comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apud lucam. ¶Om̃is qui dimittit uxorẽ suam
et ducit alterã mechatur. Et qͥ dimissã a uiro
dux̾it mechatur. de quib testimoniis ĩ a satis
ĩ libro superiore disserui. Sed respondes iͥ. ꝯti¬
nent̾ uniere paucoꝵ ẽ et iõ qͥ formcantes cõ¬
iuges dimiserũt qm̃ nõ possunt reconciliari
tm̃ se ꝑiolitari uident ut legem xͥ ñ humana
tiuentes ꝑtinet multas q̃ relas hr̃e possunt qͥ¬
b ut dicis legem xͥ feralem ꝓnũcient nõ hu
imttunt. si alias duc̾e ñ sinantur qm̃ contin̾e
paucoꝵ ẽ. atop ad id debent laude ad hortari
ñ lege ꝯpelli. Itaq si dimissa adultera nõ du¬
citur altera. istam q̃relã sicut putas ħ̾ebit ho¬
minũ incontinentia. Sed attẽde qmͣ pła sut
ncc̃e nob̾ erit adult̾ia facienda ꝑmitt̾e. Qd̾ si
ño .n. aliquo diuturno et insanabili morbocor¬
poris deteneatur comũx quo concubitus ĩpe¬
ditur. ¶Quid si captiuitas uł uis anqua seꝑa¬
uerit ita ut sciat maritus uinere uxorẽ ouins

Expanded text:
pud Lucam, omnis qui dimittit uxorem suam et ducit alteram, moechatur; et qui dimissam a uiro rit, moechatur. de quibus testimoniis satis in libro superiore disserui. Sed respondes mihi: \'continenter uiuere paucorum est; et ideo qui fornicantes coniuges dimiserunt, quoniam non possunt reconciliari, tantum se periclitari uident, ut legem Christi non humanam, tinentes pertinet, multas querellas habere possunt, quibus, ut dicis, legem Christi feralem pronuntient, non humittunt, si alias ducere non sinantur, quoniam continere paucorum est atque ad id debent laude adhortari, non lege conpelli. itaque si dimissa adultera non ducitur altera, iustam querellam, sicut putas, habebit hominum incontinentia. sed adtende, quam plura necesse nobis erit adulteria facienda permittere. quid? si enim aliquo diuturno et insanabili morbo corporis teneatur coniux, quo concubitus inpeditur? quid? si captiuitas uel uis aliqua separet, ita ut sciat uiuere maritus uxorem, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
mortius fu̾io uir eus lib̾ata ẽ alege ut ño sita
aduitͥa si fuit cũ alio uiro. S u̾ba apłi tociens repe¬
tita. tociens inculcata. uera sunt. Uiua sunt. sana
sunt. plana funt. nullius uiri postioris mulier ẽẽ
uxor incipit nisi pͥoris ẽe desierit. Ecce aũ desinet u¬
xor prioris si moriatur uir euis. nõ si formcetur. li¬
cite itacp dimittitur ꝯuiux ob cam formcationis
si manet uinculũ prioris p̃p̃ quod fit reus adułtii
caret eciam si ñ qmͣ reconcilietur d̾o. ita mauete
in se mũcło fed̾is ꝯuigał. uxor dimittitur ob cãm
formcationis. nec carebit illo iu̾cło et si nũqũa
reconcilietur iuiro. ¶Carebit aũ si mortuus fu¬
ent uir enuis. Reus gͦ exꝯĩcatus iõ ñ qmͣ carebit
moritur d̾s. Remanet itaq ito si saꝑe ẜin apłm¬

Expanded text:
mortuus fuerit uir eius, liberata est a lege, ut non sit adultera, si fuerit cum alio uiro. haec uerba apostoli totiens repetita, totiens inculcata uera sunt, uiua sunt, sana sunt, plana sunt. nullius uiri posterioris mulier uxor esse incipit, nisi prioris esse desiuerit. esse autem desinet uxor prioris, si moriatur uir eius, non si fornicetur. licite itaque dimittitur coniux ob causam fornicationis; sed manet uinculum pudoris, propter quod fit reus adulterii,caret, etiamsi numquam reconcilietur deo, ita manente in se uinculo foederis coniugalis uxor dimittitur ob causam fornicationis nec carebit illo uinculo, etiamsi numquam reconcilietur uiro; carebit autem, si mortuus fuerit uir eius. reus uero excommunicatus ideo numquam carebit moritur deus. remanet itaque, ut, si sapere
Abbreviated transcription (Latin):
iani ño est qm̃ tuuc ẽẽ destitit. qñ illa per adułti¬
um ꝯuigale iũculum soluit. ¶ Qũõ gͥ uiuente
uiro uocabitur adultera si fui̾t cũ alio uiro. ¶As¬
uocabitur adultera si fui̾t cũ alio uiro. s nullũ
hãs uirum nubendo erit cum suo uiro. hoc qͥ sen¬
tio ñne cernis qmͣ contra apłm sentiat. Quod qͥd̾
nõ ipe sentis. s hoc sequitur illa qͥ sentis. ¶ Mul¬
ta ergo añcedentia si uis cauere sequentia. et no¬
li dicere mortuũ uirum. uł mortuam uxorem hoc
loco deb̾e intelligi eciam fornisantem. ¶ Qmͣ obrem
ẜm doctnam suam sanã mulier alligata ẽ qmͣ diu
nir euis uiuit .i. ñdũ a corpore abscessit. Mulier .n.

Expanded text:
iam non est, quoniam tunc esse destitit, quando illa per adulteriiam non est, quoniam tunc esse destitit, quando illa per adulterium coniugale uinculum soluit? quomodo igitur uiuente uiro uocabitur adultera, si fuerit cum alio uiro? quanuocabitur adultera, si fuerit cum alio uiro, sed nullum habens uirum nubendo erit cum suo uiro. hoc qui sentit, nonne cernis quam contra apostolum sentiat? quod quidem non ipse sentis, sed hoc sequitur illa quae sentis. muta ergo antecedentia, si uis cauere sequentia, et noli dicere mortuum uirum uel mortuam uxorem hoc loco debere intellegi etiam fornicantem. quamobrem secundum doctrinam sanam mulier alligata est, quamdiu uir
Abbreviated transcription (Latin):
uincłm soluitur et ꝑ morte hñdaẽ. sicut dicit eci¬
ã formoatio ꝑołdubio eut ab hoc et mulier soluta
qm̃ formcando alligata uito ẽẽ destiterit. quisdͥs
eamdux̾it adult̾ ñ erit. Et inde qm̃ sit absurdum
ut iõ no sit aduiter qr duxit adulterã. Inmo u̾o
ꝙ ẽ mõstruosuis nec ip̃a mulier erit adultera qm̃
ñ erit post̾i̾ori uito uxor aliena. s sua. ¶ Solutio
.n. ꝑ adult̾iũ pͥore oiugali u̾iculo. quicũq iam
nupserit uxorẽ nõ hũti ñ adultera cũ adultero
s uxorent pociꝰ cũ marito. ¶ Qũo ergo erit u̾m.
mulier alligata ẽ. qm̃ du uir cuis uiuii. Ecce
iur eins uiuit nec de corpore oxcessit. nec fornica¬
tus ẽ quod ꝓ morte nis deputari et tñ ei mulier
alligata ĩa ñ ẽ. nec attendis qm̃ sit hoc cont᷑ apłm
dicentem. Mulier alligata ẽ qm̃ dui uir eius ui¬
uit. ¶ An forte dictur᷑ es. uiuit quid̾. s uir euis

