comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
libꝰ salũbri defectione lassantur. Hinc psal¬
mista amoris sui robore fessus dicebat: defe-¬
cit in salutari tuo anima mea. In salutari
enĩ dĩ ꝑficiendo defecerat. qui et̾nitatis
lucẽ defiderans. a carnis iam fiducia fractus
anhelabat. Hinc rur sum dicit: concupiuit
& defecit anima mea inatria dñi. Qui nimi¬
rũ cũ dicer& concupiuit. recte subdidit &¬
defecit. quia ualde minor est diuinitatis
concupiscentia : qũã non mox & iam ꝓprius
sequitur defectus. Qui enĩ ad appetenda
et̾nitatis atria accenditur: dignum ꝑfecto
est. ut ab hoc temporalitatis amore lassetur.
ut tanto frigescat abstudio scłi qͣnto surgit
ardentior in amorẽ d̾i. Quẽ scilic& si ꝑfec¬
te arripit. mundũ &iam plene derelinqͥt.
Et eo funditꝰ temporalib morit᷑. quo ad
suꝑnã uitã altius afflatu ȩtͣnitatis animat᷑.
Annon robore suo fessam sẽ inuenerat quȩ
dicebat: anima mea lique facta est ut locu¬

Expanded text:
libus salubri defectione lassantur. Hinc Psallibus salubri defectione lassantur. Hinc Psalmista amoris sui robore fessus dicebat: Defecit in salutari tuo anima mea . In salutare enim Dei proficiendo defecerat, quia aeternitatis lucem desiderans, a carnis jam fiducia fractus anhelabat. Hinc rursum dicit: Concupivit, et defecit anima mea in atria Domini . Qui nimirum cum diceret, Concupivit, recte subdidit, Et defecit: quia valde minor est divinitatis concupiscentia, quam non mox etiam proprius sequitur defectus. Qui enim ad appetenda aeternitatis atria accenditur, dignum profecto est ut ab hoc temporalitatis amore lassetur, ut tanto frigescat ab studio saeculi, quanto surgit ardentior in amorem Dei. Quem scilicet si perfecte arripit, mundum etiam plene derelinquit; et eo funditus temporalibus moritur, quo ad supernam vitam altius afflatu aeternitatis animatur. An non robore suo fessam se invenerat, quae dicebat: Anima mea liquefacta est, ut locu
Abbreviated transcription (Latin):
meũ suaue est. & onus meũ leue est: Quid enĩ
graue mentis nr̃e ceruicibꝰ imponit: qui ui-¬
tari om̃e desideriũ qͦd ꝑturbat pr̾ecipit.
Quid grauȩ subiectis iub&: qui declinari la¬
est. Sed idcirco dignata est ꝓ impiis lux ip̃sa
occumbere: ne impiĩ intenebrarũ suarũ
tumultu remanerent. Contẽplet᷑ gͦ uir sc̃s
qͦd lur ꝑ incarnationis suȩ misteriũ ex graui
labore impios eripit. dum ab eoꝵ cordibus de-¬
sideria prauitatis tergit: contemplet᷑ qͦd con-¬
uersi quiq quietem quã ꝑcipere in ȩternitate
desiderant. hic iam ꝑtranquillitatẽ mentis
degustant. & dicat. Ibi impii cessauerunt
atumultu: & ibi requieuerunt fessi robore.
Om̃s enĩ qui in hoc mundo fortes sunt: robo¬
re quasi fortes sunt. non robore defessi
Qui uͦ inauctoris sui amore roborantur:
quo magis inconcupita di fortitudine conua¬
lescunt. eo apropria uirtute deficiunt. Et
quo robustius ȩterna appetunt. eo atempora¬

Expanded text:
e est ? Quid enim grave mentis nostrae cervicibus imponit, qui vitari omne desiderium quod perturbat praecipit? Quid grave subjectis jubet, qui declinari laest . Sed idcirco dignata est pro impiis ipsa Lux occumbere, ne impii in tenebrarum suarum tumultu remanerent. Contempletur ergo vir sanctus quod Lux per incarnationis suae mysterium ex gravi labore impios eripit, dum ab eorum cordibus desideria pravitatis tergit; contempletur quod conversi quique quietem, quam percipere in aeternitate desiderant, hic jam per tranquillitatem mentis degustant, et dicat: Ibi impii cessaverunt a tumultu, et ibi requieverunt fessi robore.Omnes enim qui in hoc mundo fortes sunt, robore quasi fortes sunt, non robore defessi. Qui vero in auctoris sui amore roborantur, quo magis in concupita Dei fortitudine convalescunt, eo a propria virtute deficiunt; et quo robustius aeterna appetunt, eo a tempora
Abbreviated transcription (Latin):
rius intelle̾gat: & eo magis acceptam salutẽ
diligat. quo de molestia meminit quid eua¬
sit. In illa itaq leticia sic tunc sine tedio
mala nr̃a conspiciemus: sicut nunc in luce
positi. sine ulla cordis caligine animo tene¬
bras uidemus. Qui & si obscuirum est qͦd
mente cernimus: de iudicio est hoc lumi¬
nis non de passione cęcitatis. Et inȩt̃̾nũ
gͦ laudem miscđiȩ largitori nr̃o refereͥmꝰ.
& nequaquã miseriȩ conscientia grauamur:
Quia dum mala nr̃a sine aliquo mentis
malo respiciȩ̃mus. & numquã erit quod
corda laudanciũ de transactis iniquitatibꝰ
polluat: & semꝑ erit quod hȩc ad laudem
liberatoris accendat. Quiã gͦ internȩ lu¬
cis requies sic in se magnos subleuat. ut tam̃
nec paruulos derelinquat: dicat᷑ rec te. Par¬
uus & magnus ibi st̃. Quia autem sic ibi
conuersi peccatoris animus culpȩ suȩ memo¬
ria tangitur. ut tam̃ nulla eiusdem memo¬

Expanded text:
rius intelligat, et eo magis acceptam salutem rius intelligat, et eo magis acceptam salutem diligat, quo de molestia meminit, quid evasit. In illa itaque laetitia sic tunc sine taedio mala nostra conspicimus, sicut nunc in luce positi sine ulla cordis caligine animo tenebras videmus. Quia etsi obscurum est quod mente cernimus, de judicio est hoc luminis, non de passione caecitatis. Et in aeternum go laudem misericordiae largitori nostro referimus, et nequaquam miseriae conscientia gravamur; quia dum mala nostra sine aliquo mentis malo respicimus, et nunquam erit quod corda laudantium de transactis iniquitatibus polluat, et semper erit quod haec ad laudem liberatoris accendat. Quia ergo internae lucis requies sic in se magnos sublevat, ut tamen nec parvulos derelinquat, dicatur recte: Parvus et magnus ibi sunt. Quia autem sic ibi conversi peccatoris animus culpae suae memoria tangitur, ut tamen nulla ejusdem memo
Abbreviated transcription (Latin):
tuas dnẽ. in ęternum cantabo. Quomodo
enĩ d̃i miscđias ineternũ cantat. si se fuis¬
se miserũ ignorat. Et si miseriȩ transac¬
tȩ non meminit: unde largitati miscłiae
laudes reddit Sed rursũ querendũ est.
quomodo electoꝵ mens ꝑfecta esse inbeati¬
tudine poterit. si hanc intergaudia memoria
sui reatus tangit. Aut quomodo ꝑfec tae
lucis clarescit gła. quam reducta ad animũ¬
obumbrat culpa. Sed sciendũ est. quia sic̃
sȩpe nunc tristiũ lȩti reminiscim᷑ ita tunc
transactȩ nequiciȩ sine lesione nr̃ȩ beati¬
tudinis recordamur. Plerumq enĩ incold̃¬
mitatis tempore ad memoriã dolores pre.¬
teritos sine dolore reducimꝰ. & quo aegros
recolimꝰ. eo nos incold̃mes plus amamus.
Erit gͦ & in illa beatitudine culpȩ memoria
non quȩ mente̾ polluat. sed quȩ nos lȩticia
altius astringat. Ut doloris sui animus sine
dolore reminiscat᷑ & debitorẽ se medico ue¬

