comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
e cipntur. Rasunt are crgo eos quos ab coultio e¬
eatiribuis suptizatos eẽ constit̾it quib eot̾ uiuen¬
tib ⁊ stentib subuemri ut eis solum non obsent
qui uł ignorantur uł aũt defuncli sunt ut mani¬
festatis post ea malis baptizatorib suis aui upti¬
⁊ari non possint. Puptiate iqiͣ. ꝓdito adustis
atq dampnato quos ab eo cum lat̾e̾t baptrratos
eẽ constitͥit. Amortuo qippe saptitati sunt. Cm¬
nem pctorem sine ulla exceptione intlligend̾ esse
dixisti qui baptizare non possit adiungendo cesti¬
monium deołeo ptõris. Tu dixisti. tu scͥpsisti te
ipm̃ auda. lege te ipm. Si om̃is ꝑecõr tangmͣ mos¬
tuus non potꝰ baptirarẽ: nec occultus pot̾. E Son
emin quia cccultus. ideo uinus est. tum multo pro¬
fundius etiam mendatio sumisationis. Mimis
i illo qͥd̃ alio Poco scͥptum est. a mortuo uelud qui
non sit. ꝑit confessio. Ahisto mortuo in tanta mo¬
tis ꝓfanditate dem̾so quos Paptiratos ẽẽ clariu¬

Expanded text:
 eos, quos ab occultis peccatoribus baptizatos esse constiterit, quibus potest uiuentibus et scientibus subueniri, ut eis solis nunc obsint. qui uel ignorant uel ante defuncti sunt, ut manifestatis postea malis baptizatoribus suis iam baptizari non possint. baptizate, inquam, prodito adultero atque damnato, quos ab eo cum lateret baptizatos esse constiterit; a mortuo quippe baptizati sunt, omnem peccatorem sine ulla exceptione intellegendum esse dixisti qui baptizare non possit, adiungendo testimonium de oleo peccatoris. tu dixisti, tu scripsisti: te ipsum audi, lege te ipsum. si omnis peccator tamquam mortuus non potest baptizare, nec occultus potest. non enim. quia occultus, ideo uiuus est, cum multo profundius etiam mendacio simulationis absumptin illo quod alio loco scriptum est: a mortuo, uelut qui non sit, perit confessio. ab isto mortuo in tanta mortis profunditate demerso quos baptizatos esse claru
Abbreviated transcription (Latin):
Ausus es. cypͥanus. ⁊ dic̾e̾t ea uba que scͥpfit ad¬
maximũ. Si udentur i eccł̃ia ẽẽ Rizamia: non
tamẽ impediri deb aut fides aut taritas ur̃as ut
qm̃ ⁊itania eẽ in eccłia c̾nimus: ip̃i de ecclesia re¬
cedamus. N obis tiũmodo saborandum est ut f¬
mentum esse possimus. ut cum ceꝑit frumentum
Dominicis honris condi fructum ꝓ oꝑe nũo ⁊ faso¬
re capiamus Apsls in epła fua dint. In domo ass
magna non solum uasa aurea ⁊ argentea. S ⁊
lignea ⁊ fitilia. ⁊ quedam quidem honorata. que¬
dam nhonorata. Nos oꝑam demus ⁊ qnͣtum
possumus laboremus ut uas aureum ⁊ argente¬
uni simus. Cet̾um fictilia uasa confring̾e Dno
soli concessum est. cui ⁊ uirga frea data est. Esse ñ
pot̾ maior dnõ suo seruus. Nec quisqmͣ sͥ qd̾ so¬
li filio pat̾ tribuit uendicare ut se putet aut ad
aream uentilandam. ⁊ purgandam paleam. uel¬

Expanded text:
ausus es . _ Cyprianus et diceret ea uerba, quae scausus es . _ Cyprianus et diceret ea uerba, quae scn tamen inpediri debet aut fides aut caritas nostra ut quoniam zizania esse in ecclesia cernimus, ipsi de ecclesia recedamus. nobis tantummodo laborandum est ut frumentum esse possimus, ut cum coeperit frumentum dominicis horreis condi, fructum pro opere nostro et labore capiamus. apostolus in epistula sua dicit: in domo autem magna non solum uasa sunt aurea et argentea, sed et lignea et fictilia, et quaedam quidem honorata, quaedam inhonorata. nos operam demus et quantum possumus laboremus ut uas aureum uel argenteum simus. ceterum fictilia uasa confringere Domino soli concessum est cui et uirga ferrea data est. esse non potest maior domino suo seruus nec quisquam sibi quod soli filio pater tribuit uindicare, ut se putet aut ad aream uentilandam et purgandam pal
Abbreviated transcription (Latin):
tes : tanqmͣ ⁊irania frimientis rrec maffrica ob¬
eẽ potuerunteis qui se ꝓpt̾ illos etiam cõgrritos
ab unitate ecclie separe noluerunt. Ut emĩ oũi¬
tam qmͣ multi eos credĩderunt innocentes qui¬
bus facunus etiam ẽoꝵ si aliquod fuit. tamen
demonstrari non potuit. ⁊ itic istos ił uos po¬
testis dic̾e pecĩo alienis incognitis potuisse ma¬
cusari. S ut hos iuqmͣ ꝯmittam. ip̃ĩ qui eos no¬
centes qui nouerant uł putabant qmͣuis maft¬
canis ecclesiis constituti. tum uiderent eos apud
ettlesias tͣnsinariuas. non potuisse ꝯuinci uꝰ cͥmi¬
na eorum longe lateq diffusis menbris etel̃e de¬
monstrari si se uellent ꝓpt̾ illos quos malos po¬
uerant a cõmuione tot gentium quib eos ostẽ¬
tete non ualeb̾ant. uelud pestifere contagionis
timore seꝑare teueret eos. non ego non tu. n de¬
natus. non cecilianus. S ip̃e quem nominare

Expanded text:
tes, tamquam zizania frumentis nec in Africa obtes, tamquam zizania frumentis nec in Africa obesse potuerunt eis, qui se propter illos etiam cognitos ab unitate ecclesiae separare noluerunt. ut enim omittam, quam multi eos crediderint innocentes, quibus facinus eorum, etiamsi aliquod fuit, tamen demonstrari non potuit — et utique istos nec uos potestis dicere peccatis alienis incognitis potuisse maculari —, sed ut hos, inquam, omittam, ipsi, qui eos nocentes uel nouerant uel putabant, quamuis in Africanis ecclesiis constituti, cum uiderent eos apud ecclesias transmarinas non potuisse conuinci nec crimina eorum longe lateque diffusis membris ecclesiae demonstrari. si se uellent propter illos, quos malos nouerant, a communione tot gentium, quibus eos ostendere non ualebant, uelut pestiferae contagionis timore separare, teneret eos non ego, non tu, non Donatus, non Caecilianus, sed ipse quem nominare
Abbreviated transcription (Latin):
laodscensem. ad quas est apotalipsis apłi ioh̾is. tot
alias eccłias porti. capadocie. asie. bithinie. ad qͣs
scribit apłus petrus. ⁊ quicquid aliud se paulus
ab ierłm usq ad illiricum euuͣgłio repleuisse tes¬
statur: ut taceam de aliis tam latis atq ĩmensis
t̾rarum ꝑtibus. in quas ex hiis aplicis laboribus
⁊ psantationib porrecta creuit. ⁊ trescit ecclia. Is¬
tas cde ecclesias quas ex litt̾is diuinis atos fano¬
nias nominaui tam longe ab affrica constituas
tanqmmͣ ꝑierunt ex petĩs affroꝵ accusare cogemi¬
ni. ne corrigatis errorem qui uos ad tantum sce¬
lus nefaria dissensione compellit ⁊Ios autẽ
ut istum erporem ur̃ in fatilius ꝯlincanius. nͦ
ipõs asfros quoꝵ falsa cͥmina in cet̾as etiã gẽtes
ꝑfund̾e audetis. ñ ipõs inqmͣ defendere cogimur.
hũt onim cum illis tͣnsiarinis eccłiis societatẽ
regni si muocentes fuerunt. Si autem nocen¬

