comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ido dicuntur innisibilia quia otulis istis
mortanb uider omĩo nõ possunt. aut illa eł
isbisia s ĩt ꝑmanentia possunt si ostendant̃
etiam bis mortab oculis conspici sicut se dis¬
cipulis poss resurrectionẽ dñs ostendit: sicut
eciam post astensionem aplo paino et dya¬
couo stephano. Proide ista uisibilia ꝑmanẽ¬
tia ita credimus. ut etiam si non demonstrent᷑
speremus ea nos qñq uisuros. Nec ea conem᷑
ratione uel intellectu comp̃hendere. nisi ut
ea qr uisibilia sunt ab ĩuisibilidb distinc̾tius
cogitemus. Et cum cogitatione qualia sũt
imaginamur. satis utiq nouimꝰ ea nob̾ no¬
ta non ẽẽ. Nam et antiochiam cogito incogni¬
tam. sed nõ sicut carthaginem cognitam quip¬
pe uisionem cogitatio mea fingit hanc recolit
nequaqu̾a tñ dubito siie quod de illa testi¬
b multis. siue quod de ista mcis aspectib cre¬
didit. Iusticiam uero et sapĩam. et quicquid

Expanded text:
sed ideo dicuntur inuisibilia, quia oculis istis sed ideo dicuntur inuisibilia, quia oculis istis mortalibus uideri omnino non possunt. at illa quae uisibilia sunt permanentia possunt, si ostendantur, etiam his mortalibus oculis conspici, sicut se discipulis post resurrectionem dominus ostendit, sicut etiam post ascensionem apostolo Paulo et dcono Stephano. Proinde ista uisibilia permanentia ita credimus, ut, etiam si non demonstrentur, speremus ea nos quandoque uisuros nec ea conemur ratione intellectuque comprehendere, nisi ut ea, quia uisibilia sunt, ab inuisibilibus distinctius cogitemus, et, cum cogitatione, qualia sint, imaginamur, satis utique nouimus ea nobis nota non esse. nam et Antiochiam cogito incognitam sed non sicut Carthaginem cognitam; illam quippe uisionem cogitatio mea fingit, hanc recolit; nequaquam tamen dubito, siue quod de illa testibus multis siue quod de ista meis aspectibus credidi. iustitiam uero et sapientiam et quicquid
Abbreviated transcription (Latin):
nes cupit. et ea que intelligenda sunt credenda
tr̃amodo existimat cui rei fides prosit ignorat. Na
pia fides sine spe. et sine caritate ẽẽ ño uulo. Sic
dere: eo uisionẽ. et speres es amet. et iusibiliũ
quidem rerũ pͥteritarũ q̃ cẽporaliter transier̃t
sola fides est: qm̃ nõ adhuc uidenda sperantur
sed fc̃a et transacta tredũtur. sicut est illud ꝙ¬
Np̃e semel pro pct̾is uris mortuns est. et resur¬
rexio nec ĩa moritur. et mors ei ultra nõ dñabi¬
tut ea uero q̃ nondũ sunt. sed futura sũt. sicut
nt̃oꝵ spualiũ corporũ resurrectio: ita credũtus
ut eciam udenda sperentur. sed ostendi modo
ꝑmaneant: partimi sunt muisibiuia. sicut uisi¬
cra. situr sapientia: ꝑtim usibilia acut xp̃i im
morine iamcorpus. Sed inuisibilia ĩtellecͥa
cospitiu̾tur. ac per hoc et ip̃a modo quodã sͥ
cegruo udentur. Et cũ uidentur multo cer.
tiors sunt qũa ea que corporis sensus attĩgit

Expanded text:
nec cupit et ea, quae intellegenda sunt, credenda nec cupit et ea, quae intellegenda sunt, credenda tantum modo existimat, cui rei fides prosit, ignorat; nam pia fides sine spe et sine caritate esse non uult. sic det, ut uisionem et squidem rerum praeteritarum, quae temporaliter transierunt, sola fides est, quoniam non adhuc uidenda sperantur, sed facta et transacta creduntur. sicut est illudris mortuus est et resurrexit nec iam morietur et mors ei ultra non dominabitur. ea uero, quae nondum sunt, sed futura sunt sicut nostrorum spiritalium corporum resurrectio, ita creduntur, ut etiam uidenda sperentur; sed ostendi modo permaneant, partim sunt inuisibilia sicut iustitia, sicut sapientia, partim uisibilia sicut Christi inmortale iam corpus. sed inuisibilia intellecta conspiciuntur ac per hoc et ipsa modo quodam sibi congruo uidentur et, cum uidetiora sunt quam ea quae corporis sensus attingit;
Abbreviated transcription (Latin):
talium fantasmatũ illic remanere patiamur.
Quamobrem insi rõnem disputationis. qua
formsetus ãmoniti ip̃i intͥnsetus ueritate lu¬
tente hec faisa ẽẽ ꝑspicimus: fides i nr̃o corde
antecessisses que nos indueret pietate. nonne
incassum que uera sunt audiremꝰ : Ac ꝑe hoc gͦ¬
mam id quod ad eam pertinebat fides egit ido
sb sequens ratio alquid eoꝵ que inquirebat ĩ¬
uenit faise itaq rõni non solum rõ uera qua
id quod credimus intelligimꝰ uerũ eciam fides
ip̃a renum ñodũ intellestarũ sine dubio p̾ ferẽ¬
da est. melius ess .n. quamius nõdũ nisũ cred̾e
quod uerum est: qũa putare uerũ iuidere qd̾
falsum ẽ. ht̃ namq fides oculos suos. quibͦ
et quib c̾tissime uidet ñdum reuitere quod
credit. Porro aũ qui uera r̃one iam qͥ tm̃ m̃o
credebat intelligit ꝑfecto p̃ponendus est eiqͥ
cupto adhuc intelligere quod credit. Si aut̾e

Expanded text:
talium phantasmatum illic manere patiamur. talium phantasmatum illic manere patiamur. Quam ob rem nisi rationem disputationis, qua forinsecus admoniti ipsi intrinsecus ueritate lucente haec falsa esse perspicimus, fides in nostro corde antecessisset, quae nos indueret pietate, nonne incassum quae uera sunt audiremus? ac per hoc, quoniam id quod ad eam pertinebat fides egit, ideo subsequens ratio aliquid eorum quae inquirebat inuenit. falsae itaque rationi non solum ratio uera, qua id quod credimus intellegimus, uerum etiam fides ipsa rerum nondum intellectarum sine dubio praeferenda est. melius est enim quamuis nondum uisum credere quod uerum est, quam putare te uerum uidere, quod falsum est. habet namque fides oculos suos, quibus et quibus certissime uidet nondum se uidere, quod credit. porro autem qui uera ratione iam, quod tantum modo credebat, intellegit, profecto praeponendus est ei, qui cupit adhuc intellegere, quod credit; si autem
Abbreviated transcription (Latin):
lte molib tñ a sũmo et uno et cͥcũquaq termi¬
natarũ umam ẽẽ diuinitatẽ. aliquid quartam.
nec talem quał est una ex illis: sed c̃omune o̾ib
tanqu̾a nnen om̃ium et in om̃ib et in singu¬
lis totũ per qu̾a unam diuinitatẽ dicatur ea¬
dem trintas unꝰ deus. euis tres ꝑsonas nusqũa
ẽe nsi in telis. illam nero diuimtatem nuscyͣ
ñs ẽẽ sed ubit p̾sentem: ac per hoc recte quidẽ
dici dm̃ et in celo ẽe. et interra. pp̾illam diuini¬
tatem. que ubiq ẽ. trib q comunis sit: non
cui huic trinitati fides nõ nisi in celo sit. Istam
cogitationis carnalis compositionẽ uanũq fig
metum. ibi utra t̃o labesastare incipis. dontuni¬
o intuł adiuuante ate iluminante qui cũ tali¬
b y dolis in torde ut̃o habnate non uult. ita ista
confringere ates a fide nr̃a quodam modo ercit¬
tere festinamus ut ne puluerem quidẽ illum

