comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sus hoĩem utam᷑. Quid enĩ homini homine ꝓpin¬
quius: Accipe ⁊̃ quid paulus dicat. Dilectõ inqͥt
ꝓximi malum non oꝑatur. Brenissimis utor cesti¬
moniis. s nͥ fallor ydoneis. ⁊ quib suscepte rei satis
fiat. Nani quis ignorat qm multa ⁊ qͣnti ponderis
uerba in illis libris de caritate ꝓximi usq̃quaq diffu¬
sa sint: S cum duob modis peccetur in homine
uno si ledatur alio si cum potest nõ adiuuetur. eaq
ip̃a sint quib mali hoĩes esse dicunt᷑. quoꝵ neutrũ
qui diligit facit. satis opinor ꝙ uolumus demõs¬
trat ista siũa dilectõ ꝓximi malũ non operatur.
& si ad bona ꝑuenire non possumus nͥ mala oꝑa
destitĩmus. ista sunt qiͣ cunabula caritatis dei qͥ¬
bus diliginus proximũ. ut qm̃ dilectõ ꝓximi
malũ non oꝑatur hinc ad illud ascendamus qd
dcm̃ est scimus qm̃ diligentib deum omĩa proce¬

Expanded text:
rsus hominem utamur. Quid enim homini homine propinrsus hominem utamur. Quid enim homini homine propinquius? 50. Accipe etiam quid Paulus dicat: Dilectio, inquit, proximi, malum non operatur . Brevissimis utor testimoniis, sed, nisi fallor, idoneis, et quibus susceptae rei satis fiat: nam quis ignorat quam multa, et quanti ponderis, verba in illis Libris de charitate proximi usquequaque diffusa sint? Sed cum duobus modis peccetur in homine, uno si laedatur, alio si cum potest non adjuvetur; eaque ipsa sint quibus mali homines esse dicantur, quorum neutrum, qui diligit, facit: satis, opinor, quod volumus demonstrat ista sententia, Dilectio proximi malum non operatur. Et si ad bona pervenire non possumus, nisi mala operari destiterimus, ista sunt quasi cunabula charitatis Dei, quibus diligimus proximum; ut quoniam dilectio proximi malum non operatur, hinc ad illud ascendamus quod dictum est, Scimus quoniam diligentibus Deum omnia proce
Abbreviated transcription (Latin):
Inimo u̾o ita debet ut nulłus certior gradus ad a¬
morem dei fi̾ posse credatur: quã hõis erga hoĩem
caritas. ꝓmat ergo nobis alterũ preceptũ ipse
dominꝰ. de uite preceptis int̾rogatus. Nõn enĩ con¬
tentus fuit uno. qui sciret aliud deum esse aliud
hoĩem. atq int̾esse tantũ qͣntum int̾ eum qui cͦ¬
uit. et id ꝙ ad creatoris similitudĩem creatum est.
Dicit ergo preceptum scdm esse. diliges ꝓxim̃
cuũ sicut te ip̃m. Te autem ip̃m salubriter dili¬
gis si plusqͣm te diligis deui. Quod igituragis
tecum id agendũ cũ ꝓximo ÷. hoc est ut ⁊̃ ip̃e per¬
fecto amore deum diligat. Non .n. eum diligis
tamqͣm te ip̃m si non ad id bonũ ad qd̾ ip̃e tendis
adducis. Illud est enĩ unũ bonũ. ꝙ om̃ib tecũ ten¬
dentib non fit angustum. Ex hoc p̾cepto nascũt᷑
difficile est: Agend̾ autem in pͥmis est ut beniuoli
simus. idẽ ut nulla malicia nullo dolo malo adũ¬

Expanded text:
Imo vero ita debet, ut nullus certior gradus ad aImo vero ita debet, ut nullus certior gradus ad amorem Dei fieri posse credatur, quam hominis erga hominem charitas. 49. Promat nobis ergo alterum praeceptum ipse Dominus, de vitae praeceptis interrogatus: non enim contentus fuit uno, qui sciret aliud Deum esse, aliud hominem; atque interesse tantum, quantum inter eum qui creavit, et id quod ad Creatoris similitudinem creatum est. Dicit ergo secundum praeceptum esse: Diliges proximum tuum tanquam teipsum . Te autem ipsum salubriter diligis, si plus quam te diligis Deum. Quod ergo agis tecum, id agendum cum proximo est; hoc est, ut ipse etiam perfecto amore diligat Deum. Non enim eum diligis tanquam teipsum, si non ad id bonum ad quod ipse tendis, adducere satagis. Illud est enim unum bonum, quod omnibus tecum tendentibus non fit angustum. Ex hoc praecepto nascunturdifficile est. Agendum autem in primis est, ut benevoli simus, id est, ut nulla malitia, nullo dolo malo adve
Abbreviated transcription (Latin):
nec p̃miũ potest preced̾e m̃ita priusq homu̾ dari
qͣm dignus est. Quid enĩ hoc iniustius ⁊ qͥd iustiͦ
deo: Non ergo debenius poscẽ premiũ anteꝙͣ me¬
reaniur ꝑciꝑe. Hic fortasse non incongrue querit᷑
eterna ip̃sa uita quid sit. Sed eius largitorem po᷑.
uita est ip̃a cognitõ ueritatis. Qͣmobrem uidete
qͣm sint ꝑu̾si atꝙ p̃postĩ. qui sese arbitrantur dei
cognitõnem crad̾e ut perfã simus. cũ ꝑfectoꝵ ip̃a
sit premiũ. Quid ergo agend̾ est quid q̃so. nisi ũ
cum ip̃m quẽ cognosc̾e̾ uolumus prius plena cari¬
tate diligamus: Unde illud exoritur qd̾ ab inicio
sat eginus nich̃ in eccl̃ia catholita salubrius si ꝙͣ¬
uitetur enĩ de hoĩe ip̃o .i. de amatore ip̃o nicħ actũ.
s parũ dilucide qui hoc arbitratur intelligit Nlõ.n.
quidem ille se satis diligit qui sedulo agit u sũmo
et uero ꝑfruatur bono. Ꝙ si nicħ est alud qͣm deus.
qui sese amat qm qui amator est dei. quid inter