Expanded text:
uinculum soluitur et pro morte habenda est, sicut dicis, etiuinculum soluitur et pro morte habenda est, sicut dicis, etiam fornicatio, procul dubio erit ab hoc et mulier soluta,quam fornicando alligata uiro esse destiterit, quisquis eam duxerit, adulter non erit. Et uide, quam sit absurdum, ut ideo non sit adulter. quia duxit adulteram. immo uero, quod est monstrosius, nec ipsa mulier erit adultera, quoniam non erit posteriori uiro uxor aliena, sed sua. soluto enim per adulterium priore coniugali uinculo cuicumque iam nupserit coniugem non habenti non adultera cum adultero, sed uxor erit potius cum marito. quomodo ergo erit uerum: mulier alligata est, quamdiu uir eius uiuit? ecce uir eius uiuit, quia nec de corpore excessit nec fornicatus est, quod pro morte uis deputare; et tamen ei mulier alligata iam non est. nonne adtendis, quam sit hoc contra apostolum dicentem: mulier alligata est, quamdiu uir eius uiuit? an forte dicturus es: uiuit quidem, sed uir eius
Abbreviated transcription (Latin):
ĩla alt̾am dux̾its Qͥ m̃ id qd̾ ait id̾ apłs mulier
us fũit uir euis lib̾ata est cui uult nubat. sic intellig̾e
dũ existimas ut si uir fu̾it format᷑ ꝑ mortuo depute¬
tur ut uxor pro mortua. Et ĩo liceat cuilibet illorũ
anqm̃ post mortemita post formcationẽ ꝯuigis
alter copulari. ¶ Quib tuis sensib ꝯsid̾atis abste
q̃ro. Uts̃ quicũq dixerit mulierẽ q̃ uiro alligata
ẽc destit̾it adulter hñdus sit. quod tͥ existimo ño ui¬
den. Id̾o .n. mulier uiuente uiro uocabitur adult̾a
si fũit cũ uiro alio qm̃ muliet alligata est qmͣdiu
uir eius niuit. ¶ Hoc aũ nncłm si ei cũ uiro uu̾e¬
te ñ eẽt sine ullo adultii crimine nõ alt̾i nuberet
pinde si alligata ẽ qm̃ dui uir eius uinio nullo m̃o
nͥ uiro mortuo soluta dicenda ẽ ab hoc uincło. por¬
ro si morte cuiꝰlibet eoꝵ int̾ maritũ et uxorem hoc

Expanded text:
illa alteram duxerit, quoniam id, quod ait apostolus illa alteram duxerit, quoniam id, quod ait apostolus ierit uir eius, liberata est: cui udum existimas, ut, si uir fuerit fornicatus, pro mortuo deputetur et uxor pro mortua, et ideo liceat cuilibet eorum tamquam post mortem ita post fornicationem coniungi alteri. Quibus tuis sensibus consideratis abs te quaero, utrum quicumque duxerit mulierem, quae uiro alligata esse destiterit, adulter habendus sit. quod tibi existimo non uideri. ideo enim mulier uiuente uiro uocabitur adultera, si fuerit cuuir eius uiuit; hoc autem uinculum si ei cum uiro uiuente non esset, sine ullo adulteri crimine alteri nuberet. proinde si alligata est quamdiu uir eius uiuit, nullo modo nisi uiro mortuo soluta dicenda est ab hoc uinculo. porro si morte cuiuslibet eorum inter maritum et uxorem hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ligatur. qr sola causa disced̾e̾ licitũ ẽ. s pocusex¬
istimas a pudico. Et iõ uissã man̾e ĩnuptam.
ut posset ei reconciliari si continere ille uoluis¬
set ne uirũ ad formcandũ .i. ad aliam se uiuẽ¬
te ducendam. ip̃a nõ reꝯciliata ꝯpelleret. Ce¬
t̾m si a uiro formcante discesserit putas ei nõ
p̾cipi ut ĩnpta ꝑmaneat. s hoc eam facere
si ꝯtinens ẽẽ uoluit. ño ut p̃cepti uolatrixĩ¬
ueniatur ẽẽ si nupserit. Que tibi udetur forma
et a uiro ẽẽ ẜuanda ut uxorem nõ omintat exte¬
pta c̾a fornicationis. Si aũ dimiseric maueao ss
ꝯuigio ut pudice consiliar possit uxori. nͥ fortes
tinentiam illa delegerit ne uxoris caste reꝯcilia¬
tõm refugiens. ip̃e illam cogat mechari si se ñ ꝯ
tinens uiuente illo nupserit att̾i. Si aũ fu̾it abu¬
xore formoante disiũctus ia illũ nlło p̾cepto ut
se ꝯtineat detiueri. nec omĩo mechari si uiua

Expanded text:
ligatur, qua sola causa discedere licitum est; sed potius exligatur, qua sola causa discedere licitum est; sed potius existimas a pudico, et ideo jussam manere innuptam, ut posset ei reconciliari, si continere ille noluisset, ne virum ad fornicandum, id est, ad aliam se vivente ducendam, ipsa non reconciliata compelleret. Caeterum si a viro fornicante discesserit, putas ei non praecipi ut innupta permaneat: sed hoc eam facere, si continens esse voluerit; non ut praecepti violatrix inveniatur esse, si nupserit. Quae tibi videtur forma et a viro esse servanda, ut uxorem non dimittat, excepta causa fornicationis; si autem dimiserit, maneat sine conjugio, ut pudicae reconciliari possit uxori, nisi forte continentiam illa delegerit; ne uxoris castae reconciliationem refugiens, ipse illam cogat mtinens uiuente illo nupserit alteri; si autem fuerit ab uxore fornicante disiunctus, iam eum nullo praecepto ut se contineat detineri nec omnino moechari, si uiua
Abbreviated transcription (Latin):
iam rescripseram nõ secund
per unũ uolum̃ de hiis ooos
quiuisientib ꝯiugib suis
aliis copłantur. Qd̾ cũ ĩno¬
uisset dilectiom tue ad didisti aliqua ad bellũ tunĩ
eciã me hiis respond̾e desid̾ans. S cũ fac̾e dispone¬
rem addendo et ego ad meũ ita ut imꝰ lib̾ eẽt etiã
resp̃osionis mee repente illud editũ ẽ qd̃ absolue¬
uam priꝰ flagitantib frĩb et nescientib nr̃is qd̾
adhuc aliquid ẽẽt addendũ. hinc fcm̃ ẽ ut alt̾o
seorsus opusculo ad ea q̃ ad didisti respond̾e ꝯpelle¬
rer. Nos aũ q̃ aodidisti adiuuati sunt fin opusca¬
li tui. S ubi uisum ẽ. eius int̾iecta sũt corpori.
hoꝵ pͥmũ illud est cui quidem arbitror me resp̾o¬
dere debere quod in hiis apłi uerb̾ uͥ aic. Cetenis
aũ ego dico nõ dñs. mulierẽ a uito nõ dicedere
quod si discesserit man̾e ĩnuptam. ita dom̃ ẽe
si discesseri a uiro nõ formcante discessisse ĩtel¬