Expanded text:
lde molibus tamen a summo et imo et circumquaque termilde molibus tamen a summo et imo et circumquaque terminatarum unam esse diuinitatem aliquid quartum nec talem, qualis est aliqua ex illis, sed communem omnibus tamquam numen omnium et in omnibus et in singulis totum, per quam unam diuinitatem dicatur eadem trinitas unus deus: eiusque tres personas nusquam esse nisi in caelis, illam uero diuinitatem nusquam non esse sed ubique praesentem; ac per hoc recte quidem dici deum et in caelo esse et in terra propter illam diuinitatem, quae ubique sit tribusque communis sit, non tum sanctum, cum huic trinitati sedes non nisi in caelo sit? istam cogitationis camentum ubi uera ratio labefactare incipiet, continuo intus illo adiuuante atque inluminante qui cum talibus idolis in corde nostro habitare non uult, ita ista confringere atque a fide nostra quodam modo excussare festinamus, ut ne puluerem quidem ullum
Abbreviated transcription (Latin):
sima ueritate. Cũ .ii. didicissent ad hoc electa stui
ter p̾ualere: cõfusi salubritet fci sunt stuati et
nfirmi. ut per stultũ eo infmũ dei qd̃ sapientiꝰ
et fortius ẽ hom̾ib. inter elc̃a stulta  inf̾ma
fierent ueraciter sapientes. et efficacit fortes.:
Cui aũ nisi uerissime rõm fidelis pietas erubes¬
citi ut qũadam ydolatriam qu̾a in corde nt̃o ex
consuetudine iusibiliũ consistere conatur hũe
cognationis infirmitas nõ dubitemꝰ eu̾t̾e: Nec
audeamus credere uta ẽe trinitatem qũa ĩuisi¬
bilem et ĩcorporeã ate ĩcomutabilem colimꝰ
quasi tres quasdam uiuentes moles licet ma
te coherentes. sue una earum sic in medio consti¬
tura ut duas dirimat sͥ ex laterib singulis iunctas
siue in modu̾ trigoni duas ceteras una queq con¬
tingati ut milla ab aliqua separaretur. earũꝙ
trium tantaꝵ ac taliũ ꝑsonaꝵ licet ingrandi ua¬

Expanded text:
sima ueritate. cum enim didicissent ad hoc electa esse sima ueritate. cum enim didicissent ad hoc electa esse ter praeualere, confusi salubriter facti sunt stulti et infirmi, ut per stultum et infirmum dei, quod sapientius et fortius est hominibus, inter electa stulta et infirma fierent ueraciter sapientes et efficaciter fortes. Cui autem nisi uerissimae rationi fidelis pietas erubescit. ut quandam idolatriam, quam in corde nostro ex consuetudine uisibilium constituere conatur humanae cogitationis infirmitas, non dubitemus euertere nec audeamus credere ita esse trinitatem, quam inuisibilem et incorpoream atque incommutabilem colimus, quasi tres quasdam uiuentes moles licet maxte cohaerentes, siue una earum sic in medio constituta, ut duas dirimat sibi ex lateribus singulis iunctas, siue in modum trigoni duas ceteras unaquaeque contingat, ut nulla ab aliqua separetur; earumque trium tantarum ac talium personarum licet in grandi ua
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓp̾ea sapientia intanda est. quia est et falsa sap
cu stulticia est xp̃e crucifixus quiẽ dei urtus
et dei sapĩa et ic̃o ꝑ hanc stulticiã ꝑͥdicat᷑ois
placuit deo saluos facere credentes. qm̃ qo stultũ¬
e̾ sapientius ẽ hom̃ib. Hoc quibdã pbilosophoꝵ
et oratorũ ño ueram uam sed uerisimilem sectan¬
tib. et in ea seip̃os aliosꝙ fallentib ꝑsuaderi no
potuit: quibdam uero eoꝵ nõ potuit. Et quibus
potuit. neq scandalum ẽ xp̃c crucifixus. neq stu¬
lticia. In his .ii. sunt: quib uocatis iudeio et gre¬
cis dei uirtus est. et dei sapientia. In qua ua id
est in cuiꝰ xp̃i crucifixi fide qui eius rectitudiẽ
per dei gram̃ comp̃hend̾e potuerunt. et si phi¬
losophi appellati siue or̃ones eratores. profecto hu¬
mili pietate confessi sunt sͥ longe excellentius
i ea fuisse p̾uos piscatores. nd̃ solum tredendi
fir inssimo robore: uerũ eciam ĩtelligendi certis¬

Expanded text:
propterea sapientia deuitanda est, quia est et falsa sapientia, propterea sapientia deuitanda est, quia est et falsa sapientia, cui stultitia est Christus crucifixus, qui est dei uirtus et dei sapientia, et ideo per hanc stultitiam praedicationis placuit deo saluos facere credentes, quoniam, quod stultu sapientius est hominibus. hoc quibusdam philosophorum et oratorum non ueram uiam sed ueri similem sectantibus et in ea se ipsos aliosque fallentibus persuaderi non potuit, quibusdam uero eorum potuit. et quibus potuit, neque scandalum est Christus crucifixus neque stultitia; in his enim sunt, quibus uocatis Iudaeis et Graecis dei uirtus est et dei sapientia. in qua uia, id est in cuius Christi crucifixi fide, qui eius rectitudinem per dei gratiam comprehendere potuerunt, et si philosophi appellati sunt siue oratores, profecto humili pietate confessi sunt sibi longe excellentius in ea fuisse praeuios piscatores non solum credendi firmissimo robore uerum etiam intellegendi certis
Abbreviated transcription (Latin):
ad iuisibiliũ fidem iisibilib mirabilib ex¬
citari. ut puritate purgati eo ꝑuemant ubi fa¬
mili aritate ueritatis mirari desistant. Nam et ĩ
theatus homines funambulum mirantur. mu¬
sicis delectantur. In illo stupet difficultas. in bis
retinetur pascit q ioconditas. Hec dixerĩ it fi¬
dem tuam ad amorẽ ĩ telligentie cohortarer.
ad qũa ro uera perducit. ut cui fides animũ pͥ¬
parat Nlam ila q̃ persuasit in ea trmitate qc̃
deus. filium pr̃i nõ ẽẽ coeternũ. uel alt̾ius esse
sb̾stantie. ate aliqua parte dissimilẽ: et eo modo
infi̾orem spñi scsn: Itemq illa q̃ persua sit pr̃em
su̾ stantie ño ideo qi rõ ẽ. sed qi falsa rõ est cau̾e¬
n̾o ntiq errasset. Qua pp̃ sicut non id̾o debes om¬
nem uitare sermonẽ. quia est et sermo falsus:
na non debes omnẽ uitare rõnem: quia est eo
faisa rõ. Hoc et de sapientia dixerim. Neq em̃