Expanded text:
mium potest praecedere merita, priusque homini dari quam dignus est. Quid enim hoc injustius, et quid justius Deo? Non ergo debemus poscere praemium antequam mereamur accipere. Hic fortasse non incongrue quaeritur, aeterna ipsa vita quid sit. Sed ejus largitorem potiuvita est ipsa cognitio veritatis. Quamobrem videte quam sint perversi atque praeposteri, qui sese arbitrantur Dei cognitionem tradere, ut perfecti simus, cum perfectorum ipsa sit praemium. Quid ergo agendum est, quid quaeso, nisi ut eum ipsum quem cognoscere volumus, prius plena charitate diligamus? Unde illud exoritur, quod ab initio satagimus, nihil in Ecclesia catholica salubrius fividetur enim de homine ipso, id est, de amatore ipso nihil actum; sed parum dilucide qui hoc arbitratur intelligit. Non enit. Siquidem ille se satis diligit, qui sedulo agit, ut summo et vero perfruatur bono: quod si nihil est aliud quam Deus, quin sese amet, qui amator est Dei? Quid inter
Abbreviated transcription (Latin):
hiis inuicem quod uictui opus est presumentes.
Hos mores hanc uitam. hanc ordinem. hoc insti¬
cutum si laudare uelim. ueq digne ualeo ⁊uereor
ne iudicare uidear ꝑ se ip̃m tm̃modo expõitum pla¬
cere non posse. si super narratoris simplicitatem.
cotͦnum ⁊̃ laudatoris addendũ putau̾o. Hec ma¬
nichei reprehendite si potestis. nolite cecis hõib
et discern̾e inualidis ostentare ur̃a zizania Neq
optuni ut eoꝵ tm̃uita quos ꝯmemoraui arbit᷑¬
reresse laudandos. Quam enĩ multos epõs optimoꝰ
uiros sanctissimosq cognoui qͣm mlt̾os p̃sbit̾os.
qͣm multos diaconos. ⁊ huiꝰmodi mistros d̾inoꝵ
sacram̃torum quoꝵ uirtus eo michi mirabilior
et maiore predicatõne dignior uidetur. quo diffi¬
cilius est eam multiplici hominũ gen̾e et in ista
uita turbulentiore seruare. Non enĩ sanatis mag̃
qͣm saluandis hominib p̾sunt. Perpetienda sunt
uicia multitudinis ut curentur. ⁊ prius tołanda

Expanded text:
iis invicem quod victui opus est resumentes. iis invicem quod victui opus est resumentes. Hos mores, hanc vitam, hunc ordinem, hoc institutum si laudare velim, neque digne valeo, et vereor ne judicare videar per seipsum tantummodo expositum placere non posse, si super narratoris simplicitatem cothurnum etiam laudatoris addendum putavero. Haec, Manichaei, reprehendite, si potestis. Nolite caecis hominibus et discernere invalidis ostentare nostra zizania. CAoptimi, ut eorum tantum vita, quos commemoravi, arbitrer esse laudandos. Quam enim multos episcopos optimos viros, sanctissimosque cognovi, quam multos presbyteros, quam multos diaconos, et cujuscemodi ministros divinorum Sacramentorum, quorum virtus eo mihi mirabilior et majore praedicatione dignior videtur, quo difficilius est eam in multiplici hominum genere, et in ista vita turbulentiore servare! Non enim sanatis magis quam sanandis hominibus praesunt. Perpetienda sunt vitia multitudinis ut curentur, et prius toleranda
Abbreviated transcription (Latin):
qiͣ mundiora non milł iuudentur quo nomine
solet curpe desiderium exquisitoꝵ ciboꝵ quod a
carnib alienũ est ridicule turpit̾q defendi. Sa¬
ne quicquid necessario uictui redundat. nã re¬
dundat plurimũ ex oꝑib manuũ et epularum
restrictione tanta cura egentib distribuitur. qnͣ¬
ca non ab ip̃is qui distribuũt comꝑatum est.
Nullo modo namq satagunt ut ħ sibi habun¬
dent. s omĩmodo agunt ut nõ apud se remaneat
qd̾ babundau̾it usq adeo ut honeratas ⁊̃ naues
iu ea loca nuttant. que inopes colunt. Non opus
est plura dere notissima dicere. Hec etiam uita
fenuinarũ deo sollicite casteq seruientiũ. quehĩ¬
taculis segregate ac remote auiris. qm longissi¬
me decet. pia tm̃ illis caritate iunguntur. zimita¬
tions uircutis. ad quas iuuenũ nullus accessus
indigent gr̃a laneficii. Namq corpus exerrent
atq sustentant uestesq ip̃as fr̃ĩb tradunt. ab

Expanded text:
quasi mundiora nonnullis videntur: quo nomine quasi mundiora nonnullis videntur: quo nomine solet turpe desiderium exquisitorum ciborum, quod a carnibus alienum est, ridicule turpiterque defendi. Sane quidquid necessario victui redundat nam redundat plurimum ex operibus manuum, et epularum restrictione, tanta cura egentibus distribuitur, quanta non ab ipsis qui distribuunt comparatum est. Nullo modo namque satagunt, ut haec sibi abundent, sed omni modo agunt ut non apud se remaneat quod abundaverit, usque adeo ut oneratas etiam naves in ea loca mittant, quae inopes incolunt. Non opus est plura de re notissima dicere. 68. Haec est etiam vita feminarum Deo sollicite casteque servientium, quae habitaculis segregatae ac remotae a viris quam longissime decet, pia tantum illis charitate junguntur et imitatione virtutis: ad quas juvenum nullus accessus indigent gratia. Lanificio namque corpus exercent atque sustentant, vestesque ipsas fratribus tradunt, ab
Abbreviated transcription (Latin):
uocant. hii u̾o patres non solũ scĩssimis mori¬
bus s ⁊̃ diuiua doctrina excellentissimi. om̃ib
reb excelsi nulla suꝑbia consulunt hiis quos
filios appellant magnasua in iubendo auctori¬
tate magna illoꝵ ĩ obtemꝑando uoluntate Con¬
ueniunt autem diei tempore extremo. de suis qͥs
hĩtaculis. dum adhuc ieiuni sunt ad audiendũ
illum patrem. ⁊ ꝯueniunt ad singłos patres. t̾na
siores sub uno agunt. Audiunt autem incredi¬
bili studio sũmo silencio affectõnes animorum
suoꝵ prout eos depulerit disserentis orõ. uł ge¬
mitu. uel fletu modesto. et om̃ĩ clamore uacuon
gaudiũ significantes. Corpus deinde reficitur qͣnͣ¬
tum saluti et salubritati satis ÷. cohercente unoqͦ
sunt parce ⁊ uilissima. Ita non solum a carnib
et a uino abstinent ꝓ sufficiencia domandarũ
libidinũ s ab hiisetiam que tanto concitatiꝰ
uentris et gutturis ꝓuocant appetitum. qnͣto

Expanded text:
ppellant. Hi vero patres non solum sanctissimi morippellant. Hi vero patres non solum sanctissimi moribus, sed etiam divina doctrina excellentissimi, omnibus rebus excelsi, nulla superbia consulunt iis quos filios vocant, magna sua in jubendo auctoritate, magna illorum in obtemperando voluntate. Conveniunt autem diei tempore extremo de suis quisque habitaculis, dum adhuc jejuni sunt, ad audiendum illum patrem, et conveniunt ad singulos patres terna,siores sub uno agunt. Audiunt autem incredibili studio, summo silentio; affectiones animorum suorum, prout eos pepulerit disserentis oratio, vel gemitu, vel fletu, vel modesto et omni clamore vacuo gaudio significantes. Corpus deinde reficitur, quantum saluti et salubritati satis est, coercente unoquoqsunt parca et vilissima. Ita non solum a carnibus et vino abstinent pro sufficientia domandarum libidinum, sed ab iis etiam quae tanto concitatius ventris et gutturis provocant appetitum, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
castissimam congregati. simul etatem agunt
uiuentes in orõnib in lectõib. in disput᷑atõib
nulla suꝑbia tumidi. nulla ꝑuicatia turbulẽti.
nulla inuidencia liuidi. s modesti uerecundi. pa¬
cati. concordissimam uitam ⁊ intentissimam
in deum. gratissimũ munus ip̃i offerunt. aquo is¬
ta posse meruerunt: Nemo quicqͣm possidet ꝓpͥa
nemo cuiqͣm honerosus ÷ Oꝑantur manib ea
quib ⁊ corpus pasci possit. ⁊ adeo mens impediri
non possit. Opus autem suũ tradunt eis quos de¬
canosuocant. eo ꝙ sint denis p̃põiti. ut neminẽ
illorum cura corporis sui tangat. neq in cibo. n
in uestim̃to. neq si quid aliud opus est uel cotidi¬
ane necessitati. uel mutate ut assolet ualitũd̾i
qui autem decani cũ magna sollicitudine omĩa
disponentes. et presto facientes quicquid illa u¬
uita p̃p̃ imbecillitatem corporis postulat traditõ¬
nem tamen ⁊̃ ip̃i reddunt uni quem patrem :¬