Expanded text:
Laodicensem, ad quas est Apocalypsis apostoli Iohannis, tot Laodicensem, ad quas est Apocalypsis apostoli Iohannis, tot alias ecclesias Ponti, Cappadociae, Asiae, Bithyniae, ad quas scribit apostolus Petrus, et quidquid aliud se Paulus ab Hierusalem usque ad Illyricum euangelio repleuisse testatur, ut taceam de aliis tam latis atque inmensis terrarum partibus, in quas ex his apostolicis laboribus et plantationibus porrecta creuit et crescit. ecclesia. istas certe ecclesiae, quas ex litteris diuinis atque canonicis nominaui, tam longe ab Africa constitutas, tamquam perierint ex peccatis Afrorum accusare cogimini, ne corrigatis errorem, qui uos ad tantum scelus nefaria dissensione conpellit. Nos autem ut istum errorem uestrum facilius conuincamus, nec ipsos Afros, quorum falsa crimina in ceteras etiam gentes perfundere audetis, nec ipsos, inquam, defendere cogimur. habent enim cum illis transmarinis ecclesiis societatem regni, si innocentes fuerunt, si autem nocen
Abbreviated transcription (Latin):
tis de orbe t̾rarum. ⁊ in ꝑte donati euis religiuas re¬
mansisse tantmͣ infrumentis aziraniis ⁊ palea se¬
ꝑatis. contͣ cypͥanum aꝑtissime sentientes qui dic̃.
nͨ malorum ꝑmixtione honos ꝑire in eccł̃ia nec eo¬
dem malos posse añ dempus iudicii diuini a bono¬
rum ꝑmixtione seꝑari. Uos itab scd̾m ur̃orũ erro¬
rem uł pocius furorem accusare cogimini. Non
solum cecihanim ⁊ ordinatores eus. uerum etiã
illas eccł̃ias quas in scͥpturis apłicis ⁊ canonitis
ꝑiter segiius: non solum romanorum quo ex af¬
frica ordinare paucis ur̃is soletis epm̃. uerum etiã
corinthiorum. galathaꝵ. ephesiorum. thessalonicen¬
sium. colosensium. philipensiũ. ad quas aꝑtissime
scribit apłus paulus: ierosolimitanam qmͣ pͥmus
apłus iacobus ep̃atu suo rexit. antiocensem. u̾ pͥmo
appellati sunt discipuli xͥani. smirnensem. t hyaty¬
rensem. sardensem. pagamensem. phila delfensem.

Expanded text:
tis de orbe terrarum et in parte Donati eius reliquias retis de orbe terrarum et in parte Donati eius reliquias remansisse tamquam in frumentis a zizaniis et palea separatis, contra Cyprianum apertissime sentientes, qui dicit nec malorum permixtione bonos perire in ecclesia nec eosdem malos posse ante tempus iudicii diuini a bonorum permixtione separari. uos itaque secundum uestrum errorem uel potius furorem accusare cogimini non solum Caecilianum et ordinatores eius, uerum etiam illas ecclesias, quas in scripturis apostolicis et canonicis pariter legimus, non solum Romanorum, quo ex Africa ordinare paucis uestris soletis episcopum, uerum etiam Corinthiorum, Galatarum, Ephesiorum, Thessalonicensium, Colossensium, Philippensium, ad quas apertissime scribit apostolus Paulus, Hierosolymitanam, quam primus apostolus Iacobus episcopatu suo rexit, Antiochensem, ubi primo appellati sunt discipuli christiani, Smyrnensem, Tbyatirenaem, Sardensem, Pergamensem, Philadelfensem,
Abbreviated transcription (Latin):
ectcłia cunctis clara atti conspitua. Qippe ciui¬
tas que abscondi non potest suꝑ montem constitu¬
ta ꝑ qmͣ dominatur xp̃c a mari usq ad mare ⁊ a
flumine usq ad t̾minos orbis t̾re tanqnͣ semen a¬
brahe multiplicatum sicut stelle celi ⁊ sicut hare¬
na maris in quo benẽdicuntur om̃s gentes. Hãt
etiam beatus cypͥanus ita cõmendat. ut eamdicat
domini luce ꝑfusam radios suos ꝑ orbem t̾rarum
porrig̾e ramos suos ꝑ uniu̾sam t̾ram copia uberta¬
tis extendere. H aut in frumentis suis non accusa¬
retur aut pp̃ ⁊ ttania non desereretur. Unum horũ
nobis etiam uos ipĩ respondete. alt̾m cypͥani momĩ¬
tis discite. Ipuis enim u̾ba sunt artestantis ⁊ dicẽ¬
tis. Nara ⁊ si uidentur in eccłia ẽẽ ⁊ania nõ tñ
impediri debet aut fides aut caritas ur̃a. ut qm̃ ⁊i
tania eẽ in ecclesia c̾nimus ipi de eccl̃ia recedamus.
Uos contagione malorum afrorum eccłiam ꝑisse dici¬

Expanded text:
ecclesia cunctis clara atque conspicua, quippe ciecclesia cunctis clara atque conspicua, quippe citas quae abscondi non potest super montem constituta, per quam dominatur Christus a mari usque ad mare et a flumine usque ad terminos orbis terrae, tamquam semen Abrahae, multiplicatum sicut stellae caeli et sicut arena maris, in quo benedicuntur omnes gentes. hanc etiam beatus Cyprianus ita commendat, ut eam dicat domini luce perfusam radios suos per orbem terrarum porrigere, ramos suos per uniuersam terram copia ubertatis extendere. haec aut in frumentis suis non accusaretur aut propter zizania non desereretur. unum horum uobis etiam uos ipsi respondete, alterum Cypriani monitis discite. ipsius enim uerba sunt adtestantis et dicentis: nam etsi uidentur in ecclesia esse zizania, non tamen inpediri debet aut fides aut caritas nostra, ut quoniam zizania esse in ecclesia cernimus ipsi de ecclesia recedamus. Uos contagione malorum Afrorum ecclesiam perisse dici
Abbreviated transcription (Latin):
tunc ergo non erat eccłia qmͣ cpͥmus ten̾et. p̾di¬
caret. nec unde post ea donatus exiret. Si autẽ
bonos contagio illa non ꝑdidit. nͨ eorum quos accu¬
satis contagio xͥanum orbem ꝑd̾e potuit. Nolite
calumpniari seꝑati. ⁊ ad ectłiam redite correcti. Ce¬
cilianum ⁊ socios euis contra quos tunt scd̃is tegi¬
sitamis contraxit condiditq concilium. nccͣe tͥ est
fend̾e. Accusa eos cͣtis uiribus potes. Si innccẽ¬
tes fuerunt nachil eis taniqmͣ frumentis oberit uẽ¬
tositas tua. Si uocentes fu̾nt non debuerunt
pp̃itia ⁊ yrana frumenta deseri. quib nichil obfu¬
erint. Actusa qnͣtum potes. WUinco si non probas.
uinco si ꝓbas. Uinco inqmͣ si non probas iudice
te ipõ. Uinco si probas testel rypͥano. ¶Quid eos
uis fuisse: Si notentes. cur frumentis dmĩcis cũ
sitis ⁊kania casumpniamini : Si nocentes cur
a frumentis dñicis pp̃ ⁊rania seꝑamin: Extat