Expanded text:
ad inuisibilium fidem uisibilibus mirabilibus exad inuisibilium fidem uisibilibus mirabilibus excitari, ut puritate purgati eo perueniant, ubi familiaritate ueritatis mirari desinant. nam et in theatris homines funiambulum mirantur, musicis delectantur; in illo stupetur difficultas, in his retinet pascitque iucunditas. Haec dixerim, ut fidem tuam ad amorem intellegentiae cohortarer, ad quam ratio uera perducit et cui fides animum praeparat. nam illa, quae persuasit in ea trinitate, quae est deus, filium patri non esse coaeternum uel alterius esse substantiae atque aliqua parte dissimilem et eo modo inferiorem spiritum sanctum, itemque illa, quae persuasit patrem substantiae, non ideo, quia ratio est, sed quia falsa ratio est, cauensset, non utique errasset. quapropter sicut non ideo debes omnem uitare sermonem, quia est et sermo falsus, ita non debes omnem uitare rationem, quia est et falsa ratio. hoc et de sapientia dixerim; neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
trumos iam scientes. et iam q̃ ducit ad tantã
beatitudmeis mansionẽ. qm̃ stulta illis uidetur
quod est xp̃c crucifixus tenere retusantes: ad quietis
ip̃uis penetrale cuiꝰ iam luce mens eoꝵ uelut ĩ so¬
ginqua radiante perstringitur ꝑuenire nd posf.
Sunt aũt quedam q̃ cum audierimꝰ ñõ accõmo⁊¬
damus eis fidem: et rõne nobis reddita uerac̾e
cognoscimus. q̃ credere nõ ualemus. Et uniuer¬
sa dei miacula ideo ab infidelib no creduntur.
qr eoꝵ rõ non iudetur. Et reuera sũt de quib
ro reddi nõ potest: nõ tñ ño est. Quid enĩ e m
rerũ natira quod irrõnabuit̾ fecerit deus: S
quoꝵdam mirabilium operum eiuis eciam ex¬
pedis tantisper occultam ẽẽ tõnem. ne apud aios
fascidio languidos eius dem rõnis cognitione
uilescant. Sunt enimet inultisunt qui plus
tenentur ãmiratione rer̃. qũa cognitione c̃aꝵ
ubi miratula mira ẽe desistunt. ed opus ẽ. eos

Expanded text:
tcumque jam scientes, et viam quae ducit ad tantae tcumque jam scientes, et viam quae ducit ad tantae beatitudinis mansionem, quoniam stulta illis videtur, quod est Christus crucifixus, tenere recusantes, ad quietis ipsius penetrale, cujus jam luce mens eorum velut in longinqua radiante perstringitur, pervenire non possunt. Sunt autem quaedam, quae cum audierimus, non eis accommodamus fidem et ratione nobis reddita uera esse cognoscimus, quae credere non ualemus. et uniuersa dei miracula ideo ab infidelibus non creduntur, quia eorum ratio non uidetur. et re uera sunt, de quibus ratio reddi non potest, non tamen non est; quid enim est in rerum natura, quod inrationabiliter fecerit deus? sed quorundam mirabilium operum eius etiam expedit tantisper occultam esse rationem, ne apud animos fastidio languidos eiusdem rationis cognitione uilescant. sunt enim et hi multi sunt, qui plus tenentur admiratione rerum quam cognitione causarum, ubi miracula mira esse desistunt, et opus est eos
Abbreviated transcription (Latin):
fidem. poscat ronem earum rerum quas ca
pere non potest. Si autem iam fidelis rõnẽ
poscar ut quod credit intelligat: capacitas eiꝰ
fidei sue quantã potest intelligentiã: maiorẽ
si plus capit minorem si minus: dum tũ quo¬
usq e d pleratudinẽ cogntionis ꝑfectionem¬
q poruemat: ab ninere fidei nõ recedat. Hinc
est quod dicit apłs. Et tñ si quid aliter scitis.
ꝑue. nius in eo ambulemus. Iang̾ si fide¬
les sumus. ad fider uiam ꝑueniemꝰ. Qũa
si non dimiserimꝰ. non solum ad tantam intellig̃e
tiam rerum incorporearũ et inc̾omutabiliũ qũa¬
ta in hac uita capi non ab hominib potest: uersie¬
tiam ad sũmitatem contẽplationis. qũa dicit ap
facie ad faciem sine dubitatione ueniemꝰ. Nam
quidam eciam minimum. et tñ in uia fidei ꝑse¬
uerantissime gradientes. ad illam beatissimam
ꝯtẽplationem perueniunt: quidã uero quid
sit natura inuisibilis. ĩ c̾omutabił. ĩ corporea. u¬

Expanded text:
fidem poscat rationem earum rfidem poscat rationem earum rpere non potest. Si autem jam fidelis rationem poscat, ut quod credit intelligat, capacitas ejusfidei suae quantam potest intelligentiam; majorem, si plus capit; minorem, si minus: dum tamen quousque ad plenitudinem cognitionis perfectionemque perveniat, ab itinere fidei non recedat. Hinc est quod dicit Apostolus: Et tamen si quid aliter sapitis, peruenimus, in eo ambulemus. iam ergo si fideles sumus, ad fidei uiam perueniemus, quam si non dimiserimus, non solum ad tantam intellegetiam rerum incorporearum et incommutabilium, quanta in hac vita capi non ab omnibus potest, verum etiam ad summitatem contemplationis, quam dicit Apostolus, facie ad faciem , sine dubitatione perveniemus. Nam quidam etiam minimi, et tamen in via fidei perseverantissime gradientes, ad illam beatissimam contemplationem perveniunt: quidam vero quid sit natura invisibilis, incommutabilis, incorporea, u
Abbreviated transcription (Latin):
sed aliquando ualebimus: fides p̾cedat r̾onẽ
qua co mundetut. ut magne tõmo capiat et
perferas lucem: hoc utiq rõnis est. et ideo rõ¬
nabili er dcm̃ est per ꝓpħami. insi credideritis
non intelligetis. Ubi protuldubio discreunt
hec di o: dedit q consilium quo prius creda¬
raus. ⁊ id quod credimus intelligere debe¬
ami. Droinde ut fides p̾cedat r̾onem: rõ¬
nabiliter uisum ẽ. Nam si hoc p̾ceptum rõ¬
nabil⁊ nõ est. gͦ irrõnabile ẽ: Absio. Si ergo
rõnahile est. ut magna quedam que capi
nond ami potest fides autecedat rõnem: ꝓ¬
culdubio quantulacũq ratio qua hoc ꝑsua¬
dec etiam ip̃a antecedit fidem. Propterea mo¬
net apłs paratos nos ẽe debere ad responsi¬
onem om̃i postenti nos rõnem de fide et sie
nt̃a. s m̃ si a me infidelis r̃onem poscit fidei
et spei mee. es iudeo quod anteqũa credat
capert nõ porest. hanc ip̃am ei reddo rõnem
inqua si fieri potest uideat qu̾ã prepostere