Expanded text:
anctissimamque congregati, simul aetatem agunt, anctissimamque congregati, simul aetatem agunt, viventes in orationibus, in lectionibus, in disputationibus; nulla superbia tumidi, nulla pervicacia turbulenti, nulla invidentia lividi: sed modesti, verecundi, pacati, concordissimam vitam et intentissimam in Deum, gratissimum munus ipsi offerunt, a quo ista posse meruerunt? Nemo quidquam possidet proprium, nemo cuiquam onerosus est. Operantur manibus ea quibus et corpus pasci possit, et a Deo mens impediri non possit. Opus autem suum tradunt eis quos decanos vocant, eo quod sint denis praepositi, ut neminem illorum cura sui corporis tangat, neque in cibo, neque in vestimento, neque si quid aliud opus est, vel quotidianae necessitati, vel mutatae, ut assolet, valetudini. Illi autem decani cum magna sollicitudine omnia disponentes, et praesto facientes quidquid illa vita propter imbecillitatem corporis postulat, rationem tamen etiam ipsi reddunt uni, quem patrem a
Abbreviated transcription (Latin):
percipi potest. nichil inqͣm de hiis loquar uiden¬
tur .n. non nullis res humanas plusqͣm oporte¬
ret deseruisse non intelligentib qͣnͣtum nob̾
eorũ animus in orõib prosit. et uita ad exem¬
plum quoꝵ corpora uidere non sinimur. Sed
hinc disputare longũ ⁊ suꝑuacaneũ puto.
Nam hoc tam excelsens fastigium scĩtatis. cui ñ
sua spontẽ mirand̾ ⁊ honorand̾ uidetur oratõe
nr̃a uideri non potest. Tm̃ isti aminonendi st̃
qui sese maniter iactant in tantam ꝓcessisse
temꝑanciam ꝯtinenciam sãssimoꝵ caͣtholice
fidei xp̃ianoꝵ ut restringenda a non nullis ⁊̃
quasi ad humanos finẽs reuocanda uideatur.
usq adeo supra homines illoꝵ animos euasis¬
se. ab hiis ⁊̃ quib id displicet iudicatur. S si
ħexcedit nr̃am tołauciam. quis ñ illos miretur
et predicet qui contemptis atq desertis mũdi
huius illecebris in ꝯmunem uitam scĩssimam ⁊̃¬

Expanded text:
percipi non potest. Nihil, inquam, de his loquar: videnpercipi non potest. Nihil, inquam, de his loquar: videntur enim nonnullis res humanas plus quam oporteret deseruisse, non intelligentibus quantum nobis eorum animus in orationibus prosit, et vita ad exemplum, quorum corpora videre non sinimur. Sed hinc disputare longum et supervacaneum puto: nam hoc tam excellens fastigium sanctitatis, cui non sua sponte mirandum et honorandum videtur, oratione nostra videri qui potest? Tantum isti admonendi sunt, qui sese inaniter jactant, in tantum processisse temperantiam et continentiam sanctissimorum catholicae fidei christianorum, ut restringenda nonnullis, et quasi ad humanos fines revocanda videatur: usque adeo supra homines illorum animos evasisse, ab iis etiam quibus id displicet, judicatur. 67. Sed si hoc excedit nostram tolerantiam, quis non illos miretur et praedicet, qui contemptis atque desertis mundi hujus illecebris, in communem vitam castissimam s
Abbreviated transcription (Latin):
hoiẽm non dilig̾e. et tñ possunt hoĩem non
udere: Profecto quicquid illud est p̾stantiꝰ
est reb humanis. cuius contemplacõne pot̃
homo sine homine uiu̾e. Iam enĩ acapite
mores ⁊ continenciam singłarem. ne uos impu¬
denter iactare apud animios imꝑitoꝵ qi diffi¬
ciluna rerum abstinencia si quod in uob̾ pu¬
doris est audeatis Nec ea dicam que uos ignora¬
tis s que nob̾ occultatis. Quis .n. nescit summe
continencie hõim xp̃ianoꝵ multitudinẽ per
totum orbem in dies mag̃ mag̃q diffundi. ⁊
in oriente maxime atq egipto quod uos n¬
nullo modo potest latere: Nichil de hiis di¬
sam quos paulo ante ꝯmemoraui qui secre¬
tissimi penitus ab om̃i honiinũ conspectu pa¬
ne solo quod eis per digesta interualla tẽpor
affertur. et aqua contenti desertissimas terraᷤ
incolunt. ꝑfruentes colloquio dei. cui puris
mentib inheserunt et eius pulcritudinis con¬
templatõne heatissimi. que nͥ scõꝵ intellectu i¬

Expanded text:
nt hominem non videre? Profecto illud, quidquid est, praestantius est rebus humanis, cujus contemplatione potest homo sine homine vivere. Jam enim accipite,mores et continentiam singularem; ne vos impudenter jactare apud animos imperitorum, quasi difficillima rerum abstinentia, si quid in vobis pudoris est, audeatis. Nec ea dicam quae vos ignoratis, sed quae nobis occultatis. Quis enim nescit summae continentiae hominum christianorum multitudinem per totum orbem in dies magis magisque diffundi, et in Oriente maxime atque Aegypto, quod vos nullo modo potest latere? 66. Nihil de iis dicam quos paulo ante commemoravi, qui secretissimi penitus ab omni hominum conspectu, pane solo, qui eis per certa intervalla temporum affertur, et aqua contenti, desertissimas terras incolunt; perfruentes colloquio Dei, cui puris mentibus inhaeserunt, et ejus pulchritudinis contemplatione beatissimi, quae nisi sanctorum intellectu
Abbreviated transcription (Latin):
Meminerunt omĩa munda mundis. et non q̃d̾
intrat in os ur̃m uos coinquinat. s qd̃ exit. Ita
non reiciendis gen̾ib ciboꝵ qi pollutis. s ꝯcu pĩe
uenter escis. Deus autem hunc ⁊ has desti uet
Et alibi. Neq si manducau̾imus habundabi mꝰ.
neq si ñ manducau̾imus egebimus. Et illud pre
cet̾is. bonũ est fr̃es non manducare carnes. n eq
bib̾e uinũ. neq in quo frater tuus offendat ur.
Hic enĩ ostendit qͣm sint ad finem caritatiso m̃ĩa
hec dirigenda. Alius eñĩ credit manducare olnĩa.
qui auten infirmus est holus inquit mandlicet.
Qui manducat nõ manducantem nõ sperrat.
et qͥ ñ manducat manducantem nomiudicet.¬