Expanded text:
tunc ergo non erat ecclesia, quam Cyprianus teneret praeditunc ergo non erat ecclesia, quam Cyprianus teneret praedicaret nec unde postea Donatus exiret. si autem bonos contagio illa non perdidit, nec eorum quos accusatis contagio christianum orbem perdere potuit. nolite calumniari separati et ad ecclesiam redite correcti. Caecilianum et socios eius, contra quos tunc Secundus Tigisitanus contraxit condiditque concilium, necesse tibi est fendere. accusa eos quantis uiribus potes. si innocentes fuerunt, nihil eis tamquam frumentis oberit uentositas tua; si nocentes fuerunt, non debuerunt propter illa zizania frumenta deseri, quibus nihil offuerunt. accusa quantum potes. uinco si non probas, uinco si probas; uinco, inquam, si non probas iudice te ipso, uinco si probas teste Cypriano. quid eos uis fuisse? si innocentes, cur frumentis dominicis, cum sitis zizania, calumniamini? si nocentes, cur a frumentis dominicis propter zizania separamini? exstat
Abbreviated transcription (Latin):
uł usq ad uentifationem ꝑit̾ tͥturantur non ẽẽ de¬
sereudam imꝑat. deus: testis est cẏp̾anus. Ac ꝑ ħ
si i cõmunione sacͣmentorum mali maculant bo¬
uos. qnͣdo temꝑib cypͥani uł aute ꝙypͥanum sine
baptismo sic̃ putatis ħetici suscipiebantur eccłiam
pisse dicite. ⁊ uos unde nati fu̾itis ostendite. Si
autem qͥd̃ u̾itas etiam ꝑ cypͥaum decet cum pro
eccłie pate etiam cognita ⁊ szama tolerantur frumẽ¬
ta non maculant. filius malus ip̃e se iustum dic̃
exitum aũt suum non abłuit: quia de eccł̃ia pp̃ ma¬
los exire non debuit It̾m dico. ecte ab hac inuittis¬
suna ratione disfimulare non sino. Si non ꝯmu¬
nicantes pecĩs maloꝵ pp̃ ipãm tantum ꝯmunionẽ
sacͣmentorum mali ꝑdunt bonos qnͣdo ĩp̾t̾itum
ex hesi ad eccł̃iam uenientes sine baptismo admis¬
si sunt contagione sua bonos utrq ꝑdiderunt. Iam

Expanded text:
uel usque ad uenti. lationem pariter triturantur —, non esse deuel usque ad uenti. lationem pariter triturantur —, non esse deserendam imperat deus, testis est Cyprianus. ac per hoc si in communione sacramentorum mali maculant bonos, quando temporibus Cypriani uel ante Cyprianum sine baptismo, sicut putatis, haeretici suscipiebantur, ecclesiam perisse dicite et uos unde nati fueritis ostendite. si autem, quod ueritas etiam per Cyprianum docet, cum pro ecclesiae pace etiam cognita zizania tolerantur, frumenta non maculant, filius malus ipse se iustum dicit, exitum autem suum non abluit, quia de ecclesia propter malos exire non debuit. Iterum dico, ecce ab hac inuictissima ratione dissimulare non sino: si non communicantes peccatis malorum propter ipsam tantum communionem sacramentorum mali perdunt bonos, quando in praeteritum ex haeresi ad ecclesiam uenientes sine baptismo admissi sunt, contagione sua bonos utique perdiderunt. iam
Abbreviated transcription (Latin):
uiuũ aut̃ sacͣmentum non rescindatur. bene allic
uiuentib tamqm fiumentis dr̃cis gͣtusamur. si
aut sicut putatis ⁊ cypͥanum uobis̃ in bac sentãca
fauere iastatis non habent baptisium. cte adiis¬
si simplicit᷑ ad eccł̃iam scd̃m eiuidem cypanum pp̃
m̾itum ipũis unitatis indulgentiam dei mentur
ns ab eccł̃ie mun̾ib seꝑantur. Et quicumq illos
scd̾m morem ant̾iorem de quo non tacuit cypͥanuᷤᷤ
simpłicitꝰ adintitunt. ⁊ recte ac pacifice uiuũt int̾
eadem frumenta horreo destmnata. deputantur. Et
autem uł scientes contͣ u̾tatem in hiis recipiẽ¬
dis contentiose dimicant. uł pͣuis atti ꝑu̾sis mo¬
rib uiuunt. in ⁊̃ iraniis ⁊ palea flaminis debita
tolerantur. ꝓpter eos tamen eccłiam que ꝑ totũ
orbem t̾rarum copiosis successib dilatatur. ħ ẽ fru¬
menta dominica que usq ad messem ꝑiter crescũt

Expanded text:
uinum autem sacramentum non rescindatur, bene illic uinum autem sacramentum non rescindatur, bene illic uiuentibus tamquam frumentis dominicis gratulamur. si autem, sicut putatis et Cyprianum uobis in hac sententia fauere iactatis, non habent baptismum, certe admissi simpliciter ad ecclesiam secundum eundem Cyprianum propter meritum ipsius unitatis indulgentiam dei merentur nec ab ecclesiae muneribus separantur. et quicumque illos secundum morem anteriorem, de quo non tacuit Cyprianus, simpliciter admittunt et recte ac pacifice uiuunt, inter eadem frumenta horreo destinata deputantur; qui autem uel scientes contra ueritatem in eis recipiendis contentiose dimicant uel prauis atque peruersis moribus uiuunt, in zizaniis et palea flammis debita tolerantur. propter eos tamen ecclesiam, quae per totum orbem terrarum copiosis successibus dilatatur — hoc est frumenta dominica, quae usque ad messem pariter crescunt
Abbreviated transcription (Latin):
cia depostit. assumunt di eccł̃a euenit. ⁊ dum se in¬
solent᷑ extollunt. ipo suotumore cetati. u̾tatis lum̃
amintunt. Uides frat̾ scd̾m scͥpturas diuinas ħ sce¬
pisse cy pͥanum etiam pp̃ malos qui cum sst a boni
uta morbiq spiritalit̾ seꝑati coͣrlit̾ tanĩ eis in ec¬
cłesia uidentur ẽẽ ꝑmixti. usq in diem uidicii. quo
etiam corlit̾ debitas sepabuntur ad penas non ẽẽ et¬
clesiam deserendam tanc᷑i frumenta pp̃ paseam
uł Rrania: tanqmͣ domum magnam pp̃ uasa in¬
honorata. Uides. sentis. andis. capis. intelligis. qͣto
scelere ꝓpter eos qui uobis sine rette siue cum fali¬
mini displicent. Sepauremini ab eccl̃a que toto orbe
diffunditur. cui scd̃m scͥpturas diuinas tam mag¬
num tam famum. tam elarum atq luculentum te¬
stimonium ꝑhibet cypͥanus. ¶ Qmͣ ob̾rem at¬
tende diligentꝰ de tota questione Breuem ratiocina¬
tionem meam. Si recte ra eccłiam recipiunt᷑ ex he¬
reticis uenientes ut in eis error pͥus corrigatur. di¬