Expanded text:
sed aliquando valebimus, fides praecedat rationem, qua cor mundetur, ut magnae rationis capiat et perferat lucem, hoc utique rationis est. Et ideo rationabiliter dictum est per prophetam: Nisi credideritis, non intelligetis . Ubi procul dubio discrevit haec duo, deditque consilium quo prius credamus, ut id quod credimus intelligere valeamus. Proinde ut fides praecedat rationem, ratnabiliter iussum est. nam si hoc praeceptum rationabile non est, ergo inrationabile est; absit. si igitur rationabile est, ut magnam quandam, quae capi nondum potest, fides antecedat rationem, procul dubio quantulacumque ratio, e qua hoc persuadet, etiam ipsa antecedit fidem. Propterea monet apostolus paratos nos esse debere ad responsionem omni poscenti nos rationem de fide et spe nostra, quoniam, si a me infidelis rationem poscit fidei et spei meae et uideo, quod ante, quam credat, capere non potest, hanc ipsam ei reddo rationem, in qua, si fieri potest, uideat, quam praepostere ante
Abbreviated transcription (Latin):
uatut. satis ip̃e demonstrat apłs. Inde .ii. cepit.
Sp̃c inquit aduiuat inf̾ritatem nr̃am. Demde
ista so̾uinxit. Quid eñi oremus sicut oportes nes¬
cim. et cetera. De hoc quippe spũ aꝑtius alibidit̃
Non eñi accepistis spm̃ ẜuitutis it̾m in timore
sed accepistis spñi adoptionis filioꝵ ĩ quo clama
mus alba pater. Ecce hic nõ dixit. quod ip̃e sp̃c la¬
mes orando. sed in quo inquit clamamus. alba pͥ
Alio tñ loco ait. Qm̃ filii estis. misit deus spm̃ fi¬
lii sui in corda ur̃a clamautem alba p̃r. Non hic
art. ni quo clamamus. sed ipm̃ spm̃ clamant̾e di¬
cere maluit quo efficitur ut clamenuis. ficitt sũt
illa. Ip̃e sp̃c interpellat gemitib menarrabilibus.

Expanded text:
satis ipse demonstrat Apostolus. Inde enim coepit, Spiritus, inquit, adjuvat infirmitatem nostram; deinde ita subjunxit, Quid enim oremus, sicut oportet, nescimus; et caetera. De hoc quippe Spiritu apertius alibi dicit: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore; sed accepistis Spiritum adoptionis filiorum in quo cit quod ipse Spiritus clamet orando; sed, in quo clamamus, Abba, Pater. Alio tamen loco ait: Quoniam filii Dei estis, misit Deus Spiritum Filii sui in corda vestra, clamantem, Abba, Pater . Non hic ait, in quo clamamus; sed ipsum Spiritum clamantem dicere maluit, quo efficitur ut clamemus: sicut sunt illa, Ipse Spiritus interpel
Abbreviated transcription (Latin):
uita sunt: sed sunt quidam ex uobis qui non
credunt. Dnde euangłista ibuingit. Sciebat
enĩ ab initio isx qui eeñt noncredentes. et qͥs
eẽt traditurꝰ eum. Et ne quisqũa existimaret
credentes sic ad eius p̾sentiam ꝑtinere qud
nõ credentes. idest ut nõ eis fides ip̃a daretur.
sed tm̃ eoꝵ uoluntas futura p̾nosceretur mox
adiecit ato ait. Et dicebat. Propterea dixi
uob̾. qr nemo potest uenire ad me: insi ei fu¬
erit datum a pr̃e meo. Hino erat quod eorũ
qui audierant loquentem de carne sua et
sanguine suo quidã scandalitati abscesser̃t
quidam credendo manserũt: qr uemo potest
uenire ad illum insi cui datum eẽt a patre.
ac per hoc et ab ip̃o filio. et ab spũ sc̃o. Neq e¬
m̃ separata sunt dona. uel opera inseꝑabilis
trinitatis: sed filius sic honorans prem n̾o au¬
fero nsllius sb̾stantie documẽtũ: sed mag¬
num prebes humilitatis exemplũ. D̾ it̾n¬

Expanded text:
uita sunt. sed sunt quidam ex uobis. qui non uita sunt. sed sunt quidam ex uobis. qui non creduenim ab initio Jesus qui essent credentes, et quis esset traditurus eum. Et ne quisquam existimaret credentes sic ad ejus praescientiam pertinere, quomodo non credentes, id est, ut non eis fides ipsa desuper daretur, sed tantummodo voluntas eorum praenosceretur; mox adjecit atque ait: Et dicebat, Propterea dixi vobis, quia nemo potest venire ad me, nisi fuerit ei datum a Patre meo. Hinc erat quod eorum qui audierant loquenten de carne sua et sangquidam credendo manserunt, quia nemo posset uenire ad illum, nisi cui datum esset a patre ac per hoc et ab ipso filio et ab spiritu sancto. neque enim separata sunt dona uel opera inseparabilis trinitatis; sed filius sic honorans patrem non adfert ullius distantiae documentum, sed magnum praebet humilitatis exemplum.
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ uult miseretur: et quẽ uult obdurat. Neq
in. pp̃ea sunt ista ĩ uista. qr occulta. Neinde post
remissionẽ pec̾̃ꝵ nisi mũdat̾a domũ habitet
et erunt nouissima hom̃is illuis peiora ꝙxͣ erãt
pͥma. Ut aũ habttet sp̃c sc̾s: none ubi uult spi¬
rat. et caritas dei sine qua nemo bene uiuit di¬
ffimd̾r in cordib nr̃ĩs. nõ a nobis. sed per sp̃m
som̃ qui datus est nobis. Hanc .n. fidem apłs
definuit dicens. Neq cͥꝯcisio est aliquid necẜ
p̃pntium. s fides que per caritatem oꝑatur. Ista
quippe fides est xpianoꝵ. u̾od demonũ. Nam et
demones credunt et ꝯtremiscunt Sed ñ quid
et diligunt: Nam si nõ crederent. n̾o dicerenti
que msi de gratuito munere nobis daretur. uon
ip̃e diceret nemo potest uenire ad me nisi patͦ
qui misto me traxerit eum. Unde et paulo p̾t
ait Uerba que ego locutus sum uobis. sp̃c es

Expanded text:
cuius uult, miseretur et, quem uult, obdurat; neque cuius uult, miseretur et, quem uult, obdurat; neque enim propterea sunt ista iniusta. quia occulta. Deinde post remissionem peccatorum, nisi mundatam domum habitet tus et erunt nouissima hominis illius peiora. quam erant prima? ut autem habitet spiritus sanctus, nonne. ubi uult. spirat et caritas dei, sine qua nemo bene uiuit, diffunditur in cordibus nostris non a nobis sed per spiritum sanctum, qui datus est nobis? hanc enim fidem apostolus definiuit dicens: Neque circumcisio est aliquid neque praeputium sed fides, quae per dilectionem operatur. ista quippe fides est Christianorum non daemoniorum. nam et daemones credunt et contremescunt, sed numquid et diligunt? nam si non crederent, non dicerent: quae nisi desuper gratuito munere nobis daretur. non ipse diceret: Nemo potest uenire ad me. nisi pater, qui misit me. traxerit eum. unde et paulo post ait: Verba, quae ego locutus sum uobis, spiritus et
Abbreviated transcription (Latin):
fides orat q̃ data est ñ oranti. Que utiq nisi data
ẽet orare nõ posset. Quõ .n. ĩuocabunt. in qũe
runt. Qũo aũt audient sine p̾dicante. Igͥ fides
ex auditu. auditus aũt per u̾bum xp̃i. Pide mi¬
nister xp̃i. huius fidei p̾dicator. scd̾m gram̃ q̃ data
est. plantator est et rigator. nec tũ qui plantat ẽ
eliquid neq qui rigat. s qui increm̃tũ dat deus:
qu uiciues ꝑtitur m̃suram fid̃ei. Uñ et albidͤ.¬
Uay frib. et caritas cum fide. Quam ne sͥ tribu
quia nec om̃ium est fides qui audiunt u̾bũ. sed
deus partitur m̃esuram fidei: sicut nec omĩag̾¬
minant q̃ plantantur et rigantur. sed quibus
deus dat merementũ. Cur aũ ille credat: ille ñ
credat: cum ambo idem audiant. et si miratulũ
in eoꝵ conspectu fiat. ambo idem uideant: alti¬
tudo est diuitiaꝵ sapĩe et scĩe eius. cuiꝰ inscriita¬
bilia sunt iudicia. et ap̃ quẽ nõ ẽ iniquitas: dũ