Expanded text:
meminerunt, Omnia munda mundis ; et, Non quod meminerunt, Omnia munda mundis ; et, Non quod intrat in os vestrum vos coinquinat, sed quod exit . Itaque non rejiciendis generibus ciborum quasi pollutis, sed concupisventer escis; Deus autem et hunc et illas destruet ; et alibi, Neque si manducaverimus, abundabimus; neque si non manducaverimus, egebimus ; et illud prae caeteris, Bonum est, fratres, non manducare carnes, neque bibere vinum, neque in quo frater tuus offenditur. Hic enim ostendit quam sint ad finem charitatis haec omnia dirigenda. Alius enim credit manducare omnia; qui autem infirmus est, olus, inquit, manducet. Qui manducat, non manducantem non spernat: et qui non manducat, manducantem non judicet
Abbreviated transcription (Latin):
mus ⁊ doctissimus. Rome ⁊̃ plura cognoui. in
quib singłi grauitate atq prudencia ⁊ diuina
sc̃ia p̃pollentes cet̾is secum habitancib presunt
xp̃iana caritate. scĩtate. libertate uiuentib. Ne
ip̃i quidem cuiq honerosi sunt. s orientis more.
et pauli apłi auctoritate manib suis se tͣnssigũt.
Ieiunia prorsus incredibilia multos exercere di¬
dici. non cotidie semel sub uoctẽ reficiendo corpꝰ
quod est usqueqͣ usitatissimũ s ꝯtinuũ triduũ.
uel amplius sepissime sine cibo ac potu duc̃e. n
hoc in uiris trũ s etiam in feminis quib item
multis uiduis et iuirginib simul hĩtantibeis ⁊
lana ac tela uictum querentib p̃sunt singule:
tib perite ac parate. At qr inter hec nemo urge¬
tur in asꝑa. que ferre non potest nulli qd̃ recusat᷑
imponitur. nec ideo condempnatur a cet̃is. ꝙ in
eis imitand̃ se fatetur inualidũ. Meminerũt .n.
qnͣtoꝑe scripturis om̃ib cõmendata sit caritas

Expanded text:
mus et doctissimus. Romae etiam plura cognovi, in quibus singuli gravitate atque prudentia et divina scientia praepollentes, caeteris secum habitantibus praesunt, christiana charitate, sanctitate et libertate viventibus: ne ipsi quidem cuiquam onerosi sunt, sed Orientis more, et Pauli apostoli auctoritate manibus suis se transigunt. Jejunia etiam prorsus incredibilia multos exercere didici, non quotidie semel sub noctem reficiendo corpus, quod est usquequaque usitatissimum, sed continuum triduum vel amplius saepissime sine cibo ac potu ducere. Neque hoc in viris tantum, sed etiam in feminis; quibus item multis viduis et virginibus simul habitantibus, et lana ac tela victum quaeritantibus, praesunt singulae ntibus peritae ac paratae. 71. Atque inter haec nemo urgetur in aspera quae ferre non potest, nulli quod recusat imponitur, nec ideo condemnatur a caeteris, quod in eis se imitandis fatetur invalidum: meminerunt enim quantopere Scripturis omnibus commendata sit charitas;
Abbreviated transcription (Latin):
as. quã oĩo ea non possidere. S qm̃ de dolore atq
cruciatib corporis tolerandis nunc agitur. relin¬
quo istum uirum licet magnũ. licet inuictũ. uir̃
tñ. offerunt .n. mͥ scripture ille stupende fortitu¬
dinis feminam. et ad eam transire iam me com¬
pellũt. que cum septem liberis tiranno carnifici
prius uisca omĩa qm unũ uerbũ sacrilegũ impẽ¬
dit. cũ eius hortatõnenfilii roborarentur in qͦrũ
eos ferre preceꝑat. Quid ad tantam pacĩam q̃so
addipot̾it. Quid tñ mirum si om̃ib medulł con¬
ceptus dei amor ⁊ tiranno et carnifici. ⁊ dolori ⁊
corꝑi. ⁊ sexui. ⁊ affectui resistebat: An non au¬
dierat preciosa in conspectu doͥ mors scõꝵ eius:
Non audierat melior uir patiens fortissimo: Nõ
audierat om̃e qd̵ tibi applicitum fu̾it accipe. et in
dolore sustine. ⁊ in hũilitate cua habe paciãm¬

Expanded text:
as, quam omnino ea non possidere. 43. Sed quoniam de dolore atque as, quam omnino ea non possidere. 43. Sed quoniam de dolore atque cruciatibus corporis tolerandis nunc agitur, relinquo istum virum, licet magnum, licet invictum, virum tamen. Offerunt enim mihi Scripturae illae stupendae fortitudinis feminam, et ad eam jam me transire compellunt. Quae cum septem liberis tyranno atque carnifici prius viscera omnia, quam unum verbum sacrilegum impendit: cum ejus hortatione filii roborarentur, in quorum eos ferre praeceperat . Quid ad tantam patientiam, quaeso, addi potest? Quid tamen mirum si omnibus medullis conceptus Dei amor, et tyranno, et carnifici, et dolori, et corpori, et sexui, et affectui resistebat? An non audierat: Pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum ejus ? non audierat: Melior vir patiens fortissimo ? non audierat: Omne quod tibi applicitum fuerit, accipe; et in dolore sustine; et in humilitate tua habe pati
Abbreviated transcription (Latin):
ubi dc̃m est cribulatõ ꝑacĩam oꝑatur. pacĩa pro¬
uiunt excitabo exemplum pacĩe Neq illum me¬
morabo uirum a quo in magnis cruciatib corꝑis
et horribili tabe membroꝵ ñ modo sustinent᷑
humana. s diuina etiam disputantur. In cuiiͦ
singłis uocib elucet si quis equo aĩo attendat¬
quanti pendenda sint ista que cum uolũt homĩeᷤ
per dominatõnem tenere. Ab biis ip̃is potius per
cupiditatem tenentur. et rerum temꝑaliũ serui
fiunt. dũ imꝑiti diũ esse desid̾ant. Amisit namq
ille om̃es diuicias. et fc̃t repente pauꝑrimus tam in¬
concussum animũ tenuit ⁊ infreum deo. ũ satis
demonstraret. ñ illas ibi fuisse magnas. s se ilł. sibi
autem deũ. Quo aĩo si esse possent nr̃i temporis
hoĩes ñ magnoꝑe ĩ nouo testõ ab istoꝵ possessio¬
ne ꝓhiberemur ut ꝑfã esse possemus. Multo est¬
enim mirabilius non in herere istis qmuis posside¬