Expanded text:
iam rescripseram non paruum uolumen de his, qui uiuentibus coniugibus suis aliis copulantur. quod cum innotuisset dilectioni tuae,. addidisti aliqua ad libellum tuum, etiam his me respondere desiderans. sed cum facere disponerem, addendo et ego ad meum, ita ut unus liber esset etiam responsionis meae, repente illud editum est, quod absolueram prius, flagitantibus fratribus et nescientibus, quod adhuc aliquid esset addendum. hinc factum est, ut altero seorsum opusculo ad ea, quae addidisti, respondere conpellerer. non autem quae addidisti, adiuncta sunt fini opusculi tui; sed ubi uisum est, eius interiecta sunt corpori. Horum primum illud est — cui quidem arbitror me respondere debere — quod in his apostoli uerbis, ubi ait: ceteris autem ego dico, non dominus, mulierem a uiro non discedere; quodsi discesssi discesserit, ut a viro fornicante discessisse intel
Abbreviated transcription (Latin):
rectores. Si ergo hii sunt pͥncipes. qui nestien¬
tes diũ maiestatis xpm̃ eẽ crucifixerunt quõ
a demonib potuit sciri non illum aut̃ scier̃t
demones quam sciebant pͥnciies huiꝰ scłi. Sci¬
ebant .ii. sc ipm̃ eẽ qui ꝓnussus erat in lege ꝑ
signa ꝓphecie. non tñ must̾ium eius quo flus
dei erat ex eterno: exiebant neq sacram̃tum
incarnationis. xxuiii. Orandum utiq ꝓ

Expanded text:
rectores. Si ergo hi sunt principes qui nescientes Dominum majestatis Christum esse, crucifixerunt, quomodo a daemonibus potuit sciri? Non illum aliter scierunt daemones, quam sciebant principes hujus saeculi. Sciebant enim ipsum esse qui promissus erat in Lege per signa prophetiae: non tamen mysterium ejus, quo Filius Dei erat ex aeterno, sciebant, neque sacramentum incarnationis. LXVII. --Quid
Abbreviated transcription (Latin):
princiies dixisse qui uxta pet apli
dcã ignorauerunt. quid male fecerunt. Ait .n.
scio fr̃s quia per ignoranciam gessistis hoc ma-¬
lum sicut et principes uñ. Iudeorum princi¬
res hii fuerunt non tam̃ huiꝰ scłi princies hii

Expanded text:
principes dixisse, qui juxta Petri Apostoli principes dixisse, qui juxta Petri Apostoli dicta, ignoraverunt quod malefacerent: ait enim: Scio, fratres, quia per ignorantiam fecistis hoc malum, sicut et principes vestri . Judaeorum principes hi fecerunt, non tamen hujus saeculi principes dici
Abbreviated transcription (Latin):
on incrute positus saluator ait. pa¬
om̃is ter ignosce illis non eium sa¬
disceret et a quo disceret. S negli ũ ñꝙͥ igno¬
gencior luxuria aut maliuolentia fc̃s iũtes ꝑde¬
inextusabił ẽ a cruine. uñ dicit saluator
Si nõ uenissem et locutus eisis fuissem peccatũ
quia non fuit a quo disteret uec rumore c̃õ¬
ꝑit doctrine opinionem omni genere ĩ niu̾s
a ꝯdempnatione est. Ideoniis si conu̾tantur
Dñs ueniã postulat iu̾tas a patre qui cum
p̾dicaretur u̾itas ut cã. ad discerent operam
non dederunt. Sed per ignoranciam actorem
eius occiderunt. Unde petrus apostolus ĩ acti¬
b ait. Conu̾timini ut deleantur peccata ur̃a.
tib huius seculi quod si cognouissent ait nũ¬
quam dim̃ maiestatis crucifixissent. Econtra
marchꝰ euuangelista de demonib ait. sciebãt
enim ipse ẽe. si demones sciebant quomodo po¬
testates ignorabant. oooo¬
uibdam uidetur pͥncqes et potesta¬
tes huius scłi iudeorum maiores et

Expanded text:
od in cruce positus Salvator ait, Pater, ignosce illis; non enim scdisceret, et a quo disceret: sed negligentior luxuria aut malevolentia factus inexcusabilis est a crimine. Unde dicit Salvator, Si non venissem et locuquia non fuit a quo disceret, nec rumore comperit doctrinae opinionem, omni genere immunis a condemnatione est. Ideo his, si convertantur, Dominus veniam postulat a Patre, qui cum praedicaretur veritas, ut eam addiscerent operam non dederunt, sed per ignorantiam auctorem ejus occiderunt. Unde Petrus apostolus in Actibus ait, Convertimini, ut deleantur peccata vestra . tibus hujus saeculi, quod si cognovissent, nunquam Dominum majestatis crucifixissent: e contra Marcus evangelista de daemonibus ait, Sciebant enim ipsum esse. Si daemones sciebant, quomodo potestates ignorabant? Quibusdam videtur principes et potestates hujus saeculi Judaeorum m
Abbreviated transcription (Latin):
hominem cernit et iurtutem non dm̃is in¬
telligit. Mirabatur .ii. scupore hebetatus
eẽt accedendi: cirꝯuemendi non eẽt. Qua¬
b .i. ex cansis torq̾batur. uidens .n. inf̾m̾i¬
tatem accedebat et mueniebat uirtute̾. Ut
terrens hominẽ suspectus c̃ẽr de dei uirtute.
Ad hoc ergo esuriit ut illuderet astuciam sa¬
chane. Idcuto autem non amplis reiuna

Expanded text:
homilem cernit et uirtutem non hominis inhomilem cernit et uirtutem non hominis intellegit. mirabatur enim stupore hebetatus esset accedendi, circumueniendi non esset. duabus enim ex causis torquebatur. uidens enim infirmitatem accedebat et inueniebat uirtutem, ut cernens hominem suspectus esset de dei uirtute. ad hoc ergo esuriit, ut inluderet astutiam satanae. idcirco autem non amplius ieiuna
Abbreviated transcription (Latin):
sta in iusticia et timore et p̃ .xl. diebus ie¬
para aniiam tuam ad tẽptat̾o imauit poͣ¬
nem. Id̾oq saluatorut formã nob̾ ĩa ũ esu
daret: ieuinanit ut simili modo nos qͦ rire.
ieumiis insistentes. omnem motũ dyabłi
contra nos oppõĩtum dei auxllio superemus
scientes exemplo saluatoris. Tunc magis ĩ¬
sidias adusarii cariendas: cũ ad dei tunor ẽ
accedimus. Dolet .ni. cꝓ recesserimus ab il¬
lo. Id̾o plus seuit adu̾sum nos ħ nob̾ gessit
saluator nõ sͥ. Si militer et quod esuriit. ñ
sua causa. S nr̃a est. Ieruniis .n. cũ supera¬
te fuissent temptationes dyaboli. qͥ ĩoscrip¬
te non sunt quia ad ꝑfcm̃ doctrine non per¬
qui iam fuãt superatus inf̾mitate in eo
famis mettaretur rusum ad temptaudum
uidens hominem ẽẽ a quo uncebatur hoc
enim fuit mist̾ium saluatoris ut quia hom
uitto insultabat et dñatat᷑: ab homine uin¬
c̾etur ut oei uirtus honĩ uictoriam ad qͥre¬
ret sic magis uilis effc̾s est sathanas. tñ et