Expanded text:
fides orat. quae data est non oranti, quae utique nisi data fides orat. quae data est non oranti, quae utique nisi data esset, orare non posset. quo modo enim inuocabunt. in quem o modo audient sine praedicante? igitur fides ex auditu, auditus autem per uerbum Christi. proinde minister Christi huius fidei praedicator secundum gratiam, quae data est illi. plantator est et rigator. nec tamen, qui plantat, est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat deus, qui unicuique partitur mPax fratribus et charitas cum fide; quam ne sibi tribuequia nec omnium est fides, qui audiunt verbum, sed deus partitur mensuram fidei, sicut nec omnia germinant. quae plantantur et rigantur, sed quibus deus dat incrementum. cur autem ille credat. ille non credat. cum ambo idem audiant et. si miraculum in eorum conspectu fiat, ambo idem uideant. altitudo est diuitiarum sapientiae et scientiae eius, cuius inscrutabilia sunt iudicia et apud quem non est iniquitas. dum,
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾abit de corpore mortis huiꝰ: Gr̃ã dei per iħm xp̃m
dr̃n nrm̃. Possunt quidem dicere renussionem
sa remissio pccdꝵ sine aliquo m̾ito ẽ: si fideł hãc
ĩpetrat. Neq .n. nullũ ẽ mitũ fidei. Qua fide ille
dit iustificatus m̾ito fidelis humilitatis. qm̃ qͥ
ai se humiliat epaltabitur. Restat igͥ ut ip̃am fid̾ẽ
unde om̃is iusticia sumit initium pp̃ quod dicit᷑
ad ecc̃am in cantico cantitoꝵ. uenies et pertran¬
sies ab mitio fidei: restat in qu̾a ut ip̃am fidem
ño humano quod isti extollunt tribuanuis arbi¬
trionec ullis p̾cedentib m̾itis. qm̃ inde incipiuntt
dona q̃ cumt sunt m̾ita: sed gratuitum dei donũ
ẽe fateamur. si gram ueram. idest sine mitis cogi¬
tamꝰ. qr sicut in eadem epła legitur: deus unicuiq
mine. sine qua illa a nullo fiunt hom̃ie. Om̃e n
rer̃ cupiditates. et diligenda bona etena. atqi

Expanded text:
liberabit de corpore mortis huius? gratia dei per legumliberabit de corpore mortis huius? gratia dei per legumrum. Possunt quidem dicere remissionem sa remissio peccatorum sine aliquo merito est. si fides hanc impetrat. neque enim nullum est meritum fidei. qua fide ille dit iustificatus merito fidelis humilitatis, quoniam, qui se humiliat, exaltabitur. restat igitur, ut ipsam fidem, unde omnis iustitia sumit initium, propter quod dicitur ad ecclesiam in cantico canticorum: Venies et pertransies ab initio fidei, restat. inquam, ut ipsam fidem non humano, quod isti extollunt, tribuamus arbitrio nec ullis praecedentibus meritis, quoniam inde incipiunt bona, quaecumque sunt, merita. sed gratuitum dei donum esse fateamur. si gratiam ueram, id est sine meritis cogitemus, quia, sicut in eadem epistula legitur, deus unicuique mine, sine qua illa a nullo fiunt homine; omne enrerum cupiditates et diligenda bona aeterna atque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯm̃datione maxime ad romanos apłica epła
loquitur ut inde se p̾dicatio eius uelut a ca¬
pite orb: toto orbe diffunderet. Ea est em̃
qua iustificatur impius. id est sit uistus. qui pͥus fu̾at
impius. Et id̾o ꝑcipiende huiꝰ gr̃e mi̾ta nulla p̾cedunt
qr mitis impii non gr̃a sed pena debetur. Nec ista eẽt
gĩa. si ño daretur gratiuta. sed debita redderetur. S
cũ ab istis q̃ritur qũa gr̾am pelagiꝰ coguaret. sine i¬
illlis p̾cedentib mĩtis dari: qm̃ anathematitabat
sine ullis p̾cedentib meritis gram illam human̾a
ẽt̃ naturam. in qua conditi sumus. Neq .n. ante
qua eẽmus. mereri aliquid potuimꝰ ut ẽemus.
Abiciatur a xp̃ianoꝵ cordib ista fallacia. Non oĩo
ut homines ẽemͦ. sed qua iustificati sumꝰ ut hoĩes
Et .n. xp̃e ño pro nulł ut homines conderentur. s
pro impiis mortuus ẽ. ut iustificarent᷑. Iam qͥppe
homo erat. qui dicebat. Miser ego homo qͥs me

Expanded text:
datione maxime ad Romanos apostolica epistula loquitur. ut inde se praedicatio eius uelut a capite orbis toto orbe diffunderet: ea est enim, qua iustificatur impius, id est fit iustus, qui prius fuerat impius. et ideo percipiendae huius gratiae merita nulla praecedunt. quia meritis impii non gratia sed poena debetur nec ista esset gratia, si non daretur gratuita, sed debita redderetur. Sed cum ab istis quaeritur. quam gratiam Pelagius cogitaret sine ullis praecedentibus meritis darsine ullis praecedentibus meritis gratiam ipsam humanam esse naturam, in qua conditi sumus; neque enim. ante quam essemus, mereri aliquid potuimus, ut essemus. abiciatur a Christianorum cordibus ista fallacia. non, omniut homines essemus. sed qua iustificati, cum mali homines  non pro nullis, ut homines conderentur. sed pro impiis mortuus est, ut iustificarentur: iam quippe homo erat, qui dicebat: Miser ego homo quis me
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i gła in ustificandis ĩpiis gratuita. grã qui eiꝰ
ignorantes iusticiam. suam uolunt constituere.
ui iam conclamantiũ religiosoꝵ et pioꝵ uocibus
p̾ssi. ita se fatentur ad habendã seu faciendam
uistĩam diuinitꝰ ad iuuari ut sui p̾cedat aͥd m̃i¬
ti. quasi priores uolentes dare ut retribuatur
eis ab illo de quo dcm̃ ẽ. quis prior dedit illi
et retribuetur ei ed suo putantes p̾ire merito isti
de quo audiunt. aut pocuis audire uolunt qm̃
ex ip̃o. et per ipm̃. et in ip̃o sũt om̃ia. Quaꝵ aũt
diuitiaꝵ est altitudo capĩe. et scĩe eius: ex his st̾
onem. Quas diuitias uotas iult fac̾e eciã per
uasa ire. q̃ perfecta sunt in ꝑditionem. Et que
sunt iue ĩnestigabules. rasi de quib canitut ĩ