Expanded text:
ubi dictum est, Tribulatio patientiam operatur, patientia proubi dictum est, Tribulatio patientiam operatur, patientia proviunt, excitabo exemplum patientiae. Neque illum memorabo virum, a quo in magnis cruciatibus corporis et horribili tabe membrorum, non modo sustinentur humana, sed divina etiam disputantur. In cujus singulis vocibus satis elucet, si quis aequo animo attendatquanti pendenda sint ista, quae cum volunt homines per dominationem tenere, ab his ipsis potius per cupiditatem tenentur, et rerum mortalium servi fiunt, dum imperite domini esse desiderant. Amisit namque ille omnes divitias, et factus repente pauperrimus, tam inconcussum animum tenuit et infixum Deo, ut satis demonstraret, non illas sibi fuisse magnas, sed se illis, sibi autem Deum . Quo animo si esse possent nostri temporis homines, non magnopere in Novo Testamento ab istorum possessione prohiberemur, ut perfecti esse possemus. Multo enim mirabilius est non inhaerere istis, quamvis posside
Abbreviated transcription (Latin):
surrectõnem reformatõnemq eius ope ac lege
diuina sine ulla molestia uiro suo subditã fore.
S cum hunc amorem totum in deum ꝯuertĩt.
hiis cognitis mortem non modo contempnet.
uerum ⁊̃ desid̾abit. S restat cum dolore mag¬
na conflictio. Nichil ẽ tamen tam durũ atq
ferreum qd̾ non amoris igne uincatur. Quo c̃
se aninia rapiat in deumi. suꝑ om̃em carnifici¬
nam lib̾a ⁊ admiranda uolitabit pennis pul¬
ch̾rimis et integ̾rimis. quib ad dei amplexum
amor castusimmttitur nisi uo̾ amatores auri a¬
matores laudis. amatores feminarum amato¬
rib suis deus sinet esse fortiores. cũ ille non amor
s ꝯgruentius cupiditas uel libido nominetur
In qua tũ apparet quantus sit impetus aĩ ad ea q̃
diliguntur deflexo cursu ꝑ ĩmariia queq t̃ȩden¬
tis. Argum̃toq nob̃ est quam sint om̃ia ꝑfenda
ne deseramus deum si tanta illi ut deserant ꝑfunt.

Expanded text:
surrectionem reformationemque ejus ope ac lege surrectionem reformationemque ejus ope ac lege divina sine ulla molestia juri suo subditam fore: sed cum se hoc amore tota in Deum converterit, his cognitis mortem non modo contemnet, verum etiam desiderabit. 41. Sed restat cum dolore magna conflictio. Nihil est tamen tam durum atque ferreum, quod non amoris igne vincatur. Quo cum se anima rapiet in Deum, super omnem carnificinam libera, et admiranda volitabit pennis pulcherrimis et integerrimis, quibus ad Dei amplexum amor castus innititur. Nisi vero amatores auri, amatores laudis, amatores feminarum, amatoribus suis Deus sinet esse fortiores; cum ille non amor, sed congruentius cupiditas vel libido nominetur. In qua tamen apparet quantus sit impetus animi ad ea quae diliguntur indefesso cursu per immania quaeque tendentis, argumentoque nobis est, quam sint omnia perferenda, ne deseramus Deum, si tanta illi ut deserant, perfer
Abbreviated transcription (Latin):
inferiora miranda ⁊ appetenda arbitrari: hab
igitur uir temꝑans in huiuscemodi reb tem¬
ꝑalib et fluentib uite regłam utroq testõ fir¬
matam. ut eorũ nicħ diligat. nichil ꝑ se appeten¬
dum putet. s ad uide huius atq officioꝵ ncci¬
tatem qnͣtũ sat est usurpet. utentis modestia ñ
amantis afftũ. Hec dicta sunt de temꝑancia pro
rerum magnitudĩe breuiter. ꝓ instituto tũ oꝑe
ille de quo loquimur quẽ tota scĩtate inflam¬
matum o esse in deũ. in non appetendis istis
temꝑans in amittendis fortis uocatur. S int̾
om̃ĩa que in hac uita possidentur corpus hõi
antiquũ pecc̃m quo nichil est ad predicandum
notius uicħ ad intelligendum secretius. Hoc igit᷑
uincłm ne concutiatur atq uexetur laboris ⁊
doloris. ne auferatur atq ꝑimatur mortũ t̾rore
aĩam quatit. Amat .n. illud ui consuetudinis
non intelligens si eo bene atq scient̾ utatur. re¬

Expanded text:
nferiora, miranda et appetenda arbitrari? Habet nferiora, miranda et appetenda arbitrari? Habet igitur vir temperans in hujuscemodi rebus mortalibus et fluentibus, vitae regulam utroque Testamento firmatam; ut eorum nihil diligat, nihil per se appetendum putet, sed ad vitae hujus atque officiorum necessitatem quantum sat est, usurpet, utentis modestia, non amantis affectu. Haec dicta sint de temperantia, pro rerum magnitudine breviter; pro instituto tamen opere ille de quo loquimur, quem tota sanctitate inflammatum esse oportet in Deum, in non appetendis istis temperans, in amittendis fortis vocatur. Sed inter omnia quae in hac vita possidentur, corpus homini antiquum peccatum, quo nihil est ad praedicandum notius, nihil ad intelligendum secretius. Hoc ergo vinculum ne concutiatur atque vexetur, laboris et doloris; ne auferatur atque perimatur, mortis terrore animam quatit. Amat enim illud vi consuetudinis, non intelligens, si eo bene atque scienter utatur, re
Abbreviated transcription (Latin):
sña qua dcm est. nolite ꝯformari huic sclo.
simul .n. demonstrand̾ est ^ rei quẽq conforri ꝙͣ
quid comparem plura qͥdem ĩuenio. sed unus
sałonis liber ecdesiastes qui dr̃ copiosissime ĩ
sũmũ contemptũ oĩa ista ꝑducit. Incipit enĩ
sic. uanitas uanitatum dixit eccłiastes uani¬
tas uanitatum et omĩa uanitas. Que hũu¬
dancia hoĩ in om̃i labore suo. quem ip̃e laborat
sub sole: Hec uerba omĩa si atcendantur. si pẽ¬
dantur. si discutiantur multa inueniũtur per¬
necessarra hiis qui hunc niundũ fug̾em deũ¬
desid̾ant. S longũ ÷ ⁊ ad alia festinat orõ. T̃ali
cñ principio constituto exequitur oĩa. uanita¬
ces esse eos qui reb huiusmõi falluntur soip¬
sum autem quo falluntur uanitatẽ uocans.
non ꝙ deus ista non creau̾it. s qr subic̾e hoĩes¬
se uolunt mag̾ hiis reb ꝑ pecrata. que ilł per
recte fc̃a diuina lege subiecta sunt. Quid est
eñ aliud falsis bonis illudi atq decipi qͣu teip̃o¬

Expanded text:
olite conformari huic mundo : simul enim demonstrandum est ei rei quemque conformari quam  quaeram quid comparem, plura quidem invenio: sed unus Salomonis liber, Ecclesiastes qui dicitur, copiosissime in summum contemptum omnia ista perducit. Incipit enim sic: Vanitas vanitantium, dixit Ecclesiastes, vanitas vanitantium, et omnia vanitas. Quae abundantia homini in omni labore suo, quem ipse laborat sub sole? Haec verba omnia si attendantur, si perpendantur, si discutiantur, multa inveniuntur pernecessaria iis qui hunc mundum fugereiderant: sed longum est, et alio festinat oratio. Tali tamen principio constituto, exsequitur omnia, vanitantes esse eos qui rebus hujusmodi falluntur; idipsum autem quo falluntur vanitatem vocans, non quod Deus ista non creaverit, sed quia subjicere se homines volunt iis rebus per peccata, quae illis per recte facta divina lege subjectae sunt. Quid est enim aliud, falsis bonis illudi atque decipi, quam teip
Abbreviated transcription (Latin):
sapĩe. cautissime apostolus ue ab amore sapͭ
decerrere uideretur subiecit ⁊ elem̃ta huius
mundi. Sunt enim qui desertis uirtutib et
nescientes quid sit deus ⁊ qnͣta maiestas. sꝑ
eodem m manentis nature magnũ aliqͥd se
ag̾e putant si uniu̾sam istam corporis molẽ
qmͣ mund̾ nũcupamus. curiosissime intentis¬
simeq ꝑquirant. Unde ⁊̃ tanta suꝑbia gigni¬
tur. ut in ip̃o celo de quo sepe disputant sibim
hĩtare uideantur. Neprimat gͥ se anima ab hiͦ
uane cogitatõnis cupiditate. si se castam d̾o
seruare disposuit. Tali enĩ amore plerũq de¬
cipitur ut aut nicħ putet ẽẽ nisi corpus. aut
etiam si auctoritate ꝯmota fateatur aliquid
esse incorporeum. de illo tñ uisi ꝑ ymagines
corporeas cogitare nõ possit et tale aliquid eẽ
crede quale fallax corporis sensus infligit Ad