Expanded text:
ta iniustitia et timore et praepara animum tuum ad temptationem. ideoque saluator, ut formam nobis daret, ieiunauit, ut simili modo nos quoque ieiuniis insistentes omnem motum diaboli contra nos oppositum dei auxilio superemus scientes exemplo saluatoris tunc magis insidias aduersarii cauendas, cum ad dei timorem accedimus. dolet enim quod recesserimus ab illo; ideo plus saeuit aduersum nos. hoc nobis gessit saluator, non sibi. Similiter et quod esuriit, non sua causa, sed nostra est. ieiuniis enim cum superatae fuissent temptationes diaboli, quae ideo scriptae non sunt, quia ad profectum non perqui iam fuerat superatus, infirmitatem in eo famis incitaretur rursum ad temptandum, uidens hominem esse, a quo uincebatur. Hoc enim fuit mysterium saluatoris, ut, quia homini uicto insultabat et dominabatur, ab homine uinceretur, ut dei uirtus homini uictoriam adquireret. sic magis uilis effectus est satanas, cum et
Abbreviated transcription (Latin):
tium foras misit. ut non regnaret intrm¬
secus. sed formsetus oppugnaret: nec ta¬
men expugnaret. Cui se ip̃e quoq temp¬
tandum prebuit. ut ad superandas eciã
temptatõnes eius mediator eẽt. non solũ
per aduitorium: uerum eciam per exem¬
plum. Et ip̃e primitus ubi per omnes ad¬
itus ad interiora moliens irreppere exp¬
ulsus est. post bap̃m in heremo. comple¬
ta omm temptatõne illecebrosa. quia u
tit se ad faciendam mortem quam potu¬
it. et permissus est. in illud quod exno¬
bis mortale uuius mediator acceperat.
et ubi potuit aliquicd facere ibi ex omni
parte deuictus est. et unde accepit exterus
sa est. Factum est enim ut iuncula pecrato¬
cum multorum in multis mortibus per
unius unam mortem quam peccatum
nullum precesserat soluerentur. quam
p̃pt̾ea dominus nobis pro indebitami

Expanded text:
tium foras misit, ut non regnaret intrintium foras misit, ut non regnaret intrinsecus, sed forinsecus oppugnaret, nec tamen expugnaret. Cui se ipse quoque tentandum praebuit, ut ad superandas etiam tentationes ejus mediator esset, non solum per adjutorium, verum etiam per exemplum. At ille primitus ubi per omnes aditus ad interiora moliens irrepere, expulsus est, post baptisma in eremo completa omni tentatione illecebrosa , quia vtit se ad faciendam mortem quam potuit, et permissus est in illud quod ex nobis mortale vivus Mediator acceperat. Et ubi potuit aliquid facere, ibi ex omni parte devictus est; et unde accepit exteriussa est. Factum est enim ut vincula peccatorum multorum in multis mortibus, per unius unam mortem quam peccatum nullum praecesserat, solverentur. Quam propterea Dominus pro nobis indebitam
Abbreviated transcription (Latin):
petcati nositi edidit. continuo tradidit spi¬
ritum. Longa enim morte cruciabantur
ligno suspensi. Unde latronibus ut iam
morerentur: et de ligno ante sabbatum de¬
ponerentur crura confracta sunt. ille au¬
tem. quia mortuus inuentus est. miratu¬
lo fuit. Hoc etiam pylatum legimus fu¬
isse miratum. cum ab illo sepeliendum
corpus domini peteretur. Ille itaq decep¬
tor qui fuit homini mediator ad mortẽ.
falso q opponit aductam nomine pur¬
gationis. per sacra et sacrificia sacrilega
quibus superbi seducuntur: quia nec par¬
cicipatõnem mortis nostre habere potuit.
nec resurrectionem sp̃c. Symplam qui¬
dem suam mortem ad duplam nostram
potuit afferre. symplam uero resurrectio¬
nem in qua et sacramentum eẽt. renoua¬
tionis nostre. et eus que infine futura
est. eugilationis exemplum non utiq po¬
tuit. Ille proinde qui sp̃u uiuus carnem
suam mortuam resuscitauit. uerus ui¬
temediator illum sp̃m mortuum. et mor¬
tis mecliatorem. ab spiritibus in se creden¬

Expanded text:
peccati nostri edidit, continuo tradidit spiritum. Longa enim morte cruciabantur ligno suspensi. Unde latronibus, ut jam morerentur, et de ligno ante sabbatum deponerentur, crura confracta sunt. Ille autem quia mortuus inventus est, miraculo fuit. Hoc etiam Pilatum legimus fuisse miratum, cum ab ipso sepeliendum corpus Domini peteretur . 17. Ille itaque deceptor, qui fuit homini mediator ad mortem, falsoque se opponit ad vitam nomine purgationis per sacra et sacrificia sacrilega, quibus superbi seducuntur, quia nec participationem mortis nostrae habere potuit, nec resurrectionem suae, simplam quidem suam mortem ad duplam nostram potuit afferre: simplam vero resurrectionem, in qua et sacramentum esset renovationis nostrae, et ejus quae in fine futura est evigilationis exemplum, non utique potuit. Ille proinde qui spiritu vivus carnem suam mortuam resuscitavit, verus vitae Mediator, illum spiritu mortuum et mortis mediatorem a spiritibus in se creden
Abbreviated transcription (Latin):
imum sint. Seude id ip̃m quod medi¬
ator est. per quem reconciliamur deo:
sit inclicat. Ego inquit ieis. et tũme:
ut sint consummmat munum. Capłm

Expanded text:
I T. X. Deinde id ipsum quod mediator est, per quem reconciliamur deo, sic indicat: ego, inquit, in eis et tu in me, ut sint consummati in unum. ha
Abbreviated transcription (Latin):
cum in hec quasi uestigia multarum
intentionum exerit amoris affectum
que uestigia tamquam imprimuntur
memorie quando hec foris sunt corpo¬
ralia sentiuntur. ut eciam eurt absũt
ista presto sint tamen ymagines eoꝵ
cogitantib. Cognoscat ergo semecip¬
sam. nec quasi ab sentem se querat. s
intentionem uoluntatis qua ꝑ alia ua¬
gabatur statuat in se ip̃a. et se cogitet.¬
et ita uidebit. quod numquam se nõ
amauerit. numquam nescierit. seda
luicl secum amando cum eo se confu¬
dit. et concreuit quodammodo. atq ita
dum sicut umum diuersa complecti¬
tur uum putauit ẽẽ que diuetsa st̾̃¬

Expanded text:
cum in haec quasi vestigia multarum cum in haec quasi vestigia multarum intentionum exserit amoris affectum. Quae vestigia tanquam imprimuntur memoriae, quando haec quae foris sunt corporalia sentiuntur, ut etiam cum absunt ista, praesto sint tamen imagines eorum cogitantibus. Cognoscat ergo semetipsam, nec quasi absentem se quaerat, sed intentionem voluntatis qua per alia vagabatur, statuat in semetipsam, et se cogitet. Ita videbit quod nunquam se non amaverit, nunquam nescierit: sed aliud secum amando cum eo se confudit et concrevit quodam modo; atque ita dum sicut unum diversa complectitur, unum putavit esse quae diversa sun
Abbreviated transcription (Latin):
mat mirabilis questio est: beat cogi¬
quo tendat ut querat. aut quo tare.¬
ueniat ut inueniat. Quicl enm tã
inmente quam mens est: Sed quia
in his est. que cum amore cogiati sen¬
sibilibus autem. id est corporalibus
cum amore asfuefacta este non ua¬
let sine ymaginibus eorum ẽe in
semetip̃ã. Hinc ei oboritur erroris
dedecus dum ierum sensarum y¬
magines secernere a se non potest. ut se so¬
lam uideat. Coheserunt enim mirabili¬
ter glutino amoris. Et hec est. eius
mimundicia. q̃m dum se solam nitit᷑
cogitare. hoc seputat eẽ. sine quo se nõ
potest cogitare. Cum igitur ei precipit᷑
ut se cognoscat: non se tamquam sibi
detrasta sit querat. sed id quod sibi ad¬
clidit detrahat. Interior est emim ipza.
non solum quantum ista sensibilia q̃
manifeste foris sunt. Sed eciam qu̾a¬
tum ymagines eorum que in parte
quadam sunt anme quam habent ⁊
bestie. quamuis intelligentia careant.
que mentis est ꝓpria. Cum ergo sit mẽs
interior quodammodo exit a semet ip̃a..