Expanded text:
t adsumunt, de ecclesia pereunt, et dum se insolenter extollunt, ipso suo tumore caecati ueritatis lumen amittunt. uides, frater, secundum scripturas diuinas hoc praecepisse Cyprianum etiam propter malos, qui cum sint a bonis uita moribusque spiritaliter separati, corporaliter tamen eis in ecclesia uidentur esse permixti usque in diem iudicii, quo etiam corporaliter debitas separabuntur ad poenas, non esse ecclesiam deserendam tamquam frumenta propter paleam uel zizania, tamquam domum magnam propter uasa inhonorata. uides audis sentis capis intellegis, quanto scelere propter eos, qui uobis siue recte siue cum fallimini displicent, separemini ab ecclesia quae toto orbe diffunditur, cui secundum scripturas diuinas tam magnum, tam firmum, tam clarum atque luculentum testimonium perhibet Cyprianus. Quamobrem attende diligenter de tota ista quaestione breuem ratiocinationem meam. si recte in ecclesiam recipiuntur ex haereticis uenientes, ut in eis error proprius corrigatur, di
Abbreviated transcription (Latin):
tis. insi qruia non abluit accipientis si non ẽ ꝯscĩã
sancte dantis si maculosa ⁊ inmuada est: Quid gͦ
tunt astenditur: Ipã inquis attenditur cum fama eiꝰ
attenditur. ⁊ si bora est fama. inchil int̾est ad ablu¬
endum accipientem. etiami tum ẽ mala ꝯscientia:S
abluit bona eus fama. ¶ Uic rego te cum mala
tis conscĩa quomodosib eam tͥ uidearis attendere se¬
cundum hanc sñĩam non abluit attipientẽ. nͥ dantiᷤ
aut fama falsa aut posluta constientia. Utrũts ĩ¬
sanum est. Si te talia delectant: tu elige quid fit
insanius. Porro quia u̾itas non admittit ut accipi¬
entis conscĩam uł falsa fama dentis abluat uł pol¬
luta conscia. restat ut abste etiari requiramꝰ quod
⁊ibi quesiumus. qm̃ situt dicit petilianus. uł uli¬
Rebaluis consentientib uobis cum santte dantis
conseientia ẽ. idest cum bona ⁊ munda constia est

Expanded text:
tis: nisi quia non abluit accipientis, si non est conscientia tis: nisi quia non abluit accipientis, si non est conscientia sancte dantis? Si maculosa et immunda est, quid ergo tunc attenditur? Ipsa, inquis, attenditur, cum fama ejus attenditur; et si bona est fama, nihil interest ad abluendum accipientem, etiam cum est mala conscientia, sed abluit bona ejus fama. Dic, rogo te, cum mala tis conscientia, quomodolibet eam tibi uidearis attendere, secundum hanc sententiam non abluit accipientem nisi dantis aut fama falsa aut polluta conscientia. utrumque insanum est; si te talia delectant, tu elige quid sit insanius. porro quia ueritas non admittit, ut accipientis conscientiam uel falsa fama dantis abluat uel polluta conscientia, restat, ut abs te etiam requiramus quod et ibi quaesiuimus — quoniam, sicut dicit Petilianus uel quilibet alius consentientibus uobis, cum sancte dantis conscientia est, id est cum bona et munda conscientia est,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet si aliud sit in secreta tonscĩa. aliud inpubłica
fama. Sufficit enim scisse quia nͨ dum eius a quo
accipio dampnata conscientia est. Eite ip̃a tua u̾ba
posu quibus te dic̾e ostend̾em quod meis u̾bis bre¬
uitͥ aꝑteq complexis sum qd̾ ad ħ attendatur ablu¬
entis conscĩa. ut que de illa fama sit tognoscatur. Nõ
ergo ip̃a attenditur homo bone. non ip̃a attenditur
que ud̾i non pot̾. S fama attenditur que etiam fal¬
sa eẽ potest: qd̾ ip̃e confiteris. atq concedis. ⁊ am
⁊ tu indisti matłosam conscĩani non ualere ad ablu¬
endum. ⁊ Ion ergo conscĩa scẽ dantis attenditur q̃
absuat accipientis. S fama qua putatur sancte dare
etiam qui sancte non dat. ⁊ putatur absuere qui non
abluit. Abłuit ergo accipientem mali hõĩs fama br̃a.
non ip̃uis dautis polluta conscientia. Cur ergo deñi ÷
conscientiei scẽ dantis attenditur que abluat accipiẽ¬

Expanded text:
pertinet, si aliud sit in secreta conscientia, aliud in publica pertinet, si aliud sit in secreta conscientia, aliud in publica fama. sufficit enim scisse, qui? necdum eius a quo accipio damnata conscientia est. Ecce ipsa uerba tua posui, quibus te dicere ostenderem quod meis uerbis breuiter aperteque conplexus sum, quod ad hoc adtendatur abluentis conscientia, ut quae de illa fama sit cognoscatur. non ergo ipsa adtenditur, homo bone, non ipsa adtenditur quae uideri non potest, sed fama adtenditur quae etiam falsa esse potest, quod ipse confiteris atque concedis; nam et tu uidisti maculosam conscientiam non ualere ad abluendum. non ergo conscientia sancte dantis attenditur quae abluat accipientis, sed fama, qua putatur sancte dare etiam qui sancte non dat et putatur abluere qui non abluit. abluit ergo accnon ipsius dantis polluta conscientia. Cur ergo dictum est, Conscientia sancte dantis attenditur, quae abluat accipien
Abbreviated transcription (Latin):
hunt Pocum. Ad hoc quidem adhuc u̾sabo. ut dili¬
gentius cagaris attendere. Oetilianus dixit. Consci¬
entia sancte dantis artenditur: que abluat accipiẽ¬
tis. Ego dixi. Quid si lateat dantis consciencia ⁊
fortasse maculosa sit. quomodo pot̾it accipientis ab¬
luere conscĩam: Tu uł pocus nr̃i dixͥunt ⁊ am tu
uir talis qnͣdo ista dixisses qmͣuis habeat conscĩam
maculosam: michi tam̃ qui ab eo baptizor ⁊ latet ⁊¬
nescio: sufficit qd̾ ab eo accipio. cuiꝰ innocentem quia
in eccłia est conscĩam puto  ⁊Iam id̾o inquis consci¬
entiam dantis attendo non ut qd̾ fieri non pot̾ de la¬
tentib udicem. S ut quid de eo in publica conscĩa
est non ignorem. ꝓP̾ter hoc enim ab omĩpotente d̾o
dcm̃ est. que nota sunt uobis. que occulta mͥ. Sem
ꝑigitur attendo conseĩam dantis. ⁊ quia ip̃am nõ ui¬
deo. quid de ea n pubłico notum ẽ quero. nͨ ad rem