Expanded text:
ipsi gloria in iustiticandis lmpns gratuita gratia, qui eius ignorantes iustitiam suam uolunt constituere uel iam conclamantium religiosorum et piorum uocibus pressi ita se fatentur ad habendam seu faciendam iustitiam diuinitus adiuuari, ut sui praecedat aliquid meriti. quasi priores uolentes dare, ut retribuatur eis ab illo, de quo dictum est: Quis prior dedit illi et retribuetur ei? et sua putantes praeire merita ad illum, de quo audiunt aut potius audire nolunt: Quoniam ex ipso et per ipsum et in ipso sunt omnia. quarum autem diuitiarum est altitudo sapientiae et scientiae eius, ex his suntonem. quas diuitias notas uult facere etiam per uasa irae, quae perfecta sunt in perditionem. et quae sunt uiae inuestigabil
Abbreviated transcription (Latin):
liberi arbitrii defensores ĩmo deceptores qi infla¬
tores et inflatores. quia p̾sumptores ño ad u̾sus
nos sed adu̾sus euangłiũ locuturi. quid aliud di
iecit: Dicis itaq mͥ. Quid ad huc conqueritur:
Nam uoluntati enis quis resistit. Hanc contra¬

Expanded text:
mo deceptores quia inflatores, et inflatores quia praesumptores, non adversum nos, sed adversus Evangelium locuturi, quid aliud diceretur, objecit: Dicis itaque mihi, Quid adhuc conqueritur? nam voluntati ejus qui resistit? Hanc contra
Abbreviated transcription (Latin):
uult obdurat nõ miqͥtate sed ueritate uidcẽ.
impediat ueritatem qua plectitur dignus uec
ueritas m̃iam qua lib̾atur indignus. Q̾ gͥ sua
merita iac̾tatur᷑ ẽ lib̾atus cũ a digna suis mi¬
tis redderẽtur. ñõ eẽt nisi dampnat᷑: Nissia ne gͥ
sunt merita uistoꝵ: Sunt plane qr iusti sunt. S
ut iusti fierent: merita nõ fuerũt. Iusti.n. fc̃i ff
cũ iustificati sunt s sicut dixit apłs. iustificati
gratis per gr̃am ip̃ns. Cũ gͥ huic grẽ inimici

Expanded text:
uult, obdurat non iniquitate sed ueritate uindictaisericordia impediat ueritatem. qua plectitur dignus. nec ueritas misericordiam. qua liberatur indignus. quae igitur sua merita iactaturus est liberatus. cum, si digna suis meritis redderentur. non esset nisi damnatus? nullane igitur sunt merita iustorum? sunt plane, quia iusti sunt. sed ut iusti fierent, merita non fuerunt: iusti enim facti sunt, cum iustificati sunt sed, sicut dicit apostolus, iustificati gratis per gra
Abbreviated transcription (Latin):
Sixto. Aug̃. in dño salutem. In epła qũa
tulit sinceritatis tue. plenas fidei tue. Que no¬
fumiis hr̃ẽ quam dic̾e. Quod eñ fatendum ẽ
catitati tue. tristes eramꝰ niniis. cũ fama iacta¬
ret mimicis xp̃iane grẽ te fauere. Sed ut hes
tristitia de nris cordib tergeretur. pͥmo te po¬
tem anathema eis ĩ populo frequ̾ẽtissime pro
ñtiasse: eadem fama nõ tacunt. Demq cum
lnteris apsice sedis de illoꝵ dãpnatione ad asf̾¬
cam missis. tue quoq littere ad uenerabilẽ
tuũ tñ uigorem adu̾sus eoꝵ errarẽ. satis rdi¬
cabant. Nunc uero cũ aꝑtiꝰ ed latius quid de
illo doginate contrat sentires in licteris tius
fides ip̃a nobiscũ romane eccẽ loqueretur.
cutus. nõ solum illud om̃is tͥsticie mibilũ fug̃
de cordib nr̃is. sed eciam tm̃ ibi leticde lum̃e

Expanded text:
SIXTO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. In epistula, eras adtulit sinceritatis tuae plenas sincesumus habere quam dicere. Quod enim fatendum est Charitati tuae, tristes eramus nimis, cum fama jactaret inimicis christianae gratiae te favere. Sed ut haec tristitia de nostris cordibus tergeretur; primo, te priorem anathema eis in populo frequentissimo prontiasse eadem fama non tacuit: deinde cum litteris apostolicae sedis de illorum damnatione ad Africam missis tuae quoque litterae ad uenerabilem tuum tamen uigorem aduersus eorum errorem satis indicabant: nunc uero cum apertius et latius, quid de illo dogmate contraque sentires, in litteris tuis fides ipsa nobiscum Romanae ecclesiae loqueretur, cutus. non solum illud omne tristitiae nubilum fugit de cordibus nostris, sed etiam tantum ibi laetitiae lu
Abbreviated transcription (Latin):
magis mimis ue coheremus. Unde scriptũ ẽ
de unigenito filio dei cum sit utiq patris sapi¬
entia atq iusticia. et semper in se ip̃a sit: quod
demptio: ut qũeadmodũ scuptũ est. qui gła¬
tur in dño głetur. Quod quidem et ip̃e udi¬
sti addendo ate dicendo. insi forte non bec hu¬
mane equitatis. sed illa que deus est. sola asseratur
c̃e mistitia. Est plane ille sũmus deus uera uisticia.
ues ille uerus deus sũma iusticia. qua ꝑfecto esu¬
rire. ac sitire. ea nt̃a est. in hac peregͥnatione iusti
nos potus tanto similiores d̾o. qu̾ato eius potu¬
erimꝰ ꝑticipatione ẽe iustiores. Si gͦ cauendũ esti
ne iusticie nr̃e similẽ putemus dm̃. qũi lanien¬

Expanded text:
magis minusue cohaeremus. unde scriptum est magis minusue cohaeremus. unde scriptum est de unigenito filio dei, cum sit utique patris sapientia atque iustitia et semper in se ipsa sit, quod demtio, ut, quemadmodum scriptum est, qui gloriatur, in domino glorietur. quod quidem et ipse uidisti addendo atque dicendo: "nisi forte non haec humanae aequitatis, sed illa quae deus est sola asseratur esse iustitia". est plane ille summus deus uera iustitia uel ille uerus deus summa iustitia, quam profecto esurire ac sitire, ea nostra est in hac peregrinatione iustitnos potius tanto similiores deo, quanto esse potuerimus eius participatione iustiores. Si ergo cauendum est, ne iustitiae n
Abbreviated transcription (Latin):
niuit: recole obsecto quas dicat scriptura diuina¬
aĩas mortuas: ꝑfecto inuenes ĩuistas. impias. ĩ¬
fideles. Nam licet ꝑ illas uiuant corpora ipioꝵ
de quib dciñ est. quod mortui sepeliant mortuos
suos. et ibi ĩtelligantur eciam iique aĩe non
ẽẽ aliqua uita. neq enĩ aliter ex eis possent
corpora iuuere nisi quautũq uita. qua om̃io
aĩe carere nõ possunt unde ĩmortaies merito
iusticia est. tanqũa uta uitarũ que cum sint
ĩ corporib eciã ip̃a corpora iua sunt: que ꝑ se
eo corpora a quib deserta moruintur. quanto
mag̾ uera uisticia eciã ĩ se ip̃a uuere intellig̾e̾¬
da est ex qua si uiuunt aĩe. ut hac amissa mor¬
tue nũcupentur quanis quatulacũq uita ñ
desmant uiuere: Ea porro iusticia q̃ niuit ĩ se
Sicut hec cum sit inseip̃a uita. eciam nob̾ fit
urta. cum eius efficinur ut cumq participes: na
tantomagis minus ue iusti sumꝰ. quanto illi