Expanded text:
bilis quaestio est, quo tendat ut quaerat, aut quo veniat ut inveniat. Quid enim tam in mente quam mens est? Sed quia in iis est quae cum amore cogitat, sensibilibus autem, id est corporalibus, cum amore assuefacta est, non valet sine imaginibus eorum esse in semetipsa. Hinc ei oboritur erroris dedecus, dum rerum sensarum imagines secernere a se non potest, ut se solam videat. Cohaeserunt enim mirabiliter glutino amoris: et haec est ejus immunditia, quoniam dum se solam nititur cogitare, hoc se putat esse sine quo se non potest cogitare. Cum igitur ei praecipitur ut se ipsam cognoscat, non se tanquam sibi detracta sit quaerat; sed id quod sibi addidit detrahat. Interior est enim ipsa, non solum quam ista sensibilia quae manifeste foris sunt, sed etiam quam imagines eorum quae in parte quadam sunt animae, quam habent et bestiae, quamvis intelligentia careant, quae mentis est propria. Cum ergo sit mens interior, quodam modo exit a semetipsa,
Abbreviated transcription (Latin):
non faciat utilem nisi kartas. Sine a¬
karttate quippe fides potest quidem ẽt: sed nõ
sic eam discernens ab ea fide qua et demoneᷤᷤ
credunt et contremescunt. Silectio igitur
quem diffunditur incordib nr̃is dri. Ra¬
ritas. ꝑ quam nos tota inhabitat trinitas.
Quo circa rectissime sp̃c sanctus cum sit
deus uocatur etiam donum dei. Quod donũ
ꝓprie quid nisi karitas intelligenda est. q̃
ꝓducit ad deum. et sine qua quodlibet ali¬
ud donum dei non ꝑducit ad deum: Capi

Expanded text:
non faciat utilem nisi charitas. Sine non faciat utilem nisi charitas. Sine haritate quippe fides potest quidem esse, sed non : sic eam discernens ab ea fide, qua et daemones credunt et contremiscunt . Dilectio igitur quem diffunditur in cordibus nostris Dei charitas, per quam nos tota inhabitat Trinitas. Quocirca rectissime Spiritus sanctus, cum sit Deus, vocatur etiam Donum Dei . Quod Donum proprie quid nisi charitas intelligenda est, quae perducit ad Deum, et sine qua quodlibet aliud donum Dei non perducit ad Deum? CAP
Abbreviated transcription (Latin):
diuidit inter filios regut ipsa¬
karitate nichil ꝓsunt. Nisi ergo tantum
ximi faciat amatorem: a sinistra non
tranffertu ad dextram. nec sp̃c ꝓprie dici¬
tur donum nisi ꝓpter dilectõnem. quam
qui non habuerit. si lingius hominuoꝰ
loquatur et angelorum sonans eramen¬
tum est. et ambalum timniens. et si habu¬
erit ꝓphetiam et sciret ornina saccamẽta.
et omnem scieritiam. et habuerit om̃em
fidem. itaut montes transferat. nichil ẽ.
et si distribuerit omnem sub̾am suam
et tradiderit corpus suum ut ardeat nicħ
ei ꝓdest. Quantum ergo bonum est. sine
quo ad eternam uitam neminem bona
tanta ꝑducunt: Ip̃a uero dilectõ siue Ra¬
si habeat eam qui non loquitur linguis.
nec habet ꝓphetiam. necomnia scit sacra¬
menta. omnemq scientiam. nec distribu¬
it omnia sua pauꝑib. uel non habendo
quod distribuat uel aliqua necessitate
ꝓhibitus. nec tradit corpus suum ut ar¬
deat. si talis passionis nulla temptatõ
est. ꝑductad regnum. ita ut ip̃am fidem

Expanded text:
dividit inter filios regni acharitate nihil prosunt. Nisi ergo tantum ximi faciat amatorem, a sinistra non transfertur ad dexteram. Nec Spiritus proprie dicitur Donum, nisi propter dilectionem: quam qui non habuerit, si linguis hominum loquatur et Angelorum, sonans aeramentum est et cymbalum tinniens: et si habuerit prophetiam, et scierit omnia sacramenta, et omnem scientiam, et si habuerit omnem fidem, ita ut montes transferat, nihil est: et si distribuerit omnem substantiam suam, et si tradiderit corpus suum ut ardeat, nihil ei prodest . Quantum ergo bonum est, sine quo ad aeternam vitam neminem bona tanta perducunt? Ipsa vero dilectio sive chasi habeat eam qui non loquitur linguis, nec habet prophetiam, nec omnia scit sacramenta omnemque scientiam, nec distribuit omnia sua pauperibus, vel non habendo quod distribuat, vel aliqua necessitate prohibitus, nec tradit corpus suum ut ardeat, si talis passionis nulla tentatio est, perducit ad regnum, ita ut ipsam fidem
Abbreviated transcription (Latin):
nouit. atos approbat. sic est eadem noticia
uerbum euis. ut ei sit par omnino et eqͣ¬
leatq identidem quia neq inferioris ẽen¬
tie noticia est. sicut corporis. neq suꝑioris
sicut dei. Et cum habeat notiacia simili¬
tuclinem ad eam rem quam nouit. Hoc est
cuuis noticia este hec habet ꝑfectam et eqͣ¬
lem quamens ip̃a qua nouit est. quia de¬
uerbum est. quia de illa exprimitur. cum
agnoscendo eidem coequatur. et est gig¬
nenti equale quod genitum est. CũR¬

Expanded text:
novit atque approbat, sic est eadem notitia novit atque approbat, sic est eadem notitia verbum ejus, ut ei sit par omnino et aequale, atque identidem: quia neque inferioris essentiae notitia est, sicut corporis; neque superioris, sicut Dei. Et cum habeat notitia similitudinem ad eam rem quam novit, hoc est, cujus notitia est; haec habet perfectam et aequalem, qua mens ipsa, quae novit, est notaverbum est, quia de illa exprimitur, cum cognoscendo eidem coaequatur, et est gignenti aequale quod genitum est. C
Abbreviated transcription (Latin):
ue cum eus priuatio displicet nate ẽ¬
Quo cirta in quantum drum noiumus
similes sumus. sed non ad equalitatem
similes. quianec tantum eum nouimus
quantum ip̃e se. EEt quemadmodum cũ
ad sensum corporis disciius corpora. fit
aliqua eorum. similitudo in animo nostro.
que phantasia memorie est. Non emimom¬
nino ip̃a corpora in animo sunt. cum ea co¬
gitamus. sed eorum similitudines. Sred
cum eas pro illis approbamus. erramus.
Error est namq pro alio alterius approba¬
tio melior est. tamen ẏmaginatio corpoꝵt̾
inamino. quam ilia speties corporis. in qͣn¬
tum heoui meliore natura est. id est in sb̾¬
stantia uitali sicuti est. animus. ita curi
deum notumus. quamuis meliores effi¬
ciamur quam etamus antequam nosse¬
mus. macimeq cum eadem noticia etiam
placita digneq amata uerbum est. Etiqꝙ
aliqua dei similitudo. illa tamen not̾icia
inferior est. quia inferioris est nature. Cre¬
atuma quippe ammus: creator autem d̾s
Ex quo colligitue: quia cum se mens ip̃a