Expanded text:
hunc locum, an hoc idem adhuc uersabo, ut dilihunc locum, an hoc idem adhuc uersabo, ut diligentius cogaris adtendere? Petilianus dixit: conscientia sancte dantis adtenditur quae abluat accipientis. ego dixi: quid si lateat dantis conscientia et fortasse maculosa sit, quomodo poterit accipientis abluere conscientiam tu uel potius uestri dixerunt — nam tu uir talis quando ista dixisses? —: quamuis habeat conscientiam maculosam, mihi tamen, qui ab eo baptizor, quia latet et nescio, sufficit quod ab eo accipio, cuius innocentem, quia in ecclesia est, conscientiam puto. nam ideo, inquis, conscientiam dantis attendo, non ut, quod fieri non potest, de latentibus iudicem, sed ut. si quid de eo in publica conscientia est, non ignorem. propter hoc enim ab omnipotente deo dictum est: quae nota sunt, uobis, quae occulta, mihi. semper igitur attendo conscientiam dantis, et quia ipsam non uideo, quid d.e ea in publico notum est quaero, nec ad rem
Abbreviated transcription (Latin):
abuat accipientis. Ubi ego dixi. Quid si sateat dã¬
tis conscientia ⁊ fortasse maculosa sit. quomodo pote¬
rit accipientis absuere ꝯscientiam: Tu cont᷑ ñ quid
ate homine acuto. S quid a urĩs dicatur diu locutꝰ
es. quod totum breuit᷑ ita dici pot̾. Conscĩam deu¬
tis attendi non scd̾m eius sinc̾itatem que m illa ud̾i
non potest. S scd̾m famam que de illa seu uera seu
fassa ẽ. quia uidesic eius est hominis qui ⁊ si sceleratꝰ
oraistus sit. fufficit accipienti qͥd̾ bone sit estimatiõis
hon duni cegnitus. ñ dum iudicatus. ñ dum ab eccͣa
sepatus. Uide obserro te ra quod p̾cipitium compulerit
homines. angustia non mueniendi qua exirent. Ita¬
ne dantis matulosa constientia conscĩam pot̾ accipiẽ¬
tis abluere si habͥeat famam bonam ⁊ tantum ad ablu¬
endum pot̾it qnͣtum bona. si bonam famam fallendo
contax̾t : Attendis quid dicatur. ⁊ uis iam pͥtearꝰ.¬

Expanded text:
abluat accipientis. Ubi ego dixi: Quid, si lateat danabluat accipientis. Ubi ego dixi: Quid, si lateat dantis conscientia et fortasse maculosa sit, quomodo poterit accipientis abluere conscientiam? tu contra non quid a te homine acuto, sed quid a uestris dicatur diu locutus es, quod totum breuiter ita dici potest: conscientiam dantis adtendi non secundum eius sinceritatem. quae in illa uideri non potest, sed secundum famam, quae de illa seu uera seu falsa est, quia uidelicet eius est hominis, qui etsi sceleratus occultus sit, sufficit accipienti quod bonae sit aestimationis, nondum cognitus, nondum iudicatus, nondum ab ecclesia separatus. uide, obsecro te, in quod praecipitium conpulerit homines angustia non inueniendi qua exirent. itane dantis maculosa conscientia conscientiam potest accipientis abluere, si habeat famam bonam, et tantum ad abluendum poterit quantum bona, si bonam famam fallendo contraxerit? adtendis, quid dicatur, et uis iam praet
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃ fieri possunt illi non possunt: ita uari non debẽt
decepti ab ħeticis qͣndo ad catholicam redemit suos de¬
ceptores sibi anteponi. qnͣdo ad cathosicam uenuĩt. Isti
namq extusab̾iluis petuat que sͥ defuerunt. illi hũi¬
hiuis repetunt quod frerunt. Istos honorabilius u̾bi
non dum stet̾ant aduocamus. illos suspectius unde lap¬
ai fuerant: reuocamus. Promde iam ꝓuides ut opinor
non frustra me dixisse donatistaꝵ uł ut cumaliis do¬
natianorum ħetitorum satrilegum errorem.s ⁊ ab
eccłia catholica dissentitis. ⁊ que una atq eadem fa¬
temini sacͣmenta rescinditis. nͨ tam̃ sine uenia uł in¬
sanabiles estis miscd̃ie dei. quia discordioso errore de¬
posito ad catholicam u̾itatem pacemq ꝯu̾si ꝑ donum
caritas in cordib nr̃is mundari sanariq pot̾itis nõ
ut destruantur in nobis eccł̃ie sacͣmenta. que asiena
bet alium. conscĩa sancte dantis attendit᷑ que ꝯscĩam

Expanded text:
episcopi fieri possunt. illi non possunt, ita mii-ari non debent episcopi fieri possunt. illi non possunt, ita mii-ari non debent decepti ab haereticis. quando ad catholicam redeunt, suos deceptores sibi anteponi, quando ad catholicam ueniunt. isti namque excusabilius petunt quae sibi defuerunt, illi humilius repetunt quod fuerunt; istos honorabilius ubi nondum steterant aduocamus, illos suspectius unde lapsi fuerant reuocamus. Proinde iam peruides, ut opinor, non frustra me dixisse Donatistarum — uel ut tu mauis \'Donatianorum\' — haereticorum sacrilegum errorem. si et ab ecclesia catholica dissentitis et quae una atque eadem fatemini sacramenta rescinditis, nec tamen sine uenia uel insanabiles estis misericordiae dei, quia discordioso errore deposito ad catholicam ueritatem pacemque conuersi per donum charitas in cordibus nostris, mundari sanarique poteritis: non ut destruantur in vobis Ecclesiae Sacramenta, quae aliena bet alium, Conscientia sancte dantis attenditur, quae
Abbreviated transcription (Latin):
gͣuat crimien desertionis: hos aũt non a se diruptũ
S tognitum ⁊ retentum uinculum releuat unitatiᷤ.
Unde fieri potest ut quos seductos rebaptizauerunt
ip̃i ꝓ eis penitentib dum̃ depͥcentur. S pͥus ist i
contisiati qmͣ illi reconcilati eccłie. fuerunt. sicut fi̾
potꝰ ut etiam cultores ydołorum si quos ferte xp̃ia¬
nos ad ydola seductos apotastas fecliit. S pores se¬
dustores fcĩ fuerunt xͥani ⁊ magnum aliquod meri¬
tum in ecclia consecuti ꝑ ipõs illi quos decepant rede¬
ant ꝑ ipõs cõmendentur ⁊ reconcilientur dño ꝑ quos
dimiserant dñm. Quod enim uaset ad mundana
satrilegia gentilium rette ꝑceptum sacͣmentum bap.¬
tismatis: ħ uaset ad mundanda sacrilegia scismati¬
corum ⁊ heticorum ulacit᷑ apprehensa caritas unitatiᷤ.
Qmͣ obrem situt seductores fidelium xp̃ianorũ uẽi¬
n entes ad xp̃m seduitis redeuntib p̾ponunt᷑. Uñ isti ⁊

Expanded text:
grauat crimen desertionis, hos autem non a se disruptum, grauat crimen desertionis, hos autem non a se disruptum, sed cognitum et retentum uinculum releuat unitatis. unde fieri potest. ut, qui seductos rebaptizauerunt. ipsi pro eis paenitentibus dominum deprecentur. si prius isti conciliati quam illi reconciliati ecclesiae fuerint; sicut fieri potest, ut etiam cultores idolorum, si quos forte christianos ad idola seductos apostatas fecerint. si priores seductores facti fuerint christiani et magnum aliquod meritum in ecclesia consecuti, per ipsos illi quos deceperant redeant. per ipsos commendentur et reconcilientur domino, per quos dimiserant dominum. quod enim ualet ad mundanda sacrilegia gentilium recte perceptum sacramentum baptismatis, hoc ualet ad mundanda sacrilegia schismaticorum et haereticorum ueraciter adprehensa caritas unitatis. quamobrem sicut seductores fidelium christianorum uenientes ad Christum seductis redeuntibus praeponuntur. unde isti et
Abbreviated transcription (Latin):
sacͣmenta gestabat que foras etiam ad indignos pro¬
cat alienus. illo signato sp̃c sancti fonte mundantur
a quo apud uos etiam quisqͥs cet̾is morib laudabilis
fu̾it: solo scismatis uł ħ̾esis cmnine seꝑatur. Cum
ergo ueniunt ad nos ur̃i desistentes eẽ nr̃i. incipien¬
tes eẽ nr̃i: accipiunt qd̾ non babebant: ut salubrit
hr̃e ncipiant qd̃ tanto ꝑniciosus qnͣto radignius
habebant. Accipiunt emm pͥmitus ecclitam ip̃am
⁊ in ea pacem uuitatem caritatem. ꝑ fontem eiꝰ ꝓpri¬
um atq muifibilem sp̃m scm. sine quib utiq ulło
dubitante int̾issent. quicquid aliud apud uos qd̾
de eccłia foras trahi potuit: faciliore aũt uenia qd̾
nũdum huẽtunt accipiuit. qmͣ si habuissent tñ
⁊ deseruissent. Et ħ discernitur apd̾ nos. ut aliter
recipiantur qui catholicam eccłiam reliq̃runt. alit̾
qui ad illam pͥmitus ueniunt. ad̾ Illos enim ampli¬