Expanded text:
uiuit, recole, obsecuiuit, recole, obsecanimas mortuas; profecto inuenies iniustas, impias, infideles. nam licet per illas uiuant corpora impiorum, de quibus dictum est, quod mortui sepeliunt mortuos suos, et ibi intellegantur etiam iniquae animae non esse sine aliqua uita — neque enim aliter ex eis possent corpora uiuere, nisi qualicumque uita, qua omnino animae carere non possunt, unde immortales merito iustitia est, tamquam uita uitarum; quae cum sunt in corporibus, etiam ipsa corpora uiua sunt, quae per se et corpora, a quibus deserta moriuntur: quanto magis uera iustitia etiam in se ipsa uiuere intellegenda est, ex qua sic uiuunt animae, ut hac amissa mortuae nuncupentur, quamuis quantulacumque uita non desinant uiuere. Ea porro iustitia, quae uiuit in sicut autem, cum sit in se ipsa uita, etiam nobis fit uita, cum eius efficimur utcumque participes: ita, tanto magis minusue iusti sumus, quanto illi
Abbreviated transcription (Latin):
eeñtia. Quod absit ut catholitus sentiat. se¬
qua iuidendam eruatiaisbes i hac uta ꝓspiciam̃¬
per spetulum erit eo i euigmate qd̾ uidebmuis
ceperimus. siuie illa mente. siuie irr̃onabili modo qͦ¬
mam mesfabilis est. spũas cceporis gr̃a eciã corꝑe
uideamus. nõ tñ per locoꝵ interualla. nec in ꝑte
minores. in parte maiores. qm̃ nõ ẽ corpꝰ. et ubi¬
q tota est: pro nr̃a capacitate udebimꝰ. Quod u̾o
posse adhuc dm̃i. idest uiuentem naturã iustitie
similes cogitare. que iustitia siut dicis non inse
ced in nob̾ uiuit ĩmo pocius nos scd̃m illam uiui¬
mus. ip̃a utro iustitia ꝑse nequaqũa uiuit: ad hoc
ut ip̃e tͥ respondeas illud intuere utrũ reste dici
possit uitam istam ipam̃ ñ uuiere. qua fit ut uiuat
quicquid nõ faiso dm̃s uiuere. Puto enĩ absurd̾
tibi inderi. nt ꝑuitã uiuatur. et utta ñõ uiuat. Por¬
ro si uita ip̃a p̃cipue uiuit qua ome uiuio quod

Expanded text:
essentia, quod absit ut catholicus sentiat. reessentia, quod absit ut catholicus sentiat. reibet in hac uita proficiamper speculum erit et in aenigmate, quod uidebimus. e corpus habere coeperimus, siue illam mente siue mirabili modo, quoniam ineffabilis est spiritalis corporis gratia, etiam corpore uideamus, non tamen per locorum interualla nec in parte minorem in parte maiorem, quoniam non est corpus et ubique tota est, pro nostra capacitate uidebimus. Quod uero posse adhuc deum, id est uiuentem naturam iustitiae similem cogitare, quae \'iustitia, sicut dicis, \'non in se sed in nobis uiuit, immo potius nos secundum illam uiuimus, ipsa uero per se iustitia nequaquam uiuit\\ ad hoc ut tibi ipse respondeas, illud intuere, utrum recte dici possit uitam ipsam non uiuere, qua fit, ut uiuat, quicquid non falso dicimus uiuere. puto enim absurdum tibi uideri, ut per uitam uiuatur et uita non uiuat porro si uita ipsa praecipue uiuit, qua uiuit omne, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Sed si forte minas intelligis intꝰ qualitatemet
sbam quid intersit hoc certe facilus adu̾tis
qd̾ et diuinitas t̾nitatis que putatur alia esse
ꝙͣ est ip̃a triitas. et pp̃ hanc dici nõ tres d̾os sed
faluis. aui sp̃c scũs: aut cadem simul tͥnitas. pro¬
culdubio alia sb̾a ẽ. hoc autẽ ueritas refeslit.
et respuit. Si aũt nõ est sb̾stantia ista diuini¬
tas. et ip̃a ẽ deus qi ip̃a ẽ ubiq tota no illa
tͥnitas. ergo deus nõ ẽ sb̾stantia. Quis hoc catro¬
licus dixetit: Item si non est sba ista diuinitas ee
scd̾m hanc ẽ trinitas unus deus. qd hec una est
uł si hos meluis dicitur ceñtie. Nam nd̃ milli nr̃
et maxine greci trinitatem ã deus ẽ magͥ essẽ¬
tiam qu̾a unã sb̾am ẽẽ dixerunt: aliquid itet
ħ duo noĩa ẽc arbittantes uł intelligentes. Uñ
sam sed essentiã dixerimꝰ: eadem faitas con¬
seq̃tur. Si .n. alia est. qũa ip̃a t̾nitas: artera erit

Expanded text:
Sed si forte minus intelligis inter substantiam et qualitatem quid intersit; hoc certe facilius advertis, quod et divinitas Trinitatis quae putatur alia esse quam est ipsa Trinitas, et propter hanc dici non tres deos, sed filius aut spiritus sanctus aut eadem simul trinitas, procul dubio alia substantia est; hoc autem ueritas refellit et respuit. si autem non est substantia ista diuinitas et ipsa est deus, quia ipsa est ubique tota, non illa trinitas, ergo deus non est substantia; quis hoc catholicus dixerit? item si non est substantia ista diuinitas et secundum hanc est trinitas unus deus, quod haec una est uel, si hoc melius dicitur, essentiae. nam nonnulli nostri et maxime Graeci trinitatem, quae deus est, magis essentiam quam unam substantiam esse dixerunt aliquid inter haec duo nomina esse arbitrantes uel intellegentes, unde as, non substantiam sed essentiam dixerimus, eadem falsitas consequetur. si enim alia est quam ipsa trinitas, altera erit
Abbreviated transcription (Latin):
itticp mllis meritis reddita. sed gratuita boni¬
tate donata. Sed inuustum ẽ. in qͥunt. ĩ una
eademq mala causa hunc liberari. illũ puniri
Nempe gͦ uistũ est. utrumq pimiri. Quis hoc
negauerit: Agamꝰ ergo eciam gr̃as saluatori.
dũ nob̾ nõ redditum cernmꝰ. qd̃ in dãpnatõe
similiũ eciam nob debitũ fuisse cognoscimus.
pcc̃o ꝑ iusticiam debebatur si nemo quid gr̾a
largiretur. Ut gͥ in hac difficillima q̃one urb
pocius utamur apłi. uolens d̾s ostendere irã
et demĩostrare potentiã suam. attulit ĩ mul¬
ta pacĩa uasa ire que ꝑfecta sunt in ꝑdition̾e