Expanded text:
cum ejus privatio displicet. Quocirca in quantum Deum novimus, similes sumus: sed non ad aequalitatem similes, quia nec tantum eum novimus, quantum ipse se. Et quemadmodum cum per sensum corporis dicimus corpora, fit eorum aliqua similitudo in animo nostro, quae phantasia memoriae est: non enim omnino ipsa corpora in animo sunt, cum ea cogitamus; sed eorum similitudines: itaque cum eas pro illis approbamus, erramus; error namque est pro alio alterius approbatio: melior est tamen imaginatio corporis in animo, quam illa species corporis, in quantum haec in meliore natura est, id est, in substantia vitali, sicuti animus est: ita cum Deum novimus, quamvis meliores efficiamur quam eramus antequam nossemus, maximeque cum eadem notitia etiam placita digneque amata verbum est, fitque aliqua Dei similitudo illa notitia: tamen inferior est, quia in inferiore natura est; creatura quippe animus, Creator autem Deus. Ex quo colligitur, quia cum se mens ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
quedam moles carnis. ce forme species. ⁊
ordo. distinctioq membrorum oe tempe¬
ratio ualitudis. Poccorpus inspicatã
anima regiti dademq̃ rationalis. Et iõ
quamuis mutabilis. tamen que possit
illius incommutabilis sapientie parti¬
ceps ẽe. ut sit partitipatio eius inidip¬
sum. sicut in psalmo scriptum est de om¬
nibus sanctis. ex quibus tamquam la¬
pilibus uiuis edificatur illa iecłm
maternostra eterna in celis. Ita emm
canitui: Ierłm que edificatur ut cuu¬
tas: cuius participatio eius in iclip̃m.
Icd ip̃m quippe hoc loco. illud suminu
ce in cominutabile bonum intelligit᷑
quod deus est. atq sapientia uoluntas¬
ꝙ ip̃ius. cui cantatur alio loco. Muĩ¬
bis ea et mutabuntur tu autem item ip̃e es.

Expanded text:
quaedam moles carnis, et formae species, et quaedam moles carnis, et formae species, et ordo distinctioque membrorum, et temperatio valetudinis: hoc corpus inspirata anima regit, eademque rationalis; et ideo quamvis mutabilis, tamen quae possit illius incommutabilis sapientiae particeps esse, ut sit participatio ejus in idipsum, sicut in Psalmo scriptum est de omnibus sanctis, ex quibus tanquam lapidibus vivis aedificatur illa Jerusalem mater nostra aeterna in coelis. Ita enim canitur: Jerusalem, quae aedificatur ut civitas, cujus participatio ejus in idipsum . Idipsum quippe hoc loco illud summum et incommutabile bonum intelligitur, quod Deus est, atque sapientia voluntasque ipsius. Cui cantatur alio loco: Mutabis ea, et mutabuntur; tu vero idem ipse es
Abbreviated transcription (Latin):
siue occidentibus rebus. siue aliis aliter at¬
q aliter apparentibus. Alia uero quaruiꝰ
ex ip̃o ordine uementia. tamen ꝓpter longi¬
ora interualla temporum minus usitata.
que licet multi stupeant. ab inquisitori¬
bus huius seculi comprehensa sunt. et
progressu generationum. quo sepuis re¬
petita. oe a pluribus cognita. eo minus mi¬
ra sunt. sicuti sunt defectus luminariũ.
et raro existentes quedam species sydeꝵ
et terremotus. ce monstruosi partus a¬
nmalium. ce queq similia. quorum o¬
nil fit insi dei uoluntate. sed plerisq non
apparet. Itaq licuit uanitati philospho¬
rum eciam causis aliis ea tribirere. uel
ueris uel proxinus. cum omnino uidere
non possent superiorem ceteris omnib
causam icl est uoluntatem. uel falsis. et
ne ab ip̃a quidem peruestigatione corpo¬
ralium cerum atq mutationum. sed a
sua suspitione et errore prolatis. Sicam
sipotero quillam exempli gracia. quo hec
apertiorasint. Est certe incorpore humano

Expanded text:
bus, sive alias aliter atque aliter apparentibus: alia vero quamvis ex ipso ordine venientia, tamen propter longiora intervalla temporum minus usitata. Quae licet multi stupeant, ab inquisitoribus hujus saeculi comprehensa sunt, et progressu generationum quo saepius repetita, et a pluribus cognita, eo minus mira sunt. Sicuti sunt defectus luminarium, et raro existentes quaedam species siderum, et terrae motus, et monstruosi partus animantium, et quaecumque similia, quorum nihil fit nisi voluntate Dei, sed plerisque non apparet. Itaque licuit vanitati philosophorum, etiam causis aliis ea tribuere, vel veris, sed proximis, cum omnino videre non possent superiorem caeteris omnibus causam, id est voluntatem Dei; vel falsis, et ne ab ipsa quidem pervestigatione corporalium rerum atque motionum, sed a sua suspicione et errore prolatis. 8. Dicam si potero quiddam, exempli gratia, quo haec apertiora sint. Est certe in corpore humano
Abbreviated transcription (Latin):
secundum naturam suam lii augustim¬
am naturam ordinari appetat. ma tri¬
sub eo scilicet cui subdenda est su nitate.¬
pra ea quibus p̾ponenda est. sub illo coco
a quo regi debet supra ea que regere de¬
bet. Multa enim ꝑ cupiditatem prauam
tamquam sui sit oblita sic agit. Uidet e¬
nim quedam intrmsecus pulchra inprestã¬
tiore nat᷑a q̃ d̾s est et cum instare debeat
ut eis fruatur. uolens ea sibi tribuere.
et non ex illo similis illius sed ex se ip̃a
ẽs̃ quod illi est auercitur ab eo. mouet ͤ¬
q et labitur inmmus et minus. quod

Expanded text:
secundum naturam suam am suam ordinari appetat, sub eo scilicet cui subdenda est, supra ea quibus praeponenda est; sub illo a quo regi debet, supra ea quae regere debet. Multa enim per cupiditatem pravam, tanquam sui sit oblita, sic agit. Videt enim quaedam intrinsecus pulchra, in praestantiore natura quae Deus est: et cum stare debeat ut eis fruatur, volens ea sibi tribuere, et non ex illo similis illius, sed ex se ipsa esse quod ille est, avertitur ab eo, moveturque et labitur in minus et minus, quod
Abbreviated transcription (Latin):
q duituina quadam familiaritate mi¬
plicita est enec secum potest introrsus
tamquam in regionem in corporee natu¬
re ip̃a corpora inferre. ymagines eoruo
conuoluit et rapit factas in semet ip̃a:
Sat enim eis formandis quiddam sb̃¬
stantie sue. Seruat autem aliquicb
quod libere despiciat talium ymagi¬
num iudicium. Et hoc est magis mens.
id est rationalis intelligentia. que ser