Expanded text:
sacramenta gestabat, quae foras etiam ad indignos prosacramenta gestabat, quae foras etiam ad indignos procat alienus, illo signato spiritus sancti fonte inundatur, a quo apud uos etiam, quisquis ceteris moribus laudabilis fuerit, solo schismatis uel haeresis crimine separatur. Cum ergo ueniunt ad nos uestri desistentes esse uestri, incipientes esse nostri, accipiunt quod non habebant. ut salubriter habere incipiant, quod tanto perniciosius quanto indignius habebant. accipiunt enim primitus ipsam ecclesiam et in ea pacem unitatem caritatem per fontem eius proprium atque inuisibilem spiritum sanctum. sine quibus utique nullo dde Ecclesia foras trahi potuit, habuissent: faciliore autem venia quod nondum habuerunt accipiunt, quam si habuissent, et tamen deseruissent. Et hoc discernitur apud nos, ut aliter recipiantur qui Catholicam reliquerunt, aliter qui ad illam p
Abbreviated transcription (Latin):
nemo alienus ꝯmunicet tͥ ad ortum ꝯclusũ pu¬
teumq signatum potu̾it accede symon magꝰ. quẽ
leginus a phisippo baptiratum potu̾int acced̾e tot
fiti. de quib gemens loguitur cyfanus. Scło uer.¬
bis solis ⁊ non factis renũtiantes. tot ep̃i auari. de
quib idem ip̃ẽ testatur. fundos nsidiosis fraudib
rapientes usuris mustiplicantib femus augentes.
Isti qruippe baptizati ⁊ baptizantes uisibisi bap̃mo
repuintur. ad illum tam̃ fontem ꝓpͥum tui nemo
ꝯmunicat alienus. ad illum fontem signatum ħ ẽ
ad sp̃t sancti donuni quo caritas dei diffunditur ĩ cor¬
dibus nr̃is. Nullus istorum nͥ mutatus accedit. ita
omĩno mundandꝰ ut non sit alienus. S sit celes¬
tis ꝑticeps pacis sancte socius Unitatis. plenus in¬
diuidue caritatis. ciuis angłice ciuitatis. Ad hanc
itaq ciuitatem quisquis hesis uł scismatis deposi¬
to errore correctis moribus pra mente ꝯu̾titur suã

Expanded text:
nemo alienus communicet tibi, ad hortunemo alienus communicet tibi, ad hortuquem legimus a Philippo baptizatum, potuerint accedere tot ficti, de quibus gemens loquitur Cyprianus: saeculo uerbis solis et non factis renuntiantes, tot episcopi auari, de quibus idem ipse testatur: fundos insidiosis fraudibus rapientes, usuris multiplicantibus faenus augentes. isti quippe baptizati et baptizantes uisibili baptismo repperiuntur: ad illum tamen fontem proprium. cui nemo communicat alienus, ad illum fontem signatum, hoc est ad spiritus sancti donum, quo caritas dei diffunditur in cordibus nostris, nullus istorum nisi mutatus accedit, ita omnino mutandus, ut non sit alienus. sed sit caelestis particeps pacis, sanctae socius unitatis, plenus indiuiduae caritatis. ciuis angelicae ciuitatis. ad hanc itaque ciuitatem quisquis haeresis uel schismatis deposito errore correctis moribus pia mente conuertitur, si iam
Abbreviated transcription (Latin):
unde dicit discipulis suis. Ioh̃es quidem baptizauit
turi estis non post multos dies usq ad pentheco¬
sterr. Sic sp̃c̃ sanitus ueniens in eo tale signum pͥ¬
mitus dedit. ut qui eum aitiꝑent. Lingnis oĩum gẽ¬
tium loq̃rentur. quia prortendebat eccliam ꝑ omnes
gentes futuram. nͨ qͥuemqmͣ accepturum sp̃m scm̃
insi qui eius unitati copusaret᷑ Nuiꝰ fons de qua¬
largo atq inuifibili flumine łetificat deus cuuta¬
tem suam de qua ꝓpb̃a p̾dixit. Fluminis impetus
letisicat ciuitaten dei. Ad hũc enim fontem nullus
fons aque tue sit ꝓprius ⁊ nemo asienus ꝯmuni¬
cet.tͥ. Di hac enim eccł̃ia ⁊ de isto fonte dicit᷑. ⁊ ĩ cã¬
tico canticorum. Ortus conclusus. fons siguatꝰ
puteus aque uiuas. H ur̃i de uisibisi baptisma¬
tis sacͣmento accipientes tantran errant ut res̃
absurdissimas fat̾i cogantur inuiti. qd̃ ad illum s.
fontem qui ꝓpͥus unice columbe de quo dictrmẽ

Expanded text:
unde dicit discipulis suis: Iohannes quidem baptizauit unde dicit discipulis suis: Iohannes quidem baptizauit turi estis non post multos dies hos usque ad pentecosten. hic sanctus spiritus ueniens in eos tale signum primitus dedit, ut, qui eum acceperant, linguis omnium gentium loquerentur, quia portendebat ecclesiam per omnes gentes futuram nec quemquam accepturum spiritum sanctum, nisi qui eius unitati copularetur. huius fontis largo atque inuisibili flumine laetificat deus ciuitatem suam, de qua propheta praedixit: fluminis impetus laetificant ciuitatem dei. ad hunc enim fontem nullus fons aquae tuae sit tibi proprius et nemo alienus communicet tibi. de hac enim ecclesia et de isto fonte dicitur et in Cantico canticorum: hortus conclusus, fons signatus, puteus aquae uiuae. Haec uestri de uisibili baptismatis sacramento accipientes tantum errant, ut res absurdissimas fateri cogantur inuiti, quod ad illum scilicet fontem, qui proprius unicae columbae, de quo dictum est:
Abbreviated transcription (Latin):
spũ sancto mundante setificat de quo clamabeat di¬
cens. Siquis sitit ueniat ⁊ bibat. non aqmͣ uisi¬
bisem ꝯmendans que datur in baptismatis sacͥ¬
mento. qmͣ ⁊ boni ⁊ mali hr̃e possunt: qnͣtus fine
illa salui fieri non possunt. Que tmͣuis eccł̃ie
sit tamen etiam foras ꝓfluit. ⁊ cum ⁊ apud illos ĩ¬
uenitur qui ex nobis exierunt. S non erant ex no¬
b̾is. sicut aqͣ in aliquo ex illis memorabilib qͣtuor
fluminib negari non pot̾ qd̾ sit aqͣ ꝑadysi. qmͣius
non sit isolo ꝑadyso. quia etiam exͣ inde manaũ
⁊on ergo hanc aqmͣ. s aque nomine inuisibile
adiungens. Hoc aũt dicebat de spũ quem acceptu¬
ri erant credentes in eum. Sp̃s enim ñ dum erat
datus. quia iħc ñ dum fuerat clarificatus. Et utiq
qnͣtum ad sac̾mentum attinet lauacri uifibilis aute¬
qmͣ eẽt resurgendo clarificatus iam baptizauerat
płures qmͣ iobannes: sicut ipm̃ loquitur euuͣgbm.