Expanded text:
tuas, Domine, in aeternum cantabo . Quomodo tuas, Domine, in aeternum cantabo . Quomodo enim Dei misericordias in aeternum cantat, si se fuisse miserum ignorat? Et si miseriae transactae non meminit, unde largitati misericordiae laudes reddit? Sed rursum quaerendum est, quomodo electorum mens perfecta esse in beatitudine poterit, si hanc inter gaudia memoria sui reatus tangit? Aut quomodo perfectae lucis clarescit gobumbrat culpa? Sed sciendum est, quia sicut saepe nunc tristium laeti reminiscimur, ita tunc transactae nequitiae sine laesione nostrae beatitudinis recordamur. Plerumque enim incolumitatis tempore ad memoriam dolores praeteritos sine dolore reducimus: et quo aegro nos recolimus, eo nos incolumes plus amamus. Erit ergo et in illa beatitudine culpae memoria, non quae mentem polluat, sed quae nos laetitiae arctius astringat, ut dum doloris sui animus sine dolore reminiscitur, et debitorem se medico ve
Abbreviated transcription (Latin):
missa digne defleuerit nescit. ac ne culpȩ
inmanitas modum pęnitenciȩ transeat. me-¬
tuit. Ꝙ plerũq culpã iam ueritas relaxat.
sed mens afflicta adhuc de uenia dum
ualde sibi est sollicita trepidat. Seruus
autẽ hic iam fugit dnm. sed liber non
est: quia peccatũ suũ homo iam corrigen-¬
do & pęnitendo deserit: sed tamen adhuc
districtũ iudicẽ de eiꝰ retributione ꝑtimes¬
cit. Ibi gͦ seruus ad nõ liber erit. ubi ĩa
de peccati uenia dubietas non erit: ubi
iam securam mentẽ culpȩ suȩ memoria
non addicit. ubi non sub reatu animus
trepidat. sed de eiꝰ indulgencia libere ex¬
ultat. Sed si nulla ibi homo peccati sui
memoria tangit᷑: ereptũ se unde gratulat᷑.¬
qͣ Aut quomodo largitori gr̃as refer& de
uenia quã accepit: si interueniente obli¬
uione transacte nequiciȩ. esse se pęnae
debitorem nescit Neq enim neglecte
p̃tereundum est. qͦd psalmista ait: miscđias

Expanded text:
missa digne defleverit, nescit; ac ne culpae missa digne defleverit, nescit; ac ne culpae immanitas modum poenitentiae transeat, metuit. Et plerumque culpam jam veritas relaxat, sed mens afflicta adhuc de venia, dum valde sibi est sollicita, trepidat. Servus ergo hic jam fugit dominum, sed liber non est, quia peccatum suum homo jam corrigendo et poenitendo deserit, sed tamen adhuc districtum judicem de ejus retributione pertimescit. Ibi ergo servus a domino liber erit, ubi jam de peccati venia dubietas non erit, ubi jam securam mentem culpae suae memoria non addicit, ubi non sub reatu animus trepidat, sed de ejus in dulgentia liber exsultmemoria tangitur, ereptum se unde gratulatur? Aut quomodo largitori gratias refert de venia quam accepit, si interveniente oblivione transactae nequitiae, esse se poenae debitorem nescit? Neque enim neglecte praetereundum est quod Psalmista ait: Misericordias
Abbreviated transcription (Latin):
est. Omĩs qui peccat. seruus est peccati. Qͥa
nimirũ quisqͥs se prauo desiderio subicit.
iniquitatis dominio dudũ libera mentis
colla supponit. Sed huic dominio contͣ¬
dicimus. cũ iniquitati quȩ nos cȩ̨perat re¬
luctam̃: Cum consuetudini uiolenter resis-¬
timus. & desideria ꝑuersa calcantes contra
hanc ius nobis libertatis ingenitȩ uindi.¬
camus: cũ culpã penitendo ꝑcutimus. &
maculas sordiũ fletibus lauamus. Plerũ.¬
q autẽ iam quidẽ mens qͦd ꝑuerse egisse
se meminit deplorat. iam praue acta ñ
solum deserit. sed amarissimis &iam lam̃tĩ
punit. Sed tamen dũ eoꝵ quȩ egit remi¬
niscitur. graui de iudicio pauore terret᷑.
Iam se ꝑfectẽ conũtit: s adhuc se ꝑfecte in securitate
ñ erigit: quia dũ qͣnta sit districtio extremi examinis
pensat. inter spem ac formidinẽ sollicita
trepidat: qͥa iustus iudex ueniens. quid de
ꝑpetratis reput&. quid relax&e. ignorat. Nã
quã praua cõmiserit meminit: sed an com¬

Expanded text:
est, Omnis qui peccat, servus est peccati ; quia nimirum quisquis se pravo desiderio subjicit, iniquitatis dominio dudum libera mentis colla supponit. Sed huic domino contradicimus, cum iniquitati quae nos ceperat, reluctamur; cum consuetudini violenter resistimus, et desideria perversa calcantes contra hanc jus nobis libertatis ingenitae vindicamus; cum culpam poenitendo percutimus, et maculas sordium fletibus lavamus. Plerumque autem jam mens quidem quod perverse egisse se meminit, deplorat; jam prave acta non solum deserit, sed amarissimis etiam lamentis punit; sed tamen dum eorum quae egit reminiscitur, gravi de judicio pavore terretur. Jam se perfecte convertit; sed adhuc se perfecte in securitatem non erigit, quia dum quanta sit districtio extremi examinis pensat, inter spem ac formidinem sollicita trepidat, quia justus judex veniens, quid de perpetratis reputet, quid relaxet, ignorat. Nam quam prava commiserit, meminit; sed an com
Abbreviated transcription (Latin):
Nã qͦd uim̃tis homines prȩsint: & usu cernimꝰ.
& psalmistȩ uerbis docem̃ qͥ ait. Om̃ia subre¬
cisti subpedibꝰ eius. oues & boues uniuersas:
insuꝑ & pecora campi. Quia uͦ angłi homi¬
nib presint. ꝑ ꝓpħam testat᷑ angłs dicens:
princeps regni ꝑsarũ restitit mͥ. Qͦa uero¬

Expanded text:
nam quod jumentis homines praesint, et usu cernimus, nam quod jumentis homines praesint, et usu cernimus, et Psalmistae verbis docemur, qui ait: Omnia subjecisti sub pedibus ejus, oves et boves universas, insuper et pecora campi . Quia vero angeli hominibus praesint, per prophetam testatur angelus dicens: Princeps regni Persarum restitit m
Abbreviated transcription (Latin):
mente patitur: cũ caro spũi reluctat᷑. An nͣ
clamores intrinsecus audiebat. qͥ prauȩ contͣ
se legis uerba tolerabat dicens: uideo aliã
legẽ in membris meis. repugnantẽ legi m̃tis
meȩ : & captiuũ me ducentẽ in lege pecca¬
ti. quȩ est inmembris meis. Cont̾ẽplet᷑ ergo
uir sc̃s. inqͣnta cordis pace quiescer&. si serpen.¬
tis uerba suscipere homo noluiss&: & dicat.
Nunc enĩ dormiens silerem. & somno meo re.¬
quiescerẽ. id est int̾ secretũ mentis. ad conditoriᷤᷤ
cont̾eplationẽ secederẽ : nisi me extra me tẽpta.¬
tionũ tumultibꝰ consensus primi culpa ꝓdidis¬
sce. Huiꝰ autẽ quietis gaudiĩs. cum quib & ĩã
socĩis ꝑfrueretur: adiungat dicens. Cũ regibꝰ.
qͥd de sensibilib atq intelligibilibꝰ sentiamꝰ.
Terra nãq aere fȩcundatur. aer autẽ ex celi
qualitate disponit᷑. Sic iumentis homines.
hominibꝰ angeli: archangeli autem angłis p̃sutł.