Expanded text:
sapientiae, cautissime Apostolus, ne ab amore sapientiae sapientiae, cautissime Apostolus, ne ab amore sapientiae deterrere videretur, subjecit, et elementa hujus mundi . Sunt enim qui desertis virtutibus, et nescientes quid sit Deus, et quanta majestas semper eodem modo manentis naturae, magnum aliquid se agere putant, si universam istam corporis molem, quam mundum nuncupamus, curiosissime intentissimeque perquirant. Unde tanta etiam superbia gignitur, ut in ipso coelo, de quo saepe disputant, sibimet habitare videantur. Reprimat igitur se anima ab hujusmodi vanae cognitionis cupiditate, si se castam Deo servare disposuit. Tali enim amore plerumque decipitur, ut aut nihil putet esse, nisi corpus; aut etiamsi auctoritate commota, fateatur aliquid esse incorporeum, de illo tamen nisi per imagines corporeas cogitare non possit, et tale aliquid esse credere, quale fallax corporis sensus infligit. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
ad ea que uidentur. Non sunt igicur ista etiã
diligenda ei qui amorem illui incorruptum
deo cogitat exhibere. S erit mͥ alius locus qͦ de
istis diligentius requiretur. Non enĩ nunc de
fide s de uita dic̾e institui ꝑ quã m̾emur scire
quod credimus. Amandus igitur solus deus
est om̃is u̾o iste mundꝰ idẽ omĩa sensibilia con¬
tempnenda. utendũ autẽ hris ad huius uite
necessitatem. Gloria uõ popularis sic in nouo¬
testõ abicitur. atq contempnitur. Si hoibus
inquit placere uellem xp̃i serius non essem. E
autem aliud qd̃ de corporib ꝑ ymaginatõneͤ
quasdam concipit anima et eam uocat rerum
scĩam. qͣmobrem recte etiam curiosi ẽẽ ꝓhibẽ¬
tur qd̃ magnũ temꝑancie muuus ẽ. Hĩc illd̾
est. Cauete nequis uos seducat ꝑ philosophiã.
& qr ip̃m nomen philosophie si consideretur
rem magnam totamq appetendam signi¬
ficat. si quidem philosophia ẽ amor studiũq

Expanded text:
ad ea quae videntur. Non sunt igitur etiam ista ad ea quae videntur. Non sunt igitur etiam ista diligenda ei qui amorem illum incorruptum Deo cogitat exhibere. Sed erit mihi alius locus quo de istis diligentius requiretur. Non enim nunc de fide, sed de vita dicere institui, per quam meremur scire quod credimus. Amandus igitur solus Deus est: omnis vero iste mundus, id est, omnia sensibilia contemnenda; utendum autem his ad hujus vitae necessitatem. CAPUT Testamento abjicitur atque contemnitur: Si hominibus, inquit, placere vellem, Christi servus non essem . Est item aliud quod de corporibus per imaginationes quasdam concipit anima, et eam vocat rerum scientiam. Quamobrem recte etiam curiosi esse prohibemur, quod magnum temperantiae munus est. Hinc illud est: Cavete ne quis vos seducat per philosophiam. Et quia ipsum nomen philosophiae si consideretur, rem magnam totoque animo appetendam significat, siquidem philosophia est amor studiumque
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝓpħam cauentem. Cor mundũ crea ĩ me deus.
⁊ sp̃m rectum ĩnoua in uiscerib meis. Quid ꝯͣ
istam ꝯuenienciam dici. nͥ a cecis latracoribus
potest: Illecebre autem corporis site sũt in hiis om¬
nib que corporeus sensus attingit. que a ñ nłłis
etiam sensibilia nominantur. in quib maxĩe
lux ista uulgaris excellit. qr et in ipĩs sensibus
nr̃is quib aĩa per corpus utitur. nicħ est oculis
preferendum. ⁊ ideo in scripturis sc̃is uisibilium
nõie sensibilia cuncta dampnantur. Itaq in
nouo testõ sic ab istoꝵ amore ꝓhibemur. Non
respicientes inquit que uidentur. s que non
uidentur. Que enim uidencur temporalia
sunt. que autem non uidentur eterna. Ex quo
in telligi potest qd̾ xp̃iani non sint qͥ solem
et lunam non modo diligendos. s ⁊̃ colendos n¬
putant. Quid enĩ uidemus si solem ⁊ lunam
non uidemus: Uetiti autem sumus conu̾ti

Expanded text:
et prophetam canentem, Cor mundum crea in me, Deus, et prophetam canentem, Cor mundum crea in me, Deus, et spiritum rectum innova in visceribus meis . Quid contra istam convenientiam dici, nisi a c Illecebrae autem corporis sitae sunt in his omnibus quae corporeus sensus attingit, quae a nonnullis etiam sensibilia nominantur: in quibus maxime lux ista vulgaris excellit, quia et in ipsis sensibus nostris, quibus anima per corpus utitur, nihil est oculis praeferendum; et ideo in Scripturis sanctis, visibilium nomine sensibilia cuncta significantur. Itaque in Novo Testamento sic ab istorum amore prohibemur: Non respicientes, inquit, quae videntur, sed quae non videntur. Quae enim videntur, temporalia sunt: quae autem non videntur, aeterna . Ex quo intelligi potest, quam christiani non sint qui solem et lunam non modo diligendos, sed etiam colendos putant. Quid enim videmus, si solem et lunam non videmus? Vetiti autem sumus converti
Abbreviated transcription (Latin):
ominiũ malorum ẽẽ cupiditatem. per quam
etiam lex uetus pͥmũ hominem lapsum signi¬
ficat. Monet paulus ut exuamus nos ueterem
hominem ⁊ induamus nouũ Uult autẽ intel¬
ligi adam qui pecrauit uet̾em hoĩem. Illũ aut̃
quem suscepit in sacram̃to dei filius ad nos li¬
berandos nouũ dicit Namq alio loco ait. Pͥmiᷤ
homo de terra terremis. Scd̃s homo de celo ce¬
lestis. Qualis terrenus tales et terreni. quał ce¬
lestis tales et celestes. Sicut portauimꝰ ymaginẽ
terreni: portemus ⁊ ẏmaginem celestis. Hoc ẽ
exuite uet̾em ⁊ induite nouũ. Om̃e igit᷑ offi¬
cium temꝑancie ÷ exuere uet̾em hominẽ et in
deo renouari. idẽ contempn̾e om̃es corporeas
illecebras. laudemq popularem. totũq amorẽ
ad inuisibilia ⁊ diuina conferre. Unde illud seqͦ
qd̾ mirifice dc̃m est. si exc̾ior homo nr̃ corrum¬
pitur. s int̾ior renouatur de die in diem. Audi