Expanded text:
que diuturna quadam familiaritate imque diuturna quadam familiaritate implicata est, nec secum potest introrsum tanquam in regionem incorporeae naturae ipsa corpora inferre, imagines eorum convolvit, et rapit factas in semetipsa de semetipsa. Dat enim eis formandis quiddam substantiae suae: servat autem aliquid quo libere de specie talium imaginum judicet, et hoc est magis mens, id est rationalis intelligentia, quae ser
Abbreviated transcription (Latin):
putatur amplius et amplius. quia nec ip¬
sa sibi. nec ei quicquam sufficit recedenti
ab illo. qui solus sufficir. Ideoq ꝑ egesta¬
tem ac difficultatem fit minis intenta in
actiones suas et inquietas delectatones
quas per eas colligit. atq ita cupidita¬
te ad quirendinoticias exhis que foris st̃
quorum cognitum genus amat. et sentit
amitti posse nisi impensa cura teneantur.
ꝑdit securitatem. Tantoq se ip̃am muniꝰ
cogitat quanto magis secura est quod
se non possit amittere. itacum aliud sit ñ
se nosse: aliuil non se cogitare. Neq emm
multarum doctrinarum ꝑitumignora¬
re gramatimam dicimus. cum eam non
cogitat: quia de medicine arte tunc cogi¬
tat. Cum ergo alud sit non se nosse. ali¬
ud non se cogitare: tarita uis est amoris.
ut ea que cum amore di cogitauerit. eis¬
q cure glurmo inheserit. Attrahat secũ
etiam cum ad se cogitandam quodãmo¬
do redit. Et quia illa corpora sunt que
foris ꝑ sensus carrus adamauit. eorum¬

Expanded text:
putat amplius et amplius; quia nec ipsa sibi, nec ei quidquam sufficit recedenti ab illo qui solus sufficit: ideoque per egestatem ac difficultatem fit nimis intenta in actiones suas et inquietas delectationes quas per eas colligit; atque ita cupiditate acquirendi notitias ex iis quae foris sunt, quorum cognitum genus amat et sentit amitti posse, nisi impensa cura teneatur, perdit securitatem, tantoque se ipsam minus cogitat, quanto magis secura est quod se non possit amittere. Ita cum aliud sit non se nosse, aliud non se cogitare neque enim multarum doctrinarum peritum, ignorare grammaticam dicimus, cum eam non cogitat, quia de medicinae arte tunc cogitat: cum ergo aliud sit non se nosse, aliud non se cogitare, tanta vis est amoris, ut ea quae cum amore diu cogitaverit, eisque curae glutino inhaeserit, attrahat secum etiam cum ad se cogitandam quodam modo redit. Et quia illa corpora sunt, quae foris per sensus carnis adamavit, eorum
Abbreviated transcription (Latin):
debat᷑ et ueram uisionem dei spuitaliter
requirebat. Locutio quippe illa que fiebat
inuocibus sic modificabatiur. tamquam
amici loquentis acd amicum. S ed deum
patrem quis corporeis oculis uidet̃ Et
oculis uidet᷑ Quid est autem ostende
michi temetip̃m manifeste ut uideam te.
nisi osteride michi substantiam tuam:
Hoc autem si non dixisset moyses. ut¬
cumq ferencli eẽnt stulti. qui putant
per ea que supra gesta uel dicta sunt. sb¬
stantiam dei oculis eius fuisse conspitu¬
am. Lum uero apertissime demonstretur.
nec desideranti hoc fuisse concessum. quis
audeat licere per similes formas que hu¬
ic quoq uisibiliter apparuerant. non cre¬
aturam deo seruueritem. sed hoc ip̃m quod
deus est cuius quam oculis appariusse
mortalium. Et hic quidem quod postea do¬
mius cdicit ad moysen. non poteris iu¬
dere faciem meam oe iuuere. Non emim
udebit homo faciem meam ce iuuet. ce
ait dommnus. ecte locus penes me. et stab̾

Expanded text:
debat, et veram visionem Dei spiritualiter debat, et veram visionem Dei spiritualiter requirebat. Locutio quippe illa quae fiebat in vocibus, sic modificabatur, tanquam esset amici loquentis ad amicum. Sed Deum Patrem quis corporeis oculis videt? Et oculis videt? Quid est autem, Ostende mihi temetipsum manifeste, ut videam te; nisi, ostende mihi substantiam tuam? Hoc autem si non dixisset Moyses, utcumque ferendi essent stulti, qui putant per ea quae supra dicta vel gesta sunt, substantiam Dei oculis ejus fuisse conspicuam: cum vero hic apertissime demonstretur, nec desideranti hoc fuisse concessum; quis audeat dicere per similes formas, quae huic quoque visibiliter apparuerant, non creaturam Deo servientem, sed hoc ipsum quod Deus est cujusquam oculis apparuisse mortalium? 28. Et id quidem quod postea Dominus dicit ad Moysen, non poteris videre faciem meam, et vivere: non enim videbit homo faciem meam et vivet. Et ait illi: Ecce locus penes me, et stabis
Abbreviated transcription (Latin):
quia scciptum ẽ. celocutus esti coctoccecto¬
dñs ad moysen facie ad faciem. sicut qͥs
loqͥtur ad amicum suum. cum paulopost
ilicatidem moyses. Si ergo inuem gr̃am
ante se. ostende mn temetip̃m manifeste ut
uideam te. ut sim inueniens gramante te
ut sciam qr ꝓpłc tuus ẽ gens hec. Et pau¬
lopost iteꝵ. Sixitq moyses ad dñm. Ostẽ¬
de michi maiestatem tuam. Quicd est
hoc quod in omnibus q̃ supͣ fiebant iu
deri per suam substantiam putabatur
Unde amiseriis creclitus est. non per crea¬
turam. Sed persemetip̃m uisibilis filiũ
dei. ce quod intrauerat in nebulã moyses
ad hoc intrasse uidebat᷑ ut oculis quidem
ppłi ostenderetur caligo nebulosa. Ille au¬
tem intus uerba dei. tamquam eius faciẽ
contemplatus audiret. Et quomodo dcm
est: locutus ẽ. dñs ad moysen. facie ad fa¬
ciem. sicut quis loquitur ad amicum su¬
um. et ecce idem dicit. si inuemi gr̃am in cõ
epectu tuo. ostende michi temetip̃m mani¬
feste. Nouerat utiq quod corporalit̾ iu¬

Expanded text:
quia scriptum est, Et locutus est Dominus ad Moysen facie ad faciem, sicut quis loquitur ad amicum suum: cum paulo post dicat idem Moyses, Si ergo inveni gratiam ante te, ostende mihi temetipsum manifeste, ut videam te; ut sim inveniens gratiam ante te, et ut sciam quia populus tuus est gens haec: et paulo post iterum dixit Moyses ad Dominum, Ostende mihi majestatem tuam. Quid est hoc, quod in omnibus quae supra fiebant, Deus videri per suam substantiam putabatur, unde a miseris creditus est, non per creaturam, sed per seipsum visibilis Filius Dei; et quod intraverat in nebulam Moyses, ad hoc intrasse videbatur, ut oculis quidem populi ostenderetur caligo nebulosa, ille autem intus verba Dei tanquam ejus faciem contemplatus audiret et quomodo dictum est, Locutus est Dominus ad Moysen facie ad faciem, sicut quis loquitur ad amicum suum: et ecce idem dicit, Si inveni gratiam ante te, ostende mihi temetipsum manifeste? Noverat utique quod corporaliter vi
Abbreviated transcription (Latin):
trem facientem. Non enim ex forma hoc ser¬
uidixit. sed ex forma dei. sicut iam etendi¬
mus. Heo autemuerba non indicant quod
minor sct sed quod de patre sitritanon huic
efficitur ut mior sit sp̃c sanctus quia di¬
ctum est. de illo. non enim loquetur a seinz
ip̃o. sed quetumq audiet loquetur. Secũ¬
dum hoc emm dictum est quod de patre ꝓ¬
cecdit. Cum uero et filius de patre siti ce sp̃c
sanctus a patre procedit. cui non amabo
filii clicantur. net ambo geniti. sed ille unꝰ
filius unigenitus. Hic autem sp̃o sanctꝰ
neo filius. nec genitus. quiasi genitus.
ũtiq filius: alio loco si deus donauerit.