Expanded text:
mente patitur, cum caro spiritui reluctatur. An non mente patitur, cum caro spiritui reluctatur. An non clamores 127 intrinsecus audiebat, qui pravae contra se legis verba tolerabat, dicens: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis ? Contempletur ergo vir sanctus in quanta cordis pace requiesceret, si serpentis verba suscipere homo noluisset, et dicat: Nunc enim dormiens silerem, et somno meo requiescerem, id est, intra secretum mentis ad conditoris contemplationem secederem, nisi me extra me tentationum tumultibus consensus primi culpa prodidisset. Hujus autem quietis gaudiis cum quibus etiam sociis perfrueretur, adjungat, dicens: CAPUT XXIX  quid de sensibilibus atque intelligibilibus sentiamus. Terra namque aere fecundatur, aer autem ex coeli qualitate disponitur. Jumentis quippe homines, hominibus angeli, archangeli vero angelis praesunt;
Abbreviated transcription (Latin):
suo homo requiescer&: dũ ad eternȩ patriae
requiẽ ductus. qͣsi secessum quoddã aclamo¬
re hoc humanȩ infirmitatis inuenir&. Post
peccatũ nãq quasi clamans uigilat: qͥ conten¬
tionẽ carnis ꝓpriȩ repugnans portat. Hoc
quietis silencium. homo conditus habuit: cũ
contra hostẽ suũ. liberum uoluntatis arbitriũ
accepit. Cui qͥa sua sponte subcubuit. mox de
se qͦd contra se ꝑstrepera inuẽnit: mox incer-¬
tamine infirmitatis tumultꝰ repperit: Et
quã uis in pace silentiĩ ab auctore fuerat con-¬
ditus: hosti tam̃ sponte substratꝰ. clamores de
pugna tolerauit. Ipsa enĩ carnis suggestio:
quasi qͥdam clamor est. contra quietẽ menti.
Quã ante transgressionẽ homo ñ sensit: qͥa
nimirũ qd de infirmitate poss& tolerare.
non habuit. Post quã uͦ se sponte hosti sub-¬
didit: astrictus culpȩ suȩ uinculis: in qͥbus¬
dã ei &iam nolens seruit. Et clamores in

Expanded text:
suo homo requiesceret, dum ad aeternae patriae suo homo requiesceret, dum ad aeternae patriae requiem ductus, quasi secessum quemdam a clamore hoc humanae infirmitatis inveniret. Post peccatum namque quasi clamans vigilat, qui contentionem carnis propriae repugnans portat. Hoc quietis silentium homo conditus habuit, cum contra hostem suum liberum voluntatis arbitrium accepit. Cui quia sua sponte succubuit, mox de se, quod contra se perstreperet, invenit, mox in certamine infirmitatis tumultus reperit; et quamvis in pace silentii ab auctore fuerat conditus, hosti tamen sponte substratus, clamores de pugna toleravit. Ipsa enim carnis suggestio, quasi quidam clamor est contra quietem mentis, quam ante transgressionem homo non sensit; quia nimirum quod de infirmitate posset tolerare, non habuit. Postquam vero se sponte hosti subdidit, astrictus culpae suae vinculis, in quibusdam ei etiam nolens servit, et clamores in
Abbreviated transcription (Latin):
sionũ suarũ uocib. inparente pͥmo se peccas¬
se redarguit: sed si aderumnã huiꝰ erilis ne¬
quaquã homo peccando descender&: dicat
qua ꝑfrui quiete potuiss&. Sequit᷑. Nunc¬
rem. Ad hoc inparadyso homo positꝰ fuerat:
ut si se ad conditoris sui obedienciã uinculis
caritatis astringer&: ad cȩlestẽ angłoꝵ patriã.
qͣndoq sine carnis morte transir&e. Sic nãq
ĩmortalis est conditus: ut tam̃ si peccar&e. &
mori poss&: & sic mortalis est conditꝰ. ut si non
peccar&e. &iam non mori poss& : atq ex merito
liberi arbitriĩ. beatitudinẽ illius regionis ad.¬
tinger&: in qua uel peccare uel mori non
poss&. Ubi igit᷑ post redẽptionis tẽpꝰ carnis
morte int̾posita electi transeunt: illuc ꝓcul
dubio parentes pͥmi si inconditionis suȩ sta.¬
tu ꝑstitissent: &iam sine morte corpoꝵ trans¬
ferri potuissent. Dormiens igit᷑ siler&. & sõno

Expanded text:
sionum suarum vocibus in parente primo se peccassionum suarum vocibus in parente primo se peccasse redarguit. Sed si ad aerumnam hujus exsilii nequaquam homo peccando descenderet, dicat qua perfrui quiete potuisset. Sequitu--Ad hoc in paradiso homo positus fuerat, ut si se ad conditoris sui obedientiam vinculis charitatis astringeret, ad coelestem angelorum patriam quandoque sine carnis morte transiret. Sic namque immortalis est conditus, ut tamen si peccaret, et mori posset; et sic mortalis est conditus, ut si non peccaret, etiam non mori posset; atque ex merito liberi arbitrii beatitudinem illius regionis attingeret, in qua vel peccare, vel mori non posset. Ubi igitur post redemptionis tempus, carnis morte interposita, electi transeunt, illuc procul dubio parentes primi, si in conditionis suae statu perstitissent, etiam sine morte corporum transferri potuissent. Dormiens igitur sileret, et somno
Abbreviated transcription (Latin):
cicius ad uitã reducit᷑. si suꝑ hunc sollicite cogi
dictũ est. falsa spes mentẽ non int̾cipit. sed hanc
deterior desperatio configit: quȩ dũ omnẽ sp̃e
ueniȩ funditꝰ interiit. erroris lacte animã
pͥmã culpã qnta deterius homo mala cõmisit.
post quã paradysũ ꝑdidit. usq ad qͣnta huiꝰ
exiliĩ prerupta descendit & dicat. Quare. ñ
tis suggestio peccatorẽ me conciper&: tunc
utinã quȩ me mors sequeret᷑ agnouissem:
ne usq ad delectationẽ suggestio rapera.
statim perii: Ac si dicat. Cltinã ad exteri¬
orẽ delectationẽ exiens. quo interiori lu¬
mine priuabar agnouissem: & saltem in
ipsa delectatione occũberem: ne ꝑ consensũ
subiectis prauitate sensibꝰ excepiss&e: ne ipsa¬
me consensio ad audaciã deterius raperet.
ne tanto me culpȩ nequius astringerẽ. qͣnto¬
me in illa mollius fouerẽ. His itaq rep̾hen¬