Expanded text:
spiritu sancto mundante laetificat. de quo clamabat dispiritu sancto mundante laetificat. de quo clamabat dicens: si quis sitit, ueniat et bibat, non aquam uisibilem commendans, quae datur in baptismatis sacramento, quam et boni et mali habere possunt. quamuis sine illa boni salui fieri non possint. quae quamuis ecclesiae sit, tamen etiam foras profluit, cum et apud illos inuenitur, qui ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis, sicut aqua in aliquo ex illis memorabilibus quattuor fluminibus negari non potest quod sit aqua paradisi, quamuis non sit in solo paradiso, quia etiam extra inde manauit. Non ergo hanc aquam, sed aquae nomine inuisibile adiungens: hoc autem dicebat de spiritu quem accepturi erant credentes in eum; spiritus enim nondum erat datus, quia Iesus nondum fuerat clarificatus. et utique, quantum ad sacramentum attinet lauacri uisibilis, antequam esset resurgendo clarificatus, iam baptizauerat plures quam Iohannes, sicut ipsum loquitur euangelium.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ter illam non pot̾ accipi. De hus enm qui scisma¬
ta facieb̾ant. idem apłus dicit. Nnimalis aut̃ hõ
non ꝑcipit ea que sunt spc̃ dei Primam ad corĩ¬
thios epłam sege ⁊ inuenies. Captismus igit᷑
sacͣmentum est noue uite ac salutis et̾ne quem
multi hũt non ad uitam et̾nam: S ad penam
etu̾am: non Bene utentes tanto bono. Caritatem
uero scam̃ que est uiuculum ꝑftõnis nemo potest
uidicium. hr̃e meatur ad p̾miura. quomodo eum̃
mundari iregas. insi quia omĩno que fit munda¬
tio spritasis ignoras: ⁊on ig᷑ sicut ꝯuiciaris
tanqmͣ in aspsum romusi urõs inocentes recipimꝰ.
quos ciuitas recipiendo efficit innorentes cum ad e¬
am u̾aci corde tͣnsierint. de qua eius conditor dicit.
Non pot̾ cuitas abscondi suꝑ montem constitu¬
ta. Non enim eam condidit qui frẽm suꝑbe ecidit
uatus. S qui frẽs humilit̾ redemit octisus. Hãc

Expanded text:
praeter illam non potest accipi. De his enim qui schismapraeter illam non potest accipi. De his enim qui schismata faciebant, idem apostolus dicit, Animalis autem homo non percipit ea quae sunt Spiritus Dei . Primam ad Corinthios Epistolam lege, et invenies. Baptismus igitur Sacramentum est novae vitae ac salutis aeternae; quem multi habent non ad vitam aeternam, sed ad poenam aeternam, non bene utentes tanto bono: charitatem vero sanctam, quae est vinculum perfectionis, nemo potest judicium, habere jam mereatur ad praemium; quomodo eum mundari negas, nisi quia omnino quae sit mundatio spiritualis ignoras? Non igitur, sicut conviciaris, tanquam in asylum Romuli vestros nocentes recipimus, quos ciuitas dei recipiendo efficit innocentes, cum ad eam ueraci corde transierint, de qua eius conditor dicit: non potest ciuitas abscondi super montem constituta. non enim eam condidit, qui fratrem superbe occidit iratus, sed qui fratres humiliter redemit occisus. hanc
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnsennt. quia non denuo Raptieantur qrͣ solo lap¬
tismo quem repeti non oportet. cum idem attꝑ unꝰ
est. homines ab errore mundentur. Mundant᷑
⁊ u̾bo uitatis ab illo qui ait. Date esemosmas ⁊¬
locutus sum uobis. Mundantur ⁊ sacrificio &¬
triti cordis ab illo de quo dem̃ est. Sacrificiũ deo
spõ ꝯtribulatus: cor contritum ⁊ humiliatũ deꝰ
uon spreuit. ¶ Uundantur ⁊ elemosinis ab¬
illo qui ait. date elemosinas. ⁊ ecce omĩa mũda
sunt uobis. ¶ Dun dantur iꝑ̃a que suꝑemmet oĩ¬
bus caritate ab ilło qui ꝑ aplm petrum dixit. cari¬
tas caoꝑit mułtitudinem pccõrũ. Que una si as¬
sit illa omĩa reste fiunt. Si aũt desit illa omĩa fͥ¬
stra fiunt. Het uero unde sit: audi decentẽ apo¬
stosum. Caritas iqudo dei diffusa ẽ incerdib nr̃is
cus est ut ostendam qid̃ in pͥmo libro distuleram qͥd
in ecclia que scm̃ corpus est xp̃i ꝓpͥe possit actipi. quod

Expanded text:
transeunt, quia non denuo baptizantur, quasi solo baptranseunt, quia non denuo baptizantur, quasi solo baptismo, quem repeti non oportet, cum idem atque unus est. homines ab errore mundentur. mundantur et uerbo ueritatis ab illo qui ait: iam uos locutus sum uobis. mundantur et sacrificio contriti cordis ab illo de quo dictum est: sacrificium deo spiritus contribulatus; cor contritum et humiliatum deus non spernit. as, et ecce omnia munda sunt uobis. mundantur ipsa quae supereminet omnibus caritate ab illo, qui per apostolum Petrum dixit: caritas cooperit multitudinem peccatorum. quae una si adsit, illa omnia recte fiunt; si autem desit, illa omnia frustra fiunt. haec uero unde sit audi dicentem apostolum: caritas, inquit, dei diffusa est in cordibus noscus est ut ostendam, quod in primo libro distuleramus , quid in Ecclesia, quae sanctum corpus est Christi, proprie possit accipi, quod
Abbreviated transcription (Latin):
tis. quib modis possumus eẽ agendum censuimꝰ.
⁊ec urõ sicut scribis ilło te uti arbatreris. quas h
masum sine uenia ⁊ sine medico eẽ dicamus. Qd̃
omino non dicimus. quia ⁊ ueniam m̾entur. quos
huiꝰ mali penitu̾it. ⁊ omp̃s est meditus qui ꝑ pro¬
phetam dicit. Si conu̾sus fu̾s ⁊ ingemueris tũc
saluus eris. ¶Luappt̾ si i aliquem forte incidisti:
uł minus in Hiis rebus instructum. uł minus qͥd
loqueretur intuentem. qmͣus eẽ ꝯmunionis catho¬
lice iuderetur qui b̃ tibi dic̾et ipẽ pocuis huiꝰ inconsi¬
eruditus ⁊ marte u̾borum non medioc̾t᷑ doctus minꝰ
quid loqͣris attendens expiandum censes quod mnex¬
piabile dix̾is ⁊ qͥd̾ est monstruosius id̾o expiandũ
quia mexpiabile. Non est autem catholicum edᷤ
hortari ut correcto errore salui fiant quos mexpi¬
abilit̾ ati insanabilit̾ assereremus errare. S idõ
uobis non uidentur mundari cum ad nos a uobis