Expanded text:
omnium malorum esse cupiditatem, per quam omnium malorum esse cupiditatem, per quam etiam Lex vetus primum hominem lapsum esse significat. Monet Paulus ut exuamus nos veterem hominem, et induamus novum . Vult autem intelligi, Adam qui peccavit, veterem hominem; illum autem quem suscepit in sacramento Dei Filius ad nos liberandos, novum. Dicit namque alio loco, Primus homo de terra, terrenus; secundus homo de coelo, coelestis. Qualis terrenus, tales et terreni; qualis coelestis, tales et coelestes. Sicut portavimus imaginem terreni, portemus et imaginem coelestis : hoc est, exuite veterem, et induite novum. Omne igitur officium temperantiae, est exuere veterem hominem, et in Deo renovari; id est, contemnere omnes corporeas illecebras, laudemque popularem, totumque amorem ad invisibilia et divina conferre. Unde illud sequitur quod mirifice dictum est, Si et exterior homo noster corrumpitur, sed interior renovatur de die in diem . Audi
Abbreviated transcription (Latin):
quatuor reuerti. et ex hiis singulis eruere ac
deo in tegritatem quamdam ⁊ incorruptõnẽ
pollicetur. Munus enim est eius in cob̾cendis
sedandisq cupiditatib quib inbiamus in ea.
que nos auertunt a legib dei. et afructu boni¬
tatis eius. quod  ut breui explicem beata uita.
Ibi .n. est fides ueri cuius contemplatõne ꝑfruẽ¬
tes eiq penitus adħentes ꝓculdubio bĩ sumus.
inde autem decidentes magnis errorib mag¬
nisq dolorib implicantur. Namq ut ait apꝰ¬
radix est om̃iũ malorũ cupiditas. quã qͥdam
sequentes naufragauerunt a fide. et inserue¬
runt se dolorib multis. Quod peccatũ anime
in uet̾i testõ satis aꝑte bene intelligentib in
ip̃iuĩ hõis qui erat in paradyso p̾uaricatõne
signatur In adam quippe om̃es morimur. ut ait
recta. s dedocere praua si pot̃o. idest si d̾s anime.¬
rit ꝓpõĩto in uos meo. Dicit ergo paulus radicẽ

Expanded text:
quatuor reverti, et ex his singulis eruere ac quatuor reverti, et ex his singulis eruere ac Deo, integritatem quamdam et incorruptionem pollicetur. Munus enim ejus est in coercendis sedandisque cupiditatibus, quibus inhiamus in ea quae nos avertunt a legibus Dei et a fructu bonitatis ejus: quod est, ut brevi explicem, beata vita. Ibi enim est sedes veritatis, cujus contemplatione perfruentes, eique penitus adhaerentes, procul dubio beati sumus: inde autem decidentes, magnis erroribus doloribusque implicantur. Namque, ut ait Apostolus, radix omnium malorum cupiditas, quam quidam sequentes, naufragaverunt a fide, et inseruerunt se doloribus multis . Quod peccatum animae in Veteri Testamento satis aperte, bene intelligentibus, in ipsius hominis qui erat in paradiso, praevaricatione signatur. In Adam quippe omnes morimur, ut ait recta, sed dedocere prava, si potero, id est, si Deus annuerit proposito in vos meo. 36. Dicit ergo Paulus radicem
Abbreviated transcription (Latin):
ut in caritate radicati ⁊ fundati possitis cõpre¬
hend̾e cum om̃ib sc̃is. que sit altitudo ⁊ longi¬
tudo ⁊ latitudo et profundum. cognoscẽ etiam
suꝑeminentem sciencie caritatem xp̃i ut im¬
pleamini in om̃em plenitudinem dei: Potest¬
ne quicqͣm dici manifestius: Obsecro uigila¬
te paululum. uidere cestĩ utriusq ꝯcordiam.
qui sit in morib uite modus. et quo sint refe¬
renda omĩa satis aꝑientem ⁊ docentem amorẽ
dei. Concitant ewangłia cum dicitur. petite
qui eam diligunt. querunt concupiscũt uigi¬
lant cogitant. curant posse cognosci. Salus
animi et uia benignitatis utrarũq script᷑arũ
pace monstratur. et uos latrare pocuis aduer.¬
sus hec qͣm hiis optemꝑare diligitis. Breue
dicam qd̾ santio. Audite doctos ecc̃e catholice
uiros tanta pace animi. et eo uoto quo eo
ego audiui. nichil opus erit nouem annis qͥb
me ludificastis. longe omĩo longe breuiore
tempore. quid intersit int̾ ueritatem uanita¬

Expanded text:
ritate radicati et fundati, possitis comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit altitudo, et longitudo, et latitudo, et profundum; cognoscere etiam supereminentem scientiae charitatem Christi, ut impleamini in omnem plenitudinem Dei? Potestne quidquam dici manifestius? 34. Obsecro, vigilate paululum, videte Testamenti utriusque concordiam, qui sit in moribus vitae modus, et quo sint referenda omnia, satis aperientem et docentem. Amorem Dei concitant Evangelia, cum dicitur, Petite, qui eam diligunt, quaerunt, concupiscunt, vigilant, cogitant, curant, posse cognosci. Salus animi et via beatitudinis utrarumque Scripturarum pace monstratur, et vos latrare potius adversus haec, quam his obtemperare diligitis. Brevi dicam quod sentio: audite doctos Ecclesiae catholicae viros tanta pace animi, et eo voto quo vos ego audivi; nihil opus erit novem annis quibus me ludificastis. Longe omnino, longe breviore tempore, quid intersit inter veritatem vanita
Abbreviated transcription (Latin):
titur amore queritur: amore pulsaturamore de¬
niq in eo ꝙ reuelatum fu̾it ꝑmanetur. Ab hoc
amore sapiencie diligenciaq querendi non det̾¬
remur uet̾i testõ. quod semper menda cissime dicitiᷤ.
s ad hec uehem̃tissime ꝯcitamur. Audite itaq
aliqñ et aduertite queso. sine ꝑtinacia quid per
ꝓph̾am dicatur. Clara est inquit et que nũqͣm mar¬
cessit sapĩa. et facile uidetur ab hiis qui diligunt
illam. et inuenitur ab hiis qui querunt illã. Preoc¬
cupat qui se concupiscunt. ut illis se ostendat. Qui
uigilauĩt ad illam non laborabit. Assidentem enim
illam inueniet forib suis. Cogitare enĩ de illa sensu
est ꝯsũmatus. & qui uigilau̾t pp̃illam cito erit se¬
curus. qr dignos se ip̃a circuit querens. et in uiis os