Expanded text:
citius ad vitam reducitur, si super hunc sollicitae cogicitius ad vitam reducitur, si super hunc sollicitae cogierius 126 dictum est, falsa spes mentem non intercipit, sed hanc deterior desperatio configit, quae dum omnem spem veniae funditus interimit, erroris lacte animam primam culpam quanta deterius homo mala commisit; postquam paradisum perdidit, usque ad quanta hujus exsilii praerupta descenditis suggestio peccatorem utinam quae me mors sequeretur, agnovissem, ne usque ad delectationem suggestio raperet, x utero, non statim perii? Ac si dicat: Utinam ad exteriorem delectationem exiens, quo interiore lumine privabar, agnovissem, et saltem in ipsa delectatione occumberem, ne per consensum subjectis pravis sensibus excepisset, nec ipsa consentio me ad audaciam deterius raperet! ne tanto me me in illa mollius foverem. His itaque reprehen
Abbreviated transcription (Latin):
dinis pressus grauat᷑. Sed hos ad uitã misera¬
tus reuocat: quia plerũq diuina gr̃a. non so¬
lũ in occultis sed &iam in aꝑtis iniquitatibꝰ
mor tuos. & mole prauȩ consuetudinis pres¬
sos: respectus sui lumine inlustrat. Quar¬
tũ uͦ mortuũ. redemptor nr̃ nunciante disci¬
pulo agnoscit. nec tamen suscitat: quia ualde
difficile est ut is quẽ post usum malȩ consu¬
etudinis &iam adulantiũ linguę excipiunt.
amentis suemorte reuocetur. De quo & bene
dicit᷑. sine mor tuos. sepeliant mortuos suo.
Mortui enĩ mortuũ sepeliunt: cũ peccatores
peccatorẽ fauoribꝰ premunt. Quid enĩ est ali¬
ud peccare. quam occũbere. Sed qͥ peccantẽ
laudibꝰ ꝓsecuntur : extincꝰtum sub uerboꝵ suoꝵ
aggere abscondunt. Erat autẽ & latarus.
sed tamen non amortuis sepultꝰ. fideles qͥppe
uiuificatori nunciabant. Vnde & ꝓtinus
ad lucẽ redit: qͥa cũ inpeccato animꝰ moritur.

Expanded text:
dinis pressus gravatur. Sed hos ad vitam miseradinis pressus gravatur. Sed hos ad vitam miseratus revocat, quia plerumque divina gratia, non solum in occultis, sed etiam in apertis iniquitatibus mortuos, et mole pravae consuetudinis pressos, respectus sui lumine illustrat. Quartum vero mortuum Redemptor noster nuntiante discipulo agnoscit, nec tamen suscitat, quia valde difficile est ut is quem post usum malae consuetudinis etiam adulantium linguae excipiunt, a mentis suae morte revocetur. De quo et bene dicitur: Sine mortuos sepelire mortuos suos . Mortui enim mortuum sepeliunt, cum peccatores peccatorem favoribus premunt. Quid enim est aliud sepelire quam occulere? Sed qui peccantem / laudibus prosecuntur, extinctum sub verborum suorum aggere abscondunt. Erat autem et Lazarus sed tvivificatori nuntiabant. Unde et protinus ad lucem rediit, quia cum in peccato animus moritur,
Abbreviated transcription (Latin):
cum multi &iam male gesta laudibꝰ exagge.¬
rant. Unde fit ut incessanter crescat culpa:
fauoribꝰ nutrita. Curari autem uulnꝰ negle¬
gitur: qͦd dignũ premio laudis uidetur.
Unde bene ꝑsalomonẽ dicitur. Fili mi si
te lactauerint peccatores. non adquiescas eis.
Peccatores & enĩ lactant: cum uel ꝑpetranda
mala blandimentis infer unt: uel ꝑpetrata
fauoribꝰ ertollunt. An non lactatur. de
quo ꝑ psalmistã dicitur: quoniã laudatur
est. qͦd tres illi modi percanciũ. iuxta descen¬
sus sui ordinẽ facilius corrigunt᷑: quartꝰ
uͦ iste difficilius emendat᷑. Vnde & redẽptor
mͣ puellã indomo. iuuenẽ extra portam. in
sepulchro autẽ. lazarũ suscitauit. Adhuc qͥppe
indomo mortuus iac&: qͥ latet inpeccato.
Iã quasi extra portã educit᷑: cuiꝰ iniquitas
usq ad inuerecondiã publicȩ ꝑpetrationis
aperitur. Sepulturȩ uͦ aggere p̃mitur.: qui
in ꝑpetratione nequiciȩ. & iam usu consuetu¬

Expanded text:
cum multi etiam male gesta laudibus exaggecum multi etiam male gesta laudibus exaggerant: unde fit ut incessanter crescat culpa, favoribus nutrita. Curari autem vulnus negligitur, quod dignum praemio laudis videtur. Unde bene per Salomonem dicitur: Fili mi, si te lactaverint peccatores, ne acquiescas eis . Peccatores etenim lactant, cum vel perpetranda mala blandimefavoribus extollunt. An non lactatur de quo per Psalmistam dicitur: Quoniam laudatur est, quod tres illi modi peccantium juxta descensus sui ordinem facilius corriguntur, quartus vero iste difficilius emendatur. Unde et Redemptor noster puellam in domo, juvenem extra portam, in sepulcro autem Lazarum suscitat. Adhuc quippe in domo mortuus jacet, qui latet in peccato. Jam quasi extra portam educitur, cujus iniquitas usque ad inverecundiam publicae perpetrationis aperitur. Sepulturae vero aggere premitur, qui in perpetratione nequitiae etiam usu consuetu
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe in suo iuditio : si se ꝑditũ cognouiss&.
Quare exceptus genibꝰ. Id est &iam post
aꝑtã culpã. cur me adhuc in illa &iam con¬
suetudo suscepit: ut ualentiorem ad nequi¬
cias redder&. & prauis me usib sustinens
fouer&e. Cur lactatus uberibꝰ I est post¬
quã ĩculpȩ consuetudinẽ ueni: cur me ad
atrociorẽ nequiciã. uel false spei fiducia.
uel lacte miserȩ desperationis enutriui.
Cũ enĩ culpa inusũ uenerit. ei iam animu̾
&iam si appetat debilius resistit. Quia quot
uicib prauȩ frequentationis astringitur::
qͣsi tot uinculis ad mentẽ ligat᷑. Unde fit
ut eneruis animꝰ cũ solui non ual&e. ad quȩ¬
dã se solacia falsȩ consolationis inclina: qua¬
tenus uenturũ iudicẽ tantȩ sibi miscđiȩ spon¬
deat. ut eos &iam qͦs arguendos inuenerit.
pęnitꝰ non occidat. Cui rei hoc deterius acci¬
dit. qͦd ei multoꝵ similium lingua consentit.