Expanded text:
tis, quibus modis possumus agendum esse censuimus. tis, quibus modis possumus agendum esse censuimus. nec nostro, sicut scribis, uerbo te uti arbitreris, quasi malum sine uenia et sine medico esse dicamus; quod omnino non dicimus, quia et ueniam merentur, quos huius mali paenituerit, et omnipotens est medicus, qui per prophetem dicit: si conuersus fueris et ingemueris, tunc saluus eris. quapropter si in aliquem forte incidisti uel minus in his rebus instructum uel minus quid loqueretur intuentem, quamuis esse communionis catholicae uideretur qui hoc tibi diceret, ipse potius huius inconsieruditus et in arte uerborum non mediocriter doctus, minus tamen quid loquaris adtendens expiandum censes quod inexpiabile dixeris et, quod est monstruosius, ideo expiandum, quia inexpiabile. non est autem catholicum eos hortari, ut errore correcto salui fiant, quos.inexpiabiliter atque insanabiliter adsereremus errare. sed ideo uobis non uidentur mundari, cum ad nos a uobis
Abbreviated transcription (Latin):
Pseqͣmur etiam bona que de eccłia discedendo tͣxert
Nam etiam tractus ramus si rursus sicut ait apls.
inserendus sit. radix ei redditur non forma mutat᷑
at enim quia nr̃os inqus ħeticoe ⁊ sacrilegos uo¬
tas. quod nefarium ⁊ mexpbabile crimen ẽ. nũqͥt
talibus sine aliqͣ expiatione ignosci deb̾et aut po¬
test: Cur ergo inquus non ematulas uenientem.
cur non pͥmo abluis ⁊ emundas. ⁊ sic tͥ ꝯmunicat:
Qud qd eis tuis ubis misito ꝯuenientius alius
dixit. talib tam ignosci nͨ debe i posse tet nti¬
bi ip̃i contͣria socutum ẽẽ monstrau̾it: ut id̾o dic̾es
ciun aliqua expiatione talib ignoscendum. quia do
id̾ obicitur mexpiabile trimen est: Quomodo
sꝑem te auditurum ẽẽ ad̾ dico quitam in proximo
un audis rp̃e q̃d̾ dicis. cum tͥ continuo ꝯtͣdicis cen¬
tam̃ mexpiabile non dicamus. Alicquin frustra uob̃¬
tum ut eo reluto correcti ad eccliam cathplicam tͣnsea¬

Expanded text:
sequamur etiam bona, quae de ecclesia discedendo traxerunt. sequamur etiam bona, quae de ecclesia discedendo traxerunt. nam etiam ramus fractus si rursus, sicut ait apostolus, inserendus sit, radix ei redditur, non forma mutatur. At enim quia nostros, inquis, haereticos et sacrilegos uocas, quod nefarium et inexpiabile crimen est, numquid talibus sine aliqua expiatione ignosci debet aut potest? cur ergo, inquis, non emaculas uenientem, cur non primo abluis et emundas et sic tibi communicat? quid, quod ex his tuis uerbis multo conuenientius alius dixerit talibus iam ignosci nec debere nec posse teque tibi ipsi contraria locutum esse monstrauerit, ut ideo diceres cum aliqua exquod objicitur inexpiabile crimen est? Quomodo sperem te auditurum esse quod dico, qui tam in proximo non audis ipse quod dicis, cum tibi continuo contradicis centamen inexpiabilem non dicamus; alioquin frustra uobiscum, ut eo relicto correcti ad ecclesiam catholicam transea
Abbreviated transcription (Latin):
sa ecͣcstica officia ꝑtinet. sic in catholica suscepta st̃
utatem quemad̾m expedire indebatur. hiis quoꝵ
saluti ꝑ eorum consulebatur officium. uł ex̾cendũ
uł omittendum.Uerumptamẽ etiam de ipĩs qui
⁊ apud nos eosdem ãministrauerũt honores. Nun¬
tis dic̾e h̾eticus est ħeticum recipis: Aut scisimati¬
non gradus honoris a plebesa dignitate. S crimẽ
erroris a catholica u̾itate distinguitur. Omde illa
tanqmͣ ecͣcastica munera etiam in alienis inuenta qui
uos resinquendo as ⁊ ad nros eundo nr̃i fiunt ꝓui
litate ppłorum quib hac dispensatione seruimus. ił
ꝓpͥs m̃a sanantur. corriguntur. mutantur. dum tam̃
ea sacͣmenta sine quib homo non pot̾ fieri xͥanus.
etiam in h̾eticis si tractentur. ut cum ad eccłiam ue¬
agitum fiu̾t appbetur. ⁊ Ie dum nimis offendim᷑
euis malis que contͣ eccl̃iam peꝑerunt. ꝑseqͣmur¬

Expanded text:
sa ecclesiastica officia pertinet, sic in catholicam suscepti sunt sa ecclesiastica officia pertinet, sic in catholicam suscepti sunt unitatem, quemadmodum expedire uidebatur his, quorum saluti per eorum consulebatur officium uel exercendum uel omittendum. uerumtamen etiam de ipsis, qui et apud nos eosdem administrauerunt honores, numris dicere: \'haereticus est, haereticum recipis\' aut: \'schismatinon gradus honoris a plebeia dignitate, sed crimen erroris a catholica ueritate distinguitur. proinde illa tamquam ecclesiastica munera etiam in alienis inuenta, qui uos relinquendo et ad nos transeundo nostri fiunt, pro utilitate populorum, quibus hac dispensatione seruimus, uelt proprie uestra sanantur corriguntur mutantur, dum tamen ea sacramenta, sine quibus homo non potest fieri christianus, etiam in haereticis sic tractentur, ut, cum ad ecclesiam ueerit adprobetur, ne, dum nimis offendimur eis malis, quae contra ecclesiam pepererunt, per
Abbreviated transcription (Latin):
ta. S a quo creata. Quib si maleuti uolu̾it eo ipõ
malus fit: qd̾ treatorem de bonis eius offeridit. Sue
bene uti ceꝑit. se corriget non iia mutabit Et
de ep̃is quidem uł cli̾cis retipiendis: alia questio ẽ.
Qmͣus eium cum apud uos ordinantur nõ suꝑ e
os muccetur nomen donati. S dei. tam̃ ita susci¬
puintur ut uidetur paci. ⁊ itilitati eccłie cõueni
militate p̾diti uiri ꝓpter quedam ẜnͥs offendicła
quib pie religioseq mouebantur ep̃atus oficiũ
non solum sine tulpa uerum etiam cum laude posu¬
erunt ⁊Iuncrud sic etiam xp̃ianum noñ ⁊ fidẽ
laudabilitꝰ ac non poruis dempnabilr pou̾ent : ei¬
at i accipiendis hiis rebus possunt eẽ uste cause
ulla causa ẽẽ iusta. cur quis excuset fieri xpianus.
Quid ita. nisi quia sine ep̃itu uł cł̾icatu salui ẽẽ
possumus. Sine xp̃iana uero religione non possu

Expanded text:
ta, sed a quo creata. quibus si male uti uoluerit, eo ipso ta, sed a quo creata. quibus si male uti uoluerit, eo ipso malus fit, quod creatorem de bonis eius offendit; si autem bene uti coeperit, se corriget, non illa mutabit. Et de episcopis quidem uel clericis recipiendis alia quaestio est. quamuis enim, cum apud uos ordinantur, non super eos inuocetur nomen Donati, sed dei, tamen ita suscipiuntur, ut uidetur paci et utilitati ecclesiae conuemilitate praediti uiri propter quaedam in se offendicula, quibus pie religioseque mouebantur, episcopatus officium non solum sine culpa, uerum etiam cum laude posuerunt. numquid sic etiam christianum nomen et fidem laudabiliter ac non potius damnabiliter ponerent? sicut in accipiendis his rebus possunt esse iustae causae, ulla causa esse iusta, cur quisquis excuset fieri chriatianus. quid ita, nisi quia sine episcopatu uel clericatu salui esse possumus, sine Christiana uero religione non possum