora¬
uit mirificȩ. danꝰ uͥtutũ pͥmordia:
int̃ ortꝰ crepundia Q uarta cũ serta
feria semel i suggebat uħia iã in ȩta¬
te tenera: hac usuᷤ abstinentia.
ꝓtarit partunt Ouenerande pontifex
piꝰ nec tardꝰ opifex conctiꝰ qͥ corde credu¬

Expanded text:
Exultet aula coelica, Laetetur mundi machina, Dum refert solis orbita Nicolai memoriam. Qui vagitus infantiae Decoravit mirifice, Dans virtutum primordia Inter ortus crepundia. Quarta, cum sexta feria, Semel sugebat ubera, Jam in aetate tenera Hac usus abstinentia. parturit. O venerande Pontifex! Pius, nec tardus opifex Cunctis, qui corde credu
Abbreviated transcription (Latin):
abilla regione uenimus suꝑ biendo. in obediendo uisi¬
bilia sequendo cibum uecitum gustando discessimus
sed ad eã necesse. ut flende obediendo isibilia con¬
tinendo atque adpetitum carnis referendo redea
paradisi gaudis ꝑ dilecta menta discessimos. ad hoc ꝑ¬

Expanded text:
t. A regione etenim nostra superbiendo, inobediendo, visibilia sequendo, cibum vetitum gustando, discessimus, sed ad eam necesse est, ut flendo, obediendo, visibilia contemnendo, atque appetitum carnis refrenando redeaqui a paradisi gaudio, per dilectamenta discessimus, ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
escit inore sapientis: ture aut̃ qđ dõ incen¬
ditur. uirtus oradones ex primitur: Sal¬
mista a testante quidicit: dirigatur orati¬
o mea sicut incensum in conspec tu tuo. ꝑ
mirram uiro carnis nostre mogtificadio fi¬
guratur: Vnde & scom ec clesia desuis ope¬
rarios usq ad mogtem ꝓdõ certantibus: di¬
cit manus meae difbillauer̃ merra. Nato er¬
go reg aurũ auferimus. sin conspectu illius
darieatis suꝑ me sapientie resplendim: Tnus
auferimꝰ si cogitations carnis ꝑscãs orationes
& studa in ara cordis intendimꝰ: hns uanae
aliquid dõ ꝑceleste desiderium redolero lu¬
cere ualeamus morra offerim: sicarnis uitia ꝑ
abstinentia mortificamus: ꝑmerra namque ut di¬
ximus agitur nemartua caro purificat mortua ue¬
ro cornem putres cereẽ. hoc mortale coopus fluxui
luxoria deseruire: Vt de quibus dam ꝑprophe tam
dicitur cũ putruer̃ iumenta in stercore suo: lumen¬
te quippe instercore iuo conputres cereẽ. carnales

Expanded text:
t in ore sapientis . Thure autem quod Deo incenditur, virtus orationis exprimitur, Psalmista attestante, qui dicit, Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo. Per myrrham vero carnis nostrae mortificatio figuratur. Unde et sancta Ecclesia de suis operariis usque ad mortem pro Domino certantibus dicit: Manus meae distillaverunt myrrham . Nato ergo Regi aurum offerimus si in conspectu illius claritate supernae sapientiae resplendemus, thus offerimus, si com studia in ara cordis incendimus, ut suave aliquid Deo per coeleste desiderium redolere valeamus. Myrrham offerimus, si carnis vitia per abstinentiam mortificamus. Per myrrham namque, ut diximus, agitur 1471 ne mortua caro putrefiat. Mortuam vero carnem putrescere, est hoc mortale corpus fluxui luxuriae deservire, sicut de quibusdam per prophetam dicitur: Computruerunt jumenta in stercore suo . Jument
Abbreviated transcription (Latin):
a lucis sue radius abs condit Sacsa & pariees
cogno uerunt. quio tempore motis ei excisa
sunt: infernus agnouit quiałos quostene bat mor¬
tuos reddidit. & tamen hunc quem dñm om̃a
insensi bilia elimenta cognouerunt. Adhuc infi¬
delium iudeorum cooda dñm eẽ minime reco

Expanded text:
a lucis suae radios abscondit. Saxa et parietes cognoverunt, quia tempore mortis ejus scissa sunt. Infernus agnovit, quia hos quos tenebat mortuos reddidit. Et tamen hunc, quem Dominum omnia insensibilia elementa senserunt, adhuc infidelium Judaeorum corda Deum esse minime c
Abbreviated transcription (Latin):
fugiendo ueni. Qui te amant: nõ te sciũt.
Qde cõtẽpnunt: ipsi te intelligunt. Uer̃ẽ.¬
uimꝰ ꝑ eã. Quio fac̃ libido Surgere
nouit: uincere ñ no uit.Sꝰ gendo assidue
ine causa discit. ̃ resage. Surrex li¬

Expanded text:
ientibus. Qui te amant, non te sciunt; et qui te contemnunt, ipsi te intelligunt. Erima. Quid facit libido? Surgere novit, vincere non novit. Surgendo assidue sine causa, discit et non surge
Abbreviated transcription (Latin):
copia Que infirmos omnes sanat per eius
suffragia. Nos qui sumus in hoc mundo ui¬
tiorum in profundo iam passi naufragia.
Gloriose Hienolas ad salutis portum trah
ubi par cengloria. Illam nobis unctionem
in petres ad¬
Qua sanauit lesionem multorum pecca¬
minum in maria. Huiu festum recolen¬
tes gaudeant persẽxula & cõrona eos cristus
ꝓpõst uite currieulã. Acẽn.

Expanded text:
copia, Quae infirmos omnes sanat Per ejus copia, Quae infirmos omnes sanat Per ejus suffragia. Nos, qui sumus in hoc mundo Vitiorum in profundo Jam passi naufragia. Gloriose Nicolae Ad salutis portum trahe. Ubi pax et gloria. Ipsam nobis unctionem Impetres aQuae sanavit laesionem, Multorum peccaminum In Maria. Hujus festum celebrantes, Gaudeant per saecula. Et coronet eos Christus, Post vitae curricula. Amen.