Expanded text:
quippe in suo judicio, si se perditum cognovisset. quippe in suo judicio, si se perditum cognovisset. Quare exceptus genibus? id est, etiam post apertam culpam, cur me adhuc in illa etiam consuetudo suscepit, ut valentiorem ad nequitias redderet, et pravis me usibus sustinens foveret? Cur lactatus uberibus? id est, postquam in culpae consuetudinem veni, cur me ad atrociorem nequitiam vel falsae spei fiducia, vel lacte miserae desperationis enutrivi? Cum enim culpa in usum venerit, ei jam animus etiam si appetat, debilius resistit; quia quot vicibus pravae frequentationis astringitur, quasi tot vinculis ad mentem ligatur.  Vet. XXIX.  Unde fit ut enervis animus, cum solvi non valet, ad quaedam se solatia falsae consolationis inclinet; quatenus venturum judicem tantae sibi misericordiae spondeat, ut eos etiam quos arguendos invenerit penitus non occidat. Cui rei hoc deterius accidit, quod ei multorum similium lingua consentit,
Abbreviated transcription (Latin):
genibꝰ  Quia nimirũ peccator cũ iam de
iniquitate sua non confundit᷑. iniquitate
eadẽ &iam ad miniculis pessimȩ consue-¬
tudinis roboratur. Quasi genib peccator
fouet᷑ ut crescat: dum culpa consuetudinibꝰ
firmat᷑. ut uigeat. Cur lactatꝰ uberibꝰ. o
Quia dũ ꝓdire culpa inusũ cȩperit: nimi.¬
rũ se uel falsa spe diuinȩ miscłiȩ. uel aꝑta
miseria desperationis pascit: ut eõ nequaqũã
ad correctionẽ redeat. quo uel factorem
suũ piũ sibi inordinate simulat: uel hoc
qͦd fecit in ordinate formidat. Beatꝰ igit᷑
iob humani generis lapsus aspiciat: & qͥbꝰ
p̃cipiciis mersũ sit ĩ foueam iniquitatis
intendat dicens. Quare non inuulua mor¬
tuus sũ.Id est in ipsa occulta ꝑpetratione
peccati:cur ã carnis uita mortificare me no-¬
lui Egressus ex utero. non statĩ perũ.
Id est postquã ad aꝑtam iniqͥtatẽ exis: cur
me tunc saltẽ ꝑditũ non cognoui: Periss&

Expanded text:
genibus? Quia nimirum peccator, cum jam de genibus? Quia nimirum peccator, cum jam de iniquitate sua non confunditur, in iniquitate eadem etiam adminiculis pessimae consuetudinis roboratur. Quasi genibus peccator fovetur ut crescat, dum culpa consuetudinibus firmatur ut vigeat. Cur lactatus uberibus? Quia dum prodire culpa in usum coeperit, nimirum se vel falsa spe divinae misericordiae, vel aperta miseria desperationis pascit; ut eo nequaquam ad correptionem redeat, quo vel factorem suum pium sibi inordinate simulat, vel hoc quod fecit, inordinate formidat. Beatus igitur vir humani generis lapsus aspiciat, et quibus praecipitiis mersum sit in foveam iniquitatis intendat, dicens: Quare non in vulva mortuus sum? id est, in ipsa occulta perpetratione peccati, cur a carnis vita mortificare me nolui? Egressus ex utero non statim perii? id est, postquam ad apertam 125 iniquitatem exii, cur me tunc saltem perditum non cognovi? Perisset
Abbreviated transcription (Latin):
dedit & comẽdi. Qui quidẽ ꝑtimorẽ sem&¬
ipsũ absconsurus fugerat. sed tamen reqͥsitꝰ
innotuit. qͣntũ & iam timens timebat. Cũ
enĩ ex peccato p̃sens pęna metuit᷑. & amissa
d̃i facies non amatur. timor extiͣmore est.
non exhumilitate. Suꝑbit qͥppe: qͥ peccatũ
si liceat non puniri. non deserit. Sed his sic̃¬
dictũ est modis quatuor. culpa ut in corde
agit᷑: & iam opere ꝑpetratur. Ait enim.
Quare non inuulua mortuus sũ wlua
qͥppe peccantis est hominis culpa latens.
quȩ occulte peccatorem concipit. & reũ suũ
adhuc intenebris abscondit. Egressus ex ute¬
ro. non statim persi: Auulua de utero exit᷑.
cũ peccator quȩ in occulto cõmiserit. hȩc & iam
ĩ aꝑto cõmittere non erubescit. Quasi enim
ab occultationis suȩ uulua ꝓcesserant: de qͥbꝰ
ꝓpħa dicebat. Et peccatũ suũ sic̃ sodoma
p̃dicauert̃ : nec absconderunt. Quare exceptꝰ

Expanded text:
mihi, et comedi . Qui quidem per timorem sememihi, et comedi . Qui quidem per timorem semetipsum absconsurus fugerat; sed tamen requisitus innotuit quantum etiam timens tumebat . Cum enim ex peccato praesens poena metuitur, et amissa Dei facies non amatur, timor ex tumore est, non ex humilitate: superbit quippe, qui peccatum, si liceat non puniri, non deserit. Sdictum est, quatuor modis culpa, ut in corde agitur, etiam in opere perpetratur. Ait enim: Quare non in vulva mortuus sum? Vulva quippe peccantis, est hominis culpa latens, quae occulte peccatorem concipit, et reatum suum adhuc in tenebris abscondit. Egressus ex utero non statim perii? A vulva de utero exitur, cum peccator quae in occulto commiserit, haec etiam in aperto committere non erubescit. Quasi enim ab occultationis suae vulva processerant, de quibus Propheta dicebat: Et peccatum suum quasi Sodoma praedicaverunt, nec absconderunt . Quare exceptus
Abbreviated transcription (Latin):
non iniuilua mortiuis sũ: egressus exutero.
non statim periĩ. Cur exceptus genibꝰ
Cur lactatus uberibꝰ.s Prima enĩ uulua con¬
ceptionis. fuit lingua malȩ suggestionis: sed
peccator inuulua moreret᷑. si moriturũ se
homo in ipsa suggestione cognoscer&. Qui
tam̃ ex utero egressus est: qͥa post quã ĩpec¬
cato eũ suggerens lingua concẽpit. foras
mox & iam delectatio rapuit. Post egressi¬
one uͦ exceptus est genibus: qͥa cũ ad delec¬
tationem carnis ꝓdiit. nimirũ culpã ꝑ
consensionẽ sp̃s subiectis cunctis sensibus.
quasi sub positis genibꝰ consũmauit. Sed
genibꝰ exceptꝰ. & iam uberibꝰ est lactatus.
Inconsensu enĩ culpȩ addictis sp̃s sensibus.
multa cassȩ fiducię argum̃ta subsecuta st̃:
quȩ natam ĩ peccato animã uirulento lacte
nutrierunt. Et ne aspera supplicia mortis¬
metuer&e: hanc blandis excusationibꝰ fouert᷑.¬
tit dicens: mulier quã dedisti michi. ipsa mͥ

Expanded text:
non in vulva mortuus sum, egressus ex utero non in vulva mortuus sum, egressus ex utero non statim perii? cur exceptus genibus? cur lactatus uberibus? Prima enim vulva conceptionis, fuit lingua malae suggestionis. Sed peccator in vulva moreretur, si moriturum se homo in ipsa suggestione cognosceret. Qui tamen ex utero egressus est; quia postquam in peccato eum suggerens lingua concepit, foras mox etiam delectatio rapuit. Post egressionem vero exceptus est genibus; quia cum ad delectationem carnis prodiit, nimirum culpam per consensionem spiritus, subjectis cunctis sensibus, quasi suppositis genibus consummavit. Sed genibus exceptus, etiam uberibus est lactatus. In consensu enim culpae addictis spiritus sensibus, multa cassae fiduciae argumenta subsecuta sunt, quae natam in peccato animam, virulento lacte nutrierunt, et ne aspera mortis supplicia metueret, hanc blandis excusationibus fovertit, dicens: Mulier, quam dedisti mihi, ipsa dedit
Abbreviated transcription (Latin):
Serpens suasit: quia occultꝰ hostis mala
cordibꝰ. hominũ latent᷑ suggerit. Eua de¬
lectata est: qͥa carnalis sensus aduerba ser-¬
pentis mox se delec tatione substernit. Assen¬
sũ uͦ adam mulieri prepositus prebuit: quia
dũ caro indelectatione rapit᷑. & iam a sua rec¬
titudine sp̃s infirmatꝰ inclinat᷑ & reqͥsitus
adam confiteri culpã noluit: qͥa uidelic& sp̃s
quo peccado aueritate disiungit᷑. eo inruinȩ
suȩ audatia nequius obduratur. Eisdẽ &iam¬
quatuor modis. peccatũ consũmat᷑ in ope¬
re. Prius nãq latens culpa agitur: post¬
modũ uͦ &iam ante oculos hominũ sine
confusione reatus aꝑitur. De hinc & in
consuetudinẽ ducit᷑: ad extremũ quoq
uel falsȩ spei seductionibꝰ. uel obstinatione
miserȩ desperationis enutrit᷑. Hos itaq pec-¬
cati modos. qui uel incorde latent᷑ fiunt.
uel patenter inopere ꝑpetrantur: beatꝰ iob¬