Expanded text:
trem facientem — non enim hoc ex forma sertrem facientem — non enim hoc ex forma serui dixit, sed ex forma dei, sicut iam ostendimus; haec autem uerba non indicant, quod minor sit, sed quod de patre sit — ita non hinc efficitur, ut minor sit spiritus sanctus, quia dictum ipso, sed quaecumque audiet, loquetur: secundum hoc enim dictum est quod de Patre procedit. Cum vero et Filius de Patre sit, et Spiritus sanctus a Patre procedat, cur non ambo Filii dicantur, nec ambo geniti, sed ille unus Filius unigenitus, hic autem Spiritus sanctus nec filius nec genitus, quia si genitus utique Filius, alio loco, si Deus donaverit
Abbreviated transcription (Latin):
nisi continuo secutus dixisset. omnia
quecumq habet pater mea sunt ꝓpterea
clixi quia demeo accipiet. ce annuntiabit
uobis. crederetur fortasse ita natus de
cdu ille de patre. De se quippe cdixerat.
mea doctrina non est. mea sed enus qͥ me
misit. de spu autem sancto. non emm lo¬
quetur a semet ip̃o. sed quecumq audiet
loquetur et quia de mes actipiet & an¬
nuntiabit uobis. Sel quia recllit causam
cut dix̾it. de meo accipiet. ait enim. omina q̃¬
cumq habet patermea sunt. ꝓpterea dixi qr
demeo accipiet. restatut intelligatur eciam
sp̃osanctus de patre. sicut ce filius. Quomͦ
nisi setundum ud quod supracliximus. tum
autem uenerit paralititus sp̃e ueritatis. ꝙ̃
ego mittam uobis a patre. qui a patre pro¬
celite ille testimonium pechibebit de mec Pro¬
cedere de me itaq a patre dicitur: non loqui
a semetipõ. Et sicut non ex eo fit ut nu¬
nor sit filius quia clixit non potest filius
a se facere quicquam. nisi quod inderit pa¬

Expanded text:
uo dixisset: omnia, quae habet pater, mea sunt; propterea dixi: de meo accipiet et annuntiabit uobis, crederetur fortasse ita natus de dum ille de patre. de se quippe dixerat: mea doctrina non est mea, sed eius qui me misit; de spiritu autem sancto: non enim loquetur a semet ipso, sed quaecumque audierit loquetur, et: quia de meo accipiet et annuntiabit uobis. sed quia reddit causam, cur dixerit: de meo accipiet — ait enim: omnia, quaecumque habet pater, mea sunt; propterea dixi, quia de meo accipiet — restat, ut intellegatur etiam spiritus sanctus de patris habere sicut filius. quomodo, nisi secundum id quod supra diximus: cum autem uenerit paracletus, queatis, qui a patre procedet, ille testimonium perhibebit de me? procedendo itaque a patre dicitur non loqui a semet ipso; et sicut non ex eo fit, ut minor sit filius, quia dixit: non potest filius a se facere quicquam, nisi quod uiderit pa
Abbreviated transcription (Latin):
sta fronde ao flore sollempniter uestit
nisi deus. Uerum cum floruit uirga
sacerdotis arron. collocuta est. quo¬
dammodo cum dubitante hum anita¬
te diumitas. Et lignis certe ommibu.
et omium animalium carnibus gig¬
nencdis atq formandis. cominunis ẽ.
terrena mateues. Et quis ea faciti nisi
qui diait ut hec terta produceret. et
in eodem uetbo suo que creaiii regitatoy
agite S ed cum eandem materiem exo
uirga moysi in carnem serpentis proxi¬
me ac uelociter ueccit. miraculum suit.
rei quidem muttabilis: sod tamen musi¬
tata mutatio. Quis autem amiat q̃
uiua nascentia. nisi qui et illum serpen¬
tem ad horam sicut opus fueratañmauit.

Expanded text:
sta fronde ac flore sollemniter uestit sta fronde ac flore sollemniter uestit nisi deus? uerum cum floruit uirga sacerdotis Aaron, conlocuta est quodam modo cum dubitante humanitate diuinitas. et lignis certe omnibus et omnium animalium carnibus gignendis atque formandis communis est terrena materies, et quis ea facit nisi qui dixit, ut haec terra produceret, et in eodem uerbo suo quae creauit regit atque agit? sed cum eandem materiam ex uirga Moysi in carnem serpentis proxime ac uelociter uertit, miraculum fuit rei quidem mutabilis, sed tamen inusitata mutatio. quis autem animat quaeque uiua nascentia nisi qui et illum serpentem ad horam, sicut opus fuerat, animauit
Abbreviated transcription (Latin):
acdinmistrante creaturam. inseruntuR.¬
ommumannorum certis dieb Augͦni
aduocantur aque maris. et effim ep̃i.¬
cluntur super faciem tetre. Sed cum
hoc orante sancto helya factum est. quia
precesserãt tam continua ce tam longa
serentas ut fame deficerent homines.
nec ea hora qua ille dei seruus orauit.
aer ip̃e aliqua humida facis. mox futu¬
re pliiue signa pretulerat. consecutis
tantis ce tam uelociter ymbribus appa¬
ruitius diuina quibus illud clispen¬
sabatur dabaturq miraculum. Ita
deus operatur sollemna fulguta at¬
q tonitrua. Sed quia in monte syna
musitato modo fiebant uocesq ille
non strepitu confuso edebantur. sed eis
quedam signa daricertissimis inclici¬
is apparebat: miracula etant. Quis at¬
trahit humorem ꝑ radicem uitis ad bo
trum et unum facit. nisi deus. qui et
homine plantante et rigante incremẽ¬
tum datt S ed cum ad nutum domini
aqua in iunum inusitata celeritate
conuersa est. eciam stultis fatentibus
us liuina declarata est. Quis arbu¬

Expanded text:
administrante creaturam, omnium annorum certis diebus advocantur aquae maris, et effunduntur super faciem terrae. Sed cum hoc orante sancto Elia factum est, quia praecesserat tam continua et tam longa serenitas, ut deficerent fame homines, nec ea hora qua ille Dei servus oravit, aer ipse aliqua humida facie mox futurae pluviae signa praetulerat, consecutis tantis et tam velociter imbribus apparuit vis divina, quibus illud dabatur dispensabaturque miraculum . Ita Deus operatur solemnia fulgura atque tonitrua: sed quia in monte Sina inusitato modo fiebant, vocesque illae non strepitu confuso edebantur, sed eis quaedam signa dari certissimis indiciis apparebat, miracula erant . Quis attrahit humorem trum et uinum facit nisi deus, qui et homine plantante et rigante incrementum dat? sed cum ad nutum domini aqua in uinum inusitata celeritate conuersa est, etiam stultis fatentibus uis diuina declarata est. quis arbu