Expanded text:
titur, amore quaeritur, amore pulsatur, amore revelatur, amore detitur, amore quaeritur, amore pulsatur, amore revelatur, amore denique in eo quod revelatum fuerit permanetur. Ab hoc amore sapientiae diligentiaque quaerendi, non deterremur Veteri Testamento, quod semper mendacissime dicitis, sed ad haec vehementissime concitamur. 32. Audite itaque aliquando, et advertite, quaeso, sine pertinacia quid per prophetam dicatur: Clara est, inquit, et quae nunquam marcescat sapientia, et facile videtur ab iis qui diligunt illam, et invenitur ab iis qui quaerunt illam: praeoccupat qui se concupiscunt, ut illis se ostendat. Qui vigilaverit ad illam, non laborabit: assidentem enim illam inveniet foribus suis. Cogitare enim de illa, sensus est consummatus; et qui vigilaverit propter illam, cito erit securus: quia dignos seipsa circu
Abbreviated transcription (Latin):
tis. uos nurifica dispõitõne sp̃c scĩ ad decipiendos u¬
ur̃os auditores illa queandosq abutimini. Quod
ip̃m cur diuina ꝓuidencia nos fac̾e sinat. namq ue
orum simulacroꝵ pestifo pastu morbidas ad diuina
iudicanda defertis. que multo altiora sunt qͣm pu
cupiatis. fãcit enim hoc simplex et pura caritas dei
que maxime spectatur in morib. de qͣiã multa:
diximus. que inspirata scõ spũ perducit ad filium
.i. ad sapĩam dei. per quam pater ip̃e cognoscitur.
Nam si sapĩa et ueritas non totis aĩ uirtutib cõ¬
cupiscatur ĩ ueniri nulło pacto potest. At si ita
queratur ut dignũ ÷ subtrah̾e sese atq absconde̾
a suis delectorib non potest. Hinc est illud qd̾ ĩ ore
halere etiam uos soletis quod ait. petite ⁊ accipie¬
tis. querite et inuenietis. pulsate et aꝑietur uob̾.
Nicħ est occultum ꝙ non reuelabitur Amore pe¬

Expanded text:
tis; vos mirifica dispositione Spiritus sancti, ad decipiendos vtis; vos mirifica dispositione Spiritus sancti, ad decipiendos vestros auditores et illaqueandos abutimini. Quod ipsum cur divina providentia vos facere sinat, quamque verorum simulacrorum pestifero pastu morbidas ad divina judicanda defertis, quae multo altiora sunt quam pucupiatis. Facit enim hoc simplex et pura charitas Dei, quae maxime spectatur in moribus, de qua multa diximus: quae inspirata Spiritu sancto perducit ad Filium, id est, ad Sapientiam Dei, per quam Pater ipse cognoscitur. Nam si sapientia et veritas non totis animi viribus concupiscatur, inveniri nullo pacto potest. At si ita quaeratur, ut dignum est, subtrahere sese atque abscondere a suis dilectoribus non potest. Hinc est illud, quod in ore habere etiam vos soletis, quod ait: Petite, et accipietis; quaerite, et invenietis; pulsate, et aperietur vobis . Nil est occultum, quod non revelabitur . Amore pe
Abbreviated transcription (Latin):
paulus. karitas dei diffusa ÷ in cordib nr̃is ꝑ sp̃m
discipline effugiet dolum. Ubi .n. dolus caritas nlła
est. Dicit pauluis. ꝯforines nos fĩ ymaginis filii dei.
Dicit ꝓpħa. Signatũ est super nos lumen uultꝰ tui
domine. Ostendit paulus deum esse sp̃m scm̃. ⁊ ideo
cissimis. Solus enim deus altissimus. cui nichil est
altiꝰ. Ostendit paulus tͥnitatem istam unũ deũ esse
cũ dicit. ip̃i głia Dicitur ĩ uet̾i testõ. Audi isrł dñs
imperite atq impie seuitis: Quid indoctas animas
noxia sirasione ꝑuertitis: Utriusq testĩ deus unus
Nam ut ip̃a ista sibi congͣunt que de utroq posumꝰ
ita etiam cet̾a si diligenter et equo iudicio uelit᷑
atrend̾e. S qr multa dñr submissius et humi repẽ¬
tib animis accõmodatius ut ꝑ humana in d̾ina
ꝯsurgant. Multa ⁊̃ figurate ut studiosa mens et
quesitis exerceatur utilius. et uberius letetur ĩuen¬

Expanded text:
Paulus, Charitas Dei diffusa est in cordibus nostris Paulus, Charitas Dei diffusa est in cordibus nostris iritus disciplinae effugiet dolum . Ubi enim dolus, charitas nulla est. Dicit Paulus, Conformes fieri nos imaginis Filii Dei : dicit propheta, Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine . Ostendit Paulus Deum esse Spiritum sanctum,  Spiritum sanctum de altissimis . Solus enim Deus altissimus, quo nihil est altius. Ostendit Paulus Trinitatem istam unum Deum esse, cum dicit, Ipsi gloria : dicitur in Veteri Testamento, Audi, Israel, imperite atque impie saevitis? quid indoctas animas noxia suasione pervertitis? Utriusque Testamenti Deus unus est. Nam ut ista sibi congruunt, quae de utroque posuimus; ita etiam caetera, si diligenter et aequo judicio velitis attendere. Sed quia multa dicuntur submissius, et humi repentibus animis accommodatius, ut per humana in divina consurgant; multa etiam figurate ut studiosa mens, et quaesitis exerceatur utilius, et uberius laetetur inven
Abbreviated transcription (Latin):
Hec fortasse quispiam ñ de filio dei dc̃a ẽẽ arbitͤ¬
tur. Quid ergo aliud ostendit qd̾ dictũ ẽ gene¬
rositatem magnificat ꝯtuberuiũ halens dei:
An uero generositas solet significare aliud qͣm
parentes: Contub̾nium u̾o nõne cum ip̃o patre
equalitatem clamat atq asserit: Deinde cũ pau¬
lus dicat filiũ dei esse sapĩam. et ip̃e dominus. nẽo
nouit patrem nͥ unigenitus filius. quid potuit
terrarum fac̾es et sciebat quid placiturũ ess ocłis
tuis: Quod autem xp̃c est ueritas ꝙ idem ostẽdĩ
cũ splendor patris nũcupatur. non .n. quicqͣm in
circuitu solis nisi splendor ip̃e quem gignit. ꝙͥ ergo
potuit aꝑtius et clarius e uet̾i testõ huic sentencie
ꝯsonare̾. qm illud ꝙ dc̃m est ueritas tua in circuitu
scit nͥ cu dederis sapĩam: E paulo post. Et q̃ placent
didicerunt homines. et per sapĩam sanati sũt. Dic̃

Expanded text:
Haec fortasse quispiam non de Filio Dei dicta esse arbitrHaec fortasse quispiam non de Filio Dei dicta esse arbitretur. Quid ergo aliud ostendit quod dictum est, Generositatem magnificat, contubernium habens Dei? . An vero generositas solet significare aliud quam parentes? Contubernium vero nonne cum ipso patre aequalitatem clamat atque asserit? Deinde, cum Paulus dicat Filium Dei esse Dei Sapientiam ; et ipse Dominus, Nemo novit Patrem, nisi unigenitus Filius ; quid potuit uit tunc cum orbem terrarum faceres, et sciebat quid placiturum esset oculis tuis? Quod autem Christus est veritas, quod idem ostenditur cum splendor Patris nuncupatur ; non est enim quidquam in circuitu solis, nisi splendor ipse quem gignit: quid ergo potuit apertius et clarius ex Vetere Testamento huic sententiae consonare, quam illud quod dictum est, Veritas tua in circuitu scit, nisi tu dederis sapientiam? et paulo post, Et quae tibi placent, didicerunt homines, et per sapientiam sanati sunt . 29. Dicit