Expanded text:
Serpens suasit, quia occultus hostis mala Serpens suasit, quia occultus hostis mala cordibus hominum latenter suggerit. Eva delectata est, quia carnalis sensus ad verba serpentis mox se delectationi substernit. Assensum vero Adam mulieri ipse praepositus praebuit, quia dum caro in delectationem rapitur, etiam a sua rectitudine spiritus infirmatus inclinatur. Requisitus Adam confiteri culpam noluit, quia videlicet spiritus, quo peccando a veritate disjungitur, in ruinae suae audaquatuor modis peccatum consummatur in opere: prius enim latens culpa agitur; postmodum vero etiam ante oculos hominum sine confusione reatus aperitur: dehinc et in consuetudinem ducitur; ad extremum quoque vel falsae spei seductionibus vel obstinatione miserae desperationis enutritur. Hos itaque peccati modos, qui vel in corde latenter fiunt, vel patenter in opere
Abbreviated transcription (Latin):
nos credere qͦd beatus iob tanta sp̃s scien¬
cia p̾ditus. tanta interni iudicis ad testa¬
tione laudatꝰ: ab ortuũ se opt& interisse.
Sed qͥa sicut &iam ꝑ remunerationẽ cognos
citur: intus hab& testẽ suȩ fortitudinis.
intꝰ pensanda st̃ eiꝰ pondera locutionis.
Quartuor qͥppe modis peccatũ ꝑpetratur
incorde: quatuor consũmat᷑ in opere. In
corde nãq suggestione. delectatione. con-¬
sensu. & defensionis audat᷑ia ꝑpetratur.
Fit enĩ suggestio ꝑ aduersariũ: delectatio
ꝑ carnẽ. consensus ꝑspm̃: defensionis auda¬
debiit. extollit. & deiciendo eleuat: sed grauiuᷤ
eleuando supplantat. Unde & illã primi ho-¬
minis rectitudinẽ : antiquus hostis is quatu¬
or ictibꝰ fregit. Nã serpens suasit. eua de-¬
lectata est. adam consensit. Qui &iam re-¬
quisitꝰ. confiteri culpã ꝑ audaciã noluit. Hoc¬
uͦ in humano genere cotidie agit᷑: qͦd actũ
in pͥmo parente nr̃i generis non ignoratur.

Expanded text:
nos credere quod beatus Job, tanta spiritus scientia praeditus, tanta interni judicis attestatione laudatus, abortivum se optet interiisse. Sed quia, sicut etiam per remunerationem ccitur, intus habet testem suae fortitudinis, intus pensanda sunt ejus pondera locutionis. Quatuor quippe modis peccatum perpetratur in corde, quatuor consummatur in opere. In corde namque suggestione, delectatione, consensu et defensionis audacia perpetratur. Fit enim suggestio per adversarium, delectatio per carnem, consensus per spiritum, defensionis audadebuit, extollit, et dejiciendo elevat, sed gravius elevando supplantat. Unde et illam primi hominis rectitudinem antiquus hostis his quatuor ictibus fregit, nam serpens suasit, Eva delectata est, Adam consensit; qui etiam requisitus confiteri culpam per audaciam noluit. Hoc in humano genere quotidie agitur, quod actum in primo parente nostri generis non ignoratur.
Abbreviated transcription (Latin):
cretio dignitatũ ut quo hic alius alium
merito superat. Illic alius aliũ retributio¬
ne transcendat. Unde ineuuangłio ueritã
dicit. Indomo patris mei.mansiones multȩ
sunt. Sed ineisdem multis mansionibꝰ. erit
aliquomodo ipsa retributionũ diuersitas
concors: qͥa tanta uis in illa pace nos sociat.
ut quod in se quisq non acceperit. hoc se
accłpisse in alio exultae. Unde & non aeque
laborantes inuinea: eque cuncti denariũ
sorciunt᷑. Et quidẽ apud patrem man-¬
siones multȩ sunt. & tamen eundẽ dena-¬
riũ dispares laboratores accipiunt: qͥa
una cunctis erit beatitudo lȩciciȩ. quã¬
uis non una sit om̃ib sublimitas uitae.
Paruũ & magnũ in hac luce conspexerat:
qui ex uoce capitis dicebat. In ꝑfectũ meũ
uiderunt oculi tui: & in libro tuo om̃s
scribent᷑. Paruũ & magnũ conspexerat cũ¬

Expanded text:
cretio dignitatum: ut quo hic alius alium cretio dignitatum: ut quo hic alius alium merito superat, illic alius alium retributione tradicit: In domo Patris mei mansiones multae sunt . Sed in eisdem multis mansionibus erit aliquo modo ipsa retributionum diversitas concors; quia tanta vis in illa pace nos sociat, ut quod in se quisque non acceperit, hoc se accepisse in alio exsultet. Unde et non aeque laborantes in vinea , aeque 137 cuncti denarium sortiuntur. Et quidem apud Patrem mansiones multae sunt, et tamen eumdem denarium dispares laboratores accipiunt; quia una cunctis erit beatitudo laetitiae, quamvis non una sit omnibus sublimitas vitae. Parvum et magnum in hac luce conspexerat, qui ex voce capitis dicebat: Imperfectum meum viderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scribentur . Parvum et magnum conspexerat
Abbreviated transcription (Latin):
semel nĩmum deceptionis contulit: & ab
hoc cotidie expetere mortis debitũ non
desistit. Qui inparadyso homini peccati
pecuniã cõmodauit : sed iniquitate crescen¬
te hanc cotidie cũ usuris exegit. De hoc
exactore ineuuangłio ueritas dicit: & iudex
trad& te exactori. Huiꝰ igit᷑ exactoris uar
est. tẽptatio miserȩ suggestionis. Audimus
autẽ uocẽ exactoris. cũ eius tẽptatione pul¬
samur: sed non exaudimus. s pulsati resis¬
timus. Audit enĩ qui tẽptationẽ sentit:
exaudit uͦ qui tẽptationi consentit᷑. Dicatur
itaq de iustis. non exaudierunt uoce exac¬
toris: qm̃ suggestionẽ eiꝰ & si audiunt qͥa
insermone sȩpius replicat: beatꝰ iob qͥa in¬
ternȩ pacis frequenciã diligens conspicit. de¬
scriptioni eiꝰ iterũ seruit dicens. Paruys¬
ET MAGNUS IBI SUNT ET SERUUS UBER
A DÑo suo. Quia in hac uita nobis est dis¬
cretio operũ. erit in illa procul dubio dis¬