Expanded text:
utique nullis meritis reddita sed gratuita boniutique nullis meritis reddita sed gratuita bonitate donata. Sed iniustum est°, inquiunt, cin una eademque mala causa hunc liberari, illum puniri\'. nempe ergo iustum est utrumque puniri. quis hoc negauerit? agamus ergo etiam gratias saluatori, dum nobis non redditum cernimus, quod in damnatione similium etiam nobis debitum fuisse cognoscimus. peccato per iustitiam debeatur; si nemo, quid gratia largiretur. ut ergo in hac difficillima quaestione uerbis potius utamur apostoli. uolens deus. ostendere iram et demonstrare potentiam suam adtulit in multa patientia uasa irae, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ñõ tñ negligantur ne pereant. Quod enĩ put̾at
auferri sͥ liberum arbitͥum. si nec ip̃am bonã
uoluntat̾ẽ sine aduitorio dei homin̾e h̾re con¬
senserint. nõ intelligunt nõ se firmare hũa¬
nũ arbrtͥum. sed infirmare. ut ꝑmania ferat᷑.
nõ in dño tanqũa in petra stabili collocetur. pa¬
ratur .n. uoluntas a deo. Quod aũ ꝑsonaꝵ acce¬
ptorem dñi se credere existimant. si credant
qd̃ sine ulł p̾cedentib meritis cuiꝰ uult misere¬
tur. et quos dignatur uocat. et quem uult reli¬
giosum facit parum attendũt qd̃ debita red¬
datur pena dampnato. ĩ debita gr̃a liberato
nt nec ille se indignum q̾ratur. nec dignum
se iste glorietur: atq ibi pocius acceptionem
nillam fieri ꝑsonaꝵ. ubi una eademq massa
dãpnationis et offensionis inuolint ut libera¬
tus de nõ lib̾ato distat. quod etiam sͥ suppliciũ¬
n conueniret. nisi gr̃a sb̾ueniret. Si aũt gracia.

Expanded text:
non tamen neglegantur. ne pereant. Quod enim putant non tamen neglegantur. ne pereant. Quod enim putant auferri sibi liberum arbitrium. si nec ipsam bonam uoluntatem sine adiutorio dei hominem habere consenserint, non intellegunt non se firmare humanum arbitrium sed inflare, ut per inania feratur, non in domino tamquam in petra stabili conlocetur; paratur enim uoluntas a domino. Quod autem personarum aeceptorem deum se credere existimant: si credant. quod sine ullis praecedentibus meritis. cuius uult miseretur et, quos dignatur, uocat et, quem uult. religiosum facit. parum adtendunt, quod debita reddatur poena damnato, indebita gratia liberato. ut nec ille se indignum queratur nec dignum se iste glorietur. atque ibi potius acceptionem nullam fieri personarum, ubi una eademque massa damnationis et offensionis inuoluit. ut liberatus de non liberato discat. quod etiam sibi supplicium conueniret, nisi gratia subueniret; si autem gratia,
Abbreviated transcription (Latin):
menbris xp̃i tenemus amplectimur. osculam᷑
et remeante a nob̾ ad te nr̃oꝵ iuice colloqii¬
oꝵ sc̃ssimo et fidelissimo ꝑlatore ꝙ̃ uoluistiẽe
apud nos nd solũ ad uectorem scuptoꝵ tuorũ.
uerũ etiam narratorem testemq fc̃oꝵ. rescꝙͥta
ꝑsoluimus: et aliquanto duitius tecum sermo¬
omamur. ãmonentes ut docendis instes. quib
terrendis satis quatũ comperimꝰ institisti. Sũt
.ii. quidam qui uistissime dampnatas impie¬
tates adhuc lib̾iuis defendendas putant. et sũt
qui occultius penetrant domos: et qd̃ in aperto
clamare iam metuũt: in secreto seminare non
quiescũt Sunt aũ qui om̃io siluerunt magno
timore compressi. sed ad huc corde retinent. qd o¬
re iam ꝓfre nõ audent Qui tñ ẽẽ fr̃ib possũt
ex pͥore ip̃ius dogmatis defensione notissimi. I¬
inde seueruis alii coħtendi. alii uigdantꝰ uesti¬
gandi. alii tractandi quid̾e lenius. sed n̾o segni¬
us sunt docendi. ut si nõ timentur ne perdant.

Expanded text:
membris Christi tenemus, amplectimur. osculamur et remeante a nobis ad te nostrorum inuicem conloquiorum sanctissimo et fidelissimo perlatore, quem uoluisti esse apud nos non solum aduectorem scriptorum tuorum uerum etiam narratorem testemque factorum, rescripta persoluimus et aliquanto diutius tecum sermocinamur admonentes, ut docendis instes, quibus terrendis satis, quantum comperimus, institisti. sunt enim quidam, qui iustissime damnatas impietates adhuc liberius defendendas putant, et sunt, qui occultius penetrant domos et, quod in aperto clamare iam metuunt. in secreto seminare non quiescunt, sunt autem. qui omnino siluerunt magno timore compressi. sed adhuc corde retinent, quod ore iam proferre non audent, qui tamen esse fratribus possunt ex priore ipsius dogmatis defensione notissimi. proinde alii seuerius cohercendi. alii uigilantius uestigandi. alii tractandi quidem lenius sed non segnius sunt docendi, ut. si non timentur. ne perdant,
Abbreviated transcription (Latin):
me fecisti. cũ habeat potestatem ex ead̾e̾ mas¬
sa fatere aliud uas in honorem. aliud ĩ c̃otu¬
meliamꝰ Ubi quia uniu̾sa ista macsa merito damy¬
nata est: contumeliam debitam reddit iusticia: ho¬
norem donat indebitũ gr̾ã. nõ meriti p̃rogatiua.
nõ fati netessitate. nd temeritate fortime. sed al¬
titudine diuitiaꝵ sapĩe. et scientie dei. qũa non
aperit sed olausam miratur apłs clamans. Oal¬
titudo diuitiaꝵ sapientie et scĩe dei. qũa incom¬
pͥhensibilia sunt iudicia eius et inuestigabiles

Expanded text:
me fecisti? cum habeat potestatem ex eadem massa facere aliud vas in honorem, aliud in contumeliam . Ubi quia universa ista massa merito damnata est, contumeliam debitam reddit justitia, honorem donat indebitum gratia, non meriti praerogativa, non fati necessitate, non temeritate fortunae, sed altitudine divitiarum sapientiae et scientiae Dei; quam non aperit, sed clausam miratur Apostolus, clamans: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! Quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et investigabiles
Abbreviated transcription (Latin):
territos ip̃a tacituriutas mostrat: Nec iõ tanꝙͣ
sami pͥtereundi sunt diligẽtia medicine: quo¬
rũ uulnꝰ in abdito est. Et si em̃ terrendi nõ sũt
docendi tũ sunt. Et qu̾atũ existimo facuiꝰ pos¬
sirnt dum ĩ eis timor seueritatis doctorem ad¬
iuuat ueritatis. ut opitulante dño gr̃ã eius
intellecta atop dilecta etiam loquedo expugnẽt
quod iam loqui non audenti¬

Expanded text:
territos ipsa taciturnitas monstrat? nec ideo tamquam territos ipsa taciturnitas monstrat? nec ideo tamquam sani praetereundi sunt diligentia medicinae. quorum uulnus in abdito est. etsi enim terrendi non sunt, tamen docendi sunt et, quantum existimo, facilius possunt. dum in eis timor seueritatis doctorem adiuuat ueritatis. ut opitulante domino gratia eius intellecta atque dilecta etiam loquendo expugnent. quod iam loqui non audent