Expanded text:
semel nummum deceptionis contulit, et ab semel nummum deceptionis contulit, et ab hoc quotidie expetere mortis debitum non desistit? Qui in paradiso homini peccati pecuniam commodavit; sed iniquitate crescente, hanc quotidie cum usuris exigit. De hoc exactore in Evangelio Veritas dicit, Et judex tradet te exactori . Hujus igitur exactoris vox est tentatio miserae suggestionis. Audimus autem vocem exactoris, cum ejus tentatione pulsamur; sed non exaudimus, si pulsanti resistimus. Audit enim, qui tentationem sentit; exaudit vero qui tentationi consentit. Dicatur itaque de justis: Non exaudierent vocem exactoris, quoniam suggestionem ejus etsi audiunt, quia in sermone saepius replicat, beatus Job, quia internae pacis frequentiam diligens conspicit, descriptioni ejus iterum servit, dicens: CAPUet magnus ibi sunt, et servus liber a domino suo. - Quia in hac vita nobis est discretio operum, erit in illa procul dubio dis
Abbreviated transcription (Latin):
rectione conspexerat. ĩa quasi rupta gau¬
debat ꝓpħa cũ dicer&. Disrupisti uincula
mea: tibi sacrificabo hostiam laudis. Con¬
tores lux interna recipiat: & dicat. Ibi im¬
piĩ cessauerunt atumultu. Contempletur
quod scĩ desideriĩ exercitatione fatigati.
altius in illo intimo sinu requiescant. & di¬
cat: & ibi requieuerunt fessi robore. Con¬
tẽplet᷑ qͦd cuncti simul corruptionis suae
uinculis absoluti. ad illa libertatis gaudia
ĩcorrupta ꝑueniant. & dicat: & quondã
uincti pariter sine molestia. Bene autem
dicit᷑ quondã uincti. Quia dũ illa sẽꝑ
p̃sens leticia cernit᷑: om̃e quod erit &¬
defluit̾. quasi p̃teritũ iam uidet᷑. Dum
enĩ rerum finis adtendit. om̃e p̾teritũ.¬
quasi iam fuisse pensat᷑. Sed om̃s hi quos
illuc quies interna suscipiae. hic interim
quid egerint narra. Sequit᷑. Nor exau¬
deb& nomine exactoris intelligi. nisi in¬
portunus ille ꝑsuasor. qui humano generi

Expanded text:
rectione conspexerat, jam quasi rupta gaurectione conspexerat, jam quasi rupta gaudebat Propheta, cum diceret: Dirupisti vincula mea, tibi sacrificabo hostiam laudis . tores lux interna recipiat, et dicat: Ibi impii cessaverunt a tumultu. Contempletur, quod sancti viri desiderii exercitatione fatigati, altius in illo intimo sinu requiescant, et dicat: Et ibi requieverunt fessi robore. Contempletur, quod cunctis simul corruptionis suae vinculis absoluti, ad illa libertatis gaudia incorrupta perveniant, et dicat: Et quondam vincti pariter sine molestia. Bene autem dicitur, Quondam praesens laetitia cernitur, omne quod erit et defluit, quasi jam praeteritum videtur. Dum enim rerum finis attenditur, omne ququasi jam fuisse pensatur. Sed omnes hi quos illuc quies interna suscipiet, hic interim quid egerint, narret. Sequitur: CAdebet nomine exactoris intelligi, nisi importunus ille persuasor, qui humano generi
Abbreviated transcription (Latin):
nitati qͥppe creatura non uolens subditur:
qͥa homo qui ingenite constanciȩ statũ uo¬
lens deseruit: pressus iuste mortalitatis pon¬
dere. nolens mutabilitati sue corruptionis
seruit. Sed creatura hȩc tunc aseruitute
corruptionis eripit᷑: cũ ad filioꝵ di głam in¬
corrupta resurgendo subleuat᷑. Hic itaq
electi molestia uincti st̃ qͥa adhuc corrup¬
tionis suȩ pęna deprimunt᷑. Sed cum cor¬
ruptibili carne exuiniur: quasi ab his quibꝰ nẽ
astringim̃. molestiȩ uinculis relaxam. Pre¬
sentari nãq iam do cupimus. sed adhuc mor¬
tales corporis obligatione prȩpedim̃. Iure gͦ
iuncti dicim᷑: qui adhuc incessum nr̃i desi¬
deriĩ. ad dm̃ liberũ non habemus. Unde
bene paulus ętͣna desiderans. sed tamen
adhuc corrũptionis suȩ sarcinã portans:
uinctus clamat. Cupio dissolui: & cum¬
xp̃o esse. Dissolui enĩ non quererae: nisi se
ꝓcul dubio uinctũ uidera. Hȩc autem
uincula qͥa certissime rumpenda in resur¬

Expanded text:
nitati quippe creatura non volens subditur, quia homo qui ingenitae constantiae statum volens deseruit, pressus iste mortalitatis pondere, nolens mutabilitatis suae corruptioni servit. Sed creatura haec tunc a servitute corruptionis eripitur, cum ad filiorum Dei gloriam incorrupta resurgendo sublevatur. Hic itaque electi molestia vincti sunt, quia adhuc corruptionis suae poena deprimuntur. Sed cum corruptibili carne exuimur, quasi ab his, quibus nunc astringimur, molestiae vinculis relaxamur. Praesentari namque jam Deo cupimus, sed adhuc mortalis corporis obligatione praepedimur. Jure ergo vincti dicimur, quia adhuc incessum 136 nostri desiderii ad Deum liberum non habemus. Unde bene Paulus aeterna desiderans, sed tamen adhuc corruptionis suae sarcinam portans, vinctus clamat: Cupio dissolvi o . Dissolvi enim non quaereret, nisi se procul dubio vinctum videret. Haec autem vincula, quia certissime rumpenda in resur
Abbreviated transcription (Latin):
hoc quod erit. hoc quod preterut conspicit:
ac infra supraq mentis oculũ tendit: & ue-¬
nientia uel transacta considerans. ad ȩt̾̃nũ
esse medullitꝰ mardescit dicens: nunc enĩ
dormiens silerẽ. Nunc quippe: presentis est
tẽporis. Et quid est stantem semꝑ inpresenti
quietem querere: nisi ad illud cui nichil ue.¬
nit. nichil preterit. gaudium ȩt̾nitatis anhe¬
lare Qd nimirũ ueritas semꝑ esse suũ. ut
nobis utcũq infunder&: moyse mediante
insinuat dicens : ego sũ qui sũ E dices filus
isrł: qui est misit me ad uos. Sed ecce quia
labentia conspicit. quia semꝑ p̃sens gaudium
quęrit. quia uenturȩ lucis memorat. quia
electoꝵ eius ordines enumerans pensat. ĩpsã
iam nobis aꝑtius quietẽ huiꝰ lucis insinu&:
& quid apud illã cotidie de prauoꝵ conuer-¬
sione agitur. uerbis manifestioribꝰ demor¬

Expanded text:
hoc quod erit, hoc quod praeteriit, conspicit; hoc quod erit, hoc quod praeteriit, conspicit; ac infra supraque mentis oculum tendit, et venientia velut transacta considerans, ad aeternum esse medullitus inardescit, dicens: Nunc enim dormiens silerem. Nunc enim praesentis est temporis. Et quid est stantem semper in praesenti quietem quaerere, nisi ad illud, cui nihil venit, nihil praeterit, gaudium aeternitatis anhelare? Quod nimirum Veritas semper esse suum, ut nobis utcunque infunderet, Moyse mediante insinuat, dicens: Ego sum qui sum. Et dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos . Sed ecce, quia labentia conspicit, quia semper praesens gaudium quaerit, quia venturae lucis memorat, quia electorum ejus ordines enumerans pensat: ipsam jam nobis apertius quietem hujus lucis insinuet, et quid apud illam quotidie de pravorum conversatione agitur, verbis manifestioribus demon
Abbreviated transcription (Latin):
frequentia. nullo apud nos memoriȩ scrip
to retinet᷑. Rec te uͦ addit᷑: uel qui concep¬
ti non uidert̃ lucẽ. Hi ñaq qui post accep¬
tã legẽ in hoc mundo nati st̃. auctori suo
eiusdẽ legis sunt ad monitione concepti:
sed tamen concepti lucẽ minime uiderunt.
quia ad aduentum incarnationis dominicȩ
quã uus hanc fideliter crederent. ꝑuenire
nequiuerunt. Incarnatꝰ qͥppe dñs dicit.¬
S ego sum lur mundi. Atq ipsa lux ait. Mul.
uiderunt lucẽ: quia & ad sp̃e uenturi medi¬
atoris aꝑtis ꝓpħarũ uocibꝰ excitati. nequaqũ
potuerunt cernere eiꝰ incarnationẽ. In his
itaq conceptꝰ interior formã fidi ȩdidit. sed
hanc usq ad aꝑtam uisionẽ diuinȩ p̃sentiȩ
non ꝑduxit. Quia pͥus hos amundo mors
interueniens rapuit. quã manifesta mundũ
moriã astringit: & quia angusta est om̃is
creatura creatori. ꝑ eundẽ spm̃ qui nichil
in se uel uirta se aliud nisi semꝑ esse hab&.

Expanded text:
frefreto retineatur. Sequitur: Vel qui concepti non viderunt lucem. - Hi namque qui post acceptam legem in hoc mundo nati sunt, Auctori suo ejusdem legis sunt admonitione cSed tamen concepti lucem minime viderunt, quia ad adventum incarnationis Dominicae, quamvis hanc fideliter crederent, pervenire nequiverunt. Incarnatus quippe Dominus dicit: Ego sum lux mundi . Atque ipsa Lux ait: Multividerunt lucem, quia ad spem venturi Mediatoris apertis prophetarum vocibus excitati, nequaquam potuerunt cernere ejus incarnationem. 133 In his itaque conceptus interior formam fidei edidit, sed hanc usque ad apertam visionem divinae praesentiae non perduxit, quia prius hos a mundo mors interveniens rapuit, quam manifesta mundum moriam astringit; et quia angusta est omnis creatura creatori, per eumdem spiritum, qui nihil in se vel juxta se aliud, nisi semper esse habet,
Abbreviated transcription (Latin):
qui dũ peregrinꝰ est scło: factus est amicꝰ
dõ. Ibi isaac. qui caligantibꝰ carnis oculis
ꝑȩtatẽ quidẽ p̃sentia nonuidit: sed ꝑuir¬
tutẽ ꝓphetici spͣs infuturis &iam seculis
magna uidentli luce radiauit. Ibi iacob.
qͥdũ iram fratris humiliter fugit. clement᷑
edomuit: qui prole quidẽ fecundus extitit.
sed tamen sp̃s ubertate fecundior. eandẽ
plem sub ꝓphetiȩ sũe uinculis astruxit.
Bene autem abortiuũ hoc absconditum
dicitur: quia amundi primordiis dũ qͦsdã
paucos moyse scribente cognoscimꝰ. pars
nobis maxima humani generis occultatur.
Neq enĩ tot iustos solũmodo usq ad ac¬
ceptã legem extitisse credendũ est: quot
moyses breuissima de scriptione ꝑstrinxit.
Quia ergo amundi primordio ȩdita mul¬
titulo bonoꝵ ex magna parte noticie nr̃ȩ subtrait᷑:
abiortiuũ hoc absconditũ uocat᷑. qͦd & non
substitisse dicit᷑. quia enumeratis paucis eoꝵ

Expanded text:
qui dum peregrinus est in saeculo, factus est amicus qui dum peregrinus est in saeculo, factus est amicus Deo . Ibi Isaac, qui caligantibus carnis oculis, per aetatem quidem praesentia non vidit, sed per virtutem prophetici spiritus in futuris etiam saeculis magna videndi luce radiavit . Ibi Jacob, qui iram fratris humiliter fugit, clementer edomuit; qui prole quidem fecundus exstitit, sed tamen spiritus ubertate fecundior, eamdem prolem sub prophetiae suae vinculis astrinxit . Bene autem abortivum hoc absconditum dicitur, quia a mundi primordiis, dum quosdam paucos Moyse scribente cognoscimus, pars nobis maxima humani generis occultatur. Neque enim tot justos solummodo usque ad acceptam legem exstitisse credendum est, quot Moyses brevissima descriptione perstrinxit. Quia ergo a mundi primordio edita multitudo bonorum, ex magna parte notitiae nostrae subtrahitur, abortivum hoc absconditum vocatur. Quod et non substitisse dicitur, quia, enumeratis paucis, eorum
Abbreviated transcription (Latin):
Aliortiuũ qͥa ante plenũ tempꝰ orit᷑: extine¬
tũ ꝓtinus occultat᷑. Qs igit᷑ sc̃s uir alios ab¬
ortiuũ uocat. cũ quib se quiescere potu s¬
isse considerat: nisi electos qͦsq qui abipso
mundi pͥmordio ante redemptionis tempus¬
exorti sunt. & tam̃ huic mundo sem& ipsos
mortificare curauerunt. Qui conscriptȩ
legis tabulas non habentes. qͣsi ah utero mor¬
tui sunt. qͥa auctorẽ suũ naturali lege timu¬
erunt. Et cũ uenturũ mediatorẽ crederent:
studuerunt sũopere mortisicandis uolupta¬
tibꝰ & iam quȩ scripto non acceperant p̃cep¬
ta seruare. Tẽpus itaq illud qͦd iuxta
mundi inicium mortuos huic scło patres
nr̃os ꝓtulit: qͣsi abortiui uterus fuit. Ibi
nãq abel: qͥ occidenti se fratri restitisse
non legitur. Ibi enoch. qͥ talẽ se exhibuit.¬
ut ambulaturus cũ dño trans ferret᷑. Ibi
noe qui ꝑ hoc qͦd diuino examini placuit
ĩmundo: mundo suꝑstes fuit. Ibi abrahã

Expanded text:
Abortivum, quia ante plenum tempus oritur, exstinctum protinus occultatur. Quos ergo sanctus vir alios abortivos vocat, cum quibus se quiescere potuisse considerat, nisi electos quosque, qui ab ipso mundi pexorti sunt, et tamen huic mundo semetipsos mortificare curaverunt. Qui conscriptae legis tabulas non habentes, quasi ab utero mortui sunt, quia Auctorem suum naturali lege timuerunt; et cum venturum Mediatorem crederent, studuerunt summopere mortificandis voluptatibus etiam quae scripta non acceperant praecepta servare. Tempus illud quod juxta mundi initium mortuos huic saeculo patres nostros protulit quasi abortivi uterus fuit. Ibi namque Abel, qui occidenti se fratri restitisse non legitur . Ibi Enoch, qui talem eut ambulaturus cum Domino transferretur . Ibi Noe, qui per hoc, quod divino examini placuit, in mundo mundo superstes fuit . Ibi Abraham,